comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad utramq necessarius ẽ re-¬
ligiosorum accessus: curiali¬
um u̾o monachoꝵ inutilis
et ꝑiculosus. Hec ẽ curia da¬
uid: illa u̾o absalon. In utͣq
necessarium ẽ consiliũ chusi.
Lego achitophel consiliariũ
men recessisse ab eo. et cum
absalon ꝑmansisse. Iocus ẽ
forsitan ut exquisitius de ad¬
ducto loquamur exemplo.
Due sunt enim curie dauid
scilicet et absalon. In utraq
p̾ualuit consilium chusi: nõ
consilium achitophel. Chusi
silentium: achitophel ruina
frĩs int̾pretatur. Tir linguo¬
sus non dirigetur in t̾ra: ui¬
rum inuistum mala capiẽt
in int̾itu. Si aut̃ diligis dies
uid̾e bonos. phibe linguam
tuam a malo: et labia tua
ne loquantur dolum. Hoc e
consilium chusi: illud achito¬
phel. Nungua enim sedet in
udo et facile labitur: et ĩ illa
ruina fr̃m. In silentio u̾o pax.
nutritur: seruatur dauid nec
moritur. Erat aut̃ chusi ut
scriptum ẽ: amicus dauid.
S quomodo amabat eum:
Obmutui inquit dauid et
humiliatus sum: et si lui a

Expanded text:
Ad utramque necessarius est religiosorum accessus, curialium vero monachorum inutilis et periculosus. Haec est curia David, illa vero Absalon. In utraque necessarium est consilium Chusai. Lego Achitophel consiliarium men recessisse ab eo, et cum Absalon permansisse . Locus est forsitan, ut exquisitius de adducto loquamur testimonio. Duae sunt enim curiae David, scilicet et Absalon. In utraque praevaluit consilium Chusai non consilium Achitophel. Chusai silentium, Achitophel ruina fratris interpretatur. Vir enim linguosus non dirigetur in terra; virum injustum mala capient in interitu . Svidere bonos. prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum . Hoc est consilium Chusi, illud Achitophel. Lingua enim sedet in udo, et facile labitur. In illa, ruina fratrum, in silentio vero pax nutritur, servatur David ne moriatur. Erat autem Chusai, ut scriptum est, amicus David . Sed quomodo amavit eum? Obmutui, inquit David, et humiliatus sum, et silui a
Abbreviated transcription (Latin):
confestim eos quib domi¬
nantur excecat. Quasi ent̃
nido hyrundinum suppositꝰ
dormit: qui leuitati ac suꝑ¬
bie mentem incautus subi¬
cit. Hiis igitur modis suꝑ¬
bia religiosos illudit: que
ut ait beatus augustinus
etiam bonis oꝑib insidiat᷑
ut ꝑeant. S̾icut frẽs longe
suꝑius de duobz sociis dis¬
creto scilicet ⁊ indiscreto eue¬
nire posse monstrauimus:
bie resistens mundane pru¬
dentie respuens mun̾a pul-¬
chritudinis temporalis nõ
acquiescens blandimentis
delectationis carnalis mi-¬
nas contempnens. socium.
hortatur ad pugnam: tra¬
hit ad p̾mium. Tinde euse.¬
bius cesariensis. Suscipe in-¬
quit dñe geminum anime
carnisq seruitium: te enĩ
iubente: et auxiliante com¬
munem hostem. communi
intentione deuicimus. Ha¬
bet itaq dñe speciales fru¬
ctus fragilitas corꝑis mei.
Ego intellectu. discretione.
consilio. specialit̾ contra ad¬
u̾sarios steti: caro hec corpo¬
ralit̾ oꝑis sudore. sobrietate

Expanded text:
confestim eos quibus domiconfestim eos quibus dominatur, excaecat. Quasi enim nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati ac superbiae mentem incautus subjicit. » His ergo modis superbia religiosos illudit, « quae, ut ait beatus Augustinus, etiam bonis insidiatur ut pereant. » Sicut fratres longe superius de duobus sociis discreto et indiscreto evenire posse monstravimus, iis resistens, mundanae prudentiae respuens munera, pulchritudinis temporalis non acquiescens blandimentis, delectationis carnalis minas spernens, socium vmovet, ac hortatur ad pugnam, trahit ad praemium. Unde Eusebius Caesariensis: « Suscipe, inquit, Domine, geminum animae carnisque servitium; te enim jubente et auxiliante, communem hostem communi intentione devicimus. » Habet igitur speciales fructus fragilitas corporis mei. Ego intellectu, discretione, consilio spiritualiter contra adversarios steti; caro haec corporaliter, operis sudore, sobrietate
Abbreviated transcription (Latin):
tua subu̾terunt. ꝓphetas
tuos occid̃unt: et ego soluꝰ
remansi int̾ cos. Cui dñs¬
respondisse legitur. Ad huc
milia: qui nõ curuau̾unt
genua sua ante baal. Pe¬
trus u̾o nimium confident̾
loquens ait. Et si oportue¬
rit me mori tecum: nõ te
negabo. Qui tam̃ negauit:
et ideo nimium confidenter
illos designat: qui cessant
a bono oꝑe. Scriptum est
enim de thobia. Fatigatus
a sepultura thobias uenit
in domum suam: et cum
iactasset se iuxta parietem
⁊ obdormisset. ex nido hyrũ¬
dinum calida stercora ceci¬
derunt in ocłos eius. et fr̃s
est cocus. Cum aliquis a bo¬
no oꝑe cessat: tunc thobias.
fatigatus a sepultura. uenit
in domum suam. Domus
thobie moralit̾ carnem no¬
stram designat: nidus hyrũ¬
dinum qui ex luto conficit᷑.
et ex plumis leuibz intus pa¬
ratur. delectationem t̾renaꝵ
rerum pulchre demonstrat.
Hyrundines ut ait beda suꝑ
thobiam ꝓpt̾ leuem uolatũ.
suꝑbiam cordis leuitatemq
figurant: quaꝵ immũdicia

Expanded text:
tua subverterunt, prophetas tuos occiderunt, et ego solus remansi inter eos, et respondisse legitur: Adhuc millia, qui non curvaverunt genua sua ante Baal . Petrus vero nimium confidenter loquens ait: Et si oportuerit me mori tecum, non te negabo . Et tamen negavit, et ideo nimium locutus est designat qui cessant a bono opere. Scriptum enim est de Tobia: Fatigatus a sepultura Tobias, venit in domum suam, et cum jactasset se juxta parietem et obdormisset, ex nido hirundinum calida stercora ceciderunt in oculos ejus, et factus est caecus . Cum aliquis a bono opere cessat, tunc Tobias fatigatus a sepultura venit in domum suam. Domus Tobiae moraliter carnem nostram designat. Nidus hirundinum, qui ex luto conficitur et ex plumis levibus intus paratur, delectationem terrenarum rerum pulchre demonstrat. « Hirundines, ut ait Beda super Tobiam, propter levem volatum superbiam cordis levitatemque figurant quarum immunditia
Abbreviated transcription (Latin):
parietes templi ꝑ
circuitum sculpsit
stice parietes templi uariis ce¬
laturis sculpuntur. dum diu̾
tiones attribuuntur: ita ut
detur alii sermo sapientiẽ: alii
sermo scientie: alii gen̾a cu¬
rationum: alii int̾pretatio ser-¬
monum. Sculpuntur etiam
parieces cum tozno cum om¬
turas precipit. suillus fideliũ
contradicier s ex anĩmo unuꝰ¬
quisq clamat cum psalmi¬
sta. paratus sum et nõ sum
turbatus: ut custodiam mã¬
data tua. Et alius ꝓph̾a. Ecce
ego: mitte me. In torno igit᷑¬
sunt: qui diuinis mandatis

Expanded text:
parietes templi per circuitum sculpsit stice parietes templi variis caelaturis sculpuntur, dum diversae donationes attribuuntur, ita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum . Sculpuntur etiam parietes cum torno, cum omtura praecipit, nullus fidelium contradicit, sed ex animo clamat cum Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno sunt, qui mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
uendum preceptis astringi¬
tur. ad sꝑandum cxemplo
roboretur. Confidat celos.
speret suꝑnam pr̃iam ange¬
lorum se sociam sciat: atq
in suo capite p̾latam se e¬
tiam angelis gaudeat. Qui
igitur in hoc scło claustri te¬
dium seu labores ad tempu̾
sustinent: in claustro non
manufacto qd̃ est in celis
cum angłis quiete sine fine

Expanded text:
endum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplo roboretur. Confidat coelos, et speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, atque in suo capite praelatam se angelis gaudeat. Qui ergo in hoc saeculo claustri taedium seu labores ad tempus sustinent, in claustro non manufacto quod est in coelis cum angelis quiete sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
uiriditati ꝑ similitudinẽ
comparamus: qui cum in
pueritia ⁊ iuuentute reli¬
giose uiuant. cum senectu¬
ti approximant. gelu temp¬
tationis mentem dissipant.
uel accensi nimio calore li¬
bidinis. in senio flagrant:¬
⁊ sic in articulo mortis. a.¬
misso uirore ꝓpositi. mori-¬
untur cum herbis. Uiridi¬
tatem uero gẽmarun que
creatur in ipsis ⁊ in ipsis ꝑ¬
manet dicitur habere iustu᷑:
qui ꝓpostti sui rigorem sine
defectit tenet. Qui igitur ĩ
uiriditate boni ꝓpositi ꝑma¬
nentr quast iaspis in stru-¬
stura muri ppedicte cinita¬
tis poui debent. De portis ce

Expanded text:
iriditati per similitudinem comparamus, qui cum in pueritia et juventute religiose vivant, cum senectuti approximant, gelu tentationis mentem dissipant, et accensi nimio calore libidinis in senio flagrant, et sic in articulo mortis, amisso virore propositi, moriuntur cum herbis. Viriditatem vero gemmarum, quae creatur in ipsis et permanet, dicitur habere justus, qui propositi sui rigorem sine defectu tenet. Qui igitur in viriditate boni propositi remanent, quasi jaspis in structura muri praedictae civitati poni debent. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatõ
dicitur: ĩ curꝰ
sinu dum se
recepit animus. sola celestia
meditatur. separatur a t̾re¬
nis a turba cõgitationum
carnalium longe pouitur.
dulces carnis refugit affestꝰ.
uagos sensuum motus re-¬
stringit. in dño delestatur.
anglica fruitur dulcedine.
legit in libro uite: ꝓ silentio
pacem tenet: in choro uirtu-¬
tum seruat concordiam mo-¬
rum. Summi prĩs bonitatẽ
angłice creature beatitudinẽ
contemplatur. Attendit boni¬
tatem. cui nichil deest: beatitu¬
dinem. que nullo indiget:
pris potentiam. filii ssipien-¬
tiam. sp̃c sc̃ĩ benignitatem. cõ¬
platur: tribz modis consola¬
tur. Peccamus enim contra
pr̃em. peccamus contra filiũ:
peccamus contra sp̃m scm̃.
Ex infirmitate. contra prẽm
peccamus. quasi contra potẽ

Expanded text:
contemplatio dicitur, in cujus sinum dum se recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, beatitudinem contemplatur, attendit bonitatem, cui nihil deest, beatitudinem, quae nullo indiget. Patris potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignitatem conplatur, tribus modis consolatur. Peccavimus enim contra Patrem, peccavimus contra Filium, peccavimus contra Spiritum sanctum. Ex infirmitate contra Patrem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
quorum pauꝑtas bõ augu-¬
stino attestante talis erat
quando foris erant: qd̾ nec
nire. Quorum cellario nec
hereditas nec patrimonium.
s manuum labor annonã
prebebat: et si cessaret ma¬
penuria que nichil pene tri¬
huit: uestes qualescumq
ministrabat. Tales qnͣdoq
ecclias intrant que largis
habundant possessionib ut
in eccł̃ia possint honorari:
qui in sua domo nõ nisi can¬
temptibiles esse potuerunt.
Qui si forte eccliam in qua
pauꝑtas amatur intraue¬
rint: ilico de discessu cogi¬
tant. causas fingunt. into¬
lerabilem dicunt illiuis loci
consuetudinem nimiam
prelatorum seu̾itatem pre¬
tendunt. aliquem de frĩb
opponunt sibi. quem cum
nolunt pati. dicunt quod
nõ possint: et hoc totum
callide machinantes. ut cõ¬
petentius ad ditiorem uale.¬
ant transire eccliam. Quasi
humilit̾ rogant auinculo

Expanded text:
« quorum paupertas, » beato Augustino attestante, « talis erat quando foris erant, quod nec ssaria. Quorum cellario non haereditas, non patrimonium, sed manuum labor annonam praebebat, et si cessaret mapenuria, quae nihil pene tribuit, vestes qualescunque ministrabat. Tales quandoque Ecclesias intrant quae largis abundant possessionibus, ut in Ecclesia possint honorari, qui in sua domo nonnisi contemptibiles esse potuerunt. Qui si forte ecclesiam in qua paupertas amatur, intraverint, illico de discessu cogitant, causas fingunt, intolerabilem dicunt illius loci consuetudinem, nimiam praelatorum severitatem praetendunt, aliqua de fratribus opponunt sibi, quae cum nolint pati, dicunt quod non possunt, et hoc totum callide machinantes, ut competentius ad ditiorem valeant transire Ecclesiam, quasi humiliter rogant a vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
Abundans ẽ in¬
quit pauꝑi reli-¬
gio. Audiant
igitur p̾auꝑes et letentur:
audiant et obediant. Pau-¬
ꝑtatis sunt tres species: sũt
enim quidam qui reb tem¬
poralib egent. s iuuiti ⁊ hec
uocari solet egestas. Egent
enim reb et egent bona uo¬
luntate qua ditius nichil
ẽẽ potest: nichil enim ditius
bona uoluntate. Sunt ⁊ alii
qui rebz habundant. sunt ta¬
men pauꝑes sp̃u: et hec est
aurea pauꝑtas. quia licet
affluant diuitie: corda tam̃
nolunt appon̾e. Hec et illa
ꝑiculum habent: sapiens au-¬
tem ꝑiculum uitat. Sapiens
igitur erat salomon. qui a
illa: Mediocritas. Est enĩ
hec t̾cia species: quam uocãt
philosophi frugalitatem.

Expanded text:
Abundans est, inquam, pauperi religio. Audiant igitur pauperes et laetentur, audiant et obediant. Paupertatis sunt tres species. Sunt enim quidam qui rebus temporalibus egent, sed inviti: et haec vocari solet egestas. Egent enim rebus et egent bona voluntate, qua ditius nihil esse potest. Nihil enim ditius bona voluntate. Sunt et alii qui rebus abundant, sunt tamen pauperes spiritu, et haec est aurea paupertas, quia licet affluant divitiae, corda tamen nolunt apponere. Haec et illa periculum habent, sapiens autem periculum vitat. Sapiens autem erat Salomon, qui alilla? mediocritas . Est enim haec tertia species, hanc vocant philosophi frugalitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectus aduen̾it. nequaquã
intrare possit. Et si ratio que
dauem gerit accedat: intrare
nõ ualeat. Hoc aut̃ fit: quo¬
tiens animus modum dis¬
cretionis excedit. S tam diu
ratio foris expectat: donec si
fieri possit. pessulum temptã¬
do retrahat. Clauem discretio¬
nis apponit. mouendo uertit:
nec tam̃ animum coni̾tit.
Cum aut̃ intrare nõ ualeat.
qui clauem portat. necesse est
ut pessulum obstinationis.
discipline securis frangat: ut
qd̃ monitionib fieri nõ pot̾at.
uirib discipline postino dum
fiat. Contingit etiam qͣndoq
ut qui clauem portare debuit:
dauem ꝑdere sepius cõsueuit.

Expanded text:
dilectus advenerit nequaquam intrare possit, et si ratio quae clavem gerit accedat, intrare non valeat, Hoc autem fit, quoties animus discretionis modum excedit. Sed tandiu ratio foris exspectat, donec, si fieri possit, pessulum tentando retrahat. Clavem discretionis apponit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem intrare non valet, qui clavem portat, necesse est ut pessulum obstinationis, disciplinae securis frangat; ut quod monitionibus fieri non poterat, viribus disciplinae post modum fiat. Contingit etiam quandoque, ut qui clavem portare debuit, clavem perdere saepius consueverit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem fidei. ⁊ puritatem mẽ¬
tis ad celestem prĩam iusti
ꝑuenientes intrabunt. Pla¬
tee eius auro mundo. ⁊ lapi¬
dib preciosis sternuntur :
qm̃ nichil in ea nisi puritaᷤ
inuenitur. ꝑ omnes uicos
eius alleluya canitur: qui a
ubiq ꝑ eam diuine laudis
gła predicatur. In hac ciuita¬
te iherłm que int̾pretatur
uisio pacis: fundatur clau¬
strum ꝑfecte beatitudinis.
Hoc claustrum hab̾e dicit᷑
firme stabilitatis quadra¬
turam: equitatis lat̾a. ꝑse¬
uerantie bases. columpnas
nirtutum. diuine ꝓtectionis
capitella. In hoc claustro an¬
gelorum conuentus residet:
⁊ nni eo ꝑfate carftatis ordinẽ
tenet. Ibi diu̾sis angłorum
spiritib diu̾sa commendan¬
tur officia: singulis singła.

Expanded text:
tem mentis ad coelestem patriam justi pervenientes intrabunt. Plateae ejus auro mundo, et lapidibus pretiosis sternuntur, quoniam nihil in ea, nisi puritas invenitur. Per omnes vicos ejus alleluia canitur, quia ubique per eam divinae laudis gloria praedicatur . In hac civitate Hierusalem quae interpretatur visio pacis, fundatur claustrum perfectae beatitudinis. Hoc claustrum habere dicitur firmae stabilitatis quadraturam, aequitatis latera, perseverantiae bases, columnas virtutum, divinae protectionis capitella. In hoc claustro angelorum conventus residet, et in eo perfectae charitatis ordinem tenet. Ibi diversis angelorum spiritibus diversa commendantur officia, singulis singula.
Abbreviated transcription (Latin):
pellatione inquit auri in sa¬
cro eloquio: aliqͣnͣdo spendor
suꝑne ciuitatis accipitur.
Aurum namqz ex quo cuu¬
tas illa constat. simle uitro

Expanded text:
pellatione, inquit, auri in sacro eloquio, aliquando splendor supernae civitatis accipitur. » Aurum namque, ex quo civitas illa constat, simile vitro
Abbreviated transcription (Latin):
entium. Commouentur cyn̾es.
quia cito turbantur leuiores:
crescit flamma. dum succen¬
ditur ira: uolant scintille:
id ẽ u̾ba discordie: Sic cum¬
arron fecisset uitulum con¬
flatilem: a filiis ysrl. petiit in¬
aures. In aures sunt rumo¬
res quia sicut inauris
imponitfauri:: sic rumoꝵ
auditus. Ex hiis igitur proce¬
dit uitulus petulantie: qui
si precedat. aufert nob̃ recti¬
tudinem uie. Non enim gra-¬
uit̾ incedit: s ludendo discur¬
rit. Cum igitur aliqui de scl̃o
ad donum religionis ueni-¬
unt. et heo inueniunt: domũ
miche. serarisse credunt. Mi¬
chas int̾uetapur quis est hio
Dum autan enueninnt es¬
et conflatile. id ẽu̾ba detra¬
ctionis. exeunt quandoq ⁊

Expanded text:
entium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, sicut inauris imponitur auri, sic rumor auditui. Ex his igitur procedit vitulus petulantiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domum Michae se reperisse credunt. Michas enim interpretatur, quis est hic? dum autem inveniunt eet conflatile, id est, verba detractionis, exeunt quandoq
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑ bm̃ augustinum ad p̾la¬
tos desubiectis dicitur. Plus
ri: quam timeri. Nec tamen
nimium parcat amor: nec ni¬
miumi t̾ceat timor. S sic a¬
morem timor comitetur. ut
nec timor odium pariate nec
amor negligentiam patiat᷑.
Hinc ꝑ bm̃ iob dicitur. Cum
sed̾em quasi rex circunistant¬
e exercitu: eram tam̃ meren¬
tium consolator. Ecce timor
ex auctoritate regiminis: a¬
mor aut̃ ex dulcedine conso¬
lationis. Sic et nuln̾ib illiuꝰ
qui incidit in latrones sama

Expanded text:
quod per beatum Augustinum ad praelaquod per beatum Augustinum ad praelatos de subjectis dicitur: « Plus, nt, quam timeri. Nec tamen nimium parcat amor, nec nimium terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiam patiatur. » Hinc per beatum Job dicitur: Cum sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Ecce timor ex auctoritate regiminis, amor autem ex dulcedine consolationis. Sic et vulneribus illius, qui incidit in latrones, Sama
Abbreviated transcription (Latin):
sericordit̾ ignoscit filio delin¬
quenti. Descendit samuel de
excelso in oppidum: ut in regẽ
saul ungeret. Descensus sa¬
muelis: exemplum designat
condescensionis. ꝑunctionẽ
u̾o demonstratur. ut qui mise
compassionis. ungat blandi¬
ens oleo consolationis. Des-¬
cendit suꝑior ad inferiorem. ut
sublimet ad honorem: ut qui
seguebatur asinas. regat ani¬
mas. id ẽ qui carnis affectus
querebat irrationales. eligat᷑
ut eosdem regat: et obtineat
spũales. Qui aut̃ iacet non
erigitur: nisi qui iacentem eri¬
git inclinetur: Tinde b̃s grego¬
rius. Lacentem inquit nõ eri¬
gitenisi qui statum sue recti-¬
tudinis ꝑ compassionem fle-¬
Ait. Tales quandoꝙ etigunt᷑
ꝑ amorem: quandoq u̾o ꝑti
morem. S qui ꝑ timorem dis¬
cipline erigitur: quasi per se
surg̾e cogitur. Qui u̾o ꝑ amo¬
ris dulcedinem trahitur: qͣsi
ꝑcompassionem blandientis
adiuuatur. Amor erigit. tra-¬
hit et substentat: timor cogit.
erigit. s cruciat. Ad hoc ꝑtinet:

Expanded text:
sericorditer ignoscit filio delinquenti. Descendit Samuel de excelso in oppidum, ut in regem Saulem ungeret . Descensus Samuelis exemplum designat condescensionis; per unctionem vero demonstratur, ut qui descecompassionis, ungat blandiens oleo consolationis. Descendit superior ad inferiorem, ut sublimet ad honorem, ut qui sequebatur asinas, regat animas, id est, qui carnis affectus quaerebat irrationabiles, eligatur ut eosdem regat et obtineat spiritales. Qui jacet, non erigitur, nisi qui jacentem erigit, inclinetur. Unde beatus Gregorius: « Jacentem, inquit, non erigit, nisi qui statum suae rectitudinis per compassionem flectit. » Tales quandoque eriguntur per amorem, quandoque vero per timorem. Sed qui per timorem disciplinae erigitur, quasi per se surgere cogitur; qui vero per amoris dulcedinem trahitur, quasi per compassionem blandientis adjuvatur. Amor erigit, trahit et sustentat; timor cogit, erigit, sed cruciat. Ad hoc pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
negotiis delinquitur. in uir¬
tute confessionis deleatur.
ludas inquit dñs ascendet:
quia qui peccata sua humi¬
lit̾ confitetur. ppłm uirtu¬
tum ad t̾ram ꝓmissionis
deducet. Et ecce in manu eiꝰ
t̾ra traditur: cum t̾renis de¬
sideriis. uirtus confessioni
dominatur. Chananeus

Expanded text:
negotiis delinquitur, in virtute confessionis deleatur. Judas, inquit Dominus, ascendet, quia qui peccata sua humiliter confitetur, populum virtutum ad terram promissionis deducet. Et ecce in manum ejus terra traditur, cum terrenis desideriis virtus confessionis dominatur. Chananaeus
Abbreviated transcription (Latin):
gotium festinat. Laban u̾o
auunculum suum fugit:
dum de albationi uane gle
non consentit. Esau autẽ
fr̃ĩ suo occurrere formidaba:

Expanded text:
gotium festinat. Laban vero avunculum suum fugit, dum dealbationi vanae gloriae non consentit. Esau autem fratri suo occurrere formida
Abbreviated transcription (Latin):
ris ad alienam: neq conti¬
nueris amplexib nõ tuam.
Hiis igitur modis docet
nos ioseph neꝑ pulchritu.¬
dinem mulierum ad dele¬
ctationem trahamur: ue¬
stium u̾o ornatum ⁊ affectũ
qui inde subministratur. ui¬
lis habitus amor ext̾minat.
Nemo enim qui u̾e habeat
ꝓprii habitus contemptũ:
alieno delectatur ornatu.
S et loci oportunitatẽ: ne
temptationi sit congrua:
claustri assiduitas exlu¬
dit. Qui enim discurrunt
ꝑ alienas domos. qui socie¬
tate sclarium gaudent ho-¬
minum: qui fori specta¬
cula secuntur. qui non ad
necessitatem commnunem
s ad ꝓpuam uoluntatem
i si neris sui non habent. sed
fingunt: tales dico sic̃ sunt
faciles ad discurrendum. ita

Expanded text:
ris ad alienam, neque contineas amplexibus non tuam . » His igitur modis docet nos Joseph ne per pulchritudinem mulierum ad delectationem trahamur. Vestium vero ornatum et affectum qui inde subministratur, vilis habitus amor exterminat. Nemo enim qui vere habet proprii habitus contemptum, alieno delectatur ornatu. Sed et loci opportunitatem, ne tentationi sit congrua, claustri assiduitas excludit. Qui enim discurrunt per alienas domos, qui assiduitate saecularium gaudent hominum, qui foris spectacula sequuntur, qui non ad necessitatem communem, sed ad propriam voluntatem itineris sui non habent sed fingunt, tales, dico, sicut sunt faciles ad discurrendum, ita
Abbreviated transcription (Latin):
diuisit. aues u̾o indiuisas
dimisit. Descendebant aut̃
uolucres suꝑ corpora diusa:
s abraham abigebat eas.
Aues: sunt sp̃uales. anima

Expanded text:
divisit, aves vero indivisas dimisit. Descendebant autem volucres super corpora divisa, sed Abraham abigebat eas . Aves sunt spirituales, anima
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obnixius dẽp̾¬
caris: nt solito
festinantius
exequar quod ꝓmisi. Iubelli
siquidem quem claustrum
anime uocas. ultimam id ẽ
quartam requiris partem: ut
quasi integrum de manu nr̃a
recipias panem. Mirum ẽ ta
men qd̃ de manu pauꝑis pa¬
nem requiris: nsi forte quia
panis grossior. quibusdam
solet ẽẽ salubrior. Non enim
habeo panem alium. inisi ꝑ
ostia mendicatum. id ẽ ꝑ ora
docentium nob̾ aliqͣndo p̾dica¬
tum: uł de spicis in alieno a¬
gro collectis de sententiis uide.¬
licet in campo diuine scripture
congregatis. Sic enim uiuitur.
⁊ in talib urta sp̃c mer: hec re

Expanded text:
 obnixius deprecaris ut solito festinantius exsequar quod promisi. Libelli siquidem, quem Claustrum animae vocas, ultimam, id est, quartam requiris partem, ut quasi integrum de manu nostra recipias panem. Mirum tamen est, quod de manu pauperis panem requiris, nisi forte quod panis grossior quibusdam solet esse salubrior. Non enim habeo panem alium, nisi per ostia mendicatum, id est, per ora docentium nobis aliquando praedicatum; vel de spicis in alieno agro collectis, de sententiis videlicet in campo divinae Scripturae congregatis. Sic enim vivitur, et in talibus vita spiritus mei. Haec re
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc matorio si ꝓnus ores:
aurum. ñ t̾ram uides: ubi enĩ
ẽ puritas mentis: nõ apparet
puluis t̾rene cupiditatis. Ni¬
chil enim erat in int̾iorib tem¬
pli: qd̃ non reg̾etur ut ait
scriptura puritate auri. Si
cnim respicis sursum. uides
aurum : quia dum contem¬
plaris celestia pure diligis
d̃m: dum respicis parietes
aurum uides: quia dum dili¬
gis ꝓximum. ut pure diligaᷤᷤ
ipsum. diligis ꝓpt̾ dm̃. Nichil¬
igitur erat in templo qd̃ non
tegerenr auro: quia in ꝑfestoꝵ
mente. nichil ẽ qd̃ nõ uestiatur
suꝑeminentis dilectionis puri¬
tate. S quia nemo cito fit sum-¬
mus. ⁊ iustus in initio accusa¬
t ẽ sui. ⁊ it̾um. ad. edificim
qd̃ est in monte oportet ꝑ gra¬
dus ascendere: idcirco si ad pul

Expanded text:
In hoc oratorio si pronus ores, aurum non terram vides. Ubi est enim puritas mentis, non apparet pulvis terrenae cupiditatis. Nihil enim erat in interioribus templi, quod non tegeretur, ut ait Scriptura, puritate auri. Si enim respicias sursum, vides aurum, quia dum contemplaris coelestia, pure diligis Deum. Dum respicis parietes, aurum vides, quia dum diligis proximum, ut pure diligas ipsum, diligis propter Deum. Nihil erat in templo quod non tegeretur auro , quia in perfectorum mente nihil est, quod non vestiatur supereminentis dilectionis puritate. Sed quia nemo cito fit summus, et justus initio accusator est sui , et iterum ad aedificium, quod est in monte, oportet per gradus ascendere: idcirco si ad pul
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt: dum u̾o in claustro.
quasi in carc̾e tenentur. astri¬
tie. et timoris: dum compedeᷤᷤ
etiam adduntur. quia ua-¬
gari uel egredi foras ñ ꝑmit¬
tuntur.: fit qͣndoq ut deum
quem prius despexerant. cor¬
recti diligant: et qui fec̾ant.
te lib̾tate secustutem. faciant
de necessitate uirtutem. Quos

Expanded text:
vivunt. Dum vero in claustro vivunt. Dum vero in claustro quasi in carcere tenentur astriicet et timoris; dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras non permittuntur; fit quandoque, ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant; et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessitate virtutem. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
carnis habet. Crinib inhe¬
rens suspenditur: quia suꝑ¬
fluitatis amore detinetur.
Mulus aut̃ cui insederat
ꝑtransiit. s ipse suspensus
quercui inhesit: quia luxu-¬
ria et dolus cui semꝑ studu¬
erat periit: s peccati pena
remansit. Trib lanceis. id ẽ
auaricia. suꝑbia. luxuria. cor
enis ꝑforatur: unde et usq
in hodiernum diem ac̾uus
suppliciorum multitudine.
inet̾num grauatur. Nec mi¬
rum si magnus aceruus¬
lapidum suꝑ eum fuerit: qͥ
ꝑ obstinationem usq in fi¬
nem cor impenitens gessit.
¶dunt etiam tres species.
obstinatorum: prima scilicet
eorum qui ex correstione ꝓfi¬
ciunt: scd̃a eorũ qͥ ex cõmo¬
nitione det̾iores fiunt: t̾cia
Ex correctione manasses fa¬
ctus ẽ melior: nabal ex com¬
monitione det̾ior: pharao
ex afflictione durior. Manas¬
ses in carrere positus. cathe¬
nis et compedib astrictus.
dm̃ cognouit: quem prirs
liber cognoscere noluit. Taleᷤᷤ
sunt quidam claustrales: qͥ
quandin sui uiris sunt. ꝑu̾se

Expanded text:
carnis. Crinibus inhaerens suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit; quia et luxuria et dolus, cui semper servierat, periit, sed poena peccati remansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria, cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acervusum sive suppliciorum multitudine in aeternum gravatur. Nec mirum si magnus acerlapidum super eum fuerit, qui per obstinationem usque in finem cor impSunt etiam tres species obstinatorum: prima scilicet eorum, qui ex correctione proficiunt; secunda eorum, qui ex commonitione deteriores fiunt; tertia Ex correctione rex Manasses factus est melior , Nabal ex commonitione deterior , Pharao ex afflictione exstitit durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus astrictus, Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales, qui quandiu sui juris sunt, perverse
Abbreviated transcription (Latin):
uitia non inclinatur. Sic et
nam multi descendebantes
sanabatur unus. Et psal¬
mista. Tnam petii a dño¬
uite: sanitas ẽ anime. falsa
u̾o marcha qd̃ sola ministret
non conqueritur: s solis ex¬
n̾orib delectatur. S quia si¬
milis similem querit: uult
tamen habere sociam falsain
mariam. Quib licet unum
esset necessarium. unum ta¬
men ẽ contrarium: quia cũ
unitatem seruare deberent.
detractioni student. Tales p̾¬
latorum dignitatem non re-¬
u̾entur. nec potestatem timẽt:
s abutuntur lege claustrali.
et qaustri statuta turbant.
siones claustri. quib tota re-¬
ligionis summa corrumpit᷑
id ẽ prelatus negligens. difci¬
pulus inobediens. iuuenis
otiosus. senex obstinatus.
monachus curialis. mona¬
chus caussoicus. habitus p̾¬
ciosus. cyb exquisitus. ru¬
mor in claustro. lis in capi¬
tulo. dissolutio in choro: ir¬
reuerentia csrta altare. Im¬
moremur igitur in singuli¬
et de singulis pauca disse

Expanded text:
vitia non inclinatur. Sic et vitia non inclinatur. Sic et nam multi descendebant, et sanabatur unus . Et Psalmista: Unam petit a Dovitae, sanitas est animae. Falsa vero Martha, quod sola ministret, non conqueritur, sed solis exterioribus delectatur. Sed quia similis similem quaerit, vult tamen habere sociam falsam Mariam. Quibus licet unum esset necessarium, unum tamen est contrarium; quia cum unitatem servare deberent, detractioni student. Tales praelatorum dignitatem non reverentur, nec potestatem timent, sed abutuntur lege claustrali, et claustri statuta turbant. siones claustri, quibus tota religionis summa turbatur, id est, praelatus negligens, discipulus inobediens, juvenis otiosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus causidicus, habitus pretiosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta altare. Immoremur igitur in singulis de singulis pauca disse
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ falsa maria. Est enim u̾a
maria. et falsa maria: u̾a
marcha. et falsa martha.
Tera maria tacet. audit.
lacrimatur: falsa maria
conqueritur qd̃ non egre-¬
diatur. qd̃ ext̾iora non or¬
dinet: qd̃ scl̃arib non ad¬
misceatur. Tera maria e¬
mit unguentum: freq̃ntat
sepulchrum. ut ungat mor¬
tuum. Emit precio boni
oꝑis. frequentat desiderio
deuotionis: ungit uerbo
consolationis. Falsa maria
uendit: frequentat nõ se¬
pulchrum s forum. Timeo
aut̃: ne cum redierit cum
fatius uirginib clausam in¬
ueniat ianuam. Uera mar¬
tha conqueritur qd̃ sola
ministret. qd̃ sollicitudine
rei familiaris turbetur: qd̃
cum sorore u̾ba dñi nõ au¬
diat. Sz quid dicit ei dñs:
Marcha martha sollicita
es: et turbaris erga pl̾i̾ma.
Porro: unum ẽ necessariũ.
Docet xpr̃e quid sit necessa¬
rium: unum inquit. so ẽut
umus semꝑ sit animus. ne
frangatur adu̾sis: ne ꝓsꝑis
eleuetur. Hinc et de anna
dicitur: et uultus eius nõ
do mens post uirtutes ad

Expanded text:
 falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Maria emit unguentum, frequentat sepulcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat januam . Vera Martha conqueritur, quod sola ministret, quod solitudine rei familiaris turbetur, quod cum sorore verba Domini non audiat. Sed quid dicit ei Dominus? Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima. Porro unum est necessarium . Docet Christus quid sit necessarium; unum, inquit, id est, ut idem semper sit animus, ne frangatur adversis, ne prosperis elevetur. Hinc et de Anna dicitur: Et vultus ejus non do mens post virtutes ad
Abbreviated transcription (Latin):
turbant. Consiliis se inge¬
runt: cur. quomodo. a quo
factum sit querunt. Sic
maria que in silentio debe¬
ret esse. marche detrahit:
et que u̾ba dñi au dire cõ¬
sueu̾at. u̾bositati seruit. Hec

Expanded text:
turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
scł̃o pauꝑiores uixerant. qm
nunc uiuant. et nunc ĩ mo-¬
nasterio querunt: que nec
foris habere potuerunt. Sic

Expanded text:
culo pauperiores vixerant quam nunc vivant, et nunc in monasterio quaerunt quae nec foris habere potuerunt. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
sidera teipsunt. reduc ad mẽ¬
tem tenebras uet̾um delicto¬
rum: ut si uane głe stimulis
inciteris. qualis in mundo
fusti humilit̾ medit̾is. Et esto
ibi usq dum dicam tibi: id ẽ
non au̾tas oculos mentis
ab inturtu mundani casus ⁊
defectu ꝓprie fragilitatis. donec
de egypto ad iherłm reuoceris:
id ẽ a consideratione uet̾um
delictorum. ad contemplandã
beatitudinem suꝑne pacis.
futurum ẽ enim ut herodes
querat puerum ad ꝑdendui
cum: mentes siquidem noui¬
herodem designatur. quandoq
uerat. ut bona initia perdãt.
Hoc enim int̾pretatur hodes:
pellis gła. Omnis enim gła
filiarum dei abintus: omnis
autem gła filiarum scl̃i extrin¬
secus apparet. Sicut enĩ caro
animalium ext̾ius pelle tegi¬
tur: sic animalis sp̃c apperitu
uane głe ad ext̾iora se spargẽs.
formietus delectatur. Hic est
herodes qui clam magos uo¬
cat:ut ab eis tempus stelle di¬
ligent̾ inquirat. Clam uocat:

Expanded text:
sidera teipsum, reduc ad mensidera teipsum, reduc ad mentem tenebras veterum delictorum, ut si vanae gloriae stimulis inciteris, qualis in mundo fuisti humiliter mediteris, et esto ibi usque dum dicam tibi, id est, non avertas oculos mentis ab intuitu mundani casus, et defectu propriae fragilitatis, donec de Aegypto ad Hierusalem revoceris, id est, a consideratione veterum delictorum ad contemplandam beatitudinem supernae pacis. Futurum est enim, ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Mentes siquidem nupHerodem designatur quandoque vexat, ut bona initia perdat. Hoc enim interpretatur Herodes, pellis gloria. Omnis enim gloria filiarum Dei ab intus , omnis gloria filiarum saeculi extrinsecus apparet. Sicut enim caro animalium exterius pelle tegitur, sic animalis spiritus appetitu vanae gloriae ad exteriora se spargens, forinsecus delectatur. Hic est Herodes, qui clam magos vocat, ut ab eis tempus stellae diligenter inquirat . Clam vocat
Abbreviated transcription (Latin):
hely qd̃ iudicaturus essem do¬
mum eius. inei̾num. ꝓpt̾ ini-¬
quitatem. eoqd̃ indigne ag̾e
filios suos nou̾at: et ñ corri¬
puit eos. Audit iacob: t̾ram
in qua dormis tibi dabo. Pos¬
sunt ꝑhos tres homines: treᷤ
hominum species moralit̾
designari. In ioseph incipien¬
tium. in samuel ꝑficientium:
in iacob ꝑfec̾torum. Monet᷑
incipiens ut fugiat. docetur
ꝓficiens ut corripiat: inui¬
tatur ꝑfectus ut recipiat. Io¬
seph dicctur accrescens: hic
ẽ incipiens. Tunc enim inci¬
piens crescit: cum in initio
conu̾sionis nouit̾ conu̾sus.
de uirtute in uirtutem ꝓficit.
Accipit puerum: dum noue
uite tenet institutum. In pu-¬
ero siquidem habetur spes
crescendi: et in nouit̾ conu̾so.
spes ꝓficiendi. Nec tantum in¬
betur acciꝑe puerum s ⁊ ma¬
trem id ẽ bonam uolinitatẽ:
mat̾᷑ etenim boni ꝓpositi. bo¬
na uoluntas potest appella¬
ri. fugemquit in egyptum.
id ẽ attende mundum. con¬

Expanded text:
Heli quod Judicaturus essem doHeli quod Judicaturus essem domum ejus in aeternum propter iniquitatem, eo quod indigne agere filiios suos noverat, et non corripuit eos. Audit Jacob: Terram, in qua dormis, tibi dabo. Possunt per hos tres homines, tres hominum species designari moraliter. In Joseph incipientium, in Samuele proficientium, in Jacob perfectorum. Monetur incipiens ut fugiat, docetur proficiens ut corripiat, invitatur perfectus ut recipiat. Joseph dicitur accrescens, id est, incipiens. Tunc enim incipiens crescit, cum in initio conversionis noviter conversus de virtute in virtutem proficit. Accipit puerum, dum novae vitae tenet institutum. In puero enim habetur spes crescendi, et in nuper converso spes proficiendi. Nec tantum jubetur accipere puerum, sed et matrem, id est, bonam voluntatem. Mater etenim boni propositi, bona voluntas potest appellari. Fuge, inquit, in Aegyptum, id est, attende mundum, con
Abbreviated transcription (Latin):
nacitas cupiditatis. Duo
labia sunt captatio beniuo¬
lentie: ostensio carnalis ami¬
citie que ꝑtinent ad adula¬
tionem: duo oculi funt so¬
cietas ⁊ consanguinitas. que
respiciunt carnis affectionẽ.
Hec sunt que blandiuntur
esau. roga ut discedat: fuge
ꝑu̾sum frẽm ut habeas pacẽ.
uade cum iacob: cum eo ent̃
pariuili ambulant. Qui enĩ
uicia supplantant: humilita¬
tis societatem semꝑ amant.
Quere ergo lectum iacob. ip̃e
lectulum suum posunit: ibi
dormit samuel. ibi dorit
iosepl. Iosepl dormit ĩ domo.
samuel in templo: iacob in
itinere. Tidet ioseph angł̾m
sibi in sompnis apparentem.
audit samuel dñm sibi col¬
loquentem: iacob u̾o nõ tan¬
tum uidet anglos ascendente.
⁊ descendentes. s etiam uidet
tem. samuel dñm corripien¬
tem: iacob dñi ꝓmittentẽ.
Audit ioseph accipe puerum
et fuge in egyptum. et esto
ibi usq dun dicam tibi: fu¬
turum ẽ enim ut herodes q̃¬
rat puerum ad ꝑdendum eũ.
Audit samuel: predixi enim¬

Expanded text:
nacitas cupiditatis. Duo labia, sunt captatio benevolentiae et ostensio carnalis amicitiae, quae pertinent ad adulationem. Duo oculi, sunt societas et consanguinitas quae respiciunt carnis affectionem. Haec sunt, quae blandiuntur Esau, roga ut discedat, fuge perversum fratrem ut habeas pacem, vade cum Jacob: cum eo enim parvuli ambulant. Qui enim vitia supplantant, humilitatis societatem semper amant. Quaere ergo lectum Jacob: ipse lectum suum posuit. Ibi dormit Samuel, ibi dormit Joseph. Joseph dormit in domo , Samuel in templo , Jacob in itinere . Videt Joseph angelum sibi in somnis apparentem; audit Samuel Dominum sibi colloquentem; Jacob vero non tantum videt angelos ascendentes et descendentes, sed etiam videt tem; Samuel Dominum corripientem; Jacob Dominum promittentem. Audit Joseph: Accipe puerum, et fuge in Aegyptum, et esto ibi usque dum dicam tibi; futurum est enim ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Audit Samuel: Praedixi
Abbreviated transcription (Latin):
manent: ad bellum u̾o expe-¬
diti. et fortes ire nõ timent.
Qui igitur uestes ⁊ cbos ⁊
quietem carnis diligunt: ad
debellandos amalechitas. io
ẽ ad destruendas carnis dele-

Expanded text:
 ad bellum vero expediti et fortes ire non timent. Qui igitur vestes, cibos et quietem carnis diligunt ad debellandos Amalechitas, id est, ad destruendas carnis dele
Abbreviated transcription (Latin):
flaminatur. Dies constitui¬
tur: dum ad lucem confessi¬
onis peccator inuitatur. Et
quando aliquis penitens per¬
catum humilit̾ confitetur. Et
congruum colloquium fece-¬
unt: dum peccator qd̃ male
gesserat decegit. ⁊ ille cui cõ-¬
nitattie modos imponit. Dñ
iste se humilit̾. iudicat. ⁊ ille
ne desꝑet confortat: Dum al¬
t̾malis que gessit renuntiat.
alt u̾o bonis que fac̾e debeat:
panitentem informat. Mora-¬
batur aut̃ nichanor iheroso¬
linis ⁊ nichil iiq agebat:
gregesq turbarum que con¬
gregate fuerant dimisit. In
therosolunis nichanor ma

Expanded text:
flammatur; dies constituitur, dum ad lucem confessionis peccator invitatur. Et quando aliquis poenitens peccatum humiliter confitetur. Et congruum colloquium fecedum peccator quod male gesserat detegit, et ille, cui connitentiae modos imponit; dum iste se humiliter judicat, et ille ne desperet confortat; dum alter malis, quae gessit, renuntiat, alter vero bonis, quae facere debeat, poenitentem informat. Morabatur autem Nicanor Hierosolymis, et nihil inique agebat, gregesque turbarum, quae congregata fuerant, dimisit. In Hierosolymis Nicanor ma
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ne felicitatis ordinem con¬
seruent. Nullo indigent: ⁊
ideo non ẽ eis necessarium
ut laborent. Non esurunt
neq sitiunt. quia celesti pa¬
ne satiantur: ⁊ de torrente
uoluptatis bibunt. faciem
pr̃is semꝑ uident: quia pre
cet̾is rationalib creaturis
ꝑfactam cognitionem de eo¬
habent. Amant d̾m ⁊ deside¬
rant:nec tamen desiderio
cruciantur. nec fastidio la¬
borant. Similit̾ in mat̾iali
claustro multi sunt: qui fu¬
ture felicitatis ordinent di¬
ligunt. Paucis indigent.
qm̃ in ꝓprios usus pret̾ ui¬
ctum ⁊̃ uestimentum nichil
habent. Ea etiam que carmꝰ
necessitati concessa sunt: car¬
ni subtrahunt. Naturam
uincunt: qm̃ celestem uitã
in t̾ris ducunt. Contempla¬
noni uacant. deum uidere
desidrant. ⁊ quecumq in

Expanded text:
ernae felicitatis ordinem conservent. Nullo indigent, et ideo non est eis necessarium ut laborent. Non esuriunt, neque sitiunt, quia coelesti pane satiantur, et de torrente voluptatis bibunt: faciem Patris semper vident, quia prae caeteris rationabilibus creaturis perfectam de eo cognitionem habent. Amant Deum, et desiderant, nec tamen desiderio cruciantur, nec fastidio laborant. Similiter in materiali claustro multi sunt qui futurae felicitatis ordinem diligunt. Paucis indigent, quoniam in proprios usus praeter victum et vestitum nihil habent. Ea etiam, quae carnis necessitati concessa sunt, carni subtrahunt. Naturam vincunt, quoniam coelestem vitam in terris ducunt, contemplationi vacant, Deum videre desiderant. Et quaecunque in
Abbreviated transcription (Latin):
sensus animi. Qui cũ asino
expestant: quia tarditatem
semꝑ amant. Duo dicunt᷑
ẽẽ pueri otiosi uidelicet et te¬
pidi. portantes stimulũ car¬
nis. et paleas leuitatis. Abra¬
ham u̾o qui int̾pretatur mul-
tarum gentium pat̾: id ẽ ani¬
tionum. Ascendit cum puero
id ẽ cum corde puro: portans
ignem et gladium in mãnib.
Per ignem caritatem. ꝑ gla¬
dium predicationis u̾bum:
intelligimus. Portat igitur
ignem et gladium in mani¬
b: qui quod amgt. et qd̃ pre¬
dicat. implet oꝑib. Ego in qͥt
et puer: reu̾temur ad uos. Ne¬
cesse ẽ ut ambo redeant id est
ius rationis. et puritas men¬
tis. ut reu̾tantur ad agendã
curam carnis. ñ in desideriis
sz in necessariis: semꝑ enim
caro querit affluentiam cy¬
bi. libertatem otiĩ: necessaria¬
u̾o sunt impendenda nõ sub¬
trahenda. S ne uacet otio. dũ
impenditur cyb: secuntur
que conueniunt asio uirgas
scilicet et onus. Atrga corre¬
ctionis et onus laboris. Int̾

Expanded text:
sensus animi, qui cum asino sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id est anitionum, ascendit cum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum intelligimus: portat igitur ignem et gladium in manibus, qui quod amat et quod praedicat, implet operibus. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in necessariis. Semper enim caro quaerit affluentiam cibi, libertatem otii. Necessaria vero impendenda sunt, non subtrahenda. Sed, ne vacet otio, dum impenditur cibus, sequantur quae conveniunt asino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
riositate reuocatur: ⁊ sic fit
quandoq ut mens otiosa
uoluptate torpescat. Cum
igitur homo int̾ior iacet in
lectulo uoluptatis. dum
sompno torpescit inhercie:
et sompniis deluditur cu-¬
riositatis: conuocat et hor¬
tatur ext̾iorem ut indinet
aurem rumoribz. loquatur
uana. mollib induatur.
mane comedat: gallus ce¬
ne t̾minet lectionẽ. Euntib
dormitum surgentes ad ugi¬
lias obuient fres: uigilantib
illis dormiant. redeuntib sur¬
gant. S melius forsitan ẽẽt
si nichil dic̾ent: ꝙͣ si subtra¬
ctis sillabis aut dictionib.
oscitando psalmos decanta¬
rent. Hec est tarditas otioso¬
rum qui nichil oꝑantur. ad
horam: s semꝑ comitantur
moram. Hii sunt qui expestãt
cum asino. nec ascendunt cũ
yscac in montem. portantes
paleas. et stimulum. que ad
asinum ꝑtinent: non ignẽ
et gladium. que ꝑtinent ad
sacrificium. Ait enim abrahã
ad pueros suos. Expestate hic
cum asino: ego et puer cum
adorau̾imus. reu̾temur ad
uos. Pueri: sunt p̾ueriles

Expanded text:
riositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent, non ignem et gladium quae pertinent ad sacrificium. Ait enim Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos . Pueri sunt pueriles
Abbreviated transcription (Latin):
riete ⁊ egrediuntur: dum ea
que cogitantur nñ animo.
ut luceat lux nr̃a coram ho¬
minib. oꝑe ꝓficiuntur. Hoc
autem fit cum apparet mĩa
in effectu. benignitas in uul

Expanded text:
riete, et egrediuntur, dum ea, quae cogitantur in animo, ut luceat lux vestra coram hominibus , opere perficiuntur. Hoc autem fit, cum apparet misericordia in effectu, benignitas in vul
Abbreviated transcription (Latin):
tiq omnes homtnes compre-¬
hendit. Sunt enim quidam
in i̾tis positi. quorum conuer¬
satio in celis ẽ: s eos quos t̾¬
rene conu̾sationis affectus
atq huius uit̾it scłi gracia.
Ergo frẽs nõ habitatores s
accole simus t̾re huius. Ac-¬
cola ut ait b̃s ambrosius
temporalis diu̾sorii spem
g̾it. Habitator aut̃ omnẽ
spem atq usum sue substã¬
tie illic collocat: ubi habitã¬
dum putau̾it. Itaq qui est
t̾re accola: habitator ẽ celi.
Qui aut̃ habitator est t̾re:
possessor ẽ mortis. Sic loth
id ẽ dedinatio: capitur dum
habitaret in sodomis. Habe¬
at ergo frẽs homo exterior
loth. ⁊ abraham ante ocl̃os:
⁊ utatur hoc exemplari. ne

Expanded text:
tique omnes homines compretique omnes homines comprehendit sunt enim quidam in terris positi, quorum conversatio in coelis est, sed eos quos terrenae conversationis affectus, atque hujus vincit saeculi gratia. Ergo, fratres, non habitatores, sed accolae simus terrae hujus. « Accola, ut ait beatus Ambrosius, temporalis diversorii speciem gerit: habitator autem omnem spem atque usum suae substantiae illic collocat, ubi habitandum putaverit. » Itaque qui est terrae accola, habitator est coeli. Qui autem habitator est terrae, possessor est mortis. Sic Loth, id est declinatio, capitur: dum habitaret in Sodomis. Habeat ergo, fratres, homo exterior Loth et Abram ante oculos, et hoc utatur exemplari, ne