comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meclos: tercia que finẽ fa¬
cit. Nam ex uno latere te¬
exalio latere mare oceanũ.
In hanc ergo incliam ueni¬
ens bartholomeus apłs: in
gressus est templum ĩ quo¬
erat ydolum astaroth: et¬

Expanded text:
tertia finem facit; quia ex uno latere et ex alio mare Oceanum. In hanc ergo Indiam Bartholomaeus apostolus venit, et in templum, in quo idolum Astaroth e
Abbreviated transcription (Latin):
tie ꝓ uoluntatis sue meri
feruntur altario. Digna
reuera domino tam p̾ciosi
animalis oblatio: ⁊ nulla
magis ei quam ymaginis
sue hostia placitura. De hu¬
iusmodi enim apłm preci¬
pue clixisse reor. Ousecro
corpora nr̃a hostiã uiuam.
sanctam. deo placentem.¬
ossidet ergo uirginitaᷤ.
⁊ quod alii hñt. ⁊ quod
al ii nõ habent: lũ ⁊ com¬
mumem ⁊ peculiarem obti¬
net gr̃am ⁊ ꝓprio ut ita di¬
xerim consecrationis priui¬
legio gaudet. Nam ⁊ xpisti
sponsas uirgines clicere. ec¬
clesiastica nobis permittit
auctoritas. dum in sponsa¬
rum modum quas cõsecrat
domino uelat: ostendens
eas uel maxime habituras
spirituale conubiũ. que
subter fugerint carnale
consortium. Et cligne deo
ꝑ matrimonii comparati¬
onem sp̃u aliter copulãtur.¬
onem. que eius clilectionis
causa humana conubia
spreuerunt. In his qͣm ma¬
xime illud impletur apłi.
Qui aũt adheret dño: unꝰ
sp̃s est.

Expanded text:
tiae pro voluntatis suae merittiae pro voluntatis suae meritfereuera Domino hostia tam pretiosi animalis oblatio, et nulla magis ei quam imaginis suae hostia placitura. de huiusmodi enim Apostolum praecipue dixisse reor: Obsecro corpora uestra hostiam uiuentem, sanctam, Deo placentemossidet ergo uirginitas et quod alii habent et quod alii non habent, dum et communem et peculiarem obtinet gratiam, et proprio, ut ita dixerim, consecrationis priuilegio gaudet. nam et Christi sponsas uirgines dicere ecclesiastica nobis permittit auctoritas, dum in sponsarum modum quas consecrat Domino uelat, ostendens eas uel maxime habituras spirituale conubium quae subterfugerint carnale consortium. et digne Deo per matrimonii comparationem spiritualiter copulantur quae eius dilectionis causa humana conubia spreuerunt. in his quam maxime illud impletur Apostoli: qui autem adhaeret Domino, unus spiritus est.
Abbreviated transcription (Latin):
in aera oculis. uiclit eiusdẽ
sororis sue animã de eiꝰ cor¬
pore egressam. in columbe
sperie celi secreta penetrare.
Qui tante eius glorie con¬
gaudens: omnipotenti dõ
in hẏmnis ⁊ laudib gr̃as
reddidit: eiusq obitũ fr̃i¬
b denuntiauit. Quos etiã
ad monasterium deferrent:
atq in sepulihro quod sibi
ip̃e parauerat ponerent. Qͦ
facto contigit. ut quoꝵ mẽs
una semꝑ in deo fuerat.
eoꝵ quoqz corpora nec se¬
pultura separaret. Ec .u.¬
uantam in celestibus
beatitulinem uirgini¬
tas scã possideat. pret̾ scrip¬
turarum testimonia eccłie
etiam consuetuline edoce¬
mur: qua ad discimus pe¬
culiare illis subsistere meri¬
tum, quarum specialis est
consecratio. Nam cũ uniũ¬
sa turba credentium paria
gr̃e dona ꝑcipiat. ⁊ isclem
om̃s sacramentoꝵ beneclic¬
tionib glorientur: iste ꝓ¬
prium aliquid pre ceteris
hñt. dum de illo sc̃o ⁊ im¬
maculato eccłie grege qͣi
sanctiores purioresq hos¬

Expanded text:
in aera oculis vidit ejusdem in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit, ut quorum mens una semper in Domino fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. Ecuantam in coelestibus beatitudinem virginitas sancta possideat, praeter Scripturarum testimonia Ecclesiae etiam consuetudine edocemur, qua addiscimus peculiare illis subsistere meritum, quarum spiritalis est consecratio. Nam cum unaquaeque turba credentium paria gratiae dona percipiant, et hisdem omnes sacramentorum benedictionibus glorientur, istae proprium aliquid prae caeteris habent, dum de illo sancto et immaculato Ecclesiae grege quasi sanctiores purioresque hos
Abbreviated transcription (Latin):
noluisti. Regaui cdñm me¬
um: ⁊ audiuit me. Modo
ergo si potes egredere: ⁊ me
dimissa ad monasterium
rececle. Ip̃e aũt exire extra
tectum nõ ualens: qui re¬
manere sponte noluit. in
loco mansit inuitus. Sic¬
q fc̃m est ut totam noctẽ
per uigilem lucerent: at¬
q ꝑ sacra sp̃ualis uite col¬
loquia. sese uicaria rela¬
cione satiarent. Qua ĩ re
si uenerabilis uiri mentẽ
aspicimus. clubium nõ ẽ
quod eandem serenitatem
uoluerit inqua descencle¬
rat permanere. Sz contra
hot quod uoluit: inuirtu¬
te omnipotentis dei ex femi¬
ne pectore miraculum in¬
uenit. Nec mirũ quod pluᷤ
illo femina que diu fr̃em
uidere cupiebat: in eoclem
tempore. naluit. Quia enĩ
iuxta iohannis uocem d̾s
caritas est: iusto ualcle in¬
clicio illa plus potuit. que
umqz die altero eadẽ
uenerabilis femina
ad cellam ꝓpriam recessiss.
uir dei ad monasteriũ recli¬
it: cum ecce post triduum
in cella consisteris. eleuatis

Expanded text:
noluisti; rogavi Dominum menoluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de resi venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est, quod eamdem serenitatem voluerit, in qua descenderat, permanere: sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex femineo pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est : justo valde judicio illa plus potuit, quae umque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis
Abbreviated transcription (Latin):
perrexit ⁊ scclm ea signa
que acceperat inuenit sãctũ
cra martyrum latitabat. Cui
cum clixisset omnia uerba
cecilie: gauisus est ganclio¬

Expanded text:
perrexit et secundum signa que acceperat inuenit sanctum chra martyrum latitabat. Cui cum dixisset uerba Cecilie gauisus est ual
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e seminacor casti consilii:
suscipe seminũ fructus que
in cecilia seminasti. Dominie¬
Nam sponsum quem quasi
ce quasi agnum mansue¬
tissimum clestinauit. Iste

Expanded text:
lii, suscipe seminum fructus, quos in Caeciliam seminasti. ervit. Vers. Nam sponsum quem quasi bi quasi agnum mansuetissimum sociavit. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
gratissime iuuentutis. Si
gas ⁊ uirginitatem meã
custodias: ita te cliliget. si¬
cut ⁊ me ⁊ ostendet tibi glo¬
riam suam.
unc ualerianus nu¬
tu clei timore correp¬
ip̃m angelum. Et si proba¬
uero quod uere angelussit:
faciam que hortaris. Si au¬
tem uirum alterum dili¬
gis: ⁊ te ⁊ illum gladio ꝑ¬

Expanded text:
grauissime irascetur. Si gas et castitatem meam custodias, ita te quoque diliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam suam». Tunc Valerianus nutu dei timore correpipsum angelum et si probauero quod uere angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium diligis et te et ipsum gladio
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ⁊ fidem ueritatis in¬
quirit. Quicumq uero uo¬
luptuosis scłi huuis lãguet
illecebris. cupiclitatib aua¬
ricie feruentis insanit. ĩfra¬
terna oclia feralis in uidie
facib in arclescit. atq ad
contumeliam dei omnipo¬
tentis. peranfractas demo¬
num semitas erraticus uia¬
tor inceclit: nõ parat clño
uiam. secl inimico miser
suo exicialem in semet ip̃m
patefacit ingressum. Hii
mores ⁊ uita huiusmochi
ampla ninera ⁊ largissima
uias barbaris nationib in
exitium commuis salu¬
tis aperiunt. Hii mores ple¬
bem clei mimicis gentibus
iugo misere captiuitatis
acllicunt. hii mores arma¬
tos clissipant ppłos: ⁊ muni¬
tas diruunt ciuitates. Et
litate nutritur. Et incle
est quod nichil fusa ad deum
supplicatione ꝓficimus: qr
incessabiliter impiis prauis
ta nõ paramus. Propter qd̾
reuertentes ad beatissimi p̃¬
cepta ioħ̾is paremus clño
uiam rectas faciamus semi
niculas suas multis iam

Expanded text:
tum, et fidem veritatis intum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecqlitate nutritur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravista non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitis, oviculas suas, multis jam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ⁊ illis de parentib qͦrũ
ẽẽt clesperata posteritas clei
munere nasceretur. Nam
tanta auctoritate. tantoq
clicerd ponclere in uocẽ sc̃e
p̾licationis erupit: ut et
in stantem clñi nuntiaret
aduentum. ⁊ in semitas
rectas male uiuentiũ cliri¬
geret prauitatem. Quicl
nisi aduentãti cle celo iudi¬
ci. purgato a uiciis pectore.
simplicis cordis habitaculũ
preparare: Quicl est rectaᷤᷤ
facere semitas cleiz uisi ut
tales actuum tuoꝵ tibi mu¬
nias uias. quas perambu¬
lare ꝓpicius ueniens ad te
dominus clelectetur:
suo parat: qui luxuriãtis
carnis respuens uoluptates.
toto mentis sue sp̃u suspen-¬
sus ad cleum. uigore se cas¬
titatis accingit. Optime pa¬
rat dño uiam: qui cogita¬
tiones suas auaririe fluc-¬
tibz estuantes serene cõscĩe
tranquillitate compescit.
Uiam dño parat: qͥ ydo¬
loꝵ uana atq omniũ suꝑ¬
stitionum fignienta cõcul¬
cans. unum dei uiui cul¬

Expanded text:
qui et illis de parentibus, quorum qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cul
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Recte uox clicitur: cu¬
ius intonante p̾conio sacra¬
mentum reclemptionis hu¬
mane. surcla cluclum cepit
audire mortalitas. Ut enĩ
uenerandus baptista muto
patri aperuit lingnam: ita
aures hominũ salutaris gr̃e
innouauit auclitu. Clama¬
bat autem in cleserto. ubi ad¬
p̾dicationem eius nec in so¬
lens turba perstreperet nec ĩ¬
fidelis ricleret auditor: secl
hii tantum audlire possent.
qui prelicantem uerbum
salutis. cura tantum liui¬
ni cultus expeterent. ⁊ aduer¬
terent eum uera annũtia
re cle xp̃o: qui ꝑ assercionẽ
iusticie ut illicitas herodis
nuptias increparet. nec regẽ
timuisset offenclere. nec sqͣ¬
lorem carceris cleclinasset:
nec tyrannico glaclio refu¬
gisset occich. Audiamus
adhuc paululũ fres: quid
ad ꝓfectum omniũ nr̃m sal¬
uatoris nuntius p̾clicabat.
Parate inquit uiam tlño:
rectas facite semitas dei nr̃i.
Uere clignus beatus iobes
cuius ꝓphica eẽt natiuitaᷤ.

Expanded text:
bat. Recte vox dicitur, cubat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas,
Abbreviated transcription (Latin):
celesti tacitus expectabat
nati uocabulum loqueret᷑.
⁊ agnosceret anxius senex
per eum se sib redlitũ. quẽ
de se nõ cretliderat nasci¬
turum: nec clubitaret ul¬
tra celitus illum uł ꝓmis¬
sum fuisse uł natum cuiꝰ
causa ⁊ amisisse se ꝓbabat
⁊ recepisse sermonem. Q cl
hac fratres religione glori¬
osius. quil hac insignius
ficle. in qua sterilis cõcipit.¬
quitur. ⁊ in secreto mater¬
noꝵ uiscerum. paruuli to¬
cius muncli gaucdia futu¬
ra preluclunt: Nec enim
poterat ueteri sub lege or¬
clinem suũ mortalis serua¬
re natura: quanclo per no¬
uam diuinitatis gratiã
nouum saluti omniũ mis¬
terium parabatur. lc.uii.¬
ic ergo est iohannes:
de quo ꝓphauit ỹsaiaᷤᷤ
dicelis. Nox clamantis ĩ
descrto. Parate uiã clñi:
rectas facite semitas clei nr̃i.
Uox inquit clamantis. Mͣ
bene uox clicitur: qui ue¬
nientem cle celestibz ĩ car¬
ne hominis unigenitum
clei. pleno letus ore clama¬

Expanded text:
coelesti tacitus exspectabat, coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit,quitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic ergo est Joannes, de quo prophetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clama
Abbreviated transcription (Latin):
illus ignorat km̃i:
omnem paruilũ ma-¬
terno ab utero ꝓcleuntem.
inter ip̃a lucis exorclia mes¬
tis concrepare uagitib. So¬
lus baptista dñi. ultra le¬
gem nascentium: natiui¬
tatem suam leticia ⁊ exul¬
tatione preuenit. Et quã
clecuit fratres. ut de ma¬
tre sterili nasceretur qui
fecunditatem uirginis re¬
uelabat: quatinus mira¬
bilem partum mirabilit̾
natus ostencleret. Illucl eti¬
am quam stupenclium qͣm¬
q magnificum: quod ra¬
charias sacerlos pater fu¬
turus ꝓphete quia hoc ipsũ
quod gerebatur atigelo lo¬
quente nõ crecliditz usum
loquentis amisit: don es
ꝓmissione completa natus
noui hominis pre eo pater¬
ne lingna uincula relaxa¬
ret. Os enim quod angelus
clauserat ꝓmissus ab an¬
gelo filius reserauit. Nam
cum le nuncupatione par¬
uuli cognatoꝵ uicinoꝵ q
hesitaret arbitrium ꝓprie¬
tatem ueri nominis eius
quam angelo lictante di¬
tini facultate sermonis pa¬
ter mutus aperuit: ut cuiꝰ
uatiuitatem preceptione

Expanded text:
llus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante di208 facultate sermonis, pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione
Abbreviated transcription (French):
cebat. Sel ⁊ si immolor sr̃
sacrificium ⁊ obsequium
ficlei ur̃e: gaudeo ⁊ cõgra¬
tulor omnib nobis. ꝓpt̾
quod ⁊ uos gaudete: et
congratulamini michi.

Expanded text:
. Sed et si immolor supra sacrificium et ministerium fidei vestrae, gaudeo et congratulor omnibus vobis. Idipsum autem et vos gaudete, et congratulamini mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
cut etiam omne mortaliũ
genus ẽe iudicanlũ. Quia
enim duo denario sepe nu¬
mero solet in scripturis uni¬
uersitas designari: ꝑ duo¬
decim sedes apostoloꝵ. om¬
nium numerositas iudicã¬
tium: ⁊ per duodecim trib
isrł uniuersitas eoꝵ qui iu¬
clicanch sunt ostenditur.
nde notanclũ łco .xii.
quod cluo sunt ordinẽ
electoꝵ in iulicio futuri.
Unus iudicantiũ cũ clño
de quib hoc in loco memo¬
ratur qui reliquerũt om¬
nia. ⁊ secuti sunt illũ. Aliꝰ
iuclicanclus a dño. qui nõ
quidem omnia sua parit̾
reliquerunt. sed de his ta¬
nen que habebant cotidi¬
anas dare elemosin as pau¬
perib xp̃i curabant. Unde
auclituri sunt in iuclicio.
uenite beneclicti pr̃is mei:
possidete paratum uobis
regnum a constitutione
muncli. Esuriui enim: ⁊
declistis michi mancluca¬
re. Sitiui: ⁊ declistis michi
bibere. Et cetera quoꝵ in
superiorib huius lectiõis
clominus meminit: cum
principe quodam interro

Expanded text:
cut etiam omne mortalium cut etiam omne mortalium genus esse judicandum. Quia enim duodenario saepe numero solet in Scripturis universitas designari, per duodecim sedes apostolorum omnium numerositas judicantium, et per duodecim tribus Israel universitas eorum qui judicandi sunt, ostenditur. Unde quod duo sunt ordines electorum in judicio futuri: unus judicantium cum Domino, de quibus hoc loco memoratur, qui reliquerunt omnia, et secuti sunt illum: alius judicandorum a Domino, qui non quidem omnia sua pariter reliquerunt, sed de his tantum quae habebant quotidianas dare eleemosynas pauperibus Christi curabant. Unde audituri sunt in judicio: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere , et caetera, quorum et in superioribus hujus lectionis Dominus meminit, cum pr
Abbreviated transcription (Latin):
erfectus aũt ille est:
qui abiens uendit oĩa¬
que habet ⁊ dat pauperib
ac ueniens sequitur xp̃m.
Habebit enim thesaurum
nõ deficientem in celis. Un¬
de bene interrogante petro.
cdixit talib iħc. Am̃ dico
nobis: quod nos qui secuti
estis me. in regeneratione
cũ sederit filius hominis
in sede maiestatis sue. sede

Expanded text:
erfectus autem ille est qui abiens vendit oquae habet, et dat pauperibus, ac veniens sequitur Christum. Habebit enim thesaurum non deficientem in coelis. Unde bene interrogante Petro, dixit talibus Jesus: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. de corde puro. ⁊ cõsci¬
entia bona. ⁊ fide nõ ficta.
hac cliligimus inuicẽ: hac
liligimus deum. Neq e¬
nim uera clilectione dilige¬
remus inuicem: nisi clili¬
gentes deum. Diligit enĩ
unusquisq ꝓximũ tã qͣm
se ip̃m: si cliligit deũ. Nã

Expanded text:
s, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Fãcite uobis amicoᷤ
cle mãmona iniquitatis.
qui uos recipiant in eterna
cabernacula. lc .ii.
or ergo fr̃es necessari¬
um est omnib nobis
uit in bonis nemo sit segnis.
nemo sit sterilis. nemo pre¬
sentium dilectione futura
contempnat: nemo et̾na
clespiciens sola temporalia
peruersus aspiciat. nemo spi¬
ricualib corporalia p̾ferat.
nemo tertena celestib ante¬
ponat. Thesaurum nostrũ
frẽs in celis ponamus: ut
etiam cor nr̃m in celis habe¬
re possimus. Necesse est enĩ
ut quo p̾cesserit clilectionis
chesauriis: illuc etiam cogi¬
tationis sequatur affectus.
Icleo ueritas ait. Ubi enim
chesaurris ur̃ est: ibi ⁊ cor
ur̃m erit. Ut ergo in celis thes¬
aurizemus: celestia cliliga¬
mus. Uis nosse ubi thesau¬
rizas: Attencle quod amas.
Uis nosse quod amas: At¬
tende quid cogitas. Ita fi¬
et ut thesaurum tuũ extro
amore cognoscas: ⁊ amorẽ
tium niclicio tue cogitati¬
onis intelligas. li .iii.¬

Expanded text:
dicens: Facite vobis amicos dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. O
Abbreviated transcription (Latin):
tis ergo clebet ẽẽ commu¬
ne: ut omnib donetur
cterna felicitas. Die qͣrta.¬
ui ergo tantam lc.i.¬
uircutem accepit a
clomino ut omnia que
in mundo sunt celestis
regni amore contempnat
que habet uenclat ⁊ egenis
expenclat: qui aũt tance
nircutis nõ dum est cle his
que habet in quantum ha¬
bet elemosinam faciat. Tã¬
tum operetur bona uolun¬
tas: quantum suppecit fa¬
cultas. Perfectus possideat
primũ uirtutis locũ imper¬
fectus saltem ꝑueniat ad
secunclum. Efficiatur ille
gloriose clignus: sit istes
lauclabilicer largus. Sit
ille sc̃e pauꝑtatis arclentis¬
simus amator: sit iste sc̃o¬
rum pauperum piissims
consolacor. Habeat iste apd̾
deum patronos pauperes:
quos ille se gauclet uircu¬
tis habere consortes. Sit ille
talis qui cum clño iuclica¬
turus secleat: sit iste talis
qui ad clexteram inclicã¬
dus assistat. Sit ille talis
qui eternia tabernacula ꝑ¬
petuo uire possideat: sit
iste talis quẽ ille recipiat.
Aclmonet enim nos dñs

Expanded text:
tis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
possunt: multi nõ possunt.
Nurriquid quia paucis do¬
natur ista perfectio propt̾ea
clebent esse pessimi. quicũq
in bono nõ possunt esse per¬
fecti : Num quid ꝓpt̾ea xp̃i¬
anus clebet uicio rapacita-¬
tis insistere. quia forte non¬
clum potest om̃s res suas
pauperib crogare. Aut ideo
clebet aliena concupiscere.
quia ꝓpria nec clum potest
omuino contempnere: ab¬
sit hoc fr̃es ab omnib xp̃ia¬
nis: auertat hoc cleus a ficde¬
lib suis. Apostolus enim
ueraciter clicit: quia neq
auari. neq rapaces regnũ
clei possicdebunt. Manifes¬
tum est aũt quia omnis
qui a regno dei alienant᷑.
in eterno igne cum cliabo¬
lo eiusq angelis clampna¬
buntur. Pro inde dilectis¬
simi si niõ om̃s possunt im¬
plere quod clñs ait. uendite

Expanded text:
possunt, multi non possunt. possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quo
Abbreviated transcription (Latin):
ultum metuenda no¬
his est fratres illa sen¬
tentia cõminantis: quacli¬
citur. Omnis arbor que nõ
facit fructum bonum: ex¬
cicletur ⁊ in ignem mittat᷑.
Quod si sterilitas in ignem
mittitur: rapacitas quid
meretur: Aut quid recipi¬
et qui alicnum tulerit: si
semper arclebit qui de suo ñ
dederit. Et si iudicium si¬
ne miscd̾ia erit illi qui nõ
fecit miscd̃iam quale iuli¬
cium erit illi qui fecerit et
rapinam: Timeamus ergo
fratres. timeamus actus no¬
stros. Obecliens xp̃o uendat
que possiclet. ⁊ elemosinã
cdet: ut de terra cor ad celũ
leuet: ut auariciam calcet
ut ad ꝑfectionis culmen co¬
ta mentis incentione festi¬
net. ut nõ sit sollicitus que
sunt munch. secl que sunt
dñi.⁊ ut mundum sibi cru¬
cifixum habeat. seq mũclo
crucifixum exibeat. ut sit
omnino pauper in scło. cli
ni huins magnitudinem:
uen clendarum rerum suaꝵ
in esse uircucem.
nusquisq enim ꝓpriũ
habet clonum ex cleo:
dem sic. Ecce hoc tam mag¬
num bonum implere pauci

Expanded text:
ultum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo etni hujus magnitudinem? vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donum ex Deo, em sic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci
Abbreviated transcription (Latin):
lumbi ur̃i p̾cincti: ⁊ luc̾ne
arclentes. Si istum clomini
sermonem scd̃m litteram
uelumus accipere: nichil in
eo cõmochi sp̃u alis possumꝰ
inuenire. Quid enim pro¬
ficit acl anime saluter si
aliquis corporaliter aut lũ¬
bos suos pretingat. aut lu¬
cernam accendat: Alia gͦ
in pretinctis lumbis ⁊ lucer¬
nis arclentib querenda ẽ
intelligentia sp̃ualis: que
scilicet cliuino sit p̾cepto cõ¬
digna que nr̃e saluti cõgrua
reperiatur ⁊ cõmoda. Neqz
enim frustra quoclam lo¬
co ip̃e clominus ait. uerba
que ego locutus sum nob̾:
sp̃s ⁊ uita sunt. In lumbis
itaq concupiscentia car¬
nalis ostenclitur: in lucer¬
nis uero ficles ⁊ caritas xp̃i¬
ana monstratur.

Expanded text:
i praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
mosinam omnibz est possibi¬
le. si assit bona uolundas om¬
nib facile si nõ obsistat di¬
ra cupiclitas omnib salu¬
bre si ferucat caritas. Cunt¬

Expanded text:
m, omnibus est possibile, si adsit bona voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cun
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione. qua se inuicẽ
cliligũt homiries. sicut ho¬
mines. Nam ut cliscerne¬
retur: adiunctum ẽ sicut
Ad hoc ergo ⁊ nos inuicem
nr̃am cliscernamus a cete¬
ris. qui nõ adhoc se inuicẽ
cliligunt. quia nec cliligt̃.
Qui aũt se ꝓpter habenclũ
deum cliligunt: ip̃i se clili¬
gunt. Ergo ut se cliligãt:
deum cliligunt. Non est
ergo clilectio in omnibus
hominib. Pauci se ꝓpt̾ea
cliligunt: ut sit deus oĩa

Expanded text:
dilectione qua se invicem dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines: nam ut discerneretur, adjunctum est, sicut Ad hoc ergo et nos invicem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt: ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut sit Deus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
it igitur nobis tãqͣm
in ymagine descripta
uirginitas uita marie: e
qua uelut speculo refulge¬
at species castitatis. et for¬
ma uircutis. Hinc suma¬
mus licet exempla uiuẽ¬
di: ubi tamquam in exẽ¬
plari magisteria expressa
ꝓbitatis. quid corrigere.
quid defingere. quid tene¬
re debeamus ostenclũt. pri¬
mus cliscencli ardor: nobi¬
litas est magistri. Quiel
nobilius clei matre: Q̾d
splenclidius ea. que corpꝰ

Expanded text:
it igitur vobis tamquam in imagine descripta virginitas vita Mariae, de qua velut speculo refulgeat species castitatis et forma virtutis. Hinc sumatis licet exempla vivendi, ubi tamquam in exemplari magisteria expressa probitatis, quid corrigere, quid effingere, quid tenere debeatis, ostendunt. 7. Primus discendi ardor nobilitas est magistri. Quid nobilius Dei matre? quid splendidius ea, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quanto grauiorem dñs
in electis suis peccatoꝵ lan¬
guorẽ curauit: tanto am¬
pliorem cunctis gr̃e medẽ¬
tis potentiam monstrauit.
unde ⁊ex lectione euange¬
lica aucliuimus: quia se¬
dentem in theloneo mathe¬
um. ac temporalib curis
intentum. repente mise
discipulum fecit. Quẽ etiã
ꝓficientib eiusclem gratie
incrementis de cõmuni lis¬
cipiloꝵ numero. ad apos¬
tolatus graclum ꝓmouit.
Nec solum preclicancli ue¬
rum etiam scribench euan¬
gelium illi ministerium
ret. Quod obid utiq ꝓui¬
dentia suꝑna fieri clispo¬
suit: ut nullum enormi
rositas scelerum asperan¬
da uenia reuocaret. cum
hunc tantis muncli nexi¬
b ab solutum. tam celes¬
tem factum conspiceret:
ut cõmunicato cum ange¬
licis spiritib nocabulo.
euangelista nominaret᷑
⁊ essec.¬
iclit inquit iħe hoĩem
sedentem in theloneo ⁊

Expanded text:
quanto graviorem Dominus in electis suis peccatorum languorem curavit, tanto ampliorem cunctis gratiae medentis potentiam monstravit. Unde et ex lectione evangelica audivimus quia sedentem in telonio Matthaeum, ac temporalibus curis intentum, repente miserario discipulum fecit: quem etiam proficientibus ejusdem gratiae incrementis, de communi discipulorum numero ad apostolatus gradum promovit, nec solum praedicandi, verum etiam scribendi Evangelium illi ministerium ret. Quod ob id utique providentia superna fieri disposuit, ut nullum enormitrositas scelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelista nominaretur et esset.idit, inquit, Jesus hominem sedentem
Abbreviated transcription (Latin):
sui. uulgato se nomine
appellat cum de theloneo
uocatum narrat. Sed in
tamento se publicanum
cognominatz chomas in¬
quid ⁊ matheus publica¬
nus quatinus maiorem
per hoc publicanis ⁊ pecca¬
torib adipiscende salutis
conficlentiam p̾beat. Qmͣ
doceuclz formulam pau¬
lus quoq secutus ait. Q̾a¬

Expanded text:
eum, vulgato se nomine eum, vulgato se nomine vocat, cum de telonio vocatum narrat. Sed et tamento se publicanum cognominat. Thomas, inquit, et Matthaeus publicanus, quatenus majorem per hoc publicanis et peccatoribus adipiscendae salutis confidentiam praebeat. Quam docendi formulam Paulus quoque secutus, ait: Q
Abbreviated transcription (Latin):
tus. nec clumq angłico no¬
mine clignus extiterat.
uiclit seclentem in thelo¬
neo: pertinaci uidelicet
animo temporalib lucriᷤᷤ
in hiantem.
ath̾m inquit nomĩe.
Math̾s hebraice: lati¬
ne clicitur donatus. Quod
ꝓfecto nomen illi apte cõ¬
gruit: qui tantum gratie
superne munus accepit.
Nec p̃tereundum qd̾ idẽ
matheus erat binomius.
Nam ⁊ leui uocabatur. Qd̾
etiam nomen eidem gr̃e
qua clonatus est testimo¬
nium perhibet. Interp̾tat᷑
enim adclitus siue assũp¬
tus significans quia as¬
sumptus est per electionẽ
a domino. ⁊ addicus acl
numerum graclus apłici.
hoc aũt illum noĩe marcꝰ
⁊ lucas in hac lectione ma¬
gis appellare uoluerũt: ne
consortem operis euangelii
de prisca conuersatione pa¬
lam notabilem redderent.
At uero ubi ad describẽclũ
duoderim apłoꝵ cathologũ
peruenerunt. tacito leni
uocabulo. matħm illum
aꝑte nuncuparunt. le .xii.¬
orro ip̃e maths iuxta
hoc quod scriptũ est.
iustus prior est accusator

Expanded text:
tus, necdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus lucris inhiantem, aeum, inquit, nomine. Matthaeus Hebraice, Latine dicitur donatus: quod profecto nomen illi apte congruit qui tantum gratiae supernae munus accepit. Nec praetereundum est quod idem Matthaeus erat binomius, nam et Levi vocabatur, quod etiam nomen eidem gratiae, qua donatus est, testimonium perhibet. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est per electionem a Domino, et additus ad numerum gradus apostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. At vero ubi ad describendum duodecim apostolorum catalogum pervenerunt, tacito Levi vocabulo, Matthaeum illum aperte nuncupaverunt. Porro ipse Matthaeus, juxta hoc quod scriptum est, justus prior
Abbreviated transcription (Latin):
facere. quoꝵ primus ego
sum: sed ideo nuscdiam
consecutus sum. ut ĩ me
omnem pacientiam ad
exemplum eoꝵ qui credi¬
turi sunt illi in uitã eter¬
nam. Uidit ergo publi¬
canum:⁊quia miseran¬
do atq eligendo niclit
ait illi. Sequere me. Se¬
quere aũt lixit: imita¬
re. Sequere me clixit:nõ
tã incessu peclum quã
executione morrũ. Qui
enim clicit se in xp̃o ma¬
nere: debet sicut ille am

Expanded text:
um primus ego sum. Sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me omnem patientiam, ad exemplum eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam . Vidit ergo Jesus publicanum, et quia miserando atque eligendo vidit, ait illi, Sequere me. Sequere autem dixit imitare. Sequere dixit non tam incessu pedum, quam executione morum. Qui enim dicit se in Christo man
Abbreviated transcription (Latin):
Sequere me. Uilit autem
nõ tam corporis incuitu. qͣm
int̾ne miserationis aspecti¬
b. Quib ⁊ pecrũ negantẽ
ut reatum suum agnos¬
cere. ac de flere posset respi¬
cere clignatus est. Quib
ppłm suum egyptia serui¬
tute depressum ut eriperet
aspexit clicens ad moysen.
uidens uicli afflictionem
ppłi mei qui est in egypto.
⁊ gemitum eoꝵ audiui:
⁊ clescencli liberare eũ. ui

Expanded text:
it autem non tam corporei intuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est: quibus populum suum Aegyptia servitute depressum, ut eriperet aspexit, dicens ad Moysen: Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liber
Abbreviated transcription (Latin):
uicl exequar ciboꝵ par¬
simoniam. officiorũ
reclundantiam. alterum
ultra naturam superfuis¬
se, alterum pene ip̃i nat᷑e
defuisse. illic nulla inter¬
missa temporaz hie conge¬
minatos ieiunio lies: Et
si quando reficienchi succes¬
sisset uoluntas: cib plerũ¬
q obuius qui mortem ar¬
ceret. nõ delicias ministra¬
ret. Dormire nõ prius cupi¬
cditas: quam necessitas
fuit. Et tamen cum quies¬
ceret corpus:uigilaret auii¬
mus. Qui frequenter ĩ sõp¬
nis aut leca repetitz aut
sompno interrupta conti¬
nuat: aut lisposita gerit:
aut gerenda ꝓnuntiat.
roclire domo
nescia: nisi cum ad ec¬
clesiam cõueniree. Et hos
ip̃m: cum parentib aut
ꝓpinquis. Domestico ope¬
rosa secreto forensi stipata
comitatu. Nullo meliore
tamen sui custocle: quam
se ip̃a. Que incessu affectu¬
q uenerabilis: nõ tam ues¬
tigium peclis tolleret. quã
gralum uirtutis actolleret.
Et tamen alios habeat uir¬
go membroꝵ custocles suo¬
rum: moꝵ aũt suoꝵ se ha¬

Expanded text:
 exsequar ciborum parcimoniam, officiorum redundantiam: alterum ultra naturam superfuisse, alterum pene ipsi naturae defuisse: 165 illic nulla intermissa tempora, hic congeminatos jejunio dies? Et siquando reficiendi successisset voluntas, cibus plerumque obvius, qui mortem arceret, non delicias ministraret. Dormire non prius cupiditas quam necessitas fuit; et tamen cum quiesceret corpus, vigilaret animus: qui frequenter in somnis aut lecta repetit, aut somno interrupta continuat, aut disposita gerit, aut gerenda praenuntiat. 9. Prodire domo nescia, nisi cum ad Ecclesiam conveniret, et hoc ipsum cum parentibus, aut propinquis. Domestico operosa secreto, forensi stipata comitatu; nullo meliore tamen sui custode quam se ipsa: quae incessu affatuque venerabilis, non tam vestigium pedis tolleret, quam gradum virtutis attolleret. Ut tamen alios habeat virgo membrorum custodes suorum, morum autem suorum se ha
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo nõ ⁊ cluo ⁊ unũ
sunt. cum alter uicleatur
in altero: ⁊ unũ uiclisse sit
utriusq cognitio: Et rene¬
ra fratres sicut uicdere fili¬
um uiclere est patrem: ita
intellecto patre. intelligi¬
tur ⁊ filius. Nam qͥ patrẽ

Expanded text:
Quomodo non et duo, et unum sunt, cum alter videatur in altero, et unum vidisse sit utriusque cognitio? Et re vera, fratres, sicut videre Filium videre est Patrem, ita, intellecto Patre, intelligitur 247 et Filius; nam qui Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
lumen. Dicitur etiam dei
uircus. ⁊ tlei sapientia: ut
aduertas nõ quasi ꝑ linia¬
menta genitaliũ corpora¬
liter creasse patrem: secl ꝑ
in effabile maiestatis secre¬
tutem. ⁊ lumen mariasse
cle lummne. Rursus ne uer¬
bum ip̃m nõ substantiam
ueritatis. sed prolatiuum
loquentis putares ẽẽ sermo¬
nem clicitur filius: ut ĩ eo
illius qui pater est ⁊ conso¬
nantiam clisceres ⁊ affectũ.
Terum quia lum̃ łt .u.¬
clicitur. ne forte eum uelut
radium solis aut splenclo¬
rem lucerne alieno putareᷤ
lucere fulgore:ait le ip̃o be¬
atus euangelista iohes cui
archanum clei ⁊uiclere et
reuelare concessum est cli¬
cens: erat lumen uerũ.Ue¬
rum lumen ait: ut scias
nis esse fulgorem.secl aue¬
ra luce ueritatem eẽ qd lu¬
men est. In tantum autem
uierum est lumen: ut nõ so¬
lum nõ egeat illuminari:
sed illuminantli habeat po¬
testatem. Illuminat enim
ut legitur omnem hominẽ
uenientem in mundũ. Ait¬

Expanded text:
lumen. Dicitlumen. Dicitvirtus et Dei sapientia, ut advertas non quasi per lineamenta genitalium corporaliter creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretutem, et lumen manasse de lumine. Rursus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte eum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias nis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse, quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, ut non solum non egeat illuminari, sed illuminandi habeat potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem hominem venientem in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
minice testimoniis imbu¬
amiuir. Ait ergo dominus.
Ego ⁊ pater unum sumus.
Qui dicit sumus: solita¬
rius nõ est. Qui clicit unũ
sumus: utiq ab eo cum
quo unum est nõ potest
ẽẽ cliuisus. Quicl mͥ nũc
heretice in patre ⁊ eius fili¬
o cliuersitatem conaris
astruere: cum filius sub¬
stantie sue nos etlocens
ueritatem clixerit. ego et
paterunũ sumus: Qui
⁊ unum dicit ⁊ sumus: nͦ
separatione se liuidit: nͦ
unione confundit. lc .iiii.¬
ui unum cum patre
est: nec perpetuita te
a patre cliffert. nec uirtute
tdiscorclat. Cumq sit cum
patre unus: de patre tam̃
natus asseritur: ne ut im¬
pius blasphemat arrius
aut creatura quenumq fi¬
lius aut patri impar c̃ẽ cre¬
clatur. Auclis ergo o homo
dcum de cleo natum: secd
intanto hoc ꝓfundo habes
quod ficle creclas: nõ habes
quod cliscutias argumentis.
Aucdis filium de pr̃e natũ:
seil ne sexum aliquẽ possis
incliuinitate rimari: ip̃e
filius ⁊ uerbum clicitur et

Expanded text:
minicae testimoniis imbuminicae testimoniis imbuamur. 246 Ait ergo Dominus: Ego et Pater unum sumus. Qui dicit, Sumus, solitarius non est: qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum est non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur, ne, ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in tantum hoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum; sed ne sexum aliquem possis in divinitate rimari, ipse Filius et Verbum dicitur et
Abbreviated transcription (Latin):
missime petre soliclitatem
securus inimicos xp̃i ⁊ celes¬
tis sp̃s auctoritate cõfuclit:
⁊ infatigate pacientie for¬
titudine triumphauit. Nes
inferni sicut scriptum est
aduersus eam porta p̾ua¬
luit: qui sibi porte et̾nalis
ingressum. regem glorie cõ¬
fessus aperuit. Aut quomͦ
ei nõ pateret porta illa uita¬
lis: qui plenitucline euan¬
gelice lectionis ecloctus in
patre. filioq eius inscruta¬
bile unice maiestatis asse¬
ruit sacramentum: eclo¬
cens ⁊ostenclens que eẽt in
uno eocdemq dei filio ⁊ sus¬
cepta carnis ratio ⁊ uatu¬
rale priuilegium deitatis:
Sciebat ꝓfecto saluatorem
dixisse ego ⁊ pater unũ su¬
mus: ⁊ qui me uidit uidit
⁊ patrem. Het illum cõfes¬
sio ⁊honorabilem terris.⁊
celo reddidit gloriosum.
nunc ẽẽ reor: uit occa¬
sione beati huius patris
nr̃i. quem in tantam glo¬
riam catholicarum ecclesi¬
arum ficles indinabiliter
ab eo seruata prouexit: nõ
quoq propicio largiente
cleo. salutarib doctrine do¬

Expanded text:
itatem secutus, inimicos Christi et coelestis Spiritus auctoritate confudit, et infatigatae patientiae fortitudine triumphavit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum porta praevaluit, qui sibi portae aeternalis ingressum, regem gloriae confessus, aperuit; aut quomodo ei non pateret porta illa vitalis, qui, plenitudine evangelicae lectionis edoctus, in Patre Filioque ejus inscrutabile unicae majestatis asseruit sacramentum, edocens et ostendens quae esset in uno eodemque Dei Filio et susceptae carnis ratio, s privilegium deitatis? Sciebat profecto Salvatorem dixisse: Ego et Pater unum sumus: et qui me videt, videt et Patrem . Haec illum confessio et honorabilem terris, et coelo reddidit gloriosum. nunc esse reor, ut occasione beati hujus Patris nostri, quem in tantam gloriam catholicarum Ecclesiarum fides indeclinabiliter ab eo servata provexit, nos quoque, propitio largiente Domino, salutaribus doctri nae do
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Quid uultis ut faciã
uobis: Et clixerunt. Da
nobis: ut un̾iis ad dexterã
⁊ alius ad sinistram tuã¬
sedeamus in głia tua. Il¬
los ergo tantum accedere
serit: quoꝵ uoluntatem
in rogando potiorem con¬
spicit. ⁊ quoꝵ hortatu ma¬
trem ad roganclũ nouit

Expanded text:
faciam vobis? Et dixerunt: Da nobis ut unus ad dextram tuam, et alius ad sinistram sedeamus in gloria tua . Illos ergo tantum accedere serit, quorum voluntatem in rogando potiorem conspicit, et quorum hortatu matrem ad rogandum novit
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Qui dixit ei. Quid uis:
Ait illi. Dic ut secleant hii
dno filii mei unus ad dex¬
teram tiram.⁊ imus ad si¬
nistram: in regno tuo. Ne¬
mo aũt estimet matrem
ꝓfiliis absq illoꝵ cõsensu
ac noto filioꝵ petisse: sed
potius intelligat unani¬
mo omnium eoꝵ cõsilio
fuisse dispositum, ut per
matrem quam maxime
clilectam clño nouerãt su¬
um illi desiderium discipħi
patefacerent. Unde hoc refe¬
rens euangelista marcus:
tacito matris interuentu
discipuloꝵ solummodo qͦ¬
rum corclis appetitũ sciebat
facit mentionem. Et acce¬

Expanded text:
uid vis? Ait illi: Dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dextram tuam, et unus ad sinistram in regno tuo. Nemo autem aestimet matrem haec pro filiis absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unanimi omnium consilio eorum fuisse dispositum ut per matrem quam maxime dilectam Domino noverant, suum illi desiderium discipuli patefacerent. Unde haec referens evangelista Marcus, tacito matris interventu, discipulorum vero solummodo, quorum cordis appetitum sciebat, facit mentionem. Et acce
Abbreviated transcription (Latin):
electis: ut et digna p̾miis
merita p̾monstret. Sic ui¬
tam donet eternam: ut ꝑ
angustam portam ⁊ arcã
uiam ad hanc peruenien-¬
clum ẽẽ decernat. Unde ait.
Contendite intrare per an-¬
gustam portam. Conten¬
tione ⁊ enim nõ parua opꝰ
est: siquis ad alta uelit as-¬
cendere. Nam cum tanto
sudore uertices montium
sub eamus: quantum ne¬
cesse est conari. ut conuer-¬
sationem in celis habere
⁊ in monte sc̃o dñi. de qͦ
canit psalmista. merearaͣ
quiescere. Unde etiam in
holierna sc̃i euangelii lec-¬
tione cum filii zebedei ab eo
sedes regni peterent: confes¬
tim illos adhibendũ cali-¬
cem suum. hoc est ad imi¬
tanclum sue passionis ago
ueni reuocatz ut meminis¬
sent quia celestium sũma
petere. nõ nisi ꝑ abiecta et
aspersa terrestrium deb̾ent.
ccessit inquit lc .xi.¬
ad eum mater filioꝵ

Expanded text:
ctis, ut et digna praemiis merita praemonstret: sic vitam donat aeternam, ut per angustam portam, et arctam viam ad hanc perveniendum esse decernat; unde ait: Contendite intrare per angustam portam . Contentione etenim non parva opus est, si quis ad alta velit ascendere. Nam cum tanto sudore vertices montium subeamus, quantum necesse est conari ut conversationem in coelis habere et in monte sancto Domini, de quo canit Psalmista, mereamur quiescere. Unde etiam in hodierna Evangelii sancti lectione cum filii Zebedaei ab eo sedes regni peterent, confestim illos ad bibendum calicem suum, hoc est, ad imitandum passionis suae agonem revocat, ut meminissent quia coelestium summa petere non nisi per abjecta et aspera terrestrium deberent. ccessit, inquit, ad eum mater
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor nr̃ uulne¬
ra suꝑbie nr̃e sanare cle¬
siderans: ⁊ ip̃e cũ in forma
dei ẽẽt forma hominis ac¬
cepta humilianit semẽt¬
ip̃m factus obecliens nsq
ad mortemz ⁊ nos quoq
si culmen uere sublimita¬
tis conscendere uolumus.
iter humilitatis arripere
enter ferre p̾cepit. Promi¬
sit nobis doiaglorie: sed
p̾misit certamina pugne.
Dixit ꝓmittens erit mer¬
ces ur̃a multa. ⁊ eritis filii
altissimii: sed p̾dixit iudẽs:
cliligite inimicos ur̃os. et

Expanded text:
ptor noster, vulnera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere em patienter ferre praecepit. Promisit nobis dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit merces vestra magna, et eritis filii Altissimi ; sed praedixit jubens, Diligite inimicos vest