comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isđm scłi Illo casto timore qͥ tͥ ad dies cẽporis huiꝰ adiciet
dies
dies ecuos dies ꝑpecuos dies ĩmortales. & dies ꝑuennes am¬
mo die unũ sine uesꝑa & infinitũ. Diẽ felici gaudio plendie
maeficiente luce refertũ. Anglico comitatu suffultum: diẽ
que nor ure polat tenebre n ob scurant nubiliũ n obfusiaen
inporabllon effit calo estatiigrũ ñreadit frigus hienu
ie p qͦrib snet unꝰ erit cũ scis comunis cũ angłis etnꝰ dũ utrisq.
qͣ tib cũfelici gaudio csortid tribuit angłoꝵ & sotiũ faciat pa¬
triarcharu In numero cõputec ꝓpħarũ mnexultatione sociũ fa¬

Expanded text:
i; illo casto timore, qui tibi ad dies temporis hujus adjiciet dies aeternos, dies perpetuos, dies immortales, dies perennes: imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficiente luce refertum, angelico comitatu suffultum, diem quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis: dies qui tibimet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque, qui tibi cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socium faciat patriarcharum, in numero computet prophetarum, in exsultatione socium fa
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ in ierłm: & cũ eis ꝓpħe dĩ adiuuantes eos. Quo tẽpore apud romanos septimꝰ aromulo
regnabat tarquiniꝰ suꝑbꝰ: habens annũ imꝑii uicesimũ septimũ: qui post octo annos:
pulsus abruto. Ac deinde rem publicam ꝑannos quadrigentos sexaginta quattuor¬
itisq adiuliũ cesarẽ: consules administrauer̃. Hoc ꝓpt̾ea opaula & eustochiũ diximꝰ: ut
de ipso statim titulo qua ȩtate aggeus ꝓpħa cecinerit agnoscatis. Seiendũq interim
uxta litteram magni sp̃s & aggeũ fuisse & tachariã ꝓpħas: ut aduersũ artaxersis re¬
gis ȩdictũ & samaritanos gentesq cunctas ꝑcircuitũ edificationẽ tẽpli impedientes
ficlei: ut ꝓpħas magis audirent iubentes. quã ꝓhibentis regis imꝑiũ. Expli¬

Expanded text:
 et cum eis prophetae Dei adjuvantes eos . Quo tempore apud Romanos septimus a Romulo regnabat 737-738 Tarquinius Superbus, habens annum imperii vicesimum septimum, qui post octo annos expulsus est a Bruto: ac deinde rempublicam per annos quadringentos sexaginta quatuor, usque ad Julium Caesarem consules administraverunt. Hoc propterea, o Paula et Eustochium, diximus, ut de ipso statim titulo, qua aetate Aggaeus propheta cecinerit, agnoscatis. Sciendumque est interim, juxta litteram, magni spiritus et Aggaeum fuisse et Zachariam prophetas: ut adversum Artaxerxis regis edictum, et Samaritanos gentesque cunctas per circuitum, aedificationem templi impedientes, fidei; ut prophetas magis audirent jubentes, quam prohibentis regis imp
Abbreviated transcription (Latin):
Nno sccło clarii regis ꝑsarũ filii histaspis. septuagesimũ annũ desolationis templi
ecit dicens. Unẽ exercituũ usq qͦ ñ misereberis ierłm & urbiũ iuda qͥbꝰ uat̾ ese Iste sc̃o¬
tuagesimꝰ annꝰ ÷: S & esclras extructo tantũ altari or iactis fundam̃tis tẽpli: ad litteras
regis artaxersis ꝓhibitũ opus refert. Tunc int̾missũ ÷ opus domꝰ di in ierłm: ꝙ ñ fiebat
usq ad annũ scd̃m regni darii regis ꝑsarũ. Statimq addit. ꝓpħauerꝰ aggeus ꝓpħa ꝙ¬

Expanded text:
ndo anno Darii, regis Persarum filii Hystaspis, septuagesimum annum desolationis templi jecit, dicens: Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est . Sed et Esdras, exstructo tantum altari, et jactis fundamentis templi, ad litteras regis Artaxerxis prohibitum opus refert: Tunc intermissum est opus domus Dei in Jerusalem, et non fiebat usque ad annum secundum regni Darii, regis Persarum , statimque addidit: Prophetaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ait Adex communicatũ nulli liceat ingredi cita uimpiua
senioris Com ex cõmunicato neq orare neq loqͥ cuiq licebit.
Cum ex comunicato nulli penitꝰ uesciicet nec ipsi quidem qͥ alim̃tũ¬
uit aboratione sus pensus nulł cum eo orandi habea licentia
anteꝗ submissa intra poenitentia corã omnib frĩb sup plicanti
enuenia ab abbate cribuat᷑ Nam qui se orationi uł confabula¬
cione & anteq a pͥore recipiatꝰ inconsiderata pietate sociare
p̃sum serit: similis dampnationi eiꝰ efficitꝰ tradens semec ipsũ
one fuerat deputat᷑. & in hoc grauius peccat: quise upsi conuia¬
qe squia solacuim ei cribuens cor eiꝰ ampli facit inducarlione
ꝓmittit eum ꝓhoc qd aboratione fuerat segregat᷑ de satis fastaone
sua a uenia scoquane. s iaiorem suꝑbiȩ fomitem & conmaciã

Expanded text:
. Ad excommunicatum nulli liceat ingredi citra imperium senioris. Cum excommunicato neque orare, neque loqui cuique licebit; cum excommunicato nulli penitus vesci licet, nec ipsi quidem qui alimenturit ab oratione suspensus, nullus cum eo orandi habeat licentiam, antequam submissa in terra poenitentia coram omnibus fratribus supplicanti ei venia ab abbate tribuatur. Nam qui se orationi vel confabulationi ejus, antequam a Priore recipiatur, inconsiderata pietate sociare praesumpserit, similis damnationis reus efficitur, tradens semetipsum e fuerat deputatus. Et in hoc gravius peccat, qui se ipsi conjungit, quia solatium ei tribuens cor ejus amplius facit indurari, et non permittit pro hoc quod ab oratione fuerat segregatus, de satisfactione sua et venia cogitare, majorem superbiae fomitem et contumaciam
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis uero fr̃ aut palam aut absconse cum eo fuerit allocutꝰ
aut iunctꝰ : cõmunem cũ eo statĩ ex cõmunicationis contrahat
pęnã & ab omĩb reus sit atq malio laboris ipse oꝑe sequestre¬
opata Illius ꝓpt̃ qđ extitit in obȩdiens in uitio ueł peccato. ist
qd mercedem consalationis tribute malors art if ici

Expanded text:
Si quis vero frater aut palam aut absconse cum eo fuerit allocutus aut junctus, communem statim cum eo excommunicationis contrahat poenam et ab omnibus reus sit, atque in alio laboris ipse opere sequestreoperata: illius, propter quod exstitit inobediens in vitio et peccato; istius, quod mercedem consolationis tribuerit malorum artifici.
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc iterũ isidorꝰ ait. Primũ ieuiniũ quadra gesimȩ cotidianum
inqua maior abstinentiȩ ob seruantia manebit in monachis
ꝗdos ñ solũ apͣndus sed &iam auino & aboleo astineatur. QA¬
facto recubuit ihc cũ duodecim apłis & cenantib illis dixit
Ian u ideo ad nonã horam uniuersis dieb constituta sunt
solui ieuinia: ut sit aliquid ꝓlixius quod quadragesimȩ dieb
nȩ ñ indigeant reficientes. s luce ad huc diei omnia c̃sum̃tꝰ᷑. Sed &
omĩ tp̃r siue cȩne siue refectionis. hora sic tẽꝑet᷑ ut cum luce

Expanded text:
teres elegerunt. Primum jejunium Quadragesimae quotidianum, in qua major abstinentiae observantia manebit in monachis; quoniam non solum a prandiis, sed etiam a vino et ab oleo abstinetur. facto recubuit Jesus cum duodecim apostolis, et coenantibus illis dixit . Nam ideo ad nonam horam universis diebus constituta sunt solvi jejunia, ut sit aliquid prolixius, quod Quadragesimae diebus  lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce
Abbreviated transcription (Latin):
ceterrimũ & infidele monachoꝵ genus. ł potiꝰ noxia illa planta¬
tio rediuua c̃creuit. quȩ ꝑ ananiã & saphi rã inexordio ȩcc łȩ pul¬
lulans. apłi P etri seueritate succisa: Quȩ int̾ monachos tã de cesta¬
bilis: execrandaq iudicata÷ Nec aqͦꝗ ulteriꝰ usurpata. quã diu
illiꝰ cã districtȩ formido sententię memorȩȩ fideliũ inserta du¬
rauit: qua beatꝰ apłs pͣdictꝰ noui facinoris pͥncipes ñpenitentia.
ñ ulla passus : satis factione curari. s ꝑ niciosissimũ germ̃ celeri
morte
succidit. n¬

Expanded text:
eterrimum et infidele monachorum genus uel potius noxia illa plantatio rediuiua concreuit, quae per Annaniam et Sapphiram in exordio ecclesiae pullulans apostoli Petri seueritate succisa est: quae inter monachos tamdiu detestabilis execrandaque iudicata est nec a quoquam ulterius usurpata, quamdiu illius tam districtae formido sententiae memoriae fidelium inserta durauit, qua beatus apostolus praedictos noui facinoris principes non paenitentia, non ulla passus est satisfactione curari, sed perniciosissimum germen celeri morte succidit.
Abbreviated transcription (Latin):
sempꝵ: ut innullo ã senioꝵ consilio animȩ subditȩ discre¬
pent. In nullo oues absꝙ pastoris uoluntate: declinent. Iꝑse
adut̃ p̾positus nichil faciat : nisiqđ pat̃ iusserit maxime in re noua.¬
Iã quȩ exmore descendit : seruabites Regulas monasterii itaagens:¬
ut nec abluti tediũ generet. Nec fr̃s intenperantia illiꝰ laboren.
Hȩc obseruabit senior monasterii qui frib p̾positꝰ ÷. referens
ad abbatem omĩa łp̃cipue illa quę ꝑsn ualuerit explicare
ogitet tam̃ abbas se de omĩb uidicus sins dõ rationẽ redde: nȩ forte

Expanded text:
semper est, ut in nullo a seniorum consilio animae subditae discresemper est, ut in nullo a seniorum consilio animae subditae discrepent; in nullo oves a pastoris voluntate declinent. Spreautem praepositus nihil faciat, nisi quod pater jusserit: maxime in re nova. Quae ex more descendit, servabit Regulam monasteriiut nec abbati taedium generet, nec fratres intemperantia illius laborent. Haec observabit senior monasterii qui fratribus praepositus est, referens ad abbatem omnia, vel praecipue illa quae per se non valuerit explicareogitet vero abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ monasterii ñ ȩtate senili : sed morib constituendus:. Multos
& enĩ ꝓlixitas ancoꝵ attollit : sed dedecus torpentis uitę ad in:¬
fantiȩ in maturitatẽ tepescendo reducit. Constituendus ÷ ergo
p̃positꝰ morib grauis. sermone sollers. in genio forcis. c̾sidãtione
uigil: cursu inpiger. correptione pius. disciplina moderatꝰ.¬
act̾u castus: morib sobrius: dispensatione equus. humilitate
ornatꝰ : patiens. mitis. ñ turbulentꝰ: non iracundus. ñ suꝑbiȩ uł
arrogantiȩ uitio maculatꝰ ñ ꝓdigꝰ. non garrulus. sed orini
actic regionis ornatꝰ Qui sciat languentiũ moribus
sub uenire : & tepescentiũ ignauiam excitãre. Suꝑ quẽ ab̃bs
requi escat : ut innullo ab eius p̾ceptis deuiet sed in omnibus
subditꝰ. & in iussis senioꝵ detentus. nichilq abbati uoluntati
sit contrariꝰ : aut faciat aut ordinet faciendũ. sed omĩa ꝑ eiꝰ
annuntiabit tibi: maiores tuos & dicett tibi. Int̾rogandũ

Expanded text:
a monasterii non aetate senili, sed moribus constituenda est. Multas etenim prolixitas annorum attollit, sed dedecus torpentis vitae ad infantiae immaturitatem tepescendo reducit. Constituenda ergo est praeposita moribus gravis, sermone solers, ingenio fortis, consideratione vigil, cursu iactu castus, moribus sobrius, dispensatione aequus, humilitate ornatus, patiens, mitis, non turbulentus, non iracundus, non superbiae vel arrogantiae vitio maculatus, non prodigus, non garrulus; sed omni actu et religione ornatus, qui sciat languentium moribus subvenire, et tepentium ignaviam excitare; super quem abbas requiescat: ut in nullo ab ejus praeceptis deviet; ut in omnibus subditus, et in jussis senioris detentus, nihilque abbatis voluntati sit contrarius, aut faciat aut ordinet faciendum, sed omnia per ejus annuntiabit tibi; majores tuos et dicent . Interrogandum
Abbreviated transcription (Latin):
amicitia iunctꝰ. Dieb aut̃ pͥuatis. macutinoꝵs sollẽnitas it a
agat᷑. id ÷ ut sexagesimꝰ sex tꝰ psalmꝰ dicat᷑ sine antiphona
subtrahendo modice sicut dominica ut: oceurrant ad quin
qui cum antiphona dicat᷑. P ost quem alii duo psalmi dicantur
feria quad ragesimꝰ scds. & qͥnquagesimꝰ sexcꝰ. Quarta feria
pͥmꝰ. Sabbato autem centesimꝰ quadra ges miꝰ scđs. & canticum
de uteronomii qd̃ diuidat᷑ induas głãs. Nam cętĩs dieb canticum unũ¬
quemq die suo ex ꝓpħis sicut psallit eccła romana dicatur. Post
hȩc seqͣt᷑ laudes. deinde lectio una apłi memorit̃ recitanda Respon¬
sorium ambrosianũ. uers. canticũ de euangłio. lȩtania & cõpletum.
lane agenda matutina. ł uespertina ñ transeat aliꝗdo nisi inultimo
ꝑoratienẽ ꝑ ordinẽ oratio dnĩca omĩb audientib dicat᷑ apͥore ꝓpt̃
pars eiꝰ orationis dicatꝰ᷑: ut ab omnib respondeat᷑. s libera nos amalo.

Expanded text:
ini agantur. Diebus autem privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur feria quadragesimus secundus, et quinquagesimus sextus. Quarta feria,primus; sabbato autem centesimus quadragesimus secundus et canticum Deuteronomii, quod dividatur in duas Glorias. Nam caeteris diebus canticum unumquodque die suo ex prophetis, sicut psallit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequantur laudes; deinde lectio una Apostoli memoritsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda matutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ultimo per ordinem oratio Dominica omnibus audientibus dicatur a Priore propter pars ejus orationis dicatur, ut ab omnibus respondeatur: Sed libera nos a malo.
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ omp̃is.& ad ꝓpħas dicens. Ingressa ÷ huc inmense qͥnto scĩficatio. iuxta qđ fecerᷤ
iam annis plurimis. Et factꝰ ÷ sermo dnĩ uirtutũ adme dic̃s. Dic ad omnẽ popłm
t̾re. & ad sac̃dotes dics. Si ieunatis & plangitis inqͥntis & septimis. & ecce septuaginta
anni. nũqͥd ieiuniũ ieiunastis mͥ: Et si comeditis aut bibitis. nne uos comeditis ꝙ
nos bibitis. Nuqͥd ñ ista st̃ uerba mea quȩ locutꝰ ÷ dñs in manibꝰ ꝓpħarũ qͥ fuer᷑
prius. quando ierłm habitabat᷑ & erat abundans. & ciuitates eiꝰ ꝑ cireu̾itũ ꝙ mon¬

Expanded text:
d prophetas, dicens: Ingressa est huc in mense quinto sanctificatio, juxta quod fecerunt jam annis pluribus: et factus est sermo Domini virtutum ad me, dicens: Dic ad omnem populum terrae, et ad sacerdotes, dicens: Si jejunatis, et plangitis in quintis et septimis, et ecce septuaginta anni, numquid jejunium jejunastis mihi? et si comeditis aut bibitis, nonne vos comeditis, et vos bibitis? Numquid non ista sunt verba mea, quae locutus est Dominus in manibus prophetarum, qui fuerunt prius quando Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ disꝑser̃ iudã & isrł & ierłm. Et ostendit mͥ dñs quattuor fabros. Et din. Quid isti
ueniunt facere : Et dixit. Hȩc st̃ cornua quȩ disꝑser̃ iudã & isrł confreger᷑: ꝙ nullꝰ
eoꝵ lȩuauit caput. Et egressi st̃ isti: ut exacuant ea manibꝰ suis. leuaui occłos meos ꝙ¬
uidi. & ecce uir & inmanu eiꝰ funiculus geometre. Et dixi adeu. Quo tu uadis : Et
dixit adme. Ut demetiar ierłm & uidea quanta sit latitudo eiꝰ & longitudo. Et ecce¬
Curre loquere adolescentulo illi. dicens. Frugifere habitabit᷑ ierłm: amultitudine
hoĩił & uim̃toꝵ inmedio eiꝰ. & ego ero illi dicit dñs murꝰ ignis incireu̾ itũ & ingłam ero
Post głam misit me adgentes quȩ spoliauerꝰ uos: qr qͥ tetigerit uos qͣsi tangat pupilla
in medio tui dic̃ dñs. Et confugient gentes multȩ ad dnm̃ indie illa: & er̃ ei inpopłm
& habitabt᷑ in medio tui. & scies gm̃ dñs omp̃s misit misit me adte. Et possidebit¬

Expanded text:
et Israel, 790 et Jerusalem. Et ostendit mihi Dominus quatuor fabros, et dixi: Quid isti veniunt facere? Et dixit: Haec sunt cornua quae disperserunt Judam, et Israel confregerunt: et nullus eorum levavit caput: et egressi sunt isti ut exacuant ea in manibus suis. Quatuor covidi: et ecce vir, et in manu ejus funiculus geometrae, et dixi ad eum: Quo tu vadis? Et dixit ad me, ut dimetiar Jerusalem, et videam quanta sit latitudo ejus, et d eum dicens: Curre et loquere adolescentulo illi, dicens: Frugifera habitabitur Jerusalem a multitudine hominum et jumentorum in medio ejus. Et ego ero illi, dicit Dominus, murus ignis in circuitu, et in gloriam ero Post gloriam misit me super gentes, quae spoliauerunt uos; quia qui tetigerit uos, quasi qui tangit pupillam in medio tui, dicit Dominus: et confugient gentes multae ad Dominum in die illa, et erunt ei in populum, et habitabunt in medio tui: et scies quoniam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
in tuba. ꝙ ibit in cõmotione troris sui. dñs op̃s. ꝓteget eos. Et consument eos & obru
ent in lapidibꝰ funde. & bibent sanguinẽ eoꝵ sicͣ uinũ. & implebt̃ sic̃ phyalas altare:
ꝙ saluabit eos dns indie illa sic̃ saluabit popłm suũ. qr lapides scĩ uoluebant᷑
boni odoris ad uirgines. Pecite pluuiã alnõ opportunã tẽporaneã & serotinã. dñs
fer phantasias & p̾luuiã hiemalẽ. Dabit eis unicuiq herbã in agro. qm̃ hi qͥ lo¬
quębant᷑ locuti st labores & diuini uisiones falsas & sonnia falsa locuti st̃. uane
consolabant᷑. Ieleo arefacte st̃ sic̃ oues. & affucti st̃ qr ñ erat qͥ sanaret. Suꝑ pastores
nu iuda. ꝙ ponet eos sic equũ decoꝵ suũ inp̾lio. Et exipso respex. ꝙ exipso posuit.
arexipso areus in furore & exipso egrecliet᷑ omis qͥ educet simul. ꝙ er̃ qͣsi bellatores
erunt qͣsi bellatores ephaim. & letabit᷑ cor eoꝵ qͣsi inuino. & filii eoꝵ uidebt̃

Expanded text:
in tuba, et ibit in commotione terroris sui. Dominus omnipotens proteget eos. ent in lapidibus fundae, et bibent sanguinem eorum sicut vinum, et implebunt sicut phialas altare, et salvabit eos Dominus in die illa sicut oves populum suum, quia lapides sancti volventur on est eis pastor. LXX: Petite pluviam a Domino opportunam, temporaneam et serotinam: Dominus fecit phantasias, et pluviam hiemalem dabit eis, unicuique herbam in agro: quoniam hi qui loquebantur, locuti sunt labores: et divini visiones falsas, et somnia falsa locuti sunt, vane consolabantur: ideo arefacti sunt sicut oves, et afflicti sunt, quia non erat qui sanaret. Itponet eos sicut equum decorem suum in praelio, et ex ipso respexit, et ex ipso posuit, et ex ipso arcus in furore, egredietur omnis qui educit simul, et erunt quasi bellatores erunt quasi bellatores Ephraim, et laetabitur cor eorum quasi in vino, et filii eorum videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
danielem in hebraico uolumine legimꝰ Cȩtera que sequinit usq ad fine
libri. de Theodotionis editione translata sunt

Expanded text:
erum. Hucusque Danielem in Hebraeo volumine legimus. Caetera quae sequuntur usque ad finem libri, de Theodotionis editione translata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
monachus : non delicatus. Sicit autem ñ ꝙ portet in mona¬
cho. eẽ notabilis habitus: ita nec satis. ab iectis. Nam prę¬
tiosa uestis : animũ ad lasciuiã ptrahit. IHino basilius ait
deputare debemus. Hinc cassianꝰ dicit. Oportet ut talis sit
uestis monachi: quȩ corpus contegens tantum ueretun:¬
diam nuditatis re pellat. & frigoris recundat in iuriã
non quȩ occasionem uanitatis enittriat. Quȩ ita sit uilis.
ut nulla coloris ł cõpositionis nouitate int̾ cęt̃os fr̃s spi-¬
ritales habeatur insignis. & ita sit astudiosis suꝑ fluis ac¬
curationis aliena: utꝰ nullis iterum ꝑ incuriamE collectis
aut affectatis sordib sit deformis. Postremo sic ipsa uestis
ab huius mundi separetur ornatu : ut momĩ seruor dei
cultu cõmunis sit. Nam quicqͥd int̾ famulos dĩ ñ ab omĩb
tenetur s abunoł apaucis p̃sumitur : aut suꝑfluũ aut

Expanded text:
monachus, non delicatus; sicut autem 541 non oportet in monacho esse notabilis habitus, ita nec satis abjectus; nam pretiosa vestis animum ad lasciviam pertrahit, nimis vilis aut deputare debemuvestis solitarii, quae corpus contegens, tantum verediam nuditatis repellat, et frigoris retundat injuriam, non quae occasionem vanitatis nutriat; quae ita vilis sit, ut nulla coloris vel compositionis novitate inter caeteros fratres spiritales habeatur insignis: et ita ab studiosis superfluisque accurationibus aliena, ut nullus iterum per incuriam collectis aut affectatis sordibus sit deformis. Postremo sic ista vestis ab hujus mundi separetur ornatu, ut in omnium servorum Dei cultum communis sit. Nam quidquid inter famulos Dei non ab omnibus tenetur, sed ab uno vel paucis praesumitur, aut superfluum aut
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc & ses fructuosus dicit. Nestim̃ta ñ multa: nec
supfluasint monachis. Duab tantum cucullis uellatis.
& sim plici uno palliolo. t̾nisq tunicis. & staminis duab
cuiꝰq neressitatis quęri monia sufficienda ÷. Hinc ferreolꝰ¬
addiscipłos. Neq duas tunicas habeatis. Quas duas cuni
qͣ siquid fuerit putabit᷑ alienũ: dũ quicqͥd possessor
auarꝰ includit. magis utit᷑ archa quã dñs. A uod ut
uetetꝰ : maximꝰ nob bẽatꝰ apłs testis ad surgit qͥ dicit.
Habentes uictũ & uestim̃tũ : his contentĩ simꝰ. Nã qui

Expanded text:
NCTI FRUCTUOSI . Vestimenta non multa nec superflua sint. Duabus tantum cucullis, villata, et simplici, et uno palliolo, ternisque tunicis, et staminiis duabus cujusque necessitatis querimonia sufficienda est. In ad discipulos: Neque duas tunicas habeatis : quas duas tunicergo si quid fuerit, putabitur alienum: dum quidquid possessor avarus includit, magis utitur arca quam dominus: quod ut vitetur, maximus nobis beatus Apostolus testis assurgit, qui dicit: Hab
Abbreviated transcription (Latin):
frequent ab abbãte scrutanda sunt : ꝓpt̾ opꝰ peculiare ne inuema t
& sicui inuentũ fuerit qđ ab abbe ñ accepit: grauissimȩ discipliiȩ¬
grafius. acꝰ. mapula tabulȩ. ut am̃is aufferat᷑ necessita excusatio.
bis in ebdomada reuolat. atq ꝑscrutet᷑. ut uideat ne quis
tribuenda sunt ab ab bate : & cum necessitas poposcerit
la uandi atq em̃dandi habeant facultatẽ. Hinc & sc̃s pa¬

Expanded text:
frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinagraphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis auferatur necessitatis excusatio.bis in hebdomada revolvat, atque perscrutetur, ut videat ne quis estibus, ipsi tribuenda sunt ab abbate; et cum necessitas poposcerit, lavandi atque emendandi habeat facultatem. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
hiiqͥ inuia dirigunt᷑ deuestiario accipiant: quȩ reuertentes lota
ibi restituant. & cucullȩ & tunicȩ sint aliꝗto a solito qͣs habent
modice meliores. Quas exeuntes inuia accipiant de uestiario.
ꝑ mittendꝰ: maxime his qui inministerio implicant᷑ ał¬
taris. Sed & hoc qui stude noluerint. rep̾hendendus
non erit: cum nunc usq constet pleraq hunç usũ mo¬
nasteria & iã in his regionib ñ hab̾e. Ađ uͦ dic̃ de cucul¬

Expanded text:
hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent modice meliores: quas exeuntes in via accipiant de vestiario, est permittendus, maxime his qui ministerio implicantur altaris. Sed et hoc qui studere voluerit, reprehendendus non erit, cum hucusque nunc constet pleraque hunc usum monasteria etiam in his regionibus non habere. Instru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ueniant: Fiant omĩa m̃surata.. Accipientes noua uetera semꝑ
reddant in p̃senti reponenda inuestiario ꝓpt̾ pauperes
⁊mc beatꝰ feuctuosusait. Quic qͥd in uestim̃tis calciam̃tis uł
lectariis mon achord̾ uetustũ fuerit : dũ noua ꝑcipiuÑ
totũ ab abbate pauꝑib eroget᷑. Hinc & aureliꝰ dicit¬

Expanded text:
 utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperesbeat facultatem. Quidquid in vestimentis, calceamentis, vel lectariis monachorum vetustum fuerit, dum nova percipiunt, totum ab abbate pauperibus erogetur. CAPUT V. D
Abbreviated transcription (Latin):
dicit & sic accepta benedictionei ingrediatur̃ ad leg̾endum sub in¬
telligit᷑ a frib oratione accepta. & a sacerdote benedictionis collecta
in grediatur ad lectionem ꝑficiendam. Quȩ collecta hoc modo si
placet lestori a sacerdote antẽ altare detur missa ꝑ acta dicaturq.
uerte qs dnẽ ab hoc famulo tuo sp̃m elationis ut humilit̃ legens
sensum & intellectum capiat lectionis ꝑ Et sũmũ fiat silentiun¬

Expanded text:
dicit accepta benedictione ingrediatur ad legendum, subintelligitur a fratribus oratione accepta, et a sacerdote benedictionis collecta, ingrediatur ad lectionem perficiendam. Quae collecta hoc modo, si placet, lectori a sacerdote ante altare datur missa peracta, dicaturque: Averte, quaesumus, Domine, ab hoc famulo tuo spiritum elationis, ut humiliter legens, sensum et intellectum capiat lectionis. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Sub intelligitur ne detur occasioł maligno drabolo adtemp¬
tandumꝰ ł fr̃ib ad suꝑ flua loquendum sicut beatꝰ cassianus¬
ait. Reficientib inquit fr̃ib scẽ lectiones legant ur: ꝓpt̾¬
suꝑfluas & otiosas fabulas. & maxime cont̾entiones quę
frequenter solent adm̃sam sedentium generari Nisi forte¬

Expanded text:
subintelligitur ne detur occasio vel maligno diabolo ad tentandum, vel fratribus ad superflua loquendum. » ait: Reficientibus fratribus sanctae lectiones legantur, etsuperfluas et otiosas fabulas, et maxime contentiones, quae frequenter solent ad mensam generari. Et
Abbreviated transcription (Latin):
erat expulsus. de qua egressus cain habitarat in t̾ra naid. Sciendũ aut̃ ut
supra diximꝰ. qđ ubi posuer.Lxx. plurali numero ut saluares ꝓpos tuos. ibi eẽ
ds̃ egressus sit ut saluaret popłm & saluaret xp̃m suũ. s quo in salute᷑ popłi ue
nerit cũ ꝓpõ suo. uxta illud euangłii. Rat̾ in me & ego in patre. Q. Pat̾ in me
manens. facit oꝑa sua. S & qͥnta editio. similit̾ transtulit. Egressus es in salutẽ popłi
tui. in salutẽ cũ xpõ tuo. Theodotio aut̃. uere qͣsi pauꝑ & ebionita. s q symmachu
eiꝰdẽ dogmatis pauꝑem sensũ secuti. udaice transtuler. Egressus es in salutem
popłi tui. ut saluares ꝓp̃m tuũ  Egressus es saluane ronin tuans aliare¬

Expanded text:
erat expulsus: de qua egressus Cain inhabitavit in terra Naid . Sciendum autem ut erat expulsus: de qua egressus Cain inhabitavit in terra Naid . Sciendum autem ut supra diximus, quod ubi posuerunt LXX plurali numero, ut salvares christos tuos, ibi esseDeus egressus sit, ut salvaret populum, et salvaret Christum suum; sed quod in salutsuo, juxta illud Evangelii: Pater in me, et ego in Patre; et Pater in me manens ipse facit opera sua . Sed et quinta editio similiter transtulit: Egressus es in salutem populi tui, in salutem cum Christo tuo. Theodotio autem vere quasi pauper et Ebionita, sed et Symmachus ejusdem dogmatis, pauperem sensum secuti, Judaice transtulerunt: Egressus es in salutem populi tui, ut salvares Christum
Abbreviated transcription (Latin):
unguentũ. & de lepsi oleo migrat ad oleũ popłi atq scõꝵ. & de oleo popłi ad
oleũ ꝑuenit sacerelotũ. & a sac̾clotibꝰ transcendit ad chrisma pontificis. a pon¬
tifice quoq ad regem. a rege ad patriarchas.oga patriarchis ꝑgit ad xp̃m. &r his
unguit᷑ oleo exultationis. Quo qui fuerit litus. unus cũ dõ efficit᷑ sps. Et ubi
ꝑat̾er & filius est. ibi etiam ille erit. Uerũ hoc rarũ ÷. Et sunt uota credentiũ.
cȩterũ nescio an sequat᷑ effectꝰ. Dr̃ em̃m. Unnt te ds̃ ds̃ tuus oleo exultationis
p̃participibꝰ tuis. hoc ÷ eo oleo: quo ii qui tui participes st̃. aut raro. aut ñꝙ
poterit in ueniri. In hoꝵ gͥ xp̃oꝵ salutẽ egressus ÷ ds̃ de oleo suo. sic̾ & micheas
loquit᷑. Et egrediet᷑ de loco suo ut saluet. Cuia enĩ ii qͥ indigebant salutẽ. adeu
intrare noluerant. ipse egressus ÷ de maiestate sua & de oleo suo. ut eos qui
foris erant duceret in t̾ram mansuetoꝵ. regionẽq uiuentiũ. de qua acdam fu¬

Expanded text:
unguentum, et de leprosi oleo migrat ad oleum populi atque sanctorum, et de oleo populi ad oleum pervenit sacerdotum, et a sacerdotibus transcendit ad chrisma pontificis, a pontifice quoque ad regem, a rege ad patriarchas, et a patriarchis pergit ad Christum, et ungitur oleo exsultationis , quo qui fuerit linitus, unus cum Deo efficitur spiritus, et ubi Pater et Filius est, ibi etiam ille erit. Verum hoc rarum est, et sunt vota credentium. Caeterum nescio an sequatur effectus. Dicitur enim: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae, prae participibus tuis, hoc est, eo oleo, quour christorum salutem egressus est Deus de loco suo, sicut et Michaeas loquitur: Et egredietur de loco suo ut salvet . Quia enim hi qui indigebant salute ad eum intrare noluerunt, ipse egressus est de majestate sua et de loco suo, ut eos qui foris erant duceret in terram mansuetorum regionemque viventium, de qua Adam fu
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc scripsi uobis de his qͥ seclucunt uos. Et uos scrisma qđ accepistis abeo. maneã
in uobis. &. Non necesse habetis ut aliqͥs doceat uos: s ipsũ chrisma docebit uos
cle om̃ibꝰ. & uerũ ÷: & non ÷ m̃datiũ. & sic̃ uos docuit. manete in eo. Ac ne forte qͥ
chrisma baptismi ꝑclicler̃. desꝑent de crismate reꝑarando. scriptũ ÷ in leuitico. qeł
lepsus extra castra ꝓnectꝰ cũ ad sacerdotẽ uenerit. & lepra ipsius fuerit: emundata.
mittat sibi sacerclos oleũ in manu sinistra. & in tincto digito septies asꝑgat oleo
corã dño. & tangat oleo eodem auriculã eiꝰ qͥ leꝑsus fuerat ꝙ dextram manũ &
dextrũ pedẽ. ꝙ qł remanserit de unguento. totu mittat in caput eiꝰ. Cũq omia
qͥd dicere. s timeo ne neglegentibꝰ occasionẽ ruine tribuam. qđ inscripturis
scĩs idem homo frequent᷑ unctꝰ inueniat᷑. Deniq dauio t̾cio unctꝰ ÷: qđ nos in

Expanded text:
chrisma quod accepistis ab eo, maneat in vobis: et non necesse habetis ut aliquis doceat vos; sed ipsum chrisma docebit vos de omnibus, et verum est, et non est mendacium, et sicut vos docuit, manete in eo . Ac ne forte qui 655 chrisma baptismi perdiderunt, desperent de chrismate reparando, scriptum est in Levitico: Quod leprosus extra castra projectus cum ad sacerdotem venerit, et lepra ipsius fuerit emundata, mittat sibi sacerdos oleum in manu sinistra, et intincto digito septies aspergat oleum coram Domino, et tangat eodem oleo auriculam ejus qui leprosus fuerat, et dextram manum, et dextrum pedem, et quod remanserit de unguento totum mittat in caput ejus . Cumque omnia Volo aliquid dicere; sed timeo ne negligentibus occasionem ruinae tribuam: quod in Scripturis sanctis idem homo frequenter unctus inveniatur. Denique David tertio unctus est : quod nos non
Abbreviated transcription (Latin):
eyro cuiꝰ tenui dexterã ut caderent coram eo gentes. & cȩtera. Et ad extremũ dr̃. lu
aut̃ ñ cognouisti me. Qđ de saluatore nefas ÷ intelligere. Est unguentũ & ꝓpħicu.
quo p̃cipit᷑ heliȩ. ut heliseũ unguat in ꝓpħam. Et suꝑ omĩa unguentoꝵ genera:.

Expanded text:
Cyro, cujus tenui dexteram, ut audirent coram eo gentes , etc. Et ad extremum dicitur: Tu Cyro, cujus tenui dexteram, ut audirent coram eo gentes , etc. Et ad extremum dicitur: Tu autem non cognovisti me, quod de Salvatore nefas est intelligere. Est unguentum propheticum, quo praecipitur Eliae, ut Elisaeum ungat in prophetam . Et super omnia unguentorum genera,
Abbreviated transcription (Latin):
de his quoꝵ t̾ra clecrescit. nec de pͥopło di de quo dr̃. & uidebt̃ te & parturi-¬
ent popłi: iste cũ gentibꝰ detrahet᷑ inpenã. Lxx. Egressus es in salutẽ popłi.
ut saluares xp̃os tuos. Primũ uideamꝰ quanta sint genera xp̃ianoꝵ: &
gere apos meos. & in ꝓpħas meos nolite malignari. Et in pͥmo paralipomenon libro.
oñs qͥ ele egipto egressi st̃ xpi uocant᷑. Chrilma qͦq in exodo sacerdotale conficit᷑. quo
postea sacerdotes in leuitico referunt᷑ uncti. Et est aliud unguentũ quo reges ungum̾
in regnũ. qđ in duo scindit᷑. Si enĩ dauid ÷ & salomon id ÷ fortis manu & pacificus
cornu unguitur. Si uͦ lei. & arael st̃. ꝑfunlunt lenticula. Uas aut̃ fictile sic
multi errent & de edlnõ saluatore scriptũ putent. auoit ꝑisaiam. Hȩc dicit dñs ꝓpo meo

Expanded text:
de his quorum terra decrescit, nec de populo Dei, de quo dicitur: Videbunt te, et parturide his quorum terra decrescit, nec de populo Dei, de quo dicitur: Videbunt te, et parturient populi, iste cum gentibus detrahetur in poenam. LXX: Egressus es in salutem populi tui, ut salvares christos tuos. Primum videamus quot sunt genera christorum, et gere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . Et in primo Paralipomenon libro, omnes qui de Aegypto egressi sunt christi vocantur. Chrisma quoque in Exodo sacerdotale conficitur, quo postea sacerdotes in Levitico referuntur uncti. Est et aliud unguentum quo reges unguntur in regno, quod in duo scinditur. Si enim David est et Salomon, id est, fortis manu, et pacificus , cornu ungitur. Si vero Jehu et Azael sunt, perfunduntur lenticula : vas autem fictile sic ulti errent, et de Domino Salvatore scriptum putent, audit per Isaiam: Haec dicit Dominus christo meo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. om̃s parces membroꝵ es exquoquat. & ad solitudinẽ peccatoꝵ relucatu
ComiIn cominatione inminues trã. & infurore detrahes gentes. ꝑ otest hoc¬
&x in cõsumatione mundi accipi. quando frequentibꝰ bellis int̾fecta multitu¬
dine. rari homines reꝑiunt᷑. ꝙ hii qͥ noluerunt. eẽ. de popło dĩ. s gentes &
ethnici ꝑmanserint. infurore dnĩ deducunt᷑ ad tartarũ. Sed meliꝰ ÷ ut immi-¬
nutã cominatione trã. int̃p̃tet᷑ oꝑa t̾rena. & eos qͥ constituti in ȩccłia peccato-¬
res non expectant ut furore diũ corripiant᷑. s audientes in scripturis quȩ sup¬
plicia impenclant peccatoribꝰ. agunt penitentiã & paulatim imminuunt
trã suam. ad cȩlũq ꝓficiunt. Siquis nrm̃ cõminationẽ dnĩ reformidat:
huic tra imminuetur. Qui aut̃ ꝑseuerat ingentiũ numero o ñ uult. ẽẽ.

Expanded text:
et omnes partes membrorum ejus excoquat, et ad solitudinem peccatorum reducat. et omnes partes membrorum ejus excoquat, et ad solitudinem peccatorum reducat. LXX: In comminatione imminues terram, et in furore detrahes gentes. Potest hoc in consummatione mundi accipi, quando, frequentibus bellis interfecta multitudine, rari homines reperientur, et hi qui noluerunt esse de populo Dei, sed gentes et ethnici permanserint, furore Domini deducantur ad tartarum. Sed melius est, ut imminutam comminatione terram, interpretemur opera terrena, et eos qui constituti in Ecclesia, peccatores non exspectant, ut furore Domini corripiantur; sed audientes in Scripturis, quae supplicia impendeant peccatoribus, agunt poenitentiam, et paulatim imminuunt terram suam, ad 654 coelumque proficiunt. Si quis nostrum comminationem Domini reformidat, huic terra imminuitur: qui autem perseverat in gentium numero, et non vult esse
Abbreviated transcription (Latin):
sut unent serlũ meu hec sagtta plures habet sagittas quas matar inunteo¬
uer su orbe Undea sponsa electo iaculo uulnerata diẽ. Uulnerata caettaus ego
uer sũ orđ mos possium dicere. Wineratꝰ castitate ego uulneratꝰ sapretuia efocł
Quosapientis iaculo uulnerata & regina austr̃i ñ erat inse. q obstupe facto
plus inuenerat in uero salomone. quã ei fama narrauerat. he gͥ sagitce
Q armatura apłi. uenient ad illũ iacula lucis. ut ad ipsũ possit dici. Uos estis
lux muncdi. Siqͥs aut̃ peccator ÷. & ingemiscit qđ habitet in tabernacuilis
cedar mittunt ei sagittȩ potentis acute cũ carbonibꝰ de solatoriis. ut pͥmũ
cõpungat᷑ sermonibꝰ di &r dicat. Uersatꝰ sũ in miseria: cũ infigit᷑ mͥ spina. Et
pastꝗ compunet fuerit. tunc &r desolabit᷑ ꝑ seraphim. id⁊ arlentẽ sermonem
coste carbo mittet᷑ qͥ ñ solũ labia quȩ isaias tantũ habebat in munda. sed

Expanded text:
te servum meum . Haec sagitta plures habebit  Al. habet sagittas, quas mittat in universum orbem. Unde et sponsa electo jaculo vulnerata dicit: Vulnerata charitate ego : juxta quod et nos possumus dicere: vulneratus castitate ego, vulneratus sapientia ego. Quo sapientiae jaculo vulnerata et Regina Austri non erat in se, et obstupefacta plus invenerat in vero Salomone, quam ei fama narraverat . Hae igitur sagittae ctus armatura Apostoli , venient ad illum jacula lucis, ut ad ipsum possit dici: Vos estis lux mundi . Si quis autem peccator est, et ingemiscit quod habitet in tabernaculis Cedar, mittuntur ei sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis , ut primum compungatur sermonibus Dei, et dicat: Versatus sum in miseria, cum infigitur mihi spina . Et postquam compunctus fuerit, tunc ei desolatorius per Seraphim, id est, ardentem sermonem Dei, carbo mittatur, qui non solum labia, quae Isaias tantum habebat immunda , sed
Abbreviated transcription (Latin):
mirari facies. qr egressus es in salutẽ popłi tui: & uenisti ad eos cũ xp̃o tuo.
Licet inhȩbraico scriptũ ÷. ꝑ gressus es in salutẽ popłi tui cũ iħu xp̃o tuo
siue cũ saluatore ꝓp̃o tuo. Iħc enĩ. saluator int̾p̃tat᷑. Ueniente aut̃ iħu apo
filio tuo: ꝑcussisti antipm̃ de domo impii. hoc ÷ in hoc scło qđ in maligno
positũ ÷. siue ipsũ diabolũ ꝑcussisti qͥ impietatis caput ÷ & denudasti fu̾nda¬
m̃tũ eiꝰ usq ad collũ. Iel ÷ abscondita eiꝰ aꝑta fecisti. ñ ad breue tẽpus. s inꝑpetuũ¬
Hoc enĩ significat. sela. id ÷ semꝑ .lxx. Uidebt̃ te & dolebt̾ siue parcurient pops¬
o̾y a gͥ nͦ ẽocii. qͥppe utrũq significat. Consequent᷑ rupta t̾ra. & fluuiis ma¬
nantibꝰ: popłi qͥ de fluminibꝰ di biberant. uidebt̃ dm̃ atq parturient. Ex hoc eni

Expanded text:
mirari facies, quia egressus es in salutem 650 populi tui, et venisti ad eos cum Christo tuo: mirari facies, quia egressus es in salutem 650 populi tui, et venisti ad eos cum Christo tuo: licet in Hebraico scriptum sit: Egressus es in salutem populi tui cum Jesu Christo tuo: sive cum Salvatore Christo tuo: Jesus enim Salvator interpretatur. Veniente autem Jesu Christo Filio tuo, percussisti Antichristum de domo impii, hoc est, in hoc saeculo, quod in maligno positum est: sive ipsum diabolum percussisti, qui impietatis caput est, et denudasti fundamentum ejus usque ad collum, id est, abscondita ejus aperta fecisti, non ad breve tempus, sed inA, id est, semper. LXX: Videbunt te, et dolebunt, sive parturient populi; ὠδινήσουσι quippe utrumque significat. Consequenter rupta terra, et fluviis manantibus, populi qui de fluminibus Dei biberant, videbunt Deum, atque parturient. Ex hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
u t̃ dc̃. i÷ irrationabilis. Et diuid. Ut iumentũ factꝰ su apuote Noñ quo absolute
rao. Et de qͥbꝰ dr̃ Equum & ascensore: deiecit in marȩ. Huĩcemodi equitatioo ꝑnꝰ
salus ÷ s ꝑlitio. Queramꝰ & alios equos: qͥbꝰ ascendit dñs. In quarto regnoꝵ libr
legimꝰ: surrexisse mane ministru helisei. & egressũ uidisse eiercitũ ambient
eniutatis muros: & equos & curiꝰ. Et postq ad p̃ces ꝓpħȩ aꝑti st̃ oculi eiꝰ. asperit

Expanded text:
utem sum irrationabilis; et David: « Jumentum factus sum apud te , » non quo absolute utem sum irrationabilis; et David: « Jumentum factus sum apud te , » non quo absolute rao, et de quibus dicitur: Equum et ascensorem projecit in mare : hujuscemodi equitatio non salus est, sed perditio. Quaeramus et alios equos, quibus ascendit Dominus: In quarto Regnorum libro legimus, surrexisse mane ministrum Elisaei, et egressum vidisse exercitum ambientem civitatis muros, et equos et currus . Et postquam ad preces
Abbreviated transcription (Latin):
irascit᷑ dñs. Animas uͦ eoꝵ qͥ circũferunt᷑ omĩ uento doctrinȩ. & semꝑ malicia
flctuante & falsis gurgitibꝰ obruunt᷑. animaduerte mare suꝑ qđ impetus
dnĩ fit ut sentiat eiꝰ aduentũ. & sciat qͥbꝰ t̾minis & obice concludat᷑ ꝙ audiat.
Inte conterent᷑ fluctꝰ tui. Qđ si bona st̃ flumia. & bonũ mare. lauatur
in illis iħc. & ȩccłam suã suꝑ huiꝰcemodi mare collocat. Post hȩc sequit᷑. Quia
ascendes suꝑ ęquos tuos. & ęquitatio tua salus. Quero ęquos suꝑ quos ascendat
dñs. oe puto ñ ee. alios nͥ scoꝵ animas. suꝑ quas ascendat dñs sermo diuinus.
ut & ipsas saluet. & alias ꝑeas. Ponamꝰ ęquoꝵ erempla. Sponsus loquit᷑ in cantico
canticoꝵ. Equitaui med incurribꝰ pharaonis assimilaui te ꝓnina mea. Non
ret pharaonis: s quo omĩs anima quamuis scã sit atq ꝑfecta. ad dm̃ cõꝑata.
qͣsi currus pharaonis sit & iunitũ. Unde & moyses loqͥtur ad dm̃. Ego ait. AA

Expanded text:
irascitur Dominus. Animas vero eorum qui circumferuntur omni vento doctrinae, et semper malitia fluctuant, 646 et salsis gurgitibus obruuntur, animadverte mare super quod impetus Domini fit, et sentiat ejus adventum, et sciat quibus terminis et obice concludatur, et audiat: In te conterentur fluctus tui. Quod si bona sunt flumina et bonum mare, lavatur in illis Jesus, et Ecclesiam suam super hujuscemodi mare collocat. Post haec sequitur: Qui ascendens super equos tuos, et equitatio tua salus. Quaero equos super quos ascendat Dominus, et puto non esse alios nisi sanctorum animas, super quas ascendit sermo divinus, ut et ipsas salvet, et alios per eas. Ponamus equorum exempla. Sponsus loquitur in Cantico canticorum: Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavit te, proxima mea . Nonret Pharaonis; sed quod omnis anima quamvis sancta sit atque perfecta, ad Deum comparata, quasi currus Ph
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c abyssus inuocat patrẽ alterã abyssũ in uoce cataractarũ suarũ. ut det
euangłitantibꝰ uerbũ uircutẽ multã. Uel certe abyssus nouũ testamentũ
in testimoniũ montis modici. aqͦ uulneratꝰ ÷ pͥnceps tyri: in uocat abyssũ
aut̃ uoluerit hoc qd̃ dr̃ dedit. abyssus uoce̾ suã altitudinẽ fantasie in ma
lam partẽ accipere: illo utit᷑ argum̃to. qđ post disꝑsas aquas itineris. quȩ
utiq in malã partẽ accepte st̃ & hoc recte in contrariũ sentiat᷑. Simulq
cernȩ. qd ñ dixerit altitudinẽ suã. s altitudinẽ fantasiȩ suȩ. id umbrȩ &
imaginis. Uident᷑ enĩ habere altitudine᷑ & scientiã scripturarũ. s omĩs eoꝵ
afaitudo ueritati comparata fantasia ⁊ &e frustra ei colłlta uo e looraque te¬

Expanded text:
Patrem alteram abyssum, in voce cataractarum suarum , ut det evangelizantibus verbum virtute multa. Vel certe abyssus novum Testamentum, in testimonium montis modici, a quo vulneratus est princeps Tyri, invocat 652 abyssautem voluerit hoc quod dicitur: Dedit abyssus vocem suam, altitudinem phantasiae suae , in malam partem accipere, illo utetur argumento, quod post dispersas aquas itineris, quae utique in malam partem acceptae sunt, et hoc recte in contrarium sentiatur. Simulque cerne quod non dixerit altitudinem suam; sed, altitudinem phantasiae suae, id est, umbrae et imaginis. Videntur enim habere altitudinem et scientiam Scripturarum; sed omnis eorum altitudo, veritati comparata, phantasia est, et frustra e
Abbreviated transcription (Latin):
dit in petro. & in huiꝰcemodi curribꝰ eqͥtans. totũ lustrauit orbẽ. Intendit qͦ arcũ
siue sagitias suas suꝑ sceptra id ÷ regna. aduersũ quȩ ieremias missus ÷ geradi¬
cauit destrunt & ꝑdidit : fecitq ut non regnaret peccatũ in mortali nio eorpore.
Sceptra aut̾ id ÷ regna diaboli. quȩ ostendit & elnõ. intellige diuersa pecctta
auariciã. luxuriam. iracundiã. detractionẽ. furta. ꝑiuria. Ad uersiꝰ quȩc
sermo dĩ seclens inequis & in curribꝰ suis. intendit fulguris sui contorta spi¬
cula &x interim nꝰ emittit. Ut qͥ ad extentũ arcũ tritꝰ fuerit: emissione nopp
sentiat sagittarũ. Et hoc facit semꝑ. qđ aquila int̃ptat pelia plalmate. Semꝑ¬

Expanded text:
dit in Petro, et in hujuscemodi curribus equitans, totum lustravit orbem. Intendens quoque arcum dit in Petro, et in hujuscemodi curribus equitans, totum lustravit orbem. Intendens quoque arcum sive sagittas suas, sceptra, id est, regna adversum quae Jeremias missus est, eradicavit, destruxit et perdidit : fecitque ut non regnaret peccatum in mortali nostro corpore. Sceptra autem, id est, regna diaboli, quae ostendit et Domino, intellige diversa peccata, avaritiam, luxuriam, iracundiam, detractionem, furta, perjuria, adversum quae sermo Dei sedens in equis, et in curribus suis intendit fulgoris sui contorta spicula, et interim non emittit, ut qui ad extentum arcum territus fuerit, emissionem non sentiat sagittarum. Et hoc facit semper, quod Aquila interpretatus e
Abbreviated transcription (Latin):
islererat auriga & ille rector.de quo psalmista canit. Qui sedes suꝑ cherubiu
ostendere: Ialibꝰ equis taliq eurrũ. & helias raptꝰ ad celũ ÷. Siqͥs aut de racharia
uuto discere. qͥst equi rufi. e nigri ȩqui. & equi uarii. & equi albi. ggredierars
ꝓpħa si dñs uitȩ spatiũ dederit. conabim̃ eiplanare. Uidit & iohes equios cans¬
diclos ce sessores eoꝵ: equibꝰ corpora ingła resurgentiũ puto eẽ. equos candidos.
sessores aut. scõꝵ animas. Siqͥs uͦ peccator ÷ oe mei similis: secdebit inequo nigto
de dicet̃ de eo. Pormitauer̾ om̃s : qͥ ascenderunt equos. De talibꝰ equis seripto rae
Fallar equus ad salutẽ. Caro enĩ concupiscit aduersus sp̃m: &e sapientia ex inimi¬
ca est elo. Hoc dictũ sit : de his qͥ corpora diligunt. & in nigris sedent equi. tros
aut̃ animas nras in equos & incurrꝰ dnĩ p̃paremꝰ. qui ascendit in paulo. ascens¬

Expanded text:
ille erat auriga et ille rector de quo Psalmista canit: Qui sedes super Cherubim ostendere . Talibus equis talique curru et Elias raptus ad coelum est . Si quis autem de Zacharia vult discere qui sint equi rufi, et qui nigri, et qui varii, et qui albi egredientes propheta, si Dominus vitae spatium dederit, conabimur explanare . Vidit et Joannes equos candidos, et sessores eorum : e quibus corpora in gloria resurgentium puto esse equos candidos; sessores autem sanctorum animas. Si quis vero peccator est, et mei similis, sedebit in equo nigro, et dicetur de eo: Dormitaverunt omnes, qui ascenderunt equos . De talibus equis scriptum est: Fallax equus ad salutem : caro enim concupiscit adversus spiritum, et sapientia ejus inimica est Deo. Hoc dictum sit de his qui corpora diligunt, et in nigris sedent equis. Nos autem animas nostras in equos, et in currus Domini praeparemus, qui ascendit in Paulo, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
rat suꝑ mare : utiq inbona partẽ accipit᷑. Nec non & illud qł de uinea dĩ ã
translata ÷ de egypto. extendisti ꝓpagines eiꝰ usq ad mare. & usq ad flumina
manifestiora st̃ & qͣsi potũ sicientibꝰ p̾bent: hec dici flumina. ꝑa aut̃ que
plena st̃ sacram̃tis. & in ꝑfundo posita. de qͥbꝰ dicit apłs. o ꝓfundũ sapientiȩ. &
scientiȩ dĩ. & ꝓpħa consonat. cleꝓfundis clamaui adte dñẽ. mare inscripturis
appellari. hoc de eo qđ possit & mare inmeliori parte sentiri. Qd aut̃ accipit᷑ &r
incontrariũ: multa testimonia sunt. De quibꝰ illuo ÷ inpsalmis. hoc mare
magnũ & spatiosũ. ibi naues ꝑtransibt̃. Animalia parua cũ magnis. Draco
increpa. Propħa itaq sciscitante. nunqͥd influminibꝰ iratꝰ es dñe. aut influ-¬
minibꝰ furor tuus. uł in mari indignatio tua: nos dicamꝰ. Aegiptia flumina

Expanded text:
ratur super mare, utique in bonam partem accipitur. Necnon et illud quod de vinea dicitur quae translata est de Aegypto: Extendisti propagines ejus usque ad mare, et usque ad flumina manifestiora sunt, et quasi potum sitientibus praebent, haec dici flumina: ea autem quae plena sunt sacramentis, et in profundo posita de quibus dicit Apostolus: O profundum sapientiae et scientiae Dei ! et Propheta consonat: De profundis clamavi ad te, Domine , mare in Scripturis appellari. Hoc de eo quod possit et mare in meliori parte sentiri. Quod autem accipiatur et in contrario, multa testimonia sunt, de quibus illud et in Psalmis est: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi naves pertransibunt, animalia parva cum magnis. Draco increpa . Propheta itaque sciscitante: Numquid in fluminibus iratus es, Domine, aut in fluminibus furor tuus, vel in mari i
Abbreviated transcription (Latin):
in mundo. qđ int̾ cȩterã t̾rȩ motu eruper flumina quȩ ante ñ fuerantci&e¬
rursũ alia ab sorta st̃ & pessimi ierunt. Ađ scilicet om̃s t̾rarũ uenȩ. qͣsi in hu¬
mano corpore sanguinẽ ita in se habeant latentes aquas. quȩ trȩ concussione
rumpant᷑. & manent flumina hoc si intellerinꝰ. uicleanꝰ aninã. humanã
habon inse u aturalit aqͥs ar fiuiuos. & ꝑsocordia nram eos eel abseonelttes e

Expanded text:
e ante non fuerant, et alia absorpta sint, et pessum ierint, quod scilicet omnes terrarum venae, quasi in humano corpore sanguinem, ita in se habeant latentes aquas, quae terrae concussione rumpantur et manent flumina. Hoc si intelleximus, videamus animam humanam habere in se naturaliter aquas et fluvios, et per socordiam nostram esse abs