comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanetur: ex ipsius ꝓphete ꝑsona di¬
citur. S urge deus iuidica
tełram. Tinuit enim terra: cũ
te crucifigeret. Surge a mortuis:
& iudica terram. Qm̃ ta
disꝑdes in omnibus gentibus. Quid
nisi terram: hoc est eos qui terre¬
na sapiunt: Siue ipsum affectum
incredentibus terrene cupiditatis
&o elationem assumens. siue non cre¬
dentes terram conterendam. ꝑden¬
damq discernens. sic per menbra
fua quorum conuersatio in celis est.
udicat terram: & disꝑget in omni¬
bus gentibus. Hec pretereundũ
quod nomiulli codices habent: qm̃ tui
hereditabis in omnibus gentibus. Qa
& hoc non inconuenienter accipit᷑:
neq ut simul utrumq sit quoq
reptignat. fit ergo hereditas eius
ꝑ caritatem: quan suis preceptis
& gratia misericoediter ex tollen-¬
do terrenam disꝑgit cupiditatem.
Salmi huius tita¬
lus est: canticum
psalmi asaph. lani
sepe diximus quid
cabatur asaph: in figuram congre-¬
gationis popłi dei. in multorum psal¬

Expanded text:
sanetur, ex ipsius prophetae persona disanetur, ex ipsius prophetae persona dicitur: «Surge, Deus, judica terram.» Tumuit enim terra, cum te crucifigeret; surge a mortuis, et judica terram. «Quoniam tu disperdes in omnibus gentibus:» quid, nisi terram? hoc est, eos qui terrena sapiunt; sive ipsum affectum in credentibus terrenae cupiditatis et elationem absumens; sive non credentes, terram conterendam perdendamque discernens. Sic per membra sua, quorum conversatio in coelis est, judicat terram, et disperdit in omnibus gentibus. Nec praetereundum, quod nonnulli codices habent, «Quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus:» quia et hoc non inconvenienter accipitur, neque ut simul utrumque sit quidquam repugnat. Fit ergo haereditas ejus per charitatem, quam suis praeceptis et gratia misericorditer excolendo, terrenam disperdit cupiditatem. Psalmi hujus titulus est, «Canticum Psalmi Asaph.» pe diximus quid cabatur Asaph, in figura congregationis populi Dei in multorum psal
Abbreviated transcription (Latin):
eternam  alios uero. uos autem ut
homines moriemini. & ficut unus
de principibus cadetis: hoc modo
etiam deos discernens: site simul
omnes increpat ut obedientes cor¬
rectosq discernat. ego inquit diri
dii estis & filii altissimi omnes. icl est
omnibuis nobis ꝓmisi celestem felici¬
tatem. uos autem ꝑ infirmitatẽ
carnis sicut homines moriemini:
& per elationem animȩ sicut unꝰ
ex principibus id est diabolus non ex¬
tollemini. s cadetis. Ulelut si dic̾et.
Cum tam patici sint dies uite ur̃ȩ.
ut scito sicut homines moriantini :
non uobis prodest ad correctionem.
s tanquã diabolus cuius dies in hoc
scło multi funt quia carne non mo¬
ritur. extollimini ut cadatis. Per
diabolicam quippe suꝑbiam factũ
est: ut rp̃i glorie ꝑuersi & ceci pͥnci¬
pes iudeorum inuidissent. Per hoc
uitium factum est & fit: ut. xp̃i us¬
q ad mortem crucifiri humilitas

Expanded text:
aeternam; ad alios vero, «Vos autem sicut aeternam; ad alios vero, «Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis,» hoc modo etiam deos discernens: sive omnes simul increpat, ut obedientes correctosque discernat, «Ego,» inquit, «dixi, Dii estis et filii Altissimi omnes;» id est, omnibus vobis promisi coelestem felicitatem; «vos autem,» per infirmitatem carnis, «sicut homines moriemini, et,» per elationem animi, «sicut, unus ex principibus,» id est diabolus, non extollemini, sed «cadetis.» Velut si diceret: Cum tam pauci sint dies vitae vestrae, ut cito sicut homines moriamini, non vobis prodest ad correctionem; sed tanquam diabolus, cujus dies in hoc saeculo multi sunt, quia carne non moritur, extollimini, ut cadatis. Per diabolicam quippe superbiam factum est, ut Christi gloriae perversi et caeci principes Judaeorum invidissent: per hoc vitium factum est et fit, ut Christi usque ad mortem crucifixi humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum et ꝓphetarum ipso suimmo
angulari lapide existente. xp̃o iħu.
in quo omnis edificatio conpacta
crescit in templum sanctum in do-¬
mino. ita non inconuenienter fun¬
damenta terrȩ intelliguntur quoꝵ
terrenam felcitatem p̃pollentem atq
potentem homines inuidendo eorum
auctoritate ad huitsmodi bona con-¬
cupiscenda ꝑtrahuntur. & adipiscen¬
do coedificantur tanquam terra suꝑ
terram. sicut in illo suꝑno edifitio ce¬
tum suꝑ celum. quia & peccatori dic¬
tum est. terra es & in terram ibis.
& celi enarrant gloriam dei: cum in
omnem terram exunt somis eorum.
Terrene autem felicitatis regnum.
suꝑbia est. Contra quam uenit hu¬
militas xp̃i: exprobrans eis quosuult
ex humlitate filios altissimi facere:
atq increpans. Ego dixi dii
estis & filii altissimi omnes. Uos
autem sicut homines moriemini:
& ficut unis ex principibus cadetis.
Sitie ad illos dixerit. ego dixi diĩ
estis & filii altissimi omnes: ad eos
utiq qui predestinati sunt in uitã

Expanded text:
o angulari lapide existente Christo Jesu, in quo omnis aedificatio compacta crescit in templum sanctum in Domino» : ita non inconvenienter fundamenta terrae intelliguntur, quorum terrenam felicitatem praepollentem atque potentem homines invidendo, eorum auctoritate ad hujusmodi bona concupiscenda pertrahuntur, et adipiscendo coaedificantur tanquam terra super terram, sicut in illo superno aedificio coelum super coelum; quia et peccatori dictum est, «Terra es, et in terram ibis» ; et, «Coeli enarrant gloriam Dei,» cum «in omnem terram exiit sonus eorumTerrenae autem felicitatis regnum superbia est, contra quam venit humilitas Christi, exprobrans eis quos vult ex humilitate filios Altissimi facere, atque increpans: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis.» Sive ad illos dixerit, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes,» ad eos utique qui praedestinati sunt in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
intret que predestinata ẽ gentiũ
plenitudo. Ham & in ipsa morte do¬
mini terra mota est: & petre scisse
sunt. Et si intelliganus fundam̃ta
terrȩ terrenorum bonorum copia
felices. recte predictum est. quod mo¬
tierentur uel admirando sic amari.
sic coli humilitatem. paupertatem.
mortem uelut magnam scdm̃ ipsos
miseriam xp̃i: uel ipsi quoq huius
mundi uana felicitate contempta
illam diligendo atq sectando. Ita
mouentur omnia fundamenta
terre. cum partim mirantur: par¬
tim etiam commouentur. Sic eñ
non absurde dicimus fundamenta
celi. quibus regnum celorum super¬
edificatur in sanctis & fidelibus qͦs
dicit scriptura lapides uinos: quoꝵ
fundamentum est. primitus xp̃c
celestis eligitur. ut eum sectando
coedificentr unde dicit ad efesios:
iam non estis peregrini &o inquilini.
s estis ciues sanctorum & domestici

Expanded text:
intret quae praedestinata est Gentium intret quae praedestinata est Gentium plenitudo. Nam et in ipsa morte Domini terra mota est, et petrae scissae sunt . Et si intelligamus fundamenta terrae, terrenorum bonorum copia felices: recte praedictum est quod moverentur, vel admirando sic amari, sic coli humilitatem, paupertatem, mortem, velut magnam secundum ipsos miseriam Christi; vel ipsi quoque, hujus mundi vana felicitate contempta, illam diligendo atque sectando. Ita moventur omnia fundamenta terrae, cum partim mirantur, partim etiam commutantur. Sicut enim non absurde dicimus fundamenta coeli, quibus regnum coelorum superaedificatur in sanctis et fidelibus, quos dicit Scriptura lapides vivos : quorum fundamentum est primitus ipse coelestis eligitur, ut eam sectando coaedificemur; unde dicit ad Ephesios, «Jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi dicitur: canes muti nesciert
latrare. De his etiam illud. Ecce quo¬
modo iustus periit: & nemo conside¬
rat. Perit quantum in ipsis est: qui
perdere uoluerunt. Nam quomͦ
ille posset perire moriendo: qui eo
modo potius quod erat ꝑditum re¬
quirebat : Porro si isti iuste increpã¬
tur meritoq arguuntur: qui tan-¬
tum scelus dissimulando fieri filue¬
runt: quomͦ increpandi aut ine in¬
crepandi quidem. s qua seueritate
dampnandi sunt. qui hoc confilio
gruit. Nescierunt & non intel¬
lexerunt: in tenebris ambulant. Qa
& illi si cognotssent. numquam do-¬
minum gloriȩ crucifyxissent: & illi
si cognouissent. numquam . baraban
liberandum. & xp̃m crucifigendum
petere consensissent. S qm̃ supra
memorata cecitas ex parte ifrł fac-¬
ta est. donec plenitudo gentium
intraret. per hanc utiq illitis popłi
cecitatem crucifiro xp̃o: ¶ oue¬
buntur omnia fundamenta terrȩ.
Sic mota sunt & mouentur: donec

Expanded text:
et alibi dicitur: «Canes muti nescierunt et alibi dicitur: «Canes muti nescierunt latrare» . De his etiam illud: «Ecce quomodo justus periit, et nemo considerat» . Periit, quantum in ipsis est, qui eum perdere voluerunt: nam quomodo ille posset perire moriendo, qui eo modo potius quod erat perditum requirebat? Porro, si isti juste increpantur, meritoque arguuntur, qui tantum scelus fieri dissimulando siverunt; quomodo increpandi, aut ne increpandi quidem, sed qua severitate damnandi sunt qui hoc consilio gruit: «Nescierunt, et non intellexerunt, in tenebris ambulant.» Quia et illi, si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent ; et illi, si cognovissent, nunquam Barabbam liberandum, et Christum crucifigendum petere consensissent. Sed quoniam supra memorata «caecitas ex parte Israel facta est, donec plenitudo Gentium intraret;» per hanc utique illius populi caecitatem crucifixo Christo, «movebuntur omnia fundamenta terrae.» Sic mota sunt, et movebuntur, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter uos esuriuit. & sitiuit tit egenꝰ:
Honne ad uos clamauit: discite
a me qmͣ mitissum & humilis coede:
Honne pauper factus est cum di¬
ues esset: ut illius pauꝑtate ditare¬
mini: Iudicate ergo egeno et
pupillo: humilem & pauperem itstr¬
ficate. Non illos ꝓpter se suꝑbos
& diuites: sed isttim ꝓpter uos hu-¬
nulem & pauꝑem iustum credite.
nec omnino parcent. dicent: hic est
heres: uenite occidamus eum. et
nr̃a erit hereditas. Auferte
ergo inopem: & pauperem de manti
peccatoris eruite. Hȩc dicta sunt:
ut sciretur in eo poplõ in quo nigis
& occisus est xp̃c: nec illos fuisse a
tanto scelere minunes. qui cum esset
tante multitudinis ut eos sicut enã¬
gelium loquitur timerent uidei:
& ꝓpterea in xp̃m manus mittere
non auderent. postea combuerunt:
eumq interini a malignis & inuidis
iudeorum principibus ꝑmiserunt.
Qui si uoluisset timerentur semꝑ:
& numquam in illum sceleratorum
preualerent manus. De his quippe

Expanded text:
s esurivit et sitivit ut egenus? nonne ad vos clamavit, «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» ? Nonne pauper factus est, cum dives esset, ut ipsius paupertate ditaremini ? «Judicate» ergo «pupillo et egeno; humilem et pauperem justificate.» Non illos propter se superbos et divites, sed istum propter vos humilem et pauperem, justum credite, nec omnino parcent, dicentes, «Hic est haeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas» . «Auferte» ergo «inopem, et pauperem de manu peccatoris eruite.» Haec dicta sunt, ut sciretur in eo populo in quo natus et occisus est Christus, nec illos fuisse immunes a tanto scelere, qui cum essent tantae multitudinis, ut eos sicut Evangelium loquitur, timerent Judaei, et propterea in Christum manum mittere non auderent , postea conniverunt, eumque interimi a malignis et invidis Judaeorum principibus permiserunt; qui si voluissent, timerentur semper, ut nunquam in illum sceleratorum praevalerent manus. De his quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Audi & uocem discernentis: audi &
uocem dñi diuidentis flãmam igus.
sq quo iudicatis iniquitatẽ:
& facies peccãtium sumitis: Sicut
alibi. usq quo graues corde: Hum¬
quid & usq ad auentum eius qui
lumen est cordis: Dedi legem: duri¬
ter restitistis. Misi ꝓphetas. intirũs
affecistis: aut interfecistis. aut hec
agentibus combrustis. S ut illis nec
loqui dignum sit qui occiderunt ser-¬
uos dei premissos ad se: tios qui cum
hȩc fierent tacinstis. id est tios qui
eos qui tunc tacuerunt uelut inno¬
centes imitari uoliustis: usq qͦ iudica-¬
tis inquitatem. & facies peccatorum
sumitis: Humquid etiam ntinc

Expanded text:
Audi et vocem Dei discernentis, audi et vocem Domini dividentis flammam ignis : «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Sicut alibi: «Usquequo graves corde» ? Numquid et usque ad adventum ejus qui lumen est cordis? Dedi legem; duriter restitistis: misi Prophetas; injuriis affecistis, aut interfecistis, aut haec agentibus connivistis. Sed ut illis nec loqui dignum sit, qui occiderunt servos Dei praemissos ad se; vos qui cum haec fierent tacuistis, id est, vos qui eos qui tunc tacuerunt, velut innocentes imitari voluistis, «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Numquid etiam
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc psalmo dicitur: nescierunt
neq intellȩxerunt in tenebris am¬
Stantem quippe in medio sui uide¬
bant eum: sed non eum uidebant
deum qualem se uolebaat uideri
dicens qui me uidit. uidit & patrẽ.
Discernit autem deos. non eortim
meritis s gratia sua ex eadem con¬
sparsione faciens alia uasa in honorẽ:
alia in contumeliam. Quis erim te
discernit: Quid autem habes qd̃

Expanded text:
in hoc psalmo dicitur, «Nescierunt, in hoc psalmo dicitur, «Nescierunt, neque intellexerunt, in tenebris amStantem quippe in medio sui videbant eum; sed non eum videbant Deum, qualem se volebat videri, dicens: «Qui me vidit, vidit» «et Patrem» . Discernit autem deos, non corum meritis, sed gratia sua; ex eadem conspersione faciens alia vasa in honorem, alia in contumeliam . Quis enim te discernit? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
eum. & gaudio gaudeat ꝓpter entis
intimam uocem. Uleruntamen quã¬
tum arbitror psalmus iste aliquid
insinuare molitur: quod ex quodam
tempore factum est. ut staret deus
in sinagoga deoeum. Nam illa sta¬
tio quȩ celum & terram implet. nec
ad sinagogam ꝓpriȩ ꝑtinet: nec tem¬
pore uariatur. Deus stetit itaq
in sinagoga deorum nimirum. ille
qui de se dixit: non fum missus nͥ
ad ouesquȩ perierant domus ifrł.
Dicitur & causa: in medio autem
deos discernere. Agnosco igitur
deum stetisse in sinagoga deaꝵ:
carnem. Ut enim staret deus in
sinagoga deoruni: ad hoo ex ipsis
scdm̃ carnem. S quis deus: Hoq
enim quales illi in quorum deorum
sinagoga stecitꝰ sicut illic apls̃ sequit᷑
qui est super omnia deus benedictus
in scła. Agnosco inquam stetisse. ag¬
nosco & in medio deum sponsum: de
quo amicts eius quidam dicit. in nie¬
dio autem ur̃m stat quem uos nes¬
citis. Quippe de quibus paulo post

Expanded text:
cum, et gaudio gaudeat propter ejus cum, et gaudio gaudeat propter ejus intimam vocem . Verumtamen, quantum arbitror, psalmus iste insinuare aliquid molitur, quod ex quodam tempore factum est, ut staret Deus in synagoga deorum. Nam illa statio qua coelum et terram implet, nec ad Synagogam proprie pertinet, nec tempore variatur. «Deus» itaque «stetit in synagoga deorum,» nimirum ille qui de se dixit: «Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel» . Dicitur et causa: «In medio autem deos discernere.» Agnosco igitur Deum stetisse in synagoga deorumcarnem:» ut enim staret Deus in synagoga deorum, ad hoc ex ipsis secundum carnem. Sed quid Deus? Neque enim quales illi, in quorum deorum synagoga stetit; sed, sicut illic Apostolus sequitur, «qui est super omnia Deus benedictus in saecula» . Agnosco, inquam, stetisse; agnosco et in medio Deum sponsum, de quo amicus ejus quidam dicit: «In medio vestrum stat, quem vos nescitis» . Quippe de quibus paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti ueteris ꝓmifsionibus
testamenti noui ꝓmissiones. liquet
igitur quantum existimo in qua
decorum sinagoga steterit deus.
Deinceps requirendum est utrum
patrem. an filium an sp̃m sanctum.
an ipsam trinitatem accipere de¬
beamus stetisse in sinagoga deorum.
in medio autem deos discernere:
quia & singulus quisq deas. & ip̃sa
trmitas unus deus. Non quidem¬
hoc facile est eliquare: quia & non
corporalem s sp̃ualem dei presentiã.
quȩ congruit eits substantiȩ negari ñ
ꝑotest ab eo esse conditis rebus mira-¬
bili indelicet. & uix paucis intelligi¬
bili modo cui dicitur: si ascendero
in celum tu ibi es. si descendero in ii¬
fernum ades. Vnde merito ꝑibetur
stare deus congregatione hominun:
inuisibiliter sicut celum & terram
ipse implet quod per ꝓphetam de
se ipse predicat. Nec tantum pe¬
ribetur. s pro captu mentis huma¬
ne ut cumq cognoscitur stare in eis
quiȩ creauit. si & homo stet & audiat

Expanded text:
Testamenti Veteris promissionibus, Testamenti Veteris promissionibus, Testamenti Novi promissiones. Liquet igitur, quantum existimo, in qua deorum synagoga steterit Deus. 2. Deinceps requirendum est utrum Patrem, an Filium, an Spiritum sanctum, an ipsam Trinitatem accipere debeamus stetisse «in synagoga deorum; in medio autem deos discernere:» quia et singulus quisque Deus, et ipsa Trinitas unus Deus. Non quidem facile est hoc eliquare; quia et non corporalem, sed spiritualem Dei praesentiam, quae congruit ejus substantiae, negari non potest adesse conditis rebus, mirabili videlicet et vix paucis intelligibili modo, cui dicitur: «Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades» . Unde merito perhibetur stare Deus in congregatione hominum invisibiliter, sicut coelum et terram ipse implet, quod per prophetam de se ipse praedicat : nec tantum perhibetur, sed pro captu mentis humanae utcumque cognoscitur stare in eis quae creavit, si et homo stet et audiat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriȩ dicimus. conuocari autem ma¬
gis est intentium ratione: sicut sunt
honunes. Ulnde ex ꝑsona ipsius asaph
in alio psalmo canitur: quasi pecus
factus sum apud te: ego semꝑ ero
tecum. Quando utiq quamus uni
uero deo mancipatus tuderetur: pro
magnis tamen ac summis bonis ab illo
carnalia: terrena temporalia require¬
bant. inuenimus eos sepe etiam filioᷤᷤ
appellatos. non ea gratia quȩ ad no-¬
ium testamentum ꝑtinet. s illa quȩ
ad uetus: quia & ipsa gratia qua ele-¬
git abraham: & enis carne tam mag¬
num popłm̃ propagatit. qua nondũ
natos iacob dilexit esau autem odio
habuit: quia liberauit ex egypto.
qua in terram repmissionis eiectis
gentibus introduxit. Hisi enim
& ipsa esset gratia. non utiq de no-¬
bis quibus non ad t̾crrentim s ad
regnum celorum capessendum data
est potestas filios dei fieri. in eodẽ
mor enangelio diceretur: quod acce-¬
pinius gratiam pro gratia: id est pro

Expanded text:
proprie dicimus; convocari autem maproprie dicimus; convocari autem magis est utentium ratione, sicut sunt homines. Unde ex persona ipsius Asaph in alio psalmo canitur, «Quasi pecus factus sum apud te, et ego semper tecum» : quando utique, quamvis uni vero Deo mancipatus videretur, pro magnis tamen ac summis bonis ab illo carnalia, terrena, temporalia requirebat. Invenimus eos saepe etiam filios appellatos; non ea gratia quae ad Novum Testamentum pertinet, sed illa quae ad Vetus: quia et ipsa gratia est qua elegit Abraham, et ex ejus carne tam magnum populum propagavit; qua nondum natos, Jacob dilexit, Esau autem odio habuit ; qua liberavit ex Aegypto, qua in terram promissionis, ejectis Gentibus, introduxit. Nisi enim et ipsa esset gratia, non utique de nobis, quibus non ad terrenum, sed ad regnum coelorum capessendum data est potestas filios Dei fieri, in eodem mox Evangelio diceretur quod accepimus gratiam pro gratia ; id est, pro
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ stetit in sinagoga deoꝵ.¬
Quos utiq deos: Absit
ut intelligamus deos gentium fiue
idola. siue aliquam preter homines
celestem terestremq creaturam: cũ
paulo post hunc uersum idem ⁊iste
psalmus asserat: & quos deos intelli¬
gi uelit in quorum sinagoga deus ste¬
tit. aꝑtius exprimit ubiait: ego
diri dii estis & filii altissimm omnes.
uos autem ficut homines moriemini.
&c ficut unus de principibus cadetis.
In horum ergo sinagoga filiox altissi¬
mi. de quibus idem altissimus per
isaiam dicit. filios genui & exaltaui
ipsi autem spreuerunt me. stetit ds̃.
In synagoga popłm ifrł accipimus. qi
& ipsorum ꝓpriȩ sinagoga dici solet:
quamuis d̾ eccłã dicta sit. Hrãm
tiero aplĩ numquam sinagogam dyxe-¬
runt. sed semꝑ eccłãm. fiue discernen-¬
di causa. fiue quod inter congregatio¬
nem tinde sinagoga. & conuocationẽ
unde ȩccłã nomen accepit. distet aliqͥd.
quod scilicet congregari & pecora solẽt:
quia & ipsa ꝓpriȩ quorum & greges

Expanded text:
s stetit in synagoga deoruQuos utique deos absit ut intelligamus deos Gentium, sive idola, sive aliquam praeter homines coelestem terrestremve creaturam: cum paulo post hunc versum idem iste psalmus asserat, et quos deos intelligi velit, in quorum synagoga stetit Deus, apertius exprimat, ubi ait: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes; vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis.» In horum ergo synagoga filiorum Altissimi, de quibus idem Altissimus per Isaiam dicit, «Filio genui et exaltavi; ipsi autem me spreverunt» , stetit Deus. «In synagoga» populum Israel accipimus; quia et ipsorum proprie Synagoga dici solet, quamvis et Ecclesia dicta sit. Nostram vero Apostoli nunquam synagogam dixerunt, sed semper Ecclesiam: sive discernendi causa, sive quod inter congregationem unde Synagoga, et convocationem unde Ecclesia nomen accepit, distet aliquid; quod scilicet congregari et pecora solent, atque ipsa proprie, quorum et greges
Abbreviated transcription (Latin):
mundandum: s proitiendum. A qua
ergo mundatione dissoluitur iudeus:
A fide. Ex fide enim tutumus: & de
fide dictum est: fide mundans corda
eorum. Et quia sola fides. xp̃i mun-¬
dat: non credentes in xp̃m soluti st̃
ab emundatione. Dissoliusti eum ab
emundatione: sedem eius in terra col

Expanded text:
mundandum, sed projiciendum. A qua mundandum, sed projiciendum. A qua ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fide enim vivimus ; et de fide dictum est, «Fide mundans corda eorum» : et quia sola fides Christi mundat, non credendo in Christum soluti sunt ab emundatione. «Dissolvisti eum ab emundatione; sedem ejus in terram col
Abbreviated transcription (Latin):
missem. Ego dormiui. Ergo de quibꝰ
dictum erat partes uulpium erunt. de
his nunc dictum est. diripuerunt eũ
omnes transeuntes uiam: factus est op¬
probrium tuicinis suis. Exaltasti dexte¬
ram inimicorum eius: iocundasti om̃s
imimicos euis. Aduertite uideos: et
udete omnia impleta quȩ predicta
sunt. Auertisti adutorium gladii eiꝰ.
Quomͦ solebant pauci dimicare. mul¬
tos ꝓsternere: Auertisti adiutoriũ
glidii euls & non es opitulatus ei in
bello. Merito uictts. merito captus. me-¬
rito a regno suo alienatus: merito disper-¬
sus. Eam enim terram perdidit: ꝓ qua
dii eus: & non es opitulatus ei in bello.
Dissoliusti eum ab enundatione. Quid
est hoc: Inter omnia mala. magnus
hic terror. Quantumcumq enim ce-¬
dat deus. quantumlibet irascatur. qͣn-¬
tum libet uerberet: flagellet ligatum.
tamen flagellet: quem mundet non dis¬
soluet ab emundatione. Si enim dissol¬
uit ab emundatione: iam non habet

Expanded text:
missem. «Ego dormivi.» Ergo de quibus missem. «Ego dormivi.» Ergo de quibus dictum erat, «Partes vulpium erunt;» de his nunc dictum est, «Diripuerunt eum omnes transeuntes viam; factus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dexteram inimicorinimicos ejus. Advertite Judaeos, et videte omnia impleta, quae praedicta sunt. Avertisti adjutorium gladii ejus. Quomodo solebant pauci dimicare, non multos prosternere. Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Merito victus, merito captus, merito a regno suo alienatus, merito dispersus. Eam enim terram perdidit, pro qua dii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Dissolvisti eum ab emundatione.» Quid est hoc? Inter omnia mala magnus hic terror. Quantumcumque enim caedat Deus, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, flagellet; ligatum tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: si enim dissolvit ab emundatione; jam non habet
Abbreviated transcription (Latin):
Ut dicatur peccantibus. Si deus natura¬
libus ramis non pepertit ineꝙ tibi par-¬
cet. Diripuerunt eum omnes transetin¬
tesuiam. Omnes scilicet gentes. per uiã
hoc est per uitam istam transeuntes. di¬
ripuerunt isrł: diripuerunt dauid pri-¬
mum. lidete frustra eius in omiibus
gentibus. De ipsis enim dictum est: par¬
tes uulpium erunt. Reges quippe im-¬
pios uulpes appellatut scriptura dolosos
& timidos: quos terret uirtus aliena.Ideo
ipse dñs cum de herode cõminante loque¬
retur: dicite inquit uulpi illi. Rex qui
neminem hominum timet: ipse uulpis
non est. Leo ille de tribu nida ein dicit᷑
ascendisti recumbens dormisti ficut leo.¬
Potestate ascendisti. potestate dormisti.
Quia uolusti. dormisti. Ideo in alio psal¬
mo dicit. Ego dormiui. Nonne plana
Quare additum est ego: Et cum mag¬
no pondere ꝓnuntiatum est: ego dormi-¬
ui. Ego dormiui illi seuierunt. illi per¬
secuti sunt: sed si noluissem non dor-¬

Expanded text:
Ut dicatur peccantibus: Si Deus naturaUt dicatur peccantibus: Si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet . Diripuerunt eum omnes transeuntes viam. Omnes scilicet gentes. Per viam, hoc est, per vitam istam transeuntes diripuerunt Israel, diripuerunt David. Primum videte frusta ejus in omnibus gentibus. De ipsis enim dictum est, Partes vulpium erunt . Reges quippe impios vulpes appellavit Scriptura, dolosos et timidos, quos terret virtus aliena. Ideo Dominus ipse cum de Herode comminante loqueretur, Dicite, inquit, vulpi illi . Rex qui neminem hominum timet, ipse vulpes. Non est leo ille de tribu Juda, cui dicitur: Ascendisti, recumbens dormisti Potestate ascendisti, potestate dormisti; quia voluisti, dormisti. Ideo in alio psalmo dicit, «Ego dormivi.» Nonne plena ? quare additum est, «Ego?» Et cum magno pondere pronuntiandum est, «Ego; Ego dormivi.» Illi saevierunt, illi persecuti sunt, sed si noluissem, non dor
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Quamuis tristia quedam enume¬
ret: in hoc tamen uerbo reficit nos.
Manet omnino deus. quod ꝓmifisti. Nã
ꝓp̃m tuum non abstulisti: sed distulisti.
Huio ergo dauid in quo sꝑabant ignari
ꝑmissa sua deum completurum uidete
quid acciditiut ꝓmissa dei firmius in
alio fꝑita compleantur. Distulisti xp̃mtuũ:
eu̾titi testam̃tũ serui trni. bi ẽ enĩ testam̃tũ ue¬
tus index. Albi est terra illa ꝓmissionis
in qua in habitantes peccauerunt: quia
deleta migrarint.: Regitim iudeorũ
queris. non est. Altare iuideorum que¬
ris. non est. Sacrifitiun iudeorum que¬
ris non est. Sacerdotium iudeorum
queris. non est. Euertisti testamentũ
serui tui. profanasti in terra sanctitatẽ¬
eius. Sancta illa quȩ habebant. terrena
esse ostendisti. Destruxisti omnes mace¬
rias eius: quibus eum munieras. Quan¬
do enim diriperetur: nisi macerie di-¬
rate fuissent: Posiusti munitiones
eitis formidinem. Quid est formidinem:

Expanded text:
tuum.» Quamvis tristitia quaedam enumetuum.» Quamvis tristitia quaedam enumeret, in hoc tamen verbo reficit nos: manet omnino, Deus, quod promisisti; nam Christum tuum non abstulisti, sed «distulisti.» Huic ergo David, in quo sperabant ignari promissa sua Deum completurum, videte quid accidit, ut promissa Dei firmius in alio sperata compleantur: «Distulisti Christum tuum: evertisti testamentum servi tui.» Ubi est enim testamentum vetus Judaeorum? ubi est terra illa promissionis, in qua habitantes peccarunt, qua deleta migrarunt? Regnum Judaeorum quaeris, non est: altare Judaeorum quaeris, non est: sacrificium Judaeorum quaeris, non est: sacerdotium Judaeorum quaeris, non est. «Evertisti testamentum servi tui; profanasti in terra sanctitateejus. Sancta illa quae habebant, terrena esse ostendisti. Destruxisti omnes macerias ejus, quibus eum munieras. Quando enim diriperetur, nisi maceriae dirutae fuissent? Posuisti munitiones ejus in formidinem. Quid est formidinem?
Abbreviated transcription (Latin):
rasti. forte hic dicturus tibi erat deus:
uiraui quidem & ꝓmisi: sed iste noluie
perseuerare. Quid ergo non tu dñe
deus presciebas istum non ꝑseueraturũ :
lltiq sciebas. Quare ergo in non ꝑseue¬
raturo michi quod in eternum esset pro¬
mittelus : Honne tu dixisti. si dereli-¬
querint legem meam. & in iudiciis meis
non ambulauerint. & mandata mea nͣ
custodierint: & testamentum meum
profanauerint: Manebit tamen pro-¬
missio mea: implebitar iuratio mea. Se¬
mel uiraui in sancto meo. intus insecreto
quodam. in ipiõ tõnte unc̾e ꝓphtiꝑ bͥubx¬
runt: qui nobis hȩc eructatierunt. Se¬
mel inquit iuraui: si dauid mentiar.
Ethibe ergo quod iurasti: redde quod
ꝓmisisti. Sublatum est de isto datud:
ne expectaretur in isto dauid. Expecta
erg̃õ quod ꝓmisisti: nouit illud & ipse
damd. Uide enim quid dicat. Tu uero
reppulisti: & ad nichilum deduxisti. Ergo
ubi est quod ꝓmisisti : Distalisti xp̃m

Expanded text:
rasti? Forte hic dicturus tibi erat Deus: rasti? Forte hic dicturus tibi erat Deus: Juravi quidem et promisi, sed iste noluit perseverare. Quid ergo? tu, Domine Deus, non praesciebas istum non perseveraturum? Utique sciebas. Quare ergo in non perseveraturo mihi quod aeternum esset promittebas? Nonne tu dixisti: «Si dereliquerint legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint, et mandata mea non custodierint, et testamentum meum profanaverint;» manebit tamen promissio mea, implebitur juratio mea? «Semel juravi in sancto meo,» intus in secreto quodam, in ipso fonte unde Prophetae biberunt, qui nobis haec ructaverunt: «Semel,» inquit, «juravi, si David mentiar.» Exhibe ergo quod jurasti, redde quod promisisti. Sublatum est de isto David, ne exspectaretur in isto David. Exspecta ergo quod promisi. 7. Novit illud et ipse David. Vide enim quid dicat: «Tu vero repulisti, et ad nihilum deduxisti.» Ergo ubi est quod promisisti? «Distulisti Christum
Abbreviated transcription (Latin):
ret cum diceret impleta omnia ẽẽ
in dauid. destruxit ea in dauid.
& cum uides ea in illo non impleta
quȩ necesse est non impleri. queras
alterum in quo ostendantur imple¬
iacob. Intienimus maiorem ad oratum ã
minore. cum scriptum sit maior seruiet
minoei: & cum in illis duobus preceden-¬
tibus uideris non impletum. expectes
duos poplõs in quibus impleatur. quod
non mendax deus polliceri dignatar.
Ecce ex semine tuo dixit datud. ponam
suꝑ sedem tuam. ꝓmisit ex semine eius
in eternum aliquid: & natus est salomon.¬
factus est tante sapientiȩ tanteq pru-¬
dentiȩ. ut ꝓinissio dei de semine dauid¬
in illo putaretur impleta. s cecidit
salomon: & dedit locum sꝑando xp̃m.¬
ut qm̃ deus nec falli posset nec fallere.
quẽ sciebat casurum non in eo poneret
ꝓmissum suum. s post casum eius respi¬
ceres tu deum. & flagitares ꝓmissum¬
tuum. Ergo dñe mentitus es: non im¬
ples quod ꝓmisisti. non exhibes quod iu¬

Expanded text:
ret, cum diceret impleta omnia esse ret, cum diceret impleta omnia esse in David; destruxit ea in David. Ut cum vides ea in illo non impleta quae necesse est impleri, quaeras alterum, in quo ostenderentur impleJacob invenimus majorem adoratum a minore, cum scrminori» ; ut cum in illis duobus praecedentibus videris non impletum, exspectes duos populos, in quibus impleatur quod non mendax Deus polliceri dignatur. «Ecce ex semine tuo,» dixit David, «ponam super sedem tuam» . Promisit ex semine ejus in Factus est autem tantae sapientiae tantaeque prudentiae, ut promissio Dei de semine David putaretur impleta. Sed cecidit Salomon, et dedit locum sperandi m Deus nec falli posset, nec fallere, quem sciebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ejus respiceres tu Deum, et flagitares promissum. Ergo, Domine, mentitus es? Non imples quod promisisti? non exhibes quod ju
Abbreviated transcription (Latin):
ista contrarie fecisti. Ubi funt ꝓmisfio¬
nes ad quas paulo ante gaudebamus.
de quibus tam alacriter plaudebamꝰ:
de quibus securi gratulabamur: Qua¬
si alitis ꝓmiserit. alius euerterit. Quod
nuranlum est non alius. s tu uero:
tu qui pmittebas. tu qui confirma-¬
bas. tu qui ꝓpter dubitationem hu-¬
manam etiam iurabas illa ꝓmisisti. et
ista fecisti. Ulbi tenebo iusiurandum:
cibi inueniam ꝓmissum tuum: Hȩc¬
Ita uero falsum promitteret deus:
aut falsum iuraret: Quare ergo illa
ꝓmisit: & ista fecit: Ego dico. quia
ista fecit: ut promissa firmaret. S
quis ego qui hoc dico: Ulideamus si
hoc ueritas dicit: tunc non erit lĩ qre
quod dico. Dauid positus erat: cui
ꝓmitterentur hȩc omnia in semine
eius quod est xp̃c implenda. Propt̾
ꝓmissa ergo quȩ dicta funt ad dauid.
expectabant homines impleri in dd̾.
Proinde ne quisquam xp̃ianis cum
diceret de xp̃o dixit. alius dicerit
non: sed de illo dauid dixit. & erra¬

Expanded text:
ista contraria fecisti. Ubi sunt promissioista contraria fecisti. Ubi sunt promissiones ad quas paulo ante gaudebamus, de quibus tam alacriter plaudebamus, de quibus securi gratulabamur? Quasi alius promiserit, alius everterit. Quod mirandum est, non alius; sed, «Tu vero,» tu qui promittebas, tu qui confirmabas, tu qui propter dubitationem humanam etiam jurabas, illa promisisti, et ista fecisti. Ubi tenebo jusjurandum tuum, ubi inveniam promissum tuuita vero falsum promitteret Deus, aut falsum juraret? Quare ergo illa promisit, et ista fecit? Ego dico quia ista fecit, ut promissa firmaret. Sed quis ego qui hoc dico? Videamus si hoc veritas dicit; tunc non erit inane quod dico. David positus erat cui promitterentur haec omnia in semine ejus, quod est Christus, implenda. Propter promissa ergo quae dicta sunt ad David, exspectabant homines ea impleri in DProinde ne quisquam Christianus cum diceret, de Christo dixit, alius diceret. Non, sed de illo David dixit, et erra
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicant fieri non posse. tit caro ista
terrena in celum posset ascendere.
Ideo luna ista perfecta in eternum:
& aduersus omnes contradictores tes
sunt: quam certa. quam firma. quã
aperta. quam indubitata. Nam si
quedam sunt tecta misteriis: que¬
dam tamen sic manifesta: ut &o ipsis
facillime aperiantur obscura. Et
cum ita sint: uidete quid sequit᷑.
T n uero reppulisti & ad nichi¬
lum deduxisti: distalisti xp̃m tuũ.
uertisti testamentum ser¬
ui tui: profanasti in terra sancti-¬
tatem eius. Destruxisti om̃s
macerus eius: posusti munitiones
eius foemidinem Diripuerunt
eum omnes transeuntes uiam. factus
est opprobrium uicinis suis. Exal¬
tasti dexteram inimicorum eius :
iocundasti omnes inimicos eitis. Nu̾¬
tisti adiutornum gladii eius: & ñ
esopitulatus ei mbello. Dissol¬
iusti eum ab emtindatione. & sedẽ
enis in terra collisisti. minuisti dies
sedis eius: ꝑfudisti eum confusione. Qd¬
est hoc: Illa omnia ꝓmisisti: tu uero

Expanded text:
ut dicant fieri non posse ut caro ista ut dicant fieri non posse ut caro ista terrena possit in coelum ascendere. Ideo luna ista perfecta in aeternum, et adversus omnes contradictores testsunt, quam certa, quam firma, quam aperta, quam indubitata. Nam, etsi quaedam sunt tecta mysteriis, quaedam tamen sic manifesta, ut ex ipsis facillime aperiantur obscura. Haec cum ita sint, videte quid sequitur: «Tu vero repulisti, et ad nihilum deduxisti, distulisti Christum tuum. uertisti testamentum serui tui, profanasti in terra sanctitatem eius; destruxisti omnes macerias eius, posuisti munitiones eius formidinem; diripuerunt eum omnes transeuntes uiam, factus est obprobrium uicinis suis; exaltasti dexteram inimicorum eius, iucundasti omnes inimicos eius; auertisti adiutorium gladii eius et non es opitulatus ei in bello; dissoluisti eum ab emundatione, sedem eius in terram conlisisti; minuisti dies sedis eius, perfudisti eum confusione. est hoc? Illa omnia promisisti; tu vero
Abbreviated transcription (Latin):
audite hoc iterum planus: & memͣto¬
te. Scio enim quosdam intellexisse :
alios uero forsitan quid dixerim ad-¬
huc inquirere. In nulla re fic contra-¬
dicitur fidei xp̃iane. quam in resurrec-¬
tione carnis. Deniq ille qui natus est
in signum cui contradicitur: & ipsã
carnem suam resuscitauit: ut obuiã
iret contradictori. & qui posset men¬
bra sua sic sanare ut ea uulnerata fu¬
isse non appareret. cicatrices sernauit
incorpore ut utilitꝰ dubitationis sa¬
naret in corde. In nulla ergo re tam
uehementer tam pertinaciter. tani
obnixe. & contentiose contradicitur
fidei xp̃iane : sicut de carnis resur¬
rectione. Ham de animi inmortali¬
tate multi etiam plilosophi gentium
multa disputauerunt: & in mortalẽ
esse amium humantim pluribus &
multiplicibus libris conscriptum me¬
morie reliquerunt. Cum uentum
fuerit ad resurrectionem carnis non
titubant: sed apertissime contradi¬
cunt: & contradictio eorum talis est

Expanded text:
audite hoc iterum planius, et mementoaudite hoc iterum planius, et mementote: scio enim quosdam intellexisse, alios vero fortassis quid dixerim adhuc inquirere. In nulla re sic contradicitur fidei christianae, quam in resurrectione carnis. Denique ille qui natus est in signum cui contradicitur , et ipsam carnem suam resuscitavit, ut obviam iret contradictori; et qui posset membra sua sic sanare, ut ea vulnerata fuisse non appareret, cicatrices servavit in corpore, ut vulnus dubitationis sanaret in corde. In nulla ergo re tam vehementer, tam pertinaciter, tam obnixe et contentiose contradicitur fidei christianae, sicut de carnis resurrectione. Nam de animi immortalitate multi etiam philosophi Gentium multa disputaverunt, et immortalem esse animum humanum pluribus et multiplicibus libris conscriptum memoriae reliquerunt: cum ventum fuerit ad resurrectionem carnis, non titubant, sed apertissime contradicunt, et contradictio eorum talis est,
Abbreviated transcription (Latin):
talitatem carnis huitis: ꝓpter augm̃ta
& detrimenta: ꝓpter transitoriam spe¬
tiem. Deniq et hierico luna interpre¬
tatur. & utiq quidam qui des-¬
cendebat ab ierłm in hierico: incidit
in latrones. Descendebit enim ab in¬
morcalitate. ad inmortalitatem. Similis
ergo est caro ista lunȩ: quȩ omni tempo¬
re & omni mensȩ patitur augmenta
& detrimenta. S erit caro ista nr̃a
in resurrectione perfecta: & testis in ce¬
lo fidelis. Itaq sim solo animo perfice¬
remur: tantummꝰ soli nos compararet.
Rtir sus si in solo nos corpore perficere¬
mur: tantummꝰ lunȩ nos compararet.
S quia perficiet nos detis & in animo
& incorpore: scdm̃ animum dictum esb:
sicut sol in conspectu meo. quia animũ
non uidet nisi deus: & sicut luna iam
caro perfecta in eternum in resurrec¬
tione mortuorum & testis in celo fide¬
lis: quia uera dicebantur omnia de re-¬
surrectione morttiorum. Obsecro tos.

Expanded text:
talitatem carnis hujus, propter augmenta talitatem carnis hujus, propter augmenta et decrementa, propter transitoriam speciem. Denique et Jericho Luna interpretatur: et utique quidam qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones ; descendebat enim ab immortalitate ad mortalitatem. Similis est ergo caro ista lunae, quae omni tempore et omni mense patitur augmenta et decrementa: sed erit caro ista nostra in resurrectione perfecta; «et testis in coelo fidelis.» Itaque si in solo animo perficeremur. tantummodo soli nos compararet; rursus, si in solo corpore perficeremur, tantummodo lunae nos compararet: sed quia perficiet nos Deus et in animo et in corpore, secundum animum dictum est, «sicut sol in conspectu meo;» quia animum non videt nisi Deus: «et sicut luna,» jam caro; «perfecta in aeternum,» in resurrectione mortuorum: «et testis in coelo fidelis;» quia vera dicebantur omnia de resurrectione mortuorum. Obsecro vos,
Abbreviated transcription (Latin):
capitis. Sedes ergo eius omnes. in quib
regnat deus. Sic erunt inquit omnes
in conspecta meo sicut sol: quia iusti ful¬
gebunt in regno patris mei ficut sol. S
sol sp̃ualiter non corporaliter: sicut lucet
iste de celo. quem facit oriri super bonos
Deniq iste sol in conspectu est non solum
hominum tierum etiam pecorum: minu-¬
tissimarumq muscarum. Quod enum
quorumlibet uilissimorum animalium
non uidet solem istum : At uero de
isto sole quid ait ꝓpriȩ : Sicut sol in
conspectu meo. non inconspectu homi¬
num. non in conspectu carnis. non in
conspectu mortis animaluim: sed in cons¬
pectu meo. Et ficut ltinam. S quȩ lu¬
na : Perfecta in eternum. Etenim si
perficitur luna ista quam notuimus:
alio die incipit minui: postea quam
perfecta fuerit. Sicut luna inquit per¬
fecta in eternum: sic ꝑficiet᷑ sedes enis
tamquam luna. S luna ineternum
perfecta. Si sol. quare & luna: Per
lunam solent significare scripturȩ mor¬

Expanded text:
capitis. Sedes ergo ejus, omnes in quibus capitis. Sedes ergo ejus, omnes in quibus regnat Deus, sic erunt, inquit, in conspectu meo sicut sol: quia justi fulgebunt in regno Patris mei sicut sol . Sed sol spiritualiter; non corporaliter, sicut lucet iste de coelo, quem facit oriri super bonos Denique iste sol in conspectu est non solam hominum, verum etiam pecorum minutissimarumque muscarum: quod enim quorumlibet vilissimorum animalium non videt solem istum? At vero de illo sole quid ait proprie? «Sicut sol in conspectu meo.» Non in conspectu hominum, non in conspectu carnis, non in conspectu mortalium animalium, sed «in conspectu meo. Et sicut luna:» sed quae luna? «Perfecta in aeternum.» Etenim, etsi perficitur luna ista quam novimus, alio die incipit minui, posteaquam perfecta fuerit. «Sicut luna,» inquit, «perfecta in aeternum:» sic perficietur sedes ejus tanquam luna; sed luna in aeternum perfecta. Si sol, quare et luna? Per lunam solent significare Scripturae mor
Abbreviated transcription (Latin):
stium: manet inmobile testamentũ
eius. quia ipse sibi presciens predestina¬
curitatem tuam: si te in menbris
xp̃i esse cognoscis. Semel iuraui
in sancto meo: si dauid mentiar. Ex¬
pectes. ut iterum iuret deus. Quo¬
tiens iuratus est: si semel iurando
mentitur:: Ulnam uirationem pro
uita nr̃a habuit: qui pro nobis ad mor-¬
tem iuncum misit. Semel iuraui
in sancto meo: si dauid mentiar: Se¬
men eius in eternum manebit. In eter¬
num manet semen eitis: quia nouit
dñs qui sunt eitis. Et sedes eius
sicut sol in conspectu meo: & sicut luna
perfecta in eternum: & testis in celo
fidelis. Sedes eius quibus dñatur. in
quibus sedet: in quibus regnat. Si se¬
des eius: & menbra eius: quia etiam
menbra nostra. sedes sunt capitis nr̃i.
llidete quemadmodum cetera omĩa
menbra nr̃a caput portent. Caput
autem ipsum super se non portat. aliqͥd:
s ipsum portatur a ceteris menbris nr̃is.
quasi totum corporis hominis sedes sint

Expanded text:
suum. Manet immobile testamentum suum. Manet immobile testamentum ejus, quia ipse sibi praesciens praedestinacuritatem tuam, si te in membris Christi esse cognoscis. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar.» Exspectas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis ad mortem Unicum suum misit. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar: semen ejus in aeternum manebit.» In aeternum manet semen ejus; quia novit Dominus qui sunt ejus. «Et sedes ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta in aeternum; et testis in coelo fidelis.» Sedes ejus, quibus dominatur, in quibus sedet, in quibus regnat. Si sedes ejus, et membra ejus; quia etiam membra nostra sedes sunt capitis nostri. Videte quemadmodum caetera omnia membra nostra caput portent: caput autem ipsum super se non portat aliquid, sed ipsum portatur a caeteris membris nostris, quasi totum corpus hominis sedes sit
Abbreviated transcription (Latin):
fratres multi xp̃iam tolerabiliter pec¬
cant: multi flagello a peccato corri¬
guntur. & emendantur &o sanant᷑:
multi omnino auersi dura ceruice
obnitentes aduersus disciplinamni
patris: & tpsam omnino dei here¬
ditatem recusantes: habentes tamͣ
signum xp̃i eunt in tales iniquitates.
ut non possite nisi recitare contra
eos: qm̃ qui talia agunt: regnum
dei non possidebunt. Non tamen
ꝓpter hos remanebit. xp̃c sine here¬
pitate : non ꝓpter paleam etiam frui¬
menta interibunt. Non ꝓpter pis¬
ces malos nichil ex illa sagena mittet᷑
inuascula: Nouit dñs qui funt eiꝰ.
Securus enim ꝓmisit. qui nos anteꝗͣ
essemus predestinauit. Quos autem
predestinauit. illos & uocauit. Quos
autem uocauit: illos & iustificauit.
Quos autem iustificauit: illos & glori¬
ficauit. Peccent quantum uolunt des
perati: respondeant menbra xp̃i. Si
deus pro nobns: quis contra nos: Non
ergo nocebit deus in ueritate sua. nͣ¬

Expanded text:
fratres: multi christiani tolerabiliter pecfratres: multi christiani tolerabiliter peccant, multi flagello a peccato corriguntur, et emendantur, et sanantur; multi omnino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non tamen propter hos remanebit Christus sine haereditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa sagena mittetur in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus enim promisit, qui nos antequam et praedestinauit; quos autem praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, ipsos et glorificauperati: respondeant membra Christi, «Si Deus pro nobis, quis contra nos» ? Non ergo nocebit Deus in veritate sua, n
Abbreviated transcription (Latin):
xtp̃iantis est dei miscdia dispergitur.
Plane sim tantasieris iniquitates ut
repellas a te uirgam uerberantis si re¬
pellas manum flagellantis: & de dis¬
ciplina dei indigneris & fugias a patre
trem pati. quia non parcit peccantł: tu
te alienasti ab hereditate ipse te non
abicit. Nam si remaneres flagellatus:
non remaneres exheredatus. Miseri¬
cordiam uero meam inquit non dis¬
pergam ab eo: neq nocebo inueritate¬
mea. Ad hoc enim non dispergetur
misclia liberantis: ut non noceat ue¬
ritas uindicantis. Neq ꝓphanabo testa-¬
mentum metim: & quȩ ꝓcedunt de la¬
biis meis non reprobabo. Non quia filii
eius peccant: ideo ego mendax inueni¬
ar. Promisi. facio. Pone quia uolunt
illi etiam cum desperatione peccare.
& fic ire omnino in peccata: ut offen¬
dant oculos patris. & exheredari me¬
reantur. Honne ipse est deusde quo
dictum est: de lapidibus istis suscita¬
uit deus filios abrahȩ : Itaq dico uob̾

Expanded text:
christianus est, Dei misericordia non dispergitur. christianus est, Dei misericordia non dispergitur. Plane si in tantas ieris iniquitates, ut repellas a te virgam verberantis, si repellas manum flagellantis, et de disciplina Dei indigneris, et fugias a Patre trem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, non remaneres exhaeredatus. «Misericordiam vero,» inquit, «meam non aispergam ab eo, neque nocebo inmea. Ad hoc enim non tollitur misericordia liberantis, ut non noceat veritas vindicantis. 4. «Neque profanabo testamentum meum; et quae procedunt de labiis meis non reprobabo.» Non quia filii ejus peccant, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque dico vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
queris seruos meos. Nec quid perseque¬
ris sanctos meos. nec quid per sequeris dis¬
cipulos meos: sed quid me persequeris.
Sicut ergo cum eum sedentem in celo
nemo persequeretur clamauit. quid mes
persequeris: cum caput menbra sua ag¬
nosceret. & a compage corporis fui capie
caritas non separaret: sic cum misericor¬
diam suam non disꝑgit ab eo. a nobis uti¬
q non disꝑgit. qui sumus menbra eius.
& corpus eius. Hec ideo tamen non¬
debemus securi peccare. & ꝑuerse nobis
polliceri: qm̃ quicquid fecerimus non
perimus. Sunt enim quedam peccata.
quedam miquitates: de quibus quidẽ
disserere atq definire aut impossibile
nobis esti aut fiiam esset possibile. certe
tempori longuni esset. Nemo enim
potest dicere se esse sine peccato: quia
si dixerit mentietur. Si enini dixeri¬
mus quia peccatum non habemus:
nos ipsos sedticimus. & ueritas in nobis
non est. Ergo unusquisq pro peccatis
siuis necessario flagellatur: sed ab eo si

Expanded text:
queris servos meos; non, Quid persequequeris servos meos; non, Quid persequeris sanctos meos; non, Quid persequeris discipulos meos: sed, «Quid me persequeris» ? Sicut ergo, cum eum sedentem in coelo nemo persequeretur, clamavit, «Quid me persequeris?» cum caput membra sua cognosceret, et a compage corporis sui caput charitas non separaret: sic, cum misericordiam suam non dispergit ab eo, a nobis utique non dispergit, qui sumus membra ejus et corpus ejus. Nec ideo tamen debemus securi peccare, et perverse nobis polliceri quoniam quidquid fecerimus, non perimus. Sunt enim quaedam peccata et quaedam iniquitates de quibus quidem disserere atque definire aut impossibile nobis est, aut, si jam esset possibile, certe tempori longum esset. Nemo enim potest dicere esse se sine peccato; quia si dixerit, mentietur: «Si» enim «dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est» . Ergo unusquisque pro peccatis suis necessario flagellatur; sed ab eo, si