comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ad pedes ñ dedisti: illa lacͥmis suis la-¬
uit mͥ pedes. Oleũ mͥ ñ dedisti: illa un
Quare: Quia confessa ẽ. quia fleuit.
quia ñ declinatum ẽ cor eiꝰ in u̾ba mali-¬
gna. ad excusandas excusationes inpec¬
catis: ñ combinata ẽ cum electis eorum
id: defendentib se. Non enim et huic
ipsi mulieri. si declinaret᷑ cor eiꝰ in uer¬
ba maligna: de eẽt defensio peccatoꝵ.
Anñ cotidie pares eiꝰ inturpitudine
s ñ pares in confessione. m̾etrices fla-¬
sua: Si latuerint: negant. Si autẽ
uel dep̾hensȩ atq conuicte fum̾t. uł
publice id eg̾it: defendunt. Et qͣm
facilis defensio ear̾. qͣm cita: s qͣm pre¬
ceps: qͣm cotidiana. et qͣm sacͥlega. O
luit. Non dicit ego dixi dñe miserere
mei: ñ qͦmͦ illa peccatͥx ad pedes medici
solum in doctorum: s etiam doctorũ.
sedent: et computant syderum inter¬
ualla: cursus: uolubilitates: status:
motꝰ. Intendunt. describunt: concĩt.

Expanded text:
mihi ad pedes non dedisti; illa lacrymis suis lamihi ad pedes non dedisti; illa lacrymis suis lavit mihi pedes: oleum mihi non dedisti; illa unxQuare? Quia confessa est, quia flevit, quia non declinatum est cor ejus in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, non combinata est cum electis eorum, id est, defendentibus se. 9. Non enim et huic ipsi mulieri, si declinaretur cor ejus in verba maligna, deesset defensio peccatorum. Annon quotidie pares ejus in turpitudine, sed non pares in confessione, meretrices, adsua? Si latuerint, negant; si autem vel deprehensae atque convictae fuerint, vel publice id egerint, defendunt. Et quam facilis defensio earum, quam cita, sed quam praeceps, quam quotidiana et quam sacrilega! O  Non dicit, «Ego dixi, Domine, miserere mei;» non quomodo illa peccatrix ad pedes medici qualium est? Non solum indoctorum, sed etiam doctorum. Sedent, et computant sidera; intervalla, cursus, volubilitates, status, motus intendunt, describunt, conjiciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ille eam repulsurꝰ eẽt: cum hoc dñs ñ fec̃
existimauit eum nescire quȩ illa eẽt¬
& dixit aput semet ipsum. Hic si eẽt
ꝓpħa: sciret quȩ mulier accessit illi ad
pedes. Non dixit reppulisset eam: sed
sciret que ẽẽt: tanꝗͣ eẽt consequens ut si
sciret repelleret. Ex illo gͦ qͦd ñ eam rep¬
pulit: etiam necisse eum ꝓcerto suspica¬
tus ẽ. Dñs autem sic habebat ocłos ad
illam mulierẽ: ut aures hrẽt incorde pha¬
risei. Itaq audita cogitatione eiꝰ: ꝓposuit
similitudinẽ qͣm nostis. Duo debitores
erant cuidã fen̾atori. Unꝰ ei debebat qͥn¬
gentos denarios: alt̾ quinqͣginta. Cũ
ambo ñ hr̃ent unde reddent: donauit
ambob. Quero abste inquit: quis eũ
plus dilex̃. Et illȩ respondit: iam coactꝰ
u̾itate adu̾sus seipsum ꝓferre sententiã.¬
nauit. Et conu̾siis ad mulierẽ: dix̃ ad
symonẽ. Uides istam mulierẽ: Intͦiui
ñ int̾misit pedes meos osculari. Aqͣm

Expanded text:
ille eam repulsurus esset, cum hoc Dominus non fecit, ille eam repulsurus esset, cum hoc Dominus non fecit, existimavit eum nescire quae illa esset, et dixit apud semetipsum, «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Non dixit, repulisset eam: sed, «sciret quae» esset; tanquam esset consequens ut si sciret, repelleret. Ex illo ergo quod non eam repulit, etiam nescisse eum pro certo suspicatus est. Dominus autem sic habebat oculos in illam mulierem, ut aures haberet in cor pharisaei. Itaque audita cogitatione ejus, proposuit similitudinem quam nostis. «Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quingentos denarios, alter quinquaginta: cum non haberent ambo unde redderent, donavit ambobus. Quaero abs te,» inquit, «quis eum plus dilexit? Et Ille respondit,» jam coactus veritate adversus seipsum proferre sententianavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi non intermisit pedes meos osculari: aquam
Abbreviated transcription (Latin):
iusti acciꝑent. Et suscepunt ꝓpħam
nimis istis calicẽ aque frigide tantũ
in nomine discipłi: am̃ dico uob ñ ꝑ
det m̾cedẽ suã. Qui gͦ tali humanita¬
te pedes dñi suscipit: quid impendit
nͥ que habebat in domo suꝑflua: Mi¬
pedes dñi detergebat. Suꝑflua tua
necessaria fiunt tͥ: si inde fui̾s obsecu¬
tꝰ pedib dm̃. Ergo illa curari uolebat:
conscia magni uuln̾is. S nunquid ma-¬
gnum uulnꝰ. ⁊ garuus medicꝰ : Phari¬
sei autẽ nolebant se tangi abimundis:
uitabant omnẽ contactum peccatoꝵ
Et si qͣndo forte necessitate tangebant᷑
os: calices. parapsides: sic̃ dñs in eu̾ugłio
commemorat. Cum gͦ ille phariseus nosser
hanc mulierẽ: que utiq si ad pedes ipsiꝰ pha-¬
risei accetłet repelłet eam. ne scĩtas eiꝰ pol¬
lueret᷑ : habebat enim eã in corpore ñ in
corde: & quia eam ñ habebat lincorde:
utiq falsam habebat in corpore: quia gͦ

Expanded text:
justi acciperent; et susceperunt prophetam justi acciperent; et susceperunt prophetam is istis calicem aquae frigidae, tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam» . Qui ergo tali humanitate pedes Domini suscepit, quid impendit, nisi quae habebat in domo superflua? Meripedes Domini detergebat. Superflua tua necessaria fiunt tibi, si inde fueris obsecutus pedibus Domini. Ergo illa curari volebat, conscia magni vulneris. Sed numquid magnum vulnus, et parvus medicus? Pharisaei autem nolebant se tangi ab immundis, vitabant omnem contactum peccatorum; et si quando forte necessitate tangebantur, os, calices, paropsides, sicut Dominus in Evangelio commemorat . Cum ergo ille pharisaeus nosset hanc mulierem, quae utique si ad pedes illius pharisaei accederet, repelleret eam, ne sanctitas ejus pollueretur; habebat enim eam in corpore, non in corde; et quia non habebat eam in corde, utique falsam habebat in corpore: quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
electis eoꝵ: qui sunt electi coꝵ: a ui
scipsos iustificant. Qui s̃ electi coꝵ:
Qui sibi iusti uident᷑ et contẽpnunt ce¬
teros: sicut phariseus illȩ intemplo dic̃.
Qui s̃ elec̾ti eorum: hic hõ si ꝓpħa eẽt:
sciret quȩ mulier illi accessit ad pedes.
Agnoscitis uocẽ alt̾ius pharisei qͥ dnm̃
inuitau̾at: quando mulier illa qͤ erat
inciuitate peccatͥe. uenit et accessit ad
pedes eiꝰ. Illa impudica quȩdã. fronto¬
sa ad fornicationẽ. frontosior ad salutẽ:
irrupit in domũ alienã: s ille qui ibi
discumbebat ñ erat alienꝰ Non extͣnea
quẽlibet conuiuã: s ancilla dnm̃ suũ
secuta ẽ. Accessit ad pedes: quia eiꝰ uesti¬
gia seqͥ cupiebat. Lauit lacͥmis: tersit
capillis pedes xp̃i. Qui s̃ pedes xͥ nͥ ꝑ quos
ꝑagrauit totum mundũ: Quã speciosi pedeᷤ
:oꝵ qui annũeiant pacẽ: qͥ anñciant bona. Pe¬
des gͦ dñi quanti susceꝑunt: et suscipi¬
endo iustum innomine iusti. mercedẽ

Expanded text:
unt electi eorum? Qui seipsos justificant. Qui sunt electi eorum? Qui sibi justi videntur, et contemnunt caeteros, sicut pharisaeus ille in templo dixit: Qui sunt electi eorum? «Hic homo si propheta esset, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Agnoscitis vocem alterius pharisaei, qui Dominum invitaverat, quando mulier illa quae erat in civitate peccatrix, venit et accessit ad pedes ejus? Illa impudica, quondam frontosa ad fornicationem, frontosior ad salutem, irrupit in domum alienam. Sed ille qui ibi discumbebat, non erat alienus. Non extranea quemlibet convivam, sed ancilla Dominum suum secuta est. Accessit ad pedes, quia ejus vestigia sequi cupiebat; lavit lacrymis, tersit capillis. Pedes Christi qui sunt, nisi per quos peragravit totum mundum? «Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona» ! Pedes ergo Domini quanti susceperunt, ut suscipiendo justum in nomine justi, mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
respuit ꝑsonam em̃dati uel em̃ dandi. Dĩa
enim menbra in illo: et ipse dicit em̃dabit
me iustus. Quis iustus te em̃daturꝰ ẽ: Cap̃
em̃dat oiã m̾bra. E m̃dabit me iustus in
mĩa: et arguet me. Arguet: s inmiscdia.
Arguet: s ñ odit. Et eo magis arguet:
qr ñ odit. Et iste inde quare gr̾as agit:
Quia corripe sapientẽ: et amabit te. Eñ¬
dabit me iustus. ꝙr ꝑsequit᷑ : Absit. hic ÷
potius em̃dand: si odio em̃dat. Quare¬

Expanded text:
respuit personam emendati vel emendandi: omnia enim membra in illo, et ipse dicit, «Emendabit me justus.» Quis justus te emendaturus est? Caput emendat omnia membra. «Emendabit me justus in misericordia, et arguet me.» Arguet, sed in misericordia: arguet, sed non odit; et eo magis arguet, quia non odit. Et iste quare inde gratias agit? Quia, «Corripe sapientem, et amabit te» . «Emendabit me justus:» quia persequitur? Absit: hic est potius emendandus, si odio em
Abbreviated transcription (Latin):
eleuatio manuũ mear̾ sacͥfitiũ uesꝑti¬
num. Dic gͦ consequent̾. Pone dñe cu-¬
stodiam ori meo: ⁊ ostium continen
tiȩ circa labia mea: ut ñ declines corme¬
um in uerba maligna ad excusandas
excusationes inpeccatis. Quare sic orꝰ
dñe: Quȩ peccata tua excusaturꝰ es:
Respondet. Cum unꝰ ex m̃bris meis
sic orat. ego sic oro: sicut ibi respon¬
dit cum uni exminimis meis fecistiᷤ
mͥ fecistis. Cum aitẽ ñ declinatũ fu¬

Expanded text:
«Elevatio manuum mearum sacrificium vesperti«Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum.» Dic ergo consequenter: «Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostiae circum labia mea; ut non declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis.» Quare sic oras, Domine? quae peccata tua excusaturus es? Respondet, Cum unum ex membris meis sic orat, ego sic oro: sicut ibi respondit, «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis.» 8. Cum autem non declinatum fu
Abbreviated transcription (Latin):
s ostiũ. Ostiũ ⁊ aꝑit᷑ ⁊ claudit᷑. G si ostiũ
sionẽ pecc̃i: claudat᷑ ad excusationẽ pec¬
cati. Ita enĩ erit ostiũ continentiȩ: ñ ru
declinesinquit cormeu̾ in u̾ba maligna
Quid ÷ cormeũ: Cor eccłiȩ meẽ: coruti-¬
q corꝑis mĩ. U̾ba illa attendite. ubino¬
b regła figit᷑: saule saule quid me ꝑse-¬
queris: cum ipsum nemo tetigisset.
C suriui et cibastis me: sitiui et potũ
dedistismͥ. Et cetera. Et illi. Quando te
uidimꝰ esurientẽ. aut sitientẽ: Et illę.
Cum uni exminimis meis fecistis: michi
fecistis. Hȩc xp̃ianis inusitata eẽ ñ debetꝰ.
maxime in quib regule fixe sunt cetoꝵ
intelligendorum: & aut ñ turbabuntur
aut cito corigent᷑. Sic̃ gͦ ibi dicturi s̃ i.
dnẽ quare dixisti esuriui et dedistis
mͥ manducare. qñ te uidimꝰ esurientẽ:
et illȩ responsurꝰ ÷ cũ uni ex minimis
absens ẽ a nob̃. et ñ ẽ. cui dicamꝰ: cu̾
pimꝰ. Eius enim uox ẽ. qͦd nemo negat:

Expanded text:
 si ostium sionem peccati, claudatur ad excusationem peccati. Ita enim erit ostium continentiae, non ru? «Ut non declines,» inquit, «cor meum in verba maligna.» Quid est, «cor meum?» Cor Ecclesiae meae, cor utique corporis mei. Verba illa attendite ubi nobis regula figitur, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? cum ipsum nemo tetigisset. «Esurivi, et cibastis me; sitivi, et potum dedistis mihi:» et caetera. Et illi: «Quando te vidimus esurientem aut sitientem?» Et ille: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Haec Christianis inusitata esse non debent, maxime in quibus regulae fixae sunt et caeterorum intelligendorum; et aut non turbabuntur, aut cito corrigentur. Sicut ergo ibi dicturi sunt justi: Domine, quare dixisti, «Esurivi, et dedistis mihi manducare? quando vidimus te esurientem?» et ille responsurus est, «Cum uni exabsens est a nobis, et non est cui dicamus, cum pimus: ejus enim vox est, quod nemo negat,
Abbreviated transcription (Latin):
ligis ⁊ mutilit̾: ita et ꝓximũ diligendo
qͥd ei consulis: Qm autẽ male te diligis:
Quomͦ uiuenit scͥptura que neminem
palpat: et comuncit quia ñte diligis: ĩ¬
mo conuincit qr ⁊ odisti te. Qui autẽ di¬
ligit inquit inquitatẽ: odit anmã suã.
Si gͦ diligis iniquitatẽ. putas qͦd te ip̃m
diligas: Erras. Ita et ꝓximum diligẽs
adiniquitatẽ duces: et dilectio tua laqͣ
ht̃ duo p̾cepta: dilectionis dei ⁊dile¬
ctionis ꝓxiim. In llis scͥpt᷑is aliud reqͥ¬
ratis. Nemo uob aliud p̾cipiat. Quic¬
qͥd obscurum ẽ in scͥptura: hec ibi oc¬
culta ÷. Quicqͥd ibi planum ẽ: hȩc ibi
aꝑta ẽ. Si nusꝗͣ aꝑta eẽt: ñ te pasceret
Et quis iste sit: cito dix̾im. Xp̃c ẽ. Au

Expanded text:
ligis et inutiliter; ita et proximum diligendo, ligis et inutiliter; ita et proximum diligendo, quid ei consulis? Quomodo autem te male diligis? Quomodo innuit Scriptura, quae neminem palpat, et convincit quia non te diligis; imo convincit quia et odisti te: «Qui autem,» inquit, «diligit iniquitatem, odit animam suam» . Si ergo diligis iniquitatem, putas quod teipsum diligas? Erras: ita et proximum diligens, ad iniquitatem duces, et dilectio tua laqueus habet duo praecepta; dilectionis Dei, et dilectionis proximi. In nullis Scripturis aliud requiratis, nemo vobis aliud praecipiat. Quidquid obscurum est in Scriptura, haec ibi occulta est: quidquid ibi planum est, haec ibi aperta est. Si nusquam aperta esset, non te pasceret: Et quis iste sit, cito dixerim: Christu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentes irretiunt᷑ s societate ꝑdite
conscientiȩ: et dicuntur amare se.
nolle discede ab inuicem: suis collocu¬
tionib conciliari. desidare se absente ᷤ:
gaude adp̾sentiam suã. Amor iste tar¬
tareus ẽ. Uiscũ ht᷑ quod deiciat impro¬
anorum. a paulo diffinita ẽ. atq ita
suis quibꝰdam t̾minis circumscͥpta. cũ
sit diuinitate in finita. ut omnino dis
locis uͥ tanꝗͣ scientib loquebat᷑ huc¬
usq cdixit. Plenitudo inquit legis: ẽ¬
caritas. Et dixit ñ qualis caritas.
ldeo ñ dixit alibi: quia dix̾ alibi. Nõ
enim uͥq omĩa dici aut possunt aut
debent. Ergo hic plenitudo legis cari¬
tas Querebas forte que caritas: qualis
caritas. diulis alio loco. finis p̾cepti ẽ ca¬
ritas. de corde puro. Iani uidete : utr᷑ int̾
Purũ cor incaritate. hoc ÷ qͣndo diligis
hominẽ scđ̾m dm̃: quia et te ipsũ fic de¬
bes dilig̾e. ut ñ erret regula. diliges pro¬
xunum tuũ sic̃ te ip̃m. Si enĩ male te di¬

Expanded text:
viventes irretiuntur sibi societate perditae conscientiae, et dicuntur se amare, nolle discedere ab invicem, suis collocutionibus conciliari, desidgaudere ad praesentiam suam. Amor iste tartareus est: viscum habet, quo dejiciat in proanorum, a Paulo definita est, atque ita suis quibusdam terminis circumscripta, cum sit divinitate infinita, ut omnino disclocis ubi tanquam scientibus loquebatur, hucusque dixit: «Plenitudo,» inquit, «legis charitas» ; et non dixit qualis charitas. Ideo ibi non dixit, quia dixit alibi: non enim ubique omnia dici aut possunt, aut debent. Ergo hic, «Plenitudo legis charitas.» Quaerebas forte, quae charitas? qualis charitas? Audis alio loco: «Finis praecepti est charitas de corde puro.» Jam videte utrum inter Purum cor in charitate hoc est, quando diligis hominem secundum Deum; quia et teipsum sic debes diligere, ut non erret regula, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum.» Si enim male te di
Abbreviated transcription (Latin):
lam culpã. nullũ reatũ. qͥ solꝰ qͦd ñ rapu¬
it ex soluebat. qͥ sol innocentẽ sangumẽ
fudit: filiis dei unicus. carnẽ accipiens
ñ qua ipse minueret᷑. s qͣ nos aug̾enurꝰ:
qͦmͦ gͦ de ista ꝑsona recte acccipit᷑. pons
dñẽ custodiã ori meo ⁊ ostiũ continentie
circa labia mea. ut ñ declines cor meũ i
u̾ba maligna ad excusandas excusatio¬
nes in peccatis: Manifestissime quippe is
te sens : Custodi dñe os meũ. ianua qͣdã
et ostio p̾cepti tui: ut inu̾ba maligna ñ
declinet᷑ cor meũ. Quȩ u̾ba malignas
Quib excusantur peccã. Nȩ inqͥt peceamea
malĩ excusare: qͣm accusare. Hȩc uerba
potiꝰ ꝗͣ defende debuisset: Nrã ista sunt¬

Expanded text:
culpam, nullum reatum; qui solus, quod non rapuit, exsolvebat ; qui solus innocentem sanguinem fudit, Filius Dei unicus carnem accipiens, non qua ipse minueretur, sed qua nos augeret: quomodo ergo de ista persona recte accipitur, «Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium continentiae circum labia mea, ut non declines cor meum in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis?» Manifestissime quippe iste est sensus: Custodi, Domine, os meum janua quadam et ostio praecepti tui, ut in verba maligna non declinetur cor meum. Quae verba maligna? Quibus excusantur peccata. Ne, inquit, peccata mea malim excusare, quam accusare. Haec verba potius quam defendere debuisset? Nostra v
Abbreviated transcription (Latin):
Udis ⁊is frẽs ad moni¬
tionem et peticionẽ
enim. Orationinistã¬
tes: uigilantes in il¬
la. Orantes simul
et ꝓnob: ut d̾s aꝑiat nob̃ ostiũ u̾bi
adloquendũ myst̾tum eiꝰ: ut manife¬
stem illũ sic̃ oportet me loqͥ. Hȩc u̾ba :¬
etiã mea deputare dignamini. Sunt
enĩ inscͥpt᷑is scis ꝓ funda mysti̾a: q̃
ad hoc absconduntur ne uilescant: ad
ħ querunt᷑ ut exerceant: ad ħ aꝑiunt᷑
ut pascant. Psalmꝰ quẽ mͦ cantauimꝰ:
in misttis sententiis fub obscurꝰ: Cũ
adiuuante deo ea que dicta sunt erui
et exponi ceꝑint: uidebitis uos hoc au¬
dire qͦd iam nou̾atis. S ideo multiplici¬
t̾ dicta s: ut uarietas locutionis fastidi¬
um tolleret u̾itatis. Quid enĩ ampltꝰ
frẽs. uel salubꝰ audituri et cognituri
estis: qͣm diliges dnm dm̃ ti iũ extoto
corde tuo. ⁊ ex tota anima tua. ⁊ exto¬
ta mente tua. & diliges ꝓximũ tuũ

Expanded text:
udistis, fratres, admonitionem et petitionem enim: «Orationi instantes, vigilantes in illa; orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi ad loquendum mysterium ejus, ut manifestem illud, sicut oportet me loqui» . Haec verba etiam mea deputare dignemini. Sunt enim in Scripturis sanctis profunda mysteria, quae ad hoc absconduntur, ne vilescant; ad hoc quaeruntur, ut exerceant; ad hoc aperiuntur, ut pascant. Psalmus quem modo cantavimus, in multis sententiis subobscurus est. adjuvante Domino, ea quae dicta sunt, erui et exponi coeperint, videbitis hoc vos audire quod jam noveratis. Sed ideo multipliciter dicta sunt, ut varietas locutionis fastidium tolleret veritatis. 2. Quid enim amplius, fratres, vel salubrius audituri et cognituri estis, quam, «Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua;» et, «Diliges
Abbreviated transcription (Latin):
ut euacuaretur inquit corpꝰ peccati: ut
ultͣ ñ seruiamꝰ peccõ. Inde ⁊ inipso psal¬
quid me dereliquisti longe a salute
mea: statim subiectũ ẽ. u̾ba delictoꝵ
meoꝵ. Quoꝵ delictorũ sicaput atten-¬
das: Et tam̃ eiꝰ fuisse uocem in illo psalmo:
ipse testatꝰ ẽ. Incruce ipsa u̾ba dixit: ip̃m
u̾sum ꝓnunciauit. Non ẽ. relictus huma-¬
nȩ coniecturȩ locus: nullꝰ negandi adituᷤ
cuugłio lego. fodunt manꝰ meas et pedes:
dinum̾auer᷑ oĩa ossa mea. Ipsi uͦ consid̾a¬
ta mea. et suꝑ uestem meã miser̃ sortẽ.
Hȩc omĩã sic̃ p̃ dicta: ita facta. Sic̃ au
uis eẽt. ipse sine peccõ. dix̃ u̾ba delicto¬
rum meoꝵ: dix̃ autẽ hoc exꝑsona corꝑiᷤᷤ
mine efferre. et xp̃m falsitatis arguere:
Fatere gͦ omenbrum: qͦd de te ꝓnunci¬
auit cap̃ tuum. Qͦd ut fateam᷑. qͦd ut fa¬
ciamꝰ. nec nos iustificemꝰ ante conspectũ

Expanded text:
ut evacuaretur,» inquit, «corpus peccati, ut ut evacuaretur,» inquit, «corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato» . Inde et in ipso psalutquid dereliquisti me, longe a salute mea;» statim subjectum est, «Verba delictorum meorum.» Quorum delictorum, si caput attendas? Et tamen ejus fuisse vocem in psalmo, ipse testatus est in cruce, ipsa verba dixit, ipsum versum pronuntiavit. Non est relictus humanae conjecturae locus, nullus negandi aditus Evangelio lego: «Foderunt manus meas, et pedes; dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero considnta mea, et super vestem meam miserunt sortem» . Haec omnia sicut praedicta, ita facta; sicut auuamvis esset ipse sine peccato, dixit, «Verba delictorum meorum;» dixit autem hoc ex persona corporis mine efferre, et Christum falsitatis arguere? Fatere ergo, o membrum, quod pro te pronuntiavit caput tuum. Quod ut fateamur, quod ut faciamus, nec nos justificem
Abbreviated transcription (Latin):
et corporis xͥ usq infinẽ scłi: ñ tantum
dicat clamaui adte exaudi me: s ⁊ in¬
tende uoci dep̾cationis meȩ dum clam-¬
qͣm incensum inconspectu tuo. Eleuatio
manuũ mear̾ sacͥfitiũ uesꝑtinũ. Hoc de
ipso capite solere intelligi: omĩs xp̃ian
agnoscit. Declinante autẽ iam die in
uesꝑum: dñs incruce animã deposuit
recept᷑us. ñ amisit inuitus. S tam̃ ⁊ ibi
nos figurati sumꝰ. Quid enim illiꝰ pepẽ¬
dit in ligno. nͥ qͦd de nob̾ accepit: Et
inde fieri potest ut aliqͣndo ds pater
dimittat et deserat unicũ filiũ qͥ utiq
cũ illo unꝰ ẽ ds: Et tam̃ nr̃am infirmi¬
crux dñi: oblatio uictime salutaris :
holocaustum acceptum deo. Illud sacͥ¬
fitiũ uesꝑtinum: fec̃ in resurrectione
munꝰ matutinũ. Orõ gͦ pura. directa
de corde fideli: tanqͣm de ara ͤ surgit in¬
censum. Nichil ÷ delectabiliꝰ odori dni.
Sic oleant om̃s qͥ credunt. Uetꝰ gͦ hõ¬

Expanded text:
et corporis Christi usque in finem saeculi, non tantum et corporis Christi usque in finem saeculi, non tantum dicat, «Clamavi ad te, exaudi me;» sed, «Intende voci deprecationis meae, dum clamquam incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum.» Hoc de ipso capite solere intelligi, omnis christianus agnoscit. Declinante enim jam die in vesperum, Dominus in cruce animam deposuit recepturus, non amisit invitus. Sed tamen et ibi nos figurati sumus. Quid enim illius pependit in ligno, nisi quod de nobis accepit? Et unde fieri potest ut aliquando Deus Pater dimittat et deserat unicum Filium, qui utique cum illo unus Deus est? Et tamen nostram infirmicrux Domini, oblatio victimae salutaris, holocaustum acceptum Deo. Illud sacrificium vespertinum fecit in resurrectione munus matutinum. Oratio ergo pure directa de corde fideli, tanquam de ara sancta surgit incensum. Nihil est delectabilius odore Domini: sic oleant omnes qui credunt. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturȩ qͣs tractamꝰ ita sibi st̃ innexe. ut
multa in multis repetantur. Et utile
ẽ. Cura enim mundi spinas bt̃: ⁊ offo-¬
cat semina. Oportet sepiꝰ adnõ cõmemo¬
me. Hoc om̃s possumꝰ di¬
cere. Hoc ñ dico: totꝰ xp̃c
dicit: s magis ex ꝑsona
corporis dictum ẽ: quia et cũ hic ẽẽt carnẽ
portans orauit. ⁊ et exꝑsona corporis oraiit patrẽ.
Et cum oraret: globi sanguinis de toto eiꝰ cor¬
pore clistillabant. Sic scriptũ ẽ in eũge¬
lio. Orauit iħc intenta oratione: et su¬
dabat sanguinẽ. Quid ẽ de toto corꝑe
sanguinis effluxio: nͥ de tota eccłia
martyrũ passio : Dñe clamaui adte:
exaudi me. Intende uoci dep̾cationis
meȩ: dum clamauo adte. Iam fini-¬
tum negotiũ clamandi putabas: cũ¬
diceres. clanaui adte. ¶lamasti: iã
noli ẽẽ securꝰ. Sifinita ÷ tͥbulatio: finit᷑
ẽ. clamor. Si autẽ manet tͥbulatio ȩccłiȩ

Expanded text:
Scripturae quas tractamus, ita sibi sunt innexae, ut Scripturae quas tractamus, ita sibi sunt innexae, ut multa in multis repetantur; et utile est. Cura enim mundi spinas habet, et offocat semina; oportet saepius a Domino commemome.» Hoc omnes possumus dicere. Hoc non dico, totus Christus dicit: sed magis ex persona corporis dictum est; quia et cum hic esset, carnem portans oravit, et ex persona corporis oravit Patrem, et cum oraret globi sanguinis de toto corpore ejus destillabant. Sic scriptum est in Evangelio: «Oravit Jesus intenta oratione,» «et sudavit sanguinem» . Quid est de toto corpore sanguinis effluxio, nisi de tota Ecclesia martyrum passio? «Domine, clamavi ad te, exaudi me: intende voci deprecationis meae, dum clamavero ad te.» Jam finitum negotium clamandi putabas, cudiceres, «Clamavi ad te.» Clamasti, jam noli esse securus. Si finita est tribulatio, finitus est clamor: si autem manet tribulatio Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
le caput nos corpꝰ: unꝰ homo loquit᷑. Si¬
ue caput loquat᷑ siue m̾bra: unꝰ xp̃c lo¬
quitur. Et capitis ẽ ꝓpͥum: loqͥ etiam
imꝑsona menbrorũ. Ipsam niam con¬
suetudinem aduertite: pͥmo qͦmͦ loqͥ
in menbris nr̃is ñ pot̾ nͥ caput. Iamu̾
menbroꝵ: aduertite. Inangusto tibi
pedẽ aliquis calcat: calcas me dic̃ cap̃
Nuln̾auit tͥ aliquis manũ: uuln̾asta
me dicit caput. Caput tuum nullus tetigͥ.
sed loquitur unitas compaginis corpis tu
omniũ menbrorũ tuorũ ꝑsonã. illa que
incapite ẽ lingua suscepit. Ipsa ꝓomib
uerbo fungitur. Sic gͦ audiamꝰ xp̃m lo-¬
quentẽ: s. unꝰqͥsq agnoscat ibi uocẽ suã
tanqͣm herens in xp̃i corpore. Aliqͣndo enĩ
dicturꝰ ÷ u̾ba in quib nullus nr̃m in ue
at. Nse tam̃ separat ex u̾bis nr̃is ⁊ ad sua
ꝓpͥa tollit: uel asius ꝓpriis ñ ad nr̃am re¬
dit. Deipso enĩ et de eccłia dictum ẽ:
erunt duo in carne una. Unde et ipse
necesse ẽ. cõmemorent᷑: pͥmo quia ipse

Expanded text:
le caput, nos corpus, unus homo loquitur; sive caput loquatur, sive membra, unus Christus loquitur. Et capitis est proprium loqui etiam in persona membrorum. Ipsam nostram consuetudinem advertite. Primo quomodo loqui in mmembrorum, advertite. In angusto tibi pedem aliquis calcat: Calcas me, dicit caput. Vulneravit tibi aliquis manum: Vulnerasti me, dicit caput. Caput tuum nullus tetigit, sed loquitur unitas compaginis corporis tui. Omnium membrorum tuorum personam illa, quae in capite est, lingua suscepit, ipsa pro omnibus verbo fungitur. Sic ergo audiamus Christum loquentem; sed unusquisque agnoscat ibi vocem suam, tanquam haerens in Christi corpore. Aliquando enim dicturus est verba in quibus nullus nostrum inveant; non se tamen separat ex verbis nostris et ad sua propria tollit, vel a suis propriis non ad nostra redit. De ipso enim et de Ecclesia dictum est: «Erunt duo in carne una» . Unde et ipse necesse est commemorentur, primo quia ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
hereditaria ÷ increpatio suꝑborum. Qn
Uide autẽ quẽ admodũ cum dixisset. incie¬
pasti suꝑbos. ñ ait maledicti qͥ declinauer̃
a mandatis tius: ut illud tantũ pͥmorum
hominum peccatum ueniret inm̃tẽ: s ait.
maledicti qui declinant. Oportebat eni
ut oms illo terrerent᷑ exemplo a diuinis
declinare mandatis: & diligendo iusticiã
in omni tempore in hꝰ mundi etiã labore re¬
tione ceruice: et cũ sint deiectilaboris mor¬
tem surgentium: ꝓ eisorat corpus xp̃i.
cum dicit. Aufer ame opꝓbriũ ⁊ contẽp¬
tum: quia testimonia tua ex quisiui. Te¬
stimonia grece: martẏria nuncupantur.

Expanded text:
haereditaria est increpatio superborum. Qhaereditaria est increpatio superborum. QVide autem quemadmodum, cum dixisset, «Increpasti superbos,» non ait, Maledicti qui declinaverunt a mandatis tuis; ut illud tantum primorum hominum peccatum veniret in mentem: sed ait, «Maledicti qui declinant.» Oportebat enim ut omnes illo terrerentur exemplo a divinis non declinare mandatis, et diligendo justitiam in omni tempore, in hujus mundi etiam labore retione cervicem, et cum sint dejecti laboris mortem surgentium; pro eis orat corpus Christi, cum dicit: «Aufer a me opprobrium et contemptum, quoniam testimonia tua exquisivi.» Testimonia graece martyria nuncupantu
Abbreviated transcription (Latin):
salon huius quȩ tractanda subse¬
quunt᷑: admonent nos cause nr̃ȩ
miseriȩ recordari. Et enim cũ
dixisset. concupiuit aĩa mea desidare iu-¬
stificationes tuasinomni temꝑe. siue scili¬
cet in rebusꝓsꝑis. siue inadu̾sis : quia ⁊ in la¬
borib & dolorib debet delectare iusticia.
necita ÷ tempore diligenda tͣnquillo. ut
turbulento tempore deserat᷑: sed amplec¬
tenda ẽ momĩ temꝑe: continuo subiecit.
Increpasti suꝑbos. Maledicti: qui decli-¬
nant amandatis tuis. Suꝑbi enim declinãt
amandatis dĩ. Aliud ÷ quippe mandata
dei ꝑinfirmitatẽ uel ꝑ ignorantiã n ĩplere:
aliud abei ꝑsuꝑbiam declinare. sic̃ fec̾ũt
qͥnos mortalit̾ in hȩc mala genuer̾. Delec¬
tauit enim eos: eritis sicut dii. Acsic amã¬
dato dei qͦd sibi eum mandasse sciebant.
et qͦd facillime nulla infirmitate reuocã¬
te. impediente. tardante implere pot̾ãt:
ꝑ hanc suꝑbiam declinar̃. Et ecce tota ista
dura &e infelix erumna mortaliũ: qͦdãmͦ

Expanded text:
salmi hujus quae tractanda subsequuntur, admonent nos causam nostrae miseriae recordari. Etenim cum dixisset, «concupivit anima mea desiderare justificationes tuas in omni tempore;» sive scilicet in rebus prosperis, sive in adversis, quia et in laboribus et doloribus debet delectare justitia, nec ita est tempore diligenda tranquillo, ut turbulento tempore deseratur, sed amplectenda est in omni tempore: continuo subjecit, «Increpasti superbos; maledicti qui declinant a mandatis tuis.» Superbi enim declinant a mandatis Dei. Aliud est quippe mandata Dei per infirmitatem vel ignorantiam non implere: aliud ab eis per superbiam declinare; sicut fecerunt qui nos mortaliter in haec mala genuerunt. Delectavit enim eos, «Eritis sicut dii;» ac sic a mandato Dei, quod sibi eum mandasse sciebant, et quod facillime, nulla infirmitate revocante, impediente, tardante, implere poterant, per hanc superbiam declinarunt. Et ecce tota ista dura et infelix aerumna mortalium, quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Aufer ame opprobriũ ⁊ contẽptum:
quia martẏria tua ex quisiui. Cum aut̾¬
xͥ corpꝰ istadic̃: nunqͥd abimpiis et suꝑbis
audire opprobrium atq contẽptũ ullã
deputat penam. cum potius inde ꝑue¬
niat ad coronã : Cur gͦ quasi gͣue aliqͥd
⁊ intolerabile abse poscit auferri: nͥ quia
ut dixi orat ꝓipsis inimicis suis. quib esse
samcrucẽ. tanꝗͣ humilitatis xp̃iane me¬
dicinã. qͣsola tumor illȩ sanat᷑ qͦ inflati
cecidimꝰ. ⁊ iacentes ampliꝰ intumumꝰ. ea¬
dem suꝑbia ꝑmanente ⁊ crescente conte¬
pnere : Dicat itaq corpꝰ. xp̃i: iam enim
dilig̾e didicit inimicos suos: dicat dño
dõ suo. Anfer ame oꝓpbriũ ⁊ c̃temptũ:
quia marty ria tua exquisiui: id: oppro¬
brium qͦd ideo audio. et contemptũ. qͦ
ideo contẽpnor. quia martyria tua exqͥsi¬
ui: aufer ame. Inimici enim mei qͦsame
p̾cipis diligi: qui magis moriunt᷑ et pe

Expanded text:
Aufer a me opprobrium et contemptum, quoniam» martyria «tua exquisivi.» Christi corpus ista cum dicit, numquid ab impiis et superbis audire opprobrium atque contemptum ullam deputat poenam, cum potius inde perveniat ad coronam? Cur ergo quasi grave aliquid et intolerabile a se poscit auferri, nisi quia, ut dixi, orat pro ipsis inimicis suis, quibus esse sam crucem totamque humilitatis christianae medicinam, qua sola tumor ille sanatur quo inflati cecidimus et jacentes amplius intumuimus, eadem superbia permanente et crescente contemnere? Dicat itaque corpus Christi; jam enim diligere didicit inimicos suos; dicat Domino Deo suo, «Aufer a me opprobrium et contemplum, quia» martyria «tua exquisivi:» id est, opprobrium quod ideo audio, et contemptum quo ideo contemnor, quia martyria tua exquisivi, aufer a me. Inimici enim mei, quos a me praecipis diligi, qui magis magisque
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ blasphemũ hr̃e uxorẽ. filios. ne¬
potes. et te forte ñ hiẽ: noli zelare. Uide
quia ⁊ inte completũ ẽ: s spualit̾. Anfor¬
te ũ esinmenbris: Si ñ ibi es: plange
quia nec hic nec ibi. Si autẽ ibi: securꝰ
esto: quia et suibi et non hic: fructuo¬
sius ibi qmhic. Si gͦ habennus: quare
habemꝰ: Quia timemꝰ dnm̃. Ecce sic be¬
nedicetur homo: qui timet dñm. Ille
est homo: qui sunt hoĩes. Et ipsi hoĩes
homo: quia multi unũ: qi xͦ unꝰ. Bene¬

Expanded text:
aliquem blasphemum habere uxorem, filios, nealiquem blasphemum habere uxorem, filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:» quia multi unum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs xp̃ianos ꝑbaptismũ cotidie parit
ȩccłia: G̃ in quib intelligis coniugẽ:
in illis matrẽ: in iłł filios. Dicat᷑ gͦ: qͣ¬
les debent eẽ filii. Quales: Pacifici
Quare pacifiq: Quia beati pacifici:
qm̃ ipsi filii dei uocabunt᷑. Quia gͦ mnoliua
fructus ẽ pacis: oleum enim pacẽ signifi¬
cat. quia caritatem significat. Sine carita¬
te: nulla pax ẽ. Et manifestumẽ: quia
qͥ diuiser̃ pacẽ. ñ hñ caritatẽ. Unde iã
exposui caritati ur̃ȩ. quare columba fo¬
lia cũ fructu portauit ad archã: ut sig¬
nificaret quia et illi qui foris baptirati
s̃ sic̃ ligna illa extͣ archã baptirata st̃
ñ sola folia habuer̃ id÷ u̾ba sola: s ha¬
buer̃ &e fructũ qͦd ÷ caritas. Ipsa colũba
illos reportat adarcbam: et ueniunt
adunitatẽ. Tales gͦ filii debent ẽẽ. in
circuitu m̃ se dm̃: uelut nouellatio oli¬
uarum. ꝑfectares ẽ. Magna beatitu¬
do. lam quis ibi nolit eẽ : Cum uidis

Expanded text:
s per Baptismum quotidie parit Ecclesia? Ergo in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia, «Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur» . Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris
Abbreviated transcription (Latin):
Et forte morti hoc dicetur: s restant
aliqͥinimici. Nhoc. S quid: Nouissi¬
ma immica destruetur mors. Cum
hȩc destructa fuerit: immortalitas
succedet. Sinullus erit inimicus: qͣsi
nouissima inimica destruet᷑ mors. Bo¬
numnr̃m cui suspiramꝰ: paxerit. Ecce
bonum frẽs: magnũ bonum. Pax uo-¬
cat᷑. Querebatis quid uocaret᷑. dur̃ ẽ¬
an argentum ẽ. an fundus. anuestis:
Pax est. Non pax qͣlẽ int̾ se hñt hoĩes.
infidam: instabilẽ: mutabilẽ incer¬
tam: nec pax tał qualẽ secum ht̃ ip̃e
unus homo. Diximꝰ enim: quia et sec̃
pugnat hõ. Usq qͦ domet om̃s cupi¬
ditates: adhuc pugnat. Qualis gͦ pax:
Quã ocłs ñ udit nec auris audiuit. qͣlis paxͤ de

Expanded text:
ant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ tuȩ uides. N enim qñ exis de corꝑe
moreris. ꝑseu̾at uita tua. Corpus morit᷑
est qui ꝑ oculos uidebat: uidet aliquid
Non enim mortuus erat diues illȩ: quiĩ
terra induebat᷑ purpura et bysso. Si
mortuus ẽẽt: ap̃ inferos ñ torqueret᷑. Op¬
tandum illi certe erat ut moreret᷑: sed
malo suo uix ap̃ inferos. Torquebatur.
enĩ: et ñ uidebat bona illa quȩ interra
dimiserat. Hȩc erat uita ipsius talis: ⁊
bona illa ñ uidebat. E rgo tu talia desi¬
dera bona: quȩ uideas om̃s diesuitȩ tuȩ :
id÷ ut cũ ip̃is bonis uiuas inet̾nũ. Quȩ
sunt gͦ illa bona fres : Attendite. Dici
possista bona: Aur ẽ: Argentũ ẽ: fun¬
dus amenus est: Marmorati parietes
s: Iecta laqueata s̃: Absit. Ista abũdan¬
tius pauꝑes hñt in hac uita. Plus ẽ enĩ
pauꝑi uide celũ stellatũ: qͣm diuiti tec¬

Expanded text:
vitae tuae vides: non enim quando exis de corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus moriturest qui per oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in terra induebatur purpura et bysso; si mortuus esset, apud inferos non torqueretur . Optandum illi forte erat ut moreretur, sed malo suo vixit apud inferos. Torquebatur enim, et non videbat bona illa quae in terra dimiserat: ecce erat vita ipsius talis, et bona illa non videbat. Ergo tu talia desidera bona quae videas «omnes dies vitae tuae,» id est, ut cum ipsis bonis vivas in aeternum. 16. Quae sunt ergo illa bona, fratres, attendite. Dici possunt bona ista: Aurum est, argentum est, fundus amoenus est, marmorati parietes sunt, tecta laqueata sunt? Absit. Ista abundantius pauperes habent in hac vita. Plus est enim pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tec
Abbreviated transcription (Latin):
tat in uob̾. Cum g uiuificata fui̾nt m̃bͣ
nr̃a mortalia: iam nichil resistet spui
nr̃o. Non fames erit: ñ sitis erit: quia de
corruptione corꝑis ista nascunt᷑. Ideo re¬
ficis: quia ate aliquid deficit. Concupis¬
centiȩ delectationum carnaliũ: contra
nos pugnant. Mortẽ portamꝰ: infirmi¬
tate corporis. S cum morsipsa conu̾sa
fu̾it in illam in commutabilitatẽ. & corru¬
ptibile hoc ĩduerit ĩcorruptõnẽ ⁊ mortale ħĩduert
ĩmortalitatẽquiꝰ audiet tc mors: Ubi ẽ mors

Expanded text:
tat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, quid aud
Abbreviated transcription (Latin):
ergo benedicat e dominꝰ ex syoN.
et uideas bona quȩ sunt ierłm. et ui¬
deas om̃s dies uitȩ tuȩ: et uideas nõ
agis. Qui sunt filii filiorũ: fructus
oꝑm tuorum. facis elemosinas: filii tui
sunt. ꝓpt̾ elemosinas accipis uitã et̾nam:
filii filiorum tuoꝵ sunt. Uideas filios fi¬
liorum tuorum: & erit quod sequit᷑. qͦd
sunt et hic pacifici qui et ibi: qui circũ¬
eunt m̃sam dm̃ tanꝗͣ nouellatio oliua¬
rum: ut ñ sit st̾ilis arbor qualis fuit
illa ficulnea uͥ fructum ñ inuenit esu¬
riens dñs. Et uidetis quid ei contig̾it.
folia sola habebat: fructũ non habe¬
bat. Sic sunt qui u̾ba hñt: & facta ñ
hnnit. Ueniens esuriens dñs. ñ ibi inueñ
quod manducet: quia fidẽ nr̃am &e fac¬
tabona esurit dñs. Pascamꝰ autẽ illum

Expanded text:
Dominus ex Sion; et videas bona quae sunt Jerusalem,» et videas «omnes dies vitae tuae. Et videas,» non agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, quo sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habent, et facta non habent. Veniens esuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum
Abbreviated transcription (Latin):
te: morit᷑ omĩs ȩtas. Qt optas gͣdus
etatis: simul optas et mortis ȩtatum.
interra tecum uicturi: an potiꝰ te exclusu¬
ri et successuri: Ad eos gaudes. qui nati
sunt ut excludaris: Nati enim pueri:
tanqͣm hoc dicunt parentib suis. Pẏa
cogitate. et uosire hinc. Agamꝰ et nos
minimũ nr̃m. Minꝰ ẽ enĩ gen̾is huma¬
ni. tota uita tẽptacionis: quia dictum
ẽ. Uniu̾sauanitas: omĩs hõ uiuens. Et
tñ sigaudetur ad filios successuros: ꝗͣto
gaudendum ẽ. ad filios c̾ quib ꝑmane¬
bimꝰ : et ad illũ patrẽ cui natisumꝰ nõ
morit᷑o: s ut nos cum illo semꝑ uiuamꝰ
Ipsa s̃ bona ierłm: quia ipsa s̃. Benedi¬
cat te gͦ dñs exsyon: et uideasq̃ bona st̃¬

Expanded text:
te, moritur omnis aetas. Quot optas gradus te, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos cum illo semper vivamus? Ipsa sunt bona Jerusalem, quia ipsa sunt. «Benedicat te» ergo «Dominus ex Sion; et videas quae bona s
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e qͦd auib donatum ẽ: Uoce quidẽ d̾i
donatum ẽ. Quis nesciat: S ut̾e boniᷤ
istis si accipis: et magiscogita qͦmͦ nu¬
tͥas qui nati s̃. ꝗ ut nascant᷑. Nenĩ iã feli¬
citas ẽ hre filios: s bonos hr̃e. De nutri¬
endis labora: sinati fuin̾t. Si aut̾ nõ
nati: age grãs dõ. forte minꝰ sollicitus
eris: ae tam̃ st̾ilis non remansisti inm̃¬
bris illiꝰ matͥs. fõrte ꝑte nascunt᷑ spũa¬
liter de ista matre: qui s̃ ut nouellatio
oliuar̃. circumeuntes m̃sã dñi. Conso¬
let̃ gͥ te d̾s: ut uideas bona ierłm. lila
nas: et ñ s̃. si enim stant. Labunt᷑: flu¬
unt. Falii s̃ paruuli: blandiris paruul.
Blandiunt᷑ paruuli. Nunqͥd stant in
eo: S optas ut crescant: ut accedat ȩ¬
tas optas. S uide qi cum accedit una:
alt̾a morit᷑. Ueniente puericia: mort̃
infantia. Ueniente adolescentia: mo¬
ritur puericia. Ueniente iuuentute.
moritur ad olescentia. Uemente sene¬
etute: morit᷑ iuuentꝰ. Uemiente mor¬

Expanded text:
habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam ut nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de ista matre, qui sunt ut novellae olivarum circumeuntes mensam Domini. Consoletur ergo te Dominus, ut «videas bona Jerusalem.» Illa nt, et non sunt: non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente mor
Abbreviated transcription (Latin):
In istis carnalib nuptiis et conugibalia
ixor: aea lĩ filii. In eccłia: q̃ uxor ipsi filii. ad gcł̃iã
nĩ ꝑtinebant apłi: et in m̃bris erant¬
ȩccłiȩ. Ergo inconiuge ipsius erant:
et conux erant scłm portionẽ suã
qͣm inmenbris optinebant. Quare
gͦ. de illis đr. cũ recesserit abeiꝰ
spons. tc̃ ieuinabunt filũ sponsi:
Ergo ip̃sa conu .x: et ip̃a filii. Mir̃. Qcũ
dico frẽs mei. In u̾b dñi inuenimꝰ:
eccłiã et frẽs ipsiꝰ eẽ. et sorores ipsius
ẽẽ. et matrẽ ipsiꝰ eẽ. Nam c̾ ei nuncia¬
ret᷑ mat̾ eiꝰ et frẽs eiꝰ foris stantes :÷
quia foris stabant: tẏpum g̾ebant.
Quis tẏpꝰ matris: Sy nagoga. Et qͥs
typꝰ fr̃m carnalium: ludei foris stã¬
tes. Et foris stat synagoga. Nla
maria in lat̾ib domꝰ eiꝰ: et cognati
eius ex uirginis marie consanguinita¬
te uenientes qui in eum credicłunt. in
lat̾ib domꝰ eius: ñ inqͣntum carnali

Expanded text:
In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipsi filii. Ad Ecclesiam enim pertinebant Apostoli, et in membris Ecclesiae erant. Ergo in conjuge ipsius erant, et conjux erant secundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi filii. Mirum dico, fratres mei. In verbis Domini invenimus Ecclesiam et fratres ipsius esse, et sorores ipsius esse, et matrem ipsius esse. Nam cum nuntiarentur ei mater ejus et fratres foris stantes; quia foris stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat synagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in lateribus domus ejus; non in quantum carnali
Abbreviated transcription (Latin):
et est uiea fertilis. S inquib: Inla¬
t̾ib domꝰ tuȩ. Nom̃s dicunt᷑ latera do¬
mꝰ. Quero enim quȩ sint lat̾a domꝰ d¬
icam: Parietes s̃. quasi lapides fortes.
Si de hoc habitaculo corporali dic̾et.
forte hoc intellig̾emꝰ lata. Lattra dliamꝰ
domꝰ: eos qui in herent. xp̃o. Non enim
sine causa et insermone quotidiano di¬
cimꝰ de aliqͦ: qui forte male agit ex malo¬
rum consilus amicoꝵ. De illo dicimꝰ. Ma¬
la latera ht᷑. Quid: mala lat̾a h̃t: Ma-¬
la illi inherent. Ergo et de alio: bona
uit: bonis consiliis regitur. Ergolat̾a
domꝰ s̃: illi qui inherent .xͦ. Nec sine
causa. et ipsa coniux de lat̾e facta ẽ.
cum costa detracta ẽ : & ista de lat̾e
uiri qñ latꝰ lancea ꝑcussum ẽ. et sacͣ¬
m̃ta ꝓfluxunt. Ergo uxor tua ut ui¬
nea fertilis. S inquib: In lat̾ib do¬
mus tue. In aliis qui ñ adherent. xp̃o
st̾ilis. S nec illos inuinea computa-
bo. Filii tui. Que ẽ uxor. & quis̃ filii:

Expanded text:
ilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona  Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo. Nec sine causa et ipsa conjux de latere facta est. cum costa detracta est; et ista de latere viri, quando latus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo, sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii.
Abbreviated transcription (Latin):
unum intelligo. Plures gͦ estis: et
unus estis. Plures sumꝰ: ⁊ unꝰ sumus.
Quomꝰ plures sumꝰ ⁊ unꝰ sumꝰ: Quia
illi in heremꝰ cꝰ m̃bra sumꝰ: quoꝵ caput
in celo ẽ. ut m̃bra seqͣnt᷑. Ipse gͦ de scͥ¬
bat iã: ꝙ manifestatum ẽ. quẽ de scͥ¬
bit. Sic patebunt omĩa q̃ sequunt᷑.
Tantũ uos timete dnm et ambulate
ininis eiꝰ: et nolite zelare eos qui nõ
ambulant inuiis eiꝰ. qñ illos uid̾itis
eẽ. felices infelicit̾. Scłi enim hoĩes:
infelicit̾ felices s̃. Martyres autẽ:
felicit̾ infelices erant. Erant enĩad
tempꝰ infelices: s inet̾nim felices.
Et in eo ipso quo erant ad tempꝰ infe¬
lices: putabant᷑ magis infelices qͣm
erant. Quid enĩ dic̃ apł̃s: Quasi tri¬
stes: semꝑ autẽ gaudentes. Quare
semꝑ: Et hic ⁊ ibi : ꝓrsus et hic et
ibi. Hic enĩ unde gaudemꝰ: De spe.
Tbi unde gaudemꝰ: De re. Magnũ
gaudiũ ht̃ spes. Spe gaudentes. Et

Expanded text:
unum intelligo. Plures ergo estis, et unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur magis infelices quam erant. Quid enim dicit Apostolus? «Quasi tristes, semper autem gaudentes» . Quare, «semper?» Et hic et ibi: prorsus et hic et ibi. Hic enim unde gaudemus? De spe. Ibi unde gaudebimus? De re. Magnum gaudium habet spes gaudentis. Et