comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
correptionem : et scđm uoluntatẽ
suam in ueniet cõparationem Vrr
consilii non disperdet intelligentiam
Alienus et suꝑb non pertimescittimn¬
rem: etiam postquã fecit cõeo imo
consilio et suis insectationibi arsiecu¬
ili sine consilio nichil facias : et post

Expanded text:
correptionem et secundum voluntatem correptionem et secundum voluntatem suam inveniet conparationem vir consilii non disperiet intellegentia alienus et superbus non pertimescit timorem etiam postquam fecit cum eo sine consilio et suis insectationibus argueli sine consilio nihil facias et post
Abbreviated transcription (Latin):
tia accidet tibi bona gratia. Adole¬
scens loquere intua causa uix Si
bis interrogatus fueris : habeat ca¬
put responsũ tuũ Inmultis esto qͥasi
in scius : et auditacens simul et quae¬
rens Inmedio magnatorũ non p̃su¬
mas : et ubi sunt senes non multũ lo¬
quaris. Ante grandinem pracibit
coruscatio etꝰ ante uerecundiã p̃ibit
gratia : et proreuerentia accedet
tibi bona gratia. et hora surgendi
non tetrices Prȩcurre aut̃ prior
indomũ tuã. et illic auocare et illic
lude et age conceptiones tuas: et
non in delictis et uerbo supbo Suꝑ
his omnib benedicito dñm qui fecit
te: et in ebriantem te ab omnibus
bonis suis Qui timet dnm̃ excipiet
doctrinã cius: et qui uigilauerint
ad illũ inuenient benẽdictionem:
Qui querit legem replebitur ab ea :
et qui insidio se agit scandalitabit᷑
in ea qui timent᷑ dm̃ inuenient iu¬
diciũ iustũ: et iustitias quasi lumen
accendent Feccator homo uitabit

Expanded text:
tia accedet tibi bona gratia aduletia accedet tibi bona gratia adulescens loquere in tua causa vix si bis interrogatus fueris habeat caput responsum tuum in multis esto quasi inscius et audi tacens simul et quaerens in medio magnatorum non praesumas et ubi sunt senes non multum loquaris ante gcoruscatio; et ante verecundiam praeibit gratia, et pro reverentia accedet tibi bonnon te trices praecurre autem prior in domum tuam et illic avocare et illic lude et age conceptiones tuas et non in delictis et verbo superbo et super his omnibus benedicito Dominum qui fecit te et inebriantem te ab omnibus bonidoctrinam eius: et qui uigilauerint ad illam, inuenient benedictionem. qui quaerit legem, replebitur ab ea: et qui insidiose agit, scandalizabitur in ea. qui timent dominum, inuenient iudicium iustum et iustitiam quasi lumen accendent. peccator homo deuitabit
Abbreviated transcription (Latin):
sobrius potus Vinũ multũ potatũ:
irtitationem et irã et ruinas multas
facit Amariuido animae : uinum
multũ potatũ. Ebrietatis animositas
imprudentis offensio : minorans uir¬
tuitemct faciens uulnera: In conuiuio
uininon arguas proximũ : et non
despicias cũ in iocunditate illius
Verba improperii non dicas illi
Scnen poribis Rectorem te posuer̃:
noli extolli esto in illis : quasi unus ex
ipsis Curã illorũ habe et sic considẽ¬
pps et omni cura tua explicata recũ¬
be ut lacteris propter illos : ut orna¬
mentũ gratiae accipias coronam et¬
onis Loquere maior natu. decet enĩ
te primũ uerbũ diligenti scientiã :
et non impedias musicã. Vbi auditus
non ẽ non effundas sermonem : et
importune noli extolli in sapientia
tua. Gemmnula carbunculi inorna¬
mento auri: et cõparatio musicorũ
in conuiuio uini Sicut infabricatio¬
ne auri signũ ẽ smaragdi : sic nume¬
rus musicorũ in iocundo et modera¬
to uino Audi tacens et proreueren¬

Expanded text:
utilis est. Vinum multum potatum irritationem, et iram, et ruinas multas facit. Amaritudo animi vinum multum potatum. Ebrietatis animositas imprudentis offensio, minorans virtutem et faciens vulnera. In convivio vini non arguas proximum, et non despicias eum in jucunditate illius: verba improperii non dicas illi, enim: Rectorem te posuerunt, noli extolli: esto in illis quasi unus ex ipsis. Curam illorum habe, et sic confide, et omni cura tua explicita recumbe, ut laeteris propter illos, et ornamentum gratiae accipias coronam I.: Loquere major natu; decet enim te primum verbum diligenti scientiam; et non impedias musicam. Ubi auditus non est, effundas sermonem; et importune noli extotua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reveren
Abbreviated transcription (Latin):
capiuntur homines tẽpore malo
cũ eis extẽplo supuenerit hanc
quoq uidi subsole sapientiã : et
probaui maximã Ciuitas parua
et pauciin ea uiri. Uenit contra e
rex magnus et uallauit ami erdra¬
xitq munitiones ꝑ grrũ: et pfeca
est obsidio Inuentusq in cauifpa

Expanded text:
capiuntur homines in tempore malo, capiuntur homines in tempore malo, cum eis extemplo supervenerit. Hanc quoque sub sole vidi sapientiam, et probavi maximam. Civitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et vallavit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsi
Abbreviated transcription (Latin):
nouer amplius nec habent ultro
mercedem quia obliuionitradita
ẽ memoria eorũ. Amor quoq et
odium et inuidiae simul perier
nec habent partem in hoc scło et in
opere quod sub sole geritur Uade
ergo et comede in laetitia panem
tuũ. et bibe cũ gaudio uinũ tuum :
quia dõ placent operatua Omni
tempore sint uestimenta tua candi¬
da: et oleum de capite tuo non de¬
ficiat Perfruere uita cum uxore
quã diligis cunctis dieb uitae insta¬
bilitatis tuae : qui dati sunt tibi sub
sole omni tẽpore uanitatis tuae:
Haec ẽ enĩ pars inuita et in labore
tuo quo labortis subsole Quod cũq
potest manus tua facere instant̃
operare : quia nec opus nec ratio¬
nec scientia nec sapientia erunt
apud inferos quo tu properas
bellũ nec sapientiũ panem nec do¬
ctorũ diuitias. nec artificũ gratiã :
sed tempus casumq in omnibus
Nescit homo finem suũ: sed sicut
pisces capiuntur hamo et sicut
aues comp̃henduntur laqueo sic

Expanded text:
noverunt amplius, nec habent ultra noverunt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare: Quia nec opus, nec rationec sapientia, nec scientia erunt apud inferos, quo tu properas.bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum gratiam: sed tempus casumque in omnibus. Nescit homo finem suum: sed sicut pisces capiuntur hamo, et sicut aves laqueo comprehenduntur: Sic
Abbreviated transcription (Latin):
operũ dĩ nullã possit inuenire¬
homo rationem eorũ quae fiunt
sub sole  et quanto plus laboraue¬
rit ad quacrendũ tanto minus in¬
ueniat Etiam si dixerit sapiens se
haec tractaui in corde meo: ut cu¬
riose intelligerem QCunt iusti
atq sapientes et oꝑa Deorũ in
manu dĩ Et tamen nescit homo utrũ
amore anodio dignus sit : sed om¬
nia in futurũ seruantur incerta :
eo quod uniuersa aequȩ eueniant
iusto et impio bono et malo mun¬
do et immundo. immolanti uicti¬
mas et sacrificia contemnenti
Sicut bonus sic et peccator: Vt ꝑiu¬
rus ita et ille quiuerũ deierat᷑
Hoc est pessimũ inter omnia quae
sub sole fiunt : quia eadem cunctis
eueniunt : Vnde et corda filiorũ
hominũ implentur malitia et con¬
temptu inuita sua: et post haec ad
inferos deducentur Nemo est qui
sempuiuat: et qui huius rei habeat
fidutiã Melior ẽ canis uiuus : leo¬
ne mortuo. Viuentes enĩ sciunt se
ee morituros: mortui uero nichil

Expanded text:
operum Dei nullam possit homo invenireoperum Dei nullam possit homo invenire rationem, eorum quae fiunt sub sole: Et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus inveniat: Etiamsi dixerit sapiens se haec tractavi in corde meo, ut curiose intelligerem: Sunt justi atque sapientes, et opera eorum in manu Dei: Et tamen nescit homo, utrum amore an odio dignus sit: sed omnia in futurum servantur incerta: Eo quod universa aeque eveniant justo et impio, bono et malo, mundo et immundo, Immolanti victimas, et sacrificia contemnenti. Sicut bonus, sic et peccator: ut perjurus, ita et ille qui verum dejerat. Hoc est pessimum inter omnia, quae sub sole fiunt, quia eadem cunctis eveniunt. Unde et corda filiorum hominum implentur malitia, et contemptu in vita sua, et post haec ad inferos deducuntur. Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam: Melior est canis vivus leone mortuo. Viventes enim sciunt se esse morituros. Mortui vero nihil
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitate quasi iustorũ operũ Sed
et hoc uanitas ẽ Et enim quia non
profertur cito contramalos senten¬
tia: absq ullo timore filii hominũ
perpetrant mala Atta men pecca
tor ex eo quod centies facit malũ et
ꝓpatientiã sustentatur: ego cognoui
quoderit bonũ timentib dm̃ q̃ui
uerentur faciem eius. Nonsit bonũ
impio nec prolongentur dies eius:
se quasi umbratransetnt qui non
timent faciem dñi Est et alia uani¬
tas quae fit sup terrã Cunt iusti
quib multa proueni Dunt quasi
opera egerint impiorũ: et sunt
impu quiita securi sunt quasi iustorũ
facta habeant Sed et hoc uanissimũ
uidico laudaui igitur laetitiam
quod non esset homini bonũ subsole
nisi quod comederet et biberet atq
gauderet et hoc solũ secum aufer¬
satde labore suo in dieb uitae qos
dedit ei ds subsole : et apposui cor
meũ ut scirem sapientiam. et intel
dieb et noctib somnũ oculis non
capit : et intellexi quod omnium

Expanded text:
in civitate quasi iustorum operum sed in civitate quasi iustorum operum sed et hoc vanitas est etenim quia non profertur cito contra malos sententia absque ullo timore filii hominum perpetrant mala attamen ex eo quod peccator centies facit malum et per patientiam sustentatur ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem eius non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae quos dedit ei Deus sub sole et adposui cor meum ut sdiebus ac noctibus somnum oculis non capit, et inte
Abbreviated transcription (Latin):
onci uerbi : Qapientia hominis
sucm inuultu Deius et potentis¬
simus faciem illius commutabit
cro os regis obseruo: et pręcepta
iuramenti dĩ Ne festines recedere
a facie eius neq permaneas in oꝑe
malo quia omne quod uoluerit
faciec et sermo illius potestate ple¬
nus ẽ nec dicere ei quisquã potest
quare ita facis Qui custodit p̃ceptũ :¬
non experietur quicquã mali Tem¬
pus et responsionem: cor sapientis
intelligit. Omni negotio tempus ẽ
et oportunitas et multa hominis
afflictio: quia ignorat p̃terita. et
uentura nullo scire potest nuncio
Non ẽ in hominis ditione prohibere
spiritũ. nec habere potestatẽ indie
mortis : nec sinitur quiescere ingru¬
ente bello. neq saluabit impietas
impiũ Omnia haec consideraui : et
dedi cor meũ incunctis operib quȩ
fiunt sub sole interdũ dominatur
homo homini: in malũ suũ. Nidi
impios sepultos: qui etiã cũ adiuue¬
rent
in loco scõ erant et laudabantur

Expanded text:
onem verbi sapientia hominis onem verbi sapientia hominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa hominis adflictio quia ignorat praeterita et ventura nullo scire potest nuntio non est in hominis dicione prohibere spiritum nec habet potestatem in die mortis nec sinitur quiescere ingruente bello neque salvabit impietas impium omnia haec consideravi et dedi cor meum in cunctis operibus quae fiunt sub sole interdum dominatur homo homini in malum suum vidi impios sepultos qui etiam cum adviverent in loco sancto erant et laudabantur
Abbreviated transcription (Latin):
bonu tt non peccet. Sed et cuncus
scrmionib qui dicuntur neaccomo¬
des corituu ne forte audias seriũ
tuũ maledicentem tibi. Scit enĩtua
conscientiai: quia et tu crebromile¬
drxisteatuis Quncta tẽptauimsip¬
entia Dixi sapiens efficiar : et ipli
longius recesset ame multomes
qamerat. Et alta profunditas: quis
quenieteam : Lustraui uniuegsa
uimnomeout scirem et considera
coonoserem impictatem stulti et
coe osmimprudentiũ: et inueni
ersor crrem snorte mulierem quae
Aqueus uenatorũ ẽ. et sagena cor eus
anuelis sunt manus illiũs qui placet
qoesfugiet eam̃ qui aut̃ peccator
dõ esfusctr ab illa Ecce hoc inueni
diit erdesiastesuinũ et alterũ ut
dueniremrationem quam adhuc
nuenit anima mea. et non inueni
urũde mille unũ reperi: mulie¬
comexominib: non inueni Solum¬
modo hoc inueni quod fecerit ds̃
honcinem rectũ: et ipse se infinitis
noncuitit quȩ stionibus Quis talis
i sapiens e et quis cognouit soluti¬

Expanded text:
bonum et non peccet sed et cunctis bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat et alta profunditas quis inveniet eam lustravi universa animo meo ut scirem et considerarcognoscerem impietatem stulti et errorem inprudentium et inveni amariorem morte mulierem quae laqueus venatorum est et sagena cor eius vincula sunt manus illius qui placet Deo effugiet eam qui autem peccator est capietur ab illa ecce hoc inveni dicit Ecclesiastes unum et alterum ut invenirem rationem quam adhuc quaerit anima mea et non inveni virum de mille unum repperi mulierem ex omnibus non inveni solummodo hoc inveni quod fecerit Deus hominem rectum et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus quis talis ut sapiens est et quis cognovit soluti
Abbreviated transcription (Latin):
Vtilior ẽ sapientia cũ diuitus &
magis prodest uidentib solem. dic̃
enim procegit sapientia : sic prote¬
git pecunia Hoc aut̃ plus habet
eruditio et sapientia : quod uitam
tribuunt possessorisuo. Consideri
opera dĩ : quod nemo possit corri¬
gere quem ille despexcrit In die
bona fruerebonis : et malã diem
precaue. Sicut enĩ hanc sic et illã
fecit ds̃ : ut non inueniat homo con¬
tra eũ iustas querimonias. hȩc qͥoq
uidi indieb uanitatis meae  Iustus
perit iniustitia sua : et impius mul¬
to uiuit tẽpore inmalitia sua Noli
esse iustus multũ. neq plus sapias
quam necesse ẽ : ne obstupescas
ue impie agasmultũ: et nolies seful¬
tus ne moriaris intempore nontio
Bonũ ẽ tesustentare iustũ. sed et ab
illone subtrabas manũ tuã : quia
qui dm̃ timet nichil negligit: Sapi¬
entiu confortabit sapientem: suꝑ
detem principes ciuitatis Nonet
enĩ homo iustus in terra : qui faciat

Expanded text:
Utilior est sapientia cum divitiis, et Utilior est sapientia cum divitiis, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia. Hoc autem plus habet eruditio et sapientia, quod vitam tribuunt possessori suo. Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis, et malam diem praecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas. e impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat
Abbreviated transcription (Latin):
tionis suae et tẽpore quod uelut
umbra p̃terit : Aut quis ei poterit
indicare quid postcum futurũ sub
sole sit : Melius ẽ. nomen bonũ quã
unguenta p̃ciosa et dies mortis
die natiuitatis Melius ẽ ire ad
domũ luctus : quam ad domũ con¬
uiuii. In illa enim finis cunctorum
ad monetur hominũ : et uiuens
cogitat quid futurũ sit Melius ẽ
ira risi: quia ꝑtristitiam uultus
corrigitur animus delinquentis
Corsapientiũ ubi tristitia ẽ et cor
stultorũ ubi laetitia Melius ẽ. a
sapiente corripi. quam stultorũ¬
adulatione decipi: quia sicut sonins
spinarũ ardentium subollaussrisus¬
stulti Sed et hoc uanitas. Calumsis
conturbat sapientem et peruomi
bur cordis illius melior e finisoro¬
tionis : quã principium Mdiosoi
adirascendũ : quia Nira inisnsis
stulti requiescit Ne dicas quidpsitas
causa e. ẽ quod priora tẽpora mei¬
ora fuere quam nunc sunt gtilt
est enĩ huiuscemodi interrogatiur

Expanded text:
tionis suae, et tempore quod velut tionis suae, et tempore quod velut umbra praeterit? Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit? Melius est nomen bonum, quam unguenta pretiosa: et dies mortis die nativitatis. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, cogitat, quid futurum sit. melior est ira risu: quia per tristitiam uultus corrigitur animus delinquentis. cor sapientium, ubi tristitia est: et cor stultorum, ubi laetitia. melius est a sapiente corripi quam stultoruadulatione decipi: quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sistulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. meliad irascendum: quia ira in sinu stulti requiescit. Ne dicas: Quid putas causae est, quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt? stulta est hujuscemodi interrogatio.
Abbreviated transcription (Latin):
pos anos et plures dies aetatis ha¬
buerit et anima illius nonutatur
bonis substantiae suae sepulturaq
careat : dẽ hoc ego pronuncio qđ
melior illo sit abortiuus Frustra
enũ uenit et pergit ad tenebras : et
obliuione delebitur nomen eius:
conuidit solem neq cognouit distan¬
tiam boniet mali Etiam si duobus
milib annis uixerit et non fuerit
ꝑfruitus bonis nonne ad unũ locũ
properant omnia : Omnis labor
hominis inore eius : sed anima illus
non impletur Quid habet amplis
sapiens abstulto : et quid pauper
nisi ut pergat illuc ubi est uita :
Melius ẽ uidere quod cupias : quã
desiderare quod nescias. Sedet hoc
uanitas ẽ : et praesumptio spiritus
qui futurus ẽiam uocatũ est nom̃
cius : et scitur quod homo sit et non
possit contrae fortiorem se iniudi¬
cio contendere: Verba sunt pluri¬
ma : multamq in disputando ha
cũ ignoret quid conducat sibi in¬
uita sua numero dierũ peregrina¬

Expanded text:
tos annos, et plures dies aetatis hatos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat: De hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen ejus. Non vidit solem, neque cognovit distantiam boni et mali: Etiamsi duobus millibus annis vixerit, et non fuerit perfruitus bonis: nonne ad unum locum properant omnia? Omnis labor hominis in ore ejus: sed anima illius non implebitur. Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubi est vita? Melius est videre quod cupias, quam desiderare quod nescias; Sed et hoc vanitas est, et praesumptio spiritus. Qui futurus est, jam vocatum est nomen ejus: et scitur quod homo sit, et non possit contra fortiorem se in judicio contendere. Verba sunt plurima, multam in disputando habcum ignoret quid conducat sibi vita sua, numero dierum peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
uertetur : Quidergo prodest ei quod
laborauit inuentum : Cunctis dieb
uitae suae comedit in tenebris: et in
curis multis et in erumna atq tristi¬
tia hoc itaq michi uisum ẽ bonum.
ut comedat quis et bibat et fruatur
laetitia ex labore suo quod labora¬
uit ipse subsole numero dierũ uitȩ
suae quos dedit ei ds̃ et haec c̃. pars
illius : Et omini homini cui dedit ds̃
diuitias atq substantiã. potestatẽq
ei tribuit ut comedat ex eis et frua¬
tur parte sua et lactetur de labore
suo hoc ẽ donũ dĩ Non enimsatis
recordabitur dierũ uitae suae: eo
quod ds occupet deliciis cor eius
et quidem frequens apud homi¬
nes Vir cui dedit ds̃ diuitias et sub¬
sasitiam et honorem et nichil deest
Animae cuis erxomnib: quae deside¬
ui nec tribuit ci potestatem ds̃
ut comedat exeo sed homo extra¬
neus uorabit illud: hoc uanitas et
magna miseria ẽ. Si genuerit quis¬
piasncentũ liberos et uixerit mul¬

Expanded text:
vertetur. Quid ergo prodest ei quod vertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, et laetetur de labore suo: hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur dierum vitae suae, eo quod Deus occupet deliciis cor ejus.et quidem frequens apud homines: Vir, cui dedit Deus divitias, et substantiam et honorem, et nihil deest animae ejus, ex omnibus quae desiderat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo. sed homo extraneus vorabit illud: Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum, et vixerit mul
Abbreviated transcription (Latin):
meri : tuuero dm̃time Si uideris
calumnias egenorũ et uiolenta uidi¬
cia et subuerti iustitiã in prouin¬
cia: non mireris suꝑ hoc negotio:
quia excelso alius excelsior ẽ. et sup
hosquoq eminentiores sunt alii. et in¬
sup uniuersae terrae rex imperat
seruuienti Auarus non implebitur
pecunia: Net qui amat diuitias fru¬
ctus non capiet ex eis. Et hoc ergo uani¬
tas ubi multae sunt opes multi et
qui comedunt eas : Et quid prodest
possessori nisi quod cernit diuitias
oculis suis : dulcis ẽ somnus operanti
siue parũ siue multũ comedat: satu¬
rue Pauit̃ diuitis non sinit dormire eũ
Est et alia infirmitas pessima : quam
uidi sub sole Diuitiae conseruatae in
malũ dominisui Pereunt enĩ in affli¬
ctione pessima: Generauit filiũ qui
in summa egestate erit. Sicut egres¬
sus ẽ nudus de utero matrissũȩ sic
reuertetr et nichil auferet secum
de labore suo Miserabilis prorsus
infirmitas : Quomodo uenit: sic re¬

Expanded text:
meri: tu vero Deum time: Si videris meri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic re
Abbreviated transcription (Latin):
tusruntante cum: et qui postea futu¬
fisunt nonla etabuntur in eo Sedet
hos uanitas et afflictio spiritus Cu¬
scocdipedem tuũ in grediens domũ dĩ¬
eoaopropinqua ũt audias Multo¬
enimelior ẽ oboedientia quã stultorũ
uctinae Quinesciunt quid faciant
mali Netemere quid loqua¬
ris neq cortuũ sit uelox ad profe¬
rendũ sermonem corãdõ dsenim
incaclo et tu sup terrã: idcirco sint
pauci sermonestui Multas curas¬
sequuntur somnia: et inmultis ser¬
monib inuenitur stultitia
Eiquid uouistidõ ne moreris redde¬
Ore displicet enĩei infidelis et stul¬
ta promissio : sed quod cunq uoue¬
ris redde: Multoq melius. ẽ non
uouere : quã post uotũ promissa
non reddere Ne dederis ostuũ ut
peccare facias carnem tuã : neq di¬
cas corã angelo non est prouidentia.
neforte iratus ds̃ super sermones
tuos. dissipet cuncta opera manuũ
tuarũ Vbimulta sunt somnia plu¬
rimae uanitates et sermones innu¬

Expanded text:
fuerunt ante eum: Et qui postea futufuerunt ante eum: Et qui postea futuri sunt, et non laetabuntur in eo: Sed et hoc vanitas et afflictio spiritus. Custodi pedem tuum ingrediens domum Det appropinqua ut audias. Multmelior est obedientia, quam stultorum victimae, qui nesciunt, quid famali. Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sein coelo, et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. Multas curassequuntur somnia, et in multis sermonibus invenitur stultitia. Si quid vovisti Deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque voveris, redde. Multoque melius est non vovere, quam post votum promissa non reddere. Ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam: neque dicas coram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innu
Abbreviated transcription (Latin):
quam plena utraq: manus cũ labort
et afflictione animi Considerans
reperi et aliam uanitatem subsole
Snus ẽ et secundũ non habet non fi¬
lum non fratrem : et tamen labo¬
rare noncessat nec satiantur oculi
eius diuitus nec recogitat dicens
cui laboro et fraudo animammeã
bonis In hoc quoq uanitas ẽ: et as¬
flrctio pessima Melius ergo est
duos simul eẽ : quam unũ hãbent
enimemolumentũ societatis suae
Siunus cetiulorntiab altero fileca
Ie soli: quia cumceciderit non habet
qae soditem et si dormierint duo
albuntermutuo IInus quiomolo
souehioiti s iquispiam praeualuerit
calefeunũ : duo resistunt ei
cornculus t riple : difficilerũpitur
pot seue stullis : quinescit preuidere
noos ferũ quod et decarcere catemsq
npordũqius ogrediatur ad regnum
nasus atiis in regno inopia consu¬
etali Midi cunctos uiuentes qui
mbulant sub sole: cum a dolescente
sruido qui consurget proeo. Infini¬
ssinmerus populi omnium qui

Expanded text:
quam plena utraque manus cum labore, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Considerans reperi et aliam vanitatem sub sole: unus est, et secundum non habet, non fium non fratrem et tamen laborare non cessat nec satiantur oculi eius divitiis nec recogitat dicens cui laboro et fraudo animam meam bonis in hoc quoque vanitas est et adflictio pessima melius ergo est duos simul esse quam unum habent enim emolumentum societatis suae si unus ceciderit ab altero fulcietur vae soli quia cum ruerit non habet sublevantem et si dormierint duo fovebuntur mutuo unus quomodo calefiet et si quispiam praevaluerit ra unum duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpitur ege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus in regno, inopia consumatur, Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget pro eo. Infinitus numerus est populi omnium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq conditio Sicut moritnho¬
mo: sic et illa moriuntur Similier
spirant omnia : et nichil babet bom
iumento amplius Cuncta subia como
uanitati : et omnia pergunt adunũ
locũ: De terra facta sunt: et intani
pariter reuertentur Quis noue
sispiritus filiorũ adam ascenar
sursum et sispiritus iumentorũau¬
scendat deorsum : Et dephendinich
esse melius quam laetari hominem
in opere suo: et hanc esse partẽ illus
calumnias quae subsole geruntur
et lacrimas innocentũ : et consolator¬
neminem nec posse resistere eorũ
uiolentiae. cunctorũ auxilio destitu¬
tos. Et laudaui magi mortuos quam
uiuentes : et feliciorem utroq udica¬
ui qui nec dumnatus ẽ nec uidit mala
quae sub sole fiunt Rursus contem¬
platus sũ omnes labores hominũet
industrias : animaduerti patere inui¬
diae proximi Et in hoc ergo uanitas
et cura supflua ẽ Stultus complict
manus suas : et comedit carnes suas
dicens Melius ẽ pugillus cũ reque

Expanded text:
utriusque conditio: Sicut moritur houtriusque conditio: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur: similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumento amplius: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum: de terra facta sunt, et in terram pariter revertuntur. Quis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum, et si spiritus jumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nihil esse melius quam laetari hominem in opere suo, et hanc esse partem illiuscalumnias, quae sub sole geruntur, Et lacrymas innocentium, et neminem consolatorem: Nec posse resistere eorum violentiae, cunctorum auxilio destitutos. Et laudavi magis mortuos, quam viventes: et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est, nec vidit mala, quae sub sole fiunt. Rursum contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie,
Abbreviated transcription (Latin):
suo Vidi afflictionem quam dedit
ds̃ filiis hominũ : ut distendantur in
ea. Cuncta fecit bona in tẽpore suo
et mundũ tradidit disputationieorũ :
ut non inueniat homo opus quod ope¬
ratus ẽ ds̃ ab initio usq ad finem
Et cognoui quod non esset melius : nisi
lactari et facere bene inuita sua
Omnis enim homo qui comedit et bi¬
bit et uidet bonũ de labore suo hoc
donũ dĩ ẽ Didici quod omnia opera
quae fecit ds̃ ꝑseuerent in acternũ
Non possumus eis quicquam addere
nec auferre : quac fecit ds̃ ut timeat᷑
quod factũ ẽ ipsum permanet Quȩ
futura suntiam fuer : et ds̃ instaurat
quod abut Vidi sub sole in loco iudi¬
cii impietatem : et in loco iustitiae
iniquitatem. Et dixi in corde meo
Iustum et impiũ iudicabit dñs: et
tempus omnis reituncerit Dixi
in corde meo de filiis hominum ux
probaret eos ds̃. et ostenderetsim
eẽ bestiis. Idcirco unus interitime
hominis & Iiumentorũ ee riqise

Expanded text:
suo? Vidi afflictionem, quam dedit suo? Vidi afflictionem, quam dedit Deus filiis hominum, ut distendantur in ea. Cuncta fecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum, ut non inveniat homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Et cognovi quod non esset melius nisi laeteri, et facere bene in vita sua. Omnis enim homo, qui comedit et bibit, et videt bonum de labore suo, hoc donum Dei est. Didici quod omnia opera, quae fecit Deus, perseverent in perpetuum: Non possumus eis quidquam addere, nec auferre, quae fecit Deus ut timeatur. Quod factum est, ipsum permanet: quae futura sunt, jam fuerunt: et Deus instaurat quod abiit. Vidi sub sole in loco judicii impietatem, et in loco justitiae iniquitatem. Et dixi in corde meo: justum et impium judicabit Deus, et tempus omnis rei tunc erit. Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis. Idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa
Abbreviated transcription (Latin):
bit et delitiis affluet ut ego : ho¬
minibono in conspectusuo dedit ds̃
sapientiam et scientiam et laccitiam:
peccatori aut̃ dedit afflictionem
eccuram suꝑfluam : ut addat et con¬
ereget et tradat ei qui placuit dõ
Srsethoc uanitas : et cassa sollicitudo
entis mnia tempus habent
insuis spatus transeunt uniuersa sub
caslo sssempus nascendi: et tempus
moriendr Tempus plantandi : et tẽpis
eucellendi quod plantatũ ẽ: Tempus
occidendi et tempus sanandi Tẽpus
osliuendi et tempus aedificandi
iempus flendi et tempus ridendi
lempus plangendi : et tẽpus saltandi¬
lempus spargendi lapides: et tẽpus
colligendi Tempus amplexandi &
tempus longe fieri a complexibus
Tempus ad quirendi : et tempus per¬
dendi lempus cus todiendi: et tẽpus
abiciendi Tempus scindendi: et tẽpis
consuendi Tempus tacendi: et tẽpus
loquendi Tempus dilectionis: et tẽpis
odu Tempus belli: et tempus pacis
Quid habet amplius homo de labore

Expanded text:
bit, et deliciis affluet ut ego? Hobit, et deliciis affluet ut ego? Homini bono in conspectu suo dedit Deus sapientiam, et scientiam, et laetitiam: Peccatori autem dedit aet curam superfluam, ut addat, et congreget, et tradat ei qui placuit Deo: sed hoc vanitas et cassa solicitudo mentis. Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub sole. Tempus nascendi, et tempus moriendi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est. Tempus occidendi, et tempus sanandi. Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Tempus flendi, et tempus ridendi. Tempus plangendi, et teTempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Tempus dilectionis, et tempus odii. Tempus belli, et tempus pacis. Quid habet amplius homo de labore
Abbreviated transcription (Latin):
ctus Et idcirco taeduit me uitȩ meȩ :
uidentem mala eẽ uniuersa sub
sole & cuncta uanitatem atq affli¬
ctionem spiritus Rursus decestatis
sum omnem industriã meã et quẽ
sub sole studio sissime laboraui:
habiturus heredem post me quem
ignoro utrũ sapiens anstultus futu¬
rus sit et dominabitur in laborib
meis quib desudaui et sollicitus fui
Et est quicquã tam uanũ : Vnde
cessaui renunciauitq: cor meum
ultra laborare subsole Nam cum
Alius laboret in sapientia et doctri¬
na et sollicitudine : hominiotioso
quȩ sita dimittit. Et hoc ergo uani¬
tas et magnũmalũ Quid enim
proderit homini de uniuerso labo¬
re suo et afflictione spiritus qua
sub sole cruciatus ẽ : Cuncti dies eus
dolorib et erumnis pleni sunt: nec
pͥnoctem mente requiescit. Et haec
non uanitas ẽ : Nonne melius est
comedere et bibere et ostendere
aninnuae suaebona de laborib suis:
Ethoc de manudĩ ẽ quis ita uora¬

Expanded text:
ctus: et idcirco taeduit me vitae meae, ctus: et idcirco taeduit me vitae meae, Videntem mala universa esse sub sole, et cuncta vanitatem et afflictionem spiritus: Rursus detestatus sum omnem industriam meam, qua sub sole studiosissime laboravi, Habiturus haeredem post me, quem ignoro, utrum sapiens an stultus futurus sit, Et dominabitur in laboribus meis, quibus desudavi et sollicitus fui: et est quidquam tam vanum? Unde cessavi, renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole. Nam cum alius laboret in sapientia, et doctrina, et sollicitudine, homini otioso quaesita dimittit: et hoc ergo vanitas, et magnum malum. Quid enim proderit homini de universo labore suo, et afflictione spiritus, qua sub sole cruciatus est? Cuncti dies ejus doloribus et aerumnis pleni sunt, nec per noctem mente requiescit: et hoc ergo vanitas est. Nonne melius est comedere et bibere, et ostendere animae suae bona de laboribus suis? et hoc de manu Dei est. Quis ita vora
Abbreviated transcription (Latin):
quae parauerã. Et hanc ratussum
partem meã si uterer labore meo
Cũq me conuertissem ad uniuer¬
sa opera quae fecer̃ manus meae:
et ad labores in quib frustra suda¬
ueram : uidi in omnib uanitatem
et afflictionem animi et nichil
ꝑmanere sub sole Transiui ad con¬
templandã sapientiã : erroresq
et stultitiam quidẽ inquam homo
ut sequi possit regem factorem suũ :¬
Et uidi quia tantum praecederet sa¬
pientia stultitiã : quantũ differt lux
Ntenebris Sapientis oculi in capite
eius stultus in tenebris ambulat. Et
didici quod unus utriusq esset inte¬
ritus Et dixi incorde meo Si unus
et stulti et meus occasus erit : quid
michi prodest quod maiorem sapi¬
entia e dedi operam : Locutusq cũ
mente mea: animaduerti qđ hoc
quoq: esset uanitas Non enim erit
memoria sapientis similiter et stulti
inperpetuũ et futura tẽpora obli¬
uione cuncta pariter operient
Moritur doctus : similiter ut indo¬

Expanded text:
quae praeparaveram: Et hanc ratusquae praeparaveram: Et hanc ratuspartem meam si uterer labore meo cumque me convertissem ad universa opera quae fecerant manus meae et ad labores in quibus frustra sudaveram vidi in omnibus vanitatem et adflictionem animi et nihil permanere sub sole transivi ad contemplandam sapientiam erroresque et stultitiam quid est inquam homo ut sequi possit regem factorem suum et vidi quia tantum praecederet sapientia stultitiam quantum differt lux tenebris sapientis oculi in capite eius stultus in tenebdidici quod unus utriusque esset interitus. Et dixi in corde meo: Si unus et stulti et meus occasus erit, quid mihi prodest quod majorem sapientiae dedi operam? Locutusque cum mente mea, animadverti quod hoc quoque esset vanitas. Non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum, et futura tempora oblivione cuncta pariter operient. Moritur doctus similiter et indo
Abbreviated transcription (Latin):
aostrahere auino carnem meã ut
abosimumeũ transferrem adsapi¬
anrm dicũtaremq scultitiã : do¬
nec inderem quid essec utile filus
heminũ Quo facto opus ẽ sub sole
noero diecũ uita e suae magnifi¬
canorperamea Aedificauĩ mi
coidomos planAtauiuineas
cbubortos et pomaria : et conseui
ea cuncti generis arboribus Et
extui michi piscinas aquarũ : ut
errigarem siluam lignorũ germi¬
nantium Possedi seruos et añcillas
multamq familiam habui : arm̃ta
quoq et magnos ouium greges ul
tra omnes qui fuerͣ antẽ me inie¬
rusalem Coaceruaui michi argen¬
tum et aurũ: et substantias regũ
ac prouintiarũ Feci michi canta¬
tores et cantatrices et delitias
filiorũ hominũ : scyfos et urceos
in ministerio ad uina fundenda :
et supgressus sum opib omnes qui
fuerunt ante me inierus alem
Sapientia quoq perseuerauit me¬
cum: et omnia quae desiderauer
oculi mei non negaui eis nec prohi¬
bui cormeũ quĩn omni uoluptate
frueretur: et oblectaret se inhis

Expanded text:
ahere a vino carnem meam. ut animum meum transferrem ad sapientiam, devitaremque stultitiam. Donec viderem quid esset utile filiis hominum: quo facto opus est sub sole numero dierum vitae suae. Magnificavi opera mea: aedificavi michi domos, plantavi vineas et ortos feci atque pomaria et conserui ea cuncti generis arboribus et extruxi michi piscinas aquarum, ut irrigarem silvas lignorum germinancium; possedi servos et ancillas multamque familiam habui, armenta quoque et magnos gregtra omnes qui fuerunt ante me in Jerusalem: Coacervavi mihi argentum, et aurum, et substantias regum, ac provinciarum: Feci mihi cantores, et cantatrices, et delicias filiorum hominum, Scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda. et supergressus sum opibus omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem. Sapientia quoque perseveravit mecum: et omnia, quae desideravunt oculi mei, non negavi eis: Nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur. et oblectaret se in his,
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs erigit incuruatos. dñs diligit iustos
Dñs custodit aduenas. pupillũ & uiduam
suscipiet et uiam impiorũ peruertet:
tione et generatione
ALLELUIA

Expanded text:
s h. incurvatos : Dominus diligit justos. Dominus custodit advenas, pupillum et viduam suscipiet: et viam impiorum conteret htionem, et generationem. Alleluia
Abbreviated transcription (Latin):
inuita mea psallã dõ meo quam diu sum.
Nolite confidere in principibus.
Egredietur spiritus eius. reuertetur in
humum suam in illa die peribunt
cogitationes eius
Beatus cuius ds̃ iacobauxiliator eius. spes
eius in dño dõsuo. qui fecit caelos & terrã
mare et omnia quae in eis sunt.

Expanded text:
h. psallam Deo meo quamdiu sum. Nolite confidere in principibus: Egredietur spiritus ejus, et revertetur in humum suam: in die illa peribunt cogitationes ejus. Beatus cujus Deus Jacob auxiliator ejus: spes ejus in Domino Deo suo. Qui fecit coelos et terram: mare, et omnia quae in eis sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
manshis moperib peccatorum
ponfede aut bido et mane in loco
copsuacileẽ eniinoculis disubito ho¬
nistareipaupereia be nedictiodim
nesteedera uisti festinat: et in hono¬
meredei prscessus illius fructificat
N dios qui dest michi opus et quae
deunc̃ michi ex hocbona : ne dicas
sisfiebosorũ ne immemor sis malo¬
ridiebindie malorũ ne immemor
bonorui qnm̃ facile ẽ. corã dõ in

Expanded text:
manseris in operibus peccatorum. manseris in operibus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo. Facile est enim in oculis Dei subito honestari paupertatem. Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in honore veloci processus illius justificat. Ne dicas: Quid est mihi opus? et quae erunt mihi ex hoc bona? Ne dicas:In die bonorum, ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum; quoniam facile e
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio peccantiũ ne consistas fili
ne inmultis sint actus tui: et si di¬
ues fueris noneris immunis adeli¬
cto Si enĩ secutus fueris non appre¬
hendes: et non effugies si prȩcucur¬
reris. Est homo laborans et fesa¬
nans et dolens impius : et tantomi¬
gis non abundat. Est homo marei¬
Sdus egens recuperatione plus defi¬
ciens uirtute et abundans pauper¬
tate et oculus dĩ respexit illũ in
bono  et erexit illũ ab humilitate
ipsius et ex altauit caput eius: eo
psira ti sunt in illo multi. et honora¬
uerunt ch̃ Bona et mala uita et
mous et paupertas et honestas :a
dosunt Batio dĩ permanet iusas
eõ profectus illius successus hibȩ¬
bunt in acternũ. Est qui locuple¬
catuu inparce agendo et haec pu
mercedis illius in eo quod dicntu
ueni requiem michi et nunc mo¬
ducabo debonis meis solus: ea ne¬
scit quod tẽpus p̃tereat et reli¬
tuo et in illo colloquere : et in oꝑe
udatorũ tuorũ uecerasce Ne

Expanded text:
judicio peccantium ne consistas. Fili mi, judicio peccantium ne consistas. Fili mi, ne in multis sint actus tui, et si dives fueris, non eris immunis a delicto. Si enim secutus fueris, non apprehendes; et non effugies, si praecurreris. Est homo laborans et festinans, et dolens impietate; et tanto magis non abundabit. Est homo marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate; et oculus Dei respexit illum in bono, et erexit eum ab humilitate ipsius, et exaltabit caput ejus: et mirati sunt in illo multi, et honoraverunt Deum. Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas a Deo sunt. Datio Dei permanet justis; et profectus illius successus habebit in aeternum. Est qui locupletatur parce agendo, et haec pars mercedis illius in eo quod dicit: Inveni requiem mihi, et, Nunc manducabo de bonis meis solus. Et nescit quod tempus praetereat illum, et relia in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opera mandatorum tuorum veterasce. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
timorem suũ : et est homo qui hono¬
rificatur propt̃ substantiam suã
Qui aut̃ gloriatur in pauptate
quanto magis in substantia: et qui
gloriatur in substantia: pauꝑtatẽ
Sapientia humiliati ex altabit cap̃
illius: et in medio magnatorũ con¬
dere illũ faciet Non laudes urons
specie sua: neq spernas homiremi
uisusuo Breuis in uolatilib est emin
et initiũ dulcoris habet fructus liis
Inuestitune glorieris unqua : nec ĩ
die honoris tui extollaris qnmerim
bilia opera altissimi solius. et elonos
et absconsa et inuisa opera ilłius.
Multi tyranni seder̃ inthrono et in¬
suspicabilis portauit diadema. Mu
potentes oppressi sunt ualide : et alo¬
riosi traditi sunt inmanus alteron
Prius quã interroges neuitupere
quenquã : et cũ interrogaueris cor¬
ripe iuste Priusquã audias nere¬
spondeas uerbũ: et in medio senio¬
rum ne adicias loqui De ea requ
te non molestat ne certeris: et m

Expanded text:
timorem suum: et est homo qui honotimorem suum: et est homo qui honorificatur propter substantiam suam. Qui autem gloriatur in paupertate, quanto magis in substantia? Et qui gloriatur in substantia, paupertatem Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatorum considere illum faciet. Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. Brevis in volatilibus apis, et initium dulcoris habet fructus illius. In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extollaris; quoniam mirabilia opera Altissimi solius, et gloriosa, et absconsa, et invita opera illius. Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabilis portavit diadema. Multi potentes oppressi sunt valde, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias, nec respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui. De ea re quae te non molestat, ne certeris, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ memoriã superborũ : et reliquit
menorix humiliũ sensu. Non ẽ crea¬
machominib supbia : neq iracundia
nationimulierũ: Semen hominum
honorabitur hoc quod timet dm̃
ment dm̃erunt in oculis illius
Cta diuitũ honoratorũ et pauperũ:
timor dĩ est Non despicere hominẽ
iustũ pauperem: et non magnifica¬
re uirũ peccatorem diuitem Ma¬
gnus ẽ iudex et potens ẽ honore:
et non est maior illo qui timet dm̃
Seruo sensato liberi seruiunt : et uir
prudens et disciplinatus non mur¬
murabit correptus ⁊ et inscius non
honorabitur Noli te extollere in
faciendo opera tua: et noli cuncta¬
ri in tẽpore angustiae : Melior ẽ
qui operatur ẽt abundat in om̃ib
quam qui gloriatur et eget pane
pili in mañs uetudine serua animã
tuã : et da illi honorem scđm meri¬
tum suũ. Pec cantem in animam suã
quis iustificabit et quis honorifica¬
bit exhonorantem animam suam :
Pauper gloriatur ꝑ disciplinã et

Expanded text:
Deus memoriam superborum, et reliquit Deus memoriam superborum, et reliquit memoriam humilium sensu. Non est creata hominibus superbia, neque iracundia nationi mulierum. Semen hominum honorabitur hoc quod timet Deumment Dominum, erunt in oculis illius. Gloria divitum, honoratorum et pauperum, timor Dei est. Noli despicere hominem justum pauperem, et noli magnificare virum peccatorem divitem. Magnus, et judex, et potens est in honore: et non est major illo qui timet Deum. Servo sensato liberi servient, et vir prudens et disciplinatus non murmurabit correptus, et inscius non honorabitur. Noli te extollere in faciendo opera tua, et noli cunctari in tempore angustiae. Melior est qui operatur et abundat in omnibus, quam qui gloriatur et eget pane. Fili, in mansuetudine serva animam tuam, et da illi honorem secundum meritum suum. Peccantem in animam suam quis justificabit? Et quis honorificabit exhonorantem animam suam? Pauper gloriatur per disciplinam et
Abbreviated transcription (Latin):
uro a ut̃ nichil
est scelestius Quid si perbit terra
et cinis : Nichilẽ iniquius : quam
amare pecuniã Hic enĩ animam
suã uenalem habet : qnm̃ in uita
sua proiecit intima sua Omnis po¬
tentatus breuis uita Languor pro
lixior : grauat medicũ Breuem lan¬
guorem̃ prȩcidit medicus: sic & rex
hodie ẽ. et cras morietur. Cũ enĩ¬
morictur homo: hereditabit ser¬
pentes et bescias et uermes De¬
ꝑuia Initium suꝑbiae hominis
a postatare adõ: qnm ab eo qui
fecit illũ recessit cor eius: quoniã
initiũ peccati est omnis superbia
Qui tenuerit illam adimplebitur
maledictis et subuertet cũ infinem
fropterea ex honorauit dñs conuentis
rouorũ et destruxit eos usq infinẽ
Sedes cucum suꝑborũ destruxit dñs:
gentiũ suꝑbarũ a refecit ds̃ : et plan¬
auit humiles ex ipsis gentibus Ter¬
taitentui euertit dñs et perdidit
cas usq ad fundamentũ. Arefecit
ex ipsis et disperdidit illos: et cessare
fecit memoriã eorũ a terra Perdidit

Expanded text:
ro autem nihil est scelestius quid superbit terra et cinis nihil est iniquius quam amare pecuniam hic enim et animam suam venalem habet quoniam in vita sua proiecit intima sua omnis potentatus brevis vilixior gravat medicum. Brevem languorem precidit medicus. Sic et rex hodie est et cras morietur. Cum ab omoritur homo hereditabit serpentes et bestias et vermes initium superbiae hominis apostatare a Deo quoniam ab eo qui fecit illum recessit cor eius quoniam initium peccati omnis superbia qui tenuerit illam adimplebitur maledictis et subvertet eos in finem propterea exhonoravit Dominus conventus malorum et destruxit eos usque in finem sedes ducum superborum destruxit Deus gentium superbarum arefecit Deus, et plantavit humiles ex ipsis gentibus. Terras eorum evertit Dominus, et perdidit eas usque ad fundamentum. Arefecit ex ipsis, et disperdidit illos, et cessare fecit memoriam eorum a terra. Perdidit