comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fcce iterũ ꝑmissionẽ uerberis comita¬
tur custodia ꝓtectionis: & electũ suũ
diuina dispensatio custodiendo deserit.
deserendo custodit. Alia illius ꝓdit.
alia ꝓtegit. Si enͣi totũ iob desereret:
in manu tanti aduersarii homo qͥd
esset: In ipsa gͦ iustitra ꝑmissionis
ꝑmiscetur quȩdã libra pietatis: qua¬
tinus in uno eodemq certamine. &
seruus humilis ex oppresfione ꝓfici¬
at: & hostis suꝑbiens ex ꝑmissione
succũbat. Manui itaq aduersarii sc̃s
uir traditur: sed tamen in intimis
adiutoris sui manu retinetur: De illis
quippe ouib fuit: de quib in euan¬
gelio ueritas dicit. Non rapiet eas
quisquã de manu mea. Et tamen expe¬
tenti hosti dicitur. ecce in manu est.
Isdem gͦ in manu dĩ: isdem est in manu
diaboli. Nam dicens in manu tua est.
cũ ꝓtinus adiungit. uerũptamen
animã illius serua: patenter pius adiu¬
tor innotuit. quia tenuit quẽ conces¬
sit: & dando non dedit. quẽ aaduersa¬

Expanded text:
cce iterum permissionem verberis comitatur custodia protectionis, et electum suum divina dispensatio custodiendo deserit, deserendo custodit, alia illius prodit, alia protegit. Si enim totum Job desereret in manu tanti adversarii, homo quid esset? In ipsa ergo justitia permissionis miscetur quaedam libra pietatis, quatenus in uno eodemque certamine et servus humilis ex oppressione proficiat, et hostis superbiens ex permissione succumbat. Manui itaque adversarii sanctus vir traditur, sed tamen in intimis adjutoris sui manu retinetur. De illis quippe ovibus fuit, de quibus in Evangelio ipsa Veritas dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea ; et tamen expetenti hosti dicitur: Ecce in manu tua est. Isdem ergo in manu Dei, isdem in manu est diaboli. Nam dicens: In manu tua est; cum protinus adjungit: Verumtamen animam illius serva; patenter pius adjutor innotuit, quia tenuit quem concessit, et dando non dedit, quem adversa
Abbreviated transcription (Latin):
solationẽ tieniunt: & inter se & erga
ꝑcussũ quante caritatis fuerint
demonstrant: quãuis & ꝑ hoc qđ
scriptitra eos tanti uiri amicos fu¬
isse testatur: quia boni studu. &
recte fuerint intentionis ostendit᷑.
Sed̃ tamen hȩc ipsa illoꝵ intentio.
eis ad uerba ꝓrumpentib: ante
districti uidieis oculos suborta in¬

Expanded text:
eniunt, et inter se et erga percussum quantae chariratis fuerint, demonstrantur. Quamvis et per hoc, quod Scriptura eos tanti viri amicos fuisse testatur, quia boni studii et rectae fuerint intentionis ostenditur; sed tamen heis ad verba prorumpentibus ante districti judicis oculos suborta in
Abbreviated transcription (Latin):
modis flagella pensanda sunt: ut
scilicet ꝑpendantur. aut qualia sint.
aut quanta. Nam sȩpe multa ex qͣli¬
tate. & sepe grauia ex quantitate
leuigantur: si uidelicet cũ multa st̃
non sint grauia. cũ uͦ grauia. ñ sint
multa. Ut igitur ostendatur: quomͦ
ꝑ asꝑitatẽ flagelli aduersarius contͣ
scm̃ uirũ ñ solũ ꝑ nequitiã qualita¬
tis. sed etiã ꝑ pondus quantitatis ex¬
arsit: ad demonstrandam qualitatẽ
dicitur: ꝑcussit ulcere pessimo: ad
insinuandã uͦ quantitatẽ subiungit᷑.
a planta pedis usq ad uerticẽ eiꝰ: ut
nimirũ nil inmente uacet a gła. in

Expanded text:
modis flagella pensanda sunt, ut scilicet perpendantur, aut qualia sint, aut quanta. Nam saepe multa ex qualitate, saepe gravia ex quantitate levigantur: si videlicet cum multa sunt, non sint gravia; cum vero gravia, non sint multa. Ut igitur ostendatur quomodo per asperitatem flagelli adversarius contra sanctum virum non solum per nequitiam qualitatis, sed etiam per pondus quantitatis exarsit, ad demonstrandam qualitatem dicitur: Percussit eum ulcere pessimo; ad insinuandam vero quantitatem subjungitur: A planta pedis usque ad verticem, ut nimirum nihil in mente vacet
Abbreviated transcription (Latin):
petitus intep̾tati¬
one. ad uitã creuit
ex̾ uerbere: & apti¬
qͣuus bostis unpłe
se bona eiꝰ estimauit
extinguere. inde
doluit multiplicasse. Sed quia pͥmo
certamine se succubuisse considerat.
ad alia se tep̾tationũ bella restaturat:
& de sc̃o uiro mala adhuc impu¬
denter sperat. quia bona malus
credere non potest uel exꝑta. Ca
autẽ quȩ in prima eiꝰ ꝑcussione
pͣmissa sunt: iterũ subnectuntur

Expanded text:
tus in tentatione, ad vitam crevit ex verbere; et antiquus hostis unde se bona ejus aestimavit exstinguere, inde doluit multiplicasse. Sed quia in primo certamine se succubuisse considerat, ad alia se tentationum bella restaurat, et de sancto viro mala adhuc impudenter sperat; quia bona malus credere non potest, vel experta. Ea autem quae in prima ejus percussione praemissa sunt, iterum subnectuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
& subsemet ipso om̃e iaculũ transuo¬
lare conspicit. qđ inse exterius di¬
stricta manu seuriens hostis figit. &¬
uigilanter deprehendit iacula. mod̾o
uulnerib contra se a facie mͦ uerbis
quasi ex latere intorta. Et bellator
re deprehensus. ubiq patientie sue
clipeũ opponit: undiq uenientibus
spiculis obuiat. & ꝑ cuncta uirtutũ
latera circũspectam contra irruen¬
tia uulnera mentẽ rotat. Sed anti¬
quus hostis quo ualentius uincitur.
eo adhuc ad insidias ardentius insti
gatur. Nam quia increpata uxor re¬
ticuit: ꝓtinus alios qui increpandi
ad contumelias surgerent excitauit.
Sicut em̃i dap̾na rerũ studuit crebriꝰ
nuntiando ꝑcutere: ita nunc robustũ
pectus satagit uerboꝵ contu melus
sepius feriendo penetrare. Sequit᷑.¬

Expanded text:
et sub semetipso omne jaculum transvoet sub semetipso omne jaculum transvolare conspicit, quod ipse exterius districta manu saeviens hostis figit. Vigilanter deprehendit jacula, modo vulneribus contra se in facie, modo verbis quasi ex latere intorta. Et bellator um deprehensus, ubique patientiae suae clypeum opponit, undique venientibus spiculis obviat, et per cuncta virtutum latera circumspectam contra irruentia vulnera mentem rotat. Sed antiquus hostis, quo ardentius vincitur, eo gatur. Nam quia uxor increpata reticuit, protinus alios qui increpandi ad contumelias surgerent, excitavit. Sicut enim damna rerum studuit crebrius nuntiando percutere; ita nunc robustum pectus satagit verborum contumeliis saepius feriendo penetrare. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib: ut uidelicet ostendatur.
quia qd prauũ sapit. accidentis
stultitie. ñ autẽ condite sit nature.
labiis surs. Duob modis labiis delin¬
quimus. cũ aut iniusta dicimus. aut
iusta reticemus. Ntm si aliquando
& tacere culpa ñ esset: ꝓpħa ñ diceret.
Ue mͥ. quia tacin. Beatꝰ igitur iob in
cunctis que egit. labiis suis minime
peccauit: quia nec contra ferientem
suꝑba dixit. nec contra suadentem
recta reticuit. Nec loquens gͦ nec
tacens deliquit. qui & flagellanti
patri gr̃as reddidit: & male suadenti
contugi doctrine sapientiã mini¬
strauit. Quia enĩ seiuit. quid debe¬
ret dõ. & primo: scilicet patientiam
conditori. sapientiã conitigi: iccirco
& hanc redar guendo docuit. & illũ
gras agendo laudauit. Quis autem
nr̃m si unũ quoalibet uulnus tante
hutus ꝑcussionis acciperet. ñ mox
ab intimis ꝓstratus iaceret: Ecce stratꝰ¬
fuit foris uulnerib carnis. erectus
intrinsecus munimine ꝑmanet m̃tis:

Expanded text:
mulieribus, ut videlicet ostendatur mulieribus, ut videlicet ostendatur quia quod pravum sapit, accedentis stultitiae, non autem conditae sit naturae. labiis suis. » Duobus modis labiis delinquimus: cum vel injusta dicimus, aut justa reticemus. Nam si aliquando et tacere culpa non esset, propheta non diceret: « Vae mihi, quia tacui . Beatus igitur Job in cunctis quae egit, labiis suis minime peccavit; quia nec contra ferientem superba dixit, nec contra suadentem recta reticuit. Nec loquens ergo, nec tacens deliquit, quia et flagellanti patri gratias reddidit, et male suadenti conjugi doctrinae sapientiam ministravit. Quia enim scivit quid deberet Deo, quid proximo, scilicet patientiam Conditori, sapientiam conjugi: idcirco et hanc redarguendo docuit, et illum gratias agendo laudavit. Quis autem nostrum si unumquodlibet vulnus tantae percussionis acciperet, non mox ab intimis prostratus jaceret. Ecce stratus foris vulneribus carnis, erectus intrinsecus permanet munimine mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
die bonoꝵ ne immemor sis maloꝵ.
& in die maloꝵ ne miemor sis bo¬
noꝵ. Quisqͥs eñi dona ꝑcipit. sed do¬
noꝵ tempore nequaquã etiã flagella
ꝑtimeseit: in elatione ꝑ letitia corruit.
Quisquis autẽ flagellis atteritur. sed
flagelloꝵ tẽpore. nequaquã se ex doniᷤ
quo eũ contigit accepisse consolatur:
abstatu mentis omĩmoda desperatio¬
ne destruitur: Sic gͦ utraq iungen¬
da sunt: ut unti semꝑ ex altero ful¬
ciatur: quatinus & flagelli penam
memoria temꝑet doni: & doni leci¬
tiam mordeat suspicio ac formido
flagelli. Sc̃s igitur uir ut o̾pressã
mentẽ inter uulnera mulceat. in
flagellor dolorib blandim̃ta donor
pensat dicens. Si bona accepimus¬
S de manu dñi: mala quare ñ susti¬
n eamus. Ubi ae bene p̾mittit.
locuta es quasi una ex insipientib
mulieribus. Quia eñi sensus praue
mulieris. non autẽ sensus in uitio
est: nequaquã ait. locuta es quasi
una ex mulierib. sed ex ineptis

Expanded text:
die bonorum ne immemor sis malorum, die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Quisquis enim dona percipit, sed donorum tempore nequaquam etiam flagella pertimescit, in elatione per laetitiam corruit. Quisquis autem flagellis atteritur, sed flagellorum tempore nequaquam se ex donis, quae eum contigit accepisse, consolatur, ab statu mentis omnimoda desperatione destruitur. Sic ergo utraque jungenda sunt, ut unum semper ex altero fulciatur; quatenus et flagelli poenam memoria temperet doni, et doni laetitiam mordeat suspicio ac formido flagelli. Sanctus igitur vir, ut oppressam mentem inter vulnera mulceat, in flagellorum doloribus blandimenta donorum pensat, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Ubi et bene praemittit, Locuta es quasi una ex insipientibus mulieribus. Quia enim sensus pravae mulieris, non autem sexus in vitio est, nequaquam ait: Locuta es quasi una ex mulieribus, sed, ex ineptis
Abbreviated transcription (Latin):
mentis accenditur: Faciens pace̾ &
cũ dõ redditur. cũ hec que bene st̃
condita. sed non bene concupita. in
ea que nobis mala sunt flagella
uertuntur. Per culpã quippe. dõ
discordes extitimus. Dignũ gͦ est:
ut ad pacẽ illius ꝑ flagella redeamꝰ.
ut una queq res bene condita. nob̃
in dolorẽ uertitur. correcti mens
ad auctoris pacẽ humiliter refor¬
metur: Hȩc itaq flagella beatꝰ iob
mala nominat : quia salutis & tran¬
quillitatis bonũ qua ꝑturbatione
feriant pensat. Sed illud ualde in
eiꝰ uerbis intuendũ est: contra ꝑsua¬
sionẽ conuigis. quanta considerati¬
S onis arte se colligat dicens. Si bona
stiscepimus de manu dñi: mala
quare non sustineamus: Magna
quippe consolatio tribulationis est.
si cũ aduersa patimur: auctoris nr̃i
ad memoriã. dona reuocemus. Nec
frangit qđ ex dolore obiiat: si menti
citius hoc quod ex munere subleuat
occurrat. Hinc namq seriptũ est. In

Expanded text:
mentis acmentis accum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea, quae nobis mala sunt, flagella vertuntur. Per culpam quippe Deo discordes exstitimus; et ideo dignum est, ut ad pacem illius per flagella redeamus; ut cum unaquaeque res bene condita nobis in dolorem vertitur, correcti mens hominis ad actoris pacem humiliter reformetur. Haec itaque in flagella beatus Job mala nominat, quia salutis et tranquillitatis bonum, qua perturbatione feriant, pensat. Sed illud valde in ejus verbis intuendum est, contra persuasionem conjugis, quanta considerationis arte se colligat, dicens: « Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? » Magna quippe consolatio tribulationis est, si cum adversa patimur, actoris nostri dona ad memoriam revocamus. Nec frangit, quod ex dolore obviat, si menti citius hoc quod ex munere sublevat, occurrat. Hinc namque scriptum est: « In
Abbreviated transcription (Latin):
creans tenebras: faciens pacẽ & creans¬
mala. Neq. eñi mala que nulla sua
natura subsistunt a dñõ creantur.
sed creare se mala dñs indicat. cũ res
bene conditas nobis male agentibus
in flagellũ format: ut ea ipsa & ꝑ
dolorẽ quo feriunt delinquentib
mala sint. & ꝑ naturã qua existunt
bona. Unde & uenenũ mors quidẽ
est homi ͥ sed tamen uita serpenti.
Amore eñi p̃sentiũ. ab auctoris nr̃i
dilectione recessimus. & ꝑuersa menᷤ
dũ delectatione creature se subdidit.
a creatoris societate disiunxit. Ex his
gͦ ab auctore ferienda erat. que
errans auctori pͣposuerat. ut unde
homo culpã non timuit. suꝑb ad¬
mittere. inde penã corrigendus
inueniret. Et tanto citius resipisce¬
ret ad illa que ꝑdidit: quanto do¬
loris plena eẽ conspiceret que quesi¬
uit. Unde & benedicitur. E ormans
ltcẽ & creans tenebras: quia cũ ꝑ
flagella exterius doloris tenebrȩ
creantur: intus ꝑ eruditionẽ lux

Expanded text:
creans tenebras; faciens pacecreans tenebras; faciens pacemala : Neque enim mala quae nulla sua natura subsistunt a Domino creantur, sed creare se mala Dominus indicat cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam qua existunt, bona: unde et venenum mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus, et perversa mens, dum delectationi creaturae se subdidit, a Creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae errans auctori praeposuerat; ut unde homo culpam non timuit superbus admittere; inde poenam corrigendus inveniret; et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris plena esse conspicere, quae quaesivit. Unde et bene dicitur formans lucem, et creans tenebras, quia cum per flagella exterius doloris tenebrae creantur, intus per eruditionem lux
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ubiq hostis frangitur: ubiq su¬
peratur. Per cuncta tepͣtationũ ar¬
gumenta succubuit: qui & illud suũ
familiare solaciũ. etiã de muliere ami¬
sit. Inter hec igitur scmͣ uirũ intue¬
ri libet. foris reb uacuũ. intrinsecꝰ
dõ plenũ. Paulus cũ in seipso diuiti¬
as sapientiȩ internę conspiceret. seq
ipsũ exterius eẽ corruptibile corpꝰ
uideret: ait. Habemus thesaurum
istũ in uasis fictilibus. Sece in beato
iob uas fictile scissuras ulcerũ exteriꝰ
sensit: sed hic thesaurus interus
integer mansit. Foras eñi ꝑ uulnera
crepuit: sed indeficienter interius
nascens thesaurus sapientie ꝑ uerba
scẽ erciditionis emanauit dicens. Si
bona accepimus de manu dm̃: mala
quare non sustineamus: Bona scilicet
dona dĩ. uel temporalia uel eterna:
mala autẽ flagella p̾sentia appellans.
De quib ꝑ. ꝓphetam dñs dicit. Ego añs
& non est alter. formans lucem &

Expanded text:
Ecce ubique hostis frangitur, ubique suEcce ubique hostis frangitur, ubique superatur, per cuncta tentationum argumenta succubuit, quia et illud suum familiare solatium etiam de muliere amisit. Inter haec igitur sanctum virum intueri libet, foras rebus vacuum, intrinsecus Deo plenum. Paulus cum in seipso divitias sapientiae internae conspiceret, seque ipsum exterius esse corruptibile corpus videret, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Ecce in beato Job vas fictile scissuras ulcerum exterius sensit; sed hic thesaurus interius integer mansit. Foras enim per vulnera crepuit, sed indeficienter interius nascens thesaurus sapientiae per verba sanctae eruditionis emanavit, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? bona scilicet, dona Dei vel temporalia vel aeterna; mala autem, flagella praesentia appellans, de quibus per prophetam Dominus dicit: Ego Dominus, et non est alter, formans lucem, et
Abbreviated transcription (Latin):
extremũ ꝑcussit & corpus. ded qͥa
uulnerib carnis ad mentis uulnus¬
ꝑuenire non ualuit. etiã contunctȩ
mulieris linguã quesunt. Quia eñi¬
aꝑto certamine suꝑari se doluit.
de ore coniugis iaculũ quasi de in¬
sidiis intorsit: que ꝓfecta diceret.
adhuc ꝑmanes in simplicitate tua:
Benedic dõ & morere. Ecce tepͣtan¬
do omĩa abstulit. ecce tepͣtando
mulierẽ reliquit. Et scõ uiro callide
cuncta diripuit: sed ualde callidiꝰ
adiutricẽ suã mulierẽ reseruauit.
quȩ dicat. Adhuc ꝑmanes in simpli¬
eua repetit. Nam quid est dicere
simplicitatẽ desere: nisi obedientiã
uetitũ comedendo contep̾ne: Et
quid est dicere benedic dõ & morere:
nisi trandendo p̾ceptũ ultra quã es
conditus uiue: Sed adam nr̃ fortis
in sterquilinio iacuit: qui in paradi.¬
so quondã debilis stetit. Nam ilico.
ad male suadentis uerba respondit
bus locuta es. Si bona accepimus de
manu dñi: mala quare ñ sustineamꝰ:¬

Expanded text:
extremum percussit et corpus. Sed quia extremum percussit et corpus. Sed quia vulneribpervenire non valuit, etiam conjunctae mulieris linguam quaesivit, et quia apaperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum quasi de insidiis intorsit, quae profecto diceret: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Ecce tentando omnia abstulit, ecce tentando mulierem reliquit, et sancto viro callide cuncta diripuit; sed valde callidius adjutricem suam mulierem reservavit, quae dicat: Adhuc permanes in simpliEva repetit. Nam quid est dicere: Simplicitatem desere, nisi: Obedientiam, vetitum comedendo, contemne? Et quid est dicere: Benedic Deo, et morere, nisi: Transcendendo praeceptum, ultra quam es conditus, vive? Sed Adam noster fortis in sterquilinio jacuit, qui in paradiso quondam debilis stetit. Nam illico ad male suadentis verba respondit,bus locuta es. Si bona accipimus de manu Domini, mala quare non sustineam
Abbreviated transcription (Latin):
: suo custodiat: & in om̃i fr̃e suo non
habeat fiduciã. Hinc rursũ scriptũ
est. In imici hominis domestici eius.
Callidus nãq aduersartus cũ abonoꝵ
cordib repelli se conspicit. eos qui ab
ulis ualde diliguntur. exquirit: &
ꝑeoꝵ uerba blandiens loquitur.
qui plus cęteris amantur: ut dum
uis amoris cor ꝑforat. facile ꝑsua¬
sionis eiꝰ glidius ad intimȩ rectitu¬
dinis munimina irrumꝑat. Post
dampna igitur rerũ. post funera
pignoꝵ. post uulnera scissurasq mẽ
corrũpere. Uerba eñi post uulne¬
ra intulit: ut nimirũ cũ us doloris
in grauesceret. facile ꝑsuasionis sug
subtiliter tep̃tationis eiꝰ ordinẽ per¬
pendimus: qua calliditate seuiat
inuenimus. Mouit namq prius
dampna substantiȩ: que & extra
naturã ꝓfecto essent. & extra corpꝰ.
Subtraxit filios. qđ iam quidẽ extra
naturã ñ esset. sed tamen adhuc ali¬
quatenus extra ꝓpriũ corpus. ad

Expanded text:
 suo custodiat, et in omni fratre suo non  suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus . Callidus namque adversarius, cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit; et per eorum verba blandiens loquitur, qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque memcorrumpere. Verba enim post vulnera intulit, ut nimirum cum vis doloris ingravesceret, facile persuasionis suggsubtiliter tentationis ejus ordinem perpendimus, qua calliditate saeviat invenimus. Movit namque prius damna substantiae, quae et extra naturam profecto essent, et extra corpus. Subtraxit filios, quod jam quidem extra naturam non esset, sed tamen adhuc aliquatenus extra proprium corpus. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
sura restringeret: cũ ꝓfecto & de
ipso primo lapsu humani gene¬
ris nosset. Qđ docere mulier recta
pientiȩ ȩtmtate separauit. Antiquũ
itaq hostis ab adam insterquilinio
ꝑdidit. qui adam in paradẏ so suꝑauit:
atq adiutricẽ suã mulierẽ dũ ad
uerba male ꝑsuasionis accendit. ad
doctrinã scẽ eruditionis misit: &
quȩ excitata fuerat ut ꝑderet. eru¬
dita est ne periret. Sic sic a nr̃is uiriᷤ
fortib hostis ꝑcutitur: ut sua ei etiã
tela rapiantur. Unde enͣi exaggerare
estimat se dolorẽ uulneris: inde ei
contra semetipsũ sliggerte arma
picere: qđ̃ antiquus aduersarius ñ
solũ ꝑsẽmet ipsũ. sed ꝑ eos etiã qui
nobis adherent. statũ satagit nr̃e
mentis inelinare. Cũ eñi cor nr̃m
sua ꝑsuasione ñ subruit: ad hoc nimi¬
rum ꝑ linguas adherentiũ repit.
Hine eñi seriptũ est. A filiis tuis caue.
&e a domesticis tuis attende. Hinc ꝑ
I ꝓphetam dr̾. Unusquisq se apximo¬

Expanded text:
sura restringeret, cum profecto et de sura restringeret, cum profecto et de ipso primo lapsu humani generis nosset quod docere mulier recta pientiae aeternitate separavit. Antiquus itaque hostis ab Adam in sterquilinio perdidit, qui Adam in paradiso superavit; atque adjutricem suam mulierem dum ad verba malae persuasionis accendit, ad doctrinam sanctae eruditionis misit; et quae excitata fuerat ut perderet, erudita est ne periret. Sic sic a nostris viris fortibus hostis percutitur, ut sua ei etiam tela rapiantur. Unde enim se exaggerare aestimat dolorem vulneris, inde eis contra semetipsum suggerit arma tici ejus . Antiquus adversarius non solum per semetipsum, sed per eos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende . Hinc per prophetam dicitur: Unusquisque se a proximo
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ꝑ exbibitam laudẽ conditoris
inuidit: callide cogitans pensat. qđ
contra se athleta dĩ unde premitur:
inde subleuatur: uictusq ad subtilia
& quia seit quomͦ adam decipi so¬
leat. ad euam recurrit. Beatũ eñi
iob inter tot rerũ dampna. inter
tot ꝑcussionũ uulnera: quasi in
quadã uirtutũ arce stare inuictũ
uidit. In alto quippe mentẽ fixerat:
& iccireo hanc hostiles insidiȩ irrũ¬
pere ñ ualebant. Queritur gͦ ab
aduersario: in hac arce munitissima.
quib gradib ascendatur. Uicina ẽ
autẽ. uiro mulier: atq subiuncta.
Cor igitur mulieris tenuit: & qͦsi
sealam qua ad cor uiri ascendere
potuisset inuenit. Occupauit an¬
mũ coniugis: scalam mariti. Sed̃
nichil hac arte p̃ualuit. quia sc̃s
uir subiectam sibi muliere̾. & non
p̃positam attendit. Et recta loquenᷤ
docuit: quã serpens ut ꝑuersa lo¬
queretur: instigauit. Dignũ quippe
erat ut fluxam mentẽ uirilis cen¬

Expanded text:
fieri per exhibitam laudem conditoris fieri per exhibitam laudem conditoris invidit; callide cogitans pensat quod contra se athleta Dei unde premitur, inde sublevatur, victusque ad subtilia et quia scit quomodo Adam decipi soleat, ad Evam recurrit. 78 Beatum enim Job inter tot rerum damna, inter tot percussionum vulnera, quasi in quadam virtutum arce stare invictum vidit. In alto quippe mentem fixerat; et idcirco hanc hostiles insidiae irrumpere non valebant. Quaeritur ergo ab adversario in hanc arcem munitissimam quibus gradibus ascendatur. Vicina est autem viro mulier atque subjuncta. Cor igitur mulieris tenuit, et quasi scalam, qua ad cor viri ascendere potuisset invenit. Occupavit animum conjugis, scalam mariti. Sed nihil hac arte praevaluit, quia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; et recta loquens docuit, quam serpens, ut perversa loqueretur, instigavit. Dignum quippe erat ut fluxam mentem virilis cen
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ patet. qmͣ iccirco sic eos pͣmit
in infimis. quia uidet quomͦ remu¬
neret in sũmis: & foras usq ad des¬
pecta deicit. quia intus usq ad in cõ¬
prehensibilia ꝑducit : Hinc gͦ unus¬
quisq colligat. quid illic sint passuri
quos repbat: si hic sic cruciat quos
amat. Aut quomͦ feriantur: qui in
iudicio arguendi sunt: si sic eoꝵ uita
premitur: qui ipso iudice teste lau¬
uxor sua. Adhuc tu ꝑmanes in sim¬
plicitate tua: Benedic dõ & morere.
Antiquus hostis humanũ genus duob
modis tep̾tare consueuit: ut uidelicet
corda stantiũ. aut tribulationib fran¬
gat: aut ꝑsuasionib molliat. In utrisq¬
gͦ contra beatũ iob se uehementer
exercuit. Nam prtus patrifamilias
intulit dampna rerũ. orbauit patrẽ
morte filioꝵ: ꝑcussit in columẽ pu¬
tredine uulnerũ. Sed quia putres¬
centẽ foras. sanũ adhuc interius
stare conspetit: & quẽ exterius nu¬
dum reddidit. bunc interius ditiorẽ

Expanded text:
fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit. Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; aut quomodo ferientur qui in judicio arguendi sunt, si sic eorum vita premitur, qui ipso judice teste lauuxor sua. Adhuc tu permanes in simplicitate tua. Benedic Deo, morere. - Antiquus hostis humanum genus duobus modis tentare consuevit. Ut videlicet corda stantium aut tribulationibus frangat, aut persuasionibergo contra beatum Job se vehementer exercuit. Nam prius patrifamilias intulit damna rerum, orbavit patrem morte filiorum, percussit incolumem putredine vulnerum. Sed quia putrescentem foras, sanum adhuc interius stare conspexit; et quem exterius nudum reddidit, hunc interius ditiorem
Abbreviated transcription (Latin):
inter natos mulierũ maior. nemo
stir rexit. ille sic ꝓpħa ut plus esset¬
etiam quã ꝓpheta: ab iniquis in
carcere̾ mittitur. & ꝓ puellȩ saltatu
capite truncatur: & uir tante seue¬
ritatis ꝓ risu turpiũ moritur:
Numquidnã credimus aliquid fuisse:
qd̃ in eiꝰ uita illa sic despecta mors
tegeret: Sed quando ille uel in cibo
peccauit. qui locustas solũmͦ & mel
siluestre edit: Quid dõ uel de quali
tate sui tegminis deliquit. qui de¬
cameloꝵ pilis corpus oꝑuit: Quid
de contersatione sua offendere potu¬
it. qui de beremo ñ recessit: Quis
illũ loquacitatis reatus polluit. qui
disiunctus longe ab hominib fuit :
Quando illũ uel silentu culpa attigit:
qui ad se uenientes tam uehementer
Sincrepauit dicens. genimina uipera¬
rũ. quis uobis demonstrabit fugere
Quid est qdđ iohannes dĩ uoce laudat᷑.
& tamen ꝓ temulente uerbis in
hoc scło despicit. quos sic uebem̃t᷑
ante scła elegit: nisi boc qđ pietati

Expanded text:
inter natos mulierum major nemo inter natos mulierum major nemo surrexit; ille sic propheta, ut plus etiam quam propheta , ab iniquis in carcerem mittitur, et pro puellae saltatu, capite truncatur, et vir tantae severitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus aliquid fuisse, quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit, qui locustas solummodo et mel silvestre comedit? Quid Deo vel de qualitate sui tegminis deliquit qui camelorum pilis corpus operuit? Quid de conversatione sua offendere potuit qui de eremo non recessit? Quis illum loquacitatis reatus polluat qui disjunctus longe ab hominibus fuit? Quando illum vel silentii culpa attigit qui ad se venientes tam vehementer increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis demonstravit vobis fugere Quid est, quod Joannes Dei voce laudatur, et tamen pro temulenti verbis in hoc saeculo despicit, quos sic sublimiter ante saecula elegit: nisi hoc, quod pietati
Abbreviated transcription (Latin):
dum obliuiscentes. om̃tmͦ ñ attendt᷑.
Beatus autẽ iob ut considerationem
fragilitatis sue. etiam ex circu̾̃stantib
terra quȩ pene ubiq munda rep¬
peritur: sed insterquilinio sedisse
describitur: In sterquilinio ponebat
corpus: ut etiam ex loci fetore caꝑet.
qđ festine corpus ad fetorẽ rediret.
Sed ecce cũ beatus iob tot rerũ dap̾na
sustinet. de tot funerib pignoꝵ ꝑ
cussus dolet. tot uulnera tolerat.
dũ decurrentẽ saniem testa radit.
dum ꝑputredinẽ defluens in sterqͥ¬
linio residet: intueri libet. qͥd est qđ̃
om̃ps ds. quos tam sibi caros in et̃nũ
conspicit. tam uehementer quasi de
spiciens asfligit. Ecce autẽ dũ beati
iob uulnera cruciatusq considero.
repente mentis oculos ad iohannem
reduco: & ñ sine grauissima ammira¬
tione ꝑpendo. qđ ille ꝓphetiȩ spũ
intra matris uterũ impletiis. atq
ut ita dixerim priusquã nasceretur
renatus. ille amicus fponsi. ille quo

Expanded text:
dum obliviscentes omnimodo non attendunt. dum obliviscentes omnimodo non attendunt. Beatus autem Job, ut considerationem fragilitatis suae etiam ex circumstantiis terra quae poene ubique munda reperitur, sed in sterquilinio sedisse describitur. In sterquilinio ponebat corpus, ut etiam ex loci fetore caperet, quod festine corpus ad fetorem rediret. Sed ecce cum beatus Job tot rerum damna sustinet, tot funeribus pignorum percussus dolet, tot vulnera tolerat; dum decurrentem saniem testa radit, dum per putredinem defluit, in sterquilinio residet; intueri libet quid est quod omnipotens Deus quos tam sibi charos in aeternum conspicit, tam vehespiciens affligit. Ecce autem dum beati Job vulnera cruciatusque considero, repente mentis oculos ad Joannem reduco, et non sine gravissima admiratione perpendo, quod ille prophetiae spiritu intra matris uterum impletus, atque, ut ita dixerim, priusquam nasceretur, renatus: ille amicus sponsi, ille, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nisi exluto conficitur: Quid uͦ est
sanies corporis. nisi lutũ: Saniem
gͦ radere testa ꝑhibetur: ac si aꝑte
diceretur. Luto tergebat lutũ. Pensa¬
bat quippe uir sc̃s unde sup̃tum
fuerat qđ gestabat: & fragmento
debat. Quo facto patenter ostendit᷑.
corpus suũ quomͦ sibi sanũ subdi¬
dit: qđ & ꝑcussũ sic despiciens eu¬
rauit. quã ille molliciem sane suȩ
carni concessit: qui non uestem. ñ
digitos. sed testam etiã uulneribus
amouit: Testa gͦ radebat saniem: ut
semet ipsũ & in fragm̃to considerans.
etiã de extersione uulneris. sumeret
curã mentis. Quia uero sepe ꝑ ea
que circa corpus sunt animus in¬
flatur: & ꝑ hoc qđ erga nos agitur:
fragilitas nr̃i corporis ab oculis cor¬
dis amouetur: sicut non nulli secu¬
lares cũ temporalib dignitatibus
dũ multoꝵ obsequia sibi suppetere
ad uotũ uident. fragilitatẽ suã intu¬
eri negligunt: & uas qđ gestant
fictile quã sit uelociter conteren¬

Expanded text:
nisi ex luto conficitur? Quid vero est sanies corporis, nisi lutum? Saniem ergo testa radere perhibetur. Ac si aperte diceretur: Luto tergebat lutum. Pensabat quippe vir sanctus unde sumptum fuerat quod gestabat; et fragmento debat. Quo facto patenter ostenditur corpus suum quomodo sibi sanum subdidit, quod et percussum sic despiciens curavit; quam ille mollitiem sane suae carni concessit, qui non vestem, non digitos, sed testam vulneribus admovit. Testa ergo radebat saniem, ut semetipsum, et in fragmento considerans etiam de extersione vulneris curam sumeret mentis. Quia vero saepe per ea quae circa corpus sunt, animus inflammatur, et per hoc quod erga nos agitur, fragilitas nostri corporis ab oculis cordis amovetur; sicut nonnulli saeculares cum temporalibus dum multorum obsequia sibi suppetere ad votum vident, fragilitatem suam intueri negligunt, et vas quod gestant fictile, quam sit velociter conteren
Abbreviated transcription (Latin):
grã diriuatur extollunt. Cumq
uerbo aliena oꝑa diluunt. quasi ex
bono itinere puluereͣ male cogita.¬
tionis sumunt. Quid ergo fuit post
predicationẽ pedes discipłoꝵ lauare :
nisi post predicationis głam cogita¬
tionũ puluerẽ tergere. gressusq
cordis ab interna elatione mundare :
tione sua ignorantiã nrãm suscipi¬
ens. atq dum suscipit docens: non

Expanded text:
gratia derivatur, extollunt; cumque gratia derivatur, extollunt; cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. Quid ergo fuit post praedicationem pedes discipulorum lavare, nisi post praedicationis gloriam, cogitationum pulverem tergere, gressusquecordis ab interna elatione mundare? Ntipso ignorantiam nostram suscipiens, atque dum suscipit, docens; non
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: quia dũ scm̃ spm̃ qui ex se ꝓcedit
discipłoꝵ cordib tribuit: quicquid
culpe messe potuit. emundauit.
Recte quoq ad offerenda holocausta
diluculo consurgere ꝑhibetur: quia
ꝑ hoc qđ̃ ꝓ nobis intercessionis suȩ
petitionẽ obtulit discussa erroris
nocte humanȩ mentis tenebras illu.¬
strauit: ne quo peccati contagio ex
ipsa predicationis gr̃a mens in oc¬
culto polluatur: ne sibi quȩ agit
tribuat: ne sibi tribuendo quȩ age¬
bat amtitat. Unde recte subiungit᷑.¬
met: & benedixerint dõ in cordibus
furs. Dõ quippe benedicere est. id est
maledicere. de ciꝰ munere sibi głam
prebtre. Unde recte scĩs apłis post
predicationẽ dñs pedes lauit: ut
uidelicet aꝑte monstraret. quia
plerũq. & in bono oꝑe peccati puluis
contrabitur. & inde inquinantur
uestigia loquentiũ: unde audien¬
tiũ corda mundantur. Nam sepe
nonnulli dũ exhortationis uerba
faciunt: quãlibet tenuiter sese in¬
trinsecus quia ꝑ eos purgationis

Expanded text:
qui a se procedit, discipulorum cordibus tribuit, quidquid culpae inesse potuit, emundavit. Recteque ad offerenda holocausta diluculo consurgere perhibetur; quia per hoc quod pro nobis intercessionis suae petitionem obtulit, discussa erroris nocte, humanae mentis tenebras illustravit; ne quo peccati contagio, ex ipsa praedicationis gratia, mens in occulto polluatur; ne sibi quae agit tribuat; ne sibi tribuendo quae agebat, amittat. Unde recte subjungiturmei, et benedixerint Deo in cordibus suis. » Deo quippe benedicere est, id est maledicere, de ejus munere sibi gloriam praebere. Unde recte sanctis apostolis post praedicationem Dominus pedes lavit ; ut videlicet aperte monstraret quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur, et inde inquinantur vestigia loquentium, unde audientium corda mundantur. Nam saepe nonnulli dum exhortationis verba faciunt, quamlibet tenuiter, sese intrinsecus, quia per eos purgationis
Abbreviated transcription (Latin):
cebant: quatinus eoꝵ mentes & mag¬
na ꝑ contẽplationẽ disserentes pasce¬
rent. & parua ꝑ hystoriam tradentes
Snutrirent. Sequitur. Cũq. in orbem¬
Stransissent dies conuiuii. mittebat ad
Seos iob. & scĩficabat eos. Consurgensq
diluculo: offerebat holo causta ꝑsinguloᷤ.
In orbem dies conuiuiii transeunt:
cũ predicationũ ministeria pagunt᷑.
ꝑcractisq conunins. holo caustũ iob ꝓ
filus obtulit: quia ꝓ apłis de predica

Expanded text:
cebant, quatenus eorum mentes, et magcebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nutrirent. Sequitur: CAPUT XXII  Vetransissent dies convivii, mittebat ad eos Job, et sanctificabat eos. Consurgensque diluculo offerebat holocausta per singulos. » In orbem dies convivii transeunt, cum praedicationum ministeria peraguntur. Peractisque conviviis, holocaustum Job pro fi
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriȩ aꝑta sentire. Et icerreo iu¬
asserit: quia bi qui p̾esse uidebant᷑.
dũ totos se exteriori intelligentiȩ
dederant: qđ de intimis discutiendo¬
manderent. non habebant. Quia uͦ
sublimiorib ab interno intellectu ca¬
dentib paruuloꝵ intelligentia & in
exteriorib exsiccatur: recte illic adiun¬
gitur. Multitudo eiꝰ siti exaruit. Acsi
S aꝑte diceret. Dũ uulgus uite suȩ stu¬
dium deserit: iam nec fluenta hysto¬
riȩ exquirit. Et occulta mandata
testantur: qui reꝓbanti se iudici con¬
querentes dicunt. Manducauimus &
Sbibimus coram te. Quod aꝑte expo¬
nendo subugunt: & in plateis nrͣis
docuisti. Quia ergo sacra eloquia in
locis obscuriorib exponendo fran¬
guntur. in locis uero aꝑtiorib ita
ut inuenta fuerint potantur: dicat᷑
recte. Mittentes uocabant tres soro¬
Ires suas: ut comederent & biberent
cũ eis. Acsi aꝑte diceretur. Infirmos
quosq blanda ad se ꝑsuasione dedu¬

Expanded text:
historiae aperta sentire. Et idcirco Juhistoriae aperta sentire. Et idcirco Juasserit; quia, ii qui praeesse videbantur, dum totos se exteriori intelligentiae dederant, qmanderent non habebant. Quia vero sublimioribus ab interno intellectu cadentibus, parvulorum intelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte illic adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret: dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exquirit. Et occulta sacri else testantur, qui reprobanti se judici conquerentes dicunt: Manducavimus et bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione dedu
Abbreviated transcription (Latin):
derent & biberent cũ eis. Seriptu¬
ra enim sacra aliquando nobis cib¬
est. aliquando potus. Cibus est in
locis obscurioribus: quia quasi ex¬
ponendo frangitur. & mandendo
gluttitur. Potus uͦ est in locis aꝑtio¬
ribus: quia ita sorbetur ficut inue¬
nitur. Cibum uidit ꝓpħa scripturã
sacram. qui exponendo frangeretur
cum diceret. Paruuli petierunt panẽ.
& non erat qui frangeret eis: id est
infirmi quiq seripturȩ sacre ualenti.¬
ores sententias petierunt exponen¬
do coͣminui: sed qui exponere de¬
beat non ualet inueniri. Potũ uidit
seripturã sacrã ꝓpheta: cũ diceret.
Oms sitientes uenite ad aquas. Si
potus aꝑta mandata non essent.
ꝑ semetipsam ueritas non clamaret.
Si quis sitit: ueniat ad me &e bibat.
Quasi cibũ ac potũ uidit ꝓpheta iu¬
deȩ defuisse: cũ diceret. Nobiles eiꝰ
interierunt fame. & multitudo eiꝰ
Ositi exaruit. Paucoꝵ quippe ẽ fortia
& occulta cognoscere. multoꝵ uero

Expanded text:
derent et biberent cum eis. Scriptuderent et biberent cum eis. Scriptura enim sacra aliquando nobis est cibus, aliquando potus. Cibus est in locis obscurioribus, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut invenitur. Cibum vidit propheta Scripturam sacram, qui exponendo frangeretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id est, infirmi quique Scripturae sacrae valentiores sententias petierunt exponendo comminui; sed qui exponere debeat non valet inveniri. Potum vidit Scripturam sacram propheta, cum diceret: Omnes sitientes venite ad aquas . Si potus aperta mandata non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: Si quis sitit, veniat ad me et bibat . Quasi cibum et potum vidit propheta Judaeae defuisse, cum diceret: Nobiles ejus interierunt fame, et multitudo ejus siti exaruit . Paucorum quippe est fortia et occulta 27 cognoscere; multorum vero,
Abbreviated transcription (Latin):
cordis est: intellectus non in merito
dies uocatur. Unde & ꝑ paulũ drͣ.
Alius iudicat diem inter diem. alius
iudicat omnẽ diem. Acsi aꝑte dicat.
Alius quȩdam nonnullis int̾missis
intelligit: alius uͦ omĩa ad intellec¬
tum possibitia. ita ut sunt uidenda
cognoscit. Unusquisq gͦ filius in die
suo conututũ exhibet: quia sc̃s qͥsq
predicator iuxta mensurã illumina.¬
tȩ intelligentiȩ. mentes audientrũ
epulis ueritatis pascit. In die suo
paulus conitiuiũ fecerat: cũ dicebat.
Beatiores erunt: si sic ꝑmanserint.
quẽq admonebat cogitare cũ dice¬
ret: unusquisq in suo sensu abun¬
aet. Sequitur. Et mittentes uocabant¬
I tres sorores suas: ut comederent &
Sbiberent cũ eis. Sorores filii ad con¬
uiuiũ uocant: quia infirmis audi¬
torib scĩ apłi refectionis suꝑnę
gaudia prȩdicant: eoꝵq mentes
quia aueritatis pabulo ieiunas as¬
piciunt. diuini eloquii pabulis pas

Expanded text:
cordis est, intelcordis est, inteldies vocatur. Unde et per Paulum dicitur: Alius judicat diem inter diem, alius judicat omnem diem . Ac si aperte dicat: Alius quaedam nonnullis intermissis intelligit, alius vero omnia intellectu possibilia ita ut sunt videnda cognoscit. Unusquisque ergo filius in die suo convivium exhibet, quia sanctus quisque praedicator juxta mensuram illuminatepulis veritatis pascit. In die suo beatus Paulus convivium fecerat, cum dicebat: « Beatiores erunt, si sic permanserint, quemque admonebat cogitare cum diceret: « Unusquisque in suo sensu abundet . » Sequitur: « Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. » Sorores filii ad convivium vocant, quia infirmis auditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant, eorumque mentes, quia a veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini eloquii epulis pasc
Abbreviated transcription (Latin):
magnus inter om̃s orientales. Acsi
aꝑte diceretur: Om̃s qui in fide dõ
nascuntur suꝑat: quia non ut ce-¬
teros adoptio. sed natura illũ diui¬
nitatis exaltat: qui & si humanita.¬
te cęteris apparuit similis: diuini¬
tate tamen mansit supra om̃ia sin¬
uiuia ꝑ domos ibant: cũ p̃dicatores
apłi in diuersis mundi regionibus
uirtutũ ȩpulas audientib quasi
edentib ministrabant. Unde & eis¬
dem filiis de esurientib plebibus
ar᷑. Date illis uos manducare. Et rur.¬
sum. Dimittere eos ieiunos nolo. ne¬
: deficiant in uia: id est in predicatio¬
ne ur̃a uerbũ consolationis accipiant.
ne aueritatis pabulo ieiuni rema¬
nentes. in huius uitȩ labore succũ¬
bant. Hinc rursũ eisdem filiis dicit᷑.
Operamini non cibũ qui perit: sed
qui ꝑmanet in uitam ȩt̃nam. Quȩ
conuiuia quomͦ exhiberentur ad
iungitur: cũ ꝓtinus subinfertur:
Unusquisq in die suo. Si ignoran¬
tiȩ obscuritas sine dubitatione nox

Expanded text:
magnus inter omnes Orientales. Ac si magnus inter omnes Orientales. Ac si aperte diceretur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis exaltat; qui etsi humanitate caeteris apparuit similis, divinitate tamen mansit super omnia sinvivia per domos ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus virtutum epulas audientibus quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via. Id est, in praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Hinc rursum eisdem filiis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Quae convivia quomodo exhiberejungitur, cum protinus subinfertur: « Unusquisque in die suo. » Si ignorantiae obscuritas sine dubitatione nox
Abbreviated transcription (Latin):
requiẽ ꝓ electoꝵ parte iudea genti¬
litasq colligitur: recte quingenta
iuga boum. & quingentȩ asinȩ ha¬
beri ꝑhibenttr. Sequitur. Ac familia
anmaliũ multitudo describitur. &
familia in extremo memoratur.: nisi
quod ad cognitionẽ fidei. prius stulta
mundi collecta sunt: ut post eiꝰ etiam
carnẽ. non multi potentes. ñ multi
nobiles: sed quȩ stulta sunt mundi
elegit ds. ut confundat sapientes.
Ipsa namq sc̃ẽ eccłȩ principia lutera¬
rum ꝑhibentur ignara: ut uidelicet
cunctis in predicatorib suis redẽptor
ostenderet. qđ ad uitam credentes
popłos non sermo sed causa suaderet.
inter om̃s orientales. Quod redẽp̃.
tor nrͣ oriens dicitur: ꝓpheta testan¬
te ꝑhibetur qui ait. Ecce uir: oriens
nomen eius. Om̃s ergo qui in hunc
orientẽ fide consistunt: recte orien¬
tales uocantur. Sed quia om̃s homi¬
nes. tantũmodo homines. ipse autẽ
oriens dsͣ & homo recte dicitur. erat

Expanded text:
requiem pro electorum parte Judaea gentirequiem pro electorum parte Judaea gentilitasque colligitur, recte quingenta juga boum, et quingentae asinae haberi perhibentur. Sequitur: CAPUT XVIII animalium multitudo describitur, et familia in extremo memoratur: nisi quod ad cognitionem fidei prius stulta mundi collecarnem, non multi potentes, non multi nobiles, sed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Ipsa namque sanctae Ecclesiae principia litterarum perhibentur ignara, ut videlicet cunctis praedicatoribus suis redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo sed causa suaderet. inter omnes Orientales . Quod Redemptor noster Oriens dicitur, Propheta testante perhibetur, qui ait: Ecce vir Oriens nomen ejus . Omnes ergo, qui in hoc oriente fide consistunt, recte Orientales vocantur; sed quia omnes 766 homines tantummodo homines; ipse autem Oriens Deus et homo, recte dicitur: Erat
Abbreviated transcription (Latin):
& ego uos reficiam. Tollite iugum
mneũ suꝑ uos: & discite ame quia
mitis sũ & humilis corde. Quod gͦ
in euangłio bene laborantib reqͥes
ꝓmittitur: hoc est. qđ hic iuga bou̾
quingenta memorantur: quia qui
dũ ad requiem ꝑueni re deside.¬
rant. cuncta mandatoꝵ onera liben¬
ter portant. Unde bene qđ hanc re¬
quiem popłs gentilis appeter et: iacob
requiẽ qđ esset bona. & terrã quod
bare est prestolato mundi fine requi¬
escere: nichilq de his que nunc in
medio uersantur quęrere. sed ulti¬
ma desiderare. Et fortis asinus re¬
quiem ac terram optimã uidet: cũ
simplex gentilitas ideirco se ad robur¬
boni oꝑis crigit. quia ad eternę uitȩ
patriam tendit. Quȩ & ad portandũ¬
onus humerũ apponit: quia cons.¬
pecta suꝑna requie. pͣceptis etiam
grauib in oꝑatione se subicit: & qͥc¬
quid intolerabile pusillanimitas as¬
serit. hoo ei leue ac facile spes remu¬
nerationis ostendit. Quia gͥ ad ȩt̃nã

Expanded text:
ficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quod ergo in Evangelio bene laborantibus requies promittitur, hoc est quod hic juga boum quingenta memorantur: quia qui dum ad requiem pervenire desiderant, cuncta mandatorum onera libenter portant. Unde bene, quod hanc requiem populus gentilis appeteret, Jacob frequiem quod esbare, est praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his, quae nunc in medio versantur, quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis asinus requiem ac terram optimam videt, cum simplex gentilitas idboni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Quae et ad portandum humerum supponit, quia conspecta superna requie, praegravibus in operatione se subjicit, et quidquid intolerabile pusillanimitas asserit, hoc ei leve ac facile spes remunerationis ostendit. Quia ergo ad aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
ad ysaac ueniens dorso cameli dedu¬
citur: quia ad xp̃m ex gentilitate
ȩccła ꝓperans. in tortis uiciosisq uitȩ
ueteris conuersationib inuenitur.
Quȩ ysaac uiso descendit: quia dño
cognito uicia sua gentilitas deseruit.
& ab elatione celsitudinis ua humi¬
litatis petiit. Quȩ & uerecundata
pallio uelatur: quia coram illo ex
ante acta uita confunditur. Unde
& ꝑ apłm eisdem gentib dicitur:
Quẽ ergo fructũ habuistis tunc¬
S in illis: in quib nunc erubescitis:
Quia igitur ꝑ oues. hebreos apascuiᷤ
legis ad fidem uenientes accipimꝰ.
nil obstat. ut ꝑcamelos. tortos mo¬
ribus atq onustos. idoloꝵ cultib
gentiliũ popłos sentiamus. Quia
enͣi ex semetipsis sibi inuenerunt.
deos quos colerent: quasi asemet¬
ipsis eis onus in dorso excreuerat.
los quia cõmune est animal. sama¬
ritanoꝵ uita signari. Cameli nãq
ruminant. sed nequaquã ungulã
findunt. Samaritam quoq quasi

Expanded text:
ad Isaac veniens , dorso cameli deduad Isaac veniens , dorso cameli deducitur; quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans, in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae, Isaac viso, descendit; quia Domino cognito, vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quae et verecundata pallio velatur, quia coram illo ex anteacta vita confunditur. Unde et per Apostolum eisdem gentibus dicitur: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis? Quia igitur per oves, 24 Hebraeos a pascuis legis ad fidem venientes accipimus, nihil obstat ut per camelos, tortos moribus, atque onustos idolorum cultibus, gentilium populos sentiamus. Quia enim ex semetipsis sibi invenerunt deos quos colerent, quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat, los, quia communia sunt animalia, Samaritanorum vita signari. Cameli namque ruminant, sed nequaquam ungulam findunt. Samaritani quoque quasi