comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas. ex infirmitate
mors. Ecce frẽs dyabolus
phisicam docet. ecce medicuᷤ
factus ẽ. de complexionibus
loquitur: infirmitates diu̾¬
sas si teneatur religio. gene¬
rari predicat. S quare hoc:
Non ut mederi uelit. sed ut
occidere possit. Non ut egritu¬
dinem curet: s ut securius
inferat mortem. Hidet. ex
subtractione cborum. luxu¬
rie uires posse minui: et ideo
nõ tardari minatur egritu¬
dinem. Timet otium ꝑire. et
sompnolentiam destrui: et
ideo labous intolerantiam. ⁊
ꝓtensa uigiliaꝵ spatia p̾ten-¬
dit. Credit ex pauꝑtate humi-¬
nim ut ait b̃s gregoriuan
bonis mentib solet ẽẽ custos
replicare claustralib nõ desi¬
nit: hec plurib de renuntiatõ¬
ne mundi cogitantib ante-¬
ponit. O calliditas antiqui
hostis. oingenium sine sapi¬
entia. s non sine malitia. ab¬
stinentiam ⁊ ieumium. ⁊ cet̾a
que suꝑius diximus. damp¬
nat: ⁊ ꝑ ista naturam carnis
tura suffocatur. uel excedit t̾¬

Expanded text:
infirmitas; ex infirmitate, infirmitas; ex infirmitate, mors. Ecce, fratres, diabolus physicam docet: ecce medicus factus est, de complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generari praedicat. Sed quare hoc? Non ut mederi velit, sed ut occidere possit; non ut aegritudines curet, sed ut securius inferat mortem. Videt ex subtractione ciborum luxuriae vires posse minui, et ideo non tardat minari aegritudinem. Timet otium perire et somnolentiam destrui: et ideo laboris intolerantiam, et protensa vigiliarum spatia praetendit. Credit ex paupertate huminim, ut ait beatus Gregorius, bonis mentibus solet esse custos replicare claustralibus non desinit, haec pluribus de renuntiatione mundi cogitationibus anteponit. O calliditas antiqui hostis! o ingenium sine sapientia, sed non sine malitia! Abstinentiam et jejunium, et caetera quae superius diximus, damnat, et per ista naturam carnis tura suffocatur, vel excedit te
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾iorem. id ẽ carnem nr̃am
quam pigro ⁊ indiscreto socio
gionis formam: ⁊ consuetudi-¬
nes eiusdem adu̾santes carni.
Ostendit ei ꝓpositi difficulta
ad lapsum ꝑrompta huma¬
ne nature fragilitas. preten¬
dit. Uestis asꝑitatem. lecti
duritiam. uilium cyborum
assiduitatem. laboris intole¬
rantiam. prelatoꝵ crudelita
etiam longa uigiliarum
nocturnaꝵ spatia: claustri
tedium. constitutas silentii
horas. ieumii duiturnitatẽ.
⁊ cyborum licet uilium sub¬
tractionem. Et ut grauius
t̾reat. ⁊ si fieri posset ad despe-¬
rationem ꝑtrahat: quid ex
istis euenire mali queat di¬
ligent̾ inquirit ⁊ annuntiat.
Omnia ista imbecillitati car¬
nis adu̾saria fore testatur:
et u̾um dicit. s uoluntarie
mus. Ex istis egritudines
insanabiles nascituras af¬
firmat: non ẽẽ bonum na¬
ture complexiones turbare:.
cum ex subtractione cyborum
nutentur complexiones. ex
mutatione complexionũ:
conturbatio nature cõtin¬
gat. ex conturbatõne nature.

Expanded text:
hominem, id est carnem nostram quam pigro et indiscreto socio gionis formam et consuetudines ejusdem adversantes carni; ostendit ei propositi difficultatad lapsum prompta humanae naturae fragilitas, praetendit; vestis asperitatem, lecti duritiam, vilium ciborum assiduitatem, laboris intolerantiam, praelatorum crudelitatetiam longa vigiliarum nocturnarum spatia, claustri taedium, constitutas silentii horas, jejunii diuturnitatem, et ciborum licet vilium subtractionem. Et ut gravius terreat, et si fieri possit ad desperationem pertrahat, quid ex istis evenire mali queat diligenter inquirit, et annuntiat. Omnia ista imbecillitati carnis adversaria esse testatur; et verum dicit, sed voluntarie mus. Ex istis aegritudines insanabiles nascituras affirmat. Non esse bonum naturae complexiones turbare, cum ex subtractione ciborum mutentur complexiones, ex mutatione complexionum conturbatio naturae contingat; ex conturbatione naturae
Abbreviated transcription (Latin):
uel cum adhuc positus in scło.
nuntiatione mundi huius
aliquid cum amaritudine
mentis cogitare ceꝑit: tunc
mundi huius princeps ꝑ dele¬
ctationem temꝑalium mina̾
incurit. ꝑ uoluptatum uarie-¬
tates. t̾rores accumulat. Qua¬
lit̾ autem ꝑ delectationẽ tem¬
poralium. antiquus hostis
minari nõ desinat: notum
fieri forsitan nõ erit mnutile.

Expanded text:
el cum adhuc positus in hoc saeculo, nuntiatione mundi hujus aliquid cum amaritudine mentis cogitare coeperit, tunc mundi hujus princeps per delectationem temporalium minas incutit, per voluptatum varietates terrores accumulat. Qualiter autem per delectationem temporalium antiquus hostis minari non desinat, notum fieri forsitan non erit inutile.
Abbreviated transcription (Latin):
reator omnium
quo clamamus abba pater
qui omnia oꝑatur quietus:
nec tamen angustatur intẽ¬
tus. sic ext̾iora circundat. ut
int̾iora impleat: sic int̾iora

Expanded text:
reator omnium quo clamamus: Abba Pater  , qui omnia operatur quietus, nec tamen angustatur intentus, sic exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora
Abbreviated transcription (Latin):
in celestib sedib recipiunt᷑.
Hoc aut̃ ipsis iustis ꝓ recri¬
bntione sue iusticie crescit.
in die iudicii. qd̃ nunc ani¬
marum sola. post modum
u̾o etiam corporum beatitu¬
dine ꝑfruentur: ut in ipsa
dolores cruciatusq ꝓ dr̃u
ptulerunt. ppret̾ea sc̃ien dũ
est. qm̃ ⁊ si baptizatos oñs
infantes. atq in eadem ufñ¬
tia morientes. ingredi reg¬
mum celeste credendunt est:
omes tam̃ paruulos. qui
scilicz iam loqui possunt
regna celestia ingredi credẽ¬
dum non ẽ. quia nõ nullis
parnulis. eiusdem regni ce-¬
lestis aditus aparentibus
clauditur si male nutriant᷑.¬

Expanded text:
ibus sedibus recipiuntur. Hoc autem ipsis justis pro retributione suae justitiae crescet in die judicii: quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur, ut in ipsa dolores cruciatusque pro Domino pertulerunt. Praeterea sciendum est quoniam etsi baptizatos omnes infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui poregna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriant
Abbreviated transcription (Latin):
siuis armis. Precepit autem
uidas caput nichanoris. et
sam therosolimis ꝑferri. Iũ¬
guam etiam impii nichano¬
ris p̾cisam: iussit particula¬
tim auibz dari. Patet mora¬
lis sensus. Demetrius siqui
nor lut̾na stans: uidea confes¬
sio. iudas confitens int̾pretat᷑.
Quid igitur ꝑ demetrium ꝑ¬
sequentem nimium possumͦ
intellig̾e: nisi dyabolum :
Et quid ꝑ nichanorem lucer¬
nam stantem : nisi mentis
elationem: Nichanor itaq
elefantorum turmis p̃ponit᷑:
quotiens incorrigibilium mẽ¬
tib suꝑbia dominatur. Ossa
siquidem elefantorum iunctu¬
ris carent: uide suꝑbis assi¬
milantur. qui a suo ꝓposito fle¬
cti nequaquam ualent. Mit

Expanded text:
rmis. Praecepit autem Judas caput Nicanoris et ssam Hierosolymas perferri; linguam etiam impii Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari . Patet moralis sensus. Demetrius siquidnor lucerna stans, Judaea confessio, Judas confitens interpretatur. Quem igitur per Demetrium persequentem nimium possumus intelligere, nisi diabolum? Et quem per Nicanorem lucernam stantem, nisi mentis elationem? Nicanor itaque elephantorum turmis praeponitur, quoties incorrigibilium mentibus superbia dominatur. Ossa siquidem crurum elephantorum juncturis carent, unde superbis assimilantur, qui a suo proposito flecti nequaquam valent. Mit
Abbreviated transcription (Latin):
diocritas laborem temꝑat.
nec aufert diuiti nisi super¬
flua: religio. quod nocet
aufert. quod necesse ẽ mini

Expanded text:
diocritas laborem temperat, nec aufert diviti nisi superflua. Religio quod nocet aufert, quod necesse est mini
Abbreviated transcription (Latin):
icut suꝑius multo¬
tiens diximus. ihe¬
rusalem nisio pa-¬
cis interpretatur. Multi ta¬
men pacem uident: qui ad
eam ꝑuenire non ualent. In
eam. Amissam quere: fugiẽ¬
tem sequere. Quere eam in
hoc sclo: sequere eam in futu¬
ro. Et nisi eam in p̾senti que¬
sieris: in futuro ꝓculdubio ñ
habebis. Si quesieris quomo¬
do pacem sequi debeas: audi
eum qui ad celos ascendit. pa¬
cem discipulis reliquit dicens.¬

Expanded text:
icut superius multoties diximus, Hierusalem visio pacis interpretatur. Pacem tamen multi vident, qui ad eam pervenire non valent. Inqeam . Amissam quaere, fugientem sequere. Quaere eam in saeculo, sequere eam in futuro. Et nisi eam in praesenti quaesieris, in futuro procul dubio non habebis. Si quaeras quomodo modo pacem sequi debeas, audi Jesum, qui ad coelos ascendens, pacem discipulis reliquit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
olerabilis ẽ diui¬
ti religio. et por¬
gum taurorum ceruices
humiliat: onus qd̵ trahi¬
tur suꝑbiam carnis que
quasi ex adipe procedit. do¬
mat. Sie iugum xp̃ri cer¬
uicositatem nr̃am inclinat:
ne sĩmus quasr bos. cornu¬
peta qui effundit sangui¬
nem. Onus autem eius
carnem nr̃am macerat.

Expanded text:
abilis sit diviti religio. Tolergum taurorum cervices humiliat; onus quod trahitur, superbiam carnis quae quasi ex adipe procedit domat. Sic jugum Christi cervicositatem nostram inclinat, ne simus quasi bos cornupeta, qui effundit sanguinem. Onus autem ejus carnem nostram macerat
Abbreviated transcription (Latin):
seipsos accusant falsam pa¬
cem. Oppugnant ⁊ capiunt:
dum qui falsam pacem tenu¬
erant: u̾e paci nõ contradicũt.
In ore gladii eam ꝑcutiunt:
quando gladio doctrine u̾bi
dei. uitia succidunt. Tradentes
uitatem. Incendio iherłm a fi¬
liis uda traditur: cum post
confessionem cor curussibet cõ
mentem morib. firmant bo¬
nis oꝑibz. ⁊ u̾e pacis concor¬
diam tenent: ⁊ qui fictam
pacem cum fratrib habere
consueu̾ant totis animi me-¬
dullis frẽs u̾aciter amant.
Ex hiis que diximus. saris
apte conicimus: quod qͣndo
filii yfrł exierunt de egypto.
facta ẽ iuidea sc̃ificatio eiꝰ In¬

Expanded text:
seipsos accusant falsam pacem. Oppugnant et capiunt, dum qui falsam pacem tenuerant, verae paci non contradicunt. In ore gladii eam percutiunt, quando gladio doctrinae verbi Dei vitia succidunt. Tradentes, vitatem. Incendio Hierusalem a filiis Juda traditur, cum post confessionem cor cujuslibet convmentem moribus, firmant bonis operibus, et verae pacis concordiam tenent, et qui fictam pacem cum fratribus habere consueverant, totis animi medullis fratres veraciter amant. Ex iis, quae diximus, satis aperte conjicimus, quod quando filii Israel exierunt de Aegypto, facta est Jud
Abbreviated transcription (Latin):
recedunt: et admirantes hu-¬
iusmodi conu̾sionem. quis
ẽ hic dicunt. Multi siqusdẽ
istorum societate peionres fi-¬
unt: multi u̾o ab eis disce¬
dentes ad meliora transcen¬
dunt. Hec sunt kine que

Expanded text:
recedunt, et admirantes hujusmodi conversionem, quis est hic, dicunt. Multi quidem istorum societate pejores fiunt, multi vero ab eis discedentes ad meliora transcendunt. Haec sunt, charissime, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fessioni necessaria. lingua
uidelicet cor ⁊ manus: ut in
corde contritio. in lingua sir
oratio. in manu oꝑatio.In
contritione autem cordis de¬
leat peccator culpami: in ora¬
tione petat ueniam. in oper¬
ratione agat penitentiam.
Et cognou̾unt nichanorem
ruisse cum armis suis. In
hoc bello nichanor moritur.
dum in corde culpa cognosci¬
tur: dum lingua ueniam de¬
precatur. dum qd̃ ꝑ peniten¬
tiam iniungitur. manus
humilit̾ oꝑatur. Cum hoc
agitur. nichanoꝵ moritur:
quia tunc suꝑb ad humili¬
tatem reuocatur. Precepit
autem iudas caput nicha¬
noris ⁊ manum cum hum̾o
abscisam iherosolimis ꝑ¬
ferri: linguam etiam nicha¬
noris precisam. iussit parti

Expanded text:
fessori necessaria, lingua videlicet, et cor, et manus, ut in corde contritio, in lingua sit oratio, in manu operatio. In contritione autem cordis deleat peccator culpam, in oratione petat veniam, in operatione agat poenitentiam. Et cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis. In hoc bello Nicanor moritur, dum in corde culpa cognoscitur, dum lingua veniam deprecatur, dum quod per poenitentiam injungitur, manus humiliter operatur. Cum hoc agitur, Nicanor moritur, quia tunc superbus ad humilitatem revocatur. Praecepit autem Judas caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam Hierosolymas perferri; linguam etiam Nicanoris praecisam jussit parti
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ultime a t̾renis sepa-¬
ratur. Ponderat aut̃ plus t̾¬
ram quam celum: plus enĩ
amat ẽẽ in domo lutea. quã
in ñ manufacta que ẽ in ce¬
lis intransitoria quã in et̾na:
ctuarii: pondus pauli. Cupio
inquit dissolui: et esse cum
xp̃io. Audi pondus publicũ.
Te habitantib in t̾ra: ñ illis
qui corꝑe habitant. s qui
corde amant. Amet igitur
monachus curialis consiliũ
principum. nec scl̃arem ua-¬
gus quetat accessum. De mo

Expanded text:
mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum; plus enim amat esse in domo lutea quam in domo non manu facta, quae est in coelis; in transitoria quam in aeterna; ctuarii, scilicet pondus Pauli: Cupio, inquit, dissolvi, et esse cum Christo . Audi pondus publicum: Vae habitantibus in terra ; non illis qui corpore habitant, sed qui corde amant; monachus sive canonicus curialis consilium principum, nec saecularium vagus quaerat accessum. D
Abbreviated transcription (Latin):
liter disponit: quasi in libro
rationis legit. Cum u̾o pec¬
cat. ⁊ correptus penitet: qͣsi
in libro correctionis legendo
studet. Si aut̃ accusatus ab
aliquo. audiat a magistro.
ubi sunt qui te accusabant.
legit in libro gr̃e. Ih̃c autem
inclinans se deorsum: digi¬
to scribebat in t̾ra. Habes ñc
scriptorem libri ⁊ tytulum:
habes nunc pennam uel ca¬
lamum. habes etiam parcha-¬
menum. Inclinatio: ẽ mise¬
rentis dei condescensio. S̾crip.¬
tor ẽ ihc: id ẽ saluator. Con¬
currunt hec omnia. ut qui
se inclinat saluet: quatinus
qui condescendit salitem p̾¬
stet:. Tytulus in hoc oꝑe: m̾¬
cipit liber gr̃e. Non enim pre¬
cesserant m̾ita. ut dimitte¬
rentur peccata: s dimittun

Expanded text:
liter disponit, quasi in libro rationis legit. Cum vero peccat, et correptus poenitet, quasi in libro correctionis legendo studet. Si autem accusatus ab aliquo audit a Magistro: Ubi sunt qui te accusabant? legit in libro gratiae: Jesus autem inclinans se deorsum digito scribebat in terram . Habes nunc scriptorem libri et titulum, habes pennam et calamum, habes etiam pergamenum. Inclinatio est miserentis Dei condescensio. Scriptor est Jesus, id est Salvator. Concurrunt haec omnia, ut qui se inclinat salvet, quatenus qui condescendit salutem praestet. Titulus in hoc opere incipit: Liber gratiae. Non enim praecesserant merita, ut dimitterentur peccata, sed dimittun
Abbreviated transcription (Latin):
benignitatem. Consolatur
igitur nos potentia patris.
qua peccata puniuntur. ut
fortitudinem capiamus. cõ¬
tra carnis fragilitatem: cõ¬
solatur sapientia filii que
reficit qd̃ ꝑ ignorantiam de-¬
ficit: consolatur benignitas
sp̃c sc̃i: ne subintret desꝑatiõ.
Huius claustri ambitus uir¬
tutum columpnis decoratur.
Substentatur patientie ba¬
sib ac regula iusticie qua¬
diatur: uirtutum coadia¬
centib officinis munitur.

Expanded text:
benignitatem. Consolatur igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra fragilitatem carnis; consolatur sapientia Filii, quae reficit quod per ignorantiam deficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur
Abbreviated transcription (Latin):
lignitatem eius oꝑiendo: iu¬
stus ꝑ confessionem occulta
peccatoris eiciendo. Non carẽt
isti sale quo pistes suos asper¬
gant: habet enim thobias
mat̾ialem. xpĩc mysticum. iu¬
stus moralem. Thobias igit᷑
non caret sale mat̾iali quo
pisces condiantur: xpr̃c sale

Expanded text:
lignitatem ejus aperiendo, julignitatem ejus aperiendo, justus per confessionem occulta pectoris ejiciendo. Non carent isti sale, quo pisces suos aspergant, habet enim Tobias materialem, Christus mysticum, justus moralem. Tobias igitur non caret sale materiali quo piscis condiatur; Christus sale
Abbreviated transcription (Latin):
et oꝑe secularibz. paulus uita
et doctrina doctorib: mauruꝰ
humilitate et obedientia clau¬
stralib. Quod enim aqua
mauro se calcabilem p̾buit.
miraculorum magistro a¬
scripsit. humlitatis officium
docuit. Afferunt et alii alios
pisces: afferunt enim pisces de
mari. iacobz et andreas: de
flumine thobias: de monte
honoratus. Iacob supplan¬
tator: andreas uirilis int̾pre¬
tatur. Qui enim supplantant
uitia. qui uirilit̾ agunt: exem¬
plo bone oꝑationis pisces de
mari. id ẽ seculares. ad litus
conu̾sionis trahunt. Thobiaᷤᷤ
u̾o qui descendit ad flum̃. xprc
ẽ descendens ad mundum: iu¬
stus ad lacrimas. Thobias
nt lauaret pedes. xpr̃e ut ablu¬
cret pecrata: iustus ut munda¬
ret carnales affectus. Inuenit
thobias piscem. xpie dyabolũ:
iustus quodlibet dyaboli mẽ¬
brum. Pistem thobias extra¬
hit. dyabolum xpr̃c eiecit: iu¬
stus impium conu̾tit. Exente¬
rat thobias piscem int̾iora
proiciendo. xpr̃c dyabolum ma¬

Expanded text:
et opere saecularibus, Paulus vita et opere saecularibus, Paulus vita et doctrina doctoribus, Maurus humilitate et obedientia claustralibus. Quod enim aqua Mauro se calcabilem praebuitmiraculi magistro ascripsit humilitatis officium docuit. Afferunt et alii alios pisces. Afferunt enim pisces de mari Jacobus et Andreas, de flumine Tobias, de monte Honoratus. Jacobus supplantator, Andreas virilis interpretatur. Qui enim vitia supplantant, id est, qui viriliter agunt, exemplo bonae operationis pisces de mari, id est, saeculares ad littus conversionis trahunt. Tobias vero, qui descendit ad flumen, Christus est descendens ad mundum, justus ad lacrymas. Tobias, ut lavaret pedes, Christus ut ablueret peccata, justus ut carnales mundaret affectus. Invenit Tobias piscem, Christus diabolum, justus quodlibet diaboli membrum. Piscem Tobias extrahit, diabolum Christus ejecit, justus impium convertit. Exenterat Tobias piscem interiora projiciendo, Christus diabolum ma
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes sicut serpentes. et
simplices sic̃ columbe: ne sit
nubes sine pluuia. serpens
sine prudentia. columba si¬
ne simplicitate. s careat co¬
lumba felle. serpens ueneno.
nubes sicritate: ut sit simpli¬
citas iusti sine amaritudi¬
ne. prudentia sine malignita¬
te: doctrina sine uarietate.
Post carnium fercula. tres
piscium diu̾sitates apponu¬
tur: scilicet pisces de mari.
de flumine. de stagno. Pisces
doctores: destagno claustra¬
les. Tales tamen apponant᷑¬
qui squaminas ⁊ pennulas
habeant: id ẽ asꝑitatẽ recte
conu̾sationis. et alas con-¬
templationis. Piscis de ma-¬
ri comelius fuit: de flumi¬
ne paulus. de stagno maurus.
Apponunt igitur. petrus ad
mensam cornelium. ananyaˢ
paulum: bñdictus maurum.
Cum enim leguntur oꝑa cor¬
nelii. conu̾sio pauli. uita mau-¬
ri: quid aliud agitur quã ex
corum exemplis animus sa¬
ginatur: Huiusmodi igitur
pisces sunt comedendi: id ẽ ui¬
ta et morib imitandi. Imi¬
tandus ẽ ergo cornelius. fide

Expanded text:
prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ne sit nubes sine pluvia, serpens sine prudentia, columba sine simplicitate: sed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de mari, de flumine, de stagno. Pisces doctores, de stagno claustrales. Tales tamen apponantur, squamas et pinnulas habeant, id est, asperitatem rectae conversationis et alas contemplationis. Piscis de mari Cornelius, de flumine Paulus, de stagno Maurus. Apponit igitur Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictus Maurum. Cum enim leguntur opera Cornelii, conversio Pauli, vita Mauri, quid agitur quam quod ex eorum exemplis animus saginatur? Hujusmodi ergo pisces sunt comedendi, id est, vita et moribus imitandi. Imitandus est enim Cornelius fide
Abbreviated transcription (Latin):
iuitatis ma¬
quedã pars
adhuc in t̾riᷤ
ꝑegrina du¬
citur: quedam uero pars in
celis frmit̾ locata stabilitur.
Hec autem iherłm ad illam
celestem quandoq transiet.

Expanded text:
ivitatis maquaedam pars adhuc in terris peregrina ducitur, quaedam vero pars in coelis firmiter locata stabilitur. Haec autem Hierusalem ad illam coelestem quandoque transiet
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑuen̾it: in eo assidue le-¬
gais. in scientia diuine le-¬
gis ꝑfetus erit. De hoc li¬
bro quidam sapiens dicit
qd̃ eius origo sit et̾na: in¬
cozruptibilis essentia. cog¬
nitio: uita. Scriptura indele¬
bilis. inspectus desiderabilis:
doctrina facilis. scientia dul¬
cis. ꝓfunditas imꝑscrupta¬
bilis. u̾ba innumerabilia:
⁊ tam̃ unum u̾bum om̃ia.
Huius libri litt̾e. in causto
humanitatis xp̃ri sunt scrip¬
te: s auro diuinitatis illu¬
minate. Qui igitur ad in-¬
spectionem illius libri ꝑue-¬
niet: eruditus scientia diui¬
ne legis inet̾num uiuet. D¬

Expanded text:
nis pervenerit, in eo assidue legens, in scientia divinae legis perfectus erit. De hoc libro quidam sapiens dixit quod « ejus origo sit aeterna, incorruptibilis essentia, cognitio vita, scriptura indelebilis, inspectus desiderabilis, doctrina facilis, scientia dulcis, profunditas instructibilis, verba innumerabilia: et tamen unum verbum omnia. » Hujus libri litterae in claustra humanitatis Christi sunt scriptae, sed auro divinitatis illuminatae. Qui igitur ad inspectionem illius libri perveniet, eruditus scientia divinae legis in aeternum vivet.
Abbreviated transcription (Latin):
musica siquidem xpr̃i sex sũt
uoces. int̾ se consone. et con.¬
cordes. Prima concordie
uox ẽ humilitas cordis. se¬
cunda. mortificatio carnis:
t̾cia compassio. quarta con¬
solatio. quinta oratio: sexta
deuotio. Nota ergo concor

Expanded text:
musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortificatio carnis, tertia compassio, quarta consolatio, quinta oratio, sexta devotio. Nota ergo quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uidet in domo conu̾sionis
bona contemplationis et
recogitat in se ea que audi¬
erat. adhuc in scł̃o positus
de bonis actiue uite: opera
afflictionem carnis. uilita¬
tem cbi. quietem silentii:
et tc̾um attendit ꝑ contem¬
plationem future uite p̾¬
mia. ubi erit iustis et̾na bo¬
nitas. felix et̾nitas. gaudi¬
um sine dolore: quies sine
labore. Cum autem hec uidet:
dicit. Media pars mͥ nutia¬
ta nõ fuit. An nescis quia
maria meliorem partem e¬
legit. que non auferetur ab
ea: Quanto meliorem ⁊ lon¬
giorem: tanto maiorem. In
actiua siquidem uita finis ẽ
in labore: incontemplatiua
u̾o nec defectus in bonis: nec
prouidens in eccl̃iis instĩtuit
tria: scilicet medicos. loca ⁊
remedia. Hec tria designan¬
tur ꝑ samaritanum. ꝑ sta-¬
bulum. ꝑuinum. ꝑ oleum.
Medici sunt p̾lati. loca capi¬
tula: modi penitentie reme¬
dia. Attende igitur in sama¬
ritano p̾latum. in stabulo
capitulum: iñ infusione ui-¬

Expanded text:
videt in domo conversionis videt in domo conversionis bona contemplationis, et recogitat in se ea, quae audierat adhuc in saeculo positus de bonis activae vitae, opera afflictionem carnis, vilitatem cibi, quietem silentii, et iterum attendit per contemplationem, futurae vitae praemia, ubi erit justis aeterna bonitas, felix aeternitas, gaudium sine dolore, quies sine labore, cum, inquam, haec videt, dicit: Media pars mihi nuntiata non fuerat. An nescis, quia Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea? Quanto meliorem et longiorem, tanto majorem. In activa siquidem vita finis est in labore, in contemplativa vero nec defectus in bonis, nec providens, in Ecclesiis instituit tria, scilicet medicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samaritanum, per stabulum, per vinum et oleum. Medici sunt praelati; loca, capitula; modi poenitentiae, remedia. Attende igitur in Samaritano praelatum; in stabulo capitulum, in infusione vi
Abbreviated transcription (Latin):
giosorum. Tidet ordinem
ministrantium: id ẽ statuta
recte uiuentium. Considerat
etiam uestes. martyrum sci-¬
licet et confessorum carnes:
has purpureas rubore ꝓprii
sanguinis. illas u̾o nigras
exercitio laboris. seu pallidas
mortificatione carnis. Uidet
et pincernas: qui cum cybo
p̾dicationis ꝓpinant uinũ
compunctionis. Attendit e¬
tiam holocausta: que offe-¬
runtur in ara cordis cõtri¬
bulati. S cum hec uidet
animus nouit̾ conu̾sus.
dicitur deo qd̃ sequitur: et
nõ habebat ultra spiritum.
Habebat et nõ habebat. Ha¬
bebat enim sp̃m humiliatũ.
nõ elatum: sp̃m gr̃e. non ne-¬
Terus c̃ inquit sermo quẽ
andiui in terra mea. et nõ
credebam narrantib mͥ. do¬
nec ipsa ueni. et uidi ocłis
meis: et ꝓbaui qd̃ dimidi¬
a pars michi nuntiata nõ
fuerit. Parum itaq uidet᷑
captiuo liberato conu̾so et
accenso audire p̾dicationẽ.
nisi ueniat ꝑ aftectuem: ui¬
dere ꝑ cognitioneni. nisi ꝓ¬
bet ꝑ effectum. Cum enim

Expanded text:
giosorum, videt ordinem ministrantium, id est statuta recte viventium. Considerat etiam vestes, martyrum scilicet et confessorum carnes, has purpureas rubore proprii sanguinis, illas vero nigras exercitio laboris, seu pallidas mortificatione carnis. Videt princernas, qui cum cibo praedicationis propinant vinum compunctionis. Accendit etiam holocausta, quae offeruntur in ara cordis contribulati. Sed cum haec videt animus noviter conversus, dicitur de eo quod sequitur, et non habebat ultra spiritum. Habebat, et non habebat. Habebat enim spiritum humiliatum non elatum, spiritum gratiae non neVerus est, inquit, sermo, quem audivi in terra mea, et non credebam narrantibus mihi donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi quod media pars mihi nuntiata non fuerit. Parum itaque videtur captivo, liberato converso et accenso audire praedicationem, nisi veniat per affectum, videre per cognitionem, nisi probet per effectum. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
esse suꝑflua: otium diei uniꝰ
uitium. nulli equales c̃ẽ. ex
debito cunctis seruire estimã.
aliquando bonas erubescunt
uestes habere: et nisi condi¬
ret humilitatem discretio. u¬
ti licitis. licitum ẽe dubita¬
rent. Tales secuntur xpr̃m
pauꝑem itinere recto: quia
pauꝑes panpem. humiles
humilem secuntur. Hiis dan

Expanded text:
esse superflua, otium diei uniusesse superflua, otium diei uniusvitium, nulli se aequales esse, ex debito cunctis servire existimant, aliquantulum bonas erubescunt vestes habere, et nisi condiret humilitatem discretio, uti licitis licitum esse dubitarent. Tales sequuntur Christum pauperem itinere recto, quia pauperes pauperem, humiles humilem sequuntur. His dan
Abbreviated transcription (Latin):
professionis absolui. miscen¬
tes blandis asꝑa. minant᷑
enim scandalum si male
discesserint: et iurant in alia
ecclia se quiete mentis posse
ẽe: in sua u̾o nonquam. Si
u̾o ad ultimum negetur
isd̃ postulant: tunc audires
qualit̾ erigunt ceruicem
contra eos ad quos foris ac¬
cedere non audebant. tunc
uideres qualit̾ illic diuites
humiliantur. et pauperes
illic inflantur. Respondent
abb̃i suo fronte libera. accu¬
dentes bono. nimium iustoꝰ
appellant. Quid plura:
Tandem fracto ꝓposini sui uo¬
to discedunt. honorari gau¬
dent abiestionis pristine o-¬
bliuscuntur. genus suum e¬
rubescunt: ꝓprio nomine no¬
lunt appellari. Amant nõĩa
dignitatum. Si uocent᷑ abbẽs
si priores. si p̾positi. arridet o¬
culus. hylarescit facies. appa¬
rent in uultu signa consci-¬
entie: et sic nuntiat animuᷤ
quid optet. Huiusmodi pau¬
s infernum. Sunt tam̃ alii
qui ex pauꝑtate ad eccli̾am
uen̾unt. quib si dentur neces¬
saria ex humilitate putant

Expanded text:
professionis absolvi, miscentes blandis aspera: minantur enim scandalum, si male discesserint et jurant in alia Ecclesia se quietae mentis esse posse, in sua vero nunquam. Si vero ad ultimum negetur quod postulant, tunc audires qualiter erigunt cervices contra eos, ad quos foris accedere non audebant. Tunc videres qualiter illic divites humiliantur, et pauperes illic inflantur. Respondentes abbati suo fronte libera, accuentes bono, nimium justos appellant. Quid plura? Tandem fracto propositi sui voto discedunt, honorari gaudent, abjectionis pristinae obliviscuntur, genus suum erubescunt, proprio nomine nolunt appellari, amant nomina dignitatum. Si vocentur abbates, si praepositi, si priores, arridet oculus, hilarescit facies, apparent in vultu signa conscientiae et sic nuntiat animus quid optat. Hujusmodi paused infernum. Sunt tamen alii qui ex paupertate ad Ecclesiam venerunt, quibus si dentur necessaria, ex humilitate putant
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾us u̾o claustri mat̾ialis
ordinationem in quo tenetur
homo ext̾ior docet. Tertius: a¬
nue claustrum ordinat.
Quartus: claustri nõ manu¬
facti habitationem que ẽ in
celo commendat appetendant.
hic hortatur cum fr̾ib exhi¬

Expanded text:
Secundus vero claustri materialis Secundus vero claustri materialis ordinationem, in quo tenetur homo exterior, docet. Tertius animae claustrum ordinat. Quartus claustri non manufacti habitationem quae est in coelo, commendat appetendam. Shic hortatur cum fratribus exhi
Abbreviated transcription (Latin):
mare nũdum: nauis. hutꝰ
scłi uitam: naufragium
Nᵈ de mari. renuntiationẽ
mundi: insula que mari
suꝑeminet. portum recte cõ
u̾bo predicationis frigidos
ac pigros frẽs. et ex undis
mundane tempestatis abstͣ¬
ctos. excitant ad amorem
xp̃i. sarmenta exhortatõnis
li. idem opus doctrine sp̃alis
impedire nititur detractioniꝰ
morsꝰ inferendo. ⁊ inuidie ui¬
rus infundendo. Hanc uiꝑã
frat̾ exorresco. ⁊ ne uirus de¬
trastionis inferat: congruũ
ẽ ut euitemus. Nulli igitur
frat̾ nr̃m patefacias nomen.
ne exactoris insipientia ⁊ ꝑso
ne uilitate: oꝑis nr̃i labor ui¬
lescat: ⁊ ne iuꝑa cuiꝰ manũ
inuad̾e debeat. agnoscat. pola¬
cet quoꝙ opustuli hurꝰ spati¬
um in quatuor libellos releuã¬
de mentis gr̃a scindi: quia ut
ait b̃s̃ auglistinus. ita libri t̾¬
mino. reficitur lestoris intentõ:
sicut labor uiatoris hospitio.
Primus quidem quid noce¬
at claustralib uel mundo re¬
nuntiare uolentib: continet.

Expanded text:
mare, mundum, navis hujus saeculi vitam, naufragium sio de mari renuntiationem mundi, insula quae mari supereminet portum rectae conerbo praedicationis frigidos ac pigros fratres, et ex undis mundanae tempestatis abstractos excitat ad amorem Christi. Sarmenta exhortationis li, id est opus doctrinae spiritualis impedire nititur, detractionis morsus inferendo, et invidiae virus infundendo. Hanc viperam, frater, exhorresco, et ne virus detractionis inferat, congruum est ut evitemus. Nulli ergo nostrum, frater, patefacias nomen, ne ex insipientia auctostri labor vilescat, et ne vipera cujus manum invadere debeat, agnoscat. Placet quoque opusculi hujus spatium in quatuor libellos relevandae mentis gratia scindi, quia, ut ait beatus Augustinus: « Ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio. » Primus quidem quid noceat claustralibus vel mundo renuntiare volentibus, continet.
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptibilis: erit palpa¬
Ebilis. quia nõ amittet essen¬
de antinab post restirrectio¬
nem quib mn lo tis sint.
dubitant: ideo uolumus
nt de eis diuine sccipture uͥ¬
bis cectiores fiant. Ait enum
nus sp̃s. aliquo moriente . e¬
gredientem animam a clau¬
stro carnis acceꝑit: met̾num
secum sine ulla ꝑmutatõne
retmebit. ut nec gxaltata ad
supplicium proruat. nec et̾nuis
mersa supplicuis ultra ad re¬
medium ereptionis ascendat.
Nequaquam enim miscoĩa
redemptoris post mortem li¬
berat: quem ante mortem
gr̃a ad ueniam nõ reforiat.
Electi dei ⁊ ꝑfecti uiri. postqͣm
de corporib transeunt. nequa¬
quam ꝑ morarum spatia. sĩ
antiqui pp̃es. a patrie celetiꝰ
ꝑceptione differmitur: mox
quippe ut a colligatione car¬
nis exeunt. in celesti sede reqͥ¬
escunt. Hoc autem quod in
nem. in celo recipiantur ani¬
me iustorum. hoc neq de
omnib iustis fat̾i possumꝰ:
noz de omnibz negare. Nam
sunt quorunidam auime

Expanded text:
incorruptibilis. Erit palpaincorruptibilis. Erit palpabilis, quia non amittet essende animabus ante resurrectionem quibus in locis sint dubitant, ideo volumus ut de eis divinae Scripturae verbis certiores fiant. Ait enim nus spiritus aliquo moriente egredientem animam a claustro carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla mutatione retinebit: ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec aeternis mersa suppliciis ultra ad remedium ereptionis ascendat. Nequaquam enim misericordia Redemptoris post mortem liberat, quem ante mortem gratia ad veniam non reformat. Electi Dei, et perfecti viri postquam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia sicut antiqui patres a patriae coelestis perceptione differuntur: mox quippe ut a colligatione carnis exeunt, in coelesti sede requiescunt. » Hoc autem quod in nem corporum in coelo recipiuntur animae justorum, hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam animae
Abbreviated transcription (Latin):
in quodam alio subtili for¬
sitan uel aerto: an ieo qͦ
morioz corpore. resurgam.S
si in aerio corpore surrexero:
iam ego non ero qui restr¬
go. Nam quomodo ẽ u̾a re-¬
surrestio: si u̾a non poterit
ẽe caro: Aꝑta igitur ratio
sugg̾it: quia si uera caro ñ
fuerit. ꝓculdubio resurrestõ
u̾a non erit. Hec entm recte
resurrectio non pot̾it dici:
ubi nõ resurgit qd̃ cecidit.
Credendum ẽ igitur quia
nequaquam corpus nr̃m ĩ
illa resurrectionis gła erit
impal. pabile: uentis
subtilius uel aere. Ent aut̃.
subule quidẽ ꝑ effectum spi¬
ritualis potentie: s palpa¬
bile ꝑ u̾itatem nature. In
illa crgo celestis regni gła.
caro scd̃m naturam er̃it:
s scd̃m passionis desideria
non erit. quia de uicto mor¬
tis aculeo. in et̾na incorrup¬
tione regnabit. Credimus
igitur ⁊ fatemur. carnem
nr̃am post resurrectionem
futuram. ⁊ eandem. ⁊ diuer¬
sam: eandem ꝑ naturam.
tatem. diu̾sam ꝑ potentiã.
Erit itaq subtilis. quia et

Expanded text:
in quodam alio subtili forsitan vel aereo, an in eo quo moriar, corpore resurgam. Sed si in aereo corpore resurrexero, jam ergo non ero, qui resurgo. Nam quomodo vera est resurrectio, si vera non potuit esse caro? Aperta igitur ratio suggerit quod si vera caro non fuerit, procul dubio resurrectio vera non erit. Haec enim recte resurrectio non potest dici, ubi non resurgit quod cecidit. Credendum est igitur quia nequaquam corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis subtilius, vel aere. Erit enim subtile quidem per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. In illa ergo coelestis regni gloria caro secundum naturam erit, et secundum passionis desideria non erit, quia devicto mortis aculeo in aeterna incorruptione regnabit. Credimus igitur, et fatemur carnem nostram post resurrectionem futuram et eamdem et diversam: eamdem per naturam, tatem, diversam per potentiam. Erit itaque subtilis, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
ferens oppresse. Doceat nos¬
igitur thamar oportunita¬
tem loci fug̾e: ne in ipso fiat
premeditata temptatio. Au-¬
ant illi qui loculos portant:
qui pecunias seruant. qui
nundinas et fora ꝓpt̾ neces¬
sitates fratrum ftequentant.
qui sclarium domos ⁊ curi¬
as ꝑlustrant. Seuitent igi¬
tur huiusmodi frẽs solari¬
um bersabee. biuium tha¬
mar: thalamum amon fi¬
lii regis dauid. Deuitent

Expanded text:
inferens oppressae . Doceat inferens oppressae . Doceat igitur nos Thamar opportunitatem loci fugere, ne in ipso fiat praemeditata tentatio. ant illi qui loculos portant, qui pecunias servant, qui nundinas et fora pro necessitatibus fratrum frequentant, qui saecularium domos et curias perlustrant. Devitent ergo hujusmodi fratres solarium Bersabee, bivium Thamar, thalamum Ammon filii regis David; devitent
Abbreviated transcription (Latin):
tur ab illa competens dilatio¬
nis occasio. Restat igitur ut
ꝑ pecuniam cepta temptatõ
finem recipiat. Bersabre uri¬
e ethei uxor. cum lauaret se
in solario domus sue. ꝓpt̾ pul¬
chritudinem placuit dauid:
placuit ⁊ traxit ad crimen.
fuit igitur bersabre causa:
cum qua fieret temptatio.
ludas cum in thannas iret
ad toudendas oues. thamar
nurum suam in meretritio
habitu sedaitem in biuio rep¬
perit: cum reꝑta rem habuit.
Quid ergo frẽs placuit inde
thamar ꝓpt̾ pulchritudinẽ:¬
de qua etiam que ẽẽt igno¬
rabat: Consequens ergo ẽ
ut ornatus meretricii habi¬
tus sit aliqua causa: ꝓpt̾ qͣm
uidas complesset delectatio¬
nem carnalem. Amon u̾o
filius regis dauid cum uehe¬
ment̾ thamar sororem suã
dilig̾et. oportunitatem loci
quesiuit: quesuit ⁊ inuenit.
infirmum se esse mentitus ẽ:
impetrat a pr̃e suo sororis ad¬
uentum. solus solam aggre¬
ditur. poscit coitum. negat
illa: negantem opprimit. uim

Expanded text:
tur ab illa competens dilatiotur ab illa competens dilationis occasio. Restat igitur ut per pecuniam coepta tentatio finem recipiat. Bersabee, Uriae Ethei uxor, cum lavaret se in solario domus suae, propter pulchritudinem placuit David, placuit et traxit ad crimen ; fuit igitur Bersabee causa cum qua fieret tentatio. Judas cum in Thamnas iret ad tondendas oves, Thamar nurum suam in meretricio habitu sedentem in bivio reperit, cum reperta rem habuit . Quid ergo, fratres? Placuit Judae Thamar, num propter pulchritudinem, cum etiam quaenam esset ignorabat? Consequens ergo est ut ornatus meretricii habitus sit aliqua causa propter quam Judas complesset delectationem carnalem. Ammon vero filius regis David, cum vehementer Thamar sororem suam diligeret, opportunitatem loci quaesivit et invenit, infirmum se esse mentitus est, impetrat a patre suo sororis adventum, solus solam aggreditur, poscit coitum, negat illa, negantem opprimit, vim
Abbreviated transcription (Latin):
enim fugienda sunt ista:
quia ex pulchritudine mu¬
lierum. uoluptas carnalis
nascitur. Ex uarietate uero
uestim̃torum: affectus pla¬
cendi subministratur. Nocuᷤᷤ
autem id ẽ urbes ⁊ oppida:
dant oportunitatem impe:¬
trandi. qd̃ placet. Per diui¬
tiarum u̾o affluentiam:
qd̃ placet impetrari solet.
Sic frẽs confluunt ista oĩa.
ut ꝑficiatur temptatio: et
ideo dicuntur temptationt̃
cause. Confert. enim pulchri¬
tudo delestationem. ornatꝰ
affectum: locus oportunita.¬
tem. diuitie effectum. Hee
sunt ille quatuor: quaꝵ illa
ẽ prima cum qua fit temp¬
iñ qua fit: quarta ꝑ qmͣ du¬
citur ad actum. Cum mulie¬
re etenim speciosa delestatio
carnalis. que cum turpi nõ
fieret: ꝑficitur. Propt̾ orna¬
mentini turpis placet. que
sine ornam̃to uidentib dis-¬
oportuo u̾o loco res ad finẽ
trahitur: qm inoportunitas
impediret. S̾z licet illa tria
confluant. licet pulcher sis.
et pornatis uestib incedas:
si tam̃ desit pecunia. inuenie¬

Expanded text:
enim fugienda sunt ista, quia ex pulchritudine mulierum voluptas carnis nascitur. Ex varietate vero vestimentorum affectus placendi subministratur. Locus autem, id est urbes et oppida, dant opportunitatem impetrandi quod placet. Per divitiarum vero affluentiam, quod placet impetrari solet. Sic, fratres, confluunt omnia ista ut perficiatur tentatio, et ideo dicuntur tentationum causae. Confert enim pulchritudo delectationem, ornatus affectum, locus opportunitatem, divitiae effectum. Hae sunt illae quatuor, quarum illa est prima cum qua fit tenin qua fit, quarta per quam ducitur ad actum. Cum muliere etenim speciosa delectatio carnalis, quae cum turpi non fieret, perficitur. Propter ornatum corporis placet, quae sine ornatu videntibus disopportuno vero loco res ad finem trahitur, quam importunitas impediret. Sed licet illa tria confluant, licet pulcher sis, et perornatis vestibus incedas, si tamen desit pecunia, invenie
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ instabiles animo curiostta¬
tis lusib exultant. Anthyo¬
cheni scribi desiderant qui
diuitiarum copiis habrustãt
Etre ⁊ in arre ⁊ sub arce sunt:
qui iude id ẽ confessioni ton¬
tradicunt. Ordinauit iudas
sicut suꝑius diximus. uiros
qui pugnarent adu̾sum eos
qui erant iñ arce: donec sc̃ali
emundarent Uoiri. suntiuiri¬
les asfectus animi: qui adu̾¬
st eos qui sunt m̃ arce pug¬
nalit hͣndo uirtutes uftiis iniꝰ¬
taid npugnant: Iudas ignie
ad pugnandum uiros ordi¬
nat: dum u̾a confessio sus ĩ
locis uirtutes ordinate locat.
Ponit igitur in primo loco
timorem pene: in scdo dolorẽ
culpe: in t̾cio laboremt penitẽ¬
tie. in quarto fructum elemo-¬
sine. Sz ne desꝑet adiungit
spem uenie timori. consolatõ-¬
nem doloxi. retribitiõnem la¬
lori: elemosine fructum uisi-¬
tationi pauꝑum. Adiungit
etiam ieiunium compunctõ¬
ni. uigilias orationi. lestio¬
nem meditationi: ⁊ sic in cir-¬

Expanded text:
et instabiles animo curiositaet instabiles animo curiositatis lusibus exsultant. Antiocheni scribi desiderant, qui divitiarum copiis abundant. Ecce et in arce et sub arce sunt qui Judae, id est, confessioni contradicunt. Ordinavit Judas, sicut superius diximus, viros, qui pugnarent adversum eos, qui erant in arce, donec sancta emundaret . Viri, sunt viriles affectus animi, qui adversum eos qui sunt in arce pugnant, quando virtutes vitiis viriliter repugnant: Judas igitur ad pugnandum viros ordinat, dum vera confessio suis in locis virtutes ordinate locat. Ponit igitur in primo loco timorem poenae, in secundo dolorem culpae, in tertio laborem poenitentiae, in quarto fructum eleemosynae. Sed, ne desperet, adjungit spem veniae timori, consolationem dolori, retributionem labori, eleemosynae fructum visitationi pauperum. Adjungit etiam jejunium compunctioni, vigilias orationi, lectionem meditationi. Et sic in cir
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ frẽs scl̃aria narrant: qͥ
cum sus exhortatiõnib au¬
ditores ad fletum monere
deberent. ad risum mouent.
Ephebiam u̾o in ihecłm cõ¬
stituunt: qui secum ꝑsonas
suspectas ⁊ notabiles habere.
non erubescunt. Eos qui in
iherosolimis sunt anthyo¬
chenos uolunt scribi. quia
diuites c̃ẽ cupiunt ⁊ uiderr.¬
⁊ qui ante conu̾sionem scli
cum paucis ire consueu̾ant.
nunc in mulcitisdine magna
⁊ apparatu copioso. curias
frequentant. ⁊ ꝑ hoc simplici¬
b dant intelligi. qd̃ pauꝑtaᷤ:
nõ conueniat prelationi
Moralit̾ aut̃ iason dessd̾ans.
int̾pretatur. Gymasium uo
ẽ locus ubi gentilũt ludis
antiquitus solebant fieri: ephe¬
byan est lupanar. ubi ephebi
solebant poni. Ephebi sunt
uiriles affectus animi: quos
iason assensu regis anthyo¬
chy. in lupanarib pon̾e sta-¬
tuit. quia carnale desiderium
eosdem affectus instinctu dy.¬
aboli. libidini qͣndoq subster¬
nit. Gynnasium u̾o in ihero¬
solimis edificant: qui leues

Expanded text:
tres saecularia narrant: qui cum suis exhortationibus auditores ad fletum movere deberent, ad risum movent. Ephebiam vero in Israel constituunt, qui secum personas suspectas et notabiles habere non erubescunt. Eos, qui in Hierosolymis sunt, Antiochenos volunt scribi, quia divites esse cupiunt, et videri. Qui ante conversionem saeculi cum paucis ire consueverant, nunc in multitudine magna et apparatu copioso curias frequentant, et per hoc simplicibus datur intelligi, quod paupertas non conveniat praelationi. Moraliter autem Jason desiderans interpretatur. Gymnasium vero est locus, ubi gentilium ludi antiquitus solebant fieri. Ephebia est lupanar, ubi ephebi solebant poni. Ephebi, sunt viriles affectus animi, quos Jason assensu regis Antiochi in lupanaribus ponere statuit, quia carnale desiderium eosdem affectus instinctu diaboli libidini quandoque substernit. Gymnasium vero Hierosolymis aedificant, qui leves
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista. Et comminuam
inquit eos ut pulu̾em ante
faciem uenti: ut lutum pla¬
tearum delebo eos. Puluis ẽ
dissolutio humane fragilita¬
tis: uentus. suꝑbie sp̃c. Uentꝰ.
suo impetu pulu̾em subleuat:
quotiens aliquis actiones
cuiussibet dissoluti. u̾bis
adulatoriis laudat᷑. In pul¬
u̾e u̾o turbinem generat:
dum dissolutas actiones im-¬
petus elationis turbat. Tt
pulu̾em ergo inimicos suos
dauid comminuit: qndo ille
manu fortis actiones ꝑu̾soꝵ
Ut lutum plateaꝵ delebo eos.
Iutum in plateis: ẽ ĩmmun¬
ditia carnis. Habet igit᷑ da¬
uid m̃imicos: id ẽ luxuriante
et lubuicos. Et delebo inquit

Expanded text:
Psalmista: Et comminuam, inquit, eos ut pulverem ante faciem venti, ut lutum platearum delebo eos . Pulvis, est dissolutio humanae fragilitatis, ventus superbiae spiritus. Ventus suo impetu pulverem sublevat, quoties aliquis vitam cujuslibet dissoluti verbis adulatoriis laudat. In pulvere vero turbinem generat, dum dissolutas actiones impetus elationis turbat. Ut pulverem ergo inimicos suos David comminuit, quando ille manu fortis actiones perversorum Ut lutum platearum delebo eos. Lutum in plateis, est immunditia carnis. Habet igitur David inimicos, id est, luxuriantes et lubricos. Et delebo, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
manifestatur. occultum debet
ẽe sicut erat prius. S ⁊ atri-¬
um sacerdotum dicctur esse:
quia specialit̾ in atrio confes¬
sionis sacerdotib licet mini¬

Expanded text:
manifestatur, occultum debet esse sicut erat prius. Sed et atrium sacerdotum dicitur esse, quia specialiter in atrio confessionis sacerdotibus licet mini
Abbreviated transcription (Latin):
ad nichilum redegin. Et ac¬
cepit thesauros occultos qͦs
inuenit: ⁊ sublaris omnib.
abiit in t̾ram suam. The¬
saurus ẽ sapientie intellectꝰ.
occultus dyabolo. s notus
deo. Quem tunc dyabolus
inuenit: qͣndo ꝑ iactantie
sp̃m. cet̾is manifestunt red¬
dit. Sublatis omnib in t̾¬
ram suam anthyochus a¬
biit: quotiens dyabolus sub¬
latis uirtutib. ad t̾rena desi¬
deria mentes fidelium redu.¬
cit. Post duos aut̃ annos:
misit principent tributoꝵ
in ciuitates inda. Cupiditaᷤᷤ
tributa recipit: quia et in
ecclia. ⁊ in qualibet anima.
exactiones quã plures agĩt
Cum magna uirba uenit
iherłm: nt contarbet simpli¬
cium pacem. Suꝑ ciuitatĩm
irruit: ⁊ ppłm simplicium
cogitationum ex ysrł ꝑdit. Et
accipit spolia ciuitatis: qͣndo
mentem uirtutum spoliat
indumentis. Et eam igni
succendit: dum concupiscen

Expanded text:
ad nihilum redegit. Et accepit thesauros occultos quos invenit; et sublatis omnibus abiit in terram suam. Thesaurus, est sapientiae intellectus, occultus diabolo, sed notus Deo. Quem tunc diabolus invenit, quando per jactantiae vitium caeteris manifestum reddit. Sublatis omnibus in terram suam Antiochus abiit, quoties diabolus sublatis virtutibus ad terrena desideria mentes fidelium reducit. Post duos autem annos misit principem tributorum in civitates Juda. Cupiditas tributa recipit; quia et in Ecclesia, et in qualibet anima exactiones complures agit. Cum magna turba venit Hierusalem, ut conturbet simplicium pacem. Super civitatem irruit, et populum simplicium cogitationum ex Israel perdit. Et accipit spolia civitatis, quando mentem virtutum spoliat indumentis. Et eam igne succendit, dum concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicam de hiis qui
uagi et otiosi uacantes
fabulis et inundantes ag¬
manuum statutis. horis
instantib subsannantes
detrahunt: Numquid la
bor labiorum ipsoꝵ oꝑiet e¬
os: Dehiis mordinate: et

Expanded text:
autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes anmanuum statutis horis instantibus subsannantes detrahunt? Nunquid non labor labiorum ipsorum operiet eos? De his inordinate, et
Abbreviated transcription (Latin):
in loco queni p̾parau̾at dauid
in arra ornam iebuzer. Edifi¬
canda ẽ itaq domus dñi in
ihersm. et in monte id ẽ paci¬
ficata mente: in eminentiori
uidelicet hominis parte. Qui
mons monia io ẽ uisionis ñ¬
cupatur. quia in mente paci¬
sica dñs. hĩtat. ⁊ in cadem ocło
contemplationis uid̃i defid̃a¬
tur. Qui demonstratus fuerat.
dad ⁊ quem p̾parau̾at: de¬
monstratur enim manu for¬
paratur ab eodem ꝑ desiderium.
In arra. oram. ihrbuerei: que
inundanda ẽ uentilabio discre¬
nis. Ornam illuminatus: ihe¬
buzcus conculcatus int̾preta¬
tur. Habet eium mens qnͣdoq
lumen discretionis ⁊ lucem
scientie: s tamen ad huc con

Expanded text:
David in area Ornam Jebusaei . Aedificanda est itaque domus Domini in Jerusalem in monte, id est, in pacifica mente, in eminentiori videlicet hominis parte. Qui mons Moria vel visionis nuncupatur, quia in mente pacifica Dominus habitat, et in eadem oculo contemplationis videri desiderat. Qui demonstratus fuerat David, et quem praeparaverat. Demonstratur enim manu forparatur ab eodem per desiderium. In area Ornam Jebusaei quae mundanda est ventilabro discrenis. Ornam illuminatus; Jesubaeus, conculcatus interpretatur. Habet enim mens quandoque lumen discretionis, et lucem scientiae; sed tamen adhuc con