comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pudor  quae essepossit integritas. ubiquidã¬
nent in probas desunt: solitibi quidamnert᷑
occurrunt. Sed nos uide amur eligere
fortasse peiora: &studio destruendi. ꝑec
oculos tuos ducere. quorum tristis atque
auersandus aispectus. ora & uultus cons¬
cientiae melioris offendat: Iamtibi illa
quae ignorcnticas aecularis bona opinatur
ostendamillic &ia mnfugienda conspicies:
quos honores putcs esse. quos fasces. quam
afluenticam indiuitiis. quam potentiam
in castris. in magis tratibus purpuram.
speciem in principatu. licentiã potesta¬
madorũ blandientium uir s occultũ est
&adridentis nequitiae facies quidem ladcc
sed calamitatis obstrusae in lecebrosa falla¬
cia : Instar quod dam ueneni. ubi inlaecclib
sucis dulcedine aspersa calliditate fallen¬
discipore medicito poculum uid&ur eẽ
quod sumitur : ubi epotaris. pernicies
hausta gsassatur : Quippe. illum uides
quiamictu clariore conspicuus. fulgere

Expanded text:
pudor, quae esse possit integritas, ubi qui dampudor, quae esse possit integritas, ubi qui damnent improbos desunt, soli tibi qui damnentur occurrunt? Sed nos uideamur eligere fortasse peiora et studio destruendi per ea oculos tuos ducere, quorum tristis adque auersandus aspectus ora et uultus conscientiae melioris offendat: iam tibi illa quae ignorantia saecularis bona opinatur ostendam. illic etiam fugienda conspicies. quos honores putas esse, quos fasces, quam afluentiam in diuitiis, quam potentiam in castris, in magistratus purpura speciem, in principatus licentia potestamalorum blandientium uirus occultum est, et adridentis nequitiae facies quidem laeta, sed calamitatis abstrusae inlecebrosa fallacia. instar quoddam ueneni, ubi in letales sucos dulcedine aspersa calliditate fallendi sapore medicato poculum uidetur esse, quod sumitur: ubi epota res est, pernicies hausta grassatur. quippe illum uides, qui amictu clariore conspicuus fulgere
Abbreviated transcription (Latin):
ungula effudiens eculeus extendens. ignis
exurens: aidhominis corpus unum supplicia
plura quam membra : quis inter haec uero
iudex sententiam uendit: quis edit crimina
uindicaturus admittit: & ut reus in nocens
pereat. fit nocens iudex: Flagrant ubiq
delicta: & passimmulti formigenere
peccandi per imꝓbas mentes nocens uirus
operatur: hictestamentum subicitille
felsum capitali fraude conscribit:
Hicarcentur hereditatibus liberi illicbonis
donantur alieni : Inimicus insimulat: calũ¬
niator inpugnat : testis infamat :utrabiq
crassatur inmenda cium criminum : prosti¬
tutae uocis uenalis caudacia: cum interim
nocentes nec cum innocentibus pereunt :
nullus delegibus m&us est: dequaesitore.
de iudice pauor nullus: quod potest redimi.
non tim&ur.esse iam inter nocentes. innoxiũ.
crimenest: malus quis quis nonimitatur.
offendit: Consensere iura peccat is: & coepit
licitumesse quod publicũ est: quis illicrerũ

Expanded text:
ungula effodiens, eculeus extendens, ignis ungula effodiens, eculeus extendens, ignis exurens, ad hominis corpus unum supplicia plura quam membra. quis inter haec uero iudex? sed sententiam uendit. qui sedet crimina uindicaturus admittit, et ut reus innocens pereat, fit nocens iudex. flagrant ubique delicta et passim multiformi genere peccandi per improbas mentes nocens uirus operatur. hic testamentum subicit, ille falsum capitali fraude conscribit: hic arcentur hereditatibus liberi, illic bonis donantur alieni : inimicus insimulat, «alumniator inpugnat, testis infamat. utrubique grassatur in mendacium criminum prostitutae uocis uenalis audacia, cum interim nocentes nec cum innocentibus pereunt. nullus de legibus metus est, de quaesitore, de iudice pauor nullus: quod potest redimi non timetur. esse iam inter nocentes innoxium crimen est: malos quisquis non imitatur offendit. consensere iura peccatis et coepit licitum esse quod publicum est. quis illic rerum
Abbreviated transcription (Latin):
criminantur : audacia prorsus cũ uitus
faciens & inpudentia congruens inpudicis :
nolo mireris. quaeloquuntur huius modi
ore illo. quicquid iam uoce delinquitur :
sed tibi post insidioscas uicas. post disperscs
toto orbe multiplices pugnas. post specta¬
cula uelcruenta uel turpia. post libidinũ
ꝓbra. uellupanaribus prostituta. ueldo¬
mesticis pari&ibus obsepta quorum quo
secr&ior culpa maior audacia est : Forũ
fostasse uidectur inmune: quod in iurus
lacessentibus liberum. nullis malorum
contaguis polluctur : Illuc aciemtucam
flecte: plura illic quaed eesteris inuenies
magis oculostuos indedeuertis: Incisae sunt
legis lic& duo decim tabulis. & publicͦ aere
praefixo iura praes cribtas int interle gesipsas
de linquitur : inter iura peccatur . Innocentia:
nec illic ubi defenditur reseruatur: Iaeuit
inuicem discordantiũ rabies. & interitogas
pacerupta forum litibus mugit insanum:
hasta illic & gladius: & carnif ex praestoest:

Expanded text:
criminantur. audacia prorsus cum uitiis criminantur. audacia prorsus cum uitiis faciens et inpudentia congruens inpudicis. nolo mireris quae locuntur huiusmodi: ore illo quidquid iam uoce delinquitur minus est. Sed tibi post insidiosas uias, post dispersas orbe toto multiplices pugnas, post spectacula uel cruenta uel turpia, post libidinum probra uel lupanaribus prostituta uel domesticis parietibus obsaepta, quorum quo secretior culpa, maior audacia est, forum fortasse uideatur immune, quod ab iniuriis lacessentibus liberum nullis malorum contactibus polluatur. illuc aciem tuam flecte: plura illic quae detesteris inuenies, magis oculos tuos inde deuertes. incisae sint licet leges duodecim tabulis et publico aere praefixo iura. proscripta sint: inter leges ipsas delinquitur, inter iura peccatur, innocentia nec illic, ubi defenditur, reseruatur. saeuit inuicem discordantium rabies et inter togas pace rupta forum litibus mugit insanum. hasta illic et gladius et carnifex praesto est,
Abbreviated transcription (Latin):
pubescentium raptus. ministris auibus ꝓse¬
lire : quaere iamnunc: tenpossit esse quis pec¬
tat. integer uelpudicus: deos suos quos ue¬
nertantur imitantur: funt miseris & reli¬
giosa delicta : Osipossis in illa sublimispecula
constitutus. oculos tuos inserere secrois.
redudere cubiculorũ obductas fores & ad
conscientiã luminum pen&rtilia & occulta
reserare: aspicias abinpudicis geriqđ
nec possit aspicere fronspudica: uidecis
quodorimensit &uidere: uidecis quod uitiorũ
furore dementes. gessisse senegant & gere¬
re festinant : libidinibus inscanis. inuiros uiri
proruunt : fiunt. quae nec illis possunt placere
qui faciunt :mentior : nisialios quitalis est
increpat: turpis turpẽ infamat: & euasis se
se conscium credit: quasi conscientia satis
non sit: Idem inpublico accusator es. in occulto
rei insemeipsos censores. pariter &nocentes .
damꝓnant foris quod intus operantur :
admittunt libenter quod cum aadmiserint

Expanded text:
pubescentium raptus ministriauibus prosipubescentium raptus ministriauibus prosilire. quaere iam nunc, an possit esse qui spectat integer uel pudicus. deos suos, quos ueneratur, imitatur: fiunt miseris et religiosa delicta. O si et possis in illa sublimi specula constitutus oculos tuos inserere secretis, recludere cubiculorum obductas fores et ad conscientiam luminum penetralia occulta reserare: aspicias ab inpudicis geri quod nec possit aspicere frons pudica, uideas quod crimen sit et uidere, uideas quod uitiorum furore dementes gessisse se negant et gerere festinant. libidinibus insanis in uiri uiri proruunt. fiunt quae nec illis possunt placere qui faciunt. mentior, nisi alios qui talis est increpat, turpes turpis infamat et euasisse se conscium credit, quasi conscientia satis non sit. idem in publico accuaatores, in occulto rei, in semet ipsos censores pariter et nocentes: damnant foris quod intus operantur, admittunt libenter, quod cum admiserint
Abbreviated transcription (Latin):
impudica : dhuc de inde morũ quantalabes:
quae ꝓborum fomenta : quaealimenta uitiorũ.
histrionicis gestibus inquinar iuidere
contra foedus iusque nascendi. patientiã
incestae turpidinis el aboratãseuiratitur
mares: honor omnis . &uigorsexus. ener¬
uati corporis dedecore mollitur plusq
illic place quisqyeuirũ infeminã magis
fregerit : In laudem crescit excrimine :¬
& peritior quotur pior iudicatur: spectatur
hic ꝓnefas. &libent̃: quid nom possit suadere
quitalis est: Ipou& sensus : mulc& affectus:¬
expugnat bonipectoris conscientiã for¬
tiorem nec deest probri blandientis auec¬
tor itafut auditũ mollior ẽ. ꝑnixies homi¬
nibus obrepat: exprimunt impudicã uenerẽ:
cidulterũ mastẽ: louẽ illũ suum nuen.¬
non magis regno quã uitiis principẽ. inter¬
renos amores cumipsis suis fulminibus
ardentẽ nunc in pluma soloris albescere :
nunc aureo imbre defluere. nunc in puerorũ

Expanded text:
inpudica. adhuc deinde morum quanta labes, inpudica. adhuc deinde morum quanta labes, quae probrorum fomenta, quae alimenta uitiorum, histrionicis gestibus inquinari, uidere contra foedus iusque nascendi patientiam incestae turpitudinis elaboratam: euirantur mares, honor omnis et uigor sexus eneruati corporis dedecore mollitur plusque illic placet, quisque uirum in feminam magis fregerit. in laudem crescit ex crimine et peritior quo turpior iudicatur. spectatur hic pro nefas et libenter. quid non possit suadere qui talis est? mouet sensus, mulcetexpugnat boni pectoris conscientiam fortiorem: nec deest probri blandientis auctoritas, ut auditu molliore pernicies hominibus obrepat. exprimunt inpudicam Venerem, adulterum Martem, louem illum suum non magis regno quam uitiis principem, in terrenos amores cum ipsis suis fulminibus ardentem, nunc in plumam oloris albescere, nunc aureo imbre defluere, nunc in puerorum
Abbreviated transcription (Latin):
diris. esse senonputant oculis pacrricidas:
Conuer tehinc uultus tuos addiuersi spec¬
taculi nonminus paenitenda contagia.
intheatris quoque conspicies quod tibi &do¬
lorssit &pudoris: coturnus est traicus:
prisca carminũ facinora recens erede paricidis
& incestis : horror antiquus. expraessa adi¬
maginemueritatis actione. replicatur:
Nesaeculis transeuntibus. exolescat quod ali¬
quando commissumest: ad mon&ur a&as
omnis cuditu fieri posseqđ factumes tyiũ quã
aeuis enio delicta moriuntur: numquã tempo¬
ribus crimenobruitur. Num quã scelus obli¬
uione sepelitur : Exempla sunt: quae esse iã
facinora destiterunt: Tum delectat inmi¬
mis turpitudinũ magisterio. uel quid domi
gesserit recognoscere : uel quid gerere possit
cudire: adulterium discitur dumuid&ur :
&lenocinante aduitia publicae auctor itatis
malo quaepudica fortasse adspectaculũ
matrona ꝓcesseraat. despectaculo reuestit

Expanded text:
diris esse se non putant oculis parricidas. diris esse se non putant oculis parricidas. Conuerte hinc uultus ad diuersi spectaculi non minus paenitenda contagia: in theatris quoque conspicies, quod tibi et dolori sit et pudori. cothurnus est tragicus, prisca carmine facinora recensere: de parricidiis et incestis horror antiquus expressa ad imaginem ueritatis actione replicatur, ne saeculis transeuntibus exolescat quod aliquando commissum est. admonetur aetas omnis auditu fieri posse quod factum est. numquam aeui senio delicta moriuntur, numquam temporibus crimen obruitur, numquam scelus obliuione sepelitur. exempla fiunt quae esse iam facinora destiterunt. tum delectat in mimis turpitudinum magisterio uel quid domi gesserit recognoscere uel quid gerere possit audire. adulterium discitur dum uidetur, et lenocinante ad uitia publicae auctoritatis malo quae pudica fortasse ad spectaculum matrona processerat, de spectaculo reuertitur
Abbreviated transcription (Latin):
racur gladicctoribus ludus ut libidinẽ
crudelium luminũ scnguis oblect&: Im¬
plotur in sucum cibis fostioribus corpus.
& ciriunae toris membrorum moles robus¬
ta pinguescit : ut saginatus in poenã carius
perett: homo occiditur in hominis uoluri¬
tritem: & ut quis possit occidere. peritiaẽ.
usus est arsest scelus nontantum
geritur : sed doceđii : quid potest in huma¬
nius quid a cerbius dici: disciplina est
ut perimere quis possit. &glorigest qđ ꝑ
emit: quid illud orote qual eest. ubise obiciunt
quos nemodanauits aate integra. honesta
satis forma ueste pra&iosa uiuentes. inul¬
troneum funus ornantur. malissus. mise¬
ris gloriantur: pugnant adbestias: non
crimine sed furore: expectant filios suos
patres. fratres. incauea: & soror praestoẽ :
&spectaculi lic&p̃tium. largior muner is
appetratus amplific&: ut meroribus suis
mater intersit hoc ꝓdoloremater &redr¬
mit: Intac̃ impiis expectaculis tamque

Expanded text:
ratur gladiatorius ludus, ut libidinem ratur gladiatorius ludus, ut libidinem crudelium luminum sanguis oblectet. inpletur in sucum cibis fortioribus corpus, et aruinae toris membrorum moles robusta pinguescit, ut saginatus in poenam carius pereat. homo occiditur in hominis uoluptatem, et ut quis possit occidere, peritia est, usus est, ars est: scelus non tantum geritur sed docetur. quid potest inhumanius, quid acerbius dici? disciplina est, ut perimere quis possit, et gloria est, quod perimit quid illud, oro te, quale est, ubi se feris obiciunt, quos nemo damnauit, aetate integra, honesta satis forma, ueste pretiosa? uiuentes in ultroneum funus ornantur, malis suis miseri et gloriantur. pugnant ad bestias non crimine sed furore. spectant filios suos patres, frater in cauea et soror praesto est, et spectaculi licet pretium largior muneris adparatus amplificet, ut maeroribus suis mater intersit, hoc pro dolor mater et redimit. et in tam impiis spectaculis tamque
Abbreviated transcription (Latin):
amore qͦ diligis: ceterum quale uel quantũ ẽ. qđ in pectus
tuum ueniat ex nobis: Exilisingenii angusta mediocritas. te¬
nues ad modũ fruges parit: nullis ad copiam fecundi cespi¬
tis culminib: in grauescit Aggrediar tam̃ facultate qua
ualeo. Nam & materia dicendi facit mecũ In iuditiis contio¬
ne ꝓ rosdis. opulenta facundia uolubili ambitione ia¬
ciatur Cum de dño & de dõ uox ẽ: uocis pura sinceri¬
tas non ȩloquentiȩ uirib nititur ad fidĩ argum̃ta
itinera alatronibus clausa maria obsessa
predonibus : eruento horrore castrorum
bella ubique diuisce: mad& orbis mutuo
sanguine : & homicidium dumadmittunt
singuli crimenest: uistus uocatur cũpub¬
lice geritus : ipunitatẽ sceleribus ad qui¬
rit non innocentiae ratio sed seuitiae
mugnitudo: Iamsia durbes ipsas oculos
tuos atquȩ ora conuesteas: caelebritatt̃
offendas. omni solitudine tristiore: par¬

Expanded text:
amore quo diligis. Ceterum quale uel quantum est, quod in pectus amore quo diligis. Ceterum quale uel quantum est, quod in pectus tuum ueniat ex nobis, exilis ingenii angusta mediocritas tenues admodum fruges parit, nullis ad copiam fecundi caespitis culminibus ingrauescit, adgrediar tamen facultate, qua ualeo: nam et materia dicendi facit mecum. in iudiciis, contione pro rostris opulenta facundia uolubili ambitione iactetur: cum de Domino et de Deo uox est, uocis pura sinceritas non eloquentiae uiribus nititur ad fidei argumenta itinera latronibus clausa, maria obsessa praedonibus, cruento horrore castrorum bella ubique diuisa. madet orbis mutuo sanguine: et homicidium cum admittunt singuli, crimen est: uirtus uocatur, cum publice geritur. inpunitatem sceleribus adquirit non innocentiae ratio, sed saeuitiae magnitudo. Iam si ad urbes ipsas ocujos tuos atque ora conuertas, celebritatem offendes omni solitudine tristiorem. pa
Abbreviated transcription (Latin):
eNe & mones donate carissimȩ. nam & meminisse
me memini. & reddendi tempes tiuum prorsus hoc
tempus : qͦ indulgente uindemia solutus anipus.
cendis sensibus ac fouendis. ad lenes auras blandientis au¬
tunni hortoꝵ facies amȩna consentit. hic iocundũ sermo¬
nibus diem ducere: & studentib fabulis in diuina p̃cepta.
conscientiam pectoris erudire. Ac ne eloquium nr̃m ꝓfa
nus arbiter impediat. aut clamor intemperanis familiae
repentis tundat: petamus hanc sedem clam secessum
uicina secreta Ubi dum erratici palmitum lapsus nisibus¬
pendulis ꝑ arundines bauilas repunt: uiteam porticum
frondea tecta fecer᷑ uN T Bene hic studia in aures damus:
& dum in arbores & ĩnuites qͣs uidemus. oblectante ꝓspectu.
oculos amoenamus. animam simul & iauditus instruit¬
& pascit obtutus : quamꝗ tibi sola nunc gr̃a. sola cura ser¬
monis ẽ Contẽptis uoluptariȩ uisionis illecebris inme ocu¬
lus tuus fixus ẽ: tam ore quã mente totus auditor es. & hoc

Expanded text:
ene admones, Donate charissime. Nam et promisisse me memini, et reddendi tempestivum prorsus hoc tempus est, cum, indulgente vindemia, solutus animus cendis sensibus ac fovendis ad lenes auras blandientis autumni hortorum facies amoena consentit. Hic jucundum sermonibus diem ducere et studentibus fabulis in divina praecepta consciter profanus impediat aut clamor intemperans familiae strepentis obtundat, petamus hanc sedem : dant secessum uicina secreta, ubi dum erratici palmitum lapsus nexibuspendulis per harundines baiulas repunt, uiteam porticum frondea tecta fecerunt. bene hic studia in aures damus, et dum in arbores et in uites uidemus, oblectante prospectu oculos amoenamus, animam simul et auditus instruit et pascit obtutus : quamquam tibi sola nunc gratia, sola cura sermonis est, contemptis uoluptariae uisionis inlecebris in me oculos tuos fixus es, qua ore, qua mente totus auditor es et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
IYPrianus. quifino filio selutẽ
Obtemperandum fuit fili carissime
desiderio tuo spiritali in pensissima deuo¬
tione diuin magisteria poscenti quib
ios dñs perscribturasscãs erudire & instruere
lignatus est : ut a tenebris erroris abducti. & lu
eius candida &pura in luminati: uicmuitae
ersclutaria sac cramenta teneamus: E quidẽ

Expanded text:
PRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
corde uigilantes atq: adomnem tolerantian
tabiles dominica praecepta seruemus : Utcũ il
rae &uindictae dies uenerit. Noncum impiis
& peccatoribus puniamur: sed cum iustis & cũ¬
dm̃ ti mentibus hono

Expanded text:
corde uigilantes adque ad omnem tolerantiam stabiles dominica praecepta seruemus, ut cum ille irae et uindictae dies uenerit non cum impiis et peccatoribus puniamur, sed cum iustis et Deum timentibus hono
Abbreviated transcription (Latin):
NCIPIT DOBONO PatiENTIAE
ePATIeNtia locuturus fratres
dilectis simi. &utilitatis
eius & com cooda praedicatuix
Unde potius incipiam quam quod nunc
quoque adaudientiam uestram pati¬
entiam uideo esse necessariam. Vt nec hoc ipsum
quod auditis & dicitis. sine patientia facere possit
Tunc enim demum sermo & ratio salutaris effica¬
citer dicitur. sisapienter quod dicitur audiatur:
Iec inuenio fratres dilectissimi interceras

Expanded text:
 BONO PATIENTIAE. De patientia locuturus, fratres dilectissimi, et utilitates eius et commoda praedicaturus unde potius incipiam, quam quod nunc quoque ad audientiam uestram patientiam uideo esse necessariam, ut nec hoc ipsum quod auditis et discitis sine patientia facere possitis? tunc enim demum sermo et ratio salutaris efficaciter discitur, si patienter quod dicitur audiatur. nec inuenio, fratres dilectissimi, inter ceteras
Abbreviated transcription (Latin):
eside rastifortunate caris sime.
ut qͣm praes suram &per¬
secutionum pondus in cumbit. &in
fine atque in consummatione mundi
antichristi tempus infestum aedpro¬
pinquare iam coepit : ad prae pccrandas
ecorroborandas fratrummentes. dediuinis
scribturis hostamenta conponerem : Quibus milites
xp̃i ad spĩtale & caeleste cestamen animarem :
Obtemperandum fuit desideriotuo tam necessario:
ut quantũ sufficit mediocritas nr̃a. auxilio diuinae
inspirationis instructa quasi armã acmunim̃ta
quaedã pugnaturis fratribus de praeceptis dominicis
promerentur : Parũ est enim quod dĩ plebem dassico
nrãe uocis erigimus: Nisi credentium fidem &dicata dõ
deuotamque uistucem diuina lectione firmemus :
Quidautẽ potius ac maius curae nrãe ac sollicitudini
congruit. quã commissum nobis diuinitus populum.
& exercitũ in castris caclestibus constitutum. aduersus
diabolitela &iacula. exhostationibus ad siduis prae

Expanded text:
Desiderasti, Fortunate carissime, ut quoniam pressurarum. et persecutionum pondus incumbit et in fine adque in consummatione mundi antichristi tempus infestum adpropinquare iam coepit, ad praeparandas et corroborandas fratrum mentes de diuinis scripturis hortamenta conponerem quibus milites Christi ad spiritale et caeleste certamen animarem. obtemperandum fuit desiderio tuo tam necessario, ut quantum sufficit mediocritas nostra auxilio diuinae inspirationis instructa quasi arma ac munimenta quaedam pugnaturis fratribus de praeceptis dominicis promerentur. parum est enim quod Dei plebem classico nostrae uocis erigimus, nisi credentium fidem et dicatam Deo deuotamque uirtutem diuina lectione firmemus. Quid autem potius aut maiae curae nostrae ac sollicitudini congruit quam commissum nobis diuinitus populum et exercitum in castris caelestibus constitutum aduersus diaboli tela et iacula exhortationibus adsiduis prae
Abbreviated transcription (Latin):
becit ad innocentiam simplices & tamen
cum simplicitate prudentes: quid aliuo
fratres dilectissimi quam prouiderenos
conuenit & sollicito corde uigilantes. subdol
hostis insidias intellegere pariter & cauere
ne qiuixom sec pientiam d̃ patris indumus.¬

Expanded text:
beat ad innocentiam simplices et tamen cum, simplicitate prudentes, quid aliud, fratres dilectissimi, quam prouidere nos conuenit et sollicito corde uigilantes subdoli hostis insidias intellegere pariter et cauere, ne qui Christum sapientiam Dei patris induimus
Abbreviated transcription (Latin):
nlacxitiam mentes redeunt: & tempestate prax¬
surae. acnube discussa tranquillitas acsereni¬
tas refulserunt : dandae laudes dõ & bene ficia
eius acmunera. cum graetiarum actione cele¬
branda quamuis agere dõgratias. nr̃ auox ne

Expanded text:
in laetitiam mentes redeunt et tempestate presin laetitiam mentes redeunt et tempestate pressurae ac nube discussa tranquillitas ac serenitas refulserunt. dandae laudes Deo et beneficia eius ac munera cum gratiarum actione celebranda, quamuis agere gratias nostra uox ne
Abbreviated transcription (Latin):
blatrantante aduersus dm̃.
qui unus & uerus est ore sacri¬
lego & uerbis impiis obstrepen¬
tem. frequenter de m&riane
contemps eram: uerecundius & melius existi¬
mans. errantis imperitiam. silentio sperne¬
re. quamloquendo dementis in saniam pro¬
uocare : Nec hoc sine magisteri diuini auctori¬
tate faciebam : Cums cribtumiit: In aures
in prudentis. noli quicquam dicere. nequan¬
do audierit. in rideat sensatos sermones tuos
Citerum: nolires pondere in prudentiad in¬
prudentiam eius: nesimilis fias illii sed&
scm̃ quoque iubermur intraconscientiam
nostram r&inere: negico culcandum
porcis & canibus exp̃onere : Loquented nõ
& dicente: nedederitis scm canibus. neque
miseritis margaritas uestras. ante porcos
ne conculcent eas pedibus: Nam cum adme
saepe studio magis contradicendi quã uoto
ax eccedelecris sim Frs.
ecclesice reddita est: & quod
difficile nuper incredulis. ac
perfidis inpos sibile uidebatur. ope atque
ultione diuina securitas nr̃ reparata est:

Expanded text:
blatrantem te et aduersus Deum qui unus et uerus est ore sacrilego et uerbis impiis obstrepentem frequenter, Demetriane, contempseram uerecundius et melius existimans errantis inperitiam silentio spernere quam loquendo dementis insaniam prouocare. nec hoc sine magisterii diuini auctoritate faciebam, cum scriptum sit: in aures inprudentis noli quicquam dicere, ne quando audierit inrideat sensatos sermones tuos, et iterum: noli respondere inprudenti ad inprudentiam eius ne similis fias illi, et sanctum quoque iubeamur intra conscientiam nostram tenere nec inculcandum porcis et canibus exponere loquente Domino et dicente: ne dederitis sanctum canibus neque miseritis margaritas uestras ante porcos, ne inculcent eas pedibus suis. nam cum ad me saepe studio magis contradicendi quam uotoax ecce, dilectissimi fratres, ecclesiae reddita est et quod difficile nuper incredulis ac perfidis inpossibile uidebatur, ope adque ultione diuina securitas nostra reparata est.
Abbreviated transcription (Latin):
udcieos nt offenscodĩ grauiter deliquisse quod
dnm dereliquerunt &idola secutis unt: Inexodo¬
populus ad ccaron: exsurge & facnobis deos quinos prae¬
cedant: quia moyses uirhic quinos eiecit deaegypto.
quidei acciderit nescimus: Itemillic moyses addm̃
Praecor ait dñe. deliquił populus hic delictum grande :
fecerunt sibideos aureos & argenteos: &nunc sidi¬
mittis eis delictum dimitte : sin autem deleme
de libro quem scribꝰsisti : & dix̃ dñs ad moysen: siquis
deliqust anteme: delecm eum delibromeo Item in
deutero nomio: sacrificauerunt decemonus & nondõ:
Item in libro iudicum: & fecerunt filiustahel malignũ
contra dnm̃dm̃ patrum suorum quie iecit eos docerra
aegypti & secuti sunt deos gentium quae circa illos
sunt : Roffenderunt dñm & reliquerunt dm̃ e ser¬
uieruntbachal: Itemillic: & ca diecerunt filiustahel

Expanded text:
udaeos in offensam Dei grauiter deliquisse, quod Dominum reliquerint et idola secuti populus ad Aaron: Exurge et fac nobis deos qui nos praecedant: quia Moyses uir hic, qui nos eiecit de Aegypto, quid ei acciderit, non scimus. Item illic Moyses ad Dominum: Precor, Domine, deliquit populus hic delictum grande. fecerunt sibi deos aureos et argenteos: et nunc si dimittis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me de libro quem scripsisti. et Dominus dixit ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam eum de libro meo. Item in Deuteronomio: Sacrificauerunt daemoniis et non Deo. Item in libro Iudicum: Et fecerunt filii Israel malignum contra Dominum Deum patrum suorum, qui eiecit eos de terra Aegypti, et secuti sunt deos a gentibus, quae circa illos sunt, et offenderunt Dominum et reliquerunt Deum et seruierunt Baal. Item illic: Et adiecerunt fili
Abbreviated transcription (Latin):
Infirmos uistandos
susurrones maledictos esse
exi sacrificia malorum accepta nonesse
CXII Crauius iudicari dehis quinsaeculo plus habuerint potes tectm
cXIII Viducim& pupillos protegi opostere
exiii dumincarneest quissic exomdore s inficere debere
cx  dulationem perticioscem esse
exoi Plus ab eo diligidm̃ cuim baptis mo omnia peccata dimit tuntur
exui Fos tem congressionemesse aduersus diabolũ &ideo fostiter
staredebemus ut possimus uincere
oxuni deanti christo quod in homine uenit. m¬
cami Csrccue fuisse un gumltgis quod inobis ab ieccũest. & leue esse
iugum dñi quod a nobis susceptumest
Orationibus insis tendum
ebono operis & misericordi cce
Ea pudis aicim exclama in fostitudine
& noliparcere: sicut tuba exclta uocẽ tuã
adinuntia plebimeae peccata ipsorum
&domunacob facinor a eorum: mededie

Expanded text:
irmos uisitandos. CX Susurrones maledictos esse. CXI. Sacrificia malorum acceptCXII. Grauius iudicari de his qui in saeculo plus habuerint potestatis. CXIII. Viduam et pupillos protegi oportere. CXIIII. Dum in carne est quis, exomologesim facere debere. CXV. Adulationem perniciosam esse. CXVI. Plus ab eo diligi Deum, cui in baptismo plura peccata dimittuntur. CXVII. Fortem congressionem esse aduersus diabolum et ideo fortiter nos stare debere, ut possimus uincere. CXVIII. De antichristo quod in homine ueniat. CXVIIII. Graue fuisse iugum legis quod a nobis abiectum est et leue esse iugum Domini quod a nobis susceptum est. CXX. Orationibus insistendum. DE BONO OPERIS ET MIBERICORDIAE. Apud Esaiam: Exclama in fortitudine et noli parcere, sicut tuba exalta uocem tuam, adnuntia plebi meae peccata ipsorum et domui Iacob facinora eorum. me de die
Abbreviated transcription (Latin):
cramenta dĩ : aliis autẽ insimilitudinib. Inuenimus in euuangłio
cata ioħem scriptum eẽ. Lex ꝑmoysen data ÷: gr̃ã ⁊ ueritas ꝑrtim¬
xp̃m̃ facta ÷. Quȩ lex moysi. in monte srna data÷. Uerũ iterum
inuenimus scriptũ. Desron eñĩ exi& lex: ⁊ ũbũ dñi ab ierusalem.
quatinꝰ hoc intelligere debemus utrum syna mons ubi adõ
morsi lex ctata ÷. ⁊ sron mons unde lex exut. unũ siit. aN
uero alt̾ sit sina mons. &x alter sit fyon mons. Inuenimus bȩo no
Omina duorũ monciũ eẽ. Hebraice uͦ. latina intp̃tacio nomi¬
nũ differenciũ ab inuicẽ ostendens aliud ẽẽ srna montẽ ⁊
aliud montem syon. Hȩc ÷ int̾ptacio de hebraica liNigua

Expanded text:
cramenta, Dei, aliis autem in similitudinibus, inuenimus in euangelio cata Iohannem scriptum: lex per Moysen data est, gratia et ueritas per Im facta est. quae lex Moysi in monte Sina data est. uerum iterum inuenimus scriptum: de Sion enim exiet lex, et uerbum Domini ab Hierusalem. quatenus hoc intellegere debemus? utrum Sina mons ubi a Deo Moysi lex data est et Sion mons unde lex exiuit an unum sint an uero alter sit Sina mons et alter sit Sion mons. inuenimus enim haec nomina duorum montium esse Hebreice: uero Latina interpretatio nominum differet ab inuicem ostendens aliud esse Sina montem et aliud montem Sion. Haec est interpretatio de Hebreica lingua
Abbreviated transcription (Latin):
blatrantante aduersus diñ.
quiunus & uerus est ore sacri¬
lego & uerbis impis obstrepen¬
tem. frequenter de m&riane
contempseram: uerecundius & melius existi¬
mans. errantis imperitiam. silentio sperne¬
re quam loquendo dementis in saniam pro¬
uocare : Nec hoc sine magisteri diuni auctori¬
tate faciebam : Cums cribͥtumsit: haures
in prudentis. noli quicquam dicere. ne quan¬
do audierit. in rideat sensatos sermones tuos:
Viterum: nolires pondere in prudentiad in¬
prudentiam eius: nesimilis fias illii sed &¬
scm̃ quoque iubemur intracons cientiam
nostram r&inere : Neginconculcandum
porcis & canibus exp̃onere : Loquente dño
& dicente: nedederitis scm̃ canibus. neque
miscritis margaritas uestras. ante porcos
ne conculcent eas pedibus : Nam cum adme
saepe studio magis contradicendiquã uoto

Expanded text:
blatrantem te et aduersus Deum qui unus et uerus est ore sacrilego et uerbis impiis obstrepentem frequenter, Demetriane, contempseram uerecundius et melius existimans errantis inperitiam silentio spernere quam loquendo dementis insaniam prouocare. nec hoc sine magisterii diuini auctoritate faciebam, cum scriptum sit: in aures inprudentis noli quicquam dicere, ne quando audierit inrideat sensatos sermones tuos, et iterum: noli respondere inprudenti ad inprudentiam eius ne similis fias illi, et sanctum quoque iubeamur intra conscientiam nostram tenere nec inculcandum porcis et canibus exponere loquente Domino et dicente: ne dederitis sanctum canibus neque miseritis margaritas uestras ante porcos, ne inculcent eas pedibus suis. nam cum ad me saepe studio magis contradicendi quam uoto
Abbreviated transcription (Latin):
Atera castitas dr̃. Et nusse sumͦ ad ño tecũ habitare. ꝗa iocundũ
nobis & satis mundũ incarae tuchabitaculũ pparasti. Tumde¬
inde cũobeximiũ inlitteris  fectũ ate̾nis ut oratoriã docer&
as foringeret᷑ surtim nauũ ingressus alscessit. Et cũse iex

Expanded text:
altera Castitas dicitur: et missae sumus a Domino tecum habitare, quia jocundum altera Castitas dicitur: et missae sumus a Domino tecum habitare, quia jocundum nobis et satis mundum in corde tuo habitaculum praeparasti. Tum deinde cum ob eximium in litteris profectum, Athenis ut oratorium doceret astringeretur, furtim navem ingressus abscessit: et cum se inex
Abbreviated transcription (Latin):
Sc osicicenti mihi exurbe. magno pre in uingebas fililm̃e
ut abi ab sensquoq aliqd opers impenderẽ: nec nos a consuetd
studus necessitas meȩ ꝓfeccionis inhiber& Perchasergog egoriũ¬
tibi inlatoiũ uerbi. uirũ in cõparabilẽ querbo & operib darus
ciadomo eporatre matre quoq satis religiosa oriundus fuit.
Ac enis & alitus. & eruditus ut pauct̃ Nec tam̃ incomuer¬
sitione scolari uł xtati uł sodaliũ nlecebris cedens ꝓcadit
pudicitiã secdtã quã acdo sibi cõnissũthesiurũ addomũ castã
reportauit intȩgrĩ signaculũ castitatis. Demq cũpbr lososie
studus apud ahenas florer& iudit ꝑsoporẽ sedentisibi & le¬
gentiduas decorassatis dextraleuaq seminas consẽdissẽ
Quas ille castitatis instnutu oculo turbiore respiciens. quȩ nain
essent & quid sibiuellent ꝑcunctabat᷑. Atile eu familiarius¬
& abiciosuis cõplectẽntes: aiunt Nemoleste accipias iuiuenis
note tibisatis & familiares sumꝰ. Altera enĩe enobis sapientia

Expanded text:
oficiscenti mihi ex Urbe magnopere injungebas, fili carissime, ut tibi absens quoque aliquid operis impenderem, nec nos a consuetis studiis necessitas meae profectionis inhiberet. Petebas ergo Gregoriuti, uirum per omnia inconparabilem, qui uerbo et operibus clarus cia domo episcopo patre, matre quoque satis religiosa oriundus fuit. Athenis et altus et eruditus ut pauci nec tamen in conuersatione scholari uel aetatis uel sodalium inlecebris cedens prodidit pudicitiam, sed tamquam a deo sibi commissum thesaurum ad domum castam reportauit integrum signaculum castitatis. denique cum philosophiae studiis apud Athenas floreret, uidit per soporem sedenti sibi et legenti duas decoras satis dextra laeuaqueQuas ille castitatis instinctu oculo torviore respiciens, quenam essent et quid sibi vellent percunctabatur; que eum familiarius complectentes aiunt, ne moleste accipias iuvenis, note tibi satis et fam
Abbreviated transcription (Latin):
runt illa omni caenquã umbra: abierunt oblectamenta:
et solam ꝑpetuũ obprobria et crimina remanseruint.
Uȩmihi oanuna : adcam ꝑclitum uasuelim nolinsue. rediura
sum: et propter fugitiuas uolutates. numquã effugiendis.
cumeo uaporib concremenda. Quid inter hec cumeam
ceperit ad de finitã sententiã. & inmobililege de frex am

Expanded text:
runt illa omnia tamquam umbra, abierunt oblectamenta, runt illa omnia tamquam umbra, abierunt oblectamenta, et sola in perpetuum opprobria et crimina remanserunt. Vae mihi, o anima, ad tam perditum vas velim nolim reditura sum, et propter fugitivas voluptates numquam effugiendis cum eo vaporibus concremanda. Quid inter haec, cum eam coeperit ad definitam sententiam, et immobili lege defixam
Abbreviated transcription (Latin):
diuinus utcur ramus dum lucem habemis prius¬
quã nostenebrae conprae hendant: Lucem halemus
sicurrimus. sigressum fidei promouemus : Intenebris residemꝰ.
si promouere cessamus. Paratos pos inueniat extrema necessi¬
tas: quae sepe prȩuenit in para  Certam nobisi ponat sollici¬
tudinem: incerta conclicio. Cotidianus sit illius perilimet᷑.
cuius nescitur incursus. Quam tardemiserã animã maloꝵ
suoꝵ penitebit. cũ die ultimo suꝑueniente. separarise. acor¬
pore suo uiderit.Aũsibi infine claudenti oculos tugrescere
ad& horrescere
sempiterna nox cȩperit. Cumiacere ante se uacuum salutis
aclucisinfelicem commilitonem suum ulderit. incentorem
piriter ac deceptorem. cum quo dearena mundi huuis. ꝑfla¬
gitium suum uictadiscessit:Sum cęperit ab eodem iamdi¬
uul sa. unmanes et in anessuper eũdarę planctus et dicere:
ubi sunt animo sites eupidita testuę. quib huc uscpa¬
tenter arsisti. tarsura iigiter congregasti: Sr ce tansie¬

Expanded text:
divinus, ut curramus dum lucem habemus, priusquam nos tenebrae comprehendant. Lucem habemus si currimus, si gressum fidei promovemus; in tenebris residemus, si promovere cessamus. Paratos nos inveniat extrema necessitas, quae saepe praevenit imparatos. Certam nobis imponat sollicitudinem incerta conditio; quotidianus sit illius periculi metus, cujus nescitur incursus. Quam tarde misera anima malorum suorum poenitebit, cum die ultimo superveniente separari se a corpore suo viderit, cum sibi in fine claudenti oculos nigrescere et horrescere sempiterna nox coeperit, cum jacere ante se vacuum salutis ac lucis infelicem commilitonem suum viderit incentorem pariter ac deceptorem, cum quo de arena mundi hujus per flagitium suum victa discessit. Cum coeperit ab eodem jam divulsa immanes et inanes dare super eum planctus, et dicere: Ubi sunt animositates et cupiditates tuae, quibus hucusque impatienter arsisti, et arsura jugiter congregasti? Ecce transie
Abbreviated transcription (Latin):
Et dix ds. Ecce dedi uob om̃e fenũ
seminale qđ seminat sem̃ qͦd ẽ suꝑ
omnẽ terrã: & omne lignum qͦd hab&
in se fructũ seminis seminalis. uob̃ erit
ad escam: Et omnib bestiis terre. &
omnib uolatilibus celi. & omnib repẽ¬
tib que repunt suꝑ t̾ram: quȩ habent

Expanded text:
Et dixit Deus, Ecce dedi vobis omne pabulum seminale, seminans semen quod est super omnem terram, et omne lignum quod habet in se fructum seminis seminalis; vobis erit ad escam, et omnibus bestiis terrae, et omnibus volatilibus coeli, et omni reptili repenti super terram, quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
nes: ꝓpterea deniq diuina dis¬
pensatio ꝓcurauit: ut ce ciuitaᷤ
ipsa. &e templũ. &e omĩa illa pari¬
ter subruerent᷑: ne qͥ forte ad¬
huc paruulus ce lactens infide.
si uideret illa constare. dũ sacri¬
ficioꝵ ritum. dum ministerioꝵ
ordinẽ. attonitꝰ stuperet: ipso
diuersarũ formarũ raperetur
intuitu: S ꝓuidens ds̃ infirmitati
nr̃e. & uolens multiplicari eccłiam
suam: omĩa illa subuerti fecit. et
penitꝰ auferri: ut sine ulla cuncta¬
qͥb in illis typus precesserat crede

Expanded text:
e: propterea sane hoc divina dispensatio procuravit, ut et civitas ipsa et templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne quis forte adhuc parvulus, et lactans in fide, si videret illa constare dum sacrificiorum ritum, dum ministrorum ordinem attonitus stuperet, ipso diversarum formarum raperetur intuitu. Sed providens infirmitati nostrae, et videns multiplicari Ecclesiam suam, omnia illa subverti fecit, et penitpro quibus in illis typus praecesserit, crede
Abbreviated transcription (Latin):
ditis si eẽt tͥ uniꝰ diei spacium
liberũ quanta faceres. q̃uomͦ ce ꝑ
quos discurreres: quã humilis ꝙͣ
lugens. &e sordidus oberrares. Non¬
ne effunderes omnẽ peccuniam
tuam: in eos quoꝵ intercessione
euadere posse te crederes: Nonne
aliqͥs te retardare. aut impedi¬
re tẽptaret: nonne diceres. pere¬
ant omia ꝓ salute mea. nec qͥcqͣ
Hoc quare faceres: Quia inde ñ

Expanded text:
ditis, si esset tibi unius diei spatium liberum, quanta faceres? quomodo acclamares? et per quos discurreres? quam humilis et quam lugens et sordidus oberrares? Nonne effunderes omnem pecuniam tuam in eos, quorum intercessione evadere posse te crederes? nonne aliquis te retardare aut impedire tentaverit, nonne diceres: Pereant omnia pro salute mea, ne  ForteHoc quare faceres? Quia non
Abbreviated transcription (Latin):
urbs illa magna regalis: ubi
cemplũ famosissimũ dõ fuerat
eestructum: Postea uͦ quã uen̾
ille. qui erat uerũ templum
misteria: deleta est illa terrena.
ubi celestis apparuit :Q intem¬
plo illo ñ remansit lapis suꝑ
pontifex. sanguine tauroꝵ et
hyrcoꝵ purificans popłm: s
ex quo uenit uerꝰ pontifex. qui
sanguine suo purificaret creden-¬
tes: nusqͣm est ille pontifex
pͥor: nec ullus ei relictꝰ ẽ. locꝰ
Altare fuit priꝰ: &e sacrificia ce¬
lebrabant᷑: S ut uenit uerus
agnꝰ qui se ipsum hostiã obtu¬
lit deo: cuncta illa uelut pro
tempore posita cessauer̃t: Nõn

Expanded text:
urbs illa magna regalis, ubi templum famosissimum Deo fuerat exstructum. Postea vero quam venit ille qui erat verum templum mysteria, deleta est illa terrena ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis super pontifex, sanguine taurorum et hircorum purificans populum; sed ex quo venit verus Pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes , nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, et sacrificia celebrabantur; sed ut venit verus agnus qui seipsum obtulit hostiam Deo , cuncta illa velut pro tempore posita cessaverun
Abbreviated transcription (Latin):
bant: Ouilia ouib fabricabimus hic
& peccoribꝰ. & ciuitates impedim̃tis
nr̃is: ce nos armati pͥma turma ince¬
demus ante filios isrł: usq qͦ ꝑduca¬
mus eos inlocum suum: Et hec pro-¬
mittentes. mitigauerunt moy sen:
ita ut ipse eos cõmendaret iħu & ele-¬
azaro: Ita enĩ scriptum est: Et adhi-¬
buit eos moyses adeleazarum sacer¬
dotem. & iħm filium naue. & pͥncipes
familiarum tribuum isrł: & ait ad eos
moyses.: Sitransierint filii ruben. &
filii gad uobiscũ iordanem. om̃is arma¬
tus ad p̃lium corã dño: & obtinueri-¬
tis terrã in conspectu ur̃o: dabitis eis
terrã gaad inpossessionem: Terre no¬
mȩn inscripturis diuinis positum:
diuersis significationib inuenimus:
Et primo quid terra hec inqua ha-¬
bitamus. non ex inicio terra uocata est.
s andda: &e post hoc quȩ prius dicta
suerat arida. terre nomen accepit:
sic̃ & celum istud trisibile. nõ abini¬
cio celum dictum est s prius firma¬

Expanded text:
bant: Ovilia ovibus fabricamus hic bant: Ovilia ovibus fabricamus hic et pecoribus et civitatibus jumentis nostris; et nos armati prima turma incedimus ante filios Israel, usquequo perducamus eos in locum suum. Et haec promittentes, mitigaverunt Moysen, ita ut ipse eos commendaret Jesu et Eleazaro. Ita enim scriptum est: Et adhibuit eos Moyses ad Eleazarum sacerdotem, et Jesum filium Nave, et principes familiarum tribuum, et ait ad eos Moyses: Si transierint filii Ruben et filii Gad vobiscum Jordanem omnes armati ad praelium coram Domino, et obtinueritis terram in conspectu vestro, dabitis eis terram Galaad in possessionem. Terrae nomen in Scripturis divinis positum diversis significationibus invenimus. Et primo quidem terra haec in bitamus non ex initio terra vocitata est, sed arida. Et post haec quae prius dicta fuerat arida, terrae nomen accepit. Sic et coelum istud visibile non ab initio coelum dictum est, sed prius firma
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ popłs accepit hereditatẽ ꝑ moy sen: et¬
accepit terram duoꝵ regum tm̃modo:
Non enĩ ampliꝰ potuit moy ses intfic̾e
nisi duõ reges: quoꝵ t̾ram diuideret
popłis multa animalia multaq pecco¬
ra habentibꝰ: illis uero qui iordanem
transeunt. iħs diuidit terram. Quam¬
uis hant etiã ipsi animalia. habeant
peccora: non tam̃ tanta que eos exclu-¬
dant ne iordanẽ transeant: s cũ ip̃is
& mulierib & infantib suis conten¬
dunt transire iordanẽ. ⁊ ad patriam
ꝓmissam ꝑuenire: Illi aut̃ ꝓpt̃ pecco¬
ra.: uumenta. ⁊ mulieres suas. imfan-¬
tes suos. nõ potuerunt tͣnsire iorda¬
nem: nec ad fidem xp̃i. que est terra ꝓ¬
missionis intrare: Increpat tam̃ eoᷤ mo¬
yses: &e dicit adfilios ruben. & adfilios
filioꝵ isrł ut non transeant interram
quam dñs dat eis: Et cum increpasset
eos huiꝰ modi uerb̾: accesserunt inquit
ad eum filii ruben. & filii gad. ce dice¬

Expanded text:
ergo populus accepit haereditatem per Moysen, ergo populus accepit haereditatem per Moysen, accepit terram duorum regum tantummodo. Non enim amplius potuit Moyses interficere nis duos reges, quorum terram divideret populis multa animalia multaque pecora habentibus. Illis vero qui Jordanem transeunt Jesus dividit terram, quamvis habeant etiam ipsi animalia, habeant pecora, non tamen tanta quae eos excludant ne Jordanem transeant. Sed cum ipsis et mulieribus et cum infantibus suis, contendunt transire Jordanem et ad patrum Illi autem propter pecora, et jumenta, et mulieres suas, et infantes, non potuerunt transire Jordanem, nec ad fidem Christi, quae est terra repromissionis, intrare. Increpat tamen eos Moyses, et dicit ad filios Ruben et filios filiorum Israel, ut non transeant in terram quam Dominus dat eis? Et cum increpasset eos hujusmodi verbis, accesserunt, inquit, ad eum filii Ruben, et filii Gad, et dice
Abbreviated transcription (Latin):
genitus est: manasses quoq euiꝰ dimidia
trib extͣ iordanem consequit᷑ : & ipse licet
de egy ptia natus: pͥmogenitꝰ tam̃ ẽ: Om̃s
gͦ isti primogeniti sunt: & idõ pͥorem po¬
sortes accipiunt: Considera aut̃ diligen¬
cius etiã causam: qua &e priores extͣ iorda¬
nem & sequestrati aceteris. consequunt᷑
hereditatem: Ium̃ta inquit & peccora: mul-¬
ta sunt nobis: Hec gͦ causa ẽ: qd̾ prior po-¬
pulus adħeditatem terre illiꝰ quȩ lacte
fluit. que melle habundat. quȩ fauus mel¬
lis ẽ p̃om̃i terra. nõ potuit ꝑuenire: nec
uerbum carnem factum. potuit agnosce¬
re: quia multa iumenta habebat & pecco¬
ra multa: Animalis enim homo ñ potuit
ꝑcipere que sunt sp̃s dĩ: nec spiritaliter
diiudicare: quia homo cum in honore ẽẽt.
non intellexit: s comparatus est iumentis.
insipientibꝰ. & similis factus ẽ his. ꝓquib
hereditatem suam extͣ iordanis fluenta
ꝑcepit: & aterra scã se fecit alienũ: Ille

Expanded text:
en est. Manasse quoque, cujus dimidia tribus extra Jordanem consequitur, et ipse licet de Aegyptia natus est, primogenitus tamen est. Omnes tamen isti primogeniti sunt, et ideo priorem poditatis accipiunt. Considera autem diligentius etiam causam qua et priores, et extra Jordanem et sequestrati a caeteris, consequuntur haereditatem. Jumenta quoque et pecora multa sunt nobis. Haec ergo causa qua prior populus ad haereditatem terrae illius quae lacte fluit, quae melle abundat, quae favus mellis est prae omni terra, non potuit pervenire, nec Verbum carnem potuit agnoscere, quia multa jumenta habebat et pecora multa. Animalis enim non potuit percipere quae sunt spiritus Dei, nec spiritaliter dijudicare, quia homo cum in honore esset non intellexit, sed comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est his. Pro quibus haereditatem suam extra Jordanis fluenta percepit, et a terra se sancta fecit alienum. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
tradiderit: s qd̃ si quis uerbi causa
aut ꝓpħas dei ꝑsequat᷑. ut illa fecit:
aut adidola aliquos decipiat: uł fal¬
sis circumscriptionib ꝑimat in no-¬
centes: iste dicit᷑ ihezabel tenere doc¬
trinam: Sic gͦ &e si quis malis consi-¬
liis scandala generet popło dei et
offensionem diuinam atq iracundiã
celestem ꝓuocet plebi: uł idolorum
sacrificus communicando. uł stupͥs
ac libidini seruiendo: hic doctrinã
balaam tenere dicendus est: Est ergo
ex secrabilis: &e corporis fornicatio Qd
enim ita exsecrabile. qͣm templũ dei
uiolare: ac tollere membra xp̃i: ⁊ fa¬
cere m̃bra meretricisͦ Multo tamen
magis ex secrabilis est generalis illa
fornicatio: inqua om̃e genus peccati
parit̃ continet᷑ Generalis aut̃ form¬
catio dicit᷑ : cum anima quȩ incon¬
sorcium uerbi dĩ ascita ẽ. & matͥmomo
illius quodammodo sociata: ab ullo a¬
lio alieno scilic̃. & aduersario illiꝰ uiri

Expanded text:
tradiderit, sed quod si quis verbi causa tradiderit, sed quod si quis verbi causa aut prophetas Dei persequatur ut illa facit, aut idolis aliquos decipiat, vel falsis circumscriptionibus perimat innocentes, iste dicitur Jezabel tenere doctrinam. Sic ergo et si quis malis consiliis scandala generet populo Dei, et offensionem divinam atque iracundiam coelestem provocet plebi vel idolorum sacrificiis communicando, vel stupris ac libidini serviendo, hic doctrinam Balaam tenere dicendus est. Est ergo exsecrabilis etiam corporis fornicatio. Quid enim ita exsecrabile quam templum Dei violare, ac tollere membra Christi, et facere membra meretricis? Multo tamen magis exsecrabilis est generalis illa fornicatio, in qua omne genus peccati pariter continetur. Generalis autem fornicatio dicitur, cum anima, quae in consortium verbi Dei adscita est, et matrimonio ejus quodam modo sociata, ab ullo alio alieno, scilicet adversario illius viri