comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ea quȩ ante sunt extendat. Sigͦ uos
cũ sitis mali nostis bona data dare filiis
ur̃is. quantomagis pat̾ ur̃ de cęlo dabit
sp̃m bonũ petentib se Quomͦ mali
dant bona: Sed malos appellauit. dile¬
ctores adhuc scłi huiꝰ & peccatores. Bona
rũ natura istabona sint: sed tẽporalia &
ad istã uitã infirmã ꝑtinentia. Et qͥsqͥ
ea malus dat: ñ de suodat. Dnĩ enĩ est
t̾ra & plenitudo eiꝰ. qͥ fecit cęlũ & t̾rã¬
& mare. & omĩa quȩ in eis sunt. Quanti
gͦ sꝑandũ. ẽ. daturũ dm̃ nob̾ bonape¬
tentib nec nos posse decipi ut accipiamꝰ
aliud ꝓalio cũ ad ipsũ petimꝰ. quando
nos etiã cũ simus mali nouimꝰ dare qdđ
petimur. Non enĩ decipimꝰ filios nr̃os.
qualiacunq bona damꝰ. ñ de nr̃o sed er
ipsius damus. Alrter. Apłi qͥ elections
merito bonitatẽ generis humani mibs
excesserant modis: suꝑnȩ bonitatis im¬
itu mali esse dicunt᷑. quia nichil. ẽ ꝑsi

Expanded text:
in ea quae ante sunt, extendat. Si ergo vos in ea quae ante sunt, extendat. Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? Quomodo mali dant bona? sed malos appellavit, dilectores adhuc saeculi hujus et peccatores. Bona rum natura ista bona sint, sed temporalia, et ad istam vitam infirmam pertinentia, et quisquis ea malus dat, non de suo dat. Domini est enim terra, et plenitudo ejus, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt . Quantum ergo sperandum est daturum Deum nobis bona petentibus, nec nos posse decipi ut accipiamus aliud pro alio cum ab ipso petimus, quando nos etiam cum simus mali novimus id dare quod petimur! Non enim decipimus filios nostros, et qualiacunque bona damus, non de nostro, sed de ipsius damus. Aliter: Apostoli qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, supernae bonitatis intuitu mali esse dicuntur, quia nihil est per
Abbreviated transcription (Latin):
ex uob̾ patrẽ petit pane: Nunquid la¬
pidẽ dabit illi: Panis intelligit᷑ cari¬
tas ꝓpt̾ maiorẽ appetitũ. & tam neces¬
sariũ ut sine illa cȩtera nichil sint: sic̃¬
sine pane mensa inops est. Cui contraria
est cordis duricia quã lapidi cõparauit.
U si piscẽ. nunqͥd ꝓ pisce serpentem
dabit illi: Piscis. ẽ. fides inuisibilis
uł ꝓpt̃ aquã baptismi. uł qͥa de inuisi¬
bilib locis capitur. Qd etiã fides huiꝰ
mundi fluctib circũ latrata ñ frangit᷑.
recte pisci cõparatur. Cui contrariũ po¬
suit serpentẽ ꝓpt̾ uenena fallaciȩ quȩ
etiã primo homini male suadendo prȩ¬
seminauit. Aut si petierit ouũ.
nunqͥd porriget illi scorpionẽ: In ouo
indicat᷑ spes. Duũ enĩ nondũ est foetus
ꝑfectꝰ. sed fouendo sꝑatur. Cui contra¬
riũ posuit scorpionẽ. cuiꝰ aculeus uene¬
natus retro tim̃dus. ẽ: sicut spei contra¬
riũ est retro conspicere. cũ spes futuroꝵs

Expanded text:
ex vobis patrem petit panem, nunquid laex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Panis intelligitur charitas propter majorem appetitum, et tam necessarium, ut sine illa caetera nihil sint, sicsine pane mensa inops est, cui contraria est cordis duritia, quam lapidi comparavit. Aut si piscem, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Piscis est fides invisibilium, vel propter aquam baptismi, vel quia de invisibilibus locis capitur. Quod etiam fides hujus mundi fluctibus circumlatrata non frangitur, recte pisci comparatur, cui contrarium posuit serpentem, propter venena fallaciae, quae etiam primo homini male suadendo praeseminavit. Aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? In ovo indicatur spes. Ovum enim nondum est fetus perfectus, sed fovendo speratur. Cui contrarium posuit scorpionem, cujus aculeus venenatus retro timendus est, sicut spei contrarium est retro respicere, cum spes futurorum
Abbreviated transcription (Latin):
habet necessarios. Et ego uob dico Petite
& dabit᷑ uob̃. quęrite & inuenietis pulsa-¬
te & apietur uob̃. Cõparatio. ẽ. amino¬
re Si gͦ amicus homo surgit de lecto. &¬
dat ñ amicicia sed tedio cõpulsus: qͣn¬
tomagis dat ds̃. qui sine tedio largissi¬
me donat qđ petitur. Sed ad hoc̃ peti¬
se uult: ut capaces donorũ eiꝰ fiant qͥ
petunt. Ne itaq de uia ueniens amicus
inedia dispeat. hoc . ẽ. ne amicus nuꝑ
aberroris sui uanitate resipiscens. desi¬
derii sp̃ualis diutius inopia tabescat.
petamꝰ epulas uerbi quib alatur. quęra.¬
mus amicũ qͥ det. pulsemꝰ hostiũ quo
seruantur absconse. Magnã enĩ spem de¬
dit & dat: ille qͥ ꝓmittendo ñ decipit.
Imis enĩ inqͥt qui petit accipit. & qui
quęrit inuenit. & pulsanti aꝑietur
Ergo iuxta p̾missã postulantis amici pa¬
& quęrens inuenit. & pulsanti aꝑitur.
ergo cui ñ datur & qͥ ñ inuenit & cui ñ
apitur. apparet qđ ñ bene petierit.
quesierit pulsauerit. Quis autẽ

Expanded text:
etite et dabitur vobis; quaerite et invenietis; pulsate et aperietur vobis. Comparatio a minore: si enim amicus homo surgit de lecto, dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus, qui sine taedio largissime donat quod petitur: sed hoc se peti vult, ut capaces donorum ejus fiant qui petunt, ne ita de via veniens amicus inedia dispereat, hoc est, ne animus nuper ab erroris sui vanitate resipiscens, desiderii spiritalis diutius inopia tabescat. Petamus epulas verbi, quibus alamur; quaeramus amicum qui det; pulsemus ostium, quo servemur absconse: magnam spem dedit et dat ille qui promittendo non decipit. is enim inquit qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Ergo juxta praemissam postulantis amici paet quaerens invenit, et pulsanti aperitur, ergo cui non datur, et qui non invenit, et cui non aperitur, apparet quod non bene petierit, quaesierit, pulsaverit. Quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
orat apiri ad loquendũ mysteriũ xp̃i.
Clausũq est tẽpore famis uerbi. cũ intelli¬
gentia ñ datur. Et illi qͥ euangłicã sapi¬
entiã tanquã panẽ erogantes ꝑ orbẽ t̃rȩ
p̾dicauerunt. pueri patris familias iã st̃
in secreta quiete cũ dño. Et tam̃ orando
efficit᷑ ut accipiat desiderans intellectũ
ab ipso dõ. etiã si homo desit ꝑquẽ sapi¬
entia p̾dicetur. E⁊ ille si ꝑseuera¬
uerit pulsans: dico uob̾. & si ñ dabit illi
surgens eoqł amicus eiꝰ sit. ꝓpt̾ improbi

Expanded text:
orat aperiri ad loquendum mysterium Christi, orat aperiri ad loquendum mysterium Christi, clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur, et illi qui evangelicam sapientiam tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt. Pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino, et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Domino, etiamsi homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans: dico vobis, et si non dabit illi surge
Abbreviated transcription (Latin):
da mͥ tres panes. qm̃ amicus ms uenit de
ua ad me & ñ habeo qđ ponã ante illũ:
Rogatꝰ a discipłis saluator. ñ modo for¬
mã orandi. sed instantiã frequentiãq
tradit orandi. Amicus gͦ ad quȩ̃ media
nocte uenit᷑. ipse ds̃ intelligit᷑ cui ui
media tribulatione supplicare. & tres
animꝰ est. Qui totiens a nob̾ recedit. quo¬
tiens ad appetenda t̾rena & tẽporalia
foris uagatur. Redit uͦ cȩlestiq alimonia¬
refici desiderat. cũ in se reuersus suꝑna
coepit ac spualia meditari. De qͦ pulchre
qͥ petierat adiungit. ñ se habere qđ ponat
ante illũ. Qm̃ animȩ post scłi tenebras
dm̃ suspiranti. nichil prȩt̃ eũ cogitare.
nichil loqui. nichil libet intueri. Solũ
qđ recognouit sũmȩ trinitatis gaudiũ
contẽplari. atq ad hoc plenius intuendũ
ꝑuenire satagit. E⁊ ille deintꝰ dicat.¬
pueri mei mecũ sunt in cubili. ñ possum
surgere & dare tͥ Hostiũ amici: diuini
est intelligentia sermonis. qđ sibi apłs

Expanded text:
am amicus meus venit de via ad me, et non habeo quod apponam ante illum, etc. Rogatus a discipulis Salvator non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradidit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur, cui in media tribulatione supplicare, et tresanimus est, qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda temporalia, foris refici desiderat, cum in se reversus, superna coeperit ac spiritualia meditari, de quo pulchre qui petierat adjungit: Non se habere, quod ponat ante illum, quoniam animae post saeculi tenebras Dnil loqui, nil libet intueri; solum, quod recognovit, summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintpueri mei mecum sunt in cubili, non possum surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
NCIPIT LIBERTIERCIUS
ANCTISSIMS
Mariȩ poenitentis
hystoria. quȩ ter¬
cii nr̃i in lucao
caput. ẽ. libri:
D& si ob laborem
legentiũ minu¬
endũ a nouo in¬
choatur exordio
rerũ tam̃ nectura secundi libri finẽ re¬
spicit. Nã quia suꝑius siue ex ꝑsona euan¬
głistȩ siue ex dñi saluatoris ut quib di
placuit dictũ fuerat. & omĩs popłs auci¬
ens & publicani iustificauerunt dm̃ ba¬
ptizati baptismo ioħis. qđ si a dño dictũ
int̾preteris. audiens ioħem popłs intel¬
ligitur esse designatꝰ. si ab euangłista
intpositũ. audiens ipsũ dñm de ioħis
magnitudine dispircantẽ restat intelli¬
gi. p̃harisei autẽ & legis periti consiliũ
dĩ spreuerunt in semet ipsos ñ baptizati
abeo: ꝑgit idem euangłista quȩ uerbis

Expanded text:
BER TERTIUS. Sanctissima Mariae poenitentis historia, quae tertii nostri in Lucam caput est libri, etsi ob laborem legentium minuendum a novo inchoatur exordio, rerum tamen nexura secundi libri finem respicit. Nam quia superius sive ex persona evangelistae, sive Domini Salvatoris ut quibusdam placuit dictum fuerat: Et omnis populus audiens, et publicani justificaverunt Deum, baptizati baptismo Joannis. Quod si a Domino dictum interpreteris, audiens Joannem populus intelligitur esse designatus. Si ab evangelista interpositum, audiens ipsum Dominum, de Joannis magnitudine disputantem restat intelligi. Pharisaei autem et legis periti consilium Dei spreverunt in semetipsos non baptizati ab eo. Pergit idem Eva
Abbreviated transcription (Latin):
erat ualde. Hȩc. ẽ scł̃i tristicia. quȩ mortẽ
oꝑatur. Hȩ diuitiȩ fallaces. quȩ spinarũ
instar sementẽ suffocauere dominicã
ioens autẽ illũ iesus tristẽ factũ. dixit
Quã difficile qͥ pecunias habent in re-¬
gnũ dĩ intrabunt. Claret quidẽ. qͥa qui
hic multiplicandis diuitiis in cũbunt.
alterius uitȩ gaudia quȩrere contẽnunt:
Sed int̾ pecunias habere & pecunias amare.
ñnulla distantia. ẽ. Multi enĩ habentes
ñ amant. multi autẽ ñ habentes amant:
tẽ alii habent & amant. alii nec habere
nec amare se diuitias scłigaudent. quoꝵ
mundus crucifixus. ẽ: & nos mundo.
Unde & salomon ñ ait qͥ habet. sed qͥ amat
diuitias. fructꝰ ñ capiet exeis. Et ipse dñs¬
scđm marcũ obstupescentib in uerbis hu¬
iuscemodi discipłis. exponendo subiunx̃
ilioli quã difficile. ẽ confidentes in pecu¬
niis regnũ dĩ introire. Et notandũ qđ

Expanded text:
erat valde. Haec est saeculi tristitia, quae mortem erat valde. Haec est saeculi tristitia, quae mortem operatur. Hae divitiae fallaces, quae spinarum instar sementem suffocavere dominicam. Videns autem illum Jesus tristem factum, dixit: Quam difficile qui pecunias habent in regnum Dei intrabunt! Claret quidem quia qui hic multiplicandis divitiis incumbunt, alterius vitae gaudia quaerere contemnunt, sed inter pecmulta distantia est. Multi enim habentes non amant, multi non habentes amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amare se divitias saeculi gaudent, quorum mundus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait, qui habet, sed qui amat divitias, fructus non capiet ex eis . Et ipse Dominus obstupescentibus in verbis hujusce sententiae discipulis, exponendo subjunxit: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis, regnum Dei introire ! Et notandum quod
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dñs eos qͥ legis mandata quãuis mino¬
racustodiunt. sed nichilominꝰ qđ in lege
minꝰ fuerat iis qͥ ꝑfecti esse desiderant᷑
ostendit. Gmia quȩcunq habes uen-¬
de & da pauꝑib & habebis thesaurũ in
cȩlo. & ueni sequere me. Quicunq ꝑfectꝰ
& ñ ex parte uendere sicut annanias fecit
& saphira. sed totũ uendere: & cũ uendi¬
derit dare om̃ia pauꝑib & sic sibi p̃pa-¬
rare thesaurũ in regno cȩlorũ. Nec hoc ad
ꝑfectionẽ sufficit. nisi post contẽptas diui¬
tias saluatorẽ sequat᷑: id÷ relictis malis fa¬
ciat bona. Facilius enĩ sacculus contẽnitur
quã uoluntas. Multi diuitias relinquentes.
dñm ñ sequunt᷑. Sequit᷑ autẽ dñm qͥ imi¬
tator eiꝰ est: & ꝑ uestigia illius graditur.
Qui enĩ dicit se in xp̃o credere. debet quomͦ
ille ambulauit & ipse ambulare
is ille auditis: contristatꝰ. ẽ. qͥa diues

Expanded text:
enim Dominus eos qui legis mandata, quamvis minoenim Dominus eos qui legis mandata, quamvis minora custodiunt, sed nihilominus quod in lege minus fuerat iis qui perfecti esse desiderant ostendit. Omnia quaecunque habes, vende, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me. Quicunque perfectus et vendere sicut Ananias fecit et Sapphira, sed totum vendere; et cum vendiderit, dare omne pauperibus, et sic sibi praeparare thesaurum in regno coelorum. Nec hoc ad perfectionem sufficit, nisi post contemptas divitias Salvatorem sequatur, id est, relictis malis faciat bona. Facilius enim sacculus contemnitur, quam voluntas. Multi divitias relinquentes Dominum non sequuntur. Sequitur autem Dominum, qui imitator ejus est, et per vestigia illius graditur. Qui enim dicit se in Christo credere, debet quomodo ille ambulavit, et ipse ambulare. His ille auditis, contristatus est, quia dives
Abbreviated transcription (Latin):
se bonũ negat: sed esse dm̃ significat. Non
se magistrũ bonũ ñ esse. sed magistrũ absq
dõ nullũ bonũ ẽẽ. testat᷑ CaNDA PA
nosti. ñ occides. ñ moethaberis. ñ furtũ fa¬
cies. ñ falsũ testimoniũ dices. honora patrẽ
tuũ & matrẽ: hȩc ẽ. puerilis in nocentiȩ
castitas. quȩ nob̾ imitanda ꝓponit᷑: si re¬
gnũ clĩ uolumꝰ ingredi. Notandũ sane. qͥa
iusticia legis suo tẽpore custodita: ñ solũ
bona t̾rȩ. sed & uitã confert ȩternam.
Quiait Hȩc om̃ia custodiui a iuuentute
mea. Quo audito iesus ait ei. Adhuc unũ
tͥ de est. Non. ẽ. putandus hic princeps cũ
legis se mandata custodisse dicebat esse
mentitꝰ sed simplicit᷑ ut uixerit. ẽẽ confes¬
sus. Quia si mendacii noxa reus teneret᷑.
nequaquã marcus euangłista de illo scri-¬
bens adiceret. Iesũs autẽ intuitꝰ eũ
dilexit eũ & dixit illi. Unũ tͥ de est¬
U ade. quȩcunq habes uende. & cȩt̃a. Diligit

Expanded text:
se bonum negat, sed esse Deum significat. Non se magistrum bonum non esse, sed magistrum absque Deo, nullum bonum esse testatur. Mandata nosti: Non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices. Honora patrem tuum et matrem. Haec est puerilis innocentiae castitas, quae nobis imitanda proponitur, si regnum Dei volumus ingredi. Notandum sane quia, justitia legis suo tempore custodita, non solum bona terrae sed et vitam confert aeternam. Qui ait: Haec omnia custodivi a juventute mea. Quo audito, Jesus ait ei: Adhuc unum tibi deest. Non est putandus hic princeps cum legis se mandata custodisse dicebat, esse mentitus, sed simpliciter ut vixerit, esse confessus. Quia si mendacii noxa reus teneretur, nequaquam Marcus evangelista de illo scribens adjiceret: Jesus autem intuitus eum, dilexit eum, et dixit illi: Unum tibi deest: Vade, et quaecunque habes, vende , et caetera. Diligit
Abbreviated transcription (Latin):
credebant. Iudei uͦ quia in eiꝰ necẽ conspira¬
uerant: qͥcquid de sua passione uł cruce
loquebatur intelligebant. Hoc enĩ loque¬
batur qđ ipsi sũ moꝑe & fieri optabant.
& ꝑficere satagebant. Sicq miro & inusi¬
tato mͦ idem subeunde crucis sacram̃tũ
qđ fidelib amor abscondit. infidelib in

Expanded text:
credebant. Judaei vero, quia in ejus necem conspiracredebant. Judaei vero, quia in ejus necem conspiraverant, quidquid de sua passione vel cruce loquebatur, intelligebant. Hoc enim loquebatur, quod ipsi summopere, et fieri optabant, et perficere satagebant, sicque miro et inusitato modo idem subeundae crucis sacramentum, quod fidelibus amor abscondit, infidelibus in
Abbreviated transcription (Latin):
si exaltatꝰ fuero a t̾ra omĩa trahã ad me
ipsũ. respondisse turbã atq dixisse. Nos
audiuimꝰ ex lege: qͥa xp̃c manet in ȩt̾nũ
Et quomͦ ti dicis oportet exaltari filiũ
hominis: Quid ÷ gͦ qđ discipłi totiens
sibi replicatũ dnĩcȩ passionis archanũ
intelligere nequeunt. & iudei ad unũ
uerbũ & tã obscure positũ. ut hoc exposi¬
tione dignũ euangłista ducat. hoc autẽ
dicebat in qͥt significans qua morte cẽt.
moriturus. moxꝰ quia crucis exaltatio si¬
gnificet᷑ intelligunt. nisi qͥa discipłi cuiꝰ
uitã maxime uidere desiderabant. eiꝰ
mortẽ audire ñ poterant: Quẽ ñsolũ
hominẽ innocentẽ. sed & dm̃ uerũ scie
bant. hunc nullatenꝰ mori uł posse pu-¬
tabant. Et qͥa ꝑ parabolas eũ sepe loquen¬
tẽ audire consueuerant. qͦtiens aliquid
de sua passione dicebat. hoc ñ ita ut so¬¬
nabat intelligendũ sed amore dictante
ad aliud quid allegorice referendũ esse

Expanded text:
Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum, respondisse turbam atque dixisse: Nos audivimus ex lege quia Christus manet in aeternum, Et quomodo tu dicis, Oportet exaltari filium hominis ? Quid est ergo quod discipuli toties sibi replicatum dominicae passionis arcanum intelligere nequeunt, et Judaei ad unum verbum, et tam obscure positum, ut hoc expositione dignum Evangelista ducat: Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte esset moriturus , mox quia crucis exaltatio significetur, intelligunt nisi quia discipuli, cujus vitam maxime videre desiderabant, ejus mortem audire non poterant? Quem non solum hobant, hunc nullatenus mori vel posse putabant, et quia per parabolas eum saepe loquentem audire consueverant, quoties aliquid de sua passione dicebat, hoc non ita, ut sonabat intelligendum, sed amore dictante, ad aliud quid allegorice referendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione possideo. Una. ẽ. mulier. sed
centuplũ creuit meritũ castitatis. Nã
qđ scđm marcũ dicit᷑ accipiet centies
tantũ nunc intẽpore hoc: domos & fr̃s
& sorores & matres & filios & agros cũ ꝑ¬
secutionib. potest altius accipi. Cente¬
narius qͥppe numerus de sinistra trans¬
latus ad dexterã. licet eandẽ inflexu
digitorũ uideat᷑ tenere figurã. nimiũ
tam̃ quantitatis magnitudine suꝑcre¬
scit. quia uidelicet uniuersi qui ꝓpt̾
regnũ dĩ tẽporalia spernunt: etiã in hac
uita ꝑsecutionib plenissima eiꝰdẽ regni
gaudia fide certa degustant. atq in ex-¬
pectatione patriȩ cȩlestis omĩũ parit᷑
electorũ sincerissima dilectione fru¬
untur.
ssuMpslt autẽ iesos duodecĩ. &
ait illis. Ecce ascendimꝰ ierosolimã.
& consũ mabunt᷑ omĩa quȩ scripta sunt

Expanded text:
Christi dilectione possideo. Una est mulier, sed Christi dilectione possideo. Una est mulier, sed centuplum crevit meritum castitatis. Nam quod secundum Marcum dicitur: Accipiet centies tantum nunc in tempore hoc, domos, et fratres, et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus , potest altius accipi. Centenarius quippe numerus de sinistra translatus ad dexteram, licet eamdem in flexu digitorum videatur tenere figuram, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit, quia videlicet universi, qui propter regnum Dei temporalia spernunt, etiam in hac vita persecutionibus plenissima ejusdem regni gaudia fide certa degustant, atque in exspectatione patriae coelestis, omnium pariter electorum sincerissima dilectione fruuntur. ssumpsit autem Jesus duodecim, et ait illis: Ecce ascendimus Jerosolymam, et consummab
Abbreviated transcription (Latin):
multo gratiorẽ etiã in hac uita recipiet
caritatẽ. Hanc siquidẽ quã int̾ parentes
ac filios atq germanos. coniuges uł pro¬
pinqͦs. siue societas copulȩ seu consangui¬
nitatis necessitudo coniungit: satis breuẽ
esse constat ac fragilẽ. Deniq int̾dũ etiã
honesta causa int̾ueniente diuellit᷑. Soli
ꝑpetuȩ coniunctionis retinent unitatẽ.
atq discrete possident uniuersa: qui omĩa
sua eẽ. que fratrũ. omĩa fr̃m credent. ẽẽ.
quȩ sua st̃ Lege actus apłorũ: qͥa multi¬
tudinis credentiũ erat cor unũ & anima
una. & erant illis omĩa cõmunia nullusq
egenserat int̾ eos. qͥ sua ꝓ dño reliquerant
De quib & apłsait. Tanquã nichil habentes
& omĩa possidentes. Recipiet᷑ sane etiã de
continentia coniugali. multo maior sua-¬
uitas ab illa quȩ eĩs inuicẽ ꝑ cõmixtionẽ
sexuũ pͣbebatur. Uxorẽ ante in lasciuia.¬
in passione desiderii possidebã: hanc

Expanded text:
multo gratiorem etiam in hac vita recipiet multo gratiorem etiam in hac vita recipiet charitatem. Hanc siquidem quam inter parentes, ac filios, atque germanos, conjuges vel propinquos, sive societas copulae, seu consanguinitatis necessitudo conjungit, satis brevem esse constat ac fragilem. Denique interdum etiam honesta causa interveniente divellitur. Soli perpetuae conjunctionis retinent unitatem, atque indiscrete possident universa, qui omnia sua esse quae fratrum, omnia fratrum credunt esse quae sua sunt. Lege Actus apostolorum, quia multitudinis credentium erat cor et anima una, et erant illis omnia communia, nullusque egens erat inter eos qui sua pro Domino reliquerunt. De quibus et Paulus ait: Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Recipietur sane etiam de continentia conjugali multo major suavitas ab illa quae eis invicem per commistionem sexuum praebebatur. Uxorem ante in lasciva passione desiderii possidebam, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
dã ex occasione huiuscemodi sententiȩ iu-¬
daicã mille annorũ fabulã post resurre¬
ctionẽ iustoꝵ edificant. quando omĩa quȩ
ꝓpt̾ dm̃ dimisimꝰ multiplici nob sint fȩ¬
nore reddenda: insuꝑ & uita ȩt̾na donan-¬
da. Nec uident in ept̾i. qđ & si in cȩteris
digna repromissio. in uxorib tam̃ iuxta
alios euangłistas centenis appareat turpi¬
tudo: p̾sertim cũ dñs & in resurrectione
nubendũ ñ esse testetur. & iuxta euangłi¬
stam marcũ eam quȩ dimissa fuerte: in
hoc tẽpore cũ ꝑsecutionib accipiendam
confirmet. Quas utiq ꝑsecutiones illi
chiliastȩ. sicut & cȩt̾a contraria mille an¬
nis suis omĩ modis abesse doginatizant.
Sensus gͥ iste . ẽ. Qui ꝓpt̾ regnũ dĩ adqͥren¬
dũ om̃s affectus contẽpserit. om̃s scłi di¬
uitias luxusq calcauerit: multo plura
in p̾senti recipiet. qͥa a frĩb atq consortib
ꝓpositi sui qͥ ei sp̃uali glutino colligant᷑.

Expanded text:
occasione hujusce sententiae Judaicam mille annorum fabulam post resurrectionem justorum aedificant, quando omnia quae propter Deum dimisimus multiplici nobis sint fenore reddenda, insuper et vita aeterna donanda. Nec vident inepti quod et si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus tamen juxta alios evangelistas centenis appareat turpitudo; praesertim cum Dominus et in resurrectione nubendum non esse testetur, et juxta evangelistam Marcum ea quae dimissa fuerint in hoc tempore cum persecutionibus accipienda confirmet: quas utique persecutiones, illi chiliastae, sicut et caetera contraria, mille annis suis incommodis abesse dogmatizant. Sensus igitur iste est. Qui propter regnum Dei acquirendum omnes affectus contempserit, omnes saeculi delicias luxusque calcaverit, multo plura in praesenti recipiet, quia a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quis potest saluus fieri: Quo ꝑtinet isti
responsio. cũ incomparabilit᷑ maior sit cur¬
ba pauꝑum quȩ diuitib ꝑditis potuerit
saluari. nisi quia intellexerunt cunctos
qͥ diuitias amant etiã si adipisci nequeant
indiuitũ numero deputari: Aitꝰ illis.
Quȩ impossibilia sunt apud homines. possi¬
bilia sunt apud dm̃ Non ita accipiendũ
.ẽ. qđ cupidi & suꝑbi qͥ nomine illius diuitis
significati sunt in regnũ cęlorũ sint intra¬
turi cũ suis cupiditatib & suꝑbia: sed pos¬
sibile. ẽ. dõ ut ꝑ uerbũ eiꝰ sicut̃ etiã factũ
ẽẽ. & cotidie fieri uidemꝰ. acupiditate tẽ¬
poraliũ ad caritatẽ ȩternorũ a ꝑniciosa¬
supbia adhumilitatẽ saluberrimã conuer¬
tantur. Ait autẽ petrus. Ecce nos dimisi¬
mus omĩa. & secuti sumꝰ te. Grandis fiducia.
Petrus piscator erat. diues ñ fuerat. cibos ma¬
nu & arte quęrebat. & tam̃ loquit᷑ confiden

Expanded text:
quis potest salvus fieri? Quo pertinet ista quis potest salvus fieri? Quo pertinet ista responsio, cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae, divitibus perditis, potuerit salvari, nisi quia intellexerunt omnes qui divitias amant, etiamsi adipisci nequeant, in divitum numero deputari? Ait illis: Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Non ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius diuitis significati sunt, in regnum caelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate temporalium ad caritatem aeternorum superbia ad humilitatem saluberrimam convertantur. Ait autem Petrus: Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te. Grandis fiducia. Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confid
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dauid in regni diuitiis confidebat. qu
& de semet ipso canit. qm̃ unicus & pauꝑsũ
ego. & aliis hortat᷑ diuitiȩ si affluant no¬
lite cor apponere: Credo qđ ñ ausus sit di¬
cere. nolite susciꝑe. Nunqͥd abralã dño sub¬
stantiã p̾tulisse credibile ẽ ꝓ quo unicũ
ferire ñ dubitauit hȩredẽ: Altiori autẽ sen¬
Cameli enĩ nomine se intelligi uolute. qͥa
sponte humiliatꝰ: infirmitãtis nr̃ȩ onera
sustulit. In qͦ enĩ manifestius intelligit᷑ quã
in ipso qđ scriptũ ẽ. quanto magnꝰ es humi¬
lia te inomĩb : Per acũ autẽ punctionẽ si¬
gnificat. ꝑ punctionẽ dolores in passione
susceptos: Foram̃ gͦ acus dicit angustias
passionis. qua scissa nr̃ȩ quasi uestim̃ta natun
quodã mͦ resarcire. id ÷ recuꝑare dignatꝰ ẽ
Quatinꝰ post lapsũ melius reformatĩ. gaude¬
amus ad testimoniũ apłi dicentis. Qui¬
cunq enĩ in xp̃o baptizati estis. xp̃m in¬
duistis. Et dixerunt qͥ audiebant. Et

Expanded text:
enim David in regni divitiis confidebat, qui et de semetipso canit: Quoniam unicus et pauper sum ego ? Et alios hortatur: Divitiae, si affluant, nolite cor apponere . Credo non ausus est dicere Nolite suscipere. Nunquid Abraham Domino substantiam praetulisse credibile est, pro quo unicum ferire non dubitavit haeredem? Altiori autem senCameli enim nomine se intelligi voluit, quia sponte humiliatus, infirmitatis nostrae onera sustulit. In quo enim manifestius intelligitur quam in ipso quod scriptum est: Quanto magnus es, humilia te in omnibus ? Per acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus dicit angustias, passiones. Qua scissa, nostrae quasi vestimenta naturae quodammodo resarcire, id est, recuperare dignatus est, quatenus post lapsum melius reformati, gaudeamus ad testimonium Apostoli, dicentis: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Et dixerunt qui audiebant: Et
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ int̾rogauit eũ quidã princeps dic̾s
Magister bone. qͥd faciendo uitã
ȩternã possidebo: Audierat credo iste
princeps a dño tantũ eos qͥ puerorũ ue-¬
lint esse similes regnũ dĩ intraturos. atq
ideo tractatꝰ certioris sollicitꝰ poscit sibi
ñ parabolatĩ sed palã quib oꝑũ meritis
uitã eternã consequat᷑ exponi. Dixre
autẽ ei resus. Quid me dicis bonũ: siemo
bonus. nisi solus ds̃. Quia magistrũ uo¬
cauerat honũ. & ñ dm̃ uł dĩ filiũ confessus
erat: discit quãuis scm̃ hominẽ cõparatio¬
ne dĩ ñ esse bonũ. de qͦ dicit᷑. Confitemini
dño qm̃bonus. Solus autẽ ds̃ bonꝰ ñ pat̾
solus intelligendus. ẽ sed & filius qͥ dicit.
egosũ pastorbonꝰ: sed & sp̃s sc̃s. qͥa pat̾ de

Expanded text:
t interrogavit eum quidam princeps, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo? Audierat credo iste princeps a Domino tantum eos qui puerum velint esse similes regnum Dei intraturos, atque ideo tractatus certioris sollicitus poscit sibi non parabolatim, sed palam quibus operum meritis vitam aeternam consequatur exponi. Dixit autem ei Jesus: Quid me dicis bonum? nemo bonus, nisi solus Deus. Quia magistrum vocaverat bonum, et non Deum, vel Dei Filium confessus erat, discit quemvis sanctum hominem comparatione Dei non esse bonum. De quo dicitur: Confitemini Domino, quoniam bonus . Solus autem Deus bonus, non Pater solus intelligendus est, sed et Filius, qui dicit: Ego sum Pastor bonus. Sed et S
Abbreviated transcription (Latin):
& chorũ. Apꝓpinquat filius domui. cũ popłs
ille inquib cunq israheliticis consideratio¬
nib nã multi tales inuenti st̃ in eis & sepe
inueniunt᷑ labore seruilis oꝑis imꝓbato: ex
isdẽ scripturis eccłȩ libertatẽ considerat
Audit simphoniã & chorũ. scilicet spu sco ple¬
nos uocib consonis euangłiũ p̃dicare. quib
dictũ. ẽ. Obsetro uos fr̃s ut idem dicatis om̃s¬

Expanded text:
et chorum. » Appropinquat filius domui, cum populus et chorum. » Appropinquat filius domui, cum populus ille, in quibuscunque Israeliticis considerationis nam multi tales inventi sunt in eis, et saepe inveniuntur labore servili operis improbato, ex eisdem Scripturis Ecclesiae libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet spiritu plenos vocibus consonis Evangelium praedicare. Quibus dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
latur. Quia nisi spem qͥsq primȩ immor¬
talitatis induerit. nisi anulo fidei oꝑa prȩ¬
munierit. nisi ipsã fidẽ pie confitendo
p̾dicauerit: ñ potest sacram̃tis int̾esse
cȩlestib. E⁊ cocꝑunt epulari. Istȩ epu¬
lȩ atq festiuitates nunc celebrant᷑ ꝑ orbẽ
t̾rarũ eccła dilatata atq diffusa. Uitulus
enĩ ille in corpore & sanguine dnicoͤof¬
fertur patri. & pascit totã domum
Rat autẽ filius eiꝰ senior in agro filius
senior popłs isrł. ẽ: qͥlicet in longinquo¬
ñ abierit. ñ tam̃ domi sed in agro dicit᷑
esse moratꝰ. Quia popłs idem neq usq ad
colenda idola creatorẽ deseruit. neq le¬
gis qua acceꝑat interiora penetrauit:
sed licterȩ solũ custodia contentꝰ. exteriora
magis & t̾rena oꝑari simul & sꝑare solebat
audiens ꝑ ꝓpħam.Si uolueritis & audieri¬
tis me: bona t̾rȩ comedetis. E⁊ cũ ueniret
& apꝓpinquaret domui: audiuit simphoniã

Expanded text:
latur, quia nisi spem quisque primae immorlatur, quia nisi spem quisque primae immortalitatis induerit, nisi annulo fidei opera praemunierit, nisi ipsam fidem pie confitendo praedicaverit, non potest Sacramentis interesse coelestibus. Et coeperunt epulari. Istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico, et offertur Patri, et pascit totam domum. Erat autem filius ejus senior in agro. Filius senior, populus Israel est, qui licet in longinqua non abierit, non tamen domi, sed in agro dicitur esse moratus, quia populus idem neque usque ad colenda idola Creatorem deseruit, neque legis quam acceperat, interiora penetravit, sed litterae solum custodia contentus, exteriora magis et terrena operari simul et sperare solebat, audiens per prophetam: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis . Et cum veniret et appropinquaret domu
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ cogitat᷑. E⁊ manducemꝰ & epu¬
lemur qͥa hic filius ms mortius erat &
reuixit: pierat & inuentꝰ. ẽ. Non solũ filiꝰ
qui rexit & inuentꝰ. ẽ: uerũ pat̾ & serui il¬
lius sacro scĩ uituli qͥ ꝓpt̾ filiũ occisus e¬
rat carne refecti epulant᷑. Quia patris
cibus salus ẽ nr̃a & patris gaudiũ nr̃orũ
diuinitate uoluntas & oꝑatio. ita & una
est delectatio scẽ & indiuiduȩ trinitatis.
Unde beatꝰ abrabã tres angłos hospitio
recipiens. uitulũ tenerrimũ & optimũ
occidsse. eisq cũ lacte pane & butyro
epulandũ legit᷑ obtulisse. Quia qͥ beatã
trinitatẽ rectȩ deuotionis officiis reficere.
id ÷ letificare desiderat: mortẽ quoq debet
unigeniti filii dĩ incarne quȩ. ẽ. una iN
eadẽ trinitate ꝑsona. piȩ confessionis sin¬
ceritate celebrare. Et notandũ. qđ ante
stola prima. & ante anulus. ante calciam̃¬
ta prestant᷑: & sic deinde uitulus immo-¬

Expanded text:
tationem cogitatur. Et manducemus et eputationem cogitatur. Et manducemus et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat et revixit, perierat et invenqui revixit et inventus est, verum pater et servi illius sacrosancti vituli, qui propter filium occisus erat, carne refecti epulantur: qui patris cibus, salus est nostra; et patris gaudium, nostrorDivinitate voluntas et operatio, ita et una est delectatio sanctae et individuae Trinitatis. Unde beatus Abraham tres angelos hospites recipiens, vitulum tenerrimum et optimum occidisse, eisque cum lacte, pane et butyro epulandum legitur obtulisse. Quia qui beatam Trinitatem rectae devotionis officiis reficere, id est, laetificari desiderat, mortem quoque debet unigeniti Filii Dei in carne, quae est una in eadem Trinitate persona, piae confessionis sinceritate celebrare. Et notandum quod ante stola prima, ante annulus, ante calceamenta praestantur, et sic deinde vitulus immo
Abbreviated transcription (Latin):
crescat. & ꝑ fidẽ oꝑa firment᷑. Calciam̃ta
autẽ in pedes: officiũ euangłizandi denun¬
ciant. ut cursus m̃tis ad cȩlestia tendens.
a terrenarũ contagio rerũ inuiolatꝰ serue¬
tur & mundatꝰ. priorũq munitꝰ exemplis:
suꝑ serpentes & scorpiones securus incedat
Manus gͥ & pedes. id÷ opus ornat᷑ & cursus.
O pus ut recte uiuamꝰ. cursus ut ad ȩt̾na gau¬
dia ꝓperemꝰ. Nonenĩ habemꝰ hic manentẽ
ciuitatẽ sed futurã inquirimꝰ. Exꝰ ad¬
ducite uitulũ saginatũ & occidite. Uitulus
saginatꝰ. ipse idem dñs. ẽ: sed scđ̾m carnẽ.
Et bene saginatꝰ. qͥa caro eiꝰ adeo sp̃uali est
opima uĩrtute. ut ꝓtotius mundi falute
sufficiat in odorẽ suauitatis. Hidorẽ uide¬
licet immolationis ad din̾ mittere ẽ.: ꝓ
occidit᷑ cũ credit occisũ.: Tunc caro eius
comedit᷑. cũ eiꝰ passionis sacram̃tũ & ore
ad emundationẽ ꝑcipit᷑. & corde ad imi¬

Expanded text:
rescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta rescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta autem in pedes officium evangelizandi denuntiant, ut cursus mentis ad coelestia tendens, a terrenarum contagio rerum inviolata servetur et munda, priorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Manus igitur et pedes, id est, opus ornatur et cursus. Opus ut recte vivamus; cursus, ut ad aeterna gaudia properemus. Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Et adducite vitulum saginatum et occidite. Vitulus saginatus, ipse item Dominus est, sed secundum carnem. Et bene saginatus, quia caro ejus adeo spiritali est opima virtute, ut pro totius mundi salute sufficiat in odorem suavitatis, nidorem, videlicet, immolationis, ad Deum mittere, et pro occiditur, cum credit occisum. Tunc caro ejus comeditur, cum ejus passionis sacramentum et ore ad emundationem percipitur, et corde ad imi
Abbreviated transcription (Latin):
mercede conductoris. sed de hȩreditate facit
cogitare parentis. Dixit autẽ pat̾ add
seruos suos. Cito ꝓferte stolã primã & in¬
duite illũ. Stola pͥma. ẽ uestis in nocentiȩ
quã homo bene conditꝰ accepit. sed male ꝑsua¬
sus amisit: quando post culpã pͣuaricationis
cognouit esse se nudũ. głaq immortalitatis
ꝑdita: pelliciũ hoc. ẽ. mortale sũpsit indum̃¬
tũ. Serui qͥ eã ꝓferunt: reconciliationis prȩ¬
dicatores sunt. Proferunt enĩ stolã primã:
quando mortales t̾renosq homines ita sulli¬
mandos asseuerant. ut ñsolũ ciues angłorũ.
sȩd & hȩredes dĩ & cohȩredes sint xp̃i futuri.
E⁊ date anulũ in manũ eiꝰ. & calciam̃ta in
pedes. Anulus. ẽ uł sincerȩ fidei signaculũ
quo cuncta ꝓmissa in credentiũ cordib
certa impressione signant᷑. uł nuptiarũ
pignꝰ illarũ quib eccła sponsatur. Et bene
anulus in manũ datur. ut ꝑ oꝑa fides sola¬

Expanded text:
mercede conductoris, sed de haereditate fecit mercede conductoris, sed de haereditate fecit cogitare parentis. « Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum. Stola prima est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, sed male persuasus amisit, quando post culpam praevaricationis cognovit se esse nudum, gloriaque immortalitatis perdita pelliceum, hoc est, mortale sumpsit indumentum. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores sunt. Proferunt enim stolam primam, quando mortales terrenosque homines ita sublimandos asseverant, ut non solum cives angelorum, sed et haeredes Dei et cohaeredes sint Christi futuri. Et date annulum in manu ejus, et calceamenta in pedes. Annulus est vel sincerae fidei signaculum, qua cuncta promissa in credentium cordibus certa impressione signantur, vel nuptiarum pignus illarum, quibus Ecclesia sponsatur. Et bene annulus in manu datur, ut per opera fides cla
Abbreviated transcription (Latin):
gehennȩ siue p̾sentiũ legũ auitiis temꝑat.
Mercennariũ. qͥ spe atq desiderio regni cęloꝵ.
Filiũ. qͥ affectu boni ipsius atq amore uirtu¬
tũ. In quarũ uirtutũ triũ consũmatione
beatꝰ apł s omnẽ salutis sũmã concludens.
nunc inqͥt manent fides. spes. caritas. tria
hȩc. Maior autẽ horũ est caritas. Fides
nanq ẽ: quȩ futuri iudicii ac suppliciorũ
metuuitiorũ facit contagia declinare.
Spes: quȩ mentẽ nr̃am de pͣsentib auocans.
uniuersas corporis uoluptates cȩlestiũ prȩ¬
miorũ expectatione contẽnit. Caritas.
lis contrariũ. ẽ. toto facit odio detestari.
Unde ꝓdigus iste postquã in semet ipsũ reuer¬
sus dirȩ famis suppliciũ formidabat: uelut
iã seruus effectꝰ. etiã mercennari i statũ de
mercede iã cogitans concupiscit. Sed eũ
pat̾ occurrens. ñ contentꝰ minora concedere :
utroq gradu sine dilatione transcurso. pri¬
stinȩ filiorũ restituit dignitati. nec iã de

Expanded text:
sive praesentiae legum, a vitiis temperat; mercenarium qui spe atque desiderio regni coelorum; filium, affectu boni ipsius atque amore virtutum. In quarum virtutum trium consummatione beatus Apostolus omnem salutis summam concludens: Nunc, inquit, manet fides, spes, charitas, tria haec. Major autem his charitas . Fides namque est, quae futuri judicii ac suppliciorum metu vitiorum Spes, quae, mentem nostram de praesentibus evocans, universas corporis voluptates coelestium praemiorum exspectatione contemnit. Charitas, lis contrarium est, toto facit odio detestari. Unde prodigus iste, postquam in semetipsum reversus, dirae famis supplicia formidabat, velut jam servus effectus, etiam mercenarii statum de mercede jam cogitans, concupiscit: sed eum pater accurrens, non contentus minora concedere, utriusque gradus sine dilatione transcursu, pristinae filiorum restituit dignitati: nec de
Abbreviated transcription (Latin):
cede seruiturus desiderat: Uerũ ne hunc
quidẽ nisi pat̾na dignatione se mereri
posse testatur. Ubi sunt gͦ pelagianistȩ
qͥ sua se uirtute saluari posse confidunt
contra aꝑtissimã ueritatis sententiã
quȩ ait. sine me nichil potestis facere:
⁊ surgens uenit ad patrẽ suũ. Uenire
ad patrẽ ẽ. in ęccła constitui ꝑfidẽ ubi

Expanded text:
cede serviturus, desiderat. Verum ne hunc cede serviturus, desiderat. Verum ne hunc quidem nisi paterna dignatione se mereri posse testatur. Ubi sunt ergo Pelagianistae, quia sua se virtute salvari posse confidunt, contra apertissimam veritatis sententiam quae ait: Sine me nihil potestis facere? Et surgens venit ad patrem suum. Venire ad patrem est in Ecclesia constit
Abbreviated transcription (Latin):
oneri quã usui. seculari sapientiȩ ñ im¬
merito cõparat᷑ Cuiꝰ sermo facundiȩ
plenꝰ oneris. sed uirtute utulaitatis. ẽ. ua¬
cuus. SuRGam & ibo ad patrẽ meũ &
dicã illi. Pat̃. peccaui in cęlũ & corã te
Q uã misericordẽ piũq nouerat patrem.
qͥ nec offensus a filio: patris dedignet᷑ au¬
dire uocabulũ. Surgã gͦ inquit. qͥa me
iacere cognoui. Et ibo. quia longe recessi.
Ad patrẽ meũ. qͥa sub principe porcorũ mi¬
serabili egestate tabesco. Peccaui autẽ in
cęlũ. corã spiritib angłicis scĩsq animab
in quib sedes. ẽ. dĩ. significat. Corã te uͦ
in ipso conscientiȩ interioris conclaui. qua
dĩ solius oculi penetrare ualebant.
⁊iam ñ sũ dignꝰ uocari filius tuus. fac
me sicut unũ de mercennari is tuis.
Ad filii quidẽ affectũ qͥ omĩa quȩ patris
sunt sua esse ñ ambigit. aspirare neqͣquã
p̾sumit: sed mercennarii statũ iã ꝓ mer¬

Expanded text:
oneri, quam usui saeculari sapientiae non imoneri, quam usui saeculari sapientiae non immerito comparatur, cujus sermo facundiae plausu sonorus, sed virtute utilitatis est vacuus. « Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum et coram te. Quam misericordem piumque noverat patrem, qui nec offensus a filio patris dedignetur audire vocabulum. Surgam ergo, inquit, quia me jacere cognovi. Et ibo, quia longe recessi. Ad patrem meum, quia sub principe porcorum miserabili egestate tabesco: Peccavi autem in coelum, coram spiritibus angelicis sanctisque animabus, in quibus sedes est Dei, significat. Coram te vero, in ipso conscientiae interioris conclavi, qua Dei solius oculi penetrare valebant. Et jam non sum dignus vocari filius tuus. Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Ad filii quidem affectum, qui omnia quae patris sunt, sua esse non ambigit, aspirare nequaquam praesumit, sed mercenarii statum, jam pro mer
Abbreviated transcription (Latin):
abeis quȩ forinsecus frustra illiciunt &¬
seducunt: in conscientiȩ interiora redu¬
cẽ faciens intentionẽ suam dixit.
Quanii mercennarii indomo patris mei
abundant panib ego autẽ hic fame ꝑeo:
Unde hoc scire poterat. in qͦ tanta erat
obliuio dĩ sicut in aliis idolatris fuit. nisi
qͥa ista recogitatio iã resipiscentis. ẽ. cũ
euangłiũ p̃dicaretur Mercennari i gͦ pa¬
tris abundant panib. qͥa qui futurȩ mer¬
cedis intuitu digna oꝑari satagunt: coti¬
dianis suꝑnȩ gr̃ȩ reficiunt᷑ alimoniis.
At uͦ fame ꝑeunt: qͥ extra patris edes positi
uentrẽ cupiunt implere de siliquis. Idest
qͥ sine fide uiuentes: uitã beatã in anis
phylosophiȩ studiis inquirunt. Sicut enĩ
panis qͥcor hominis confirmat. uerbo di
qđ mentẽ reficit assimilat᷑: ita & siliqua
quȩ & ipsa intꝰ in anis. foris mollis. ẽ. &¬
corpus ñ reficit sed implet. ut sit magis

Expanded text:
ab eis, quae forinsecus frustra illiciunt et ab eis, quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit: « Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. » Unde hoc scire poterat, in quo tanta erat oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Mercenarii ergo patris abundant panibus, quia qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt, quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimoniis. At vero fame pereunt, qui extra patris aedes positi, ventrem cupiunt implere de siliquis, id est qui sine fide viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, qui cor hominis confirmat, verbo Dei, quo mentem reficiat, assimilatur: ita siliqua quae et ipsa intus inanis, foris mollis, et corpus non reficit, sed implet, ut sit magis
Abbreviated transcription (Latin):
tis pꝰpositꝰ. princeps huiꝰ mundi a dño uocat᷑
m̃tes infideliũ. E misit illũ in uillã
suã ut pasceret porcos. Inuillã mut i. ẽ.:
substantiȩ mundialis cupiditate subiugari.
De qua in alia parabola quidã sp̃uales epulas
ad quas inuitabat᷑ fastidiens. dixit. Uillã
emi. & necesse habeo exire & uidere illã¬
Porcos uͦ pascere ẽ: ea quib immundi sp̃s
gaudeant oꝑari. Et cupiebat imple¬
re uentrẽ suũ de siliquis quas porci
manclucabant. Siliquȩ quib porcos pasce¬
bat. sunt doctrinę sȩculares sterili suaui¬
tate resonantes: de quib laudes idolorũ
famulatũq ad deos gentiũ uario sermone
atq carminib ꝑcrepant. quib demonia
delectant᷑. Unde cũ iste saturari cupie¬
bat: aliqͥd solidũ & rectũ qđ ad beatã uitã
ꝑtineret inuenire uolebat intalib. & ñ
poterat. Hoc ẽ enĩ qđ ait. E⁊ nemo illi
dabat. Inse autẽ reuersus dixit. Iã scilicet

Expanded text:
tis praepositus, princeps hujus mtis praepositus, princeps hujus mmentes infidelium . Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. In villam mitti, est substantiae mundialis cupiditate subjugari. De qua in alia parabola quidam spiritales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens dixit: Villam emi et necesse habeo exire, et videre illaPorcos vero pascere est, ea quibus immundi gaudeant operari. « Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis, quas porci manducabant. » Siliquae quibus porcos pascebat, sunt doctrinae saeculares sterili suavitate resonantes, de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos gentium vario sermone atque carminibus perstrepunt, quibus daemonia delectantur. Unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum, quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait: « Et nemo illi dabat. » « In se autem reversus, » jam scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
a quo condita. ẽ ꝑfidens uirib suis. quas
uires tanto consumit citius. quanto eũ de¬
serit aquo datȩ sunt. Itaq hanc uitã ꝓdi¬
quisq sequit᷑ quȩ ab illa ꝓcedunt. & relin¬
quit eũ qui sibi. ẽ. interior. Et post¬
quã omĩa dissipasset. facta. ẽ fames ualida
in regione illa. Omĩa quȩ dissipauit. orna¬
menta naturȩ quȩ consũpsic significant.
Fames in regione longinqua: indigentia
uerbi ueritatis . ẽ. in obliuione creatoris.
De qua dictũ. ẽ. in ꝓpħis. qͥa mittet dñs
famem in t̾ra. Non famem panis neq sitim
aquȩ. sed audiendi uerbũ dĩ. Et ipse
coepit egere. & abuit & adhȩsit uni ciuiũ
regionis illius. Merito egere coepit. qͥ thes¬
auros sapientiȩ dĩ diuitiarũq cęlestiũ alti-¬
tudinẽ dereliquit. Unus autẽ ciuiũ regi¬
onis illius cui ille egens adhȩsit: ille. ẽ. utiq
qͥ concupiscentiis trenis meritosuȩ ꝑuersita¬

Expanded text:
a quo condita est, praevidens viribus suis, quas a quo condita est, praevidens viribus suis, quas vires tanto consumit citius, quanto eum deseruit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodiquisque sequitur quae ab illa procedunt, relinquit eum qui sibi est interior. « Et postquam omnia consummasset, facta est fames valida in regione illa. » Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significant. Fames in regione longinqua, indigentia verba veritatis est in oblivione Creatoris, de qua dictum est in Prophetis, quia « mittet Dominus famem in terra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . » « Et ipse coepit egere, et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. » Merito egere coepit, qui thesauros sapientiae Dei, divitiarumque coelestium altitudinem dereliquit. Unus autem civium regionis illius, cui ille egens adhaesit, utique ille qui concupiscentiis terrenis merito suae perversita
Abbreviated transcription (Latin):
petit a patre: cũ homo sua potestate de¬
lectatꝰ. ꝑliberũ scse arbitriũ regere. atq
a dominio quȩsiuit exuere conditoris.
Diuisrrꝰq illis substantiã. Fidelib scilicet
suę gr̃e ꝓtectionẽ quã desiderabant im¬
ꝑtiendo. infidelib uero. naturalis solũ in¬
genii qͦ contenti erant beneficiũ conce¬
dendo. Et ñ post multos dies. congre¬
gatis omib ad olescentior filius peregre
ꝓ̃fectꝰ s in regionẽ longinquã. & ibi
dissipauit substantiã suã uiuendo luxu¬
riose. Longe ꝓfectꝰ ẽ: ñ locũ mutando
sed animũ. Quanto & enĩ quisq plus iN
prauo oꝑe delinquit. tanto a di gr̃a lon¬
gius recedit. Qđ ñ post multos dies dixit
factũ ut congregatis omĩb ꝑegre ꝓficisce
ret᷑ in regionẽ longinquã. quia ñ multo
post institutionẽ humani generis placuit
animȩ ꝑliberũ arbitriũ ferre secũ quandã
uelut potentiã naturę suȩ. & deserere eũ

Expanded text:
petit a patre, cum homo, sua potestate depetit a patre, cum homo, sua potestate delectatus, per liberum sese arbitrium regere atque a dominio quaesivit exuere conditoris. Divisitque illis substantiam, fidelibus scilicet suae gratiae protectionem, quam desiderabant, impertiendo, infidelibus vero naturalis solum ingenii, quo contenti erant beneficium concedendo. Et non post multos dies, congregatis omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in regionem longidissipavit substantiam suam, vivendo luxuriose. » Longe profectus est, non locum mutando, sed animum. Quanto ecce nunc quisque plus in pravo opere delinquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus proficisceretur peregre in regionem longinquam, quia non multo post institutionem humani generis, placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum