comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tẽpnunt : qr & siquando humiles se¬
specietenꝰ ostendantꝰ. humilitatis uim
seruare intrinsecus neglaͥgunt : Iuib
sȩpe accedit. ut si qͣndo unũ qđ libet
bonũ ułminimũ faciant. amalis suis
om̃ib respectũm̃tis ꝓtinꝰ auertant:
atq hoc qđ uel extremũ bonũ fecerint.
tota intentione sẽꝑ inspiciant: & exeo iã se
qͣsi scõs aspiciunt. oblitimaloꝵ om̃ium
quȩ cõmiser̃ . unius suitantũmodoboni
memores. qđ fortasse facere nec ꝑ fecte
potueruntꝰ Sic̃ euenire ec̃tra electis
solet ut cũ multarũ uirtutũ grã polleañ
unũ eos uł tenuissimũ uiciũ ualde defa-¬
tiganspulset : qͣt inꝰ dũ ex quadã parte
infirmari c̃siderant. dũ hi suirtutib: inqͥb
p̃ualent. se minime extollunt ᷑ Dũq de
infirmitate trepidant. hoc qͦq: ubifor¬
tessunt humilius seruant: Sȩpe ergo
reꝑbi ꝑhoc qđ unũ uł minimũ bonũ suũ
incaute c̃spiciunt. mala multa & grauia

Expanded text:
contemnunt, quia etsi quando se humiles contemnunt, quia etsi quando se humiles specie tenus ostendunt, humilitatis vim servare intrinsecus negligunt. Quibus saepe accidit ut si quando unum quodlibet bonum vel minimum faciant, a malis suis omnibus respectum mentis protinus avertant, atque hoc quod vel extremum bonum fecerint, tota intentione semper inspiciant, et ex eo sese jam quasi sanctos aspiciant, obliti malorum omnium quae commiserunt, unius sui tantummodo boni memores, quod fortasse facere nec perfecte potuerunt, sicut evenire contra electis solet, ut cum multarum virtutum gratia polleant, unum eos vel tenuissimum vitium valde defatigans pulset, quatenus dum ex quadam parte sese infirmari considerant, de his virtutibus in quibus praevalent se minime extollant; dumque de infirmitate trepidant, hoc quoque ubi fortes sunt humilius servant. Saepe ergo reprobi per hoc quod unum vel minimum bonum suum incaute conspiciunt, mala multa et gravia
Abbreviated transcription (Latin):
hendunt: Hocautẽ. eẽ ꝓpriũ specim̃
electoꝵ solet : qđ dese sẽꝑ sentiunt infra
quã sunt: H inc nãq ab eodẽ dđ. dicit᷑: Siñ
humilit̃ sentiebã. si exaltaui animãmeã
Quienĩ necdũ semet ipsũ despicit: humilẽ
dĩ sapientiã ñ app̃hendit: hinc in eugłio.
dñs dicit: Confiteor tibi dñe pat̃ cȩli
& t̃rȩ : qͥ abscondistihȩc asapientib
& prudentib & reuelastiea par uulis:
Hincrursũ psalmista ait: Custo dienspar.¬
uulos dñs: Hinc magister gentiũ dicit
F acti sumꝰ par uuli. in medio urm Hinc
discipłos ad monensait: Superiores sibi
ediuerso iustꝰ studeat. ut superiorẽ
quẽ libet ꝓximũ ad tendat: Acnedũ
se alter humiliat. iret alter mnelatio¬
nẽ : bene utrãq partẽ ãmonuit dic̃s
traq parte cor inferius p̃mit᷑. nullus
humilitatis formã. reꝓbi qͥleuiathati
huiꝰ m̃bra sunt. uł cognoscere ul tenere

Expanded text:
hendunt. Hoc autem esse proprium specimen hendunt. Hoc autem esse proprium specimen electorum solet, quod de se semper sentiunt infra quam sunt. Hinc namque ab eodem David dicitur: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Qui enim nec dum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Confiteor tibi, Domine, pater coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Hinc rursum Psalmista ait: Custodiens parvulos Dominus . Hinc Magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Hinc discipulos adme diverso justus studet ut superiorem quemlibet proximum attendat. Ac ne, dum se alii humiliat, iret alter in elationem, bene utramque partem admonet, dicens: traque parte cor inferius premitur, nullus humilitatis formam reprobi, quia Leviathan hujus membra sunt, vel cognoscere, vel tenere
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsũ c̃siderat. inparẽ se alienis meri¬
tispensat Nã qͣsi grandẽ se c̃spicit: qͥsqͥsse
suꝑ alienamerita. elatione cogitationis
ponens. postquã feriendi locũ repperit.
& peꝑcit: eidẽ sȩuienti aduersario. hu-¬
mili se ꝓfessione ꝓstrauit dicens Iuẽꝑse¬
querisrexisrł quẽ ꝑsequeris. canẽ mortuũ
& pulicẽ unũ: &certe iã unctꝰ in regẽ fue¬
rat ua exorante samuhele. & cornusuꝑse
olei fundente didicerat. qđ eũ diuinagr̃a
saule rȩꝓbato ad regnigubnacula possi-¬
denda seruabat : & tam̃ ꝑsequenti aduer¬
sario m̃te se humili substernebat cuidiui-¬
nouidicio p̃latũ. eẽ se nouerat: Illiitaq se
humilit̃ postponebat: cui ꝑelectionis gr̃am
in c̃parabilit̃ nouerat sẽ. eẽ meliorẽ : Dis¬
cantergo qͦmodo humiliar⁊ ꝓximis de:¬
beant qͥadhuc qͦloco apđ dm̃ habeant᷑
nescunt: sisicelecti etiã illis humiliant.

Expanded text:
semetipsum considerat, imparem se alienis merisemetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se aspicit, quisquis se super aliena merita elatione cogitationis ponens, postquam feriendi locum reperit, et pepercit eidem saevienti adversario, humili se professione prostravit, dicens: Quem persequeris, rex Israel? quem persequeris? Canem mortuum, et pulicem unurat; jam, exorante Samuele et cornu super se oleum fundente, didicerat, quod eum divina gratia, Saul reprobato, ad regni gubernacula possidenda servabat. Et tamen persequenti adversario mente humili se substernebat, cui divino judicio praelatum esse se noverat. Illi itaque se humiliter postponebat, cui per electionis gratiam incomparabiliter noverat esse se meliorem. Discant ergo quomodo humiliari proximis debeant, qui adhuc quo loco apud Deum habeantur nesciunt, si sic se electi etiam illis humiliant q
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑:. Dm̃e sublime uidet: Id. ẽ. cunctos
uelut in frase positos. qͣsi de sublime respi:¬
cit: qr dũpintentionẽ c̃tra auctorẽ nitit᷑.
estimare sibi quẽlibet similẽ dedignat᷑
Qđ apte etiã m̃bris eiꝰ c̃gruit: qr om̃s iniqͥ
ptumorẽ cordiselati. cunctos qͦscernunt
suꝑbiȩ fastudespiciunt: & siquando¬
exterius uenerant᷑. intꝰtam̃ in secretocor-¬
disubi apud se in sua estimatione magni-
sunt. cunctoꝵ sibi uitã meritũq postpo¬
nunt: Eosq infrase. eẽ respiciunt: quia
pelatã cogitationẽ cordis. incuiꝰdã se al-¬
titudinis arce posuer̃: Iuib bene ꝑpro.¬
phetã dicit᷑: Ve qͥsapientes estis inoculis
ur̃is: &corã uobismet ipsis prudentes: hinc
etiã paulusait: Nolite prudentes. eẽ. apđ.
uosmet ipsos: H inc ad saulẽ. diuina incre.¬
patione dicit᷑: Nonne cũesses paruulus
inoculistuis. caputte c̃stitui intribub isr ł:
paruulus qͥppe inoculis suis. ẽ: qͥ ineo qđ

Expanded text:
. Omne sublime videt. - Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra Auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem designatur quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati, cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt, quexterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibus bene per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel . Parvulus quippe in oculis suis est, qui in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ. uideri suꝑ om̃a uoluit elatꝰ: Redẽptor
autẽ nr̃ magnꝰ manens suꝑom̃a. fieri inter
oma dignatꝰ ẽ. paruus : Sed melius&e
lationis causã de tegimꝰ. & fundam̃ta hu¬
militatis aperimꝰ : sibreui cõmemoratione
ꝑstringamꝰ. qͥd mortis auctor. qͥd uitȩ c̃di.¬
tor dicat: Ille nãq ait. incȩlũ c̃scendã :
iste autẽ ꝑprophetã dicit. repleta. ẽ. ma.¬
lis animamea : & uita mea in inferno aꝑꝓ.¬
pinqͣuit: Ille dicit. suꝑ astracȩli exaltabo
solũmeũ: iste humanogeneri a para disi
sedib expulso dicit: ecceuenio. & habita¬
bo inmedio tui : Ille dicit. sedebo inmon¬
te testam̃ti. in laterib aqͥlonis: iste di¬
cit :ego autẽ sũ uermis & ñ homo: opꝓbriũ
hominũ. & abiectio plebis Ille dicit.
ascendã suꝑaltitudinẽ nubiũ. similis
Cũ in formadĩ. ẽẽt. ñ rapinã arbitratꝰ. ẽ.

Expanded text:
tus, videri supra omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae conditor dicat. Ille namque ait: « In coelum conscendam : » iste autem per Prophetam dicit: « Repleta est malis anima mea, et vita mea inferno appropinquavit . » Ille dicit: « Supra astra coeli exaltabo solium meum . » Iste humano generi a paradisi sedibus expulso dicit: « Ecce venio et habitabo in medio tui . » Ille dicit: « Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis . » Iste dicit: « Ego autem sum vermis et non homo, opprobrium hominum et abjectio plebis . » Ille dicit: « Ascendam super altitudinem nubium, similis Cum in forma Dei e
Abbreviated transcription (Latin):
uiathan iste qͥintra scam eccłam fulgore
iustitiȩ resplendere uidebant᷑. tunc uł ter¬
renarũ rerũ c̃cupiscentia. uł errantis doc-¬
trinȩ c̃tagio. uł carnalib sibiuoluptatib
subicit: aurũ ꝓculdubio quasilutũ sternit:
Aurũ enĩ qͣsilutũ sternere. ẽ: inqͥb dã uitȩ
munditiã. ꝓ inlicita desideria ẽculcare :
ut hietiã sordidis eiꝰ uestigus seruiant.
qͥc̃tra illũ prius uirtutũ splendore ruti.¬
labant: Antiqͥsitaq hostis aliostunc
sub specie scitatis inludit. alios autẽ ꝑfȩda
uicia uitȩ carnalis int̾cipit: Sed tunc
phȩc aꝑte crassabit᷑. nunc autẽ multoꝵ
cordib occulte dominat᷑: Sic̃ paulus apłs
dicit ut reuelet᷑ insuo tẽpore: nãministe¬

Expanded text:
ra sanctam Ecclesiam fulgore justitiae resplendere videbantur, tunc vel terrenarum rerum concupiscentia, vel errantis doctrinae contagio, vel carnalibus sibi voluptatibus subjicit, aurum sibi procul dubio quasi lutum sternit. Aurum enim quasi lutum sternere, est in quibusdam vitae munditiam per illicita desideria conculcare, ut hi etiam sordidis ejus vestigiis serviant, qui contra illum prius virtutum splendore rutilabant. Antiquus itaque hostis aliis tunc sub specie sanctitatis illudit, alios autem per foeda vitia vitae carnalis intercipit. Sed tunc per haec aperte grassabitur, nunc autem multorum cordibus occulte dominatur, sicut Paulus Apostolus dicit: Ut reveletur in suo tempore, nam myste
Abbreviated transcription (Latin):
turi: Audiant illi cũdeaccepta potestate
głant᷑. hoc qđ abrahȩ uoce ardentidi-¬
uiti dicit᷑ mem̃to fili. qr recepistibonam.
uita tua : audiant isticũc̃trarectoressuos
inquerela ꝓsiliunt. hoc qđ murmuranti
popłomoysi & aa ronuocib respondet᷑. hec

Expanded text:
tris . Audiant illi, cum de accepta potestate gloriantur, hoc quod Abrahae voce ardenti diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Audiant isti, cum contra rectores suos in querelas prosiliunt, hoc quod murmuranti populo Moysi et Aaron vocibus respondetur: Nec
Abbreviated transcription (Latin):
disputatione sep̃buit: debemꝰ hanc¬
subtilius. sollicitiusq disputare. at q
re : Alia qͥꝑpe uicia eas solũmodo uir¬
tutes inpetunt. qͥb: ipsa destruunt᷑ ÷
ut uidelicet ira pacientiã. castrimar¬
gia abstinentiã. libido continentiã
expugnet : Suꝑbia autẽ quã uicioꝵ
radicẽ diximꝰ. neqͣquã unius uirtutis

Expanded text:
disputatione se praebuit, debemus hancdisputatione se praebuit, debemus hancubtilius sollicitiusque discutere, atque re. Alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt quibus ipsa destruuntur, ut videlicet ira patientiam, gastrimargia abstinentiam, libido continentiam expugnet. Superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius vir
Abbreviated transcription (Latin):
Vt leuiathan iste incunctis quȩ superius
dicta sunt caderet: sola se suꝑbia ꝑculit
ret: nisi ꝑhanc prius in radice putruis.
strauit : Eo & enĩ telo salutẽ nr̃ȩ in mor¬
talitatis impetut: qͦuitã suȩ beatitudi-¬
nis extinxit: Sed idcirco hanc dñs fini
suȩ locutionis inseruit : ut cũpost mala
om̃a leuiathan istius suꝑbiã diceret:
qd eẽt malis om̃ib deterius indicaret:
radix. eẽ monstrat᷑: Sic̃ enĩ inferius radix
tegit᷑. sed abilla rami extrinsecus expan.¬
dunt᷑. ita suꝑbias intrinsecꝰ cȩlat᷑: sed abil:¬
la ꝓtinꝰ aꝑta uicia pullulant: Nulla
qͥppe mala ad publicũ ꝓdirent: nisi
hȩc m̃tẽ inocculto c̃stringere t Hecq
leuiathan istius sensũ. fer uescere sic̃
ollã facit Vnde & humanas m̃tes in
qͦdã feruore in sanie c̃cutit: sed ꝑ
aꝑta oꝑa qͣlit̃ c̃cussi animũ euertat.
ostendit: Int̾ nãq priusebullit inela.¬
tione : qđ foras postmodũ spumat

Expanded text:
t Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se superbia perculret, nisi per hanc prius in radice putruissestravit. Eo etenim telo salutem nostrae immortalitatis impetiit, quo vitam suae beatitudinis exstinxit. Sed idcirco hanc Dominus fini suae locutionis inseruit, ut cum post mala omnia Leviathan istius superbiam diceret, quid esset malis omnibus deterius indicaret. radix esse monstretur. Sicut enim inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec mentem in occulto constringeret. Haec est quae Leviathan istius sensum fervescere sicit. Unde et humanas mentes in quodam fervore insaniae concutit, sed per aperta opera qualiter concussi animam evertat ostendit. Intus namque prius ebullit in elatione, quod foris postmodum spumat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ s Inmundus ẽ apđdm̃. om̃is qͥexaltat
Contrahuiꝰ langoris pestẽ: audiuimꝰ cunct
qđ magistra ueritas docet dicens : Discite
ame. qr mitissũ. & humilis corde : Adhoc
nãq unigenitꝰ filius di. formã infirmita¬
tisnr̃ȩ suscepit: ad hoc inuisibilis. ñsolũ
uisibilis. sed etiã despectꝰ apparuit :
Ad hoc c̃tumeliarũ ludibria. illusionũ
ꝓbra. passiomĩ torm̃ta tolerauit : ut suꝑbũ
ñ eẽ hominẽ doceret humilis ds̃ : Quanta
ergo humilitatis uirtꝰ ẽ ꝓpt̃ quã solam
ueracit̃ edocendã. is qͥsine estimatione

Expanded text:
t Contra hujus languoris pestem, audiamus cuncti, quod magistra Veritas docet, dicens: « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . » Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum probra, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta igitur humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam, is qui sine aestimation
Abbreviated transcription (Latin):
obtimꝰ : Sic̃ enĩ & superius diximꝰ. aurũ obs¬
curat᷑. cũ subsequentib inqͥtatũ tenebris.
iustitiȩ pulchritudo deserit᷑ : Color obti¬
mꝰmutat᷑. cũsplendor innocentiȩ. in infi.¬
insacro eloqͥo aliqͦndo t̃renarũ xerũ multi-¬
plicitas. aliqͣndo sordidũ sapiens iniqͣ doc¬
trina. aliqͣndo autẽ desiderii carnalis
inlecebra designat᷑: Ferlutũ qͥppe t̾renarũ
rerũ multiplicitas figurat᷑: sic̃ ꝑ abacuc
ꝓphetã dicit᷑ Vȩ eiqͥmultiplicat ñ sua¬
Vsquetͦ ꝓrauit c̃trase densũ lutũ : Denso
enĩ lutose ad grauat : qͥ ꝑ auaritiã t̃rena
multiplicans. peccati suise obprȩssione
coangustat: Rursũ luti nomine doctina
sordidũ sapiens designat᷑ : sic̃ peundem
ꝓphetã dño dicit᷑  Uiã fecisti inmarieqͥs
tuis. in luto aquarũ multarũ: Acsidiceret:¬
Aperuistiiter p̃dicatorib tuis: inter
doctrinas huiꝰscłi. sordida & trena sapi-¬
entes: Perlutũ qͦq desideriũ. sordidȩ

Expanded text:
Sicut enim superius diximus, aurum obscuratur, cum subsequantibus iniquitatum tenebris, justitiae pulchritudo deseritur. Color optimus mutatur, cum splendor innocentiae in fin sacro eloquio aliquando terrenarum rerum multiplicitas, aliquando sordidum sapiens iniqua doctrina, al quando desiderii carnalis illecebra designatur. Per lutum quippe terrenarum rerum multiplicitas figuratur, sicut per Habacuc prophetam dicitur: Vae ei ququo aggravat contra se 1129 densum lutum ? Denso enim se luto aggravat, qui per avaritiam terrena multiplicans, peccati sui se oppressione coangustat. Rursum luti nomine doctrina sordidum sapiens designatur, sicut per eumdem prophetam Domino dicitur: Viam fecisti in mari equis tuis, in luto aquarum multarum . Ac si diceret:Aperuisti iter praedicatoribus tuis inter doctrinas hujus saeculi sordida et terrena sapientes. Per lutum quoque desiderium sordidae
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ p̃mia remunerationesq c̃ fundunt :
quis hanc eoꝵ uȩsaniã toleret. qͥconant᷑
astruere uerũ ñ. ẽe. qđ ueritas deȩt̃no
igne minatꝰ. ẽ. & dũ satagunt dm̃ ꝑhibe¬
re misericordẽ : ñuerent᷑ p̃dicare falla
puniri torm̃to Quib citius respondemꝰ:
qđ recte dicerent. siui dex iustꝰ districtꝰq
ueniens ñ corda hominũ. sed facta pensa.
ret: Iniqͥenĩ ideo cũ fine deliquer̃ : qr
cũ fine uixer̃ : Uoluissent qͥppe sine fine
uiuere : ut sine fine potuissent in iniqͥ¬
tatib ꝑmanere Nãmagis appetunt
peccare: quã uiuere: & ideo hic sẽꝑ uiue.¬
recupiunt: ut nũquã desiant peccare
dũuiuunt: Ad districti ergd iudicis iusti.¬
tiã ꝑtinet. ut nũquã careant sũpplicio.
quoꝵ mens in hac uita nũquã uoluit care¬
re peccato: & hullus det̾ iniqͦ t̃minꝰ ultio¬
nis: qr quanduiualuit. habere noluit t̃mi-¬
nũ criminis: At inqͥunt: Nullus iustũscru¬

Expanded text:
torum praemia remunerationesque confundunt? torum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret, qui conantur astruere verum non esse, quod Veritas de aeterno igne minata est, et dum satagunt Deum perhibere misericordem, non verentur praedicare fallacpuniri tormento. Quibus citius respondemus quod recte dicerent, si judex justus districtusque veniens, non corda hominuret. Iniqui enim ideo tunc cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt, voluissent quippe sine fine vivere, ut sine fine potuissent in iniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare cum vivunt. Ad districti ergo judicis justitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus cru
Abbreviated transcription (Latin):
certo fine det̃minat. ut eoꝵ culpas sine
termino correctionis extendat: & eoma¬
gis hic peccata ñ finiant. qͦilliestimant
peccatoꝵ supplicia finenda Sunt enĩ
nunc etiã qͥ idcirco peccatis siuis ponere
finẽ neglegunt : qr habere qͣndoq finẽ
futura suꝑsẽ iudicia suspicant᷑: Quib
breuit̃ respondemꝰ: Siquandoq finien¬
da sunt supplicia reꝓboꝵ: quandoq¬
ergo finienda sunt etiã gaudia beatoꝵ:
Perse met ipsã qͥppe ueritas dicit: Ibunt
hi insuppliciũ ȩt̃nũ: iꝰti autẽ inuitam
unt deo ȩt̃nã pęnã peccantib minatꝰ ẽ
ut eos apeccatoꝵ ꝑpetratione cõpesce¬
ret : q creaturȩ suȩ ȩt̃na supplicia
minaridebuit. ñ inferre Iuib citus
respondemꝰ: Si falsaminatꝰ ẽ. ut abinius¬
titia corrigeret: etiã falsa. ẽ. pollicitꝰ ut ad
iustitiã ꝓuocaret: &qͥs hanc eoꝵ uęsaniã
toleret᷑ : qͥdũ ꝓmissionib suis reꝓboꝵ sup.¬
plicia finiriasser̃. assertione sua etiã elec¬

Expanded text:
certo fine determinat, ut eorum culpas sine termino correptionis extendat; et eo magis hic peccata non finiant, quo istic aestimant peccatorum supplicia finienda. 35. Sunt enim nunc etiam qui idcirco peccatis suis ponere finem negligunt, quia habere quandoque finem futura super se judicia suspicantur. Quibus breviter respondemus: Si quandoque finienda sunt supplicia reproborum, quandoque finienda sunt ergo et gaudia beatorum. Per semetipsam namque Veritas dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam iunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc eorum vesaniam toleret, qui dum promissionibus suis reproborum supplicia finiri asserunt, assertione sua etiam elec
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ñ sedat᷑: Sed iniqͥ homines ȩt̃nosup¬
plicio. & qͥdẽ sua iniqͥtate puniunt᷑.
& tam̃ ad aliqͥd c̃cremantur᷑: Scilicet
ut iustiom̃s & in dõ uideant gaudi a
quȩ ꝑcipiunt. & in istisrespiciant suppli-¬
cia quȩ euaserunt : ut tanto in ȩt̃nũ magis
diuinȩ grẽ debitores. eẽ. se cognoscar.
quanto inȩt̃nũ mala puniri c̃spiciunt.
quȩ eiꝰ adiutorio uitare potuer̃ : At
inquiunt: Qubi ẽ. qđ sc̃i sunt. sipinimi-¬
cissuis qͦstunc ardere uiderint ñ orabun.
qͥb utiq dictũ . ẽ. ꝓinimicis urĩs orate :
Sedcitius respondemꝰ: Orant ꝓinimicis
suis eotẽpore. qͦ possunt ad fructuosã
penitentiã eoꝵ corda c̃uertere : atq
ipsa c̃uersione saluare: Quidenĩ
aliud ꝓinimicis orandũ.ẽ. nisi hoc qđ ait

Expanded text:
n sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio, et quidem sua iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid concremantur: scilicet, ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in istis respiciant supplicia quae evaserunt, ut tanto in aeternum magis divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vitare potueruntinquiunt: Et ubi est quod sancti sunt, si pro inimicis suis, quos tunc ardere viderint, non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate ? Sed citius respondemus: Orant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis o
Abbreviated transcription (Latin):
hominib meritoꝵ suoꝵ deiectione
subiaceat: Vnde & eisdẽ sc̃is c̃tra
hunc decertantib eo retributionis
sue meritũ crescit: qͦille ab eis uincit᷑
qͥꝑnaturȩ potentiã. qͣsi iure se homini.
timore uidelicet sobrio. timore securo.¬
ñ timore quẽ foras caritasmitait. sedti
lȩto. auctorẽ suũ & amansmetueret. & me¬
tuens amaret : sed sua ꝑuersitate talis
factꝰ ẽ ut nullũ timeret: eiqͥppe a quo
c̃ditꝰ fuerat. sub. eẽ. despexit Ita enĩds̃
supom̃a.ẽ. ut ipse subnullosit Lecuathan
uero iste. eiꝰ celsitudinis culm̃ aspiciens.
iusꝑuerse libertatis appetut: ut supra¬
eẽt cȩteris. & nulli sub. ẽẽt. dic̃s: Ascen¬
dã sũꝑ altitudinẽ nubiũ: & ero similis

Expanded text:
hominibus meritorum suorum dejectione hominibus meritorum suorum dejectione subjaceat. Unde et eisdem sanctis contra hunc decertantibus eo retributionis suae meritum crescit, quo ille ab eis vincitur qui per naturae potentiam quasi jure setimore videlicet sobrio et securo; non timore quem foras charitas mittit, sed titimore laeto auctorem suum et amans metueret, et metuens amaret. Sed sua perversitate talis factus est, ut nullum timeret. Ei quippe a quo conditus fuerat subesse despexit. Ita enim Deus super omnia est, ut ipse sub nullo sit. Leviathan vero iste ejus celsitudinis culmen aspiciens, jus perversae libertatis appetit, ut et praeesset caeteris, et nulli subesset, dicens: Ascendam super altitudinem nubium, et si
Abbreviated transcription (Latin):
iiherebunit : Sicqͥppe eorũ m̃tes
ꝑ hoc qđ iustisfimo iudici inhereNT.
uis districtions ab sorbet : ut om̃i¬
no eis ñlibeat. qͥcqͥd ab illius interne
regulȩ subtilitate discordat: Sedqr
sub orto occasioris articulo. hec c̃tra
origenianistas breuit̃ diximꝰ: ad eum
quẽ p̃termisimꝰ exponendi ordinem
recurramꝰ: Postquã misericors dñs calli¬
da machitiam̃ta leuathatistius
INdicauit. aꝑte p̃dicens om̃e qđ
electos exterius uehem̃ter oppͥmit.
om̃ẽ qđ initerius suggestionie sua
rȩꝓbis blanditer it i funidit : mox
immanitatẽ uirtutis illius breuit̃ it i¬
tas: quȩ cõparetur ei fotestas eius
suꝑ terrã cunctis eminentior ꝑhibet᷑:
qr & si actionis suȩ merito in frahomi-¬
nes cecidit: om̃e tam̃ hominũ genꝰnatu¬
rȩ angłicȩ c̃ditione transcendit:¬
Quãuis enĩ internȩ felicitatis beatitu.¬
dinẽ ꝑdidit: Nature tam̃ suȩ mag¬
nitudinẽ ñ amisit : Cuiꝰ adhuc uirib
humana om̃ia superat : licet scĩs

Expanded text:
inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius internae regulae subtilitate discordat. Sed quia, suborto occasionis articulo, haec contra Origenistas breviter diximus, ad eum quem praetermisimus exponendi ordinem recurramus. 1134 Postquam misericors Dominus callida machinamenta Leviathan istius indicavit, aperte praedicens omne quod electos exterius vehementer opprimit, omne quod interius suggestione sua reprobis blandienter infundit, mox immanitatem virtutis illius breviter itas quae comparetur ei. - Potestas ejus super terram cunctis eminentior perhibetur, quia etsi actionis suae merito infra homines cecidit, omne tamen hominum genus naturae angelicae conditione transcendittatis beatitudinem perdidit, naturae tamen suae magnitudinem non amisit, cujus adhuc viribus humana omnia superat, licet sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
signa magna & ꝓdigia. itaut mnerrorẽ
inducant᷑ sifieri potestetiã electi Semi¬
ta igit᷑ post leuiathati lucet: Ei quoꝵ
corda pęnqͥtrat. eoꝵ oꝑa ꝓdigus inlu¬
strat: Ut nimirũ tanto altius eoꝵ m̃tes
inerroris tenebras teneat᷑ : Eͣnto ꝑeos
foris qͣsi potentius lucẽ demiraculis
retinentes. sciunt & falsa. eẽ. signa quȩ
exibet : & uera supplicia ad quȩ decipi¬
ens trahit: Hoꝵ corda leuiathan iste
qr scĩtatis ostentatione ñ int̃ cipit: in alia
se eis inlusione ẽponit: uos dã nãq
hȩc scientes. sedtam̃ p̃sentẽ uitã diligen.¬
tes c̃spicit. qͦrũ ꝓtinꝰm̃tib uentura
supplicia leuigat: fimenda qͥandoq
districtionis iudicia asserit: & deceptos
callide ad p̃sentes uoluptates rapit:
Vnde apte mox subdit̾: Aestimabit

Expanded text:
signa et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Semita igitur post Leviathan lucet, quia quorum corda penetrat, eorum opera prodigiis illustrat, ut nimirum tanto altius eorum mentes in erroris tenebris teneat, quanto per eos foris quasi potentius lucem de miraculis retinentes, sciant et falsa esse signa quae exhibet, et vera supplicia ad quae decipiens trahit. Horum corda Leviathan iste, quia sanctitatis ostentatione non intercipit, in alia se eis illusione componit. Quosdam namque haec scientes, sed tamen praesentem vitam diligentes conspicit, quorum protinus mentibus ventura supplicia levigat, finienda quandoque districtionis judicia asserit, et deceptos callide ad praesentes voluptates rapit. Unde et apte mox subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
quã dictũ.ẽ . feruescere fecit quasiollã
ꝓfundũmare : fecte mox subdit᷑. Ponit
qͣsi cũunguenta ebulliunt: Idenĩꝑcrude.¬
litatis incendiũmare feruet. hoc ineo.¬
rundẽ iudicio qͥexcitant᷑ falso nomine
uitutis. ac siunguenta bulliant. osten.¬
dit : ut tanto atrotiores ad crudelitatẽ
fiant quanto se ettã mereri p̃mia. qͦsiꝓte
lo religionis existimant᷑: Iustũq ẽ. hoc diui¬
nouidicio: utqͥpietatisuim ꝑpendere &
custodire neglegunt. suspicionis suȩ odore
fallant᷑ : Vnde ad inlusionis augm̃tũ eos
crudelia ꝑpetrantes. signaqͦq ac ꝓdigia
subsequunt᷑: sic̃ & recte subiungit᷑: fost¬
semita lucere ꝓhibet᷑ : Ee quaqua transit.
admirationẽ nimiã exmiraculoꝵ suoꝵ
claritate derelinqt : & siue ꝑse. seu ꝑmi
nistros suos qͦlibet ꝓdeat. m̃dacib signis

Expanded text:
quam dixit: Fervescere faciet quasi ollam quam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, recte mox subdidit: Ponet quasi cum unguenta bulliunt. Quod enim per crudelitatis incendium mare fervet, hoc in eorumdem judicio qui excitantur falso nomine virtutis, ac si unguenta bulliant, ostendit, ut tanto atrociores ad crudelitatem fiant, quanto se etiam mereri praemia quasi pro zelo religionis existimant. Justumque hoc est divino judicio, ut qui pietatatis vim perpendere et custodire negligunt, suspicionis suae odore fallantur. Unde et, ad illusionis augmentum, eos crudelia perpetrantes signa quoque ac prodigia subsequuntur, sicut et recte subjungitur: semita lucere perhibetur, quia quaqua transit, admirationem nimiam ex miraculorum suorum claritate derelinquit; et sive per se, seu per ministros suos quolibet prodea
Abbreviated transcription (Latin):
ebulliunt: Unguentaqͥppe cũebulliunt:
fraglantiã suauitatisreddunt: Qergo
leuiathaniste ita seducit cordarȩꝓboꝵ.
ut qͥcqͥdagunt exiniqͥtate ꝑfidiȩ. ꝓueri¬
tate rectȩ fidei se agere suspicentur: quasi
bene eisolet id qđ teloreligionis exerceN:
Unde in eũgło discipłis ueritas dicit: Vt om̃is
qͥiit̃ ficit uos. arbitret᷑ sẽ obseqͥũ p̃staredõ:
Igit̃ sic̃ olla feruent : dũ crudelit̃ ꝑseqͣnt᷑
Sedapđ eosipsa ꝑsecutio unguentoꝵ fra.¬
glantiã redolet: dũmenseoꝵ uanissuspi-¬
cionib decepta. estimat qr dõ obseqͥũꝑ.
soluat Inscriptura & enĩ sacra: unguen¬
toꝵ odorib opinio solet signariuirtutũ:¬
Unde sponsa incanticis. sponsũ desiderans
dicitꝰ : Inodore unguentoꝵ tuoꝵ curremꝰ:
Qunde paulus apłs uirtutũ laude fraglare
sciens. ait : Xp̃ibonꝰ odor sumꝰ dõ : Itaq
qr leuiathan iste ministros illius ꝑditi
uasissui. incrudelitatis oꝑa subopinione
laudis. & p̃cextuuirtutis in t̃cipit: post¬

Expanded text:
ent.---Unguenta quippe cum bulliunt, fragrantiam suavitatis reddunt. Quia ergo Leviathan iste ita seducet corda reproborum, ut quidquid agunt ex iniquitate perfidiae pro veritate rectae fidei se agere suspicentur, quasi bene eis olet id quod zelo religionis exercent. Unde in Evangelio discipulis Veritas dicit: Ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo . Igitur sicut olla fervent, dum crudeliter persequuntur; sed apud eos ipsa persecutio unguentorum fragrantiam redolet, dum mens eorum, vanis suspicionibus decepta, aestimat quia Deo obsequium persolvat. In Scriptura enim sacra unguentorum odoribUnde sponsa in Canticis Sponsum desiderans, dicit: In odore unguentorum tuorum currimus unde Paulus apostolus virtutum laude fragrare se sciens, ait: Christi bonus odor sumus Deo . Itaque quia Leviathan iste ministros illius perditi vasis sui in crudelitatis opera sub opinione laudis et praetextu vitututis intercipit, post
Abbreviated transcription (Latin):
& suis ad eũmeritis ꝓficiunt: & sȩpe in eo
qđ suꝑbe sapiunt. alienis lapsib corrigun.¬
e Sedsi hȩc leuiathanagit. in eis etiã qͦs
claros aliqͣuirtꝰ ostendit: ꝗd deillis factu.¬
rus. ẽ. qͦruĩmens uł exparte aliqͣ subleuata
at̃renis c̃cupiscentiis ñ. ẽ : qđ tam̃ diuinꝰ
sermo aꝑte exprimit: dũ subiungit: fer

Expanded text:
 suis ad eum meritis proficiunt, et saepe in eo  suis ad eum meritis proficiunt, et saepe in eo quod superbe sapiunt, alienis lapsibus corriguntur. Sed si haec Leviathan iste agit in eis etiam quos claros aliqua virtus ostendit, quid de illis facturus est quorum mens vel ex parte aliqua sublevata a terrenis concupiscentiis non est? Quos tamen divinus serm
Abbreviated transcription (Latin):
Sedfit plerũq ut fuente aliqͦ inplicatio.¬
nis articulo. post se redeant quip̃hibant:⁊
& hi adlocũ ueniant qͥsequebantur: Ita
nimirũ sunt : qñ ꝑseueraturi. uiã sc̃ĩtatis
arripiunt: Id circo enĩ uirtutis iter ñ ꝓuen.¬
utilitate ñ modica electoꝵ ꝓuectib seruit.
qr illoꝵ lapsũ dũ c̃spicunt. de suo statuẽtre.¬
miscunt : Et ruina que illos dãpnat. istos
humiliat Discunt enĩ in suꝑni adiutorui
ꝓtectione c̃fidere: dũplerosq c̃spiciunt
de suis uirib cecidisse: Quando ergo bene
agere uident᷑ eꝓbi: qͣsi planũ it̃ electis
sequentib monstrant: Quando uero in lapsũ
neqͥ tiȩ corrunt. electis post se ꝑgentib
qͣsi cauendã suꝑbiȩ foueã ostendunt:
eat ergo leuiathaniste. & solis radios subdat.
atq aurũ lutimore subiciat: Scit om̃ps
ds̃ adelectoꝵ suoꝵ solatiũ beneutimalo
reꝓboꝵ: huando hi qͥadillũ ꝑuenturi sunt.¬

Expanded text:
sed fit plerumque ut, irruente aliquo implicatiosed fit plerumque ut, irruente aliquo implicationis articulo post se redeant qui praeibant, et hi ad locum perveniant, qui sequebantur. Ita nimirum sunt qui non perseveraturi viam sanctitatis arripiunt. Idcirco enim virtutis iter non pervenutilitate quia illorum lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt; et ruina quae illos damnat istos humiliat. Discunt enim in superni adjutorii protectione confidere, dum plerosque conspiciunt de suis viribus cecidisse. Quando ergo bene agere videntur reprobi, quasi planum iter electis sequentibus monstrant; quando vero in lapsum nequitiae corruunt, electis post se pergentibus quasi cavendam superbiae foveam ostendunt. Erat ergo Leviathan iste, et solis sibi radios subdat, atque aurum luti more subjiciat. Scit omnipotens Deus ad electorum suorum solatium bene uti malo reproborum, quando hi qui ad illum perventuri sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
de maliciã ñ cauet : Fit qͣndoq inpatiens :
qr diulatuit dolens hiitaq & pali¬
qͥd aurũ sunt. & ꝑ aliqͥd lutũ : Atq hoc aurũ
quasilutũ sternit᷑. qͣndoccultis peccatis
exigentib. etiã uirtꝰ quȩ publice caruerat.
dissipat᷑: Sed opere p̃ciũ credimꝰ: si in his
uirtutẽ suꝑniordinis subtilius ꝑpendamꝰ
lerat : & aꝑta eoꝵ bona electoꝵ suoꝵ usib
ꝓfutura dispensat: Nã ñ nullimundum
neqͣquã funditꝰ deferentes. ñ ꝑseueraturi
angustũ iter arripiunt : sed ad quȩrendã
angustã uiã exẽplosuo eos qͥꝑseueraturi.
sunt accendunt: Vnde plerũq c̃tingit.
ut ipsũ hoc qđ bene uident᷑ uiuere. ñ sibi
sed aliis potius electis uiuant : dũ exẽplis
suis adbene uiuendi studia ꝑseueraturos.
alii ñ ꝑseueraturi ꝓuocant Sȩpeenim
qͦsdã uidemꝰ uiã ingredi. ad locũ ꝓpositũ
festinare : qͦs alii qr euntes c̃spiciunt

Expanded text:
de malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, de malitiam non cavet, fit quandoque impatiens, qui diu latuit dolens. Hi itaque et per aliquid aurum sum, et per aliquid lutum sunt. Atque hoc aurum quasi lutum sternitur, quando occultis peccaexigentibus etiam virtus, quae publice claruerat, dissipatur. § 1: Sed operae pretium credimus, si in his virtutem superni ordinis subtilius perpendamulerat, ut aperta eorum bona electorum suorum usibus profutura dispenset. Nam nonnulli, mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos, qui perseveraturi sunt, accendunt. Unde plerumque contingit, ut ipsum hoc, quod bene videntur vivere, non sibi, sed solis potius electis vivant, dum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi, ad locum propositum festinare, quos alii, quia euntes conspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ipsa qͦq uirtꝰ in anescens deficit:
qr dũinnotescit hominib ꝓculdu.¬
bio laudat᷑: eiꝰq laus in hianter appe¬
titur: Utidefit ait & ipsauirtꝰ ante
dĩ oculos uirtꝰ ñsit : dũ abs condit
qđ displicet. ꝓdit qđ placet
Queitaq eẽ. merita apđ dm̃ possunt. qͣndo
& mala occulta sunt. & bonapublica:
Plerũq enĩ sic̃ diximꝰ. latet suꝑbia. & casti.¬
tas innotescit: Atq ideo ostensa diucastitas.
circauitȩ finẽ ꝑdit̾: qr cooꝑta suꝑbia
usq ad finẽ incorrecta retinet᷑ Alius ele¬
mosinisuacat ꝓpria distribuit. sed tam̃
multis iniustitiis seruit: uł fortasse lm¬
guã in detractionib exerit: &fit plerũ¬
q ut is qͥmisericors fuerat. iuxta uitȩ
suȩ t̃minũ rapacitatis & crudelitatis
nib placuit : qͥhoc unde dõ displicuit.
corrigere nũquã curauit: Alius pacientiȩ
studet. sed inudere aliis. & seruare incor¬

Expanded text:
quae ipsa quoque virtus inaniscens deficit, quae ipsa quoque virtus inaniscens deficit, quia dum innotescit hominibus, procul dubio laudatur, ejusque laus inhianter appetitur. Unde fit ut et ipsa virtus ante Dei oculos virtus non sit, dum abscondit  displicet, prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit; atque ideo ostensa diu castitas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius 1130 eleemosynis vacat, propria distribuit; sed tamen multis injustitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet. Et fit plerumque ut is qui misericors fuerat juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis nibus placuit, qui hoc unde Deo displicuit, corrigere nunquam curavit. Alius patientiae studet; sed dum invidere aliis, et servare in cor
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ ꝑcarnis uicia sternit Iotiesaurũ
uelut lutũ calcat : qͦties sensũ c̃tmentiũ.
ꝑinmunda desideria dissipat: Qđ tunc
tanto uehem̃tus ꝑagit: qͣnto suȩ ꝑditȩ
libertati c̃missus. hoc qđ appetit. effre¬
moueat. curmisericors ds̃ fieri ista ꝑmit.¬
tat. ut leuiathan iste. siuenunc ꝑsugges.¬
tones callidas. siue tunc ꝑdãpnatum
illũ quẽ replet hominẽ. uł solissibira.¬
dios. id ẽ. doctos qͦsq sapientesq subi¬¬
ciat. uł aurũ. hoc.ẽ. uiros sc̃ĩtatis
claritate fulgentes. qͣsi lutũ sibi uicus
comqͥnerdo substernat. sed citius respon¬
demꝰ: qr aurũ qđ prauis eiꝰ ꝑsuasionib
qͣsilutũ sterm potuerit. aurũ antedĩ
oculos nũquã fuit Quienĩ seduci
quandoq ñreuersuri possunt: qr ha¬¬
bitã sc̃ĩtatẽ ante oculos hominum
uident᷑ amittere. sed eã ante dĩoculos
nũquã habuer̃ Sepenãq homo
multis occultȩ peccatis inuoluitur.
& muna aliqͣ uirtute magnꝰuidetur:

Expanded text:
er carnis vitia sternit. Toties aurum velut lutum calcat, quoties sensum continentium per immunda desideria dissipat. Quod tunc tanto vehementius peragit, quanto, suae perditae libertati commissus, hoc quod appetit, effremoveat cur misericors Deus fieri ita permittat, ut Leviathan iste, seu nunc per suggestiones callidas, sive tunc per damnatum illum quem replet hominem, vel solis sibi radios, id est doctos quosque sapientesque subjiciat, vel aurum, hoc est viros sanctitatis claritate fulgentes, quasi lutum sibi vitiis coinquinando substernat. Sed citius respondemus, quod qui pravis ejus persuasionibus quasi lutum sterni potuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit. Qui enim seduci quandoque non reversuri possunt, quasi habitam sanctitatem ante oculos hominum videntur amittere, sed eam ante Dei oculos nunquam habuerunt. Saepe namque homo multis occulte peccatis involvitur, et in una aliqua virtute magnus videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
instipulã uersisunt eilapides fundȩ:
Acsiaꝑte diceret᷑ : Sc̃oꝵ robur. qͣ sunstipu.¬
lȩ molliciem redigit : quoꝵ lingua prius.
pectꝰ illius duris ictib td̾tundit: Omnẽ
qͥppe tunc fortitudiñẽ suȩ iniqͥtatis exer¬
cens. qͣnto se ab eis uinci spitalit̃ dolet:
rat: in eoꝵ carne crudelitatis suȩ om̃a
iudicii ȩt̃na torm̃ta c̃tẽpnit: Unde & sub¬
diceret: Etiã pondus eiꝰ anĩ ad uersionis
despicit: quȩ se ꝑsuppliciũ de suꝑ ueni¬
ens ferit: Inscriptura & enĩ sacra mallei
nomine. aliqͣndo diabolus designat᷑.
ꝑquẽ nunc delinquentiũ culpȩ feriunt:
aliquando uero ꝑcussio cȩlestis accipit᷑:
q uł electi suꝑnos ictꝰ sentiunt. ut apra

Expanded text:
In stipulam versi sunt ei lapides fundae. In stipulam versi sunt ei lapides fundae. Ac si aperte diceretur: Sanctorum robur quasi in stipulae mollitiem redigit, quorum lingua prius pectus illius duris ictibus tutudit. Omnem quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter dolet, rat, in eorum carne crudelitatis suae omniajudicii aeterna tormenta contemnit? Unde et subdiceret: Etiam pondus ejus animadversionis despicit, quae se per supplicium desuper veniens ferit. In Scriptura enim nomine aliquando diabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur: aliquando vero percussio coelestis accipitur: quia vel electi supernos ictus sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
figurat᷑: funda nãq cũingirũ mittit᷑.
sic deilla lapides ex eunt. qͥb aduersari¬
orũ pectoraferiant᷑: Ita scã eccła dũuolu-¬
bilitate tẽpoꝵ. ꝓtribulationũ circuitũ
ducit᷑. fortes exilla uirpꝓdeunt: qͥb:
qͣsi lapideisictib iniqͦrũ cordatundant᷑:
Vnde ad ꝓphetã debonis doctorib dñs
dicit: Deuorabunt: & subicient lapidib
fundȩ : Sc̃iqͥꝓpe doctores. qͥaduirtutẽ
&alios instruunt. hostes deuorant: dũ
eosintracorpꝰsuũ ꝑuim c̃uersationis in mu¬¬
tant : Quos lapidib fundȩ subiciunt:
ꝗidũ fortes qͦsq in scã eccła uiros institu.¬
unt. ꝓeos ad uersarioꝵ suꝑbientiũ pecto¬
ra dura c̃fringunt: Vnde &golias inma¬
nissimꝰ. saxo funde morit᷑. qr singulari
scẽ eccłȩ lapide. diabolica celsitudo su¬
perat᷑ Leuiathanitaq iste.qr dãpnato
illo homine ad sũpto. qͦs libet fortes
eccłe uelut infirmos despiciet. eorũq
uires tẽporalit̃ p̃met. recte nunc dicit᷑᷑

Expanded text:
figuratur? Funda namque dum in gyrum mittitur, sic de illa lapides exeunt quibus adversariorum pectora feriantur; ita sancta Ecclesia dum volubilitate temporum per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt quibus quasi lapideis ictibus iniquorum corda tundantur. Unde ad prophetam de bonis doctoribus Dominus dicit: Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutem et alios instruunt, hostes devorant, dum eos intra corpus suum per vim conversionis immutant. Quos lapidibus fundae subjiciunt, quia dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur , quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudo superatur. Leviathan itaque iste quia, damnato illo homine assumpto, quoslibet fortes Ecclesiae velut infirmos despicit, eorumque vires temporaliter premit, recte nunc dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tunsionũ resonant ferram̃ta: Indomo
autẽ dĩ. nulliictꝰ audiunt᷑: qe in ȩt̾napa.¬
tria. om̃s iãꝑcussionũ strepitꝰ c̃ticescunt :
Neqͣ quã ibimalleus ꝑcutit. qr nulla
aduersio affligit: Heqͣquã securis inci¬
dit. qr recepto sinterius. nulla forassȩ.¬
ueritatis sententia ꝓicit: Nequaquã
ferram̃ta ꝑstrepunt: qr nec quȩ libet
minima ultra iã flagella sentiunt᷑: Nuergo
ꝑmalleũ de suꝑ uenientẽ. cȩlestis pondus
ꝑcussionis ex primit᷑: qͥd ẽ qđ leuiathaniste
malleũ despicit. nisi qđ supnȩ anĩ aduer.¬
sionis ictꝰ formida re c̃tẽpnit: & qͣsi stipu.¬
łã malleũ deputat: qr adiustȩ ire sẽ pon¬
dera. uelut c̃traleuissimos t̃rores parat:¬

Expanded text:
tunsionum resonant ferramenta. In domo tunsionum resonant ferramenta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Quia ergo per malleum desuper venientem coelestis pondus percussionis exprimitur, quid est quod Leviathan iste malleum despicit, nisi quod supernae animadversionis ictus formidare contemnit? Et quasi stipulam malleum deputat, quia ad justae irae se pondera velut c
Abbreviated transcription (Latin):
miiudicii ẽtẽplat᷑ dic̃s Quomõdo ẽfrac¬
tꝰẽ & ẽtritꝰ malleus uniuerse trȩ : Ac sidi¬
ceret: Eũ ꝑquẽ uascula suadñs inmis¬
teriiusu formanda ꝑcutit: qͥsꝑpendat
qͦ turbine ueniente. extremo iuditio
in ȩt̾na dãpnatione c̃fringit: Rursũ ꝑ.
malleũ. ꝑcussio cȩlestis expͥmit Idsalo¬
mone tẽplũ ȩdificante signat᷑. cũ dicit᷑
Domꝰautẽ cũ ȩdificaret᷑. lapidib dolatis
& om̃e ferram̃tũñ sunt audita indomo
cũ ȩdificaret᷑ Iuideñ domꝰ illa. nisiscãm
eccłam. quã cͥȩlestib dñs inhabitat. figu¬
rabat: ad cuiꝰ ȩdificationẽ: electoꝵ ani¬
mȩ qͣsi qͥdã expolitilapides deferunt᷑
Quȩcũ ȩdificat᷑ incȩlis. nullus hic iadis¬
cipline malleus sonat: qr dolatiatq ꝓ¬
fecti illuc lapides ducimꝰ: lidocis iuxta
meritũ c̃gruis deponam᷑: Hinc eñiforis
tundimꝰ: ut illuc sine rep̃hensione ue¬
niamꝰ. Hic malleus. hic securis. hic om̃a

Expanded text:
templatur, dicens: Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae ? Ac si dicerei: Eum per quem vascula sua Dominus in ministerii usum formanda percutit, quis perpendat quo turbine, veniente extremo judicio, in aeterna damnatione confringit? Rursum per malleum percussio coelestis exprimitur, quod Salomone templum aedificante signatur, cum dicitur: Domus autem cum aedificaretur, de lapidibus n sunt audita in domo, cum aedificaretur . Quid enim domus illa nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Hic malleus, hic secucuris, hic omnia
Abbreviated transcription (Latin):
iste qͣsi ollã facit feruescere: qr nimirũ
c̃stat. qđ ꝓsecutionis extremȩ tẽpore.
c̃traeleto⁊ uitã studeat animos
Tunc ꝓfundũ mare qͣsiolla feruescit.
cũcor dilectoꝵ scłi. ualido ardore suc.¬
cendit : & que hoc pacis tẽpore intra suã
maliciã clausa latuer̃. tunc inestũ in ma¬
nissimȩ ꝑsecutionis ebulliunt: lcꝑ abrup¬
tã crudelitatis aꝑtelicentiã. ea quȩ diu
presserant odia antiqͥ liuoris exalant
Qx autẽ pestifero errore ꝑsuasi. sic inistis
famulant᷑ antixp̃o ut tunc uerius p̃bere
se ȩstimant obseqͥũ xpõ: post quãdixit.
feruescere faciet. qͣsollã ꝓfundũ mare.

Expanded text:
quasi ollam facit fervescere, quia nimirum constat, quod persecutionis extremae tempore contra electorum vitam studeat animos Tunc profundum mare quasi olla fervescit, cum corda dilectorum saeculi valido ardore succendit, et quae hoc pacis tempore intra suam malitiam clausa latuerunt, tunc in aestum immanissimae persecutionis ebulliunt, ac per abruptam crudelitatis apertae licentiam ea quae diu presserant odia antiqui livoris exhalant. Quia autem pestifero errore persuasi, sic in istis famulantur Antichristo, ut tunc verius praebere se aestiment obsequium Christo, postquam dixit: Fervescere faciet q
Abbreviated transcription (Latin):
huimundigła designat᷑: quȩ calix aureus
dicit᷑: qi dũpulchra. eẽ. tẽporalia ostentat.
stultas m̃tes insic̃cupiscentia debriat:
ut speciosa cẽporalia appetant. & inuisibi¬
lia pulchra c̃tẽpnant : Hoc aureo calice
prima sponte sua ȩ uadebriata .ẽ : dequa
historiȩ ueritas dicit. qr cũuetitũ lignũ
c̃cupisceret. uidit qđ eẽt. pulchrũ uisu.
aspectuq delectabile. & comedit: Aureus
pulchritudinis ostendit: sensũ in t̃nȩ rec.¬
titudinis sub trahit: Rursũ auri nomine
splendor sc̃itatis accipit᷑ : sic̃ iudaicũ popłm
absplendore iustitiȩ. ad neqͥtiȩ tenebras¬

Expanded text:
hujus mundi gloria designatur? Quae calix aureus hujus mundi gloria designatur? Quae calix aureus dicitur, quia dum pulchra esse temporalia ostentat, stultas mentes in sua concupiscentia debriat, ut speciosa temporalia appetant, et invisibilia pulchra contemnant. Hoc aureo calice prima sponte sua Eva debriata est, de qua historia veritatis dicit, quia cum vetitum lignum concupisceret, vidit quod esset pulchrum visu, aspectuque delectabile et comedit . Aureus pulchritudinis ostendit, sensum internae rectitudinis subtrahit. Rursum auri nomine splendor sanctitatis accipitur, sicut Judaicum populum a splendore justitiae ad nequi
Abbreviated transcription (Latin):
tallis auro fulgentius: sponsi caput
aurũ dicit᷑: qr eiꝰ humanitas. exdiuinitatis
suȩ nobis claritate principat᷑ Rursũ¬
auri nomine splendor suꝑnȩ ciuitatis
accipit᷑: sic̃ hanc ioħs se uidisse testat᷑
dicens: Ipsaciuitas auro mundo: simile
c̃stat. similꝗs uitro dicit̾᷑: ut & ꝑaurũclara.
& ꝑuitrũ ꝑspicua de signet᷑ : Rursũ auri
nomine caritas intimat᷑ : sic̃ angłm quẽ
sibiloqͥisdẽ ioħsaspexit. ad mamillasro.¬
na aurea cinctũ uidit. rnimirũ suꝑnoꝵ
ciuiũ pectora dũpenali iãneqͣquã timore
subiecta sunt. atq ase uicissim nulla scissio.¬
ne soluunit᷑. ex sola se caritate c̃stringuts
Tonã qͥppe aureã circamamillas habere
est: cunctos mutabiliũ cogitationũmotꝰ.
ꝑsolius iã amoris iuincula restringere:
Rursũ auri nomine. nitorgłe teporalis
accipit᷑. sic̃ ꝑpropħtã dicit᷑. calix aureus
babiloꝵ Iuid enĩ babilonis nomine. nisi

Expanded text:
tallis auro fulgentius. Sponsi caput tallis auro fulgentius. Sponsi caput aurum dicitur, quia ejus humanitas ex divinitatis suae nobis claritate principaturauri nomine splendor supernae civitatis accipitur, sicut hanc Joannes se vidisse testatur, dicens: Ipsa civitas aurum mundum simile constat, simile vitro dicitur, ut et per aurum clara, et per vitrum perspicua designetur. Rursum auri nomine charitas intimatur, sicut Angelum quem sibi loqui idem Joannes aspexit , ad mamillas zona aurea cinctum vidit, quia nimirum supernorum civium pectora dum poenali jam nequaquam timori subjecta sunt, atque a se vicissim nulla scissione solvuntur, ex sola se charitate constringunt. Zonam vero auream circa mamillas habere, est cunctos mutabilium cogitationum motus per solius jam amoris vincula restringere. Rursum auri nomine, nitor gloriae temporalis exprimitur, sicut per Prophetam dicitur: Calix aureus Babylon . Quid enim Babylonis nomine, nisi