comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suas suorũq animas crtatori cõmen¬
dantes. a primi reatus ab soluere cura-¬
bant. Sine fide enim impossibile est
placere dõ. Et sicut alias scriptum .ẽ.
iustus aut̃ ex fide uiuit. Sed ueniens
in carne dĩ filius quisolã carnis natu-¬
ram. nullã aut̃ petcati contagionem
eguit muntre gr̃ȩ renastentis. utrũq
genus purificationis subire dignatus
ȩxatis anno baptiiatus a ionit in ior¬
dant: unmo etiam tertium salutaris
hostiȩ munus ipse templidñs pro se
ñ respuit offerri: cuius die dehinc
trigͦesima tertia. dño opitulantt ur̃a
caritas auditura simul est & glebra¬
tura misteriũ. Cuncta in qua & logilis
& euangelicȩ purificationis genera qui
tempore docer& esse saluberrima. &
aduenientis euangelii cunctis fidlib
ostender& ęque sub eunda remetha.
Sed & hoc quod eodem die suȩ cirtũcisio¬
nis nomen ut iħc uocaretur accepit :
ad imitationem priscȩ fecit obseruatio¬

Expanded text:
suas suorumque animas Creatori commensuas suorumque animas Creatori commendantes, a primi reatus vinculis absolvere curabant. Sine fide enim impossibile est placere Deo: et sicut alias scriptum est: Justus autem ex fide vivit . Sed veniens in carne Dei Filius, qui solam carnis naturam, nullam autem peccati contagionem eguit munere gratiae renascentis: utrumque genus purificationis subire dignatus imo aetatis anno baptizatus a Joanne, imo etiam tertium salutaris hostiae munus ipse templi Dominus pro se non respuit offerri. Cujus die dehinc tricesima tertia, Domino opitulante, vestra charitas auditura simul est et celebratura mysterium. Cuncta, inquam, et legalis t evangelicae purificationis genera, qui tempore doceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia. Sed et hoc quod eodem die suae circumcisionis nomen ut Jesus vocaretur, accepit, ad imitationem priscae fecit observatio
Abbreviated transcription (Latin):
spefelici expectabant. Quienim nunc
ꝑ euangłm suũ derribilit᷑ ac salubriter
clamat. nisi quis renatus fuerit ex aqua
& spu sco. ñ potest introire in regnũ dĩ:
ipst dudũ per legem suam clamabat.
Masculus cuius p̃putu caro cirtũcisa
ñ fuerit. peribit anima illa de populo
suo: quia pactũ meũ irritũ fecit: idest
quia pactũ uite in paradyso hominib
mandatũ. adam p̾uaricante transgressus
est. in quo om̃s peccauerune: peribit
de coetu scõꝵ. si non ei fuerit remedio
salutari subuentũ. Utraq ergo purifi. Ex ii.¬
catio. & cirtu̾cisionis uidelic& in lege.
& in euangło baptismatis tollendȩ pͥ-¬
uaricationis prunȩ gr̃a posita est.
Etne cui scłi labentis etati suꝑni respetꝰ
muera deessent: illi quoq qui a mundi
exordio usq ad tempora datȩ cirtũcisi¬
onis. uł post datam cirtũcisionem de
aliis nationib dõ placuerunt. uł hosti¬
arũ oblationib uł certe sola fidei uirtute

Expanded text:
spe felici exspectabunt. Qui enim nunc spe felici exspectabunt. Qui enim nunc per Evangelium suum terribiliter ac salubriter clamat: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei ; ipse dudum per legem suam clamabat: Masculus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit , id est, quia pactum vitae in paradiso hominibus mandatum Adam praevaricante transgressus est, in quo omnes peccaverunt: peribit de coetu sanctorum, si non ei fuerit remedio salutari subventum. Utraque ergo purificatio, et circumcisionis videlicet in lege, et in Evangelio baptismatis, tollendae praevaricationis primae gratia posita est. Et ne cui saeculi labentis aetati superni respectus munera deessent, illi quoque qui a mundi exordio usque ad tempora datae circumcisionis vel post datam circumcisionem, de aliis nationibus Deo placuerunt, vel hostiarum oblationibus, vel certe sola fidei virtute
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑ gr̃ãm. ẽ. sua largitate reducer&.
Suscepit igiturꝰ circũ cisionẽ lege decre ..xi¬
tam in carne. qui absq om̃i prorsus la¬
be pollutionis apparuit in carne.
Et qui insimilitudine carnis petcati.
non aut̃ in carne peccati aduenit. re.¬
mediũ quo caro pectati consueuerat
mundari non respuit: sicut etiam
unds baptismatis ablutionẽ qua no¬
ue gr̃ȩ populos a peccatorũ sorde
lauari uoluit. ipse non necessitatis.
sed exemplicausa subiit. Scire & enĩ
debet ur̃a frat̾nitas. quia idem saluti.¬
fere curationis auxilium. circũcisio
in lege contra originalis peccati uul¬
mis agebat. quod nunc baptismus
agert reuelatȩ gr̃ȩ tempore consuruit:
excepto quod regni celestis ianuam
nec dũ intrare poterant: donet adue¬
niens benedictionẽ dar&e qui legem
dedit. ut uideri possit dĩ deoꝵ in syon:
tantũ in sinu abrahȩ post mortem beata
requit consolati. suꝑnȩ pacis ingressũ.

Expanded text:
quae per gratiam est, sua largitate reduceret. quae per gratiam est, sua largitate reduceret. Suscepit ergo circumcisionem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit. Scire etenim debet vestra fraternitas, quia idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit, excepto quod regni coelestis januam necdum intrare poterant, donec adveniens benedictionem daret, qui legem dedit, ut videri posset Deus deorum in Sion, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum
Abbreviated transcription (Latin):
remus. Magna nanq dispensatione
pietatis ad redẽptionem generis hu¬
mani ds̃ pat̾. non angłm. ñ arthange¬
lum. sed filiũ suũ unigenitũ mittere.
dignatus. ẽ. Quẽ quia in diuinitatis
suȩ spetie uidere nequiuimus: ma¬
gna rur sum dilectionis arte ꝓuidit:
ut hunc factũ ex muliere. hoc est ex
maternȩ carnis iubstantia. sine uirili
admixtione conceptũ. ad humanos
uerũ hominẽ ꝓferr& aspectus. qui in
diuina uirtute ac substantia manes
ꝑ om̃a qͦd erat. ueram nature morta¬
lis infirmitatem quã non habebat
induer&. Et ut nobis necessariã
oboediendi uirtudem pꝰt puo com¬
mendara& ex emplo. factum sub lege
filiũ suũ mist ds̃ inmundũ: non qͥa ipse
legi quicqu̾a debeat. qui unus magister
nr̃. unus est legis. lator & iudex: sed utꝰ
eos qui sub lege positi legis onera portart
nequiuerant. sua cõpassione iuuartt.
ac deseruili conditione quȩ sub lege
erat. ereptos. in adoptionem filiorũ

Expanded text:
remus . Magna namque dispensatione remus . Magna namque dispensatione pietatis ad redemptionem generis humani Deus Pater non angelum, non archangelum, sed Filium suum unigenitum mittere dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili conditione, qui sub lege erant, ereptos in adoptionem filiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cãm uenerandamq p̾sentis dici
memoriã. paucis quidem uer¬
bis cuangelista cõp̾hendit: sed non
pauca celestis misterii uirtute graui.¬
da reliquit. Ex posita nanq natiui-¬
tate dominica cuius gaudia mox
angłi dignis laudibus extulerunt:
pastores deuota uisitatione celebrart᷑.
om̃s qui tunc audiere mirati sunt:
nos quoq pro modulo nr̃o. proue po¬
tuimus proxime dño largiente con¬
gruis missarũ ymnorũq sollemni-¬
is exegimus. subiunxit atq aic. Et post.¬
quã consũmati sunt dies octo ut cirtũ¬
cidererur puer. uocatũ. ẽ. nomen eĩus¬
in utero conciperetur. Hęc sunc festi¬
uitatis hodiernȩ gaudia ueneranda:
hȩx sacrȩ sollẽpnitas diei : hȩc illa su¬
ꝑnȩ pietatis munera sacro sc̃a. quȩ
fideliũ cordib cõmendans apłs. ait.
Quia ubi uenit plenitudo demporis. mi¬
sit dĩ filiũ suũ factũ ex muliere. factũ
sub lege. ut eos qui sub lege erant redi¬
mer& : ut adoptionem filior ũ recipe¬

Expanded text:
am venerandamque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatuin utero conciperetur. Haec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filsub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum recipe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ umuersa ibi falsa sunt & insana: cũ
se adõ formati homines. aut in petudes.
aut in feras. aut in portenta transfor¬
mant: Nunqͥd non omnẽ excedit in.¬
saniam: cũ decorem uultus humani.
di specialit̾ manib in omnẽ pulchritu.¬
dinem figuratum. squalore sordium
& adulterina feditate decurpant.:
Quomͦ ñ sanũ sapientib patet. nichil ibi
inesst sanitatis. ubi impia. ubi inhonesta.
inuersaq om̃a. & faciunt & loquunt᷑:
ñ audientes clamantem cotidie in eccła
beatũ dauid & dicentem: filii hominũ

Expanded text:
non universa ibi falsa sunt et insana, cum non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut in pecudes, aut in feras, aut in portenta transformant? Nunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei specialiter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi inesse sanitatis, ubi impia, ubi inhonesta, universaque omnia et faciunt et loquuntur; non audientes clamantem quotidie in Ecclesia beatum David
Abbreviated transcription (Latin):
dana ꝑsulcans incedit ad dĩ regnum.
si aspettũ suũ ad impia & uana c̃uerterit.
& iuges suos hoc ÷ corpus atq aninã
uulnerabit: & optimi itineris pericu.¬
losum nimis incurr& errorem. Et non
respexit inquit in uanitates. & insanias
falsas. Quomͦ beatus dauid falsas insa¬
nias dicit : cũ uere insaniant. qͥ abiecto
retrtesum timore dĩ. ad dȩmonũ respici.¬
unt uanitates: Sed uir fidelis ꝓprie
naturã impiȩ falsitatis ex pressit: quias
insana sunt om̃a quęcũq diaboli fallente
mendacio. dĩ inse non habent ueritatẽ.
Et illorũ grauicr atq inmedicabilis lan¬
guor est: qui suꝑstitionũ furort & ludoꝵ
suauitate decepti. sub spetie sanitatis
insaniunt. An non om̃a quȩ a ministris
dȩmonũ illis aguntur dieb falsa sunt
& insana: cũ uir uiriũ suarũ ugore
mollito. totũ se frangit infeminam:
tantoq illud ambitu atq artt agit. qͦsi
pęniteat illũ. ẽe. quod uir est: Nunꝗd

Expanded text:
dana persulcans incedit ad Dei regnum, dana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia insana sunt omnia quaecunque, diaboli fallente mendacio, Dei in se non habent virtutem. Et illorum gravior atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti, sub specie sanitatis insaniunt. An non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir, virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte agit, quasi poeniteat illum esse, quod vir est? Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nos ȩccłaruĩ doctor instruit dicens.
Quȩ conuentio xp̃i ad belial: Qui aut̃
consensus templo dĩ cũ idolis: Quicũq
ergo credentiũ. uł est templũ dĩ. uł ẽẽ
desiderat: sollicite caueat. ne mortua.
& uana sectando. desinens. ẽẽ. templũ dĩ.
fiat habitatio tenebrarũ. fiat demonis
monumentũ. Ait gloriosissimꝰ prophe¬
tarũ dauid. Deatus uir cuius ÷ nomen
dñi spes ipsius: & non respexit in uani.¬
tates & in sanias falsas. Itaq qui sperat
indĩm ac toto corde in eius głam lumi.¬
nũ suorũ defigit aspectum: ad insanissi¬
mas uanitates consecratos semel doꝰ ñ
deb& oculos retorquere: quia ut ait dñs.
nemo mittens manũ ad aratrũ. & respi¬
ciens retro. apeus est regno di. Om̃is enĩ
arans. si reero respiciat. aut tortuosum.
&r inutilem faciet sulcũ. aut arantũ boũ
suoꝵ uestigia uulnerabit: ita & qͥ diretco
tramite ac spiritali uomere uitia. mun.¬

Expanded text:
sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. Ait gloriosissimus propheta David: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ipsius, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mun
Abbreviated transcription (Latin):
ctione diuini sermonis edoctos
uniuersas kalendarũ suꝑuenientium
uanitates declinare penitus & horrere:
ad ꝑfectioris tamen emundationis au.¬
gnentũ. non me piguit usitatũ ur̃is
aurib inferre sermonem: sicut att
beatissimus paulus. Fres. eadem uob̃
scribert: michi quidem non pigrum.
uobis aut̃ necessariũ. Netessarium
dilectissimi nec suꝑfluũ reor. si pro
cõmonitione scã. dudũ habita p̃cedentiũ
patrũ uobis repetantur alloquia. Et
reuera. qͥd fastidii. qͥd oneris habet.
ꝓsalutis ꝓfectu utilia ac dõ placita.
sepe dicere: frequent̃ audire : Et ideo
km̃i. fide acdeuotione solita. religiosi
itineris uias. acueritatis semitas gra¬
dientes. magis magisq errorũ deuia
&r diabolica calcate figmenta. Nec enim
deber fidelis anuna quȩ angelorũ consor.¬
tia concupiscit: demoniorũ lusib dele¬
ctari. Neq uero luci ac tenebris. ueritati
atq mendacio. turpitudini & honestati
apud di seruos ulla potest. ẽt. cõmunio:

Expanded text:
ini sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Necessarium, dilectissimi, nec superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium patrum vobis repetantur alloquia. Et revera quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissimi, fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Neque vero luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla potest esse communio,
Abbreviated transcription (Latin):
suos ne uideant uanicatem. qui sepiunt
aures suas spinis. ne audiant linguam
nequã: qui gustant & uident quã suauis
est dñs. qua beatus uir qui sꝑat in cum:
qui custodiunt uias suas ut ñ delinquan
in lingua sua. qui donec suꝑ est alitus
in eis. & sp̃s dĩ in narib eorũ. ñ loquunt᷑
labiis iniquitatẽ. nec lingua eoꝵ medita.¬
bitur mendaciũ: qui leuant manus suas
ad mandata dĩ quȩ diligunt. qui ab om̃i
iua mala ꝓhibent pedessuo. ut custodi¬
ant uerbũ dĩ: isti om̃s suos sensus petra
spiritalis excrcitu se ostendunt habere
curtũcisos. Pctrinis quidem cultris circũ.¬
cisionẽ fieri legimus: petra autem erat
xp̃c: cuius fide spe & caritate ñ solum
in baptismate. sed in om̃i prorsus actione
deuota purificantur corda bonorum.
Quȩ &r ipsa cotidiana nr̃a cirtũcisio. idest
continua cordis mundatio semꝑ occaui
diei sacramentũ celebrare non desistit:
quia nos in exemplũ dominioȩ resur-¬

Expanded text:
suos ne videant vanitatem, qui sepiunt suos ne videant vanitatem, qui sepiunt aures suas spinis, ne audiant linguam nequam, qui gustant et vident quam suavis est Dominus, quam beati viri qui sperant in eo, qui custodiunt vias suas ut non delinquant in lingua sua, qui donec superest halitus in eis, et Spiritus Dei in naribus eorum, non loquuntur labiis iniquitatem, nec lingua eorum meditatur mendacium, qui levant manus suas ad mandata Dei quae diligunt, qui ab omni via mala prohibent pedes suos ut custodiant verbum Dei, isti omnes suos sensus petra spiritualis exercitii se ostendunt habere circumcisos. Petrinis quippe cultris circumcisionem fieri legimus: petra autem erat Christus, cujus fide, spe et charitate, non solum in baptismate, sed in omni prorsus actione devota purificantur corda bonorum. Quae et ipsa quotidiana nostra circumcisio, id est continua cordis mundatio, semper octavae diei sacramentum celebrare non desistquia nos in exemplum Dominicae resur
Abbreviated transcription (Latin):
eam: qui habuerit oculos sublimes: huiꝰ
incirtũ cisus est uisus. At quib uoce ueri.¬
tatis dicitur: qui est ex dõ uerba di audit.
ꝓpterta uos non auditis quia ex dõ ñ estis.
incirtũcisi sunt auribus: incirtũcisi lingua
& manibus. quorũ os locutũ. t̃. uanitatẽ.
& dextera eorũ dextera iniquitatis: qui
loquuntur pacem cũ ꝓximo suo. mala
aut̃ sunt in cordib eorum: & dextera ecq
rtpleta est muneribus. Incirtu̾cisi sunt
gustu: quos ꝓpħa redarguit dicets.
Uş qui potentes estis ad bibendũ uinũ:
&r iuiri storts dmiscendam ebrietatem.
Incirtũcisi olfactu. & tactu: qͥ unguen.¬
to & uarus odorib sunt delibuti: qui
sequintur amplexus meretricis asper¬
gentis cubile suũ mẏrra & alot & cr̃na¬
momo. Incirtũcisi sunt gressibus. de
quib psalmista cõmemorat: contritio
& infelicitas in uiis eorũ. & uiã pacis
non cognouerunt. At qui om̃i custodia
seruant suũ cor : qui auertunt oculos

Expanded text:
eam, qui habuerit oculos sublimes, hujus eam, qui habuerit oculos sublimes, hujus incircumcisus est visus: quibus voce Veritatis dicitur: Qui est ex Deo, verbum Dei audit. Propterea nos non auditis, quia ex Deo non estis . Incircumcisi sunt auribus, incircumcisi lingua et manibus sunt, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis: qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus eorum, et dextera eorum repleta est muneribus.opheta redarguit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Incircumcisi olfactu et tactu, qui unguento et variis odoribus sunt delibuti; qui sequuntur amplexus meretricis, aspergentes cubile suum myrrha, et aloe et cinnamomo. Incircumcisi gressibus, de quibus Psalmista commemorat: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . At qui omni custodia servant suum cor, qui avertunt oculos
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m pristinã conuersationem ut¬
terem hominem qui corrũpitur
scđm desideria erroris: renouemur sp̃u
mentis nr̃ȩ. & induamus nouũ homi¬
nem qui sodm dm̃ creatus. ẽ. in iusticia
& sc̃itate ueritatis. Neq audientes
cirtũcisionem in uno corporis nr̃i mem.¬
bro. nos castigare sufficere credamus:
sed sicut idem alibi monet apł̃s. mun¬
demus nos ab om̃i labe. & inquinam̃to
carnis & sp̃s ꝑficientes sc̃ificationem in
timore dĩ. Relegamus acta apłorũ:
uideatnus beatissimũ protho marty rẽ
stephanũ iudeis sc cũ dño ꝑsequentib
terribilit᷑ intonantem. Duri ceruiot &
incircũcisi cordib &auribus: uos semꝑ
sp̃ui scõ restitistis. Si ergo incirtumcisi
cordib & aurib funt qui sp̃s scĩ monitis
resistunt: est utiq cordiũ & auriũ cirtũ.¬
cisio. Et si est cordiũ & auriũ: est & om̃iũ
exterioris interiorisq hominis nr̃i sensuũ.
Qui enĩ uiderit mulierem ad concupiscendũ

Expanded text:
secundum pristinam conversationem vesecundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renovemuet induamus novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dvideamus beatissimum protomartyrem Stephanum Judaeis se cum Domino persequentibus terribiliter intonantem: Duri cervice, et incircumcisi cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis. Si ergo incircumcisi cordibus et auribus sunt, qui Spiritus sancti monitis resistunt, est utique cordium et aurium circumcisio. Et si est cordium et aurium, est et omnium exterioris interiorisque hominis nostri sensuum. Qui enim viderit mulierem ad concupiscendam
Abbreviated transcription (Latin):
sine ullo temporis fine beata: quando
uera omnimodȩ circũcisionis gła
choruscante. non ultra corpus quod
corrũpitur aggrauat animã. non
terrena in habitatio de primit sensũ
multa cogitantem: sed corpus iam
incorruptibile lȩcificat animam:
& subleuat gelestis inhabitatio totũ
hominẽ uisiom sui conditoris uihe.¬
rentem. Cunus ȩt̾ni diei beatitudi.¬
nem ꝓpħa in illo cuius supra memi¬
nimus psalmo. consequent̾ exponit:
animã suã ipse & om̃is interioris sui
hominis. affectus ad benedicendum
dñm. recordandasq om̃s eiꝰ retribu.¬
tiones excitans. Qui redemit de
interitu inquit uitã tuã. qui satiat
in bonis desideriũ tuũ. qui coronat
te in miseratione & miscđia: renoua.¬
bitur sicut aquilȩ iuuentus tua.
quasi suminȩ circũcisionis desidera:¬
mus p̃mia ꝑtingere: curemus interĩ
primitiue circu̾cisionis & renoua¬
tionis. quȩ cotidiano uirtutũ extr¬
citio fit subire remedia. Deponamꝰ

Expanded text:
sine ullo temporis fine beata, quando sine ullo temporis fine beata, quando vera omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus, quod corrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentem. Cujus aeterni diei beatitudinem Propheta in illo, cujus supra meminimus, psalmo consequenter exponit, animam suam ipse et omnes interioris sui hominis affectus ad benedicendum Dominum recordandasque omnes ejus retributiones excitans: Qui redimit de interitu, inquit, vitam tuam, qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione et misericordia, renovabitur sicut aquilae juventus tua. quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus
Abbreviated transcription (Latin):
typice paruulos cirtũcisos. ad tem.¬
plũ dñi hierosolimam cũ laudib
hostiarũ munus acceptabile deferri.
Uera enĩ circũcisione purgatus. templũ
dñi cũ munerib ingreditur: qui
gła resurtectionis ab or̾u labe mor.¬
talitatis excoctus. cũ bonorũ fructi¬
bus oꝑũ suꝑnȩ ciuitatis gaudia sem¬
piterna subiit. Difrupisti inquiens
uincula mea. tibi sacrificabo hostiã
laudis: uota mea reddam in atrus
domus dñi. in conspectu om̃is popłi
eius in medio tui hierłm. Quod desi¬
derantissimũ tempus celestis ineroitꝰ.
illa dics octaua qua circũcisio cȩle¬
bratur: indicat. Sex&tñ sunt huiꝰ
scłi gcates notissimis tẽpoꝵ distincet
articulis: in quib pro dõ laborib
insistere. & pro adipiscenda requie
sempit̾na ad tempus operari necesse
est. Septima. ẽ. etas. non in hac sed
in alia uita quiescentiũ usq ad tempꝰ
resurrectionis animarũ. Octaua
aut̃ etas. ipsa est dies resurrectionis

Expanded text:
ignans parvulos circumcisos ad temignans parvulos circumcisos ad templum Domini Hierosolymam cum laudibus hostiarum munus acceptabile deferri. Vera enim circumcisione purgatus templum Domini cum muneribus ingreditur qui gloria resurrectionis ab omni labe mortalitatis excoctus, cum bonorum fructibus operum supernae civitatis gaudia sempiterna subit. Disrupisti, inquiens, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. Vota mea Domino reddam in atriis domus Domini, in conspectu omnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum tempus coelestis introitus illa dies octava, qua circumcisio celebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saeculi aetates notissimis temporum distinctae articulis, in quibus pro Deo laboribus insistere, et pro adipiscenda requie sempiterna ad tempus operari necesse est. Septima est aetas non in hac, sed in alia vita quiescentium usque ad tempus resurrectionis animarum. Octava autem aetas ipsa est dies resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
qui datus. ẽ. nobis iłiu idest saluatoris
nom̃ acceꝑit. non e expositione ut a
nobis possit intelligi. sed sollicita. ac
iugili egit intencione: ut etiam nos
possumus eiusdẽ nominis participati¬
one saluari. Legimus quippe anglo
interp̃tante: quia ipse saluum facier
populũ suũ. apetratis eorũ. Et indu.¬
bitant̃ credimus ac speramus: quia¬
qui a petratis saluat. ipse etiam a
corruptionib quȩ ob peccata conti¬
gerunt & ab ipsa morte saluare non
omittit: psalmista testante qui ait.
Qui ꝓpitius fit om̃ib iniquitatib tuis:
qui sanat om̃s languores tuos. Dimis¬
sis quippe om̃ib iniquitatib nr̃is.
ad integrũ om̃s languores nr̃i sana¬
buntur: cũ resurrectionis apparente
gła nouissima inimica destruc t̃a
fuerit mors. Et hȩor uera plenaria
nr̃a cirtũcisio: cũ in die iudicii cunctis
simul animȩ carnisq corruptionib
exuti. mox ꝑacto iudicio ad uidendã
ꝑpetuo creatoris nr̃i faciem. aulam
regni glestis ingredimur: quod est¬

Expanded text:
qui datus est nobis, Jesu, id est, Salvatoris nomen acceperit, non expositione ut a nobis possit intelligi, sed sollicita ac vigili eget intentione, ut etiam nos possimus ejusdem nominis participatione salvari. Legimus quippe, angelo interpretante, Quia ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Et indubitanter credimus ac speramus, qui a peccatis salvat, ipse etiam a corruptionibus, quae ob peccata contigerunt, et ab ipsa morte salvare non omittit, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos . Dimissis quippe omnibus iniquitatibus nostris ad integrum omnes languores nostri sanabuntur, cum resurrectionis apparente gloria novissima inimica destructa fuerit mors. Et haec est vera et plenaria nostra circumcisio, cum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam perpetuo Creatoris faciem, aulam regni coelestis ingredimur, typice des
Abbreviated transcription (Latin):
milii scd̾m uerbũ tuũ. Fiat ut sp̃s sc̃s adut¬
niens. me celestib dignã misteriis reddat :
fiat ut in meo uttro filius dĩ humanę sub¬¬
stantiȩ habitũ induat: atꝙ ad redẽptio¬
nem mundi tanquã sponsus suo ꝓcedat
e thalamo. Cuius uocem mentemq nos
mulos. ẽe. nos xp̃i. in cunctis actib nr̃is
motib ꝙ recolamus: eius semꝑ obsequus
om̃a corporis nr̃i membra mancipemus:
ad eius implendã uoluntatem totum
nr̃ȩ mentis dirigamus intuitũ. Sicq
ꝑceptis eius muneribus gras recte ui¬
uendo reddamus: ut ad maiora ꝑcipi¬
enda digni existere mertam᷑. Precem᷑
seduli cum beata dĩ genitrice. ut fiat no¬
bis scłm uerbũ tius: illuduidelicet uerbũ
quorationt̃ suȩ incarnationis ipse expo¬
nens ait. Sic enĩ dilexit ds̃ mundum. ut
unigenitũ filiũ suũ daret: ut om̃is qͥ
credit in ipsũ ñ pereat. sed habeat uitã
ȩttrnam. Nec dubitandũ quin nos de

Expanded text:
mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus advemihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thalamo. Cujus vocem mentemque nosmulos esse nos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de
Abbreviated transcription (Latin):
regnabit in domo iacob in ȩternum.
& regni eiꝰ non erit finis. Porro de ponti¬
ficali dignitate illius. in qua pro nr̃a re¬
dẽptione hostiã suc carnis offerre dignatꝰ
est. testatur ꝓpħa qui ait. Tues sacerdos
in ȩt̃nũ. scłm orelinem melchi sedech.
Accepta aut̃ tanta gr̃a. uideamus inquanta¬
beata maria humilitatis arce ꝑsistat.
Ecce inquit ancilla dñi: fiat michi scd̾m
uerbũ tuũ. Magnam quippe humilita¬
tis constantiã tenet: quȩ se ancillam sui
conditoris. dũ mat̾ eligitur appellat.
Beata in mulierib angłico oraculo p̃di¬
catur: incognita ad huo cȩteris morta.¬
lb archana nr̃ȩ redẽptionis edocet᷑.
Nec st tamen de singularitate meriti ex¬
cellentioris singularit̾ extollit: sed potiꝰ
suȩ conditionis ac diuine dignationis
in om̃ib memor famularũ se xp̃i consor¬
tio humilit̾ adiungit: famulatũ xp̃o de¬
uota. quod iubetur impendit. Fiat inquit

Expanded text:
regnabit in domo Jacob in aeternum, regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit de tribu regali: hoc . t̃. iosa.¬
beth filiam regis ioram. Ipse. t̃. ioiada.
cuius filiũ ⁊ achariã uirũ ꝑque scissumũ.
lapidauerunt inter templũ & altare: sic̃
etiã ipse dñs beatoꝵ martyrũ mentionem
faciens in euangłio testatur. Unde tribus
iuncta. Potuit aut̃ huius modi comunctio.
etiã recentiori tempore fieri. datis nuptũ
feminis de tribu in tribũ: ut manifeste
beatam dĩ genitricem quȩ de tribu regia
descendit. cũ tribu sacerdotali cognatio¬
nem generis habuisse constaret. Quod
misteriis cȩlestib aptissime congruit. O¬
portebat nanq ut apparens in mundo
mediator dĩ & hominũ. de utraq tribu
carnis originem haberet: quia nimirũ
ipse in humanitate assũpta utramq ha.¬
biturus erat ꝑsonã & sacerdotis scilicet
& regis. Siquidem de regia eiꝰ potestate
qua electis suis regnũ ꝑenne tribuit. &
p̃sens scĩ euangłii lectio testatur: qui a

Expanded text:
habuerit de tribu regali, hoc est, Josahabuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapidaverunt inter templum et altare, sicut etiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens in Evangelio testatur. Unde tribus juncta. Potuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilic regis. Siquidem de regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
brauit ei: dũ diuina xp̃i potentia &
cã p̃sentialit̃ impleuit: & ut capi ab illa
poss& substantia se nr̃e fragilitatis obnubit.
Etecct elisabeth cognata tua: & ipsa con¬
cepit filiũ in senectute sua. Non quasi
incredulam exemplis hortatur ad fidem:
sed ut bene iam credenti quȩ audierat.
ampliora suꝑnȩ dispensationis miracula
replicat: ut quȩ dñm uirgo erat pari.¬
tura. p̃cursorem quoq dñi de anu ac
diu sterili parente cognouerit. ẽẽ. na¬
sciturũ. Net mirandũ iuxta istoriam.
quod elisabeth cognata dicat᷑ mariae :
cũ suꝑiꝰ hȩc de domo dauid. illa de filiab
aaron orta. ẽe. narret᷑. Legimꝰ nanq
quod aaron ipse dt tribu iuda de ꝗͣ
dauid ortus. ẽ. uxorem acceperit: iude.¬
licet elisabeth filiam aminadab sortacra
naason. qui fuit dux tribus uda in do.
serto. cũ egrederentur ex egrpto. Rur-¬
susq regnantib dauid posteris. legimꝰ
quod ioiada pontifex maximus uxortai

Expanded text:
bravit ei, dum divina Christi potentia et bravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quia Aaron ipse de tribu Iuda de qua Dauid ortus est uxorem accepit Elyzabeth filiam Amminadab, sororem Naasserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus. mex sc̃i natus. ẽ: quia sine iniqͥ¬
tate conceptus. t̃. homo. Possumus sane
in eo qͦd dicit᷑. & uirtus altissimi obumbra¬
bit tibi. altius quiddã de sacramento
dominicȩ incarnationis intelligere.
Obumbrari enim nobis dicimus. cũ fer.¬
uente meridiano sole: uł arborem inc.¬
diam uł aliud quodlibet umbraculi ge.¬
nus int̾ nos & solem opponimus: quo
ardorem eius uł luctm nobis tolera¬
biliorem reddamꝰ. Redẽptor igit᷑ nr̃
non immerito solis luce uł ardore de¬
signatur. qͥ nos & ueritatis scientia illu.¬
strat. & amore inflãmat. Unde ipse per
ꝓpħam dicit. Uobis aut̃ timentib nom̃
meũ. orietur sol iusticiȩ. Cuius uidelic&
solis radios beata uirgo suscepit: quando
dñm concepit. Sed idem sol. idest diui¬
nitas redẽptoris nr̃i. degmine se humanȩ
naturȩ quasi umbraculo quodã obtexit:
qua mediante uirginis eũ uiscera ferre
sufficerent. Sicq uirtꝰ altissimi obum¬

Expanded text:
dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniqudignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s aduentũ discipłis promittertt. ait.
Et eo micto promissũ patris inei in uos:
uos aut̃ sedett in ciuitate quo adusq in¬
duamin uirtute exalto. Obumbrauit
aut̃ beatȩ dĩ genitrici uirtus altissimi:
quia sp̃s sc̃s cor illius cũ impleuit. ab
om̃i ȩstu concupiscentiȩ carnalis tẽpe.¬
rauit. Emundauit a desideriis tempo.¬
ralibus: ac donis gelestib mentt̃ simul
illius consetrauit & corpus. Ideoq &
quod nascetur inquit ex te sc̃m: uo¬
cabitur filius di. Quia de sc̃ificatione
sp̃s concipies: scm̃ erit quod gignetur.
Congruit conceptioneͥ natiuitas: ut quȩ
contra humanȩ conditionis morem
uirgo concipis. supra humanȩ consue.¬
tudinis modũ dĩ filiũ generes. Om̃s qͥppe
homines in miquitatib concipimur:
& in delictis nascimur. Quot qt̃ autt̃
donante dõ ad uitã p̃ordinati sumus
ȩxernam. ex aqua & sp̃u sc̃o renascimur:
solus uero redẽptor ñr pro nob incarnari

Expanded text:
Spiritus adventum discipulis promitteretSpiritus adventum discipulis promitteretEt ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit conceptioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari
Abbreviated transcription (Latin):
bis angłi quomͦ hec impleri ualeant
requirit: sed certa quia oportebat im.¬
pleri. quod & tunc ab angło audiebat.
& prius a ꝓpħa dictũ legtrat. quo id
ordine cõplendũ sit int̾rogat: quia
uidelica ꝓpħa qui hoc futurũ p̃dixit.
quomͦ fieri posset non dixit: sed angło
dicendũ reseruauit. Respondens ergo
& uirtus altissimi obumbrabit tͥ. Iatoꝙ
& quod nascetur ex te sc̃m: uocabitur
filius di. Suꝑueniens in uirginem sp̃i
sc̃s: duob modis in ea diuinȩ stix po¬
tentiȩ efficaciam osteadit: quia &
mentẽ illius adto quantũ humana
fragilitas patitur ab om̃i uitiorum sor¬
de castificauit. ut celesti. ẽee. digna
partui: & in utero illius sc̃m ac uene¬
rabile redẽptoris nr̃i corpus. sola sui
operationt creauit: idest nullo uirili¬
int̾uemente attactu. carnem de car.¬
nt uirginis sacroscãm de intemerata.
dixit: hunc ipsum denuo uirtutt̃ altissi¬
mi nominauit: iuꝑxta hoc qͦd dñs cũ eiuidẽ

Expanded text:
bis angeli, quomodo haec impleri valeant, bis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reservavit. Respondens ergo rtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Superveniens in virginem spiritus Sanctus duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna esset partu; et in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullo interveniente virili attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata fdixit, hunc ipsum denuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłam dicit uniuersam: quş ꝑ fidem
& confessionem xp̃i ad patriarcharũ
ꝑtinet sorcem: siue in his qui de patri.¬
archarũ stirpe carnis originem duxer̃.
seu illis qui de aliis nationib carnalit᷑
editi. sp̃uali lauachro sunt in xp̃ore.¬
nati: in qua uidelic& domo regnabit
in ȩc̃nũ. & regni eius non erit finis.
Regnit quippe in ta in p̾senti uita:
cũ clectorũ corda ꝑ fidem & dilectionem
suã inhabitans regit: atq ad ꝑcipienda
suꝑnȩ recributionis dona. continua pro¬
tectione gub̃nat. Regna in futura :
cũ eosdem finito statu temporalis exilii.
ad habitationem patriȩ cȩlestis introdu¬
cit: in qͣ p̾senti eius uisione semꝑ admo.¬
niti. nil aliud agere quã eius uacare
laudib gaudent. Dixit aut̃ oraria. ad
angłm. Quomͦ fiet istud. qm̃ uirũ non
cognosco: Quomͦ inqͥt fieri potest. ut
concipiam pariamq filium: quȩ in casti.¬
monia uirginitatis uitam consummare.
disposui: Non aut̃ quasi incredula uer¬

Expanded text:
quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula ver
Abbreviated transcription (Latin):
trans mittit: ut ibi hinc inde duoꝵ testa¬
mentoꝵ salutarib mandatis gentilitatis
asperitatt mollita. producat om̃e qͦd pu¬
rum .c̃. Quã similitudinem testamentoꝵ
ezechibelem ꝓpłam arbitror ꝑsiruixisse:
cũ dicit rotã in medio rotȩ esse conexam.
Harũ igitur molarum oꝑatione. idest noui
ac ueteris testamenti. hoc agit sc̃a ȩccł̃a
cura ꝑuigili. ut peccatorũ asperitatt di¬
scussa. ex occultis cogitationib medullã
mundi cordis eliciat. & celestib manda.¬
tis mandata ex intimis spiritalia alim̃ta
ꝓducat. De quib alimentis paulus apłs
ait. Lac uobis potũ dodi non ȩscã. Et̃
iterũ. Perfectoꝵ aut̃ est solida ȩsca: qui
ꝓpt̃ habitũ sinsus exercitatos habent.
te purificans. uelut similaginem deo
offerre contradit: sicut dauid sc̃s ait.
Sacrificiũ dõ sp̃s contribulatꝰ. Tanta aut̃
uelocitate circũsert cuangłm: ut ñ
nisi sapientes cursum ciꝰ intelligant.

Expanded text:
transmittit: ut ibi hinc inde duorum Testatransmittit: ut ibi hinc inde duorum Testamentorum salutaribus mandatis gentilitatis asperitate mollita, producat omne quod purum est. Quam similitudinem Testamentorum Ezechielem prophetam arbitror perstrinxisse, cum dicit rotam in medio rotae esse connexam Harum igitur molarum operatione, id est Novi ac Veteris Testamenti hoc agit sancta Ecclesia cura pervigili, ut peccatorum asperitate discussa, ex occultis cogitationibus medullam mundi cordis eliciat, et coelestibus mandatis mundata ex intimis spiritalia alimenta producat. De quibus alimentis Paulus apostolus ait: Lac vobis potum dedi, non escam . Et iterum: Perfectorum autem est solida esca ; qui propter habitum sensus exercitatos habent, te purificans, velut similaginem Deo offerre contendit; sicut David sanctus ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Tanta autem velocitate circumfertur Evangelium, ut non nisi 12 sapientes cursum ejus intelligant;
Abbreviated transcription (Latin):
rando acceperat. id om̃t ꝑdiderit dicentt
de iudeis propħa. Om̃s declinauerunt
simul inutiles facti sunt. non est qͥ faciat
bonũ non est usq ad unũ. Ergo nisi eu.¬
angeliũ suꝑpositũ fuisset. ad huc lex uc.¬
luti tartla & grauis iaceret in terra iuda.¬
ica: & unius prouintie cooperiretur
angustiis. Nisi eugłm inquã datũ. tt̃o:
lex necessaria omnino non cae. Hoc aut̃
lex oꝑabatur sinc cuangłio. qͦd uno
saxo ficri potest. Confringere poterat
non prodesse. sicut ait beatus a postolus:
lex aut̃ iram oꝑatur: grãm uero ñ p̃stat.
Stante gͦ lege euangłm datũ. ẽ. qͦd ueteri
suꝑpositũ testamento utrũꝙ condecorat.¬
ac tanta ulocitatt oꝑis catumfertur:
ut uolubilitate sui scculũ om̃t cirtũ eat.
Hoc÷ instrna uisitet. celestia penecret.ttr.¬
suꝑior mola cunctos credentes suscipit.
om̃s aduenientes accipit. & uduti per
quesdã cauernulas p̃ciptoꝵ. so ingeriora.

Expanded text:
rando acceperat, id omne perdiderit; dicente rando acceperat, id omne perdiderit; dicente de Judaeis propheta: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Ergo nisi Evangelium superpositum fuisset adhuc lex veluti tarda, et gravis jaceret in terra Judaica, et unius provinciae cooperiretur angustiis. Nisi Evangelium, inquam, datum esset, lex necessaria omnino non esset. Hoc autem lex operabatur sine Evangelio, quod uno saxo fieri potest. Confringere poterat, non prodesse: sicut ait beatus Apostolus: Lex autem iram operatur , gratiam vero non praestat. Stante autem lege, Evangelium datum est, quod Veteri superpositum Testamento utruac tanta operis velocitate circumfertur, ut volubilitate sua saeculum omne cicumeat, hoc est, inferna visitet, coelestia penetret, terntes suscipit, omnes advenientes accipit, et velut per quasdam cavernulas praeceptorum ad interiora
Abbreviated transcription (Latin):
accus fuerit. tanto opus ꝑfectius consũ.¬
matur. Ita gͦ prior lapis stat. iacet &
pene nichil ꝓdest: ille uero alt᷑ quȩ inst¬
runtur cuncta suscipit. quȩ ueniunt uni¬
uersa cõplectitur. & ꝑ cauernulas qͣsdã
uterq qͦd operetur ad quirit. Qui molit
aut̃ hoc habere uidetur officiũ ut ꝑ uigili
cur granoꝵ asperitate confracta ex inti¬
mis eorũ occultisꝙ uisceribus similaginẽ
medullãꝙ producat: & sordiũ leuitato
discasa. iaꝑtũ ꝓferat om̃t qͦd purum ẽ.
ex quo mundissimũ panem conficiens.
grãm dñi consequatur. Hos igitur duos
mentũ utrũq conueniat. sicut ait salua¬
tor. non ueni legem soluere sed adimple¬
It. & ad inuicem molarũ. aliud prius so.¬
lo positũ. aliud insuꝑ collocatũ. hoc est
legem primũ hominib constitutam:
deide ad ꝑfectũ euangłm: quȩ lex ue.¬
lut inferior mole saxum. ita erit tarda.
pigra. & pęnitus otiosa: ut quicqͥd opt.¬

Expanded text:
actus fuerit, tanto opus perfectius consumactus fuerit, tanto opus perfectius consummatur. Ita ergo prior lapis stat, jacet, et pene nihil prodest; ille vero alter, quae inferuntur, cuncta suscipit, quae veniunt, universa complectitur, et per 10 cavernulas quasdam uterque, quod operetur, acquirit. Qui molit autem hoc habere videtur officii, ut pervigili cura granorum asperitate confracta, ex intimis eorum, occultisque visceribus similaginem, medullamque producat, et sordium levitate discussa, in apertum proferat omne, quod purum est, ex quo mundissimum panem conficiens gratiam domini consequatur. Hos igitur duos mentum utrumque conveniat, sicut ait Salvator: Non veni solvere legem, sed adimplere . Et ad vicem molarum aliud prius solo positum, aliud insuper collocatum, hoc est legem primum hominibus constitutam, deinde perfectum Evangelium Quae lex, velut inferioris molae saxum, ita erat tarda, pigra et penitus otiosa, ut quidquid ope