comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prȩparatꝰ mons domus dñi in sũmis montib: & eleuabit᷑ suꝑ colles. Hȩc ẽ. domus¬
dĩ de qua & alibi supradictꝰ paulus sacra uoce testat᷑. & moyses quidẽ fidelis
in tota domo eiꝰ. quasi famulus in testimoniũ eoꝵ: quȩ dicenda erant. Ap̃c uero
ut filius suꝑ domũ eius. cuius domꝰ sumus nos: si tam̃ principiũ substantiae
eiꝰ usq ad finẽ firmũ retineamꝰ. De hac & ad timotheũ loquit᷑ Hȩc autẽ scribo:¬

Expanded text:
et domus dei in summis montibus et eleuabitur super colles. haec est domuset domus dei in summis montibus et eleuabitur super colles. haec est domus, de qua et alibi supra dictus Paulus sacrata uoce testatur: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius quasi famulus in testimonium eorum, quae dicenda erant; Christus uero ut filius super domum eius, cuius domus sumus nos, sitamen principium substantiae eius usque ad finem firmum teneamus. de hac et ad Timotheum loquit
Abbreviated transcription (Latin):
patres nr̃os dicens: uade ad popłm & dic. aure audietis & ñ intelligetis. & ui-¬
dentes uidebitis & ñ ꝑspicietis: incrassatũ. ẽ corpopłi huiꝰ. & aurib suis grauit᷑¬
audiert̃. & oculos suos clausert̃. nequando uideant oculis & aurib audiant.
nec alia sp̃s uerba esse quã filii. nec aliud filiũ iussisse quã sp̃m. Sequit᷑ Et ple¬
na domus a maiestate eiꝰ. Domus dĩ quȩ sursũ ẽ gła plena conspicitur. Hȩc uͦ
quȩ deorsũ. ẽ: nescio an plena sit gła nisi forte scđ̾m psalmistȩ sensũ dicentis.
dni ẽ. terra & plenitudo eiꝰ Nos quoq dicamꝰ eos plenos int̾ra gła esse: qui possint
dicere. Nos om̃s ex plenitudine eius accepimꝰ. Istã domũ sapientes mulieres ȩdificant.
& insipientes dissipant manib De ista & isaias loquit᷑ Et erit in nouissimis dieb

Expanded text:
patres nostros dicens: uade ad populum istum F et dic: aure audietis et non intellegetis, et uipatres nostros dicens: uade ad populum istum F et dic: aure audietis et non intellegetis, et uidentes uidebitis et non perspicietis. incrassatum est enim cor populi huius oculos suos clauserunt, ne quando uideant oculis et auribus audiant nec alia spiritus uerba esse quam filii nec aliud filium iussisse quam spiritum. Sequitur: et plena domus a gloria eius. domus dei, quae sursum est, gloria plena conspicitur; haec uero, quae deorsum est, nescio an plena sit gloria, nisi forte secundum psalmistae sensum dicentis: domini est terra et plenitudo eius nos quoque dicamus eodicere: Nos omnes ex plenitudine ejus accepimus . Istam domum sapientes mulieres aedificant, et insipientes dissipant manibus . De ista et Isaias loquitur: Et erit in novissimis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
pretati st̃. Quoꝵ ego auctoritati quãuis sint eruditissimi: ñ assentio. Multo
uiquidem melius ẽ. uera rustice: quã diserte falsa ꝓferre: maxime cũ iohes
euangusta in hac cadem uisione ñ dm̃ patrem. sed xp̃m scribat esse conspectũ.
am cũ de incredulitate diceret iudeoꝵ. statim causas incredulitatis exposuit.
& ideo ñ poterant credere in eũ: quia dixit isaias. Aure audietis & ñ intelli¬
getis. & cernentes aspicietis. & ñ uidebitis. Hȩc autẽ dixit quando uidit głam
unigeniti & testificatus. ẽ de eo. In p̾senti uolumine isaie. ab eo qui sedet in
throno iubet᷑ ut dicat. Aure audiȩtis & ñ intelligetis Qui autẽ hoc iubet
ut euangłista intellexit: xp̃c ẽ. Unde nunc colligit᷑ ñ posse seraphim xp̃m
intelligi: cum xp̃c sit ipse qui sedeat. Et licet inactib apłoꝵ aduersus ude¬
os int̾ se dissidentes paulus dicat:⁊ bene sp̃s sc̃s locutꝰ. ẽ ꝑ isaiam ꝓpłiam ad

Expanded text:
pretati sunt. quorum ego auctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adsentio, multo si quidem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrem, sed Christum scribat esse conspectum. nam cum de incredulitate diceret Iudaeorum, statim causas incredulitatis exposuit: et ideo non poterant credere in eum, quiadixitEsaias: aure audietis et nonintellegetis, etcernentesaspicietisetnonuidebitis. haecautem dixit, quando uidit gloriam unigeniti et testificatus est de eo. in praesenti uolumine Esaiae ab ea, qui sedet in throno, iubetur, ut dicat: aure audietis et non intellegetis. qui autem hoc iubet, ut euangelista intellegit, Christus est; unde nunc colligitur non posse seraphim Christum intellegi, cum Christus sit ipse, qui sedeat. et licet in Actibus apostolorum aduersus Iudaeos inter se dissidentes Paulus dicat: bene spiritus sanctus locutus est per Esaiam prophetam ad
Abbreviated transcription (Latin):
regem futurũ esse certam̃. se ęxcusasse dicentẽ: Precor dñe non sũ dignꝰ. ꝓ quo in
indi se obtulisse ministeriũ: & moẏsen adhuc incircuncisis labiis tamgrande
niesteriũ recusasse. Aure audietis & ñ intelligetis. & cernentes aspicietis & ñ
uidebitis. totus hic locus sic̃ saluator in euangłio dicit ad id ꝑtinet tempus:
t qm̃ usq ad finem capituli explanatio multiplex sequit᷑: & excipientis iam
explicuimꝰ ceras: huc usq dictasse sufficiat. quia & oratio quȩ ñ ꝓpriȩ manus sti¬
lo expolit᷑ cum ꝑse inculta. ẽ : tum multo molestior fit. si tedium sui ꝓlixi¬
tate congeminet: & oculoꝵ dolore cruciati aurib tantũ studeamꝰ & lingua:¬

Expanded text:
regem, futurum esse certamen, se excusasse dicentem: precor, domine, non sum dignus, pro quo in regem, futurum esse certamen, se excusasse dicentem: precor, domine, non sum dignus, pro quo in in dei se obtulisse ministerium et aloysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse\'. Aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis. totus hic locus, sicut in eurpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus Mss. implevimus  ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua
Abbreviated transcription (Latin):
ierł̾m cõprehendi. Deniq int̾ cȩteras nationes. & aiceri ait calice de mani &÷
Pro qua ꝓphetia licet in plerisq codicib ordo ꝑuersus sit: quid in a io loco dicat
ausculta. Seduxisti me dñe & seductus sũ. tenuisti me & posuisti. factus sũ in
ruum tota die: exegi in subsannationem. Et eo cririo qui assertorẽ diceb¬
iȩ. illa ꝓfert & ꝓpła: non tam suo nicrito quã miscłia dĩ confisus. Postqia era¬
pain audierit. ecce tetigit hoc labia tua & abstulit iniquitates tuas a ⁊ciata tis
zelo ⁊̃ obtulisse fidei Moysen uͦꝰ quas scłarib ruibiui fuerit crcipliris: &
int̾recto ȩgyptio conscientia eiꝰ aliqua ex parte sorduerat. Unde & uox ad eum de
ruib facta sit dicens. Ne accesseris huc: solue calciam̃ta de pedib tuis. locus enĩ
ir quostas t̾ra sc̃a. ẽ. Et scierit sibi aduersus magos aduersus pharaonẽ pessimũ

Expanded text:
Jerusalem comprehendi. Denique inter caeteras nationes: Et accepi, ait, calicem de manu Domini, Jerusalem comprehendi. Denique inter caeteras nationes: Et accepi, ait, calicem de manu Domini, . Pro qua Prophetia, licet in plerisque codicibus ordo sit perversus: quid in alio loco dicat ausculta: Seduxisti me, Domine, et seductus sum: tenuisti me et potuisti: factus sum in derisum, totam diem exegi in subsannationem . Et econtrario qui assertor ee, illa proferat: prophetam non tam suo merito quam misericordia dei confisum, postquam seraphim audierit: ecce tetigit hoc labia tua et auferet iniquitates tuas et peccata tuliberum, zelo obtulisse se fidei. Moysen uero, quia saecularibus eruditus fuerit disciplinis et interfecto Aegyptio conscientia eius aliqua ex parte sorduerit, unde et uox ad eum de rubo facta sit dicens: ne accesseris huc. solue calciamentum depedibus tuis; locus enim, in quo tu stas, terra sancta est, et scierit sibi aduersus magos, aduersum Pharao, pessimum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetare a maledictis coepit. aure audictis & ñ intelligetis. & cȩt̾a. O ⁊.¬
ta ꝑpessus & ab om̃i popło ꝓ insano habitꝰ cũ iterũ ci uox diuima d risset. l¬
maꝰ sciens qđ supiori facilitate se ipsũ offerens ꝑtulisset. ñ ait. eca ego mitce
me: sed int̾rogauit quid illid esset qđ clamare deberet. Ꝙ dixi ait .q ie cli
mabo: Cui simile est illud in ieremia accipe calicẽ meri huiusde mimc
& potionabis om̃s gentes ad quas ego te mittã & bibent & uoment & in san ut
&e cadent a facie gladii quẽ mittã in medio coꝵ. Qđ cũ audisset ꝓpħa noi
renuit. non scđ̃m exemplũ moysi dixtt. pretor dñe ñ sũ digniis & ꝓn ide liũ
quẽ mittas. sed amor popłi sui & pitans quia & potu calicis in imice gentes inꝰ¬
ficerent᷑ & ruerent : calicẽ meri libent̾ accepit. ñ intelligens in ion b gentib etus

Expanded text:
prophetare, a maledictis coepit: Aure audietis, et non intelligetis, et prophetare, a maledictis coepit: Aure audietis, et non intelligetis, et ta perpessus et ab omni populo pro insano habitus, cum iterum ei uox diuina dixisset: clama, sciens, quid superiori facilitate se ipsum offerens pertulisset, non ait: ecce ego, mitte m e, sed interrogauit, quid illud esset, quod clammabo? Cui simile est illud in Jeremia: Accipe calicem vini meri hujus de manu mea, et potionabis omnes gentes, ad quas ego te mittam, et bibent, et voment, et insanient, et cadent a facie gladii, quem mittam in medio eorum . Quod cum audisset Propheta, non renuit: non secundum exemplum Moysi dixit: Precor, Domine, non sum dignus, provide alium quem mittas ; sed amator populi sui, et putans quia ex potu calicis inimicae gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit, intelligens in omnibus gentibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei mei disputationẽ : cuius pauca ponã. ut sensũ hominis aduertas Aiebat de m
yse & saia. quis melius feterit Requiramꝰ utrũne moyses qui eũ a dõ muteret̃
ad popłm ait. precor dñe nonsũ dignꝰ: & rursũ ꝓuide aliũ quẽ mittas: an isaias
qui cũ ñ fuisset electus ultro se obtulit dicens: ecce ego mitte me. Nec ignoro dic¬
bit piculosũ esse de scõꝵ meritis disputare. & aliquid uł minus uł plus dis: ran
uel de eo quẽ dñs coronauit. Sed quia ipse dixit. quȩrite & inuenietis pulsat. &
apietur uob̾ etiã nos ñ de aliqͦ detrahamus: sed ut scripturȩ sensũ scientes. ad
eius nos dirigamꝰ exempla. Debemꝰ inquirere. qđ potest facere quȩstionẽ. Qu
moysi inqͥt assertor ẽ. humilitatẽ eiꝰ prȩdicat ac mansuetudine qđ se indign
iudicans ministerio dĩ maior effectꝰ sit. Isaias uͦ quia ultro se obtulit mnadi

Expanded text:
Hebraei mei disputationem, cuius pauca ponam, ut sensum hominis aduertas. aiebat: de Moysi Hebraei mei disputationem, cuius pauca ponam, ut sensum hominis aduertas. aiebat: de Moysi etEsaia, quis melius fecerit, requiramus: utrumne Moyses, qui, cum a deo mitteretur ad populum, ait: precor, domine, non sum dignus et rursum: prouide alium, quem mittas, an Esaias, qui, cum non fuisset electus, ultro se obtulit dicens: ecce ego, mitte me. nec ignoro\', dicebat, \'periculosum esse de sanctorum meritis disputare et aliquid uel minus uel plus adserere uelle de eo, quem dominus coronauit; sed quia ipse dixit: quaerite et inuenietis. pulsate et aperietur uobis, etiam nos, non ut de aliquo detrahamus, sed ut scripturae sensum scientes ad eius nos dirigamus eMoysi, inquit, assertor est, humilitatem ejus praedicat ac mansuetudinem, quod se indignum judicans ministerio Dei, major 58 effectus sit: Isaias vero, qui ultro se obtulit, incipiens
Abbreviated transcription (Latin):
rogaret dicens. Dñe libera anima meã a labiis iniquis & alingua dolosa. & post¬
int̾rogationt̃ sp̃s sc̃s. Quid detur tͥ aut quid apponat᷑ tibi ad linguã dolosams¬
quippe desolator carbo qui linguã purã faciat a peccato. sermo diuinꝰ est: de quo &
in isaua dicit᷑. habes carbones ignis sedebis suꝑ eos Hi erunt tͥ in adiut oriũ E
audiui uocẽ dñi dicentis. Quẽ mittã & quis ibit ad popłm istũ: & dixi Ecce eq
mutte une. Q ait. Uade & dic popło huic: aure audietis & ñ intelligetis. Int̾rogi
sunt uerba dñi. ñ iubentis quẽ debeat mittere. & quis iturus sit ad popłm. Cui fi¬
cilis ꝓpłma respondit. Ecce ego nitte me Et post pollicitationẽ iubetur : ut dicat
ade e dic popło huic. Aure audictis & ñ intelligetis. & cernentes aspicietis & ñ uid
bitis: & cȩtera quȩ ipsius ꝓphetiȩ sermo contȩxuit. Audiui ego hoc in loco ñ pariam

Expanded text:
rogaret dicens: domine, libera animam meam a labiis iniquis et alingua dolosa, et postrogaret dicens: domine, libera animam meam a labiis iniquis et alingua dolosa, et postinterrogationem spquippe desolator carbo, qui linguam puram faciat a peccato, sermo diuinus est, de quo et in Esaia dicitur: habes carbones ignis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adiutorium. Et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit ad populum istum? et dixi: eccemitte me. Et ait: Vade et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis. Interrogantis sunt verba Domini, non jubentis, quem debeat mittere, et quis iturus sit ad populum, cui facilis Propheta respondet: Ecce ego, mitte me, et post pollicitationem jubetur, ut dicat: Vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspiebitis et cetera, quae ipsius prophetiae sermo contexit. audiui ego hoc in loco non paruam
Abbreviated transcription (Latin):
peccata tua purgabit. Scđ̾m om̃s ditiones quas supͣ exposuimꝰ siue induo testamꝰ¬
ta intelligere uolueris. siue aliquas ad paratrices incęlestib uirtutes. siue insignũ
captiuitatis umbrã quandã ueritatis futurę pͣfiguratã nunc accipe seraphim.
nos quia primã sententiã sequim᷑ euangłicũ testamentũ missũ asserimꝰ ad ꝓpħam.
qđ habens. in se utraq mandata id ÷ & sua & ueteris testam̃ti ignitũ sermonẽ dĩ
duplici pͣceptorũ acie cõprehendit: & tactis labiis quicqͥd fuerit ignorantiȩ.
hoc si quidẽ nos labia int̾pretam᷑ immunda: purgationis suȩ pepulit ueritatem
anc forcipem iacob in scala conspicit. Hic. ẽ gladius bis acutus. Hȩc duo minuta
quȩ mulier mitcit in dona dĩ Hic stater duos denarios habens: qui in ore piscis
reꝑtus ꝓ dño & petro reddit᷑ Hȩc dupliciq unionis retinet᷑ uirtute carbo com¬
p̾hensus mittit᷑ ad ꝓpħam. quẽ & in centesimo nonodecimo psalmo cũ ꝓpħa dm̃

Expanded text:
peccata tua circumpurgabit. secundum omnes editiones, quas supra exposuimus, siue duo testamenta intellegere uolueris siue aliquas apparitrices in caelestibus uirtutes siue in signum captiuitatis umbram quandam futurae ueritatis praefiguratam, nunc accipe seraphim. nos, quia primam sententiam sequimur, euangelicum testamentum missum adserimus ad prophetam, quod habens in se utraque mandata, id est et sua et ueteris testamenti, ignitum sermonem dei duplici praeceptorum acie conprehendit et tactis labiis, quidquid fuerat ignorantiae, hoc, siquidem nos labia interpretamur inmunda, purgationis suae pepulit ueritate. hanc forcipem Iacob in scala conspicit; hic est gladius bis acutus; haec duo minuta, quae mulier uidua mittit in dona dei; hic stater duos denarios habens, qui in ore piscis repertus pro domino et Petro redditur; hac duplici, quae unione retinetur, uirtute carbo conprehensus mittitur ad prophetam, quem et in centesimo nono decimo psalmo, cum propheta deum
Abbreviated transcription (Latin):
moysi & aaron ad hostiũ tab̾natuli sit locutus: quasi ante euangłiũ necdũ eos
inscã scoꝵ introduxerit. sic dĩ ȩccła postea introducta. ẽ dicens Introduxit
qua si quoddã obstaculũ intrare cũpientib sublatũ. ẽ: & umuersus hic mun¬
dus impletis .ẽ. fumo. id÷ gładi. Ubi autẽ in latino eleuatũ legimꝰ in greio
sublatũ ponitur. Sed quia uerbi ambiguitas utroq mͦ int̾pretari potest nr̃i
eleuatum interpretati st̃ ꝓ ablato. Et domus impleta ẽ. fumo. Ds ut supra
diximus: ignis .ẽ. Hic cũ in syna monte descendisset ad moysen. ad acduoitũ
enũ s idebant᷑ lampades discurrentes & plenus om̃is mons fumo. Vnde inpsal¬
nĩl autĩ: quitargit montes & fumigant: Ex igne gͦ qm̃i totam substant a ꝓpt¬

Expanded text:
Moysi et Aaron ad ostium Tabernaculi sit locutus , quasi ante Evangelium necdum eos Moysi et Aaron ad ostium Tabernaculi sit locutus , quasi ante Evangelium necdum eos in Sancta sanctorum introduxerit: sicut Dei Ecclesia postea introducta est dicens: « Introduxit est quasi quoddam obstaculum, intrare cupientibus sublatum est et uniuersus hic mundus inpletus fumo, id est gloria dei. ubi autem in Latino \'eleuatum\' legimus, in Graeco \'sublatum\' ponitur. sed quia uerbi ambiguitas utroque modo interpretari potest, nostri \'eleuatum\' interpretati sunt pro \'ablato.\' Et domus inpleta est fumo. deus, ut supra diximus, ignis est; hic cum in Sina monte desceejus videbantur lampades discurrentes, et plenus omnis mons fumo. Unde in Psalmis dicitur: « Qui tangit montes, et fumigant » . Ex igne ergo, quoniam totam substantia
Abbreviated transcription (Latin):
mo: uirtutes quȩ dño ministrabant. ad cȩlestes alias fortitudines ꝓclama¬
bant: ut pandant. dño ianuã reuertenti: Tollitȩ portas principes ur̃as. si ue
ut aquila int̾pretat᷑: at tollite portȩ capita ur̃a: & introibit rexgłȩ. Rur¬
sum ille quẽ ind itũ carne conspiciunt. nouo mysterio stupe factȩ int̾rogatł
is ẽ. iste rexgłȩ: Accipiuntq responsũ. Dñs uirtutũ ipse .ẽ. rex głȩ : quõd
qđ ꝓprie indõ ponit᷑: iõd ħe. iod. ħe id÷ duab ia quȩ duplicata in effabile
ud & głosũ dĩ nom̃ efficiunt. Plena ẽ uniuersa tragła eiꝰ. Hoc adhuc A
aphin dicit᷑ de aduentu dñĩ saluatoris: qm̃ in omne terrã prȩdicatio illius
porrigat᷑ & apłoꝵ sonus mundi limites pentret. Sequit᷑. & eleuatũ est
supliminare a uoce qua clamabant. Legimus in ueteri testam̃to qđ semp dñs

Expanded text:
mo: uirtutes, quae domino ministrabant, ad caelestes alias fortitudines proclamamo: uirtutes, quae domino ministrabant, ad caelestes alias fortitudines proclamabant, ut pandant ianuam domino reuertenti: tollite portas, principes, uestras — sine, ut Aquila interpretatur, adtollite, portae, capita uestra — et introibit rex gloriae. rursum illae, quia indutum carne conspiciunt, nouo mysterio stupefactae interrogant: quis est iste rex gloriae? accipiuntque responsum: dominus uirtutum ipse est rex gloriae, quod quod proprie in deo ponitur: iod he iod he, id est duobus IA, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum dei nomen efficiunt. Plena est uniuersa terra gloria eius. hoc adhuc a seraphim dicitur de aduporrigatur, et Apostolorum sonus mundi limites penetret. 8. Sequitur: « Et elevatum est superliminare a voce qua clamabant. » Legimus in veteri Testamento, quod semper Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cans neminem posse quid ante mundũ fuerit & quid post mundũ futurũ sit
mnarrare. & duab uolabant. Media tantũ cognoscimꝰ quȩ ex scripturarũ
nobis lectione pandunt᷑: quando mundus factus sit. quando plasmatus homo
uando diluuiũ. quando lex data sit. ut ex uno homine uniuersa spacia t̾rarũ
cõpleta sint. & in extremo tẽpore dĩ filius ꝓnr̃a salute sumpserit carnẽ. Cę¬
Tea uͦ quȩ diximꝰ ista duo seraphim in facie. pedibꝙ texert̃. & clamabant
alter ad alterũ: pulchre positũ ẽ. alter ad alterũ. Quicqͥd enĩ in ueteri legim
iestam̃to. hocidem & in euangłio reperimꝰ & qđ in euangłio fuerit lectitatũ:
hoc in ueteris testam̃ti auctoritate deducit᷑ Nichil dissonũ. nihł diuersũ est
ł autẽ sabaoth & saluator nr̃ esse dicat᷑: accipe exemplũ in uicesimo t̾cio psal¬

Expanded text:
cans neminem posse, quid ante mundum fuerit, et quid post mundum futurum sit, cans neminem posse, quid ante mundum fuerit, et quid post mundum futurum sit, enarrare. Et duabus volabant. Media tantum cognoscimus, quae ex Scripturarum nobis lectione panduntur, quando mundus factus sit, quando plasmatus homo, quando diluvium, quando lex data sit: ut ex uno homine universa terrarum spatia completa sint: et in extremo tempore Dei Filius pro nostra salute sumpserit carnem. Caetera vero quae diximus, ista duo Seraphim, in facie pedibusque texerunt. Et clamabant alter ad alterum. Pulchre positum est, alter ad alterum. Nihil dissonum in veteri et novo testamento, hoc. idem et in euangelio repperimus et, quod in euangelio fuerit lectitatum, hoc ex ueteris testamenti auctoritate deducitur; nihil dissonum, nihil diuersum estquod autem sabaoth et saluator noster dicatur, accipe exemplum in uicesimo tertio psal
Abbreviated transcription (Latin):
structũ est accipe: quos ierechiel memorat. & apocalypsis ñ tacet. Quorũ
quid uerũ sit ds̃ uiderit quid ueri simile in sequentib exponemꝰ. Sequitur
Et duab quidem uelabant faciem: & duab uelaba it facie pordirab iq abant
elabant faciem: non suã sed dĩ Quis erum eius scire potest principiũ. Quid
ante quam istũ conderet mundũ iterũ fuernȩt̃nitate. quando thronos. cͥo¬
minationes potestates angłos. totũꝙ mysteriũ cȩleste condiderit: Dequit¬
Et diab uelabant pedes cius: ñ suos sed li. Etrema qͦq eius scire quis pori
quid pest consũmationem scłi futurũ. ouu: pest quam genꝰ hominũ uent
iuucitũ quȩ sequat᷑ uita: an rursũ aaa fitara sit t̾ra. & post transiti nem
lia ria ũ elem̃ti. uł aaus mi acais solq condendus sit: Priora annun¬
caue m a noui suma q iȩ ficiura st̃ e dica quia di estis att is uias. signis¬

Expanded text:
structum est , 51 accipere; quos et Ezechiel memorat, et Apocalypsis non tacet, quorum structum est , 51 accipere; quos et Ezechiel memorat, et Apocalypsis non tacet, quorum quid verum sit, Deus viderit: quid verisimile, in sequentibus exponemus. 7. Sequitur: Et duabus quidem uelabant faciem et duabus uelabant pedes et duabus uolabant. uelabant faciem non suam, sed dei. quis enim eius potest scire principium, quid, antequam istum conderet mundum, in rerum I fuerit aeternitate, quando thronos, dominationes, potestates, \' angelos totumque ministerium caeleste condiderit? et duabus uelabant pedes: non suos, sed dei. extrema quippe eius scire quis potest? quid post consummationem saeculi sit futurum, quid, postquam genus hominum fuerit iudicatum, quae sequatualia rursum elementa, vel alius mundus solque condendus sit? Priora annuntiate mihi, et novissima quae futura sunt, et dicam, quia dii estis, ait Isaias , signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ras  & in deuteronomio ds̃ ipse ignis scribitur esse consumens. Et in iere¬
chiel qͦq a renib usq ad pedes uidetur igneus. & eloquia dñi. eloquia cã¬
scripturis om̃ib uoluero replicare. ꝑ longum. ẽ. Ergo querimꝰ uhi sit hoc
incendiũ. salutare. Hulli dubiũ: cumꝰ in sac̾ris uoluminib ex quorũ lectione
uniuersa hominũ uitia purgant᷑. De eo uͦ qđ sequit᷑ principiũ oris eoꝵs. quom̃
possit ad scripturas referriꝰ uereor ne si dicere coeꝑimus. nontã int̾pretari
om̃e qđ loquim᷑: hebrea lingua qua uetus testam̃tũ scriptũ. ẽ. uniuersa anti¬
quitas tradidit. Post quã uͦ in fabricatione turris ꝑ offensam dĩ linguarũ diue¬
stare non mirũ est: cum ꝑea ipse dñis discatur. Sex alȩ uni: & sex alȩ alteri.¬
Uictorinꝰ int̾ .xii. apłos int̾pretatꝰ ẽ. Nos possumꝰ & duodecĩ lapides altaris ques
ferrũ non tetigit. & xiͦi. gemmas ex quib sacerdotis in signe diadema con¬

Expanded text:
ras? et in Deuteronomio deus ipse ignis scribitur esse consumens et in Ezechiele quoque a renibus usque ad pedes uidetur igneus et eloquia domini eloquia caScripturis voluero replicare, perlongum est. Ergo quaerimus ubi sit hoc incendium salutare? Nulli dubium quin in sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia purgantur. De eo vero quod sequitur, principium oris eorum, quomodo possit ad Scripturas referri, vereor ne si dicere coeperimus, non tam interpretari, omne, quod loquimur, Hebraeam linguam, qua uetus testamentum scriptum est, uniuersa antiquitas tradidit. postquam uero in fabricatione turris per offensam dei linguarum diuestare non mirum est, cum per ea dominus ipse discatur. \'Sex alae uni et sex alae alterios interpretatus est. Nos possumus et duodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacerdotis insigne con
Abbreviated transcription (Latin):
colloqui: & quomͦ stet illa sententia. nemo faciem meã uidebit & uiuet: cũ facie
ad faciẽ se ad moysen locutũ. eẽ. fateatur: respondebunt utiq iuxta possibilitatẽ
humanã dm̃ uisũ ñ ut est: sed ut uoluit se uideri. Quib & nos dicimꝰ eodem
modo ab isaia esse uisum: restante sũma. ut moyses dm aut uiderit aut ñ uiderit
idit gͦ & isaias uidisse se dicens. impii esse int̾fectus auobis quia ds̃ uideri potest
Si ñ uidit interficite & moysen cũ isaia: quia eiusdẽ mendacii reus. ẽ. dicens se
uidisse eũ qui uideri ñ potest. Quẽ cũ in expositionẽ eius loci suꝑ moysen habuerint
intellectũ: etiã nos ad isaiȩ temꝑauimꝰ uisionẽ. Sequit᷑. Et missũ. ẽ. ad me unũ de

Expanded text:
conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam deum uisum, non ut est, sed ut uoluit se uideri. quibus et nos dicemus eodem modo et ab Esaia esse uisum restante summa, ut Moyses deum aut uiderit aut non uiderit. uidit: ergo et Esaias uidisse se dicens inpie est interfectus a uobis, quia deus uideri potest. non uidit: interficite et Moysen cum Esaia, quia eiusdem mendacii reus est dicens se uidisse eum, qui uideri non potest. quemcumque in expositione eius loci super Moysi habuerint intellectum, etiam nos ad Esaiae temperabimus uisionem. Sequitur: et missum est ad
Abbreviated transcription (Latin):
etia ꝓ pria uestigia aliqua ex parte polluerint. Igit᷑ ut ad ꝓpositũ reuertam᷑. sicuti
a pli purgatione indigebant pedum: sic quia isaias tantũ in sermone peccauerat. labia
Pabebat ĩmmunda Et̃ quantũ ego arbitror quia oziam intemplũ irruentẽ ñ corri¬
puerat. nec uixta heliȩ exemplũ libera uoce impiũ designarat: labia habelat un¬
piunda. In medio qͥq popłi immunda labia habentis habitat isaias qui cõpunctꝰ est
sed nesciens quidẽ quia labia habeat immunda: purgationis remediũ non merecur
rouidendu ꝙ subhos exemplo ñ solũ ut ipsi simus iusti sed nec cũ peccatorib morem᷑.
posteriora dĩ uiderit. hic dñm sabaoth oculis carnalib uidisse. se scribat: suꝑ hoc
dõ dicente: nemo faciem meã udebit & uiuet. Quos int̾rogabimꝰ quomͦ se ds̃ in
lege aliis ꝓpłns in uisione. & somnio dicat ostendi: moysi uero facie ad faciem

Expanded text:
etiam propria uestigia aliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum reuertamur, sicuti etiam propria uestigia aliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum reuertamur, sicuti apostoli purgatione indigebant pedum, sic, quia Esaias tantum in sermone peccauerat, labia habebat inmunda et, quantum ego arbitror, quia Oziam in templum inruentem non corripuerat nec iuxta Heliae exemplum libera uoce inpium designarat, labia habebat inmunda. In medio quoque populi inmunda labia habentis habitem. Esaias, quia conpunctus est paenitentiam, sed ne sciens quidem, quia labia habeat inmunda, purgationis remedium non meretur. prouidendum igitur sub hoc exemplo non solum, ut ipsi simus iusti, sed, ne cum peccatoribus moremur, posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo dicente: nemo faciem meam uidebit et uiuet. quos interrogabimus, quomodo se deus in lege aliis prophetis in uisione et somnio dicat ostendi, Moysi uero facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Plurimũ in ħis absconclitũ. ẽ. Aliud littera: aliud mysticus sermo significat. Ecce dñs in
euangłio cingit᷑ linteo. peluẽ ad lauandos pedes discipłoꝵ p̃parat: scrui fungit᷑ mini¬
sterio. Stat ut doceat humilitatẽ: ut nob̾ inuicem ministremꝰ. ñ abnuo ñ recuso.
apłi ut homines t̾rȩ insistentes. ad huc habebant peccatoꝵ sordib pedes pollutos
uult eos a delictis penitꝰ liberare: ut eis possit ꝓphetalis sermo congeuere: quã
speciosi pedes cuangłirantiũ pacem: & imitari ualeant ȩccłȩ uerba dicentis: laui
pecdes meos quomꝰ inquinabo illos: Ut etiã siquis post resurrectionẽ postea his
alhęserit. puluis in impiã eum excutiam ciuitatẽ in testimoniũ laboris.: qđ eo
usq ꝓ om̃iũ salute contenderit: facti iudeis ut iudei: gentib ut gentiles: ut

Expanded text:
plurimum in his absconditum est. aliud littera, aliud mysticus sermo significat. ecce dominus in plurimum in his absconditum est. aliud littera, aliud mysticus sermo significat. ecce dominus in euangelio cingitur linteo, peluem ad lauandos pedes discipulorum praeparat, serui fungitur ministerio; esto, doceat humilitatem, ut nobis inuicem ministremus: non abnuo, non recuso. apostoli, ut homines terrae insistentes, adhuc habebant peccatorum sordibus pollutos pedes, uult eos a delictis penitus liberare, ut eis possit prophetalis sermo congruere: quam speciosi pedes euangelizantium pacem! et imitari ualeant ecclesiae uerba dicentis: laui pedes meos, quomodo inquinabo illos?, ut, etiam si quis post resurrectionem postea his adhaeserit puluis, in inpiam eum excutiant ciuitatem in testimonium laboris, quod eo usque pro omnium salute contenderint facti Iudaeis ut Iudaei, gentibus ut gentiles, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qua sub manasse int̾fectus. ẽ. rege: & tunc uere purgatus labi is. dixit ad dñm.
cee ego mitte me & dixit. O miser ego qm̃ cõpunctus sũ. Donec ozias uiuit ñ intel¬
ligis isaia esse te miserũ. ñ compungeris. non moueris: sed quando ille mortu¬
us ẽ. tunc animaduertis immunda te habere labia: tunc indignũ te esse cogni¬
scis uisione dĩ. Utin ã autẽ & ego cõpungar. & post cõpunctionẽ di dignus es
ficiar: quia cũ sim homo. & immunda labia habeam. & in medio qͦq popłi in
munda labia habentis habttem: isaias iustus tantũ insermone peccauerat.
& inmanu scandalizor & pede. & om̃iũ membrorũ parte delinquo: habeo om̃u
immunda. Et quia semel spu baptizatꝰ tunicã pollui: secundi baptismatis pur ga¬
tione idꝰ ignis indigeo Non st̃ ut quidã putant in scripturis. uerba simplicia.¬

Expanded text:
qua sub Manasse interfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dixit ad dominum: qua sub Manasse interfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dixit ad dominum: ecce ego, mitte me, et dixit: o miser ego, quoniam conpunctus sum! donec Ozias uiuit, non intellegis, Esaia, esse te miserum, non conpungeris, non moueris; sed quando ille mortuus est, tunc animaduertfs inmunda habere te labia, tunc indignum te esse cognoscis uisione dei. utinam autem et ego conpungar et post conpunctionem praedicatione dei dignus efficiar, quia, cum sim homo et inmunda lmunda labia habentis habitem. Isaias ut justus tantum in sermone peccaverat: , et manu scandalizor et pede, et omnium membrorum 55 parte delinquo, habeo omnia immunda: et quia semel spiritu baptizatus, rursum tunicam pollui, secundi baptismatis purgatione, id
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ interfecit ismahel filius nathanael int̾ medias epulas reliquiarũ patriȩ pan¬
ricida & has esse.xii. alas. e quib quattuor ficiem uelent. sic̃ in nonnullis ȩxem¬
plariis inuenitur. quattuor uolent. quattuor pedes contegant. Exhis quippe
xiͥi. regib: quattuor tantũ iustos fuisse. oziam. ioatham. ez echiam. & iosiam:
qui sullimes ꝑ singulas captiuitates glorificare audeant dm̃: Sc̃s. Sc̃s. Sc̃s. dni
sabaoth Reliquos uͦ ꝓpt̾ peccata uelare faciãm: & alios quia in captiuitatẽ du¬
cti st̃ pedũ uelare uestigia. Suꝑliminare uͦ sũblatũ. & domũ impletã fumo. sic̃
supradiximꝰ : euersionẽ ierłm. & incendiũ templi exposuit Et ut quia seme
cis cocpi referre sententiã: etiã ea quȩ necdũ ame sunt tacta contingã Forcipi
de qua altaris carbo cõprehensus. ẽ. & labia purgata. ꝓpriã isaiȩ asseruit passione

Expanded text:
quem interfecit Ismahel filius Nathaniae inter medias epulas, reliquiarum patriae parquem interfecit Ismahel filius Nathaniae inter medias epulas, reliquiarum patriae parricida, et has esse duodecim alas, e quibus quattuor faciem suam uelent, sicut in nonnullis exemplariis inuenitur, quattuor uolent, quattuor pedes suos contegant. ex his quippe duodecim regibus quattuor tantum iustos fuisse reges: Oziam, Ioatham, Ezechiam et Iosiam, qui sublimes per singulas captiuitates glorificare audeantdeum: sanctus sanctus sanctus dominus sabaoth. reliquos uero propter peccata uelare faciem et alios, quia in captiuitatem ducti sunt, pedum celare uestigia. superliminare nero sublatum et domum inpletam fumo, sicut supra diximus, euersionem Hierusalem et incendium templi exposuit. Et ut, quia semel eius coepi referre sententiam, etiam ea, quae necdum a me sunt tacta, contingam, forcipem, de qua altaris carbo conprehensus est, et labia purgata propriam Esaiae adseruit passionem,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑliminare ᷤ domꝰ impleta. ẽ. fumo: signũ ẽ. templi iudaici destruendi. & in incen
tiunt. Nã suꝑliminare sublatũ illo tẽpore pͣdicant. quando uelũ templi scissũ est
& uniuersa domus isrł erroris nube confusa. quando iosephus refert sacerdo
tes ex abditis templi uirtutũ cęlestiũ audisse uocẽ: transeamꝰ ex his sedib
Est uir quidã aquo ego plura didicisse me gaudeo: & qui hebreũ sermonẽ ita
climarit: ut int̾ scribas eoꝵ chaldeus estimet᷑. Is longe alia uia ingressus. ẽ
Ait enĩ nullũ ꝓpħarum extra isaiam uidisse seraphim circa dñm stantia: & ne
ipsa quidem seraphim alibi lectitari. De hinc consũmationis & captiuitatis ierłm.
quȩ sub nabuchodonosor facta. ẽ: signũ esse p̾missũ Ab ozia quippe sub qͦ ꝓphetare
orsus . ẽ. usq ad sedechiam qui extremꝰ regnauit. & qui cȩcus in babilonẽ ductus ẽ
fuisse reges.xͦi. & duodecimũ godoliam quẽ constituerat rex babilonis suꝑ t̾ra

Expanded text:
liminare et domus inpleta est fumo, signum est templi Iudaici destruendi et incendii tiunt. nam superliminare sublatum illo tempore praedicant, quando uelum templi scissum est et uniuersa domus Israhetes ex adytis templi, virtutum coelestium audisse vocem, Transeamus ex his sedibus. 10. Est vir quidam a quo ego plura didicisse me gaudeo, et qui Hebraeorum sermonem ita elimarit, ut inter Scribas eorum Chaldaeus existimetur. Is longe alia via ingressus est; ait enim nullum Prophetarum extra Isaiam vidisse Seraphim circa Deum stantia, et ne ipsa quidem Seraphim alibi lectitari. Dehinc consummationis et captivitatis Jerusalem, quae sub Nabuchorsus est, usque ad Sedechiam, qui extremus regnauit et qui caecus in Babylonem ductus est. fuisse reges undecim et duodecimum Godoliam, quem constituerat rex Babyloniae super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
ami udiciũ. Qui peccator.ẽ. & mei similis: uidit dñm sedente in ualle iosaplat
ñ in colle ñ in monte. sed inualle & in ualle iutticii. Qui uͦ iustus & isuȩ similis: uidit
illũ sedentẽ suꝑ thronũ excelsũ & eleuatũ. Ut autẽ & aliud inferã. quando eũ mente
ptracto regnarẽ thronis dominationib angłis cȩterisq uirtutib uideo excelsum
tironũ eius. Quando autẽ considero quomͦ genus dispenset humanũ. & ꝓnr̃a salu¬
te sepe descendere dicatur ad t̾ras: uideo himilẽ & ꝓximũ d̾iȩ thronũ eius.¬

Expanded text:
\'domini indicium\'. qui peccator est et mei similis, uidet dominum sedentem in ualle Iosaphat, \'domini indicium\'. qui peccator est et mei similis, uidet dominum sedentem in ualle Iosaphat, non in colle, non in monte, sed in ualle et in ualle iudicii; qui uero iustus et Esaiae similis est, uidet illum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. ut autem et aliud inferam: quando eum mente pertracto regnare thronis, dominationibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum thronum eius; quando autem considero, quo- modo genus dispenset humanum et pro nostra salute saepe descendere dicatur ad terras, uideo humilem et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
storiam tunc magis gaudere debuert̃: & ante suspirare cũ uiueret Iezechiel ͦq
ꝓphetante. falthnias filius banaiȩ occubuit: & post pessimi c̾ucis ieritũ: ce¬
cidi inquit suꝑ faciem meã. & clamaui uoce magna. & dixi. Heu mͥ. heu michi
raone & falthia & cȩteris istiusmodi contrarias fortitudi nes: uidebis quomͦ alis
uiuentib nullus nr̃m uideat. ac suspiret & inpoenitencã corruat. Hon regnet ait
apłs peccatũ in mortali ur̃o corpore. Regnante peccato: egyptiis extruimꝰ eiuita
tes. in cinere uersam̃ & sordib ꝓ frum̃to paleas. ꝓ solida petra lutioꝑa scctamͦ
equit᷑. Uidi dñm sedentẽ suꝑ thronũ excelsũ. &. eleiatũ. Uidit & danihel se¬
dentem dñm: sed non suꝑ thronũ excelsũ a cleuatũ. Pollicet᷑ & alibi uox duima
dicens. Uiniã & sedebo & iudicabo popłm in ualle iofaphat: qđ int̾pretatur

Expanded text:
storiam tunc magis gaudere debuerint et ante suspirare, dum uiueret. Ezechiel quoque storiam tunc magis gaudere debuerint et ante suspirare, dum uiueret. Ezechiel quoque prophetante Phaltias filius Banaiae occubuit et post pessimi ducis interitum: cecidi, inquit, super faciem meam et clamaui uoce magna et dixi : heu mihi, heu mihi, raone, et Pheltia et caeteris istiusmodi, contrarias fortitudines, videbis quomodo, illis viventibus, nullus nostrorum videat ac suspiret et in poenitentiam corruat. « Non regnet, ait Apostolus, peccatum in mortali vestro corpore . Regnante peccato, tes, in cinere uersamur et sordibus, pro frumento paleas, pro solida petra luti opera sectamur. Sequitur: uidi dominum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. uidit et Danihel sedentem dominum, sed non super thronum excelsum et eleuatum. pollicetur et alibi uox diuina dicens: ueniam et sedebo et iudicabo populum in ualle Iosaphat, quod interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
remissa hẏstoria. sp̃ualis sequit᷑ intelicctꝰ: cuius causa hystoria ipsa re-¬
plicata ẽ. Uiuentȩ lȩproso rege. quantũ in re. ẽ. sacerdotiũ dissipante: isa¬
ias uidere uisionẽ ñ potuit. Quã diu ille regnũ tenuit. in iudea: ꝓpħa oculos
ñ leuauit ad cȩlũ: non ei sunt reserata cȩlestia: ñ apparuit dñs sabaoth:. nec
in mysterio fidei. ter scĩ nom̃ auditũ. ẽ. Quando uero ille mortuus est :
uniuersa quȩ subsequens sermo monstrauit. aꝑto sese lumine ꝓdiderunt.
ale quiddã & in exodo scriptũ .ẽ. Dum pharao uixit. popłs isrł exsuto lateris pa¬
learũq oꝑe pressus ñ suspirauit ad dñm. Dũ ille regnauit: nemo quęsiuit
dm̃ patrem abrahã isaac & iacob. Quando uͦ ille mortuus. ẽ.: suspirauerunt
filii isrł ut scriptura dicit: & ascendit clamor eoꝵ ad dñm cũ utiq iuxta hy¬

Expanded text:
praemissa historia spiritalis sequitur intellectus, cuius causa historia ipsa repraemissa historia spiritalis sequitur intellectus, cuius causa historia ipsa replicata est. uiuente leproso rege et, quantum in se est, sacerdotium dissipante Esaias uisionem uidere non potuit. quam diu ille regnum tenuit in ludaea, propheta oculos non leuauit ad caelum, non ei sunt reserata caelestia, non apparuit dominus sabaoth nec in mysterio fidei ter sancti nomen auditum est. quando uero ille mortuus est, uniuersa, quae subsequens sermo monstrabit, aperto sese lumine prodiderunt. tale quiddam et in Exodo scriptum est: dum Pharao uixit, populus Israhel ex luti et lateris palearumque opere non suspirauit ad dominum; dum ille regnauit, nemo quaesiuit deum patrum Abraham, Isaac et Iacob. quando uero ille mortuus est, suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum utique iuxta hi
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis. Imple dñe facies eoꝵ ignominia. quã corporis partẽ sacerdos auri lem¬
na ꝓtegebat: quã in ez ẽchiel dñs iubet tau litterȩ impressione signari. De qua
dauid exultat dicens. Sigatũ. ẽ. suꝑ nos lum̃ uultus tui dñe Inqua allophilus
ꝓcax. fundȩ lapidis ictũ interiit: Regnauit autẽ orias annis quinqiaguta
duob: quo tempore apud latinos amulius. apud atheniensiĩ agamestor undecim
imꝑabant. Post cuius mortẽ isaras ꝓpħa hanc uisionẽ quã xpianare nunc nitimꝰ
uidit. ÷ id÷ eo anno quo romulus romani imꝑii conditor natus.  sicut manife¬
stum. eẽ poterit iis qui uoluerint legere temporũ librũ. quẽ nos in latinam
linguã ex greco sermone transtulimus. Sequit᷑ Et factũ. ẽ. in anno quo mor¬
tuus. ẽ. rex ozias: uidi dñm sedentẽ suꝑ thronũ excelsũ & eleuatum

Expanded text:
 vocem dicentis: Imple, Domine, facies eorum ignominia . Quam corporis partem, sacerdos auri lam vocem dicentis: Imple, Domine, facies eorum ignominia . Quam corporis partem, sacerdos auri lamina protegebat, quam in Ezechiele Dominus jubet tau litterae impressioDauid exultat dicens: signatum est super nos lumen uultus tui, domine, in qua allophylus procax fundae lapide ictus interiit. regnauit autem Ozias annis quinquaginta duobus, quo tempore apud Latinos Amulius, apud Athenienses Agamestor undecimus imperabant. post cuius mortem Esaias propheta hanc uisionem, quam explanare nunc nitimur, uidit, id est eo anno, quo Romulus, Romani imperii conditor, natus est, sicut manifestum esse poterit his, qui uoluerint legere Temporum librum, quem nos in Latinam linguam ex Graeco sermone transtulimus. Et factum est in annoquo mortuus est rexOzias\': uidi dominum sedentem super thronum excelsum et eleuatum.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus.ẽ. rex orias: uidi dñm sedentẽ suꝑ thronũ excelrũ & eleua¬
tũ. & cętera. Ante quã de uisione dicamꝰ: ꝑtractandũ uidem qui lñ
orias. quot annis regnauerit. qui ei incȩteris gentib sint coeui: & de ꝑũ ra
quidem sicut in regnorũ & pͣteritorũ libris legimꝰ. fuit uir iustꝰ a fecit re¬
Ctum in conspectu dñi: ȩdificans templũ: aquę ductũ fabri ans. offerens ua¬
sa. & ꝓ hoc merito aduersarios suꝑans. quo maximũ pietatis indiciũ est habens
multos in suo imꝑio ꝓpħas. Hic quãdiu uixit zacharias sacerdos cognem̃to intelli
gens placuit dõ : & cũ om̃i ueneratione delubrũ eius ingressus. ẽ. Post quã uero
⁊acharias obiit. uolens ꝑ se offerre donaria. sacerdotalẽ ordinẽ non tam pie quã aci¬
dacter inuasit. & reclamantib leuitis & &̧teris sacerdotib Nonne tues orias iex
& non sacerdos: Audire noluit. statimꝙ lepra ꝑfusus in fronte. ẽ: iuxta ꝓpħiȩ uoũ

Expanded text:
 thronum excelsum et eleuatum. antequam de uisione dicamus, pertractandum uidetur, qui sit Ozias, quot annis regnauerit, qui ei in ceteris gentibus sint coaeui. et de persona quidem, sicut in Regnorum et Praeteritorum libris legimus, fuit uir iustus et fecit rectum in conspectu domini aedificans templumaquaeductum fabricans, offerens uasa et pro hoc merito aduersarios superans, quodque maximum pietatis indicium est, habens multos in suo imperio prophetas. hic, quamdiu uixit Zacharias sgens, placuit Deo, et cum omni veneratione delubrum ejus ingressus est; postquam vero Zacharias obiit, volens per se offerre donaria, sacerdotalem ordinem non tam pie quam audacter invasit, et reclamantibus Levitis, et caeteris sacerdotibus: Nonne tu es Ozias rex, et non sacerdos? audire noluit, statimque lepra perfusus in fronte est, secundum prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
& simul adiunctȩ.xiͦi. quomͦ duab ur labant faciem. & duab pes es. & du¬
ab uolent: cũ suꝑius in circũitu dĩ star: die nt᷑ aut quomꝰ stent in circũtui
nom̃ ingeminent. quomͦ suꝑius doriꝰ plera gła & nunc terra esse dicatur.
Quȩ cũ non minimũ puluerẽ moueat. & pru ia statim fronte difficultatẽ u c̾¬
pretationis obiciant. in cõmune dñm deprecemꝰ: ut mͥ qͦq de altari carbo mn¬
tatur. & om̃uipeccatorũ sorde detersa: primo possim dĩ sacramñta conspiuri
de hinc enarrare quȩ uidero. Seraphim sic̃ in i. t̃pretatione nominũ hebreor
inuenimꝰ: aut incendiũ. aut principiũ oris eoꝵ int̾pretant᷑: Querimꝰ quod¬

Expanded text:
lent faciem et duabus pedes et duabus uolent, cum superius in circuitu dei stare dicantur, aut quomodo stent in circuitu,  ingeminent; quomodo superius domus plena gloria et nunc terra esse dicatur. quae cum non minimum puluerem moueant et prima statim fronte difficultatem interpretationis obiciant, in commune dominum deprecemur, ut mihi quoque de altari carbo mittatur et omni peccatorum sorde detersa primum possim dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare, quae uidero. seraphim, sicut in interpretatione nominum Hebraeorum inuenimus, aut \'incendium\' aut \'principium oris eo
Abbreviated transcription (Latin):
gimus quare in hebreo sit positũ & quis ibit nobis. Si ut enĩ ingenes licitir.
faciam hominẽ ad imaginẽ & similitudinẽ ⁊ãm: ita & hic puto cubtum.

Expanded text:
gimus, quare in Hebraeo sit positum: et quis ibit nobis? sicut enim in Genesi dicitur: gimus, quare in Hebraeo sit positum: et quis ibit nobis? sicut enim in Genesi dicitur: faciamus hominem ad imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
etes in aquilȩ uerba consentiunt. Primũ necesse eeut labia nr̃a tangantur
dc inde cũ tacta fuerint fuget᷑ iniquitas. Et cũ iniquitas fuerit offugata
aanciatur dñs. ꝯuia apud ipsũ est ꝓpiciatio. Et scd̾m apłm ipse. ẽ ꝓpiciatio ꝓ pe¬
catis nr̃is purgaas̃ autẽ peccatis nr̃is audiemus uocẽ dñi dicentis. quẽ mittam
& respondebim. Eccerego nitte me. Sentuaginta. Et audiui uocẽ dñi dicentis
ue̾ mittã & quis ibit ad popłm istũ: Aquila. theodotion & simmachus. Et audiui
uocem dñi dicentis. Quẽ mittã & quis ibit nob: De cõparatione isaiȩ & moysi.
quomꝰ alius ministeriũ recusarit: alius ultro se offerens dura ꝑpessus sit: in alio
loeo dispitauimꝰ. Sed ne uiderem᷑ aliquid p̾terisse eor quas iudei uocant uł deute¬
ron deuterosis: & iu quib uniuersã scientiam panut: nunc breuitꝰ illud attin¬

Expanded text:
etes in Aquilae uerba consentiunt. primum necesse est, ut labia nostra tangantur; etes in Aquilae uerba consentiunt. primum necesse est, ut labia nostra tangantur; deinde, cum tacta fuerint, fugetur iniquitas et, cum iniquitas fuerit effugata, propitietur dominus, quia apud ipsum est propitiatio et secundum apostolum ipse est propitiatio pro peccatis nostris. purgatis autem peccatis nostris audibimus uocem domini dicentis: quem mittam? et respondebimus: ecce ego, mitte me. 20. Septuaginta: et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit ad populum istum? Aquila, Theodotion et Symmachus: et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit nobis? de conpaquomodo alius ministerium recusarit, alius ultro se loco disputauimus. sed ne uideremur aliquid praeterisse eorum, quas Iudaei uocant δευτερώσεις et in quibus uniuersam scientiam ponunt, nunc breuiter illud adtin
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. lapidis durissimi & rotundi & om̃i puritate lenissuni: eta sermo ti qui neq he:¬
reticorũ neq om̃iũ aduersarloꝵ potest cortrachsionib ceslere calculus dicitur
hoc calculo sepphora suum filiũ arcuncidit: & iesus popłin purgat a uitiis. s:
in tocalypsi dñs pollicet᷑ uincentib ut accipiant calculũ a screbrꝰ  eun
gidi atq lucentis. quem etiã in duodeciꝰ lapidib inuenim. Siue qͥ calculi su.
carbunculũ lapidem accipimꝰ. in calculo diuini sermonis uerits̃ erigtr. in car¬
iere manꝰ apparuit. ut ꝑ similitudinẽ humanȩ formȩ dũ manꝰ cernit᷑ poriger
ꝓpłra nontimeat. Iuxͥta qđ & ipsũ dm̃ & anglos uihumanis uidimꝰ mutasĩe
rmas. ut metus uidentib demeretur. Septua ginta. & dix̃. Ecce tetigit ho
lã atua. & aufert iniquitate tuas. & peccata tua purgat. Aquila. Ec̃ce teti¬
it hnic labi tua & recedet iniquitas xua & peccatũ tuũ ianciabit᷑. Cȩteri iͥñ¬

Expanded text:
est lapidis durissimi et rotundi et omni puritate leuissimi, ita sermo dei, qui neque hereticorum neque omnium aduersariorum potest contradictionibus cedere, calculus dicitur. de hoc calcnlo Sephora filium circumcidit et Iesus populum purgat a uitiis; et in Apocalypsi dominus pollicetur uincentibus, ut accipiant calculum et scribatur sulgidi atque lucentis, quem etiam in duodecim lapidibus inuenimus. siue igitur calculum siue carbunculum lapidem accipimus, in calculo diuini sermonis ueritas et rigor, in caruere manus apparuit, ut per similitudinem humanae formae, dum manus cernitur porriga non timeat; iuxta quod et ipsum deum et angelos in humanas uidimus mutasse formas, ut metus uidentibus demeretur. 19. Septuaginta: et dixit: ecce tetigit hoc labia tua et auferet iniquitates tuas et peccata tua circumpurgabit; Aquila: ecce tetigit hoc labia tua et recedet iniquitas tua et peccatum tuum propitiabitur; ceteri interpr
Abbreviated transcription (Latin):
Ei quia semii. ad tiactatũ istius ir. cabuli uenimꝰ. sciendũ syleam collegã pau¬
u lingua hebrea npłmdici. qui cu eo nonnullas epłas scribit. & uitiosẽ silua

Expanded text:
et quia semel ad tractatum istius uocabuli uenimus, sciendum \'Silam\', collegam Pauet quia semel ad tractatum istius uocabuli uenimus, sciendum \'Silam\', collegam Pauli, lingua Hebraea \'apostolum\' dici, qui cum eo nonnullas epistulas scribit; et uitiose \'Silua