comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs prȩualere ꝑmittit. & unde suꝑboꝵ
nequitia ꝑficitur. in de humiliũ longani¬
mitas consuminat᷑: dicatur recte ibi
clamabunt. & ñ exaudiet ꝓpter suꝑbiã
audiet as̃: & omp̃s singulorum causas
intuetur. N otandumꝰ quod duo sint
dicta. quia & clamante ñ frustra audit:
& tam̃ qđ patitur respicit. Et exaudire
uoces dissimulat: & qđ unusquisq tolerat
ñ ignorat. Nemo ergo qui tardius audit᷑:
credat quod a suꝑna cura negligit᷑. Sȩpe
enim nr̃a desideria quia celeriter ñ fiunt
exaudiunt᷑: & quod implere concite petimꝰ.
ex ipsa melius tarditate ꝓsperat᷑. Sȩpe uox
nrͣa eo ꝑficitur quo differtur: & cũ suꝑ¬
ficietenus petitio negligitur. uota nrͣa
altius in cogitationum radice cõplentur.
Sicut & semina messium gelu pressa soli¬
dantur: & quo ad suꝑficiem tardius
exeunt. eo ad frugem multipliciora con¬
surgunt. Desideria itaq nr̃a dilatione

Expanded text:
Dominus praevalere permittit, et unde superborum Dominus praevalere permittit, et unde superborum nequitia perficitur, inde humilium longanimitas consummatur, dicatur recte: Ibi clamabunt, et non exaudiet propter superbiam et Omnipotens singulorum causas intuebitur. - Notandum quod duo sint dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudiri voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur, credat quod a superna cura negligitur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur, et quod implere ex ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur, quo differtur; et cum superficie tenus petitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur, sicut et semina messium gelu pressa solidantur; et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora consurgunt. Desideria itaque nostra dilatione
Abbreviated transcription (Latin):
sitate resistitur. Et tune fortioris irȩ
periculis subiacet cũ ꝓspere ꝑagit. qđ
nequit᷑ concupiscit. Quia udelicet
uindicta suꝑmi iudicii ad futura eum
supplicia reseruando deseruit: cui hic
in malo obuiare contẽpsit. Hinc enim
desideria cordis eorum : & ibunt in uo¬
luptatib suis. Hinc rursus dicit᷑ Non
Sest uirga dĩ suꝑ illos. Ninc etiam de
Sipso eorum capite scriptum ẽ. Faciet &
ꝓsperabit᷑. Hinc rursus de eodem dicit᷑.
Et dolus in manu eius diriget᷑. In manu
quippe anticristi dolus dirigitur: quia
in hoc quod contra bonos ꝓposuerit. im¬
affectatis iniquitatib subsequens fauet
effectus: & nulla contrarietas impedit.
qđ mens ꝑuersa conceperit. Nam sȩpe
prauorũ hominũ dum tardantur uota
mutantur: & dũ difficultate ꝑfectionis
sentiunt. reatum malȩ actionis agnoscuns.
Et quib prius inuitis contradicitur: uo¬
lentes post modũ hoc quod conceperant
auersant᷑. Quia igitur malos cũ deserit

Expanded text:
ris irae periculis subjacet, cum prospere peragit quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviare contempsit. Hinc enim desideria cordis eorum, et ibunt in voluntatibus suis . Hinc rursum dicitur: Non est virga Dei super illos . Hinc etiam de ipso eorum capite scriptum est: Faciet et prosperabitur . Hinc rursus de eodem dicitur: Et dolus in manu ejus dirigetur . In manu quippe Antichristi dolus dirigitur, quia in hoc quod contra bonos proposuerit imaffectatis iniquitatibus subsequens favet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, adversantur. Quia igitur malos cum deserit
Abbreviated transcription (Latin):
geret in interitum. Sequit᷑. Sed uiuens
lucem uideret. Lucem scilicet ueritatis:
quã corde mortuus uidere non posset. Uel
certe quia dñs dixit ego sum lux mundi:
uidebunt lucem etiam mortui. quando om̃s
iniusti. eum uenire ad iudicium. in huma¬
nitatis forma conspexerint. Sed uiuens tc̃
lucem respicit: qui liberis oculis cordis. in
fit in uita sua panis: & apppinquabit cor¬
ruptioni anima eius. & uita illius mortife

Expanded text:
rgeret in interitum. Sequitur: IBID.---Sergeret in interitum. Sequitur: IBID.---Sed vivens lucem videret. Lucem scilicet veritatis quam corde mortuus videre non posset. Vel certe, quia Dominus dixit: Ego sum lux mundi , videbunt lucem etiam mortui, 771 quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qui panis in vita sua, et appropinquavit corrup
Abbreviated transcription (Latin):
ramus.Pena ergo nos interrogat: si uera¬
eiter cognoscimus culpam. Uir itaq iustus
quia culpam suam districte considerat:
etiam in flagello positus. dicat. Et ut erã¬
dignus ñ recipi. Sequit᷑. Liberauit enĩ¬
animã suam: ne ꝑgeret in interitum.
Quia pręueniente diuina gr̃a in oꝑati¬
one bona. nrͣm liberum arbitriũ sequit᷑:
nosmet ipsi nos liberare dicimur. qui libe
ranti nos dño consentimꝰ. Vnde paulus
cum diceret. abundantius illis omnibus
laboraui: ne labores suos sibi tribuisse
uideretur. ilico adiunxit. Non autem
ego: sed gr̃a dĩ mecũ. Quia enĩ prȩueni¬
entem dĩ grãm etiam ipse ꝑ liberum arbi¬
trium fuerat subsecutus. apte subiunxit
mecum: ut & diuino inuneri ñ ẽẽt ingra¬
tus. & tam̃ a merito liberi arbitrii. non re¬
maneret extraneus. De hoc autẽ qui libe¬
ratori suo semet ipsum cognoscendo consensit:
recte dicitur. Liberauit animã suam. ne ꝑ.¬

Expanded text:
ramus. Poena ergo nos interrogat, si veraramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus eram non recepi. Sequitur: CAPUT animam suam ne pergeret in interitum. Quia praeveniente divina gratia in operatione bona nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsi nos liranti nos Domino consentimus. Unde Paulus, cum diceret: Abundantius illis omnibus laboravi , ne labores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praevenientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo consensit, recte dicit: Liberavit animam suam, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
ex cordis intimo cognoscit se ẽẽ quod dicit.
Ait eni. Peccaui: & uere deliqui. Atq
de eo ipso quod tolerat flagello. subiungit.
Et ut eram dignus ñ recepi. Ynusquisq
enim in flagello positus. minus adhuc
peccata sua considerat: si uel tanto uel
amplius se ꝑcussum quã merebat᷑ existi¬
mat. Iste autẽ quia quanto maiorum
exempla considerat. tanto districtiori
examinatione pensat. minus se ꝑcussum
quã merebatur agnoscit: quia in illorũ
iustitia conspicit. quam grauis sibi culpa
fuerit. quod errauit. Etꝰ iccireo hoc qđ¬
patitur districtum ẽẽ non sentit: quia
districte nouit pensare qđ fecit. U alde
autẽ facile est. ut peccatorem se quisq. cũ
nichil ꝓ peccato suo patitur: fateat᷑. Secu¬
re uidelicet iniquos nos dicimus. cum uin¬
dictam nullam de iniquitate sentimus.
Nam peccatores nos quidem in tranquil¬
litate loquimur: sed cũ de peccatis ipsis
flagello interueniente corripim murmu¬

Expanded text:
ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non recepi. 23. Qui enim in flagello positus minus adhuc peccata sua considerat, si vel tantum vel amplius se percussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto districtiori examinatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc qpatitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmu
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitente qui iccirco bonorũ exempla con¬
siderat. ut sibimet ipsi quantum a bono
recessit innotescat: bene dicit᷑. Respiciet¬
deliqui: & ut eram dignus non recepi.
Peccatores se plerunq confitentur: etiam
qui se peccasse ñ credunt. Nam sȩpe con¬
tingit. ut passim se homines iniquos esse
fateantur: sed cũ peccata sua ueracit᷑ aliis
arguentib audiunt. defendant se summo¬
pere atq innocentes uideri conent᷑. Unus¬
quisq ergo cũ talis est. & si deliqui dicit.
uere ñ dicit: quippe qui peccatorem se nͣ
ex cordis intimo. sed uerbotenus asserit.
Quia enĩ scriptum est. iustus a principio
accusator est sui: iste de confessione peccati
ornari uoluit. ñ humiliari. Per accusatio¬
nem suam. humilis appetit uideri nͣ esse.
N am si confitendo peccatũ. esse humilis
ueracit᷑ appeteret : de ꝑpetratione peccati
arguentes se alios ñ impugnaret. Itaq iu¬
stus uitã suam iudicans ꝑ exempla melioꝵ.

Expanded text:
poenitente qui idcirco bonorum exempla conpoenitente qui idcirco bonorum exempla considerat ut sibimetipsi quantum a bono recessit innotescat bene dicitur: Cdeliqui, et ut eram dignus non recepi. - Peccatores se plerumque confitentur, etiam qui se esse non credunt. Nam saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibpere, atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergo cum talis est, si deliquisse se dicit, vere non dicit, quippe qui peccatorem se non ex cordis intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui & si quando in uia dñi ueniunt: ñ
ad meliorum uestigia. sed ad intuenda semꝑ
deceriorum exempla uertunt᷑. Neq enim
eorum uitã considerant quib se humilian¬
do post ponant: sed quib suꝑbiendo se prȩ¬
ferant. Deteriores nanq respiciunt: quib
meliores se ẽẽ glorient᷑. Et iecirco ꝓficere
ad meliora non possunt: quia hoc sibi
sufficere estimant. qđ pessimos antecedun.
Omiseri uiam ꝑgunt: & in tergum respi¬
ciunt. Per spem quidem quasi ante se pedẽ
ꝓferunt: sed ꝑ considerationẽ prauorum
hominũ post se oculos tendunt. Recte ui¬
dere appetunt: sed ad inueniendos se tortã
regulam sumunt. Si enim semet ipsos qua¬
les sunt cognoscere appetunt: ñ deteriorũ
conspicere sed melioꝵ exempla debuerant.
Iccirco ergo peccatores se ẽẽ non intelligunt:
quia homines nͣ attendunt. Nam si homi¬
nes attenderent: quanto peccando distarens
a bonis hominib. inuenirent. De hoc gͦ

Expanded text:
qui et si quando in viam Domini veniunt, non qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum hominum post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla debuerant. Idcirco ergo peccatores se esse non intelligunt, quia homines non attendunt. Nam si homines attenderent quantum 770 peccando distarent a bonis hominibus, invenirent. De hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ innocentiã. contẽplatus ait. Ego
Et tamͣ eorundem omniũ apłoꝵ primus.
quasi accepti principatus oblitus. acsi minꝰ
ipse aliquid saperet: in paulo sapientiam
miratur dicens. Sicut & carissimus frat̃
nͣr paulus. scđm datam sibi sapientiam
scripsit uobis: sicut & in omnib epistolis
loquens in eis de his in quib sunt quȩdam
difficilia intellectu. Ecce paulus in apłis
miratur innocentiam: ecce apłoꝵ princeps.
ratione uicissim sibi alios prȩferunt. uolan¬
tia animalia a larum ꝑcussione se tangues:
ut eo ad uolatum se altius excitent. quo
humilius alter in altero quod admiret᷑
uidet: Hinc itaq colligendum ẽ. quanta
debemus sollicitudine meliorum uitã con¬
spicere. nos qui in infimis iacemus : si &
bii qui iam tanta sc̃itate sublimes sunt.
ut ꝑ humilitatis gressum ad maiora ꝓfici¬
ant. adhuc quęxunt in aliis qđ imitantes
mentis oculos semꝑ in infimis premunt.

Expanded text:
omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego et tamen eorumdem omnium apostolorum primus, quasi accepti principatus oblitus, ac si minus ipse aliquid saperet, in Paulo sapientiam miratur, dicens: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis, sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Paulus in apostolis miratur innocentiam, ecce apostolorum princeps mratione vicissim sibi alios praeferunt, volantia animalia alarum percussione se tangunt, ut eo ad volatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes mentis oculos semper in infimis premunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nanq alas animaliũ. nisi uirtutes¬
debemꝰ sentire scorum: Qui dum terrena
despiciunt: ad cȩlestia uolando subleuant᷑.
confidunt in dño mutabunt fortitudinẽ :¬
& assument pennas ut aquilȩ. Uolantia
itaq animalia alis suis se uicissim feriunt:
quia scoꝵ mentes in eo qđ suꝑna appetunt.
consideratis inuicem alt̾nis uirtutibus exci¬
tantur. Ala enim sua me ꝑcutit: qui exem¬
plo sc̃itatis ꝓpriȩ me ad melius accendit.
Et ala mea uicinum animal ferio: si ali¬
quando alteri opus bonũ quod imitetur
istis animalib diximus. libet in ipso uolatu
animaliũ oculos mentis attollere: & quanta
uicissim alarum ꝑcussione se excitent. sub¬
tili consideratione pensare. Paulus nanq
cũ cȩterorũ scorum sollicitudinẽ in predi¬
catione robustius laborando transcenderet:
ut ab elatione se premeret. & iures suas
in humilitatis gremio nutriret: crudeli¬
tatis suȩ antiquȩ ñ immemor. apłorum

Expanded text:
Quid namqQuid namqdebemus intelligere qui, dum terrena despiciunt, ad coelestia volando sublevantur. confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae . Volantia itaque animalia alis suis se vicissim feriunt, quia sanctorum mentes in eo quod superna appetunt, consideratis invicem alternis virtutibus excitantur. Ala enim sua me percutit, qui exemplo sanctitatis propriae me ad melius accendit. Et ala mea vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus bonum quod imitetur istis animalibus diximus, libet in ipso volatu animalium oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
edomat: sed tam̃ adhuc linguã in lecitiam
relaxat. Quid est hoc qđ iste eo bono indi¬
get quo alius pollet. & ille cũ multis pol¬
leat abunde. aliis bonum adesse considerat.
qđ sibi deesse suspirat: nisi qđ mira nobis.¬
cum dispensatione agitur. ut ꝑ hoc quod
alter habet & iste nͣ habet. unus alteri me¬
lior ostendatur: quatinus tanto ardentiꝰ
ad humilitatẽ quisq ꝓficiat. quanto ex
bonis quȩ ñ habec inferiorem se habentib
pensat: Sicq fit. ut dum ille in isto
atq hic in illo respicit quod admiretur:
distincta bona & ab altitudine elationis re¬
primant. & ad studium ꝓuectus accendaN.
Magna nanq sollicitudine ad curam nr̃ȩ
meliorationis accingimur: quando id uir¬
tutis in aluis cernimus quod non habemus.
Unde ierechiel ꝓpħa cum uolantia anima¬
lia descripsisset adiunxit. Et audiui post
me uocem cõmotionis magnȩ: benedicta
malium ꝑcutientiũ alterã ad alteram.

Expanded text:
edomat, sed tamen adhuc linguam in laetitiam edomat, sed tamen adhuc linguam in laetitiam relaxat. Quid est hoc, quod iste eo bono indiget quo alius pollet; et ille, cum multis polleat, abunde aliis bonum adesse considerat quod sibi deesse suspirat, nisi quod mira nobiscum dispensatione agitur, ut per hoc quod alter habet, et iste non habet, unus altero melior ostendatur, quatenus tanto ardentius ad humilitatem quisque proficiat, quanto ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus pensat? Sicque fit ut dum ille in isto, atque hic in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis reprimant, et ad studium profectus accendant. Magna namque sollicitudine ad curam nostrae meliorationis accingimur, quando id virtutis in aliis cernimus quod non habemus. Unde Ezechiel propheta, cum volantia animalia descripsisset, adjunxit: Et audivi post me vocem commotionis magnae: Benedicta malium percutientium 769 alteram ad alteram .
Abbreviated transcription (Latin):
liorum ꝓfectib intendant: quatinꝰ tanto
districtius in se culpas iudicent. quanto in
ista de peccantib dicimus: cũ ipsos quoq
operatores iustitiȩ tanta ꝓuehi dispensati
nentiȩ nͣ ꝑtingit. Alius magna abstinen¬
tiae uirtute accingitur: nec tamen in
summa scientiȩ contemplatione dilatat᷑.
prȩnoscere: sed tam̃ ꝑ curationis grãm
ñ ualet pręsentis molestiȩ mala subleuare.
Alius ꝑ curationis grãm mala prȩsentis
molestiȩ subleuat: sed tam̃ quia ꝓphetiae
sp̃m non habet. quid sequatur ignorat.
Alius indigentib multa iam ꝓpria largi¬
ri potest: sed tam̃ in iuste agentib obuia¬
re libere non potest.Alius iniuste agentib
audacter ꝓ dõ obuiat: sed tam̃ indigen¬
tibus quȩ habet tribuere om̃a recusat.
Alius iam & ab ocioso se sermone restrin¬
gens. linguȩ lasciuiam superat: sed tam̃
addhuc insurgentis irȩ stimulos ꝑfectȩ non
calcat. Alius insurgentẽ iram iam ꝑfecte

Expanded text:
liorum provectibus intendant, quatenus tanto liorum provectibus intendant, quatenus tanto districtius in se culpas judicent, quanto in ista de peccantibus dicimus, cum ipsos quoque operatores justitiae tanta provehi dispensatiobstinentiae non pertingit. Alius magna abstinentiae virtute accingitur, nec tamen in summa scientiae contemplatione dilatatur.a ventura praenoscere, sed tamen per curationis gratiam non valet praesentis molestiae mala sublevare. Alius per curationis gratiam mala praesentis molestiae sublevat, sed tamen quia prophetiae spiritum non habet, quid sequatur ignorat. Alius indigentibus multa jam propria largiri potest, sed tamen injuste agentibus obviare libere non potest. Alius injuste agentibus audacter pro Deo obviat, sed tamen indigentibus quae habet tribuere omnia recusat. Alius jam et ab otioso se sermone restringens, linguae lasciviam superat, sed tamen adhuc insurgentes irae stimulos perfecte non calcat. Alius insurgentem iram jam perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
 metiantur fabricam ut erubescant ex
Som̃ib quȩ fecerunt. Templum quippe dĩ
filiis isrł ad confusionẽ ostendit᷑: quando
uniuscuiusq iusti anima quam inspi¬
rando ads̃ inhabitat. quanta sc̃itate fulge¬
at ad confusionẽ suam peccatorib demon¬
stratur: ut in illa bonum qđ negligunt
uideant. & in seipsis malũ quod oꝑantur
erubescant. Metiri uero est fabricam: pen¬
sari subtilit᷑ iustoꝵ uitam. Sed dum metĩ¬
mur fabrieam. necesse est ut ex cunctis quȩ
fecimus crubescamꝰ: quia bonorum uitam
quanto subtilius pensando discutimꝰ. tanto
sȩuerius in nobis om̃a iniq gesta reꝓbamꝰ.
Bene autẽ ꝓphetȩ dicit᷑. ut ostendat tem¬
plum: quia enim iustoꝵ rectitudiẽ pecca¬
tor considerare dissimulat. saltem hanc
ex uoce prȩdicantis agnoscat. Templum
quippe peccatorib ostendere est: sponte sua
considerare nolentib. opera rectoꝵ narra¬
re. Qui itaq sicut diximus perduci ad
summa desiderant. semꝑ necesse est. ut me¬

Expanded text:
et erubescant ex omnibus quae fecerunt . Templum quippe Dei filiis Israel ad confusionem ostenditur, quando uniuscujusque justi anima, quam inspirando Deus inhabitat, quanta sanctitate fulgeat, ad confusionem suam peccatoribus demonstratur, ut in illa bonum quod negligunt videant, et in seipsis malum quod operantur erubescant. Metiri vero fabricam est pensare subtiliter justorum vitam. Sed dum metitur fabricam, necesse est ut ex cunctis quae fecimus erubescamus, quia bonorum vitam quanto subtilius pensando discutimus, tanto severius in nobis omnia inique gesta reprobamus. Bene autem prophetae dicitur ut ostendat templum. Quia enim justorum rectitudinem considerare peccator dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est sponte sua considerare nolentibus rectorum opera narrare. Qui itaque, sicut diximus, perduci ad summa desiderant, semper necesse est ut me
Abbreviated transcription (Latin):
turbati. ad hoc territi redeant. qđ euaseru&s.
Prius ergo suauitatẽ securitatis sentiunt:
prius pacis quiete nutriunt᷑. Post cognitã
uero dulcedinẽ tanto iam tolerabilius tem¬
ptationũ certamina sustinent: quanto in dõ
altius cognouerunt qdđ̃ ament. Unde & pe¬
trus prius in montẽ ducitur. prius claritatẽ
tranfigurationis dñicȩ contemplat᷑. & tunc
demum temptari ancilla interrogante ꝑ¬
mittitur: ut ꝑ temptationẽ factus sibi ex
infirmitate conscius. ad illud flendo & aman¬
do recurreret qđ uidisset: ut cũ eũ timoris

Expanded text:
turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur; post cognitam vero dulcedinem, tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius cognovere quod ament. Unde et Petrus prius in montem ducitur, prius claritatem transfigurationis Dominicae contemplatur , et tunc demum tentari ancilla interrogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitate conscius, ad illud flendo et amando recurreret quod vidisset; et cum eum timoris
Abbreviated transcription (Latin):
onis suȩ. uel tranquillitatẽ paccatissimam
carnis. uel dona ꝓphetiȩ. uel prȩdicamenta
doctrinȩ. uel signorum miracula. uel gram
curationis accipiunt. Post hȩc autẽ duris
temptationũ ꝓbationib fatigant᷑: a quib
tẽptationib adhuc cũ inciperent. ualde
liberos se ẽẽ crediderunt. Qđ diuinȩ gr̃ẽ
dispensatione agitur: ne in inchoatione
sua tẽptationum asperitate tangant᷑: quia
si eorum initia amaritudo temptationis ex¬
ciperet: tam facile ad ea quȩ reliquerant
redirent. quã nec longius discesserant. Nã
contemptis prius uiciis. quasi iuxta positis
S terrę philistum quȩ uicina est: reputans
ne forte pęniteret eũ si uidisset aduersum se
bella consurgere. & reuerteret᷑ in ȩgyptum.
Ex egypto itaq exeuntib ẽ uicino bello
subtrahunt᷑: quia derelinquentib sȩculũ.
quȩdam prius tranquillitas ostenditur :
ne in ipsa sua teneritate atq inchoatione

Expanded text:
onis suae, vel tranquillitatem pacatissimam onis suae, vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel dona prophetiae, vel praedicamenta doctrinae, vel signorum miracula, vel gratiam curationis accipiunt: post haec autem duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc, cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt. Quod divinae gratiae dispensatione agitur, ne in inchoatione sua tentationum asperitate tangantur, quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, tam facile ad ea quae reliquerant redirent quam nec longius discesserant; nam contemptis prius vitiis, quasi juxta positis m terrae Philisthiim, quae vicina est, reputans ne forte poeniteret eum, si vidisset adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum . Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bello subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum qnaedam prius tranquillitas ostenditur, ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione
Abbreviated transcription (Latin):
post modũ amara quȩ exerceant: & tune
demũ suauia atq sublimia quȩ confir¬
ment. Nam & sponsam suam uir quisq
prius dulcib blandimentis fouet: quam
tam̃ iam coniunctam asperis increpatio¬
nibus ꝓbat: ꝓbatam uero. securis cogita¬
tionib possidet. Unde & plebs ifraheliti¬
ca cũ spondente se dõ ad sacras mentis
nuptias ex ȩgypto uocaretur. quasi arra¬
rum uice prius accepit blandimͣta signoꝵ:
conuncta aut̃e ꝓbationib exercetur in
heremo. ꝓbata uero in reꝓmissionis terrã.
uirtutis plenitudine confirmat᷑. Ante
appeteret. post modũ in labore temptata ẽ.
si custodire nouerat qđ gustasset: ad extre¬
mum quoq plenius accipere meruit. qđ
laborib ꝓbata custodiret. Ita ergo uitã
uniuscuiusq conuersi. & inchoatio blan¬
da ꝑmulcet. & aspera medietas probat: &¬
plena post ꝑfectio roborat. Nam sȩpe con¬
uersi quiq in ipso adhuc aditu inchoati¬

Expanded text:
postmodum amara quae exerceant; et tunc postmodum amara quae exerceant; et tunc demum suavia atque sublimia quae confirment. Nam et sponsam suam vir quisque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum spondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta autem, probationibus exercetur in eremo, probata vero, in promissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante appeteret; postmodum in labore tentata est, si custodire noverat quod gustastet, ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribus probata custodivit. Ita ergo vitam uniuscujusque conversi, et inchoatio blanda permulcet, et aspera medietas probat, et plena post perfectio roborat . Saepe versi quoque in ipso adhuc aditu inchoati
Abbreviated transcription (Latin):
uero eo uehementius incitat᷑: quo ex cor¬
de nr̃o quasi ex iure ꝓpriȩ habitationis
expellitur. Hoc enim in seipso dñs sub
quadam dispensatione figurauit: qui di¬
abolum nͣ nisi post baptismũ se temptare
ꝑmisit. ut signum nobis quoddam futu¬
rȩ conuersationis innueret: qđ membra
eius postquã ad dm̃ ꝓficerent. tunc acrio¬
res temptationũ insidias tolerarent. Post
primã igitur uicem meroris atq letitiȩ
quã unusquisq ꝑ studium conuersatio¬
nis agnoscit. hȩc secunda suborit᷑: quia
impulsu temptationis afficit᷑. Et quidẽ
quisq in ipso conuersationis initio mag¬
na plerunq excipit᷑ dulcedine consolatio¬
nis: sed durum laborem post modũ ꝓba¬
tionis exꝑitur. Tres quippe modi sunt.
conuersorum: inchoatio. medietas. atq ꝑ¬
fectio. In inchoatione autẽ inueniunt
blandimenta dulcedinis: in medio quoq
ergo illos dulcia suscipiunt quȩ consolent᷑.

Expanded text:
vero eo vehementius incitatur, quo ex corvero eo vehementius incitatur, quo ex corde nostro quasi ex jure propriae habitationis expellitur. Hoc enim in seipso Dominus sub quadam dispensatione figuravit , qui diabolum non nisi post baptisma se tentare permisit, ut signum nobis quoddam futurae conversionis innueret, quod membra ejus postquam ad Deum proficerent, tunc acriores tentationum insidias tprimam igitur vicem moeroris atque laetitiae, quam unusquisque per studium conversionis agnoscit, haec secunda suboritur, quia impulsu tentationis afficitur; et quidem quisque in ipso conversionis initio magna plerumque excipitur dulcedine consolationis, sed durum laborem postmodum probationis experitur. Tres quippe sunt modi conversorum: inchoatio, medietas atque perfectio. In inchoatione autem inveniuntur  Text., inveniunt blandimenta dulcedinis, in medio quoque ergo illos dulcia suscipiunt quae consolentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ciem hostes occurrunt. Iam peccata prȩte¬
rita uelut extinctos egyptios post terga
reliquimus. sed adhuc nocentia uicia quasi¬
alii hostes obuiant: ut ad terram ꝓmissi¬
onis ꝑgentib cȩptum iter intercludant.
Iam priores culpȩ uelut insequentes aduer¬
sarii sola diuina uirtute ꝓstratȩ sunt: sed
temptationũ stimuli quasi hostes alii contͣ̃
faciem ueniunt: qui & cum nr̃o labore
superent᷑. Conuersio uidelicet securitatẽ
parit: mater autẽ negligentiȩ solet esse
securitas. Ne ergo securitas negligentiã
generet. scriptũ est. Fili accedens ad serui¬
tutem dĩ sta in iustitia & timore: & prẽpa¬
ra animã tuam ad temptationẽ. Ñ on
enim ait ad requiem sed ad temptationẽ:
quia hostis nrͣ adhuc in hac uita nos¬
p̾ositos. quanto magis nos sibi rebellare
conspicit. tanto amplius expugnare con¬
tendit. E os enim pulsare negligit: quos
quieto iure possidere se sentit. Contra nos

Expanded text:
ciem hostes occurrunt. Jam peccata praeteciem hostes occurrunt. Jam peccata praeterita velut exstinctos Aegyptios post terga relinquimus, sed adhuc nocentia vitia, quasi hostes alii obviant, ut ad terram repromissionis pergentibus coeptum iter intercludant. Jam priores culpae, sarii, sola divina virtute prostratae sunt, sed tentationum stimuli, quasi hostes alii contra faciem veniunt, qui et cum nostro labore superentur. Conversio videlicet securitatem parit, mater autem negligentiae solet esse securitas. Ne ergo securitas negligentiam generet, scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Non enim ait, ad requiem, sed ad tentationem, quia hostis noster adhuc in hac vita nospositos, quanto magis nos sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare contendit. Eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se sentit. Contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
tiferis. Sed quia diuina grͣa dui nos istis
difficultatib affici ñ ꝑmittit: ruptis pecca¬
torum nrͣorum uinculis citius nos ad liber¬
tatem nouȩ conuersationis consolando ꝑdu¬
cit. & prȩcedentẽ tristitiam subsequens lȩti¬
tia refouet: ita ut conuersi uniuscuiꝰq ani¬
mus. eo magis ad uotum suum ꝑueniendo
gaudeat : quo magis se ꝓ illo meminit la¬
borando doluisse. Fit cordi immensa lȩtitia:
quia ei quem desiderat iam ꝑ spem securita¬
tis ꝓpinquat. ut recte de hoc dici debeat.
Deprecabit᷑ dm̃ & placabilis ei erit: & uide¬
bit faciem eius in uibilo. Uel certe liberauit
ammã suam ne ꝑgeret in interitum: sed
quisq iam scm se ẽẽ credat. & quẽ pugna
meroris superare nͣ ualuit: ne ipsa post
ꝑmittitur ut post conuersionem suam tẽ¬
ptationum stimulis fatigetur. Iam quidẽ
ꝑ conuersionẽ rubrum mare transitum est:
sed adhuc in heremo uitȩ prȩsentis ante fa¬

Expanded text:
tiferis. Sed quia divina gratia diu nos istis tiferis. Sed quia divina gratia diu nos istis difficultatibus affici non permittit, ruptis peccatorum nostrorum vinculis citius nos ad libertatem novae conversationis consolando perducit, et praecedentem tristitiam subsequens laetitia refovet; ita ut conversi uniuscujusque animus eo magis ad votum suum perveniendo gaudeat, quo magis se pro illo meminit laborando doluisse. Fit cordi immensa laetitia, quia ei quem desiderat, jam per spem securitatis propinquat, ut recte de hoc dici debeat: Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videbit faciem ejus in jubilo. Vel certe: Liberavit animam suam ne quisque jam sanctum se esse credat, et quem pugna moeroris superare non valuit, ne ipsa postmpermittitur, ut post conversionem suam tentationum stimulis fatigetur. Jam quidem per conversionem rubrum mare transitum est, sed adhuc in eremo vitae praesentis ante fa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sua unusquisq peccata considerans. cu¬
rarum sȩcularium uult compedes rũpere:
& uiam dĩ ꝑ spacium securȩ conuersationis
ambulare. D esideriorum temporalium
graue onus abicere: & lene uigum dñi li¬
bera seruitute portare. Cogitanti enĩ ista.
occurrit illa familiaris sua carnalis delec¬
tatio: quȩ inueterata dudum quanto eum
duitius tenure. tanto artius astringit:
atq a se tardius abire ꝑmittit. Et quis
ibi meror. quȩ anxietas cordis: quando
hinc sp̃c uocat. hinc caro reuocat: Hinc
amor nouȩ conuersationis inuitat: hinc
usus uetustȩ ꝑuersitatis impugnat.
Hinc desiderio ad sp̾ualem patriã flagrat.¬
& hinc in semet ipso carnalem concupiseen¬
tiam tolerat: quȩ eum aliquo modo etiã¬
inuitum delectat: Recte ergo de hoe
amarescente homine dici potest. abhominabi¬
lis ei fit in uita sua panis. & apꝓpinquauit
corruptioni anima eius: & uita illius mor¬

Expanded text:
cum sua unusquisque peccata considerans, cucum sua unusquisque peccata considerans, curarum saecularium vult compedes rumpere, et viam Dei per spatium securae conversationis ambulare, desideriorum temporalium grave onus abjicere, et leve jugum Domini libera servitute portare. Cogitanti enim ista occurrit illa familiaris sua carnalis delectatio, quae inveterata dudum, quanto eum diutius tenuit, tanto arctius astringit, atque a se tardius abire permittit; et quis ibi moeror, quae anxietas cordis, quando hinc spiritus vocat, hinc caro revocat; hinc amor novae conversationis invitat, hinc usus vetustae perversitatis impugnat; hinc desiderio ad coelestem patriam flagrat, et hinc in semetipso carnalem concupiscentiam tolerat, quae eum etiam aliquo modo invitum delectat? Recte ergo de hoc amarescente homine dici potest: Abominabilis ei fit in vita sua panis; et appropinquavit corruptioni anima ejus, et vita illius mor
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. & placabilis ei erit. & uidebit faciem eiꝰ
in iubilo. & liberauit animã suam ne ꝑge¬
ret in interitum: sed uiuens luce̾ uideret.
In his itaq tam collectis coaceruatisq sen¬
tentiis. & supra meror amaritudinis: & in¬
fra subiuncta est lȩtitia securitatis. Moxq
post hȩc dicitur: hȩc om̃a oꝑatur ds̃ trib
uicib ꝑ singulos. Aesi diceret. Qđ semel
de uno dixi. hoc tribus uicib ꝑ singulos
agitur. Sed sollerter intuendum est. quȩ
istȩ tres uices sint quib unusquisq homo
anxietate meroris afficitur: & post merorẽ.
ꝓtinus ad securitatẽ lȩtitiȩ reuocat᷑. Id enĩ
suꝑius sicut iam dixi narrauerat. quod &
grauis prius meror afficit: & magna post¬
modum letitia attollit. Igitur si uigilant᷑
intendimus. has tres uices meroris & lȩtitiȩ
in uniuscuiusq electi animo. istis alt̾nari¬
modis inuenimꝰ: id est. conuersatione. tẽpta¬
tione. morte. In prima quippe quam dixi-¬
mus conuersationis uice grauis meror est:

Expanded text:
videbit faciem ejus in jubilo, et liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. In his itaque jam collectis coacervatisque sententiis, et supra moeror amaritudinis, et infra subjuncta est laetitia securitatis; moxque post haec dicitur: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos. Ac si diceret: Quod semel de uno dixi, hoc tribus vicibus per singulos agitur. Sed solerter intuendum est quae tres istae vices sint quibus unusquisque homo anxietate moeroris afficitur, et post moerorem protinus ad securitatem laetitiae revocatur. Id enim superius, sicut jam dixi, narraverat, quod et gravis prius moeror afficit, et magna postmodum laetitia attollit. Igitur si vigilanter intendimus, has tres vices moeroris et laetitiae in uniuscujusqinvenimus, id est conversione, tentatione et morte. In prima quippe, quam diximus, conversionis vice gravis moeror est,
Abbreviated transcription (Latin):
lestibus. terram quęrunt. Quȩ autem
maior poterit ẽẽ contritio. quã deserco
creatore creaturam quȩrere: desertis suꝑ¬
nis gaudiis. infiis reb inhiare: Unde
bene ꝑ ꝓpħam dicitur. Humiliat autem
peccatores usq ad terram. Amissis enim
cȩlestib. terrenũ est om̃e quod sentiunt:
& dum plus uideri conant᷑. minus est qđ
appetunt. De quib recte ꝑ iheremiam

Expanded text:
lestibus, terram quaerunt. Quae autem lestibus, terram quaerunt. Quae autem major poterit esse contritio quam deserto creatore creaturam quaerere; desertis supernis gaudiis, infimis rebus inhiare? Unde bene per Prophetam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram . Amissis enim coelestibus, terrenum est omne quod sitiunt; et dum plus videri conantur, minus est quod appetunt
Abbreviated transcription (Latin):
riorib exterius emanat. Potum ergo dño
cũ fletu temperare est: alios ab exteriorib
introrsus trahere. alios ab interioribus in
& innumerabiles: & stare faciet alios ꝓ eis.
prius intus agitur: ut post extrinsecus osten¬
datur. Hac contritione nonnunquã adhuc
quorundam exteriora quasi sana sunt: &
iam interiora putruerunt. Scriptũ nanq
est. Ante runam exaltat᷑ cor. Ibi ergo feri¬
untur : ubi suꝑbiunt. Unde scriptum est.
Contriui cor eorum. fornicans & recedens
a me. Interius enĩ fornicari est: exterius
uetitis delectari. Magna autẽ contritio
cordis est: hȩc eadem ȩlatio suꝑbientis.
Eo quippe ipse ab integritate salutis
corruit: quõ iactantia cuiuslibet uirtu¬
tis intumescit. Suꝑbientes enim dm̃ despi¬
cunt: & relicta creatoris sui gła. ꝓpriam
quęrunt. Quib iam hõc ipsum cecidisse
est: amissa suꝑioris sui potentia. in se ue¬
nisse. Conterunt᷑ etiam: quia relictis cȩ¬

Expanded text:
rioribus exterius emanat. Potum ergo Domino rioribus exterius emanat. Potum ergo Domino cum fletu temperare est alios ab exterioribus introrsus trahere, alios ab interioribus in et innumerabiles, et stare faciet alios pro eis.prius intus agitur, ut post extrinsecus ostendatur. Hac contritione nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi sana sunt, sed jam interiora putruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris sui gloria, propriam quaerunt. Quibus jam hoc ipsum cecidisse est, amissa superioris sui potentia, in se venisse. Conteruntur etiam, quia, relictis coe
Abbreviated transcription (Latin):
insequunt᷑: sciturq quid fuerint. sed quid
iam cȩperint ẽe nescitur. In hoc ergo utroq
genere hominũ sȩpe contingit. ut & qui
uident᷑ stare humano iudicio. iam in con¬
spectu ȩterni iudicis iaceant: & qui adhuc
eoram hominib iacent. iam in conspectu
ȩterni iudicis stent. Quis enĩ hominum
estimare potuisset iudam: uiuendi sortẽ
etiam post ministeriũ apostolatꝰ amittere:
Et quis e contra latronẽ crederet. causam
uitȩ etiam in ipso articulo mortis inuenire:
Occultus aut̃e iudex prȩsidens. & utrorũq
corda discernens: alt̾um pie statuit. alterũ
iuste confregit. Illum districte exterius
reppulit: hunc introrsus misericorditer
traxit. Unde bene etiam ꝑ ꝓpħam casuros
alios passionis suȩ tempore. atq alios resur¬
recturos annuntians. ait. Potum meũ cũ
fletu temperabã. Potus quippe. ab exterio¬
ribus interius trabitur: fletus autẽ. ab inte¬

Expanded text:
insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint esse, nescitur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe contingit, ut et qui videntur stare humano judicio, jam in conspectu aeterni judicis jaceant; et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem etiam post ministerium apostolatus amittere Luc. XXIII, 40? Et quis e contra latronem crederet causam vitae etiam in ipso articulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit. Illum districte exterius repulit, hunc introrsus misericorditer traxit. Unde bene etiam per prophetam casuros alios passionis suae tempore atque alios resurrecturos annuntians, ait: Potum meum cum fletu temperabam . Potus quippe ab exterioribus interius trahitur, fletus autem ab inte
Abbreviated transcription (Latin):
exteriora cogitare. Norum mentẽ ad suꝑ¬
na erigit: illorum ꝑ suꝑbiam in infimis
desideriis mergit. Aliena autẽ corda hu¬
manis oculis clausa sunt. & nescitur quid
repellitur : quia penetrari nequeunt. quȩ
ab unoquoq cogitantur. Nam sȩpe de cor¬
de ꝑuerso necdum ꝓcessit usq ad effectum
oꝑis deliberatio cogitationis: & adhuc for¬
tasse ꝑ habitum intus astringitur. qui iaͣ
mente foras uagatur. S ed talis quilibet
iste tunc ante oculos intermi uidicis cecidit:
cũ ab appetendis interiorib ꝑ desiderium
exiuit. Nonnunquã uero alii post malȩ
oꝑationis usum. ad spem cȩlestem subito
amore reuiuiscunt: & qui in ꝑuersa actio¬
ne se sparserant. ad sinum internȩ retracta¬
tionis semet ipsos increpando recolligunt.
Hos adhuc respicientes homines. quales
dudum in oꝑe nouerant. tales putant.
At contra illi ꝑ districtȩ considerationis exa¬
men. uitam sua̾ qualem fuisse recolunt

Expanded text:
exteriora cogitare. Horum mentem ad superexteriora cogitare. Horum mentem ad superna erigit, illorum per superbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe de corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt, et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc despicientes homines, quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen, vitam suam qualem fuisse recolunt,
Abbreviated transcription (Latin):
faciet alios ꝓ eis. Hoc cotidie agitur. Sed
quia adhuc finis partium utrarunq nͣ
cernit᷑: minus timet᷑. N unquã enĩ culpã
suam reꝓbi. nisi in pęna cognoscunt: &.
quia pęna differtur. culpa despicitur .l. a¬
buntur uero ab statu iustitiȩ: & locũ uitȩ.¬
alii illis cadentib sortiunt᷑. Sed eo lapsum
suum negligunt: quo interitũ qui se in
ȩ t̾num maneat. ñ attendunt. Si enim ad
illud qđ illic passuri sunt oculos suos mit¬
terent: hoc qđ hic faciunt timerent.
Cunctis autẽ liquet. qđ in illa extrema
requisitione examen publicũ facturus ẽ¬
omps ds̃: ut alios ad tormenta deserat.
alios ad participationẽ regni celestis ad¬
mittat. Sed hoc nunc secreto iudicio eoti¬
die agitur: qđ tunc in publico demonstrat᷑.
N am iuste ac misericordit̃ singulorum
corda. uel examinans uel disponens: alios
in exteriora respuit. alios ad ea quȩ sunt
intrinsecus trahit. Hos accendit interna
appetere: illos ꝓ uoluptatib suis deserit

Expanded text:
a trahi.---Hoc quotidie agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justitiae, et locum vitae, illis cadentibus, alii sortiuntur. Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus es Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto Dei judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstrabitur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea, quae sunt intrinsecus, trahit. Hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit
Abbreviated transcription (Latin):
Sdicens. Ipsi regnauerunt & non ex me:
principes extiterunt. & ñ cognoui. Quis
enim recte sentiens dicat: quia facit dñs
quod minime cognoscit⁊ Sed quia scire
dĩ approbare est. nescire reprobare: unde
quibusdam quos reprobat dicit. nescio
iniquitatis: & aliquando facere dĩ est. id
quod fieri ꝓhibet. irascendo ꝑmittere.
Unde & regis egipti cor se obdurare asseru¬
it: quia uidelicet obdurare ꝑmisit. Miro
modo hẏpochritas dñs & regnare facit.¬
& nescit: facit sinendo. nescit reprobando.
Unde necesse est. ut ad om̃e quod in hac
uita concupiscit᷑. prius uoluntas interna
requiratur. Quam cũ humani cordis
auris ꝑcipere appetit. sciat quia hȩc non
uerbis. sed reb sonat. Locus ergo regimi¬
nis cum regendus offertur. in se prius
necesse est. ut quisq discutiat: si loco uita
congruit. si ab honore actio non dissentit:
ne iustus omnium rector. eõ post in tribu¬
latione preces non audiat: quo ipsa quoq

Expanded text:
phetam dicens: « Ipsi regnaverunt, et non ex me; phetam dicens: « Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et non cognovi . » Quis enim recte sequod minime cognoscit? RESPONSIO . Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: Nescio t aliquando facere Dei est, id quod fieri prohibet, irascendo permittere. Unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quod videlicet obdurari permisit. Miro modo hypocritas Dominus et regnare facit, et nescit: facit sinendo, nescit reprobando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ponuntur. Occulte nanq & sponte ꝑpe¬
tratȩ culpȩ exigunt. ut praua & a pastori¬
bus exempla prebeant᷑: quatinus iusto iu¬
dicio is qui de uia dĩ suꝑbus exorbitat. in
uia qua graditur. etiam ꝑ ducatũ pastoris
offendat. Unde ꝑ ꝓpħam quoq prȩnun¬
tiantis studio dicitur: ñ maledicentis uo¬
to. Obscurentur oculi eorum ne uideant:
& dorsum illorum semꝑ incurua. Nesi di¬
cat. Qui humanȩ uitȩ actionib quasi
prȩuidendis itinerib prȩsunt. ueritatis
lucem ñ habeant: ut & qui sequuntur
subditi iniquitatum suarum oneribus
incuruati. omnẽ statum rectitudinis amit¬
tant. Qđ factum ꝓculdubio in iudȩa
nouimus: cum in ipso nr̃i redemptoris ad¬
uentu pharisȩorum turba atq sacerdotum.
a uero lumine mentis oculos clausit. & per
prȩpositorum exempla gradiens: in infide¬
rationabilit̾ potest: quomodo hoc in loco di¬
citur. quod regnare hẏ pochritam dñs facit:

Expanded text:
ponuntur. Occulte namque et sponte perpeponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infiderationabiliter potest quomodo hoc in loco dicit