comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consueuisti seducere. Inbethel aut̃ in qua ego
sum sacerdos. ultra non adicies ꝓpħare: quia scĩ¬
ficatio regis &e domus regni. Et hoc quasi falsus
sacerdos loquitur adulans regali fastigio. ut
non dicat scĩficatio dĩ nr̃i est &e domus idoli.
sed scĩficatio regis & domus regni. Hanc haben¬
tib cunctis qui falsos deos colunt consuetudi¬
nẽ. ut suꝑbiam suam regib imputent. ut qđ
ipsi faciunt rex fecisse uideatur. Omĩa quȩ
de amasia & ieroboam & isrł & amos interp̃.
sunt. Quoꝵ sacerdos amasias solet interdũ
mittere adieroboã regem hereticũ atq here¬
ticoꝵ patronum. & scõs uiros ac p̾cones fidei
accusare apud eum. & iubere doctorib ne
predicent inisrł: ne contra regis faciant
uoluntatẽ. quia bethel hoc est domꝰdĩ & fal¬¬
sa eccła scĩficatio regis sit & domus regni. Solent
enĩ dicere. Imꝑator nobis cõmuuicat. Et siquis

Expanded text:
consuevisti seducere: in Bethel autem, in qua ego consuevisti seducere: in Bethel autem, in qua ego sum sacerdos, ultra non adjicies prophetare, quia sanctificatio regis est, et domus regni. Et hoc quasi falsus sacerdos loquitur, adulans regali fastigio, ut non dicat: sanctificatio Dei nostri est, et domus idoli; sed sanctificatio regis, et domus regni: hanc habentibus cunctis qui falsos deos colunt consuetudinem, ut superbiam suam regibus imputent, et quod ipsi faciunt, rex fecisse videatur. Omnia quae de Amasia, et Jeroboam, et Israel, et Amos interpretsunt: quorum sacerdos Amasias solet interdum mittere ad Jeroboam regem haereticum, atque haereticorum patronum, et sanctos viros ac praecones fidei accusare apud eum, et jubere doctoribus, ne praedicent in Israel, ne contra regis faciant voluntatem; quia Bethel, hoc est, domus Dei, et falsa Ecclesia sanctificatio regis sit, et domus regni. Solent enim dicere: Imperator nobis communicat, et si quis
Abbreviated transcription (Latin):
&e cȩtera. si non egerit poenitentiã. Porro iero¬
boam uanissima amasiȩ mandata contẽnens.
nichil adea quȩ ille mandauerat uoluit re-¬
spondere. Unde ipse sibi assumit auctoritatẽ
sacerdotalis fastigii: & loquit᷑ ad amos. Qui
uides. gradere. fuge int̾rã uida. Propłiȩ ut
crebro diximus. prius appellabant᷑ uidentes.
quia quȩ uentura dicebant cordis ocłis intue¬
bant᷑. Quȩrat prudens lector quare uidentẽ
uoc& & nomine ꝓphetali: quẽ de t̾ra isrł exi¬
re compellit. Cui respondendũ est. aut cũ ir
inpopło qui eũ libent̃ audirent. ꝓpt̃ qđ &e
regi reculit. congregationes facit contra te
amos apte iniuriã ñ audet facere. ne au¬
dientes lȩdere uideat᷑. Uade inquit in t̾ram
uida inqua natꝰ es: ubi libent̾ audiuntur¬
in sani. & comede ibi panem tuum. uel ibi uiue.
aut certe exerce artem tuam: ꝑquam tͥ reꝑias
cibos. & ibi uaticinare: quia habes multos quos

Expanded text:
et caetera, si non egerit poenitentiam. Porro Jeroet caetera, si non egerit poenitentiam. Porro Jeroboam vanissima Amasiae mandata contemnens, nihil ad ea quae ille mandaverat voluit respondere: unde ipse sibi assumit auctoritatem sacerdotalis fastigii, et loquitur ad Amos: Qui vides, gradere: fuge in terram Juda. Prophetae, ut crebro diximus, 332 prius appellabantur videntes, quia quae ventura dicebant, cordis oculis intuebantur. Quaerat prudens lector, quare videntem vocet et nomine prophetali, quem de terra Israel exire compellit? Cui respondendum est: aut cum irrin populo, qui cum libenter audirent: propter quod et regi retulit, congregationes facit contra te Amos: aperte injuriam non audet facere, ne audientes laedere videatur. Vade, inquit, in terram Juda, in qua natus es, ubi libenter audiunturinsani: et comede ibi panem tuum, vel ibi vive, aut certe exerce artem tuam per quam tibi reperias cibos, et ibi vaticinare, qui habes multos quos
Abbreviated transcription (Latin):
domũ ieroboã ingladio. & qđ idola penit᷑ de¬
struant᷑. qͥb prȩerat amasias sacerdos. & contͣ
ieroboam dis̃ consurgat ingladio nͥ egerit poe¬
nitentiã: ille de sua ñmandat in uiriꝰa. ut de
regis tantũ contumelia dolere uideat᷑. Hȩc
sermonib suis. ñ quasi ex sẽ ꝓpħa loquit᷑: sed
semꝑ p̃ponit in titulo. hec dic̃ dñs. Igit᷑ quȩ
locutꝰ est dñs amos ꝓpħam dixisse cõmemo¬
rat: ut magis rege ꝓuocoe adundictã. Quȩ
sunt quȩ dicit amos: Ingladio moriet᷑ ieroboã.
Et in hoc mentiris. Nonenĩ dixit ieroboã moriet᷑.
Si enĩ hoc dixisset: uidebat᷑ non suscipe poeni¬
tentiã. Ded consurget dñs suꝑdomũ ieroboam
ingladio: comminans poenã ñ inferens. Nec
dixit ingladio moriet᷑ ieroboam: sed consurgã
gladio non est mortuus: sed domus eiꝰ idest
filius tacharias dõ ꝑcutiente deletꝰ est. Et isrł
inquit captiuus migrauit de t̾ra sua. Ad de

Expanded text:
domum Jeroboam in gladio, eo quod idola penitus dedomum Jeroboam in gladio, eo quod idola penitus destruantur, quibus praeerat Amasias sacerdos, et contra Jeroboam Deus consurgat in gladio, nisi egerit poenitentiam: ille de sua non mandat injuria, ut de regis tantum contumelia dolere videatur. Haecsermonibus suis non quasi ex se propheta loquitur, sed semper praeponit in titulo: Haec dicit Dominus. Igitur quae locutus est Dominus, Amos prophetam dixisse commemorat, ut magis regem provocet ad vindictam. Quae sunt quae dicit Amos? In gladio morietur Jeroboam. Et in hoc mentiris: non enim dixit, morietur; si enim hoc dixisset, videbatur non suscipere poenitentiam; sed, consurget Dominus super domum Jeroboam in gladio: comminans poenam, non inferens. Nec dixit: In gladio morietur Jeroboam: sed, consurgamgladio non est mortuus, sed domus ejus, id est, filius Zacharias, Deo percutiente, deletus est. Et Israel, inquit, captivus migrabit de terra sua: adde
Abbreviated transcription (Latin):
malos. ne oderint te. Et econtrario de bonis
pcipit᷑ Argue sapientẽ. & diliget te. & in alio
qͦq loco. Qui arguit inquit hominis uias: grãm
habebit magis quã is quiloquit᷑ quȩ delectent.
Itaq & amos emendationis affectu loquebat᷑
ad popłm. & exsermonib dĩ terribilia mina¬
batur: ut agentes poenitentiã reuerterentur
addm̃ & idola desererent. Tunc sacerdos bethel
in qua erat uitulus aureus quẽ constituerat
ieroboam filius nabath & alii qui illi in i¬
periũ successerant. mittit adieroboã nepotẽ
ieu qui ei nuncient. Rebellauit contra te
amos. siue congregationes facit atq conuentꝰ
regni tui uerba eius sustinere ñ possit. Audet
enim mittere ad regemisrł quasi pontifex: me-¬
tuens ne si popłs conuertat᷑ ad cultũ dĩ. ille sacer¬
dotui ꝑdat głam. Cũq duo audierit. demolien-¬
tur excelsa idoli siue arȩ risus & scĩficationes
uel cerimoniȩ isrł desolabunt᷑. & consurgã suꝑ

Expanded text:
malos, ne oderint te : Et econtrario de bonis praecepit: Argue sapientem, et diliget te. In alio quoque loco: Qui arguit, inquit, hominis vias, gratiam habebit magis quam is qui loquitur quae delectent . Itaque 331 et Amos emendationis affectu loquebatur ad populum, et ex sermonibus Dei terribilia minabatur, ut agentes poenitentiam, reverterentur ad Deum et idola desererent. Tunc sacerdos Bethel, in qua erat vitulus aureus, quem constituerat Jeroboam filius Nabath , et alii qui illi in imperio successerant, mittit ad Jeroboam nepotem Jehu, qui ei nuntiet, dicens: Rebellavit contra te Amos, sive congregationes facit atque conventuregni tui verba ejus sustinere non possit. Audet autem mittere ad regem Israel quasi pontifex: metuens ne si populus convertatur ad cultum Dei, ille sacerdotii perdat gloriam. Cumque duo audierit, demolientur excelsa idolis, sive arae risus, et sanctificationes, vel caeremoniae Israel desolabuntur, et consurgam super
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ. moriat᷑ in t̾ra quȩ polluta est idolis.
& non ante moriat᷑. nisi popłm quẽ deceꝑat ser¬
uientẽ uideat atq captiuum. Sed̾m tropolo.¬
dus. eoqđ rebellis & ferox ȩccłasticum uirumꝰ
ȩccła patebit fornicationi demonũ. & filii
eius ac filiȩ quas male in errore generauit
dnĩ mucrone ferient᷑. Humus quoq illius &
uniuersa possessio erit pars demonũ. & ipse
moriet᷑ in t̾ra polluta quȩ non habeat habitato.¬
rem dm̃. sed multis prauȩ religionis contaminet᷑
errorib. Et omis popłs qui falsum sibi nomen
assumit isrł: captiuus migrabit de t̾ra sua. ut
non seruiat dõ. sed hereticoꝵ ac demonũ iugo
colla summittat. Haec ostendit mͥ dñs
Idis. & ecce uncinus pomors. Et dix̃ dñs. Quid
Ituuides amos: & dixi. Uncinum pomorũ.
I& dixit dñs ad me. Uenit finis suꝑ popłm meum
Sisrł. Non adiciam ultra. ut ꝑtranseã eũ. & stri

Expanded text:
vitatem morietur in terra quae polluta est idolis, vitatem morietur in terra quae polluta est idolis, et non ante morietur, nisi populum quem deceperat, servientem videat atque captivum. Secundum tropolodus, eo quod rebellis et ferox ecclesiasticum virum Ecclesia, patebit fornicationi omnium: et filii ejus ac filiae quas male in errore generavit, Domini mucrone ferientur: humus quoque illius et universa possessio erit pars daemonum, et ipse morietur in terra polluta, quae non habeat habitatorem Deum, sed multis pravae religionis contaminetur erroribus, et omnis populus qui falsum sibi nomen assumit Israel, captivus migrabit de terra sua, ut non serviat Deo, sed haereticorum ac daemonum jugo colla submittat. Haec ostendit mihi Dominus Deus: Et ecce uncinus pomorum, et dixit: Quid tu vides, Amos? Et dixi: Uncinum pomorum. Et dixit Dominus ad me: Venit finis super populum meum Israel, non adjiciam ultra ut pertranseam eum, et st
Abbreviated transcription (Latin):
machus interp̃tatꝰ est non increpabis. Stillare
enim ꝓpłas idioma scripturarũ est: qđ ñ totam
dĩ simul inferant iram. sed paruas stillas cõmi
uxor tua in ciuitate fornicabit᷑. Qđ melius in¬
non quo ipsa fornicetur. sed quo passiuo genere
abaliis constuprata sustineat fornicationem.
Grandis aut̃ dolor incredibilisq ignominia. qͣn¬
do maritꝰ in media ciuitate. presentib cunctis
uxoris inuiriam ꝓhibere non potest. Filii quoq
inquit tui &e filiȩ. in gladio cadent. Non est tan¬
tus dolor infilia constuprata. quantus inuxore
polluta. Nec tantus dolor in occisa uxore: quantꝰ
infilus trucidatis. Maritus enim libentius habet
uxorẽ interfici: quã pollui. Nec hoc sufficit ad in¬
iuriã: nisi &e t̾ra ipsius funiculo abhostib diui¬
datur. & nouos cultores recipiat. Ipse quoque
amasias qui nunc głat᷑ insacerdotii potestate
nequa quã moriat᷑ in t̾ra sua. sed ductꝰ in capti¬

Expanded text:
machus interpretatus est, non increpabis. Stillare machus interpretatus est, non increpabis. Stillare autem prophetas, idioma Scripturarum est: quod non totam Dei simul inferant iram, sed parvas stillas commihuxor tua in civitate fornicabitur, quod melius innon quod ipsa fornicetur, sed quod passivo genere, ab aliis constuprata 335 sustineat fornicationem. Grandis autem dolor, incredibilisque ignominia, quando maritus in media civitate, praesentibus cunetis, uxoris injuriam prohibere non potest. Filii quoque, inquit, tui, et filiae tuae gladio cadent. Non est tantus dolor in filia constuprata; quantus in uxore polluta, nec tantus dolor in uxore occisa, quantus in filiis trucidatis. Maritus enim libentius audit uxorem interfici, quam pollui. Nec hoc sufficit ad injuriam, nisi et terra ipsius funiculo ab hostibus dividatur, et novos cultores recipiat. Ipse quoque Amasias, qui nunc gloriatur in sacerdotii potestate, nequaquam morietur in terra sua, sed ductus in capti
Abbreviated transcription (Latin):
ouem siue caprã. Prohoc qđ ait uellicans sicami¬
na. qͦd aquila interp̃tatꝰ est scrutans si comoros.
syminachus habens sicomoros: quidã ita edis¬
serunt. ut sicamina uelint appellari genus
arbor quȩ palestinȩ nascunt᷑ in campestrib
&e aggrestes affert̃ ficus. Quȩ si non uellicent᷑
amarissimas cariculas faciunt. & a culicib corrũ¬
puntur. Nobis aut̃ quia solitudo in qua morabat᷑
amos nullam huiuscemodi gignit arborẽ: magis
uidetur rubos dicere qui afferunt mora. & pasto¬
rum famẽ ac penuriam consolant᷑. Ut cunq uo¬
luerit lector acciꝑe: hoc dicendũ est qdđ humilẽ
pastorẽ &e rusticum assumpserit diis. & miserit
ad popłm suum isrł: & p̃ceꝑit ei ut egrediens
dñs comminat᷑. Pro domo idoli. in hebraico scri¬
ptum habet. beth. isa ac. idest domus risus. lsa ac
enĩ. risus interp̃tat᷑. Qđ. lxx. transtuler̃ domũ
iacob: nomĩ ꝓ altero nomine & ñ remintelligen¬
tes. Rursum ubi nos posuimꝰ & ñ stillabis. sẏm¬

Expanded text:
ovem, sive capram . Porro hoc quod ait, vellicans sycamina, quod Aquila interpretatus est, scrutans sycomoros, et Symmachus, habens sycomoros, quidam ita edisserunt, ut sycamina velint appellari genus arborum, quae Palaestinae nascuntur in campestribus, et agrestes afferunt ficus, quae si non vellicentur, amarissimas cariculas faciunt, et a culicibus corrumpuntur. Nobis autem quia solitudo in qua morabatur Amos, nullam hujuscemodi gignit arborem magis videtur rubos dicere, qui afferunt mora, ac pastorum famem et penuriam consolantur. Utcumque voluerit lector accipere, hoc dicendum est, quod humilem pastorem et rusticum assumpserit Dominus, et miserit ad populum suum Israel, et praeceperit ei, ut egrediens Dominus comminetur. Pro domo idoli, in Hebraico scriptum est BETH ISAAC  , id est, domus risus Isaac enim risus interpretatur, quod LXX transtulerunt, domum Jacob, nomen pro altero nomine, et non rem intelligentes. Rursum ubi nos posuimus, Et non stillabis: Sym
Abbreviated transcription (Latin):
abraham scđo decȩlo dicens. Permemet ipsum
iuraui dicit dñs. Quia fecisti uerbum hoc. & ñ
pepcisti filio tuo carissimo. benedicens benedi-¬
cam tibi. & multiplicans multiplicabo te qͣsi
ille qui adhebreos scripsit epłam disserens:
ait. Qm̃ neminẽ habuit maiorẽ ꝑquẽ uirar&:¬

Expanded text:
Abraham secundo de coelo, dicens: Per memetipsum juravi, dicit Dominus: quia fecisti verbum hoc, et non pepercisti filio tuo charissimo, benedicens benedicam tibi, et multiplicans multiplicabo te quasi ille qui ad Hebraeos scripsit epistolam, disserens ait: Quoniam neminem habuit per quem jurar
Abbreviated transcription (Latin):
euigilare coeꝑit: suscitat dnm̃ dormientem
sibi & dicit. E xurge. quare dormis dne: E contra¬
rio qui thesauritauerit sibi iram indie irȩ: dm̃
iratum sentiet. Qđ siegerit poenitentiã: ira uer-¬

Expanded text:
evigilare coeperit, suscitat Dominum dormientem evigilare coeperit, suscitat Dominum dormientem sibi, et dicit: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Econtrario, qui thesaurizaverit sibi iram in die irae, Deum iratum sentiet . Quod si egerit poenitentiam, ira ver
Abbreviated transcription (Latin):
cius esto. Quis enim alius suscitare poterit iacob
quis medicoꝵ. sanare emoreusam. nisi tu solus.
ad cuiꝰ tactũ fimbriȩ statim sanitas redit:
Paruulus est enĩ iacob. siue modici numeri: quia
nulla in eis uel pauca uirtutũ remansere uesti.¬
gia. Poeniteat te dñe suꝑ hoc: qđ te facturum
tuo popło cõminat̾ es. Poenitentiã aut̃ dĩ iN
scripturis sic debemꝰ accipe: quomͦ somniũ &
irã. Non quo diñ poeniteat & mutet sententiã
sis. & ipsum poeniteat sententiȩ suȩ. Ut nec
iusto reddat prȩmia quȩ ꝓmisit. si declinaue¬
rit adiniquitatẽ: nec peccatori poenas quas cõ¬
minatꝰ est si conuersus fuerit ad salutẽ. Dr̃ ad
eum quiacturus est poenitentiã. Ne dederis
somnũ ocłis tuis. neq dormitationẽ palpebris
tuis. ut libereris quasi dammula de cassib. &
sicut auis ex laqueis. Quisi primũ dñi manda¬
ta contẽpserit. & postea in angustuis constitut᷑.

Expanded text:
tius esto. Quis enim alius suscitare poterit Jacob tius esto. Quis enim alius suscitare poterit Jacob ? quis medicorum sanare αἱμοῤῥοῦσαν, nisi tu solus, ad cujus tactum fimbriae, statim sanitas redit ? Parvulus est enim Jacob, sive modici numeri, quia nulla in eis vel pauca virtutum remansere vestigia. Poeniteat te, Domine, super hoc, quod te facturum tuo populo comminatus es. Poenitentiam autem Dei in Scripturis sic debemus accipere, quomodo somnum et iram: non quod Deum poeniteat, aut mutet sententiam,sis, et ipsum poeniteat sententiae suae, ut nec justo reddat praemia quae promisit, si declinaverit ad iniquitatem, nec peccatori poenas, quas comminatus est, si conversus fuerit ad salutem. Dicitur ad eum qui acturus est poenitentiam: Ne dederis somnum oculis tuis, neque dormitationem palpebris tuis, ut libereris quasi damula de cassibus, et sicut avis ex laqueis . Qui si Domini primum mandata contempserit, et postea in angustiis constitutus
Abbreviated transcription (Latin):
sura: intellexisse. goitai. litterã. uau. arbitran¬
tes. & bruci innum erabilẽ multitudinẽ. gog.
genti seuissimȩ cõparasse: quȩ t̾rã uideã uastatura
describitur. Quid aut̃ uoluerit aquila dicere.
ecce serotinꝰ post gaze regẽ. cũ gaza uerbo hebra¬
ico. ata appellet᷑. ñ satis intelligo. Nisi forte ipsũ
sermonem gazi posuit: & paulatim iuga zam
errore corruptũ est. Dicamus & sp̃ualit̃. Qui
seminetis suꝑspinas. grauia peccata cõmiserint.
inducit᷑ suꝑeos foetus uel generatio locustarũ
ueniens matutina. quando transeuntib noctis
tenebris. incipuint sua peccata cognoscere. Et
quia ñ egerunt poenitentiã: ad ducit᷑ brucus
qui appellat᷑ gog. rex. Gog aut̃ in linguã nr̃am
&e arrogans fortitudo. Cũq terrȩ nr̃ȩ foenum
stipulamq consũpserit: quicunq scĩ in popło
fuerint ueniã p̃cabunt᷑. & dicent. Dñe ds. ꝓpi¬

Expanded text:
sura, intellexisse GOG, ZAI litteram VAU arbitransura, intellexisse GOG, ZAI litteram VAU arbitrantes, et bruchi innumerabilem multitudinem Gog genti saevissimae comparasse, quae terram Judaeam vastatura describitur. Quid autem voluerit Aquila dicere: Ecce serotinus post Gazae regem, cum Gaza verbo Hebraico AZA   appelletur, non satis intelligo, nisi forte ipsum sermonem GOZI   posuit, et paulatim Gazam errore corruptus est. Dicamus et spiritualiter:seminetis super spinas gravia peccata commiserint, inducitur super eos fetus, vel generatio locustarum veniens matutina, quando transeuntibus noctis tenebris incipiunt sua peccata cognoscere, et quia non egerunt poenitentiam 325 adducitur bruchus, qui appellatur Gog rex: Gog autem in linguam nostram et arrogans fortitudo. Cumque terrae nostrae fenum stipulamque consumpserit, quicumque sanctim populo fuerint, veniam precabuntur, et dicent: Domine Deus, propi
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ consummasset brucus qui uenerat post locu
ꝓpicius esto obsecro. Nolo in subuersionẽ popłi
mei mea uerba compleri: nolo me adhoc ele-¬
ctũ de pastor numero. ut riunã decẽ tribuum
nunciem. Quis enĩ suscitare poterit iacob. nisi
tu solus. quo allidente nullus est qui suscitet:
Paruulus est iacob: & crebra hostium incursio¬
ne deletꝰ. Cũq ille p̃caret᷑. & interioris homi¬
nis lacrimas funderet. misertus est dñs suꝑ
hoc: & respondit. Non ꝑdam omẽ genꝰ isrł.
reliquiȩ saluȩ erunt. Aut certe sic accipien¬
dum. Duo parit̃ futura conspex̃. Primũ locu¬
stã: deinde brucum. Pro utroq dñm dep̃catꝰ
est: & in uno tantũ exaudit᷑. Ut brucus
usq ad internetionem cuncta nonuastet: Locu¬
sta aut̃ uolitans quȩdam deuoret. quȩdã integra
derelinquat. Uidentur mͥ. laa. interp̃tes uerbũ
hebraicum. gazi. qđ interp̃tat᷑ tonsor siue ton¬

Expanded text:
cum consummasset bruchus qui venerat post locuscum consummasset bruchus qui venerat post locuspropitius esto, obsecro. Nolo in subversione populi mei mea verba compleri: nolo me ad hoc electum de pastorum numero, ut ruinam decem tribuum nuntiem. Quis enim poterit suscitare Jacob, nisi tu solus? quo allidente, nullus est qui suscitet. Parvulus est Jacob, et crebra hostium incursione deletus. Cumque ille precaretur, et interioris hominis lacrymas funderet, misertus est Dominus super hoc, et respondit: Non perdam omne genus Israel, reliquiae salvae erunt. Aut certe sic accipiendum: duo pariter futura conspexit. Primum locustam, deinde bruchum. Pro utroque Dominum deprecatus est, et in uno tantum exauditur, ut bruchus ue ad internecionem cuncta non vastet. Locusta autem volitans quaedam devoret, quaedam integra derelinquat. Videntur mihi LXX interpretes, verbum Hebraicum GOZI  , quod interpretatur tonsor, sive ton
Abbreviated transcription (Latin):
in principio ymbris serotini: quando cuncta
uirent. parturit omĩs ager & diuersarũ arboꝵs
flores insui generis poma rumpunt᷑. & ut uno
sermone uidicẽ qđ uolo. cunctarũ abundantiã
rerũ flores arbors atq herbarũ segetũq polli¬
centur. Has aut̃ locustas quȩ primo uere uoli¬
tabant brucus innumerabilis sequebat᷑. qui
ueniebat post ymbrẽ serotinũ. & appellabat᷑
tonsor uł tonsura regis. eo qđ uniuersa uasta¬
uerit. & nichil penitus reliquerit herbarum¬
urentiũ in t̾ra. Hunc tonsorẽ siue tonsuram
isaias acutã nouaculã uocat. quȩ pilos &e capil¬
los israhelitici corporis raserit. Cũq ait dubi¬
tarem. quȩ esset ista nouacula. statim intulit.
regẽ assyrioꝵ. Nouacula gͥ & tonsor regis exer-¬
citus chaldeor. est. qui inmodũ bruci uniuer-¬
sa populatꝰ est &e nonsolũ fruges. sed lignia.
foenum stipulãq consumpsit. Factũ est autẽ.

Expanded text:
in principio imbris serotini, quando cuncta in principio imbris serotini, quando cuncta virent et parturit omnis ager, et diversarum arborum flores in sui generis poma rumpuntur. Et ut uno sermone indicem quod volo, cunctarum abundantiam rerum, flores arborum, atque herbae segetum pollicentur. Has autem locustas, quae primo vere volitabant, bruchus innumerabilis sequebatur, qui veniebat post imbrem serotinum, et appellabatur tonsor vel tonsura regis eoquod universa vastaverit, et nihil penitus reliquerit herbae virentis in terra. Hunc tonsorem, sive tonsuram, Isaias acutam novaculam vocat , quae pilos omnes et capillos Israelitici corporis raserit. Cumque, ait, dubitarem, quae esset ista novacula, statim intulit, regem Assyriorum. Novacula igitur et tonsor 324 regis, exercitus Chaldaeorum est, qui in modum bruchi universa populatus est, et non solum fruges, sed ligna, fenum, stipulamque consumpsit. Factum est autem
Abbreviated transcription (Latin):
Icus est dñs suꝑhoc: ñ erit dixit dñs. Lx .x.
Sic ostendit m dñs. Et ecce foetus locustarum
Iueniebat matutinus. Et ecce brucus ingõg
Irex. & erit: si compleuerit ut deuoret foenũ
Isuscitabit iacob. qm̃ modicus est᷑. Poeniteat te
Idñe suꝑhoc. & hoc non erit. dicit dñs. Nonso.¬
lum ea quȩ post multa scła futura sunt ꝓphe¬
ticus sermo pͣdicit. sed & uicina & quȩ statim
uaticinium consequant᷑. Solemus enim
homines multo plus de nobis quam de posteris
cogitare. dicente et echia. Fiat pax indieb
meis. Ut qui uiderint reb expleta. quȩ antea
nunciata sunt. conuertantur ad cultũ dĩ. in
cuiꝰ ꝓ pħis diuinationis est ueritas. Ostendit
gͥ dñs sennacherib regem assyriors cũ infinita
exercitꝰ multitudine instar locustȩ uniuersa
tondentis. eẽ. uenturũ inprincipio ymbris
serotini: quando extrema dĩ omĩpotentis
miscđia indigebat isrł. Huius aut̃ locustȩ
fictor & creator est dñs. Quȩ locusta uenit

Expanded text:
tus est Dominus super hoc: non erit, dixit Dominus. LXX: Sic ostendit mihi Dominus: Et ecce fetus locustarum veniebat matutinus: et ecce bruchus unus Gog rex. Et erit si compleverit, ut devoret fenum suscitabit Jacob, quoniam modicus est. Poeniteat te, Domine, super hoc: et hoc non erit, dicit Dominus. Non solum ea quae multa post saecula futura sunt propheticus sermo praedicit, sed et vicina, et quae statim vaticinium consequantur. Solemus enim homines multo plus de nobis, quam de posteris cogitare, dicente Ezechia: Fiat pax in diebus meis . Ut qui viderint rebus expleta quae ante nuntiata sunt, convertantur ad cultum Dei, in cujus prophetis divinationis est veritas. Ostendit igitur Dominus Sennacherib regem Assyriorum cum infinita exercitus multitudine, instar locustae universa tondenti, esse venturum in principio imbris serotini, quando extrema Dei omnipotentis misericordia indigebat Israel: hujus autem locustae fictor et creator est Dominus. Quae locusta venit
Abbreviated transcription (Latin):
nicie. Quib uerbis ostendit᷑. nequa quã in eis
a murata ciuitate exclusis moriposse peccata.
nec ꝑuenire illos ad torrentẽ campestrẽ & pla¬
num siue desertum. qui torrens dr̃ uoluptatis.
uxta illud qđ legimus. De torrente uolupta.¬
tis tuȩ potabis eos. Ha ec ostendit mͥ dñs ds̃

Expanded text:
nitie. Quibus verbis ostenditur nequaquam in eis nitie. Quibus verbis ostenditur nequaquam in eis a murata civitate exclusis, mori posse peccata, nec pervenire illos ad torrentem campestrem et planum sive deserti, qui torrens dicitur voluptatis, juxta illud quod legimus: De torrente voluptatis tuae potabis eos . Haec ostendit mihi Dominus Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã illuc ingrederet᷑ indignꝰ. Qͦdq seqͥtur
usq ad torrentẽ occidentis: desexagesimo septi¬
mo psalmo int̾p̃tabimur. inquo scriptũ est.
Cantate dõ. psalmũ dicite nomini eiꝰ. iter facite
ei qui ascendit suꝑ occasum. dñs nom̃ illi. Nisi
enĩ malaoꝑa in nobis occiderint: xp̃c ñ ascendoe
suꝑnos. Cumq illa occiderint. & xp̃m habu¬
erimus aurigam: tunc nob̾ ꝓficientib &
ad meliora ꝑgentib. in eodẽ psalmo imꝑabi¬¬
tur. Cantate dõ. psallite dño. qui ascendit suꝑ
cȩlum cęli adorientẽ. Unde &e tn mysterus pri-¬
mũ renunciauimꝰ ei qui in occidente est nobisq
morit᷑ cumpeccatis: & sic uersi adorientẽ pa.¬
ctũ inimus cũ sole iusticiȩ. & ei seruituros nos
esse ꝓmittimꝰ. Pro torrente occidentis: symina¬
chus interp̃tatus est uallẽ campestrẽ. theodotio
torrentẽ arabiȩ. aquila torrentẽ qui est inpla¬

Expanded text:
quaquam illuc ingrederetur indignus. Quodque sequitur: quaquam illuc ingrederetur indignus. Quodque sequitur: Usque ad torrentem Occidentis, de sexagesimo septimo Psalmo interpretabimur, in quo scriptum est: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus: iter facite ei qui ascendit super occasum: Dominus nomen illi . Nisi enim mala opera in nobis occiderint, Christus non ascendet super nos. Cumque illa occiderint, et Christum habuerimus aurigam: tunc nobis proficientibus et ad meliora pergentibus in eodem psalmo imperabitur: Cantate Deo, psallite Domino qui ascendit super coelum coeli ad Orientem . Unde et in mysteriis, primum renuntiamus ei qui in Occidente est, nobisque moritur cum peccatis, et sic versi ad Orientem, pactum inimus cum sole justitiae, et ei servituros nos esse promittimus. Pro torrente Occidentis, Symmachus interpretatus est, vallem campestrem: Theodotio, torrentem Arabiae: Aquila, torrentem qui est in pla
Abbreviated transcription (Latin):
Non eniminarcumeo sꝑabo. & gladius m̃s non
saluabit me. Unde & in exodo iuxta hebraicũ
&e aquilȩ editionẽ legimꝰ. Et moyses nesciebat
cere poterat. In te inimicos meos cornu uentilo.
Legimꝰ & in alio loco. Exaltabit cornu popłi sui.
& exaltabit cornu xp̃i sui. & cornua altaris. Et
munda animalia atq cornuta. quȩq sola offe¬
runt᷑ dõ. Quoꝵ int̾p̃tatio non huiꝰ est temporis.
tatẽ loquit᷑ contra dm̃. & ponit inexcelsum os
ꝓhibeat ingredi in emath. & usq ad torrentẽ
occidentis. Emath: interp̃tat᷑ murus aut
murata. Uetabuntur itaq abhac gente seuis¬
sima cui supplicia delegata sunt confugere ad
ciuitatẽ munitam. quȩ est cȩlestis ierłm ne intro.¬
eant & saluentur. in modum illiꝰ capituli qđ in
genesi legimus. ubi posuit ds̃ cherubim & flam¬¬
meam rumpheã quȩ uertit᷑ ad custodiendã uiã
ligni uitȩ. ut qui eiectꝰ fuerat de paradiso. ne¬

Expanded text:
Non enim in arcu meo sperabo, et gladius meus non Non enim in arcu meo sperabo, et gladius meus non salvabit me . Unde et in Exodo juxta Hebraicum, et Aquilae editionem, legimus: Et Moyses nesciebat,  , qui vere dicere poterat: In te inimicos meos cornu ventilo. Legimus et in alio loco: Et exaltabit cornu populi sui: Et: Exaltabit cornu Christi sui , et cornu altaris, et 322 munda animalia atque cornuta, quae sola offeruntur Deo, quorum interpretatio non hujus est temporis. tatem loquitur contra Deum, et ponit in excelso os prohibeat ingredi in Emath, et usque ad torrentem Occidentis. Emath interpretatur murus, aut murata. Vetabuntur itaque ab hac gente saevissima, cui supplicia delegata sunt, confugere ad civitatem munitam, quae est coelestis Jerusalem, ne introeant et salventur: in modum illius capituli quod in Genesi legimus, ubi posuit Deus Cherubim et flammeam rompheam , quae vertitur ad custodiendam viam ligni vitae, ut qui ejectus fuerat de paradiso, ne
Abbreviated transcription (Latin):
debeat ferre sententiã. Fructũ quoq iusticiae
qui dulcissimꝰ est: uertit in amaritudinẽ. Qđ
de una uirtute diximꝰ. intelligamꝰ & de reliqͥs.
prudentia. fortitudine : temꝑantia. Quarũ qui
iratꝰ fuerit fructꝰ caꝑe ñ poterit. & cũ coeꝑit ama-¬
rierunt. Unde dr̃ inisaia. Ue qui dicunt dulce
amarũ. & amarũ dulce. Hoc aut̃ illi dicunt: qui
ñ causas inuidicando sed ꝑsonas considerant. &
fructũ xp̃i iusticiȩ qui est dulcissimꝰ uertunt
in amaritudinẽ. Quicunq gͥ aut consanguini¬
tate aut amicicia. & ẽ contrario uł hostili odio
uł inmicicuis iniudicando ducit᷑. ꝑuertit ui¬
diciũ xp̃i qui est iusticia. & fructũ illiꝰ uertit
in amaritudinẽ. Qui hoc faciunt. lȩtantur in
nullo uerbo bono. siue frustrant᷑ ut syminachus
transtulit. id est. aꝯͫ o t uͦc̃. & erecti insuꝑbiã
dicunt. Nonne infortitudine nr̃a habuimꝰ cornua

Expanded text:
debeat ferre sententiam: fructum quoque justitiae, debeat ferre sententiam: fructum quoque justitiae, qui dulcissimus est, vertit in amaritudinem. Quod de una virtute diximus, intelligamus et de reliquis, prudentia, fortitudine, temperantia, quarum qui iratus fuerit, fructus capere non poterit, et cum ceperit, amari erunt. Unde dicitur in Isaia: Vae qui dicunt dulce amarum, et amarum dulce . Hoc autem illi dicunt, qui non causas in judicando, sed personas considerant, et fructum Christi justitiae, qui est dulcissimus, vertunt in amaritudinem. Quicumque igitur aut consanguinitate, aut amicitia; et econtrario, vel hostili odio, vel inimicitiis in judicando ducitur, pervertit judicium Christi, qui est justitia; et fructum illius vertit in amaritudinem. Qui hoc faciunt, laetantur in nullo verbo bono, sive frustra, ut Symmachus transtulit, id est, ἀλόγως, et erecti in superbiam dicunt: Nonne in fortitudine nostra habuimus cornua?
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno hȩreamꝰ hebraico. illusisse lectoris dili.¬
gentiȩ. & tacendo de editione uulgata. frustra
eã ꝓposuisse uideamur. Aut reticebunt inquit
infeminis. haud dubiũ quin equos significet.
deqͥb: supra dixerat. si ꝑsequent᷑ in petris equi.
Equi isti idest contrariȩ fortitudines qͥ insaniunt
ad feminas. quando uiril ẽ uiderint animum.
& dĩ fortitudine roboratum. non audent accedẽ.
Quando uͦ effeminatã mentẽ & unguentis ac de-¬
lituseneruatã. & inmuliebrẽ uersam molliciem.
statim in saniunt & se tenere ñ possunt. &e gesti¬
unt ad libidinẽ. Sequit᷑. Quia conuertistis in fu¬
rorẽ iudiciũ. Conuertit infurorẽ iudiciũ: quuratꝰ
iudicat. Ꝙ dicente dño. ñ accipies ꝑsonã inuidi¬
cio. & in alio loco. ñ misereberis pauꝑis iniudicio.¬
&e quia dĩ iudiciũ est. ille adudicandũ irata¬
mente descendit. immo cũ causã nesciat. nec ui

Expanded text:
haereamus omnino Hebraico, illusisse lectoris dilihaereamus omnino Hebraico, illusisse lectoris diligentiae, et tacendo de editione Vulgata, frustra eam proposuisse videamur. Aut reticebunt, inquit, in feminis, haud dubium quin equos significet, de quibus supra dixerat. Si persequentur in petris equi. Isti equi, id est, contrariae 321 fortitudines, qui insaniunt ad feminas, quando virilem viderint animum, et Dei fortitudine roboratum, non audent accedere. Quando vero effeminatam mentem, et unguentis et deliciis enervatam, et in muliebrem versam mollitiem, statim insaniunt, et se tenere non possunt; et gestiunt ad libidinem. Sequitur: Quia convertistis in furore judicium. Convertit in furorem judicium, qui iratus judicat, et dicente Domino: Non accipies personam in judicio . Et in alio loco: Non misereberis pauperis in judicio; quia Dei judicium est : ille irata ad judicandum mente descendit, immo cum causam nesciat, nec jud
Abbreviated transcription (Latin):
res qui absq testam̃to fuimꝰ & mandatis dĩ. de
quib & incantico legimꝰ. Soror mea paruula ÷
&e ubera ñ habce. Quȩ domus magna & parua.
in unã dĩ familiã congregata si non habuerit
disciplinã & dĩ mandata ñ fecerit. ꝓcutiet᷑ rui¬
nis &e scissionib. Quotienscunq gͦ uel inꝑsecu¬
tionib uel inheresib & scismatib domus dĩ quȩ
est ȩccła corruit. atq laceratur: dĩ peutientis
ostendit manum. Quam si uolumꝰ effugere. com¬
parationis audiamꝰ &e faciamꝰ exemplum. ut
quȩ petra xp̃c est qui donauit apłis siuis ut ipsi
quoq uocent᷑ petrȩ. dicens. Tu es petrus. & suꝑ han
petrã edificabo ȩccłam meã. Qui mnistis petris fu¬
erit: aduersarie potestates quȩ appellant᷑ equi
dequib supra diximꝰ. ꝑsequi eũ ñ poter̾ cursib
pͣpeditis. & ꝑsingulas petras corruentib. Ueniamꝰ
& ad aliam similitudinẽ. iuxta consuetudinem
nrãm editionẽ. Lo.x. int̾ p̃tũ disserentes. Ne si

Expanded text:
res, quia absque Testamento fuimus et mandatis Dei, de quibus et in Cantico legimus: Soror mea parvula est, et ubera non habet . Quae domus magna et parva, in unam Dei familiam congregata, si non habuerit disciplinam, et Dei mandata non fecerit, percutietur ruinis et scissionibus. Quotiescumque ergo vel in persecutionibus, vel in haeresibus et schismatibus domus Dei, quae est Ecclesia, corruit atque laceratur, Dei percutientis ostendit manum: quam si volumus effugere, comparationis audiamus et faciamus exemplum. In  Petra Christus est , qui donavit apostolis suis, ut ipsi quoque petrae vocentur: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Qui in istis petris fuerit, adversariae potestates, quae appellantur equi, de quibus supra diximus, persequi eum non poterunt, cursibus praepeditis, et per singulas petras corruentibus. Veniamus et ad aliam similitudinem, juxta consuetudinem nostram, editionem LXX interpretum disserentes, ne si
Abbreviated transcription (Latin):
cos potest. qui quas damscripturas ꝓbant. qͣsdã
reꝓbant. defȩcata cupientes uina potare: cum
inscĩs scripturis nichil turbidũ sit atq coeno
sum: sed totũ de supiori unda purissimum.
sti primis unguntur unguentis. quia non
habentes artem unguentariã absq ulla scientia
scripturarũ &e traditionib ac doctrina apłor
uindicant sibi sacerdotii dignitatẽ: & unctos
dñi. eẽ. se dicunt. oleũq purissimũ sensus sui
foece contaminant. Cumq hȩc faciant: iN
interfectione eoꝵ quos deceꝑunt. nullo dolore
cruciantur. sed gaudent inalienis mortib.
&& miseroꝵ sanguine delectant᷑. Sensus iste
pulcherrimꝰ inquo dr̃. quasi stantia putauer̃
& ñ quasi fugientia: in hebraico ñ habet᷑. sed
ꝓ eo scriptum est. sicut dauid putauer̃ se hab̾e
uasa cantici. Unde uidetur mͥ abint̾p̃tib ad¬
ditus: qui in descriptione luxuriȩ contͣ uitia
& uoluptates huiusmodi sententiã ꝓtulerunt.

Expanded text:
cos potest, qui quasdam scripturas probant, quasdam cos potest, qui quasdam scripturas probant, quasdam reprobant, defaecata cupientes vina potare: cum in sanctis Scripturis nihil turbidum atque coenosum sit, sed totum de superiori unda purissimum. Isti primis unguntur unguentis, qui non habentes artem unguentariam, absque ulla scientia Scripturarum, et traditionibus atque doctrina apostolorum, vindicant sibi sacerdotii dignitatem, et unctos Domini dicunt se esse: oleumque purissimum sensus sui faece contaminant. Cumque haec faciant in interfectionem eorum quos deceperunt, nullo dolore cruciantur; sed gaudent in alienis mortibus, et miserorum sanguine delectantur. Sensus iste pulcherrimus in quo dicitur: quasi stantia putaverunt, et non quasi fugientia, in Hebraico non habetur; sed pro eo scriptum est: sicut David putaverunt se habere vasa cantici. Unde videtur mihi ab interpretibus additum, qui in descriptione luxuriae, contra vitia et voluptates hujusmodi sententiam protulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
enim ñ adorganor dicunt᷑ sonitũ concrepare.
sed in laudes dĩ unum habere consensũ. Post or¬
ganorũ uocẽ intulit. Quasistantia putauert.
&e̾ ñ quasi fugientia. Res enĩ scłi & omĩa corpora
scđ̾m epicurũ ꝑmom̃ta fluunt & abeunt. &
nichil in suo consistit statu. sed uel crescunt om¬
nia uel decrescunt: & aquarũ more torrentiũ
labuntur in preceps. Unde & in scłari litteratu¬
ra legimꝰ. Sed fugit interea. fugit irreparabile
tempus. Et in alioloco. Eheufugaces postume
postume labunt᷑ anni Nichil enim fugacius scło.
rebq scłi: quas dum tenemꝰ amittimꝰ. & ꝑ infan-¬
tiam. puericiã. uuentutẽ. uirilẽ & ingraue¬
scentẽ ac maturã etatẽ annosq ultimos sene.¬
ctutis. in quȩ septẽ spacia phylo uitã describit
humanã. mutamur &e currimꝰ: & nescientes ad
mortis t̃minos ꝑuenimus. Quodq sequit᷑. qui
bibunt defȩcatũ uinũ: ꝓprie referri ad hereti¬

Expanded text:
enim non ad organorum sonitum dicuntur concrepare; enim non ad organorum sonitum dicuntur concrepare; sed in laude Dei habere unum consensum. Post organorum vocem intulit: quasi stantia putaverunt, et non quasi fugientia. Res enim saeculi, et omnia corpora, secundum Epicurum, per momenta fluunt et abeunt, et nihil in suo consistit statu, sed vel crescunt omnia, vel decrescunt, et aquarum more torrentium labuntur in praeceps. Unde et in saeculari litteratura legimus : Sed fugit interea, fugit irreparabile tempus. Et in alio loco : Eheu fugaces, Posthume, Posthume, Labuntur anni. Nihil enim fugacius saeculo rebusque saeculi. Quam dum tenemus amittimus, tiam, pueritiam, juventutem, ac virilem et ingravescentem ac maturam aetatem, annosque ultimos senectutis, in quae septem spatia Philo vitam describit humanam, mutamur, et currimus, et nescientes ad mortis terminos pervenimus. Quodque sequitur: Qui bibunt defaecatum vinum, proprie referri ad haereti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui athleta est dni & exercet᷑ ad luctã. & pͣparat
se contra aduersarias potestates: dormit in nu¬
da humo imitans iacob. & ponit sibi lapidem
ad caput. quẽ reꝑbauer̃ edificantes. & factus
est in caput ang̾uli. Qui uͦ delitus uacant atq
miunt in lectis eburneis mortui animalis.
&e immundis hȩrent ossib. Et quia pulchra
uidentur uitia. &e pͣsenti nitore delectant: re¬
quiescunt in eoꝵ lectulis. & sopore grauissimo
deprimunt᷑. Isti ñ comedunt solidũ cibum ce
athleticũ de quo roborent᷑ uires luctantium sed
mollẽ & tenerũ. & sinistrarũ partiũ. quales sunt
hedi de gregib & uituli saginati & tenelli. im¬
mo adhuc lacte nutriti. Hoc enĩ significat.
manib aduocem organoꝵ & sonitũ. ut omnia
oꝑa eoꝵ spectent uoluptatẽ. Nichil faciunt. nisi
qđ uentri ꝑcuret & libidini. Nec statim nob illud
prudens lector opponat. & quomͦ scriptũ est

Expanded text:
Qui athleta est Domini, et exercetur ad luctam, et praeparat Qui athleta est Domini, et exercetur ad luctam, et praeparat se contra adversarias potestates, dormit in nuda humo imitans Jacob ; et ponit sibi lapidem ad caput, quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli . Qui vero deliciis vacant atque miunt in lectis eburneis mortui animalis, et immundis haerent ossibus; et quia pulchra videntur vitia, et praesenti nitore delectant, requiescunt in eorum lectulis, et sopore gravissimo deprimuntur. Isti non comedunt solidum cibum et athleticum, de quo roborantur vires luctantium, sed mollem, et tenerum et sinistrarum partium: quales sunt haedi de gregibus et vituli saginati, et tenelli, immo adhuc lacte nutriti: hoc enim significat manibus ad vocem organorum et sonitum, ut omnia opera eorum exspectent voluptatem: nihilque faciunt nisi quod ventri procurant et libidini. Nec statim nobis illud prudens lector opponat, et quomodo scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
rarum. In omnẽ enĩ t̾ram ex iuit sonus eor. & in
fines orbis t̾rȩ uerba eoꝵ. Isti quib supra dixerat.
domus isrł transite om̃s & uidete. a qualib uitus
ad meliora transire iubeant᷑. sequens sermo descri-¬
bit. Qui ueniunt indiẽ malũ. parantes sibi uitio
suo diẽ malũ. Non quo dies ullus malus sit. sed qͦ
unusquisq paret sibi malũ. uxta illud qđ in
ȩccłaste legimꝰ. Ne dixeris. dies priores meliores
erant mͥ quã isti: qm̃ ñ insapientia int̾rogas sup
hoc. Stultum est enĩ referre ad tẽpora: cũ in nr̃a
sit potestate. uel bonum diẽ nobis facere uel ma¬
ta mendacia. Quomͦ enĩ concisio carnis & circun-¬
cisio cordis appellat᷑. & sunt inmanifesto iudei
&e in occulto. quoꝵ alterũ abicit᷑. alterũ cõꝓbat᷑.
ita sunt sabbata dñi scã & ueritate subni.xa. &
alia ñ scã atq mendacia: qui occidentis littere
sequuntur otiũ. Quodq sequit᷑. qui dormitis
suꝑlectos eburneos. sic interpretari possumus.

Expanded text:
sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Isti quibus supra dixerat: Domus Israel, transite omnes, et videte, a qualibus vitiis ad meliora transire jubeantur, sequens sermo describit: Qui veniunt in diem malum, parantes sibi vitio suo diem malum: non quo dies ullus sit malus; sed quo unusquisque paret sibi malum, juxta illud quod in Ecclesiaste legimus: Ne dixeris, dies priores meliores erant mihi quam isti: quoniam non in sapientia interrogas super hoc : stultum est enim referre ad tempora, cum in nostra sit potestate, vel bonum diem nobis facere, vel maluta mendacia. Quomodo enim circumcisio carnis, et circumcisio cordis apellatur, et sunt in manifesto Judaei, et in occulto, quorum alterum abjicitur, et alterum comprobatur: ita sunt sabbata Domini sancta, et veritate subnixa, et alia non sancta atque mendacia, quae occidentis litterae sequuntur otium. Quodque sequitur: qui dormitis super lectos eburneos, sic interpretari possumus:
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ hominum factꝰ. & habitu inuentꝰ ut
homo. humiliauit semet ipsũ. factꝰ oboediens
usq ad mortẽ mortẽ aut̃ crucis. De quo isaias
mũ hominũ. uirũ doloꝵ & scientẽ ferre infirmi¬
tatẽ. Hic stat suꝑ murũ ad amantinũ. idest sup¬
scõs & apłos suos. quib donauit ut & ipsi ad aman¬
tes uocarent᷑: & a nullo suꝑati dicerent. Quis
nos separabit a caritate xp̃i : Tribulatio. an an¬
gustia. an ꝑsecutio. an fames. an nuditas. an ꝑi¬
culũ. angladius : Et iterũ. Certꝰ sum quia neq

Expanded text:
actus, et habitu inventus ut homo: humilians semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . De quo Isaias mum hominum, virum dolorum, et scientem ferre infirmitatem . Hic stat suostolos suos, quibus donavit, ut et ipsi adamantes vocarentur, et a nullo superati dicerent: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an pericu
Abbreviated transcription (Latin):
& quid apponat᷑ tibi ad singuã dolosam:
Sagittȩ potentis acutȩ: cũ carbonib desolatoriis.
De hns altaris carbonib desolator carbo duum
testamentoꝵ forcipe prendit᷑: & isaiȩ labia
abyssum. idest omĩa genera peccatorũ. ligna.
foenũ. stipulam: & postea comedit simul partẽ
Hoc est & adscõs illius puenit. qui in peculiũ dnĩ
& in eiꝰ partẽ reputant᷑. Tempus enĩ est: ut inci¬
piat iudiciũ a domo dnĩ. & mezechihel pre-¬
cipit᷑ his qui poenas illaturi sunt. A scĩs meis
incipite. Et in apło legimus. Si cuiꝰ opus arserit:
detrimentũ patiet᷑. Ipse aut̃ saluus erit: sic
tam̃ quasi pignẽ. Cũq om̃s fuerimꝰ inpeccato
ce iacuerimus ad sententiȩ ueritatẽ: miserebit᷑
nos tempore suscitabit. Siue suscitabit ꝑuirtu¬
tes qui inuitus iacebamꝰ. hoc dño ꝓmittente.
atq dicente. Sed & istud ñ erit. Pulchre aut̃ dix̃.
sed. &: quiaiã supra dixerat. hoc ñ erit. NoN

Expanded text:
aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis . De his altaris carbonibus desolator carbo duorum Testamentorum forcipe prenditur, et Isaiae labia at primum abyssum, id est, omnia genera peccatorum, ligna, fenum, stipulam, et postea comedit simul partem, hoc est, ad sanctos illius pervenit, qui in peculium Domini et in ejus parte reputantur; tempus enim est ut incipiat judicium a domo Domini. Et in Ezechiele praecipitur his qui poenas illaturi sunt: A sanctis meis incipite . Et in Apostolo legimus: Si cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem salvus erit: sic tamen quasi per ignem . Cumque omnes fuerimus in peccato, et jacuerimus ad sententiae veritatem, miserebiturnos tempore suscitabit, sive suscitabit per virtutes qui in vitiis jacebamus, hoc Domino promittente, atque dicente: Sed et istud non erit. Pulchre autem dixit, sed et: quia jam supra dixerat: hoc non erit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
qui iacentẽ &e paruulũ & humiliatũ iacob ua¬
leat suscitare. nisi dñs qui potest captos inchal¬
deãq translatos reducere in t̾rã iuda. Quia uͦ
semel uxta oseȩ ꝓpħam & psalmistã dicentẽ.
filii ephraim intendentes & mittentes arcum
conuersi sunt indie belli. decẽ trib ad hereticors
ꝑsonã retulimꝰ quȩ appellabant᷑ isrł. & duas
quib iudas pͣerat ad eccłam & eccłȩ peccatores.
qui confitent᷑ quidem rectã fidẽ. sed ꝓpt̃ uiti¬
orũ sordes purgantib se indigent flaminis.
iccireo dñs nunc adignẽ iudiciũ uocare sẽ
monstrat. ut uniuscuiusq opus quale sit ignis
ꝓbet. & impleat᷑ illud qđ scriptũ est. Ambulate
in lumine ignis urĩ. & inflamina quã suecendi¬
stis. Unde & ad babylonẽ dr̃. Habes carbones
ignis. sedebis suꝑeos. hi erunt tibi madutorio.
Et inpsalmo lingua dolosa & plenamendaciis.
igne carbonũ dr̃ esse purganda. Quid detͣ tibi.

Expanded text:
qui jacentem et parvulum et humiliatum Jacob vaqui jacentem et parvulum et humiliatum Jacob valeat suscitare, nisi Dominus qui potest captos in Chaldaeamque translatos reducere in terram Judam. Quia vero semel juxta Osee prophetam et Psalmistam dicentem: Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in die belli , decem tribus ad haereticorum personam retulimus, quae appellabantur Israel, et duas, quibus Judas praeerat, ad Ecclesiam et Ecclesiae peccatores, qui confitentur quidem rectam fidem, sed propter vitiorum sordes purgantibus se indigent flammis: idcirco nunc Dominus ad ignem judicium vocare se monstrat: ut uniuscujusque opus quale sit ignis probet , et impleatur illud quod scriptum est: Ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis . Unde et ad Babylonem dicitur: Habes carbones ignis, sedebis super eos; hi erunt tibi in adjutorium . Et in psalmo, Lingua dolosa et plena mendaciis, igne carbonum dicitur esse purganda: 327 Quid detur tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
Iinignem dñs ds̃. & deuorauit abyssũ multã.
I&e cõmedit partẽ. & di xi. Dñe ds̃. desine. Quis
dñs ostendit ꝓpħȩ fictorẽ locustarũ in principio
germinantiũ serotini ymbris: & post ymbrem
serotinũ tonsorẽ regẽ siue regis. & ut uerhum
expͥmamus e uerbo. tonsuram regis sennache¬
rib. qui cuncta decẽ tribuũ tonde̾ret atq ua¬
staret. Hunc idem dñs ostendit nabuchodono¬
sor. ummo uocat & uenire pͣcipit contͣ uidam
&e ierłm. Uocat aut̃: ut templũ &e ierłm igne
succendat. & faciat in igne iudiciũ. de eo qui
quondam fuit popłs suus. Cũq uenisset ignis
aduidiciũ. ut impleroe dĩ ussionẽ: deuorauit
abyssum multã. & comedit simul partẽ. cun
ctas urbes iudȩ. & partẽ dnĩ quȩ uocabat᷑ tẽplũ
eiꝰ. Cumq hoc ꝓpħa uidisset: dixit addnm̃
ñ ut supra ꝓpicius esto obsecro: sed quiesce. uł
desine. Ut quem coepisse iam uiderat: cessare
precib impetraret. Prȩsertim cũ nullus sit aliꝰ

Expanded text:
in igne Dominus Deus, et devoravit abyssum multam, et comedit partem, et dixi: Domine Deus, desine, quis Dominus ostendit prophetae fictorem locustarum in principio germinantium serotini imbris, et post imbrem serotinum, tonsorem regem, sive regis, et ut verbum exprimamus e verbo, tonsuram regis Sennacherib, qua cuncta decem tribuum totonderit atque vastaverit. Nunc idem Dominus ostendit Nabuchodonosor, immo vocat et venire praecipit contra Judam et Jerusalem. Vocat autem, ut templum et Jerusalem igne succendat, et faciat in igne judicium, de eo qui quondam fuit populus suus. Cumque venisset ignis ad judicium, ut impleret Domini jussionem, devoravit abyssum multam, et coctas urbes Judaeae, et partem Domini quae vocabatur templum ejus. Cumque hoc propheta vidisset, dixit ad Dominum, non ut supra, propitius esto, obsecro: sed quiesce, vel desine; ut quem coepisse jam viderat, cessare precibus impetraret: praesertim cum nullus sit alius