comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: uxta suꝑiora ꝑspicue ȩccła intelligit᷑.¬
& quȩ uocatur columba: ꝓpter simplicitatem
multitudinis in ea credentium. Hȩc ñ audiuit
uocem dñi neq susciꝑe uoluit disciplinã. nec
confisa est in dño. quia noluit appropinquare
audire se dic̃ &e confidere indõ. quando oꝑib
fidem destruit & magis manimonȩ ungit᷑ quã
dño dõ suo. & duplici corde accedit ad eum. &
Huius principes sunt sicut leones rugientes. Non
principes eiꝰ ita in subiectos popłos de tonare.
&e uoce tyrannica rabidisq conuitus plebẽ con¬
tere: ut non pastorẽ ingregẽ. sed leonẽ int̾ oui¬
culas putes. ludices quoq eiꝰ quasi lupi arabiȩ
sed morantes semꝑ in tenebris. possessiunculas
ȩccłȩ &e ea quȩq indĩ donaria conferuntur
uertentes inlucrum suũ. ut ñ habeant pauꝑes
diripiant: ne paruos quidẽ cibos indigentib
derelinquunt. Propħȩ etiã id est magistri qui

Expanded text:
, juxta superiora perspicue Ecclesia intelligitur, juxta superiora perspicue Ecclesia intelligitur, quae et vocatur columba, propter simplicitatem multitudinis in ea credentium. Haec non audivit vocem Domini, neque suscipere voluit disciplinam, nec confisa est in Domino, quia noluit appropinquare audire se dicit, et confidere in Domino, quando operibus fidem destruit, et magis mammonae jungitur quam Domino Deo suo, et duplici corde accedit ad eum, etHujus principes sunt sicut leones rugientes. Non principes ejus ita in subjectos populos detonare, et voce tyrannica rabidisque conviciis plebem conterere, ut non pastorem in grege, 718 sed leonem inter oviculas putes frendere. Judices quoque ejus quasi lupi Arabiae,sed morantes semper in tenebris, et possessiunculas Ecclesiae, et ea quae in Dei donaria conferuntur, vertentes in lucrum suum, ut non habeant pauperes diripiant, ne parvos quidem cibos indigentibus derelinquunt. Prophetae etiam, id est magistri qui
Abbreviated transcription (Latin):
struxuimꝑia earum. ut qui ꝑplagas me ñ
senseras: saltẽ ꝑbeneficia cognosceres. Uel
certe sic intelligendum. Disꝑdidi om̃s ciuita¬
tes tuas o uida: & om̃s subiectos tibi pagos.
& trib & diuersa confinia. & tanta homi¬
num uastitas fuit: ut ñ esset qui habitaret
in urbib tuis. & post quã hoc feci: misi ꝓ¬
pħas meos consurgens diluculo. & ad poeni¬
tentiam ꝓuocans. Dixiq. Feci quidem tibi
hȩc o isrł: sed feci ut timeres me & susciꝑes di¬
sciplinã. & ñ ꝑiret habitaculũ tuũ hoc est
templũ ꝓpt̾ omĩa scelera quȩ gesseras. At e¬
contrario habitatores ierłm. me eos ad poeni¬
tentiã ꝓuocante. quasi de industria & excon¬
tentione diluculo surrexer̃. ut festinatione
qua ad me redire debuerant complerent om̃s
cogitationes suas. & oꝑe demonstrarent qđ
mente conceꝑant. Hoc iuxta hebraicum.
Cȩterũ illustris & redempta ciuitas sanguine¬

Expanded text:
struxi imperia earum, ut qui per plagas me non struxi imperia earum, ut qui per plagas me non senseras, saltem per beneficia cognosceres. Vel certe sic intelligendum: Disperdidi omnes civitates tuas, o Juda, et omnes subjectos tibi pagos et tribus, et diversa confinia, et tanta hominum vastitas fuit, ut non esset qui habitaret in urbibus tuis; et postquam hoc feci, misi prophetas meos consurgens diluculo, et ad poenitentiam provocans, dixique: Feci quidem tibi haec, o Jerusalem, sed feci ut timeres me, et susciperes disciplinam, et non periret habitaculum tuum, hoc est, templum, propter omnia scelera quae gesseras. At econtrario, habitatores Jerusalem, me eos ad poenitentiam provocante, quasi de industria et ex contentione diluculo surrexerunt, ut festinatione qua ad me redire debuerant complerent omnes cogitationes suas, et opere demonstrarent, quod mente conceperant. Hoc juxta Hebraicum. Caeterum illustris et redempta civitas Christi sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
principes dignitatũ. Principes gͥ eiꝰ quasi
leones semꝑuersabant᷑ in prȩdis. ad effunden¬
dum sanguinẽ subiectoꝵ. Iudices eiꝰ rapaces:
non dimittentes aliis qđ possent raꝑe. Pro¬
pħȩ eiꝰ insanientes siue stupentes: qđ hebra.¬
ice dr̃. Foetim. & aquila transtulit. EaⁱC¬
⁊ a y. loquebantur quasi exore dñi. & omĩa
contra dñm prȩdicabant. Sacerdotes. in loco
scũarii cõmisere sacrilegium. & cũ contra
legem facerent: ex lege ulctimas offerebant.
Et ꝓpterea quia illi egerunt in iuste : dñs ui-¬
stus non faciet iniquitatẽ. sed restituet urbi
pessimȩ quȩ meretur. Mane mane manife
iudicium. nec erit qđ ab eo possit abscondi.
Et hoc faciet dĩs. ut correcta ciuitas conuer.¬
tatur ad melius. Sed iniquus isrł ñ cogno¬
uit confusionẽ suam. nec intellexit iccirco
sibi illatas plagas ut ageret poenitentiam.
indicaui te inquit postẽa de gentib & de¬

Expanded text:
principes accipiamus. Principes igitur ejus quasi principes accipiamus. Principes igitur ejus quasi leones semper versabantur in praedis, et ad effundendum sanguinem subjectorum: judices ejus rapaces, non dimittentes aliis quod possint rapere. Prophetae ejus insanientes, sive stupentes, quod Hebraice dicitur PHOEZIM, et Aquila transtulit θαμβευταὶ, loquebantur quasi ex ore Domini, et omnia contra Dominum praedicabant. Sacerdotes in loco sanctuarii commisere sacrilegium, et cum contra legem facerent, ex lege victimas offerebant. Propterea quia illi egerunt injuste, Dominus justus non faciet iniquitatem; sed restituet urbi pessimae quae meretur. Mane, mane, id esjudicium, nec erit quod ab eo possit abscondi. Et hoc faciet Dominus, ut correpta civitas convertatur ad melius. Sed iniquus Israel non cognovit confusionem suam, nec intellexit idcirco sibi illatas plagas, ut ageret poenitentiam. Vindicavi te, inquit postea de gentibus, et de
Abbreviated transcription (Latin):
uocaret. licet inieremia a facie gladi colũ¬
bȩ. de nabuchodonosor dici putent quidã.
Sed sciendum. qđ alii e contrario asserant
ꝓcolumba ibi posse intelligi. ĩonã. idest
greciam. ut sit sensus. A facie gladi iona.
idest a facie gladii greciȩ. lona enĩ. tam
columbã quam greciam significat. Unde
&e usq hodie greci iones & mare appellat᷑
ionium. & apud hebreos ꝑmanet eoꝵ ue¬
tus uocabulum. Sed & principes romani¬
& apud barbaras nationes antiquũ uocabu
qđ significantius hebraice dicitur. mar̃ã.
dnm dulcẽ atq clementẽ uertens in amari¬
tudinẽ. ut qui misereri uult punire cogat᷑.
Non audiuit p̃ceptũ dni &e correcta noluĩt sus¬
ciꝑe disciplinã. nec prementib malis aliqͣn¬
do est confisa in dño dõ suo. nec ambulauit¬
post tergum eius. nec dicente eo. ego ds̃ appro¬
pinquansꝰ & non de longe: ipsa ei appropinqͣre
popłs &e in his quȩ dixi nominib designent᷑

Expanded text:
vocaret: licet in Jeremia, a facie gladii columvocaret: licet in Jeremia, a facie gladii columbae de Nabuchodonosor quidam dictum putent . Sed sciendum quod alii econtrario asserant, pro columba, ibi posse intelligi 716 Ἑλλάδα, id est, Graeciam, ut sit sensus, a facie gladii Jona, id est, a facie gladii Graecia: Jona enim tam columbam quam Graeciam significat. Unde et usque hodie Graeci Jones, et mare appellatur Jonium, et apud Hebraeos permanet eorum vetus vocabulum. Sed et principes Romani apud barbaras nationes antiquum vocabulquod significantius Hebraice dicitur MARA  ,dulcem Dominum atque clementem vertens in amaritudinem, ut qui misereri vult, punire cogatur. Non audivit praeceptum Domini, et correpta noluit suscipere disciplinam; nec prementibus malis aliquando confisa est in Domino Deo suo; nec ambulavitpost tergum ejus; nec dicente eo: Ego Dominus appropinquans, et non de longe , ipsa ei appropinquare populum, et in his quae dixi, nominibus dignitatum,
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam. In dño ñ est confisa. & addm̃suũ
non appropinquauit. Principes eiꝰ inea. uelu¬
Iti leones rugientes. ludices eius sicut lubi ara¬
Ibiȩ. non dimittebant in mane. Propħe eius
portantes sp̃m. uiri contẽptores. Sacerdotes
Seius polluunt scã & impie agunt in legem.
Dñs aut̃ iustus in medio eiꝰ. & ñ faciet iniqui¬
Itatẽ. Mane mane dabit iuidiciũ suũ in luce:
S &e non abscondet᷑. Et nescit iniquitatẽ in ex¬
S actione: nec in sempit̾nũ iniusticiã. detra¬
Sxi suꝑbos. dissipati sunt anguli eoꝵs. Destru¬
Sri uias eoꝵ. ut penitus ñ transeantur. defe.¬
Scerunt ciuitates eoꝵ̃. eo qđ nullus subsiste¬
Iret neq habitaret. Dixi. Ueruntam̃ timebi¬
Itis me & suscipietis disciplinam. & ñ ꝑibi¬
Itis de oculis eiꝰ in omĩb quib ultꝰ sũ suꝑeã.
Multi putant ꝓpt̾ consequentiã sermonis dici
aduersum ninuien de qua supra & ꝑdet
assyrium & ponet niniuen in solitudinem.
Sed nunquã scriptura niniuen columbam

Expanded text:
plinam: in Domino non est confisa, et ad Dominum suum non appropinquabit. Principes ejus in ea veluti rugientes leones: judices ejus sicut lupi Arabiae, non dimittebant in mane: prophetae ejus portantes spiritum, viri contemptores: Sacerdotes ejus polluunt sancta, et impie agunt in legem: Dominus autem justus in medio ejus, et non faciet iniquitatem. Mane mane judicium suum dabit in luce, et non est absconditus, et nescit iniquitatem in exactione, nec in sempiternum injustitiam: detraxi superbos, dissipati sunt anguli eorum: destruxi vias eorum ut penitus non transeant: defecerunt civitates eorum, eo quod nullus subsisteret, neque habitaret. Dixi, verumtamen timebitis me, et suscipietis disciplinam, et non peribitis de oculis ejus in omnibMulti putant propter consequentiam sermonis dici adversum Niniven, de qua supra: Et perdet Assyrium, et ponet Niniven in solitudinem. Sed numquam Scriptura Niniven columbam
Abbreviated transcription (Latin):
lant scã dñi esse mereant᷑. Non enĩ digni¬
tas & nomina dignitatũ. sed opus digni-
cerdotes saluare consueuit. Qui episcopa¬
tum inquit desiderat: bonũ opus desiderat.
Uidete quid dixerit. Bonũ opus desiderat.
Opus. non dignitatẽ. Si aut̃ despecto oꝑe so-¬
lam aspexerit dignitatẽ: cito corruit.
turris in sylo. & excelsȩ cedri fulmine feri¬
untur. & erecta ceruix frangit᷑. & cignus
ex tento collo & insullime sẽ tendens inter
immundas uolucres computat᷑. Porro quod
exposuimꝰ iuxta hebraicum. ueruntamen
diluculo surgentes corruꝑunt om̃s cogitati¬
ones suas. ꝓ quo in .Laxx. scribit᷑. prȩparare.
consurge diluculo. dissipata est omrais
frondositas eorum. quia multum ab hebra¬
ico discrepat: & magis uidetur iuxta. larx.
cum posteriorib concordare : in sequentib
exponemꝰ. Qua ꝓpt̾ expecta me dic̃¬
dñs in die resurrectionis meȩ infuturũ. quia

Expanded text:
lant sancta Domini, esse mereantur, Non enim dignilant sancta Domini, esse mereantur, Non enim dignitas et nomina dignitatum, sed opus dignita, et sacerdotes salvare consuevit: Qui episcopatum, inquit, desiderat, bonum opus desiderat . Videte quid dixerit: bonum opus desiderat, Opus non dignitatem. Si autem, despecto opere, solam aspexerit dignitatem, cito corruit turris in Siloa, et excelsa cedri fulmine feriuntur, et erecta cervix frangitur, et cygnus, extento collo, et in sublime se tendens, inter immundas volucres computatur. Porro quod exposuimus juxta Hebraicum: Verumtamen diluculo surgentes corruperunt omnes cogitationes suas, pro quo in Septuaginta scribitur: praeparare, consurge diluculo, dissipata est omnis frondositas eorum, quia multum ab Hebraico discrepat, et magis videtur juxta LXX cum posterioribus concordare, in sequentibus exponemus. Quapropter exspecta me, dicDominus, in die resurrectionis meae in futurum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iosephus interpretatꝰ est: interfectũ esse a
leone. & ne putaretur casus & non udici¬
um dnĩ: & pseudo ꝓpħa qui eum deceꝑat.
hoc futurum esse prȩdixit. & ipse leo con¬
temptorẽ puniens asinum reseruauit.
Non est gͦ mirum. si doctores qui scõ spu ple-¬
ni fuerant possint fieri contẽptores: cum
apud neglegentes & non omi custodia
seruantes cor suum hȩc ipsa causa frequent̃
soleat suꝑbiȩ indñm & contemptꝰ existe¬
re. qđ habeant scientiam dĩ & nouerint
multam bonitatẽ eiꝰ quã abscondit timen¬
tib se: & contemnunt diuitias bonitatis
eius. thesauritantes sibi iram indieirȩ.
encharistian scĩ sp̃sim p̃cantur aduentum
faciunt oleũ chrismatis. manus imponuñ
cathecuminis. erudiunt leuitas & alios
constituunt sacerdotes. non tam indig¬
nentur nob̾ hȩc exponentib & ꝓpħis ua-¬
ticinantib : quam dñm deprecentur. &
studiose agant. ne de sacerdotib qui uio¬

Expanded text:
Josephus interpretatus est, interfectum esse a Josephus interpretatus est, interfectum esse a leone. Et ne putaretur casus et non judicium Domini, et pseudopropheta qui eum deceperat, hoc futurum esse praedixit, et ipse leo contemptorem puniens, asinum reservavit. Non ergo mirum si doctores qui sancto Spiritu pleni fuerant, possint fieri contemptores, cum apud negligentes et non omni custodia conservantes cor suum, haec ipsa causa frequenter soleat superbiae in Dominum et contemptus existere, quod habeant scientiam Dei, et noverint multam bonitatem ejus, quam abscondit timentibus se, et contemnant divitias bonitatis ejus thesaurizantes sibi iram in die iraeEucharistiam Domini imprecantur adventum: faciunt oleum chrismatis: manus imponunt; catechumenos erudiunt: Levitas et alios constituunt sacerdotes non tam indignentur nobis haec exponentibus et prophetis vaticinantibus, quam Dominum deprecentur, et studiose agant ne de sacerdotibus qui vio
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesꝑam dant escam: sed lupi uesꝑtini
qui noctib comedunt. & in mane nichil re
interp̃tantes eosdem & ꝓpħas dicamꝰ & con-¬
temptores. cũ & apłs prȩcipiat. nolite contri
stare sp̃m scm dĩ in quo signati estis in die
redemptionis. & dauid loquat᷑ in quinqua¬
suesset prius hospitiũ. & dimittere habita¬
culũ suũ: nunquã & paulus prȩcepisset
qđ supra diximus. & dauid post adulteriũ
formidaret : ne ꝑderet qđ accepat. De quo
& ad hebreos scribitur. Quanto arbitramini
deteriora mereri supplicia eum qui filium
conculcauerit. & sanguinẽ testam̃ti immun¬
dum duxerit in qͦ sãnctificat᷑ est: & spiu
grę contumeliam fecerit: Sed & intercio
regnorum libro scriptum est. hominẽ dei
rat insamaria. altare altare. hȩc dicit dñs.
ecce filius nascetur dauid & cętera: quia con¬
tempserit uerba dñi & comederit apud
pseudo ꝓpłam. sic enuim locum istũ exponenꝰ

Expanded text:
ad vesperam dant escam ; sed lupi vespertini, ad vesperam dant escam ; sed lupi vespertini, qui noctibus comedunt, et in mane nihil relinterpretantes, eosdem et prophetas dicamus et contemptores, cum et Apostolus pratum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis . Et David loquatur in quinquaus fugere consuevisset prius hospitium, et dimittere habitaculum suum, numquam et Paulus praecepisset quod supra dixi; et David post adulterium formidaret, ne perderet quod acceperat, de quo et ad Hebraeos scribitur: Quanto arbitramini deteriora mereri supplicia eum, qui Filium Dei conculcaverit, et sanguinem testamenti immundum duxerit, in quo sanctificatus est, et spiritui gratiae contumeliam fecerit ? Sed et in tertio Regnorum libro scriptum est: hominem Dei,rat in Samaria: Altare, altare, haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur 721 David , et caetera; quia contempserit verba Domini, et comederit apud pseudoprophetam sic enim locum istum exponens
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm inscripturis sc̃is semꝑtypũ habere
ȩccłȩ. De quã qui peccauerit. uel inbabylo¬
nem abducitur. uł sisponte descendere uolu-¬
erit in ierico a latronib uulneratur. Quȩ
est enĩ ita illustris ut ȩccła quȩ in toto orbe
congregata. in qua plurimi qui se dicunt
in xp̃o credere nec audierunt uocẽ eiꝰ: nec
receꝑe disciplinam nec uixta eũ esse uolue¬
runt: Qđ autem dr̃. principes eiꝰ in ea sicut
leones rugientes: scio offensurũ me esse
pierunt cȩteros prb̃ros qui bene uixerint
non condemnent. & mali principes quos
describit sermo ꝓpheticus. ñ sint boniᷤ prin¬
cipib contumelię. Stulto enĩ fla gellato.
insipiens sapientior erit. Si aut̃ insipiens
sapientior fit. quanto magis ille qui sapi¬
nera uendentesq iusticiam. nonne recte ap¬¬
pellant᷑ lupi arabiȩ. uel uesꝑtini sicut sẏm.¬
machus transtulit: Non enim merentur
lupi dicibeniamin quimane rapiunt &

Expanded text:
Jerusalem in Scripturis sanctis semper typum habere Jerusalem in Scripturis sanctis semper typum habere Ecclesiae: de qua qui peccaverit, vel in Babylonem abducitur, vel si sponte descendere voluerit, in Jericho a latronibus vulneratur. Quae est enim ita illustris ut Ecclesia, quae in toto orbe lesia de gentibus congregata? in qua plurimi qui se dicunt in Christum credere, nec audierunt vocem ejus; nec receperunt disciplinam, nec juxta eum esse voluerunt. Quod autem dicitur: Principes ejus in ea sicut leones rugientes, scio offensurum me esse pierunt, caeteros presbyteros qui bene vixerint, non condemnent. Et mali principes, quos describit sermo propheticus, non sint bonis principibus contumeliae: Stulto enim flagellato, insipiens sapientior erit : si autem insipiens sapientior fit, quanto magis ille qui sapiennera, vendentesque justitiam, nonne recte appellantur lupi Arabiae, vel vespertini, sicut Symmachus transtulit? Non enim merentur lupi dici Benjamin, qui mane rapiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Animaduerte. qđ nisi clausȩ fuissent uiȩ & ob¬
septa itinera. & nisi destruxisset dñs semitas
eiꝰ: nunquã dicere potuisset anima fornicans.
meũ priorẽ. Dissipant᷑ gͦ itinera suꝑbors. &
anguli eor ne ambulent in suꝑbia & in pra-¬
uitate. Et urbes eoꝵs quȩ male edificatȩ fu¬
erant in arrogantia & suꝑbia destruuntur
ne subsistant. & habeant habitatores pessimõ.
Ac ne quis putet nos uimfacere scripturȩ: dis¬
cat ex consequentib. Hoc aut̃ inquit feci:
ut dicerẽ eis. Ecce destructa sunt itinera ma-¬
nẽ ñ inueniens. & omĩa irrita sint ꝑ quȩ
uos uolui corriꝑe. ut ille uob̾ sermo qui mn
ieremia scriptus est possit aptari. Sine cau-¬
sa ꝑcussi filios ur̃os. disciplinã ñ recepistis.
Uel certe timete me: & recipite disciplinam
ut ñ ꝑeant omĩa de conspectu ierłm. Nec
penitus adsolitudinẽ deducat᷑ suꝑhis malis
ueat aliquem ut sepe iam dixi qđ hȩc ad¬
uersum ȩccłam dicta interpreter. cũ sciat

Expanded text:
Animadverte quod nisi clausae fuissent viae, et obsepta itinera, et nisi destruxisset Dominus vias ejus, numquam dicere potuisset anima fornicans: meum priorem. Dissipantur ergo itinera superborum et anguli eorum, ne ambulent in superbia et in pravitate, et urbes eorum quae male aedificatae fuerant in arrogantia et superbia, destruuntur, ne subsistant et habeant habitatores pessimos. Ac ne quis putet nos vim facere Scripturae, discat ex consequentibus: Haec autem, inquit, feci, ut dicerem eis: Ecce destructa sunt itinera manis non inveniens; et omnia irrita sint, per quae vos volui corripere, et lle vobis sermo qui in Jeremia scriptus est, possit aptari: Sine causa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis . Vel certe: timete me, et recipite disciplinam, ut non pereant omnia de conspectu Jerusalem, nec penitus ad solitudinem deducatur super his malis,ec moveat aliquem ut saepe jam dixi quod haec adversum Ecclesiam dicta interpreter, cum sciat
Abbreviated transcription (Latin):
adiudicium. reges aut̃ idest principes do-¬
gmatũ ꝑuersoꝵꝰ adducunt᷑ in poenã. ut
effundatur suꝑ eos omĩs ira furoris dñi.
Et hoc ñ crudelitate fit aliqua ut arbitranͣ
sanguinarii uidei. sed miscdia & consilio
medicantis. Sequit᷑ enĩ. In igne telimei
consumet᷑ om̃is terra. Gentib quippe in
iudicium congregatis. & regib ad suppli¬
cium ut effundatur suꝑ eos ira : &e non
ex parte sed tota. & ira ac furore saciato:
consumitur in toto orbe quicquid t̾renũ
est: quicquid ad oꝑa terrȩ idest carnis
ꝑtinet. Om̃s eiꝰ uepres o &e spinosa
frutecta uastans zeli mei uorabit incendi-¬
um. & tunc conuertam. suꝑ popłos lin¬¬
guam in generationem suam. & unusqͥsq
errore deposito ad antiquum confessionis
dĩ eloquium reuertet᷑: ut in nomine iesu
omẽ genu flectatur. cęlestiũ & terrestriũ

Expanded text:
ad judicium; reges autem, id est, principes doad judicium; reges autem, id est, principes dogmatum perversorum adducentur in poenam, ut effundatur super eos omnis ira furoris Domini. Et hoc non crudelitate fit aliqua, ut arbitrantur sanguinarii Judaei. sed misericordia, et consilio medicantis. Sequitur enim: In igne enim zeli mei consumetur omnis terra. Gentibus quippe ad judicium congregatis, et regibus ad supplicium, ut effundatur super eos ira, et non ex parte, sed tota, et ira ac furore sociato, consumatur in toto orbe quidquid terrenum est, quidquid ad opera terrae, id est, carnis pertinet: omnes ejus vepres et spinosa fruteta vastans, zeli mei vorabit incendium. Et tunc convertam super populos linguam in generationem suam, ut unusquisque errore deposito ad antiquum confessionis Domini eloquium revertatur: et in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium,
Abbreviated transcription (Latin):
nium. Post uitia enĩ atq peccata ds̃ resurgit
in nobis. & uxta illud qđ in alio loco p̃cipit.
estote mͥ testes & ego testis dicit dñs dĩ &e
puer quẽ elegi: testis est nob̾ pat̃ cum filio
stet omẽ uerbũ. & magis uidet᷑ mͥ sic sta¬
re sententia. & subhis trib testib ueritas
confirmari: quam scđm litteram. Duo enĩ
fuerunt testes contra susannã. & contra
ipsum dñm saluatorẽ. & tam̃ ñ stetit uer¬¬
bum in ore eors. Contra nabuthe quoq to¬
ta pene ciuitas dixit testimoniũ. consen¬
susq testium pessimorũ ñ firmitatẽ habu¬
it ueritatis: sed sceleris conuirationẽ. Quia
iudicium ait meũ in congregationes gen-¬
tium. suscipe reges in zelo uidelicet suppli¬
cior suoꝵs. ut effundam suꝑeos irã meam.
omnẽ irã furoris mei. Qui minor est: cito
tes aut̃ potent̃ tormenta patient᷑. Unde
gentes &e gentium multitudo congregat᷑

Expanded text:
nium: post vitia enim atque peccata Deus resurget nium: post vitia enim atque peccata Deus resurget in nobis. Et juxta quod in alio loco praecipit: Estote mihi testes, et ego testis, dicit Dominus Deus: et puer quem elegi : testis est nobis Pater cum Filio stet omne verbum . Et magis mihi videtur sic stare sententia, et sub his tribus testibus veritas confirmari, quam per  Al. secundum litteram. Duo enim fuerunt testes contra Susannam , et contra ipsum Dominum Salvatorem , et tamen non stetit verbum in ore eorum. Contra Naboth quoque pene tota civitas dixit testimonium, consensusque testium pessimorum non firmitatem habuit veritatis, sed sceleris conjurationem III Reg. XXI. Quia judicium, ait, meum in congregationes gentium, ut suscipiam reges, in loco videlicet suppliciorum suorum, ut effundam super eos iram meam, omnem iram furoris mei. Qui minor est, cito tes autem potenter tormenta patientur . Unde gentes et gentium multitudo congregatur
Abbreviated transcription (Latin):
decuna mensis offert a aron ꝓpopło hẏrcũ
emissarium atq uiuentẽ. & ponens manꝰ
suꝑ caput eiꝰ imprecat᷑ ei cuncta peccata popłi
isrł. traditq eũ inmanꝰ hominis prȩparati.
& mittit in heremum : intelligimꝰ in nobis.
& prȩparantes nos ueri imꝑio sacerdotis:
tollimꝰ manum de medio ȩccłiȩ. Cũq hoc
fecerimus: nox prȩterit. appropinquat
dies. & quasi in die honeste ambulantes
dicimus. Ds ds̃ m̃s. adte de luce uigilo. Sta¬
tunq inferimꝰ. Mane ex audies orationẽ meã.
M ane assistam tibi: & uidebo. Hisi enĩ prȩpa-¬
rati fuerimꝰ non nobis oritur sol iusticiȩ.
Orto aut sole. om̃s racemi de iunea sodomoꝵs
dissipantur & ꝑeunt. ut non solum grandes
hotri: sed etiam qđ parum esse uidebat᷑ idi
nobis xp̃i luce radiante disꝑeat. & ꝓhis
omib mercedẽ nob̾ pollicens ds̃. ait. Expe¬
eta me in die resurrectionis meȩ in testimo¬

Expanded text:
decima die mensis offert Aaron pro populo hircum decima die mensis offert Aaron pro populo hircum emissarium, atque viventem, et ponens manus super caput ejus, imprecatur ei cuncta peccata populi Israel, traditque eum in manus hominis praeparati, et mittit in eremum intelligimus in nobis et praeparantes nos veri imperio sacerdotis, tollimus malum de medio Ecclesiae. Cumque haec fecerimus, nox praeterit, appropinquat dies, et quasi in die honeste ambulantes, dicimus: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo . Statimque inferimus: Mane exaudies orationem meam, mane assistam tibi, et videbo . Nisi enim praeparati fuerimus, 723 non nobis orietur sol justitiae. Orto autem sole, omnes racemi de vinea Sodomorum dissipantur et pereunt, ut non solum grandes botri, sed etiam quod parvum esse videbatur in nobis, Christi lucerna radiante, dispereat. Et pro his omnibus mercedem nobis pollicens Deus, ait: Exspecta me in die resurrectionis meae in testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Idñs in die resurrectionis meȩ in testi¬
Imonium. quia iudicium meũ in congrega¬
Stiones gentiũ. ut suscipiã reges. ut effun¬
Siram furoris mei. Quia inigne teli mei con¬
Isumetur omĩs terra. Quia tunc conuertã
in popłis linguam in generationes eiꝰ: ut inuo¬
Scent om̃s nomen dñi. ut seruiant ei sub
uniuersis gentib congregatis & effu so
suꝑ eas furore dnĩ in igne teli eiꝰ terram
deuorandam. & sicut ante edificationẽ tur¬
ris fuit quando una lingua om̃s popłi lo¬
quebantur: ita conuersis omĩb adcultum
ueri dĩ locuturos hebraice. & totum orbem
qͥno seruiturũ. Nos aut̃ qui non sequim᷑ occi¬
dentẽ litterã. sea sp̃m uiuificantẽ. nec iudicas
fabulas: audimꝰ a dño. Preparare. consurge
diluculo. Dissipati sunt om̃s racemi eoꝵ.
& prȩparati dicimꝰ. Paratũ cor meũ ds para¬
tum cor meũ. Audimusq in ꝑuerbis imꝑa¬
tum. Prȩpara in egressu oꝑa tͦua. Et illud
qđ in leuitico sacrate dr̃. ubi septimo mense

Expanded text:
resurrectionis meae in testimonium: quia judicium meum in congregationes gentium, ut suscipiam reges, ut effuniram furoris mei; quia in igne zeli mei consumetur omnis terra, quia tunc convertam super populos linguam in generationem ejus, ut invocent omnes nomen Domini, ut serviant ei sub universis gentibus congregatis, et effuso super eas furore Domini, in igne zeli ejus terram devorandam. Et sicut ante aedificationem turris fuit, quando una lingua omnes populi loquebantur, ita conversis omnibus ad cultum veri Dei, locuturos Hebraice, et totum orbem Domino serviturum. Nos autem qui non sequimur occidentem litteram, sed spiritum vivificantem, nec Judaicas fabulas, audimus a Domino: Praeparare, consurge diluculo: dissipati sunt omnes racemi eorum; et praeparati dicimus: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Audimusque in Proverbiis imperatum: Praepara in egressu opera tua . Et illud quod in Levitico sacrate dicitur, ubi septimo mense,
Abbreviated transcription (Latin):
tur mendacium. & non inueniet᷑ in ore eoꝵs
lingua dolosa. Qm̃ ipsi pascentur & accuba¬
bunt: & nonerit qui exterreat. Lx.x. De
finib fluminũ ethiopiae suscipiã disꝑsos
meos: afferent uictimas mͥ. In die illa ñ
confunderis ex omĩb ad inuentionib tiuiꝰ.
I quib impie egisti inme. Quia tunc auferã
a te detractionẽ contumeliȩ tuȩ: & ultra
non adicies ut magnificeris suꝑ monte
scõ meo. Et relinquam in te popłm mansue.¬
Itum. & humilẽ. & tumebunt nomen dñi qui
fuerint reliqui de isrł. Et non facient iniqui.¬
tatẽ. & non loquent᷑ uana: & non inueniet᷑
Iin ore eoꝵs lingua dolosa. quia ipsi pascent᷑

Expanded text:
dacium, et non invenietur in ore eorum lingua dolosa, quoniam ipsi pascentur et accubabunt, et non erit qui exterreat. LXX: De finibus fluminum Aethiopiae suscipiam dispersos meos: afferent victimas mihi. In die illa non confunderis ex omnibus adinventionibus tuis, 725 quibus impie egisti in me, quia tunc auferam a te detractionem contumeliae tuae, et ultra non adjicies ut magnificeris super montem sanctum meum: et relinquam in te populum mansuetum et humilem, et reverebuntur nomen Domini, qui fuerint reliqui de Israel, et non facient iniquitatem, et non loquentur vana, et non invenietur in ore eorum li
Abbreviated transcription (Latin):
conturbat. Non quo difficile fuerit quomodo¬
cunq & hoc posito sententiã tȩxere: sed semel
decreuimus ueritatẽ interp̃tationis & lectoris
magis eruditi quã uulgi iudicium sequi.
Audiui opprobriũ moab & blasphemias filioꝵs
ammon: quȩ exꝓbrauer̃ popło meo. & magni.

Expanded text:
conturbat: non quod difficile fuerit quomodoconturbat: non quod difficile fuerit quomodocumque et hoc posito sententiam texere; sed semel decrevimus veritatem interpretationis, et lectoris magis eruditi, quam vulgi judicium sequi. Audivi opprobrium Moab, et blasphemias filiorum Ammon, quae exprobraverunt populo m
Abbreviated transcription (Latin):
tur de creta & ꝑdantur de pristinis habitatio¬
nib siuis. & illa regio quȩ prus gregẽ ꝑditum
continebat incipiat. ẽẽ. ouile pecors xp̃i. &
uidas idest uera confessio habitet in funiculis
maris. Cũq iã coeꝑit esse mundus ad uesꝑam.
&e de multis uocatis pauci electi qui nunc reli¬
qui uocantur de domo uda. pauerint eos qͥ
primũ in mari &e increta & inmendacio pa¬
scebantur : declinabunt in domib ascalonis.
idest ubi prius ignis diaboli & int̾fectorum
manabat cruor. Ascalon enĩ. int̾pretatur
ignis homicida. & hoc fiet quia uisitabit
ans popłm suum. & hi qui ante facile capie.¬
bantur sophismatib hereticorum. quasi de ca.¬
ptiuitate uenientes uincent aduersarios suos.
& habitabunt in tabernaculis eors. Qd autem
legitur in .Lxx. a facie filiorum uida. oboelo
prenotauimus. Nec in hebraico enĩ nec apud
ullũ fertur int̾p̃tũ. & textũ capituli sensumq

Expanded text:
tur de Creta, et perdantur de pristinis habitatiotur de Creta, et perdantur de pristinis habitationibus suis, et illa regio quae prius gregem perditum continebat, incipiat esse ovile pecorum Christi; et Judas, id est, vera confessio, habitet in funiculis maris. Cumque jam coeperit esse mundus ad vesperam, et de multis vocatis pauci electi, et qui nunc reliqui vocantur de domo Juda, paverint eos qui primum in mari, et in Creta, et in mendacio pascebantur: declinabunt in domibus Ascalonis, id est ubi prius ignis diaboli et interfectorum manabat cruor: Ascalon enim interpretatur ignis homicida. Et hoc fiet quia visitabit Dominus populum suum, et hi qui ante facile capiebantur sophismatibus haereticorum, quasi de captivitate venientes, vincent adversarios suos, et habitabunt 702 in tabernaculis eorum. Quod autem legitur in LXX, A facie filiorum Juda, obelo praenotavimus, nec in Hebraeo enim, nec apud ullum fertur interpretum, et contextum capituli sensumque
Abbreviated transcription (Latin):
pretes huic translationi congruerunt: scribit᷑
in .lxx. & erit creta pascua gregis. Igitur sp̃ua
coeptam semel tenentes semitam̃: quęrimꝰ sicubi
inscripturis sc̃ĩs alibi nomen cretȩ legerimus.
Uni fallor: illud in promptu est. Cretenses semꝑ
mendaces: malȩ bestiȩ. uentris pigri. Testimoni¬
um hoc uerũ est. Qui fluctuant & circunfe.¬
runt᷑ omi uento doctrinȩ in deceptione homi¬
num. inuersutia erroris: isti cũ debuerint in
t̃ra confessionis hoc est in t̾ra habitare uideȩ uo¬
luerunt magis aduenȩ esse cretensium. qui di¬
uersis mariꝰ fluctib hinc inde tundunt᷑ &
sonant ȩre corybanthio. & sunt iuxta apłm
quasi cymbalũ tinniens. Et quia aduenȩ suñ
cretensium: ideo sermo dĩ hoc est cõminatio
fit ad illos. & dicunt᷑ t̾ra chana an. semꝑ influ¬
ctu. semꝑ inmotu. & t̾ra allophylors. Alieni enĩ
a dõ. in funiculo maris & incretȩ regione uer.¬

Expanded text:
pretes huic translationi congruerunt, scribitur pretes huic translationi congruerunt, scribitur in LXX: Et erit Creta pascua gregis, et ovile pecocoeptam semel tenentes semitam, quaerimus an alibi in Scripturis sanctis nomen Cretae legerimus. Et, ni fallor, illud in promptu est: Cretenses semper mendaces: malae bestiae, ventres pigri: testimonium hoc verum est . Qui fluctuant et circumferuntur omni vento doctrinae in deceptione hominum, in versutia erroris: isti cum debuerint in terra confessionis, hoc est, in terra habitare Judaeae, voluerunt magis advenae esse Cretensium, qui diversis maris fluctibus hinc inde tunduntur, et sonant aere Corybantio, et sunt, juxta Apostolum, quasi cymbalum tinniens . Et quia advenae sunt Cretensium, ideo sermo Dei, hoc est, comminatio fit ad illos: et dicuntur terra Chanaan semper in fluctu, semper in motu, et terra Allophylorum: alieni enim a Deo, in funiculo maris et in Cretae regione ver
Abbreviated transcription (Latin):
cerit eos regredi sub torobabel & iesu. & edi-¬
ficauerint tẽplũ & extruxerint uerłm : tu
ita inculta eris. & sic a ueprib urticisq oꝑi¬
eris. ut pastores de reliquiis iudeoꝵ in asca-¬
lone post meridiẽ requiescant: & in urbe
quondã nobili greges suos faciant accubare.
& hoc fiet: quia dñs uisitabit plebem suã. &
auertet captiuitatẽ eiꝰ. Qđ factum nec ne
sit: ds̃ uiderit. Neq enim nunc ꝓpositũ nob̾
est hystoriȩ texere ueritatẽ. sed ea intima¬
re nr̃is quȩ accepimꝰ abhebreis. luxta
sp̃ualẽ aut̃ sensũ & transla¬
tionẽ. Lxx. difficilis intelli¬
gentia est: ma rime quia in int̾p̃tatione
discordant. Ubi enim nos transtulimus gens pdi¬
torum. illi dixer̃ aduenȩ cretensium. Et qui a
hebraice scriptum est. gõi chorethim̃. ꝓ gõi. hoc
est gentẽ. legunt. gari. idest aduenã. Et ꝓ. chore
cum int̃pretatione nr̃a faciunt. Rursũ ubi nos

Expanded text:
cerit eos regredi sub Zorobabel et Jesu, et aedicerit eos regredi sub Zorobabel et Jesu, et aedificaverint templum, et exstruxerint Jerusalem, tu ita inculta eris, et sic vepribus urticisque operieris, ut pastores de reliquiis Judaeorum in Ascalone post meridiem requiescant, et in urbe quondam nobili greges suos faciant accubare, et hoc fiet, quia Dominus visitabit plebem suam, et avertet captivitatem ejus, quod factum nec ne sit, Deus viderit. Neque enim nunc nobis propositum est historiae texere veritatem; sed ea intimare nostris, quae accepimus ab Hebraeis. Juxta spiritualem autem sensum et translationem LXX difficilis intelligentia est, maxime quia et in interpretatione discordant. Ubi enim nos transtulimus, gens perditorum, illi dixerunt, advenae Cretensium: et quod Hebraice scriptum est GOI CHORETHIM  , pro GOI, id est, gente, legerunt GAR, hoc est, advenam: et pro CHORETcum interpretatione nostra faciunt. Rursum, ubi nos
Abbreviated transcription (Latin):
Laxx. Ue qui habitatis funiculum maris.
Inaan terra allophylorum. Et ꝑdam uos de
Ihabitatione. & erit creta pascua pastorũ. ce
Souile pecors. Et erit funiculus maris his qͥ
reliqui sunt de domo uda: suꝑ ipsos pascen¬¬
Itur. In domib ascalonis post meridiẽ di¬
uertent a facie filiors iuda: quia uisitabit
eos dñs ds̃ eors. & auertet captiuitatẽ eoꝵ.
Quantũ ad hẏstoriam non est difficile inter¬
pretari. quia insuꝑiorib dixerat. gaza de-¬
quattuor magnis palestinȩ urbib nomina¬
tis nunc ad ip̃sam generalit̾ ꝓuinciã sermo.¬
ente. quod & ipsi qui uxta mare habitant
ꝑeant atq tollantur. Qd aut̃ terra palesti¬
nors terra sit chanaan: nulli dubium est.
Ꝙ disꝑdam te inquit: ita ut nullus sit habi¬
tator. Et in tantã uenies uastitatẽ quȩ lȩta¬
baris in euersione uideȩ: ut om̃s tuȩ urbes
munitissimȩ in ouilia sint uastorũ. Et
post quam dñs uisitauerit popłm suũ & fe¬

Expanded text:
LXX: Vae qui habitatis funiculum maris, LXX: Vae qui habitatis funiculum maris, naan, terra Allophylorum, et perdam vos de habitatione. Et erit Creta pascua gregum, et ovile pecorum, et erit funiculus 700 maris his, qui reliqui sunt de domo Juda: super ipsos pascentur in domibus Ascalonis: post meridiem divertent ÷ a facie filiorum Juda  quia visitabit eos Dominus Deus eorum, et avertet captivitatem eorum. Quantum ad historiam, non est difficile interpretari, quia in superioribus dixerat: Gaza deQuatuor magnis Palaestinae urbibus nominatis, nunc ad ipsam generaliter provinciamente; quia et ipsi qui juxta mare habitant, perient atque tollentur. Quod autem terra Palaestinorum terra sit Chanaan, nulli dubium est. Et disperdam te, inquit, ita ut nullus sit habitator: et in tantam venies vastitatem, quae laetabaris in eversione Judaeae, ut omnes tuae urbes munitissimae in ovilia sint pastorum. Et postquam Dominus visitaverit populum suum, et fe
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerati sunt: ñ intenebris. ñ in occulto iu-¬
dicio. sed in meridie hoc est quando scĩ ple-¬
nam recipient claritatẽ ꝓicient᷑ in tenebras:
&e scõꝵ consortium ñ habebunt. Sed &e ac.¬
charon quȩ int̾pretat᷑ sterilitas uł eradica-¬
tio. quia mullos fructus habuit. & ꝑuer¬
sitate doctrinȩ suȩ eradicauit plurimos.
ipsa quoq eradicabitur. Has aut̃ om̃s uarie-¬
tates intellige in animarũ uitiis atq pec¬
catis. & qđ uniuscuꝰq opus quale sit in
die udicu ignis ꝓbabit.
e qui habitatis funiculũ maris
gens ꝑditors. Uerbũ dñi suꝑ uos chana an
terra phylistinorum. & disꝑdam te ita ut
non sit inhabitator. Et erit funiculus ma¬
ris requies pastorum. & caule pecorũ. Et erit
funiculus eiꝰ qui remanserit de domo uida:
ibi pascentur. In domib ascalonis adues.¬
ꝑam requiescent: qui a uisitabit eos dñs
ds̃ eors. & auertet captiuitatẽ eors̃.

Expanded text:
vulnerati sunt. Non in tenebris, non in occulto juvulnerati sunt. Non in tenebris, non in occulto judicio, sed in meridie, hoc est, quando sancti plenam recipient claritatem, projicientur in tenebras, et sanctorum consortium non habebunt. Sed Accaron, quae interpretatur sterilitas, vel eradicatio: quia nullos fructus habuit et perversitate doctrinae suae eradicavit plurimos, ipsa quoque eradicabitur. Has autem omnes varietates intellige in animarum vitiis atque peccatis, et quia uniuscujusque opus quale sit, in die judicii ignis probabit . e qui habitatis funiculum maris gens perditorum verbum Domini super vos Chanaan terra Philisthinorum et disperdam te ita ut non sit inhabitator et erit funiculus maris requies pastorum et caulae pecorum et erit funiculus eius qui remanserit de domo Iuda ibi pascentur in domibus Ascalonis ad vesperam requiescent quia visDeus eorum, et avertet captivitatem eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq de scło. Gaza enim &e ascalon & a zotus
&e accharon: diuersa supplicia sustinebunt.
Gaza : interpretatur fortitudo eius. Om̃s gͦ
qui sibi applaudunt infortitudine corporis
& inpotentia scłari: & dicunt cũ diabolo.
fortitudinẽ faciam: diripient᷑ in die irȩ dñi.
& adnichilum redigent᷑. Ascalon quoq quȩ
dr̃ ponderata uł ignis homicida. cũ uenerit
dies irȩ dnĩ sceleris sui mensurã sentiet. &¬
eodem quo oꝑta est pondere deprimetur.
& quia arsit ad effundendum sanguinẽ &
multas scandalitauit animas. & impletum
est in ea. uirũ sanguinũ & dolosũ ab omina¬
bitur dñs: ñ diripietur ut gata. sed in soli¬
tudinẽ redacta gehennȩ ignib usq ad pul-¬
uerẽ cremabitur. Nec non & a zotus quȩ he.
ignis generationis. clara luce uastabit᷑. Arsit
enim libidine. & generationis incendio de¬
bachata est. Et quia om̃s adulterantes qͣsi
clibanus corda eor. & sagittis ardentibus

Expanded text:
cujusque de saeculo, Gaza enim et Ascalon, et Azotus, cujusque de saeculo, Gaza enim et Ascalon, et Azotus, et Accaron diversa supplicia sustinebunt: Gaza enim interpretatur fortitudo ejus. Omnes ergo qui sibi applaudunt in fortitudine 699 corporis et potentia saeculari, et dicunt cum diabolo, fortitudine faciam, diripientur in die irae Domini, et ad nihilum redigentur. Ascalon quoque, quae dicitur ponderata, vel ignis homicida, cum venerit dies irae Domini, sceleris sui mensuram sentiet, et eodem quo operata est, pondere deprimetur. Et quia arsit ad effundendum sanguinem, et multas scandalizavit animas, et impletum est in ea: Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus , non diripietur ut Gaza, sed in solitudinem redacta, gehennae ignibus usque ad pulverem cremabitur. Nec non et Azotus, quae Hebignis generatenim libidine, et generationis incendio dissipata est; et quia omnes adulterantes, quasi clibanus, corda eorum, et sagittis ardentibus
Abbreviated transcription (Latin):
inferenda est popło iudeoꝵs. Si aut̃ de his du
phylistinors quȩ semꝑ uobis equo certamine
restiter̃. eadem captiuitas apprehendat
Gata enim destructa erit. & ascalon insolitu¬
dinẽ redigetur. & atotum ñ furto sed bello
idest manifesta luce atq uictoria in captiui.¬
tatẽ trahent. & accharon quȩ interp̃tatur
eradicatio hoc sustinebit qđ in suo uocabulo
sonat. idest eradicabitur. Hoc iuxta litterã
&e hebraicam ueritatẽ. luxta . lxxx. autẽ: prȩ.¬
cipitur humilib terrȩ de quib iã supra di-¬
ctum est ut oꝑentur iudiciũ & quęrant iusti¬
ciam. quam ñ puto alium esse prȩt̾ xp̃m.
Et quia omis qui quęrit inueniet: id qđ inue¬
nerit aliis respondeat. hoc est alios doceat.
Sapientia enim abscondita & thesaurꝰ ñ cõpa.¬
rens: quȩ utilitas in ambob & hoc inquit
prȩcipio uob: ut in die irȩ dñi ꝓtegamini. uł
in consummatione mundi. uł in exitu unius.¬

Expanded text:
inferenda est populo Judaeorum. Si autem de his dubinferenda est populo Judaeorum. Si autem de his dubPhilistinorum, quae semper vobis aequo certamine restiterunt, eadem captivitas apprehendat. Gaza enim destructa erit, et Ascalon in solitudinem redigetur, et Azotum, non furto, sed bello, id est, manifesta luce atque victoria in captivitatem trahent: et Accaron, quae interpretatur eradicatio, hoc sustinebit, quod in suo vocabulo sonat, id est, eradicabitur. Hoc juxta litteram et Hebraicam veritatem. Juxta Septuaginta autem praecipitur humilibus terrae, de quibus supra dictum est, ut operentur judicium, et quaerant justitiam, quam non puto aliam esse praeter Christum. Et quia omnis qui quaerit, inveniet , id quod invenerint, aliis respondeant, hoc est, alios doceant: Sapientia enim abscondita, et thesaurus non comparens, quae utilitas in ambobus ? Et hoc, inquit, praecipio vobis, ut in die irae Domini protegamini, vel in consummatione mundi, vel in exitu unius
Abbreviated transcription (Latin):
magis humilia te ipsum. & coram dõ in ueni¬
es grãm. Qui aut̃ peccatis humiliatꝰ est: ag
grauatꝰ conscientia delictors loquitur. Qua¬
si onus graue. aggrauatȩ sunt suꝑ me. Iste
debet audire. Uenite om̃s adme qui laboratis
& onerati estis: &e ego reficiam uos. Hoc dictũ
sit in principio: scđm .lxx. interp̃tes. Cȩterum
uxta hebraicum alt̃ ÷ sensus. Dicit᷑ enĩ ad scõs.
Quos qui mea p̃cepta fecistis. qui in t̾ra positi
&e scientes qm̃ omĩs qui se humiliat exaltabit᷑
imitati estis mansuetudinẽ meã. & iudiciũ
estis oꝑati. quęrite dnm in mansuetudine
urã. E t̃ si uultis scire quis iste sit dñs: quęrite
iustum. quęrite mansuetum. Pat̃ enĩ omne
est: ab eo qui fons est mansuetudinis impleat᷑.
Hoc aut̃ dico uob̾: si quomͦ abscondamini ini
die furoris dñi. Hoc est: si forte possitis exeo
quȩ uł a nabuchodonosor uel a romanis

Expanded text:
magis humilia teipsum, et coram Deo invenimagis humilia teipsum, et coram Deo invenies gratiam . Qui autem peccatis humiliatus est, et aggravatus est conscientia delictorum, ac loquitur: Sicut onus grave, gravatae sunt super me , iste debet audire: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Hoc dictum sit in principio secundum LXX interpretes. Caeterum juxta Hebraicum alter sensus est. Dicitur enim ad sanctos: O vos, qui mea praecepta custoditis, qui 698 in terra positi, et scientes, quoniam omnis qui se humiliat exaltabitur, imitati estis mansuetudinem meam, et judicium estis operati, quaerite Dominum in mansuetudine vestra. Et si vultis scire quis iste sit Dominus, quaerite justum, quaerite mansuetum: Pater enim omnenus est, ab eo qui fons est mansuetudinis, impleatur. Hoc autem dico vobis: Si quomodo abscondamini in die furoris Domini, hoc est, si forte possitis ex eoquae vel a Nabuchodonosor, vel a Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
re popło dĩ qui dñi prȩcepta ñ audis. ante¬
quam gła tua ꝑtranseat. & ante quã dies
tibi furoris dñi adueniat. Quęrite
Idñm om̃s mansueti t̾re. qui udĩcium eius
Sestis oꝑati. Quęrite iustum: quęrite mansue¬
Itum. si quomodo abscondamini in die furo.¬
Iris dñi. Quia gaza destructa erit: & asca¬
Slon indeser tum. At otum in meridie eici¬
Sent: & accharon eradicabitur. Lxx.
Querite dñm om̃s humiles terrȩ: iudiciũ
Soꝑamini &e iusticiam quęrite. & respondete
eam: ut ꝓtegamini in die irȩ dni. quia gaza
direpta erit. & ascalon indesertum. & azotus
meridie ꝓicietur. & accharon eradicabitur.
Humilis terrȩ appellatur. qui ñ humilitate quȩ
uirtutẽ sonat sed peccatis humiliatus est: nec
potest cum xp̃o dicere. Discite a me. quia man¬
suetus sum & humilis corde. Omĩs enĩ qui se
humiliat: ex altabit᷑. & in alio loco ad sanctũ¬
sermo dirigitur. Quanto maior fueris: tanto

Expanded text:
re populo Dei, qui Domini praecepta non audis, antere populo Dei, qui Domini praecepta non audis, antequam gloria tua pertranseat, antequam dies tibi furoris Domini adveniat. Quaerite Dominum, omnes mansueti terrae, qui judicium ejus estis operati: quaerite justum, quaerite mansuetum, si quomodo abscondamini in die furoris Domini. Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum. Azotum in meridie ejicient, et Accaron eradicabitur. LXX: Quaerite Dominum, omnes humiles terrae: judicium operamini, et justitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae Domini, quia Gaza direpta erit, et Ascalon in desertum: et Azotus in meridie projicietur, et Accaron eradicabitur. Humilis terrae appellatur, qui non humilitate, quae virtutem sonat, sed peccatis humiliatus est, nec potest cum Christo dicere: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Omnis enim qui se humiliat, exaltabitur. Et in alio loco sermo ad sanctum dirigitur: quanto major fueris, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
die. Propterea aut̃ dico uob̾. conuenite. so¬
ciamini: ne cũ iudicii tempus uenerit. &
omis gła ur̃a transierit: tunc uelitis agere
poenitentiam. quando locus ñ erit poeni.¬
tentiȩ sed poenarũ. Quęrat aliquis. quomodo
hoc ipsum suꝑuno quoq migrante de scło
scłi negotiis occupatus ꝑdiuersa discurris:
reuertere in scõꝵs ȩccłam. &e uinge te eors
uitȩ & coetui quos uides placere dño. & dis¬
soluta membra animȩ tuę nec sibi coheren-¬
tia in unã sapientię coge compagẽ. & illiꝰ
hęre complexui. & audi mystice. Conforta¬
mini manus dissolute. & genua debilia
solidamini. Nec głeris in bonis carnis. & eiꝰ
flore qui prȩterit᷑. Omĩs enim caro foenum:
& omĩs gła eiꝰ quasi flos foeni. Aruit foenũ
& flos decidit. uerbum aut̃ dni manet iN
ȩternum. Possumus hoc capitulo uti ꝓtẽpo¬
re: si quando uiderimꝰ aliquem honorib scłi
& dicere adeum. Congregare & coniunge¬

Expanded text:
die. Propterea autem dico vobis, convenite, sodie. Propterea autem dico vobis, convenite, sociamini, ne cum judicii tempus venerit, et omnis gloria vestra transierit: tunc velitis agere poenitentiam, quando locus non erit poenitentiae, sed poenarum. Quaerat aliquis, quomodo hoc ipsum super unoquoque migrante de saecusaeculi negotiis occupatus, per diversa discurris, revertere in sanctorum Ecclesiam, et junge te eorum vitae et coetui quos vides placere Deo, et dissoluta membra animae tuae nec sibi cohaerentia in unam sapientiae coge compagem, et illius haere complexui, et audi mystice: Confortamini, manus dissolutae: genua debilia, solidamini : nec glorieris in bonis carnis, et ejus flore qui praeterit: Omnis enim et omnis gloria ejus quasi flos foeni. Aruit foenum,  flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum. Possumus hoc capitulo uti pro tempore: si quando viderimus aliquem honoribus saecet dicere ad eum, congregare et conjunge
Abbreviated transcription (Latin):
te & congre gamini. siue ut in .laxx.
scriptũ est colligamini. idest estote uobis
iuxta apłm caritatis uinculo copulati.
gens ñ amabilis : quȩ amore dĩ indigna es.
siue gens mnerudita. de qua dr̃ in deutero¬
nomio. Popłs stultus. & ñ sapiens. Et in ie-¬
remia. Sine causa ꝑcussi filios ur̃os. disci¬
plinã ñ recepistis. Antequã fiat qđ ꝓpħ a-¬
tum est. ante quã prȩceptũ sequat᷑ effectꝰ.
qđ ita facile ueniet quasi puluis ꝑtransi¬
ens. ante quã suꝑ uos furor dni cõpleatur.
Simulq dĩ cerne clementiam. Suffecerat
prudentib. maloꝵs uenientiũ impetum
descripsisse. Uerũ quia ñ uult inferre
supplicia. sed tantum terrere passuros: ipse
ad poenitentiam ꝓuocat. ne faciat qđ mina.
erudita. quȩ nonuis dĩ reciꝑe disciplinam.
nec habere scientiam mandators eiꝰ : sed di¬
uiti is & corporis sanitate & pulchritudine
huius scłi carnisq uoluptatib delectaris
quȩ transit quasi flos qui in una marcescit.

Expanded text:
te, et congregamini, sive, ut in LXX scriptum est, colligamini, id est, estote vobis juxta Apostolum charitatis vinculo copulati: gens non amabilis, quae amore Dei indigna es: sive gens inerudita, de qua dicitur in Deuteronomio: Populus stultus, et non sapiens . Et in Jeremia: Sine causa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis , antequam fiat quod prophetatum est, antequam praeceptum sequatur effectus quod ita facile veniet quasi pulvis pertransiens, antequam super vos furor Domini compleatur. Simulque cerne Dei clementiam: suffecerat prudentibus malorum venientium impetum descripsisse; verum quia non vult inferre supplicia, sed tantum terrere passuros, ipse ad poenitentiam provocat, ne faciat quod minaerudita, quae non vis Dei recipere disciplinam, nec habere scientiam mandatorum ejus; sed divitiis et corporis sanitate et pulchritudine hujus saeculi, carnis quoque voluptatibus delectaris, quae transit quasi flos qui in una marcescit