comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credendũ ÷ E rgo & ꝓpħa stupore magne uisionis attonitꝰ. totã m̃te torpebat: & elarũ
ueritatis lum̃ uidere ñ poterat. Unde auisione p̃terita suscitat᷑ ad alia uisione qͣsa
de sono euigilans : ut uideat qd̵ clausis occłis n udebat. Dicamꝰ & alit̃. ꝑ uerbioꝵ salo¬
monis : teftimoniũ ÷. Si sederis: absq timore eris. Si aut̃ dormieris: duleit̃ dormies.
dormierit ꝙ audierit dictũ de se qd scriptuĩ. eẽ. de lataro legimꝰ. si dormierit saluus
erit: poterit cantare cũ sponsa. Ego dormio & cormeũ uigilat. Uideamꝰ gͦ. ad que com¬
teplanda qͣsi de sono ꝓpħa consurgat. Eł dix adme. Quid tu uĩdes. Etdni.

Expanded text:
credendum est. Ergo et propheta stupore magnae visionis attonitus, tota mente torpebat, et clarum credendum est. Ergo et propheta stupore magnae visionis attonitus, tota mente torpebat, et clarum veritatis lumen videre non poterat: unde a visione praeterita suscitatur ad aliam visionem quasi de somno evigilans, ut videat quod clausis oculis non videbat. Dicamus et aliter. Proverbium Salomonis testimonium est: Si sederis, absque timore eris: si autem dormieris, dulciter dormies,dormierit, et audierit dictum de se quod scriptum de Lazaro legimus: Si dormit, salvus erit , poterit cantare cum sponsa: Ego dormio, et cor meum vigilat . Videamus ergo ad quae contemplanda quasi de somno propheta consurgat. Et dixit ad me, qu
Abbreviated transcription (Latin):
foueã: possum fossa ꝓsculptura lapidis intelligere. Omẽ eñi qđ seulpitliero fodituni
lam siquis contentiosus noluerit hoc referre ad lapidẽ. s quasi ꝓpͥũ habere pͥncipiũ
suaq sententiã dicamꝰ dm̃ om̃potentẽ in die pasũonis filii sui siue ut uidei putant
in ultimo fine mundi quando tudicaturꝰ aduenerit effodere id ÷ in mȩdiũ ꝓferre oꝑa
singłoꝵ & contrectare uniu̾sa t̾rã iudea indie iulicii. Hanc enĩ. eẽ. diem unam.
Et incdie illa unũ quẽq scoꝵ socios suos g amicos. qͥ & ipsi st̃ scĩ uocare ad reqͥem. &
oꝑm suoꝵ uirtute gaudere. Ei reu̾sus ÷ angłs qͥ loquebat᷑ in me & suscitauit
me qͣsi uirũ qͥ suscitat᷑ de sonõ suo. Lxx. ꝑt reu̾sus ÷ angłs qͥ loquebat᷑ inme: &
suscitauit me sic̃ suscitari solet hõ de somno suo. Quo enĩ abierat ut reu̾teret᷑. man¬
me qͥ loquebat᷑ in ꝓpħa & absq eo in quo loquebat᷑. eẽ. ñ poterat: S quotienseunꝙy

Expanded text:
foveam, pro sculptura lapidis intelligere: omne enim quod sculpitur et foditur. Tamen si quis et contentiosius noluerit hoc referre ad lapidem; sed quasi proprium habere principium, suamque sententiam, dicamus Deum omnipotentem in die passionis Filii sui, sive ut Judaei putant, in ultimo fine mundi, quando judicaturus advenerit effodere et in medium proferre opera singulorum, et contrectare universam terram in die judicii: hanc enim esse diem unam, et in die illa unumquemque sanctorum, socios suos et amicos, qui et ipsi sunt sancti, vocare ad requiem, et operum suorum virtute gaudere. Et reversus est angelus, qui loquebatur in me, et suscitavit me quasi virum qui suscitatur de somno suo. LXX: Et reversus est angelus, qui loquebatur in me, et suscitavit me sicut suscitari solet homo de somno suo. Quo enim abierat, ut reverteretur, maxime qui loquebatur in propheta, et absque eo in quo loquebatur esse non poterat. Sed quotiescumque
Abbreviated transcription (Latin):
altera legat᷑ ꝓaltera. Hȩc amphora siue mensura. ocłs. eoꝵ ÷ inuniu̾sa t̾ra. hoo ÷ estensio per¬
eatoꝵ. ut quoꝵ uicia disꝑsa latitabant in unũ coaceruata occłis oiĩ panderent᷑ & egrede¬
ret̾ de loco suo isrł. & cunctis gentibꝰ qͣlis in t̾ra sua fuerit monstraret᷑. E ecee talentũ plu¬
bi porcabit᷑. Pro talento plu̾bi in consequentibꝰ legimꝰ lapidẽ plũbi. łalentũ useat᷑. cicha

Expanded text:
altera legatur pro altera. Haec amphora sive mensura, oculus eorum est in universa terra, hoc est, ostensio pecaltera legatur pro altera. Haec amphora sive mensura, oculus eorum est in universa terra, hoc est, ostensio peccatorum, ut quorum vitia dispersa latitabant, in unum coacervata oculis omnium panderentur, ut egrederetur de loco suo Israel, et cunctis gentibus qualis in terra sua fuerit, monstraretur. Et ecce talentum plumbi portabatur. Pro talento plumbi, in consequentibus legimus lapidem plumbi. Talentum vocatur CHACHAR
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos. Hic ÷ ocels id÷ otensio om̃iũ peccatoꝵ. Et ecce mulier sedebit in medio
amphore u m̃surȩ: quȩ apd hebreos dr̃ ẽphã. crebroq aseptuaginta i noxphiuer¬
massa instar lapidis ferebat᷑ it suo impetiua uł dnĩ iussione. itł ferebat᷑ abalio cuius
nomi taertui itd ngls aut̃ iste qͥ lo quebit᷑ inppħa & egrediens exeo illi unibsa mor
srrabati arriputt muliere᷑ que uocabat᷑ impietas. &e pcipite miftc in mecbo amphor
chtimꝰ ut qđ reliquũ ÷ suis coloribꝰ impleamꝰ. Angłs qͥ loquebut᷑ in ꝓpħa. egressur de
es x qͣsi cõminꝰ loquens pcipit illi ut leuet ocłos luos s uideat peceata pop̃li ilit.
inmensurã coaceruata. ꝑfectã o impletã delicta cunctoꝵ & hanc. ee. ocłm eoꝵ qđ he¬
braice dr̃. athnamen. & scribit᷑ ꝑ. aĩñ. iotħ. nuñ. m̃eñ. siue iniqͥtatẽ eoꝵ. Qux si ꝑ uau
uulgita frequentꝰ in oleuit. Ut qr uaũ. & iotħ. litcere eade forma s iensura diusa fi

Expanded text:
s, id est, ostensio omnium peccatorum. Et ecce mulier sedebat in medio amphorae, vel mensurae, quae apud Hebraeos dicitur EPHA  , crebroque a LXX inmassa instar lapidis ferebatur, vel suo impetu, vel Domini jussione, vel ferebatur ab alio cujus nomen tacitum est. Angelus autem iste qui lstrabat, arripuit mulierem quae vocabatur impietas, et praecipitem misit in medium amphorae, liquum est suis coloribus impleamus. Angelus qui loquebatur in propheta, egressus de eo, et quasi cominus loquens, praecipit illi ut levet oculos suos, et videat peccata populi Israel in mensuram coacervata perfectam, et impleta delicta cunctorum: et hanc esse oculum eorum, et scribitur per AIN, JOD, NUN, MEM: Sive iniquitatem eorum; quae si per VAU Vulgata frequenter inolevit, ut quia VAU et JOD litterae eadem forma, sed mensura diversae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rogauerit. nec totũ quesierit qđ scire debuerat. Beniq postea pleniꝰ sciscitat᷑ aodens
spicas uł ramos oliuarũ de quibꝰ supͣ tacuerat. Ibi enĩ dix̃ qͥd st duȩ oliue iste. hie
sint arbores. & qͥsi spice aristis. sic iste uallo quodã ramot atq folioꝵ recte sint o
lampadem dm̃ patrẽ. S nescio quomͦ absq blasphemia. alterũ adextris ꝙ alterũ
accipiant asinistris. Romos quoq spices siue oliuarũ in carnationẽ saluatoris &
similitudine colũbe sp̃s scĩ edisserunt. Quia totas oliuas uidere nequeamꝰ. s partẽ
quandã & ut ita dicam ramusculos incarnationis xp̃i. & ostensionis sps scĩ. nob̾
eẽ. monstratos. Alii duo intelligunt testanta. adextris euangłm. a sinistris legeꝰ
poete̾ in atero spu̾dis. sensus ⁊ in altero cuporis. & q net e ql euanq ul aius spicas ꝙxfilios¬

Expanded text:
rogavit, nec totum quaesierit quod scire debuerat. Denique postea plenius sciscitatur addens, spicas vel ramos olivarum, de quibus supra tacuerat; ibi enim dixit: Quid sunt duae olivae istae? hic sint arbores, et quasi spicae aristis, sic istae vallo quodam ramorum atque foliorum tectae sint et lampadem Deum Patrem. Sed nescio quomodo absque blasphemia, alterum a dextris, alterum accipiant a sinistris. Ramos quoque, sive spicas olivarum, incarnationem Salvatoris et similitudinem columbae Spiritus sancti edisserunt, quia totas olivas videre nequeamus, sed partem quamdam et, ut ita dicam ramusculos incarnationis Christi, et ostensionis Spiritus sancti nobis esse monstratos. Alii duo intelligunt Testamenta, a dextris Evangelium, a sinistris Legem, eo quod in altero spiritualis sensus sit, in altero corporalis; et qu
Abbreviated transcription (Latin):
bonu ecidet᷑ & in ignẽ mittet᷑. Uolum̃ istud inquo peccata oĩũ describunt᷑ siue fali
quȩ cunctoꝵ delicta succidit mictit᷑ inuineã sodomoꝵ de qua scriptũ ÷. Inimici urĩ
insipientes. Ex uinea enĩ sodomoꝵ uinea eoꝵ. & ꝓpago eoꝵ degomorris. Uua eoꝵ uua

Expanded text:
bonum, excidetur et in ignem mittetur . Volumen istud in quo peccata omnium describuntur, sive falx bonum, excidetur et in ignem mittetur . Volumen istud in quo peccata omnium describuntur, sive falx quae cunctorum delicta succidit, mittitur in vineam Sodomorum, de qua scriptum est: Inimici nostri insipientes: ex vinea enim Sodomorum vinea
Abbreviated transcription (Latin):
cantibꝰ ñ peꝑeit. qͥ ꝓpͥo uicio habitaculũ ꝑdere cȩleste: ideo ipse dicit ꝑisaĩa. In ebria-
÷ gladiꝰ ms inceło. Gladio enĩ interibunt om̃s peccatores pepłi. Hon utiq gladio corpo¬
rali. siquidẽ multe & diu̾se p̃ter gladiũ admortẽ uie sunt. s gladio spuali quo ꝑcu¬
ciendi sunt qui nͨ eger penitentiã o qͥbꝰ cominat᷑ psalmista ꝓclamans. Hisi conu̾timi
ni eladiũ suũ uibraliit areũ suuꝰ tetendit & parauit illu. Eo in eo parauit uasa
motts. Et in ieremia legimꝰ. Usq qͦ secabis mucro uł gladiꝰ dnĩ ÷ Usq qͦ ñ quiesces:
Conuitere in uaginaꝰ tuã. Iste gladius ñ solũ falx appellat᷑ qͥ foenũ stipula spinãq
aista pclamat Ecce securis ad radicet arboꝵ posita ÷. Om̃is arbor que ñ facit fructũ

Expanded text:
cantibus non pepercit, qui proprio vitio habitaculum perdidere coeleste, ideo ipse dicit per Isaiam: Inebriatus cantibus non pepercit, qui proprio vitio habitaculum perdidere coeleste, ideo ipse dicit per Isaiam: Inebriatus est gladius meus in coelo . Gladio enim interibunt 816 omnes peccatores populi, non utique gladio corporali siquidem multae et diversae praeter gladium ad mortem viae sunt, sed gladio spirituali, quo percutiendi sunt qui non eit: arcum suum tetendit, et paravit illum: et in ipso paravit vasa mortis . Et in Jeremia legimus: Usquequo secabis mucro, vel gladius Domini? Usquequo non quiesces? convertere in vaginam tuam . Iste gladius non solum falx appellatur, quae fenum, stipulam, spinasque d radices arborum posita est: Omnis arbor quae non facit fructum
Abbreviated transcription (Latin):
uolante. dͥmia enĩ que sup̃ uiderat. elificatione tẽpli aduentii dñ saluatoris libertace
lobabysone popłli nuntiarant. Itaq ne eleuaret᷑ eũ apło cor eiꝰ eui datꝰ ÷ angłis sathane
quibui cola phrranet ne se extolleret: uidit ipse quȩ tristicia st. ut qͥocͥid exboriaꝵ tes¬
uelatione arrogantię creuerat. extristiũ cõminatione decrescat. Uolumꝰ aut̃ uolans
ostendie inqͥ oiũ peccata descripta st̃. ut unꝰ qͥsq recipiat sccđ̃m oꝑa sua siue bonĩ
siue malũ dicente daniele. Ihroni positi st̃: & libri aꝑti sc̃. Sin aut̃ falce̾ accipimꝰ
ut e limia transtuler. de apocasipsi ioħis sumanꝰ exemplũ. inquo scriptũ ÷. Et respondit
anełs & dixit ei qui sedebat suꝑ equũ. Mitte falcem tuã acutissimã. & mete uineã
tua: qmĩ mature sunt uue eiꝰ ꝑ falee indeuteronomio sagittã legimꝰ o gladiũ. In¬
ebriabo sagittas meas sanguine & gladiꝰ m̃s deuorabit carnes. Et qr dĩ angłis pec¬

Expanded text:
. Omnia enim quae supra viderat, aedificationem templi, adventum Domini Salvatoris, libertatem de Babylone populi nuntiarant. Itaque ne elevaretur cum Apostolo cor ejus cui datus est angelus Satanae qui eum colaphizaret , ne se extolleret, videt et ipse quae tristia sunt, ut quidquid ex bonorum revelatione arrogantiae creverat, ex tristium comminatione decrescat. Volumen autem volans ostenditur, in quo omnium peccata descripta sunt, ut unusquisque recipiat secundum opera sua, sive bonum, sive malum, dicente Daniele: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . Sin autem falcem accipimus, ut LXX transtulerunt, de Apocalypsi Joannis sumamus exemplum, in qua scriptum est: Et respondit angelus, et dixit ei qui sedebat super equum: Mitte falcem tuam acutissimam, et mete vineam tuam, quoniam maturae sunt uvae ejus . Pro falce in Deuteronomio sagittas et gladium legimus: Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes . Et quia Deus angelis pec
Abbreviated transcription (Latin):
quentes in spicula eiꝰ & sullimitate dogmatũ consistamꝰ. Qd aut̃ sequit᷑. hȩc dic̃
dns exercituũ. post głam misit me & reliqua. uox saluatoris loquentis inducit᷑.
qui op̃s ds̃ apatre om̃ipotente missũ. eẽ. se dicit. ñ iuxta id qđ op̃s ÷: s uxta id qđ¬

Expanded text:
quentes, in specula ejus et sublimitate dogmatum consistamus. Quod autem sequitur: Haec dicit quentes, in specula ejus et sublimitate dogmatum consistamus. Quod autem sequitur: Haec dicit Dominus exercituum, post gloriam misit me, et reliqua, vox Salvatoris loquentis inducitur, qui omnipotens Deus a Patre omnipotente missum se esse dicit, non juxta id quod omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
cõmonitos. Dicendũ & alit̃. Aquilo uentꝰ durissimꝰ ÷: qͥ durissima habitatoꝵ suoꝵ
corla facit: & aquo succendunt᷑ mala suꝑ õs qͥ habitant in t̾ra. & adquẽ iuxta.
hunc ipsũ zachariã ꝓpħam egrediunt᷑ equi nigri. ut in sua regione consistant.
Ille quoq qͥ in isaia głabundus dixerat. in cęlũ ascendã. suꝑ siclera cȩli ponam
tronuꝰ meũ. sedebo in monte sullimi. suꝑ montes ęxcelsos: in aqͥlone infrigidissi¬
mos t̾rarũ loco regnũ habere se iactat. Legimꝰ & in alio loco. Ecce fumꝰ ab aqͥlo¬
ne uenit. Et qͥ ꝓcul ascã urbe discesserant: dr̃ de eis. Ecce isti de longe uenient:
ut redeant ierłm. Uade & lege sermones meos istos ad aqͥlonẽ & dices. Reu̾tere
uiciis & confusione uersam᷑: ut fugiamꝰ in syon ȩccłam dnĩ. & humilia relin¬

Expanded text:
commonitos. Dicendum et aliter: Aquilo ventus durissimus est, qui durissima habitatorum suorum commonitos. Dicendum et aliter: Aquilo ventus durissimus est, qui durissima habitatorum suorum corda facit, et a quo succenduntur mala super omnes qui habitant in terra, et ad quem juxta hunc ipsum Zachariam prophetam, egrediuntur equi nigri, ut in sua regione consistant . Ille quoque qui in Isaia gloriabundus dixerat: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam thronum meum, sedebo in monte sublimi, super montes excelsos in Aquilone , in frigidissimo terrarum loco regnum habere se jactat. Legimus in alio loco: Ecce fumus ab Aquilone venit : et qui procul a sancta urbe discesserant, dicitur de eis: Ecce isti de longe veniunt aut redeant Jerusalem: Vade et lege sermones meos istos ad Aquilonem, et dices: Reverte vitiis et confusione versamur: ut fugiamus in Sion Ecclesiam Domini, et humilia relin
Abbreviated transcription (Latin):
seruierant eis. & cognoscetis qr dñs op̃s misit me. Plage orbis. quas greci appellant.¬
R̾ aiͥ ea t a. iuxta sitũ ierłm intelligunt᷑ & tẽpli. Assyrii gͦ & babilonii qͥ di
popłm uastauer̃. habitant int̾ra aqͥlonis. Peniq in ieremia olla quȩ iuxta ezechiel
plena ÷ carnibꝰ intelligit᷑ aut̃ urbs ierłm. a facie aqͥlonis accendit᷑. Quia gͥ angłs
p̾ceperat qͥ occurrerat angło ꝓpħanti in zacharia ut loqueret᷑ ad puerũ. ad cõꝑa¬
tionẽ enĩ angłicȩ dignitatis omis humana natura puericia nũcupat᷑. qr ñ angłi¬
nunc idem ad eos fit sermo dnĩ qͥ habitant in aqͥlone. ut auentis quattuor congre-¬
gent᷑. in qͦs fuerant toto orbe disꝑsi. & reu̾tant᷑ in syon. qͥ habitant in babilone. Uel
quȩ nunc habitas in babylone. fuge & reu̾tere ad pͥstinã sedem. Qđ aut̃ t̾cio casu
uocatiuo dr̃. o exortatio ad fugã ÷: ut ñ semel. s crebriꝰ ad fugiendũ sciant se: eẽ.

Expanded text:
scetis quia Dominus omnipotens misit me. Plagae orbis, quas Graeci appellant κλίματα, juxta situm Jerusalem intelliguntur et templi. Assyrii ergo et Babylonii, qui Dei populum vastaverunt, habitant in terra Aquilonis. Denique in Jeremia , olla quae juxta Ezechiel plena est carnibus intelligitur autem urbs Jerusalem a facie Aquilonis accenditur. Quia igitur angelus praeceperat qui occurrerat angelo prophetanti in Zacharia, ut loqueretur ad puerum ad comparationem enim angelicae dignitatis, omnis humana natura pueritia nuncupaturNunc idem ad eos fit sermo Domini qui habitant in Aquilone: ut a ventis quatuor congregentur, in quos fuerant in toto orbe dispersi, et revertantur in Sion qui habitabant in Babylone. Vel quae nunc habitas in Babylone, fuge et revertere ad pristinam sedem. Quod autem tertio, casu vocativo dicitur o, exhortatio ad fugam est, ut non semel, 796 sed crebrius ad fugiendum sciant se esse
Abbreviated transcription (Latin):
ũ: letabunt᷑ & uidebunt auxiliũ saluatoris qui de rorobbabel stirp̃e ꝓmittt᷑.¬
ablil eoqł sit iuirus & fortitudo roburq credentiũ. Sicut enĩ stagnũ ab
igne alia metalla defendit. & eũ sit natura hes ferrũq durissimũ. si absq
slagino fuerte uritꝰ e concremat᷑: sic omĩs angłoꝵ & hoiũ fortitudo si ñ habuerit aurilũ¬

Expanded text:
um, laetabuntur et videbunt auxilium Salvatoris, qui de Zorobabel stirpe promittiturum, laetabuntur et videbunt auxilium Salvatoris, qui de Zorobabel stirpe promittiturod sit murus et fortitudo roburque credentium. Sicut enim 812 stannum ab igne alia metalla defendit, et cum sit natura aes ferrumque durissimum, si absque stanno fuerit, uritur et cremat
Abbreviated transcription (Latin):
charias ppħa in tẽplo qł nunc edificatis uideritis auob̾ culm̾ impositũ: tunc
intelligetis me missũ adnõ. & quȩ locutꝰ sũ ipso mandante ditisse. Quis enim
despent dies paruos: Quis hic ꝓraro accipit᷑. uuxta illud. Quis putas ⁊ dispensator
fidelis & prudens : Et. dñe qͥs habitabit in tabernaculo tuo: &: Quis ascendet in
montẽ sc̃m̃ tuũ: Rarꝰ gͦ ÷ : qui dies paruos huiꝰ scłi despiciat. & regiã potestatẽ
putet. ẽẽt ꝓnichili. Quãndo uiderimꝰ potentes scłi fulgere auro. purpura. gẽmisq
rutilare. circu̾dari ȩxercitu: dicamꝰ in nobis. Quis putas despicit dies paruos:
Unde & iacob uitã hominũ breuẽ intelligens. parui st̃ inqͥt & pessimi dies utte
meȩ. Qui gͦ despexerint dies paruos. hoc aut̃ refert ad regiã potestatẽ. ut cũ¬
moneat zõrobbabel & iesu & popłm edificantes tẽplũ dĩ nequaquã adu̾sarios
timere phibentes. s audire dñm cohortante᷑. ex eo qđ despiciunt regale fastigi¬

Expanded text:
charias propheta, in templo, quod nunc aedificatis, videritis a vobis culmen impositum, tunc intelligetis me missum a Domino, et quae locutus sum, ipso mandante, dixisse. Quis enim despexit dies parvos? Quis hic pro raro accipitur, juxta illud: Quis putas est dispensator fidelis et prudens ? Et, Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, et quis ascendet in montem sanctum tuum ? Rarus ergo est, qui dies parvos hujus saeculi despiciat, et regiam potestatem putet esse nihili. Cum viderimus potentes saeculi fulgere auro, purpura, gemmisque rutilare, circumdari exercitu, dicamus in nobis: quis, putas, despicit dies parvos? Unde et Jacob vitam hominum brevem intelligens: Parvi sunt, inquit, et pessimi dies vitae meae . Qui ergo despexerint dies parvos hoc autem refert ad regiam potestatem, ut commoneat Zorobabel, et Jesum, et populum aedificantes templum Dei, nequaquam adversarios timere prohibentes; sed audire Dominum cohortantem, ex eo quod despiciunt regale fastigi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ intelligi uolunt: uiros. ĩ ẽ pͥaꝰ c̾leo ti oͦ ỹ c. ꝙ portendentes sic accipiunt ut ad
apłos referant. qͥ eiꝰ misticȩ signa ꝑspexerant. & exp̾sentibꝰ futura cognouerint: dũ
in eo qui anatiuitate cecus fuit ocłos restitutos suꝑ popłm gentiliũ int̾ptantur.
& in muliere sanguine defluente eccłam edisier. sanguinis oꝑibꝰ liberatã. hoc aut̃
qł sequitur qr ecoe lapis quẽ dedi corã ieħu amatores hystoriȩ sic de ꝓpo̾ intelligunt
ut post iesũ filiũ iosedech. ap̃m dicant. eẽ. uenturũ. Hoc enĩ. eẽ. corã iesu io ÷ in cons¬
pectu eiꝰ & ante. faciẽ ut futura significet: & appellari eũ lapide᷑ ꝓfortitudine &
robore quo omiã regna contriuerit. que ętiã in daniele de monte sine manib

Expanded text:
piunt, ut ad apostolos referant, qui ejus mystica signa perspexerint, et ex praesentibus futura cognoverint, dum in eo qui a nativitate caecus fuit , oculos restitutos super populo gentilium interpretantur, et in muliere sanguine defluente , Ecclesiam edisserunt sanguinis operibus liberatam. Hoc autem quod sequitur: quia ecce lapis quem dedi coram Jesu, amatores historiae sic de Christo intelligunt, ut post Jesum filium Josedec Christum dicant venturum. Hoc enim esse coram Jesu, id est, in conspectu ejus, et ante faciem, ut futura significet, et appellari eum lapidem pro fortitudine, et robore, quo omnia regna contriverit, quem etiam in Daniele de monte sine manibus
Abbreviated transcription (Latin):
no libidinũ e sordibꝰ sempit̾nis. Ite mulieres leuant pondꝰ imꝑietatis grauissimũ
&x ȩdificant in confusione domũ suã. & seruiunt regi babiloruo ut ibi habitent herei¬

Expanded text:
no libidinum et sordibus sempiternis, istae mulieres levant pondus impietatis gravissimum, no libidinum et sordibus sempiternis, istae mulieres levant pondus impietatis gravissimum, et aedificant in confusione domum suam, et serviunt regi Babylonio, ut ibi habitent haereti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓquo .Lxx. transtuler̃ int̾ra babylonis. Sennaar enĩ campus ÷ chaldeoꝵ in quo hi
qͥ mouerant aboriente pecles suos & in dĩ seruitute stare ñ poterant. edificauerunt
turrim suꝑbiȩ. Unde & ciuitas ipsa appellata ÷ babylon iel ÷ confusio. eoqd ibi lingue
oiũ confuse sint atq ꝑmixte. Impietas gͦ defert᷑ abistis mulieribꝰ in babylonẽ. ut ibi
edificet᷑ domꝰ eiꝰ. & stabiliat᷑. & ponat᷑ suꝑ basim suã. & etn̾a statione reqͥeseat. Uere
enĩ in babylone secles ÷ impiecatis. &x uxta hystoriã & unxta mysticos intellectꝰ. si
uoluerimꝰ duas mulieres accipere hereticoꝵ popłm & iudeoꝵ. quoꝵ utriq egrediunt᷑¬
afacie dĩ ox spũ ferunt᷑ in certo. & habent lalas millui herodii & upupe dum semꝑ
immodũ ꝑdicis faciunt diuitias nꝰ cũ iudicio. & de ȩccłia rape festinant. &r contentio¬
nibꝰ ac iurgiis delectant᷑. &x quoscu̾q deceꝑint trahunt adinteritũ. uolutant᷑ in ce¬

Expanded text:
uaginta transtulerunt, in terra Babylonis. Sennaar enim campus est Chaldaeorum, in quo hi qui moverant ab Oriente pedes suos, et in Dei servitute stare non poterant, aedificaverunt turrim superbiae ; unde et civitas ipsa appellata est Babylon, id est, confusio, eo quod ibi linguae omnium confusae sint atque permixtae. Impietas ergo defertur ab istis mulieribus in Babylonem: ut ibi aedificetur domus ejus, et stabiliatur, et ponatur super basem suam, et aeterna statione requiescat. Vere enim in Babylone sedes est impietatis, et juxta historiam et juxta mysticos intellectus. Si volueris duas mulieres accipere haereticorum populos et Judaeorum quorum uta facie Dei, et spiritu feruntur incerto, et habent alas milvi, herodii, et upupae, dum semper in modum perdicis faciunt divitias, non cum judicio , et de Ecclesia rapere festinant, et contentionibus ac jurgiis delectantur, et quoscumque deceperint, trahunt ad interitum, volutantur in coe
Abbreviated transcription (Latin):
culis stercoris alere putrescentis. Quancũq extribꝰ auẽ intelligere uolueris asilam.
conuenit istis mulieribꝰ iude & isrłi quȩ ꝓpt̾ peccata potentie traditȩ st̃ demonũ
potestati. ox abeis ductȩ incaptiuitatẽ. Iulerq amphorã siue mensurã. inqua clausa
tenebat᷑ impiecas. massa plubi desuꝑ posita ne possit exre. q pondus grauissimũ oĩũ

Expanded text:
culis stercoris alere putrescentis. Quamcumque ex tribus avibus intelligere volueris asidam, culis stercoris alere putrescentis. Quamcumque ex tribus avibus intelligere volueris asidam, convenit istis mulieribus Judae, et Israeli, quae propter peccata putentia traditae sunt daemonum potestati, et ab eis ductae in captivitatem. Tuleruntque amphoram sive mensuram, in qua clausa tenebatur impietas, massa plumbi desuper posita ne possit exire, et pondus gravissimum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. Abhoc gͥ spũ iste mulieres quasi uento flante raptatȩ uolatu celeri ferebant᷑.
ꝙ habebant alas uixta hebraicũ. asidã. qł aquila & symiachus oe theodotio he¬
rodionẽ. soli .Lxx. upupã transtuler̃. Asida hebrei miluũ putant auẽ rapacissima.
& seꝑ domesticis auib insidiantẽ. Herodiũ uͦ hi qͥ de uoluchrũ scripsere naturis.
tria genera autumant. Unũ albũ aliud stellatũ. tc̃iũ nigrũ. qđ seuissimũ ÷. &¬
sangũinariũ o pugnans. ad cortũ impaciens. ita ut ex occłis eoꝵ eru̾pat eruor. Ypu¬
pam̃ aut̃ quã nos dẽ greci nominis similitudine traximꝰ. nam &e ipsi epopã appellant
abeo qd stercora humana consideret. auẽ dicunt. ẽẽ. spurcissimã. seꝑ sepulchris. sẽꝑ
in humano stercore cõmorantẽ. Deniq & niclũ exeo facere dr̃: & pullos suos deuermi

Expanded text:
domum . Ab hoc igitur spiritu istae mulieres quasi vento flatuque raptatae, volatu celeri ferebantur, domum . Ab hoc igitur spiritu istae mulieres quasi vento flatuque raptatae, volatu celeri ferebantur, et habebant alas; juxta Hebraicum ASIDA  , quod Aquila, Symmachus, et Theodotio herodionem; soli LXX upupam transtulerunt. Asidam Hebraei milvum putant, avem rapacissimam, et semper domesticis avibus insidiantem; tria genera autumant. Unum album, aliud stellatum, tertium nigrum, quod et saevissimum et sanguinarium, et pugnans, et ad coitum impatiens, ita ut ex oculis eorum erumpat cruor. Upupam quam nos de Graeci nominis similitudine traximus; nam et ipsi ἔποπα appellant, ab eo quod stercora humana consideret, avem dicunt esse spurcissimam, semper in sepulcris, semper in humano stercore commorantem. Haec, ibi.
Abbreviated transcription (Latin):
habebant alas sic alas upupȩ. & eleuauer̃ m̃surã int̾ t̾rã & celũ. Et dni ad angłm qͥ loquȩ¬
bit᷑ iine. Quo iste defer mensuram : Et dix̃ adme. Ut edificent ei domꝰ uttra babylonis:
& p̃parent & ponant eam ibi suꝑ sedem suam. Nrias mulieres egredientes udei arbitrant
regnũ medoꝵ & macedonũ quoꝵ utrunq affixxerit popłm babiloniũ. & ibi impieta¬
tĩ eoꝵ sedem posuerit. Hoc aut̃ arte confingunt. ne qđ de sẽ dictũ ÷ inse intelligatur.
Due enĩ mulieres quȩ egrediunt᷑ hauddubium quin de t̾ra iudea. accipiende st̃ decẽ & due
tribꝰ quarũ altera abasiriis. altera achaldeis captȩ sunt. Et in alis earũ erat sps. iel est
potestas diaboli. de quo in eccłiastȩ scriptũ ÷. Si sp̃s potestatẽ habentis ascenderit suꝑte:
locũ tuũ ne dimiseris. Et in euangło spm inmundũ legimꝰ. qͥ cũ de domo sua fue¬
rit eiectꝰ. circu̾iens deserta & aridã cũ aliis septẽ sp̃ibꝰ nequioribꝰ se reu̾tibur inpͥstinã

Expanded text:
pupae. Et elevaverunt mensuram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt mensuram? Et dixit ad me: Ut aedificent ei domum in terra Babylonis, et praeparent, et ponant eam ibi super sedem suam. Duas mulieres egredientes, Judaei arbitrantur regnum Medorum et Macedonum, quorum utrumque afflixerit populum Babylonium, et ibi impietas eorum sedem posuerit. Hoc autem arte confingunt, ne quod de se dictum est, in se intelligatur. Duae enim mulieres quae egrediuntur, haud dubium quin de terra Judaea, accipiendae sunt decem et duae tribus: quarum alterae ab Assyriis, alterae a Chaldaeis captae sunt. Et in alis earum erat spiritus, id est potestas diaboli, de quo in Ecclesiaste scriptum est: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Et in Evangelio spiritum immundum legimus qui cum de domo sua fuerit ejectus, circumiens deserta et arida, cum aliis septem spiritibus nequioribus se, revertitur in pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in manibꝰ duarũ stꝰ nariũ quȩ infundunt & rechiahunt suffusoria aucetatt oluar
cidine. Nescis qͥd ft hec : Et oui. Nequaquã dnẽ : Et ait adme. Isti sc̃ duo filii pingue¬
dinis. qͥ assestunt dno uniu̾se t̾re. Int̾rogante ꝓpħa qͥd significarent dux̧ oliu⁊ qucte
altera stabat ad dextera cande labri. altera ad sinistrã. dñs siue angłs dñs uolunt respon¬
dere. Qcł ꝑpħa intelligens scd̃o sciscitat᷑. & dic̃. Quid stꝰ spice siue duo ramicꝰ De mipor¬
ub introgans qm̃ miaiora audire meruit. Duo aut̃ isti rami st̃ in manu duarũ nari
siue suꝑ duo rostra aurea que hebraice sintoroth. grecȩa. ͣ ey  oami ouaral pari¬

Expanded text:
uffusoria aurea. Et dixit ad me: Nescis quid sunt haec? et dixi: Nequaquam, domine. Et ait: Isti sunt duo filii pinguedinis, qui assistunt Domino universae terrae. Interrogante propheta quid significarent duae olivae, quarum altera stabat ad dextram candelabri, altera ad sinistram, Dominus sive angelus Domini noluit respondere. Quod propheta intelligens, secundo sciscitatur, et dicit: Quid sunt duae spicae iibus interrogans, quoniam majora audire non meruit. Duo autem isti rami sunt in manu duarum narium, sive super duo rostra aurea, quae Hebraice SINTHOROTH  Al. Sinthuroth  , Gr
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑ in mediũ babylonis & captiuitatis malo expͥmit᷑. uł uuxta theodotionẽ. ipsa se
picit &x abscondit in mecdio amphore ducitq suꝑ se pondus grauissimũ plu̾bi. ut obtu¬
ratũ os habeat. &e ultra se iactare ñ possit. uł certe ab angło dĩ oppͥmit᷑. ut quȩ pͥus
letabat᷑ inscelere et̾no silentio conticescat. Quo aut̃ & aqͥbꝰ conclusa portet᷑: sequens
ectio docet. Eł leuaui occłos meos & uidi & ecce due mulieres egredientes
& sp̃s in alis earũ.  ͥabebant alas quasi alas milui. Et leuauer̃ amphorã int̾ cȩlum

Expanded text:
mittitur in medium Babylonis, et captivitatis malo premitur. Vel juxta Theodotionem, ipsa se projicit et abscondit in medium amphorae, ducitque super se pondus gravissimum plumbi, ut obturatum os habeat, et ultra se jactare non possit. Vel certe ab angelo Dei opprimitur, ut quae prius laetabatur in scelere, aeterno silentio conticescat. Quo autem, et a quibus conclusa portetur, sequens lectio docet. Et levavi oculos meos, et vidi, et ecce duae mulieres egredientes, us in alis earum,
Abbreviated transcription (Latin):
auro purisimo. Cũq de duobꝰ ramis ꝓpha quereret.  rursii int̾rogaret᷑ ab angto itri¬
dexterã lampadis &x sinistram: supͣ legimꝰ. Et iecireo nunc int̾rogans suꝑ his ꝓp̃fa
nꝰ meret᷑ audire. qr pͥora ñ retinet. Si ue qd̾ ibi obscuriꝰ dictũ ÷ hic manifestiꝰ udir
desiderat. Aut certe silentio angłi confutat᷑ eiꝰ ꝑtinatia. qd maiora se scire contenlat.
Quãquã hebrei idõ eũ de oliuis int̾rogantẽ nichil audisse confirment. q nͭ bene unt

Expanded text:
o sunt. Cumque et de duobus ramis propheta quaereret, et rursum interrogaretur ab angelo, utrumdexteram lampadis et sinistram, supra legimus. Et idcirco nunc interrogans super his propheta, non meretur audire, quia priora non retinet, sive quod ibi obscurius dictum est, hic manifestius audire desiderat, aut certe silentio angeli confutatur ejus pertinacia, quod majora se scire contendat, quamquam Hebraei ideo eum de olivis interrogantem, nihil audisse confirment, quia non bene int
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ caput eiꝰ: ꝑcidari in hebreo lȩgimꝰ. sañiph. quȩ mitra aplerisq dr̃. te in hac uo¬
lunt intelligi sac̾dotii dignitatẽ: qd ablatis sorlibꝰ peccatoꝵ. mundũ habuerit
sacerdotiũ. hec iudei. Hrĩ aut̃ ita disser̃. Sac̃ dote᷑. eẽ. magnũ adque̾ drꝰ. łu es sac̾¬
dos inet̾nũ seãm ordinẽ melchisedech. Qui gm̃ ꝑse uideri ñ potest a dnõ ꝓpħe¬
ostendit᷑ stans cora angło cdnĩ. que uolunt magni consilii. eẽ. angłm. Non quo
tt & alt᷑ sĩt aut duas ꝑsonas recipiamꝰ infilio: s qđ ide̾ ater unꝰ. e qͣsi hõ sorlitatꝰ
ostenotͣe quasi angłs mediator hous ar dĩ apparere dicatur. Non aut. eẽs esu filiũ
osener xohoe conant᷑ ostendere: qa ñ sit appositul in p̾senti loco filiꝰ iosedechi qui
ioscaliis locis ubi uere de iesu dr filio iosedech seꝑ patris cognorine censeatui¬

Expanded text:
super caput ejus, pro cidari in Hebraeo legimus SANIPH  , quae mitra a plerisque dicitur, et in hac vosuper caput ejus, pro cidari in Hebraeo legimus SANIPH  , quae mitra a plerisque dicitur, et in hac volunt intelligi sacerdotii dignitatem, quod, ablatis sordibus peccatorum, mundum habuerit sacerdotium. Haec Judaei. Nostri autem ita disserunt, sacerdotem esse magnum, ad quem dicitur: Tu es Sacerdos inostenditur stans coram angelo Domini, quem volunt magni consilii esse angelum, non quod alter et alter sit, aut duas personas recipiamus in Filio; sed quod idem atque unus, et quasi homo sordidatus ostenditur, et quasi angelus mediator hominum et Dei apparere dicatur. Non autem esse Jesum filium Josedec, ex hoc conantur ostendere, quod non sit appositum in praesenti loco, filius Josedec, qui in aliis locis, et ubi vere de Jesu dicitur filio Josedec, semper patris cognomine censeatu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad nõ. & increpet dñs inte qui elegit ierłm. Cũ gͦ de cunctis urbibꝰ iudȩ nune
ȩlecta sit ierłm: nequaquã impitante dnõ peccata quȩ fecit: eur quasi terrem
quẽ uulgo titionẽ uocant iesum conaris obruere. qͥ de babilonia captiuitate
qͣsi semi ustus euasit : Qł aut̃ sequit᷑. iesus erat indutꝰ sordidis uestibꝰ: triplicitꝰ
int̾p̾tant᷑. Uel obconiugiũ illicitũ. utł obpeccata popłi. uł ꝓpt̾ squalorẽ capti.
uitatis. Angłs aut̃ ante cuiꝰ faciẽ stabat iesus: p̃cepit cȩteris anglis ex cȩceris¬
ꝑsona dñi. ut auferrent abeo sordida uestim̃ta. de qͥbꝰ supͣ diximꝰ. Qui eũ p̃ceptũ
oꝑe complessent: rursũ idem angłs loquit᷑ ad iesum. Fece abstuli ate iniquitate
tuã. Hȩc st̃ sordida uestim̃ta. & induite mutatoriis. hoc ÷ israhelitẽ tͥ coniugẽ
cere: eoqđ usq ad talos & pedes lefluat. Qđq sequit᷑. ponite ciclarim munclam

Expanded text:
in te, qui elegit Jerusalem. Cum ergo de cunctis Judae urbibus nunc electa sit Jerusalem, nequaquam ei imputante Domino peccata quae fecit, cur quasi torrem, quem vulgo titionem vocant, Jesum conaris obruere, qui de Babylonia captivitate quasi semiustus evasit? Quod autem sequitur: Jesus erat indutus vestibus sordidis, tripliciter interpretantur. Vel ob conjugivitatis. Angelus autem ante cujus faciem stabat Jesus, praecepit caeteris angelis ex persona Domini, ut auferrent ab eo sordida vestimenta, de quibus supra diximus. Qui cum praeceptum opere complessent rursum idem angelus loquitur ad Jesum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam: haec sunt sordida vestimenta, et inpedes et talos defluat. Quodque 801 sequitur: Ponite cidarim mundam
Abbreviated transcription (Latin):
& quoꝵ fructꝰ ÷ foenũ ligna. stipula. & affer tribulos & spinas. suo igne consumat
inalio loco legimus. Montes in circu̾itu eiꝰ & dñs incircũitu popłi sui. Hȩc oĩa iudei
submęssia quȩ̃ sibi spe uanissima reꝑmittuit putant carnalit̾. eẽ. uentura: quod
tantã ierłm habitura sit beatitudinẽ. ut p̃multitudine hoĩũ. & oiũ iumtoꝵ mu
rũ habere ñ possit: s murꝰ sit tp̾siꝰ dni defensio. & illiꝰ in medio habitanti gła ꝑfruai

Expanded text:
et quorum fructus est, fenum, ligna, stipula : et afferunt tribulos et spinas suo igne consumat; et quorum fructus est, fenum, ligna, stipula : et afferunt tribulos et spinas suo igne consumat; it Dominus, et in alio loco legimus: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . Haec omnia Judaei sub ἠλειμμένῳ, quem sibi spe vanissima repromittunt, putant carnaliter esse ventura, quod tantam Jerusalem habitura sit beatitudinem, 795 ut prae multitudine hominum et omnium jumentorum, murum habere non possit; sed murus sit ipsius Domini de
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm p̾multitudine hoĩũ & ium̃toꝵ absq muro: siue frugũ oĩũ abundantia.
Quidã hoĩes & ium̃ta: duos popłos int̾ptant᷑. iudeoꝵ atq gentiliũ qđ illi qͥ in lege
uersati uenerint ad fidẽ xpi hoĩes appellati sint. nos aut̃ qͥ post ielolatriã qͣsi
debeamꝰ. Alii aut̃ racionabiles quosq & scripturarũ eruditos scientia homines¬
intelligi uolunt. iumĩta uͦ simplices quosq credentiũ. & de his dici. homines & iuñta
saluos facies dñẽ. hȩc iumta & hȩc animantia: audiunt boni pastoris uocẽ &. eognos¬
cunt & secunt᷑ eũ. Quia ipse ÷ & pastor q regit nos ox hostiũ qr ꝑillũ in ȩccłam uel
ad patre ingredim᷑. & murꝰ ignis incircu̾itu. ut credentes & habitantes in medio
calefaciat qui pͥus frigore caritatis intepuerant. & possint spũ. eẽ. feruentes. lupos
aut̾ & seuissimas bestias de qͥbꝰ scriptũ ÷ ne tradas bestiis animã confitentẽ tibi :

Expanded text:
. Quidam, homines et jumenta duos populos interpretantur, Judaeorum atque Gentilium, quod illi qui in Lege versati venerint ad fidem Christi, homines appellati sint: nos autem qui post idololatriam quasi debeamus. Alii autem rationabiles quosque et Scripturarum eruditos scientia, hominesintelligi volunt: jumenta vero simplices quosque credentium, et de his dici: Homines et jumenta salvos facies , Domine . Haec jumenta, et haec animantia audiunt boni pastoris vocem, et cognoscunt, et sequuntur eum: qui ipse est et pastor, quia regit nos; et ostium, quia per illum in Ecclesiam, et ad Patrem ingredimur ; et murus ignis in circuitu, ut credentes et habitantes in medio calefaciat , qui prius frigore charitatis intepuerant, et possint spiritu esse ferventes. Lupos autem et saevissimas bestias de quibus scriptum est: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi :
Abbreviated transcription (Latin):
eleet iersin e inonnque uacem dni conteplat᷑. lorrisont deugne esuitꝰ rectissiane
scubins c n aomburebat᷑. hic ihe erat indutꝰ uestibꝰ serdidis: qͥ cũ ñ fecissec pececatũ.¬
legis fact: ꝓ nobis maledictio.Hie in ucesimo pͥmo psalmo loguit. Longet asa¬
lute mea uerba delictoꝵ meoꝵ. Et in sexagesimo octauo. Ds tu seis insipientiam¬
mea ꝙ delicta mea ate n sunt abscondita. Quȩ uniu̾sa appellant᷑. sordida uestiĩta.
& auferunt᷑ abes. eũ nrã peccata deleuerit. Ut qr ille sordidis indutꝰ ÷ suestibꝰ. nos re¬
surgentes in ed. audiamꝰ post baptisma. Candida sint semꝑ uestim̃ta tua. Creden¬
tiu̾q om̃is eocła : auedit ꝑisaiam. lauamini mundi estote. Et de ipsa ꝓpħat᷑ in cantico
canticoꝵ. Que ÷ ista quȩ ascendit de albata: ñ o̾ a ni p̃ti ͥ. aut̃ in carnatione eiꝰ accipe

Expanded text:
esiam quae pacem Domini contemplatur. Torris autem de igne erutus, rectissime rubus, et non comburebatur . Hic Jesus erat indutus vestibusLegis, factus pro nobis maledictum . Hic in vicesimo primo psalmo loquitur: Longe a salute mea verba delictorum meorum . Et in sexagesimo octavo psalmo: Deus, tu scis ita . Quae universa appellantur sordida vestimenta, et auferentur ab eo cum peccata nostra deleverit, ut quia ille sordidis indutus est vestibus, nos resurgentes in eo audiamus post baptisma: Candida sint semper vestimenta tua : credentiumque omnis Ecclesia audit per Isaiam: Lavamini, mundi estote . Et de ipsa prophetatur in Cantico canticorum: Quae est ista quae ascendit dealbata ? Ποδήρην autem, incarn
Abbreviated transcription (Latin):
caro afacie dniꝰ: qm̃ surrex̃ de nubibꝰ scĩs suis. Cũ hec ita se habeant. & possessur
sit dñs iudã partẽ suã. & electurꝰ ierłm: omẽ humanũ genꝰ dnuĩ formidet aduen¬
quando consurgit inuindictã popłi sui. iuxta illud qđ seriptũ ÷. Exurge ut quid
dormis dnẽ : Siue ut iuxta. Lxx. qui dixer̾ surrex de nubibꝰ scĩs suis: patriarehalsꝰ
nubes. de quibꝰ scriptũ ÷. Et nubes spargunt iusticiã. Neq enĩ nubes iste corporee
inquas aer densior cogitur: posit̃ pluerẽ iusticiã. In his & cũ his nubibꝰ: dñs po
euangło uenture se. eẽ dic̃. Et in isaia legimꝰ. qđ dñs in egiptũ uenerit in nube
leui. Aegyptꝰ mundus accipit᷑: inquẽ dñs descendesse memorat᷑ in carne. quȩ
edita de utero uirginali. nullo humani seminis & peccatoꝵ pondere grauabatur.
Qd aut̃ om̃is caro non absolute hoĩũ & bestiarũ.& uolatiliũ. & pisciũ. s specilter

Expanded text:
haec ita se habeant, et possessurus sit Dominus Judam partem suam, et electurus Jerusalem, omne hominum genus Domini formidet advenquando consurgit in vindictam populi sui, juxta illud quod scriptum est: Exsurge, ut quid dormis, Domine ? sive juxta LXX qui dixerunt, surrexit de nubibus sanctis suis, patriarchas, pnubes, de quibus scriptum est: Et nubes spargant justitiam : neque enim nubes istae corporeae, in quas aer densior cogitur, possunt pluere justitiam. In his et cum his nubibus Dominus in Evangelio venturum se esse dicit . Et in Isaia legimus, quod Dominus in Aegyptum venerit in nube levi . Aegyptus mundus accipitur, in quem Dominus descendisse memoratur in carne, quae edita de utero virginali, nullo humani seminis et peccatorum pondere gravabatur. Quod autem omnis caro, non absolute hominum, et bestiarum, et volatilium, et piscium; sed specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse cũ ceteris alienigenã accepisset uxorẽ. Qcł in esclra & in malachi. qͥ hunc ꝓpħam
sequit᷑. plenissime scriptũ ÷. Dix̾q dñs ad sathan: ad accusatorẽ & ad u̾sariũ e̾ius

Expanded text:
et ipse cum caeteris alienigenam accepisset uxorem, quod in Esdra et in Malachia, qui hunc prophetam et ipse cum caeteris alienigenam accepisset uxorem, quod in Esdra et in Malachia, qui hunc prophetam sequitur, plenissimum scriptum est . Dixitque Dominus ad Satan
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ tuã: & induite mutatoriis. Et dyxit. Ponite cidarim munda suꝑ caput
ei. Et posuer cidarim mundã suꝑ caput eiꝰ. & induer̾ eũ uestibꝰ.Lxx. Et ostendit m
dñs iesũ sac̾dotẽ magnũ stacitẽ ante facie᷑ angłi dnĩ: & diabolus stabat acdextris eius
dis : & stabat ante facie᷑ angłi dicentis. Auferte uestim̃ta sordida ab eo. Et ait. Fece¬
abstuli in iqͥtates tuas. q induite eũ podere. & imponite cidarim mundã suꝑ caput
eiꝰ. Et circu̾deder̃ eũ uestim̃tis. Antequã ueniamꝰ ad intelligentia spũalẽ: quomͦ
hebrei locu istũ elisserant strictim breuit̾q dicendũ ÷. Iesũ sae̾dotẽ magnũ quem
greci. a ꝑxyn pNa. latini pontificẽ uocant: filiũ iosedech intelligi uolunt. qui
cũ torobabel popło p̾fuit: ex cuiꝰ clȩxtris stabat aduersariꝰ. Hoc eni int̾p̃tat᷑ sathan.
ut adu̾saret᷑ ei. Et recte stabat adextris illiꝰ ñ a sinistris: qr uera erat accusatio. eo q

Expanded text:
t: Ponite cidarim mundam super caput ejus, et posuerunt cidarim mundam super caput ejus, et induerunt eum vestibus. LXX: Et ostendit mihi Dominus Jesum sacerdotem magnum, stantem ante faciem angeli Domini, et diabolus stabat a dextris ejus, dis, et stabat ante faciem angabstuli iniquitates tuas. Et induite eum poderem, et imponite cidarim mundam super capabstuli iniquitates tuas. Et induite eum poderem, et imponite cidarim mundam super caputcircumdederunt eum vestimentis. Antequam veniamus ad intelligentiam spiritualem, quomodo Hebraei locum istum edisserant, strictim breviterque dicendum est. Jesum sacerdotem magnum, quem Graeci ἀρχιερέα, Latini pontificem vocant, filium Josedec intelligi volunt, qui cum Zorobabel populo praefuit. Ex cujus dextris stabat adversarius hoc enim interpretatur Satan  ut adversaretur ei. Et recte stabat a dextris illius, non a sinistris, quia vera erat accusatio, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
angłicȩ dignitatis: nc̃ ei dic̃ & amici illiꝰ. plenã felicitatẽ & ꝑfecta beatitudinẽ cunc
futura ꝗdo uenerit oriens de quo scriptũ ÷. Ecce uir oriens nom̃ eꝰ. Et in malachia.
Orict᷑ stella ex iacob: & homo ȩxisrł. In euangło quoq aꝑtissime de apõ legimꝰ. In qͥbus
uisitauit nos oriens ex alto: illuminare his qͥ intenebis ꝙ in u̾bra mortis sedent
ad dirigendos pedes nr̃os in uia pacis. Qui oriens ipse dr̃ & lapis angularis: qͥ popłm
utrunq coniungat. & duos parietes in unã domũ consociet. Hic n crederttibꝰ lapis
scandali ÷. De quo & in psalmis dr̃. Lapidẽ quẽ reꝑbauer edificantes: hic factꝰ: in
caput anguli. Adnõ factũ ÷ istud. Suꝑ hunc lapide septe occł st̾: de qͥbꝰ loquit᷑ isaia

Expanded text:
angelicae dignitatis: nunc ei dicit et amicis illius, plenam felicitatem, et perfectam beatitudinem tunc futuram, quando venerit Oriens, de quo scriptum est: Ecce vir Oriens nomen ejus . Et in Malachia: Orietur stella ex Jacob, et homo ex Israel . In Evangelio quoque apertissime de Christo legimus: In quibus visitabitad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Qui Oriens ipse dicitur et lapis angularis , quia populum utrumque 805 conjungat, et duos parietes in unam domum consociet: Hic non credentibus lapis scandali est, de quo et in Psalmis dicitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli: A
Abbreviated transcription (Latin):
ineos quos rediat de captiuitate exequabit grãm quã in patres eoꝵ semꝑ exereuit.
Hȩc ab hebreis dicta repperimꝰ. Nunc qͥd ab eccłiasticis uiris in cõmentariis scriptũ
posteriora & humeri colũbȩ. in .Lx. septimo psalmo ostendt̃. quȩ dicunt᷑ auri
uirore. siue fulgore radiare. Lampade &x ipsi xp̃m intelligunt. qđ luceat in ȩccła
qͥ de se ipso dicebat. Nemo accendit lucernã & ponit eã submodio. hoc ÷ subnien¬
sura legis. s supra canclelabrũ hoc ÷ ęuangłii libertatẽ. ut luceat cunctis q̃ in

Expanded text:
in eos quos reduxit de captivitate, exaequabit gratiam quam in patres eorum semper exercuit. Haec ab Hebraeis dicta reperimus. Nunc quid ab ecclesiasticis viris in Commentariis scriptum posteriora et humeri columbae in sexagesimo septimo psalmo ostendunt: quae dicuntur auri virore sive fulgore radiare. Lampadem et ipsi Christum intelligunt, quod luceat in Ecclesia, qui de seipso dicebat: Nemo lucernam accendit, et ponit eam sub modio , hoc est, sub mensura Legis; sed super candelabrum, id est, Evangelii libertatem, ut luceat cunctis qui su
Abbreviated transcription (Latin):
rectoꝵs tenebrarũ istarũ. adu̾sus sp̃ualia nequitie in cęlestibꝰ hos quatcuor ad¬
uersarios qͥ contͣ scõs seꝑꝰ dimicabant: apẽ opp̾sit adueniens. Et de his psalmista
congeminat. Suꝑ aspide̾ & basi liscũ ambulabis: & conculeabis leonẽ ꝙ draconem.
Possumꝰ ꝑquattuor cornua quȩ regnauer̃ cont᷑ popłm di: & quattuor. Ftocer
accipere. quȩ eruditi ñ uerbũ de uerbo expͥmentes. xͦ đ uͦ oo q̃ ta  be. passiones
metũ & eupiditate. De qͥbꝰ &x illustris pena significat. hinc metuunt. cupint¬
gauelentq dolentq. Ad uersus has quattuor fabri. & ut ita dicam mediei boniq
artifices nunc cernunt᷑ aꝑpħa. Nec dũ enĩ absq ostensione dĩ ꝑse eos uidere

Expanded text:
a nequitiae in coelestibus . Hos quatuor adversarios, qui contra Sanctos semper dimicabant, Christus oppressit adveniens. Et de his Psalmista congeminat: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Possumus quatuor cornua, quae regnaverunt contra populum Dei, et quatuor πάθη accipere, quae eruditi non vemetum et cupiditatem, de quibus et illustris poeta significat : Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque. Adversum has, quatuor fabri, et ut ita dicam medici, bonique artifi
Abbreviated transcription (Latin):
do uob̾. pacẽ meã relinquo uob̃. Qđ aut̃ plena miscłia postulatur ut instante anno
uera pax ueniat & sabatismꝰ. & septe decatarũ numerꝰ id annꝰ septuagesimꝰ impleat᷑
nec ierłm plenã recipiat libertate quȩ int̾p̾tat᷑ uisio pacis id ÷ eccła: nec urbes iuda
anime dñm confitentes. Deniq dñs respondit uerba bona oe uerba consolatoria: qđ nuc
ex parte cernimꝰ. & exparce ꝓpħamiꝰ. Cũ aut̃ uenerit qd ꝑfectũ ÷: destruent᷑ quȩ exparte
sunt. ut liberati de babylone huiꝰ scłi clamemꝰ. In conu̾tendo dñs captiuitatẽ syon: facti
sumꝰ sic̃ consolati.

Expanded text:
do vobis, pacem meam relinquo vobis . Quod autem plena misericordia postulatur, ut instante anno do vobis, pacem meam relinquo vobis . Quod autem plena misericordia postulatur, ut instante anno a pax veniat, et sabbatismus, et septem decadarum numerus, id est, annus septuagesimus impleatur, nec Jerusalem plenam recipiat libertatem, quae interpretatur visio pacis, et est Ecclesia, nec urbes Juda, animae 787 Dominum confitentes. Denique Dominus repromittit verba bona, verba consolatoria: quex parte cernimus, et ex parte prophetamus: Cum autem venerit quod perfectum est, destruentur quae ex parte sunt, ut liberati de Babylone hujus saeculi, clamemus: In convertendo Dominus captivitatem Sion facti sumus sicut consolati.
Abbreviated transcription (Latin):
eunde uirũ & angłm qͥ stabat int̾ merceta. & dicit. Quid st̃ isti dnẽ mi : Et angłs qui¬
ñ ipse respondit s alt̾ qͥ stabat int mirteta. ꝙ dicit. Isti sunt qͦs misit dñs ut ꝑ ambularent
t̾ram. Ad nõ enĩ missi st̃ apłi. ut totũ orbẽ euangłica p̾dicatione complerent. Qui postȩ
expleuer opus: reusi st ad magni consilii angłm q̃ stabat int̾ eos qͥ eũ apło loquebant᷑.
xpĩ bonꝰ oclor sumꝰ in his qͥ salui fiunt & in his qͥ ꝑeunt. ꝙ int̾ utriꝰq uocationis popłos.¬
& clixer̃ adeũ. ꝑ ambulauimꝰ trã. impleuimꝰ opus qđ nob̃ in iunctũ ÷. & ecce om̃is tra
habitat᷑ & qͥescit. Que ante deserta erat adõ. ncꝰ habitatio eiꝰ ÷. Qui escit ab ellis. quicioꝵ
p̾liis atq peccatis. qr hereditate dnĩ suscipit reu̾tentis ad patrẽ atq dicentis. Pacẽ meam

Expanded text:
eumdem virum et angelum qui stabat inter myrteta, et dicit: Qui Al. Quid eumdem virum et angelum qui stabat inter myrteta, et dicit: Qui Al. Quid n ipse respondit, sed alter qui stabat inter myrteta, et dicit: Isti sunt quos misit Dominus, ut perambularent terram. A Domino enim missi sunt apostoli, ut totum orbem Evangelica praedicatione complerent, qui postquam expleverunt opus, reversi sunt ad magni consilii angelum qui stabat inter eos, qui cum Apostolo loquebantur: Christi bonus odor sumus in his qui salvi fiunteum: Perambulavimus terram, implevimus opus quod nobis injunctum est, et ecce omnis terra habitatur et quiescit, quae ante deserta erat a Deo: nunc habitatio ejus est, quiescit a bellis, a vitiorum praeliis atque peccatis: quia haereditatem Domini suscepit revertentis ad Patrem, atque dicentis: Pacem meam