comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stacdio a se separata ita ut eam quidem assequi se posse¬
putaret. nec tñ uałet. Itaq spe bibentli: laborem se t̾im
dierum patient̾ sustinuisse dicẽbat multitudo uͦ buba¬
me inquit ⁊ labia mea ferinis ub̾ibus ĩ os meum exp̾ssi¬
rus apposui: donec ad facietatem refectus sum. Ip̃a auoq

Expanded text:
ac se invitantem, ita ut putaret quidem assequi eam posse, nec tamen valeret. Igitur spe bibendi, laborem se trium dierum patienter sustinuisse dicebat. Multitudo autem bubaergo, inquit, et labia ferinis uberibus in eos meum expressurus apposui, quousque ad satietatem refectus sum; idque sibi
Abbreviated transcription (Latin):
umq hoc cliuitiꝰ ageretur: cuadam die suodo¬
mino secum secreniꝰ loquenti ait. Uide aid agas
⁊ Wandalorum regnum auomodo adisponi debeat ꝓ¬
Suide qr rex citius ⁊ sub omni cełitate morturus ẽ
Q ille autliens qui ad eodem rege p̃ cet̾i̾s diligebatur¬
respotlit. Ego uelim hunc de quo locuieris hominẽ ui¬
d̾e. cui geñ eus s uenerabilis paulii temporalis dñs res¬
poncdit dicens. Uientes hbas mͥ ad pranclium defr̃e ꝯsu¬
euit. Has itaq hũc ad mensam eum eum defr̾e fatiam
ut quis sit qui michi Hec lociutus ẽ agnoscas factumq ẽ
cum rex ad prandendum discubiit: paulinus ex suo more
oła aueq ⁊ uirentia dilaturus uenit. Cumq hunc rex subi¬
to conspexisset infremuit: atq accersito eius dño sibi ꝑ fi¬
liam ꝓpuicuo ei secretum qd̃ puns abscond̾at inlicanit
dicens xum ẽ ꝙ auclisti: nam nocte hac ĩ sompno sedẽ tes
ĩ tribunalibus contra me iuelices ucdi. Int̾ quos simul

Expanded text:
umque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: 'Vide, quid agas, et Wandalorum regnum qualiter disponi debeat, provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege prae cetrespondit: Ego vellem hunc de quo loqueris hominem videre. Cui gener ejus, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit dicens: Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit, has itaque huc ad mensam eum deportare facio, ut quis sit qui mihi haec est locutus agnoscas. Factumque est. Et dum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus advenit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque, accersito ejus domino, sibi per filiam propinquo, ei secretum quod prius absconderat indicavit, dicens: Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio, sedentes in tribunalibus contra me judices vidi, inter quos iste etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Querendꝰ ad huc fuerat qui net satis inuentus est. uec qe
iumis ꝓotest. adorando forte q̃m adsputãdo dlignius queritur¬

Expanded text:
Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
Cenui eurti nec duñ. ⁊ timor quiden subsimni ⁊ pro fundo
amor lato longo q respondet. Q ud enim tam timencdꝰ
q̃m potestas cui nõ potest resistere. q̃mi sapientia cui
abscondi nõ potes: Quid itm̃ tam amabile quam ipẽ a
mor quo amas et quo amarisi dinabiliorem tam̃ iuacda
ct̾nitas facit. que nõ extidit. sed foras mittit tum. dͥ ma
igitur ꝓseueranter. ⁊ habeas longitulinem. dilata amorẽ

Expanded text:
Tenui eum, nec dimittam . Et timor quidem sublimi et profundo, amor lato et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abscondi non potes? Potpse, quo amas, et quo amaris? Amabiliorem tamen juncta aeternitas facit: quae dum non excidit, foras mittit suspicionem. Ama igitur perseveranter et
Abbreviated transcription (Latin):
timidis nõ augeatur metus. sic timidis infundat᷑ antes¬
tas: ut tñ suꝑbis ñ crescat effrenatio. Sic continẽtib la
detur uirginitas corporis: ut tñ in coniugib despecti u
fiat fecunditas carnis ⁊ õ. Sio gͦ p̾licanda sunt limi
ne ex lat̾e iubeant᷑ mala. Sic laudanda sunt bona sin
ne despiciant᷑ ultima Sic nutͥant᷑ ultima: ne dum cr
strare qͣlis ẽẽ debeat ꝑastor inuigilo: pulchrum depira
hoĩem pictor fedus. alios ꝙ ad ꝑfectõnis dirigo litus i
adhuc in delictoꝵ fluctib u̾sor.

Expanded text:
timidis non augeatur metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis audetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis. Sic praedicanda sunt bona, ne ex latere juventur et mala. Sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima. Sic nutrienda sunt ultima, ne dum sufstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͦ ꝑfectissima quis uirtute fundatus ad illecebram
blandientium cogitatõnũ nullum mentis assensum nł¬
puritatis sue capiet docum̃ta ita ut ad huͣc se firmitatẽ
puritatis ex̾cens ⁊̃ si corporalem femine attastum cansa¬
auuscumq ut solet necessitatis aitusit passionis sensum

Expanded text:
Cum ergo perfectissima quis virtute fundatus ad illecebram Cum ergo perfectissima quis virtute fundatus ad illecebram blandientium cogitationum nullum mentis assensum, nupuritatis suae capiet documenta, ita ut ad hanc se firmitatem puritatis exercens, ccujuscumque, ut solet, necessitatis attulerit, penitus sensum
Abbreviated transcription (Latin):
cansa. Nam queni admodum corpori usus libidis
cariuq uicuntas: ita ⁊̃ menti memoria euis ẽ penitus
sub trahenda. Satis enim ꝑniciosum ẽ adhuc infirmis egͥs¬
q corporibus uł tenuissimam recordatõnem huuꝰ passionis
naꝵ uł sub sacre lectõnis hystoria noxie titillatõnis sti¬
mulis excitetur. Cuiꝰ causa semoros nostri huiꝰcemodi lec¬
tõnis sub p̾sentia iumorum solent consultissime p̃t̾ire
me ꝯsũmatis: erit similis his que supͣ dc̃a sunt ⁊̃ supra
hac passio ne ꝓbatõ sui scilicet ut cuu se raclices morbi hꝰ
penitus iam extirpasse cognou̾it explorande si nolet gr̃a
natõnem possit admitte. Eetĩu ab his qui ad huc minũs¬
firmi atꝙ ꝑfcĩ sunt. hanc examiuatõne nullatenꝰ
ꝯuenit ysurpari: ut conuinctõnem feminã ⁊ palpa¬
tõnem auodam mͦ teneram ac mollẽ corde ꝑtrastent
erit enĩeis magis noxia ciuam salubͥs. Ꝙ enim exꝑim̃
ĩ exꝑimento pm̃ ẽ qd̾ uitatur ⁊ ĩ ip̃a exploratõne discͥmẽ

Expanded text:
causa. Nam quemadmodum corpori usus libidinis carnisque vicinitas, ita etiam menti memoria ejus est penitus subtrahenda. Satis enim perniciosum est adhuc infirmis aegrisque pectoribus vel tenuissimam recordationem hujus passionisnarum, vel sub sacrae lectionis historia noxiae titillationis stimulus excitetur. Cujus causa seniores nostri hujuscemodi lectiones sub praesentia juniorum solent consultissime praeterire. summatissimo viro similis his quae supra dicta sunt etiam super hac passione probatio sui, scilicet ut qui se radices morbi hujus penitus jam exstirpasse cognoverit, explorandae, si volet, graimaginem possit admittere. Caeterum ab his qui adhuc minusfirmi atque perfecti sunt, hanc examinationem nullatenus convenit usurpari, ut conjunctionem femineam et palpationem quodammodo teneram atque mollem corde pertractent, erit enim eis magis in experimento ipsum est quod vitatur, et in ipsa exploratione discrimen?
Abbreviated transcription (Latin):
dinati affectus. Seꝑtenaria igitur lye ꝓles septem st̃
iurtutes. Siqiuidem nitħ aliud ẽ uirtus quã animi
esse debet Principales gͦ affectus .uii. sunt qui ab u¬
na anuimi affectionealt̾natim surgunt spes scllicet ⁊¬
timor gaudium ⁊ dolor odium amor ⁊ ꝑudor. Hii õs¬

Expanded text:
 possunt. Septenaria itaque Liae proles, septem sunt virtutes. Siquidem nihil aliud est virtus quam animi esse debet. Principales ergo affectus septem sunt qui ab una animi affectione alternatim surgunt. Spes videlicet et timor, gaudium et dolor, odium, amor et pudor. Is
Abbreviated transcription (Latin):
depulisse ut supinus cad̾et. Ex cuius iacentis ore tãta
flãma effusa ẽ ut fumeorum uolummum orbes et si¬
dera lamberent. hoc sompnum cum ciuidam ei retulis¬
s responclit. monathus ẽ ⁊ causa nĩmorum monachi¬
lis sompniat date er .c. solid̃. Cadem clie percussus est¬
ĩ saltu pectus ciuis sagita quã iecerat galter̾ tirians mi¬
les quieam de francia qui c̃uum uolebat ꝑcut̾e qui ꝓpe
regem stabat. Qbut anno dñi. Mͦ . cͦ. regni sui .xiii. ui¬
te sue. xli. iiii. nonas augitsti nullum suo tempore con¬
uentum eccłiasticum fieri ꝑmisit sacros honores sui iu¬
ris esse dictitabat. Eo die auo mortuus est tres ep̃af¬

Expanded text:
depulisse, ut supinus caderet. Ex cujus jacentis ore tanta depulisse, ut supinus caderet. Ex cujus jacentis ore tanta flamma effusa est, ut fumeorum voluminum orbes etiam sidera lamberent. Hoc somnium cum quidam ei retulisset, respondit: Monachus est, et causa nummorum monachiliter somniat. Date ei centum solidos. Eadem die percussus in saltu pectus sagitta, quam jecerat Galterus Tiriaus miles quidam de Francia, qui cervum volebat percutere; qui prope regem stabat. Obiit anno Domini 1100, regni sui 13, vitae 41, IV Nonas Augusti. Nullum suo tempore conventum ecclesiasticum fieri permisit. Sacros honores sui juris esse dictitabat. Eo die quo mortuus est, tres ep
Abbreviated transcription (Latin):
łmi regis anglie. dyabolus uisibilit apparuit
hominib ĩ saltibus ⁊ deuis transeuntes allocutus. P̃t¬
ea ĩ pago b̾ruliesare ĩ uilla haustede continuis .xx. di¬
ebus fons sanguinẽ tam ub̾tim mancunt ut uicinum
uadum inficeret. anselmus aũ cantuariensis archi¬
p̃c cu auo omnis parit᷑ religio exulauit uenit
hoc anno marcematum. Cumꝙ ibi lociuere¬
tur cum hugone abbate clumacensi. responditab¬
bas. ꝓxima nocte regem guilłmum ante deum ductũ
⁊ adiulicatum dampnatõni. Idem uex pridie quam
periret uidit ꝑcuuetem se flebotomi ictu sanguinẽ
enutt̾e radiumq cruoris ĩ celum usce ꝓtenli itaut lu¬
cem obnubilaret ⁊ diem int̾polaret. Eadem nocte mona¬
chusquidam transmarinus udit ꝑ sompnum ꝙ idem
rex ĩ eccliam qnͣdam intrauerat suꝑbe ⁊ insolenter ut
solebat. curumstantes desꝑiciens tunc crutifixum mor¬
ditui apprehendens brachia illi corrosit trura pene trun¬
cauit. crucifixum dui tolsasse s tandem regem ita pede

Expanded text:
elmi regis Angliae, diabolus visibiliter apparuit hominibus in saltibus et deviis transeuntes allocutus. Praeterea in pago Bertuhesare in villa Hanstede, continuis 15 diebus fons sanguinem tam ubertim manavit, ut vicinum vadum inficeret. Anselmus autem Cantuariensis archiepiscopus, cum quo omnis pariter religio exsulavit, venit hoc anno Macenniacum. Cumque ibi loqueretur cum Hugone abbate Cluniacensis, respondit abbas, proxima nocte regem Guillelmum ante Deum ductum et adjudicatum damnationi. Idem rex pridie quam periret, vidit per quietem se phlebotomiae ictu sanguinem emittere, radiumque cruoris in coelum usque pertendi, ita ut lucem obnubilaret. Eadem nocte monachus quidam transmarinus vidit per somnium, quod idem rex in ecclesiam quamdam intraverat, superbe et insolenter, ut solebat, circumstantes despiciens; tunc crucifixum mordicus apprehendens, brachia illi corrosit, crura pene truncavit; crucifixum diu tolerasse, sed tandem regem pede ita
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ quieqͥd pot̾at usq ad nucditatẽ suam eis derogabat.
au in tantũ eũ diligebant ⁊ seq̃bant᷑ ut siquis sc̃m eligiũ
iun alt̾am ad elemosinam exendit. Cui eligius. Alt̾am inqͥt
tende. Quam cum pro posse extend̾et cepit eam palperre. ⁊ sic
ium ⁊ argentũ suũ pauꝑib erogasset: uenientib ⁊ aliis
quodam usano suo mutuauerat erogauit. Et post modũ ue¬
mentib aiis nõ reminiscens qd pͥus fecerat: iuit ad bursam
marcham auri: ⁊ laudans aurid̾m pauꝑib erogauit.¬
trine nicinatꝰ. angl̾ici uultꝰ simplicis ⁊ prudentis aspectꝰ. Au¬
raro ⁊ gẽmato in pͥmis habitu nitens. Donas hñs tõptas ex
auro ⁊ gẽmis. linecis metallo rutilans horas sarchaꝵ auro
tõem fugiendã. intͥnsecus aũt ad carnem ciliciũ. Que om̃ia:
postea inegentium necessitatu: consumpsit. Deinde uilib
uostib usus est funicło cinctus. płmq ꝓpt̃ pauꝑes etiã expo¬

Expanded text:
ad nuditatem suam eis erogabat. Qui in tantum eum diligebant et sequebantur ut si quis sanctum Eligium num, alteram ad elemosinam extendit. Cui Eligius: «Alteram», inquit, «extende». Quam cum pro posse extenderet, cepit eam palpare et extenrum et argentum suum pauperibus erogasset, uenientibus aliis pquodam uicino suo mutuauerat erogauit. Et postmodum uenientibus aliis, non reminiscens quod prius fecerat, iuit ad bursam marcham auriet laudans deum pauperibus erogauit.crine circillatus, angelici vultus, simplicis et prudentis aspectus. Aurato et gemmato imprimis habitu nitens, zonas habens comptas ex auro et gemmis, lineas metallo rutilas, botas  forte hocastionem fugiendam intrinsecus ad carnem cilicium. Quae omnia postea in egentium necessitatibus consumpsit; deinde vilibus vestibus usus est, funiculo cinctus, plerumque propter pauperes e
Abbreviated transcription (Latin):
mo reu̾teretur ad se ad te uͦ pat̾ alt̾o conitereur
q̃ et u alietas te diligat siõ bñ dilig̾is ad meclietat᷑e
ut eͣ t fotus diligam fac oro ut te diligar ⁊ frat menẽ

Expanded text:
primo reverteretur ad se, ad te vero, Pater, altero converteretur! primo reverteretur ad se, ad te vero, Pater, altero converteretur! ejus medietas te diligat? Non enim bene diligeris ad medietatem. Ut ergo te totus diligam, fac oro ut te diligam, et frater meus.
Abbreviated transcription (Latin):
meale quͥi uale ñ affectas clum detrectas penite ẽue i
nãq cum om̃i sollicitudine mat̾ie p̾sentis tota misti¬
dine nil inuenire potui qid̾ mitt̾em ꝓ carmine h plens
amaritudine plenus anxietate qd scͥpsi sc̃psi. salus anͥ
satio missa nugatoria ẽ missa uͦ inuite suꝑflira. Pemp
quid ꝓdest alicui salus ulla destinata ciu mssa salusẽ¬
ta. Planc frustra salutatuꝵ a quo salus ñ optatur. sbo
dabit aquam capiti meo ⁊ ocłis meis fontem latrmpi
ut copiose lugeam clignũ mei fr̃is int̾itum. Iustis es
domine ⁊̃ si disputem tecum. uerumptũ uste lapu
frat̾ meus menclicat siliqͥs porcorum ĩ regione ila ĩq̃
fames oritur nec moritirr ubi egestas mcipit nr desi¬
nit nec recordatuu infelix quanti ñ solum fili halbi
cennarii ĩ domo patris sui habundent panb. p̃e iss
Et o quam facili transitu ħ ominia tansiret. Du s
tantum passib a tam graui exilio resiluret asm

Expanded text:
male, qui valere non affectas, dum detrectas poenitere. Tu namque cum omni sollicitudine materiae praesentis tota multitudine, nil invenire potui, quod mitterem pro carmine; sed plenus amaritudine, plenus anxietudine, quod scripsi, scripsi. Salus non sano missa nugatoria est, missa vero invito superflua. Denique quid prodest alicui salus ulla destinata, cui nulla salus grata? Plane frustra salutatur, a quo salus non optatur. Quis dabit aquam capiti meo et oculis meis fontem lacrymarum, ut copiose lugeam dignum mei fratris interitum? Justus es, Domine, etiamsi disputem tecum. Verumtamen etiam jusfrater meus mendicat siliquas porcorum in regione illa, in qua fames oritur, nec moritur; ubi egestas incipit, nec desinit; nec recordatur infelix, quanti non solum filii, sed et mercenarii in domo patris sui abundent panibus . Ipse r. O quam facili transitu haec omnia transiret, duobus tantum passibus a tam gravi exsilio resiliret; quorum
Abbreviated transcription (Latin):
itiuũ eoꝵ qui plutarcus hĩe iubet piuncipem ẽ
aiuor subditorum. Coorus atheniensium iox e
uitoua ppłi sui seip̃m moiti tiaeliclit. Nami nutato
regis hiti sarm̃ta colligens castia ostiusn ingressus
Srulte quem falce ĩ uuxio pensse sat int trgtirs ess.
uã estille poetium. ⁊ uigia colue. Secios auas eõm.¬
nouim se ꝓͥ suis extitib morti deuoises ꝑselesos uot

Expanded text:
timum eorum que Plutarchus habere iubet principem, est amor subditorum. Codrus, Atheniensium rex, pro victoria populi sui seipsum morte tradidit. Nam mutato regis habitu, sarmenta colligens, castra hostium ingressus, a milite quem falce in iurgio percusserat, interfectus est. Unde istud poeticum: Et iurgia Codri. Decios duces Romanorum se
Abbreviated transcription (Latin):
dalos aliosq hostes effugare maturarent: ⁊ wandali
undiq condusi timore gothorum estuarent: ppłi pec̃is fa¬
centibus ĩopinata ⁊ grata occurrit eis felicitatis opituni¬
tas. Nam int̾ bone fatium ⁊ echium romanos duces. ꝑ in¬
iudiam oita simstate: bonefacus fc̃s inferior cum dolorẽ
sue murie nollet ulcisci isi dampno ⁊ ꝑicło rei publite ad
hyspamas transiuit ⁊ Wandalos ⁊ occupandam libiam
et affricam inuitauit. Quo cum ꝑuolassent: ibi regnũ
suũ multo tempore ꝯfirmauerunt ⁊ diuina ⁊ humana
sine aliciuio respectu humanitatis uł diunitatis ꝑturbaue

Expanded text:
dalos aliosque hostes effugare maturarent, et Wandali dalos aliosque hostes effugare maturarent, et Wandali undique conclusi timore Gothorum aestuarent, peccatis populi facientibus, inopina et grata occurrit eis felicitatis oportunitas. Nam inter Bonefacium et Aethium Romanos duces per invidiam orta simultate, Bonefacius factus inferior, cum dolorem suae injuriae nollet, ulcisci nisi damno et peri culo rei publicae, ad Hispanias transivit, et Wandalos ad occupandam Libiam et Affricam invitavit. Quo cum pervolassent, ibi regnum suum multo tempore confirmaverunt, et divina et humana sine aliquo respectu humanitatis vel divinitatis perturbave
Abbreviated transcription (Latin):
icindali quoq de scichici onundi: a gothis iucti ali
tum tempꝰ giberich gothorum rex bello uistos inde extiuba¬
uit ⁊ ad hoc ppulit. ut quas quoqͦ mͦ habere iudebantur
relictis sedibus romano imꝑio se subd̾ent et a ꝯstantino
magno locum habitancli sibi dari supplicit̾ peterent. Qd̾ et
impetrauerunt: ⁊ panuonias abeo sibi delegatas ꝑxl.
⁊ honorii. euocciti instinctu stiliconis rebellionem ꝯtra rem
publicam meditantis infriderunt se ꝑ gallias. iunctis sec̃
alanis: easq aliquandui miserrime dilacerauerunt. Et
inde eos expellebant gothi. ñ quidem ꝓspicientes galliaꝵ
cuuetie s uacue facientes patriam sue repacitati. Wanda¬
li hypanias agressi: nunc hyspamas nunc gallias multo
tempore deppłati sunt. S nec ibi a gothis tuti ẽẽ potuer̾t
crupꝑpe qr gothi mimis ytaliam inquietabant. Honorus de
dalis ⁊ alusgentibus p̃reptas dolebat: gothis rata ꝯfirma¬
tõne donauit. Cun ergo gothi afinibus sibi deputatis Wã¬

Expanded text:
ndali quoque de Scythia oriundi, a Gothis victi, aliltum tempus Giberich Gothorum rex bello victos inde exturbavit, et ad hoc perpulit, ut quas quoquo modo habere videbantur relictis sedibus, Romano imperio se subderent, et a Constantino Magno locum habitandi sibi dari suppliciter peterent. Quod et impetraverunt, et Pannonias ab eo sibi delegatas per set Honorii. evocati instinctu Stiliconis rebellionem contra rem publicam meditantis, infuderunt se per Gallias, junctis sibi Alanis, easque aliquandiu miserrime dilaceraverunt. Etiam inde eos expellebant Gothi, non quidem prospicientes Galliarum quieti, sed vacuefacientes patriam suae rapacitati. Wandali Hispanias aggressi, nunc Hispanias, nunc Gallias multo tempore depopulati sunt; sed nec ibi a Gothis tuti esse potuerunt. Quippe quia Gothi nimis Italiam inquietabant; Honorius, dedalis aliisque gentibus praereptas dolebat, Gothis rata confirmatione donavit. Cum ergo Gothi a finibus sibi deputatis Wan
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ꝑiculosus cum ꝑ crapulam inflammata fu̾it
attendat. Custodia quoq continentli sese ubi ue¬
eligentia ñ est. auatinus uidelitet neq ĩ h̃itu neq
in gestu indecens aliquid aut inhonestum agatin¬
d̾int inquieta quadam agitatõne ⁊ confusionem̃¬
brorum intemperantiam animi sui designant.
Caput excutiunt. brathia exerunt manus ĩ al¬
tum expanclunt ⁊ ñ sine magna turpitudine
quasi totum epulum sint absorturi ĩ gentes qͦs¬
dam conatus ⁊ gestus indecoros ostendunt. In une
loco sedentes oculis ⁊ manib que ꝓpe ⁊ que longe
omina cirtuincurrunt. simul panes cõminuit
uina ĩ calices ⁊ pateras effunclunt. discos ĩgium
cucumducunt ⁊ uelut rex suꝑ ob sessam cuuitatẽ
assultum facturus. dubitant ubi ꝓrimum expu¬
gnationẽ aggrecliantur dum simul ĩ omni ꝑte
irruptionem fac̾e concupiscunt. Hus igitur tri¬
b modis debet cuuiq int̾ epulas conseruare disci¬
pluiam ĩ senictipo uicelicet ut ⁊ linguam suam a

Expanded text:
bitur, periculosius cum per crapulam inflammata fuerit, attendat. Custodia quoque continendi sese ibi negligenda non est, quatenus videlicet neque in habitu, neque in gestu indecens aliquid aut inhonestum agatint, inquieta quadam agitatione et confusione membrorum intemperantiam animi sui designant. Caput excutiunt, brachia exerunt, manus in altum expandunt, et non sine magna turpitudine quasi totum epulum simul sint absorpturi, ingentes quosdam conatus et gestus satis indecoros ostendunt. Anheloco sedentes, oculis, et manibus quae prope, quae longe, omnia circumcurrunt, simul panes comminuunt, vina in calices, et pateras effundunt, discos in gyrum circumducunt, et velut rex super obsessam civitatem assultum facturus, dubitant ubi primum expugnationem aggrediantur, dum simul in omni parte irruptionem facere concupiscunt. Plus justbus modis debet quisque inter epulas conservare disciplinam in semetipso, videlicet ut et linguam suam a
Abbreviated transcription (Latin):
tor postea monachꝰ. qui theodorici regis ytalie sum
cancelsariꝰ ⁊ ex ꝑte eius młtas fecit epłas ad liu̾sas po¬
nas de negocsis curialib. Aetor Idem suꝑ p̃salmos ãmu¬
tatus. cl t̾ctatus fecit: librũ quoꝙ de ratõne anime elegili¬
ter composuit. ⁊ libeũ de ortographia. De ip̃ius epistal

Expanded text:
tor, postea monachus, qui Theodorici regis Italiae fuit cancellarius, et ex parte ejus multas fecit epistolas ad diversas personas de negotiis curialibus . . . . Idem super Psalmos commentatus 150 tractatus fecit. Librum quoque de Ratione Animae eleganter composuit, et librum de Orthographia. Jordanus in
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ. canones quoꝙ concilioꝵ q̃ ꝑ successiones tẽpoꝵ oiũ¬
sis loris ꝑ orbem ab ep̃is catholicis celebrata sunt in unũ gran¬
de uolum̃ compingẽs Ex quo scilic uolumine siuie ex eius ꝑ¬
tib idest ex epłis pontificalib ⁊ conciliis simul ⁊ ex cacholi¬
coꝵ doctoꝵ opusculis manifestũ est yuonis ⁊ gr̃ani decreta
fuisse excerpta.

Expanded text:
pontificum, canones quoque conciliorum que per successiones temporis, diversis locis per orbem, ab episcopis catholicis celebrata sunt in unum grande volumen compingens. Ex quo, scilicet volumine, sive ex eius partibus, id est ex epistolis pontificalibus et conciliis simul et ex catholicorum doctorum opusculis, manifestum est Ivonis et Gratiani decreta fuisse excerpta.
Abbreviated transcription (Latin):
enini est omnis ꝯstitutio principis si ñ est eccl̃iastice d̃is¬
ulins ꝯformis. Sequitur ⁊ hẽbit secum leget ꝙ illud
ꝯmiib clieb iuite sue. Necessaria ẽ gͦ principi peritia lit¬
carum cui cotidie legem dm̃i leg̾e p̾cipitur. Qua enm
uie legem ñ leg̾it ñ ei clies uite ẽ ille s dies mortis hĩc
ẽ ꝙ ĩ litt̾is qua rex romanorum misisse legitur ad regẽ
fiantorum hortans eum ut lib̾os suos lib̾alib discipluns
instriu fac̾et adiecit int̾ cet̾a. Rex illit̾atus ẽ quasi asmꝰ
coronatus. Qd̾ si forte illit̾atꝰ ẽ. certe litt̾atoꝵ asilus eum
regi necesse ẽ. Huic ẽ ꝙ exemplar legis a sac̾dotib leuiti¬
ce trib ubetur assum̾e idest a catholicis uiris ⁊ litt̾atis.
Ilato ⁊ boeciꝰ testis est respublicas fore beatas clixit. si
eas aut sapientes regerent aut eaꝵ rectores sapĩe stude
colebant sine cuius dei nutu nitħ facientlum credobant
rum piugi cum hac suꝑscͥptõe censuerunt. usus me

Expanded text:
enim est omnis constitutio principis, si non est ecclesiastice discipline conformis. Sequitur: Et habebit secum legetque illud omnibus diebus vite sue. Necessaria est ergo principi peritia literarum, cui quotidie legem Domini legere precipitur. Qua enim die legem non legerit, non ei dies vite est ille, sed dies mortis. Hinc est quod in literis, quas rex Romanorum misisse legitur ad regem Francorum, hortans eum ut liberos suos liberalibus disciplinis institui faceret, adiecit inter cetera: rex illiteratus est quasi asinus corregi necesse est. Hinc est quod exemplar legis sacerdotibus Leviticae tribus jubetur assumere, id est a catholicis viris et litteratis. Plato enim, ut Boetius testis est, respublicas fore beatas dixit, si eas aut sapientes regerent, aut earum rectores sapientiae stcolebant, sine cujus Dei nutu nihil faciendum credebant.rum pingi cum hac circumscriptione censuerunt. « Usus me
Abbreviated transcription (Latin):
oc tempore petrus damianus scripsit ad papã
hildebraunum reddens ratõnem quare ep̃atĩ
dimiserit. Erat enim uir religione ⁊ sapĩa nomine¬
tissimus. Qui quedam ibi narrat que in hoc loco ex¬
cerpenda decreui. Quia inquit refutaui eccliastitum
regimen. oentum annorum penitentia michi iniũc¬
ta est scd̾m remeclia regule monastice forte de talibus
remecdus lociuitur. hic de qualibꝰ uix dicit dominicus
mauit lorica ferita ueslituscrat ad carnem duob¬

Expanded text:
oc tempore Petrus Damianus scripsit ad papam Hildebrandum, reddens rationem, quare episcopatum dimiserit. Erat enim vir religione et sapientia nominatissimus, qui quaedam ibi narrat, quae in hoc loco excerpenda decrevi: Quia, inquit, refutavi ecclesiasticum regimen, centum annorum poenitentia mihi injuncta est, secundum remedia regulae monastremediis loquitur hic, de qualibus, ubi dicit: « Dominicus, inquit, lorica ferrea vestitus erat ad carnem, duob
Abbreviated transcription (Latin):
S angelus dñi scd̾m tempus ĩ piscinam descentuit᷑
⁊ mouetur aqua. quia dum diuina aspiratio pora¬
torem intus tangit ilico trore iutlitii conturbatur car¬
ualis conscĩa ⁊ quicumq post motionem aque ĩpica¬
nam descendit ianus fit quia diuina gr̃a pͥuentus
cator si uere se ad penitentiam humiliat ⁊ conscient¬
am ĩ puram conueniẽs ante acta mala dlistriete si
iudicat. de quolibet delicto ueniã consequitur. om
gregastis inquit acuias pilcine inferioris. Nõ ẽ uitiu
nobis bonis transitorus uti ad necessitatem s ñ diligi
multitudine hominum tumere de defectu rerum cõ¬
putare sumptus corporis ⁊ ñ confraidẽ ĩ munificentie
largitoris. Unde ⁊ post subuinxitaquas piscine uet̾is
irascitur ⁊ coutra temptamenta munit᷑. p̾t̃ murũ¬

Expanded text:
ed angelus Domini secundum tempus in piscinam descendit et movetur aqua , quia dum divina aspiratio peccatorem intus tangit, illico terrore judicii conturbatur carnalis conscientia. Et quicunque post motionem aquae in piscinam descenderit, sanus fit a quacunpeccator, si vere se ad poenitentiam humiliat, et conscientiam puram conveniens anteacta mala districte puniendo dijudicat, de quolibet delicto veniam consequi mgregastis, inquit, aquas piscinae inferioris . Non est vitium nobis bonis transitoriis uti ad necessitatem, sed non diligere multitudine hominum, timere de defectu rerum, computare sumptus corporis, et non confidere in munificentia largitoris. Unde et postmodum subjunxit: Aquas piscinae veteris irascitur, et contra tentamenta munitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uherłm est anima suꝑior piscina ẽ ratio perꝙͣ
comp̾hendit celestia. Inferior sensualitas per
ciuam affectat t̾rena. Suꝑior piscina aqueductum
ħt ĩ agro fullonis fullo ẽ xp̃c qui pannos suos calcat
uitummur ⁊ mundamur. quia p̾ssura tribulatõ nus
⁊ caritatem accendit ⁊ culꝑam abluit. Iste ẽ fullo qͥ
qualia ñ potest fullo fat̾e super t̾ram Iste agrum
ht ubi flores inueniuntur oꝑtimi ad colorandos
pannos. Ager est sancta scͥptura ubi pascuntur ani¬
gimus qũ p̾cepta discimus pannos coloramus crã
p̃cepta implendo uirtutibus animas nr̃as decoram᷑
patĩa est ĩ rosa ⁊ castitas ĩ lilio. caritas ĩ croco ⁊ hu¬
militas ĩ uiola. puritas in saphiro. Bene autem
ꝑ agrum fullonis transit aqueductus ꝑiscine suꝑt¬
oris qui ẽ racdius contemplationis. ꝑ studium au¬
tem diuine lectionis apitur uia cordi nr̃o usc ad
contemplandum lumen diuinitatis ut illuc qua¬
si de fonte uite aciue sp̃ualium donoꝵ descendant ꝑ

Expanded text:
uae piscinae: Superior piscina est ratio, per quam comprehendit coelestia. Inferior piscina est sensualitas, per quam affectat terrena. Superior piscina aquaeductum habet in agro fullonis. Fullo est Christus, qui pannos suos calcat,r, unimur et mundamur, quia pressura tribulationis et charitate accendit et culpam abluit. Iste est fullo ququalia non potest fullo facere super terram habet, ubi flores inveniuntur optimi ad colorandos pannos. Ager est sacra Scriptura, ubi pascuntur anigimus, quando praecepta discimus; pannos coloramus, quando praecepta implendo virtutibus animas nostras decoramus. Patientia est in rosa, castitas in lilio, charitas in croco, humilitas in viola, puritas in saphiro. Bene autem per agrum fullonis transit aquaeductus piscinae suerioris radius est contemplationis. Per studium autem divinae lectionis aperitur via cordi nostro usque ad contemplandum lumen divinitatis, ut illinc, quasi de fonte, aquae vinae spiritualium donorum descendant per
Abbreviated transcription (Latin):
uictus penis rusticꝰ se res suas bñdicto dei famulo cõmen¬
dasse est professus ut lum hoc atorqñte credit᷑ suspensa
it̃m crudelitate ad uitam pore reꝑent᷑. Tuno eñ idem gal¬
la loris fortib astringens. ante equũ suũ cepit impelłe:¬
ut quis eẽt bñdictuis qui eiꝰ res susceꝑat demonstͣret. Quẽ
ugatis brachiis rusticus añcedens cluxit ad scĩ nĩri monast̾iũ:
eumq añ ingressũ celle solum setentẽ repꝑit ⁊ legentẽ Sidẽ
aũt subseqñti ⁊̃ seruienti galle rusticus dixit. Ecce iste est
de quo dix̾am Bñdictus pr quẽ lum feruido sp̃u cum ꝑu̾se
Surge surge ⁊ res istius rustici redde quas accepisti: Ad cuiꝰ
uocem uir dei protinus cculos leuauit a lectõne eñq intuitꝰ
mox ⁊̃ rusticum qui ligatus tenebat᷑ attendit. Ad cuiꝰ bra¬
chia dum cculos deflexisset: mniro mͦ tanta se celeritate cepe¬
runt illigata brachiis lora dissolu̾ent clissolui tam cõcite nlła

Expanded text:
ictus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc concite ad bñdẽi uestigia currentes: cum magno fle¬
ii petierũt ut ei suã grãm largiri clignaretꝰ Quils mir des
manu sua proitnus cõmunione dñici corporis dedit alicss
Ite⁊ hec dñicum corpꝰ suꝑ pactus euis cũ magna reuerentia
ponite. eumꝙ sepuiltiue tradite. QSod dum fc̃m firiss. sue¬
ceptum corꝑꝰ eins t̾ra tenuit nec ult piecit. Q uadatmm dre uir

Expanded text:
Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem de hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. Per
Abbreviated transcription (Latin):
uoruis honeste. Non multis post dieb pententi
monacho ⁊ sompnis apparuit. Qui inquisitus quomͦ
qur auia tiuis me inculis innodaui i alienam cautio¬
pem ã ꝑer solui flagellis duris atteror. Sed queso te ut
meiles pro te ⁊ liberes me uade itat et dep̾care conuen¬
mi uit qdꝰ spopondi ꝑsoluant ⁊ me eruant. Qd̾ cum fac¬
um eẽt illẽ rursus pͥfato monatho apparuit uultu festi¬
uoet sereno dicens se ꝑ oratõnes fratrum a penis erutum¬

Expanded text:
nionis honestae. Non multis post diebus poenitenti nionis honestae. Non multis post diebus poenitenti monacho in somnis apparuit. Qui inquisitus, quomoropriis, quia tuis me vinculis innodavi, et alienam cautionem non persolvi, flagellis duris attestor. Sed quaeso te, ut vigiles pro te, et liberes me. Vade itaque, et deprecare conventum, ut quod spopondi persolvant, et me eruant. » Quod cum factum esset, ille rursus praefato monacho apparuit, vultu festivo et sereno; dicens se per orationes fratrum a poenis erutum
Abbreviated transcription (Latin):
lacenos ibat calabriam. hus auclitis iohannes ait. Mad
necesse hco imperatori occurrere ⁊ de statu t̾re euis cliligẽt
tractare. Post euis a bscessum pondeo quia seculum deseu
⁊ monachus siam: ut autem ꝓbaret utrum u̾um esset aͥ
ille narrabat. nuntiũ direxit ad capuam. Qui pandil¬
fum iam moituum inuenit. Ip̃e quoq magr̃ militum io¬
hannes ante quam imꝑator adillas ꝑtes attingẽt ure di¬
ebus quin decim suꝑ uiuens moituus est. Martinus que
ĩ galmadulenii hemo cõmoratur uir multarum uirli¬
tum ⁊ p̾aipue ĩ gr̃a lacrimarum narrauit Monachus erat
maritimi territorii ĩ cenobio qd̃ dicitur ad ꝑinum mulbi
pcr̃oum nexibus inuolutus. Cui cum magna ⁊ longapͦ¬
nitentia susset iniuncta. ille a auodam familiari suo au¬
xilium petiit ad comportandum pondui pñie qd̾ orus
tauta ꝑte ꝑsoluenda. Qui lic obligatus ñ multo posł
mortuus est. Erat aũ uitẽ int̾ frẽs irrephenuibilis et op¬

Expanded text:
racenos ibat Calabriam. His auditis, Joannes ait: « Modo racenos ibat Calabriam. His auditis, Joannes ait: « Modo necesse habeo imperatori occurrere, et de statu terrae hujus diligenter tractare. Post ejus abscessum spondeo, quod saeculum deseram et monachus fiam. » Ut autem probaret, utrum verum esset, quod ille narrabat, nuntium direxit ad Capuam, qui Pandulfum jam mortuum invenit. Ipse quoque magister militum Joannes, antequam imperator ad illas partes attingeret, vix diebus 15, supervivens, mortuus est. Martinus, qui in Camaldulensi eremo commoratur, vir multarum virtutum, et praecipue gratiae lacrymarum, narravit. Monarchus erat maritimi territorii in coenobio, quod dicitur Adpinum, multis peccatorum nexibus involutus: cui cum magna et longa poenitentia fuisset injuncta, ille a quodam familiari suo auxilium petiit, ad comportandum pondus poenitentiae. Qtanta parte persolvenda. Qui sic obligatus non multo post mortuus est. Erat autem vitae inter fratres irreprehensibilis et op
Abbreviated transcription (Latin):
deum ĩ quo ĩ estate auiescebat. Quam aliqñ criptam po¬
nans caratula ingressa ẽ ut ĩ ea parturiret. Que mox ut p¬
fato cubiculo appropinquauit moriens corruit te¬
e sid̾ius cassinensis abbas narrauit mͥ
Seruus inquit d̾i neapolitane rogionis ĩ p̃rupta tui
iuxta uiam publicam solitaruis hitabat. Qui dimns-¬
durno tempore psallet et fenestram cellule horarum
ploratoi aꝑiret. uidit multos ethiopes it̾ carpere ⁊ lonce
tractu onustos feno sagnarios cõminare. Cumq eosm
quireret qui essent et cuius rei gr̃a ħ iumentorum ꝑabs¬
paramus ñ ꝑabula pecoribus alendis s fomenta poruis
ignium hominibus comburentlis. Prestolanur enim
ĩ ꝑximo principem capue qui iam decombit ⁊ iohannem
magr̃m militum neapolitane ciui tatis aui adhuc nuf
incolunus. Ilico uir di iohannem festinus adiit ⁊ que ulat
⁊ audierat narrauit. ꝑ idem tempus otho sced̃s contrasar¬

Expanded text:
deum, in quo aestate quiescebat. Quam aliquando cryptam prdeum, in quo aestate quiescebat. Quam aliquando cryptam praegnans canicula ingressa est, ut in ea parturiret. Quae mox ut praefato cubiculo appropinquavit, moriens corruit. Desiderius Cassinensis abbas narravit mihi. Servus, inquit, Dei Neapolitanae regionis in praerupta rupe juxta viam publicam solitarius habitabat. Qui dum nocturno tempore psalleret, et fenestram cellulae horarum explorator aperiret, vidit multos Aethiopes iter carpere, et longo tractu onustos feno saginarios comminare: cumque eos inquireret, qui essent, et cujus rei gratia haec jumentorum pabuparamus, non pabula pecoribus alendis, sed fomenta potius ignium hominibus comburendis. Praestolamur enim in proximo principem Capuae, qui jam decumbit, et Joannem magistrum militum Neapolitanae civitatis, qui adhuc vivit incolumis. » Illico vir Dei Joannem festinus adiit, quae viderat et audierat, narravit. Per idem tempus Otto secundus contra Sar
Abbreviated transcription (Latin):
iudua pauꝑcula mutuo accepi et redd̾e nolui. Et pilu¬
illa fecit ĩ laborando dum ueniret illos ame requibesi
tot modo ictus ab amborum scorum manib ꝑtuili dui
meꝑiter u̾berarent. Ut sciatis aũ incuut quia ñ meuis
ꝑencdie hora . ui de hoc seculo migraturus sum. Fras tu
uiͣ ferͣ. Nocte uͦ qua dominit᷑ dies illucescebat i ramis pu¬
marum̃ de lecto cunctis migrantibus exiliens teapisar
⁊ cili cium que iuxta se erant repente corripuit ⁊ mox ella
situs hus cui aderant fribus ait. Ecce sc̃orum u̾beribuoi
gellatus ita purisicatus de corpore egreclior sicut de fonte
baptismatis nudꝰ exiui. Igitur int̾ sacra missarum sollenp¬
nia dominica ꝑassione iux plecta hora qua p̃dix̃at obit
Nudato eius corpore ad lauaudum iuente suntĩ es miibes
⁊ stigiata plagarum. In eodem monasterio scriptant
⁊ in cadem fons unde beatus gregorius bibebat ⁊ cubile lanꝰ¬

Expanded text:
vidua paupercula mutuo accepi et redderenolui. Quot pavidua paupercula mutuo accepi et redderenolui. Quot passus fecit illa in laborando, dum veniret illos a me requirens, tot modo ictus de amborum sanctorum manibus pertuli, dum me pariter verberarent. Ut sciatis autem, inquit, quia non mentior, perendie hora sexta de hoc saeculo migraturus sum. » Erat tunc sexta feria. Nocte vero qua Dominicus illucescebat dies in Ramis palmarum, de lecto cunctis migrantibus exsiliens, scapulare et cilicium, quae juxta se erant, repesitus, his qui aderant fflagellatus, ita purificatus de corpore egredior, sicut de fonte baptismatis mundus exivi. » Igitur inter sacra missarum solemnia Dominica passione vix perlecta, hora quam praedixerat, obiit. Nudato ejus corpore ad lavandum, inventae sunt in eo vibices, et stigmata plagarum. In eodem monasterio crypta est, et in eodem fons, unde beatus Gregorius bibebat, et cubile lapi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quẽ simili promittendo frustrauerat.
romane urbis menia condilit quidam puer a parẽti¬
b oblatus ẽ. Qui cum adolesc̾et ad scłm recliit et uxoiẽ
duxit. Cum q uiuenis factus esset diumo iuiclicio ꝑc̃¬
sus ĩ euiture cepit egrotare usꝙ ad mortem. Tandem
se petut ad monastium repoitari. Ibiꝙ penitudinem
de suis prauitatibus. et hitum monachi recepit. Qĩq
uxor eius cum ñ nullis aliis lecto iacentis assisteret. ce¬
pit ille gemens et ululans inoidinara uoce garrire
Cumq increparetur quare ñ auiesceret ñne inauit ui¬
detis beatum andieam apłm ⁊ sanctum gregorium
acͥrunis me suis uͥbibus lagellantẽs: Postea paululũ
auiescens respirabat ⁊ dicebat m̃ ũberauerunt mea
monastĩum dimisi ⁊ uxorem accepi ⁊ it̾um post fetio
rugitus dicebat cuuescens. Modo u̾berauerunt mẽ a
pauꝑibus mendicantibus maxime quia scotigenis ai

Expanded text:
ab eo, quem similiter promittendo frustraverat. ab eo, quem similiter promittendo frustraverat. Romanae urbis moenia condidit, quidam puer a parentibus oblatus est. Qui cum adolesceret, ad saeculum rediit, et uxorem duxit. Cumque juvenis factus esset, divino judicio percussus in gutture, coepit aegrotare usque ad mortem. Tandem se petiit ad monasterium reportari. Ibique poenitudinem de suis pravitatibus, et habitum monachi recepit. Cumque uxor ejus cum nonnullis aliis lecto jacentis assisteret, coepit ille gemens et ululans inordinata voce garrire; cumque increparetur, quare non quiesceret, « Nonne, inquit, videtis beatum Andream apostolum et sanctum Gregorium acerrimis me suis verberibus flagellantes? » Postea paululum quiescens respirabat, et dicebat: « Modo verberaverunt me, quia monasterium dimisi, et uxorem accepi. » Et iterum post fletus et rugitus dicebat quiescens: « Modo verberaverunt me, quia pauperibus mendicantibus, maximeque Scotigenis non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecliis multa largiens quasi cunctis bñ dispositis securꝰ
assistentes sibi cognatos et affines sub hac attestatõe
construixit. Obsecro uos inquit per caritatem que d̃e
est ut nemo me huic moitali uite reddi deposcat ne m
⁊ ali quanto tempore post mortem suã abbati illi apparu¬
it nocte ꝑ usum. uidebat et ecce inspatiosa campi pla¬
iicie imꝑator uł quelib excelsa potestas cum tocus reg¬
in copioso uemiebat ex̾citu. Cumq ille stupefastus hc̃
illuc q oculos deduc̾et. ecce harduinus a quibdam
custodibus celerit ducebatur. Heus inquit ab bas. siste
gradum parumꝑ. michi ñ lociueris harcduine: Eya
sraf ꝗuid tͥ ẽ: let̾aris an pateris. In ꝑena es an in
tius diu me fecit sperare colloquium. s quia dudum fa¬
tigatus hoc oꝑtinere ñ merui sꝑem hanc omnino ĩ.
frustratus amini. Sic plane ꝓmissionibus frustrabat᷑

Expanded text:
et ecclesiis multa largiens, quasi cunctis bene dispositis securus, et ecclesiis multa largiens, quasi cunctis bene dispositis securus, assistentes sibi cognatos et affines sub hac attestatione constrinxit: « Obsecro vos, inquit, per charitatem, quae Deus est, ut nemo me huic mortali vitae reddi deposcat, ne me et aliquanto tempore post mortem suam abbati illi apparuit nocte per visum. Videbar, et ecce in spatiosa campi planitie imperatori vel quemlibet excelsa potestas cum totius regni copioso conveniebat exercitu. Cumque ille stupefactus huc illucque oculos deduceret, ecce Harduinus a quibusdam custodibus celeriter deducebatur: « Heus, inquit abbas, siste gradum parumper. Mihi non loqueris, Harduine? Eia, frater, quid tibi est? Laetaris, an pateris? In poena es, an in tius diu me fecit suum sperare colloquium; sed quia dudum fatigatus hoc obtinere non merui, spem hanc omnino jam frustratus amisi. » Sic plane promissionibus frustrabatur
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes comiclensis ep̃c porcum uidue abstulit. Plo¬
rauit illa ñ est exaudita. Qui dum comedet ꝑcussus
est ĩguiture Qid̃ uulnꝰ dum uixit a medicis sanari
ñ potuit. Tuncgͦ conusus ẽ ad religionem auam mul¬
to ante promiserat ⁊ implere ñ uolebat. Sum t̃ postea
⁊̃ ꝯu̾sione uycit tanta lalorans gutturis molestia ut
cum magna difficultate alimenta ꝑciperet. et ad ge¬
min an refectõ nem fratrum sibi succedentium discũ¬
B̾et uixq intanto spatio caperet. unde stomatum re¬
ciraret. Uir quidam diues harclumus c̃ta deuotõne
mithi spopond̾at ꝙ si ñ posset ante saltem expleto deccnin¬
o transiret ad religionem ĩ monast̾uro b̃i iuncertii qd̾ ĩ
arpinati situm est. Expleto t̾mino tͥgiũsari cepit et ab¬
bas eiusdem menastͥii uotis eiusdem fauebat ⁊ dissuade¬
bat ꝯũti. Cuius nimirum ꝑnecessariis sustentabatur
auxiliis. Int̾ea languore correptꝰ ꝯfessus ẽ ⁊ pauꝑibus

Expanded text:
oannes Commiclensis episcopus porcum viduae abstulit, ploravit illa, non est exaudita. Qui dum comederet, percussus est in gutture: quod vulnus quandiu vixit a medicis sanari non potuit. Tunc ergo conversus est ad religionem, quod multo ante promiserat, et implere non volebat. Diu tamen postea in conversione vixit, tanta laborans gutturis molestia, ut cum magna difficultate alimenta perciperet; et ad gemmam refectionem fratrum sibi succedentium discumberet; vixque in tanto spatio caperet, unde stomachum recrearet. Vir quidam dives Harduinus certa devotione mihi spoponderat, quod si non posset ante, saltem expleto decennio transiret ad religionem in monasterio Beati Vincentii, quod in Arpingia situm est. Expleto termino tergiversari coepit, et abbas ejusdem monasterii votis ejus favebat, et dissuadebat converti; cujus nimirum necessariis sustentabatur auxiliis. Interea languore correptus, confessus, et pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ autẽ unum pomum secutum ẽ alt̾um itauee
umibras angliam duo proccdent silii fautores s
implere ñ pot̾at sigificat ꝙꝓ gentes aciuilonuilsess
nuosioies punt quan angdi angliam post noeol
tuam impetent et ꝙͣuis crebrs com̃ patotas ausl̃
riunas iuas impleant nor e tn hunc angi l

Expanded text:
Quod autem unum pomum secutum est alterum, ita ut ex Quod autem unum pomum secutum est alterum, ita ut ex umbras Angliam, duo procedent filii: fautores simplere non poterat, signat quod gentes aquilonares, quae numerosiores sunt quam Angli, Angliam post mortem tuam impetent: et quamvis crebro compatriotarum adventu rumas suas impleant, nunquam tamen hunc angul
Abbreviated transcription (Latin):
dem edgarus rex anglie clum auadam die. Ir¬
ĩ uenatõne esset fessus sompno q reuolutis iachars
malo siluatico cum ecce canis femina p̾gnans ileuo
Nai ip̃a tacente catuli aluo inclusi multifors e
sonoros latratuis edicłe. Attonitꝰ rex ocłos ad n
uium. quorum collisione bullis acuatilibus int es¬
pantibus nox ar ticulata sic insonuit. Wel. is te ibis
ĩ anglica lingua. bñ est tibi. Nonmulto post nndars
uolumnibus agentibus urceolus super apparuit ef
us erat et quamus crebro gurgitis impulsu ineno ni
Hec dicebatur el figa que tam pia ⁊ dulcis erat nc̃it
rcos quos iudicium ꝑalam damnau̾at ocdulte rall¬
meret quamlibet p̾ciosam uestem conspecto paups
statim dabat corpore. speciosissima et artificio mans¬
um ꝑuidentissima et omnibus oꝑibus bonis itens
postero igitur mane dixit filio suo latratus catisle
aiuos matre auiescente dedere significant ꝙ post Mil
tuum quiescentibus illis qui modo ualent et uis
noudum nati neb ulones contra cl̃i eccl̃iam ianalis

Expanded text:
 Etgarus, rex Angliae, dum quadam die in venatione esset, fessus somnoque resolutus jacebat sub malo silvatica, cum ecce canis femina venatica praegterruit. Nam, ipsa tacente, catuli alvo inclusi multiformes et sonoros latratus edidere. Attonitus rex oculos ad cacumen uvium: quorum collisione bullis acrispantibus, vox articulata insonuit, « Wel his the! » id est « Bene est tibi! » Nec multo post, undarum voluminibus agentibus, urceolus super aquam apparuus erat, et quamvis crebro gurgitis impulsu major icebatur Elfiga: quae tam pia et dulcis erat, ut etiam reos quos judicium palam damnaverat, occulte redimeret; quamlibet pretiosam vestem conspecto pauperi statim dabat, corpore speciosissima, et artificio manuum prudentissima, et omnibus operibus bonis intenta. Postero igitur mane dixit filio suo: « Latratus catulorum quem matre quiescente dedere, significat quod post obitum tuum quiescentibus illis qui modo valent et vivunt, nondum nati nebulones contra Dei Ecclesiam latrabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
b quos timebat. ⁊ solrdãs sibi ut putabat nt̃¬
nũ qd̾ breue fu̾at ⁊̃ caclucũ: ex ꝑte ocliosus atq saus
uiuũsa tela furoris in ꝑsecutões eccłie catholice n¬
giẽs sicut leo conũtit. Ante ꝑsecutõnis tñ tempesꝰ¬
tem. mltis p̾emutib iisionio ⁊ signis ĩminẽs de¬
monstratũ fu̾at malum Nam ferme ante uienu
qͣm fieret. uidit quidã fausti eccłiam solito iu oi¬

Expanded text:
 quos timebat et solidans sibi, ut putabat, regnum, quod breue fuerat et caducum, omni ex parte otiosus atque securus uniuersa tela furoris in persecutione ecclesiae catholicae rugiens sicut leo conuertit. Ante persecutionis tamen tempestatem multis praeeuntibus uisionibus et signis inminens demonstratum quam fieret, vidit quidam Fausti ecclesiam solito in or
Abbreviated transcription (Latin):
arbor inde ꝓdiret. ꝓfecto mutilis an curuis rannat
ꝙ illos coartatis ut nulla penitus eis liceat lib̾tate po¬
⁊ inuidia ꝯtra se ꝓcedere credant contingit q modoni¬
serabili ut sicut deinceps corpore crescunt sic ĩ eis acil
⁊ suspitid omnis mali crescat. semper ꝓni ⁊ curui ad
uicia. Cumq ad nullum fui̾nt ĩ uera caritate nutn
nullum nisi dep̃ssis suꝑcilus oculo ne obliciuo ualent
intueri

Expanded text:
arbor inde prodiret? Profecto initulis, incurvis ramis et ue illos coarctatis, ut nulla sibi penitus liceat libertate poet invidia contra se procedere credant. Contingitque modo miserabili, ut sicut deinceps corpore crescunt, sic in eis odium et suspicio omnis mali crescat, semper proni et incurvi ad vitia. Cumque ad nullum fuerint in vera charitate nutriti, nullum nisi depressis superciliis, oculove obliquo valent intueri