comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
appellatus. sed is qui longe breuioris tẽ¬
poris uitam dux̃ pͥmus inscͥpt᷑is scĩs abra¬
ham prb̃r uł senior appellat᷑. Dictum ẽ.
ctiam ad moysen adnõ. Elige tͥ ab omĩ
popło prb̾os quos tu ipse nosti quia prb̾i
st̃. S obserua etiã tu o auditor. in omni scͥp¬
tura sic ubi inuenire potes appeslationẽ
hanc. senior & plenus dier̃ positã suꝑ aliqͦ
catore dici non poterat: quia peccator ñ ẽ.
ꝓ uectus dierũ. Non enĩ se extendit adea
quȩ aute sunt obliuiscens ea que retrorsũ
sunt. sed sẽper retro conuertit᷑. & ad uomi¬
tũ suũ redit. & ideo ñ ẽ. aptus. regno celoꝵ.
Qui autẽ semꝑ ad pͥora extenditur. & ad ꝑ¬
b tuis. Nescio gͦ si in hoc loco istud potest
uideri. quia hoc dicebat. dñs ad iħm. qid
de etate euis senili om̃s uidebant & om̃s
nouerant. Et que st̃ tã magna ista diui¬
na responsa q̃ hominib clifferunt᷑. ut di¬
cant seni homini quia senex ẽ. qđ om̃s
uidebant. & omnes nouerant: Sed mͥ ui

Expanded text:
evioris temporis vitam duxit, primus in Scripturis sanctis Abraham presbyter vel senior appellatur . Dictum est etiam ad Moysen a Domino: Elige tibi ab omni populo presbyteros, quos tu ipse nosti, qui probi sunt . Sed observa etiam tu, o auditor, in omni Scriptura, sicubi invenire potes appellationem hanc, « senior et plenus dierum, » positam super aliquem ique de peccatore dici non poterat, quia peccator non est provectus dierum. Non enim se extendit in ea quae inante sunt, obliviscens ea quae retro sunt, sed semper retro convertitur, et ad vomitum suum reddit, et ideo non est aptus regno coelorum. Qui autem semper ad priora extenditur, istera. Nescio ergo si in hoc loco illud potest videri; quia hoc dicebat Dominus ad Jesum pro aetate ejus senili, omnes videbant, omnes noverant. Et quae sunt tam magna ista divina responsa, quae homines disserunt, ut dicant homini seni, quia senex es, quod omnes videbant et omnes noverant. Sed mihi
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ quia hec bella ab eis adu̾sum pec¬
catũ geruntur. Quomͦ autẽ manebunt
iusti si uel parũ aliqͥd peccati in semetip¬
sis reseruauerint: Et ideo dr̃ de eis. qͥa
ñ reliquert̾ nec unũ qͥ saluus fieret. uł ef¬

Expanded text:
justorum, quia haec bella ab eis adversum pecjustorum, quia haec bella ab eis adversum peccatum geruntur. Quomodo manebunt justi, si vel parvum aliquid peccati in semetipsis servaverint? Et ideo dicitur de eis quia non dereliquerunt nec unum qui salvus fieret et qui ef
Abbreviated transcription (Latin):
cogunt homines adpeccatũ: docendo. in¬
stituendo. & occultata indiuinis litteris.
ex locis talibus inqualib nunc sumꝰ mys¬
teria reserando. siue cuuitatẽ dñi inunius¬
cuiꝰq nr̃m anima intelligamꝰ. quȩ edifica¬
tur a dño ex lapidib uiuis. idẽ exu̾tutib
uariis & diu̾sis de ipsa quoq ciuitate sc̃s
quisq & diligens eicit peccatores idẽ cogi¬
tationes pessimas. & cupiditates prauas
tutinis meditabor inte. quia fuisti aduitor
meus. Qđ ẽ istud matutinũ. nisi dñs nr
dib nr̃is. atq illuminans ignorantiȩ nix̃
facit nos inlumine suo lumen uidere: Si
quando gͦ legis inscͥpturis sc̃is iustoꝵ pug¬
nas cedes ac strages interemptoꝵ. Et qͥa
scĩ nulli penitus hostium parcunt. quin
immo & si pepercerunit reputari eis inpec¬
catum sicut reputatũ ẽ. sauli. qui uiũ
seruauerat agag regem amalech. hoc
mocdo que supra exposuimꝰ intellige bella

Expanded text:
cogunt homines ad peccatum docendo et incogunt homines ad peccatum docendo et instituendo, et occulta in divinis litteris ex locis talibus, in qualibus nunc sumus, mysteria reserando. Sive civitatem Domini uniuscujusque nostrum animam intelligamus, quae aedificatur a Domino ex lapidibus vivis, id est, ex virtutibus variis et diversis. De ipsa quoque civitate sanctus quisque et diligens ejiciet peccatores, id est, cogitationes pessimas et cupiditates ptutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus . » Quod est istud matutinum, nisi Dominus dibus nostris, atque illuminans ignorantiae nostrae  lumine suo lumen videre? Si quando ergo legas in Scripturis justorum pugnas, caedes ac strages interemptorum, et quia sancti nullis penitus hostium parcunt; quin imo et si pepercefint, reputari eis in peccatum, sicut reputatum est Sauli, qui vivum servaverat Agag regem Amalec; hoc modo quo supra exposuimus, intellige bella
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰcem᷑i prelia. ꝑcutiamus gai more
gladii. & extinguamus om̃s habitantes
chaos. omnes contrarias uͥtutes. Utinã
& ego modo qui loquor aduos u̾bum
dĩ. cor peccatoris pulsare possim. Quod
si fecero: certũẽ. qđ gladio oris mei ꝑcu¬
tiam fornicationẽ. ꝑ cutiam. malitiã. repͥ¬
mam. furorem. &siqua alia sunt mala:
inore gladii. idẽ oris mei sermone restͥngã.
&s non relinquã exeis qui saluus fiat. neq
qui effugiat. Si enim om̃s hos hostes nr̃os
extinxerimꝰ. tunc uere diẽ festũ cȩlebrabimꝰ
dõ. & deuictis adu̾sariis. leta sollennita¬
te gaudebimus. Tale aliquid michi ui
nari. ubi dicit de se. quia in matutinis in¬
t̃ficiebam omnes peccatores t̾rȩ ut disꝑdã
deciuitate dni omnes oꝑantes iniquitatem.
Siue enim ciuitas dñi eccła d̾i utuentis ac¬
cipitur. eiciunt doctores. de eccła. & inter¬
ficiunt eos qui oꝑantur iniquitatẽ contra¬
rios demones adu̾sariasq uirtutes. qui

Expanded text:
hujusmodi praelia, percutiamus Ahi in ore hujusmodi praelia, percutiamus Ahi in ore gladii, et exstinguamus omnes habitatores chaos, omnes contrarias virtutes. Utinam et ego modo dum loquor ad vos verbum Dei, cor pectoris pulsare possim! quod si fecero, certum est quod gladio oris mei percutiam fornicationem, percutiam malitiam, refrenem furorem, et si qua alia sunt mala, in ore gladii, hoc est, oris mei sermone, restinguam, et non derelinquam ex eis qui salvus fiat, neque qui effugiat. Si enim omnes hostes nostros exstinxerimus, tunc vere diem festum celebrabimus Deo, et, devictis adversariis, laeta solemnitate gaudebimus. Tale aliquid mihi etianare, ubi dicit de se, quia « in matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de civitate Domini omnes qui operantur iniquitatem . » Si enim civitas Domini Ecclesia Dei viventis accipitur, ejiciunt doctores de Ecclesia et interficiunt eos qui operantur iniquitatem, contrarias daemonum adversariasque virtutes, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hec cum legunt uidei crudeles efficiunt᷑
& humanĩ sangunẽ sitientes putantes
quia & scĩ ita ꝑcusserunt eos qui habi¬
tabant gai. ut ñ relinqueret᷑. abhis qui
saluus fieret. neq qui effugeret: ñ intel¬
ligentes inhis u̾bis adumbrari myst̾ia:
& hoc nobis magis indicari. qđ exhis qͦr
chaos: habitaculũ. & qui regnarunt. in
abysso demonib millũ penitꝰ derelin¬
quere debemꝰ. sed omnes interimere.
Interimimꝰ autẽ. demones. ñ ipsameor
substantiã ꝑimentes. sed qͥa opus eoꝵ ac
studium. hoc ẽ ut peccare homines faci¬
ant. & hoc ẽ illoꝵ uita si nos peccemus
sine dubio interitꝰ eoꝵ ẽ: si ñ peccemus.
Inter ficuit gͦ habitatores gai scĩ quiꝙ
& ꝑimunt. & ñ dinutunt exeis ullũ.
Hi sine dubio. qui cũ omĩ diligentia
seruant siuim cor. ne de eo cogitationes
male procedant. sed & qui obseruant
os suũ ut omnis sermo malus ñ proce
qui effugiat. cũ eos nec sermo effugit
malus. Agite gͦ & uos. p̃paremꝰ nos ad

Expanded text:
Haec cum legunt Judaei, crudeles efficiuntur, et humanum sanguinem sitientes, putantes quia et sancti ita percusserunt eos qui habitabant Ahi, ut non relinqueretur ab eis qui salvus fieret et neque qui fugeret: non intelligentes in his verbis adumbrari mysteria, et hoc a nobis magis indicari, quod ex his quorum chaos est habitaculum, et qui regnaverunt in abysso daemonibus, nullum penitus relinquere debeamus, sed omnes interimere. Interimimus autem daemones, non ipsam eorum substantiam perimentes: sed quia opus eorum ac studium hoc est ut peccare homines faciant, et haec est illorum vita si nos peccemus, sine dubio interitus eorum est si non peccemus. Interficiuntur ergo habitatores Ahi, sancti quique perimunt, et non dimittunt ex eis ullum: hi sine dubio qui cum omni diligentia servant cor suum, ne de eo cogitationes malae procedant. Sed et qui observant os suum, ut omnis sermo malus ex ore eouere qui effugiat cum eis, nec sermo effugiat malus. Agite ergo et vos: praeparemus nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
uientes desideriis uariis inmalitia & in
inuidia agentes. odibiles. & odientes in¬
nus qđ inuenitur iuhominib anteꝙ̃ cre¬
cdant. Bene ergo dicit. quia omnes occi¬
dit iħs. qui exierunt ad bellũ sulla enĩ
species peccati tanta ẽ. qua ñ sit suꝑior
iħs. qui ẽ u̾bum ꝙ sapientia dĩ Omnia
enim superat & uincit. Aut non ita credi¬
mꝰ quia omne genus peccati cũ ad salu¬
tare lauacrum uenimꝰ aufertur: hoc
etiam & apłs paulus designat. qui cum
uniu̾sa peccatoꝵ genera dinumerasset:
adclit post omnia & dic̃. Et hec quidẽ
sed iustificati estis. in nomine dni nr̃i ie

Expanded text:
variis, in malitia et invidia agentes, odibiles et odientes innus quod invenitur in hominibus antequam credant. Bene ergo dicit quia omnes occidit Jesus qui exierunt ad bellum, nulla enim species peccati tanta est qua non sit superior Jesus, qui est Verbum et sapientia Dei. Omnia enim superat et vincit. An non ita credimus quia omne genus peccati cum ad salutare lavacrum venimus aufertur? Hoc enim et Apostolus designat, qui cum universa peccatorum genera dinumerasset, addit post omnia, et dicit: « Et haec quidem sed sanctif
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ & conturbat᷑. etiam si ñ impleũt
opus: ipsa tamen ꝑ curbatio indecensẽ.
ei qui sub iħu militat duce. Similiter
& tse concupiscentiȩ uitio & de tristiciȩ
ceterisq omnib sciendũ ẽ. De quib timc¬
tis ita agendũ ẽ. discipło iħu. ut nichil
omninohorũ in eiꝰ corde respiret. ne foite
si parui alicuiꝰ uitii aut consuetudo aut
cogitatio relinquat᷑ incorde. ꝑ cessu tem¬
poris conualescat ⁊ paulatim uires latitan¬
cio conquirat atq acdultimũ reuocet noᷤ
ail uomitũ nr̃m ⁊ fiant hominis illiꝰ cui
hoc acciderit nouissima peiora pͥoribus.

Expanded text:
animus et conturbatur, etiamsi non compleverit animus et conturbatur, etiamsi non compleverit opus, ipsa tamen perturbatio indecens est ei qui sub Jesu militat duce. Similiter et de concupiscentiae vitio, et de tristitiae caeterisque omnium sentiendum est; de quibus cunctis ita agendum est discipulo Jesu, ut nihil horum omnino in ejus corde respiret; ne forte si parvi cujuslibet vitii aut consuetudo aut cogitatio relinquatur in corde, processu temporis convalescat, et paulatim vires latitando conquirat, atque ad ultimum revocet nos ad vomitum nostrum, et fiant hominis illius, cui hoc acciderit, novissima pejora prioribus.
Abbreviated transcription (Latin):
sor. Asor autẽ. aula interpretat᷑. Hȩc au
nere dicitur pͥncipatũ qui incelligitur
pͥnceps huiꝰ mundi regnans in aula id
interfici. Quoꝵ nos si sub iħu recte du¬
ce militamꝰ debemꝰ in nob̾ met ipsis. ab¬
scidere uitia. & accepto spũali gladio
subneruare omnẽ istũ equitatũ pessimũ
uitioꝵ. Sed & currꝰ debemꝰ incendere.
id ẽ. omnẽ a nobis arrogantiȩ ⁊elatiois
spm̃ resecare: ut ultra non inequis. ne¬
q. in armis. sed in nomine dni dei nr̃i
inuocemꝰ. Quomodo autẽ in nobis met¬
ipsis complebimus. & hoc qđ dicitus.
ut ñ remittatur ullus qui respiret. ui
clendũ ẽ. qui sit qͥ nec respirare quidẽ
ꝑ preceptũ dñ iubet᷑. Uerbi causa si
ira ascenderit incormeũ pocest fieri
ut oꝑa quidẽ iracundie ñ impleã uł
metu de territus. uł etiã futuri iudicii
timore cohibitus. Sed non inquit hoc
sufficit. agendum tͥ potuis ẽ. quatmꝰ
uec ipsa quidem commotio iracundiȩ
locum habeat intra te. Si enĩ efferuescit

Expanded text:
sur, Assur autem aula interpretatur, sicut snere dicitur principatum: qui intelligitur princeps hujus mundi, regnans in aula, idinterfecti. Quorum nos si recte sub Jesu duce militamus debemus in nobismetipsis abscidere vitia, et accepto spiritali gladio, subnervare omnem equitatum istum pessimorum vitiorum; sed et currus debemus incendere, id est, omnem a nobis arrogantiae et elationis spiritum resecare, et ultra non in equis, neque in armis, sed in nomine Domini nostri Dei invocemus. Quomodo autem in nobismetipsis complebitur et hoc quod dicitur: « Non dimittatur ullus qui respiret? » Videndum est qui sit qui ne respirare quidem per praeceptum Domini jubetur. Verbi causa, si ira ascenderit in cor meum, potest fieri ut opera quidem iracundiae non impleam, vel metu deterritus, vel etiam futuri judicii timore cohibitus; sed non, inquit, hoc sufficit: agendum tibi potius est quatenus ne ipsa quidem commotio iracundiae locum habeat intra te; si enim effervescit
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ & saluator ostendit᷑ supra asinũ sedenᷤ.
Numꝗͣ aut̃ equo sedens refertur. Sed
& cũ discipłos mittit ad soluendã asinã
⁊ pullũ asinerdic᷑ eis. Si qͥs uos interro¬
gauerit: dicite quia dñs his opus ht̃
equo sedens ingressus eẽ. dicit᷑. Sed &
ꝓpħa. de ipso ita pronuntiauerat. qđ se¬
dens asino ueniret ad ierusalẽ dicens.
Ecce rex tuus uenit tͥ mansuetꝰ. sedens
supra subiugale. & pullum asine nouel¬
lũ. Et ext̾minauit currus effrem: & equũ¬

Expanded text:
sicut et Salvator ostendit super asinum sedens, sicut et Salvator ostendit super asinum sedens, nunquam autem equo sedens refertur. Sed et cum discipulos mittit ad solvendam asinam et pullum asinae, dicens eis: « Si quis vos interrogaverit, dicite quia Dominus opus ea equum sedens ingressus esse dicitur. Sed et propheta de ipso ita pronuntiaverat, quod sedens asino veniret ad Jerusalem, dicens: « Ecce rex tuus mansuetus, sedens super subjugale . » Et pullum asinae novellum, et exterminabit currus E
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & sp̃ualib sp̃ualia comparanteᷤ : reqͥ¬
ramꝰ quid ẽ qđ de asinis quidẽ nonẽ
scͥptũ quia subneruati sunt. quia nec
madianitarũ. spolia uł animalia inter¬
empta dicant᷑. sed profuisse isrłiticis
usib. de istis aut̃ qui ñ habebant asinoᷤᷤ
sed equos precepit ipse dñs & dix̃. E quos
eoꝵ subneruabitis qđ & iħs sicut a dño
mandabatur expleuit. Dutamꝰ hȩc acci¬
disse. fortuitu ut equi hostiles interime¬
rentur & asini seruarent. & inp̾ceptis d̾i
fortuitu aliqua arbit᷑mur incidere. An
dignius uidet᷑ ut putemꝰ magis in his scͥp¬
turam mysticũ aliquid indicare. Deniq
ilex nicħ de equis. sed de asinis mandat
ut pote animalib que ad humanos la¬
bores uiuandos. & ob onera eoꝵ portan¬
da uidẽtur existere. equi uͦ magis ad
inp̃liis geritusi Lasciui motus animal.
⁊ suꝑbe ceruicis accipit᷑. Sunt gͦ asini
frequenter abscͥptã intypo gentiũ positi

Expanded text:
tes, et spiritalibus spiritalia comparantes, requtes, et spiritalibus spiritalia comparantes, requiramus quid sit quod de asinis quidem non est scriptum quia subnervati sunt, nec Madianitarum spolia et animalia interempta dicuntur, sed profuisse Israeliticis usibus. De istis autem qui non habebant asinos, sed equos, praecipit ipse Dominus et dicit: Equos eorum subnervatis, quod et Jesus, sicut a Domino mandabatur, explevit. Putamus haec accidisse fortuitu, ut equi hostiles interimerentur, et asini servarentur? et in praeceptis Dei fortuita aliqua arbitramur incidere? An dignius videtur ut putemus magis in his Scripturam mysticum aliquid indicare? Denique et lex nihil de equis, sed de asinis mandat, ut pote animalibus quae ad humanos labores juvandos et onera eorum portanda videntur existere: equi vero magis ad per eos in praeliis geritur, lascivi motus animal et superbae cervicis accipitur. Sunt ergo asini frequenter in Scriptura et in typo gentium positi,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dicitur a dõ datũ ad iħm. ut post ea¬
quã expugnasset hostes suꝑus memora¬
tos nulli parceret: sed equos eoꝵ subuer¬
uaret. Unde uelut mandatum dei in¬
plens iħus. fec̃ sic̃ p̾cep̃ ei dñs. In quo pͥ¬
mo omniũ dicimꝰ ad eos qui uolunt
scd̃m litteram tantum hȩc intelligi.
quia si quidẽ suꝑ fuisset aliquis ex hosti¬
b consequens uidebat᷑ equos subnerua
spiraret inhostib: cur etiam eqͥ subuer¬
uari iubent᷑. qui utiq usui ac ministe¬
rio poterant ẽẽ. uictorib. Uis aut̃ scire
quia solebant israhelite huiꝰ rei & utilita¬
tis hr̃e curã ⁊ de uict̾is hostib ad suos
usus reseruare ium̃ta. In numeris legi¬
mus scͥptũ. quia cum exp̃cepto dĩ ꝓ ces¬
sissent pugnare adu̾sũ madianitas. de¬
uictis hostib aliquot milia asinoꝵ de
p̃da hostium reseruauerunt suis usib
ꝓ futuros: nec omnino refert᷑ ibi. quia
int̾fecerint asinos hostib suꝑatis. Nos
gͦ scͥpturam scãm sibimet ipsi conferen¬

Expanded text:
tum dicitur a Deo datum ad Jesum ut posteaquam expugnasset omnes hostes superius memoratos, nulli parceret, sed equos eorum subnervaret. Unde velut mandatum Domini implens Jesus, fecit sicut praecepit ei Dominus. In quo primo omnium dicimus ad eos qui volunt dum litteram tantum haec intelligi, quia si quidem superfuisset aliquis ex hostibus, consequens videbatur equos subnervarspiraret in hostibus, cur etiam equi subnervari jubentur, qui utique usui et ministerio poterant esse victoribus? Vis autem scire quia solent Israelitae hujus rei et utilitatis habere curam, et devictis hostibus, ad suos usus reservare jumenta; in Numeris legimus scriptum: « Qui cum ex praecepto Dei processissent pugnare adversus Madianitas, devictis hostibus, aliquot millia asinorum de praeda hostium reservarunt, suis usibus profuturos ; nec omnino refertur ibi quia interfecerint asinos, hostibus superatis. Nos ergo Scripturam sanctam sibimetipsi conferen
Abbreviated transcription (Latin):
mis premonet dicens. S eatus qui tenebit
& allidet paruulos suos adpetrã. babilo¬
nis scilicet parnulos. qui nulli alii intel¬
ligunt᷑. nisi cogitationes male quȩ cor nrm
confundunt. & conturbant. Hoc enim
interpretat᷑ babylon. Quȩ togitationes¬
habent. teuende sunt. ⁊ allidende ad

Expanded text:
moriuntur. « Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram . » Babylonis scilicet parvulos, qui nulli alii intelliguntur nisi cogitationes malae, quae cor nostrum confundunt et conturbant: hoc enim interpretatur Babylon. Quae cogitationeshabent, tenendae sunt et allidendae ad
Abbreviated transcription (Latin):
li. Et ut horũ spũalium bellorum ex
ueterũ gestis hr̃e possimus exempla:¬
istas nobis rerum gestarũ narrationeᷤᷤ¬
ieccłia uoluit recitari. ut nos qui spũ¬
ales sumus. audientes. quia lex sp̃ualis
ex his spiritualib quȩ dicunt᷑ sp̾uales
nequitie incelestib quȩ adu̾sum eccłiã
diũ. quȩ ẽ uerus isrł suscitant bellã.
Moh abite ueniunt. & ammanite. & õs
illi reges & gentes inuisibiles quas suꝑiꝰ

Expanded text:
bellorum spiritalium gererent, nunquam, ut opinor, Judaicarum historiarum libri discipulis Christi, qui venit pacem docere, legendi in ecclesiis fuissent ab Apostolis traditi. Quo enim eis bellorum proficeret ista et magis fraudem patimini? Unde denique sciens Apostolus nulla nobis jam ultra bella esse carnaliter peragenda, sed animae certamina contra spiritales adversarios desudanda, velut magister militiae praeceptum dat militibus
Abbreviated transcription (Latin):
seruare eoꝵ qui exgentib credunt. suꝑ
quib sedisse scͥbitur dñs. Equi uͦ qui ex¬
terminantur. & currus figuram tenere
eoꝵ qui incelestib positi ꝑlasciuiã & suꝑ¬
biam deciderunt quando uł ad filias
ħominũ concupiscendas semet ipsos in¬
cestatores prebuerunt. Uł secuti st̃ illũ
qͥ dix̃. Ponã suꝑ nubes sedẽ meam: &
ero similis altissimo. Inde fortassis ẽ. qd̃

Expanded text:
servare eorum qui ex gentibus credunt, super quos sedisse scribitur Dominus. Equi vero qui exterminantur, et currus, figuram tenere horum qui, in coelestibus positi, per lasciviam et superbiam deciderunt, quando vel ad filias hominum concupiscendas semetipsos incentores praebuerunt, et secuti sunt illum qui dixit: « Ponam super nubem sedem meam, et ero sim
Abbreviated transcription (Latin):
onis: & ad ẽẽ prohibuit. Uidens enund̾s
pat̾ salutem gentium ꝑ ipsum solum poᷤ¬
se constare dicit ad eũ. Pete a me & da¬
bo tͥ gentes hereditatẽ tuam. & possessio¬
nẽ tuam t̾minos t̾re. Donec gͦ paterna
pollicitatio compleatur. & eccłia exdiu̾¬
sis nationib crescat. atq introeat tota
gentiũ plenitudo. ut tunc demũ omĩs
isr ł saluet᷑. dies ꝑducit᷑ & differtur occa¬
sus: Nec umquã sol occumbit. sed semꝑ¬
exoritur. dum credentiũ cordib sol iusti¬
cie lumen ueritatis infundit. Cũ uero
repleta fu̾i̾t m̃sura credentiũ. & de t̾ior
iam ac de color etas ultune generatioi̾s
aduenerit. cũ increscente iniquitate re¬
frigescet caritas multoꝵ. & ꝑ pauci reman¬
serint in quib fides inueniat᷑: tunc iam¬
ad breuiabunt᷑ dies. Idem igitur atq
ipse cdñs nouit. & extendere diem cum
salutis ẽ. tempꝰ: & breuiare cdiem cũ tri¬

Expanded text:
onis, et adesse prohibuit. Videns enim Deus onis, et adesse prohibuit. Videns enim Deus Pater salutem gentium per ipsum solum posse constare, dicit ad eum: « Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . » Donec ergo paterna pollicitatio compleatur Ecclesiae, et diversis nationibus crescat, atque introeat tota gentium multitudo, tunc demum omnis Israel salvetur: dies producitur, et differtur occasus; nec unquam sol occubuit, sed semper oritur, dum credentium cordibus sol justitiae lumen veritatis infundit. Cum vero repleta fuerit mensura credentium, et deterior jam ac decolor aetas ultimae generationis advenerit, cum increscente iniquitate refrigescet charitas multorum, et perpauci remanserint in quibus fides inveniatur, tunc jam breviabuntur dies. Idem igitur atque ipse Dominus novit et extendere diem cum salutis est tempus, et breviare diem, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
gabaonite cuiꝰcumq modi sunt ppt̃ ami¬
citias iħil Et licet sint ligni cesores & aq̃
gestatores. id ẽ licet ultuni meriti sis in
eccłia: tamen ħ ipso quia ad iħm ꝑtines.
impugnaberis aqͥnq regib. Sed tamen
tarum. sed infirmitati eoꝵ auxiliũ fert̃.
Aut ñ tͥ iudetur hoc agere innobis. ⁊ hoc
p̾ripere illud apłi mandatum qd dicit:
consolamini pusislammes. sustinete in¬
firmos: patientes estote adom̃s. & iterũ¬
uos aut̃ potentiores. imbecillitates infir¬
nomine suo a contrariis uͥtutib oppug¬
nantur. Et ñ solum auxiluĩ p̾stat in
bello: uer̾ & ꝓduc̃ tempus diei. & spa¬
tia lucis ꝓtelans aduentum discutit
maiorẽ fecerit diem: uł prosalute hoĩũ
uł pro int̾itu contrariarũ uͥtutum ex qͦ
aduenit saluator: finis erat iam mundi.
Deniq ipse dicebat. Penitentiam agite
appropinquauit enim regnum celors.
Sed retinuit & opp̾ssit diem consũmati¬

Expanded text:
Gabaonitae cujuscunque modi sunt, propter amiGabaonitae cujuscunque modi sunt, propter amicitias Jesu; et licet sint ligni caesores, et aquae gestatores, id est, licet sint ultimi meriti in Ecclesia, tamen in hoc ipso quia ad Jesum pertinent, impugnari a quinque regibus dicuntarum, sed infirmitati eorum auxilium ferunt. An non tibi videtur hoc agere in nobis, et hoc praecipere illud Apostoli mandatum: « Consolamini pusillanimes, sustinete infirmos, patientes estote ad omnes ; » et iterum: « Vos potentiores, imbecillitates infirnomine suo contrariis virtutibus oppugnantur: et non solum auxilium praestat in bello, verum et produxit tempus diei, et spatia lucis protelans, adventum discutit majorem fecerit diem, vel pro salute hominum, vel pro interitu contrariarum virtutum. Ex quo advenit Salvator, finis erat mundi; jam denique ipse dicebat: « Poenitentiam agite, appropinquavit regnum coelorum . » Et tenuit et repressit diem consummati
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt illi quinq reges. & abscondert̃
se inspeluncis inmageda. Hȩc scđm hys¬
toriam quidem gesta miracula diume
uͥtutis uniu̾sis scłis p̃dicant᷑. nec interp̾¬
tatione extͥnsecꝰ indigent in quib gestor
lumen choruscat. Quid tam̃ inhis sp̾uat
in tellectus contineat: ꝑ quiramꝰ. Cum se
anima humana uerbo dĩ sociauerit:
habituram. & eos quos antea habuerat
amicos inadũsarios ee̾. uertendos. Id¬
q ñ solum patris ab hominib speret:
uerum de contrariis uirtutib & sp̃ualibꝰ
nequitiis id sibi immuĩe ꝑcerto sciat.
Et ita fit. ut qui amicitias expecit iħu:
multoꝵ sibi sciat ẽẽ inimicitias toleran¬
das. Audi apłm paulũ hec eadem confir¬
mantẽ cum dic̃. Oñs qui pie uolunt
uiuere inxp̃o: ꝑsecutionẽ patient᷑. Sed
& salomon similia dic̃ fili inqͥt acceden
ad seruitutẽ dni. p̃para animã tuã ad
temptationẽ. Ob pugnant᷑ gͦ etiã nunc

Expanded text:
gerunt illi quinque reges, absconderuntque gerunt illi quinque reges, absconderuntque se in spelunca Mageddam. Haec secundum historiam quidem gesta, miracula divinae virtutis universis saeculis praedicant, nec interpretatione extrinsecus indigent, in quibus gestorum lumen coruscat. Quid tamen in his spiritalis intellectus contineatur requiramus. Cum se anima humana Verbo Dei sociaverit, habituram, et eos quos ante habuerat amicos in adversarios esse vertendos: idque non solum pati se ab hominibus speret, verum etiam de contrariis virtutibus et spiritalibus nequitiis id sibi imminere pro certo sciat. Et ita fit ut qui amicitias expetit Jesu, multorum sibi sciat inimicitias tolerandas. Audiat apostolum Paulum haec eadem confirmantem, cum dicit: « Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . » Sed et Salomon similia dicit: « Fili, inquit, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationem . » Oppugnantur ergo etiam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s illi qui prius amicierant
post amicitias & familiaritatẽ
filioꝵ isrł:. inunici fiunt gabaonitis. qui
a filiis isrł fedus pacis acceꝑant. Iebuse
gabaonitȩ uidentes quinq reges adu̾sũ
se in p̃lium conspirasse: nequaquã ꝓpͥis
uirib copis q confidunt. sed mutunt
ad ihm auxilia postulantes. At ille di¬
uino ꝑmissu: ad ẽ gabaonitis laturꝰ auxi¬
lum. Hic uͦ iã mirabilia celitus osten¬
dunt᷑. Dñs de suꝑ saxagͣnduns pluit.
diuinã secũ dexterã p̾liantẽ. & prosꝑis
successib cunct᷑a ꝓcedere: nouã qnͣdã &
miram orationẽ ex collit ad celum dices.
Stet sol suꝑ gabaon. & luna suꝑ uallẽ
elon: donec expugnem popłm istũ. Et
stetit sol. & luna in loco suo: donec per¬
uinceret dñs immicos eoꝵ. Et stecit sol
inmectio celi: & non est pro g̾ssus ał oc¬
casum infine unius diei. Non fuit cdies
talis ante hoc. nec ita exaudiuit ds̃ ho¬
minem: quia ds̃ pugnauit pro isrł. & fu¬

Expanded text:
Omnes illi qui prius amici erant, post amicitias et familiaritatem filiorum Israel, inimici fiunt Gabaonitis, qui a filiis Israel foedus pacis acceperant. JebusGabaonitae videntes quinque reges adversum se in praelium conspirasse, nequaquam propriis viribus copiisque confidunt, sed mittunt ad Jesum auxilia postulantes. At ille divino permissu adest Gabaonitis laturus auxilium. Ita vero jam mirabilia coelitus ostenduntur. Dominus desuper saxa grandinis pluit, divinam secum dexteram praeliantem, et prosperis successibus cuncta procedere, novam quamdam et miram orationem extollit ad coelum, dicens: Stet sol super Gabaon, et luna super vallem Elon, donec expugnem populum istum. Et stetit sol et luna in loco suo, donec pervinceret Dominus inimicos eorum. Et stetit sol in medio, et non est progressus ad occasum in fine unius dici. Non fuit dies talis ante hoc, nec ita exaudivit Deus hominem, quia Dominus pugnavit pro Israel. Et fu
Abbreviated transcription (Latin):
Primo namq opus u̾bi dĩ ẽ eradicare
p̾cedentia mala. spinas ac tribulos
uitiorũ. Dũ enĩ iste male racdices occu¬
patam detinent terrã. ñ potest se
dicare peccati. & omnẽ plantã quã ñ
plantauit pater celestis euellere igni¬
q consumere. Secundi iã oꝑis ẽ plan
& nunc plantat ds̃. & cotidie plantat
mnanimalib credentiũ. In anuna enĩ
de qua excidit iram: mansuetudinem
plantat. Et de qua excicdit suꝑbiam
plantat humilitatem. De qua eradic̃at
lasciuiã pudiciam plantat. De qua ex¬
tẏrpat ignorantiam: inserit scientiam.
Non tͥ udetur talis deb̾e eẽ plantatio
quã plantat dc̃ magis quã isensibi.¬
liuĩ terrenoꝵq lignoꝵ: Est item in pͥmiᷤ
opꝰ u̾bi dĩ. destruere edificia diabolica
que inanuã construxit humanã. Illa
enim turris suꝑbiȩ inuno quoq nr̃m
muros elationis extruxit. Hec sermo d̃i
subuertit & subruit. ut merito sccł̃m

Expanded text:
Primum namque opus verbi Dei est eradicare Primum namque opus verbi Dei est eradicare praecedentia mala, spinas ac tribulos vitiorum. Dum enim istae malae radices occupatam detinent terram, non potest semdicare peccati, et omnem plantam quam non plantavit Pater coelestis, evellere ignique consumere. Secundi jam operis est plant . » Sed et nunc plantat Deus, et quotidie plantat in animabus credentium. In anima enim de qua excidit iram, mansuetudinem plantat; et de qua excidit superbiam, plantat humilitatem; de qua eradicat lasciviam, pudicitiam plantat; de qua exstirpat ignorantiam, inserit scientiam. Non tibi videtur talis debere esse plantatio quam plantat Deus, magis quam insensibilium terrenorumque lignorum! Est item in primis opus verbi Dei destruere aedificia diaboli quae in anima construxit humana. Ille etenim turres superbiae in unoquoque nostrum et muros elationis exstruxit; haec sermo Dei subvertit et subruit; ut merito secundum
Abbreviated transcription (Latin):
rit pͥmo ciutas lachis: qͦ destructo at¬
ꝙ subu̾so post modum israhelitis reg¬
nantib ad iter ꝑerduct̾a sit rectum.
Similiter aut̃ & cebron. ꝙͣ int̾ptari di¬
cunt coniunctionẽ uł coniugium. Con¬
iunctio uͦ animȩ nix fuit primo cũ
malo uiro. & marito pessimo diabolo.
Quo destructo & extucto. liberata ẽ aĩa
a lege pͥoris uiri. & pessimi. & conuine¬
ta est uiro bono & legitimo. illi de qͦ
dicit apłs paulus. Statui aut̃ uosimi
uiro uirginẽ castam: exhibere xp̃o. Sic¬
gͦ etiã nominũ ipsorum intelligentia.
ad geminũ hunc unius. cuiꝰq ciuitatis
consonat statum. Ego puto qd melius
ẽ sic intellig̾e bella israhesctaca. & qd
dict̾um ẽ. eccȩ constitui ce hodie super
gentes & regna eradicare. & subũtere.
& ꝑditum dare. & post edificare & plã
tare. & ita de his q̃ ꝑ ih̾m gesta scͥbunt᷑
credendũ ẽ. immo potuis de his. quȩ ꝑ¬
nrm dñm iħ̾m etiã nc̃ gerunt᷑ innob̾.

Expanded text:
rit primo civitas Lachis: quo destructo atrit primo civitas Lachis: quo destructo atque subverso, postmodum Israelitis regnantibus ad iter perducta sit rectum. Similiter autem et Hebron, quam interpretari dicitur conjunctionem vel conjugium. Conjunctio vero animae nostrae fuit primo cum malo viro, et marito pessimo diabolo: quo destructo et exstincto, liberata est anima a lege prioris et pessimi viri, et conjuncta est viro bono et legitimo, illi de quo dicit apostolus Paulus: « Statui autem vos uni viro virginem castam exhibere Christo . » Sic etiam nominum ipsorum intelligentia ad genuinum hunc uniuscujusque civitatis consonat statum. Ego puto quod sic melius est intelligi bella Israelitica, et qet illud dictum religiosius et clementius apparebit, quod dicitur ita subvertisse et vastasse singulas quasque urbes, ut nihil in eis relinqueretur quod spiraret, neque qui salvus fieret, neque qui effugenum Jesum etiam nunc geruntur in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
& de ipsis int̾p̾tationib nominũ si cu¬
riosuis ac diligentiuis ꝑscrutemur:
inuenietur significantia nominũ nunc
ad mali regni. nunc ad boni intellig¬
entiã posse conferri. ut puta lebna can¬
dor int̾p̾tatur. Candor aut̃ diu̾se intel¬
ligitur: Est enim candor seprȩ ẽ. can¬
dor lucis. P ossibile enim ẽ etiam noĩs
illiuis int̾pretationẽ utriusq status dif¬
ferentias indicare: ut candorẽ quidem
lepre habuerit lebna. sub regib malis.
Quo destructo atq subu̾so. cũ adisrłi¬
ticũ regnũ ꝑuenit lebna. candorẽ lucis
acceꝑit. quia candor inscͥptis & lauda¬
bilis & culpabilis ponit᷑. Et iterũ lachis
int̾p̃tatur iter. Iter aut̃ & laulabile &
culpabile inscͥpturis habet᷑. Qd̃ diffici¬
le ñ ẽ. probare sic̃ dic̃ inꝑsalmis. & iter
impiorũ peribit. Et alibi econtrario.
lter rectũ facite pedib urĩs. Potest gͦ
intelligi etiã hic qđ iter imꝑioꝵ fue¬

Expanded text:
et de ipsis interpretationibus nominum si cuet de ipsis interpretationibus nominum si curiosius ac diligentius perscrutemur, invenietur significantia nominum nunc ad mali regni, nunc etiam ad boni intelligentiam posse conferri. Ut puta Lebna candor interpretatur: candor autem diverse intelligitur, est enim candor leprae, et est candor lucis. Possibile ergo est etiam nominis hujus interpretationem utriusque stratus differentias indicare, ut candorem quidem leprae habuerit Lebna sub regibus malis; quo destructo atque subverso, ad Israeliticum regnum pervenit Lebna, et candorem lucis accipit, qui candor in Scripturis et laudabilis et culpabilis ponitur. Et iterum Lachis interpretatur iter. Iter autem et laudabile et culpabile in Scripturis habetur, quod difficile non est probare, sicut dixit in psalmo: « Et iter impiorum peribit . » Et alibi e contrario: « Iter rectum facite pedibus vestris . » Potest ergo intelligi etiam quod hic iter impiorum fue
Abbreviated transcription (Latin):
tes contrarias. & eicit eas deciuitatib¬
suis: quas possidebant id ẽ. de anima¬
bus ur̃ĩs. & interficit reges qui regna¬
bant in amiab urĩs. ne ultra regnet
in nobis peccatum. ut postea quãm
interemerit regem peccati. deciuita¬
te animȩ nr̃ȩ. fiat anima nr̃a ciuitas
dĩ. & regnet in ea ds̃ & dicatur ad nos
quia ecce regnũ dĩ intra uos ẽ. Est gͦ
opiis summe miscłie. hoc qd̃ heretici
crudelitatis accusant. qd̾ dñs ihs ad¬
umbratũ pͥus afilio naue ꝑsingłas qͣs¬
ꝙ ciuitates. nunc inu̾itate ꝑ singłas
quasq animas credentiũ complet. ut
que possidebant᷑ amalis & pessimis
plum. ut menbra. que seruierant sub
rege iniquo iniquitati ad inmunditiã
ñc seruiant iusticie ad scĩficationẽ. Sic
gͦ utellige qđ int̾fecit iħs regẽ iericho.
& regẽ geth. & regem lebna. & regẽ lachiᷤ.
& regem cebron. ut iste om̃s animȩ quȩ
ante sub regib pessimis peccati legem
colebant. minc sublegib dĩ agant.S

Expanded text:
es contrarias; et ejecit eas de civitatibus quas possidebant, id est, de animabus nostris; et interfecit reges qui regnabant in animabus nostris, ne ultra regnet in nobis peccatum: ut posteaquam interemerit regem peccati de civitate animae nostrae, fiat anima nostra civitas Dei, et regnet in ea Deus, et dicatur ad nos quia regnum Dei intra vos est . Est ergo opus summae misericordiae hoc quod haeretici crudelitatis accusant, quod Dominus Jesus adumbratum prius a filio Nave per singulas quasque civitates, nunc in veritate per singulas quasque animas credentium complet; ut quae possidebantur a malis et pessimis plum, ut membra quae servierant sub rege iniquo iniquitati ad immunditiam, nunc serviant justitiae ad sanctificationem. Sic ergo intellige quod interfecit regem Jericho, et regem Ahi, et regem Lebna, et regem Lachis, et regem Hebron, ut isti omnes qui ante sub regibus pessimis peccati legem colebant, nunc sub Dei legibus agant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
positi. ipso summo angulari lapide
xp̃o ihũ ex quo iunctã edificii crescat
te isrłitica. extinct̾is omnib & ꝑ emptis
hostib nr̃is. ita ut non relinquat᷑ ex
eis qui respiret in nobis. sed solus in nob̾¬

Expanded text:
positi, ipso summo angulari lapide Jesu Christo, ex quo junctura aedificii crescat te Israelitica, exstinctis omnibus et peremptis hostibus nostris; ita ut non relinquantur ex eis qui respiret in nobis, sed solus
Abbreviated transcription (Latin):
sicterus & uoluptatib uariis. Non enĩ ali¬
rege adoniberec scͥbitur. uł alie ciuitates
sub auis. Sed interim iħ̾s int̾fecit inimi¬
cos. nĩ crudelitatẽ docens. ꝑ hoc sic̃ here¬
tici putant. sed futura inhis que gerun¬
tur: sacͣm̃ta cdesignans. ut cũ intereme
rit eos reges qui regnũ ꝑeccati tenent
innobis possimꝰ illud implere qđ dixit
re iniquitati adiniquitatẽ ita & nunc ex¬
hibeamꝰ menbͣ nr̃a seruire iusticie inscĩ¬
ficationẽ. Quid gͥ ẽ. qd̃ ab eis hoc locoue¬
uit erudele cuspatur: hoc inqͥt qđ scͥp¬
tũ ẽ. ponite pedes urõs super collũ eoꝵ
& int̾ficite eos. Quid qł hec non crudeli¬
tas seo benignitas & humanitas inuenit᷑.
Utinã enĩ a cutalis eẽs qui poneres pedeᷤᷤ
ut illis omnib interemptis qͥ inte regna¬
bant oꝑe peccati. solus inte regnet xp̃s

Expanded text:
sideriis et voluptatibus variis? » Non enim alisideriis et voluptatibus variis? » Non enim aliisse Adonibezeth scribitur, vel aliae civitates sub aliis; sed interim Jesus interficit inimicos, non crudelitatem docens per hoc, sicut haeretici putant, sed futura in his quae gerunt sacramenta designans: ut cum interimeret Jesus eos reges qui regnum peccati tenent in nobis, possimus illud implere quod dixit re iniquitati ad iniquitatem, ita nunc exhibeamus membra nostra servire justitiae ad justificationem . » Quid ergo est quod ab eis hoc loco velut credule culpatur? Hoc, inquit, scriptum est: Ponite pedes vestros super collum eorum, et interficite eos, namque hoc non crudelitas, sed humanitas et benignitas invenitur. Utinam enim tu talis esses qui poneres pedes tut, illis omnibus interremptis qui in te regnabant opere peccati, solus in te regnet Jes
Abbreviated transcription (Latin):
ierł̃m. uł lachis. uł chebron. In quo hoc ar¬
bitr indicari. qđ ȩtiam isti quinq sensus
quos supͣ exposiumus incorpore positi.
cũ ꝑ ih̾m fuerint qdeuicti: ita ut infide¬
litas ab eis & incredulitas depellatur.
q cũ moriunt᷑ peccato in eo qđ desiunt
aministĩo peccati. istis ipsis post modũ
ministris utitur. anima ad oꝑandã iusti¬
rex neꝗ regnabat. & pessimus. post modũ
inea regnet dauid potens manu. uł pa¬
hominũ maligne uͥtutes: quȩ eos ad ma¬
las concupiscentias. & feda ministeria
anime p̃benda sollicitent: Quas malig¬
nas uͥtutes si fides xp̃i. suꝑauerit. & inlig¬
no crucis eius fuerint suspense. ut & cde
emptis his regnoꝙ depulsis: cunc efficit᷑
anima in parte dĩ. Tunc ierłm regnum
dĩ efficitur. & templũ mea dĩ construit᷑.
Aut ñ hoc de semet ipso sentiebat ille
qͥ dicebat. quia eramus & nos aliqͣndo in¬
sensati. increduli. errantes. sexuienteᷤᷤ de¬

Expanded text:
Jerusalem, vel Achis, vel Ebron. In quo hoc arJerusalem, vel Achis, vel Ebron. In quo hoc arbitror indicari quod etiam isti quinque sensus quos supra exposuimus, in corpore positi, cum per Jesum fuerint devicti, ita ut infidelitas ab eis et incredulitas depellatur, et commoriantur peccato, in eo quod desinunt a ministerio, peccatis ipsis postmodum ministris utitur anima ad operandam justirex nequam regnabat et pessimus, postmodum in ea regnet David potens manu, et pahominum malignae virtutes, quae eos ad malas concupiscentias et foeda ministeria animae praebendo sollicitent: quas malignas virtutes si fides Christi superaverit, et in ligno crucis ejus fuerint suspensi, ut de emptis his, regnoque depulsis, tunc efficitur anima in parte Dei, tunc Jerusalem regnum Dei efficitur, et templum in ea Domino construitur. An non hoc de semetipso sentiebat ille qui dicebat, « quia eramus et nos aliquando insensati, increduli, errantes, et servientes de
Abbreviated transcription (Latin):
sũ carnẽ & sanguinẽ gerit᷑. his qui ad¬
huc carnalib iutiis & fragilitatib impu¬
gnant᷑. Qđ etiam inħ loco indicari pu¬
to. Et enĩ gabaonitis indictũ eẽ. aqͥnq
regib. diximus bellũ quoꝵ fig̃am diximꝰ
inhis qui imꝑfecti sunt. Isti gͦ a qͥnq re¬
gibus impugnant᷑. Quinq aut̃ reges. qͥn¬
que sensus corporeos indicant: uisũ. au¬
dere inpeccatum. Quinq sensus. quinq
illis regib comparant᷑: qui gabaonitas
id ẽ. qͥ carnales homines expugnant.
potest hoc fortasse indicari. quia spelun¬
ca locus ẽ inprofundũ t̾re defossus. Igit᷑
etiam isti quos supͣ diximꝰ sensus cũ se ter¬
renis actib incorpore positi. dimerseruit
& nich adopus di. sed totũ ad minift̾iũ
corporis egeriit: inspeluncas confugisse di¬
cunt᷑. Sciendũ tam̃ ẽ qđ ista ipsa regna
quoꝵ minc reges uinciuit᷑ ab iħu. & confu¬
guint adspeluncas. post modum insorte ue¬
nuint scõꝵ & pars dñi appellant᷑. sic̃ regnũ

Expanded text:
ui adhuc carnalibus vitiis et fragilitatibus impugnantur, quod etiam in hoc loco indicari puto. Etenim Gabaonitis indictum esse a quinque regibus diximus bellum, quorum figuram dixi esse in his qui imperfecti sunt. Isti ergo a quinque regibus impugnantur. Quinque autem reges quinque sensus corporeos indicant: visum, audere in peccatum. Quinque sensus quinque illis regibus comparantur, qui Gabaonitas, id est, carnales homines, impugnant. potest hoc fortasse indicari, quia spelunca locus est in profundum terrae defossus. Igitur etiam isti quos supra exposuimus sensus, cum se terrenis actibus in corpore positi demerserint, et nihil ad opus Dei, sed totum ad ministerium corporis egerint, in speluncas confugisse dicuntur. Sciendum tamen est quod ista ipsa regna, quorum nunc reges vincuntur ab Jesu et confugiunt ad speluncas, postmodum in sortem veniunt sanctorum, et pars Domini appellantur, sicut regnum
Abbreviated transcription (Latin):
qui sub ih̾u militat incolumis debet
redire deprelio. nec usquã debet ex iacu¬
lis maligni ignitis uulms acciꝑe. ñ in
corde pollui. ñ incogitatione maculari.
ñ ꝑ iram. ñ ꝑcupiditatẽ. ñ ꝑ aliam quã¬
libet occasionẽ. locum demonicis uulne¬
rib clare. Qđ aut̃ addidit. quia nullꝰ
mutiuit inlingua sua. hoc mͥ uidetur
ostendi. quia de uictoria se nemo iacta¬
scͥpsit. Sed scientes quia iħs ẽ qui uicto¬
riam tribuit. ipsi inlingua sua ñ muti¬
unt. Qd̃ bene intelligens apłus paulꝰ
dicebat. Non ego autẽ. sed grã d̃i q̃ in
me ẽ. Puto autẽ quia. ad hoc respiciat¬
& illud dñi mandatum: quo ait: Cũ
autẽ feceritis hȩc omĩa: dicite quia ser¬
ui inutiles sumus. qđ debiumꝰ facere fe¬
cimꝰ. Et in hoc enĩ simili mͦ rerũ prosꝑe
gestarũ uidet᷑ ꝓhibere iactantiam. Sed

Expanded text:
qui sub Jesu militant incolumes debent qui sub Jesu militant incolumes debent redire de praelio, nec unquam debent ex jaculis maligni ignitis vulnus accipere, non in corde pollui, non in cogitatione maculari, non per iram, non per cupiditatem, non per aliam quamlibet occasionem locum daemonicis vulneribus dare. Quod autem addidit quia nullus mutivit in lingua sua, hoc mihi videtur ostendi quia de victoria se nemo jactascribit: sed scientes quia Jesus est qui victoriam tribuit, ipsi in lingua non mutiunt. Quod bene intelligens apostolus Paulus dicebat: Non ego autem, sed gratia Dei quae in me est . Puta autem quia ad hoc respiciat illud Domini mandatum quo ait : Cum autem feceritis haec omnia, dicite quia servi inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus; et in hoc enim simili modo rerum prospere gestaru
Abbreviated transcription (Latin):
dignetur aperite. Uideres qͦmi nobis clareᷤ¬
ceret cuius potissimũ ex sp̃ualib hostib
hic qͥ nunc impugnant ifrł. sp̃ualẽ figu¬
ram tenuit iste pͥnceps de mageda. & ille
de lachis. & ille de lebna. aut cuiꝰ intra
memet ipsum uitii uł erroris quibus
anima implicatur. formã tenent singłi
quiq eoꝵ quos ihu duce interfec̃ popłs
dĩ. hi udelicet qui audiunt mandata
eius. & pcepta custodiunt: quib ipse tri¬
buit facultatẽ calcandi suꝑ serpentes
& scorpiones. & suꝑ omnẽ potestatem
ininici. Oremus gͦ ut & nri pedes ta¬
les sint. tã speciosi tam ualidi. qͥ pos¬
sint calcare ceruices inunicorũ. qui p¬
ossint ita caput calcare serpentis. ut
calcaneum nr̃m mordere ñ possit. Qui
enĩ pugnat sub iħu duce adu̾sũ contͣ¬
rias potestates. debet etiam illud pro¬
mereri. qd̾ de pͥorib bellatorib scͥbit᷑.
Et reu̾sus ẽ. inquit uniu̾sus populus ad
ihm incolumis & non mutinit quisqmͣ
de filiis isrł inlingua sua. Uides gͦ quia

Expanded text:
dignaretur aperire. Videres quomodo nobis claresceret, cujus potissimum ex spiritalibus hostibus his qui nunc impugnant Israel, spiritalem figuram tenuit ipse princeps de Maceda, et ille de Lachis, et ille de Lebna, aut cujus intra memetipsum vitii vel erroris quibus anima implicatur, formam tenent singuli quique horum quos Jesu duce interficit populus Dei: hi videlicet qui audiunt mandata ejus, et praeceptum custodiunt, quibus ipse tribuit facultatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem potestatem inimici. Oremus ergo ut et nostri pedes tales sint, tam speciosi, tam validi, qui possint calcare cervices inimicorum, qui possint ita calcare caput serpentis, ut calcaneum nostrum mordere non possit. Qui enim pugnat sub Jesu duce adversus contrarias potestates, debet etiam illud promereri quod de prioribus bellatoribus scribitur: « Et reversus est, inquit, universus populus ad Jesum incolumis, et non mutivit quisque de filiis Israel in lingua sua. » Vides ergo quia
Abbreviated transcription (Latin):
alia inquit nequitie incelestib. Audisti
qui sunt qui tͥ bello. & uicde cȩlestib ex¬
pellendi sunt: ut tu possis loca illa reg¬
ni celoꝵ hereditatis sorte susciꝑe. Sed &
dñs in euangelio nonne eiudent̾ hȩc in¬
dicat cũ dicit. adieb iohis regnũ celoꝵ
ium patitur. & uim facientes diripiunt

Expanded text:
italia nequitiae, inquit, in coelestibus. Audisti italia nequitiae, inquit, in coelestibus. Audisti qui sint qui tibi bello de coelestibus expellendi sunt, ut tu possis loca illa et regna coelorum haereditatis sorte suscipere. Sed et Dominus in Evangelio nonne evidenter hoc designat, cum dicit: A diebus Joannis regnum coelorum vim patitur, et vim facientes diripiunt
Abbreviated transcription (Latin):
rx fluentis. sac & mel: Quȩ t̾ra tunc apec¬
catoribus. & ꝑessimis incolis as regibus
tenebatur. Uenit in istam t̾rã iħs cũ exer¬
citu dm̃ & israheliticiᷤᷤ ducib expugnat õs.
interunit. obtinet. & ob uict̾orie meritũ
accipit eoꝵ regna quos uic̃. Tibi ꝑ euan¬
mittuntur regna celoꝵ. Sed ħ regna ñ
sunt uacua nec inania. Hñt habitatoreᷤ
suos peccatores. & nequam spc̃ angelos
quia bellũ uobis erit adu̾sum amorreos.
& pherereos. & eueos. & iebuseos. similiter
tͥ etiam hic paulus deniuitiat dicens. Non
erit uobis pugna adu̾sũ carnẽ & sangui¬
nẽ. id ẽ. ñ sic pugnabimꝰ sic̃ pugnauerunt
antiqͥ. nec interris nobis adu̾sus homi¬
nes hñda sunt p̾lia. sed adu̾sũ pͥncipatꝰ
rectͥores tenebrarũ lam utiq intelligis
inquib locis huiꝰcemi sint tͥ mouenda cer¬
tamina. aut si ñ tͥ suffic̃ intellectus. nisi
etiam loca ipsa manifesta tͥ uoce signen¬
tur. audi inconsequentib. adu̾sum sp̃u¬

Expanded text:
rae fluentis lac et mel, quae terra tunc a peccatoribus et pessimis incolis ac regibus tenebatur. Venit in istam terram Jesus cum exercitu Domini et Israeliticis ducibus, expugnat omnes, interimit et obtinet, et ob victoriae meritum accipit eorum regna quos vicit. Tibi per Evanttuntur regna coelorum. Sed haec regna non sunt vacua et inania: habent habitatores suos peccatores et nequam spiritus, refquia bellum vobis erit adversus Amorrhaeos et Pherezaeos, et Hevaeos, et Jebusaeos, similiter hoc etiam tibi Paulus denuntiat, dicens: Non erit vobis pugna adversus carnem et sanguinem, id est, non sic pugnabimus sicut pugnaverunt antiqui, nec in terris nobis adversus homines habenda sunt praelia, sed adversus principatus, rectores tenebrarum harum . Jam utique intelligis in quibus locis hujusmodi sunt tibi movenda certamina; aut si non tibi sufficit intellectus, nisi etiam loca ipsa manifesta tibi voce signentur, audi in consequentibus; adversus spir
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ legis & mundi creatorẽ ac iudicẽ
proferentes. uelut ꝑ hȩc que scͥta st̃
hostium ceruices iubentur. atq inlig¬
no suspendere reges terre illius quam
iuolent̃ inuadunt. Atq utinam dñs
meus iħs filius dĩ michi istud conce¬
dat. & iubeat pedib meis conculcare
spm̃ formcationis. ⁊ calcare super cerui
ritiȩ demonẽ calcare iactantiam con¬
terere pedib meis suꝑbiȩ sp̃m. Et cũ
ħ fecero: oꝑis gesti suminam ñ mͥ sed
cruci eius appendere sequenti paulũ
dicentẽ. quia ꝑ ip̃m mͥ mundus crucifixꝰ

Expanded text:
 mundi creatorem ac judicem proferentes; velut per haec quae scripta sunt hostium cervices jubentur, atque in ligno suspendere reges terrae illius quam violenter invadunt. Atque utinam Dominus meus Jesus Filius Dei istud concedat, et jubeat, pedibus meis conculcare spiritum fornicationis, et calcare super cervicritiae daemonium, calcare jactantiam, conterere pedibus superbiae spiritum: et cum haec fecero, operis gesti summam non mihi sed cruci ejus appendere! sequens Paulum dicentem, quia per ipsum mihi mundus crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ quiq repugnantes adu̾sũ istos
incentores peccatoꝵ spc̃ ⁊ euincentes
eos atq eoꝵ unũ quẽq suꝑ antes in¬
muuant exercitũ demonũ. ⁊ uelut
equos płimos eoꝵ interunant. uerbi
causa ut is qui catte pudice ꝙ uiuendo
fornicationis sp̃m suꝑ auerit. ñ ultra fas
sit illum spm̃ qui ab illo scõ uictus ẽ. un¬
pugnare iterum alium hominẽ sed sic̃
illi sp̃c. qui rogabant iħm ne inabyssum
pensatione concessit: ita consequens ui¬

Expanded text:
sancti quique repugnantes contra istos sancti quique repugnantes contra istos incentores peccatorum spiritus, et vincentes eos, atque eorum unumquemque superantes, imminuant exercitum daemonum, et velut quamplurimos eorum interimant. Verbi causa, ut is qui caste pudiceque vivendo fornicationis spiritum superaverit, non ultra fas sit illum spiritum qui ab illo sancto victus est, impugnare iterum alium hominem, sed sicut illi spiritus rogabant Jesum, ne in abyssum pensatione concessit , ita consequens vi