comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os locutũ ẽ stulticiã. In om̃ibꝰ his
ñ ẽ auersuᷤ furor eiꝰ: s adhuc ma¬
nus eiꝰ extenta. Succensa ẽ eniͣ
qͣsi ignis impietas: ueprem ⁊ spi¬
nam uorabit. Et succendetur in
densitate saltus: ⁊ ꝯuoluet᷑ suꝑbia
fumi. Inira dñi exercituũ ꝯturba

Expanded text:
os locutum est stultitiam. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Succensa est enim quasi ignis impietas, veprem et spinam vorabit: et succendetur in densitate saltus, et convolvetur superbia fumi. In ira Domini exercituum conturba
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine cordis dicentes. La¬
teres cecider̃: s qͣdris lapidibus
edificabimꝰ. Si comoros succider̃.
s cedros immutabimꝰ. W eleuabit
dñs hostes rasin suꝑ eum᷑: ⁊ ini-¬
micos eiꝰ in tumultũ uertet. sy¬
riam ab oriente. ⁊ philistiim ab oe¬
cidente: ⁊ deuorabunt isrł toto
orbe. In om̃ibꝰ his ñ ẽ auersus
furor eiꝰ s adhuc manꝰ eiꝰ extenta.

Expanded text:
udine cordis dicentes: Lateres ceciderunt, sed quadris lapidibus aedificabimus: Sycomoros succiderant, sed cedros immutabimus. Et elevabit Dominus hostes Rasin super eum, et inimicos ejus in tumultum vertet: Syriam ab oriente, et Philisthim ab occidente: et devorabunt Israel toto ore. In omnibus his non est aversus f
Abbreviated transcription (Latin):
phẏtonibꝰ ⁊ adiuinis. qͥ stridũt
in incantationibꝰ suis: nũqͥd ñ ppłs
a deo suo reqͥrit ꝓ uiuis ac mor¬
tuis: Ad legem magis.⁊ ad tes¬
timonium. Quod si ñ dixerint
iuxta u̾bum hoc : ñ erit eis ma-¬
tutina lux. E tͣnsibit ꝑ eam: cor¬
ruet ⁊esuriet. & cũ esurierit.
irascetur: ⁊ maledicet regi suo

Expanded text:
 a divinis qui stridunt in incantationibus suis numquid non populus a Deo suo requirit pro vivis a mortuis ad legem magis et ad testimonium quod si non dixerint iuxta verbum hoc non erit eis matutina lux et transibit per eam corruet et esuriet et cum esurierit ira
Abbreviated transcription (Latin):
N pruis dicendũ ẽ.
cur apłs paulus in hac epła seri¬
bendo ñ seruau̾it morem suũ:
ut uel uocabulũ nominis sui. uł
ordinis describ̾et dignitatem. hec
causa ẽ: qͦd ad eos scribens qui ex
cireũcisione credid̾ant. qͣsi gentiũ¬
apĩs ⁊ ñ hebreoꝵ: sciens quoq eoꝵ
suꝑbiã suãq humilitatẽ ipse demõ¬
strans. meritũ officii sui noluit an
men suum eadẽ ratione ñ p̃tulit.
os consc̾ptã hebraiea lingna misis¬

Expanded text:
n primis dicendum est cur Apostolus Paulus in hac Epistola scribenda non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est quod, ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant, quasi gentiuet non Hebraeorum, sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem ipse demonstrans, meritum officii sui noluit antmen suum eadem ratione non praetulit. os conscriptam, Hebraica lingua
Abbreviated transcription (Latin):
q mortuus ẽ. ⁊ appositus ad ppłm su¬
um. Habitauit aut̃ ab euila usq sur.
quȩ respicit egyptum: introeuntibꝰ
assirios. Coram cunctis fr̃ibꝰ suis obi¬
it. He quoq sũt gen̾ationes ysaac :¬
filii abraham. Abraham genuit ysa¬
ac. Qui cũ qͣdraginta esset annoꝵ:
duxit uxorem rebeccã filiã bathuel
syri de mesopotamia. sororem laban.
Dep̃catusq ẽ ysaac dñm ꝓ uxore su¬
a: eoqͦd esset sterilis. Qui exaudiuit
eum: ⁊ dedit conceptũ rebeccȩ. S col¬
lidebantur inutero eiꝰ paruuli. Quȩ
ait. Si sic michi futurũ erat: quid
necesse fuit conciꝑe : ꝑ rexitq ut con¬
suleret dñm. Qui respondens ait. duȩ
gentes in utero tuo sũt: & duo ppłi¬
et ecce gemini inutero eiꝰ reꝑti sũt.
Qui primꝰ egressus ẽ. rufus erat. &
totus in morem pellis hispidꝰ: uoca¬
tũq ẽ nom̃ eiꝰ esaii. Protinus alter
egrediens. plantã fr̃is tenebat manu:

Expanded text:
 mortuus est et adpositus ad populum su mortuus est et adpositus ad populum suum habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac qui cum quadraginta esset annorum duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuel Syri de Mesopotamiam sororem Laban deprecatusque est Dominum pro uxore sua eo quod esset sterilis qui exaudivit eum et dedit conceptum Rebeccae sed conlidebantur in utero eius parvuli quae ait si sic mihi futurum erat quid necesse fuit concipere perrexitque ut consuleret Dominum qui respondens ait duae gentes in utero tuo sunt et duo pet ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui prior egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu,
Abbreviated transcription (Latin):
centũ septuaginta qͥnq anni
& deficiens mortuus ẽ in senectute
bona. ꝓuectęq etatis. ⁊ plenus die¬
rum. Congregatusq ẽ ad ppłm suũ :¬
et sepelierunt eum ysaac ⁊ ysmahe
filii sui. in spelunca duplici quȩ sita
ẽ in agro effron. filii sehor ethei. ere¬
gione mambrȩ : qͣm emerat afiliis
eth. Ibi sepultus ẽ ipse:⁊ sara uxor
eius. & post obitum illiꝰ benedixit
ds̃ ysaac filio eiꝰ: qui habitabat iux¬
ta puteum nomine uiuentis & ui-¬
dentis. He sunt gen̾ationes ysmahel
filii abrahȩ.quẽ peꝑit ei agar egyp¬
tia famula sarȩ.⁊ hec nomina fili¬
oꝵ eiꝰ. in uocabulis ⁊ gen̾ationibus
suis. Primogenitus ysmahelis naba¬
ioth: deinde cedar.⁊ abdeel.⁊ mab¬
sam. masma qͦq & duma. ⁊ massa. a¬
dad. ⁊ thema. itur. et naphis.⁊ cedina.
Isti sũt filii ismahel. & hec nomina
ꝑ castella ⁊ oppida eoꝵ: duodecim pͥn-¬
cipes tribuum suarũ. Anni uitȩ isma¬
helis centũ triginta septem: deficiens¬

Expanded text:
centum septuaginta quinque anni et deficiens mortuus est in senectute bona provectaeque aetatis et plenus dierum congregatusque est ad populum suum et sepelierunt eum Isaac et Ismahel filii sui in spelunca duplici quae sita est in agro Ephron filii Soor Hetthei e regione Mambre quem emerat a filiis Heth ibi sepultus est ipse et Sarra uxor eius et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio eius qui habitabat iuxta puteum nomine Viventis et videntis hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel et Mabsam Masma quoque et Duma et Massa Adad et Thema Itur et Naphis et Cedma isti sunt filii Ismahel et haec nomina per castella et oppida eorum duodecim principes tribuum suarum anni vitae Ismahel centum triginta septem deficiens
Abbreviated transcription (Latin):
potaimã syriȩ. ad laban filiũ bath.¬
uhel sẏri. frem rebecce matris suę.
Uidens aut̃ esau qͦd benedixisset
pater suus iacob. et misisset in me¬
sopotamiã syriȩ ut inde uxorem
duceret: & qͦd post benedictionem
p̃cepisset ei dicens. ñ accipias cõui¬
gem de filiabꝰ chanaan: qͦdq obedi¬
ens iacob parentibꝰ isset in syriam:
ꝓbans quoq qͦd ñ libenter aspic̾et
filias chanaan pater suus: iuit ad
ysmahelem. ⁊duxit uxorem absq
his qͣs priꝰ habebat. meleth filiam
ẏsmahel filii abrahã sororẽ nabaioth.
gitur egressus iacob
de bersabeȩ: ꝑgebat haran. Cũ¬
q uenisset ad quendã locũ. ⁊ uellet
ineo reqͥescere post solis occubitũ:
tulit de lapidibꝰ qui iacebant : et¬

Expanded text:
an, filium Bathuel Syri, fratrem Rebeccae matris suae. Videns autem Esau quod benedixisset pater suus Jacob, et misisset eum in Mesopotamiam Syriae, ut inde uxorem duceret; et quod post benedictionem praecepisset ei, dicens: Non accipias conjugem de filiabus Chanaan: quodque obediens Iacob parentibus isset in Syriam probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth igitur egressus Iacob de Bersabee pergebat Haran cumque venisset ad quendam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum tulit de lapidib
Abbreviated transcription (Latin):
ad occidentẽ. ⁊ orientẽ. septemtrionẽ.
.x meridiem: ⁊ benedicentur in se
mine tuo cũctȩ tribꝰ terrȩ : ⁊ ero
custos tuus quocũq ꝑrexeris : et
reducam te in t̾rã hanc : nec dimit¬
tam nisi cõpleuero uniu̾sa quȩ dixi.
Cũq euigilasset iacob de somno.
ait. Uere dũs ẽ in loco isto: & ego
nesciebam. Pauensq qͣm terribiliᷤ

Expanded text:
rientem, Septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno, ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavensque, Quam terribilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad pastores. Fr̃s. unde estis: Qui
responder̃. De haran. Qs int̾rogãs.
nũqͥd ait nostis laban filiũ nachor:
dixerunt. Nouimꝰ. Sanus ire est
inqͥt: Ualet inqͥunt. Wecce rachel
filia eiꝰ uenit cũ grege suo. Dixitq
iacob. Adhuc multũ diei suꝑ est:
nec ẽ tempꝰ ut reducant᷑ ad caulas
greges. Date ante potũ ouibꝰ: .&. sic
ad pastũ eas reducite. Qͥ responder̃.
Non possumꝰ.donec om̃ia peccora
congregent᷑: ⁊ amoueamꝰ lapidẽ
de ore putei. ut adaquemꝰ greges.
Adhuc loquebant᷑: & ecce rachel ue¬
mebat cũ ouibꝰ patris sui. Nã gre¬
gem ipsa pascebat.

Expanded text:
stores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban filium Nachor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit: Valet, inquiunt: ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. Dixitque Jacob: Adhuc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat.
Abbreviated transcription (Latin):
derat semꝑ esau iacob: ⁊.i.¬
ꝓ benedictione qua benedixe.¬
rat ei pater. Dixcitq in corde suo. Ue¬
ment dies luctus patris mei: ut oc¬
cidam iacob fr̃em meũ. Nuntiata
sunt hec rebeccȩ. Quȩ mittens et
uocans iacob filiũ suum: dix̃ adeũ.
Ecce esau frater tuus minatur ut
occidat te. Nũc gͦ fili audi uocẽ me¬
am: ⁊ ꝯsurgens fuge ad laban fr̃em
meũ inharan. Habitabisq cũ eodi¬
es paucos : donec reqͥescat furor fri
tui. ⁊cesset indignatio eiꝰ: obliuisca¬
turq eoꝵ quȩ fecisti in eum. Postea
mittam: ⁊ ad dueã te inde huc. Cur¬

Expanded text:
ergo semper Esau Jacob pro benedictione qua benedixerat ei pater, dixitque in corde suo: Venient dies luctus patris mei, et occidam Jacob fratrem meum. Nuntiata sunt haec Rebeccae. Quae mittens et vocans Jacob filium suum, dixit ad eum: Ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te. Nunc ergo, fili, audi vocem meam, et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran; habitabisque cum eo dies paucos, donec quiescat furor fratris tui, et cesset indignatio ejus, obliviscaturque eorum quae fecisti in eum; postea mittam et adducam te inde huc,
Abbreviated transcription (Latin):
iacob uxorem de stirpe huiꝰ terre:
nolo iuuere. Uocauit itaq ysaac
ia cob. ⁊ benedixit: p̃cepitq ei dicẽ.
Noli acciꝑe ꝯiuigem de genere cha¬
naan: s uade ⁊ ꝓficiscere in meso¬
potamiã syriȩ. ad domũ batuhel
patris matris tuȩ : ⁊ accipe tͥ inde
uxorem de filiabꝰ laban. auunculi
tui. Ds̃ aut̃ om̃ipotens benedicat
tͥ. ⁊ crescere te faciat. atq multi¬
plicet. ut sis in turbas ppłoꝵ: et¬

Expanded text:
 terrae, nolo vivere. Vocavit autem Isaac Jacob, et benedixit ei, praecepitque ei, dicens: Noli accipere conjugem de genere Chanaan: sed vade, et proficiscere in Mesopotamiam Syriae in domum Bathuel patris matrisque tuae, et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui. Deus autem omnipotens benedicat tibi, et crescere te faciat, atque multiplicet: ut sis in turmas po
Abbreviated transcription (Latin):
ubi apparuit ei dñs in ipsa no¬
cte dicens. Ego sum ds̃ abrahã patͥs
tui: noli metuere qͥa ego tecũ sũ.¬
et benedicã tibi & multiplicabo se-¬
men tuũ. ꝓpt̾ seruum meũ abrahã.
Itaq edificauit ibi altare: ⁊ inuoca
to noĩe dñi. extendit tab̃nacłmn.
Precepitq seruis suis. ut foderent
puteũ. Ad quẽ locũ cũ uenissent de
geraris abymelech ⁊ ochozath ami¬
ci illiꝰ. ⁊ phicol dux militũ: locutꝰ¬

Expanded text:
ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui; noli metuere, quia tecum sum. Benedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Ito nomine Domini, extendit tabernaculum; praecipitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venissent de Geraris Abimelech, Ochozath amicus illius, et Phicol dux militum, et
Abbreviated transcription (Latin):
abiit ysaac ad abimelech regem pa¬
lestinoꝵ ingerara. Apparuitq ei
dñs.⁊ ait. Ne descendas in egyptũ:
s quiesce in terra qͣm dixcero tibi.⁊
ꝑegrinare inea: eroq tecũ ⁊ benedi¬
cam tͥ. Tibi enĩ ⁊ semini tuo dabo
uniuersas regiones has: complens
iuram̃tũ qͦd s̃popondi abrahã patri
tuo: & multiplicabo semen tuũ sic̃
stellas cęli: daboq posteris tuis uni¬
uersas regiones has. & benedicent᷑¬

Expanded text:
aac ad Abimelech regem Palaestinorum in Gerara; apparuitque ei Dominus et ait: Ne descendas in Aegyptum, sed quiesce in terra quam dixero tibi, et peregrinare in ea; eroque tecum et benedicam tibi. Tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens uramentum quod spopondit Abrahae patri tuo: Multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, daboque posteris tuis universas regiones has. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
bitabat in tab̾nacłis. Y saac amabat
esau. eoqͦd de uenationibꝰ illiꝰ uesce¬
retur: & rebecca diligebat iacob. Co¬
xit aut̃ iacob pulm̃tũ. Ad quẽ cum
uenisset esau de agro lassus: ait. Da
michi de coctione hac rufa: qͥa op¬
pido lassus sum. Qͣmobcausam: uo¬
catum ẽ nom̃ eiꝰ edom. Cui dixxit ia¬
cob. Uende mͥ pͥmogenita tua. Ille

Expanded text:
t in tabernaculis. Isaac amabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: et Rebecca diligebat Jacob. Coxit autem Jacob pulmentum: ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. Cui dixit Jacob: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd obedierit abrahã uoci meȩ. ⁊ cus¬
todierit precepta ⁊ mandata mea.
& cerimonias. legesq seruauerit.
Mansit itaq ysaac ingeraris. Qui
cum interrogaretur auiris loci illiꝰ
suꝑ uxore sua: respondit. Soror m̃a
est. T imuerat enĩ ꝯfiteri. qͦd sibi eẽt
sociata ꝯiugio: reputans ne forte in¬
terficerent eum. ꝓpt̾ illiꝰ pulcritudi¬
nem. Cumq ꝑtransissent dies pluri¬
mi.⁊ ibidem moraretur: ꝓspiciens
abimelech palestinoꝵ rex ꝑ fenestrã.
uidit eum iocantem cũ rebecea urore
sua. & accersito ait. Perspicuum ẽ
qͦd uxor tua sit. Cur mentitus es soro¬
rem tuam esse: Respondit. Tunui
ne morerer ꝓpter eam. Dixitq ab ime¬
lech. Q re imposusti nob̾: Potuit
coire qͥspiam de ppło cum uxore tua:¬
et induxeras suꝑ nos grande peccatũ.
P recepitq om̃i ppło dicens. Qͥ tetige¬
rit hominis huiꝰ uaxorem. Al mor¬
te morietur. Seuit aut̃ ysaac in t̾ra

Expanded text:
d oboedierit Abraham voci meae et custodierit praecepta et mandata mea et caerimonias legesque servaverit mansit itaque Isaac in Geraris qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua respondit soror mea est timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata coniugio reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem cumque pertransissent dies plurimi et ibi demoraretur prospiciens Abimelech Palestinorum rex per fenestram vidit eum iocantem cum Rebecca uxore sua et accersito ait perspicuum est quod uxor tua sit cur mentitus es sororem tuam esse respondit timui ne morerer propter eam dixitque Abimelech quare inposuisti nobis potuit coire quispiam de populo cum uxore tuaet induxeras super nos grande peccatum praecepitque omni populo dicens qui tetigerit hominis huius uxorem morte
Abbreviated transcription (Latin):
nem ouium. ⁊ armentoꝵ: ⁊ familiȩ
plurimũ. Ob hec inuidentes ei pales¬
tini. om̃s puteos qͦs foderant serui
patris illiꝰ abraham. illo tempore
obstruxerunt implentes humo:
in tantum ut ipse abymelecͥ diceret
ad ẏsaac. Recede a nob̾: qm̃ potenti¬
or nob factus es ualde. & ille discedẽ
ut ueniret ad torrentẽ gerare. habita
retq ibi: rursum fodit alios puteos.
qͦs foderant serui patris sui abrahã:
et qͦs illo mortuo olim obstruocerant
philistiim. Appellauitq eos hisdem
nominibꝰ: quibꝰ aute pater uocaue¬
rat. Foderunt in torrente: ⁊ repperer
aquã uiuam. S & ibi iurgium fuit
pastoꝵ gerare. aduersũ pastores ysa¬
ac: dicentiũ nr̃a ẽ aqua. Q mobrem
nomen putei exeo qͦd acciderat: uoca¬
uit calumnniã. foderunt ⁊ alium:
& ꝓ illo quoq rixati sũt. Appellauit¬
q eum inmicicias. P rofectus inde.

Expanded text:
 familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut t alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philisthiim: appellavitque eos iisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in Torrente et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ uiri inter hulay: et clamauit &
ait. Gabrihel fac intelligere istum
uisionẽ. & uenit: ⁊ stetit iuxta
ubi ego stabam. Cũq uenisset. pa¬
uens corrui in faciẽ meã: & ait ad
me. Intellige fili hominis : qm intẽ¬
pore finis cõplebit᷑ uisio. Cũq loq̃¬
ret᷑ ad me: collapsus sũ ꝓnꝰ int̾rã:
et tetigit me. statuitq in gradu mõ.
dix̃q mͥ. E go ostendã tͥ quȩ futura
sunt in nouissimo maledictionis:
qͣm habet tempꝰ finẽ suũ. Aries
quẽ udisti hab̾e cornua: rex medo¬
rũ ẽ atq ꝑsarũ. Porro hẏrcus capͣrũ:
rex grecoꝵ ẽ. & cornu gͣnde qͦd erat

Expanded text:
em viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem. Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum. Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
eius: s ñ in uiribꝰ suis.  supra
qͣm credi potest. uniu̾sa uastabit:
⁊ ꝓsꝑabitur ⁊ faciet: ⁊ int̾ficiet
copia rerum om̃iũ occidet pluri-¬
mos. E contra pͥncipẽ pͥncipũ ꝯsur¬
get: ⁊ sine manu ꝯteret᷑. & uisio
Tu gͦ signa uisionem: qͥa post dies
multos erit. Et ego danihel langui

Expanded text:
n in virtutibus suis, et supra quam credi potest universa vastabit et prosperabitur et faciet, et interficiet copia rerum omnium occidet plurimos, et contra principem principum consurget et sine manu conteretur. Tu ergo signa visionem, quia post dies multos erit. Item Danieli
Abbreviated transcription (Latin):
Nno tercio regni baltasar regiˢ.
uisio apparuit mͥ. E go daniel
pꝰt id qͦd uid̾am in pͥncipio : uidi ĩ
uisione mea. cũ essem in susis cas¬
tro. qͦd ẽ in helam ciuitate. Uidi
aut̃ in uisione esse me suꝑ portã
hulay: Eleuaui ocłos meoꝰ ⁊ uidi:
⁊ ecce aries unus stabat ante palu¬
dem habens cornua excelsa: ⁊ unĩ
excelsiꝰ alteto atq succrescens. Põt¬
ea uidi arietẽ cornibꝰ uentilantẽ.¬

Expanded text:
nno tertio regni Baltassar regis, visio apparuit mihi. Ego Daniel, post id quod videram in principio, vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam civitate: Vidi autem in visione esse me super portam Ulai. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem, habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Postea vidi arietem cornibus ventilante
Abbreviated transcription (Latin):
debat ⁊ cõminuebat: ⁊ reliqua
pedibꝰ suis ꝯculcabat. & de corni¬
bꝰ decẽ quȩ habebat in capite : et
de illo qͦd ortum fuerat. ante quod
ceciderant tria cornua: de cornu
illo qͦd habebat ocłos ⁊ os loquens
grandia.⁊ maius erat ceteris. Aspi¬
ciebam. ⁊ ecce cornu illud faciebat
bellum aduersꝰ sc̃os. ⁊ p̃ualebat eiᷤ:
donec uenit antiquus dierũ.⁊ iu¬
diciũ dedit scis excelsi. ⁊ tempꝰ ad

Expanded text:
debat, et comminuebat, et reliquias pedibus suis conculcabat: et de cornibus decem, quae habebat in capite: et de alio, quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua: Et de cornu illo quod habebat oculos, et os loquens grandia, et majus erat caeteris. Aspiciebam, et ecce cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et praevalebat eis, Donec venit antiquus dierum, et judicium dedit sanctis E
Abbreviated transcription (Latin):
munda. Thronus eiꝰ flamina igniᷤ::
rotȩ eiꝰ ignis accensus. Fluuiꝰ igne
rapidꝰq egrediebat᷑ a facie eiꝰ. Milia
miliũ ministrabant ei: ⁊ decies mili¬
tena milia assistebant ei. Iudicium
sedit: ⁊ libri aꝑti sunt. Aspiciebam
ꝓpt̾ uocem sermonũ gͣndiũ. quos
cornu illud loquebatur. Et uidi q̃m
int̾fecta esset bestia. ⁊ ꝑisset corpꝰ eiꝰ.
⁊ traditũ e̾e̾t ad cõburendũ igni:
aliarũ quoq bestiarũ ablata esset
potestas: et tẽpora uitȩ ꝯstituta e̾ent
eis: usq ad tempꝰ ⁊ tempꝰ. Aspiciebã gͦ
in uisione noctis: ⁊ ecce cũ nubibꝰ

Expanded text:
unda; thronus eius flammę ignis, rotę eius ignis accensus. Fluuius igneus rapidusque egrediebatur a facie eius. Milia milium ministrabant ei, et decies centena milia assedit, et libri aperti sunt. Aspiciebam propter vocem sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur: Et vidi quoniam interfecta esset bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni: Aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempus. Aspiciebam ergo in visione noctis
Abbreviated transcription (Latin):
exeat. ⁊ ȩdictũ: & omĩs qͥ petierit
aliqͣm peticionẽ a qͦcũq deo ⁊ hõĩe
usq ad dies.xxͣx. nisi ate rex. mitta¬
tur in lacũ leonũ. Nunc itaq rex
confirma sententiã. ⁊ scribe decretũ:
ut ñ immutet᷑ qͦd statutũ ẽ a mediᷤ
atq persis: nec p̃uaricari ciiquam
liceat. ꝑ orro rex dariꝰ posut ȩdictũ:¬

Expanded text:
exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edict
Abbreviated transcription (Latin):
in terra. qͦd maiꝰ erit om̃ibꝰ regniᷤ.
& deuorabit uniu̾sã t̾rã. ⁊ concul¬
cabit ⁊ cõminuet eã. Porro cornu-¬
a decẽ. ipsiꝰ regni decem reges er̃.:
⁊ aliꝰ consurget pꝰt eos. Et ipse po¬
tentior erit pͥoribꝰ: ⁊ tres reges hu¬
miliabit: ⁊ sermones contͣ excęlsũ
loquet᷑ & sc̃os altissimi ꝯteret: et

Expanded text:
n terra, quod majus erit omnibus regnis, et devorabit universam terram, et conculcabit, et comminuet eam. Porro cornua decem ipsius regni, decem reges erunt: Et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit. Et sermones contra Excelsum loquetur, et sanctos Altis
Abbreviated transcription (Latin):
aut hẏrcus capͣrũ ueniebat ab occidẽ¬
te. suꝑ faciem totiꝰ terrȩ: ⁊ ñ tange¬
bat terrã. Porro hyrcus habebat cor¬
nii insigne int̾ ocłos suos: ⁊ uenit
usq ad arietẽ illũ cornutũ. quẽ uid̾¬
am stantẽ ante portã: ⁊ cucurrit ad
ium in impetu fortitudinis suȩ. Cũq
appropinqͣsset ꝓpe arietem. efferatꝰ ẽ
in eum : ⁊ ꝑcussit arietem. ⁊ cõminu¬
it duo cornua eiꝰ.⁊ ñ poterat aries
resiste̾ ei. Cũq eum misisset in terrã

Expanded text:
autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae; et non tangebat terram. Porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos, et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
ulo obtimatũ suoꝵ: neqͥd fieret ꝯtͣ
damhelem. & abiit rex indomum
suã: ⁊ dormiuit incenatus: cibiq
ñ sunt allati coram eo: insuꝑ ⁊ sõ¬
nus recessit ab eo. .IIi.¬
ariꝰ rex pͥmo dilucło ꝯsurgen᷑.
festinus ad lacũ leonũ ꝑuenit.
Appropinqͣnsq ad lãcum: danihelẽ
uoce la crimabili clamauit. ⁊ affatꝰ
est eum. Danihel serue dĩ uiuenti.
ds̃ tuus cui tu seruis semꝑ. putasne
ualuit liberare te aleonibꝰ: & daniel
regi respondens: ait. Rex in ȩt̾num
uiue. Ds m̃s misit angłm suũ. ⁊ cõ¬
clusit ora leonum: ⁊ ñ nocuer̃ mͥ.¬

Expanded text:
um suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei viventis, Deus tuus, cui tu servis semper, putasne valuit te liberare a leonibus? Et Daniel regi respondens ait: Rex, in aeternum vive: Deus meus misit angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuer
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi. tribꝰ ⁊ linguę ipsi seruient. Poteᷤᷤ¬
tas eiꝰ potestas ęt̾na quȩ ñ auferet᷑:
et regnũ eiꝰ qd̾ ñ corrũpet᷑. Horruit
sp̃s meus. Ego danihel t̾ritus sum in
his: & uisiones capitis mei ꝯturba¬
uer̃ me. Accessi ad unũ de afsistẽ¬
tibꝰ: & u̾itatẽ querebam ab eo de
om̃ibꝰ his. Qͥ dixẽ michi int̾p̃tatio¬
nẽ sermonũ:. Udocuit me .ux¬

Expanded text:
ient; potestas ejus, potestas aeterna quae non auferetur, et regnum ejus quod non corrumpetur. Horruit spiritus meus: ego Daniel territus sum in his, et visiones capitis mei conturbaverunt me. Accessi ad unum de assistentibus, et veritatem quaerebam ab eo de omnibus his. Qui dixit mihi interpretationem sermonum, et docuit me
Abbreviated transcription (Latin):
casũ solis laborabat. ut erueret eũ.
Uiri aut̃ illi intelligentes regem:
dixer̃ ei. Scito rex. qͥa lex medoꝵ¬
ẽ atq ꝑsarũ : ut omne decretum
qͦd ꝯstituit rex. ñ liceat umutari.
Tunc rex p̃cepit. & ad duxer̃ danihe¬
lem: ⁊ miserunt eum in lacũ leo¬
nũ. Di xitͣqͣ daniheli. ds̃ tuus quẽ

Expanded text:
ueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persarum est, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, q
Abbreviated transcription (Latin):
danihelẽ orantem. ⁊ obsecrantẽ dĩn
suũ. Ꝙ accedentes: locuti sũt regi
ꝯstituisti. ut om̃is homo qͥ rogaret
quẽqͣm de diis ⁊ hominibꝰ usq ad
dies.xxͣx. nisi te rex. mitteretur
in lacũ leonũ : Ad qͦs respondens rex.
ait. Uerus ẽ sermo iuxta decretũ

Expanded text:
em et obsecrantem Deum suum. Et accedentes locuti sunt regi nstituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leonum? Ad quos respondens rex, ait: Verus sermo, juxta decretum
Abbreviated transcription (Latin):
ut satrapȩ illis redd̾ent racionẽ:
& rex ñ sustineret molestiã. Igit᷑
danihel suꝑabat om̃s pͥncipes et
satrapas: qͥa sp̃s dei amplior erat
ineo. Porro rex cogitabat ꝯstituere
eum suꝑ om̃e regnũ. Unde princi¬
pes ⁊ satrapȩ querebant occasio¬
nẽ. ut inuenirent daniheli ex lat̾e
regis: nullãq causã uł sup̾icionẽ
repperire potuer̃. eoqͦd fidelis esset.
& om̃is culpa ⁊ suspicio ñ inueniret᷑
meo. Di xer̃ gͦ uiri illi. Non inuemi.¬
emꝰ daniheli huic aliqͣm occasionẽ:
nisi forte in lege dei sui. T̃ unc pͥnei¬
pes ⁊ satrapȩ surripuer̃ regi:isic
locuti sunt ei. Dari rex: in ȩternum
uiue. Consiliũ inierunt om̃s pͥncipe
regni. magistratꝰ ⁊ satrapȩ. senatore

Expanded text:
Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non inveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatore
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ baltasar. ñ humiliasti cor tuui
cũ scires hec omĩa: s aduersꝰ do¬
minatorẽ cęli ȩleuatus es: ⁊ uala
domꝰ eiꝰ allata sunt coram te. ⁊ tu
et obtimates tui. ⁊ uxores tuȩ ⁊ con¬
cubinȩ. uinum bibistis inhis. Deo¬
reos. ligneos ⁊ lapideos. qui non
uident neq audiunt. neq sentuis
laudasti: Porro am̃ qui habet fla¬
tũ tuũ in manu sua.⁊ om̃s uias
cuas non glificasti. Iecirco ab eo mi¬
sus ẽ articłs manꝰ: qͥ scͥpsit hoc qͦd
exaratũ ẽ. Hec ẽ aut̃ scriptura quȩ
digesta ẽ. Mane. techel. phares:¬

Expanded text:
cor tuum cum scires haec omnia, sed adversus dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te. Tu et optimates tui, et uxores tuae, et concubinae tuae vinum bibistis in ereos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE
Abbreviated transcription (Latin):
ut scripturã hanc legerent᷑. ⁊ int̾¬
p̃tationẽ eiꝰ indicarent mͥ: et ne¬
qͥuer̃ sensũ sermonis huiꝰ edic̾e.
Porro ego audiui de te. qd̾ possis
obscura interp̃tari: ⁊ ligata dissol¬
uere. Si gͦ uales scͥpturã legere.⁊
int̾p̃tationẽ indicare mͥ: puirp᷑a
uestieris. & torquẽ auream circa

Expanded text:
ipturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura ves
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣm tuus orex: qͥa sp̃s amplior
⁊ prudentia intelligentiaq. inter¬
p̃tatio somnioꝵ ⁊ ostensio secreto¬
rũ. ac solutio ligatoꝵ. inuenta st̃
in eo hoc ẽ in damele. cui rex impo¬
suit nomen baltasar. Nunc itaq
danihel uocet᷑: ⁊ int̾p̃tationẽ nar¬
rabit. Igit᷑ introductus ẽ danihel:
corã rege. Ad quẽ prefatus rex ait.
Tu es damiel de filiis captiuitatis
iude: qͣm adduxit rex pat̾ meuᷤᷤ
de iudea: Audiui de te qm sp̃m
scõꝵ deoꝵ habeas: scientia intelli¬
gentiaq ac sapientia. inuente s̃

Expanded text:
inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, quem adduxit rex pater meus de Judaea? Audivi de te, quoniam spiritum deorum habeas: et scientia intelligentiaque ac sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
magnificentiã qͣm dederat ei . un¬
uersi ppłi. tribus ⁊ linguȩ.treme¬
bant ⁊ metuebant eũ. Qs enum
uolebat int̾ficiebat: ⁊ qͦs uolebat
ꝑcutiebat. Quos uolebat exaltabat.

Expanded text:
magnificentiam, quam dederat ei, universi populi, Tribus, & linguae tremebant, & metuebant eum: quos volebat interficiebat: & quos volebat percutiebat, & quos volebat exaltabat,
Abbreviated transcription (Latin):
aaron dici: Translato enĩ sacerdoci¬
o: necesse ẽ ut .x legis tͣnslatio fiat.
Inquo enĩ hec dicuntur. de alia tribu
ẽ: dequa nullus altario presto fuit.
Manifestũ ẽ enĩ qͦd ex iuda ortus sit
dñs nr̃: de qua tribu nichil de sacer¬
dotibꝰ moyses locutus ẽ. &am plius
adhuc manifestũ ẽ. si scđm similitu

Expanded text:
Aaron dici translato enim sacerdotio necesse est ut et legis translatio fiat in quo enim haec dicuntur de alia tribu est de qua nullus altario praesto fuit manifestum enim quod ex Iuda ortus sit Dominus noster in qua tribu nihil de sacerdotibus Moses locutus est et amplius adhuc manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
eriaei .ca. desiderant. Int̾rogemꝰ
gͦ eos ubihec scripta sint: & cum
dicere nõ potuerint. de libris hebra¬
icis ꝓferamꝰ. ꝑrimum testimoni¬
um ẽ in osee: scđ̾m in ysaia: ter¬
cium in zacharia: qͣrtũ in ꝓu̾bii .
qͥntũ ȩquȩ in ysaia. Quod multi
ignorantes. apochriphoꝵ dely ra¬
menta sectant᷑. ⁊ hyberas nemaᷤ
libris autenticis prefer̃. Causas
erroris: ñ ẽ meum exponere. Iu
dei prudenti factum dicũt esse
ꝯsilio: ne ꝑtolomeus unius dei
cultor. etiã apud hebreos duppli¬
cem diuinitatẽ dep̃hend̾et: qd̃
maxime idcirco faciebat: quia
in platonis dogma cadere uide¬
batur. Deniq ubicũq sacratũ
aliqͥd scͥptura testat᷑ de patre &
filio ⁊ sp̃u sc̃o: aut aliter inter

Expanded text:
. Interrogemus ergo eos, ubi haec scripta sint; et cum dicere non potuerint, de libris Hebraeis proferamus. Primum testimonium est in Osee. Secundum in Isaia. Tertium in Zacharia. Quartum in Proverbiis. Quintum aeque in Isaia. Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur, et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. 520 Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, apud Hebraeos etiam duplicem divinitatem deprehenderet: quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ut auderem. origenis me
studium ꝓuocauit: qui editioni
antiquȩ trans lationẽ theodotioniꝰ
miscuit: asterisco ⁊ obelo. id est
stella ⁊ ueru. opus omne distin¬
guens: dum aut illucesc̃e facit
quȩ minꝰ ante fuerant: aut suꝑ¬
flua queq iugulat ⁊ ꝯfodit:
maxime quȩ eu̾głistarũ ⁊ apłoꝵ¬

Expanded text:
igenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotionis miscuit, asterisco +, et obelo ÷, id est, stella et veru opus omne distinguens: dum aut illucescere facit quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat, et confodit; maximeque quae evangelistarum
Abbreviated transcription (Latin):
primꝰ auctor. septuaginta cellulaᷤᷤ
alexandriȩ mendatio suo extrux̾¬
it. quibꝰ diuisi eadem scͥptitarĩt:
cum arist̾eus eiusdẽ ptolomei.y

Expanded text:
primus auctor Septuaginta cellulas Alexandrie mendacio suo” extruxit “quibus divisi eadem scriptitarent, cum Aristeus, eiusdem Ptholemei y
Abbreviated transcription (Latin):
Ẽsi deRii mei desiderataᷤᷤ
accepi epistolas: qͥ qͦdã
presagio futuroꝵ. cum
daniele sortitus ẽ nom̃:
obicrantis ut translatũ in latinã
linguam de hebreo sermone pen¬
tatheucum. nr̃oꝵ auribꝰ traderẽ.
Pericłosum opus certe.⁊ obtrec

Expanded text:
Desiderii mei desideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrec
Abbreviated transcription (Latin):
tͣslatus ẽ ne uideret mortẽ: ⁊ ñ inue¬
mebat᷑ qͥa tͣnstulie illũ ds̃. Ante tns¬
lationẽ enĩ testimoniũ habuit pla¬
cuisse dẽ. Sine fide enĩ imposfibile
ẽ placere deo. Credere enĩ oportet
accebemẽ addm̃n qͥd ẽ ⁊ inqui rentibꝰ
se remuñator fit. Fide noe respon¬
so accepto de his quȩ adhuc ñ uide

Expanded text:
 ne videret mortem, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus. Ante translationem enim ejus testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem ad Deum quia est, et inquirentibus se remunerator sit. Fide Noe, responso a
Abbreviated transcription (Latin):
incelis: sc̃oꝵ minister ⁊ tabnacłi
ueri : qͦd fixit ds̃ ⁊ ñ homo. Omnis
enĩ pontifex: ad offerenda mun̾a et
hostias constituit᷑. Unde necesse est.
essent qui offerrent scdm legẽ mun̾a.
qͥ exemplari & umbre deseruiunt
cęlestiũ: sic̃ responsũ ẽ moysi cũ cõ

Expanded text:
celsis, sanctorum minister, et tabernaculi veri, quod fixit Dominus, et non homo. Omnis enim pontifex ad offerendum munera, et hostias constituitur: unde necesse est essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Sicut responsum est Moysi, cum c
Abbreviated transcription (Latin):
&. postea cupiens hereditare benedicti¬
onẽ: reꝓdatus ẽ. Nõ enĩ inuenit pe¬
intentiȩ locũ: qͣmꝗͣ cũ lacrimis inqͥ¬
sisset eam. Nõ enĩ acceffistis ad tracta¬
bilem ⁊ accessibilẽ ignẽ turbinem.

Expanded text:
ereditare benedictionem reprobatus est non enim invenit paenitentiae locum quamquam cum lacrimis inquisisset eam non enim accessistis ad tractabilem et accensibilem ignem et turbinem
Abbreviated transcription (Latin):
te.⁊ multiplicans multiplicabo te.
et sic longanimit̾ ferens. adeptus ẽ
repromissionẽ. Homines enĩ ꝑ maio¬
rem sui iurant: ⁊ om̃is controuersie
eoꝵ finis ad confirmationẽ ẽ iuram̃tũ
In quo abundantiꝰ uolens ds̃ ostend̾e
pollicitationis heredibꝰ. immobilitatẽ
consilii sui. int̾posuit iusiurandũ:

Expanded text:
multiplicans multiplicabo te et sic longanimiter ferens adeptus est repromissionem homines enim per maiorem sui iurant et omnis controversiae eorum finis ad confirmationem est iuramentum in quo abundantius volens Deus ostendere pollicitationis heredibus inmobilitatem consilii sui interposuit iusiurandu
Abbreviated transcription (Latin):
tia. E uidi ego damhel: & ecce
quasi duo alii stabant. unꝰ hinc
suꝑ ripam fluminis: & alius inde
ex altera ripa fluminis. & dixi
uiro qui indutus erat lineis: qͥ
stabat suꝑ aquaᷤᷤ fluminis. Usq qͦ
finis hoꝵ mirabiliũ: Et audiui

Expanded text:
tem. Et vidi ego Daniel, et ecce quasi duo alii stabant: unus hinc super ripam fluminis, et alius inde ex altera ripa fluminis. Et dixi viro qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis: usquequo finis istorum mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
bescebant enĩ indicare ꝯcupiscen¬
tiã suam. uolentes ꝯcimbere cũ
ea: & obseruabant cotidie sollici¬
tius uidere eam. Dixitq alter
ad alterũ. E amus domũ: quia
prandii hora est.  egressi: receᷤᷤ¬
serunt a se. Cumq reu̾tissent. ue¬
ner̃ in unum: ⁊ sciscitantes ad
inuicẽ causam. ꝯfessi sũt ꝯcupiᷤᷤ¬
centiã suam. E tũc in comine

Expanded text:
nt enim indicare sibi concupiscentiam suam, volentes concumbere cum ea: et observabant quotidie sollicitius videre eam. Dixitque alter ad alterum: Eamus domum, quia prandii hora est. Egressi recesserunt a se. Cumque revertissent, venerunt in unum: et sciscitantes ab invicem causam, confessi sunt concupiscentiam su
Abbreviated transcription (Latin):
legem moysi: & int̾fecer̃ eos. Et
saluatus ẽ sanguis innoxius: in
die illa. Helchias aut̃ & uxor eius.
laudauer̃ dm̃ ꝓ filia sua susanna.
cum ioachim marito eiꝰ. ⁊ cognatiᷤᷤ¬
suis om̃ibꝰ: qͥa ñ ẽ inuenta in ea
res turpis. Danihel aut̃ factus est
magnꝰ in ꝯspectu ppłi. adie illa:

Expanded text:
et salvatus est sanguis innoxius in die illa. Helcias autem et uxor ejus laudaverunt Deum pro filia sua Susanna, cum Joacim marito ejus, et cognatis omnibus, quia non esset inventa in ea res turpis. Daniel autem factus est magnus in conspectu populi, a die illa,
Abbreviated transcription (Latin):
es: Qui cum staret in medio eoꝵ.
ait. Sic fatui filii isrł. ñ iudican¬
tes neq qͦd uerum ẽ cognoscente̾.:
ꝯdemnastis filiam isrł. Reuerti¬
mim ad iudicium: qͥa falsum tes¬
timoniũ locuti s̃ aduersus eam.
Reu̾sus ẽ gͦ ppłs cum festinatiõe:¬

Expanded text:
um stares in medio eorum ait: "Sic fatui uiri Israel, non iudicantes, neque quod uerum est cognoscentes, condemnastis filiam Israel? Reuertimini ad iudicium, quia falsum testimonium locuti sunt aduersus eam." Reuersus est ergo populus cum festinatione
Abbreviated transcription (Latin):
bore uideris eos colloquentes sibi.
Qͥ ait. Sub eyno. Dixit aut̃ da¬
nihel. Recte mentitꝰ es in caput
tuum. Ecce enĩ angłs dñi accep¬
ta sententia ab eo: scindet te me¬
dium. & amoto eo: iussit ueni¬
re alium. E dix̃ ei. Semen chana¬
an ⁊ ñ iuda: species decẽpit te.
ꝯcupiscentia subu̾tit cor tuũ.
Sic faciebatis filiabꝰ isrł:⁊ illȩ

Expanded text:
bore videris eos loquentes sibi. Qui ait: Sub schino. Dixit autem Daniel: Recte mentitus es in caput tuum: Ecce enim angelus Dei accepta sententia ab eo, scindet te medium. Et, amoto eo, jussit venire alium, et dixit ei: Semen Chanaan, et non Juda, species decepit te, et concupiscentia subvertit cor tuum: sic fac
Abbreviated transcription (Latin):
firmissimas cogitationes inhiet:⁊
hoc usq ad tempꝰ. & ꝯcitabit᷑ fortitu¬
do eiꝰ. ⁊ cor eiꝰ aduersũ regem austri:
in exercitu magno.i
It rex austri ꝓuocabit᷑ ad bellũ
multis auxiliis. ⁊ fortibꝰ nimiᷤ.
& ñ stabunt qui mnibunt aduersũ
eũ ꝯsilia : ⁊ comedentes panẽ cũ
illo cont̾ent illũ. Exercitusq eiuᷤ
opprimet᷑: ⁊ cadent int̾fecti pluri¬
mi. Duoꝵ qͦq regũ cor erit ut ma¬
le faciant: ⁊ ad mensam unam
mendaciũ loq̃nt᷑: &. ñ ꝓficient. qr
adhuc finis in aliud tempꝰ. & reu̾te¬
tur in t̾ram suã cũ opibꝰ multis:
ciet & reu̾tet᷑ in t̾rã suã ꝓstatiito¬

Expanded text:
rmissimas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam mendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: ciet
Abbreviated transcription (Latin):
um. obtinebit ⁊ faciet: & docti in
ppło docebunt płimos: ⁊ ruent
ingladio ⁊ inflãma: in captiuita¬
te & in rapina dierũ. Cũq corru¬
erint. subleuabunt᷑ auxilio par-¬
uulo:⁊ applicabunt᷑ eis plurimi
fraudulent̾. & de eruditis ruent.
ut conflent᷑. ⁊ eligant᷑. ⁊ dealbẽt᷑.
usq ad tempꝰ p̃finitũ. Qa adhuc

Expanded text:
btinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhu
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad xp̃m ducem. ebdomadȩ
septẽ. ⁊ ebdomadȩ septuaginta et¬
duȩ erunt. Et rursum ȩdificabit᷑
platea.⁊ muri in angustia tẽpoꝵ.
& pt ebdom᷑as septuaginta duas.

Expanded text:
usque ad Christum ducem, ebdomade septem et ebdomade sexaginta due erunt, et rursum edificabitur platea et muri in angustia temporum. Et post ebdomadas sexaginta duas
Abbreviated transcription (Latin):
gebam trium ebdomadarũ diebꝰ.
panem desiderabilẽ ñ comedi: caro
& uinũ ñ introier̃ in os meũ: s
neq unguento unctus sum: donec
complerent᷑ trium ebdomadarum
dies. Die aut̃ uicesima ⁊ qͣrta m̃siᷤ
pͥmi: eram iuxta fluuiũ magnũ.
qͥ ẽ tygris. & leuaui occłos meos¬
species eris candentis: ⁊ uox sermo¬
nũ eiꝰ. uox multitudinis. Uidi au¬
t̃ ego danihel solus uisionem:
porro uiri qͥ erant mecũ ñ uider̃.
s terror nimius irruit suꝑ eos.
⁊ fuger̃ in absconditũ. Ego aut̃
relictus sum solus: ⁊ uidi uisio¬
nẽ gͣndem hanc: ⁊ ñ remansit in
me fortitudoE x species mea i¬
mutata ẽ in me: et emarcui. nec
habui qͥcqͣm uirium. audiui
uocem sermonũ eiꝰ: ⁊ audiens
iacebam ꝯsternatꝰ suꝑ faciẽ meã:
uultusq m̃s herebat t̾rȩ. Ei ecce

Expanded text:
omadarum dies, panem desiderabilem non comedi, et caro et vinum non introierunt in os meum, sed nec unguento unctus sum; donec complerentur trium hebdomadarum dies. Die autem vicessima et quarta mensis primi, eram juxta fluvium magnum, qui est Tigris. Et levavi oculos meosspecies aeris candentis: et vox sermonum ejus ut vox multitudinis. Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri, qui erant mecum, non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugierunt in abscondito. Ego autem relictus solus vidi visionem grandem hanc: et non remansit in me fortitudo, sed et species mea immutata est in me, et emarcui, nec habui quicquam virium. Et audivi vocem sermonum ejus: et audiens jacebam consternatus super faciem meam, vultusque m
Abbreviated transcription (Latin):
ibi uixta regem ꝑsarũ. Ueni aut̃
ut docerẽ te quȩ uentura sũt ppło
tuo in nouissimis diebꝰ: qͣm ad huc
uisio in dies. Cũq loq̃ret᷑ mͥ huiꝰ¬
cemodi sermonẽ: deieci uultum
meũ ad t̾ram.⁊ tacui.
cce quasi similitudo filii hoĩs
tetigit labia mea: ⁊ aꝑiens
os meum locutus sum: & dixi ad
eum qͥ stabat ꝯtra me. Dñe mi:
inuisione tua dissolutȩ sũt cõpa¬

Expanded text:
regem Persarum. Veni autem, ut docerem te quae ventura sunt populo tuo in novissimis diebus, quoniam adhuc visio in dies. Cumque loqueretur mihi hujuscemodi verbis, dejeci vultum meum ad terram, et tacui. Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compa
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣtuor uentos cęli: S ñ in pos¬
teros eiꝰ. neq scđm potentiã illiꝰ
qua dñatꝰ ẽ. Lacerabit᷑ enĩ regnũ
eiꝰ. &iã in externos: exceptis his:
Et ꝯfortabit᷑ rex austri : et de pͥn¬
bit᷑ ditione. Multa enĩ dñatio eiꝰ.
& pꝰt finem annoꝵ fed̾abuntuꝵ.
filiaq regis austri. ueniet ad regẽ
aqͥlonis facere amicitiã: et ñ obti¬
nebit fortitudinẽ brachii. nec sta
bit semen eiꝰ. et tradet᷑ ipsa ⁊ qui
adduxer̃ eam adolescentes eius.
& qui ꝯfortabant eam in tẽporibꝰ
& stabit de gͥmine radicum eiꝰ
plantatio: & ueniet cũ exercitu.
& ingrediet᷑ ꝓuinciã regis aqͥlonis:

Expanded text:
non in posteros ejus, neque secundum potentiam illius, qua dominatus est. Lacerabitur enim regnum ejus etiam in externos, exceptis his. Et confortabitur rex Austri: et de prinbitur ditione: multa enim dominatio ejus. Et post finem annorum foederabuntur: filiaque regis austri veniet ad regem aquilonis facere amicitiam; Et non obtinebit fbit semen eius, et tradetur ipsa, et qui adduxerunt eam adolescentes eius, et qui confortabant eam in temporibus. Et stabit de germine radicum eius plantatio, et veniet cum exercitu et ingredietur provinciam re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ temetipsũ ds̃ m̃s: qͥa nomen
tuum inuocatũ ẽ suꝑ ciuitatẽ: i suꝑ
ppłm tuũ. Cũq adhuc loquerer et
orarem. et ꝯfiterer peccata mea &
peccata ppłi mei ifrł. ut ꝓst̾nerem
preces meas in ꝯspẽctu dei mei. ꝓ
monte sc̃o dei mei: adhuc me loq̃n¬
te in orone. ecce uir gabriel quẽ
uiderã in uisione in principio. cito
uolans tetigit me in tẽpore sacrifi¬
cii uesꝑtini: et docuit me ⁊ locut᷑¬

Expanded text:
pter temetipsum, Deus meus: quia nomen tuum invocatum est super civitatem, et super populum tuum, Cumque adhuc loquerer, et orarem, et confiterer peccata mea, et peccata populi mei Israel, et prosternerem preces meas in conspectu Dei mei, pro monte sancto Dei mei: Adhuc me loquente in oratione, ecce vir Gabriel, quem videram in visione in prvolans tetigit me in tempore sacrificii vespertini et docuit me .
Abbreviated transcription (Latin):
robore eiꝰ. &. ꝓuocatꝰ rex austri egre¬
diet᷑. ⁊ pugnabit adu̾sũ regẽ aqͥlo¬
nis: & p̃parabit multitudinẽ nimiã.
&. dabit᷑ multitudo in manu eiꝰ. x ca¬
piet multitudinẽ: ⁊ exaltabit᷑ cor eiꝰ.
& deiciet multa milia. s ñ p̃ualebit.
Conu̾tet᷑ enĩ rex aqͥlonis: ⁊ p̃parabit
multitudinẽ multo maiorẽ qͣm pͥꝰ.¬

Expanded text:
ri egredietur, et pugnabit adversus regem aquilonis; et praeparabit multitudinem nimiam, et dabitur multitudo in manu ejus. Et capiet multitudinem, et exaltabitur cor ejus. et dejiciet multa millia, sed non praevalebit. Convertetur enim rex aquilonis, et praeparabit multitudinem multo majorem quam p
Abbreviated transcription (Latin):
legem tuam. et declinauer̃ ne
audirent uocem tuam. & stilla¬
si serui dei : qͥa peccauimꝰ er. R
statuit sermones suos qͦs locutꝰ
qͥ iudicauerũt nos. ut suꝑdu

Expanded text:
legem tuam et declinauerunt, ne audirent uocem tuam, et superusi serui dei, quoniam peccauimus, et statuit sermones suos, quos locutus qui iudica
Abbreviated transcription (Latin):
linqͥt ꝓprio iudicio condempnatus.
Cum misero ad te arteman. aut ti¬
ticũ: festina ad me uenire nicopo¬
lim. Ibi enĩ statui hẏemare. Benã
legis ꝑitum. ⁊ apollo sollicite p̃mit¬
te: ut nichil illis desit. Discant aut̃

Expanded text:
it proprio judicio condemnatus. Cum misero ad te Artemam, aut Tychicum, festina ad me venire Nicopolim: ibi enim statui hyemare. Zenam legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Di