comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tangit eũ. quia peccatrix ẽ. Ecce phari-¬
seus ueracit᷑ apud se suꝑbus. et fallacitt̃
iustus. egram rep̃hendit de ȩgritudine.
medicũ de subuentione: qui ipse quoq
de elationis uulnere ȩgrotabat. & igno¬
rabat. Int̾ duos autẽ egros medicus ad-¬
erat: sed unus eger in febre integrũ sen¬
sum tenebat. alter uͦ in febre carnis &
sensum ꝑdiderat m̃tis. Illa quippe fle¬
bat qͦd fecerat: phariseus autẽ falsa iu¬
sticia elatus. uim sue ualitudinis exag¬
gerabat. In egritudine ergo & sensum
ꝑdiderat: qui hoc ipsũ quoq qđ a sa¬
lute longe ẽẽt ignorabat. Sed int̾ hec
nos gemitus cogit. quosdã nr̃i ordinis
uiros intueri: qui sacerdotali officio p̃¬
diti. si quid fortasse iuste exterius uel
tenuiter egerint. ꝓtinus subiectos de¬
spiciunt. et peccatores quosq in plebe
positos dedignantur: eisq cõpati culpã
suã confitentib nolunt. & uelut phari¬
sei more a peccatrice muliere tangi de¬
spiciunt. Que ꝓfecto mulier si ad pba¬

Expanded text:
tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, et fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pha
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ut diximus ad recipiendos nos su¬
pernȩ pietatis sinus aꝑitur: nec maculo¬
sa in nob̾ uita contempnit᷑. Per hoc qu
inquinationẽ nr̃am ꝑhorrescimꝰ: int̾nę
iam mundiciȩ concordamus. Reuerten¬
tes nos dñs clement̃ amplectitur: quia
peccatorũ uita ei ẽẽ indigna iã ñ potest

Expanded text:
Ecce – ut diximus – ad recipiendos nos supernę pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contempnitur. Per hoc, quod inquinationem nostram perhorrescimus, internę iam / munditię concordamus. Revertentes nos dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi comm̃dans. ñ minus se in specula¬
tiua uirtute. qđ ꝑpaucis ẽ imitabile.
consũmatũ fuisse significat. unde dicit.
maria. Illud enĩ habet ex necessitate occu¬
pationẽ: illud autẽ excaritate suauitatẽ.
Uult homo occurrere quando ministrat:
& aliquando ñ potest. Queritur qđ de¬
est: paratur qđ adest. Distendit᷑ animus.
Nam si martha illa sufficeret: adiutoriũ
sororis ñ posceret. Multa sunt. diuersa
sunt. quia & carnalia sunt. quia tẽpora¬
lia sunt. et si bona sunt: transitoria sunt.
Audi unde meliorẽ. Quȩ ñ auferet᷑ ab
ea. A te auferet aliquando onus neces-¬
sitatis: et̃nȩ dulcedo ueritatis. Non au¬
feretur ab ea qd̃ elegit: ñ auferetur. sed
tam̃ auget᷑. In hac autẽ uita augetur:
in alia autẽ uita ꝑficietun. Nunquã au-
feretur. Ceterũ tu martha pace tua dixe-¬
rim in bono ministerio benedicta: ꝓ isto
labore tuo mercedẽ queris quietem.

Expanded text:
Domini commendans, non minus se in speculaDomini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde diciMaria. Illud enim habet ex necessitate occupationem: istud autem ex charitate suavitatem. Vult homo occurrere quando ministrat; et aliquando non potest: quaeritur quod deest, paratur quod adest; distenditur animus. Nam si Martha ad illa sufficeret, adjutorium sororis non posceret. Multa sunt, diversa sunt, quia carnalia sunt, quia temporalia sunt: etsi bona sunt, transitoria sunt. a meliorem. Audi unde meliorem: Quae non auferetur ab ea. A te auferetur aliquando onus necessitatis: aeterna est dulcedo veritatis. Non auferetur ab ea quod elegit. Non aufertur, sed tamen augetur. In hac autem vita augetur, in alia vita t. Caeterum tu Martha, pace tua dixerim, in bono ministerio benedicta, pro isto labore tuo mercedem quaeris, quietem.
Abbreviated transcription (Latin):
ximi m̃te retinere. sed ab exteriori actio¬
ne quiescere: soli desiderio conditoris in¬
herere. ut nil iam agere libeat: sed calcatis
curis om̃ib ad uidendã faciẽ sui crea¬
toris animus inardescat. ita ut iã noue¬
rit carnis corruptibilis pondus cũ me¬
rore portare: totisq desideriis appetere
illis ymnidicis angłorum choris int̾esse.
admisceri cȩlestib ciuib. de eterna in con¬
spectu dei incorruptione gaudere.
Quȩ etiã sedens secus pedes dñi audiebat
uerbũ illius: marcha autẽ satagebat cir¬
ca frequens ministeriũ. Hȩc utriq uitȩ
congruere. nemo qui dubitet. Et con¬
templatiuȩ quidẽ uniformis ꝑfectio ẽ.
exutã mentẽ a cunctis habere t̾renis.
cãq quantũ humana imbecillitas sinit
unire cũ xp̃o. Actiuȩ uͦ quã frequens sit
ministeriũ gentiũ magister edocet: qui
creberrimis epłarum dictis suos ꝓ xp̃o
terra mariq labores. sua ꝑicula cõmemo¬
rat. In quib etiã uisiones & reuelationeᷤ

Expanded text:
inere, sed ab exteriore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nihil jam agere libeat, sed calcatis curis omnibus ad videndam faciem sui creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere, illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudere.ni, audiebat verbum illius; Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere nemo qui dubitet, et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis eamque quantum humana imbecillitas sinit unire cum Christo, activae vero quam frequens sit ministerium, gentium magister edocet, qui creberrimis epistolarum dictis suos pro Christo terra marique labores ac sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes
Abbreviated transcription (Latin):
Ec lectio superiori pulcher.¬
rima ratione conectitur. qͥa
uidelicet illa dilectionẽ dei
& ꝓximi. uerbis & parabolis.
hȩc autẽ ipsis reb et ueritate demon¬
strat. DOuȩ quippe istȩ dño dilectȩ sorores
duas uitas sp̃uales quib in p̃senti sc̃a
exercetur ȩccłia demonstrant: martha qͥ¬
dem actualẽ. qua ꝓximo in caritate soci¬
amur. maria uͦ contẽplatiuã: qua in dei
amore suspiramꝰ. Actiua enĩ uita ẽ panẽ
esurienti tribuere. uerbo sapientiȩ nesci¬
entem docere. errantẽ corrigere. ad humi¬
litatis uiã suꝑbientẽ ꝓximũ reuocare. in¬
firmantis curã gerere: quȩ singulis qͥbq¬

Expanded text:
ec lectio superiori pulcherrima ratione connectitur, quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate dessuam, etc. Duae istae Domino dilectae sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur, Maria vero contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. ꝑ mulierẽ. ꝑ uirũ. ꝑ lignũ. ꝑ ser¬
pentem. ꝑ quatuor restaurat᷑. ꝑ mariam.
qui fuit in isrt. xp̃m significat. Ipse de
ere factus ẽ cũ quatuor rotis rotundis.
& eleuatur in capite uirge. ut uiderent
illũ &e fugerent animalia deserti p̃timore
rotarũ. & sic unusquisq sanat᷑ si inspexe¬
rit xp̃m in capite uirgę. idest in cruce.
Timor rotarũ. timor p̃dicationis quatuor
euangłioꝵ. et sic fugient animalia. idest
demones uel cogitationes de cordib ur̃is.
Item botrus qui portabatur in desertũ a
duob uiris in uecte: botrus xp̃c ẽ. duo
uiri iudei & gentes. Qui anteibat & dor¬
sum ad botrum uertebat: iudeos signifi¬
cat. qui uidebant᷑ ante ire in lege & ꝓphe¬
tis. habentes mandata dĩ. et quib ꝓmis¬
sus erat xp̃r. quando uiderunt illũ in
uecte pendentẽ hoc ẽ in cruce. dorsũ ñ fa¬
ciem uerterunt. Qui uͦ post ibat. gentes ft̃

Expanded text:
mundi: per mulierem, per virum, per lignum, per sermundi: per mulierem, per virum, per lignum, per serpentem; per quatuor restauratur: per Mariaqui fuit in Israel Christum significat. Ipse de aere factus est, cum quatuor rotundis, et elevatur in caput virgae ut viderent illum, et fugerent animalia deserti prae timore rotarum: et sic unusquisque sanatur si inspexerit pendentem in capite virgae, id est in cruce. Timor rotarum, timor praedicationum quatuor Evangeliorum; et sic fugient animalia, id est, daemones vel cogitationes, de cordibus nostris. Item botrus qui portabatur in desertum a duobus viris in veste: botrus Christus est, duo viri Judaei et gentes. Qui ante ibat, et dorsum ad botrum vertebat, Judaeos significat, qui videbantur anteire in Lege et prophetis, habentes mandata Dei, et quibus promissus erat Christus: ergo viderunt illum in veste pendentem, hoc est in cruce, dorsum non faciem verterunt. Qui vero post ibat, gentes sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
N ysaia legimus generationem eus
quis enarrabit: Non ergo putemus
narrare incipiat: quia ibi de genera¬
tione diuinitatis. hic de in carnationiᷤ
ẽ dictum. A carnalib autem cȩpit.
ut ꝑ hominẽ dm̃ discere incipiamus.
Filui dauid: filii abraham. Ordo p̃po¬
sterus. sed necessarie cõmutatus. Si enĩ
prius posuisset abraham & postea dlauid
rursus ei repetendus fuerat abrabam.
ut generationis series texeretur. Ideo au¬
tem ceteris prẽtinissis horũ filiũ nun¬
cupauit. quia ad hos tantũ est facta
de xp̃o repmissio. Ad abraham in se¬
mine inquit tuo benedicentur om̃s
chamar. Notandũ in genealogia sal¬
uatoris. nullã sc̃ãrum assumi muli¬
erum. sedd eas quas scriptura rep̃hen¬
dit: ut qui ꝓ pt peccatores uenerat.
de peccatricib nascens: om̃iũ peccata
periit. recte erat ut ꝑ mulierẽ recuꝑare¬
tur. ut sedulius. Sola fuit mulier ꝑatu¬
it qua ianua leto. & qua uita redit sola
fuit mulier. Itẽ ꝑ quatuor fuit ꝑditio

Expanded text:
n Isaia legimus: Generationem ejus quis enarrabit ? Non ergo putemus narrare incipiat: quia ibi de generatione divinitatis, hic de incarnatione est dictum. A carnalibus autem coepit, ut per hominem Deum dicere incipiamus. Filii David, filii Abraham. sterus, sed necessario commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David: rursus ei repetendus fuerat Abraham, ut generationis series texeretur. Ideo autem, caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit; quia ad hos tantum est facta de Christo repromissio, ad Abraham: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes Thamar. Notandum in genealogia Salvatoris, nullam sanctarum assumi mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatricibus nascens, omnium, peccata periit, recte erat ut per mulierem recuperaretur; ut Sedulius: Sola fuit mulier patuit qua janua letho, Et qua vita redit sola fuit mulier. Item per quatuor fuit perditio
Abbreviated transcription (Latin):
offeramus dõ. dicente ꝓpheta: dirigat᷑
oratio mea sicut incensũ in conspectu
tuo. In dauid ut desiderabiles efficiam
dõ nr̃o. & fortes manu contra goliã sp̃u¬
alem. In salomone. ut quantũ ex nob est
cũ om̃ib pacẽ habeamus: quia beati pa¬
cifici. qm filii dĩ uocabuntur. In roboam
& hereddes simus dĩ. coheredes quidẽ x̃pi.
In asa ut dirigamus meditationẽ nr̃am
Auicus ad uirtutes: a terrenis ad celestia.
mes. nram habentes in celis conu̾sationẽ.
In oria. ut confortem᷑ in dño: & in poden

Expanded text:
offeramus Domino, dicente Propheta: Dirigatur offeramus Domino, dicente Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . In David, ut desiderabiles inveniamur Deo nostro, fortes contra Goliam spiritualem . In Salomone, ut quantum in nobis bus pacem habeamus , quia, beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . In Uria, haeredes simus Dei, cohaeredes autem Christi . In Asa, ut dirigamus meditationem nostram a vitiis ad virtutes, a terrenis ad coelestia. mes, et nostram in coelis conversationem. In Ozia, ut confortemur in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ut patres simus multarũ uirtutũ heredi¬
date. & iure multiplicationẽ bonorũ possi¬
deamus. In y saac: ut gaudiũ habeamꝰ in
año iuxta apłm. gaudete in dño sẽꝑ ite¬
rũ dico gaudete. In iacob ut supplantato
uidam̃ ab impiis. actusq nr̃os ab eorũ
societate secernamꝰ. In zara: ut lucifer¬
uerus oriatur in cordib nr̃is. & soliusti¬
esrom. ut sagittȩ simꝰ salutis dñi. ut de
nob dici possit. sagute potentis acute cum¬
carbonib desolatoriis. In arã ut electi dĩ
simus. & genus electũ. regale sacerdotiũ:
axp̃oq excelso meriti simꝰ. In aminadab:
ut spontanei simus dñi ppłs. in edifica¬
tionem corporis sui. In naason: ut mun¬
danis auguriis gentiũ derelictis. ꝓmissis
diuinis fidẽ adhibeamꝰ In salmon: ut
sensibiles idest intellectuales ueritatis
dei. et docibiles inueniam᷑ in eo. In booꝵ.
ut confiteam᷑ dõ. & uiriliter agamus m
censum orationũ nr̃aꝵ in ara cordis nr̃i¬

Expanded text:
am, ut patres simus multarum virtutum, et haereditatis jure multiplicationem bonorum possideamus. In Isaac, ut gaudium habeamus inEt juxta Apostolum: Gaudete in Domino semper; iterum dico gaudete . In Jacob, ut supplantatorvidamur ab impiis, actusque nostros ab eorum societate secernamus. In Zara, ut lucifer oriatur in cordibus nostris, et sol justiEsrom, ut sagittae simus salutis Domini, ut de nobis dici possit: Sagittae potentis acutae carbonibus desolatoriis . In Aram, ut electi Domini simus et genus electum, regale sacerdotium Christi excelso merito simus. In Aminadab, ut spontaneus simus Domini populus, in aedificatione corporis sui. In Naasson, ut mundanis auguriis gentium derelictis, promissis divinis fidem adhibeamus. In Salmon, ut sensibiles, id est, intellectuales veritatis Dei et factores inveniamur in eo . In Booz, ut confiteamur Domino, et viriliter censum orationum nostrarum in ara crucis
Abbreviated transcription (Latin):
robabel magister peccatoꝵ et publicanoꝵ.
ut eos ab errore uiȩ sue reuocaret. In abiuth
pat̃ nĩs qui dixit: ego & pat unũ sumꝰ. &
qui ẽ pater & om̃ium credentiũ caput. In
ehachim dñi resurrectio. qͥ are: qui eredit
m me ñ moriet᷑ in ȩtnum. et ego resuscita¬
bo eũ in nouissimo die. In aror. adiutꝰ. qͥ
aut: ñ sum solus quia pat mecũ ẽ. & ipse¬
ẽ adiutor om̃ium sꝑantiũ in se. In sadoch
iustus. sicut scriptũ ẽ ut sit ipse iustus.
iustificans eos qui in fide abrabȩ st̃. In
achim fr̃m̃s. ut ait: siquis fecerit uo¬
luntatẽ patris mei qui in celis ẽ: ipse fr̃¬
mis. hoc ex nr̃a infirmitate dyxit ad pa¬
trem: ds̃ ds̃ m̃s ad te deluce uigilo. idest
qui me misit pat̾ mecũ est: & ñ reliquit¬
me solũ. In mathan donũ. quia ꝑ ipsum
pater ds̃ om̃ia dona ꝑdonauit: ce ipse
ascendens in altũ dedit dona hominib.
In iacob qd ante dixi. supplantator anci

Expanded text:
robabel, magister peccatorum et publicanorum, robabel, magister peccatorum et publicanorum, ut eos ab errore viae suae revocaret. In Abiud, pater meus, qui dixit: Ego et pater unum sumus , et qui est pater omnium credentium et caput. In Eliachim, Domini resurrectio qui ait: Qui credit in me, non morietur in aeternum . Et ego resuscitabo eum in novissimo die . In Azor, adjutus, qui ait: Non solus sum, quia Pater mecum est , et ipse adjutor omnium sperantium in se. In Sadoch, justus, sicut scriptum est: Ut sit ipse justus, justificans eos qui in fide Abrahae sunt . In Achim, frater meus, qui ait: Si quis fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse memeus: hoc ex nostra infirmitate dixit ad Patrem: Deus Deus meus, ad te de luce vigilo , id est, Qui me misit Pater mecum est . In Mathan, donum, quia per ipsum Pater omnia donavit . Et ipse ascendens in altum, dedit bona hominibus . In
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s celos. In amasia populus electus. qͥa
ꝑ eũ eccłia cdĩ eleuata & electa ẽ. cui dedit po¬
testatem ligandi atq soluendi. In oria ro¬
bustus dñi. quia captiuã humani gene¬
ris captiuitatẽ liberauit: & in alta celoꝵ
d̃eduxit. In ioathan ꝑfectus. sicut in eu-¬
angłio dixit: nos enĩ decet implere om̃em
iusticiã In achar app̃hendens. qͥ celum
palmo ponderauit: & terrã pugillo con¬
chusit In erechia fortitudo dñi. qui ait.
confidite quia ego uici mundũ. In ma¬
nasse obluriosus iniquitatis nr̃x. sicut in
ierechiele legit᷑: in qua die conuerꝰ fue¬
rit peccator ab iniquitate sua. omnes
iniquitates suȩ obliuioni tradent᷑. In amo
fidelis. qui au: petite & dabit᷑ uob.Item
paulus. ut misericors fieret. & fidelis pon¬
tifex ad dñm. In iosia salus dñi. qͥa om̃is
quicũq inuocauerit nom̃ dñi. hic saluus
erit. In iechonia p̃paratio dñi. qͥ ait. Si
abiero &e p̃parauero uob̾ locũ. In salathiel

Expanded text:
oria ejus . In Amasia populus elevatus, quia per eum Ecclesia Dei elevata est, cui dedit potestatem ligandi 452 solvendique. In Ozia robustus Domini, quia captivum humanum gentem liberavit, et in alta coelorum deduxit . In Joathan, perfectus, sicut in Evangelio dicit: Nos enim decet implere omnem justitiam . In Achaz, apprehendens, quia coelum palmo ponderavit, terram pugillo conclusit . In Ezechia, fortitudo Domini, qui ait: Confidite, quia ego vici mundum . In Manasse, obliviosus iniquitatis nostrae, sicut in Ezechiele legitur: In qua die conversus fuerit peccator ab iniquitate sua, omnes iniquitates ejus oblivioni tradentur . In Amon, fidelis, quia ait: Petite, et dabitur vobis . Item Paulus: Ut misericors fieret, et fidelis pontifex ad Deum . In Josia, salus Domini, quia quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . In Jechonia, praeparatio Domini, qui ait: Si abiero, et praeparavero vobis locum . In Salathiel,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ. In raab. latitudo ȩccłiȩ imꝑii desi¬
gnatur. In obech seruiens. quia ñ uenie
ministrari sed̃ ministrare. sicut apłs di¬
cit formam serui accipiens. In ruth. festi¬
nans ad salutẽ nr̃am. In iesse incendium.
hannes dixit de eo. ipse uos baptirabit
in sp̃u sco & igni. In dauid desiderabilis.
quia dictum ẽ. speciosus forma pre filiis
hominũ. Item bellator fortis. dũ chabolũ
uicit: & humiliauit calumniatorem nr̃o.
uria. lux media dĩ. In bethsabee filia iu¬
ram̃ti. de qͦ dictũ ẽ. iurauit dñs et ñ pęni¬
tebit eum. In roboam latitudo fidelis po¬
puli. unde ait. multi ab oriente & occiden¬
te uenient. & recumbent cũ abrahã & ysaac
et iacob in regno celoꝵ. In abia. pat̃ dñs.
In asa. attollens. de quo ioħes: ecce agnus
dei. ecce qͥ tollit peccata mundi. In iosa¬
phat dñs udex. quia ipse iudicabit or¬

Expanded text:
ipsum . In Rahab, latitudo Ecclesiae desiipsum . In Rahab, latitudo Ecclesiae designatur. In Oded, serviens, quia non venit ministrari, sed ministrare , sicut Apostolus dicit: Formam servi accipiens . In Ruth, festinans ad salutem nostram. In Jesse, incendium, annes dixit de eo: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . In David desiderabilis, quia dictum est: Speciosus forma prae filiis hominum devicit et humiliavit calumniatorem nostrum. Uria, lux mea Dei. In Bersabee, filius juramenti, de quo dictum est: Juravit Dominus, et non poenitebit eum. . In Roboam, latitudo fidelis populi. Unde ait: Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob in regno coelorum . In Abia Pater Dominus, In Aza attollens, de quo Joannes: Ecce Agnus Dei, inquit, qui tollit peccata mundi . In Josaphat judex, quia ipse judicabit or
Abbreviated transcription (Latin):
gerens officiũ: in eoꝵ int̃pretatione no¬
minum nr̃am designare uoluit salutẽ. In
abrahã ille pat̃ ẽ om̃ium credentiũ. et om̃i¬
b clamare licitũ ẽ & dicere: abba pat̃. In
ysaac om̃ium gaudiũ fideliũ. de qͦ angls
cecurit.: ecce annuncio uob̾ gaudiũ ma¬
gnum qđ erit om̃i popło. In ia cob supplan¬
tatio. quia ipse subneruauit & contriuit
uasa eiꝰ diripuit. In iuda confessio. sicut
ipse cdixii. Confiteor tibi dñe pat̃ celi et
terre. In phares diuisio. quia segregat
oues ab hedis. In zara oriens. ad nr̃am
orietur soliusticiȩ. In esrom sagitta salutiᷤ
dñi. sicut dictũ ẽ. sagittȩ potentis acute.
amina dab popłs spontaneus: qui sponte
posuit animã suã ꝓ salute nr̃a: ut nos ef¬
cũ uenerit filius hominis in maiestate sua.
tẽ sedebit in sede maiestatis sue: ut uidi¬
cet orbẽ terre in ȩquitate. In salmon
sensibilis idest inteliectua¬
expͥmitur. sicut ait om̃ia trabam ad me

Expanded text:
gerebat officium; et in horum interpretatione nominum nostram designare voluit salutem. In Abraham ille pater est omnium credentium, ad quem omnibus clamare licitum est, et dicere: Abba Pater ! In Isaac gaudium omnium fidelium, de quo angelus cecinit: Ecce annuntio vobis gaudium magnum, quod erit omni populo . In Jacob supplantator, quia ipse subnervavit et contrivit vasa ejus diripuit. In Juda confesipse dixit: Confiteor tibi, Domine, Pater coeli et terrae . In Phares, divisio, quia ipse segregat oves ab haedis . In Zara, oriens ad nostram oriens ex alto  . In Esrom sagitta salutis Domini, sicut dictum est: Sagittae potentis acutae . Aminadab populus spontaneus, quia sponte posuit animam suam pro salute nostra, ut nos efCum venerit Filius hominis in majestate sua; tunc sedebit in sede majestatis suae, ut judicet orbem in aequitate . In Salmon, sensibilis, id est intellectuas exprimitur, sicut ait: Omnia traham ad me
Abbreviated transcription (Latin):
confessio. phares diuisio.Tara oriens. esrom
sagittam uidens. Thamar ꝑalma. arã electꝰ.
aminadab ꝑopłs mitis spontaneus. Naa son
augur fortis. salmon sensibilis. Boo⁊ in
sias popłs electus: orias robustus domini.¬
auctus. Maria illuminatrix. siue stella ma¬

Expanded text:
 Phares divisio, Zara oriens, Esron sagittam videns, Thamar palma dicitur; Aram electus, Aminadab populus spontaneus, Naason augur fortis, Salmon sensibilis accipitursias, populus elevatus auctus, Maria illuminatrix, sive stella ma
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s accipientes: ñ simꝰ concupi scentes
sicuti gentes. In iacob ut rectores tenebra¬
ne supplantemꝰ. In ioseph. ut deficiente
exteriori homine. interior augm̃tetur de
die in diẽ. donec sp̃ualiter formet᷑ in no¬

Expanded text:
Spiritus accipientes, non simus concupiscentes Spiritus accipientes, non simus concupiscentes malorum sicut gentes. In Jacob, ut rectores tenebrane supplantemus. In Joseph, ut deficiente exteriori homine, interior augmentetur de die in diem, donec spiritualiter formetur
Abbreviated transcription (Latin):
ego sũ uia et ueritas. In erechia. ut laude¬
mus fortitudinẽ dĩ pugnantẽ ꝓ nob̾. &
ut ille confortet nos semꝑ flagitemꝰ. In
damus. Inamon. ut stemus in fide. in qͦ
ꝑossimus tela ignita cabolicȩ fraudis
extinguere. In iosia ut salutẽ dñi quã
ule nob prestare dignatus ẽ. tota uirtu¬
te & fortitudine sequam᷑. In iechonia ut
in acuentu dñi parati simꝰ. uigilantes. &
orantes. ne meidamꝰ in temꝑtationẽ. In
salathiel ut unã petitionẽ petamꝰ a deo:
ut inhabitemꝰ in domo dñi om̃ib dieb
uite nr̃e In rorobabel. ut simus magistr
ueritatis: ꝓhibentes magisteria hereticoꝵ
confusionis. In abuid. ut sit nobis ds̾ in
ut resurgamꝰ a morte peccati: & uiuamuᷤᷤ
aeo in sp̃ri scõ. In aror. ut adiunante do
inimicos salutis nr̃ȩ uincamꝰ. In sadoch
ut iustificari meream᷑ ab eo qͥ iustificat
sorores simus in eo: ut faciamꝰ eius uo¬
luntatem. In eliud. ut nullũ habeamꝰ dm̃.
teamur salutẽ nr̃am in dño iħu tantũ

Expanded text:
Ego sum via, veritas et vita . In Ezechia, ut laudemus fortitudinem Domini pugnantis pro nobis; et ut ille nos confortet flagitemus. In damus. In Amon, ut stemus in fide, in qua possimus omnia tela ignita diabolicae fraudis extinguere. In Josia, ut salutem Domini, quam ille nobis praestare dignatus est, tota virtute et fortitudine sequamur. In Jechonia, ut in adventu Dorantes ne incidamus in tentationes . In Salathiel, ut unam petitionem petamus a Domino, ut inhabitemus in domo Domini omnibus diebus vitae nostrae . In Zorobabel, ut simus magistri veritatis, prohibentes magisterium haereticorum confusionis. In Abiud, ut nobis Deus sit in ut resurgamus a morte peccati, et vivamus Deo in Spiritu sancto. In Azur, ut adjuvante Deo inimicos salutis nostrae vincamus. In Sadoch, ut justifi matres et sorores simus in eo, ut faciamus ejus voluntatem . In Eliud, ut nullum habeamus Deumteamur salutem nostram in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
nos: sed quos eligit faciat bonos. Ego in¬
quit elegi uos: & posui uos ut eatis & fru¬
ctum afferatis. et fructus ũr maneat. Nõ¬
nichil potestis facere: Elegit ergo. et posu
it ut eamus & fructũ afferamꝰ. Nullũ itaq
fructũ unde nos eligeret habebamꝰ. Ut ea-¬
tis inquit: & fructũ afferatis. Imus ut af¬
feramus. Et ipse ẽ uia qua imus. in qua
nos posuit ut eamus. Proinde in om̃ib
miscdia eius p̃uenit nos. Et fructus inqͥt
ur̃ maneat: ut qd cunq petieritis ꝑatrẽ in
nomine meo det uob̃. Maneat gͦ dilectio.
Ipse ẽ ergo fructus nr. Que dilectio nc̃
ẽ in desiderio: ñdum in saturitate. Et
ipso desiderio qđ cunq petierimus in
nomine unigeniti filii. dat nobis pat.
Qd autẽ acciꝑe saluandis ñ expedit no¬
bis. ñ existimemus nos petere in nomine
saluatoris: sed hoc petimus in nomine
saluatoris. qđ ꝑtinet ad rationẽ salutis.

Expanded text:
nos, sed quos elegit facit bonos: Ego, innos, sed quos elegit facit bonos: Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis et fructum afferatis et fructus vester maneat. Nulnihil potestis facere? » Elegit ergo eit ut eamus, et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat. Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio, ipse est ergo fructus noster, quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate; et ipso desiderio quodcunque petierimus in nomine unigeniti Filii, dabit nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris; sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quando pertinet ad orationem salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Non uos me elegistis inquit: sed ego
elegi uos. Hȩc ẽ illa ineffabilis gr̃a. Quid
qui & ꝑditi: Neq enĩ iam credideramus
in eum: ut eligeret nos. Nam si credentes
elegit: electos elegit. Cur ergo diceret
ratiocinatio. qui p̃scientiam dĩ defendt̃
contra gr̃ãm dĩ. et ideo nos dicunt electos
ante mundi constitutionẽ. quia p̃scunt
nos ds̃ futuros bonos. ñ se ipsũ nos factu¬
rumbonos. Non hoc dicit quidicit ñ uos
bonos futuros ẽẽ p̃scierat. simul etiã pre¬
scisset. qd eũ nos fuissemus pͥus electuri.
Quid gͦ elegit in ñ bonis: Non enĩ electi
sunt quia boni fuerunt: qui boni ñ ẽẽnt
grate. Non uos me elegistis: sed ego uos
elegi. Non ẽ ut dicas. Ideo electus sũ: qͥa
iam credebam. Si enĩ credebas in eum:¬
iam elegeras eum. S ed audi. Non uos me
elegistis. Quid gͦ dicturi sumus. audien¬
do ñ uos me elegistis: nisi quia mali era
Et uidete km̃i. quẽadmodũ ñ eligat bo¬

Expanded text:
: « Non vos me elegistis, inquit, sed ego : « Non vos me elegistis, inquit, sed ego elegi vos . » Haec est illa ineffabilis gratia. Quid qui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si jam credentes elegit, electos elegit. Cur ergo diceret: ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qui dicit, « Nobonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electuri.Quid ergo eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent grate, audi: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » Non est ut dicas, ideo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas in eum,am elegeras eum. Sed audi: « Non vos me e sunt. Quid ergo dicturi sumus audiendo: Non vos me elegistis, nisi quia mali eramEt videte quemadmodum non eligat bo
Abbreviated transcription (Latin):
exultabitis gaudio inenarrabili & hono¬
rato. ꝑcipientes mercedẽ fidei salutẽ ani¬
marum ur̃arum. Si gͦ nunc tempus ẽ
fidei. salus autẽ animarũ merces est fidei:
quis dubitet in fide quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑa-¬
tur ꝑagendũ diem. atq in fine diei reci¬
piendam ẽẽ mercedẽ. ñ solum redẽptio¬
nem corporis nr̃i de qua dicit apłs pau¬
lus. uerũ etiam salutẽ animarũ ñrarum
de qua dicit apłs petrus: Ytriusq enim
rei felicitas isto tẽpore atq in ista morta¬
litate in spe potius habetur. quam in re
tenetur. Uerũ hoc int̃est. qđ exterior ho
mo nrͣ idest corpus adhuc corrumpitur:
interior autẽ idest anima iã renouat᷑ de
die in diẽ. Itaq sicut immortalitatẽ car¬
nis e salutẽ animarũ futurã expectamꝰ.
quamiuis iã ꝑignore accepto salui facti ẽẽ¬
dicam᷑: ita om̃ium noticiã quȩcũq uni¬
genitus audiuit apatre. futurã sꝑare de¬
bemus. quamuis iã se hoc fecisse dixerit

Expanded text:
inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti edicamur, ita omnium notitiam, quaecunque unigenitus audivit a patre, futuram sperare debemus. Quamvis jam se hoc fecisse dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicat. iam ñ dico uos seruos. quia ser-¬
uus nescit quid faciat dñs eius: Ita no-¬
men constituit amici. ut auferat serui:
ñ ut in uno utrũq maneat. sed ut alte¬
rum altero decedente succedat. Quid ẽ
Et quis potest contradicere ueritatiquȩ
ait. iam ñ dicam uos seruos: Et cur
hoc dixerit docet: quia seruus inquit
nescit quid faciat dñs eius. Nũquidnã
seruo suo bono & ꝓbato. dñs eius non
etiã sua secreta cõmittit: Quid est ergo
qd ait. seruus nescit quid faciat dñs
eius: Uerũ est. nescit quid
faciat. Nũquid nescit etiã quid p̃cipi¬
at: Nam & si hoc nescit. quomͦ seruit:
Aut quomͦ seruus ẽ qui ñ seruit : Et
tam̃ ipse dñs loquitur. Uos amici mei
estis: si feceritis quȩ ego p̃cipio uobis.

Expanded text:
us: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Ita nomen constituit amici, ut auferat servi, non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero discedente succedat. Quid estEt quis potest contradicere Veritati, quae ait: Jam non dico vos servos? et cur hoc dixerit docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Nunquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam secreta sua committit? Quid est ergo quod ait, Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum, esto, nescit quid faciat; numquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? Aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen Dominus loquitur, Vos amici mei estis, s
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ post cenam ante passionẽ ad discipłos
habuit. multa inquit habeo uob̾ dicere.
sed ñ potestis ilia portare mͦ: Quo igit᷑
pacto intellecturi sumus. om̃ia eum nota
fecisse discipłis quȩcũq audiuit a patre:
cũ ꝓꝑterea quȩdã multa ñ dicat. quia
scit eos mͦ portare ñ posse: Sed nimirũ
qđ facturus ẽ fecisse se dicit: quia ea quȩ
nec ait fossuri sunt. uelut preterita dicens.
et ea tam̃ futura p̃dicens: ĩta & hoc loco
ait. om̃ia se nota fecisse discipłis. que se
nouit nota ẽe facturum. in illa plenitu¬
dine scientiȩ. de qua dicit apls. Cũ autem
uenerit qd ꝑfectum ẽ: qđ ex parte ẽ eua¬
cuabitur. Ibi quippe dicit nunc scio ex
gnitus sum. & nc̃ ꝑ speculũ in enigmate.
tc̃ autẽ facie ad faciẽ. Nam & ipse apłs sal¬
uos nos dicit factos ꝑ lauachrũ regenera¬
tionis. qui tam̃ alio loco spe inquit salui
facti sumus. Spes autẽ quȩ uidet᷑ ñ ẽ spes.

Expanded text:
quem post coenam ante passionem ad discipulos quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacuabgnitus sum. Et nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit factos per lavacrum regenerationis , qui tamen alio loco: Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs eius. Et cũ aliquid boni facit. sic extol¬
litur quasi hoc ipse faciat. ñ dñs eiꝰ. Et
głatus in se ñ in dño gloriatur. cũ se ipse
enĩ homines. uerũ etiã iustos ipse facit
nos. & ñ ipsi nos. Et ut hoc sciamus:
quis nisi ipse facit: Non enĩ sp̃m huiꝰ
mundi accepimꝰ. sed sp̃m qui ex deo ẽ.
ut sciamus quȩ a dõ donata sunt nob̾.
Ab ipso quicquid boni ẽ donatur. Ergo
quia & hoc bonum ẽ ab ipso utiq donat᷑:
ut sciatur a quo bonũ om̃e donetur. ut
om̃ino de om̃ib bonis qui głatur indño
dum sit qd̃ ait dñs. uos autẽ dixi amicos:
quia om̃ia quecũq audiui a patre meo
nota feci uob̃. Quis enĩ audeat affirma¬
re uel credere. ullũ hominẽ scire omnia
quȩcũq a patre audiuit unigenitus filiuᷤ.
quando ne hoc quidẽ quisquã capit quo¬
modo audiat a patre ullũ uerbum. cum
ipse sit patris unicũ uerbũ: Quid quod
aliquanto post in hoc ipso tam̃ sermone

Expanded text:
Dominus ejus; et cum aliquid boni facit, sic extolDominus ejus; et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non Dominus ejus; et in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, qui gloriatur, in Domino em dixi amicos; quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit unigenitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam capit, quomodo a Patre audiat ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iunxit apłs. hoc ẽ & seruitutẽ & timo¬
rem: dicendo. ñ enĩ accepistis sp̃m seruitu¬
tis iterũ in timore. Ad hanc seruitutẽ ser¬
uum ꝑtinentẽ intuebat᷑ & dñs dicens. Iam
ñ dico uos seruos: quia seruus nescit quid
faciat dñs eius. ñ ille utiq seruus ad u¬
morem ꝑtinens castũ. cui dicit᷑. euge bone
serue. intra in gaudiũ dm̃ tui. sedille ser-¬
uus ꝑtinens adtimorẽ foras a caritate
mittendũ. de qͦ alibi dicit. Seruus ñ ma-¬
net in domo in ȩc̃nũ: filius autẽ manet in
ȩt̃num. Qm̃ itaq dedit nob̃ potestatẽ fili¬
os dĩ fieri. ut ñ serui sed filii simꝰ. ut miro
quodã & ineffabili sedtam̃ uero mͦ. serui
ñ serui ẽẽ possimus. serui scilicet timore
mittendo. ad quẽ ꝑtinet seruus ñ ma¬
nens in domo in et̃num. Ut autẽ tales
serui ñ serui simus: dñm facere sciamꝰ.
hoc seruus ille nescit: qui nescit qͥd faciat

Expanded text:
enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timoenim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens, Jam non dico vos servos; quia servus nefaciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autaeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , non servi, sed filii simus: ut miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi non servi esse possimus; servi scilicet timore foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, Dominum facere sciamus. Hoc autem servus ille nescit, qui nescit quid faciat
Abbreviated transcription (Latin):
fecerimus: quomͦ precepta faciendo ser¬
ui ñ erimus e Si seruus ñ ero p̃cepta fa¬
ciendo. & nisi precepta fecero seruire ñ
potero: ergo seruiendo seruus ñ ero.
Intelligamus fr̃s: intelligamꝰ. Et hoc
in nobis dñs faciat ut intelligamus.
faciat etiã ut intellecta faciamus. Hoc
autẽ si scimus. ꝓfecto scimus qđ facit
dñs: quia nos ipsos tales ñ facit nisi
dñs. & ꝑ hoc adeius amiciciã ꝑtinemꝰ.
Sicut enĩ duo sunt timores qui faci-¬
unt duo genera tim̃tium: sicduȩ suit
seruitutes. quȩ faciunt duo genera seruo.¬
rum. Est timor quẽ ꝑfecta caritas foras
mittit: et ẽ alius timor castus. ꝑmanens in
scłm scłi. Illũ timorẽ qui ñ ẽ in caritate:
attendebat apłs cũ dicebat. Non enĩ accepi¬
stis sp̃m seruitutis iterũ in timore. Illum
autẽ timorẽ castũ attendebat cũ dicebat.
Noli altũ saꝑe. sed time. In illo tuore quẽ
foras caritas mitut. est etiã seruus simul
foras cũ ipso timore mittendus. Utrũq

Expanded text:
fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda: utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc consequens. qđ idem iste euangłi¬
sta iohannes in epła sua dicit. ut quẽ ad
debeamus animas ꝓ fr̃ib ponere. dili¬
gentes utiq inuicẽ. sicut nos ipse dilexit.
qui ꝓ nob̾ animã suã posuit. Nimirum .iii¬
hoc ẽ qd legitur in ꝓuerbiis salomonis.
Si sederis cenare ad mensã potelitis. con¬
siderans intellige quȩ apponuntur tibr.
et sic mute manũ tuã. sciens qm̃ talia¬
oportet te p̃parare. Nam quȩ m̃sa ẽ poten¬
ad eam sedere. nisi humilĩt accedere: &
quid ẽ considerare & intelligere quȩ ap¬
ponunturtibi: nisi digne tantã gr̃am
cogitare: Et quid ẽ sic mittere manũ ut
scias quia talia oportet te p̃parare: nisi
qd iam dixi. quia sicut ꝓ nobis xp̃c ani

Expanded text:
ex hoc consequens, quod idem iste evangeliex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit , ut quemadm sic et nos debeamus animas pro fratribus ponere, diligentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis coenare ad mensam potentis, considerans intellige quae apponuntur tibi; et sic mitte manum tuaoportet te praeparare . » Nam quae mensa est potenid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia oportet te praeparare, nisi quod jam dixi? quia sicut « pro nobis » Chri
Abbreviated transcription (Latin):
diligamus: & quicquid aliud p̃cedit fa¬
ciemus. qm̃ quicqͥd ẽ aliud hic habemus.
Discernitur quippe ista dilectio ab ea dile¬
ctione qua se inuicẽ diligunt homines.
sicut hommes. Nam ut discerneretur: ad¬
unctum ẽ. sicut dilexi uos. Ytquit enim
nos dilexit xp̃c: nisi ut possimꝰ regnare
cũ xp̃o: Ad hoc gͦ & nos inuicẽ diliga¬
mus. ut dilectionẽ nr̃am discernamus
a ceteris. qui ñ ad hoc se inuicẽ diligt̃.
quia nec diligunt. Qui autẽ se ꝓpter
habendũ dm̃ diligunt: ipsi se diligunt.
Ergo ut se diligant: dm̃ diligunt. None
ẽ dilectio in hominib om̃ib. Pauci se ꝓp
terea diligunt: ut sit ds̃ om̃ia mom̃ib.
animã suam quis ponat ꝓ amicis suis.
Quia ergo suꝑius dixerat. hoc ẽ manda¬
tum meũ ut diligatis inuicẽ sicut dilexi
uas. quib uerbis addidit qd nc̃ audistis.
maiorẽ hac dilectionẽ nemo habet ut
animã suã quis ponat ꝓ amicis suis: fit

Expanded text:
diligamus, et quidquid aliud praecipit, fadiligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc ergo et nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram disa caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum dilErgo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia in animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nunc audistis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, fit
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicens. manent autẽ fides. spes. caritaᷤ.
la. De fide igitur nob̾ quãmulta man¬
data sunt. quã multa de spe. qͥs potest
cuncta colligere. quis enumerando suf¬
ficere: Sed intueam᷑ qđ ait idem apłs:
plenitudo legis caritas.Ubi ergo cari¬
tas ẽ. quid ẽ qđ possit deesse: ubi autẽ
ñ ẽ. quid est quod possit ꝓdesse: De¬
mon credit. nec diligit. Nemo diligit:
qui ñ credit. Frustra quidẽ. sed tam̃ po¬
test sperare ueniã qui ñ diligit: nemo
autem potest desꝑare qui diligit. Itaq
ubi dilectio ẽ ꝓximi: ibi necessario fi¬
des & spes. Et ubi dilectio ꝓximi: ibi
necessarto etiã dilectio dĩ. Qui enim ñ
diligit dm̃. quomͦ dilig ꝓximũ tan¬
quam se ipsum: quandoquidẽ ñ dili-
git & seipsũ: Est quippe impns & ini.¬
quus. Qui autẽ diligit iniquitatẽ. ñ¬
plane diligit. sed odit animã suã. Hoc¬
gͦ preceptũ dñi teneamꝰ. ut nos inuicẽ

Expanded text:
Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, la. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam git. Est quippe impius et iniquus. Qui autem diligit iniquitatem, plane non diligit, sed odit animam suam. eceptum Domini teneamus, ut nos invicem
Abbreviated transcription (Latin):
xi uos. Siue dicatur p̃ceptum.
siue mandatũ: ex uno greco
utrunq int̃pretatur. qđ est entole. Iã uero
istam sententiã & antea dixerat: de qua
me uobis ut potui disputasse. meminis¬
se debetis. Ibi enĩ sic ait. Mandatũ no¬
uum do uobis: ut diligatis inuicẽ sicut
dilexi uos. ut & uos diligatis inuicẽ. Hu¬
ius itaq mandati repetitio cõmendatio
ẽ: nisi qđ ibi mandatũ inquit nouũ do
uob̾. hic autẽ. hoc ẽ inquit mandatũ
meũ. Ibi tanquã ñ fuerit ante tale
mandatũ: hic tanquã ñ sit aliud eius
mandatũ. Sed ibi dictũ ẽ nouũ. ne in
uetustate nr̃a ꝑseueremus: hic dictũ ẽ
meum.ne contẽpnendũ putemꝰ. Qd̃ au¬
tem hic ita dixit hoc ẽ mandatũ meũ. ue¬
lud ñ sit aliud: quid putamus fr̃s mei:
Nunquidnã solũ eius de ista dilectione man¬
datum ẽ. qua diligamus inuicẽ: Nonne
ẽ & aliud maius ut diligamꝰ dm̃: Aut uͦ
de sola nob̃ d̾s dilectione mandauit. ut
alia ñ inquiramus: Tria certe comm̃dat

Expanded text:
i vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itanisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat
Abbreviated transcription (Latin):
amici mei estis. si feceritis quȩ ego pre¬
cipio uob̃. Magna dignatio. Cũ serius
bonus ẽẽ ñ possit. nisi p̃cepta dñi sui
fecerit: hinic amicos suos uoluit intel¬
ligi. unde boni serui possunt ꝓbari. Sed
ut dixi ista dignatio ẽ. ut dñs quos no¬
uit seruos suos. diceret amicos suos.
Nam ut sciatis ad serui officiũ ꝑtinere.
precepta dñi sui facere: alio loco seruos
utiq obiurgat dicens. Quid autẽ uo
ed

Expanded text:
i feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio, cum servus bonus esse non possit nisi praecepta Domini sui fecerit, hinc amicos suos voluit intelligi, unde boni servi possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut Dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam ut sciatis ad servorum officium pertinere praecepta sui Domini facere, alio loco servos utique objurgat dicens: Quid autem vocid
Abbreviated transcription (Latin):
it ponendi animã suam. & iterũ sum̃di
eam: nos autẽ nec quantũ uolumꝰ uiui¬
mus. et morim᷑ etiã si nolumus. Ille mo¬
riens mox in seoccidit & mortẽ: nos eius
morte liberamur a morte. Illius caro ñ
uidit corruptionẽ: nr̃a post corruptio¬
nem in fine scłi ꝑ illũ induetur incor¬
ruptionem. Ille nobis ñ indiguit. ut nos
saluos faceret: nos sine illo nichil possu¬
mus facere. Iue se nob̾ prebuit palmitib
dilexit nos: & tradidit semetipsũ ꝓ nob̾.
Maiorẽ quippe hac dilectionẽ nemo
habet: quã ut animã suam
ponat quis ꝓ amicis suis.Fumq sic imi¬
temur pia obedientia: ut ei nos cõparare
nulla p̃sumamus audacia. Cum dñs ih̾c¬

Expanded text:
it ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit corruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobis palmitibus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis. Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eum quippe imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia: Vos, i
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicatis ostendite. Nõne seruo obedi-¬
enti ipse dicturꝰ ẽ. euge serue bone. q̃m in
paucis fiuisti fidelis. suꝑ multa te consti¬
tuam. intra ingaudiũ dñi tui:. Potest
igitur ẽẽ & seruus & amicus: qui seruus¬
ẽ bonus. Sed qd sequit᷑ attendamꝰ. lam
ñ dico uos seruos: quia seruus nescit qͥd¬

Expanded text:
quid dicatis ostendite. Nonne servo obedienti ipse dicturus est: Euge, serve bone, quoniam in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui ? Potest igitur esse et servus, et amicus, quia servus bonus. Sed quod sequitur attendamus: Jam non dico vos ser