comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
calcauerit. deserunt oculi:  non sieut uidemus
totũ corpus contrabitur. & scoet homo curuatꝰ spina
aorsi. ut quęratur spina quȩ hesit in planta :
Om̃ia menbra quicqͥo possunt faciunt. ut de infimo
& exiguo loco. spina quȩ inhȩserat educat᷑. Sic gͦ
fr̃s. quisqͥs in corꝑe xp̃i non potest resuscitare
quomͦ si auris quęrat iudere. discordare potest.
Nã quod ñ acce̾pit. ñ potest factre. Sed si ei ob¬
iectum fuerit & dictum. si iustus esses resuscita.¬
res mortuũ. quomͦ resuscitauit petrus. in xpõ
eñi maiora uidentur fecisse apłi quã ipse dñs:
seo unde fieri potest. ut plus ualeant sarmenta
quam radix. quomꝰ autẽ quasi maiora fecisse uident᷑
illi quã ille. Ad uocem dm̃ surrexerunt mortui. ad
umbrã transcuntis petri surrexit mortuns. maiꝰ
poterat: petrus nͥ in xp̃o non poterat. qͥa sine
me inquit nichil potestis facere. Cũ ergo hoc

Expanded text:
calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum corpus contrahitur, et sedet homo, curvatur spina dorsi, ut quaeratur spina quae haesit in planta? Omnia membra quidquid possunt faciunt, ut de infimo et exiguo loco spina quae inhaeserat educatur. Sic ergo, fratres, quisquis in corpore Christi non potest resuscitare quomodo si auris quaerat videre, discordare potest. Nam quod non accepit, non potest facere. Sed si ei objectum fuerit et dictum: Si justus esses, resuscitares mortuum, quomodo resuscitavit Petrus. In Christo enim majora videntur fecisse Apostoli, quam ipse Dominus . Sed unde fieri potest ut plus valeant sarmenta, quam radix? Quomodo autem quasi majora videntur fecisse illi, quam ille? Ad vocem Domini surrexerunt mortui, ad umbram transeuntis Petri surrexit mortuus . Maju Petro poterat, Petrus nisi in Christo non poterat: «Quia sine me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
se litigent menbra. & auris uidet in oculo:¬
& oculus audit in aure. Nec obici potest auri.
quia non uidet: ut dieatur ei. Nichil es. minor
ẽs. Nũquid uidere & discernert colores potes.
quod facit oculus: Respondit cñi auris de pace
corꝑis a dicit. Ibi sum ubi est octilus. in eo corꝑe
sũ. In me ñ uideo. in illo cũ quo sũ uideo. Itaq eũ
auris dicit. oculus mͥ uidet. oculus dicit. auris
mͥ audit. ocidi & aures dicunt. manꝰ nobis oꝑan¬
tur: manus dicunt. oculi & aures nobis uident¬
& audiunt: oculi & aures & manꝰ dieunt. peres
nobis ambulant: om̃ia in uno corꝑe cũ oꝑantur.
si sit ibi sanitas & concordent menbra: gaudent
& congaudent sibi. Et si aliqͥd molestiȩ sit in
aliquo menbro: non se deserunt. sed cõpatiunt᷑
sibi. Nũqͥd quia in corpore pes quasi longe
uidetur ab oculis. illi sunt cñi locati in sublimi.¬
tate. illi antẽ infra positi. quando forte pes spinam

Expanded text:
se litigent membra, auris videt in oculo,se litigent membra, auris videt in oculo, oculus audit in aure; nec objici potest auri quod non videt, ut dicatur ei: Nihil es, minor es; numquid videre et discernere colores potes, quod facit oculus? Respondet enim auris de pace corporis, et dicit: Ibi sum ubi est oculus, in eo corpore sum; in me non video, in illo cum quo sum video. Ita cum auris dicit, Oculus mihi videt; oculus dicit, Auris mihi audit; oculi et aures dicunt, Manus nobis operantur; manus dicunt, Oculi et aures nobis vident et audiunt: oculi et aures et manus dicunt, Pedes nobis ambulant: omnia in uno corpore cum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, gaudent et congaudent sibi. Et si aliquid molestiae sit in aliquo membro, non se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uideret symon: uoluit talia facere. ñ talis
esse. Et nostis. quia ętiam pecunia putauit
mei talis ille erat. & sic in trauerat ad cos. Dñs
illos expulit de templo qui columbas uendebãt.
emere colũbam. & uendere colu̾bam. Accessit
resticulȩ expulit foras mercatorẽ malũ. Ergo
sunt homines quos delectat miraculũ facere.
& ab eis qui ꝓfecerunt in gccłia miraculum
exigunt: & ipsi qui quasi ꝓfecisse sibi iudcat᷑
talia uolunt facere. &putant se ad dm̃ ñ ꝑtunt¬
qͥd cui tribuat. & ut seruettr cõpago corporis in
iterũ caput pedib. opus uobis ñ habeo. Si
totũ corpus oculus. ubi anditus. Si totũ auditͦ.
ubi odoratus: Ergo in menbris nr̃is uidotis
fr̃s. quomͦ singula officiũ sinũ habeant meubra.
Oculus uidet. & ñ audit. Auris audit. & ñ uidit.
Manus oꝑatur. nec audit neo uidet. Pes ambulat.
nec audit nec uidet: nec facit quod manꝰ. Sed
in uno corpore si sit sanitas. & non aduersum

Expanded text:
hoc videret Simon, voluit talia facere, non talis esse; et nostis quia etiam pecunia putavit es mei, quia talis ille erat, et sic intraverat ad eos. Dominus illos expulit de templo qui columbas vendebant; emere columbam, et vendere columbam; accessit resticulae expulit foras malum mercatorem . 6. Ergo sunt homines quos delectat miraculum facere, et ab eis qui profecerunt in Ecclesia miraculum exigunt; et ipsi qui quasi profecisse sibi videntur, talia volunt facere, et putant se ad Deum non pertine novit quid cui tribuat, et ut servetur compago corporis in iterum caput pedibus, Opus vobis non habeo. Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum corpus auditus, ubi odoratus?» Ergo in membris nostris videtis, fratres, quomodo singula officium suum habeant membra. Oculus videt, et non audit; auris audit, et non videt; manus operatur, nec audit, nec videt; pes ambulat, nec audit, nec videt, nec facit quod manus. Sed in uno corpore si sit sanitas, et non adversum
Abbreviated transcription (Latin):
UonIAm uos non solũ oculis corꝑis.
sed ctiam corde uigilare p̃sumimus:
intelligent̃ nos cantare oporait. De
profundis clamaui ad
te añe. dñe exaudi uocem meam. Et em̃ uorx
hȩc ascendentis est: o ꝑtinens ad canticũ graduũ.
Debet itaq unusquisq nr̃m uidere in quo ꝓfundo
fit: de quo clamat ad clum. Clamauit de pro

Expanded text:
uoniam vos non solum oculis corporis, sed etiam corde vigilare praesumimus, intelligenter nos cantare oportet: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meam.» Etenim vox haec ascendentis est, pertinens ad canticum graduum. Debet itaque unusquisque nostrum videre in quo profundo sit, de quo clamet ad Dominum. Clamavit
Abbreviated transcription (Latin):
musici aicunt. & res ipsa manifesta est:
tria esse genera souorũ. uoce. Elatu. pulsu.
Uoce. ut est ꝑ fauces & arterias. sine organo
aliquo cantantis hominis. Flatu. sicut ꝑ
tibiam. uel quid ciusmodi. Pulsu. sicut
ꝑ citharam. uel quid eiusmodi. Hullũ
itaq gnus hic p̃termissum est. llã uode
est in choro. flatus in tuba. pulsus in ep¬
tharis: tanquã mens. sp̃s. corpus. sed ꝑ si.¬
militudines. non ꝑ ꝓprietates. Quod ergo
bposuit laudate dm̃ in scĩs cius. quib hoc
dixit. nisi eis ipsis : Ꝙ in quib ut dm̃ lan.¬
dent. nisi in se ipsis: Nos eñi scĩ eiꝰ inquit.
uirtas eius estis: s quam fecit in uobis.
& potentatus cius. & multitudo magnitu¬
dinis cuis. quam secit ꝙ ostendit in nobis.
Uos estis taba. psalteriũ. erchara gempanũ.
bilationis bene sonantia: qͥa consonantia.
Uos estis hȩc om̃ia. nichil hie uile. nichil
transitoriũ. nichil ludierũ. cogitetur. Et

Expanded text:
musici dicunt, et res ipsa manifesta est, musici dicunt, et res ipsa manifesta est, tria esse genera sonorum; voce, flatu, pulsu: voce, ut est per fauces et arterias, sine organo aliquo cantantis hominis; flatu, sicut per tibiam, vel quid ejusmodi; pulsu, sicut per citharam, vel quid ejusmodi. Nullum itaque genus hic praetermissum est: nam vox est in choro, flatus in tuba, pulsus in cithara; tanquam mens, spiritus, corpus; sed per similitudines, non per proprietates. Quod ergo proposuit, «Laudate Dominum in sanctis ejus,» quibus hoc dixit, nisi eis ipsis? Et in quibus ut Deum laudent, nisi in seipsis? Vos enim sancti ejus, inquit, virtus ejus estis, sed quam fecit in vobis; et potentatus ejus, dinis ejus, quam fecit et ostendit in vobis: vos estis tuba, psalterium, cithara et tympanum, bilationis bene sonantia, quia consonantia: vos estis haec omnia. Nihil hic vile, nihil transitorium, nihil ludicre cogitetur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ut singule sonent: s ut diuersitate concordissi¬
ma consonent. sicut ordinant᷑ i.i organo. habe.¬
bunt eñi ꝑtiã tunc scĩ differeatias suas consonan.¬
tes ⁊ non dissonantes. id est consentientes non dis.¬
sentientes: sicut fit suauissimus cantus gx diuer.¬
sis quidem. sed non aduersionis ister se. Stella¬
cĩ ab stella differt in gła. sic co resurrecto
mortuoꝵ. Laudate eũ in cimbalis beneso.¬
nantib. laudate eũ in cimbalis iubilationis.
Cimbala inuicem tangunt ut sonent. ideo
a quibꝰdam labiis nr̃is comꝑata sunt. Sed
molius intelligi puto in cimbalis quodã mͦ
landare dm̃. dũ quisq honoratur a ptximo
ñ a se ipso: & inuicem honorantes dant lau¬
dẽ dõ. Hc̃ quis autẽ cimbala intelligeret
quȩ sine anima sinant: ideo additũ puto¬
in cimbalis iubilationis. Iubilatio namq
id est meffabilis laus. non nisi ab anima ꝓ¬
ficiscitur. Nec p̃tereundum existimo quod

Expanded text:
non ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissinon ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut ordinatur in organo. Habebunt enim etiam sancti differentiam ad suos consonantes, non dissonantes, id est, consentientes, non dissentientes, sicut fit suavissimus cantus ex diversis quidem, sed non adversis inter se. Stella enim differt in claritate, sic et resurrectio 6. Laudate eum in cymbalis bene sonantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis.» Cymbala invicem tangunt ut sonent; ideo a quibusdam labiis nostris comparata sunt. Sed melius intelligi puto in cymbalis quodammodo laudare Deum, dum quisque honoratur a proximo suo, non a seipso; et invicem honorantes dant laudem Deo. Ne quis autem cymbala intelligeret, quae sine anima sonant, ideo puto additum, «in cymbalis jubilationis.» Jubilatio namque, id est ineffabilis laus, nonnisi ab anima proficiscitur. Nec praetereundum existimo quod
Abbreviated transcription (Latin):
rata sunt. Organũ aut̃ gentrale nomĩ est. uaso¬
rũ omĩũ musicoꝵ. quãuis iã obtinuerit con¬
suetado ut organa ꝓpͥe dicant᷑ ea quȩ inslati.¬
tur follib. qd̾ genus significatũ hic esse non
irbitror. Nã cũ organũ uocabulũ grecũ sit.
ut aixi generale omĩb musicis instrumentis.
hȩc cui folles adhibent᷑: alio greci nomine ap¬
pellant. Ut aut̃ organũ dicat᷑ : magis latina.
⁊ ea uulgaris .ẽ. consuetado. Qd gͦ ait in cordis
c organo: uidotur mͥ aliquod organũ qͦd cordas
habert significare uoluisse. Non eñi sola psalt¬
teria & cp̃tharx coidas habent. s quia in psal¬
terio a eychara ꝓpt̾ sonũ ab inferiorib osuꝑio.¬
rib inuentũ est aliqͥd qͦo sođm hanc aistinctionẽ
possit intelligi: aliud nos in ipsis cordis quirers
admonuit. quia & ipse caro sunt. s iã a corrup.¬
tione lib̾ate. Quib ideo fortasst addidit organũ.

Expanded text:
rata sunt. Organum autem generale nomen est vasorata sunt. Organum autem generale nomen est vasorum omnium musicorum. Quamvis jam obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus. Quod genus significatum hic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum Graecum sit, ut dixi, generale omnibus musicis instrumentis, hoc cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis Latina et ea vulgaris est consuetudo. Quod ergo ait, in chordis et organo, videtur mihi aliquod organum quod chordas habeat significare voluisse. Non enim psalteria sola et citharae chordas habent, sed quia in psalterio et cithara propter sonum ab inferioribus et superioribus inventum est aliquid quod secundum hanc distinctionem possit intelligi, aliud nos in ipsis chordis quaerere admonuit: quia ipsae caro sunt, sed jam corruptione liberata. Quibus ideo fortasse addidit organum,
Abbreviated transcription (Latin):
ligit᷑ iusticia qua est ipse iustus. alit̾ quã in
nobis facit ut nos simus iusticia ciꝰ. Iet ipsi
sc̃i sunt: in om̃ib musicis. organis. d̾cinceps
ritatem. Laudate eũ in psalterio & cithara. P salte¬
riũ est de suꝑiorib laudans am̃. ꝙythara de infe.¬
riorib laudatis dit̃i. tanquã de cȩlestib & t̾restrib
tanquã cũ qui sicit celũ & t̾ram. Iam quippe in¬
alio psalmo exposuimus. psalteriũ desuꝑ habere
sonorũ alad lignũ. cui neruoꝵ eiꝰ series ut
meliort̃ sonũ reddat incũbit: qͦo lignũ cychara
inferius habit. Laudate eũ in tympano & choro.
Tympanũ laudat dmã. cũ iam in carne mutata
nulla .ẽ. terrtuę corruptionis infirmitas. De co¬
rio quippe fit trmpanũ exsiccato atq firmato.
Chorus laudat dm̃. quando cũ laudat pacata so¬
cietas. Lnudate eũ in cordis & organo. Cordas
habet ⁊ psalteriũ & eythara. quȩ suꝑius cõmemo¬

Expanded text:
ligitur justitia qua est ipse justus; anter quam in ligitur justitia qua est ipse justus; anter quam in nobis facit, ut nos simus justitia ejus. 5. Iidem ipsi sancti sunt in omnibus musicis organis deinceps ritatem. «Laudate eum in psalterio et cithara.» Psalterium est de superioribus laudans Deum, cithara de inferioribus laudans Deum; tanquam de coelestibus et terrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. alio psalmo exposuimus psalterium desuper habere sonorum illud lignum, cui nervorum series, ut meliorem sonum reddat, incumbit, quod lignum cithara inferius habet. Laudate eum in tympano et choro: tympanum laudat Dominum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas: de corio quippe fit tympanum exsiccato atque firmato. Chorus laudat Dominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalterium, et cithara, quae superius commemo
Abbreviated transcription (Latin):
nt alii interp̾tati sunt. in potentatib ciꝰ. Lauda¬
te cũ scłm multitudint᷑ magnitudinis eius.
Om̃ia ista ipsi sunt scĩ eiꝰ. quomͦ dicit apłs. ut
nos simus iusticia dĩ in ipso. Si ergo iusticia
dĩ quã fecit in tis. cur non e uirtus dĩ quam
fecit in eis. ut resurgerent a mortuis: ħam
& in xxpĩ resurrectione uirtꝰ maxune cõraen¬
datur. quia in passione infirmitas fuit: dictn¬
te apło. Et si crucifixus.ẽ ex infirmitate. seo
uiit ex uirtute dĩ. E alio loco. Ad cognoscen¬
dũ inquit cũ. & uirtutt̃ resurrectionis eius.
Optime ant̃ in firmam̃to ait uirtutis ci. firma¬
mentũ.ẽ. enĩ uirtutis. quia iã ñ morientur:
o mors eis ultra ñ dñabitur. Cur non &
potentatꝰ dĩ dicant᷑ quos in cis fecit. i̾mo ipsi
ngt̾nũ sub pedib positis om̃ib inimicis: Cut
ñ ipsi sint ꝑtiã multitudo magnitudinis ei:
Non qua ipse magnus .c̃. s qua magnos cos fecit
tã multos. hoc est nuilia miltũ. sicut alit᷑ intel.¬

Expanded text:
. Laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus.» Omnia ista ipsi sunt sancti ejus; quomodo dicit Apostolus: «Ut nos simus justitia Dei in ipso» . Si ergo justitia Dei quam fecit in eis, cur non et virtus Dei quam fecit in eis, ut resurgerent a mortuis? Nam et in Christi resurrectione virtus maxime commendatur; quia in passione infirmitas fuit, dicente Apostolo, «Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei» : et alio loco, «Ad cognoscendum,» inquit, «eum, et virtutem resurrectionis ejus» . Optime autem ait, «In firmamento virtutis ejus.» Firmamentum est enim virtutis, quia jam non morietur, et mors ei ultra non dominabitur . Cur non et potentatus Dei dicantur, quos in eis fecit? Imo ipsi ternum, sub pedibus positis omnibus inimicis? Cur non ipsi sint etiam multitudo magnitudinis ejus? Non qua ipse magnus est, sed qua magnos eos fecit, tam multos, hoc est, millia millium. Sicut aliter intel
Abbreviated transcription (Latin):
illos a uoeauit. & quos uocauit: ipsos & iꝰtificanit.
Quos aut̃ instificauit. ipsos & glorificauit. Predesti¬
natio nrũ in nobis facta. ẽ: sed in occulto apud
ipsũ. in eiꝰ p̃sentia. Tria uͦ reliqua in nobis
fiunt. uocatio. iustisicatio. glorificatio. Uocamur
p̃dicatione penitentiȩ. Sic cũi epit añs yuangłi¬
are. Agite pcaitentiã. appropuiqͥbit enĩ regiñ
oloꝵ. Iustisicamꝰ in uocatione miscdłis. & timo.¬
re iudicii. Hinc.ẽ. q dicit᷑. Ds̃ in nomine tuo
saluũ mo fac: eo in uirtute tua indica me. llon
tunet iudicari. qui impittanerit aute saluari.
Nocati remuntiamꝰ diabolo ꝑ penitentiã. nẽ sub iu.¬
go ciꝰ remaneamꝰ. Iustificati sauam᷑ ꝑ miscđian.

Expanded text:
ficavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit» . Praedestinatio nostra non in nobis facta est, sed in occulto apud ipsum, in ejus praescientia. Tria vero reliqua in nobis fiunt, vocatio, justificatio, glorificatio. Vocamur praedicatione poenitentiae: sic enim coepit Dominus evangelizare, «Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum» . Justificamur in vocatione misericordae, et timore judicii: hinc est quod dicitur, «Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me» . Non timet judicari, qui impetraverit ante salvari. Vocati, renuntiamus diabolo per poenitentiam, ne sub jugo ejus remaneamu
Abbreviated transcription (Latin):
at qd dictũ .c̃.as ms̃ uolui. & legt̃ tuã in medio
endas mei. Qͦd aut̃ sequit᷑. cuangłitaui insticiã tuã
inpoełla magna: congrnentiꝰ ad illus refert᷑. erunt
dio in carne una. Siue ergo illud. siue boc in¬
tilligat᷑ qd̵ dictũ ẽ. in capite libri: liber iste psal¬
noꝵ ꝑ quinqͥgenos. si ꝑ ipsos qͥnqͣgenarios arti.¬
qulos int̾roget᷑. magnũ aliquid & ualde dignũ
considcratione respondet. Non eni frustra mͥ
i det᷑ quinq̃gesimus. ce̾ de penitentia. centesimꝰ¬

Expanded text:
s meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei.» Quod autem sequitur, «Evangelizavi justitiam tuam in Ecclesia magna» ; congruentius ad illud refertur, «Et erunt duo in carne una.» 3. Sive ergo illud, sive hoc intelligatur quod dictum est, «In capite libri;» liber iste Psalmorum per quinquagenos, si per ipsos quinquagenarios articulos interrogetur, magnum aliquid et valde dignum consideratione respondet. Non enim frustra mihi videtur quinquagesimus esse de poenitentia, centesim
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt: co sine ipso factũ. e nichil. Quotuͦ
factus est int᷑ nos : & uerbũ caro factũ ẽ. & ha¬
bitauit in nobis. Ergo ipse est. in quo debemus
litari. Nemo homo sibi arroget partes ipsius.
abipso est lȩticia. que nos facit stlioes. Lites᷑
isrł in eo qui secit cũ. & filii fron exultent in
rege suo. Ipse isrł. filii eccllȩ sunt: qui sron
suit quidem una cuitas auȩ eceidit. In eius
reliquiis habitant qtudem sc̃ĩ tẽporales. Sed syon
ȩtͣ̃na est in celis: quȩ est mat̃ urã. Ipsa nos genuit.
ipsa est eccłia scõit. ipsa nos nutriuit exparte pe¬
regrina. ex magna parte immanens. Eer parte qua
immanet in eelo. beatitudo angłoꝵ est: exparte qua
ꝑegrinatur in hec scło. spes est iustoꝵ. De illa dictũ
est gła in gxcelsis dõ. de hac dictum.ẽ: & in terra
pax hominib bone uoluntatis. Qui ergo in hac uita
gemunt. & desiderant illã patriã: currant dilec¬

Expanded text:
 sine ipso factum est nihil.» Quomodo factus est inter nos? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Ergo ipse est in quo debemus laetari. Nemo homo sibi arroget partes ipsius; ab ipso est laetitia quae nos facit felices: «Laetetur Israel in eo qui fecit eum.» 5. «Et filii Sion exsultent in rege suo.» Ipse Israel, filii Ecclesiae sunt. Quia Sion fuit quidem una civitas, quae cecidit: in ejus reliquiis habitabant quidem sancti temporaliter; sed Sion aeterna est in coelis, quae est mater nostra . Ipsa nos genuit, ipsa est Ecclesia sanctorum, ipsa nos nutrivit; ex parte peregrina, ex magna parte immanens in coelo. Ex parte qua immanet in coelo, beatitudo Angelorum est: ex parte qua peregrinatur in hoc saeculo, spes est justorum. De illa dictum est, «Gloria in excelsis Deo:» de hac dictum est, «Et in terra pax hominibus bonae voluntatis» . Qui ergo in hac vita gemunt, et desiderant illam patriam, currant dilec
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ lex. in septt᷑ uͦ grã significatur: qui a
quod gͦ quidã om̃iũ psalmoꝵ quinq libros
isse crediderunt. illud secuti st̃. quotitas in
finc̃ psalmi dictam fuerit fiat fiat. S huiꝰ
disꝑtitionis racionẽ cũ uellẽ co̾p̾hendert non
ualui: qͥa nec ipse quinq partes ȩquales st̃
int̾ sẽ. & si ñ scripturȩ quantitate: saltẽ psal¬
moꝵ ipso muero ut tricenos haberent. Et
si unicuiꝰq libri finis est fiat fiat: cur liber
quittꝰ idemq tltimꝰ ñ codt᷑ sine sit tminatus.
merito quęri potest. Hos aut᷑ scͥpturȩ canomeş
auctoritatẽ sequentes ubi legit᷑. scriptũ ẽ. oñ
in libro psalmoꝵ: unũ psalmoꝵ librum esso
nouimꝰ. Et uidto qͥdem quomͦ & hoc uerũ sit.
& illud si uerũ est: hiuic uͦ ñ reluctet᷑. fieri ocñi
potest. ut aliqui consuetudine litterarũ hebrtoꝵ
unus liber dicat᷑. qui constat ex plurib. fic̾ go

Expanded text:
autem Lex, in septem vero Gratia significatur; quia Lautem Lex, in septem vero Gratia significatur; quia LQuod ergo quidam omnium Psalmorum quinque libros esse crediderunt, illud secuti sunt, quoties in fine psalmi dictum fuerit, «Fiat, fiat» . Sed hujus dispertitionis rationem cum vellem comprehendere, non valui: quia nec ipsae quinque partes aequales sunt inter se, etsi non scripturae quantitate, saltem Psalmorum ipso numero, ut tricenos haberent. Et si uniuscujusque libri finis est. «Fiat, fiat;» cur liber quintus idemque ultimus non eodem fine sit terminatus, merito quaeri potest. Nos autem Scripturae canonicae auctoritatem sequentes, ubi legitur, «Scriptum est enim in libro Psalmorum» ; unum Psalmorum librum esse novimus. Et video quidem quomodo et hoc verum sit, et illud si verum est, huic vero non reluctetur. Fieri enim potest ut aliqua consuetudine litterarum hebraearum unus liber dicatur, qui constat ex pluribus; sicut ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qnadrageitario scilicet numero tẽporalẽ in hoc
mundo cohabitationẽ cõmendans. qm̃ quat̾na¬
rius in quadraginta numerus p̾ualet. quatuor
ant̃ partes habet: ꝙ annꝰ. & mundꝰ. Denario uͦ
addito. uelut mercede ꝓ impleta lege bonis
oꝑib reddita: ipsa et̾uitas figurat᷑. Huno quin.¬
quagenariũ triplũ habet centenꝰ e qͥnq̾gesi mꝰ
numerꝰ. tanquã cũ multiplicauerit trinitas.
Unde oo hac causa ñ inconuenient᷑ intelligitur
numerũ istũ esse psalmort. llã e in illo nu¬
mero pisciũ qui capti st̃ retib ptꝰ resurrectio.¬
nł missis. ad orntũ quinqqͥginta idditis trib
uelut admoniti uidit᷑ facta. in quot partes
aebeat iste numerus disꝑtiri: ut ter habeat
quinqͥgnos. Quãquã ille numerꝰ pisciũ ha¬
btat o aliã racionẽ multo subtiliorem & io.¬
cundiort̃. qd̾ dicc̃ & septẽ in trigonũ missis.
io .c̃. ab uno usq ad dece᷑ & septẽ om̃ib cõpu¬
tatis: ad eũdem numerũ ꝑuenitur. In decem

Expanded text:
quadragenario scilicet numero temporalem in hoc mundo cohabitationem commendans. Quoniam quaternarius in quadraginta numerus praevalet; quatuor autem partes habet mundus et annus: denario vero addito, velut mercede pro impleta lege bonis operibus reddita, ipsa aeternitas figuratur. Hunc quinquagenarium triplum habet centesimus et quinquagesimus numerus, tanquam eum multiplicaverit trinitas. Unde et hac causa non inconvenienter intelligimus istum numerum esse Psalmorum. Nam et in illo numero piscium qui capti sunt retibus post resurrectionem missis, ad centum quinquaginta additis tribus , ve ut admonitio videtur facta, in quot partes debeat iste numerus dispertiri, ut ter habeat quinquagenos. Quanquam ille numerus piscium habeat et aliam rationem multo subtiliorem et jucundiorem, quod decem et septem in trigonum missis, id est, ab uno usque ad decem et septem omnibus computatis, ad eumdem numerum pervenitur. In decem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ait suꝑ celũ. Q una t̾ra. ex multis t̾ris. Nlam
S orbs̃ t̾rx o orbẽ t̾tarũ. cotidiana consuctu dine
dicimus. Et qui ait scriptũ.t̾. in libro psalmoꝵ.
quã quã mos loquendi sic se habtat. ut unum
esse librũ insinuare uoluisse uideat᷑: tam̃ refpor.¬
deri potest in libro psalmoꝵ esse dictũ. in aliquo
libro eoꝵ quinq Quod in usu locutionis usq ad to
liprũ esse idõ ꝑsuadentur. quia similit᷑ legitur.
sic̃ scͥptũ .ẽ. in libro ꝓpħarũ. Sunt itiã qͥ uniuer.¬
sas omĩtio scpturas canonicas unũ librũ uocent.
qͦd ualde mirabili a diuina unitate concordent:
ao hne esse scͥptũ. in capite libri scriptũ est de nie.
it faciã uoluntatẽ tuã. ut sic intelligaf᷑. ꝑ flliũ

Expanded text:
n ait, super coelum, et una terra ex multis terris. Nam et orbem terrae, et orbem terrarum, quotidiana consuetudine dicimus. Et qui ait, «Scriptum est in libro Psalmorum,» quanquam mos loquendi sic se habeat, ut unum esse librum insinuare voluisse videatur; tamen responderi potest, «in libro Psalmorum» esse dictum, In aliquo libro eorum quinque: quod in usu locutionis usque adeo a similiter legitur, «Sicut scriptum est in libro Prophetarum» . Sunt etiam qui universas omnino Scripturas canonicas unum librum vocent, quod valde mirabili et divina unitate concordent: et hinc esse dictum, «In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam;» ut
Abbreviated transcription (Latin):
retur impunitas & diceretur eis. facite qͦd uultis
securi. unpunitũ uobis crit: emitterent ꝓgressus
libidinũ suarũ in quȩq nequissima. o mazornne
sr̃s inti. maxime reges & nobiles: quib ñ facile
dicit᷑ quid fecisti. Nã pauꝑ homo o si ñ timeat
dm̃. quia nullarũ uiriũ.ẽ. nullarũ facultatũ:
ne cũ se cõmouerit in suppliciũ rapiat᷑. cessat ti¬
more hominis. & si ñ dĩ. Potentes aut̃ mundi. it.¬
ges. nobiles. nͥ dm̃ timeant qͥo timebt᷑: S p̾dicat᷑¬

Expanded text:
retur impunitas, et diceretur eis, Facite quod vultis retur impunitas, et diceretur eis, Facite quod vultis securi, impunitum vobis erit; emitterent progressus libidinum suarum in quaeque nequissima: et maxime, fratres mei, maxime reges et nobiles, quibus non facile dicitur, Quid fecisti? Nam pauper homo, etsi non timeat Deum; quia nullarum virium est, nullarum facultatum; ne cum se commoverit, in supplicium rapiatur, cessat timore hominis, etsi non Dei. Potentes autem mundi, reges, nobiles, nisi Deum timeant, quid timebunt? Sed praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
hoo: He ꝓgrederent᷑ ad illicita compeots acct¬
ꝑunt. cõpedes sapientie. cõpedes uerbi dĩ. Quare
ꝑͥ uincula ferrea. & ñ unncula aurea : ferrea
sunt quãdiu timent: amerit. & aurta erunt.
Atteudat caritas ur̃a quid loquar. Audistis mͦ¬
apłm iołiem. Timor ñ .c̃. in caritate. s ꝑfecta
carites foras mittit timorẽ: qͥa tunor tormentũ
habet. Hoc est uinculũ firreũ. Ex tam̃ nͥ timore ho¬
mo incrpiat eũ colere: ñ ꝑueniet ad amorẽ. Initiũ
sapientiȩ timor dm̃. Incipit a uinculis ferrties.
finitur adtorquẽ aurtã. Dictum est eñi de sapi¬
entia. & torquẽ aureã circa tuã ceruioẽ. Non
tͥ imponeret torquẽ aureã. nͥ pͥmo in cõpedib
ferrtis te alligasset. S oxpisti a timore consũmart
ad sapientiã. Quã multi sunt qui ꝓpt̾ea nolunt
male facere. quia glienuã timtat: quia cruciatũ
timent. Nlondñ amant iusticiã. Si illis ꝓmitte¬

Expanded text:
hoc? Ne progrederentur ad illicita, compedes accehoc? Ne progrederentur ad illicita, compedes acceperunt; compedes sapientiae, compedes verbi Dei. 15. Quare ergo vincula ferrea, et non vincula aurea? Ferrea sunt quamdiu timent; ament, et aurea erunt. Attendat Charitas vestra quid loquar. Audistis mm Joannem: «Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem, quia timor tormentum habet» . Hoc est vinculum ferreum. Et tamen nisi timore incipiat homo Deum colere, non perveniet ad amorem. Initium sapientiae timor Domini . Incipit ergo a vinculis ferreis, finitur ad torquem aureum. Dictum est enim de Sapientia, «Et torquem aureum circa tuam cervicem» . Non tibi imponeret torquem aureum, nisi primo in compedibus ferreis te alligasset. Coepisti a timore, consummaris ad sapientiam. Quam multi sunt qui propterea nolunt male facere, quia gehennas timent, quia cruciatus timent? Nondum amant justitiam. Si illis promitte
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. sed cdegit ꝓdesse imnꝑatori de piscatore.
ñ piscatori ae imꝑatore: o clegit ea que nullius
momenti trant in mundo. Ipsos impleuit sp̃n
crexit se leo aduersus agnũ: s fortior leone inuen¬
tus.ẽ. agnus. Leo uictus est seuiendo. agnꝰ uicit
patiendo. Conuersa st̃ corda homitiũ ad timorẽ
xcp̃i. cxꝑunt reges. oꝑunt nobiles miraculis com¬
moueri. ꝓphetie adimpletione turbari. uidere
in unũ nonł conenrrere genꝰ humanũ. Et qͥd
facereut : Multi degerunt ignobilitatẽ. ꝙdimt.¬
tentes domos suas. substannas suas aistribuen.¬
tes pauꝑib. concurrert᷑ ad ꝑfectionẽ. Lali cm̃
imꝑsecto aicit᷑ a dño. Si uis esse ꝑfectus. uade¬
uende om̃ia quę habes & da pauꝑib. & ueni
scquere me. o habebis thesaurũ in cȩlis. Aulti
ex nobilib feccrunt hoc. s cessauert᷑ isti nobiles
gias potestates: & sio sunt xp̃iani. Ipsi st̃ tanꝗͣ
in cõpedibꝰ. ꝙ tanquã in uinculis ferreis. Unde

Expanded text:
omnibus: sed elegit prodesse imperatori de piscatore, non piscatori de imperatore; et elegit ea quae nullius momenti erant in mundo. Ipsos implevit Spiritu erexit se leo adversus agnum: sed fortior leone inventus est agnus. Leo victus est saeviendo, agnus vicit patiendo. Conversa sunt corda hominum ad timorem Christi; coeperunt reges, coeperunt nobiles miraculis commoveri, prophetiae adimpletione turbari, videre in unum nomen concurrere genus humanum. Et quid facerent? Multi elegerunt ignobilitatem, et dimittentes domos suas, substantias suas distribuentes pauperibus, cucurrerunt ad perfectionem. Tali enim imperfecto dicitur a Domivende omnia quae habes, et da pauperibus; et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelis» . Multi ex nobilibus fecerunt hoc: sed cessaverunt isti nobiles gias potestates, et sic sunt christiani. Ipsi sunt tanquam in compedibus, et tanquam in vinculis ferreis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
eñi ueterẽ anmositatẽ: non nouã caritatẽ. In
noua caritate qͥo. ẽ: Pax. unculũ soẽ societatis.
cõpago sp̃ualis: dificiũ de lapidib uiuis. Ubi est
Audi hoc de alio psalmo. Sic dicit. Cantate año
cantieũ nouñ. cantate dño om̃is t̾ra. Ex hoc utel.¬
ligit᷑. quia qui ñ cũ om̃i t̃ra cantat: uetus canticũ
cantat. quelibet u̾ba de ore ciꝰ ꝓcedant. Quid eñi
actendo quid sonet. cũ uideo qͥd cogitet: Et tu inqͥs
uides qͥo cogitet : Ficta indicant. Nã oculus in
conscientiã ñ penetrat. Attendo qͥd agat. & ibi
intelligo quid cogitet. Neq eñi si quisq u̾bi gr̃a
cophienderit hominẽ in furto. in homdidio. in
adulterio. coguationes ipsiꝰ in corde uidet. s in
factis. Sunt quędã quȩ uitus latent. s sunt e
multa que ꝓcedunt in oꝑa. & manifesta fiunt gtiã
hominib. Cũ gͦ esscat illi qui se a cõpage carita.

Expanded text:
. In nova charitate quid est? Pax, vinculum sanctae societatis, compago spiritualis, aedificium de lapidibus vivis. Ubi est rrarum. Audi hoc de alio psalmo: sic dicit, «Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra» . Ex hoc intelligitur quia qui non cum omni terra cantat, canticum vetus cantat, quaelibet verba de ore ejus procedant. Quid enim attendo quid sonet, cum video quid cogitet? Et tu, inquis, vides quid cogitet? Facta indicant. Nam oculus in conscientiam non penetrat. Attendo quid agat, et ibi intelligo quid cogitet. Neque enim si quisque, verbi gratia, comprehenderit hominem in furto, in homicidio, in adulterio, cogitationes ipsius in corde videt, sed in factis. Sunt quaedam quae intus latent; sed sunt et multa quae procedunt in opera, et manifesta fiunt etiam hominibus. Cum ergo essent illi qui se a
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã una sabbati. ut inde sit scđa. tertia. quarta.
o demnocps usq ad septimũ sabbatã. A dñico
aut̃ usq ad dñicũ octinus est dies. ubi testam̃ti
noui reuelatio declaratur: qd̾ in ueteri tanquã
sub t̾renis ꝓmissionib tegebat᷑. Septẽ uͦ & octo.
quindecĩ sunt. Tot sunt & cantica quȩ appel¬
lantur graduũ. qm̃ totidt᷑ fuerant etiã templi
gradus. Deinde & qͥnquagenariꝰ numerꝰ. magnũ
sacram̃tũ p̃sẽ gerit. Constat eñi de septunau
septimanarũ. addito uno tanquã ipso octauo.
ad qͥnq̾genariũ numerũ t̾minaudũ. Septies
quippe seꝑteni. quadͣgnta nouẽ faciunt: qͥb
unus addit᷑ ut siant qͥnquaginta. Qui nume¬
rus qͥnq̃gnarius usq adeo magnȩ significato¬
nis est: ut ex diũ resurrectione tot dieb cõple.
fruc apud rsaiam. siue in apocalipsi: ubi aꝑtis.

Expanded text:
sit secunda, tertia, quarta, et deinceps usque ad septimum sabbatum. A dominico autem usque ad dominicum octavus est dies: ubi Testamenti Novi revelatio declaratur, quod in Veteri tanquam sub terrenis promissionibus tegebatur. Septem porro et octo quindecim sunt. Tot sunt et cantica quae appellantur graduum, quoniam totidem fuerant etiam templi gradus. Deinde et quinquagenarius numerus magnum sacramentum per se gerit. Constat enim de septimana septimanarum, addito uno tanquam ipso octavo ad quinquagenarium numerum terminandum. Septies quippe septem quadraginta novem faciunt; quibus unus additur, ut fiant quinquaginta. Qui numerus quinquagenarius usque adeo magnae significationis est, ut ex Domini resurrectione tot diebus completisive apud Isaiam, sive in Apocalypsi ; ubi apertissi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ñ penctrauimꝰ. isinuant aliqͥd: unde ñ impu¬
dent᷑ quantũ dñs adiuuat disputart possumur.
Primũ quia denariꝰ nimetꝰ. ex qͦ iste multiplicadar.
Qͦ d eñi ualent quindecĩ in ordint singłoꝵ: hoc ⁊̃ Net
centũ qͥnqͥginta in ordine deuarioꝵ. qm̃ quinditis
deni cos faciunt. Hoc ualent mille quingenti tu
ordine centenarioꝵ: qm̃ qͥndecies centem st̃. ł doc
ualent quindecĩ milia in ordine millenariot.
qm̃ quindecies mille sunt. Quindenariꝰ gͥ numerꝰ
concordiã significat auoꝵ testam̃toꝵ. In illo enuim
obseruat᷑ sabbatũ qͦs significat quictẽ. in isto do.

Expanded text:
mentis non penetravimus, insinuant aliquid, unde non impumentis non penetravimus, insinuant aliquid, unde non impudenter, quantum Dominus adjuvat, disputare possimus. Primum quindenarius numerus, ex quo iste multiplicatur quod enim valent quindecim in ordine singulorum, hoc valent centum quinquaginta in ordine denariorum, quoniam quindecies deni eos faciunt; hoc valent mille quingenti in ordine centenariorum, quoniam quindecies centeni sunt; hoc valent quindecim millia in ordine millenariorum, quoniam quindecies mille sunt: quindenarius ergo numerus concordiam significat duum Testamentorum. In illo enim observatur sabbatum, quod significa
Abbreviated transcription (Latin):
Qa as̃ uuxit. homo ñ sẽparit. S dura sunt uincula.
quis nesciat ipsã duritiã : Doluerunt apłi & dixert᷑.
Si talis causa.ẽ. cũ uꝑxore. non expedit nubere. Si uin¬
Alligatꝰ es uxor. no quęsieris solutionẽ: quia alligatꝰ
Ut faciant in cis iudiciũ conscriptũ. Hoc est uidicium.
qͦo faciunt scĩ ꝑ om̃s gentes. Quare conscͥptũ: Quia
ista antea scripta sunt. & mͦ c̃plentur. Ecet mͦ fuint.
aliquando legebant᷑. ñ fiebant. Ꝙ conclusit ita. Gła
hȩe est om̃ib scĩs cꝰ. Per totã mundũ. ꝑ uniuersaso
faucib suis. sic lȩtant᷑ in cubilib suis. Dic gx ultant
in gła sua. sic exaltantur in salutt᷑. sic cantant can¬
ticũ nouũ. sic dicunt alleluia. orde. ore. inita. am̾¬
uacouis ordo psalmoꝵl
qui mͥ magni sacram̃ti uidet᷑ continere
sccretũ nondũ mͥ fuerit reuelatꝰ. tatũ¬
nouimus quod dinnes centum quinqͥginta numeraut᷑.
ctiã nobis qui totiꝰ ordinis coꝵ altitudinẽ adhuc acie

Expanded text:
 conjunxit, homo non separet.» Sed dura sunt vincula. Quis nesciat? Ipsam duritiam doluerunt Apostoli, et dixerunt: «Si talis est causa cum uxore, non expedit nubere.» Si vin«Alligatus es uxori? Ne quaesieris solutionem;» quia alligatus Ut faciant in eis judicium conscriptum.» Hoc est judicium quod faciunt sancti per omnes gentes. Quare, «conscriptum?» Quia ista antea conscripta sunt, et modo complentur. Ecce modo fiunt: aliquando legebantur, et non fiebant. Et conclusit ita: «Gloria haec est omnibus sanctis ejus.» Per totum mundum, per universas faucibus suis, sic laetantur in cubilibus suis, sic exsultant in gloria sua, sic exaltantur in salute, sic cantant canticum novum, sic dicunt Alleluia, corde, ore, vita. Amuamvis ordo Psalmorum, qui mihi magni sacramenti videtur continere secretum nondum mihi fuerit revelatus; tamen quia omnes centum quinquaginta numerantur, etiam nobis qui totius ordinis eorum altitudinem adhuc acie
Abbreviated transcription (Latin):
o aUdats dñm o in uoce & in intellectu.
ꝙ in oꝑt bono. ꝙ sicut nos hortat᷑ iste psalmus.
cantemꝰ ei canticũ nouũ. Sic cñi cepit. Cantate
dño canticũ nouũ. Uetus homo. uettis canticũ.
nouus homo. nouũ canticũ. Uctus testamentũ¬

Expanded text:
 Dominum et in voce, et in intellectu, et in opere bono; et sicut nos hortatur iste psalmus, cantemus ei canticum novum. Sic enim coepit: «Cantate Domino canticum novum.» Vetus homo, vetus canticum: novus homo, novum canticum. Vetus Testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
gratͦ. uulnertut᷑ ut sanent᷑. moriuant᷑ ut uiuant.
S quid faciemus. quomͦ goponemꝰ ad alligandos
reges coꝵ in cõpedib : Reges geatiũ alligandi
in cõpodib. & nobiles coꝵ in uinculis. Addidit
ferrtis. Adestote. ut agnoscatis quod nostieo.
Idõ cñi uersus quos oepimus geponere obscuri ft̾:
s illud qͥd ex illis dicturus sũ ñ est nouũ. iam
notũ est uobis. mͦ ñ discere opꝰ habetis. s cõme.¬
morari. Ad hoc aut̃ uoluit dc̃ obscure ponett
quosdã uersus suos. ñ ut aliqͥnouũ de illis crn.¬
atur: s qͥo iã nsitatũ erat. obscuris expositis in.¬
nouetur. Nouimꝰ reges factos aopĩanos. nouimꝰ
nobiles gentiũ factos cepĩanos. Sunt hodie ꝙ is
fucrunt. & crunt. & ñ cessant framee bis acute
in manib sc̃õꝵ. Quomiꝰ gͥ ligatos cõpedib &um.¬
culis seritis intelligimꝰ: Seit caritas ura ocro

Expanded text:
gentur, vulnerentur ut sanentur, moriantur ut vivant: gentur, vulnerentur ut sanentur, moriantur ut vivant: sed quid faciemus? quomodo exponemus, «Ad alligandos reges eorum in compedibus?» Reges gentium alligandi in compedibus; «et nobiles eorum in vinculis,» addidit «ferreis.» Adestote, ut agnoscatis quod nostis. Isti enim versus quos coepimus exponere, obscuri sunt; sed illud quod ex illis dicturus sum, non est novum. Jam notum est vobis; modo non discere opus habetis, sed commemorari. Ad hoc autem voluit Deus obscure ponere quosdam versus suos, non ut aliquid novum de illis eruatur; sed ut quod jam usitatum erat, obscuris expositis innovetur. Novimus reges factos christianos, novimus nobiles gentium factos christianos. Sunt hodieque, et fuerunt, et erunt; et non cessant frameae bis acutae in manibus sanctorum. Quomodo ergo ligatos compedibus et vinculis ferreis intelligimus? Scit Chari
Abbreviated transcription (Latin):
illi fit: sic ꝑ illũ. Eteñi cũ factus esset p̃dicam
nulnera in carne sieri: sequitur & exponit.
Obuirgationes in ppłis. Obuirgano quȩ est:
Correptio. Procedat ex uobis stamea bis acriti
nolite cessare aedit illã uobis as̃. ꝓ modulo
ur̃o. Qualis homo es d ĩbola colis: Dic amico
tuo. si tam̃ remansit cui dicas. Qualis homo es:
qui dimifisti cũ a quo factus es. Oadoras qͥd
fecisti: Melior est faber quã qͦd fabricat fabet.
Si fabrũ adorare crubescis. quod faber stcit ñ trubis¬
cis: C. ũ oeꝑit crubesotte. cũ ꝯꝑit cõpungi. fecisti
uulnꝰ de framea. ꝑuenit ad coi : moriturus est
ut uiuat. Frameȩ bis acutȩ in manib coꝵ. ad
facitadã uindictã in gentib. obiurgationes in
popłis. Ut alligent reges coꝵ in cõpedib. & no¬
biles eoꝵ in uinculis serrtis: ut faciant in cis
iudiciũ conscriptũ. Facile exposuimꝰ. quomͦ de
stameis cadant ut gxurgant. separent᷑ ut congre.¬

Expanded text:
illi fit, sic per illum. Etenim cum factus esset praedicator, ndi, vulnera in carne fieri, sequitur, et exponit: «Objurgationes in populis.» Objurgatio quae est? Correptio. Procedat ex vobis framea bis acuta, nolite cessare; dedit illam vobis Deus pro modulo vestro. Qualis homo es, qui idola colis? Dic amico tuo, si tamen remansit cui dicas: Qualis homo es, qui dimisisti eum a quo factus es, et adoras quod fecisti? Melior est faber, quam quod fabricat faber. Si fabrum adorare erubescis, quod faber fecit, non erubescis? Cum coeperit erubescere, cum coeperit compungi, fecisti vulnus de framea; pervenit ad cor, moriturus est ut vivat: «Frameae bis acutae in manibus eorum, ad facreges eorum in compedibus, et nobiles eorum in vinculis ferreis. Ut faciant in eis judicium conscriptum.» Facile exposuimus quomodo de frameis cadant ut exsurgant, separentur ut congre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunt cõpedes:  in uinculis ferreis crudiuntur.
Ueuit ad nos homo de scło. potens. offendit illum
uꝑoor sua. aut forit concupiuit alteri pulcbriorẽ.
aut alterã ditiorẽ. uult amintere illã quã habx.
Nos facis. audit a seruo di. audit a ꝓpħa. audit
ab apło. non facis. audit abeo in cuiꝰ manib est
framea bis acutas. Non facis. non licet. ñ ꝑuit.¬

Expanded text:
perunt compedes, et in vinculis ferreis erudiuntur. Venit ad nos homo de saeculo potens; offendit illum uxor sua, aut forte concupivit alterius pulchriorem, aut alteram ditiorem: vult dimittere eam quam habet, et non facit. Audit a servo Dei, audit a propheta, audit ab apostolo, et non facit; audit ab eo in cujus manibus est framea bis acuta, Non facies, non licet t
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit statĩ. Exultationes dĩ in faueib eoꝵ.
Sic lꝑtabunt᷑ in eubilib suis. ut ñ sibi tͥbuant
ꝗd boni st̃. s alã laudent ã quo acceꝑunt qͥd st̃.
÷ quo nocant᷑ ut ꝑueniant ad id qͥd ãdũ sunt.
Sa quo sꝑant ꝑfectionẽ. cui gra̾s agunt. quia incho¬
auit. Eultationes dĩ in faucib coꝵ. Iam uidete

Expanded text:
tationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quod sunt, a quo vocantur ut perveniant ad id quod nondum sunt, et a quo sperant perfectionem; cui gratias agunt, quia inchoavit: «Exsultationes Dei in fauc
Abbreviated transcription (Latin):
Iuiꝰ iuta co illẽ mors. in ab scondito est. E stas ꝓcebit.
uita auꝰ clarisicat᷑: mors illiꝰ manifestat᷑. ꝓcedit
honor folioꝵ. secunditas fructaũ. uestit᷑ initis ma
facie: eo eo ꝗd habet in radioe. Ebgo mͦ fr̾s tales sumꝰ.
quales sint aliĩ homines. Quomꝰ nascuat᷑. mandu

Expanded text:
ius vita et illius mors in abscondito est: aestas procedit, vita illius clarificatur, mors illius manifestatur; procedit honor foliorum, fecunditas fructuum; vestitur vitis in facie, ex eo quod habet in radice. Ergo modo, fratres, tales sumus, quales sunt alii
Abbreviated transcription (Latin):
posset mari nͥ caro. ñ posset mori nͥ mattale enpꝰ.
Induit sc̃ ubi ꝓ tẽ moreret᷑. ĩnduet te ubi cũ illo
uius. Ubi sẽ induit mortẽ : In uirginitate
matois. Ubi tẽ induet uitã: In qualitate pͥatris.
Elegit hio sibi talamũ castũ. ubi cmiungerit᷑
sponsus sponsẽ. Yt̾rbũ caro factũ est. ut sieret¬
ciput eccłiȩ̃. Uerbũ eñi ipsũ non est pars gocłiȩ.
s ut essct caput eocłis carnẽ assũpfit. Quiddã
ur̃m ix sursũ est. qͥd hic accepit ubi mortuus
est. ubi crncifeus qt: iã quędã pͥmitiȩ tue p̃ces.¬
serunt. dũbitas quia secuturꝰ es: Ergo conu̾tat¬

Expanded text:
posset mori, nisi caro; non posset mori, nisi mortale corpus: induit se ubi pro te moreretur, induet te ubi cum illo vivas. Ubi se induit morte? In virginitate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate Patris. Elegit sibi hic thalamum castum, ubi conjungeretur sponsus sponsae. psum non est pars Ecclesiae; sed ut esset caput Ecclesiae, carnem assumpsit. Quiddam nostrum jam sursum est, quod hic accepit, ubi mortuus est, ubi crucifixus est: jam quaedam primitiae tuae praecesserunt, et dubitas quia secuturus es!
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ głandi in conscientia. nt noueris fids̃ tuã
est sincerã. noueris spem tuam esse certam. no.¬
ueris caritatẽ tuđ esse sine simulatione.: d gm̃
multa sunt adhuc quȩ possunt sorte offendere
ocułos ar̃: lauda dm̃. qͥtͥ ista donauit. tẽ ꝓficiet
qͥd donauit. Erepłta cũ apxisset letabuntur in

Expanded text:
iandi, ut noveris fidem tuam esse sinceram, noveris esse spem tuam certam, noveris charitatem tuam esse sine simulatione. Sed quoniam multa sunt adhuc forte quae possunt offendere oculos Dei, lauda Deum qui tibi ista donavit; tunc perficiet quod donavit. Propterea cum dixisset, «Laetabuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
orgino caro erucifixa ast. Quã bone psallebat
in tmpano e psalterio qui dieebat. mundꝰ mͥ
erucisixus est. & ego mundo. Ipsũ psalterium
uelut trmpinũ te uult tellere qͥ amat canticũ
nonũ: qui tẽ docet quando tͥ dicit. Qui uubt
.E. m̃s distipłs. abneget semet ipsil. e tollat cruc̃t̃¬
suã. & sequatur me. Hon dimittit psalitriũ suũ
non dimittat tsmpanũ. etendatur in ligno. O
siccetur a concupisocntia carnis. Nerui quanto
plus fucruit extenti: tanto acunius sonant. Uigͦ¬

Expanded text:
organo caro crucifigitur. Quam bene psallebat organo caro crucifigitur. Quam bene psallebat in tympano et psalterio, qui dicebat: «Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo» ! Ipsum psalterium, velut tympanum tollere te vult, qui amat canticum novum, qui te docet quando tibi dicit: «Qui vult esse meus discipulus, abneget semetipsum, et tollat crucesuam, et sequatur me» . Non dimittat psalterium suum, non dimittat tympanum: extendatur in ligno, et siccetur a concupiscentia carnis. Nervi quanto plus fuerint extenti, tanto acutius sonant. U
Abbreviated transcription (Latin):
Si uox inconuenient̃ cantantis disturbat concen.¬
tũ cantantrũ. quomͦ disturbat dissonaras lic¬
resis concentũ laudantiñ: Chorus xp̃i iã totus
mundus. ẽ. xp̃i chorus ab oriente & occidente
consonat᷑. Uideamꝰ si tantũ extendit᷑ chorus xp̃i.
Dicit alrus psalmus. a solis ortu usq ad Becasum.
laudatt nom dñi. Laudent nom̃ eiꝰ uichoro. in
tr mpano. opsaterio psallant ei. Quare assuunt
trmpanũ opsateriũ: Ut non sola uox laudet:
s o oꝑa. Quando assumit᷑ tympanũ & psalteriũ.
manus concinunt uoci. Sic & tu si cantas ali.
quando alleluia. porrigas a panem esurienti.
uestias nudũ. suscipias ꝑegrinũ. ñ sola nex
sonat. sys manꝰ consonat: quia uerbis facta con¬
cordant. A. ssũpsisti organũ. o consontiunt di¬
giti lingns. Et ipsũ ministeriũ trmpani &
psaltemii.ñ x̃.ticendũ. In trmpano cotrũ exten¬
ditur. in psalterio cords extendunt᷑: in utroq

Expanded text:
Si vox inconvenienter cantantis disturbat concenSi vox inconvenienter cantantis disturbat concentum cantantium, quomodo disturbat haeresis dissonans concentum laudantium? Chorus Christi jam totusChristi ab oriente in occidentem consonat. Videamus si tantum extenditur chorus Christi. Dicit psalmus alius: «A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini» . «Laudent nomen ejus in choro.» 8. «In tympano et psalterio psallant ei.» Quare assumit tympanum et psalterium? Ut non sola vox laudet, sed et opera. Quando assumitur tympanum et psalterium, manus concinunt voci. Sic et tu, si quando Alleluia cantas, porrigas et panem esurienti, vestias nudum, suscipias peregrinum; non sola vox sonat, sed et manus consonat, quia verbis facta concordant. Assumpsisti organum, et consentiunt digiti linguae. Et ipsum mysterium tympani et psalterii non est lacendum. In tympano corium extenditur, in psalterio chordae extenduntur: in utroque
Abbreviated transcription (Latin):
tus. s ut purgeris aliquid ꝓ tẽ offerendum est.
Quid g̃ ꝓte oblaturus es ut munderis: Si mundatꝰ
es: poteris offerre qͦd mundũ est. Ofserat gͦ se ipsũ
muntous sacerdos es mundet. Hoc est qͦd fecit xp̃s.
Qielna mundũ inuenit in hominib. qͥd offerret
ꝓ hominibꝰ. Se ipsũ obtulit munda uictima. fe.¬
lix uictimna. uera uictima: hostia ĩmaculata.
Non ergo hoc obtulit qͦs nos illi dedimꝰ. ĩ mo hoc
obtalit qͥd a nobis accepit: o mundũ obtulit.
Carnẽ ciũ a notis accepit. hanc obtulit. S unde
islã accepit: De uttro uirginis mariȩ. ut mũdã
osserret ꝓ t̃mundis. Ipse rgx. ipse saccrdos. in illo
quid significat: Multi norunt chorũ. & quia in
eniitate loquitnꝰ: ꝓpe om̃s norunt. Chorus est
consensio cantantiũ. Si in choro cantamꝰ. concor.¬
dis̃ cantamus. In choro cantantiũ quisquis uoce
aiscrepuerit: offendit auditũ. & ꝑturbat chorũ.

Expanded text:
tus; sed ut purgeris, aliquid pro te offerendum est. tus; sed ut purgeris, aliquid pro te offerendum est. Quid ergo pro te oblaturus es, ut munderis? Si mundatus es, poteris offerre quod mundum est. Offerat ergo seipsum mundus sacerdos, et mundet. Hoc est quod fecit Christus. Nihil mundum invenit in hominibus, quod offerret pro hominibus; seipsum obtulit mundam victimam. Felix victima, vera victima, hostia immaculata! Non ergo hoc obtulit quod nos illi dedimus: imo hoc obtulit quod a nobis accepit, et mundum obtulit. Carnem enim a nobis accepit, hanc obtulit. Sed unde illam accepit? De utero virginis Mariae, ut mundam offerret pro immundis. Ipse Rex, ipse Sacerdos; in eo laquid significat? Multi noverunt chorum; et quia in civitate loquimur, prope omnes norunt. Chorus est consensio cantantium. Si in choro cantamus, concorditer cantemus. In choro cantantium quisquis voce discrepuerit, offendit auditum, et perturbat chorum.