comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est nobiscũ ds : sic uerbũ qđ corde
gestamus fit uox cũ id ore ꝓferi¬
mus. non tamen illud in hanc
cõmutatur. sed illo integro ista
in qua ꝓcedat assumitur. ut &¬
intus maneat quod intelligatur.
& foris sonet qd̃ audiatur. idem
tamen ꝓfertur in sono. qđ ante
sonũ erat in silentio. atq ita u̾bũ
cum fit uox non mutatur in uoce.
sed manens in mentis luce. & as¬
sumpta carnis uoce ꝓcedit ad au¬
dientem. & non deserit cogitan¬
tem. Non cũ ipsa uox insilentio
cogitatur. quȩ uel grece est uel
latine uel lingue alterius cuiꝰlib&.
sed cũ ante omnẽ linguarũ di¬
uersitatem res ipsa que dicenda
est adhuc in cubili cordis quodaͣ
modo nuda est intelligenti. quȩ
ut inde ꝓcedat loquentis uoce
uestitur. Uerũ tamen utrumq
hoc & quod cogitatur intelligen¬
do. & quod sonat loquendo. mu¬
tabile atq dissimile est. Neq illud
manebit. cũ oblitus fueris. neq
hoc cũ silueris. Uerbũ autẽ dñi

Expanded text:
est, nobiscum Deus . Sicut verbum quod corde est, nobiscum Deus . Sicut verbum quod corde gestamus, fit vox cum id ore proferimus, non tamen illud in hanc commutatur, sed illo integro ista in qua procedat assumitur, ut et intus maneat quod intelligatur, et foris sonet quod audiatur: hoc idem tamen profertur in sono, quod ante sonuerat in silentio; atque ita verbum cum fit vox, non mutatur in vocem; sed manens in mentis luce, et assumpta carnis voce procedit ad audientem, et non deserit cogitantem. Non cum ipsa vox in silentio cogitatur, quae vel graecae est, vel latinae, vel linguae alterius cujuslibet: sed cum ante omnem linguarum diversitatem res ipsa quae dicenda est, adhuc in cubili cordis quodam modo nuda est intelligenti, quae ut inde procedat loquentis voce vestitur. Verumtamen utrumque hoc, et quod cogitatur intelligendo, et quod sonat loquendo, mutabile atque dissimile est: neque illud manebit, cum oblitus fueris; neque hoc, cum silueris: Verbum autem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Et si totus memoria tene¬
ri ualuisset. sicut ad totum au¬
diendum om̃s uenistis. ita cum
toto singuli rediretis: quanto.
magis uerbũ dĩ ꝑ quod facta st̃
om̃ia. & quod in se manens inno¬
uat om̃ia. quod nec locis conclu¬
ditur. nec temporib tenditur.
nec morulis breuibus longisa.
uariatur. nec uocib texitur. nec
silentio terminatur. quanto magis
hoc totum & tale uerbũ potuit.¬
& matris uterũ assumpto corpore
fecundare. & desinu patris non
emigrare : Hinc ad oculos hu¬
manos exire. in de mentes angeli¬
cas illustrare: Hinc ad terras pro¬
cedere. inde cȩlos excedere: Hinc
homo fieri. inde homines facere :
ta diuma & ꝑfecte assupͣta huma¬
na substantia manentẽ dĩ filiũ
factũ hominis filium. Neq enim
quia dictũ est ds erat uerbũ. &
uerbũ caro factũ est. sic uerbum
caro factũ est. ut esse desineret dĩ.
quando in ipsa carne qđ uerbũ
caro factum est. emmanuel natu̾

Expanded text:
enit. Et si totus memoria teneenit. Et si totus memoria teneri valuisset, sicut ad totum audiendum omnes venistis, ita cum toto singuli rediretis. Quanto magis Verbum Dei, per quod facta sunt omnia, et quod in se manens innovat omnia; quod nec locis concluditur, nec temporibus tenditur, nec morulis brevibus longisque variatur, nec vocibus texitur, nec silentio terminatur; quanto magis hoc tantum et tale Verbum potuit matris uterum assumpto corpore fecundare, et de sinu Patris non emigrare? hinc ad oculos humanos exire, inde mentes angelicas illustrare? hinc ad terras procedere, inde coelos extendere? hinc homo fieri, inde homines facere? Cta divina et perfecte assumpta humana substantia, manentem Dei Filium, factum hominis filium. Neque enim quia dictum est, Deus erat Verbum, et Verbum caro factum est ; sic Verbum caro factum est, ut esse desineret Deus: quando in ipsa carne quod Verbum caro factum est, Emmanue, natum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus est non inclusus. ut nec
angelis subtraheretur sapientie
cẏbus. ut nos gustaremus quam
suauis est dñs. Quid hoc miram᷑
de uerbo dĩ. cũ sermo iste quem
ꝓmimus. ita liber sensib influat.
ut eum & recipiat. & non inclu¬
dat auditor. Nam nisi recipere.¬
tur. nemine̾ instrueret. Si inclu¬
deretur. ad alios non ueniret. Et
utiq sermo iste uerbis syllabisq
diuiditur. nec tamen ex eo tãquã
ex cibo uentris singulas particu¬
las tollitis. sed om̃s totum auditis.
totũ singuli capitis. Nec timemꝰ
dum loquimur. ne totum audien¬
do unus assumat. nec alter possit
habere qđ sumat. sed ita uos ad¬
tentos esse uolumus nullius aurẽ
mente̾q fraudantes. ut & totũ
singuli audiatis. & totũ Daudi¬
endum cȩteris relinquatis. Neq
hoc fit alternis temporibus. ut
cũ sermo qui dicitur ad te pͥmo
intrauerit exeat ade. ut ad aliũ
possit intrare. sed simul ad om̃s
uenit. & totus ad singulos per.¬

Expanded text:
ceptus est, non inclusus; ut nec ceptus est, non inclusus; ut nec Angelis subtraheretur sapientiae cibus, et nos gustaremus quam suavis est Dominus. de Verbo Dei, cum sermo iste quem promimus ita liber sensibus influat, ut eum et recipiat, et non includat auditor? Nam nisi reciperetur, neminem instrueret: si includeretur, ad alios non veniret. Et utique sermo iste verbis syllabisque dividitur: nec tamen ex eo tanquam ex cibo ventris singulas particulas tollitis; sed omnes totum auditis, totum singuli capitis. Nec timemus dum loquimur, ne totum audiendo unus absumat, nec alter possit habere quod sumat: sed ita vos attentos esse volumus, nullius aurem mentemque fraudantes, ut et totum singuli audiatis, et totum ad audiendum caeteris relinquatis. Neque hoc fit alternis temporibus, ut cum sermo qui dicitur ad te primum intraverit, exeat a te, ut ad alium possit intrare: sed simul ad omnes venit, et totus ad singulos perv
Abbreviated transcription (Latin):
audem dñi loquitur os meu̾.
Eius dñi. ꝑ quẽ facta sunt om̃ia. &
qui factus est inter om̃ia. Qui est
patris reuelator. matris creator.
Filius dĩ de patre sine matre. filius
hominis de matre sine patre. Magnꝰ
dies angeloꝵ. paruus in die homi¬
num. Uerbum dĩ ante om̃ia tem¬
pora. uerbũ caro oportuno tẽpore.
Conditor solis. conditus sub sole.
Cuncta scła ordinans de sinu patris.
hodiernu᷑ diem consecrans de
utero matris. Ibi manets. hic pro¬
cedens. Effector celi & terre. sub
celo ex ortus in terra. In effabilit᷑
sapiens. sapienter infans. Munduͣ
implens. in presepio iacens. Sydera
regens. ubera lambens. Ita magnꝰ
in forma dĩ. breuis in forma serui.
ut nec ista breuitate magnitudo
illa minueretur. nec illa magni¬
tudine ista breuitas premeretur.
Neq eni quando membra humana
suscepit: opera diuina deseruit.
nec attingere afine usq ad finem
fortiter. & disponere om̃ia suauit᷑
destitit. quando infirmitate car¬
nis indutus uirginali utero re¬

Expanded text:
audem Domini loquetur os meum: ejus Domini, per quem facta sunt omnia, et qui factus est inter omnia: qui est Patris revelator, matris creator: Filius Dei de Patre sine matre, filius hominis de matre sine patre: magnus dies Angelorum, parvus in die hominum: Verbum Deus ante omnia tempora, Verbum caro opportuno tempore: conditor solis, conditus sub sole: cuncta saecula ordinans de sinu Patris, hodiernum diem consecrans de utero matris: ibi manens, hinc procedens: effector coeli et terrae, sub coelo exortus in terra: ineffabiliter sapiens, sapienter infans: mundum implens, in praesepio jacens: sidera regens, ubera lambens: ita magnus in forma Dei, brevis in forma servi; ut nec ista brevitate magnitudo illa minueretur, nec illa magnitudine ista brevitas premeretur. Neque enim quando membra humana suscepit, opera divina deseruit: nec attingere a fine usque ad finem fortiter, et disponere omnia suaviter destitit ; quando infirmitate carnis indutus, virginali utero re
Abbreviated transcription (Latin):
stia ueneramur. quẽ de celo uenisse
manifeste cognoscimus. quẽ natũ
pro nr̃a salute dĩ patris & spͣs scĩ
uirtute cõperimus. Multis enim
ante nuntiabatur indiciis noua
celo uentura ꝓgenies. Uides ergo
kme. saluatoris ortum di esse uir¬
& spͣs sc̃s fateatur. Quid p̾clarius
stelle nuntio: Quid magoꝵ mani¬
festa confessione : Quid ꝓphetarũ
tam simili & tam continuata sen¬
tentia: Ubiq notus est dñs. ubiq.
natus ex uirgine nuntiatur. Et
gine diximus. nunc ea quȩ spu¬
aliter sentire possumus disseramꝰ.
Uideamus ergo quȩ est illa uirgo
tam scã. ad quam sp̃s sc̾s uenire
dignatus est. Que tam speciosa.

Expanded text:
de coelo venisse manifeste cognoscimus, quem natum pro nostra salute Dei Patris et Spiritus sancti virtute comperimus. Multis enim ante nuntiabatur indiciis nova coelo ventura progenies. Vides ergo, charissime, Salvatoris ortum, Dei esse virt Spiritus sanctus fateatur. Quid praeclarius stellae nuntio? quid Magorum manifesta confessione? quid Prophetarum tam simili et tam continuata sententia? Ubique notus est Dominus, ubique natus ex virgine nuntiatur. 5. gine diximus, nunc ea quae spiritualiter sentire possumus, disseramus. Videamus ergo quae est illa Virgo tam sancta, ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est: quae tam spec
Abbreviated transcription (Latin):
Probat ergo uirtutẽ dñi. ordo nas¬
cendi. Concipit uirgo uirilis igna¬
ra consortii. impletur uttrus nullo¬
humano pollutus amplexu. Uide
miraculũ matris dominici corpo¬
ris. Uirgo concipit. uirgo grauida.
uirgo cum parturit. uirgo post
partum. Preclara ergo illa uirgi¬
nitas. & gloriosa fecunditas. Untꝰ
mundi nascitur. & nullus parien¬
tis est gemitus. Uacuatur uterꝰ.
infans excipitur. nec tamen uir¬
ginitas uiolatur. Eas eñi erat. ut
dño ex uirgine scđm carne̾ nas¬
cente meritũ cresceret castitatis.
ne ꝑ eius aduentũ uiolarentur
integra. qui ueniebat sanare cor¬
rupta. Nascitur gͦ puer. ponitur
in presepio. Hȩc sunt enͣĩ dñi pͥma
cunabula. nec regnator celi has
dedignatur angustias. Stat maria.
& matre̾ se leta miratur. & despu
perit innupta terretur. sed quia
genuerit cũ exultatione miratur.
Nam cũ scło debitus saluatoris ꝓpe¬
raret aduentus: ad mariam uirgi¬
nem uenit sps scͥs. ut fuerat ab an¬

Expanded text:
Probat ergo veritatem Domini ordo nascendi. Concepit virgo virilis ignara consortii: impletur uthumano pollutus amplexu. Vide miraculum matris Dominici corporis. Virgo concipit, virgo gravida, virgo cum parturit, virgo post partum. Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Virtus mundi nascitur; et nullus parientis est gemitus: vacuatur uterus, infans excipitur; nec tamen virginitas violatur. Fas enim erat, ut Domino ex virgine secundum carnem nascente meritum cresceret castitatis; ne per ejus adventum violarentur integra, qui veniebat sanare corrupta. Nascitur ergo puer, ponitur in praesepio haec sunt enim Domini prima cunabula, nec regnator coeli has dedignatur angustias: stat Maria, et matrem se laeta miratur, et de Spperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur. Nam cum saeculo debitus Salvatoris properaret adventus, ad Mariam virginem venit Spiritus sanctus, ut fuerat ab an
Abbreviated transcription (Latin):
multus pacifici sanitate sermonis
& lingue prudentioris arte cõpes¬
cit. Seĩficat ieuiniũ. qui consurgen¬
tes in semetipso uanarũ cogitatio¬
num spinas euangelico sulcante
uomere uelut quidam pectoris sui
arator excidit. Sc̃ificat ieuinium.
qui inopias egenoꝵ ꝓ quantitate
substantiȩ sue miserantis manus
humanitate solatur. Adprime sc̃ifi¬
cat ieiunium. qui ꝑ om̃ia p̃ceptis di¬
uinȩ legis intentus. diabolica a cor¬
de suo respuit tep̃tamenta. Et ideo¬
bere ieiuma: simus in fide fortes.
in iudicus iusti. in amicitia fideles.
in inuirus patientes. in contentio¬
nibus moderati. refugientes tur¬
pilo quia. aduersus iniqua constantes.
in conuiuiis sobrii. in uoluptatibus
continentes. in caritate simplices. intͣ
subdolos cauti. condolentes tristibus.
contumacib resistentes. in suspitioni¬
bus parci. inter maliloquos taciti.
inter humiles coequales.Si huius¬
modi uirtutib nr̃a uoluerimus

Expanded text:
multus pacifici sanitate sermonis, multus pacifici sanitate sermonis, et linguae prudentioris arte compescit. Sanctificat jejunium, qui consurgentes in semetipso vanarum cogitationum 110 spinas evangelico sulcante vomere, velut quidam pectoris sui arator excidit. Sanctificat jejunium, qui inopias egenorum pro quantitate substantiae suae miserantis manus humanitate solatur. Apprime sanctificat ille jejunium, qui praeceptis divinae legis intentus, diabolica a corde suo respuit tebere jejunia, simus in fide fortes, in judiciis justi, in amicitia fideles, in injuriis patientes, in contentionibus moderati, refugientes turpiloquia, adversus iniqua constantes, in conviviis sobrii, in voluptatibus continentes, in charitate simplices, inter subdolos cauti, condolentes tristibus, contumacibus resistentes, in suspicionibus parci, inter maliloquos taciti, inter humiles coaequales. Si hujusmodi virtutibus nostra voluerimus
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dare posse noueris. Ecce tt̃p¬
tator trina iam interrogatione
nichil ꝓficit. Incertus uenit. redit
incertior. Aggressus est ut ꝓbaret.
reꝓbatus abscessit. Ergo nunc fr̃s
recensentes. triumphũ nr̃ȩ salutis
agnouimus. ieiunia nr̃a religiosis
scĩficemus obsequiis. Quid autẽ est
aliud scĩficare ieiuniũ. nisi ieiunia
cas sa scã uelle. iusta facere. iniqua
uitare : Scĩficat ille ieiuniũ. cuius
cor adulatio potentũ. amicoꝵ paren¬
tumq grã. dientũ &eiam parua mag¬
naq munuscula arecto tramite non
auertunt. Scĩficat ieiuntũ suum.
cuius iustitia pretio non uilescit.
Scĩficat ille ieuintũ. qui flãmas seui¬
entis iracundiȩ mansuetȩ mentis
placabilitate restinguit. Scificat ie¬
iuniũ. qui lasciuientes oculos turpi
ab aspectu ab enis castitatis auertit.
Sciͣficat ieuniũ. qui conuitioꝵ iacula
scuto patientiȩ reꝑcussa disꝑgit.
S cĩstcat ieiuniũ. qui litigantiũ tu¬

Expanded text:
regnum dare posse te noveris. Ecce, tenregnum dare posse te noveris. Ecce, tentator, trina jam interrogatione nihil proficit; incertus venit, redit incertior; aggressus 109 est ut probaret, reprobatus abscessit. Ergo nunc, fratrecensentes, triumphum nostrae salutis agnovimus, jejunia nostra religiosis sanctificemus obsequiis. Quid autem est aliud sanctificare jejunium, nisi jejunii causa sancta velle, justa facere, iniqua vitare? Sanctificat ille jejunium, cujus cor adulatio potentum amicorum parentumque gratia, clientum etiam parva magnaque munuscula a recti tramite non avertunt. Sanctificat jejunium suum, cujus justitia cor non vilescit. Sanctificat ille jejunium, qui flammas saevientis iracundiae mansuetae mentis placabilitate restinguit. Sanctificat jejunium, qui lascivientes oculos turpi ab aspectu habenis castitatis avertit. Sanctificat jejunium, qui conviciorum jacula, scuto patientiae repercussa dispergit. Sanctificat jejunium, qui litigantium tu
Abbreviated transcription (Latin):
raui. hic me etiam ipsum loquentẽ
contepnit. Iterum stanti dño supra
pinnã templi ait. Si filius dĩ es. mitte
Quam turbatus hic loquitur. qui putat¬
ei se posse p̾cipitium ꝑsuadere a quo
nichil potuit de panib impetrare.
Cui respondetur a xp̃o. scriptum est
non temptabis dnm dm̃ tuũ. id est
hoc quod suades diabole tep̃tationis
presũptio est non consiliũ sanitatis.
Iactantiȩ uanitas. non uirtutis exem¬
plum. Inane est em̃ ome miraculũ.
quod utilitatem saluti non oꝑetur
humanȩ. Et bac dm̃ resporisione
cassatus ostendit ei om̃ia regna
mundi & honores eoꝵ dicensches
omia tibi dabo si cadens adoruris
me. Cui iterum respondetur. stip¬
tum est dnm dm̃ tuũ adorabis &
illi soli seruies. id est qui te demon
adorauerit. non ei regna sed infer¬
na debentur. Adorare namq dm̃
uerũ eiq seruire p̃rogatiua regnan¬
di est. tu autẽ qui honores mundi
ex uetita pͣuaricatione ꝓmittis nec

Expanded text:
ravi, hic me etiam ipsum loquentem ravi, hic me etiam ipsum loquentem contemnit. Iterum stanti Domino super pinnam templi ait: Si Filius Dei es, mitte turbatus haec loquitur, cui se putat praecipitium persuadere, a quo nihil potuit de panibus impetrare. Cui respondetur a Christo: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum . Id est, hoc quod suades, diabole, tentationis praesumptio est, non consilium sanitatis, jactantiae vanitas, non virtutis exemplum; inane est enim omne miraculum, quod utilitatem saluti non operatur humanae. Et hac Domini responsione cassatus, ostendit ei omnia regna mundi et honores eorum dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Cui iterum respondetur: Scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Id est, qui te, daemon, adoraverit, non ei regna, sed inferna debentur. Adorare namque Deum verum eique servire, praerogativa regnandi est: tu autem, qui honores mundi expetita praevaricatione promittis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lapides isti panes fiant. Stultissima
hȩc eius mnanisq subreptio. Per panẽ
eñĩ uult temptare qui panis est.
estimans escȩ illũ penuria laborare.
qui uoluntariam p̃ferebat esuriem.
Cui respondit dñs. Scriptũ est. non
in pane tantum uiuit homo. sed in.
om̃i uerbo dĩ. Hoc est dicere. frustra
diabole iterum ꝑ ęscam supplantare
conaris. Sufficiat tibi. sua dendo
cẏbos illicitos in paradyso adam
ꝑte fuisse deceptum. Nec esuries me
uincit. nec tuis suasionibus cȩdo.
Uoluntas enĩ dĩ cybus est m̃s. uerbũ
ds mͥ est ꝑfecta refectio. Qua sen¬
tentia reꝑcussus. iteru̾ ut estimo
dixit diabolus. Quid hoc rei est :
Uidco illum esurire. & nccessitatem¬
in eo non inuenio manducandi.
Om̃ia ut homo patitir. & om̃ia uincit
ut ds adam ille dĩ certe manib
factus meis quondam cessit insidis.
hic natus efemina neq suis neces¬
sitatibus flectitur. neq meis consilus
adquiescit. Illum serpentis ore supe¬

Expanded text:
lapides isti panes fiant . Stultissima lapides isti panes fiant . Stultissima haec ejus inanisque subreptio: per panem eum vult tentare, qui panis est, aestimans illum escae penuria laborare, qui voluntariam perferebat esuriem. Cui respondit Dominus: Scriptum est: Non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei . Hoc est dicere: Frustra, diabole, iterum per escam supplantare conaris: sufficiat tibi suadendo cibos illicitos in paradiso Adam per te fuisse deceptum. Nec esuries me vincit, nec tuis suasionibus cedo, voluntas enim Dei cibus est meus: verbum Dei mihi est perfecta refectio. Qua sententia repercussus, iterum, ut aestimo, dixit diabolus: Quid hoc rei est, video illum esurire, et necessitatem non invenio manducandi; omnia ut homo patitur, et omnia vincit ut Deus. Adam ille, Dei certe manibus factus, meis quondam cessit insidiis, hic natus e femina, neque suis necessitatibus flectitur, neque meis consiliis acquiescit; illum serpentis ore supe
Abbreviated transcription (Latin):
meo uelle regnare. Ne forte as sit
iste. quẽ nullũ potest maculire de¬
lictum. Sed si as esset: quomͦ indi¬
gnitates partus feminei sustineret :
Q uomͦ esset cunis pannisq contentꝰ.
Quis credere possit infantiȩ uagitꝰ
in do̾: Cin non audienti ridiculũ
est dm̃ femineo lacte nutriri.
Post om̃ia ecce esurit. cũ utiq esuri¬
re dm̃ ratio nulla ꝑstiadeat. Ignora¬
bat nimirũ diabolus. quia qđ xp̃c
nutrim̾ta p̃ferebat uifantiȩ. qͥdq
esuriebat ut homo non erat fragi¬
litatis corporee. sed celestis gr̃ȩ sa¬
cramentũ. Dĩ eni filius cui cum
sempit̾no patre in temporalis cons¬
tat eternitas. qui cũ suo genitore
naturaliter impassibilis incorrupto
regnat imꝑio: egit in carne nr̃a sa.¬
lutare mysteriũ. & ob hoc cõmunio¬
nem mortaliũ subut passionum.
ut inimicũ generis humani homi¬
nis certamine triumpharet. Unde
& presumptor ille furore suo cȩcatꝰ.
ait add dnm. Si filius dĩ es. dic ut

Expanded text:
meo velle regnare, ne forte Deus sit meo velle regnare, ne forte Deus sit iste, quem nullum potest maculare delictum. Sed si Deus esset, quomodo indignitates partus feminei sustineret? Quomodo esset cunis pannisque contentus? Quis credere possit infantiae vagitus in Deo? Cui non audienti ridiculum est Deum femineo lacte nutriri? Post omnia ecce esurit, cum utique esurire Deum ratio nulla persuadeat. Ignorabat nimirum diabolus, quia quod Christus nutrimenta perferebat infantiae, quodque esuriebat ut homo, non erat fragilitatis corporeae, sed coelestis gratiae sacramentum. Dei enim Filius, cui cum sempiterno Patre intemporalis constat aeternitas, qui cum suo genitore naturaliter impassibilis 108 incorrupto regnat imperio, egit in carne nostra salutare mysterium; et ob hoc communem mortalium subiit passionem, ut inimicum generis humani hominis certamine triumpharet; unde et praesumptor ille furore suo caecatus ait ad Dominum: Si Filius Dei es, dic ut
Abbreviated transcription (Latin):
celũ illi radio stellȩ lȩtioris arri¬
dec. atq in bonore̾ ipsius minis¬
trantes ei angeli inter sydera ter¬
rasq concurrunt. & exultantes
annuntiant quã non intelligo no¬
uitatem. Quid hoc miriculũ est:
U ideo quod aduertere nequeo. audio
quod sustinere non possum. ut
homo natus honotatur ut as. A scłis
numquã mͥ hoc contigit. ut quisꝙͣ
nasceretur homo. & bumani uitii
nil haberet. Quȩ hec tam noua po¬
tensq generatio est: Inter peccato¬
res & impios natus. mortali &iam
de matre ꝓgressus. purgatior cunctiꝰ
nascentibus. & ipso mͥ cęlo purior
apparet. Auaritie in eo radix nulla
consurgit. nulla cor eiꝰ pulsat inui¬
dia. Nescit eiꝰ lingua mendacium.
oculi eius concupiscentiã non adinit
subieci genus. pectus eiꝰ non potest
penetrare. Nulla illi iactantia in est.
nulla malities. Et quid plura.
Aichil in eo repperio quod me de
E ortiorẽ sentio. puto illũ in regno

Expanded text:
coelum illi radio stellae laetioris arricoelum illi radio stellae laetioris arridet, atque in honorem ipsius ministrantes ei angeli inter sidera terrasque concurrunt, et exsultantes annuntiant, quam non intelligo novitatem. Quid hoc miraculi est? Video quod advertere nequeo, audio quod sustinere non possum; ut homo natus honoratur ut Deus. A saeculis nunquam mihi hoc contigit, ut quisquam nasceretur homo, et humani vitii nihil haberet. Quae haec tam nova potensque generatio est? Inter peccatores et impios natus, mortali etiam de matre progressus, purgatior cunctis nascentibus et ipso mihi coelo purior apparet. Avaritiae in eo radix nulla consurgit, nulla cor ejus pulsat invidia, nescit lingua ejus mendacium, oculi ejus concupiscentiam non admittusubjeci genus, pectus ejus non potest penetrare: nulla illi jactantia inest, nulla malitia. Et quid plura? Nihil in eo reperio quod me delFortiorem sentio; puto illum in regno
Abbreviated transcription (Latin):
citatus suspicabatur eum plus c̃ẽ
quã hominẽ. Animabat itaq illũ
p̃sumere congressum partus femi¬
neus. sed terrebat uirginitas parien¬
tis. Qu̾auis eñi xp̃m maria eue utiq
filia peperisset. non tamen eũ conce¬
perat de adam. Cum ergo uideret
inimicus dĩ filium tanta ꝑmiracula
pereatũ: uoluebat secũ ut arbitror
atq admirans dicebat. Quis iste est.
qui nesciente me hunc ingressus c̃
mundũ: Noui quidẽ. quia de femi¬
na natus est. sed nescio unde concep¬
tus. Asstat ecce mater. sed patrem
inuestigare non possum. Partum
uideo. sed non cognoseo nascentem.
Et quod stupori meo accrescit. incon¬
sueta lege nascendi etiam edito filio
taater exultat ut uirgo. En iacet
incunabulis paruulus. suffundit
barimis uultũ. similemq se eẽ mor.¬
taltum uagitibus prodit. & cum
mebil ei de infantia desit. nulla
tamen illi est uelut in infante cor¬
ruptio. ꝑ annis obsitus sordet. sed

Expanded text:
citatus, suspicabatur eum plus esse citatus, suspicabatur eum plus esse quam hominem. Animabat itaque illum praesumere congressum partus femineus, sed terrebat virginitas parientis; quamvis enim Christum Maria, Evae utique filia, peperisset, non tamen eum conceperat de Adam. Cum ergo videret inimicus Dei Filium tanta per miracula procreatum, volvebat secum, ut 107 arbitror, atque admirans dicebat: Quis est iste qui, nesciente me, hunc ingressus est mundum? Novi quidem quia de femina natus est, sed neseio unde conceptus. Astat ecce mater, sed patrem investigare non possum. Partum video, sed non agnosco nascentem: et quod stupori meo accrescit, inconsueta lege pariendi, etiam edito filio, mater exsultat ut virgo. En jacet in cunabulis parvulus, suffundit lacrymis vultum, similemque esse mortalium vagitibus prodit; et cum nihil ei de infantia desit, nulla tamen illi est velut in infante corruptio. Pannis obsitus sordet; sed
Abbreviated transcription (Latin):
euangelica tuba cecinit dnm ac
redemptorẽ nrm aduersus tẽptam̃ta
diaboli reluctantem quidẽ uerbis.
sed spũ dimicantẽ. Sermone enim
certamen agit. sed ꝑagit maiestate
uictoriam. Nec sine ingenti myste¬
rio huiusmodi putemus esse con¬
flictum. in quo aut accensus diabo¬
lus in uerba ꝓrumpit. aut rerum
dñs temptatori suo uerbis nichilo.¬
minus respondere dignatur. In his
autẽ om̃ib nr̃e salutis est ratio.
Nobis saluator esurit. ꝓ nobis loquit᷑.
Nos in illo uineimus. quia nos ci
causa sumus pugnandi. Nam qͥs
ambigat unigenitũ patris. cui
nulla obiuare poterat creatura.
ꝓ illis inisso certamen. quoꝵ se
carne uestiuit: Humani igitur
corporis forma hostem callidissi¬
mũ proddtre suasit ad preliũ. quẽ
uerus dĩ filius ueri hominis res¬
ponsione confudit. Propter quod
errabundus & anceps tep̾tator.
mollia fuspensaq temptamenta
rimatur: quia licet carnalis uira
speciem contemplaritur in xp̃oui
presentia tamen diuinitatis eiꝰ con¬

Expanded text:
evangelica tuba cecinit, Dominum ac Redemptorem nostrum adversus tentamenta diaboli reluctantem quidem verbis, sed spiritu dimicantem; sermone enim certamen agit, sed peragit majestate victoriam. Nec sine ingenti mysterio hujusmodi putemus esse conflictum, in quo aut accensus diabolus in verba prorumpit, aut rerum Dominus tentatori suo verbis nihilominus respondere dignatur. In his autem omnibus nostrae salutis est ratio. Nobis Salvator esurit: pro nobis loquitur; nos in illo vincimus, quia nos ei sumus causa pugnandi. Nam quis ambigat Unigenitum Patris, cui nulla obviare poterat creatura, pro illis iniisse certamen, quorum se carne vestivit? Humani igitur corporis forma hostem callidissimum prodire suasit ad praelium, quem verus Dei Filius veri hominis responsione confudit. Propter quod errabundus et anceps tentator mollia suspensaque tentamenta rimatur: quia licet carnalis viri speciem contemplaretur in Christo, praesentia tamen divinitatis ejus con
Abbreviated transcription (Latin):
nibus demonũ idoloꝵq sacrile.¬
guis ꝑquȩ uel maxima benignitas
omĩpotentis offenditur ueri dĩ
amore diffugere. Si ergo ab his
atq. uniuersis huiusmodi sceleri.¬
bus uitiisq iugiter ieiunemus.
scẽ huius quadragesime rite cele¬
brabimus dies. & om̃iũ sollepͣnita¬
tum nr̃arum festa. exultantes cũ
fiducia lȩtioris conscientie & cum

Expanded text:
nibus daemonum idolorumque sacrilenibus daemonum idolorumque sacrilegiis per quae vel maxime benignitas Omnipotentis offenditur, veri Dei amore diffugere. Si ergo ab his, atque universis hujusmodi sceleribus, vitiisque jejunemus; sanctae hujus Quadragesimae rite celebrabitur dies, et omnium solemnitatum nostrarum festa exsultantes, cum fiducia laetioris conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
triumphauit. Adherere autẽ est
xp̃o credere. paternȩq illi deitatis
inesse naturam. & materni corpo¬
ris ueritatem. Uincere autẽ diabo¬
lum ipso suffragante dño poterit.
quicũq salutaria dĩ pͣcepta suspi¬
rans studuerit exosam cunctis
tumidȩ mentis sue inclinare suꝑ¬
biam. radicem om̃iui maloꝵ auari¬
tiam cohercere. inunicã bonarũ
uirtutum refrenare luxuriem.
hostem scẽ caritatis inuidiam miti¬
gare. inutilia & sepe periculosa ob.¬
trectantium uitare colloquia. usu¬
rartim etiam ꝑnitiosa non amare
compendia. custodem pacis iusti¬
tiam munerib non grauare. no¬
xia factionum horrere cõmenta.
inglorium & nonnũquã cruentũ
in debiti honoris ambitũ declina¬
re. incentiua discordiȩ contumeli¬
ose lingue maledicta cobibere.
mendacia mebilominus quȩ uitã
maculant. animã uulnerant. ami¬
citias dissipant. xpͣiano ab ore re¬
pellere. atq ab om̃ibus suꝑstitio.¬

Expanded text:
triumphavit; adhaerere autem est triumphavit; adhaerere autem est Christo, credere, et paternae illi deitatis esse naturam, et materni corporis veritatem. Vincere autem diabolum, ipso suffragante Domino, poterit quicunque salutaria Dei praecepta suspirans studuerit exosam cunctis tumidae mentis suae inclinare superbiam, radicem omnium malorum avaritiam coercere, inimicam bonarum virtutum refrenare luxuriam, hostem sanctae caritatis invidiam mitigare, inutilia, et saepe periculosa obtrectantium vitare colloquia, usurae etiam perniciosa non amare compendia, custodem pacis justitiam muneribus non gravare, noxia factionum horrere commenta, inglorium et nonnunquam cruentum indebiti honoris ambitum declinare, incentiva discordiae contumeliosae linguae maledicta cohibere, mendacia nihilominus, quae vitam maculant, animam vulnerant, amicitias dissipant, Christiano ab ore repellere, atque ab omnibus superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitur mundi qui dabat regna.
ut imgio filii dĩ cui uoluntarius
non cedebat subiaceret inuitus. atq
illum a quo se adorari improbe
poscebat. ꝓbaret merito ab om̃ib
adorandum. Et quid plura km̃i:
Dum nefanda tep̾tator loquitut.
uictus obmutuit. & quasi a dõri
iussus abscessit. Et necesse eratiut
ab illius iam temptatione distede¬
ret. in quo tota se mole mouens.
totisq nisus uirib nec uestigiu᷑
quidẽ sue repperire potuit uolun¬
tatis stupens atq demirans post
tot se scła inuenisse homine᷑ hu.¬
manas concupiscentias non haben¬
tem. natumq. in carne nicbil p̃e¬
nitus corruptionis habere car¬
nalis. Discedente itaq retrorsum
diabolo. accedentes ut lectum est.
angeli ministrabant ei. Triũpbus
iste quante sit głȩ: obsequia nos
edocent angeloꝵ. Nec mirũ sane.
si eius angłi ministerus occurre¬
runt. euius uictoriam mirabant᷑.
Et ideo fr̃s si nolumus adiabolo su¬
perari. inbereamus ei qui diabolũ

Expanded text:
praecipitur mundi qui dabit regna; praecipitur mundi qui dabit regna; ut imperio Filii Dei, cui voluntarius non cedebat, subjaceret invitus, atque illum a quo se adorari improbe poscebat, probaret merito ab omnibus adorandum. Et quid plura, carissimi? Dum nefanda tentator loquitur, victus obmutuit, et quasi a Deo jussus abscessit. Et necesse erat ab illius jam tentatione discederet, in quo tota se 128 mole movens, totisque nisus viribus, ne vestigium quidem suae reperire potuit voluntatis. Stupens atque demirans post tot saecula invenisse hominem humanas concupiscentias non habentem, natumque in carne nihil penitus corruptionis habere carnalis. Discedente itaque retrorsum diabolo, accedentes, ut lectum est, angeli ministrabant ei. Triumphus iste quantae sit gloriae obsequia nos edocent angelorum. Nec mirum sane si ejus angeli ministeriis occurrerunt, cujus victoriam mirabantur. Et ideo, fratres, si nolumus a diabolo superari, inhaereamus ei qui diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
esse quẽ temptat. Uidet enĩ parit᷑
xpͣm. & respondere que hominis
sunt. & posse quȩ dĩ sunt. sed ne¬
quitiȩ eius nec ista sufficiunt. Ter¬
tie adhuc temptationis laqueos
nectit. Duxit inquit illum in mon¬
tem excelsum ualde. & ostendit ei
omia regna mundi. & bonores
eoꝵ. dicens. Hec om̃ia tibi dabo.
si cadens adoraueris me. Sollicite
fr̃s aduertite. quia cadere est: om̃e
quod suadet mimicus. Uere eñi
ꝓcidit om̃is qui adorat diabolũ.
&e uere cadit qui potestates bono¬
resq intindi ꝑ artes sacrilegas in¬
mico ꝓmittente sectatur. Sed dñs
ac saluator nr solita eũ responsi¬
one confudit dicens. uade retro
satanas. Scriptũ est enim. dnm
dm̃ tuũ adorabis. & illi soli seruies.
Sc̃arum illi scriptitrarũ testimonia
ingeruntur. non ut inconuertibi¬
lis doceatur: sed ut impudens con¬
futetur. Retro illi abire precipit¬
uoluntate᷑ agnoscere non potest
sentiat potestatem. Retro ei abire

Expanded text:
esse, quem tentat: videt enim pariter esse, quem tentat: videt enim pariter Christum, et respondere, quae hominis sunt, et possit, quae Dei sunt. Sed nequitiae ejus nec ista sufficiunt; tertiae adhuc tentationis laqueos nectit: Duxit, inquit, illum in montem excelsum valde, et ostendit ei omnia regna mundi, et honores eorum, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sollicite, fratres, advertite quia cadere est omne quod suadet inimicus; vere enim procidit omnis, qui adorat diabolum; et vere cadit, qui potestates honoresque mundi per artes sacrilegas, inimico promittente, sectatur. Sed Dominus ac Salvator noster solita cum responsione confudit, dicens: Vade retro, Satana; scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies. Sanctarum illi Scripturarum testimonia ingeruntur, non ut inconvertibilis doceatur; sed ut impudens confutetur. Retro ei abire praecipitvolunens confutetur. Retro ei abire
Abbreviated transcription (Latin):
qui se sentit prȩ om̃ib cecidisse.
Nec intelligit cecus. quia illi conatur
ruinam suadere. qui non solum
cadere non potest. sed ruinas uenit
emendare lapsoꝵ. Dñs enĩ ut lectũ
est erigit eltsos. dñs soluit compe¬
ditos. Qui ergo uenerat non decipi.
sed decepta saluare. explorantis
artem tanta mensura cautissime
responsionis euacuat. ut tenebro¬
sus hostis non solum mysterium
nobis ꝓpositũ uidere non possit.
sed magis magisq responsis domi¬
nicis circũ actus obscuriose con¬
funderetur incerto. Ait enĩ illi
spũalis prelu bellator inuictus.
s criptũ est. non temptabis dñm dm̃
tuũ. Quam simplex in hac respon¬
sione prudentia. & quã circũspecta
simplicitas. ꝑ quã nec ueritas retice¬
tur: nec reꝓbus potest ꝓbare quȩ
uera sunt. Uere ut scriptũ est. lux
in tenebris lucet. & tenebrȩ eam
non comprehenderunt. Audit
diabolus am̃ non eẽ temptandũ.
non tamen agnoscit dm̃ hominẽq

Expanded text:
qui se sensit prae omnibus cecidisse; qui se sensit prae omnibus cecidisse; nec intelligit caecus, quia illi conatur ruinam suadere, qui non solum cadere non potest, sed ruinas venit emendare lapsorum. Dominus enim, ut lectum est, erigit elisos, Dominus solvit compeditos . Qui ergo venerat non decipi, sed decepta salvare, 127 explorantis artem tanta mensura cautissimae responsionis evacuat, ut tenebrosus hostis non solum mysterium pro nobis propositum videre non possit, sed magis magisque responsis dominicis circumactus obscuriore confunderetur incerto. Ait enim illi spiritualis praelii bellator invictus: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum . Quam simplex in hac responsione prudentia, et quam circumspecta simplicitas, per quam nec veritas reticetur, nec reprobus potest probare, quae vera sunt. Vere, ut scriptum est: Lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Audit diabolus, Deum non esse tentandum; non tamen agnoscit, Deum hominemque
Abbreviated transcription (Latin):
tator ex lege responsum. cui con¬
traire non possit. Non accepit
panẽ. quẽ non manducandi con¬
suetudine. sed decipiendi fraude
poscebat. In quo enĩ filius dĩ panẽ
necessariũ haberet humanum.
cui om̃is erat ꝓpria in diuinitate
substantia : Uel qua ratione quali¬
cumq de lapide xp̃c terrenum
faceret pane̾. cum ipse sicut legit᷑
spũalis & panis esset & lapis: Illu¬
sus itaq irrisusq temptator. aliã
machinã tẽptationis aggreditur.
Nam cũ secreto suo archanoq con¬
silio staret dñs supra pinnã tẽpli:
ait illi diabolus. Si filius dĩ es:
mitte de deorsum. O quã stulta
suasio. nimiumq ꝑuersa. ut filio
dĩ diceret. mitte te deorsum.
Num quid non rectitis dixisset. si filiꝰ
dĩ es ascende ad celum: Quod
utiq si faceret dñs: uere illũ dĩ eẽ
filiũ comprobaret. Sed inimicus
cȩli ne temptando quidẽ ascensum
uult suadere cȩlestem. Deorsum &
ima ꝓuocat. quia optat om̃s cadere.

Expanded text:
tator ex lege responsum, cui contator ex lege responsum, cui contraire non possit: non accepit panem, quem non manducandi consuetudine, sed decipiendi fraude poscebat. In quo enim Filius Dei panem necessarium haberet humanum, cui omnis erat propria in divinitate substantia? vel qua ratione, qualicunque de lapide Christus terrenum faceret panem , cum ipse, sicut legitur , spiritalis et panis esset, et lapis? Illusus itaque, irrisusque tentator, aliam machinam tentationis aggreditur. Nam cum secreto suo arcanoque consilio staret Dominus supra pinnam templi, ait illi diabolus: Si Filius Dei es, mitte te deorsum. O quam stulta haec suasio, nimiumque perversa, ut Filio Dei diceret: Mitte te deorsum. Nunquid non rectius dixisset: Si Filius Dei es, ascende in coelum? Quod utique si faceret Dominus, vere illum Dei esse Filium comprobaret. Sed inimicus coeli, ne tentando quidem ascensum vult suadere coelestem: deorsum, et in ima provocat: quia optat omnes cadere,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ es. dic ut lapides isti panes fiant.
Cogitabat ut estimo apud se tanti
artifex doli. & dicebat. Si hic ipse eͣ.
cuius p̃cepto esurientibus ꝑ deserta
popłis manna fluxit ecelo. si ipse ẽ.
quẽ noui ego flumina ꝓduxisse de
petra: poterit nunc in pane̾ lapides
transformare. Et si non petitione¬
mea. sua tamen necessitate qui esu¬
rit. Quod si fecerit: dm̃ ꝓbabo. Si
nequiuerit: hominẽ deprehendam.
Expectabat ergo diabolus pane̾. quẽ
non tam sibi adquirere. quã mundo
conabatur auferre. Sed rerũ dñs
qui & pane de lapide possit efficere.
& exploranti humanȩ nollet salutis
clarescere sacramentũ: sic suũ mo¬
deratus est scõ in ore responsum.
ut nec ipse qui ueritas erat menda¬
cium loqueretur: nec ille qui ab
initio mendax est quã non erat
crediturus possit agnoscere ueri¬
tatem. Ait ergo illi dñs. Scriptũ
est non in pane tantũ uiuit homo.
sed i omti uerbo di. Accepit temp¬

Expanded text:
Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Cogitabat, ut aestimo, apud se tanti doli artifex, et dicebat: Si hic ipse est, cujus praecepto esurientibus per deserta populis manna fluxit e coelo ; si ipse est, quem novi ego flumina produxisse de petra Exod. XVII, poterit nunc in panem lapides transformare, etsi non mea petitione, sua tamen necessitate, qui esurit. Quod si fecerit; Deum probabo: si nequiverit; hominem deprehendam. 126 Exspectabat ergo diabolus panem, quem non tam sibi acquirere quam mundo conabatur auferre. Sed rerum Dominus, qui et panem de lapide posset efficere, et exploranti humanae nollet salutis clarescere sacramentum, sic suum moderatus est sancto in ore responsum, ut nec ipse, qui veritas erat, mendacium loqueretur, nec ille, qui ab initio mendax est, quam non erat crediturus, possit agnoscere veritatem. Ait ergo Dominus: Scriptum est: Non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei . Accepit ten
Abbreviated transcription (Latin):
onflictus iste mirabilis quem
inter celi regem & regni celestis
tyrannũ fuisse. caritatis ui̾t aurib
scĩ euangelui lectio nunc decursa
testata est: dominice incarnationis
triumphale mysteriũ sonat. Om̃ipo¬
tens em̃ dñs ineffabilis pietatis affectu
captiuitatẽ miseratus bumanã. simtulq
uolens diabolicam potestatem suo¬
iam remouere mundo: misit uinge¬
nitum filiũ suu̾ non diuinitate dege¬
nerem. non uirtute dissimilem. non
uoluntate discordem. qui nr̃am sus¬
cipiens carne̾ sprita ueteri conditi.¬
one nascendi. de femina incorrup¬
ti corporis noua lege nouus filius
nasceretur: quatinus diabolus Alu.¬
tarem hunc homine̾ in consortiũ
deitatis adscitum. & si temptare pre¬
sumeret superare non posset. Itaq
cum uideret leo ille feralis agnũ dĩ
post longissimũ atq continuũ qua.¬
draginta dierũ ac noctium ieiuniũ
esurire. & esurientẽ eẽ dm̃ non cre¬
deret: arte illum callidissime temp¬
tationis aggreditur dicens. Si filius

Expanded text:
onflictus ille mirabilis, quem inter coeli Regem, et regni coelestis tyrannum fuisse, caritatis vestrae auribus sancti Evangelii lectio, nunc decursa testata est, dominicae nobis incarnationis triumphale mysterium sonat. Omnipotens enim Dominus ineffabilis pietatis affectu captivitatem miseratus humanam, simulque volens diabolicam potestatem suo removere de mundo, misit unigenitum Filium suum, non divinitate degenerem, non virtute dissimilem, non voluntate discordem, qui nostram suscipiens carnem, spreta veteri conditione nascendi, de femina incorrupti corporis nova lege novus Filius nasceretur, quatenus diabolus salutarem hunc hominem in consortium deitatis adscitum, etsi tentare praesumeret, superare non posset. Itaque cum videret leo ille feralis agnum Dei post longissimum, atque continuum quadraginta dierum ac noctium jejunium esurire, et esurientem Deum esse non crederet, arte illum callidissimae tentationis aggreditur, dicens: Si Filius
Abbreviated transcription (Latin):
occupare: Quid ꝓdest ꝓpriũ non
edere panẽ. & uictũ diripere mise¬
roꝵ: Ieiuntũ xp̃iani. egentis debet
esse refectio. Ieiuniũ xp̃iani. pacem
debet nutrire non iurgia. Quale
illud est aute quod non uesceris
carnibus. & de ore tuo om᷑i ȩsca sor¬
didius egreditur maledictũ. Quale
est quod scĩficatur uenter ieiunio.
&e polluitur lingua mendaciis.
Recte sane fr̃ frequentabis ęccłam.
si gressus tuos lȩtalibus laquets a.¬
uida illa non implicet & inuoluat
usura. Recte orabis dñm tuũ. si pre¬
cibus tuis obiua tibi cordis tui nͣ
obsistat inuidia. Recte contundes
manibus pectus. si omnẽ inde furo¬
rem malignȩ uoluntatis excusseris.
Iuste etiam dabis denariũ pauperi.
si alui illum pauꝑi non tulisti. Hȩc
ergo est Rm̃i religiosa esuries. hic
fideliũ pastus animarũ. ut ieiuniũ
nrͣm scĩficet castitas. ornet patien¬
tia. benignitas foueat. miscdia leti¬
ficet. cõmendet humilitas. his qua.¬

Expanded text:
occupare? Quid prodest proprium non occupare? Quid prodest proprium non edere panem, et victum diripere miserorum? Jejunium Christiani egentis debet esse refectio; jejunium Christiani pacem debet nutrire, non jurgia. Quale illud est autem, quod non vesceris carnibus, et de ore tuo omni esca sordidius egreditur maledictum? Quale est, quod sanctificatur venter jejunio, et polluitur lingua mendaciis? Recte sane, frater, 136 frequentabis ecclesiam, si gressus tuos lethalibus laqueis avida illa non implicet, et involvat usura. Recte orabis Dominum tuum, si precibus tuis obvia tibi cordis tui non obsistat invidia. Recte contundes manibus pectus, si omnem inde furorem malignae voluntatis excusseris. Juste etiam dabis denarium pauperi, si alii illud pauperi non tulisti. Haec ergo est, carissimi, religiosa esuries, hic fidelium pastus animarum, ut jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, misericordia laetificet, commendet humilitas: his Qua
Abbreviated transcription (Latin):
mirationis in xpͣo. qđ ita ad om̃ia
temptatoris interrogata respon¬
dit. ut nec ueritatem regni sui
tyranno ꝓderet. nec mysterium
suscepte carnis explorator agnos¬
ceret. Tanta deniq sermone᷑ suu̾̃
subtilitate circu̾ tulit. ut ille tonius
doli artifex inimicus furoris sui
errore deceptus dũ xp̃m teptat
ut homine̾. dm̃ in homine non
uideret. Nos uero fr̃s quib ꝓpug¬
nator inuictus hanc uenerabilem
quadragesimam dedicauit. repu.¬
diantes carnalia desideria sic casti¬
gemus membra iciunus. ut animã
uirtutibus saginemus. Ieuinet in
nobis ꝑnitiosa luxuries. ieiunet
om̃is iniquitas. ieiuinet odiosa con¬
tentio. Abstinemus ab epulis. magis
abstineamus auitiis. Sic nos tempe¬
remus. sic sobrii simus auino. ut
nulla nobis uoluptatũ dominetur
ebrietas. Quid enĩ ꝓdest obseruati.¬
one quadraginta dierũ ieiunandi
nos tempora custodire. & legem nͣ
tenere ietunii: Quid ꝓdest nobis
uacare a conuiuus. & diem litibus

Expanded text:
mirationis in Christo, quod ita ad omnia mirationis in Christo, quod ita ad omnia tentatoris interrogata respondit, ut nec veritatem regni sui tyranno proderet, nec mysterium susceptae carnis explorator agnosceret? Tanta denique sermonem suum subtilitate circumtulit, ut ille totius doli artifex inimicus furoris sui errore deceptus, dum Christum tentat ut hominem, Deum in homine non videret. Nos vero, fratres, quibus propugnator invictus hanc venerabilem Quadragesimam dedicavit, repudiantes carnalia desideria, sic castigemus membra jejuniis, ut animas virtutibus saginemus. Jejunet in 135 nobis perniciosa luxuries, jejunet omnis iniquitas, jejunet odiosa contentio: abstineamus ab epulis, magis abstineamus a vitiis: sic nos temperemus, sic sobrii simus a vino, ut nulla nobis voluptatum dominetur ebrietas. Quid enim prodest observatione quadraginta dierum jejunandi nos tempora custodire, et legem non tenere jejunii? Quid prodest vobis vacare a conviviis, et diem litibus
Abbreviated transcription (Latin):
Moyses utiq non esuriuit. ut in ho¬
mine fragili operata diuinitas ꝓ
baretur. Esuriuit dĩ filius. ut as¬
sumptionis carnis nr̃ȩ fragilem
se suscepisse homine̾ reuelaret.
Quod non esurit moyses: celestis ẽ.
possibilitatis exemplũ. qđ esurit
Huiusmodi enĩ dñs ꝑegit in sua
carne mysterium. ut sicut ds̃ eẽ
diuinis uirtutib creditur: ita &
homo esse infirmitatib dinoscat᷑
humanis. Et hinc est qͦd xp̃ͣc ut
homo esurit. & esurientes pascit
ut ds̃. Hinc qđ fatigatur itinere.
& claudis uirtutẽ tribuit ambu¬
landi. Hinc quod oculos suos la.¬
xat in lacrimas. & mirabiliter
cȩcis reformat aspectum. Hinc
qͦd appropiante morte tristatur.
& mortuũ latarum suscitat de
sepulebro. Hȩc omia frs conditor
ac redemptor nr᷑ ut ds̃ & homo
agit. non quia talis illi nascendi
necessitas fuit. sed quia tale in cȩlo
& in terris uoluit regnare myste¬
rium. Illud etiam quante est ad.¬

Expanded text:
Moyses utique non esurivit, ut in hoMoyses utique non esurivit, ut in homine fragili operata divinitas 134 probaretur; esurivit Dei Filius, ut assumptione carnis nostrae fragilem se suscepisse hominem revelaret. Quod non esurit Moyses coelestis est possibilitatis exemplum; quod esuritHujusmodi Dominus peregit in sua carne mysterium, ut, sicut Deus esse divinis virtutibus creditur, ita et homo esse infirmitatibus dignoscatur humanis. Et hinc est quod Christus ut homo esurit, et esurientes pascit ut Deus; hinc quod fatigatur itinere, et claudis virtutem tribuit ambulandi; hinc quod oculos suos laxat in lacrymis, et mirabiliter caecis reformat aspectum; hinc quod appropinquante morte tristatur, et mortuum Lazarum suscitat de sepulcro. Haec omnia, fratres, conditor ac redemptor noster ut Deus et homo agit; non quia talis illi nascendi necessitas fuit, sed quia tale in coelo et in terris voluit regnare mysterium. Illud etiam quantae est ad
Abbreviated transcription (Latin):
quanta nobis sputalis uitȩ docu¬
menta succrescunt. quãq magnifi¬
cis ad ꝓpositum sc̾itatis ꝓuocamur
exemplis. quod quadragenis refe¬
runtur diebus beatus moyses & dĩ
filitis ieiunasse. Illud sane ꝑspicite.
quia quantũ distat seruus adñõ.
tantũ necesse est eoꝵ distare ieiu¬
nium. Moyses enĩ ueteris editor
legis est. xp̃c noui conditor testa.¬
menti. Ieuinat moyses: ut pͣceptis
legalibus unius popłi erudiat dis¬
ciplinam. xp̃c ieiunat: ut uniuer¬
sas totrus mundi redimat gentes.
Ieiunat moyses: ut pͣsentis uitȩ
mandata suscipiat. ieiunat & xp̃c:
ut eternȩ salutis sacramenta consti¬
tuat. leunat moyses: ut dm̃ uide.¬
ret. ietunauit & xxpͣc: ut unum se
esse cum dño dũ diabolũ trium¬
phat ostenderet. Morses post iciu.¬
niũ seriptas digito dĩ tabulas po¬
pulo pͣuaricante confregit. xp̃c
suo ieiunio mansurũ ꝑ scła euan¬
gelium consecrauit. Quid illud
est autẽ. quod uterq quadrage¬
nos ieiunauerunt dies. non uterq

Expanded text:
quanta nobis spiritualis vitae documenta succrescunt, quamquam magnificis ad propositum sanctitatis provocamur exemplis, quod quadragenis referuntur diebus beatus Moyses, et Dei Filius jejunasse. Illud sane perspicite, quia quantum distat servus a domino, tantum necesse est eorum distare jejunium. Moyses enim veteris editor legis est, Christus novi conditor Testamenti. Jejunat Moyses ut praeceptis legalibus unius populi erudiat disciplinam: Christus jejunat, ut universas redimat gentes. Jejunat Moyses ut praesentis vitae mandata suscipiat; jejunat et Christus ut aeternae salutis sacramenta constituat. Jejunat Moyses ut Deum videret; jejunat et Jesus ut unum se esse cum Deo, dum diabolum triumphat, ostenderet. Moyses post jejunium scriptas digito Dei tabulas, populo praevaricante confregit; Christus suo jejunio mansurum per saecula Evangelium conservavit. Quid illud est autem, quod cum uterque quadragenos jejunaverit dies, non uterque