comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atteratur messis eius. Memoria illiꝰ
pereat de terra. ⁊ non celebretur
nomen eiꝰ in plateis. Expellet eũ de
luce in tenebras. & de orbe trans¬
feret cum. Non erit semen eiꝰ neq
ꝓgenies in popło suo. nec ullȩ re¬
liquie in regionib eius. In diebus
eiꝰ stupebunt nouissimi. ⁊ pͥmos
inuadet horror. Hec sunt gͦ taber¬
nacula iniqui. & iste locus eius
qui ignorat diñ. Nespondens au¬
tẽ iob dixit. Usq. quo affligitis
ammã meã. ⁊ atteritis me ser¬
monibus: En decies confunditis
me. & non erubescitis opprim̃tes
me. Nempe &e si ignoraui. mecũ
erit ignorantia mea. At uos con¬
tra me erigimini. & argͥuitis me
obꝓbriis meis. Saltim nunc in¬
tesligite. quia deus ñ ȩquo tudi¬
cio afflixerit me. & flagellis suis
me cinxerit. Ecce clamabo unt
patiens. x nemo audiet. Uocifera¬
bor. u non ẽ qui iudicet. Semitã
meã circũsepsit. & transire non¬
possum. & in calle meo tenebras
posuit. Spoliauit me gła mea.
e abstulit coronã de capite meo.

Expanded text:
illius pereat de terra et non celebretur nomen eius in plateis expellet eum de luce in tenebras et de orbe transferet eum non erit semen eius neque progenies in populo suo nec ullae reliquiae in regionibus eius in die eius stupebunt novissimi et primos invadet horror haec sunt ergo tabernacula iniqui et iste locus eius qui ignorat Deum respondens autem Iob dixit usquequo adfligitis animam meam et adteritis me sermonibus en decies confunditis me et non erubescitis opprimentes me nempe et si ignoravi mecum erit ignorantia mea at vos contra me erigimini et arguitis me obprobriis meis saltim nunc intellegite quia Deus non aequo iudicio adflixerit me et flagellis suis me cinxerit ecce clamabo vim patiens et nemo audiet vociferabor et non est qui iudicet semitam meam circumsepsit meo tenebras posuit. Spoliavit me gloria mea,  et abstulit coronam decapite meo.
Abbreviated transcription (Latin):
et dep̾catio illoꝵ in operatione ar¬
tis. accõmodantes animã suam. &
conquirentes in lege altissimi.
bit. narrationẽ uiroꝵ nominatoꝵ
conseruabit. & in uersutias parabo¬
larũ simul introibit. Occulta ꝓuer¬
bioꝵ exquiret. & in absconditis pa¬
rabolarũ conuersabitur. In medio
magnatoꝵ ministrabit. & in con¬
spectu presidis apparebit. In t̾ra
alienigenarũ gentiũ transiet. bona
enĩ &e mala in om̃ib cẽptabit. Cor
suũ tradet ad iigilandũ diluculo
ad dnm̃ qui fecit illũ. & in conspe¬

Expanded text:
et deprecatio illorum in operatione aret deprecatio illorum in operatione artis, accommodantes animam suam, et conquirentes in lege Altissimi. bit narrationem virorum nominatorum conservabit et in versutias parabolarum simul introibit occulta proverbiorum exquiret et in absconditis parabolarum conversabitur in medio magnatorum ministrabit et in conspectu praesidis apparebit in terram alienarum gentium pertransiet bona enim et mala in hominibus temptavit cor suum tradet ad vigilandum diluculo ad Dominum qui fecit illum
Abbreviated transcription (Latin):
& in calore fornacis concertatur.
Uox mallei inuocat aure eius. et
contra similitudinẽ uasis oculus
eius. Cor suũ dabit in consũma¬
tione operũ. et uigilia sua orna¬
bit in ꝑfectione. Sic figulus se¬
dens ad opus suũ. conuertens pe¬
cdib suis rotam. qui in sollicitu¬
dinẽ positus ẽ semꝑ ꝓpter opus
suũ. ⁊ in numero ẽ om̃is oꝑatio eiꝰ.
In brachio suo formabit lutũ. &
ante pedes suos curuabit uirtu¬
tẽ suam. Cor suũ dabit ut consũ¬
met linitionẽ. & uigilia sua mun¬
dabit fornacem. Om̃is hi in mani¬
b suis speraueraxunt. & unus¬
quisq in arte sua sapiens e᷑. Sine
nis om̃ib ñ ȩdificatur ciuitas.
& non inhabitabunt. nec in ambu¬
labunt. & in eccłam ñ transilient.
Suꝑ sellã uidicis non sedebunt.
& testamentũ iudicii ñ intelligent.
neꝙ palam facient disciplitã
xiudiciũ. & in parabolis ñ inueni
ent᷑. sed creaturã eiui confirmabunt.

Expanded text:
et in calore fornacis concertatur et in calore fornacis concertatur vox mallei innovabit aurem eius et contra similitudinem vasi oculi eius cor suum dabit in consummationem operum et vigilia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet linitionem et vigilia sua mundabit fornacem omnes hi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedificatur civitas et non inhabitabunt nec inambulabunt et in ecclesiam non transilient super sellam iudicis non sedebunt et testamentum iudicii non intellegent neque palam facient disciplinam et iudicium et in parabolentur: sed creaturam aevi confirmabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Noli obliuisci. neq em̃ eͣ conuersio.
Et huic nichil ꝓderis. & teipsũ pes¬
simabis. Memor esto uidicu mei.
sic enĩ erit. ⁊ tuũ. Michi heri. et
tibi hodie. In requie mortui requi¬
escere fac memoriã eius. & conso¬
lare illũ in exitu sp̃s sui. Sapien¬
ciã scribe in tẽpore uacuitatis. &
qui minoratur actu. sapientiam
ꝑcipiet. quia sapientia replebit᷑.
Qui tenet aratrũ. & qui głabitur
in iaculo. stimulo boues agitat.
et conuersatur in oꝑib eaꝵ.
&̃ narratio eiꝰ in filiis caurorum.
Cor suũ dabit ad uersandos sulcos.
& iugilia eiꝰ in sagina uaccarum.
Sic om̃is faber ce archi¬
tectus qui noctẽ tanqu̾a diem tran¬
sigit. qui sculpit signacula scul¬
tilia. & assiduitas eius uariat pic¬
turã. Cor suũ dabit insimilitu¬
dinẽ picturȩ. & uigilia sua ꝑficit
opus. Sic faber ferrarius sedens
iuxta incũdem. & constderans opus
ferri. uapor ignis uret carnes eiꝰ.

Expanded text:
noli oblivisci neque enim est conversio noli oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas eius variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturae et vigilia sua perficit opus sic faber ferrarius sedens iuxta incudem et considerans opus ferri vapor ignis uret carnes eius
Abbreviated transcription (Latin):
Icurabit te. Auerte a delicto o di¬
rige manus. & ab om̃i delicto mun¬
da cortuuͣ. Da suauitatẽ & memo¬
riã similaginis. & impin gua obla¬
oꝑa eius sunt necessaria. Est enĩ
tempus. quando in manib eoꝵ in
curras. Ipsi uero dnm̃ dep̃cabuntur.
ut dirigat requiẽ eoꝵ & sanitatẽ. ꝓp¬
cer conuersationẽ eoꝵ. Qui delin¬
quit in conspectu eus qui fecit eũ.
incidat in manus medici. Ciiii.¬
ili. in mortuũ ꝓduc lacrimas.
de quasi passus incipe plorare. Et
scđm udiciũ contege cerpus illius.
& non despicias sepulturã illius. Prop¬
ter delaturã aut̃ amare fer luctũ
illius uno die. & consolare ꝓpter
tristiciam. Et fac luctũ scđm meri¬
tũ eius uno die uel duobus. ꝓpter
decractionem. A tristitia enĩ festi¬
nat mors: & cooperiet uirtutẽ. et
tristitia cordis flectit ceruicẽ. In ab¬
ductione ꝑmanet tristicia. ⁊ substan¬
tia mnopis scdm cor eus. Non dede¬
ris in tristitia cortuũ. sed repel¬
le eam a te: & memento nouissimoꝵ.

Expanded text:
cto et dirige manus et ab omni delicto munda cor tuum da suavitatem et memoriam similaginis et inpingua oblaoniam opera eius sunt necessaria est enim tempus quando in manus eorum curras ipsi vero Dominum deprecabuntur ut dirigat requiem eorum et sanitatem propter conversationem illorum qui delinquit in conspectu eius qui fecit eum incidat in manus medici fili in mortuum produc lacrimas et quasi dira passus incipe plorare et secundum iudicium contine corpus illius et non despicias sepulturam illius propter delaturam amare fer luctum illius uno die, et consolare propter tristitiam, et fac luctum secundum meritum ejus uno die vel duobus propter detractionem. A tristitia enim festinat mors, et cooperiet virtutem, et tristitia cordis flectet cervicem in abductione permanet tristitia et substantia inopis secundum cor eius non dederis in tristitia cor tuum sed repelle eam a te et memento novissimorum
Abbreviated transcription (Latin):
impuguando hostes circũstantes un¬
diq in oblatione uiri inuiolati. Et̃
intonuit e cȩlo dñs in sonitu mag¬
no auditã fecit uocẽ suã. & contri¬
uit principes tyriorũ. & om̃s duca
philistum. Et ante cẽpus finis uite
sue & scłi testimoniũ p̃buit in con¬
spectu dni & xp̃i. Pecunias & usꝙ
ad calciam̃ta ab om̃i carne ñ acce¬
pit. & non accusauit illum homo.
Et post hoc dormiuit & notũ fecit
regi. et ostendit illi finem uitȩ sus.
Et exaltauit uocẽ eius de terra. in ꝓ¬
phetia delere impietatẽ gentis.
ost noc surrexit nathan xUI¬
ꝓpħa in dieb dauid. & quasi adeps
separatus ẽ a carne. xii Sic dauid
a filus isrł cũ leonib lusit quasi
cũ agnis. & in ursis similicer fecit.
sicut cũ agnis ouiũ in iuuentute
sua. Nũquia non occidit gigantẽ.
⁊ abstulit opꝓbriũ de gente. inta¬
lendo manũ in saxo funde. deiecit¬
in exultatione̾ goliȩ. Ubi inuocaui

Expanded text:
in obpugnando hostes circumstantes unin obpugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati et intonuit e caelo Dominus et in sonitu magno auditam fecit vocem suam et conteruit principes Tyriorum et omnes duces Philisthim et ante tempus finis vitae suae et saeculi testimonium praebuit in conspectu Domini et christi pecunias et usque ad calciamenta ab omni carne non accepit et non accusavit illum homo et post hoc dormivit et notum fecit regi et ostendit illi finem vitae suae et exaltavit vocem eius de terra in prophetia delere impietatem gentis post hoc surrexit Nathan propheta in diebus David et quasi adeps separatus est a carne sic David a filiis Israhel cum leonibus lusit quasi cum agnis et in ursis similiter fecit sicut cum agnis ovium in iuventute sua numquid non occidit gigantem et extulit obprobrium de gente in tollendo manum in saxo fundae deiecit exultationem Goli
Abbreviated transcription (Latin):
dieb moysi miscđiam fecit. ipse &
calepb filius iephone. stare contra
hostem & ꝓhibere gentẽ a peccatis.
& ꝑfringere murmur malitiȩ. Et
ipsi duo constituti a periculo libe¬
rati sunt. a numero sexcentoꝵ mi¬
liũ peditũ. indue̾re illos in here¬
ditatẽ. in terra quę manat lac &
mel. Et dedit dñs ipsi caleph forti¬
tudinẽ. & usa. in senectutẽ ꝑmansit
illi uirtus. ut ascenderet in excel
sũ terre locũ. & semen ipsius opti¬
nuit hereditatem. Et uiderunt
om̃s filii isrł. quia bonũ ẽ obsequi
scõ dõ. & udices singuli suo nomi¬
ne. quoꝵ non ẽ corruptũ cor. qui
non auersi sunt adño. ut sit me¬
moria illoꝵ in benedictione. et
ossa eoꝵ pullulent de loco suo. &
nomen eoꝵ ꝑmanet męternum.
ꝑmanens ad filios illoꝵ scõꝵ uiroꝵ
unxit principes in gente sua. In
lege anĩ iudicauit congregationẽ.
& iudit deus iacob. & in fide sua
lucis. & inuocauit dnm om̃potent̃

Expanded text:
diebus Mosi misericordiam fecit ipse et diebus Mosi misericordiam fecit ipse et Chaleb filius Ihostem, et prohibere gentem a peccatis, et perfringere murmur malitiae, et ipsi duo constituti a periculo liberati sunt a numero sexcentorum millium peditum, inducere illos in haereditatem, in terram, quae manat lac et mel, et dedit Dominus ipsi Caleb fortitudinem: et usque ad senectutem permansit illi virtus, ut ascenderet in excelius obtinuit hereditatem ut viderent omnes filii Israhel quod bonum est obsequi sancto Deo et iudices singuli suo nomine quorum non est corruptum cor qui non aversi sunt a Domino ut sit memoria illorum in benedictione et ossa eorum pullulent de loco suo et nomen eorum permanet in aeternum permanens ad filios illorum sanctorum unxit principes in gente sua in lege Domini iudicavit congregationem et vidit Dominus Iacob et in fide sua lucis et invocavit Deum potentem
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit illi e semini eius sacerdotu
dignitas. inȩternũ. Et testam̃tũ
dauid regi filio iesse de tribu uida.
hereditas ipsi & semini eius. ut da¬
ret sapientiã in cor nr̃m. Iudica¬
re gentẽ suã intustitia. ne abole¬
lo ihesu naue successor moysi in
ꝓpħis. qui fuit maguus scđm no¬
men suũ. maximus in salutẽ elec¬
toꝵ dĩ. exptignare insurgentes ho¬
stes. ut consequeretur hereditatem
isrł. Quã głam adeptus ẽ in tollen¬
do manus suas. & iactando contra
ciuitates rumpheas. Quis ante il¬
lũ sic restitit: Nam hostes ipse onͣs
ꝑduxit. Arit non in iracundia eiꝰ
impeditus ẽ sol. N una dies facta
ẽ quasi duo: Inuocauit altissimũ
potentẽ in opugnando inmicos undiq
⁊ audiuit illũ magnus & sc̃s deus in
saxis grandinis. uirtutis ualde fortis.¬
& impetũ fecit contra gentẽ hostilẽ.
Et in descensu ꝑdidit contrarios. ut
agnoscant gentes potentiã eiꝰ. quia
contra dnm pugnare non est facile.
&e secutus ẽ a tergo potentes. Et in

Expanded text:
ut sit illi in sacerdotium sui dignitas in aeternum et testamentum David regi filio Iesse de tribu Iuda hereditas ipsi et semini eius ut daret sapientiam in cor nostrum iudicare gentem suam in iustitia ne abolelo Iesus Nave successor Mosi in prophetis qui fuit magnus secundum nomen suum maximus in salutem electorum Dei expugnare insurgentes hostes ut consequeretur hereditatem Israhel quam gloriam adeptus est in tollendo manus suas et iactando contra civitatem rompheas quis ante illum sic restitit nam hostes ipse Dominus perduxit aut non in iracundia eius inpeditus est sol et una dies facta est quasi duo invocavit Altissimum potentem in obpugnando inimicos undique et audivit illum magnus et sanctus Deus in saxis grandinis virtutis valde fortis impetum fecit contra gentem hostilem et in descensu perdidit contrarios ut cognoscant gentes potentiam eius quia contra Dominum pugnare non est facile et secutus est a tergo potentes et in
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ aut̃ cũ quadã die uenissent
Ifiuii dĩ x starent coram dño. uenis¬
set quoq satan inter eos. & staret
in tonspectu eiꝰ. ut diceret dñs ad
satan. Unde uenis: Qui respondens
ait. Circuiui terrã. & ꝑ ambulaui
eã Et dixit dñs ad satan. Nũ quio
considerasti seritũ meũ iob. quod
ñ sit ei similis in terra: uir simplex
& rectus ac timens dm̃ ac recedens

Expanded text:
actum est cum quadam die venissent filii Dei, et assisterent coram Domino, venisset quoque Satan inter eos, et staret in conspectu ejus, ut diceret Dominus ad Satan: Unde venis? Qui respondens ait, Circuivi terram, et perambulavi eam. Et dixit Dominus ad Satan: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra, vir simplex et rectus, ac t
Abbreviated transcription (Latin):
tionib miquoꝵ. nec in multituoine
sacrificioꝵ eoꝵ ꝓpitiabitur peccatis.
Qui offert sacrificiũ ex substantia
pauperũ. quasi qui uictimat filiũ
in conspectu patris sui. Panis egen¬
tiũ uita pauꝑis ẽ. qui defraudat il¬
lũ homo sanguinis. Qui offert in
sudore panẽ. quasi qui occidit ꝓxi¬
mũ suũ. Qui effudit sanguiẽ
& qui fraudẽ facit mercennario.¬
fratres sunt. Unus edificans. et
unus destruens. quid ꝓdest illis
nisi labor: Unus orans & unus
maledicens. cuiꝰ uocẽ exaudiet ds̃:
Qui baptizatur a mortuo. & iterum
tangit eum. quid ꝓficit lauatio illiꝰ:
Sic homo qui ieunat in peccatis suis.
e iterũ eadem faciens. quid ꝓficit
humiliando se: Orationẽ illius
quis exaudiet:CIII.¬
ui conseruat uerbũ. multipli¬
cat orationem. Sacrificiũ saluta
re attendere mandatis. & discede
re ab om̃i iniquitate. & ꝓprtiatio¬
nẽ uitare sacrificiis suꝑ iniustiti¬
as. & dep̾catio ꝓ peccatis. recede¬
re ab iniustitia. Retribuet grãm

Expanded text:
tionibus iniquorum nec in multitudine sacrificiorum eorum propitiabitur peccatis qui offert sacrificium ex substantia pauperum quasi qui victimat filium in conspectu patris sui panis egentium vita pauperis est qui defraudat illum homo sanguinis qui aufert in sudore panem quasi qui occidit proximum suum qui effundit sanguinem et qui fraudem facit mercedem mercennario unus aedificans et unus destruens quid prodest nisi labor? Unus orans, unus maledicens; cujus vocem audiet Deus? Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit eum, quid proficit lavatio ipsius? Sic homo qui jeet iterum eadem faciens, quid prosit, humiliando se? orationem illius quis exaudiet? Qui conservat legem, multiplicat orationem. Sacrificium salutare est attendere mandatis, tate: et propitiatio, litare sacrificium super injustitias; et deprecatio pro peccatis, recedere ab injustitia. Retribuit gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ham magnus pater multitudinis
gentiũ. & ñ ẽ inuentus similis
illi in gła. qui conseruaret lege̾
excelsi. & fuit mntestamͣto cũ illo.
In carne eiꝰ star̾e fecit testam̃tũ.
& in tẽptatione iuentus ẽ fidelis.
l aõ iureuirando dedit illi głam in
gente sua. crescere illũ quasi trȩ
cumulũ. & ut stellas exaltare se

Expanded text:
ham magnus pater multitudinis gentium. Et non est inventus similis illi in gloria. Qui conservavit legem Excelsi, et fuit in testamento cum illo, in carne ejus stare fecit testamentum, et in tham magnus pater multitudinis gentium. Et non est inventus similis Excelsi, et fuit in testamento cum illo, in carne ejus stare fecit testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
mietus corporis. & risus dentiũ
& ingressus hominuis enuntiant di
illo. Est correptio mendax in ira
contumeliosi. & indiciũ ẽ quod
ñ ꝓbatur eẽ bonũ. & est tacens
et ipse est prudens.
uã bonũ est arguere quã iras¬
ci.  conficentẽ in oratione ñ ꝓ hi¬
bere. Concupiscentia spadonis deuir¬

Expanded text:
mictus corporis et risus dentium mictus corporis et risus dentium et ingressus hominis enuntiant de illo est correptio mendax in ira contumeliosi et est indicium quod non probatur esse bonum et est tacens et ipse est prudens quam bonum est arguere quam irasci et confitentem in oratione non prohibere concupiscentia spadonis devir
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs ẽ eiĩ quiñ deliquerit in linguasi
orripe ꝓrimũ antequã
cõmineris. & da locũ timori altis¬
simi: quia om̃ĩs sapientia timor
dĩ. & in illa timere dm̃. Et in om̃i
sapientia dispositio legis. & ñe sa
pientia nequitie discipliria. u non
ẽ cogitatus peccatoꝵ prudentia.
Est nequitia & in ipsa execratio. &
ẽ insipiens. qui minuitur sapien¬
tia. Melior est homo qui deficit
sapientia. et deficiens sensu uitima¬
re. quã qui habundat sensu. et tran¬
greditur legem altissimi. Est sol¬
lertia cerca. & ipsa iniqua. & est
qui emittit uerbũ certũ. en arrans
ueritatẽ. Est qui nequiter humi¬
lat se. & interiora etus plena simn
dolo. Et est iustus qui se nimtum
submittit a multa humilitate.
Et est iustus qui iucluiat faciem.
& fingit non uidere se quod n¬
ratũ est. & si ab imbecillitate ui¬
riũ uetetur peccare. si inuenerit
tẽpus malefaciendi malefaciet.
Ex uisu cognoscitur uir. &e ab occur¬
su faciei cognoscitur sensatus. A

Expanded text:
Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua? Corripe proximum antequam commineris; et da locum timori Altissimi: quia omnis sapientia timor Dei, et in illa timere Deum. Et post sapientia dispositio legis et non est sapientia nequitiae disciplina et non est cogitatus peccatorum prudentia est nequitia et ipsa execratio et est insipiens qui minuitur sapientia melior est homo qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu et transgreditur legem Altissimi est sollertia certa et ipsa iniqua et est qui emittit verbum certum enarrans veritatem est qui nequiter humiliat se et interiora eius plena sunt dolo et est iustus qui se nimium submittit a multa humilitate et est iustus qui inclinat faciem et fingit non videre quod ignoratum est et si ab inbecillitate virium vetetur peccare si invenerit tempus malefaciendi malefaciet ex visu cognoscitur vir et ab occursu faciei co
Abbreviated transcription (Latin):
adorare dñm. Et mox ut purifi¬
cati sunt: obtulerunt om̃s holo¬
causta & uota. & repromissiones
suas. Porro iudith uniuersa uasa
bellica olofernis quȩ dedit illi
populus. & conopeum quod ipsa¬
sustulerat in anathema obliuionis.
e celebratũ est cũ udith. Post dies
autẽ illos unusquisq rediit in sua.
& uidith magnificata ẽ in bethulia.
& preclarior erat uniuerse terre
isrł. Erat etiam uirtuti castitatis
adiuncta. ita ut non cognosceret
uirũ om̃ibus diebus uitȩ suę. ex qͦ
defunctus ẽ manasses uir cius. Crat
autẽ in diebus festis procedens cũ
gła magna. Mansit autẽ in domo
turi sui annos centũ quinq & di¬
misit abram suã liberam. & defun¬
cta est ac sepulta cũ uiro suo in
bethulia. Luxitq illam om̃is po¬
pulus. diebus septem. In om̃i autẽ
spacio uitȩ eius. non fuit qui per¬
turbaret isrł: & post mortẽ eius
annis multis. Dies autẽ itictoriȩ
huius festiuitatis ab hebreis

Expanded text:
adorare Dominum et mox ut purifiadorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsasustulerat in anathema oblivionis eae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis
Abbreviated transcription (Latin):
gione ceruicẽ eius. horruerunt per¬
se constantiam eius. & medi aucla¬
ciam etus. Tunc ululauerunt castia
assyrioꝵ. quando apparuerunt
humiles mei. arescentes in siti. ⁊ ilui
puellarũ compunxerunt eos. et
ficut pueros fugientes occiderunt
eos. perierunt in prelio a facie
dñ mei. Hymnũ canteinus dũo.
hymuũ nouũ cantemus dõ nr̃o.
Adonas dñe magnus es tu & pre¬
clarus in uirtute. et quẽ superare
nemo potest. Tibi seruiat om̃is cre¬
atura tua. quia dixisti & facta
sunt. misisti spm tuũ & creata st̃.
& non ẽ qui resistat uoci tuȩ.
Montes a fundamentis mouebunt᷑
cũ aquis. petrę sicut cera liques¬
cent ante faciem tuam. Qui au¬
tẽ timent te. magni erunt apud
te ꝑ om̃ia. Ue genti insurgenti
suꝑ genus meũ. Dñs enĩ om̃ps uin¬
dicabit in eis. in die iudicii uisi¬
tabit illos. Dabit enĩ ignem et
uermes in carnes eoꝵ. ut urant᷑
& sentiant usq in sempiternum.
Et factũ ẽ post hec: om̃is popłs
post uictoriam uenit ad hierłm

Expanded text:
gione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro Adonai Domine magnus es tu et praeclarus in virtute et quem superare nemo potest tibi serviat omnis creatura tua quia dixisti et facta sunt misisti spiritum tuum et creata sunt et non est qui resistat voci tuae montes a funcum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te prae omnia vae genti insurgenti super genus meum Dominus enim omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
in regno arcarxerxis regis de baby¬
lone. De filus finees: gersom. De filiis
ithamar: danihel. De filiis daiid: aitus.
De filus secheniȩ. & filiis pharos: ⁊acha¬
rias. & cũ eo numerati sunt uiri cen¬
tũ quinquaginta. De filus phet mo

Expanded text:
in regno Artaxerxis regis de Babyin regno Artaxerxis regis de Babylone. De filiis Phinees, Gerson. De filiis Ithamar, Daniel. De filiis David, Attus. De filiis Secheniae, de filiis Pharos, Zacharias: et cum eo numerati sunt viri centu
Abbreviated transcription (Latin):
domus dĩ huius. ut uectigal & tri¬
butũ  annonas non habeatis po¬
testatẽ imponendi suꝑ eos. Tu autẽ
et dra scđm sapientiã dĩ tui quę
ẽ in manu tua: constitue uidices
⁊ presides. ut udicent om̃i populo
qui ẽ trans flumen: his uidelicet
qui nouerunt lege̾ dĩ tui. Sea et
imperitos docete libere. & om̃is qui
non fecerit legẽ dĩ tui & lege̾ regis
diligenter: iudiciũ erit de eo. siue
in morte̾. siue in exiliũ. siue in con¬
dẽpnationẽ substantiȩ suę. uel certe
in carcerẽ. Denedictus dñs ds̃ patrũ
nr̃oꝵ qui dedit hoc in corde regis.
ut glorificaret domũ dmĩ quȩ ẽ in
hierłm: & in me inclinauit miscđiã
suã corã rege & consiliatorib eiꝰ. &
uniuersis principib regis potentib.
Et ego confortatus manu dmi dĩ mei
quȩ erat in me: congregaui de isrł
principes qui ascenderent mecũ. Hi¬
sunt gͥ principes familiarũ & gene¬
alogia eoꝵ. qui ascenderunt mecũ

Expanded text:
domus Dei huius, ut vectigal et tridomus Dei huius, ut vectigal et tributum et annonas non habeatis potestatem imponendi super eos. Tu autem, Ezdra, secundum sapientiam Dei tui, quae est in manu tua, constitue iudices et presides, ut iudicent omni populo, qui est trans flumen, his videlicet, qui noverunt legem Dei tui, sed et imperitos docete libere. Et omnis, qui non fecerit legem Dei tui et legem regis diligenter, iudicium erit de eo, sive in morte sive in exilium sive in condempnationem substantiae eius, vel certe in carcerem. Benedictus dominus Deus patrum nostrorum, qui dedit hoc in corde regis, ut glorificaret domum Domini, quae est in Ierusalem, et in me inclinavit misericordiam suam coram rege et consiliatoribus eius et universis principibus eius potentibus. Et ego confortatus manu domini Dei mei, quae erat in me, congregavi de Israel principes, qui ascenderent mecum. sunt ergo principes familiarum, et genealogia eorum, qui ascenderunt mecum
Abbreviated transcription (Latin):
tibi & fr̃ibus tuis placuerit de reliqͦ
argento  auro ut faciatis: uixta uo¬
luntatẽ dĩ ur̃i facite. Uasa quoq que
cdantur tibi in ministeriũ domus dĩ
tui trade in conspectu dĩ hierłm. S
e cȩtera quib opus fucrit in domo
dĩ tui: quantũcũq necesse ẽ ut expen¬
das. dabis de thesauro & de fisco regis.
Et ame ego artarxerxis rex statuui atq
decreui om̃ib custodib arcę publi¬
ce qui sunt trans flumen. ut qđcũq
petierit a uobis ezdras sacerdos. seri¬
ba legis dĩ celi. absq mora detis usq
ad argenti talenta centũ. & usq ad
frumenti coros centũ. & usq ad uini
batos centũ. & usq ad batos olei cen
tũ. sal uͦ absq mensura. Omẽ quod
ad ritũ dĩ cȩli ꝑtinet tribuatur di¬
ligenter in domo dĩ cęli. ne forte iras¬
catur contra regnũ regis & filioꝵ eiꝰ.
Uobisq notũ facimus. de uniuersis
sacerdotibus & leuitis. cantoribus &
ianitoribus. nathineis & ministris

Expanded text:
placuerit, de reliquo argento et auro ut faciatis, iuxta voluntatem Dei vestri facite. Vasa quoque, quae dantur tibi in ministerium domus Dei tui, trade in conspectu Dei Ierusalem. Sed et caetera, quibus opus fuerit in domo Dei tui, quantumcumque necesse est ut expendas, dabis de thesauro et de fisco regis et a me. Ego Artarxersis rex statui atque decrevi omnibus custodibus archae publicae, qui sunt trans flumen, ut quodcumque petierit a vobis Ezdras sacerdos, scriba legis Dei coeli, absque mora detis usque ad argenti talenta centum et usque afrumenti coros centum, et usque ad vini batos centum, et usque ad tum, sal vero absque mensura. Omne, quod ad ritum coeli Dei pertinet, tribuatur diligenter in domo Dei coeli, ne forte irascatur contra regnum regis et filiorum eius. Vobisque notum facimus de universis sacerdotibus et levitis, cantoribus, ianitoribus, Nathinneis et ministris
Abbreviated transcription (Latin):
& consiliatores eius sponte obtule
runt dõ isrł: ciuus in hierłm ta¬
bernaculũ est. Et om̃e argentũ &
aurũ quodeũq inueneris in uniuer¬
sa ꝓuintia babylonis. & populus
offerre uoluerit. & de sacerdotib
qui sponte obtulerint domui dei
sui quȩ ẽ in hierłm: libere accipe ⁊
studiose eme de hac pecunia uitu¬
los ce arietes. agnos. & sacrificia & liba¬
mina eoꝵ. & offer ea suꝑ altare tẽpli

Expanded text:
et consiliatoet consiliatorunt Deo Israel, cuius in Ierusalem tabernaculum est. Et omne argentum et aurum, quodcumque inveneris in universa provincia Babilonis et populus offerre voluerit, et de sacerdotibus qui sponte optulerint domui Dei sui, quae est in Ierusalem, libere accipe, et studiose eme de hac pecunia vitulos, arietes, agnos et sacrificia et libamina eorum et offer ea super altare templi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de nathineis in hierłm. anno sep¬
amo artarxerxis regis. & uenerunt
i hierłm mense quinto. ipse ẽ annꝰ
septimus regis. Qui in primo die
mensis primi cepit ascendere de ba¬
bylone. & in primo mensis quinti
uenit in hierłm iuxta manũ dĩ sui
bonã suꝑ se. E⁊dras enĩ parauit
cor suũ. ut inuestigaret lege̾ dñi.
& faceret & doceret in isrł p̃ceptum
a iudiciũ. Hoc est autẽ exemplar
epłe edicti. quod dedit rex artarxer¬
xis er drȩ sacerdoti. scribe erudito
in sermonibus & in p̃ceptis dm̃. & ce¬
rimoniis enis in isrł. Artarxerxis
rex regũ erdrȩ sacerdoti seribe legis
aĩ cȩli doctissimo: salutẽ..lme de¬
cretũ est ut cuicũq placuerit in
regno meo de popło isrł. & de sacer¬
dotib eius. & de leuitis ire in hie¬
rusalem: tecũ uadat. A facie enĩ
regis oe septẽ consiliatoꝵ eiꝰ missus
es: ut uisites iudȩam & hicrłm in
lege dĩ tui quȩ est in manu tua. &
ut feras argentũ & aurũ. quod rex

Expanded text:
 de Nathineis in Jerusalem, anno septimo Artaxerxis regis, et venerint in Jerusalem mense quinto: ipse est annus septimus regis, quia in primo die mensis primi cepit ascendere de Babilone et in primo mensis quinti venit in Ierusalem iuxta manum Dei sui bonam super se. Ezdras enim paravit cor suum, ut investigaret legem Domini et faceret et doceret in Israel preceptum et iudicium. Hoc est autem exemplar epistolae edicti, quod dedit rex Artarxersis Ezdrae sacerdoti, scribae erudito in sermonibus et preceptis Domini et ceremoniis eius in Israel: 'Artaxersis rex regum Ezdrae sacerdoti' scribae legis Dei coeli doctissimo salutem. A me decretum est, ut, cuicumque placuerit in regno meo de populo Israel et de sacerdotibus eius et de levitis, ire in Ierusalem, tecum vadat. A facie enim regis et septem consiliatorum eius missus es, ut visites Iudeam et Ierusalem in lege Dei tui, quae est in manu tua, et ut feras argentum et aurum, quod rex
Abbreviated transcription (Latin):
quod dixisset deus cȩli defensor
eoꝵ est. Cumq uniuersa achior
exposuisset. om̃is popłs cecidit
In faciem adorantes dñm. & com¬
muni lamentatione & fletu una¬
nimes. p̃ces suas dnõ effuderunt
dicentes. Dñe dĩ celi & terre intu¬
ere suꝑbiam illoꝵ. ⁊ respice ad
attende. Et ostende quia non de¬
relinquis p̾sumentes de te. et
presumentes de se & de sua uir¬
tute gloriantes humilias. Fini¬
to itaq fletu. & ꝑ totum diem
solati sunt achior dicentes. Deus
patrũ nr̃oꝵ cuius tu uirtutem
predicasti. ipse tibi banc dabit
uicissitudinẽ. ut eoꝵ magis tu
interitũ uideas. Cum uͦ dñs
dio nr̃i. ut sicut placuerit tibi.
pit eum in domũ suã. & fecit
cȩnã magnam. et uocatis om̃ib
presbiteris simul. expleto ieunio
refecerunt. Postea uͦ conuocatus
om̃is populus. & ꝑ totã noc¬
tẽ intra ȩccłam orauerunt. et¬
petierunt auxiliũ a dõ isrł.
lofernis autẽ altera die p̾ce¬

Expanded text:
quod dixisset Deus caeli defensor quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior expin faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum, et respice ad attende, et ostende quoniam non derelinquis praesumentes de te: et praesumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilias. Finito itaque fletu, et per totam diem solati sunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Domeus in medio nostri: ut sicut placuerit tibi, pit eum in domum suam, et fecit ei coenam magnam. Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea vero convocatus omnis populus et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt petentes auxilium a Deo Israhel Holofernis autem altera die praece
Abbreviated transcription (Latin):
sent ad montana. exierunt con¬
tra eos fundibularii. Illi autẽ
diuertentes a latere montis. liga¬
uerunt achior ad arborẽ mani¬
b & pedibus. & sic uinctũ de¬
restibus dimiserunt eum. & reu̾¬
si sunt ad dnm suum. Porro filu
istł descendentes de bethulia.
uenerunt ad eum. Quẽ soluen¬
tes duxerunt ad bethuliam. atq.
i medio popłi illũ statuentes.
ꝑcunctati sunt quid rerũ esset.
quodͥ iͥunctũ assyrii reliquissent.
In dieb illis erant illic principes
orias filius micha de tribu sy me¬
on. & carmi qui & gothoniel. In
medio itaq senioꝵ & in conspectu
om̃ium. achior dixit omĩa quȩ
locutus ipse fuerat ab oloferne
interrogatus. & qualiter popłs
olofernis uoluisset ꝓpter hoc uer¬
bũ interficere eum. & quẽ adino¬
dũ ipse olofernis iratus usserit
eũ israhelitis hac de causa tradi.
ut dũ uinceret filios isrł: tunc
etiam ipsum achior diuersis ui¬
beat supplicus interire. ꝓpt̾ hoc

Expanded text:
sent ad montana, exierunt consent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad achior. Qmͣ ꝓphetasti
nobis dicens quod gens isrł de¬
fendatur a dõ suo. ut ostendã
tibi quia non est ds nisi nabu¬
chodonosor. cũ ꝑcusserimus eos
om̃s sicut homine̾ unũ: tunc &
ipse cũ illis. assyrioꝵ gladio in¬
teribis. Et om̃is isrł cecum ꝑdi¬
tione disperiet. & ꝓbabis qm̃ na
buchodonosor dñs sit uniuersȩ
terrȩ. Tuncq gladius militię
meȩ transiet ꝑ latera tua. & con¬
fixus cades inter uulneratos
isrł: &e non respirabis ultra. do¬
nec extermineris cum illis. Por¬
ro autẽ si ꝓphetiam tuã uerã
existunas. non concidat uultus
mea hec putas impleri ñ posse.
Ut autẽ noueris. quia simul cũ
illis hȩc experieris. ecce ex hac
hora illoꝵ popło sociaberis.
ut dũ dignas mei gladii pęnas
exceperuit: ipse simul ultioni
liam. & traderent eũ in manu
filioꝵ isrł. Et accipientes eũ ser¬
ui olofernis. ꝓfecti sunt ꝑ cam¬
pestria. Sed cũ appropinquas¬

Expanded text:
dixit ad Achior: Quoniam prophetasti dixit ad Achior: Quoniam prophetasti nobis dicens, quod genus Israel defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni liam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquas
Abbreviated transcription (Latin):
tana hec omia. & iterũ possident
hierłm: ubi sunt scã eoꝵ. Nunc
ergo meus dñe ꝑquire si ẽ aliqͣ
iniquitas eoꝵ in conspectu dĩ
eoꝵ. ascendamus ad illos. qmͣ
tradens tradet illos ds̃ eoꝵ tibi.
& subiugati erunt sub uigo po¬
tentie tuȩ. Si autẽ ñ ẽ offensio
popłi huius coram dõ suo: non
poterimus resistere illis. qmͣ adĩ
eoꝵ defendet illos. & erumus in
op probriũ uniuersȩ terrȩ.
Et factũ est cũ cessasset loqui
achior uerba hec: irati sunt
om̃s magnates olofernis. & co¬
gitabant interficere eũ. dicen¬
tes ad alterutrum. Quis iste
ẽ qui filios isrł posse dicat re¬
sistere regi nabuchodonosor.
& exercitibus eius. homines in
ermes &e sine uirtute. & sine pe¬
ritia artis pugnȩ: Ut gͦ agnos¬
cat achior qmͣ fallit nos: ascen¬
demus in montana. Et cũ cap¬
ti fuerint potentes eoꝵ. tunc eũ
eisdem gladio transuerberabitur.
ipsum alius non est. Eactum est
natus olofernis uehementer.

Expanded text:
tana haec omnia et iterum possident tana haec omnia et iterum possident Hierusalem ubi sunt sancta eorum nunc ergo meus domine perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradeet subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba homnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eumdicentes ad alterutrum: “Quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius, hoermes, et sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos, ascendamus in montana: et cum capti fuerint potentes eorum, cum eisdem gladio transverberabitur: ipsum alius non est.  Cap. VI.natus Holofernes vehementer,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ eoꝵ ꝓ eis pugnauit & uicit.
Et non fuit qui insultaret popło
isti. nisi quando recessit a cultu¬
ra dñi dĩ sui. Quotienscumq
dm̃ suum alterũ coluerunt. da¬
ti siuit in p̃cdam & in gladium &
in opprobriũ. Quotienscumq
autẽ penituerunt se recessisse a
cultura dĩ sui. dedit eis deus
celi uirtutẽ resistendi. Deniq cha¬
nanieũ regem & iebuseum & pbe¬
rereum ⁊ etheũ & ȩueum & a¬
morreum & om̃s potentes in ese¬
bon ꝓstrauerunt. & terras eoꝵ
& ciuitates eoꝵ ipsi possederunt.
Et usq dum non peccassent in
conspectu dĩ sui. erant cũ illis
bona. Deus enim illorũ. odit
iniquitatem. Nam x ante hos an¬
nos cũ recessissent a uia quam de¬
derat illis deus ut ambularent
in eam. exterminati sunt p̾lus
multis nationibus. & plurimi
coꝵ captiui abducti sunt in
terrã non suam. Nuꝑ autẽ re¬
uersi ad dnmͣ dm̃ suum. ex dis¬
ꝑsione qua disꝑsi fuerant. adu¬
nati sunt: & ascenderunt mon¬

Expanded text:
Deus eorum pro eis pugnavit et vicit Deus eorum pro eis pugnavit et vicit et non fuit qui insultaret populo isti nisi quando recessit a cultura Domini Dei sui quotienscumque Deum suum alterum coluerunt dati sunt in praedam et in gladium et in obprobrium quotienscumque autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis Deus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes potentes in Esebon prostraverunt et terras eorum et civitates eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum illis bona Deus enim illorum odit iniquitatem nam et ante hos annos cum recessissent a via quam dederat illis Deus ut ambularent in eam exterminati sunt proeliis multis nationibus et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam nuper autem reversi ad Deum suum ex dispersione qua dispersi fuerant adunati sunt et ascenderunt mon
Abbreviated transcription (Latin):
uasset eos rex egypti. atq in ȩdi¬
ficationibus urbiũ suarũ in lu¬
to & latere subugasset eos: ela¬
mauerunt ad dm̃ suũ. & ꝑcussit
totã terrã egypti plagis uariis.
Cũq eiecissent eos a se egrptii. et
cessaret plaga ab eis. & iterũ uel
lent eos capere. & ad suu serui¬
tiũ reuocare: fugientib his ds̃¬
celi mare aperuit. ita ut hinc in¬
de aquȩ quasi murus solidarent᷑.
& isti pede sicco fundum maris
ꝑambulando transirent. In quo
loco dũ innumerabilis exercitus
egyptioꝵ eos ꝑsequeretur. ita a¬
quis cooꝑtus est. ut non remane¬
ret uel unus. qui factũ posteris
nuntiaret. E gressus etiam mare
rubrũ. deserta sina montis oc¬
currerunt. in quib nũquam
homo habitare potuit. uel filius
hominis requieuit. Illic fontes
amari obdulcati sunt eis ad
bibendũ. & ꝑ annos quadragin¬
ta annonã de celo consecuti sunt.
Ubicũq ingressi sunt. sine arcu
.& sagita & absq scuto & gladio.

Expanded text:
varet eos rex Aegypti atque in aedivaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Dcoeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. Illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de coelo consecuubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta et absque scuta et gladio
Abbreviated transcription (Latin):
les aut quantę fint ciuitates coꝵ
Quȩ etiam sit uirtus eoꝵ. aut quȩ
sit multitudo eoꝵ. uel quis rex
habitant in oriente. isti contemp¬
serunt et non exierunt mob¬
uiam nobis. ut susciperent nos cũ
pace. Tunc achior dix om̃tum
filioꝵ ammon. respondens ait.
Si digneris audire domine nĩs.
dicam ueritatẽ in conspectu tuo
de populo isto qui in montanis
habitat. & non egredietur uer¬
bũ falsum ex ore meo. Populus
iste ex ꝓgeme chaldeoꝵ est. Hic
primũ in mesopotamiã habitauit.
qm̃ noluerunt sequi deos patrũ
suoꝵ qui erant in terra chaldeoꝵ.
Deserentes itaq cerimonias patrũ
suoꝵ. quȩ in multitudine deorũ
erant: unũ diñ cęli coluerunt. qͥ
& p̃cepit eis ut exirent inde & ha¬
bitarent it charram. Cumq eo¬
operuisset omnẽ terram fames.
descenderunt in egrptũ. Illieq ꝑ
quadringentos annos sic multi¬
plicati sunt: ut dinumerari eoꝵ
non posset exercitus. Cumq gra¬

Expanded text:
les, et quantae sint civitates eorum: les, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex nibus, qui habitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque caeremonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant unum Deum caeli coluerunt qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in Charam cumque cooperuisset omnem terram fames descenderunt in Aegyptum illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt ut dinumerari eorum non possit exercitus cumque gra
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos dñi magnus circiuuit
omnẽ isrł: & allocutus ẽ eos dicens.
Scitote qmͣ exaudiuit dñs p̾ces
ur̃as. si manentes ꝑmanseritis
in ieiuniis & orationibus in con¬
spectu dñi. Memores estote mo¬
ysi serui dñi. qui amalech con¬
fidente̾ in uirtute sua & in po¬
tentia sua. & in exercitu suo. &
in clipeis suis. & in curribus suis.
pugnando. sed p̾cibus scĩs orando
deiecit. Sic en erunt unuersi
hostes isrł: si ꝑseueraueritis in
hoc opere quod cepistis. Ad hanc
igitur ex hortatione̾ eius. depre¬
cantes dñm ꝑmanebant in con¬
spectu dñi. ita ut etiam hi qui
cincti cilicuis offerrent sacrifici¬
a dnõ. & erat cinis suꝑ capita eoꝵ
Et ex toto corde suo om̃s orabant
Nuntiatumq est oloferni pͥncipi¬
pͣparassent se ad resistendũ. ac
montiũ itinera conclusissent. et
furore nimio exarsit in iracundia
magna. Uocauitq om̃s principes
moab & duces ammon: & dixit eis.
Dicite mͥ quis sit poptilus iste qui
montana obsidet. aut quȩ ce qua¬

Expanded text:
it omnem Israhel adlocutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis pugnando, sed precibus sanctis orando, dejecit: sic erunt universi hostes Israel: si perseveraveritis in hoc opere, quod coepistis. Ad hanc igitur exhortationem ejus deprecantes Dominum, permanebant in conspectu Domini, ita ut etiam hi, quicincti ciliciis offerrent sacrificia Domino, et erat cinis super capita eorum. Et ex toto corde suo omnes orabant Nuntiatumque est Holoferni el parassent se ad resistendum, et montium itinera conclufurore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi quis sit populus iste, qui montana obsidet, aut quae, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
lieribus & uirginibus x uuenibus.
i organis & eytharis. Iunc can¬
ncipite dño in tẏmpanis. cantate
año in cymbalis. modulamini il¬
li psalmũ nouũ. exultate & inuo¬
cate nomen eius. Dñs conterens
bella. dñs nomen est illi. Qui po¬
suit castra sua in medio populi
sui. ut eriperet nos de manu om̃i¬
um inuticoꝵ nr̃oꝵ. Uenit assur
emontibus ab aquilone in mul¬
titudine fortitudinis suȩ. cuuis
multitudo obturauit torrentes.
& equi eoꝵ cooperuerunt ualles.
Dixit se incensurũ fines meos. & iu¬
uenes meos occisuros gladio. Infan¬
tes meos dare in predam. & uirgi¬
nes in captiuitatẽ. Dñs autẽ om̃ps
nocuit eum. & tradidit eũ in ma¬
tius feminȩ. & confudit eũ. Non
eñ cecidit potens eoꝵ a iuuenib.
nec filii titan ꝑcusserunt eũ. Nec
ixcilsi gigantes imposuerunt se
illi. sed uidith filia merari in fa¬

Expanded text:
lieribus, et virginibus, et juvenibus, lieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis, et citharis. Tunc canincipite Domino in tympanis cantate Deo in cymbalis modulamini illi psalmum novum exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio populi sui ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae cuius multitudo obturavit torrentes et equi eorum cooperuerunt valles dixit se incensurum fines meos et iuvenes meos occisurum gladio infantes meos dare in praedam et virgines in captivitatem Dominus autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari in