comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anturq ⁊ dicunt. Nescitis qm angłos iudicabimꝰ. quãto magͥ secłãna
anno quarto fundaciest domꝰ dñi in mensezio. ⁊ in anno. octauo m̾̃se¬
ebul ipse est mensis octauus. ꝑfecta est domꝰ in omĩ oꝑe suo ⁊ in uniuersis
utensilib adificauit autem eam annis septem. Pacet allegoriȩ sensus. qua¬
secli temporȩ. quod septem dierum circuitu ꝑagit᷑. ex electis construit᷑. a¬
nimab. ⁊ cum sine scłi suum qͦ crem̃tũ ad sinem ip̃a ꝑducit. Uel certe .uii.
annis edificat᷑. ob significationem gr̾̃e spĩtalis ꝑ quam ecclia solium ut sit

Expanded text:
iantur et dicunt: « Nescitis quoniam angelos judicabimus, quanto magis saecularia? iantur et dicunt: « Nescitis quoniam angelos judicabimus, quanto magis saecularia? » « Anno quarto fundata est domus Domini, in mense tertio, et in anno undecimo mense Bul, ipse est mensis octavus, perfecta est domus in omni opere suo, et in universis utensilibus, aedificavitque eam annis septem. » Patet allegoriae sensus, quasaeculi tempore, quod septem dierum circuitu peragitur, ex electis constituitur animabus? et in fine saeculi suum quoque crementum ad finem ipsa perducit: vel certe, septem annis
Abbreviated transcription (Latin):
tis exequit᷑. Unde bñ atriũ sac̾dotum crib ordinib lapidum po¬
memorat᷑. Tres quippe ordines sunt lapidum policoꝵ. sides. spes.
caritas. O recte politoꝵ quia certe necessaria est discendi soller¬
tia. quo quisq quomodo crede̾. quid sꝑare. seu quid dilig̾e debeat
dinoscat. Unus autem ordo lignoꝵ cedri. ipsa est bona oꝑatio. ac¬
sinȩ coaruptionȩ simulationis exibita. sine cuiꝰ suꝑ adiectionȩ fides.
spes. caritas. uera esse non ualet. dictum est namq sepiꝰ. quodlig¬
na cedri. ꝓpt̾ odoris gra̾m ⁊ imputribilem sue nature pocentiẽ
ꝑseuerantiam famamq bone actionis. designent. Ad hoc atrium
usq uniuersi conscendunt. electi. qui fidȩ. spe. caritate. dilecti¬
onȩ oꝑe deo plac̾e appetunt. Hoc alta meritoꝵ grã transcendu̾t
ꝑfecti. cum in tanto uircutum culminȩ proficiunt. ut dic̾e̾ su¬
is audicorib possunt. Imitatores nr̃i estote sicut ⁊ nos xp̃i. Glou¬

Expanded text:
nibus lapidum pomemoratur. Tres quippe ordines sunt lapidum politorum, fides, spes, charitas. Et recte politorum, quia certe necessaria est discenda solertia, quo quisque modo quid credere, quid sperare, seu quid diligere debeat, dignoscat. Unus autem ordo lignosine corruptione simulationis exhibita, sine cujus superadjectione, fides, spes, charitas, vera esse non valet. Dictum namque est saepius, quod ligna cedri propter odoris gratiam et imputribilem suae naturae potentiam, perseverantiam famamque pie designant actionis. At hoc atrium usque universi conscendunt electi, qui fide, spe, dilectione atque opere Deo placere appetunt: hoc alta meritorum gratia transcendunt perfecti, cum in tanto virtutum culmine proficiunt, ut dicere suis auditoribus possint: « Imitatores nostri estote, sicut et nos Christi : » glor
Abbreviated transcription (Latin):
distinctione quod in hac uta int̾ cebra uł hostis inpacati temptam̃ta. ueł
nr̃e fragilicatis obstacula. crebro ĩmoq continuo suꝑne piecatis munere
ne corruam᷑ defendim᷑. in illa uica uero quam sup̾mum cectum templi
ut supͣ docuimꝰ insimiat. tantadei p̾sentis gr̾a munim᷑. ut nec uelimꝰ ulcͣ
peccare. uec possimꝰ. neq ullo mortis siue doloris siue temptantis ad u̾sarii
inetui asficiam᷑. De p̃sentib dni auxlus quas de lacerib tabulatoꝵ dicit ip̃e¬

Expanded text:
distinctione, quod in hac vita inter crebra vel hostis impacata tentamenta, vel distinctione, quod in hac vita inter crebra vel hostis impacata tentamenta, vel nostrae fragilitatis obstacula, crebro, immo continuo supernae pietatis munere, ne corruamus defendimur. In illa vero vita, quam supremum templi tectum, ut supra docuimus, insinuat, tanta Dei praesentis gratia munimur, ut nec velimus ultra peccare, nec possimus, neque ullo mortis sive doloris, sive tentantis adversarii metu afficiamur. De praesentibus Domini auxiliis quasi de laterib
Abbreviated transcription (Latin):
quinq cubicoꝵ alcicudinis. Luriculas singnificat quȩ sup̾mo domꝰce¬
cto ꝑcircuitum erant facte. nequis ad alciora ꝑueniens repente lab̾et᷑
ad una. Quod in om̃idomo quam quisq edificaret. moyses fieri p̃cepit.
cum edificaueris inquiens domum nouam facies murum tecti per circu¬
icum ne eifidat᷑ sanguis in domo cua. ⁊ sis reus labente alio & inp̃¬
ceps ruente. ħ autem tabulata siue luricule supra sũt lacera uocata.
ubi cum dictum esset ⁊ edificauit suꝑ pariecem cempli. cablata ꝑ girũ
in pariecib domꝰ per curtuicum tem ͥͥ pli ⁊ oraculi. contintio¬
subiũctumest. Et fecit lacera in
circuitu. Inquib nmi¬
rum lacerib incelleximꝰ diuinae̾ẽ p̃sidia designata quȩ nos in hoc adhuc
seculo laborantesae procatu nr̃o ao suꝑiora nicentes cotidie ne deficiamus
adiuuant. Ad cuiꝰ formam sensus etiam hunc locum intellig̾e debemꝰ. seder

Expanded text:
quinque cubitis altitudinis. » Loriculas significat, quae in supremo domus tequinque cubitis altitudinis. » Loriculas significat, quae in supremo domus tecto per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod in omni domo quam quisque aediCum aedificaveris, inquiens, domum novam, facies murum tecti per circuitum, ne effundatur sanguis in domo tua, et sis reus labente alio et in praeceps ruente. Haec autem tabulata sive turriculae, supra sunt latera vocata; ubi cum dictum esset, Aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum, in parietibus domus per circuitum templi et oraculsubjunctum est, Et fecit latera in circuitu. In quibus nimirum lateribus intelleximus divina esse praesidia designata, quae nos in hoc adhuc saeculo laborantes, ac pro captu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficiamus adjuvant; ad cujus formam sensus etiam hunc locum intelligere debemus, sed ea
Abbreviated transcription (Latin):
It edisicauit domum & consũmauit eam. texit qͦ domum laquearibus
cedrinis. Huquearia sunc tabulata que magno decore conposita. ⁊ or¬
fucba eras ena imirum habeliat laquearia. Quid autem aptiꝰ ꝑ laq̾aria
suis int̾cessionib ⁊ erorchationib animos infirmoꝵ ne incemꝑtõib deficiõt
pintegunt. aue nimirum laquearia recte cedrina esse describunt᷑. Cedrꝰ
noemes arbor est inpucribilis omĩo nacure. odoris iocundi. aspectꝰ nicidi. ser¬
pentes accensa nidore sugans ac ꝑimens. Que uniuersa ꝑfectis qtubq conue¬
niũt quor insuꝑabilis est pacientia. fama untutum exmia. p̃sentia cum¬
ctis gratissima bonis. auctoritas ad de uincendos confutandosq eos qui uerit¬
Ci resist unt constantissima. qui ⁊ in hac uita & infutura singulari p̾ceteris¬
scĩs eminentia sulgent. Et edificauit cabulacum suꝑ omnem domum

Expanded text:
« Aedificavit domum et consummavit eam. Texit quoque domum laquearibus « Aedificavit domum et consummavit eam. Texit quoque domum laquearibus cedrinis, etc. » Laquearia sunt tabulata, quae magno decore composita et orfacta erat, terna nimirum habebat laquearia. Quid autem aptius per laquearia suis intercessionibus et exhortationibus animos infirmorum, ne in tentationibus deficiant, protegunt. Quae nimirum laquearia recte cedrina esse describuntur. Cedrus namque arbor est imputribilis omnino naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpentes accensa nidore fugans ac perimens. Quae universa perfectis quibusque conveniunt, quorum insuperabilis est patientia, fama virtutum eximia, praesentia cunctis gratissima bonis, auctoritas ad revincendos confutandosque eos qui veritati resistunt, constantissima, qui et in hac vita et in futura singulari prae caeteris eminentia fulgent. « Et aedificavit tabulatum super omnem domum
Abbreviated transcription (Latin):
ce num̾o centenario ⁊ uigerio magna electoꝵ beatitudo
infucura uita de signat᷑ apce in hoc tereium domus dñi cenaculum con¬
suimimnat᷑. giia post p̃sentes fidelium labores põst acceptam infucuro am¬
marum regdunrem plena cociis eccłie felicas in resurrectionis gła coplebe.¬
Ao quod musterium eque ꝑcu uc diximus. quoo resurgens amorcuns dns
ates ad eelos ascendens huic num̃o inroꝵ sp̃m sanctum in lingins igneism¬
sit. qui eos qui diuersitate linguarum ab inincem diseretierant cõgnitione
loquelarum communem in laudem dei fecit hab̾e sermonem. Nam: ece¬
lesia suo tempore resurgens a morce atq ad celos incarne incorrupcibili
ascendens plene ac ꝑfecte dono sc̃i sp̃c illustrabit᷑. quando scd̾m ꝓmissum
apłi eric deus omĩa in om̃ib. ẽ unc plena eric adunacio linguarum ĩ
onĩibi ad p̾dicanda magnalia dei. qr consona mence ac uoce om̃s diuine
glam maiestacis quam p̾sencem uisuri sunt collaudabunt.

Expanded text:
electorum beatitudo ura vita designatur. Apte etiam in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur: quia post praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius Ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebAd quod mysterium aeque pertineat, ut diximus, quod resurgens a mortuis Dominus atque ad coelos ascendens, huic numero virorum Spiritum sanctum in linguis igneis misit, qui eos, qui diversitate linguarum ab invicem discreti erant, cognatione loquelarum communem in laudem Dei fecit habere sermonem. Nam et ecclesia suo tempore resurgens a morte, atque ad coelos in carne incorruptibili ascendens, plene ac perfecte dono sancti Spiritus illustrabitur, quando secundum promissum apostoli erit Deus omnia in omnibus. Tunc plena erit adunatio linguarum in omnibus ad praedicanda magnalia Dei, quia consona mente ac voce omnes divinae gloriam majestatis, quam praesentem visuri sunt, collaudabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. forcitudinem cemꝑantiam. iusticiam. Quarum ueluti fũ¬
damine quodam firmissimo. omĩs bonoꝵ actuum structura mu¬
intur. ꝑ rudentia namq est qua discimꝰ quid nos ag̾e. qualit̾ ue
de beamus edoceat. salus uero uc ad hec uos peragenda confirmet.
Temꝑantia qua discernimꝰ ne plus aut minus iusto prudentie siue

Expanded text:
tiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti funtiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamine quodam firmissimo, omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia namque est qua discimus quid nos agere, qualiter debeamus edoceat; salus vero, ut ad haec nos peragenda confirmet. Temperantia, qua discernimus ne plus aut minus justo prudentiae sive
Abbreviated transcription (Latin):
eisoem imͦͦi eximiis colorib consiciunt᷑. cum uniu̾sis quȩ pie agunꝰ
scientie indesinent̾ utim᷑. respicientes semꝑ ao eloquia diuina. ꝙ
ne forte a uirtutum calle aberremꝰ hoꝵ intuitu continuo uestsa
nr̃a regimꝰ. Necitq in introitutempli postes. de lignis oliuarum
quadrãgulos ⁊ duo ostia de lignis abiegnis altrinsecus q utrumq
ostium duplex erat ⁊ se iniicem cenens aꝑiȩbat᷑. Sigut ingre¬
ssus oraculi quo ad archam dm̃ cherubinq ꝑueniebat᷑. incroit
significat regni celestis. quo ad uisionem nri conditoris suꝑnoꝵ¬
ꝙͣ ciuium nõs incroduci sꝑamꝰ. ac desideramꝰ. ita introitꝰ intem¬
mur ti pycedemonstrat. Iste ingressum nr̃m ad fidem. ille designat
ad speciem. Unde apte postes huiꝰ introitus. quadranguli sunt fac¬
ti. ꝓpt̾ quatuor sc̃i eugłu libros. quoꝵ doctrina in fide ueritatis
erudim. seu ꝓpt̾ cotidem quatuor uirtutes principales. pruden¬

Expanded text:
e quatuor eximiis coloribus conficiuntur, cum in universis, quae pie agimus, scientiae indesinenter utimur, respicientes semper ad eloquia divina; et ne forte a virtutum calle aberremus, horum intuitu continuo vestigia nostra regimus. « Fecitque in introitu templi postes de lignis olivarum quaostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. » Sicut ingressus oraculi quo ad arcam Domini cherubimque perveniebatur, introitum significat regni coelestis, quo ad visionem nostri Conditoris supernorumque civium nos introduci speramus ac desideramus: ita introitus in temmur, typice demonstrat. Iste ingressum nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. Unde apte postes hujus introitus quadrangulati sunt facti, propter quatuor sancti Evangelii libros, quorum doctrina in fide veritatis erudimur, seu propter totidem quatuor virtutes principales, pruden
Abbreviated transcription (Latin):
merabant᷑ ac ducebant᷑. quod usq porcicuum. que erant. eirea templum ab
mistro ⁊ ab oquilone ⁊ occasu tectum ꝑueniebat. ut iosepho narrante dus¬
bant᷑. ⁊ sic tota alcitudo domꝰ iurta librum paralipomenonat cenconmm
uginti cubitos consũmata est. Porcicus &ͦ que erat ance froncem templi
ad orientem. iuxta fidem p̾faci uoluminis. eandem cubicoꝵ sũmam ĩ al¬
plum. cellaria uocabat ⁊ eubicula. Dedic autem inquit dauid filio suo
salomoni descriptionem porticus ⁊ templi & cellarioꝵ ⁊⁊ cenaculi ⁊ cubis¬
culoꝵ in abdicis. & domiis ꝓpiciationis. Dbieciam exterioꝵ domoꝵ. quie
erant extra acrium sacerdotum ieireuitu templi fecit mentionem cũ
ptinꝰ subiuxit. Nec non ⁊ omĩum que cogitauerat acrioꝵ eredrarium. ꝑ
cireuitum inchesauros domus om̃ ⁊ inchesauros sc̃oꝵ. Quod autem

Expanded text:
enaculum addebantur, quousque porticus quae erat circa templum ab austro, et aquilone, et occasu, tectum perveniebat, ut Josepho narrante didabantur, et sic tota altitudo domus juxta librum Paralipomenon in centum viginti cubitos consummata est. Porticus quoque quae erat ante frontem templi ad orientem, juxta fidem praefati voluminis, eamdem cubitorum summam in alirca templum, cellaria vocat et cubicula. « Dedit autem, inquit, David Salomoni filio suo descriptionem porticus templi, et cellariorum, et coenaculi, et cubiculorum in abditis, et domus propitiationis . » Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi, fecit mentionem, cum protinus adjunxit: Necnon et omnium quae cogitaverat, atriorum et exedrarum per circuitum, in thesau
Abbreviated transcription (Latin):
na deuocionis eoꝵ scĩs qui pro illis orare deberent actulerunt. A¬
trium ergo quod positum int̾ locum uulgi ⁊ sacerdotil medium
erat. diuisionem significat illam que carnales in scã ecclia nuꝑos
incipientes uiam iusticie ab arce ꝑfectoꝵ non quidem sorte electionis
sed mericoꝵ guancitate secernit. Namq carnales suffic̾e sibi credunc.
si fidem. spem.⁊ caricatem. oꝑum qͦ mundiciam habeant. ꝑfecti
autem ⁊ ħ habent ⁊ insuꝑ in uerbo p̾dicando laborant. pauꝑib tri

Expanded text:
na devotionis eorum sanctis qui pro illis orare deberent, attulerunt. Ana devotionis eorum sanctis qui pro illis orare deberent, attulerunt. Atrium ergo quod positum inter locum vulgi et sacerdotum medium erat, divisionem significat illam quae carnales in sancta Ecclesia, nuperque incipientes viam justitiae, ab arce perfectorum, non quidem sorte electionis, sed meritorum quantitate secernit. Namque carnales sufficere sibi credunt, si fidem, spem et charitatem, operum quoque munditiam habeant. Perfecti autem et haec habent, et insuper verbo praedicando lab
Abbreviated transcription (Latin):
dentium ei qui relictis possessionib. uno corde ⁊⁊ animã dño
seriuebant. ip̃a est templum dĩ. ⁊ locusintͣ atriũ sacerdotũ
specialit̾ illi consecratꝰ. Porro basilica grandis & orantes in ea
cirea atrium sacer dotumin gyro siginram gestabant eoꝵ qui
eodem tempore credebant ex gentib insiria. ⁊ anciochia cet̾isq
prouinens ⁊ cruitatib. quib apłi ⁊ seniores qui erant in iherosoli¬
mis nicħ amplius imponebant oneris. quam ut abstinerent. se ab
idolis imolato ⁊ sanguine susfocato. ⁊ fornicatione. Quoꝵ tam ob¬
lationib uolebant pauperes scõꝵ qui erant in ierosolimis susten¬
tari. quatinꝰ eis carnalia sua ministrantes sp̃ualium eoꝵ possent
fieri participes. Barnabas ⁊ paulus oum socus suis qui oblatione
eoꝵ accipientes hierosolimam deferebant. ipsi sunt sacerdotes. qͥ
hostias suscipientes ad altare dñi consecrandas ꝑducebant. quia de¬

Expanded text:
dentium, qui, relictis possessionibus, uno corde et anima Domino dentium, qui, relictis possessionibus, uno corde et anima Domino serviebant, ipsa est templum Dei, et locus intra atrium sacerdotum specialiter illi consecratus. Porro basilica grandis, et orantes in ea circa atrium sacerdotum in gyro, figuram gestant eorum qui eodem tempore credebant ex gentibus in Syria et Antiochia, caeterisque provinciis et civitatibus, quibus apostoli et seniores qui erant in Jerosolymis nihil amplius imponebant oneris, quam abstinerent se ab idolis immolato et sanguine, et suffocato, et fornicatione. Quorum tamen oblationibus volebant pauperes sanctorum qui erant in Hierosolymis sustentari; quatenus eis carnalia sua ministrantes, spiritalium eorum possent fieri participes. Barnabas vero et Paulus cum sociis suis, qui oblationes horum accipientes Hierosolymam deferebant, ipsi sunt sacerdotes, qui hostiam suscipientes ad altare Domini consecrantes perducebant; quae do
Abbreviated transcription (Latin):
afferunt ⁊ suas hostias ad atrium sacerdotum offerendas dño per
illos. dum bona quȩ p̾ualent oꝑantes maioꝵ ac doctoꝵ. ⁊ firmant᷑.
exhortatione ꝙ incercessione cõmendãt᷑. Offerunt eciam tunc ho¬
stias suas sacerdotib ꝑ eos dño cõmendandas. cum scĩs quibꝙ ege̾¬
tib necessaria mundi huiꝰ quib ip̾i habundant sũme meroediꝰ. i¬
tuitu cribuũt. du̾o ammonentȩ ac dicentȩ. facite uob̾ amicos de
mãmona iniquitatis. ut cum defeceretis recipiant uos inet̃na
tabernacła. Ꝙ quicumq inquit potum ded̾it uni ex hismini.¬
mis meis calicem aque frigide tantum ĩnomĩe discipłi. am̃dico
uobis non ꝑdec mercedem suam. Ac sic utroꝵq hostias unꝰ idemq
in altari dei ignis assumit. cum dñs elemosinas duuicum guibus
ministrauerũt scĩs una cum magnis eoꝑdem scõꝵ uitutib
suo intuitu ac recributione dignas iudicat. Multitudo gͦ cre¬

Expanded text:
Afferunt et suas hostias ad atrium sacerdotum offerendas Domino per Afferunt et suas hostias ad atrium sacerdotum offerendas Domino per illos, dum bona quae praevalent operantes, majorum ac doctiorum et confirmantur exhortatione, et intercessione commendantur. Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per eos Domino commendandas, cum sanctis quibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibus ipsi abundant, summae mercedis intuitu tribuunt, Domino admonente ac dicente: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula mis meis, calicem aquae frigidae tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam . Ac sic utrorumque hostias unus idemque in altari Dei ignis absumit, quando Dominus eleemosynas divitum, quibus ministraverunt sanctis, una cum magnis eorumdem sanctorum virtutibus suo intuitu ac retributione dignas judicat. Multitudo ergo cre
Abbreviated transcription (Latin):
audeo aliquid loqui eoꝵ que ꝑmę non efficit. xp̃e in obedientian
sũmaui fidem seruaui. de reliquo reposita est mn coiona iusticie.
Iccedebat quidem uulgus usq ad atrium sacerdotum. ⁊ hostias su¬
ad huiꝰ usq ianuam deferelut. susceptas a saccis otib atq inoltari ob¬
latas ocuilis prosequebat᷑. in ipsum etiam templum cum aꝑiebat᷑
intuitum sunm a longe dirigebat. nec tam̾ atrium sacerdotum
intrandi faculcatẽ habebat. uẽrum de inferiorib clamabat ad dn̾m.
quia nec carnalium in eccłia simplicitas a dño despicit᷑. qñ fidelit̾ ea c̃
ualent illi uota pietatis offerunt. dirigunt enim insus alonge ĩcẽplũ
dĩ.cum uitam sublimium disc̾e̾ ⁊ ad mirari sedulo gaudent. ⁊ quos
uirtucis imitatione sequi nequeũt. pie uerationis amplectũt᷑ affec¬
tu. Uident hostias sacerdotum in alcari igne sacrosc̃o consumi. qi

Expanded text:
audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus in obedientiam audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus in obedientiam idem servavi, de caetero reposita est mihi corona justitae . Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas usque ad hujus januam deferebat, susceptas a sacerdotibus atque in altari oblatas oculis prosequebatur; in ipsum etiam templum, cum aperiebatur, intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat. Verum de inferioribus clamabat ad Dominum, quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae valent illi vota pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templum Dei, cum vitam sublimium discere et admirari sedulo gaudent, et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in altari igne sacrosancto consumi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
signitus. dicente dñoad moysen. ħ dices domui iacob. ⁊ annuntiabis
silus isrł. ꝙ paulo post. ꝙ uoᷤ eritis michi regnum sacerdotale. ⁊ gens
sc̃a. Basilica uero grandis que erat extra atrium sacerdotum. in qua
omĩs ppłĩ multitudo adorare siue ad uerbum audiendum confluere so¬
lebat. carnalium in scã eccłla uitam moresq siguralit̾ insinuat. qua¬
arnolib quasi pariislis in xp̾o lac uobis potum dedi non escam. Qui
bene per basilicam grandem de signant᷑. qr absq ulla dubietate multo
maior est in sca eccłia talium quam ꝑfectoꝵ numerꝰ. sed quantum
num̾o prestant. tantum succunbunt merito. Unde apte basilica
hec grandis ⁊ si pli̾mos capit. noneoscam̃ in interiora templi deaura¬
ti. non ad altaris officium. non in ipsum saltem atrium sacerootũ.
intromittit. quia carnales quiq atq infirmi adhuc in eccłia. ⁊ si ob
longe tam̃ ab est ut illis equent᷑. quicum fiducia prolocunt᷑ Non en̾i

Expanded text:
dicente ipso ad Moysen: Haec dices domui Jacob. et annuntiabis filiis Israel ; et paulo post: Et vos eritis mihi regnum sacerdotale, et gens sancta. Basilica vero grandis, quae erat extra atrium sacerdotum, in qua omnis populi multitudo adorare sive ad verbum audiendum confluere solebat, carnalium in sancta Ecclesia vitam moresque figuraliter insinuat, qucarnalibus: tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam. » Qui bene per basilicam grandem designantur, quia absque ulla dubietate multo major est in sancta Ecclesia talium quam perfectorum numerus. Sed quantum numero praestant, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in ipsum saltem atrium sacerdotum intromittit: quia carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesia, etsi ob longe tamen abest ut illis aequentur, qui cum fiducia proloquuntur. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
de: ut ad edesta nobis regaia ꝑ baptisma iter esse patefactum doceret
pse uͦ luter in anplitudine cubitũ habebat unũ & dimidiũ: ꝓpt̾ oꝑi
nimirũ ꝑfectionẽ. &. iuitiũ contẽplationis. Integer et em̃ eubitus in lut̾e:
ꝑfectionem bone designat actionis. Quã absq ulla dubietate habebał
ille. de quo tẽptator antiquo dñs aiebat. Nunqͥd consid̾asti serut̃i meu̾
iob. qd nõ sit ei sunilis suꝑ terrã homo sĩplex & rectus ac timẽs dm

Expanded text:
te, ut ad coelestia nobis regna, per baptisma iter esse patefactum doceret; ipse vero luter in amplitudine cubitum habebat unum et dimidium, propter operis nimirum perfectionperfectionem bonae designat actionis. Quod absque ulla dubietate habebat ille, de quo tentatori antiquo Dominus aiebat: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra, homo simplex et rectus, ac timens
Abbreviated transcription (Latin):
mitate eipectabant. qñ apparens in carne dñs nouam eugłn grãm inũdo
afferret. non acceptis ip̃i ꝓmissionib sed a longe eas aspicientes ⁊ salutan¬
tes. Aequabant gͦ longituoine sua laticudinem cempli. qtia ꝑ longani¬
mitatem deuoce mentis desiderabant uenire  cdilatationem eccłie incari¬

Expanded text:
imitate exspectabant, quando apparens in carne Dominus novam Evangelii gratiam mundo imitate exspectabant, quando apparens in carne Dominus novam Evangelii gratiam mundo afferret, non acceptis ipsis promissionibus, sed a longe eas aspicientes et salutantes. Aequabant ergo longitudine sua latitudinem templi, quia per longanimitatem mentis devotae desiderabant videre dilatationem Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
que dñice incarnationis cempora p̾cessic. tipice denintiat: In qua sunt
patriarche. ⁊ ꝓpħe. qui orientem huic mundo solem iusticie pͥmi suscepe¬
runt. ⁊ nascenti in carne dño testimonium siue uiuendo siue p̾dicando.
siue nascendo. siue moriendo. p̾buerũt. Ostium gͦ templi dñs est. qr¬
ꝑ me siquis introierit saluabit᷑. Ostium porticꝰ. sermo ꝓpheticꝰ. Qui
quasi recto calle ingredientes ad ostium templi ꝑducebat. quia grãm
dm̃ saluatoris qua mundum erat reoempturꝰ aꝑte p̾dicabat. faictura
ergõ porticus coca fideles illius temporis signat. ostium uero inporticu. docto¬
res qui ceteris lucem inte iamiamq intrandi ad dnm̃ pandebant expͥmit¬
& bene unum ostium ꝓpt̾ consonam in om̃ib scĩs fidem ac dilectionem ne¬
ritatis. Que uidelicet porticus iuita lacitudinem templi uiginti cubitis
longa erat. quia nimirum antiqui iusti multa diu pacientia ⁊ longan¬

Expanded text:
quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat? In qua sunt quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat? In qua sunt patriarchae et prophetae, qui orientem huic mundo solem justitiae primi susceperunt, et nascenti in carne Domino testimonium, sive vivendo, sive praedicando, sive nascendo, sive etiam moriendo, praebuerunt. Ostium per me si quis introierit, salvabitur . Ostium porticus sermo propheticus, qui quasi recto calle ingredientes ad ostium templi perducebat: quia gratiam Domini Salvatoris, qua mundum erat redempturus, aperte praedicabat. Factura ergo porticus tota fideles illius temporis signat: ostium vero in porticu doctores, qui caeteris lucem vitae, januamque intrandi ad D bene unum ostium, propter consonam in omnibus sanctis fidem ac dilectionem veritatis. Quae videlicet porticus juxta latitudinem templi viginti cubitis longa erat, quia nimirum antiqui justi multa diu patientia et longan
Abbreviated transcription (Latin):
orcicꝰ erat ance templum uiginti cubicoꝵ longicudinis. uuta men¬
suram laticudiuis templi. & habebat decem cubicos lacicudinis an¬
ce faciem templi. De hac portieu in libro paralipomenon icascrip¬
cum est. Porcicum uero ante frontem que tende bant᷑. in longum. uuta
mensuram lacicudinis domꝰ cubitoꝵ uiginti. Patet gͦ quia porticus ista
ao orientalem templi partem factaest. Templum namq erat conuersum
ad ouentem sicut ⁊ cab̾naculum. habebat ꝙ ostium poiticꝰ ab oriente
contra ostiuni cemplr. iuxta quod historicꝰ iudeoꝵ iosephus aꝑtissĩe
docet. ita ut sol equinoctialis oriens. directis radioꝵ suoꝵ liuens. ꝑ ostia
tria porcicꝰ idelic & templi & oraculi. arhcam cestamenti ꝑsund̾e possec
Quia uero templum scãm eccłiam designat. porticꝰ que erat ante tem¬
plum. & ꝓpͥor lum̃ solis acciꝑe solebat. quid aptiꝰ quam illam eius partem

Expanded text:
Porticus erat ante templum 20 cubitorum longitudinis, juxta menPorticus erat ante templum 20 cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et habebat decem cubitos latitudinis ante faciem templi. De hac porticu in libro Paralipomenon ita scriptum est: Porticus vero ante frontem, quae tendebatur in longum juxta mensuram latitudinis domus, cubitorum viginti . Patet ergo quia porticus haec ad orientalem templi partem facta est. ad orientem, sicut et tabernaculum. Habebatque ostium porticus ab oriente, contra ostium templi, juxta quod historicus Judaeorum Josephus apertissime docet: ita ut sol aequinoctialis oriens, directis radiorum suorum lineis, per ostia tria porticus videlicet, et templi et oraculi, arcam testamenti perfundere posset. Quia vero templum sanctam Ecclesiam designat, porticus quae erat ante templum, et propior lucem solis accipere solebat, quid apertius quam illam ejus partem,
Abbreviated transcription (Latin):
cionis ꝓmissam patriam cum apparuerit ualeamꝰ intͣre. lacitudo
uicenario numero dec̾minat᷑. ꝓpc̾ geminam eiuisdem caritatis qua
dm̃ & ꝓxim̃ amamꝰ distantum. alticudo cricenario numero ꝓpt̾ fidẽ
sc̃e trinicatis que unꝰ est deus ineuiꝰ uisione cuncta speinr̃e desideria
suspendunt᷑. Sex gͦ ad oꝑis ꝑfectionem. duo ad dilectionem dĩ &. proxi¬
im.tria pertinent ad spem diuine uisionis. Singłi autem numeri recte
ꝑdecem multiplicant᷑. qr ñ uisi ꝑ sidem ⁊ custodiam decalogi legis. uel pa¬
ciencia nr̃a salubrit̾ excercet᷑. uel caritas utilit̾ ardescit. uł spes subluit̾
non usq ad cectum cempli. sed usq ad cenaculum inferiꝰ pertingebant. Nam¬
q ui libro paraliponienon aꝑte scriptumest quod altitudo e xx cubitoꝵ e
rat. De cuiꝰ rei sacͥmento aptiꝰ in sequentib cractabimꝰ. ubi ad medium usq
cenaculum ac tercium lectionis ordo peruenerit.

Expanded text:
tionis promissam patriam, cum apparuerit, valeamus intrare. Latitudo tionis promissam patriam, cum apparuerit, valeamus intrare. Latitudo vicenario numero determinatur, propter geminam ejusdem charitatis, qua Dsanctae Trinitatis, quae unus est Deus, in cujus visione cuncta spei nostrae desideria suspenduntur. Sex ergo ad operis perfectionem, duo ad dilectionem Dei et proximi, tria pertinent ad spem divinae visionis. Singuli autem numeri recte per decem multiplicantur, quia non nisi per fidem et custodiam decalogi legis vel patientia nostra salubriter exercetur, vel charitas utiliter accrescit, vel spes sublimiter non usque ad tectum templi, sed usque ad coenaculum inferius pertingebant: namque in libro Paralipomenon aperte scriptum est, quod altitudo 120 cubitorum erat . De cujus rei sacramentis aptius in sequentibus tractabitur, ubi ad medium usque coenaculum, ac tertium lectionis ordo pervenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. Longitudo domꝰ longanimicatem designat sc̃e ecłie. qua inexilio pere¬
grinationis huiꝰ pacient̃ ad uersaq̃ ꝙtolerat. donec ad patͥam quam eipectat per¬
ueniat. laticuoo insimiot caricatem. quadilatato sini mentis ñ solum
ainicos iideo. sed n inimicos gandet dilig̾e ꝓpt̾ deum. donec ueniat cem¬
pꝰ quando siue ad pacem suam conuersis. seu simoitꝰ extinctis inimicis. cũ
solis gaudeat amicis in deo. Alticudo spemdemintiat. fucure retributi¬
ꝯuis. cuius intuitu libent̾ infima queqsiue que demulcent siue q̃ adu̾san¬
tͦ contempnit. usq dum utriso transcensis sola uid̾e̾ mereat᷑ bona dñi in
cerra uiuentium. Unde apte longitudo domꝰ. serager᷑io cubicoꝵ numn̾o
comp̃hend̾i. Senarꝰ namnq numeiꝰ in quo inundꝰ factꝰ est. ꝑfectionẽ
solet operum designare bonoꝵ & necesse est nos ita per longani¬
mitatem molestias ferre nr̃e peregrinationis. ut merito bone opa¬

Expanded text:
tudine, etc. Longitudo domus longanimitatem designat sanctae Ecclesiae, qua in exsilio peregrinationis hujus patienter adversa quaeque tolerat, donec ad patriam quam exspectat, perveniat. Latitudo insinuat charitatem, qua dilatato sinu mentis non solum amicos in Deo, sed inimicos gaudet diligere propter Deum, donec veniat tempus, quando ad pacem suam conversis seu funditus exstinctis, cum solis gaudeat amicis in Deo. Altitudo spem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libenter infima quaeque sive quae demulcent, seu quae adversantur, contemnit, usque dum, utrisque transcensis, sola mereatur videre bona Domini in terra viventium; unde apte longitudo domus, sexagenario cubitorum numero comprehenditur. Senarius namque numerus, in quo mundus factus est, perfectionem solet operum designare bonorum. Et necesse est nos ita per longanimitatem molestias ferre nostrae peregrinationis, ut merito bonae opera
Abbreviated transcription (Latin):
que locutꝰ fuerit uobis. Cuiꝰ p̾sagii amonuit disciplo̾s uor pr̾is de oelo.
cum opparente illis dño in dn̾o gła int̾ ipsum moysen ꝙ heliam in mõ¬
te sc̃o ita intonuit dicens. Hic est silius meus dilectus in quo mͥ bene cõ¬
placui ipsum audice. Cum gͦ ad mndibili diuine oꝑationis concordia.¬

Expanded text:
quaecumque locutus fuerit vobis . Cujus praesagii discipulos vox Patris de coelo monuit, quaecumque locutus fuerit vobis . Cujus praesagii discipulos vox Patris de coelo monuit, cum apparente illis Domino in gloria, inter ipsum Moysem et Eliam in monte sancto, ita intonuit dicens: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui; ipsum audite . Cum admirabili di
Abbreviated transcription (Latin):
subdunt᷑ ⁊ corpore. Unde bñ utrũq capitellum quinq cubitos habȩ¬
at altitudinis. quia nimirum quĩq libris scripeura moysaice legi
comp̾hensa est. Qumq etiam scli etates tota ueteris instrumenti
series complexa est. Nouum uero cestamentum non alia nobis p̾di¬
cat. quam q̃ moyses p̾dicanda ꝑ hoc e̾ẽ p̾dixerat. ꝙ ꝓpħe. Unde
dñs iudeis ueteris cestamenti lict̾e srustra adherent᷑ib. ⁊ grãm no
ui sꝑnentib ait Sicred̾etis mopsi. cred̾etis forsitan⁊ mͥ. de me
enĩ ille scripsit. Scripsit enĩ de dno̾ moyses ⁊ multa siguralic̾. ⁊ il¬
lud aꝑtissie. cum ꝓmissum narrat abrahe ꝑ drm̃ quia in semine
tuo bndicent᷑ om̃s familie terre. ⁊ cum ꝑse ip̃e dicit silus isrł. Quia ppħam¬
suscitabit uob̾ dñs dĩ ur de fr̾ib ur̃is tamꝗͣ me ipsum audietis iurta om̃a

Expanded text:
subduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos habebsubduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos habebant altitudinis, quia nimirum quinque libris Scriptura Moysaicae legis comprehensa est, quinque etiam saeculi aetates tota Veteris Testamenti series complexa est. Novum vero Testamentum non alia nobis praedicat quam quae Moyses praedicanda per hoc praedixerat, et prophetae. Unde Dominus Judaeis Veteris Testamenti litterae frusvi spernentibus ait: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi; de me enim ille scripsit : scripsit enim de Domino Moyses, et multa figuraliter, et illud apertissime, cum promissum narrat Abrahae per Dominum, quia in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae ; et cum per se ipse dicit filiis Israel, quia pudietis, juxta omnia
Abbreviated transcription (Latin):
de grossitudĩe duodecim cubitoꝵ linee non conuenit. hastuimirum line
dasq om̃s gentes discipłis ait. Docentes eos seruare omĩa que cumq
mandaui uobis. Qui gͦ seruat ac docet omĩo quecumq mandauit apo¬
stolis dñs neq alia suꝑadiciens neq hoꝵ quippiam p̾ceriens. ipse ꝓfe¬
cto est colũna in domo dei que est eccłła. ⁊ firmamentũ ueritatis.
Qualem force cimocheum motiit apls paulus. Uerum quia ab¬
sq scientia scripturar̾ non pocest ẽẽ sirma uel uita uel loquela doctoꝵ. apcȩ
subdicͦ Duo quoq capitella fecit quȩ ponerent᷑ suꝑ capita columnarum
fusilia ex exx. Quinq cubicoꝵ alticudinis capicellum unum. ⁊ guinq
cubitoꝵ olticudinis capicellum alcerum. Capita ⁊ enim colũnaru̾
⁊ uerba. Duo aut̾ capitella que hiscapitib erant suꝑposita duo sunt ei¬
stamenta quoꝵ meditatioĩ atq obseruantie doctores scĩ toto ⁊ animo

Expanded text:
dae grossitudine duodecim cubitorum lineae non convenit. Has nimirum lineadae grossitudine duodecim cubitorum lineae non convenit. Has nimirum lineadasque omnes gentes discipulis ait: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Qui ergo servat ac docet omnia quaecunque mandavit apostolis Dominus, neque alia superaddens, neque horum quidpiam praeteriens, ipse profecto est columna in domo Dei, quae est Ecclesia, et firmamentum veritatis, qualem fore Timotheum monuit apostolus Paulus. Verum quia absque scientia Scripturarum non potest esse firma vel vita vel loquela doctorum, apte subditur: Duo quoque capitella fecit, quae ponerentur super capita columnarum, fusilia ex aere. Quinque cubitorum altitudinis capitellum unum, et quinque cubitorum altitudinis capitellum alterum. Capita enim columnarum, et verba. Duo autem capitella, quae his capitibus erant superposita, duo sunt Testamenta, quorum meditationi atque observantiae doctores sancti toto et animo
Abbreviated transcription (Latin):
tis insimiat ñ nisi ꝑ fidem ⁊ oꝑa iusticie nosad suꝑne gaudia uite pos¬
se ꝑuenire. Quãuis possit ⁊ hoc alcius intelligi. quod nom̃ ihu apud
grecos ab hoc num̾o incipiat. Prima enim litt̾a nomi̾s iħu apudeos
decem. scda octo signisicat. W apte decem ⁊ octo cubitos altȩ sunt co¬
lũpne domꝰ dnĩ. quia scĩ p̾dicatores ĩmo om̃s electi ad eum sinem be¬
ne uiuendo intendunt. ut condicorem suum faciȩ mereant᷑ uid̾e̾ ad
faciem. Neq enim ultͣ quid querere habebunt. cumadeum quiest suꝑ
omĩa ꝑuenerint Et linea duodecin cubicoꝵ. ambiebat colũpnam
utramq Linea cubitoꝵ duodecim. norma est apłice insticutionis. Qu
nimirum linea ambit colũpnam ut ramq cum quisq doctor siue ide¬
luerit ⁊ uel apłica decreta sꝑn̾e. uelꝓ suo libitu noua quelibet statue¬
re maluerit. non est talis colũpna templo dei apta. Qui dum apłi̾ca
statuta segii comtẽpnit quasi uel exilitate mercie suę uelelationis cumi¬

Expanded text:
si per fidem et opera justitiae nos ad supernae gaudia vitae posse pervenire. Quamvis possit et hoc altius intelligi, quod nomen Jesu apud Graecos ab hoc numero incipiat. Prima enim littera nominis Jesu apud eos decem, secunda octo significat. Et apte octodecim cubitos altae sunt columnae domus Dei, quia doctores sancti, imo omnes electi, ad eum finem bene vivendo intendunt, ut Conditorem suum facie videre mereantur ad faciem. Neque enim ultra quid quaerere habebunt, cum ad eum qui est super omnia pervenerint. Et linea cubitorum duodecim ambiebat columnam utramque. Linea cubitorum duodecim, norma est apostolicae institutionis, quae nimirum linea ambit columnam utramque, cum quisque doctor sive Judaeluerit, et vel apostolica decreta spernere, vel pro suo libitu nova quaelibet statuere maluerit, non est talis columna templo Dei apta, quia dum apostolica statuta sequi contemnit, quasi vel exilitate inertiae suae vel elationis tumi
Abbreviated transcription (Latin):
ecłie ppłi sunt. quib suꝑ fundamentum xp̃i locatis. cocius ambitũ
orbis repleuit. cepcumq fidei edificium cocidie noua menbroꝵ
suoꝵ progene. quasi lapidum p̾cisoꝵ aposicione suꝑ agm̾tare ñ
desistic. Qui nimirum parieces uariis celaturis sculpuntur. cum
alii dat᷑ ꝑ sp̃m sermo sapientie alii sermo scientie. scdm eumdem

Expanded text:
esiae populi sunt, quibus super fundamentum Christi locatis, totius ambitum orbis replevit, coeptumque fidei aedificium quotidie nova membrorum suorum progenie, quasi lapidum pretiosorum appositione superaugmentare non desistit. Qui nimirum parietes variis caelaturis sculpuntur: Cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ex his que suꝑꝰ dictasũt facile potest intelligi Domum qͦ añ
oraculum p̾sentis eccłie tipum cen̾e diximꝰ. ubi itã redemptoris nr̃i
amore flagramꝰ. ut necdum ipsum ud̾e facile ualeamus ad faciem.¬

Expanded text:
rent, ex his quae superius dicta sunt, facile potest intelligi. Domum quoque ante rent, ex his quae superius dicta sunt, facile potest intelligi. Domum quoque ante oraculum praesentis Ecclesiae typum tenere diximus, ubi ita Redemptoris nostri amore flagramus, ut necdum ipsum videre facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ruit illud acq uestiuit auro purissimo Quod est aꝑte dic̾e quia sup
thimiamatis quod erat ante oraculum. de quo paulo post subinfert᷑.
ded ⁊ cocum altare oraculi cex̃ auro. Unde dat᷑ intelligi qd̾ idem al¬
tare de lapide quidem fuerit factum. ⁊ cedro uesticum. ac deinde au¬
ro cooꝑtum. Significat autemcipice ꝑfectoꝵ uicam iustoꝵ qui qua¬
si inuicima oraculi sunt positi. quia desertis imsimis delectationib de
solo regni celestis ingressu curam omnem inpendunt. Unde bene ĩ
hoc altari non carnes uictimarum. sed sola incendebant᷑ chumiama¬
ta. quia cales non adhuc peccata carnis ⁊ illecebras cogitationum inse
mactare opus habent. sed tantum orationum sp̃ualium ⁊ celestiumde¬
siderioꝵ odoiamenta. per ignem int̾m amoris in conspectu sui condito¬
ris offerunt. Quid autem in huiꝰ modi altari. lapis cedrus aurum. fig¬

Expanded text:
ruit illud atque vestivit auro puriruit illud atque vestivit auro purithymiamatis quod erat ante oraculum. De quo paulSed et totum altare oraculi texit auro. Unde intelligi datur, quod idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum. Significat autem typice perfectorum vitam justorum, qui quasi in vicinia oraculi sunt positi; quia desertis infimis delectationibus, de solo regni coelestis ingressu curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata; quia tales non adhuc peccata carnis et illecebras cogitationum in se mactare opus habent, sed tantum orationum spiritualium et coelestium desideriorum odoramenta, per ignem aeterni amoris in conspectu sui Conditoris offerunt. Quid autem in hujusmodi altari lapis, cedrus, et aurum figu
Abbreviated transcription (Latin):
ambulauerunt & qui grãm ergłii ꝑfecte susceꝑunt. parit̾ ec̾na
uita ꝑfruent᷑ Oraculum autem in domus medio in interiore par¬
de fecerat. ut poneret ibi archam dñi. hoc suꝑꝰ p̾ocupando ex
positum est. quia udeli interior domꝰ secieta patre celestis
archa federis dñi dnm saluacorem. in quo solo fedus pacis apud
pacrem habemiꝰ. designaret. Qui post resurrectionem suam ascẽ
orro oraculum habebat uiginti cubicos longitudinis. & uiginti
cubicos lacicudinis. ⁊ uiginci cubitos alcicudinis Quod dicit xx
cubicos alticudinis parietem significat cedrinum. quioraculum
idest sc̃a scõꝵ ab ede exteriore segregabat. sicud & supͣ diximꝰ. Qacł̾m
uͦ ubi erat archa. habebat uigenos eubicos in longitudine. ⁊ lacitudĩ
& alticudine. id est per quadrum. qr insuꝑna illa p̾acria ubi regem xp̃m
ꝑ omĩa fulget. Quod sequentib qͦ uerbis astruitur cumdicit᷑. Et ope¬

Expanded text:
ambulaverunt, et qui gratiam Evangelii perfecte susceperant, pariter aeterna ambulaverunt, et qui gratiam Evangelii perfecte susceperant, pariter aeterna vita perfruuntur. Oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat, ut popositum est, quia videlicet interior domus secreta patriae coelestis, arca foederis Dominum salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem habemus, designaret, qui post resurrectionem suam ascendorro oraculum habebat viginti cubitos longitudinis, et triginta cubitos latitudinis, et viginti cubitos altitudinis. » Quod dicitur viginti cubitos altitudinis parietem significat cedrinum, qui oraculum, id est, Sancta sanctorum ab aede exteriori segregabat, sicut et supra diximus. Oraculum ergo, ubi erat arca, habebat vicenos cubitos in longitudine et latitudine et altitudine, id est, per quadrum; quia in superna illa patria, ubi Regem in de per omnia fulget; quod praesentibus quoque verbis astruitur, cum dicitur: Et ope
Abbreviated transcription (Latin):
celeste cõmunit̾ quamuis in mansionib discͬetis recipit. quasi portic̾
templi post lapidem ⁊ cedrum intrinsecꝰ est auro cooꝑta. Sunc autem
hoc intempore ꝑplures. qui legalib concenti p̾ceptis. que supͣcõmemor.¬
umꝰ : suffic̾e sibi credunt tantum. si ad uitam uenire mereant᷑. Sunt
cunt᷑. memores ꝓmissi illius. quo talib in resurrectone non solũ
uitam. sed ⁊ specialem p̾̃dix̃ honorem tribuendum. Am̃ inquiens
dico uobis quod uos qui secuti estis me in regeneratiõe cum sederit
filius hominis in sede mnaiestatis sue. sedebitis ⁊ uos suꝑ duodecim
sedes. iudicantes duodecim tribus isrł. Hĩĩ ad parietes cempli alb
de lapioe factos. illi siguralit̾ ad cedrina ꝑtinent tabulata. utͥq
tant. Sunt in adicis templi lapides p̾ciosi. sunc tabule ligniaro¬
matici. utraq auro cooꝑta. quia ⁊ illi qui in lege dñi immacłate

Expanded text:
coeleste communiter, quamvis in mansionibus discretis, recepit, quasi porticus coeleste communiter, quamvis in mansionibus discretis, recepit, quasi porticus templi, post lapidem et cedrum, intrinsecus est auro cooperta. Sunt in hoc tempore perplures, qui legalibus contenti praeceptis, quae supra commemoravimus, sufficere sibi credunt, tantum si ad vitam venire mereantur. Sunt um sequuntur, memores promissi illius, quo talibus in resurrectione non solum vitam, sed et specialem praedixit honorem esse tribuendum: « Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit Filius hominis in , judicantes duodecim tribus Israel . Hi ad parietes templi albo de lapide factos, illi figuraliter ad cedrinas pertinent tabulas. Et quiatant, sunt in abditis templi lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta: quia et illi, qui in lege Domini immaculati
Abbreviated transcription (Latin):
uenire abnegant semec ipsos. ⁊ sumpta cruce sua cocidie secunt᷑ illũ.
Et qm̃ ucriusq temporis iustos comunis gła suꝑne manet recributionis.
lapidib ac lignis p̾ciosis. tercia est species aurearum adiuncta lamina¬
dantur figurare. ñc autem dicamꝰ parieces lapideos antiqui dĩ ppłm. ca¬
bulaca cedrina nouum. aureas laminas utͥusq in celis p̾mia designare.
cum idem parieces templi. ⁊ in porcieuq in ip̃o templo.⁊ in sc̃is sc̃oꝵ
pari fuerint modo de lapidib ac lignis ⁊ auro compacti. Hulciplex
namq est in diuersis reb earuundem repecicio figurar̾. Sed ⁊ hoc di¬
cendum quia fuerunt in lege ⁊ ante seriptam legem plurumi. quilega¬
gentes p̾rorimos sicud se ipsos. Hii ad parietesꝙ porticus pertinebant.
fuerunt ⁊ alii qui maiori ꝑfectõe̾ relictis mnundi negociis ⁊ assumptaer¬
suꝑ ⁊ uincula & carceres. lapidati sunt. sect sunt. temptasunt. in oc¬
tempora eugłi. uitam duxere eygłicam. qui nisi ante ingessum tẽ

Expanded text:
umpta cruce sua quotidie, sequuntur illum. Et quo utriusque temporis justos communis gloria supernae manet retributionis, lapidibus ac lignis pretiosis tertia est species aurearum adjuncta laminadantur figurare. Nunc autem dicamus parietes lapideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina novum, aureas laminas utriusque in coelis praemia designare: cum idem parietes templi et in porticu, et in ipso templo, et in Sanctis sanctorum pari fuerint modo, de lapidibus et lignis et auro compacti. Multiplex namque est in diversis rebus earumdem repetitio figurarum. Sed et hoc dicendum, quia fuerunt et in lege et ante scriptam legem: plurimi qui legagentes proximos sicut seipsos, hi ad parietes porticus lapideos pertinebant. Fuerunt alii, qui majori perfectione relictis mundi negotiis, et assumpta crusuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in octempora Evangelii, vitam duxere evangelicam, quid, nisi ante ingressum tem
Abbreviated transcription (Latin):
guri lamine sint sc̃i suꝑeminentem scientie caritatem habentes. hiniisq
fulgore gͣtissimo ad inuicem congaudentes. Que tͥa beatꝰ apłs una sententia.
conplexꝰ est dicens. Nam in xp̃o iħu neq eircuncisio neq p̾pucium aliꝗͥ¬
guram cenuit. cedrus actionis odorifere. aurum cranscendentis onũa
dilectionis. Uestit᷑q lapideus paries tabulis cedrims. cum ꝓfectio
fidei bonis ornat᷑ oꝑib ne sine oꝑib ociosa iudicet᷑ aut morcua. Uerũ
q lex in lapide scripta. doctrina uero eugłn ꝑ lignum est dnĩce passio¬
erueis conseeram᷑ in fronte. possunt non in congrue parietes lapidei
cempli. siue paimentum p̾ciosissimo marmore stratum. eoꝵ qui ĩ
lege sidelit̾ ac ꝑfecte uierunt cipum gerere. cabule uero cedrine¬

Expanded text:
auri laminae sint sancti supereminentem scientiae charitatem habentes, hi sunt qui auri laminae sint sancti supereminentem scientiae charitatem habentes, hi sunt qui fulgore gratissimo ad invicem congaudent. Quae tria beatus Apostolus una sententia complexus est dicens; Nam in Christo Jesu, neque circumcisio aliquid iguram tenuit: cedrus actionis odoriferae: aurum, transcendentis omne dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne otiosa judicetur esse, aut mortua. Verum quia lex in lapide scripta, doctrina vero Evangelii per lignum est Dominicae passiocrucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum qui in lege fideliter ac
Abbreviated transcription (Latin):
sed manifesta expressione foris om̃ib quales sint ip̃i. quid agant in erem¬
plumuruendi ꝓferunt. quomͦ fecit apłs paulus qui ñ solum p̃dicando
ẽcie tueplis ad eccłias destinacis. quoc pericula ꝓ ap̃o coleraret. quantu
dicere suis auditorib non dubicaret unicatores mei estote. sicut ⁊⁊ egõ
xp̃i. quid indomo dñi nisi celacuras eminentes ostendic. qui singłari cul¬
mine urcucis. se se cunctis imitabilem p̃buit. Omĩa tabulis cedrinis
uestiebant᷑. nec omĩno lapis apparere poc̾at in pariete. Et lapides pari
nant. sed ea utiq distinctione cum parit̾ ponunt᷑. ut lapides uiui sint
sẽl forcitudine fid̾i in unam eandemq regulam sibimet adglucinati. ta¬
bule cedrine siue abiegne sint sc̃i. lacicudine uariarum untucum se¬
cundum donationes sc̃i sp̃c in una eademq fide sibimet alterucrum conex

Expanded text:
sed manifesta expressione omnibus foris, quales sint ipsi, quid agant in exemsed manifesta expressione omnibus foris, quales sint ipsi, quid agant in exemplum vivendi, proferunt; quo modo fecit apostolus Paulus, qui non solum praedicando etiam in Epistolis ad Ecclesias destinatis quot pericula pro Christo toleraret, quantissuis dicere auditoribus non dubitaret, Imitatores mei estote, sicut et egoChristi . Quid in domo Domini, nisi caelaturas eminentes ostendit, quia singulari culmine virtutis se cunctis imitabilem praebuit? Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. Et lapides parienant. Sed ea utique distinctione, cum pariter ponuntur, ut lapides vivi sint sancti, fortitudine fidei in unam eamdemque regulam sibimet agglutinati; tabulae cedrinae sive abiegnae sint sancti, latitudine variarum virtutum, secundum donationes sancti Spiritus in una eademque fide sibimet alterutrum connexi;