comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. istł primogenitus mͣs̃. Primis
namq illis data sunt eloquia dĩ. Qd̃
autem durus fuerit ille populus. et
reme rarius. scripture denuntiant. di¬
cit enim de eis ꝓpħa. Om̃e qd loquit᷑
populus hic. duruͣ est. Et item alibi de
ipsis dicit. Nos semꝑ dura ceruice. &
incircu̾cisi corde. Patri uͦ deo irrogauit
iniurias. cum conu̾tit ad eum dorsũ
et nͣ faciem suã. Thorum autͣ concubi-¬
ne polluit ꝗd ascendit. idest legẽ ue¬
teris testam̃ti. quam sepe peccando ma¬
culauit. Qđd aut̃ in concubine ꝑsona lex
uet̾is testam̃ti ponat᷑. paulus edocuit di¬
cens. Abrabam duos filios habiit. unũ
de ancilla. & unuͣ de libera. Hec autem
duo testamͣta in quo agar quȩ concubi¬
na fuit. in uet̾is restamenti ponit᷑ trpo.
Una erenim erat ꝑfecta columba geni-¬
tricis suȩ. que uirgo casta regina spon
S et moralis nobis in hoc ita tractabit᷑
locus. Ruben intͣpretatus ẽ a maiorib
filius qui uidet᷑. hoc ẽ uisibilis & carna¬

Expanded text:
dicit: Israel primogenitus meus . Primis namque illis data sunt eloquia Dei. Quod autem durus fuerit ille populus et temerarius, Scripturae denunciant: dicit enim de eis Propheta, Omne quod loquitur populus hic, durum est . Et item alibi de ipsis dicit: Vos semper dura cervice, et non circumcisi corde . Patri vero Deo irrogavit injurias, cum convertit ad eum dorsum suum, et non faciem suam . Thorum autem concubinae polluit, quem ascendit, id est, legem veteris Testamenti, quam saepe praevaricando maculavit. Quod autem in concubinae persona lex veteris Testamenti ponatur, Paulus edocuit dicens: Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera: haec autem sunt Testamenta , in quo Agar, quae concubina fuit, in veteris Testamenti ponitur typo. Una etenim erat perfecta columba 26 genitrixve, quae virgo casta, regina sponsr Christo. 3. Sed et Moralis nobis in hoc ita tractabitur locus. Ruben interpretatus est majoribus, filius qui videtur, hoc est, visibilis et carna
Abbreviated transcription (Latin):
tiones ex eo fortasse solummꝰ appella¬
ri potuert᷑. qđ in nouissimis dr̃. Et hec
locutus est eis pater e&̃.&. bñdixit
illos. unũ queniq scđm benedictionẽ
suam benedixit il os. Ceterũ in ininiis
ubi comiocat eos pater. non quasi ad
benedictionẽ conuocat. sed ita scriptũ
est. Uocauit autem iacob filios suos et
dixit. Congregamini ut annuntiem
uobis que occursura sunt uobis. in no¬
significat. ꝑ quam que eis euentura st̃
presignantur. In ipso autem corpore &.
serie uerboꝵ neq benedictiones tantũ.
neq futurorum sola ꝓnuntiatio. quan
tum mores uel ꝓpositum eo. uel etiã
quedam ab eis gesta notabilit᷑ arguunt᷑.
Que res nobis & triꝑtitã ut m aluis feci¬
mus explanationis materiã subicit. ita
ut benedictiones hṙstoriȩ locum serue̾t.
ꝓpħia uͦ inysticum atq dognaticum.
mor correptio &. obiurgatio moralem
dirigat stilum.

Expanded text:
tiones, ex eo fortasse solummodo appellationes, ex eo fortasse solummodo appellari poterunt, quod in novissimis dicitur: Et haec locutus est illis pater eorum, et benedixit illos, unumquemque secundum benedictionem suam benedixit illos . Caeterum in initiis, ubi convocat eos pater, non quasi ad benedictionem vocat, sed ita scriptum est: Vocavit autem Jacob filios suos, et dixit: Congregamini ut annunciem vobis, quae occursura sunt vobis in nosipraesignificantur. In ipsa autem corporali serie verborum, neque benedictiones tantum, neque futurorum sola praenunciatio, qua vel mors, vel propositum eorum, vel etiam quaedam ab eis gesta notabiliter arguuntur. Quae res nobis et tripartitam, ut et in aliis fecimus, explanationis materiam subjicit, ita ut benedictiones Historiae locum servent: prophetia vero Mysticum, atque dogmaticum: morum correptio, et objurgatio Moralem dirigat stylum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum primo eͣ. qd̃
in singulis quibq lo¬
cis ubi scriptura de du¬
odecim patriarchis coͣ¬
memorat. multa sit ui
ipsa ordinis conscripti¬
one diu̾sitas. Alius or¬
do est in ipsa eoꝵ nati¬
uitate conscriptus. ali¬
us. cum t̾ram aegrp¬
ti una cum patre suo isrł & sobole
posteritatis referunt᷑ intrare. alius nc
cum benedictiones obituri patris exei¬
piunt. alius de egressis aegrpto tri¬
bubus. uel cum in deserro cominemo¬
rantur aliquid agere. uel terram re
benedictionib & maledictionib statu¬
unt᷑. alter etiam cum diuisionẽ terre
hereditatis sorte suscipiuur. Et in tan¬
rum ordo iste uariatur. ut int̾dum qͥ¬
dam ex ipsis nec adscripti inuenian¬
tur in numero. Quod utiq certũ est
nͣ absq aliqua ratione uariari. & exta¬
re causas ꝓbabiles. quib in alio loco
uie p̃feratur. in alio uero alius pͣferat᷑
ex plicare. que in benedictionib quae
mortis tempore a patre suscipiunt.
continentur. Que quidem benedic¬

Expanded text:
ciendum est primo, quod in singulis quibusque locis, ubi Scriptura de duodecim Patriarchis commemorat, multa est in ipsa ordinis conscriptione diversitas. Alius ordo est in ipsa eorum nativitate conscriptus : alius cum terram Aegypti una cum patre suo Israele et sobole posteritatis referuntur intrare : alius nunc, cum benedictiones obituri parentis excipiunt : alius cum egressae de Aegypto tribus, vel in deserto commemorantur aliquid agere , vel terram repbenedictionibus et maledictionibus statuuntur . Alius etiam cum divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt , et in tantum ordo iste variatur, ut interdum quidam ex ipsis nec adscripti inveniantur in numero, quod utique certum est, non absque aliqua ratione variari, et existere caussas probabiles, quibus in illo loco ille praeferatur, in alio vero alius praeponatur. explicare, quae in benedictionibus quas mortis tempore a patre suscipiunt, continentur: quae quidem Benedic
Abbreviated transcription (Latin):
g uerius quã in iacob adimplebitur
qͥt dictum ẽ. quia reuocabo te inde
in finẽ Sed & unusquisq nrm eodẽ
ordine. atq cadem uia. aegr̾ptũ ad
agones ingredit᷑. Et si mereat᷑ ut ds
semꝑ maneat cũ eo. faciet eum in gente̾
magnã. Magna enim gens est. uirtutũ
numerus. & iustirie multitudo. in qua
sei quiq multiplicari dicunt᷑ & crescere.
Complerur in eo etiam illud qđ dictũ est.
quia reuocabo te inde in fine̾. finis eni. ꝓ¬
fectio rerum. & uirtutũ consũmatio pomi

Expanded text:
ergo verius quam in Jacob adimplebitur quod dictum est: Quia revocabo te inde in fine. Sed et unusquisque nostrum eodem ordine atque eadem via Aegyptum et agones ingreditur, si mereatur ut Deus semper maneat cum eo, et faciat eum in gentem magnam; magna enim gens, est virtutum numerus, et justitiae multitudo, in qua sancti quique multiplicari dicuntur et crescere. Completur in eo etiam illud quod dictum est: Quia revocabo te in fine; finis enim perfectio rerum et virtutum consummatio poni
Abbreviated transcription (Latin):
piatur: non erit uerũ. quod Qd nͥ
est ds mortuoꝵ sed inuor. Non gͦt con¬
uenit hec de corpore mortuo intel¬
ligi sed suꝑ uiuis & ugentib appro¬
descendentis in hunc mundũ er in
gentẽ magnã hoc ẽ ex eccłia exgen

Expanded text:
piatur, non erit verum, quia Deus non est Deus mortuorum, sed vivorum: non enim convenit haec de corpore mortuo intelligi, sed super vivos et in gentibus approdescensum in hunc mundum, et in ge
Abbreviated transcription (Latin):
origine̾ generis. & inuenies quod
parer e& cham qui nuditate̾ irrise¬
rat patris. huiuscemodi senrennia᷑
meruit. ut filius eius chanaan ser¬
uus ẽẽt frib suis. quo in eo nequitiã
moꝵ. arguer& conditio seruitutis.
Non gͦ immerito ignobilitarẽ gene¬
ris decolor posteritas imitat᷑. Nebrei¬

Expanded text:
originem generis, et invenies quod pater eorum Cham, qui nuditatem riserat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor posteritas imitatur. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
tatoria ad pioniã. de ieiunio. de monoga¬
mis ⁊tͥgamis. omeł.ii. in tarso. omeł .ui.Ori¬
genis frumani &. gregorii. Itom excerpta
Epłarium eius ad diu̾sos. libri .uiiii. Aliarͣ
epłarũ. libri.ii. In eplã pro apologia operũ
su& lib̃ .ii. Uidetisne &. grecos parit᷑ ⁊ lati¬
nos unius labore superatos:¬

Expanded text:
tatoria ad Pioniam, De ieiunio, De monogamis et trigamis omeliae II, In Tarso omeliae TI, Origenis, Firmiani et Gregorii, item Excerpta Epistularum eius ad diuersos libri VIllI, Aliarum epistularum libri II, item Epistula pro apologia operum suorum libri II. Videtisne et Graecos pariter et Latinos unius labore superatos
Abbreviated transcription (Latin):
ut iuste adamantis nom̃ acceperit. Uul¬
tis nosse quanta ingenũ sui reliquerit
monimenta : Sequens titulus ostendet.
Scripsit in genesi libros .xiiii. localium
omeliarͣ. lib̃ .ii. in exodum excerpta. in
leuiticũ excerpta stromatũ. lib.x. in ysa¬

Expanded text:
ut juste Adamantii nomen acceperit. Vultis nosse quanta ingenii sui reliquerit monimenta? sequens titulus ostendit. 154 Scripsit in Genesim libros tredecim. Mysticarum Homiliarum libros duos. In Exodum Excerpta. In Leviticum Excerpta
Abbreviated transcription (French):
actionib iii. de actis scenicis .iii. de descuipti¬
onib iii. de ꝓprietate scciptoꝵ .iii. de bibliothe¬
cis .in. de lectionib iii. de similitudine u̾boꝵ
ii.legationuͣ. iii. suasionũ .iii. de pompeio .iii.
singulares .x. de ꝑsonis .ii. de iure ciuili .xu.
ẽ ssuoroiin. antiquitatũ ex libris.xlii. libros.

Expanded text:
nicis III, De descriptionibus III, De proprietate scriptorum III, De bibliothecis III, De lectionibus III, De similitudine uerborum III, Legationum III, Suasionum III, De Pompeio III, Singulares X, De personis III, De iure ciuili XV, \'Emofirjv Antiquitatum ex libris XLII libros
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hoc sit: age uideamus. Dñs in eunanglis hu¬
manã doctrmam phariseorũ qui tradebant
traditionis precepta homitiũ fermentũ appel¬
lat. cum dicit discipłis: obseruate afermento
Uerhi causa gramatica ars. uł rethoriea. uel
etiam dialectica exqua doctrina ad sacrificiũ
quidẽ hoc est in his quȩ deo dõ sentienda sunt.
nichil suscipiendum ẽ: sermo uͦ lucidus & elo¬
quentiȩ splendor ac disputandi ratio ad mini¬
sterium uerbi cdi decent᷑ iubet᷑ admitti. Aut ñ
suꝑ hoc fermentum habebat uerbi dĩ sacrifici¬
um positum ille qui dicebat. corrumpunt bo¬
nos mores colloquia mala. & cretenses semper
mendaces. male bestiȩ. pigri uentris. & alia
his similia exferm̃to sumpta grecorũ: Quod¬

Expanded text:
ergo hoc sit, age videamus. Dominus in Evangeliis huergo hoc sit, age videamus. Dominus in Evangeliis humanam doctrinam Pharisaeorum qui tradebant traditiones, praecepta hominum, fermentum appellat, cum dicit discipulis: Observate a fermentoverbi causa, grammatica ars, vel rhetorica, vel etiam dialectica; ex qua doctrina, ad sacrificium quidem, hoc est, in his quae de Deo sentienda sunt, nihil suscipiendum est, sermo vero lucidus et eloquentiae splendor ac disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter jubetur admitti, aut non super hoc fermentum habebat verbi Dei sacrificium positum ille qui dicebat: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Et: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri , et alia his similia ex fermento sumpta Graecorum? CA
Abbreviated transcription (Latin):
est holera manducat. Et rursus alibi. ꝑ fe¬
ctorum autẽ ẽ cib solidus. & cetera. Hic
g carnes sacrificii salutaris qđ offert᷑ ꝓ lau¬
datione: ipsius iubent᷑ eẽ sacerdotis. Ex simi¬
la uero triplicit᷑ oblata ut supra deximus.¬
nisi unũ tantum qđ placuerit sacerdoti deputat᷑
cetera offerentis sunt laici: ita tam̃ ut sub die
comedant᷑. nec remaneat erhis aliquid in ma¬
ne. Carnes ergo inquib solidus cib est. & ꝑfe¬
cta scientia sacerdotib deputant᷑. q debent in
om̃ib eẽ ꝑfec̾ti. in doctrina. in uirtutib inmorib
Si enim in se hoc non habuerint. de sacrificiorũ
tanquã precipuum ex trib que ex simila p̾cep¬
ta sunt: in hoc illam partem scientiȩ arbitror
designari de qua suꝑius dirimus. que ꝑfectam
in dicat ꝓfundamq doctrinam. Sec requiras for¬
sacrificium mandat imponi. Uerum diligentiꝰ
intuere: ꝙ non al sacrificium sed ad ministeri¬
um sacrificii fermentatꝰ panis assumit᷑. Quid

Expanded text:
libi: Perfectorum autem est cibus solidus, etc. . Hic ergo carnes sacrificii salutaris quod offertur pro laudatione, ipsius jubetur esse sacerdotis. Ex simila vero tripliciter oblata, ut supra diximus: unum tantum quod placuerit sacerdoti deputatur, caetera offerentis sunt laici, ita tamen ut sub die comedantur, nec remaneat ex his aliquid in mane. Carnes ergo in quibus solidus cibus est et perfecta scientia, sacerdotibus deputantur, quia debent in omnibus esse perfecti, in doctrina, in virtutibus, in moribus; si enim hoc in se non habuerint, de sacrificiorum tanquam praecipuum ex tribus quae ex simila praecepta sunt, in hoc illam partem scientiae arbitror designari de qua superius diximus, quae perfectam indicat profundamque doctrinam. Sed requiras forsacrificium mandat imponi? Verum diligentius intuere quia non ad sacrificium sed ad ministerium sacrificii fermentatus panis assumitur: quid
Abbreviated transcription (Latin):
ticeps fiam. Neq enim discedentes hiunc scĩ con¬
tinuo integra meritorũ suorum p̃mia consequn¬
tur. sed expectant etiam nos: licet morantes.
licet desides. Non enim est illis ꝑfecta leticia
donec ꝓerrorib nr̃is dolent: & lugent niã¬
peccata. Hoc fortasse mͥ dicenti non credas.
Quis enim ego sum qui confirmare sententi¬
am tanti dogmatis audeam: S adhibeo ho¬
rum testem. dequo non pot̾ dubitari. Magister
enim gentium est. in fide & ueritate apłs paulꝰ.¬

Expanded text:
t. Neque enim discedentes hinc sancti, continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paul
Abbreviated transcription (Latin):
postea quam dirit. hec unctio aaron & fili¬
id est pec tusculum inpositionis & brachiũ
seꝑatioĩs: ipsa eẽnt unctio aaron & filiorũ
eius: ne putaremus illa ꝓ carnalib dicta
s ut doceret etiam ipsa sub sacram̃to un¬

Expanded text:
io Aaron et filiid est, pectusculum impositionis et brachium separationis; ipsa esset unctio Aaron et filiorum ejus, ne putaremus illa pro carnibus dicta, sed ut doceret etiam ipsa sub sacramento un
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. Potet uero & in hoc loco ut qđ manda¬
tur nequis adipes edat ex his quȩ dño offerun¬
tur. hoc sit qd & dñs dicit. nequis scandali¬
zet unum er his minuis qui credunt in me.
Quod autem sanguis nullius animalis edi ui¬
bet᷑: illud fontasse sit qđ de ifrahelitis dicit apls.
Dicit gͦ. Si fracti sunt rami ut ego userar. bene
propt᷑ incredutatem fracti sunt. Tu autem fide
stas. Noli altum sapere: sed time. Et iterũ. Noli
glauari aduersum ramos. Quo scilicet casui eo¬
rum nullus insultet: nefarte sicut idem apłs
dicit. & tu excidaris. & illi si non ꝑmanserint
in incredulitate inserant᷑. Danguis autẽ: puro
qđ popłs ille conpetenter intelligat᷑. Non enĩ
ex fide. neq ex spũ abraham. sed tantum ex

Expanded text:
Potest ergo fieri et in hoc loco, ut quod mandatur ne quis adipes edat ex his quae Domino offeruntur, hoc sit quod Dominus dicit: Ne quis scandalizet unum ex his minimis qui credunt in me . Quod autem sanguis nullius animalis edi jubetur, illud fortasse sit quod de Israelitis dicit Apostolus: Dicis ergo: Si fracti sunt rami, ut ego insererer, bene propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide stas. Noli altum sapere, sed time . Et iterum: Noli gloriari adversus ramos, quod scilicet casui eorum nullus insultet, ne forte sicut idem Apostolus dicit: Et tu excidaris, et illi si non permanserint in incredulitate, inserantur. Sanguis autem puto quod populus ille competenter intelligatur. Non enim ex fide neque ex spiritu Abraha
Abbreviated transcription (Latin):
uel inmundi nominant᷑. His gͦ ex auctoritate
unus quisq hominũ uel mundus uel minundꝰ
possit ostendi. Omĩs homo hab& in se aliquem
cibum. quem accedenti ad se ꝓximo prebeat.
Non enim pot̾ fieri: ut cũ accesserimus ad in¬
uicem nos homines & conseruerimus sermo

Expanded text:
ritate unusquisque vel mundus, vel immundus, possit ostendi. Omnis homo habet in se aliquem cibum, quem accedenti ad se proximo suo praebeat. Non enim fieri potest ut, cum accesserimus adinvicem nos homines, et conseverimus sermon
Abbreviated transcription (Latin):
eybum p̃b& ꝓximo suo. Pot̾ enim qͥs innocens
preberi audienti se cybum mundum: tanquã
oius quȩ est animal mundũ. Similit᷑ & in cete¬
ris. Et ideo omĩs ħo ut diximus. cũ loquit᷑ ꝓ¬
ximo suo. & siue ꝓdẽ ei ex sermonib suis siue
nocet mundum ei. aut inmundũ efficit᷑ animal:
exquib mundis utendum uel inmundis p̃cipit̃
abstinendum. Si scd̃m hanc intelligentiã di¬
camus d̾m sũmum leges hominib ꝓmulgasse:¬
puro qđ digna uidebit᷑ diuina maiestate legis¬
lege scripta sunt: erubesco dicere et confiteri
qr curiales leges dederit ds. Uidebunt᷑ enim
uerbi grã uel romanorum uel atheniensium:¬
uł lacedemoniorum. Di uͦ hanc intelligentiam

Expanded text:
ns praebere audienti se mundum cibum, tanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et ideo omnis homo cum loquitur proximo suo, sive prodest ei ex sermonibus, sive nocet, mundum ei aut immundum efficitur animal, ex quibus vel mundis utendum est, vel immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur humana majestate legiss quae scripta sunt, erubesco confiteri Deum tales leges dedisse. Videbuntur enim verbi gratia, Romanorum, Atheniensium, Lacedaemoniorum.
Abbreviated transcription (Latin):
abeo. Sed uos si filii estis eccłie. si euangłicis in¬
bicti mysteriis. si uerbum caro factum habitat
inuobis: agnoscite quȩ dicimus qr dñi sunt.
nefarte qui ignorat ignoret᷑. Agnoscite qi figure
sunt que indiuinis uoluminib scripta sunt.¬
Et ideo tanquã sp̃itales & non tanquã car nales:¬
examinate & intelligite quȩ dicunt᷑. Sienĩ quasi
carnales ista suscipitis. ledunt uos & ñ leuant.

Expanded text:
e? Sed si filii estis Ecclesiae, si evangelicis imbuti mysteriis, si Verbum caro factum habitat in vobis, agnoscite quae dicimus quia Domini sunt, ne qui ignorat ignoretur. Agnoscite quia figurae sunt, quae in divinis voluminibus scriptae sunt: ideo tanquam spirituales, et non carnales , intelligite quae dicuntur. Si enim tanquam carnalia
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nondũ finiuit. Et alius adhuc adden¬
dus ornatus est. Necesse ẽ. ut accipiat etiã
coionam. Propterea accipit pͥmo cydarĩ. qđ
est uel oꝑunentum qđdam capitis uel orna¬
mentum. Et post hec suꝑponit᷑ ei mitra. &¬
aute faciem id est a fronte pontificis lamini¬
na aurea sc̃ificata. in qua sculptũ diett᷑ uo¬
cabulum dĩ. Uerũ iste capctis ornatꝰ. ubi
nomen dĩ inpositũ de. post illa omĩa quib
inferiora corꝑis menbra fuerant exor nata.
suꝑponit᷑. In quo mͥ indicari uidet᷑. qđ suꝑ
omĩa que uel de mundo uel de ceteris ere¬
aturis sentiri aut intelligi possunt: emi¬
nentior tanquã auctons omium scientia.
dĩ sit. Et qr ipse est caput om̃iũ: ideo & m¬
natꝰ iste suꝑ omĩa capiti suꝑponit᷑. Hichil

Expanded text:
Sed nondum finivit, et alius adhuc addendus ornatus est. Necesse est ut accipiat etiam coronam, propterea accipit primo cydarim, quod est vel operimentum quoddam capitis, vel ornamentum, et post haec superponitur ei mitra ante faciem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum dicitur, post illa omnia quibus inferiora corporis membra fuerant exornata, superponitur: in quo mihi indicare videtur quod super omnia quae vel de mundo, vel de caeteris creaturis sentiri aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti
Abbreviated transcription (Latin):
quit d̾s tunicas pellicias: & induit adã &
mulierẽ eius. Ule gͦ tunice de pellib erant.
ex animalib sumpte. Talib enĩ oportebat
indui peccatorem. Pelliciis inqͥt tunicis
perat. & fragilitatis eius quȩ er carnis cor¬
ruptione ueniebat indiciũ. Si uero iam
lotus fueris abhis & purificatꝰ ꝑ legẽ dei.
induet te moyses indum̃to incorruptioĩs.
ita ut misquã appareat turpitudo tua. &̃
ut absorbeatur mortale hoc auita. Uidea¬
mus gͦ quali ordine pontifer constituit᷑.
Conuo cauit inqͥt moyses sẏnagogã: & diẽ
ad eos. Hoc est uerbum qđ p̃cepit dñs. Lic&
gͦ dũs de constituendo pontifice p̃cepiss&
& dñs elegiss&. tamen conuocat᷑ & sẏnago¬
ga. Riequirit᷑ enĩ in ordinando sacerdote &
p̃sentia popłi. ut sciant om̃s & certi sint
ꝙ qui p̃stantior est ex om̃i popłõ. qui docti¬
or. qui sanctior. qui in omni urtute eim¬
nentior ille eligit᷑ ad sacerdotium. & hic
astante popło. nequa post modũ retracta¬

Expanded text:
quit, Deus, tunicas pelliceas, et induit Adam et mulierem ejus . Ille ergo tunicae de pellibus erant, ex animalibus sumptae. Talibus enim oportebat indui peccatorem. Pelliciis, inquit, tunicisperat, et fragilitatis ejus quae ex carnis corruptione veniebat indicium. Si vero jam lotus fueris ab his et purificatus per legem Dei, induet te Moyses indumento incorruptionis, ita ut nusquam appareat turpitudo tua, et ut absorbeatur mortale hoc a vita. Videamus ergo quali ordine pontifex constituitur. Convocavit, inquit, Moyses synagogam, et dicit ad eos: Hoc est verbum quod praecepit Dominus. Licet ergo Dominus de constituendo pontifice praecepisset, et Dominus elegisset, tamen convocatur et synagoga. Requiritur enim in ordinando sacerdote, et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint quia qui praestantior est ex omni popor, qui sanctior, qui in omni virtute eminentior, ille eligitur ad sacerdotium, et hoc astante populo, ne qua postmodum retrac
Abbreviated transcription (Latin):
cit pontifici habere sapientiam. & scire oĩ¬
um rationem. nisi possit etiam popło mani¬
festare que nouit. Edeo gͦ mponitur rationa¬
li & manifestatio. ut possit respondere omĩ
poscenti se rationem de fide & ueritate. Loni¬
tur autem suꝑ illud & ueritas. ut non illa
adstruat quae ꝓpͥo excogitare quiuit inge¬
nio: sed que ueritas habet. Dec unquã aue¬

Expanded text:
cit pontifici habere sapientiam, et scire omnium rationem, nisi possit etiam populo manifestare quae novit. Ideo ergo imponitur rationali et manifestatio ut possit respondere omni poscenti se rationem de fide et veritate. Ponitur autem super illud et veritas; ut non illa astruat quae proprio excogitare quivit ingenio, sed quae veritas habet. Sed nondu
Abbreviated transcription (Latin):
dem solius di. ita ut nullus hominum partici¬
pet ex ipsis: quedam sunt aaron sacerdotis &
filiorum eius. quedam ipsius & filiorum & filia¬
rum eius: ita ut etiam urorem sacerdotis edẽ
liceat ex his: quedam sunt sacerdotum & filio¬
rum ac filiarum eorum. Sed de quib edere licet
etiam filios isrł. sine dubio habent participiũ¬
etiam sac̾dotes & filiĩ sacerdotum: non tamen
ex om̃i hostia quã edet sacerdos. etiam filios is¬

Expanded text:
Dei solius, ita ut nullus hominum participet ex ipsis, quaedam sunt Aaron sacerdotis et filiorum ejus, quaedam ipsius et filiorum et filiarum ejus, ita ut etiam uxori sacerdotis edere liceat ex his; quaedam sunt sacerdotum et filiorum ac filiarum earum; sed de quibus edere liceat etiam filios Israeetiam sacerdotes et filii sacerdotum, non tamen ex omni hostia, quam edet sacerdos, etiam filios Is
Abbreviated transcription (Latin):
menta posse intelligi: in quib liceat õe uerbũ
qo᷑ aciđm ꝑtinet. hoc est enim sacrificium re¬
quiri & discuti. atꝙ ex ipsis omẽm rerum sci¬
entiam capi. Siquid autem suꝑfuerit qdđ non
diuna scriptura decernat. nullam aliam ter¬
tiam scripturam debere ad auctoritatem scien¬
tie suscipi. ꝙ hec dies tertia nominat᷑. sed ig¬
ni tradamus qđ suꝑ est. id est deo seruemus.
Heq enim presenti uita d̾s scire nos omnia
uoluit: marime cum id & apls dicat. qi ex
parte scimus & ex parte ꝓpħamus. Cum ue¬
nerit autem qđ ꝑfectum est: destruent᷑ illa
que ex parte sunt: lste est gͦ ignis. eui quȩ inter¬
tium diem suꝑfuerint seruare debemus: & nͣ
temeritate p̃sumpta assumamus nobis cuncto¬
rum scientiam ut merito nobis dicat᷑. ab eod̃ẽ
apło: nescientes neq quȩ loquunt᷑ neq deqͥb

Expanded text:
menta posse intelligi, in quibus liceat omne verbum quod ad Deum pertinet, hoc enim est sacrificium requiri et discuti, atque ex ipsis omnem rerum scientiam capi, si quid autem superfuerit quod non divina Scriptura decernat, nullam aliam scripturam tertiam debere auctoritate scientiae suscipi, quae hic dies tertia nominatur, sed igni tradamus quod superest, id est, Deo reservemus; neque enim in praesenti vita Deus scire nos omnia voluit, maxime cum id et Apostolus dicat: Quia ex parte scimus et ex parte prophetamus; cum venerit autem quod perfectum est, destruentur illa quae ex parte sunt . Iste est ergo ignis cui quae in tertium diem superfuerint servare debemus, et ut non temeritate praesumpta assumamus nobis cunctorum scientiam, ut merito nobis dicatur ab eodem Apostolo: Nescientes neque quae loquuntur, neque de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
seruit. solidus cib est: carnes sc̃e sunt. Hoc uͦ
qđ his additur resurrectionẽ carnis negando
q alienum afide est. suꝑiorib uinctũ ꝑfectis. &
fidelib uerbis. scãs carnes contaminauit & pol¬
luit. Ideo gͦ precepit legis lator. ne manducent᷑
huiusmodi carnes. quib immnunditia infidelita¬
tis alicuius adiungitur. Propterea & apls dicit.
Et enim diem festum celebremus. non inferĩto
ueteri neq inferm̃to malitie & nequitie. Sed
in arimis sinceritatis &e ueritatis. Sccd̃m immun
torum tuorum maculas absterget. Ipse est moy¬
ses hoc est lex: quȩ sacerdotes consecrat. Hon
pot̾ sacerdos ẽẽ. quem non lex constituerit eẽ.¬

Expanded text:
seruit, solidus cibus est, carnes sanctae sunt; hoc vero seruit, solidus cibus est, carnes sanctae sunt; hoc vero quod his addit resurrectionem carnis negando, quia alienum a fide est, superioribus junctum perfectis et fidelibus verbis, sanctas carnes contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujuscemodi carnes quibus immunditia infidelitatis alicujus adjungitur. Proptera et Apostolus dicit: Etenim diem festum celebremus non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Secundum itorum tuorum maculas absterget. Ipse est Moyses, hoc est lex, quae sacerdotes consecrat, nec potest sacerdos esse, quem non lex constituerit
Abbreviated transcription (Latin):
Ertplices inmunditiȩ causas: hic legis lator ex¬
posuit. Unam ne carnes sacrificiorum aliqua
in munditia contingant᷑. aliam ne is qui edit
carnes sacrificii inmundus sit: & immunditia
eius in ipso sit: tertiam qđ & si carnes munde
sint. & ipse qui edit inmundus sit: tamen ne
contigerit aliquid in mundum. uel apecorib
uel ab ouib uel ex om̃ib que inmunda ꝓnun¬
tiata sunt. Et hec quidem uoluntas est legis
de ritu sacrificiorum corꝑalium sancientis. d̾cdm
nr̃e uero expositionis ordinem. ubi carnes sc̃e
uerba intelligunt᷑ eẽ diuina. huius modi haben¬
da est obseruatio: ꝙ sepe accidit mundas carnes
contingi ab aliquo inmundo. Ut uerbi causa di¬
xerim. siqͥs de deo patre ac de unigenito eius &
spũ scõ: digno ditatis misterio purũ faciat sin¬
cerumq sermonem. similit̃ & de om̃ib creatu¬
ris rationabilib tanquam adeo adhoc ut cape¬
rent & intelligerent eum. ñ autem consequen¬
ti misterio adserat etiam carnis resurrectioem

Expanded text:
Triplices immunditiae causas hic legislator exposuit: unam, ne carnes sacrificiorum aliqua immunditia contingantur; aliam ne is qui edit carnes sacrificii immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit; tertiam, quod si carnes mundae sint et ipse qui edit mundus sit, tamen ne contigerit aliquid immundum, vel a pecoribus, vel ab avibus, vel ex omnibus quae immunda pronuntiata sunt. Et haec quidem voluntas est legis de ritu sacrificiorum corporalium sancientis; secundum nostrae vero expositionis ordinem ubi carnes sanctae, verba intelliguntur esse divina, hujusmodi habenda est observatio, quia saepe accidit immundas carnes contingi ab aliquo immundo, ut verbi causa dixerim: Si quis de Deo Patre ac de Unigenito ejus et Spiritu sancto, digno deitatis mysterio, purum faciat sincerumque sermonem, similiter et de omnibus creaturis rationabilibus, tanquam a Deo factis ad hoc ut caperent et intelligerent eum, non autem consequenti mysterio asserat etiam carnis resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
eingitur scdđm facturã humeralis. Quod est
istua duplex eingulum. quo constrietũ uult
eẽ ex om̃i parte pontificem: Constrietꝰ sit in
uerbo. constrictus in oꝑe. expeditꝰ ad omĩa
Hichil remissũ: nichil habeat dissolutũ. Ae¬
einc̾tus sit amuni uirtutib: constrictꝰ sit a
corꝑaltb uitiis. Hullum aĩe lapsum: nullũ
corꝑis timeat. Utroq cingulo semꝑ utatur.

Expanded text:
cingitur secundum facturam humeralis. Quod est cingitur secundum facturam humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontificem? Constrictus sit in verbo, constrictus in opere, expeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nullum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur
Abbreviated transcription (Latin):
aut inparte diei festi. aut neomenia aut
sabbato quae sunt umbre futurorũ. isti gͦ
ut huiusmodi scdm litteram legis obseruan¬
tias penitꝰ repudiarent. nec occuparent dis¬
cipłos udaicis fabulis. & inponerent eis ui¬
gum qđ neq ipsi neq patres eorum porta¬
re potuerint. merito duas tunicas habere.
ꝓhibent᷑. sed sufficit eis una. & hec interi¬
oi. Nam istam quȩ fors est & que desuꝑ ap¬
paret. legis tunicam nolunt. Unã naiq ess
iħie: & ipse interiorem hab̾e ꝑmittit. In po¬
nit tamen moyses pontifici & humeralem:
qui est humerorũ quidam ex cireumcisione
uestis ornatus. Humeri autẽ oꝑi tenent.
& laboris indicia. Uult gͦ pontificẽ eẽ etiam
in oꝑib ornatũ: nec sufficit sola scientia. ꝙ
qui fecerit & doeuerit. hie magnus uocabitur
in regno celorum. Et emxit inquit eũ scdłm
facturam humeralis. Lam & siꝑus direrat
quia cinxit eum zona suꝑ tunicam. & mͦ iterũ

Expanded text:
aut in parte diei festi, aut neomenia, aut aut in parte diei festi, aut neomenia, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . Isti ergo, ut hujusmodi secundum litteram, legis observantiam penitus repudiarent, nec occuparent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas habere prohibentur, sed sufficit eis una, et haec interior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tunicam nolunt, unam namque Jesus et ipsam interiorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus: humeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam humeralis. Jam et superius dixerat quia cinxit eum zona super tunicam, et modo iterum
Abbreviated transcription (Latin):
tur & duab ibi tunicis pontificem: Hie
unã aplõs indusse. Sit quidem etiã iste¬
sensus ꝓhabilis. si uidetur. Ego tamen
non intra husꝰ intelligentie angustiã pon¬
tifiealia sacramenta concludo. Amplius
michi aliqͥd ex ista forma uidet᷑ oftendi.
Pontiser est qui scientiam legs tenet &
uinus cuiusq mysterii intelligit rationes: &¬
ille quem tunc ordinabat moyses: ꝙ ẽt cir¬
cumcisio sp̃italis. seruabat tam̃ & cireumci¬
sione carnił ꝙ incircumcisus pontifer ẽẽ ũ
poterat. H abebat gͦ iste duas tunicas iuã
muinisterii carnalis. & aliam intelligentie spĩ¬
talis. deiebat ꝙ & sacrificia spiritalia offerri
debent deo: osferebat tam̃ iuchilominꝰ &t ea¬
nalia. Non enim poterat eẽ ponttifex eoiũ qui
tunc erant: nͥ hostias immolaret. Ita gͦ con
apłi uero qui dicturi erant. q si circumcida¬
mini xp̃e uob̃ nichil ꝓderit. & qui dicturi
erant ꝙ nemo uos uidicet in cibo aut in potu

Expanded text:
bitur, et duabus ibi tunicis pontificem, hic bitur, et duabus ibi tunicis pontificem, hic una apostolos induisse. Siquidem etiam sensus probabilis sibi videtur, ego tamen non intra hujus intelligentiae angustiam pontificalia sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista forma videtur ostendi. Pontifex est, qui scientiam legis tenet, et uniuscujusque mysterii intelligit rationes; t ergo pontifex ille, quem tunc ordinabat Moyses, quia esset circumcisio spiritalis; servabat tamen et circumcisionem carnis, quia incircumcisus pontifex esse non poterat. Habebat ergo iste duas tunicas, unam mysterii carnalis, et aliam intelligentiae spiritualis. Sciebat quia et sacrificia spiritalia offerri debent Deo, offerebat tamen nihilominus et carnalia. Non enim poterat esse pontifex, qui tunc erat, nisi hostias immolaret. Ita ergo coicitur: Apostoli vero, qui dicturi erant: Quia si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit , et qui dicturi erant: Nemo vos judicet in c
Abbreviated transcription (Latin):
Et puto qd conuocare sẏnagogam hoc sit:
talib: sacram̃tis habet᷑ uigilent om̃s animi
uirtutes & intente sint. nichil in his sapien¬
tie nichil scientie nichil desit inlustriȩ. s
actsit õis multitudo sensuum. adsit om̃is con¬
gregatio seãrum cogitationũ. ut quid sit pon¬
tifer. qͥd unc̾tio. qui indum̃ta eius conferens
intra saerarium cordis sui: possit aduertere.
Lauit gͦ eum &e incduit. Quali indumento:
Tuniea inquit: & precinxit eum zona. Et
iterum uestiuit eum tunicam talarẽ. uel
ut alibi legimnus interiorem. Duab ut uideo
tunieis ꝑmoysen induit᷑ pontifer. Ded qͥd
mus qđ moyses & iħe. id est lex & euange¬
lia sibi inuicem consonarent. Loss& fortasse
dicere alius. q qđ precepit ih̾e duas tuni¬
cas non habendas: non ẽ contrarium legi
sed ꝑfectius lege: sicit & cum lex homiei¬
aium uetat. iħc autẽ iracundiã resecat:
q. eũ lex ꝓhibet ad ulteriũ. iħe autẽ etiã
concupiscentiã cordis abscidit. Sic gͦ uide¬

Expanded text:
et puto quod convocare synagogam, hoc sit ctalibus sacramentis habetur, vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possit advertere.Lavit ergo eum, et induit; quali indumento? Tunica, inquit, et praecinxit eum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem, vel ut alibi legimus, interiorem. Duabus video tunicis per Moysen indutum pontificem. Sed quid mus quod Moyses et Jesus, id est lex et Evangelia sibi invicem consonarent? Posset fortasse dicere alius, Quia quod praecepit Jesus duas tunicas non habendas, non est contrarium legi, sed dium vetat , Jesus etiam iracundiam resecat ; et cum lex prohibet adulterium , Jesus etiam concupiscentiam cordis abscindit . Sic ergo vide
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut uel ipse dux sit corꝑis uel ceternum m̃¬
brorũ non deseratur officiis. Hoc autẽ & ꝑ
illam iezechielis ꝓpħe uisionẽ doceri potest.
ꝓpħa. Ossa inqͥt ista: non dirit om̃s hoiẽs st̃.
sed dixit ossa ista domus isrł sunt. Habebis
gͦ leticiam de hac uita discedens: si fueris sc̃s.
ipse expectatꝰ es. Quod si tibi qui menbrũ
es. non uidetur eẽ ꝑfecta leticia si de sit ali¬
ud menbrum. quantomagis dñs & saluator
nrͣ qui caput & auctor est totius corporis: ñ

Expanded text:
est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum meest, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctuet tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis, non
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝑ omĩa etiam hoc. Sed isti inquit õs testimo¬
nium habentes ꝑfidem nondum assecuti sunt
repromissionem: deo ꝓ nobis aliqͥd melius ꝓui¬
dente. uti ne sine nobis ꝑfectionẽ consequeren
tur. Uides gͦ q expectat adhuc abraham: ut
que ꝑfecta sunt consequat᷑. expectat & ysaac &
iacob. & om̃s ꝓpħe expectant nos: ut nobiscũ
ꝑfectam beatitudinem capiant. Propt̃ hoc gͦ¬
etiam misterium illud in ultimam diẽ dilati
udicii custodit᷑. Unum enim corpus ẽ. qđ u
stificari expectat᷑. unum corpus est. qđ resur¬
gere dr in uiditio. Lic& enim sint multa men¬
bra: sed unum corpus. Non pot̾ ocłs dicere
manui. non es michi necessaria. Etiam si sanꝰ
sit ocds. & non sit turbatus quantũ ꝑtinet
ad uidendum. si desint ei reliqua menbra
que erit ocło leticia : Aut que uidebit᷑ ei eẽ¬
ꝑfectio si mauus non habeat si pedes desint
aut reliqua menbra non adsint: Quia & si
est aliqua precellens ocłi gła. in eo maxime

Expanded text:
t omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonium habentes per fidem, nondum assecrepromissiones, Deo pro nobis aliquid melius providente, ut in ea sine nobis perfecti efficerentur . Vides ergo quia exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑent. sensusq eorum supra nos sit: ne forte alit̃
a nobis quam se hab& ueritas ꝓferant᷑: melius
igni ista seruamus. E ideo ꝙ iam in occulto q̃
quidem concessa sunt hominib ad edendum
ꝓ ut potiumus intra tabernacłm dm̃i consump¬
simus. si qua uero suꝑsunt & uel uos in audi¬
endo uel nos suꝑant indicendo: seruenius igni
altaris. tanquam eam parten que ꝓpeccato suꝑ
altare dño iubetur offerri. Et hee est inquit ler

Expanded text:
superent, sensusque eorum supra nos sit, ne forte aliter superent, sensusque eorum supra nos sit, ne forte aliter a nobis quam se habet veritas proferantur, melius igni ista servamus; et ideo etiam in hoc loco, quae quidem concessa sunt hominibus ad edendum, prout potuimus, intra tabernaculum Domini consumpsimus. Si qua vero supersunt, et vel nos in audiendo, vel nos superant in dicendo, servemus igni altaris, tanquam eam partem quae pro peccato super altare Domini jubetur offerri. CAPUT IV. Qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
sticis purificationib concedit᷑ istud intrare secre-¬
tum. Sunt & alia aecclie doginata ad que pos-¬
sunt puenire etiam leuite:. sed inferiora sunt
abhis que sacerdotib adire concessum ẽ. Scio
& alia eẽ. ad que possunt accedere & tam filii
isrł hoc est laiei. non tamen alienigene nisi
si asseripti iam fuerint in eccłia dñi. degip¬
tius enim. tertia generatione intiabit in aecclã
dñi. Credo fic̾em patris & filiĩ & spẽ sc̃ĩ in quẽ
credit omĩs qui sociat᷑ aeccłie di: tertiam gene-¬
rationem mystice dictam. Uerumptam̃ sciendũ
est: qđ ex his hostiis quȩ offerunt᷑ lic& concedan¬
t᷑ sacerdotib ad edendum non tam̃ omĩa con¬
ceduntur: sed pars ex ipsis aliqua offert᷑ & alta¬
ris ignib tradit᷑. ut sciamus etiam nos qđ si con¬
ceditur nobis aliqua ex diuinis scriptis apprehen¬
dere & agnoscere. sunt tamen aliqua quȩ deo
reseruanda sunt. Que cum intelligentiã nrãm

Expanded text:
sticis purificationibus conceditur istud intrare secresticis purificationibus conceditur istud intrare secretum; sunt et alia Ecclesiae dogmata, ad quae possunt pervenire etiam Levitae, sed inferiora sunt ab his quae sacerdotibus adire concessum est. Scio et alia esse ad quae possunt accedere etiam filii Israel, hoc est, laici, non tamen alienigenae, nisi si ascripti jam fuerint in Ecclesia Domini: Aegyptius enim tertia generatione intrabit in Ecclesia Domini . Credo fidem Patris et Filii et Spiritus sancti in quem credit omnis qui sociatur Ecclesiae Dei, tertiam generationem mystice dictam. Verumtamen sciendum est quod ex hostiis quae offeruntur, licet concedantur sacerdotibus ad edendum, non tamen omnia conceduntur, sed pars ex ipsis aliqua Deo offertur, et altaris ignibus traditur, ut sciamus etiam quod et si conceditur nobis aliqua ex divinis Scripturis apprehendere et cognoscere, sunt tamen aliqua quae Deo reservanda sunt, quae cum intelligentiam nostram
Abbreviated transcription (Latin):
uersatio: est locus scs̃. In hoc itaq loco positꝰ sa¬
cerdos aeccłiȩ popłi peccata consumat: ut hostiã
iugulans uerbi dĩ & doctrine sane uictimas
offerens. purg& apeccatis conscientias auditorũ.
Edit autem sacerdos carnes sacrificii in atrio ta¬
bernacłi testimonii: cum intelligere potuerit: q̃
sit ratio inhis: quȩ ue mysteria que describunt᷑
de atriis tabernacłi testimonii. Adhec enĩ atria
secreta & recondita nullus accedit: nulli hec nͥ sac̃¬
dotib patent. si tam̃ pateant. si scientia sua ꝙ in¬
tellectu mistico potuerint emum secreta penetra¬
re.Dcio autem eẽ & alia quedam in aecełia dog¬
mata secretiora: quȩ adire nec ipsis sacerdotib
liceat. Illa dico uͥ archa reconditur: ubi urna
manne & tabule testamenti. Illic ne ipsis qui¬
dem sacerdotib dat᷑ accessus: sed uni tantũ pon¬
tifici. & huc semel in anno. certis quib q & my¬

Expanded text:
versatio locus est sanctus. In hoc itaque loco positus saversatio locus est sanctus. In hoc itaque loco positus sacerdos Ecclesiae, populi peccata consumat, ut hostiam jugulans verbi Dei, et doctrinae sanae victimas offerens, purget a peccatis conscientias auditorum.Edit ergo sacerdos carnes sacrificii in atrio tabernaculi testimonii, cum intelligere potuerit quae sit ratio in his, quaeve mysteria, quae describuntur de atriis tabernaculi testimonii: ad haec enim atria secreta et recondita nullus accedit, nulli haec nisi sacerdotibus patent, si tamen pateant, si scientia sua et intellectu mystico potuerint eorum secreta penetrare. Scio autem esse et alia quaedam in Ecclesia dogmata secretiora, quae adire nec ipsis sacerdotibus liceat; illa dico ubi arca reconditur, ubi urna mannae et tabulae testamenti. Illic ne ipsis quidem sacerdotibus datur accessus: sed uni tamen pontifici et huic semel in anno, certis quibusdam et my
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit edet illud in loco scõ. in atrio tabernacłi
testimonii. Consequens enim est: ut scd̃m unagi¬
nem enis qui sacerdotium aeccłiȩ dedit. & iam
ministri & sacerdotes eccłie peccara popłi acci-
piant: & ipsi umitantes magistrũ remissionem
peccatorum popło tribuant. Debent gͦ & ipsi
eccłie sacerdotes ita ꝑfecti eẽ. & in officiis sacerdo¬
talib eruditi: ut peccata popłi in loco scõ in atrio
taber nacłi testimonii. ipsi non peccando consumais
Quid autem est in loco scõ manducare peceatum:
Locus erat sc̃s in quem ꝑuenerat moyses: scđm
qđ̃ dicꝰtum ẽ ad eum. Locus enim in quo tustas.
t̾ra scã est. Similit̃ gͦ & in eccłia di locus sc̃s est. fides
ꝑfecta. & caritas de corde puro & conscientia bona.
Qͥ in his stat in eccłia: in loco scõ se stare cognos¬
cat. Neq enum int̾ra querendus ẽ: Locus ses. in
qua semel data sententia est adeo dicente: male¬
dicta t̾ra in oꝑib tuis. Fides gͦ integra & scã con-¬

Expanded text:
tulerit, edet illud in loco sancto, in atrio tabernaculi testimonii; consequens enim est ut secundum imaginem ejus qui sacerdotium Ecclesiae dedit, etiam ministri et sacerdotes piant, et ipsi imitantes magistrum, remissionem populo peccatorum tribuant. Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto in atriis tabernaculi testimonii, ipsi non peccando consumant. Quid autem est in loco sancto manducare peccatum? Locus erat sanctus in quem pervenerat Moyses, secundum quod dictum est ad eum: Locus enim in quo stas terra sancta est . Similiter ergo et in Ecclesia Dei locus sanctus est, fides perfecta, et charitas de corde puro, et conscientia bona. Qui in his stat in Ecclesia, in loco se sancto stare cognoscat. Neque enim in terra quaerendus est locus sanctus, in quo semel data sententia est a Deo dicente: Maledicta terra in operibus tuis . Fides ergo integra, et sancta con
Abbreviated transcription (Latin):
mus. q carnes inscripturis solidum in¬
dicant cibum ꝑfectamq doctrinã. Seđm
seriptãs enim scio eẽ aĩe cilum quendã
lactis. & alium cẏbum aĩȩ holerũ. & aliũ
carnis. sicut ipse apłs de quib dam dicit. ꝙ
lacte uos potaui non escã: enim nondũ pote¬
ratis. sed nec adhue potestis. adhuc enĩ estis

Expanded text:
mus quod carnes in Scripturis solidum indicant cibum, perfectamque doctrinam; secundum Scripturas enim scio esse animae cibum quemdam lactis, et alium cibum animae olerum et aliam carnis, sicut ipse Apostolus de quibusdam dicit, Quia lacte vos potavi, non esca, nondum enim poteratis, sed nec adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
paruo. & eẽ intra te solem eẽ lunam eẽ etiam ftel¬
las. Hoc enim si ita ñ eẽt: nunquã diriss& dns
ad abraham. aspice ad celum & uide stellas si di¬
numerari possunt a multitudine: sie erit semen
tuum. Nec mireris inquam sidr ad abraham: q
sic erit sem̃ tuum sicut stelle sunt celi: de illis
scilie& qui ex fide eius geniti rationabilit̃ uuant
ac diuinas leges & precepta custodiant. Audi am¬
plius aliqͥd saluatorem ad discipłos dieentem.
Uos estis lur mundi. Dubitas ne eẽ intra te solẽ
& lunã: ad quem dr̃ qi lux sis mundi: Uis ad¬
huc aliquid amplius de te ipso audire. ne forte
parua de te & humilia cogitans tanquã ulem
negligas uitam tuam: Hab& hic mundus gu¬
bernatoiẽ suum: hab& qui eum regat & habi¬
ꝓpħam dicit. Honne celum & t̾ram ego replebo
ẽ quia de hominib dicat. Habitabo inqͥt in eis
sonã tuam Et ero inqͥt eis inpatrẽ. & ipsi erunt
mͥ infilios & filias. dicit dñs. Hab& hic mundus

Expanded text:
parvo, et esse intra te solem, esse lunam, esse etiam stellas: hoc enim si ita non esset, nunquam dixisset Dominus ad Abraham: Aspice ad coelum et vide stellas si dinumerari possunt a multitudine: sic erit semen tuum . Nec mireris, inquam, si dicitur ad Abraham, quia sic erit semen tuum, sicut sunt stellae coeli: de illis scilicet qui ex fide ejus geniti rationabiliter vivant, ac divinas leges et praecepta custodiant. Audi amplius aliquid Salvatorem ad discipulos dicentem: Vos estis lux mundi : dubitas ne esse intra te solem et lunam, ad quem dicitur: Quia lux sis mundi. Vis adhuc amplius aliquid de teipso audire! ne forte parva de te et humilia cogitans tanquam vilem, negligas vitam tuam. Habet hic mundus gubernatorem suum, habet qui eum regat et habiProphetam dicit: Nonne coelum et terram ego repest, quid de hominibus dicat: Habitabo, inquit, in eis it erga personam tuam: Et ero, inquit, eis in patrem, et ipsi erunt mihi in filios et filias, dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferant. Non uetera quȩ sunt scd̾m litteram ꝓlo-¬
quant᷑: sed ꝑ grãm dĩ noua semꝑ ꝓferant: & spiri¬
talia semꝑ inueniant. Si enim ea quȩ didiceris
a uideis hesterno hec hodie in eccłia ꝓferas: hoc
est hesternam carnem sacrificii edere. Si enum

Expanded text:
tera quae sunt secundum litteram proloquantur; sed per gratiam Dei nova semper proferant, et spiritalia semper inveniant; si enim ea quae didiceris a Judaeis hesternae die haec hodie in Ecclesia proferas, hoc est, hesternam carnem sacrificii edere. Unum