comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signa constituit. Hoc signũ sol cũ attige¬
rit. nimiũ calorem mundo reddie. &
annuos flatus ȩthesias facit. Hirginis
rit. terra exusta solis ardore nichil pa¬
riat. Est autẽ hoc tẽpus caniculariũ
dierũ. librã autẽ uocauert̃ ab ęqualita¬
te m̾sis ipsius. quia octauo kalendas
octobris sol ꝑ eum signũ currens ȩquino¬
ctium facit. Unde & lucanꝰ. adustȩ pon¬
dera librȩ. Scorpiũ qͦq & sagietariũ.
ꝓpt̾ fulgora mensis ipsi us appellauert̃.
Sagitarius uir equinis crurib deforma¬
tus. Cui sagittã & arcũ adiungunt.
ut ex eo m̃sis ipsius fulmina demonstren.¬
tur. unde & sagatarius. ẽ. uocatus.
Capricornii figurã ideo int̾ sidera finxe¬
runt ꝓpt̾ capram iouis nutricẽ. Cuius
posteriorẽ partẽ corporis in effigiẽ pi¬
scis ideo formauert̃. ut pluuias eiusdẽ
tẽporis designarent. quas solet idem
m̾sis plerunq in extremis habere. Por¬

Expanded text:
signa constituit. Hoc signum sol cum adtigesigna constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium annuos flatus, Etesias nempe facit. Virginis rit, terra exhausta Solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus Canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia VIII Kal. Octob. Sol per illud signum currens Aequinoctium facit, unde et Lucanus: Ad justae pondere librae. Scorpium quoque et Sagittarium propter fulgora mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cui sagittam et arcum adjungunt, ut ex eo mtur. Unde et sagittarius est vocatus. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capream Iovis nutricem; cuius posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias eiusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. Por
Abbreviated transcription (Latin):
primũ signũ. cui ut librę mediã mim¬
di lineã tradunt. ꝓpt̾ amorẽ iquer
ideo uocauert᷑. in cuiꝰ capite qͥ simula¬
cra faciunt. arietis cornua fingiant.
Qđ signũ gentiles idõ inter signa primũ
constituert̃. quia in martio m̃se qui ẽ.
anni principiũ. solem in eo signo cur¬
sum suũ agere dicunt. Sed & taurũ
int̾ sidera collocant. & ipsũ in honorem
iouis. eoqđ in bouẽ sit fabulose conuer¬
sus. quando & europa transuexit. Casto¬
rem qͦq & pollucẽ post mortẽ int̾ nocis¬
sima sidera constituert᷑. qđ signũ gemini
dicunt. Cancrũ qͦq inde dixert̃. eo qđ
cũ adeũ signũ mense iunio sol dũ uene¬
rit: retrogradit᷑ in modũ cancri. breui¬
oresq dies facit. Hoc enĩ animal. in¬
certam habet primã partẽ. Deniq ad
utranq partẽ gressũ dirigit. ita ut pri¬
or pars sit posterior. & posterior prior
Leonẽ in grecia ingentẽ hercules occi¬

Expanded text:
primum signum, cui, ut Librae, mediam munprimum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt. Quod signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quia in Martio mense, qui est anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occi
Abbreviated transcription (Latin):
trionẽ. plerunq contra mundũ. non¬
nunquã cũ mundo ferunt᷑. quarũ no¬
mina greca st̃. pheton. phenonta. phi¬
roana esꝑus. stelbon. Has romani no¬
minib deorũ suorũ. id ẽ. ioruis. satur¬
ni. martis. ueneris. atq mercurii sacra¬
uerunt. Decepti enĩ & deciꝑe uolentes.
in eorũ adulatione qui sibi aliquid
scđm amorẽ pręstitissent. sydera osten¬
debant in cęlo. dicentes qđ iouis esset
illud sydus. & illud mercurii. & con¬
cepta. ẽ opinio uanitatis. Hanc opini¬
onem erroris diabolus confirmauit.
xp̃c euertit. Iam uͦ illa quȩ abipsis
gentib signa dicunt᷑. quib & animan¬
tium imago de stellis format᷑. ut ar¬
cton. ut aries. taurus. libra. & huius¬
mocli alia: Hi qui sidera ꝑuidert̃. in
numerũ stellarũ speciem corporis
suꝑstitiosa uanitate ꝑmoti finxert̃.
causis quibusdã deoꝵ suorũ a imagi¬
nes
& nomina conformantes. Nam arietẽ

Expanded text:
trionem, plerumque contra mundum, nontrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Iovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. Iam vero illa, quae ab ipsis gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem
Abbreviated transcription (Latin):
la . ẽ. dicta eoqđ comas luminis ex se
fundat. Qđ genꝰ syderis quando appa¬
ruerit. aut pestilentiã aut famem.
aut bella significat. Cometȩ autem
latine crinitȩ appellantur. quia in
modũ criniũ flammas spargunt.
quas stoiei dicunt esse ultra .xxͣx.¬
quarũ nomina & effectꝰ. quidã astro¬
logi scripsert̃. Lucifer dictꝰ. eo qđ int¬
om̃ia sẏdera plus lucẽ ferat. Est aut̃
eo qđ iubas lucis effundat. sed & splen¬
extendunt᷑. Uosperuis stella. ẽ. occi¬
dentalis. quã cognominatã ꝑhibent
a uesꝑo hispaniȩ rege. Est aut̃ & ipsa
ex quinq stellis planetis. noctem du¬
cens & solẽ sequens. fertur autẽ qđ¬
hȩc stella oriens luciferũ. occidens
uesꝑum facit. de qua statius. Et alterno
dependitur unus inortu. Planetȩ stel¬
lȩ sunt quȩ non st̃ fixȩ incęlo ut reli¬
quȩ. sed in aere ferunt᷑. Dicte autem
Nam interdũ in austrũ. int̾dũ insepten¬

Expanded text:
la est dicta, eo quod comas luminis ex se la est dicta, eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus sideris, quando apparuerit, aut pestilenciam aut famem aut bella significat. Cometes autem Grece, Latine crinite appellantur, quia in modum crinium flammas spargunt, quas Stoyci dicunt esse ultra triginquorum nomina et effectus quidam astrologi scripserunt. omnia sidera plus lucem ferat, est autemeo quod jubar lucis effundat. Sed et splenextendatur. Hesperus stella est occidentalis, quam cognominatam perhibent a Hespero Hispaniae rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis, noctem ducens, et solem sequens. Fertur autem qhaec stella oriens luciferum, occidens vesperum facit. De qua StatiusTheb. 6, 241: Et alterno dependitur unus in ortu. Planetae stellae sunt quae non sunt fixae in caelo, ut reliquae, sed in aere feruntur. Dictae autem Nam interdum in austrum, interdum in septen
Abbreviated transcription (Latin):
gilius. Arcturũ pluuiasq yadas.
Sunt autẽ septẽ in fronte tauri. & ori¬
untur tẽpore uernali. Pliades a plu¬
ralitate dictę. quia pluralitatẽ greci
ATIOTOTINICTOΗ appellant: Sunt autẽ
stellȩ septẽ ante genua tauri. ex quib
sex uidentur. Nã latet una. has lati¬
tione qđ est uer quando ex oriuntur.
Nam occasu suo hiemem. ortu ȩstatem.
primęq nationis tẽpus ostendunt
Canicula stella. quȩ & sirius dicitur.
estiuis m̾sib in medio centro cęli. ẽ:
& dũ sol ad eã ascenderit. coniuncta cũ
sole dupplicatur calor ipsius. & dissol¬
uuntur corpora & uaporant᷑. unde &
ex ipsa stella dies caniculares dicunt᷑.
quando & molestȩ st̃ purgationes.
Canis autẽ uocatur ꝓpt᷑ qđ corpora mor¬
boͥafficiat. siue ꝓpt̾ flãmȩ candorẽ.
qđ eiusmodi sit. ut prȩ cȩteris lucere
uideatur. Itaq quo magis eã cognosce¬
rent. sirion appellasse. Cometes stel¬

Expanded text:
gilius: Arcturum, pluviasque Hyadas. gilius: Arcturum, pluviasque Hyadas. Sunt autem septem in fronte Tauri, et oriuntur tempore vernali. Pleiades a pluralitate dictae, quia pluralitatem Graeci a to  tylicton appellant. Sunt autem stellae septem ante januam Tauri, ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latitione, quod est ver, quando exoriuntur. Nam occasu suo hiemem, ortu aestatem, primaeque navigationis tempus ostendunt. Canicula stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stel
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. qđ arcton id ÷ helicem ursam
sequitur. eundẽ & bootem dixert̾ eo
quod plaustro hȩret. signũ multis spe¬
otabile stellis int̾ quas arcturus est.
Areturus sydus ẽ. post caudã maioris
ursȩ. postta in signo bootȩ. Unde ar¬
quia bootis p̃cordiis collocata. ẽ. Ori¬
tur autẽ arcturus autũnali tẽpore.
Orion austrũ ante tauri uestigia ful¬
get. & dictus orion aburina id ÷ ab
inundatione aquarũ. Tempore enĩ
hiemis obortus: mare & terras. aquis
ac tẽpestatib turbat. Hunc latini iu¬
gulam uocant qđ sit armatꝰ ut gla¬
dius. & stellarũ luce terribilis. atq
clarissimꝰ. In quo si effulgent om̃ia:
serenitas ꝓtenditur. Si obscurat᷑ huius
acies. tẽpestas cernitur imminere.
pluuiis. Nam pluiuiȩ grece. yetos di¬
cuntur. Ortu quippe suo efficiunt
pluuias. unde & eas atini suculas
appellauert̃. qͥa quando nascunt᷑ plu-¬
uiarũ signa monstrant᷑. de quib uir¬

Expanded text:
citur, quod Arcton, id est, Helicem Ursam citur, quod Arcton, id est, Helicem Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis inspectabile stellis, inter quas Arcturus est. 9. Arcturus est sidus post caudam majoris Ursae positum in signo Bootae. Unde et Arquia Bootae praecordiis collocata est. Oritur autem autumnali tempore. 162 10. Orion astrum ante Tauri vestigia fulget; et dictus Orion ab urina, id est, ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus, mare ac tempestatibus turbat. Hunc Latini Jugulum vocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce terribilis, atque clarissimus, in quo si effulgent omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujus acies, tempestas cernitur imminere. pluviis. Nam pluviae Graece ὑετὸς dicuntur. Ortu quippe suo efficiunt pluvias; unde et eas Latini Suculas appellaverunt; qviarum signa nascuntur. De quibus Vir
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cȩlo firȩ feruntur. Sydera dicta.
qđ ea rauigantes considerando iter¬
dirigunt ad cursus consiliũ. ne fal.¬
lacib undis aut uentis. alibi deducan¬
tur. Quȩdã autẽ stellȩ iccirco signa
dicunt᷑. quia ea nautę obseruant ii
gubernandis remigiis. contẽplantes
aciem fulgorẽq eorũ. quib reb statꝰ
celi futurus ostendit᷑. Sed & om̃s ho¬
mines ea intendunt: ad p̾uidendas
aeris qualitates. ꝑ estatẽ & hiemem.
uernalẽq temꝑiem. Ortu enĩ uel
occasu suo. certis stationib tẽporum
qualitates significant. Signorũ pri¬
mus arcton. qui in axe fixus septem¬
stellis in se reuolutis rotatur. nom̃. ẽ
grecũ: qđ latine dicit᷑ ursa. quȩ qͥa
in modũ plaustri uercttur. nr̃i eam
septentrionẽ dixert̃. Triones enim
ꝓprie sunt boues aratorii. dicti eo qł¬
terrã terant. quasi terriones. Septen¬
triones autẽ ñ occidere axis uicini¬
tas facit. quia in eo st̃. Arctofilax di¬

Expanded text:
cum coelo fixae feruntur. Sidera dicta, cum coelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibus undis, aut ventis alio deducantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status coeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hyemem, vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitates significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus Septentrionali in se revolutus rotatur. Nomen est Graecum, quod Latine dicitur Ursa, quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septemtrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boterram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia ineo sunt. 8. Arctophylax di
Abbreviated transcription (Latin):
stellarũ est: dũ stella motũ suũ¬
consuetũ agere uidet᷑. & aliquid prȩt̃
consuetudinẽ p̃cedit. De remotione
& retrogradatione stellarũ. Idl uii¬
⁊ mouio uł retrogradatio stella¬
rum. ẽ. in quo stella cdũ motũ
suum agit. simul & retrorsũ moueri
uidecur. De stati stellarũ.  xluiii¬
Tat us stellarũ est. quia dũ stella
semꝑ mouetur. tam̃ in aliquibus
locis stare uidetur. De nominib
eo quod solus appareat. obscuratis
fulgore suo cunctis sẏderib Luna
dicta quasi lucina ablata mectia silla
luce eo qđ ab eo lum̃ accipiat. acce¬
ptũq reddat. Scellȩ dictȩ ab stando.
quia fixȩ stant semꝑ in cęlo. nec ca¬
dunt. Nam qđ uidemꝰ ecęl o stellas
quasi labi. ñ st̃ stellȩ sed igniculi
ab ȩthere lapsi qͥ fiunt dũ uentus
altiora petens ȩtheriũ ignem secũ
trahit. qui tractu suo imitat᷑ stellis
cadentes. Nam stelle cadere ñ possunt.
immobiles enĩ ut pͣdictũ. ẽ sunt. &

Expanded text:
stellarum est, dum stella motum suum agere videtur, et aliquid praeter consuetudinem praecedit. De remotione vel retrogradatione stellarum . Remotio vel retrogradatio stellarum est, in quo stella, dum motum suum agat, simul et retrorsum moveri videtur. De statu stellarum . Status stellarum est, qua dum stella semper movetur, tamen in aliquibus locis stare videntur. De nominibus quod solus appareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllabluce, eo quod ab eo lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non pimmobilesque, ut praedictum, sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
est uetustate ꝓbata consuetudo. siue
lex ñscripta. Nã lex a legendo uoca¬
ta qͥa scripta. ẽ. Mos aute longa
consuetudo. ẽ: de morib tracta tan
dã morib institutũ. qđ ꝓlege suscipit᷑
cũ deficit lex. nec differt scriptura
an ratione consistat. quando & legem
ratio cõmendat. Porro si ratione lex
constat. lex erit om̃e iam qđ ratione
constiterit. duntaxat qđ religioni con¬
gruat. qđ disciplinȩ conueniat. qđ

Expanded text:
est vetustate probata consuetudo, sive est vetustate probata consuetudo, sive lex non scripta. Nam lex a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus tracta. Condam moribus institutum, quod per legem suscipitur cum deficit lex. Non differt utrum scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne jam quod ratione constiterit, duntaxat quod religioni congruat, quod disciplinae conveniat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
facere. sed ante int̾ fectus . ẽ. Paulatĩ
aut̃ antiquȩ leges. uetustate atq
incuria exoluerunt. Quarũ & si nul¬
lus iã usus ẽ. noticia tam̃ necessaria
uidet᷑ Nouȩ. a constantino cȩsare
coepunt. & reliquis succedentib
erantq ꝑmixtȩ & inordinatȩ. Postea
theodosius minor augustus. ad simi¬
litudinẽ gregoriani & hermogenia¬
ni codicẽ factũ constitutionũ. a con¬
stantini tẽporib. sub ꝓprio cuiusq
imꝑatoris titulo disposuit. quem a
suo nomine theo dosianũ uocauit.
Delegib diuinis & humanis.
m̃s autẽ leges aut diuinȩ st̃. aut
humanȩ. Diuinȩ natura: huma¬
uina . ẽ Ius: lex humana. Transire ꝑ
alienũ fas. ẽ: ius ñ est. Quid diffe¬
runt inter se. ius. leges & mores.
Us generale nom̃ est. Lex autẽ: iuris
ẽ. species. Ius autẽ dictũ: quia iustũ
Om̃e autẽ uis: legib & morib cono¬
stat. Lex est constitutio scripta. mos

Expanded text:
facere, sed ante interfectus est. Paulatim facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antiquae leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia tamen necessaria videtur. Novae a Constantino Caesare coeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtae et inordinatae. Postea Theodosius minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani codicem factum constitutionum a Constantini temporibus sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem a suo nomine Theodosianum vocavit. § 2 De legibus divinis et humanis. Omnes autem leges aut divinae sunt, aut humanae. Divinae natura, humavina est, ius lex humana. Transire per alienum fas est, ius non est. Quid differunt inter se ius, leges et mores . Ius generale nomen est, lex autem iuris est species. Ius autem dictum, quia iustum est. Omne autem ius legibus et moribus constat. Lex est cons
Abbreviated transcription (Latin):
De auctorib legum¬
oyses gentis hebraicȩ
primꝰ omniũ diuinas
leges sacris litteris ex¬
plicauit. Foroneus rex
grecis primꝰ leges iudi¬
ciaq constituit. Mer¬
curius trimegistus. primꝰ leges ȩgyptris
tradidit. Salon. primꝰ leges atheniensib
dedit. Ligurgus. primꝰ lacedemoniis
iura. ex apollinis auctoritate confinxit
Numa pompilius qui romulo successit in
regno. primꝰ leges romanis edidit. De¬
inde cũ popłs seditiosos magistratꝰ ferre
ñ posset. decẽ uiros legib scriben¬
dis decreuit. qui leges ex libris salo¬
nis in latinũ sermonẽ trans latas. duo¬
decim tabulis exposuert̃. Fuert̃ autẽ
hi. Appius claudius. gemitius. uete¬
rius. iulius. manilius. sulpicius. sȩxi¬
us. curatius. romelius. postimius.
Hi decẽ uiri. legũ conscribendarũ ele¬
Eti sunt. Leges autẽ redigere inli¬
bris primꝰ consul pompeius institu¬
ere uoluit. sed ñ ꝑseuerauit. obtre¬
Ctatorũ metu. Deinde cesar coepit id

Expanded text:
De auctoribus legum. Moyses gentis Hebraeae primus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi: Appius Claudius, Genucius, Veterius, Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Caesar coepit id
Abbreviated transcription (Latin):
nacula aretinendo. Lora.
Capistri. a capite iumentorum dicti.
Sella a sedendo. quasi secdda. Antela. qua

Expanded text:
nacula a retinendo. Lora. Capistri a capite iumentorum dicti. Sella a sedendo, quasi sedda. Antela qua
Abbreviated transcription (Latin):
di. De quo dr̃ & mundus ꝑ eũ factus. ẽ.
Mundus latine a phylosophis dictus
qđ in sempiterno motu sit. ut cȩlũ.
sol. luna. aer. maria. Nulla enĩ re¬
quies eiꝰ elem̾̃tis concessa . ẽ. ideoq
mundo de ornam̃to accõmodauert̃.
ꝓpt̾ diuersitatẽ elem̃torũ. & pulchri¬
tudinẽ siderũ. Appellat᷑ enĩ apud eos
cosmos. qđ significat ornam̃tu. Nichil
enĩ mundo pulchrius. oculis carnis
mundi. id ẽ. plagas. orientẽ & occi¬
dentẽ seꝑtentrionẽ & meridiem.
Oriens. ab ex ortu solis nuncupatus.
Occidens. qđ diem faciat occidere atq
interire. Abscondit enĩ lum̃ mundo.
& tenebras suꝑ inducit. Septentrio
autẽ. a septẽ stellis axis uocatꝰ. quȩ
in ipso reuolutȩ rotant᷑. Hic ꝓprie¬
& uertex dr̃. eoqđ uertitur. si cut po
uł quia ibi sol faciat mediũ diem qͣsi
medidies. uł quia tunc purius micat
ether. Merũ enĩ purũ dr̃. Ianuȩ cęli¬
duȩ st̃. oriens & occasus. Nã una porta

Expanded text:
. De quo dicitur: Et mundus per eum factus est . Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut coelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies ejus elementis concessa est, ideoque mundo de ornamento accommodaverunt propter diversitatem elementorum, et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos cosmos, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis mundi aiunt, id est, plagas: orientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quod vertitur, sicut poe . Meridies, vel quia ibi sol faciat medium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Mystiduae sunt, Oriens et Occasus; nam una porta
Abbreviated transcription (Latin):
gium quendã puerũ amaracũ nomine.
cõplura unguentorũ genera ferentem
casu ꝓlapsũ esse & maiorẽ ex cõmixti¬
one odorẽ creasse. Unde & nunc opti¬
ma unguenta. amaracina dicunt᷑. St̃
aut̃ ex genere florũ. Itẽ alia quȩ a ma¬
teriȩ suȩ qualitate dicunt᷑ ut rosaceũ
arosa. oiprinium a flore cipro. unde
& ꝓpriȩ materiȩ odorẽ referunt. Ex
his quȩdã simplicia unguenta ft̃: quȩ
ex una tantũ specie existunt. Unde
& sui nominis refert̃ odoratũ ut ane¬
tinũ. Est enĩ sincerũ ex oleo & a neto
tantũ. Cõposita autẽ st̃ quȩ plurib
admixtis fiunt. unde & nominis sui
odore ñ habent. quia obtinentib ali is
quȩ admiscent᷑ incertũ odorẽ ducunt¬
ut cerotũ. calesticũ. marciatum:

Expanded text:
gium quemdam puerum, Amaracum nomine, gium quemdam puerum, Amaracum nomine, complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et majorem ex commistione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta Amaracina dicuntur, sunt et ex genere florum. Item alia que a materie sue qualitate dicuntur: ut roseum a rosa, quiprinum a flore quipro; unde et propriae materiae odorem referunt. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus admixtis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum.
Abbreviated transcription (Latin):
in accessionib & periodis dierũ. Non
alit̾ & geometricã. ꝓpt̾ qualitates regi¬
onũ & locorũ situs. in quib doceat. qͥd
quenq obseruare oporteat. Porro mu¬
sica in cognita illi ñ erit. nã multa sc̃
quȩ in egris hominib ꝑhanc discipli¬
nam facta legunt᷑. sicut de dauid le
gitur. qui ab spu immundo saulem
arte modulationis eripuit. Asclepia
des qͦq medicus. freneticũ quendã ꝑsim¬
phoniam pristinȩ sanitati restituit:
Postremo & astronomiã notã habebit.
ꝑ quã contẽpletur rationẽ astrorum.
& mutationes tẽporũ. Nam sicut ait
qđ medicina scda phy losophia dicit᷑.
utraq enĩ disciplina totũ hominẽ sibi¬
uindicat. Nam sicite ꝑ illã anima. ita
ꝑhanc corpus curatur. Unguenta aut̃¬
iulius cesar meminit dicens. corpusq
suaui telino unguimꝰ. Hoc conficiebatꝰ
in insula telo. quȩ. ẽ una ex cicladibꝰ.
ut amaracinũ. Nã quidã tradunt re-¬

Expanded text:
in accessionibus et periodis dierum. Non in accessionibus et periodis dierum. Non aliter et geometriam, propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid cuique observari oporteat. Porro musica incognita illi non erit. Nam multa sunt que in egris hominibus per hanc disciplinam facta legungitur qui ab spiritu inmundo Saulem arte modulationides quoque medicus phreneticum quendam per symphoniam, pristine sanitati restituit. Postremo et astronomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationes temporum. Nam sicut ait quod medicina, secunda philosophia dicitur; utraque enim disciplina totum hominem vendicat sibi. Nam sicut per illam anima, ita per hanc corpus curatur. DE PARTIJulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi Telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus.ut Amaracinum. Nam quidam tradunt re
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fiunt ex quatuor pigm̃tis. Quat¬
tuor enĩ grece thetra. formula idos
dr̃. Stacten. ẽ. incensũ qđ ex pressu¬
ra manat. dictũ a grecis Fapa oc ła¬
balanũ. quia fit ex glande odorata.
capillis. Oleũ. ẽ. purũ. nulliq rei ad¬
mixtũ Unguentũ uͦ. ẽ. om̃e qđ ex cõ¬
muni oleo confectũ. aliarũ specierũ
cõmixtione augetur. odoris iocun¬
ditatẽ sumens. & longius redolens
De initio medicinȩ.xiii¬
UERITUR A quib dã. quare int̾
cȩteras liberales disciplinas.
medicinȩ ars ñ contineat᷑. Propterea.
quia illȩ singulares continent causis.
ista uͦ omniũ. Nam & gramaticã med¬
cus scire iubetur. ut intelligere uel
exponere possit quȩ legit. Similit̾ &
rethoricã. ut ueracib argum̃tis ualeat
definire quȩ tractat. Necnon & da¬
lecticã ꝓpt̾ infirmitatũ causas. ratio¬
ne adhibita ꝑscritandas atq curandis
Sic & arithmẽticã ꝓpt̾ numerũ horatĩ

Expanded text:
que fiunt ex quattuor pigmentis; que fiunt ex quattuor pigmentis; tuor enim Graece τέτταρα, formula εἶδος dicitur. Stacten est incensum quod ex pressura manat, dictum a Graecis παρὰ τὸ σbalanum, quia fit ex glande odorata. capillis. Oleum est purum nullique rei admixtum. Unguentum vero est omne quod ex communi oleo confectum aliarum specierum conmixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longius redolensDe initio medicinae . Quaeritur a quibusdam quare inter ceteras liberales dismedicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et grammaticam medicus scire jubetur, ut intelligere vel exponere possit quae legit. 2. Similiter et rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Nec non et dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas, atque tractandas. Sic et arithmeticam, propter numerum horarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ta spũ ꝑ igniculũ. dehinc prȩciso
corpori suꝑ posita. om̃e qđ intra ci¬
id ẽ. terendis. hinc & pigmãta eoqđ
inpila & pilo agunt᷑. qͣsi piligm̃ta.
Est enĩ pila uas concauũ & medicorłĩ
aptũ usui. in qua ꝓprie ptisanę fi¬
eri. & pigm̃ta concidi solent. Uar¬
ro aut̃ refert pilumniũ quendã in
italia fuisse. qui pissendis prȩfuit
aruis. unde & pilumni & pistores.
Abhoc gͥ nomine pilũ & pilã inuentã.
quib far pinsitur. & ex eiꝰ nomine ita
appellata. Pilũ autẽ . ẽ. unde contundi¬
tur. quicqͥd inpilã mittit᷑. Mortariũ
qđ ibi iam semina inpuluerẽ redacta.
& mortua condiant᷑. Cotisila. ẽ. in qua
circũ ducta colliria resoluunt᷑. Erit enĩ
lenis. nã asꝑa frangit potius quã resol¬
ui colliriũ facit. De odoribus &
Timiama lingua greca uocat᷑ qđ
sit odorabile. Nam timo dicit᷑ flos qui
mitur. dũ offertur. Thetraidos. for
mulȩ incensi in longitudinẽ porrectȩ

Expanded text:
ta spiritu per igniculum, dehinc preciso ta spiritu per igniculum, dehinc preciso corpori superposita, omne quod intra cuid est terendis: hinc etiam pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi piligmenta. Est enim pila vas concavum et medicorum aptum usui, in quo proprie ptisanae fieri et pigmenta concidi solent. Varro autem refert Pilumnium quendam in Italia fuisse, qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni et pistores. Ab hoc igitur pilum et pilam inventam, quibus far pinsitur, et ex eius nomine ita appellata. Pilum autem est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. Coticula est in qua circunducta collyria resolvuntur. Erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrium facit. De odoribus et Thymiama lingua Graeca vocatur, quod sit odorabile. Nam thymum dicitur flos qui mitur, dum offertur. Tetraidos mule incensi in longitudinem porrecte,
Abbreviated transcription (Latin):
Creticos dies medici uocant. quibꝰ credo
ex iudicio infirmitatis hoc nom̃ impo¬
sitũ est: qđ quasi iudicent hominẽ.
& sententia sua aut puniant aut li¬
berent. De libris medicinalibus.
ForismUs.ẽ sermo breuis. integrũ
sensũ ꝓpo̾sitȩ rei scribens. P rogno¬
stica p̾uisio egritudinũ. uocata a p̃no¬
scendo. Oportet enĩ medicũ & p̾teri¬
ta agnoscere. & p̾sentia scire. & futu¬
ra p̃uidere. Dinamedia potestas herba¬
rum. id ẽ. uis & possibilitas. Nam ua
unde & dinamedia nuncupat᷑. ubi
eorũ medicinȩ scribunt᷑. Butanicũ
herbariũ dr̃. qđ ibi herbȩ notentur.
De instrumentis medicorum.
Nchiridioꝵ dictũ qđ manu astrin¬
gatur. dũ plurima contineat fer¬
ram̃ta. Ciron enĩ grece. manꝰ uocat᷑.
Fletomũ ab incisione uocatũ. nam in¬
cisio grece tomũ dr̃. Similaria. an¬
gistrũ. spatomele. Guua. quȩ a lati
nis a similitudine cucurbitȩ a suspi¬
rio uentosa uocatur. Deniq anima¬

Expanded text:
Creticos dies medici vocant, quibus, credo, Creticos dies medici vocant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberent. De libris medicinalibus . Aforismus est sermo brevis, integrum sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas herbarum, id est vis et possibilitas. Nam in unde et dinamidia nuncupatueorum medicinae scribuntur. Butanicum herbarum dicitur quod ibi herbae notentur. § 11 De instrumentis medicorum. Enchiridion dictum quod manu adstringatur, dum plurima contineat ferramenta; χείρ enim Graece manus vocatur. Phlebotomum ab incisione vocatum; nam incisio Graece τομὴ dicitur. Similaria. Angistrum. Spatomele. Gunis a similitudine cucurbite, a suspirio ventosa vocatur: denique anima
Abbreviated transcription (Latin):
res fauciũ & arteriarũ leniant. liriaca
est antidotũ serpentinũ. quo uenena
pelluntur. ite pestis peste soluat᷑: Catar¬
tica grece. latine purgatoria dicunt᷑
glutiatur. Diamoron. a suco more nom̃
sũpsit. ex qͦ conficit᷑. sicut diacocdion qͥa
ex codia id ẽ. ex papauere fit. sicut
dias parmaton. quia ex seminib cõponit᷑.
Flectuariũ uocatũ. eo qđ molle sorbeat᷑.
Trociscus dictꝰ: quia in modũ rotulȩ
deformat᷑. trocos enĩ grece rota dicit᷑.
Colliria latinũ sonant. qđ uitia oculo¬
rum detergant. Epitema eo qđ suꝑ po¬
natur. aliis adiutoriis pcedentib.
Cataplasma. eo qđ inductio sola sit. Im¬
plastrũ. eo qđ inducat᷑. Malagma. eo¬
qđ sine igne maceret᷑ & cõprehendat᷑.
Enema grece. latine relaratio dr̃. Pessi¬
ria dicta. qđ intus iniciant᷑. Medicimã
ium̃torũ. ciron quidã grecus inuenit.
inde pingitur dimidia parte homo.
dimidia equus. Dictus autẽ cirori

Expanded text:
res faucium et arteriarum leniat. Theriaca res faucium et arteriarum leniat. Theriaca est antidotum serpentinum, quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catharrica grece, latine purgatoria dicitur.glutiatur. Dyamoton a succo mori nomen sumpsit quo vinum conficitur, sicut dyacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit, sicut dyaspermaton, quia ex seminibus componitur. Electuarium vocatum est eo quod melle sorbeatur. Trociscus dictus est, quia in modum rotule deformatur: trocos enim grece, rotundum dicitur. Collyria Latinum sonat, quod vitia oculorum detergant. Epitima, eo quod superponatur aliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Inplastrum, eo quod inducatur. Malagma, quod sine igne maceretur et conprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dicta quod intus iniciantur. Medicinam iumentorum Chiron quidam Graecus invenit. Inde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. Dictus autem Chiron
Abbreviated transcription (Latin):
di usus coepit. deinde ferro & cęteris
medicam̃tis. Om̃is aut̃ curatio. aut
ex contrariis. aut ex similib adhibet᷑.
Ex contrariis. ut frigidũ calido. uł hu
mido siccũ. sicut & in homine suꝑbia
sanari ñ potest. nisi humilitate sanet᷑.
Ex similib uͦ. sicut ligam̃tũ uł rotundo
uulneri rotundũ. uł oblongo ob longũ
apponit᷑. Ligatura enĩ ipsa. ñ eadem
membris & uulnerib om̃ib. sed similis
simili coapeatur. quȩ duo etiã ipsa ad¬
urtoria nominib suis significant. Nã
antidotũ grece. latine ex contrario datũ
dr̃. Contraria enĩ contrariis. medicinȩ
ratione curant᷑. At contra ex simili ut
pigra quȩ int̾pretat᷑ amara. quia gustꝰ
eius amarus. ẽ. Ex conuenienti enĩ nom̃
accepit. quia amaritudo morbi. ama¬
ritudine solui solet. Omia aut̃ medica¬
menta. ex ꝓpriis causis habent uocabula.
Gera enĩ dicta. quasi diuina. Arteriaca
qđ apta sint guituris meatui. & tumo¬

Expanded text:
di usus coepit, deinde ferro et ceteris di usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contEx contrariis, ut frigidum calido, vel siccum humido, sicut et in homine superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. 6. Ex similibus vero, sicut ligamentum vel rotundo vulneri rotundum, vel oblongo oblongum apponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adjutoria nominibus suis significant. 7. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At contra ex simili, 184 ut πικρὰ, quod interpretatur amara, quia gustus ejus amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. 8. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gu
Abbreviated transcription (Latin):
uulneris. naturalẽ colorẽ partib ser¬
uans. dicta qđ obducat uulnera. atq
occexat. De Remediis
spernenda ñ . ẽ. Meminimꝰ enĩ &
ysaiã ez echiȩ languenti aliquid medi¬
cinale mandasse. & paulus apłs timo¬
theo modicũ uinũ ꝓdesse dixit: Cura¬
tio autẽ morborũ. trib generib c̾stat
Farmatia. quã latini medicamina uo¬
cant. Cirurgia. quã latini manuum
oꝑationẽ appellant. Manꝰ enĩ apud
grecos. ciros uocatur. Dieta quã latini
regulã nuncupant. est enĩ obseruatio
legis & uttȩ. Sunt autẽ om̃i curationi
species tres. Primũ genꝰ dieticũ. scđ̾m
farmaceuticũ. terciũ cirurgicũ. Dieta
ẽ. obseruatio legis acuitȩ. Farmatia
est: medicam̃torũ curatio. Cirurgia:
ferram̃torũ incisio. Nã ferro excidun¬
tur: quȩ medicam̃torũ ñ senserint me¬
dicinã. Antiquior aut̃ medicina. her-¬
bis tancũ & sucis erat. Ialis enĩ meden¬

Expanded text:
vulneris, naturalem colorem partibus servulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat. De remediis spernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, secundum pharmaceuticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim meden
Abbreviated transcription (Latin):
in capillis palpebriũ constituta. in me¬
dio lata & exutroq conducta. ordei gra¬
num similans. unde & nom̃ accepit. Fu
Oscedo. ẽ. qua infantiũ ora exulcerant᷑.
dic̾ta ex languore oscitantiũ. Frenui¬
sculi ulcera cirea rictũ oris similia his
quȩ fiunt in ium̾̃tis asꝑitate frenorũ.
Uleus putredo ipfa. uulnus qđ ferro
fit quasi ui & ulcus qđ olet quasi ol¬
cus unde & ulcera. Pustula . ẽ. in
suꝑficie corporis turgida. ueluti
collectio Papula. ẽ paruissima cutis
eretio circũ scripta cũ rubore. & ideo
papula quasi pupula. Sanies dicta: qͥa
ex sanguine nascitur. excitato enim
calore uulneris. sanguis in saniem uer¬
titur. Nam sanies ñ fit in quemcunq
locũ nisi ubi sanguis aduenerit. quia
om̃e qđ putrescit. nisi calidũ & humi¬
dũ fuerit qđ est sanguinis. putre fie¬
ri ñ potest. Sanies aut̃ & tabes. sibi dif¬
ferunt. Eluere enĩ sanie uiuorũ est.
tabe mortuorũ. Cicatrix ẽ. obductio

Expanded text:
in capillis palpebrarum constituta, in mein capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et nomen accepit. Oscedo est qua infantum ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, quod ferro fit, quasi vi. Et ulcus, quod olet, quasi olcus, unde et ulcera. Pustula est in superficie corporis turgida veluti collectio. Papula est parvissima cutis erectio, circumscripta cum rubore; et ideo papula, quasi pupula. Syringio. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio
Abbreviated transcription (Latin):
dat. ut omia unius coloris quãuis ad¬
ulteri faciat. Elefantiacus morb dicit᷑
ex similitudine elefanti. cuiꝰ naturalit᷑
dura pellis & asꝑa nom̃ morbo in ho¬
minib dedit. quia corporis suꝑficiem
similẽ facit elefantorũ cuti. siue quia
ingens passio. ẽ. sicut animal ipsũ ex qͦ
diriuatũ nom̃ ducit. Hicteris greci ap¬
pellant a cuiꝰdã animalis nomine. qđ sit
coloris fellei Hunc morbũ latini arcu¬
atum dicunt. a similitudine cȩlestis
arcus. Aurugune uͦ uarro appellari ait
a colore aurĩ. Regiũ autẽ morbũ inde
estimant dictũ. qđ uino bono & regalib
cibis facilius curetur. Cancer a simili¬
tudine maritimi animalis uocatũ. uul¬
nus sicut medici dicunt. nullis medica
mentis sanabile. Aut gͦ p̾cidi solet a
corpore membrũ ubi nascitur. ut ali¬
quanto diutius uiuat. & tam̃ inde mor¬
tem quãlibet tardius affuturã. Ordeo¬
lus. ẽ. paruissima ac purulenta collectu

Expanded text:
dat, ut omnia unius coloris quamvis addat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medimentis sanabile. Aut ergo praecidi solet a corpore membrum ubi nascitur, ut aliquanto diutius vivat, 182 tamen inde mortem quamlibet tardius affuturam. lus est parvissima, et purulenta collectio
Abbreviated transcription (Latin):
sarnã appellat. Prurigo uocata. ẽ. a
purendo & ardendo. Nictalmus. ẽ. pas¬
sio qua ꝑcdiẽ uisũ patentib oculis
denegatur. & nocturnis irruentib
tenebris redibetur. aut uersa uice
ut pleriq uolunt die reddit᷑. nocte. ne¬
gatur. Uerrucȩ aliud st̃. satiriasis a¬
luid. Herrucȩ : singulatim st̃. Satiri¬
asis uͦ: una fortior & circa ipsã plu¬
res inueniunt᷑. Scabies & lepra. u¬
traq passio asꝑitas cutis cũ pruritu
& squamatione: sed scabies tenuis asꝑiꝰ¬
tas & squamatio. ẽ. Hinc deniq nom̃
accepit. quȩ ita ueluti purgam̃ta¬
amittat. nã scabies quasi squamies.:
Lepra uͦ aspitas cutis squamosa. lepidȩ
herbȩ similis. unde & nom̃ sũpsit
Cuiꝰ color. nunc ingͥredinẽ uertitur.
nunc in alborẽ. nunc in ruborẽ: In cor¬
pore hominis ita lepra dinoscit᷑. si ua¬
riatim int̾ sanas cutis partes color diuer¬
sus appareat. aut si ita se ubiq diffun¬

Expanded text:
sarnam appellat. 7. Prurigo vocata a sarnam appellat. 7. Prurigo vocata a perurendo et ardendo. 8. Nyctalmus est passio qua per diem visus patentibus oculis denegatur, et nocturnis irruentibus tenebris redhibetur, aut, versa vice ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. 9. Verrucae aliud sunt, satyriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satyriasis vero una fortior, ac circa ipsam plures inveniuntur. 10. Scabies et lepra, utraque passio, asperitas cutis cum pruritu, et squammatione; sed scabies tenuis asperitas et squammatio est. 181 Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamamittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffun
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. De morbis qui in suꝑficie
cutis uideNtuR
Loricia est capillorũ fluor. circũ¬
scriptis pilis fuluis aeris qualitatẽ
habentib. uocata hoc nomine. a simi¬
litudine animalis uulpeculȩ. quã gre¬
ciȩ uł collectiones quȩ ex febrib aut
ex aliqͦ alio nascuntur in auriũ uici.¬
nitates. unde & parrotidȩ fc̃ appella¬
tȩ. Ota enĩ grece. auricula dr̃. Len¬
tigo ẽ. uestĩgia macularũ paruula in¬
rotunditatẽ formata. ab specie lenti¬
culȩ dicta. E resipila ẽ. quẽ latini
sacrũ ignẽ appellant. id ẽ. execrandũ.
ꝑantitrasin. Siquidẽ in suꝑficie. rubo¬
re flam meo cutes rubescunt. Tunc
mat tbobore. quasi abigne uicina
inuadunt᷑ loca. ita ut etiã febris exci¬
tetur. Serpedo .ẽ. rubor cutis cũ pustu¬
larũ extantia. & nom̃ sũpsit a serpen¬
do. eo qđ serpat mẽbra Impetigo.ẽ. sic¬
ca scabies ꝓminens a corpore. cũ asꝑita¬
te & rotunditate formȩ hanc uulgus

Expanded text:
dicunt. § 8 De morbis qui in superficie dicunt. § 8 De morbis qui in superficie corporis videntur. Alopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graetie vel collectiones, que ex febribus, aut ex alio aliquo nascuntur in aurium vicinitate. Unde et parotide sunt appellate: ota enim grece, auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parrotunditatem formata, a specie lenticulae dicta. 4. Erysipelas est quam Latini sacrum ignem appellant, id est, exsecrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutis rubescit. Tunc moto rubore quasi ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. 5. Serpedo est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominens a corpore, cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus
Abbreviated transcription (Latin):
natã. & aferali dolore. Siquidẽ om̃e qđ
immite fuerit. abiisiue agreste uocamꝰ.
Artericus morbus. ab articulorũ passio¬
ne uocabulũ sũpsit. Cauculus petra. ẽ.
que in uesica fit. unde & nom̃ accepit.
Uignit᷑ autẽ ex materia flegmatica
Stranguria dicta ẽ. eo qđ stringat uri¬
narũ difficultatẽ. Sati riasis iuge de¬
sideriũ ueneris. cũ extensione naturali¬
um locorũ. clicta passio a satiris. Dtarria
iugis uentris cursus. sine uomitu. Disin¬
teria. ẽ. diuisio continuationis. id ẽ. ul¬
ceratio intestini. Dis enĩ diuisio. intera
intestina. Fit autẽ antecedenti fluore.
quẽ greci diarriam uocant. Lienteria
dicta. qđ cibũ tanquã ꝑlenia untestincis¬
sio nom̃ sũpsit ab intestino. quẽ greci
colũ appellant. Ragadiȩ dicunt᷑. eo qđ
fixurȩ sint. rugis collectȩ circa orificiũ.
Hȩc & emorroidȩ. a sanguinis fluore di¬
ctȩ. Greci enĩ sanguinem. emath

Expanded text:
natam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod natam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. Cauculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteria dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinsio nomen sumpsit ab intestino, quem Graeci κῶλον appellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguinem αἷμα
Abbreviated transcription (Latin):
nes enĩ greci. nefresin dicunt. Parali¬
sis dicta a corporis impensatione.
facta ex multa infrigidatione. aut
in toto corpore aut in parte. Cacexia
nom̃ sumpsit a corporis in iuria uł
nem greci uocauert̃ Fit aut̃ hec passio
intẽꝑantia egrotantis. uł curatione
mali medicaminis. aut post egritudinẽ
tarda resũptio. Atrosia. nom̃ accepit a
diminutione corporis. Nam greci nutri¬
m̃ti cessationẽ. atrosiam dicunt. Est enĩ
tenuitas corporis ex eausis latentib. &
paulatĩ conualescentib. Sarcian. ẽ. suꝑ¬
fluũ carnis increm̃tũ: quo ultramodũ
corpora saginantur. Greci enĩ carnẽ. sar¬
cian uocant. Sciasis uocata. a parte cor¬
poris quã uexat. Nam uercibulorũ ossa
quorũ sũmitas iliorũ initio terminat᷑
greci scia uocant. Fie autẽ de Flegma
quotiens descenderit in recta ossa. & ef¬
ficitur ibi glutinatio. Podagram en ĩ¬
greci. aretentione pedũ dicunt nomi¬

Expanded text:
nes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralenes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen snem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte corporis, quam vexat. Nam vertebrorum ossa, quorum summitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nomi
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Emath enĩ. sanguis dr̃. Tisis. ẽ. ul¬
ceratio & tumor inpulmonib. quI IN
iuuenib facilius uenire solet. Tnsin
autẽ apud grecos dicta. qđ sit consum¬
ptio totius corporis. Tussis grece ab
altitudine uocat᷑. qđ a ꝓfundo pecto¬
ris ueniat. cuiꝰ contraria.ẽ. suꝑior in
faucib ubi uua citillat. Apostoma a
collectione nom̃ accepit. nam collectio¬
nes greci apostomas uocant. Enpiis di¬
cta abapostoma intrinsecus. uł in la¬
tere uł instomacho. cũ dolore & febrib
& tussi. & abundantib spumis & puru¬
lentis. I paticus morbus. e iecoris passi¬
one nom̃ accepit:. Greci enĩ iecur. ipa¬
ten uocant. Lienosis. absplene uocabu¬
lum sũpsit. Greci enĩ splen. lien dicuñ.
I dropis. nom̃ sũpsit aba quoso humore
cutis. Nam greci ydros aquã uocauert̃.
Est enĩ humor succutaneus. cũ inflati¬
one turgente & anhelitu fecido. Nefre¬
sis. a reniũ languore nom̃ accepit. Re¬

Expanded text:
pit. Αἷμα enim sanguis dicitur. Tisis est ulpit. Αἷμα enim sanguis dicitur. Tisis est ulceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius venire solet. Φθίσις autem apud Graecos dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab altitudine vocatur, quod a profundo pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Re