comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixero adhuc tres dies. et niniue sub¬
uertet᷑: et ille egerit pęnitentiam.
bonisq oꝑib ueterem em̃darit er¬
rorem. ita ut iudicium faciat et
iusticram. pignus restituat. rapi¬
namq reddat. et in mandatis ui-¬
tȩ ambulet. nec facrat quicquã in¬
iustum: nonne debet uita quae
xp̃c ẽ uiuere. et nequaquã mori:
cum cõminatio peccatoris iustum
punire ñ debeat: Tale quid loqui
tur sermo diumnus ad ieremiam.
quando descendit in domũ figuli:
et audit uel promissa uel cõmina¬
tionẽ dei id agere. ut uel homines
prouocent ad salutẽ. uel det̾reant
a peccato. Unde qui dicunt ñ ẽ
ȩqua uia dñi. arguuntur. quod
ipsoꝵ sit iniqua sententia: haben¬
titim oculum pessimũ. et nequaqͣm
noua sed uetera iudicantiũ. Quib
omĩb demonstratur. nec peccatorẽ
a salute desꝑare debere si agat pe¬
nitentiã: nec iustum in sua confi¬
dere iusticia. si ꝑ diderit negligent̃
quod magno labore quesierat.

Expanded text:
dixero: Adhuc tres dies, et Ninive subdixero: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur; et ille egerit poenitentiam, bonisque operibus veterem emendarit errorem, ita ut judicium faciat, et justitiam, pignus restituat, rapinamque reddat, in mandatis vitae ambulet, nec faciat quidquam injustum: nonne debet vita, quae Christus est vivere, et nequaquam mori, cum comminatio peccatoris justum punire tur sermo divinus ad Hieremiam quando descendit in domum figuli et audit vel promissa vel comminationem Dei id agere, ut vel homines provocent ad salutem vel deterreant a peccato. Unde qui dicunt: « Non est aequa via Domini, » arguuntur quod ipsorum sit sententia iniqua habentium oculum pessimum, et nequaquam nova, sed vetera judicantium. Quibus omnibus demonstratur, nec peccatorem de salute desperare debere si agat poenitentiam, nec justum in sua confidere justitia, si perdiderit negligenter quod magno labore quaesierat.
Abbreviated transcription (Latin):
facit ad impios desꝑantes: conuer¬
timini a uiis ur̃is pessimis. Atq
ut sciamꝰ qui sint impii. ad quos
loquitur: sequens sermo demon-¬
strat. Quare moriemini domꝰ isrł
Uita aut̃ et mors. in hoc loco ñ
hȩc significatur. qua om̃s cõmu¬
ni cum bestiis lege naturȩ. uel ui¬
uimꝰ uel morte dissoluim᷑ : sed illa
de qua dictum ẽ placebo dño iti
regione uiuentium : et anima
quȩ peccauerit. ipsa morietur. Et
a speciali cõmonitione qua isrł
domui loquebatur. ad generalẽ
transit disputationẽ : quod et
p̃terita in utroq uidicare. sed p̃sen¬
tia. Si dixero inquit iusto inta ui¬
ues. et ei p̃mia iusticię pollicitus
fuero: confisusq ille peccauerit:
om̃s iusticiȩ eius pristinȩ obliui-¬
oni tradentur: et p̃senti miqui¬
tate moriet᷑. Nec mea ẽ. mutata
sententia: cum ñ possim in codẽ
homine peccatori reddere. quod
iusto promiserã. E contrario. si pee¬
catori et impio fuero cõminatus. et

Expanded text:
facit ad impios desperantes: Converfacit ad impios desperantes: Convertimini a viis vestris pessimis. Atque ut sciamus qui sint impii ad quos loquitur, sequens sermo demonstrat: Quare moriemini, domus Israel? Vita autem et mors in hoc loco non haec significatur, qua omnes communi cum bestiis lege naturae vel vivimus, vel morte dissolvimur; sed illa de qua scriptum est, Placebo Domino in regione viventium ; et, 398 Anima quae peccaverit ipsa morietur. Et a speciali commonitione quia Israel domui loquebatur, ad generalem transit disputationem: quod et jpraeterita in utroque judicare, sed praesentia. Si dixero, inquit, justo, vita vives, et ei praemia justitiae pollicitus fuero, confisusque ille peccaverit, omnes justitiae ejus pristinae oblivioni tradentur, et praesenti iniquitate morietur: nec mea est mutata sententia, cum non possim in eodem homine peccatore reddere quod justo promiseram. E contrario si pecatori, et impio fuero comminatus et
Abbreviated transcription (Latin):
cupio mortẽ iniqui. dicit dñs ds̃:
nisi conuerti cum a ura sua mala.
phetiȩ Conuertimini et recedite
ab uniuersis impietatib ur̃is:
et ñ erunt uob̾ in torm̃tum iniqui¬
tates. Ibi enim ad eos sermo fit qui
uolunt agere penitentiam. et iusti¬
cia peccata delere tit cum fiducra
conuertantur. et pleno animo agait
pęnitentiã : hic autẽ ad eos loqui¬
tur. qui magnitudine peccatorũ
imino impĩetatũ suarũ desperant
salutẽ et dicunt. Iniquitates nr̃ȩ
et peccata nr̃a. suꝑ nos sunt: et in
ipsis tabescimus. Quomodo ergo
uiuere poterimus : & ẽ sensus.
Cum semel nobis mors proposita
sit. et uulnerib nr̃is nulla medi-¬
cma possit restituere sanitatem:
quid necesse ẽ. laborare et frustra
consumi. et p̃sentem uitam ñ cũ
desperatione transigere. ut salute
hac fruamur: quia futuram ꝑdi-¬
dimus: Quib respondet ds̃ non
uelle se mortẽ impii. sed ut reuer¬
tatur et uiuat: et apostropham

Expanded text:
cupio mortem iniqui, dicit Dominus, cupio mortem iniqui, dicit Dominus, nisi converti eum a via sua mala rophetiae: Convertimini et redite ab universis impietatibus vestris, et non erunt vobis in tormentum iniquitates . Ibi enim ad eos sermo fit, qui volunt agere poenitentiam, et justitia peccata delere, ut cum fiducia convertantur, et pleno animo agant poenitentiam. Hic autem ad eos loquitur qui magnitudine peccatorum, immo impietatum suarum, desperant salutem et dicunt: Iniquitates nostrae, et peccata nostra super nos sunt, et in ipsis tabescimus: quomodo ergo vivere poterimus? Et est sensus: Cum semel nobis mors proposita sit, et vulneribus nostris nulla medicina possit restituere sanitatem, quid necesse est laborare, et frustra consumi, et praesentem vitam non cum desperatione transigere, ut saltem hac fruamur, quia futuram perdidimus? Quibus respondet Deus, non velle se mortem impii, sed ut revertatur et vivat. Et apostropham
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ eius obliuioni tradentur: et
in miquitate sira quam oꝑatus
ẽ. in ipsa moriet᷑. Sm autẽ dixe¬
ro impio. morte morieris: et ege¬
rit pęnitentiã a peccato suo. fece¬
ritq iudicium et iusticram: pi-¬
gnus restituerit ille impiꝰ. rapi.¬
namq reddiderit. in mandatis
uitę ambulauerit: nec fecerit
quioquam miustum: uita uiuet et¬
ñ morietur. Omĩa peceata eiꝰ quȩ
peccauit: ñ imputabunt᷑ ei. Iudi¬
cium et iusticiam fecit: uita uiuet.
Et dixert̃ filii populi tui. Noti ẽ
equi ponderis ia dñi. & ipsorum
uia. iniusta ẽ. Cum enim recesserit
iustus a iusticra sua. feceritq ini¬
quitates: morietur in eis. Et cum
recesserit impius ab impietate sua.
feceritq iudicium et iusticram: ui¬
uet in eis. Et dicitis. Non ẽ. recta
uia dñi. Unum quemq uixta uras
suas iudicabo de uobis: domus isrł.
Si negligent̃ legamus: indetur no¬
bis eadem propħia eẽ. quȩ supra.
in qua dicitur. Num quid uolens

Expanded text:
tiae eius obliuioni tradentur et tiae eius obliuioni tradentur et in iniquitate sua, quam operatus est, in ipsa morietur. si autem dixero impio: morte morieris, et egerit paenitentiam a peccato suo feceritque iudicium et iustitiam, pignus restituerit ille impius, rapinam reddiderit, in mandatis uitae ambulauerit nec fecerit quicquam iniustum: uita uiuet, non morietur. omnia peccata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. iudicium et iustitiam fecit, uita uiuet. et dixerunt filii populi tui: non est aequi ponderis uia domini. et ipsorum uia iniusta est. cum enim recesserit iustus a iustitia sua feceritque iniquitates morietur in eis. et cum recesserit impius ab impietate sua feceritque iudicium et iustitiam, uiuet ivia Domini. Unumquemque juxta vias suas judicabo de vobis, domus Israel. Si negligenter legamus, videtur nobis eadem prophetia esse, quae supra in qua dicitur: Numquid volens
Abbreviated transcription (Latin):
de minimis ȩccłiȩ. expediat ut alli¬
getur ad collum eius mola asina¬
ria. et abiciatur in profundũ: quã
in specula constitutus plurimis¬
 noceat. Iu ergo fili bominis. dic
ad domũ isrł. Sic locuti estis dicen¬
tes. Iniquitates nr̃e et peccata nr̃a
suꝑ nos sunt: et in ipsis nos tabes¬
cimus. Quomodo ergo uiuerepo.¬
terimus: Dic ad eos. Uiuo ego
dicit dñs ds̃: nolo mortẽ impii:
sed ut reuertatur impiꝰ a uia sua
et uiuat. Conuertimim a uiis
ur̃is pessimis. & quare moriemi¬
ni domus isrł: Tu itaq fili homi¬
nis. dic ad filios populi tui. Iusti¬
cia iusti ñ liberabit eum. in qua¬
cumq die peccauerit : et impietas
impii ñ nocebit ei. in quacumq¬
‸ die conuersus fuerit ab impieta¬
te sua: et iustus ñ poterit uiuere
in iusticia sua. in quacũq die pec¬
cauerit. Etiam si dixero iusto quod
uita uiuat. et confisus in iusticia
sua fecerit iniquitatẽ : om̃s iusti¬

Expanded text:
de minimis Ecclesiae, expediat ei ut allide minimis Ecclesiae, expediat ei ut alligetur ad collum ejus mola asinaria, et abjiciatur in profundum, quam in specula constitutus plurimis noceat. « Tu ergo, fili hominis, dic ad domum Israel: sic locuti estis dicentes, iniquitates nostrae et peccata nostra super nos sunt, et in ipsis nos tabescimus, quomodo ergo vivere poterimus? Dic ad eos: Vivo ego, dicit Dominus Deus, nolo mortem impii, sed ut revertatur impius a via sua et vivat. Convertimini a viis uestris pessimis: et quare moriemini, domus Israhel? tu itaque, fili hominis, dic ad filios populi tui: iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccauerit, et impietas impii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab impietate sua, et iustus non poterit uiuere in iustitia sua, in quacumque die peccauerit. etiamsi dixero iusto quod uita uiuat, et confisus in iustitia sua fecerit iniquitatem, omnes iusti
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃uidens quȩ futura sint. annun¬
tiet populo. et corrigat delinquen¬
tem. Unde magnoꝑe formidan-¬
dum ẽ. ne ad hõc officium acceda¬
mus indigni: et assumpti a popu¬
lo. negligentiȩ nos demus atq de¬
sidiȩ  et quod his peius ẽ deliciis
uentriq et otio seruientes. hono¬
rem nos accepisse putemus ñ mi¬
nisterium. Si quidem filius homi¬
nis ñ uenit ministrari. sed mini-¬
strare: et pedes discipulorũ lauit.
ut oftenderet om̃s sordes et uitia.
a magistro in discipulis debere di¬
lui. atq purgari. Nec statim res-¬
pondeamus. Quid prodest dicere:
si nolit auditor facere quod docu¬
eris: Unus quisq enim ex suo ani¬
mo atq officio iudicatur : tu si
locutus ñ fueris: ille si audire
contẽpserit. De magistris negli¬
gentibꝰ : salomon lõquitur. Sa¬
pientia abscondita. et thesaurus
occultus: quȩ utilitas in utroq Ta¬
le quid significatur et in euangłio:
quod qui scandalitauerit unum

Expanded text:
et praevidens quae futura sint, annunet praevidens quae futura sint, annuntiet populo, et corrigat delinquentem. Unde magnopere formidandum est, ne ad hoc officium accedamus indigni et assumpti a populo, negligentiae nos demus atque desidiae: et quod his pejus est, deliciis ventrique et otio servientes, honorem nos accepisse putemus, non ministerium. Siquidem Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare : et pedes discipulorum lavit , ut ostenderet omnes sordes et vitia a magistris in discipulis debere dilui atque purgari. Nec statim respondeamus, quid prodest docere, si nolit auditor facere quod docueris? Unusquisque enim ex suo animo atque officio judicatur. Tu si locutus non fueris, ille si audire contempserit. De magistris negligentibus Salomon loquitur: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrle quid significatur et in Evangelio , quod qui scandalizaverit unum
Abbreviated transcription (Latin):
sed ne ueniat. Hec quia ds̃ loquit᷑.
necesse ẽ fieri quod minatur : sed
ideo cõminatur. ut conuertatur
ad pęnitentiam cuni minatur: et ñ¬
fiat quod futurum ẽ si uerba dni
contẽpiantur. Possumꝰ autẽ tri-¬
plicit̃ locum istum disserere: ut
t̃ra quȩ sibi speculatorẽ constitu¬
it. uel uxta litteram tra iudȩa
sit. uel uixta sp̃ualem intelligeni¬
tiam ȩccłia: quȩ sepe de nouissi¬
mis populi sui speculatorem elegit.
illum uidelicet. quem et apłs scri¬
bens ad chorinthios assumit uidi¬
cem: uel certe anima credentis.
quȩ mentẽ atq rationem p̃ponit
populo ac turbȩ cogitationum su¬
arum. ut ñ omĩa cogitationũ in¬
centiua suscipiat : sed uidicet atq
discernat. quȩ sectanda sibi. quȩ ue
fugienda sint. S peculator tr̃ȩ iudeȩ:
uel rex porest intelligi. uel propħa.
Speculator aut̃ ecclesiȩ uel episco¬
pus uel presbit̾: qui a populo electꝰ
et scripturarũ lectione cognoscens

Expanded text:
sed ne veniat: nec quia Deus loquitur, sed ne veniat: nec quia Deus loquitur, necesse est fieri quod minatur, sed ideo comminatur, ut convertatur ad poenitentiam cufiat quod futurum est, si verba Domini contemnantur. Possumus autem tripliciter locum istum disserere, ut terra quae sibi speculatorem constituit, vel juxta litteram, terra Judaea sit, vel juxta spiritualem intelligentiam, Ecclesia, quae saepe de novissimis populi sui speculatorem eligit, illum videlicet, quem et Apostolus scribens ad Corinthios assumit judicem , vel certe anima credentis, quae mentem atque rationem praeponit populo ac turbae cogitationum 396 suarum: ut non omnia cogitationum incentiva suscipiat, sed judicet atque discernat quae sectanda sibi, quaeve fugienda sint. Speculator terrae Judaeae, vel rex potest intelligi, vel propheta: speculator autem Ecclesiae, vel episcopus, vel presbyter, quia a populo electus est, et Scripturarum lectione cognoscens,
Abbreviated transcription (Latin):
eum. ut se custodiat & de interi¬
tu liberetur : et ille quidem in mi-
quitate sira morietur quam prius
cõmiserat. et de qua si annuntiasses
potuit liberari: sanguinẽ autẽ eiꝰ
de manu tua requiram. Quod si
tu annuntiaueris impio atq p̃ce¬
peris. ut conuertatur a uiis suis
pessimis. et ille hoc facere nolue¬
rit: ille quidem in sua iniquitate
morietur: tu aut̃ liberasti de inte
mus posse hominẽ quamuis ini-¬
quum et impiũ. si magistri uerba
audierit et egerit pęnitentiam a
sua impietate saluari: nec minꝰ
sanguinis eius qui liberari potuit
et de morte erui. nisi magistri si¬
lentio concidisset: et in utroq li¬
berum seruari arbitrium. dum et
in magistri uoluntate ẽ. uel tace¬
re uel loqui: et in auditoris arbi¬
trio. uel audire et facere atq sal¬
uari: uel contẽpnere. et proprio pe¬
rire contẽptu. Nec statim sequit᷑
ut quia propħa p̃dicit. ueniat qͦd
p̃dixit : ñ enim p̃dicit ut ueniat.

Expanded text:
eum, ut se custodiat, et de interieum, ut se custodiat, et de interitu liberetur: et ille quidem in sua iniquitate morietur, quam prius commiserat, de qua si annuntiasses, potuit liberari; sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Quod si tu annuntiaveris atque praeceperis impio ut convertatur a viis suis pessimis, et ille hoc facere noluerit: ille quidem in sua iniquitate morietur; tu autem liberasti de intermus, posse hominem quamvis iniquum, et impium, si magistri verba audierit, et egerit poenitentiam, a sua impietate salvari: nec minussanguinis ejus qui liberari potuit, et de morte erui, nisi magistri silentio concidisset, et in utroque liberum servari arbitrium, dum et in magistri voluntate est vel tacere, vel loqui, et in auditoris arbitrio vel audire, et facere atque salvari, vel contemnere, et proprio perire contemptu. Nec statim sequitur: ut quia propheta praedicit, veniat quod praedixit. Non enim praedicit ut veniat,
Abbreviated transcription (Latin):
di: et singulorum int̾se uerborum
discrepantiam. habere rationem. Et
interim priusqͣm ad altiora uenia¬
mus: breuis ẽ. explicanda senteri¬
tia. Si speculator fuerit constitutus
in populis. ut annuntiet gladium
dñi iramq uenientẽ: et annunti¬
ante eo populus audire noluerit:
speculator liber erit: et ille qui op¬
pressus ẽ. gladio. ipse sanguitus
sui sustinebit reatum. Quod si au¬
dierit: saluabit animã suam. S in
aut̃ speculator ñ insonuerit buci¬
na. et populus ignorans uenturũ
gladium. nequa quam obseruaue¬
rit: populus quidem in sia morie¬
tur iniquitate : at tamen sangui¬
nẽ morientis. de speculatoris requi¬
ram manui. & ut sciret propħa iete¬
chiel. generalem disputationem ad
se potissimũ ꝑtinere : et tu inquit
fili hominis. ñ a t̾ra et a populo t̃rȩ
ut supra dixi. sed a me constitutꝰ
es speculator domui isrł. Si ergo
me dicente ad impiũ. impie mor¬
te morieris. ñ fueris locutus ad

Expanded text:
di, et singulorum inter se verborum di, et singulorum inter se verborum discrepantiam habere rationem. Et interim priusquam ad altiora veniamus, brevis est explicanda sententia. Si speculator fuerit constitutus in populis, ut annuntiet gladium Domini iramque venientem, et annuntiante eo populus audire noluerit, speculator liber erit, et ille qui oppressus est gladio ipse sanguinis sui sustinebit reatum, quod si audierit, salvabit animam suam. Sin autem speculator non insonuerit buccina, et populus ignorans venturum gladium, nequaquam se observaverit, populus quidem in sua morietur iniquitate, attamen sanguinem morientis de speculatoris requiram manu. Et ut sciret propheta Ezechiel generalem disputationem ad se potissimum pertinere. Et tu, inquit, fili hominis, non a terra et a populo terrae, ut supra dixi, sed a me constitutus es speculator domui Israel. Si ergo me dicente ad impium: Impie, morte morieris, non fueris locutus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit propħa nec humana fragi¬
litas. iuge atq continuum sustine¬
re uatĩcinium : et loquitur eadẽ
quȩ in suꝑiorib continent᷑. Fili
hominis. speculatorẽ dedi te domui
ifrł: et audies ex ore meo uerbumꝰ
et cõminaberis eis ex me. In eo qđ
dicam mniquo. morte morieris: et
ñ annuntrasti ei nec locutus es.
ut annuntiares iniquo. et conuer¬
teretur a uiis suis et uiueret: ini¬
quus ille in iniquitate sua morie¬
tur: et sanguinem eius de manu
tua requiram. Et tu si annuntia¬
ueris miquo. et ñ conuerstis fue¬
rit ab iniquitate sua et a uia sua.
iniquus ille in iniquitate sira mo¬
rietur: et tu animã tuam liberabis.
Quȩ si diligent̃ inspicias: intelligis
similia quidem eẽ. sed ñ eadem: dũ
in plerisq discordant. Et hoc in om¬
nib scripturis scĩs obseruare debe-¬
mus. ubi uidetur aliqua similitu¬
do cẽ. sententiȩ. ñ in omĩb eadem
dici: sed uel subtrahi pleraq uel ad¬

Expanded text:
non possit propheta, nec humana fraginon possit propheta, nec humana fragilitas juge atque continuum ad se sustinere vaticinium, et loquitur eadem quae in superioribus continentur: « Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. Et audies ex ore meo verbum, et comminaberis eis ex me. In eo, quod dicam iniquo, morte morieris, et non annuntiasti ei, nec locutus es, ut annuntiares iniquo, et converteretur a viis suis, et viveret, iniquus ille in iniquitate sua morietur, et sanguinem ejus de manu tua requiram. Et tu si annuntiaveris iniquo et non conversus fuerit ab iniquitate sua, et a via sua, iniquus ille in iniquitate sua morietur, et tu animam tuam liberabis. » Quae si diligenter inspicias, intelligis similia quidem esse, sed non eadem, dum in plerisque discordant. Et hoc in omnibus Scripturis sanctis observare debemus, ubi videtur aliqua similitudo esse sententiae, non in omnibus eadem dici, sed vel subtrahi pleraque vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
uocem bucinȩ audiuit: et ñ se ob¬
seruauit: sanguis ipsius in ipso erit.
Si aut̃ custodierit se: animã suam
saluauit. Quod si speculator uidit
gladium uenientẽ et ñ insonuerit
bucma. et popłs ñ se custodierit: ue¬
neritq gladius et tulerit de eis ani¬
mã : ille quidem in iniquitate sua
captus ẽ. sanguinem aut̃ eiꝰ de ma¬
nu speculatoris requiram. Et tu fi¬
li hominis: speculatorẽ dedi te do¬
mui isrł̃. Audiens ergo ex ore meo
sermonẽ: annuntiabis eis ex me.
Si me dicente ad impiũ. impie mor¬
te morieris. ñ fueris locutus ut se
custodrat impiꝰ a uia sua: ipse impiꝰ
in miquitate sua morietur: san¬
guinem aut̃ ciꝰ de manu tua requi¬
ram. Si aut̃ annuntiante te ad im¬
pium ut a uiis suis conuertatur.
ñ fuerit conuersus a uia sua: ipse
in iniquitate sua morietur: porro¬
tu animã tuam liberasti. Rursus
ad propħam sermo fit dñi. qui ali¬
quanto siluerat tempore : eo quod

Expanded text:
um bucinae audierit et non obum bucinae audierit et non obseruauerit: sanguis eius in ipso erit. si autem custodierit, animam suam saluabit. quod si speculator uiderit gladium uenientem et non insonuerit bucina, et populus non se custodierit, ueneritque gladius et tulerit de eis animam: ille quidem in iniquitate sua captus est, sanguinem autem eius de manu speculatoris requiram. et tu, fili hominis, speculatorem dedi te domui Israhel: audiens ergo ex ore meo sermonem, adnuntiabis eis ex me. si me dicente ad impium: impie, morte monens: non fueris locutuse impius in iniquitate sua morietur. Sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Si autem annuntiante te ad impium, ut a viis suis convertatur, non fuerit conversus a via sua, ipse in iniquitate sua morietur. Porro animam tuam liberabis. » Rursum ad prophetam sermo fit Domini, qui aliquanto siluerat tempore eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
bal. et idumeoꝵ: et principũ aqui¬
lonis. et sidonioꝵ. Hi enim dederait
t̃rorem suum in t̾ra uiuentium: qđ
quinto dicitur. ut om̃s istius modi
nationes. cauere et fugere debeamꝰ.
quȩ cuctis nos sensib deceperẽ:
et scire eẽ horribiles. nec facile poᷤ¬
se uitari: nisi omĩ custodia seruaue¬
rimus cor nr̃m. Dormunt inquit
ipse pharao. cum sociis suis int̾̃fe¬
ctis gladio : qui socii. multitudo eiꝰ
sunt. ꝑ latam et spaciosam uiam
ꝑgentes ad supplicia sempit̾na.
Et factum ẽ uerbum dñi ad ie.
dicens. Fili hominis. loquere ad fi¬
lios populi tin: et dices ad eos. Ter¬
ra. cum induxero suꝑ eam gladiũ:
et tulerit populus t̾re uirum unũ
de nouissimis suis. siue hominem
umum de suis et constituerit eum
suꝑ se speculatorem: et ille uiderit
gladium uenientẽ. suꝑ t̾ram. et ce¬
cinerit bucina et annuntiauerit
comp̃henderit eum : sanguis ipsiuᷤ
suꝑ caput ipsius erit. S onum uel¬

Expanded text:
bal et Idumaeorum et principum aquibal et Idumaeorum et principum aquilonis et Sidoniorum: hi enim dederant terrorem suum in terra viventium. Quod quinto dicitur, ut omnes istiusmodi nationes cavere et fugere debeamus, quae cunctis nos sensibus deceperunt, et scire esse horribiles, nec facile posse vitari nisi omni custodia servaverimus cor nostrum. Dormivit, inquit, et ipse Pharao cum sociis suis interfectis gladio. Qui socii, multitudo ejus sunt, per latam et spatiosam viam pergentes ad supplicia sempiterna.Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, loquere ad filios populi tui, et dices ad eos: Terra cum induxero super eam gladium, et tulerit populus terrae virum unum de novissimis suis sive hominem unum de suis, et constituerit eum super se speculatorem; et ille viderit gladium venientem super terram; et cecinerit buccina, et annuntiaverit comprehenderit eum: sanguis ipsius super caput eius erit. son
Abbreviated transcription (Latin):
uel in ieremia. uel in hoc eodem
co nerius positum ẽ uniuersi sido¬
nii. quos nos in uenatores uertimꝰ
iuxta illud quod scriptum ẽ. Anima
nr̃a sicut passer erepta ẽ. de laqueo
uenantium: pro quo in hebraico
positum ẽ sidoniorũ. Qui sidonii si¬
ue uenatores. deducentur ad infe¬
ros pauentes. in sua quondã con-¬
fisi fortitudine: et dormient ĩmun¬
di. et portabunt confusionem siue
torm̃tum suum: habentes malę
conscientiȩ pęnitudinẽ serpenti-¬
nam: ita ut ignis corum ñ extin¬
guatur. et uermis eoꝵ ñ morratur.
Quos om̃s cum uiderit pharao con¬
solabitur: uel habens adhuc mali-¬
tiam pristinam. et multos penȩ̨
suȩ socios habere se cernens: uel
certe consolatus ẽ uidens et illos
confundi in suppliciis et t̾rorib
sins. suꝑ uniuersa multitudine sia
quȩ int̾fecta ẽ. gladio. pharaorus
scilicet. uel omĩum socioꝵ eius: p̃ci-¬
pueq assyrii regis. ee mosoch. et tu¬

Expanded text:
vel in Jeremia , vel in hoc eodem vel in Jeremia , vel in hoc eodem co verius positum est, universi Sidonii, quos nos in venatores vertimus, juxta illud quod scriptum est: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium , pro quo in Hebraico positum est, Sidoniorum. Qui Sidonii, sive venatores, deducentur ad inferos paventes, in sua quondam confisi fortitudine, et dormient immundi, et portabunt confusionem sive tormentum suum, habentes malae conscientiae poenitudinem sempiternam: ita ut ignis eorum non exstinguatur , et vermis eorum non moriatur . Quos omnes cum viderit Pharao, consolabitur, vel habens adhuc malitiam pristinam, et multos poenae suae socios habere se cernens, vel certe consolatus est, videns et illos confundi in suppliciis et terroribus suis super universa multitudine sua quae interfecta est gladio, Pharaonis scilicetpueque Assyrii regis et Mosoch et Tu
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝑuersitate trerent : dum des¬
cendunt ad infernum cum armiᷤ
suis. et ponunt gladios sub capiti-¬
b suis. et iniquitas eorũ usq ad os-¬
sa ꝑuenit. P ost hȩe scriptum ẽ. Et
tu ergo in medio meircũcisoꝵ con¬
tereris: quod uel ad pharaonẽ re-¬
ratur: uxta illud quod scriptum ẽ
cum int̃fectis gladio: somno ꝑpe¬
tuo. Ibi cum assyrio et cum egip¬
tia erit multitudine. idumeã et
reges eius: om̃s qui t̃renis oꝑib
seruiert̃. siue sangume delectati
sunt. Etenim idumea: et t̾renam et
sanguinariam sonat. O m̃s reges
et uniuersi pricipes. de quib cre-¬
bro et apłs loquitur. t̾renis oꝑib
incubantes. et effundentes cotidie
sangumem eoꝵ quos sua fraude
deceꝑint. cũ in circũcisis et immum¬
dis dormiert̃: et cũ his qui descen¬
dert̃ in lacum: de quib supra dixi¬
mus. In ipso comitatu erunt et
principes aquilonis. a quo exar-¬
descunt mala suꝑ t̾ram: et a quo

Expanded text:
sua perversitate terrerent, dum dessua perversitate terrerent, dum descendunt ad infernum cum armis suis, et ponunt gladios suos sub capitibus suis, et iniquitates eorum usque ad ossa perveniunt. Post haec scriptum est: Et tu ergo in medio incircumcisorum contereris , quod vel ad Pharaonatur, juxta illud quod scriptum estcum interfectis gladio, somno tuo ibi cum Assyrio et cum Aegyptia erit multitudine Idumaea et reges ejus omnes, qui terrenis operibus servierunt, sive sanguine delectati sunt. Etenim Idumaea, et terrenam et sanguinariam sonat. Omnes reges et universi principes, de quibus crebro et Apostolus loquitur, terrenis operibus incubantes, et effundentes quotidie sanguinem eorum quos sua fraude deceperunt, cum incircumcisis et immundis dormierunt, et cum his qui descenderunt in lacum. De quibus supra diximus, in ipso cprincipes Aquilonis, a quo exardescunt mala super terram. Et a quo
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ: quia t̃ror fortium facti sunt.
in t̾ra uiuentium. Hi inquit qui
hereticoꝵ principes extitert̃. ad
tantum malitie ꝑuenere culm̃
atq cruciatum: ut nec cũ fortib
atq gigantib qui a principio
corruert̃. similia meruert̃ ferre suppli¬
cia. Qui nequaquam erroris sui acta
penitentia. descendert̃ ad inferos cũ
armis suis: rebelles contra dm̃ et
eccłiam eius. secum animos deferen¬
tes: de quib scriptum ẽ Filii homi¬
num. dentes eorũ arma et sagittȩ.
Et posuerunt ait gladios suos sub
capitib suis. requiescentes in ani-¬
mo ꝑ duelli et pro sumina uicto¬
ria sententiarum suarum. iacula cõ¬
plexantes: in tantum ut miquita¬
tes eorũ fuerint in ossib eorũ: hoc
ẽ. fortissima figm̃ta. et erroris sui
dogmata possĩdentes. Qura terror
fortium facti sunt in uita sira: si¬
ue in t̾ra uiuentium. Q uod qtar-¬
to dicitur: ut fortissimos quoq et
habentes scientiam scripturarum.
et qui eẽnt de regione uiuentium.

Expanded text:
eorum; quia terror fortium 392 facti sunt in terra viventium. Hi, inquit, qui haereticorum principes exstiterant, ad tantum malitiae pervenere culmen atque cruciatum, ut nec cum fortibus atque gigantibus, qui a principio corruerunt, similia mereantur ferre supplicia. Qui, nequaquam erroris sui acta poenitentia, descenderunt ad inferos cum armis suis, rebelles contra Deum, et Ecclesiam ejus; secum arma deferentes, de quibus scriptum est: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae ; et posuerunt, ait, gladios suos sub capitibus suis, requiescentes in animo perduelli; et pro summa victoria, sententiarum suarum jacula complexantes: in tantum ut iniquitates eorum fuerint in ossibus eorum, hoc est, fortissima figmenta, et erroris sui dogmata possidentes. Quia terror fortium facti sunt in vita sua, sive in terra viventium. Quod quarto dicitur, ut fortissimos quosque, et habentes scientiam Scripturarum, et qui essent de regione viventium,
Abbreviated transcription (Latin):
ocasione ouium se ipsos pascant. et
opes congregent: et liberabo popłm
meũ de ore eorum. Requiram in qͥt
de manu: et liberabo de ore. qđ auidis
faucib deuoratur. Cum aut̃ requisi¬
erit oues: uisitat eas quasi ȩgrotan¬
tes atq macilentas: et pastorum ne-¬
gligentia dissipatas. Et liberabo de
om̃ib locis: in die nubis et caliginiᷤᷤ
De qua loquitur et iohel. Ad est dies
dñi. prope ẽ. dies tenebrarum et cali¬
giis: dies nubis et nebulȩ. Tunc¬
loquitur et dauid. Leuaui oculos
meos in montes: unde ueniet auxi¬
lium michi. & ñ solum in montib.
sed in riuis et in cunctis sedib t̃rȩ:
in pascuis uberrimis. et in monte
excelso. de quo isaras et micheas ple¬
nius uaticinantur : siue in montib
excelsis isrł. Ibi requiescent in her¬
bis uirentibꝰ: et dicent. Dñs regit¬

Expanded text:
occasione ovium seipsos pascant et occasione ovium seipsos pascant et opes congregent. « Et liberabo populum meum de ore eorum. » Requiram, inquit, de manu, et liberabo de ore, quod avidis faucibus devoratur. Cum autem requisierit oves, visitat eas, quasi aegrotantes, atque macilentas, et pastorum negligentia dissipatas. Et liberabit de omnibus locis, « in die nubis et caliginis, » de qua loquitur et Joel: « Adest dies Domini, et prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et nebulae Joloquitur David: « Levavi oculos meos ad montes, unde veniet auxilium mihi . » Et non solum in montibus, sed in rivis, et in cunctis sedibus terrae, in pascuis uberrimis, et in monte excelso. De quo Esaias et Michaeas plenius vaticinantur. Sive in montibus excelsis Israel ibi requiescent in herbis virentibus, et dicent:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi deuoratur a bestiis agri: de qui¬
b scriptum ẽ Posisti tenebras et
facta ẽ. nox. in ipsa ꝑtransibunt
om̃s bestiȩ agri: catuli leonum ru¬
gientes ut rapiant. et quęrant a dõ
escam sibi. & disꝑguntur et errant
m cunctis montib. qui eleuantur
contra scientiam dei. et in unauer¬
so colle excelso: qui ꝑ hereticam su¬
ꝑbram. ecclesiasticam despiciunt
simplicitatem: et suꝑ omnẽ faciẽ
trȩ disꝑguntur. t̃rena ñ cȩlestia
requirentes. Et ñ erat qui require¬
ret. nec qui reduceret: quia deliciis
occupati. gregis dñici damna ñ cu¬
rant. Unde ad malos pastores sermo
fit dñi: quia ista et ista fecistis quȩ
supra exposui. et quȩ scdo enumerat:
ecce ego ipse ad pastores ueniam. et
requiram gregem meũ de manu eoꝵ
quib expedit ut mola asinaria alli¬
getur ad collum. quã ut minimũ
scandalitent de populo meo. & haec
erit eorum pęna uel maxima. ut ul¬
tra ñ pascant gregem meũ: ne sub

Expanded text:
Domini devoratur a bestiis agri, de quiDomini devoratur a bestiis agri, de quibus scriptum est: Posuisti tenebras, et facta est nox: in ipsa pertransibunt omnes bestiae agri, catuli leonum rugientes, ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Et disperguntur, et errant in cunctis montibus, qui elevantur contra scientiam Dei, et universo colle excelso, qui per haereticam superbiam, Ecclesiasticam despiciunt simplicitatem. Et super omnem faciem terrae disperguntur; terrena, non coelestia requirentes. Et non erat qui requireret, nec qui reduceret: quia deliciis occupati, gregis Domini  Al. dominici damna non curant. Unde ad malos pastores sermo fit Domini, quia ista, et ista fecistis, quae supra exposui, et quae secundo enumerat: Ecce ego ipse ad pastores veniam, et requiram gregem meum de manu eorum, quibus expedit, ut mola asinaria alligetur ad collum , quam ut minimum scandalizent de populo meo. erit eorum poena vel maxima, « ut ultra non pascant gregem meum; ne sub
Abbreviated transcription (Latin):
siderantes uulnera: qualis ẽ adult̃.
omicida. sacrilegus. & quod abiec¬
tum ẽ. siue quod errare uiderint.
ñ reducunt: ꝑmittentes eos ab here¬
ticis decipi. Et quod perierit ñ requi¬
runt: ñ tam ꝑditos saluare cupi¬
entes. quam cos qui sunt in ecclesiis
deuorare. S ed cum austeritate im¬
perantes cis et cum potentia: qued
proprie ad suꝑcilium episcoporũ ꝑti¬
ner. eorum uidelicet qui oꝑib dede¬
corant nominis dignitatem: et pro
humilitate assumunt suꝑbram: ut
honorẽ se putent consecutos non
onus. Et quoscũq in eccłia uidit
p̃potentes. et dei habere sermonem:
opprimere nituntur. Unde iuxta
septuaginta scriptum ẽ: et quod
forte erat. affligebatis labore. Et
dispsus ẽ populus dei. uel uitiis uel
errore heretico eo quod ñ eẽt pastor
bonus. qui poneret animã suam
pro ouibus: sed om̃s mercenarii
qui lucra tantum de gregib con¬
siderant. et cum lupum uiderint
fugiuint: quoꝵ negligentia. grex

Expanded text:
siderantes vulnera, qualis est adulter, siderantes vulnera, qualis est adulter, homicida, sacrilegus. Et quod abjectum est, sive quod errare viderint, non reducunt, permittentes eos ab haereticis decipi. Et quod perierit, non requirunt, non tam perditos salvare cupientes, quam eos, qui sunt in Ecclesiis devorare: sed cum austeritate imperantes eis, et cum potentia, quod proprie ad supercilium episcoporum pertinet, eorum videlicet, qui operibus dedecorant nominis dignitatem, et pro humilitate assumunt superbiam, ut honorem se putent consecutos, non onus: et quoscumque in Ecclesia viderint praepotentes, et Dei habere sermonem, opprimere nituntur. Unde juxta Septuaginta scriptum est: Et quod forte erat, affligebatis labore. Et dispersus est populus Dei, vel vitiis, vel errore haereticorum: eo quod non esset pastor bonus, qui poneret animam suam pro ovibus: sed omnes mercenarii, qui lucra tantum de gregibus considerant, et cum lupum viderint, fugiunt. Quorum negligentia, grex
Abbreviated transcription (Latin):
nis. multiplicem uestium uarieta¬
tem. Quod aut̃ dicitur. quod eras¬
sum erat occidebatis: de diuitib po¬
puli loquitur. quos mali principes
in ȩccłiis iugulare narrantur. duns
crepare ñ audent: de quib et pro¬
pħa dicit. Populus meus qui bea¬
tos uos dicunt. seducunt uos: et se¬
mitã pedum ur̃orum supplantant.
De quib et racob loquitur: quod
cum ingressi fuerint ad eos p̃tiosis
circundati uestib. et anulo aureo
honorantur ab eis: et scĩs pauꝑib
dicitur. tu uero sede in seabello
siue in t̾ra. aut sta istie.
Quod infirmum ẽ ñ confor¬
tant: siue consolidant. Unde et
paulus loquitur: suscipite infir¬
mos: et infirmũ in fide assumite: et
multi int̃̾ uos infirmi et egrotantes
Ad quos mittitur sermo dĩuinus: de
quo seriptum ẽ. in psalmis. Misit
uerbum suum et sanauit eos: et
eripuit eos de corruptionib eorũ.
Et quod fractum ẽ. ait. ñ alligant:
nequaquã mortalia in populis con¬

Expanded text:
nis, multiplicem vestium varietanis, multiplicem vestium varietatem. Quod autem dicitur: Et quod crassum erat, occidebatis, de divitibus populi loquitur, quos mali principes in Ecclesiis jugulare narrantur, dum ecrepare non audent. De quibus et propheta dicit: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos, et semitam pedum vestrorum supplantant . De quibus et Jacobus loquitur , quod cum ingressi fuerint ad eos pretiosis circumdati vestibus, et annulo aureo, honorantur ab eis, et sanctis pauperibus dicitur: Tu vero sede in scabello, sive in terra, aut sta. Isti quod infirmum est, non confortant, sive consolidant. Unde et Paulus loquitur: Suscipite infirmos . Et: infirmum 410 in fide assumite. Et: Multi inter vos infirmi, et aegrotantas. Ad quos mittitur sermo divinus, de quo scriptum est in Psalmis: Misit verbum suum, et sanavit eos, et eripuit eos de corruptionibus eorum . Et quod fractum est, ait, non alligant: nequaquam mortalia in populis con
Abbreviated transcription (Latin):
et draconos: aut uixta misticos in¬
tellectus. angłos singłarum ȩccłia¬
rum. ad quos scribit ioħes in apo¬
calipsi sua: et quarum angłi cotidie
uident faciem dei. Primumiq dici¬
tur: ue pastorib isrł: qui cum gregẽ
dñi pascere debeant. et saluti illius
ꝓuidere: pro sua festinant luxuria.
Unde magnopere cauendum ẽ et
obseruandã illa p̃cepta: ne queras
iudex fieri. ne forte ñ possis aufer¬
re iniquitates. & iterum. Quanto
maior es. tanto magis te humilia:
et in conspectu dei inuenies grãm.
Et rursum. Ducem te constituert.
ne eleueris : sed esto int̾ eos. quasi
uus ex illis. Unde et apłs. quasi
paruulum atq lactentem int̃ disci¬
pulos ẽẽ. se dicit. Quodq sequitur
lac comedebatis et lanis oꝑiebami¬
ni. ꝑ rcti taꝙopar pastorum ad
principes loquitur : de quib et
in alio loco scriptum ẽ qui deuorant
plebem meã sicut ęscam patus.
In lacte. om̃s escas intellige: in la¬

Expanded text:
et diaconos: aut juxta mysticos inet diaconos: aut juxta mysticos intellectus, Angelos singularum Ecclesiarum, ad quos scripsit Joannes in Apocalypsi sua , et quorum Angeli quotidie vident faciem Dei . Primumque dicitur: Vae pastoribus Israel, qui cum gregem Domini pascere debeant, et saluti illius providere, pro sua festinant luxuria. Unde magnopere cavendum est, et observanda illa praecepta: Ne quaeras judex fieri, ne forte non possis auferre iniquitates . Et iterum: Quanto major es, tanto magis te humilia, et in conspectu Domini invenies gratiam . Et rursum: Ducem te constituerunt, ne eleveris: sed esto inter eos quasi unus ex illis . Unde et Apostolus, quasi parvulum atque lactentem inter discipulos esse se dicit . Quodque sequitur: Lac comedebatis, et lanis operiebamini, per metaphoram pastorum ad principes loquitur, de quibus et in alio loco scriptum est: Qui devorant plebem meam sicut escam panis . In lacte omnes escas intellige: in la
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. postquam annuntrat i ba¬
his qui habitant in ruinosis ierłm.
et deinde ad eos quim captiuitate
positi. nichilominꝰ ꝑscuerabant
in nequitra. propħe uerba audire
nolentes: nunc ad pastores. id ÷ ad
principes sermonẽ dirigit: quorũ
uitio. oues id ÷ populi dissipati sunt.
Et hoc notandum: quod a duode¬
cimo anno. decimo mense. quinta
mensis transmigrationis siue cap¬
tiuitatis ieconię. et qui cum co
capti fuerant. usq ad uigesimũ
et quintum annum. qͣndo super
montẽ urbis ȩdificatȩ templum
extruitur: et incredibilia ȩccłiȩ
nullumq tempus ẽ positum: sed
ad illos: ut intelligere debeamus
omĩa quȩ leguntur. tredecim aN¬
nis. diuersis dicta temporibꝰ: et tam̃
certa int̾ se spatia tempoꝵ ñ habere.
Ad pastores aut̃ isrł sermo dirigitur.
quos uel reges et principes. scribas
et phariseõs. ac magistros irdaici po¬
puli debemꝰ accipere: uel certe iN
euangłico populo. ep̃os. presbiteroᷤᷤ.

Expanded text:
Jerusalem, postquam annuntiavit in BaJerusalem, postquam annuntiavit in Bahis habitabant in ruinosis Jerusalem, et deinde ad eos qui in captivitate positi nihilominus perseverabant in nequitia, Prophetae verba audire nolentes. Nunc ad pastores, id est ad Principes sermonem dirigit, quorum vitio oves, id est populi dissipati sunt. Et hoc notandum quod a duodecimo anno, decimo mense, quinta mensis transmigrationis, sive captivitatis Jechoniae, et qui cum eo capti fuerant, usque ad vicesimum et quintum annum, quando 409 super montem urbis aedificatae templum exstruitur, et incredibilia Ecclesiaenullumque tempus est positum; sed ad illos, ut intelligere debeamus omnia quae leguntur tredecim annis, diversis dicta temporibus; et tamen certa inter se spatia temporum non habere. Ad pastores autem Israel sermo dirigitur, quos vel reges, vel principes, Scribas et Pharisaeos, ac magistros Judaici populi debemus accipere. Vel certe in Evangelico populo, episcopos, presbyteros,
Abbreviated transcription (Latin):
et faciam cum eĩs pactum. siue te¬
stam̃tum pacis. & cessare faciam
bestras pessimas de t̾ra: et qui habi
lis mei benedictionẽ: et deducam
siue dabo imbrem in tempore suo.
Pluuiȩ benedictionis erunt. & da¬
bit lignum agri siue dabunt ligna
camp̃oꝵ fructum suum: et t̾ra da¬
bit germen suum. siue fortitudinẽ
Et erunt siue habitabunt in t̾ra
sua absq timore. siue in spe pacis.
& scient quia ego drĩs: cum contri¬
uero catenas siue torquem iugi
eorum: et eruero eos de manu imꝑan¬
tium sibi. siue seruire eos facientiũ.
& ñ erunt ultra in rapmam genti¬
bus: neq bestiȩ t̾rȩ deuorabunt eos:
sed habitabunt confident̃ siue in
spe. absq ullo tr̃ore. Et suscitabo eis
germen nominatũ. siue plantatio¬
nem pacis: et ñ erunt ultra ĩminu¬
nem utrãq me miscere. ut librorũ
uitem magnitudinẽ: in his dum¬
taxat. quȩ ñ multũ a se in trans¬
latione discrepant. Post captam

Expanded text:
Et faciam cum eis pactum sive teEt faciam cum eis pactum sive testamentum pacis, et cessare faciam bestias pessimas de terra, et qui habitlis mei benedictionem, et deducam sive dabo imbrem in tempore suo, pluviae benedictionis erunt. Et dabit lignum agri sive dabunt ligna camporum fructum suum, et terra dabit germen suum sive fortitudinem: et erunt sive habitabunt in terra sua absque timore sive in spe pacis: et scient quia ego Dominus, cum contrivero catenas sive torquem jugi eorum, et eruero eos de manu imperantium sibi sive servire eos facientium. Et non erunt ultra in rapinam gentibus: neque bestiae terrae devorabunt eos: sed habitabunt confidenter sive in spe absque ullo terrore. Et suscitabo eis germen nominatum sive plantationem pacis: et non erunt ultra imminunem me utramque miscere, ut librorum vitem magnitudinem, in his dumtaxat, quae non multum a se in translatione discordant. Post captam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs ds̃. Ecce ego iudico inter
pecus et peccus: arietum et hyrco¬
Trum. Nonne satis uobis erat pas¬
⁊ cuam bonam depasci: Insuꝑ et
reliquias pascuarum ur̃arum.
conculcastis pedib ur̃is. Et cum
purissimã aquam biberetis: reliquã
pedib ur̃is turbabatis. Et oues meȩ
his quȩ conculcata pedib ur̃is fu¬
erant pascebantur: et quȩ pedes
ur̃i turbauerant. hec bibebant. Pro¬
ptea hȩc dicit dñs ds̃ ad uos. E cce
ego iidico int̾ pecus pingue et ma¬
infirmũ. Pro eo quod laterib et hu
meris impingebatis. et cornib urĩs
uentilabatis omĩa infirma pecora.
donec disꝑgerentur foras: saluabo
gregem meũ et ñ erit ultra in rapi¬
nam: et iudicabo int̾ pecus et pe¬
cus. siue int̾̃ arietem et arietẽ. Et
unum. qui pascat ea siue
eos: seruum meũ dauid. Ipse
pascet ea siue cos: et ipse erit eis in
pastorem. Ego aut̃ dñs ero eis in
dm̃: et seruus meus dauid. princeps
in medio eoꝵ. Ego dñs locutꝰ sum:

Expanded text:
dicit dominus deus: ecce ego iudico inter pecus et pecus, arietem et meum. nonne satis uobis erat pascuam bonam depasci? insuper et reliquias pascuarum uestrarum conculcastis pedibus uestris, et cum purissimam aquam biberetis, reliquam pedibus uestris turbabatis. et oues meae his quae conculcata pedibus uestris fuerant pascebantur, et quae pedes uestri turbauerant hpterea haec dicit Dominus Deus ad eos: Ecce ego ipse judico inter pecus pingue, et mainfirmum: pro eo quod lateribus, et humeris vestris impingebatis, et cornibus vestris ventilabatis omnia infirma pecora, donec dispergerentur foras. Salvabo gregem meum, 408 et non erit ultra in rapinam, et judicabo inter pecus et pecus sive inter arietem et arietem. Etunum qui pascat eas sive eos, servum meum David: ipse pascet eas sive eos: et ipse erit eis in pastorem. Ego autem Dominus ero eis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum. Ego Dominus locutus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostenderent cubilia hereticoꝵ.
immo foueas sempit̾nas. assy rii
regis eẽ. supplicia. Mosoch. inter¬
p̃tatur insania: tubal. conuersio¬
ñ in bonum a malo. sed de bono
in malum : siue uniuersa. ut os¬
tendat om̃s hereticos insanire. et
pari studio ad peiora conuerti.
Nec mirũ. si insanientes et coacer¬
uati in malũ. habent multitudi¬
nem: cum egiptii regis socii sint.
qui gaudent multitudine. O m̃s
hi int̃fecti gladio : qui dederant
formidinem suam ñ semel. nec
secundo. sed t̃eio. in t̾ra uiuenti¬
um: de quib plenius supra dixi¬
mus. Sequitur. Et ñ dormient eũ
fortib siue gigantib cadentibꝰq
et ñ circũcisis. qui descendert̃ in

Expanded text:
ut ostenderent cubilia haereticorum, ut ostenderent cubilia haereticorum, immo foveas sempiternas, Assyrii regis esse supplicia. Mosoch interpretatur insania: Thubal, conversio, non in bonum a malo, sed de bono in malum; sive universa, ut offendat omnes haereticos insanire, et pari studio ad pejora converti . Nec mirum si insanientes, et coacervati in malum habent multitudinem, cum Egyptii regis socii sint, qui gaudet multitudine. Omnes hi interfecti gladio qui dederant formidinem suam, non semel, nec secundo, sed tertio in terra viventium, de quibus supra plenius diximus. Sequitur: Et non dormient cum fortibus, sive gigantibus cadentibusque, et non circumcisis, qui descenderun
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia xp̃i. appellatur terra uiuen¬
tium : ut e contrario hereticorum
conciliabula. mortuoꝵ t̾ra eẽ. cre-¬
dantur. Et portauert̃ inquit igno¬
miniã siue torm̃tum suum: cum
his quos secum detraxert̃ in lacũ.
et in profundũ inferni. Quoꝵ cu¬
bile. in medio int̾fectoꝵ ẽ: eorũ
ui delicet. quos suo muerone iugu¬
larunt: et circundant᷑ huiꝰcemo¬
di populis. Hi populi. assirii regis
populi sunt: et licet circũcisos ẽẽ
se iactent: tam̃ incircũcisi in t̃fe¬
ctiq sunt gladio. Et tc̃io dedert̃
t̃rorem. atq̃ formidinem: in t̃ra
uiuentium. Unde portauer̃t̃ tor-¬
m̃tum suum atq supplicium:
in medio eorum. quos suis fraudib
mosoch et tubal. et omĩs multitu¬
do eius. in circuitu sepulchri eius:
om̃s incircũcisi in t̃fectiq et caden¬
tes gladio: qui dederant formidinẽ
siram in tra uiuentium. Pro mo¬
soch et tubal. simmachus et theo¬
dotio int̃pretati sunt cubile eoꝵ

Expanded text:
Ecclesia Christi appellatur terra vivenEcclesia Christi appellatur terra viventium, ut e contrario haereticorum conciliabula mortuorum terra esse credantur. Et portaverunt, inquit, ignominiam, sive tormentum suum cum his, quos secum detraxerunt in lacum, et in profundum inferni: quorum cubile in medio interfectorum est: eorum videlicet quos suo mucrone jugularunt, et circumdantur hujuscemodi populis. Hi populi, Assyrii regis populi sunt, et licet circumcisos esse se jactent: tamen incircumcisi interfectique sunt gladio, et tertio dederunt terrorem atque formidinem in terra viventium. Unde portaverunt tormentum suum atque supplicium in medio eorum, quos suis fraudibusMosoch, et Thubal, et omnis multitudo ejus in circuitu sepulcri ejus: omnes incircumcisi interfectique, et cadentes gladio, qui dederant formidinem suam in terra viventium. Pro Mosoch et Thubal, Symmachus et Theodotio interpretati sunt cubile eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
lus aiebat: timeo aut̃ ne sicut ser¬
pens decepit euam in malitia sua:¬
ita corrumpant᷑ sensus ur̃i ꝑ sim¬
plicitatem quȩ ẽ in xp̃o. Sed hic
timor. spe diũ mitigatur : dicente
mea et salus mea: quem timebo:
Dñs protector uitȩ meȩ a quo tre¬
pidabo: Post hec dicitur. Ibi elam
nr̃a : uertitur ascensus corũ. Om̃s
enim qui xp̃i humilitate contẽpta.
diaboli ascendere suꝑbram. et se in
falsi nominis scientra eẽ. aliquid
estimarunt: clamites sunt nuncui¬
pandi : qui assirii regis sepulchrum
ambiunt. et in t̾fecti sunt. uulnera¬
tiq gladio. & licet in excelso posue.¬
rint os suum: tamen descendert̃
ĩmundi et incircũcisi. ad t̾ram ulti¬
mã: ut quanto sublimius fuerant
eleuati. tanto fortius caderent. Isti
posuerunt t̾rorem suum ñ semel.
sed secundo: in t̾ra uiuentium. Quis
enim ȩcclesiasticorum. ab huiꝰcemo¬
di elamitarum t̾rore securus ẽ et ñ¬
aliquem sui ꝑdidit gregis : Pulcreq

Expanded text:
lus aiebat: « Timeo autem ne forte sicut serlus aiebat: « Timeo autem ne forte sicut serpens decepit Evam in malitia sua, corrumpantur sensus vestri per simplicitatem, quae est in Christo . » Sed hic timor spe Domini mitigatur dicente mea, et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? » Post haec dicitur: « Ibi Elanostram vertitur ascensus eorum. Omnes enim qui, Christi humilitate contempta, diaboli ascendere superbiam, et se in falsi nominis scientia esse aliquid aestimarunt, Elamitae sunt nuncupandi. Qui Assyrii regis sepulcrum ambiunt, et interfecti sunt vulneratique gladio: et licet in excelso posuerint os suum, tamen descenderunt immundi et incircumcisi ad terram ultimam, ut quanto sublimius fuerant elevati, tanto fortius caderent. Isti « posuerunt terrorem suumraquo; non semel sed secundo « in terra viventium. » Quis enim ecclesiasticorum ab nujuscemodi Elamitarum taliquem sui perdidit gregis? Pulchreque