comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ quȩ nos premebat accepi-¬
mus. Nos qui inter erumpnas
uitȩ presentis quasi in ficitate
heremr promissum nobis patri ce¬
lestis expectamus ingressum. In qui
uideficet heremo siti pericditauitr a
famiȩ spiritali deficimus: si non ralq¬
toris ur̃i nos dona confirmant. si non
incarnationis eius sacramenta reno.
uictu celesti ne in huius scli itinere
defitiamus recreat. Ip̃se petra quȩ
spiritalibus nos donis mnebriat: quȩ
ligno crucis percusa. pocultim nobis
intȩ suo de satere mananft. E gofuti
panis tutȩ : qui uenit ad me non efu¬
riet. & credit in me non fitiet umnq̃
Et congruente satis figtrarum ce¬
dine. primo populus ꝑ mare salnat᷑
est ac sic ad cibum mannȩ atq ad
quia primum quidem aqua nã
regenerationis abluit. ac demde
ad participationem sacri altaris uͥ
redemptoris nr̃i carni ac sangitim
communicemus transmittit. hy
de mysterio petrȩ. spiritalif agus¬
& primus pastor ecclȩ nomer acett¬

Expanded text:
peccatorum, quae nos premebant, accepipeccatorum, quae nos premebant, accepimus, nos qui inter aerumnas vitae praesentis, quasi in siccitate eremi, promissum nobis patriae coelestis exspectamus ingressum, in qua, videlicet, eremo siti periclitamur, et fame spirituali deficimus, si non Redemptoris nostri nos dona confirment, si non incarnationis ejus sacramenta renovevictu coelesti, ne in hujus saeculi itinere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde die. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam . Et congruenti satis figurarum ordine primo populus per mare salvatus est, ac sic ad cibum mannae atque ad quia primum quidem aqua nos regenerationis abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus, transmittit. Haec de mysterio petrae spiritualis, a qua primus pastor Ecclesiae nomen acce
Abbreviated transcription (Latin):
presidium tribuit: quia speran-¬
tes in sẽ ab antiqui hostis infidiis
munitos reddit & tutos. Nec prete¬
retiudum quod ob hoc quoq dñs
petra uocatur. quia spiritualium nob̃
charysmatum fltienta mynistrat: qr
sacro sancta nos su sanguinis commu-¬
nione purificat. Quod facilitis intel¬
ligitur. & iocundius forte retinebit᷑:
si ad memoriam reuocetur. quȩ sit
iuxta hystoriam petra. de qua apls̃
mysticȩ quia. xp̃m significaret expo-¬
uitute populus. ꝑ mare rubrum ue¬
nit in desertum: in quo per annos
.xl. donec ad terram repronissionis
ueniret iter agebat. Qui quodam
tempore famȩ ac siti fatigatus in he¬
remo: clamauuit ad moysen. At do¬
minus orante moyse sicut scriptum
est. pluit illis manna manducare:
panem celi dedit eis. Rursus quo¬
q precepit moysi: ut percuteret
uirga petram. Quod dum faceret:
exiit aqua & bibit populus. Unde
ergo fratres km̾i. nos sumus popłs
per mare rubrum liberati euasimꝰ:

Expanded text:
praesidium tribuit, quoniam speranpraesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta historiam petra de qua Apostolus mystice quia Christum significaret expoAegyptia servitute populus, per mare Rubrum venit in desertum, in quo per annos XL, donec ad terram repromissionis veniret, iter agebat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manducare panem coeli dedit eis. Rursus quoque praecepit Moysi, ut percuteret virga petram. Quod dum faceret, exiit aqua, et bibit populus. Unde ergo, fratres charissimi, nos sumus populuper mare Rubrum liberati evasimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc est enum quod eadem petra
uidelicet. xp̃c cum interrogaret dis¬
cipulos suos quem eum esse diceret᷑.
ac petrus responderet dicens. tues
xp̃c filius dei uiui: continuo purã
eius confessionem iuxta utriusq no-¬
mnniis significantiam. digna remune¬
ratione donauit. S et ipsa petri
appellatio: quid in se sacramenti
gestaret aperuit. Primo namq
ait de symone. Beatus es symon
bariona: quia caro & sangus non
reuelauit tibi. sed pater meus qͥ
incelis est. Ac deinde fubriuxit
de petro. Et ego dico tibi. quia tu
es petrus: & suꝑ hauc petram edifi¬
cabo eccłãm meam. Tu es petrus:¬
& suꝑ hanc petram a qua tu nom̃
accepisti. hoc est stiꝑ meipsum edi¬
ficabo eccłãm meam. Super hanc fi¬
dei ꝑfectionem quam tu confessus
agere. ad edificationem ȩcclẽ meȩ
non ꝑtinet. Petrus ergo: a firma
petra. uidelicet. xp̃o queni arden-¬
ter amauit. nomen accepit. Ap̃c
etenim uocatur petra. quia inex¬
pugnabile ad se confugientibus

Expanded text:
Hinc est enim, quod eadem petra, Hinc est enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est; ac deinde subjunxit de Petro: Et ego dico tibi, quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Eccet super hanc petram, a qua tu nomen accepisti, hoc est, super meipsum, aedificabo Ecclesiam meam; super hanc fidei perfectionem, quam tu confessus agere, ad aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus
Abbreviated transcription (Latin):
ter agere. ac cor suum confortare con-¬
tenctunt. Quod autem symon filius
fut iohanna id est gratiȩ dei: aperte
demonstrat. quia quucquid deuote
ibefitionis dño impendit. quicquid
nerito obedientiȩ. premii perhennis
i dño recepit. totum hoc nimirum
preuenente se gratia suꝑnȩ pietatis
habere posset accepit. Ecce audistis
mon dictus. quo mysterio filius sit
ihanna: restat perscrutari quid
archani contineat. nomen quo eum
denio saluator appellauit. Tu inqͥt
uotaberis cephas: quod interpretat᷑
pecrns. Neq uero petri uocabtilo
quasi hebreo uel syro aliam inter-¬
pretationem querere oportet. sed
procerto nosse quia idem grecȩ et
latmȩ petrus. quod syriacȩ cephas
signficat. et in utraq lingua. nom̃
Tpetra diritatum est. Hocatur aũt
pectus abfirmitatem fideiuocatur
Puriis ob inuincibile robur mentis:
ucatur petrus quia illi solidissune
petre de qua apls̃ ait. petra autẽ
ãtat ap̃s. unica detiotione adhesit.

Expanded text:
ter agere, ac cor suum confortare conter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joanna, id est, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obeditionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, accepit. Ecce audistis,mon dictus, quo mysterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiuslibet hominis. uel patris enis
dicere: qui omnium sanctoꝵ nomi¬
na scripta tenet in celo. S positar¬
rus discipulo nomen meriti subli¬
totius ȩcclẽ prestili congrueret:
primo uoluit ostendere quia quad
a parentibus acceperat nomen etũ
ipsum significatione uirtutis nona:¬
reret. Symon ergo obediens: iolur¬
na dicitur dm̃i gratia. Tu es symi
filius iohanna: tu es obediens filites
gratiȩ dei. Et merito ille obedetis
nomine censetur: qui & prits mtar¬
tante andrea mox dñm uidere car¬
rauit. & postmnodum cum ip̃se dĩs
eum ad discipulatum uocaret. fa¬
tim cum eodem andrea quem per¬
ter uocauit relictis retibus quormti
usu uitiebat. eum sequi non diftr¬
lit. Unde & andreȩ quoq nomeiꝰ
ueram mentis eius imaginem prist.
qui temporalia quȩ possident fortit̾
ecer norum amore contempnunt: qͥ
credentes undere bona dm̃ in terra
uuentium. donec hȩc percipiant ex¬
pestare dĩm cum psalmista & uirili¬

Expanded text:
cujuslibet hominis vel patris ejus cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen meriti sublitotius Ecclesiae praesuli congrueret, primo voluit ostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon ergo obediens Joanna dicitur Domini gratia. Tu es Simon filius Joanna, tu es obediens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem praefert. qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et virili
Abbreviated transcription (Latin):
menfuram donationis xp̃i. Noca
bantur xp̃i & sacerdotes in lege
etiam materiali limebantur oleo.
Non solum autem illi sed & nr̃i
temporis fideles ut a xp̃o xp̃iani.
ita etiam ab ipsa sacri chrysinatis
consecrantur. xp̃i recte mincupat᷑.
ꝓpheta teste qui ait. Existi in sa¬
lutem poplĩ tui: ut saluos facias
xp̃os tuos. Exiit quippe in salutẽ
qui propter nos homines & ꝓpter
nomuns donaret esse participes.
Sequitur. Intinitus atitem eum
ihc: dixit. Tu es symon filius io¬
hanna. Iutuitus est symonem ihc
non exterioribus solum oculis. secl
& interno diuinitatis intuitu:
iuxta illud beati sanithelis. Ho-¬
mo uidet in facie: deus autem
intuetur cor. Hidit cordis eius
simplicitatem. uidit animi subli¬
mitatem: cuius merito cunctȩ
esset preferendus ȩcclẽ. Hidit
quia uocante andrea feruenti ad
se amore peruolauerit: ideoqien¬
entem mox familiari affatur loq.
Tu es inquiens symon filitis iohreu
Nec magnum est dño uocabuliti

Expanded text:
mensuram donationismensuram donationisti, et sacerdotes in lege etiam materiali liniebantur oleo. Non solum autem illi, sed et nostri temporis fideles, ut a Christo Christiani, ita etiam ab ipsa sacri chrismatis uconsecrantur, Christi recte nuncupantur, propheta teste qui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Exiit quippe in salutem qui propter nos homines, et propnominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
nire. uera illius dilectione feruere.
fraterne quoq salutis curam gere¬
re. Ille etenm perfecte conditoris
sui ducatum sequitur: qui etiam
proxum quantum ualet habere
comitatum nititur. Inuenimus in-¬
quit messiant. quod est interpreta-¬
est. Sed messyas hebreo sermone.
xp̃c dicitur greco: latinȩ autem
unctus interpretatur. Unde et
crisma grece: latinȩ unctio dicitur.
Tp̃c autem id est unctus appellat᷑
dñs: quia sicut petrus ait. unxit et̃
deus fp̃ci sancto & uirtute. Unde
etiam psalmista in eius laude loqͥ¬
tur. Unxit tẽ deus deus tuus. oleo
leticiȩ preconsortibus tuis. Consor¬
tes autem eius nos uocat. qui ad ac¬
cipiendam sp̃c sancti gratiam in bap¬
tismo etiam chrismate uisibili per¬
ni uocamur. S ille preconsortib
unctus est: cui sicut iohannes bap¬
tista testatur: non ad mensuram
dat deus fp̃m. sed omnia dedit in
manu eis. Nam de consortibus
euisdem unctionis dicit apls̃ iuncuiq
autem nrͣm data est gratia scdm̃

Expanded text:
re illius dilectione fervere, fraternae quoque salutis curam gerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nititur. Invenimus, inquit, Messiam, quod est interpretaistus; sed Messias Hebraeo sermone, Christus dicitur Graeco, Latine autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Latine unctio dicitur. Christus autem, id est, unctus, appellatur Dominus, quia, sicut Petrus ait, Unxit eum Deus Spiritu sancto et virtute . Unde etiam Psalmista in ejus laude loquitur: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spiritus sancti gratiam in baptismo etiam chrismate visibili perni vocamur. Sed ille prae consortibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicit Apostolus: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
endi. TInde & ipse quia illos bene ꝑ¬
tentes. querentes. pulsantes uidt.
libens eis secretaritm sui reserat
archani: eosq introducens uertai
enangelicȩ rudimentis qtiȩ desicd.¬
bant illustrauit. Nam sequitur: Da
eis. Henite & uidete. Statimꝙ sib¬
iungitur. Uenerunt & uideriit i
maneret: & apud eum manseratt
die illo. Quod si altiori sensu libec
inspicere. quid nobis agendum inst¬
nuent discipuli. in eo quod ad dm̃
quidem ambulantem uenerant. ħ
locum continto ubi habitaret inqͥ¬
rebant: ammonent ttiq nos ut qͥ¬
ens incarnationis eius transitums
mentem reducimus. sollicito senpet
eum corde rogemus. ut habitaticata
nobis eternȩ suȩ mansonis quȩ et
apud patrem ostendere dignetir.
dicentes cum moyse. Dñe: ostende
nobis gloriam tuam. Quodartem
ipse disciplõs uenire & tibi ntaert
undere precipit: uirtutum prosid
studium quibus ad eterna gaudi
perueniamus subeundum nobis &¬

Expanded text:
uendi. Unde et ipse, quia illos bene puendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis o
Abbreviated transcription (Latin):
disciplĩ inuenti qui dominum pͥ¬
mi sequerentur. ut etiam mysticȩ
designarent. omnes qui illum per-¬
fectȩ sequerentur gemina dilectio¬
ne deuotos esse debere. hoc est et
eiusdem sui redemptoris. et fra¬
trum sunul amore slagrantes. Con¬
tiersus autem ihc & uidens eos se¬
quentes se: dicit eis. Quid queri¬
tis: Non potuit ignorare dñs
quid sequentes se discipłi iohan-¬
nis quererent. sed ieo quod ad
illos se sequentes conuertitur. qd̃
ipse prior quid quererent inter-¬
tuit. quantum bonis nr̃is studiis
delectetur. quam libenter iter ue-¬
ritatis inchoantibus ipse auxilium
laturus occurrat. Qui dixerunt
ei. Rabbi. quod dicitur interpre-¬
tatum magister: ⁊ ibi habitas : No-¬
lebant tranfitoriȩ magisterio ueri¬
tatis perfrui. sed mansionem po-¬
tius. qua ahabitaret inquirebant :
quatintis & tunc liberius in secreto
uerbis illius mibu. & exinde sepxs
eum possent uisitare plenius infta¬

Expanded text:
discipuli sunt inventi, qui Dominum pridiscipuli sunt inventi, qui Dominum primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum simul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipse prior quid quaererent intertuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instr
Abbreviated transcription (Latin):
bulantem iobannes: dicit. Ecce
agnts dei. Quia uidens eum int̾
homines conuersantem. profectũ¬
q illis uitȩ celestis & factis de mon¬
strantem & uerbis. aꝑte ꝓnuntia¬
bat quia non ipse ut putabant.
sed ille esset. qui ad redemptionẽ
generis humani a deo patre eẽt
missus in mundum. ille qui formã
innocentiȩ & pacientiȩ in se cre-¬
dentibus esset daturus. De quo
in carne uenturo: precinens pro-¬
phȩta dicebat. Sicut otus ad occi¬
sionem ducetur: &sicut agnus
coram tondente se fine uoce ꝯfit
ommutescet. Et iterum. Ipse aut̃
uulneratus est ꝓpter peccata nr̃a:
&o litiore eius sanatisumus. Et
atidierunt eum duo discipłi lo¬
quentem: & sectiti sunt iłim. Testi¬
montum ꝑhibente iohanne. quia
ilic esset agnis dei. secuti funt illũ
duio disciplĩ magis desiderantes ab
ipso iħu quani a precursore illius
uerbum gratiȩ percipere: quo et
ipsi mererentur in agnoꝵ dei sorte
computari. Bene autem duo sunt¬

Expanded text:
bulantem Joannes dicit: Ecce bulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus esset in mundum, ille qui formam innocentiae et patientiae in se credentibus esset daturus, de quo in carne venturo praecinens propheta dicebat: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic obmutescet . Et iterum: Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et livore ejus sanati sumus. Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum gratiae percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte computari. Bene autem duo
Abbreviated transcription (Latin):
ntiq ambulasse. ubi sequentibus sẽ
discipłis iohannis. mansionem in qua
habitdbat ostenderet: ceteraq hituis¬
modi quȩ sequentia lectionis euange¬
licȩ commemorant. sienticleatitis dis-¬
cutiantur. inueniemtis celestibus re-¬
dundare mysteriis. Stabat enim io¬
banres ao resperit iħm̃: quia in mag¬
no iam culmine ꝑfectionis animi gres¬
sum firerat. unde iure celsitudinem
ditinȩ maiestatis meretur intueri.
Stabat: qtna illam uirtatum arcem
conscenderat. a qua nullis temptatio¬
nm poset impbitatibus deicte Sta¬
bant cum illo & discipuli: quia ma-¬
gistertum eius corde sequebantur
immobili. Et respitiens inquit iħm
ambulantem: dicit. Ecce agnus dei.
Ambulatio iħti. dispensationem in-¬
carnationis qua ad nos uenire. ac
nobis exempla iuuendi prebere dig¬
natus est insinuat: ficut mansio eiꝰ
eternitatem diuinitatis. in qua
semꝑ est patri equalis aptissimȩ.
designat. Respitiens ergo iħm am¬

Expanded text:
utique ambulasse, ubi sequentibus se utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et respexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum am
Abbreviated transcription (Latin):
etiam circumstantia rerum quȩ
simpliciter posita uidetur. spirta¬
libus sit plena mysteriĩs. Ecce cũ
narrante euangebo fratres Amͥ¬
audiuimus. quia stabat iohanres. e¬
ex disciptilis eius duo: & resprictb̃
ih̃m ambulantẽ dicit. ecce agis
dei. Statimq cognoitimtis. immñ
notum ad memoriam reciocatuiꝰ
quare ih̃m precursor suus agnum dĩ
nocatiert. quia udelicet eum pre ce-¬
teris mortalibus. singulariter innocen¬
tem hoc est ab onini peccato mundũ
nonit: quia nos stio sanguine redemp¬
turum. quia dona sui uelleris sponte
largturum ex quo uestem nobis nup¬
tiaem facere possimus. id est exempla
tiuuendi nobis relicturum preuidit.
quibuis in dilectione calefieri debere¬
mus. Hoc est ergo testimonium pre¬
cursoris dñi: quia facile patec fideli¬
bus citum amoris intimi fomitem au¬
dientium cordibus infundi. S non est
putandum. quia sine certiratione
mysteri hoc relaturus euangelista
premiserit. stetisse iohannem cam
discipłis. iħm uero ambulasse. & illo

Expanded text:
etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis. Ecce enim, narrante evangelista, fratres imus, quia stabat Joannes, et discipuli ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei, statimque cognovimus, imo jam notum ad memoriam revocavimus, quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo
Abbreviated transcription (Latin):
attingere. Heneruitt inquit et uide¬
runt ubi maueret: & apud eum
manserunt die illo. Hora autem
erat. quisi detiunia. Quia lex in decẽ
preceptis data est: solet in denario
ntmero ꝑfectio legis indicari. Bene
ergo decia hora uenerunt discipli
ut mansionem ih̃u uiderent. quia
nimirum necesse est ut qui detim
lesiderat uidere. dei se mandatis
humiliter subdat: quiq luce diui-¬
nȩ contemplationis postmodum frui
appette. prius aduitante dño deca-¬
ligim legis ꝑ opera lucis. quasi decẽ
haus dii sole illustrante compleat.
Et ili quidem die illo manentes
apud dñm felicissima ueritatis
speculatione uesꝑam expectabant:
at rero omnes electi post operum
bonꝵ perfectionem. post impleta le¬
gs dei precepta. ꝑpetiuum & nullo
fine obuoxium diem sunt cum illo
actari: illum udelicet quem uidere
desiderans ꝓpheta cantabat. Qtua
melioe est dies una in atriis tuis
suꝑ milia. Erat autem andreas fr̃
hmonnis petri unus ex duob qui au-¬

Expanded text:
runt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui Deum videre desiderat, Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus qui au
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ad celestes thesauros terreniꝗ
trimonia traustulerunt. Ad hos&
tissimi auida cupiditate ꝓperemas
ut cum his cito esse & cito
ius itineris ducem habeamus salita
auctorem. lucis principem. leticȩ lit¬
gitorem. qui turiit & regnat insdli

Expanded text:
tes, ad coelestes thesauros terrena tes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos, dilectissimi, avida cupiditate properemus; ut cum his cito esse, et cithujus itineris ducem habeamus, salutis auctorem, lucis principem, laetitiae largitorem: qui vivit et regnat cum
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum benefactorum desit in
nobis. Hȩc sunt enim uestigia quȩ
nob̃
sancti quiq reuerten¬
tes in patriam reliq̃¬
runt: ut illoꝵ semitis
inherentes. sequere¬
mur & gaudia. Patriam quoq
nr̃am. paracdysu cum illis compu-¬
temus: parentes patriarchas habere
iam cepimus. Quid non ꝓperamus
oc currimus: ut patriam nr̃am ui-¬
dere. & parentes salutare possimꝰ:
Magnus illit caroeum nuimertis
nos expectat: parentum. fratrum.
filiorum frequens nos & copiosa
turba desiderat. iam de sua inco-¬
lumitate secura. adhuc de nr̃a sa-¬
lute sollicita. Ad eoeum comple-¬
xum & conspectum uenire: quan-¬
ta & illis et nobis in comintinȩ leti-¬
cia est : Qualis illic celestium uo-¬
luntas: conseruorum societatem
expectantium quam sumina et
ꝑpetuia felicitase Illic apłoꝵ glorio¬
sus chortis. illic ꝓphetarum extil¬
tantium numerus insignis. illic
martyrum popls innumerabilis
ba letatur. Sed illoxum remtinetai
censettir: qui precepta dĩca seras¬

Expanded text:
exemplum bonorum factorum desit in nobis. Haec sunt enim vestigia quae nobis sancti quique revertentes in patriam reliquerunt, ut, illorum semitis inhaerentes, sequeremur et gaudia. Patriam quoque nostram paradisum cum illis computemus, parentes patriarchas jam habere coepimus, quid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, ut parentes salutare possimus? Magnus nos illic charorum numerus exspectat, parentum, fratrum, filiorumque frequens nos et copiosa turba desiderat jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita; ad eorum complexum et conspectum venire, quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic coelestium voluptas conservorum societate exspectantium, quam summa et perpetua felicitas! Illic apostolorum gloriosus chorus, illic prophetarum exsultantium numerus insignis, illic martyrum populus innumerabilis laudatur. Ibi et illorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica servan
Abbreviated transcription (Latin):
t si generaliter ois
loquit᷑. spetialnis
ꝯculos saluator in disciplos
uat: ut his qui uerbumi¬
saporis intinu lumen ap
Eli simile est. quod mat
ait. Et cum sedisset: accesir
ad eum discipłi cuis. & apene
suum: docebat eos didens be

Expanded text:
t si generaliter omnibus loquitur, specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum isaporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
scłi tam & si altum uideat
nichilo culm̃ cunt. Qui
to regni celestis ꝑ hibentur
nere digni: quia delectation
mane ꝓbant᷑ cupiditate nui
Qua lem se rex dauid paug
sustinuisse. de clarans ait.u
iͦ egenus. ⁊ pauꝑ sum. Q¬

Expanded text:
 tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: Ego vero egenus et pauper sum.
Abbreviated transcription (Latin):
ecclãm debent. ut compatiantur
proximis ꝑ caritatem: & tamen
de tua dei non exoebitent ꝑ com¬
passionem. Hoc ipsum uero ani-¬
mȩ odium qualiter exhiberi de-¬
beat: ueritas subdendo manifes¬
tat dicens. Qui non bauilat cru-¬
cem suam o uenit post me: non
potest meus esse discipłs. Crux

Expanded text:
Ecclesiam debent, ut compatiantur Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux
Abbreviated transcription (Latin):
neq ad dexteram neq ad sinis¬
tram. Quid igitur uaccȩ: nisi
fideles quosq in eccłã designant:
Qui dum sacri eloquii precep¬
taconsiderant: quasi suꝑ imposi¬
tam dñi archam portant. De qͥb
hoc etiam est notandum: quod
fuisse fetȩ memorantur. Quia sunt
pleriq qui in uia dei intrinsecus
pofiti. foris carnalibus affectibus
ligintur: sed non declinant a rec
to itinere. qui archam dei portant
inmente. Ecce etenim uaccȩ beth-¬
samis ꝑgunt. Dechsanis quippe:
dicitur domis solis. Et ꝓpħa ait.
Nobis autem qti tumetis dñm:
orietur sol iusticiȩ. Si igitur ad
eterni solis habitationem tendimꝰ:
dignum profecto est ut de dei iti-¬
nere pro carnalibus affectibus ñ
declinemus. Tota enim uirtute
pensandum est quod uaccȩ dei
plaustro subpositȩ ꝑgunt. & ge¬
munt: dant ab intimis mugittis.
& tamen de itinere non deflectũt
gressus. Si nimiruni predicatores
dei sic fideles quiq esse intra scam

Expanded text:
neque ad dexteram neque ad sinisneque ad dexteram neque ad sinistram. Quid igitur vaccae, nisi fideles quosque in Ecclesia signant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant. De quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantuto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur domus solis, et Propheta ait: « Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
ongraritis non ametur etiam pro-¬
pinquiss. Quisquis enim iam eter-¬
na concupiscit. in ea quam aggre.¬
Sr. causa dei extra patrem.
extra matrem. extra tixorem. extra
filios. extra cognatos. extra semet¬
ipsum fieri debet: ut eo ueruis
cognoscat deum. quo inaius cansa
neminem recognoscit Multum
naniq est quod carnales affectus
intentionem mentis diuerberant :
eiusq aciem obscurant. Quos
tamen nequaꝗͣ noxios patimur:
si eos premendo teneamus. Aman-¬
do ergo sunt proximi. impenden
da caritas omnibus & ipinquis.
& extraneis: nec tamen pro eadem
caritate a dei amore flectendum.
Scimus autem quia cum de ter
ifrlitarum rediret. plaustro suꝑ¬
imposita est: & uaccȩ plaustro sub¬
uinctȩ funt. quȩ fete fuisse me¬
morantur. Quarum filios: clau¬
serunt domi. Et scriptum est.
Ibant autem in directum uaccȩ
ꝑ uiam quȩ ducit bethsamis. uno¬
q itinere gradiebantur. ꝑgentes
od mugientes: & non declinabant

Expanded text:
contrarius non ametur etiam procontrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terr terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriIbant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsamis, uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant
Abbreviated transcription (Latin):
qui sic eum odit. sicat semecipsal
l̃unc etenim bene aninam nr̃am
admits. cum ens carnalibus deside-¬
rĩs non adquiescimus: cum eius ap-¬
petitum frangimiis. enis uoluptatib
reluctamur. Quȩ ergo contempta
id melitis dricitur: quasi per odium
amatur. Sic sic iumirum exhibere
proxinus nr̃is odii discretionem de¬
hemus: ut in eis & diligamus quod
sint. & habeamus odio qtiod in dĩ
nobis itinere obsistunt. Certe dũ
uillus iherosolt. iam ꝑgeret. ꝓph̃a
ixbus zonam illius apprehendit: suis-¬
q pedib alligauit diceus. Hirum cuiꝰ
hebrona est: sic alligabunt in ierłm̃.
S hns qui animam suam ꝑfecte ode-¬
ra: dicebat. Ego non solum alliga
mam meam pretiofiorem quam me.
fat quomͦ amando animam suam
iderat. immo odieus amabat: quam
cupiebat pro iłni morti tradere. ut
sisscitdret. Ab hac ergo discretione
adĩ nr̃i: trahamus formam ad odiũ
prexum. Ametur quilibet in hoc
mundo aduersarius: sed in uia dei

Expanded text:
qui sic eum odit sicut semetipsum. qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam quid dicebat? Ego non solum alligarmam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut cati morte. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ri libet. quomͦ parentes & carnaliter
ꝓpinquos precipimur odisse: qui itbe¬
mur & mnimicos diligere. Et certe de
uxore ueritas dicit. Quod deus con¬
uinxit: homo non separet. Et pali
diligendam predicat: cum magister
dicat. qui tixorem non odit non potel
meus esse discipulus. Numquid al¬
ud iudex nuntiat: aliud preco cda¬
mat: An funul & odisse possumis
& diligere: Sed si iuim precepti ꝑti¬
dimus. utrumq agere per discretir¬
nem ualemus: ut eos qui nobis carns
cognatione coniuncti sunt. & quor¬
mos notumus diligamus. & quo all¬
sarios in tua dei patumuir. odiendos
fugiendo nesciamus. Quasi enim ꝑ
odium diligitur: quii carnaliter sap:¬
ens. dum pratia nobis ingerit. non ar¬
ditur. Ut autem dñs demonstat
hoc erga praximos. Eoditmmnot
de in affectione proce dere sed deci¬
ritate: addidit protinuis dicens. Ad¬
huc auitem & animam stram. Qdist
itaq precipimtr proximos: odist
& antnrani nostram. Constat ergi
quia amando debet odisse prex

Expanded text:
ri libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paululus uxorem diligendam praecipit, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? an simul et odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem vatemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quo prproximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum,
Abbreviated transcription (Latin):
lim̾i quȩ & quan¬
ta sunt quȩ nob̃
promittuntur
in celis: uilescunt animo omia
quȩ habentur in terris. Terrena
namq substantia suꝑnȩ felicitati
comparata: pondus est non subsi¬
dium. Temporalis uita eternȩ uitȩ
comparata: mors est potius dicen¬
da quam uita. Ipse enum cotidia¬
nus defectus corruptionis: quid
est aliud quam quȩdam prolixi-¬
tas mortis: Quȩ autem lingua
dicere. uel quis intellectus caꝑe
sufficit. illa suꝑnȩ ciuitatis quanta
sint gaudia. angłoꝵ choris interesse.
cum beatissinis spiritib gloriȩ con¬
ditoris assistere: presentem dei uul-¬
tum cernere. in circumscriptũ
lumen uidere. nullo mortis metu
affici. incorruptionis ꝑpetuȩ mu¬
nere letarie Sr ad hȩo audita in
ardescit animts: ramq illic cupit
assistere. ubi se sperat sine fine.
gaudere. S ad magna premia ꝑ-¬
tieniri non potest: nisi ꝑ magnos
labores. Unde & paulus egreguis
predicator dicit. Non coronabitar.
do premioꝵ: sed nõn deterrtat

Expanded text:
imi, quae et quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae audicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, Angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Ad ardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur ndo praemiorum, sed non deterreat
Abbreviated transcription (Latin):
agi quod hodie est & cras in clibanũ
mittitur deus sic uestit: quanto magis
uosmimime fidei: Quidam coacte
lucam qui duobiis assibus ueneant.
ad senstis referunt. S quomͦ illa in-¬
telligentia. toto euangelici sermonis
coepori coaptetur: non parue diffi-¬
cultatis est. Hestri autem & ca¬
pili capitis: R. omnes numeratist̃.
Holite ergo timere: multis pas¬

Expanded text:
agri quod hodie est, et cras in clibanum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, modicae fidei! Quidam coacte Lucam , qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia toto Evangelici sermonis corpori coaptetur, non parvae difficultatis est. Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Nolite ergo timere
Abbreviated transcription (Latin):
ret sibi sermo dominicus: et sequer¬
tia pendent ex prioribus. Prudens
lector caue semꝑ suꝑstitiosam intelli¬
gentiam: ut non tuo sensin attem¬
peres scripturas. sed seripturis ungis
sensum tuum & intelligas quid sequi¬
tur. Supra dixerat. nolite timere
eos qui occidunt corpus. anunã ait̃
non possunt occidere: nunc loqatt̃
consequenter. Honne duio passeres
asse ueneunt: & untis ex illis non ca¬
det suꝑ terram sine patre uro: Es
e sensus. Si parua animalia & iulia
ibsq deo auctore non decidunt. & in
onnubtis est prouidentia. & quȩ in his
peritura sunt sine dei uoluntate ñ
pereunt: uos qui eterni estis. non de¬
betis timere quod absq dei uiuatis
prottidentia. Iste sensus & supradic-¬
tus est. R espicite tiolatilia celi:
qñ non serunt neq metunt. neq
imngregant. in horrea sua: & pater
ueter celestis pascit illa. Nonne uos¬
magis pluris estis illis : Ac deinceps.
sonfiderate lilia agri: quomodo cres¬
cant: & reliqua. Si autem fenum

Expanded text:
eret sibi sermo Dominicus, et sequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam; ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: nunc loquitur consequenter, Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea; et Pater vester coelestis pascit illa. Nonne vos pluris estis illis? Ac deinceps: Considerate lilia agri quomodo crescunt, et reliqua. Si autem fenum
Abbreviated transcription (Latin):
sis est: quod timere non debeant
eos qui possunt corpus occidere et
animam non poffant. Qm̃ si sine
de scientia parua quoq aniralra
non decidunt: quantomagis homo
qui apłica suffultus sit dignitate
Quod autem ait. uestri autem
& capilli capitis omnes nuinerati
sunt. inimensam dei erga homines
ostendit prouidentiam. & ineffabi¬
lem signat affectimi: quod nichil
etiam paruia & otiosa dicta eius
scientiam non fugiant. Derident
intelligentiam ecclãsticam in hoc
loco. qui carnis resurrectionem
negint. quasi nos & capillos qui
numerati sunt & a tonsore decisi.
omnes dicamus restrgere: cum
saluator non dixerit. uestri autẽ
& capilli omnes saluandi sunt:
ri demonstratur: non eius nume¬

Expanded text:
t eos qui possunt occidere corpus, et animam non possunt, quoniam si sine Dei scientia parva quoque animalia non decidunt, quanto magis homo, qui apostolica fultus sit dignitate! Quod autem ait: vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt, immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum, quod nihil etiam parva et otiose dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos et capillos qui numerati sunt, et a tonsore decisi, omnes dicamus resurgere, cum Salvator non dixerit: Vestri autem et capilli capitis omnes salvandi sunt, ri demonstratur, non ejusdem nume
Abbreviated transcription (Latin):
ergo: quȩ sit sermonis huius oc¬
casio. Ydolum baal fuisse uixta
ierłm ad radices montis moria in
quibus syloa fluit: non semel le¬
gimus. Hȩc uallis & parui campi
planicies irrigna erat & nemorosa.
plenaq deliciis. & lucus in ea ydo¬
lo consecratus. In tantam autem
ut deserta templi uicina. ibi ho-¬
stias inmolaret. & rigorem reli
gionis delitiȩ uincerent. Filiosq
suos incenderent dȩmoni uel inatu¬
rent: & appellabatur locus ipse ge¬
hennon id est uallis filioꝵ ennon. Hac
regum uolumen & paralipomenon.
& iherennias. scribunt plenissime. Et
comminatur deus se locum ipsumim¬
pleturum cadaueribus mortuorum.
ut nequaquam uocetur locus tofech¬
& baal: sed uocetur polẏ andrum.
id est tumtilus mortuorum. futura
ergo supplitia & penȩ ꝓpetuȩ quib
peccatores crutiandi funt: huiis loci
uocabulo denotantur. Dupplicem ant
esse gehennam minui ignis & frigeis:
m iob plenissue legimus. Nonne dro

Expanded text:
ergo quae sit sermonis hujus ocergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam autem ut deserta templi vicinia ibi hostias immolaret, et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsumpleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tophet et Baal, sed vocetur Polyandrum, id est, tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia, et poenae perpetuae quibus peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse gehennam, ignis et frigoris, in Job plenissime legimus. Nonne duo
Abbreviated transcription (Latin):
tum quod non reuelabitur: & occul¬
tum quod non scietur. Etrel:¬
N presenti seculo multortim uitia
nescintur: sed de futuro tempore
tebras tenebrarum. & mantsesta
faciet consilia corditim. Et est sen¬
sus. Nolite timere ꝑsecutorum
seuitiam. & blasphemantium rabi¬
em: quia ueniet dies itidicii. in qͦ
& nr̃a uirtus & eotum nequitia
demonstrabitur:. Quod dico nob̃
intenebris dicite in hamine: et
quod in aure anditis. predicate
suꝑ tecta. Quod audistis in myste¬
rio: aꝑtius predicate. Quod didi¬
m. Quod tios eruditu in paruulo
iudeȩ loco: in uniuersis urbibus
& in toto mundo audacter dicite.
bilis & incorporalis est. Scdm̃ cras¬
siorem dico nr̃i corporis substantiã.
uel eo certe tempore pumetur.
& supplitia sentiet. quando pristi¬
num corptis receꝑit: ut cum qͦ
peccauit. cum ipso & pͥuniatur.
Etim timete: qui potest animã
& corpus perdere in gehennam.
Nomen gehennȩ in ueteribus li¬
bris non inuenitur: sed primuni
a saluatore ponitur. Queramus

Expanded text:
t quod non revelabitur, et occultum quod non scietur. Et quesenti saeculo multorum vitia nesciuntur? Sed de futuro tempore tebras tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didini: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter edicite  bilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso et puniatur. Sed potius timete eum qui potest et animam, et corpus perdere in gehennam. Nomen gehennae, in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus
Abbreviated transcription (Latin):
se cathecizat in ommbtis bonis. Et
disciptilos ad magistroꝵ refrigria
cohortaturus: quia poterat quilibet
obtendere panꝑtatem. & preceptũ
eludere. priusqtiam ille proponat
imminentem soluit questionem. di¬
cens. Nolite errare: deus non irri-¬
detur. Quȩ enim seminauerit ho-¬
mo: hȩc & metet. Et est sensus.
frustra causaris mopiam: cum altud
habeat conscientia. Me potes falle¬
re cohoetantem: secdcito quod qͥn¬
tumcumq seminaueris. tantum

Expanded text:
se catechizat in omnibus bonis. Et se catechizat in omnibus bonis. Et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Et est sensus: frustra causaris inopiam; cum aliud habeat conscientia tua: me potes fallere cohortantem; sed scito quod quantumcumque seminaveris, tantum