comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maria eleuat᷑
super choros an¬
geloꝵ: ut possit speciẽ uul¬
tumq uicdere saluatoris:
quem amauerat quem cu¬
pierat ex toto desiclerio cor
dis. Quod si gaudium fit
in celo cle quolibet peccato¬
re conuerso: multo magis
putanlum ꝓtante uirgi¬
nis exaltatione ⁊ gloria qd̃
exultatio sit insupernis. Cu¬
ius nimirum festiuidas
omnium suꝑnoꝵ ciuium
est gratulatio: presertim
quia enis celebritas. laus ⁊
fauor est saluatoris. Uncle
uerum continuũ etiam ⁊¬
eterne iocunclitatis ac leti¬
cie. uenerationis obsequio.
cum omni colunt tripudio
amotis ⁊ gauclii. Nec im¬
merito igitur omnis illa ce¬
lestis ciuitas congratulat᷑.
⁊ ueneratur matrem: cuiꝰ
super se ad orat filium regẽ:
antequem trenunt potes¬
tates ⁊ curuatur om̃e genu.
e huius

Expanded text:
mae, elevatur super choros angelorum, ut possit speciem vultumque videre Salvatoris, quem amaverat, quem cupierat ex toto desiderio cordis. XIV. Quod si gaudium fit in coelo de quolibet peccatore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsultatio fiat in supernis: cujus nimirum festivitas, omnium supernorum civium est gratulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde cverum etiam continuum et aeternum jucunditatis et laetitiae ac venerationis obsequio, cum omni colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito igitur omnis illa coelestis civitas congratulatur et veneratur matrem: cujus super se adorat filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus
Abbreviated transcription (Latin):
lentis dñi sui centesimum
secum afferens fructum: ad
genimea celi palatia perhen¬
niter regnaturus arclentis
animi desiderio satagens
ꝓperauit. Nam martyrium
is lamentationib crebris¬
q uigiliis semper membra
sua macerabat. Hic enim
ab ip̃o puericie sue tempore
castus omnimodo perseue¬
rans: neq uxorem neq fili¬
os ꝑhibetur habuisse. Ideo
nõ immerito interagmina
loꝵ choꝵ: inter lauclabilem
ꝓpħarum numerũ. atq in¬

Expanded text:
lentis Domini sui, et centesimum secum afferens fructum ad gemmea coeli palatia perenniter regnaturus, ardentis animi desiderio satagens properavit. Nam martyrium is lamentationibus, crebrisque vigiliis membra sua macerans indixit. Hic etenim ab ipso pueritiae suae tempore castus omnimodo perseverans, neque uxorem, neque filios perhibetur habuisse. Ideoque non immerito inter angelolorum chorum, inter laudabilem prophetarum numerum, atq
Abbreviated transcription (Latin):
collauclari. Sic enĩ chorin¬
bens ait. Salutat uos lu¬
cas mecd icus carissimus me¬
Et timotheo illustri uiro scri¬
bens: dicit. Lucas est mecũ
pistole sue. ait de illo int̾
reliqua salutationis u̾ba:
eccłic cdei que erat chorinti.
Misimus etiam ⁊ fratrem
nr̃m lucam: cuius laus est
in euangelio ꝑ omnes eccle¬
sias. Nõ solum aũt: secl et
ordinatus ab ecclesiis comes

Expanded text:
laudari. Sic enim Cobens ait de eo: Salutat vos Lucas medicus charissimus meEt Timotheo illustri viro scribens ait: Lucas solus mecum pistolae suae ait de illo inter reliqua salutationis, Ecclesiae Dei quae est Corinthi, misimus etiam fratrem nostrum, cujus laus est in evangelio per omnes ecclesias. Non solum autem, sed et ordinatus
Abbreviated transcription (Latin):
ic prorsus cum clescrip¬
ta eẽnt enangelia per
math̾m quidem in uidea.
per marcum aũt in italia:
instigante sp̃u sco magis
in achaie bichinieq partib
hystorice suum composuit e¬
uangeliũ artico sermone. Ab¬
his eium traclitum habuit:
qui ab initio uiderunt. ⁊ ma¬
gistri fuerunt sermonis clei.

Expanded text:
ic prorsus cum descripta essent evangelia, per Matthaeum quidem in Judaea, per Marcum vero in Italia, instigante Spiritu sancto, magis in Achaiae Bithyniaeque partibus historice suum composuit Evangelium Attico sermone, sicut ab iis traditum habuit, qui ab initio viderunt, eique magistri fuerunt sermonis Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ca: cuius fragor eolicis qͥdẽ
primum intonat auribus.
⁊ rigat penetralia cordis: ad
ut psalmographus cecinit
uates: nõ solum ad occidnaᷤ
ꝓtenditur partes uox tua¬
omni suauitate melliflua:
personuit. O insignis preco
almitatis euangelice luci¬
fer qui ab orientalib ꝑtib
renitens nobis lumen ficdei
mentum beatissime luca:
qui uelut narcli pistici pre¬
ciosi unguentũ redolens: ĩ
teriora nr̃i pectoris archana
ꝑ mulcens: ad semꝑ mãsu¬
ra gauclia. ubi nullus lani¬

Expanded text:
a, cujus fragor Aeolicis quidem primum intonans auribus, gyrat penetralia coelorum ad ut psalmographus ait vales, non solum occiduas usque protenditur partes, vox omni suavitate melliflua, personuit. O insignis praeconii et almitatis evangelicae lucifer, ab orientalibus partibus emittens nobis lumen fidei, mentum, beatissime Luca, qui velut nardi pisticae pretiosum unguentum redolens, et interiora pectoris nostri arcana permulcens, ad semper mansura gaudia, ubi nullus lan
Abbreviated transcription (Latin):
simi. ⁊ consona uoce corclis¬
a leo missum medicũ ani¬
marum preclicemus. Cuiuᷤ
omnia doctrine uerba ni¬
chil aliucl resonare uiclent᷑.
nisi anime languentis me¬
ditinam. Preterea nõ in me¬
rito tale sortitus est nomen.
Lucas quidem eolice: ĩ nr̃a
lingua interpretatur con¬
surgens siue eleuans. Recte
itaqz consurgens siue eleuãs
clicitur: qui terrerus cdespec¬
tis curis sese ad celestia ele¬
tis con amine libere ⁊ expecli-¬

Expanded text:
simi, et consona voce, corde ea Deo missum medicum animarum praedicemus eum. Cujus omnia doctrinae verba nihil aliud resonare videntur, nisi animae languentis medicinam. Propterea non immerito iste tale sortitus est nomen. Lucas quidem Aeolice, in nostra autem lingua interpretatur consurgens sive elevans. Recte itaque consurgens sive elevans dicitur, qui terrenis despectis, sese ad coelestia et toto mentis conamine liber expedi
Abbreviated transcription (Latin):
in sinuat: qui ĩ plerisq s̃
scripture sue sententiis. ⁊
amicos iubet cliligi in se.
⁊ inimicos diligi ꝓpter se.
Ille enim ueraciter carita¬
tem habet: qui ⁊ amicũ cli¬
ligit in deo ⁊ inimicũ clili¬
git ꝓpter deum. Nam sunt
nõ nulli qui diligunt ꝓ¬
ximos. sed per affectum cog¬
nationis ⁊ carnis. Quib
tamen in hac clilectione
sacra eloquia nõ contradi¬
cunt. S aliud est qd̃ spon¬
te impenclitur nature: a¬
liud quod preceptis domini¬
cis ex caritate debetur obedi¬
entie. hii nimirũ ⁊ proxi¬
mum diligunt. ⁊ tamen
illa sublimia dilectionis
sue p̾mia nõ assequntur:
quia amorem suũ nõ spi¬
ritualiter. s carnalit̾ im¬
penclunt.
um dñs cliceret hoc ẽ
diligatis in uicem: ꝓtinu ᷤ

Expanded text:
nuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. cum Dominus diceret: Hoc est d
Abbreviated transcription (Latin):
tunc p̾erat suggerit᷑.
ait. Quo usq clilectissimi
casso uos fatigatis labore:
⁊ inter homines requiritis
meclicinam cum habeatur
sine herbarum ad minicło
uitutis ꝓprie clepellat effec¬
tu: Et quis inquiunt est
rogat se portari ad beatum
sepulcrum. Cumq pauim̃
to prostratus:que necessi¬
tas exigebat ficdeliter preca¬
noctis omnes qui ad erant
sopor obtinuit. statiq in¬
firmo conatus eiciencle uri¬
ue imminet. Tangens unũ
pueroꝵ uoce tenui: uascu¬
lum postulat exiberi. Illa¬
tum q clum urinã nitit᷑
eicere. lapidem magnum
emisit: qui tam ualicdus
fuit. ut caclens sonum in
ip̃a que parata fuerat cõca
ꝓferret. Tunc ablata febre
cum omni clolore: naui res¬
tauratur in colimus:pres¬

Expanded text:
tunc praeerat, suggeritur, ait: 'Quousque vos, dilectissimi, casso fatigatis labore et inter homines requiritis medicinam, cum habeatur  sine herbarum adminiculo, virtutis propriae depellat effectu? 'Et quis', inquiunt, 'est rogat se portari ad beati sento prostratus, quae necessitas exigebat fideliter precanoctis omnes qui aderant sopor obtinuit. Statimque infirmo conatus ejiciendae urinae imminet, tangensque unum puerorum, voce tenui vasculum postulat exhiberi, illatoque, dum urinam nititur ejicere, lapidem magnum emisit; qui tam validus fuit, ut cadens sonum in ipsa quae parata fuerat concha proferret. Tunc ablata febre cum omni dolore, navi restauratur incolumis
Abbreviated transcription (Latin):
ex illis occiderunt ysaiam.
iheremiam: ⁊ multos alios.
Isti aũt iacobum iustum
de pinnaculo templi preci
pitauerũt: stephanũ quap
dream crucifixerunt: et
paulum decollauerũt. Qd̾
aũt eos in synagogis suis
flagellauerint.⁊ perseenti
eos fuerint de ciuitate in ci¬
uitatem: liber actuũ apło¬
rũ pleniter narrat: cũ di¬
cit. quia ibant discipuli
a conspectu concilii gandẽ¬
ꝓ nõie ih̾u contumeliam

Expanded text:
ex illis occiderunt Isaiam, Jeremiam, et multos alios: isti autem Jacobum justum de pinnaculo templi praecipitaverunt, Stephanum quoqudream crucifixerunt, et Paulum decollaverunt. Quod autem in synagogis suis flagellaverunt et persecuti eos fuerunt de civitate in civitatem, liber Actuum apostolorum pleniter narrat, cum dicit: « quia ibant discipuli a conspectu concilii gaudenpro nomine Jesu contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
deum esse ueteris testam̃ti.
⁊ alium noui: cum dicit.
erce ego mitto ad nõs ꝓphas.
⁊ sapientes. ⁊ scribas. Ac si
diceret. Ego qui quondam
ad pr̃es ur̃os misi ꝓpħas et
sapientes ⁊ scribas: id ẽ ip̃e
⁊ nõ alius mitto nunc pro¬
phetas. sapientes.⁊scribas.
fuerunt enim in neteri tes¬
tam̃to ꝓph̾e sapientes ⁊ scri¬
be: fuerunt ⁊ in nouo. In
neteri testam̃to fuerunt
ꝓphete: ysaias. iheremias.
⁊ multi alii. fuerunt sa¬
pientes:sicut salomon.⁊
samnel. ⁊ plures alii. fue¬
runt ⁊scribe: qualis fuit
moyses. qui legem scripsit:
⁊ escdras. qui post captini¬
tatem babylonie. incensis
bibliothecis legem recupe¬
legimus agabum ꝓphasse:
et quatuor filias philippi.
Et omnis qui futura mala
cauere monet.⁊ hona dili¬
gere:ꝓph̾a est. fuerunt sa¬
pientes sicut apłi: scribe.
sicut euͣngłiste: qui dc̃a
uł fc̃a dominica nobis scͥp¬
ta reliq̃runt. łeo.¬

Expanded text:
Deum esse Veteris Testamenti et alium Novi, cum dicit: « Ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes et scribas. » Ac si diceret: Ego qui quondam ad Patres vestros misi prophetas et sapientes et scribas, idem ipse et non alius mitto nunc prophetas, et sapientes, et scribas. Fuerunt enim in Veteri Testamento prophetae, sapientes, et scribae: fuerunt et in Novo. In Veteri Testamento fuerunt prophetae: Isaias, Jeremias, et multi alii; fuerunt sapientes: sicut Salomon et Samuel, et plures alii; fuerunt et scribae: qualis fuit Moyses, qui legem scripsit, et Ezras, qui post captivitatem Babyloniae, incensis bibliothecis, legem recupelegimus Agabum prophetasse, et quatuor filias Philippi . Et omnis qui futura mala cavere monet, et bona diligere, propheta est. Fuerunt sapientes, sicut apostoli, sicut evangelistae, qui dicta vel facta Dominica nobis scripta reliquerunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
arrat superior textus
euͣngelii:qualiter do¬
minus conflictum habens
cum iudeis. cõuicerit eos ho¬
micidas ⁊ homicidarũ fili¬
os. Qui cum eclificarent
sepulchra ꝓphetax. ⁊ orna¬
rent monumenta instorũ.
clicentes quia si fuissemus
in dieb patrum nr̃oꝵ. nõ
ẽẽmus socii eoꝵ in sangni¬
ne ꝓpħaꝵ: in hoc se filios
eoꝵ ostendebant. qͥ ꝓphas
occiderant: quod animũ
plenum habentes inuidia
xp̃m eiusq liscipulos per¬
sequebantur. Unde ⁊ dñs
ad iungit: diceris. Itaq
testimonium estis uobis¬
met ip̃is: quod filii estis il¬
loꝵ qui ꝓph̾as octiderũt. Et
uos implete mensuram pa¬
trum nr̃oꝵ. Ac si clic̾et. Qd̾̃
illis defuit: nos implere cu¬
pitis. Illi occiderunt mem¬
bra: uos caput persequimi¬
ni. Illi ꝓpħas: uos ip̃m do¬
minũ ꝓpħarũ qui ab eis p̾¬
dictus est occidere desideratis.¬

Expanded text:
arrat superior textus Evangelii qualiter Dominus, conflictum habens cum Judaeis, convicerit eos homicidas et homicidarum filios, qui cum aedificarent sepulcra prophetarum, et ornarent monumenta justorum, dicentes: Quia si fuissemus in diebus patrum nostrorum, non essemus socii eorum in sanguine prophetarum. In hoc se filios eorum ostendebant, qui prophetas occiderant, quod animum plenum habentes invidiae, Christum ejusque discipulos persequebantur. Unde et Dominus adjungit, dicens: Itaque testimonio estis vobismetipsis, quod filii estis eorum qui prophetas occiderunt, et vos implete mensuram patrum vestrorum. Ac si diceret: Quod illis defuit, vos implere cupitis. Illi occiderunt membra, vos caput persequimini: illi prophetas, vos ipsum Dominum prophetarum, qui ab eis praedictus est, occidere desideratis
Abbreviated transcription (Latin):
Si hec ita se habent:: Qͥ ait.
glorie apparint patri nr̃o
abraham᷑ cum ẽẽt in meso¬
potamia priusquã mora¬
retur in charra: ⁊ clixit
ad illum. Exi de t̾ra tua ⁊
de cognatione tua: ⁊ ueni
in terram quam tibi mõ¬
strauero. Tunc exiit de t̾ra
chaldeoꝵ: ⁊ habitauit in
charran. Et inde postquã
mortuus est pader eiꝰ trãs¬
in qua nunc uos habitatis.
in ea. nec passum petlis : ⁊.¬
repromisit dare illi eam in
possessionem. ⁊ semini elus
post ip̃m cũ nõ haberet fili¬
um. Locutus est aũt deus:
quia erit semen eius accola
in t̾ra aliena: ⁊ seruituti
eos subicient. ⁊ male tras¬
tabunt eos annis quadrĩ¬
gentis. Et gentem cui ser¬
uierint iudicabo ego: di.¬
xit deus. Et post hec exibũt.
⁊ seruient michi in loco
isto. Et cleclit illi cestamẽ¬
tum circumcisionis. Et sic
genuit ysaac: ⁊ cireumci¬
dit eum die octaua. Et
ysaac iacob: ⁊ iacob duo¬
decim patriarchas. Et pa¬
triarche emulantes: ioseph
uendiderunt in egyptũ.

Expanded text:
t? Qui ait: gloriae apparuit patri nostro Abrahae cum esset in Mesopotamia, prius quam moraretur in Charan, et dixit ad illum: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et veni in terram, quam monstravero tibi. Tunc exiit de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam mortuus est pater eius, migin qua nunc uos habitatis; in ea, nec passum pedis, sed promisit dare illi eam in possessionem, et semini ejus post ipsum, cum non haberet filium. Locutus est autem ei Deus: Quia erit semen ejus accola in terra aliena, et servituti eos subjicient, et male tractabunt eos annis quadringentis: et gentem cui servierint, judicabo ego, dixit Dominus: et post haec exibunt, et servient mihi in loco isto. Et dedit illi testamentum circumcisionis: et sic genuit Isaac, et circumcidit eum die octavo: et Isaac, Jacob: et Jacob, duodecim Patriarchas. Et Patriarchae aemulantes, Joseph vendiderunt in Aegyptum,
Abbreviated transcription (Latin):
uocabula. etiam in opera¬
tione quiel ualeant. Neqz
enim in illa sc̃a ciuitate. ꝙͣ
de uisione onimipotentis
dei plena scientia ꝑfecit.
iel circo ꝓpria nomina sorti¬
untur. ne eoꝵ ꝑsone sine no¬
minib sciri nõ possint: sed
cum ad nos aliquid minis¬
traturi ueniunt: apud noᷤ
etiam nomina aministeri-¬
istrahunt.

Expanded text:
vocabula etiam in operavocabula etiam in operatione quid valeant. Neque enim in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena scientia perficit, idcirco propria nomina sortiuntur, ne eorum personae sine nominibus sciri non possint; sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ed cur istos ꝑsistentiũ¬
angeloꝵ choros enume¬
rando ꝑstrinximus: si nõ
eoꝵ quoq ministeria subti¬
liter exprimamus. Greca
⁊enim lingua angeli nuri¬
tii: archangeli uero sũmi
nuncii uocantur. Sciendũ
quoq quod angeloꝵ uoca¬
bulum nomen est officii ñ
nature. Nam sc̃ĩ illi celestis
patrie sp̃s: semper quiclẽ
sunt sp̃s. secl semꝑ uocari
angeli nequaquam pos¬
sunt : quia tunc solum
sunt angeli: cum ꝑ eos a¬
liqua nuntiantur. In le
⁊ ꝑ psalmistam clicitur.
Qui facit angelos suos sp̃c.
Ac si patenter clicat. Qui
eos quos semper habet sp̃s:
etiam cum uoluerit ange¬
los facit. hii aũt qui mi¬
nima nuntiant angeli:
qui uero sunma nuntiãt
archangelz uocantur. Hĩc
est enim quod ad mariam
uirginem nõ quilibet an¬
gelus: sel gabriel archan¬
gelus mittitur. Ad hoc qͥp¬
pe ministerium suminum
angłm uenire cdignũ fue¬
rat: qui sũmum omniũ
nuntiabat. Qui id circo
etiam priuatis nominib
censentur: ut signetur ꝑ

Expanded text:
ed cur istos persistentiuangelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque quod angelorum vocabulum, nomen est officii, non a. Nam sancti illi celestis patrie spiritus semper quidem sunt spiritus, sed semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum peliqua nuntiantur; unde et per Psalmistam dicitur: Qui facit angelos suos spiritus . Ac si patenter dicat: Qui eos quos semper habet spiritus, etiam cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgo erat nõ solum cor¬
pore secl etiam mente: que
nullo cloli ambitu since¬
rum ad ulteraret affectũ.
Corde humilis: uerbis gra¬
uis. Animi pruclens: lo¬
quench partior. legenli
stuliosior. Non in incerco
cliuitiaꝵ: sed in p̃ce pau¬
perum spem reponens. In¬
tenta operi: uerecuncla ser¬
moni. Arbitrum mentis:
nõ hominẽ s deum quere¬
re. Nullum ledere: bene uel¬
le omnib. Assurgere ma¬
iorib natu equalib non
iuiclere. Fugere iactan¬
tiam: rationem sequi..
amare uirtutem. Qnͣclo
ista nultu lesit parentes.
quando clissensit a propin¬
quis quando fasticliuit
humilem, quando risit de¬
bilem. quando uitauit in¬
opem. cos solum solita cetꝰ
uiroꝵ inuisere. quos mise¬
ricorlia nõ crubesc̾et neq
preteriret uerecuncdia: Ni¬
chil toruum in oculis nich̾
in uerbis ꝓcax: nichil in
actu in uerecundum. Nõ
gestus fractior. nõ incessus
solutior. nõ uox petulãtior
ut ip̃a corporis species simu¬
lacrum fuerit mentis fig᷑a

Expanded text:
irgo erat, non solum corpore, sed etiam mente, quae nullo doli ambitu sincerum adulteraret affectum: corde humilis, verbis gravis, animi prudens, loquendi parcior, legendi studiosior; non in incerto divitiarum, sed in prece pauperis spem reponens; intenta operi, verecunda sermoni; arbitrum mentis solita non hominem, sed Deum quaerere; nullum laedere, bene velle omnibus; assurgere majoribus natu, aequalibus non invidere; fugere jactantiam, rationem sequi, amare virtutem. Quando ista vel vultu laesit parentes? quando dissensit a propinquis? quando fastidivit humilem? quando risit debilem? quando vitavit inopem? Eos solos solita coetus virorum invisere, quos misericordia non erubesceret, neque praeteriret verecundia. Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, nihil in actu inverecundum; non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior, ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, et figura
Abbreviated transcription (Latin):
meum: centuplũ accipi¬
et. ⁊ uitam et̾nam posside¬
bit. Multi aũt erunt pri¬
mi nouissimi: ⁊ nouissi¬
mi primi. Locus iste cum
illa sententia cõgruit: in
qua saluator loquitur. nõ
ueni pacem mitcere s gla-¬
diũ. ueni enim separare
hominẽ a pr̃e suo. ⁊ matrẽ
a filia:⁊ nurum a socru.
gelii. omnes affectus cõ-¬
tempserint. atq cliuiti-¬
as ⁊ seculz uolupt atem:
isti centuplũ recipient, ⁊
uitam eternam possicle¬
bunt. Et orcasione huius¬
sententie quidam introdu¬
cunt nulle annos post re-¬
surrectionem, dicentes.
nobis tunc centuplũ om¬
nium rerũ quas dimisi¬
mus. ⁊ uitam eterriã ẽẽ
reddendam: nõ intelligẽ¬
tes. quod si in ceteris dig¬
na sit repromissio. in uxo¬
rib appareat turpitudo.
ut qui unam ꝓ clomino
climiserit. centũ recipiat
in futuro. Sensus igitur
iste est. Qui carnalia pro
saluatore climiserit. sp̃ua¬
lia recipiet. Que cõparati¬
one ⁊ merito sui ita erunt.
quasi paruo numero cen¬

Expanded text:
meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim separare hominem a patre suo, et matrem a filia, et nurum a socru: gelii, omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates: isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex osententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus et vitam aeternam esse reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est: qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero cen
Abbreviated transcription (Latin):
uangelium predicat᷑ qͣn¬
do om̃s sapientie ꝓcessus
⁊ omnes uircutes exequit᷑.
psallenti mente ⁊ sp̃u: no¬
iussimam destruens mor¬
tem. Tunc enim finis: cũ
traliderit in eo xp̃s regnũ
deo patri. fueritq iste sub¬
iectus ei qui sibi subiecit
omĩa: ut sit deus omĩa et¬
in omnib.

Expanded text:
uangelium praedicatur, quanuangelium praedicatur, quando omnes sapientiae processus et omnes uirtutes exsequitur psallenti mente et spiritu, nouissimam destruens mortem. tunc enim finis, cum tradiderit in eo Christus regnum deo et patri et fuerit iste subiectus ei qui sibi subiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
st ⁊ alius golie glacli¬
us. aliud cliaboli celũ
sermo scilicet hereticoꝵ. Quẽ
uir psallere sciens arripit.
ut aduersarium uincat.
Aucliens hic bella nõ paci¬
ens. nec alicuins uento doc¬
trine mobilis inquietus.
Nesciens famem uerbi et
scripture celestis ubertate
saciatus. Qui uanis hereti¬
tum uocib personantem
lacessere nõ formidet. Tũc
qui est infirmus exspectet:
ne p̾iuclicium ceteris faci¬
at congressu impari. Ue¬
niat dauid cui xp̃s os ape¬
riat ad eloquencla miste¬
ria. Ueniat ille nazarens.
cuius capillus nõ caclat.
uł nichil habens suꝑ fluũ¬
quocl cadere possit. uł nicħ
de superiorib uirtutib a¬
missurus. Integer sobrieta¬
te fortis in pace. Qui sensus
omnes usq in finem ⁊uer¬
ba custocliat. Preclicetur
euangelium: ut sclm cles¬
truatur. Sicut enim p̾ces¬
sit in orbem terre euangeli¬
um predicatio. cui iam et
gochi ⁊ armenii creclider̃t.
⁊ ideo muncli finem uicle¬
mus: ita ⁊ a uiro sp̃uali e¬

Expanded text:
t alius Goliae gladius, aliud diaboli telum, sermo scilicet haereticorum, quem uir psallere sciens adripit, ut aduersarium uincat, audiens hic bella, non patiens nec alicuius uento doctrinae mobilis inquietus, nesciens famem uerbi et scripturae caelestis ubertate satiatus, qui uanis haereticum uocibus personantem lacessere non reformidet. tunc qui est infirmus exspectet, ne praeiudicium ceteris faciat congressu inpari. ueniat Dauid, cui Christus os aperiat ad eloquenda mysteria, ueniat ille Nazaraeus, cuius capillus non cadat, uel nihil habens superfluuquod cadere possit uel nihil de superioribus uirtutibus amissurus, integer sobrietate, fortis in pace, qui sensus omnes usque in finem et uerba custodiat. praedicetur euangelium, ut saeculum destruatur. sicut enim praecessit in orbem terrae euangelii praedicatio, cui iam et Gothi et Armenii crediderunt, et ideo mundi finem uidemus, ita et a uiro spiritali e
Abbreviated transcription (Latin):
cleus omp̃s presidet. Quia
enim thronos latino eloqͥo
secles dicimus: throni dei
clicti sunt hi. qui tanta di¬
uinitatis gratia replentur:
ut in eis clominus secleat.
⁊ ꝑ eos sua iulicia clecernat.
Uncle ⁊ per psalmistam di¬
citur. Sedes super thronũ:
qui iudicas equitatem. Che¬
rubin uero: plenitudo sci¬
entie dicitut. Et sublimio¬
ra illa agnima idcirco che
rubin uocata sunt. qr tãto
perfectiore scientia plena fr̃.
quanto claritatem dei ui¬
cinius contemplantur. ut
scłmi creature moclũ eo ple¬
nius omnia sciant: quo ui¬
sioni conclitoris sui ꝑ meri¬
tum clignitatis appropin¬
quant. Seraphin etiam uo¬
cantur illa scoꝵ spirituum
agmina: que ex singulari
ꝓpinquitate cõnditoris sui.
in comparabili arclent amo¬
re. Seraphin namq: arclẽ¬
tes uł incendentes uocant᷑.
Que quia ita cleo coniũcta
sunt ut inter hec. ⁊ cleum
nulli alii sp̃s intersint. tã¬
tomagis arclent: quanto¬
uicinius uident. Quorum
ꝓfecto flamina amor est:

Expanded text:
eus omnipotens presidet: quia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi, qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua iudicia decernat. Unde et per psalmistam dicitur: «Sedes super tronos, qui iudicas equitatem». Cherubin quoque plenitudo scientie dicitur, et sublimiora illa agmrubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur: ut secundum creaturae modum, eo plene omnia sciant quo visioni Conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Seraphim vocantur illa sanctorum spirituum agmina, quae ex singulari propinquitate Conditoris sui incomparabili ardent amore. Seraphim namque ardentes vel incendentes vocantur, quae quia ita Deo conjuncta sunt, ut inter haec et Deum nulli alii spto magis ardent avicinius vident. Quorum profecto flamma amor est,
Abbreviated transcription (Latin):
nimus: Agatha clixit. In
Quintianus clixit. Quie¬
quid furioso ore blasphe¬
maueris: pene poterunt
uinlicare. Dic tam̃ ante¬
quam adtormenta ueni
Demonia enim sunt isti:¬
quoꝵ effigies in eramen¬
tum conuerticis. ⁊ quorũ
marmoreas ⁊ gypseas fa¬
cies in auratis.

Expanded text:
nemus+. Agathe dixit ingQuintianus dixit quidquid furioso| ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam ad tormenta ueniaum.| daemonia enim sunt quorum effigies in aeramento conuerti| tes quorum marmoreas et gypseas facies inauratis.
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuisset: sedens ꝓtribuna¬
li hoc initium sermonis qͥni¬
cianus consularis arripuit.
Cuius conlitionis es: Aga¬
cha respondit. Non solum
ingenuia. sed ⁊ spectabilis
genere: sicut omnis mea¬
parentela testatur. Quin¬
cianus clixit. Et si ĩgenua
ꝓbaris ⁊ nobilis. cur mori¬
b seruilem te personã ostẽ
ancilla xp̃i sum: ideo me
seruilem ostendo personã.
Quincianus clixit. Cerce¬
quomodo te ancillam esse
commemoras: Agatha
clixit. Summa ingenui¬
tas ista est: inqua xͥ serui

Expanded text:
i . et sedens in tri| bunali . hoc inicium sermonis quintinus consularis ad| ripuit. Cuius conditionis es. Agathe respondit non so| lum ingenua . sed et spectabilis genere . ut omnes paren| tella mea testatur Quintianus dixit et si ingenua| probaris et nobiles . cur moribus seruilem te personam| ostenancilla christi sum.| Ideo me seruilem ostendo personam. Quintianus dixit| certequomodo te ancilla esse| commemoras. Agathe dixit summa ingenuitas ista| est . in qua chri
Abbreviated transcription (Latin):
terrendo:sperabat se mentẽ
scãm posse a bono ꝓposito re¬
uocare. Quib sc̃a agatha
ro ur̃a uenti sunt. ꝓmissio¬
nes ur̃e pluuie sunt: terro¬
res flumina sunt. Que qͣn¬
tumuis impingant: stat
fundamentũ domus mee.
nec poterit cadere. Fundata
enim est supra petram. Hes
aũt clicens: flebat coticlie
⁊ orabat. Et sicut sitiens in
fontium concupiscit: ita il¬
nisi ad martirii coronam

Expanded text:
era . Sperabant se | mentem sanctam a bono proposito reuocare. Quibus sancta ra uenti sunt promissiones uestrae pluuiae| sunt terrores flumina sunt quae quantum uis inpin| gant stat fundamentus domus meę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in foncium concupiscit. It ad martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
cianum. ⁊ clixit ei. fãciliꝰ
possunt saxa molliri. et
ferrum in plumbũ cõuer
ci: quam ab intentione xͥ¬
ana mens istius puelle re

Expanded text:
ctianum, et dixit ei: Facilius possunt saxa molliri et ferrum in plumbi mollitiem verti, quam ab intentione Christiana mens istius puellae re
Abbreviated transcription (Latin):
egimus. nisi qualiter eius
animũ ad consensum boni
consilii inclinaremus. Ego
ei ⁊ geminas ⁊ornamenta
in signia. ⁊ uestimenta au¬
misi ego uarium ornatũ
domus: ego familias diuer¬
si sexus ⁊ etatis exibui: sed

Expanded text:
emus qualiter eius animum ad consensum boni| consilii inclinaremus. Ego etiam et gemmas et ornamen| ta insinia et uestimenta aumisi . ego uarium ornamen| tum domus . ego familias diuersi sexus  etates exhibui.| Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tingere potuisset. ꝑsingula
am opinionem excendere.
nobilissimis ortam natali¬
b dei famulam fecit arta
ri:ut qui erat degener. et
ignotus. per hoc resonaret a¬
pud aures nulgi qd̃ tattꝰ
eẽt ac talis: qui possec etiã
expectabilium sibi subinga¬
re personas. Quam cum sibi

Expanded text:
tingeret per singulam am opinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat di genere ignotus per hoc sonaret apud| aures uulgi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare personas. Vt libi
Abbreviated transcription (Latin):
cõcupiscentiam cõmouere.¬
etiam ad facultates eius cu¬
piditatis sue frena laxabat.
monum seruuis: feruore im¬
pietatis sue in flaminatus:
dire omnino nõ poterat.
furiis comprehensus. be¬
atam agathen a suis iubet
apparitorib coarcari: atq
eam cuidam matrone no¬
cli. Que a froclisia habebat
nouem filias turpissimas:
sicut erat ⁊ mater earum.
Hoc aũt ideo fecit: ut ꝑ li¬
es triginta cotidie blandi¬
rentur ei, ut si possent ali

Expanded text:
concupiscentia commouebris ad fa| cultates eius cupiditatis suae frena laxabat monum seruus feruorem inpietatis| suae inflammatus dire non poterat . furis conpraehensus·| beatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| Et fecit eam cuidam matrunae tradi . noine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent ani
Abbreviated transcription (Latin):
piencdam uocem celestium
manclatoꝵ. preciosum in¬
fuclit auditum: ut uocan¬
ti cleo ad miscd̾iam. respon¬
derent per obedientiã. Qn
am percati labe resolutos. ⁊
quaclam lepre contagione
ꝑfusos. castigationib ⁊ ex¬
hortationib expiando cleo
in se expiante mundauit:
Quantoꝵ animas uinen¬
te iam cdefunctas.⁊ delicto¬
rum mole obrutas ac sepł¬
tas ad emenclationem tã¬
quam ad lucem leo ad¬
uocante resuscitauit: ut
dñi sui ad miranclus imi¬
tator. iam mortuas pecc̃o

Expanded text:
piendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quaam, peccati labe resolutos, & quadam lepræ contagione perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Deo in se operante, mundauit? Quātorum animas viueniam defunctas, & delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tamquam ad lucem vocando, Deo resuscitauit; vt Domini sui admirandus imitator, iam mortuas Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uantis hic cetis auia
ueritatis errantib. et
cle summa iam in ꝓfundũ
rupe penclentibz amissum
retldiclit uisum. ⁊ illum
uit intuitum. Hoc infacto:¬

Expanded text:
uantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum uit intuitum? Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione. qua se inuicẽ
cliligũt homiries. sicut ho¬
mines. Nam ut cliscerne¬
retur: adiunctum ẽ sicut
Ad hoc ergo ⁊ nos inuicem
cliligamus: ut dilectionẽ
nr̃am cliscernamus a cete¬
ris. qui nõ adhoc se inuicẽ
cliligunt. quia nec cliligt̃.
Qui aũt se ꝓpter habenclũ
deum cliligunt: ip̃i se clili¬
gunt. Ergo ut se cliligãt:
deum cliligunt. Non est
ergo clilectio in omnibus
hominib. Pauci se ꝓpt̾ea
cliligunt: ut sit deus oĩa

Expanded text:
dilectione qua se invicem dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines: nam ut discerneretur, adjunctum est, sicut Ad hoc ergo et nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt: ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut sit Deus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mandata sunt. quã multa
de spe quis potest cuncta col¬
ligere. quis enumerando suf¬
ficere : Sed intueamur qd̃
ait idem apłs: plenituclo
legis caritas. Ubi ergo cari¬
tas est quid est quod possit
de esse: Ubi aũt nõ est. qͥd
est quod possit ꝓclesse: De¬
mon credit: nec cliligit. Ne¬
mo cliligit: qui non creclit.
Frustra quidem sed tam̃ po¬
test sꝑare ueniam qui nõ
cliligit. Nemo aũt potest
desperare qui dliligit. Itaq
ubi dilectio est. ibi necessa¬
rio fides. ⁊ spes. Et ubi dilec¬
tio ꝓximi. ibi necessario di
lectio dei. Qui enim nõ cli¬
ligit deum. qũo cliliget
ꝓximũ tamquã se ipsum
quando quidem nõ liligit
se ip̃m : Est quippe impiuꝰ
⁊ iniquus. Qui aũt clili¬
git iniquitatem: nõ pla¬
ne cliligit. sed oclit aĩam
oc ergo p̾ceptũ domini
teneamus. ut nos in¬
uicem diligamus. ⁊ quic¬
quid aliud p̾cepit faciemꝰ:
qm̃ quicquid est aliucd
hic habemus. Discernitur
quippe ista dilectio: ab ea

Expanded text:
mandata sunt, quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam oc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: quoniam quidquid est aliud hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
nouum do uobis: ut cli¬
ligatis inuicem sicut di¬
lexi uos. ut ⁊ uos inuicem
diligatis. Huius itaq mã¬
dati repeticio. cõmendatio
est: nisi quod ibi manda¬
bis. hic aũt. hoc est inquit
mandatum meum. Ibi tã¬
quam nõ fuerit ante tale
manclatum: hic tanqͣm
nõ sit aliud eius mancla¬
tum : Sed ibi dictum est
nouum ne in uetustate
nr̃a perseueremus: hic dic¬
tum est meũ. ne contemp¬
nendum putemus. lc .x.¬
uod autem hic ita cli¬
xit. hoc est manclatũ
meum. uelut nõ sit aliud.
quid putamus fr̃es mei:
Numquid nam solum eiꝰ
de ista dilectione manda¬
tum est. qua cliligimus
inuicem: Nonne est ⁊ ali¬
ud maius. ut cdiligamuis
deum: Aut uero de sola
dauit. ut alia nõ inquira¬
mus:Tria certe cõmẽclat
apls clicens. Manẽt aũt
ficles. spes. caritas. tͥa hec:
Maior aũt hoꝵ caritas.
Et si in caritate hoc est in
dilectione conclucluntur
luo illa p̾cepta: maior ta¬
men clicta est ẽẽ nõ sola.
e fide igitur łc .xi.¬
nobis quam multa

Expanded text:
novum do nobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos invicem diligatis . Hujus itaque mandati repetitio, commendatio est, nisi quod ibi mandabis; hic autem, hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola davit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa
Abbreviated transcription (Latin):
ti fr̃is membra ꝓsternitur.
Et cum aliquam diu ora
tutem: erectus paululum.
⁊ in clefuncti ora defixus.
orationis sue ac misccł̾ie
dñi intrepidus expectabat
euentum. Nixq duarũ
fere horarum spatium int̾¬
cesserat: uidet defunctũ
paulatim membris omni¬
bus commoueri. ⁊ laxatis
in usum uicdencli palpita¬
re luminib. Tum uero mag¬
na ad clũm uoce conũsiis:
grãs agens cellulam cla¬
more compleuerat. Quo
audito: qui pro forib asti¬
terant. statim irruunt. Mi¬
rum spectaculum: quod¬
uiclebant uiuere. quẽ mor¬
tuum reliquissent. Ita recl¬
ditus uite. statim baptis¬
ma consecutus. plures pꝰ ea
uixit annos: primusq a¬
pucl nos marcini uirtutũ.
us materia. uel cestimoni¬
um fuit. lc. ix.

Expanded text:
ti fratris membra prosternitur. ti fratris membra prosternitur. et cum aliquamdiu oratitutem, erectus paululum et in defuncti ora defixus, orationis suae ac misericordiae Domini intrepidus expectabat euentum: uixque duarum fere horarum spatium intercesserat, uidet defunctum paulatim membris omnibus commoueri et laxatis in usum uidendi palpitare luminibus. tum uero magna ad Dominum uoce conuersus gratias agens cellulam clamore conpleuerat: quo audito qui pro foribus adstiterant statim inruunt. mirum spectaculum, quoduidebant uiuere, quem mortuum reliquissent. ita redditus uitae, statim baptismum consecutus plures postea uixit annos, primusque apud nos Martini uirtutum uel materia uel testimonium fuit. i
Abbreviated transcription (Latin):
et multo post cum sc̃o
hylario comperisset
regis penitentia potestatem
indultam fuisse recleũeh:
rome ei temptauit occur¬
rere. ꝓfectusq est ad urbem.
Cum iam hylarius prete¬
risset: ita eum est uestigi¬
is ꝓsecutus. Cumq ab eo
gratantissime fuisset sus-¬
ceptus: aut longe sibi ab
oppiclo monasterium col¬
locauit. Quo dempore se ei
quidam cathecuminꝰ iun-¬
xit: cupiens scĩssimi uiri
institui disciplinis. Pau¬
cis quippe interpositis clie¬
b langnore correptus: ui
febrium laborabat. Ac tũ
marcinus forte cliscesserat.
Et cum pertriduum clefu¬
isset: regressus ex aĩe corpꝰ
inuenit. Ita subita mors
fuerat: ut absq baptis¬
mate humanis reb exce¬
deret. Corpus in meclio
positum. tristi merentiũ
fratrum frequentabatur
officio: cum martinus flẽs
⁊ euilans accurrit. Tum
uero tota scm̃ sp̃m mente
concipiens. egredi cellulã
in qua corpus iacebat ce¬
teros iubet: at forib obsera¬
tis. super exanimata clefũc¬

Expanded text:
ec multo post, cum sancto Hilario comperisset regis paenitentia potestatem indultam fuisse redeundi, Romae ei temptauit occurrere profectusque ad urbem est. Cum iam Hilarius praeterisset, ita eum est uestigiis prosecutus: cumque ab eo gratissime fuisset susceptus, haut longe sibi ab oppido monasterium conlocauit, quo tempore se ei quidam catechumenus iunxit, cupiens sanctissimi uiri institui disciplinis: paucisque interpositis diebus languore correptus ui febrium laborabat. ac tum Martinus forte discesserat: et cum per triduum defuisset, regressus exanime corpus inuenit: ita subita mors fuerat, ut absque baptismate humanis rebus excederet. corpus in medio positum tristi maerentium fratrum frequentabatur officio, cum Martinus flens et eiulans accurrit. tum uero tota sanctum spiritum mente concipiens egredi cellulam, in qua corpus iacebat, ceteros iubet, ac foribus obseratis super exanimata defunc
Abbreviated transcription (Latin):
leu auerunt corpus sancti
cliendum deposuerunt.
Quod cum exunia cura ser¬
uantes conferebant inter
se. quo uiloco etusclem mo¬
nasterii id diuine uoluita¬
ti concorclantes humarẽt.
Super qua re. nõ minima
eoꝵ animos dubietas oc¬
cupauerat. łe .ii.¬

Expanded text:
evaverunt corpus S. iendum deposuerunt. Quod cum eximia cura servantes, conferebant inter se quo in loco ejusdem monasterii id divinae voluntati concordantes humarent. Super qua re non minima eorum animos dubietas occupaverat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
nudo luctari debemus. Nã
si uestitus quisq cũ nu¬
do luctatur.citius ad t̾¬
ram deicitur quia habet
unde teneatur. Quid e¬
nim sunt t̾rena omnia
nisi quedam corporis ĩdu¬
menta: Qui ergo contra
cliabolum ad certamen
ꝓperat: uestimenta abici¬
at ne succumbat. Nichil
in hoc mundo amando pos¬
sideatz nullas rerum labẽ¬
tium delectationes requi¬
rat: ne unde ad uotum
tegitur ad casum inde te¬
neatur.

Expanded text:
nudis luctari debemus. Nam nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut arte meclicine cali¬
da frigidis. frigicla cali¬
dis curantur: ita clñs nr̃
contraria opposuit precli¬
camenta peccatis. ut lu¬
bricis continentiam. te¬
nacib largitatem iracũ¬
clis mansuetudinẽ ela¬
tis p̾ciperet humilitatẽ.
erte cum se lt .x.¬
mis mandata ꝓponeret:
clixit. Nisi quis renũtia¬
uerit omnib q̃ possidet.
nõ potest meus esse clisci¬
pulus. Ac si aperte clicat.
Qui ꝑ nitam ueterem ali¬
ena concupiscitis: per no¬
ue conuersationis stucli¬
um ⁊ nr̃a largimini. Qͥd
uero in hac lectione clicat:
me uenire:ab neget semz
boriosum nõ est homini
relinquere sua: sed ualde
laboriosum est relinquere
semet ip̃m. Minus quip¬
pe est abnegare qd̃ habet:
Ualde enim multũ est ab¬
uegare quod est. lc .xi.
d se autem nobis ue¬
nientib dñs p̾cepit
ut renũtiemus nr̃is: qͥ a
quisquis ad fidei agonẽ
uenimus luctam contra
malignos sp̃s sumimus.
Nil autem maligni sp̃s
in hoc mundo proprium
possident. Nucli ergo cũ

Expanded text:
rte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se va mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, ame venire, abneget semetboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum est abnegare quod est. 1587 2. Ad se autem nobis venientibus Dominus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
ngelus marie loqui¬
tione exorsus ait. Beneclic¬
ta tu inquit in mulierib:
⁊ beneclictus fructus uen¬
tris tui. Cuius profecto in
sp̃u longe oclorem trahẽs
prefatus ysaac beneclice¬
bat filium: in quo celestiᷤᷤ
omnis benedictio munclo
excreuit. Et bene ab eo ple-¬
nus ager licitur. quia uir¬
nuntiatur: le cuius ut̾o
creclentibz salus uite efful¬
sit.Et nos inquit euange¬
lista omnes cle plenitucdi¬
ne eus accepimus: gra¬
tiam ꝓ gratia. Ic .ii.¬
ua ꝓpter obsetro o fi¬
lie talem ac tantam
gratiam ne in uacuũ re¬
cipiatis que est in xp̃o ihu:
in quo est deus ⁊ homo sic
unitus in una eaclemq¬
persona ut legatur quam
sepe in diuinis litteris ho¬
mo cleo coeternus ꝓpteir
unitionem substantie.
uideatur compassus. cũ
nec mirabilis sit homo. nͨ
passibilis deus: tam̃ sic
unitus est deus suo corꝑi
ut nullam patiatur fieri
inter cleum ⁊ homiriẽ hu¬
mana opinione clistãtiã
ne forte quod absit. alius
filius clei. ⁊ alius filius ho¬

Expanded text:
ngelus Mariae loqutione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenus ager dicitur, quia nuntiatur: de cujus utero credentibus fructus vitae effulsit. Et nos inquit evangelista omnes de plenitudine ejus accepimus , gratiam pro gratia. Quapropter obsecro vos, o filiae, talem ac tantam gratiam ne in vacuum recipiatis, quae est in Christo Jesu, in quo est Deus et homo, sic unitus in una eademqpersona, ut legatur quam saepe in divinis litteris homo Deo coaeternus propter unitatem substantiae, Deus videatur compassus, cum nec immutabilis sit homo nec passibilis Deus. Sic tamen unitus est Deus suo corpori, ut nullam patiatur fieri inter Deum et hominem humana opinione distantiam, ne forte quod absit! alius Filius Dei et alius filius ho
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea cliuelli. nisi lum̃ pri
mum reciperet: ꝓnuntia¬
uitq se tante fidei esse. ut
quicquid sc̃s beneclictus¬
nuente tribuere posset. fãt¬

Expanded text:
ab ea divelli nisi quamprimum lumen reciperet; pronuntiavitque se tantae fidei esse, ut quidquid peteret S. Benedictunuente tribuere posset.
Abbreviated transcription (Latin):
tra regnum.⁊ pestilentia
eoꝵ. quoꝵ sermo serpit ut
cancer.⁊ fames aucliendi
uerbi dei. ⁊ cõmotio unin̾¬
se terre ⁊auera fide separa¬
tio. in hereticis magis ĩ tel¬
ligi qui contra se in uicẽ
climicantes eccłie uictori¬
am faciunt. Quod autem
clixit. hec omnia initia st̃
doloꝵ: melius tranffertur
parturitionum: ut quasi
conceptus quiclam aduen¬
tus antixp̃i. nõ partuis in-¬
telligatur. Tunc tradent
uos in tribulationẽ: ⁊ oc¬

Expanded text:
tilentia eorum, quorum sermo serpit ut cancer , et fames audiendi verbum Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio, in haereticis magis intelligi, qui contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciunt. Quod autem dixit: Haec autem omnia initia sunt dolorum, melius transfertur, parturitionum: ut quasi conceptus quidam adventus Antichristi, non partus intelligatur. Tunc tradent vos in tribulationem, et oc
Abbreviated transcription (Latin):
um negauit fidem: s ml¬
toꝵ. Multi enim uocati:
pauci aũt electi. Nam in
apłis ⁊ similib eoꝵ. permã¬
sura est caritas: de qua scͥp¬
tum est. Aqua multa: nõ
poterit extinguere carita

Expanded text:
um negavit fidem, sed multorum. Multi enim vocati, pauci vero electi. Nam in apostolis et similibus eorum permansura est charitas, de qua scriptum est: Aquae multae non poterunt exsting
Abbreviated transcription (Latin):
seuiebat ad persequendum.
Iam informatur ex ꝑsecu¬
tore p̾clicator. ex lupo ouis:
ex hoste miles. Auclit quid
facere debeat. Cecus sane fr̃s:
ut interiori luce fulgeret
cor eius. Exterior lux ad tẽ¬
pus subtracta est persetuto¬
ri: ut interior redderetur
pore quo cetera nõ uidebat:
ih̾m tamen uidebat. Ita et
eri debet. nec cetera compu¬
tare. Creatura uilescat: nt

Expanded text:
saeviebat ad persequendum. saeviebat ad persequendum. Jam formatur ex persecutore praedicator, ex lupo ovis, ex hoste miles; audit quid facere debeat. Caecus sane factus est, ut interiore luce fulgeret cor ejus. Exterior lux ad tempus subtracta est persecutori, ut redderetur pore quo caetera non videbat, Jesum videbat. Ita et eri debet, caetera nec nata computare. Creatura vilescat, ut