comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
T apiz chies iin ꝓdome &. ea
Qͥ de ement nost ͤ seignor
de more niot fet greignor
Li apostre meis entrenant
S esuauoirent mentenant
a llui sont uenu et si trouent
S eint souestͤ. entre ses amis
a genoit siert ubons hõ mis
Quar nule ore doreison fere
Ne se sauoit tenir necere
C il qͥ ui u sont liont dit
Q it orenelreit seint contͤait
O ses cliers alempereor
S il en ont eu effreor
N efet mie aesm̾ueillier
Seignor fet sa apareillier
Nos deuons tuit acest martire
Rar encest ior de nostͤ sire
Legnͣt guerredõ nos uelt rendre
Alin nos en seĩe plus atendre
Si liuron nos cors amartire
Qͥ por nos ot sigrãt ennuiꝰ uolent
En lacroit o il fut penez
L i cheualier les ont menee
La plus droite uoie qͥi sorent
e alancois qͥl onq̃s porent
A lor seignor sont reuene
L emperere ne sesi ti
Ã tancost com il aueu
C ials qͥ uenent gieu
iquels d os esteros
a seint souestre a demande

Expanded text:
tapiz chies un prodome et cil  tapiz chies un prodome et cil  qui de ement nostre seignor "  demore n i fet greignor  li apostre meis entrenant  s esvanoirent mentenant  al lui sont venu et si trovent  seint sovestre entre ses amis  a genoiz s iert li bons hom mis  quar nule ore d oreison fere  ne se savoit tenir ne tere  cil qui venu sont li ont dit  qu alt orendreit seinz contredit  o ses cliers a l empereor  s il en ont eu effreor  ne fet mie a esmerveillier  ' seignor " fet s il ' apareillier  nos devons tuit a cest martire  kar en cest jor des nostre sire  le grant guerredon nos velt rendre  alon nos en seinz plus atendre  si livron nos cors a martire  qui por nos ot si grant ennui  en la croiz o il fut penez "  li chevalier les ont menez  la plus droite voie qu il sorent  et a l ancois qu il onques porent  a lor seignor sont revenuz  l emperere ne s est tenuz  que tantost com il a veu  cials qui venent a coneu  li quels d els esteit  a seint sovestre a demandé
Abbreviated transcription (French):
Seignors fet sil mout me m̾ues
Qͤ tel parole maueiz dite
Si uil chose ne si despite
Ne porreit estre en nule guise
Qͤ ne face par tel deuise
Qͤ ge certeiem̃t seusse
Qͤ parce garir en peusse
Oiez font sil la medicine
Ou capitoire ẽ la pecine
Qͥ de chaut sai. iert tote plei
E. ceste chose ẽ ilsout certeine
Tantost eo̾ iserc. ⁊ bagnier
E des dous biar un poi sagnier
Qͣutresi sereiz seins ẽ saus
Cõ au ior q̃ uos prist li maus
uant lẽprere la oi.
dedenz son tuer sen esioi
L fut
A iniz liont dit par gnt amor
Emperere par la dolcor
deͤ tu as ei des enfenz fete.
U ne parole tiert retrete
Q' deus nr̃e sire temaude
Il le uelt & si le cõmande
Qeͤ tu deceste enfermete
Soies briem̃t ꝑlui gire
e com̃t cepeisse auenir
Fei un suen home aterue
Ecil ten seignera tot lestre
ꝯ tu uendras agarison
Pͦs est dici ce te dison
I oste rome est en un cortil

Expanded text:
seignors " fet s il ' mout me merveil  seignors " fet s il ' mout me merveil  que tel parole m aveiz dite  si vil chose ne si despite  ne porreit estre en nule guise  que ne face par tel devise  que ge certeinement seusse  que par ce garir en peusse  oiez " font s il ' la medecine  ou capitoire est la pecine  qui de chaut sanc iert tote pleine  e ceste chose est mout certeine  tantost com i sereiz bagniez  e des dous braz un poi sagniez  qu autresi sereiz seins e saus  com au jor que vos prist li maus "  quant l emperere l a oi  dedenz son cuer s en esjoi  qui fut  ainz li ont dit par grant amor  ' emperere par la dolcor  que tu as ei des enfenz fete  une parole t iert retrete  que deus nostre sire te mande  il le velt et si le conmande  que tu de ceste enfermete  soies briement par lui gité  e coment ce peisse avenir  fei un suen home a tei vlvestre  e cil t enseignera tot l estre  com tu vendras a garison  pres est d ici ce te dison  joste rome est en un cortil
Abbreviated transcription (French):
Tantost cõ il esteit trouez.
Qͤ a la mort ne fust liurez
N i aueit iglese remese.
Qͤ il neust fondue ẽ rese
Tant parh nt crestiente
Mes dex qui en tel orfente
Ne uoleit pas les suens tenir
Sempres afeit un mal uenir.
Si gͣnt sor le cors costentin
Qͤ des lechief iusqͣnlafin
Esteit mesiaus si finement.
Qͤ se ceste estoire ne ment
Nus plꝰ misaus ne poeit estͤ.
E la postoire seint seluestre.
Qͥ conseillier ne sesaueit
De la poor que il aueit
O les suens sen esteit foiz
I oste rome en un pleserz
Qͥ estiꝰet aun paisant
Qͤ uos iree ge disant
Em lemꝑeor not qͥrestre
Boen fisicien ne boen mestre.
Ne pot len tͦuer pres ne lõs.
Qͥ ne uenist a cest besog
Qr ceste chose ert mout gͦueine
i s imetrient peine
Pngreiot sa maladie
Iie laieit mes conseil de sei.
Qͥ mout ert en gͣnt effreo
De ce q̃ garir ne poe̾t
Sire font se il orendreit
A uon entre nos conseil p
De uos garir cenos ẽ uis
Se uos creẽz nr̃e conseil

Expanded text:
tantost com il esteit trovez  que a la mort ne fust livrez  n i aveit iglese remese  qu il n eust fondue et rese  tant par haeit crestiente  mes dex qui en tel orfente  ne voleit pas les suens tenir  sempres a feit un mal venir  si grant sur le cors costentin  que des le chief jusqu en la fin  esteit mesiaus si finement  que se ceste estoire ne ment  nus plus misaus ne poeit estre  e l apostoire seint selvestre  qui conseillier ne se saveit  de poor qu il aveit  o les suens s en esteit foiz  joste rome en un pleseiz  qui a un paisant  que vos iree ge disant  em l empereor n ot qu irestre  boen fisicien ne boen mestre  ne pot len trover pres ne long  qui ne venist a cest besog  quar ceste chose ert mout greveine  plus i meteient peine engrejot sa maladie  ne saveit mes conseil de sei  qui mout ert en grant effreor  de ce que garir ne poeit  ' sire " font se il ' orendreit  avon entre nos conseil pris  de vos garir ce nos est vis  se vos creez nostre conseil
Abbreviated transcription (French):
De lessaucem̃t lemiracle.
Q ia auint autens eracle
Or fe tes peiz s mentendez.
Cuer ẽ orelles merendez
e nos cõn laueire estoire.
Qn hm̃t a cel tempoire.
Q ͤ li amis deu. seĩt seluestre.
Ert de rome apoistoire ẽ mestͤ
Qͤ costẽtins adonc reneit
Qͥ d̾ tot lemonde teneit

Expanded text:
acle  qui ja avint au tens eracle  or feites peiz si m entendez  cuer et orelles me rendez  ce nos la veire estoire  qu an a cel tempoire  que li amis deu seint silvestre  ert de rome apoistoire e mestre  que costentins adonc reneit  qui de tot le monde teneit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd secͤtũ confabulans. Cũ ecce respiciens uidet pinnã maio
ris monasterii flãmis nimiis ita succensam: ac si funditus
combureret᷑. Q uisu ext̾ritꝰ ẽ. En in qͥt maiꝰ monast̾iũ incẽ¬
uocatos de militib fuis nõ millos concito cͤsu iubet ire illo.
& sͥ renunciare qͥd ĩ fu̾it fierit. ascẽsis eqͥs illi ꝓpant. maiꝰ
monast̾ium ueniũnt. Inqͥrunt de igne nec etiam m̃tio¬
nem reꝑiunt. Comes illos p̾stolat᷑. Qͥb reg̾ssis nicħq tale
se uel uidisse. uł audisse renuntiantib : sollicitꝰ comes
nã ⁊ uos sp̃u scõ inspirante dñicũ signũ uob̾ hodie impo¬
siustis. & ip̃e sp̃s sc̃s hodierna die suꝑ apłos in igne descẽ¬
dit. & locꝰ maioris monast̾ii dignꝰ in qͦ idem se demõstroe
descend̾e. quẽ tñ conuentus eodem sp̃u inflãmatꝰ coabi¬
tat. Placuit uiro illustri digna digne uisionis int̾pre¬
tacio. nec moratus in crastino eo uenit. uisionẽ cõuen¬

Expanded text:
d secretum confabulans, cum ecce respiciens videt primam  f. pinnam Majoris Monasterii flammis nimiis ita succensam ac si funditus combureretur. Quo visu exterritus: « En inquit, Majus Monasterium incenvocatos de militibus suis nonnullos, concito cursu jubet ire illo, et sibi renuntiare quid ibi fuerit. Ascensis equis illi properant, Majus Monasterium veniunt, inquirunt de igne, nec etiam mentionem reperiunt. Comes illos praestolatur. Quibus regressis, nihilque tale se vel vidisse renuntiantibus, sollicitus comes Nam et vos, Spiritu sancto inspirante, Dominicum signum vobis hodie imposuistis, et ipse Spiritus sanctus hodierna die super apostolos in igne descendit, et locus Majoris Monasterii dignus est in quo se demonstret descendere, quem tantus conventus eodem Spiritu inflammatus cohabitat. » Placuit viro illustri digna dignae visionis interpretatio, nec moratus in crastino eo venit, visionem conven
Abbreviated transcription (Latin):
cepta legacione ut uigor apłice obediencie maiori a nobis tractaretur
auetoritate. uenerabilem trẽm nr̃m bicuricensem archiepm̃ execucionis
consulto adiuimꝰ. Quẽ ita d̾eupientem inueuimꝰ ut ferebacur ab om̃ib
ut ꝓrsus mutile & uanum uideret᷑. regenile ei patrre cõmittere pͥncipatũ¬
qui sibi & emnibus stulticia ͤactus funsset mutilis. nꝙ adeo ut nec ꝑ manꝰ
nras a capcione uellet eripi. Uenimꝰ itaq usq ad tenobium sc̃i florenen
x in die natiuitatii sc̃ĩ soħis baptiste uirorum religioiorũ ep̃or⁊ & abbatum.

Expanded text:
cepta legatione, ut vigor apostolicae obedientiae majori a nobis tractaretur cepta legatione, ut vigor apostolicae obedientiae majori a nobis tractaretur auctoritate, venerabilem fratrem nostrum Bituricensem archiepiscopum exsecutconsulto adivimus, quem ita desipientem, invenimus, ut ferebatur ab omnibus; ut qui sibi et omnibus stultitia sua factus fuisset inutilis: usque adeo, ut nec per manus nostras a captione vellet eripi. Venimus itaque ad coenobium S. Florentii, et in die nativitatis S. Joannis Baptistae, virorum rel
Abbreviated transcription (Latin):
rauimꝰ qͣlit̃ ex precep¬
to dm̃i nr̃i pp. Urbam ꝓ causa fulconis aude¬
iiuĩ comitis usq ad
fines andegauorũ uenienili obedienciam iuscepimꝰ. ut eũ a uinculo
anathematis quo du temꝑe innodatus erat pro capcione frĩt iuigau¬
tredi. quẽ in bello publico ceꝑat ab solueremꝰ. cũ tam̃ ipse comes raci¬
onem reddere aut satisfacere. aut iudicium subire non subter sugeret¬
turno iami immo semꝑ paratus esset. E ut uirorum probabilium.
clericorum & laicorum relacione cognonimꝰ. prefatiis fr̾ eiꝰ temꝑe
quo captus fuit. a stephano cardinali romane sedis legato pro multi¬
moda iniuria quã inferebat curonensi eccłie & abbatie scĩ marcini
maiorii monasterii excõmunicatus erat & fulconi huic principatus an¬
degauensis comitatus ab ipso legato ex parce sancti petri donatus erat
quẽ quidem & ab anunculo suo Gauffrido sibi concessum fuisse. uirum
ꝓbabilium de nobilibus suis ueraci cognonimꝰ relacione. Nosg̾ hac sus¬

Expanded text:
us, qualiter ex praecepto domini nostri papae Urbani pro causa Fulconis Andegavensium comitis usque ad fines Andegavorum veniendi obedientiam suscepimus, ut eum a vinculo anathematis quo diutino tempore innodatus erat pro captione fratris sui Gaufridi, quem in bello publico ceperat, absolveremus: cum tamen ipse comes rationem reddere, aut satisfacere, aut judicium subire non subterfugeret: imo semper paratus esset: et ut virorum probabilium clericorum et laicorum relatione cognovimus, praefatus frater ejus, tempore quo captus fuit, a Stephano cardinale Romanae sedis legato pro multimoda injuria, quam inferebat Turonensi Ecclesiae, et abbati S. Martini Majoris Monasterii, excommunicatus erat, et Fulconi huic principatus Andegavensis comitatus ab ipso legato ex parte sancti Petri donatus erat, quem quidem et ab avunculo suo Gauffrido concessum fuisse, virorum probabilium de nobilibus suis veraci cognovimus relatione. Nos igitur hac sus
Abbreviated transcription (Latin):
empore fulconis andegauorũ comitis & doum huberti ep̃i reserate
sunt. pariter he due capse a donno pͥmoldo abb̃e scĩ albim presentib
quibus dam suis monaebis. & iussu ip̃nis comitis inuente intus reliqͥe.
multoeulerus sunt reposite in loculum abeodem comite instruetũ in
houorem ip̃orũ sanctorũ cum ducenti tociꝰ monasterũ decoracione. S &
scripto in singulif capsu inuenta. toliter notificabant sanctorũ corporũ¬
nomina. hic sunt corpa sanctorum. Lauthonis. Rumpharii. & coro¬
sancti laurchonis. Hic sunt corꝑa sanctorũ. Marculfi. Cariulli.

Expanded text:
empore Fulconis, Andegavorum comitis, et domni Huberti episcopi, reserate sunt pariter he due capse a domno Primoldo, abbate Sancti Albini, presentibus quibusdam suis monachis et jussu ipsius comitis. Invente sunt intus reliquie. Multo cultius sunt reposite in loculum ab eodem comite eis instructum in honorem ipsorum sanctorum, cum decenti totius monasterii decoratione.S ed et scripta in singulis capsis inventa taliter notificabant sanctorum nomina : HIC SUNT CORPORA SANCTORUM LAUTHONIS, RUMPHARII ET COROANCTI LAUTHONIS. HIC SUNT CORPORA SANCTORUM MARCULFI, CARRULLI.
Abbreviated transcription (Latin):
cenomannicꝰ & goffredus comes carbomensis dedignabant᷑
se posse subici generi burgundioñ. audiens autem rex eorũ
suꝑbiam & uidens regni sui non paruam diminutionem
habito consilio cum comite goffredo. & eum pͥmatib regn
tempore constituto et die nominato decreuit obsidere castr̃
moritonie. Comes uͦ goffredus prenocens aduentum exer¬
citus regis mouens castra de uindocino dans assultum p̃¬
dicto castro uͥtute consueta & ꝓbitate gentis sue. Soffridũ
auid uͦ dedignans
ad colloquium regis uenire mandauit quod nullo mͦ
se eu subiceret. eo quod nullo demꝑe rex rob̾tus cenomannicã
suam uidere presumeret. Audiens autem rex arrogantiam
et indignationem predicticomitis ipsum dauid & cenomã¬

Expanded text:
Cenomannorum, et Goffridus comes Corbonensis dedignabanturse posse subjici generi Burgundionum. Audiens autem rex eorum superbiam, et videns regni sui non parvam diminutionem, habito consilio cum Goffrido comite, et cum primatibus regni, tempore constituto et die denominato decrevit obsidere castrum Moritoniae. Comes vero, Goffridus, cognoscens adventum exercitus regis, movens castra de Vindocino, dans assultum praedicto castro virtute consueta et probitate gentis suae, Goffridumcomes, dedignans ad colloquium regis venire, mandavit quod nullo modo se regi subjiceret, et quod nullo tempore rex Robertus Cenomannicam suam videre praesumeret. Audiens autem rex arrogantiam et indignationem praedicti comitis, ipsum dedit et Cenoman
Abbreviated transcription (Latin):
dit meledunum. Deniq cum diu ibi sedisset ibi uidisset q quod
nichil ꝓficeret. uocato gofrido cum andegauensib suis sine mõ
tus eẽt exercitus ut nullus eẽt eis ad obsidendum compe¬
tens locus. p̃dictum uͦ oppidum in insula sicane situm ẽ c̃cõ¬
lum possent habere hospitium induit arma. prumpunt ꝑ
medium exercitum. transmeant fluctts sicane dant assul¬
tum oppido: uͥtute consueta capiunt castrum: & quod exercie̾
non potuit ꝑ septem menses. isti dimidie diei spatio adepti
sunt. franci uͦ huiꝰ gentis in auditam admirantes audatiam
ubicumq locoꝵ tpsos omni laude magnificabant. Uidens
autem tanti pͥncipis strenuitatem et ipsum preualere in
rat. sibi & successorib suis iure ħeditario maioratum regni
et regie domus dapiferatum cunctis a plaudentib &e lan¬
dentibus exinde donauit:¬

Expanded text:
itaque Meludunum et cum ibi diu sedisset, vidit quod itaque Meludunum et cum ibi diu sedisset, vidit quod nihil proficeret. Vocatus erat exercitus, quod nullus erat eis ad obsidendum competens locus. Praedictum enim oppidum in insula Sequanae situm, erat circumlum poterant habere hospitium, induunt arma, perrumpunt per medium exercitum, transeunt fluctus Sequanae, dant assultum oppido, virtuto consueta capiunt castrum. Quod exercitus non potuit per tres menses, illi dimidiae diei spatio adepti sunt. Franci vero hujus gentis inauditam admirantes audaciam, ubicunque locorum ipsos omni laude magnificabant. Videns autem rex tantam principis strenuitatem, et ipsum praevalere in rat, sibi et successoribus suis jure haereditario majoratum regni et regiae domus dapiferatum, cunctis applaudentibus et laudantibus, exinde constit
Abbreviated transcription (Latin):
luisset deus sublimare robertuni filium ducis in regem:
mino regi suo. Otho siquidem rex alemannoꝵ cum uni¬
uersis copiis suis sadonum & danorum montem morenti¬
aci obsederat. et urbi parisius multos assultus ignomĩe fa¬
ciebat. In hac necessitate prelii rex rob̾tus & pater suus duca
ꝑsequendum exercitum alemannoꝵ ducem & consiliarium
constituit. Psecutus est itaq rex Rob̾tus regem alemannoꝵ¬
dus gnarus pugnandi & assuetus magnam stragem hostium
suꝑ flumen dederat ante regis roberti aduentum quod stag¬
num putares non flum̃. Alemannisitaq fugatis rex rob̾tuᷤ
congregato generali concilio patris sui ep̃oꝵ comitum & ba¬
ronum. dedit goffrido comiti quicqͥd rex lotarius in episco
ea libertate qua ipse tenebat sibi cõmendatũm concessit:
hb̃ti comitis tͥcacensis
non potuit sustinere. ꝓspitatem rob̾ti regis. s ad eiꝰ depͥmendã
ꝑfidiam quẽmaiorem potuit ex̾citum rex congregauit. Obsẽ

Expanded text:
luit sublimare Robertum filium ducis in regem, mino suo regi Roberto. Otho siquidem rex Alemannorum cum universis copiis suis Saxonum et Danorum, montem Morciaci obsederat, et urbi Parisius multos assultus ignominiose faciebat. In hac necessitate praelii rex Robertus et pater suus, ducalla tradidit, et ad persequendum exercitum Alemannorum ducem et consiliarium constituit. Persecutus est itaque rex Robertus regem Alemannidus gnarus pugnandi et assuetus, tantam stragem hostium super fluvium ediderat ante regis Roberti adventum, quod stagnum putares, non fluvium. Alemannis itaque fugatis, rex Robertus congregato generali concilio, consilio patris sui et episcoporum, comitum, baronum, dedit Goffrido comiti, quidquid rex Lotharius in episcop, eadem libertate, qua ipse tenebat, sibi commendavit.  comitis Tricacensis non potuit sustinere prosperitatem Roberti regis. Sed ad ejus deprimendam perfidiam, quam majorem potuit exercitum rex congregavit. Obsedit
Abbreviated transcription (Latin):
beniuolentie uinctionem : nec domus ulla nec urbs ulla¬
stare pot̾it nec agͥcultus etiam ꝑmanebit. Io si minꝰ intel¬
ligitur quanta uis amicitie sit concordieq ex dissensioni
Q eñi dom̃ tam stabilis. que tam firma ciuitas qͤ nõ odisᷤᷤ
io quantũ bom sit in amicitia udicari potest. qͥ licet cã¬

Expanded text:
benevolentiae conjunctionem, nec domus ulla, nec urbs stare poterit, nec agricultura permanebit. Id si minus intelligitur, quanta vis amicitiae e enim domus tam stabilis, quae tam firma civitas est, quae non odiis quantum boni sit in amicitia judicari potest. Amor
Abbreviated transcription (Latin):
beati Martin maioris monasterii stupefactus ac m̃te
confusus ex tam. maudita hactenus ratione cogitare
cepit ac dic̾e̾. quo fieriposset ut tanita & tam longa re¬
galis potestas & spetialis semꝑ domni martini gła ex
priseis & ex suis etiam ipsis temporib qui dum adui¬
ueret ꝓpͥum ibi abb̃em eẽ constituit nomine galb̾tũ
qͥ minc ibidem humatus quiescit. ab imꝑatoribus &
regibus huc usq inuiolabilis conseruata. mod̾nis
temꝑib alicuiꝰ añio nisi regio sicut semꝑ ut abb̃i ꝓͥo

Expanded text:
et, grex ejusdem monasterii stupefactus ac mente confusus ex tam inaudita hactenus ratione, cogitare coepit ac dicere quomodo fieri posset ut tanta et tam longa regalis potestas et specialis semper domni Martini gloria ex priscis et ex suis etiam ipsis temporibus qui dum adviveret proprium ibi abbatem esse constituit nomine Walbertum, qui nunc ibidem humatus quiescit, ab imperatoribus et regibus hucusque inviolabilis conservata, modernis temporibus alicujus dominio nisi regio sicut semper aut abbati pro
Abbreviated transcription (Latin):
mani in festo pentecostem uenit turonim. ut ei archi¬
ep̃s sacre cͥcis signũ ꝓ more tante ꝑegͥnationis impon̾et:
Qͦ facto cũ pꝰ missar sollẽpnia cõmilitones & ꝑticipes m̃se
sue p̾stolare t᷑ ad fenestras aule q̃ maiꝰ monast̾rum res¬
piciebant cũ duob p̾sbit̾is sese comitat᷑is stabat. nescio

Expanded text:
mam, in festo Pentecostes venit Turonos, ut ei archiepiscopus sacrae crucis signum pro more tantae peregrinationis imponeret. Quo facto, cum post missarum solemnia commilitones et participes mensae suae praestolaretur, ad fenestras aulae, quae Majus Monasterium respiciebant, cum duobus presbyteris sese comitaturis stabat, nescio
Abbreviated transcription (Latin):
hac in parte foret integrum. Nam qui uiuenti patre rob̃to
multa tam iniꝗͣ calliditate. surripuerat arte simili filiis
facere cupiebat. Cum em̃ pͥmitus ciuitates trecorum ui¬
delicet ac meldorum cum multiplicib castris illi p̃ripuiᷤ
bem senonicam: quam etiam tunc ad u̾sus illos infamis poᷤ¬
sessor uallauerat. Quod cernens henricus acra animi fero¬
citate tam di illum insecutus est debellando: quousq
genu flectens s ei subderet. eiusq di tiomi obediens pare¬
ret. Erat enim idem odo natus ex filia chounardi regis
austrasiorum berta nominȩ. licet apairis sui ꝓauis obscu¬
re duxisset genus linee. Et qm̃ regi rodulpho auinculo
scilicet eius non erat proles ulla que foret regni eius¬
heres: presumpsit ipso uiuente ui potitus quam amo¬
re regni habenas p̃riꝑe. conferens insuꝑ multa dona¬
etiam ꝓu̾bium scđ̾m sidem hominis erit amicꝰ illius.

Expanded text:
hac in parte foret integrum. Nam qui viventi patri Roberto hac in parte foret integrum. Nam qui viventi patri Roberto multa tam vi quam calliditate subripuerat; arte simili filiis facere cupiebat. Cum enim primitus civitates, Trecorum videlicet ac Meldorum, cum multiplicibus castris, illi praeripubem, quam etiam tunc adversus illos infamis possessor vallaverat. Quod cernens Henricus, acra animi ferocitate tandiu illum insecutus est debellando, quousque genu flectens ei se subderet, ejusque ditioni obediens pareret. Erat enim isdem Odo natus ex filia Chuonradi regis Austrasiorum Berta nomine, licet a patris sui proavis obscurae duxisset genus lineae. Et quoniam regi Rodulfo, avunculo scilicet ejus, non erat proles ulla, quae foret regni haeres, praesumpsit ipso vivente, vi potius quam amore, regni habenas praeripere, conferens insuper multa donaetiam proverbium: Secundum fidem hominis erit amicus illius.
Abbreviated transcription (Latin):
nno quoq sequenti
mense iulio Rob̃tus rex apud castrum meledunense.
diem olausit extremum. delatumq est corpusenis ao ece¬
elesiam sci dionisis martiris. ac in eadem sepultum. Tunc
ruirsues oritur inter matrem & filios reduisua discordie
crudelitas. ac preteritarum irarum frenalaxant inue¬
terata odia diu mustumq uastando res ꝓ as debac eatũ
uͦ anno eodem mense atq in eodem castro quo rex obierat:
et ipsa obiit. indeq portata ẽ. ad scĩ dionisii basilicam. ac
iuxta regem sepulta
eurieus nempe
rex paternis rebus potitus germanum suum rober¬
tum constituit burgundie ducem. Preterea cum idem
rex rem publicam uiuaci mente et agili corpore regni
sui discuteret: contigit ut lethoericus senonũ archip̃sul
obiret. Ilico uͦ unum de sue gentis nobilib consecrari man¬
dauit. atq in eiꝰ loco subrogari. S odo rerum ditissimus
licet fide pauꝑ alterum econtra delegerat. ne ius regium

Expanded text:
nno quoque sequenti nno quoque sequenti mense Julio Robertus rex apud castrum Meledunense diem clausit extremum, delatumque est corpus ejus ad ecclesiam sancti Dionysii martyris, ac in eadem sepultum. Tunc rursus oritur inter matrem et filios rediviva discordiae crudelitas, ac praeteritarum irarum frena laxant inveterata odia. Diu multumque vastando res proprias debaccharo anno eodem mense, atque in eodem castro quo rex obierat et ipsa obiit, indeque portata est ad sancti Dionysii basilicam, ac juxta regem sepulta. Henricus nempe rex, paternis rebus potitus, germanum suum Robertum constituit Burgundiae ducem. Praeterea cum idem rex rempublicam vivaci mente et agili corpore regni sui discuteret, tunc contigit ut Leotericus Senonum archipraesul obiret. Ille vero unum de suae gentis nobilibus consecrari mandavit atque in ejus loco subrogari. Sed Odo rerum ditissimus, licet fide pauper, alterum econtra delegerat, ne jus regium
Abbreviated transcription (Latin):
rex tractare. quis potissimum residuis filiis post se regnare de¬
beret. Constituerat autem sedm burgundie ducem henricũ
nomine post hugonem natum: ipsumq decreuit ꝓ fr̃e in re¬
gnum sublimare. Sed rursum mater inuliebri animosi¬
tate agitata tam a patre quam a ceteris qui patri illius fa¬
uebant discordabat. dicens tercium ad regni moderamen
prestanciorem fore filium qui & rob̃ti patris nomune cense¬
batur. Hoc quippe inter fr̃s seminarum discordie fuit ÷
Coadunatis demq rex metropoliremis regni pͥmatib. stabili¬
uit regni corone henricum quem delegerat. Timc denum
post aliquot temporis spatium illi duofr̃s firmato ami¬
citie federe precipue ob insolentiam pͣaͣtris cepere inua¬
dere uicos et castellasiu pat̾s ac cireum cira diripe que po¬
terant bonorumeius. Namille quem regem fecerat.: arogas
re. colligens exercitum ascendit burgundiam. bellum
plusꝙͣ ciuile patratur¬

Expanded text:
rex tractare, quis potissimum ex residuis filius post se regnare derex tractare, quis potissimum ex residuis filius post se regnare deberet. Constituerat autem secundum Burgundiae ducem Henricum nomine post Hugonem natum, ipsumque decrevit pro fratre in regnum sublimare. Sed rursum mater muliebri animositate agitata, tam a patre quam a caeteris, qui parti illius favebant, dissentit, dicens: Tertium ad regni moderamen praestantiorem fore filium, qui et Roberti patris nomine censebatur. Hoc quippe inter fratres seminarium discordiae fuit. Coadunatis denique rex metropoli Remis regni primatibus, stabilivit regni coronae Henricum, quem delegerat. Tunc demum post aliquod temporis spatium, illi duo fratres, firmato amicitiae foedere, praecipue ob insolentiam matris coepere vi invadere vicos et castella sui patris, ac circumcirca diripere quae poterant bonorum illius. Nam ille, quem regem fecerat, Drogas re, colligens exercitum ascendit Burgundiam: bellum plus quam civile patratur
Abbreviated transcription (Latin):
de supra sc̾pta conuige sua filios. iͦii. Prouidusq de re¬
gni concessu elegit regnare. post se illorum pͥmogenitũ
hugonem nomine. puerum adhuc darissime in dolͥs il¬
lustrem. Cumq de ipsus sacrando sublimio pͥmates re-¬
gni sagatiores consuluisset : tale ei dederunt responsũ
Sine puerum rex si placet crscendo procedere in uirileᷤ
annos: ne ueluti de te gestum est tanti pondus regni in¬
firme committas etati. Erat autem idem puer ferme
decennis. Qͥ minime illorum adquiescens dictis: matre
precipue instigante regio in compendio accitis regni pͥmo¬
ribus coronam ut decreuerat. ex more a pontificib puero
ris decore floreret : exigentib maiorum flagitiis reꝑente
mors inuida illum surripuit. S quale rusticium contigit um¬
uersis: nullo sermone ualet exprimi. E in eadem qua pͥmit̾¬
coronatus fuerat eccłia beati martiris cornelii uidelicae rego
in compendio ẽ sepultus. Post euiꝰ obitum cepit iterum idẽ

Expanded text:
de suprascripta conjuge sua filios quatuor, providusque de regni successu, elegit regnare post se illorum primogenitum Hugonem nomine, puerum adhuc, clarissimae indolis illustrem. Cumque de ipsius sacrando sublimio primates regni sagaciores consuluisset, tale ei dedere responsum: « Sine puerum, rex, si placet, crescendo procedere in viriles annos, ne, veluti de te gestum est, tanti regni pondus infirmae committas aetati. » Erat autem idem puer ferme decennis. Qui minime illorum acquiescens dictis, matre praecipue instigante, regio in Compendio adscitis regni primoribus, coronam, ut decreverat, ex more a pontificibus ris decore floreret, exigentibus majorum flagitiis, repente illum mors invida mundo subripuit. Sed quale justitium contigit universis, nullo sermone valet exprimi. De coronatus fuerat ecclesia, beati martyris Cornelii videlicet, regio in Compendio est sepultus. Post cujus obitum coepit iterum idem
Abbreviated transcription (Latin):
memorie abbas ħber. nꝰ
coram ep̃is una cum ingelgerio iam sine sociis. Diuina siqͥd̃
ꝓuidentia & beati mantini oratione assidua mediante iam
ꝓmoti erant ꝑ uniu̾sam burgundie ꝓuinciam omr.
singuli in episcopatibus & abbatiis .s. ut qui t̃ exulato ex i¬
les aduenerant: ab ipso exulato in tpso exuii solo diuitrs
& honorib sublimarentur. Deniq ipsis mandauit ꝑuendarios
sepefatus abbas ħb̃nus ut int̾essent ducat in adeuehendum corpꝰ
sepe nominanͣdi antistitis. ut quem simplices monachi: & exules
a loco ꝓpͥo in exilium aduexerant: iam ep̃i. & abbates constituti
ipsum solum exulem loco ꝓpͥo & ciuitati restituerent. Qd̾ x fac¬
¶ tũ est:
elebrata gͥ

Expanded text:
memoriæ Abbas Herbenus coram Episcopis, vna cum Ingelgerio, iam sine sociis. Diuina siquidem prouidentia, & beati Martini oratione assidua mediante, iam promoti erant per vniuersæ Burgundiæ Prouinciam omnes & singuli in Episcopatibus & Abbatiis: scilicet vt qui cum exulato exules aduenerant, ab ipso exulato, in ipso exilij solo diuitiis & honoribus sublimarentur. Denique ipsis mandauit per veredarios sæpefatus Abbas Herbenus, vt interessent ducatui, & ad euehendum corpus sæpenominandi Antistitis: vt quem simplices Monachi & exules a loco proprio in exilium adduxerant, iam Episcopi & Abbates constituti ipsum solum exulem loco proprio restituerent. Quod & factum est. Celebrata
Abbreviated transcription (Latin):
necnon . ⁊ abbatis cruciatus & pene. & monachorum p̃ciosa
mors ⁊ passio. uniuersorum & sci martini maxime canonico¬
rum gaudia obnubilans. lacͥmosa administrauit suspiria
doloris immodici copiosam materiam ꝓpinauit.
esticie gͥ & meroris pallio amicti

Expanded text:
necnon & Abbatis cruciatus & pœnæ, & Monachorum preciosa necnon & Abbatis cruciatus & pœnæ, & Monachorum preciosa mors & passio; vniuersorum, & maxime Sancti Martini Canonicorum, gaudia obumbrans, lacrymosa subministrauit suspiria, doloris immodici copiosam materiam propinauit. Mœstitiæ igitur & mœroris pallio amicti
Abbreviated transcription (Latin):
hostiles arcerent. Uerum maius monasterium quod non
longe a turonis erat funditus euersu centum tuginti mo¬
nachos bis binos inimis gladio ꝓcusserunt: p̾ter abbatem
et uiginti quatuor alios qui cauernis terre latitantes eua¬
serunt. abbate tũ a latebris astracto tormentis & cruciati¬
bus ab eo exigunt. ut thesauros eccłie ꝓdat. & monachos
qui in couernis latebras fouebant inmedium deducat:
rum uiolentͥa arceretur: nec thesauros declarauit. nec filios
in latebras: occultantes reuelauit. ad hoc reseruati sunt ut
patrotini sui corpus et inter alios ꝓsequerentur. Ita q̃dem
contigit. Sed ipse cicius comitibus exilii sui mercedem resticuit:
Nemo em̃ illorum residitus fuit quem non martinus eccłie p̃ferret
regimini sublimaret dignitate. Recedentibus danis postꝙͣ ciui¬
bus tumore fluuiali represso libera discurendi reddita est fa¬
cultas auditum maioris monasterii infortunium et auersio:

Expanded text:
hostiles arcerent. Verum Maius-Monasterium, quod non hostiles arcerent. Verum Maius-Monasterium, quod non longe a Turonis erat, funditus euersum, centum viginti Monachos, bis binos minus, ibidem gladio percusserunt, præter Abbatem & viginti alios quatuor, qui cauernis terræ latitantes euaserunt. Abbatem tamen a latebris extractum tormentis & cruciatibus ab eo exigunt, vt thesauros Ecclesiæ prodat, & Monachos, qui in cauernis latebras fouebant, in medium deducatrum violentia arceretur, nec thesauros declarauit, nec filios in latebris latitantes reuelauit: qui adhuc reseruati sunt, vt Patroni sui corpus & inter alienos prosequerentur. Ita quidem contigit: sed ipse potius Comitibus exilij sui mercedem restituit. Nemo enim illorum residuus fuit, quem Martinus Ecclesiæ non proferret regimini, sublimaret dignitate. Recedentibus Danis, postquam ciuibus, tumore fluuiali represso, libera recurrendi reddita est facultas: auditum Maioris-Monasterij infortuniū & euersio,
Abbreviated transcription (Latin):
solempniter celebretur. que nullo alio nomine rectius quam
subuentio censetur:
lapsis post hastmi incendia
tribus lustris successit eiusdem gentis & simili sorte a fin¬
bus suis exulans rollo. uir armis strenuus sed c̾ca xp̃iane
ꝓfessionis homines in humanus peditum multitudine. e¬
questri ordimis copia milite multiplici stipatus. Inflandren¬
sibus normannis & b̾tombus in marcio congressu sepe nu¬
mero confectis ciuitates eorum et oppida necnon et ecctiã
infauillam redigens non minimas hominum strages
dedit. Cenomannis post modum obsessa: exercitus sui ꝓ¬
curatores turonim usq transmisit: ut urbe pessundata auri
et argenti affluentem copiam. & cetera eius bona diriꝑeñ.
et illius in colas uinculatos secum adducentes captiuarent
Dei antem ꝓuidente clementia tanta cari & ligeris excre¬
uit inundantia ut sui unione pelagus unum efficerent
et a eiuitatis abcessu non minma sui altitudine cuneos

Expanded text:
sollemniter celebretur, quæ nullo alio nomine rectius, quam sollemniter celebretur, quæ nullo alio nomine rectius, quam Subuentio, censetur. Elapsis post Hastini incendia tribus lustris, successit eiusdem genus, & simili sorte a finibus suis exulans, Rollo vir armis strenuus, sed circa Christianæ professionis homines inhumanus: peditum multitudine, equestri ordinis copia, milite multiplici stipatus. Ille, Flandrensibus, Normānis & Britonibus in martio congressu sæpenumero confectis, ciuitates eorum & oppida, necnon & Ecclesias in fauillam redigens, non minimas hominum strages dedit. Cenomanis postmodum obsessa, exercitus sui procuratores Turonum vsque transmisit; vt, vrbe pessundata, auri & argenti effluentem copiam, & cætera eius bona diriperent, & illius incolas vinculatos secum adducentes captiuarēnt. Dei autem prouidente clementia, tanta Kari & Ligeris excreuit inundantia, vt sui vnione pelagus vnum efficerent, & a ciuitatis accessu non minima sui altitudine cuneos
Abbreviated transcription (Latin):
turoni psecuntur. fugientium pars gladio cadit pars cap¬
taredueitur. ⁊ pars fuge subsidio elapsa est.iusq ad sextum
lapidem ab urbe persecuti sunt dacos. tum phatoris sui corpꝰ
eum hymnis deferentes ⁊ gła ꝑquem sibi triumphus cessit
nuutoria. Unde ee in eiusdem belli tum phalimemora in
ipso loco quo sc̃ĩ substitit corpꝰ. in honor ipsius faborta. ꝓt
ecełia que ipter belli euentum sc̃i martin belli sortita ẽ uocabu¬
lum. In eo autem ubis loco quo corpiis eius supramuriun cano¬
ctans uictorie p̾mordia initiaute:s rant ruine aniquarim pno¬
ceriarum in quibus ferebant fuisse aulam ualentiani in qua
sedens necquaꝙͣ assurgere dignatus est beato mortino asfanti
ponee regiam sellam ignis oꝑiret ipsi iq regen ea parte cor¬
etcliani que scĩ martini de basilica dicit᷑. in honore itidem ipsius sancti
instaurauit. Ea ꝓpter gͥ sinodo celebrata auctoritate archiep̃i &
ꝑ uniuersam diocesim subiectionis eius festum. quarto idus aran

Expanded text:
Turonici persequuntur: fugientium pars gladio cadit, pars capta reducitur, et pars fugae subsidio elapsa est, et usque ad sextum lapidem ab urbe persecuti sunt Danos, triumphatoris sui corpus cum hymnis deferentes et gloria, per quem sibi triumphus cessit et victoria. Unde et in ejusdem belli triumphali memoria, in ipso loco, quo sancti subsistit corpus, in honore ipsius fabricata est ecclesia, quae propter belli eventum, sancti Martini Belli sortita est vocabulum. In eo autem urbis loco, quo corpus ejus supra murum pernoctans victoriae primordia initiavit, erant ruinae maceriarum antiquarum, in quibus ferebant aulam fuisse Valentiniani, in qua sedens nequaquam assurgere est dignatus beato Martino antistiti, donec regiam sellam ignis operiret, ipsumque regem ea parte corecclesiam, quae sancti Martini de Basilica dicitur in honore itidem ipsius instaurauit. Eapropter igitur Synodo celebrata, auctoritate Archiepiscovniuersam diocesim Subuentionis huius festum IIII. Idus Maij
Abbreviated transcription (Latin):
At ille statim ꝓmisit dari. Uocans eam ad colloquium sui que
nundum genuerat ꝓlem. quasi consolat᷑us ex dampno mari¬
ti tradidit eam theobaldo: detestabile satis coniugnim. Ex qua
genuit odonem patrem uidelicet istius cuiꝰ finem tet̾rimũ
supradiximus:

Expanded text:
At ille statim promisit dari, vocans eam ad colloquium sui, quae At ille statim promisit dari, vocans eam ad colloquium sui, quae nondum genuerat prolem, quasi consolaturus ex damno mariti, tradidit illam Tebaldo, detestabile satis in conjugium. Ex qua genuit Odonem, patrem videlicet istius, cujus finem teterrimum supra diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
cuere colloquia. Post finem uͦ insimulatorum u̾borum cepto
recessu. iam linguiscule ꝓgrediente Will̃o: reuocauit eum
theobaldus quasi secretiora adhuc eiloquens credit᷑us seu cari¬
us ualedicturus. At ille regnum dextra accipiens: ꝓhibuit
ut nemo suoꝵ exiens illum sequeretur: exiliuit ad ripam
Theobaldus quoq illum appropinquans quasi aliquid lo¬
cuturus: iliquo ex̾tam quam ad hoc tulerat sub pallio spa¬
tam uno ictu capud a corpore decussit. Quod cernentes qui
cum Wilło uenerant remigando fugam arripuint. nun¬
ciauere rothomagensib contigerat. Erat enĩ wilło filius
concubin&. ricardus nomine: tanĩ adhuc adolescens. Quẽ
accipientes sui statuerunt ꝓ patre pͥncipem regni. Theo¬
baldus nempe patrato scelere: concitus ꝑrexit ad ħbertũ
trecorum comitem petens ab eo sororem ipsius dari sibi ĩ
coniugnim. uxorem scilicet p̃dicti Witłi qͤm ĩterfecerat:

Expanded text:
cuere colloquia. Post finem vero insimulatorum verborum coepto cuere colloquia. Post finem vero insimulatorum verborum coepto recessu, jam longiuscule progrediente Willelmo, revocavit eum Tebaldus quasi secretiora adhuc ei loquens crediturus, seu charius valedicturus. At ille remum dextra accipiens, prohibuit ut nemo suorum exiens eum sequeretur; exsilivit ad ripam. Tebaldus quoque illum appropinquans, quasi aliquid locuturus, illico exerta, quam ad hoc tulerat sub pallio, spata, uno ictu a corpore caput decussit. Quod cernentes qui cum Willelmo venerant, remigando fugam arripiunt, nuntiavere Rothomagensibus ut contigerat. Erat enim Willelmo filius ex concubina Richardus nomine, tamen adhuc adolescens. Quem accipientes sui statuerunt pro patre principem regni. Tebaldus nempe patrato scelere concitus perrexit ad Heribertum Trecorum comitem, petens ab eo sororem ipsius dari sibi in conjugium, uxorem scilicet praedicti Willelmi quem interfecerat.
Abbreviated transcription (Latin):
talis extitit. Quem iccireo huic seriei intexere uoluimuis.¬
qualiter in presenciarum cognosceret᷑ rerum creatorẽ iustiͤ¬
simũs potenter expłere quod olim tesmoforo suo moysi pro¬
misit. Ego inquiens dñs qui uidico peccata patrum in filiis
in terciam & quartam generationem:
hic odo de quo a nobis sermo suꝑior est habitus trine¬
pos fuit illius theobaldi carnoti comitis cui cognom̃ tͥcator
fuit. Hic nempe quondam iuĩctus arnulfo flendrensi comiti
expetens ꝑ legatos. Uilłm rothomagorum ducem uelut
ad familiare pacis colloquium: ꝓmittens se ex parte regis
francorum seu hugonis magni qui fuit filius rob̃ti regis:
uir innocens licet potentissimus ubi ille constituerat ꝑ flu
uium seccane euectus nauigio uelociter illo affunt. Qͥdum
simul conuenientes irruunt in amplexiis. unus simplici¬
tate reuera ceteri duo illecti simulate pacis atq amicitie miͦ¬

Expanded text:
talis exstitit. Quem idcirco huic seriei intexere voluimus,talis exstitit. Quem idcirco huic seriei intexere voluimus,qualiter impraesentiarum cognosceretur rerum Creator justissimus potenter explere, quod olim Thesmoforo suo Moysi promisit: Ego, inquiens, Dominus, qui judico peccata patrum in filiis in tertiam et quartam generationem. hic Odo, de quo a nobis sermo superior est habitus, nepos fuit illius Tebaldi Carnoti comitis, cui cognomen Tricator fuit. Hic nempe quondam junctus Arnulfo Flandrensi comiti, expetens per legatos Willelmum Rothomagorum ducem velut ad familiare colloquium pacis, promittens se ex parte regis Francorum seu Hugonis Magni, qui fuerat filius Roberti regis, que, ut erat vir innocens, licet potentissimus, ubi illi constituerat, per vium Sequanae evectus navigio, velociter illi adfuit. Qui dum simul convenientes irruunt in amplexus, unus simplicitate revera, caeteri dolo illecti, simulatae pacis atque amicitiae mis
Abbreviated transcription (Latin):
tum. S siẽ ait manu fortis insignis p̃centor bellorum qñi.
deiecisti eos inquiens dum alleuarentur. ita contigit. Ham
subito gocilo dux tocius pͥme retie regionum cierenũ cum
exercitu ninio in eum irruens: omnem odonis exercitũ
in fugam conu̾tit. Licet ex utraq parte płima multitu¬
do moriens corruerit. Tunc demiq et ipse odo capite plexꝰ¬
miserrime interiit. Cuiꝰ lacerum cadauer et excapitatũ io¬
gerius catalonorum p̃sul habens secum uirũ uenerabilem
abbatem ricardum a cede suscipiens: uxori reddidit. slar¬
rant etiam pleriq qd̾ corpus eiꝰ dui multũ quod quesitum
mueniri non potuit donec peor eius ueniens tali intersig¬
no inuenit. Habebat enim uerraicam intergenitalia o
anum. quod sic muentum accipiens direxit illud turo¬
nis. ibiq sepultum est. uixta patrem suum: in capitulo
beati martini maioris manasterii. Et quidem finis odonis

Expanded text:
tum. Sed sicut ait Manufortis insignis praecentor bellorum Domini: tum. Sed sicut ait Manufortis insignis praecentor bellorum Domini: Dejecisti eos, inquiens, dum allevarentur, ita contigit. Nam subito Gocilo dux totius primae Rhetiae regionis cis Rhenum cum exercitu nimio in eum irruens, omnem Odonis exercitum in fugam vertit, licet ex utraque parte plurima multitudo moriens corruerit. Tunc denique et ipse Odo miserrime interiit; cujus lacerum cadaver Rogerius Catalonorum praesul, habens secum virum venerabilem abbatem Richardum, a caede suscipiens uxori reddidit. Narrant etiam plerique, quod corpus ejus diu multumque quaesitum inveniri non potuit, donec uxor ejus veniens tali intersignio invenit: habebat enim verrucam inter genitalia et anum. Quod sic inventum accipiens, direxit illud Turonis, ibique sepultum est juxta patrem suum in atrio sancti Martini superioris coenobii. Et quidem finis Odonis
Abbreviated transcription (Latin):
regis radulpsi chounardus habens inconiugio neptẽ prefati
radulfi. ob hoc maxime ualenter resistens contradicebat odo¬
ni quoꝵ etiam lis acerrima regni utriusq maximam fecit
depopulationem. ad ultimum deniq cum iam in conspec̃¬
tu dei excederet mensura tanti mali. collecto undecimq ex̾ci¬
tu ꝑmaximo conscendit odo intullensem pagum. quẽ iam
sepus depopulauerat. ibiq obpugnans cepit barrense castm
cum magna tamen direptionis eu̾sione tocius ꝓuincie. sũ¬
tq in eodem castro locatis militib ad custodiam ferme qͥn¬
gentis ut tam̃ ipse ꝙͣtociꝰ ad ꝓpͥa repedare. utpote qui curis
agitabatur inmimeris. Prestolabantur itaq illũ legati ex
italia directi. deferentes ei arram pͥncipem p̃dictum uideli¬
cet thounardum mediolanenses coniuratione facta adu̾sus
eum uinctis sibi quos poterant ex ciuitatibus in eireuitu
Existimebant quoq eumdem odonem posse ꝑciꝑe regnũ
anstrosiorum atq ad eos transire ut illis gereret pͥncipa¬

Expanded text:
ntibus narrabimus, habens in conjugio neptem praefati Rodulfi: ob hoc maxime valenter resistens contradicebat Odoni. Quorum etiam lis acerrima regni utriusque maximam fecit depopulationem. Ad ultimum denique cum jam in conspectu Dei excederet mensura tanti mali, collecto undecunque exercitu permaximo, conscendit Odo in Tullensem pagum, quem jam saepius depopulaverat, ibique oppugnans cepit Barrense castrum, cum magna tamen diremptionis eversione totius provinciae. Cumque in eodem castro locatis militibus ad custodiam ferme quingentis, ut tamen ipse quantocius ad propria repedaret, utpote qui curis agitabatur innumeris: praestolabantur itaque illum legati ex Italia directi, deferentes ei arrham principatus, ut agecet Chuonradum, Mediolanenses, conjuratione facta adversus eum, junctis sibi quos poterant ex civitatibus in circuitu. Existimabant quoque eumdem Odonem posse percipere regnum Austrasiorum, atque ad eos transire, ut illis gereret principa
Abbreviated transcription (Latin):
speciosa de actib huiꝰ recellentissimi patris recito. nõ de meritis euis
diffido. nec de potencia xp̃i ambigo. Ded cũ hec eadem in aliis inue¬
mo cui pocius credendũ sit: nõ spicue iudeo isi grauitas aucto¬
ritatis alicuiꝰ magnifici doctoris me ab errore deduxerit. & quasi an¬
core pondus uacillantem animũ solulare. Multa em̃ in anct̃ib supͣ¬
dicti patris conscripta sunt q̃ue & in beatorũ clementis de dionisis mr̃m
& scĩ fui sei confessoris eod̾ sensu & pene eudẽ uerbis inueniunt᷑. De
temꝑe quidẽ qͦ magnꝰ iste pader florurrit. ex libro gregori turoñ. ꝑ
comiecturã sumpsi. qui in historiarũ suarũ libro pꝰ sub decio e graco
ad gallias presicaturus uenisse marraetur: nõ dubiũ existimo. quin ful l.¬
cio ualeriano & graco cõsulib & sxto romane sedis antistite fiuss monai¬

Expanded text:
speciosa de actibus hujus praecellentissimi Patris recito, non de meritis ejus speciosa de actibus hujus praecellentissimi Patris recito, non de meritis ejus diffido nec de potentia Christi ambigo: sed cum haec eadem in aliis invenio, cui potius credendum sit, non perspicue video, nisi forte gravitas auctoritatis alicujus magnifici doctoris me ab errore deduxerit, et quasi anchorae pondus vacillantem animum solidaverit. Multa enim in Actibus supradicti Patris conscripta sunt, quae et in BB. Clementis, et Dyonisii martyrum, et S. Furcaei confessoris, eodem sensu et pentempore quo magnus ille floruerit ex libro Gregorii Turonensis per conjecturam sumpsi, qui in Historiarum suarum libro I, sub Decio et Grato ad Gallias praedicaturus venisse narretur, non dubium existimo, quin sub Decio, Valeriano, Gratoque Coss. et Xisto Romanae sedis antistite fuisse mon
Abbreviated transcription (Latin):
de actib eiusdẽ patris in culto ut nobñs uidebat᷑. sermone cõieriptast̃.
ip̃e planior & luculencior ordine decexerem & ad edificacionẽ auili¬
encium qͣdam de albatura nestirem. Qd opus reuerendũ pociꝰ qͣm
iocundum dixerĩ. qr cũ magne reuerencie grauitate dicenda & scri¬
benda sunt. que in conspectu ueritatis debent recitari. ne ũde ds̃
placari creditur. inde anipliꝰ ad iracundiã ꝓuocetur. nichil enĩ placet¬
ei nisi quod nerũ est sunt autẽ nõ nulli qui dũ atollere scõr facta ap¬
petunt. in lucem ueritatis offendunt. quasi scõr gła mendacio erigi
ualeat. qui si mendacii iectatores fuissent: ad scĩtatu culiñ neqqͣ ascẽ¬
dere potuissent. dicenda ergo cũ ueritate sunt: que ueri tas gessit. qr¬
& si aliqͥs patr̃ aliquod dr secisse miraculũ. nõ illud homo s deus oꝑat̃
qui potens ẽs oꝑari. in qͦ & ꝑ qd̾ uult hominẽ. Cum gͦ tam mira &

Expanded text:
ermone conscripta sunt, ipse planiori et luculentiori ordine texerem, et ad aedificationem audientium quadam dealbatura vestirem. 2. Quod opus reverendum potius quam jucundum dixerim, quia cum magnae reverentiae gravitate dicenda et scribenda sunt, quae in conspectu veritatis recitariam provocetur; nihil enim ei placet, nisi quod verum est. Sunt autem nonnulli, qui dum attollere sanctorum facta appetunt, in lucem veritatis offendunt; quasi sanctorum gloria mendacio erigi valeat, qui si mendacii sectatores fuissent, ad sanctitatis culmen nequaquam ascendere potuissent. Dicenda ergo cum veritate sunt, quae veritas gessit: quia si aliquis Patrum aliquod dicitur fecisse miraculum, non illud homo, sed Deus operatur, qui potens est operari in quo et per quem vult hominem. Cum ergo tam mira et
Abbreviated transcription (Latin):
Uinearum orpeñ .Uiii. in alodia peluchardi. qni fuerunt teobaudi arelia¬
nenus &e nonĩ ibidem iusta illos in teria sanete gẽme. & consuetudines cete¬
rarum ninearum u quas clerici comparauerint ibi uł olio łoco. Item
uqui ⁊uerunt guateris gurmari. Ad buccã ineduane terrã que fuit
iosbertide malliaco cin agnis & pracii & inolino uno absq ulla con¬
iuerudine. & de bosco ip̃ius ioibti dimidiam partem hoc est cocius
boschi qui dicitur comniunalis . Uiii. Itẽ in aqua s̃aneti albiui iubt̾
pontem siccei unũ locum molini. & alium locũ inter archas p̃dicti põtis

Expanded text:
inearum in alodio Peluchardi, que fuerunt Theobaldi Aurelianensis, et nonum in Angularia in terra Sancte Gemme, et consuetudines ceterarum vinearum, si quas clerici comparaverint, vel ad usum ecclesie qui fuerunt Galterii Gurmari. Ad bucam Meduane terram que fuit Gosberti de Mariaco, cum aquis et pratis et molendinis, absque ulla consuetudine, et de bosco ipsius Gosberti dimidiam partem, hoc est totius boschi qui dicitur communialis octavam, et in aqua Sancti Albini subtus Pontem Sigeii unum locum molendini et alium