comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si contigerit inuna ꝓuincia
in qua plurimi fuerint ep̃i cęteris
necessarus rebus occupatis extra
ꝓunciã. unũ forte remanere ep̃m ⁊
et ppłi conuenerint. ep̃i uicinȩ ꝓuin¬
ciȩ clebent illũ prius conuenire
ep̃m qui in ea ꝓuincia morat᷑. et
ostendere quod ppłi petant sibi
rectorẽ. et hoc iustũ eẽ ut et ipsi
ueniant et cũ ipso ordinent ep̃m.
Quod si conuentus litteris tacue¬
rit et dissimulauerit. nichilq re¬
scripseritͥ. satis faciendũ eẽ popu¬
lis ueniant ex uicina ꝓuincia ep̃i.
et ordinent ep̃m.¬

Expanded text:
Si contigerit in una provincia, in qua plurimi fuerint episcopi caeteris necessariis rebus occupati, extra provinciam unum forte remanere episcopum, et populi convenerint, episcopi vicinae provinciae debent illum prius convenire episcopum, qui in ea provincia moratur, et ostendere quod populi petant sibi rectorem, et hoc justum esse, ut et ipsi veniant, et cum ipso ordinent episcopum. Quod si conventus litteris tacuerit et dissimulaverit, nihilque rescripserit satisfaciendum esse populis, veniant ex vicina provincia episcopi, et ordinent ep
Abbreviated transcription (Latin):
D. his qui ex coneubinis filios habent
& naures legitimas posthac habuer̃
& defunctis uxorib sibi concubinas
publice sociant id obseruandũ cen-¬
sumꝰ ut sicut eos qui iã dõ ꝑ ignoran¬
tiam ordinati sunt non remouemꝰ
ita studuimꝰ ne ulteruis ordinent᷑.¬

Expanded text:
De his qui ex concubinis filios habent, et uxores legitimas post-habuerunt, et, defunctis uxoribus, sibi concubinas publice sociant, id observandum censuimus, ut sicut eos qui jam clerici per ignorantiam ordinati sunt non removemus, ita statuimus ne ulterius ordinent
Abbreviated transcription (Latin):
ut in om̃ib dñicis dieb altari oblaco
ab om̃ib uiris uł mulierib fiat tã panis
qua uini ut per has immolationes
a peccatorum suorum fascibus
uberentur

Expanded text:
ut in Dominicis omnibus diebus altaris oblatio, ab omnibus viris, vel mulieribus fiat, tam panis quam vini, ut per has immolationes a peccatorum suorum fascibus liberentur
Abbreviated transcription (Latin):
& racionabiliter scłm scõs patus
asinodo ẽ. consirmatũ ut mona¬
cꝰ quẽ canonica electio aiq
regule monastice ꝓfessionis
soluit. & sacra ordinatio de mono¬

Expanded text:
 rationabiliter secundum sanctos Patres a synodo est firmatum ut monachus quem canonica electio a jugo regulae monasticae professionis absolvit, et sacra ordinatio de mon
Abbreviated transcription (Latin):
sibi hereditatẽ postea iundica¬
di potestatẽ habeat. Sed quid¬
quid ad quisierat. ł hab̾e uisũ
fuerit monasterio relinquat. &
qđ scĩficatur & titulatur secłm
scũs̃ canones. qđ adquerere pott¬
rit ĩ restituat.

Expanded text:
editatem postea jure vindicandi potestatem habeat. Sed quidquid acquisierat, vel habere visus fuerat, monasterio relinquat, et quod sanctificatur et titulatur, secundum sacros canones, quod acquirere poterit restituat.
Abbreviated transcription (Latin):
epe pͥncipes contra quos libec mai¬
estatis obnoxios. sacerdotib: negoti
sua commiteunt quia sacerdotes
axp̃o administerium salutis electi
sinit. ibi consentiane regib fieri
iudices ubi iure uirandõ supplicu
in dulgentia ꝓmittitur non ibi
discriminis sententia p̃paratur.
Siqͥs etiã sacerdotũ c̃tra hoc cõmune
c̃sultum discursor in alienis c̃silus
extiterit: sit reus effusi sangiunis
apud xpm̃ ⁊ apud aeccłam perdat
ꝓpͥum gradũ.

Expanded text:
epe principes contra quoslibet maiestatis obnoxios sacerdotibus negocia sua committunt. Et quia sacerdotes a Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri iudices, ubi iureiurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia preparatur. Si quis ergo sacerdotum contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis extiterit, sit reus effusi sanguinis apud Christum, et apud aecclesiam perdat proprium gradum.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ certiꝰ ĩ sustantia hominis
lsp̃s ut didimꝰ contendit. sed sp̃s
ipse .ẽ. anima. anima uͦ ꝓ spirituali
qd̾ ad uiuificandũ ea animatꝰ & corpͦ.
łerciũ uͦ qͥ ab apostolo cũ corpore

Expanded text:
on est tertius in substantia hominis spiritus, ut Didymus contendit, sed spiritus ipsa est anima. Anima vero pro spirituali quod ad vivificandum animet corpus. Tertium vero qui ab Apostolo cum corpore
Abbreviated transcription (Latin):
Archidiaconꝰ enim imꝑat subdiaconis
et leuitis. ad quẽ ista ministeria
ꝑtinent. Ordinatio uestigendi altans
aleuitiscura incensi: et sacrificune¬
dicat seu responsoriũ in dominicis
dieb aut sollemnitatũ decantet.
Sollicitudo quoq parro echianoꝵ
et ordinatio et uirgia ad eius per¬
⁊inet curã  Preparandas diocesa¬
nis basilicͥs. Ipse suggerit sacer¬
doti. Ipse inquirit pafraechias cũ
iussione ep̃i. et ornamenta. uł res
basilicarum parro echianorum.
Gesta libertatum ȩccłasticarum
ep̃o idem refert. collectam pecu¬
niam de communione ipse accipiet
et ep̃o defert. et uđis partes
proprias idem distribuit .li.
ep̃o probante incuius territorio
est minime uenerunt. salua etiã
de hoc et de om̃ib eccłus canonica
auctoritate.

Expanded text:
Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem ista ministeria pertinent. Ordinatio vestiendi altare ad levitas, cura incensi, et sacrificii nedicat, seu responsorium in Dominicis diebus aut solemnitatum decantet, sollicitudo quoque parochianorum et ordinatio. et jurgia, ad ejus pertinent curam. Praeparandas dioecesanas basilicas ipse suggerit sacerdoti. Ipse inquirit parochias cum jussione episcopi, et ornamenta, vel res basilicarum parochianarum, gesta libertatum ecclesiasticarum episcopo idem refert, collectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes proprias idem distribuit. CAP. Eest, minime venerentur, salva etiam de hoc et de omnibus Ecclesiis canonica auctoritate.
Abbreviated transcription (Latin):
ł ȩtiam si fiant quȩ p̃cipiutit᷑
ab eis. aut colant quȩ colunt᷑
ab eis. Nec p̃ter suam potestatẽ
ds̃ ostendic eẽ. qͥb. ista c̃tingunt
S quasi quererẽt᷑. cur ea ꝑmit¬
trit causci cẽptacionis : ex pofuit
ad cognoscendã utiq eoꝵ dilecti¬
onẽ. utrũ eam habeant erga dm̃
suũ. Cognoscenda uͦ ab ipsis
pocius quã ab illo qui scit omĩa

Expanded text:
vel etiam si fiant quae praecipiuntur ab eis, aut colantur quae coluntur ab eis. Nec praeter suam potestatem Deus ostendit esse quod ista contingunt, sed quasi quaereretur cur ea permittat, causam tentationis exposuit. Ad cognoscendam utique eorum dilectionem utrum eam habeant erga Deum suum. Cognoscendam vero ab ipsis potius, quam ab illo, qui scit omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
uł inquibuscũq rebꝰ sus penden¬
dis ł ligandis. In quibꝰ om̃ib.
ars demonũ ÷ exquadã pesti¬
fera societtite hominũ & angłoꝵ
malor exorta. Unde cuncta
Auguria sunt auiũ : hec aũt
picine artẽ primꝰ etruscis tradi¬
disse dr̃ quidã strages Hic ex
horis aruspicinã dic̃itiũ: & post¬
ea nõ apparuit. Nã dr̃ fabu¬
lose. arante quodã rustico su¬
bito hunc ex glebis exilisse. &
aruspicinc̃i dicitisse. Qua die
& mortuus ÷. Quos libros ro¬
mani exetrusca linga: in ꝓ¬
priã mutuuert̃ his ergo por¬
tentis demonũ fallacia illudit᷑
curiosittis humana. qm id in
pudent̃ appetunt scire : qđ nul¬
la racione eis cõpeat inuestiga¬
re. Ac idõ datͥ potestas inmun¬
dis sp̃ibꝰ: ut ꝑ uasa sibi apta.
hoc ÷ ꝑ prauos hoiẽs seduccnit
illos qui sꝑnunt ueritatem
et credunt m̃dacio It iuxtti
pculi sentenciã sanã doctrinã
ñ sustinebunt: s ad sua deside¬
ria coaceruabunt sibi magis

Expanded text:
vel in quibuscunque rebus suspendendis atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est, ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta Auguria autem sunt avium. Haec autem picinam artem primus Hetruscis tradidisse dicitur quidam Strages. Hic ex horis aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico subito hunc ex glebis exiluisse, et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Hetrusca lingua in propriam mutaverunt. His ergo portentis, per daemonium fallaciam illuditur curiositas humana, quando id impudenter appetunt scire, quod nulla ratione eis competit investigare. Ac ideo datur potestas immundis spiritibus, ut pervasa sibi apta, hoc est pravos homines, seducant illos qui spernunt veritatem et credunt mendacio, et juxta Pauli sententiam: Sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabun
Abbreviated transcription (Latin):
oc om̃imodis p̃cipimꝰ ut antiꝗ cano¬
nes ubent ut ante baptismũ uigui¬
tidies adpurgationẽ exorcismi cate¬
cumini ueniant. et in illis .xx. hieb
uxta canonicũ p̃ceptũ et erudiant᷑
et consecrent᷑¬

Expanded text:
oc omnimodis praecipimus et antiqui canones praecipiunt, ut ante baptismum viginti dies ad purgationem exorcismi catechumeni veniant, et in illis viginti diebus juxta canonicum praeceptum, et erudiantur et consecrent
Abbreviated transcription (Latin):
didiciius quosdam ex nr̃o
collegio commores ȩccłasticos:
laicõs habere in rebus diuinis con¬
stitutos echonomos. Proinde pari¬
ter tractantes eligimus. ut unus¬
quisq nostrum scdm calcidonen¬
sium patrum decreta ex proprio
clero ethonomum sibi constituat
Indecorum est laicum ẽẽ uicariũ
In uno enim eolemq officio: non
debet dispar eẽ professio. Quod
etiam in lege diuina prohibetur.
dicente morse. Non arabis in boue
simul et asino. quod est homines
diuersȩ professionis officio uno non
sociabis. Unde oportet nos et
diuinis libris et scõrum patrum
obedire preceptis. constituentes
ut hisamministrationibus ȩccłae
pontifices socient̃ discrepare
non debeant. nec professione nec
habitu. Nec coherere et coniungi
possunt. quibus et studia et uota
procurationem amministranda
gubernandam crediderit us rolaico
et contemptor canonum et frau¬
dator ecclesiasticarum rerum.
non solum xp̃o derebus pauperũ
iudicabitur reus. sed etiam
concilio manebit obnoxius.

Expanded text:
didicimus quosdam ex nostro collegio contra mores ecclesiasticos, laicos habere in rebus divinis constitutos oeconomos. Proinde pariter tractantes eligimus, ut unusquisque nostrum secundum Chalcedonensium Patrum decreta, ex proprio clero oeconomum sibi constituat. Indecorum est laicum vicarium esse In uno eodemque officio non debet dispar esse professio. Quod etiam in lege divina prohibetur, dicente Mose: Non arabis in bove simul et asino, quod est, homines diversae professionis in officio uno non sociabis. Unde oportet nos et divinis libris et sanctorum Patrum obedire praeceptis, constituentes ut hi qui in administrationibus Ecclesiae pontificibus sociantur, discrepare non debeant, nec professione, nec habitu: nec cohaerere et conjungi possunt, quibus et studia et vota procurationem administrandamgubernanda crediderit, vere ut contemptor canonum et fraudator ecclesiasticarum rerum, non solum Christo de rebus pauperum judicabitur reus, sed etiam et concilio manebit obnoxius.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ honorẽ t̾renũ inhiantes q¬
cidiuina sapientia: de taliba
xit gregoriꝰ nazantenꝰ. Tuneo
hoc qͥ canesas sectatur officiũ
pastorale. maxime cũ semet ipsis
nihil p̃astorał p̃parauerunt dis¬
cipline. E techiel nãq dic̃. ueu
ñ alligabant. & reliqͣ. Itẽ ezechi¬
hel ait. Ue sacerdotibus qͥ come¬
dunt peccata popti mei hocĩ
sibi eorũ sum̃tes decimas eñ
orantes ꝓ eis. comẽdentes hosł¬
as & ñ corripientes. Quia lll
morituros homines audiuit mae
gaudent. & p̃parant se ad pd̃ia
apꝰ dñ cogiter & discat ea que ne
ressaria sunt. ante quã manꝰ ep̃i

Expanded text:
propter honorem terrenum inhiantes, caeci divina sapientia. De talibus dixit Gregorius Nazianzenus: Timeo hoc quod canes assectantur officium pastorale, maxime cum in semetipsis nihil pastoralis praeparaverint disciplinae. Ezechiel namque ait: Vae non alligabant, et reliqua. Item Ezechiel ait: Vae sacerdotibus, qui comedunt peccata populi mei, hoc est sibi eorum sumentes victimas, et non orantes pro eis: comedentes hostias, et non corripientes; qui ubi morituros homines audiunt, inde gaudent, et praeparant se ad praedapropter Deum cogitet, ut discat ea quae ei necessaria sint, antequam manus episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uerã penitentiã faciunt. In
ieuinio & fletu. in elemosinis. in
orationib & ut ꝑpetrata iterũ
ñ faciant. & si fecerint: tam̃ ñ
ꝑsẽuerent in eis. Quia ds̃ dic̃
Malũ cogitasti: ignoui. ꝑ seuera
Ergo qui ꝑseuerant in malo:¬
ñ ignosce sed iudica districtũ
rẽ habeant

Expanded text:
 veram poenitentiam faciunt in jejunio et fletu, in eleemosynis, in orationibus et perpetrata iterum non faciunt; et si faciunt, tamen non perseverarent in eis, quia Deus dixit: Malum cogitasti, ignovi; malum dixErgo qui perseverant in malo, non ignosce, sed judica judicium rem habea
Abbreviated transcription (Latin):
ebus patrũ nr̃orũ. rectas in¬
as nũꝗ deseruit. Qui insti¬
tuer̃ penitentib atq lugen¬
tibus suas passiones actiuas.
medicam̃to salutis ȩt̃nȩ supe¬
rare. Quia diũsitas culparũ.¬
diũsitatẽ fac̃ penitentib me¬
dicam̃torũ uł ut medicina
corporũ. diuersa medicamina.
uł potiones. solent facere con¬
tra diũsitatẽ infirmitatu. uł
iudices scłariũ causarũ di¬
& recta pensant. atq tctant
qͦmͦ iudicent recte int̃ miseros
& diuites. int̃ causam & causã.
Quanto magis igit᷑ sac̃dotes
dĩ diũsa medicam̃ta. animarũ
inuisibiliũ hominib pensare
& tractare oportet. ne ꝑstul¬
tũ medicũ: uulnera ammarũ
putrescant. & peiora fiant.
ꝓpħa dicente. Cõputruer̃ ciea¬
trices meȩ a facie insipientie
meȩ. Ostulte medice. noli deqi¬
ꝑe animã tuã. & ꝓillis ne dupli¬
cẽ pęnã accipias uł septuplã
uł millenã. audi xp̃m dicentẽ.
Si cecꝰcecũ duxerit: ambo in foue¬
am cadunt. Et si tu cogitas

Expanded text:
ebus patrum nostrorum rectas vias nunquam deseruit, qui instituerunt poenitentibus atque lugentibus suas passiones ac vitia medicamento salutis aeternae superare. Quia didiversitatem facit poenitentibus medicamentorum, vel sicut medici corporum diversa medicamina vel potiones solent facere contra diversitatem infirmitatum, vel judices saecularium causarum. Di recta pensant, atque tractant quomodo judicent, recte inter miseros et divites, inter causam, et causam: Quanto magis igitur sacerdotes Dei diversa medicamenta animarum invisibilium hominibus pensare et tractare oportet, ne per stultum medicum vulnera animarum putrescant, et pejora fiant, Propheta dicente: Computruerunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. O stulte medice, noli decipere animam tuam et illius, ne duplicem poenam accipias, vel septuplam, vel millenam. Audi Christum dicentem: Si caecus caecum duxerit, ambo in foveam cadunt. Et si tu cogitas
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. continentẽ: uł incontinen¬
tẽ. uolunte necessitate. uel casu.
seu in publico peccantẽ. uel inab¬
scondito & qͣli cõpunctione hȩc
omnia em̃det. Ut & loca & tẽpora
peniten cdiscernat. hȩc omnia de
canonib & de scõrũ patrũ senten¬
tus & de icronimo. & de augusti¬
no & de gregorio theodoro. beda
& penitentiali romano. uera colle¬
gimꝰ ut nulli necesse sit perire
scientib & intelligentib animarũ
medicis. hec tẽperanda cõmitti¬
mus. In iħi filio sẏrach dr̃. In ui¬
dicando esto misericors. pupillis
ut pat̾. ltẽ sc̃s iacobus ait. luditi¬
ũ sine miscđa erit illi qui ñ fac̃
misccłam. suꝑ exaltat autẽ mĩa ui

Expanded text:
naturam, continentem, vel incontinentem, voluntate, necessitate, vel casu, seu in publico peccantem, vel in abscondito, et quali compunctione haec omnia emendet, ut et loca, et tempora poenitendi discernat. Haec omnia de canonibus, et de sanctorum Patrum sententiis, et de Hieronymo, de Augustino, Gregorio, Theodoro, Beda, et ex Poenitentiali Romano vera collegimus: et ut nulli necesse sit perire, scientibus et intelligentibus animarum medicis, haec temperanda committimus. In Jesu filio Sirach dicitur: In judicando esto misericors, pupillis ut pater. Item sanctus Jacobus ait: Judicium sine misericordia erit illi qui non facit misericordiam: superexaltet autem
Abbreviated transcription (Latin):
aliis inserta: quȩ nec canonibus
nec aliis penitentialibus conue¬
niunt. Sapiens autẽ medicus
excipiat queq meliora: & discre¬
tiones ominiũ causarũ inuestiga¬
re possit. sine qͥb rectũ uiditiũ
ñ potest stare. Quia sõritũ ẽ. in
nulla re appareas indiscretus.
sed distingue qͥd ubi. quãdui
qͦmodo qͣlit debeas facere. Non¬
in omnibus ergo muna eadem¬
q libra pensandũ ẽ. Licet & in
imo constringat᷑ uitio sed dis-¬
cretio sit int̾ unũ qđq eorũ. hoc
ẽ int̾ diuitẽ & pauꝑem. int̃ libe¬
sũ & seruũ. Infantẽ. puerũ. uiue¬
nẽ adolescentẽ. pract. senẽ hebe

Expanded text:
aliis inserta, quae nec canonibus, nec aliis Poenitentialibus conveniunt. Sapiens autem medicus excipiat quaeque meliora, ut discretiones omnium causarum investigare possit, sine quibus rectum judicium non potest stare. Quia scriptum est: In nulla re appareas indiscretus, sed distingue quid, ubi, quandiu, quando, qualiter debeas facere. Non omnibus ergo in una eademque libra pensandum est, licet in uno constringantur vitio, sed discretio sit inter unumquodque eorum, hoc est inter divitem et pauperem, inter liberum et servum, infantem, puerum, juvene
Abbreviated transcription (Latin):
in hac urbe locd p̃fectoꝵ seruans.
cuius ueritatis atq grauitatis sit
nouimus. qui michi testatus est ua¬
lerianum patricium inciuitate quȩ
brixa dicitur fuisse defunctũ. Cui
eiusdem ciuitatis ep̃s accepto p̃tio
locum in ȩccła p̃buit. in quo sepeliri
debuisset. Qui uidelicet ualerianꝰ
usq ad etatem de crepitam leuis ac
lubricus extitit. modumq sius pra¬
uitatib ponere contempsit. Ladem
uero nocte qua sepultus est: beatꝰ
faustinꝰ martir incuius ȩccła corpus
eius fuit humatũ. custodisuo appa¬
ruit dicens. Uade et dic ep̃o. Piciat
hinc fetentes carnes quas hic posuit:
quia si nonfecerit. ipse die tricesimo
morietur. Quã uisionẽ ep̃o timuit
confiteri : et rursus ammonitus¬
atq incolumts ad lectũ redisset:
subita et inopinata morte defunctꝰe.

Expanded text:
in hac urbe locum praefectorum servans, cujus veritatis atque gravitatis sit novimus: qui mihi testatus est Valerianum patricium in civitate quae Brixa dicitur fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcopus accepto pretio locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus ecclesia corpus ejus fuit humatum, custodi suo apparuit dicens: Vade et dic episcopo, projiciat hinc fetentes carnes quas hic posuit; quia si non fecerit, ipse die tricesimo morietur. Quam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursus aatque incolumis ad lectum redisset, subita et inopinata morte defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq clericus aut inbello
aut in rixa aut gentilium ludis
mortiuis fuerit. neq oblatione. neq
oratione. ꝓ eopostuletur. sed manus
incidat iudicis. sepultura tantũ non
priuetur

Expanded text:
uicunque clericus aut in bello, aut in rixa, aut gentilium ludis mortuus fuerit, neque oblatione neque oratione pro eo postuletur, sed in manus incidat judicis: sepultura tantum non privetur
Abbreviated transcription (Latin):
ullus episcopus alterius
parrochianunum p̃sumat retiuere
aut ordinare absq eius uoluntate
ordinatio ita & iudieatio. quoniã
cessemus nullum alterius iudicis
ni p̾ sui sentencia teneri. Nam
qui eum ordinare non potuit nec
iudicare ullatenus potest.U¬

Expanded text:
ullus episcopus alterius parochianum praesumat retinere aut ordinare absque ejus edicatio dijudicatio: quoniam censemus nullum alterius judicis, nisi sui sententia teneri. Nam qui eum ordinare non potuit, nec judicare ullatenus pote
Abbreviated transcription (Latin):
atrium eiusdem ecelesie cũ erucib
cireuenoo similiter aspergat. &
pro animabus ibidem quiescentib
or&. & qui uoluerit in uasculis
sus accipiat ex ipsa aqua. & ꝑ
mansiones & agros & uineas &
super pecçora quoq sua atq suꝑ
pabula eoꝵ. necnon super cibos
& potum suum conspergat

Expanded text:
atrium ejusdem ecclesiae cum crucibus circumeundo similiter aspergat, et pro animabus ibidem quiescentibus oret. Et qui voluerit in vasculis suis accipiat ex ipsa aqua, et per mansiones, et agros, et vineas, super pecora quoque sua, atque super pabula eorum, nec non super cibos et potum suum conspergat
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s patrueles Sorores
patrleles. Amitini. Amitinȩ. Conso¬
brini. consobrine. Patrui magni
amitȩ magnȩ. Auunculi magni
Matertere magne Nepos neptis.
ꝓpͥoris consobrini. filius uelfilia
qui consobrin appellantur. Quib:
ex latere accrescunt patrui. ꝓamite
ꝓauunculi ꝓmatertere silius ł filia.
ad patruus ad amita. Hisunt ab aiu
paterni fr̃ edsoror ab auunculis ab¬
matertera. Hȩ sunt ab aue pat̾ne
materneq fr̃ & soror. ab auiq mat̾ni
Haec quoq ex planari amplius ñ poss.
quam auctor ipse disseruit.
Septimo gradu. qui sunt cognati
recta linea supra infraq ꝓpͥis
nominibus non appellantur
sed extrans uersa linea continentur
fr̃is sororis ad nepos adneptis. con¬
sobrini filii . filiȩq successionis. Idcirto
gradꝰ septẽ constitisunt. quia
ulterius ꝑ rerũ naturã. nec nomi¬
na in ueniri. nec uita succedentib:
p̃rogari potest¬

Expanded text:
res patruelis, sorores patruelis. Amitini amitinae, consobrini consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni, materterae magnae. Nepos neptis proprioris consobrini filius vel filia, qui consobrini appellantur. Quibus ex latere accrescunt propatrui, proamitae: proavunculi, promaterterae filius, vel filia, adpatruus, adamita. Hi sunt abavi paterni frater et soror, abavunculus, abmatertera. Hi sunt abaviae paternae maternaeque frater et soror, abavique materni. Haec quoque explanari amplius non possunt, quam auctor ipse disseruit. CAPITULUM 7. Septimo gradu, qui sunt cognati recta linea, supra infraque pro propriis nominibus non appellantur, sex ex transversa linea continentur fratris sororis adnepos adneptis, consogradus septem constituti sunt, quia ulterius per rerum naturam, nec nomina inueniri nec uita succedentibus prorogari potest
Abbreviated transcription (Latin):
iquis oblationes ȩccłȩ extra
eccłam acciꝑe uł dare uolu¬
erit p̃t̃ conscientiã ep̃i. uł eius
cui huiuscemodi officia cõmissast̃.
nec cum eius uoluerit agere con¬
silio anathemasit

Expanded text:
quis oblationes aecclesiae extra aecclesiam accipere vel dare voluerit praeter conscientiam episcopi vel eius cui huiuscemodi officia commissa sunt nec cum eius voluerit agere consilio, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
Irudentes uiros si c̃cingit regib
adherere : multorũ solam̃ es ⁊
Nũ dũ p̃sttiri sibi locũ ad
certũ ÷ quia mercedis rousas

Expanded text:
rudentes viros sicut estis regibus adhaerere multorum solamen est. Nam dum praestari sibi locum ad certum est quia mercedis causas
Abbreviated transcription (Latin):
xcellenciȩ ur̃ȩ index cordis
epła quantũ in uob fulgrat
cũ regia potestate prudencia:
ita luculenti copia sermonis edo¬
cuit : ut dubium eẽ. nõ ualeat.
narrauerit. Et qm̃ ad ortacio¬
nẽ nrcũm regiis animis
quicquid ad dĩcultũ. quicquid¬
ad eccłicirũ reuerenciam. quioqͥd
ad honorẽ ꝑtinere cognosqͥtis.
scicerdotũ studiose stcituitis &
one pulscunꝰ : ut congregari
sy nodũ iubeatis. & sicut dudum
scripsimus corporcailia scic̃dotibꝰ
uicia. & simoniachȩ heresis pra¬
uitaitẽ omĩum epõrũ definicio¬
ne dapnari : ita mͦ a regni urĩ¬
uaricia ydoloꝵ sit seruitus qͥs¬
quis hanc indandis honorib
et maxime ecdesicisticis uigi¬
lant̃ ñ precciu& : infidelitatis
ꝑdicioni subicitur. ȩtiamsi tene¬
re fidẽ quã negligit uideatur
Sicut gͦ cc̃ exteriores hostes: ita
nr̃i inimicis fidelit̾ repugnatis:
et hic felicit̃ ipsius ꝓteccione reg¬
netis. & ad ȩterna post mo¬
dũ gaudici eiꝰ duce grã ueniatiᷤ¬

Expanded text:
xcellentiae vestrae index cordis epistola, quanta in vobis fulgeat cum regia potestate, prudentia, ita luculenti copia sermonis edocuit, ut dubium esse non valeat, narraverit. Et quoniam adhortationem nostram regiis animis,quidquid ad Dei nostri cultum, quidquid Ecclesiarum reverentiam, quidquid ad honorem pertinere cognoscitis sone pulsamus, ut congregari synodum jubeatis, et, sicut dudum scripsimus, corporalia in sacerdotibus vitia et simoniacae haereseos pravitatem omnium episcoporum definitione damnarivaritia idolorum sit servitus , quisquis hanc in dandis honoribus et maxime ecclesiasticis, vigilanter non praecavet, infidelitatis perditioni subjicitur, etiamsi tenere fidem quam negligit videatur. Sicut ergo contra exteriores hostes, ita ri inimicis fideliter repugnatur, et hic feliciter ipsius protectione regnetis, et ad aeterna postmodum gaudia, ejus duce gratia. veniati
Abbreviated transcription (Latin):
Iaec cauitela circa om̃s seruetur.
ut laici remoti a peculiarittite
uirginũ nec usq ad uestibulum
habeant accedendi familiare ꝑ¬
missũ. Nec ipse qͥ preest cũ sola
colloqui debet insi sub testimo¬
nio duarũ aut trium sororum.
ut rara sit accessio breiuisq Locu

Expanded text:
aec cautela circa omnes servetur, ut laici remoti a peculiaritate virginum, nec usque ad vestibulum habeant accedendi familiare permissum, nec ipse qui praeest cum sola colloqui debet, sed sub testimonio duarum aut trium sororum, ita ut rara sit accessio, brevisque locu
Abbreviated transcription (Latin):
Antifices uͦ qͥbus insũmo sacerootio
constitutos ab extraneis dũ taxat dona¬
tur aliquid. uł cũ eccła ut sequestratin
dimittitur. aut danat᷑ qr hec ille qui
qua si idẽ missũ in facultates eccle cõ¬
pritetur. qr iustũ ẽ. ut sicut sacerdos
hab& quod eccłȩ dimissũ ẽ: ita eccła
habeat quod relinquitur as acerdote.

Expanded text:
ntifices vero quibus in summo sacerdotio constitutis, cum ab extraneis duntaxat aliquid, aut cum ecclesia, aut sequestratim, aut dimittitur, aut donatur quia hoc ille qui acultates ecclesiae computetur; quia justum est, ut sicut sacerdos habet, quod ecclesiae dimissum est, ita et ecclesia habeat quod relinquitur a sacerdote.
Abbreviated transcription (Latin):
Senedictionem episcopalem super
plebem in ecclesia fundere. aut
penitentem in ecclesia reconeiliare.
tnullus presbiter alterius plebes¬
siiri eo nolente nisi in itinere
fuerit. uel placitum ibi habue¬
rit ad missam recipiat. De arii

Expanded text:
enedictionem episcopalem super plebem in Ecclesia fundere, aut poenitentem in Ecclesia reconciliare, nullus presbyter alterius plebesanum eo nolente, nisi in itinere fuerit, vel placitum ibi habuerit, ad missam recipiat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Uicũq lib̾tatẽ a dominis suis
ita ꝑcipiunt ut nullũ sibimet
in eis obsequiũ patronꝰ retentae
isti sine crimine capitali ad ele-¬
rieatus ordinẽ liberi suscipiant᷑
quia directa manu missione ab-
soluti eẽ noscuntur. Lui uero
retento obsequio manu missi ft̃
ꝓ eo qd̃ adhuc patroni seruitute
tenentur obnoocii nullatenꝰ sunt
ad ecesiasticũ ordinẽ ꝓmouuenoi
ne quando uoluerintꝰ eoꝵ domini
fiant ex clericis serui

Expanded text:
uicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt, ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet; isti si sine crimine sunt, ad clericatus ordinem libere suscipiantur; quia directa manumissionsoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nullatenus ad ecclesiasticum ordinem promovendi sunt, nequando voluerint eorum domini, fiant ex clericis servi.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem quȩ non est illi sub¬
iecta non ad eat: nec ad possessionẽ
accedat. quȩ ad eum non pertinent:
nec ordinationem ibi facere presu
mat. nisi forte cum consilio et uolun¬
tate regionis ep̃i. Siquis autẽ tale
aliquid facere temptauerit : irri¬
ta sit eius ordinatio. et ipse coercea¬
tur asynodo.¬

Expanded text:
civitatem, quae non est illi subjecta, non adeat, nec ad possessionem accedat quae ad eum non pertinet, nec ordimat, nisi forte cum concilio et voluntate regionis ealiquid facere tentaverit, irrita sit ejus ordinatio, et ipse coerceatur a synodo
Abbreviated transcription (Latin):
eruasores rerum ecłiastica¬
rũ qui casdẽ res cẽ auetorita¬
tẽ nõ solũ retinere uerũ et cru¬
delit̃ depopulari noscunt᷑: qͥ¬
sai collaboracione redditib ea
expolicnt. s et pauperes et uici¬
nos &circũ manentes in miseric̃¬
dit̃ affligunt. deucsiunt. ⁊ op¬
to. publicai pęnitenciai multe¬
ntur. Qui si ħ agere nolueri¬
biłq sentencia qua dicitur
et sacrilegium ẽ: ut simacus pp̃.
⁊ post eũ beatus gregorius saui¬
no subdicic̃ scribit: Siquis
qđ uenerabilib relinquitur.
prauȩ uolunttitis studio suis
cõpendiis tẽptauerit retinere :
scđm statutti canonũ ab omi

Expanded text:
ervasores rerum ecclesiasticarum, qui easdem res contra auctoritatem non solum retinere, verum et crudeliter depopulari noscuntur queas expoliant, sed et pauperes et vicinos et circummanentes immisericorditer affligunt, devastant et opto publica poenitentia multentur. Quod si hoc agere nolueribilisque sententia qua dicitur:et sacrilegum est, ut Symmachus papa, et post eum beatus Gregorius, Sabino subdiacono scribit: Si quis quod venerabilibus locis relinquitur, pravae voluntatis studiis, suis compendiis tentaverit retinere, secundum statuta canonum ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
iquis de alio chrisinate P̃SUMUN
quam de illo nouo quod propru
ep̃i largitione uel concessione acce¬
pit. baptitare nisi p̃ocupante morte
temptauerit. ꝓtemeritatis ausu
ipse inse suȩ dampnationisꝓtulis¬
se sententiam manifesterur. ut¬

Expanded text:
quis de alio chrismate, quam de illo novo, quod proprii episcopi largitione vel concessione accipit, baptizare nisi praeoccupante morte, temptaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis protulisse sententiam manifestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
suam diocesim uisitat. nul¬
li pre multitudine oneros us
existat. necumquam quinqua¬
genarium numerum euectionis
excedat. ut amplius quam una
die per unamquamq: basilicam
remorandi licentiam habeat.
neqͥuerit. uirosꝓbabilis uitȩ ꝓse mit

Expanded text:
suam dioecesim visitat, nulli prae multitudine onerosus existat, nec unquam quinquagenarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unam quamque baremorandi licentiam habeat. nequiverit, viros probabilis vitae pro se mit
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs seruũ alienũ causa religi¬
onis docet cotẽpnere dñm suũ
⁊ recedere ab eiꝰ seruicio : duris¬
sime in omĩb arguatur. et ad
penitenciã copellat᷑¬

Expanded text:
is servum alienum causa religionis docet contemnere dominum suum, et recedere ab ejus servitio, durissime in omnibus arguatur, et ad poenitentiam compellat
Abbreviated transcription (Latin):
ec hoc quoq p̃ter eundũ eẽ diximus
quosdã turpis lucri cupiditate cap¬
tos. usurariã exeroere pecuniã
et fenore uelle di tescere. Quod
ñ dicã in eos inclericali officio cons¬
titutis sed & in laicos cadere. qui
xp̃ianos sedici eupiuntꝰ condoleri.
tẽ placuit ut clericus si cõmenda¬
uerit pecuniã. pecuniã accipiat.
sispeciẽ eãdẽ speciem quantion
dederie accipiat.

Expanded text:
ec hoc quoque praetereundum esse duximus, quosdam lucri turpis cupiditate captos usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere. Quodnon dicam in eos in clericali officio constitutos sed et in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. Item placuit ut clericus si commodaverit pecuniam, pecuniam accipiat, si speciem, eamdem speciem quantum dederit accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
t presbiteri nullatenus
ubiq hospitari sinantur aliquo
modo ipsi presumant sed assioue
aput suas ecclesias ẽẽ studeantur
propter saera misteria uel minis¬
teria fidelibus exibenda. nec etiã
alibi habitare permittantur. Neq
mulieres quancumq habitationẽ
habeant in locis in quibus presbi¬
teri aliquem recursum habuerint.
Quod si obseruare parui penoerint
ita ut transgressores & qui contra
uterdicta fecerint iudicentur.U¬

Expanded text:
t presbyteri nullatenus ubicunque hospitari sinantur, aut aliquo modo ipsi praesumant, sed assidue apud suas ecclesias esse studeant propter sacra mysteria, vel ministeria, fidelibus exhibenda, nec etiam alibi habitare permittantur. Neque mulieres quamcunque habitationem habeant in locis in quibus presbyteri aliquem recursum habuerint. Quod si observare parvipenderint, ita ut transgressores, et qui contra interdicta fecerint, judicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
iqua mulier ꝑ adulterium absen¬
te marito conceperit. idq post fa¬
cinus occiderit placuit iuix infinẽ el¬
dadam comunionẽ eo qđ gemina¬
uerit scelus.

Expanded text:
qua mulier per adulterium absente marito conceperit, idque post facinus occiderit, placuit ei nec in finem dandam esse communionem, eo quod geminaverit scelus.
Abbreviated transcription (Latin):
ł ad dñm suũ redeat: Et itẽ. Qłm
tiuũ ⁊ dño suo decernimꝰ apłica
sentencia restidui. ł ex cõmunica¬
ri. una cũ illis qͥ e cõmunica¬
uerint

Expanded text:
 ad dominum suum redeat. Et item: Clericum domino suo decernimus apostolica sententia restitui, vel excommunicari, una cum illis qui ei communicaverint
Abbreviated transcription (Latin):
elationis ur̃ȩ dilections in¬
Astruxit. et gestoꝵ series
tra statuta canonũ ac nr̃a pre¬
cepta. ordinationes quoq illici¬
tas ꝑpetrasse. quarum illi totã
pęnitus auferri precipimus
potestatem. Scripsimus enim
ut si necesse fuerit: ipse in supͣ¬
dicta ȩccła consideratis patrũ
regulis hoc fungat᷑ officio quo ille
abusus eẽ conuictus est. Ut hi
qui in licite ab eodẽ sunt ꝓuecti.
ab ȩccłasticis mysterus sint remoti.

Expanded text:
elatio nos vestrae dilectionis instruxit, et gestorum series tra statuta canonum ac nostra praecepta, ordinationes illicitas perpetrasse, quarum illi totam penitus auferri praecipimus potestatem. Scripsimus enim ut si necesse fuerit ipse in supradicta Ecclesia, consideratis Patrum regulis, hoc fungatur officio, quo ille abusus esse convictus est: ita ut hi qui illicite ab eodem sunt provecti, ab ecclesiasticis ministeriis sint remoti.
Abbreviated transcription (Latin):
UT NIHIL IN SACRI¬
Ut in sacramentis corporis et san¬
guinis dni nichil amplius offerat᷑
quam quod ipse dñs tradidic
hoc est panis & uinũ aqua miatũ.
Primitiae uero seu mel & lac qđ
uno die sollempnissimo infantũ
misterio sol&e offerri. quã uis
in altari offerantur suam
distinguantur. naeo ampliuꝰ
in primicus offeratur quam de
uius &e frumentis

Expanded text:
 nihil in sacraUt in sacramentis corporis et sanguinis Domini nihil amplius offeratur, quam quod ipse Dominus tradidit, hoc est paPrimitiae vero, ceu mel et lac quod uno die solemnissimo in infantum mysterio solet offerri, quamvis in altari offerantur, suamdistinguantur, nec amplius in primitiis offeratur, quam de uvis et frumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis hodio ht̃ aliquẽ uiii
ita ut ad pacẽ reu̾ti nolit: si¬
cut sc̃ĩ patres sItituer̃ ex cõmuni¬
cetur. ⁊ ab ecđa separetur:
donec reconcilietur. DECA
Onoluerit reconciliari scitis
fticiente eo qui c̃tristaiuerit: a¬
cerrimis maceretur inediis. usq
dũ gr̃ã tantę animositatis fac¬
reconciliari frĩ suo quẽ hodi¬
o ht̃ : tãdiu inpane ⁊aqua pe¬
nt̃. usq dũ rec̃cilietur ei
et ad pacẽ reuocari diuturna
intencione nequiuerint: de ȩc¬
cłȩ cetu iustissima ex cõmunica¬
cione pellantur

Expanded text:
quis odio habet aliquem, ita ut ad pacem reverti non velit, sicut sancti Patres statuerunt, excommunicetur, et ab Ecclesia separetur, donec reconcilietur. CAP.  contristatus noluerit reconciliari satisfaciente eo qui contristaverit, acerrimis maceretur inediis, usque dum gratanti animo satisfacreconciliari fratri suo quem odio habet, tamdiu in pane et aqua poeniteat, usque dum reconcilietur ei.et ad pacem revocari diuturna intentione nequiverint, de Ecclesiae coetu justissima excommunicatione pellantur
Abbreviated transcription (Latin):
da est scđm legẽ. Uirgo. casta.
& desponscitti in urginittite sua.
et doctitti legitime. ⁊ aparentibus
tradita. et a sponso et a paranĩph¬
is accipienda. et ita scđm legem
et euangłium publicis nubcus
dieb uitȩ suę nisi ex consensu &
eccusi uacandi dõ. nũquam ꝓpt̃
hominẽ separanda Et si fornicata
fuerit : dimittenda s illa ui¬
uente altera nonducenda: qr
adulteri regnũ dĩ nõ possidebt.
et penitencia illi ex scripturis
recipienda

Expanded text:
m legem. Virgo casta, et desponsata in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita, et a sponso et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem et evangelium publicis nuptiisdiebus vitae nisi ex consensu, et causa vacandi Deo nunquam propter hominem separanda, et, si fornicata fuerit, dimittenda, sed illa vivente altera non ducenda, quia adulteri regnum Dei non possidebunt, et poenitentia illius per scripturam recipienda
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat epõs ad sy nodũ uoca¬
tos om̃ino contẽpnere. sed ꝓtinus
ire et doccre uel discere ea quȩ ad
correptionẽ ȩccłȩ uel reliquarum
ꝑtinent rerum. Seipsum uero qui
contẽpserit accusabit. nisi forte ꝑ
egritudinẽ ire non possit

Expanded text:
oporteat episcopos ad synodum vocatos omnino contemnere, sed protinus ire, et docere, vel discere ea quae ad correctionem Ecclesiae vel reliquarum pertinent rerum. Seipsum vero, qui contempserit, accusabit, nisi forte per aegritudinem ire non possit
Abbreviated transcription (Latin):
REGORIUS ep̃s seruus seruorũ dĩ. Om̃ib qui xp̃iana fide censetur & brati
apłorũ pͥncipis sedẽ aeccłarũ om̃iũ matrẽ recognoscunt salutẽ & ab solutionẽ om̃ui
peccatorũ ꝑbinediccionẽ &e merita beati Pecri &r Pauli pͥncipũ apłorũ. INotum
s etiã multis indigentib ꝑdiuersas partes tre necessaria pietate distribut
Modo uͦ peccatis nontantũ nris sed etiã multarũ gentiũ exigontib & ireli¬
gione friguit: &e t̃renas opes maiori exparte amisit. Hon nulli eni im ꝑatores
reges & pͥncipes. alioũq oidinũ ꝑsone misera cupiditate capti matna fiale¬
dietionẽ in currere ñtim̃tes eiꝰ possessiones inuaser distraxer̃ & in ꝑposusus
redeger. Qui etiã gladio a natbematis ꝑcussi & moie felicis uidȩ sacri legu
uinculo strãgulati nt ad penitentiã redirent disipuer. Hincigit᷑ iopia de¬
uastationes lutrocinia rapinȩ c̃tra ipsũ aeccda caput beatũ uidelies petfũ

Expanded text:
regorius episcopus seruus seruorum Dei omnibus qui christiana fide censentur et beati apostolorum principis sedem aecclesiarum omnium matrem recognoscunt salutem et absolutionem omnium peccatorum per benedictionem et merita beati Petri et Pauli principum apostolorum. Notum sed etiam multis indigentibus per diversas partes terrae necessaria pietate distribuit. Modo uero peccatis non tantum nostris sed etiam multarum gentium exigentibus, et in religione friguit et terrenas opes maiori ex parte amisit. Nonnulli enim imperatores reges et principes aliorumque ordinum personae misera cupiditate capti, maternam maledictionem incurrere non timentes, eius possessiones inuaserunt, distraxerunt, et in proprios usus redegerunt; qui etiam gladio anathematis percussi et more infelicis Iudae sacrilegii uinculo strangulati, ne ad penitentiam redirent, disipuerunt. Hinc igitur inopia, deuastationes, latrocinia, rapinae contra ipsum aecclesiae caput, beatum uidelicet Petrum,
Abbreviated transcription (Latin):
da & apianoꝵ cetul : ut nemo
intendat in interitũ regis. ne¬
mo uitȩ principis nocere trac¬
tet. nemo regni eũ gubernacu¬
lis priuet. nemo sibi tirannica
p̃sũpcione apicẽ regni usurp&
Nemo quolibet machinam̃to
themate diuino ꝑ cussus. absq
ullo remedi loco habeaturi
condepnaitus et̃no rudicio

Expanded text:
Christianorum coetu, ut nemo intendat interitum regis, nemo vitam principis attractet, nemo eum regni gubernacalis privet, nemo tyrannica praesumptione apicem regni usurpet, nemo quolibet machmamento themate divino perculsus, absque ullo remedii loco habeatur condempnatus aeterno judicio
Abbreviated transcription (Latin):
mĩũ hominũ erit refirrectio. si
oominet᷑ & maneat illuo priuilegiũ
in oño qd de eo specialit̃ dicit᷑. Non
dab̾ sem tuũ uide corruptionẽ.
hane racionẽ maxima patrũ turba
tradente suscepimꝰ. uerũ q st̃ ae alii gq̃
catholici & eruditi uiri qui ereount aĩa
in corpore manente inmutandos ad incor¬
ruptionẽ & ĩmortalitatẽ eos qui in
aouentu oñi uiui inueniendis & hoc
eis reputare ꝓ resurrectione ex mor¬
tuis q mortalitatẽ inmutacione depo¬
nant ñ mortẽ. quolib& quis adqui¬

Expanded text:
m hominum erit resurrectio. Si dominetur; et maneat illud privilegium in Domino, quod de eo specialiter dicitur. Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Hanc rationem maxima Patrum turba tradente suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri qui credunt, anima in corpore manente, iruptionem et immortalitatem eos, qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortalitatem immutatione deponant, non morte: quolibet quis acqui
Abbreviated transcription (Latin):
N primis predicandũ esi
omib generaliter ut credant
patrem & filium & spiritum
sanetum unum deum esse omĩ¬
potentem qui omĩa fecit. & hu¬
manam esse deitatem & sustan¬
tiam & maiestatem in tribus ꝑsonis
patris & filui &e spi

Expanded text:
nium praedicandum est omnibus generaliter ut credant Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum unum Deum esse omnipotentem, qui omnia fecit, et unam esse deitatem et substantiam et majestatem in tribus personis Patris, Filii, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ulier si diuinaciones ł in¬
cantaciones diabolicas fece¬
rit : annũ unũ peniteat. uel
bibunt aut portant suꝑse
aliqͥd addĩ iudiciũ subũtenos

Expanded text:
ulier si divinationes vel incantationes diabolicas fecerit, annum unum poeniteat, vel bibunt, aut portant super se aliquid ad Dei judicium subverten
Abbreviated transcription (Latin):
lirgines quȩ anxiiꝰ annos inscus r
mundiburdissius sacrũ uelam̃ g¬
capiti suo in posuerint. & illi
mundiburdi annũ & diem
hoc tacendo uou concesserint.
in scõ ꝓ posito ꝑmaneant
It si in p̃dicto anno & die ꝓillis
seꝓ clamauerint: petitioni
eoiũ assens p̃beatur. nisi
forte dei timore tacticũ eoniũ
licentia in religionis habitu

Expanded text:
irgines quae ante duodecim annos insciis mundiburdis suis sacrum velacapiti suo imposuerint, et illi mundiburdi annum et diem hoc tacendo consenserint, in sancto proposito permaneant. Et si in praedicto anno et die pro illis proclamaverint, petitioni eorum assensus praebeatur: nisi forte Dei timore tactae cum eorum licentia in religionis habitu
Abbreviated transcription (Latin):
criminalis homicidiũ adulteriũ.
aut maleficiũ reputatũ fuerit. insin¬
gulis missã tractare debet. & cõmu
nocentẽ se ostendere. Quod si nonfecerit.
qͥnquennio aliminib ȩcłȩ extraneus
habeatur.

Expanded text:
criminalis, homicidium, adulterium, et maleficium reputatum fuerit, in singulis missam tractare debet, et secrenocentem se ostendere. Quod si non fecerit, quinquennio a liminibus ecclesiae extraneus habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cuniã hanc obtinuerit dignita¬
tẽ. deiciatur ipse et ordinator eiꝰ
et a cõmunione scã modis om̃ib
abscidat᷑. et sit anathema sicut
symon magus apetro. otioo¬

Expanded text:
cuniam hanc obtinuerit dignitatem, dejiciatur ipse et ordinator ejus, et a communione sancta modis omnibus abscindatur, et sit anathema sicut Simon magus a Petro.
Abbreviated transcription (Latin):
si ne p̃iudicio ab om̃ib custodian¬
t᷑. et nemo in actionib uel in uidicus.
ȩccłasticis suo sensu. sed eoꝵ auctori¬
tate ducat᷑. In exponendis et iam uel
p̃dicandis diuinis scripturis scõꝵ catho¬
licoꝵ patr̃ũ et ꝓbatissimoꝵ sensum
quisq sequat᷑. In quoꝵ scriptis ut bea¬
tus dicit ieronimus. fidei ueritas ñ

Expanded text:
praejudicio ab omnibus custodiantur, et nemo in actionibus, vel in judiciis ecclesiasticis suo sensu, sed eorum auctoritate ducatur. In exponendis etiam, vel praedicandis divinis Scripturis, sanctorum catholicorum Patrum, et probatissimorum sensum quisque sequatur, in quorum scripturis, ut beatus dicit Hieronymus, fidei veritas non
Abbreviated transcription (Latin):
uã de testabile & ex¬
secrabile scelus sit unicuiq xp̃ĩans
filiolã suã construprare. testatur
sc̃s gregorius papa india logis suis. ubr
referret quendã hominẽ polluisse
filiolã suã. & quia neglexit pęniten¬
tiã agere. subito inseparabili morbo
correptus expirauit. & sepulto ñ solũ
corpus. sed etiã om̃e sepulchrũ ignis
inuisibilis consumpsit

Expanded text:
uam detestabile et exsecrabile scelus sit unicuique Christiano filiolam suam constuprare testatur sanctus Gregorius papa in Dialogis suis , ubi refert quemdam hominem polluisse filiolam suam, et quia neglexit poenitentiam agere, subito miserabili morbo correptus exspiravit, et sepultus, non solum corpus, sed etiam omne sepulcrum, ignis invisibilis consumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
mandũ tenuisse. Vnde nos dignũ duxunꝰ
ut si qua mulier filiũ suũ desidia
aut fraude aliqua corã tenuerit
ad confirmandũ. Propt̃ fallatiã
suã aut ꝓpt̃ fraudẽ quã diu uiuit
penitentiã agat auiro tam̃ suo ñ¬
buit cũ cõmatre sua spuali & de
illo qui filiũ suũ baptirauit & cuius
uxor eum defonte suscepit. ea ratio
ne. ut discidiũ coniugii fieret. si
postea in tali copulatione ꝑ manere
possunt. detalib sic respondendũ.
Si filiolã aut cõmatrẽ suã spũalem
aliquis in coniugiũ duxerit separan
dos eos eẽ iudicauimꝰ. & graui pȩm¬
tentiã plectendos. Si aut̃ coniuges
legitimi. unus aut ambo ex indus¬
tria fecerint. ut filiũ suũ defonte
suscipiant. ut discidiũ fiat. tale coi¬
silium damus. Si innupti manere
uoluerint. bonũ est. Sin aut̃ grauis
penitentia. insiatori iniungatur &
simul maneant. Et sis ꝑuixerit
p̃uaricator coniugii. acerrima
poenitentia multetur & sine spe
coniugi maneat .XXU. DECΑO RΕ¬

Expanded text:
mandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter fallaciam suam aut propter fraudem, quandiu vivat poenitentiam agat; a viro tamen suo nbuit cum commatre sua spirituali, et de illo qui filium suum baptizatum, et cujus uxor eum de fonte sne, ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. Si filiolam, aut commatrem suam spiritalem alidos eos esse judicimus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint ut filium suum de fonte suscipiant, ut dissidium fiat, tale consilium damus, si innupti manere voluerint bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur; et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugii, acerrima poenitentia mucltetur, et sine spe conjugii maneat. De
Abbreviated transcription (Latin):
deludens mͦ lęta. mͦ tristia. mͦ cognitas¬
lis mens hȩc ñ in anuno sed incorpore euent¬
re opinat᷑. Quis enĩ ñ in sõnis. & nocturnis
uisionib extͣ se ipsũ educit᷑. & multa uidet
dormiendo que nũꝗ udat igilando:
Quis enĩ tã stultus & hebes sit qͥ hȩc om̃na
q̃ in solo spũ fiunt etiã in corpore accidẽ
arbitret᷑: Cũ etechieł ꝓpħa uissones¬
ñ audet se dicere raptũ in corpor.
omnib: itaq publice annuntiandõt
qđ qͥ talia & his similia credit. fidẽ pel
& qͥ fidẽ rectam in dõ ñ habet: hcño

Expanded text:
deludens, modo laeta, modo tristia, modo cognitdeludens, modo laeta, modo tristia, modo cognitlis mens haec, non in animo, sed in corpore, evenire opinatur. Quis enim non in somnis et nocturnis visionibus extdormiendo, quae nunquam viderat vigilando? Quis vero tam stultus et hebes sit, qui haec omnia quae in solo spiritu fiunt, etiam in corpore accidere arbitretur, cum Ezechiel propheta visionesn audet se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, quia talia et his similia credit, fidem perdit, et qui fidem rectam in Deo non habet, hic no