comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod ds̃ ñ uult. & ium ipse bona multa amplius.
multoq certius uoluntate. Nã illius mala uoluntas. eẽ
noͣnqͣpotest : tãquã si bonus filius patrẽ uelit uiuere.
quem ds̃ bona uoluntate uult mori Et rursus fieri
potest. ut hoc uelit homo uoluntate mala. quod ds̃
uult bona. uelut si malus filius uelit mori patrem.
uelit hoc &iam ds̃. Nempe ille quod non uult ds̃. iste
uero id uult quod uult & ds̃. & tamen bonȩ uoluntati dĩ.
pietas illius potius consonat. quã uis aliud non uolentis quã
huius. id .ẽ. non uolentis impietas: tantũ int̃ ẽ quid uelle
homixi. quid dõ congruat: & adquẽ finẽ suã quisque
referat uoluntatẽ. utꝰ aut Epbetur. aut improbetur.
Iam ds̃ quasdt̃ uoluntates suas. utiq bonas: ita impl& per
maloꝵ hominũ uoluntates malas. sicut ꝑ iudȩos maliuo¬
los bona uoluntatepatris. xp̃s ꝓ nobis occisus est quod
tantũ bonũ factum est: ut apłs petrus. quando iđd¬

Expanded text:
quod Deus non vult, etiam ipse bona multo amplius multoque certius voluntate: nam illius mala voluntas esse nunquam potest. Tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus vult bona: velut si malus filius velit mori patrem, velit hoc etiam Deus. Nempe ille vult quod non vult Deus, iste vero id vult quod vult et Deus: et tamen bonae Dei voluntati pietas illius potius consonat, quamvis aliud volentis, quam hujus idem volentis impietas. Tantum interest quid velle homini, quid Deo congruat, et ad quem finem suam quisque referat voluntatem, ut aut probetur aut improbetur. Nam Deus quasdam voluntatmalorum hominum voluntates malas: sicut per malevolos Judaeos bona voluntate Patris Christus pro nobis occisus est; quod tantum bonum fuit, ut apostolus Petrus, quando i
Abbreviated transcription (Latin):
gitur non uolentis neq currentis: sed miserantis est dĩ Dũ ꝓcui dubio
si homo eius etatis est ut ratione iam utatur. non posset credere spare
diligere pusi uell& : pec ꝑuenire ad pabnã suꝑnȩ uocationisdiꝰ parsi
ꝓpt̾ea dictum est non uolentis neq currentis. sedmiserentis est di : quia
nonuolentis ꝓeq currentis. sed miserentis est dĩ. Tanquã diceretur. non

Expanded text:
Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Cum procul dubio, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Cum procul dubio, si homo ejus aetatis est ut ratione jam utatur, non possit credere, sperare, diligere, nisi velit, nec pervenire ad palmam supernae vocationis Dei, nisi propterea dictum est, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, quia eNon volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, tanquam diceretur, Non
Abbreviated transcription (Latin):
N tus eẽ. donatã. sic̃ idẽ apts alio loco se dic̃ ut fidelis eẽt. miam conse
cuitum. Hic quoq adiunx̃ atq ait & hoc non ex uob. secddi donum est .
non exoꝑibus. neforte quis extollatur Et neputarentur fidelib bona
defutura oꝑa. rursus adiecit. Ipsius enim figm̃tũ sumꝰ creati inxp̃o ihu¬
inopibus bonis. quȩ p̃parauit ds̃ ut in illis ambulemus: Tunc ergo
esfĩcuni uere liberi cũ ds̃ nos fingit idest̃ format &creat non ut
bomines quodiam fecit: sedut boni homines simus. quo dnuno grasua
humani. Noniam creauerat ds̃
ien nequiscaiã & sbio ndũ opibus deipsogletur libero uoluntatis ar¬
bitrio tanquam ab ipso incipiat meritũ. cui tanquam debatũ reuuatus
p̃miũ bene oꝑandi. ipsa libtas audiat eundẽ grãe p̃conẽ dicentẽ  a dr est
enim qui oꝑatur in nob. & uelle &oꝑari probona uoluntate &ilio loco

Expanded text:
tus esse donatam, sicut idem Apostolus alio loco se dicit ut fidelis esset misetus esse donatam, sicut idem Apostolus alio loco se dicit ut fidelis esset misecutum , hic quoque adjunxit atque ait: Et hoc non ex vobis sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur. Et ne putarentur fidelibus bona opera defutura, rursum adjecit: Ipsius enim sumus figmentum, creati in Chin operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus . Tunc ergo efficimur vere liberi, cum Deus nos fingit, id est, format et creat, non ut homines, quod jam fecit; sed ut boni homines simus, quod nunc gratia humani, non jam creaverat Deus . Item ne quisquam, etsi non de operibus, de ipso glorietur libero voluntatis arbitrio, tanquam ab ipso incipiat meritum, cui tanquam debitum reddatur praemium bene operandi ipsa libertas, audiat eumdem gratiae praeconem dicentem: Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari pro bona
Abbreviated transcription (Latin):
serui ad dicti. eẽ. libertas. nisi quando eum peccare delectat : Lberalit̃
enim seruit. qui sui dñi uoluntatẽ libent̃ facit. ac̃ ꝑhoc ad peccandũ
liber est. qui peccati seruus est Unde ad uiste faciendũ lib ñ erit.
nisi apeccato liberatus. eẽ. iustitiȩ cȩperit seruus: Ipsa est uera lib¬
tas. propt̃ rectini facti lȩtitiam simul &pia seruitus ꝓpt̃ p̃cepti
oboedientiam: Sed adbenefaciendũ ista libertas unde erit homini
addicto &uendito. nisi redimat cuius illa uox est. siuos filius libe
rauerit. tunc uere liberi eritis : quod antequam fieri incipiat in¬
homine. quo modo quis quã delibero arbitrio in bono głatur oꝑe.
qui nondũ est lib adoꝑandũ bene. nisi se uana suꝑbia inflatus extollat
quam coib& apłs dic̃s Qrã dĩ salui facti estis per fidem
Tneipsam sibi salam fidẽ sic arrogarent. & non intelligerent diuini

Expanded text:
servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat? Liberaliter servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat? Liberaliter enim servit, qui sui domini voluntatem libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit, nisi a peccato liberatus esse justitiae coeperit servus. Ipsa est vera libertas propter recti facti laetitiam, simul et pia servitus propter praecepti obedientiam. Sed ad bene faciendum ista libertas unde erit homini addicto eraverit, tunc vere liberi eritis . Quod antequam fieri in homine incipiat, quomodo quisquam de libero arbitrio in bono gloriatur opere, qui nondum est liber ad operandum bene, nisi se vana superbia inflatus extollat? quam cohibet Apostolus dicens: Gratia salvi facti estis per fidem . Et ne ipsam sibi saltem fidem
Abbreviated transcription (Latin):
sterilis apparebat interris. in ea pace dequa illi cecider̃. sine ullo tem¬
siue qui futurus est in contemplatione est eius artificis. qui uocat es
quȩ non sunt tanquã ea quȩ sunt : atq in m̃sura & numero & pondere
erum haec pars generis humani. cui libera s cuncta disponit
reparari potest : absit. Quid enim boni oꝑatur perditꝰ. nisi quantum
fuerit aꝑditione reparatus: numquid libero uoluntatis arbitrio
& hoc absit. Nam libero arbitrio male utens homo. & se ꝑdidit et
ipsum. Sicut enim quisẽ occidit. utiq uiuendo sẽ occidit. sed se occi¬
dendo non uiuit : nec se ipsum poterit resuscitare: cum occiderit:
ta cũ libero peccaretur arbitrio. uictore peccato. amis sumẽ. & liberũ
arbitriũ Aquo enim quis deuictus est. huic & seruus addictus est
etri certe apłi. est ista sententia. Quȩ cum uera sit. qualis quȩso potest

Expanded text:
sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temsterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temt, sive qui fuit, sive qui futurus est, in contemplatione ejus artificis est, qui vocat ea quae non sunt tanquam ea quae sunt, Rom. 4. Ecce aerum haec pars generis humani, cui libertatem al., liberatireparari potest? Absit. Quid enim boni operatur perditus, nisi quantum fuerit a perditione liberatus? Numquid libero voluntatis arbitrio? Et hoc absit: nam libero arbitrio male utens homo, et se perdidit et ipsum. Sicut enim qui se occidit, utique vivendo se occidit, sed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit: ita cum libero peccaretur arbitrio, victore peccato amissum est liberum arbitrium; A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est . Petri certe apostoli est ista sententia: quae cum vera sit, qualis, quaeso, potest
Abbreviated transcription (Latin):
socus impietatis elato. & ipsã cũ eis elatione prostrata ce¬
teriuero pia oboedientia dño coheserunt. Accipientes etiã
qđ illi non habuer̃ tertã scientiũ qua. eent. desua sem prẽna
a nõm quã casura stabilitate securi. Placuit itaq unuersi:
uniuersitatis creatori atq moderatori dõ. ut qm̃ non tota multitudo angłoꝵ
dñ deserendo perierat. ea quȩ ꝑierat inꝑpetua ꝑditione remaneret: Quȩ aũt
cũ dõ illa deserente ꝑstiterat. desua certissime cognita semꝑ futura felicitate
ex eius parte reparata. quod angłicȩ sõcietate ruina illa diabolica mi-¬
nuerat suppleretur : Hoc enim promissũ est resurgentib scĩs. quod
uiũ suoꝵ Numerositate fraudabitur. aut uberiore &iam copia
fortasse regnabit. Neq enim numerũ aut scoꝵ hominũ. aut inmun-¬
dorum dȩmonũ nouimꝰ. in quoꝵ locũ succedentes filii scẽ matris. quȩ

Expanded text:
sociis impietatis elato, et ipsa cum eis elatione prostrato, caesociis impietatis elato, et ipsa cum eis elatione prostrato, caeteri pia obedientia Domino cohaeserunt, accipientes etiam, quod illi non habuerunt, certam scientiam, qua essent de sua sempiterna et nunquam casura stabilitate securi. CAPUT XXIX. In universitatis creatori atque moderatori Deo, ut quoniam non tota multitudo angelorum Deum deserendo perierat, ea quae perierat in perpetua perditione remaneret; quae autem cum Deo illa deserente perstiterat, de sua certissime cognita semper futura felicitatex ejus parte reparata, quod angelicae societati ruina illa diabolica minuerat, suppleretur. Hoc enim promissum est resurgentibus sanctis, quod , nulla civium suorum numerositate fraudabitur, aut uberiore etiam copia fortasse regnabit. Neque enim numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus, in quorum locum succedentes filii
Abbreviated transcription (Latin):
dire facillime poss& sua male utens potestate culcauit atq
trans gressa. est quae inse sui creatoris imaginem ab eius
lumine contumacuer auersa uiolauit quae salubrem
seruitutem ab eius legibus malo libero abrupta arbitrio uni¬
uersa in a&ernum desereraur meo : & prosuo merito
poenam pender& sempiternam: Plane ita faceret:
si tantum iustus. non &iam misericors ess& : suamque inde¬
bitam misericor diã multo euidentius in indignorum potius
liberatione monstrar&.¬
Ngłis igitur aliquibus impia suꝑbia deserentibus dm̃ &
Ain huius cie̾rissimam cdiginẽ de superna cȩlesti habititione
deiectis residuus numerus aingelorum in ȩcna cũ dõ beatitudi¬
ne & scactitate ꝑ mansit. Neq enĩ ex uno ungelo lapso atq
dãnato oeceri ꝓpagati sunt : ut eos sic̃ homines originale ma¬
lũ obnoxiȩ successionis uinculis obligarae. atq. uniuersos
trabera ad debitas poenas. sed eo qui diabolus factꝰ ẽ. cum

Expanded text:
dire facillime posset, sua male utens potestate calcavit atque dire facillime posset, sua male utens potestate calcavit atque transgressa est, quae in se sui Conditoris imaginem ab ejus lumine contumaciter aversa violavit, quae salubrem servitutem ab ejus legibus male libero abrupit arbitrio, universa in aeternum desereretur ab eo, et pro suo merito poenam penderet sempiternam? Plane ita faceret, si tantum justus, non etiam misericors esset, suamque indebitam misericordiam multo evidentius in indignorum potius liberatione monstrarAngelis igitur aliquibus impia superbia deserentibus Deum, et in hujus aeris imam caliginem de superna coelesti habitatione dejectis, residuus numerus angelorum in aeterna cum Deo beatitudine et sanctitate permansit. Neque enim ex uno angelo lapso atque damnato caeteri propagati sunt, ut eos sicut homines originale malum obnoxiae successionis vinculis obligaret, atque universos traheret ad debitas poenas: sed eo qui diabolus factus est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
t ad iuncta partieoꝵ qui peccauer̃ angelorũ luebat impiȩ desertio¬
nis dignissimas penas. Ad irã quippe dĩ ꝑtin& iustam. quicquid
cȩca & indomita concupiscentia faciunt libent̾ mali. & quicqͥd
manifestis aꝑtisq poenis patiunt᷑ inuiti. Non sane creatoris
desistente bonitate. & malis angłis subministrante uitã uiuacẽ¬
q. potentiam. Quȩ sub ministratio si auferatur intercidit. & ho-¬
minũ quãuis de ꝓpagine uitiata dãnataq nascentiũ formare
semina & animare. & ordinare menbra ꝑ temporũ aetates.
ꝑ locorũ spatiac uegetare sensus alim̃ta donare. Meliuis enĩ¬
iudicauit de malis bene facere : quã mala nulla. ẽẽ ꝑmittere
siquidẽ in melius hominũ reformationẽ nullã prorsus. eẽ. uoꝰ¬
luissa. sicut impiorum nulla .ẽ. angelorum. Nonne merito
fierae ut natura quȩ dm̃seruit. quȩ p̃ceptũ sui corꝑis qđ custo¬

Expanded text:
et adjuncta parte eorum, qui peccaverant, angelorum, luebat impiae desertioet adjuncta parte eorum, qui peccaverant, angelorum, luebat impiae desertionis dignissimas poenas. Ad iram quippe Dei pertinet justam, quidquid caeca et indomita concupiscentia faciunt libenter mali et quidquid manifestis apertisque poenis patiuntur inviti; non sane Creatoris desistente bonitate, et malis angelis subministrante vitam, vivacemque potentiam; quae subministratio si auferatur, intercidit, et hominum, quamvis de propagine vitiata damnataque nascentium formare semina, et animare, ordinare membra per temporum aetates, per locorum spatia, vegetare sensus, alimjudicavit de malis bene facere, quam mala nulla esse permittere. Et si quidem in melius hominum reformationem nullam prorsus esse voluisset, sicut impiorum nulla est angelorum, nonne merito fieret, ut natura quae Deum deseruit, quae praeceptum sui Creatoris, quod custo
Abbreviated transcription (Latin):
umbra uitȩ iam de iusticia custodita ĩ meliora conscen derae
inc post peccatũ exul ef fectꝰ. stirpẽ quoq. suã: collo cauit.
quã peccando tanquã inse inradice uiciauerat mortis pena
& damnatioru obstrinx̃. Vt quic qͥd plis ex illo & simul dam¬
nata ꝑ quã peccauerat coniugẽ ꝑ carnalẽ concupiscentiã in qͦ
in oboedientiae pęna similis retributa .ẽ. Nasceret᷑ thraher& ori¬
ginale peccatũ. Quo traheraeur. ꝑ errores doloresq diuersos ad
illud extremũ cũ desertorib angłis uiciatorib: & desertoribus
& consortib sius sine fine suppliciũ. Sic ꝑunũ hominẽ pecca
tĩ undauit inmundũ & ꝑ peccatũ mors & ita inom̃s homines
ꝑdusiuit : iiquo om̃s peccauer : Mlundũ quippe appellauit
bableco apłs uniuersum genus humanum ita ergo sexus
habebat:
pcebat anm alis. uł ceriam uoluebatur & demalis inmalã
p̃ci cabatur totius humani generis masta dlam nama

Expanded text:
 umbra vitae, unde justitia custodita in meliora conscenderet,  umbra vitae, unde justitia custodita in meliora conscenderet, collocavit. Hinc post peccatum exsul effectus, stirpem quoque suam, quam peccando in se tanquam in radice vitiaverat damnationis obstrinxit: ut quidquid prolis ex illo et simul damnata per quam peccaverat conjuge, per carnalem concupiscentiam, in qua inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur per errores doloresque diversos ad illud extremum cum desertoribus angelis vitiatoribus et possessoribus et consortibus suis sine fine supplicium. Sicnes homines petransiit, in quo omnes peccaverunt . » Mundum quippe appellavit eo loco Apostolus universum genus humanum. Ita ergo se res habebant. Jacebat in malis, vel etiam volvebatur et de malis in mala praecipitabatur totius generis humani massa damnata;
Abbreviated transcription (Latin):
oc pͥmũ. ẽ creaturȩ rationalis malũ. id ẽ prim̾a pͥuatio boni. Deĩde
iã & iam nolentib sub intrauit ignorantia rerũ agendarũ. & concu¬
piscentia noxiarũ. qͥb comites sub inferunt᷑ error & dolor. Quae
duo mala quando immiNentia sentiuntur ea fugitantis animi
motus uocat᷑ metus. Porro animꝰ cũ ad ipiscitur concupita quãuis
ꝑ niciosa uł inania qm̃ id errore non sentit. uł delec tationie
morbida uincitur. uł uana &iam lȩticiu uentilatur. Ex his mor¬
borũ non ubertatis sed indigentiȩ tanquã fontib om̃is miseria
naturȩ rationalis emaniat.
titudinis appetitũ. Uerũ hȩc cõmunia mala sunT &
hominũ & angłorũ ꝓsua malitia dñi iusticia dũ natoꝵ. Sed
homo hab& ecpęnam propͥ am. quã etiã mord corꝑis punitꝰ¬
est. Mlortis et quippe suppli ciũ dñs cõminatũs fuerat.
si peccar&. Sic eũ munerans Ibo arbitrio. ut tam̃ reger&
imꝑio. t̾rer& exitio. atq in paradr̃si felicitate tanquã iN

Expanded text:
oc primum est creaturae rationalis malum, id est, prima privatio boni: deinde jam etiam nolentibus subintravit ignorantia rerum agendarum, et concupiscentia noxiarum; quibus comites subinferuntur error et dolor: quae duo mala quando imminentia sentiuntur, ea fugitantis animi motus vocatur metus. Porro animus cum adipiscitur concupita, quamvis perniciosa vel inania, quoniam id errore non sentit, vel delectatione morbida vincitur, vel vana etiam laetitia ventilatur. Ex his morborum, non ubertatis, sed indigentiae tanquam fontibus omnis miseria naturae rationalis emanat. Ctitudinis appetitum. Verum haec communia mala sunt et hominum et angelorum pro sua malitia Domini justitia damnatorum. Sed homo habet et poenam propest. Mortis ei quippe supplicium Deus comminatus fuerat si peccaret: sic enim munerans libero arbitrio, ut tamen regeret imperio, terreret exitio, atque in paradisi felicitate, tanquam in
Abbreviated transcription (Latin):
noli sub imagine pietatis augere peccuniã. filiis meis seruo. Magndi
nola sid inasfilu neus serug. uiddeamꝰ seruat tibi pat̃ nus seruasti
nare non illi potius impendis om̃a qui te fec̃ ex nichilo s. qui te fecit.
uose nonp asc totahis quȩ fecit: ipse paseit & filios tuos. tudeq enĩ
melius.  cõnittis filios tuos patri monio tuo quã creatoꝵi tuo &ẽ ñt¬
unt quidẽ homines. Mala ẽ auritia. palliare se uoluã nomine pictaas .
sersbure. utqͥs ꝑ oct̃ filios uideint᷑ seruure homines qđ prpt̃ ulans en

Expanded text:
Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videamus: servat tibi pater tuus, servas tu a Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo. Et mentiuntur quidem homines. Mala est avaritia: palliare se volunt nomine pietatis, et dealbare, ut quasi propter filios videantur servare homines, quod propter a
Abbreviated transcription (Latin):
mugnũ ossecisse gioriaris Adtendit enĩ quil aluss n ficietuis someunt
mauiuu at sẽ facere oretiris te decoꝑatione peioris non de ius sone quie¬
lonbeas on quia ille nibil facit. ideo tu magnũ aliquid facas us ed moddi
Pasiis art qt habuit aut ñ ꝓtulit cũ habera. Noli adtende post ce
qͣs alla ar sed qua tes iubeat d ̃ facere. Postreno auaos n ituis affectionib
Seul saris non dub sufficunt qđ pcessistis : sed uultis eẽ. diuites gles
Citiorib uobis: non aditenditis quantos paupiores transcendistis : iuncere
merabiliũ m̃ dicorũ : non respiciunt᷑ posteriores multi tudines pauperũ
Re puucitas p̃cedenti ũ diuitũ ante oculos ponit᷑. Cur in ope bono non
adtendit᷑ ille zacheus qui dimidiũ rerũ suarũ dedit pauꝑibus.: sed op¬
care cogimur ut adtenda t᷑. Saltim ille phariseus qui omium quȩ posi¬
sidebat decimas dabat. Noli parcere thesauris caducis. thesauris uanis.

Expanded text:
magnum te fecisse gloriaris. Attendis enim quid alius non faciat, non quid te jubeat Deus facere. Metiris te de comparatione pejoris, non de jussione melioris. Non quia ille nihil facit, ideo tu magnum aliquid facis: sed quia , quod alius aut non habuit, aut non protulit cum haberet. Noli attendere post te quis non faciat, sed quid te jubeat Deus facere. Postremo, quare in istis affectionibus saecularibus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vincere merabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis.
Abbreviated transcription (Latin):
uerturr  uulnera in ioca siqus aut̃ existat quidicit serastil ori sace re
adulterũ notũ aũ sit qđ non faciat. erubeseit accedere acillos. sa. sue
similes ne in sulteN. ne irrideant. ne dicant ñ . eẽ uirũ. Adhoc delapsa
ẽ humana puersitas ut uir habeat᷑ uict᷑ alibidine & uiros habest
uietor libidinis. Tiũ phantes exultant: & ñ sunt uiri lacent ꝓsdatt¬
quluri sutimespeceues ile tibiuidet forciors qui urer acent ꝓ sftra
quã qui pimer bestiam. Sed quia dissimuscios. qui iacera sub bestis
deleetant᷑ Uospugnȩ exteriores  Ideo ñ uultis ꝑtinere ad canticũ nouum
ubulr̃. Eeudoc& manꝰ meas ad proeliũ &dugitosmcos adbelũ i Nouu
bellũ qđ secũ agit homo dimicans cra concupiscentiss nulas srenans
auaritiã elidens suꝑbiã suffocins ãbitionẽ. trucidans libidinem.

Expanded text:
conuertuntur uulnera in ioca. si quis autem exsistat qui dicat se castum non facere adulterium, notum autem sit quod non faciat, erubescit accedere ad illos non sui similes, ne insultent, ne irrideant, ne dicant non esse uirum. ad hoc delapsa est humana peruersitas, ut uir habeatur uictus a libidine et uir non habeatur uictor libidinis. triumphantes exsultant et non sunt uiri; iacent unt! si spectares, ille tibi uideretur fortior qui iaceret sub bestia, quam qui perimeret bestiam? Sed quia dissimulatis a pugna interiore et delectant uos pugnae exteriores, ideo non uultis pertinere ad canticum nonumui docet manus meas in proelio, digitos meos ad bellum. est enim bellum, quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, frenans auaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis. concordatis cũ aduersario. & securi dicitis. in oratione.
dimit tatis: Sicambulando securi in uia: non timebitis latrocinia
diaiboli. quia xp̃s uiã & stratã magnam se ipsum fecit ꝑducit
ad patriã. Omnis ibi securitas. omnis qui es. ubi & ipsa miscđiae oꝑa
cessabunt. quia nulla ibi erit indigentia miserorum. Erit ergo
illud sabbatum sabbatoꝵ. quod hic desideram ibi inueniamus:¬

Expanded text:
peccatis, concordatis cum adversario: et securi dicitis in oratione, dimittatis. Sic ambulando securi in via non timebitis latrocinia diaboli: quia Christus viam et stratam magnam se ipsum fecit, per quam ducit ad patriam. Omnis ibi securitas, omnis quies: ubi et ipsa misericordiae opera cessabunt, quia nulla ibi erit indigentia miserorum. Erit ergo illic sabbatum sabbatorum; ut quod hic desideramus, ibi inveniamus
Abbreviated transcription (Latin):
ut non insultetis his qui nondũ bene uiuunt. sed eo ipsos morib uris
ortemini. Hȩc faciendo. habetis ꝑ fectã quantũ in hac uita potest
iusticiam conuersantes inbonis oꝑibus. inorationib in iliunus
in ȩlemosrnis ꝓpt̃ minuta peccata. & abstinendouos ab illis magnis

Expanded text:
ut non insultetis his qui nondum bene vivunt; sed eos ipsos moribus vestris ut non insultetis his qui nondum bene vivunt; sed eos ipsos moribus vestris hortemini. Haec faciendo, habetis perfectam, quantum in hac vita potest, justitiam. Conversantes in bonis operibus, in orationibus, in jejuniis, in eleemosynis propter minuta peccata, et abstinendo vos ab illis magnis
Abbreviated transcription (Latin):
mũ daciũ ẽ. Auaris homines ut derae cogant᷑ confiteri qđ nolunt
cũ erub estunt ticere qđ sunt. Fundint uomant in confes none qđ
sos tum capiers oremiter crapula iniquitatis euo micore ⁊t confes o
sod no n canmo more redeatur aduomtu estoeuomat eã confess¬
parũ ẽ uen etre ap̃ianus. Quanta donatis hatri onĩous. quaina do-¬
ocridiss uena touib: quanta turpibus ꝑsonis qonnibusi quanita q̃
oceidunt  ꝑup ses enĩ exhibitiones uoluptatũ. int ficunt uuon as
non essetis ferendi. Quis piuis ieraa inansanretas qus ꝑlis sepaã
doc& insanire ꝓfusionis est. Nec auarũ te ds̃: nec ꝓfusum uult.
Collocare te uult quȩ habes. non ꝓicere. Certatis quis uinc at in peius:
non datis oꝑam quis sit melior. atq utinã non daretis quis sit peior.
seminares terrena que dedit. & meteres uitã aet̾̃nam. Nolite pigri
esse & male securi. Mores emendate. peccata redimite. & cũ haec
feceritis. gͦrãs agite a quo accepistis bene uiuere. & sic ei grãs agite.

Expanded text:
es. Vel sic certe cogantur confiteri quod nolunt, cum erubescunt tacere quod sunt: fundant, vomant in confessione quod portant. Pectus premitur crapula iniquitatis; evomat eam confessio: sed non canino more redeatur ad vomitum. Estote chrisparum est vocari christianos. Quanta donatis histrionibus? quanta donatis venatoribus? quanta turpibus personis? Donatis eis qui vos occidunt. Per ipsas enim exhibitiones voluptatum interficiunt animasvet, non essetis ferendi. Quis plus servet insanire, avaritiae est; donet insanire, profusionis est. Nec avarum te Deus, nec profusum te vult. Collocare te vult quae habes, non projicere. Certatis quis vincat in pejus, non datis operam quis sit melior: atque utinam non daretis res vestras, et seminares terrena quae dedit, et meteres vitam aeternam. Nolite pigri esse et male securi. Mores emendate, peccata redimite. Et cum haec feceritis, Deo gratias agite, a quo accepistis bene vivere. Et sic ei gratias agite,
Abbreviated transcription (Latin):
seruit & fidelit̃ seruit. & pure te diligit. dõ deb& ñ tibi. Iustũ . ẽ.
gͥ & tu ađdđas qͥ a sub dño es adquẽ & ille adtendit ut seruiat tibi.
mple gͦ qđ dictũ ẽ. qđ tibi ñuis fieri. alii nefeceris. Sed ipsũ alui
cũ dicis utrũq adtende & ꝓxximũ & dm̃. Canta in psalterio decena
chordarũ canta canticũ nouũ. concorda cũ sermonẽ dĩ. Cũ . ẽ. tecũ
inuia concorda cũ aduersario tuo cito. necũ discordia uenias
ante iudicẽ. Si facis qđ audis: concordasti cũ eo. si aut̃ ñ facis ricaris

Expanded text:
servit, et fideliter servit, et pure te diligit, Deo debet, non tibi. Justum est servit, et fideliter servit, et pure te diligit, Deo debet, non tibi. Justum est ut et tu attendas quia sub Domino es, ad quem et ille attendit, ut serviat tibi. Imple ergo quod dictum est, Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Sed ipsum alii cum dicis, utrumque attende et proximum et Deum. Canta in psalterio decem chordarum, canta canticum novum: concorda cum sermone Dei, cum est tecum in via. Concorda cum adversario tuo cito, ne cum discordia venias ante judicem. Si facis quod audis, concordasti cum eo: si autem non facis, rixaris
Abbreviated transcription (Latin):
uodere qlus eliudtomatis Faapsi aliud naon amaretis ea uaq uuiderets
uierilla uidecisi qͥ ndo illã exigius: quire laudas fidẽ quando alle exo¬
gire der uodeos: qucu puschra res ẽ fides sed tc̃ pulchra ẽ qͣndo deseruo
exigiẽ tunc uidet᷑ quando ab altero expetit᷑. quando decel sxigrors
naudet᷑ aurũ uides. fidẽ non uides : sic̃ luc& aurũ ad occulos corporis.
siciluca fides ad acculos cordis. Uꝑis ad illã oculos cordis. quandon
susut exhibeat t̃ illã seruus tuus. Si tibi exhibuerit laudas seruũ
ls̃ a p̃dicas eũ a dicis Preclarũ seruũ habeo. magnũ seruũ habeo
meliorẽ cu habeas seruũ quã te ds̃. Iub& ds̃ seruo tuo. ut honꝰ se
ergacte. quomodo iub& uxori tuȩ ut si tu moechaberis ñ moecehent᷑:
S ic iub& seruo tio. ut & si tu ñ seruis dñõ tuo seruiat tibi. Sed hoc
totuuide ut ad amonitionẽ tuã ualeat. ñ ad portionẽ tuã :  &enĩ
seruus ille qđ tibi seruit indigno digne id .ẽ. qđ indigno tͥ bene

Expanded text:
dere, quia aliud amatis. Nam si aliud non amaretis, eam utique videretis. Quare illam videtis, quando illam exigitis? Quare laudas fidem, quando illam exigis de servo tuo? Quam pulchra res fides! Sed tunc pulchra est, quando de servo exigiides. Sicut lucet aurum ad oculos corporis, sic lucet fides ad oculos cordis. Aperis ad illam oculos cordis, quando vis ut exhibeat illam tibi servus tuus. Si tibi illam exhibuerit, laudas servum, et praedicas eum, et dicis: Praeclarum servum habeo, magnum servum habeo,meliorem habeas tu servum, quam te Deus. Jubet Deus servo tuo, ut bonus sit erga te. Quomodo jubet uxori tuae, ut etsi tu moechaberis, non moechetur: sic jubet servo tuo, ut etsi tu non servis Domino tuo, serviat tibi. Sed hoc totum vide ut ad admonitionem tuam valeat, non ad perniciem tuam. Etenim servus ille quod tibi servit indigno digne, id est, quod indigno tibi bene
Abbreviated transcription (Latin):
diords deree quod bestias occidis. Nã multa capita s̃ sub istis capitib
in singilis chordis ñ singulas bestias. sed greges int̃ ficis bestiarũ. Siegꝰ
musticũ soui cũ amore non cũ timore cantuibis. Noli dicere tibi quando
fartieli xonant anquid uis agere. Vxorẽ non habeo facio qđ uoloi Po
enĩ posturanẽ mea pecco: lim nosti p̃ciũ cuũ iã nosti qͦaecedis Qand madi¬
nibs neforce dicas mͥ. ad fornicẽ uado. ad meretricẽ ꝑgo. ad psaitora en
Nec uluet p̃ ceptũ iiolo. qđ dietũ. ẽ. non moechaberis. quia uxorẽ nondũ
Sabln n pce post ulã aliquid facio. Nec illud p̃ceptũ uiolo qđ dictiũẽ
n con cupisces uzxorẽ proximi tui. Pui ad publieũ uado. inqđ p̃ceptum

Expanded text:
chordas decem, quot bestias occidis? Nam multa capita sunt sub istis capitibus. chordas decem, quot bestias occidis? Nam multa capita sunt sub istis capitibus. In singulis chordis, non singulas bestias, sed greges interficis bestiarum. Sic ergo canticum novum cum amore, non cum timore, cantabis. Noli dicere tibi, quando forte luxurianter aliquid vis agere: Adhuc uxorem non habeo, facio quod volo, non enim post uxorem meam pecco. Jam nosti pretium tuum, jam nosti quo accedis, quid mannibus: ne forte dicas mihi: Ad fornicem vado, ad meretricem pergo, ad prostitutam eo; nec illud praeceptum violo quo dictum est: Non maechaberis , quia uxorem nondum habeo, nec post illam aliquid facio; nec illud praeceptum violo, ubi dictum est: Non concupisces uxorem proximi tui , quia ad publicum vado; i
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sti hui liborne hoounes in om̃ib negotus uaut sen onĩb hones
bescus uccadis s ide er duristaes & uenator. Non uos deleetent tallia
soct liculao nabi ñ ꝓmeremur occulos edioris. sed oecule sioreole  arest
onora patre suũ ꝓ matre uiã. Tangis qucã chordã. ut honorẽ parentib
deseri preri ditibestia impietatis. Non moechabers serte cheradigis qpraa
disrds cecidit bestia libidinis : Non occides Tingis sexta cherdam cedidit
besa cradsittus Non furtũ ficiẽs. tingis septimã chordã cȩcidit bestia
bapicitias. Non falsu testimoniũ dices. Tingis octauã chordã gȩcidit
bestou falsitatis. Non c̃cupisces uxorẽ ꝓximitui. tangis nonã chordã egci¬
def bestuas adulterine cogitationis. aliud ẽ. ñ facere aliqͥdtalen poer
beris: & non concupisces uxorem proximi tui. Non c̃cupisces rẽ prexumi
cers t ongos decimã chordã: cȩcidit bestia cupiditatis. Ita cadentib bestus.

Expanded text:
huius laborant homines in omnibus negotiis: tu autem in omnibus bonis bestias occidis, id est et citharista es et uenator. non uos delectant talia spectacula, ubi non promeremur oculos editoris, sed oculos redemtoris? honora patredeferas, cecidit bestia impietatis. Non moechaberis; tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides; tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies; tangis septimam chordam, crapacitatis. non falsum testimonium dices; tangis octauam chordam: cecidit bestia falsitatis. non concupisces uxorem proximi tui; tangis nonam chordam: cecidit bestia adulterinae cogitationis. aliud est enim non facere aliquid tale praeter  proximam proximi tui. Non concupisces rem proximi tui; tangis decimam chordam, cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
uasis meducanto ub̃o. non inueni enĩ aluid qũã transiren a pen ael itã
mhosi sae haoniã quitango osalteriũ decȩ chordarũ. Nũ quid ptermussuer
enonquinmo inmo assidue ꝑ cussurꝰ. hulla enĩ uideo iacere itotũ penee
gon humanũ. Mnllauidea plus laborari ipsã ꝑ eutendo qđ dicor Nolite
moe hum past uxores. quia non uultis ut mȩchent᷑ post uos uxores ure
Nolite ire uos: quo eas sequi non uultis. Sine causa uos ex cusare conamini
quando dicitis ⁊ũ quid eo ad uxorẽ alienã : ad ancillã mea eo. ixist
duent u xortua tibi nũquideo adiurũ alienũ : ad seruũ meũ eordia se
non ẽ yoor alien adqua uado. nũ quidius dicat᷑ tibi. nont uir alienꝰ

Expanded text:
irasci medicamento vestro; non inveni enim aliud qua transirem. Veni ad quintam chordam homo, qui tango psalterium decem chordarum; numquid praetermissureram quintam? immo assidue percussurus. in illa enim uideo iacere totum paene genus humanum, in illa uideo plus laborari. ipsam percutiendo quid dico ? nolite moechari post uxores, quia non uultis, ut moechentur post uos uxores uestrae. nolite ire uos quo eas sequi non uultis. sine causa uos excusare conamini, quando dicitis: dicat uxor tua tibi: Numquid eo ad virum alienum? Ad servum meum eo. Dicis: Non est uxor aliena, ad quam vado. Numquid vis dicat
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. unde incipit c̃cordare cũ medico quia & medicꝰ odit eũ qualis ẽ.
ã ideo nult sanũ eẽ. quia odit eũ febrientẽ: Et ẽ. medicꝰ febris ꝑ secutor
ut sit hominis libator sic a uaritia sic libido sic̃ oddiũ concupis centta
luxeuricuissi nugacitas spectaculoꝵ febres s animȩ tuae. Debesilias
& peiorẽ horã deputant ȩgri refectionis suȩ quã accessionis & tam̃
cogunt se concordantes cũ medico & quã uis inuiti & obluctantes. uini¬
se at aliqͥd accipiant. Quanta auiditate sinimaiora ꝑcepturis. unde ggri
sonosa aus accipiant : sedunde hoc factũ ẽ: quia oderant febiẽ sua
roũ onedieo concorelauer: & sinus ꝑsequebant᷑ febrẽ: medicꝰ & aese scrsi¬

Expanded text:
est: inde incipit concordare cum medico. Quia et medicus odit eum qualis est: est: inde incipit concordare cum medico. Quia et medicus odit eum qualis est: nam ideo vult sanum esse, quia odit eum febrientem: et est medicus febris persecutor, ut sit hominis liberator. Sic avaritia, sic libido, sic odium, concupiscentia, luxuria, sic nugacitas spectaculorum, febres sunt animae tuae, debes illas et pejorem horam deputant aegri refectionis suae, quam suae accessionis; et tamen cogunt se concordantes cum medico, et quamvis inviti et obluctantes vincse ut aliquid accipiant. Quanta aviditate sani majora percepturi sunt, unde aegri minora vix accipiunt? Sed unde hoc factum est? Quia oderant febrem suam, et cum medico concordaverunt, et simul persequebantur febrem medicus et
Abbreviated transcription (Latin):
infilio tuo scđm substantiã. Sic in creatura ñ ẽ imago dĩ qđ ẽ. in fllio
qͥ hoc ẽ qđ pat̃. id ẽ uerbũ dĩ. ꝑ qđ factas om̃ia Recipe ergo similias¬
dinẽ dĩ. quã ꝑ mala facta amisisti. Sic̃ enĩ innũmo imago imꝑatoris
alit̾ .ẽ. &alit̃ infilio. nã imago & imago .ẽ.: sed alit̃ in pressa ÷ in nũmo
alit̾ in filio : alit̾ insolido aureo imago imꝑatoris. Sic & cu nũmꝰ dĩ s.
exhoc melior. quia cũ intellecꝰtu & cũ quadã uita. nũmꝰ dĩ es Ut scus
&eiã ciuiꝰ imaginẽ geras & ad cuius imaginẽ factꝰ sis. Nã nũ mꝰ. nescit
s habere imaginẽ impatoris. Ergo ut dicere ceperam oditte ds̃ qualis
cũ illo & incipe primo bene uelle. & odisse te qualis es hoc sit cibi
intid̾m c̃ cordiȩ cũ sermone dĩ. ut incipias pͥmotu odissete qualis &
cũ cȩperis & tu odissete talẽ qualis es: sicut te talẽ odit ds̃ incipis iam
psũ diligere dm̃ qualis .ẽ. Aegrũ adtendite. aeger egrotantẽ se odit qͣlis

Expanded text:
n creatura, non hoc est imago Dei, quod est in Filio, qui hoc est quod Pater, id est, Verbum Dei per quod facta sunt omnia. Recipe ergo similitudinem Dei, quam per mala facta amisisti. Sicut enim in nummo imago imperatoris aliter est, aliter in filio: nam imago et imago est; sed aliter impressa est in nummo, aliter in filio, aliter in solido aureo imago imperatoris: sic et tu nummus Dei es, ex hoc melior, quia cum intellectu et cum quadam vita nummus Dei es, ut scias etiam cujus imaginem geras, et ad cujus imaginem factus sis: nam nummus nescit se habere imaginem imperatoris. Ergo ut dicere coeperam, odit te Deus qualis cum illo, et incipe primo bene velle, et odisse te qualis es: hoc sit tibi initium concordiae cum sermone Dei, ut incipias primo tu odisse te qualis es. Cum coeperis et tu odisse te talem qualis es, sicut te talem odit Deus, incipis jam ipsum diligere Deum qualis est. 10. Aegrum attendite. Aeger aegrotantem se odit qualis
Abbreviated transcription (Latin):
primũ .ẽ. honora patrem tuũ & matrẽ tuam. Scđm. non
mechaberis. teiũ non occides qͣrtũ non furiberis. quintum:
ñ filsam teftimoniũ dices. Sextũ. ñ concupisces uxorẽ tpxeimi tui. Septimũ :¬

Expanded text:
primum est: honora patrem tuum et matrem tuam; secundum: non primum est: honora patrem tuum et matrem tuam; secundum: non moechaberis; tertium: non occides; quartum: non furaberis; quintum: n falsum testimonium dices; sextum: non concupisces uxorem proximi tui; septimu
Abbreviated transcription (Latin):
quoerã ue io p̃ceptũ idẽ. addilectione proximi septẽ dorde
quomedouiuat int̃ homines. Nã ipsenumer seoter aertl
taqua seutẽ ehordarũ incipit ab honoren carentũ honora
patremi tuũ & met rem tuã Ed parentes en imurentũ: qmiio
apit oculos & hȩc uita ab eoꝵ onicite snnit slxxor duum
Qiusquis qũ sus parentib ñ defere honorem. auibs paroreliuimo¬
ter iet Honora patrẽtinĩ & matrẽ tuã lidic̃ apłs hono
ra patrẽ & matre qđ ẽ manditũ pͥmũ. Quomodo primũ
quando quartũ mandatũ ẽ. nisi quia inseptenario numero
en primũ o Ad dilcetionẽ primũ ẽ. proximi in alcera tabula
Nan ideo due tabule legis datȩ sunt. ds enĩ famulo sũo
mon sci monte auas tabulas dedit. inquib duaib tabulis
bapide si conserpta erant aecem precepauio eduicibi abuli
sesatteriũ derẽ chordarũ. tria inunai tabula ad dm̃ ꝓrinentia
sepi in altem tabula ad proximũ. In altera ergõ tabula

Expanded text:
uero, id est ad dilectionem proximi, septem chordae: quomodo uiuatur inter homines. nam ipse numerus septenarius tamquam septem chordarum incipit ab honore parentum: honora patrem tuum et matrem tuam. ad parentes enim suos homo aperit oculos et haec uita ab eorum amicitia sumit exordium. quisquis autem suis parentibus non defert honorem, quibus parcere poter matrem tuam, quod est mandatum primum. Quomodo primum quando quartum mandatum est, nisi quia in septenario numero est primum? Ad dilectionem proximi primum est in altera tabula. Nam ideo duae tabulae legis datae sunt. Deus enim famulo suo Moysi in monte duas tabulas dedit, in quibus duabus tabulis lapideis conscripta erant decem praecepta legis, quod et psalterium decem chordarum — tria in una tabula ad deum pertinentia, septem in altera tabula ad proximum.. in altera ergo tabula
Abbreviated transcription (Latin):
Aenẽ. ẽ. fletum est uespere it finiret᷑ dies. sedd dietũ est des nor
mane utfiera dies sine fine. Sic incipit ergo requtes notũ
quasi mane. sed nonfinitur : quia mȩt̃num uiuemus adban

Expanded text:
dictum est, Factum est vespere, ut finiretur dies: sed dictum est, Factum est dictum est, Factum est vespere, ut finiretur dies: sed dictum est, Factum est mane, ut fieret sine fine dies. Sic incipit ergo requies nostra, quasi mane: sed non finitur, quia in aeternum vivemus. Ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittt᷑ Inde modo pignus accepimꝰ. sic enĩ dic̃ apłs. &au dedit
noł pignꝰ sp̃m. si pignus accepimꝰ ut incipiamꝰ indno. & indõ nr̃o. eẽ
tranquilli. ut simꝰ indõ nr̃o mites. simꝰ indõ patientes. erimꝰ &iam in
illo ande pignꝰ accepimꝰ in ȩt̃num quieti. qđ erit sabbatũ sabbatorum.
ꝓpt̃ ipsam requiem ꝑtinentẽ addomũ sp̃s seĩ. Terciũ itaq p̃ceptũ
Besabbato qđ diximus. quod carnalit̃ uidȩi celebrant. nos sꝑitalit᷑
cauit ds̃. quando fecit om̃a oꝑa sua. sicut ingenesi scriptũ legimꝰ
non ibi habes nominatã scĩficationẽ. nisi illo die ubi dicit᷑. reqͥ cuit
ds ab oꝑib suis. Non enĩ fatigatꝰ erat ds̃ ut diceret᷑. requieuit ds̃
ab oꝑib suis: sed in illo uerbo tibi laboranti requiem ꝓomisit.
que diecti sunt.: id ẽ. dies superiores habent uesꝑam: aa six ior¬
cuurt requien dicit᷑ sibi factũ ẽ manȩ ut incipera ipsetes scon

Expanded text:
promittitur. Inde modo pignus accepimus. Sic enim dicit Apostolus: Qui dedit nobis pignus Spiritum . Si pignus accepimus, ut incipiamus in Domino et in Deo nostro tranquilli esse, ut simus in Deo nostro mites, simus in Deo patientes; erimus etiam in illo unde pignus accepimus, in aeternum quieti; quod erit sabbatum sabbatorum, propter ipsam requiem pertinentem ad donum Spiritus sancti. Tertium itaque praeceptum de sabbato, quod diximus, quod carnaliter Judaei celebrant, nos spiritualicavit Deus, quando fecit omnia opera sua, sicut in Genesi scriptum legimus. Non ibi habes nominatam sanctificationem, nisi illo die ubi dicitur, Requievit Deus ab operibus suis. Non enim fatigatus erat Deus, ut diceretur, Requievit Deus ab operibus suis : sed in illo verbo tibi laboranti requiem promisit; quae dicta sunt, id est, dies superiores habent vesperam: septicavit requiem. Dicitur ibi, Factum est mane, ut inciperet ipse dies. Non
Abbreviated transcription (Latin):
quelelas bominũ. Nã qui nolunt castitatẽ seruare i uxorib
ques elasabuniant tales: nolunt mȩ ista dicere. Seduelint
nosint: dicturꝰ sum. Si enĩ uos exortor ut cũ ad uersarior
concordetis : ego cũ illo inlite remanebo .e qui uob iub& ut
faccans: ipse nob̵ iub& ut loquamur. Si non faciendo qđ
uib& sit faciatis aduersarii eius estis: non dicendo qđ iub&
decasitate uranquia unũ dm̃ colitis hoc p̃sumimus  defide
catholica quȩ inuobis est : quia filiũ dĩ ȩqualem patri¬

Expanded text:
querelas hominum. Nam qui nolunt castitatem servare uxoribus querelas hominum. Nam qui nolunt castitatem servare uxoribus suis et abundant tales, nolunt me ista dicere. Sed velint nolint, dicturus sum. Si enim vos non exhortor ut cum adversario concordetis, ego cum illo in lite remanebo. Qui vobis jubet ut faciatis, ipse nobis jubet ut loquamur. Si non faciendo quod jubet ut faciatis, adversarii ejus estis; non dicendo quod jubet de Charitate vestra, quia unum Deum colitis. Hoc praesumimus de fide catholica, quae in vobis est, quia Filium Dei aequalem cr
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tu uictus ucens. Et cumtu cuput sis uxoris tuȩ
pcedit te uddm̃ cuius caput es. Uis domũ tuã capite deor¬
sum pendere. caput enĩ. ẽ mulieris uir. Aobi aut melius
uiuitmulier quã uir. capite deorsum pend& domus
icaput ẽ uir melius deb& uiuere uir. & p̃cederenu
omib bonis factis uxorẽ suam. ut illa imittetur
uirum sequatir caput suum. Quomodo caput eccłȩ
tigia ambul& capitis sui sic unuis cuus domus habet
cc̃put uirum. & ttonquam carnẽ feminam. Quo caput ducit:
illuc debet corpus sequi. Quctre ergo uult caput ire quo non uult
ut corpus sequatur: Qutire uult ire iur quo non uult ut uxor
sequatur: hȩc uibendo. sermo dĩ aduersarius est. Nolunt
en homines facere : quod uult sermo dĩ. Et quid dicã quia
ał uersarius ẽ sermo dĩ. qm̃ iub& me timeo ne ego ipse aduer¬
sues sum quibusdã. quia hȩc loquor qđ adme ꝓntin&.
fortem me faci& qui de terr& ut loquar. ut non timeam

Expanded text:
esse, tu victus jacens: et cum tu caput sis uxoris tuae, esse, tu victus jacens: et cum tu caput sis uxoris tuae, praecedit te ad Deum, cujus caput es. Vis domum tuam capite deorsum pendere? Caput enim mulieris est vir: ubi autem melius vivit mulier quam vir, capite deorsum pendet domus. Si caput est vir, melius debet vivere vir, et praecedere in omnibus bonis factis uxorem suam; ut illa imitetur virum, et sequatur caput suum. Quomodo caput Ecclesitigia ambulet capitis sui: sic uniuscujusque domus habet caput virum, et tanquam corpus feminam . Quo caput ducit, illuc debet corpus sequi. Quare ergo vult caput ire, quo non vult ut corpus sequatur? Quare vult ire vir, quo non vult ut uxor sequatur? Haec jubendo sermo Dei adversarius est. Nolunt enim homines facere quod vult sermo Dei. Et quid dicam, quia adversarius est sermo Dei, quoniam jubet? Timeo ne ego ipse adversarius sim quibusdam, quia haec loquor. Quid ad me pertinet? Fortem me faciat qui terret ut loquar, ut non timeam
Abbreviated transcription (Latin):
nianis sitis. in pudice saltarent. Tibi aut̃ dr̃. ut obserues
spiritalit̾ sabbatũ inspe futurȩ quietis quã tibi ꝓmieet
dñs. Quisquis enim propt̃ illam quietem futuram agit
quic quid potest : quãuis laboriosum uideatur quodꝰ agit
timer si ad fidem promisse quietis id refert. nondum
quidẽ sabbatũ hab& inre : sed hab& inspe Tuaut adh
ius requescere ut labores : cũ adhoc debeas laborareit
requiescas. Dicit᷑ tibi. honora patrem tuũ. & matrem tũ
minẽ nom quia cogitas dm̃. Ignoras quia ille testis . ẽ.
cogitationum  Illo uiuo quãuuis mori te homicidã tene
incordẽ. Dicit᷑ tibi non moechaberis. id ẽ. non ibis acrali¬
quã aliam pret̾ uxorem tuã. Tu autem exigis hoc
abuxore & nonuis reddere hoc uxor. Scum debeas
subuntuten perecedere uxorem qm̃ castitas iuir e eetu
sub uno impetu libidinis cadis & uis uxorem tuã secrice

Expanded text:
nianis suis impudice saltarent. Tibi autem dicitur ut observes nianis suis impudice saltarent. Tibi autem dicitur ut observes spiritualiter sabbatum, in spe futurae quietis, quam tibi promittit Dominus. Quisquis enim propter illam quietem futuram agit quidquid potest, quamvis laboriosum videatur quod agit; tamen si ad fidem promissae quietis id refert, nondum quidem sabbatum habet in re, sed habet in spe. Tu autem ad hoc vis requiescere, ut labores; cum ad hoc debeas laborare, ut requiescas. Dicitur tibi, Honora patrem tuum et matrem tuamminem, non quia cogitas Deum. Ignoras quia ille testis est cogitationum? Illo vivo quem vis mori, te homicidam tenet in corde. Dicitur tibi, Non moechaberis : id est, non ibis ad aliquam aliam praeter uxorem tuam. Tu autem exigis hoc ab uxore, et non vis hoc reddere uxori: et cum debeas in virtute praecedere uxorem, quoniam castitas virtus est; tu sub uno impetu libidinis cadis, et vis uxorem tuam victricem
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã legitimo uiro animȩ. fornicari ꝑ multa dȩmonia
& quod. ẽ grauis non quasi aꝑte deserens & repudians. siẽ
apostate faciunt. sed tãquã manens indomo uiri tui. admit¬
tis adulteros. Id ẽ. tamquã xp̃ianus. non dimittis ȩccłam.
consulis mathematicos. aut auruspices. aut augures. aut
maleficos quasi de uiri domo non recedens. tid ultera
anima. & manens in eius con iugio fornicaris. Dicitur
tibi. non accipias inuanũ nomeꝵ dñi tui . ne existimes
creaturã. ẽẽ. xpm̃. quia ꝓte suscepit creaturã. Et tu
contempnis eũ. qui ȩqualis . ẽ. patri: & unus. ẽ. cũ patre.
Sicit᷑ tibi. ut spiritalit̾ obserues sabbatũ. non quomo do
uidei obseruan sibbatũ carnali ocio. Uacare enĩ uolunt ad
nugas. atq luxurias sucis. Melius enĩ facer& udeus ĩ agro
suo aliquid utile. quã intheatro seditio sus exister& & melius
femint eoꝵ die sabbati lanã facerent quã toto die oi meli¬

Expanded text:
anquam legitimo viro animae, fornicari per multa daemonia: et quod est gravius, non quasi aperte deserens et repudians, sicut apostatae faciunt; sed tanquam manens in domo viri tui admittis adulteros: id est, tanquam christianus non dimittis Ecclesiam, consulis mathematicos, aut aruspices, aut augures, aut maleficos; quasi de viri domo non recedens adultera anima, et manens in ejus conjugio fornicaris. Dicitur tibi, Ne accipias in vanum nomen Dei tui. Ne existimes creaturam esse Christum, quia pro te suscepit creaturam: et tu contemnis eum qui aequalis est Patri,  ut spiritualiter observes sabbatum: non quomodo Judaei observant sabbatum carnali otio; vacare enim volunt ad nugas atque luxurias suas. Melius enim faceret Judaeus in agro suo aliquid utile, quam in theatro seditiosus existeret: et melius feminae eorum die sabbati lanam facerent, quam toto die in mae