comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in respõsionib contͣ pelagios¬
ubi dicit ⁊ homines per .li. ar.
agros colere domos edificare.
et alia plura bona facere fi¬
ne gracia croperante.

Expanded text:
in Responsionibus contra Pelagiubi dicit homines per liberum arbitrium, agros colere, domos aedificare, et alia plura bona facere sine gratia cooperante.
Abbreviated transcription (Latin):
fides ẽ uolũtatis ñ nc̃ãtatis. a
quoꝰ respc̃dñtes dñis ñ ħ̾ ita ac¬
cipienda fore. ut ex uolũtate
hõis fides intłłigatur ꝓuenire.
cum ip̃a sit ꝓpͥe d̾ĩ domĩ. ut ait
aplr̾ ⁊ ex ea bona hoĩs m̾ita in
ĩcipiat ꝑ dilc̃onẽ oꝑari. unde
oĩa bona. mita incipiũt. s poꝰ¬

Expanded text:
is. Ad quod respondentes, dicimus non haec ita accipie de fore, ut ex voluntate hominis fides intelligatur provenire, cum ipsa sit proprie Dei donum, ut ait 2, et ex ea bona hominis merita incincipiat per dilectionem operari; unde omnia bona merita incipiunt. Sed po
Abbreviated transcription (Latin):
p̃musa scd̾ hnͣc distinctõnem ꝯsi¬
d̾at mlłam i ͥ repugnantiam fo¬
ir aĩaduͥtit. ñ ignorãns etiam
aute gr̃am preuementem et
oꝑantẽ qua uounitas bona p̾¬
paratur. in homine precedere
quedam bona ex dei gratia et

Expanded text:
sa secundum hanc distinctionem considerat, nullam ibi repugnantiam forte animadvertit, non ignorans etiam ante gratiam praevenientem et operantem, qua voluntas bona praeparatur in homine, praecedere quaedam ex bona Dei gratia et
Abbreviated transcription (Latin):
qui de radice caritatis ũ surgit. si
ĩo asbsit fides oꝑans ꝑ dilectõne
fit dilectõ bom. De illa cogitõne
hom q̃ p̃cedit fidẽ plene disseritur.
uoluntas ã fidẽ ⁊ caritatem ali¬
asqͦ iustificatõnes p̃cedit. ñ suf¬
fic̃ ad salutẽ nec rͨte uiuitur ea.
Hac uoluntate ꝯcupiscr̃ illa bõa¬

Expanded text:
it. Si vero adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni. 8. De illa cogitatione boni quae praecedit fidem, plene disseritur. voluntas quae fidem et charitatem aliasque justificationes praecedit, non sufficit ad salutem, nec recte ea vivitur. Hac voluntate concupisci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓ licito. ⁊ aliis forte modis. so¬
iaq illa intentio remim̾abłis
ẽ ad uitam ꝙͣ fides dirigit. s
nõ illa sola bona ẽ ut aiunt.
Nam siqͥs iudeus uel malꝰ
uerit naturali pietate ductus.¬

Expanded text:
pro licito, et aliis forte modis. Solaque illa intentio remunerabilis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis Judaeus vel malus verit naturali pietate ductu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmuis ⁊ ip̃ q uesciens fecit uo¬
lens tñ fecit. Ita uec tale petc̃
sñ uolũtate ẽẽ potuit. s uod as
sciens p̾ctat si p ͭ cogñti ad pccm̃
lens pectat qui pot̾ resist̾e ñ cogr̃

Expanded text:
idem nesciens fecit, volens tamen fecit. Ita nec tale peccatum sine voluntate esse potuit; sed voluntas sciens peccat, si potest cogenti ad peccatum lens peccat
Abbreviated transcription (Latin):
Ee formatone iniicris. occatto
Neodem quoq ꝑadiso młrẽ¬
formanit de sb̾stantia uiri. si cut
post piantatũ ꝑadisur hoĩemq
mn eo põitum ⁊ post uiu̾sa ałia
ad eum^ ducta suisq nõib desi¬
gnata subnectit scͥpura imi¬

Expanded text:
FORMATIONE MULIERIS. 1. In eodem quoque paradiso mformavit Deus de substantia viri; sicut post plantatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnectit Scri
Abbreviated transcription (Latin):
d̾unt. ut illa ci tas celestis nͤ
suoꝵ ciuiũ mĩo pͥuetur. nec ma¬
iori copia regni. auoo a̾s ĩ ench
sentire ur᷑. a asserens de hõibus
plus saluari cͣm corruit de angeł.
S nõ minus ita dicens. suꝑna¬

Expanded text:
derunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia regnet. Quod August., in sentire videtur, non asserens de hominibus plus salvari quam corruit de angelis, sed non minus; ita dicens: su
Abbreviated transcription (Latin):
hõmũ. aut ĩmundoꝵ demonum.
nouimas in auoꝵ locũ succeden¬
tes filii catholice matris que
de ana illi cecid̾u̾nt. sine ullo tẽ¬
poris t̾mino. ꝑmanebunt. Set¬
illoꝵ ciuium mim̾us sine aui
est. sue qui fuit slue am f̾actiͦs

Expanded text:
hominum, aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Seillorum civium numerus, sive qui est, sive
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾s istos incẽtores ⁊ iuncẽtes
minuant exercitũ demonum.¬
płimos eoꝵ int̾imãt. n ultra
fas sit. illi spñi qui ab alicsͦ
sc̃õ caste ⁊ pudice inuendo uit.¬
tus est inpugnare. it̾m aliũ¬

Expanded text:
adversus istos incentores, et vincentesminuant exercitum daemonumplurimos eorum interimant, nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo, victus est, impugnare iterum aliu
Abbreviated transcription (Latin):
matõne ꝑ gr̃am tũc appõitam
ñ m̾uet̃ dicentes. tãc ñ fuisse eis
num quo merentur. S quo fe¬
liciter trnerentur. qd aut̃ tñc
exibita ex di obedientia ⁊ reu̾en

Expanded text:
matione per gratiam tunc appositam non meruerint, dicentes tunc fuisse eis num quo mererentur, sed quo feliciter fruerentur. Quod autem tunc exhibita, e
Abbreviated transcription (Latin):
retur. ꝙ u̾o aliis ñ ẽ data cui¬
pa eoꝵ fuit qr cum stare pos.¬
sent uolunt quo usq gͣ appo¬
nͥetur sic̃ alii ꝑstiterunt donͦ
illis cadentib ꝑ fr̃bus eis gr̃a

Expanded text:
ero aliis non est data, culpa eorum fuit, quia cum stare possent, noluerunt quousque gratia apponeretur; sicut alii perstiterunt, donec illis cadentibus per superbiam eis gra
Abbreviated transcription (Latin):
noslet. cõcedant ⁊ ip̃i nõ ẽẽ malã
que talis factaẽ. ut pꝰs nõ pcare
si uellet ⁊ iuste punitam que uo ͭ ͤ
nõ ncc̃itate pectauit. cũ gͦ ħ bona
sit uia melior cur nõ utr᷑q fac̾et
ut nb̾ius laudaretur de utraq:¬
illa . n. de sc̃s anglis.b. de hõib ÷¬

Expanded text:
nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utrailla enim de sanctis angelis, haec de homi
Abbreviated transcription (Latin):
nec illam qua carnis necĩa ꝓui¬
derentur ⁊ iccͥto in scͥptura homo
do amisit .. De agnitiaue cnteue¬
ognitõnẽ q c̾atoris pͥmꝰ hõ
huisse cic d̾r. cognouit enĩ a quo
c̾aatus fuerat ñ eo mͦ cognostẽdo
dentib absens qrͣ. s quadã ĩt̾iori
aspiratoue qͣ di p̃sñtia ꝯ tepiabas.¬
uõ tñ ita excellenter sicut post bnͣc
nitam stĩ uisuri sunt. neq itaĩ
enigmate qͣut̃ in hcͣ uita uidemꝰ.
orro sii cogntõuẽ idem hõ

Expanded text:
nec illam qua carnis neceEt idcirco in Scriptura homo do amisit. 4. De cognitione Creaognithabuisse creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognoscendi dentibus absens quaeritur, sed quadam interiori aspiratione qua Dei praesentiam contemplabatamen ita excellenter sicut post hanc vitam sancti visuri sunt, neque ita enigmate qualiter in hac vita videmus. Porro sui cogn
Abbreviated transcription (Latin):
est cura do̾ de bobus. quoꝵ alioꝵ ap
dentiam ut dñatõi eius subicerẽ¬
tur ⁊ rõne illius gub̾nantur ut
sciret illis necĩa ꝓuid̾e̾. a quibus
emoliiñtũ debebat rectiꝑe. hñc at¬

Expanded text:
est cura Deo de bobus. Quorum aliorumdentiam, ut dominationi ejus subjicerentur, et ratione illius gubernarentur; ut sciret illis necessaria providere a quibus emolumentum debebat recipere. Hanc a
Abbreviated transcription (Latin):
ru ⁊ cognitõnem u̾itatis que pͤ¬
ꝑfc̃õm ꝯgruebat. mox ꝯditus nõ
mꝯgrue accepisse pritatur ⁊ ad illã
nõ studio uł disciplina aliqua
exordio sue ꝯdcõns diuinitꝰ ma¬

Expanded text:
 cognitionem veritatis, quae pi congruebat, mox conditus non incongrue accepisse putatur, et ad illam non studio vel disciplina aliqua exordio suae conditionis
Abbreviated transcription (Latin):
rcc̃are in deum. in se. ⁊ ĩ ꝓxĩm
in deũ cũ de dõ male sentit. ut
ħ̾eticus uł q̃ d̾i sũt usurpare p̃¬
sunit. indigne ꝑticipando sacͣm¬
cat cũ ꝓximũ ĩ iuste ledit. inse

Expanded text:
peccare in Deum, in se et in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramcat, cum proximum injuste laedit,
Abbreviated transcription (Latin):
hũc gͥ modũ credend̾ ẽ illas spi¬
ntuales naturas conuẽientes
sue puritati et excellentie. et
in ẽẽntia ⁊ in forma ⁊ in ta.¬
cultate diffe̾ntias accepisse in¬
exordio sue ꝯdc̃onis. quib ali¬
sapĩa ꝯstituerent᷑. aliis maio¬
ra. aliis minora dc̃a p̃stãtis
ut qui tũt ꝑ naturalia bõa
aliis excellebant ip̃i ⁊̃ poit

Expanded text:
hunc ergo modum credendum est illas spirituales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, etcultate differentias accepisse iexordio suae conditionis; quibus alsapientia constituerentur, aliis majora, aliis minora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excellebant, ipsi et
Abbreviated transcription (Latin):
te substiter. his ilbis nuida adhe¬
tes diẜunt cũ mũdo cepirde tst
scłare. sed añ mũdũ extitisse
tp̃c et̾num. sine mutabilitate
⁊ in eo ĩnutabiłr ⁊ intfaliter
astruũt angelos dõ iubẽte sb̾sti

Expanded text:
t! His verbis quidam adhaerentes dixerunt cum mundo coepisse tempus seculare; sed ante mundum extitisse tempus aeternum sine mutabilitato, et in eo immutabiliter et intemporaliter astruunt angelos Deo jubente substi
Abbreviated transcription (Latin):
post hanc uitã aliqͣ pec¬
cata remutant᷑. Qd̃ aliqua pꝰ
hanc uitã remittant᷑: dñs osten¬
dit in cuangłio uͥ ait. Qui pecca¬
uerit in sp̃m sc̃m: non remitet᷑
ei neq in hoc scło neq in futuro.
Ex quo dat᷑ intelagi sic̃ scĩ docto
res tradunt: qd quedã peccata
infuturo dimittent᷑. Quedam
enĩ culpe in hoc scło laxantur.
que quidẽ pꝰmortẽ gͣuant. sed

Expanded text:
vitam aliqua peccata remittantur. Quod aliqua post hanc vitam remittantur Christus ostendit in Evang., ubi ait: Qui peccaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei, neque in hoc seculo, neque in futuro. Ex quo datur intelligi, sicut PP. tradunt, quod quaedam peccata in futuro dimittentur. Quaedam enim culpae in hoc seculo relaxantur; quae quidem po
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃r reconciliare. Uñ in carta¬
ginensi concilio scdo statutũ ẽ.
ut cͥsma. uł reconciliatio peni¬
tentiũ. ⁊ puellarũ consecratio a
prb̃ris non fiat. Itẽ. Reconcilia¬
re quenꝗͣ in publica missa prb̃ro
non liceat. Puellarũ tñ ꝯsetra¬
reconessiare penitentes. An obla¬
tio eius sit recipienda. qͥ currens
ad penitentiam p̃uenit᷑ morte.
Si autem querit᷑ de illo qui
ad penitentiã festinans sa¬
cerdotem inuenire non potuit¬
& ita decessit. utrũ oblatio eius
sit recipienda: dicimꝰ quia est.

Expanded text:
in Carthaginensi concilio II, ibid., statutum est ut chrisma vel reconciliatio poenitentium, et puellarum consecratio a presbyteris non fiat. Item, reconciliare quemquam in publica missa presbytero non liceat; puellarum tamen consecrareconciliare poenitentes. 7. An oblatio ejus sit recipienda, qui currens ad poenitentiam praevenitur morte. Si autem quaeritur de illo qui ad poenitentiam festinans sacerdotem invenire non potuit, et ita decessit; utrum oblatio ejus sit recipienda, dicimus quia est.
Abbreviated transcription (Latin):
ere. pleno septem uirtutum sp̃ua¬
lium feruens meatu. Si enmistuuuꝰ
riparum editis suꝑfusus exundat.
quantomagis sp̃s omnem super¬
eminens creaturam. cum nr̃e m̃
naturam effusiore quadam scĩfica¬
tionum ubertate letificat: Dein¬

Expanded text:
irtutum spiritalium fervens meatu. Si enim fluvius riparum editis superfusus exundat, quanto magis Spiritus omnem supereminens creaturam, cum reliqua lam creaturarum naturam effusiore quadam sanctificationis ubertate laetificat!
Abbreviated transcription (Latin):
Sobrietatem & prudentiam docet.
iusticiam et ueritatem. Sobrieta¬
tem uocat temꝑantiam: & u̾itatẽ
uocat fortitudinem. He uirtutes
cardinales dieuntur ut ait ieroni¬
mus quib in hanc mortalitatem
bene uiuitur. et post ad et̃nam ui¬
tam ꝑuenitur: que in xp̃o plenis¬
sime fuerunt & sunt. de cuius ple¬
nitudine nos om̃s accepimus. in
quo habuerunt usus eosdem quoᷤ
in patria hñt. et quosdam etiã uie.
ueruntam̃ an he uirtutes cum et
ipse in animo eẽ incipiant. quicũ
sine illis prius ec̃c tamen animus
erat. desinant ẽẽ cũ ad et̃na ꝑdu¬
xerint: nonnulla questio ẽ. Quibdã
uisum est cẽ desituras. et de tribus
quidem. prudentia scilicet. fortitu

Expanded text:
Sobrietatem et prudentiam docet, justitiam et veritatem. Sobrietatem vocat temperantiam, et veritatem vocat fortitudinem. Hae virtutes cardinales dicuntur, ut ait Hieron., quibus in hac mortalitate bene vivitur, et post ad aeternam vitam pervenitur; quae in Christo plenissime fuerunt et sunt, de cujus plenitudine nos accepimus; in quo habuerunt usus eosdem quos in patria habent, et quosdam etiam viae. Verumtamen an hae virtutes, cum et ipsae in animo esse incipiant, qui cum sine illis prius esset, tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna pexerint, nonnulla quaestio est. Quibusdam visum est eas esse desituras; et de tribus quidem, prudentia scilicet, fortit
Abbreviated transcription (Latin):
dicta de quatuor uirtutib
que principales uel cardinales
uocantur disserendum ẽ: que st̃
iusticia. fortitudo. prudentia. tem¬
prudentia in precauendis insidiis.
fortitudo in ꝑferendis molestiis: tẽ¬
perantia in cohercendis delectatio

Expanded text:
dicta, de quatuor virtutibus quae principales vel cardinales vocantur, disserendum est, quae sunt justitia, fortitudo, prudentia, temprudentia, in praecavendis insidiis; fortitudo, in perferendis molestiis; temperantia, in coercendis delect
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ as̃ ipse penitentẽ soluit a de¬
bito pene: ⁊ tc̃ soluit. qñ intꝰillumi¬
nat. ĩspirando uerã cordis ꝯtͥtionẽ.
Cui sententie ratio suffragat᷑
⁊ auctoritates attestant᷑. Nemo
ẽ nita ⁊ morte. Nonẽ gͥ tc̃ ligatꝰ¬

Expanded text:
Deus ipse poenitentem solvit a debito poenae; et tunc solvit quando intus illuminat, inspirando veram cordis contritionem. Cui sententiae ratio suffragatur, et auctoritates attestantur. Nemo est vita et morte. Non est igit
Abbreviated transcription (Latin):
s suꝑ illũ qui non credit. Non
gͥ post modũ ꝑ sac̾dotẽ cui ꝯfite
Solus gͥ ds̃ hoĩem interiꝰ mun
Ego solus deleo iniqͥtates ⁊ peccã
popłi. Itẽ ambꝵ. Uerbũ dei di¬
mittit pecc̃ã. sacerdos ⁊ udex. Sa¬
cerdos quidẽ officiũ suũ exhibet:
s nulliꝰ potestatis uira exercet.
Idem. Ille solus dimittit pecc̃a:¬
solus xp̃c: quiẽ agnꝰ tollens peccã
dimittit qͥb dã. ita ⁊ aliox quo¬
rundã peccã retinet. Qd̾ sacer¬
dotes &̃. dimittunt ⁊ tenent pec

Expanded text:
super illum qui non credit. Non ergo postmodum per sacerdotem cui confitetSolus ergo Deus hominem interius mEgo solus deleo iniquitates populi, populi. Item Ambr.: Verbum Dei dimittit peccata, sacerdos est judex. Sacerdos quidem officium suum exhibet, sed nullius potestatis jura exercet. Idem solus Deus, qui est Agnus tollens peccata dimittit quibusdam, ita et aliorum quorumdam peccata retinet. 5. Quod sacerdotes etiam dimittunt, et tenent pec
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo uno utrum magis
diligatur a deo uno tempore quã
adictionis. Si enim referaturad di¬
lectionis effectum: concessibile est.
Si uͦ ad dilectionis eẽntiam: infici¬
abile est. Si ds̃ ab et̃no dilex̃ reꝓboᷤ.

Expanded text:
aliquo, utrum magis diligatur a Deo uno tempore quam s intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficiabile est. 5. Si Deus ab aeterno dilexit repro
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Ero altero uͦ .i. ꝓ diute speci¬
ales ⁊ cõmunes fuint orationes.
multe q elemosinarũ largiti¬
ones: ꝓ pauꝑe uͦ non fuint nisi
pliorib. Si non parit̃ iuuant᷑:
non eirecidit᷑ sccłm merita. Me¬
ruit enĩ parit̃ uiuari: quia pa
tulerunt ddmĩti illi specialtẽ ꝓ
eo factaꝰ Sane dici pot̃ non eĩ
magis ualeusse gen̾alia ⁊ speci¬
alia. quã pauꝑi sola gen̾alia suf.¬
fragia: & tñ ꝓfuer̃t diuiti speoia¬
lia. non quidẽ ad aliud uł maiꝰ
aliquid. s ad idem ad qd̃ gene¬
ralia. ut ex płib ⁊ diu̾sis causis
giis adrinabunt᷑ mediocrit̃
boni qui in fine reꝑientur.

Expanded text:
divite, speciales et communes fiunt orationes, multaeque eleemosynarum largitiones; pro paupere vero non fiunt nisi plioribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim pariter juvari, quia partulerunt diviti illa specialiter pro eo facta? Sane dici potest, non ei magis valuisse generalia et specialia, quam pauperi sola generalia suffragia. Et tamen profuerunt diviti specialia, non quidem ad aliud vel majus aliquid, sed ad idem ad quod generalia, ut ex pluribus et diversis causis giis juvabuntur mediocriter boni, qui in fine invenientur.
Abbreviated transcription (Latin):
tinatio illa quam commemo¬
rat apłs sit de ꝑsona an de natura:
sane clici potest. et ꝑsonam filu q̃
semꝑ fuit cẽ predestinatam scd̾m
hominem assumptum: ut ipsa
scilicet ens homo eẽt dei filius. et na¬
turam humanam ẽẽ predestinatã.
ut uerbo patris ꝑsonaliter un iret᷑.

Expanded text:
tinatio illa quam commemorat Apostolus sit de persona an de natura, sane dici potest et personam Filii quae semper fuit esse praedestinatam secundum hominem assumptum, ut ipsa, scilicet, ens homo esset Dei Filius; et naturam humanam esse praedestinatam ut Verbo Patris personaliter uniret
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui male tractant. & in
his qui male fuscipint. Ideo
irrita & falsa: qr quod ꝓmitturi
& conferre creduntur ñ tͥbu¬
unt. Damnata ã dicunt᷑. quia
sllicite dantib uł accipientib
sunt in iudiciũ. Polluta õ dicũ
digtiã ħeticoꝵ tͣctationẽ. Ioleo
gregoriꝰ cominunonẽ arrii uo¬
cat cricrationẽ. ⁊ innocentius
bonosũ ordinationẽ ddãnati¬
onẽ. non qđ ita in se funt. sed
qr male dantes uł accipientes
illos hereticos qui in eccłia ordi¬
nati sunt. iuis ordinandi & con¬
secrandi &̃ cũ separati fuerint
habere. Quiuͦ inscismate uł he¬
resi positi ab eis ordinati ⁊ mun¬
cti fuerint: illo uire carent. Idco¬
q cũ ordinare uolunt: nulnus
potiꝰ infigunt ꝗͣ gr̃am conferañ.

Expanded text:
in his qui male tractant, et in in his qui male tractant, et in his qui male suscipiunt, ideo irrita et falsa, quia quod promittunt et conferre creduntur non tribuunt. Damnanda etiam dicuntur quia illicite dantibus vel accipientibus sunt in judicium. Pollutadignam haereticorum tractationem. Ideo Gregor. communionem Arii vocat execrationem; et Innocentius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, sed quia male dantes vel accipientes illos haereticos qui in Ecclesia ordinati sunt, jus ordinandi et consecrandi, etiam cum separati fuerint, habere. Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius infligunt quam gratiam conferunt.
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt: & uͥc̃q legit᷑ de ordi¬
natis ab hereticis. qͥd seruatis eis¬
ordinib ministrare ualeatit.
uł iterũ ordinandi non sint.
de huiꝰmodi accipiendũ dicũt.
Nam pꝰs p̃cisi fuerint ⁊ dãnati
dinandi eis detractũ asseruÑ.
ut degradatis uł excõinunicatis.
alii uͦ dicunt sacramenta ab he¬
reticis ꝙ p̃cisis scdm formã eccłie
celebrata uera ẽẽ & rata: quia
recedentes ab eccłia ius dandi et
consetrandi non ꝑdidert̃. et qͥ
sic ab hereticis ordinant᷑. citm
redeunt iterũ ordinandi ñ suñ.
Que uͦ ab hereticis aliter quain
in eccłia fiunt. Falsa sunt ⁊ ina¬
nia: et qͥ a talib ordinari uiden¬
tur non munꝰs uulnꝰ excipiñ.
et scdm hanc differentiã uarie
de his locunt᷑ doctores. Quidã
uͦ dicunt eadẽ sacram̃ta ab here¬
ticis precisis posse celebrari. q̃
a catholicis. si ab ilł forma eccłie
seruetur. ⁊ ab eis celebrata utra
ẽẽ et rata quantũ ad se. qͣntũ
uͦ ad effectũ falsa ẽẽ ⁊ mania: et

Expanded text:
 legitur de ordinatis ab haereticis, quod servatis ordinibus ministrare valeant, vel iterum ordinandi non sint, de hujusmodi accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati secrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis et praecisis secundum formam Ecclesiae celebrata, vera esse et rata, quia recedentes ab Ecclesia jus ordinandi et consecrandi non perdiderunt, et qui sic ab haereticis ordinantur, cum redeunt, iterum ordinandi non sunt. Quae vero ab haereticis aliter quam in Ecclesia fiunt, falsa sunt et inania; et qui a talibus ordinari videntur, non munus, sed vulnus accipiunt. Et secundum hanc differentiam varie de his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantum vero ad effectum falsa esse et inania, et
Abbreviated transcription (Latin):
art uident᷑. Det̾mi natio p̃misse
contradictionis auctoritatũ.
et aĩi quidã ita det̃minaÑ.
Dicunt enĩ hereticos accep¬
ta sacerdotali uł ep̃ali unctione
ab eccłia recedentes. baꝑtisiniqͥ¬
dem dandi ius retinere. s ñ ha¬
bere facultatẽ tribuendi sacros
ordines. uł ꝯsecrandi dñicum
corpꝰpostquã p̃cisi sunt ꝙ dam¬
nati ab eocłia: sicut degradatꝰ
ep̃s non ht̃ potestatẽ largiendi
sacros ordines. facultatẽ tamen
baptizandi non amisit. Qd uͦ
augꝰ ait. intelligunt dictum
de hereticis. qͥ non sententia ec¬
cłie. s pͣuitate sensus furi a fidei
ueritate ac doctrine unitate di¬
uisi sunt. Qui licet tales. uis tñ

Expanded text:
. Determinatio praemissae contradictionis auctoritatum. Haec autem quidam ita determinant: dicunt enim haereticos accepta sacerdotali vel episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicum corpus, postquam praecisi et damnati sunt ab Ecclesia, sicut degradatus episcopus non habet potestatem largiendi sacros Ordines; facultatem tamen baptizandi non amisit. Quod vero August. ait, intelligunt dictum de haereticis, qui non sententia Ecclesiae, sed pravitate sensus sui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint,
Abbreviated transcription (Latin):
nus uͦ dr̃: ꝓpt̾ magna que ibi fĩ
ne sic̃ lux solis. testante ysaia. Et
lux soł erit septẽplicit᷑ .i. sic̃ lux
septẽ diersi: qr quantũ lipc̃ sol
in pͥma ꝯditione .uii. dierum
añ peccm pͥmi hõis. tantũ lu¬
cebit pꝰ udiciũ. Minorata enĩ
fuit lux soł ⁊ lunt. alioꝵ ꝙ fide¬
piet sol mercedẽ sui laboris: qr
septẽplicit̾ lucebit. ⁊ tc̃ ñ erit
uicissitudo diei ⁊ noctis. s tm̃
dies. Uñ ⁊ acharias. Et erit
dies una que nota ẽ dño. non
dies neq nox. Et in tẽpore ues¬
perierit luxi quia non erit tẽ¬
uarietas dieret noctis que mͦ ẽ.
s continua dies ⁊ lux. Ysaias tñ
uidet᷑ dicere qđ tẽ non luceat sol¬
& luna: loquens congregationi
plius sol ad lucendũ ꝑ diẽ. nec splẽ¬
dor lune illuminabit te: s erit
tͥ dñs in lucẽ sempttͣnã. S his u̾b̾
non negat solẽ & lunã tẽ lucere.
s significat his qͥ erunt in et̃na
beatitudine nullũ lucis usum
prestare: qr ut ait ieꝵ suꝑ eun

Expanded text:
tur, propter magna quae ibi fiennae sicut lux solis, testante Isaia, c. 30: Et lux solis septempliciter, id est, sicut lux septem dierum; quia quantum luxit sol in prima conditione septem dierum ante peccatum primi hominis, tantum lucebit post judicium. Minorata enim fuit lux solis et lunae, aliorumque sidepiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit; et tunc non erit vicissitudo diei et noctis, sed tantum dies. Unde Zacharias, c. 14: Et erit dies una quae nota est Domino, non dies neque nox; et in tempore vesperae erit lux, quia tunc non erit varietas diei et noctis quae modo est, sed continua dies et lux. Isaias tamen videtur dicere quod tunc non luceat sol vel luna, loquens congregationi ucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam. Sed his verbis non negat solem et lunam tunc lucere, sed significat his qui tunc erunt in aeterna beatitudine, nullum lucis usum praestare. Quia, ut ait Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
dñs lum̃ suis in ꝑpetuũ. Poc̃ iciã
intelligi illud ysaie ea ratione
dictũ. qr sol ⁊ luna non t̃c habe
mercecdẽ suscipiet. Uñ ꝓpħa. luce¬
bit septẽplicit᷑. ⁊ ñ ueniet ad occa¬
sũ nec sol nec luna. s in ordine
quo creati sunt stabunt. ne m¬
pii in torm̃tis fub t̾ra positi fru¬
antur luce eoꝵ. Uñ abacuc. Sol
e luna steter̃t in ordine suo. Ec¬
ce aꝑte dic̃ solẽ ⁊ lunã t̾e lucere.
scił stabilit̃ ꝑmanere: uͥ ⁊̃ signi

Expanded text:
nus lumen suis in perpetuum. Potest etiam intelligi illud Isaiae ea ratione dictum, quia sol et luna tunc non habebmercedem suscipiet. Unde Propheta: Lucebit septempliciter, et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantur luce eorum. Unde Abacuc, c. 3: Sol et luna steterunt in ordine suo. Ecce aperte dicit solem et lunam tunc lucere, sed stabiliter permanere; ubi etiam signi
Abbreviated transcription (Latin):
te aũ ad iudiciũ dño in for¬
titudine ⁊ potestate magna: sol
& luna dicunt᷑ obscurari. non
sui luminis pͥuatione. s suꝑ ne¬
mente maioris luminis clarita¬
te. Uirtutes quoq celoꝵ .i. angłi

Expanded text:
te autem ad judicium Domino in fortitudine et potestate magna, sol et luna dicuntur obscurari, non sui luminis privatione, sed superveniente majoris luminis claritate. Virtutes quoque coelorum, i
Abbreviated transcription (Latin):
int̾eĩt ad eiꝰ integͥtatẽ que par¬
ticula materie cui mẽbro sta¬
tue reddetur. dũ tñ totũ ex quo
constituta fuerat restituta re¬
sumeret: ita ds̃ mirabiliteꝵ
atq ineffabilit̾ artifex de toto
quo caro nr̃a extiterat. eã mira¬
bili cełitate restituet. nec aliqͥd
attinebit ad eiꝰ reintegͣtionem.
utrũ capilli ad capillos redeant.

Expanded text:
interesset ad ejus integritatem, quae parinteresset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur; dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret; ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra extiterat eam mirabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capill
Abbreviated transcription (Latin):
materies de qua mortaliũ
creatur caro: s in quẽlibet pul¬
uerẽ cinerẽ ue soluatur. in qͦs¬
libet alitus aurasq diffugiat.
in ipsa clementa u̾tat᷑. in quor¬
cunq aĩaliũ ⁊̃ hominũ cibum
carnẽ ꝙ mutat᷑. illi aĩe puncto
tẽporis reddit. que illam pͥmitꝰ
ut hõ fieret. cresc̾e̾t. uiu̾e̾t. aĩa¬
discelente aĩa fit cacdauer. nõ
ita resurrectione reparabitur.
ut ea que dilabuntur. & in abiaᷤᷤ
atq alias rerũ species u̾tuntur.
cum ad corpꝰ redeant ũn dilap
sa sunt. ad easdẽ q corꝑis partes
uͥ fuer̃t redire necesse sit. Alio¬
quin si capillis reddit qd̾ tã crebra
tonsura detraxit. srunguib qͦd
totiens decerpsit exectio: immo
derata & indecens cogitantibus
quẽadmodũ si statua cuiꝰlibet
solubił metalli igne liquesce̾t
uł ꝯtereret᷑ in puluerẽ. uł con¬
funderet᷑ in massam. ⁊ eã uel¬
let artifex rursum ex illiꝰ ma¬
ttria & qͣntitate reparare. nicħ

Expanded text:
materies de qua mortalium creatur caro, sed in quemlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, in ipsa elementa vertatur, in quorumcumque animalium eciam hominum cibum carnemque mutetur, illi anime puncto temporis redit, que illam primitus ut homo fieret cresceret viveret animadiscedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias rerum aliarum species vertuntur, cum ad corpus redeant unde dilasa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si capillus redit, quem tam crebra tonsura detraxit; si unguibus, quos toties depressit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli igne liquesceret, vel contereretur in pulverem, vel confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursum ex illius materia et quantitate reparare, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ti: non tñob xp̃i legẽ mulierẽ
inseruitutem redigi.dũ. ille
non ex consensu conrugis se ser¬
uum fec̾it. quẽ lib̃um ipsa ma¬

Expanded text:
ti; non tamen ob Christi legem mulierem in servitutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fecerit, quem liberum ipsa ma
Abbreviated transcription (Latin):
de illa que ab adulterio re¬
cedere noluerit. nec ꝑ penitenti¬
am peccm̃ delere. Quod si iir
scient̾ patitur: consentire uide¬
tur. Siciũ in adult̾io ꝑseuerare
elegit: patronꝰ turpitudinis et
lenocui relis maritus habebi¬
tur. nͥ eam adulterii reã facere
uoluerit. Si aũ a peccato recesse¬
rit. ⁊ ꝑ penitentiã illud purga¬
uerio: poterit uiro reconcilia
coniuux: si fides assit ñ erio du¬
rũ. Cur enĩ ad huc deputamiis
adulteros. quos credimꝰ peni¬
erit turpis nec difficił &̃ pꝰ patͣ
liatio coniugn᷑ uͥ ꝑ claues regni
celoꝵ non dubitatur fieri remis¬
sio pecc̃oꝵ. non ut pꝰ uiri diuortiũ

Expanded text:
de illa quae ab adulterio recedere noluit, nec per poenitentiam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Si autem a peccato recesserit, et per poenitentiam illud purgaverit, poterit viro reconciliarconjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros, quos credimus poenierit turpis nec difficilis, etiam poliatio coniugum, ubi per claues regni caelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum, non ut post uiri diuortium
Abbreviated transcription (Latin):
mes. Si uir scierit uxorẽ deliqͥsse.
et non egerit penitentiã muli¬
er. s ꝑmaneat in fornicatione
sua. ⁊ uiuit cũ illa: uir reus erit
& particeps peccati eiꝰ. Qd̃ si dimis¬
sa mulier egerit penitentiam.
⁊ uoluerit ad uirũ reu̾ti: debet
recipe peccatricẽ que peniten

Expanded text:
s: Si vir scierit uxorem suam deliquisse, et non egerit poenitentiam mulier, sed permanet in fornicatione sua, et vivit cum illa, vir reus erit et particeps peccati ejus. Quod si mulier dimissa egerit poenitentiam et voluerit ad virum reverti, debet recipere peccatrice
Abbreviated transcription (Latin):
hominem ipse est. et ideo si scdin
hominem est aliqua substantia
non diuina. est utiq aliquid ñ
diuinum. Sed ex tropicis locuti¬
onib non est recta argumenta¬
tionis ꝓcessio. Illa autem locu¬
tio tropica est: qua xp̃c dicitur

Expanded text:
hominem ipse est. Et ideo si secundum hominem ipse est. Et ideo si secundum hominem est aliqua substantia non divina, est utique aliquid non divinum. Sed ex tropicis locutionibus non est recta argumentationis processio. Illa autem locutio tropica est qua Christu
Abbreviated transcription (Latin):
mentum suscepit. non diuiduus
sed unus. et in utroq unus. scilicet
diuinitate et corpore. Non enim¬
sed idem. aliter ex patre. aliter ex
uirgine: qui factus est scłm nr̃e
susceptionem nature. non scđm
eterne substantiam uite. quem
genitum. Primogenitum: quia
nemo ante ipsum. Unigenitum:
quia nemo post ipsum. Ex his
additamento. ut factura scilicet¬
uel creatura. non ad assumentem
dm̃. sed ad assumptum hominem
referatur. In deo enim creatura
ẽẽ non potest: ut ambrosuis ait¬
quid dicto factus est xp̃c. nun¬
quid mandato creatus est xp̃ce
Quomͦ autem creatura cẽ in deo
potest: Etenim ds̃ nature simpli¬
cis. non conuncte atq composite.
cui nichil accidat. sed solum qd̃
diuinum est in natura habeat.
pliciter predicandus est creata.
progredi sic argumentando: si
uel rationalis uel non. uel que
est ads uel non: nitens ꝑ hoc pro¬
bare. xp̃m eẽ aliquid non diui¬
num. quia quod ipse est. scđm

Expanded text:
mentum suscepit, non dividuus, mentum suscepit, non dividuus, sed unus, et in utroque unus, scilicet divinitate et corpore. Non enimsed idem aliter ex Patre, aliter ex virgine; sed qui factus est secundum nostrae susceptionem naturae, non secundum aeternae substantiam vitae, quem enitum. Primogenitum, quia nemo ante ipsum; unigenitum quia nemo post ipsum. Ex his l cum additamento, ut factura, scilicet, creatura non ad assumentem Deum, sed ad assumptum hominem referatur. In Deo enim creatura esse non potest, ut Ambros. aitquid dicto factus est Christus? Numquid mandato creatus est Christus? Quomodo autem creatura esse in Deo potest? Etenim Deus naturae simplicis est, non conjunctae atque compositae, cui nihil accidat, sed solum quod divinum est in natura habeat spliter praedicandus est creaturaprogredi sic argumentando: Si vel rationalis, vel non; vel quae est Deus, vel non; nitens per hoc probare Christum esse aliquid non divinum, quia quod ipse est, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
pulis mandat officium. De ꝑfidi a
turam fateretur. Ideo effusa suiz
arriiuiscera. atq crepuit mediꝰ
prostratus in faciem. ea quibus
xp̃m negauerat feda ora pollutꝰ.
His aliis q plurib testimoniis in¬
striumur non debere faterisim¬
pliciter. xp̃m cẽ factum uł creaturã.
sed addita determinatione dici po¬
test. ut si dicatur factus scđin ho
homini non deo attribuatur. ut
enim ait ambrosius in primo libͦ
dei filius natus est: postea uͦ scđ̾m
caruem homo factus ex marla
est. Misit enim ds̃ filium suum
factum ex muliere. factum sub
dimeret. filium inquit suum: sci¬
licet non unum de multis. Cum
dicit suum: generationis eterne
ꝓprietatem signauit. Postea factũ
ex muliere asseruit: ut factura ñ
diuinitati sed assumptioni corꝑis
ascriberetur. factum gͥ ex muli¬
ere dicit ꝓpter carnis susceptionẽ.
sub lege. ꝓpter obseruantiã legis.
beneratio generationi non pre¬
iudicat: nec caro diuinitati. Os̃
eni eternus incarnationis sacra¬

Expanded text:
pulis mandat officium. 2. De perfituram faceret. Ideo effusa sunt Arii viscera, atque crepuit medius, prostratus in faciem ea quibus Christum negaverat foeda ora pollutus. His aliisque pluribus testimoniis instruimur non debere fateri simpliciter Christum esse factum vel creaturam; sed addita determinatione recte dici potest, ut sic dicatur factus secundum humanitati, non Deo, attribuatur. Ut enim ait Ambr., in libro 1 Dei Filius natus est; postea vero secundum carnem homo factus ex Maria est. Misit enim Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub 4; Filium inquit suum, scilicet non unum de multis. Cum dicit suum, generationis aeternae proprietatem signavit. Postea factum ex muliere asseruit, ut factura non divinitati, sed assumptioni corporis ascriberetur. Factum ergo ex muliere dicit, propter carnis susceptionem; sub lege, propter observantiam legis. Generatio generationi non praejudicat, nec caro divinitati. Deus enim aeternus incarnationis sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo tercia in trinitate ꝑsona.
At si scđm quod homo. ꝑsona ẽ
tercia in triuitate: gͦ ds̃. ꝓ pter
bec inconuenientia & alia. qui¬
dam dicunt. xp̃m scđ̾m homi¬
nem non t̃e ꝑsonam. nec aliqͥd:
nisi forte. scłm. sit expressiuum
unitatis ꝑsone. Sed̾ m enĩ mul¬
quando enim exprimit condi¬
tionem uel ꝓprietatem nature
dirune uel humane: aliquando
humanitatem ꝑsone. Aliquan¬
do notat habitum: aliquando
causam. Cuius distinctionis ratio¬
nem diligenter lector ammaduer¬
tat: atq in sinu memorie recon¬
dat: ne eius confundatur sensꝰ
cum de xp̃o sermo occurrerit.
sequitur. quod in argumenta¬
tione suꝑiori inductum est. qd
iuncta. Illa tam̃ ꝑsone descriptio
non ẽ data ꝓ illis trib personis.

Expanded text:
ergo tertia in Trinitate persona. ergo tertia in Trinitate persona. At si secundum quod homo persona est tertia in Trinitate, ergo Deus. Propter haec inconvenientia et alia, quidam dicunt Christum secundum hominem non esse personam, nec aliquid, nisi forte secundum sit expressivum unitatis personae. Secundum enim habquando enim exprimit conditionem vel proprietatem divinae naturae vel humanae; aliquando unitatem personae, aliquando notat habitum, aliquando causam. Cujus distinctionis rationem diligenter lector animadvertat, atque in sinu memoriae recondat, ne ejus confundantur sensus, cum de Christo sermo occurrerit.sequitur quod in argumentatione superiori inductum est, quojuncta. Illa tamen personae descriptio non est data pro illis tribus personis.
Abbreviated transcription (Latin):
idest caro: que sine impietate
adoratur. Suscepit enim de t̾ra
terram. quia caro de terra est. et
de carne marie carnem accepit.
Hec sine impietate uerbo dei as¬
sumpta adoratur a nobis. quia
nemo carnem eius manducat
nisi prius adoret. Sed qui adorat.
non terram intuetur. illum po¬
tius cuius scabellum est ꝓꝑter
quem adorat. His auctoritatib
premisse inuestigationis abso¬
lutio explicatur. An xp̃c sedm
menta concurrunt. Quod enim
ꝑsona sit: his edisserunt ratio¬
nibus. Si scd̃m quod homo aliqͥd
est: uel ꝑsona uel substantia ẽ
lis uel irrationalis. Sed non est
irrationalis substantia. Eigo ra¬
tionalis. Si uͦ scdm quod homo.
est rationalis substantia: gͦ ꝑso¬
na. quia hec est diffinitio ꝑsone.
substantia rationalis indiui¬
due nature. Sigͦ scdm qd̾ homo.
est aliquid: & scđm quod homo
ꝑsona est. Sed e conuerso. si scłm
quod homo. ꝑsona est: uel tercia
in trinitate uel alia. Sed alia ñ.

Expanded text:
id est, caro, quae sine impietate id est, caro, quae sine impietate adoratur. Suscepit enim de terra terram, quia caro de terra est, et de carne Mariae carnem accepit; haec sine impietate a Verbo Dei assumpta adoratur a nobis, quia nemo carnem ejus manducat nisi prius adoret; sed qui adorat, non terram intuetur, sed illum potius cujus scabellum est, propter quem adorat. His auctoritatibus praemissae investigationis absolutio explicatur. DISTINCTIO X.menta concurrunt. Quod enim persona sit, his edisserunt rationibus: Si secundum quod homo aliquid est, vel persona, vel substantia, lis, vel irrationalis; sed non est irrationalis substantia, ergo rationalis. Si vera secundum quod homo est rationalis substantia, ergo persona, quia haec est definitio personae, substantia rationalis individuae naturae. Si ergo secundum quod homo est aliquid, et secundum quod homo persona est. Sed e converso, si secundum quod homo persona est, vel tertia in Trinitate, vel alia; sed alia non,
Abbreviated transcription (Latin):
replieabunt et dicent. Quid est
quod carnem eius quam crea¬
turam ẽẽ non negas simulcũ
diuinitate ad oras. et ei ñ in mꝰ
quam diuinitati deseruis: Ego
dominicam carnem immo per¬
fectam in xp̃o humanitatem
ideo adoro: quia a diuinitate sus¬
cepta et deitati unita ẽ. non ut
alium & alium. s unum eun¬
demq dm̃ & hominem filium
eẽ dei confitear. Deniq si homi¬
nem separaueris a deo: illi nun¬
quam credo nec seruio. uelut
si quis purpuram uel diadema
regale iacens inueniat. nunqͥd
ea conabitur ad orare: Cum u
rex ea fuerit indutus. ꝑieulũ
mortis incurrit. si ea cum rege
adorare quis contempserit. Ita
etiam in xp̃o dño humanitatẽ
non solam uel nudam. sed di¬
uinitati unitam. scilicet unicũ
filium dm̃ uerum & hominẽ ue¬
rum si quis adorare contempse¬
rit: eternaliter morietut. Idem
suꝑ psalmum nonagesimum
oc tauum. ubi dicitur. adorate
scabellum ped̾um eius qm̃ sc̃s¬
Scͥiendum quia in xp̃o terraẽ

Expanded text:
replicabunt et dicent: Quid est replicabunt et dicent: Quid est quod carnem ejus quam creaturam esse non negas, simul cum divinitate adoras, et ei non minus quam divinitati deservis? Ego dominicam carnem, imo perfectam in Christo humanitatem, ideo adoro, quod a divinitate suscepta et deitati unita est; ut non alium et alium, sed unum eumdemque Deum et hominem Filium Dei esse confitear. Denique si hominem separaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contetiam in Christo Domino humanitatem non solam, vel nudam, sed Divinitati unitam, scilicet unum Filium, Deum verum, et hominem verum si quis adorare contempserit, aeternaliter morietur. » Idem super psalmum nonagesimum octavum, ubi dicitur: Adorate scabellum pedum ejus, Sciendum quia in Christo terra est,
Abbreviated transcription (Latin):
Tnris gͥ xp̃e est ds̃ ꝑfectus & homo
ꝑfectus. quem ad oramus cum pa¬
tre et sp̃u una adoratione cum
incontaminata carne eius. non
madorabilem carnem dicentes.
Adoratur enum in una uerbi ypo¬
stasi. que ypostasis generata est.
non creature uenerationem pre¬
bentes. non enun ut nudã car¬
nem adoramus. scdͣ unitam derca¬
ti in unam ẏpostasim dei uerbi
duab reductis naturis. Timeo
carbonem tangere: ꝓptͣ ligno co¬
pulatum iguem. Adoro. xp̃i mei
simul utranq naturam: propt᷑
carniunitam deitatem. Nonenĩ
quartam appono ꝑsonam intri¬
nitate: s unam ꝑsonam confiteor
uerbi et carnis euis. His uerbis
insinari uidetur. xp̃i humani.¬
tatem una adoratione cũ uerbo
cẽ ad oranclam. De hoc etiam au
Dicunt heretici filium non nat᷑a
cẽ din sed creatum: quib respon.¬
dendum ẽ. quia si filius non est
ads̃ natura sedͤ reatura. nec colen¬
dus est omnino. nec ut ds̃ ado¬
randus. dicente apło. Coluer̃t
quam creatori. Sed illi ad hoc

Expanded text:
ristus est Deus perfectus, et homo perfectus; quem adoramus cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasi, quae hypostasis generata est, non creaturae venerationem praebentes. Non ergo ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam deitati in unam hypostasim Dei Verbi duabus reductis naturis. Timeo carbonem tangere propter ligno copulatum ignem. Adoro Christi Dei mei simul utramque naturam, propter carni unitam deitatem. Non enim quartam appono personam in Trinitate, sed unam personam confiteor Verbi et carnis ejus. His verbis insinuari videtur Christi humanitatem una adoratione cum Verbo esse adorandam. De hoc etiam AugDicunt haeretici Filium non natura esse Deum, sed creatum. Quibus respondendum est quia si Filius non est Deus natura, sed creatura; nec colendus est omnino nec ut Deus adorandus, dicente Apostolo, Rom. quam Creatori. Sed illi ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
liis autem placet xp̃i huma¬
nitatem una adoratione cũ
uerbo ẽẽ adorandam. non ꝓpter
se. sed ꝓpter illum cuius scabel¬
lum est. cui est unita. Nec ipsa
iimanitas sola uel nuda. sed cũ¬
qui hoc facit idolatrie reus uidi¬
cari potest: quia nec soli creatu¬
re. nec ꝓpter ipsam. sed creatori cũ
humanitate ⁊ in humanitate sua

Expanded text:
liis autem placet Christi humanitatem una adoratione cum Verbo esse adorandam, non propter se, sed propter illum cujus scabellum est, cui unita est. Nec ipsa humanitas sola qui hoc facit idololatriae reus judicari potest, quia nec soli creaturae, nec propter ipsam, sed Creatori cum humanitate et in humanitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
ponsatã puellã non licet paren
ta legalia desponsatam si ꝯu̾ti
uoluerit: nullo penitus censui
erunt damna mulctari. Refert
tiar coniuiuo. cũ uesꝑe tha¬
lamũ cẽt ingressurus. ex ur¬
be egrediens tͣnsmarina peti¬
it. ⁊ heremi solitudinẽ sibi ele¬
git. Beatꝰ ẽ alexiꝰ similit̃ ex ip¬
tiis diuina gr̃a uocatꝰ sponsã
deseruit: ⁊ nudꝰ xp̃o famula¬
exẽplis liquet licere sponsis si¬
ne consensu sua sponsarum
oc aut̃ conugatis uulla¬
tenus licet. Non enĩ pot̃
uir melioris uite ꝓpositũ su¬
mere sine uxoris consensu: &
tn lex diuina ꝓhibuit. Si uͦ
utͥsq ꝯueniat ꝯtinentẽ uitam
ducere. hoc quis audeat ac¬
cusare: Siceñ multos scõꝵ
nouimꝰ cũ siuis coniugib & priꝰ
continentẽ uitã duxisse: ⁊ pꝰ
ad sc̃e eccłie regimina migͣsse.¬
Si uͦ ꝯtinentiam ꝗͣ uir ap̃pe¬
tit mulier ñ seqͥtur. aut quã
uxor appetit uir recusat: di¬

Expanded text:
ponsatam puellam non licet parentta legalia desponsatam, si converti voluerunt damno mulctari. Refert tiali convivio, cum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulaexemplis liquet licere sponsis sine consensu suarum sponsarum,Hoc autem conjugatis nullatenus licet. Non enim potest vir melioris vitae propositum sumere sine uxoris consensu, ettamen lex divina prohibuit. Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Sic enim multos sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse, et post ad sanctae Eccsi vero continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat,
Abbreviated transcription (Latin):
re aliquo uage succensiis libidi¬
nis. ñ petulantis forme captus
decore ancille contubnio post
querende posteritatis. ⁊ ꝓpagan¬
de soboł. Adhuc pꝰ diluuiũ ra¬
ritas erat humani gentris erat
rende posteritatis habuer̃t̃. ne
genus deficeret humanũ: ⁊ ideo
alimentũ ñ cupiditate uiuen¬
di. s officio consulendi. ut ma¬
neat qd̃ necessariũ ẽ ꝓpt̾ alios. Sic
misceri feminis iure nuptiarũ
officiosũ fuit sc̃is uiris: ñ libidi¬
nosũ. Qd̃ t̃ cib ad salutẽ hominis.
hoc ẽ concubitꝰ ad salutẽ generis:
et utr̃q nonẽ sine ddectatione
carnali. que tñ modificata. ⁊ re¬
frenante tẽꝑantia in usũ nat᷑alẽ
redacta libido cẽ non pot̃. Qd̃

Expanded text:
re aliquo vage succensus libidire aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore, ancille contubernio conquerende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat rendae posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum; et ideo alimentum, non cupiditate vivendi, sed officio consulendi, ut maneat quod necessarium est propter alios. Sic misceri feminis jure nuptiarum officiosum fuit sanctis viris, non libidinim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali, quae tamen modificata et refrenante temperantia in usum naturalem redacta libido esse non potest. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
fuit pecdm qd płib feminis u¬
tebantur neq contͣ mituram
hoc facubant. cũ non lascriuen¬
di causa s gignendi hoc fact̾nt.
Nec contͣ morẽ. qr to tẽpore ea
faciebant: nec ꝯtͣ p̃ceptũ. quia
Obiciunt᷑ iacob.ini. uxores: qd̾
qñ mos erat. trim̃ non erat. Sic
patriarche coniugib excipien¬
tib sem̃ suum miscebantur: nõ
concupiscentia ꝑficiende nolup¬
tatis. s ꝓuidentia ꝓpagande suc¬
admirantib doctrinam suam
.condelectabantur. ñ auiditate con¬
sequende laudis. s caritate semi
nande ueritatis. Idẽ alibi. Anti
huc salutis nr̃e misteriũ uelare¬
tur iusti officio ꝓpagandi nup¬
tias contrahebant. non uictili¬
bidine. s ducti pietate: qͥ mul¬
to faciliꝰ continere possent ⁊ uel¬
clusit me dñs ut ñ pariã. Intͣ
gͦ ad tincillam meã: ut filium
facias ex ea. Et ita factũ ẽ. Consi¬
dera pͥmũ: qd̾ abraham an legẽ
tnͣlegem cõmiit abrahã: si legẽ

Expanded text:
fuit peccatum quod pluribus feminis ufuit peccatum quod pluribus feminis utebantur, neque contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa sed gignendi hoc facerent, neque contra morem, quia eo tempore ea fiebant, neque contra praeceptum quia Obiiciuntur Iacob quatuor uxores, quod quoniam mos erat, crimen non erat. Sic patriarche coniugibus excipientibus semen suum miscebantur, non concupiscentia perficiende voluptatis, sed providentia propagande sucsuis admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, sed charitate seminandae veritatis. Idem alibi, de Bohuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et velclusit me Dominus ut non pariam. Intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem in legem commisit Abraham, sed legem