comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beato ioseph: non dixit defunctus. sed defucti
Ex his ergo angeli uerbis intelligimus multos
principes uideorum cum berode in nece domini
consensisse. Et ideo diuina ultione actum ẽ. ut
multi ex his cum illo perient. cum quo in nece
domini consenserant. Sp̃ualiter uero obitus heco¬
dis terminum significat inuidiosȩ contentionis
qua nunc uidea contra eccłam seuit. Quodautem
post obitum herodis. puet iħs ad terram isrł ẽ teu̾
sus significat quia ccita finem seculi ad siuagogã
ẽ reuersurus. cum ꝑpredicationem belie & enocit
eum crediderint. Unde cum egiptum deferii ui¬
betur fugere. & boc in pocte precipitur. cum uero ad
terramistł reuertitur. nec noctis fit mentio. Quia
quos nunc propter inctedulitatem intenebris de
Audiens autem quod arebelaus regnaretininda
prohetode patre suo timtit illo ite. Archelaꝰ aũ mi
fut de filus herodis quem post sead regnandũ
iniudea henedem instituerat. sed postea insolentiam
eius accusantibus uideis iuditio senatus apud iu¬

Expanded text:
Et quia non dixit, defunctus, sed defuncti, ex his angeli verbis intelligimus, multos principes Judaeorum cum Herode in nece Domini consensisse: et ideo divina ultione actum est, ut multi ex his cum illo perirent, cum quo in nece Domini consenserant. Spiritualiter vero obitus Herodis, terminum significat invidiosae contentionis, qua nunc Judaea contra Ecclesiam saevit. Quod autem post obitum Herodis puer Jesus ad terram Israel reversus est, significat quia circa finem saeculi in synagogam est reversurus, cum per praedicationem Enoch et Eliae in eum crediderint. Unde eum in Aegyptum deferre jubetur, et fugere hac in nocte praecipitur. Cum vero ad terram Israel revertitur, nec noctis fit mentio: quia quos nunc propter incredulitatem in tenebris peAudiens autem quod Archelaus regnaret in Judaea pro Herode patre suo, timuit illo ire. Afuit de Herodis filiis, quem post se ad regnandum in Judaea Herodes instituerat, sed postea insolentiam ejus accusantibus Judaeis, judicio senatus apud Vi
Abbreviated transcription (Latin):
iracula domini
ce saluatoris nr̃i
quandocumq le¬
guntur. ñ sunt in
exemplum trahen¬
da. sed potiꝰ admiran.¬
da. atq ueneranda.
Quotienscumq e¬
mm legimus dñm
uel ad nuptias. uł
ad coninuium uo

Expanded text:
iracula Domini et Salvatoris nostri quandocunque leguntur, non sunt in exempla trahenda, sed potius admiranda atque veneranda. Quotiescunque enim legimus Dominum vel ad nuptias, vel ad convivium vo
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelistam int̾
quatuor euuangłia
speciem uituli tene
plo domini in sacri-¬
Eitio asacerdotib
offerebatur. ita ille preceteris euuangelistis spe¬
palius ea quȩ dominus intemplo. uel circa
templum gessit commemorare curauit. Deni¬
geniti a patre.Et bene quidem prius proficere
dixit apud dm. & postea apud homines. quia pͥ¬
mum placendum ẽ deo postea hominib non
obaluid. nisi ut ipsi placeant deo.sic̃ apls ait.¬

Expanded text:
evangelistam inter quatuor animalia speciem vituli tenerplo Domini in sacrificio a sacerdotibus offerebatur, ita ille, prae caeteris evangelistis, specialius ea quae Dominus in templo vel circa templum gessit, commemorare curavit. Degeniti a Patre . » Et bene quidem prius proficere dixit apud Deum, et postea apud homines; quia primum placendum est Deo, postea hominibus, non ob aliud, nisi ut ipsi placeant Deo, sicut Apost
Abbreviated transcription (Latin):
siam dei ꝑsecutus ẽ. Uesꝑe diuisit spolia. qͥa
post quam ad fidem xp̃i conũsus ẽ. eos quos
de potestate diaboli uictor obtinuit ad pre¬
dicandã fidem qͣm prius ꝑsecutꝰ fuerat in
diu̾sas nationes destinauit. Ipse e usq ad¬

Expanded text:
siam Dei persecutus est. Vespere divisit spolia, quia postquam ad fidem Christi conversus est, eos quos, de potestate diaboli victor obtinuit, ad praedicandam fidem, quam prius persecutus fuerat, in diversas nationes destinavit. HOMILIA C
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. uidens ciuitatem fleuit suꝑ illã
dicens. Quia si cognouisses & tu. & reliqͣ.
nature inditium ẽ. cum ꝑiture ciuitati
usq ad fletum compatitur. diuine. cũ eidẽ
ciuitati. que uentura erant. ut d̾s p̃dicit.
Quasi homo templũ ingressus ẽ. s quasi d̾s
uendentes ce ementes de illo eiecit dicens.
domus mea domus orationis uocabitur. Qnͣ¬
tum autẽ de salute hominum gaudeat. qnͣ¬
tum ue de eorum ꝑditione doleat. mȩxordio
huiꝰ lectionis demonstrat. cum ꝑiturã ciui¬
tatem intuens fleuit suꝑ eam dicens. Quia
si cognouisses & tu. Fleuit ñ pulcͥtudinem

Expanded text:
em, videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. » Et reliqua. naturae indicium est, cum periturae civitati usque ad fletum compatitur: divinae, cum eidem civitati, quae ventura erant, ut Deus praedicit. Quasi homo templum ingressus est, sed quasi Deus vendentes et ementes de illo ejecit, dicens: « Domus mea domus orationis vocabitur . » Quantum autem de salute hominum gaudeat, quantumve de eorum perditione doleat, in exordio hujus lectionis demonstrat, cum perituram civitatem intuens, flevit super illam, dicens: « Quia si cognovisses, et tu. » Flevit, non pulchritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Sus sacre scͥp¬
ture ẽ.ut ali¬
qñ iuxtalit¬
teram. sicque¬
dam factacõ¬
memorãt. ut
tam̃ intelle¬
ctum sp̃ualẽ
in his requi
commemorat. ut auditus hominũ adintelli¬
genda muisibilia emolliat.Quod ieuuan¬
gelio frequentius inuenit᷑. ubi exprecedenti
ammonitione similitudo nascit᷑. & exeademsi¬
militudine ad monitio subinfertur. Quod utrũ¬
q in hac similitudine cognoscimus. si prece¬
dentia & subsequentia diligentius ꝯsideremꝰ.

Expanded text:
sus sacrae Scripturae est, ut aliquando juxta litteram sic quaedam facta commemoret, ut tamen intellectum spiritualem in eis requircommemoret, ut audientis animum ad intelligendum invisibilia emolliat. Quod in Evangelio frequentius invenitur, ubi ex praecedenti admonitione similitudo nascitur, et ex eadem similitudine admonitio subinfertur: Quod utrumque in hac similitudine cognoscimus, si praecedentia et subsequentia diligentius consideremus.
Abbreviated transcription (Latin):
lis eius duo. Illis frustra tota nocte in piscando
laborantibus. mane stecit iħs in litore. eorũq re¬
te copiosa multitudine piscium repleuit. E greᷤ¬
sisq illis ad terram: ait. Qenite prandete. In
quo prandio dominus petrum. ter anse ama¬
ret interrogauit. Gui post trinam negationẽ
tertio confitenti suum amorem. tertio suasoues
ei commedauit dicens. Si diligis me. pasce oue ᷤ
meas. siue agnos meos. ꝑost commendationem
quoq ouium. quid proeisdem ouibꝰ passurus
eẽt. intimare curauit dicens. Amen am̃ dico tibi
cumeẽs iunior cingebas te. & ambulabas ubi

Expanded text:
lis ejus duo. Illis frustra tota nocte in piscando lis ejus duo. Illis frustra tota nocte in piscando laborantibus, mane stetit Jesus in littore, eorumque rete copiosa multitudine piscium replevit. Egressisque illis ad terram, ait: Venite, prandete. In quo prandio Dominus Petrum ter an se amaret interrogavit. Cui, post trinam negationem, tertio confitenti suum amorem, tertio suas oves ei commendavit, dicens: Si diligis me, pasce oves meas, sive agnos meos. Post commendationem quoque ovium, quid pro eisdem ovibus passurus esset, intimare curavit, dicens: « Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas t
Abbreviated transcription (Latin):
N serie huius lectionis tria sunt que nob̾
beatus iohannes euuangelista commendat.
Priuilegium scilicet amoris domini erga
se. resolutionem su corporis atq descript¬
onem euuangelii. Priui legiumimoris sui
nobis commendat cum dic̃. Coniersus pe¬
trus indit illum discipulum. quem dilige¬
bat iħs sequentem. Resolutionem sui
corporis ostendit cumau. Et non dixit
ei iħs. non moritur. s sic eum uolo manere.
Descriptionem euuangelii cum subiun¬
git. Hic ẽ discipulus ille. qui testimonium
ꝑhibet dehis &e scripsit hec. Sedut exordia
huruslectionis planius intelligere ualeamus:
libet suꝑiora parumꝑ attendere. Supra enim
retulit idem iohannes euuangelista. quia dis¬
cipulis post domini resurrectionẽ in conclaui
residentibus dixit eis simon petrus. uadopisca¬
ri. Dicunt ei alii discipuli. Clemmus &e nos
tecum. Ascendit ergo simon petriis ce thomas
qui dieitur didimus. & nathanael. qui erat
achana galilee. & filii zebed̃i. & alii exdiscipu¬

Expanded text:
In serie hujus lectionis tria sunt quae nobis beatus Joannes evangelista commendat, privilegium scilicet amoris Domini erga se, resolutionem sui corporis atque descriptionem Evangelii. Privilegium amoris sui nobis commendat, cum dicit: « Conversus Petrus, vidit illum discipulum quem diligebat Jesus, sequentem. » Resolutionem sui corporis ostendit, cum ait: « Et non dixit ei Jesus, non moritur, sed sic eum volo manere. » Descriptionem Evangelii, cum subjungit: « Hic est discipulus ille, qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. » Sed ut exordia hujus lectionis plenius intelligere valeamus, libet superiora parumper attendere. Supra enim retulit idem Joannes evangelista quia discipulis post resurrectionem Domini in conclavi residentibus, dixit ei Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei alii discipuli: Venimus et nos tecum. Ascendit ergo Simon Petrus, et Thomas qui dicitur Didymus, et Nathanael, qui erat a Cana Galilaeae, et filii Zebedaei, et alii ex discipu
Abbreviated transcription (Latin):
nec dicatis. Benedictus qui uenit in nomine dm̃
Hec sententia iuxta litteram tunc impleta ẽ. qͣn¬
do dominus suꝑ pullum asine sedens ierosolimis
appropinquans. honorifice aturbis susceptꝰ ẽ.
quando cum ramis palmarum occurrerunt
ei dicentes. o sanna filio dauid. benedietus qui
uenit in nomine domini. Uersiculus iste sp̃ua¬
liter potius quam ad litteram ẽ. intelligendꝰ. Et
est sensus. Dico enim uobis. non me uid̾ebitis a
nomane dm̃.Idest meuobiscum in cordibus
ur̃ismanentem non habebitis. quoadusq me
credatis filium dei. ad salutem hominum a patie

Expanded text:
nec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. » Haec sententia juxta litteram tunc impleta est quando Dominus super pullum asinae sedens, Hierosolymis appropinquans, honorifice a turbis susceptus est, quando cum ramis palmarum occurrerunt ei, dicentes: « Hosanna Filio David, benedictus qui venit in nomine Domini. » Versiculus iste spiritualiter potius quam ad litteram est intelligendus, et est sensus: « Dico enim vobis, Non me videbinomine Domini, » id est, me vobiscum in cordibus vestris manentem non habebitis, quousque me credatis Filium Dei ad salutem hominum a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste eu uangelista non declarat. tamen ex
eo quod ait conuersus petrus uidit illum discipy¬
lumquem diligebat iħs sequentem. tacite innu¬
it. quia mox ut dominus dixit petro. sequere me
surrexit̾ aloco conuiiiii. abitecepit. Cuius uis¬
sionem petrus etiam adlitteram implere deside¬
rans. secutusẽ. illum corporali gressu. Secutus ẽ
autem dominum. ce petrũ ille discipulus quẽ
diligebat iħs. iohannes scilicet nomine. euiuis
e hocenuangelium. Neq enim aconsectatu illiꝰ
se dignumestimauit. cumetiam maioris dile¬
ctionis gloria preceteris adominoam¬
plexat um se nouerat. Nec incredibile ẽ. quod
pettus oeriohannes uestigio corporali dominũ

Expanded text:
manifeste evangelista non declarat; tamen ex manifeste evangelista non declarat; tamen ex eo quod ait: « Conversus Petrus, vidit illum discipulum quem diligebat Jesus, sequentem, » tacite innuit quia mox ut Dominus dixit Petro, « Sequere me, » surrexit a loco convivii et abire coepit. Cujus jussionem Petrus etiam ad litteram implere desiderans, secutus est illum corporali gressu. Secutus est autem Dominum et Petrum ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes scilicet nomine, cujus est hoc Evangelium. Neque enim a consectatu illius se indignum aestimavit, cum etiam majoris dilectionis gloria prae caeteris a Domino amplexatum se noverat. Nec incredibile est quod Petrus et Joannes vestigio corporali Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
tuas. & alius te cinget. &e ducet quo tu non uis.
Hoc autem dicebat. ait euuangelista. significas
qua morte eẽt clarificaturus deum. Et ne dura
& intolerabilis petro uideretur passio crucis. hãc
exemplo piꝰ magist᷑ lenire curauit dicens. Sequete
me idest.. imitare me. Ac si diceret dominus
Tanto ergo tolerabilius crucis passionem susti¬
nebis. quanto in eiũ sufferentia. mea te sequi
uestigia recordaberis. At sicut ego ꝓ tua salute
crucis patibulum sustinere non distuli. ita quo¬
q ce tu ꝓconfessione nominis mei patidebere te
memento.. Quia eo gloriosiorem palmã marci¬
rii consequeris. quo adhanc promerendã artius
iter magistri sequeris. Sequi enim dominum.i¬
mitari ẽ. sicut ipse dix̃. Siquis uult post me ueni¬
re. & Reliqͣ. Et iterum. Qui michi ministrat. me
bus sibi creditis crucis patibulum sustinere non di¬
stulit. sicut ce ipse dominus ꝓ redemptione gene¬
ris humani amplecti dignatus ẽ. implens illud qd̾

Expanded text:
get, et ducet quo tu non vis. » -- « Hoc autem dicebat, ait evangelista, significans qua morte esset clarificaturus Deum. » Et ne dura et intolerabilis Petro videretur passio crucis, hanc suo exemplo pius magister lenire curavit, dicens: « Sequere me, » id est imitare me. Ac si diceret Dominus: Tanto ergo tolerabilius crucis passionem sustinebis, quanto in ejus sufferentia mea te sequi vestigia recordaberis: ut sicut pro tua salute crucis patibulum sustinere non distuli, ita quoque et tu pro confessione nominis mei pati te debere memento. Quia eo gloriosorem palmam martyrii consequeris, quo ad hanc promerendam arctius iter magistri sequeris. Sequi enim Dominum, imitari est, sicut ipse dicit: « Si quis vult post me venire, » etc. . Et iterum: « Qui mihi ministrat, me bus sibi creditis crucis patibulum sustinere non distulit, sicut et ipse Dominus pro redemptione generis humani amplecti dignatus est, implens illud quo
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris pre¬
teritas actio¬
nes cum pre¬
senti lectione
conferat. qntũ
miserico̾s d̃s
erga conũsos
peccatores.
dignetur ẽẽ cognoscit. Hecẽ enim illa muli¬
er. que ut lucas ait. Cum ẽẽt in ciuitate pec

Expanded text:
mulieris praeteritas actiones cum praesenti lectione conferat, quantum misericors Deus erga conversos peccatores sit, cognoscet. Haec est enim illa mulier, q
Abbreviated transcription (Latin):
ierit. tunc omnis isrł saluus fiet. Et ñ prius
quod sp̃uale. s quod animale. deinde quod
sp̃uale. Et uidit &ecredidit. Quid putandũ
ẽ uidisse. uel credidisse: Nũquid quod dñs
resurrexit a mortuis: Sed uidit linteami¬
na posita &e credidit. Sicut mulier dix̾at
dñm furatum de monum̃to. Nam si eius
resurrectionẽ credidisset. nequaqͣm euuan¬
gelista subiungeret. Nondũ enĩ sciebãt:
Scͥpturas. quia oportebat eum amortuis
refurgere. In quo loco quanta utilitas sit m
tellectu scripturarum demonstrat᷑. qñ apłi¬
ideo dicunt᷑ dñi resurrectionẽ ignorare qͥa
scͥpturas ñdum intelligebant. scilicet quia
eo reuelante a quo ꝓcedit omnissapientia
Nondum enĩ audierant. quia sic scͥptũ ẽ ĩ
lege & psalmis ce ꝓpħis de me &ecetera. us¬
que in remissionem peccatorũ. Sin autẽ
apłi ideo ñ credebant resurrexisse dñm qͥa
ñ sciebant scͥpturas. cesset eoꝵ dementia
qui p̃clara discernere nolunt. & aliosdis¬

Expanded text:
nis Israel salvus fiet . » Et non prius quod spiritale est, sed quod animale, deinde quod spiritale. « Et vidit et credidit. » Quid putandum est vidisse vel credidisse? Nunquid quod Dominus resurrexerit a mortuis? Non. Sed vidit linteamina posita, et credidit sicut mulier dixerat Dominum furatum de monumento. Nam si ejus resurrectionem credidisset, nequaquam evangelista subjungeret: « Nondum enim sciebant Scripturas, quia oportebat eum a mortuis resurgere. » In quo loco quanta utilitas sit in intellectu Scripturarum, demonstratur, quaideo dicuntur Domini resurrectionem ignorare, quia Scripturas nondum intelligebant, scilicet quia eo revelante, a quo procedit omnis sapientia,nondum enim audierant: « Quia sic scriptum est in lege et psalmis et prophetis de me, » etc., usque in remissionem peccatorum . Sin autem apostoli ideo non credebant resurrexisse Dominum, quia non sciebant Scripturas, cesset eorum dementia qui praeclara discernere nolunt, et alios dis
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Surgens iħc manepͥma sabbati. ap¬
paruit pͥmo marie magdalene de qua eie¬
cerat septemdemonia Sed quia uicta sal¬
uatoris uocẽ. dimissa st̃ ei peccata multa
quia dilexit multum. in ipso dilectionis
feruore.usq ad passionẽ dñi pseuerauit.

Expanded text:
autem Jesus mane prima sabbati, apparuit primo Mariae Magdalene, de qua ejecerat septem daemonia . » Sed quia juxta Salvatoris vocem dimissa sunt ei peccata multa, quia dilexit multum, in ipso dilectionis fervore usque ad passionem Domini perseveravit,
Abbreviated transcription (Latin):
peres sp̃u. qͦniã
ipsorim ẽ regi¬
numcelorum.
Et cetera que secuntur. Et ut uera eẽ crederẽt
que muerbis audierant. consequent᷑ miracu¬
lum adiungere cur uit dicens. Et descenden¬
de eo de monte.secine sunt eum turbe multe.
Ubi sp̃ualiter montem in quo dominus sedit
celum intelligere possumus. in quocum pa-¬
tre mansit & manet semꝑ equalis. Tunc aut̃
de monte descendit. qñ propt̃ nos &e propt̃
nr̃am salutem inconualle plorationis ueniẽs

Expanded text:
res spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum , » et caetera quae sequuntur. Et ut vera esse crederent quae in verbis audierant, consequenter miraculum adjungere curavit, dicens: « Et descendente eo de monte, secutae sunt eum turbae multae. » Ubi spiritualiter montem, in quo Dominus sedit, coelum intelligere possumus, in quo cum Patre mansit, et manet semper aequalis. Tunc autem de monte descendit, quando propter nos et propter nostram salutem in convalle plorationis veniens
Abbreviated transcription (Latin):
batur. quod decimarent mentã. ⁊ anetũ ⁊
ciminum⁊ om̃e holus orti. maiora autẽ
legis pret̾mittebant. Iustitia eorum qui
regnum dei mitaturi sunt mauis hab̾un¬
dare debet. ut sic minima precepta dei cu¬
stodiant. quatinus maiora ñ p̃t̾mittant.
Audistis quia dictum ẽ antiquis. ñ occides.
Qui autem occidetit reuserit inditio. An
ꝑ moysen preceptum erat. ut ñ occiderent.
ita ut si quis occideret: &eipse occideret᷑. Ego
aut̃ uobis dico. quia omnis qui irascitur
fraiti suo. reuserit nditio. Idest ego nouus
homo. qui ñ uatn soluere legẽ. s ad impłe.
quiq elegi uosde mundo.⁊ mandatum
iusti aũ in uitã et̾nam. Hinc ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Lignũ inquacũq parte cecid̾it. siue ad austrum

Expanded text:
batur, quod decimabant mentam et anethum et batur, quod decimabant mentam et anethum et cyminum et omne olus horti, majora autem legis praetermittebant . Justitia eorum qui regnum Dei intraturi sunt magis abundare debet, ut sic minima praecepta Dei custodiant, quatenus majora non praetermittant. « Audistis quia dictum est antiquis: Non occides; qui autem occiderit, reus erit judicio. » Aper Moysen praeceptum erat, ut non occideret; aut si quis occideret, et ipse occideretur. « Ego autem dico vobis, quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. » Id est, ego novus homo qui non veni solvere legem, sed adimplere, quique elegi vos de mundo, et mandatum justi autem in vitam aeternam. » Hinc per Salomonem dicitur: « Lignum in quacunque part
Abbreviated transcription (Latin):
ua ce audi precepta dñi deitui. ut bene sit tͥ.
ce longo uiuas tempore. ⁊ ingressus posside¬
as terram lacte x melle manantẽ. Perfectio
noui testam̃ti. uitam pollicetur et̾nam. qͣm
nec oculus uidit. nec auris audiuit. nec incor
hominisascendit. que preparauit ds diligẽ¬
tibꝰ se. Quibꝰ ergo maiꝰ premiũ ꝓmutit᷑. maior
eẽ debet iustitia. Aliter. Iustitia scͥbarũ oe
phariseorum. putabatur quamquã ñ cẽt
iustitia. quod ext̾minabant faties suas. ut
apparetent hominib ieiinantes. intus aut̃
pleni erant rapina ce iniquitate. Iustitta uõ
eorum. qui regnum dei miture desiderant.
maior debet eẽ. ut scĩtas que apparet ĩcorꝑe
multo magis seruetur in corde. Iustitia scri¬
barum ae phariseorum. uidebatur eẽ quod
alligabant honera grauia. ⁊ importabilia
& imponebãt inhumeros hominũ digito
autem suo nolebant ea mouere. Iustitia eoꝵ
qui regnum celorum intrare uolunt maior
Iustitia scͥbarum & phariseorum ẽẽ cerne¬

Expanded text:
va et audi praecepta Domini Dei tui, ut bene sit tibi et longo vivas tempore, et ingressus possideas terram lacte et melle manantem . » Perfectio Novi Testamenti vitam pollicetur aeternam, quam « nec oculus vidit, necinis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . » Quibus ergo majus praemium promittitur, major debet esse justitia. Aliter: Justitia Scribarum et Pharisaeorum esse putabatur, quanquam non esset justitia, quod exterminabant facies suas, ut apparerent hominibus jejunantes, intus autem pleni erant rapina et iniquitate . Justitia vero eorum, qui regnum Dei intrare desiderant, major esse debet, ut sanctitas quae apparet in corpore, multo magis servetur in corde. Justitia Scribarum et Pharisaeorum videbatur esse, quod alligabant onera gravia et importabilia, et imponebant in humeros hominum, digito autem suo nolebant ea movere . Justitia eorum, qui regnum coelorum intrare volunt, major Justitia Scribarum et Pharisaeorum esse cerne
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ ñ occidere. iusticiauꝰ eorũ gui regnũ celoꝵ
intrare desiderant. maioreẽ debet. ut ñ solũ
hominẽ ñ occidant. s ne iraseant᷑. aut odiãt
Iustitia scͥbarum ⁊ phariseorũ erat diligere
amicũ. ⁊ odio habere mimicũ. iustitia aũt
eorum qui intraturi funt in regnũ celorum

Expanded text:
occidere: justitia vero eorum, qui regnum coelorum intrare desiderant, major esse debet, ut non solum homines non occidant, sed ne irascantur, aut odio habeant. Justitia Scribarum et Pharisaeorum erat, diligere amicum et odio habere inimicum: justitia autem eorum, qui intraturi sunt in regnum coelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ uos. ut siisfilii patris ur̃i qui in celis ẽ.
Iustitia scͥbarũ ⁊ phariseorum erat ñ mecha¬
ricum urore proximi sui. iustitia eorũ qui
regnum celorũ intrare desiderant maior t̾e
debet. ut ñ solum adult̾ium ñ ꝑpetrent in
corꝑe. s etiam ne delectent in corde. propt̾
illud quod dñs ait. Qui uiderit mulierem
Iustitia scͥbarum ce phariseorum erat alic¬
na ñ raꝑe. iusticia eorum qui ingredi de¬
siderant in regnum celoꝵ maioreẽ debet ut
ce ꝓpria largiantur. ce raptorib ñ resistant
dño dicente. Nolite resistere malo. Et si quis
quod tuũ ẽ tułit. ne repetas. Quibꝰ exemplis
ꝓfecto patet. quia precepta noui testam̃ti
tanto sunt districtiora. quanto sp̃ualia. Iu̾a
uo quasi pariuilis &e carnalib carnalia sũt
data. iniqͥb ꝑ fectio ñ ẽ manifestata. s malicia

Expanded text:
tibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . » Justitia Scribarum et Pharisaeorum erat, non moechari cum uxore proximi sui; justitia eorum qui regnum coelorum intrare desiderant, major esse debet, ut non solum adulterium non perpetrent in corpore, sed etiam nec delectent in corde, propter illud quod Dominus ait: « Qui viderit mulierem . » Justitia Scribarum et Pharisaeorum erat, aliena non rapere; justitia eorum qui ingredi desiderant regnum coelorum, major esse debet, ut et propria largiantur, et raptoribus non resistant, Domino dicente: « Nolite resistere malo , » et: « Si quis quod tuum est tulerit, ne repetas . » Quibus exemplis profecto patet, quia praecepta Novi Testamenti tanto sunt districtiora, quanto spiritalia. Illa enim quasi parvulis et carnalibus carnalia sunt data, in quibus perfectio non est manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
mini compati
dignatus ẽ. sed
etiam humane
ignorantie con¬
descendens sũls scissermonid rerũ temꝑa¬
lium similitudines fraquent̃ adhibuit. ut
ex collatione rerũ uisibiliũ. admuisibiliũ
amorẽ animos audientiũ incitaret. Unde
cum celestemglam studiose amando do.¬

Expanded text:
i dignatus est, sed etiam humanae ignorantiae condescendens, suis sanctis sermonibus, rerum temporalium similitudines frequenter adhibuit, ut ex collatione rerum visibilium, ad invisibilium amorem animos audientium incitaret. Unde cum coelestem gloriam studiose amandam do
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. s quasi d̾s mare conturbauit.
Q uasi homo in naui dormiuit. sed qua¬
si ds̃ uentis oe mari imꝑauit. Nec ideo na¬
uis offitium sumpsit:ut non posset mã¬
am petro.ut suꝑ fluctus maris ambula¬
ret tribuit.sed quia que hominis sunt.
egit. ut uerum hominẽ ꝓ nobis factum
se ẽẽ insinuaret. Allegorice autem nauis
quam dominus ascendit uexillum cru¬
cis significat. Quasi enim nauim ascen-¬
dit. quando ꝓ nr̃a lib̾atioẽ ĩlignũ crucis
se eleuariꝑmisit.sicut ipse uideis dixit.
Cum exaltaueritis filium hominis. tunc
scietis quia ego sum. Unde bene marchus
prope solis occasum eum nauem ascendis¬
se cominemorat. ut passionis eiussacram̃tũ
insinuaret. de quo ꝑ ꝓpħam dicitur. Sol cog¬
nouit occasum suum. Secuti sunt eum disci¬

Expanded text:
it, sed quasi Deus mare conturbavit: quasi homo in nave dormivit, sed quasi Deus ventis et mari imperavit. Nec ideo navis officium assumpsit, ut non posset maam Petro, ut super fluctus ambularet, tribuit: sed quae hominis sunt egit, ut verum hominem pro nobis factum se esse insinuaret. Allegorice autem navis, quam Dominus ascendit, vexillum crucis significat. Quasi enim navem ascendit, quando pro nostra liberatione in ligno crucis se elevari permisit, sicut ipse Judaeis dixit: « Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc scietis quia ego sum . » Unde bene Marcus prope solis occasum eum navem ascendisse commemorat, ut passionis ejus sacramentum insinuaret, de quo per prophetam dicitur: « Sol cognovit occasum suum . » Secuti sunt eum disci
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitas magna. quia expulsis malarũ
cogitationum radicibus uiruites anime: quas
prius cum formidine obseruabat. uelut natu¬
raliter ex bona consuetudine: incipit custo¬
dire gaudens cum propħa ce cantans. Declina¬
te a me maligni. & scrutabor mandata d̾i mei.¬

Expanded text:
tranquillitas magna, quia, expulsis malarum cogitationum radicibus, virtutes animae, quas prius cum formidine observabat, velut naturaliter ex bona consuetudine incipit custodire, gaudens cum propheta, et cantans: « Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei
Abbreviated transcription (Latin):
quia adbeatituoinẽ et̾nã promer endã
non ꝓficit uerbum dei audire. nisi quisq
illud studeat custodire. domino dicente dis¬
cipulis. Si scitis hec: beati eritis si feceritis
ea. Unde iohannes inapochalipsi cũ dixis¬
librihunis. adiunxit. &e seruat ea quȩ mea¬
scͥpta sunt. Nlon enim ut ait apłs auditores
legis. iusti funt apud dm̃. s factores legis iusti¬
ficabunt᷑. Audire enim ce non facere. magis
ꝑtinet ad contumatiã. quam adbeatitudinẽ.
Unde iacobus dic̃. Scientibonum &e non
fatienti peccatum ẽ illi. Etͥ iacobꝰ. Estote fa¬
ctores uerbi &e non auditores tantum fallen

Expanded text:
» quia ad beatitudinem aeternam promerendam » quia ad beatitudinem aeternam promerendam non proficit verbum Dei audire, nisi quisque illud studeat custodire, Domino dicente discipulis: « Scitis haec, beati eritis, si feceritis ea . » Unde Joannes in Apocalypsi cum dixislibri hujusait Apostolus, auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Audire et non facere, magis pertinet ad contumaciam quam ad beatitudinem. Unde Jacobus dicit: « Scienti bonum et non facienti, peccatum est illi . » Et Jacobus: « Estote fact
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis beatus p̃dicatur. qui totius mun¬
di redemptorem meruit portare. sic̃ ipsa
de seait. Ex hoc beatam medicent om̃s
generationes. Et helisabeth.Beata es q̃
credidisti. Confirmat autẽ uerba mulie¬
ris. cum subiungit. Quinimmo. beatiqui
audiunt u̾bum dei & custodiunt illud. Ac
si dixisset. Iuxta tuam sententiã pͥncipa¬
liter beatus ẽ ille uenter qui meportauit.
s ce omnes beati qui audiunt ũbum dei ⁊
custodiut̃ illud. Qĩe enĩ beatitudo marie
dominiis cuidam dicenti sibi. ecce mater
tua &e fr̃s tui. foris stant querentes te: res¬
pondit. Si quis fecetit uoluntatem patris
mei. ipse meus frater.soror.⁊ mater ẽ. Omnis
quippe qͥ uerbũdei audiens implerierit coti¬
die. xp̃m concipit & parit. Et̃ quem matua
iꝑortauit corporalit̾. ipse portat sp̃ualit᷑. De¬
neaut̃ postquam dixit. B eati qui audiunt
u̾bum dei. subiunxit. et custodiunt illud.

Expanded text:
virginis beatus praedicatur , quae totius munvirginis beatus praedicatur , quae totius mundi Redemptorem meruit portare, sicut ipsa de se ait: « Ex hoc beatam me dicent omnes generationes. » Et Elizabeth: « Beata es quae credidisti. » Confirmat autem verba mulieris, cum subjungit: « Quinimo, beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud. » Ac si dixisset: Juxta tuam sententiam principaliter beatus ille venter est qui me portavit: sed et omnes beati, qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud. Cui autem beatitudo Mariae Dominus cuidam dicenti sibi : « Ecce mater tua, et fratres tui foris stant, quaerentes te, » respondit: « Si quis fecerit voluntatem Patris mei, ipse meus frater, soror, et mater est. » Omnis quippe qui verbum Dei audiens impleverit, quotidie Christum concipit et parit. Et quem venter Mariae portavit corporaliter, ipse portat spiritualiter. Bene autem postquam dixit: « Beati qui audiunt verbum Dei, » subjunxit: « et custodiunt illud,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit fuit. quia eẽ soli deo ẽ. et̾num⁊ incõmu¬
tabilem ꝑmanere.cui nec preterita transeunt
nec futura succedunt. sed semꝑ et̾nalit̾ ꝑmanet
sic̃ ipseait moysi. Ego sum qui sum. dices filiis
isrł. & qui ẽ misit meaduos. Et iterum. Ego
sum deus abraham. & deus isaac.Et in apocha
ablactatus. patet profecto. quod consubstan¬
tialem carnem matris suscepit. maxime cum
scdm phificos inuentre pregnantis. liquor
sanguiis &e lactis. ex uno fonte manet.San¬
guinis unde formetur homo. lactis. unde¬
i. pascitur. Si ergo dominus iħexp̃c sicut ce
sit. sicut paulus apłs ait. qui factus ẽ ei ex se¬
mine dauid scđm carnem. Dequo matħs ĩ
muntio sui euuangelii. ait. L iber genera¬
tionis iħu xp̃i. filii dauid. filii abraham. Spi¬
ritualit̃ autem mulier ista. scam significat
eccłiam. que int̾ turbas udeorum: paganoꝵ
ce hereticorum. credula uoce dominum xp̃m
confitetur. Cuius reuera uoce uent̾ marie

Expanded text:
dixit, fuit, quia esse soli Deo est, aeternum et incommutabilem permanere, cui nec praeterita transeunt, nec futura succedunt, sed semper aeternaliter permanet, sicut ipse ait Moysi: « Ego sum qui sum . » Et: « Dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . » Et iterum: « Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac et Deus Jalactatus, patet profecto quod consubstantialem carnem matris suscepit, maxime cum secundum physicos in ventre praegnantis, liquor sanguinis et lactis ex uno fonte manat: sanguinis, unde formatur homo: lactis, unde pascitur. Si ergo Dominus Jesus Christus sisit, sicut Paulus apostolus ait: « Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . » De quo Matthaeus in initio sui Evangelii ait: « Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. » Spiritualiter autem mulier ista sanctam significat Ecclesiam, quae inter turbas Judaeorum, paganorum et haereticorum credula voce Dominum Christum confitetur. Cujus revera voce venter Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
Et it̾m. Xp̃c resurgens amortuis. iã ñ morit᷑.
mors illi ultra non dñabitur. Siue certe
cum iugalilea. id ÷ in transmigratione ui¬
detur. Nos mistice commouet. ut si eum ui¬
deamꝰ. de uitiis ad uirtutes & de amore mun¬
di ad amorẽ dei dicentes cum apło. Nosaut̃
reuelata fatie glam dñi contemplantes ⁊ re¬
liqua. Nulla nos hic mundi concupiscen¬
tia teneat. nulla nos transitoria delectatio
in mente manere ꝑfuadeat. ut cum apło

Expanded text:
tus resurgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. . » Sive certe cum in Galilaea id est in transmigratione videtur, nos mystice commonet, ut si eum videamus de vitiis ad virtutes, et de amore mundi ad amorem Dei, dicentes cum Apostolo: « Nos autem revelata facie gloriam Domini contemplantes , » et reliqua. Nulla hic mundi concupiscentia teneat, nulla nostra transitoria delectatio hic mente manere persuadeat, ut cum Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
omini ui̾sionẽ
obedientia co¬
mitat᷑ discipu¬
lorum. Cũ enĩ
se passurũ cere¬
surrecturum d̾is
predicaret.etiã
locũ. ubi uiden¬
dus ẽẽt adisci¬
pulis designa¬
uit dicens. Postquã aut̃ surrexero. prece¬
dam uos ingalileã. Et cum eus res urrecti¬
onem iam factam angelus mulieribꝰ nun¬
tiaret. ait. Ite nuntiate discipulis eiꝰ & pe¬
tro. quia surrexit.ceecce precedit uos inga¬
lileam. ibi eum uidebitis. sic̃ dixi uobis. hac
promissione discipuli subleuati. ut prefẽs
eunangelii lectio narrat. abierc̃ ingalileã.
in montẽ ubi constituerat illis iħc. Ubi non
absq considerationem pretereundum ẽ.
quod se ingalilea post resurrectionẽ dñsu
dendũ ꝓmisit. atq ut p̃sens lectio cõmemo¬
rat exhibuit. Galilea namq in nr̃a lingua
transinigratio facta interpretatur. Et
post refurrectionẽ ingalilea uidetur. ut ip¬
sius loci nomine insinuaret.qui iã trasmi¬
grauerat de corruptione ad incorruptio¬

Expanded text:
omini jussionem obedientia comitatur discipulorum. Cum enim se passurum et resurrecturum Dominus praediceret, etiam locum ubi videndus esset a discipulis, designavit, dicens: « Postquam resurrexero, praecedam vos in Galilaeam . » Et cum ejus resurrectionem jam factam angelus mulieribus nuntiaret, ait: « Ite, dicite discipulis ejus, et Petro, quia surrexit. Ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis . » Hac promissione discipuli sublevati, ut praesens Evangelii lectio narrat, « abierunt in Galilaeam, in montem ubi constituerat illis Jesus. » Ubi non absque consideratione praetereundum est, quod se in Galilaea post resurrectionem Dominus videndum promisit atque ut praesens lectio commemorat exhibuit. Galilaea namque in nostra lingua, transmigratio facta interpretatur. Et post resurrectionem in Galilaea videtur, ut ipsius loci nomine insinuaret, quia jam transmigraverat de corruptione ad incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
seculi. ñ deẽẽ futuros cum quibꝰ ipsemanere
dignaretur.Cum enim multa longiora tẽ¬
pora post apłos futura ẽent.usq ad consũ¬
mationẽ scłi ñ putanda ẽ hec ꝓmissio ad
solos apłos ꝑtinere. Sed ad omnes electos
omnib gentibus. &e tunc ueniet finis. Saba¬

Expanded text:
se futuros electos, cum quibus ipse manere dignetur. Cum enim multo longiora tempora post apostolos futura essent usque ad consummationem, non putanda est haec promissio ad solos apostolos pertinere, sed ad omnes electos,omnibus gentibus, et tunc veniet finis . » H
Abbreviated transcription (Latin):
sue passionis ꝓfecto infinuauit. quia pͥus
mortificand̾ erat a uideis. & postea predicã¬
dus gentibꝰ. Nam eiꝰ nom̃ tanto magis c̃scit
in fide credentiũ. qnͣto ꝑ mortẽ in ꝑfidia ui¬
deoꝵ ẽ extinctum. Nec indignũ debet redẽp¬
tori nr̃o iuderi. si massumpta humanitate
grano frum̃ti comparet᷑. in qua etiã uilibꝰ¬
sum u̾mis ce ñhõ. Et pulchre dñs grano
tritici comparat᷑. quia sic̃ in omnib anno¬
nis. nichil frum̃to pulchriꝰ. nicħ ẽ. dele¬
ctabilius. ita ipse omines creaturas excel¬
lit. quia nichil eo suanins. nichildulcius
inuenit᷑. Siue cerce grano frum̃ti compa¬
ratur. quia alim̃to corꝑis ce sanguinis
sui. fideliũ animas reficit. Ipse enĩ ait in
euuangelio. Ego sum panis uiuus. qui de
celo descendi. Et it̃m. Panis quẽ ego dedero
caro mea ẽ ꝓscłi uita. Et alibi. Caro mea
aut̃ misterio sue passionis. mox ad constan¬
tiam martirii discipulos suos ortat᷑ dicẽs

Expanded text:
t, quia prius mortificandus erat a Judaeis, et postea praedicandus gentibus. Nam ejus nomen tanto magis crescit in fide credentium, quanto per mortem in perfidia Judaeorum est exstinctum. Nec indignum debet Redemptore nostro videri, si in assumpta humanitate grano frumenti comparetur, in qua etiam sum vermis et non homo . » Et pulchre Dominus grano tritici comparatur, quia sicut in omnibus annonis nihil frumento pulchrius, nihil est delectabilius: ita ipse omnes creaturas excellit, quia nihil eo suavius, nihil dulcius invenitur. Sive certe grano frumenti comparatur, quia alimento corporis et sanguinis sui fidelium animas reficit. Ipse enim ait in Evangelio: « Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . » Et iterum: « Panis quem ego dedero, caro mea est, pro saeculi vita. » Et alibi: « Caro mea autem mysterio suae passionis, mox ad constantiam martyrii discipulos suos hortatur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens legimus
discipulos dm̃ de
ordine prioratus
int se contentiose
int̾rogasse. ñ liuo¬
ri & inuidie de¬
putare debemus.
s humane fragi¬
litati ac infirmm¬
tati quippe qui
fudes erant ce nouelli.Quia enim audie¬
tant eũ suã resurrectionẽ predicantẽ. &. ñ¬

Expanded text:
uoties legimus discipulos Domini de ordine prioratus inter se contendisse vel interrogasse, non livori et invidiae deputare debemus, sed humanae fragilitati ac infirmitati; quippe qui rudes erant ac novelli, quia audierant eum suam resurrectionem praedicante
Abbreviated transcription (Latin):
te inomnib uiis tus. & inmanibꝰ tollent
te. ne forte offendas ad lapidem pedẽ tuum.
ab angelo de carcere eductꝰ. ianuã pulsare cepis¬
set. fideles qui conuenerant dicebant.Non ẽ
petrus. s angelus eius. Angeli ergo paruuloꝵ
semꝑuident fatiem patͥs. quia sic ꝓpt̾ nos fo¬
nis exeunt. ut ab euis uisione nũquã recedãt.
Sic̃ ipse angłs raphael. tobie ait. Ego sumunꝰ
de septem spiritib qui assistimus añ dm̃. Et
iute. orationes. &. oꝑa nr̃a deo nuntiare credũ¬
tur. sicut angłs ait tobie. Cum oraretis ego op¬
tuli orationes ur̃as anteđ̾m. Et danieli. Ex
die quo posiusticor tuum ad intelligendum.
ut teaffligeres inconspectu dĩ. exaudita sunt
u̾ba tua. et ego ueni ꝓpt̾ sermones tuos. In¬

Expanded text:
tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum .us, quia cum ab angelo de carcere eductus, januam pulsare coepisset, fideles qui convenerant, dicebant: Non est Petrus, sed angelus ejus . Angeli ergo parvulorum semper vident faciem Patris, quia sic propter nos foras exeunt, ut ab ejus visione nunquam recedant, sicut ipse angelus Raphael ad Tobiam ait: Ego sum unus de septem spiritibus qui assistimus ante Deum . nostrae, orationes et opera nostra Deo nuntiare creduntur, sicut angelus ait Tobiae: Cum orares, ego obtuli orationes tuas ante Deum . Et Daniel: Ex die qua posuisti cout te affligeres in conspectu Dei tui, exaudita sunt uerba tua, et ego ueni propter sermones tuos
Abbreviated transcription (Latin):
prt aturus dñs dis¬
cipulos. ad mar¬
tirium. sue pasfi¬
ons exemplum
p̃misit. ut tanto
minus ꝓ eiꝰ noĩe
mortẽ pati time¬
rent. qnͣto in hoc
oꝑe. celesti smagi¬
ati. imitatores
exift̾ent. Ait enĩ. Am̃ am̃dico uob̾. & Reliqͣ.
Inquibꝰ ũbis intelligimꝰ. qr dñs in similitudi¬
ne gram frumenti. se ipsum dic̃. mortifican¬
dum &e multiplicandũ. Mortificandum
in in fidelitate iuideoꝵ. multiplicandũ in
fide om̃iũpopłoꝵ. Quod ñ solum faciliꝰ. s etiã
aꝑtiꝰ ĩtellig̾e possumꝰ. si superiora huiꝰ euãge¬
lii parumꝑ attendamꝰ. Supra em̃ retulit
euuangelista. qr p̃dicante dño iero solimis
in die festo.erant quidã gentiles.qui uene¬
rant ad orare in ieru salem. hii accessert̃
ad philippũ. qui erat abechsaida galilee.
& dixerunt ei. dñe. uolumꝰ iħm uidere.

Expanded text:
rtaturus Dominus discipulos ad martyrium, suae passionis exemplum praemisit, ut tanto minus pro ejus nomine mortem pati timerent, quanto in hoc opere coelestis magistri imitatores exsisterent. Ait enim: « Amen, amen dico vobis, » reliqua. In quibus verbis intelligimus, quia Dominus in similitudine grani frumenti seipsum dicit mortificandum et multiplicandum: mortificandum, in infidelitate Judaeorum: multiplicandum, in fide omnium populorum. Quod non solum facilius, sed etiam apertius intelligere possumus, si superiora hujus Evangelii parumper attendamus. Supra enim retulit Evangelista, quia praedicante Domino Hierosolymis in die festo, erant quidam gentiles, qui venerant adorare in Jerusalem: hi accesserunt ad Philippum, qui erat a Bethsaida Galilaeae, et dixerunt ei: « Do
Abbreviated transcription (Latin):
deli det̾ior. Qnͣtam autem sollicitudinem
&e curã dehis habeat. qui totam spẽ suam
in eo ponunt: manifestat cum subiungit.
Uidete necontempnatis unum ex hispusil¬
lis. Qui enim pusilli & humiles in p̃senti
uita propt̃ dm̃ sunt. nequaquã contemp¬
nendi sunt. Pusilli enim sunt ut diximus
qͥ corã ecłiᷤ suis humiles sunt & despecti. Deqͥ¬
bꝰ saluator ait in eunangelio. Noli timere
pufillus grex. quia complacuit patri meo
dare uobis regnum. Quisquis ergo tales
scandalizare non metuit. offendit dm̃ qui
git uos. quasi qui tangit pupillã oculi mei.
Et it̃m. Nolite tangere xp̃os meos. & in ꝓpħis
meis nolite malignari. dequibꝰ ualde ẽ. quod
adhuc subinfertur. id: quare ñ sint contemp¬
nendi. dico aut̃ uobis: quia angeli eoꝵ in ce¬
lisudent fatiem patͥs mei qui incelis ẽ.In
hoc loco discimus. quia unusquisq fideliũ
angelũ obsuicustodiã deputatum habet.

Expanded text:
deli deterior . Quantam autem sollicitudinem deli deterior . Quantam autem sollicitudinem et curam Dominus de his habeat, qui totam spem in eo ponunt, manifestat cum subjungit: Videte ne contemnatis unum ex his pusillis. Qui enim pusilli et humiles in praesenti vita propter Deum sunt, nequaquam contemnendi sunt. Pusilli namque sunt, ut diximus, qui coram oculis suis humiles sunt et despecti, de quibus Salvator ait in Evangelio: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Quisquis ergo tales scandalizare non metuit, offendit Deum quicit: Qui tangit vos, quasi qui tangit pupillam oculi mei. Et iterum: Nolite tangere, christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . De quibus valde dulce est quod adhuc subinfertur, quare non sint contemnendi. Dico enim vobis, quia angeli eorum in cident faciem Patris mei qui in coelis est . In hoc loco discimus, quia unusquisque fidelium, angelum ob sui custodiam deputatum habet,
Abbreviated transcription (Latin):
cura passionẽ illiꝰ temꝑis. facta ẽ contentio
int̾ eos. quis illoꝵ mator ẽẽt in regno celoꝵ.
hac suspitione seducta fuerat mat̾ filioꝵ
zebedei. qñ accessit ad iħm dicens. Dñe dic
cleophas. & aliꝰ discipulꝰ quib cũ dñs pt
resurrectionẽ inspetie ꝑegrini apparuis¬
set dicebant. Nos aut̃ sꝑabamꝰ quod ipse
eẽt redempturꝰ isrł. Et quidã discipulorum
lacͥmant᷑ frat̃ &e soror. tuaut̃ in uia dei firmus¬
sta. ne illos inutilit̃ amando. adei amore re¬
micis ingrati & in obedientes eẽ debeamꝰ.
S qñ nos auia dei reduce uoluerint. tunc
eorum amorẽ a nob̾ abscidamus. Ceterum
cumeo sdm̃ amare cognoui̾mꝰ. dupplicit̃¬
a nobis amandi sunt. & honorandi. Primũ
quia iusti sunt. deinde quia ꝓpiqui dño
dicente in lege. honora patrẽ tuũ &e matrẽ
ut bene sit tibi. &e longo uiuas tempore.
hinc &e apłs ait. Siquis suorũ curã ñ ht̃.¬
⁊ maxime fidelium: fidem negauit. &e ẽ infi¬

Expanded text:
sionis illius tempore facta est contentio inter eos quis eorum major esset in regno coelorum. Hac suspicione seducta fuerat mater filiorum Zebedaei quando accessit ad Dominum, dicens: Domine, dicCleophas et alius discipulus quibus cum Dominus post resurrectionem in specie peregrini apparuisset, dicebant: Nos autem sperabamus quod ipse esset redempturus Israel . Et quidam discipulorum lacrymantur frater et soror, tu autem in via Domini sta firmus, ne illos inutiliter amando, a Dei amore remicis ingrati et inobedientes esse debeamus, sed quando a via Dei removere voluerint, tunc eorum amorem abscindamus a nobis. Caeterum cum eos Deum amare cognoverimus, dupliciter nobis amandi et honorandi sunt: Primum, quia justi sunt, deinde, quia propinqui, Domino dicente in lege: Honora patrem tuum et matrem, ut bene sit tibi, et longo vivas tempore . Hinc et Apostolus ait: Si quis suorum curam non habet, et maxime fidelium, fidem negavit, et est infi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi prius triduano ieiumo premisso.omnes
incomiune dominum precarentur. Quodeũ
libentissime ab omnibus factum eẽt. die t̃tia ex¬
pleti ieiunii. tanta domini gratia. scđm sui no¬
minis congruam int̾pretationem dicitur reple¬
tus. ut usq ad contem plandam dunitatis
substantie naturam. ultra omnes homines ra¬
perentur. & regem in decore suo cernens. deipso
purissimo fonte diumitatis hauriret quodnob̾
sitientibꝰ propinatet. Et sic ꝑ totu m euuangelii¬
sui textum pauca dehumanis actibus saluato¬
risinserens. sufficienter ex diuinitate scͥpta re¬
liquit. Vnde bene incena suꝑ pectus domini
recubuisse dicitur. quia in pectore iħu sunt õs
thesauri sapientie & scientie absconditi. Inde
gustans quam suauis ẽ. dominus nobis esurien¬

Expanded text:
nisi prius triduano jejunio omnes nisi prius triduano jejunio omnes in commune Dominum precarentur. Quod cum libentissime ab omnibus factum esset, die tertia expleti jejunii tanta Domini gratia, secundum sui nominis congruam interpretationem, dicitur repletus, et usque ad contemplandam divinitatis naturam substantiae ultra omnes homines raperetur, et regem in decore suo cernens, de ipso purissimo fonte divinitatis hauriret quod nobis sitientibus propinaret, et sic per totum sui Evangelii textum pauca de humanis actibus Salvatoris inserens, sufficienter ex divinitate scripta reliquit. Unde bene in coena super pectus Domini recubuisse dicitur. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, inde gustans quam suavis est Dominus, nobis esurien
Abbreviated transcription (Latin):
lissimo tyranno ꝓpter insuperabilem euuan.¬
gelizandi constantiam in pathmos insula exi¬
uo eẽt relegatꝰ. irrupetunt heretici in eccłiam
marchion ch erintus oe ebion ce alii filii dia¬
boli. quos ipse inepła sua antixp̃os apellat. qͥ
eam diu̾sis dogmatibus scind̾e conati sunt.
dicentes xp̃m ante maniam ñ fuisse. Postea
uero cum ꝑmittente piissimo rege nerua: regre ᷤᷤ¬
sus de exilio epheso moraretur rogatus tradit᷑
ab uniuersis asie episcopis & presbiteris. ut qriã
ĩtbꝰ euuangłistaꝵ libris ut diximus tempora¬
lem domini natiuitatem pleniter habebant
expositam. eis dediuinitate sermonẽ faceret
&e ad memoriam futurorum sctiptum relinq̃¬
ret. Qt uidelicet post eius recessionem de mun¬
do haberent fideles. unde fidem suam munirẽt.
&e hereticorum falsa dogmata destruerent. Qͦd
pͥmum se negauit facturum. S illis in prece
ꝑ seuerantibus. non alit̾ facere hoc acquieuit.

Expanded text:
lissimo tyranno, propter insuperabilem evanlissimo tyranno, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Patmos insulam exsilio esset relegatus eruperunt haeretici in Ecclesiam, Marcion, Cerinthus, et Ebion, et alii filii diaboli, quos ipse in epistola sua Antichristos appellat, qui eam diversis dogmatibus scindere conati sunt, dicentes Christum ante Mariam non fuisse. Postea vero cum, permittente piissimo rege Nerva, regressus de exsilio Ephesi moraretur, rogatus traditur ab universis episcopis et presbyteris, ut quia jam in tribus evangelistarum libris, ut diximus, temporalem Domini nativitatem pleniter habebant expositam, eis de divinitate sermonem faceret, et ad memoriam futurorum scriptum relinqueret, ut scilicet post ejus recessionem de mundo, haberent fideles unde suam munirent et haereticorum falsa dogmata destruerent. Quod primum se negavit facturum, sed illis in prece perseverantibus, non aliter hoc facere acquievit,