comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
substantia dicat᷑ cõpositũ. Petrꝰ. Om̃e cor¬
pꝰẽ cõpositũ. om̃e autẽ cõpositũ aut ẽ substan.¬
tiale aut partiale. Subst antiale. ueluti cũ u¬
na substantia alii iungitur. Particiale. cũ unius
substantiȩ partes c̃iungunt᷑. Substantia uͦ sub¬
stantiȩ uungit᷑. ut caput ex ossibꝰ. carne: & uenis
insimul iunctis cõponit᷑. uł ut ianua ex ligno &
ferro cõposita. Sic om̃e qͦd diuersar ũ substanti.¬
arũ c̃tunctione ꝑficit᷑. substantiale cõpositũ di¬
cit᷑. Particialis autẽ cõpositi subtilior ẽ cõpositio.
Qͦd patet ꝑ hoc. qͥa om̃e corpꝰ qͦd longitudinẽ lati.¬
tudinẽ & altitudine̾ habens diuersoñ uingtt᷑
corpori soliꝰ suȩ substantiȩ cõponit᷑ partibꝰ. ut
argenti partes multȩ uingunt᷑. donec aliqͥs
ponderosũ ac solidu reddant. Hoc autẽ cõposi¬
tũ suꝑiori simplictus ẽ. Illud uͦ ex toto dicitur
simplũ. qͦd huiꝰ utͥusq cõpositionis ẽ expers. Et

Expanded text:
substantia, dicatur compositum. PETRUS. Omne corpus est compositum, omne autem compositum aut est substantiale aut partitiale: substantiale, veluti cum una substantia alii jungitur; partitiale, cum unius substantiae partes conjunguntur. Substantia vero jungitur, ut caput ex ossibus, carne et venis insimul junctis componitur, velut janua ex ligno et ferro composita. Sic omne quod diversarum substantiarum conjunctione perficitur, substantiale compositum dicitur. Partitiapatet per hoc quia omne corpus, quod longitudinem, latitudinem et altitudinem habens, diverso non jungitur corpori, solius suae substantiae componitur partibus, ut si argenti partes multae junguntur, donec aliquid ponderosum ac solidum reddant. Hoc autem compositum superiori simplicius est. Illud vero ex toto dicitur simplum, quod hujus utriusque compositionis est expers. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis deferisione. qu̾a ex sillogis moꝵ ambagi¬
biis diximꝰ. Fides eñi nr̃a ẽ. qͥa que ad modum
cetera humanitatis officia. sic & generandi naturam
habebt̃. ad eo ut mulierẽ cotidie conceptura. cotidie pa¬
rituram credamus. PETRUS. Qͦd dicis uix hu¬
mane aures possunt audire. Ut en̾i quȩ dicis uera fate¬
aresse scilicet ut in unctu̾ & credituri sint oms & re¬
suscitandi. cum cotidie filios ꝓcrearent ꝓfecto nec t̾ra
eos caperet etiã siduplicit̾ maior e̾et. aut pontus etiã
terra fieret. & ad eo loci coartarentur angustia. quod
non haberent quȩ colere possent arua. immo inde
semꝑ e̾e̾t int̾ eos ꝓt̾rȩ angustia certam̃ &rixa. Cum
item suscitentur oñs. redibit qͥsq uir ad uxorem
suam qu̾a habuit. aut aliam nouam habebit.

Expanded text:
ritatis defensione quam ex syllogismorum ambagibus diximus. Fides enim nostra est, quia quemadmodum caetera humanitatis officia, sic et generandi naturam habebunt, adeo ut mulierem quotidie concepturam, quotidie parituram credamus. PETRUS. Quod dicis vix humanae aures possunt audire. Ut enim quae dicis vera fatear esse, scilicet ut in unctum et credituri sunt omnes et resuscitandi: at cum quotidie filios procrearent, profecto, nec terra eos caperet etiam si dupliciter major esset, aut pontus etiam terra fieret et adeo loci coarctarentur angustia, quod non haberent quae colere possent arva, imo inde semper esset inter eos pro terrae angustia certamen et rixa. Cum item suscitentur omnes, redibit quisque vir ad uxorem suam quam habuit, aut aliam novam habebit?
Abbreviated transcription (Latin):
i eautiq intentione fecissent. scilicet ut uolun¬
tatẽ eiꝰ cõplerent. & ipsius morte de diaboli potesta¬
te exituros fore se crederent: nullũ ꝓculdubio pec¬
catũ incurrerent. Qͥa ueũ negauer̃t. & ex inuid
occiderunt. ideo & tanti huiꝰ sceleris reist̃: & nec
in p̃senti scło nec infuturo. miseriã ac tribulationẽ
exibunt: qũa diu in hac sua nequitia ꝑmanebunt.
PETR H

Expanded text:
i ea utique intentione fecissent, scilicet, ut voluntatem ejus complerent, et ipsius morte, de diaboli potestate exituros fore se crederent, nullum procul dubio peccatum incurrerent. Quia vero eum negaverunt, et ex invidia occiderunt, ideo et tanti hujus sceleris rei sunt, et nec in praesenti saeculo, nec in futuro, miseriam ac tribulationem exibunt, quandiu in hac sua nequitia permanebunt. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
Nȩc itaq sc̃arũ testimonia scripturarũ de trinitate
ꝑsonarũ. satis intelligentibꝰ sufficere poter̃t̃. Si eni cc̃ta
quȩ possẽm siꝑ hȩc inducerẽ testimonia. lib̾ ea magnus non
caꝑet. De his gͥhac tenꝰ. Siqͥd aut̃ẽ aliud habes int̾rogare.
ne moreris.¬

Expanded text:
arum de trinitate personarum, satis intelligentibus sufficere poterunt. Si enim cuncta quae possem super haec inducerem testimonia, liber ea magnus non caperet. De his igitur hactenus. Si quid autem aliud habes interrogare, ne moreris.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ facto. homo p̃dic t ut uolebat. clauos quide
nauissue in parteuna. in alia iͦ carbonẽ inuenit.
Itẽ alud. Erat eñi domꝰ quedã lapidea uiro cuidã.
qu̾a cũ destruere uellet. ut de lapidib̾ aliud qͦd¬
dã ȩdificiii suũ faceret. forte quid̾a hostis eiꝰ ita
die quada deiecit. qͦd nec suꝑ lapidẽ lapis remansit.
& hoc ñ ꝓilluus qu̾a nesciebat uoluntate cõplenda.¬
s ꝑ odiũ. Uirautẽ p̾dic tꝰ cũ ad domu̾sua die altͣa
uenisset: quod facere cogitabat. & uolebat. effectu
repperit. Cĩ uͦ nec ille qui nauẽ cobussit. nec ille
qͥ domũ deiecit. ꝓ uoluntate hostissui cõplenda:
sed ex odio inuidiaq fecerit. qͥd de eis iudicabis:
Moys. E

Expanded text:
autem facto, homo praedictus ut volebat clavos quidem navis suae in parte una, in alia vero carbonem invenit. Item aliud: Erat domus quaedam lapidea viro cuidam, quam cum destruere vellet, ut de lapidibus aliud quoddam aedificium faceret, forte quidam hostis ejus ita die quadam dejecit, quod nec super lapidem lapis remansit, et hoc non pro illius quam nesciebat voluntate complenda fecit. Vir autem praedictus, cum ad domum suam die altera venisset, quod facere cogitabat et volebat, effectum reperit. Cum vero nec ille qui navim combussit, nec ille qui domum dejecit pro voluntate hostis sui complenda, sed ex odio invidiaque fecerit, quid de eis judicabis? MOYSE
Abbreviated transcription (Latin):
est scđm qͦd pͥnceps ille aduenturus erat intẽpore.
Qͦd aute sequit᷑ & egressus eiꝰ ab inttio a dieb̃ ęt̾nitatis.
ꝑpetiitatẽ insinuat deitatis. Hoc eñi deitati at tͥbuit.
quod hominiputo ñ conuenit. Itẽ dđ̃ in .psalmo cum dic̃.
sedes tua d̾s in scłm scłi. uirga directionis uirgaregni

Expanded text:
enturus erat in tempore. Quod autem sequitur, et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis, perpetuitatem insinuat Deitatis. Hoc enim Deitati attribuit quod homini, puto, non convenit. Item David in Psalmo cum dicit: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi; virga directionis virga regni
Abbreviated transcription (Latin):
illud. oculo ad oculũ uidebunt. S & aliud posuit ꝓpħa. ꝑqͦd
qͥppe reiuor sp̃ualis audiri. sic̃ filiĩ isrł uoc̾e dñi audierits
in monte synai. Loquent̾e uͦ ñ uidebis. nͥ fuerit res carnał.
Item aliud qͦd ait ⁊ acharias. Indie illa ꝓteget dñs habita¬
tores i herłm & erit qͥ offenderit in die illa quasi dd̾. &
domꝰ dd̃ quasid̾i. & angłs dĩ in conspectu eoꝵ. ꝑhoc nãq
mo e̾e̾t nasciturꝰ. qͥ ab om̃ib haberet᷑ ds. Gdetia ait qͣsi
di. & nͥ posuit simplicit̃ d̃s. insinuat qͦd is qͥ dedomo dd̾
erat oriturꝰ. in aliqͦ minor eẽt qu̾a đs. Qͦ d & dd in psal
inmilibꝰ uida. Exte mͥ egrediet᷑ qͥ sit dñator in isrł.
& egressiis eiꝰ abinitio ã diebꝰ ȩt̾nitatis. Hoc qͥppe qͦdẽ.

Expanded text:
illud: Oculo ad oculum videbunt. Sed et aliud posuit propheta, pquippe rei vox spiritualis audiri, sicut filii Israel vocem Domini audierunt in monte Sinai . Loquentem vero non videbis, nisi fuerit res carnalis. Item aliud quod ait Zacharias: In die illa proteget Dominus habitatores Hierusalem, et erit qui offenderit in die illa quasi David, et domus David quasi Dei, et angelus Dei in conspectu eorum . Per hoc namque David esset nasciturus, qui ab omnibus haberetur Deus. Quod etiam ait, quasi Dei, et non posuit simpliciter Deus, insinuat quod is qui de domo David erat oriturus, in aliquo minor esset, quam Deus . Quod et David in Psalmin millibus Juda. Ex te mihi egredietur qui sit Dominator in Israel, et egressus ejus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ugͥ corpus eiꝰ ꝑ arbores drsignauit.
cur arbores queso fruc tiferas & p̾ciosiores in ciꝰ designa¬
tione ñ posuit:
PE TRUagnosane intuitu &
ratione hoc fecit. Sicut ñaq semꝑ uirent arbores il¬
lȩ nec aliquando sua uiduant᷑ fronde sic & corpus. xͥ¬
semꝑuiuũ semꝑ totu̾manet & integrũ. Habeo aut̃e
& aliud auc toritatis argum̃ru. ad coꝓbanđi imiri po¬
tuisse homine & dm̃. Dic̃n̾aq & ysaias. Et dicent in
die illa. Ecce d̾s nr̃iste. Exspectaumꝰ eũ. ꝙ saluab̾
nos. Hc̃ certe ũsum alit̃ ñ curamꝰ explanare. qu̾a doc¬
tores ur̃i illũ dudu exposuere. Peũ nãq uenturum
docuert̃ fore tẽpꝰ qͦ & đm mundꝰ e̾et uisurꝰ. & digito
sib ad inuicẽ popłs ostensurꝰ. Hoc uͦ fieri posset nulla¬
tenus nͥ corpus fieret qͥs & ds. Hoc etiam qͦd ait ꝓpħ̃a. uox
speculatoꝵ tuoꝵ leuauert̃ uoc̾e. simullaudabt̃. qͥa oculo ad

Expanded text:
ur corpus ejus per arbores designavit, cur arbores, quaeso, fructiferas et pretiosiores in ejus designatione non posuit? PETRUS. Magno satis intuitu et ratione hoc fecit. Sicut namque semper virent arbores illae, nec aliquando sua viduantur fronde, sic et corpus semper totum manet et integrum. Habeo autem et aliud auctoritatis argumentum, ad comprobandum uniri potuisse hominem et Deum. Dicit namque Isaias: Et dicent in die illa: Ecce Dominus noster iste. Exspectavimus eum, et salvabit nos . Hunc certe versum aliter non curamus explanare, quam doctores vestri illum dududocuerunt fore tempus, quo et Deum mundus esset visurus, et digito sibi ad invicem populus ostensurus. Hoc vero fieri posset nullatenus, nisi corpus fieret quis et Deus. Hoc etiam quod ait propheta: Vox speculatorum tuorum; levaverunt vocem, simul laudabunt, quia oculo ad
Abbreviated transcription (Latin):
t quȩ ẽ res hȩc
tanta. tantȩ ualentiȩ & uigoris. de qua tͥ tantum
pͣsumis. & mͥ usq ad eo minitaris:
Moys. Tale qͥd

Expanded text:
t quae est res haec tantae valentiae et vigoris, de qua tibi tantum praesumis, et mihi usque adeo minitaris? MOYSES. Tale q
Abbreviated transcription (Latin):
x uerb
tuis colligit᷑. qͦd tota pars t̾rȩ habitabilis in
una tantũ parte c̃sistat. Uolo itaq nosse quȩ¬
nã sit illa

Expanded text:
x verbis tuis colligitur quod tota pars terrae habitabilis in una tantum parte consistat. Volo itaque nosse quaenam sit illa.
Abbreviated transcription (Latin):
olo mͥ gͥ respondeas. utrũ illa sapien¬
tia atq uoluntas sint in eo & cũ ipso seꝑ. an extͣ
ilłu. & sic quandoq sine ipso.Si enĩ dicas qͦd in eo
sint & ñ extra ilłii. ide de eis ꝓueniet qͦs de ipso
qͥa ñ in om̃i ert loco. Quomͦ gͦ scre potest qͥd a-¬
ubi sit. aut oꝑariͦ Si uͦ dicas extra ilłu eł. &
oñem locũ implere. tc ab illo si diuersȩ. Sci¬
unt enĩ aliqͥd qͦd nescit ipse. & oꝑant᷑ ꝑ se qͦd ñ o¬
ꝑat᷑ ipse. Igitur ipse creatrices. & ñ indiget
mundꝰ deo
Moys ꝑ

Expanded text:
 mihi respondeas, utrum illa sapientia atque voluntas sint in eo et cum ipso semper, an extra illum, et sic quoque sine ipso. Si enim dicas quod in eo sint, et non extra illum, idem de eis proveniet quod de ipso, quia non in omni erit loco. Quomodo ergo scire potest quid alibi sit aut operari? Si vero dicas extra illum esse et omnem locum implere, tunc ab illo sunt diversae. Sciunt enim aliquid quod nescit ipse, et operantur per se quod non operatur ipse. Igitur ipsae creatrices, et non indiget mundus Deo. MOYS
Abbreviated transcription (Latin):
ligo e Nec illa cęli particula quȩ hodie
i ortu solis qͦuis t̾rarũ loco ui oriente ap¬
paret. ẽ eadẽ quȩ cras eade hora eođe t̾rȩ
loco in eodẽ apparebit. Mors. Et hoc lucide
patet. Pt tr Hȩc gͣduũ in cȩlo uariatio c̾tin¬
leo. Petr. Q

Expanded text:
e hodie in ortu solis quovis terrarum loco in oriente apparet, est eadem quae cras eadem hora eodem terrae loco in eodem apparebit. MOYSES. Et hoc lucide patet. PETRUS. Haec graduum in coelo variatio continleo. PETRUS. Q
Abbreviated transcription (Latin):
rit facere. QAsi naturã ipsã e̾t dixeris nouam.
non debes dicere eos resuscitandos. sed noua crea¬
tura futurã similẽ pͥmȩ informa tantui. non in
natura tota. comedent quippe & bibent. sed non
generabunt.

Expanded text:
ittat. Quod si naturam ipsam esse dixeris novam, non debes dicere eos resuscitandos, sed novam creaturam futuram similem primae in forma tantum, non in natura tota, comedent quippe et bibent, sed non generabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
legis lator moyses a do legem acceꝑat& eis ꝓposuerat: eos
qui auditores fuerant intelligebat. Qͦo qͥa facerene¬
glexert̃. id̾o eor antiquas obseriationes ds suscipere
renuit: que ad modũ ueteres ritꝰ qͦs ante suscepta per
manũ moysi legẽ excolebant. post eandẽ susceptam
ꝓhibuit exercere: duas uidelicet sorores simul ducere
urores. uł amit᷑a uxorem accipere. om̃ibꝰ animalibus
uesci. Hȩc & hissimilia ante legẽ agentes rei ñ habeban

Expanded text:
legislator Moyses a Deo legem acceperat, et eis proposuerat, eos qui auditores fuerant intelligebat. Quod quia facere neglexerunt, ideo eorum antiquas observationes Deus suscipere renuit, quemadmodum et veteres ritus quos ante susceptam per manum Moysi legem excolebant , post eamdem susceptam hibuit exercere, duas videlicet sorores simul ducere uxores, vel amitam uxorem accipere, omnibus animalibus vesci . Haec et similia ante legem agentes, rei non habeban
Abbreviated transcription (Latin):
Ygͥillud ꝑsacrificiũ tale redimi uolu¬
it. quare illud sacrificiũ de ꝓpħa aliquo uł quolibet
alio sco i̾uro fieri ñ potuit. quin potiꝰ u̾bũ suu carn̾e
susciꝑe. ac morte subire permisit:
PETR

Expanded text:
illud per sacrificium tale redimi voluit, quare illud sacrificium de propheta aliquo vel quolibet alio viro sancto fieri non potuit, quin potius Verbum suum carnem suscipere ac mortem subire promisit? PETR
Abbreviated transcription (Latin):
caltẽ in ꝯͣ dicit augꝰ. ut autẽ in hoc libello tãq
in speculo possitis inspit̾e. ne per obliuionem
aliquid negligatis. semel in septimana a uobis
legatur. ⁊ ubi uos Inuen̾itis q̃ scripta sũt faciẽtes.
agite gr̃dis deo bonoꝵ oĩm largitore. ubi aut̾
sibi quicũq ur̃m uidet aliquid deesse. doleat de
p̾terito. caueat de futuro. orans ut ei debitum
dimitatur. ⁊ In cemptationẽ nõ ĩducat᷑. ꝯm̃e.¬

Expanded text:
atia constituti. Ut autem vos in hoc libello tanquam in speculo possitis inspicere, ne per oblivionem aliquid negligatis, semel in septimana vobis legatur. Et ubi vos inveneritis ea quae scripta sunt facientes, agite gratias Domino bonorum omnium largitori: ubi autem sibi quicumque vestrum videt aliquid deesse, doleat de praeterito, caveat de futuro, orans ut et debitum dimittatur, et in tentationem non inducatur. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
ad gallathi. timeo ne forte sine causa laborauerĩ
in uobis. exclamare compulsus sũ. ue pctĩs hõim
qr sola ĩusitata ex horrescimꝰ. usitata u̾o pro quib
abluendie filii dei sangius effusus ẽ ꝙͣuis tam
magna sint. ut oĩo claudi contͣ se Reonum dei faciãt.
Sepe uidendo oĩa tollerare. et sepe tollerando nõ ullã
eciam fac̾e egimur. Duab ait idcm ꝯmi in eu-

Expanded text:
Apostolus: Timeo ne forte sine causa laboraverim in vobis , exclamare compulsus sum: Vae peccatis hominum, quae sola inusitata exhorrescimus: usitata vero, pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra sese regnum Dei faciant, aepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere
Abbreviated transcription (Latin):
et caꝑe securas dapes humi iacẽtem scelera non
cibus uenenũ auro bibitur. exꝑtus loquer. Et paul
ante. michi crede. falsis magña noĩb placẽt frust᷑
timẽtur dura. dũ excelsus steti nũꝙͣ pau̾e destiti.
repusq ꝑuis alta p̾statur quies. ĩmane regnũ
est posse sine regno pati. Nec abitiendũ ẽ si dat

Expanded text:
capere securas dapes humi iacentem! scelera non cibus; venenum in auro bibitur— expertus loquor: maltes Mihi crede falsis magna nominibus placent. Frustra timentur dura, dum excelsus steti numquam pavere destiti rebusque parvis magna praestatur quies— immane regnum est posse sine regno pati. Nec abnuendum, si dat
Abbreviated transcription (Latin):
suscipi. non illi qui quondam fuerũt diuites sz
postea om̃ia reliquerũt ut petrus. matheus. et
paulus. aut qui pauperibz distribuer̃t ut zacheꝰ
aut ecclie rebus suas adiũxerũt sicut illi ꝯͥ p̾dia
sua uendentes p̾cia ponebant ante pedes aplors.

Expanded text:
suscipi non illi, qui quondam fuerunt divites, postea vero omnia reliquerunt, ut Petrus et Matthaeus et Paulus, aut pauperibus distribuerunt, ut Zachaeus, aut ecclesiae rebus adjunxerunt, sicut illi, qui praedia sua
Abbreviated transcription (Latin):
opponat aliguis diues in uidea templũ. mẽsam.
luc̾nas. turribula. patellas. sciphes. mortariola 2.
ex auro fabricata. tunc hec probabantur a dño.
qñ sacerdoces hostias ĩmolabant. ⁊ sanguis
in figura. scripta sunt a̾ ꝓpter nos ĩ q̃s fines

Expanded text:
opponat dives in Judaea templum, mensam, lucernas, thuribula, patellas scyphos, mortariola, et cetera ex auro fabrefacta. Tunc haec probabantur a Domino, quando sacerdotes hostias immolabant, et sanguis ecesserint in figura; scripta autem sunt propter nos, in quos fines
Abbreviated transcription (Latin):
ad gallathi. timeo ne forte sine causa laborauerĩ
in uobis. exclamare compulsus sũ. ue pctĩs hõim
qr sola ĩusitata ex horrescimꝰ. usitata u̾o pro quib
abluendie filii dei sangius effusus ẽ ꝙͣuis tam
magna sint. ut oĩo claudi contͣ se Reonum dei faciãt.

Expanded text:
Apostolus, Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vobis; exclamare compulsus sum: « Vae peccatis hominum, quae sola inusitata exhorrescimus: usitata vero, pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra se faciant
Abbreviated transcription (Latin):
scerum molestias. multum commodus esse narra.¬
tur: Hec pro sui breuntate aquibusdam inter
herbas reputatur odoriferas: Quȩ recte pro
ipsa breuitate. humiles spũ. quorum st regnũ
cęlorum significat. Qui quasi purpureo uesti

Expanded text:
scerum molestias multum commoda esse narratur. Haec pro sui brevitate a quibusdam inter herbas reputatur odoriferas; quae recte pro ipsa brevitate humiles spiritu, quorum est regnum coelorum, significat; qui quasi purpureo vesti
Abbreviated transcription (Latin):
inuidentes obruere certabant. hos ipse casto labore
repurgare . & usq dum sibi uiua aqua responderet.
in altum fodere ꝑstabat: Tale namq nobis est¬
cum malignis sp̃ibus certamen: ut illi quidem ru¬
dera uitiorum nris sensibus in gerendo. aquam
sapientiȩ uel turbare in nobis. ul funditꝰ a nobis
si possint excludere satagant: At nos contra soller¬
t industria. quȩ illos in misisse nobis temptam ta
de prehendimus. crebris p̃cibus ac uigiliis ex trudere
curemus : quatenus capaces inuisibilium ualeamus
ee carismatum: Sed quia dñs hortum suum conlu¬
sum quia fonte uiuo in riguum. quia odoriferis &
pigmentis. arboribus dixerat ee consitura : quia aquas
sapientiȩ quibus in rigaretur. & puttales perhibu¬
crat eͥt̃ propt̃ abdita mysteriorum & uiuentes prop¬
ter aeternitatem bonorum. ad quȩ potando perdu

Expanded text:
invidentes obruere certabant, hos ipse casto labore invidentes obruere certabant, hos ipse casto labore repurgare, et usque dum sibi viva aqua responderet, in alta fodere perstabat. Tale namque est nobis cum malignis spiritibus certamen, ut illi quidem rudera vitiorum nostris sensibus ingerendo, aquam sapientiae vel turbare in nobis, vel funditus a nobis, si possint, excludere satagant. At nos contra solerti industria, quae illos immisisse nobis tentamenta deprehendimus, crebris precibus ac vigiliis extrudere curemus, quatenus capaces invisibilium valeamus esse charismatum. Sed quia Dominus hortum suum conclusum, quia fonte vivo irriguum, quia odoriferis et pigmentis et arboribus dixerat esse consitum, quia aquas sapientiae quibus irrigaretur, et puteolos perhibuerat esse propter abdita mysteriorum, et viventes propter aeternitatem bonorum, ad quae potanda perdu
Abbreviated transcription (Latin):
inrigatione cessarunt: quale est in psalmo. Fluminis
impetus letificat ciuitatẽ dĩ: Merito eccłam lȩtificat
quod non solum flum̃ ad nõ uiuarũ percipit aquarũ:
sed idem quoq flumen tanto grȩ̃ cȩlestis impetu uenit.
quo nullo contrariȩ uirtutis obstaculo possit impe¬
diri: ꝑotest etiam puteus aquarum uiuentium in illo¬
rum significationem non in conuenient̃ accipi. qui om̃e
quicquid terrenȩ cogitationis suo in corde reppere¬
rint. hoc soliti eruere ac deuota confessione foras ꝓ¬
ferre atq. scicere contendunt : ut merito castitatis &
humilitatis in abdito sui pectoris habitaculum dõ
dignum prȩparent : aditumq inse aquis uiuentibus.
idest donis cęlestibus per uenas occultę inspiratio¬
nis. sedula sui per mundatione fatiant: in exemplũ
beati patriarchȩ isa ac. qui retardantib licet palestinis
puteos sibi suisq utiles fodere solebat: Quosq illi

Expanded text:
irrigatione cessarent. Quale est illud in Psalmo, Fluminis irrigatione cessarent. Quale est illud in Psalmo, Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Merito Ecclesiam laetificat, quae non solum flumen a Domino vivarum percepit aquarum, sed quae idem quoque flumen tanto gratiae coelestis impetu venit, qui nullo contrariae virtutis obstaculo possit impediri. Potest etiam puteus aquarum viventium in illorum significationem non inconvenienter accipi, qui omne quidquid terrenae cogitationis suo in corde repererint, hoc soliti eruere, ac devota confessione foras proferre atque rejicere contendunt: ut merito castitatis et humilitatis, in abdito sui pectoris habitaculum Deo dignum praeparent, aditumque in se aquis viventibus, id est donis coelestibus per venas occultae inspirationis seduli sui permundatione faciant: in exemplum beati patriarchae Isaac, qui, retardantibus Palaestinis, puteos sibi suis utiles fodere solebat, quosque illi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuitam: Libanus enim int̃pretat᷑ candor : Et audi¬
toribus suis quasi subiectissibi campis. sapientiae
salutaris fluenta ꝑfundit: sicut & dñs in euuange¬
lio. Qucredit in quit inme: sicut dicit scriptura
flumina deuentre eiꝰ fluent aquȩ uiuȩ : Et expo¬
nens euuangelista subiunx it. Hoc autẽ dixit de
spũ. quem accepturi erant credentes in eum: Flu¬
unt enim aquȩ uiuȩ deuentre eiꝰ qͥ credit: cum
decorde fidelium sc̃ȩ p̃dicationes defluunt Quȩ
fluunt inquit inpetu. delibano Recte addi¬
dit impetu: ut non solum descensum ad nos
uiuentium designar& aquarum: sed & uirtutem
uenientium insuperabilẽ e̾e de monstrar& uo¬
modo enĩ decurrentia demonte alto flumina.
nemo retinere u al&: sic ꝓflux us apłici sermo¬
nis quia decęlesti uena ꝓcedebant. quia diui¬
nit᷑ urgebat᷑ utcurrer&. nullo resistentiũ po¬
tentia rum ual& certamine. superari & asuo¬
quin potius animas prius dedere. quam᷑ doctrinȩ uitalis

Expanded text:
itam. Libanus enim interpretatur candor; et auditoribus suis, quasi subjectis sibi campis, sapientiae salutaris fluenta profundit: sicut et Dominus in Evangelio: Qui credit, inquit, in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae; et exponens evangelista subjecit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . Fluunt enim aquae vivae de ventre ejus qui credit, cum de corde fidelium sanctae praedicationis defluunt. Quae fluunt, inquit, impetu de Libano: recte addidit impetu, ut non solum descensum ad nos viventium designaret aquarum, sed et virtutem venientium insuperabilem esse demonstraret. Quomodo enim decurrentia de monte alto flumina nemo retinere valet, sic profluxus apostolici sermonis, quia de coelesti vena procedebat, quia divinitus urgebatur ut curreret, nullo resistentium potentiarum valquin potius animas prius dedere, quam a doctrinae vitalis
Abbreviated transcription (Latin):
aedib ad su&a sedulo tam̃ inmontib solent uideri. ita
quȩ so mecũ agere memineris : ut &si corpore manes
incelestib nechumana rursus habitacula reporis. p̃¬
sidiũ tam̃ frequens mihi diuinȩ praesentiȩ adhibeas: Sic
& enĩ solũ modo ꝑficere ualeo maximũ illud qđ mihi ue¬
lut ultimũ uale mandatũ dedisti: ut semꝑ hortos initu¬
tũ in habitam: semꝑ meȩ confessionis ac prȩdicatio¬
nis uocẽ te audire faciã: Porest aut̃ haec sententia iã
decotidiano ut diximꝰ scaẽ eccłae statu ñ in conuenient᷑
accipi : ługit quippe dilectus habitantẽ inhortis sponsã
quã a Iloquebat᷑. cũ intentȩ bonis actib mentisiue uir¬
tutũ quã solebat prȩstare gram. adhorã subtrahit: siue

Expanded text:
aedibus adsueta, sedulo tamen in montibus solent videri; iam aedibus adsueta, sedulo tamen in montibus solent videri; iam quaeso mecum agere memineris et, etsi corpore manes in caelestibus nec humana rursus habitacula repetis, praesidium tamen frequens mihi divinae presentiae adhibeas. Sic etenim solummodo perficere valeo maximum illud quod mihi velut ultimum vale mandatum dedisti: ut semper hortos virtutum inhabitem, semper meae confessionis ac praedicationis vocem te audire faciam. Potest autem haec sententia etiam de cotidiano ut diximus sanctae ecclesiae statu non inconvenienter accipi. Fugit quippe dilectus habitantem in hortis sponsam quam adloquebatur, cum intentae bonis actibus menti, sive virtutum, quam soleb
Abbreviated transcription (Latin):
incelis ẽ : & xp̃i bonus odor sumus: Ꝙ quidẽ oportune
incalce sacri carminis ascensionis eiꝰ ac sequentis gratiae
mentio factat̃ : quia nimirũ paulo superius incarnationis
eiꝰ fuerant exoptata gaudia. dicente sponsa. quis mihi doe
tẽ fratrem meũ suggentẽ ubera matris meȩ: Tuerat
& passionis illius fructus ad mediũ deductus. dicente ipso.
sub arbore malo suscitauite: & iterũ. Quia fortis ẽ ut mors
dilecno: Euge ergo inquit dilecte mi ad similare capreȩ¬
hinmiloq ceruorũ suꝑ montes aromatũ: Acsi apte dicat.
m̃ incarne apparens. praecepta mihi ac dona uitae caep¬
lestis quae semp obtabã cõferre dignatꝰ es. ĩam nunc ꝑ¬
actomimere piȩ dispensationis ad suꝑna iam ad patri
sinũ reuertere. Nec mii tam̃ obsecro penitus tuȩ crebirxe
uisitationis lucẽ subtrahe : sed ut caprea hinnulus ue
ceruorũ indomita lic& sint animalia neq hominum

Expanded text:
in caelis est et Christi bonus odor sumus Deo. Et quidem oportune, in caelis est et Christi bonus odor sumus Deo. Et quidem oportune, in calce sacri carminis ascensionis eius ac sequentis gratiae, mentio facta est quia nimirum paulo superius incarnationis eius fuerant exoptata gaudia, dicente sponsa: Quis mihi det te fratrem meum, suggentem ubera matris meae. Fuerat et passionis illius fructus ad medium deductus, dicente ipso: sub arbore malo suscitavit te, et iterum quia fortis est ut mors dilectio. Fuge ergo dilecte mi ihinuloque cervorum super montes aromatum. Ac si aperte dicat: quoniam in carne apparens praecepta mihi ac dona vitae caelestis, quae semper optabam, conferre dignatus es, iam nunc peracto munere piae dispensationis ad superna iam ad patris sinum revertere. Nec mihi tamen obsecro paenitus tuae crebrae visitationis lucem subtrahe, sed ut caprea hinulusque cervorum indomita licet sint animalia neque hominum
Abbreviated transcription (Latin):
fruuntur. uirilit̾ agere cõspitiunt: exultant quoti¬
es aliquos d&uis fidelib ibi intrare contigerit: & ob¬
uns hos ulnis excipere festinant: Quib dictis. an¬
nuens statim eccła respondit. Tuge dilecte mi & ad¬
similare capreȩ hinnoloq ceruorũ suꝑ montes aro¬
matum : Qui quidem sermo & dariumpho dominicȩ
ascensionis. & dehis quaȩ in eccła scã cotidie gerunt᷑.
recte potest accipi: Tugit enĩ dilectus. post quã
allocutus ẽ sponsã sororemq suã: qr cõpl&a dispen¬
satione nraẽ redemptionis ad caelestia rediit: Ad¬
similat᷑ aut̃ capreȩ hinndloq ceruorũ suꝑ mon¬
tes a romatũ : qr creberrime ꝑ grãm cõpunctionis.
fidelium suorũ cordib appar&: Qui montes sunt¬
aromatũ : qr despectis cupiditatib infimis: cęlestiũ amore
tenentur: Expurgatisq uitiorũ fo&orib uirtutũ sunt
spĩt̾aliũ odore refecti : dicentes cũ apło. Nrã aut̃ cõuersatio

Expanded text:
fruuntur, viriliter agere conspiciunt; exsultant quotifruuntur, viriliter agere conspiciunt; exsultant quoties aliquos de tuis fidelibus ibi intrare contigerit; et suis hos ulnis excipere festinant. Quibus dictis annuens statim Ecclesia respondit: XLI. Fuge, dilecte mi, assimilare caprae hinuloque cervorum super montes aromatum . Qui quidem sermo, et de triumpho dominicae ascensionis et de his quae in ecclesia sancta cotidie geruntur, recte potest accipi. Fugit enim dilectus postquam allocutus est sponsam sororemque suam, quia, completa dispensatione nostrae redemptionis, ad caelestia rediit. Assimilatur autem capreae hinuloque cervorum super montes aromatum, quia creberrime per gratiam compunctionis fidelium suorum cordibus apparet qui montes suntaromatum, quia, despectis cupiditatibus infimis, caelestium amore tenentur expurgatisque vitiorum fetoribus virtutum sunt spiritalium odore referti, dicentes cum apostolo: Nostra autem conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
unanimis speiunius uiri uocabulo censent᷑ mille inquit
tui pacifici: statĩq quid eis quiampliori industria statũ
ecdae custodiunt. amplioris praemii reserua exposuit
adiciens & ducentihis qͥcustodiunt fructus eiꝰ: Qmil¬
nis recte positus intellegit᷑. Porro ducentenarius
id ẽ duplicatꝰ centenarius. ampłora doctorũ ꝑ fec¬
torũ praemia designat. Dequib &iãm in hac ui¬
ta inchoandis. apłs dicit. Quibene prae sunt
pres biteri duplici honore digni habeant᷑: maxime
Sed & amici auscultant nrĩ. & angłi uidelic& quos tibi
ad iutores aduersus certamina spĩtuum malignorum
condianos dedi: & hominũ sp̃s iustorũ. quos d&uo
cocu aes sumens: ad isionẽ iam meȩ gloriae ad quã
tota aliquando futura es collȩgi Utriq enĩ tibi ami¬
ci sunt : utriq tua & facta speculant᷑ & uerba: Cau-¬
dentq multũ. cũꝓ ꝑceptione beatitudinis: quã ipsi

Expanded text:
unanimis spei unius viri vocabulo censetur. Mille, inquit, unanimis spei unius viri vocabulo censetur. Mille, inquit, tui pacifici, statimque quid eis qui ampliori industria statum Ecclesiae custodiunt, amplioris praemii reservetur, exposuit adjiciens: Et ducenti his qui custodiunt fructus ejus. Et milnis recte positus intelligitur. Porro ducentenarius, id est, duplicatus centenarius ampliora doctorum perfectorum praemia designat; de quibus etiam in hac vita inchoandis Apostolus dicit: Qui bene praesunt presbyteri, duplici honore digni habeantur, maxime Sed et amici nostri anscultant, et angeli videlicet, quos tibi adjutores adversus certamina spirituum malignorum quotidiana dedi, et hominum spiritus justorum, quos de tuo coetu assumens, ad visionem jam meae gloriae, ad quam tota aliquando futura es, collegi. Utrique enim tibi amici sunt, utrique tua facta speculantur et verba. Gaudentque multum, cum pro perceptione beatitudinis, qua ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit: tunc omĩb qͥ inuinea mea ł ꝓuinea mea.
ł aduersus uineã meã laborant. praemia digna
rependã Qui enĩ ꝓfructu eiꝰ id ẽ ꝓspe suꝑna
hereditatis. om̃ia quae habere inmundo ł adqui¬
rere potuerunt dispensar᷑ bona . dederuntꝰ que
pauperib certo spei suȩ potient᷑ effectu : immo maiora quã
sperare nouerant incȩlis bona ꝑcipient: iit pote quȩ nec
oculus uidit. nec auris audiuit. nec incor hominis ascen¬
Idit. quȩ praeparauit dr̃ diligentib se: qui uͦ &iam &¬
custodes ipsius uineȩ p̃dicando ł sublimiorib factis re¬
fulgendo fuer᷑ : duplici praeceteris iustis mercede do-¬
nabunt᷑. Hinc & enĩ daniheli ꝑangelũ dicit᷑. Ꝙ qui
docti fuerint. fulgebunt quasi splendor firmamenti:.
& qui adiustitiã erudiunt multos quasi stellȩ in ꝑp&u.¬
as a&̃nitates : Et hoc ẽ qđ hic qq̃ illis qui ꝓ aẽ norum
ꝑceptione transitoria bona cõtenunt. qui obfirmitatem

Expanded text:
ruerit, tunc omnibus qui in vinea mea, vel pro vinea mea, vel adversus vineam meam laborant, praemia digna rependam. Qui enim pro fructu ejus, id est, pro spe supernae haereditatis omnia quae habere in mundo vel acquirere potuerunt, dispensarunt bona, dederuntque pauperibus, certo spei suae potientur effectu; imo majora quam sperare noverant, in coelis dona percipient, utpote quia nec auris, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Qui vero custodes ipsius vineae praedicando vel sublimioribus factis refulgendo fuerunt, duplici prae caeteris justis mercede donabuntur. Hinc etenim Danieli per angelum dicitur, Et qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . Et hoc est quod hic quoque illis qui pro aeternorum perceptione transitoria bona contemnunt, qui ob firmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
infinẽ psalmi : Assimilat᷑ capreȩ hinnuloq: ceruorũ.
apparentib: suꝑ montes a romatũ . cũ rursus ut opor¬
tunũ ipse iudicauerit. conlata sibi luce sui praesi¬
dii.siue obsidentia tẽptationũ pericula tollit : seu
cosb&a que subtraxisse uidebat᷑ uirtutũ dona resti.¬
tuit: Vt enĩ demagnis magnorũ charis matib taceã.
uerbi grã infirmorũ curatione. mortuorũ suscitatio¬
ne: daemonũ expulsione. secr&orũ certa agnitione.
caelestium gaudiorũ lucida cõtemplatione. cerisq
huius modi quae neeximiis quidẽ ecđae membris semꝑ ad¬
ee̾ quȩunt: constat enĩ denrã paruitate. qr nequaquã uno

Expanded text:
in finem psalmi. Assimilatur capreae hinuloque cervorum apparentibus super montes aromatum cum rursus ut opportunum ipse iudicaverit collata sibi luce sui presidii, sive obsidentia temptationum pericula tollit, seu consueta, quae subtraxisse videbatur, virtutum dona restituit, ut enim de magnis magnorum carismatibus taceam: verbi gratia, infirmorum curatione, mortuorum suscitatione, demonum expulsione, secretorum certa agnitione, caelestium gaudiorum lucida contemplatione ceterisque huiusmodi quae ne eximiis quidem ecclesiae membris semper adesse queunt. Constat enim, de nostra parvitate, quia nequaquam uno
Abbreviated transcription (Latin):
Crura illius columnȩ marmoreȩ: quȩ fundatȩ sunt suꝑ
hases aureas: Crurum dñi uocabulo. itinera in carna
tionis eius. quibus ad nr̃am uenire salutem dignatui
est insinuantur: Quȩ bene columnis marmoreis
conferuntur : quia & fortia sunt & recta: Quid
enim marmore fortius: Quid est columna direc¬

Expanded text:
Crura ilCrura ilbases aureas. Crurum vocabutionis ejus, quibus ad nostram venire salutem dignatus est, insinuantur. Quae bene columnis marmoreis conferuntur, quia et fortia sunt et recta. Quid enim marmore fortius? quid est columna direc
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã diuinatis qđ ait iohannes. uidimus głam
cius głam quasi unigeniti a patre. plenũ grȩ̃ & ue-
ritatis: Distinctus est ergo saphyris uenter xp̃ĩ¬
eburneus: quia in maculata & in contaminabilis eius in-¬
carnatio. frequentibus refulsit miraculis diuinȩ celsitudi¬
nis: Notandum enim quod de saphyrino colore scrip¬
tura ait. quia talissit speciei quale cȩlum cum serenum
sit : Nomine autem cęli sereni. sublimitas diunȩ maie¬
statis non in congrue figuratur: psalmista ad testante
qui in carnationem ciusdem redemptoris nri describens
ait. A summo cęlo egressio eius. & occursus eius usq
ad summum eius: Hoc est enim qđ ipse dese discipulis
ueni in mundum: iterum relinquo mundũ & uado
ad patrem: Sed & ipsa sponsa in uentre dilecti sui
eb urneo saphyri speciem uidit: cum primi sui pasto¬
ris uoce dixit.Tues xp̃c filius dĩ uiui : quia nimirũ
in filio hominis scõ. innocente. inpolluto. segregato a
peccatis. puram diuinitatis plenitu dinem cognouit:

Expanded text:
 ait Joannes: Vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Distinctus est ergo sapphirus venter Chriseburneus, quia immaculata et incontaminabilis ejus incarnatio, frequentibus refulsit miraculis divinae celsitudinis. Notandum enim quod de sapphirino colore Scriptura ait, quia talis sit speciei, quale coelum, cum serenum sit. Nomine autem coeli sereni sublimitas divinae majestatis non incongrue figuratur, Psalmista attestante, qui incarnationem ejusdem Redemptoris nostri describens ait: A summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus . Hoc est enim quod ipse discipulis veni in munaum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem . Sed et ipsa sponsa in ventre dilecti sui eburneo, sapphiri speciem vidit, cum primi sui pastoris voce dixit: Tu es Christus, Filius Dei vivi , quia nimirum in Filio hominis sancto, innocente, impolluto, segregato a peccatis, puram divinitatis plenitudinem cognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui a doquiorum cȩlestium: quȩ de in uisibilibus
diuinȩ grẽ thes auris semper in defeetiua prodeunt:
atq inuitam ducunt quoscumq. diluunt & in¬
its solent appellari: quȩ deuena fontana atrna¬
liter manant : ad distinctionem nimirũ illarum
tu labunt᷑: sed screno redeunte disꝑeunt: Quibus meri.¬
tobreuis actumida iactantia mundanȩ doctri¬
nȩ confert: quȩ infinita sepe ac ꝓ funda eloquentiȩ
atq eruditionis multifarie uidet᷑ flumina fundere :
sed hȩc cuncta mox ubi sol iustitie & estas enuange¬
licȩ claritatis in luxerit. quasi num quam fuerint arescunt:
Dequibus ipse dominus ꝑ ꝓphetam querit᷑. dicens.
Mederelinquerunt fontem aque uiuȩ: & fo¬
derunt sibi cisternas: cisternas dissipatas. quȩ
continere nonualent aquas. Et isaias. Ecce in¬
quit dñs ascend& suꝑ nubem leuem & ingre.¬
diet᷑ egiptum : Et paulo post. Et aresc& aqua demari.
& fluuius desolabit᷑ atq sic cabit᷑: Puteus inquit

Expanded text:
um atque coelestium, quae de invisibilibus divinae gratiae thesauris semper indefectiva prodeunt, atque in vitam ducunt, quoscunque diluunt et irtes solent appellari, quae de vena fontana aeternaliter manant, ad distinctionem nimirum illarum tu labuntur, sed sereno redeunte dispereunt. Quibus merito brevis ac tumida jactantia mundanae doctrinae confertur, quae infinita saepe ac profunda eloquentiae atque eruditionis multifarie videtur flumina fundere; sed haec cuncta mox, ubi Sol justitiae et aestas evangelicae claritatis illuxerit, quasi nunquam fuerint, arescunt. De quibus ipse Dominus per prophetam queritur, dicens: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas . Et Isaias: Ecce, inquit, Dominus ascendet super nubem levem, et ingreAegyptum; et paulo post: Et arescet aqua de mari, et fluvius desolabitur et siccabitur . Puteus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tellis : Nam ferri tactꝰ lȩdit : per quas in cisiones e¬
manat sucus odoris eximii: & lacrimis pulchre
rorantib: exceptus lanis. parua colligit᷑ in cornua:
Quod quia ꝑ cauernã ꝓflu at corticis. sepius opo¬
balsamũ nominat᷑: Ope & enĩ grece. cauerna nun

Expanded text:
tellis, nam ferri tactus laedit. Per quas incisiones etellis, nam ferri tactus laedit. Per quas incisiones emanat surorantibus exceptus lanis parva colligitur in cornua. Quod quia per cavernam profluat corticis, saepius opobalsamum nominatur  opi enim Graece caverna nun
Abbreviated transcription (Latin):
fectione liquori oliuȩ ad misceri. ac pontificali
benedictione solet consetrari : quatenus fideles om̃s
cũ in positione manus sacerdotalis qua spĩ sc̃s acci-¬
pit᷑. hac unctione signent᷑ : qua etiã altare do¬
minicũ cũ dedicat᷑ & cetera quȩ sacro scã eẽ debent
ꝑ ungunt᷑: unde rectissime ꝑ uineas engaddi ca¬
rismata diuina figurant᷑: Et sponsus inuineis est
en gaddi : quia & ipse dñs in carne apparens. plenꝰ
Ideo aut̃ arbores balsami uineas appellat. quia
inuinearũ morẽ extollunt᷑ : quȩ sine adminiculis
fe ipse sustinent. quippe uiti similiores: quã myr¬
to: perpetua coma. insignis ꝓ ceritas. in trabina cu¬
bita subsistit : sem̃ ei uino ꝓximũ gustu: colorem
rufuͦm : ramos crassior quã myrto : quȩ certo anni
tẽpore balsamũ sudant: Sed & agricolȩ. uirgulta
corũ acutis lapidib siue osseis solent incidere cul¬

Expanded text:
fectione, liquori olivae admisceri, ac pontificali fectione, liquori olivae admisceri, ac pontificali benedictione solet consecrari, quatcum impositione manus sacerdotalis qua Spiritus sanctus accipitur, hac unctione signentur, qua etiam altare Dominicum dedicatur, et caetera quae sacrosancta esse debent perunguntur. Unde rectissime per vineas Engaddi charismata divina figurantur; et sponsus in vineis est Engaddi, quia et ipse Dominus in carne apparens plenus Ideo autem arbores balsami vineas appellat, quia in vinearum morem extolluntur, quae sine adminiculis seipsae sustinent, quippe viti similiores quam myrto, perpetua coma insignes proceritas intra bina cubita subsistit, semen vino proximum gustu, colore rufum, ramus crassior quam myrto, quae certo anni tempore balsamum sudant, sed et agricolae virgulta eorum acutis lapidibus sive osseis solent incidere cul
Abbreviated transcription (Latin):
st enĩ quantũ medendis infirmitatib salubris.
tatõ gustu a marde tristitiã dominicȩ passio¬
nis si gnificat. ubi ipse & mirratũ uinũ amilitib
accepit bibendũ & sepeliendus a discipulis myr¬
ra ꝑ unct est ut p̃ diximus.:ita botras ñ in con¬
grue resurrectionis eiꝰ gaudiũ denuntiat: uinũ
enĩ lȩtificat cor hominis: Botrus ergo cypri factus
st dñs in resurrestione : qui fuerat fasciculus mirrȩ
in passione Merito int̃ ubera cõmorat᷑ sponsȩ. quia
idem in botrũ uersꝰ et uineȩ:id÷ idõ scã ecła me-¬
moriã dominicȩ mortis nũquã suo de corde depo¬
nit : quia ipse ꝓpt̃ delicta eiꝰ mortuus ẽ : propt̃ eius
quoq iustificationẽ a morte resurrexit: atq. ei uesti¬
gia ipsius requenti post angorẽ mortis resurgen.¬
di exemplũ tribuit: Quibene &iã in uineis engad¬
di eẽ memorat᷑: Nanq inuineis engaddi ut prȩ¬
fati sumus. balsamũ gignit᷑: qđ incrismȩ con¬

Expanded text:
 quantum medendis infirmitatibus salubris, tantum gustu amara tristitiam Dominicae passionis significat, ubi ipse et myrrhatum vinum a militibus accepit bibendum, et sepeliendus a discipulis, myrrha perunctus est, ut praediximus; ita botrus non incongrue resurrectionis ejus gaudium denuntiat. Vinum enim laetificat cor hominis . Botrus ergo Cypri factus est Dominus in resurrectione, qui fasciculus myrrhae fuerat in passione. Merito inter ubera commoratur sponsae, quia idem in botrum versus est vineae. Ideo sancta Ecclesia memoriam dominicae mortis numquam suo de corde deponit, quia ipse qui propter delicta ejus mortuus est, propter ejus quoque justificationem a morte resurrexit. Atque ei vestigia ipsius sequenti, post angorem mortis, resurgendi exemplum praebuit. Qui bene etiam in vineis Engaddi esse memoratur; namque in vineis Engaddi, ut praefati sumus, balsamum gignitur, quod in chrismatis con
Abbreviated transcription (Latin):
per quã ꝓ nobis humiliari. & ut nos erigerem᷑. ip¬
se inclinari dignatus est. In quo uidelicet accu¬
bitu & eccłam suã uitali cẏbo reficere. & ipse bo¬
nis eiꝰ actib refici uoluit: unde dicit. Ego sum
panis uiuus. qui de cęlo descendi. Siquis man-¬
du cauerit ex hoc pane. uiuet in ȩternũ Et rur¬
sum de credentib in se populis ad discipulos lo¬
quit᷑ Ego cybũ habeo manducare. quẽ uos nesci¬
tis: O dor uero nardi: fraglantiã designat bonȩ
actionis: Dũ eet rex in accubitu suo. nardus in¬
quit mea dedit odorẽ suũ : quia cũ dĩ filius in
carne apparuit. et cłam in uirtutũ celestium

Expanded text:
per quam pro nobis humiliari, et ut nos erigeremur, ipper quam pro nobis humiliari, et ut nos erigeremur, ipse inclinari dignatus est. In quo videlicet accubitu et Ecclesiam suam vitali cibo reficere, et ipse bonis ejus actibus refici voluit. Unde dicit: Ego sum panis vivus, qui descendi de coelo. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum . Et rursum de credentibus in se populis, ad discipulos loquitur: Ego habeo cibum manducare, quem vos nescitis . Odor vero nardi fragrantiam designat bonae actionis. Dum esset rex in accubitu suo, nardus, inquit, mea dedit odorem suum: quia cum Dei Filius in carne apparuit, Ecclesia in virtutum coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
indõ: Cũ xpc̃ apparuerit uita urã. tunc & uor
apparebitis cũ illo in gła. Erat aut̃ in recubi
tu id÷ in abscondito suo rex xp̃e. non solum
ante in carnationẽ. & post ascensionẽ suã in
cȩlo uerũ & iã eo tempore quo uisibilis mundo
apparebat incarne: Qui a nec tunc uł clarifi¬
cationẽ assumptȩ humanitatis. uel eternam
diuinitatis głam suis fidelib secũ in carne cõ¬
manentib ostendebat : qđ om̃ib elestis in p̃miũ
fidei infutura potius uita ꝓmisit: Uerũ nr̃a edi¬
tio quȩ ex hebreo fonte trans fusa .ẽ. ex tremam
huiꝰ uersiculi partem. qua dicit᷑. quo adusq rex
in recubitu suo est. sequenti uersui de quo hinc
disputandũ est iungit: Acceptis uero eccła tantis
a conditore suo munerib siue ꝓmissis. continuo
respondit : & qua hȩc deuotione operũ suscȩperit.
subdendo declarauit. dicens Dũ eet rex in ac¬
bitũ aut̃ regis. tempus in carnationis eiꝰ appellat.

Expanded text:
 apparuerit vita nostra, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria . Erat autem in recubitu suo, id est, in abscondito suo rex Christus, non solum ante incarnationem et ascensionem suam in coelos, verum etiam eo tempore, quo visibilis mundo apparebat in carne, quia nec tunc vel clarificationem assumptae humanitatis, vel aeternam divinitatis gloriam, suis fidelibus secum in carne commanentibus ostendebat, quod omnibus electis in praemio fidei in futura potius vita promisit. Verum nostra editio, quae ex Hebraeo fonte transfusa est, extremam hujus versiculi partem, qua dicitur: Quoadusque rex in recubitu suo est, sequenti versui, de quo hinc disputandum est, jungit. Acceptis vero Ecclesia tantis a Conditore suo muneribus sive promissis, continuo respondit, et qua haec devotione operum susceperit, subdendo declaravit, dicens: Dum esset rex in acbitum autem regis, tempus incarnationis ejus appellat,
Abbreviated transcription (Latin):
mihi inquit głam tuã: Qđ ipsũ & dñs osten.¬
dit cũ respondens ei diceret. non poteris uide¬
re faciẽ meã. Non enĩ uidebit me homo & ui-¬
uet: Non ergo negata nobis uisio facier diui.¬
nȩ : sed in hac adhuc mortalitate uiuentibus
negata : in futuro aut̃ mundis cordib ꝓmissa ẽ:
Huiꝰ aut̃ faciei & ꝑpetuȩ beatitudinis in p̃sen-¬
tisimilitudo. non solũ patrib apparente in an.¬
gelis dño ostensa est : sed et nobis patrũ scrip¬
de gła suꝑnȩ patriȩ dixerunt. nos sẽꝑ animo
retinere . & ad hȩc uidenda iugit̾ suspirare sa¬
tagimꝰ: Hȩ aut̃ similitudines cũ distinctionib
fiunt argenti: qui a cũ nitore spitaliũ distorũ
cȩlestia nobis arcana pandunt᷑: Et qm̃ in hac
solũ modo uita non aut̃ & infutura taliũ simili¬
tudinũ solatis & auxilus indigemꝰ: apte sub¬
iungit᷑. quo ad usq rex in recubitu suo est: id÷
in gła patris sui apparet. ut reddat unicuiq:

Expanded text:
mihi, inquit, gloriam tuam; quod ipsum et Dominus ostendit, cum respondens ei diceret, Non poteris videre faciem meam; non enim videbit me homo, et vivet . Non ergo negata nobis visio faciei divinae, sed in hac adhuc mortalitate viventibus negata; in futuro autem mundis cordibus promissa est. Hujus autem faciei, et perpetuae beatitudinis, in praesenti, similitudo non solum patribus, apparente in angelis Domino, ostensa est, sed et nobis patrum scripde gloria supernae patriae dixerint, nos semper animo retinere, et ad haec videnda jugiter suspirare satagimus. Hae autem similitudines cum distinctionibus fiunt argenti, quia cum nitore spiritualium dictorum, coelestia nobis arcana panduntur. Et quoniam in hac solummodo vita, non autem et in futura talium similitudinum solatiis et auxiliis indigemus, apte subjungitur: Quoadusque rex in recubitu suo est. Id ein gloria Patris sui apparet, ut reddat unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mi scđiam quidem dominatoris ad gaudia uic¬
toriȩ tendunt: sed ꝑsese
cognoscunt: Potest aut̃ hic uersiculus & de bis qui
in cȩlesti patria suo conditori aeternalit̾ adhęrent
spĩtalibus accipi : qui quo alnus głam in cõmuta¬
bilis & ꝑ petuę maiestatis aspiciunt: eo uerius ome
qđ creatũ est quã sit infirmũ ac uile perpendunt:

Expanded text:
per misericordiam quidem dominatoris ad gaudia vicper misericordiam quidem dominatoris ad gaudia victoriae tendunt, sed per sese cognoscunt. Potest autem hic versiculus et de his qui in coelesti patria suo Conditori aeternaliter adhaerent spiritibus accipi; qui, quo altius gloriam incommutabilis et perpetuae majestatis aspiciunt, eo verius omne quod creatum est, quam sit infirmum ac vile, perpendunt