comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ nimiã decent̃ ostendit. id.ẽ ꝑ mundi spacia uelocit̃ cucurrit: quando ipso in cuna¬
bulis iacente. magis eũ stellȩ claritas nunciauit. Quid enĩ dici potest uelocius. qua mo
ut natus. in alia mundi parte conspectus ẽ : Tunc gͦ suꝑata ẽ. celeritas uentoꝵ: qu̾auis in
mundo nichil eis ocus eẽ. monstret᷑. Qđ aut̃ repeat sine int̾iectione alterius uerbi uola¬
uit uolauit: figura ẽ epiteusis quȩ latine dr̃ coniunctio: sic̃ & in subsequentib dicturus
est. Dies diei eructat uerbũ: et ds ds̃ m̃s. Et posuit tenebras latibulũ suũ. in circuitu etꝰ
bnaculũ eisꝰ: tenebrosa aqua in nubib aeris. Tenebras. in carnationis eiꝰ myster
ut qui in natura deitatis suȩ uideri ñ poterat: In carnationis uelamine humanis cons¬
pectib redẽptor pussimꝰ. appareret. Vnde beatꝰ ioħs constantinopolitanꝰ ep̃c. mirabilit̃
tholice dis̃ illũ qui si nuda deitate uenisset non celũ. ñ t̾ra. ñ maria. non ul

Expanded text:
tatem nimiam decenter ostendit, id est per mundi spatia velociter cucurrit, quando ipso in cunabulis jacente, magis eum stellae claritas nuntiavit. Quid enim dici potest velocius, qui mox ut natus in alia mundi parte conspectus est? Tunc ergo superata est celeritas ventorum, quamvis in mundo nihil eis ocius esse monstretur. Quod autem repetit sine interjectione alterius verbi, volavit, volavit, fEt posuit tenebras latibulum suum: in circuitu ejus tabernaculum ejus; tenebrosa aqua in nubibus aeris. Tenebras, incarnationis ejus mysterium dicit, ut qui in natura deitatis suae videri non poterat, incarnationis velamine humanis conspectibus Redemptor piissimus appareret. Unde beatus Joannes Constantinopolitanus episcopus mirabilitlum, inquit, quem, si nuda deitate uenisset, non caelum, non terra, non maria, non ulla
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓpria iniquitate ꝑuersus ẽ. Illos enĩ iniquissimos reddit: quos ad suȩ oboedientiȩ
ura conuertit. Quod argum̃tũ nobilissimũ dr̃ i topicis. a ꝑsona extrinsecus attri¬
buta : qͣndo quis aut de imꝓbis amicis arguit᷑. aut de bonoꝵ comunctione laudat᷑
priorib uersiculis apte responsũ ẽ: qui scĩtate uel innocentia nec non el ectione dñi fit
deuotus: hic saluus faciendus ẽ. cũ in die udicu ad dexterã collocabit᷑. Oculi autẽ

Expanded text:
qui propria iniquitate perversus est. Illos enim iniquissimos reddit quos ad suae obedientiae qui propria iniquitate perversus est. Illos enim iniquissimos reddit quos ad suae obedientiae jura convertit. Quod argumentum nobilissimum dicitur in topicis a persona extrinsecus attributa, quando quis aut de improbis amicis arguitur, aut de bonorum conjunctione laudaturprioribus versiculis apte responsum est, qui sanctitati vel innocentiae, nec non electioni Domini sit devotus; et hic salvus faciendus est, cum in die judicii ad dexteram collocabitur. Oculi au
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ qua uniciuq reddet scđm suoꝵ actuũ qualitatẽ : nunc exponit quea dmodũ pos¬
sit impleri. qđ lex p̃cipit obseruare. Conuersatio eñĩ nr̃a ex priorib aut ducib siuis
maxime similitudinẽ trahit dũ unusquisq tali in genio gaudet quali fuerit p̃ditus
ille qũe sequit᷑. hinc ẽ qđ nob̵ salutaris & moralis regula data ẽ : qđ cũ sc̃o uiro id ẽ
dño saluatore ipso prestante sc̃i esse possumꝰ. sic̃ ipse dic̃. Sc̃i estote: qm̃ & ego sc̃s sũ dñ
ds ur Precipit᷑ & iã: ut cũ in nocentia ciꝰ innocentes eẽ. meream̃. Sic enĩ de ipso ĩa dictũ est
in nocens manib & mundo corde. Addit̾ terciũ: ut cũ electione ipsius eligam̃. Ita quippe
de ipso isaias dic̃. Clectus nis. in quo complacuit animȩ meȩ. Qđ tunc nob accidit: quando
p̃ceptis eiꝰ salutarit obȩdimꝰ. Sequit᷑. Cũ ꝑuerso subuerteris : id ẽ cũ diabolo subuerceris.

Expanded text:
m suorum actuum qualitatem, nunc exponit quemadmodum possit impleri quod lex praecipit observari. Conversatio enim nostra ex prioribus aut ducibus suis maxime similitudinem trahit; dum unusquisque tali ingenio gaudet quali fuerit praeditus ille quem sequitur. Hinc est quod nobis salutaris et moralis regula data est, quod cum sancto viro, id est Domino Salvatore, ipso praestante, sancti esse possimus; sicut ipse dicit: Sancti et cum innocentia ejus innocentes esse mereamur. Sic enim de ipso jam dictum est: Innocens manibus et mundo corde . Additur tertium, ut cum electione ipsius eligamur. Ita quippe de ipso Isaias dicit: Electus meus, in quo complacuit anima mea . Quod tunc nobis accidit, quando praeceptis ejus salutariter obedimus. Sequitur, cum perverso subverteris, id est cum diabolo subverteris,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ faciunt carnis fragilitate suꝑati. qui longa obseruatione deficientes. equitatẽ
interdũ descrunt qũa ceꝑant custodire. hic eni beatus popłs nũ qũa repuli iustitiã
tatem ea srucais beatitudinis suȩ reddidit᷑ quid ꝓficiat si iustitias dñi ñ repellar: scili¬
cet ut sit immaculat᷑ꝰ Verũ ñ ut ille dñs qui peccata ñ habuit: sed ut iste qũe lacrimȩ
supplices a contractis sordib abluerunt. Sed hȩc om̃a. in illũ modũ accipienda st̃. qũe
suꝑpius er posuimꝰ ubi uerbo geminato. ait. retribut: ne quid sc̃a humilitas non desuꝑ¬
nis beneficus sed de se qđ absit p̃sumere uideat᷑ Sequit᷑. It obseruabo ab iniquitate mea
Subriit beati uita describit᷑. qui quando ad aliqu̾a se grãm dñi ꝑuenisse cognoscit.¬

Expanded text:
Quod faciunt carnis fragilitate superati, qui longa observatione deficientes, aequitatem Quod faciunt carnis fragilitate superati, qui longa observatione deficientes, aequitatem interdum deserunt, quam coeperant custodire. Hic enim beatus populus nunquam repulit justitiam tate mea. Fructum beatitudinis suae reddidit, et quid proficiat si justitias Domini non repellat, scilicet ut sit immaculatus. Verum non ut ille Dominus, qui peccata non habuit; sed ut iste quem lacrymae supplices a contractis sordibus abluerunt. Sed haec omnia in illum modum accipienda sunt, quem superius exposuimus, ubi verbo geminato ait, retribuet: ne quid sancta humilitas, non de supernis beneficiis, sed de se, quod absit, praesumere videatur. Sequitur: Et observabo me ab iniquitate mea. Subti
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã mea id ẽ. scđm uoluntate meã : qua post beneficia ipsius. sc̃o corde gestabat.
Innocentiã aut̃ manuũ. oꝑa mauult significare pietatis: qua diuino munere sc̃oꝵ uir¬
tiis exercet. Sed hoc retribuit geminatũ. sollicite recipiendũ ẽ.: ne sibi aliqͥd
qũa reddet mͥ dñs in illa die iustus iudex: ñ quia sius aliqͥd meritis humilis appli¬
at: sed quia p̃missis beneficiis dñi iã deberi posse p̃miũ confidebat. Id ipsi
minũ. Quia custodiui uias dñi: nec impie gessi a dõ meo. Uiȩ st̃ dñi. dilectio dĩ & ca¬
itas ꝓoximi : quas constatꝰ eos studiosissime custodire qui nolunt dñi mandat
clinare p̃sumunt : qđ animꝰ deuotus ecłȩ merito dic̃ refugisse᷑: unde se creatorẽ scie
a meNunc dicit causas quare iuas dñi custodierit. aut impie non gesserit. sic̃ suꝑius
posuit. quia iugit iudicia eiꝰ terribilia cogitabat Addidit & iustitiã eiꝰ ñ repuli a me.

Expanded text:
ntatem meam, quam post beneficia ipsius sancto corde gestabat. Innocentiam autem manuum, operam vult significare pietatis, quam divino munere sanctorum virtus exercet. Sed hoc retribuet geminatum sollicite recipiendum est, ne sibi aliquid quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Non quia suis aliquid meritis humilis applicabat, sed quia praemissis beneficiis Domini jam deberi posse praemium confidebat. Idipsum 24. Quia custodivi vias Domini, nec impie gessi a Deo meo. Viae sunt Domini, dilectio Dei, et charitas proximi, quas constat eos studiosissime custodire, qui nolunt mandata Domclinare praesumunt. Quod animus devotus Ecclesiae merito dicit refugisse, unde se Creatorem scieba me. Nunc dicit causas quare vias Domini custodierit, aut impie non gesserit, sicut superius posuit: quia jugiter judicia ejus terribilia cogitabat. Addidit, et justitias ejus non repuli a me.
Abbreviated transcription (Latin):
stã & cȩteros apłos. uel eos qui cȩlesti lumine radiare noscunt᷑ Illumina teneb
as hoc ẽ. ꝑ eos reliqua m̃bra credentiũ. quȩ adhuc in carnis obscuritate uersant᷑. lu¬
cerna enĩ noctis ẽ lum̃: quȩ merito delinquentib datur: ut ꝑ uerbũ illuminationis
fugiant tenebrosa peccati. Qua ꝓpt̾: mem̃to qđ hic dr̃ illuminare patrẽ. Illumnat
& filius: sic̃ in alio psalmo legit᷑ Ds dñs : & illuxit nob̵. Illuminat & iã sp̃s sc̃s: sicut

Expanded text:
tistam et caeteros apostolos, vel eos qui coelesti lumine radiare noscuntur. Illumina tenebras meas, hoc est per eos reliqua membra credentium, quae adhuc in carnis obscuritate versantur. Lucerna enim noctis est lumen, quae merito delinquentibus datur, ut per verbum illuminationis fugiant tenebrosa peccati. Quapropter memento quod hic dicitur illuminare Patrem; illuminat et Filius, sicut in alio psal
Abbreviated transcription (Latin):
simo psalmo dicturꝰ ẽ. Suꝑ aspidẽ & basiliscũ ambulabis: & conculcabis leonẽ & draconẽ.

Expanded text:
simo psalmo dicturus est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis lsimo psalmo dicturus est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis l
Abbreviated transcription (Latin):
bono positus ẽ. quia sic̃ iste t̾renus inutiles lacrimas mouet᷑ ita & ille penitentiȩ calore
futuri udicu timore conturbat: ut eos ad remediũ conuersionis ad ducat. Ignis
aut̃ ẽ. caritas dĩ uirtutũ ꝓgressionib crescens : quȩ quanto magis concupiscitur.
tanto efficatius anipliat᷑. Bene aut̃ dix̃ a facie eiꝰ q̃m ipsius illuminatione caritas c̃cedit᷑¬
qui peccata derelinqunt. Carbones uͦ succensos peccatores dicit: qui uelut carbones
mortu. immundi istius cecitate tenebant᷑. Sed iterũ pęnitentia inflãmante reuiuis¬
nt : & ex mortius prunis uiui incipiunt ẽẽ. carbones. Seqͥt᷑ & iã quomodo si
quidẽ. s tam̃ similitudinẽ carnis peccati sumeret: Descendere aut̃ illi fuit. ad n
nire : sic̃ dic̃ apłs. Semet ipsũ exinanuit: form̃ã serui accipiens: Caligo uͦ. bic. diabolus ẽ.
qͥ hominũ m̃tes innubilat. dũ ueritatis splendorẽ non fac̃ uidere quos possidet. Si

Expanded text:
bono positus est, quia sicut iste terrenus inutiles lacrymas movet, ita et ille poenitentiae calore futuri judicii timore conturbat, ut eos ad remedium conversionis adducat. Ignis autem est charitas Dei, virtutum progressionibus crescens, quae quanto magis concupiscitur, tanto efficacius ampliatur. Bene autem dixit: A facie ejus, quoniam ipsius illuminatione charitas conceditqui peccata derelinquunt. Carbones vero succensos peccatores dicit, qui velut carbones mortui, in mundi istius caecitate tenebrantur, sed iterum poenitentia inflammante reviviscunt, et ex mortuis prunis vivi incipiunt esse carbones. Sequitur etiam quomodo squidem, sed tamen similitudinem carnis peccati sumeret. Descendere autem illi fuit, ad nos venire, sicut dicit Apostolus: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Caligo vero hic diabolus est, qui hominum mentes innubilat, dum veritatis splendorem non facit videre quos possidet. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta dñi saluatoris. Congrue siquidẽ ad aduentũ xp̃i t̾ra cõmota ẽ : qm̃ p̃sentiȩ iudi¬
cis dignũ fuit contremiscere peccatores. Seruauit ordiñẽ rei: ut prius ostenderet motã .
postea diceret eẽ. tremefactã. Fundam̃ta uͦ montiũ. significat p̃sũptiones suꝑboꝵ id ẽ diu¬
tias. honores cȩteraq humana: quib illi detenti. uelut fundam̃tis constantib innitunt᷑
Hec om̃a turbata st̃. quia mundi falsa spes uero dño ueniente sublata ẽ. Nimis apte posi¬
ta uerba descendunt. Primo fundam̃ta id ẽ suꝑboꝵ spes turbata ẽ : postea dic̃ eẽ cõmotã
Subiunx̃ & causã quare commota st̃. fundam̃ta : qm iratꝰ ẽ. eis. ds litiq quia uitia huma¬
ia dño ꝓbant̾ exosa et iratꝰ illis. hinc ostendit᷑. qm̃ sequaces eoꝵ constat eẽ. pu

Expanded text:
sacramento Domini Salvatoris. Congrue siquidem ad adventum Christi terra commota est, quoniam praesentia judicis dignum fuit contremiscere peccatores. Servavit ordinem rei, ut prius ostenderet motam, postea diceret esse tremefactam. Fundamenta vero montium, significat praesumptiones superborum, id est, divitias, honores, caeteraque humana, quibus illi detenti, velut fundamentis constantibus innituntur. Haec omnia turbata sunt, quia mundi falsa spes, vero Domino veniente, sublata est. Nimis apte posita verba descendunt: primo fundamenta, id est superborum spes turbata est; postea dicit esse commotam. Subjunxit et causam quare commota sunt fundamenta, quoniam iratus est eis Deus; utique, quia vitia humana Domino probantur exosa, et iratus est illis. Hinc ostenditur, quoniam sequaces eorum constat esse pu
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ Patris aut̃ gła manifestat᷑ in uidicio dñi saluatoris: cũ unusquisq recipiet ꝓ ac¬
tib siuis. sic̃ ipse dñs apłis dic̃. In illa die cognoscetis. quia ego in patre. & pat̃¬

Expanded text:
dus est. Patris autem gloria manifestabitur in judicio Domini Salvatoris, cum unusquisque recipiet pro acdus est. Patris autem gloria manifestabitur in judicio Domini Salvatoris, cum unusquisque recipiet pro actibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
facturus. Uent̃ sensũ significat omnino carnalẽ: in quo mandata dñi tanqũa in
uentre recondita st̃. Et bene sensus eoꝵ cõparatus ẽ. uentriꝰ unde cibi sp̃uales uelut
uilissima prirgam̃ta ꝓrecti st̃ dũ ab eis corrupta m̃te dilabunt᷑. Sed hi cũ essent reb
ȩlestib impleti. ut nichil t̾renũi capere debuissent: animaduerte quid seqͥtꝰS
sordib: peccatoꝵ: nouoq modo. bonis cȩlestib pasti. maloꝵ faucib explebantur.
Porcina enĩ ad polluta respicit: quȩ int̾ cȩtera ueteris testam̃ti p̃cepta. immund
p̃notat᷑ Trans miser aut̃ reliqͥas peccatoꝵ filiis suis : quando clamabant. Sanguis
q̃m eiꝰ uoluntates impleueratꝰ: qͣndo mundũ ab interitu mortis. sanguinis sui effusio¬
de humani generis credulitate suscepta. qͣndo numeriis scoꝵ beata adinatione supplen¬

Expanded text:
facturus. Ventrem ipsorum, sensum significat omnino carnalem, in quo mandata Domini tanquam in facturus. Ventrem ipsorum, sensum significat omnino carnalem, in quo mandata Domini tanquam in ventre recondita sunt. Et bene sensus eorum comparatus est ventri, unde cibi spirituales velut vilissima purgamenta projecti sunt, dum ab eis corrupta mente dilabuntur. Sed hi cum essent rebus coelestibus impleti, ut nihil terrenum capere debuissent, animadverte quid sequitursordibus peccatorum, novoque modo bonis coelestibus pasti, malorum faecibus explebantur. Porcina enim ad polluta respicit, quae inter caetera Veteris Testamenti praecepta immunda praenotatur. Transmiserunt autem reliquias peccatorum filiis suis: quando clamabant: Sanguis quoniam ejus voluntatem impleverat, quando mundum ab interitu mortis sanguinis sui effusiode humani generis credulitate suscepta, quando numerus sanctorum beata adunatione supplen
Abbreviated transcription (Latin):
do isto dũ uiuunt: ubi penitentiȩ locus ẽ ubi clamat᷑ ad dñm. non tantũ ore qũa m̃te:
& in malo possumꝰ congruent̃ accipere : quia om̃e peccatũ illi ab ominabile atq a
conspectu eiꝰ extraneũ ẽ qũauis etꝰ notitiã minime refugere uideat᷑ sic̃ in quinto psal mo
ĩã dictũ ẽ: non habitabit iuxta te malignus. neq ꝑmanebunt iniusti ante oculos tuos.
sic̃ & de cam scriptura dic̃. Egressus cam a facie dñi: habitauit in t̾ra ꝓfugus. Satu¬
ratos dic̃ iudȩos de immundiciis : quȩ a dño abscondita. id ẽ. noscunt᷑ eẽ ꝓhibita.
Si uͦ in bonã partẽ hoc positũ lector accipias. ut ẽ illud qu̾a magna multitudo
dulcdinis tuȩ dñe. qũa abscondisti tim̃tib te. & ꝑfecisti eã sꝑantib in te: enume¬
rant᷑ beneficia : ut maior ingratoꝵ ostendat᷑ offensa. De absconditis tiuis: id .ẽ. de

Expanded text:
mundo isto, dum vivunt: ubi poenitentiae locus est; ubi clamatur ad Dominum, non tam ore quam mente; mundo isto, dum vivunt: ubi poenitentiae locus est; ubi clamatur ad Dominum, non tam ore quam mente; et in bono possumus congruenter accipere: quia omne peccatum illi abominabile, atque a conspectu ejus extraneum est, quamvis ejus notitiam minime refugere videatur; sicut in quinto psalmo usti ante oculos tuos ; sicut et de Cain Scriptura dicit: Egressus Cain a facie Domini, habitavit in terra profugus . Saturatos ergo Judaeos dicit de immunditiis, quae a Domino abscondita, id est noscuntur esse prohibita. Si vero in bonam partem hoc positum lector accipias, ut est illud: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam absconditi timentibus te, et perfecisti eam sperantibus in te ! Enumerantur beneficia, ut major ingratorum ostendatur offensa. De absconditis tuis, id est de le
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a ad strum̃ta armorũ certũ ẽ ꝑtinere. Mem̃to aut̃ qđ in hoc uersu quinta spe¬
disꝑtire eos & supplanta eos inuita eoꝵ. Itẽ fit oratio ꝓ uideis qui diaboli potestate cons¬
trieti. nefariis erant ausib incitandi demones eñĩ st̃ mimici manꝰ dñi : qui humanũ genꝰ
contraria dño semꝑ uoluntate dilacerant Precat᷑ &iã ut a paucis id ẽ ab apłis diuidant᷑
increduli : dũ a t̾ra huiꝰ mundi uiciosa separati. conuertunt᷑ ad dñm: eoꝵ quippe uiuante
p̃dicatione factũ ẽ : ut tã israelite quã gentes a terrena iniqͥtate diuisi. xp̃m sequerent᷑ aue¬
torẽ. Supplanta eos hic in bono positũ ẽ. Supplantati enĩ & illi accipiendi st̃: qui dã p¬
iatis eriorib ad rectas semitas transferunt᷑. Inuita ipsoꝵ qđ addidit: hoc ẽ in

Expanded text:
omnia ad instrumenta armorum certum est pertinere. Memento autem quod in hoc versu, quinta speomnia ad instrumenta armorum certum est pertinere. Memento autem quod in hoc versu, quinta spedispertire eos, et supplanta eos in vita eorum. Item fit oratio pro Judaeis, qui diaboli potestate constricti, nefariis erant ausibus incitandi. Daemones sunt enim inimici manus Domini, qui humanum genus contraria Domino semper voluntate dilacerant. Precatur etiam, ut a paucis, id est ab apostolis dividantur increduli: dum a terra hujus mundi vitiosa separati, convertuntur ad Dominum. Eorum quippe, juvantedicatione factum est, ut tam Israelitae quam gentes a terrena iniquitate divisi, Christum sequerentur auctorem. Supplanta eos, hic in bono positum est; supplantati enim et illi accipiendi sunt qui damnatis erroribus ad rectas semitas transferuntur. In vita ipsorum quod addidit, hoc est in
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates excrescere. Preueni aut̃ dix̃: ut ante subuertant᷑ qua peccata ꝑficiant. Expo¬
suimꝰ eñĩ in suꝑiorib hunc sensũ bene aptari sceleratis: qͥ bene ante p̃ueniunt᷑ dũ se
non ꝑmittunt᷑ illicitis. Subuertunt᷑ enĩ & illi felicit̃: qui de prauis uicus ac
rectã semitã reducunt᷑ Cripe animã meã ab impio: utiq adiabolo : qui merito impius
dr̃ qͥ a piis semꝑ contrarius apꝓbat᷑ Fripe : fac resurgere. Qđ impletũ eẽ manifestũ ẽ
Frameã tuã. Breuit̃ conclusũ ẽ quid sit anima dñi saluatoris. łramea ẽ enĩ patris qͣn¬
do ꝑ ipsã diabolũ uicit: ꝑ ipsã mundũ a sordida suꝑstitione purgauit: ꝑ ipsã debellata
captiuitas. quȩ humani generis sobolẽ possidebat. łrameã uͦ diximꝰ multarũ e
nificationũ : modo contũ modo loricã modo gladiũ significat bis acutũ. Quȩ tam̃

Expanded text:
 permittuntur iniquitates excrescere. Praeveni autem dixit, ut ante subvertantur quam peccata perficiant. Expo permittuntur iniquitates excrescere. Praeveni autem dixit, ut ante subvertantur quam peccata perficiant. Exposuimus enim in superioribus hunc sensum bene aptari 57 sceleratis, dum se miscere non permittrectam semitam reducuntur. Eripe animam meam ab impio; utique a diabolo, qui merito impius dicitur, quia piis semper contrarius approbatur. Eripe: fac resurgere, quod impletum esse manifestum est. Frameam tuam. Breviter conclusum est quid sit anima Domini Salvatoris; framea est enim Patris, quando per ipsam diabolum vicit; per ipsam mundum a sordida superstitione purgavit; per ipsam debellata est captivitas, quae humani generis sobolem possidebat. Frameam vero diximus multarum esse significationum: modo contum, modo loricam, modo gladium significat bis acutum; quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
is. habitans in abditis. Susceꝑunt me. hoc ẽ uidȩi a pilato. quando eis dix̃. tol
merito ferarũ seuitiae cõparant᷑. Leonẽ diximꝰ & diabolũ dici: & xp̃o sepius compa¬
.Qui modus locutionis: int̾ ꝓpria scripturȩ diuinȩ recipiendus ẽ: hic tañ
dent̃ diabolũ designat᷑ ipsi enĩ iuste cõparati st̃ principes udȩoꝵ qͦ auctore fremuer̃:
& tam̃ multo peiores effecti st̃: siquidẽ diabolus dñm tẽptauit. cruci aut̃ istoꝵ insania
crudelis affir̃. Catulũ aut̃ leonis dix̃ reliquũ popłm iudȩoꝵ: qui se diaboli filios effecer̃
Sic enĩ de ipsis in euangłio dr̃ Vos ex patre diabolo estis. habitans in abditis. ꝑmanens
insidus. Detestabiliũ siquidẽ hominũ consuetudo ẽ. mala uota tegere: ut late
meã ab impio: frameã tuã. Tercia sectio beatȩ orationis intrat᷑. Exurge. in peccatores dicit :
illi putant more humano posse quiescere: ut cognoscant uigilare dũ eoꝵ ñ ꝑr

Expanded text:
leonis habitans in abditis. Susceperunt me, hoc est Judaei a Pilato, quando eis dixit: Tolmerito ferarum saevitiae comparantur. Leonem diximus, et diabolum dici, et Christo saepius comparari. Qui modus locutionis inter propria Scripturae divinae recipiendus est; hic tamen evidenter diabolum designat. Ipsi enim juste comparati sunt principes Judaeorum, quo auctore fremuerunt; et tamen multo pejores effecti sunt, siquidem diabolus Dominum tentavit, cruci autem istorum insania crudelis affixit. Catulum autem leonis dicit reliquum populum Judaeorum, qui se diaboli filios effecerunt. Sic enim de ipsis in Evangelio dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Habitans in abditis: permanens in insidiis. Detestabilium siquidem hominum consuetudo est mala vota tegere, ut latenmeam ab impio, frameam tuam. Tertia sectio beatae orationis intratur. Exsurge in peccatores dicit, quem illi putant more humano posse quiescere; ut cognoscant vigilare, dum eorum non
Abbreviated transcription (Latin):
natio p̃posterata uerboꝵ: ut melius hic sensus nob̵ possit aꝑiri . Cireurdeder̃ me
dolores inferm de paganis dicit: qui er̃ dolores inferni id ẽ qui in inferno debra
ratus originalis peccati qui nos anteqũa nascam̃. ab ipso conceptu reddit obnoxios
Snde in quin quagesimo psalmo ꝓpħa dicturus ẽ. Eece eñi in miquitatib conceptus sũ
& in delicts peperit me mat̾ mea. Uir enĩ iustus merito se p̾uentũ dicebat: qui rea¬
tũ suũ antecessisse cog nouerat. Sed que ad modũ abhis fuerit lib̾atus. subt̃ ex ponitie¬

Expanded text:
natio praeposterata verborum, ut melius hic sensus nobis possit aperiri. Circumdederunt me natio praeposterata verborum, ut melius hic sensus nobis possit aperiri. Circumdederunt me dolores inferni: de paganis dicit, qui erunt dolores inferni, id est qui in inferno debitoreatus originalis peccati qui nos, antequam nascamur, ab ipso conceptu reddit obnoxios: unde in quinquagesimo psalmo propheta dicturus est: Ecce et in delictis peperit me mater mea . Vir enim justus merito se praeventum dicebat, qui reatum suum antecessisse cognoverat. Sed quemadmodum ab his fuerit liberatus subter exponit
Abbreviated transcription (Latin):
mortis: & torrentes iniquitatis conturbauer̃ me Post exultationẽ ꝓpħae qua sc̃a pietate
concipit. uentũ ẽ ad ordinẽ scđm: ubi ꝓcladib generis humani quȩ ante aduentũ
ñ grassabant᷑. introducta una ꝑsona iustoꝵ quos illo tẽpore fuisse ñ dubiũ ẽ
dep̃cator exorat. Nã merito iustus iste circundatũ se gemitib asserebat.: quia dũ eẽt.
suꝑsticionũ innumera multitudo fideliũ erat rara deuotio. Et ne putares gemitꝰ de
iactura facultatis aut de re huiscemodi ẽẽ. ꝓfusos: addidit mor. s ituua reueper
morseraa ubi diaboli posie regnabat. Torrentes aut̃ sepe dirimꝰ fluiuos ẽ. hiber¬
msimbrib ercitatos hic gͦ iniquitatib rapidis data ẽ. similitudo torrentiũ lit me¬
rito conturbarent anxiũ popłm. cũ undarũ minantiũ conerepatione fremiussent

Expanded text:
cta pietate cta pietate concepit, ventum est ad ordinem secundum, ubi pro cladibus generis humani, quae ante adventum Domini grassabantur, introducta una persona justorum, quos illo tempore fuisse non dubium est, pius deprecator exorat. Nam merito justus iste circumdatum se gemitibus asserebat, quia dum esset superstitionum innumera multitudo, fidelium erat rara devotio. Et ne putares gemitus de jactura facultatis, aut de re hujuscemodi esse profusos, addidit mortis; quia revera mors erat, ubi diaboli posse regnabat. Torrentes autem saepe diximus fluvios esse hibernis imbribus excitatos. Hic ergo iniquitatibus rapidis data est similitudo torrentium, ut merito conturbaverint anxium populum, cum undarum minacium concrepatione fremuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ sꝑare se dic̃: qui eũ in p̃teritis senserat adiutorẽ. Protector m̃s. Hoc ad eũ ꝑtinet
custodiendũ : qui aduersarioꝵ appetebat᷑ insidiis. Qđ aut̃ hic dix̃. cornu salutis suȩ
dñm: ad inimicos ꝑtinet dissipandos. Cornua enĩ. arma sunt beluarũ: quib salutẽ
suã sollerti concertatione defendunt. Ad uitor m̃s. Dulcedo beneficii : repetitionẽ fecit
uerboꝵ. Supra enĩ eodẽ uocabulo nuncupauit: que hic iterũ nominat adu¬
Laudans inuocabo dñm : & ab inimicis meis saluus ero. Post uirtutes ꝑactas: uir sc̃s
nulla se elatione iactauit. Sed quia erat rerũ ipsarũ hilaritate gaudendũ: laudans se dixit
iocare dñm. & ipsi uniuersa tribuere. qui dignatꝰ ẽ. cuncta prestare. Et idõ seco
inimicis salũu faciendũ: quia uictoriã suã ñ sibi uidebat᷑ applicasse. sed dño. Nã qui alit̃
facit : uus sius captiuus reddit᷑: qũauis hostes superasse uideat᷑. Circundeder̃ me gemitꝰ¬

Expanded text:
tinet custodiendum, qui adversariorum appetebatur insidiis. Quod autem hic dixit, cornu salutis suae Dominum, ad inimicos pertinet dissipandos. Cornua enim sunt arma belluarum, quibus salutem suam solerti concertatione defendunt. Adjutor meus. Dulcedo beneficii repetitionem fecit esse verborum; supra enim eodem vocabulo nuncupavit, quem hic iterum nominat adLaudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero. Post virtutes peractas, vir sanctus nulla se elatione jactavit; sed quia erat rerum ipsarum hilaritate gaudendum, laudans se dixit invocare Dominum, et ipsi universa tribuere, qui dignatus est cuncta praestare. Et ideo se dicit ab inimicis salvum faciendum, quia victoriam suam non sibi videbatur applicasse, sed Domino. Nam qui aliter facit, vitiis suis captivus redditur, quamvis hostes superasse videatur. Vers. 5. Ci
Abbreviated transcription (Latin):
quando constat totis uirib peti. qđ tẽpore necessitatis optat᷑. Et uide. quia prius dic̃
ad dñm. Sed ne putares ad alienũ dñm: subiunt̃ ad dm̃ meũ clamaui. Clamare
aut̃ plus ẽ qua muocare. Creuit sermo ꝓgrediente desiderio: & accensus animꝰ
adoratione ꝓsiliuit auidus in clamorẽ. Et exaudiuit de templo scõ suo uocẽ
meã & clamor m̃s in conspectu eiꝰ introibit in aures eiꝰ Sie de cęlo. siue de corpore¬

Expanded text:
ptatur. Et vide quia prius dixit ad Dominum: sed ne putares 59 ad alienum dominum, subjunxit: Ad Deum meum clamavi. Clamare autem plus est, ab invocare. Crevit sermo progrediente desiderio, et accensus animus ad orationem prosilivit avidus in clamorem. Vers. 8. Et exaudivit de templo sancto suo vocem meam; et clamor meus in conspectu ejus introivit in aures e
Abbreviated transcription (Latin):
odi me in mandatis tuis: ut imitantes me. minime moueant᷑ abs te. Bene
dẽ sequax ꝑgit. ubi ille qui exemplũ p̃bet rectus incesserit. Ego clamaui q̃m exaudis
ingredit᷑. Sed ꝑscrutandũ ẽ. cũ dici soleat exaudisti me quia clamaui: cũ hȩc sen¬
tentia ordinẽ uideat᷑ hab̾e conuersũ. Qui clamat qm exauditꝰ. utiq purus. in nocens
& immaculatus agnoscit᷑ Nã confident̃ orauit: qm̃ se audireͥ posse de conscientiȩ puri¬
tate p̃sũpsit. Intelligamꝰ aut̃ qđ dic̃ inclina aurẽ tuã. q̃m adeũ ꝑ se ñ ualet humana i

Expanded text:
s est: Custodi me in mandatis tuis, ut imitantes me, minime moveantur abs te. Bene s est: Custodi me in mandatis tuis, ut imitantes me, minime moveantur abs te. Bene siquidem sequax pergit, ubi ille qui exemplum praebet rectus incesserit. Vers. 7. Ego clamavi, quingreditur. Sed perscrutandum est, cum dici soleat: Exaudisti me, quia clamavi: cur haec sententia ordinem videatur habere conversum? Qui clamat, quoniam exauditur, utique purus, innocens et immaculatus agnoscitur. Nam confidenter oravit, quoniam se audiri posse de conscientiae puritate praesumpsit. Intelligamus autem quod dicit: Inclina aurem tuam: quoniam ad eum per se non valet h
Abbreviated transcription (Latin):
mur. sic̃ ait euangłiũ. Qui ꝑseuerauerit usq in finẽ: hic saluus erit. Gressus
autẽ humanas significat actiones : quib: in hoc mundo gradim̃ & quasi qͥbusdã
passib ambulamꝰ. In semitis. scilicet umandatis tuis ubi reuera rcgȩ st̃ uiȩ: quas
si deuoti sequim̃. ad cȩlestis patriȩ munera ꝑuenimꝰ. Sed qͥd ẽ. hoc qđ prius gres¬
sus dic̃. statimq uestigia subiungit: Gress dicimꝰ: quib mouem̃ de loco ad locũ.
his merito conparant᷑ actus humani: qui nos de uno negotio in aliud ducunt
N ꝑ tẽpora uitȩ nr̃ae diuersa qualitate tramsponunt. Uestigia uͦ dicunt᷑ signa
plantarũ. quȩ relinqui mꝰ transeuntes. Petit ergo dñs xp̃c & gressus suos id .ẽ ac¬
tus humanos & sua uestigia custo diri : quȩ fideles suos apłos congruent̃ accipimꝰ: in
quib post ascensionẽ gloriosã religionis eatholicȩ signa dereliquit. Talis gͦ sensus

Expanded text:
mur; sicut ait Evangelium: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Gressus mur; sicut ait Evangelium: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Gressus autem humanas significat actiones, quibus in hoc mundo gradimur, et quasi quibusdam passibus ambulamus. 56 In semitis, scilicet in mandatis tuis: ubi revera rectae sunt viae, quas si devoti sequimur, ad coelestis patriae munera pervenimus. Sed quid est hoc quod prius gressus dixit, statimque vestigia subjungit? Gressus dicimus, quibus movemur de loco ad locum: his merito comparantur actus humani, qui nos de uno negotio in aliud ducunt, et per tempora vitae nostrae diversa qualitate transponunt. Vestigia vero dicuntur signa plantarum, quae relinquimus transeuntes. Petit ergo Dominus Christus et gressus suos, id est actus humanos, et sua vestigia custodiri, quae fideles apostolos congruenter accipimus, in quibus post ascensionem gloriosam, religionis catholicae signa dereliquit. Talis ergo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
do uisualit̃ positus. totius mansuetudinis & continentiȩ iura monstrauit: meri¬
to sedic̃ ꝓpt̃ maudata dñi duras uias hominũ. immaculatis pedib ambulasse:
đ illi durȩ eẽ. poterant. de quo in nonagesimo psalmo scriptũ ẽ. q
gelis suis mandauit de te ut custodiant te in om̃ib uus tuis. ne umqua of¬
fendas ad lapidẽ pedẽ tuũ: sed qͥa humano generi ad imitandũ ꝓbant᷑ eẽ.
lifficiles: idõ uiȩ durȩ sunt nuncupatȩ: Qui uersus. figurã parenthesin co
id ẽ int̃positionẽ : qm̃ in sensu medio sic̃ dictũ ẽ respiciunt uerba quȩdã. quȩ ordi¬
nẽ sententiȩ uideant᷑ posse diuidere. Perfice gressus meos in semias. tuis. ut non
moueant᷑ uestigia mea. Perfice dix̃ usq in fine conserua: ubi ẽ meritoꝵ ac p̃mu
tota ꝑfectio. Inchoamꝰ eñi .dũ in hoc mundo ꝓbabili conuersatione degimꝰ sed
ubi ad finẽ uenerit religiosa constantia. ibi ꝑficimꝰ: ibi tota in tegritate comple¬

Expanded text:
do visualiter positus, totius mansuetudinis et continentiae jura monstravit; merito se dicit propter mandata Domini duras vias hominum immaculatis pedibus ambulasse. Non quod illi durae esse poterant: de quo in nonagesimo psalmo scriptum est: Qs tuis, ne unquam offendas ad lapidem pedem tuum ; sed quia humano generi ad imitandum probantur esse difficiles, ideo viae durae sunt nuncupatae. Qui versus figuram continet parenthesin, id est interpositionem; quoniam in sensu medio, sicut dictum est, recipit verba quaedam quae ordinem sententiae videantur posse dividere. Vers. 6. Perfice gressus meos in semitis tuis, ut non moveantur vestigia mea. Perfice, dixit, usque in finem conserva: ubi est meritorum ac praemii tota perfectio. Inchoamus enim, dum in hoc mundo probabili conversatione degimus; sed ubi ad finem pervenerit religiosa constantia, ibi perficimur, ibi tota integritate comple
Abbreviated transcription (Latin):
ut nũqũa tam̃ defecisse uideat᷑. Uirtus mea. Propħa libatus ab hostib suis. recte dñm con¬
fitet᷑ suã eẽ uirtutẽ : quo donante factũ  ut in imicis suis fortior appareret. Hic duo deci
do liberator modo adutor. modo ꝓtector. modo cornu salutis. Haec enĩ om̃a: pulchre os
assisteret & uiuaci animositate pugnaret. Et refugiũ meũ. Utiq quando cũ fuit opus
itas aut̃ lib̾atorẽ suũ dñm ꝓfitet᷑: qui eũ de seuissima regis saulis ira. tanqua
de inferniore lib̵auit. ds̃ m̃s adiutor meus. Prestttoꝵ suauitate pellectꝰ in summã
eat suꝑiora quȩ dix̃ : quia ubiq ipse affuit: eũq uirtutis suȩ munim mne

Expanded text:
ut nunquam tamen defecisse videatur. Virtus mea. Propheta liberatus ab hostibus suis recte Dominum conut nunquam tamen defecisse videatur. Virtus mea. Propheta liberatus ab hostibus suis recte Dominum confitetur suam esse virtutem; quo donante factum est, ut inimicis suis fortior appareret. Hic duodecimafugium, modo liberator, modo adjutor, modo protector, modo cornu salutis. Haec enim omnia pulchre ostassisteret, et vivaci animositate pugnaret. Et refugium meum. Utique, quando, cum fuit opus ito autem liberatorem suum Dominum profitetur, qui eum de saevissimi regis Saulis ira tanquam de inferni ore liberavit. Deus meus adjutor meus. Praestitorum suavitate pellectus, in summam repetit superiora quae dixit: quia ubique ipse adfuit, eumque virtut
Abbreviated transcription (Latin):
notissimꝰ ẽ. Ibi enĩ latius describit᷑: quẽ ad modũ dauid fuerit de inimicorũ suoꝵ di¬
tione liberatus : Ad cuiꝰ similitudinẽ: resurrectio dñi & menbroꝵ eiꝰ absolutio de po¬
testate diabolica declarat᷑. diuisio esalau. Isalmꝰ hic: uni tantũ non potest
conuenire ꝑsonȩ. Nã pͥmo ordine ꝓpħa loquit᷑ gr̃as agens. qđ eũ de grauib
periculis diuina pietas lib̃are dignata ẽ. Secundo eccłã loquit᷑ quȩ ante ac
dñi innumeras ꝑtulit calamitates. posteaq misertus eiꝰ medicinã sc̃ȩ incarnationis
indulsit. & baptismatis beneficio xp̃ianũ populũ de orb uniuersitate collegit. Tercio:
describit᷑. Quarto : iterũ eccłae catholicȩ dicta ꝓferunt᷑: & cũ magna exultatione diuini¬
eiꝰ deuotꝰ obtẽperat: sic̃ ait in euangłio. Qui audit uerba mea & fac̃ ea : hicẽ. qui diligit me
Diligo enĩ dr̃ : quasi de om̃ib: eligo. Et considera : q̃m hȩc dilectio sic de futuro ꝓmitat᷑.

Expanded text:
notissimus est; ibi enim latius describitur quemadmodum David fuerit de inimicorum suorum ditione liberatus. Ad cujus similitudinem resurrectio Domini, et membrorum ejus absolutio de potestate diabolica declaratur. Divisio psalmi. Psalmus hic uni tantum non potest convenire personae. Nam primo ordine propheta loquitur gratias agens quod eum de gravibus p adventum Domini innumeras pertulit calamitates, posteaque misertus ei medicinam sanctae incarnationis indulsit, et baptismatis beneficio Christianum populum de orbis universitate collegit. Tertio ipotestasque describitur. Quarto iterum Ecclesiae catholicae dicta proferuntur, et cum magna exsultatione Diviniejus devotus obtemperat, sicut ait in Evangelio: Qui audit verba mea, et facit ea, hic est qui diligit me . Diligo enim dicitur, quasi de omnibus eligo. Et considera quoniam haec dilectio sic de futuro promittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mundata reuocare. Sic gͦ & in tribulationib ignitis examinatus ẽ dñs xp̃s: sed
non ẽ. in illo inuenta iniquitas. qua adustio ollȩ dequoqueret. Pulchre aut̃ subiunx̃
ut non loquat᷑ os meũ . id ẽ & si ego taceã: tu me purũ eẽ ꝑpendes. Quid enim
opus erat eũ de ꝓbitate morũ suorũ aliqͥd loqui dũ certũ sit a pat̾na maiesta¬
te cuncta cognosei: humana ignorantia uerbis instruenda ẽ : dunitas aut̃ cer
tuoꝵ : ego custodiui uias duras. Ordinẽ uerboꝵ: poscit iste uersiculus. Oꝑa ho¬
minũ id ẽ uias duras ego custo diui ꝓpt̃ uerba labiorũ tuoꝵ. Breuit̃ definita
t̃ quȩ sint oꝑa hominũ: scilicet uiȩ durȩ: sic̃ beatꝰ iob dic̃. Auis nascit᷑ a

Expanded text:
mundata revocare. Sic ergo et tribulationibus ignitis examinatus est Dnon est in illo inventa iniquitas, quam adustio ulla decoqueret. Pulchre autem subjunxit: Ut non loquatur os meum, id est, etsi ego taceam, tu me purum esse perpendis. Quid enim opus erat eum de probitate morum suorum aliquid loqui, dum certum sit a paterna majestate cuncta cognosci? Humana ignorantia verbis instruenda est; Divinitas autem certuorum ego custodivi vias duras. Ordinem verborum poscit iste versiculus: Opera hominum, id est vias duras ego custodivi propter verba labiorum tuorum. Breviter definita sunt, quae sint opera hominum, scilicet viae durae; sic
Abbreviated transcription (Latin):
onsideremꝰ dilectissimi qua magna sacram̃ta fidĩ nr̃ȩ psalmꝰ iste cõplexus ẽ: ut
commutabiles qui in xp̃o dño hodieq mauult credere. non potest aliqua decipi
falsitate. Vnde mirabilit̃ beatꝰ cyrillus. in quodã loco breuit̃q disseruit: dicens Ad¬
uertentes gͥ modũ incarnationis. uidete. qͥa duȩ naturȩ ꝑ indiuiduã unitatẽ in con¬
fuse atq indemutabilit̃ inuicẽ sibi conueniunt. Caro namq caro ẽ. & ñ deitas. licet dĩ
ta sit caro. Similit̃ etiã uerbũ ds̃ ẽ. & ñ caro: licet dispensatorie ꝓpriã fecer
nẽ. Haec aut̃ sine offensione decurrit: qui nulla sibi ꝓpri erroris ligam̃ta reperit.
Huiꝰ &iã psalmi numerũ. & quantitas ꝓphetalis ornauit: ut merito in hoc numero
incarnatio dñi relata eẽ uideat᷑: ubi etiã ꝓpħalis chorus conuenisse cogno

Expanded text:
onsideremus, dilectissimi, quam magna sacramenta fidei nostrae psalmus iste complexus est; ut qui commutabiles qui in Christo Domino hodieque mavult credere, non potest aliqua decipi falsitate. Unde mirabiliter beatus Cyrillus in quodam loco breviterque disseruit dicens vertentes igitur modum incarnationis, videmus quia duae naturae per individuam unitatem inconfuse atque indemutabiliter invicem sibi convenerint. Caro namque caro est, et non Deitas, licet Dei facta sit caro. Similiter etiam Verbum Deus est, et non caro, licet dispensatorie propriam fecerit carnem. Haec autem sine offensione decurrit, qui nulla sibi proprii erroris ligamenta repererit. Hujus etiam psalmi numerum et quantitas prophetalis ornavit, ut merito in hoc numero incarnatio Domini relata esse videatur, ubi etiam prophetalis chorus convenisse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ diuinȩ sed nob̵ inusitata locutio ẽ: quia de mente solet manare sent
Sed hoc dño ꝑ tropicas elocutiones decent̃ aptat᷑: quia ille qđ uidicat uidet
dũ testis ẽ. examinis sui: nec de facto alicuiꝰ testimoniũ quęrit. qui solus om̃ium
ueracissime secreta cognoscit. De uultu gͦ dicit id ẽ de aspectu tuo: seđm illa
quȩ in me respicis atq cognoscis. Hoc aut̃ ille recte petebat: qui se nouerat
llutionẽ non habere peccati. Sequit᷑. Oculi mei uideant ȩquitatẽ. Hic

Expanded text:
turae divinae, et nobis inusitata locutio est, quia de mente solet manare senteturae divinae, et nobis inusitata locutio est, quia de mente solet manare sententia: sed hoc Domino per tropicas elocutiones decenter aptatur, quia ille quod judicat videt, dum testis est examinis sui; nec de facto alicujus testimonium quaerit, qui solus omnium veracissime secreta cognoscit. De vultu ergo dicit, id est de aspectu tuo, secundum illa quae in me respicis atque cognoscis. Hoc autem ille recte petebat, qui se noverat pollutionem non habere peccati. Sequitur: Oculi tui videant aequitatem. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
tia : resurrectionẽ uelocissimã dep̃cat᷑: nedutiꝰ insultare liceat ꝑuerso¬
popło udeoꝵ łtne aliquid de eiꝰ maiestate turba fideliũ haberet ambigu
tende dep̃cationi mex̧ Apud dm̃ certũ ẽ. habere iustitiã uocẽ suã. qui res ta¬
incassũ dissonantib: rebus: uerba ista copulata st̃. Nã intendere oculoꝵ ẽ: p̃ces
admittere auriũ. Sead idõ ista uerba sociata sunt: ut ambarũ rerũ. unꝰ intellige¬
ret effectus. Quicquid enĩ uel auris audit. uel oculus uidet uł manꝰ palpat. uł¬
quȩ palatus gustat uel nasus odorat᷑ dõ sola contemplationis uirtute notissi
Percipere ẽ. eiũ ñ transitoriȩ aliqͥd sumere : sed p̃ces hominũ copiosa dignatione
ipere. Non in labus dolosis : sic̃ a ud ȩis manauit falsa sententia: a pđ
in nocens dãpnatꝰ ẽ. & latro cognoscit᷑ absolutꝰ. De uultu tuo uidiciũ meũ ꝓ¬

Expanded text:
tia, resurrectionem velocissimam deprecatur, ne diutitia, resurrectionem velocissimam deprecatur, ne diutipopulo Judaeorum, et ne aliquid de ejus majestate turba fidelium haberet, ambiguum tende deprecationi meae. Apud Deum certum est habere justitiam vocem suam, qui res taincassum dissonantibus rebus verba ista copulata sunt; nam intendere oculorum est, preces admittere aurium. Sed ideo verba ista sociata sunt, ut ambarum rerum unus intelligeretur effectus. Quidquid enim vel auris audit, vel oculus videt, vel manus palpat, vel palatus gustat, vel nasus odoratur, Deo sola contemplationis virtute notissimPercipere est enim non transitorie aliquid sumere, sed preces hominum copiosa dignatione recipere. Non in labiis dolosis; sicut a Judaeis manavit falsa sententia, apud quos innocens damnatus est, et latro cognoscitur absolutus. Vers. 3. De vultu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
pecit custodiri se ut pupillã oculi : quando & ꝑ ipsã res usuales discernimus.
in nr̃o corpore nichil prestantius inuenit᷑. Sequit᷑. Subumbra alarũ tuarũ
me. Hic aliud introducit᷑ schema. qđ grecȩ parabolȩ. latine comparatio dicit᷑: quando
sibi genꝰ dissimile in aliqua cõmunione sociat᷑ Pat̾nis enĩ ꝓtectionib alȩ sunt cõparatȩ.
Miscđia quippe & caritas: quasi alȩ st̃ patris quib se ꝓtegi congruent̃ expostulati
Hec aut̃ comparatio. uenit ab auib: quȩ caros fiłos. alarũ suarũ extensione custo duid
A facie impiorũ qui me afflixer̃. inumici mei animã meã circundederunt. Cersus
hic ẽ om̃ino diligentius intuendus. A facie impioꝵ. demones significat: qui excita¬
tũ popłm uideoꝵ. in necẽ dñ ardore p̃cipiti compuler̃. Facies enĩ ipsoꝵ truculen

Expanded text:
petit custodiri se ut pupillam oculi, quando et per ipsam res visuales discernimus, et petit custodiri se ut pupillam oculi, quando et per ipsam res visuales discernimus, et in nostro corpore nihil praestantius invenitur. Sequitur, sub umbra alarum tuarum protege me. Hic aliud introducitur schema, quod Graece parabole, Latine comparatio dicitur, quando sibi genus dissimile in aliqua communione sociatur. Paternis enim protectionibus alae sunt comparatae. Misericordia quippe et charitas, quasi alae sunt Patris, quibus se protegi congruenter expostulat. Haec autem comparatio venit ab avibus, quae chare impiorum, qui me afflixerunt: inimici mei animam meam circumdederunt. Versus hic est omnino diligentius intuendus. A facie impiorum, daemones significat, qui excitatum populum Judaeorum in necem Domini ardore praecipiti compulerunt. Facies enim ipsorum, truculenta
Abbreviated transcription (Latin):
possit supplicantiũ uota susciꝑe. Mirifica miscđias tuas qͥ saluos facis sꝑantes in
te: A resistentib dexterȩ tuȩ. Magnitudinẽ excellentiae misericordiarũ.: in se iustȩ
nificat enĩ mirabilia quȩ in carne facturus erat: quȩ uidȩus popłs & si un
non credidit. tam̃ sub ammiratione consper̃. Saluos facis sꝑantes in te: id ẽ in ȩt̃na
uita conftitues. Nã frequent̃ illi magis in hoc mundo trucidati sunt: qui eiꝰ nomi¬
ni crediderunt. Pulchre autẽ dix̃. a resistentib dexterȩ tuȩ. Dextera eñi pa¬
tris est filus. Cui uidȩi repugnare nisi st̃ : quando eũ crucifigere decreuerunt.
ustodi me dñe ut pupillã oculi : sub umbra alarũ tuarũ ꝓtege me. Per sche¬
maicon quȩ latine dr̃ imaginatio : pupillȩ se oculi dñs comparauit. Pupilla est
enĩ in medio posita ꝑspicua pars oculi: quã corporũ colores. uaria qualitate dis¬
irnimꝰ: dicta a paruitate fui pupilla: quasi pusilla. Huic conuenient̃ co

Expanded text:
cis sperantes in te a resistentibus dexterae tuae. Magnitudinem et excellentiam misericordiarum in se juste fnificat enim mirabilia, quae in carne facturus erat, quae Judaeus populus, etsi unnon credidit, tamen sub admiratione conspexit. Salvos facis sperantes in te, id est in aeterna vita constitues. Nam frequenter illi magis in hoc mundo trucidati sunt, qui ejus nomini crediderunt. Pulchre autem dicit: A resistentibus dexterae tuae. Dextera enim Patris est Filius, cui Judaei repugnareustodi me, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege me. Per schema icon, quae Latine dicitur imaginatio, pupillae se oculi Dominus comparavit. Pupilla est enim in medio posita perspicua pars oculi, qua corporum colores varia qualitate discernimus: dicta a parvitate sui pupilla, quasi pusilla. Huic convenienter co
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ locutũ ẽ. suꝑbiã. Condudunt adipẽ : qui multa uoracitate pinguescunt.
Sic udei scelerũ nimietate saginate: uere intelligentiȩ acumina ꝑdider̃. Resta¬
bat aut̃ ut qui pingiussima immanitate tumuer: suꝑba loquerent᷑. Et bene hic
dir̃ tantũ ore ñ &iã corde locuti st̃: quia sceleratoꝵ mos ẽ. illa frequent̃ sermo¬
ne defendere. quȩ noseunt᷑ conscientia teste damnare. Proicientes me nunc cir

Expanded text:
eorum locutum est superbiam. Concludunt adipem, qui multa voracitate pinguescunt; sic Judaei scelerum nimietate saginati, verae intelligentiae acumina perdiderunt. Restabat autem ut qui pinguissima immanitate tumuerunt, superba loquerentur. Et bene hic dixit tantum ore, non etiam corde locuti sunt: quia sceleratorum mos est illa frequenter sermone defendere, quae noscuntur conscientia teste damnare. Vers. 12. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
re peries. quȩ utilitas in sanguine meo dũ descendo incorruptionẽ istud qua¬
si uidet᷑ eẽ contrariũ : qđ tali ratione dissoluit᷑. Ibi sedicit descendere incorrup¬
tionẽ. cũ affigentiũ clauoꝵ & lancgȩ irruptione penitrat᷑ : quia & ipsa solidi cor¬
oris transuerberatio ñ immerito quȩdã ꝓbat᷑ dicta corruptio. Hic enĩ cor¬
nẽ id .ẽ. putre factionẽ iusti negat fieri : quȩ generalit̃ carnẽ uastat humana. Tercio e

Expanded text:
ne meo, dum descendo in corruptionem ? istud quasi videtur esse contrarium. Quod tali ratione dissolvitur: ibi se dicit descendere in corruptionem, cum affigentium clavorum et lanceae irruptione penetratur: quia et ipsa solidi corporis transverberatio non immerito quaedam probatur dicta corruptio. Hic enim corruptionem, id est putrefactionem juste negat fieri, quae generaliter carnem vastat humanam. Terti
Abbreviated transcription (Latin):
nec dabis scm tuũ uidere corruptionẽ. Vbi st̃ appolinaristȩ fallacit̃ opinantes :
qui dicunt dñm xp̃m animã rationalẽ non habuisse : Eece ipse clamat. ipse
i grãs agit. quia eiꝰ anima non sit more cõmuni in inferno derelicta: si
leri resurrectione clarificata ad cęloꝵ regna ꝑuenerit: sic̃ in euangłio cre¬
na ꝓfessione testat᷑. Tristis ẽ anima mea : usq: ad mortẽ. Et alibi. Potes

Expanded text:
corruptionem. Ubi sunt Apollinaristae fallaciter opinantes, qui dicunt Dominum Christum animam rationalem non habuisse? Ecce ipse clamat, ipse Patri gratias agit, quia ejus anima non sit more communi in inferno derelicta; sed celeri resurrectione clarificata, ad coelorum regna pervenerit; sicut in Evangelio creberrima professione testatur: Tristis est anima mea usque ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
causã qua motus ñ ẽ: Dño siquidẽ a dextris opitulante: sinistra non p̃ualet: sed ani¬
musque ille custodit in eo firmissimꝰ ꝑseuerat. Congrue sibi aut̃ dñm adextris ẽẽ di¬
cebat. quia si ille hanc partẽ non tenuerit. statim eã insidians diabolus occupauit: sic̃
de uida scriptũ ẽ. Constitue suꝑ eũ peccatorẽ : & diabolus stet adextris eiꝰ. Propt̃ hoc¬

Expanded text:
causam qua motus non est; Domino siquidem a dextris opitulante, sinistra non praevalent; sed anicausam qua motus non est; Domino siquidem a dextris opitulante, sinistra non praevalent; sed animus quem ille custodit, in eo firmissimus perseverat. Congrue autem sibi Dominum a dextris esse dicebat, quia si ille hanc partem non tenuerit, statim eam insidians diabolus occupabit; sicut de Juda scriptum est: Constitue super eum peccatorem, et diabolus stet a dextris e