comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. Timor & tremor uenerunt suꝑ me : & conte¬
xerunt me tenebrȩ. Abissus circũdedit me. pos¬
tremo emersit caput meũ in fissuras montium.
Heu me quia facta sum sicut sodoma. & con-¬
busta sum sicut gomorra. Quis miserebitur
cineres meos: Durius offendi quã sodoma
quia illa legem nesciens deliquerat. ego autẽ
inueniam: Concepi dolorem. & peꝑi iniquitatẽ
Lacũ aperuit & fodi eum. & incidi in foueam
quã oꝑata sum. Ideo conuersus ẽ dolor meus
in capite meo. & inuertice meo iniquitas mea
descen dit . Immundicia mea ante pedes meos:
non fui memor nouissimoꝵ: & cecidi miserabiliter:
nec ẽ qui consoletur. O quã acerbus fructus luxuriş.
amarior felle. crudelior gladio. Qmͦ facta sũ
indesolationẽ. Subito defeci. perii ꝓpt̃ iniquitatẽ
meã. uelut e sonno exurgens. Ideo in ciuitate dñi
nullificata ẽ imago mea. Deletũ ẽ de libro uitȩ
nomen meũ. Facta sum sicut noctua in domicilio

Expanded text:
ignis . Timor et tremor venerunt super me, et conteignis . Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae . Abyssus me circumdedit, postremo mersit caput meum, in fissuras montium. Heu me! quia facta sum sicut Sodoma et combusta sum sicut Gomorrha . Quis miserebitur cineres meos? Durius offendi quam Sodoma, quia illa legem nesciens deliquerat, ego autem em inveniam ? Concepi dolorem, et peperi iniquitatem: lacum aperui et effodi eum, et incidi in foveam quam operata sum. Ideo conversus est dolor meus in caput meum, et in verticem meum iniquitas mea descendit. Immunditia mea ante pedes meos: non fui memor novissimorum, et cecidi miserabiliter . Non est qui consoletur me. O quam acerbus fructus luxuriae! Amarior felle, crudelior gladio. Quomodo facta sum in desolationem? Subito defeci, perii propter iniquitatem meam velut e somno exsurgens; ideo in civitate Domini nullificata est imago mea . Deletum est de libro vitae nomen meum, facta sum sicut nectua in domicilio,
Abbreviated transcription (Latin):
uis consoletur te uirgo filia sion. qr mag¬
na facta ẽ sicut mare contricio tuas
Effunde sicut aquam cor tuum ante faciem dñi
extolle ad eum manus tuas ꝓ remedio peccatorũ
tuorum. Accipe gͥ lamentũ & primũ quidem
nullo die quinqua gesimꝰ psalmus intermittatur
qr innegotio tali cantatus ẽ. Et uiq ad uer¬
siculum illum cor contritũ & humiliatũ deus ñ
sꝑnit. cũ lacrinis gemituq ꝑ currens. suꝑ etiam
hanc lamentationẽ non sine compunctione cordis
in conspectu iudicis funde. Quis dabit capiti
meo aquã. & oculis meis fontẽ lacrimarũ. & de-¬
fieam uulnera animȩ meȩ. Conuersi sunt dies
festi mei in luctum. & cantica in lamentationẽ:
recessit sonus ymnoꝵ. & leticia psalmorum
& successit stridor dentiũ. & fletus oculoꝵ.
Ob mutui & humiliata sum & silui a bonis:
& dolor meus renouatus ẽ. Concaluit cor
meũ intra me: & in meditatione mea ex ardescet

Expanded text:
Quis consoletur te, virgo filia Sion; quia magQuis consoletur te, virgo filia Sion; quia magna facta est sicut mare contritio tua. Effunde sicut aquam cor tuum ante faciem Domini : extolle ad eum manus tuas pro remedio peccatorum tuorum. Accipe igitur lamentum. Et primum quidem nullo die quinquagesimus psalmus intermittatur; quia in tali negotio cantatus est: et usque ad versiculum illum: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit , cum lacrymis gemituque percurre. Insuper etiam hanc lamentationem non sine compunctione cordis in conspectu Dei judicis funde: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum , ut defleam vulnera animae meae? Conversi sunt dies festi mei in luctum, et cantica in lamentationem : recessit sonus hymnorum, et laetitia psalmorum, et successit stridor dentium et fletus oculorum. Obmutui et humiliata sum et silui a bonis, et dolor meus renovatus est. Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exa
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerunt & non egerunt penitentiam suꝑ
immundicia. & fornicatione. & libidinib quȩ
gesserunt. Nec tibi de multitudine peccantiũ
similiũ blandiaris. & dicas. Non solus ego hoc
egi. multos habeo socios: sed recogita q mul¬
titudo socioꝵ impunitatẽ non facit eriminũ.
Nam sodoma & gomorra in totis quinq
ciuitatib innumerabiles utiq habitabant.
popłi. & om̃s pariter qui libidinose corpora
sua tractauerunt : igneis imbrib conflagrati¬
quia ab illa turpitudine se alienũ p̃stiterat
Exclude gͥ uł nunc infelix de corde tuo
blandimenta serpentis. & luctu & fletu continuo
dũ incorpore tuo immundo. anima illa te¬
nebrosa uersatur: remedium tibi necessitatis
ad quire. Semꝑ ante oculos tuos habens apostoli
sententiam. qr om̃s nos oportet manifestari
ante tribunal xp̃i: ut referat unus quisq ꝓpͥa
corporis sui scđm quȩ gessit siue bonũ siue
malum.

Expanded text:
peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et fornicatione et libidinibus quas gesserunt . Nec tibi de multitudine peccantium similium blandiaris, et dicas: Non solus hoc ego egi, multos habeo socios: sed recogita, quia multitudo sociorum impunitatem non facit criminum. Nam in Sodoma et Gomorrha et in totis quinque civitatibus innumerabiles utique habitabant populi, et omnes pariter qui libidinose corpora sua tractaverunt, igneis imbribus conflagrarncendio evasit ; quia ab illa turpitudine se alienum praestiterat. Exclude ergo vel nunc, infelix, de corde tuo blandimenta serpentis, et luctu, et fletibus continuis, dum in corpore tuo immundo anima illa tenebrosa versatur, remedium tibi in die necessitatis acquire, semper ante oculos tuos habens Apostoli sententiam: Quia omnes nos oportet manifestari ante tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis sui secundum quod gessit, sive bonum, sive malum
Abbreviated transcription (Latin):
ETE AUTEM quid dicã filio serpentis.
unistro diaboli. uiolatore templi dei.
qui in uno scelere duo crimina ꝑpetrasti
adulteriũ utiq & sacrilegium: Sacrilegium
plane: ubi uas xp̃o oblatũ. dño dedicatũ. demen¬
ti temeritate polluisti Baltasar rex ille qui
cubinis usurpauit: ipsa nocte angłi manui ꝑ¬
cussus. crudeli morte punitus ẽ. Quidde te
arbitreris ꝑdite pariter & ꝑditor qui uas ratio¬
rasti. polliusti sacrilege: Et tui ꝓpositi immemor.
& uidicii diuini contemptor Meluis fuerat
omino te non fuisse natũ: quã te sibi gehen
sceleris te agat ꝑ diuersa precipitẽ. fugit
enim impius nemine ꝑsequente. se. licet¬
& dure peccati imagines dormientẽ quoq te¬
ꝑterreant non solũ ui gilantem. tamen ne
quid a pastore oui morbide uł moriture
medicaminis denegatũ sit : do consilium. petas
uiscera. animam tuam gemitib ieiuniisq
crucies. scoꝵ petas auxilium: iaceas sub pedib
rum constituas quos luget paulus: qͥ ante

Expanded text:
te autem quid dicam, filio serpentis, ministro diaboli, violatore templi Dei: qui in uno scelere duo crimina perpetrasti, adulterium utique et sacrilegium? Sacrilegium plane, ubi vas Christo oblatum, Domino dedicatum, dementi temeritate polluisti. Balthasar rex ille Perscubinis usurpavit; ipsa nocte angeli manu percussus crudeli morte punitus est : quid de te arbitraris, perdite pariter et perditor, qui vas ratiorasti, polluisti sacrilege, et tui propositi immemor, et judicii divini contempior? Melius fuerat omnino te non fuisse natum, quam sic natum, ut te sibi gehennsceleris agat per diversa praecipitem enim impius , nemine persequente se , licet te dirae imagines peccati dormientem quoque perterreant, non solum vigilantem; tamen ne quid a pastore ovi morbidae, vel moriturae medicaminis denegatum sit, do consilium. Petas viscera, animam tuam gemitibus jejuniisque crucies; sanctorum petas auxilium, jaceas sub pedibus rum constituas, quos luget Paulus: Qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
& plixa opus ẽ medicina. Grande scelus: grandẽ
habet necessariã satisfactionẽ Nam non ẽ dubiũ
leuiꝰ ẽẽ crimen. ubi peccatũ suũ ultro homo con¬
fitetur & penitet: An ubi celans mala sua in uitus
detegitur. & nolens publicat᷑. Illud grauiꝰ scelus ẽ
qđ tibi utiq ꝓuenisse negare non poteris. Et
ideo fortius dolendũ: qr peccatũ ẽ fortiter. Si
mente cernerent homines peccatores quale uidi¬
ciũ emittet deus in mundo. & sensus huma nus
non disꝑgeretur uanitati scłari. si non infidelitate
grauaretur. quantũ uis & qualem uis cruciatũ
ad p̃sens libentissime sufferrent. etiã si longior
uita ẽẽt. dũ mͦ in illas penas ęterni ignis non
incurrerent. Sed tu quȩ iam in gressa es agonẽ
penitentiȩ: insiste misera fortiter : in here tam¬
quã naufragus tabulȩ. sꝑans ꝑ ipsam te de
ꝓfundo criminũ lib̃ari: inhere penitentiȩ usq

Expanded text:
et prolixa opus est medicina: grande scelus grandem et prolixa opus est medicina: grande scelus grandem habet necessariam satisfactionem. Nam non est dubium levius esse crimen, ubi peccatum suum ultro homo confitetur, et poenitet: at ubi celat mala sua, invitus detegitur, et nolens publicatur; illud gravius scelus est. Quod tibi utique provenisse negare non poteris. Et ideo fortius dolendum; quia peccatum est fortius. Si mente cernerent homines peccatores quale judicium emittet Deus in mundo, et sensus humanus non dispergeretur vanitate saeculari, non infidelitate gravaretur: quantumvis et qualemvis cruciatum ad praesens libentissime sufferrent, etiamsi esset longior vita; dummodo in illas poenas aeterni ignis non incurrerent. Sed tu quae jam ingressa es agonem poenitentiae, insiste, misera: fortiter inhaere tanquam in naufragiis tabulae, sperans per ipsam te de profundo criminum liberari. Inhaere poenitentiae usque
Abbreviated transcription (Latin):
cilicio. ꝑ horrescat. qđ male sibi de pulcritu¬
dine placuit. Cior uͦ sit liquescens tamqͣm
cera. ieiuniis in quietans se ipsũ & cogitationib
uentilans. quare sit ab inimico subuersũ. sensus
etiam crucietur quia in menbra corꝑis cũ habet
dominationẽ. malo cessit imꝑio Talis uita talis
actio penitentiȩ si fuerit ꝑseuerans: audebit
sꝑare. Et si non głam: certe penȩ uacationẽ
Dicit enim deus. Conuertimini ad me:
& conuertar ad uos. Conuertimini ex toto
corde ur̃o in ieiunio & fletu & in planctu.
disrũ pite corda ur̃a & non uestimentũ. qm̃
pius & misericors ẽ. Sic conuersus magnus
ille dauid: iustificatus ÷ Sic niniue peccatrre
illa ciuitas: in cũbentẽ sibi euasit interitũ.
Peccator gͦ si sibi non peꝑcerit: adeo illi
parcetur. Et si futuras penas gehennȩ ꝑpetuis.
in hoc paruo uitȩ spatio cõpensauerit: se ipsum
ab ȩterno iudicio lib̾at. Grandi plage: alta

Expanded text:
cilicio perhorrescat; quod male sibi de pulchritucilicio perhorrescat; quod male sibi de pulchritudine placuit. Cor vero sit liquescens tamquam cera, jejuniis inquietans seipsum, et cogitationibus ventilans, quare sit ab inimico subversum. Sensus etiam crucietur; quia in membra corporis cum haberet dominationem, malo cessit imperio. Talis vita, talis actio poenitentiae, si fuerit perseverans, audebit sperare, etsi non gloriam, certe poenae vacationem; dicit enim Deus: Convertimini ad me, et convertar ad vos. Convertimini ex toto corde vestro, in jejunio, et in fletu, et in planctu; dirumpite corda vestra, et non vestimentum; quoniam pius et misericors est . Sic conversus magnus ille David justificatus est; sic Ninive peccatrix illa civitas incumbentem sibi evasit interitum . Peccator ergo si sibi ipsi non pepercerit, a Deo illi parcetur . Et si futuras poenas gehennae perpetuas in hoc parvo vitae spatio compensaverit, seipsum ab aeterno judicio liberabit. Grandi plagae alta
Abbreviated transcription (Latin):
de quanta gła rueris. & de quo libro uitȩ
fletus oculoꝵ. & stridor dentiũ sine fine. Cũ
hec certa fide sicut ẽ. animo conceꝑis. qr necessẽ
e preuaricatricẽ animã tartareis pęnis &
gehenne ignib tradi. nec aliud remedium
constitutũ eẽ. post unũ baptismũ quã peni¬
tentię solatium: quãtam ius afflictionẽ ꝗtũ-¬
uis laborem & indecorẽ subire esto contenta:
dũ modo ab ȩternalib penis liberis. Ergo
hȩc tu mecũ cogitans & mente retractans.
facti tui ipsa iudex esto crudelior. In pͥmis
om̃is cura uite huiꝰ interimenda ẽ tibi. &
quasi mortuã te existimans sicut & es: qͦmͦ
possis reuiuiscere. cogita. deinde lugubris tͥ
accipienda ẽ uestis & mens. & menbra sin-
gula castigatione punienda. Amputent᷑
crines. qui ꝑ uanã głam occasionẽ luxuriȩ
p̃stiterunt. defluant oculi lacrimas. qui mas¬
culũ simpliciter non aspexerunt: pallescat facies
quȩ quondã in rubuit impudice. Corpus

Expanded text:
libro vitae fletus oculorum, et stridor dentium sine fine. Cum haec certa fide, sicut est, animo conceperis, quia necesse est praevaricatricem animam tartareis poenis, et gehennae ignibus tradi, nec aliud remedium constitutum esse post unum baptismum quam poenitentiae solatium; quantamvis afflictionem, quantumvis laborem subire, esto contenta, dummodo ab aeternalibus poenis libereris. Ergo haec tu tecum cogitans, et mente retractans, facti tui ipsa judex esto crudelior. In primis omnis cura vitae hujus interimenda tibi est, et quasi mortuam te existimans, sicut et es, quomodo possis reviviscere, cogita. Deinde lugubris tibi accipienda est vestis, et mens ac membra singula digna castigatione punienda. Amputentur crines, qui per vanam gloriam occasionem luxuriae praestiterunt. Defluant oculi lacrymis, qui masculum non simpliciter aspexerunt. Pallescat facies, quae quondam irrubuit impudice. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ: Habitu uirgo. facto non uirgo: bis
adultera in facto & in aspectu. Sed ad te
iterum redeo quȩ obluuonẽ tantorũ passa
bonorum : e receptaculum tantorũ malorũ
facta ẽs. Qmͦ tͥ in actu illo ignominioso
ñ ueniebat in mentẽ habitus uirginalis. ꝓcessus
ad eccłam inter uirgineos choros: Qm oculos
tuos ñ ꝑstringebat lux uigiliarũ. aures tuas
ñ penitrabat ymnorũ spiritualium cantus.
mentẽ tuã non uentilabat lectionũ celestium
uirtus: Hinc uł maxime attende clamantẽ
apłm. fugite fornicationẽ. qr om̃e peccatũ qđ¬

Expanded text:
non est? Habitu virgo, facto non virgo: bis non est? Habitu virgo, facto non virgo: bis adultera, et in actu, et in aspectu. iterum redeo, quae oblivionem tantorum passa bonorum, receptaculum tantorum malorum facta es. Quomodo tibi in actu illo ignominioso non veniebat in mentem habitus virginalis, processus in Ecclesiam inter virgineos choros? Quomodo oculos tuos non perstringebat lux vigiliarum: aures tuas non penetrabat hymnorum spiritalium cantus: mentem tuam non ventilabat lectionum coelestium virtus; hinc vel maxime ad te clamante Apostolo: Fugite fornicationem; quia omne peccatum q
Abbreviated transcription (Latin):
tatem tuã. His tunc in illo die consecrationis tuȩ
dictis. & multis supͣ castitatem tuã p̃conus: sacro
uelamine tecta es. ubi popłs om̃is dotẽ tuã sub¬
scripsit. non atramento sed sp̃u pariter clamauit Am̃.
Uincor lacrimis cũ hȩc recordor: compungor stimuł.
cũ hȩc humana exempla consido. Nam si inter decẽ
testes confectis sponsaliis. nuptiis consu̾matis. qua¬
us uiro femina coniuncta mortali. non sine magno
periculo ꝑpetrat adulterium. quid. quod inter innu¬
merabiles testes eccłȩ coram angłis & exercitib cęli
facta copula spiritualis ꝑ adulterium soluitur:
Nescio an possit ei digna mors an pena cogitari:
Dicit aliquis. Melius uolo nubere quã uri. Hoc dicꝰ¬
pit iam nupsit : iam immortali iuncta ẽ uiro. etiã
si uoluerit nubere communi lege conuigii ad¬
ulterqum ꝑpetrat : ancilla mortis efficitur Si
hoc ita ẽ. quid de illa dicendum ẽ quȩ furtiua

Expanded text:
tatem tuam. His tunc in illo die consecrationis tuae tatem tuam. His tunc in illo die consecrationis tuae dictis, et multis super castitate tua praeconiis, sacro velamine tecta es; ubi omnis populus dotem tuam subscribens, non atramento, sed spiritu, pariter clamavit, Amen. Vincor lacrymis, cum haec recordor: compungor stimulis, cum haec humana exempla considero. Nam si inter decem testes confectis sponsaliis, nuptiis consummatis, quaevis femina viro conjuncta mortali, non sine magno periculo perpetrat adulterium; quid quod inter innumerabiles testes Ecclesiae, coram angelis et exercitibus coeli facta copula spiritalis per adulterium solvitur? Nescio an possit ei condigna mors aut poena cogitari. Dicet aliquis: Melius est nubere quam uri . Hoc dicpit, jam nupsit, jam immortali juncta est viro. Et jam si voluerit nubere communi lege conjugii, adulterium perpetrat, ancilla mortis efficitur. Si hoc ita est, quid de illa dicendum est quae occulta
Abbreviated transcription (Latin):
nes datas: terribiles dixisti. In quantũ gͦ mercedem
sibi sꝑabant. ex quo non tuo ꝓposito restiterud̃.
in tantũ tibi intellige misera pondus iudicui cres¬
cere. qr non seruasti. qđ ultro ꝓmisisti. Quib
te speris serpens ille nequissimꝰ obligauit: Quib
te uenenis ille infecit qui euam decepit. ut tanta
te cȩcitate ꝑ cuteret. tantam animȩ tuȩ faceret
landam. in tanto tamq sollempni conuentu ecclȩ
dei. inter lumina illa splendida: inter candidatos
regni cęlestis. quasi regina regi nuptura ꝓcesseras.
Non es memorata. qualis adte illa die facta ẽ
allocutio. Aspice filia. intuere & obliuiscere. popłm
tuum & domũ patris tui: & concupiscet rex de¬
corem tuum. qm̃ ipse ẽ dñs deus tuus. Ergo
reminiscere quantus ad sponsi tui & dñi spon¬
salia conuenerit popłs Seruare te oportuit
fidem. quã sub tantis testib pollicita es: semꝑ
cogitare cui uirginitatẽ spopondis. Facilius te
oportuit sanguinẽ cũ sp̃u funđe : quã ꝑđe casti¬

Expanded text:
iles. In quantum ergo sibi mercedem sperabant ex eo quod tuo proposito non restiterunt, in tantum tibi intellige, misera, pondus judicii crescere; quia non servasti quod ultro promisisti. Quibus te spiris serpens ille nequissimus obligavit? Quibus te venenis infecit ille, qui Evam decepit; ut tanta te caecitate percuteret, tantam animae tuae faceret landam? In tanto, tamque solemni conventu Ecclesiae Dei, inter lumina neophytorum splendida, inter candidatos regni coelestis quasi Regi nuptura processeras. Non es memorata qualis ad te die illo facta est allocutio: Aspice, filia, intuere, virgo, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui, et concupiscet Rex decorem tuum; quia ipse est Dominus Deus tuus ? Reminiscere ergo quantus ad Sponsi tui et Domini nuptias convenerit populus. Servare te oportuit fidem, quam sub tantis testibus pollicita es, semper cogitare cui virginitatem spoponderis. Facilius te oportuit sanguinem cum spiritu fundere, quam perdere casti
Abbreviated transcription (Latin):
moti. te om̃i depopulatione dignã. om̃i tor-¬
mentoꝵ genere discruciandã. uidicent morte
multandam. aut ignib: exurendã ego tamen
qui scio grauiora facinoRosis seruari tormen¬
ta & fine fine impias animas in cruciatus
animã ꝑdituris. Ergo scđm diuinã senten¬
tiam dabo consiliũ. solũ eũ & unicũ tẽptan¬
dũ ẽ illud remediũ t qđ diuina uox per
iede chielem. miseris porrigit. Nolo inquit
sanitas filie popłi mei : Hȩc utiq dicta
penitentiam sapuint. hee sententię dei uocant
ad penitentiã peccatores. Plenitudo gͦ necessa
ria ẽ medicaminũ. Sed quanta putas & quał
necessaria ẽ penitentia. quȩ aut ęquet cri¬
inina aut certe excedatide gͦ si simplex
hoc peccatũ adulteriũ ẽ. an duplex fit ꝓ illa
nece quȩ dicitur in occulto. & scđm conscientiȩ
molem exibenda ẽ penitentie magnitudo. Pani¬
tentia gͦ non uerbo agenda ẽ. sed & facto.

Expanded text:
moti, te omni depopulatione dignam, te omni tormoti, te omni depopulatione dignam, te omni tormentorum genere discruciandam judicent, morte mulctandam, aut ignibus exurendam: ego tamen qui scio graviora facinorosis servari tormenta, et sine fine impias animas cruciatus animam perdituris. Ergo secundum divinam sententiam dabo consilium; solum enim et unicum tentandum est remedium illud, quod divina vox per Ezechielem miseris porrigit: Nolo, inquitsanitas filiae populi mei ? Haec utique dicta poenitentiam sapiunt, hae sententiae Dei vocant ad poenitentiam peccaria medicamina. Sed quanta putas, et qualis necessaria poenitentia? Quae aut aequet crimina, aut certe excedat. Vide ergo si simplex hoc peccatum adulterii est, an duplex sit pro illa nece quae facta dicitur in occulto: et secundum conscientiae molem exhibenda est poenitentiae magnitudo. Poenitentia ergo non verbis agenda
Abbreviated transcription (Latin):
lignum. fenũ. stipulam. arsuras materias la¬
se. Et quidem si te solam damnũ fecisses.
erat quidem tristicia. sed forsitan tolerabilis
suo penitere fecisti. quanta labia etiã fideliũ
inquinata sunt uiã dñi blasphemando. a peruit
innos gentilitas os suum aduersus scãm eccłam:
sinagoga iudeoꝵ perpetuo dedecore exultabit.
Qđ si his qui unũ scandalitauerit mola circũ¬
ligatus iactari debet in mare: quid dete ꝓnun¬
tias ꝑcuiꝰ scelus om̃is anima sauciata ẽ. & nom̃
dñi ingentib blasphematũ ẽ: Nonne quotiens
dicitur . o uirgines. totiens tibi cumulus damp¬
nationis augetur: Iaces ecce uulnerata. iaces
ecce ꝓstrata. cupio ꝓdesse. sed subuenire. NoN¬
possum qr totũ caput in dolore. & totũ cor
in mesticia. a pedib usq ad caput. sicut ait
isaias. Nonẽ malagma in ponere: infirmitas tua
om̃e humane medicinȩ exclusit auxilium. Et
licet tã boni quã mali. iusta indignatione per-¬

Expanded text:
lignum, fenum, stipulam, arsuras materias lalignum, fenum, stipulam, arsuras materias lase ! Et quidem si tibi soli damnum fecisses, erat quidem tristitia, sed forsitan tolerabilis.suo poenitere fecisti! Quanta labia etiam fidelium inquinata sunt, viam Domini blasphemando! Aperuit in nos gentilitas os suum: adversus sanctam Ecclesiam Synagoga Judaeorum per tuum dedecus exsultavit. Quod si is qui unum scandalizaverit, mola circumligatus jactari debet in mare ; quid de te pronuntias, per cujus scelus omnis anima sauciata est, et nomen Domini in gentibus blasphematum est? Nonne quoties dicitur: O virgines, toties tibi cumulus iniquitatis augetur? Jaces ecce vulnerata, jaces ecce prostrata. Qupossum; quia totum caput in dolore, et totum cor in moestitia: a pedibus usque ad caput, sicut ait Esaias, non est malagma imponere . Infirmitas tua omne humanae medicinae exclusit auxilium. Et licet tam boni quam mali justa indignatione per
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ integritatis. oblita etiam ꝓmissionẽ reg¬
ni. oblita terribile udicium. amplexa es corrup¬
tionẽ. ꝓtulisti fructũ. confusionẽ. finem uͦ mortẽ
seuissimã & interitũ sempiternũ. Et certe non¬
habes quid de nr̃a negligentia consequaris
Quodcũq enĩ ad officiũ pastoris ꝑtinet. & tͥ
& om̃ib non negatũ ẽ. dilectio spiritualis adhibita
cõmonitio sc̃a non defuit. Oblita domũ patris
sisti. Inter tot posita. non dico tuta ẽẽ debueras
si uoluisses: sed etiã aliis tutelam p̃stare potuisses.
tis exposui. quo & glam ꝓpositi. & obseruantiam
pariter decantares. Seminaui secus uiã. semina ui
inspinis. seminaui in petrosa. Aut enĩ ex corde tuo
uerba mea uolucres id ÷ demones rapuert̾: aut mał
tuis cogitationib suffocata sunt. aut aruerunt nimio
estu libidinis. Heu me qr ubi putabã me ȩdificare
aurum. argentum. lapides p̃tiosos. inuentus sũ

Expanded text:
honorem dignitatis, etiam oblita promissionem reghonorem dignitatis, etiam oblita promissionem regni, oblita judicium terribile: amplexa es corruptionem, protulisti fructum confusionis; finem vero mortem saevissimam, et interitum sempiternum. habes quod de nostra negligentia conqueraris; quodcumque enim ad officium pastoris pertinet, et tibi et omnibus non negatum est. Dilectio spiritalis adhibita, commonitio sancta non defuit. Oblita domum patris sisti. Inter tot posita non solum dico tuta esse debueras, si voluisses; sed etiam tutelam aliis praestare potuisses. m virginitatis exposui; quo et gloriam propositi, et observantiam pariter decantares. Seminavi secus viam, seminavi in spinis, seminavi in petrosa; aut enim ex corde tuo verba mea volucres , id est, daemones rapuerunt: aut malis tuis cogitationibus suffocata sunt, aut aruerunt nimio aestu libidinis. Heu me, quia ubi putabam aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos, inventus sum
Abbreviated transcription (Latin):
Pronefas. dolet famã subsequi factũ: tua
autẽ ad malũ fama ꝑuenit. Nam cũ ante
trienniũ rumor quidam & susurratio de te
fuisset. tu sinceritate p̃tendebas undictã de
maledicis in eccła publice postulabas. O quos
estus ego sustuui. quos pater tuus ꝓ tua
sus tinuit opinione labores requirentes singu¬
de dei uirgine. uł turpe aliquid dici uł credi.
Nec hoc uerita es. nec ante oculos habuisti
ne uenires inimicis tuis in gaudium. & eos
habes infensos. qui ꝓ tua opinione laborabaNT
multũ audax. multũ temeraria. ut te consci¬
entia. tua ñ terreret. simulata uirginitate
putares te etiã dm̃ posse deciꝑe. Sed ille qͥ
dixit nichil oꝑtũ qđ ñ reuelabit᷑. & uos inqͥt
cũ. & in conspectu solis huisꝰ tenebrarũ ur̃arũ
oꝑa denudacurt. O quicquid p̾tendit sermo.
crudeliora occurrunt : & cupiens modari non
inuenit modũ. Oblita es ꝓpositũ. oblita paren¬

Expanded text:
Proh nefas! solet fama subsequi factum, tua Proh nefas! solet fama subsequi factum, tua autem malum fama praevenit. Nam cum ante triennium rumor quidam et sussurratio de te fuisset, tu sinceritatem praetendebas, et vindictam de maledicis in Ecclesia postulabas publice. Quos aestus ego sustinui! Quos pater tuus pro tua sustinuit opinione labores, requirentes singude Dei virgine vel turpe aliquid dici, vel credi. Nec hoc verita es, nec ante oculos habuisti; ne venires inimicis tuis in gaudium, et eos haberes infensos qui pro tua opinione laborabant. Multum audax, multum temeraria; ut te conscientia tua non terreret: sed simulata virginitate, putares te etiam Deum posse decipere. Sed ille qui dixit: Nihil occultum quod non revelabitur ; et vos, inquit, cum, et in conspectu solis hujus tenebrarum vestrarum opera denudavit. O quidquid praetendit sermo, crudeliora occurrunt: et cupiens moderari, non invenit modum. Oblita es propositum, oblita paren
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterum dicit Fornicatio autẽ & om̃is im¬
mundicia. nec nominetur inter uos: sed sicut de¬
cet scõs. Et seposita om̃i adulatione sententiã
figit dicens apł̃s. Hoc inqͥt scitote intelligentes.
qr om̃is fornicator. aut immundus. aut auarꝰ.
non erit heres in regno dei. hec tanta & tam
terribilia non tibi ueniebant in mentẽ. cũ ad illud
opus nefarium tua menbra peterentur: sed mor¬
tifera te obluuo tamqͣm in gurgitẽ altissi¬
mũ demergebat. & quasi captiuã execrabił
libido ducebat. Nonne uel illum locũ tabulis
seꝑatũ in qͦ in eccła stabas recordari debuisti
adquẽ religiosȩ matronȩ & nobiles certatim
currebant tua oscula petentes. quȩ sanctiores
& meliores te erant: Nonne uł illa p̃cepta
non ẽ nupta cogitat quȩ dñ sunt: qͦmͦ sit
sc̃a corpore & sp̃u. Tu autẽ in contrariũ dic¬
tum ita cogitans. ita agens. ut nec corꝑe eẽs
scã. nec sp̃u. Corpore quidem fornicando:
spiritu autẽ uirguntatẽ tuã mentiendo

Expanded text:
Et iterum dicit: Fornicatio autem et omnis immunditia nec nominetur inter vos, sicut decet sanctos . Et seposita omni adulatione, sententiam figit Apostolus: Hoc, inquit, scitote intelligentes quia omnis fornicator, aut immundus, aut avarus non erit haeres in regno Christi et Dei . Haec tanta, et tam terribilia non tibi veniebant in mentem, cum ad illud opus nefarium tua membra peterentur? Sed mortifera te oblivio tamquam in gurgitem altissimum demergebat, et quasi captivam exsecrabilis libido ducebat. Nonne vel illum locum tabulis separatum, in quo in Ecclesia stabas, recordari debuisti, ad quem religiosae matronae et nobiles certatim currebant, tua oscula petentes, quae sanctiores et digniores te erant? Nonne vel illa praecepta non est nupta, cogitat quae Domini sunt, quomodo sit sancta corpore et spiritu . Tu autem in contrarium vertisti dictum, ita cogitans, ita agens ut nec corpore esses sancta, nec spiritu: corpore quidem, fornicando; spiritu autem, virginitatem mentiendo.
Abbreviated transcription (Latin):
aries humanitatẽ xp̃i. homo designat
deitatẽ. cur ñ multo aptius homo huma¬
nitatẽ. angłs deitatẽ significet: Missus
medicina dei. ut & tobiam a cecitate: & sarã
a demonio libaret. Missis ẽ dominꝰ in mun¬
dum: qui de se ipso ait. Non ẽ opus ualen¬
tib medicus. sed male habentib. Qui &
popłm uidaicũ a tenebris ꝑfidie. & gent¬

Expanded text:
aries humanitatem Christi, homo designat aries humanitatem Christi, homo designat deitatem; cur non multo aptius homo humanitatem, angelus deitatem significet? Missus medicina Dei, ut et Tobiam acaecitate, et Saram a daemonio liberaret. Missus est Dominus in mundum, qui de seipso ait, Non est opus valentibus medico, sed male habentibus ; qui et populum Judaicum a tenebris perfidiae, et gent
Abbreviated transcription (Latin):
fideles. Sara filia raguel. in ciuitate medorũ
quȩ tradita erat uII. uiris. & demoniũ eos oc¬
cidebat mox ut ingressi fuissent ad eam: tur
huiꝰ tantũ seculi qđ septẽ dieb uoluitur uitã
nouerant. de ȩterna nil dicere sciebant. ideoq
sunt om̃s a diabolo rapti. ut pote idolatriȩ
mancipati. donec uerus adueniet sponsus
iunxit suꝑato. sicut tobias sarã alligato de-¬
monio. sponsã accepit. p̃cipiente & cooꝑante
archangło. ꝑ quẽ diunitas nr̃i saluatoris
ñ ineongrue significatur. sicut ꝑ tobiã hu¬
manitas. Nec mirabit᷑ hoc. qđ ꝑ duas ꝑ
expositionib patrũ uenerabiliũ legerit unã
euis ꝑ sonã ꝓ mundi salute patientẽ in isa ac
qui offerebat᷑ a patre in altare & ariete. qͥ
immolabat᷑ eẽ figuratã. Quia qui in humanitate
occidebatur ut ouis: induunitate impassi¬
bilis ꝑmanet cũ deo patre. & uiuens cũ suo
patre domũ reuertit᷑ isaac Si enĩ apte

Expanded text:
fideles. Sara filia Raguelis in civitate Medorum, fideles. Sara filia Raguelis in civitate Medorum, quae tradita erat septem viris, et daemonium eos occidebat, mox ut ingrediebantur ad eam. Turbhujus tantum saeculi, quod septem diebus volvitur, vitam noverant, de aeterna nil dicere sciebant. Ideoque sunt omnes a diabolo rapti, ut pote idololatriae mancipati, donec verus adveniret sponsus rato, conjunxit; sicut Tobias Saram alligato daemonio sponsam accepit, praecipiente et cooperante archangelo, per quem divinitas nostri Salvatoris non incongrue significatur, sicut per Tobiam humanitas. Nec mirabitur hoc quod duas peexpositionibus Patrum venerabilium legerit unam ejus personam pro mundi salute patientis in Isaac, qui offerebatur a patre in altari, et in ariete, qui immolabatur, esse figuratam. Qui in humanitate occidebatur ut ovis, in divinitate impassibilis, permanet cum Deo Patre, ut vivens cum suo patre domum revertitur Isaac. Si enim apte
Abbreviated transcription (Latin):
minente aduentu domini in carne p̃ualuit.
cũ & romane seruitutis iugo p̃merent᷑. &
legis diuune p̃cepta pessime uiuendo iuola¬
rent. In sultabant tobiȩ cognati. exꝑbrabat
&uror : quasi frustra seruisset domino.
Quos in crepans ille & instruens: ad dm̃ se
orando conuertit. Erant in popło illo qui¬
dam. qui stulta temeritate. ipsius popłi mi¬
serus in sultarent: quod a felicitate prisca
scõrũ patrum qͥ apud eos quondã deo subli:¬
miter seruiebant iam longe distaret. Quos
idem popłs ꝑ doctiores quosq & electos suos
corrigere sedulus curabat: seseq ad iploran¬
dam dei clementiam ꝓ ȩterne uitȩ ꝑ ceptio¬
ne conuertebat. Nec abre debet uidi. qđ idem
tobas & cȩcus & uerbũ dei p̾dicans. rȩꝓbos
simul & electos significare dicit᷑ Nam & iacob
patriarcha cũ anglo luctans. claudus pariter
e factus. & benedictus. In claudicatione uidelicet
infideles suȩ gentis significans: in benedictione

Expanded text:
minente adventu Domini in carne praevaluit, minente adventu Domini in carne praevaluit, cum et Romanae servitutis jugo premerentur, et legis divinae praecepta pessime vivendo violarent. Insultabant Tobiae cognati, exprobrabat et uxor, quasi frustra Deo servisset. Quos increpans ille, et instruens, ad Deum se orando convertit. Erant in populo illo quidam qui stulta temeritate ipsius populi miseriis insultarent, quae a felicitate prisca sanctorum patrum, qui apud eos quondam Deo sublimiter serviebant, jam luce distaret. Quos idem populus per doctores quosque et electos suos corrigere sedulus curabat, seseque ad implorandam Dei clementiam pro aeternae vitae perceptione convertebat. Nec ab re debet videri, quae idem Tobias et caecus, et verbum Dei praedicans, reprobos simul et electos significare dicitur. Nam et Jacob patriarcha, cum angelo, luctans et claudus pariter est factus et benedictus; in claudicatione videlicet infideles suae gentis significans, in benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
non liceret: nũquã nigro atramento. sed
auro semꝑ lucido deus scribet᷑ qr deus lux
ẽ. Sed & si nomen diaboli in calculo scribas
candido: nichil ominꝰ tenebras significat ꝓ¬
fundas. Cecitas gͦ tobiȩ designat: qr̾ sicut
apłs ait. cęcitas ex parte contigit in israel.
Fatigatus ẽ a sepultura & cęcatus : qr qui
in fatigabilis in oꝑib honis ꝑsistit. nũquã
fidei luce priuatur. Iacet spiritualit̾ &¬
dormit fatigatus: qui uigilare. stare in
fide uriliter agere. & confortari negligit.
Cui bene congruit illud apłicũ. Surge
qui dormis & exurge amortuis: & illumi¬
nabit tibi xp̃s. Hirundines ꝓpter leuem
uolatum. suꝑbiam cordisq leuitatẽ signi¬
ficant. quarũ immuidicia confestim eos
quib dominat᷑ excecat. Quasi enim nido
hirundint̃ suppositus dormuit : qui leuiaate
lascuuȩ ac suꝑbiȩ mentẽ in cautus subicit.
Nȩc autẽ cexitas popło israel. marune im¬

Expanded text:
non liceret, nunquam nigro atramento, sed non liceret, nunquam nigro atramento, sed auro semper lucido scriberetur Deus, quia lux est. Sed etsi nomen diaboli in calculo scribas candido, nihilominus tenebras significat profundas. Caecatus ergo Tobias designat quia, sicut Apostolus ait, Caecitas ex parte contigit in Israel . Fatigatus est a sepultura, et caecatus, quia qui infatigabilis in bonis operibus persistit, nunquam fidei luce privatur. Jacet spiritualiter, et dormit fatigatus, qui vigilare et stare in fide, viriliter agere, confortari negligit. Cui bene congruit illud apostolicum: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Hirundines propter levem volatum, superbiam, cordisque levitatem figurant, quarum immunditia confestim eos, quibus dominatur, excaecat. Quasi enim nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati, lasciviae ac superbiae mentem incautus subjicit. Haec autem caecitas populo Israel, maxime im
Abbreviated transcription (Latin):
diligebant eum. Et diabolus sata gebat. popłm
dei ꝑ idolatriã spirituali morte ꝑimere. & ei cunctas
iurtutũ opes auferre nec ualuit: qr multi erant
ineo sci doctores qui eius uitȩ ꝓuident ac saluti
Tugit autẽ cũ filio & uxore: qr nec fidem domi¬
nice incarnationis. nec statũ sinagogȩ potuit
hostis auferre. quamuis iuolenter insisteret.
Quod in machabeorum agonib multũ cla¬
ruit. Sed occiso rege a filiis suis restituta
sunt cuncta᷑ tobiȩ: qr suꝑato sepiꝰ diabolo.
& a suis scelerib quȩ uelut pessimã
plem genuit condenuato: rediebant ꝓsꝑa
popło dei. Quib altercationib etiã eccłe
statũ post inicarnationẽ dñi fluctuare:
uidemꝰ. Fatigatus a sepultura tobias. uenit
in domũ suã. & cũ iactasset se iusta pa¬
rietẽ & obdormis set: ex nido yrumdinũ
calida stercora decidunt in oculos eius. &
factus ẽ cȩcus. Non mireris lector quod
aliquando bona tipice malũ. aliquando bonũ
mala homini facta significant. Quod si

Expanded text:
it, etc. Et diabolus satagebat populum Dei per idololatriam spirituali morte perimere, et ei cunctas virtutum opes auferre, nec valuit; quia multi erant in eo sancti doctores, qui ejus vitae providerent ac saluti. Fugit autem cum filio et uxore. Quia nec fidem dominicae incarnationis, nec statum synagogae potuit hostis auferre, quamvis violenter insisteret qui in Machabaeorum agonibus multum claruit. Sed occiso rege a filiis suis, restituta sunt cuncta sua Tobiae. Quia superato saepius diabolo, ac suis sceleribus, quae velut pessimam prolem genuit, condemnato, rediebant prospera populo Dei. Quibus altercationibus etiam Ecclesiae statum post incarnationem Domini fluctuare videmin domum suam, et cum jactasset se juxta parietem et obdormisset, ex nido hirundinum calida stercora ceciderunt in oculos ejus, et factus est caecus. Ne mireris, lector, quae aliquando bona typice malum, aliquando bonum mala hominum facta significant. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
ungenti a patre: plenũ gr̃a & ueritatis Tun
paratis om̃ib inquit quȩ erant in uia poran¬
cda fecu tobias uale patri suo & matri si
ambulauert̾ simul: Apparente in carne dño
parata sunt omĩa quȩ ad redemptionẽ mundi
ꝑtinerent. & quib scę eccłȩ fides ac uta nuta¬
retur & firmaret᷑. donec huiꝰ scłi uitã teriera
rexurrectio. asscensio. infideliũ ꝑsecutio. Quib
in iudea ꝑactis ipse mediator dei & hominũ
p̃dicauit ꝑ apłos popło & sinagoge. unde carnis
originẽ susceꝑat. gaudia suꝑnȩ salutis & patis
& his qui crede atq acciꝑe ea uolebant ꝑ seipsis
donauit: sicq ad salutẽ gentiũ in eisdem suis decho¬
rib uenit. Profectus ẽ gͦ tobias: & canis secutus
ẽ eum. Ueniente dño ad saluandas gentes sc̃i
p̃dicatores sunt eiꝰ uestigia secuti. qr qđ iussit
om̃s gente Deniq domũ cornelii pͥmo ipse

Expanded text:
a Patre, plenum gratiae et veritatis . Tunc, paratis omnibus quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri, et ambulaverunt ambo simul. Apparente in carne Domino, parata sunt omnia quae ad redemptionem mundi pertinerent, et quibus sanctae Ecclesiae fides ac vita nutriretur et firmardes credentium, infidelium persecutio. Quibus in Judaea peractis ipse Mediator Dei et hominum praedicavit per apostolos populo et synagogae, unde carnis originem susceperat, gaudia supernae salutis et pacis. Et his qui credere atque accipere volebant, ea per seipsum donavit, sicque ad salutem gentium in eisdem suis doctoribus venit. Profectus est ergo Tobias, et canis secutus est eum. Veniente Domino ad salvandas gentes, sancti praedicatores sunt ejus vestigia secuti, quia quod jussit, omnes gentes . Denique domum Cornelii primo ips
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ immundis spiritib & hominib defendunt
erraticis. Mansit tobias duce angło ꝓfectus
prima mansione iuxta fluuiũ tigris. & exiuit
ut lauaret pedes suos Et ecce piscis exiuit
immanis ad deuorandũ eum. Hic denuo pas¬
sionis dominicȩ sacramentũ manifestiꝰ significat᷑.
Piscis enim immanis qui a tobia cũ eum deuo¬
raret appeteret. an gło docente occisus ẽ: antiquũ
generis humani deuoratorẽ hoc ẽ diabolũ desig¬
nat. Qui dũ in redemptore nr̃o mortẽ carnis
appeteret: captus ẽ potentia diuinitatis. Iliuuus
tigris qui ꝓpter rapidissimũ cursũ. a tigride
bestia uelocissima nomen accepit: decursũ nr̃e
mortis ac mortalitatis indicat. in quo ꝓiscis latebat

Expanded text:
id est, ab immundis spiritibus et hominibus defendunt haereticis. Mansit Tobias, duce angelo profectus, prima mansione juxta fluvium Tigrin; et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Hic denuo passionis dominicae sacramentum manifestius significatur. Piscis enim immanis, qui a Tobia, cum eum devorare appeteret, angelo docente occisus est, antiquum generis humani devoratorem, hoc est diabolum designat, qui dum in Redemptore nostro mortem carnis appeteret, captus est potentia divinitatis. Fluvius Tigris, qui propter rapidissimum cursum a tigride bestia velocissima nomen accepit, decursum nostrae mortis ac mortalitatis indicat. In quo piscis latebat
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͦ carnẽ assu̾pserat latius pandat: comi-¬
tante ubiq simul & cuncta cooꝑante fide
diuinitatis ip̃sius. Dicat ipse de ductu ad
medos. Et alias oues habeo que non sunt
ex hoc ouili & illas oportet me adducere.¬
& cetera. Dicit apłs de reductu. Doneo
plenitudo gentiũ introiret: & sic om̃ns isrł
saluus fieret. In terrogante tobia angłm. un¬
de eẽt : ego sum inquit atarias annanie mag
nse ẽ quẽ uenire desidͥans ꝓpħa canrtabat. Idutr

Expanded text:
ex quo carnem assumpserat, latius pandat, comiex quo carnem assumpserat, latius pandat, comitante ubique simul et cuncta operante fide divinitatis ipsius. Dicit ipse de ductu ad Medos: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, etc. . Dicit Apostolus de redituplenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Interrogante angelum Tobia, unde esset: Ego sum, inquit, Azarias Annaniae magnipse est quem venire desiderans propheta cantabat: Adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
que missus erat ꝑficeret: & filiꝰ hominẽ
assumpsit. in quo uisibilit̾ cũ hominib con-¬
uersatus humanũ genus saluaret᷑. Introdu¬
xit tobias angłm ad patrẽ suum : qui salu¬
tauit eum dicens. Gaudiũ tibi semꝑ. Cui
respondenti. quale michi gaudiũ erit qͥ
in tenebris sedeo. & lumen cęli ñ tudeo: for¬
ti inquit animo esto. In ꝓximo ẽ ut a
carnẽ susceꝑat qr ipse ẽ filius dei & angls.
dium paternȩ salutis p̃dicauit dicens. peni¬
tentiã agite. apppinquauit enim regnum
celorum. Et desꝑantib de ad quirendo lu-
mine celesti: ego sum inquit lux mundi
qui sequitur me ñ ambulabit in tenebris.
sed habebit lumen uitȩ Promitat angelus
tobiȩ. ducere filiũ eiꝰ in rages ciuitatẽ me¬
dorũ. & reducere ad eũ: ꝓmittit dñs tre-¬
dentib ex popło iudeoꝵ quãuis idem po¬
płs ex magna sit parte cecatus. qđ in carna¬
tionis suȩ sacramenta plebi gentiliũ aꝑiat.
rursusq in fine tẽporũ eamdem suo popło

Expanded text:
quem missus erat perficeret. Et Filius Dei hominem assumpsit, in quo visibiliter cum hominibus conversatus, humanum genus salvaret. Introduxit Tobias angelum ad patrem suum, qui salutavit eum, dicens: Gaudium tibi sit semper. Cui respondenti: Quale mihi gaudium erit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Forti, inquit, animo esto, in proximo est ut a carnem susceperat, quia ipse est Filius Dei, et angelus, dium perpetuae salutis praedicavit, dicens: Poenitentiam agite: appropinquabit enim regnum coelorum . Et desperantibus de mine coelesti: Ego sum, inquit, lux mundi; qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Promittit angelus Tobiae ducere filium ejus in Rages civitatem Medorum, et reducere ad eum. Promittit Dominus credentibus ex populo Judaeorum, quamvis idem populus ex magna sit parte caecatus, quod incarnationis suae sacramenta plebi gentilium aperiat, rursusque in fine temporum, eadem suo populo
Abbreviated transcription (Latin):
qr peccatũ non faceret. nec inueniretur dolus in
ore cius: sed impleret eum sp̃s timoris dñi
Tobias gabelo contribuli suo egenti dedit
sub cirographo decem talenta argenti: &
popłs dei gentib ꝑ lxx interp̃tes. diuinȩ le-¬
gis quȩ in decalogo continetur scientiã com¬
misit: ut ꝑ hoc eas ab infidelitatis egestate
liberaret. Sub ciro grapho autẽ dedit. id ẽ
sub conditione restituendi: post quã ditesceret
uł qui ded̾at repeteret. Acceperunt autẽ gs
uerbum dei a popło isrłꝑ interp̃tationẽ: qđ
post incarnationẽ dñicã etiam spiritua liter
nunc intelligunt. & ad conquirendas uirtutũ
diuicias exercent. Reddunt uͦ feneratori: cũ
credentes in fine scłi iudeos in unitatẽ eccłȩ
recipiunt. eisq saluandis xp̃i sacramenta cõ¬
mittunt. & scripturarũ quoq reserant archana
Iubetur tobias a rege occidi & tolli om̃is subs¬
tantia eius ꝓpter bona quȩ fecit: sed ille cũ¬

Expanded text:
quia peccatum non faceret, nec inveniretur dolus in quia peccatum non faceret, nec inveniretur dolus in ore ejus, sed impleret eum spiritus timoris Domini. Tobias Gabelo contribuli suo egenti dedit sub chirographo decem talenta argenti. Et populus Dei gentibus per LXX Interpretes divinae legis, quae in Decalogo continetur, scientiam commisit, ut per hoc eas ab infidelitatis egestate liberaret. Sub chirographo autem dedit, id est sub conditione restituendi, postquam ipse ditesceret, vel qui dederat repeteret. Acceperunt autem gentes verbum Dei a populo Israel per interpretationem, quod post incarnationem dominicam etiam spiritualiter nunc intelligunt, et ad conquirendas virtutum divitias exercent; reddunt vero feneratori, cum credentes in fine saeculi Judaeos in unitatem Ecclesiae recipiunt, eisque salvandis Christi sacramenta committunt, et Scripturarum quoque reserant arcana. Jubetur Tobias a rege occidi, et tolli omnem substantiam ejus propter bona quae fecit, etc
Abbreviated transcription (Latin):
doctorib suis uerbi dei elemosinã non solũ
rudib suȩ gentis auditorib. sed &his qͥ ex nati¬
onib in ritũ conuersationis eorũ conuerti uole-¬
bant ministrabat. Quicqͥd eñĩ nat᷑alis boni habe
poterat. qđ non abhoste captiuante tolleret᷑. totũ
hoc suis in exemplũ uirtutis ostendebat Sed &
portionẽ semꝑ aliquã scientiȩ salutaris etiã genti¬
lib dabat: qđ ẽ decimationẽ suȩ substantiȩ tobiã
aduenis ministrare. Tobias post quã factus ẽ uir.
accepit uporem annã de tribu sua. Et popłs
idem postquã adoleuit & amplificatus ẽ in x¬
gipto: accepit sinagogam cerimoniis legalib ins¬
titutã ꝑ moysen. Genuit ex ea filiũ. nomen suũ¬
dietis. Et dñs ad dauid. Defructu uentris tui.
ponã suꝑ sedem tuã. Cui nomen suũ impo¬
suit. credendo & confitendo. qđ de illo dicit pat̃
Et ego primogenitũ ponã illum. Sicut de
ipso popło dicit. Filius meus primogenitus isrł.
Quem ab infantia timere dm̃ docuit. & abs

Expanded text:
doctoribus suis, verbi Dei eleemosynam non solum rudibus suae gentis auditoribus, sed et his qui ex nationibus in ritum conversationis eorum converti volebant, ministrabat. Quidquid enim naturalis boni habere poterat, quae non ab hoste captivante tolleretur, totum hoc suis in exemplum virtutis ostendebat. Sed et portionem semper aliquam scientiae salutaris etiam gentilibus dabat; quod est decimationem suae substantiae Tobiam advenis ministrare. Tobias postquam factus est vir, accepit uxorem Annam ex tribu sua, etc. Et populus idem, postquam adolevit et amplificatus in Aegypto, accepit synagogam caeremoniis legalibus institutam per Moysen. Genuit ex ea filium, etc. Qudietis . Et Dominus ad David: De fructu ventris tui ponam super sedem meam . Cui nomen suum imposuit, credendo et confitendo, quod dicit de illo pater: Et ego primogenitum ponam illum . Sicut de ipso populo dicit, Filius meus primogenitus Israel . Quem ab infantia timere Deum docuit, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
monitis. Et siquis euidem etiã allegorice
nouit imterp̃tari: qͣntũ poma folus. tantũ interiorã
cuis sensũ uidet simplicitati litterȩ p̃stare. Maxima
inse continere ꝓbatur. Siquidem ipse tobias popłm
isrł significabat. qui ci nctis gentib idolatriȩ deditis
ipsẽ seruiebat deo fide recta & oꝑib iustis. sicut de
tobia legitur. Quia cũ irent om̃s ad uitulos au¬
deceptionẽ sibi uitulos fabricauit aureos: idolatriȩ
auctores exprimit. Et quidem captus erat tobias
positus uiã ueritatis non deseruit. Hac captiuitas
a rege assyriorũ facta. illam generis humam capti¬
uitatẽ designat: qđ ꝑ regẽ om̃ũ prauorũ hoc ẽ
diabolũ. de patriȩ celestis ẽ habitatione ꝓ iectũ. & in

Expanded text:
e novit interpretari, quantum poma foliis, tantum interiorem ejus sensum videt simplicitati litterae praestare. Maxima in se continere probatur. Siquidem ipse Tobias populum Israel designat, qui, cunctis gentibus idololatriae deditis, ipse serviebat Deo fide recta et operibus justis, sicut de Tobia legitur. Quia cum irent omnes ad vitulos aum sibi vitulos fabricavit aureos, idololatriae auctorem exprimit. Et quidem captus erat Tobias  viam veritatis non deseruit. Haec captivitas a rege Assyriorum facta illam generis humani captivitatem designat, qua per regem omnium pravorum, hoc est diabolum, de patriae coelestis est ha
Abbreviated transcription (Latin):
uus ero. Si dignus fuero lacrimis tuis. fętorẽ
abstergã delictorum om̃ium. Si fuero dig¬
nus ut paulisꝑ illacrimes: uocabis me de mo¬
numento huiꝰ corporis. & dices exi foras. ut non
intra corporis huiꝰ angustias in clusȩ teneant᷑
cogitationes meȩ. sed egrediantur ad xp̃m. in lu¬
mine uersentur: ut non cogitem oꝑa tenebra¬
rum sed oꝑa lucis. Qui enim peccatum cogitat
intra suã conscientiã studet se ini cdudẽ. Uoca¬

Expanded text:
e, salvus ero: si dignus fuero lacrymis tuis, fetorem abstergo delictorum omnium: si fuero dignus ut paulisper illacrymes, vocabis me de monumento hujus corporis, et dices: Exi foras , ut non intra corporis hujus angustias inclusae teneantur cogitationes meae: sed egrediantur ad Christum, in lumine versentur; ut non cogitem opera tenebrarum, 432 sed opera lucis. Qui enim peccatum cogitat, intra suam conscientiam studet se ipse inc