comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tint. s origenes qui multorum
interp̃tationes diligenti discus¬
sit indagine. stillauit secutus
est: eo quod ꝑfecti anina. quasi¬
bene composita. & confirmata
non stillat. ut fastigia culminũ
quȩ bene tecta atq munita st̃.
Ceterum incomposita cito stil¬
lant. Inde usurpartũ est.Stil¬
licidia eitiunt hominem in die
hẏemali de domo sua: inqua
frigoris asꝑitate. & frequenti
aeris mutatione temptanur.
Deniq docemur ꝓuidere. ne
fuiga nr̃a fiat hieme aut sabba¬
to. ꝓbatos enim iam nos dies
debet repperire uel iuidicii uel
mortis: ne uiduatos uiriditatibͦ
ꝓsꝑorum. & omni spoliatos se¬
culorum flore successium. exitꝰ
mortis inueniat. Catieamus gͦ
ne tinusquisq nr̃m eͥciat᷑ de
statu mentis sue. & naturali
quadam mansione: si habeat
foramina mansionum. ẽquibris
fluentia stillicidia tanqtiam ex
fundamentis subruant hominẽ.
nulla sapientie soliditate funda¬
tum. Ideoꝰ ait ꝓpħ̃a. fili ne defluaᷤ.

Expanded text:
unt; sed Origenes, qui multorum unt; sed Origenes, qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stillauit secutus est, eo quod perfecti anima quasibene conposita et confirmata non stillat, ut fastigia culminum, quae bene tecta atque munita sunt, ceterum inconposita cito stillant. inde usurpatum est: stillicidia eiciunt hominem in die hiemali de domo sua, in quo frigoris asperitate et frequenti aeris mutatione temptamur. denique docemur prouidere, ne fuga nostra fiat hieme aut sabbato; probatos enim iam nos dies debet repperire uel iudicii uel mortis, ne uiduatos uiriditatibus prosperorum et omni spoliatos secundorum flore successuum exitus mortis inueniat. Caueamus ergo, ne unusquisque nostrum eiciatur de statu mentis suae et naturali quadam mansione, si habeat foramina mansionum, e quibus fluentia stillicidia tamquam ex fundamentis subruant hominem nulla sapientiae soliditate fundatum. ideoque ait propheta: fili, ne defluas.
Abbreviated transcription (Latin):
nec mundane captus uanitatis
illecebris a ꝑsequenda ueritatis
intentione difflueret. Qua ra-¬
tione gͥ doceri uelit: subtexuit
dicens. Stillauit anima mea pre
tȩdio confirma me in uerbis tuis.
Aliqui codices habent dormita¬
et ectaren. duabus litteris dis¬
sonant: potuit interpres uel
antiquaritis scriptor hic falli.
stillare. ꝑfectior non dormitat.
qui diuinis animum intendit
misteriis. deniq ipse alibi dicit.
si dedero sompnum oculis meis
& palpebris meis dormitationẽ
s uigilat semꝑ: & si caro dor-¬
mit cor uigilat. Non ergo dor¬
miebat qui templum condere
dño cogitabat. uerborum celesti¬
um ex edificatione non lapidũ.
Uerbum enim dei repulsortũ
tediorum est: quo sompnus amniȩ
sopor mentis excluditur. Ex tri¬
stitia enim & sollicitudine sclãri¬
um: sompnus irrepit. Qui autẽ
adheret deo curam rerum fugi¬
tans. uoluptatem capit cognitio¬
nis et̾ne: nullam illic mutationẽ
compendiis dormitauit accipi¬

Expanded text:
nec mundanae captus uanitatis nec mundanae captus uanitatis inlecebris a persequenda ueritatis intentione difflueret. Qua ratione igitur doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea prae taedio. confirma me in uerbis tuis. aliqui codices habent dormitaet ἒσταξεν duabus litteris dissonant. potuit interpres uel antiquarius scriptor hic falli: \'stillare\'. perfectior non dormitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse alibi dicit: si dedero somnum oculis meis aut palpebris meis dormitationem —, sed uigilat semper et, si caro dormit, cor uigilat. non ergo dormiebat, qui templum condere domino cogitabat uerborum caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum enim dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditur; ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus inrepit. qui autem adhaeret deo, curarum fugitans uoluptatem capit cognitionis aeternae, nullam illic mutationem conpendiis. dormitauit accipi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfluo immorari tempore quã
necessarium ordinem p̃terire¬
lucinatio. uidet᷑ longa quedam
esse meditatio. uel morosa quedã
mentis intentio: a quo non longe
ab est exercitium. uel anui uel
corporis. Nam ille qui exertet
menbra sua palestra: diutius exer¬
cet ut roboret. Ita qui exercit
mentẽ suam in scͥpturis diuinis
uel in confiliis: dutius exercere
debet. Exiuit in campum ysaac.
deambulare uel exercere. Rebec¬
ca uieniebat. Typtis in ea p̃figara¬
batur ecclẽ. Parabantur nuptie
in quibus sacramentum foret
magnum. uidens patriarcha ista
misteria exiuit in campum: dif¬
fundens acrimoniam sue mentis.
& deambulans inninocentia cor¬
dis fiti. Ditiersis utiq cogitatiomi¬
bus exercebat animum: & inmi¬
rabilibus misteriis delectabatur.
Cuius ut imitator euaderet sc̃s
ꝓpħa doceri iustificationes dei. &
uiam iusticiarum celestium cog¬
noscere gestiebat. ut non dormi¬
ret anima eiꝰ scłi istitis sompno:

Expanded text:
superfluo inmorari tempore quam superfluo inmorari tempore quam necessarium ordinem praeterirelucinatio uidetur longa quaedam esse meditatio uel morosa quaedam mentis intentio: a quo non longe abest exercitium uel animi uel corporis. nam ut ille, qui exercet membra sua palaestra, diutius exercet, ut roboret, ita qui exercet mentem suam in scripturis diuinis uel in consiliis, diutius exercere debet. Exiuit in campum Isaac, deambulare uel exercere. Rebecca ueniebat — typus in eapraefigurabaturecclesiae—, parabantur nuptiae, in quibus sacramentum foret magnum. uidens patriarcha ista mysteria exiuit in campum diffundens acrimoniam suae mentis et deambulans in innocentia cordis sui. diuersis utique cogitationibus exercebat animum et in mirabilibus mysteriis delectabatur. cuius ut imitator euaderet sanctus propheta, doceri iustificationes dei et uiam iustitiarum caelestium cognoscere gestiebat, ut non dormiret anima eius saeculi istius somno
Abbreviated transcription (Latin):
confitetur. Ille uerecundiȩ in¬
uenit grãm: hic notam incur¬
rit impudentiȩ. Ita ordinis igno¬
rantia conturbat negotiatorum
naturã formamq meritorum.
Ille autẽ qui didicerit pͥmo mis¬
teria dei. deinde ordinem miste-¬
riorum: & exercetur in mirabi¬
cai. posint quod dicit latinus¬
allucinabor. In quo uidetir esse
aliqua sermonis offensio. scłm
ntilgarem constietudinẽ: qr apo
uel allucinari plusquã oportet.
loqui aliquid & suꝑfluum uide¬
ri quod audienti fastidio ẽ. c iii¬
detur esse preter ordinem cum
ordo rerum uideatur afferre
fastidiumn: ut si causam uelis e¬
narrare aliquam. & ordinem ser¬
ues. auditor autẽ ad rerum festi¬
net exitum. suꝑiora fastidit. S ñ
potest plene instrui: nisi qui cidi.¬
ne sui cuncta cognouerit. Inde ñ
solum factum dephenditur: sed
etiam facti pondus & facientis
affectus. Ideoq dauid quasi bonꝰ
sui uidex. atq arbiter. ꝓpe usq
ad fastidium utilt doceri. & uel

Expanded text:
confitetur; ille uerecundiae inconfitetur; ille uerecundiae inuenit gratiam, hic notam incurrit inpudentiae. ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam formamque meritorum. ille autem, qui didicerit primo mysteria dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in mirabiχήσω posuit, quod dicitLatinushalucinabor. in quo uidetur esse aliqua sermonis offensio secundum uulgarem consuetudinem, quia uel halucinari uel plus quam oportet aliquid loqui et superfluum uideri, quod audienti fastidio est; et uidetur esse praeter ordinem, cum ordo rerum uideatur adferre fastidium, ut si causam uelis enarrare aliquam et ordinem serues, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. sed non potest plene instrui nisi qui ordine sui cuncta cognouerit; inde non solum factum deprehenditur, sed etiam facti pondus et facientis affectus. ideoque Dauid quasi bonus sui iudex atque arbiter prope usque ad fastidium uult doceri et uel
Abbreviated transcription (Latin):
confitetu: quem putat latere
nichil posse. Lltinam adam se pͥus
accusare: quam celare uoluisset.
S non satis est ut confiteamur
errorem. uerum etiam si corrigi
uolumus. ã dño posttilemis. ut
doceat nos iustificationes suas:
ne postea errare possimus. Ado¬
mino gͥ doceri petit. quia unus
ille quẽ docet homo. sed quem tu¬
erudieris dñe. Ubiq menunit sui.
nec ptitat satis esse. ut doceat eũ
iustificationes suas dñs deus nr̃:
S addidit. uias iustificationum
tuarum infinua michi: & exer-¬
cebor in mirabilibus tuis. Uide or¬
dinem. Prius est ut discamius dñi
iustificationes. deinde ut gradus
quosdam iustificationum & ordi¬
nem nouerimus: quid pͥus. quid
consequens esse debeat. Nam sci-¬
re quid facias. & ordinem nescire
faciendi: non est ꝑfecte cognitio¬
nis. Offendunt plerumq p̃poste¬
ta. Deniq iustus est qui se in exor¬
dio sermonis accusat: initistus
autẽ qui quod pͥus negauerat.

Expanded text:
confitetur, quem putat latere confitetur, quem putat latere nihil posse. utinam Adam se prius accusare quam celare uoluisset! sed non satis est ut confiteamur errorem, uerum etiam, si corrigi uolumus, a domino postulemus, ut doceat nos iustificationes suas, ne postea errare possimus. a domino igitur doceri petit, quia unus ille beatus quem docet homo, sed quem tuerudieris, domine. Ubique meminit sui nec putat satis esse, ut doceat eum iustificationes suas dominus deus noster, sed addidit: uiam iustif icationum tuarum insinua mihi, et exercebor in mirabilibus tuis. uide ordinem. prius est ut discamus domini iustificationes, deinde ut gradus quosdam iustificationum et ordinem nouerimus, quid prius, quid consequens esse debeat. nam scire quid facias et ordinem nescire faciendi non est perfectae cognitionis; offendunt plerumque praepostera. denique iustus est, qui se in exordio sermonis accusat, iniustus autem, qui quod prius negauerat
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. & ambtiles in uiis etus
& diligas etm. & seruias dño dõ
tuo ex toto corde tuo. & ex tota
anima tua: & custodias manda¬
ta eius & iusticias eius: liquet
gͥ alias uias esse carnis. alias der
& siquis uelit ambulare uias
dei. ei pͥus esse uias carnis & corpo
Confitetur errores: non negat
lapstis. Simile illi hoc dixit. An¬
nuntiabo aduerstis me imquita¬
tes meas dño. Si se accusatierit
uistus uocem parati accusatoris
exclusit. qui solet coaceruare pec¬
cata: & untuscuiꝰq exaggerare
flagitia. Obstruit ergo os eius
qui ipse de se fuerit ante confes¬
sus: & ꝑstruit ueniam confiten¬
tis. Uerecundia exctsat reum:
pudor ftius. accusat auctorem. Q
enim sua delicta non tactut ui¬
detur in se doluisse quod fecit:
in diabolo ꝑdidisse quod suasit
Ideoq ait scͥptura. Iustus in exor¬
dio sermonis: acctisator est sui.
Qui se accusat. & si peccator sit.:¬
est iusttis. Iustus esse incipit. qr
nec sibi parcit. & dei iusticias

Expanded text:
tuum et ambules in uiis eius tuum et ambules in uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua, custodias mandata eius et iustitias eius? liquet igitur alias uias esse carnis, alias dei, et si quis uelit ambulare uias dei, ei prius esse uias carnis et corpoconfitetur errores, non negat lapsus. simile illi hoc dixit: adnuntiabo aduersus me iniquitatem meam domino. si enim se accusauerit iustus, uocem parati accusatoris exclusit. qui solet coacerbare peccata et uniuscuiusque exaggerare flagitia. obstruit ergo os eius, qui ipse de se fuerit ante confessus, et praestruit ueniam confitentis uerecundia. excusat reum pudor suus, accusat auctorem; qui enim sua delicta non tacuit, uidetur in se doluisse quod fecit, in diabolo prodidisse quod suasit. ideoque ait scriptura: iustus in exordio sermonis accusator est sui. qui se accusat, etsi peccator sit, iustus esse incipit, quia nec sibi parcit et dei iustitias
Abbreviated transcription (Latin):
as ante ꝓnuntiet. Ideoq scdõ
uersu ait. llias meas ꝓnuntiauis
& exaudisti me: doce me iustifica¬
tiones tuas. Ptilchro ordine ad
uistificationes dei ꝑueniendum
putat: ut pͥmum sua peccata
fateatur. Sic enim docemur &
alibi. Dic iniquitates tuas: ut ui¬
stificeris. Itaq scire debemius qͥd
sit tuas stras ambulare hominẽ
& uias dei. Qui facit uoltntateᷤᷤ
carnis. & uitit scđm concupis-¬
centiam mundi huiꝰ. uias suas
ambulat: quibus delectatur &
gaudet. Qui autem uenit uolũ¬
tatem facere patris siti qui in
celis est cuiꝰ cibis est ut mandatũ
dei compleat. qui non querit qd̾
sibi uoluptatis sit. sed quod place-¬
at deo: ille uiam dñi ꝑgit. illam
uiam quȩ ait. ego fum uia ueri-¬
tas & tuta. Lides ergo quia ille
uunt sccłm uerbum dei: qui uiã
ambulat xp̃i: Ipse etiam dñs
deus: in deuteronomio docet qͦ¬
modo in uiis suis ambules dicens.
Et nunc ifrł quid dñs deus pe¬
tit a te. nisi ut timeas dñm deũ

Expanded text:
as ante pronuntiet. Ideoque secundo as ante pronuntiet. Ideoque secundo uersu ait: uias meas pronuntiaui, et exaudisti me; doce me iustificationes tuas. pulchro ordine ad iustificationes dei perueniendum putat, ut primum sua peccata fateatur. sic enim docemur et alibi: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. itaque scire debemus, quid sit uias suas ambulare hominem et uias dei. qui facit uoluntates carnis et uiuit secundum concupiscentiam mundi huius, uias suas ambulat, quibus delectatur et gaudet; qui autem uenit uoluntatem facere patris sui qui in caelis est, cuius cibus est ut mandatum dei conpleat, qui non quaerit quod sibi uoluptati sit, sed quod placeat deo, ille uiam domini pergit, illam uiam, quae ait: ego sum uia et ueritas et uita. uides ergo. quia ille uiuit secundum uerbum dei, qui uiam ambulat Christi. ipse etiam dominus deus in Deuteronomio docet, quomodo in uiis suis ambules, dicens: et nunc, Israel, quid dominus deus petit a te, nisi ut timeas dominum deum
Abbreviated transcription (Latin):
mineo. ii caro funt sicut dñs ds̃
dixit. Non ꝑmanebit sp̃c meus
in hominibus istis. ineternum:
ꝓpter quod caro sunt. Et merito
in exꝑtes libidinis angłis compa¬
rantur caro non funt. quia non
sunt in carne. sed in sp̃u: quales
erant illi qui doctorem apłm se¬
quebantur. quibus ait uos autẽ
non estis in carne s in sp̃u. Qui
autẽ corporea feminarum capi¬
untur libidine. caro sunt. atq
utinam caro tantum. & non etiã
equi adhinuentes: quia inuxo.¬
rem inquit ꝓximi sui adhinie¬
bant. Rogat ergo qui deiectio¬
nem ammne sue sentit: ad patu¬
mentum usq curuate. ut uniuifi¬
cetur scdm uerbum dei: quod
animas ad se trahit quascumq
miseratione sui leuare cupiens
abducit a terris. lliuificatur
autẽ anima que uias ambulat
xp̃i. peccato mortua deo uiuens.
ita ut mors peccati dñatum in
possit. postea quam consepulta
cum xp̃o. iustificata est a peccato.
S qui iustificari cupit: uias su¬

Expanded text:
mineo, hi caro sunt: sicut dominus deus mineo, hi caro sunt: sicut dominus deus dixit: non permanebit spiritus meus in hominibus istis in aeternum, propter quod caro sunt. et merito expertes libidinis angelis conparantur, caro non sunt, quia non sunt in carne sed in spiritu, quales erant illi qui doctorem apostolum sequebantur, quibus ait: uos autem non estis in carne sed in spiritu. qui autem corporea feminarum capiuntur libidine, caro sunt, atque utinam caro tantum et non etiam equi adhinnientes, quia in uxorem, inquit. proximi sui adhinniebant. Rogat ergo, qui deiectionem animae suae sentit ad pauimentum usque curuatae, ut uiuificetur secundum uerbum dei, quod animas ad se trahit quascumque miseratione sui leuare cupiens abducit a terris. uiuificatur autem anima, quae uias ambulat Christi, peccato mortua deo uiuens, ita ut mors peccati dominatum in possit, posteaquam consepulta cum Christo iustificata est a peccato. sed qui iustificari cupit, uias su
Abbreviated transcription (Latin):
Non ergo fiat anuna nr̃a caro.
hoc est ut dicamur caro. sicut &
illi qui in diltutio perierunt. de
quibris dictum est quia caro st̃:
sed magis caro nr̃a obediens am¬
me gubernactilo. fiat anima. &
hoc appellari mereatur nomine
sictit appellata est familia patri¬
arche. iacob. & generationis eius
sancta posteritas. Sic enim scͥptũ
est. Hiĩ filii bale quam dedit la¬
ban rachel filiȩ suȩ. & peꝑit hec
iacob omnes animas septem. Et
alibi. Omnes autẽ anime que un-¬
trauerunt in egẏptum. qui exie.¬
runt de femoribus ipsius. p̃ter
mulieres: sexaginta inqtut & sex.
Et in pͥncipio exodi legius. E¬
rant autẽ omnes anime de iacob
qͥnq & septuaginta : qui erant
cum iacob. Ergo illi qui habitat
cum ioseph: & de egẏpto exiert̃.
anime sunt. Qui autẽ cum es-¬
sent angłi dei. hoc est uitȩ ꝓbita¬
te anglorum imitantes gratiã.
quȩ non nubtint erunt sicut an¬
geli in celo: qui ergo cum angeli
uiderentur capti funt decore fe.¬

Expanded text:
non ergo fiat anima nostra caro, non ergo fiat anima nostra caro, hoc est, ut dicamur caro sicut et illi, qui in diluuio perierunt, de quibus dictum est: quia caro sunt, sed magis caro nostra oboediens animae gubernaculo fiat anima et hoc appellari mereatur nomine, sicut appellata est familia patriarchae Iacob et generationis eius sancta posteritas. sic enim scriptum est: hifi1ii Ballae, quam dedit Laban Rachel filiae suae, et peperit hos Iacob: omnes animae septem, et alibi: omnes autem animae quae intrauerunt in Aegyptum, qui exierunt de femoribus illius, praeter mulieres sexaginta, inquit, e t sex. et in principio Exodi legimus: erant autem omnes animae de Iacob quinque et septuaginta, qui erant cum Iacob. ergo illi, qui habitabant cum Ioseph, et de Aegypto exierunt et animae sunt. Qui autem, cum essent angeli dei, hoc est uitae probitate angelorum imitantes gratiam — quae non nubunt erunt sicut angeli in caelo —, qui ergo, cum angeli uiderentur. capti sunt decore fe
Abbreviated transcription (Latin):
potentium ꝓpħarum: que aduer¬
sus omnem excollentem se altitu¬
dinem lacertis quibusdam fidei
dirigantur. Noli igitar in pulu̾e
mortis deducere animam tuam:
cui dñs etiam naturalem altitu¬
dinem tribuit. & ingorem quo se
excitet & assurgat. Ilude etiam
de hac comunctione aunne & cor¬
poris dictum oportune accipit᷑.
eo quod in naturali uite nr̃e mi-¬
sterio conexa anima corpori ue¬
lut humi reptet. o̾o pauimento
adhereat: partim ꝓpt̾ hoc t̾re-¬
num habitacuibum. partim qr
corpus istud ẽ terra est. E regio¬
ne gͥ diuersortim: & inaterra ip¬
sa corporis nr̃i. huic concurrit
sententie. Ideoq pulchre apłs.
de mortis huias corpore liberari
cupit. quia carcere quodam clu¬
digͣtir. & in quodam laxurie gur¬
gustio siti. tenebris inuoluinrur
delictorum. Ergo scdm uolunta¬
tem dei ambulemus: ut adhere¬
re dicamur deo. Nam qui scłm
corporis appetentiam uiuit caro
est: qui sccdm p̃cepta dei sp̃c est.

Expanded text:
potentium prophetarum, quae adverpotentium prophetarum, quae adversus omnem extollentem se altitudinem, lacertis quibdiriguntur. Noli igitur in puluerem mortis deducere animam tuam, cui dominus etiam naturalem altitudinem tribuit et uigorem, quo se excitet et adsurgat. unde etiam de hac coniunctione animae et corporis dictum oportune accipitur, eo quod in naturali uitae nostrae mysterio conexa anima corpori uelut humi reptet et pauimento adhaereat partim propter hoc terrenum habitaculum, partim quia corpus istud e terra est. et regionis igitur diuersorium et materia ipsa corporis nostri huic concurrit sententiae. ideoque pulchre apostolus de mortis huius corpore liberari cupit, quia carcere quodam claudimur et in quodam luxuriae gurgustio siti tenebris inuoluimur delictorum. Ergo secundum uoluntatem dei ambulemus, ut adhaerere dicamur deo. nam qui secundum corporis adpetentiam uiuit, caro est, qui secundum praecepta dei, spiritus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quodemm puluere uoluptatum.
huitiscemodi decore quam sit mna-¬
nis gratia scłi huiꝰ aut corporis. fa¬
cile deprehenditur. Bonum est
gͥ adherere dño: nec inflexam cer¬
uicem habere ad iugam mundi.
Ideoq ecclẽ: uel forti anime dicit
sapientia. Sicut turris dauidcer¬
tux tua: quȩ edificata est in tal¬
pio. Mille ostia pendent in ea:
& omnia iacula potenticim. Erec¬
ta enim ad deum ceruix. & itigo
xp̃i habilis. quȩ nulla in terrarũ
illecebras inflerione curtiatur:
sicut xp̃i regalis est tarris. ctu it¬
gum sutim nabugodonosor non pos-¬
sit imponere. Condidit enim tur¬
rem illam dauid.ille manu fortis:
& supra murortm edificatit ex-¬
celsa ar subsidio pariter et decori
sit. Subsidio quia hostem p̃uidet.
& repellit: decori quia non solum
inter humilia. sed etiam uiter
excelsa suꝑeminet. ita tam̃ subsi¬
dio uel decori si habeat in se uer¬
bi dognata uelut quedam falera-¬
rum monilia. habeat etiam iacula

Expanded text:
quodam puluere uoluptatum quodam puluere uoluptatum huiusmodi decore, quam sit inanis gratia saeculi huius aut corporis, facile deprehenditur. Bonum est igitur adhaerere domino nec inflexam ceruicem habere ad iugum mundi. ideoque ecclesiae uel forti animae dicit Sapientia: sicut turris Dauid ceruix tua, quae aedificata est in Thalpioth. mille ostia p omnia jacula potentium. Erecta enim ad Deum cervix, et jugo Christi habilis, quae nulla in terras illecebrarum inflexione curvetur; sicut Christi regalis est turris, cui jugum suum Nabuchodonosor non possit imponere. Condidit enim turrim illam David ille manu fortis, et supra murorum aedificavit excelsa; ut subsidio pariter et decori sit: subsidio, quia hostem praevidet et expellit: decori, quia non solum inter humilia, sed etiam inter excelsa supereminet. Ita tamen subsidio vel decori, si habeat in se verbi dogmata velut quaedam phalerarum monilia: habeat etiam jacula
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sollicitudine intindi huiꝰ. lir¬
xurie studio. pecumeq cupiditat
curtiatus. uulpis foueis se inserit
latibulisq t̾restribus. Merito ad¬
herebat pultieri. qui se letiare ñ
poterat: nisi eum supra crucẽ suiã
xp̃c leuasset. Merito adherebat
patumento: qui se abscondebat a
xp̃o. Non adheret pauinento cui
dicit iħc: sequere me. Non adheret
pauimento: qui audit oo sequitur
legem dicentem. Post dñm deum
tuum ambulabis: & ipsi adbere.¬
bis. Quomͦ ergo pauimento adhe¬
reat unusquisq quomodo deo:
atidi dicentem. Qui adheret me¬
retrici. unum corptis est: qui ad he-¬
ret dño unus sp̃c ẽ. Terra ista quã
gerimus meretriciis. quibusdam
nos illecebris capit. & quasi uultꝰ
quosdam uoluptatum corporaliũ
delectationum fucis illinit: ut la-¬
teat in his ueritas oo forensi qua¬
dam spetie decipiant. appropin-¬
quantes. S cum interiorem ocu¬
lum mentis ad tempus obdure¬
rint: postea tam̃ decusso uelut

Expanded text:
nunc sollicitudine mundi huius, lununc sollicitudine mundi huius, luxuriae studio pecuniaeque cupiditate curuatus ut uulpis foueis se inserit latibulisque terrestribus. merito adhaerebat pulueri qui se leuare non poterat, nisi eum supra crucem suam Christus leuasset, merito adhaerebat pauimento qui se abscondebat a Christo. non adhaeret pauimento cui dicit Iesus: sequere me. non adhaeret pauimento qui audit et sequitur legem dicentem: post dominum deum tuum ambulabis et ipsi adhaerebis. Quomodo ergo pauimento adhaereat unusquisque, quomodo deo, audi dicentem: qui adhaeret meretrici unum corpus est, qui autem adhaeret domino unus spiritus est. terra ista, quam gerimus, meretriciis quibusdam nos inlecebris capit et quasi uultus quosdam uoluptatum corporalium delectationum fucis inlinit, ut lateat in his ueritas et forensi quadam specie decipiant adpropinquantes. sed cum interiorem oculum mentis ad tL\'mpus obduxerint. postea tamen decusso uelut
Abbreviated transcription (Latin):
talia deflexerit: cui impressa fue.¬
rit uitȩ huiis secularis delectatio.
Demiq eiectus de paradyso hoc est
ex illo sublimi: & celesti loco. ad qtx̃
raptus est paulus. siuie in corpore
sitie extra corpus nesciens: ex illo
gͦ eminenti loco deiectus in t̾ram.
deplorat adam dicens. Adhesit
pauimento anima mea: sicut alibi
ait. Humiliata est in puluere ala
mea: & adhefit in terra uenter
meus. Penitentiam gerentis hec
uox est. qui meminisset adheren¬
tem se deo nescisse. nec potuisse
discernere: quod non discreuit¬
& paulus. utrum in corpore esse.
an extra corpus. Ita infirmitatẽ
pigritiamq corporis minime sen¬
tiebeit: cui dñi adherebat p̃sentu¬
Sp̃c ergo propħictis dolorem exp̃s¬
sit. uel dm̃ qui suscepit eius infr¬
mitatem: uel ꝑsonam represente
ade. eisq sumit affectum. Loqui¬
tur ergo adam: adhesit pauim̃to
anima mea. Qui ante beatisfimus
auram carpebat etheream. curas
uitȩ huius & tedia nesciebat: his

Expanded text:
alia deflexerit, cui inpressa fuealia deflexerit, cui inpressa fuerit uitae huius saecularis delectatio. denique eiectus de paradiso, hoc est ex illo sublimi et caelesti loco ad quem raptus est Paulus siue in corpore siue extra corpus nesciens, ex illo ergo eminenti loco deiectus in terram deplorat Adam dicens: adhaesit pauimento anima mea, sicut alibi ait: humiliata est in puluere anima mea i et adhaesit in terra uenter meus. paenitentiam gerentis haec uox est, qui meminisset adhaerentem se deo nescisse nec potuisse discernere quod non discreuit et Paulus, utrum in corpore esset an extra corpus: ita infirmitatem pigritiamque corporis minime sentiebat cui domini adhaerebat praesents ergo propheticus, qui dolorem expressit. uel dominus, qui suscepit eius infirmitatem, personam repraesentat Adae eiusque adsumit adfectum. Loquatur ergo Adam: adhaesit pauimento anima ni e a. qui ante beatissimus auram carpebat aetheriam, curas uitae huius et taedia nesciebat, is
Abbreviated transcription (Latin):
nim oportet nos implere omnẽ
iusticiam. Qui ergo facit manda¬
ta dei iustificat deum: quia facit
eius iusticiam. Et bonum est ut
consilium᷑ sequantur hominũ
confilia: quia dei consilium cer¬
tum semꝑ. nr̃a autem plerumq
incerta confilia. & rerum ꝓbant᷑
scdm hebreos significat latine
timorem: uel ut alibi inuenimꝰ
natiuitatẽ. S utrumq potest
congrtiere: & conuenire sensti.
Natiuitas enim eorum est que
generantur in hoc sclõ. ꝑ quam
intelligunus corporalia & mate-¬
rialia que sunt caduca: & ideo
timore non distat. Ex coeporalibꝰ
enim & mater ialibtis: nascitur
timor. Quid enim est t̾rena na-¬
tiuitas. nisi timor: Deniq in-¬
de incipit uersus.
Dhesit pauimento anma
mea: uiuifica me scđm uer.¬
bum tuum. ꝑ pautimentum ter¬
ram intelligimus: ꝑ terrã ma¬
terialia. Peccatori autẽ dictum
est t̾ra es. & in t̾ram ibis. eo qod
diuinis mandatis inherendum non
putauerit. s in materialia & corpo.¬

Expanded text:
nim oportet nos implere omnem nim oportet nos implere omnem iustitiam. qui ergo facit mandata dei, iustificat deum, quia facit eius iustitiam; et bonum est ut consilium dei sequantur hominum consilia, quia dei consilium certum semper, nostra autem plerumque incerta consilia ex rerum probantur secundum Hebraeos significat Latine \'timorem\' uel, ut alibi inuenimus, \'natiuitatem. sed utrumque potest congruere et conuenire sensui. natiuitas enim eorum est quae generantur in hoc saeculo, per quam intelle gimus corporalia et materialia quae sunt caduca, et ideo a timore non distat; ex corporalibus enim et materialibus nascitur timor. quid enim est terrena natiuitas nisi timor? Denique inde incipit uersus: adhaesit pauimento anima mea; uiuifica me secundum uerbum tuum. per pauimentum terram intellegimus, per terram materialia. peccatori autem dictum est: terra es et in terram ibis, eo quod diuinis mandatis inhaerendum non putauerit, sed in mate- rialia et corpor
Abbreviated transcription (Latin):
miniis ꝓtexit eum in quem spe¬
rauit: cum quo loquebatur. cui
toto adherebat affectu. Iustus
enim aut deo loquitur orando.
aut diuina loquitur oꝑa lau¬
dando: & semꝑ loquitur opera
dei. ne loquatur os suum opera
hominũ. Nichil t̾renum iustus
loquitur: nichil mortale agit.
Ideoq dicit. Ed enim destimonia
tua meditatio mea est: & consilia
mea iustificatio tua. Aduertis
quid doceat. quod hec debeant
esse confilia iusti. ut meditetur
mandata dei . & exerceatur in
dei laudibus & oraculis. ut iustifi-¬
cet dñm semper: Qui facit que
deus mandat. que deo credit pla-¬
cere: detim iustificat. Quod ex
lectione euanglii possumus intel¬
ligere. dicente euangłista: quia
pharisei fpreuerunt consilium
dei. non baptirati baptismo ioħis.
Hoc in uno libro. In alio autem
habes: non iustificatierunt deũ
quia baptizari noluerunt. Ideo
dñs ad ioh̃m dicentem. ego ate
debeo baptizari. & tu uenis ad
me: respondit. Sine modo: fic e¬

Expanded text:
minus protexit eum, in quem speminus protexit eum, in quem sperauit, cum quo loquebatur, cui toto adhaerebat affectu. iustus enim aut deo loquitur orando aut diuina loquitur opera laudando et semper loquitur opera dei, ne loquatur os suum opera hominum. nihil terrenum iustus loquitur, nihil mortale agit. Ideoque dicit: etenim test i m on i a tua medi tatio me a est et consilia mea iustificatio tua. aduertis quid doceat, quod haec debeant esse consilia iusti, ut meditetur mandata dei et exerceatur in dei laudibus et oraculis, ut iustificet dominum semper? qui facit quae deus mandat, quae deo credit placere, deum iustificat. quod ex lectione euangelii possumus intellegere, dicente euangelista. quia Pharisaei spreuerunt consilium dei, non baptizati baptismo Iohannis. hoc in uno libro, in alio autem habes: non iustificauerunt deum, qui baptizari noluerunt. ideo dominus ad Iohannem dicentem: ego a te debeo baptizari, et tu uenis ad me? respondit: sine modo; sic e
Abbreviated transcription (Latin):
lantium duces sederunt. Tracta¬
bant pͥncipes popłi cum absalon.
aduersus ꝓpħam: & ideo dicit. Et.
enm sederunt pͥncipes: & aduer-
sum me detrectabant. Sertius au¬
tem tuus: meditabatur in iusti-¬
ficationibus tuis. Aduertimus
arma itisti: quibuis omnes aduer¬
sariorum repellat impetus. Alibi
ait. Circiuerunt me & expugna.¬
uerunt me gratis. ꝓ eo ut me dili¬
gerent detrahebant michi: ego
autẽ orabam. hic ait quod stadiũ
ei non exercende ad belli artes
fuerit iuuentutis. non decipiendi
aduersantis astutia ulla cordis.
ut illum uinceret quem uide¬
bat.s aduersum eos p̃liabatur
quos non uidebat: maiorq in eo
pietas. quam uirtus corporis mili¬
tabat. Itaq in dei exercebatur
iustificatiomibus: ut contrario ictu
diabolum uulneraret. Ille eum
ab intentione iusticie. & studio
deuotionis. occupationibiis belli¬
cis conabatur abducere: hic ma¬
gis se diuni oꝑis & cultus medi¬
tatiomibus occupabat. Itaq do¬

Expanded text:
lantium duces sederunt; tractalantium duces sederunt; tractabant principes populi cum Abessalon aduersus prophetam. et ideo dicit: e ten i m sed erunt principes et aduer sum m e detrectabant; s eru-us autem tuus meditabatur i n iustificationibus tuis. aduertimus arma iusti, quibus omnes aduersariorum repellat impetus. alibi ait: cireumierunt me et expugnauerunt me gratis. pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi, ego autem orabam. hic ait, quod studium ei non exercendae ad belli artes fuerit iuuentutis, non decipiendi aduersantis astutia ulla cordis, ut illum uinceret quem uidebat, sed aduersum eos proeliabatur quos non uidebat maiorque in eo pietas quam uirtus corporis militabat. itaque in dei exercebatur iustificationibus, ut contrario ictu diabolum uulneraret. ille eum ab intentione iustitiae et studio deuotionis occupationibus bellicis conabatur abducere, hic magis se diuini operis et cultus meditationibus occupabat. itaque do
Abbreviated transcription (Latin):
Quis igitur regem saul excita¬
uit in eum. nisi sp̃c malus: sicut
legiinus. qui se dolebat excludi
quotienscumq dauid uel cytha¬
re sono. uel bonorum confiliorũ
atq oꝑum fidibus ac neruis. inci¬
tem regis animumq demtilce¬
bat: Quis excitauit doech syn
nequitiam: ut sc̃m uirum pro¬
deret. & hospitalem humanita¬
tẽ deduceret in perictilum sa¬
cerdotis: Quis inflãmauit ar¬
dorem animon. ut domum incesta¬
ret ꝓpheticam: & contristaret a¬
nimum patris alterius incestali¬
bidine. alteritis iniuria Qui
aliis ꝓphetabat: domus suȩ mala
ꝓuidere non potuit. Quis arma¬
uit fcirorem absalon: ut patrẽ do¬
mo excluderet. & parricidali se¬
ꝗueretur p̃lio᷑ S cum ꝓpe uiribꝰ
regni iam esset sanctus inferior.
hoc uno incensa aduersum se dia¬
boli restruxit spicula: quod cum
filius necem peteret patris. ille
tamen salutem filii pietatis mã¬
dabat affectu. Ergo principes
popłi: ut architosel & ceteri bel¬

Expanded text:
quis igitur regem Saul excitaquis igitur regem Saul excitauit in eum nisi spiritus malus, sicut legimus, qui se dolebat excludi, quotienscumque Dauid uel citharae sono uel bonorum consiliorum atque operum fidibus ac neruis mentem regis animumque demulcebat? quis excitauit Doech Syri nequitiam, ut sanctum uirum proderet et hospitalem humanitatem deduceret in periculum sacerdotis? quis inflammauit ardorem Amnon, ut domum incestaret propheticam et contristaret animum patris alterius incesta libidine, alterius iniuria, ut, qui aliis prophetabat, domus suae mala praeuidere non potuerit ? quis armauit furorem Abessalon, ut patrem domo excluderet et parricidali persequeretur proelio ? sed cum prope uiribus regni iam esset sanctus inferior, hoc uno incensa aduersum se diaboli restinxit spicula, quod, cum filius necem peteret patris, ille tamen salutem filii pietatis mandabat affectu. Ergo principes populi, ut Achitofel, et ceteri bel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̃a totius innoxiam crimina¬
tionis absoluit. Sunt & alii pͥnci¬
pes. qui aduerfus nos detrectat̃:
de quibus dicitur. qm̃ non est
nobis colluctatio ad tiersus carnẽ
& sanguinem. s aduersus pͥncipa.¬
tus & potestates. aduersus mundi
huits rectores tenebrarum harũ.
aduerstis spiritalia nequitiȩ que
sunt in celestibus. Isti sedent. &
explorant qui iustus sit in hoc se.¬
culo: qui xp̃ianus intente deo ser¬
uiat. studiostis bomi oꝑis & facti.
Detrectant de eo dicentes. Infidie.¬
mur illi. impediamus eum. ꝓhi¬
beamus eum efficere que deside¬
rat: conteramus eius mentẽ. fran¬
gamus eitis amimum. aduerfis
frequentibus ac repentinis. Et si
deo ꝓbatus est ꝓpter iusticiam:
rogenius dari nobis temptatio¬
nes eiꝰ. Neq enim in tantum ꝓ¬
ꝓhetam temptationum eiꝰ quas
plurimas subiit potestatẽ ha¬
bere potuissent. nisi dñs ꝓban.¬
di sui militis causam dedisset:
ut maiore eum gloria coronaret.

Expanded text:
propheta totius innoxiam criminapropheta totius innoxiam criminationis absoluit. Sunt et alii principes, qui aduersus nos detrectant, de quibus dicitur: quoniam non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principatus et potestates, aduersus mundi huius rectores tenebrarum harum, aduersus spiritalia nequitiae quae sunt in caelestibus. isti sedent et explorant, qui iustus sit in hoc saeculo, qui christianus intente deo seruiat studiosus boni operis et facti. detrectant de eo dicentes: \'insidiemur illi, inpediamus eum, prohibeamus eum efficere quae desiderat, conteramus eius mentem, frangamus eius animum aduersis frequentibus ac repentinis et, si deo probatus est propter iustitiam, rogemus dari nobis temptationes eius.\' neque enim in tantum prophetam temptationum eius, quas plurimas subiit, potestatem habere potuissent, nisi dominus probandi sui militis causa dedisset, ut maiore eum gloria coronaret.
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃m. glorie loco ducimus istam
iniuriam: quia arguimur ꝓ egro¬
ti hominis sanitate. hanc heredi-¬
tatem seruulis saluator omnium
dereliquit. At illi conferebant int̾
se dicentes. Quid faciemtis istis
hominibus : Et dimiserunt eos.
Glorrabatur ergo petrus. & unus¬
quisq aplõrum: quia digni habi-¬
ti sunt. qui iniuriam ꝓ xp̃i nomi¬
ne sustinerent. Recte gͦ tunc dice-¬
rent singlĩ: etenim sederunt pͥn¬
cipes. & aduersus me detrecte.¬
bant. Sederunt principes aduer¬
sus ysaram & disputauerunt ut
secaretur: sed non timebat eos.
qui dicebat. Audite pͥncipes so¬
domorum. Sederunt aduiersus
ieremiam: ut mitteret᷑ in lacũ.
Sederunt aduersus zachariam.
qui occifuis est inter templum
& altare. Sederunt adtiersus
susannam: & contra castitatis
feminam iudicabant. S ut ostẽ¬
deretur pͥncipum bonum non
esse concilium. excitauit pueri
sp̃i dñs: & quã pͥncipes ream
mortis ꝓnuntiauerant. eandem

Expanded text:
et Christum. gloriae loco ducimus istam et Christum. gloriae loco ducimus istam iniuriam, quia arguimur pro aegroti hominis sanitate; hanc hereditatem seruulis saluator omnium dereliquit\'. at illi conferebant inter se dicentes: quid faciemus istis hominibus? et dimiserunt eos. gloriabatur ergo Petrus et unusquisque apostolorum, quia digni habiti sunt qui iniuriam pro Christi nomine sustinerent. recte ergo tunc dicerent singuli: etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. Sederunt principes aduersus Esaiam et disputauerunt, ut secaretur; sed non timebat eos, qui dicebat: audite, principes Sodomorum. sederunt aduersus Hieremiam, ut mitteretur in lacum; sederunt aduersus Zachariam, qui occisus est inter templum et altare; sederunt aduersus Susannam et contra castitatis feminam iudicabant, sed ut ostenderetur principum bonum non esse concilium, excitauit pueri spiritum dominus et quam principes ream mortis pronuntiauerant, eandem
Abbreviated transcription (Latin):
deramus testes. audiuimus enun
de ore ipsius. & staret ante p̃sidẽ.
& duceretur ad crucem: quid puil-¬
chrius diceret. quam sederunt
pͥncipes. & aduersum me detrec¬
tabant: Hoc est me stante sede¬
runt pͥnctpes: quia tribunaliũ
fulcro sublimes erant. dñm non
uidebant. Sedebant gͦ. Erant¬
in fastigio pͥncipatus: nec pͥncipẽ
pͥncipũ cogitabant. S parum hoc.
Aduersus me inquit detrecta¬
bant. Ego eorum redemptor
adueneram. ego ueneram ut
omnium peccata mundarẽ. ut
recuperarem amissos. restitue¬
rem paradyso. sancti iacob here¬
ditatem: & illi aduersus me de-¬
trectebant. Et ideo imitatores
mei discipłi mei. nolite inuriã
erubescere. si stetis ante pͥncipe ᷤᷤ¬
ꝓ nomine meo: cum ego steterĩ
ꝓ ur̃a salute. Deniq traditus
in custodiam petrus cum cet̾is
apłis. & postera die statutus.
ante concilium: constanter di¬
cebat. Principes popłi & semoreᷤᷤ
isrł: hoc est uos estis. qui stattustis

Expanded text:
deramus testes? audiuimus enim deramus testes? audiuimus enim de ore ipsius, et staret ante praesidem et duceretur ad crucem, quid pulchrius diceret quam: sederunt principes et aduersum m e detrectabant ? hoc est: \'me stante sederunt principes et, quia tribunalium fulcro sublimes erant, dominum non uidebant. sedebant ergo elati fastigio principatus nec principem principum cogitabant. sed parum hoc. \'a due r sum me, inquit, detrectabant. ego eorum redemptor adueneram, ego ueneram ut omnium peccata mundarem, ut recuperarem amissos, restituerem paradiso sancti Iacob hereditatem, et illi aduersum me detrectabant. et ideo, imitatores mei, discipuli mei, nolite iniuriam erubescere, si stetis ante principes pro nomine meo, cum ego steterim pro uestra salute\'. Denique tin custodiam Petrus cum caeteris apostolis, et postera die statutus ante concilium constanter dicebat: Principes populi, et seniores s, hoc est: \'uos estis qui statuistis
Abbreviated transcription (Latin):
corozai & bethsaida. Condemp¬
nant᷑: quia non egerunt penitẽ¬
tiam delictorum suorum. Nosgͦ
agamus: ut a nobis auferatur
obꝓbrium. Quis autẽ est qui ñ
est obprobrio dignus : Qui exqͥ¬
siuit dm̃i testimonia. Multi qui¬
dem sunt qui uolunt inferre ob¬
ꝓbrium seruis tuis. s ipsi sunt
ꝓbrosi magis: quia ꝓ nomine tuo
pati obꝓbrium gloriosum est.
Et ideo ait. Et enim sederunt
pͥncipes: & aduersum me detrec¬
tabant. uor martyris est qui
ꝑductus ad iudicium ꝑsecutoꝵ.
cum cogeretur idolis immolare.
& constanter resisteret: iudices
autẽ sedentes in tribunalibus
stipati offitiis. indignantes quod
suis non obsecundaretur imꝑe.¬
riis. conferrent quo dignum
supplicio censerent. stabat intre¬
pidus dicens. Sederunt pͥncipes:
& aduerfus me detrectabant.
Est etiam dm̃i uox ista. Cumcon¬
tienisset presbiterorum plebs. &
pͥncipes sacerdotum & scribe. &
ad concilium iudeorum deductꝰ
esset dicentium. quid adhuc defi-¬

Expanded text:
Chorazain et Bethsaida; condemChorazain et Bethsaida; condemnantur, quia non egerunt paenitentiam delictorum suorum. nos ergo agamus, ut a nobis auferatur obprobrium. quis autem est qui non est obprobrio dignus ? qui exquisiuit domini testimonia. multi quidem sunt qui uoluntinferre obprobrium seruis tuis, sed ipsi sunt probrosi magis, quia pro nomine tuo pati obprobrium gloriosum est. Et ideo ait: etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. uox martyris est, qui perductus ad iudicium persecutorum, cum cogeretur idolis immolare et 23 constanter resisteret, iudices autem sedentes in tribunalibus stipati officiis, indignantes, quod suis non obsecundaretur imperiis, conferrent quo dignum supplicio censerent, stabat intrepidus dicens: sederunt principes et aduersum medetrectabant. est etiam domini uox ista. cum conuenisset presbyterium plebis et principes sacerdotum et scribae et ad concilium Iudaeorum deductus esset dicentium: quid adhuc desi
Abbreviated transcription (Latin):
runt. pͥmo quia non sunt repul¬
si. scdõ. quia non abscondi a se
mandata dituna meruerunt.
Decłnat ergo aliquis: quod opta¬
uit. Sequitur. Aufer a me ob.¬
probrium & contemptũ: qm̃ te.
stimonia tua ex quisitu. Si con¬
temptus obprobrii loco ducitur.
quomͦ scͥptum est contemptibiba
huiꝰ mundi elegit deuis: S con¬
sidera. quia mundi contẽptibiba
dixit: non dei. Quod enim in hoc
mundo contẽptibile  hoc p̃tiosã
est apud detim. Deniq humili¬
tas in hoc mundo contempnit᷑:
sed dei iudicio comꝓbatur. Et
fi publicanus se humiliauerit:
ȩxaltabitur. Audi quẽ prom
chilo habeat deus. Quictmq
sanctus est. qui sine macula uiuit.
ueritatẽ custodit. non appetiuit
estimantur. Deniq gentilitas non
est: deuotio autẽ manet in eter¬
num. Caue ergo ne xp̃o obpro¬
brium fis. Nolo michi qttictimq
maledicat & quasi peccatorem
despiciat. quã gratie si xp̃c dignũ
obꝓbrio ducat: lle tibi inquit

Expanded text:
runt, primo quia non sunt repulrunt, primo quia non sunt repulsi, secundo quia non abscondi a se diuina mandata meruerunt. declinat ergo aliquis quod optauit. Sequitur: aufer a me obprobrium et c o ntemptum, quoniam testimonia tua exquisiui. si contemptus obprobrii loco ducitur, quomodo scriptum est: c o ntemptibilia huius mundi elegit deus? sed considera, quia mundi c-ontemptibilia\' dixit, non \'dei\': quod enim in hoc mundo contemptibile, hoc pretiosum est apud deum. denique humilitas in hoc mundo contemnitur, sed dei iudicio conprobatur, et si publicanus se humiliauerit, exaltatur. audi, quem non pro nihilo habeat deus: quicumque sanctus est, qui sine macula uiuit, ueritatem custodit, non adpetiuit ab illo aestimantur. denique gentilitas non est, deuotio autem manet in aeternum. caue ergo, ne Christo obprobrio sis. nolo mihi quicumque maledicat et quasi peccatorem despiciat: quam graue, si Christus dignum obprobrio ducat! uae tibi, inquit.
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. ne abscondas ã me man-¬
data tua: & ideo quasi reuelata
fibi mandata cognoscens. condẽp¬
nat eos qui declinauerint a mã-¬
datis celestibtis & benedixit: qͥ
declinant. Directum enim mã.¬
datum est: ideo ab eo nemo de-¬
flectat. Mouet autẽ qua ratio¬
ne hoc dixerit: ne abscondas a
me mandata tua. Quod enim
absconditur obscurum fit &¬
occultum: cum supra dixerit.
mandatum dm̃ lucidum illu-¬
minans ocailos. Si lucidum mã.¬
datum. quomͦ abscondit᷑. cum lu¬
cernam nemo ponat sub modior
nisi forte lucidum est unum nã.¬
datum. multa autẽ mandata
abscondita funt: Nam iudicia
tua inquit: sicut abyssus multa
Non iudicium sicut abyssus: sed
iudicia dicuntur. llide autẽ or¬
dinem. Supra ait. ne repellas me
a mandatis tuis. & insequenti
ait. ne abscondas a me mandata
tua: hic ait. maledicti qui decli¬
nant a mandatis tuis. Llere ma¬
ledicti qui declinant a mandatᷤ
tuis. qui referre gratiam debir¬

Expanded text:
dixerat ne abscondas a me mandixerat ne abscondas a me mandata tua et ideo quasi reuelata sibi mandata cognoscens condemnat eos, qui declinauerint a mandatis caelestibus. et bene dixit \'qui declinant\'; directum enim mandatum est, ideo ab eo nemo deflectat. Mouet autem, qua ratione hic dixerit: ne abscondas a me mandata tua. quod enim absconditur, obscurum fit et occultum, cum supra dixerit: mandatum domini lucidum, in luminans oculos. si lucidum mandatum, quomodo absconditur, cum lucernam nemo ponat sub modio ? nisi forte lucidum est unum mandatum, multa autem mandata abscondita sunt. nam iudicia tua, inquit, sicut abyssus multa: non \'iudicium sicut abyssus\', sed \'iudicia\' dicuntur. Uide autem ordinem. supra ait: ne repellas me a mandatis tuis, in sequenti ait: ne abscondas a me mandata tua, hic ait: maledicti qui declinant a mandatis tuis. uere maledicti qui declinant a mandatis tuis, qui referre gratiam debue
Abbreviated transcription (Latin):
hec lucta serpentis: qua se in
plurimos torquet anfractus.
Inflare uolebat & paulum. Quẽ
suȩ qui se humiliabat rogaret
auferri. S bontis dñs qui pau¬
lum infirmitatibus uellet fac̾e
fortiorem. adhibuit ei angelum
uinceretur. Non mentiebat᷑
pharisens. inmo etiam uera di¬
cebat: sed omnis qui se eraltat.
etiam si uera dicat offendit.
Deniq ꝓbabilior pharisens in¬
gressus est templum quã publi-¬
canus: & condempnatus exiuit.
Quantum crimen suꝑbie: ut
ei etiam adulteria p̃ferantur.
bis resistit. & tanquam congre-¬
ditur his qui se exaltant. sibiq
hoc certamen uendicat. & qͥ hu
milibꝰ compatitur. arrogantes
increpat: quia nichil grauius.
quã ut fratres nr̃os pauꝑes. stiꝑ¬
bo oculo despitiamꝰ. conformes no¬
bis intolerabili repellamus fastidio.
nr̃a indignos gratia uidicantes.
quia sunt inopes. cum pauꝑtas
facilius sit deo. quã thesaurus
acceptior. Maledicti qui decli-¬
nant a mandatis tuis. Supra

Expanded text:
haec lucta serpentis, qua se in haec lucta serpentis, qua se in plurimos torquet anfractus. Inflare uolebat et Paulum. quem suae. qui se humiliabat, rogaret auferri. sed bonus dominus. qui Paulum infirmitatibus uellet. facere fortiorem, adhibuit ei angelum uinceretur. non mentiebatur Pharisaeus, immo etiam uera dicebat; sed omnis qui se exaltat, etiamsi uera dicat, offendit. denique probabilior Pharisaeus ingressus est templum quam publicanus et tamen condemnatus exiuit; quantum crimen superbiae, ut ei etiam adulteria praeferantur! rbis resistit et tamquam congreditur his, qui se exaltant, sibique hoc certamen uindicat et, qui aliis conpatitur, adrogantes increpat, quia nihil grauius, quam ut fratres nostros pauperes superbo oculo despiciamus, conformes nobis intolerabili repellamus fastidio, nostra indignos gratia iudicantes, quia sunt inopes, cum paupertas facilius sit deo quam thesaurus acceptior. Maledicti, inquit, qui declinant a mandatis tuis. supra
Abbreviated transcription (Latin):
milis. qui nalla uirtutum. dote
subnixtis fit. Studet enim supplã¬
tare diabolts: bonis oꝑibus inten¬
tos. Quantum laboratut phari-¬
seus ille. ne raperet aliena. ne in¬
iustus esset: ne adulteraret:
Quantum laborauit ne pecca¬
ret: sicut peccauit publicantis:
Quantam ut bis in sabbato ie-
laborauit. ut decimam daret om¬
nitm que acquireret: Quis
nr̃m hec facit: Qnti habent posses¬
sioẽs ⁊ soli incubant fructibꝰ. ⁊ soli sibi
messes recundut: Adu̾tit hoc diabo¬
lus. & ꝑfudit eum ulcere graui.
ut non teneret caput. mente
carnis inflatus: & in eo in quo
laudabilis fore crederetur. ibi re¬
prehensibilior iudicaretur. Age¬
bait enim gratias deo: quod non
esset raptor. adulter. inustus.
Quam noxie eluctatus est ei ser¬
pens. & grauibus eum spiris liga¬
uit. Suꝑiorem fecit: ut de altiore
deiceret. Inferiorem se prebuit:
ut sublimiorem casu grauiore
ꝓsterneret. Mala ruma est arro-¬
gantie: suꝑiorem subruit. Mala

Expanded text:
milis, qui nulla uirtutum dote milis, qui nulla uirtutum dote subnixus sit: studet enim subplantare diabolus bonis operibus intentos. quantum laborauit Pharisaeus ille, ne raperet aliena, ne iniustus esset, ne adulteraret! quantum laborauit, ne peccaret; sicut peccauit publicanus! quantum laborauit, ut decimam daret omnium quae adquireret! quis nostrum haec facit? quanti habent possessiones et soli incubant fructibus et solis sibi messes recondunt! aduertit hoc diabolus et perfudit eum ulcere graui, ut non teneret caput mente carnis inflatus et in eo, in quo laudabilis fore crederetur, ibi reprehensibilior iudicaretur. agebat enim gratias deo, quod non esset raptor adulter iniustus. quam noxie ei luctatus est serpens et grauibus eum spiris ligauit! superiorem fecit, ut de altiore deiceret, inferiorem se praebuit, ut sublimiorem casu grauiore prosterneret. mala ruina est adrogantiae, quae superiorem subruit, mala