comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cl̃m delet mictẽ et supolere eorum deffectiia e Ilichillo in
lenent̾ ab solucionein dicte pensionie Inte graliter ic si tenuissent
Lem Priores decam uenientes ad caxitłi ge uale nõ debent
Recedeie iisi satiffecerint stolaribus ałs sunt exconĩtati et excusato
Ilorum qui non uenũt non adimititui Sed de nũciantur
extonũ cati donec satiffecerit
Nen stolaz et colle on parisus clm̃o non habent sigalu
Sed prior uel supprior ad dandum quictancias it Nec dominus
clun tenetur ibitenere aliquen stolarem ex debito iis. ueiu
Tem quia uilrtante deo p̾ẜtm hunc seculo Renĩtiantẽs
Inderens est ne gocus sclaribus Imꝑlicar p̾roiidetur contra negi¬
cantes si e mentes aliquas Res causa lucie et tenentes aliquos
famuilos et eq uos quib us non competit Racione officiorum Et
qualiter sunt puinendi contrariu facientes uideatur in diffimce
Item monachi maliquibus festres ludis Uacanes sei trũs¬

Expanded text:
 debet mittere & supplere eorum defectus. Et nihilominus tenentur ad solutionem dictæ pensionis integraliter, ac si tenuissent. Item, Priores, Decani, venientes ad Capitulum generale, non debent recedere, nisi satisfecerint scholaribus, alias sunt excommunicati, & excusatio illorum qui non venerint, non admittitur, sed denūtiantur excommunicati donec satisfecerint Item, scholares Collegij Parisiis Clun. non habent sigillum, sed Prior vel Subprior, ad dandum quittantias, nec domnus Cluniacensis tenetur ibi tenere aliquem scholarem ex debito nisi velit. Item, quia militantes Deo, præsertim huic sæculo renuntiantes, indecens est negotiis sæcularibus implicari, prouidetur cōtra negotiantes, si ementes aliquas res causa lucri, & tenentes aliquos famulos & equos, quibus non competit ratione officiorum; & qualiter sunt puniendi cōtrarium facientes, videatur in diffinitiItem, Monachi in aliquibus festis ludis vacantes, seu trans
Abbreviated transcription (Latin):
absiir licẽn donumi blatis et consensu Recipi non pessunt Et si Recepti
fuint pro non Roceptishabeantur¬
Benefficu sibi Collati possessione in fiu̾nt assernti ad Camerariũ
accẽdeie et prestare sibi Iurame ntum expressum in manb us spm̃e
loco domim abbatis de non manuinicte ndos tales ẜnos necbona
corunde in Alio quin sentr̃ĩ suspensionis a uenefficis es ipso Iucuou̾dt¬

Expanded text:
absq. licentia domni Abbatis & consensu, recipi non possunt, & si recepti absq. licentia domni Abbatis & consensu, recipi non possunt, & si recepti fuerint, pro non receptis habeanturbeneficij sibi collati possessionem fuerint assecuti, ad Camerarium accedere, & præstare sibi iuramentū expressum in manibus ipsius, loco domni Abbatis, de non manumittendo tales seruos, nec bona eorumdem, alioquin sent
Abbreviated transcription (Latin):
de pñti dnodeciu monachi et ultia
ICem precipiti: om̃bus de ordine dub pe na prinariame suaꝵ
administrationu ꝙ non deut licen alicui molendina torcularia fui nos
biueries seu quodtimq aliud consime le dominiũfaciendi
Ilem institurses et deftriencones ya Ilas yri non sunt de odie
quantumq habeant potestatem de beneffitus facte non ualent
Iem benesfientde nous debent Re cognosie pensiones Iufia
sex meuses als sunt suspensi a sina benefficus et si ꝑ d̃mins non uoce¬
gnonerunt sunt ex comũtati Et si per duos annos sunt prinati
Iem Contz a nor soluentes pictancrir ge ueralia et alu qne
iura Redditus possossiom̃ ad snas admũstiaciones ꝓtinentes de bent
procurare Recognosti ẽt copiam Reco gnitõnis manu auctentica
signatam apud clumacum nuiti ad deponendum in archis Sit et eode
mado delit fieri per priores et administratores mediate dicte eccłie elm
em secular es in donatos et in fẽs ad prelendam mothaler

Expanded text:
 vltra. Item præcipitur omnibus de ordine sub pœna priuationis suarum administrationum, quod non dent licentiam alicui molendina, torcularia, furnos bannerios, seu quodcunque aliud consimile dominium faciendi. Item, institutiones, & destitutiones per illos qui non sunt de ordine, quamcumque habeant potestatem, de beneficiis factæ, non valent. Item, beneficiati de nouo, debent recognoscere pēsiones infra sex menses, alias sunt suspensi a suis beneficiis, & si per annum non recognouerint, sunt excommunicati, & si per duos annos, sunt priuati. Item, contra non soluentes pitantias, generalia, & alia quæ iura, redditus possessionum ad suas administrationes pertinentes, debent procurare recognosci, & copiam recognitionis manu autentica signatam, apud Cluniacum mitti, ad deponendum in archiuis, sic & eodem modo debet fieri per Priores & administratores mediate dictæ Ecclesiæ Clun. andas. Item, sæculares in donatos & in fratres ad præbendam Monachalem
Abbreviated transcription (Latin):
est eie auffere nd int et In pres usus conue tendus iux ta sin
suxiors a bitiim
habems admistracionem Aliquem Re ligiosum Altina odonno tatite uel
expiesse professum potest Recixe suñe licencia expressa dr̃m clirmare
abbatie et si contiarium siat nn debentur ꝓ monacho haleu net
est eie in aliquo prouide udum
Iem Prioz es aid nns de poratu ad poratum non sili suld̃
camerarus prom̃tiaꝵ exte ptus monat huis ad morandum micti non
potestate Recixis ñde Induende me naches sunt p̾nati sc̃em de Illiet
qui monaclios Recipint uitra numerẽ consuetum sine licentia abbatis¬
Nem non Recipientes monrchris sili missro ysuor¬
suꝑiors si deficiat eis monachus sunt exconicrt ipso facte i beuent
ad expẽn quas dicti monach. Iuranem̃t᷑ se ferisse enudo Redde nnde
et stando dbituo Indius mõreraudis et si neccesse fu̾i̾t taxadaa

Expanded text:
i Superioris arbitrium. habens administrationem, aliquē Religiosum alterius ordinis tacite vel expresse professum, potest recipere sine licentia expressa domni Cluniacensis Abbatis, & si contrarium fiat, nō debent pro Monachis haberi, nec est eis in aliquo prouidendum. Item, Priores ordinis de Prioratu ad Prioratum non sibi subditum, Camerariis Prouinciarum exceptis, Monachos ad morandū mittere non potestate recipiendi, & induendi Monachos sunt priuati: idem de illis qui Monacpientes Monachos sibi missoss, si deficiat eis Monachus, sunt excommunicati ipso facto, & tenentur ad expensas quas dicti Monachi iurauerūt se fecisse eundo, redeundo & stando, arbitrio iudicis moderandas, & si necesse fu
Abbreviated transcription (French):
enateuin dnne ffatum sun domna In sue Capitulo et eoram isititiul
Eum ueneunt ꝑ lene de claient
Item singuli Ofmarn loram Ablase uel p̾ore si nou est
ibi abbas et coram semoribu sing̃lia dnobus mensibus de su
etiruo rationem et de om̃bua Reeptio et expe n comxutatio nẽ
fi de liter faciant
Neiii priores odnna al quibua monachie meiatibi
apmo ip̃ns non possunt dare lirer ẽndi et studendi aliculi n
aliqua facultate sine dm̃ Abbatra litẽ n pali

Expanded text:
ater in anno statum suæ domus in suo Capitulo, & coram visitatoribus, cum venerint, plene declarent. Item, singuli officiarij coram Abbate vel Priore, si non est ibi Abbas, & coram senioribus, singulis duobus mensibus de suis officiis rationem, & de omnibus receptis, & expensis computationem fideliter faciant. Item, Priores ordinis aliquibus Monachis morantibus apud ipsos, non possunt dare licentiam eundi, & studendi alicubi in aliqua facultate, sine domni Abbatis licentia speciali.
Abbreviated transcription (Latin):
locorum quãtum sepno poterũt suũ sequatio Egnuẽtim come¬
dant q cum eodem in prioratibus antem neon tomeualib᷑ us xoi
iisi sit legitime Impeditus cum sus socũs comrdat semx uet
in casu isto tessante cansa legatmmia fiat dimisio Intel eas̃
Nem quando comedituo In infiruuleno Uesus erorãto
Inxͦ ncixio meuse et pist Re ffectiõne hiynuma et uersus dicanturo
in Reffectorio continue ali quĩs quod ediffic audientes nulla q
ꝑsona se tularis ad come demd inib aliquathe nus Ianitetuo
Ilem Rez totum Oad mom In diuims officña et beg̃laub

Expanded text:
locorum quantum sæpius poterunt, suum sequantur Conuentum, comedantque cum eodem. In prioratibus autem non conuentualibus Prior, nisi sit legitime impeditus, cum suis socijs comedat semper, nec in casu isto, cessante causa legitima fiat diuisio inter eos. Item, quando comeditur in Infirmitorio, versus & oratio in principio mensæ, & post refectionem, Hymnus & versus dicantur, in Refectorio continue aliquid, quod ædificet audientes, nullaque persona sæcularis ad comedendum inibi aliquatenus inuitetur. Item, per totum ordinem in diuinis officiis & regularibus
Abbreviated transcription (Latin):
sul regandue
nes aut ãlo anee ad gibistendum teneat neqz canes neqz camenlas
qui loca maculent latratu qz sue seye dei cultum pertur bant et interdie
litioe eccliastieoe lacerant eciam ad Ienandum huii duntaxat exa pti
qui in ali puibur locre sine usum esagiam habent uenandi quo casu

Expanded text:
subrogandus. ones, aut alias aues ad gibostandum teneat, neque canes, neque caniculas, quæ loca maculant, latratuque suo sæpe Dei cultum perturbant, & interdum libros Ecclesiasticos lacerant, etiam ad venādum, iis dumtaxat exceptis qui in a
Abbreviated transcription (Latin):
facrẽn penas suxͣ dictas Incurrunt et ałs sunt gͥͣ inter ꝑunendi
LEM Mom̃bus locios odinis et enam In abbams om̃es deberi
habe tousuram capitia uestes calciamenta et habitus Regłares Iuxͣ
sabbati dominica Capitali pre ce dente et non ante Et rebent Rende
nisi Capitulo ce lebrato petita lice ncia⁊ obtenta
Tem diffamatus de incõtine nia de bet Remoneu de le
et unuus aliuit est ibi subrocandus licet sit suff̾icienter corte ctue
ꝓt ter diffamatione in
tem secundu statuta Iecholax paye quart i ꝓmonõd̃¬

Expanded text:
t grauiter puniendi. Item, in omnibus locis ordinis, & etiam in Abbatiis, omnes debent e tonsuram capitis, vestes, calciamenta, & habitus regulares iuxtSabbati Dominica Capitulum præcedente, & non ante: & non debent recedere nisi Capitulo celebrato, petita licentia & obtenta. Item, difamatus de incontinentia debet remoueri de loco, & vnus alius est ibi subrogandus, licet ipse sit sufficienter correptus propter difamationem. tem, secundum statuta Nicolai Papæ quarti, in
Abbreviated transcription (Latin):
legem dei et ꝓ tłes p̾ficiantur qui stiant et possinepre esse parite
et ꝑdesse ad Iura cõmissoꝵ sibi poratiũ cons̾nare Et y tam de claustr¬
libus cłi ꝙr de alina sine ꝑsenaꝵ at ytione ad Reguẽ p̾oratuũ assu¬
mantur et ꝙ nõ cõmictantur insi sacer dotibus monacluo dicti ordimit
et nõ aliis qui ordi cłmu non fuerint Ilec ꝑsome ꝯllectitue natis
p̾oratiu et decanatus curum aĩaꝵ habentes in yr̃o o dine st adm̃istrares
om̃ẽs gͣtis conferantur e̾t absq uenalitate aut aliqua pactione Si po
antem poter ħ aliquid de disse uel Reexisse conuitus fuent ex tunt
nũ ꝙ in ordine cłm dignitatem habeit uel honorem et si adns sus
alique i sux hoc haleatur uehie mens p̾simuꝑtõ apud uisitato res uel diffi¬

Expanded text:
antur qui sciāt, & possint præesse pariter & prodesse, ac iura cōmissorum sibi Prioratuum, conseruare. Et quod tam de claustralibus Clun. quam de aliis sine personarum acceptione ad regimen Prioratuum assumantur. Et quod non cōmittantur nisi Sacerdotibus Monachis dicti ordinis, & non aliis qui ordinis Clun. non fuerint. Nec personis illegitime natis Prioratus, & Decanatus curam animarum habētes in ipso ordine. Et administrationes omnes gratis conferātur, & absque venalitate aut aliqua pactione. Si quis autē propter hoc aliquid dedisse vel recepisse conuictus fuerit, extunc nunquam in ordine Clun. dignitatem habeat vel honorem. Et si aduersus aliquem super hoc habeatur vehemens præsumptio apud Visitatores, vel Diffi
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ ꝑieulum aut a luid Intõne mẽs ene mre Ilecnon Infirmio
de bilibus q dumtagoat exceptis ꝙ om̃es monachi in dermnitoro singuli
sem adistins eaudde la qr Ingiter de nocte mio maitio iode ntienaus
Regularit et xnotent et millua frm in pp̃us saltumm licie ardimo sine
lutir̃ n octibur do nat qmĩ si adeo panpe fua dt parateria l

Expanded text:
damnum, periculum, aut aliud inconueniens euenire, necnon infirmis debilibusque duntaxat, exceptis, quod omnes Monachi in Dormitorio singuli tem addiscant, candelaque iugiter de nocte in Dormitorio ardente, iaceant regulariter & pernoctent, & nullus fratrum in proprijs saltem locis ordinis, sine lu
Abbreviated transcription (Latin):
luteras mansioun terimune competene est psige nd nn infra que m
personiliter habent se pñtare et si non uemant infra terinũ pre
uagal nudis debeant haberi nec de bens mutari donec ꝓfessirnom
serernt nec eciam sine cansa Iacienabili et si centrarin fiit sunt Reno¬
candi Es nuitantes puinendi et Ii moti ꝑ sino c̾mb i a sum
mansio. Itrato ad mansiones Illat Reddire nou debent et quãde
mncte ntut debent bil ere expensis
Ieem ubi sunt Monachi solita nps suxiones secuns
mon eluo adm̾gitiu si facultat sup etant uel Re nociti ad elu¬
stitu et ube non possunt esse duo mon ichi sed solum unus quia
facueltute ue n sustectũt uel talia loca si fieri possit sire stãdale sunt

Expanded text:
literis, mansionum terminus competens est præfigendus, infra quem personaliter habent se præsentare, & si non veniant infra terminum, pro vagabundis debeant haberi, nec debent mutari donec professionē fecerint, nec etiam sine causa rationabili, & si contrarium fiat, sunt reuocandi, & mutanmansionibus, iterato ad mansiones illas redire non debent, & quando mittentur, debent habere expensas. Item, vbi sunt Monachi solitarij, per Superiores socius Monachus adiungitur, si facultates suppetāt, vel reuocetur ad claustrum, & vbi non possunt esse duo Monachi, sed solum vnus, quia facultates non suppetant, vel talia loca si fieri possit sine scandalo, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uel alti Rerdenda eorum nomĩe seu pro ꝓpsis et alios multes con¬
tiartus diu̾smdde tanꝙ ne geciatores ext̾centes Ilecnor appetẽr¬
et setaantes lucra tue pia peculium occultuntes et Illicite de tie¬
post ob itr sed eciam in unta ipsermo suns ees ansłe sonda pr
consilis pborum mon achoꝵ monasterna sen ꝓp̾no locis appltrod
et In eorum utalitate m totaliter comuĩte nda
Nem superio ⁊ del enadiistiare sura r narhesaus
panior et alu ad uestia rium et calciame ntus me ccessarua

Expanded text:
o ipsis, & alios multos contractus diuersimode tanquam negotiatores exercentes, necnon appetentes & sectantes lucra turpia, peculium occultantes, & illicite detinenpost obitum, sed etiam in vita ipsorum, sunt eis auferenda, & cum consilio proborum Monachorum, Monasterijs seu proprijs locis applicanda, & in eorum vtilitatem totaliter conuertenda. Item, Superiores debent administrare suis Monachis in pannis & aliis ad vestiarium, & ca
Abbreviated transcription (Latin):
ter hugo a deo electus. burgũdionũ
illustrer genere. cuius gentor. dal¬
macius. mater uero aremburgis

Expanded text:
ter HVGO, electus a Deo, Burgundionum illustri genere, cuius Genitor Dalmatius, Mater vero Aremburgis
Abbreviated transcription (Latin):
industria sua ampliauit. Qͥ cum
essẽt dm̃m uirtũtũ exercitiis decẽter
ornatus monastece religioĩs ordine
laxius diffluentem prouidencie
manu restrictius coartauit. geminas¬
q missas unã scilicet pro fratrib
defunctis. aliam uero pro uncis. in
duobz oromb oratoriis a se construc¬
tis cothidie cantari constituit.
Helemosimis uero supra om̃s nostri
tpr̃is hoĩes ita fuit semper intentꝰ
ut illius ecclesiastici ubi sentẽcia
digne sibi cõgruere uidetur qͣ dr
tus. diu ad profectam huius loci
mĩe permissus est. gregẽ que sibi
creditũ uerbis excreuisse pariter
et exemplis erũdiens multiplici¬
ter augmentauit. tandemqz semo
paschali sancto fine quieu¬
fine quieuit.
Successit ei in abbacie regimine.
uenerabilis uite uir nõĩe. põcius.
tam carins ꝙͣ m̃tis nobilitate
clarissimus cõmuniq totius sc̃e
fraternitatis electione promotꝰ
uniͦ. idꝰ man a dño uuiuddone
uiennen ecclie reuereñdo archiẽpõ
consecratus. et in sede sua cum

Expanded text:
industria sua ampliauit. Qui cum esset omnium virtutum exercitiis decenter ornatus, Monasticæ religionis Ordinem laxius diffluentem, prouidentiæ manu restrictius coartauit, geminasque Missas, vnam scilicet pro fratribus defunctis, aliam vero pro viuis, in duobus Oratoriis a se constructis quotidie cantari constituit. Eleemosynis vero supra omnes nostri temporis homines ita semper fuit intentus: vt illius Ecclesiastici verbi sententia, digne sibi congruere iudicetur, quatus, diu ad profectum huius loci viuere permissus est, gregemque sibi creditum verbis pariter & exemplis erudiens, multipliciter augmentauit; Tandemque senio Paschali sancto fine quieuit. Successit ei in Abbatiæ regimine venerabilis vitæ vir, nomine PONTIVS, tam carnclarissimus, communique totius sanctæ fraternitatis electione promotus, VII. Idus Maij, a Domno Widone Viennensis Ecclesiæ reuerendo Archiepiscopo consecratus, & in sede sua cum
Abbreviated transcription (Latin):
non Iurate ãłe non adhiberet fides se lacõnibua eorim Ilec eciã
si erat soluo p̾ supposito ꝙ esset iuratuꝰ
Lem absentes in capituto qui mñ p̾stite rint Inram̾etum
deb et pstare pdtiũ Inramẽtum anterꝙ Incixiãt uisitare dño abba
et in eius absd ũ camerario ꝓ m̾ciarum et si non possint habe̾
camerarios alus collegis sine socuit nõit dĩñ allatra
Ien Unus uisitator alio legatuns imxẽdeso qui esft in
Re motiar et non posest habe Ie cursum ad dñm abbade potest sibi
unũ aliũ subrogare unacum camerauio ꝓrũcie et debent ab ip̃o
Iuramentur Recixe et tunc adhibetur fides Ambobus
Eemuisitator es ꝓuande disitũ delme sati disita

Expanded text:
non iurati, alias non adhiberetur fides relationibus eorum, nec etiam non iurati, alias non adhiberetur fides relationibus eorum, nec etiam si esset solus, præsupposito quod esset iuratus. Item, absentes in capitulo qui non præstiterunt iuramentum, debent præstare prædictum iuramentum antequam incipiant visitare, domno Abbati, & in eius absentia Camerariis Prouinciarum, & si non possint habere Camerarios, aliis collegis siue sociis, nomine domni Abbatis. Item, vnus Visitator alio legitime impedito, qui est in remotis, & non potest habere recursum ad domnum Abbatem, potest sibi vnum alium subrogare vna cum Camerariis Prouinciæ, & debent ab ipso iuramentum accipere, & tunc adhibetur fides ambobus. Item, Visitatores quando visitant, debent secum visita
Abbreviated transcription (Latin):
tionis pe na e mibus ad nũstratoribus ordinia mediate. Iume diase
sub ie ctis quatmus habeant admicter uisitutires s̾t era ãd̃n strare
exp̃e. loco quorum et eciam ꝓ feriaturis a Comẽiᵗ .I. fianchim
Et a non comiẽtualibus mediu franchum se cixians ep si suit
aliqui Reuelles possunt Citam ꝑsenaliter ad caxitłm genale  aqnes
Rem uisitatores de bentadimit in locis in eoũ stieies
Constitutu ubi eciamꝰ uisitare nõ consue neñe cansa hospitalitatis
ała uisitatoree possunt Rebelles citart ꝑsonaliter ad cap̃łas grnie
et debetur eis Renẽ ncia occurrendo in aduentum eomm et eciam
aessociando in exitu
ttem Uisitatores nullomodo de bent ol nnit effitĩ
uisitatõnis et si habeant iustam causam debens bona hora hoc note¬
fficare apũd tlumacum dño abbat Et si absens fud̾s p̾ori maiori
et ipso al seũ pͥor clanstrale ut possu unũ aliũ subiogare d̃oe cusu¬
Nem uisitato ⁊ es non possinu ꝓreal̃ ad officm uisitutõma

Expanded text:
tionis pœna omnibus administratoribus ordinis, mediate & immediate subiectis, quatenus habeant admittere Visitatores, & eis administrare expensas, loco quorum & etiam pro ferraturis, a Conuentualib. francum & a non Conuentualibus medium francum recipiant & si sint aliqui rebelles, possunt citari personaliter ad Capitulum generale sequēs. Item, Visitatores debēt admitti in locis, in eorum itinere constitutis, vbi etiam visitare non consueuerunt, causa hospitalitatis, alias Visitatores possunt rebelles citare personaliter ad Capitulum generale, & debetur eis reuerentia, occurrendo in aduentum eorum, & etiam in associando in exitu. Item, Visitatores nullo modo debent obmittere officium visitationis: et si habeant iustam causam, debent bona hora hoc significare apud Cluniacum domno Abbati, & si absens fuerit, Priori Maiori, & ipso absente, Priori Claustrali, vt possinItem, Visitatores non possunt procedere ad officium visitationis
Abbreviated transcription (Latin):
nob.e noũ deffiriant intrnai¬
Tem et qmia per negligenciaut olussionem aut peruuxensieñt
statntorum ꝓd ictorim et maxime quia p̾ores ipsa secum de portare et
inter suos Iule tõs publicare ol fnare qz et il siuar. fat negle peruntet
negilignit ex quibus plures ex cessus irre glaritates dmxna incẽns¬
da standala in dede cus tocins ordmmie et Ra ligiome sexins hacte mis
fuere ad huc possent fore ꝑpetiari ile a ceto iuis piam Iꝯuerancie cant
ualeat pretendere ant allegare om̃ibus e singłis abbatibz p̃orilz et
admistiatorib pͥncipalib in hoc instante capło existentil p̾cixunus
et p lubenius ne Recedant Ime hunimodi etdinatonib et statutia aut
de sibi eas mncte ndis ouerent secie tarirs autthe saurarm̃ ut axi
eis habe̾ ualeant infia dnm̃o n ẽnũ qtũa suis sul dtis notiffice in

Expanded text:
nobis non deficiant intem, & quia per negligentiam, obmissionem, aut per vilipensionem statutorum prædictorum, & maxime quia Priores ipsa secum deportare, & inter suos subditos publicare, obseruareque & obseruari facere neglexerunt & negligunt, ex quibus plures excessus, irregularitates, damna, incommoda, scandala in dedecus totius ordinis, & religionis sæpius hactenus fuere, adhuc possent fore perpetrata, ne a cætero quispiam ignorantiæ causam valeat prætendere, aut allegare. Omnibus & singulis Abbatibus, Prioribus & administratoribus principalibus in hoc instanti Capitulo existentibus præcipimus, ac prohibemus, ne recedant sine huiusmodi ordinationibus & statutis, aut de sibi eis mittendis onerent Secretarios, aut Thesaurarium, vt apud eos literæ valeant infra dimidium annum, quatenus suis subditis notificent,
Abbreviated transcription (Latin):
cõuma seu claustra teneant et tenen faciãt clause q mullus
me nathu predtrum horam exiue ualeat ꝓ aliquib illicitis
cõmittemd
Iem ꝙ nullus Sine sotio monacho honesto et de c̃li¬
quioribus per uillam ubi moratur Incedat
nullus monachiu qui sacerdos non fui̾t migatim ⁊ ubi totiarũ
rexietur per suũ suꝑiorem Inmediatũ Re nocetur

Expanded text:
faciant clausa, quod nullus Monachus prædictam horam exire valeat pro aliquibus illicitis committendis. Item, quod nullus sine socio Monacho honesto & de antiquioribus, per villam vbi moratur, incedat.nullus Monachus qui Sacerdos non fuerit, mittatur, & vbi contrarium reperiretur, per suum Superiorem immediatum reuocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iem uisitalo es uor deben monaclium de sua masiene
Remone inse causa suit Racionalilis aut ilia fecit inuachno ppter
que debeat Remouer
Item uisitatores non possint extia ꝓmũciam in qua uisitũt
mansionem aliquam assignaie¬
cłim ante eoru ad nentum uisitata Illo Anno ꝓ uisitando non
quibus ipi uisitatores essent m̾to consule ne
Nemuisitator es piomncie fianie debent usitare allana
de bello loco et p̃oratum de donna maria luet non suit infra errum
pronintiait
Rem abliites pores et al ad iñstratores me diat uel Iuuni

Expanded text:
bent Monachum de sua mansione remouere, nisi causa fuerit rationabilis, aut talia fecerit Monachus propter quæ debeat remoueri. Item Visitatores non possunt extra Prouinciam in qua visitant, mansionem aliquam assignarecen. ante eorum aduentum visitata, illo anno pro visitando non quibus ipsi Visitatores essent merito consulendi. Item, Visitatores Prouinciæ Franciæ debent visitare Abbatiam de Bello-loco, & Prioratum de Domna Maria, licet non sint infra eorum Prouinciam. Item, Abbates, Priores, & alij administratores mediati vel i
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e Ioligieme cłun ꝑ se aut aluim du ecte uel iudirecte sen eciun
quonis alio quesito colore beneficia instri ot dine cłm ab aliquo
prelato aut emo Uicario ue lalia pesona stłari non Impetiet seu
ipsum inhabile in fore a quorunqz leneficio ue l officir in or dine
cru obtine ndo Et Insurer ꝙ tue Impetr em ponatur ad care̾
cn clumaci ꝑꝑetue summ damx nabilem ambitunem de ꝑle ati

Expanded text:
religionis Clun. per se aut alium, directe vel indirecte, seu etiam quouis alio quæsito colore, beneficia nostri ordinis Clun. ab aliquo Prælato, aut eius Vicario, vel alia persona sæculari non impetret, velipsum inhabilem fore a quocumque beneficio, vel officio in ordine Cluniac. obtinendo. Et insuper quod talis impetrans ponatur ad Carceres in Cluniaco, perpetue suam damnabilem ambitionem deploraturus.
Abbreviated transcription (Latin):
signauit. precepit etiam dictus yuo
bone memorie et per licteras suas patẽ¬
tes cõfirmauit. qd̾ in die ãmu̾sarii sin.
Cõuẽtus de p̾dt̾is .xu. lb. hẽat duppoli¬
cẽ pictancĩa pisciũm. Itẽ p̾cepit ꝙ cõ¬
uẽtus ꝑcipiat in uinea sita in montẽ
racheti. uã emit a costantino de clim̃
burten sc̃i gengulfi .xx. sextaria uiiii
puri. Item fecit horrea iuxͣ terra t̾rẽ
mosendim. et multa alia bona intꝰ
et foris q̃ non sunt hio scripta.

Expanded text:
signauit. Præcepit etiam dictus Yuo signauit. Præcepit etiam dictus Yuo bonæ memoriæ, & per litteras suas patentes confirmauit quod in die anniuersarij sui, Conuentus de prædictis XV. libris habeat duplicem pictantiam piscium. Item præcepit, quod Conuentus percipiat in vinea sita in monte Racheti, quam emit a Contantino de Cluniaco burgense S. Gengulphi XX. sextaria vini puri. Item fecit horrea iuxta turrem molendini, & multa alia bona intus & foris, quæ non sunt scripta
Abbreviated transcription (Latin):
crucẽ de cristallo. Itẽ calicẽ auren.
cũ lapidib pciosis ad usum maioris
astaris. It̃e duas magnas pelues
argenteas. Itẽ missale textũ euũa¬
gelii. eplãriũ cooperta aurgẽto. ⁊ col¬
ectariũ. et magñu librũ de capłõ.¬
Irtem librũ expositionũ enuãgelioꝵ
ad. legendĩt in refectorio. Itẽ posuit
in claustro . xxii. uolumina libroꝵ.
qiui tenẽtur cathenis. Ite ditauit ⁊
omauit eccli̾am istã preciosissimis
ornamẽtis uidel casulis dalmati¬
tis tunicis cappis frõtalib et alii
pannis sericeis. et .ix. paribz ãpul¬
larũ argẽteaꝵ ad altaria priuata
positarũ. Itẽ emit .xx. lb. turon. suꝑ
quasdam t̾ras et possessiones quas
emit a dño de la marche sitas apd̾
g iuriacũ pro ãnuersario suo singu¬
lis añis die sin obitꝰ faciendo. Dõ¬
nus aũt yuo successor eius dictas.
xu. libras tiron suꝑ ꝓntronãtũ sc̃
genttulfi instituit etiꝑpetuũ cõuẽtui as¬

Expanded text:
Crucem de crystallo. Item calicem aureum Crucem de crystallo. Item calicem aureum cum lapidibus preciosis ad vsum maioris altaris. Item duas magnas pelues argenteas. Item Missale, textum Euangelij, Epistolarium, cooperta argento, & Collectarium, & magnum librum de CapitItem librum expositionum Euangeliorum ad legendum in Refectorio. Itē posuit in claustro XXII. volumina librorum, qui tenentur catenis. Item ditauit & ornauit Ecclesiam istam preciosissimis ornamentis, videlicet Casulis, Dalmaticis, Tunicis, Capis, Frontalibus, & aliis pannis sericeis, & IX. paribus ampullarum argentearum ad altaria priuata positarum. Item emit XV. libras Turonenses super quasdam terras & possessiones, quas emit a domno de la Marche, sitas apud Giuriacum pro anniuersario suo singulis annis, die sui obitus faciendo. Domnus autem Yuo successor eius dictas XV. libras Turon. super patronatum sancti Gengulfi instituit, & in perpetuum Conuentui as
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii. lbͣ turon obligatã et amplius.
et licet ecclĩa tantis debitis esset ho¬
norata propter hoc cõuẽtũ nõ minuit
sed potius augmẽtauit ita qd toto
tpr̃e uite sue fuerũt in cõuentu . cc.¬
lo. monachi adminus. ⁊ et etiam
sepe plures eisdem necessaria ꝑlems¬
sime ad mistrans ct ãte obitu suum
dictam eccłiam dimi sit ab õi debi¬
to liberam et ĩnuũẽ. Ĩpsam usq ad
annũ sequẽtem post obitũ sũu uic¬
tualib reliquit munitã. Item fecit
ymagiñe sancti mayoli argentẽa
et etĩã deauratã. Ipse dedit. xxui.
marchas auri ad faciend̾ ymaginẽ
bt̾e marie diuersis lapidib precio¬
sis adornatã. quã musto tpr̃e ãte
obitũ suũ proposuerat ad implere.
Dictũ autẽ propositum dõnus yuo.
nͨ ĩmediate successor enis libaliter
et integrasiter a dimpleuit. I tem fe¬
cit .ii. cãdesabra argentea ãd opꝰ
maioris altaris. Item ulceũ argen¬
teũ cũ aspersorio suo argenteo. Ite

Expanded text:
IIII. M. libr. turon. obligatam, & amplius. Et licet Ecclesia tantis debitis esset onerata, propter hoc Conuentum non minuit, sed potius augmentauit: ita quod toto tempore vitæ suæ fuerunt in Conuentu CXL. Monachi ad minus, & etiam sæpe plures, eisdem necessaria plenissime administrans, & ante obitum suum dictam Ecclesiam dimisit ab omni debito liberam & immunem; ipsamque vsque ad annum sequentem post obitum suum victualibus reliquit munitam. Item fecit imaginem S. Mayoli argenteam, & etiam deauratam. Item dedit XXVI. marchas auri ad faciēdum imaginem beatæ Mariæ, diuersis lapidibus preciosis adornatam, quam multo tempore ante obitum suum proposuerat adimplere. Dictum autem propositum suum Yuo secundus immediate successor eius liberaliter, & integraliter adimpleuit. Item fecit duo candelabra argentea ad opus maioris altaris. Item vrceum argenteum cum aspersorio suo argenteo. Item
Abbreviated transcription (Latin):
cui est glia ꝑhẽms et laus perpetua:
per infincta secula seculorum. Amer ..¬
Explicit narratio exceptionis apd̃

Expanded text:
cui est gloria perennis et laus perpetua, per infinita saecula saeculorum. Explicit narratio exceptionis ap
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab incarnatione dm̃¬
ad comprobandum corripitur a
dño. A benignssimo ihũ flagello
pie castigationis erũdieñdus dis¬
pendio lumĩs oculoꝵ ab ip̃o imperpe¬
tuũ saluandus. In spacio dec̃ẽ an¬
norũ excercetur. Qͥ statim sanc¬
tissimã mayolũ. loco suo subrogari
decreuit. St cũ consilio om̃in fr̃m
a cabilonensi ep̃o nom̃ĩe holdebodo
ordinari rogaint.

Expanded text:
nno ab Incarnatione Dad comprobandum corripitur a Domino, a benignissimo Iesu flagello piæ castigationis erudiendus, dispendio luminis oculorum, ab ipso in perpetuum saluandus, in spacio decem annorum exercetur. Qui statim Sanctiss. MAIOLVM loco suo subrogari decreuit, & cum consilio omnium fratrum, a Cabilonensi Episcopo nomine Holdebodo, ordinari rogauit.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem. In monasterio sancti
iuliam. quod ip̃e a fundamentis cõs¬
truxit degens. incidit in langorẽ.
Tunc cunctis featrib euocatis.
om̃ia succ cunctaq monasteria dis¬
posuit. de climacensis loci interim
ordinatione reticuit. Sed frĩbus
super hac reu̾m per contantib res¬
pondit. Clumacum sue disposi¬
tiom reseruauit deus. nec nr̃e ordi¬
natiom hac in re subditur ille lacꝰ
capella solũmodo in ea retenta. ad
misse celebrationem causa aĩe mee
simplicter queqz necessaria sunt
illuc mittantur. Ita sanctissimꝰ
pater ebdomada octauarum sc̃i
martini .xiiii. lil̃ decembris. Ibi
obiit. ibiqz sepultus quieuit..¬
¶ Godem uero anno donnus ey¬
mardus clumaco eligitur. humi¬
lis quĩdẽ genere: sed celsũs humili¬
tatis culmine. Namqz fr̃ib sũper
electione abbĩs consilium agẽtib.
Idem sanctissimus. eymardus a
cauiniis sua obedientia redĩes.
Equũ sũper quẽ sedere consue¬
uerat: ante se ipse pedes piscib

Expanded text:
ciuitatem, in Monasterio sancti Iuliani, quod ipse a fundamentis construxit, degens: incidit in languorem. Tunc cunctis fratribus euocatis, omnia sua, cunctaque Monasteria disposuit, de Cluniacensis loci interim ordinatione reticuit, sed fratribus super hac re eum percunctantibus, respondit. Cluniacum suæ dispositioni reseruauit Deus, nec nostræ ordinationi hac in re subditur ille locus. Capella solummodo mea retenta ad Missæ celebrationem, causa animæ meæ simpliciter, quæque necessaria sunt, illuc mittantur. Ita Sanctiss. Pater hebdomada octauarum S. Martini 14. Cal. Decembris inibi obiit, ibique sepultus quiescit. Eodem vero anno domnus EYMARDVS Cluniaco eligitur, humilis quidem genere, sed celsus humilitatis culmine. Namque fratribus super electione Abbatis consilium agentibus idem Sanctissimus EYMARDVS a Cauiniis sua obedientia rediens, equum super quem sedere consueuerat, ante se ipse pedes piscibus
Abbreviated transcription (Latin):
dimis qui Retinent lona quorũcũq Religiosoꝵ deffmctorum
ordine predt sitamen Illa lona excedãt quĩq solidorum et ea uel scdmam¬
ualorem infra duess menses non Restituerunt Illis ad quos ꝑtinẽt
uel cum eis amicabilite concordam̾nt
Tem omes qui septa et clausuras abbatiaru et poratiũ
nostri ordime eccłie clumacẽn mediate sine eciam Iume diate
s ubuectors de noche ex meruie ꝓ peccando Illoes tamer qui e pine i¬

Expanded text:
 Religiosorum defunctorum ordinis prædicti, si tamen illa bona excedant summam quinque solidorum, & ea vel valorem infra duos menses non restituerint illis ad quos pertinent, vel cum eis amicabiliter concordauerint. Item, omnes qui septa & clausuras Abbatiarum, & Prioratuum nostri ordinis Ecclesiæ Cluniacensi mediate, siue etiam immediate subiectorum, de nocte ex
Abbreviated transcription (Latin):
Sumiliter quando dicitur illud uerbum ennãgelicum Et
ueibum caro factum est ẽt quando legit᷑ p issie dñ ⁊ dicit᷑ Incl¬
nato capete e misit spun ab om̃ibus fiat gent flixio Re melnher
em in omibus lons oduna taporalia calitos alli alia
uel ordinis Recesurne
Iem monachi uil rcumꝑ existentes ad matutio sue geui
officiũ diuinũ diuonũ in cturnũ: iuissis celebrent actente humiliter
it denote et eciam obedienciami insi occuyacionet legitiras hab cant
pptr eorum officia senad mistrat nẽs eutatutis et consuetudunt us qui

Expanded text:
t Verbum caro factum est, & quando legitur Passio Domini, & dicitur Inclinato capite emisit spiritum, ab omnibus fiat genuflexio reuerenter. Item, in omnibus locis Ordinis, corporalia, calices, albæ, aliael Ordinis recessurus. Item, Monachi vbicumque existentes, ad Matutinas surgant, Officium diuinum, diurnum, nocturnum, & Missas celebrent attente, humiliter, & deuote, & etiam obedientiarij, nisi occupationes legitimas habeant propter eorum officia seu
Abbreviated transcription (Latin):
lectionũ festurtatõmibue xn lectiones iun fiant quia hoc esses ad offrau
mortuoni de faudam et In dielus mercuon et uenis que nõ uicãt
a fenalibus epłis uel enuange lus non dele nt fiere de bta maria pn
lectiones nec de aliis patronis ecclia ⁊ sed de feriali tantum
Ilem in omibus al larm et poratilius cone ntralil us od io¬
xi stilicet monachoꝵ ⁊ supra om̃es monachi quando uenũt yel
hra dunt debent be cipere benedictune prout fit in clum ͤ sine hab.ant
mansienem in dicto loco uel alibi es hoc uerum quande per dnos uel
perplu es dies extra monasterium moram traxeunt et si per n ͣᷤ
complẽ torium Bene dictio exeundi et nũyͣ eciam in diebua dñicis
nel alique esset neccessariur aute pmã ꝓ aliquo arduo ne gotu mestu¬

Expanded text:
lectionum festiuitatibus duodecim lectiones non fiant, quia hoc esset ad officium mortuorum defraudandum, & in diebus Mercurij & Veneris, quæ non vacant a ferialibus Epistolis vel Euangeliis, non debent fieri de B. Maria duodecim lectiones, nec de aliis patronis Ecclesiarum, sed de feriali tantum. Item, in omnibus Abbatiis & Prioratibus Conuentualibus Ordii scilicet Monachorū, & supra, omnes Monachi quando veniunt vel recedunt, debent recipere benedictionem prout fit in Cluniaco, siue habeant mansionem in dicto loco vel alibi, & hoc verum quando per duos vel per plures dies extra Monasterium moram traxerunt, & si per duas Completorium, Benedictio exeundi, & numquam etiam in diebus Dominicis, nisi aliquis esset necessario, ante primam pro aliquo arduo negotio M
Abbreviated transcription (Latin):
nacs qm pesttiesi Iituã uer tes in domo curati csancfi
mayole ex consne tudme Recipiũtur
Nem oumes Ii. qui pro malefitne pereosdem cemuslie
ue torrigantur ꝓcur ant et faciant yer sues anmnos distidare buos
Iem onmes Puores apud quis monachi moratur. iutuẽt᷑
et quibus in sus locis mouache defficuunt et habent in domibus
eorum uacc̃an mansione in Qe in dictos mouachos sit misses In

Expanded text:
nachis qui post tres ictus venientes, in domo Curati S. Maioli ex consuetudine recipiuntur. Item, omnes illi qui pro maleficiis per eosdem commissis, ne corrigantur procurant, & faciunt per suos amicos diffidare suos Item, omnes Priores apud quos Monachi moraturi mittuntur, & quibus in suis locis monachi deficiunt, & habent in domibus eorum vacantem mansionem, qui dictos monachos sic missos, in
Abbreviated transcription (Latin):
Iem omes conspnatores set confuratores,/ Contra suos iuxro¬
co/ Ciocintored et alios quostun q pro correctione exressium in or¬
d me digilantes
tems omes qui Sigillo de nuim Ablatre uel conne̾tus
ex certa stre ncia fecerut fulcitatem
ELemn qui de Sigillo eonuẽtua igillardist de assensu

Expanded text:
uos Superiores, circuitores, & alios quoscumque pro correctione excessuum in ordine vigilantes. Item, omnes qui sigillo Domini Abbatis, vel Conuentus ex certa scientia fecerint falsitatem. Item omnes qui de sigillo Conuentus sigillant, nisi de consensu
Abbreviated transcription (Latin):
M .c.lu.l.ioc annotantus terre mo¬
tus in burgundia factus est. ut qui¬
busdam enis ꝑtib pli̾ma edificia
abbis et ab adriano ppͣa licteris inui¬
tatus. sintul etiam a rege francie
ludouico tumore et om̃ibz fere bur
gundie persomis et barombz euo¬
catus clũm ueñ. eandẽq eccliam
grami eris aliem ponderis oppressã
prudentia et expensis siuis. õĩ fere
Debitoꝵ alleuiauit onere ita ut tã
in ꝑsolutione debiti q̃uã etiam in
cõpandis possessionib necessariis.
etiã rei familiaris comꝑandis. sic
ex ore enis audiuimus plusꝙͣ sep¬
tem milia martarꝵ argẽti expẽderit.

Expanded text:
- 1155. Hoc anno, tantus terræmotus in Burgundia factus est, vt in quibusdam eius partibus, plurima ædificia Abbatis, & ab Adriano Papa litteris inuitatus: simul etiam a Rege Franciæ Ludouico iuniore, & ab gundiæ personis & Baronibus euocatus, Cluniacum venit, eandemque Ecclesiam grauis alieni ponderis oppressam, prudentia & expensis suis omni fere debitorum alleuauit onere. Itaut tam ex persolutione debiti, quam etiam in comparandis possessionibus, necessariis etiam rei famex ore eius audiuimus, plusquam septem milia marcharum argenti expenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
dies. Item regẽ francie cũ duobz filiis
suis. necnon õs barones francie. bur¬
gundie. et de infinitis tris prelatos.
Itẽ ter uisitauit eccliãm romanã cuiꝰ
aĩa requiescat in pace.¬

Expanded text:
. Item Regem Franciæ cum duobus filiis suis, nec non omnes Barones Franciæ, Burgundiæ, & ex infinitis terris Prælatos. Item ter visitauit Ecclesiam Romanam; Cuius anima requiescat in pace
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ ip̃e aportauit de curia romana
caput beati philippi apli. et fecit ip̃z
auro et argento decent adornari. Itẽ
dedit ecclie̾ indumẽta in quib ipse
in pontificalib celebrabit. et pusche¬
rimã capa. et unũ frontale uiride.
Itẽ unũ pulchrũ uas argẽti. in quo¬

Expanded text:
Item ipse apportauit de Curia Romana Item ipse apportauit de Curia Romana caput beati Philippi Apostoli, & fecit ipsum auro & argento decenter adornari. Item dedit Ecclesiæ indumenta, in quibus ipse in Pontificalibus celebrabat, & pulcherrimam cappam, & vnum frontale viride. Item vnum pulcherrimum vas argenti
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nte bertrandus de columberiis e¬
licis memorie facundissimus ⁊ elo¬
quẽtissimus sciencia et moribus
mirabiliter ornatus rexit istam
eccliam et totũ ordinẽ per .xiiͫ an¬
nos ĩ magna pace trãquillitate.⁊
ea q̃ inferius cõtinẽtur acquisiuit
scilz gageria de stagno de posy. et
dmẽa que fuit magistri stepham
brando dedit. Item acquisuit feoda
de berziaco de monte bosscrio maruer¬
ma dm̃ henrici de aula militis ⁊ ra¬
ttium de bofferns domicelli. Item plu¬
res petias uneaꝵ cõtiguas clauso de
maleto et plures alias cõtiguas clau¬
so sancti lazari. Ite acquisiuit abba¬
tiam de belloloco in arttona. Ite cõs¬
truxit de nouo manertũ de mõtibz
in arũma. Ite pulcras domos et tur¬
rim apd̾ perronã. Itẽ fecit chãberium
de cruce. ⁊ de magna aula hospicni.
et picturis decorauit. Item chorum
augmentaiit. et nouũ fieri fecit. Itẽ
capellã beati ludouici. et logias supe¬
rius et infernis. et õs domos nouas.

Expanded text:
te Bertrandus de Columberiis felicis memoriæ facundissimus, & eloquentissimus, scientia & moribus mirabiliter ornatus, rexit istam Ecclesiam & totum ordinem per XIII. annos in magna pace & tranquillitate, & ea quæ inferius continentur, acquisiuit, Scilicet grangeriam de stagno de Posy, & vineam quæ fuit Magistri Stephanibrando dedit. Item acquisiuit feoda de Berziaco, de Montebosserio in Aruernia, domini Henrici de Aula Militis, & Ragnerij de Bosseriis domicelli. Item plures petias vinearum contiguas clauso de Maleto, & plures alias contiguas clauso sancti Lazari. Item acquisiuit Abbatiam de Bello-loco in Argona. Item construxit de nouo manerium de montibus in Aruernia. Item pulchras domos & turrim apud Perronam. Item fecit chamberium de Cruce, & de magna aula hospitij, & picturis decorauit. Item chorum augmentauit, & nouum fieri fecit. Item Capellam beati Ludouici, & logias superius & inferius, & omnes domos nouas.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ nriditidis quã ip̃e rex hẽbat apd̾
ualensolos. Itẽ emnt parisius iuxta
sanctũ germanũ de pratis uña domu
p̾cio duoꝵ miliũ librarũ. Itẽ consti¬
tuit quatuor luminaria in quatuor
ãgulis in claustro in lanternis intrerᷤ.

Expanded text:
tatem iurisdictionis, quam ipse Rex habebat apud Valenssoles. Item emit Parisiis iuxta sanctum Germanum de Pratis vnam domum precio duarum millium librarum. Item constituit quatuor luminaria in quatuor angulis in claustro, in laternis vitreis.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃m abbm̃ clũm.I tẽ in solẽmtate bte
marie mag dasene uinũ ꝓurũ dũ fsa¬
to nib. Item statuit caritatẽ de ui¬
no puro qñ aliquis monachus mo¬
ritur in monastĩo clim̃. Ite statuit
octo cereos in capella b̾te marie de
infirmariis. qui accenduntur q̃n ue
int cõuentus in dictã capellam. Ilĩa
eius requiescat in pace. dm̃s tenentꝰ¬

Expanded text:
tæ Mariæ Magdalenæ vinum purum cum flaconibus. Item statuit charitatem de vino puro, quando aliquis Monachus moritur in Monasterio Cluniacensi. Item statuit octo cereos in Capella beatæ Mariæ de infirmariis, qui accenduntur quando venit Conuentus in dictam Capellam. Anima eius requiescat in pace.
Abbreviated transcription (Latin):
to deaurãtã. Itẽ capsam sc̃e marga¬
rete. Item sc̃ũariũ sie uexillũ de ar¬
gento ꝙ portãt duo angeli. I tem
tres capas ad ymagines factas.
Itẽfecit domos nouas de boutauãt.
Item de besornay. Atẽ de escurolles.
et nuros in crecuitu. Iytem acquisuiͭ
a dño bessuoci tassiã quã dictus
Dñs faciebat hõib ecclie clum in

Expanded text:
ta fuit. Item capsam S. Margaretæ. Item Sanctuarium, siue vexillum de argento, quod portant duo Angeli. Item tres cappas ad imagines factas. Item fecit domos nouas de Botauant. Item & de Besornay. Item de Escurolles, & muros in circuitu. Item acquisiuit a Domino Belli-ioci talliam, quam dictus domnus faciebat hominib. Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
presentes licteru nullus suit Reboris uel momẽti Aulli eogo
eminno honm liceat hauc painam nr̃e absolulionis approbalioms
confirmationis uoluntatis de creti suppletionis concessionis
xtensionis ampliationis statuti ordinationis decreti Iu sibilionis
mandati et derogalionis Infoigere uel ei ausu temerario cõtounes
Sae quis aũt hoc attemptare presimpseuit indignationem

Expanded text:
momenti. Nulli ergo omnino hominum liceat, hanc paginam nostræ absolutionis, approbationis, confirmationis, voluntatis, decreti, suppletionis, concessionis, extensionis, ampliationis, statuti, ordinationis, decreti, inhibitionis, mandati, et derogationis, infringere vel ei ausu temerario contraïre. Si quis autem hoc attentare præsumpserit, indigna
Abbreviated transcription (Latin):
Cardmalars honorẽ fungatur xpectato scu Reqiusũo iudicio aut
conseniu peo qũatũꝙ uiam Iuris maluerit ꝓcedibe et cumꝰ neoꝵ
et monasterii clumacẽm lmoi albbatem eligere quem magit pdonenin
et sufficieutem in monasterio et ordime clinuaceñ lumõi cognonam
possint et ualeant ac per eꝙsdem Conuentum ẽlectus in llbatem cĩuiꝰ dẽ
monastedn chumaceñ etiam electionis da e facte confirmationẽ

Expanded text:
Cardinalatus honore fungatur, expectato seu requisito judicio, aut Cardinalatus honore fungatur, expectato seu requisito judicio, aut consensu, per quamcumque viam juris maluerint procedere, et eum in eorum ac Monasterii hujusmodi Abbatem eligere quem magis idoneum et sufficientem in Monasterio et Ordine Cluniacensi hujusmodi cognoverint, possint, et valeant; ac per eosdem Conventum Electus in Abbatem ejusdem Monasterii Cluniacensis, etiam Electionis de se factæ co
Abbreviated transcription (Latin):
poliori pro cansela priullectia et iudulta ommaq predicta prout
per predecessores prefatos concessa fubunt de nouo toncedimus¬
ac ad alia omma et singula a dicto Maonasiexio elmuacõi d pũdãnia
et dicti clumacem̃ ordinis monasteria etendimus et amplianus
Et nichilonimus Connentin dicti monastern elinuaceñ et clumaceñ
oidim it monasierio climiaceñ hmoi de cetero pro tempore quonismodo
Abratis Regimim deslituto et uacante no monasterium / pm̃ climatẽñ
longe uacalionis subiaceat detrimentis Conuenius / pĩstatim et illico
uacatione hmõi Antellecta et cognita / etiam corpore deffunctiabbatis
si pẽro obitum uacet ecuastice niunne tradito sepulture ad sũturi
cuiustimq dignitatis status gradus ordinis conditionis nobilitatis
et preeminentie gistat et quacumnq etiam imperiali Rega li Reguiali
ducali aut alia quais mũdana uel. cc̃liastica dignitalẽ etians

Expanded text:
potiori pro cautela, privilegia et indulta, omniaque prædicta, prout potiori pro cautela, privilegia et indulta, omniaque prædicta, prout per prædecessores præfatos concessa fuerunt, de novo concedimus; ac alia omnia, et singula à dicto Monasterio Cluniacensi dependentia, et dicti Cluniacensis Ordinis Monasteria extendimus, et ampliamus: et nihilominus Conventui dicti Monasterii Cluniacuovis modo Abbatis regimine destituto, et vacante, ne Monasterium ipsum Cluniacense, longæ vacationis subjaceat detrimentis; Conventus ipsi statim, et illicò, vacatione hujus modi intellecta et cognita; etiam corpore defuncti Abbatis, si per obitum vacet, Ecclesiasticæ minimè tradito sepulturæ, ad futuri Mcujuscunque dignitatis, status, gradus, ordinis, conditionis, nobilitatis, et præeminentiæ existat, et quacumque etiam Imperiali, Regali, Reginali, Ducali, aut alia quavis mundana, vel Ecclesiastica dignitate, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Nogt  mardum abbatem ac priorem et s̃ onuentum prefatos ac conuentus
lniõi singular et persõnas a quibusius excõminicationis suspensionis
et inter dicti aliisq eccliasticis sententiis censuris et pemũsa ture uel
ab homine quais occasione uel causa latis si quibus quomõdolibet
simodati existut ad effectum presentium dũcaxat consequenduum
harum seris absoluentes et absolutes fore censentes huioi supplicationib
Inclinati fundationem ac priuilegia et indulta per predecessores
nostres quocunq concessa, ac statuta et ordinationes ac litteras
predecessõx lmioi cum omnibus et singulis in eisdẽ contentis clausũlit
anctoritate apłica tenore presentium approbanius et confirmanuis
at perpetue firmititis tobur obtineoe illaq tmuo labiliter obẜnari
debere uolumut .⁊ decerniuus supplemusq omnes et singulos tam
Iuris quã facti defectus si qni forsam interueneoint in eisdẽ Et

Expanded text:
Aymardum Abbatem, ac Priorem, Conventum præfatos, ac Conventus hujusmodi singulares personas, à quibusvis excommunicationis, suspensionis, et interdicti, aliisque Ecclesiasticis sententiis, censuris, et pœnis, iure vel ab homine, quavis occasione vel causâ latis, si quibus quomodolibet innodati existunt, ad effectum præsentium, dumtaxat, consequendum, harum serie absolventes, et absolutos fore censentes, hujusmodi supplicationibus inclinati, fundationem, ac privilegia, et indulta, per prædecessores nostros, quoscumque concessa, ac statuta, et ordinationes, ac litteras prædecessorum hujusmodi, cum omnibus et singulis in eisdem contentis, clausulis, auctoritate Apostolica tenore præsentium approbamus, et confirmamus, ac perpetuæ firmitatis robur obtinere, illaque inviolabiliter observari debere volumus, et decernimus, supplemusque omnes et singulos tam iuris quàm facti defectus, si qui forsitan intervenerint in eisdem, et