comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
csturna. Nocturna enim uisio.
apparere contemplationi mentis
sub quibdam imaginationibus
solet. In diurna autẽ luce certi¬
us cerminus. in nocturna uͦ ui¬
sione contancter uidemus. Et qr
scĩ om̃s quamdiu in hac uita
sunt. diuinȩ naturȩ secreta . qua¬
dam imaginatione conspiciunt.
uidelicet quia necdum sicut sc̃
ea manifestius contemplantur.
bene helui postquã dixit dm̃ no¬
bis ꝑ somniũ loqui. subdidit
in uisione nocturna. Nox qͥp¬
pe est uita p̾sens. in qua quam¬
diu sumus. ꝑ hoc qđ interna
conspicimus: sub incerca una¬
ginatione caligamus. Propħa
namq ad uidendum dñm. qua¬
dam se prȩmi caligine sentie¬
bat dicens. Amma mea deside¬
rauit te in nocte. Acsi diceret.
In hac obscuritate uite presentis
uidere te appeto. sed adhuc in¬
firmitatis nubilo circumscribor.
Dauia quoꝙ huius noctis caligi¬
nẽ uitans. claritatẽ ueri lumi¬
nis p̾stolatus ait. Mane asstabo
tibi & uidebo. Adhuc gͦ in nocte

Expanded text:
cturna. In nocturna enim visione cturna. In nocturna enim visione apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginationibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes, quandiu in hac vita sunt, divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, videlicet quia necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur; bene Eliu postquam dixit, Deum nobis per somnium loqui, subdidit in visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Deum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te in nocte . Ac si dIn hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo . Adhuc ergo in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
se res dubias discernere non
posse cognoscunt: ad secretum
mentis uelut ad gtłdam taber¬
naculũ reuertunt᷑: diuina le¬
ge ꝑspecta quasi corã posita
arca dnm consulunt: & qđ priꝰ
intus tacentes audiunt. hoc fo¬
ras postmodũ agentes innotes¬
cunt. Ut enim exteriorib offici¬
is moffense deseruiant. ad se¬
oreta cordis recurrere incessa¬
biliter curant. Et sic uocẽ dĩ
quasi ꝑ somniũ audiunt. dum
in meditatione mentis a carna¬
lib sensib abstrahunt᷑. Hinc ẽ
qđ sponsa in canticis canticoꝵ
sponsi uocẽ quasi ꝑ somnium
audierat: quȩ dicebat. Ego dormi¬
.o. & cor meum uigilat. Acsi dice¬
ret.Dum exteriores sensus ab hu¬
nis uite sollicitudinib sopio. ua¬
canti mente uiuacius interna
cognosco. Foris dormio. sed intus
cor uigilat: quia dum exteriora
quasi non sentio. interiora soller¬
ter apprehendo. Bene gͦ helui ait.
quia ꝑ somnium loquitur ds at¬
ꝙ apte subdidit: in uisione no¬

Expanded text:
se res dubias discernere non se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis velut ad quoddam tabernaculum revertuntur. Divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt; et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant, et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum, Sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio et cor meum vigilat . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente, vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora sollerter apprehendo. Bene ergo Eliu ait, quia per somnium loquitur Deus; atque apte subdidit in visione no
Abbreviated transcription (Latin):
torpuit. tanto ueruis ad cog¬
noscenda interiora uigilauit.
Rursus israhelitici popłi turbis
p̾latus. ut legis p̃cepta ꝑcipiat
in montẽ ducit᷑: atꝙ ut inter¬
na penetret. ab externis tumul¬
tib occultat᷑. Unde & scĩ uiri
qui exteriorib ministeriis de¬
seruire officii necessitate cogun¬
tur. studiose semꝑ ad cordis se¬
creta refugiunt: ibiq cogitati¬
onis intinȩ cacumen ascendunt.
& legem quasi in montẽ ꝑcipiunt:
dum post positis tumultib actio¬
nũ temporaliũ in contẽplationis
sue uertice suꝑne uoluntatis sen¬
tentiam ꝑscrutant᷑. Hinc est qd
isdem moyses crebro de rebus
dubiis ad tabernaculũ redit. ibi¬
ꝙ secreto anm consulit: & quid
certius decernat agnoscit. Reli¬
ctis quippe turbis ad taberna¬
culũ redire est: postpositis exte¬
rioꝵ tumultib. secretũ mentis
intrare. Ibi enm dñs consulit᷑.
intus silenter audit᷑. Hoc coti¬
die boni rectores faciunt. cum

Expanded text:
torpuit, tanto verius ad cogtorpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actionum temporalium in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebre de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire est, postpositis exteriorum tumultibus secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur; intus silenter auditur. Hoc quotidie boni doctores faciunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mutere curarũ seculariũ tu
multus recusat. Male autem
homo uigilat. quando eũ sȩcu¬
lariũ negotioꝵ ęstus insolent᷑
inquietat. Aurẽ quippe cordis
terrenarũ cogitationũ turba
dum ꝑstrepit claudit: atq in
secretario mentis. quantominus
curarũ tumultuantiũ sonus cõ¬
pescitur. tanto amplius uox p̃¬
sidentis iudicis non auditur.
Neꝙ ꝑfecte enim homo sufficit
ad utraꝙ diuisus. Sed dũ sic
interius erudiri appetit. ut ta-¬
men exterius implicet᷑: unde ex¬
terius auditũ aꝑit. inde inte¬
rius obsurdescit. Moyses am¬
mixtus egrptiis quasi uigila¬
bat. et iccirco uocẽ dm̃i in egyp¬
to positus non audiebat: sed ex¬
tincto egiptio postqu̾a in de¬
sertũ fugit. illic dum qua dra¬
ginta annis deguit. quasi ab
inquietis terrenoꝵ desiderioꝵ
cumultib obdormiuit. Atq ic¬
circo diuinã uocẽ ꝑciꝑe meruit.
quia ꝑ suꝑnã grãm quantoma¬
gis ab appetendis exteriorib

Expanded text:
mittere curarum saecularium tmittere curarum saecularium tmultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit; atque in secretarium mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim homo perfecte sufficit ad utraque divisus; sed dum sic interius erudiri appetit, et tamen exterius implicatur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat. Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic, dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit, atque idcirco divinam vocem percipere meruit; quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
si uidet qđ uidere non ualet.
uelut in cenebris positus. uim lu¬
cis oculis clausis uidit. Quia uͦ
hec diuinȩ naturȩ secreta ammi¬
ratio non facile occupatis ꝑ terre¬
na desideria mentib innotescit.
apte di locutio qualiter ad nos
fiat. insinuat dicens. Per somni¬
um in uisione nocturna. quan¬
do irruit sopor suꝑ homines: &
dormiunt in lectulo. Quid est
qd ꝑ sominũ nobis locutio di¬
uinitatis innotescit. nisi qđ d̃ĩ
secreta non cognoscimus. si in
terrenis desideriis uigilemus:
In somnio enim exteriores sensciᷤᷤ
dormiunt. et interiora cernunt᷑.
Si gͦ interna contemplari uolu
miamus. Nox uidelicet di qua¬
si ꝑ somniũ auditur. quando
tranquilla mente ab buius sȩ¬
culi actione quiescit᷑: & in ipso
mentis silentio. diuina p̾cepta
pensantur. Cum enim ab exter
nis actionib mens sopitur. tc̃
plenius mandatoꝵ di pondus
agnoscit᷑. Tunc uerba di mens
uiuacius penetrat. cũ ad se ad¬

Expanded text:
si videt quod videri non valet, si videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, dicens: um in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. Quid est quod per somnium nobis locutio Divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilamus. In somnio exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volummiamus. Vox videlicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mens ab hujus saeculi actione quiescit, et in ipso mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum eninis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se ad
Abbreviated transcription (Latin):
dacter qđlibet licet. unde in eo
dici ꝓprie nullum licet. Uerbũ
namꝙ pater. sine tempore genu
ineffabilem natiuitatẽ. qđ de etͣ¬
no natus ẽ coeternus: qđ existens
ante scła genuit ȩqualem. qđ
gignente natus posterior ñ est.
Que uidelicet nos mirari possu¬
mus. sed intueri minime uale¬
mus. Illius autẽ natiuitatis uim
iam mirari posse. aliquatenus
uidere est. Sed quomͦ uidemus.
qđ nequaquã comp̃hendimus: Ett
autẽ qđ de usu carnis. attrahe¬
re ad sensũ sp̃s debemus. i lam
siquis in tenebris clausis oculis
iactat. atꝙ ante eum subito lu¬
cernȩ lumen erumpat: clausi
eius oculi ipso aduentu lumi¬
nis feriunt᷑. ut patescant. Cur
gͦ turbati sunt. si clausi niebil
potuerunt. Nam si ꝑfecte totũ
uidissent. cur aꝑti quęrerent qđ
uiderent: Sic itaq sic sumus.
cum de incõp̃hensibili natiuita¬
te intueri aliquid conamur. Co
ipso enim quo fulgore amini¬
rationis ꝑcutit᷑ animus. & qua¬

Expanded text:
dacter quoslibet licet, unde in eo dacter quoslibet licet, unde in eo dici proprie nullum licet. Verbum namque Pater sine tempore genuiineffabilem nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus. Illius autem nativitatis vim jam mirari posse, aliquatenus videre est. Sed quomodo videmus quod nequaquam comprehendimus? Est autem quod de usu carnis trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat, atque ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur, ut patescant. Cur ergo turbati sunt, si clausi nihil vpotuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
non repetit. id ẽ cogitationibus
uel temptationib singuloꝵ. non
iam passim ꝑ ꝓpħarũ uoces. ñ
ꝑ angelica officia satisfacit. qr
in scriptura sacra quid quid po¬
test singulis euenire cõprehen¬
dit: atq in illa ꝑ exempla p̾ce¬
dentium. etiam uitam sequen¬
tiũ informare curauit. Quã
scdo id ipsum non repetit. hoc
intelligi subtilius potest: qđ
pater unigenitũ consubstanti¬
alem sibi filiũ genuit. Loqui
em̃ d̃i ẽ: uerbum genuisse. Se¬
mel autẽ loqui est: uerbũ ali¬
ud p̾ter unigenitũ ñ habere.
Unde & apte subditur. Et scd̾o
id ipsum non repetit. quia ui¬
delicet hoc ipsum uerbũ. id est
filiũ. non isi unicum genuit.
Qđ autẽ non ait. locutus ẽ. sedd
loquit᷑. non uidelicet tempus
p̃teritũ. nec futurũ ponens. li
rum. Tanto gͦ in eo quolibet tẽ¬
pus ponitur libere. quanto nul-¬
lum licet uiuere. Neq enim
qđ libet libere dici poterat. si
saltem uum ꝓprie diceretur.
Inde itaq dici. in do tempus au¬

Expanded text:
non repetet; id est, cogitationibus vel tentationibus singulorum non jam passim per prophetarum voces, non per angelica officia satisfacit, quia in Scriptura sacra quidquid potest singulis evenire comprehendit, atque in illa per exempla praecedentium etiam vitam sequentium informare curavit. 35. Lsecundo idipsum non repetet, hoc intelligi subtilius potest, quod Pater unigenitum consubstantialem sibi Filium genuit. Loqui enim Dei est Verbum genuisse. Semel autem loqui Dei est Verbum aliud praeter unigenitum non habere. Unde et apte subditur: Et secundo idipsum non repetet, quia videlicet hoc ipsum Verbum, id est Filium, nonnisi unicum genuit. Quod autem non ait, Locutus est, sed loquetur, non videlicet tempus praeteritum, sed futurum ponens, liqrum. Tanto ergo in eo quodlibet tempus ponitur libere, quanto nullum vere. Neque enim quodlibet libere dici poterat, si saltem unum proprie diceretur. Inde itaque dici in Deo tempus au
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ante credebamus. Labescit
mens. stupent oculi. om̃e qđ pri¬
us ꝓsꝑum arridebat. euanescit:
lux ipsa fastidio est. & solȩ se in
animo tenebre meroris infundt̃.
Nichil qđ delectet aspicit᷑. triste ẽ
quicquid occurrit. Unde & apte
ante desiderabilis. Acsi aꝑte dicat.
Afflicta mens sibi in amaritudinẽ
uerti considerat. quicquid se ante¬
do ipse dñs. aliquando spũalis
gr̃a. aliquando diuine doctrine
eruditio. aliquando hereticorũ
p̃dicatio. aliquando subsidium
uite p̾sentis. aliquando iocundi¬
tas humane delectationis accipi¬
tur. In pane dñs designatur. sic̃
ipse in ęuangłio dicit. Ego sum
panis uiuus. qui de celo descen¬
di. Rursum ꝑ panem. gr̃a doni
spũalis accipit᷑. sicut ꝑ ꝓpħam
.dicit᷑. Qui obturat aures suas
ne audiat sanguinem. & claudit

Expanded text:
paulo ante credebamus. Tabescit paulo ante credebamus. Tabescit mens, stupent oculi, omne quod prius prosperum arridebat evanescit; lux ipsa fastidio est, et solae se in animo tenebrae moeroris effundunt; nihil quod delectet aspicitur, triste est quidquid occurrit. Unde et apte anae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antedo ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sa
Abbreviated transcription (Latin):
temptatione cognoscimus quid
de ꝓpriis uirib sumus. Que
nos ꝓfecto temptatio ad plenũ
raꝑet. isi ꝓtectio suꝑna serua¬
ret. Sed pulsat. nec frangit: im¬
pellit. nec mouet: quatit. nec
aeicit: ut de nr̃a infirmitate
sentiamus esse qđ quatimur.
et de diuino munere esse qđ sta¬
mus. Et quia sepe anima alicu¬
ius bom sibi conscia. cum uir¬
tutes suas sibi ad memoriam re¬
uocat. quadam delectatione pas¬
cit᷑. & quasi gratulatione ꝓpri¬
e plenitudinis impinguat᷑. bene
dicit᷑ qđ temptatione pulsante
marceseunt ossa: quia dũ ꝓpͥa
infirmitas temptatione in terro¬
gante cognoscitur. om̃is illa nr̃a¬
rum uirium uelut pinguis ui¬
ridisq gratulatio. subito anxie¬
tatis merore siccatur. Et qui nos
alicuius esse momenti bona nr̃a
pensando credidimus. pulsati
paulo amplius perituros nos iã
iamq formidamus. Cunc omne
bonoꝵ nr̃oꝵ gaudium uertitur
in pauore penarum. tunc iniqͦs
nos esse deprehendimus : qui scõs

Expanded text:
tentatione cognoscimus quid tentatione cognoscimus quid de propriis viribus sumus. Quae nos profecto tentatio ad plenum raperet, nisi protectio superna servaret. Sed pulsat, nec frangit; impellit, nec movet; quatit, nec dejicit, ut de nostra infirmitate sentiamus esse quod quatimur, et de divino munere esse quod stamus. Et quia saepe anima alicujus boni sibi conscia, cum virtutes suas sibi ad memoriam revocat, quadam delectatione pascitur, et quasi gratulatione propriae plenitudinis impinguatur, bene dicitur quod tentatione pulsante marcescunt ossa, quia dum propria infirmitas tentatione interrogante cognoscitur, omnis illa nostrarum virium, velut pinguis viridisque gratulatio, subito anxietatis moerore siccatur, et qui nos alicujus esse momenti bona nostra pensando credidimus, pulsati paulo amplius perituros nos jam jamque formidamus. Tunc omne bonorum nostrorum gaudium vertitur in pavorem poenarum. Tunc iniquos nos esse deprehendimus, qui sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
ra sacra uirtutes accipimus. sicut
scriptum est. Dñs custodit om̃ia ossa
eoꝵ. unũ ex his non conteretur.
Qa utiq non de ossib corporis.
sed de uirib dr̃ mentis. Nam cer¬
te nouimus. qđ & multoꝵ mar¬
tyrum corporaliter ossa confracta
sunt: oe ꝑsecutores dm̃. latronis
illius cu dictum est. hodie me¬
cũ eris in paradyso. sicut latro¬
nis alterius in cruce crura fre¬
girunt. Cum gͦ increpat ꝑ dolo¬
rẽ in lectulo. om̃ia ossa facit
marcescere: quia cum in ea re¬
quie quam nobis ab hoc scło
p̃paramus. flagello temptatio¬
nis afficim᷑: qui fortasse de uir¬
tutib nr̃is inflari potuimus.
cognitȩ infirmitatis nr̃ȩ tedio
extenuam᷑. Cum eñ sicut cu¬
pimus ad dm ꝓficimus. si ꝓfe¬
ctum nrm temptatio nulla
pulsaret. alicuius nos fortitu¬
dinis esse crederemus. Sed qͥa
nobiscum suꝑna dispensatione
agitur. ut infirmitatis nr̃e qͥa
ꝓficientis obliuiscimur: tempta¬
ti recolamus: & in ꝓfectu nr̃o
quid de diuino mumere. & in

Expanded text:
s accipimus, sicut scriptum est. Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex eis non conteretur . Quod utique non de ossibus corporis, sed de viribus dicitur mentis. Nam certe novimus quod et multorum martyrum corporaliter ossa confracta sunt, et persecutores Domini, latronis illius, cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , sicut latronis alterius in cruce crura fregerunt. Cum ergo increpat per dolorem in lectulo, omnia ossa facit marcescere, quia cum in ea requie quam nobis ab hoc saeculo praeparamus flagello tentationis afficimur, qui fortasse de virtutibus nostris inflari potuimus, cognitae infirmitatis nostrae taedio extenuamur. Cum enim sicut cupimus ad Deum proficimus, si profectum nostrum tentatio nulla pulsaret, alicujus nos fortitudinis esse crederemus. Sed quia nobiscum superna dispensatione agitur, ut infirmitatis nostrae quia proficientes obliviscimur, 755 tentati recolamus, et in profectu nostro quid de divino munere, et in
Abbreviated transcription (Latin):
de eiscłe studiis in quib quies¬
cendo se exerit. de ipsis uirtuti¬
b quib multiplicari nititur dũ
ꝓficere se sentit elabitur. Unde pi¬
o rectoris nr̃i moramine impul-¬
su temptationis afficit᷑. ut in eo
ipsa ꝓuectus sui elatio compri¬
matur. Quaꝓpter postquã dixit
increpat quoꝙ ꝑ dolorẽ in lectulo.

Expanded text:
de eisdem studiis in quibus quiesde eisdem studiis in quibus quiescendo se exerit, de ipsis virtutibus quibus multiplicari nititur, dum proficere se sentit, elevatur. Unde pio rectoris nostri moderamine, impulsu tentationis afficitur, ut in eo ipsa profectus sui elatio comprimatur. Quapropter postquam dixit: Increpat quoque per dolorem in lectulo,
Abbreviated transcription (Latin):
hic occulto iudicio frequenti ꝑtur¬
batione conterimꝰ. ne uiam ꝓ patri¬
a diligamus. Solent enĩ nonnul¬
li uiatores cum amena fortasse
in itinere prata conspiciunt. ꝑ¬
gendi moras innectere: & a cepti
itintris rectitudine declinare. eoꝵ¬
ꝙ gressus tardat pulchritudo iti¬
neris. dum delectat. Clectis gͦ suis
ad se ꝑgentib. dñs huius mundi
iter asperũ facit : ne dum quisq
uite p̾sentis requie quasi uiȩ¬
amenitate pascit᷑. magis eũ diu
ꝑgere quam citius ꝑuenire de¬
lectet : ne dum oblectatur in ui¬
a obliuiscat᷑ qđ desiderabat in
patria. Quia gͦ in hac uita om̃is
nr̃a quam fortasse parauimus
requies ꝑturbat᷑: recte dr̃. Incre¬
pat quoꝙ ꝑ dolorẽ in lectulo.
Id est in p̃sentis uite requie. uel
temptationis nos stimulis. uel fla¬
gelli afflictione conturbat. Ilam
sepe humanus animus quãli¬
bet breui cempore sine temptati¬
ont in bonis studiis fuerit: mox

Expanded text:
hic occulto judicio frequenti perturhic occulto judicio frequenti perturbatione conterimur, ne viam pro patria diligamus. Solent etenim nonnulli viatores, cum amoena fortasse in itinere prata conspiciunt, pergendi moras innectere, et a coepti itineris rectitudine declinare, eorumque gressus tardat pulchritudo itineris, dum delectat. Electis ergo suis ad se pergentibus Dominus hujus mundi iter asperum facit, ne dum quisque vitae praesentis requie, quasi amoenitate viae pascitur, magis eum diu pergere, quam citius pervenire delectet; ne, dum oblectatur in via, obliviscatur quod desiderabat in patria. Quia ergo in hac vita omnis nostra, quam fortasse paravimus, requies turbatur, recte dicitur: Increpat quoque per dolorem in lectulo, id est, in praesentis vitae requie vel tentationis nos stimulis vel flagelli afflictione conturbat. Nam saepe humanus animus quamlibet brevi tempore sine tentatione in bonis studiis fuerit, mox
Abbreviated transcription (Latin):
sti in infirmitate eius. Cũ enĩ
quisq curis sęcularib fatigat᷑.
deserere ꝑ diuinam gram hui
mundi itinera laboriosa com¬
pungit᷑: cogitare solet. quomͦ
p̃sentis uite desideria fugiat.
& ab eius laborib requiescat:
sibiꝙ mox desiderate quietis
ordinẽ quęxit. & uelut qđđa
stratum. sic a cunctis laborib
cessationis locum inuenire cõ¬
cupiscit. Sed quia in hac ui¬
ta adhuc homo positus. in cu¬
tuslibet ordinis loco. in euus¬
libet secreto recessu iuiuere
sine temptationib nullatenus
potest: plerumꝙ in id qd ad
requiem construit᷑. maior do¬
lor temptationis inuenitur.
Unde recte ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Um¬
uersum stratũ eius. uersasti in
infirmitate eius. Acsi diceret.
Om̃e qđ hic sibi parauit ad re¬
quiem. hoc ei mutasti occul¬
to iudicio ad ꝑturbationem.
Qđ pio quide consilio agitur.
ut huius ꝑegrinationis tẽpore.
electoꝵ uita turbat᷑. Uia qͥp¬
pe est uita p̾sens. qua ad pa¬
triam tendimus: & iecirco

Expanded text:
sti in infirmitate ejus 754 . Cum enim quisque curis saecularibus fatigatus deserere per divinam gratiam hujus mundi itinera laboriosa compungitur, cogitare solet quomodo praesentis vitae desideria fugiat, et ab ejus laboribus requiescat, sibique mox desideratae quietis ordinem quaerit, et velut quoddam stratum, sic a cunctis laboribus cessationis locum invenire concupiscit. Sed quia in hac vita adhuc homo positus, in cujuslibet ordinis loco, in cujuslibet secreti secessu vivere sine tentationibus nullatenus potest, plerumque in id quod ad requiem construitur, major dolor tentationis invenitur. Unde recte per Prophetam dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus. Ac si diceret: Omne qquiem, hoc ei mutasti occulto judicio ad perturbationem. Quod pio quidem Dei consilio agitur, ut hujus peregrinationis tempore electorum vita turbetur. Via quippe est vita praesens qua ad patriam tendimus; et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ad patres nr̃os ꝓtulit. nos cru¬
dire curauit. Discant itaq scĩ do¬
ctores eccłȩ. discant etiam arro¬
gantes. cũ intra eam laborare
quosdam pusillanimitate con¬
spiciunt: quia ds nobis ad uer¬
ba om̃ia non respondet. quia se

Expanded text:
ad patres nostros protulit nos eruad patres nostros protulit nos erudire procuravit. Discant itaque sancti doctores ecclesie, dicant etiam arrogantes, cum in terra ecclesiam laborare quosdam pusillanimos conspiciunt, quia Deus nobis ad omnia verba non respondet, id e
Abbreviated transcription (Latin):
fit forma sequentiũ. Ut enĩ unũ
e plurib ꝓferamus. ecce dũ passi¬
one aliqua uel molestia carnis
afficim᷑. scire fortasse occultas cau¬
sas passionis eiusde̾ uel molestiȩ
optamus: quatinus in eo qđ pa-¬
timͦ. ex ipsa rerum scientia con¬
solem᷑. Sed quia de specialibus
temptationib nr̃is. nequaquam
nobis singulis specialiter respon¬
det᷑. ad scripturam sacram re¬
currimus. Ibi uidelicet inueni¬
mus. qđ paulus carnis infirmi¬
tate temptatus audiuit. Suffi¬
cit tibi gr̃a mea. Nam uirtus
in infirmitate ꝑficit᷑. Qđ iccir
co illi in infirmitate ꝓpria di¬
ctũ est: ne sigillati nobis om¬
nib diceret᷑. In scriptura gͥ sa¬
cra uocẽ dĩ afflicto paulo au¬
diuimus. ne cum fortasse affli¬
gim᷑. singuli audire eam pri¬
uata consolatione quȩreremꝰ.
Non gͦ dñs ad om̃ia nobis uerba
respondet: quia semel loquit᷑.
et scd̾o id ipsum non repetit: id
ẽ in his quȩ ꝑ scripturam sacrã

Expanded text:
fit forma sequentium. Ut enim unum fit forma sequentium. Ut enim unum e pluribus proferamus, ecce dum passione aliqua vel molestia carnis afficimur, scire fortasse occultas causas passionis ejusdem vel molestiae optamus, quatenus in eo quod patimur ex ipsa rerum scientia consolemur. Sed quia de specialibus tentationibus nostris nequaquam nobis singulis specialiter respondetur, ad Scripturam sacram recurrimus. Ibi videlicet invenimus quod Paulus carnis infirmitate tentatus audivit: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur . Quod idcin infirmitate propria dictum est, ne singillatim nobis omnibus diceretur. In Scriptura igitur sacra vocem Dei, afflicto Paulo, audivimus, ne cum fortasse affligimur, singuli audire eam privata consolatione quaereremus. Non ergo Dominus ad omnia 748 verba nobis respondet, quia semel loquetur, et ia in hiis que per Scripturam Sacram
Abbreviated transcription (Latin):
cti cordis est ꝓprium. ut in om̃e
qł appetit. & tamen non rerum
ordinẽ contrariũ sentit. si possit
fieri. cur ita uel ita non sit: di¬
uinis sibi respondere uocib uelit.
ut dm̃ de cuncta rerum contro¬
uersia consulat: & responsionis
eius cognita ratione conquiescat.
Helui autẽ prȩuidens. qđ scriptu¬
ram sacram dñs condiderit.
& in ea uel publicis uel occultis
cunctoꝵ questionib responderet
ait. Aduersus eum contendis. qđ
nonad om̃ia uerba responderit
tibi. Semel loquit᷑ ds. & scdo id
ꝓsum non repetit. Acsi diceret.
Ds singuloꝵ cordib priuatis uo¬
cib non respondet. sed tale ȩloqͥ¬
um construit: ꝑ qđ cunctorum
questionib satiffacit. In scripture
quippe enus ȩloquio causas nr̃as
singuli si requirimus. inuenimꝰ:
nec opus est ut in eo qđ speciali¬
ter quisꝙ tolerat. respondere si¬
bi diuma uoce specialit quęrat.
Ibi enim nobis om̃ib in eo qđ
specialiter patimur. cõmuniter
respondet: ibi uita p̃cedentiũ

Expanded text:
cti cordis est proprium ut in omne, quod appetit, et tamen noordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta eorum controversia consulat, et responsionis eius cognita ratione, conquiescat. Heliu autem praevidens, quod Scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis, vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi? Semel loquitur Deus, et secundo id ipsum non repetit: ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum questionibus satisfaciat. In Scripturae quippe eius eloquio causas nossinguli si requirimus, invenimus, nec opus est ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis omnibus in eo quod specialiter patimur communiter respondetur, ibi vita praecedentium
Abbreviated transcription (Latin):
& quia om̃is hȩc de nobis con¬
trouersia cum nos afficit. quã¬
uis delectatione ꝑmixta non
modicum dolorem parit. helui
postquam dixit. dm̃ nobis ꝑ som¬
nium loqui. & locutione eius
nostras aures aꝑiri. ñimmerito
eandem aꝑtionẽ aurium disci¬
plinam uocat: quia eo magis
nos afficiendo conterit. quo ma¬
gis ad nos ꝑ occultã eius inspi¬
rationis gram. interne intelli¬
gentie sonus erumpit. Neq enĩ
fleret extrinsecus quisq qđ est:
si non intrinsecus potitisset sen¬
tire qđ nondum est. Namq cũ noᷤᷤ.¬
emet ipsos inspicimus bene cõ¬
ditos. sta ad ꝑsirasionẽ diabolicã
pestifera consenstone deceptos: in
nobismet ipsis attendimus. aliud
esse qđ fecimus. aliud qđ facti su¬
mus: conditione nos integros.s
culpa uiciatos. ꝑ romde cõpuncti.
appetimus uitare qđ feciius:
ut ad id qđ facti sumus reforme¬
mur Unde & apte sequit᷑. Ut a¬

Expanded text:
et quia omnis haec de nobis conet quia omnis haec de nobis controversia, cum nos afficit, quamvis delectatione permista, non modicum dolorem parit, Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, et locutione ejus nostras aures aperiri, non immerito eamdem apertionem aurium disciplinam vocat, quia eo magis nos afficiendo conterit, quo magis ad nos per occultam ejus inspirationis gratiam internae intelligentiae sonus erumpit. Neque enim fleret extrinsecus quisque quod est, si non intrinsecus potuisset sentire quod nondum est. Namque cum nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus reformemur. Unde et apte sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando ad quanda inusitatam
dulcedinẽ interni saporis admit¬
tit᷑. & raptim aliquomodo arden¬
ti spũ afflata renouatur. Cantoq
magis inbiat: quantomagis qđ
amnet degustat. Att hoc intra
se appetit. qđ sibi dulce saꝑe
intrinsecus sentit: quia uideli¬
cet eus amore dulcedinis sibi
coram se uiluit. Et post quam
hanc utcũꝙ ꝑciꝑe potuit: quid
sine illa dudum fuisset iuenit.
Cui tnberere conat᷑. sed ab eius
fortitudine sua adhuc infirmitate
repellit᷑. Et quia eius munditię
contemperari non ualet. flere dul
ce habet: sibiꝙ ad se cadenti in¬
firmitatis sue lacrunas sternere.
Neq enim potest mentis oculum
in id qđ intra se raptim conspe¬
xerat figere quia ipso uetusta¬
tis suę usu. deorsum ire cõpel¬
litur. Inter hec anhelat. estuat.
suꝑ se ire conatur: ad familiares
tenebras suas uicta fatigatione
relabit᷑. Quia gͦ sic affecta ani¬
ma contra semet ipsam graue
certamen tolerat semet ipsam:

Expanded text:
aliquando ad quamdam inusitatam aliquando ad quamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur, et raptim aliquomodo ardenti spiritu afflata renovatur, tantoque magis inhiat, quanto magis quod amet degustat. Atque hoc intra se appetit, quod sibi dulce sapere intrinsecus sentit, quia videlicet ejus amore dulcoram se viluit; et postquam hanc utcunque percipere potuit, quid sine illa dudum fuisset invenit. Cui inhaerere conatur, sed ab ejus fortitudine, sua adhuc infirmitate repellitur; et quia ejus munditiam contemplare non valet, flere dce habet, sibique ad se cadenti infirmitatis suae lacrymas sternere. Neque enim potest mentis oculum in id quod contra se raptim conspexerat figere, quia ipso vetustatis suae usu deorsum ire compellitur. Inter haec anhelat, aestuat, super se ire conatur, sed ad familiares tenebras suas victa fatigarelabitur. Quia ergo sic affecta anima contra semetipsam grave certamen tolerat semetipsam,
Abbreviated transcription (Latin):
& a uultu oculorum di. ꝓiectũ
se esse cognouit. Subleuatus qͥp¬
pe uidit: qđ se hic uidere non
posse ad se polapsus ingemuit.
Perfectam scilicet animam ista
compunctio afficere familiarius
solet. quia om̃s imaginationes
corporeas insolenter sibi obiuan¬
tes discutit: & oordis oculũ fi¬
gere in ipso radio incircũserip¬
te lucis intendit. Has quippe fi¬
gurarum corporalium species
ad se intus ex infirmitate corpo¬
ris traxit: sed ꝑfecte compuncta.
hoc summoꝑe inuigilat: ne cũ
ueritatẽ quęrit. eam imagina¬
tio circumscripte uisionis illu¬
dat: cunctasꝙ sibi obuiantesi¬
magines respuit. Quia enim
ꝑ illas infra se lapsa ẽ: sine illis
supra se ire conat᷑. Et postquam
ꝑ multa indecenter sparsa est.
sine illis suꝑ se ire conatur. Et
postquam ꝑ multa indecenter
sparsa est. in unum se collige¬
re nititur: ut si magna ui amo¬
ris p̾ualet. esse unũ atꝙ incor¬
poreum contempletur. Unde

Expanded text:
et a vultu oculorum Dei projectum et a vultu oculorum Dei projectum se esse cognovit. Sublevatus quippe vidit quod se hic videre non posse ad se relaxatus ingemuit. Perfectam scilicet animam ista compunctio afficere familiarius solet, quia omnes imaginationes corporeas insolenter sibi obviantes discutit, et cordis oculum figere in ipso radio incircumscriptae lucis intendit. Has quippe figurarum corporalium species ad se intus ex infirmitate corporis traxit. Sed perfecte compuncta hic summopere invigilat, ne cum veritatem quaerit, eam imaginatio circumscriptae visionis illudat, cunctasque sibi obviantes imagines respuit. Quia enim per illas infra se lapsa est, sine illis super se ire conatur; et postquam per multa indecenter sparsine illis super se ire conatur. Et postquam per multa indecenter sparsa est, in unum se colligere nititur, ut, si magna vi amoris praevalet, esse unum atque incorporeum contempletur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Mala uitȩ p̾sentis beatus
iob considerans ait. Temptatio
est uita homius suꝑ terram.
Unde dauid quoꝙ ait. Uniu̾sa
uanitas. om̃is homo uiuens. Et quã¬
qũa in imaginem dĩ ambulet ho¬
mo: tamen uane conturbat᷑. Qui
rursum ȩternam patriam con¬
templatus. & hȩc mala pensans.
in quib erat. atq illa bona con¬
siderans in quib adhuc non erat:
ait. Heu me. qđ incolatus m̃s ꝓ¬
‸ longatus est. Ego dixi in pauore
meo. ꝓiectus sum a uultu oculoꝵ¬
nr̃i interpretes pauorem non ꝓ¬
prie uocauerunt: a uultu oculoꝵ
di uidit se esse ꝓiectum. ł ost int̾¬
ui quippe luminis uisionẽ quȩ
in eus anima ꝑ contemplationis
grãm radio olaritatis emicuit.
os ad semet ipsum redit: & cogni¬
tione ꝑcepta. uel quib illio bonis
deessit. uel quib malis hic adeẽt.
inuenit. Neq enim quis pͣsen¬
tis uitȩ mala sicut sunt conspi-¬
cere p̾ualet. sibona ȩternȩ pa¬
triȩ ꝑ contemplationis gustum
contingere necdum ualet. Unde

Expanded text:
. Mala vitae praesentis beatus Job considerans, ait: Tentatio est vita humana super terram . Unde David quoque ait: Universa vanitas omnis homo vivens . Et quanquam in imaginem Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Qui rursum aeternam patriam contemplatus, et haec mala pensans in quibus erat, atque illa bona considerans in quibus adhuc non erat, ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est . Et, Ego dixi in pavore meo: projectus sum a vultu oculonostri interpretes pavorem non proprie vocaverunt a vultu oculorum Dei vidit se esse projectum. Post interni quippe luminis visionem, quae intus anima per contemplationis gratiam radio cl ad semetipsum redit; et cognitione percepta, vel quibus illic bonis deesset, vel quibus malis hic adesset, invenit; neque enim quis praesentis vitae mala sicut sunt conspicere praevalet, si bona aeternae patriae per contemplationis gustum contingere necdum valet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
serat surgendo qđ fecit. et in¬
ueniat sternendo qđ fecerit.
lo. & fac bonum. Declinare quip¬
pe a malo est: ab eo qui iacuit
surgere. Ponũ uͦ facere est: mer¬
cidis oꝑa in quib requi escere
debeat p̃parare. Qui enĩ decli¬
nat mala. sed bona adhuc nͣ
facit: surrexit quidem ab eo qͦd
iacuit. sed ubi requiescere de¬
beat necdũ strauit. Et rursũ¬

Expanded text:
serat surgendo quod fecit et inserat surgendo quod fecit et inveniat sternendo quod feceritina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo est ab eo quo jacuit surgere; bonum vero facere est mercedis opera in quibus requiescere debeat praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debeat necdum stravit.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura sacra. lectus siue grab¬
batus seu stratũ. aliquando uo¬
luptas carnis. aliquando repau
satio in bonis oꝑib. aliquanido
requies tempdralis accipit᷑. Quid
est eñt qđ in ęuangłio sanato
cuidam dñs dicit. surge tolle
grabbatũ tuũ & uade in domũ
tuam: nisi qđ ꝑ grabbatũ uõ¬
luptas corporis designat᷑: Et
iubet᷑ itaq ut hoc sanus portet.
ubi infirmus iacuerat: quia m¬
mirum om̃is qui adhuc uicis
delectat᷑. infirmus iacet in uolup¬
tatib carnis. Sed sanatus loc
portat ubi iacuerat. quia diui¬
no adiutorio ereptus a uiciis.
tiusdem carnis contumelias post¬
modum tolerat: in cuius prius
desideriis requiescebat. Rursũ
ꝑ lectũ uel stratum. repausatio
in bonis oꝑib designat᷑. Unde
dicit. Enea sanet te dñs ibs xp̃c.
surge & sterne tibi. Quid est
dicere surge. nisi mala quȩ
ꝑpetrasti derelinque. Et quid
est dicere sterne tibi. isi mer¬
cedis causas in quib requies¬
cere debeas oꝑare:Ut & de¬

Expanded text:
Scriptura sacra lectus, sive grabatus, seu stratum, aliquando voluptas carnis, alisatio in bonis operibus, aliquando requies temporalis accipitur. Quid est enim quod in Evangelio sanato cuidam Dominus dicit: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam , nisi quod per grabatum voluptas corporis designatur? Et jubetur utique ut hoc sanus portet, ubi infirmus jacuerat, quia nimirum omnis qui adhuc vitiis delectatur, infirmus jacet in voluptatibus carnis. Sed sanatus hoc portat ubi infirmus jacuerat, quia divino adjutorio ereptus a vitiis, ejusdem carnis contumelias postmodum tolerat, in cujus prius desideriis requiescebat. Rursum per lectum vel stratum repausatio in bonis operibus designatur. Unde dicit: Aenea, sanet te Dominus Jesus surge et sterne tibi. Quid est dicere, surge, nisi mala quae perpetrasti derelinque? Et quid est dicere, sterne tibi, nisi mercedis causas in quibus requiescere debeas operare, ut et de
Abbreviated transcription (Latin):
ebat dicins. Castigo corpus meũ
et seruituti subicio. ne forte ali¬
is predicans : ipse reprob efficiar.
Rursum mala p̾sentis uitȩ pensa¬
bat. cum diceret. Dum sumus
in corpore. ꝑegrinam᷑ a dño. Et ui¬
deo aliam legem in membris me

Expanded text:
ebat, dicens: Castigo corpus meum, ebat, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Rursus mala praesentis vitae pensabat, cum diceret: Dum sumus in hoc corpore, peregrinamur a Domino . Et: Video
Abbreviated transcription (Latin):
O penitentie ultione transfigit.
menta compunctionum sapiunt.
Ille affligentes cruciant. ista re¬
ficiunt dum affligunt. Per illas
in afflictione meror est: ꝑ hȩc
in merore leticia. Quia tamen
ipsa compunctio mentẽ lacerat.
eandem compunctionẽ non in¬
congrue disciplinam uocat. Qͥ¬
tuor quippe sunt qualitates
quib tusti uiri anima in cõ¬
punctione uehement᷑ afficitur.
cum aut maloꝵ suoꝵ reminis¬
cit᷑. considerans ubi fuit: aut
iudicioꝵ di sententiam metuens.
& secum quęrens cogitat ubi
erit. aut cum mala uitȩ p̾sen¬
tis sollerter attindens. meretis
considerat ubi est. aut cũ bona
suꝑnȩ patrie contemplat᷑: quȩ
quia necdũ adipiscit᷑. lugens
conspicit ubi non est. Maloꝵ
suoꝵ paulus meminerat. & ex
eis se in quib fuerat afflige¬
bat cũ diceret. Non sum dig¬
nus uocari apłs. quia ꝑsecu¬
tus sum eccłam dĩ. Rursus
diuinũ iudiciũ subtiliter pen¬
sans. in futuro male esse metu¬

Expanded text:
o poenitentiae ultione transfigit. o poenitentiae ultione transfigit. menta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Quia tamen ipsa compunctio mentem lacerat, eamdem compunctionem non incongrue disciplinam vocat. Quatuor quippe sunt qualitates, quibus viri justi anima in compunctione vehementer afficitur: cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est, aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Rursum divinum judicium subtiliter pensans, in futuro male esse metu
Abbreviated transcription (Latin):
ab exteriorib actionib sopiun¬
t᷑. aꝑta aure interni examinis
causas audiunt. Qui dũ subtili¬
ter uel flagella publica. uel u¬
dicia occulta considerant: semet¬
ipsos afficere flendo non cessant.
Unde bene dictũ est. & erudiens
eos instruet disciplina. Quia
consideranti menti & sese ꝑ pe¬
nitentiam laceranti: quasi quȩ¬
dam plage ꝑcussionis sunt. la¬
menta compunctionis. Unde
etiam salomon recte uim ꝑcus¬
sionis utriusꝙ coniungens di¬
cit. Liuor uulneris abstergit
mala. et plagȩ in secretioribus
uentris. Per liuorẽ quippe uul¬
neris. disciplinam insinuat cor¬
poreȩ ꝑcussionis: Piage uͦ in se¬
cretiorib uentris sunt: inter¬
na mentis uulnera quȩ ꝑ com¬
punctionẽ fiunt. Sicut emͣ uen¬
ter cibis repletus extendit᷑. ita
mens prauis cogitationib dila¬
tata subleuatur. Abstergent gͥ
mala & liuor uulueris & plage
in secreciorib uentris: quia &&
disciplina exterior culpas dilu
it. & extensam mentẽ cõpunoti¬

Expanded text:
ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant.Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Per livorem quippe vulneris, disciplinam insinuat corporeae percussionis. Plagae vero in secretioribus ventris sunt interna mentis vulnera, quae per compunctionem fiunt. 751 Sicut enim venter cibis repletus extenditur, ita mens pravis cogitationibus dilatata sublevatur. Abstergunt igitur mala, et livor vulneris, et plagae in secretioribus ventris, quia et disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem compuncti
Abbreviated transcription (Latin):
ucet appropinquat. quia ex su¬
is se uirib ꝑditioni ꝓximum
non ignorat: ut hoc qđ a ꝑdi¬
tione longe est. non sibi sed do¬
mino tribuat. Appropinquat
uͦ mortiferis. quia ex infirmita¬
te carnis. ꝓrimum se peccatis
mortẽ ferentib respicit. A quib
diumno munere tantomagis lon¬
ge fit: quanto se eis ꝓximum ex
suis meritis deprehendit. Per con¬
templationem conditionis suȩ da¬
uid corruptioni appropinquaue¬
rat. cum dicebat. Memento añe¬

Expanded text:
licet appropinquat, quia ex sulicet appropinquat, quia ex suis se viribus perditioni proximum non ignorat, ut hoc quod a perditione longe est, non sibi, sed Domino tribuat. Appropinquat vero mortiferis, quia ex infirmitate carnis proximum se peccatis mortem ferentibus respicit, a quibus divino munere tanto magis longe fit, quanto se eis proximum ex suis meritis deprehendit. Per contemplationem conditionis suae David corruptioni appropinquaverat, cum dicebat: « Memento
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uniuscuiusꝙ uires non nisi
ꝑ aduersa patefiunt: bene dicit᷑.
tabescet caro eus. & ossa eius quȩ
tecta fuerant nudabunt᷑. Tabescit
eñ caro. dum om̃e qđ fluxum
infirmumq est. flagellis atteritur.
Nudantur ossa. dum ꝑ hec in nobis
etiam qđ ualidum latet aꝑitur.
Quia uͦ sicut & suꝑius dictum est.
in ipsa aduersitate temptationis
non solũ detegitur robur fortitu¬
dinis. sed etiam cognoscitur infir¬
mitas humanitatis. & temptatus
quisꝙ ostendit quidem quantũ
de dõ ꝓfecerit: sed in ipsis flagel¬
lorũ afflictionib etiam quantũ
de semet ipso sit infirmus agnos¬
cit. non enim cantũmodo nu¬
dant᷑ ossa. sed etiam tabescit ca¬
ro: apte subiungitur. Appropin¬
quauit corruptioni anima eiꝰ.¬
S et uita illius mortiferis. Cemp¬
tati enim uniuscuiusq iusti a¬
nima corruptioni appropinqua¬
re dicit᷑. quando ne eam uirtus
possit extollere: ꝑ flagella com¬
pellit᷑ quid sit ex ꝓpria infirmi¬
tate sentire. Corruptioni uide¬

Expanded text:
go uniuscujusque vires non nisi per adversa patefiunt, bene dicitur: Tabescet enim caro ejus, et ossa quae tecta fuerant nudabuntur. Tabescit enim caro, dum omne quod fluxum infirmumque est flagellis atteritur. Nudantur ossa, dum per haec in nobis etiam quod validum latet aperitur. Quia vero, sicut et superius dictum est, in ipsa adversitate tentationis non solum detegitur robur fortitudinis, sed etiam cognoscitur infirmitas humanitatis, et tentatus quisque ostendit quidem quantum de Deo profecerit, sed in ipsis flagellorum afflictionibus etiam quantum de semetipso sit infirmus agnoscit, quia non tantummodo nudantur ossa, sed etiam tabescit caro, apte subjungitur: CAPquabit corruptioni anima illius, et vita ejus mortiferis. - Tentati enim uniuscujusque justi anima corruptioni appropinquare dicitur, quando ne eam virtus possit extollere per flagella compellitur, quod se ex propria infirmitate debet sentire. Corruptioni vide
Abbreviated transcription (Latin):
etiam remotis allegoriarũ um¬
bris: quasi depressis alte noctis
tenebris. chorusci more ꝑtranse¬
untis intermicat. cũ dicit᷑. Scio
qđ redemptor m̃s. uiuit. et in¬
I carne mea uidebo am̃. Hoc i¬
mirum in nocte hystoriȩ paulus
lumen inuenerat. cum dicebat.
Om̃s in moyse baptizati sunt in
nube & in mari : & om̃s eandem
Iȩscam spũalem manducauerunt.

Expanded text:
etiam remotis allegoriarum umetiam remotis allegoriarum umbris, quasi depressis altae noctis tenebris, corusci more pertranseuntis intermicat, cum dicitur: Scio quod Redemptor meus vivit, et in carne mea videbo Deum . Hoc nimirum in nocte historiae, Paulus lumen invenerat, cum dicebat: Omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritalem manducaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib quęrit᷑. quid aliua quã
am̃ qui ꝓ illo ꝓposuit ꝑdidisse cõ¬
fitetur: Quia uͦ antiqui patres
fructiferis arborib similes. non
solum pulchri sunt ꝑ speciem. sed
etiam utiles ꝑ ubertatem: sic eoꝵ
uita pensanda est. ut cũ miram᷑
quȩ sit uiriditas in historia. in¬
ueniamus & quanta sit ubertas
in allegoria. quatinus cũ blan¬
dum est qđ in folis redolet. cog¬
noscamus & quam dulce sit qđ
in fructib sapit. Nullus quippe
suꝑne adoptionis gram habuit.
nisi qui hanc ꝑ cognitionẽ acce¬
pit unigeniti. Bignum itaq est.
ut ipse in eoꝵ uita & lingua res¬
plendeat. qui eos ut resplendere
mereant᷑ illustrat. Nam cũ in
tenebris lumen lucernȩ accen¬
dit᷑. prius lucerna eadem que
uideri cętera efficit uidetur.
Unde necesse est. ut si uere inten¬
dimus illuminata ceruere. stude¬
amus mentis oculos ad ipsum
illuminans lumen aꝑire. Qd̃
& in eisdem beati iob sermonib

Expanded text:
sermonibus queritur, quid aliud quam sermonibus queritur, quid aliud quam Deum, qui pro illo proposuit, perdidisse confitetur? 2. Antifructiferis arboribus similes, non solum pulchri sunt per speciem, sed etiam utiles per ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. Nullus quippe supernae adoptionis gratiam habuit, nisi qui hanc per cognitionem Unigeniti accepit. Dignum itaque est ut ipse in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris 731 lucernae lumen accenditur, prius lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse est ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire. Quod et in eisdem beati Job sermonibus,