comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatur prophecia laguncule anguste: siue prophetans istius
modi signum: prosomnio salicet futurorũ quod uidisse narrat᷑.
et damel interpretatus ẽ: siue sessio ĩagnitione angustie pro
hus qui in captiuitatem ab eo ducti sunt. typum tenet dyaboli.
qui hereticorum plebem erroris captiuitate deuictã ab ihrlm̃.
hoc ẽ ab ecclĩa in babiloniam. id ẽ ignorãtie confusiõem addux.¬
¶ Princeps cocorum: qui muros ihelm̃ subuertit: hoc signi¬
ficat. quia onnes qui uentrs desiderio seruiunt. uirtutes
amme destruunt. ¶ Hiesus sacerdos magnus: figuram
gerebat cristi ꝑ quem expegrinatione seculi huius ad celestem.
ierusalem nobis fuisse regressus ostenditur. ¶ Soro
apud hebreos ex tribz integris nominibz traditur ẽẽ compositus
zo. iste .ro. magister babel proprie babilonem consonat. et effi¬
citur nomen zoro babel. hoc est iste magister de babilone. In ba¬

Expanded text:
retatur prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istius retatur prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istius modi signum, pro somnio scilicet futurorum, quod vidisse narratur et Daniel interpretatus est; sive sessio in agnitione angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt: typum tenet diaboli, qui haereticorum plebem erroris captivitate devictam ab Hierusalem, hoc est, ab Ecclesia in Babyloniam, id est, ignorantiae confusionem abduxit. Princeps coquorum, qui muros Hierusalem subvertit, hoc significat, quia omnes qui ventris desiderio serviunt, virtutes animae destruunt. Jesus, sacerdos magnus, figuram gerebat Christi, per quem ex peregrinatione saeculi hujus ad coelestem Hierusalem nobis fuisse regressus ostenditur. Zorobabel apud Hebraeos ex tribus integris nominibus traditur esse compositus, Zo, iste; ro, magister; babel proprie Babylonem consonat: et efficitur nomen Zorobabel, hoc est, iste magister de Babylone. In Ba
Abbreviated transcription (Latin):
nendo doctores euangelui et sequendo precursores anticristi. necnõ
et ip̃m caput iniquorũ: ĩ mortẽ corruet sempiteruiam. ¶ Dcho-¬
zias qui interpretatur apprehendens deum: filius erat achab:
et ꝑsequebatur prophetas dei et maxime heliam. significtit po¬
pulum udeorum et maxime principes sinagoge: qui peccatis et
uicus dediti: et ueritatem a se repellebant ĩmo per sequebantur.
Pñ legitur in euangelio. ꝙ miserunt principes ⁊ pharisei min¬
stros ut apprehenderent ihm̃. Domus ergo ochozie: sinagoga
ẽ uideorum: que legalib preceptis quasi cancellis cenaculi un-¬
diqz circundata erat: sz sicut ochoz ias ꝑ cancellos: quibus tueri
debuit ruens egritudinem miniam incurrit. ita et populus
uideorum legis custodiam excedens in languorẽ desperabilem pec¬
um cecidit. ubi quia diuina presidia dereliquit. salutis
remedia inuenire nõ meruit. ¶Nabuchodonosor qui interp¬

Expanded text:
nendo doctores Evangelii, et sequendo praecursores Antichristi, necnon nendo doctores Evangelii, et sequendo praecursores Antichristi, necnon et ipsum caput-iniquorum, in mortem corruet sempiternam. Ochosias, qui interpretatur apprehendens Deum, filius erat Achab, et persequebatur prophetas Dei, et maxime Eliam, significat populum Judaeorum, et maxime principes Synagogae, qui peccatis et vitiis dediti, et veritatem a se repellebant, imo persequebantur. Unde legitur in Evangelio quod miserunt principes et Pharisaei ministros, ut apprehenderent Jesum. Domus ergo Ochoziae Synagoga est Judaeorum, quae legalibus praeceptis quasi cancellis coenaculi undique circumdata erat; sed sicut Ochozias per cancellos, quibus tueri debuit, ruens aegritudinem nimiam incurrit, ita et populus Judaeorum, legis custodiam excedens, in languorem desperabilem peccatorum cecidit, ubi quia divina praesidia dereliquit, salutis remedia invenire non meruit. Nabuchodonosor, qui interp
Abbreviated transcription (Latin):
mata ꝑ pharisaicã suꝑsticõem transplantar. Sz naboch hãc
uieam dare nolenti. ĩ ẽ xp̃o phariseorum: suꝑsticõnib nõ cõ¬
sencienti: impia uxõ iezabel. hoc ẽ siagoga uideorum machi¬
nata ẽ mortem. Interpretatur emin ieza bel cohabitatrix siue
fluxus uanus. quod bene conuenit sinagoge: que hĩtare uideba¬
tur ĩ domo domini: s ꝑ uaria desideria uanitatis defluebat. Mi-¬
sit ergo iez a bel litteras admaiores natu et ad optimates qui
erant in ciuitate. ut subintroductis falsis testib: testimoniũ
falsum contra naboch ponerent. quod benedixisset deum ⁊ regt̃.
et sic eductum de ciuitate lapidarent ut moreretur cũ sinagoga
ꝓpontifices scribas et phariseos meditata ẽ mortẽ xp̃i. Hicergo
achab ueros prophetas dei spernens; falsos prophetas audiuit. et sie
delusus adyabolo gladio hostis interut. Sie ⁊ populus uideorũ sper¬

Expanded text:
mata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc mata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam dare nolenti, id est Christo Pharisaeorum superstitionibus non consentienti, impia uxor Jezabel, hoc est Synagoga Judaeorum machinata est mortem. Interpretatur enim Jezabel cohabitatrix, sive fluxus vanus, quod bene convenit Synagogae, quae habitare videbatur in domo Domini, sed per varia desideria vanitatis defluebat. Misit ergo Jezabel litteras ad majoerant in civitate, ut, subintroductis falsis testibus, testimonium falsum contra Naboth ponerent quod benedixisset Deum et regem, et sic eductum de civitate lapidarent, ut moreretur, cum Synagoga per pontifices, scribas et Pharisaeos meditata est mortem Christi. Hic ergo Achab, veros prophetas Dei spernens, falsos prophetas audivit, et sic delusus a diabolo, gladio hostis interiit. Sic et populus Judaeorum sper
Abbreviated transcription (Latin):
tie oculos ꝑdunt. Hieroboan qui interpretatur diuidicans po
pulum et decem trib a domo dauid ⁊ atemplo dei separans ad
idolatriam ꝑdurit: significat hereticos qui dissensionem amãt
et unitatem fidei catholice heresib scindunt: ac sic cultui ma¬
lignorum spirituum sibi obsequẽtes tradunt. ¶ Alchab qui in¬
terpretatur frater prĩs et rex fuit iniuistus ⁊ iniquã habuit uro¬
rem. significat ꝑsecutores cristianorum et maxime udeorum
populum: sinagoge cohabitatorem qui ꝑsecutus ẽ prophetas
et sanctos dei; qui ad eum missi sunt indicare uoluntatem dei
et docere precepta ipius legis: de quo etiã cristus carniẽ assumẽ
dignatus ẽ. Concupiuit ergo achab uineam naboch: qui int̾.¬
pretatur ꝑspicuus siue confessio hiez rahelite: hoc ẽ honestatis
domus israhel est. Ut fecisset mea ortum olerum: hoc ẽ ut ubi
umum gr̃e spiritalis germinare debuit ibi fragilia queq dog¬

Expanded text:
tiae oculos perdunt. Jetiae oculos perdunt. Jeui decem tribus a domo David et a templo Dei separans ad idololatriam perduxit, significat haereticos qui dissensionem amant, et unitatem fidei catholicae haeresibus scindunt, ac sic cultui malignorum spirituum sibi obsequentes tradunt. Achab, qui interpretatur frater patris, et rex fuit injustus, et iniquam habuit uxorem, significat persecutores Christianorum, et maxime Judaeorum populum synagogae cohabitatorem, qui persecutus est prophetas et sanctos Dei, qui ad eum missi sunt indicare voluntatem Dei, et docere praecepta ipsius legis: de quo etiam Christus carnem assumere dignatus est. Concupivit ergo Achab vineam Naboth, qui interpretatur perspicuus, sive confessio: Jezrahelitae, hoc est, honestatis dignatus est; « ut fecisset in ea hortum olerum, » hoc est ut ubi vinum gratiae spiritalis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dog
Abbreviated transcription (Latin):
atq rectorum ecclĩe qui ueri nabuchodonosor. hoc ẽ dyaboli
arte delusi in confusionem abducuntur errorum atq uicior
et qui ꝑ domin gr̃am ac studium bonum alios sermone doc¬
trine: et bonis eremplis ad ueram religionem suscitare de¬
buerant. ip̃i uariis uicus trucidati morte absorpti sunt
peccatorum. Hoc enim nomen ioachim qui resuscitans uelqͥ
est consurgens interpretatur significat. Cum qͦ simul pre¬
ciosissima uasa domini ĩcaptiuitatem asportabantur. quia
illi qui in regui culmine ercellebant: uel morũ honestateiful¬
gebant: malorum de prauati exemplis: simul cum ip̃is in preda
cessere dyaboli. ¶ Dedechias qui interpretatur iustus domii.
Huius oculos ĩ reblatha rex babilonis euulsit. Reblatha uertit
in latinum multa hec. ideoqz significabat eos qui ĩ huius mũdi
malicia actõe inuoluuntur atq adyabolo captiuati intelligẽ¬

Expanded text:
atque rectorum Ecclesiae, qui veri Nabuchodonosor, hoc est, diaboli atque rectorum Ecclesiae, qui veri Nabuchodonosor, hoc est, diaboli arte delusi, in confusionem abducuntur errorum atque vitiorum, et qui per Domini gratiam ac studium bonum alios sermone doctrinae et bonis exemplis ad veram religionem suscitare debuerant, ipsi variis vitiis trucidati, morte absorpti sunt peccatorum. Hoc enim nomen Joachim, qui resuscitans, vel qui est consurgens, interpretatur, significat. Cum quo simul pretiosissima vasa Domini in captivitatem asportabantur, quia illi qui in regni culmine excellebant, vel morum honestate fulgebant, malorum depravati exemplis simul cum ipsis in praedam cessere diaboli. Sedecias, qui interpretatur justus Domini. Hujus oculos in Reblatha rex Babylonis evulsit. Reblatha vertitur in Latinum multa haec, ideoque significabat eos, qui in hujus mundi malitia actione involvuntur, atque a diabolo captivati, intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
qui et eliachin. Nam ioachim interpretatur ubi ẽ preparacõ
et eliachim dei resurrectio. significat deuiantes pastores fi¬
delium qui sunt sciec̃ĩapparati atq ornati ⁊ potestat
mati: s magis ꝑ hec dona dyabolo seruire probantur qͣz deo
et uariis uicus subduntur. Saiendum autem ꝙ cũ semel
qͥs cuilibet se manciparit uicio: nõ uno sẽd multis dñis ob-¬
noxius erit. Uñ ioachim quem pharao ante censum sibi da-¬
re coegit. nunt nabuchodonosor rex babilonis sibi tribz annis
uire compellit. Quid ẽ ergo aliud regis bubilonis seriuu
esse: qz ꝑsuasionis delectacõe atqz consensu: antiquo hosti
subditum fore: et ĩcogitando loquendo: atq in agendo totum
uicus deditum quasi libere ab eo possideri. ¶Ioachim siuie
iechonias qui cũ matre ductus ẽ in babilonem fimul⁊ thesau¬
ro templi domini. significat lapsum atq ruinam pastorũ:

Expanded text:
qui et Eliachin. Nam Joachim interpretatur ubi est praeparatio, qui et Eliachin. Nam Joachim interpretatur ubi est praeparatio, et Eliachin, Dei resurrectio. Significat deviantes pastores fidelium, qui sunt scientia apparati atque ornati, et potestate sublimati; sed magis per haec dona diabolo servire probantur quam Deo, et variis vitiis subduntur. Sciendum autem, quod cum semel quis cuilibet se manciparit vitio, non uno sed multis dominis obnoxius erit. Unde Joachim, quem Pharao ante censum sibi dare coegit, nunc Nabuchodonosor, rex Babylonis, sibi tribus annis servire compellit. Quid est ergo aliud regis Babylonis servum esse, quam persuasionis delectatione atque consensu antiquo hosti subditum fore, et in cogitando, loquendo atque in agendo, totum vitiis deditum quasi libere ab eo possideri? Joachim sive Jechonias, qui cum matre ductus est in Babylonem simul et thesauro templi Domini, significat lapsum atque ruinam pastorum
Abbreviated transcription (Latin):
ethimologia, nomns eus. eom deo ĩcensum sacre or̃ois et hono¬
rum operum sacrificium offerens simulacra que fecerũt anti¬
ores reges combussit. et celebrauit pascha legitimum et de tẽ¬
plo domini idola multa depulit. Significat enim ĩ hoc xp̃m
qui passionem suscepit atq omma execrabilia gentiũ a tem¬
plis corporis nũ deiciens igne uirtutis sue exũsta cõminuit.
atq in huiꝰ seculi torrentem proiecit. ¶ Ioachas qui interpreta¬
tur retentus significat prauos rectores quos populus t̾re carna¬
les uidelicet terrene cupiditati dediti secundum mores suos cõ¬
sencientes uicus suis ꝑsonas eligunt: quos pharao in reblata
uixit. et in egyptum duxit: cum dyabolus ꝑ multitudinem
adulatorum eneruans decipit corda prelatorum. Reblata enĩ
multitudo interpretatur. sicq ĩspiatalis egyti iunctos cateis
in peccatorum tenebrosum mergit abissum. Ioachim idẽ ẽ.

Expanded text:
etymologia nominis ejus, eo quod Deo incensum sacrae orationis et bonoetymologia nominis ejus, eo quod Deo incensum sacrae orationis et bonorum operum sacrificium offerens, simulacra quae fecerunt anteriores reges combussit, et celebravit Pascha legitimum, et de templo Domini idola multa depulit. Significat enim in hoc Christum, qui passionem suscepit, atque omnia exsecrabilia gentium de templis corporis nostri dejiciens, igne virtutis suae exusta comminuit, atque in hujus saeculi torrentem projecit. Joachas, qui interpretatur retentus, significat pravos rectores, quos populus terrae, carnales videlicet terrenae cupiditati dediti, secundum mores suos consentientes vitiis suis personas eligunt; quos Pharao in Reblata vinxit, et in Aegyptum duxit, cum diabolus per multitudinem adulatorum enervans decipit corda praelatorum. Reblata enim, multitudo interpretatur; sicque in spiritali Aegypto vinctos catenis in peccatorum tenebrosum mergit abyssum. Joachim idem est
Abbreviated transcription (Latin):
mentum legis ⁊ preceptorum regni celestis plenitudinẽ cõse¬
quantur. ¶Manasses autem qui interpretatur obliuiosus
ꝑ multa enim scelera et sacrilegia religuerat ⁊ oblitus fuerat
deum. exemplar ẽ ueraciter penitẽtium ⁊ ĩ domini mĩam confi-¬
tentium. Docet emu nos ꝙ post cõmissa scelera nullus debet
de dei mĩa desperaret sz magis ꝑpenitentiã congruã spem ha¬
bere uenie si ea rite ꝑfecit.. ¶ Alminon interpretatur fidel.
uel honestus ꝙ magis de eo ꝑantifrasim dictum intelligi po¬
test ꝙͣ secundum ueritatem. quia cũ idolatra esset. quomõdoꝵ
fidelis esse potuit. Cypum emm ip̃s tenet hereticorum.: qͥ liceti
fingant se esse bonos ⁊ dercultores tñ errantes et in erroreme
mittentes magis dyabolo q deo seruĩre cõprobantur. ¶ Iosias
rex qui interpretatur ubi ẽ incẽsum. domimi hec enim ẽ propria

Expanded text:
mentum legis et praeceptorum regni coelestis plenitudinem consementum legis et praeceptorum regni coelestis plenitudinem consequantur. Manasses autem, qui interpretatur obliviosus per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Deum, exemplar est veraciter poenitentium et in Domini misericordiam confitentium. Docet enim nos quod post commissa scelera nullus debet de Dei misericordia desperare, sed magis per poenitentiam congruam spem habere veniae, si eam rite perfecerit. Ammon interpretatur fidelis vel honestus. Quod magis de eo per antiphrasin dictum intelligi potest, quam secundum veritatem, quia cum idololatra esset, quomodo fidelis esse potuit? Typum enim ipse tenet haereticorum, qui licet fingant se esse bonos et Dei cultores, tamen errantes, et in errorem mittentes, magis diabolo quam Deo servire comprobantur. Josias rex, qui interpretatur ubi est incensum Domini haec enim est propria
Abbreviated transcription (Latin):
Sechias interpretatur apprchendens dominũ. uel fortitudo
dominc et ñ tte ꝑ se suosq opus dei stremiue gessit ĩmo ꝑmĩcios
ad simile studium alios prouocauit. typum gerit dñ saluatoris
in quo hĩtat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter: et est
caput onnis principatus ⁊ potestatis.: dominus fortis ⁊ potens
ĩprelio. hictrangressiones pr̃m̃n et om̃s puaricatões q̃ fuerũt
sub lege sanguine suo diluit; et cultum pietatis ĩecclĩa plene
in staurauit. Ip̃e legatos suos ad conuocandas gentes ad fidẽ.
hoc ẽ p̾mum prophetas. deinde apostolos misit. nõ solum aut
uidea: s et a alus nacionb plurimos ad catholicã fidem et ãd
ueram religionem post predicacõem euangelũ sui conduxit.
O autẽ ezechie pro bono oꝑe adiciuntur xu. anni significat
onmes sanctos quibz obsequendam uitã eternam quinqz libu
legis moysi: cum decẽ uerbis decalogi dati sunt. ut ꝑ comple¬

Expanded text:
Ezechias interpretatur apprehendens Dominum, vel fortitudo Ezechias interpretatur apprehendens Dominum, vel fortitudo Domini; et non tantum per se suosque opus Dei strenue gessit, imo per nuntios ad simile studium alios provocavit, typum gerit Domini Salvatoris, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et est caput omnis principatus et potestatis ; Dominus fortis et potensII. Hic transgressiones patrum, et omnes praevaricationes, quae fuerunt sub lege, sanguine suo diluit, et cultum pietatis in Ecclesia plene instauravit. Ipse legatos suos ad convocandas gentes ad fidem, hoc est, primum prophetas, deinde apostolos misit, non solum de Judaea, sed et de aliis nationibus, plurimos ad catholicam fidem, et ad veram religionem post praedicationem Evangelii sui conduxit. Quod autem Ezechiae pro bono opere adjiciuntur quindecim anni, significat omnes sanctos quibus ob sequendam vitam aeternam quinque libri legis Moysi cum decem verbis Decalogi dati sunt, ut per comple
Abbreviated transcription (Latin):
catam ip̃ius domini accestatiõe preualere nõn possunt. Achas
interpretatur apprehendens. Demnqz achas qui ex iusto pr̃e edi-¬
tus in ꝑfidiam et scelus idolatrie de lapsus ẽ significat hereticos
que ex catholicis prĩb sacramento fidet imbuti sunt: s ad apos¬
tasiam declinantes cultum diuinum simulacris errorũ suorũ
prebere nõ timent: qui friitum uteri sui hoc ẽ effectum praue
meditacoĩs in igrie zeli demoniis immolant. quia sicut achas
spoliata dono donnint: ẽt domo regum ⁊ pͥncipum dedit regi
asfiriorum munerã et tñ nichil ei profuit. ita isti aurũ sagaais
in genii ⁊ argentum elequentie conflant c̃cultum idolorum ut
intereant. Egyptum inuocant et assirios a deunt: cũ a pocesta¬
tib istius mundi protegi querunt. sz in transitu eorũ capti
atqz occisesunt. quia maledictus ẽ homo qui confidit ĩ hominẽ
et poiit carnem brachium suum ⁊ adomino recedit cor euis.

Expanded text:
catam, ipsius Domini attestatione praevalere non possunt. Achas catam, ipsius Domini attestatione praevalere non possunt. Achas interpretatur apprehendens. Denique Achas qui ex justo patre editus in perfidiam et scelus idololatriae delapsus est, significat haereticos, qui ex catholicis patribus sacramento fidei imbuti sunt, sed ad apostasiam declinantes cultum divinum simulacris errorum suorum praebere non timent; qui fructum uteri sui, hoc est, effectum pravae meditationis in igne zeli daemoniis immolant; quia sicut Achas, spoliata domo Domini et domo regum et principum, dedit regi Assyriorum munera, et tamen nihil ei profuit, ita isti aurum sagacis ingenii et argentum eloquentiae conflant in cultum idolorum, ut intereant. Aegyptum invocant et Assyrios adeunt, cum a potestatibus istius mundi protegi quaerunt; sed in transitu eorum capti atque occisi sunt, quia maledictus est homo qui confidit in hominem, et ponit carnem brachium suum, et a Domino recedit cor ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
taait. Quomã magnus dominus ⁊ laudabilis minis: et terri-¬
bilis ẽ suponnres deos. Cuius ꝑsecutõem nomẽ ip̃m ioathan ex
p̃mit. Interpretatur emm consuminatus suie ꝑfectus ⁊ a dño
saluatore paulus ad hebreos scribens ait. Et quidẽ cum esset fi-¬
lius dei didiat ex hus que passus ẽ obedienciam ⁊ consũmatus¬
factus ẽ ommb obtemperantibz sibi causa salutis eterne. Ip̃e
edificauit portam domus dñi excelsam. quia ꝑ ip̃m introitus
patz fidelibus regni celestis. Ego sum inquit hostium ꝑ me si
quis ingredietur saluabitur. Et recte hec excelsa porta uocatu
quia de hac eadem psalmista ait. Excelsus suꝑ omnes gentes
et domnes suꝑ celes gloria eius. Dicuntur ⁊ sã doctores porte.
quia ꝑ eorum predicationẽ uite discimus introitum. sicut ⁊ por¬
te ĩferi dicuntur heretici qui contrã ecclĩam super petrã edifi¬

Expanded text:
ta ait: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis et territa ait: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis et terribilis super omnes deos . Cujus perfectionem nomen primit. Interpretatur enim consummatus, sive perfectus. Et de Domino Salvatore Paulus ad Hebraeos scribens ait: Et quidem cum esset Filius Dei, didicit ex his, quae passus est, obedientiam, factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae . Ipse aedificavit portam domus Domini excelsam, quia per ipsum introitus patet fidelibus regni coelestis: Ego sum, inquit, ostium: per me si quis ingredietur, salvabitur . Et recte haec excelsa porta vocatur, quia de hac eadem Psalmista ait: Excelsus super omnes gentes est Dominus, super coelos gloria ejus . Dicuntur et sancti doctores portae, quia per eorum praedicationem vitae discimus introitum; sicut et portae inferi dicuntur haeretici, qui contra Ecclesiam super petram aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
probantur. ¶ Dzias qui interpretatur fortitudo domini
dionimus erat. quia qui in paralippomenon ozias. idem ĩ
libro regum azarias nominatur. Ozias interpretatur uir¬
tus domini ⁊ azarias auxlium domini et recte uirtus diñ
uel auxilium domini uocatur. quia ꝙͣmdui recta egit diui¬
na ope adiutus plurima cõmisit feliater bella: et ubiqz de
hostibz triumphauit. sz postqz ꝑ superbiam illicita tempta¬
bat lepra percussus: et nomins ⁊ honoris simul fuscauit
dignitatem. Hic rex qui obmeritum scelerum suorũ ĩ frontẽ
contagio lepre ꝑfunditur regnum indicat iudeorũ qui dede¬
cus ⁊ maculas ꝑfidie in fronte gerunt ubi signum crucis por¬
tare noluerunt. ¶ Ioathan qui interpretatur cõsũmatus
uel ꝑfectus secutus est puleram ethimologiã nomini
cet enin rectum ĩconspectu domini ⁊ portã templi edificaiuit
excelsam. Iuita nsticum sensum quem melius rex iste ioachã

Expanded text:
probantur. Ozias, qui interpretatur fortitudo Domini, probantur. Ozias, qui interpretatur fortitudo Domini, dionymus erat; quia qui in Paralipomenon Ozias, idem in libro Regum Azarias nominatur. Ozias interpretatur virtus Domini, et Azarias auxilium Domini. Et recte virtus Domini vel auxilium Domini vocatur, quia quandiu recta egit, divina ope adjutus, plurima commisit feliciter bella, et ubique de hostibus triumphavit. Sed postquam per superbiam illicita tentabat, lepra percussus, et nominis et honoris simul fuscavit dignitatem. Hic rex, qui ob meritum scelerum suorum in fronte contagio leprae perfunditur, regnum indicat Judaeorum, qui dedecus et maculas perfidiae in fronte gerunt, ubi signum crucis portare noluerunt. Joathan, qui interpretatur consummatus vel perfectus, secutus est pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit el. Juxta mysticum vero sensum, quid melius rex iste Joathan,
Abbreviated transcription (Latin):
litatem seuiẽtis hostis intimitur ĩ cordib electorum: magis¬
q mitriatur in domo ioiade pontificis qui dilectus domini
interpretatur. De quo patris uox ait. Hie ẽ filius meus di¬
lectus in quo michi bene complacui. Cuius domus sc̃a ec¬
clesia est. Ubi ĩfide electorum manens quottidie facit aui¬
mentum corporis sui donec tempore iudicii sceptrum regni
et potentiam aduersus eos extollat. qui eum dep̾mere cogi¬
tabant ⁊ interfectricẽ sanctor eternis deputauerit penis.¬
¶ Amasias qui interpretatur populum tollens signifi¬
cait malos rectores: qui populum dei norio errore siue p̾uis
exemplis suis tollunt auera religione ⁊ inducunt ĩer
atqz prauam conuersacõem : qui uidelicet sicut amasias si¬
mulant ĩ aliquibz bonos se esse: sed tñ non funt. quia ꝑfec¬
tum cor non habent in cultu dei: sedmitantes atqz uacillã¬
tes semper instabeles fiunt: et maccis dyabolo ꝙͣ deo seruire

Expanded text:
litatem saevientis hostis interimatur in cordibus electorum, magislitatem saevientis hostis interimatur in cordibus electorum, magisque nutriatur in domo Joiadae pontificis, qui dilectus Domini interpretatur. De quo Patris vox ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Cujus domus sancta Ecclesia est, ubi in fide electorum manens quotidie facit augmentum corporis sui, donec tempore judicii sceptrum regni et potentiam adversus eos extollat qui deprimere cogitabant, et interfectricem sanctorum aeternis deputaverit poenis. Amasias, qui interpretatur populum tollens, significat malos rectores, qui populum Dei noxio errore sive pravis exemplis suis tollunt a vera religione, et inducunt in errorem atque pravam conversationem; qui videlicet, sicut Amasias, simulant in aliquibus bonos se esse, sed tamen non sunt, quia perfectum cor non habent in cultu Dei, sed nutantes atque vacillantes semper instabiles fiunt, et magis diabolo quam Deo servire
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iudicia exerceret: et eam ultione iusta ꝑimeret atq sacerdo¬
tium uanum quod post cristi aduentum maniter habuerat
destrueret: templũqz subuerteret: necnõ ⁊ impiam sinagogã:
que sanguinem sanctorum semper siciebat de regni culmine
precipitaret ac rectores ipĩus interficeret. ¶ Achalia igit̾
hec que semen dauid̃ extinguere moliebatur ⁊ regiam stirpẽ
delere: bene impietatẽ exp̾mit sinagoge: que ꝑ nequitiam
mentis seminis dauid: hoc ẽ xp̃i insidiatrix erat ⁊ odium cõt᷑
un semp in corde gerebat. quia aliqñ regnare uideba
cum legis cerimonias temporaliter obseruabat. Interpreta¬
tur athalia temporalis domini: sed iosabet strenuitate:
que interpretatur saturitas dñi. idẽ eccliẽ: in qua uere sũt
delicie: seruatur ioas qui interpretatur memoria domini.
cristus iudelicet in quo memoria ẽ nommis dm̃i. ne ꝑcrude¬

Expanded text:
est, judicia exerceret, et eam ultione justa perimeret, atque sacerdoest, judicia exerceret, et eam ultione justa perimeret, atque sacerdotium vanum, quod post Christi adventum inaniter habuerat, destrueret, templumque subverteret, nec non et impiam synagogam quae sanguinem sanctorum semper sitiebat, de regni culmine praecipitaret, ac rectores ipsius interficeret. Athalia igitur haec, quae semen David exstinguere moliebatur et regiam stirpem delere, bene impietatem exprimit Synagogae, quae per nequitiam mentis seminis David, hoc est Christi, insidiatrix erat, et odium contra eum semper in corde gerebat, quia aliquando regnare videbatur, cum legis caeremonias temporaliter observabat. Interpretatur Athalia temporalis Domini. Sed Josabeth strenuitate, quae interpretatur saturitas Domini, id est Ecclesiae, in qua verae sunt deliciae, servatur Joas, qui interpretatur memoria Domini, Christus videlicet, in quo memoria est nominis Domini, ne per credu
Abbreviated transcription (Latin):
atramite sam dognatis exorbitant. ĩmo alios secum ꝑ errorũ
deuia ducere certant. Unde illos helias. hoc ẽ sermo prophetic
redarguit: quia omnis diuinorũ librorũ sanctio tales repre¬
hendit ac merito sue puersitatis grauissimis testationib
epat. ¶ Achazias qui interpretatur apprehendent
dommũ significat scribas et phariseos doctores legis ueteris:
qui tenentes scripturam legẽ domini. nõ tñ seruauerũt. Idcir¬
co ihũ quem dominus ꝑ eliseum prophetã ad exstirpandam do-¬
mum achab ⁊ sacerdotes baal interficiẽdos misit ꝓcussit ioram
regẽ israhel et achaiziam regem uida et ihez abel impiissimã
nam de palatio in iezrahel precipitare fecit. Iheu enmt
ce designare potest gentium principatum: quem dñs ac redẽp¬
tor noster destinauit ut ĩsacrilega ciuitate: q̃ prophetas et
ip̃m dominum prophetarum occidit ⁊ apostolos eius ꝑsecuta

Expanded text:
a tramite sani dogmatis exorbitant, imo alios secum per errorum a tramite sani dogmatis exorbitant, imo alios secum per errorum devia ducere certant. Unde illos Elias, hoc est, sermo propheticus redarguit, quia omnis divinorum librorum sanctio tales reprehendit, ac merito suae perversitatis gravissimis testationibus increpat. Achazias, qui interpretatur apprehendens Dominum, significat scribas et Pharisaeos doctores legis veteris, qui tenentes Scripturam, legem Domini non tamen servaverunt. Idcirco Jehu quem Dominus per Elisaeum prophetam ad exstirpandam domum Achab et sacerdotes Baal interficiendos misit, percussit Joram regem Israel, et Achaziam regem Juda, et Jezabel impiissimam reginam de palatio in Jezrael praecipitare fecit. Jehu enim typice designare potest gentium principatum, quem Dominus ac Redemptor noster destinavit, ut in sacrilega civitate, quae prophetas et ipsum Dominum prophetarum occidit, et apostolos ejus persecuta
Abbreviated transcription (Latin):
deuia ducunt: et inperpetue mortis p̾cipicium mergunt. Q
autẽ iosaphat affinitate comuctus ẽ achab descenditqz ad eũ
n samariam cõtra hostes prebens ei aurilium: illos fi¬
liter demonstrat: qui de catholicis ad hereticoꝵ amiciciã se ĩ¬
clinant. qͥ licet a recte fidei tramite nõ recedant tñ errantiũ
societatem atqz cõmunionem ꝑ fecte nõ deuitant. Ꝙ nullo
modosine culpa ẽẽ poterit. Maxime cum paulus ait apostolus.
hereticum hominem post unam ⁊ secundam correptõem deuitã¬
dum. ¶ Ioram qui interpretatur: quis ẽ excelsus: et de reli¬
gioso patre iosaphat genitus ad ꝑfidiam declinauit: et fornica¬
ri fecit filios uida. imitatus fornicationem domus achali. eos
potest significare: qui catholica fide mibuti ac xpĩano baptis¬
mare regenerati eccliẽ instituebantur sacramẽtis: sz relinquẽ¬
tes fidei ueritatem: errores secuntur hereticor et nõ solum ip̃i

Expanded text:
devia ducunt, et in perpetuum mortis praecipitium mergunt. Quod devia ducunt, et in perpetuum mortis praecipitium mergunt. Quod autem Josaphat affinitate conjunctus est Achab, descenditque ad eum in Samariam, contra hostes praebens ei auxilium, illos figuraliter demonstrat qui de catholicis ad haereticorum amicitiam se inclinant; qui licet a rectae fidei tramite non recedant, tamen errantium societatem atque communionem perfecte non devitant. Quod nullo modo sine culpa esse poterit, maxime cum Paulus ait apostolus haereticum hominem post unam et secundam correptionem devitandum . Joram, qui interpretatur quis est excelsus, et de religioso patre Josaphat genitus ad perfidiam declinavit, et fornicari fecit filios Juda, imitatus fornicationem domus Achab, eos potest significare qui catholica fide imbuti, ac Christiano baptismate regenerati, Ecclesiae instituebantur sacramentis; sed relinquentes fidei veritatem, errores sequuntur haereticorum, et non solum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
puli credentium de gentib. qͥ ad redemptorẽ nostrũ relicto
parentum errore: conuenit sacro baptifmate ablutus ⁊ sc̃ĩ
crismatis unctiõe linitus axp̃o cristianum nomẽ ⁊ regiam
dignitatẽ accepit. Cui petrus aplũs ĩepistola sua ait. Uos
estis genus electum regale sacerdocium: gens sc̃ã: populus
acquisicionis. Ꝙ nominis ip̃ius interpretacõ bñ confirmat
incerpretatur autẽ iuxta quosdam iosaphat dommi dos siue
qui ẽ dotatus. Ecclĩa gentium ergo precio sanguinis cristi
comparata: et spiritus sancti pignore dotata consortium
sponsi celestis et societatẽ regni promeruit. Cui facte sunt
infinite diuitie siue ĩconuentu diuersarum nationum ad
idem seu in adquisicione uariarum iuirtutũ et multa
spurtalis sapiẽcie. ¶ Achab autem impius qͥ insamaria
regnabat heresi achas exp̾mit: qui ꝑditorum turbam ꝑ erroꝵ

Expanded text:
puli credentium de gentibus, qui ad Redemptorem nostrum, relicto puli credentium de gentibus, qui ad Redemptorem nostrum, relicto parentum errore, convenit; sacro baptismate ablutus, et sancti chrismatis unctione linitus, a Christo Christianum nomen et regiam dignitatem accepit: cui Petrus apostolus in Epistola sua ait: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis . Quod nominis ipsius interpretatio bene confirmat. Interpretatur autem juxta quosdam Josaphat Domini dos, sive qui est dotatus. Ecclesia gentium ergo pretio sanguinis Christi comparata, et Spiritus sancti pignore dotata, consortium sponsi coelestis et societatem regni promeruit. Cui factae sunt infinitae divitiae, sive in conventu diversarum nationum ad fidem, seu in acquisitione variarum virtutum, et multa gloria spiritalis sapientiae. Achab autem impius, qui in Samaria regnabat, haeresiarchas exprimit, qui perditorum turbam per errorem
Abbreviated transcription (Latin):
rius relabens cum auxilium assiriorũ contra bala rege ifrl
quesisset: et anani prophetã ad se adomino missum ut cũ inde
peret ĩuincula misisset grauiter ide dominũ offendi
Uñ iuste sibi deo retribuẽte in cidit ĩlangorẽ grauissimum:
et pedum dolorẽ uehementissimũ: in quo et obut. Nec ⁊ in fir¬
mitate sua quesiuit dommũ: sed magis ĩ medicorũ artẽ con-¬
fidens de lusus ẽ. Is itaqz eos figurat tipice : qui bono inchoãt
micio: s malo finiuut termino: qui post abdicacõem idolatrie:
et spretam seruitutẽ demoniorũ ꝑcepta gr̃a baptismatis et
crismatis sacui unctõe statim ĩpremordio sue uite pietatis
arripiunt opa: sed fortiore etate: ac iuxta pñtis uite termi
num. qñ uirtutib operam dare debuerãt. ad uitia rebella
buntur: et in prauis delectantur actibz. ¶Iosaphat qui
interpretatur deus iudiciũ. hic ergo rex typum prefert po¬

Expanded text:
rius relabens, cum auxilium Assyriorum contra Baasa regem Israel rius relabens, cum auxilium Assyriorum contra Baasa regem Israel quaesisset, et Hanani prophetam ad se a Domino missum ut eum inde corriperet, in vincula misisset, graviter inde Dominum offendit. Unde ipse, juste sibi Deo tribuente, incidit in languorem gravissimum, et pedum dolorem vehementissimum, in quo et obiit. Nec in infirmitate sua quaesivit Dominum, sed magis in medicorum arte confidens, delusus est. Is itaque eos significat typice, qui bono inchoant initio, sed malo finiunt termino, qui post abdicationem idololatriae, et spretam servitutem daemonis, et percepta gratia baptismatis, et chrismatis sacri unctione, statim in primordio vitae suae pietatis arripiunt opnum, quando virtutibus operam dare debuerant, ad vitia rebellabuntur relabuntur, et in pravis delectantur actibus. Josaphat, qui interpretatur Deus judicium. Hic ergo rex typum praefert po
Abbreviated transcription (Latin):
iheroboã diuidicans populũ. Nam heretici diuidicare popu¬
lum uident᷑. cum erroris sui seq̃cem faciunt. ¶ Abia qͥ inter¬
pretatur pater dommus uel pater fuit. typum tenet scribarũ
et phariseorum: qui uidebantur regere iudaicũ populũ: sed
paternitatem ac dignitatem nominis sui ꝑdiderũt: cũ tradi¬
tiombus suis uiolauerũt legẽ sicut abia capta bethel idola
ifraheli in scandalum reseruauit ut hebrei asserunt. et ideo
peussus a domino mortuus ẽAsa qͥ interpretatur tollẽs suie
sustollens. hic in prinapio regni sui restaurauit cultũ diui
num: et fect ꝙ bonum ⁊ beneplacitum erat ĩ conspectu dñ sub¬
uertitqz altaria idolorũ ⁊ confregit fimulacra. Uñ gr̃am dñi
romeruit: ita ut pugnans contra ethiopes uictoriã c
et eos usq ad int̾intionem cederet. quia domino pro eo pugnã¬
te et excerctum eius adiuuante contriti sunt: s postea ĩdete¬

Expanded text:
Jeroboam dijudicans populum. Nam haeretici dijudicare popuJeroboam dijudicans populum. Nam haeretici dijudicare populum videntur, cum erroris sui sequacem faciunt. Abia, qui interpretatur pater Dominus, vel pater fuit, typum tenet scribarum et Pharisaeorum, qui videbantur regere Judaicum populum, sed paternitatem ac dignitatem nominis sui perdiderunt. Cum traditionibus suis violaverunt legem: sic Abia, capta Bethel, idola Israeli in scandalum reservavit, ut Hebraei asserunt, et ideo percussus a Domino mortuus est. Asa, qui interpretatur tollens, sive sustollens, hic in princinum, et fecit quod bonum et bene placitum erat in conspectu Dei, subvertitque altaria idolorum, et confregit simulacra. Unde gratiam Domini promeruit, ita ut pugnans contra Aethiopes victoriam caperet, et eos usque ad internecionem caederet, quia Domino pro eo pugnante, et exercitum ejus adjuvante, contriti sunt, sed postea in dete
Abbreviated transcription (Latin):
diuisus ẽ designant dissensionem illam ĩ domini aduentu
factam: in qua pars credentium ex iudeis regnat cum xp̃o.¬
q̃ ẽ ex dauid genere ortus. pars uero secuta ẽ anticristum. au
cultui nefande seruitutis errore constricti sunt. Aliter autẽ
xoboã significat malos rectores in ecclĩa: qui terreis cupidita¬
tibus dediti negligunt curam habere subditorũ ⁊ delectãtes
in multitudine sibi obsequentiũ : nec tñ condignam habẽt
sollicitudinẽ sibi commissorum. ¶ Iheroboã interpretat᷑
udicatio: siue causa populi. uelut quidam aiunt diuisio.
eoꝙ in regno eius diuisus sit populus israhel et precisus a
regno stirpis dauid̃. diuisionis enim populi causa iste exti¬
tit. Significat hereticos qͥ dissensionem amane: et unitatẽ
fidei catholice heresibz scindunt: ac sic cultui malignorum
spirituum sibi obsequẽtes tradunt. Interpretatur autem¬

Expanded text:
divisus est, designant dissensionem illam in Domini adventu divisus est, designant dissensionem illam in Domini adventu factam, in qua pars credentium ex Judaeis regnat cum Christo, qui David genere ortus; pars vero secuta est Antichristum, cujus cultui nefandae servitutis errore constricti sunt. Aliter autem Roboam significat malos rectores in Ecclesia, qui terrenis cupiditatibus dediti negligunt curam habere subditorum, et delectantur in multitudine sibi obsequentium nec tamen condignam habent sollicitudinem sibi commissorum. Jeroboam interpretatur judicatio, sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, divisio, eo quod in regno ejus divisus sit populus Israel, et praecisus a regno stirpis David; divisionis enim populi causa iste exstitit. Significat haereticos, qui dissenfidei catholicae haeresibus scindunt, ac sic cultui malignorum spirituum subsequentes tradunt. Interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
dño in celesti ihrlm̃ nõ de lignis ⁊ lapidibz: sz de sanctis hoĩb
A cuius sapientiã audiẽdam regina uenit ethiopie: hoc ẽ
ecclĩa de gentib. Hec ergo ad pacificum nr̃m et amabilẽ drĩo.
de quo pater ait. Hic ẽ filius meus dilectus: in quo michi bñ
complaaui. ut audiret sapientiã eius uenit de ultimis terre
fimbus: et audito eo uisisq ministerus eius ĩlaudem ip̃ius
prorupit dicens. Beati uiri tui et beati serui tui qͥstant corã
te semper ⁊ audiunt sapiẽtiam tuam. it dñs deus tuus
benedictus cui placuisti; et posui te suꝑ thronum israel. eo ꝙ
dilererit dommus israhel in sempiterinm ⁊ constituit te regẽ
ut faceres iudicium ⁊ iusticiam ⁊c̾. ¶ Roboan interpretat
latitudo populi: et ip̃m ꝑ antifrasim eo ꝙ decem tribubz ab
eo separatis: due tantum ei relicte sint. Hic ergo roboan fili
salomomis et iheroboã seruus: subz quibz isrl ĩ duas partes

Expanded text:
Domino in coelesti Hierusalem, non de lignDomino in coelesti Hierusalem, non de lignAd cujus sapientiam audiendam regina venit Aethiopiae, hoc est, Ecclesia de gentibus. Haec ergo ad pacificum nostrum et amabilem Domino, de quo Pater ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui , ut audiret sapientiam ejus, venit de ultimis terrae finibus, et audito eo, visisque ministeriis ejus, in laudem ipsius prorupit dicens: Beati viri tui, et beati servi tui, qui stant coram te semper, et audiunt sapientiam tuam. Sit Dominus Deus tuus benedictus, cui placuisti, et posuit te super thronum Israel: eo quod dilexerit Dominus Israel in sempiternum, et constituit te regem, ut faceres judicium et justitiam, etc. . Roboam interpretatur latitudo populi, et ipsum per antiphrasin, eo quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. Hic ergo Roboam filius Salomonis et Jeroboam servus, sub quibus Israel in duas partes
Abbreviated transcription (Latin):
lucis cranstulit: ciuus comugio prius erat copulata ecłi.
quam cristus concupuit lauantẽ. idẽ semet ipam a sordibus
secuili ꝑ lauacri undam purificantẽ. ¶Absalon prĩs par
interpretatur ꝑ antifrasim. eo ꝙ bellum aduersus patrẽ ges¬
sisset. siue ꝙ ĩ ip̃o bello dauid peccatũ fuisse legitur filio. adeo
ut etiam magno cum dolore ertinctum plangeret. Lic tipum
tenet iudeorum ueliuide proditoris: qui seditionẽ leuauerũt
contra uerum dauid muidentes ei ⁊ principatui eius ĩsidias
molientes. ¶ Salomon trib nominib fuissegibetur. pri¬
mum uocabulum eius salomon. id ẽ pacificus eoꝙ in regno
eius par fuerit. Secundum nomẽ ẽ idida. eoꝙ fuerit dilectus
et amabilis dommo. Tertium coelech quod grece appellatur
ecclesiastes: la tine concionator: ꝙ ad populum loqueretur
Hec ergo cristi premintiãt figuram: qui edificauit domumi

Expanded text:
lucis transtulit. Cujus conjugio prius erat copulata Ecclesia, lucis transtulit. Cujus conjugio prius erat copulata Ecclesia, quam Christus concupivit lavantem, id est, semetipsam a sordibus saeculi per lavacri undam purificantem. Absalon patris pax interpretatur per antiphrasim, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore exstinctum plangeret. Hic typum tenet Judaeorum vel Judae proditoris qui seditionem levaverunt contra verum David, invidentes ei, et principatui ejus insidias molientes. Salomon tribus nominibus fuisse perhibetur. Primum vocabulum ejus Salomon, id est pacificus, eo quod in regno ejus pax fuerit. Secundum nomen est Idida, eo quod fuerit dilectus et amabilis Domino. Tertium Coeleth, quod Graece appellatur ecclesiastes, Latine concionator, quod ad populum loqueretur. Haec ergo Christi praenuntiant figuram, qui aedificavit domum
Abbreviated transcription (Latin):
et accepit: non secundum deum: s secundũ suam uolũtatẽ.
Hic rer iudaici populi ĩsinuat reprobationẽ: siue eiusdem
populi enuilationem. qui dauĩd id ẽ cristum ĩiusto iudicio
conatus ẽ perdere. ¶ Dauid interpretatur fortis manu-
utiqz: quia fortissimus in prelus fuit: ip̃e et desiderabilis
ĩstirpe scilicet sua. deq̃ predixerat propheta. ueniet desideratꝰ
cunctis gentibus. Hic salua toris nostri expressit: imiaginẽ
siue ꝙ ĩsectatione iudeorum miustam per secutionem susti¬
nuit. siue ꝙ manufortis fortem uiat dyabolum atqz alliga¬
uit: eiusqz spolia in toto orbe distribuit. ¶ Soliath desi¬
gnat dyabolum: cuius superbiam cristi prostrauit humi¬
litas. ¶Ionathan interpretatur columbe domim significat
eos qui ꝑ gr̃am spiritus sancti uere fidei donum et deuocionẽ
erga dauid nr̃m ꝑcipiunt. ¶ Urias interpretatur lux
mea dei ẽ. significat dyabolum: qui se ꝑfictionem ĩ anglm̃

Expanded text:
et accepit, non secundum Deum, sed secundum suam voluntatem. et accepit, non secundum Deum, sed secundum suam voluntatem. Hic rex Judaici populi insinuat reprobationem, sive ejusdem populi aemulationem, qui David, id est, Christum injusto judicio conatus est perdere. David interpretatur fortis manu, utique quia fortissimus in praeliis fuit, ipse et desiderabilis in stirpe scilicet sua, de qua praedixerat propheta: Veniet desideratus cunctis gentibus . Hic Salvatoris nostri expressit imaginem, sive quod in sectatione Judaeorum injustam persecutionem sustinuit, sive quod manu fortis fortem vicit diabolum atque alligavit, ejusque spolia in toto orbe distribuit. Goliath designat diabolum; cujus superbiam Christi prostravit humilitas. Jonathan interpretatur columbae donum. Significat eos, qui per gratiam Spiritus sancti verae fidei donum et devotionem erga David nostrum percipiunt. Urias interpretatur lux mea Dei est. Significat diabolum, qui se per fictionem in angelum
Abbreviated transcription (Latin):
auetĩ populo significaretur ablatum. ¶ Finees suꝑ ofni os
um interpretatur quo significatur sacerdocui uetĩs ⁊ doctr
silentium. Hii ergo sacerdotes qui capta exgentib arca perẽp̃¬
ti sunt: signant posteritatẽ sacerdotii prioris fuisse extinctã
et legis testamentũ ẽe translatum ad cultum gẽtium. ¶ Da¬
muel interpretatur nomen eius deus. Hic reprobato heli in
ministerio sacerdotali successit: noui sacerdocii successionem
abiecto betere sacerdotio preminciauit. ysai qui interpretatur
e sacrificium uel incensum: populum significat prio
qui per mare rubrum ꝑmoysen translatus sacrifiaiũ secun-¬
dum legem deo exhibuit ĩdeserto. de quo secundum carnem
natus ẽ dauid noster dominus uidelicet ihs̃ xp̃s qui ẽ rex re-¬
gum et dñs dominantium . ¶ Daul petito interpretatur.
Notum ẽ enim ꝙ hebreorum populus eũ sibi regem peteret

Expanded text:
a veteri populo significaretur ablatum. Phinees super Ophni os a veteri populo significaretur ablatum. Phinees super Ophni os mutum interpretatur; quo significatur sacerdotii veteris et doctrinae silentium. Hi ergo sacerdotes, qui capta ex gentibus arca perempti sunt, signant posteritatem sacerdotii prioris fuisse exstinctam, et legis testamentum esse translatum ad cultum gentium. Samuel interpretatur nomen ejus Deus. Hic reprobato Heli in ministerio sacerdotali successit. Novi sacerdotii successionem abjecto veteri sacerdotio praenuntiavit. Isai, qui interpretatur insulae sacrificium, vel incensum, populum significat priorem, qui per mare Rubrum per Moysen translatus, sacrificium secundum legem Deo exhibuit in deserto. De quo secundum carnem natus est David noster, Dominus videlicet Jesus Christus, qui est Rex regum et Dominus dominantium. Saul petitio interpretatur. Notum est enim quod Hebraeorum populus eum sibi regem peteret
Abbreviated transcription (Latin):
ad cristum uemientem ostendit. ¶ Anna gr̃a eius interpretat᷑.
Que dum prius esset sterilis natura. postremo dei gr̃a fecũda¬
ta ẽ. hec que fuit sterilis et postinõdum fecunda effecta ẽ: ecclie
cristi tipum tenet: que prius ĩgentibz erat sterilis: nunc lar¬
git pollet ꝑ uniuersam terram prole ĩnumerose fecunditatis¬
¶ Heli interpretatur deus meus. Hic sacerdos reprobatus
rabiectionem sacerdotii uetĩs testamenti prefigurauit. quia
icet illud adeo ꝑ moysen secundum tempus ordinatũ f
tñ non permansit. quia aliud melius futurũ erat ut ĩeternũ
Ofni discalciatus. filius enim heli fuit electus ĩministerium
sacerdotii. Cuius amissionem suo expressit uocabulo. Apostolꝰ
emm ait. Calciati pedes ĩpreparacõe euangelii pacis. Et prophe¬
ta.ꝙͣz speciosi pedes qui amiuinciant pacẽ. Iste ergo discalaatus
interpretatur. ut eius nomine ueteris cestamẽti sacerdotium

Expanded text:
ad Christum venientem ostendit. Anna gratia ejus interpretatur. ad Christum venientem ostendit. Anna gratia ejus interpretatur. Quae dum prius esset sterilis natura, postremo Dei gratia fecundata est. Haec quae fuit sterilis, et postmodum fecunda effecta est, Ecclesiae Christi typum tenet, quae prius in gentibus erat sterilis, nunc largiter pollet per universam terram prole innumerosae fecunditatis. Heli interpretatur Deus meus. Hic sacerdos reprobatus abjectionem sacerdotii veteris testamenti praefiguravit; quia licet illud a Deo per Moysen secundum tempus ordinatum fuisset, tamen non permansit, quia aliud melius futurum erat ut in aeternum hisedech . Ophni, discalciatus, filius enim Heli fuit, electus in ministerium sacerdotii; cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Et Propheta: Quam speciosi pedes, qui annuntiant pacem! Iste ergo discalceatus interpretatur, ut ejus nomine veteris testamenti sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
tum religiomis ĩ carnis sue passione prosalute generis hũa¬
n eupleret. ¶Damson interpretatur sol eorũ uel solis for-¬
titudo. fuit enim uirtute clarus et liberauit israhel de hosti-¬
bus: sic saluatoris nũi mortẽ et uictoriã figurauit: siue quia
de faucibz dyaboligentes quasi fauum abore precepti leoms
abstraxit. siue quia post mortẽ plures lucratur: plurmiosq
moriens qͣz uiuus extinxit. ¶Dalida que interpretatur pau¬
percula uel situla. et saison uerticẽ decalcauit siagogam
significat que xp̃m ĩlõco caluarie crucifirit. ¶ Boos guim
terpretatur in fortitudine: siue ĩ quo robur: cristum uerũ ecclie
sponsum expressit. ¶ Ruth interpretatur festinans. Aliem¬
gena enim erat exgentili populo: que relicta patria festina.
transire in terram israel dicens socrui sue: quocũqz perrexeris
pergam. Hec aliemgena que israhelitico uiro nupsit: eccliã

Expanded text:
tum religionis in carnis suae passione pro salute generis humatum religionis in carnis suae passione pro salute generis humani expleret. Samson interpretatur sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus: Salvatoris nostri mortem et victoriam figuravit, sive quia de faucibus diaboli gentes quasi favum ab ore praecepti leonis abstraxit, sive quia post mortem plures lucratur, plurimosque moriens quam vivus exstinxit. Dalila, quae interpretatur paupercula, vel situla, et Samson verticem decalvavit, Synagogam significat, quae Christum in loco Calvariae crucifixit. Booz, qui interpretatur in fortitudine, sive in quo robur, Christum verum Ecclesiae sponsum expressit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex gentili populo; quae, relicta patria, festinavit transilire in terram Israel, dicens socrui suae: Quocunque perrexeris pergam . Haec alienigena, quae Israelitico viro nupsit, Ecclesiam