comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
furore faciet oꝑa sua. a maritudinis
opus & furor eius quasi alienis abu¬
tecur: & aliena amaritudo erꝰ. & uos:
nolite lȩtari nec confortent᷑ uincula
ur̃a: quia consũmatas & adbreuia¬
tas res audiui ad nõ dõ sabaoth quas
facturus. ẽ. suꝑ om̃em terrã. Lapidẽ
p̃tiosũ in fundam̃tis sion positurũ
se dñs reꝑmisit. ut subuerteret grando
mendatiũ. ce impiorũ spem fedusque
cũ morte. & pactũ cũ inferno. tempes¬
tas ualida deleret. Quẽ quia susciꝑe
illusores principes noluer̃. sic̃ quondã
contra allophilos regnante dauid
sarios suos. Unde &e locus nom̃ accepit.
& sicut in ualle gabaon sub iħu prin¬
cipe quando fidutiã habens in se dĩ
locutus ÷ stet sol in gabaon. & luna
tio unius diei. multiq de alieni genis
perierunt : sic contra impios & illu¬
sores irascet᷑ dñs. ut faciat opus suũ :¬
Nequaquã. Non ÷ enĩ opus dñi ꝑde¬
re quos ereauit: sed facere opus alie¬
nũ qͦđ ad crudelitatẽ magis quam

Expanded text:
furore faciet opera sua, amaritudinis opus et furor ejus quasi alienis abutetur: et aliena amaritudo ejus. Et vos nolite laetari, ne confortentur vincula vestra, quia consummatas et abbreviatas res audivi a Domino Deo Sabaoth, quas facturus est super omnem terram. Lapidem pretiosum in fundamentis Sion positurum se Dominus repromisit, ut subverteret grando mendacium et impiorum spem; foedusque cum morte et pactum cum inferno tempestas valida deleret. Quem quia suscipere illusores principes noluerunt, sicut quondam contra Allophylos, regnante David,sarios suos, unde et locus nomen accepit. Et sicut in valle Gabaon, sub Jesu principe, quando fiducia habitantis in se Dei locutus est: Stet sol in Gabaon, et lunatio unius diei; multique de alienigenis perierunt: sic contra impios et illusores irascetur Dominus, ut faciat opus suum. Non est enim opus Domini perdere quos creavit; sed facere opus alienum, quod ad crudelitatem magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
sordium. dũ scripturarũ sc̃arũ sensus¬
non diger̃. nec uniuerso corꝑi faciunt
esse uĩtales sed in maturos &e fetentes
egerunt ĩta ut nullũ in eis ds̃ reppe¬
riat locũ. Miror autẽ quid uoluerit
theodotio. ut ꝓuerbo hebraico quod
dicit᷑ cisoa. ꝓ quo aquila interp̃tatꝰ
est uomitũ sordiũ. & simina chꝰ tantũ
uomitũ: ille diceret emetoincana. id
est uomitũ disaliȩ. Qđ uerbũ ubi apđ
grecos leccũ sit inuenire ñ potui: ne for¬
te noue rei. nouũ finxerit nom̃. Si qui¬
dẽ & apud hebreos compositũ est quia
uomitus dicit᷑ ci. & soa sordidus. Qͥc¬

Expanded text:
sordium, dum scripturarum sanctarum non disordium, dum scripturarum sanctarum non digerunt cibos, nec universo corpori faciunt esse vitales; sed immaturos et fetentes egerunt, ita ut nullum in eis Deus reperiat locum. Miror autem quid voluerit Theodotio, ut pro verbo Hebraico quod dicitur, CISOA , pro quo Aquila interpretatus est, vomitum sordium, et Symmachus tantum vomitum, ille vomitum dysaliae, quod verbum ubi apud Graecos lectum sit, invenire non potui, nisi forte novae rei novum finxerit nomen. Siquidem et apud Hebraeos compositum est, quia vomitus dicitur CI et SOA sordidus
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ quin apłos significet: quos ad
de quib suprãdiximꝰ in ebriati st̃. tam
sa cerdos quã pseudo ꝓpħȩ. Sed tenti¬
cula eorũ atq insidię fuere ꝓnichilo:
quia & uidas ipse qui ꝓdidit. fecit
ꝓpt̃ pecuniã. & sacerdo tes qui ꝓditorẽ
pecunia corruper̃. ꝓpt̾ necẽ abiectio¬
nis suȩ. Ipse enĩ flagellũ de funiculis
faciens. eiecit de templo eos qͥ uende¬
bant boues & oues. & cathedras uenden¬
tiũ columbas: & nũmulariorũ mensas
sua auctoritate sub uertit dicens ad
eos. Scriptũ .ẽ. Domus patris mei : do¬
mus orationis uocabit᷑. Uos autẽ fecis¬
tis eã domũ negotiationis. siue spe¬
luncã latronũ. Iuxta anagogen illud
hebraicũ in qͦ diximꝰ om̃s enĩ mensȩ
eorũ repletȩ sunt uomitu sordiumq
ita ut ñ sit̃ ultra locus : &e ad hereticoᷤᷤ
& scribas ac phariseos sic referri po¬
test. ut unuiersã doctrinã eorũ. & cun¬
cta misteria dicamꝰ uomitu plena &

Expanded text:
dublum quin apostolos significet, quos ad dublum quin apostolos significet, quos ad de quibus supra diximus, inebriati sunt, tam sacerdotes quam pseudoprophetae. Sed tendiculae eorum atque insidiae fuere pro nihilo, quia et Judas ipse qui prodidit, fecit propter pecuniam, et sacerdotes qui proditorem pecunia corruperunt propter metum abjectionis suae. Ipse enim flagellum de funiculis faciens, ejecit de templo eos qui vendebant boves et oves, et cathedras vendentium columbas, et nummulariorum mensas sua auctoritate subvertit, dicens ad eos: Scriptum est: Domus Patris mei, domus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam domum negotiationis, sive speluncam latronum . Juxta anagogen illud Hebraicum, in quo diximus: Omnes enim mensae eorum repletae sunt vomitu sordiumque, ita ut non sit ultra locus, ad haereticos, et Scribas, ac Pharisaeos sic referri potest, ut universam doctrinam eorum et cuncta mysteria dicamus vomitu plena et
Abbreviated transcription (Latin):
lgit᷑ & sacerdotẽs & ꝓpħę hereticoꝵ
exciderunt m̃te ꝓp̾t sicẽrã : & ab sorp¬
ti st̃ ꝓpt̾ uinũ. Quales fuer̃ prisca
& maximilla. earũq princeps mon¬
tanus : qui qͥd dicerent nesciebant.
Uino in ebriant᷑: quando scripturas
scãs male intelligunt. atq ꝑuertunt.
Sicera : quando scłari abutunt᷑ sapi¬
entia. & dialecticoꝵ tenticulis. quȩ
non tam uincula st̃ appellanda. quã
gines. quȩ cito pereunt̾ atq soluunt᷑.
Istiusmodi consiliũ maledictio pos¬
sidebit. qui questũ putant. ẽẽ. pieta¬
tẽ: & cuncta faciunt ꝓpt̾ auaritiam.
Attendentes spiritib erroris &e doc¬
triuis demoniorũ: in hẏpͦcrisi loq̃n¬
tiũ mnendatiũ. Tercia explanatio est.
qͦd postquã dñs scribas pharisȩosq
subuerterit: & sociũ eoꝵ udã prodi¬
torem qui abinitio fur erat. loculos e¬
nĩ pecuniȩ pauꝑum ipse portabat:
tunc sit inspem & ingłȩ coronã. his qui
de udeis in dnm crediderint. Haud

Expanded text:
e haereticorum exciderunt mente propter siceram, et absorpti sunt propter vinum, quales fuerunt Prisca et Maximilla earumque princeps 375 Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum tendiculis, quae non tam vincula sunt appellanda, quam gines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam. ndentes spiritibus erroris, et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium . Tertia explanatio est, quod postquam Dominus Scribas Pharisaeosque subverterit, et socium eorum Judam proditorem, qui ab initio fur fuerat, loculos enim pecuniae pauperum ipse portabat : tunc sit in spem et in gloriae coronam his qui de Judaeis in Dominum crediderint, haud
Abbreviated transcription (Latin):
escit. ⁊ nulliꝰ insidias reformidat. qui dul¬
cedine sc̃ĩ sp̃s fruit᷑. ⁊ illiꝰ fruc̾tib saturat᷑.
caritate. gaudio. pace. fide. continentia.
pacientia: de huiꝰcemodi dicit᷑ plantatore:
qui plantauerit ficũ comedet fructus erꝰ.
Qui tales ȩdificauerit domos ⁊ plantaue.¬
comedet labores maniũ suarũ. ⁊ seminars
in sp̃u. de sp̃u metet uitã ȩt̃nã nec diaboli
⁊ satellitũ eius fraudib supplantabitur.
Sedm dies enĩ ligni erunt dies popłi mei:
⁊ oꝑa manuũ eoꝵ inueterabunt electi
mei. Non laborabunt frustra neq gene¬
rabunt in conturbatione: qm̃ sem̃ benedic¬

Expanded text:
iescit, et nullius insidias reformidat, qui duliescit, et nullius insidias reformidat, qui dulcedine sancti Spiritus fruitur, et illius fructibus saturatur, charitate, gaudio, pace, fide, continentia, patientia. De hujuscemodi dicitur plantatore: Qui plantaverit ficum, comedet fructus ejus . Qui tales aedificaverit domos, et plantavecomedet labores manuum suarum ; et seminans in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam : nec diaboli et satellitum ejus fraudm dies enim ligni erunt dies populi mei et opera manuum eorum inveterabunt electis meis non laborabunt frustra neque generabunt in conturbatione quia semen benedic
Abbreviated transcription (Latin):
uł alterrꝰ rapina. uł morte sub tracti. Iualiᷤ
fuit iob qui diues carne ac sp̃u. in tantã
deductus ẽ. pauꝑtatẽ ut insterquiliniose¬
deret. extra portã ciuitatis. Econtrario
diues ille in euangłio purpuratꝰ ȩdificauit
domũ. ⁊ habitauit in ea. cui rectissime
dici poterat. stulte hac nocte auferent a¬
nimã tuã a te.quȩ aut̃ p̃parasti cuiꝰ erunt.
Non solũ aut̃ ait ȩdificabunt domos ⁊ ha¬
bitabunt in eis: sed plantabunt qͦq uineas.
& ipsi comedent fructũ earũ. Iuxta illud
qđ in michea dicit᷑. Requiescet unꝰquisq
sub unea sua ⁊ sub ficii sua: ⁊ ñ erit qui
exterreat. Hȩc ẽ uinea quȩ in euangelio
loquebat᷑. Ego sum uitis uos palmites : ⁊
pat̾ m̃s agricola. Om̃is qui ñ facit fructũ
excidetur. ⁊in ignẽ mutet᷑. Huiꝰ fructus
comedunt᷑. ⁊ bibunt᷑. ⁊ lȩtificant cor homi¬
nis. ⁊ inebriant amicos sponsi: ⁊ in regno
dĩ bibunt᷑ quotidie. Sub ficu aut̃ qͥ reqͥ¬

Expanded text:
ina, vel morte subtracti. Qualis fuit Job, qui dives carne et spiritu, in tantam deductus est paupertatem, ut in sterquilinio sederet extra portam civitatis . E contrario dives ille in Evangelio purpuratus aedificavit domum, et habitavit in ea, cui rectissime dici poterat: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te; quae autem praeparasti, cujus erunt ? Non solum autem ait, aedificabunt domos, et habitabunt in eis: sed plantabunt quoque vineas, et ipsi comedent fructum earum. Juxta illud quod in Michaea dicitur: Requiescet unusquisque sub vinea sua et sub ficu sua; et non erit qui exterreat . Haec est vinea quae in Evangelio loquebatur: Ego sum vitis, et vos palmites, et Pater meus agricola Omnis qui non facit fructum excidetur, et in ignem mittetur . Hujus fructus comeduntur et bibuntur, et laetificant cor hominis, et inebriant amicos sponsi, et in regno Dei bibuntur quotidie. Sub ficu autem requ
Abbreviated transcription (Latin):
stirpe credentis isrł asserunt ẽẽ. seruan¬
das. debent ⁊ aureã in mille annis ex¬
pectare ierłm: ut uictimas immolent
& circuncidant᷑. ut in sabbato sedeant.
dormiant. saturent᷑. in ebrientur. & sur¬
gant ludere: qui ludus offendit dm̃.
Hoc diximꝰ ꝓpt̃ id quod nunc ꝓpheta¬
tur ⁊ fortiũ diuidet spolia: uxta illud
qđ in alio loco scriptũ ẽ. cũ diuideret

Expanded text:
stirpe credentis Israel asserunt esse servanstirpe credentis Israel asserunt esse servandas, debent et auream in mille annis exspectare Jerusalem, ut victimas immolent, et circumcidantur, ut in sabbato sedeant, dormiant, saturentur, inebrientur, et surgant ludere, qui ludus offendit Deum. Hoc diximus propter id quod nunc prophetatur: Et fortium dividet spolia . Juxta illud quod in alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Postula ame ⁊ dabo tibi gentes
hereditatẽ tuã: ⁊ possessionẽ tuã t̃mi¬
nos t̃re. De quo & in hoc eodẽ ꝓpħa le¬
gitur. Erit radix iesse. ⁊ qui exurget ut
principetur gentiũ: in ipso gentes spera-¬
bunt. Isti aut̃ plurimi quondã aforti¬
bus tenebantur. ⁊ sub specie asinȩ ⁊ pulli.
multos habebant dominos: quib dixer̃
erant ante quã. xp̃c humanũ corpus assu¬
meret: & forte superato diriperet do¬
mũ eius. Predam ergo fortiũ apłis suis
tradidit atq diuisit: ut petrus. ia cob
& iohes circũcisi popłi principes fiereNt.
& paulus ⁊ barnabas mitterent᷑ ad gen¬
tes locis ñ animo separati: ⁊ sub uno do¬
mino in diuersa starent acie. ut agmi¬
nis utriusq uictoria triumphũ erigeret
saluatori. & quo qui dispensatoriã int̃
petrũ ⁊ paulũ contentionẽ. uere dicuit̃
uirgiũ fuisse atq certam̃. ut blasphe¬
manti porphyrio satisfaciant. ⁊ uete¬
ris legis cerimonias. in ecclesis xp̃i¬

Expanded text:
et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . De quo et in hoc eodem Propheta legitur, Erit radix Jesse: et qui resurget ut principetur gentium, in ipso gentes sperabunt . Isti autem plurimi quondam a fortibus tenebantur; et sub specie asinae et pulli, multos habebant dominos, quibus dixeruerant antequam Christus humanum corpus assumeret, et forte superato, diriperet domum ejus. Praedam ergo fortium Apostolis suis tradidit atque divisit, ut Petrus, Jacobus, et Joannes, circumcisi populi principes fierent, et Paulus et Barnabas mitterentur ad gentes, locis, non animo separati, et sub uno Domino in diversa starent acie, ut agminis utriusque victoria, triumphum erigerent Salvatori. Ex quo qui dispensatoriam inter Petrum et Paulum contentionem . vere dicunt jurgium fuisse atque certamen, ut blasphemanti Porphyrio satisfaciant: et veteris Legis caeremonias in Ecclesia Chri
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ idẽ. operib eius. de quibus
paulus apłs loquit. Et uos cũ essetis
mortui in peccatis ⁊in desideriis car¬
nis. uiuere fecit cũ xp̃o: donans nobis
om̃ia peccata. ⁊ delens qđ aduersum
nos erat cyrographũ qđ erat contrari¬
um nob̾. ⁊ ipsũ tulit de medio. affigeis

Expanded text:
animae, id est, operibus ejus. De quibus animae, id est, operibus ejus. De quibus Paulus apostolus loquitur: Et vos cum essetis mortui in peccatis, et in desideriis carnis, vivere fecit cum Christo, donans nobis omnia peccata. Et delens quod adversum nos erat chirographum, quod erat contrarium nobis; et ipsum tulit de
Abbreviated transcription (Latin):
tribu erat beniamin.: iuxta hebraicũ
dicitur. Beniamin lupus rapax: mane
comedet. ⁊ aduesperũ diuidet spolia.
De quib ⁊ ante iam dictũ est. Lȩtabun¬
tur gentes in conspectu tuo sicut qͥ lȩ¬
tantur in messe : ⁊ sicut qui diuidunt
spolia in toto orbe. sibi xp̃i eccłas diui-¬
dentes. Propt̃ea aut̃ accipiet gentes
plurimas. qui uenit p̃dicare captiuis
remissionẽ ⁊ captiuã prius ad iabolo
atq demonib duxit captiuitatẽ. &
dedit eam dona hominib atq cre¬
dentibus: quia tradidit animã suã
tatus ẽ. Si enĩ apłs eius his qui erant
sine lege factus ẽ. quasi sine lege. cum
ñ esset sine lege sed esset in lege xp̃i :
quare ñ & xp̃c cũ iniquis reputatus
sit ut iniquos redimeret apeccato.
& om̃ib om̃ia fieret. ut om̃s saluos fa¬
ceret : Peccata enĩ nr̃a portauit in cor¬
pore suo. ligno crucis affigens ea: ut
deleret cyrographũ qđ diabolo. et
angelis illiꝰ feceramꝰ scriptũ manib

Expanded text:
tribu Benjamin erat, juxta Hebraicum dicitur: Benjamin lupus rapax: mane comedet, et ad vesperum dividet spolia . De quibus et ante jam diximus: Laetabuntur in conspectu tuo, sicut qui laetantur in messe, et sicut qui dividunt spolia , in toto orbe sibi Christi Ecclesias dividentes. Propterea accipiet gentes plurimas, qui venit praedicare captivis remissionem, et captivam prius a diabolo atque daemonibus duxit captivitatem, et dedit eam dono hominibus atque credentibus, quia tradidit in mortem antatus est . Si enim Apostolus ejus his qui erant sine lege, factus est quasi sine lege; cum non esset sine lege, sed esset in lege Christi: quare non et Christus cum iniquis reputatus sit, ut iniquos redimeret a peccato, et omnibus omnia fieret, ut omnes salvos faceret? Peccata enim nostra portavit in corpore suo , ligno crucis affigens ea, ut deleret chirographum, quod diabolo et angelis illius feceramus, scriptum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. ecce ego sternã ꝑordinẽ lapi¬
des tuos. siue uxta lxx. ecce ego p̃para¬
bo tibi carbunculũ lapidẽ tuũ. ut to¬
ta ciuitas sit plena carbunculis. ⁊ habeat
fundam̃ta saphyrina. ⁊ ꝓpugnacula
iaspidẽ siue calcedonium. ⁊ portas exgelli¬
estallinas siue at a F Ay ꝙAC. ⁊ murum

Expanded text:
dicitur: Ecce ego sternam per ordinem lapidicitur: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos: sive juxta LXX: Ecce ego praeparo Al. praeparabo tibi carbunculum, lapidem tuum: ut tota civitas sit plena carbunculis, et habeat fundamenta sapphirina, et propugnacula jaspidem, sive chalcedonium, et 636 portas crystalli
Abbreviated transcription (Latin):
pides. Primũ iaspidẽ. scđm saphirum.
terciũ casdoniũ. quartũ ⁊ maragdum.
quintũ sardonicẽ. sextum sardiũ. sep
clamamꝰ illud. ⁊ dicimꝰ. O ꝑfundũ sapi¬
entiȩ ⁊ scientiȩ dĩ: quã inserutabilia
udicia eius. ⁊ inuestigabiles uiȩ eius:
Quis enĩ cognouit sensũ dñi: aut quis
consiliarius eius fuit : &iterũ. Quis sapi¬
ens ⁊ intelliget hȩc. intelligens ⁊ cogno¬
scet ea : Respondeant amatores tantũ
occidentis litterȩ. ⁊ in mille annis exqͥ¬
sitos cibos. gulȩ ac luxuriȩ p̃parantes. quo¬
rũ ds̃ uent̃ est ⁊ gła in confusione eorũ.
qui post scđm in gła saluatoris aduen¬
tũ. sperant nuptias.⁊ paruulos centũ
annorũ. ⁊ circuncisionis in iurrã. ⁊ uic¬
timarũ sanguinẽ. ⁊ ꝑpetuũ sabbatũ.
qui dicunt cũ isrł in ꝑuersũ modum.
manducemꝰ ⁊ bibamꝰ cras enĩ regnabi¬
mus: quȩ sit ista cęlestis ierłm cui nc̃

Expanded text:
pides, primum jaspidem, secundum sapphirum, pides, primum jaspidem, secundum sapphirum, tertium chalcedonium, quartum smaragdum, quintum sardonicem, sextum sardium  Al.clamamus illud, et dicimus: O profundum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia udicia ejus, ni, aut quis consiliarius ejus fuit ? Et iterum: Quis sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Respondeant amatores tantum occidentis litterae, et in mille annis exquisitos cibos gulae ac luxuriae praeparantes, quorum Deus venter est, et gloria in confusione eorum ; qui post secundum in gloria Salvatoris adventum, sperant nurcumcisionis injuriam, et victimarum sanguinem, et perpetuum sabbatum: qui dicunt cum Israel in perversum modum: Manducemus et bibamus, cras enim regnabimus: quae sit ista coelestis Jerusalem, cui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. Quod uerbũ foraturã celatu¬
ramq geminarũ sensum sonat. Diuer¬
sitatem trans lationis diximꝰ: ueniamꝰ
ad sensũ. Adhuc loquitur ad eccłam
legem & ꝓpħas. nec sermonẽ dĩ. ⁊ tẽpes¬
tate conulsã siue instabilẽ. quȩ multo ᷤ
scłi turbines sustinuerat. ⁊ int̃ uarios
idolorũ fluctuabat errores : quȩ nullũ
habuit consolatorẽ. ⁊ frustrac omnem
substantiã suã in medicis ꝑdidit: qđ
ipse ueniat. ipse descendat. ⁊ ȩ̨dificet
in terris cȩlestem ierłm. quȩ apocalyp¬
si ioħis uocat᷑ sponsa ⁊ uxor agni. ha¬
bens lum̃ simile lapidis p̃ciosi sicut ias¬
pidis. & croestalli & murũ magnũ et
portas duodecim scriptas nominibus
tribuũ ispł : quarũ tres erant ab orien¬
te. ⁊tres abaquilone. ⁊ tres ab austro.
& tres ab occasu solis⁊ murusq fultus
duod ecĩ fundam̃tis. Cuiꝰ om̃is ȩdifica¬
tio ex lapide iaspide: ⁊ singula funda¬
menta murorũ habebant singulos la¬

Expanded text:
posuit: quod verbum foratarum caelatarumque gemmarum 635 sensum sonat. De diversitate translationis diximus: veniamus ad sensum. Adhuc loquitur ad EcclesiLegem, nec Prophetas, nec sermonem Dei: et tempestate convulsam sive instabilem, quae multos saeculi turbines sustinuerat, et inter varios idolorum fluctuabat errores: quae nullum habuit consolatorem, et frustra omnem substantiam suam in medicis perdidit; quod ipse veniat, ipse descendat, et aedificet in terris coelestem Jerusalem, quae in Apocalypsi Joannis vocatur sponsa et uxor Agni, habens lumen simile lapidis pretiosi, sicut jaspidis et crystalli, et murum magnum, et portas duodecim inscriptas nominibus tribuum Israel, quarum tres erant ab Oriente, et tres ab Aquilone, et tres ab Austro, et tres ab Occasu solis : murusque fultus duodecim fundamentis, cujus omnis aedificatio ex lapide jaspide, et singula fundamenta murorum habebant singulos la
Abbreviated transcription (Latin):
tina corruerunt: postquã contrari¬
is fuerint traditi potestatibus. quod
om̃ia eorũ bona uenient ad desertũ.
& prioris iustitiȩ ds̃ non recordetur.
& igne diaboli om̃ia succendantur.
& sint pabulũ bestiarũ. De quib &
in alio loco scriptũ . ẽ. Ne tradas be¬
stiis animã confitentẽ tibi. Derelin¬
quet᷑ filia sion sic̃ umbraculum in
uinea: & sicut tuguriũ in cucume¬
rario. Quod uinea appellatus sit
om̃is isrł: idem in consequentib pro¬
pħa testatur dicens. Uinea enĩ dñi
saba oth: domus isrł. ẽ. Et homo uida:
nouella plantatio atq dilecta. Et
in psalterio. Uineam de egypto tranᷤ¬
tulisti: eiecisti gentes & plantasti eã.
Hec unea quandiu uberrimos atcu¬
lit fructus: habuit custodẽ dm̃. De
quo scribitur. ñ dormitabit neq
dormiet qui custodit isrł. Postquã
uero uindemiauer̃ eam om̃s transe
untes uiã. & uastauit eam aper de
silua : reliquit templũ suũ dominꝰ

Expanded text:
tina corruerunt, postquam contraritina corruerunt, postquam contrariis fuerint traditi potestatibus: quod omnia eorum bona veniant ad desertum: et prioris justitiae Deus non recordetur: 17 et igne diaboli omnia succendantur; et sint pabulum bestiarum, de quibus et in alio loco scriptum est: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Derelinquetur filia Sion sicut umbraculum in vinea: et sicut tugurium in cucumerario. Quod vinea appellatus sit omnis Israel, idem in consequentibus Propheta testatur, dicens: Vinea enim Domini sabaoth, domus est Israel: et homo Juda, novella plantatio atque dilecta : et in Psalmo: Vineam de Aegypto transtulisti: ejecisti gentes et plantasti eam . Haec vinea quamdiu uberrimos attulit fructus, habuit custodem Deum, de quo scribitur: Non dormitabit, neque dormiet qui custodit Israel . Postquam vero vinduntes viam; et vastavit eam aper de silva: reliquit templum suum Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ infertur ñ est curata medi¬
camine. neq fota oleo: trans latio¬
nis similitudo seruat᷑. & irremedia¬
bilium descriptio uulnerũ ȩt̃nam
captiuitatẽ exprimit iudȩorum.
Terra ur̃a deserta. ciuitates ur̃ȩ igne
succense. regionẽ ur̃am in consp̃ec
tu ur̃o aliẽni deuorant: & desola¬
bitur sicut in uastitate bostili.
Hec subbaby lonis exparte cõple¬
ta sunt. incenso templo. subuersa
ierłm quando regionẽ decem tri¬
buum samaritanĩ possederunt. &
in tantã redacta est terra repmissi¬
onis solitudinẽ: ut aleonib uasta¬
rent᷑. Plenius aut̃ atq ꝑfectius.
qͥd futurũ sit sub romana captiui¬
tate describitur: quando uniuer¬
sam iudȩam romanus uestauit exer¬
citus. ciuitatesq succensȩ sunt. &
regionẽ eorũ in p̃sentiarum alieni
deuorant. & usq ad finem mundi
ꝑseuerabit uastitas iudȩorũ. Pos¬
sumus aut̃ hec tropologice de pec¬
catorib acciꝑe. qui de scĩtate pris¬

Expanded text:
hoc quod infertur: Non est curata medihoc quod infertur: Non est curata medicamine, neque fota oleo, translationis similitudo servatur, et irremediabilium descriptio vulnerum, aeternam captivitatem exprimit Judaeorum. . Terra vestra deserta: civitates vestrae igne suctro alieni devorant, et desolabitur sicut in vastitate hostili. Haec sub Babyloniis ex parte completa sunt, incenso templo, subversa Jerusalem, quando regionem decem tribuum Samaritani possederunt, et in tantam redacta est terra repromissionis solitudinem, ut a leonibus vastaretur. Plenius autem atque perfectius quid futurum sit sub Romana captivitate describitur: quando universam Judaeam Romanus vastavit exercitus, civitatesque succensae sunt, et regionem eorum in praesentiarum alieni devorant, et usque ad finem mundi perseverabit vastitas Judaeorum. Possumus autem haec tropologice de peccatoribus accipere, qui de sanctitate pris
Abbreviated transcription (Latin):
imponere neq oleum. neq alliga¬
turas. usq hodie uulnus &e liuor &
plaga tumens popłi isrł. Non . ẽ.
circunligata fasciolis. nec curata
quȩ ad exsiccandã saniem & puru¬
lentias ex trah endas iniciunt᷑ uul¬
neribus. Neq fota oleo: ut eorũ
duritiã lacrimis penitentię mol¬
lirentur. Pro fasciolis quib israeliᷤ
nequaquã circunligata sunt uulne¬
ra .lxx. malagma transtulerunt.
lacet gͦ confossus & contrucidatus
isrł. quia int̾fecit medicũ qui ad
curandã uenerat domũ isrł. Unde
babylonis loquunt᷑ angłi. Curaui¬
mus babylonem & non est sanata.
urbem uidelicet confusionis atq
uitiorũ. Et in euangelio lege̾mus.
descendentẽ de ierłm in iericho
alatronib uulneratũ curatũq
asamaritano: & post austeritatẽ
uini infusam uulnerib eius. olei
mollitudine confotũ. Ab eo gͦ loco
ubi suproc dixerat in quo ꝑcũtiam
uos. & om̃e caput languidũ usq ad

Expanded text:
imponere, neque oleum, neque alligaimponere, neque oleum, neque alligaturas. Usque hodie vulnus et livor, et plaga tumens populi Israel non est circumligata fasciolis, nec curata uae ad exsiccandam saniem, et purulentias extrahendas injiciuntur vulneribus. Neque fota oleo: ut eorum duritia lacrymis poenitentiae molliretur. Pro fasciolis, quibus Israelis nequaquam circumligata sunt ra, LXX malagma transtulerunt. Jacet ergo confossus et contrucidatus Israel, quia interfecit medicum, qui ad curandam venerat domum Israel. Unde Babylonis loquuntur Angeli: Curavimus Babylonem, et non est sanata , urbem videlicet confusionis atque vitiorum. Et in Evangelio legimus, descendentem de Jerusalem in Jericho a latronibus vulneratum, curatumque a Samaritano: et post austeritatem vini, infusam vulneribus ejus olei mollitudinem. Ab eo ergo loco, ubi supra dixerat: In quo percutiam vos; et: omne caput languidum, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut hiant uulneribus. Querimus
cui hȩc tempori coaptandã sint.
Namsbabyloniã captiuitatẽ sub
torobabel. & etra. ac neemia. isrł¬
reuersus. ẽ. in uidȩã. & antiquum
recepit statũ: sub diuersis quoq
principib ac regibus templũ au¬
gustiꝰ fabricatũ est in tantũ ut etiã
ex ternarũ gentiũ lacedemonioꝵ.
& atheniensium. ac romanorum
mererent᷑ amititias. Ergo hoc qͦd
dicit non . ẽ. in eosanitas ad extre¬
mã refert captiuitatẽ. quando
post ticum & uaspasianũ. & ultimã
euersionẽ ierłm sub heliohadriano
usq ad p̃sens tempus nullũ remedi¬
um. ẽ. Impleturq quod scriptũ . ẽ.
Om̃s declinauer̃ simul inutiles fa¬
cti sunt : non .ẽ. qui faciat bonum.
non.ẽ. usq ad unũ. Quodq infert᷑
non .ẽ. in eo sanitas: uł in popło in¬
telligitur. uł in corꝑe uel in capite.
Non .ẽ. circunligata. nec curata
medicamine: neq fota oleo. Pro qͦ
lxx. transtuler̃. Non ÷ malagma

Expanded text:
aut hiant vulneribus. Quaerimus, aut hiant vulneribus. Quaerimus, cui haec tempori coaptanda sint. Post Babylonicam captivitatem sub Zorobabel, et Ezra, ac Neemia Israreversus est in Judaeam, et antiquum recepit statum. Sub diversis quoque principibus ac regibus templum augustius fabricatum est, in tantum ut etiam externarum gentium, Lacedaemoniorum, et Atheniensium, ac Romanorum mererentur amicitias. Ergo hoc quod dicit: Non est in eo sanitas, ad extremam refert captivitatem: quando post Titum et Vespasianum, et ultimam eversionem Jerusalem, sub Aelio Hadriano usque ad praesens tempus nullum remedium est: impleturque quod scriptum est: Omnes declinaverunt: simul inutiles facti sunt: Non est usque ad unum . Quodque infertur: non est in eo sanitas, vel in populo intellige, vel in corpore, vel in capite. . Non est circumligata, nec curata medicamine: neque fota oleo. Pro quo LXX transtulerunt: Non est malagma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt: nec cũ hominib flagellabun¬
tur. Om̃e caput langidũ. & omne
cor merens. Animi lȩtitia. interdum
dolores corꝑis mitigat. Quod si ad
ȩgrotationẽ corpis accedat egritudo
animi : duplicat᷑ infirmitas. In ter
ipsos quoq sensus. & om̃ia menbroc
corꝑis principalẽ locum obtinet
caput: in quo uisus. & odoratus. au¬
ditus. & gustus. ẽ. Cum gͥ caput do¬
luerit. omĩa menbra debilia sunt.
& ꝑ metaphorã docet quod aprin¬
cipibus usq ad extremã plebem. a
doctorib usq ad imperitũ uulgus.
innullo sit sanitas: sed om̃s in impre¬
tate pari ardore consentiant. Aplan¬
ta pedis usq aduerticẽ: non est in
eo sanitas. Uulnus & liuor & plaga
tumens. Seruat ceptam trans latio¬
nem apedib usq ad uerticẽ. id est
a summo usq ad sumniũ : ab extre¬
mis usq ad primos. toto confossi
sunt corꝑe. Uulnus inquit & liuor
& plaga tumens. Aut enĩ uerberib
liuent corꝑa. aut plagis tument:

Expanded text:
non sunt, nec cum hominibus flagellabunnon sunt, nec cum hominibus flagellabuntur . Omne caput languidum, et omne cor moerens. Animi laetitia interdum dolorem corporis mitigat: quod si ad aegrotationem corporis accedat aegritudo animi, duplicatur infirmitas. Inter ipsos quoque sensus, et omnia membra corporis, principalem locum obtinet caput, in quo visus et odoratus, auditus et gustus est. Cum igitur caput doluerit, omnia membra debilia sunt. Et per metaphoram docet, quod a principibus usque ad extremam plebem, a doctoribus usque ad imperitum vulgus in nullo sit sanitas: sed omnes in impietatem pari ardore consentiant. A planta pedis usque ad verticem, non est in eo sanitas: vulnus, et livor, et plaga tumens. Servat coeptam translationem: a pedibus usque ad verticem, id est, ab imo usque ad summum, ab extremis usque ad primos, toto confossi sunt corpore. Vulnus, inquit, et livor et plaga tumens: aut enim verberibus livent corpora, aut plagis tument,
Abbreviated transcription (Latin):
planatione indigent immorem᷑.
In quo ꝑcutiam uos ultra adden¬
tes p̃uaricationẽ: Quo testimonio
discunꝰ idcirco dnm ꝑ cutere delin¬
quentes. ut ꝑ cussos corrigat: & ñ
tam pena sit quã emendatio.
Estq sensus. Non inuenio quã pla¬
gis ur̃is possim adbibere medicinã.
Om̃ia menbra ur̃a plena sunt uulne¬
rũ:. nullam partẽ corꝑis quȩ ñ sit
ante ꝑ cussa reꝑio. uł certe hoc mo¬
do. Nullas inuenio plagas quib
impietas & iniquitas. Uel sicut the¬
od otio transtulit declinatio. ut
recedatis & declinetis adño. Qua¬
le est illud ieremiȩ. sine causa ꝑ¬
cussi filios ur̃os. Disciplinã non
recepistis. Unde iratus loquitur
ꝑ osee. Non uisitabo suꝑ filias ur̃as
cũ fuerint fornicatȩ & suꝑ nurus ue¬
stras cũ adulterauerint. Et ꝑ ieze¬
chiel. Telus m̃s recedet a te: & non
irascar tib amplius. De quib & in
psalmis legimus. Non .ẽ. firmam̃tũ
in plaga eorũ. in laborib hominum

Expanded text:
 immoremur. . In quo percutiam vos ultra addentes praevaricationem? Quo testimonio discimus idcirco Dominum percutere delinquentes, ut percussos corrigat, et non tam poena sit, quam emendatio. Estque sensus: Non invenio quam plagis vestris possim adhibere medicinam: omnia membra vestra plena sunt vulnerum: nullam partem corporis quae non sit ante percussa, reperio. Vel certe hoc modo: nullas invenio plagas, quibuimpietas et iniquitas, sive, ut Theodotio transtulit, declinatio, ut recedatis et declinetis a Domino. Quale est illud Jeremiae: Sine causa percussi filios vestros: disciplinam non recepistis . Unde iratus loquitur per Osee: Non visitabo super filias vestras, cum fuerint fornicatae; et super nurus vestras, cum adulteraverint . Et per Ezechielem: Zelus meus recedet a te: et non irascar tibi amplius . De quibus et 15 in Psalmis legimus: Non est firmamentum in plaga eorum; et in laboribus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
trorsum: ut qui appellabant᷑ pars
& filii di: postea de eis diceretur.
filii alieni mentiti sunt mͥ. Prȩce¬
pit saluator ne app̃henso aratro¬
respiciamꝰ post tergũ: ne unitemur
uxorẽ loth. Unde & apłs: ex tendeis
se inpriora. posteriorũ obliuiscit᷑.
Quod aut̃ dixit iuxta .lxx. populo
pleno peccatis: ostendit nullã spe¬
ciem peccatoꝵ in isrł popło ñ fuisse.
Sin autẽ legerimus ut in hebraico
est. popło graui iniquitate. illius
testimonii recordem᷑ quod iniqui¬
tas sed eat suꝑ talentũ plumbi:
& expeccatoris ꝑsona dicatur iN
psalmo trigesimo septimo. Eleuatȩ
sunt iniquitates meȩ suꝑ caput me¬
um: quasi onus graue in grauate st̃
suꝑ me. Manifesta transcurrimꝰ.

Expanded text:
pars et filii Dei, postea dicerentur: Filii alieni mentiti sunt mihi . Praecepit Salvator, ne apprehenso aratrorespiciamus post tergum , ne imitemur uxorem Lot. Unde et Apostolus extendens se in priora, posteriorum obliviscitur . Quod autem dixit juxta LXX, populo pleno peccatis , ostendit nullam speciem peccatorum in Israel populo non fuisse. Sin autem legerimus, ut in Hebraico est, Populo gravi iniquitate, illius testimonii recordemur, quod iniquitas sedeat super talentum plumbi, et ex peccatoris persona dicatur in psalmo tricesimo septimo: Elevatae sunt iniquitates meae super caput meum: Quasi onus grave ingravatae sunt super me . Manifesta tra
Abbreviated transcription (Latin):
do autẽ uastitatis templi & ierłm
sumpta. ẽ. ab agr̃icolis: qui quan¬
diu iunea uuarũ plena. ẽ. ponunt
custodes in umbraeculis. In cucumera¬
rio qͦq qđ .lxx. pomoꝵ custodiã uo¬
cant: paruulȩ fiunt casulȩ ꝓpt̃ ar¬
dorem solis ac radios declinandos.
Et inde uł homines uł bestiolas quȩ
insidiari solent. natis frugib abigunt.
Cum aut̃ ablata fuerint istiusmodi
genimina: remanent arentia frutieỹ
umbrarcula. casulȩq recedente custo¬
de quia ñ habet ultrac quod seruet.
Ergo & om̃ps d̾s̃ dereliquit templum.
& urbem fecit. eẽ. desertã. quod non
necesse .ẽ. sermonib apꝓbaRe nobis.
p̃sertim qui uidemꝰ desertã syon. &¬

Expanded text:
do autem vastationis Templi et Jerusalem sumpta est ab agricolis, qui quamdiu vinea uvarum plena est, ponunt custodes in umbraculis. In Cucumerario quoque, quod LXX pomorum custodiam vocant, parvulae fiunt casulae propter ardorem solis ac radios declinandos: et inde vel homines, vel bestiolas quae insidiari solent natis frugibus, abigunt. Cum autem ablata fuerint istiusmodi genimina, remanent arentia fruticum umbracula, casulaeque, recedente custode, quia non habet ultra quod servet. Ergo et omnipotens Deus dereliquit Templum, et urbem fecit esse desertam: quod non necesse est sermonibus approbare, nobis praesertim, qui videmus desertam Sion,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ qui recipiunt. mille quoq anno¬
rũ fabulã. & terrenũ saluatoris impe¬
rium uidaico errore suscipient: ñ intel¬
ligentes a pocalypsin ioħis insuꝑficie
lũterȩ. medullata eccłȩ sacram̃ta con

Expanded text:
Quae qui recipiunt, mille quoque annoQuae qui recipiunt, mille quoque annorum fabulam, et terrenum Salvatoris imperium Judaico errore suscipient, non intelligentes Apocalypsim Joannis in superficie litterae, medullata Ecclesiae sacramenta con
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ÷ fugiet dolor & meror & gemitꝰ:
quando sub intrante plenitudine gentiũ
saluus fuerit om̃is isrł. Aut cerce qͣndo
ultio eorũ uenerit quorũ sub altare cla¬
mant animȩ. usqueqͦ non ulcisceris san¬
guinẽ nr̃m de his qui habitant in terra :
Et hoc considera. quod ñ dixerit quando
sanaueric contritionẽ popłi sui isrł siue
ia cob: sed absolute popłi sui. ut om̃s dõ
significet seruientes. Quidã locũ istum.
& om̃ia quȩ in hoc repmissionũ capitulo
continent᷑ ad cęlestẽ referunt ierłm &
ad reuersionẽ p̾opłi eius. quando imple¬
bitur illud qͦd scriptũ ÷. cęlũ & terroc
ꝑtransibunt: alii ad helię tempora. Et
ipsũ dicunt. eẽ. de quo supra scriptũ ÷:¬
& erunt oculi tui uidentes p̃ceptorem
tuũ. & aures tuȩ audient uerbũ post
tergũ monentis. Tunc de montib & col¬
lib iuxta fabulas poetarũ. & saturni
aureũ scłm. lactis riuos fluere: & de
arborũ foliis stillare mella purissima.

Expanded text:
lor, et moeror, et gemitus : quando subintrante plenitudine gentium, salvus fiet omnis Israel; aut certe quando ultio eorum venerit, quorum sub altari clamant animae: Usquequo non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant in terra ? Et hoc considera quod non dixerit, quando sanaverit contritionem populi sui Israel, sive Jacob; sed absolute, populi sui, ut omnes Deo significet servientes. Quidam locum istum et omnia quae in hoc repromissionum capitulo continentur, ad coelestem referunt Jerusalem, et ad reversionem populi ejus, quando implebitur illud quod scriptum est: Coelum et terra pertransibunt . Alii ad Eliae tempora, et ipsum dicunt esse, de quo supra scriptum est: Erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum et aures tuae tergum monentis: tunc de montibus et collibus, juxta fabulas poetarum, et Saturni aureum saeculum lactis rivos fluere, et de arborum foliis stillare mella purissima.
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ossuũ. didicerint ẽẽ. se terrã erit lum̃
lunȩ sic̃ lum̃ solis: quando dederit dñs
celũ nouũ & terrã nouã. & transierit ha¬
bitus mundi huiꝰ ut luna. & sol laboris &
cursus sui p̃mia consequant᷑. Et enĩ ex¬
pectatio creaturȩ reu lationẽ filioꝵ dĩ
prȩstolat᷑. quia & ipsa creatura lib̾atur
dĩ. Licet ea quidã organa lucis intelligen¬
tes in sensibilia ẽẽ conten Dant. Luna ergo
solis fulgorẽ accipi&. Nec mirũ hoc dẽ
clarissimo sentire elem̃to. cui principatꝰ
noctis ÷ traditꝰ: cũ de scĩs quoq scriptũ sit
fulgebunt iusti quasi sol. ⁊ sol septuplũ lum̃
accipi& si c̃ fuit lux septẽ dierũ. quando
abinitio ereatus ÷ mundꝰ : quanquã septẽ

Expanded text:
lum os suum, didicerint esse se terram, erit lumen lum os suum, didicerint esse se terram, erit lumen lunae, sicut lumen solis: quando dederit Dominus coelum novum, et terram novam, et transierit habitus mundi hujus, ut luna et sol laboris et cursus sui praemia consequantur. Etenim expectatio creaturae revelationem filiorum Dei praestolatur: quia et ipsa cDei : licet ea quidam  Al. quidem organa lucis intelligentes, insensibilia esse contendant. Luna ergo solis fulgorem accipiet. Nec mirum hoc de clarissimo sentire elemento, cui principatus noctis est traditus, cum de sanctis quoque scriptum sit: Fulgebunt justi quasi sol . Et sol septuplum lumen accipiet: sicut fuit lux septem dierum, quando ab initio creatus est mundus quamquam septem
Abbreviated transcription (Latin):
siui eũ & non ÷ inuentꝰ locus eiꝰ. Has tur¬
res ȩdificare cupiebant qͥ mouer̃ pedes
suos de oriente. quorũ linguȩ in baby¬
lone confusȩ sunt: & illi suꝑ quos cecidit
turris sẏloe. Et erit lux lunȩ sic̃ lux¬
I solis. & lum̃ solis erit septuplũ sic̃ lux
septẽ dierũ: in qua die alligauerit dñs
uulnꝰ popłi sui. & ꝑcussurã plage eius
solis. & lum̃ solis septuplũ. in die qͣndo
sanauerit dñs contritionẽ popłi sui: &e
dolorẽ plage suȩ curauerit. Miror
quomͦ in p̃senti loco uerba hebraica.
murũ transtuler̃. in eo loco ubi scriptũ ÷
& erubescet luna. & confundet᷑ sol: ꝓ quo
illi interp̃tati st̃. liquefient lateres. & ru&
murus: & nunc idem sequentes hebraicũ.
latim scriptorũ uitio deprauatos. Neq
enĩ fieri potest. ut qͥ in hoc loco eadẽ uerba
bene interp̃tati st̃: insuꝑiorib errauerinT̃.
In die gͦ interfectionis multoꝵ. cũ arrogan¬
tes sũꝑbiq corruerint. & qui posuer̃ in cȩ¬

Expanded text:
sivi eum, et non est inventus locus ejus . Has turres aedificare cupiebant , qui moverunt pedes suos de Oriente, quorum linguae in Babylone confusae sunt, et illi, super quos cecidit turris Siloae . Et erit lux lunae, sicut lux solis, et lumen soliseptem dierum, in die, qua alligauerit Dominus uulnus populi sui et dolorem plagę eius solis, et lumen solis septuplum, in die quando sanaverit Dominus contritionem populi sui, et dolorem plagae tuae curaverit. Miror quomodo in praesenti loco verba Hebraica Lmurum transtulerint, in eo loco ubi scriptum est: Et erubescet luna, et sol confundetur. Pro quo illi interpretati sunt, liquefient lateres, et ruet murus, et nunc idem sequentes Hebraicum, latim scriptorum vitio depravatos. Neque enim fieri potest, ut qui in hoc loco eadem verba bene interpretati sunt, in superioribus erraverint. In die ergo interfectionis multorum, cum arrogantes superbique corruerint, et qui posuerunt in coe
Abbreviated transcription (Latin):
tenet nẽ teneat donec de medio fiat.
Quod scilic& in illo temꝑe tanta bea¬
titudo sit popło isrł: ut ñ solum ualles
atq campestria. sed om̃s montes & col¬
les aquis fluentib irrigent᷑. Nos autẽ
montes & colles eos intelligamꝰ. qui ex
celso uirtutib eleuati st̃. qͥ esuriunt
& sitiunt iustitiã: quos dñs ꝓuocat ad
bibendũ. Qui enĩ biberit de aquis eiꝰ.

Expanded text:
tenet nunc, 414 teneat, donec de medio fiat. Quod scilicet in illo tempore tanta beatitudo sit populi Israel, ut non solum valles atque campestria, sed omnes montes et colles aquis fluentibus irrigentur. Nos autem montes et colles, eos intelligamus, qui in excelsum virtutibus elevati sunt, qui esuriunt et sitiunt justitiam , quos Dominus provocat ad b
Abbreviated transcription (Latin):
repletus ÷ aquis: ille uidelicet qͥ loqͥt᷑
ꝑ ieremiã. Me dereliquer̃ fontẽ aquae
iuiuȩ. Hoc autẽ tunc fiet. cũ int̃fecti
fuerint siue perierint plurimi. multi
enĩ uocati pauci uͦ electi : & cũ cecidint
turres. siue demonũ potestates. siue su¬
ꝑbi qui &e arrogantes & magni uident᷑¬
in isto scło. de quib & in psalmis dicit᷑.

Expanded text:
epletus est aquis ; ille videlicet, qui loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Hoc autem tunc fiet, cum interfecti fuerint, sive perierint plurimi: Multi enim vocati, pauci vero electi . Et cum ceciderint turres, sive daemonum potestates, sive superbi quique et arrogantes et magni in isto saeculo; de quibus et in
Abbreviated transcription (Latin):
chorintios de resurrectione. Si mortui
ñ resurgunt: manducemꝰ & bibamus
cras enĩ moriem᷑. Hȩc dicit dñs deus
exercituũ. llade ingr̃edere ad eum qͥ¬
habitat in tabernaculũ ad sobnam p̃¬
positũ templi: & dices ei. Quid tu hic
aut quasi quis hic. quia excidisti tͥ hic
sepulchrũ. excidisti in excelso memori¬
amꝰ: diligent̾ in petra tabernaculũ tibi.
Ecce dñs asportari te faciet sic̃ asporta¬
tur gallus gallinatius: & quasi amictũ
sic subleuabit te. Coronans coronabit
te tribulatione quasi pilam. mutet
te in terrã latam & spatiosã. ibi morie¬
ris: & ibi erit currus głȩ tuȩ ignomini¬
a domus dñi tui: & expellã te de statio¬
ne tua: & de ministerio tuo deponã te.
Et erit in die illa. uocabo seruũ meum

Expanded text:
ibens ad Corinthios de resurrectione: Si mortui ibens ad Corinthios de resurrectione: Si mortui non resurgunt, manducemus, et bibamus, cras enim moriemur . Haec dicit Dominus Deus exercituum: vade, ingrhabitat in tabernaculo, ad Sobnam praepositum templi, et dices ad eum: Quid tu hic: aut quasi quis hic? quia excidisti tibi hic sepulcrum, excidisti in excelso memoriam diligenter, in petra tabernaculum tibi. Ecce Dominus asportari te faciet, sicut asportatur gallus gallinacius et quasi amictum sic sublevabit te coronans coronabit te tribulatione quasi pilam mittet te in terram latam et spatiosam ibi morieris et ibi erit currus gloriae tuae ignominia domus Domini tui et expellam te de statione tua et de ministerio tuo deponam te et erit in die illa voc
Abbreviated transcription (Latin):
ac principes. & uulgus. iniserabili des¬
peratione pereuntiũ se tradebat epu¬
lis. Nichil autẽ sic offendit dm̃ quã
post peccata erecta ceruix: c̃e ex despe¬
ratione contemptus. Quod & ꝑ amos lo¬
quitur. Suꝑ tres & quatuor impietates
non aduersabor eũ: quod &e cogitauerit
& fecerit & non egit pęnitentiã. insuꝑ
& docuerit malũ. Unde & nunc dicit᷑
si dimitcitur iniquitas hȩc uobis. do¬
nec moriamini. Putant allegorici int̾̃¬
p̃tes de passione xp̃i esse p̃dicatum.
quod uocauerit ds̃ etiã post crucem
dñi salutaris infelicem popłin ad pę¬
uitentiã & nuchilominus illi se despe¬
ratione tradiderit & uoluptati. Prin¬
cipiumq istius uisionis in quo ait.
clamoris plena. urbs frequens. ciuitas
exultans: de adillud tempus referuis
quando pharisei popłos incitatos. pa¬
ri contra iħm uoce resonabant cruci¬
fige. crucifige talem: non habemus
regem nisi cȩsarẽ. Huiꝰ testimoni

Expanded text:
ac principes, et vulgus miserabile desac principes, et vulgus miserabile desperatione pereuntium se tradebat epulis. Nihil autem sic offendit Deum quam post peccata erecta cervix, et ex desperatione contemptus. Quod et per Amos loquitur: Super tres et quatuor impietates non aversabor eum; quod et cogitaverit, et fecerit, et non egerit poenitentiam: insuper et docuerit malum. Unde et nunc dicitur: Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . Putant allegorici Interpretes de passione Christi esse praedictum, quod vocaverit Deus etiam post crucem Domini Salvatoris infelicem populum ad poenitentiam, et nihilominus ille se desperationi tradiderit, et voluptati. Principium quippe istius visionis, in quo ait: Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans, ad illud tempus referunt, quando a Pharisaeis populus incitatus, pari contra Jesum voce resonabat: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem . Hujus testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
fidutiã habiuistis in homine: &e non in¬
dõ qui factor est hominis. Quidã iu¬
xta misticos intellectus. piscinã uete¬
rem legis umbrã intelligunt. & in ter
duos muros uetus uidelicet & nouũ
testam̃tũ. edificatũ lacũ phariseorũ
tradictionib atq mandatis: qui aquaᷤᷤ
contingere ñ possit: & non respexisse
eos ad filiũ dĩ. & illius p̃sentiam non¬
credidisse. quẽ olim ñ uiderint. quia
semꝑ dĩ p̃ceptis increduli fuerint.
Et uocabit dñs ds̃ exercituũ in die
illa ad fletum. & ad planctũ. & calui¬
tium: & ad cingulũ sacci. Et ecce gau¬
dium & lȩtitia occidere uitulos. &e
iugulare arietes. comedere carnes. &
bibere uinũ. Comedamꝰ & bibamꝰ c̾ras
enĩ moriemur. Et reuelata ÷ in aurib
meis dñi exercituũ: si dimittit᷑ hȩc
iniquitas uobis. donec moriamini. dic̃
te & obsessa ierłm cũ ferrũ. fames. sitis
urgẽret urbem: ieremias ad pęniten

Expanded text:
Fiduciam habFiduciam habDeo, qui factor est hominis. Quidam juxta mysticos intellectus piscinam veterem, Legis umbram intelligunt, et inter duos muros, novum videlicet et vetus Testamentum, aedificatum lacum Pharisaeorum traditionibus atque mandatis, qui aquas continere non possit: et non respexisse eos ad Filium Dei, nec illius praesentiam credidisse 223 quem olim non viderint, quia semper Dei praeceptis increduli fuerint. Et vocabit Dominus Deus exercituum in die illa ad fletum et ad planctum et ad caluitium et ad cingulum sacci. et ecce gaudium et laetitia occidere uitulos et iugulare arietes, comedere carnes et bibere uinum. comedamus et bibamus: cras enim moriemur. et reuelata sunt in auribus meis domini exercituum: si dimittetur haec iniquitas uobis, donec moriamini, dicit te et obsessa Jerusalem, cum ferrum, fames, sitis urgeret urbem, Jeremias ad poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
in circuitu ciuitatis ierłm in numera¬
bilis fusus ÷ exercitus. & aꝑta st̃ sca
scõrum: & armamentariũ qͦd retro¬
reconditũ erat. hostili populatione¬
est reseratum: & ꝑcunctas urbis par¬
tes. diuisis muris hostis ingressus est.
Et congregastis aquas piscine inferio¬
ris & domus ierłm numerastis. & des¬
truxistis domũ ad muniendũ murũ:
& lacum fecistis int̾ duos muros. & a¬
quã piscinȩ ueteris. & non suspexistis
adeum qui fecerat & operatorẽ illius
de longe ñ uidistis. Narrat quo modo
obsidioni parauerint ciuitatẽ. & a quaᷤ
adsupiorem mnunitionẽ transtuler̃.
destructisq domibus muros ȩdifica¬
rent: & ꝑ tegulas contignationesq do¬
mus quantũ haberet accipere: denuo¬
q cisternam int̾ duos muros & pisci¬
nam ueterẽ instaurarent. ad seruan¬
das aquas: & non magis dĩ inuocared
auxilium. qui conditor urbis piscinȩ¬
q est dñs. Quasi aliis uerbis dixerit.

Expanded text:
in circuitu civitatis Jerusalem, innumerain circuitu civitatis Jerusalem, innumerabilis est fusus exercitus, et aperta sunt Sancta sanctorum, et armamentarium, quod nemore consitum erat, hostili populatione reseratum, et per cunctas urbis partes divisis muris hostis ingressus est. Et congregastis aquas piscinae inferioris, et domos Jerusalem numerastis, et destruxistis domos ad muniendum murum. Et lacum fecistis inter duos muros, et aquam piscinae veteris: et non suspexistis ad eum qui fecerat eam, et operatorem illius de longe non vidistis. Narrat quomodo obsidioni paraverint civitatem, et aquas ad superiorem munitionem transtulerint, destructisque domibus, muros aedificaverint, et per singulas cognationes, quae domus quantum aquae deberet accipere, dinuque cisternam inter duos muros et piscinam veterem instaurarint ad servandas aquas, et non magis Dei invocarent auxilium, qui conditor est urbis piscinaeque Dominus: quasi aliis verbis dixerit: