comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑite sp̃m .s. eũq ĩ suffrido daret ut ase
quoq ꝓcedere significãs aꝑte ostñd̾et
flado ꝙ sprindo cubat occulte. Quia
gͦ si nasceret᷑ ñ tm̃ d̾ patre nec tr̃ de
fiuo ĩ d̾ imbod utiq nasceret᷑. sine
dubio fuiꝰ diceret᷑ ã boꝵ. ac ꝑłi qr fus

Expanded text:
itum sanctum, eumque insufflando daret, ut a se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando quod spirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur, sine dubio Filius diceretur amborum. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
rominẽ. s hõ uiste tenebat᷑ qi diabo¬
lus nũqirã meruit potestatẽ hiꝰ habẽ
suꝑ hominẽ. s hõ meruit ꝑcuipã
pati diaboli tiramndẽ. Sigͥ d̃s qui
utriq p̃erat. pom̃tia hominẽ nb̾a¬
re uelet. sola unsionis uirtute ho¬
minẽ pot̾at reciissime libare s ob

Expanded text:
ominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem habere super hominem, sed homo meruit per culpam pati diaboli tyrannidem. Si igitur Deus, qui utique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola suae jussionis virtute homine
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. hoc si credideris ⁊ dixeris incħ̾
d̾ hac re isttenꝰ accusaberis. hiseͥ u̾b̾¬
aꝑit quomo p̃dicta tebeãt ĩ celligi.
Simili filius natus ẽ desutͥci patris.
uł pat̃̾ geriuit filiũ desua natum.
siue eẽntia .a. de se naturi ⁊ cẽntia

Expanded text:
nuit. Hoc si credideris, et dixeris, nihil de hac re ulteaperit quomodo praedicta debeant intelligi. Similiter Filius natus est de substantia Patris, vel Pater genuit Filium de sua natura sive essentia, id est de sua natu
Abbreviated transcription (Latin):
sit põitũ. tr̃i ut ꝑfectius sciat᷑ it̾are
ñ pigr. Execramꝰ inquit eoꝵ ⁊
blasphimã. qui dicũt ĩpossibile
aliquid homini adeo eẽ p̃ceptum
⁊ mandata dĩ nõ asinguł s ab oĩb
ĩ cõmime posse ẜutmi ⁊ paulo pt̾¬
Et tam illos errare dicimꝰ ꝗcũma¬
no asserũt hominẽ ñ posse pecer¬
re. Ecce ħ iere. dicit errorẽ eẽ. Si
nõ posse. qui aut̃ dicit. quedã ne¬
aut erroris eẽ ꝙ tradit. aut ñ eẽ
uerũ qd̾ ierx. ait.

Expanded text:
sit positum, tamen ut perfectius sciatur, iterare non piget. Execramur, inquit, eorum blasphemiam qui dicunt impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari. Et paulo pet tam illos errare qui cum Mano asserunt hominem non posse pecre. Ecce Hieronymus dicit errorem esse, si non posse, qui autem dicit quaedam neaut erroris esse quod tradit, aut non esse verum quod Hieron. ait.
Abbreviated transcription (Latin):
ueris est sensus. Si uiõ ĩtelligͥ sic. uole¬
lnt ut uidei occiderẽt es̃. falsũ ẽ. nõ et̃
uolebat deusactionẽ udeoꝵ q̃ maba
erat. s uolebat passionẽ tonã. ⁊ hec
qñ id fier noletut. sarrimts ab ip̃o ꝗ
occisus ẽ dicrenui:. fere imifesde habes
gutus ẽ:
ẽ. Str̃ ꝑlacui̾t uiris boĩs ꝙ¬

Expanded text:
erus est sensus; si vero intelligitur sic: Volebat ut Judaei occiderent eum, falsum est. Non enim volebat Deus actionem Judaeorum quae mala erat, sed volebat passionem bonam; et haec  id fieri nolebat, Satanas ab ipso qui occisus est diceretur. Ecce manifeste habes gutus est. 4. Utrum placuerit viris bonis
Abbreviated transcription (Latin):
re estis peratentes. ⁊ nõ estis irndẽtes.
mutate uitam ⁊ reconcilarami do
penitentiã agis. genua sigis ⁊ rides¬
⁊ subsannas patientiã tei. Si penitẽ¬
tiã agis peĩtet te. Siñpẽit te ñ pẽi

Expanded text:
re estis poenitentes, et non estis irridentes, mutate vitam, reconciliamini Deo. Poenitentiam agis, genua figis, et rides: subsannas Dei patientiam. Si poenitentiam agis, poenitet te; si non poeni
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ auĩs deciꝑi et minferraĩ per¬
trahi patiaritur. falsam aũt peni¬
tis psib de io solo agitur peniter¬
tia cum sic agitur deimo ur non

Expanded text:
corum animas decipi et in infernum pertrahi patiantur. Falsam autem poenibus peccatis de uno solo agitur poenitentia, vel cum sic agitur de uno ut non
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione indicaris peratentẽ opor¬
scio enim dnm̃ inimicũ om̃ cri¬
d̾auo recipet uenia. Si ñamore
dei conscquent᷑ ueniam. sine quo
nemo un quã iuerat grãm. ho¬
stis emm dei est qui effendit ꝑseus¬
rant̃. quedam erim impietas iri¬
fidelitatis est ab illo qui uistus est.¬
⁊ iustitia est diradiã sperare ueni¬
tia inueraet grãm. penicentia erã
ad baptismi puritatẽ conatur du¬
cere. Recre enim penitens qcꝗt
soitis post purificationẽ continẽ
iorem oculi nõ teclarãt. s sciat se cisl¬
pabilit̾ durum. qui deslet tãpna
tpr̃is uł mortẽ amici. ⁊ dolore̾ pecci

Expanded text:
it: indicans poenitentem oporScio enim Deum inimicum omni cride alio reciperet veniam? Sine amore Dei consequeretur indulgentiam, sine quo nemo unquam invenit gratiam. Hostis enim Dei est, dum offendit perseveranter. Quaedam enim impietas infidelitatis est, ab illo qui justus et justitia est dimidiam sperare venitia invenire gratiam. Poenitentia enim ad baptismi puritatem conatur ducere, recte enim poenitens quidquid sordis post purificationem contraxitlorem oculi non declarant. Sciat itaque se culpabiliter durum, qui deflet dura damna temporis vel mortem amici, et dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃m simiul mutũ ⁊ surdũ ademo¬
nio liberasse.⁊ proc docet. nũquã nos
nisi deom̃ib sanari. Si enĩ uenet pec
teronũ abalio eiciens nullum
reliquit deomĩb. quilib̾atũ posside̾t
ostenders ꝗt̾ ⁊ si peccata sunt mu¬
le oportet teom̃ib peritere. nũꝗt¬

Expanded text:
m simul mutum et surdum a daemonio liberasse, per hoc docens nos nunquam nisi de omnibus sanari. Si enim vellet pecdaemonum ab alio ejiciens, nullum reliquit de omnibus, qui liberatum possideret; ostendens quod etsi peccata sint mille, oportet de omnibus poenitere. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
resposũ qui asser̃ de uno crimi¬
ne penitentiã agi ⁊ uernã pr̃ari
alio indelectatione retento iu
ꝑ ꝯfessionẽ nõ exposito qui ñ mͦ
p̃missis auctoritatib ꝯfutantur

Expanded text:
responsum, qui asserunt de uno crimine poenitentiam agi, et veniam praestari, alio in dilectione retento, vel per confessionem non exposito; qui non modo praemissis auctoritatibus confutantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quarilnbet rex oportumtatibus
constricrius tibi quasi quadam
sorte iurigũtur. ꝓsorte eͥ habẽdũ
est. quo quisq tibi tẽporałr colli¬
gatius ad heret. ex quo legis illi po
enĩ pari duectione uita et̃na op¬
tanda ẽ. ⁊ si ñ om̃ib eatẽ possũt

Expanded text:
quarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possunt
Abbreviated transcription (Latin):
lnis natus sccłm ueritatẽ nature
exteo d̃i fuius. ⁊ socł̾ra ueritatẽ
nature ex homine iõis fiius. ut
ueritas geniti nõ adoptionẽ. ñ
appellationẽ. s inutraq nariuita¬
te filii nomen nascendo hab̾et.
eẽ uerus deus ⁊uerus homo imꝰ
uentẽ indiab substantus. Sicut
ei natire ueritas ꝯtulit. rion ꝯ¬
fusis naturis neq mamxtis sicut
ꝯmothani uolũt. s sotietate u¬

Expanded text:
natus secundum veritatem naturae, ex Deo Dei filius; secundum veritatem naturae, ex homine hominis filius, ut veritas geniti, non adoptione, nec appellatione, sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus, verus homo, unus nentem in duabus naturis, sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis neque immistis, sicut Timothiani volunt, sed societate u
Abbreviated transcription (Latin):
est apatre ⁊ filio. S filius solus in
nec pat̃.ꝙ iõ factũ est. ut qui erat i.
r̃d̃intate d̾i fiꝰ. in humãitate fie̾tõiꝰ a¬
idẽ eẽt pater ⁊ filius. si deus pater
de homine nasceretur: Uñ mec¬
clesiasticis dogmatib aug̃. ait.
non pater cainẽ assũpsit. neq¬

Expanded text:
est a Patre et Filio. Sed Filius solus incnec Pater: quod ideo factum est ut qui erat in divinitate Dei Filius, in humanitate fieret filidem esset Pater et Filius, si Deus Pater de homine nasceretur. Unde in ecclesiasticis dogmatibus legitur: non Pater carnem assumpsit, neq
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ aocendit lucernã ⁊ drumã deci¬
mã q̃ pdita fuerat reꝑit. Sapientia so
.s. patris. q̃ testã hũane infirmita
ilio. quã qui est anulio. filius uo
nitus est. Ita ꝯgrue pat̾ misic. Alsꝰ
missus est. abillo enĩ ꝯuenient mit¬
tirur dĩ uerbũ. cuiꝰ est nerbum.
ab illo mittitur d̾ quo natum est.

Expanded text:
 accendit lucernam, et drachmam decimam, quae perdita fuerat, reperit . Sapientia igitur Dei Patris testam humanae infirmitatalio, quam qui est a nullo. Filius a nitus est, ita congrue Pater misit et Filius missus est. Ab illo enim convenienter mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum; ab illo mittitur, de quo natum est:
Abbreviated transcription (Latin):
incamari potuerit. uel ĩ modo
possit.a ane responderi pot̃. ⁊ potu¬
isse olim. ⁊ posse nũc caine su¬
mere. ⁊ homirie fieri. tam patrẽ

Expanded text:
incarnari potuerit, vel etiam modo possit, sane responderi potest, et potuisse olim et posse nunc carnem sumere et hominem fieri, tam Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
cisio inppło dei que erat cũe signa¬
culum iusticie fider ad purgatio¬
nẽ uale bat magras ⁊ paruilis
originał ueterisq pectati sicut ba¬
ptismus. exillo uale cepit ad irino¬
uationẽ rominis ex quo institutꝰ
est. Item beca. Id̾ saluti fere cum¬
tionis auxiliũ circũcislo mlege ccͣ
origial peccati uulnus agebat ꝙ
tñ insiriu habrae p̾morte reata
requis ꝯsolati sũne picis ingres¬
sum sꝑe felici expotabãt. Nii aꝑte

Expanded text:
t tunc signaculum justitiae fidei, ad purgationem valebat magnis et parvulis originalis veterisque peccati, sicut Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus . Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, qtamen in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ.f. nõ tr̃i locali motu s immo¬
buitate fin. uelur simoles aliqun
saxea impleat aliquẽ locũ dr᷑ ꝙ
actingit afine iluus loci usq ad
illud. ⁊ sapĩa nla solim ẽ. ⁊ ubiq. ex ꝑre¬
diffuriditur nec imo d̾ẜto loco aliud
occupit. quia localẽ motũ ñ ht̃. ⁊õq¬

Expanded text:
iter , nec tamen locali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad illud, et sapientia illa solida est et ubique, et praediffunditur, nec uno deserto loco alium occupat, quia localem motum no
Abbreviated transcription (Latin):
ateammur itaq tiumã naturã ꝓm
nuullo ꝯchidi loco si afine usc at
smẽ ictingere. nõ tr̃ spatiosa ma¬
gnitudĩe. nec locali motu s ĩ m̃¬
sicate atq immobilitate sue eẽn¬
spatiosa magnitudine opinemũ
dm̃ ꝑcuricta diffundi. sicut numꝰ
aut lux ista diffunditur s sicut ĩ¬

Expanded text:
ateamur itaque divinam naturam pro nullo concludi loco. sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine nec locali motu, sed immensitate atque immobilitate suae essenspatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur; sed i
Abbreviated transcription (Latin):
dieb coĩcandũ hortor. si tñmiens
maffectu peccandi est. grauari ma
nõ habeat uolũtatẽ. ⁊ saciffaciat
lacrunis ⁊ orationib. accedat se¬
curus. S hoc d̾ ulo dico quẽ morta¬
salrem t̃ manno homines cõmu¬
incẽt. insi forte quis crimmalib ĩ¬

Expanded text:
diebus communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magnon habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortasaltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus im
Abbreviated transcription (Latin):
integer ⁊uuius manz. Itẽ miste¬
rurm fidei ticitur. quia credere de¬
res qd̾ ibi salus nr̃a ꝯsistit. Siaũt
quens utrũ cotidie cõmunicandũ
sit. audi qd̾ inde tradit aug̃. Cotu

Expanded text:
integer et vivus manet. Item: Mysterium fidei dicitur, quia credere debes quod ibi salus nostra consistat. Si autem quaeratur utrum quotidie communicandum sit, audi quid inde tradit August., lib.
Abbreviated transcription (Latin):
qui condie pecrannis. Exiis colli¬
gitur sacrificiũ ẽẽ. ⁊ dici qd̾ agit᷑
malcari ⁊ ꝑxp̃rti semel oblatum¬
⁊cotidie offerri. s alic̾ tũe ⁊alit̃ nuĩs.
⁊ ⁊̃ que sit uirtus huiꝰ sacrar̃ti ostẽ¬
ditur remissio .s. uenialiũ peccatoꝵ¬

Expanded text:
quia quotidie peccamus. Ex his colligitur esse sacrificium et dici quod agitur in altari; et Christum semel oblatumquotidie offerri, sed aliter tunc, aliter nunc. Et etiam quae sit virtus hujus sacramenti ostenditur: remissio, scilicet, peccato
Abbreviated transcription (Latin):
uiue ut coridie merraris accipigere
ne accetas indignus. Indignus ẽ
qui alit̃ celerrat rrsterisi quã xp̃s
tradidit. uł qui hñs mortale pec̾o
mitis dimatetur tibi. ⁊ sic socurus
accete. panis ernti saluitaris est.⁊
nõ uenemĩ. Suta acceois. spũalit̃
manducris spũalit̃ enĩ manducat
qui innocentiã adaltare portat. Si

Expanded text:
vive, ut quotidie merearis accipere, nec accedas indignus. Indignus est, qui aliter celebrat mysterium quam Christus tradidit, vel qui habens mortale peccatum mittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducas. Spiritualiter enim manducat, qui innocentiam ad altare portat. 7. Si
Abbreviated transcription (Latin):
insc᷑ͦ qd̾ semel factum est. ĩ me¬
monia niñ orm̃i anno fit quotiens.s.
pisca cele bratur. nũquid xp̃s totiẽs
occiditur. S tõ aninu̾sana recordatõ
rep̃sentat qd̃ olim factum ẽ. ⁊ sic fat̃
mer ip̃o. ⁊ nĩ cotdie imimolatur in
sacramãto. qd̾ sic incelligendũ est.
quia manifesbacicẽ corporis ⁊ distĩc¬

Expanded text:
d semel factum est, in memoria vestra omni anno fit. Quoties Pascha celebratur, nunquid Christus toties occiditur? Sed anniversaria recordatio repraesentat quod olim factum est, et sic nos metipso, et tamen quotidie immolatur in sacramento, quod ita intelligendum est, quia manifestatione sui corporis in distinc
Abbreviated transcription (Latin):
c intenidũ est quit sit m̃datiũ tiuĩ.¬
⁊ quid sit m̃tiri.d̾ht utrũ in oẽ m̃¬
um est utait augustras. falsa si¬
gnificatio uocis cum intentione
clausum incorde. a lud ꝓmptũ
ilingua. Qͥdsit m̃tiri.
Entriuero est loqui ꝯtin hoc ex
aõ sentit quis. siue illud ueru
sit sie riõ. om̃ñs gͦ qui loquit᷑
m̃ditiũ m̃titur. quia loquitur atͣ¬

Expanded text:
st quid sit mendacium et quid sit mentiri. Deinde utrum omne meum est, ut ait August., falsa significatio vocis cum intentione clausum in corde, aliud promptum in lingua. 3. Quid sit mentiri. Mentiri vero est loqui contra hoc quod animo sentit quis, sive illud verum sit, sive non. Omnis ergo qui loquitur mendacium mentitur, quia loquitur con
Abbreviated transcription (Latin):
iudicandus est. qui dicit falsum
qt̾ putat uenĩ. quia qͣntũ ĩ ip̃o ẽ
nẽ fallit ip̃e s fallitur ñ igitur
m̃ datii arguendus est. qui falsa
maanitus creoit. ac ꝑueris ht̃. po¬
tiusq eꝯtano ille m̃titur qui
dicit uerũꝙ putat falsum. Qñtũ
enim ad animũ eius accinz non
uerũ dicit. quia nõ ꝙ sentit cicit
qũauis uerũ inueruatur ẽẽ quos
cicit. nec ille ub̾ est am̃dutio qui

Expanded text:
udicandus est, qui dicit falsum quod putat verum; quia quantum in ipso est, non fallit ipse, sed fallitur. Non ergo mendacii arguendus est qui falsa incautus credit ac pro veris habet. Potiusque, e contrario, ille mentitur qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, non verum dicit; quia non quod sentit dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit. N
Abbreviated transcription (Latin):
que diugent̃ nocanda sunt. ut ap¬
dãpnabile. pͥmũ capitale est m̃¬
ctu longeq fugiendũ qd̾ fit
icenina reugionis. adꝙ nulla
caust quisquã debet ad tuci. Scd̾m
quot tale est ut nulli ꝓsit. s ob¬
sit alicui. fcium qd̾ ita ꝑdest alti.
cendi cupiditate de suaui eloquio.
alicui. utsiquis paccuniã alicunis
iniuste touentam. sciens ubi sit
nescire se mentiatur. Septimũ
Ut siquis nolenis hominẽ ad mor¬
tem quesitũ ꝓd̾ee m̃tiatur. ecta¬
nt ab inmunditia corꝑali anquẽ
tueitur Pans aut tanto prairais
peccat quisq cum m̃ticin: qͣnto
magis apͥmo recedit. Quisquis ud
ali quod genus ẽẽ r̃tacii ꝙ pecen¬
tum nẽ sit pucauent decipiet se-¬
ip̃m turꝑicer. curo honestũ eẽ te

Expanded text:
quae diligenter notanda sunt, ut apdamnabile. Primum capitale est mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis, ad quod nulla causa quisquam debet adduci; secundum, quod tale est ut nulli prosit, sed obsit alicui; tertium, quod ita prodest alteri cendi cupiditate de suaviloquio.alicui: ut si quis pecuniam alicujus injuste esse tollendam sciens, ubi sit nescire se mentiatur; septimum,ut si quis nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur; octaut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem tanto minus peccat quisque dum mentitur, quanto magis a primo recedit. Quisquis vero aliquod genus esse mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipit seipsum turpiter, cum h
Abbreviated transcription (Latin):
ror ꝯuincitur qui ꝑpenitentiã
sepnis agendã nõ putant. ⁊ ꝑeã
alaiꝑsu peccantes freguent̃ sur
percatis asser̾ d̾umo uere peniterr
posse sine alterius penitentia.
Qd̾ ⁊̃ auccontatib astruere co¬

Expanded text:
ror convincitur, qui poenitentiam saepius agendam non putant, et per eam a lapsu peccantes frequenter surgpeccatis asserunt de uno vere poenitere, posse sine alterius poenitentia. Quod etiam auctoritatibus astruere co
Abbreviated transcription (Latin):
pocratorũ nrõꝵ dr̃ incorpore suo suꝑ
lignũ portasse quia ꝑ ip̃iꝰ penã quã
uaptigato exigatur.⁊ inpenitẽtia
minoratur. Nõ erã sufficeret il¬
la pena qua penitentes ligat et¬

Expanded text:
rorum dicitur in corpore suo super lignum portasse; quia per ipsius poenam quam baptizato exigatur, et in poenitentia minoratur. Non enim sufficeret illa poena qua poenitentes ligat Ec
Abbreviated transcription (Latin):
auquã m̃tis ełoriẽ q̃ dm̃ lat̾e ñ
pom̾t sollicitauit alqua exꝑiẽ¬
di cupiditas cũ inderer mistierẽ
accepta esca illa ⁊̃ eẽ mortuam
ꝙ diabolus suggerebat. qł plus p̾ca¬

Expanded text:
 latere non poterat, sollicitavit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem videret accepta illa esca non esse mortuam;quod diabolus suggerebat. 5. Quis p
Abbreviated transcription (Latin):
itmib ordinũ suoꝵ priuata sũt
Si ñ indetur illud posse stare. nõ
erã tc̃ ccãtate ar debant. nͥ sapiẽtia
pollebãt neq rrieis ds̃ setetat. Si
tuẽ erant serapum ułcherum

Expanded text:
inibus ordinum suorum privati sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si tunc era
Abbreviated transcription (Latin):
tuiͣm angłor ꝗcecider̃. ut ila ce¬
iestis cuntas nec suoꝵ cunũ nũo
pͥuetur nec maior copia regner
rens de hominib plus saluari. enã
corruit deanglis s nõmiꝰ ita di¬

Expanded text:
um qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia regnet.rens de hominibus plus salvari quam corruit de angelis, sed non minus; ita di
Abbreviated transcription (Latin):
sũt qui enĩ sbi nion sut ꝯtẽplatio¬
ne nob innotestt̃ cognomina¬
tione ⁊ nominãt᷑ firguli ord ines a
doms gratar. q̃ nõ singularit̃ s ex¬
cedent̃ data sũt inparticipatione.
In illa enĩ ceiesti pat̾a ubi plem¬
tuto uom ẽ. licet quedã data sint

Expanded text:
nim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognomint nominantur singuli ordines a donis gratiarum quae non singulariter, sed excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint
Abbreviated transcription (Latin):
cito inueniat gͥ dm̃ ꝑpitiũ ĩ cogno¬
fuerit. cuius sapientie ⁊ ordinis. Im¬
moe̾tur insinguł istis. ⁊ sentiat mo¬
dum crmmiriis. purgans lagrimis it¬
oẽm qualitatẽ uitirtesieat int̾ixa uͥ
tutẽ qua caruit. dolendũ em̃ ẽ nõ
solũ qd̾ peccait. s quia se iurtute
no. factus est om̃iũ reus. Ingͣnis
emm eetitit qui ploruis uirtutibi
dm̃ orrãno riõtimuit. Inhoc enĩ¬
quisq peccator fit ciaipabilior. quo
est deo aicceptior. Iteo enim adã
plus peccanit quia om̃i maiori¬
cono habundaiuir. alio ⁊̃ modo

Expanded text:
cito inveniat Deum sibi propitium. In cognofuerit, cujus sapientiae et ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis, purgans lacrymis omnem qualitatem vitii; defleat virtutem qua interim caruit. Dolendum est enim non solum quod peccavit, sed quia virtute se no factus sit omnium reus . Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim peccator quisque fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Alio enim modo
Abbreviated transcription (Latin):
ui ũo murat utrũ ꝑuirus d̾be¬
sediũ dixit. sermo patris nr̃i so¬
phronii significat qd̾ meluis ẽ
iunintẽ ꝑiurare. quã seruare sa¬
cram̃tum infrnctione scm̃ũ tria

Expanded text:
ui vero mutat, utrum perjurus debesedium dixit: Sermo Patris nostri Sophronii significat quod melius est jurantem pejerare, quam servare sacramentum in fractione sancta
Abbreviated transcription (Latin):
rare qui nõ imꝑlet quia fassũ
iumuit. nõ quia in de reui sit.
qd nõ obseruat. s quia iurauit
muistum ex quo reus est sicut

Expanded text:
r qui non implet quod falsum jurat, non quia inde reus sit quod non observat, sed quia juravit injustum, ex quo reus est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sicut donũ. uerũm̃ ip̃as pͥetates a¬
p̃dictã aut̃. augͥexpositionẽ insi
solo noiẽ etintatis quo nõ ipam
pat̾tutatẽ. s earti uoluit ĩteiligi
notionẽ qua dr̃ ĩgeĩtꝰ.¬

Expanded text:
sicut donum. Verumtamen ipsas proprietates apraedictam Aug. expositionem; nisi solo nomine aeternitatis, quo non ipsam paternitatem, sed eam voluit intelligi notionem qua dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ut lex patan q̃ ẽ ĩ m̃b̾s ꝓrsus extĩ¬
guat᷑. ⁊ ñ sit sũ qͥcquid inali ab hoĩe
faccũ dictũ cogitatũ ẽ. totũ abole
miculo quo ꝑ illam di abolus
nc̃o retinebat. aasuo c̾atore sepa¬
ibat maneat me̾tarane. Etce hic
ipte ostẽdit ea ratione dimiti ĩ

Expanded text:
 in membris prorsus extinguatur et non sit, sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatumque est, totum aboleavinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et a suo Creatore separabat, maneat in certamine. § Ecce his aperte ostendit ea ratione d
Abbreviated transcription (Latin):
cetur. hic aꝑte ĩsimiat ĩ baptõ. ꝯ¬
cupiscẽtiã d̾biitari. ex quo ⁊̃ dr̃ di¬
mitti ñ solũ iõ qr reatꝰ ibi soluit᷑
Quẽ remissioĩs modũ aliis ⁊̃ płib
testimoniis scͥptum edocet. Ait eͥ

Expanded text:
cetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimon
Abbreviated transcription (Latin):
põt nũqid enim sure misteriũ ix¬
reticus ausus fui̾t usur pare. aige¬
lum decelis mictit teus obaationẽ
euis ꝯfecrare. maxime cum endẽ
sibenedicuonib eoꝵ se asserit ma¬
ledicturũ uentos. quid ent d̾ hostm
Ergo dicemus illam posse abillo re¬
nediei. quẽ scimꝰ ateo fore maiedi¬
ctum cũ sua benedicticẽ. Sierã loe
deus male dixerit ⁊ si monincus re¬
necixent quis eoꝵ p̃ualebit. Nũ¬
quid tenecicito maleticti ad ru¬
chilũ poterat redigere uerba ueris¬
sima cominaritis cei. Ex his collig
qd̾ hereticus a catixuca ecrb p̃ci¬

Expanded text:
nim si hoc mysterium haereticus fuerit ausus usurpare, angelum de coelis mittit Deus oblationem ejus consecrare? Maxime cum eisdemsi benedictionibus eorum se asserit maledicturum, quid erit de hostia? Ergo dicemus illum posse ab illo benedici, quem scimus a Deo fore maledictum cum sua benedictione? Si enim Deus maledixerit, et Simoniacus benedixerit, quis eorum praevalebit? Numquid benedictio maledicti ad nihilum poterit redigere verba verissima comminantis Dei? Ex his colligitur quod haereticus a catholica Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
nis dm̃ci misteria geruntur. su¬
si nõ cirdit d̾ illo misderio sicut ue¬
ritas ht̃. nul quid põt intendere
illud ꝯficere. ⁊ si nõ intendit nũ¬
quid ꝯficitur. aliqui dicũt ⁊̃ nõ
recte de ulo misti̾o seratientes pꝰse

Expanded text:
nis mysteria geruntur, susi non credit de illo mysterio sicut veritas habet, numquid potest intendere illud conficere? et si non intendit, numquid conficit? Aliqui dicunt etiam, non recte de illo mysterio sentie
Abbreviated transcription (Latin):
iutti eoꝵ eculis indetur ingriobi¬
lis. ixu inquã magnũ laq̃um inci¬
dũc. ut diuina ⁊ octulta misti̾a plus
abalus scĩficati posse fieri credãt.
clesia inuisibilit̾ eamistenia oꝑãde
scĩficet. ⁊ scĩficando uenedicat. miste¬
riũ ideotiacur. quod secretam ⁊

Expanded text:
ita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse fieri credant, clesia invisibiliter ea mysteria et operando sanctificet, et sanctificando benedicat! Mysterium ideo dicitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ficat. nec bonoꝵ dispenstitorã ne¬
nto ampliatur. nec maloꝵ aite¬
derapcisinate. ⁊ crismate sciendũ
crenus oꝑasur meis. ⁊ diuina so¬
siue potestas nõ humane effica¬
tie. Illi uero qui excoĩcati sũt. i
deheresi manifeste notati nõ ui
dicit impã ꝯseciaticẽ offero s
offerius ⁊ quasi exꝑsona eccłe
⁊ ideo cun⁊ alia sacram̃ta extra
ccrliam possint celerrari. de hec
uertite uentatẽ. Missa erã dici¬
tur eo qt̾ celestis iissiis adcõsexnͣs¬

Expanded text:
ficat: nec bonorum dispensatorum meritis ampliatur, nec malorum attede Baptismate et Chrismate dicendum cretius operatur in eis, et divina sosive potestas, non humanae efficaciae. Illi vero qui excommunicati sunt, vel de haeresi manifeste notati, non vidicit in ipsa consecratione: Offero, sed: Offerimus, quasi ex persona Eccle ideo cum alia sacramenta extra Ecclesiam possint celebrari, de hoc advertite veritatem. Missa enim dicitur, eo quod coelestis nuntius ad consecrandu
Abbreviated transcription (Latin):
mutat᷑ rõ est diuinũ. sensus gͥ
ꝓfitierat humanꝰ. sñsũ gͦ suscep̃
humanũ. ñ pot̾at ꝯfortari uirtus
dei. nec cresce̾ deus. nec altitudo si¬
piẽtie dei impleri. Que gͥ imple¬
batur: eint nõ dei. s nrr sapĩa. nã
mairẽ.scͥptũ ẽ cm̃ pͥusquã sciat
puer patrẽ. aut matrẽ accipiet

Expanded text:
mutatur, non est divinum. Sensus ergo proficiebat humanus. Sensum ergo suscepit humanum. Nec poterat confortari virtus Dei nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei impleri. Quae ergo implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia, nam matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer patrem aut matrem, accipiet
Abbreviated transcription (Latin):
s entẽ qua plenus erat. sapĩm
cet̾is extp̃r paulatĩ demõstrabat.
iuxta hominis naturã ꝓficiebat
etate de infantia adiuuẽtutẽ.
iuxta hoĩs naturã ꝓficielnt gm̃¬
iccipiendo. s pandendo donũ grẽ
ꝙ habebat. aput deũ ⁊ hominos. qr
qͣntũ ꝓficience etate patefacient

Expanded text:
sed eamdem qua plenus erat sapientiam caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gaccipiendo, sed pandendo donum gratiae quod habebat, apud Deum et homines; quia, quantum, proficiente aetate, patefaciebat
Abbreviated transcription (Latin):
tem meam sauicẽ suã obligar teo.
cum dicit ꝑfilios meos. oppugneat
eos deo. ut hec euemat incaput eoꝵ
qd̾ exit d̾ore ip̃sꝰ.s̃ uierũ. uerũ. si
falsum faisũ. ⁊ sicut ꝑħꝰ umans. ali¬
quo modo ħ deo obligat. ita ꝑdeũ
uirans. ip̃m adhibet testem. Inoĩ
gͦ nntione aut tens testis ad mbr¬
tur. aut creatura dõ obligatur. ⁊
oppignoratur. ut hoc sit uirare .s.
teum testem adibere uł doo aliqd
oppigrorae. hoc est gͦ uinire per
quaubet creaturã.s. creatorẽ eus
testẽ ad hitere¬

Expanded text:
tem meam, salutem suam Deo obligat. Cum dicit per filios meos, oppignerat eos Deo, ut hoc eveniat in caput eorum quod exit de ore ipsius. Si verum, verum; si falsum, falsum. Et sicut per hoc jurans, aliquando hoc Deo obligat; ita per Deum jurans, ipsum adhibet testem. In omni ergo juratione aut Deus testis adhibetur, aut creatura Deo obligatur et oppigneratur: ut hoc sit jurare, scilicet, Deum testem adhibere, vel Deo aliquid oppignerare. Hoc est ergo jurare per quamlibet creaturam, scilicet, Creatorem ejus testem ad
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui qñ ꝯu̾tuntur ⁊ iustificãt᷑
dicuntur tũe inciꝑe diigi adco
nõ qd̾ deus nora duectione. quẽ
possit diligere imo
pit̃na ouectione dile
etne dilectioras dei sortiuntur
diligat. quasi nout duectione
que in ip̃o ante nõ erat. ap̃ quẽ
nec p̃terita transierũt. ⁊ futura
iam facta surit. Itaq om̃s scõs
suos ante mũdi ꝯsticutionẽ di¬
iexit. sicut p̃destinauit. s cum
inciꝑe ab eo diligi dicurtur. ut
eo modo dicatur quo possit hu¬
rtano affectu capi qd̾ dicitur.
sic ĩ cum iratus malis dicitur
⁊ placidus boniss. illi mutant᷑
nõ ip̃e. Ut lux infrrrois ocius
asꝑa. firmis leuis est. ipsoꝵ s̃.
mitatione. nõ sua. Ita cũ aliꝙi¬

Expanded text:
tuntur et justificantur, dicuntur tunc incipere diligi a Deo; non quod Deus nova dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexaeternae Dei dilectionis sortiuntur diligat quasi nova dilectione, quae in ipso ante non erat, apud quem nec praeterita transierunt, et futura jam facta sunt. Itaque omnes sanctos suos ante mundi constitutionem dilexit, sicut praedestinauit, sed, cum incipere ab eo diligi dicuntur, ut eo modo dicatur, quo potest humano affectu capi quod dicitur. sic etiam, cum iratus malis dicitur et placidus bonis, illi mutantur, non ipse, sicut lux infirmis oculis aspera, firmis lenis est, ipsorum scilicet mutatione, non sua. C
Abbreviated transcription (Latin):
ia ẽ intelligendũ. quasi ñ alio
mõ nos saluair potui̾t quã per
mortẽ suã. s qd̾ ꝑalã hostiã nõ
potuit nob̾ aperui regni aditus.
⁊ fieri salus. nͥ ꝑ mortẽ unigeĩti
cuiꝰ tanta fuit ut dictũ ẽ hiũilitas
nob̾. ut uceat nob̾ redire ĩpatͥã
sicut olim ĩ morte sũmi põtificis
his qui ad ciuitatẽ refugii ꝯfuge

Expanded text:
asi non alio modo salvare non potuerit quam per mortem suam; sed quia per aliam hostiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fieri salus, nisi per mortem Unigeniti, cujus tanta fuit, ut dictum est, humilitas nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confuge
Abbreviated transcription (Latin):
ãpłiꝰ ẽ hũiliatꝰ.amq̾itudĩe mõtis
gustãdo. q̃ ille adã sr̃but ꝑ esũligͣni
uetiti nõscia dlectatõe ꝑ srĩedo. Si giul
suꝑbia. om̃iũ exticit ruma. ip̃m
d̾ paiidiso mutens foras alusq ac¬
cludens ianuã muito mag̃ xͥ hu¬
iuitas qua mortẽ gustanit. ĩ g̾ssũs
regni ceiestis. om̃ib sius impleco
dei decreto aperire ualuit. atq d̾cre¬
ti dełs cyrographũ. u̾ enĩ ait am

Expanded text:
amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbiit per esum ligni vetiti superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decreto, aperire valuit, atque decreti delere chirographum. Ut enim ait Am
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ peccatũ pͥmũ. s̃ intirmti
hõiũ tanta existẽt humslitas que
om̃ib suis ꝓfice̾ poss. sicut ĩ pͥro
hoĩe tarita fuit suꝑbia: que oĩb
suis nocuit. nõ est aũt inuentus
int̾ homines aliquis qui id pos
macissimã humilitacẽ. qua ma¬
bitores erãt. ⁊ iux unicuiq sua

Expanded text:
pter peccatum primum non intromitti homine tanta existeret humilitas que omnibus suis proficere posset, sicut in primo homine tanta fuit superbia que omnibus suis nocuit. Non est inventus inter homines aliquis quo id possmatissimam humilitatem qua mabitore
Abbreviated transcription (Latin):
mea forma in qua baptiomerũt
postea gentes. que ante passioniẽ
põt intelligi fuisse tradita. licet
mam xp̃s pͥus tradidit. cũ ad euã¬
geuçantũ gencib misit. si quã

Expanded text:
ea forma in qua baptizaverunt postea gentes; quae ante passionem potest intelligi fuisse tradita, licet mam Christus prius tradidit, cum ad evangelizandum gentibus misi
Abbreviated transcription (Latin):
qñ xp̃s aiore bapticatus est in
iortane. ꝗd̾ cnspensauit. nõ quia
mundari uoluent cum sirie pt̃¬
cato fueris. s quia contactu tril¬
te carns sue iim regeneratiuã
ꝯtulit aquis. ut qui postea in¬
mergerrtur nt uocato noĩe tri¬
nitatis. apectatis purgaretur. tẽ¬

Expanded text:
 Joanne baptizatus est in Jordane; quod dispensavit, non quia mundari voluit, cum sine peccato fuerit, sed quia contactu mundae carnis suae vim regenerativam contulit aquis, ut qui postea immergeretur, invocato nomine Trinitatis, a peccatis purgaretur. T
Abbreviated transcription (Latin):
lec tixit eis post resurietnonẽ
p̃cipiens eis te uocatione geri¬
tum. quos ante passionẽ biros¬
aomos miscint ad p̃dicandũ inuide¬
a ⁊ ad bapeicaridũ dicens ĩuiarti¬

Expanded text:
c dixit eis post resurrectionem, praecipiens eis de vocatione gentium, quos ante passionem binos miserat ad praedicandum in Judaea et ad baptizandum, dicens, Mat
Abbreviated transcription (Latin):
Elebratur aũt roc sacͣm̃tũ fiat¬
tm̃ maqua nõ malio liquore. ut
⁊ ẽ. Iteo uformit̃ id fieri inaꝙͣ
p̃cipitur ut intelligatur. quod
sicut aqua sordes corponis ac uestes
abluit. ita baptismus macilas
abstenait. uł ideo ut millũ. mo¬
pra excusaret qd posset fien si
ie
mio uloleo fieret. ⁊ ut cõis man̾a
iupticindi inuemretur. apũt om̃s
qd̾ aqua signauit. que delatere xͥ
manauit. sscut sanguis alterius saẽ¬
rãti signũ fuit. nõigitur ĩ aliquo

Expanded text:
elebratur autem hoc sacramentum tantum in aqua, non in alio liquore, ut etc. Ideoque uniformiter id fieri in aqua praecipitur, ut intelligatur quod sicut aqua sordes corporis ac vestis abluit, ita Baptismus maculas abstergit. Vel ideo, ut nullum inopia excusaret, quod posset fieri, si in no vel oleo fieret, et ut communis materia baptizandi inveniretur apud omnes; quod aqua signavit quae de latere Christi manavit, sicut sanguis alterius sacramenti signum fuit. Non ergo in alio
Abbreviated transcription (Latin):
mouam̃. In quo u̾bo dedit locũ tẽp¬
tandi. cũdix̃ ne forte moriam̃᷑. uñ
mox diabolus dixit admulierẽ. ne¬
quaꝗͣ moriemini. Scit erũ ds ꝙ in
q̃cũq die comeditis ex eo aꝑientur

Expanded text:
moriamur. In quo verbo dedit locum tentandi, cum dixit, ne forte moriamur. Unde mox diabolus dixit ad mulierem: Nequaquam moriemini. Scit enim Deus quia in quocunque die comederitis ex eo, aperientur
Abbreviated transcription (Latin):
Stans com̃ femina lpstis suꝑb. ñ asdẽs
ĩu̾ba ꝑsuasionis exire. metuens d̾ pre¬
heridi. s ꝑitrogationẽ eã agg̾dit᷑
ut exrespõsic̃e colligẽt qͣnt ĩ malitia
ꝓcetere pꝰs. Cur in quid p̃cepit ds̃ ub

Expanded text:
Stans coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi, sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret, qualiter in malitiam procedere posset. Cur, inquit, praecepit vob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsiluenũs insaniam ut diceret̃ ñ idẽ
ẽẽ nacuiũ dĩ ⁊ ꝑsonã siue ypostasim
dicences cantẽ sub̾am ñ posse ẽẽ
patrẽ. ⁊ suiũ sine ꝑsonarũ ꝯfusioẽ
siem̃ in quiũt eẽntia ea q̃ pat̃ est¬

Expanded text:
siluerunt insaniam, ut dicerent non idem esse naturam Dei et personam sive hypostasim; dicentes eamdem essentiam non posse esse Patrem et Filium sine personarum confusione. Si enim, inquiunt, ea
Abbreviated transcription (Latin):
Quen aũt solet utrũ filus fit
Quntã dnĩt rmultiplice me fieri
inteligentiã ⁊atõ distinguendũ fo¬
re ita. ut cũ dicis filiũ eẽ sapientẽ se¬
sapientẽ intelligas aierꝰ sit ĩ tellextꝰ
Si uõase ip̃o. uł dese pp̃o sapientẽ eẽ¬

Expanded text:
t Quidam dicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem sesapientem intelligas, verus sit intellectus; si vero a seipso vel de seipso sapientem e
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾ om̃s eẽ dilgendos. ⁊ pari di¬
lectione oĩb uicã optandã. Ita ae¬
cipi põt. ut paritas ñ ad. affectũ re¬
feuitur. s. ad bonũ qd̾ eis optatur
quia caritate omib optare d̾be¬
sicut me. optanda est enĩ minoi¬
b ꝑfectio maiorũ. Utipi fiant ꝑ¬

Expanded text:
pariter omnes esse diligendos, et pari dilectione omnibus vitam optandam, ita accipi potest, ut paritas non ad affectum referatur, sed ad bonum quod eis optatur, quia charitate omnibus optare debesicut me. Optanda est enim minoribus perfectio majorum, ut ipsi fiant
Abbreviated transcription (Latin):
beati uõ nõ fucr̾. usq ad ꝯfirina¬
tionẽ. nͥ beatitudo acciprat᷑ ut ĩ
dictũ ẽ. ille status ĩnocentie. ⁊ bo¬
intatis in quo ꝯdici fũt.

Expanded text:
Beati vero non fuerunt usque ad confirmationem, nisi beatitudo accipiatur, ut jam dictum est, ille status innocentiae et bonitatis in quo conditi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
si quis uero id facere incipiat.
tm̃ mergendus eẽ isserat rep̃bẽ¬
sibuem se ꝯstituit. uñ anno. in
cum semei mergebat paruulos
bat scuciose implebat bonis oꝑi¬
b habimenido. ncet in hoc ne¬
scius telraqueret. s quia bonis
ctus ateo habundauit altiori
S hoc ideo quia alit̃ se habebat uii¬
sacro fonte tit̾isimus qui ordo ba
mersi estis quia accepistis barni

Expanded text:
at tantum mergendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In cum semel mergebat in Baptisebat, studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret: sed quia bonis ptus a Deo abundavit altiori Sed hoc ideo, quia aliter se habebat ra in fonte dimersimus. Qui ordo bapmersi estis, quia accepistis bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcussa manẽtia. sic̃ s̃apĩa accedõs
Hõi nõ ip̃a mutat᷑. s hominẽ mu¬
tat. q̃ d̾stulto sapiencẽ fac̃. Queclã
exilitate atq langee. in robur
atq ualñtiã mutad̾. tciũ gñs est
accidũt. nec abeis ip̃a mutat᷑ sicut
anulus poĩtꝰ idigico. ꝙ genꝰ ran¬
simae reꝑit᷑. quarcũ gñs ẽ cũ ea
ut ẽ uestis q̃ deiecta atq d̾põita. r̃i
habet eã formã quã surait in du¬
ta. Induta enĩ m̃bͥs accipit formã
Eui accipiens. neq ꝯu̾sus aũt
crãs mutatꝰ in hominẽ amissa ĩ ꝯ¬
mutabili stabilicate. s ĩsimilitu

Expanded text:
sicut sapientia accedens homini non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quoniam de stulto sapientem facit. Quaedam exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, accedunt, nec ab eis ipsa mutantur; sic annulus positus in digito, quod genus rarissime invenitur. Quartum genus est cum ea ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam servi accipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili st
Abbreviated transcription (Latin):
solitud inẽ excludiriꝰ. nõ diu̾sitatẽ ꝑ
multiplicitatẽ ibi ponimꝰ. qĩ dicẽt᷑
sie solitudine ac singłaritate ꝑ
sicait.Dixit deus fatiamꝰ rominẽ ad
uõ nũc ansolũ dñ sibi locutũ exti¬
mes anhũc ẜmonẽ eiꝰ intelligas
adalterũ extitsse. Si solũ fuisse dici
ip̃i uoce arguens dicentis. fatiamꝰ
⁊mñtr.Sustulit enĩ singłaritatis
ac solitudinis incelligeritiã ꝓfessis
ꝯsortui. quia aliqd̾ ꝯsortiũ ec̃ nõ
põt ip̃i solitario. neq solitudo soli¬
tarii. recipit faciamꝰ nec alieno ase

Expanded text:
solitudinem excludimus, nec diversitatem nec multiplicitatem ibi ponimus, quasi diceretur: Sine solitudine ac singularitate p de Trin. sic ait: Dixit Deus: Faciamus hominem ad ro nunc an solum Deum sibi locutum existimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris, dicentis: Faciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam professio consortii, quia aliquod consortium esse non potest ipsi solitario, neque solitudo solitarii recipit faciamus; nec alieno a se
Abbreviated transcription (Latin):
põt rsi gignendo eum aut sꝑirã¬
titricẽ patris ullomõ quis quã di¬
xerit sapiẽtiñ. Quid enĩ ẽ ĩ sanius
Ergo pat̃ ip̃a sapiñ ẽ. qua sapiens
est. filius uẽ dicit᷑ sapiã patris. ⁊ uͥtꝰ
patris. ⁊ĩ quia pat̃ ꝑ eum sit sapiẽs
uł potens. s quia filius sapũ. ⁊ unrtꝰ¬
ẽ te patir sapiẽtia ⁊ uirtute. Eehis pa¬

Expanded text:
si gignendo eum aut faonditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; quid enim est insanius? Ergo Pater ipsa Sapientia est qua sapiens est. Filius vero dicitur Sapientia Patris et Virtus Patris; non quia Pater per eum sit sapiens vel potens, sed quia Filius Sapientia et Virtst de Patre Sapientia et Virtute. Ex his
Abbreviated transcription (Latin):
suiym accipiens. Uti ⁊ frui sic ticit.
Uti ẽ asslrãe aliquid ĩfacultatẽ uo¬
lũtatis. frui aũt ẽ. un cũ gaudio. ⁊̃⁊
ad huc spei srũ rei. Itoq om̃is qui
fruit᷑. utitur. assumit.ii. aliqd ĩ facul¬
intẽ uolũtatis. cũ fine deleciatiõĩs
nõ aũt om̃is qui utt᷑ ⁊ s̃ruit᷑. sud ꝙ

Expanded text:
supra accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis cum fine delectationis. Non autem omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ficandi gra. uit aliq̃ sacram̃ta lega ⁊¬
lia. Alia que nõ solũ sigrafieant.
s ꝯferũt qd̾ intus aduiuet sicut
euãgłica sacram̃ta. Ex quo aperte
ĩ telligit᷑ que uic appeuẽt᷑ signa. ros
ille indelicet que ad sigrusicandũ
aliquid ad hibẽt᷑. Om̃e gͥ signũ ⁊̃
res aligna ẽ. Qd̾ enĩ nulla res est
ut meod̾. aũs .qir. om̃ino richil
est. nõ aũt enu̾so om̃is res signũ
ẽ. qr nõ abhibet᷑ ad sigificãdũ
aliquid. Cumq ins inteniderit tre¬
ologoꝵ speciuatio studiosa atq
tnodesta. diumã scͥꝑtur̃ formã
p̃scͥptã intoctͥria tenere adu̾tet.
De hĩ gͦ nobis adicũ ad res diui

Expanded text:
ificandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad r
Abbreviated transcription (Latin):
tibi nõ uis aliis ne feceris. Quã
ueritas sc̃psit Incorde hõĩs. ⁊ quia
nõ legebatur incorde. it̾auit in
rabuus. ut uoce formiocus ad mo¬
ta rediret ad cor. ⁊ ibi inueruret
qd̃ extra iegeret. hane igitur iui
p̃uaricari uidentur milio facto
aliis facientes. qd̾ nolebant sibi
ricator est iudex.dum purut re¬
um nolens an quid raie sibi fien.
Ita ⁊̃ ⁊ illud dr u̾bũ. om̃a q̃cũq¬

Expanded text:
is fieri, alii ne feceris. Quam Veritas scripsit in corde hominis; et quia non legebatur in corde, iteravit in tabulis, ut voce forinsecus admota rediret ad cor, et ibi inveniret quod extra legeret. Hanc ergo illi praevaricari videntur in illo facto, aliis facientes quod nolebant sibi ricator est judex, dum punit reum nolens aliquid tale sibi fieri. Ita etiam et illud D
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ furtũ cermniserit̃. dicitiꝰ¬
eos qui ut parerẽt dño iuubenti ulus
fecerũt. nõ fecisse furtũ nec om̃nno
furtum feceruĩt. s deo uebenti mi¬
insteriũ p̃buerũt. lxe enm deus
uissit qui legera dedit sicut inmi¬
ster uidicis sine pectato occidit. quẽ
cida est. ⁊̃ sieum occidat. quẽ sit aiu¬
dice occitendũ. mnarmi nũt qui ee
cupiditate egyptos deceperũt mag̃

Expanded text:
utrum furtum commiserint, diceos qui ut parerent, Deo jubente, illud fecerunt, non fecisse furtum, nec omnino furtum fecerunt, sed Deo jubente ministerium praebuerunt. Hoc enim Deus jussit, qui legem dedit. Sicut minister judicis sine peccato occidit quem lcida est, etiamsi eum occidat quem scit a judice occidendum. Infirmi autem qui ex cupiditate Aegyptios
Abbreviated transcription (Latin):
geris. scias denecessicate uenire
infirmitatis eoꝵ quib aliquid
suades. que infirmitas utique
malũ est. uñ nos cotibie lib̾an
p̃caur dicentes lib̾a nos ama¬
lo. ⁊deoq nõ dixit qd̾ ampliuis
est. malũ est. tu enĩ riõ facis ma¬
lum qui bñ ut̃is uiatioe. s a
malo est iliuis. qͥ alit̃ nõ credit
.i. ab infirmitate que aliquãdo
pena est. aliqñ peria ⁊ culpa. Ibi
g̾ dñs ꝓhibuit malũ. suasit bor̃.
indulsit necessariu. D̾uiram̃to

Expanded text:
geris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid suades; quae infirmitas utique malum est. Unde nos quotidie liberari precamur dicentes, libera nos a malo. Ideoque non dixit, quod amplius est, malum est. Tu enim non facis malum, qui bene uteris juratione; sed a malo est illius qui aliter non credit, id est, ab infirmitate, quae aliquando poena est, aliquando poena et culpa. Ibi ergo Dominus prohibuit malum, suasit bonum, indulsit necessarium. 4. De juramento
Abbreviated transcription (Latin):
loco. inc̾rrras ipminẽ. ⁊ dicit pin¬
isłe ⁊tẽ ꝑluit ibi s putat nõ plius¬
se ꝑiur᷑ ẽ. Int est quẽ ad modũ
u̾rũ ꝓcedat exmo ream linguã
nõ sacit nisi rea mens. his ciudẽ¬
ter traditur. ꝗd̾ triplicit᷑ peierat
homo. ut suꝑm tixionis.dum
ia sciens falsum uirit uł putãs

Expanded text:
dicit pluisse; et tunc pluit ibi, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, ream linguam non facit, nisi rea mens sit. His evidenter traditur quod tripliciter pejerat homo, ut supra diximus: dum vel sciens falsum jurat, vel putans
Abbreviated transcription (Latin):
euangeno. Ego dico uob̾ ri ium¬
re omĩto. i ta intelligitur p̃ce¬
pisse ne quisquã sicut bonum
appetat uiram̃tũ. ⁊ assidiutate
urandi labatur iperuiriũ. Qd̾

Expanded text:
Evangelio: Ego dico vobis, non jurare omnino, ita intelligitur praecepisse ne quisquam sicut bonum appetat juramentum, et assiduitate jurandi labatur in perjurium. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
faisum iurauit. norier̃ ita fu¬
turũ erat ut uirauit. Ad hoc dici
põt quia rion om̃is qui iurat
qd̾ falsum est. ex quo unrat per¬
iurus est. sicut iste dequo agrrnꝰ
s exquo ꝓpositum mutat. uł t̃mi¬
nũ nimsgreditur uiratio talis

Expanded text:
sum juravit. Non enim ita futurum erat ut juravit. Ad hoc dici potest quia non omnis qui jurat quod falsum est, ex quo jurat perjurus est, sicut iste de quo agimus; sed ex quo propositum mutat vel terminum transgreditur, juratio talis
Abbreviated transcription (Latin):
nullus alius nr̃e miẜie sanande
fuit ꝯueruentior põt gͥ deus eoꝵ
q̃ facit q̃ dã alio modo melior q̃zã
alio mõ eque bono. q̃dã ĩ inmus
bono face̾ quã facit. ut mñ mnodꝰ
referatur ad qualitatẽ c̾ature nõ

Expanded text:
nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Potest ergo Deus eorum quae facit, quaedam alio modo meliori, quaedam alio modo aeque bono, quaedam etiam minus bono facere quam facit; ut tamen modus referatur ad qualitatem operis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare inquid falsa ꝓueris. ut
erret inuitꝰ. r resistente atq tor¬
quẽte dolore onnał uinculi: ñ
posse a libidinosis oꝑib cẽpare
ñ est natura ĩsticuti hõĩs. s⁊ pe
tib iustissime in fucta. liberat
dere potuit nõ ⁊̃ surge̾ adquã mi¬
senã ꝑtin⁊ ignorãtia ⁊ difficutas
quã ꝑatit᷑ om̃is hõ ab exordio sue¬
natiuitatis sue.nec ab isto ma¬
lo. quisquã. nͥ grã d̾i libabitim¬
ecre euident̃ dicit hic aug̃ ignoiã¬
tiã. q̃ quisq inuitꝰ falsa ꝓueris ap¬
ꝓbat. ⁊ difficulcatẽ. qua nõ põt se tẽ¬

Expanded text:
bare falsa pro ueris, ut erret inuitus, et res i stente atque torquente dolore carnalis uinculi non posse a libidinosis operibus temperare non est natura instituti homi n i s, tibus justissime inflicta, liberat dere potuit, non etiam surgere; ad quam miseriam pertinet ignorantia et difficultas, quam patitur omnis homo ab exordio nativitatis suae, nec ab isto malo quisquam, nisi gratia Dei, liberatce evidenter dicit hic August. ignorantiam qua quis invitus falsa pro veris approbat, et difficultatem qua non potest se tem
Abbreviated transcription (Latin):
põt ut peccata. nõ em̃ põt m̃tiri ⁊̃
pot peccre. si nõ iõ oĩ porẽtie tĩ ĩ aliqͦ
d̾tmit᷑ uł derogatur. si peccare non
posse dr̃᷑. quia nõ eẽt ħ porentie s ĩ¬
famitatis. Sierĩ ħ possi. õtporens
ñ eẽt. nõ gͥimpotentie. s potentie
mipurandũ est quiti ista nõ pẽt.¬

Expanded text:
 ut peccata, non enim potest mentiri, non potest peccare. Sed non ideo omnipotentiae Dei in aliquo detrahitur vel derogatur, si peccare non posse dicitur, quia non esset hoc potentiae sed infirmitatis. Si enim hoc posset, omnipotens non esset, non ergo impotentiae, sed potentiae imputandum est, quod ista non pot