comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulsi. ⁊ bonos hortemur ut in bono ꝑ¬
maneant:⁊ malos compellamus ut a
geminum nobis monstratur salutis
inditium. ut si quis bonus est imite¬
tur ꝑseuerantiam caritatis in ste-¬
phano: qui autem malus ẽ sectetur
exemplum conuersationis in paulo.
Qui bonus est: equitatem usq ad fi¬
nem teneat. qui autem malus ẽ: qͣm¬
totius a sua ꝑuersitate clisceclat. Nec
bonum hominem presumptio iusticie
faciat negligentem. nec malum iniqui
ne caclat. malus conetur ut surgat.
Quisquis ergo malus est:cum pau¬
lo ꝓsternatur in malo. ut cum eo eri¬
gatur in bono: qm̃ ⁊ ille cecidit malus.
cator. Cadens lumen corporis impius
perdidit. surgens lumen cordis iusti¬
ficatus accepit. Ecce nunc paulus cũ
stephano exultat: cum stephano reg-¬
nat. Quo enim precessit stephanus
truciclatus lapidib pauli. illuc setu
paulus cle stephani occisione confun¬
ditur: s stephanus de pauli consortio
gratulatur. qm̃ caritas in utroq leta-¬
tur. Caritas igitur est omnium fons

Expanded text:
pulsi, et bonos hortamur, ut in bono permaneant, et malos compellimus, ut a geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniquitne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, cator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepiStephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutPaulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gine. dilectionis uestis inuicta per¬
seuerauit in martyre. Stephanus ergo¬
ut nominis sui coronam meruisset
accipere. caritatem pro armis habe¬
bat: ⁊ ꝑ ip̃am ubiq uincebat. Per
caritatem arguebat errantes ut cor
rigerentur. ꝑ caritatem pro lapidan¬
tib orabat ne punirentur. Caritatis
uirtute subnixus. uicit saulum cru¬
deliter seuientem. ⁊ quem habuit ĩ
terra ꝑsecutorem: in celo meruit ha¬
bere consortem. Ip̃a sc̃a ⁊ indefensa
caritas desiderabat orando adquire¬
re. quos nequiuit moriendo conuer-¬
in oratione patientiam.que rigidã
in correptione censuram. Et icleo in
oratione audiri meruit lenitas. qͥa
sine caritate ñ fuit in correptione se¬
b caritatem beatus martyr exhibu-
it. ⁊ utile nimis exemplum poste¬
ris dereliquit. Demonstrauit enĩ ge¬
minam ecclesiastici lispensatoris
inlustriam. ut ad corrigendum cu¬
iuslibet peccantis errorem ũ desit ĩ
ore correptio: ⁊ ad deum supplex pro¬

Expanded text:
gine, dilectionis virtus invicta pergine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo converin oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptione sebus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo suppl
Abbreviated transcription (Latin):
umphare. Inuicte namq in eo eni-¬
tuit insigne uirtutis. que nec frem̃¬
tium seuitiam formidauit: nec lapi¬
amenta securus. ut incredulitatem
iudeoꝵ fidenter argueret: ⁊ benignꝰ
pro lapidantib exoraret. Quod er¬
go tam magnum atq insuꝑabile
genus armoꝵ quo munitus seuien
tes argueret. lapidantes ñ reꝑcutiẽs
s patiens suꝑaret: insuꝑ ⁊ occisus
aulam celestis regni uiuus ⁊ corona¬
tus intraret. Proculdubio muni
uenit:s inanis uenire non potuit.
Magnum quippe donatiuum suis
militib atculit. quo eos ñ solum
copiose ditauit: s etiam ad certan¬
dum inuictissime confortauit. at¬
tulit namq donum caritatis. que
ꝑduceret homines ad consortium
deitatis. Caritas ergo que ad terram¬
que precessit in rege. ip̃a subseq̃nt᷑
refulsit in milite. O aclmiranda ubi¬
q potentia saluatoris. O predicanda
indesinenter gr̃a redemptoris. Osten
uicte caritatis indicium. Integritas
quippe intemerata ꝑmansit in uir¬

Expanded text:
uperari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapiamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saevientes argueret, nec timeret; lapidantes non repercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimvenit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendvictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in vir
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebrauimus tempo¬
ralem sempiterni regis
nr̃i natalem. hodie cele¬
bramus triumphalem
militis passionem. Heri enĩ rex nr
trabea carnis indutus. de aula ute¬
ri uirginalis egrediens. uisitare
dignatus est munclum.hodie mi-¬
les de tabernaculo corporis exiens.
triumphator migrauit ad celum.
Ille sempiterne deitatis maiestate ser¬
uata seruile cinctorium assumẽs car-¬
nis. in huius scłi campum pugna-¬
turus intrauit: iste depositis corrup¬
tibilib corporis indumentis. ad celi
palatium ꝑhenniter regnaturiis as-¬
cendit. Ille descendit sarne uelatus. ii.¬
iste ascendit sanguine laureatus.
Ascendit iste lapidantib iudeis.
quia ille descendit letantib angelis.
Gła in excelsis deo. heri exultantes
sc̃i angeli cantauerunt. hodie stepha-¬
num letantes: in suum consortiũ
pannis inuolutus. hodie stepha¬
nus stola est ab eo immortalitatis
multos eleuaret.humiliauit se rex
ñr ut suos milites exaltaret. Qui
enim corpon suo uirginis p̾para¬

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indumentis, ad coeli palatium perenniter regnaturus ascendit. Ille descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelsis Deo heri sancti angeli exsultantes cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praepara
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam tunica euis allata est: que
anteqͣm reuocaretur. illa defuncta est.
Hac tamen tunica oꝑuerunt cadauer
eius parentes. ⁊ recepto sp̃u salua fc̃a
est. Apud ipponem bassus quidam
syrus ad memoriam eiusclem mar-¬
tyris orabat pro egrotante ⁊ ꝑilitan¬
te filia: eo qd̃ secum uestem eius ai¬
tulerat. Et ecce pueri de clomo cucur
rerunt. qui ei mortuam nuntiarẽt.
Et cum orante illo ut ab amicis eius
exciperentur. ꝓhibuerunt eos illi di¬
cere: ne ꝑ publicum plangeret. Qui
cum redisset domum iam suoꝵ eiu¬
latib ꝑsonantem. ⁊ uestem filie quã
ferebai suꝑ eam proiecisset: redlita ẽ¬

Expanded text:
memoriam tunica eius adlata est; quae memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, rerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita e
Abbreviated transcription (Latin):
mitu ⁊ fletu. ⁊sinceriter arclente pie¬
tatis affectu. Deincde dicedens aliqͥd
cle altari quod occurrit tulit. ei q cũ
iam nox eẽt ad caput posuit. Tum
dormitum est. Et eoce ante diluculũ
se credere dixit. admirantib atq gau-¬
sunt ꝑ eundem maityrem etiam po-¬
dagri duo. ciuis ⁊ ꝑegrinus unus. S
ciuis omnimodo. ꝑegrinus autem
ꝑ reuelationẽ quid adhiberet qͣndo
doleret: audiuit. Et cum hoc fecisset.
dolor continuo conquiescebat. autus
nomen est fundi ubi ecclesia sita est:
et in ea martyris stephani memoria.
Puerum quendam paruulum cum
in area luderet. exorbitantes boues qͥ
uehiculum trahebant rotis obtriue.¬
runt: et confestim palpitauit expi¬
rans. Hunc mater arreptum ad eandẽ
memoriam posuit. et ñ solum reuixit:
uerum etiam illesus apparuit. Scĩmo¬
nialis quedam in uicina possessione
que casphaliana dicitur. cum egritu-¬
dine laboraret ac desperaietur: ad eandẽ

Expanded text:
mitu et fletu et sinceriter ardente piemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum t, credere se dixit, admirantibus atque gausunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem
Abbreviated transcription (Latin):
suo corpore ñ inuenit. Eucarius presbit̾
ex hyspania calamie habitans. ueteri
morbo calculi laborabat. Hic ꝑ memo¬
riam supradicti martyris quam pos¬
sidius illo aduexit ep̃c. saluus fc̃s est.
Idem postea morbo alio p̾ualescente.
mortuus sic iacebat ut ei iam polli¬
ces ligarentur. O pitulatione memora.¬
ti martyris. cum cle memoria eius re¬
portata eẽt et suꝑ iacentis corpus missa
ip̃ius presbiteri tunica: suscitatus ẽ.fuit
uir in ordine suo primarius nomine mar¬
cialis. euo iam grauis ⁊ multum ab¬
horrens a religione xp̃iana. habebat
sane fidelem filiam. ⁊ generum eodem
anno baptitatum. Qui cum eum egro¬
tantem multis ⁊ magnis lacrimis ro¬
garent ut fieret xp̃ianus. prorsus ab¬
nuit. eos ꝙ a se turbida indignatione
submouit. Uisum est genero eius ut
iret ad memoriam scĩ scophani. ⁊ illic
pro eo qͣntum posset oraret: ut cls illi
claret mentem bonam qua creclere ñ
cdifferret in xp̃m. fecit hoc ingenti ge¬

Expanded text:
suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti ge
Abbreviated transcription (Latin):
unqͣm ab omnipo-¬
rentia patris ⁊ filii
sc̃i sp̃c est liscreta ma¬
iestas. et quicquid in dispositione
omnium rerum agit diuina mode¬
ratio: ex totius uenit ꝓuidentia
trinitatis. Una est ibi benignitas
misccłie. una est censura iustirie.
nec aliquid est in actione diuisum.
ubi nichil est uoluntate diuersũ.
Que ergo illuminat pater. illumi
tis. alia promittentis. simul nobis
⁊ unitas manifestatur ⁊ trinitas:
ut essentia habens equalitatem.
et ñ recipiens solitudinem: ⁊ eius¬
dem substantie. et ñ eiusdem in¬
telligatur ẽẽ ꝑsone. Quod ergo
salua cooꝑatione inseparabilis
deitatis. quedam pater. quedam

Expanded text:
nim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus sancti est discreta majestas; et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illumintis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur esse personae. Quod ergo salva cooperatione inseparabilis Deitatis, quaedam Pater, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tis euentum: fco intra se uoto
ꝙ linguam de cetero ad talia ñ
laxaret. fuit ꝓtinus illo euomi¬
to liberatus. Alii etiam diu̾sis
infirmitatib occupati. qui se¬
pulchrum in uehiculis ⁊ aliis
sustentaculis adierunt: exinde
postmodũ plena incolumitate re¬
cepta sine aliquib subsidiis re¬
diere. Ad hoc magna hereticoꝵ
et ip̃oꝵ credentium multitudo. cũ
tantam fidei aduerterent efficaci¬
am: et ad eam tot certis ⁊ aꝑtis
signoꝵ indiciis. tanqͣm quibdã
nec possẽt quasi tam ualide illoꝵ
instantie ñ parere. ad ip̃ius lucẽ
fidei de sui erroris nubilo est con¬
uersa. Quid plura. His ⁊ quã
multis aliis miraculis gloriosis.
magnificauit dñs sc̃m suum:
et colendum exibuit unuersis.¬
tus euurtius: in cathedra sua sã¬

Expanded text:
tis eventum, facto intra se voto, tis eventum, facto intra se voto, quod lingua de cetero ad talia non laxaret, fuit protinus, illo evomito, liberatus. infirmitatibus occupati, qui sepulchrum eius in vehiculis et aliis substentaculis adierunt, exinde postmodum, plena incolumitate recepta, sine aliquibus subsidiis rediere. Ad hec magna hereticorum et ipsorum credentium multitudo, cum tantam fidei adverterent efficaciam et ad eam tot certis et apertis signorum indiciis tamquam quibusdam nec possent quasi tam valide illorum instantie non parere ad ipsius lucem fidei de sui erroris nubilo est conversa. Quid plura? His et quam multis aliis miraculis gloriosis magnificavit Dominus sanctum suum, et colendum exhibuit universis.tus e
Abbreviated transcription (Latin):
dere sanclitatẽ: nec in uita latere
sic oportuit. quĩ miracłoꝵ cdarita¬
te pateret. Cuiusdam ⁊ ẽn no¬
bilis filium pre nimio ⁊ horribi¬
li tocius gule tumore nec loqui.
nec spirare ualentẽ: leuatis ad de¬
um manib. ⁊ crucis in eum fc̃o
signacło. illoq accipiente ip̃ius
capam ⁊ in infirmo supponente
ip̃ius lampades ad sepulchrum eiꝰ
uenerabile dependentes: pluries
ꝑ se ip̃as absꝙ om̃i humano stu¬
dio ⁊ ministerio. diuinitus sunt
accense. Quia conueniens nimis
erat. ut qm igne ac lumine fidei
excellenter claruerat: singulare
de ipso ignis ⁊ luminis miraculũ
appareret. Quidam autem dum
uesceretur cũ aliis. ⁊ ip̃ius sancti¬
tate ⁊ miracła deprauaret: sump¬
to quodã sub hac obtestatõe mor¬
sello ꝙ eum ñ posset si circa hec
delinqueret transglutire: sensit
mox ip̃m suo guituri sic heren¬
tem. ut eum inducere uel educe¬
re non ualeret. Quare ilico pe¬
nitens. et iam uultus mutato
colore quasi sentiens uicine mor¬

Expanded text:
en. Nam nec in vita latere sic potuit, quin miraculorum claritate pateret. Cuiusdam etenim nobilis filium pre nimio et horribili totius gule tumore nec loqui nec spirare valentem, levatis ad Deum manibus et crucis in eum facto signaculo, illoque accipiente ipsius cappam et in infirmo supponente ipsius lampades ad sepulchrum eius venerabile dependentes pluries per se ipsas absque omni humano studio et ministerio divinitus sunt accense. Quia conveniens nimis erat, ut quoniam igne ac lumine fidei excellenter claruerat singulare de ipso ignis et luminis miraculum appareret. Quidam autem dum vesceretur cum aliis et illius sanctitatem et miracula depravaret, sumpto quodam sub hac obtestatione morsello, quod eum non posset, si circa hec delinqueret transgluctire, sensit mox ipsum gutturi suo sic herentem, ut illum educere vel inducere non valeret. Quare illico penitens et iam vultus mutato colore, quasi sentiens vicine mor
Abbreviated transcription (Latin):
crebris supplicatõnib postulasse
ꝓbatur: ꝙ non sineret eum ex
hac luce migrare. nisi sumpto ꝑ
illa calice passionis. Unde quiã
meruit tantus athleta spetialem
palmam de pugna tam strenua re¬
portare. ac in celibem patͥam ser¬
tis presignitus roseis introire. cũ
de ciuitate cumana ubi fratrum
sui ordinis ibi morantium prior
erat: mediolanum ꝑgeret. pro exe¬
quenda inquisitione contra here¬
ticos sib ab apłica sede cõmissa.
sicut in publica p̾dicatione p̾di¬
xerat: quidam de ip̃oꝵ hereticoꝵ
credentib. prece illoꝵ inductus

Expanded text:
crebris supplicationibus postulasse crebris supplicationibus postulasse probatur, quod non sineret eum ex hac luce migrare, nisi sumpto pro illa calice passionis. Unde quia meruit tantus athleta specialem palmam de pugna tam strenua reportare ac in celibem patriam sertis presignitus roseis introire, cum de civitate Cumana, ubi fratrum sui ordinis ibi morantium prior erat, Mediolanum pergeret pro exequenda inquisitione contra hereticos sibi ab apostolica sede commissa, sicut in publica predicatione predixerat, quidam de ipsorum hereticorum credentibus, prece illorum inductus
Abbreviated transcription (Latin):
ceba tur Nocturna qͥdem silentia
humane deputata quieti. post dor¬
mitionem breuem decurrebat in¬
studiis lectionum: ⁊ somini tempꝰ
uigiliis occupabat. Sies autem
impendebat cõmodis animarum:
uel sedulis ĩmorando p̾dicationib
uel confessionum audientie insi¬
stendo. aut hereticum dognia pesti¬
ferum ualidis rationib confutã¬
do: in quib specialis dono gratie
noscitur claruisse. Deuotione in¬
suꝑ gratus. humilitate lenis: obe¬
dientia placidus. benignitate sua¬
uis: pietate compatiens. patien-¬
tia constans : caritate prestabilis.
et in cunctis morum maturitate
compositus: alios ꝓfusis uirtutũ
aromatib attrahebat. feruens
quoq amator fidei. cultor. p̾cipu¬
us ꝓpugnator ardentior ⁊ sic ani¬
mo suo illam imp̾sserat. sic se to¬
tum in illius manciparat obse¬
quium: ꝙ queq ip̃ius uerba ⁊
opera uirtutem fidei redolebant.
Pro hac qͦ mortem subire cupiẽs.
hoc prĩcipaliter a dño attentis et

Expanded text:
et. Nocturna quidem silentia, humane deputata quieti, post dormitionem brevem decurrebat studiis lectionum et sompni tempus vigiliis occupabat. Dies autem impendebat comodis animarum, vel sedulis imminendo predicationibus, vel confessionum audientie insistendo aut hereticum dogma pestiferum validis rationibus confutando, in quibus specialis dono gratie noscitur claruisse. Devotione insuper gratus, humilitate lenis, obedientia placidus, benignitate suavis, pietate compatiens, patientia constans, caritate prestabilis et in cunctis morum maturitate compositus, alios profusis virtutum aromatibus attrahebat, fervens quoque amator fidei, cultor precipuus, propugnator ardentior, sic animo suo illam impresserat, sic se totum in illius mancipaverat obsequium, quod queque ipsius verba et opera virtutem fidei redolebant.Pro hac inquam mortem subire cupiens, hoc principaliter a Domino attentis et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ precio. in eum inter salutaris ꝓ¬
posit ꝑsequentem funestus insilu¬
it. In agnum utiq lupus. ferus
inmitem. in piũ impius: furibun¬
tem illius caput gladio crudelit̾
impetens. diris in eum imp̾ssis
uulnerib. ⁊ sautiato sanguine
iusti ense: uenerandum illum ñ
diuertentem ab hoste. sed exibẽ¬
tem se ꝓtinus hostiam ⁊ cessoris
sustinentem in patientia truces
ictus: dimisit spũ petente suꝑna.
in ipso loco passionis occisum.

Expanded text:
 pretio, in eum iter salutaris propositi prosequentem funestus insiliit. In agnum utique lupus, ferus in mitem, in pium impius, furibuntem illius caput gladio crudeliter impetens, diris in ipsum impressis vulneribus, et satiato sanguine iusti ense, venerandum illum non divertentem ab hoste, sed exhibentem se protinus hostiam et cesoris sustinentem in patientia truces ictus dimisit, spiritu petente superna, in ipso loco passionis occisum.
Abbreviated transcription (Latin):
ta fere annoꝵ spatio fultus cater
sius maxime defensionem fidei
pro qua totus ardebat. ꝙ con¬
tra illius diros hostes feruenti
cens: suum tandem agonem di¬
utinum. uictrici suꝑante marty¬
rio. feliciter consum mauit. Et
sic ip̃e petrus firmus in petra
fidei. petra demum passionis
allisus: ad petram xp̃m digne
laureandus ascendit. Porro sacra
suoꝵ actuum nos exempla p̾tere
tum audientium reseramus. Ipse
namq ueritatis filius ⁊ bonitatiᷤ
alumnus. conuersatione conspicu¬
us: spectabilis fama et opinione
mirabilis. miro p̾fulsisse nitore
munditie: uͥginitatem integre cu¬
stodisse. nec mentis habuisse nͨ cor¬
poris corruptelam: ⁊ nullius mor¬
talis criminis sensisse contactum
firma suoꝵ confessoꝵ assertione
sibi ⁊ potus ꝑcitate restrinxit. et¬

Expanded text:
ta fere annorum spatio, fultus catervsius maxime defensionem fidei, pro qua totus ardebat, quod contra illius diros hostes, mente incens, suum tandem agonem diutinum, victrici superante martirio, feliciter consummavit. Et sic ipse Petrus, firmus in petra fidei, petra demum passionis allisus, ad petram Christum digne laureandus ascendit. Porro ne sacra suorum actuum nos exempla pretereatum audientium referamus. Ipse namque veritatis filius et bonitatis alumpnus, conversatione conspicuus, spectabilis fama et opinione mirabilis, miro prefulsisse nitore munditie, virginitatem integre custodisse nec mentis habuisse nec corporis corruptelam et nullius mortalis criminis sensisse contactum, firma suorum confessorum assertione cibi et potus parcitate restrinxit.
Abbreviated transcription (Latin):
uentris iste fructus: nisi ile de quodi¬
ctum est. ecce hereditas domini filii mer-¬
ces fructus uentris: Hec est hereditas do¬
mini filii sunt qui merces sunt. fructꝰ
illius qui de marie uentre processit.
Ipse fructus uentris est flos radicis. de
quo bene prophetauit yraias dicens.
Exiet uirga de radice iesse. et flos de radi¬
ce eius ascendet. Radix enum est fami¬
lia uideorũ. uirga maria. flos marie

Expanded text:
est iste fructus ventris, nisi ille de quo diest iste fructus ventris, nisi ille de quo dictum est: Ecce haereditas Domini filii, merces fructus ventris ? Hoc est, haereditas Domini filii sunt, qui merces sunt fructus illius, qui de Mariae ventre processit. Ipse fructus ventris est, flos radicis, de quo bene prophetavit Esaias dicens: Exiet virga de radice Jesse, et flos ex radice ejus ascendet ; radix enim est familia Judaeorum, virga Maria, flos Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
ide distictionem singulorũq¬
uerborum proprietates. Uocem
prior elizabeth audunit. sed iohannes
prior gram̃ sensit. Illa nature ordine
audunt. iste cxultauit ratione mist̾ii.
Illa marie. iste dnĩ sensit aduentum.
fenma mulieris. et pignus pignoris.
Iste gram loquuntur. illi intus operan¬
tur. pictatisq misteriũ mat̾nis adori¬
unt᷑ ꝓfectib: dupliciq miracło ꝓphe¬
repleuit et matrẽ. Exultauit ⁊ iohẽs exł¬
tauit et marie spũs. Exultante iohãne re¬
pletur elizabeth. mariam tamen non
repleri spiritu. sedspiritum eius exul¬
tare cognoscimus. In comprehensibi¬
lis enu incomprehensibiliter oꝑatur
in matre. Et illa post conceptum̃ re¬
pletur. ista ante conceptum. Bñdicta
tu inter mulieres: et bñdictus fructus
uentris tui. Et unde hoc michi ut ue¬
niat mater domini mei ad me. Nouit
sermonem suum spiritus sanctus: nec
unꝙͣ obliuiscitur. Et prophetia non so¬
lum rerum completur miraculis. sed
etiam proprietate uerborum. Quis ẽ¬

Expanded text:
ide distinctionem singulorumquuerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo propherepleuit et matrem. exsultauit Iohannes, exsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elisabet, Mariam tamen non repleri spiritu, sed spiritum eius exsultare cognouimus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum. Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mater dosermonem suum Spiritus sanctus, nec umquam obliviscitur. Et prophetia non solum rerum completur miraculis, sed etiam proprietate verborum. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
rum. quia suꝑ molles aquas mol¬
le ⁊ aerium iticesserit: respondeant
quomodo ambulau̾it petrus. quẽ
utiq uerum hominẽ ñ negabunt.
hidens uero uentum ualidum ti¬
muit. et cum cepisset mergi damaa¬
uit clamauit dicens. Dñe saluum
me fac. Ardebat animi files.s hu¬
mana fragilitas in profundum
trahebat. Paululum ergo relinqui¬
tur temtationi ut augeatur fides.
⁊ intelligat se ñ facilitate postula¬
tionis. s potentia dñi conseruatũ.
Et continuo ih̾c extenclens manũ¬

Expanded text:
rum, quia super molles aquas, molrum, quia super molles aquas, molle et aereum incesserit, respondeant quomodo ambulaverit Petrus, quem utique verum hominem non negabunt. Videns vero ventum validum, timuit. Et cum coepisset mergi, clamavit, dicens: Domine, salvum me fac. Ardebat animi fides, sed humana fragilitas in profundum trahebat: paululum ergo relinquitur tentationi, ut augeatur fides, et intelligat se non facilitate postulationis, sed potentia Domini conservatum. Et continuo
Abbreviated transcription (Latin):
nib locis arclentissime filei inue¬
nitur petrus. Interrogatis discipu¬
lis quem homines dicerent iħm:
dei filium confitetur. uolentem ad
men ñ erat in affectu: nolens eum
mori quem filium clei paulo ante
fuerat confessus. In monte cum sal¬
uatore inter primos primus ascen¬
dit. ⁊ in passione solus sequitur.:
peccatum negationis quod ex repen-¬
tino timore descencderat. amaris sta¬
tum abluit lacrimis. Post passionẽ
cum ẽẽnt in lacu genesareth ⁊ pi¬
scarentur.⁊ dñs staret in lictore:
aliis paulatim adnauigantibus
ille ñ patitur moras. s accinctus
ependite suo: statim precipitatur in
fluctus. Codem igitur ardore fidei qͦ
semper. nunc quoq ceteris tacenti¬
b credit se posse facere ꝑ uoluntatẽ
magistri: quod ille poterat ꝑ natu¬
ram. Iube me uenire acd te suꝑ aqͣs.
Tu precipe.⁊ ilico solidabuntur un¬
de: leue fiet corpus quod ꝑ se gra-¬
ue est. Et descendens petrus de na

Expanded text:
nibus locis ardentissimae fidei invenibus locis ardentissimae fidei invenitur Petrus. Interrogatis discipulis, quem homines dicerent Jesum Dei Filium confitetur. Volentem ad men non errat in affectu: nolens eum mori, quem Filium Dei fuerat paulo ante confessus. In montem cum Salvatore inter primos primus ascendit, et in passione solus sequitur, 108 peccatum negationis quod ex repentino timore descenderat, amaris statim abluit lacrymis. Post passionem cum essent in lacu Genesareth, et piscarentur, et Dominus staret in littore, aliis paulatim navigantibus, ille non patitur moras, sed accinctus ependyte suo, statim praecipitatur in fluctus. Eodem igitur fidei ardore quo semper, nunc quoque, caeteris tacentibus, credit se posse facere per voluntatem magistri, quod ille poterat per naturam. Jube me venire ad te super aquas. Tu praecipe, et illico solidabuntur undae: et leve fiet corpus quod per se grave est. Et descendens Petrus de nav
Abbreviated transcription (Latin):
ta aũ uigilia noctis uenit ambu¬
lans supra mare. Stationes ⁊ uigi¬
lie militares. in terna horaꝵ spatia
diuiduntur. Quando ergo dicit
quarta uigilia noctis uenisse ad
eos dñm. ostendit tota nocte peri¬
clitatos: ⁊ extremo noctis ate in cõ¬
summatione mundi eis auxilium
prebitum. Et uidentes eum supra
mare ambulantem turbati sunt: di¬
centes quia fantasma est. Si iuxta
est natus ex uirgine s uisus ĩ fan¬
tasmate. quomodo nunc apłi timẽt
ne fantasma uicleant: Et pre timore
clamauerunt. Confusus clamor et in¬
certa uox: magni timoris inclitium
⁊ timentib precepit dicens. habete fi¬
duciam nolite timere. Et quod sequi¬
tur ego sum. nec subiunxit quis sit:
uel ex uoce sibi nota poterant eum
intelligere. qui ꝑ obscuras noctis
tenebras loquebatur: uł ip̃m ẽẽ re¬
petebant quem locutum ad moy-¬
sen nouerãt. Hec dices filiis isrł: qͥ
est i sit misit me ad uos. Respon-¬
dens petrus dixit. Bñe si tu es iube¬

Expanded text:
ta autem vigilia noctis venit ad eos ambuta autem vigilia noctis venit ad eos ambulans supra mare. Stationes et vigiliae militares in terna horarum spatia dividuntur. Quando ergo dicit, quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos, et extrema parte noctis, atque in consummatione mundi eis auxilium praebiturum. Et videntes eum supra mare ambulantem, turbati sunt, dicentes: quia phantasma est. Si juxta est natus ex Virgine, sed visus in phantasmate: quomodo nunc apostoli timent ne phantasma videant? Et prae timore clamaverunt. Confusus clamor et incerta vox, magni timoris indicium et timentibus praecipit, dicens: Habete fiduciam, nolite timere. Et quod sequitur, Ego sum, nec subjungit quis sit, vel ex voce sibi nota poterant eum intelligere, qui per obscurae noctis tenebras loquebatur, vel ipsum esse repetebant, quem locutum ad Moysen noverant: Haec dices filiis Israel: qui est, misit me ad vos . Respondens autem Petrus, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
et compellit ut ascenclant nauiculã.
hoc sermone ostenditur inuitos eos
a dño recessisse: dum amore p̾ceptoris
ne puncto quidem temporis ab eo
ascendit in montem solus orare. Si
cob et iohannes qui uiderant głam
transformati: forsitan ascendissẽt ĩ mõ¬
tem cum eo. S turba ad sublimia se¬
qui ñ potest. nisi docuerit eã iuxta
mare in littore: ⁊ aluerit in deserto.
Quod autem ascenclit solus orare. ñ
ad eum referas qui de quinq pani
eum qui audita morte iohis recessit
in solitudinem. ñ quo ꝑsonã dñi
separemus: s quo oꝑa eius int̾ de
um hominem q diuisa sint. Naui¬
cula aũ in mecdio mari iactabatur
fluctib. Recte quasi inuiti ⁊ retractã¬
tes apłi a clño recesserant: ne illo ab¬
sente naufragia sustinerent. Seniq
dño in montis cacumine cõmoran¬
te. statim uentus contrarius oritur
et turbat mare: ⁊ ꝑiclitantur apłi.
et tamdiu ĩminens naufragiũ per¬
seuerat: qͣmdiu iħc ueniat. Quar¬

Expanded text:
et compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo ascendit in montem solus orare. Vescobus, et Joannes, qui viderant gloriam transformari, forsitan ascendissent in montem cum eo; sed turba ad sublimia sequi non potest, nisi docuerit eam juxta mare in littore, et aluerit in deserto. Quod autem ascendit solus orare, non ad eum referas qui de quinque panieum qui, audita morte Joannis, secessit in solitudinem, non quod personam Domini separemus, sed quod opera ejus inter Deum et hominem divisa sint. 107 Navicula autem in medio mari jactabatur fluctibtes apostoli a Domino recesserant, ne illo absente, naufragia sustinerent. Denique Domino in montis cacumine commorante, statim ventus contrarius oritur, et turbat mare, et periclitantur apostoli, et tamdiu imminens naufragium perseverat, quamdiu Jesus veniat. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
plum ꝑfectionis eẽt uirginibus.
Conuersatur aũ cum testib sc̃e re¬
surrectionis et ip̃a testis. Conuer¬
satur cum senatorib celi infra cu¬
riam paradisi. sub sp̃c sc̃i discipli-¬
na ⁊ magisterio totius diuine ma
mas summi tegis cohortes. quoꝵ
uita ñ erat iam de terris in quib
xp̃c preliabatur. s de celis. Hinc ascẽ¬
disse leguntur in cenaculum. quo
pascha clignissime celebratur. Ibi
quippe manebant cum maria ma¬
tre ih̾u: unanimiter aspirati in ca-¬
titate ꝑseuerantes in oratione do-¬
nec induerentur uirtute ex alto.
seperant iam orare. qui dudum cũ
dño conuersantes. uiitutib ⁊ mira¬
culis pasceb antur. Et bene ꝑseueran¬
tes in oratione. nichil hesitantes:
donec acciperent munera sp̃c sc̃i que
poscebant. Quos ⁊ uos o filie imita¬
mini. que in scola xp̃i ꝑmanere no¬
uistis: ꝑseuerate in orationib una¬
nimiter uiuentes. quousq intrare
possitis gaudia et̾ne uite quo bea-¬
ta uirgo feliciter hocdie introiuit:

Expanded text:
fectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae mamas summi regis cohortes, quorum vita jam non erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit,
Abbreviated transcription (Latin):
die gloriosa semꝑq uirgo celos a¬
scendit. rogo gaudete: quia ut ita
fatear ineffabiliter sublimata cũ
xp̃o regnat in eternum. Regina
mundi hodie de terris ⁊ de p̾senti
secura de sua immarcessibili gloria.
tur omnis orbis. quia hodie no¬
bis omnib eius interuenientib
meritis salus aucta est. uobis quo¬
q diligentib eam honor ⁊ uirtus.
una cum reliquis uirginibus sa-
ꝓphetico in suis scĩs laudare iube¬
mur. multo magis eum in hac ce-¬
lebritate beate uirginis matris eiꝰ
oportet cũ hymnis ⁊ canticis di¬
dignis deo iubilare preconiis: ac
mysticis honorare munerib. Nulli
dubium quin totum acd gloꝵ añ
laudis eius ꝑtineat. quicquid dig¬
ne genitrici sue impensum fuerit
nec facundia subpeditet. ut beatã
et gloriosam uirginem digne lau¬
nis dici potest uerbis. minus est a
laude celi: qua diuinis est ⁊ange¬
licis excellentius predicata.: ⁊ laudata
preconiis. a ꝓpħ̾is quidem p̾nuntia¬
ta. a patriarchis figuris et enignia¬

Expanded text:
ia coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesensecura de sua immarcescibili gloria, tur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor et virtus una cum reliquis virginibus sacrprophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis spidignis Deo jubilare praeconiis, et mysticis honorare muneribus. Nulli dubium quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat, quidquid digne genitrici suae impensum fuerit,vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne launis dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigma
Abbreviated transcription (Latin):
patiendo credentes in se ab omni
peccato ⁊ ab ip̃a etiam morte libe¬
raret. Sicut ergo moyses exaltauit
serpentem in deserto. ita inquit o¬
portet exaltari filium hominis: qͥa
sicut illi qui exaltatum pro signo ser¬
pentem eneum. aspiciebant. Canaban-¬
tur acl tempus a corporali morte et
plaga quam serpentium morsus in¬
tulerat: ita ⁊ qui mysterium dñice
passionis credendo confitendo. sin-¬
ceriter imitando aspicium. saluantur
in perpetim ab omni morte: quam
pecrando in anima pariter et in carne
contraxerant. Unde recte subiungitur.
ut omnis qui credit in ip̃m ñ pereat.
s habeat uitam eternam. Cuius qui-¬
dem uerbi patet sensus. quia qui
credit in xp̃m: ñ solum ꝑditionẽ eua-¬

Expanded text:
patiendo credentes in se ab omni patiendo credentes in se ab omni peccato et ab ipsa etiam morte liberaret. Sicut ergo Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita, inquit, oportet exaltari Filium hominis, quia sicut illi qui exaltatum pro signo serpentem aeneum aspiciebant sanabantur ad tempus a temporaria morte, et a plaga quam serpentum morsus intulerat, ita et qui mysterium dominicae passionis credendo, confitendo, sinceriter imitando aspiciunt, salvantur in perpetuum ab omni morte, quam peccando in anima pariter et carne contraxerunt. Unde recte subjungitur: Ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Cujus quidem verbi patet sensus, quia qui credit in Jesum, non solum perditionem eva
Abbreviated transcription (Latin):
sum inclucit. recordans hystorie
et hanc figuram sue passionis atq
humane saluationis fc̃am edisserẽs.¬
Exaltatio autem serpentis enei quẽ
dũꝑcussi aspicerent sanabantur.
passio est nr̃i redemptoris in cruce:
in cuius solum fide regnum mortis
et pecrati superatur. Recte etenim
ꝑ serpentes peccata que animam
simul ⁊ corpus ad interitũ trahũt
exprimuntur. ñ solum quia igniti
quia uirulenti. quia ad ꝑimendũ
sunt astuti: uerum etiam quia ꝑ-
serpentem primi parentes nostri
ad peccandum ꝑsuasi. ac de immor¬
talib sunt peccando mortales effe¬
cti. Recte ꝑ serpentem eneum dñs
ostenditur. quia uenit in similitu¬
dinem carnis peccati: quia sicut
eneus serpens effigiem quidem
ignitis serpentib similem. sit nul¬
lum prorsus in suis menbris Ha¬
buit ardorem ueneni nocentis.
one sanabat. sic nimirum sic re¬
demptor humani generis ñ carnẽ
peccati. s similitudinem induit car¬
nis peccati: in qua mortem crucis

Expanded text:
sum inducit, recordans historiae sum inducit, recordans historiae  figuram suae passionis atque humanae salvationis fexaltatio autem serpentis aenei, quem dum percussi perspicerent sanabantur, passio est nostri redemptoris in cruce, in cujus solum fide regnum mortis et peccati superatur. Recte etenim per serpentes peccata, quae animam simul et corpus ad interitum trahunt, exprimuntur, non solum quia igniti, quia virulenti, quia ad perimendum sunt statuti, verum etiam quia per serpentem primi parentes nostri ad peccandum persuasi, ac de immortalibus sunt peccando mortales effecti. Recte per serpentem aeneum Dominus ostenditur, quia venit in similitudinem carnis peccati , quia sicut aeneus serpens effigiem quidem ignitis serpentibus similem, sed nullum prorsus in suis membris habuit ardorem veneni nocentis, one sanabat, sic nimirum, sic Redemptor humani generis non carnem ccati, sed similitudinem induit carnis peccati, in qua mortem crucis
Abbreviated transcription (Latin):
deus nisi in homine ascencleret. qui
dit in celum nisi qui descendit de
celo. cum omnes electi se ueraciter
conficlant ascensuros in celum: pro¬
mittente sibi dño quia ubi sum
ego. illic ⁊ minister meus erit. Cu¬
ius tamen nodum questionis aper-¬
tissima ratio soluit. qͥ uidelicet me¬
diator dei ⁊ hominũ homo xp̃c
ihc electoꝵ omninũ caput ẽ. Item¬
q omnes electi eiusdem capitis
siam. Et rursum uos enim estis
corpus xp̃i. ⁊ menbra de menbro.
Nemo ergo ascendit in celum. iusi
xp̃c in corpore suo quod ẽ ecclesia.
Qui in se ip̃o quidem primũ cer-¬
nentib apłis eminentiorib nimi-¬
rum menbris suis ascendit. et ex¬
inde in menbris suis cotidie ascen¬
dens. se collegit in celum. Quia uero
potest absq fide et sacramentis do¬
min passionis. rete subinfertur.
Et sicut moyses exaltauit serpen
eternam. Mira magisterii celestis
arte dñs magistrum legis mo sa¬
ice ad sp̃ualem legis eiusclem len¬

Expanded text:
Deus, nisi in homine, ascenderet, qui Deus, nisi in homine, ascenderet, qui dit in coelum, nisi qui descendit de coelo, cum omnes electi se veraciter confidant ascensuros in coelum, promittente sibi Domino: Quia ubi sum ego, illic et minister meus erit . Cujus tamen nondum quaestionis apertissima ratio solvit, quia videlicet mediator Dei et hominum homo C electorum omnium caput est. Itemque omnes electi, ejusdem capitis siam  . Et rursum: Vos enim estis corpus Christi et membra de membro Nemo ergo ascendit in coelum, nisiChristus in corpore suo, quod est Ecclesia, qui in seipso quidem primum cernentibus apostolis, eminentioribus nimirum membris suis, ascendit, et exinde in membris suis quotidie ascendens se colligit in coelum. Hinc est potest absque fide et sacramentis Dominicae passionis, recte infertur: Et sicut Moyses exaltavit serpenteternam. Mira magisterii coelestis arte Dominus magistrum legis Mosaicae ad spiritalem legis ejusdem sen
Abbreviated transcription (Latin):
gistrum nouerat ueritatis¬
Inichoclemus studiose docendus
adiit. merito acl agnitionẽ diuini¬
tatis eius. ꝑfecte doctus subiit me¬
cepit. nec ñetiam modum secunde ge¬
adhuc dñs ⁊ cle celestib sacramentis
et de t̾renis instruere eum. quem ui¬
det sapienter ac liligenter hiis que
audit intendere. Celestis namq est
ascensio eius ad uitam sempiternam.
terrena u̾o exaltati eius acl mortẽ
temporalem. Nicit ergo cde celestib. Et
de celo. neq ante tempus ascensionis
erat in celo. Qua ergo ratione dici¬
tur. nisi qui descendit de celo filius
hominis qui est in celo: nisi quia
naturis. atꝙ icleo filius hominis
recte dicitur ⁊ descendisse cle celo. et
ante passionem fuisse in celo: quia
quoel in sua natura habere ñ potuit.
hoc in filio dei a quo assumptus est
guine suo. Neq enĩ deus in sua sub¬
stantia s in homine assumpto san¬
guinem quẽ pro ecclesia fuileret ha-¬
huit. Hinc etiam psalmista ait. ascen¬
dit ds̃ in iubilatione. Quomodo enĩ

Expanded text:
gistrum noverat veritatis, studiose docendus, adiit merito, et agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit, mecepit. Nec non etiam modum secundae geadhuc Dominus et de coelestibus sacramentis, et de terrenis instruere eum, quem videt sapienter ac diligenter his quae audit intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam, terrena vero exaltatio ejus ad mortem temporalem. Dicit erde coelo, neque ante tempus ascensionis erat in coelo. Et qua ratione dicitur: Nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo, nisi quia naturis? atque ideo Filius homrecte dicitur et descendisse de coelo, et ante passionem fuisse in coelo, quia quod in sua natura habere non potuit, hoc in Filio Dei a quo assumptus est,uam acquisivit sanguine suo . Neque enim Deus in sua substantia, sed in homine assumpto sanguinem quem pro Ecclesia funderet, habuit. Hinc etiam Psalmista dicit: Ascendit Deus in jubilatione . Quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui profecto cum aliis scĩs aed nu-¬
metum iudicum se ꝑtinere demon¬
strat cum dicit: nescitis quia ange¬
los iudicabimus. De ip̃is quoq iu¬
dicandis in hoc numero duodena¬
rio similis causa est. Non enĩ quia
dictum est iudicantes duodetim tri¬
b isrł: trib leui que tercia decima ẽ
ab eis iudicanda ñ erit. aut solum
illum ppłm ñ etiam gentes ceteras
iudicabunt. Quod autem. ait in re-¬
generatione. proculdubio mortuoꝵ
resurrectionẽ nomine uoluit rege¬
nerationis intelligi. Sic enim caro
nr̃a regenerabitur ꝑ incorruptio¬
nem. quemadmodum est anima no¬
stra regenerata ꝑ fidem

Expanded text:
qui profecto cum aliis sanctis ad nuqui profecto cum aliis sanctis ad numerum judicum se pertinere demonstrat, cum dicit: Nescitis quia angelos judicabimus? De ipsis quoque judicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: iudicantes duodecim tribus Israhel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit aut solum illum populum, non etiam gentes ceteras iudicabunt. quod autem ait: in regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine noluit regenerationis intellegi. sio enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quemadmodum est anima nostra regenerata per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
minis in sede maiestatis sue.sede¬
bitis ⁊ uos suꝑ sedes duodecim.
iudicantes duodecim trib isrł.
hic discimus cum suis discipu-¬
lis iudicaturum ihm: unde ⁊ ali¬
bi iudeis dixit. Si ergo ego in be¬
elzebub eitio demonia. filii ur̃i
in quo eitiunt: Ideo ip̃i iudices
erunt ur̃i. Nec qm̃ suꝑ duolecim
secdes sessuros ẽẽ ait. duodetim so¬
los homines cum illo iudicaturos
putare debemus. Duo denario qͥp¬
pe numero uniuersa quedam sig¬
nificata est iudicantium multitu¬
do. ꝓpter duas partes numeri sep¬
tenarii: quo significatur plerũq
uniuersitas. Que due partes id ẽ
tria ⁊ quatuor. altera ꝑ alteram par¬
tem multiplicate: duodecim faciũt.
Nam ⁊ quatuor ter. ⁊ tria quat̃ du¬
decim sunt: et si qua alia huius du¬
odenarii numeri que ad hoc ualeat
ratio reꝑitur. Alioquin qm̃ in locũ
iude tracditoris apłm mathiam le¬
gimus orclinatum. apls paulus qͥ
plus omnib illis laborauit: ubi
ad iudicandum secdeat ñ habebit.

Expanded text:
minis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus Israel. Hic discimus cum suis discipulis iudicaturum Iesum. Unde et alibi Iudaeis dixit: Si ego in Beelzebub eicio daemonia, filii uestri in quo eiciunt? Ideo ipsi iudices erunt uestri. Nesedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo judicaturos putare deberemus: duodenario quippe numero universa quaedam significata est judicantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas; quae duae partes, id est, tria et quatuor, altera per alteram partem multiplicatae duodecim faciunt. Nam et quatuor ter et tria quater duodecim sunt, et signa alia hujus duodenarii numeri quae ad hoc valeat ratio reperit. Alioquin quoniam in locum Judae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laboravit, ubi ad judicandum sedeat non habebit,
Abbreviated transcription (Latin):
smaes primogenitus abrahe. ⁊ esau
primogenitus ysaac: quasi alieni
a ppło cdei sunt pretermissi. Fratres
uero uide commemorantur. qui
patriarche duodecim tribuũ qui
erant de ppło dei: ñ sunt de gene¬
alogia xp̃i alieni. Iudas genuit

Expanded text:
smael primogenitus Abrahae, et Esau smael primogenitus Abrahae, et Esau primogenitus Isaac quasi alieni a populo Dei praetermissi sunt, fratres Judae commemorantur: qui patriarchae duodecim tribuum, quia erant de populo Dei, non sunt etiam de genealogia Christi alieni. Judas genuit