comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capedulum .ii. et hi caleptra in eodem sensu .s.
mitra tegens caput que et alio uoĩe dr̃ pilleus
gallerus calamatus caliendrum. comacium
caticim̃ caleptra tũ ꝓp̾e dicitur cufia equi.
est gladii. uł acapio qr ibi capitur gladius ut
tencatur uñ capulo. las. u̾dum actimm .i. scĩ¬
dere uł scecare. uñ in decretis pontificum ling̃
delatoris capuletur. Capulus eciam dr̃ lectuls
in quo mortin deferiuitur qr suꝑ capita hom̃i

Expanded text:
capedulum, et hec caleptra in eodem sensu, scilicet mitra tegens caput, que et alio nomine dicitur pilleus, galerus, calamacus, caliendrum, comatium, caticulum; caleptra tamen proprie dicitur cofia equi; est gladii, vel a capio quia ibi capitur gladius ut teneatur, unde capulo -as verbum activum, idest scindere, secare, unde in Decretis Pontificum ‘lingua delatoris capuletur’; capulus etiam dicitur lectus in quo mortui feruntur, quia super capita hominum
Abbreviated transcription (Latin):
fre. Crepo componitur concrepo. pas .i. consona¬
re discrepo pas .i. dissonare discordare distare In¬
crepo pas .i. redarguere rep̾hendere intupare. Et
ab istis fregñtatina. concrepito. tas. disccepito ĩ
crepito. Eedem compõnes nuueniuntur cumcrepo
pis. cirpo pas. Et crepo pis. ⁊ compoĩta ab hiis oĩa
sunt nentra p̾ter increpo ꝙ est actĩm. Itẽ omina
fatiunt p̾teritum in pni. et supinũ in pitũ. insi qr
in simplici pͥme ꝯiug̃. et compoĩtis ab eo qñq in¬

Expanded text:
do’. Crepo componitur concrepo -as, idest consonare; discrepo -as, idest dissonare, discordare, distare; increpo -as, idest redarguere, reprehendere, vituperare; et ab istis frequentativa concrepito -as, discrepito -as, increpito -as. Eedem compositiones inveniuntur cum crepo -pis. Crepo -as et crepo -is et composita ab eis omnia sunt neutra preter increpo activum. Item omnia faciunt preteritum in -pui et supinum in -pitum, nisi quod in simplici prime
Abbreviated transcription (Latin):
¶repido. dinis. nparũ abrupcõ sari uł rupis.l.
pes latitare uł mendicare. unde inuenar nulla tre¬
lunt diuari crepido acreperonꝙ est dubium. ⁊ ĩc̾tũ¬
qr dubiũ est in tali loco pouere pedem s ꝯgrue dicit᷑
acrepo. pas qr ibi est freqͣ̃tius sonitus ueutoꝵ et

Expanded text:
repido -nis, riparum vel abrupti saxi vel rupis vel peres latitare et mendicare, unde Iuvenalis lunt derivari crepido a creperon, quod est dubium, quia dubium est in tali loco ponere pedem, sed congrue dicitur a crepo quia ibi est frequens sonitus ventorum et
Abbreviated transcription (Latin):
i. ꝓloqui uel in conspectu et palam ioqui ur pro
alio ioqui uł ꝓcul loqui. uñ ħ p̾loquiũ obloquor¬
obloqueris .i. contra loqui. uel male et detractĩe
loqui. Et et obtrectantis. ut dictum est. reloꝙͤͤ¬
quetis. it̾ĩm uł retro loqui. loq᷑ et eius compõita
sunt deponẽtia. Et corrͣ hanc silłam lo. ubiq. uñ.¬

Expanded text:
idest preloqui vel in conspectu et palam loqui, et pro alio loqui, et procul loqui, unde hoc proloquium; obloquor, idest contra loqui vel male et detractive loqui, et est obtrectantis, ut dictum est; reloquor, iterum vel retro loqui. Loquor et eius composita sunt deponentia et corripiunt hanc sillabam lo- ubiqu
Abbreviated transcription (Latin):
qua. quũ. et turpiloquus. qua. quũ. Et antilo¬
quus. qua quũ. qui pͥmio loquitur. Et multi¬
loquus. qua. quũ. et stultiloquus. qua. quũ. bñ
doctiloqͥum dulciloqͥum turpiloquiũ multiloqͥũ
stultiloquiũ et autiloquiũ .i. pͥma locucõ. Iteᷤ¬

Expanded text:
-a -um, turpiloquus -a -um, et antiloquus -a -um, qui primo loquitur, et multiloquus -a -um et stultiloquus -a -um; unde hoc doctiloquium, dulciloquium, turpiloquium, multiloquium, et stultiloquium, antiloquium, idest prima locut
Abbreviated transcription (Latin):
ma loquecium quadrifaria qͣlitate distingi¬
tur funt enim no ulłi quos senciendi ac dicendi
amplitudo dilatat. Et sunt nõ nulli quos senti¬
endi flma et dicendi mopia augustat. Et st̃
non ulli qui efficatiã dicendi hñt s acumẽ

Expanded text:
ma loquentium, quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi amplitudo dilatat, et sunt nonnulli quos sentiendi simul et dicendi inopia angustat. Sunt nonnulli qui efficaci
Abbreviated transcription (Latin):
obmmutescunt in quib inunrum quatuor di¬
cendi qualitatib sola tͥnimia t̾cia subiacet q̃ h
sibi ꝓ loqucõne arripit ad ꝙ ꝑ ingenium non
assurgat. Nam p̾ma laudanda est que utroq
ualent̾ posset. Scdã miserãta que utraq hũilr
dum ẜmone se erigit sensu iacet. Quarta adiu¬

Expanded text:
oangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi qualitatibus, sola crimini tertia subjacet, quae hoc sibi per locutionem arripit, ad quod per ingenium non assurgit. Nam prima laudanda est, quae utroque valenter pollet. Secunda miseranda, quae utroque humiliter dum sermone se erigit, sensu jacet, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cesar pancis dieb añqmͣ occideretut somp¬
mauit ꝙ instabłm descendens astruconem
suum aureum capd̃ hr̃e uidebat. Et in re¬
thorica detur locus astruconi ut coragi¬
um pare ubi legitur astruconi .i. acciptri¬

Expanded text:
Cesar, paucis diebus antequam occideretur, somniavit quod, in stabulis descendens, asturconem suum aureum caput habere videbat; et in Rethorica ‘detur locus asturconi ut coragium paretur’, ubi legitur et ‘austurconi’; et e
Abbreviated transcription (Latin):
gia ꝑtim naturalis ꝑtim suꝑsticiosa est.
Raturalis dum erequitur solis et lune
cursus uł stellarum certas temporum sta¬
ciones. Suꝑsticiosa uero est illa qmͣ ma¬
thematici sequutur qui in stessis angurant
Quiq eciam duodecim signa ꝑ singula aiẽ
uł corporis membra dispomĩtur sỹderimri¬

Expanded text:
partim naturalis, partim superstitiosa est. Naturalis, dum exequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero est illa quam mathematici sequuntur, qui in stellis auguriantur, quique etiam duodecim caeli signa per singula animae vel corporis membra disponunt, siderum
Abbreviated transcription (Latin):
Istronomius astrum componitur cũ no¬
mos ꝙ est lex uł norma ꝙ est regula uł
noma ꝙ est nomen et dr̃ actronomus . mi.
qui docet legem uł regulam de astris uel
qui nominat ea. uñ ħ astrononna. mie-
ipã ars. et astronomicus.ca. cum. ẜm hug̃¬

Expanded text:
trum; et componitur cum nomos, quod est lex, vel norma quod est regula, vel noma quod est nomen, et dicitur astronomus -mi, qui docet legem vel regulam de astris, vel qui nominat ea, unde hec astronomia -e ipsa ars, et astronomicus -a -um. Item c
Abbreviated transcription (Latin):
Tomedia oda q est cantus ur laus ꝯponit᷑ cuni
comos ꝙ est mlla. Et dr̃ h̾ comedia .i. uillanus catꝰ
nł iullana laus qr tractat de reb rusticans et
affinis cotidiane loqucõm qr cuca iullas fielut
et retitabatur uł dr̃ comedia a comessacõne. go¬
lebant enim post cibum hoses ad audiendum

Expanded text:
 oda quod est cantus vel laus componitur cum comos quod est villa et dicitur hec comedia, idest villanus cantus vel villana laus, quia tractat de rebus rusticanis et affinis est cotidiane locutioni quia circa villas fiebat et recitabatur. Vel comedia a comessatione: solebant enim post cibum homines ad audiendam
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓmptum demo dempũ demptum como cõp¬
to ut uoms nomin gemo genim fremo frem
cipiurtur emo enti et p̾mo pressi ¶ Et m. in di
uersis correpta penult̾ qũo in om̃ib que exhiᷤ¬
cemodi pͥt̾itis nascencia .I. hñt ante tum ur
nomia nonitum. gemm gemitum fremm
fremitum tremm tremitum. Emi nero emꝑ¬
tum facit ꝙ iõ assumꝑsit .p. qr non pt .in. añ
et ab eo compoĩta ut supoͥno ꝓ suposmi. compono
composin antiqui tũ et posimi ꝓtulisse nuemũt᷑¬
Gugno genm facit p̾titum ꝓ quo geno uetu

Expanded text:
si promptum, demo dempsi demptum, como compto, ut uomo uomui, gemo gemui, fremo fremui, piuntur emo emi et premo pressi. et in ui uersis correpta paenultima, quomodo in omnibus, quae ex huiusmodi praeteritis nascentia i habent ante tum, ut uomui uomĭtum, gemui gemĭtum, fremui fremĭtum, tremui tremĭtum. emi uero emptum facit, quod ideo assumpsit p, quia non potest m ante et ab eo composita, suppono supposui, compono composui. antiqui tamen et posiui protulisse inueniuntgigno genui, pro quo geno uetus
Abbreviated transcription (Latin):
genitum. ¶Agauo tñ compoita p̾mitin euant
in supino tmmacõnem in tñ cãtum eĩ ⁊ succẽ¬
tum dñs qnͣus in ipõ n̾bo .a. in .i. conu̾tunt ex
eo compoĩta s in supmo iterum .I. m .e. transte¬
runt succiro succentura ocano occentum ¶ Nno¬

Expanded text:
genĭtum. a cano tamen composita primitiui seruant in supino terminationem; cantum enim et succentum dicimus, quamuis in ipso uerbo a in i conuertunt ex eo composita, sed in supino iterum i in e transferunt: succino succentum, occino occentum;
Abbreviated transcription (Latin):
fractum. pango pactum tango tactum fingo fictũ
piugo pictum striugo strictum ringo rictum. Ee
supnio ꝙͣnis in aliis modis mmutentur ut rego rec¬
tum ꝑgo et porrigo porrectum et porrectum ago
actum cogo coactum abigo abactum tango tac¬
tum contingo contactum. frango fractum deftĩ¬
go defractum pango pactum inpingo inpactum
dremus alias significacõnes monstrare ꝑnta¬
remius. luc̃. in .u. in pacte sessere fores .a. inpulse.

Expanded text:
fractum, pango pactum, tango tactum, fingo fictum, pingo pictum, stringo strictum, ringo rictum. excquamuis in aliis modis mutentur, ut rego rectum, pergo et porgo perrectum et porrectum, ago actum, cogo coactum, abigo abactum, tango tactum, contingo contactum, frango fractum, defringo defractum; pango pactum, impingo impactum.diceremus, alias significationes monstrare putarentur. Lucanus in V: «inpactae cessere fores». in
Abbreviated transcription (Latin):
teritum ut nely ueri traho toaxi et ẜni supͣdictã
regulani i .xi. terminanciũ p̾titum ꝑfectum ꝑ
ut uecͥtum tractum.
N. lo. desmencia p̾sens plu exeunt in p̾tito¬
O. mutata i. in ut alo alm. colo colui mo¬
lo molui consulo consului occulo occulu. ¶ Ex¬
ant gemmnant in p̃terito principalem sillam s
si non seruant u̾q eandem uocalem poĩtam¬
post mntam ut pello pepuli fallo fecelli tollo cetu¬
li ꝓ quo nunt in usu frequenti est sustuli a tulo
quoq ꝙ uet̾ib in usu fuit cetuli dicebatur. In cõ¬
põne tũ nongeminãt pnciꝑalem silłam ut refel¬
lo refelli compello cõpuli. suffero ⁊̾ facit sustuli¬

Expanded text:
dictam regulam in xi terminantium praeteritum perfectum per ut uectum, tractum. in lo finientia praesens per lui exeunt in praeterito, ut alo alui, colo colui, molo molui, consulo consului, occulo occului. ant, geminant principalem syllabam, etsi non seruent ubique eandem uocalem, ut pello pepuli, fallo fefelli, tollo tetuli, pro quo nunc in usu frequenti est sustuli a tulo quoque, quod ueteribus in usu fuit, tetuli dicebatur. in compositione tamen non geminant principalem syllabam, ut refello refelli, compello compuli. alia
Abbreviated transcription (Latin):
infrutices emuttere. multiplicari abinidare pul¬
lulare crescere ad modum frutitum. Et corr̃¬
ti. Inuenalis S frutitante pilo neglecta et
squalida cura
deficit in usu. Et scias ꝙ segetes dicũt dum se¬
ininantur a sero. ris. messes dum colliguntur
a meto. tis. fruges dumi frũtur a fruendo .i. ue¬
scenco Item fruges liquide sunt frumenta arida
et suca. Et sunt frumenta onña que hñt ari

Expanded text:
idest fructices emittere et multiplicari, abundare, pullulare, crescere ad modum fructicum: Iuvenalis 9, 15 ‘sed fruticante pilo neglecta et squalida cruradeficit in usu. Segetes dicuntur dum seruntur, a sero -ris, messes dum colliguntur, a meto -tis, fruges dum fruuntur, a fruendo idest vescendo. Item fruges liquide sunt, frumenta arida et sicca, et sunt proprie frumenta omnia que habent ari
Abbreviated transcription (Latin):
¶lro. bes .uiii. libitum. olim erat in nsu. s
mõ non est i usu nisi librt imꝑsonale ab eo de¬
ꝙ antiqm dicebant lubet et lubesco ꝓlibet et li¬
besco. unde nos utimur compoĩto allubet et
aslubesco .i. obedue uł consentire. Item libeo ul¬

Expanded text:
O -es -ui -tum olim erat in usu, sed modo non est in usu nisi libet, impersonale ab eo de antiqui dicebant lubet et lubesco pro libet et libesco, unde et nos utimur composito allubet et allubesco, idest obedire vel consentire; unde
Abbreviated transcription (Latin):
¶oriatim aduerbuim .i. de curia in curiam uł
cuna. Et iñ componitur decutio. Curiones etiã¬
dicuntur qui accipuunt curam de plebe et cinlia
officia ꝓcurant et exequnt᷑ Id̾ ⁊ decuriones et
curiales dicti sut. Et tunt dinatur atura cure.

Expanded text:
riatim idest de curia in curiam, vel curia, quod componitur decurio dicuntur qui accipiunt curam de plebe et civilia officia procurant et exequuntur; iidem et decuriones et curiales dicti sunt, et derivantur tunc
Abbreviated transcription (Latin):
curiositatis incium q̃ dum cnusl mentem ad
iuestigandam uitam ꝓxiim ex̾ius ducit semꝑ¬
ex sua nitrina abscondit ut aliena sciens se ne-¬
multo melior et laudabibor es si te ip̃m cogno¬
stis qmͣ si neglecto cognostẽs cursꝰ sid̾um bires

Expanded text:
curiositatis vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei intima sua abscondit, ut aliena sciens, se nemulto melior et laudabilior es, si te cognoscis, quam si te neglecto cognosceres cursum siderum, vires
Abbreviated transcription (Latin):
dux ducis coĩs ge. ꝙ designat dignitatem et offi¬
cium dr̃ enĩ dire qr sit ductor excercitus s nori
statu quicũq principes uł duces sunt eciam
reges dici posunt in besio uers melius est ducem
nominari quĩ regem. nam ħ nomen exp̾mt in

Expanded text:
dux -cis, quod designat dignitatem et officium: dicitur enim dux quia sit ductor exercitus; sed non statim quicumque principes vel duces etiam reges dici possunt. In bello autem melius est ducem nominari quam regem: nam hoc nomen exprimit in
Abbreviated transcription (Latin):
Amibus .bi. ꝙ nos ornaturam dicimus fascio¬
la est qua ambit exmitatem uestium aut ex fi¬
lis aut ex amo contexta assumpta q extriusec᷑
in exma ꝑte uestimenti ue clamidis dr̃ tamen
linibus. uñ cumq fiat talis ornatinti dr̃ etiam
luubus qñq circuntus cimissilet rei. uł ora ma-¬
tis. uel uestis. nel clamudis. unde limubosus. sa.

Expanded text:
MBUS -bi, quem nos ornaturam dicimus, fasciola est que ambit extremitatem vestium, aut ex filis aut ex auro contexta assumptaque extrinsecus in extrema parte vestimenti vel clamidis; dicitur tamen limbus undecumque fiat talis ornatura; dicitur etiam limbus quandoque circuitus cuiuslibet rei vel ora maris vel vestis vel clamis. Und
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nestras. Item melius est a sapiente corripi ꝙͣ stl¬
toꝵ adulacõ ne decipi. hac figura sepe poete et ora¬
tores utunt᷑ poete hoc modo ꝑia dinisi patuerũt
cerula ponti. Dratores uõ. Ita beatus. Iob deo celi¬
et sibi cognitus in transquislitate ad nr̃am noti¬
ciam ꝑducendus. tattus est u̾be ut odorem suar
uirium tanto largius sꝑgeret qnͣto more arema¬
tum melius ex incessione fragraret. Quo scerate

Expanded text:
 cap. VII: Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Hac figura poetae et oratores saepe utuntur. Poetae hoc modo: Pervia divisi potuerunt caerula ponti. Oratores vero ita: Beatus Job, Deo soli sibique cognitus in tranquillitate, ad majorem notitiam perducendus, tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quantum more aromatum melius ex incensione fragraret. Quo schemate
Abbreviated transcription (Latin):
mus quia tunc bremori et dinmiuto usz ad medieta¬
tem uel ultra sol uertitur taculo. Et nõ ꝙ in hoc no¬
mine nor est .p. net .I. consonans s nocalis ⁊ rep̾sen-¬
tatur ꝑ .p. et formatur gts antõ int̾poĩta .y. ut hyẽs
huic ħ et h ͨ hyemalis et ħ. le ⁊ hyemo. mas .i. in
hyeme demorari uel tempestate more hyemis seui

Expanded text:
mis, quia tunc breviori et diminuto usque ad medietatem vel ultra sol vertitur circulo; et nota quod in hoc nomine non est p nec i consonans, sed vocalis et representatuhic et hec hyemalis et hoc -le et hyemo -as, in hyeme demorari vel tempestare, more hyemis sevi
Abbreviated transcription (Latin):
Ib̾ms ab hyenis dr᷑ hybernus. na. num. hyb̾nũ
mus in expedicoe. Et hyberuo. nas. idem ꝙ hyema¬
re. nel in hybernis morari. Et ħ hyleruia me. qͥdã¬
ꝓuincia quia ibi fit hyemps p̾cipue dura. unde hy¬
bernus. na. num. et hyberncus. sa.cum. et h et hec¬
hyberneusis ⁊ se gentilia.

Expanded text:
hyems hybernus -a -um: hybernum mus in expeditione, et hyberno -as, idem quod hyemare vel in hybernis morari; et hec Hybernia -e, provincia quedam, quia ibi sit hyems precipue dura, unde hybernus -a -um et hybernicus -a -um et hhybernensis -se, gentilia.
Abbreviated transcription (Latin):
ni est nec nñ suuilis. Et est illa fabula uera que
nich̃ ueritatis ht in se. ⁊ illa falsa: que aliꝙͣ uerita¬
tis in se continet adiixtum. Sicut em̃ in amo¬
re modus non huisse modum. sic est in fabula
u̾itas non huisse uitatem. Et dr̃ fabrila afando
qr in solo fatu consistat. Item fabula qũq dr̃¬

Expanded text:
vera est nec verisimilis; et est illa fabula vera que nichil veritatis habet in se et illa falsa que aliquid veritatis in se continet admixtum: sicut enim est in amore modus non habuisse modum sic est in fabula veritas non habuisse veritatem; et dicitur fabula a fando quia in solo fatu consistat. Item fabula quand
Abbreviated transcription (Latin):
se coram domino: non ante dum udisse ꝓ¬
funit sicut recus cum in sole confistit ip̃e qmid̃
radiis solis ꝑfunditur set tamen lumẽ non
udet quo illustratur. Ita ergo etiam inter ã¬
gelos in conspectu dm̃ sathan affuit qr ius di¬
uina que intuendo penetrat omĩa non se m¬

Expanded text:
se coram Domino, non autem Dominum vidisse pfuit: sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat omnia, non se v
Abbreviated transcription (Latin):
ores. Ordo autem angeloꝵ dr̃ multitudo
celestium spĩi qui inter se. in aliquo mini
gre silt̾utur sicut et in naturalium datorũ
nuune ꝯ̾ut sic autem in illa sũma cuntate
ordine totum possidet. S id̾ cato uño coden
uocabulo coĩter non censentur ut ille ordo uo¬
cari pͥuato unius cuiusq rei nomine debeat
qui hanc in iuu̾e plenius acceptt. ¶Et nõ¬

Expanded text:
. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in naturalium datorum ntur. Sic autem in illa summa civitate ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphi
Abbreviated transcription (Latin):
nalde dilatata est. S tamen in compacõe
dimine scĩe arciscripta angusta sicut ⁊ ipi
illorum spñs compacione quid̃ ur̃oꝵ corporu
spiritus sunt s compacione sũm et in ciran¬
scripti spũs corpus et nttuntur igitur et as-¬
et faciem ergo patris semꝑ indent et cum ad
nos uemurit qr et ad nos spiritali pñcia foraᷤ
exeunt et tũ ibi se uñ recesserant ꝑ interniam

Expanded text:
valde dilatata est, sed tamen comparatione divinae scientiae angusta: sicut et ipsi illorum spiritus comparatione quidem nostrorum corporum, spiritus sunt, sed comparatione summi et incircumscripti spiritus, corpus. Et mittuntur igitur, et asEt faciem ergo Patris semper vident, et tamen ad nos veniunt; quia et ad nos spiritali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se, unde recesserant, per internam
Abbreviated transcription (Latin):
cerilutła infronte equim pulli cum pͥmurni¬
ꝓdit ex aluo unde mulieres facrunt ipͣtam po¬
cionem mortiferani. Item cesoma fuit ꝓp̾um
nomen auuscam mulieris.

Expanded text:
caruncula in fronte equi pulli cum primum prodit ex alvo, unde mulieres faciunt quandam potionem mortiferam, et Cesonia fuit proprium nomen cuiusdam mulieris;
Abbreviated transcription (Latin):
torqũs brachiale dextrothecium. Et sunt
ꝓp̾e uirorum ab armoruim uirtute collata
uictorie cã quia olim uirile dicebantur. Ee¬
dem et circuli uł qr in armis .i. hum̾s fe¬
extenditur. Circulus bero rotundus fit

Expanded text:
torquis, brachiale, dextrocherium, et sunt proprie virorum, ab armorum virtute collate victorie causa, que olim virilie dicebantur, eedem et circuli, vel quia in armis idest humeris feextenditur, circulus vero r
Abbreviated transcription (Latin):
redio. Item audio componitur cum sub et
dictum sub intellige̾ audio et sua compoĩ¬
ta sunt actina p̾ter obedio. Item audio et
dio inrgibiũ ab illo. Item nõ ip aliqui nolũt
auris ti ab audio ut auris qrͣ audis.

Expanded text:
ia. Item audio componitur cum sub et dictum subintelligere; et audio et sua composita sunt activa preter obedio. Item nota quoddio Virgilium ab illo’. Item nota quod alii volunt auris fieri ab audio quasi audis.
Abbreviated transcription (Latin):
non compõ. Iñ u̾balia auditor auditrix. Itẽ¬
audicio et h auditus. tus. tui. Et h audimen
exauditus. ta tum. Et h et ħ exandibilis ⁊¬
ħ le. uñ exandibilit̾ adn̾bium. Et importat
plus exandire qui audire. Est enim exandi¬
re ꝙ rogatur intelligere ⁊ ad effcũm deduc̾e.¬
Item cõmponitur cum ob et dr̃ obandio. dis
.a. male audire uł contra Imuenitur eciam

Expanded text:
non compositio. Inde verbalia auditor, auditrix, auditio et hic auditus -tus -tui, et hoc audimen exauditus -a -um, exaudibilis -le, exaudibiliter adverbium, et importat plus exaudire quam audire: est enim exaudire quod rogatur intelligere et ad effectum ducere; componitur cum ob et fit obaudio -is, idest male audire vel contra
Abbreviated transcription (Latin):
architectus .ti. qui facit tecta uł pocius priu¬
cipalis artifex qͣm ꝓest edificiis construendis
ꝓfessiomim nomina ap̃latinos uerbalia ⁊
i or desinunt. Nami gramaticus et phũs
⁊ artectus et sophista et pocta. greca sunt.
Itaq ex nominib ipĩs hnͣt u̾ba apud g̾cos.
uñ nos quoq philosophor architector poctor
in ust hẽmus.

Expanded text:
architectus, qui tecta facit vel potius principalis artifex qui preest edificiis construendis, professionum nomina apud Latinos uerbalia et in or desinunt; nam grammaticus et philosophus et architectus et sophista et poeta Graeca sunt; itaque ex nominibus ipsis habent uerba apud Graecos, uoque philosophor, architector, poetor in usu habuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lcion. oms. pelagi uolucris dicta qiͣ ales
occlam. quia in yeme instagius occeam in¬
dos facit. Qua extubante fertur pelagus flã-¬
tib uentis contua. uii diexum transquilli¬
tate mitesce. Et enis foctib educandis obse-¬

Expanded text:
LCION pelagi volucris dicta, quasi ales oceanea, quia in hieme in stagnis Oceani nidos facit; qua excubante, fertur pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius fetibus educandis obse
Abbreviated transcription (Latin):
us. stumulus. ictus. uulnus. cura tedimm.
re uel de pariperare. Et tunc est act̃. Item
aporiare .i. laborare uł laborando sudare ⁊
anriari. et tunt est neutrum. Inuenitur ⁊
in deponenti genere in eodem sensu uñ ad cor̃¬
aporianꝰ s non destitimur ubi p̃t ẽẽ passimi
cere. Et aporus. ra. rum .i. diuinus papũ
¶posipesis. sis. pemlt᷑. corr᷑. est ualidus de

Expanded text:
us, stimulus, ictus, vulnus, cura, tedium, re, depauperare, et tunc est activum; item aporiare, idest laborare vel laborando sudare, anxiari, et tunc est neutrum; invenitur etiam in deponenti genere in eodem sensu, undaporiamur sed non destituimur’, ubi potest esse passivum cere; et aporus -a -um, idest divinus: pauperum po
Abbreviated transcription (Latin):
nomeu scissura .x. tribuum hebreis inposiit. na
aute hebrei uł isrł dtĩ sunt. s ex q̃uo in duo regnͣ
populus dei dimsus est. tunc due trib qui de stir¬
pe nida reges hẽbant indeoꝵ nomen sortite sunt
reliqua ps .x. tribuum que in samaria regem sibi
constitut. ob pplĩ magintudinem p̾stimini nom
retiut isrł. Et interpretutur uideus confessor sñ
interp̾tatõ antem eiꝰ ab eis longe absentat : no
eniiu bero nomine nĩc dicinitur confessores sed
qm̃ in coluerunt. Et huit pt̾ modo sum iudeus.

Expanded text:
nomen scissura decem tribuum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei vel Israel dicti sunt, sed, ex quo in duo regna populus Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israelis. Et interpretatur iudeus confessor sive Interpretatio enim eius ab eis longe absentatur, non enim vero nomine nunc dicuntur confessores, sed potius quam incoluerunt, et hinc potest modo sumi iudeus
Abbreviated transcription (Latin):
ais ĩnuunda que numꝙͣ ꝓiicit se ad uolandũ
iisi pͥus potet aqtuͣ qr rostro posteriora purgat.
adnscrum suum et corrinalem qui cum neore
sua mechabatur. Et librum quen meũ scripsit
sicit incitultant. Ouidius iibm .i. contra ibin.

Expanded text:
is immunda, que nunquam proicit se ad volandum nisi prius potet aquam, quia rostro posteriora purgat; vit adversarium suum et corivalem qui cum uxore sua mecabatur, unde et librum quem in eum scripsit sic intitulavit: Ovidius in Ibim, idest contra Ibim.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad iracũdiam grams et ꝑseuerans est de¬
niq si fu̾it ꝑcussus dui dissil̾ato dolore cum
reppit oportum tp̃s illatami ꝓtinus impẽ¬
dit muiniani. S h nulla de marnus uelius
r̃mitat᷑. audite itaq iacundi homines qui
recordacõm dudum lesionis acceꝑte ꝓuirtu-¬
te maxina affcãtis cui beluesiles hẽamnu.¬

Expanded text:
et ad iracundiam gravis, et perseverans est. Denique si fuerit percussus, diu dissimulato dolore, cum reperit opportunum tempus, illatam protinus reponit injuriam. Sed hunc nulla de marinis belluis imitatur. Audite igitur, iracundi homines, qui recordationem dudum laesionis acceptae pro virtute maxima affectatis, cui belluae similes ha
Abbreviated transcription (Latin):
ugillus. li ferrum quo extrahitur igns de
petui et indetur d̾mari afos ꝙ est ignis et gemꝰ.
ris.q. fos gerens. unde fugillo. las .i. ignem de
petra fugillo extraħe. uñ ħ fugillator. toris. Et
hinc ꝑ figuram fugillatores. dicuntur umbre de¬
monuim qui ignem ferirat.
u componit᷑ cum ab
et imuitato .b. in .il. dr̃ aufugio. gis. longe fugẽ¬
Item crtumfugio. gis. Item confugio. gis .i. sił
fugete. uei ad aliquem fuge̾ cã securitatis et auxi

Expanded text:
UGILLUS -li, ferrum quo extrahitur ignis de petra, videtur derivari a fos, quod est ignis, et gero, quasi fos gerens, unde fugillo -as, idest ignem de petra fugillo extrahere, unde fugillator -oris, et hinc, per figuram, fugillatores dicuntur umbre demonum que ignem ferunt.o componitur cum ab, et, mutata b in u, dicitur aufugio -gis, longe fugere; circumfugio -gis; confugio -gis, idest simul fugere vel ad aliquem fugere, causa securitatis et auxi
Abbreviated transcription (Latin):
stugio gis. actim̃ est et ht̃ significacõnem con¬
tranam sue uoci. In actiia enim uoce signi¬
fugio te ꝙ fugior ate. Et idem est fugior ate ꝙ
fugio te. Item omĩa eius compoĩtã sunt actia
et nillus muet᷑ si dicimus fugio ẽẽ actim.
Nam sit est ꝓtul dribio nam auctoritas p̾sc̃.
et enis signifitatõ et coristruccõ hoc ꝓtestat

Expanded text:
ugio activum est et habet significationem contrariam sue voci: in activa enim voce signi‘fugio te’ quod ‘fugor a te’ et idem est ‘fugior a te’ quod ‘fugo te’. Item composita eius omnia sunt activa, et nullus abhorreat quod dicimus fugio esse activum, nam sic est procul dubio. Nam et auctoritas Prisciani et eius significatio et constructio hoc
Abbreviated transcription (Latin):
indiges indigetis .i. dificatus. ꝓpͥ qund̾ indige¬
tes dur̃ de hominib fã dei et ĩmortales ⁊ dñ
indigetes ꝑ contrarium ab indigeo quia milliꝰ
rei indigeant. unde et quil dĩ ditutur quq in
inde geniti.i. ex terra . ge. em̃ terta dr̃. s omnes
iste sunt ethĩe. Et diuatur ab indigeo. ges. ut¬

Expanded text:
est deificatus; proprie quidem indigetes dicuntur de hominibus facti dei et immortales, et dicuntur indigetes per contrarium ab indigeo, quia nullius rei indigeant, unde et quilibet dei dicuntur quandoque indinde geniti, idest ex terra, ge enim terra dicitur; sed iste sunt ethimologie; et derivatur, ut dict
Abbreviated transcription (Latin):
eber fint ꝓnepos sem. ⁊ interp̾tatur transitus.
siret dens nec ꝑseueraret in eis trauslata ad gr̃tes
gracia ex ip̃o eium orti sunt hebrei et dcĩ ad leber¬
illa gente transiret ⁊ recede̾t. uł ħ nomine iuidei uo¬
cati sunt ex quo mare rubrum transierunt. unde l¬
brei dc̃ sunt quidam h̾etici.q. transitores quo noĩe
admonentur ut de peiorib ad meliora transeant
et pͥstinos errores reliuqnͣt. Et ab lebreus hebrai¬
cus.ca. cum.

Expanded text:
EBER fuit pronepos Sem et interpretatur transitus, nsiret Deus, nec perseveraret in eis, translata ad gentes gratia; ex ipso enim orti sunt Hebrei et dicti. Ab Heberilla gente transiret et recederet; vel hoc nomine Iudei vocati sunt ex quo Mare Rubrum transierunt; unde Hebrei dicti sunt quidam heretici quasi transitores, quo nomine admonentur ut de peioribus ad meliora transeant et pristinos errores relinquant. Et ab hebreus hebraicus -a -um.
Abbreviated transcription (Latin):
stremo componit᷑ confcenio. mis .i. sił fiemere de¬
fremo. nus .i. ualde frem̾e. uel a fremitu cessare.
Infremo. mis .2. ualde nel intꝰ freme refremo. mis.
Et abisas inchoatiua fremisco. scis. confremisco
defremisco infremisco. ffremo et enis compoĩta

Expanded text:
remo componitur confremo -is, idest simul fremere; defremo -is, idest valde fremere vel a fremitu cessare; infremo -is, idest valde vel intus fremere; refremo -is. Et ab istis inchoativa fremisco, confremisco, defr
Abbreviated transcription (Latin):
panis dicta est bethleem ciuitas danid in qua
natus esc saluator iundi. Et pͥmũ dicta
est ephrata. s qñ ibi iacob pauit peccora su¬
futuri imposuit ꝙ domus panis int̾p̾tatur
pp̾ eum panem qui ibi de celo descendit. Inde¬

Expanded text:
panis, dicta est Bethleem, civitas David in qua natus est salvator mundi; et primum dicta est Eufrata, sed quando Iacob pavit pecora sufuturo imposuit, quae, domus panis, interpretatur, propter eum panem, qui ibi de coelo descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nota ħ diligenter ordinem in ordinem in co¬
gnacione pater anus ꝓ anus ab auus ata¬
nus. triauus. ꝙ est ultumnim et superius
nomen cognacõnis familia eiũ oritur a
patre et t̾mnatur intritano postea dĩs
maiores. Item pr̃ filius et nepos qiͣ natus
post filium ꝓ uepos .i. ꝓpe nepotem uel
porro natus a filio ab uepos qrͣ longe a ne¬
pote nam se iũgitur a nepote medio ꝓue¬
pote atuepos triuepos qrͣ tetranepos qͥma
post nepotem est qrͣtus in ordi

Expanded text:
Nota ergo diligenter ordinem in cognatione: pater, avus, proavus, abavus, attavus et tritavus, quod est ultimum superius nomen cognationis. Familia enim oritur a patre et terminatur in tritavo; postea dicimus maiores. Item pater, filius, nepos quasi natus post filium, pronepos quasi prope nepotem vel porro natus a filio, abnepos quasi longe a nepote, nam seiungitur a nepote medio pronepote, atnepos, trinepos quasi tetranepos, quia post nepotem est quartus in ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ii. Cum antemꝰ quis per se ponit᷑ int̾rogatĩm
pt cuiamiq uerbo adiungi ut quis ambulat
quis loquitur quis legit et si ꝓ nomen reddr̃
non eger altem interrogacioñe. Sun uero uo¬
men pꝰ eget altera int̾rogacõne ꝓmultorum¬

Expanded text:
. cum autem per se quis ponitur interrogatiuum, potest cuicumque uerbo adiungi, ut quis ambulat? quis loquitur? quis legit? et si pronomen redditur, non eget altera interrogatione; sin uero nomen potius, eget altera interrogatione
Abbreviated transcription (Latin):
cum equus et fit hic et heqͣminis et ħ eqͣ
imuiter et ħ unamimutas. tatis .i. aumu
unitas. Et cum magnus et fit magnamu
uñ magnamunt̾ et h magnamitas .i. am¬
im magnnitudo. ⁊ cum ex. et fit ex auimis

Expanded text:
cum equus et fit hic et hec equanimis et honimiter et hec unanimitas, idest animi unitas; et cum magnus et fit magnanimus, unde magnanimiter et hec magnanimitas magnitudo animi; et cum ex et fit exanimis,
Abbreviated transcription (Latin):
romologesis. fe. ge. geece latine int̾p̾tatur cõ¬
fessio uł p̾ces siue sit laudis. ut cum dr̃ m ͭ .xi. cõ¬
fitebor. tibr pater celi et terre. et c̃. siue sit pocõꝵ ⁊
differt aletama que int̾ptantur rogõnes qr ex¬
omologesis ꝓ sola confessione pct̃oꝵ agitut. leta¬

Expanded text:
OMOLOGESIS grece, latine interpretatur confessio vel preces, sive sit laudis, ut cum dicitur ‘confiteor tibi pater celi et terre’, sive peccatorum; et differt a letaniis que interpretantur rogationes, quia exomologesis pro sola confessione peccatorum agitur, leta
Abbreviated transcription (Latin):
nutem tenet. Et fertur ħ nomen pͥmũ ẽẽ exortum
aputagora. Nam greci uetẽs cumi aute sopbos uel
sophistas .i. sapientes ur doctores sapĩe semetipõs
iattanctus nommarent. Iste int̾rogatꝰ quid ꝓ fitere¬
uidebatut. Ita deniceps postea posteris platuit ut ꝙͣ¬
tal de reb sapĩãm ad ꝑtincutib doctrina quisq
uł sibi uł aliis uide̾tur excelle non uia philo sophis
phĩa. Idem est ꝙ sophia nel sapĩa. uł filosophice lo¬

Expanded text:
item tenet et fertur hoc nomen primum esse exortum a Pythagora. Nam Greci veteres cum ante philosophi vel sophistas, idest sapientes, vel doctores sapientie semetipsos iactantius nominarent, iste interrogatus quid profiterevidebatur. Ita deinceps postea posteris placuit ut, quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi vel aliis videretur excellere, non nisi philosophus philosophia idem quod sophia vel sapientia vel philosophice lo
Abbreviated transcription (Latin):
est in reb iẜ possit repłe creaturam fcam ad
ymaginem dei. insi caritas deus qui solus
dicit amia qr ad dm̃ solum appetendum
fcã est õe autem ꝙ infra appetit umus iure
enim nen sufficit ꝙ deus non est. Et dñs¬

Expanded text:
est in rebus quod possit replere creaturam factam ad imaginem Dei, nisi charitas Deus, qui solus t quia ad Deum solum appetendum creatus est, omne autem quod infra appetit, minus est, jure ei non sufficit, quidquid Deus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
in quit dcũ est scetit. Omnis qmppe creatu¬
ra qr ex nchło fc̃ã est et ꝑsemet ip̃am ad nichi¬
lum tendit nori stare h s defluere rõnalis bo̾
creatura eo ip̃õ quo ad ymaginem conditoris
est condita ne ad nchilum franseat figitur

Expanded text:
 dictum est stetit. Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ qr inuificat et membra negetat anim
dum sapit et nult. uñ dicit ysidorus aui¬
tua est inte aminus est consilii et iugoris
sensus est dum seutit mens est dura intel¬
ligit uł recolit. rõ din disceruit. sprĩs est
dum spirat uł contemplatur. Et noͣ q qui
pore creentur. Creaudo ena infundit eas
deus. Et infundendo creat. uñ ꝓphs̃ qui fix¬
creauit ormpotẽs deus unum qua carne ñ
tegitur alium qui carne tegitur. s cum car¬
nẽ non moritur. t̾tium qr carne tegitur
et aum carne moritur spũs namq est qͥ
non non tegitur angeloꝵ spus qui carue
tegitur s cim carne non moritur hoĩm
spiritus qui carne tegitur et cum carne mo¬

Expanded text:
 vivificat et membra vegetat, animus dum sapit et vult, unde dicit Ysidorus ‘anima est vite; animus est consilii et vigoris, sensus est dum sentit, mens est dum intelligit et recolit; ratio est dum discernit, spiritus est dum spirat vel contemplatur’. Et ab anipore creentur; creando enim infundit eas Deus, et infundendo creat. Dicendum ecreavit omnipotens Deus: unum qui carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namque est qui carne non tegitur, angelorum; spiritus qui carne tegitur, sed cum carne non moritur, hominum; spiritus qui carne tegitur et cum carne mo
Abbreviated transcription (Latin):
inflare. q componit in buccõ. cas. ibuctaui
iducere et in tali sensu ẽ est actĩm. Sum¬
liter et bucco. cas. ꝓbuccatum facere ẽ acti-¬
num. uñ buccatus. ta. tum. ꝑticipium.
Et buctatus dr̃ qui ht̃ buccam ultͣ modũ
magnam.

Expanded text:
inflare, quod componitur imbucco -as, idest in buccam inducere, et in tali sensu est activum, similiter et bucco pro buccatum facere est activum, unde buccatus -a -um participium, et buccatus dicitur qui habet buccam ultra modum magnam.
Abbreviated transcription (Latin):
afreqũcia cohortacionis. Et est cohors multi¬
tudo rusticoꝵ castra multitudo ualitu cohors
Item cohors dr̃ ꝙ dam genus ⁊inuncoĩs acohar¬
tanco ur ccercendo quia crerceat anita int̾iora .ĩ.
concludat. ul quia coerceat obiettusus er̃neos

Expanded text:
a frequentia cohortationis, et est cohors multitudo rusticorum, castra, multitudo militum; cohors Item cohors dicitur quoddam genus munitionis a cohortando vel a cohercendo, quia coherceat cuncta interiora, idest concludat, vel quia coherceat obiectu suo extraneos
Abbreviated transcription (Latin):
alla fcã est libera et hic libertinus .ii. filius lib̾ti
et ħ libertina .ne. filia liberti .q. de liberto natus
uł nata. et lib̾tunis. na. nuim. ad libertum ꝑ¬
tinens. libertus uł liberta componit᷑ cum. con¬
et dr̃ eollibertus uł colliberta qui uł que cum

Expanded text:
cilla facta est libera, et hic libertinus -ni, filius liberti, et hec libertina, filia liberti, quasi de liberto natus vel nata, et libertinus -a -um, ad libertum pertinens. Libertus vel liberta componitur colibertus vel coliberta, qui vel que cum
Abbreviated transcription (Latin):
lraꝵ in silła ur silłaꝵ in diccone uł in earum
accidentib quo uncio maximo barbari solẽt
ba et rure et more qiͣ mos et consuetudo
baroꝵ riris qr emin ruritule ut poete ĩculti
et duri rudes et incultas solent babere bar¬
bas. Iõ ad eius moris silitudinem barbaris¬
mus dicitur incium in diccõne que nõ est
dum. Si alitem in poemate fiat uł in aliqͦ
ꝓsayco dictamine aliq̃ rõnabrli decã figura
erit. Et dicetur methaplasiuns ẜm hugut̾¬
est una ꝑs orõnis inciosa in coĩ ẜmone

Expanded text:
rum in sillaba vel sillabarum in dictione vel in earum accentibus, quo vitio barbari solebanba et rure et more, quasi mos et consuetudo barbarorum ruris, quia enim ruricole utpote inculti et duri et rudes incultas solebant habere barbas; ideo ad eius moris similitudinem barbarismus dicitur vitium in dictione, que non est dum; si autem in poemate fiat vel in aliquo prosaico dictamine aliqua rationabili de causa, figura erit, et dicetur metaplasmus. est una pars orationis uitiosa in communi sermone.
Abbreviated transcription (Latin):
indã rex troianus. uñ troia dcã
ilĩ. Et nõ ꝙ troia est regio sisie iliũ uero ciuritas tro¬
ie. Qũq tam̃ trora accipit ꝓ illa cruitate. Et tunc
ilium accipit᷑ ꝓ quadã emmentissima turri illius
ciuitatis. Et muenit᷑ ħ̾ ilion indecti. et ħ̾ iliũ iliist
ħ ilios. yloy. Et hinc pt̃ diti hic ilius ilii. uñ hͥ et h
yliensis et ħ. se. et pliacꝰ.ca. cum .i. troranus et h
iliades. de. troranus. uñ subtratta de filła dicitur

Expanded text:
idam rex troianus, unde Troia dicta est Ylium. Et nota quod Troia regio est Asie, Ylium vero civitas Troie; quandoque tamen Troia accipitur pro illa civitate et tunc Ylium accipitur pro illa quadam eminentissima turre illiu Ylion indeclinabile et hoc Ylium -lii et hec Ylios -ou, et hinc potest dici hic Ylius -lii; unde hic et hec yliensis et hoc -se et yliacus -a -um, idest troianus et hic Yliades -de, Troianus, unde, subtracta ‘de’ sillaba, dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
deris. Et est grassari inuadere perpetrare iatrotina¬
ii p̾tari inpugnare ꝓpͥe grassari est crudelr̃ gradi ⁊¬
dr̃ fic ab impetu gradiendi ut dicatut gradari gras¬
sari ꝙͣ cumi inipetu gradi ad trudelr̃ agenduiũ. uñ¬
ħ grassator qui crudelt̃ agit latro p̾dator semiens

Expanded text:
grassor -aris grassatum, invadere, perpetrare, latrocinari, predari, impugnare. Proprie grassari est crudeliter, et dicitur sic ab impetu gradiendi, ut dicatur grassari quasi cum impetu gradi ad crudeliter agendum; unc grassator -ris, qui crudeliter agit, latro, predator, seviens
Abbreviated transcription (Latin):
qui multum loquitur. ⁊ qui multũ cõmedͭ
ꝓp̾e quid̃. bucco dr̃ gartulus qui cunctos ioqͣ¬
citate oris non sensu exuꝑat.

Expanded text:
qui multum loquitur et qui multum comedit; proprie quidem bucco dicitur garrulus qui cunctos loquacitate oris, non sensu, exsuperat,
Abbreviated transcription (Latin):
gius et carnosus. sa. sum .i. crassus. Et com¬
patur uñ ħ carnositas. tatis .i. crassitudo. Idẽ
acaro h et ħ carnalis. et h. le .i. carneuir uł qͥ
sequitur fragilitatem carius qrͣ fragile. uł
ꝙͣ ꝑtinet ad carnem. uñ carnalr̃ aduerbuum

Expanded text:
 et carnosus -a -um, crassus, et comparatur, unde carnositas -tis, idest crassitudo. Item a caro hic et hec carnalis et hoc -le, carneum, vel quod sequitur fragilitatem carnis, quasi fragile vel quod pertinet ad carnem, unde carnaliter adverbium
Abbreviated transcription (Latin):
Item defruor. eris .i. nalde fem uł a frincõne ces¬
sare. Item ꝑfinor. eris .i. ꝑfecte fa. ftiuor et
enis componta omia sunt deponenͣ et faciunt
supinũ in fruitin uł frunti. s freꝙ̃cius ĩ frm¬
lum. unde ampliꝰ mueriunt᷑ ista ꝑticipia ĩ usu
s. fruitus et frinturus. quam ista .l. fructꝰ et
fructinuis ħ̃ eium in usu deficiunt sicut sup̃ aq̃b

Expanded text:
st valde frui, item a fruitione cessare; perfruor -ris, idest perfecte frui. Fruor et eius composita omnia sunt deponentia, et faciunt supinum in fruitum vel fructum, sed frequentius in fruitum, unde amplius inveniuntur ista participia in usu, scilicet fruitus et fruiturus, quam fructus et fructurus: hec enim in usu deficiunt, sicut supinum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
imnentum a frumen uł fiuor dr̃ ħ frum̃tũ
ti. quia p̾cipium est ad fiuendum. unde frum̃tosꝰ
sa. sum .i. plemus et abinidans frumento ⁊ fru¬
mentor. taris .i. frumentum colligere. oex¬
itu. ꝓbat frinturꝰ. ra. rum. fructũ. stu. ꝓbat fruc¬
tus. ctus. iti. fliuor et utor differunt taraen
qr friniunt reb quib utimur pp̃ illas. s uti¬
mur illis quib utimur pp̃ nos. Est einui re a¬
liqua fru ei in h̾ere pp̾ se et eam diligere. fiumꝰ

Expanded text:
Item a frumen vel fruor hoc frumentum -ti, quia precipuum est ad fruendum, unde frumentosus -a -um, plenus, abundans frumento, et frumentor, idest frumentum colligere. at fructus -tus -tui: frui, idest uti. Differunt tamen, quia fruimur rebus quibus utimur propter illas, sed utimur illis quibus utimur propter nos. Est enim frui re aliqua ei inherere propter se et eam diligere: fruimur
Abbreviated transcription (Latin):
Argalis ai fruge dicitur hic et h fiugalis et ħ. le.
iutilis sobrius moteratus continens. unde fru¬
galiter adubium et ħ fingalitas. tatis .i. utilitas
ꝑsimonia modestria continencia. tempantia ꝓci¬
tas sobrietas. Est em̃ frugalitas uirtus int̾ ana¬
riciam et ꝓdigalitatem. Et ꝓducit. ga.

Expanded text:
dea frugum, et hic et hec frugalis et hoc -le, utilis, sobrius, moderatus, continens, unde frugaliter adverbium, et hec frugalitas -tis, idest utilitas, parsimonia, modestia, continentia, temperantia, parcitas, sobrietas; et est frugalitas virtus inter avaritiam et prodigalitatem. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
ca. cum .i. labilis ꝓp̾e lubricum est issud
ꝙ quͣto magis tenetur tanto magis labitur ut
anguilla et eciam ulud dr̾ lubricum in quo qs
labitur ut ma iutuosa et aquosa et glacies.
unͣ inͥ ps. siant bie illoꝵ tenebrẽ et subricum.
Et huic lubrico. cas .i. labi uacillare. Et corr̃¬

Expanded text:
-a -um, labilis: proprie lubricum est illud quod quanto magis tenetur, tanto magis labitur, ut anguilla; et etiam illud dicitur lubricum, in quo quis labitur, ut via lutosa et aquosa, et glacies, unde illud ‘fiant vie illorum tenebre et lubricum’. Et hinc lubrico -as, idest labi, vacillare
Abbreviated transcription (Latin):
elnuo. luus. placare dulcere. dulc̾e face et le¬
nem. unde deluntꝰ. ta. tum. Et ħ delinicõ onis.
Et ħ delimentum .ti. platacõ dulcedo blandimĩtũ
Et ꝑ compacõm delinificus. ca. cum .i. callidus
consultator uł blandiloquus

Expanded text:
care, dulcem facere et lenem, unde delinitus -a -um et hec delinitio -nis et hoc delinimentum, placatio, dulcedo, blandimentum; et per compositionem delinificus -a -um, idest callidus consultor vel blandiloquus
Abbreviated transcription (Latin):
poralr̾ tramlatum est cum modo temporis
qiͣ diu apud eum sit. uñ et cõmoduim at dcm̃
est qrͣ cum mõ datũ uł ad utilitatem nõ ꝓpͥeta¬
tem datum uñ commodo. das .i. p̾stare commo
ad commodum et silem usumi iare p̾stare uel
aptare aꝑte collocare. Et est actiunũ cum om̃b
sius comportis. Commodus compat᷑ uñ ħ com¬
modrtas. tatis. Et componit᷑ in commodꝰ. da.
dum. Et comꝑatur uñ ħ in commoditas. tatis

Expanded text:
poraliter translatum est cum modo temporis, quamdiu apud eum sit; unde et commodum dictum est quasi cum modo datum, vel ad utilitatem non proprietatem datum. Unde commodo -as, idest prestare, commoad commodum et similem usum dare, prestare, vel aptare, apte collocare; et est activum cum omnibus suis compositis. Commodus comparatur, unde hec commoditas, et componitur incommodus -a -um et comparatur; unde hec incommoditas et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑoca. se te ge. est scriptum ꝙ credor dat
debitori soluenti in quo creditor ꝓfitetur sede¬
narios debitos sibi accepisse. Et inde ecian
ꝓfessio dicitur et securitas q debitorem red¬
dat securum et dr̃ ab apos ꝙ est re. et ca¬
pio ꝙ est recepcio quia recipitur soluto de¬
bito. Et componitur cum anti ꝙ est contra
et dr̃ ħ antipoca .ce. scriꝑtum ꝙ debitor sol¬
uens dat creditori in quo debitor notat se

Expanded text:
OCA -ce, scriptum quod creditor dat debitori solventi, in quo creditor profitetur se accepisse denarios debitos sibi, et inde dicitur etiam professio et securitas, quia debitorem reddat securum, et dicitur ab apo quod est re-, et capio, quasi recipio, quia recipitur soluto debito; et componitur cum anti, quod est contra et dicitur hec antapoca -ce, scriptum quod debitor solvens dat creditori, in quo debitor notat se
Abbreviated transcription (Latin):
usq testificacc̃e ꝑcrebuit ut ꝯgrue m̾cedem
ais nocatur. Et q uie uni imꝑatori ꝯsul¬
to senatus delatum dr̃ hic iste aues in cõe
m̾uerunt. hñt ergo iste aues decreta patrum
at ꝓpͥe insigne demencie pios enini filios
patrum prius oꝑtuit indicio p̾dicari

Expanded text:
 testificatione percrebuit, ut congruae mercedem auis uocatur et quod uix uno imperatori consulto senatus delatum dicitur hoc istae aues in commune meruerunt. habent ergo aues istae decreta patrum ad propriae insigne clementiae; pios enim filios patrum prius oportuit iudicio praedicari
Abbreviated transcription (Latin):
atq inde soleuantes seriẽ fultro alarum sa sua¬
rum ad uolandum ex̾ceant ⁊ in p̾stinos usus de
nare egrum non fastidiat pr̃em. quis fessum se¬
nem sius hunris imponat ꝙ in ipã hystoria
uie credibile hri ͦ quis ut pius sit non hfuil man¬
det obsequiũ at nõ amb non est granie q pie¬
tatis est plesi non est hoñosum ꝙ soluitur na¬

Expanded text:
atque inde subleuantes senem fulcro alarum suarum ad uolandum exerceant et in pristinos usus desrum releuare aegrum non fastidiat patrem? sit fessum senem suis umeris inponat, quod in ipsa sunt uix credibile habeatur ? quis, ut pius sit, non hoc seruulis mandet obsequium? at uero auibus non est graue quod pietatis est plenum, non est onerosum quod soluitur na
Abbreviated transcription (Latin):
Icoma. me. dr̃ a sono. quo crepitat qͣiͣ citama
qr sonuis pocius est oris qmͣ uocis qr eũ qua¬
ciente rostro: fatiuunt uñ et ctonami ꝙ et cico¬
mũ dr̃ uccat hyspani lignum longum qͦ ĩ ortis
hauriũt aquani qr muitatur naturas illiꝰ ans
leuantis ⁊ deponentis rostra dum clangit eã¬
dem ortolam telonã noccãt tale ligimm in¬
uenitur mõ sr̃ quosdam puteos cathena fer¬

Expanded text:
icitur a sono quo crepitat quasi cicania, qui sonus potius est oris quam vocis, quia cum quatiente rostro faciunt, unde et ciconiam, quod et ciconium dicitur, vocant Yspani lignum longum quo in ortis hauriunt aquam, quia imitatur naturam illius avis levantis et deponentis rostrum dum clangit; eundem ortulani telonem vocant. Tale lignum invenitur modo super quosdam puteos cum catena fer