comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dens iesos: dix̃ illi. Quiduis tͥ faciã: Cȩcus aut̃ dixit
ei Raboni: ut uideã. Nunqͥd qui lum̃ reddere pote
rat. qͥd uellet cȩcus ignorabat: Sed peti uult hoc qđ
nos petere. & se concedere p̾noscit Importune nanq ad
orationẽ nos ad monet: & tam̃ dicit. Scit nanq pater
ur̃ quid opus sit uob̃ ante quã petatis eũ Adhoc gͦ re¬
adiungit Raboni: ut uidea. Ecce cȩcus a dño ñ aurũ
sed lucẽ quęrit. Parui pendit extra lucẽ aliqͥd quȩrere.
qͥa & si habere cȩcus qđ libet potest. sine luce ñ potest
uidere qđ habet. Imitem᷑ gͦ eũ: quẽ & corpore audiuimꝰ
& inte saluatii. Nonfalsas diuitias. ñ terrena dona.
ñ fugitiuos honores a dño sed lucẽ quęramꝰ: illã uide¬
licet lucẽ quã uidere cũ solis angłis possimꝰ quã nec¬

Expanded text:
dens Jesus, dixit illi: Quid vis tibi faciam? Caecus autem dixit dens Jesus, dixit illi: Quid vis tibi faciam? Caecus autem dixit ei: Rabboni, ut videam. Nunquid qui lurat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult hoc quod et nos petere, et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit: Scit namque Pater vester quid opus sit vobis, antequam petatis eum . Ad hoc ergo readjungit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit, parvipendit extra lucem aliquid quaerere. Quia etsi caecus habere quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum, quem et corpore audivimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus: illam, videlicet, lucem, quam videre cum solis ang
Abbreviated transcription (Latin):
Iesum enĩ sequit᷑ qui imitat᷑. Hinc nanq dicit. Siquis
mͥ ministrat: me sequat᷑. Consideremꝰ gͦ qua graditur.
ut sequi meream᷑. Ecce cũ sit dñs & creator angłoꝵ:
suscepturus naturã nr̃am quã condidit. in uterũ uir¬
ginis uenit: nasci tam̃ in hoc mundo ꝑdiuites noluit.
parentes pauꝑes elegit. Unde & agnꝰ qui ꝓillo offerret᷑
defuit: colũbarũ pullos & par turturũ ad sacrificiũ
mat᷑ inuenit. Prospari in hoc mundo noluit. opꝓbria
irrisionesq tolerauit. sputa. flagella alapas. spineã
coronã crucẽ sustinuit.: & qͥa rerũ corporaliũ dllecta¬
tione a gaudio interno cecidimꝰ. cũ qua amaritudine
illuc redeatur ostendit

Expanded text:
inum sequitur, qui imitatur. Hinc namque dicit: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce cum sit Dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit, unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit. Prosperari in hoc mundo voluit, opprobria irrisionesque toleravit, sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucem sustinuit. Et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Apꝓpinquans gͦ dñs iericho cȩcõ lum̃ reddidit.
qͥa ueniens in carnẽ & passioni ꝓpinquans. multos ad
fidẽ & confessionẽ diuinȩ cognitionis ad duxit Non enĩ
primis incarnationis suȩ tẽporib sed paucis ante quã
pateret᷑ annis id ÷ post quã triginta esse cocꝑat anno¬
rũ. ministeriũ uerbi mundo quo illuminaret᷑ exhi¬
huit: sed & de iericho ꝓficiscens cȩcosilluminauit.
qͥa resurgens a mortuis atq ascendens in cȩlũ misit

Expanded text:
citur. Appropinquans ergo Dominus Jericho, caeco lumen reddidit, citur. Appropinquans ergo Dominus Jericho, caeco lumen reddidit, quia veniens in carnem et passioni appropinquans multos ad fidem et confessionem divinae cognitionis adduxit. Non enim primis incarnationis suae temporibus, sed paucis antequam pateretur annis, id est, postquam triginta esse coeperat annorum, ministerium verbi mundo quo illuminaretur exhibuit. Sed et de Jericho proficiscens, caecos illuminavit: quia resurgens a mortuis atque asce
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ solũ cȩcus: uerũ etiã mendicus sedebat. Hinc est
gͦ qđ ipsũ solũ uoluit cõmemorare marcos. cuiꝰ illumi¬
natio tã clarã famã huic miraculo cõparauit. quã il¬
lius nota calamitas fuit. Cȩci gͦ quos dñs ad se claman¬
tes illuminauit. homines sunt uerȩ lucis quȩ xp̃c est
inscii. sed ipso donante ad cognoscendã confitendãq:
suã cȩcitatẽ ac pecendã ueritatis lucẽ cõpuncti Ieri¬
cho aut̃ quȩ interp̃tari dicit᷑ luna: defectũ niẽ muta¬
bilitatis ac mortalitatis significat. Qđ ex illa maxime
euargłii parabola claruit: ubi homo descendens ab
ierłm in iericho incidit in latrones. & uulneratꝰ ab cis
ac despoliatꝰ ꝓpria samaritani industria ad salutẽ
reuocatꝰ. ẽ: quia nimirũ genꝰ humanũ a uisione sũ¬
mȩ pacis in desideria scłi huiꝰ labe mortifera decidens:
ꝑ dñm saluatorẽ ad uitã quã errando ꝑdiderat redii¬

Expanded text:
qui non solum caecus, verum etiam mendicus sedebat. Hinc est qui non solum caecus, verum etiam mendicus sedebat. Hinc est ergo, quod ipsum solum voluit commemorare Marcus, cujus illuminatio tam claram famam huic miraculo comparavit, quam erat illius nota calamitas. Caeci ergo quos Dominus ad se clamantes illuminavit, homines sunt verae lucis quae Christus est inscii, sed ipso donante ad cognoscendam confitendamque suam caecitatem ac petendam veritatis lucem compuncti. Jericho autem quae interpretari dicitur luna, defectum nostrae mutabilitatis ac mortalitatis significat. Quod ex illa maxime Evangelii parabola claruit, ubi homo descendens a Jerusalem in Jericho incidit in latrones, et vulneratus ab eis ac despoliatus, per piam Samaritani industriam ad salutem revocatus est, quia nimirum genus humanum a visione summae pacis, in desideria saeculi hujus labe mortifera decidens, per Dominum Salvatorem ad vitam quam errando perdiderat, redu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in loco duos iuxta uiã sedentes & ad dñm clamantes
cȩcos dicit. ẽẽ. illuminatos: lucas aut̃ cũ apꝓpinquaret
iericho pari ordine illuminatũ ab eo cȩcũ esse phibet.
Ubi nemo sanũ sapiens autumet euangłistas sibimet con¬
traria scribere : sed aliũ scribere plenius qđ alter omi¬
sit. Qd uͦ matheo referente qđ dñs duos illuminauerit
cȩcos. Marcus unũ ponere maluit illuminatũ: cui tam̃
alterũ affuisse ñ negat intelligendũ ẽ. unũ eoꝵ fuis¬
se notissimũ. qđ ex hoc etiã satis apparet. qđ & nom̃ eiꝰ
& patris eiꝰ marcus cõmemorauit. qđ in tot supius sa-¬
natis a dño ñ facile occurrit: nisi cũ iairũ archisyna¬
gogũ etiã nomine expressit. cuiꝰ filiã resuscitauit irsus
n quo etiã magis iste sensus apparet: qͥa & ille archi¬
synagogus utiq in loco illo nobilis fuit ꝓculdubio
itaq bartimeus iste filius timei. ex aliqua magna fe¬
licitate deiectꝰ. notissimȩ & famosissimȩ miseriȩ fuit.

Expanded text:
hoc in loco duos juxta viam sedentes, et ad Dominum clamantes caecos dicit esse illuminatos. Lucas autem cum appropinquaret Jericho, pari ordine illuminatum ab eo caecum esse perhibet. Ubi nemo sapiens autumet Evangelistas sibimet contraria scribere, sed alium scribere plenius quod alter omisit. Quod vero Matthaeo referente, quia Dominus duos illuminaverit caecos, Marcus unum maluit ponere illuminatum, cui tamen alterum adfuisse non negat, intelligendum est unum eorum fuisse notissimum. Quod ex hoc etiam satis apparet, quod et nomen ejus et patris ejus Marcus commemoravit, quod in tot superius sanatis a Domino non facile occurrit, nisi cum Jairum archisynagogum etiam nomine expressit, cujus filiam resuscitavit Jesus. In quo etiam magis iste sensus apparet, quia et ille archisynagogus utique in loco illo nobilis fuit. Procul dubio itaque Bartimaeus iste Timaei filius, ex aliqua magna felicitate dejectus, notissimae et famosissimae miseriae fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius głam. post dilatatã toto orbe fidẽ euangłii.
post ȩdificatas in omĩb gentib ȩccłas. laudatũq in
eis nom̃ dñi saluatoris a solis ortu usq ad occasũ.: re¬
pente negat filiũ dĩ quẽ demones mortali adhic
carnis habitu indutũ. filiũ esse dĩ aꝑta uoce ꝓfiten¬
tur. Sic enĩ sequit᷑. Etclamabant dicentes
Tues filius dĩ. Et uehem̃t̃ cõminabat᷑ eis ne manifesta¬
rent eĩ. Quare aut̃ sp̃s immundos sẽ loquiͣ ꝓhibeat.

Expanded text:
ipsius gloriam, post dilatatam toto orbe fidem Evangelii, ipsius gloriam, post dilatatam toto orbe fidem Evangelii, post aedificatas in omnibus gentibus ecclesias, laudatumque in eis nomen Domini salvatoris, a solis ortu usque ad occasum, repente negant Filium Dei, quem daemones mortali adhuc sub habitu carnis indutum, Filium esse Dei aperta voce profitentur. Sic enim sequitur: Et clamabant dicentes: Tu es Filius Dei. Et vehementer comminabatur eis, ne manifestarent
Abbreviated transcription (Latin):
apte qͥ eũ tetiger̃ saluati. eẽ ꝑhibent᷑ : qͥa nimirũ ue¬
ra fides & dilectio salutẽ gignere solet ȩt̾nã. Propt̃
turbã uͦ ne se cõprimeret mauiculã dñs ascendit. qͥa
turbidas carnaliũ m̃tes fugiens. ad eos potius qͥ flu¬
xã scłi głam simul & abiectionẽ spernere didicer̃
uenire & mansionẽ apud eos facere gaudet
poraliũ: & qͥ abspĩtib uexabant᷑ immundis. Sed in-¬
firmi simplici uitentione obtinendȩ salutis : demo¬
niaci autẽ uł potius habitantes in cis demones ui di¬
uini timoris coacti: nec solũ ad ꝓcidendũ ei. uerũ
etiã ad confitendũ eiꝰ maiestatẽ cõpuilsi ferculsi eni
p̾sentia uirtutis eiꝰ ac nimiũ ꝑterriti: neqͥquã cclare
audebant quẽ filiũ dĩ esse iãiãq cognouerant. Ubi
satis su ꝑq arrianorũ ẽ. miranda uł potius dolen¬
da cęcitas: qui illũ post resurrectionis & ascensionis

Expanded text:
apte qui eum tetigerunt salvati esse perhibentur, quia nimirum veapte qui eum tetigerunt salvati esse perhibentur, quia nimirum vera fides et dilectio salutem gignere solet aeternam. Propter turbam vero, ne se comprimeret, naviculam Dominus ascendit, quia turbidas carnalium mentes fugiens, ad eos potius qui fluxam saeculi gloriam simul et abjectionem spernere didicerunt, venire et mansionem apud eos facere gaudet.poralium, et qui ab spiritibus vexabantur immundis: sed ifirmi simplici intentione obtinendae salutis, daemoniaci autem vel potius habitantes in eis daemones, vi divini timoris coacti, nec solum ad procidendum ei, verum etiam ad confitendum ejus majestatem compulsi. Perculsi enim praesentia virtutis ejus, ac nimium perterriti, nequaquam celare audebant, quem Filium Dei esse jamjamque cognoverant. Ubi satis superque arianorum est miranda vel potius dolenda caecitas, qui illum post resurrectionis et ascensionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpicius consecrauit: ia multos ad se uenientes benigne
suscepte. ac desideratȩ salutis donauit eẽ. cõpotes.
quib apte congruit qđ sequit᷑. Et dixit discipłiss
suis ut nauicula sibi deseruiret. ꝓpt̃ turba ne cõpri¬
merent eũ. Multos enĩ sanabat. ita ut irruerent
in eũ ut illũ tangerent. Nauicula & enĩ deseruiens
año inmari: ȩccła ẽ. congregata degentib & fluctꝰ
scłi labentis liberȩ m̃tis uirtute transgressa. Quȩ
quanto sinũ cordis ãplius recipiendȩ gr̃ȩ sui condito¬
ris dilatat: tanto sullimius cunctis transeuntiũ rerũ
uoluminib. quasi fluctib pelagi estuantis nauicula
uentis agitata secundis insultat. Distat autẽ int̾ com-¬
primere dñm & tangere dñm. Tangit nanq eũ. qui
fidẽ acdilectionẽ eiꝰ uero corde suscipit. Cõprimunt
eũ: qͥ carnalib cogitationib aut etiã factis. pacẽ eorũ
inquib ueritas manere consuerat turbant. Unde

Expanded text:
propitius consecravit; jam multos ad se venientes benigne propitius consecravit; jam multos ad se venientes benigne suscepit, ac desideratae salutis donavit esse compotes. Quibus apte congruit quod sequitur: Et dixdeservirent propter turbam, ne comprimerent eum. Multos etenim sanabat, ita ut irruerent in eum, ut illum tangerent. Navicula etenim deserviens Domino in mari, Ecclesia est, congregata de gentibus, et fluctus saeculi labentis liberae mentis virtute transgressa. Quae quanto sinum cordis amplius recipiendae gratiae sui conditoris dilatat, tanto sublimius cunctis transeuntium rerum voluminibus, quasi fluctibus pelagi aestuantis navicula ventis agitata secundis insultat. Distat autem inter comprimere Dominum, et tangere illum. Tangit namque eum, qui fidem ejus ac dilectionem vero corde suscipit. Comprimunt eum qui carnalibus cogitationibus, aut etiam factis pacem eorum, in quibus veritas manere consueverat, turbant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
in sequentib legit᷑. Ubi & exemplũ dedit suis si in
una ciuitate ꝑsecutionẽ paterent᷑: in alterã fugien¬
di Deniq paulus exemplo simul & p̾cepto dñi edoet¬
effugit a damasco ubi insidiis appecebat᷑ prauorũ secd
indẽ digressus.: innumeros alibi qui se ad pietatẽ se¬
querent᷑ popłos inuenit. Iuxta uͦ leges allegoriȩ. dñs
ineo qd egressus de synagoga secessit ad mare ibiq
uenientẽ ad se plurimã popłi multitudinẽ sanatur
ac docturus excepit: nr̃am manifeste saluationẽ pre¬
figurauit: ad qͦs uenire ꝑfidẽ relicta ob ꝑfidiã udea
dignatꝰ.ẽ. Recte enĩ incredulȩ diu ac diuersis errorũ
anfractib iactatȩ nationes: instabilitati. amaritu¬
dini. obscuritati fluctuantis pelagi cõparant᷑ Sed
dñs uenit ad mare cũ discipłis. multaq turba a di¬
uersis ꝓuintiis secuta. ẽ. cũ. quia p̾dicantib apłis cor¬
da gentiũ adiit. & post quã in eis dilectã sibi domũ

Expanded text:
in sequentibus legitur. Ubi et exemplum dedit suis, si in una civitate persecutionem paterentur, in alteram fugiendi. Denique Paulus exemplo simul et praecepto Domini edoctus, fugit ex Damasco, ubi insidiis appetebatur pravorum. Sed inde digressus, innumeros alibi, qui se ad pietatem sequerentur, populos invenit. Juxta vero leges allegoriae, Dominus in eo quod egressus de synagoga secessit ad mare, ubique venientem ad se plurimam populi multitudinem sanaturus ac docturus excepit, nostram manifeste salvationem praefiguravit, ad quos venire per fidem relicta ob perfidiam Judaea dignatus est. Recte enim incredulae diu ac diversis errorum anfractibus jactatae nationes, instabilitati, amaritudini, obscuritati fluctuantis pelagi comparantur. Sed Dominus venit ad mare cum discipulis, multaque turba a diversis provinciis secuta est eum, quia praedicantibus Apostolis corda gentium adiit. Et postquam in eis dilectam sibi domum
Abbreviated transcription (Latin):
ut qđ secutꝰ ait nichilq ei nocuit: hoc intelligat᷑
qđ illa iactatio mẽbrorũ atq uexatio ñ eũ debili¬
tauit sicut solent exire demonia etiã quib dã mẽ¬
bris amputatis aut euulsis. Et mirati st̃ om̃s:
inapͥat. & oboediunt ei: Uisa uirtute miraculi:
nouitatẽ dnĩcȩ admirant᷑ doctrinȩ. atq ad in¬
quisitionẽ eorũ quȩ audierant ꝑ ea quȩ uiderant
excitant᷑: quia nimirũ adhoc fiebant signa quȩ
uel ipse dñs in assũpto homine faciebat. uł disciꝰ¬
pulis facerȩ dedit. ut ꝑhȩc euangłiũ regni dĩ qđ
p̾dicabat᷑. certius crederet᷑ : dũ ii qui cęlestia
terrigenis gaudia futura ꝓmittebant. cȩlestia
in t̾ris ac diuina oꝑa monstrabant. Uerũ discipłi
ut puri homines. donante dño cuncta gerebant.

Expanded text:
ut quod secutus ait, nihilque ei nocuit, hoc intelligatur quod illa jactatio membrorum atque vexatio non eum debilitavit, sicut solent exire daemonia etiam quibusdam membris amputatis aut evulsis. Et mirati sunt omnes, culi, novitatem dominicae admirantur doctrinae, atque ad inquisitionem eorum quae audierant per ea quae viderant excitantur. Quia nimirum ad hoc fiebant signa quae vel ipse Dominus in assumpto homine faciebat, vel discipulis facere dedit, ut per haec Evangelio regni Dei, quod praedicabatur, certius crederetur, dum hi qui coelestia terrigenis gaudia futura promittebant, coelestia in terris ac divina opera monstrabant. Verum discipuli ut puri homines donante Domino cuncta gerebant.
Abbreviated transcription (Latin):
soror latari: quẽ suscitauit iesus amortius. ut iobesapte
yridie quã asinosedens cũ palmis & laude curbarii ieroso¬
uma ueniret. Ipsa ẽ. aut̃ n alia: quȩ quonda ut liscas
scribit peccatrix adhuc: ueniens pedes dñi laerimis poeni¬
tentiȩ rigauit. & unguento piȩ confessionis liniuit
Et qͥa multũ dilexit: ueniã multorũ peccatorũ apio uidice
ꝓmeruit. Nunc uͦ iustificata & familiaris effecta dño.
n tantũ pedes eiꝰ ut idẽ iohes narrat. uerũ etiã caput ut
ontheus maꝵeosq pͥhibent oleo scõ ꝑfudit. Est autẽ¬
alabastrũ genꝰ marmoris candidi. uariis colorib int̾¬
tincti: qđ ad uasa unguentaria cauare solent. eo qđ opt¬
me seruare ea incorrupta dicat᷑. Nascit᷑ circa thebas eqr¬
ptias & damascũ syriȩ cȩteris candidius ꝓbatissimũ u
in india. Hardus uͦ est frutex aromatica. graui ut aiunt

Expanded text:
soror Lazari, quem suscitaverat Jesus a mortuis, ut Joannes aperte r, pridie quam asino sedens cum palmis et laude turbarum Hierosolymam veniret. Ipsa est autem, non alia, quae quondam, ut Lucas scribit, peccatrix adhuc veniens pedes Domini lacrymis poenitentiae rigavit et unguento piae confessionis linivit, et quia multum dilexit, multorum veniam peccatorum a pio judice promeruit . Nunc vero justificata et fanon tantum pedes ejus, ut idem Joannes narrat, verum ejus caput ut Matthaeus Marcusque perhibent oleo sancto perfudit. Est autealabastrum genus marmoris candidi, variis coloribus intertincti, quod ad vasa unguentaria cavare solent, eo quod optime servari ea incorrupta dicantur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae caeteris candidius, probatissimum vero in India. Nardus vero est frutex aromatica, gravi ut aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet hostias & sacrificia laudantib aliis uͦ ma-¬
iore auctoritate fidei & dilectionis oꝑa p̃ferentib.
eoqđ plurimi patrũ ante legẽ absq om̃i uictimarũ
&. sacrificiorũ consuetudinẽ. ex fide tantũ quȩ ꝑ dile¬
Etionẽ opatur placerent dõ. sũmiq apud ipsũ loci habe¬
rentur: nemo autẽ unquã absq fide ac dilectione ꝑholo¬
causta solũ & sacrificia dõ placuisse inueniret᷑. inqua
sententia scriba iste etiã se fuisse declarauit. Irses
aut̃ uidens qđ sapient᷑ respondisset: dix̃ illi. Nones lon¬
ge aregnodĩ Non longe fuit a regnodi: qͥa sententiȩ
Alluis que nouitestam̃ti & euangłicȩ ꝑfectionis ẽ. ꝓpria
factor eicitisse ꝓbatꝰ ẽ. Unde sollertius in quirend̃r.
quom dicat matheus qđ scriba hic siue legis doctor ut
ipse appellat. cẽptans dñm de mandato primo siue maxi¬
mo intro gauerit. quc̃ scđm hunc euangłistã dñs n longe
este a regnodi asseuerat. cũ constet cos qͥteptando sapi¬

Expanded text:
ias et sacrificia laudantibus, aliis vero majore auctoritate fidei et dilectionis opera praeferentibus, eo quod plurimi patrum ante legem absque omni victimarum et sacrificiorum consuetudine ex fide tantum, quae per dilectionem operatur, placerent Deo, summique apud ipsum loci haberentur; nemo autem unquam absque fide ac dilectione per holocausta solum et sacrificia Deo placuisse inveniretur. In qua sententia scriba iste etiam se fuisse declaravit. Jesus autem videns quod sapienter respondisset, dixit illi: Non es longe a regnillius quae Novi Testamenti et evangelicae perfectionis est propria, fautor exstitisse probatus est. Unde solertius inquirendum quomodo dicat Matthaeus quod scriba hic sive legis doctor ut ipse appellat tentans Dominum, de mandato primo sive maximo interrogaverit, quem secundum hunc evangelistam Dominus non longe esse a regno Dei asseverat, cum constet eos qui tentando sapi
Abbreviated transcription (Latin):
suscrcet sem̃ fr̃i fuo. Septẽ gͦ fr̃s erant: & primꝰ accepit
uxorẽ & mortuus. ẽ non relicto semine. Quiresir¬
rectionẽ corporũ ñ credebant: animas iudicantes inte-¬
rire cũ corporib: recte istiusmodi fingunt fabulam
quȩ deliram̃ti arguat eos qͥ resurrestiõnẽ asserunt
corporũ Potest aut̃ fieri. ut uere ingente eoꝵ aliqͣndo
hoc contigerit. Nresurrectione gͦ cũ resurrexe¬
rint cuiꝰ dehis erĩt uxor: Septẽ enĩ habuer̃ eã uxorẽ¬
Turpitudinẽ fabulȩ opponunt. ut resurrectionis denegent
Quib uiritim misera morte p̾reptis. ad ultimũ & ipsa
mundana conuersatio quã illi absq fructu uitalis oꝑis
ex egerant. quasi uxor in foccunda transibit¬
⁊ respondens iesus: ait illis. Nonneidõ erratis ñ scientes.
scripturas. neq uirtutẽ dĩ Propterea errant. qͥa scri¬
pturas nesciunt. & qͥa scripturas ignorant. consequent
entia. Emenĩ a mortuis resurrexerint: neq nubent¬

Expanded text:
s erant, et primus accepit uxorem, et mortuus est, non relicto semine, etc. Qui resurrectionem corporum non credebant, animas judicantes interire cum corporibus, recte istiusmodi fingunt fabulam, quae deliramenti arguat eos qui resurrectionem asserant corporum. Potest autem fieri ut vere in gente eorum aliquando hoc acciderit. In resurrectione ergo cum resurrexerint, cujus de his erit uxor? Septem eniTurpitudinem fabulae opponunt, ut resurrectionis denegent Quibus viritim misera morte praereptis, ad ultimum et ipsa mundana conversatio quam illi absque fructu vitalis operis exegerant, quasi uxor infecunda transibit. Respondens autem Jesus, ait illis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. Propterea errant, quia Scripturas nesciunt, et quia Scripturas ignorant consequenter entia . Cum enim a mortuis resurrexerint, neque nub
Abbreviated transcription (Latin):
ł uener̃ ad eũ saducei: qͥ dicunt resurrectionẽ ñ esse.
Due hereses erant in uideis una phariseorũ & alte¬
ra saduceorũ. Pharisei traditiones & obseriationes quas
illi deuterosis uocant iusticiȩ p̾ferebant: inde & diuisi
uocabant᷑ a popło. Saducei autẽ qͥ int̾pretantur iusti

Expanded text:
 venerunt ad eum Sadducaei, qui dicunt resurrectionem non esse. Duae erant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem qui interpretantur just
Abbreviated transcription (Latin):
Des quidẽ ꝓmptꝰ¬
ẽ: caro uͦ infirma. Hoc aduersũ temerarios dictũ est.
qͥ quicqͥd crediderint putant se posse consca tas
quiniũ de ardore m̃tis confidinꝰ tantũ de camnis frag¬
litatt timcamꝰ. Sed tam̃ iuxta apłm: spu carmnso au

Expanded text:
s quidem promptus, caro autem infirma. » Hoc adversum temerarios dictum est, quia quidquid crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus. Sed tamen juxta
Abbreviated transcription (Latin):
care & osculũ ei ingerere quẽ tradebat: tam̃ ad huc ali¬
quid habet de uerecundia discipłi. cũ ñ eũ palã tradi¬
dit ꝑsetutorib. sed ꝑsignũ osculi. Suscipit aut̃ dñs
osculũ traditoris: ñ quo simulare nos doceat. sed ne ꝓdi-¬
tionẽ fugere uideatur: simul & illud dauiticũ com¬
plens. cũ ris quioder̃ pacẽ eram pacificus. UNUs aut̃
de circũstantib educens gladiũ ꝑcussit seruũ sũmi sa-¬
cerdotis. & amputauit illi auriculã. Petriis hoc fecit
ut ioħes euangłista declarat: eodẽ nimirũ m̃tis ardore
quo cȩtera fecerat. Sciebat enĩ quomꝰ finees puniendo
sacrilegos. mercedẽ iusticiȩ & sacerdotii ꝑennis acceꝑit
Lucas aut̃ addidit. qđ dñs tangens auriculã serui sana-¬
uerit eũ. Nunquã gͦ pietatis suȩ dñs obliuiscit᷑ qui &
hostes suos ñ patit᷑ uulncrari ui iusto morte inferunt.
nost escrii oriu uulnera sanat mystice docens cem ers

Expanded text:
care, et osculum ei ingerere quem tradebat. Tamen adhuc alicare, et osculum ei ingerere quem tradebat. Tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradidit persecutoribus, sed per signum osculi. Suscepit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Unus autem quidam de circumstantibus educens gladium, percussit servum summi sacerdotis, et amputavit illi auriculam. Petrus hoc fecit, ut Joannes evangelista declarat , eodem nimirum mentis ardore, quo caetera fecerat. Sciebat enim quo modo Phinees puniendo sacrilegos mercedem justitiae et sacerdotii perennis acceperat . Lucas autem addit, quod Dominus tangens auriculam servi sanaverit eum . Nunquam ergo pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostes suos non patitur vulnipse persecutorum vulnera sanat, mystice docens etiam eos,
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis: utiq intelligit᷑ post illud qđ eis di-¬
ctũ . ẽ. dormite & requiescite. siluisse dñm aliquan
tũ: ut hoc fieret qđ p̃miserat. & tunc intulisse. ecce
apꝓpinquauit hora siue uenit hora: ideo post illa
uerba positũ ẽ. sufficit. id ÷ qđ requieiustis iã suffic̃
ꝓpterea coartat intellectũ. ut illis uerbis alia ꝓnuncia¬
tentia impetrauerat corrigendũ: securus de sua passio
ne ꝑgit ad ꝑsecutores. & ultro se int̾ficiendũ p̾bet: dicitq
disciplis. Durgite eamꝰ ecce qui me tradet ꝓpe. ẽ. ñ uos
inueniant quasi tim̃tes & retractantes. ultro ꝑgamꝰ ad
mortẽ: ut confidentiã & gaudiũ passuri uideant.
DEDERAT aut̃ traditor eiꝰ signũ eis dicens. Quęcunq oscu¬
latus fuero: ipse . ẽ. tenete eũ. & ducite caute. Et cũ uenis¬
set statĩ accedens ad eũ: ait. Rabbi. Q osculatꝰ ẽ. eũ
mpudens quidẽ & scelerata confidentia. magistruĩ uo¬

Expanded text:
filius hominis, utique intellegitur post illud quod eis difilius hominis, utique intellegitur post illud quod eis dictum est: dormite et reqtum, ut hoc fieret quod praemiserat, et tunc intulisse: « Ecce appropinquabit hora, sive venit hora; » ideo post illa verba positum est: « Sufficit, » id est, quia requievistis, jam sufficit. ii Domini, propterea coarctat intellectum, ut illis verbis alia pronuntiatentia impetraverat corrigendum securus, de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendum praebet, dicitque discipulis: Surgite, eamus, ecce qui me tradet prope est. Non nos inveniant quasi timentes et retractantes, ultro pergamus ad mortem, ut confidentiam et gaudium passuri videant. Dederat autem traditor ejus signum eis, dicens: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum, et ducite caute. Et cum venisset, statim accedens ad eum ait: Ave, Rabbi. Et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia, magistrum vo
Abbreviated transcription (Latin):
ieunt una in mecdiatore dĩ e hominu dño &e saluatore
sro opitione: uina fuisse uoluntatẽ. Cũ enĩ dicit sp̃s
quidẽ ꝓmptꝰ ẽ caro uͦ infirma: duas uoluntates
ostendit humanã uidelicet quȩ. ẽ. carnis & diuina
quȩ c deitatis. Ubi humana quidẽ ꝓpt̃ in firmitadẽ
carnis recusat passionẽ diuina aut̃ eius c̃ ꝓmptissi¬
ma qm̃ formidare quidẽ in passione humanȩ fragi¬
litatis ẽ susciꝑe aut̃ dispensationẽ passionis. diuinȩ
uoluntatis atq uirtutis ẽ. E⁊ iterũ abiens. orauit
cundẽ sermonẽ dicens. Reuersus denuo: inuenit cos
cormientes. Solus orat ꝓ omĩb: sicut & solus patit᷑ꝰ
ꝓ uniuersis. Languescebant aut̃ & opprimebantur
apłoꝵ oculi: negatione uicina. Eł uenit t̾cio.
& ait illis. Pormite ia: & requiescite. Sufficit. Uenit
hora: ecce tradet᷑ silius hominis inmanꝰ peccatorũ:
Cũ dixisset dormite iã & requiescite. & adiungeret
sufficit. ac deinde inferret. uenit hora ecce tradetur

Expanded text:
no ac Salvatore nostro operationem, unam fuisse voluntatem. Cum enim dicit: Spiritus quidem promptus est, caro vero infirma, duas voluntates ostendit, humanam, videlicet, quae est carnis, et divinam quae est deitatis. Ubi humana quidem propter infirmitatem carnis recusat passionem, divina autem ejus est promptissima. Quoniam formidare quidem in passione humanae fragilitatis est, suscipere autem dispensationem, passionis divinae voluntatis atque virtutis est. Et iterum abiens oravit, eumdem sermonem dicens. Et reversus, denuo invenit eos dormientes. Solus orat pro omnibus, sicut et solus patitur pro universis. Languescebant autem et opprimebantur apostolorum oculi negatione vicina. Et venit tertio, et ait illis: Dormite jam et requiescite. Sufficit, venit hora, ecce tradecum dixisset: dormite iam et requiescite, adiungeret sufficit et deinde inferret uenit hora, ecce tradetur
Abbreviated transcription (Latin):
ri ut adhorã tenentiũ manib elapsus. mox resũpto in¬
dum̃to redierit. & sub dubia noctis luce se se turbis
ducentib ie sum quasi unꝰ exͤ ipsis immiscuerit. donec

Expanded text:
ri ut ad horam tenentium manibus elapsus, mox resumpto inri ut ad horam tenentium manibus elapsus, mox resumpto indumento, redierit, et sub dubia noctis luce sese turbis ducentium Jesum, quasi unus de ipsis immiscuerit, donec
Abbreviated transcription (Latin):
donec abhostib cõprehenderetur uinculo caritatis attractꝰ
eũ ꝓsequi ñ omisit. quãuis necdũ ꝑfectã habuit caritatẽ¬
qͥa comitatu siluatoris uł tentꝰ ꝓfugere potuit: qͥa sicit
ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ. ita timor mentẽ obsi¬
dens imꝑfectã arguit caritatẽ Sed notandiũ soller dus
qđ de hoc adolescente scribens cuangłista. ñ ait qͥ fugit
a comitatu dñi. uł fugit a sequendo dñm: sed reiecta
inqͥt sindone. nudiis ꝓfugit ab eis. Eugit enĩ abhostib
quorũ & p̃sentiã detestabat᷑ & facta. Non aut̃ fugit a
dño saluatore ac magistro suo: cuiꝰ amorẽ etiã corpore
absens fixũ in corde seruauit. Neq aliquid uetat intel¬
ligi ioħem hunc fuisse ad ocentẽ. dilectũ p̃cȩteris ma¬
gistro discipłm. Nã & illũ eo tẽpore fuisse adolescentẽ.
longa post hoc in carne uita eiꝰ indicio. ẽ. Potuit enĩ fie¬

Expanded text:
donec ab hostibus comprehenderetur, vinculo charitatis attractus, donec ab hostibus comprehenderetur, vinculo charitatis attractus, eum prosequi non omisit, quamvis necdum habuit perfea comitatu Salvatoris vel tentus profugere potuit. Quia sicut perfecta charitas foras mittit timorem , ita timor, mentem obsidens, imperfectam arguit charitatem. Sed notandum solertius, quod de hoc adolescente scribens evangelista non ait: Quia fugit a comitatu Domini, vel: Fugit a sequendo Dominum; sed: Rejecta, inquit, sindone, nudus profugit ab eis. Fugit enim ab hostibus, quorum et praesentiam detestabatur et facta; non fugit a Domino Salvatore ac magistro suo, cujus amorem etiam corpore absens fixum in corde servavit. Neque aliquid vetat intelligi Joannem hunc fuisse adolescentem, dilectum prae caeteris magistro discipulum. Nam et illum eo tempore fuisse adolescentem, longa post haec in carne vita ejus indicio est. Potuit namque fie
Abbreviated transcription (Latin):
maittił ꝑ ꝓditore in uestigire qͥ cotidie in tẽplodoccas deil
ideo aduersũ me intenebris congregamini: qͥa potestas ur̃a
intenebris est  uric discipłi eĩ relinquentes eũ. oris
fugrunt simplet᷑ sermo dni quo dixerat. qđ om̃s discipłi
scandalit arent᷑ in illo in ipsa nocte Nã & si turba ꝑmit¬
tente ad petitionẽ dñi fuger̾ ut ioħes scribit: ꝑauorem
tam̃ ac timiditatẽ suȩ m̃tis ostendelunt. qđ ad fugȩ p̾sidiũ
promptiores quã ad fiduciã patiendi cũ dño extiterant.
poles criis aut̃ quidã sequelat᷑ eũ amictꝰ sindone suꝑ
nudo & tenuer̃ eũ. At ille reiecta sindone: nudus ꝓfiigit
ab cis. Qđ ait amictꝰ sindone suꝑ nudo. subaudit᷑ corpo-¬
re. id ÷ corpore suꝑ nudo: qͥa ñ aliud indum̃tũ quã solam
habebat sindonẽ: Quis aut̃ fuerit iste adolescens. euan¬
głista ñ dicit. Quisquis uͦ fuit. maiorẽ in se quã incȩteris
amorẽ dñi ꝑmansisse cõprobabat: qͥ illis iã fugientib ipse

Expanded text:
nantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra in tenebris est. « Tunc discipuli ejus, relinquentes eum, omnes fugerunt. » Impletur sermo Domini, quo dixerat, quod omnes discipuli scandalizarentur in illo in ipsa nocte. Nam et si turba permittente ad petitionem Domini fugerunt, ut Joannes scribit, pavorem tamen ac timiditatem suae mentis ostendebant, quo ad fugae praesidium promptiores, quam ad fiduciam patiendi exstiterant. « Adolescens autem quidam sequebatur eum amictus sindone super nudo, et tenuerunt cum. At ille, rejecta sindone, nudus profugit ab eis. » Quia ait, amictus sindone super nudo, subauditur corpore, id est corpore super nudo, qui non aliud indumentum, quam solam habebat sindonem. Quis autem fuerit iste adolescens, evangelista non dicit. Quisquis vero fuerit, majorem in se quam in caeteris amorem Domini permansisse comprobat: quia illis jam fugientibus, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
de seribens : ait Erat aut̃ aspectꝰ eiussir fuldoris est
uestimtuaciꝰ sic nix. Infulgure eni terror timonis est
unniue aet bl andim̃tui candoris. Qurauͦ om̃ps ds¬
re surrasti onis ci angł s e in fulgure uilt̾ e incandore¬
habitꝰ demonstrat᷑ ut de ipsa sua specie a terient rẽ¬
pbos. &e mulceret pios. Iedoo quȩxitis pacarenũ ecro
latino eloquio: salutaris id ÷ saluator int̾pretat᷑. At uͦ¬
qa multi hoc nomine tunc dici poterant ñ tam̃ substan¬
tialit sed muncupatiue: ideo &e locus subiungit ut de
quo le do dictũ sit manifestet᷑: Natarenũ & causam

Expanded text:
describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix. In fulgure enim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candorehabitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eas intrare in locũ ubi dñs erat positꝰ iusserit: & uidere
qͥa iã resurrexisset a mortuis. Scribit lucas: qđ intrantes
inmonum̃tũ. duos angłos ibi stantes inuener̃. Iilȩ gͦ
mulieres angłos uident quȩ cũ aromatib uener̃: quia
uidelicet illȩ m̃tes suꝑnos ciues aspiciunt. quȩ cũ uir¬

Expanded text:
qui eas intrare in locum ubi Dominus erat positus jusserit, et videre qui eas intrare in locum ubi Dominus erat positus jusserit, et videre quod jam resurrexisset a mortuis . Scribit Lucas quod intrantes in monumentum duos angelos inibi stantes invenerint . Illae ergo mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet illae mentes su
Abbreviated transcription (Latin):
gcas meec apparitio quomͦ uł ubi sit facta iohes
plenissime docet Surrexit aut̃ dñs mane de monu¬
ieto inqͥ scro iã facto erat depositꝰ: ut adimpleret
uud psalmistȩ ad uesꝑũ demorabit᷑ fletꝰ & ad matu¬
tinia sȩcicia. Sepultꝰ gͦ sexta sabbati quȩ dicit᷑ para¬
sceue arca borã uesꝑtinã: sequenti nocte ac die sabbati
uno dic in sepulchro & duab noctib iacuit. q a uicieli¬
cet lucc̃ suȩ simplȩ mortis. tenebris duplȩ nr̃ȩ mortis
a diunxit Ad nos qͥppe uenit: qͥ in morte sp̃s carni sq
tenebam̃. Unã ad nos suã id ÷ carnis mortẽ deculit
& duas nras quas pecepit soluit. Si enĩ ipse utranꝙ susci

Expanded text:
c. Haec apparitio quo modo et ubi sit facta Joannes plenissime docet. Surrexit autem Dominus mane de monumento in quo, sero jam facto, erat depositus, ut adimpleretur illud Psalmistae: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Sepultus ergo sexta Sabbati, quae dicitur Parasceve, circa horam vespertinam, sequenti nocte ac die Sabbati uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur. Unam ad nos suam, id est, carnis mortem detulit, et dua
Abbreviated transcription (Latin):
quandiu licebat oꝑari id ÷ usq ad solis occasũ in un¬
guentis p̃parandis erant occupatȩ ut lucas scribit.
& qđ tunc p̃angustia tẽporis opus explere nequibant.
festinauer mox transacto sabbato: id÷ occidente sole:
ubiopandi licentia remeauerat emere aromaat a si oris

Expanded text:
quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum, in unguentis praeparandis erant occupatae, ut Lucas scribit. Et quia tunc, prae angustia temporis, opus explere nequibant, festinaverunt mox, transacto Sabbato, id est, occidente sole, ubi operandi licentia remeaverat, emere aromata, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta uerrere. uasa mundare. & scđm ricũ legis purificari
ut esuagni dignifierent: congregant᷑ in cuntes consiliũ
quomꝰ occidant dñm ñ timentes seditione ut siuolieis
scroio demonstrat sed cauentes ne auxilio popli de suis¬
manib tolleretuR

Expanded text:
ta verrere, vasa mundare, et secundum ritum Legis purificari, ut esu agni digni fierent, congregantur ineuntes consilium, quomodo occidant Dominum, non timentes seditionem, ut simplex sermo demonstrat; sed caeorum tolleretur
Abbreviated transcription (Latin):
uratio paril tici huiꝰ. saluationẽ desigrat anime posts
uutio mailsecbre cirnalis iertia ad xp̃m suspirantis.
cesnonis sugaerint indiget. Quibene quatuor fuisse
referunt᷑ siue qͥa quattũor sci euangłii libris omniũ
pcicantiũ uirtꝰ om̃isq sermo confirmat᷑: seuda qͣtuior
snt uittutes. quib ad ꝓmerendã sospitatẽ fiducia m̃tis

Expanded text:
ratio paralytici hujus salvationem designat animae, post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis, rcessionis suggerant, indiget. Qui bene quatuor fuisse referuntur, sive quia quatuor sancti Evangelii libris omnium praedicantium virtus, omnis sermo firmatur; seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospita
Abbreviated transcription (Latin):
ab illecebris rerũ tẽporaliũ uiderit. eẽ. discretos his
suorũ lucẽ donorũ largius infundit. Uerũ qͥa nec car¬
nales suꝑna pietas deserit. quin etiã his gram suȩ uisi¬
tationis ꝑ quã & ipsi sp̃uales effici ualeant indulget.
rib occasionẽ internȩ sanationis quȩ. ẽ infide tribu¬
it. Qđ uͦ docente dño indomo tã multi conuener
ut ñ capent neq ad ianuã: nr̃am ꝓpriȩ saluationẽ
qͥ de gentib ad fidẽ uenimꝰ designat. qͥa p̾dicante
in udea dño necdũ intrare ad audiendũ ualuimꝰ.
ad qͦs tam̃ & si foris positos uerba suȩ doctrinȩ fecit
puenire. qͥa nos ipse ꝑscõrũ ora p̃dicatoril colledien¬

Expanded text:
ab illecebris rerum temporalium viderit esse discretos, iis ab illecebris rerum temporalium viderit esse discretos, iis suorum lucem donorum largius infundit. Verum quia nec carnales superna pietas deserit, quin etiam iis gratiam suae visitationis, per quam et ipsi spiritales effici valeant, indulget, ribus occasionem internae sanationis quae est in fide tribuit. Quod vero docente Domino in domo tam multi convenerunt, ut non caperet neque ad januam, nostram proprie salvationem, qui de gentibus ad fidem venimus, designat: quia praedicante in Judaea Domino, necdum intrare ad audiendum valuimus. Ad quos tamen, etsi foris positos, verba suae doctrinae fecit pervenire, quia nos ipse per sanctorum ora praedicatorum collegi
Abbreviated transcription (Latin):
est qđ indomo. ẽẽt: & conuener̃ multi ita ut ñ ca-¬
tor om̃iũ dns salutari omĩa lustrat incessu. & nẽ
in desertis. nunc in ciuitate: nunc ad mare doctri¬
nȩ cȩlestis & uirtutũ dona turbis ministrat. nunc
in monte solus orat. nunc laborantes in mari ne pe¬
rire debeant adiuuat. Ubiq munera salutis imꝑ¬
tit. ut om̃s gradus ac conditiones ad suã grãm ꝑtine¬
re demonstret Iuxta mysticũ uͦ intellectũ: post factũ
in ciuitate miraculũ secedit in desertũ. ibiq conueni¬
entes ad se turbas benignapietate suscipit: ut ostendat
se magis quietã & a scłi curis remotã diligere uitã. atq
obhuius appetitũ se sanandis curã adhibere corporib
Et quidẽ more humano quasi frequentiã se quȩrentiũ
declinans. nolebat manifeste inciuitatẽ introire
Sed allegorice docebat qͥa tumultuosis carnaliũ m̃tib
aꝑtã suĩ manifestationẽ ueritas ñ exhibet: sed qͥscunq

Expanded text:
 convenerunt multi, ita ut non cator omnium Dominus salutari omnia lustrat incessu. Et nunc in desertis, nunc in civitate, nunc ad mare doctrinae coelestis et virtutum dona turbis ministrat, nunc in monte solus orat, nunc laborantes in mari ne perire debeant, adjuvat. Ubique munera salutis impertit, ut omnes gradus ac conditiones ad suam gratiam pertinere demonstret. Juxta mysticum vero intellectum post factum in civitate miraculum, secedit in desertum, ibique convenientes ad se turbas benigna pietate suscipit, ut ostendat se magis quietam, et a saeculi curis remotam diligere vitam, atque ob hujus appetitum se sanandis curam adhibere corporibus. Et quidem more humano quasi frequentiam se quaerentium declinans, nolebat manifeste in civitatem introire. Sed allegorice docebat, quia tumultuosus carnalium mentibus apertam sui manifestationem veritas non exhibet, sed quoscunque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ueni soluere legẽ sed adimplere: ille qͥexcludebat᷑
a lege purgari sẽ dñi potestate p̾sumens. ñ ex lege
sed supra legẽ esse grãm iudicalat. quȩ lȩpsi maculã
possit abluere. Uerũ ut in dño potestatis auctoritas.
ita in illo fidei constantia declarat᷑. Ille infaciẽ pro¬
cidit qđ humilitatis. ẽ. & pudoris: ut unꝰquisq de
suȩ uitȩ maculis erubescat. Sed confessionẽ uere¬
cundia ñ repressit. Ostendit uulnꝰ. remediũ postu¬
lauit. & ipsa religionis & fidei plena confessio est
Si uis inqͥt. potes me mundare. In uoluntate dñi
tribuit potestatẽ. De uoluntate aut̃ dnĩ ñ quasi
pietatis incredulus dubitauit. sed quasi colluuio¬
Mundare. Et cũ hoc dixisset. statĩ discessit ab eo lepra

Expanded text:
Non veni solvere legem, sed adimplere , ille qui excludebatur a lege, purgari se Domini potestate praesumens, non ex lege, sed supra legem esse gratiam judicabat, quae leprosi maculam possit abluere. Verum ut in Domino potestatis auctoritas, ita in illo fidei constantia declaratur. Ille in faciem procidit, quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae vitae maculis erubescat. Sed confessionem verecundia non repressit, ostendit vulnus, remedium postulavit; et ipsa religionis et fidei plena confessio est: Si vis, inquit, potes me mundare. In voluntate Domini tribuit potestatem, de voluntate autem Domini non quasi pietatis incredulus dubitavit, sed quasi colluviomundare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ciã nuncupant. E⁊ cũ ñ possent offerre eũ illi pꝰ
turba: nudauer̃ tectũ ubi erat. Desiderant paralyti-
cũ xp̃o offerre. sed turba int̾posita ab om̃ĩ parte re¬
cludunt᷑: qͥa sepe anima post infimi torporis desidiã
ad dm resipiscens: suꝑnęq grẽ remedio cupiens in no¬
uari: priscȩ consuetudinis obstaculo retardat᷑. Sepe

Expanded text:
tiam nuncupant. Et cum non possent offerre eum illi prae turba, nudaverunt tectum ubi erat. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte intercluduntur, quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ popłorũ. Quia uͦ typice uir iste peccatis
languidũ genꝰ designat humanũ: recte ñ solũ le¬
prosus. uerũ etiã iuxta euangłiũ lucȩ plenꝰ lepra
fuisse describit᷑. Om̃s enĩ peccauer̃. & egent gła dĩ
lla scilicet ut extenta manu saluatoris: hoc ÷ incar¬
nato dĩ uerbo. humanãq contigente naturã aber¬
roris prisci uarietate mundent᷑. possintq cũ apłis
audire. Ia uos mundi estis. ꝓpt̾ sermonẽ quẽ locutꝰ
sũ uob̾. Et quidiutius abominabiles a popło dĩ erant
castris secreti: iã aliquando tẽplo reddi. & sacerdo¬
ti queant offerri: illi utiq cui dicit᷑ tu es sacerdos
in ȩt̾nũ: audientes ab apło: Templũ enĩ dĩ scm̃ est
qđ estis uos. Offerantq ꝓemundatione sira sic̃ p̾ce-

Expanded text:
credentium populorum. Quia vero typice vir iste peccatis credentium populorum. Quia vero typice vir iste peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, verum etiam, juxta Evangelium Lucae, plenus lepra fuisse describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Illa, scilicet, ut, extenta manu Salvatoris, hoc est incarnato Dei Verbo, humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis , et qui diutius abominabiles a populo Dei erant castris secreti, jam aliquando templo reddi, et sacerdoti queant offerri, illi utique cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum enim Dei sanctum est quod estis vos
Abbreviated transcription (Latin):
separatĩ ut primũ dicat uolo. deinde imꝑet mundare
in dixeris. Quare pͣcipit᷑ nemini dicere nͥ ut doceret
ñ uulganda nr̃a beneficia sed p̃menda. ut ñsolũ a
mercede abstineamꝰ pecuniȩ sed etiã gr̃ȩ: Seo ua¬
dere se sacerdoti iubet᷑: ut intelligeret sacerdos eũ
ñ legis ordine. sed grã dĩ supra legẽ ẽẽ curatũ. Offer¬
re autẽ sacrificiũ. ut ostenderet dñs: qͥa legȩ̃ ñ solue¬
ret sed ad impleret. qͥ scđ̾m legẽ gradiens supra legẽ
sanaret eos. qͦs remedia legis ñ sanauerant. Et bene ad¬
didit. in testimoniũ illis: hoc ÷ si dño credant. si im¬
pietatis lepra discedat. Qđ si quẽ mouet quomꝰ dñs
mosaẏcũ uideat᷑ apꝓbare sacrificiũ. cũ id ñ recepit
ȩccła: meminerit nondũ coepisse sacrificiũ sc̃m scõꝵ
tia sacrificia: priusquã illud qđ significabat᷑ confir¬
matũ esset contestatione apłorũ pͣdicantiũ: & fide

Expanded text:
separatum, ut primum dicat volo, deinde imperet, mundare. separatum, ut primum dicat volo, deinde imperet, mundare. ni dixeris. Quare praecipitur nemini dixeris, nisi ut doceret non vulganda nostra beneficia, sed premenda, ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gratiae. Sed vadere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret sacerdos cum non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus, quod legem non solveret, sed adimpleret, qui secundum legem gradiens supra legem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit: In testimonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, memineat nondum coepisse sacrificium sanctum santia sacrificia, priusquam illud quod significabatur confirmatum esset contestatione apostolorum praedicantium, et fide
Abbreviated transcription (Latin):
feste in ciuitatẽ introire. sed foris in desertis locis eẽ:s
& conueniebant adeũ undiq Unius ꝑfecta saluatio:
multas addnim cogit turbas. Ut enĩ ipse sẽ interius
ex teriusq doceret esse saratii: nequaquã ꝑceptũ be¬
neficiũ uł ab ipso a quo acceꝑat iussus tacet. quin
potius euangłistȩ functꝰ officio: mox egressus coepit
pdicare & diffamare sermonẽ. Unde merito quȩrte.
quid nã sit qđ dñs ñnulla quȩ gessit abscondi uissit.
qđ implere ñ potuit: Sed notandũ qđ redeptor
nr̃ ꝑ mortale corpus om̃e qđ egit. hoc nob in exẽ¬
ploactionis p̾buit. Miraculũ nanq faciens & taceri
iussit. & tam̃ taceri ñ potuit: ut uidelicet electi
eiꝰ exempla doctrinȩ illius sequentes. in magnis quȩ
faciunt latere quidẽ in uoluntate habeant. sed ut
ꝓsint aliis ꝓdant᷑ inuiti: quatinꝰ & magnȩ humi¬
litatis sit qđ sua oꝑa taceri appetunt. & magnȩ sul¬
limitatis sit qđ eorũ oꝑa taceri ñ posst̃. Non gͦ dñs

Expanded text:
civitatem introire, sed foris in desertis locis esset: et conveniebant ad eum undique. Unius perfecta salvatio, multas ad Dominum cogit turbas: ut enim ipse se interius exteriusque doceret esset sanatum, nequaquam perceptum beneficium, ut ab ipso a quo acceperat jussus, tacet: quin potius evangelistae functus officio, mox egressus coepit praedicare et diffamare sermonem. Unde merito quaeritur quidnam sit quod Dominus nonnulla ququod implere non potuit? Sed notandum quod Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplo actionis praebuit. Miraculum namque faciens et taceri jussit, et tamen taceri non potuit, ut, videlicet, electi ejus, exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed, ut prosint aliis, prodantur inviti, quatenus et magnae humilitatis sit, quod sua opera taceri appetunt, et magnae sublimitatis sit, quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ facit matheus. Nanq MaRcUS ita sequitur.
dato talia connectit: ut ipse intelligat᷑ quẽ mathe¬
us cõmemorat tunc. eẽ mundatũ. quando post illũ
sermonẽ dñs de monte descendit: Sic enĩ ait mathis
Cũ autẽ descendisset de monte : secutȩ st̃ eũ turbȩ

Expanded text:
rationem facit Matthaeus. Namque Marcus ita sequitur: rationem facit Matthaeus. Namque Marcus ita sequitur: dato connectit, ut ipse intelligatur quem Matthaeus commemorat tunc esse mundatum, quando post illum sermonem Dominus de monte descendit. Sic enim ait Matthaeus: Cum autem de