comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
txit uiiͣs dño meo. sede a dextris
meis: donec ponã immicos tuos scabl¬
lum pedũ tnoꝵ. Hanc gͥ questionem
iudeis ꝓpositam adño: in ipso ingres.¬
su psalmi ꝑtractare debemꝰ. Si cuĩ quod respon¬
aerunt iudei exigatur a nobis. utrñ confitta.¬
mur & nos an negemus: absit ut negemꝰ. Si
dicatur nobis xp̃c fanis est dauid. an non est:
si dixerimtis non: contradicunus euangłio. Namꝙ¬

Expanded text:
a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Hanc ergo quaestionem Judaeis propositam a Domino, in ipso ingressu Psalmi pertractare debemus. Si enim quod responderunt Judaei exigatur a nobis, utrum confiteamur et nos, an negemus; absit ut negemus. Si dicatur nobis, Christus filius est David, annon est? si dixerimus non, contradicimus Evangelio; namq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓco ut diligerent me detrahebant mͥ. ego aut̃ orabam.
& posuerunt adu̾sum int mala ꝓbonis. & odiũ ꝓdilee.¬
tione mea. Om̃ia de plurib. Nunc uͦ quid digni
essent ꝓhis iniquitatib sius. & quid eis diumno uidi¬
cio futurũ cẽt. p̃nuncians: constitue inquit suꝑ
eã peccatorem. tanquam intendens in eũ qͥ se tradi
apłoꝵ supplicio debito p̾nuntiet pumendũ. qͥd. ẽ.
constitue suꝑ eũ peccatorem. nͥ cũ quẽ sequenti uersu
indicat cũ dicit. & diabolus stet a dextris eiꝰ: Hoc
uaq meruit. ut suꝑ se habeat diabolã. id. ẽ. diabo¬
lo subditꝰ sit: qui xp̃o cẽ. subditꝰ noluit. Stet a dex¬

Expanded text:
diligerent me, detrahebant mihi; ego autem orabam: et posuerunt adversum me mala pro bonis, et odium pro dilectione mea.» Omnia de pluribus. Nunc vero quid digni essent pro his iniquitatibus suis, et quid eis divino judicio futurum esset praenuntians, «Constitue,» inquit, «super eum peccatorem:» tanquam intendens in eum qui se tradidApostolorum supplicio debito praenuntiet puniendum ; quid est, «Constitue super eum peccatorem,» nisi eum quem sequenti versu indicat, cum dicit, «Et diabolus stet a dextris ejus?» Hoc itaque meruit, ut super se habeat diabolum, id est, diabolo subditus sit, qui Christo subditus esse noluit. «Stet» aute
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ corpus est ap̃i. quomͦ in medio eccłiȩ cantat
xccłia: Ita & bic multi cũ sitit menbra cepĩ. si cũ
ipsi lau̾dant. ille laudat qui est in medio eius:
quomꝰ in medio multoꝵ laudat. quando ipsis
multis laudantib dicit᷑ ipse laudare : Ani ideo
laudat in medio multoꝵ. quia eñ eccłia sua est
hic usq i in consũmationẽ scłl. ut qͦd ait in me¬
dio multoꝵ. hoc accipiamꝰ qͦd ab eisdẽ multis
honoratur: In mecdio quippe esse dicitur. cui
houot p̃cipuus exhibetur. Si aut̃ cor est tanꝗͣ
hominis mediũ. nichil meliꝰ intelligit᷑ dictũ
quã in cordib multoꝵ laudabo eũ. Habitat

Expanded text:
rpus est Christi, quomodo in medio Ecclesiae cantat rpus est Christi, quomodo in medio Ecclesiae cantat Ecclesia? Ita et hic multi cum sint membra Christi, si cum ipsi laudant, ille laudat, quia membra sunt ejus; quomodo in medio multorum laudat, quando ipsis multis laudantibus dicitur ipse laudare? An ideo laudat in medio multorum, quia cum Ecclesia sua est hic usque in consummationem saeculi ; ut quod ait, «in medio multorum,» hoc accipiamus quod ab eisdem multis honoratur? In medio quippe esse dicitur, cui honor praecipuus exhibetur. Si autem cor est tanquam hominis medium; nihil melius intelligitur dictum, quam in cordibus multorum laudabo eum. Habitat
Abbreviated transcription (Latin):
Induant᷑ qui detrahunt mnͥ pudore . id .e. pudeat
eos aetrapisse mͥ. S hoc potest & in bono accipi:
dũ cõrrigunt᷑. Et oꝑiantur sicut diploide con¬
fusione sua. Diplois. duplge pallrũ ast. Nã qͥdam
aia sic intp̃tatist̃. istum uersum. E oꝑiaut᷑ sic̃
palliũ duplex. confusione sua. Intelligitur aut̃
confuntant᷑ e initꝰ a foris. id.Ẽ. & corã do. o corã
Niiis aiei solet in consuetudine stomonis latim.
qo plus est quã debet. Citi contrariũ est parũ qͦs
mitius est quam debet. Seo numis grece. agan dt̃.
atr aut̾ uerisuis non habet agan: sed habet sodrã.
Qs quidã nr̃i ita int̃p̃tati sunit: ut ꝓ eo ꝑotierẽt
auquando nimis. aliquando ualde. Ses mͥimis
ꝓ to quod est ualoe intelligatur. potest s in
laude pomi. Nã osta confessio. lauẽt sgni.¬
ficat. Ita eñi sequit᷑. Et in medio multoꝵ lam¬
dabo cũ. Dicit gtiam in alio psalmo. In mẽdios

Expanded text:
Induantur qui detrahunt mihi pudorem:» id est, pudeat eos detraxisse mihi. Sed hoc potest et in bono accipi, dum corriguntur. «Et operiantur sicut diploidem confusionem suam.» Diplois duplex pallium est. Nam quidam etiam sic interpretati sunt istum versum: «Et operiantur sicut pallium duplex confusionem suam.» Intelligitur autem, confundantur et intus et foris, id est et coram Deo et coram Nimis» dici solet in consuetudine sermonis latini, quod plus est quam debet: cui contrarium est parum, quod minus est quam debet. Sed «nimis,» graece ἄγαν dicitur; iste autem versus non habet ἄγαν, sed habet σφόδρα. Quod quidam nostri sic interpretati sunt, ut pro eo ponerent aliquando «nimis,» aliquando «valde.» Sed si «nimis» pro eo quod est «valde» intelligatur, potest et in laude poni; nam et ista confessio laudem significat. Ita enim sequitur: «Et in medio multorum laudabo eum.» Dicit etiam in alio psalmo, «In medio
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem. Quia astitit a dextris pauperis.
De iuida dictũ erat. & diabolus stet a dextris eiꝰ.
quia suas diuitias augere noluit ap̃o uendito.
Hic autẽ dt̃s astitit a dextris pauꝑis. ut diuitiȩ
panꝑis sint ipse dñs. Astitit qͥppe a dextris pau¬
a dextris pauꝑis: non ut ei multiplicaret an¬
nos uite quandoq finiende. tieq ut eiꝰ auge¬
ret pecuniã. aut cũ faceret corꝑis uirib fortẽ.
uł ad tempꝰ incolumen: s ut saluam faccrit
dñs a dextris peuꝑis: ne ipsa pauꝑtate. id est

Expanded text:
 31. Quia astitit a dextris pauperis.» De Juda dictum erat, «Et diabolus stet a dextris ejus;» qui suas divitias augere voluit Christo vendito: hic autem Dominus «astitit a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis sint ipse Dominus. «Astitit» quippe «a dextris paris,» non ut ei multiplicaret annos vitae quandoque finiendae, neque ut ejus augeret pecuniam, aut eum faceret corporis viribus fortem, vel ad tempus incolumem; sed «ut salvam faceretassistit a dextris pauperis, ne ipsa paupertate, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
impiis: Quia mirũ si tunc: Modo in medio inumi.¬
coꝵ moꝵ. nunc inisto transita scłoꝵ. in ista ꝓpa¬
gatione & successiont mortalitatis humanȩ. nunc
dũ torrens tempoꝵ p̃terlabit᷑. ad hoc directa est
uirga uirtutis tuȩ ex syon: ut dñeris iamedio ini¬

Expanded text:
impiis? quid mirum si tunc? Modo in medio inimiimpiis? quid mirum si tunc? Modo in medio inimicorum tuorum, nunc in isto transitu saeculorum, in ista propagatione et successione mortalitatis humanae, nunc dum torrens temporum praeterlabitur, ad hoc directa est virga virtutis tuae ex Sion, ut domineris in medio ini
Abbreviated transcription (Latin):
Añs ex syon. Que syon ipsa est icrłm. Audi ipsura
Anm. Oportebat axp̃m pati. & resutgere ã mortus
tertia die. Hinc sodet ad dexitram dei patris.
resurgento ubi fuit. Deuide sedente alo ad dgx.¬
teram patris. quid agitur. ut ponant᷑ tainici eiꝰ
scabellum pedum ciꝰ: Quid agitur: Audi ill̃ do¬
centem. & exponcitem. ꝙ p̃dicabitur in nomine aꝰ
penitentia & remissio peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes. in
emittet dñs ex spon Uirgam uirtutis tuȩ. hoc est
regnũ potentiȩ tuȩ. quia reges cos in uirga ferrea.
emitcet cãs ex syon. quia incipientib ab ierłcm.¬
Cũ gͥ miscrit ex sron uirgam uirtutis eiꝰ qͥo fiet:
oy dñare in medio inmicoꝵ tuoꝵ. Prius dominare
i mectio inimicoꝵ tuoꝵ. inter frementes geates.
Nũquid em̃ pꝰtea cũ acccꝑint honorem fuum. scient
suam dñationem impii: In medio inimicoꝵ. suoꝵ
dũabitar. Et quid mirum si tanc dñabitur sccũ
ingt̾nũ regnantib iustis. & ȩt̾̃nis peuis ardentib

Expanded text:
. Audi ipsum Dominum: «Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die.» Hinc sedet ad dexteram Dei Patris, resurgendo ubi fuit. Deinde illo sedente ad dexteram Patris, quid agitur? ut ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus, quid agitur? Audi illum docentem et exponentem: «Et praedicabitur in nomine ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes genteemittet Dominus ex Sion. Virgam virtutis tuae,» hoc est regnum potentiae tuae; quia, «Reges eos in virga ferrea» : «emittet Dominus ex Sion;» quia, «Incipientibus ab JerCum ergo emiserit ex Sion virgam virtutis ejus, quid fiet? «Et dominare in medio inimicorum tuorum.» Prius «dominare in medio inimicorum tuorum:» inter frementes gentes. Numquid enim postea cum acceperint honorem suum sancti, et suam damnationem impii, in medio inimicorum suorum dominabitur? Et quid mirum si tunc dominabitur, secum in aeternum regnantibus justis, et aeternis poenis ardentibus
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. Alaledicent illi. & tu benedices. Uana est
ergo & falsa maledictio filioꝵ hominũ diligentiã
uanitatẽ. & querentiũ mendatiũ. Ds̃ autẽ cum
benedicit: facit qͦd dicit. Qui insurgunt in me
confiradant᷑. t eñi instrgant: aigͥo se adu̾sus
ns ꝓsicere arbitrant᷑. S cũ exaltatꝰ fucro suꝑ¬

Expanded text:
 Maledicent illi, et tu benedices.» Vana est ergo et falsa maledictio filiorum hominum, diligentium vanitatem, et quaerentium mendacium ; Deus autem cum benedicit, facit quod dicit. «Qui insurgunt in me, confundantur». Ut enim insurgant aliquid se adversus me proficere arbitrantur; sed cum exaltat
Abbreviated transcription (Latin):
misertat᷑. non ad temporalem intã sumendã ul
sustentrandã: s aduerã uitam. id. ẽ. ct̃nã. fiant¬
nati eiꝰ in interitã. Utiq uuinteritũ sempit̃nrm.
Ingeneratione una delcatur nom̃ eiꝰ. Quia geneta¬
ti suntnon regenerati: ideo inuna gent¬
ratione delent᷑. Nam in altera. id. ẽ mre.¬
generatione. si cam cognoscerent otenerent: non
cis dicit. Testimonio estis uobismetipsis. qͥa filii
Iestis coꝵ. qui ꝓpħas occiderunt. Qx paulo p̾t ait.

Expanded text:
misereatur, non ad temporalem vitam sumendum vel misereatur, non ad temporalem vitam sumendum vel sustentandam, sed ad veram vitam, idti ejus in interitum:» utique in interitum sempiternum. «In generatione una deleatur nomen ejus.» Quia generati sunt, non regenerati, ideo in una generatione delentur: nam in altera, id est in regeneratione, si eam cognoscerent et tenerent, non eis dicit, «Testimonium estis vobismetipsis, quia filii estis eorum qui Prophetas occiderunt:» et paulo post ait,
Abbreviated transcription (Latin):
hostib. translati funt. debellati filii regm uidcoꝵ
Quid. ẽ. aut̃ inendicare. iͥ ad hominũ iniscdiam
uiuere. sic̃ uiuunt sub earũ gentiũ rogibꝰ inqͥs
translati st̃ Eiciant᷑ de habitationib suis. Ita fac¬
tumã. Serutetur fenerator omĩem sicbstantiã &.
id. c̃ ppłi ciꝰ. Ubi nichil melius intelligit᷑. quam
debita coꝵ non dimutantur: quia in solo xpͥo
dimitunt᷑ quem respuerunt. qui etiã dicere
docuit. dinutte nobis debita nr̃a. sicut & nos
dimittimꝰ debitorib nris. Om̃em aut̃ substantiã¬
ciꝰ dictũ. ẽi om̃em uitã eiꝰ. ut ei nulla debita
id. ẽ. nulla peccata donent᷑. E diripiant alieni¬
om̃s laborts eiꝰ: Oiabolͦ & angłi eiꝰ. quia non
thesaurigant in celo. qui non habent &p̾m. Non
Nec sit qui misereat᷑ pupillis eiꝰ: qui patit ꝑdito
id. ẽi regno sic remanserunt. aut amisso dõ curns
filiũ ꝑsecutisunt & oderunt. non est qui corũ

Expanded text:
hostibus translati sunt, debellati filii regni Judaeorum. hostibus translati sunt, debellati filii regni Judaeorum. Quid est autem mendicare, nisi ad hominum misericordiam vivere, sicut vivunt sub earum gentium regibus, in quas translati sunt? «Ejiciantur de habitationibus suis.» Ita factum est. «Scrutetur fene populi ejus. Ubi nihil melius intelligitur, quam debita eorum non dimittantur, quia in solo Christo dimittuntur, quem respuerunt; qui etiam dicere docuit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . «Omnem» autem «substantialla debita, id est, nulla peccata donentur. «Et diripiant alieni labores ejus:» diabolus et angeli ejus; quia non thesaurizant in coelo qui non habent Christum. «Non«Nec sit qui misereatur pupillis ejus.» Qui patre perdito, id est regno, sic remanserunt, aut amisso Deo, cujus Filium persecuti sunt et oderunt, non est qui eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dcp̃m ñ incongruent̃ intelligi existimo
epãtum ppłi iudeoꝵ. quia de tribu tuda fact
est sedđm carnẽ. Et apłs ait. Dico eñi apm̃ iħm
ministrũ fuisse circileisionis ꝓpt̃ ueritat̃e di.
ad confirmandas ꝓmissiones patrũ. & ipscait.
Non sũ missus. nͥ ad oues quȩ pierunt domus
istł. Quia & illis exhibuit in carne p̾scatiam.
& magi qui ab oriente uenerunt. boc dixert.
Ibi est qui natꝰ est rex iudeoꝵ: Et hoc intitu¬
lo scriptũ erat suꝑ crucifixum. Unde illus
mutare uolentibꝰ. non frustra respondit pilat
ibunt in tenebras exteriores. Pacti sunt aut̃ orpba¬
ni: amsso ipso regno. quasi patre ꝑdito. Quãq̾m
& diñ patrem. bene intelligunt᷑ amisisse. Qui cuĩ
filiũ non habet ait ueritas. nec patrt̃ habet. Ꝙ
ipxor eius uidua. Uxor regni plebs intelligipo.¬
test. cui reges subdite dñant᷑. Uĩoua uͦ facta est.
amisso ipso regno. Nutantes transserant᷑ filii eiꝰ
& mendicent. Nutauerunt ꝑiculis urgentib

Expanded text:
m non incongruenter intelligi existimo episcopatum populi Judaerum, quia de tribu Juda factus est secundum carnem: et Apostolus ait, «Dico enim Christum ministrum fuisse circumvisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum» . Et ipse ait: «Non sum missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel» ; quia illis exhibuit in carne praesentiam. Et Magi qui ab oriente venerunt, hoc dixerunt: «Ubi est qui natus est rex Judaeorum» . Et hoc in titulo scriptum erat super crucifixum: unde illud mutare volentibus non frustra respondit Pilatus, ibunt in tenebras exteriores» . Facti sunt autem orphani amisso ipso regno, quasi patre perdito; quanquam et Deum patrem bene intelliguntur amisisse: «Qui enim Filium non habet,» ait Veritas, «nec Patrem habet» . «Et uxor ejus vidua.» Uxor regni plebs intelligi potest, cui reges subditae dominantur: vidua vero facta est amisso ipso regno. «Nutantes transferantur filii ejus, et mendicent.» Nutaverunt periculis, urgentibus
Abbreviated transcription (Latin):
filiis & uxori. ut non inde sincerit᷑ uł ꝑscueran¬
ter uinculũ cupiditatis abruꝑit. Qui gtiã si
ea uł uendere uideret᷑ distribuenda pauꝑibꝰ:
ꝓfecto faceret qd̾ ananias pꝰt dni ascensionem.
Neq eili metueret nẽ hoc dãs diuinitate cog¬
nosceret. quem falli putabat. quando ea quȩ
conuenire possint ȩtiã in popło iudcoꝵ. cuius
iniicitis contra xp̃m ꝑtinaci odio ꝑmansert̃.
cuiꝰ ppłi diximus uidam in figura gessisse ꝑsonã:
sient eccliȩ gessit apłs petrus. Constitue suꝑ
eã peccatorem. & diabolus stet adextris eiꝰ. Quc̃¬
admodũ in uida: sie in isto ppło intelligenoñ
est. qui repulso a se ap̃o: factus est subditꝰ diabolo.
cuiꝰ ꝑsuasiones. in om̃ib prauis & t̾renis copidi¬
tatib p̃posuit et̃nȩ saluti. Cũ iudicat᷑ ex eat
condẽpnatꝰ. quia in nequitia s in infidelitate

Expanded text:
filiis et uxori, ut non inde sinceriter vel perseveranfiliis et uxori, ut non inde sinceriter vel perseveranter vinculum cupiditatis abruperit: qui etiamsi ea velut vendere videretur distribuenda pauperibus, profecto faceret quod Ananias post Domini ascensionem . Neque enim metueret ne hoc Dominus divinitate cognosceret, quem falli putabat, quando ea quae convenire possint etiam in populum Judaeorum, cujus inimicitiae contra dominum pertinaci odio permanserunt: cujus populi diximus Judam in figura gessisse personam, sicut Ecclesiae gessit apostolus Petrus. «Constitue super eum peccatorem, et diabolus stet a dextris ejus.» Quemadmodum in Juda, sic in isto populo intelligendum est; qui repulso a se Christo factus est subditus diabolo, cujus persuasiones in omnibus pravis et terrenis cupiditatibus praeposuit aeternae saluti. «Cum judicatur, exeat condemnatus:» quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ defimcti fucrint suis bene sit. ꝑmansionẽ
uͦ p̾ceritatis suȩ ꝑsuccessiones generationũ. soli
martrrio coronari: ita ut nullas coꝵ in terra
remaneat. Cꝑteri aut̾ om̃is aut pene om̃s felices
uolunt esse suos in hac uita. post mortẽ suã &
suũ genꝰ interire nolunt. Quaꝓpt̃ iuda tã infeli¬
eit̃ mortuo. ita ut iꝑxor uidua & filii ciꝰ erpbani
remanserint: ut fencratore serutante om̃em fub.¬
stantiã ciꝰ. & diripientib alienis om̃s labores eiꝰ.
de suis habitationib eicerent᷑: nec aliquẽ pupilli
iꝰ miserantẽ inuenirent. & in una generatione
siue pꝰteris interirent: si hȩc sentiunt mortui.
cũmulus maloꝵ est. si hec non sentiunt. formido
uiuoꝵ. Si aut̃ mouet quom̃ potuerit᷑ substan¬
tiã quam fenerator serutaretur alieniq diripe¬
rent. quando iam cũ aliis undecĩ añm sequela¬
tur: credat cum om̃ia quȩ habebat ita dimisisse

Expanded text:
ut cum defuncti fuerint, suis bene sit. Permansionem ut cum defuncti fuerint, suis bene sit. Permansionem vero posteritatis suae per successiones generationum soli martyrio coronari, ita ut nullus eorum in terra remaneat: caeteri autem omnes, aut pene omnes, felices volunt suos esse in hac vita post mortem suam, et suum genus interire nolunt. Quapropter quod Juda tam infeliciter mortuo, ita uxor vidua et filii ejus orphani remanserunt, ut feneratore scrutante omnem substantiam ejus, et diripientibus alienis labores ejus, de suis habitationibus ejicerentur, nec aliquem pupilli ejus miserantem invenirent, et in una generatione sine posteris interirent; si haec sentiunt mortui, cumulus malorum est; si haec non sentiunt, formido vivorum. Si autem movet quomodo potuerit habere substantiam quam fenerator scrutaretur, alienique diriperent, quando jam cum aliis undecim Dominum sequebatur; credat eum omnia quae habebat ita dimisisse
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ Ueruntam̃ qͦdbreuit̃ dici potest. si nulla
illis esset cura de nobis: non diceret dñs dixisse
illũ diuitem qui toementa apud inferos patie.¬
bat᷑. habeo eñi quinꝙ fr̾es. ne & ipsi ueniant in
hunc locum tormentoꝵ. S quomͦ libet intelli¬
gant. qui hoc alit̃ intelligere conant᷑. Et quia
fatendũ. ẽ. non esse consequens. ut si sciunt mor¬
tu suos uiuere. quia nec in locis penarũ eos
uident. ubi diues ille erat: nec in requie beatoꝵ
ubi lazarũ & abraham quãus longe agnoscebat.
ioeto eos ȩtiã illa quȩ circa coꝵ caros aguutur.
uł leta uł tristia scire necesse sit: hoc dico pau¬
cos esse ciꝰ animi homines. qui post mortẽ suam
quid suis bom maliut contingat saltẽ dũ uiuũt
negligant: atq om̃ino contẽpnant. multos autẽ
qͥd indicat ętiam tanta cura cõmendande ultimȩ
uoluntates. & qualiũcñq testam̃toꝵ satis agere.

Expanded text:
mortuoram. Verumtamen, quod breviter dici potest, si nulla mortuoram. Verumtamen, quod breviter dici potest, si nulla illis esset cura de nobis, non diceret Dominus dixisse illum divitem qui tormenta apud inferos patiebatur: «Habeo ibi quinque fratres, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum.» Sed quomodolibet intelligant qui hoc aliter intelligere conantur, et quia fatendum est non esse consequens ut si sciunt mortui suos vivere, quia nec in locis poenarum eos vident, ubi dives ille erat, nec in requie beatorum, ubi Lazarum et Abraham quamvis longe agnoscebat , ideo eos etiam quae circa eorum charos aguntur vel laeta vel tristia scire necesse sit: hoc dico, paucos esse ejus animi homines, qui post mortem suam quid suis boni malive contingat, saltem dum vivunt, negligant, atque omnino contemnant; multos autem, quod indicat etiam tanta cura commendandae ultimae voluntatis et qualiumcumque testamentorum, satis agere
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ & matris eiꝰ: si ne successione ꝓlis sic̃ suꝑiꝰ
dictum.ẽ. in brcuitate uniꝰ generationis exancti
funt. Dicit aliquis. Etiam ne hoc ad peuã iudȩ
ꝑtinere credendũ. ẽ. quod post mortẽ eiꝰ ad mendi¬
citatem uxor ciꝰ & silii ꝑuenerunt: & translati st̃
ciecti de habitationib suis. scrutante feneratore
om̃em substantiã cł. & diripientib alienis om̃s
labores cius. nemine ad uiuante. nec miserante pui¬
pillos eius. aut qͦd cito sunt sine posteris mortui: ⁊ Iũ¬
quid ȩtiam exeis quȩ in suis post mortẽ cuiusq con¬
tingunt. ullus mortuos tangit dolor. aut hȩc sal¬
tem scire putandi sunt. quoꝵ sensus alibi est pro
meritis. seu bene. seu male: Cui respondeo mag-¬
niam quidem esse questionem. nec in p̃sentia dis¬
serendam qͦd sit oꝑis ꝓlixioris: utrũ uł quatenus
uel quomꝰ ea quȩ circa nos agunt᷑. nouerunt sp̃s

Expanded text:
patrum et matris ejus, sine successione prolis, sicut superius patrum et matris ejus, sine successione prolis, sicut superius dictum est, in brevitate unius generationis exstincti sunt. 17. Dicit aliquis: Etiamne hoc ad poenam Judae pertinere credendum est, quod post ejus mortem ad mendicitatem uxor ejus et filii pervenerunt, et translati sunt, ejecti de habitationibus suis, scrutante feneratore omnem substantiam ejus, et diripientibus alienis omnes labores ejus, nemine adjuvante nec miserante pupillos ejus, et quod cito sunt sine posteris mortui? Numquid etiam de his quae in suis post mortem cujusque contingunt, ullus mortuos tangit dolor? aut haec saltem scire putandi sunt, quorum sensus alibi est pro meritis, seu bene, seu male? Cui respondeo magnam quidem esse quaestionem, nec in praesentia disserendam, quod sit operis prolixioris, utrum, vel quatenus, vel quomodo ea quae circa nos aguntur, noverint spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ non tenuit ad optionẽ in familia dĩ. s uq.¬
tatem uetusti generis potius elegit: rediit iuiqͥtas
patrum cus in conspectu dñi. ut in eo ȩtiã ipse
puniret᷑. & peccatũ matris eiꝰ ñ ẽ. in eo deletum
eus fiant contra dñm sem̃ꝑ. non ut dño ad u̾sen¬
tur: s ut mcrita eoꝵ pessima non obliuiscatur
in isto dñs. cũ illi & ipsa retribuet. Contra dñm
eñi dixit. in conspectu dñi. Nã & alii in t̃pretes
sic transtulerunt. frant in conspectu dñ scmper:
alii a. siant corã dño scmꝑ. sicut alibi dictum. ẽ.
Dofuusti iniquitates nr̃as in conspectu tuo. Serꝑ
aut̃ dicit. ut sine remissione sit tantũ illud seꝰ
& hic s in futuro scło. Disꝑeat de tra memoria
coꝵ. Patrum scilicet & matris eiꝰ. Memoriã dic̃
coꝵ. quȩ in ꝓpagine generationis eustodit᷑. Hane
ꝓpħauit de t̾ra ꝑituram. quiao ipse
iuidas a filii eiꝰ qui erant taꝗͣ.memoria

Expanded text:
Sed, quia non tenuit adoptionem in familia Dei, sed iniquitatem vetusti generis potius elegit, rediit iniquitas patrum ejus in conspectu Domini, ut in eo etiam ipsa puniretur; et peccatum matris ejus non est in eo deletum.ejus «fiant contra Dominum semper,» non ut Domino adversentur, sed ut merita eorum pessima non obliviscatur in isto Dominus, cum illi et ipsa retribuet. «Contra Dominum» enim dixit, In conspectu Domini: nam et alii interpretes sic transtulerunt, «Fiant in conspectu Domini semper;» alii vero, «Fiant coram Domino semper:» sicut alibi dictum est, «Posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo» . «Semper» autem dicit, ut sine remissione sit tantum illud scelus, et hic, et in futuro saeculo. «Dispereat de terra memoria eorum:» patrum scilicet et matris ejus. Memoriam dicit eorum, quae in propagine generationis custoditur: hanc prophetavit de terra perituram, quia et ipse Judas, et filii ejus qui erant tanquam memoria
Abbreviated transcription (Latin):
uxor eiꝰ uiduata ẽ. Nutantes transferant᷑ filiĩ eiꝰ.
& mendicent. Nutantes dictum est incerti quo
eant. om̃i p̃sidio aestituti. Eiciantur de habitati¬
onib suis. Exposuit qd̾ supra dixcrat. tran̾serant᷑.
Hocaut̃ totũ quomͦi ipxori ei filiis q contigerit.: sc.¬
quentes indicant uersus. Scrutetur fenerator

Expanded text:
 12. «vers. 10. Nutantes transferantur filii ejus,  12. «vers. 10. Nutantes transferantur filii ejus, et mendicent. Nutantes» dictum est, incerti quo eant, omni praesidio destituti. «Ejiciantur de habitationibus suis.» Exposuit quod supra dixerat, «transferantur.» Hoc autem totum quomodo uxori ejus filiisque contigerit, sequen
Abbreviated transcription (Latin):
cumq penituit : si ꝑ xep̃m oraret. in dulgentiam
rogaret. Si iudulgentiam rogaret: spem haber&.
Si spem haberet: miscdiam sꝑaret. Si miscđiam
speraret: non sibi desꝑatione collũ ligaret. Pinde
cũ dixisset. cũ iudicatur exeat condempnatus. ne
ab ĩminente condempnatione putaret᷑ se potuisse
oratione liberart. quã didicerat cũ discipłis suis
ubi dicit᷑. dimitte nobis debita nr̃a sicut & nos di¬
mittimꝰ debitorib nr̃is: & oratio eiꝰ inqͥt fiat illi in
peccatum. quia non fit ꝑ ap̃m. quem noluit sequi:
apłatus eius. Qui pauci fuerunt. qm̾ antt dñi
passionẽ. scelere ipsius & morte consũpti st̃. Et
tanquã diceretur. quid gͦ siet de numero sacratis.¬
habere pͥmoᷤᷤ apłos uoluit: continuo subietit. Ꝙx
ep̃atum eiꝰ accipiat alt̃. Tanquam diceret. Et ipst
ꝓ suo merito puniatur. & ille mimerꝰ slppleatur.
Quod si qͥs quẽadmodũ factũ sit scire desiderat.

Expanded text:
eumque poenituit, si per Christum oraret, indulgentiam eumque poenituit, si per Christum oraret, indulgentiam rogaret; si indulgentiam rogaret, spem haberet; si spem haberet, misericordiam speraret; si misericordiam speraret, non sibi desperatione collum ligaret. Proinde cum dixisset, «Cum judicatur, exeat condemnatus;» ne ab imminente condemnatione putaretur se potuisse oratione liberare, quam didicerat cum condiscipulis suis, ubi dicitur, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: Et oratio ejus,» inquit, «fiat in peccatum;» quia non fit per Christum, quem noluit sequi, apostolatus ejus; qui pauci fuerunt, quoniam ante passionem Domini scelere ipsius et morte consumpti sunt. Et tanquam diceretur, Quid ergo fiet de sacratise primos Apostolos voluit? continuo subjecit, «Et episcopatum ejus accipiat alter.» Tanquam dicens, Et ipse pro suo merito puniatur, et ille numerus, suppleatur. Quod si quis quemadmodum factum sit, scire desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
Cutꝰ aut̃ os loquit᷑ ueritatẽ contͣ illud qͦd dixerunt
asti. beatũ ppłm cui hec st̃. debet etiã ipse dicere qͦd
dicit. Prouidebam cdñm in conspectu meo semꝑ.
qm̃ a dextris est mͥ. nẽ cõmouear. Diabolus ergo
stetit a dexiris eiꝰ. quando p̃posuit anaritiã sapien¬
tiȩ. & petuniã saluti sue. ut cũ traderet a qͦ debuit
possideri: ne ab illo possideret᷑. cuiꝰ oꝑa ipse ap̃s¬
ipse soluit. a quo noluit possideri. Cũ iudicat᷑
retur. intra in gaudiũ dñi tui: s talis de qͦ dicatur.
picite cũ initenebras exteriores. Eoratio eiꝰ fiat
quem uendidit ĩmanitate peccati. Oratio aut̃
quȩ non sit ꝑ acp̃m. non sotũ non potest delere pec¬
catũ. s ipsa fit etiã in peccatũ. Quando aut̃ iudas
ita orare potuerit ut oratio eius fieret in pecea¬
tũ: quęri potest. Credo antequã dñm traderet
o de illo tradendo iam cogitaret. Non etũ iã po¬
terat orart ꝑ ap̃m. Nam postea quam illũ tradidit

Expanded text:
us autem os loquitur veritatem, contra illud quod dixerunt isti beatum populum cui haec sunt, debet etiam ipse dicere quod dicit, «Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear» . Diabolus ergo stetit a dextris ejus, quando praeposuit avaritiam sapientiae, et pecuniam saluti suae, ut eum traderet, a quo debuit possideri, ne ab illo possideretur, cujus opera ipse Christus solvit, a quo noluit possideri. 9. «vers. 7.retur, «Intra in gaudium domini tui;» sed talis de quo dicitur, «Projicite illum in tenebras exteriores» . «Et oratio ejus fiat quem vendidit immanitate peccati: oratio autem quae non fit per Christum, non solum non potest delere peccatum, sed etiam ipsa fit in peccatum. Quando autem Judas ita orare potuerit, ut oratio ejus fieret in peccatum, quaeri potest. Credo, antequam Dominum traderet, et de illo tradendo jam cogitaret: non enim jam poterat orare per Christum. Nam posteaquam illum tradidit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dixit. ł anqua ĩ ossib aut̃ oleũ est maledictio.
cũ homines inde se fortes putant: quia licet
Anquia ꝯpcerat unduit maledi ctionẽ sic̃ uestim̃.¬
tũ. differt ab eo uestim̃to quo ũ uidiit᷑ s operit᷑:

Expanded text:
praedixit. Tanquam in ossibus autem oleum est maledictio, praedixit. Tanquam in ossibus autem oleum est maledictio, cum homines inde se fortes putant, quia licet An quia dixerat, «Induit maledictionem sicut vestimentum,» differt ab eo «vestimentum quo» non induitur, sed «operi
Abbreviated transcription (Latin):
nos. & suꝑ filios nr̃os. Et uoluit benedictionem.
& elongabit᷑ abeo. Et uidas quidem quia noluit
xp̃m in quo est et̃na benedictio. s aꝑtius noluit
beuehietionẽ ppłs iudeoꝵ: cui dixit ille illami
ab e benedictio. quia transitũ fecit ad gentes.
Et induit maledictionẽ sicut uestimentũ. Siue
iudas: siue ille ppłs. Et intrauit sicut aqua mn
interiora eius. Ergo & foris & intus. Foris sicut
uestimentũ. intus sicut aqua: quia in eiꝰ incidit
iudiciam. qui potest & corpus & animã occide¬
re ingehennã. C orpus foris. anmã intus. Et
sicut olcum in ossib eiꝰ. Ostendit cum cũ delec¬
tatione malefacere. ꝙ cõparare sibi maledictioie.
hoc est ecernam penã: quia benedictio uita
pt̃na est. Modo quippe malefacta delectantͥ.
sicut aqua in interiora. & sic̃ oleũ in ofsib
S id̃o maledictio uocat᷑: quia talib d̃s tormenta

Expanded text:
nos et super filios nostros» . «Et noluit benedictionem, nos et super filios nostros» . «Et noluit benedictionem, et elongabitur ab eo.» Et Judas quidem, quia Christum noluit, in quo est aeterna benedictio; sed apertius noluit benedictionem populus Judaeorum, cui dixit ille illuminab eo benedictio, quia transitum fecit ad Gentes. «Et induit maledictionem sicut vestimentum:» sive Judas, sive ille populus. «Et intravit sicut aqua in interiora ejus.» Ergo et foris et intus; foris sicut vestimentum, intus sicut aqua: quoniam in ejus incidit judicium, qui potest et corpus et animam occidere in gehenna ; corpus foris, animam intus. «Et sicut oleum in ossibus ejus.» Ostendit eum cum delectatione malefacere, et comparare sibi maledictionem, hoc est, poenam aeternam; quia benedictio vita aeterna est. Modo quippe malefacta delectant, sicut aqua in interiora, et sicut oleum in ossibus; sed ideo maledictio vocatur, quia talibus Deus tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
tum corde moctificart. Plane cõpuctũ corde. s
in m̃bris siis: De his aut̃ qui ꝑsecutist᷑. ut cõpu¬
nctũ corde mortinsearent: crat & saulus consen¬
tieus in neccm stephan cõpuncti corde. quia &
ipse stephanis de ipsis crat. qͥ cẽpũ ti sunt corde.
Sͥ ed saulus recordatus est ficere miscdiam. & qͥ mane
rapielat: aduesꝑum duisit escas. & ipse cõpuntꝰ
corde: ut ętiam in ipso illi ꝑ sequertut᷑ inopem.
uolentes mortisicare cõpuctũ corde. Hoc quippe
oderant in paulo apło: quia cõpunctus corde p̃di¬
cabat. quem fuerat ante ꝑsecutꝰ. In opem qͥppe
& mendicũ od cõpunctũ corde in menbris fuis.
& ipse ut mortificaret ꝑsequens: audiit de celo.
Saule. saule: quid me ꝑscqueris: Ꝙ factus cõpun.¬
ctus corde. cepit talia pati qualia faciebat com¬
ledictionẽ dilexerit. & furando de loculis &dñm
uendendo atq tradendo: tam̃ aꝑtiꝰ ppłs ille dile¬
xit maledictionẽ quando dixit. Sanguis ciꝰ suꝑ

Expanded text:
punctum corde,» sed in membris suis. De his autem qui persecuti sunt, ut compunctum corde mortificarent, erat et Saulus consentiens in necem Stephani compuncti corde ; quia et ipse Stephanus de illis erat qui compuncti sunt corde. Sed Saulus recordatus est facere misericordiam; et qui mane rapiebat, ad vesperum divisit escas : et ipse compunctus corde, ut etiam in illo ipsi persequerentur inopem, volentes mortificare compunctum corde. Hoc quippe oderant in Paulo apostolo, quia compunctus corde praedicabat quem fuerat ante persecutus. Inopem quippe et mendicum et compunctum corde in membris suis et ipse ut mortificaret, persequens, audivit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» et factus compunctus corde, coepit talia pati, qualia faciebat comledictionem dilexerit, et furando de loculis, et Dominum vendendo atque tradendo; tamen apertius populus ille dilexit maledictionem, quando dixit: «Sanguis ejus super
Abbreviated transcription (Latin):
Maxutie homines idõ p̃cingunt᷑. ut adoꝑandũ stat
aptiores: ne uestis sinib p̃pediant᷑. Ergo maledie.¬
tione se p̃cingit. qui malũ non repentinũ s dispo¬
situm aggredit᷑. & ita discit malefacere. ut semꝑ
paratꝰ sit. VInde & hic ait. & sicut zona qua semꝑ¬

Expanded text:
ideo praecinguntur, ut ad operandum sint aptiores, ne vestis sinibus praepediantur. Ergo maledictione se praecingit, qui malum non repentinum, sed dispositum aggreditur, et ita discit malefacere, ut semper paratus sit: unde et hic ait, «Et sicut zona qua sem
Abbreviated transcription (Latin):
ego aut̃ orabam: ut quando aliquos sentimꝰ ingra.¬
tos. ñ solũ non reddcutes bona. s insuꝑ reodentes
mala ꝓbonis: nos oremꝰ. Ꝙ ipse quidt̃ ꝓ aliĩs
uol seuientib uł dolentib. & infide ꝑilitantib
nos uͦ ctiã ꝓ nobis pͥmitus. ut animũ ur̃m dño mi

Expanded text:
bant mihi, ego autem orabam, ut quando aliquos sentimus ingrabant mihi, ego autem orabam, ut quando aliquos sentimus ingratos, non solum non reddentes bona sed insuper reddentes mala pro bonis, nos oremus, et ipsi quidem pro aliis, vel saevientibus, vel dolentibus, et in fide periclitantibus. Nos vero etiam pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quid ait: Ego aut̃ orabam. Non quidem dixit qͥd
orabat. s qͥo melius intelligere debemꝰ. quã ꝓ er⁊
ipsis: Crucispeo cãi maxime detrahebant. quando
uelut homini quem quasi uicerant illudebant.
de qua cruee ille dixit. Pat̃. ignosce illis. qͥa nesci¬
uit qͥd faciãt. Ut qm̃ in ꝓfundo malignitatis reo¬
aebant ipsi mala ꝓ bonis: ille in sũmo benignita.¬
tis redderet bona ꝓmalis. Quãquã bene in telli¬
gatur. etiam ꝓdiscipłis suis orasse. qͥd etiam ante
passionem suam dixit. ne deficeret fides coꝵ. qͥtido
ipse pendens in ligno. ut comen daret patientiam:
ñ ostrna̾etat potentiã int̾ uerba detrahentiul. Es
posset int̾ diuina potestate delere. S nobis utiliꝰ
erat qͦd patientiȩ p̃bebat exemplũ. quã si suos in-¬
micos suic dilitione ꝑdendo. ad hoo nos coisicaret:
ut ĩpatient̃ sestiuartmꝰ de his quos malos patimͦ
uindicari. cã scriptũ sit: melior est patiens quã

Expanded text:
quid ait? «Ego autem orabam.» Non quidem dixit quid quid ait? «Ego autem orabam.» Non quidem dixit quid orabat; sed quid melius intelligimus, quam pro eis ipsis? Crucifixo enim maxime detrahebant, quando velut homini, quem quasi vicerant, illudebant; de qua cruce ille dixit, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt:» ut quoniam in profundo malignitatis reddebant ipsi mala pro bonis, ille in summo benignitatis redderet bona pro malis. Quanquam bene intelligatur etiam pro discipulis suis orasse, quod etiam ante passionem suam dixit, ne deficeret fides eorum , quando ipse pendens in ligno, ut commendaret patientiam, non ostendebat potentiam inter verba detrahentium, quos posset divina potestate delere. Sed nobis utilius erat quod patientiae praebebat exemplum, quam si suos inimicos sine dilatione perdendout impatienter festinaremus de his quos malos patimur, vindicari; cum scriptum sit, Melior est patiens quam
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosa est. magisq ad indicem ꝑtincat int̃ alios
hoc decernere. quam bonũ hominẽ sibi exp̃etere.
Quaxpt̾ impii exilla benignitatis sũmitate delap¬
si. ubi redduntar bona ꝓ malis: ad quantã ma¬
lignitatis ꝓfunditatẽ uenerunt. retribuendo
mala ꝓ botus: Quanto p̃cipitio tot gradꝰ inter.¬
positos trnsicrunt: Nee parutĩ aliquid putari debet
quia non ait. ꝓeo ut diligerent me uti̾siciebant me.
s ditrahebant mͥ. Ideo quippe int̃fecerunt. quia de¬
traxerunt: negantes filiũ dĩ a dicentes. qd in pͥncipe
demonioꝵ cicit demonia. Q acmonium habco.
Et. in sanit. quid eũ auditis: Et cęt̾a talia. Qua de.¬
tractione ab illo auertebant cos. quoꝵ conc̾isionẽ
ille quęrebat. Et ideo potius hoc dpxit. ut osten.¬
hoc animas int̾siciunt: quam qui eiꝰ mortalẽ carut̃
mox p̃sertim resurrecturã scuiendo ꝑemerunt.
S cũ dixisset ꝓco ut diligerent me detrahebant ilͥi.

Expanded text:
vitiosa est, magisque ad judicem pertinet inter alios vitiosa est, magisque ad judicem pertinet inter alios hoc decernere, quam bonum hominem sibi expetere. Quapropter impii ex illa benignitatis summitate delapsi, ubi redduntur bona pro malis, ad quantam malignitatis profunditatem venerunt, retribuendo mala pro bonis! quanto praecipitio tot gradus interpositos transierunt! Nec parvum aliquid putari debet, quia non ait, Pro eo ut diligerent me, interficiebant me; sed, «detrahebant mihi:» ideo quippe interfecerunt, quia detraxerunt, negantes Dei Filium, et dicentes quod «in principe daemoniorum ejicit daemonia» ; et, «Daemonium habet, et insanit; quid eum auditis» ? et caetera talia. Qua detractione ab illo avertebant eos quorum conversionem ille quaerebat: et ideo potius hoc dixit, ut ostenper hoc animas interficiunt, quam qui ejus mortalem carnem, mox praesertim resurrecturam, saeviendo per emerunt. 5. Sed cum dixisset, «Pro eo ut diligerent me, detrahebant mihi;»
Abbreviated transcription (Latin):
nichil est peuis. ad hos ꝑtinet: de quib in isto psal¬
mo dicit᷑. ꝓeo ut diligerent me. detrahebant michi
Dilectionẽ quippe debebant tantis beueficiis dm̃.
quam non solum minime reddebant: uert̃ctum
ꝓ illo bono irrogabant malã. Duo uͦ media quȩ
diximus hominũ quodãmͦ esse medioꝵ. ita seba¬
bent. ut coꝵ prius qd est reddert bona ꝓbonis. habe
puchere. quib dicit. Si dilexcritis cos qui uos
diligunt . id. ẽ. si reddideritis ꝓbonis bona. quã
mercedem habebitis: Id.ẽ. quid magnũ facictis:
Nonne & publicani boc faciunt: Uult aut̃ illos
& hoc facert. & longe amplius. id est ut ñ solũ
amicos uerũctiã inimicos diligant. Posterius
aut̃ qͦo est reddere mala ꝓ malis: habeant & ma¬
li. & mediocrit̃ mali. uł mediocrit̾ boni. usq
adeo ut lex cis doderit ulciscendi modũ. oculc̃
cipiat unusquisq quod secerit: alioquin lex ncqͥ¬
quam id constitueret. s quia uscisctudi libido

Expanded text:
hil est pejus, ad hos pertinet, de quibus in isto psalmo legitur. «Pro eo ut diligerent me, detrahebant mihi.» Dilectionem quippe debebant tantis Domini beneficiis; quam non solum minime reddebant, verum etiam pro illo bono irrogabant malum. Duo vero media quae diximus hominum quodam modo esse mediorum, ita se habent, ut eorum prius, quod est reddere bona pro bonis, habeaprovehere, quibus dicit: «Si dilexeritis eos qui vos diligunt,» id est, si reddideritis bona pro bonis; «quam mercedem hababitis,» id est, quid magnum facietis? «nonne et publicani hoc faciunt» ? Vult autem illos et hoc facere, et longe amplius; id est, ut non solum amicos, verum etiam inimicos diligant. Posterius autem, quod est reddere mala pro malis, habeant et mali, et mediocriter mali, vel mediocriter boni; usque adeo ut Lex eis dederit ulciscendi modum, «Oculumcipiat unusquisque quod fecerit; alioqui Lex nequaquam id constitueret: sed quia ulciscendi libido
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos nr̃os. utiq idem ipsi sunt. Admonenur
sane isto psalmo cos titulos qui tanquã dc histõ¬
ria positi sirt. retissime ficri: tit scđm ꝓphetiã
intelligamꝰ. scd̃m qͥd uidemus psalmos cẽ. conscrip
ipsi dauid intituli inscriptionei eũ fugeret a facie
his qui smutabuntur in tituli inscriptione. ipsi¬
dauid in doctrinam. cũ succendit mesopotamiã
syrit. & frriam sobal: & conuertit ioab. & ꝑcussit¬
in ualle salinarũ duodecĩ milia: Nam p̃t̃ id qͦd¬
positũ est in tituli inscriptionẽ. & ipsi dauid e in
finem: ꝯtera ita diuersa sunt. ut ille habeat hu¬
militatem dauid: iste fortitudinẽ. ille fugã. iste
iuistorias. Ꝙ tamen ex istoꝵ duoꝵ posteriord
partib quoꝵ tam diuersi tituli sunt. psalmus iste
tiȩ. copulatis utriꝰq finib in hoc uno. cuius est
titulus canticũ psalmi ipsi dauid: necitro ali
titulo similis. pret̃ qͦd etiam hic positã est ipsi

Expanded text:
«inimicos nostros:» utique iidem ipsi sunt. 2. Admonemur «inimicos nostros:» utique iidem ipsi sunt. 2. Admonemur sane isto psalmo, eos titulos qui tanquam de historia positi sunt, rectissime fieri ut secundum prophetiam intelligamus, secundum quod videmus psalmos esse conscriptipsi David, in tituli inscriptionem, cum fugeret a facie s, qui inmutabuntur, in tituli inscriptione Dauid in doctrinam, cum succendit Mesopotamiam et Syriam Sobal, et conuertit Ioab et percussit uallem Salinarum duodecim milia. Deus, positum est, «In tituli inscriptionem,» et, «ipsi David,» et, «in finem;» caetera ita diversa sunt, ut ille habeat humilitatem David, iste fortitudinem; ille fugam, iste victorias. Et tamen ex istorum duorum posterioribus partibus, quorum tam diversi tituli sunt, psalmus iste e prophetiae, copulatis utriusque finibus in hoc uno, cujus est titulus, «Canticum psalmi, ipsi David;» neutro illi titulo similis, praeter quod hic etiam positum est, «ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
est: hic aut̃ qm̃ magna esł suꝑ elos misccłia tua.
deo cñi magnificata est usq ad eȩlos: ut magna sit
inelis. Hoc cm̃ uoluit dicere suꝑ clos. Itera in qͥn¬
ꝗͥd de dindenda siccima significatũ ẽ post dr̃si
exaltationẽ p̃dictum futurũ. & illam leticiam ad
hanc exaltationẽ ꝑtine̾re: ut idcoletetur da gcaltat᷑.
Inde alibi dicit. Conuertisti luctũ meã ingaudiũ
mͥ. conscidisti caccũ ineũ. & accinxisti me leticia.
Item ibi. &s effrem fortitudo capitis mei: hic autẽ
& effrem susceptio capitis mei. Susccipiendo cui
fit fortitudo: io est suscipiendo fortes facit. fruc¬
tificans in nobis. Interp̃tat᷑ em̃ esfraĩ fructificatio.
usceptio aut̃ adutrũq referri potesb. suie cũ susci¬
punus xp̃m. sine cũ ipse nos suscipit. qui ẽ. caput
ȩecłiȩ. Et quad ibi ait tribulantes nos. hic ait

Expanded text:
est:» hic autem, «Quoniam magna est super coelos misericordia tua.» est:» hic autem, «Quoniam magna est super coelos misericordia tua.» Ideo enim «magnificata est usque ad coelos,» ut magna sit in coelis; hoc enim voluit dicere, «super coelos.» Item in quinquod de dividenda Sichima significatum est, post Domini exaltationem praedictum futurum, et illam laetitiam ad hanc exaltationem pertinere; ut ideo laetetur, quia exaltatur. Unde alibi dicit, «Convertisti luctum meum in gaudium mihi; conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia» . Item ibi, «Et Ephraem fortitudo capitis mei:» hic autem, «Et Ephraem susceptio capitis mei.» Suscipiendo enim fit fortitudo, id est, suscipiendo fortes facit, fructificans in nobis: interpretatur enim Ephraem Fructificatio. Susceptio autem ad utrumque referri potest, sive cum suscipimus Christum, sive cum ipse nos suscipit, qui est caput Ecclesiae. Et quod ibi ait, «Tribulantes nos;» hic autem,
Abbreviated transcription (Latin):
s al muai centesimũ septimũ exponen¬
dum non putaui. quia ceposui cã in
psalmo quinquagesimo sexto. & in
psalmo quinquagesimo nono: ex quoꝵ postremis
partib iste constat. Nam postrema pars quin¬
quagesimi sexti pͥma est huiꝰ usq ad cã uersũ
postrema pars centesimi tricesimi quarti cadem
est: quȩ centesimi tertii decii. ab eo uersu ubi
dicit᷑. simulachra gentiũ argentũ ꝙ aurũ. sicut
tertius occimꝰ & quinquagesimꝰ scđt. mutatis ali-¬
quib mediis eadem habent om̃ia a principiis usꝙ in
finem. Quecũq igit᷑ in hoc psalmo centesito . uił ilit̃
stat: non habeait intellectum difficilem. Sicut it qͥti¬
quagestino sexto dicrtur. cantabo & psallam. exurge
gła mea: in isto aut̃ cantabo & psallam in gła mea.
Ad hoe cũ dictũ est & illic exurge: ut in illa catitaret᷑
a psalleretur. Item ibi. qm̃ magnificata est usq
ad eaos misccłia tua. uł sicut int̃pretati st̃ deuata

Expanded text:
salmum centesimum septimum exponendum non putavi; quoniam jam exposui eum in psalmo quinquagesimo sexto, et in psalmo quinquagesimo nono, ex quorum postremis partibus iste constat. Nam postrema pars quinquagesimi sexti, prima est hujus, usque ad eum versum postrema pars centesimi tricesimi quarti, eadem est quae centesimi tertii decimi, ab eo versu ubi dicitur, «Simulacra Gentium argentum et aurum:» sicut tertius decimus et quinquagesimus secundus, mutatis aliquibus mediis, eadem habent omnia a principiis usque in fines. Quaecumque igitur in hoc psalmo centesimo septimo aliqstat, non habent intellectum difficilem: sicut in quinquagesimo sexto dicitur, «Cantabo, et psallam; exsurge, gloria mea;» in isto autem, «Cantabo, et psallam in gloria mea.» Ad hoc enim dictum est illic, «Exsurge,» ut in illa cantaretur et psalleretur. Item ibi, «Quoniam magnificata est usque ad coelos misericordia tua;» vel, sicut alii interpretati sunt, «elevata
Abbreviated transcription (Latin):
qͦt itdumento & oꝑtorio. & aqua & oleo. ꝙ tona.
ipsa oꝑa describebat: quib ct̾na maledietio cõpa¬
ratur. Non gͦ est unꝰ iudas: s multi de quibus
dicit᷑. hoc opꝰcoꝵ qui detrahunt mͥ apud dnm.
Quã quam & pluralis niumerus poni potuit pro
mimero singłari: sic̃ herode mortuo dictum est
ab angło. mortui sunt qͥ querebant animã pueri.
S qui magis detrahunt acp̃o apud dñm. nͥ illi qͥ
ipsis u̾bis dñ detrahunt: dicentes nonc̃ẽ. ipsã

Expanded text:
quod indumento, et opertorio, et aqua, et oleo, et zona, ipsa opera describebat quibus aeterna maledictio comparatur. Non ergo est unus Judas, sed multi, de quibus dicitur, «Hoc opus eorum qui detrahunt mihi apud Dominum.» Quanquam et pluralis numerus poni potuit pro numero singulari; sicut, Herode mortuo, dictum est ab angelo: «Mertui sunt qui quaerebant animam pueri» . Sed qui magis detrahunt Christo apud Dominum, nisi illi qui ipsis verbis Domini detrahunt, dicentes non esse ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tua hȩc: co tũ dãe fccisti cam. De his aixit sciant.
ꝓ quib scuientib orauit. quia in eis quib factus
est obꝓbriũ mouentib in eiꝰ illusione capita sua.
erant ȩtiã hi qui in eum pꝰtea credidert̃. Disdant
aut̃ qui formã humani aceꝑis dõ łͥbuunt. quotuͦ
habeat as manũ. Si eñi qͦd facit manu facit. ñqͥd

Expanded text:
tua haec, et tu, Domine, fecisti eam.» De his dixit, «sciant,» pro quibus saevientibus et oravit; quia in eis quibus factus est opprobrium moventibus in ejus illusionem capita sua, erant etiam hi qui in eum postea crediderunt. Discant autem qui formam humani corporis Deo tribuunt, quomodo habeat Deus manum. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
mulciscendi cupiditatem. cũ actrahit᷑ suie p̃sen¬
tib siue abscntib nobis. Otrade cũ ap̃i patientiã
recordam᷑. tanquã ipso excitato sic̃ factũ est cũ dor¬
miret innam. qui ꝑturbationẽ cordis nr̃ĩ. tc̃pes¬
tatẽ ꝙ tranquillet: animo scoato atq placato. ore.¬
mus ꝓtiam ꝓ ipsis detrac torib nr̃is. ut sccuri dica¬
mus: dimite nobis dñe. sicut & nos dimittinus.
Sedille dimitebat. qui paratum quod ei dimitertt᷑
quȩ mala ꝓquib bonis: codiũ inquit ꝓdilectione
itea. Hic est om̃is & magnus reatꝰ illoꝵ. Nã quid
nocere potuerunt. ꝑsequentes uoluntate ñ neces¬
sitate morientem: S ipsũ odiũ est crien maxi¬
mũ ꝑsequentis: quãuis sit uoluntaria pęna pati

Expanded text:
 cum detrahitur sive praesentibus sive absentibus nobis. Deinde, cum Christi patientiam recordamur, tanquam ipso excitato, sicut factum est, cum dormiret in navi , qui perturbationem cordis nostri tempestatemque tranquillat, animo sedato atque placato oremus etiam pro ipsis detractoribus nostris, ut securi dicamus: «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus» . Sed ille dimittebat, qui peccatum quod ei dimitteretuQuae mala? pro quibus bonis? «Et odium,» inquit, «pro dilectione mea.» Hic est omnis et magnus reatus illorum. Nam quid nocere potuerunt persequentes, voluntate, non necessitate morientem? Sed ipsum odium est crimen maximum persequent