comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicetis sapientes sumͦ. & lex dñi nob̃c̃ este
In cassum facta est metatura ur̃a. scͥbȩ
confusi sunt. sapientes trepidauert et
capti sunt. quia u̾bum dñi reꝓbauerunt.
tem apd̾̃ salomonem: Querent me mali
& non inuenient odiũ enim habuer̾t¬
sapientiam. sermonem autẽ dñi ñ rece¬
ꝑunt:. Item in psalmo.xxui. Redde eis re
nouerunt neq intellexer̃t inumbra de
ꝓpauenit. & sui eum ñ recepunt. Quot¬
qͦt eum receꝑunt. dedit illis potestatẽ
ut filii dei fierent qui credunt in noĩe eiꝰ.
uod scripturas sc̃as intellecturi
iudei ñ eeñt. intelligi autẽ ha¬
berent in nouissimis temporib ptea
qmͣ xp̃c uenisset Apd̃ ysaiam. & erunt
uob̾ hii omnes sermones sicut sermo¬
nes libri qui signat᷑ est. quem si ded̾is ho¬
mini scienti litteras ad legendum dicit
non possum legere. signat᷑ est enĩ. s in
illa die audient surdi sermones libri.
& qui in tenebris. & qui in nebula st̃.

Expanded text:
dicetis: sapientes sumus et lex domini nobiscum est? dicetis: sapientes sumus et lex domini nobiscum est? in cassum facta est metatura falsa scribae, confusi sunt, sapientes trepidauerunt et capti sunt, quia uerbum Domini reprobauerunt. Item apud Salomonem. Quaerunt me mali et non inuenient. oderunt enim sapientiam, sermonem autem Domini non receperunt. Item in psalmo XXVII: Redde eis retnouerunt neque intellexerunt, in tenebris uenit, et sui eum non receperunt. quotquot eum receperunt, dedit illis potestatem, ut filii Dei fierent, qui credunt in nomine eius. Quod scripturas sanctas intellecturi Iudaei non essent, intellegi autem haberent in nouissimis temporibus, postea VENISSET. Apud Esaiam: Et erunt vobis hi omnes sermones sicut sermones libri qui signatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: Non possum legere, Signatus est enim. Sed in illa die audient surdi sermones libri; et qui in tenebris et qui in nebula sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mini sui. isrł autem me ñ cognouit. ꝙ po¬
pulꝰ me non intellexit: Ne genti peccat̾ci.
ppło pleno peccatis. sem̃ neqmͣ filii scele¬
sti. dereliquistĩ dominum. & in indigna¬
tionem misistis illum sc̃m̃ isrł: Item apd̾
eundem dñs dicit: Uade & dic ppło isti.
aure audietis & ñ intelligetis. & uidentes
uidebitis & ñ uidebitis: Incrassauit enĩ
corppłi huiꝰ. & aurib gͣuiter audier̃t. et
ocłos suos conclusert̃. ne forte uideant o¬
culis & aurib audiant. & corde intelligãt.
& reu̾tantur & curem illos: Itẽ apd̃ iereni¬
am dñs dic̃ Me dereliq̃runt fontẽ aq̃ uiuȩ ⁊ effodunt sͥ
lacꝰ detͥtos. qui ñ poter̃ aꝗͣ portare:. Itẽ apud eunde. dñs.
Ecce sermo dñi factꝰ est eis in maledictum non uo¬
lunt illum: Item apud eund e in
dominus dicit: Cognouit tempꝰ suũ
turtur. & yrundo. ruris passeres custoctie¬
runt tempora introitꝰ sui. ppłs aut̾e m̃s
ñ cognouit iudicium domini sui. Quomͦ

Expanded text:
autem me non cognovit, et populus me non intellexit. Vae, gens peccatrix, populus plenus peccatis, semen nequam, filii scelesti; reliquistis Dominum, et in indignationem misistis illum sanctum Israel . Item apud eumdem Dominus dicit: Vade, et dic populo isti: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes uidebitis et non uidebitis. incrassauit enim cor populi eius, et auribus grauiter audierunt et oculos suos concluserunt, ne forte uideant oculis et auribus audiant et corde intellegant et reuertantur, et curem illos. Item apud Hieremiam Dominus dicit: Me dereliquerunt fontem aquae uiuae et effoderunt sibi lacus detritos, qui non poEcce sermo Domini factus est eis in maledictum, et non volunt illum . Item apud eumdem Dominus dicit: Cognovit milvus tempus suum, turtur et hirundo, ruris passeres custodierunt tempora introitus sui, populus autem meus non cognouit indicium domini. quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sa apopłis alienis. derelinquetur filia syon.
sicut casa in uinea. & sicut custodiarium
in cucumerario. qͣsi ciuitas quȩ oppugnat᷑.
et nisi dñs sabaoth reliquisset nob̃ semen.
quasi sodoma fuissem. ⁊ qͣi gomorra si

Expanded text:
rsa a populis alienis derelinquetur filia Sion, sicut casa in vinea, et sicut custodiarium in cucumerario, quasi civitas quae expugnatur. Et nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma f
Abbreviated transcription (Latin):
& adiecer̾t filii isrł item fac̃ẽ malignum
diis alienigenarum. & reliq̃rt̃ dñm et
& affectauit deos alienos Ex t̾minauit dñs
hominem qui facit hec. & humilis efficiet᷑.
tabernaculis iacob apd̾ malachiel .ii.
tem qd̾ ꝓpħis non credid̾int. & eos interfece¬
rint:. Apd̾̃ ieremiam dominꝰ dicit. Misi aduos
seruos meos ꝓphas ante lucem mittebam &
ñ audiebatis me. neq intendebatis auribꝰ ur̃is
dicens conu̾tat᷑ unusquisq auia sua mala. &
anequissimis defectionib ur̃is. & habitabitis
in terra ista ꝗͣ dediuob̃ ⁊ patb ur̃is a scło &

Expanded text:
Et adjecerunt filii Israel iterum facere malignum Et adjecerunt filii Israel iterum facere malignum diis alienigenarum, et reliquerunt Dominum, et et affectavit deos alienos. Exterminabit Dominus hominem qui facit haec, et humilis efficietur in tabernaculis Jacob . CAPUT II. UOD PROPHETIS NON CREDIDERINT ET EOS INTERFECERINT. Apud Hieremiam Dominus dicit: Misi ad vos servos meos prophetas. Ante lucem mittebam, et non audiebatis me, neque intendebatis auribus vestris, dicens: Convertatur unusquisque a via sua mala et a nequissimis affectationibus vestris; et habitabitis in terra ista
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ ad regnum cȩlorum magis gentes qmͣ
cisi baptismo eius aboluerint. & in eccłiã
transeuntes p̃ceptis eiꝰ obtemꝑauerint:
udeos in offensam di gͣuiter deliquisse
qd̾ dñm dereliquerint: & ydola secuti st̃
In exodo ppłs ad aaron. Exurge & fac nob̃
d eos qui nos p̃cedant. quia moyses uir hͥ
qui eduxit nos de egypto. quid ei accidit
nos nescimꝰ. Item illic moyses ad dnm̃: Pre¬
corait domine. deliqͥd popłs hic peatẽ
gnͣde. fecerunt sibi deos aureos. & argente¬
os & nc̃ dimitis eis delictũ dimitte. sin
autem dele me de libro quem scͥpsisti &
dix̃ dñs admoysen Si qͥ deliqͥt ante me.
deleam eum de libro meo: Item in deutro¬
nomio. Sacrificauerunt demoniis & ñ
deo. Item in libro iudicum. & fecert filiĩ
isrł malignum contra dominum dm̃.
patrum suorum. qui eiecit eos de terra
egypti & secuti sunt deos gentium quȩ
circaillos sunt: & offender̃t dominum
& reliquer̾t dm̃. et seruiere̾ baal. Itẽ illic:¬

Expanded text:
d ad regnum caelorum magis gentes quamcisi baptismo eius abluerint et in ecclesiam transeuntes praeceptis eius obtemperauerint. DAEOS IN OFFENSAM DEI QVAVITER DELIQVISSE, QVOD DOMINVM RELIQVERINT ET IDOLA SECVTI SINT. In Exodo populus ad Aaron: Exurge et fac nobis deos qui nos praecedant: quia Moyses uir hic, qui nos eiecit de Aegypto, quid ei acciderit, non scimus. Item illic Moyses ad Dominum: Precor, Domine, deliquit populus hic delictum grande. fecerunt sibi deos aureos et argenteos: et nunc si dimittis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me de libro quem scripsisti. et Dominus dixit ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam eum de libro meo. Item in Deuteronomio: Sacrificauerunt daemoniis et non Deo. Item in libro Iudicum: Et fecerunt filii Israel malignum contra Dominum Deum patrum suorum, qui eiecit eos de terra Aegypti, et secuti sunt deos a gentibus, quae circa illos sunt, et offenderunt Dominum et reliquer
Abbreviated transcription (Latin):
nos ut seruiatis eis. & ne incitetis me in
oꝑib manuum ur̃arum. ad disꝑdendos
uos. & ñ audistis me: Item in basilion .iiͦ i.
libro helyas ad dominum: Emulando emu¬
latꝰ sum dñm dm̃ om̃ipotentem. quia de¬
reliquert᷑ te filii isrł. altaria tua demolie¬
runt. et ꝓpħ̃as tuos int̾fecer̾t gladio. & re¬
mansi ego solus. et quert̃ animam meã
auferre a me: Item in esdra: Desciuert̾ a te
& abiecer̃t legem tuam pꝰt corpꝰ suũ. & pro¬
phetas tuos int̾fecert. qui obstestabantur.
eos ut reu̾terentur ad te:
nte p̃dictum qd̾ dñm neq cognit᷑i
neq intellecturi. neq recepturi eeñt.
apd̃ ysaiam Audi celum & p̃be aurem t̾ra.

Expanded text:
oraveritis eos, et ne incitetis me in operibus manuum vestrarum ad disperdendos vos, et non audistis me . Item in Basilion libro io Helias ad Dominum: Aemulando aemulatus sum Domino Deo omnipotenti, quia dereliquerunt te filii Israel, altaria tua demolierunt et prophetas tuos interfecerunt gladio: et remansi ego solitarius, et quaerunt animam meam auferre a me. Item in Esdra: Desciuerunt a te et abiecerunt legem tuam post corpus suum et prophetas tuos interfecerunt, qui obtestabantur eos, ut reuerterentur ad te. ANTE PRAEDICTVM, QVOD DOMINVM NEQVE COGNITVBI NEQVE INTELLECTVRI NEQVE BECEPTVBI ESSENT. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
& pseudo ꝓphȩ & dabunt signa magna &
portenta. & ad errorem faciendum si fieri
potest et electis Uos autẽ cauete. ecce p̃dxi
uob̃ om̃ia Si gͦ dixerint uob̃ ecce in solitu¬
dine ẽ. nolite exire Eccẽ in cubiculis: no¬
lite cred̾e. Sicut enim choruscatio quȩ
exit aboriente. & apparet usq in occidñte.
ita erit & aduent᷑ filii hominis Ubi fu¬
erit cadauer: illuc colligent᷑ aquilȩ Conti-¬
nuo autem post p̃ssuram dierum illorum
sol tenebricabit. & luna non dabit lum̃
suum. Etstellȩ cadent de cȩlo. & uirtu¬
tes cȩlorum mouebunt᷑ & tẽ apparebit¬

Expanded text:
 pseudoprophetae et dabunt signa magna et portenta ad errorem faciendum, si fieri potest, et electis. uos autem cauete. ecce praedixi uobis omnia. si ergo dixerint uobis Cecce in solitudine est\\ nolite exire, ecce in cubiculis\\ nolite credere. sicut enim coruscatio quae exit ab oriente et apparet usque ad occidentem, ita erit et aduentus filii hominis. ubi fuerit cadauer, illuc congregabuntur aquilae. continuo autem post pressuram dierum illorum sol tenebricabit et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntur. et
Abbreviated transcription (Latin):
A hoc pressuras & ꝑsecutiones fieri ut
ꝓbeni. In deutronomio: Temptat dñs u̾r¬
uos. ut sciat si diligitis dominum dm̃
ur̃m ex toto corde ur̃o. & ex tota anima
ur̃a. & ex tota uirtute tua Qiterũ. apud
salomonem Uasa figuli ꝓbat fornax & ho¬
mines iustos temptatio tribulationis. sau¬
lus quoq paria testat᷑ ac loquit᷑ dicens:
Oloriam᷑ in spe claritatis dei. ñ solũ autẽ
hoc. s & głamur in p̃ssuris. Scientes qm̃
p̾ssura tolerantiam oꝑat᷑. tolerantia autẽ
ꝓbationem ꝓbatio autem spem: Spes autẽ
ñ confundit. quia dilectio dei infusa ẽ in
te mirari ardorem accidentem uob̃. qui ad
temptationem ur̃am fit. ne excidatis tanqͣ
nouum uob̾ contingat. s quocienscũq c̃¬
municatis xp̃i passionib ꝑ om̃ia galidete.
ut & in reuelatione facta claritatis eiꝰ gaudñ¬
tes exultetis. si impꝑat᷑ uob̃ in nominexp̃i
beati estis. quia maiestatis & uirtutis do¬

Expanded text:
D HOC PRESSURAS ET PERSECUTIONES FIERI, UT D HOC PRESSURAS ET PERSECUTIONES FIERI, UT PROBEMUR. In Deuteronomio: Tentat vos is Dominum Deum uestrum ex toto corde uestro et ex tota anima uestra et ex tota uirtute uestra. et iterum aput Salomonem: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis. Paulus quoque paria testatur ac loquitur dicens: gloriamur in spe claritatis Dei. non solum autem sed et gloriamur in pressuris scientes quoniam pressura tolerantiam operatur, tolerantia autem probationem, probatio autem spem: spes autem non confundit, quia dilectio Dei infusa est cote mirari ardorem accidentem uobis qui ad temptationem uestram fit, nec excidatis, tamquam nouum uobis contingat. sed quotienscumque communiut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Do
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Si qͥdem compatiem᷑: & cõmagnifice¬
mur Et in apocalipsi eadem loquit᷑ diui-¬
ne p̃dicationis hortatio dicens Lene qd̃
habes. ne alius accipiat coronam tuam:
Qd̾ exemplum ꝑseuerandi & ꝑmanendi
designatur in exodo: Ubi moyses ad suꝑ¬
andum amalech qui figuram portabat
diaboli in signo et sacram̃to crucis alle¬
uabat supinas manus. nec uincẽ adu̾sa-¬
leuatis iugit̾ manib ꝑseuerauit: Et fac¬
tum ẽ inquit cum leuabat manꝰ moyses: p̃¬
ualebat isrb. ubi autem submiserat manꝰ:
inualescebat amalech. & accepto lapide sub-¬
posuerunt sub eo. & sedebat supͣ eũ & aaron
&ur sustentabant manꝰ eiꝰ. hinc & inde.
et factȩ sunt manus moysi stabiles usq
ad occasum solis. & fugauit moyses ama¬
lech. & omnem popłm eiꝰ. E dix̃ dñs ad
moysen: Scribe hoc. ut sit memoria in
libro. & da in aure iħu. qm̃ deletione dele¬
am memoriam a malech. de subçelo: ixͣ.

Expanded text:
Christi; si quidem compatiamur, ut et commagnificeChristi; si quidem compatiamur, ut et commagnificemur . Et in Apocalypsi eadem loquitur divinae praedicationis hortatio, dicens: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam . Quod exemplum267 perseverandi et permanendi designatur in Exodo, ubi Moyses, ad suandum Amalech qui figuram portabat diaboli in signo et sacramento crucis adleuabat supinas manus, nec uincere aduersaleuatis iugiter manibus perseuerauit. et factum est, inquit, cum leuabat manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et accepto lapide subposuerunt sub eo, et sedebat super eum. et Aaron et Ur sustinebant manus eius hinc et inde: et factae sunt manus Moysi stabiles usque in occasum solis. et fugauit Iesus Amalech et omnem populum eius. et dixit Dominus ad Moysen: scribe hoc, ut sit memoriale in libro, et da in aures Iesu, quoniam deletione deleam memori
Abbreviated transcription (Latin):
miles hominib expec̾tantib dñm suũ
quando ueniat anuptiis Ut cũ uenerit
& pulsau̾it. aꝑiant ei Felices serui illi.
qͦs adueniens domin inuenerit uigilan¬
tes. Item beat᷑ apłs paulꝰ. Ut fides nr̃a ꝓ
ficiat & crescat & ad sũma ꝑueniat. hor¬
tatur dicens Nescitis quia om̃s qui in sta¬
dio currunt. om̃s quidem currunt. ẜ unꝰ
tam̃ accipiet palmam Sic currite. ut oceu¬
petis. Et illi quidem ut corruptibilem co¬
ronam accipiant uos autem incorruptã:
Et iterum: Nemo militans d̃o: obligat
se negociis sclarib ut possit placere ei qͥ
se ꝓbaũit: S & si certau̾it quis ñ coro¬
corpora ur̃a hostiam uiuam. scãm. placen¬
tem deo. nec configuremini scło huic sed
transformemini in nouitate sensꝰ ad ꝓ-¬
bandum quȩ sit uoluntas dei bona et
placens & ꝑfecta. Etiterum: Sumꝰ filii di.
si autẽ filii & heredes dei: coheredes aut̃e

Expanded text:
miles hominibus expectantibus dominum suum, miles hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit aperiant ei. felices serui illi quos adueniens dominus inuenerit uigilantes. item beatus apostolus Paulus, ut fides nostra proficiat et crescat et ad summum perueniat, hortatur et dicit: nescitis quia qui in stadio currunt omnes quidem currunt, unus tamen accipit palmam? sic currite ut occupetis: et illi quidem ut corruptibilem coronam accipiant, uos autem incorruptam. et iterum: nemo militans Deo obligat se negotiis saecularibus, ut possit placere ei qui se probauit. sed et si certauerit quis, non corocorpora uestra hostiam uiuam, sanctam, placentem Deo: nec configuremini saeculo huic, sed transformemini in renouatione sensus ad probandum quae sit uoluntas Dei bona et placens et perfecta. et iterum: sumus filii Dei: si autem filii, et heredes, coheredes aute
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui in agro est: ñ reu̾tatur retͦ. Memo¬
res estote uxoris loth: Ac ne quis aliqua
uel cupiditate rerum. uł suorum dulcedi-¬
ne retardetur. quominꝰ xp̃m seqͣtur. addi
dit & dicit. qui non renuntiat om̃ib q̃
uirtute. & cȩlestis ac sp̃alis gr̃ȩ consũma-¬
tione. ut ad palmam & coronam possit ꝑ¬
ueniri. In paralipomenon pͥmo dñs uob̃¬
cum ẽ. quamdui estis uos cũ ip̃o: Si aut̾e
dereliqueritis eum. derelinquet uos. Itẽ
apd̃ ezechiel. Iusticia iusti ñ lib̾abit eum.
in quocumq die exerrau̾it. Item in eunͣ¬
glio dominꝰ loquit᷑ & dicit. Qui ꝑseuera¬
uit usq ad finem. bic saluus erit. Eiter̃.
Si ꝑmanseritis in u̾bo meo uere discipłi
mei estis. & cognoscetis ũitatem. & u̾itas
libauit uos. Premonens quoq nos para¬
tos semꝑ eẽ deb̾e. & expeditos inꝓcinctu
firmit̃ stare. adiecit & dicit. Sint lumbi
ur̃i p̃cincti. & lucernȩ ardentes Q uossi¬

Expanded text:
Et qui in agro est, non convertatur retro. MemoEt qui in agro est, non convertatur retro. Memores estote uxoris Loth . Ac, ne quis aliqua vel cupiditate rerum, vel suorum dulcedine retardetur quominus Christum sequatur, addit et dicit: Qui non renuntiat omnibus quae uirtute et caelestis ac spiritalis gratiae consummatione, ut ad palmam et coronam possit ERVENIRI. In Paralipomenon: Dominus uobiscum est, quamdiu estis uos cum ipso. si autem dereliqueritis eum, derelinquet uos. item aput Ezechiel: iustitia iusti non liberabit eum in quacumque die exerrauerit. item in euangelio Dominus loquitur et dicit: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit. et iterum: si permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis et cognoscetis ueritatem et ueritas liberabit uos. praemonens quoque nos paratos semper esse debere et expeditos in procinctu firmiter stare adiecit et dicit: sint lumbi uestri accincti et lucernae ardentes et uos si
Abbreviated transcription (Latin):
reptos de faucib diaboli & de laq̃is
scłi lib̾atos. non debere denuo ad scłm re-¬
ũti. ne ꝑdant qd̃ euaserint. In exodo iuda¬
icus ppłs. ad umbram nr̃i & imaginem p̃-¬
figuratꝰ. cum d̃o tutore & uindice euasisset
pharaonis atq egypti. id est diaboli & scli
durissimam seruitutem crrca dm̃ ꝑfidus
& ingrat᷑ adũsum moysen mussitat. respi¬
ciens solitudinis & laboris incommoda.
& non intelligens lib̾tatis ac salutis bñfi-¬
cia diuina. & reu̾ti querit ad egyptũ. hoc
ẽ ad scl̃i seruitutem. unde fuerat exutus
inquiunt fecisti. in eiciendo nos de egy¬
pto. melius eẽt nob̃ seruire egyptiis. qm mo¬
ri in heremo hac. & dixit moyses adpopłm.
Fidite. state. et cernite salutem quȩ adño
ẽ quam nob̃ faciat hodie Dñs pugnauit
bolum rursus & ad scłm quib renuntia¬
uimꝰ & unde euasimꝰ reu̾tam᷑ dicit: Nemo
retro attendens. & suꝑponens manumsu¬
am suꝑ aratrum. aptꝰ ẽ regno dei: Et iterũ

Expanded text:
REPTOS DE FAUCIBUS DIABOLI, ET DE LAQUEIS SAECULI LIBERATOS, NON DEBERE DENUO AD SAECULUM REVERTI, NE PERDANT QUOD EVASERINT. In Exodo, Judaicus populus, ad umbram nostri et imaginem praefiguratus, cum, Deo tutore et vindice, evasisset Pharaonis atque Aegypti, id est diaboli et saeculi, durissimam servitutem; circa Deum perfidus et ingratus, adversus Moysen mussitat, respiciens solitudinis ac laboris incommoda, et non intelligens libertatis ac salutis beneficia divina, reverti quaerit ad Aegypti, hoc est ad saeculi, servitutem unde fuerat exutus, inquiunt, fecisti in ejiciendo nos de Aegypto? melius est nobis servire Aegyptiis quam mori in solitudine hac. Et dixit Moyses ad populum: Fidite, et state, et cernite salutem quae a Domino est, quam vobis faciet hodie: Dominus ipse pugnabit bolum rursus et ad saeculum, quibus renuntiavimus et unde evasimus, revertamur, dicit: Nemo retro attendens et superponens manum suam super aratrum, aptus est regno Dei . Et iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eadem passionum martyria ꝑgamꝰ. hoc
ampliorem głam computantes temporis
nr̃i qd̾ cum uetera exempla numerent᷑ ex¬
uberante post modum copia uirtutis acfi-¬
dei numerari non possunt mr̃ea xp̃iani
testante apocalipsi & dicente:. Post hȩx ui¬
di turbam magnam quam dinumerare
nemo poterat ex om̃ib gentib & ex om̃i
tribu & ppło & lingua. stantes in conspe¬
ctu throni et agni. & erant amictistolas
albas. & palmȩ fuerunt in manib eorũ.
et magno clamore dicebant:. Salus d̾o nr̃o.
sedenti suꝑ thronum & agno. & refpondit
unus ex seniorib dicens: Hii qui amicti
sunt stolis albis. qui sunt & unde uenerte
Et dixi ego: Domine tu scis Et ait michi.
Hii sunt qui uenert̾ ex magna tribulatiõe.
& lauert stolas suas & candidas eas fecert̃
in sanguine agni: ꝓpt̾ hoc sunt in conspe¬
ctu honoris dei. & seruiunt ei inconspec
putet ẽẽ mrẽm fieri. quando uideat mr̃m
ppłin non posse numerari¬

Expanded text:
per eadem passionum martyria pergamus, hoc per eadem passionum martyria pergamus, hoc ampliorem gloriam conputantes temporis nostri, quod cum uetera exempla numerentur, exuberante postmodum copia uirtutis ac fidei numerari non possunt martyres christiani testante Apocalypsi et dicente: post haec uidi turbam multam quam dinumerare nemo poterat ex omni gente et ex omni tribu et populo et lingua stantes in conspectu throni et agni: et erant amicti stolas albas et palmae fuerunt in manibus eorum et magno clamore dicebant: salus Deo nostro sedenti super thronum et agno. et respondens unus ex senioribus dicit mihi: qui amicti sunt stolas albas qui sunt et unde uenerunt? et dixi ei: Domine, tu scis. et ait mihi: hi sunt qui uenerunt ex magna tribulatione et lauerunt stolas suas et candidas eas fecerunt in sanguine agni. propter hoc sunt in conspectu honoris Dei et seruiunt ei in templo putet esse martyrem fieri, quando uideat martyrum populum non posse numerari
Abbreviated transcription (Latin):
nonaginta annos natum ad alienigenarũ
morem relicta & ꝓdita di lege tͣnͣsisse. nec
tanti ẽẽ lucrari breuia uite mom̃ta. ut of¬
fenso d̾o incurreret ȩt̾na supplicia: ato ille
excruciat᷑ dui & in extremo iam constitu¬
tus. cum inter u̾bera & torm̃ta moreret᷑
ingemiscens ait: Domine qui scãm habes
scientiam. manifestum ẽ quia cũ possim
morte liberari durisim oᷤ dolores corporiᷤᷤ tolero
flagellis uapulans. animo autẽ ꝓpt̾ ipsuis
metum libent̾ hec patior. Sincera ꝓrsusfi¬
des & uirt᷑ integra ao satis pura ñ regem
antiochum cogitasse. s dm̃ iudicem & scis¬
se ꝓficere sͥ ad salutẽ ñ posse si hominem de¬
rideret ac falleret: quando ds qui conscientie
nr̃ȩ uidex ẽ. solꝰ tim̃dꝰ est. nec derideri possit omĩo
nec falli Si gͥ & nos dicati ac deuoti deo ui¬
uimꝰ. si supͣ ipsa iustorum antiꝗͣ & sc̃a uesti¬
gia iter facimꝰ ꝑ eadem docum̃ta pęnarũ.

Expanded text:
nonaginta annos natum ad alienigenarum nonaginta annos natum ad alienigenarum morem relicta et prodita Dei lege transisse, nec tanti esse lucrari breuia uitae tormenta, ut offenso Deo incurreret aeterna supplicia. adque ille excruciatus diu et in extremo iam constitutus, cum inter uerbera et tormenta moreretur, ingemescens ait: Domine, qui sanctam habes scientiam, manifestum est quia cum possim morte liberari durissimos dolores corporis tolero flagellis uapulans, animo autem propter ipsius metum libenter haec patior. sincera prorsus fides et uirtus integra ac satis pura non regem Antiochum cogitasse sed Deum iudicem et scisse proficere sibi ad salutem non posse, si hominem derideret ac falleret, quando Deus qui conscientiae nostrae iudex est et solus timendus nec derideri possit omnino nec falli. Si igitur et nos dicati ac deuoti Deo uiuimus, si supra ipsa iustorum antiqua et sancta uestigia iter facimus, per eadem documenta poenarum,
Abbreviated transcription (Latin):
tyrum honore ꝓmisit: nec fratrũ p̃cem ꝓ-¬
futuram credidit. ad negantis salutẽ ꝑ¬
suasit. pocius participem passionis fie¬
ri. ut in iudicii die posset cũ frĩb inueni¬
ri: Posthȩc lib̾is suis commorit᷑ & mater
Neq enim aliud iam decebat. qmͣ ut que
mr̾es & peꝑerat & fecerat. in consortio illis
glȩ iungeretur. et qͦs ad dm̃ p̃miserat. ipsa
quoq sequeret᷑. Ac neqͥs uł libelli uel abieuiꝰ
rei oblata sͥ occasione qua fallat. amplectat᷑
decipientium malum munꝰ Nec eliezer ta¬
cendꝰ ẽ. qui cum sͥ aministͥs regis offerret᷑
facultas. ut accepta carne qua liceret ei uti
ad circ̃ueniendum regem simularet se ede¬
re quȩ de sacrificiis atq illicitis cibis inge¬
rebantur. consentire ad hanc fallaciam no¬
luit dicens: nec etati sue nec nobilitati c̃ueni¬
re id fing̾e. quo cet̾i scandalizarent᷑ & iner¬
rorem inducerent᷑ existimantes eliezerum

Expanded text:
tyrum honore promisit nec fratrum precem prtyrum honore promisit nec fratrum precem profuturam credidit ad negantis salutem, persuasit potius participem passionis fieri, ut in iudicii die posset cum fratribus inueniri. post haec liberis suis commoritur et mater: neque enim iam aliud decebat quam ut quae martyras et pepererat et effecerat in consortio illis gloriae iungeretur et quos ad Deum praemiserat ipsa quoque sequeretur. Ac ne qui uel libelli uel alicuius rei oblata sibi occasione qua fallat amplectatur decipientium malum munus, nec Eleazar tacendus est. qui cum sibi a ministris regis offerretur facultas, ut accepta carne qua liceret ei uesci ad circumueniendum regem simularet se illa edere quae de sacrificiis adque inlicitis cibis ingerebantur, consentire ad hanc fallaciam noluit dicens nec aetati suae nec nobilitati conuenire id fingere, quo ceteri scandalizarentur et in errorem inducerentur existimantes Eleazarum
Abbreviated transcription (Latin):
filium deiciendum secum dep̃caret᷑. & mat̾
ddep̃cata ẽ illa. S ut dͥecebat martyriũ mat̾m.
ut decebat legis & dei memorem. ut decebat
filios suos ñ delicate s fortiter diligentem.
Lc̃ se septem filiorum computans matrem
si pͥ contingeret filios uii. deo pociꝰ peꝑisse
ñ scło. Armans itaq eum & corroborans:
feliciore tc partu filium generans. fili inqͥt
miserere mei. quȩ te in utero m̃sib decem
portaui. & lac triennio dedi. & alui. & inȩ¬
tatem istam ꝓduxi: Oro fili aspicias in cȩ¬
lum & terram. & om̃ib quȩ in eis sunt aspe¬
ctis. intelligas quia ex nichilo fecit illa d̾s.
& hominum genꝰ. Ita fit. nec timeas carni¬
ficem istum. s dignus fr̾ibꝰ effectꝰ excipias
mortem. ut in illa miseratione cũ fr̃ib
te recipiam. Magna laus matͥs exhortatio¬
ne uirtutis. s maior indłi timore & fidei
u̾itate qd̾ nichil sͥ aut filio dese ex mar-¬

Expanded text:
filium deiciendum secum deprecaretur et mater, filium deiciendum secum deprecaretur et mater, deprecata est illa, sed ut decebat martyrum matrem, ut decebat legis et Dei memorem, ut decebat filios suos non delicate sed fortiter diligentem. c se septem filiorum conputans matrem, si sibi contingeret filios septem Deo potius peperisse, non saeculo. armans itaque eum et corroborans et feliciore tunc partu filium generans, fili, inquit, miserere mei quae te in utero mensibus decem portaui et lac triennio dedi et alui et in aetatem istam produxi. oro, fili, aspicias in caelum et terram et omnibus quae in eis sunt aspectis intellegas quia ex nihilo fecit illa Deus et hominum genus ita fit. nec timeas carnificem istum, sed dignus fratribus effectus excipias mortem, ut in illa miseratione cum fratribus te recipiam. magna laus matris in exhortatione uirtutis, sed maior in Dei timore et in fidei ueritate, quod nihil sibi aut filio de sex mar
Abbreviated transcription (Latin):
nec confess ionis suȩ honorem suꝑb̃ uocib
uentilasse. peccatis pocius suis asscripsisse.
qd̃ ꝑsecutionem a rege pateretur. deo uͦ de¬
disse qd̾ pt modum uindicaret᷑ docuit ẽẽ
mres uerec̃dos. de ultione fidere. & nichil
inpassione iactare Noli inquit frustraer¬
rare: Nos enim ꝓpter nos met ipsos hȩc pa¬
tim̃. peccantes in dm̃ nr̃m. tu autẽ ne te
existimes impugnitum futurum agresso
pugnare cum deo. ãmirabilis quoq mat̃
quȩ nec sexꝰ infirmitate fracta. nec multi¬
plici orbitate commota. morientes liberos
spectauit libent̾. nec pęnas illas pignerũ
głosas conputauit. tam gnͣde m̾rium deo
p̃bens. uirtutem ocłorum suorum qmͣ p̃¬
buerant filii eiꝰ torm̃tis & passione m̃broꝵ.
Cum sex punitis & occisis suꝑeẽt unꝰ ex fri¬
b cui rex diuicias et potentat᷑. & multa pol¬
licebat᷑. ut crudelitas eius ac feritas uł uniꝰ
subacti solacio foueretur. & peteret ut ad

Expanded text:
nec confessionis suae honorem superbis uocibus nec confessionis suae honorem superbis uocibus uentilasse, peccatis potius suis adscripsisse quod persecutionem a rege pateretur, Deo uero dedisse quod postmodum uindicaretur. docuit esse martyras uerecundos, de ultione fidere et nihil in passione iactare. noli, inquit, frustra errare. nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum. tu autem ne te existimes inpunitum futurum adgressus pugnare cum Deo. admirabilis quoque mater quae nec sexus infirmitate fracta nec multiplici orbitate commota morientes liberos spectauit libenter nec poenas illas pignerum sed glorias computauit. tam grande martyrium Deo praebens uirtute oculorum suorum quam praebuerant filii eius tormentis et passione membrorum. cum sex punitis et occisis superesset unus ex fratribus, cui rex diuitias et potentatus et multa pollicebatur ut crudelitas eius ac feritas uel unius subacti solacio foueretur, et peteret ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute torm̃ta contempnens. & ad re¬
tundendum regem celesti uoce respondẽs
exclamauit & dix̃. Pocius ẽ ab hominibꝰ
morti datos expectare spem adeo: Iterum ab
eosuscitatos tͥ enim resurrectio ad uitam
ñerit Quint᷑ p̃ter qd̾ carnificinam regis
& duros uariosq cruciat᷑ fidei uigore cal¬
cabat. ad p̾sentiam quoq & noticiam fut᷑oꝵ
sp̃u diuinitatis animat᷑ ꝓphauit regi indig¬
nationem dei. & ultionem uelocit̾ secutura:
Potestatem inquit inter homines habes c̃
sis corruptibilis facis qd̾ uis. noli autẽ pu¬
tare genus nr̃m a deo derelictum ẽẽ. susti¬
ne & uide magna potestas eius qualit̾ te &
sem̃ tuum torquebit. Quale illud leuam̃¬
tum fuit martyrii. qmͣ magnum. qmͣ gnͣ-¬
desolatium in cruciatib suis ñ torm̃ta ꝓ¬
pria cogitare. s tortoris sui supplicia p̃dica¬
re. In sexto uero ñ uirtꝰ sola s humilitas
predicanda est. Nichil sͥ mr̃em uindicasse.

Expanded text:
uirtute tormenta contemnens et ad reuirtute tormenta contemnens et ad retundendum regem caelesti uoce respondens exclamauit et dixit: potius est ab hominibus morti datos expectare spem a Deo iterum ab eo suscitatos. tibi enim resurrectio ad uitam non erit. quintus praeter quod carnificinam regis et duros uariosque cruciatus fidei uigore calcabat, ad praescientiam quoque et notitiam futurorum spiritu diuinitatis animatus prophetauit regi indignationem Dei et ultionem uelociter secuturam. potestatem, inquit, inter homines habens, cum sis corruptibilis, facis quod uis. noli autem putare genus nostrum a Deo derelictum esse. sustine et uide magna potestas eius qualiter te et semen tuum torquebit. quale illud leuamentum fuit martyri, quam magnum, quam grande solacium in cruciatibus suis non tormenta propria cogitare sed tortoris sui supplicia praedicare! in sexto uero non uirtus sola sed et humilitas praedicanda est, nihil sibi martyrem uindicasse
Abbreviated transcription (Latin):
ueri p̃cepit & frigi ꝓducta & exsecta prius
lingua quȩ confessa dm̃ fuerat. qd̾ mar¬
tyrii głosuis contingit. Lingͣ enim con¬
fessanom̃ di. prior ad dm̃ debuit ipsaꝓ
ficisci Post in scdo excogitatis acriori¬
b pęnis. antequam cetera m̃bra torq̃¬
ret. cutem capiti cum capillis detraxit.
odio scilicet certo. Nam cum caput uiri
capite: Atille in martyrio suo fidens. ⁊
resurrectionis sͥ p̃mium de dei remune¬
ratione repromittenz exclamauit &
dixit: Lu quidem impotens ex hac p̃senti
uita nos ꝑdis. s mundi rex defunctos nos
ꝓ suis legib in ȩt̃nam uitȩ resurrectionẽ.
suscitabit. Tercius lingͣm postulatꝰ cito
ꝓtulit. nam pęnam linguȩ execandȩ iã
didicerat a fr̃e contempn̾e manus qͦ ille
amputandas constant̃ ostendit. multũ
beat᷑ genere isto supplicii. cui contigit ex¬
tensis ad pęnam manib passionis dnĩcȩ
instar imitari. Necnon & quartꝰ pari

Expanded text:
ueri praecepit et frigi producta et exsecta prius ueri praecepit et frigi producta et exsecta prius lingua quae confessa Deum fuerat: quod martyri gloriosius contigit. lingua enim confessa nomen Dei prior ad Deum debuit ipsa proficisci. post in secundo excogitatis acrioribus poenis, antequam cetera membra torqueret, cutem capiti cum capillis detraxit, odio scilicet certe eo : nam cum caput uiri capite. at ille in martyrio suo fidens et resurrectionis sibi praemium de Dei remuneratione promittens exclamauit et dixit: tu quidem, inpotens, ex hac praesenti uita nos perdis: sed mundi rex defunctos nos pro suis legibus in aeternam uitae resurrectionem suscitabit. tertius linguam postulatus cito protulit. nam poenam linguae exsecandae iam didicerat a fratre contemnere. manus quoque amputandas constanter extendit multum beatus genere isto supplicii, cui contigit extensis ad poenam manibus passionis dominicae instar imitari. nec non et quartus pari
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑. ut consũmatio legituna comple¬
atur. cum septem lib̾is plane copulatur.
& mat̾ origo. & radix quȩ eccłias uiͤi. post¬
modum peꝑit. ipsa prima & una suꝑ pe¬
tram dñi uoce fundata: Hec uacat qd̾ in
passionib sola cum liberis mater ẽ. Mar¬
tẏres enum qui se dei filios inpassione tes¬
tantur. iam ñ nisi deo patre censentur:
Sicut in ęuiͣngłio dominꝰ docet dicens.
Ne uocau̾itis uob̃ patrem suꝑ t̾ram. unꝰ ẽ
enim pat̾ u̾r qui in cęlis ẽ. Quȩ uͦ edid̾int
confess ionum p̾conia. qͣm p̃clara. qm mag¬
nadocum̃ta fid̾i p̃buert̃ Rex antiochus in¬
festꝰ. immo in antiocho antixp̃c exp̃ssus
contagio suillȩ carnis macłare querebat.
& cum flagellis gͣuit̾ u̾berasset. ac nichil
ꝓmouere potuiss et sartagines ussit ig¬
niri. quib ignitis & accensis. eum qui pri¬
mus locut᷑ fuerat. et magis regem uirtu¬
tis & fidei constantia ꝓuocauerat. admo¬

Expanded text:
inuenitur, ut consummatio legitima conpleinuenitur, ut consummatio legitima conpleatur. cum septem liberis plane copulatur et mater origo et radix quae ecclesias septem postmodum peperit, ipsa prima et una super petram Domini uoce fundata. nec uacat quod in passionibus sola cum liberis mater est. martyres enim qui se Dei filios in passione testantur iam non nisi Deo patre censentur, sicut in euangelio Dominus docet dicens: ne uocaueritis uobis p patrem super terram. unus est enim pater uester qui in caelis est. Quae uero ediderunt confessionum praeconia, quam praeclara, quam magna documenta fidei praebuerunt! rex Antiochus infestus, immo in Antiocho antichristus exprecontagio suillae carnis maculare quaerebat et cum flagellis grauiter uerberasset ac nihil promouere potuisset, sartagines iussit igniri: quibus ignitis et accensis eum qui primus locutus fuerat et magis regem uirtutis et fidei constantia prouocauerat admo
Abbreviated transcription (Latin):
septenarium numerum sacram̃to ꝑfe¬
ctȩ consũmationis implentes. sic septẽ
fr̃s mr̾io coherentes. ut pͥmi in dispositi¬
one diuina septem dies. annorum sep¬
tem milia continentes. ut septem sp̃s.
ut angłi septem qui assistunt & conuer¬
santur ante faciem dei. & lucerna sep-¬
tiformis in tabernaculum martyrii:
& in apocalipsi septem candelabra au-¬
rea. & apd̾salomonem colũnȩ septem.
suꝑ qͣs edificat domum sap̃ie. Ita ꝙ iste
septem fr̃m numerꝰ. ecclias septem nume¬
ri sui qnͣtitate complexꝰ. sccłm qd̾ in pͥmo
regnorum legimꝰ sterilem septem pepe¬
risse Et apd̃ ysaiam septem mulieres
unum hominem apprehender̾t cuiꝰ in¬
uocari suꝑ se nom̃ exposcunt: & apl̃s
paulus qui huius numeri legituni &
certi meminit. ad septem eccłias scbit. Et
in apocalipsi dñs mandata sua diuina et
precepta cȩlestia ad septem eccł̃ias. ꝙ earu
angłos darigit:. Qui nẽ iste numerꝰ infr̾ib

Expanded text:
septenarium numerum sacramento perfeseptenarium numerum sacramento perfectae consummationis implentes? sic septem fratres martyrio cohaerentes, ut primi in dispositione diuina septem dies annorum septem milia continentes, ut septem spiritus et angeli septem qui adsistunt et conuersantur ante faciem Dei et lucerna septiformis in tabernaculo martyrii et in Apocalypsi septem candelabra aurea et aput Salomonem columnae septem, super quas aedificat domum sapientia, ita et istic septem fratrum numerus ecclesias septem numeri sui quantitate conplexus, secundum quod in primo Regnorum legimus sterilem septem peperisse. et aput Esaiam septem mulieres unum hominem adprehendunt, cuius inuocari super se nomen exposcunt. et apostolus Paulus qui huius numeri legitimi et certi meminit ad septem ecclesias scribit. et in Apocalypsi Dominus mandata sua diuina et praecepta caelestia ad septem ecclesias et earum angelos dirigit. qui nunc istic numerus in fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
tis exempla. Tres pueri ananias. azarias
misahel. etate compares. dilectione con¬
cordes. fide stabiles. uirtute constantes
flaminis ac pęnis urgentib fortiores. soli
se deo seriuire. solum nosse. solum colere.
ꝓclamant dicentes: Nabugodonosor rex.
ñ opus ẽ nob̃ de hoc u̾bo respond̾e tͥ: Este¬
nim ds cui nos seruimꝰ. potens ẽ eriꝑe nos
de camino ignis ardentis. & de manibꝰ tu¬
is rex lib̾abit nos Et siñ: notum sit tͥ
quia diis tuis ñ seruimꝰ. et imaginem au-¬
ream quam statiusti non adoramꝰ Et da¬
qui condidit cȩlum & terram:. Tobias qͦ
sub regali licet ac tyrannica seruitute
sensu tam̃ ac spu liber. confessionem suã
deo seruat. & uirtutem maiestatemq di¬
uinam sublimit̾ p̃dicat dicens Ego in
terra captiuitatis mȩȩ confiteor illi & os¬
tendo uirtutem eiꝰ. in natione peccatrice
Qa uͦ in machabeis septem fr̃s. et natali-¬
um pariter ⁊ uirtutum sorte consimilez.

Expanded text:
tis exempla. tres pueri, Ananias, Azarias, tis exempla. tres pueri, Ananias, Azarias, Misahel, aetate conpares, dilectione concordes, fide stabiles, uirtute constantes, flammis ac poenis urguentibus fortiores soli se Deo seruire, solum nosse, solum colere proclamant dicentes: Nabuchodonosor rex, non opus est nobis de hoc uerbo respondere tibi. est enim Deus cui nos seruimus potens eripere nos de camino ignis ardentis: et de manibus tuis, rex, liberabit nos. et si non, notum sit tibi quia diis tuis non seruimus et imaginem auream quam statuisti non adoramus. et Daqui condidit caelum et terram. Tobias quoque sub regali licet ac tyrannica seruitute, sensu tamen ac spiritu liber confessionem suam Deo seruat et uirtutem maiestatemque diuinam sublimiter praedicat dicens: ego in terra captiuitatis meae confiteor illi et ostendo uirtutem eius in natione peccatrice. Quid uero in Machabaeis septem fratres et natalium pariter et uirtutum sorte consimiles
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ om̃s trib t̾rȩ. & uidebt̃ filiũ hõĩs
uenientem in nubib cȩli cũ uirtute mag¬
na & claritate. & mittet angłos suos c̃
tuba magna. & colligent electos eiꝰ a qͣtu¬
or uentis. Asummis celorum: usq adt̾¬
minos eorum. HNec noua ac repentina
hec sunt. quȩ nc̃ accidunt xp̃ianis. cũ
boni semꝑ ac uisti dõ innocentiȩ lege. ac
uerȩ religionis timore deuoti. ꝑ p̃ssuras
& iniurias & gͣues ac multiformes infe¬
stantium pęnas angusti itineris diffi¬
cultate gradiant᷑. Sic in origine statim
mundi. abel iustꝰ afr̃e pͥm occidit᷑. et
iacob fugatur. & ioseph uenundat᷑ & da¬
uid misericordem rex saul ꝑsequit᷑ et
helẏam maiestatẽ dĩ constant̾ ac fir¬
miter asserentem. rex achab oppͥmere
conatur. ⁊acharias sacerdos int̾ficit᷑
in medio templi & altaris Ut illic ho¬
stia ipse fiat: ubi dõ hostias imolabat.
Tot deniq m̃ria iustorum sepe celebͭ¬
ta. tot edita inposterum fid̾i ⁊ uirtu¬

Expanded text:
s uenientem in nubibus caeli cum uirtute magna et claritate. et mittet angelos suos cum tuba magna. et colligent electos eius a quattuor uentis, a summis caelorum usque ad summitates eorum. Nec noua aut repentina haec sunt quae nunc accidunt christianis, cum boni semper et iusti Deo innocentiae lege ac uerae religionis timore deuoti per pressuras et iniurias et graues ac multiformes infestantium poenas angusti itineris difficultate gradiantur. sic in origine statim mundi Abel iustus a fratre primus occiditur et Iacob fugatur et Ioseph uenundatur et Dauid misericordem Saul rex persequitur et Heliam maiestatem Dei constanter ac fortiter adserentem rex Achab opprimere conatur. Zacharias sacerdos interficitur in medio templi et altaris, ut illic hostia ipse fiat, ubi Deo hostias immolabat. tot denique martyria iustorum saepe celebrata, tot edita in posterum fidei et uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
in uob Ꝙ iterum: Ponite in cordib ur̃is
ñ p̃meditari excusare. Ego enum dabo uob̾
os & sapientiam: cui ñ possint resistere
adu̾sarii ur̃i Sicut in exodo ad moysen
cunctantem. & ad popłm ira & trepidan-¬
tem d̾s loquitur dicens Quis dedit os ho¬
mini. & quis fecit mogilacum & surdũ.
& uidentẽ & cecum. ñne ego dñs d̾s: q¬
nc̃ ꝑge & ego aꝑiam os tuum & instru¬
am te quid loqͣris: Nec difficile ẽ dõ aꝑi¬
re os hominis deuotis & confessori suo
inspirare constantiam & fiduciam loqũ¬
di. qui innumeris adu̾sus balam ꝓpħam
etiam asinam fecerit loqui. Quare in ꝑ-¬
secutionib nemo cogitet. qd̾ ꝑiculũ dia¬
bolus importet. s imo consid̾et qd̾ auxi¬
lium d̾s prestet. nec m̃tem labefactet
humana infestatio. s corroboret fidem
accipiat de dei ope quantũ se credit acci-
accipientis fides caduca defecerit: .Xi.¬

Expanded text:
in uobis. et iterum: ponite in cordibus uestris non praemeditari excusare. ego enim dabo uobis os et sapientiam, cui non possint resistere aduersarii uestri. sicut in Exodo ad Moysen cunctantem et ad populum ire trepidantem Deus loquitur dicens: quis dedit os homini et quis fecit mogilalum et surdum et uidentem et caecum? nonne ego Dominus  et ego aperiam os tuum, et instruam te quid loquaris . Nec difficile est Deo aperire os hominis devoti sibi, et confessori suo inspirare constantiam et fiduciam loquendi, qui in Numeris adversus Balaam prophetam etiam asinam fecerit loqui . Quare in persecutionibus nemo cogitet quod periculum diabolus importet, sed immo consideret quod auxilium Deus praestet: nec mentem labefactet humana infestatio, sed corroboret fidem rita, tantum accipiat de Dei ope quantum se credat accipeossit, nisi si accipientis fides caduca defecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
in agro ẽ ñ reu̾tatur retro auferre uestim̃¬
tum suum Ue autẽ p̃gnantib & nutri-¬
entib in illis dieb. Ora te ut ñ fiat fu¬
ga ur̃a hieme neq sabb̃o. Erit enuntc̃
p̃ssura magna qualis ñ est fc̃a ab inicio
mundi. usq nẽ d neq fiet. E nifi bre-¬
iuati essent dies illi. ñ lib̾aretur omnis ca¬

Expanded text:
in agro est non conuertatur retro auferre\'uestimein agro est non conuertatur retro auferre\'uestimentum suum. uae autem praegnantibus et nutricantibus in illis diebus. adorate ne fiat fuga uestra hieme neque sabbato. erit enim tunc pressura magna qualis non est facta ab initio mundi usque nunc, sed neque fiet: et nisi breuiati fuissent dies illi, non lib
Abbreviated transcription (Latin):
mationis mundi. respondit & dixit: Ca¬
uete ne quis uos fallat. Multi enim ueni¬
ent in nomine meo dicentes egosum xp̃e:
et multos fallent. Incipietis enim audire
bella: & auditum bellorum. Uidete. nolite
tumultuari. Oportet enim fieri: s ñdum
tem ista inicia parttirientium: Tẽ tradent
uos in p̾sfuram & int̾ficient uos. & eritis
odibiles om̃ib gentib ꝓpt̾ nom̃ meũ. Et
tc̃scandaliz abuntur multi. & inuicem tra¬
dͥent & odient inuicem. & multi pseudo pro¬
phete exurgent & seducent multos. E eo qd̾
facinus abundet: refrigescet caritas mul¬
torum. Qui autẽ toleraũit usq ad finem
tum orbemterrȩ in testimoniũ om̃ibus
gentib. & tc̃ ueniet finis. Cum gͦ uid̾itis
abominationem uastationis quȩ dicta
est ꝑ danihel ꝓpħ̾am stantem in loco sc̃õ¬
Quilegit intelligat: Tc̃ qui in iudea st̃.
fugiant in montes. E qui intecto ẽ non
descendat tollere quicqmͣ de domo: & qͥ

Expanded text:
mationis mundi, respondit et dixit: camationis mundi, respondit et dixit: cauete ne qui uos fallat. multi enim uenient in nomine meo dicentes cego sum Christus\' et multos fallent. incipietis autem audire bella et auditus bellorum. uidete, nolite tumultuari: oportet enim fieri: sed nondutem ista initia parturitionum sunt. tunc tradent uos in pressuram et interficient uos, et eritis odibiles omnibus gentibus propter nomen meum. et tunc scandalizabuntur multi et inuicem tradent et odient inuicem. et multi pseudoprophetae exurgent et seducent multos, et eo quod facinus abundet refrigescet caritas multorum. qui autem tolerauerit usque ad finem tum orbem terrae in testimonium omnibus gentibus, et tunc ueniet finis. cum ergo uideritis abominationem uastationis quae dicta est per Danielem prophetam stantem in loco sancto–qui legit intellegat – tunc qui in Iudaea sunt fugiant in montes, et qui in tecto est non descendat tollere quicquam de domo, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
cidat. quando ab inicio mundi & boni
laborauerint. & opp̃ssi atq occisi sunt
iusti ab iniustis Dñs in guͣngłio p̃mo
odit: scitote qm̃ me primo odit: Side
mundo essetis: mundꝰ qd̾ suum esset amas¬
set: Sed quia de mundo non estis. & ego
elegiuos de mundo. ꝓpterea odit uos mũ¬
d̾ Mem̃tote sermonis quem dixiuob
Non ẽ seruus maior domino suo: Si me
ꝑsecuti funt: & uos ꝑsequent᷑. & iterum:
Ueniet hora. ut omnis qui uos occid̾it.
putet se officium dei face. s hoc facient
autem locut᷑ sum uob̾. ut cũ uenerit ho¬
ra eorum rememores fitis qr ego dixi uob̃:
Etiterum Am̃ am̃ dico uob̃ qm̃ uosplo¬
rabitis & plangetis scłm autem gaude¬
bit Uos tristes eritis. s tͥsticia ur̃a in le¬
ticiam ueniet. & iterum hȩx locutus
sum uob̃. ut in me pacem habeatis: In
scł̃o autem p̃ssuram: s fidite qm̃ ego
uici scłm Et cum a discipulis suis int̾¬
rogaretur de signo aduentꝰ sui: & consũ¬

Expanded text:
ians, quando ab initio mundi boni laborauerint et oppressi adque occisi sint iusti ab iniustis. XII. In nouissima odit, scitote quoniam me primo odit. si de mundo essetis, mundus quod suum esset amaret: sed quia de mundo non estis et ego elegi uos de mundo, propterea odit uos mundus. mementote sermonem quem dixi uobis: cnon est seruus maior domino suo.\' si me persecuti sunt, et uos persequentur. et iterum: ueniet hora, ut omnis qui uos occiderit putet se officium Deo facere: sed hoc facient,autem locutus sum uobis, ut cum uenerit hora eorum memores sitis, quia ego dixi uobis. et iterum: amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. et iterum: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite quoniam ego uici mundum. et cum a discipulis suis interrogaretur de signo aduentus sui et consum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ passurꝰ es. nec alus securitatem nob̃ & ꝓ
tectionem pollicetur: Qmͣ qui & ꝑysaiam
ꝓpham loquit᷑ dicens. Noli timere qi te re-¬
demi. & uocaui te nomine tuom̃s es tu:
Et si tnͣsieris ꝑ aquam tecum sum. & flu-
minꝰ ds tuus sc̃s isrł. qui te saluum facio
qui & in eungłio ꝓmittit auxilium di ser¬

Expanded text:
quae passurus es . Nec alius securitatem nobis et quae passurus es . Nec alius securitatem nobis et protectionem pollicetur, quam qui et per Esaiam prophetam loquitur dicens: Noli timere, quia te redemi, et vocavi te nomine tuo; meus es tu. Et si transieris per aquam, tecum sum, et flumiminus Deus tuus, Sanctus Israël, qui te salvum facio . Qui et in Evangelio promittit auxilium di
Abbreviated transcription (Latin):
tionum. quia maior sit dñs ad ꝓtegendũ
qmͣ diabolus adimpugnand̃. Ioħ̃s in epła
sua ꝓbat dicens Maior ẽ qui in uob̃ est.
qms in isto mundo. Item in psalmo. cͦxuͦui
Non metuam qͥd mͥ faciat homo:. dñs mͥ au¬
xiliator ẽ Et iterum. Isti in currib & isti
nob̾ hostis indyxerit. in ipso magis bel¬
lo spem nr̃am consistere. & congressione illa
iustos ad diuinȩ sedis & salutis ȩt̾nȩ p̾mi-¬
um ꝑuenire: Inpsalmo .xxui. ponit & di¬
cit Si directa fuerint in me castra ñ ti¬
mebit cor meum: Si exurrexeriat suꝑme
bellum: in illud ego sꝑo. Unum peciiado-¬
mino hoc requiram. ut inhabitem in do¬
mo domini om̃ib dieb uite mee Item
in exodo declarat scͥptura diuina. p̾ssuris
multiplicari nos pocius exaugeri dicens:
Quantoq eos deprimebant. tanto płes
fiebant. & inualescebant magis. Etin a-¬
pocalipsi ꝓtectio diuina ꝓmittit᷑ in pas¬
sionib nr̃is: Hichil inqͥt eorum timeas.

Expanded text:
EGENDUM, QUAM DIABOLUS AD IMPUGNANDUM. Joannes in Epistola sua probat dicens: Major est qui in vobis est, quam qui in isto mundo . Item in Psalmo CXVII: Non metuam quid mihi faciat homo, Dominus mihi auxiliator est V\ 6.Et iterum: Isti in curribus et isti nobis hostis indixerit, in ipso magis bello spem nostram consistere, et congressione illa justos ad divinae sedis et salutis aeternae praemium pervenire, in Psalmo XXVI ponit et dicit: Si directa fuerint in me castra, non timebit cor meum: et si exsurrexerit super me bellum, in illud ego sperabo. Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Item in Exodo declarat Scriptura divina pressuris multiplicari nos potius et augeri, dicens: Quantoque eos deprimebant, tanto plures fiebant, et invalescebant magis . Et in Apocalypsi protectio divina promittitur passionibus nostris: Nihil, inquit, eorum timeas
Abbreviated transcription (Latin):
ser quia dum times ne res familiaris defici¬
at. uita ipsa & salus deficit. & dũ ne qͥd de re¬
b tuis minuat᷑ attendis. ñ respicis qd̃ ipse
minuaris: amator magis mammone qmͣ
animȩ tuȩ ut dũ times ne forte patͥmoni¬
um ꝑdas. ipse ꝓpatͥmonio tuo ꝑeas E id̾o

Expanded text:
ser quia dum times ne res familiaris deficiser quia dum times ne res familiaris deficiat uita ipsa et salus deficiat, et dum ne quid de rebus tuis minuatur adtendis, non respicis quod ipse minuaris amator magis mamonae quam animae tuae , et dum times ne pro te patrimonium perdas, ipse pro patrimonio pereas. et i