comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fecit ds: oderis qđ fecit homo Sic enim
tendas aliũ : quã tibi abapło prestitũ ẽ: Finis
em̃ legis xp̃c adiustitiã om̃i credenti. Ergo
cũ audis psalmũ dicere in finẽ : corda conuer¬
tantur ad xp̃m. Tanquã enĩ preco psalmi.
esttitulus psalmi: ueluti dicens. ecce ueni&.¬
sꝰ inde dicturus sũ. dexp̃o cantaturus. Nã
& ipsi dauid non intelligo : nisiipsum qͥfactꝰẽ
ex semine dauid scđm carnẽ : Interim ꝓpter
genꝰ congruit nom̃. Genꝰ carnale dauid:
genꝰ spintale supra dđ : & non solũ antedauid
sedante abraham : Nec ante abra ham tan¬
tũ. sed ante adam: Nec ante adam tantũ.
ante om̃s potestates & uirtutes : ante om̃ia
uifibilia & inuisibilia. Quare : qui a ut hȩc
eeñt om̃i a ꝑ ipsũ facta sunt: & sine ipso
factũ ẽ nihil: Ergo quia ex semine dđ.
non scđm diuinitatẽ quacreator .ẽ ipsius
dauid. sed scđm carnẽ dauid dignatus ẽ

Expanded text:
quod fecit Deus, oderis quod fecit homo: sic enim quod fecit Deus, oderis quod fecit homo: sic enim tendas aliud quam tibi ab Apostolo praestitutum est: «Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti» . Ergo cum audis Psalmum dicere, «In finem,» corda convertantur ad Christum. Tanquam enim praeco Psalmi est titulus Psalmi, veluti dicens, Ecce veniet; inde dicturus sum, de Christo cantaturus. Nam et, «ipsi David,» non intelligo nisi ipsum qui factus est ex semine David secundum carnem . Interim propter genus congruit nomen. Genus carnale a David; genus spirituale supra David: et non solum ante David, sed ante Abraham; nec ante Abraham tantum, sed ante Adam; nec ante Adam tantum, ante omnes Potestates et Virtutes, ante omnia visibilia et invisibilia. Quare? Quia ut haec essent, omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ergo quia ex semine David, non secundum divinitatem, qua Creator est ipsius David, sed secundum carnem; David dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ futurã inqua perit gemitꝰ om̃is
& laus succedit: in qua om̃is tribusatiomoriet᷑.
&erit sine fine exultatio: nondũ ergo habentes
hoc inre sedtam̃ tenentes in spe. gemunt exde¬
siderio quodã &orant se libari ab hominib
malis interquos nec esse . ẽ. uiuere & bonis:
Non enĩ separatio: iãcuiq tͥotaẽ . Illius enĩ erit
separatio : qͥ non nouit errare : Quid .ẽ. qͥ non
nouit errare : ut nec malũ traiciat ad dex¬
terã.: nec bonũ ad sinistrã. Nosautẽ in hac
uita difficile .ẽ. ut nosipsos nouerimꝰ qͣnto
minꝰ debemꝰ de qͣoquã preproperã ferre
sententiã : quasi hodie malũ nouimꝰ cras
qualis futurus sit ignoramꝰ: & forte quẽ
ergo odimꝰ inmalis malitiã. & diligimꝰ
creaturã : ut qđ ibi fecit ds̃ amemꝰ : qđibi
fecit ipse homo odereniꝰ . fecit enĩ ds̃ ipsũ
hominẽ: fecit autẽ homo peccatũ. dilige

Expanded text:
resurrectionem futuram, in qua perit omnis gemitus, resurrectionem futuram, in qua perit omnis gemitus, et laus succedit, in qua omnis tribulatio morietur, et erit sine fine exsultatio; nondum ergo habentes hoc in re, sed tamen tenentes in spe, gemunt ex desiderio quodam, et orant se liberari ab hominibus malis, inter quos necesse est vivere et bonis: non enim separatio jam cuique tuta est. Illius enim erit separatio, qui non novit errare. Quid est, qui non novit errare? Ut nec malum trajiciat ad dexteram, nec bonum ad sinistram. Nos autem in hac vita difficile est ut nos ipsos noverimus; quanto minus debemus de quoquam praeproperam ferre sententiam? Quia si hodie malum novimus, cras qualis futurus sit ignoramus; et forte queergo odimus in malis malitiam, et diligimus creaturam; ut quod ibi fecit Deus amemus, quod ibi fecit ipse homo, oderimus. Fecit enim Deus ipsum hominem; fecit autem homo peccatum. Dilige
Abbreviated transcription (Latin):
nuncsitiat & esuriat. gemat & pulset quȩrat
peregrinationes inlecebris ñdelectetur : Non
putet patriã scłm Vnde ut liberetur xp̃c ad¬
uenit : qui a xp̃c caput nrm. eẽ uoluit: Cap̃t
scilicet cuiꝰdã corporis. Non enĩ potest dici
caput: ubi corpus nullũ . ẽ. cuisit caput:
Proinde sicaput xp̃c. & alicuiꝰ corporis caput
Audiamꝰ ergo uoces corporis xp̃i hoc.ẽ. uoces
erit. in eis erit inter quas illud corpꝰgemit:
Proinde. aut in illo corpore eris ut gemas int̃
malos : aut non eris in illo corpore & in eis
eris interquos malos gemit corpus. qđ gemit
Nec isti in imici & aduersarii corporis xp̃i uno
modo intelligunt᷑. aut unomodo agunt:
Uersi pellis. ẽ. eñi. qͥ ineis regnat: & qͥ in eisutitur
tanquã uasis suis : Cȩterũ multi ab illolibant᷑:
nescientes: Sunt autẽ qͥdã ꝑseueraturinma¬
utiq cuinihił ignotũ est. Interim illi qͥiam
conpaginati sunt cũ m̃bris eiꝰ. ñ dũ babentes

Expanded text:
nunc sitiat et esuriat, gemat et pulset et quaerat. Peregrinationis illecebris non delectetur, non putet patriam saeculum, unde ut liberetur Christus advenit: quia Christus caput nostrum esse voluit, caput scilicet cujusdam corporis. Non enim potest dici caput, ubi corpus nullum est cui sit caput. Proinde, si caput Christus; et alicujus corporis caput Audiamus ergo voces corporis Christi, hoc est voces erit, in eis erit inter quos illud corpus gemit. Proinde aut in illo corpore eris, ut gemas inter malos; aut non eris in illo corpore, et in eis eris inter quos malos gemit corpus, quod gemit Nec isti inimici et adversarii corporis Christi uno modo intelliguntur, aut uno modo agunt. Versipellis est enim qui in eis regnat, et qui eis utitur tanquam vasis suis. Caeterum multi ab illo liberantnescientes. Sunt autem quidam perseveraturi in mautique, cui nihil ignotum est. Interim illi qui jam compaginati sunt cum membris ejus, nondum habentes
Abbreviated transcription (Latin):
deant ponisolet : sic̃ testam̃cũ int̃se & popłmdõ consto¬
tuemte hoc uerbũ friptura ponit: Nꝙ̃ peo qđ ẽ in la
in c̃mediũ meũ & tuũ : & int̃mediũ seminis cui:ltem
cũ loqueret̃ ad noe dearcuin nubib: ad signũ c̃ficuen¬
dũ: hoc uerbũ sepissime repeat: & qđ habent latini
signũ int̃se constituant: n caliudopinando dissideañs
cleros. qđ latine locutioni usitatũ c̃. sed intero
medios leros. tanquã int̃ mediũ clerorũ qđ potius
ingreco legit᷑ & qđ dici solet incis reb: ut dixi. quȩ
in t̃sedebeant habere consensũ : lubet igit᷑ scripaura
uc in t̃medios cleros dormiant. qͥuł sunt pennȩ colũ¬
bȩ dcargentatȩ : uł ex hoc cis p̃statur uesint: Porro
siisticleri duo testam̃ta significant qͥd aliud ammo¬
sed intelligendo ad qͥescamꝰ: Nosq simꝰcorũ c̃cordiȩ
signũ atq docum̃tũ : cũ alirũ aduersus alterum

Expanded text:
deant, poni solet: sicut testamentum inter se et populum Deo constideant, poni solet: sicut testamentum inter se et populum Deo constituente, hoc verbum Scriptura ponit; nam pro eo quod est in latinter medium meum et tuum, et inter medium seminis tui. Item cum loqueretur ad Noe de arcu in nubibus ad signum constituendum , hoc verbum saepissime repetit: et quod habent latini signum inter se constituunt, ne aliud opinando dissideant : cleros, quod latinae locutioni usitatum est; sed inter medios cleros, tanquam inter medium clerorum, quod potius in graeco legitur, et quod dici solet in eis rebus, ut dixi, quae inter se debeant habere consensum. Jubet ergo Scriptura ut inter medios cleros dormiant, qui vel sunt pennae columbae deargentatae, vel ex hoc eis praestatur ut sint. Porro si isti cleri duo Testamenta significant, quid aliud admosed intelligendo acquiescamus? nosque simus eorum concordiae signum atque documentum, cum alterum 334 adversus alterum
Abbreviated transcription (Latin):
scapulas : VUtrũ ꝓpterea ibi est auri uiriditas
id ÷ sapientia & caritas. qr ibis̃ quodã modo radi¬
ces alarũ anqui aibi portat᷑̃ illa srcinaleuis:
Quid enĩ s̃uł ipsȩ alȩ nisiduo p̃cepta caritacis
in qͥb totalexpendet & ꝓphȩ: quidipsa s arcina
leuis. insupsa caritas quȩ in his duob p̃cepas im¬
pletur: quicqͥd enĩ difficile. c̃ inp̃cepto : leucẽ
amanci: Nec obaliud recte incelligitur dictũ onus
qđ cim̃ do qͥ facit. seruiliter facit : Nccest amicus
recti : quandomallet si fieri posset. id qđ rectũ ẽ.
ñ iuberi : Quȩri &iã potest curñ sic diccũ sidor¬
miatis inderis sedint̃ medios deros : uid sit hoc int̃
int̃mediũ lerorũ diceret᷑: qđ innullo in t̃p̃cũ legi :
Propterea credo qr iantũ dẽ uilet qđ dictũ ẽ int̃medios
deros : Hinc ergo qͥđmͥ uideat̃ ex ponã: Sȩpe hocuer¬
bũ ad aliqua conetenda . atq pacanda. nemn cersedissi¬

Expanded text:
scapulas. Utrum propterea ibi est auri viriditas, scapulas. Utrum propterea ibi est auri viriditas, id est sapientia et charitas, quia ibi sunt quodammodo radices alarum; an quia ibi portatur illa sarcina levis? Quid sunt ipsae alae, nisi duo praecepta caritatis, in quibus tota lex pendet, et prophetae ? Quid ipsa sarcina levis, nisi ipsa caritas, quae in istis duobus praeceptis impletur? Quicquid enim difficile est in praecepto, leve est amanti. Nec ob aliud intelligitur recte dictum, Onus quod timendo, qui facit, servilrecti, quando mallet, si fiernon juberi. 19. Quaeri etiam potest, cum non sit dictum, Si dormiatis in cleris, sed, inter medios cleros, quid sit hoc, inteinter medium clerorum diceretur; quod in nullo interpretum legi: propterea credo quia tantumdem valet quod dictum est, inter medios cleros. Hinc ergo quid mihi videatur exponam. Saepe hoc verbum ad aliqua connectenda atque pacanda, ne inter se dissi
Abbreviated transcription (Latin):
sidormiant int̃medios cleros : cunc enĩ eis uerbũ
ueritatis datur : si a uctoritas abeis duorũ testa¬
m̃torũ ñ relinqͣtur. ut ipst sint & pennȩ colũbȩ
deargentatȩ. quorũ p̃dicatione incȩlũ gła fertur
eccłȩ : inter scapulas autẽ parsẽ utiq corporis
parsẽ. circa regionẽ cordis: a posteriorib: tam̃
id ẽ adorso : Quã colũbȩ illius deargentate partẽ:
inuiriditate auri eẽ dicit : hocẽ inuigorȩ sapientiȩ :
Iuẽ uigorẽ meliꝰ non puto intelligi posse. quã
caritatẽ : Sed quare adorso. & ñ a pectore : quã¬
quã mirer quo modo positũsit hoc uerbũ in alio
psalmo ubidicit᷑ int̃ scapulas suas obũbrauittibi
pulas fortasse a liquo modo exucraq parte
possit intelligi. & ante &epost: ut scapulas accipi¬
amꝰ quȩ inmedio capt̃ habent : Et in hebreo sit
fortasse ambiguũ : qđ possit & hoc modo incelli¬
non nisi a posteriorib significat qđ est incer

Expanded text:
si dormiant inter medios cleros? Tunc enim eis verbum si dormiant inter medios cleros? Tunc enim eis verbum veritatis datur, si auctoritas ab eis duorum Testamentorum non relinquatur: ut ipsi sint et pennae columbae deargentatae, quorum praedicatione in coelum gloria fertur Ecclesiae. 18. Inter scapulas autem: pars est utique corporis; pars est circa regionem cordis, a posterioribus tamen, id est a dorso: quam columbae illius deargentatae partem in viriditate auri esse dicit, hoc est in vigore sapientiae; quem vigorem melius non puto intelligi posse quam charitatem. Sed quare a dorso, et non a pectore? Quanquam mirer quomodo positum sit hoc verbum in alio psalmo, ubi dicitur, Inter scapulas suas obumbrabit tibipulas fortasse aliquo modo ex utraque parte possit intelligi, et ante, et post; ut scapulas accipiamus quae in medio caput habent: et in hebraeo sit fortassis ambiguum, quod possit et hoc modo intellinonnisi a posterioribus significat, quod est inter
Abbreviated transcription (Latin):
dealbabo: Pote st &e sic intelligi: ut in eo qđ diccũ ẽ
pennȩ colũbȩ dcargentatȩ sub audiatur eritis.
ut iste sic sensus : Quos qͥtanquã spolia specieidomꝰ
diui dimimi. sidormiatis int̃medio seleros. pennȩ
colũbȩ deargentate ericis: idẽ. in altiora eleuabimi¬
ni cõpagiuini tam̃ ecđȩ coherentes : Nullã qͥppe
aliam melius hic intelligiputo colũbãd eargen¬
gentata ẽ autẽ : qe diuinis ẽ cloqͥis erudita : Elo qͥa
nãq dñi. alio loco dicuntur argencũ igne exami¬
testam̃ ca et̃. uoluerint : ut dormire sit int̃medios
cleros in eorũ testam̃torũ auccoritate reqͥescere.
id ẽ. utriꝰq testam̃ a testimoniis ad qͥescere. ut qͣndo
aliqͥd exhisꝓfertur. &ꝓbacur om̃is c̃tentio pacifica
qͥcte finiatur : Iđ siuta ẽ quid aliud ammonere
uidentur euangelitantes uirtute multa. nisi quia
tunceis dñs dabit uerbũ ut euangelitare possint.

Expanded text:
dealbabo. Potest et sic intelligi, ut in eo quod dictum est, dealbabo. Potest et sic intelligi, ut in eo quod dictum est, Pennae columbae deargentatae, subaudiatur eritis, ut iste sit sensus: Vos qui tanquam spolia speciei domus dividimini, si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae eritis, id est, in altiora elevabimini, compagini, tamen Ecclesiae cohaerentes. Nullam quippe aliam melius hic intelligi puto columbam deargengentata est autem, quia divinis eloquiis erudita. Eloquia namque Domini in alio loco dicuntur argentum igne examitestamenta esse uoluerunt, ut dormire sit inter medios cleros in eorum testamentorum auctoritate requiescere, id est, utriusque testamenti testimoniis adquiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur, omnis intentio pacifica quiete finiatur. Quod si ita est, quid aliud admoneri videntur evangelizantes virtute multa, nisi quia tunc eis Dominus dabit verbum ut evangelizare possint,
Abbreviated transcription (Latin):
miatis int̃medios clcros ouos pennȩ colũbȩ
deargentatȩ : anhis quȩ sequunc̃i ut ordo sit.
sidormiati sint̃medios cleros. pennȩ colũbȩ
deargentatȩ niued ealbabuntur inselmon.
idẽ ipsepennȩ dealbabuntur sid ormiatis
int̃medios cleros ut ipsis hocdicere intelli¬
gatur qͥs pecieidomꝰ tanquã spolia diuidun¬
tur Id ẽ sidormiatis int̃medios leros ouos
qͥ diuidimini specicidomꝰ. ꝑ mani festationẽ sp̃s
aducilitatẽ uc aliiquidem detur ꝑspm̃ sermo sapi¬
aliginericurationũ in eodẽ spũ. & cȩtera. siergo uos
dormiacis int̃medios cleros. tunc pennȩ colũbȩ
deargentate. niued ealbabuntur inselmon: Pocest
ut sub intelligacurhomines qͥ ꝑ grãm remissionẽ
accipiunt peccatorũ : Inde etiã deipsa ecda dicit᷑:
in cantica canticorũ: Iuȩ ẽ. ista quȩ ascendit dealba
Si fuerint peccata urã tanquã phenitiũ : sicut niuẽ

Expanded text:
miatis inter medios cleros, o vos pennae columbae miatis inter medios cleros, o vos pennae columbae deargentatae: an his quae sequuntur, ut ordo sit, Si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae nive dealbabuntur in Selmon: id est, ipsae pennae dealbabuntur, si dormiatis inter medios cleros: ut illis hoc dicere intelligatur, qui speciei domus tanquam spolia dividuntur; id est, Si dormiatis inter medios cleros, o vos qui dividimini speciei domus, per manifestationem Spiritus ad utilitatem, ut alii quidem detur per Spiritum sermo sapialii genera curationum in eodem spiritu, et cetera; si ergo uos dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon. potestut subintellegantur homines, qui per gratiam remissionem accipiunt peccatorum. unde etiam de ipsa ecclesia dicitur in Si fuerint peccata vestra tanquam phoeniceum, sicut nivem
Abbreviated transcription (Latin):
taũ qͥl om̃ sint̃ p̃cant᷑ om̃ia autẽ hȩcoꝑat̃ unꝰ atq
idem sp̃s : diuid ensppria unicuiq ꝓut uulo:
Et hȩcest speties domꝰ cui spolia diuidunt᷑ : ut ama¬
tor eiꝰ hac palchritudine accensus exelamet:
seadipsa m̃bra deqͥb fit. spetiesdomꝰ allo quenda:
c̃uertit dicens : Sidormiatis int̃medios cleros:
pennȩ colũbedcargentatȩ. & int̃ scapulas eiꝰ inui¬
riditate auri : Prius hic quȩ rendus ẽ. ordo uer¬
borũ qͦmͦ finiat᷑ sententia : quȩ utiq pendeccũ
dicitur si dormiatis: Deinde qđ ait pennȩ colũbȩ
de argentate utrũ singularinumero intolli¬
gendũ ẽ. huiꝰ pennȩ anplurali hȩpennȩ :
Sed singularẽ numerũ grecus excludit: ubi
om̃ino pluralit̃ hoc positũ legitur: Sed adhuc
incertũ ẽ. utrũ hȩpennȩ a nouos pennȩ ut ad
ipsas pennas loqͥuideat᷑ : Utrũ ergoũ b̵ quȩ p̃¬
cesser̃ : finit᷑ ista sententia ut ordo sit. dñs dabit
uerbũ euangelitantib: uirtite multa. sidor¬

Expanded text:
mnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult . Et haec est species domus, cui spolia dividuntur; ut amator ejus hac pulchritudine accensus exclamet: se ad ipsa membra, de quibus fit species domus, alloquenda convertit, dicens: Si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et inter scapulas ejus in viriditate auri. Prius hic quaerendus est ordo verborum quomodo finiatur sententia; quae utique pendet, cum dicitur, Si dormiatis: deinde quod ait, pennae columbae deargentatae, utrum singulari numero intelligendum est, hujus pennae; an plurali, hae pennae. Sed singularem numerum graecus excludit, ubi omnino pluraliter hoc positum legitur. Sed adhuc incertum est utrum, hae pennae; an, o vos pennae, ut ad ipsas pennas loqui videatur. Utrum ergo verbis quae praecesserunt finiatur ista sententia, ut ordo sit, Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa, si dor
Abbreviated transcription (Latin):
tias neregnet peccatũ in eorũ mortali corpore.
ad obȩdiend ũ desideriis eł ne exhibeant m̃bm
sua armaini qͥtatis peccato : sed echibeant sedõ tanquã
ex mortuis uiuentes & m̃bri sua arma iustitiȩdõ :
Sicenĩer̃ reges primitus discreti ab alienigenis.
qe ñ siugũ duccates cũ in fidelib: Deinde discrea
c̃corditer int̃se munerib ꝓpriis: non enĩ om̃ sapłi
aut om̃ s ꝓphete. aut om̃s doctores. aut om̃s dona
habent curationẽ. autom̃s linguis loquuntur.
aut om̃ sint̃ p̃tantur : Om̃a autẽ hȩcoꝑat᷑ unꝰ atq
idem sp̃s: diuidensꝓpria unicuiq ꝓut uult : Iuȩ

Expanded text:
tias? ne regnet peccatum in eorum mortali corpore tias? ne regnet peccatum in eorum mortali corpore ad obediendum desideriis ejus: nec exhibeant 335 membra sua arma iniquitaex mortuis viventes, et membra sua arma justitiae Deo ? Sic enim erunt reges primitus discreti ab alienigenis, quia non sunt jugum ducentes cum infidelibus; deinde discreti concorditer inter se muneribus propriis. Non enim omnes apostoli, aut omnes prophetae, aut omnes doctores, aut omnes dona habent curationum, aut omnes linguis loquuntur, aut omnes interpretantur. Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult : que
Abbreviated transcription (Latin):
ta darius rcuelataẽ ipsi apłi & beatimarts es
eȩteriq iusti. tanquã arietes & arietũ filii usq ad
hoc tẽ pꝰ dormier̃ int̃medios cleros regniterreni
felicititẽ ũ concẽpnentts. & regnicȩlorũ ȩternita¬
tẽ spantes & nondũ tenentes: Et quia tãbene dor¬
mir̃icis uelut pennis nunc uolitat & laudibus
exaltatur eeła. coluba scilicet deargentata :
ut hac eorũ fama ad imitandũ posteris inuititis
dũ ic etiã ceteri dormiunt. ad dantur pennȩ qͥb
mon: Ile suꝑcȩlestis illeqͥascendit suꝑom̃ sgȩlos
uta dimpleret om̃ia dũ discernitreges suꝑ cam
id c̃ suꝑ candẽ colubã deargentatã: Seqͥt ẽm̃ apts
acdicit : Et iprededia quosdam qͥdẽ aptos. qͦsdã aut̃
ꝓphecis. qͦsdã uͥ eiunge lstas. quosdã autt̃ pastofes
&doctores: Nã qͥd ẽ aluid reges discernere suꝑeã
ino pͥministerii. inedificationẽ corporis xp̃i. quan¬
utiq aregendo : Et qͥd magis quã carni s c̃cupiscen¬

Expanded text:
i et beati martyres caeterique justi, tanquam arietes et arietum filii usque ad hoc tempus dormierunt inter medios cleros; regni terreni felicitatem jam contemnentes, et regni coelorum aeternitatem sperantes, et nondum tenentes. Et quia tam bene dormierunt, eis velut pennis nunc volitat, et laudibus exaltatur Ecclesia, columba scilicet deargentata; ut hac eorum fama ad imitandum posteris invitatis, dum sic etiam caeteri dormiunt, addantur pennae quibus mon: ille supercoelestis, ille qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia, dum discernit reges super eam, id est super eamdem columbam deac dicit: Et ipse dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas, quosdam autem pastores et doctores. Nam quid est aliud reges discernere super  ministerii, in aedificationem corporis Chriutique a regendo, et quid magis, quam carnis concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
habitantes in sepulchris. eductis in forti cudine:
Deindesiille popls. illa scilicet heredicas di fastidio
manna respuens infirmata ẽ : non debuit sequi.
offenso ꝑ illa murmura atq sastidia: ingensplaga
secuta c̃: Postremo illiom̃ sinheromo consternati st̃:
nec qͥs quã eorũ p̃ter duos itrrã meruit ꝓmissionis
intrare : Quãquã etiã sidicatur infiliis corũ bere

Expanded text:
habitantes in sepulcris educti sunt in fortitudine. habitantes in sepulcris educti sunt in fortitudine. Deinde si ille populus, illa scilicet haereditas Dei, fastidio manna respuens infirmata est, non debuit sequi, offenso per illa murmura atque fastidia, ingens plaga secuta est . Postremo illi omnes in eremo consternati sunt, nec quisquam eorum, praeter duos, terram meruit promissionis intrare . Quanq
Abbreviated transcription (Latin):
indeserto ds̃ transibat corã popłosuo. corã silus isr ł
dic colũ pna nubis. nocte in fulgore ignis & hoc eẽ.
sentiat. qđ cȩli disaillauer̃ a faciedĩ qm̃ magna pluit
popło suo. Hoc etiã et̃ qđ seqͥt᷑: Monssina a faciedĩ
isrł pluuiã uoluntariã segregans hereditatituȩ
quia inmonte syna locutus estds admorsen qͣndo
legẽ dedit. ut manna sit pluua uoluntaria quãs egre¬
gauit ds̃ hereditati suȩ id ẽ. popło suo. qr solos ita pauit.
ñ ut cȩteras gentes : It qđ deinde dicit & infirmata est.
ipsa hereditas infirmata intelligatur : qm̃ murma¬
rantes manna fastidiosi respucr̃ . desi derante sȩscas
carniũ & caqͥb uesci inȩgipto c̃sueuerant: Sedin
his uerb̵ sipprictas tantũ modo litterȩ ñ spiritalis
reqͥrendus. ẽ intellectus: oportet ut ostendatur
scđm ꝓprietatẽ corporalẽ qͥ tunc cõpediti. qͥq etã

Expanded text:
in deserto Deus transibat coram populo suo, coram filiis Israel, in deserto Deus transibat coram populo suo, coram filiis Israel, die in columna nubis, nocte in fulgore ignis ; et hoc esse sentiat quod coeli distillaverunt a facie Dei, quoniam manna pluit populo suo ; hoc etiam esse quod sequitur, Mons Sina a facie Dei Israel, pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae, quia in monte Sina locutus est Deus ad Moysen, quando Legem dedit : ut manna sit pluvia voluntaria quam segregavit Deus haereditati suae, id est populo suo: quia solos eos ita pavit, non et caeteras Gentes: ut quod deinde dicit, Et infirmata est, ipsa haereditas infirmata intelligatur; quoniam murmurantes, manna fastidiosi respuerunt, desiderantes escas carnium, et ea quibus vesci in Aegypto consueverant . Sed in his verbis si proprietas tantummodo litterae, non spiritualis requirendus est intellectus, oportet ut ostendatur secundum proprietatem corporalem, qui tunc compediti, quique etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suseiꝰ intelligit᷑ : cũ apparet in oꝑib suis : Apparit
autẽ ñ om̃ib: sedcis qͥnouerint oꝑaeiꝰ intueri : Non
enĩ ca oꝑanc̃ dico quȩ conspicua sc̃ om̃ib cȩlũ &terrã
mare & umuersa quȩ ineissunt.: sedo ꝑaqͥb educit
umetos inforatudine. similit̃ a maricantes qͥha¬
bitant insepulchris & facit cosuniꝰ moris habitare
in domo : Sic egredit̃ corã popłosuo: id ẽ. corãcis
qͥistã grãm eiꝰintelligunt: Deniq seqͥt᷑: Cũ transi¬
res indeserto : terra motaẽ : Desertũ erant gentes
que ignorabant dm̃ : desertũ crat ubilex nulla
abipsodõ dataerait. ubinulle ꝓphe habitauerant. dnm̃q
uenturũ ec̃. p̃dixerant : Cũ ergo transires indeserto
cũ p̃dicaris ingentib terrimota ẽ : ⁊ trreni homines
a fide excitatis : Sedunde motaẽ : & enĩ cȩlidistilla
uer̃ a faciȩdĩ : Forsi tanhic aliqͥ srccolat illud t̃pꝰ qͥnoo

Expanded text:
us intelligitur, cum apparet in operibus suis. Apparet us intelligitur, cum apparet in operibus suis. Apparet autem non omnibus, sed eis qui noverunt opera ejus intueri. Non enim ea nunc opera dico, quae conspicua sunt omnibus, coelum, et terram, et mare, et universa quae in eis sunt; sed opera quibus educit compeditos in fortitudine, similiter amaricantes qui habitant in sepulcris, et facit eos unius moris habitare in domo. Sic egreditur coram populo suo, id est coram eis qui istam gratiam ejus intelligunt. Denique sequitur: Cum transires in deserto, terra mota est. Desertum erant Gentes, quae ignorabant Deum. Desertum erat, ubi lex nulla ab ipso Deo data erat, ubi nulli Prophetae habitaverant, qui Dominum venturum esse praedixerant. Cum ergo transires in deserto. Cum praedicareris in Gentibus, terra mota est: terreni homines ad fidem excitati sverunt a facie Dei. Forsitan hic aliquis recolat illud tempus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbhabitant in sepulchris n eogenere sunt: qđ alio loco
scriptura significat dicens : A mortuo uelut qͥ nonsit
perit c̃fessio : Vnde ẽ illud: Peccator cũ uenerit in
ꝓfundũ nalorũ : contẽpnit : Aliud ẽ enĩ desiderare :
aliud oppugnare iustiacon: Aliud amialo uelle
libari: aliud mala sua desendere potiꝰquã satori :
U trosq tam̃: grã xp̃i educit in foraitudinẽ : Iua for¬
ticudine. nisiut aduersus peccatũ usq ad sanguinẽ
certent: exutroq enigenere fiunt idonei. qͥbus
construa t̃locus scsciꝰ : Illi soluti: illi resuscitati:¬
Quia & multeris quã alligauerat satanas. ꝑdecem
& octo annos : iubendo uinculũ soluit. & latari
mortẽ claimando superauit: Qui hȩc fitit in corpo¬
rib: pocest mirabiliora facere in morib: & facere
uniꝰ modi habitare indomo. educens cõpeditos
infortitudine simliter a maricantes qͥ habitant

Expanded text:
qui habitant in sepulcris, in eo genere sunt, quod alio loco qui habitant in sepulcris, in eo genere sunt, quod alio loco Scriptura significat, dicens: A mortuo veluti qui non sit, perit confessio . Unde est et illud: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Aliud est enim desiderare, aliud oppugnare justitiam, aliud a malo velle liberari, aliud mala sua defendere, potius quam fateri: utrosque tamen gratia Christi educit in fortitudine. Qua fortitudine, nisi ut adversus peccatum usque ad sanguinem certent? Ex utroque enim genere fiunt idonei, quibus constituatur locus sanctus ejus. Illi soluti, illi resuscitatiQuia et mulieris, quam alligaverat satanas per decem et octo annos, jubendo vincula solvit ; et Lazari mortem clamando superavit . Qui fecit haec in corporibus, potest mirabiliora facere in moribus, et facere unius modi habitare in domo: educens compeditos in fortitudine; similiter amaricantes qui habitant
Abbreviated transcription (Latin):
quos habitare facit uniꝰ modi. uł uniꝰ moris in domo,
& mores latinȩ int̃p̃tari possunt : Nechabet grecꝰ
qͥ in habitare facit : sediantũ habitare facit : Dñs
facit : Os enĩ habitare facit : umiꝰ morisindomo:
hunc locũ ñ merits corũ p̃cedentib ex qͥbuscũ
ȩdificat. uide qͥd sequatur: Quieducit cõpeditos:
in fortitudinẽ : Solint enĩ grauia uincula pecca¬
torũ : qͥb impediebantur neambularent inuia
peccatorũ : łducit autẽ cosinfortitudineꝰ quã
ante eiꝰ gram̃ ñ habebant: Similiter a mari¬
cantes qui habitant in sepul chris.: Idẽ om̃imꝰ
mortuos: occupatos inoꝑib mortuis : Hieñĩ amaricant:
resistindo iꝰttiȩ. Nã illi cõpedia forsitan uolunt ãbulare
nec possunt : dm̃q p̃cant᷑ uc possint. eiq dicunt : Denc¬
cessitatib meis educine : A quo exauditgrã sagunt:
dicentis. disrupis uinculamea : Isti aut̃ a maricantes¬

Expanded text:
quos habitare facit unius modi, vel unius moris in domo. quos habitare facit unius modi, vel unius moris in domo. et mores latine interpretari possunt. Nec habet graecus, Qui inhabitare facit; sed tantum, habitare facit. Dominus facit. Deus enim habitare facit unius moris in domo: hunc locum, non meritis eorum praecedentibus ex quibus eum aedificat, vide quid sequatur: Qui educit compeditos in fortitudine. Solvit enim gravia vincula peccatorum, quibus impediebantur ne ambularent in via praeceptorum: educit autem eos in fortitudine, quam ante ejus gratiam non habebant. Similiter amaricantes qui habitant in sepulcris: id est omni modo mortuos, occupatos in operibus mortuis. Hi enim amaricant resistendo justitiae: nam illi compediti forsitan volunt ambulare, nec possunt; Deumque precantur ut possint, eique dicunt: De necessitatibus meis educ me . A quo exauditi, gratias agunt dicentes: Disrupis
Abbreviated transcription (Latin):
duarũ: Habent eiꝰ consolationẽ qͥ eidicunt. qm̃
tionib: nocte acdie : Acuiꝰ factȩ turbabunt᷑¬
spciscłaris socictate defitutis. dñs sibi tẽplum
ubiq: sic totꝰ & nullus cũ contineat corporaliũ spa¬
tiorũ locus ilico subiecit: Nequeramꝰ eũ iibsq: nob̶:
sed potiꝰ uniꝰ modi habitante s indomomeream. ut
habitare &iã dignetur in nob: Isteẽ. locꝰ sõs dñi :
quẽ pleriq homines quȩr̃ ut habeant ubi orantes
pungantr. habitantes un iꝰmodiindomo. ut ad nõ
magnȩ domo in habitentur : &a pđscipsos exitu¬
diantur : Est enĩ domꝰ magna inqua ñ solũ aurea
uasas a argentea sed & lignca & ficcilia: Et alia
qͥ dem s̃inhonore : alia in contumclia : Si qui autẽ
mundauer̃ semet ipsos auasis contumeliȩ er̃
unimodi indomo. & locꝰ sc̃s̃ dñi : Nã sic̃ in magna
hominis domo. ñ inqualicũq loco eiꝰ requi escit
em̃ habitat inuasis contumeliȩ : sed locus sc̃s eisunt

Expanded text:
duarum; habent ejus consolduarum; habent ejus consoltionibus nocte ac die ; a cujus facie illi turbabuntspei saecularis societate destitutis, Dominus sibi templum ubique sit totus, et nullus eum contineat corporalium spatiorum locus, illico subjecit; ne quaeramus eum absque nobis; sed potius unius modi habitantes in domo, mereamur ut habitare etiam ipse dignetur in nobis. Iste est locus sanctus Domini, quod plerique homines quaerunt, ut habeant ubi orantes pungantur , habitantes unius modi in domo, ut a Domino magnae domus inhabitentur, et apud seipsos exaudiantur. Est enim domus magna, in qua non solum aurea vasa sunt et argentea, sed et lignea et fictilia; et alia quidem sunt in honorem, alia in contummundaverint semetipsos a vasis contumeliae , erunt unius modi in domo, et locus sanctus Domini. Nam sicut in magna hominis domo, non in qualicumque loco ejus requiescit enim habitat in vasis contumeliae; sed locus sanctus ejus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
corporis casũ : Dñ senĩ nom̃ est ei : Qđ illisicognouis¬
sent: nũ quã dnm̃ głȩ cruci foxissent: Et exultate
in conspectudĩ: Quos qͥbus dictũ est. cantato᷑ psalli
te nomini eiꝰ.: iter facite ei qͥascendit suꝑ occasũ:
etiã exultate in conspectueiꝰ: Iuasi tristes: semꝑ
autẽ gaudentes: Dũenĩ facitis iterci. dũ p̃paratis
quauenut gentesq possideat: multa passuriestis
in conspectu hominũ trsti a: Seduos non solum
nolite deficere : sedetiã exuliat: Noninconspatu
hominũ sed in conspectudĩ: Spegaudentes intri¬
bulatione patientes exultate in conspectueiꝰ: Illi
enĩ quos inc̃spectu hominũ turbant : turbabunt᷑
a faciȩ cꝰ. Patrisorphanorũ : &iudicis uiduarum
Desolatos eni putant : a qͥb plerũq gladio uerbi
dĩ & parentes afiliis & mariti ab uxoribus
sẽparantur: Sed habeno consolationẽ destitita
atq uiduatȩ : pacris orphanorũ &iadicis ui¬

Expanded text:
corporis casum. Dominus enim nomen est ei. Quod illi si cognoviscorporis casum. Dominus enim nomen est ei. Quod illi si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . 6. Exsultate in conspectu ejus. O vos quibus dictum est, Ca iter facite ei qui ascendit super occasum, etiam exsultate in conspectu ejus: quasi tristes, semper autem gaudentes . Dum enim facitis iter ei, dum praeparatis qua veniat, gentesque possideat, multa passuri estis in conspectu hominum tristitia: sed vos non solum nolite deficere, sed etiam exsultate; non in conspectu hominum sed in conspectu Dei. Spe gaudentes, in tribulatione tolerantes . Exsultate in conspectu ejus. Illi enim qui vos in conspectu hominum turbant, Turbabuntur a facie ejus, patris orphanorum et judicis viduarum. Desolatos enim putant, a quibus plerumque gladio verbi Dei, et parentes a filiis, et mariti ab uxoribus separantur : sed habent consolationem destituti atque viduati patris orphanorum et judicis vi
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei ꝑcipite regnũ : locundentur ergoqͥla¬
borauer̃ : exultent in c̃spectudĩ : Nonenĩerit exul¬
tationis huꝰ tanquã corã hominib: in anis ulla
iactantia sed in c̃speccuciꝰ qͥsine errore inspicit
qđ donauit: Delectent᷑ in lȩatia : noniã exultantes
cũ tremore sic̃ in hocsło. quã diu tẽ ptatio ẽ uita
humana suꝑt̃rã : Demnde scabipsos c̃uertit qͥbus
tantũ spẽ dedit : & hicuiuentes alloqͥtar & hortat᷑:
Cantate dõ psallite nomini eiꝰ: lã hinc intituli
expositione: qđ ii debatur p̃locuti sumꝰ: Cantat
lta cantando ita pscillendo id ẽ. sic uiuendo sicoꝑan¬
do: iter ficitr ei inqͥt. qͥa scendit suꝑ occasum:
Iter facite xp̃o: ut ꝑspeciosos pedes cuangelitan¬
tiũ ꝑuia sint ei corda credentiũ : Ipsec̃ enĩ qͥascendit
suꝑ oc easũ siuc qua noncũ excipit nouauita scadeũ
õ uertentis nisiuetus occiderit huic scło renuntian¬
tis. siue qͥascendic suꝑ occasũ. cũ resurgendo uicit

Expanded text:
ergo qui laboraverunt, et exsultent in conspectu Dei. Non enim erit exsultationis hujus, tanquam coram hominibus, inanis ulla jactantia; sed in conspectu ejus qui sine errore inspicit quod donavit. Delectentur in laetitia: non jam exsultantes cum tremore , sicut in hoc saeculo, quamdiu tentatio est vita humana stantam spem dedit, et hic viventes alloquitur et hortatur: Cantate Deo, psallite nomini ejus. Jam hinc in tituli expositione, quod videbatur praelocuti sumus. Cantat gloriam ejus. Ita cantando, ita psallendo, id est, sic vivendo, sic operando, Iter facite ei, inquit, qui ascendit super occasum. Iter facite Christo; ut per speciosos pedes evangelizantium , pervia sint ei corda credentium. Ipse est enim qui ascendit super occasum: sive quia non eum excipit nova vita se ad eum convertentis, nisi vetus occiderit huic saeculo renuntiantis; sive quia ascendit super occasum, cum resurgendo vicit
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt hȩc nomina tribuũ israeliticarũ : sienĩ tantũ
mꝰ figuratos etiam principes testam̃ tino ui : Cũ uero
adiungit. pͥncipes tabulon pͥncipes neptalim: qͥs¬
quã forsitan dicat ex his tribub: apłos faisse.
exaliis autẽ ñ fuisse : Iđ lict unde hoc ꝓhari pos¬
sit ñ uideã : tam̃ qr nec unde refellat̃ inuenio. & hoc
locopͥncipesccđarũ ducesq corũ qͥincȩlis bene¬
dicant dnm uideo cõm̃dari ñ ab surde etiã istum
sensũ ꝓbo: Sed plusmedelectat. qđ i storũ nominũ
int̃p̃tatione clarescit: hebreadͥppesunt nomina :
bitaculũ foraitudinis. neptali. ⁊ dilatitomea:
Iue om̃ia uerissimos nob̵ insinuant principeseccłarũ :
digno sducatu. dignosimitatione. dignos honorib:,
Martres nãq in eccłus locũ sumũ tenent : atq apicȩ
scȩ̃ dignitaas excellunt: lamuero in martirio pͥma¬
confessio ẽ : &pilla qͥc qͥd acciderit colerandi: Sequens

Expanded text:
volunt haec nomina tribuum Israeliticarum? Si enim tantum volunt haec nomina tribuum Israeliticarum? Si enim tantum mus figuratos etiam principes Testamenti Novi: cum vero adjungit, principes Zabulon, principes Nephthalim; quisquam forsitan dicat ex his tribubus Apostolos fuisse, ex aliis autem non fuisse. Quod licet unde probari hoc posset non videam; tamen, quia nec unde refellatur invenio, et hoc esiarum, ducesque eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum video commendari, non absurde etiam istum sensum probo; sed plus me delectat quod ex istorum nominum interpretatione clarescit. Hebraea quippe sunt nomina: bitaculum fortitudinis: Nephthali dilatatio mea. Quae omnia verissimos nobis insinuant principes Ecclesiarum, dignos ducatu, dignos imitatione, dignos honoribus: Martyres namque in Ecclesiis locum suum tenent, atque apice sanctae dignitatis excellunt. Jamconfessio est, et pro illa quidquid acciderit tolerandi sequens
Abbreviated transcription (Latin):
alienationem̃tis asensib: corporis ut spui qđ demon¬
strandũ ÷ demonstritur : Vnde intelligi etiam
si potost qđ hic posicũ est in extasi: quiacũ ci ꝑsecu¬
tori decȩlo dictũ cet̃. saule saule qͥd ie ꝑsequeris.
adenco lumine oculorũ carnaliũ. respondebat dñ o
quẽ spũ uidebat : Sinautt̃ cũ illo erant uocẽ respon¬
dentis audiebant : neminẽ tam̃ uidentes cui loque¬
ret᷑: Pocest hic extasis etũ illa eiꝰ intelligi. deqͣipse
loquensait scire se hominẽ raptũ usq: in c̃aũ cȩlũ :
Siueautẽ in corpore. siue extracorpꝰnescire. sed
raptũ in para disũ. audisse in essabilia uerba quȩ
ñ liceret hominiloqͥ: Principesiudaduceseoꝵ:
pͥncipes tabulom pͥncipes neptali : Cũapłos signi¬
ficet pͥncipes ubi ẽ & beniamin ad olescentior inex
tasi. qͥb: uerb̵ paulũ significare nemo ãbigit.
uł nomine principũ om̃s significentur in eccle¬
sus excellentes. atq imitatione dignissimi. qͥdsibi

Expanded text:
alienatione mentis a sensibus corporis, ut spiritui quod demonstrandum est demonstretur. Unde intelligi etiam sic potest quod hic positum est, in ecstasi; quia cum ei persecutori dictum esset de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris, adempto lumine oculorum carnalium, respondebat Domino quem spiritu videbat; qui autem cum illo erant, vocem respondentis audiebant, neminem tamen videntes cui loqueretur . Potest hic ecstasis etiam illa ejus intelligi, de qua ipse loquens ait, scire se hominem raptum usque in tertium coelum; sive autem in corpore, sive extra corpus, nescire; sed raptum in paradisum audisse ineffabilia verba, quae non liceret homini loqui . Principes Juda, duces eorum; principes Zabulon, principes Nephthalim. Cum Apostolos significet principes, ubi estasi; quibus verbis Paulum significari nemo ambigit; vel nomine principum omnes significentur in Ecclesiis excellentes atque imitatione dignissimi: quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mequȩris amica sum iustitiȩ : Quẽcũq in uenero
in imicũ amicȩ meȩ non adillũ accedo : Visergo
uenire ad pacẽ : fac iustitiã : Ideo alius pscilmus
dicitt᷑. Declina amalo & facbonũ : Hoc ẽ ama iusti¬
ticiã : & cũiã declina ueris a malo & fect᷑sbonũ:¬

Expanded text:
me quaeris? Amica sum justitiae. Quemcunque invenero me quaeris? Amica sum justitiae. Quemcunque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo venire ad pacem? fac justitiam. Ideo alius psalmus dicit tibi: Declina a malo et fac bonum , hoc est ama justitiam; et cum declinaveris a malo, et feceris bonu
Abbreviated transcription (Latin):
a maueris iustitiã : pacẽ non habebis : Amantenĩ
seduo sta nisticia & pax & osculanturse. utqui fe¬
cerit iusticiã inueniat pacẽ osculantẽ iustitiam:
due amncȩsunt: Tu fort unãuis. & alteri non facis:
Nemo est enĩ qͥ nonuelit pacẽ : sed non om̃ suolunt
opari iustitiã : Incerrogaom̃s homines : Vispacẽ :
uno oretibi respondent cotũgenꝰ hominũ. opto.
cupio uolo. amo: Ama iustitiã qr duȩ a micȩ st̃
Siamicã pacis non amaueris: nonte amabit ipsi
pax necueniet adte : Quid eni magnũ ẽ desiderare
pacẽ : quiuis malus : desiderat pacẽ: Ponaenim
res est pax: Sed fac iusticiã: qr iustitia&e pax oscu¬
lantur non lingant : Iuquare litgascũ iustitia :
ecce iustita dicitribi. nõsuraberis. & non audis:
No adulte rab̵ nonuis audire: Non facies alteri
qđ tu patinonuis. nondicas alteri. qđ tibi dici non¬
uis : in iicuses amicȩ meȩ. dicittibi pax: Quid

Expanded text:
amaveris justitiam, pacem non habebis: amant enim amaveris justitiam, pacem non habebis: amant enim se duo ista, justitia et pax, et osculantur se; ut qui fecerit justitiam, inveniat pacem osculantem justitiam. Duae amicae sunt; tu forte unam vis, et alteram non facis: nemo est enim qui non vult pacem; sed non omnes volunt operari justitiam. Interroga omnes homines: Vis pacem? Uno ore tibi respondet totum genus humanum: Opto, cupio, volo, amo. Ama et justitiam; quia duae amicae sunt si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam; quia justitia et pax se osculantur, non litigant. Tu quare litigas cum justitia? Ecce justitia dicit tibi, Ne fureris; et non audis: Ne adulteres; non vis audire: Non facias alteri quod tu pati non vis, non dicas alteri qvis; inimicus es amicae meae, dicit tibi pax, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Ecom̃s conuersurisunt coradipsũ : deom̃i orbe terrarũ:
Uerũ tam̃ propetim̃ tes cũ salutare i psus. ut in habiat
tus est xp̃c. ibi apparuit xp̃c : Ande eni uirgomaria :
quȩ peperit xp̃m: Ibi ambulciuit pedibus suis ibi
mirabilia fecit : Fostremotantũ honorẽ illigenti detu¬
lit : ut cũ cũ interpellaret quȩdã mulier chananca sct¬
lutẽ quȩrens filiȩ : dixeritei : Non sũ missus : nisiado¬
ues quȩ perierint domꝰ isrł: Hocergo uidens ꝓpħa:
ait : Verũ tam̃ ppetim̃ tes eũ alutare ipsius. ut in habi
Veritas incerranrã ex ꝑ sona uidȩorũ miscdia interia
gentiũ : Veritaseni ubierant eloquia dĩ: Miscdia
ubis in illis qͥdimi serant dm̃ suũ & conuerterant se
ad dȩmonia : Nũ qͥd &ri psos despȩxit : quomͦ sidicere :
Voca &istos longe fugitiuos quimultũ ame recesser̃:
uoca inueniant me quȩrentt̃ se. quia ipsinolebant

Expanded text:
et omnes qui conversuri sunt cor ad ipsum de omni orbe terrarum. et omnes qui conversuri sunt cor ad ipsum de omni orbe terrarum. «Verumtamen prope timentes eum salutare ipsius, ut inhabitet tus est Christus, ibi apparuit Christus: inde enim virgo Maria, quae peperit Christum. Ibi ambulavit pedibus suis, ibi mirabilis fecit. Postremo tantum honorem illi genti detulit, ut cum eum interpellaret quaedam mulier Chananaea salutem quaerens filiae suae, dixerit ei: «Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel» . Hoc ergo videns Propheta, ait: «Verumtamen prope timenteVeritas in terra nostra ex persona Judaeorum, misericordia in terra Gentium. Veritas enim ubi? Ubi erant eloquia Dei. Misericordia ubi? In illis qui dimiserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Numquid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant
Abbreviated transcription (Latin):
achiabolo. terrã pecebat iudȩus adõ : Vnũ erat
qđ petebant : sed non unꝰ a quo petebant: Fecendo
iste qđ paganꝰ petebat: discernebatur tamen
a pagano qr ab illo ista petebat qͥ om̃ia fecerat
ł t propeillis erat ds̃ quã gentibus : Propeerattam̃ :
Respexit & cosqͥlongeerant. & cosqͥ propeerant.
sicut dicit apłs: & ueniens euangeli ⁊ auit pacem
uob qͥeratis longe & pacẽ his qͥ prope : Quos dixit
qͥ erant ꝓpes iud ȩos qͥ unũ dm̃ colebant : Quos di¬
xic qͥ erant longe gentes qͥ dimiser̃ cũ aquo factierant¬
& colebant illa quȩ ipsi fecere nt : Non enĩ regio¬
nibus longeest qͥsq: adõ sed a sictibus : A masełn:
ꝓpeest : Odistidm̃ : longe est : Vnolo costans:
& propees & longe es : Ergo fr̃s resperit istȩꝓpħa.
seddeom̃ib gentib colligetur . qr suꝑ scõs suos lo¬
quetur pacẽ : & ineos qui conuertunt coradipsum:

Expanded text:
a diabolo; terram petebat Judaeus a Deo: unum erat a diabolo; terram petebat Judaeus a Deo: unum erat quod petebant; sed non unus a quo petebant. Petendo iste quod Paganus petebat, discernebatur tamen a Pagano, quia ab illo ista petebat, qui omnia fecerat. Et prope illis erat Deus, qui Gentibus longe erat; tamen respexit et eos qui longe erant, et eos qui prope erant, sicut dicit Apostolus: «Et veniens evangelizavit pacem vobis qui eratis longe, et pacem his qui prope» . Quos dixit qui erant prope? Judaeos, quia unum Deum colebant. Quos dixit qui erant longe? Gentes, quia dimiserant eum a quo facti erant, et colebant illa quae ipsi fecerant. Non enim regionibus longe est quisque a Deo, sed affectibus. Amas Deum, prope es; odisti Deum, longe es. Uno loco stans, et prope es, et longe es. Ergo, fratres, respexit ista Propheta: sed de omnibus gentibus colligetur; «quia super sanctos suos loquetur pacem, et in eos qui convertunt cor ad ipsum,»
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui conuertunt cor adipsũ : Eia fr̃s tultis a duos
ꝑtineit ipsi pre quã loqͥt d̃s conuertte cor adipsũ :
Non adme auc adillũ: aut ad quẽ quã hominem:
Quisquis enĩ uoluerit homo conuertre ad secorda
hominũ cadit cũ ipsis : Quid ẽ melius. ut cadas cũ
illo ad quẽ conuerteris anut stescũ illo cũ quo con¬
uerteris: gaudiũ nrm̃ paxnrã requies nr̃a finis
om̃iũ molestiarũ non est. ñ si ds̃: Beati q̃ui conuer
iudȩ orũ : seromnẽ terrã ubiq dola colebantur.
dȩmonia timebantur: nonnisi in illa gente timebat̃
ds̃: Sed ꝓpt̃ qͥd timebatur: inueteri testam̃to time¬
bat᷑: ned aret illos incaptiuita tr̃ netollere illis teriã.
ne grandine contunderet uites ipsorũ nefaceret
steriles uxorescorũ neauferret abeis filiosipsorũ :
Hȩc enĩ mortalia ꝓmisadĩ tenebant adhuc paruȩ
animȩ  ꝓpt̃ hȩc timebatur ds̃ : Sed ppeillis erat.
qͥuelꝓpt̃ hȩc ipsũ timebant : Terrã petebat paganꝰ

Expanded text:
eos qui convertunt cor ad ipsum.» Eia, fratres, vultis ut ad vos pertineat ista pax quam loquitur Deus? Convertite cor ad ipsum; non ad me, aut ad illum, aut ad quemquam hominem. Quisquis enim homo voluerit convertere ad se corda hominum, cadit cum ipsis. Quid est melius, ut cadas cum illo ad quem converteris, an ut stes cum illo cum quo converteris? Gaudium nostrum, pax nostra, requies nostra, finis omnium molestiarum, non est nisi Deus: beati «qui convertJudaeorum. Per omnes terras ubique idola colebantur; daemonia timebantur, non Deus: in illa gente timebatur Deus. Sed propter quid timebatur? In Veteri Testamento timebatur, ne daret illos in captivitatem, ne tolleret illis terram, ne grandine contunderet vites ipsorum, ne faceret steriles uxores eorum, ne auferret ab eis filios ipsorum. Haec enim carnalia promissa Dei tenebant adhuc parvas animas, et propter haec timebatur Deus: sed prope illis erat, qui vel propter haec ipsum timebant. Terram petebat Paganus
Abbreviated transcription (Latin):
Iustitia antecũ p̃ibit &eponet inuiagressus suos:
lustitia illa est.: quȩ est in confessione peccatorũ :
Veritas enĩ ipsa c̃ lustusenĩ debesesse intt ut
punustt: Ipsa prima est hominis iusttra. uit pa¬
niastemalũ & faciacte d̃ bonũ : Quia ergo ip¬
saest pͥma hominis iustitia ipsa fit uudõ ut ue¬
niat adied s̃: Ibu illi facuã in confissione pet¬
catorũ : Ideo & ioħs cũbaptiz aret inaqua peni
priorib factis: dicebat hoc : Paratt iuã dño :
rectas facit semitas eiꝰ: Nacebas cibi in peccatis
tuis ohomo displiceateͥ qđ ẽ as. ut possis cẽ qđ
non eras: Parite uiã dño : frecedat istaiusticia:
ut confittaris peccata : Veniat ille &ius i tabite :
qr ponet inuia gressus suos : Est enĩ iã ubi ponat
gressussuos : ubiadieueniat: Ante autẽ quã
confiteris peccata: inter cdusus eras. in adĩ non
ut ute in formet uestigiissuis :¬

Expanded text:
ustitia ante eum praeibit, et ponet in; via gressus suos.» Justitia illa est quae est in confessione peccatorum: veritas enim ipsa est. Justus enim debes esse in te, ut punias te: ipsa est prima hominis justitia, ut punias te malum, et faciat te Deus bonum. Quia ergo ipsa est prima hominis justitia, ipsa fit via Deo, ut veniat ad te Deus: ibi illi fac viam, in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum baptizareprioribus factis, hoc dicebat: «Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» . Placebas tibi in peccatis tuis, o homo; displiceat tibi quod eras, ut possis esse quod non eras. «Parate viam Domino:» praecedat ista justitia, ut confitearis peccata: veniet ille et visitabit te, quia «ponet in via gressus suos;» est enim jam ubi ponat gressus suos, est ubi ad te veniat. Ante autem quam confitereris peccata, intercluseras ad te viam Dei; non ut te informet vestigiis suis
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: Nac sem̃ rapiant uolatilia : ut possit ibi
germinare qđ seminacũ est : Et nisids̃ plucrit.
qͥđ ꝓdest qđ seminatur : hoc est dñs dabit suaui¬
tatẽ &ttra nrã dabit frucũ suũ : Ille iuisi tationib
suuis innegotio indomo in lecto in conuiuio in con
locutione indcambulatione ui siti corda urã:
ubi nos non sumꝰ : Venut imberdĩ ae fructi ficet:
qđibi seminatũ est : & ubi non sumꝰ nos. & securi
quiescimꝰ aut aliud agimꝰ. Dsdec increm̃tum
seminib. quȩ s parsimꝰ: ucadcendentes postea
bonos more surõs etiã defructugaudeamꝰ. qm̃ dñs

Expanded text:
gentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi gentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Hoc est, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Ille enim visitationibus suis, ilocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, etiam de fructu gaudeamus