comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homine dñco accipien¬
dũ ẽ: beatꝰ uir qui non abiit
in consilio impioꝵ. sicut homo
t̾renus qui uxori consensit de¬
ceptȩ aserpente. ut dĩ p̃cepta
p̃teriret. Et in uia peccatoꝵ ñ
stetit. Qͥa uenit qͥdẽ in uia
peccatoꝵ nascendo sicut pecca¬
tores. sed ñ stetit: qͥa ñ eũ tenu¬
it illecebra scłaris. Et in cathe¬
dra pestilentie ñ sedit. Noluit
regnũ tͣrenũ cũ suꝑbia. quȩ ca¬
thedra pestilentię idõ recte intel¬
ligit᷑: qͥa ñ fere quisquã ẽ qui
careat amore dñindi. & huma¬
nã ñ appetat głam. Pestilentia
ẽ em̃ morbus late ꝑuagatꝰ. et
om̃s aut pene om̃s inuoluens.
Quanquã accõmodatiꝰ accipiat᷑
cathedra pestilentie. ꝑnitiosa do¬
ctrina: cuiꝰ sermo ut cancer ser¬
pit. Deinde cõsidandꝰ ẽ ordo uboꝵ
abiit. stetit. sedit. Abiit enĩ ille.
cũ recessit a dõ. Stetit: cũ delecta¬
tꝰ ẽ peccato. Sedit: cũ in suꝑbia su¬
a cõfirmatꝰ redire ñ potuit. n ꝑ

Expanded text:
homine Dominico, accipiendum est. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteriret. Et in via peccatorum non stetit: quia venit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia eum non tenuit illecebra saecularis. Et in cathedra pestilentiae non sedit: noluit regnum terrenum cum superbia; quae ideo cathedra pestilentiae recte intelligitur, quia non fere quisquam est qui careat amore dominandi et humanam non appetat gloriam; pestilentia est enim morbus late pervagatus, et omnes aut pene omnes involvens. Quanquam accommodatius accipiatur cathedra pestilentiae, perniciosa doctrina, cujus sermo ut cancer serpit . Deinde considerandus est ordo verborum, abiit, stetit, sedit: abiit enim ille, cum recessit a Deo; stetit, cum delectatus est peccato; sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit, nis per
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ. Qm nouit dñs uiã iustoꝵ.
Quẽadmodũ dr̃᷑ nouit salutẽ medi¬
cina. morbos aut̃ ñ nou̾. & tam̃ eti¬
ã morbi arte medicinȩ agnoscũt᷑.
fic dici potest nosse dnm uiã iustaꝵ.
qͥd dñs nescit. & tam̃ dic̃ peccatori

Expanded text:
iam novit Dominus viam justorum. Quemadmodum dicitur, Novit salutem medicina, morbos autem non novit; et tamen etiam morbi arte medicinae agnoscuntur; sic dici potest, nosse Dominum viam justorum, quid Dominus nescit, et tamen dicit peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
bit in sp̃u scõ. Et illud. Qͥ sitit. ue¬
mat & bibat. Et illud. Si scires
donũ dĩ. & quis ẽ qui aquã ate pe¬
tit. petisses ab eo & daret tibi aqu̾a
uiuã. unde qui biberit ñ sitiet
met̃nũ: s efficiet᷑ in eo fons aquȩ
salientis in uitã ętͣnam. Aut scdm
decursus aquarũ. scdm popłoꝵ
peccata: quia & aquȩ popłi intͣp̃¬
tant᷑ in apokalipsi: & decursus ñ
absurde intelligit᷑ laps. qđ ꝑtinet
ad delictũ. Lignũ gͦ illud id est
dñs nrͣ. de aquis discurrentib id
ẽ popłis peccatorib trahens eos ĩ
uiã. in radices disciplinȩ sue fru¬
ctũ dabit: hoc ẽ constituet ec¬
cłias. in tẽpore suo. id ẽ post quã
clarificatꝰ eͣ resurrectione et ascen¬
sione in celũ. Tunc enĩ sp̃u scõ
misso apłis. & eis infiducia sui
confirmatis & directis in popłos.
fructificauit eccłias. Et foliũ eiꝰ ñ
decidet. id ẽ ũbũ eiꝰ ñ erit irritũ.
qͥa om̃is caro fenũ: & claritas ho¬

Expanded text:
bit in Spiritu sancto ; et illud: Qui sitit, veniat, et bibat ; et illud: Si scires donum Dei, et quis est qui a te aquam petit; petisses ab eo, et daret tibi aquam vivam, unde qui biberit non sitiet in aeternum; sed efficietur in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Aut secundum decursus peccata, quia et aquae populi interpretantur in Apocalypsi ; et decursus non absurde intelligitur lapsus, quod pertinet ad delictum. Lignum ergo illud, id est Dominus noster, de aquis decurrentibus, id est populis peccatoribus, trahens eos in via in radices disciplinae suae, fructum dabit, hoc est, constituet Ecclesias; in tempore suo, id est, postquam clarificatus est resurrectione et ascensione in coelum. Tunc enim Spiritu sancto misso Apostolis, et eis in fiducia sui confirmatis et directis in populos, fructificavit Ecclesias. Et folium ejus non decidet: id est, verbum ejus non erit irritum; quia omnis caro foenum, et claritas ho
Abbreviated transcription (Latin):
sub lege. Qͥ ẽ in lege. scdm legẽ
agit. Qͥ ẽ sub lege. scdm lege̾ agit᷑.
Iile gͦ lib̾ ẽ: iste seruus. Deinde ali¬
ud ẽ lex quȩ scribit᷑ & imponit᷑
seruienti. aliud lex que m̃te cõspi¬
cit᷑ ab eo qͥ ñ indiget litteris. Me¬
ditabit᷑ die ac nocte. Aut sine int¬
missione intelligendũ ẽ: aut die
in letitia. nocte in tribulationib.
Dicit᷑ enĩ de abraham. Diẽ meũ uidit.
& gauisꝰ ẽ. Et de tribulatione dr᷑. In¬

Expanded text:
 qui est in lege, secundum legem agit; qui est sub lege, secundum legem agitur. Ille ergo liber est, iste servus. Deinde aliud est lex quae scribitur, et imponitur servienti; aliud lex quae mente conspicitur, ab eo qui non indiget litteris. Meditabitur die ac nocte: aut sine intermissione intelligendum est; aut die in laetitia, nocte in tribulationibus; dicitur enim: Abraham diem meum vidit, et gavisus est ; et de tribulatione di
Abbreviated transcription (Latin):
hanc dr̃. Beati mites. qmͣ ipsi here¬
ditate possidebunt t̾rã. Similitu¬
do autẽ hic data ẽ : qͥa ut hec tͣra
ui sibilis exteriorẽ hommnẽ nutrit
et continet. ita illa tͣra inuisibilis
interiorẽ hominẽ. Acuiꝰ t̾rȩ facie
ꝓicit uentꝰ impiũ id ẽ suꝑbia. qr
inflat. Quã cauens ille qui ine

Expanded text:
mites, quia ipsi haeredi tate possidebunt terram . Similitudo autem hinc ducta est; quia ut haec terra visibilis exteriorem hominem nutrit et continet, ita illa terra invisibilis interiorem hominem. A cujus terrae facie projicit ventus impium, id est superbia, quia inflat
Abbreviated transcription (Latin):
ut eẽt sic̃ ds̃: abscondit se a facie
dĩ. Hanc t̾rã ad interiorẽ hominẽ
hominẽ ꝓici: maxime intelligi
potest in eo qđ scriptũ ẽ. Qͥa su¬
ꝑbit t᷑ra & cinis. qmͣ in uita sua
ꝓiecit intima sua: Unde enĩ ꝓ¬
nͣ resurgunt impii in iudicio. Idõ
scilicet. qͥa tanqu̾a puluis ꝓiciunt᷑
a facie t̾rȩ. Et bene hoc eis dixit au¬
ferri qđ suꝑbi ãbiunt. id ẽ ut udi¬
cent: ut hoc ipsũ planiꝰ dictũ intelli¬
gat᷑ sequenti sententia. Neq pec¬
catores in consilio iustoꝵ. Solet e

Expanded text:
bscondit se a facie Dei . Hanc terram ad interiorem hominem hominem projici, maxime intelligi potest in eo quod scriptum est: Quid superbit terra et cinis? quoniam in vita sua projecit intima sua ; unde enim pn resurgunt impii in judicio: ideo scilicet, quia tanquam pulvis projiciuntur a facie terrae. Et bene hoc eis dixit auferri quod superbi ambiunt, id est ut judicent, ut hoc ipsum planius dictum intelligatur sequenti sententia: Neque peccatores in consilio justorum. Solet e
Abbreviated transcription (Latin):
sũ inquit notis meis. Qͥd tã tim̃dũ.
quã cũ uidet homo multos male ui¬
uentes. & de quib bene sꝑabat᷑. in mul¬
tis malefactis inuentos: Timet ne ta¬
les sint om̃s & quos putabat bonos: &
ueniunt in suspicionẽ malã ꝓpe om̃s
boni. Qualis uir. qͦmͦ cecidit. quomͦ
inuentus ẽ in illa turpitudine. in illo
scelere. in illo facto malo. Putas ñ ta¬
les it̃ om̃s: Hoc ẽ timor notis meis.
ut & ipsis qͥb noti sumꝰ. plerũq in
dubiũ ueniamꝰ. Et nisi te consolet᷑
qd̃ es si aliqͥd es. ñ credis eẽ alterũ
talẽ. Consolat᷑ hominẽ qualiscũq
conscientia: ut dicat sibi homo qͥ
bene uiuit. Otu qͥ mͦ uereris ne
tales sint om̃s. tu talis es: Respon¬
det conscientia. ñ sũ. Ergo si talis ñ
es. solus es. Uide pͥeior sit ista suꝑbi¬
a. quã illa nequitia: siuis solũ te di¬
cere. Nam & h yas aliquando tedio
multitudim ĩpioꝵ ait. Propħas tu¬
os occidert̃. altaria tua suffoderunt.

Expanded text:
us sum notis meis. Quid tam timendum, quam cum videt homo multos male viventes, et de quibus bene sperabatur in multis malefactis inventos? Timet ne tales sint omnes quos putabat bonos, et veniunt in suspicionem malam prope omnes boni. Qualis vir? quomodo cecidit? quomodo inventus est in illa turpitudine, in illo scelere, in illo facto malo? putas non tales sunt omnes? Hoc est timor notis meis, ut et ipsis quibus noti sumus, plerumque in dubium veniamus. Et nisi te consoletur quod es, si aliquid es, non credis esse alterum talem. Consolatur hominem qualiscumque conscientia, ut dicat sibi homo qui bene vivit: O tu qui modo vereris ne tales sint omnes, tu talis es? Respondet conscientia: Non sum. Ergo si talis non es, solus es? Vide ne pejor sit ista superbia, quam illa nequitia. Noli solum te dicere. Nam et Elias aliquando taedio multitudinis impiorum ait: Prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt
Abbreviated transcription (Latin):
disceptauit. nec de iussu dĩ disputauit.
nec malũ putauit. qd̃ iubere optimus
potuit. Duxit filiũ suũ ad ĩmolandũ.
imposuit ei ligna sacrificii. ꝑuienit ad

Expanded text:
disceptavit, nec de jussu Dei disputavit, nec malum putavit quod jubere optimus potuit; duxit filium suum ad immolandum, imposuit ei ligna sacrificii, pervenit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sis fabri nichil facere possunt. ignis
ea solus expectat. Attendite fr̾s. Cum
siluatico ligno ubiq pͣponat᷑ sarm̃tũ
manens in uite. qͥa sarm̃tũ dat fru¬
ctũ. illud lignũ ñ dat fructũ: p̃ciso

Expanded text:
sis fabri nihil facere possunt; ignis ea solus exspectat. Attendite, fratres. Cum silvatico ligno ubique praeponatur sarmentum manens in vite, quia sarmentum dat fructum, illud lignum non dat fructum: praeciso
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sc̃õ mandato. Cũ dicit melius illis
erat ñ cognoscere uiã iusticiȩ. ñne u¬
dicauit meliores eẽ inimicos foris
positos. quã int̾ male uiuentes. qͥb
p̃mit᷑ & grauat᷑ eccłia: Melius inquit
illis fuerat ñ cognoscere uiã iusticiȩ.
quã cognoscentib retrorsũ reflecti
a tradito sibi sco mandato. Beniq ui

Expanded text:
i sancto mandato. Cum dicit, Melius erat illis non cognoscere viam justitiae; nonne judicavit meliores esse inimicos foris positos, quam intus male viventes, quibus premitur et gravatur Ecclesia? Melius, inquit, illis fuerat non cognoscere viam justitiae, quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi sancto mandato.
Abbreviated transcription (Latin):
test inde fieri aliqͥd. qͦmͦ de lignis fa¬
brilib. Est lignũ fabro aptũ. & si
adhuc nodosũ. & curuii. & cortico¬
sũ: tam̃ qd̃ dolet᷑. asciet᷑. deplanet᷑.
ꝙ possit uenire ad aliquã fabricã

Expanded text:
test inde fieri aliquid; quomodo de lignis fatest inde fieri aliquid; quomodo de lignis fabrilibus est lignum fabro aptum, et si adhuc nodosum et curvum et corticosum, tamen quod doletur, ascietur, deplanetur, et possit venire ad aliquam fabric
Abbreviated transcription (Latin):
refrigescit caritas multaꝵ. In gemi¬
tib ñ in claris uocib. Quando uidet
eccłia multos in ꝑu̾sũ ire. gemitus
suos deuorat apud se ut dicat dõ: ge¬
mitus m̃s ñ ẽ absconditus ate. In a¬
lio psalmo dr̃. s congruit huic. Et
hoc ẽ dicere. Gemitꝰ m̃s & si abscondit̾
ẽ ab hominib. ate ñẽ absconditus.
Infirmatus ẽ in egestate uigor m̃s. et
ossa mea conturbata sunt. De hac e¬
gestate supͣdiximꝰ. Ossa uͦ. fortes intel¬
ligunt᷑ eccłiȩ. qͥ etiã si ñ contͣbant᷑ ꝑ¬
secutionib alienoꝵ: cont̾bant᷑ tam̃
cos meos factus sũ opprobriũ. & uici
nis meis nimiũ. & timor notis meis.
Suꝑ om̃s inimicos meos factus sum
obpbriũ. Qͥ st̃ inimici eccłiȩ: Pagani.
iudei. Om̃ib peius uiuunt mali xp̃i¬
am. Uis uidere quã om̃ib peius ui¬
uunt mali xp̃iani: Detalib dicit
ꝓpħa erechiel. qͥa cõparant᷑ sarm̃tis
inutilib Ione paganos ligna esse
siluatica extra ȩccłiam. Adhuc po¬

Expanded text:
refrigescit charitas multorum. In gemitibus, non in claris vocibus: quando videt Ecclesia multos in perversum ire, gemitus suos devorat apud se, ut dicat Deo, Gemitus meus non est absconditus a te : in alio psalmo dicitur, sed congruit huic; et hoc est dicere, Gemitus meus, etsi absconditus est ab hominibus, a te non est absconditus. Infirmatus est in egestate vigor meus, et ossa mea conturbata sunt: de hac egestate supra diximus: ossa vero fortes intelliguntur Ecclesiae, qui etiam si non conturbantur persecutionibus alienorum, cocos meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor notis meis. Super omnes inimicos meos factus sum opprobrium: qui sunt inimici Ecclesiae? Pagani, Judaei? Omnibus pejus vivunt mali christiani. Vis videre quam omnibus pejus vivant mali christiani? De talibus dicit propheta Ezechiel, quia comparantur sarmentis inutilibus . Pone Paganos ligna esse silvatica extra Ecclesiam, adhuc po
Abbreviated transcription (Latin):
tendens itaq multitudinẽ male ui¬
uentiũ in ȩccłia. suꝑ om̃s inquit
inimicos meos. factus sũ opprobriũ.
Peius inquit uiuunt mali in sacram̃¬
tis meis. quã qui ñ quã accesserunt.
Latine aꝑte cur ñ dicamꝰ. uł quando
psalmũ exponimꝰ: Et si aliis cẽporib¬
forte dicere ñ audemꝰ. saltẽ necessitas
exponendi. habeat lib̾tatẽ corripien¬

Expanded text:
 male viventium in Ecclesia, Super omnes, inquit, inimicos meos factus sum opprobrium. Pejus, inquit, vivunt mali in sacramentis meis, quam qui ad illa nunquam accesserunt. Latine aperte cur non dicamus, vel quando psalmum exponimus? Et si aliis forte temporibus dicere non audemus, saltem necessitas exponendi habeat libertatem corripien
Abbreviated transcription (Latin):
turis. qͥ legit. qͥ p̃dicat. Itane tandẽ
ñ ibi uidet. postula ame & dabo tͥ
gentes hereditatẽ tuã. & possessionẽ
tuã t̾minos t̾rȩ: Non ibi uidet. cõme¬
morabunt᷑ & conũtent᷑ ad dnm uni
u̾si fines t̾rȩ. & adorabunt in conspe¬
cti eiꝰ om̃s patriȩ gentiũ: Si uides
ibi totus orbis unitatẽ. qͥd foras fugis
ut ñ solũ ipse patiaris. uerũ & aliis fa¬
cias cecitatẽ: Q uidebant me. id ẽ qͥ
nouerant qͥd sit ȩccłia. qͥ eã in scrip¬
turis intuebant᷑: foras fugert̃ a me.
Putatis enĩ fr̾̃s mei. qͥa illi om̃s qui
rant in scripturis dĩ. quia ȩccłia
in sp̃u contra ȩccłiam homines fac¬
turos eẽ particulas & de xp̃o ñ tan¬
tã lite̾ habituros: de ȩccłia magnas
contentiones excitaturos. Idõ illud
unde maiores lites futurȩ erant.

Expanded text:
turis, qui legit, qui praedicat: itane tandem turis, qui legit, qui praedicat: itane tandem non ibi videt, Postula a me, et dabo tibi Gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae ? non ibi videt, Commemorversi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium ? Si vides ibi totius orbis unitatem, quid foras fugis, ut non solum ipse patiaris, verum et aliis facias caecitatem? Qui videbant me, id est, qui noverant quid sit Ecclesia, qui eam in Scripturis intuebantur, foras fugerunt a me. Putatis enim, fratres mei, quia illi omnes qui rant in Scripturis Dei, quia Ecclesia in Spiritu, contra Ecclesiam homines facturos esse particulas, et de Christo non tantam litem habituros, de Ecclesia magnas contentiones excitaturos. Ideo illud unde majores lites futurae erant,
Abbreviated transcription (Latin):
mã meã. S qͥd dicit illi responsũ
diuinũ: Reqliqui mͥ septẽ milia ui¬
roꝵ. qͥ ñ curuauert̃ genua ante baal.
Ergo fr̃s int̾ hȩc scandala unũ ẽ reme¬
diũ. ne mala sentias de fr̃e tuo. Hu¬
milit̾ esto qd̃ uis eũ ẽẽ. & ñ eũ puta¬
foras fugissent a me: qͥ ñ uidebant
me. Etiã qui uidebant me. foras fu¬
gert᷑ a me.S siqui me ñ uidebant
foras fugert̃ ame. nec dicendũ ẽ
foras fugerunt: qͥa intꝰ ñ fuerunt.
Si intus fuissent uidissent me. ide̾ cog¬
nouissent corpus xp̃i. cognouissent m̃¬
bra xp̃i. cognouissent unitatẽ xp̃i.
Illud ẽ magis gem̃dũ. illud onmo
intolerabile: quia multi qͥ uidert̃
me. foras fugert᷑ a me. Et qͥ cogno¬
reses & scismata contra ȩccłiam fecert̃.
Hodie hominẽ inuenis. u̾bigr̃a natũ
in parte donati. nescit qͥd sit ȩccłia:
ubi natus ẽ tenet. ñ illi euellis con¬
suecudinẽ qu̾a suxit cũ lacte nutri¬
cis. Iilũ da qui uoluit᷑ cotidiȩ in scrip¬

Expanded text:
am meam. Sed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Ergo, fratres, inter haec scandala unum est remedium, ne male sentias de fratre tuo. Humiliter esto quod vis eum esse, et non putaforas fugissent a me qui non videbant me: etiam qui videbant me, foras fugerunt a me. Sed si qui me non videbant, foras fugerunt a me nec dicendum est, foras fugerunt; quia intus non fuerunt: si intus enim fuissent, vidissent me, id est, cognovissent corpus Christi, cognovissent membra Christi, cognovissent unitatem Christi: illud est magis gemendum, illud omnino intolerabile, quia multi qui viderunt me, foras fugerunt a me, id est, qui cognoreses et schismata contra Ecclesiam fecerunt. Hodie hominem invenis, verbi gratia, natum in parte Donati, nescit quid sit Ecclesia, ubi natus est tenet: non illi evellis consuetudinem quam suxit cum lacte nutricis. Illum, illum da qui volvitur quotidie in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
a reliqua psalmi nr̃a re¬
u̾tat᷑ intentio ᷤ. nos ipsos
rimꝰ in tẽpore tribulationis: gau¬
debimꝰ in tẽpore retributionis.
Cõmͣdauerã caritati u̾rȩ. cũ pͥmas par¬
tes huiꝰ psalmi exponerẽ: qd̃ xp̃c¬
loquat᷑. Et qͦmͦ sit accipiendus. xp̃c
totus cũ capite & corpore. ñ tacue¬
ram. Cestimoniis etiã scripturarũ
quantũ uidet᷑ satis idoneis lucu
lentisq firmauerã. ita ut om̃ino
corpus. sponsũ & sponsã. filiũ dĩ &
ȩccłiam: filiũ dĩ factũ filiũ homi¬
nis ꝓptͣ nos. ut filios hominis face¬
ret filios dĩ: atq ita eẽnt duo in car¬
ne una. in sacram̃to magno qui ag¬
noscunt᷑ in ꝓpħis duo in uoce una.
Gratulatio suꝑiꝰ exp̃ssa ẽ ipsiꝰ dicentis.
Respexisti humilitatẽ meã. saluã feci¬
sti de necessitatib animã meã. Nec
conclusisti me inman mimici. sta¬
tuisti in spatioso pedes. Gratulatio
ẽ liberati hominis a tribulatione.
ne & insidiis. Et rursus dicit. Mise¬

Expanded text:
Ad reliqua Psalmi nostra revertatur intentio, et nos ipsos rimus in tempore tribulationis, gaudebimus in tempore retributionis. Commendaveram Charitati Vestrae, cum primas partes hujus psalmi exponereloquatur; et quomodo sit accipiendus Christus totus cum capite et corpore, non tacueram: testimoniis etiam Scripturarum, quantum mihi videtur, satis idoneis luculentisque firmaveram; ita ut omnino corpus, sponsum et sponsam, Filium Dei et Ecclesiam, Filium Dei factum filium hominis propter nos, ut filios hominum faceret filios Dei; atque ita essent duo in carne una in sacramento magno, qui agnoscuntur in Prophetis duo in voce una. Gratulatio superius expressa est ipsius dicentis: Respexisti humilitatem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus inimici, statuisti in loco spatioso pedes meos: gratulatio est liberati hominis a tribulatione, flictione et insidiis. Et rursus dicit: Mise
Abbreviated transcription (Latin):
sua. ex laborib suis. ex p̃dicatione
sua ñ ꝓficere homines: infirmat᷑
in egestate uita hominis. Uere
miserabilis egestas & fames. quan¬
doquidẽ eos quos dño lucram᷑: quo¬
dãmͦ manducat eccłia. Qͥd ẽ mandu
quos lucrari uult. & quos luerata
fuerit aliqͦmͦ: manducat quodãmͦ.
Cuiꝰ ꝑsonã gerebat petrus quando
ei de cȩlo sũmissus ẽ discus plenus
om̃ib animalib. om̃ib quadrupedi¬
rib om̃s gentes significant᷑. Prefi¬
gurabat dñs eccłam. qd̃ om̃s gentes
erat transuoratura. & in corpus su¬
ũ conu̾sura. Et ait petro. Macta &

Expanded text:
x laboribus suis, ex praedicatione sua, non proficere homines, infirmatur in egestate vita hominis. Vere miserabilis egestas et fames: quandoquidem eos quos Domino lucramur, quodammodo manducat Ecclesia. Quid est manducquos lucrari vult, et quos lucrata fuerit aliquo modo, manducat quodammodo. Cujus personam gerebat Petrus, quando ei de coelo submissus est discus plenus omnibus animalibus quadrupediribus omnes gentes significantur. Praefigurabat Dominus Ecclesiam, quod omnes gentes erat transvoratura, et in corpus suum conversura; et ait Petro, Macta, et
Abbreviated transcription (Latin):
nichil nocui. Et annuentes ocu¬
lis. Id ẽ hypocritȩ simulati. Qmͣ
mͥ quidẽ pacifice loquebant᷑. Q o
ẽ annuentes oculis: Pronunti¬
antes uultu. qd̃ in corde nͣ gestant.
Et annuentes oculis. qui sunt:
latauerunt in me os suũ. Primo
annuentes oculis leones illi. quȩ¬
rentes raꝑe & deuorare. pͥmo
blandientes pacifica lo quebant᷑.
& suꝑ iram dolose cogitabant.
Quȩ pacifica loquebant᷑: Magister.
scimꝰ qͥa nullius ꝑsonã accipis.¬

Expanded text:
nihil nocui. Et annuentes ocunihil nocui. Et annuentes oculis: hoc est, hypocritae simulati. Quoniam mihi quidem pacifice loquebantur. Quid est, annuentes oculis? Pronuntiantes vultu quod in corde non gestant. Et annuenlataverunt in me os suum, annuentes oculis, leones illi quaerentes rapere et devorare, primo blandientes pacifica loquebantur, et super iram dolose cogitabant. Quae pacifica loquebantur? Magister, scimus quia nullius
Abbreviated transcription (Latin):
F it enĩ confessio in om̃i multitudi¬
ne. s nͣ in om̃ib ds̃ laudat᷑. Cota
multitudo audit confessionẽ nr̃am.
s nͣ in om̃i multr tudine laus dĩ
e. In ista enĩ tota multitudine. id ẽ
in ȩccłia toto orbe tͣrarũ diffusa.
ẽ palea. ẽ frum̃tũ. Palea uolat.
frum̃tũ manet. Idõ in pło graui
laudabo te. In graui ppło qu̾e uẽ¬
tus tẽptationis ñ aufert. in his ds̃
laudat᷑. Nam in palea blasphema¬
t᷑ semꝑ. Quando palea nr̃a atten
ani. Et fit qd̃ scriptũ ẽ: qm̃ nom̃
meũ ꝑ uos blasphemat᷑ in genti¬
b. Inique. inuide. areã inspicis.
qui totus in palea es. ñ tibi facile
grana occurrunt. Quȩre ꝙ in¬
uenies ppłm grauẽ. in quo dm̃
laudes. Uis inuenire: Esto talis.
Nam si ñ fueris talis. difficile ẽ ut
ñ om̃s tales tibi uideant᷑ qualis
es. Et cõparantes ait apłs semet¬
ipsos sibimetipsis ñ intelligunt.
Insultant enĩ mͥ de palea mea. Q
oderunt me gratis. Hoc ẽ quib

Expanded text:
Fit enim confessio in omni multitudine, sed non in omnibus Deus laudatur: tota multitudo audit confessionem nostram, sed non in omni multitudine laus Dei est. In ista enim omni multitudine, id est in Ecclesia, quae toto orbe terrarum diffusa est, palea est et frumentum: palea volat, frumentum manet; ideo in populo gravi laudabo te. In gravi populo, quem ventus tentationis non aufert, in his Deus laudatur. Nam in palea blasphematur semper. Quando palea nostra atteani; et fit quod scriptum est: Quoniam nomen meum per vos blasphematur in Gentibus . Inique, invide, aream inspicis, qui totus in palea es, non tibi facile grana occurrunt: quaere et invenies populum gravem, in quo Dominum laudes. Vis invenire? Esto talis. Nam si non fueris talis, difficile est ut non omnes tales tibi videantur qualis es: Et comparantes, ait Apostolus, semetipsos sibimetipsis , non intelligunt, insultant enim mihi de palea mea. Qui oderunt me gratis: hoc est, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
& qd̾ ẽ grauius pane egent. Nle
forte putetis qͥa auro egeant & ar¬
gento. qua quã & hoc egeant. Qͥn¬
tũ habuit qͥdã. &quis eũ satiaũ:
Sic mortuus e egens. quia plura
uolebat adqͥrere quã tenebat. E¬
gent & pane. Quare egent pane:
Si intelligas panẽ. Ille enĩ dixit. E¬
go sũ panis uiuus. qͥ de celo des-¬
cendi. Et. Beati qͥ esuriunt & si¬
tiunt iusticia. qm ipsi saturabunt᷑.
Inquirentes aut̃ dnm. ñ minuent᷑
om̃i bono. S quo bono iã diximꝰ.
Uenite filii audite me: timorẽ dni
docebo uos. Putate fr̃s qͥa ego di¬
co. putate qͥa dauid dicit. putate
audite illũ ꝑ nos. Docere enĩ uult
ille humilis. ille tympanizans. il¬
le affectans. docere nos uult. Et
qͥo dicit: Uenite filii audite me. ti¬
morẽ dñi docebo uos. Doceat gͦ. p̃be¬
amꝰ aurẽ. p̃beamꝰ cor. Non aꝑiamꝰ au¬
res carnis. & cordis claudamꝰ: s sic̃
ille dicit in ȩuangłio. qͥ habet au¬

Expanded text:
et, quod est gravius, pane egent. Ne et, quod est gravius, pane egent. Ne forte putetis, quia auro egent et argento, quanquam et hoc egeant. Quantum habuit quidam, et quid eum satiavit? Sic mortuus est egens, quia plura volebat acquirere quam tenebat. Egent et pane. Quare egent et pane? Si non intelligis panem, ille dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ; et: Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Inquirentes autem Dominum non minuentur omni bonenite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Putatis, fratres, quia ego dico: putate quia David dicit, putate audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet au
Abbreviated transcription (Latin):
lentũ. Habes autͣ aliũ forte paruu¬
lũ statura. deformẽ facie. colore
tetͦ fidelẽ. parcũ. sobriũ. Aiten¬
de rogo te. que istoꝵ duoꝵ diligis.
Si oculos carnis in tͣrogas. uincit a¬
pud te pulcher iniustus. Si oculos
interiores: uincit deformis fidelis.
Uides gͦ qd uis ut exhibeat tibi altͣ
id ẽ fidẽ. exhibe illi & tu. Quare
gaudes ad eũ qui fidẽ tibi ex hibet.¬
& laudas eum: His bonis gͦ quȩ
ñ uident᷑ nisi oculo cordis. cũ re¬
diues idõ fuit. qͥa habebat lectũ
eburneũ. & tu pauꝑ es cuiꝰ cubicu¬
lũ cordis plenũ ẽ tantis gemmis
uirtutũ. iusticiȩ. ueritatis. carita¬
tis. fidĩ. patientie. colerantiȩ: Ex¬
plica diuitias tuas si habes illas.
& cõpara diuitiis diuitũ. At ille m
mercato inuenit mulas p̾ciosas.
& emit eas. HSi fidẽ iuenires ue¬
nalẽ. quantũ ꝓ illa dares. qua te
uoluit ds̃ gratis habere. & ingra¬
tus es: Egent gͦ illi diuites. egent.

Expanded text:
lentum: habes autem alium forte parlentum: habes autem alium forte parvum statura, deformem facie, colore tetro; sed fidelem, parcum, sobrium: attende, rogo te, quem istorum duorum diligis? Si oculos carnis interrogas, vincit apud te pulcher injustus; si oculos cordis, vincit deformis fidelis. Vides ergo, quod vis ut exhibeat tibi alter, id est fidem, exhibe illi et tu. Quare gaudes ad eum qui fidem tibi exhibet, et laudas eum de his bonis quae non videntur nisi oculo cordis? Cum redives ideo fuit, quia habebat lectum eburneum; et tu pauper es, cujus cubiculum cordis plenum est tantis gemmis virtutum, justitiae, veritatis, charitatis, fidei, patientiae et tolerantiae! Explica divitias tuas, si habes illas, et compara divitiis divitum. At ille in mercatu invenit mulas pretiosas, et emit eas. Si fidem invenires venalem, quantum pro illa dares, quam te voluit Deus gratis habere, et ingratus es? Egent ergo illi divites, egent:
Abbreviated transcription (Latin):
cã surgo. cotidie genu flecto coti¬
die in quiro dñm̃. & nichil bom ha¬
beo: iste ñ inquisiuit dnmͣ. & inter
tanta bona defunctus ẽ. Sic cogi¬
tantẽ suffocat laqueus scandali.
Escam enĩ mortalẽ quęrit in tͣra. et
uerã mercedẽ ñ quęrit in cęlo. &
mittit caput in laqueuͣ diaboli:
constringunt᷑ ei fauces. & tenet dia¬
bolus ad malefaciendũ: ut sic imui¬
tet᷑ illũ diuitẽ quẽ uidet in tanta
copia defunctũ. Noli gͦ sic intellige¬
re. Et quomͦ intelligo: In bonis sp̃u¬
alib. S ubi sunt: Non uident᷑ o¬
culis. s corde. Non uideo ipsa bona.
Uidet illa qͥ amat. Iusticiã ñ uidõ.
ñ em̃ aurũ ẽ. ñ enĩ argentũ est.
Si aurũ eẽt uideres. quia fides ẽ ñ
uides: Si ñ uides fidem. quare a¬
mas seruũ fidelem: Int̾roga teip¬
sũ. qualẽ seruũ diligis. Seruum¬
forte habes formosũ. staturosum.
bene cõpositũ. furẽ. nequã. fraudu¬

Expanded text:
cam surgo, quotidie genuflecto, quoticam surgo, quotidie genuflecto, quotidie inquiro Dominum, et nihil boni habeo: iste non inquisivit Dominum, et inter tanta bona defunctus est! Sic cogitantem suffocat laqueus scandali. Escam enim mortalem quaerit in terra, et veram mercedem non quaerit in coelo, et mittit caput in laqueum diaboli, constringuntur ei fauces, et tenet diabolus ad malefaciendum, ut sic imitetur illum divitem, quem videt in tanta copia defunctum. 15. Noli ergo sic intelligere. Et quomodo intelligam? In bonis spiritualibus. Sed ubi sunt? Non videntur oculis, sed corde. Non video ipsa bona. Videt illa qui amat. Justitiam non video. Non enim aurum est, non enim argentum est. Si aurum esset, videres: quia fides est, non vides. Et si non vides fidem, quare amas servum fidelem? Interroga teipsum, qualem servum diligis. Forte habes servum formosum, staturosum, bene compositum; sed furem, nequam, fraudu
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃do nudus sum. Uidete qͥd seqͥt᷑.
Diuites eguerunt & esurierunt. inqͥ¬
rentes aut̃ dnm̃ ñ minuent᷑ om̃i bo¬
no. Si ad literã accipias. uidet᷑ te
fallere. Respicis enĩ multos diui¬
tes iniquos mori in diuitiis suis.
ñ factos fuisse pauꝑes cũ uiuunt.
Uides illos senescere. ꝑduci ad ul¬
timũ uitȩ intͣ magnas copias diui¬
tiarũ: celebrari eis pompã funeris
in magnis effusionib ꝑduci usq
ad sepulchrũ diuitẽ. qͥ & expirauit
in lectis eburneis circũ fluente fami¬
lia suoꝵ: & dicis in animo tuo si for¬
te nosti aliqua peccata & scelera
ipsius. Ego noui quanta fecerit
iste homo. ecce senuit. mortuus eͣ
in lecto suo. deducunt illũ sui.
pompa tanta funeris celebrat᷑. Agno¬
ui quȩ fecerit. decepit me seriptu¬
ra. & fefellit ubi audio & canto. di¬
uites eguerunt & esurierunt. Qͥn¬
do iste mops fuit: Quando esuri¬
uit: Inquirentes autẽ dnmͣ. ñ mi¬
Anuent᷑ omi bono. Cotidie ad basili¬

Expanded text:
o nudus sum! Videte quid sequitur: Divites eguerunt et esurierunt, inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono. Si ad litteram accipias, videtur te fallere. Respicis enim multos divites iniquos mori in divitiis suis, non factos fuisse pauperes, cum vivunt; vides illos senescere, perduci ad ultimum vitae inter magnas copias divitiarum, celebrari eis pompam funeris in magnis effusionibus, perduci usque ad sepulcrum divitem, qui et exspiravit in lectis eburneis, circumflente familia suorum; et dicis in animo tuo, si forte nosti aliqua et peccata et scelera ipsius: Ego novi quanta fecerit iste homo; ecce senuit, mortuus est in lecto suo, deducunt illum sui, pompa tanta funeris celebratur: ego novi quae fecerit; decepit me Scriptura, et fefellit, ubi audio et canto: Divites eguerunt et esurierunt. Quando iste inops fuit? quando esurivit? Inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono . Quotidie ad basili
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ serui eiꝰ. Et lingua mea medita¬
bit᷑ iusticiã tuã. tota die laudẽ tu¬
am. Et cuiꝰ lingua durat medita¬
ri tota die laudẽ dĩ : Ecce mͦ pau¬
lo longior sermo factus ẽ. fatigami¬
ni. Tota die laudare dm̃ qͥs durat:
Suggero remediũ. unde tota die
laudes dm̃si uis. Qͥ cqͥd egeris be¬
ne age. & laudasti dm̃. Quando
cantas ymnũ. laudas dm̃. Lingua
tua qͥd agit. nͥ laudet & conscienti¬
a tua: Cessasti ab ymno cantan¬
do. discedis ut reficiaris: noli in¬
ebriari. & laudasti dm̃. Discedis
ut dormias. noli surgere ad male¬
faciendũ: & laudasti dm̃. Negoti¬
ũ agis. noli fraudẽ facere: & lau¬
dasti dm̃. Agrũ colis. noli litem
mouere: & laudasti dm̃. In inno¬
centia oꝑum tuorũ p̃para te ad

Expanded text:
cem servi ejus. Et lingua mea meditacem servi ejus. Et lingua mea meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam. Et cujus lingua durat meditari tota die laudem Dei? Ecce modo paulo longior sermo factus est, fatigamini. Tota die Deum laudare quis durat? Suggero remedium, unde tota die laudes Deum, si vis. Quidquid egeris, bene age, et laudasti Deum. Quando cantas hymnum, laudas Deum: lingua tua quid agit, nisi laudet et conscientia tua? Cessasti ab hymno cantando, discedis ut reficiaris? Noli inebriari, et laudasti Deum. Discedis ut dormias? Noli surgere ad malefaciendum, et laudasti Deum. Negotium agis? noli fraudem facere, et laudasti Deum. Agrum colis? Noli litem movere, et laudasti Deum. In innocentia operum tuorum praepara te ad
Abbreviated transcription (Latin):
tu absorbe mundũ: & traice illũ
in corpus cuũ. Macta. manduca:
qd̃ petro dictũ ẽ. Macta & mandu-¬
ca. occide in eis qd̵ sunt: fac eos qd̾
tu es. Illi aut̃ contra si tibi ꝑsuaserint
impietatẽ. absorberis ab eis. Non qͣn¬
do ꝑsequunt᷑ te ab his absorberis. s
quando tibi ꝑsuadent qd̃ sunt. Ne
dicant absorbuimꝰ eũ. tu absorbe
corpus paganoꝵ. Quare corpus pa¬
ganorũ : Uult te absorbere. fac illi
qd̃ uult facere. Idõ fortasse uitulꝰ
ille cõminutus. in aquã missus.
& potũ datus ẽ: ut absorberet᷑ ab
isrł corpus impioꝵ. Crubescant
& reuereant᷑ simul. qͥ gratulant᷑
‸malis meis. Induant᷑ confusione
& reuerentia. ut nos illos absor¬
beamꝰ erubescentes & confusos.
Qͥ maligna loquunt᷑ adu̾sũ me.:
illi erubescant. illi confundant᷑.
ꝙ letent᷑ qui uolunt iusticiã meã.
qͥ heserint corpori meo. Et dicant
semꝑ magnificet᷑ dñs qͥ uolunt pa¬

Expanded text:
tu absorbe mundum, trajice illum tu absorbe mundum, trajice illum in corpus tuum, macta et manduca. Quod Petro dictum est, Macta et manduca : occide in eis quod sunt, fac eos quod tu es. Illi autem contra si tibi persuaserint impietatem, absorberis ab eis. Non quando persequuntur te, ab his absorberis; sed quando tibi persuadent quod sunt. Nec dicant: absorbuimus eum. Tu absorbe corpus Paganorum. Quare corpus Paganorum? Vult te absorbere, fac illi quod vult tibi facere. Ideo fortasse vitulus ille comminutus in aquam missus, et potum datus est, ut absorberetur ab Israel corpus impiorum . Erubescant et revereantur simul, qui gratulantur malis meis: induantur confusione et verecundia: ut nos illos absorbeamus erubescentes et confusos. Qui maligna loquuntur adversum me: illi erubescant, illi confundantur.et laetentur qui volunt justitiam meam: qui haeserint corpori meo. Et dicant semper: Magnificetur Dominus, qui volunt pa
Abbreviated transcription (Latin):
cuncti le thargici. ne somno graui
pͣmant᷑ in mortẽ: Et hoc patiunt᷑
a filiis suis quos carissimos genu¬
ert̃. & ñ ẽ carus filius. nisi fuerit
dormienti patri molestus. Lechar¬
gici excitant᷑. frenetici ligant᷑: s
tam̃ utriq amant᷑. Nemo gͦ dicat.
ꝑsecutionẽ patior. Non uentilet
pȩnã. s ꝓbet causã. Si causã ñ
ꝓbauerit. numeret᷑ cũ iniquis.
Idõ quã uigilant᷑. quã optime hoc
cõmͣdauit. Dñe. intende iudicio
meo. nͣ pęnis meis: ds̃ mͣs & dñs¬
hoc me iudica. Et ñ insultent in me
inimici mei. Non dicant in corde
suo. euge euge animȩ nr̃e. Id ẽ feci
mꝰ. potumꝰ. occidimꝰ. abstulimꝰ. Non
dicant. ostende qͥa nichil fecerunt.
Nec dicant. absorbebimꝰ eũ. Unde il¬
li martyres dicunt. nisi qͥa dñs e¬
rat in nobis. fortasse uiuos absorbu¬
issent nos. Qͥd est absorbuissent
nos: In corpus suũ traiecissent nos.
Hoc enͣi absorbes. qd̾ in corpus tuũ tra¬
icis. Uult te mundus absorbere.

Expanded text:
cuncti lethargici, ne sommo gravi premantur in mortem? Et hoc patiuntur a filiis suis quos carissimos genuerunt; et non est carus filius, nisi fuerit dormienti patri molestus. Lethargici excitantur, phrenetici ligantur: sed tamen utrique amantur. Nemo ergo dicat, Persecutionem patior: non ventilet poenam, sed probet causam; ne si causam non probaverit, numeretur cum iniquis. Ideo quam vigilanter, quam optime hic commendavit, Domine, intende judicio meo, non poenis meis: Deus meus et Dohoc me judica. 15. Et non insultent in me: inimici mei. Non dicant in corde suo: Euge, euge, animae nostrae; id est, Fecimus quod potuimus, occidimus, abstulimus. Non dicant: Ostende quia nihil fecerunt. Non dicant: Absorbuimus eum. Unde illi martyres dicunt: Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos . Quid est, absorbuissent nos? In corpus suum trajecissent nos. Hoc enim absorbes, quod in corpus tuum trajicis. Vult te mundus absorbere:
Abbreviated transcription (Latin):
mere dm̃. ne fam̃ patiant᷑. Dicit᷑ illis.
nolite fraudẽ facere. Et unde me pasco:
Nlon potest ars sine impostura eẽ. nͣ po¬
test negotiũ sine fraude. S fraudẽ
punit ds̃. Timete dnm̃. S si timu¬
ero dm̃. ñ habebo unde uiuã. Lime¬

Expanded text:
mere Dominum, ne famem patiantur. Dicitur illis: Nolite fraudem facere. Et dicunt: Unde me pasco? Non potest ars sine impostura esse, non potest negotium esse sine fraude. Sed fraudem punit Deus. Time Deum. Sed si timuero Deum, non habebo unde vivam. Time
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enĩ causa discreta ẽ. Nam pena
similis ẽ. & bonis & malis. Itaq mar¬
ty rẽ ñ facit pena. s causa. Nam si
pena martyres faceret. om̃ia metal¬
la martyrib plena ẽẽnt: om̃s eathe¬
ne marcyres traherent. om̃s qui
gladio feriunt᷑: coronarent᷑. Ergo
beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓptͣ
iusticiã. Nam multi habentes bonã
causã faciunt ꝑsecutionẽ. & haben¬
tes malã causã patiunt᷑ ꝑsecutionẽ.
Si enĩ ꝑsecutio ñ posset fieri bene. nͣ
diceret᷑ in psalmo. detrahentẽ pxi¬
mo suo occulte. hunc ꝑsequebar.
ꝑsequit᷑ filiũ luxuriosũ: Psequit᷑
uitia eiꝰ ñ ipsũ. Non qd̾ genuit. s
qd̃ ille addidit. Medicus nempe qͥ
ad salutẽ adhibet᷑. ñne ferro ple¬
rũq armat᷑: S contra uulnus. ñ
contra hominẽ. Secat ut sanet. et
tam̃ cũ secat egrotũ condolet. Ille
clamat. resistit: & si forte febre m̃tẽ
ꝑdidit. etiã medicũ cedit: nec tam̃
ille desistit a salute eroganda. Qd̃

Expanded text:
ec enim causa discreta est. Nam poena similis est bonis et malis. Itaque martyres non facit poena, sed causa. Nam si poena martyres faceret, omnia metalla martyribus plena essent, omnes catenae martyres traherent, omnes qui gladio feriuntur coronarentur. ErgoBeati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. Nam multi habentes bonam causam faciunt persecutionem; et habentes malam causam patiuntur persecutionem. Si enim persecutio non posset fieri bene, non diceretur in psalmo: Detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar . persequitur filium luxuriosum? Persequitur vitia ejus, non ipsum; non quod genuit, sed quod ille addidit. Medicus nempe qui ad salutem adhibetur, nonne ferro plerumque armatur? Sed contra vulnus, non contra hominem. Secat, ut sanet: et tamen cum secat aegrotum, dolet ille, clamat, resistit, et si forte febre mentem perdiderit, etiam medicum caedit; nec tamen ille desistit a salute aegrotantis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sti dñe ne sileas. d ẽ ne sileas: Iu¬
dica iudicio. Etenĩ dr̃ quodã loco.
Lacui. ñquid semꝑ tacebo: Et de di¬
latione iudicii dr̃ peccatori. hȩc fe¬
cisti & tacui. Suspicatus es iniqui¬
tate̾. qd̾ ero tibi similis. Quomͦ ta
angłistas. qui loquit᷑ ꝑ nos quãdo
Acet: Qͥd gͦ: Silet iudicio. ñ p̃cepto.
ñ doctrina. Hoc aut̃ iudiciũ ipsi¬
lebis. qͥa necesse e̾ ut iudices. Dñe.
ne discedas a me. Donec ueniat iu¬
diciũ ne discedas ame: sicut ꝓmi¬
sisti. Ecce ego uobiscũ sũ. usq in
bulatus es: Qla laborib & dolorib
cruciatus es: Nonne ista etiã mul¬
ti mali patiunt᷑: Cui iudicio: Idõ
iustꝰ. qͥa ista pateris: Non. S quid:
Iudicio meo. Quomͦ sequit᷑: Inten¬
de iudicio meo ds̃ m̃s. & dñs m̃s in¬

Expanded text:
ine, ne sileas. Quid est, ne sileas? Judica. De judicio etenim dicitur quodam loco: Tacui, numquid semper tacebo ? Et de dilatione judicii dicitur peccatori: Haec fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis . Quomodo Evangelistas, qui loquitur per nos quando ergo? Silet a judicio, non a praecepto, non a doctrina. Hoc autem judicium ipsilebis, quia necesse est ut judices. Domine, ne discedas a me. Donec veniat judicium ne discedas a me, sicut promisisti: Ecce ego vobiscum sum usque in bulatus es, quia laboribus et doloribus cruciatus es? Nonne ista etiam multi mali patiuntur? Cui judicio? Ideo justus, quia ista pateris? Non: sed quid? Judicio meo. Quomodo sequitur? Intende judicio meo, Deus meus et Domin
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs aut᷑ patiens herebat incruce.
ñ potentiã ꝑdiderat. s patienti¬
ã demonstrabat. Qͥo enĩ illi e¬
rat magnũ de cruce descendere. qui
potuit postea de sepulchro resurge¬
re: S cessisse uideret᷑ insultantib.
Et hoc oportebat ut resurgens suis
se ostenderet. & nͣ in illis in magno¬
tã nouã significabat. uita aut̃ no

Expanded text:
nus autem patiens erat. In cruce non potentiam perdiderat, sed patientiam demonstrabat. Quid enim illi erat magnum de cruce descendere, qui potuit postea de sepulchro resurgere? Sed cessisse videretur insultantibus. Et hoc oportebat, ut resurgens suis se ostenderet, et non illis: tam novam significabat: vita a
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtam̃ iudex ñr ñ tedio s amore
differc salutẽ nr̃am. ratione nͣ ino¬
pia. Non qͥa ñ potest et mͥ subueni¬
re. s ut numerus om̃iũ nr̃m usq
in finẽ possit impleri. Et tam̃ nos
ex desiderio qͥd dicimꝰ: Dnẽ. qͣndo
respicies: Restitue animã meam
ab astutiis eoꝵ. a leonib unieam
meã: id ẽ eccłiam meã a seuienti¬
qͥd sit illa unica: Lege sequentia.
Confitebor tibi in dñe in eccłia mul¬
ta. in ppło graui laudabo te. Pla¬
ne in ȩccłia multa confitebor
tibi. in ppło graui laudabo te.

Expanded text:
Verumtamen judex noster non taedio, sed amore Verumtamen judex noster non taedio, sed amore differt salutem nostram; ratione, non inopia; non quia non potest et modo subvenire, sed ut numerus omnium nostrum usque in finem possit impleri. Et tamen nos ex desiderio quid dicimus? Domine, quando respicies? Restitue animam meam ab astutiis eorum, a leonibus unicam meaquid sit illa unica? Lege sequentia: Confitebor tibi, Domine, in Ecclesia multa, in populo gravi laudabo te. Plane in Ecclesia multa, confitebor tibi, in populo gravi laudabo te.
Abbreviated transcription (Latin):
rident. Adũsus me lȩtati sunt & cõ¬
uenert̃. congregata sunt in me fla
tauert᷑ mͥ Hoc capiti. hoc corpori.
ẽ. respicite obꝓbria eiꝰ p̃terita. respi-¬
cite aliquando undiq fugatos esse
xp̃ianos. & ubicũq inuentos. illu¬
sos. cesos. occisos. bestiis obiectos.
incensos. lȩtatos homines adũsus
illos. Qd̃ capiti. hoc & corpori. Sicut
eñĩ dño in cruce. sic corpori ipsius
in om̃i illa quȩ iam facta ẽ ꝑsecutione.
re. exagitare. irridere. uocare hebetẽ.
insulsũ. nullius cordis. nullius ꝑitiȩ.
suã. iam crucẽ suã in om̃iũ frontib
fixit. Impius insultare ꝑmittit᷑. seui¬
re ñ ꝑmutit᷑. S tam ex eo qd lingua
ꝓmit. intelligit᷑ qͥd gestet in corde.
Stridert᷑ in me dentib suris. Dñe. qͣn
Nobis em̃ tardũ ẽ: & exꝑsona nr̃a hoc
dictũ ẽ quando respicies. Id ẽ quãdo
uidebimꝰ uindictã de his qͥ nobis
insultant: Quando illã uiduam
uidex tedio uictus exauditurus ẽ:

Expanded text:
rident. Adversus me laetati sunt et convenerunt: congregata sunt in me flagtaverunt mihi: hoc capiti, hoc corpori. est; respicite opprobria ejus praeterita, respicite aliquando undique fugatos esse Christianos, et ubicumque inventos, illusos, caesos, occisos, bestiis objectos, incensos, laetatos homines adversus illos. Quod capiti, hoc et corpori Sicut enim Domino in cruce, sic corpori ipsius in omni illa quae jam facta est persecutione: re, exagitare, irridere, vocare hebetem, insulsum, nullius cordis, nullius peritiaesuam, jam crucem suam in omnium frontibus fixit: impius insultare permittitur, saevire non permittitur; sed tamen ex eo quod lingua promit, intelligitur quid gestet in corde. StriderNobis enim tardum est, et ex persona nostra hoc dictum est, Quando respicies? id est, quando videbimus vindictam de his qui nobis insultant? quando illam viduam judex taedio victus exauditurus est ?
Abbreviated transcription (Latin):
suspenderant. & inuenerunt illum
emisisse sp̃m. et nͣ illi fregerunt cru-¬
ra. latronib autͣ adhuc in cruce
uiuentib fregerunt: ut ꝑ ipsũ do-¬
lorẽ cõpendio mortis ab illo cru¬
ciatu liberarent᷑. quomͦ solebat
crucifixis fieri. Ergo uenit ꝑsecu¬
tor. muenit dnm quiete deposu-¬
isse sp̃m: quia ipse dixit. potesta¬
tẽ habeo ponendi animã meam.
Pro quib posuit animã suã: Pro
uniu̾isa plebe sua. ꝓ toto corpore
suo. Uenit gͦ ꝑsecutor. & nͣ fregit
crura xp̃i. uenit donatꝰ &
difrupit ȩccłiam xp̃i. Integrum
sumꝰ dicentes. magnificate dnm
mecũ: ꝙ exaltemꝰ nom̃ eiꝰ in idipsũ.
Eccłia enĩ illis clamat. uox ẽ eccłiȩ
clamans illis qui se p̃ciderunt.
Unde em̃ difrupti sunt: Psuꝑbiã.
Docet aut̃ xp̃c humilitatẽ. cũ cõmͣ̃¬
dat corpus & sanguinẽ suũ. Qd̃
diximꝰ sc̃itati ur̃ȩ in hoc textu psal

Expanded text:
suspenderant, et invenerunt eum emisisse spiritum, et non illi fregerunt crura: latronibus autem adhuc in cruce viventibus fregerunt , ut per ipsum dolorem compendio mortis ab illo cruciatu liberarentur, quomodo solebat crucifixis fieri. Ergo venit persecutor, invenit Dominum quiete deposuisse spiritum: quia ipse dixit, Potestatem habeo ponendi animam meam . Pro quibus posuit animam suam? Pro universa plebe sua, pro toto corpore suo. Venit ergo persecutor, et non fregit crura Christi: venit Donatus et disrupit Ecclesiam Christi. Integrum sumus, dicentes: Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in unum. Ecclesia enim illis clamat: vox est Ecclesiae, clamans illis qui se praeciderunt. Unde enim disrupti sunt? Per superbiam. Docet autem Christus humilitatem, cum commendat corpus et sanguinem suum: quod diximus Sanctitati
Abbreviated transcription (Latin):
mo custodiui. Nam firmam̃tũ fidĩ
ipsius frangi ñ potuit illis ictib.
quib crura sunt fracta. Mors
in quo tanta ꝑpessus ẽ & sangui¬
nẽ bibere. qui respicit male cogi¬
tantes & dicentes. Ille male mortu

Expanded text:
mo custodivi; nam firmamentum fidei ipsius frangi non potuit illis ictibus quibus crura sunt fracta. 25. in quo tanta perpessus est, et sanguinem bibere. Quomodo respicit mala cogitantes, et dicent
Abbreviated transcription (Latin):
teret᷑. Ergo fr̃s si uiderimꝰ aliquẽ
scm̃ tribulationes pati. & forte uł
a medico sic secari. uł ab aliquo ꝑse¬
cutore sic cedi. ut eiꝰ ossa frangant᷑.
ñ dicamꝰ. ñ erat iustus iste. Nam
dñs hoc ꝓmisit iustis suis. de qͥb
talia ossa dixit. quȩ diximꝰ firma¬
m̃ta fidĩ. id eꝰ patientiã & toleran¬
tiã in om̃ib tribulationib: Ipsa
enĩ st̃ ossa quȩ ñ confringunt᷑. Au¬
dite. & in ipsa passione dñi inspici¬
te qd̾ dico. Dñs erat in medio cruei¬
fixus. iuixta illũ duo latrones erant.
Unꝰ insultauit. alt̃ credidit. Unus
dãpnatus e. alt̾ iustificatus ẽ. Unꝰ
habuit pęnã suã & hic & in futu¬
rũ. alteri aut̃ dñs dixit. Am̃ dico
tibi. hodie mecũ eris in paradyso.
Et tam̃ illi qͥ uenerant dñi ossa ñ fre¬
gerunt. latronũ aut̃ fregerunt.
Sic fracta st̃ latronis ossa qͥ blasphe¬
mauit. quomͦ & latronis qͥ credi¬
dit. Ubi ẽ gͦ qd̾ dictũ ẽ. dñs custodit

Expanded text:
teretur. Ergo fratres, si viderimus aliquem sanctum tribulationes pati, et forte vel a medico sic secari, vel ab aliquo persecutore sic caedi, ut ejus ossa frangantur; non dicamus, Non erat justus iste, nam Dominus hoc promisit justis suis, de quibu videre quia alia ossa dixit, quae diximus firmamenta fidei, id est patientiam et tolerantiam in omnibus tribulationibus? Ipsa enim sunt ossa quae non franguntur. Audite, et in ipsa passione Domini inspicite quod dico. Dominus erat in medio crucifixus; juxta illum duo latrones erant: unus insultavit, alter credidit; unus damnatus est, alter justificatus est; unus habuit poenam suam et hic et in futurum, alteri autem dixtibi, hodie mecum eris in paradiso : et tamen illi qui venerant, Domini ossa non fregerunt, latronum autem fregerunt : sic fracta sunt latronis ossa qui blasphemavit, quomodo latronis qui credidit. Ubi est ergo quod dictum est, Dominus custodit
Abbreviated transcription (Latin):
& facere mala. & iurare m̃daciũ.
& blasphemare contra dm̃. & mur-¬
murare & fraudẽ facere. & inebri¬
ari. & litigare. & ad ult̾are. & liga¬
turas adhibere. & ire ad sortilogos:
& dies bonos uidere. Dicit᷑ illi. Non
potes mala faciens quȩrere bonã mer¬
cedẽ. Si tu iniustus es. iniustus erit
& ds̃: Ergo qͥd faciam: Qͥd uis: Ui¬
tã uolo. dies bonos uolo. Contine
linguã tuã amalo. & labia tua ne
loquant᷑ dolũ : id ẽ nulli fraudem.
bonũ. Qͥd ẽ declina a malo: Parũ
ẽ nulli noceas. nullũ occidas. ñ fu¬
reris. ñ adulteres. ñ fraudẽ facias.
nͣ falsũ testimoniũ dicas. Declina
a malo. Cũ declinaueris dicis. Se¬
curus sũ. ꝑfeci om̃ia. habebo ui¬
tã. uidebo dies bonos. Non solũ¬

Expanded text:
 facere volunt mala, et jurare mendacium,  facere volunt mala, et jurare mendacium, et blasphemare contra Deum, et murmurare, et fraudem facere, et inebriari, et litigare, et adulterari, et ligaturas adhibere, et ire ad sortilegos, et dies bonos videre. Dicitur illi: Non potes male faciens quaerere bonam mercedem. Si tu injustus es, injustus erit et Deus? Ergo quid faciam? Quid vis? Vitam volo, dies bonos volo. Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum: id est, nulli fraudem, Sed quid est, Declina a malo? Parum est nulli noceas, nullum occidas, non fureris, non adulteres, non fraudem facias, non falsum testimonium dicas. Declina a malo: cum declinaveris, dicis: Securus sum, perfeci omnia, habebo vitam, videbo dies bonos. Non solu