comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tũc quoq marmorea capud cerince reuulsũ
S utigite cũ medio portãs oneagrius hebrus
Uolueret. euridicẽ uox ipsa. ⁊ frigida lingua
Ha miserã euridicẽ anima fugiente uocabat
Euridicẽ toto referebãt flumine ripe:
Hec ꝓtheꝰ ⁊ se iactu dedit equor in altum
Q uaq dedit. spumãtẽ undã subuertice corsit
At nõ cirene. nã ultro affata tim̃tem.
Hate licet tͥstis animo deponere curas:
Hec om̃is morbi causa. huc miserabile nimplie
Cum qͥbꝰ illa choros lucis agitabat in altis
E riciũ misere apibꝰ tu munera supplex
T ende petens pacem ⁊ faciles uenerare napeas
Nãq dabãt ueniã uotis. irasq remittẽt.
S modꝰ orandi. qͥ fit pͥꝰ ordine dicam.
Q uatuor exumos prestanti corꝑe tauros
Q ui tͥ nc̃ uiridis depascũt sũma licei
Delige. ⁊ intactas totidẽ c̾uice iuuencas.
Quatuor his aras alta ad d̾ lubra dearum
Constitue ⁊ sacrum uigulis dimitte cruore

Expanded text:
Tum quoque marmorea caput a cervice revulsum Tum quoque marmorea caput a cervice revulsum gurgite cum medio portans Oeagrius Hebrus volveret, Eurydicen vox ipsa et frigida lingua “ah miseram Eurydicen!” anima fugiente vocabat: “Eurydicen” toto referebant flumine ripae.” Haec Proteus, et se iactu dedit aequor in altum, quaque dedit, spumantem undam sub vertice torsit. At non Cyrene; namque ultro adfata timentem: “Nate, licet tristes animo deponere curas. Haec omnis morbi causa; hinc miserabile Nymphae, cum quibus illa choros lucis agitabat in altis, exitium misere apibus. Tu munera supplex tende petens pacem et faciles venerare Napaeas; namque dabunt veniam votis irasque remittent. Sed modus orandi qui sit, prius ordine dicam. Quattuor eximios praestanti corpore tauros, qui tibi nunc viridis depascunt summa Lycaei, delige et intacta totidem cervice iuvencas. Quattuor his aras alta ad delubra dearum constitue et sacrum iugulis demitte cruorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ampliꝰ obiectam passus trassire pa luoem.
Quid faceret : quo se rapta bis ꝯuige ferr&s
Quo fletui manes. qͣ numina uoce moueret
Illa ꝗdẽ stigia nabat iã frigida cimba.
S eptẽ illũ totos ꝑhibẽt exordine menses
Kup̃e fubaeria deserti adst̾ monis undam
Fleuisse. ⁊ gelidis hec euoluisse sub antris
Mulcẽtẽ cy gres. ⁊ agentẽ carmine quercꝰ.
Q ualis populeia merẽs philomena subumbra
A missos queritur fetꝰ quos durꝰ a rator
Obseruans nido in plumis detraxit. at illa
Flet noctẽ. ramoq sedens miserabile carm̃
I ntegrat. ⁊ mestis late loca questibꝰ implet:
Hulla uenꝰ. milliq ammũ flexere himenei
Solus hiꝑboreas glaties tanaimq ntualẽ
Arua q ripheis m̃iꝗͣ uicduata pruinis
Lustrabat. raptã euridicẽ. atq irrita ditis
Dona querẽs prete ciconũ. qͦ numine matreᷤᷤ
Inter sacra dm̃. nocturniq orgia bacbi
Discerptũ latos iuuenẽ sparsere ꝑ agros:

Expanded text:
amplius obiectam passus transire paludem. amplius obiectam passus transire paludem. Quid faceret? Quo se rapta bis coniuge ferret? Quo fletu Manis, quae numina voce moveret? Illa quidem Stygia nabat iam frigida cumba. Septem illum totos perhibent ex ordine menses rupe sub aeria deserti ad Strymonis undam flesse sibi et gelidis haec evolvisse sub antris mulcentem tigres et agentem carmine quercus; qualis populea maerens philomela sub umbra amissos queritur fetus, quos durus arator observans nido implumes detraxit; at illa flet noctem ramoque sedens miserabile carmen integrat et maestis late loca questibus implet. Nulla Venus, non ulli animum flexere hymenaei. Solus Hyperboreas glacies Tanaimque nivalem arvaque Rhipaeis numquam viduata pruinis lustrabat raptam Eurydicen atque inrita Ditis dona querens; spretae Ciconum quo munere matres inter sacra deum nocturnique orgia Bacchi discerptum latos iuvenem sparsere per agros.
Abbreviated transcription (Latin):
Atq rionei uento rota cõstitit orbis
Iam pedẽ referẽs. casus reuaserat omneᷤ
Redditaq erioice suꝑas ueniebat ad auras
Pone sequens. nãq hãc declerat ꝑserpina legẽ
Cũ fubito in cautũ dem̃tia cepit̾ am̃atẽ
Ignoscẽda qͥdẽ stirent si ignosce̾ mantes
Restitit enridicẽq suã iã luce subipsa
In memor. heu uictꝰ q anini resperit. ibi omis
Effusus labor. atq inmitis rupta tyramni
Feclera. t̃q fragor stagnis auditꝰ auerni
Illa qͥs. ⁊ me ĩquid miserã. ⁊ te ꝑdidit horpheu
Quis tantꝰ furor en iterũ crudelia retro
Fata uocãt. conditq cadentia lumina somnꝰ.
Iamq uale. feror ingenti circũdata nocte
Inualidas q tͥ tendẽs nõ tua palmas
Dirit. ⁊ ex ocłis subito cenfumꝰ in auras
Cõmixtꝰ tenuis fugit. diuersa. neq illũ.
Presantẽ neqͥcꝗͣ umbras. ⁊ multa uolentẽ
Dicere p̃terea uidit. nec portitor horchi

Expanded text:
atque Ixionii vento rota constitit orbis. atque Ixionii vento rota constitit orbis. Iamque pedem referens casus evaserat omnes; redditaque Eurydice superas veniebat ad auras, pone sequens, namque hanc dederat Proserpina legem, cum subita incautum dementia cepit amantem, ignoscenda quidem, scirent si ignoscere manes. Restitit Eurydicenque suam iam luce sub ipsa immemor heu! victusque animi respexit. Ibi omnis effusus labor atque immitis rupta tyranni foedera, terque fragor stagnis auditus Avernis. Illa, “Quis et me,” inquit, “miseram et te perdidit, Orpheu, quis tantus furor? En iterum crudelia retro Fata vocant, conditque natantia lumina somnus. Iamque vale: feror ingenti circumdata nocte invalidasque tibi tendens, heu non tua, palmas!” dixit et ex oculis subito, ceu fumus in auras commixtus tenues, fugit diversa, neque illum, prensantem nequiquam umbras et multa volentem dicere, praeterea vidit, nec portitor Orci
Abbreviated transcription (Latin):
Altaq pancheia etbresi mauortia tellꝰ
atq gethe. atq ebrus. ⁊ aeria soricia
pse caua solans egrũ testudine amorem
e dulcis comur te solo in littore secum
Te uemente die. te decedente canebat.
Tenarias ⁊̃ fauces. alta hostia dtris
I caligantẽ nigra formidine lucum
Ingressus manes ad ut. regẽq trem̃dũ
Hesciaq huma nis precibꝰ mansuesc̾e corda
At cantu cõmote erebi de sedibꝰ umie
Umbre ibãt tenues si mulac᷑q luce carentũ
Quã multa in foliis auiũ se milia condunt.
Uesꝑ uͥ aut hibernꝰ agit demontibꝰ hunber
atres atq uiri. defuctaq corꝑa uita
Magnani mũ beroũ pueri. ĩnupteq puelle
Inpositiq rogis iuuenes ante ora parẽtum
Quos cͥcum limus niger. ⁊ deformis harũdo:
ochiti tardaq palus. inamabilis unda.
Alligat. ⁊ nouies stix interfusa cohercet
Qum ipse stupuere domꝰ. atq uitima leci
artara. ceruleosq amplexe cͥmibꝰ angueᷤ
Cu menides. cenuitq ĩ hians tͥa cerberus ora:

Expanded text:
taque Pangaea et Rhesi mavortia tellus atque Getae atque Hebrus et Actias Orithyia. Ipse cava solans aegrum testudine amorem te, dulcis coniunx, te solo in litore secum, te veniente die, te decedente canebat. Taenarias etiam fauces, alta ostia Ditis, et caligantem nigra formidine lucum ingressus manesque adiit regemque tremendum nesciaque humanis precibus mansuescere corda. At cantu commotae Erebi de sedibus imis umbrae ibant tenues simulacraque luce carentum, quam multa in foliis avium se milia condunt vesper ubi aut hibernus agit de montibus imber, matres atque viri defunctaque corpora vita magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae, impositique rogis iuvenes ante ora parentum, quos circum limus niger et deformis harundo Cocyti tardaque palus inamabilis unda alligat et noviens Styx interfusa coercet. Quin ipsae stupuere domus atque intima Leti tartara caeruleosque implexae crinibus angues Eumenides, tenuitque inhians tria Cerberus ora
Abbreviated transcription (Latin):
Araius unde agragil osfentat macuna lõ ge
Mena magnaninũ quõcdã regnator equoꝵ¬
e equilatis uinquo uẽtis p almosa sedi&
Etuadadia lego soris ubeia cecis ⁊ hora¬
Hine repani mẽ portꝰ ⁊inletabilis unqra
A ccipit. hnc pelagi tot tẽpestatibus actũ
Heu genitorẽ omis cure casusq leuamen
A mũto anchisem. hc me pat̃ optime fessũ
Deseris. heu tantis nequicquã arrepte ꝑielis
Nee uĩtes ueleuꝰ c̃ multa horrẽda monẽt
Ios mn predieit sasus. nõ dira celeno.
Hic labor extremꝰ. lõgar̾ hec meta marũ.
Ninc me digressũ ur̃ĩs ds̃ appulit horis
Sic pat̾ eneãs intentis om̃ibi unuc⁊o
Fata recensebat diuũ. cursusq docebat.
Conticuit. tandẽ. factoq me fine quientt.

Expanded text:
s inde Acragas ostentat maxuma longe moenia, magnanimum quondam generator equorum; teque datis linquo ventis, palmosa Selinus, et vada dura lego saxis Lilybeia caecis. Hinc Drepani me portus et inlaetabilis ora accipit. Hic, pelagi tot tempestatibus actis, heu genitorem, omnis curae casusque levamen, amitto Anchisen: hic me, pater optume, fessum deseris, heu, tantis nequiquam erepte periclis! Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret, hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. Hic labor extremus, longarum haec meta viarum. Hinc me digressum vestris deus adpulit oris. Sic pater Aeneas intentis omnibus unus fata renarrabat divom, cursusque docebat. Conticuit tandem, factoque hic fine quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cont᷑ iussa mouẽt belem. seyllã atq cariib¬
din
I nt utrãqͣ mã leti diserimmne parno
Ni deueant cursus decretũ ÷ aare luithearet᷑
Ccce aũ boreas angusta ab sede pelori
Talia moustrabat relegen herrata retͥorsũ
Kittora achimenides. comes ĩfelicis ulixiᷤ
Sicanio p̃tenta simi iacet infula contra
Pleurinũ undosũ uom̃ dixere prioies
Ortigiã Alepheũ fama ÷ huc elidis amnẽ
Oeciutis egisse uas. subt̃ mare. qui mine
Ore urehusa tuo ficłis confiditur undic
Humina magna loci tussi ueneramur. ⁊ ĩde
E in fupo pingue solũ stagñatis belori sm
Hine aitis etutes: piectaq sara pachm

Expanded text:
Contra iussa monent Heleni Scyllam atque Charybdin inter, utramque viam leti discrimine parvo, ni teneant cursus; certum est dare lintea retro. Ecce autem Boreas angusta ab sede Pelori tem. Talia monstrabat relegens errata retrorsus litora Achaemenides; comes infelicis Ulixi. Sicanio praetenta sinu iacet insula contra Plemyrium undosum; nomen dixere priores Ortygiam. Alpheum fama est huc Elidis amnem occultas egisse vias subter mare; qui nunc ore, Arethusa, tuo Siculis confunditur undis. Iussi numina magna loci veneramur; et inde exsupero praepingue solum stagnantis Helori. Hinc altas cautes proiectaque s
Abbreviated transcription (Latin):
Cretes driopesq fremũt. pictiq agireni uingasu¬
Ipse uigis eincti gradteur. molli ꝗ fluentẽ
Fronte premit crinẽ fundensꝰ ꝓq ĩplicat auro.
Tela sonãt humeris. haud illo segmor  ibat
Eneas. tantũ egregio decꝰ entret õre
Postꝗͣ.altoĩ uentũ inniõtis. atq inuia lustra
E cce fere saxi cleiecte uertice capree¬
Uecurrere nigis. alia departe patentẽ
Puruerulẽta fuga glomerãt. mõtisq relĩq̃t.
At puer ascamꝰ mediis ĩuallibꝰ acri
G audet equo. iãq hos cursu. iã p̃terit illoᷤ
S pumãtẽq flari pecora int̾ iuertia uotie
O ptat aprũ. aut fuluũ descẽde mõte leouẽ

Expanded text:
Cretesque Dryopesque fremunt pictique AgaCretesque Dryopesque fremunt pictique Agaipse iugis Cynthi graditur, mollique fluentem fronde premit crinem fingens atque implicat auro; tela sonant umeris: haud illo segnior ibat Aeneas; tantum egregio decus enitet ore. Postquam altos ventum in montis atque invia lustra, ecce ferae, saxi deiectae verticedecurrere iugis; alia de parte patentis pulverulenta fuga glomerant montisque relinquunt. At puer Ascanius mediis in vallibus acri gaudet equo, iamque hos cursu, iam praeterit illos, spumantemque dari pecora inter inertia votis optat aprum, aut fulvum descendere mo
Abbreviated transcription (Latin):
Diffugiẽt connteᷤ. ⁊ nocte regetur opaca.¬
Speluncã dido dux itroiamis endem
Deuemẽt adero. ⁊ tua sitichic̾ta uolũtas
Conubio iun gã stabili. propͥam qͣ dicabo
Kic huneneꝰ erit. nõ aduersata petẽti
Aunuit. atq dolis risit citherea reꝑtis.
Occeanũ interea surgẽs aurora reliquit.
I t portis n᷑bare ex orto delecta iu uentꝰ
Retia rara plage. lato uenabula ferro
Massiliiq ruunt eqͥtes. ⁊ odora canũ ins
Reginã thalamo ciuictantẽ adliuiuia pͥmi
Penoꝵ expectãt. ostroq ĩsignis ⁊ auro
Stit sompes. ac frena ferox spumauciamadit.
Tandẽ ꝓgredit᷑ magna stipante catͣua um
Cui pliaretra exauro. crines nodant᷑ in auro
Aurea purpureã subnectit fibula uestẽ
Nec non ⁊ plirigii comite iletꝰ hiilue
Incedt̃ ipse anͣte alioi pulcherrimꝰ om̃s
Infert se sociũ eneas. atq agmina iungit
Qualis ĩbernã licim xantiq fluenta
Deserit ac delon mat̃nã inuisit apollo
Instauratq eboros. mixtiq altaria cirũ

Expanded text:
te tegentur opacaspeluncam Dido dux et Troianus eandem devenient; adero, et, tua si mihi certa voluntas, conubio iungam stabili propriamque dicabo, hic hymenaeus erit.—Non adversata petenti adnuit, atque dolis risit Cytherea repertis. Oceanum interea surgens Aurora reliquit. It portis iubare exorto delecta iuventus; retia rara, plagae, lato venabula ferro, Massylique ruunt equites et odora canum vis. Reginam thalamo cunctantem ad limina primi Poenorum exspectant, ostroque insignis et auro stat sonipes, ac frena ferox spumantia mandit. Tandem progreditur, magna stipante caterva, Cui pharetra ex auro, crines nodantur in aurum, aurea purpuream subnectit fibula vestem. Nec non et Phrygii comites et laetus Iulus incedunt. Ipse ante alios pulcherrimus omnis infert se socium Aeneas atque agmina iungit. Qualis ubi hibernam Lyciam Xanthique fluenta deserit ac Delum maternam invisit Apollo, instauratque choros, mixtique altaria circum
Abbreviated transcription (Latin):
N ecui me uinclo uellẽ sociare tugali
Postꝗͣ pͥmꝰ amor deceptã morte fefeliit¬
Si nõ ꝑtbesũ thalami tecle qͣ fuissent᷑
Hinc um forsan potui fub ẽbere culpe
Anua. fatebor em̃ miseri pꝰ fata sichei
ꝯiugis. ⁊ sparsos fratna cede penate
S olus hic inflexit sensus. animuiq labẽtẽ¬
In pulit. agnosco uet̾is uestigia flamme
S mͥ tellus optẽ pͥus ima deliscat¬
S el pat̾ omp̃s adiggat me fulmine actũbra
Pallentes ũb̾s herebi noctẽq ꝓfũdã
Abttulit. ie u docat secũ seruetq sepuleliro
Sic effata sinũ lacrinnis impleuit obortis
Anna refere. o luce magis dilecta sorori
Solane ꝓpetua merens carpere iuuenta
Ii d emere aut manes ereclis eurare seputtos
Esto. egra nili quondã flexere mariti
Non libie non aute tyro despectꝰ iarbas
Destores q alii. qͦs affrica t̾ra tͥumphi⁊¬
Deiues aut. placttoneꝰ ⁊ pugnabis amori
Nec uenit inm̃tẽ quoꝵ ꝯ sederis arus
Hinc getule ur bes. genꝰ insuꝑ abile bello

Expanded text:
 cui me vinclo vellem sociare iugali, postquam primus amor deceptam morte fefelliton pertaesum thalami taedaeque fuisset, huic uni forsan potui succumbere culpae. Anna, fatebor enim, miseri post fata Sychaei coniugis et sparsos fraterna caede Penatis, solus hic inflexit sensus, animumque labantempulit: adgnosco veteris vestigia flammae. Sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat, vel Pater omnipotens adigat me fulmine ad umbras, pallentis umbras Erebi noctemque profundam, abstulit; ille habeat secum servetque sepulchro. Sic effata sinum lacrimis implevit obortis. Anna refert: O luce magis dilecta sorori, solane perpetua maerens carpere iuventa, Id cinerem aut Manis credis curare sepultos? Esto: aegram nulli quondam flexere mariti, non Libyae, non ante Tyro; despectus Iarbas ductoresque alii, quos Africa terra triumphalit: placitone etiam pugnabis amori? Nec venit in mentem, quorum consederis arvis? Hinc Gaetulae urbes, genus insuperabile bello,
Abbreviated transcription (Latin):
Qum pociꝰ pͥace et̾nã pͣact᷑osq hymeneos
E xercemꝰ. li abes tota quod m̃te petisti
Ardet amans dido. traxitq ꝑ ossa furorẽ
uspicus. liceat phrigio seruire marito
Dotalesq: tue tyrios ꝑ mittere dextre.
Olli senfit enĩ simulata m̃te locutag
Q uo regnũ ithalie libicas auerteret horas
S ic contra ⁊ igressa ue̾nꝰ: quis talia demens
Abmiat : aut tecũ malit contendere bello
Si mͦ qd memoras factũ foctuna sequatur
Fatis hĩc incerta feror siuipit̾ unam
Esse uelit tyriis urbẽ troiaq profectis
Misceri ue ꝓbibet ꝑpłos. ac federa iungi
ꝑ ge. sequar tũc sie e cẽpit regia nino¬
U ec̃ exit iste labor ncͣ qua rõe quod instat¬
A uo fieri possit ꝑaucis aduerte. docebo¬
U enatũ eneas unaq miserima dido

Expanded text:
Quin potius pacem aeternam pactosque hymenaeos exercemus? Habes, tota quod mente petisti: ardet amans Dido, traxitque per ossa furorem. auspiciis; liceat Phrygio servire marito, dotalisque tuae Tyrios permittere dextrae. Olli—sensit enim simulata mente locutam, quo regnum Italiae Libycas averteret oras— sic contra est ingressa Venus: Quis talia demens abnuat, aut tecum malit contendere bello, si modo, quod memoras, factum fortuna sequatur. Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam esse velit Tyriis urbem Troiaque profectis, miscerive probet populos, aut foedera iungi. Perge; sequar. Tum sic excepit regia Iuno: Mecum erit iste labor: nunc qua ratione, quod instat confieri possit, paucis, adverte, docebo. Venatum Aeneas unaque miserrima Did
Abbreviated transcription (Latin):
Luna p̃uit. suadẽtq cadẽcia ficła somnos
Sola domo meret. uacua. stratisq relictis
Incubat. illũ absens absentẽ aultoq uidetq
Aut gremio ascamũ genitor imagine capta
d etrnet infanctũ si fallere posfit amorem
Nõ cepte assurogt̃ turres. nõ arma niuentꝰ
Exercet. portꝰq. aut ꝓpugnacula beno
T uta parãt. pendet oꝑa int̾rupta. mineqͣ
Muroꝵ ingentes. equataq machina celo
Quã simulac tali ꝑsenfit ꝓeste teneri
Cara iouis ꝯuix nec fama obstare furori
Talibꝰ aggredit᷑ uenerẽ saturma dictis
Sꝰgregiã uͦ laudẽ. ⁊ spolia ampla referti
Tũq puerq tuns. magnũ. ⁊ memorabile mi
Uua dolo diuĩ si femina uicta uoꝵ ÷
Nec me adeo fallit. ueritã te mema nr̃a.
Suspectas habuisse domos carthaginis alte.
S quis erit modꝰ aut qͦ ne ceitamine tanto

Expanded text:
luna premit suadentque cadentia sidera somnos, luna premit suadentque cadentia sidera somnos, sola domo maeret vacua, stratisque relictis incubat, illum absens absentem auditque videtque; aut gremio Ascanium, genitoris imagine capta, detinet, infandum si fallere possit amorem. Non coeptae adsurgunt turres, non arma iuventus exercet, portusve aut propugnacula bello tuta parant; pendent opera interrupta, minaeque murorum ingentes aequataque machina caelo. Quam simul ac tali persensit peste teneri cara Iovis coniunx, nec famam obstare furori, talibus adgreditur Venerem Saturnia dictis: Egregiam vero laudem et spolia ampla refertis tuque puerque tuus, magnum et memorabile numen, una dolo divom si femina victa duorum est! Nec me adeo fallit veritam te moenia nostra suspectas habuisse domos Karthaginis altae. Sed quis erit modus, aut quo nunc certamine tanto
Abbreviated transcription (Latin):
Frugifere cerert  plieboq pat᷑q lieo.
I u noni ante omĩs. uincla iugalia cure
psa denẽs dextͣ paterã pulcherruna dido
Candẽtis uacce mectia rr̃ cormia fudit
Ante i ora tsm̃ pingins spaciat᷑ adaras
In staurat q diẽ doms. pecudũq rechusis
Pectoribꝰ uihians. spirãcia ꝯfulit exta
Hei uatũ ignare m̃tes. qͥd uota furẽtẽ
Quid delubra ruuat̃. ⁊ mottis flãma mectullaᷤᷤ
Int̾ea ⁊ tacitũ iuit subpectore uulm
Urit᷑ infelir dido. totaq uagat᷑
Urbe furẽs. quał ꝯiecta cerua sagrita
Quã ꝓcul ineautã nemora int cresia firit
Pastor agens telis. liquidq uolatile ferrũ
Neseiꝰ illa fuga siluas saltꝰq ꝑ agrat
Dicteos. heret lateri letalis harundo
Hc̃ mectia eneã secũ ꝑ menia duei ⁊
S odontias qͦ oftetat oꝑes. urbẽq pꝰarata
I ncipit effari. mediaq ĩ uoce refistit.
Hẽ eadẽ labẽte die: ꝯunuia querte
Iliacos q demens iterũ audire labores
Postubi digressi lim̃q obͣscura uicissim

Expanded text:
giferae Cereri Phoeboque patrique Lyaeo, Iunoni ante omnis, cui vincla iugalia curae. Ipsa, tenens dextra pateram, pulcherrima Dido candentis vaccae media inter cornua fundit, aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras, instauratque diem donis, pecudumque reclusis pectoribus inhians spirantia consulit exta. Heu vatum ignarae mentes! quid vota furentem, quid delubra iuvant? Est mollis flamma medullas interea, et tacitum vivit sub pectore volnus. Uritur infelix Dido, totaque vagatur urbe furens, qualis coniecta cerva sagitta, quam procul incautam nemora inter Cresia fixit pastor agens telis, liquitque volatile ferrum nescius; illa fuga silvas saltusque peragrat Dictaeos; haeret lateri letalis arundo. Nunc media Aenean secum per moenia ducit, Sidoniasque ostentat opes urbemque paratam; incipit effari, mediaque in voce resistit; nunc eadem labente die convivia quaerit, Iliacosque iterum demens audire labores Post, ubi digressi, lumenque obscura vicissim
Abbreviated transcription (Latin):
Anna soror qͤ me suspensã insommia terrẽt
Quis noitus inc nr̃is successit seibꝰ hospes¬
Q ͣue sese ore ferens. ꝗͣ fotti pectore  ⁊ armis
Credo eqͥdẽ nõ uͥana sides genꝰ ẽẽ deoꝵ¬
Degeneres aĩos timor argut bieu qͥbꝰ iue¬

Expanded text:
Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent! Quis novus hic nostris successit sedibus hospes, quem sese ore ferens, quam forti pectore et armis! Credo equidem, nec vana fides, genus esse deDegeneres animos timor arguit: heu, q
Abbreviated transcription (Latin):
sumunt legumina uentosita¬
tem generant caseus stoma¬
chum grauat lac capiti nocet
aque potum non sustinet pect
coles melencoliam mitriunt co¬
lerai porri accendunt pisces

Expanded text:
Ecce legumina ventosa sunt, caseus stomachum gravat, lac capiti nocet, aquae potum non sustinet pectus, caules melancholiam nutriunt, choleram porri accendunt, pisces
Abbreviated transcription (Latin):
in furns pietatem causare. Nec eget
alterius ope aut fortune adminicu¬
lis uirtus que ex omni parte perfee¬
ta suamet dignitate cultu decore
tanꝙͣ regina in summo collocata
resplendet suoqz fulgore. totum or¬

Expanded text:
as. Non eget alterius ope aut fortune adminiculis virtus, que omni ex parte perfecta, sua vi et dignitate, cultu, decore tanquam regina in summo collocata resplendet suoque fulgore totum or
Abbreviated transcription (Latin):
qua commssa mala cum emẽ¬
daicionis proposito plangimi
et odñnus et plangen da ulteri¬
tes sancit le prosos curat mor¬
tuos suscitat sanitatem augẽt
gratidm conseruat claudis gre¬
sũ aridis copiã cecis restituit uisũ
uicia fugat uirtutis exornat
mentemmunit et roborat pe
trata ma la plangere et plã¬
genda non perpetrare considera¬
libet peccator qualitatem crimu¬
nis in locony tempore in perseue¬
rantia in uarieta te persone. et
quali hoc fecerit tentacione. opor
secundum excellentiam sui sta¬
tus aut officni aut secundum
modum meretricis et secundũ
siter suam turpitudinem pere¬
git si in loco sacro aut aut cui de¬
buit excellantiam fidei ue sunt
domus dominoꝵ aut aliorum
multorum si in tempore or̃om
constituto et festiuitatis san¬
ctorum et tempore ieiumorum
consideret quantum perseuera
uerit et defleat ꝙ perseueran ter
peceauit et quanta uirtus fue¬
rit in pugnatione. Sunt enim¬
sed ultro se peccãto offerunt nec
expectant tentacionem sed pre¬

Expanded text:
qua commissa mala cum emendationis proposito plangimus et odimus, et plangenda ulterienim sanat, leprosos curat, mortuos suscitat, sanitatem auget quam conservat; claudis gressum, aridis copiam, caecis restituit visum; vitia fugat, virtutes exornat, mentem munit et roborat, trata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Naet peccator qualitatem criminis in loco, in tempore, in perseverantia, in varietate personae, et quali hoc fecerit tentatione, et insecundum excellentiam sui status aut officii, et secundum modum meretricis, et in liter turpitudinem suam peregit. Si in loco sacro, aut cui debuit excellentiam fidei, ut sunt domus dominorum et aliorum multorum; si in tempore orationi constituto, aut in festivitate sanctorum, et in tempore jejunii: consideret quantum perseveraverit, et defleat quod perseveranter peccaverit, et quanta virtus fuerit in pugnatione. Sunt enimsed ultro se peccato offerunt, nec exspectant tentationem, sed prae
Abbreviated transcription (Latin):
nnc demiramur formam pau¬
lulum post febres eripiet aut si
morbus obfuerit senectus non
deerit que illam teretem succi ple¬
nam que faciem rugosam cris¬
paiqz reddat. Et fient illa que
modo miramur mẽbra decursu tẽ¬
poris arida ingra scalida fetore ac

Expanded text:
tu miraris formam paululum quid febris eripiet aut, si morbus abfuerit, senectus non deerit que illam teretem succi plenamque faciem rugosam crispamque reddat. Fient illa que nunc miraris membra decursu temporis arida, nigra, squalida, fetore ac
Abbreviated transcription (Latin):
et omnbus post habitis te tan¬
dem tibi restitue atqz incipe de
nescuis appropinquas recisis
uelis tenebrisq discussis in illã
oculos fige. Caue ne ulla dies
aut nox transeat que non ti¬
bi memoriam supremi tempo¬
disigentius contemplare cert
tandem ti bi sedem atqz pulcher¬
rime aulam fore preparatain¬

Expanded text:
His igitur posthabitis, te tandem tibi restitue atque, ut unde nescius appropinquas. Rescissis velis tenebrisque discussis, in illam oculos fige. Cave ne ulla dies aut nox transeat, que non tibi memoriam supremi tempodiligentius, contemplare, certus eandem tibi sedem ac perennem aulam fore preparata
Abbreviated transcription (Latin):
osa et delicata appetat necm
mmis rara et insolita requirãt
nec mnimnis accurate et laute
preparata concupiscat quia¬
misꝙͣ preceptum in ueteris te¬
stamenti cerimoniis muenit¬
tur ut mel sacrificiis miscect
per quod intelligitur ꝙ illi qu
deo uite sue sacrificium offerũt
tem frequenter minuttitur. ut
ones nr̃e operationes oblati¬
o hilariter offeratur quia hi¬
larem datorem diligit deus m
precipitur ut omne bom operls

Expanded text:
osa et delicata expetat, nec nimis rara et insolita requirat, nec nimis laute et accurate praeparata concupiscat. Icerte praeceptum in Veteris Testamenti caeremoniis invenitur, ut mel sacrificiis misceatur. Per quod intelligitur, quia his, qui Deo vitae suae sacrificium offerunt, tem frequenter immittitur, ut omnis nostrae operationis oblatio hilariter offeratur. « Hilarem enim datorem diligit Deus . » admisceri ut omne boni oper
Abbreviated transcription (Latin):
ter ista duo hoc medium tene¬
as ne ita parum sumas ut in¬
uiribus deficias et cõmuni lci¬
bore fungaris uel ne ita mul¬
tum sumas ut post cibum nõ
magistra

Expanded text:
ter ista duo medium teneas: ne ita parum sumas, ut viribus deficias, et labore frangaris; et ne ita multum, ut post cibum non magistra
Abbreviated transcription (Latin):
autem sine operatione dentium
uidet sine deffectione oculorum
loquitur sine extensione ma¬
miũ et intentacione digitorũ
siue contorsione labiorum sine
iactacione capitis sine eleuatio¬
ne superciliorum tenero ac mol¬

Expanded text:
re sine apertione dentium. videre sine defixione oculorum, loqui sine extensione manuum et intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capitis, sine elevatione superciliorum; incedere sine mo
Abbreviated transcription (Latin):
gesticulatione scapularum sedet
smne diuariacione crurum sine al¬
terutra superiectione laterum iacet
quodqz membrum suum opus tã
decenter ac modeste impleat quati¬
nus per in disciplinam aspicien¬
tiuin oculos non offendat

Expanded text:
gesticulatione scapularum; sedere sine divaricatione crurum, sine alterutra superjectione pedum, quodque suum opus tam decenter ac modeste impleat, quatenus per indisciplinam aspicientium oculos non offendat
Abbreviated transcription (Latin):
at si bonumn quod agit quan¬
tai oporteat deuotione nuple
at si alteruis ut suum bonum
diligat si suum ut alterius ma¬
sum reprehendat in omnibus

Expanded text:
utrum bonum, quod agit quanta oportet devotione impleat; utrum alterius ut suum bonum diligat; utrum suum ut alterius malum reprehendat. Per s
Abbreviated transcription (Latin):
um. cum tanto affectu atqz hi¬
laritate superioribus soluit ob¬
sequium subiectionis ut solo
disectiomis debito illis credatur
et concordiam custodit ipsos ob¬
sequio beneficio et honore preue¬
int et in omm actione et uerbo
superiorem locum eis tribuit.
Et si quando fortassis in asici
negocio preire cogatur cum oi
hũmilitate et reuerentia que fa¬
tingerit cum alacritate et deuo¬
tione quasi ex necessitate sub¬
iecta obedit inferioribus semper
beneficium et auxilium impen¬
dit nũꝙͣ improperat sine contu¬
melia corripit sine superbia gu¬
bernat, sine crudelitate castigat
cum pietate fouet ueneratiõem
non exigit societatem atqz eq̃¬
et maxime eos quorum opera uel
studia reprehensione digna ap¬
parent tali eos cautella declinat
ut et fugiat ꝙ faciunt et tanie
iudicare non presumat ꝙy sũt
quia hoc in eis fortasse ingno¬
rantia seu infirmitas excusat
quod si a nobis fieret excusacio¬

Expanded text:
 cum tanto affectu atque hilaritate superioribus solvendum est obsequium subjectionis, ut solo potius dilectionis debito illis credamur et concordiam custodire, invicem obsequio, beneficio et honore praevenire, in omni actione et verbo superiorem eis locum tribuere. Et si quando fortassis in aliquo negotio eos praeire cogamur, cum omni humilitate et reverentia quae facedant contigerit, cum alacritate et devotione quasi ex necessitate subjecti obedire. Inferioribus semper beneficium et auxilium impendere, nunquam improperare, sine contumelia corripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequet maxime eos quorum opera vel studia reprehensione digna apparent, tali nos cautela declinare oportet, ut et fugiamus quod faciunt, et tamen judicare non praesumamus quod quia hoc in eis fortassis ignorantia aut infirmitas excusat, quod si a nobis fieret, excusatio
Abbreviated transcription (Latin):
statutor omirum ⁊lementorum . qui por
Iesum xpñm filium tuum dñm nostrum.
lementum hoc In satatem humani gemibis
osse uoliust ÷ Le supplices deprocamur/
ut exanditis orationib nriꝰ ⁊ cam tua
pietatis ⁊ espectu sanctifices. . Aq
dmuicũ spiritium Inmudorum ab ea recodat
Incarsio : It ubicũq fudoit in nõie tuo
aspepa . gracia tuae bentdictiomis ⁊¬
aduemat / Et mala oĩa te ꝓpiciãte

Expanded text:
tor omnium elementorum, qui per Jesum Christum Filium tuum Dominum nostrum elementum hoc aquae in salutem humani generis esse voluisti, te supplices deprecamur, ut, exauditis orationibus nostris, eam tuae pietatis respectu sanctifices; atque ita omnium spirituum immundorum ab ea recedat incursio, ut ubicunque fuerit in nomine tuo aspersa, gratia tuae benedictionis adveniat, et
Abbreviated transcription (Latin):
go nostia humilitatis seguitutem diguiois:
ut in dininis cultib sacorst mystdoiis
Linteamnib fectioni corporis ⁊ sangnius
Iesu xp̃i filii tui domieni nostr dignis
pareatur famulatib. Auii tecum . xx.¬

Expanded text:
 nostrae humilitatis servitutem digneris, ut et divinis cultibus sacrisque ministeriis onfectioni corporis et sanguinis Jesu Christi Filii tui Domini nostri dignis pareatur famulatibus. Qui tecum
Abbreviated transcription (Latin):
ueo paulũ candore fulgentẽ insublime coscendere.
insalutatꝰ : Tã tarde notꝰ. tã cito recedis. Referebat
postea beatꝰ antoniꝰ tanta se uelocitate qđ reliquũ enti
uiae cucuirisse : ut ad instar ains ꝑuolaret. Nec imner
ceruice. extensisq manibꝰ maltũ : corpꝰ exanime. At pme
⁊ ipse uiu̾e eũ credens. parit orabat. Postqꝰ nulla ut

Expanded text:
veo candore Paulum fulgentem in sublime conscendere. insalutatus abis? Tam tarde notus, tam cito recedis? 15. Referebat postea beatus Antonius tanta se velocitate, quod reliquum erat viae cucurrisse, ut ad instar avis pervolaret: nec immericervice, extensisque in altum manibus, corpus exanime. Ac primum et ipse vivere eum credens, pariter orabat. Postquam vero nulla, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut. & postea cadauer exanimę ne calore estati dissipa¬
ferarũ tantũ uestigia intuens. & heremo latã uastitatẽ.
inoratione exagit tenebras. ⁊ dubia adhuc luce haud
pcul ñtuet᷑ lupã sitis ardoribꝰ anhelantẽ ad nidice mon
ibris arcentibꝰ uisũ. Uerũ ut scriptura ait. ꝑfecta dilec¬
e foras mitrit timorẽ. Suspenso gradui. & anhelitu tẽꝑato.
allidꝰ explorator ingressus ẽ Nic paulatĩ ꝓgrediens. sepiq
bsistens. sonũ aure captabat. Tandẽ ꝑ cecȩ noctis hor¬
erorẽ ꝓcul lum̃ intuitꝰ dũ auidiꝰ ꝓparet offensũ pede la¬
pide instrepitu cõcitauit. ł ost cuiꝰ sonitũ beatꝰ paul osti¬

Expanded text:
t postea cadaver exanime, ne calore aestatis dissipaferarum tantum vestigia intuens, et eremi latam vastitatem. in oratione exegit tenebras: et dubia adhuc luce, haud procul intuetur lupam sitis ardoribus anhelantem, ad radicem montis nebris arcentibus visum. Verum ut Scriptura ait, perfecta dilectio foras mittit timorem , suspenso gradu et anhelitu temperato, callidus explorator ingressus, ac paulatim progrediens, saepiusque subsistens sonum aure captabat. Tandem per caecae noctis horrorem procul lumen intuitus, dum avidius properat, 9 offenso in lapidem pede, strepitu
Abbreviated transcription (Latin):
militibꝰ sius xp̃s duplicauit annonã. Igitur in diñ gr̃arꝰas¬
tione celebrata. suꝑ intrei marginẽ fontis ut̃q cõseden.
uesꝑã. Paulus more cogebat hospicii. antonius ure rese¬
lebat aetatis. Tandẽ consiliũ fuit ut apphenso pane dũ adi
se qͥsq nititur pars sua remaneret in manibꝰ. Dehunc̃ paulu¬

Expanded text:
militibus suis Christus duplicavit annonam. 11. Igitur Domino gratiarum actione celebrata, super vitrei marginem fontis uterque conseditt in vesperum. Paulus more cogebat hospitii, Antonius jure refellebat aetatis. Tandem consilium fuit, ut apprehenso e regione pane, dum ad se quisque nititur, pars sua remaneret in manibus. Dehinc paulu
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Quis sĩ. ⁊ unde.⁊ curuenerĩ nosti. scio me ñ me
cerde sepelies uł cadauerꝰ. Talut p̾stabat memorans. fixꝰq
manebat. ad que responsũ paucis ita reddidit herus.
emo sic p̾etit ut minet᷑. nemo cũ lacͥmis calumna fac̾. Et
minaris si ñ recipiã cũ morit urꝰ adueneris : Sic adridens: pa
tefec̃ ingressũ. Quo aꝑto : dũ in mutͥo̾ se miscerent᷑ ãplex: ꝓͥ¬

Expanded text:
cens: Qui sim, unde, cur venerim, nosti. Scio me non mecerte sepelies vel cadaver. Talia perstabat memorans, fixusque manebat. Ad quem responsum paucis ita reddidit heros. Nemo sic petit, ut minetur: nemo cum lacrymis calumniam facit. Et miraris si non recipiam, cum moriturus adveneris? Sic arridens Paulus patefecit ingressum. Quo aperto, dum in mutuos miscentur amplex
Abbreviated transcription (Latin):
oscłm residens paulꝰ cũ antonio. ita exorsꝰ ẽ loqͥ. En que
tanto labore q̃sisti. putribꝰ senectute mebris oꝑit inculta c¬
niciẽ. En uides hominẽ. puluerẽ mox futurũ. Uerũ qr ca¬
an in antiquis urbibꝰ noua tecta cõsurgant. qͦ mundꝰ reg
sermocinatione suspiciunt alitẽ coruũ in ramo arbori cõse¬
disse. Q inde leuit sub uolans. integrũ panẽ ante mirantiuᷤ¬
om deposuit. Post auis abscessũ: ait paulꝰ ad antoniũ. On

Expanded text:
osculum residens Paulus, cum Antonio ita exorsus est: En quem tanto labore quaesisti, putridis senectute membris operit inculta canities. En vides hominem, pulverem mox futurum. Verum quia chaAn in antiquis urbibus nova tecta consurgant: quo mundus regatur sermocinationes suspiciunt alitem corvum in ramo arboris consedisse, qui inde leniter subvolabat, et integrum panem ante ora mirantium deposuit; post cujus absce
Abbreviated transcription (Latin):
auditis. flens ⁊ gemens ne se desereret. atq ut comitẽ dalis iti
& ceteris expedit frĩbꝰ ut tuo adhuc instituant᷑ exẽplo.
neũ defer. Hoc aut̃ idõ beatꝰ paulus rogauit. no
qđ magnoꝑe curaret. utrũ tectũ putresceret cada¬
lab̾et᷑. Stupefactꝰ gͦ antonius qđ de Athanasio ep̃o.¬
& de pallio eius audierat. qͣsi xp̃m in paulo uidens. &

Expanded text:
auditis, flens et gemens, ne se desereret, atque ut comitem talis itinet caeteris expedit fratribus, ut tuo adhuc instituantur exemplo.meum, defer. Hoc autem beatus Paulus rogavit, non quod magnopere curaret, utrum tectum putresceret cadalevaretur. Stupefactus ergo Antonius, quod de Athanasio et pallio ejus audi
Abbreviated transcription (Latin):
monasteri habebunt curã udendi quid oꝑis p̃tmissũ sit uł neglectũ.
& exeuti facient mattas. que suꝑ pauinitũ incollecta expandi soletꝰ
numerabintq fimicułos quos ꝑsingłas ebdomadas torserint. et
eoꝵ sũmã describent inbuxis. & seruabunt usq ad tempꝰ annuȩ
cõgregationis. qño reddenda ẽ ratio. & peccata om̃iũ dimittunt᷑
imissa collecta: singłi egredientes usq ad cellulas suas. uł usq ad
uescendi locũ. de scripturis Aliquid meditabunt᷑. nullꝰq habebit oꝑ
dine statutis locis. & oꝑient capita. Statĩq cũ tibi a maiore fuerit ĩpa
tũ ut de alici ms̃a ad aliã transeas. ire debebis. innullo penitꝰ cõtradicers
nec audeas ante p̃positũ domꝰ tuȩ manũ in m̃sa extende. nec circũspicia

Expanded text:
monasterii habebunt curam videndi quid operis praetermissum sit vel neglectum; monasterii habebunt curam videndi quid operis praetermissum sit vel neglectum; et executi facient mattas, quae super pavimentum in collecta expandi solent: numerabuntque funiculos, quos per singulas hebdomadas torserunt, et eorum summam describent in buxis, et servabunt, usque ad tempus annuae congregationis, quando reddenda est ratio, et peccata omnibus dimittimissa collecta, singuli egredientes usque ad cellulas suas, vel usque ad vescendi locum, de Scripturis aliquid meditabuntur; nullusque habebit ordinem statutis locis, et opetum ut de alia mensa ad aliam transeas, ire debebis, in nullo penitus contradicens. Nec ante praepositum domus tuae manum in mensa extendas; nec circumspicia
Abbreviated transcription (Latin):
dare cuiꝗ funiculos. uł alioꝵ quid uasor. & sulle uisserit signu dare
ñ poteritꝰ. it ad collectã meridianã uł uesꝑtinã sex orationũ cogregentur
ost oraitiones matutinas minister ebdomadis eui hoc oꝑis fuerit in umeti
introgabit pͥncipe monasterii de singulis rebꝰ quas necessarias pudit. a
singulas domꝰ ⁊ discet quid unusquisq habeat necessariu. Nodice
si ad iegendii petierint. Accipient. ⁊ finita ebdomade ꝓpt̃ eos qui succe¬
dunt in mmisterio. suo restituent loco. Si mattas oꝑabunt᷑. int̾roga¬
bit minister ad uesꝑi p̃positos domuũ singłarꝰ. quid iuncoꝵ in singilis
comibꝰ neressariũ sit. & sic infundit iuncos. & mane ꝑ ordinẽ unicuiq
tribuit. Qa si mane uiderit aliis qͦq uincis opꝰ ẽẽ. insimdit eos. & ad
domus qui implet ebdomadẽ. & alius qui uenturã suscip̃. Principesq

Expanded text:
dare cuiquam funiculos, vel aliorum quid vasorum: et nisi ille jusserit, signum dare dare cuiquam funiculos, vel aliorum quid vasorum: et nisi ille jusserit, signum dare non poterit, ut ad collectam meridianam, vel ad vespertinam sex orationum congregentur. XXV. Post orationes matutinas minister hebdomadis, cui hoc opus fuerit injunctum, interrogabit principem monasterii de singulis rebus, quas necessarias putat; et singulas domos, et discet quid unusquisque habeat necessarium. Codicem si ad legendum petierint, accipiant; et finita hebdomade, propter eos qui succedunt in ministerium, suo restituant loco. XXVI. Si mattas operabuntur, interrogatur minister ad vesperum Praepositos domorum singularum, quibus juncorum singulis domibus necessarium sit; et sic infundet juncos, et mane per ordinem unicuique tribuet. Et si mane viderit aliis quoque juncis opus esse, infundet eos, et ad  Praepositus domus, qui implet hebdomadam, et alius qui venturam suscipiet, principesque
Abbreviated transcription (Latin):
exierit. statĩ increpabit᷑. Mane ꝑ singulas domos finitis omtionibꝰ
ñ ꝓtinꝰ ad suas cella̾s reu̾tent᷑. s conferent int̾ se q̃ p̃positos audierint
disputantes. ⁊ sic intrabunt cubicula. Disputatio auit a p̃positi domoꝵ
ꝑ singulas ebdomades t̾cio fiet. & mipsa disputatione sedentes: suis
stantes fr̃s̃. suũ ordmẽ ñ nutabunt. Iuxett domoꝵ ordine ⁊ homir
singuloꝵ. siquis dormitauerit. sedens. p̃posito domꝰ. ul monasteri pͥn¬
ap̃e disputante: statĩ surgere cõpellet᷑. ⁊ tã diu stabit donee ei uibe¬
atur ut sedeat. Quando signũ insonuerit ut cõuenant & audiant
p̃cepta maior. nullꝰ remanebit. uec succendet᷑ focꝰ. ante quã disputa¬
tio cõpleatur. Qͥ unũ ex his p̃terierit. p̃dictȩ coreptiomi subiacebit. qui
E ebdomadar ꝰ ẽ. ñ habebit potestatẽ absq p̃cepto pͥncipis monasterii

Expanded text:
exierit, statim increpabitur. XX. Mane per singulas domos finitis orationibus exierit, statim increpabitur. XX. Mane per singulas domos finitis orationibus non statim ad suas cellulas revertentur: sed conferent inter se quae Praepositos audierint disputantes, et sic intrabunt cubilia sua. XXI. Disputatio autem a Praepositis domorum per singulas hebdomadas tertio fiet: et in ipsa disputatione sedentes, sive stantes fratres suum ordinem non mutabunt, juxta domorum ordinem et hominum singulocipe disputante, statim surgere compelletur: et tamdiu stabit, donec ei jubeatur ut sedeat. XXIII. Quando signum insonuerit, ut conveniant et audiant praecepta majorum, nullus remanebit: nec succendetur focus antequam disputatio compleatur. Qui unum ex his praeterierit, praedictae correptioni subjacebit. XXIV. Qui hebdomadarius est, non habebit potestatem absque praecepto principis monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
exhibet᷑. Qđ si maior ẽ numerꝰ necessariꝰ : de eadẽ tribu alii uocabunt᷑
a p̃posito domꝰ qui ministint ebdomadi. & absq iussione eiꝰ nullꝰ
de altera domo eiusde tribꝰ ad psallendu uenit. & penitꝰ ñ licebit in
alterius ebdomade de alia uenire domo. nisi forte eiusde tribꝰ sit.
U ocat᷑ añt una tribꝰ hñs tres uł quatuor domos. ꝓ numero ⁊ freq̃ncia
monasterii. quas nos familias uł ppłos uniꝰ gentis possumꝰ appellare.
ndie dñica. ⁊ collecta. in qͣ offerenda ẽ oblatio. absq p̃posito domꝰ.⁊
& maioribꝰ monasterii qui alicuiꝰ nominis s̃. nemo psallendi habeat
potestatẽ. Psallente aut quolibet de maioribꝰ. idest legente palteriũ.
siqͥs desuerit. statĩ ante altare penitenciȩ ⁊ increpationis ordinẽ
sustinebit. De collecta in qͣ offerenda ẽ oblatio qui sine p̃cepto maic

Expanded text:
exhibetur. XV. At si major est numerus necessarius, de eadem tribu alii vocabuntur exhibetur. XV. At si major est numerus necessarius, de eadem tribu alii vocabuntur a Praeposito domus, qui ministrat hebdomadae: et absque jussione ejus nullus 59 de altera domo ejusdem tribus ad psallendum veniet, et penitus non licebit in alterius hebdomade, et de alia venire domo, nisi forte ejusdem tribus sit. XVI. Vocatur autem una tribus, habens tres vel quatuor domos, pro numero et frequentia monasterii: quas nos familias, vel populos unius gentis possimus appellare.die dominica, in collecta, in qua offerenda est oblatio, absque praeposito domus et majoribus monasterii qui alicujus nominis sunt, nemo psallendi habeat potestatem. Psallente autem quolibet de majoribus, id est, dicente responsorium, si quis defuerit, statim asustinebit. XIX. De collecta in qua offerenda est oblatio, qui sine praecepto majoris
Abbreviated transcription (Latin):
in collecta orant frs. nemo egrediatur absq uissione maior. ⁊ nͥ intro¬
gauerit cõcessũq ei fuerit exire ꝓ naturȩ necessitate. Nullꝰ diuidet run¬
cos ad texendos fimiculos. p̃ter eũ qͥ ministrat ebdomadi. Qđ si ille
iusto oꝑr decentꝰ. ẽ. magis imꝑiũ p̃stolabitur. De ebdomadariis imi
domꝰ ñ eligentur qͥ sint in gradu.⁊ incõuentu om̃iũ descripturis ali¬
qͥd replicent. s om̃s uixta sedendi ⁊ standi ordine memorit̃ retexent.
que sibi fuerint imꝑata. E quibꝰ siqͥs oblitꝰ aliqͥd esitauerit indicendo:
negligenciȩ ⁊ oblunonis comeptionẽ sustinebit. In die dinca. uł obla¬
tionis tp̃re. nullꝰ deerit de ebdomadariis. sedens in loco embrymii.
psallentiq respondens exunci dũ taxat domo q̃ maiori seruit ebdoma¬
dȩ. Altera ẽ enĩ mminor ebdomada q̃ ꝑ singulas domos a paucioribꝰ

Expanded text:
in collecta orant fratres, nemo egredietur absque jussione majorum, nisi interroin collecta orant fratres, nemo egredietur absque jussione majorum, nisi interrogaverit, concessumque ei fuerit exire pro naturae necessitate. XII. Nullus dividet juncos ad texendos funiculos praeter eum qui ministrat hebdomadae; et si ille justo opere detentus est, majoris imperium praestolabitur. XIII. De hebdomadariis unius domus non eligentur qui stent in gradu, et conventu omnium de Scripturis aliquid replicent: sed omnes juxta sedendi et standi ordinem memoriter repetent quae sibi fuerint imperata. E quibus si quis oblitus quid haesitaverit in dicendo, negligentiae et oblivionis correptionem sustinebit. XIV. In die dominica, vel oblationis tempore nullus deerit de hebdomadariis, sedens in loco Ebiymii, psallentique respondens, ex una duntaxat domo, quae in majori servit hebdomade. Altera est etiam minor hebdomas, quae per singulas domos a paucioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ne uel parũ damni in monasteriũ ex altiꝰ ueniat negligencia. Sin
corpra & repellendũ frigꝰ ex more succendet᷑. nec ociosꝰ in collecta se¬
deris. s funiculos in mattar̾ staminti manu celeri p̃parabis. absq in¬
firmitate dũ taxat corpusculi. cui cessandi tͥbuit uenia. Cũq mani
aspiciat alterꝰ toriintẽ funiculũ. uł orantẽ s in suo desixis lumimbꝰ oꝑe
sit intentꝰ. Hec sunt enĩ p̃cepta uitalia nb a maioribꝰ tradita. Si ac¬
cidit ut psallendi tp̃re. uł orandi. aut in medio lectionis aliqͥᷤ loqͥtur
Aut rideat: Ilico soluet cingulũ. ⁊ ĩdinata ceruice. manibꝰq adife¬
riora dep̃ssis. stabit ante altare. & apͥncipe monasterii increpabit᷑.
Hoc idẽ faciet ⁊ incõuentu fr̃m. Cũ ad uescendũ parit̃ cõuenerint. quo
ad collectã tubȩ clangor insonerit. ꝑ diẽ qui unt oritione tardius
uenerit. eodẽ ⁊ incollecta ⁊ muescendo ordine comipietur. Quando

Expanded text:
ne vel parum damni in monasterio ex alterius veniat negligentia. V. Scorpora, et repellendum frigus ex more succenditur: nec otiosus in collecta sedebit, sed funiculos in mattarum stramina manu celeri praeparabit; absque infirmitate duntaxat corpusculi, cui cessandi tribuitur venia. VI. Cumqaspiciat alterum torquentem funiculum, vel orantem; sed in suo defixis luminibus opere sit intentus. VIII. Haec enim praecepta vitalia a nostris majoribus tradita. Si acciderit ut psallendi tempore, vel orandi, aut in medio lectionis aliquis loquatur, aut rideat, 58 illico solvat cingulum, et inclinata cervice manibusque ad inferiora depressis, stabit ante altare, et a principe monasterii increpabitur. Hoc idem faciet et in conventu fratrum, cum ad vescendum pariter convenerint. IX. Quando ad collectam tubae clangor increpuerit per diem, qui ad unam orationem tardius venerit, eodem et in collecta et in vescendo ordine corripietur. XI. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓirimũ. si forte aliquid attulerit aiboꝵ quibꝰ inmonasterio uescili¬
citũ ẽ susciꝑe ipse ñ pot̾it. s uocabit ianitorẽ. & ille allata suscipiet.
sunt sũscipiet. s cuncta ad locũ egrotantiũ deferent᷑. Si uͦ s̃ tnigema¬
cia. uł poma. dabit ei ianitor ex hns comedere que pot̾it. & ceta ad
cellãs languentiũ deportabit. Ipse ant̃ nichil dehis que allatas
gustare poterit. s dat ei qui attulit siue lapsania qđ genus herbarꝰ
ẽ uilioꝵ. siue panes. siue holera ꝑmodica. Tos aut cibos quos allatos
A parentibꝰ uł ꝓpinquis dixinius tales ẽẽ qui comedi cũ pane debeant.
is ciu allati sunt deducetur a p̃posito domꝰ ad cellã egrotantiũ. ⁊ ibi
semel tantũ ex his comedet. cetera aut̃ er̃ sub manu ministri egro¬
tantiũ. ipse qͦq minister de his comede ñ porit. Si fuerit nuciatũ¬

Expanded text:
attulerit ciborum, quibus in monasterio vesci licitum est, suscipere ipse non poterit, sed vocabit janitorem, et ille allata accipiet, qsunt, accipiet: sed cuncta ad loca aegrotantium deferentur. Si vero sint tragematia, vel poma, dabit ei janitor ex his comedere quae poterit; et caetera ad cellam languentium deportabit. Ipse autem nihil ex his quae allata sunt gustare 64 poterit, sed reddere ei qui attulit, sive lapsania, quod genus herbarum est viliorum, sive panes, sive olera praemordica. Eos autem cibos, quos allatos a parentibus vel propinquis diximus tales esse qui comedi cum pane debeant, is cui allati sunt deducetur a Praeposito domus ad cellam aegrotantium, et ibi semel tantum ex his comedet: caetera autem erunt in manu ministri aegrotantium. Ipse quoque minister de his comedere non poterit. LIII. Si fuerit