comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ditate unica est ut non alium et aliũ s uni
eundem deuni et hoĩem dei filium ẽẽ confitear
deuiq si hommem seꝑains adeo illi m̃qͣ credo
neq sino uelut si quis purpuram. uł dyadema
regale iacens inuemiat. Numꝙͥ ea conabr̃ adora¬
re. Cum uero rex ea fu̾it indutꝰ ꝑiculum mortis
in currit si ea cum rege adorare quis contemp¬
serit. Ita eciam ĩ xp̃o iomino hũantatem non
solam uł nudam s dinitati uncam .s. unũ fili¬
um deum berũ et hominem u̾m si quis adora¬
re contemꝑserit eternaliter morietm uide etiã¬

Expanded text:
et deitati unita est; ut non alium et alium, sed unum eumdemque Deum et hominem Filium Dei esse confitear. Denique si hominem separaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam vel nudam, sed divinitati unitam, scilicet unum Filium Deum verum et hominem verum si quis adorare contempserit, aeternaliter morietur. I
Abbreviated transcription (Latin):
Ifarius for componitur cum bis. Et dr
bifarius.ria. riui. Et cum tris et dr. trit᷑a¬
Et multifarius. ria.xiumii. Et dr̃ bifarius
corde quam fatur in ore uł qui maic dicit
ħ munit aliud. Et silr expone alia. uñ bita¬
rie trifarie. et multifarie. et quadrifarie bi¬
farie .i. in duob modis ur in duab ꝑtibus
et sic de aliis. Et ꝓ istis adu̾biis muerũt

Expanded text:
Item for componitur cum bis et dicitur bifarius -a -um, et cum tris et dicitur trifaet multifarius -a -um, et dicitur bifarius  aliud habet in corde quam fatur ore vel qui nunc dicit hoc nunc aliud; et similiter expone alia; unde bifarie, trifarie, quadrifarie, multifarie; bifarie, idest in duobus modis vel in duabus partibus, et sic in aliis.
Abbreviated transcription (Latin):
duab sillabis suꝑ autem genitĩm ut auceps an¬
cipitis biceps. bicipitis centiceps centicipitis. Q
neteres m. es proferentes ẜm reglam decliuabant
anceps ancipitis. bicipes bicipitis centicipes centiti¬
pitis sicut hospes hospitis sospes sospitis Iumores
nero gandentes breuiloquio ꝑconsisionem eam
ꝓtulerut ꝙ et in aliis diccõnib fecisse muemunt
ut dic duc. fac. et fer ꝓdice et duce face et fere net ñ
etiam uocatinos in ius termmmancim ꝓpriorum¬

Expanded text:
duabus syllabis superantem genetiuum, ut anceps ancipitis, biceps bicipitis, centiceps centicipitis, quae ueteres in es proferentes secundum regulam declinabant: ancipes ancipitis, bicipes bicipitis, sicut hospes hospitis, sospes sospitis; iuniores uero gaudentes breuiloquio per concisionem ea protulerunt, quod et in aliis dictionibus fecisse inueniuntur, ut dic, duc, fac, fer pro dice, duce, face, fere, nec non etiam uocatiuos in ius terminantium propriorum
Abbreviated transcription (Latin):
cam dñt ire disceptant et accipr̃ nirgare ĩ dua¬
b siguificacoĩb. Iargare emi est rixari litigare
et ꝓpe mi caĩs aigendis. Et nngare est rep hendere
castigare. corripere corrigere tulpare et inpugna¬
ur contra aliquem nrgare. ⁊ siłr neutra et abso-¬
sum. Item nõ ꝙ nrgamꝰ et obuurgamꝰ u̾brs s ca¬
stigamus dum cedinius.¬

Expanded text:
causam dicunt iure disceptant. Et accipitur iurgare in duabus significationibus: iurgare enim est rixari, litigare et proprie in causis agendis, et iurgare est reprehendere, castigare, corrigere, corripere, culpare et impugnavel contra aliquem iurgare; et sunt neutra et absos. Item nota quod iurgamus vel obiurgamus verbis, sed castigamus dum cedimus.
Abbreviated transcription (Latin):
res talia u̾ba nra iudicant qualia foris sonant
dĩa uero iudicia talia foris auduint qualia
Lusmus dr̃ a mbeo. les quia ibet. Et est ius lex
humana fas lex diuma transire autem ꝑ agrum
alienum fas est ius uero non est. Item ns dicit
lex scripta. Item legis hũane iura d̾iua sunt Itẽ
ius gñale est lex enis spẽs. Et caret ħ nomẽ ns

Expanded text:
res talia verba iudicant, qualia foris sonant. Divina iudicia talia foris audiunt, qualia us -ris, quia iubet. Et est ius lex humana, fas lex divina: transire per alienum agrum fas est, ius non est. Item ius dicitur, lex scribitur. Item leges humane, iura divina sunt. Item ius generale, l
Abbreviated transcription (Latin):
nouos. Et eniui nuo dumia bonitas que nouos in¬
nat quia creata gratia sua mitrit. Est etiam aet
qui silt̾ inuat nouos quia infantes a calido et hu¬
mdo et nto uementes et silium qualitatum bñfi¬
cia poscentes recipit fouens huuore et calore qr
ip̃e solus int̾ elementa calidꝰ est et hñdꝰ huc ⁊¬
nua .i. iauua ꝓpagacõnis feminaꝵ quia qiͣ portas
matronaꝵ pandatꝰ et naturas nubenciũ maritis.
Est eunu dea ꝑturrientium et mibencium. Et am¬

Expanded text:
novos. Est enim Iuno divina bonitas que novos iuvat, quia creata gratia sua nutrit. Est etiam aer qui similiter iuvat novos, quia infantes, a calido et umido utero venientes et similium qualitatum beneficia poscentes, recipit fovens humore et calore, quia ipse solus inter elementa calidus est et huidest ianua propagationis feminarum, quia quasi portas matronarum pandit et naturas nubentium maritis: est enim dea parturientium et nubentium; vel di
Abbreviated transcription (Latin):
stre. ꝑria fenestra uͥnde macrobius de saturnalib fẽ¬
stra quid̃ est minꝰ culũ hostium in sacrario.
estum. sti. est illud lignum in sũmitate domus.
ad ꝙ omia dĩgunt᷑ tigna et in quo conieniunt.
uñ ħ festuũ sti. ꝓ sollempuitate. sicut em̃ ad fe¬
stum lignum tigna domꝰ couemunt sic ad festi
sollempnitatem homines conueniunt uł festũ
festus dies. Et sunt festi dies tiũ ocii et religionis
qr in eis sola res d̃na fit ¶ Et noͣ q festi dies di¬
cũtur ex consuetudine s sollempnes qui ad hoĩes
ꝑtinent ut pentela. Et cum quis definicti officia
explem̾it dicitur solẽma p̾stitisse. Et afestus festo
stas. festum celebrare solẽnizare. Et nõ ꝙ situt¬

Expanded text:
el parva fenestra, unde Macrobius in Saturnal. Festra quidem est minusculum ostium in sacrario. ESTUM -ti est illud lignum in summitate domus ad quod omnia diriguntur tigna et in quo conveniunt; unde hoc festum -ti pro solennitate: sicut enim ad festum lignum tigna conveniunt, sic ad festum solennitatem homines conveniunt; vel festum ‘festus dies’; et sunt festi dies tantum otii et religionis, quia in eis sola res divina fit; et nota quod festi dies dicuntur ex consuetudine, sed solennes qui ad homines pertinent, ut parentalia, ut cum quis defuncti officia expleverit dicitur solennia prestitisse. Et a festus festo -as, festum celebrare, solennizare, et fest
Abbreviated transcription (Latin):
iocundari place̾. Et significat ħ u̾bum delecto
magis passionem intrinsecus natam qraͣ
accõm transeuntem s illam significat admo¬
dum accõnis et iñ delectat in pͣle. Et hee de¬
licie. ciarum. qr delc̃tant.¬

Expanded text:
exultatione’, et significat hoc verbum delecto magis passionem intrinsecus natam quam actionem transeuntem, sed illam significat ad modum actionis; et inde delectat, impersonale, et hee delicie -arum, quia delectent
Abbreviated transcription (Latin):
est in usu quidam tñ dicunt ꝙ compesco est
compoitum. a con. et pede ⁊ capio. uł acoñ. et
pasciscor uł a con. et paco. pacas. Uñ compesco
scis qrͣ facio pacem. alii. acon. et pasco. scis.
Et est tractuii ab equis qui cum pascuntur li-¬
gantur. Et coerrentur pedib. S illud supimu

Expanded text:
 quod quidam dicunt compesco esse compositum a con- et pede et capio vel a con- et paciscor vel a con- et paco -as, unde compesco quasi pacem facio; alii a con- et pasco -scis, et est tractum ab equis, qui cum pascuntur ligantur et coercentur pedibus. Similiter dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
uł qui. nocali longua aucedente desineñ in p̾t̾i¬
gi fractus.
ptus ereunt ꝑticipia p̃teriti passim cum
acinia euscem temporis n pi uł .iii. ꝑsi.
scalpsi scalptus compsi somptus. sumpsi sump
nem uł figuram dicatut qnͣnis uetustissim
nomuis iiptus ꝓtulisse ruenauntur ꝙ mincĩ
usu. non est enuͣ emptus adena ad emptus rede¬
im redemptus rapui quoq raptus facit et ex eo
compoi̾ta corripm correptus p̾cipm pͥceptus.
Nstus unum muemi deponens quero questꝰ
et passmum pascor pastus. cum alia enisdẽ
forme ioleant .s. abicere. Nascor natus. Irascor na¬
tus. obliuiscor. oblitus. pasciscor. pactus nãciscor
nactus ꝓficiscor ꝓfectus. ulaiscor. ulcisceris. ultus

Expanded text:
cedente desinentia in praegi fractus. in ptus exeunt participia praeteriti passiua, cum actiua eiusdem temporis in pi uel in psi s, rupi ruptus, scalpsi scalptus, compsi comptus, sumpsi sumptnem uel figuram dicatur, quamuis uetustissimi nouus nuptus protulisse inueniantur, quod nunc in usu non est, emi emptus, ademi ademptus, redemi redemptus. rapui quoque raptus et ex eo composita, ut corripui correptus, praeripui praereptus. in stus unum inueni deponens, queror questus, et passiuum, pascor pastus, cum alia eiusdem formae soleant abicere s: nascor natus, irascor iratus, obliuiscor oblitus, paciscor pactus, nanciscor nactus, proficiscor profectus, ulciscor ultus
Abbreviated transcription (Latin):
bunde ab abuudo. et abmidant᷑. ad abundans
¶Scendimi tamen ꝙ quedam adu̾bia non
plane seruant significacor. que in noĩb est a
quib deriuantur ut ferus fere samus sane senso
cum quatuor pedib utantur fere ergo ꝓ mirta
q celerib omĩa iuxta sunt sanus ꝓualious ac¬
cipitur ergo et sane ꝓualide hic quoq nõudum
uor antur arito uero uerbo uł ritu rite ꝓ recte qr
ncħ traditur ritib nisi ꝙ rectum eẽ creditur a
quinte quoq declinacõns nõib compoĩta .e. ꝓ¬
bio accipitur tñ sic nomen

Expanded text:
bunde ab abundo et abundanter ab abundans. sciendum tamen, quod quaedam aduerbia non plane seruant significationem, quae in nominibus est, a quibus deriuantur, ut ferus fere, sanus sane, sensus cum quattuor pedibus utantur, fere ergo pro iuxta, quod celeribus omnia iuxta sunt; sanus pro ualidus accipitur. ergo et sane pro ualde hoc quoque notandum, morantur; a rito uero uerbo uel ritu rite pro recte, quia nihil traditur ritibus, nisi quod rectum esse credatur. a quintae quoque declinationis nominibus composita e pro adverbio accipitur, cum sit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
suens in .e. longani conuertitur et facit adu̾bi¬
umi ut hunic claro clare oꝑtino optime pultro
pulcre affabro affabre. Cito mmnectirarum.
ui. dm̃ ussi qui ei paro affabre factus huic sa¬
no sane ferofere. Excipiuntur bñ et male a bo-¬
no ⁊ malo n .e. correptam desmencia ¶ Mul¬
ta autem ex supͣ dictis nouinib ip̃a t̾mmaci¬
one dicti ꝓ aduerbiis accipiuntur ut fasio cõ¬
sulto. postremo. sedulo. anspicato angurato. ma¬

Expanded text:
ens in e longam conuertitur et facit aduerbium, ut huic claro clarē, optimo optimē, pulchro pulchrē, affabro affabrē Cicero in Verrinarum II: «deum nullum, qui ei paulo affabrē factus», huic sano sanē, fero ferē. excipitur benĕ et malĕ a bono et malo in e breuem desinentia. multa autem ex supra dictis nominibus ipsa terminatione datiui pro aduerbiis accipiuntur, ut falso, consulto, postremo, sedulo, auspicato, augurato, ma
Abbreviated transcription (Latin):
p̾st̾ in .xiͦ. li. a cimi. quoq citus licet corripere et
ut et quim uł quii corripiunnt in ꝑticipiis .i. añ
tus. ut aditus obitus. p̾teritus nequitus. solui
eurni solutus. et uolui uolutus abiecta .I. ꝓro
tuor solis ꝑticipiis inuemi ¶ Duob pͥme ꝯmi¬
gationis que dupplicant in ꝑterito priorem fil¬
ĩabam dedi. datus. steti status. Quod ꝑticipio si¬
nule nomeu est. uñ futurum staturus secunde
quoq cõnigationis unum unuem a deponenti
reor ratus. Et tercie unum sem satus. unde in¬

Expanded text:
i lĭtus. a ciui quoque citus licet et corripere et ta et quiui uel quii corripiunt in participiis i ante tus, ut adĭtus, obĭtus, praeterĭtus, nequĭtus. solui enim solūtus et uolui uolūtus abiecta i prttuor solis participiis inueni, duobus primae coniugationis, quae duplicant in praeterito priorem syllabam, dedi dătus et steti stătus, quod participio simile nomen est, unde futurum staturus; secundae quoque unum inueni a deponenti reor, rătus, et tertiae unum, de quo supra di
Abbreviated transcription (Latin):
clicui elicitus. E xcipunitur pͥme quidẽ aniga¬
tionis duo que ꝑsiueresim .I ꝓferintur secmi
sectus. et frici frictus a neco quoq uerto neca-¬
tercie quoq rapini raptus et ex eo compoĩta cor¬
ripi correptus. p̾cipui p̾ceptus familit᷑ u̾ba cõ¬
a ẜm pͥmitiri formam canor ceaitus. octinor
occentus accinor ascertus quiuis occimu et ac¬
cin facint ꝑteritum ¶ In tui ĩ uł in .xiii. ꝑ
idem tempus exeiitia non hũt .I. in ꝑticipiis¬
ut desero deserm. desertus. dissero disserm disser¬
tus et alitus. uñ etiam nolo nolui. nultus fer¬
cit. qr nomen est ꝑticipiale qũo colm cultus
turt. ¶Quenero in p̾senti in .no. desinũt .I.
extrema preteriti. in tus. comĩsa faciunt ꝑtici¬

Expanded text:
i strepĭtus. excipiuntur primae quidem coniugationis duo, quae per synaeresin i proferuntur, secui sectus et fricui frictus. a neco quoque uerbo necatertiae quoque rapui raptus et ex eo composita, corripui correptus, praeripui praereptus. similiter a canendo comrimitiui formam: canor cantus, occinor occentus, accinor accentus, quamuis occinui, accinui faciant praeteritum. in rui etiam et in xui per idem tempus exeuntia non habent i in participiis: desero deserui desertus, dissero disserui dissertus et alitus. unde etiam uolo uolui uultus facit, quod nomen est participiale, quomodo colui cultus, tunt. quae uero in praesenti in uo desinunt, i extrema praeteriti in tus conuersa faciunt partici
Abbreviated transcription (Latin):
in li.uł. ri.uł .ti. tminant p̾teritum actinoꝵ ut
uello nelli. ur nulsi milsus. fefelli falsus. pepuli
pulsus. ꝓtuli ꝑculsus. a suffero. sustuli a norma¬
lum est. et sõlatus facit. decurri decursus. uerri u̾¬
sus. uerti uersus. Extipitur peperi ꝑtus. driẽ cã.
ri. p̾teritum fimnantia in tus. non añcedente. I
facirit ꝑticipia. fartio. farsi. fartus. sarcio secrci
sartus fulcio. fulti. fultus. hauris. hausi haustꝰ
reꝑio reꝑi reptus. comꝑio comꝑi comꝑtus
N. psus. unum inuenio a deponenti labor

Expanded text:
m actiuorum, ut uelli uel uulsi uulsus, fefelli falsus, pepuli pulsus, perculi perculsus. sustuli anomalum est et sublatus facit. decucurri decursus, uerri uersus, uerti uersus. excipitur peperi partus differentiri praeteritum terminantia in tus non antecedente i faciunt participia: farcio farsi fartus, sarcio sarsi sartus, fulcio fulsi fultus, haurio hausi haustus, reperio repperi repertus, comperio comperi compertus. in psus unum inuenio a deponenti labor:
Abbreviated transcription (Latin):
cuitatum si pme uł secunde suit declinatiois ge¬
cumq sint decli. ut romã eo ur carentum uł car¬
taginem uł athenas ablõuero de loco ne ꝑlocũ
ut roma exeo. carento transeo sin t̾tie sic̃ ablõ tã
in loco qmͣ de loco ur̃ ꝑlocum ut cartaginie siue
cartagnie. uemo cartagine transes ¶ Idez eciam
semꝑ in płalib uinuenitur ut athenis sum athenis
uenid. athems transeo ¶ Inuemintur tamen ⁊
cum ppõnib nommna ccuitatum seꝑe ꝓlata ⁊ ma¬
rime apud hystoricos uñ salustius in catilmnario

Expanded text:
ina, si primae uel secundae sint declinationis, gecumque sint declinationis, ut Romam eo uel Tarentum uel Carthaginem uel Athenas, ablatiuo de loco uel per locum, ut Roma exeo, Tarento transeo; sin tertiae sint, ablatiuo tam in loco quam de loco uel per locum, ut Carthagine sum, Carthagine uenio, Carthagine transeo, idem et in semper pluralibus inuenitur, ut Athenis sum, Athenis uenio, Athenis transeo. inueniuntur tamen et cum praepositionibus nomina ciuitatium saepe prolata, et maxime apud historicos. Liuius i
Abbreviated transcription (Latin):
satius ꝓferri et post panca subdit p̾sc̃ In gtis autẽ
frequenter rauenimꝰ auctores tara inhac qui ĩ aliy
declinacionib gͥcos plerimq fuantes accusatio
ut tytana. syreua. corata lampada ꝓ tytanenem.
syreuẽ corateni. lampadem quͣus plantus hanc

Expanded text:
 in Graecis autem frequenter inuenimus auctores tam in hac quam in aliis declinationibus Graecos plerumque seruantes accusatiuos, ut Titana, Sirena, thoraca, lampada pro Titanem, Sirenem et thoracem, lampadem, quamuis Plautus hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Item scias ꝙ quidã dies di altificialis q̃dã¬
naturalis dies artificialis est claritas solis in
aere uł est spacium in quo sol u̾titur ab oriente
in occidentem et iterim ab occidente ren̾titur in
orientem hiniis diei pncipium diñso mõ assig̃¬
tur. Caldei et ꝑ se asolis ortu faciunt initium
diei naturalis. Egypci ab micio nottis. Roma¬
in amedia nocte atthemenses asexta hora diei.

Expanded text:
est quod quidam dies dicitur artificialis, quinaturalis. Dies artificialis est claritas solis in aere vel spatium in quo sol vergitur ab oriente in occiorientem. Huius diei principium diverso modo assignatur. Caldei et Perse a solis ortu faciunt initium diei naturalis; Egiptii ab initio noctis; Romani a media nocte; Athenienses a sexta hora diei.
Abbreviated transcription (Latin):
ticia. cie. epularum maguificentia. ꝓp̾e laucie
uł lanticie dicintur deliciosi et delicati cibi ur
mundicie. Et inde lauticiosus. sa. simi. et lauti¬
osus.sa. sum .i. deliciosus. Et comꝑatur. Et iude¬
hͨ lauticiositas. tatis. et lauciositas. tatis .i. de

Expanded text:
titia -e, idest epularum magnificentia. Proprie lautie sive lautitie dicuntur deliciosi et delicati cibi vel munditie. Item et inde lautiosus -a -um et lautitiosus -a -um, idest deliciosus; et comparatur. Et inde lautiositas -tis et hec lautitiositas, idest de
Abbreviated transcription (Latin):
ti .i. cabe et minutorum lapiduni ꝯg̾gacõ et
cessum lapidum et finidamentum domꝰ quia
ceso lapide surgat. uñ ħ cementarius qui dispo¬
int lapides in iuro. Cemẽtum eriaui dicitꝰ
mendacium.

Expanded text:
-ti, idest calx et minutorum lapidum congregatio, et cesura lapidum et fundamentum domus, quia ceso lapide surgat, unde hic cementarius qui disponit lapidem in muro; cementum etiam dicitur mendacium.
Abbreviated transcription (Latin):
fit tribus modis.s. contra usum ut mando tͥ
qͣlitates quasi salutes contra naturam. ait
cum mulier ꝑit intulum. Et contra nominis
ethumuologiam uł ꝓp̾etatem ut .a. est silłã et
contra hoc q deberet.¬

Expanded text:
fit tribus modis, scilicet: contra usum, ut ‘mando tibi qualitates’ quasi salutes, contra naturam, ut ‘cum mulier parit vitulum’, et contra nominis ethimologiam vel proprietatem, ut ‘a est sillaba’; et contra hoc quod deberet
Abbreviated transcription (Latin):
gus eit et ml aliud agit insi
ꝙ foras lustrat᷑
spacium quinq annoꝵ. quia olim semꝑ ĩ sine
qnq̾mimi solebant lustrare ciitatem et purga¬
iani ꝑacta ⁊ c̃. Item lustrum dr̃ obscuru la¬
tibulum feraꝵ.s. cubile feraꝵ et lustrum dẽ lu¬
panar meretricum et ni utraq significacõne¬
lustra ferarum et sũt iustra m̾etricum. lustra
ferarum sunt earum obscura latibula uł cu¬
bicula in filius lustra m̾etricũ sunt iupanatia
in cuntatib. uł suburbiis .uñ. u̾sus. iustra cu¬

Expanded text:
et nil aliud agit nisi quod fora lustrat; spatium quinque annorum quia olim semper in fine quinquennii solebant lustrare civitatem et purgaant circa agros. Item lustrum dicitur obscurum latibulum ferarum, scilicet cubile ferarum; et lustrum dicitur lupanar meretricum et in utraque significationelustra ferarum et sunt lustra meretricum: lustra ferarum sunt earum obscura latibula vel cubilia in silvis, lustra meretricum sunt lupanaria in civitatibus vel suburbiis.
Abbreviated transcription (Latin):
caro et fit ħ artocrea. creẽ .i. quilib cib arti¬
ficiose compoitus uł arcos panis ⁊ creos ca-¬
ro. Iñ arcocrea. cree. cib ex pane. et pasta. et
rcopta. ars componitur cum aꝑtus et
uñ plantus in aularia ego artoptam hĩc
ex ꝓrimo btendam peto

Expanded text:
caro, et fit hec artocrea -e, idest quilibet cibus artificiose compositus; vel artos panis et creos caro, inde artocrea -e cibus ex pane vel pasta et Item componitur cum aptus et unde Plautus in Aularia ‘Ego artoptam hinc ex proximo utendam peto
Abbreviated transcription (Latin):
srimum. Et semꝑ qñ appet significat mor¬
tem uł in maitacom alicinus pͥncipis nel
ulicuiꝰ prĩe destructõm. Et semꝑ dĩgit radioᷤ
suos ad illam ꝑtem cui minatur. Quidã
tñ dicunt ꝙ non est stella s est quedara mi¬
bes ignea claritate accensa ꝙ mag̃ credrmꝰ¬
metes stellã est dictus i comas liñs ex se fimi¬
dat. Q genus sỹderis qũ appet pestilentia famẽ¬

Expanded text:
ficat mortem vel mutationem alicuius principis vel alicuius patrie destructionem et semper dirigit radios suos ad illam partem cui minatur. Quidam tamen dicunt quod non est stella sed est quedam nubes ignea claritate accensa, quod magis credmetes stella est dicta, eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus syderis, quando apparuerit, a
Abbreviated transcription (Latin):
geron geroritis. et ħ grrorita. te .i. senex uel sacerdos
unde geronters. tea. teum. Et geronticus .ca. cum.
renabilis in quo paupes et pp̾ senectutem solam in¬
firmi hommes curantur ⁊ pascitur et inde̾ compo¬
situm a gerori et comos ꝙ est uulla uel cõmedo qr
talis locus in locis siluosis et in ullis solet ẽẽ nt i¬
bi gerontes cõmedant et reficiant᷑.¬

Expanded text:
geron -tis, et hic geronta -te, idest senex vel sacerdos, unde geronteus -a -um et geronticus -a -um, venerabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur et pascuntur. Et videtur compositum a geron et comos, quod est villa, vel comedo, quia talis locus in locis silvosis et in villis solet esse, ut ibi gerontes comedant et reficiant
Abbreviated transcription (Latin):
Olui est punctum sine ulla mr¬
gula qñ incelicet construccõ est ꝑfcã
S ad h pendet intentio dictatoris.
Et talis distinctõ nocatur media sine cõstans
Eriodus est pun¬

Expanded text:
olum est punctum sine ulla virgula, quando videlicet constructio est perfecta sed adhuc pendet intentio dictatoris; et talis distinctio vocatur «media» sive «constans». Periodus est pu
Abbreviated transcription (Latin):
nato hoĩe ut ad deludendos aĩos puuilorum
nuttacõe ueri capitis xpĩ occisim sedicat et
resurrexisse pꝰ mortem. Tandem dus uere ĩ¬
terficiet euim spũ oris sui. Sum enm dñs
ihñs iiterfecerit eum potencia iisionis sue sũ
unichael interfec̾it illum uirtute dnĩ ihũ oc¬
adetur: non uirtute michaelis. occidetur a
sicut doctores tradunt qr Iominus sr̃ care¬
instatim ueiet dñs in iudicium ubi fuerit
antixpũs interfectus s sicut in liͦ. daũ .c. xii.
intelliguinis post mortem illius ꝯcedentur
electis ad penitendum dies xlu. Qnͣtulũcũ¬

Expanded text:
nato homine, ut ad deludendos animos parvulorum, imitatione veri capitis Christi, occisum se dicat et resurrexisse post mortem, ideoque ne terficiet spiritu oris sui, sive Dominus Jesus interfecerit illum potentia jussionis suae, sive Michael interfecerit eum, virtute Domini Jesu occidetur, non virtute Michaelis. Occidetur autem sicut doctores tradunt in non statim veniet Dominus ad judicium, ubi fuerit Antichristus interfectus, sed sicut ex libro Danielis intelligimus post mortem illius concedentur electis ad poenitentiam dies quadraginta qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quarius ab aqua dr̃ hic aquarius. rii.
ꝓ quodam celi signo eo ꝙ tunc cum sol es ĩ
eo. est habundancia aquarum. Et aqua¬
rius dicitur fiens qui portat aquam. uñ¬
dr̃ aquaria ancilla que aquam defert.
Ie qualebus aqua componitur cum bibo⁊
aquam et p̃t declinari adiectine

Expanded text:
Item ab aqua hic aquarius -rii, et pro quodam signo, eo quod tunc cum sol est in eo, est abundantia aquarum, et aquarius dicitur serviens qui portat aquam, unde aquaria ancilla que aquam defert, emittitur. Aqua componitur cum vomo -aquam, et possunt declinari adiective.
Abbreviated transcription (Latin):
i tractatu ppõnis aperte diligencia lectoris pot̾it elicẽ
Si aliquod aduerbium penultĩam hñs longam cõ¬
ponatur cran ppõne compostum inde acint ip̃am p̾enit̃.
ut a longe excepto uno solo .s. inde a quo et pposubne
compoita omĩa a cuñt aũpenult᷑. uit exinde ne indeãt᷑
sursum ut acutus accentus sit in penultꝰ. ¶ A eorũ
simulitudinem dicamis ẽẽ dicendum deniceps alioqͥn

Expanded text:
in tractatu prepositionis aperte diligentia lectoris poterit elicere: si aliquod adverbium penultimam habens longam, componitur cum prepositione, compositurn inde acuit ipsam penultimam, ut alonge, excepto uno solo adverbio, scilicet inde, a quo et prepositione composita omnia acuunt antepenultimam, ut exinde, deinde ne ut acutus accentus sit in penultima, et ad horum sim
Abbreviated transcription (Latin):
ab espero stella que in ea ꝑte racet et ħ est uera he¬
hesperus fr̃ athlantis pulsus ag̾mano ytalia te¬
nut eam q de suo nomine nel uoie p̃stine regioni
ꝙͣ reliqrat lesperiam appłanit. Si ergo dicis hespi¬
am sũ additam̃to ytaliã significat. Si addis ali
am ut si dicas ultimam uel aliquid tale mant ita¬
liam ut si dicas magnam uł consiłem. Et huic
ridis. p̃talia uł hyspania. Et hinc filie athalantis
dc̃e sunt lespides uel ab hyspania uł a patruo hes-¬

Expanded text:
ab Hespero stella que in ea parte lucet; et hec est vera HeHesperus, frater Atlantis, pulsus a germano Ytaliam tenuit, eamque de suo nomine, vel de nomine pristine regionis quam reliquerat, Hesperiam appellavit: si ergo dicis Hesperiam sine additamento Ytaliam significas, si addis aliqnc Yspaniam, ut si dicas ‘ultimam’ vel aliquid tale, nunc Ytaliam, ut si dicas ‘magnam’ vel consimile; et hinc dis, Ytalica vel Yspana; et hinc filie Athlantis dicte sunt Hesperides, vel ab Yspania vel a patruo Hesp
Abbreviated transcription (Latin):
iunr fortis et sapiens et potens quas ur herus ⁊
qiͣ dominus terre nel heros .q. etħeus qr ꝓ fortitu¬
dine et sapĩa celo dignus est ꝓp̃e quidam heroes
dicuntur qui obi post mortem credebãt deificari
ob sua m̾ita. ut h̾cules eneas ⁊ cõsimiles. Et est
ħ nomẽ tractum a innone. grece enim inno dicta
est hera. unce quidam eius filius leros dictus est.
S ħ fabula nustice significat ħ ꝙ aer innoni de¬
putatur u nolunt heroas hĩtare quo noĩe appłant
alicuiꝰ m̃ti animnas deffuictoꝵ .q. uiros etlereos.
uel aerios et celo dignos pp̃ sapĩam et fortitudinẽ
Ab hoc ecgo nel lerus uel hera diuatur heros et ꝙy¬

Expanded text:
ir fortis, sapiens et potens, quasi vir herus vel quasi dominus terre; vel heros quasi ethereus, quia fortitudine et sapientia celo dignus est. Proprie quidem heroes dicuntur qui olim post mortem credebantur deificari ob sua merita, ut Hercules, Eneas et consimiles. Et est hoc nomen tractum a Iunone: grece enim Iuno dicta est Hera, unde quidam eius filius Heros dictus est. Sed hec fabula mistice hoc significat, quod aer Iunoni deputatur, ubi voluit heroas habitare, quo nomine appellant alicuius meriti animas defunctorum, quasi viros ethereos vel aereos et celo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Ab her ergo vel herus vel Hera derivatur heros; et q
Abbreviated transcription (Latin):
Estia et fera drũt quia omins bestia¬
est fera et non econũso bestie enim sunt q̃
morsib uł unguib semuit exceptis serpe¬
tib. ut pardi leones et siłes auastando dcẽ
eciam sunt ille que et siuõ semuant morsi¬
b uł unguib tñ silures sunt sic dicte quia
nͣli utantur lib̾tatate et desiderio suo ferunt᷑

Expanded text:
ESTIA et fera differunt, quia omnis bestia fera, sed non e contrario; bestie enim sunt que morsibus vel unguibus feriunt, exceptis serpentibus, ut pardi, leones et similia, a vastando dicte sunt etiam ille que etsi non seviunt morsibus vel unguibus, tamen silvestres sunt, sic dicte quia naturali utantur libertate et desiderio suo ferantur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ictor cilido das. dr̃ hic lictor. ttoris. qui de offici
portat gladium. uł seciĩ añ regem uł imꝑatorẽ.
ut ad pͥmendos reos p̾sto sit. Et dr̃ lictor .q. litor
alitando .c. interpoĩta quia et interficit reos. uñ¬
et quicumq regi uł iudici uł alicui p̾sisi obse¬
quiitur ad pinuendos reos littores dicũtur. Itẽ
ad bustu uł sepulturam siłr alitando uł a

Expanded text:
s, et hic lictor, qui de officio portat gladium vel securim ante regem vel imperatorem ut ad puniendos reos presto sit; et dicitur lictor quasi litor a litando c interposita, quia litat et interficit reos, unde quicumque regi vel iudici vel alicui presidi obsequuntur ad puniendos reos lictores dicuntur. Item ad bustum, similiter a litando vel a
Abbreviated transcription (Latin):
inisanus. na mim. Et comꝑatur. unde in saue.
mus. ssime adu̾bium et ħ in sama . me. Et insa¬
Et ponitur qñq ꝓ scribere. usus et facere. ul cã¬
tare quia olii poete credebant᷑ in samre tũ b̾sꝰ
faciebant et studio nacabant. unde mrgilius.¬

Expanded text:
s -a -um et comparatur, unde insane -ius -me adverbium, et hec insania; et insaet ponitur quandoque pro scribere versus et facere vel cantare, quia olim poete credebantur insanire cum versus faciebant et studio vacabant, unde Virgilius
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. Et iñ capitulo. las .i. capitulis scliquid
distinguere. uñ capitulatim .i. distincte ꝑ ca¬
pitula. Et recapitulo. las .i. p̾dicta ad memo¬
riam redncere. Item acapitulum ħ capitellũ¬
pitula ibi exponantur

Expanded text:
tulum, unde capitulo -as, idest capitulis aliquid distinguere, unde capitulatim distincte per capitula, et recapitulo -as, predicta ad memoriam reducere. Item a capitulum hoc capitellum, quod Capitula ibi exponantur
Abbreviated transcription (Latin):
romane cuutatis uł qr ibi coneniat caput
cuntatis uł quia tarquimis p̾stus dum ca¬
pitolii fundauĩta apiret in loco fundamenti
cap̃ homiuis hoĩs lrĩs tuscis notatum inue¬
int. Et in capitolium appłatum acaput et
laos q est populus.¬

Expanded text:
civitatis, vel quia ibi conveniebat caput civitatis, vel quia Tarquinius Priscus, dum Capitolii fundamenta aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris tuscis notatum invenit, et inde Capitolium appellavit a capite et leos, quod est populus
Abbreviated transcription (Latin):
bulum. Nullus emm tai andaci uoce ausus est
diũ ad disceptacionemi iusticie ꝓnocare cur uire
eb humanis et mundi istius pomꝑa tanta
reriii uersetur iniquitas.
hit abacus .ci. qrͣ decuplacio qr in abaco sunt.x.
artus se se decuplantes. In pͥmo est uiitas. In scdõ
deuarins. In tercio centenarius. Est eciam alatꝰ

Expanded text:
nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versetur iniquitas.hic abbacus -ci quasi decuplatio, quia in abbaco sunt decem arcus sese decuplantes: in primo est unitas, in secundo denarius, in tertio centenarius; et est abbacus
Abbreviated transcription (Latin):
argumentum ꝙ trib modis drꝰ Nam dici¬
tur argumentum res ficta que tamen fĩ
potuit ut comedie tencii. Dr̃ eciam argu¬
men ꝑuum opus p̾missum ini quo tota
materia subsequentis oꝑis p̾libatur. Et

Expanded text:
argumentum, quod tribus modis dicitur; dicitur enim argumentum res ficta que tamen fieri potuit, ut comedie Terentii: dicitur etiam argumentum parvum opus premissum, in quo tota materia subsequentis operis prelibatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
condiomatica passio dr̃ mãmum nodofitas
ur etiam alioꝵ inembroꝵ que plena anit
condilus.li. i. nodus et p̃cipue qui apparet
in articulis digitoꝵ puguo clauso quo sole¬
mus qũq capita puoꝵ indendo ꝑcutere ⁊ ma¬
gitis uuluerabat.¬

Expanded text:
condilomatica passio dicitur manuum nodositas, vel etiam aliorum membrorum, que plena estcondilus -li, nodus, et precipue qui apparet in articulis digitorum pugno clauso, quo solemus quandoque capita puerorum ludendo percutere, et magitis vulnerabat
Abbreviated transcription (Latin):
in quo fila uertuntur uñ quidam uertitr
ħ alabro. quicquid uec femiia fuso. et nota
ꝙ filum a colo ducitur infusum de fuso in a-¬
labrum huic in girgilsum demũ in glomiscel¬
lum huic in pãuũ postea intelam.¬

Expanded text:
in quo fila vertuntur, unde quidam‘vertitur hoc alabro quicquid net femina fuso’; et nota quod filum a colo ducitur in fusum, a fuso in alabrum, hinc in girgillum, hinc in glomicellum, hinc in pannum, postea in telam
Abbreviated transcription (Latin):
alit aius. Ale etiam dicuntur milites quia
sicut gallina alis ꝓtegit pullos sic milites
sius clipeis cooꝑiunt et ꝓtegunt pedites ala
eciam est ꝑs pilosa sub brathiis que eciam
bicitur ascella quia ex eis brachia cillentur

Expanded text:
lam; ale etiam dicuntur milites, quia sicut gallina alis protegit pullos, sic milites suis clipeis cooperiunt et protegunt pedites; ala etiam pars pilosa sub brachiis, que etiam dicitur ascella, quia ex eis brachia cillentur,
Abbreviated transcription (Latin):
mas cõmoues. Et componitur illat̾mor. ma¬
lacrimari. Collacrimor. maris .i. simul latri¬
mari. Illacrimor. maris. intus lacrimari. uł
condolere. Et est depo. lacrimor cumi om̃ib sins
compoĩtis ncet em antiquos in nentro iueĩa¬

Expanded text:
mas commovens; et componitur allacrimor -alacrimari; collacrimor -aris, idest simul lacrimari; illacrimor -aris, intus lacrimari vel condolere; et est deponens cum omnibus suis compositis, licet secundum antiquos invenia
Abbreviated transcription (Latin):
in auus et in domib artuccta. ⁊ concana ad mo¬
dum lacime. rintigintus enim fiebant testudiues
curue et contaue in toib. Et io lacimar dicitꝰ¬
a lucana. ur alatu quia testudo quosdam lacus
ht̃ depictos cum signis int̾itantib. uñ eciam
ip̃a testudo sepe dẽ lacus unde luciliꝰ resultant e¬
des q latusq. Et inde laciar illud id̾. Et ħ luca¬
narium ꝓ eodem. Et inde eciam laq̃ar uł laq̃ a¬
un criacu qr sicut plures rimui in uno lacu ita
trabium capita et lignoꝵ in uno loco cõueniut.
Item lacuncit. idem est ꝙ lacuma et lacurra dicit
cuppleedomus ut lotus u tota domꝰ supler reporit:
Item latumnar de lampas ardens maere. Et truit

Expanded text:
in cameris et in domibus arcuata et cava ad modum lacune: antiquitus enim fiebant testudines curve et concave in domibus, et ideo lacunar dicita lacuna vel a lacu quia testudo quosdam lacus habet depictos cum signis intermicantibus, unde etiam ipsa testudo sepe dicitur lacus; unde Lucilius ‘resultant edesque lacusque’; et inde lacunar illud idem, et hoc lacunarium pro eodem, et inde etiam laquear vel laqueaum a lacu, quia sicut plures rivuli in uno lacu ita trabium capita et lignorum in uno loco conveniunt. Item lacunar est idem quod lacuna, et lacunar dicitur suppellex domus vel locus ubi tota domus suppellex reponitur. Item la
Abbreviated transcription (Latin):
lagoys agos grece latine dr arsus uel ueloti¬
tas unde apud grecos lepus uotatut lagos uel
iageos quia nelociter currat. Et hinc quedam
uit̾is dr̃ lageos g̾ce leporma iatine quia uelociꝰ
currat ad maturitatem. ut iepris uł qr uinũ eiꝰ¬

Expanded text:
LAGOS grece, latine dicitur cursus vel velocitas, unde apud Grecos lepus vocatur lagos vel lageos, quia velociter currat. Et hinc quedam vitis dicitur lageos grece, leporina latine, quia velociter currat ad maturitatem, ut lepus;
Abbreviated transcription (Latin):
lacteo. ctes .i. hr̃e uł emittere. ux incipe hr̃e lac-
lacto componitur ab lacto. ttas .i. a lacte extra¬
here. uł remonere segregare. Colacto. itas .i. sił
lactare. unde collattaneus. nea. neuni. Delecto.¬
iccto.ctas .i. nalde lactare. ur alacte seg̾gare. Ob¬
lecto. ctas. delectare. lacto. ctas. cum om̃ib sus cõ¬
poĩtis est act̃m p̾ter delecto. ctas. q est uentium
et delector. ctaris. ꝙ est depo. Et omĩa compoĩta
retinent lr̃aturã su simplicis. p̾ter delecto et ob
multociens ꝑ lac solent decipi.¬

Expanded text:
lacteo -es, idest habere vel emittere vel incipere habere lac; Lacto componitur ablacto -as, idest a lacte extrahere vel removere, segregare; collacto -as, idest simul lactare, unde collactaneus -a -um, eodem laidest valde lactare vel a lacte segregare; oblecto -as, idest delectare. Lacto cum omnibus suis compositis est activum, preter delecto -as, quod est neutrum, et delector -aris, quod est deponens. Et composita retinent litteraturam sui simplicis, preter delecto et oblmultotiens per lac decipi
Abbreviated transcription (Latin):
lacinio. as. ꝙ et lacino. nas. muenit .i. conuel¬
lere lacerare bellicare¬
tem uñ et latrima .q lacerans mentem. Et ẽ
adubium. Item a lacrima. lactimor. maris. latͥ¬
matum antiqui tum dicebant lacrimo. mas. Et
inde u̾balia. Et ħ lacrimatorium .rii. locus lacͥ¬
marum ⁊ lacmatorius. tia anim. qĩ. tustis lat̾¬

Expanded text:
lacinio -as, quod et lacino -as invenitur, pro convellere, lacerare, vellicartem, unde lacrima quasi lacerans mentem, et estadverbium. Item a lacrima lacrimor -aris, quod antiqui dicebant lacrimo -as, et inde verbalia, et hoc lacrimatorium, locus lacrimarum, et lacrimatorius -a -um, quasi tristis, lacr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa in qua uim̃ decurrit et fossei q̃ alio noĩe dicitur
lacuna et receptaculũ aquaꝵ. Et differt a stagno
et piscina. S̾ agnim autem est aqua stans arti¬
ficio hñs ꝑisses piscina est aqͣ stans artificio carẽs
piscib. unde et de a pisce ꝑ coritra rium. iacus est
aqua stans nlr̃. ui pariun flueus sie hat pisces
Taganimi .in. ꝙdam gemis cibi quod pus in
aqua coquit᷑ postea in oleo frigitur. Et sunt la¬
gnana depasta .q. quedã membramile que qñq
statĩ. in oleo friginitur et postea melle condiuntͦ

Expanded text:
a in qua vinum decurrit, et fossa que alio nomine dicitur lacuna et receptaculum aquarum, et differt a stagno et piscina: stagnum est aqua stans artificio, habens pisces; piscina est aqua stans artificio, carens piscibus, unde et dicitur a pisce per contrarium; lacus est aqua stans naturaliter vel parum fluens, sive habeat pisces laganum, quoddam genus cibi quod prius in aqua coquitur, postea in oleo frigitur; et sunt lagana de pasta quasi quedam membranule, que quandoque statim in oleo friguntur postea melle condiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cõmponitur diffatuo. as .i. diu̾sis modis fatuare. et a
fatintate remonere. In fatuo. as .i. nalde fatuare. Et
est attinũ cum omĩib sins compoĩtis.
imꝑiciam suam oñdit fando quicquid latet ĩ amino
est nec ullo ignomime commonete rolore qr stuttus

Expanded text:
componitur diffatuo -as, idest diversis modis fatuare vel a fatuitate removere; infatuo -as, idest valde fatuare; et est activum cum omnibus suis compositis. imperitiam suam ostendit fando quicquid latet in animo ultus est, nec ullo ignominiae commovetur dolore. 247. S
Abbreviated transcription (Latin):
quicqnid deus fatur uł fatim est temꝑał suscessio
ut euentus rexꝰ ateo ꝓunsarum et finigunt ta fata
in colo et fuso et digitis fila ex lana trahentib ꝓpter
trinam uariacõm terum. Quedam emim desmũt
tum est p̾sens ꝙ niter digitos uentis trahit futinũ
ꝙ tit in lana q̃ incolo implicita est. Et ꝙ ad hnc per
digitos uentis ad fusum tanꝙ̃ p̾sens ad p̾teritum
trinciendum est. Et est idem fatum et fortima. S
in ħ differunt qz fortima est in hiis que fortuitu. ne¬
nunt ulła ꝑalam cã fatum uero est appoĩtum singu¬

Expanded text:
quicquid deus fatur, vel fatum est temporalis successio vel eventus rerum a deo provisarum. Et fingunt tria fata in colo et fuso et digitis fila ex lana trahentibus propter trinam variationem rerum – quedam enim desinunt tum, presens quod inter digitos nentis trahitur, futurum quod est in lana que colo implicita est et quod adhuc per digitos nentis ad fusum tamquam presens ad preteritum trahendum est. Et est idem fatum et fortuna, sed in hoc differunt, quia fortuna est in his que fortuitu veniunt nulla palam causa, fatum vero est appositum singu
Abbreviated transcription (Latin):
culus cum corrigia plumbata ad librandũ
carnes. Et librilla drꝰ instrum̾tum librandi.
i. piciendi lapides in castra .s. mangans. un
librillo. las. cum tali instrumento ꝓicere. uł
ꝑcutere. uł infeftare.

Expanded text:
aculus cum corigia plumbata ad librandum contra canes; et librilla dicitur instrumentum librandi, idest proiciendi lapides in castra, scilicet manganus, unde librillo -as, idest cum tali instrumento proicere vel percutere vel infestare.
Abbreviated transcription (Latin):
iminosus. sa. sum ꝙ gramine habundat. nt lotꝰ
nam. nare. qrͣ gramina colligere. uł gramine
implere. Et componit congramino. nas. Et
nas. gramine implere ⁊ sunt neutra ounnia. Et
nel fieri gͣminosum. Et hnic grauimesco. scis. ĩch.¬

Expanded text:
us -a -um, quod gramine abundat, ut locus,  idest gramina colligere vel gramine implere, et componitur congramino -as et des, gramine implere; et sunt neutra omnia. Et vel fieri graminosum, et hinc graminesco inch
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾ gramen dici quel h̾ba qr germinet sicut ro¬
bur om̃is ligni cutis et spẽs qr sit firmissia specia¬
lit̾ tũ est q̃dam h̾ba q̃ nascitur ex humano sang̃¬
ne. Et q̃dam alia h̾la q̃ eciã mortira recenti ħba re¬
nascitur et mulgo ita nocatur. Et dicitur sic quia

Expanded text:
t herba dici quia germinet, sicut robur omnis ligni cutis et species, quia sit firmissima. Specialiter tamen est quedam herba que nascitur ex humano sanguine, et quedam alia herba que etiam mortua recenti herba renascitur et vulgo ita vocatur; et dicitur sic, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mascłim. Et drr filii et filie a familia qr p̾mi existt̃
in ordine nascenciũ familia enmi incipit a patre ⁊ ter¬
minat᷑ in tritano. S stirps ex loriga gn̾is signifi¬
a fuoguoins est enim filum gu̾onis ꝓcedendi in po¬
steris. S ubi deest filiꝰ frãgit᷑ filum gu̾onis nec ul¬

Expanded text:
cuntur filii et filie a familia, quia primi existunt in ordine nascentium. Familia enim incipit a patre et terminatur in tritavo, sed stirps ex longa generis signifigenerationis: est enim filum generationis procedendi in posteros, sed ubi deest filius frangitur filum generationis nec ul
Abbreviated transcription (Latin):
mentis xp̃i .s. in luꝑtisino in trismate in patena et¬
in calice oblaciones quoq inferre et dispon̾e in al¬
tari compon̾e eciam m̃sam dei. et uestrix crucem
torib netus testaũtũ. Ita dyaconib nomumi pre¬
dicare p̾ceptum est.
ua. ꝙ est duo et demo. mis. compoi᷑.
ħ dyadema. tis .i. regia corona qr duo demat . s. pnͥ¬
cipium et finem. Et differt a serto et acorona qr ser¬
tum est ꝙ fit de florib nicertis corona dr̃ quilz cir¬
culus capitis de quocũq metallo dyadema uero qũ
de auro et lapidib p̾cõsis uł dyadeuia componitur
adya. et demas ꝙ est ornans qr utramq ꝑteur ca¬

Expanded text:
ti, scilicet, in Baptismo, in Chrismate, in patena, et calice, oblationes quoque inferre et disponere in altari; componere etiam mensam Domini, et vestire; crucem toribus vetus Testamentum, ita diaconibus novum praedicare praeceptum est. uod est duo et demo componitur hoc diadema -tis, idest regia corona, quia duo demat, idest principium et finem; et differt a serto et corona quia sertum est quod fit de floribus insertis, corona quilibet circulus capitis de quocumque metallo, diadema tantum de auro et lapidibus pretiosis; vel diadema componitur a dia et demas quod est ornans, quia utramque partem ca
Abbreviated transcription (Latin):
ampularis memiplũs dr̃ ħ et hͨ mampularis ⁊¬
ħ. de. e mampulariꝰ na. rium. ad mamipulũ per¬
tiẽs ux de maripls ꝑtinens exũs ut mampu¬
lares milites qui sunt de mampulo. mampulares
etiam drꝰ dicimiꝰ eos qui signa aute regem deportant.
Et componitut comampularis.¬

Expanded text:
manipularis -re et manipularius -a -um, ad manipulum pertinens vel de manipulo existens, ut manipulares milites, qui sunt de manipulo; manipulares eos etiam dicimus qui signa ante regem deportant. Et componitur commanipularis
Abbreviated transcription (Latin):
dicatim non in ho. s in am. sicut audiam ambi
ciebant futurum indicatim in bo. et inbor unde
et metibor. s ħ antiquitas absoluit. et solum
s. eo et queo et compoĩta ab eis excepto ambio
In compoĩtis tr̃ qũq uuenit᷑ illud futurum

Expanded text:
m non in -bo sed in -am, sicut audiam, ut aciebant futurum indicativum in -bo vel in -bor, unde et metibor’, sed hec antiquitas absoluit et solum um in -bo, scilicet eo et queo et composita ab eis, excepto ambio. In compositis tamen invenitur illud futurum
Abbreviated transcription (Latin):
uocalis inqua est accentus integra manet ser¬
nat ⁊ accẽtum integrum ut audunt audit nrã¬
tis. nras illicte illic̾

Expanded text:
uocalis, in qua est accentus, integra manet, seruat etiam accentum integrum, ut audîuit audît, nostrâtis nostrâs, illîce illîc.
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝙ noletam. aliud corde dicebã ⁊ aliudore no¬
lelam. Et ita sub onnci pelle nulpinam ꝯsci¬
entiam abscondebã. uulpma plane ꝯscĩa est
breius et rara compũcco obediã sine deuotioẽ
orõ sine intencione lc̃io fine edificacõe sermo
sũ citcũspeccõe. ꝯ ꝙ̃ sunt dura inͥ ista q̃ ioquor qm̃

Expanded text:
quod volebam. Aliud ore dicebam, et aliud corde volvebam: et ita sub ovina pelle vulpinam conscientiam conservabam. Vulpina plane conscientia est io, brevis et rara compunctio; obedientia sine devotione, oratio sine intentione, lectio sine aedificatione, sermo sine circumspectione.
Abbreviated transcription (Latin):
icticius a fingo. gis. dr̃ fititius.cia. cium. et fic¬
ticiosus. sa. sum .i. qui fingit uł qd̃ fingit᷑ ficticii
uł ficticiosi ꝓpͥe sunt falsi amiti et silatorus qm
singunt se facere aliquid ad ẜuicimn amiti. et fa¬
ciunt nt ei in cõmodent. unde et ficcõ dr̾ falsa et fit¬
ta scuncicia .q. ficta accõ et fictici ficte agentes.

Expanded text:
ticius -a -um et fictiosus -a -um, idest qui fingit vel quod fingitur; ficticii vel fictiosi proprie sunt falsi amici et simulatores, scilicet qui fingunt se facere aliquid ad servitium amici et faciunt ut ei incommodent; unde et fictio dicitur falsa et ficta amicitia, quasi ficta actio, et ficticii ficte agentes.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq consonantib que añ. us in pre¬
teriti temporis ꝑticipiis inuenimntur
quanus ꝑsugulas uerbi ferminaciones ami de
ẽẽ. Omina igitur ꝑticipia ꝑͥteriti temporis ut¬
uł ni xus. ut fluxus flexus. plexus.

Expanded text:
quoque consonantibus, quae ante us in praeteriti temporis participiis inueniuntur, quamuis per singulas uerbi terminationes, cum de esse. omnia igitur participia praeteriti temporis uuel in xus, ut fluxus, flexus, pexus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ra cattilica. ut carmina qui quondam studio flo¬
rente pegi. flebilis hen mestos cogor mire modos.
qr deꝰ pͥmo loco de nichilo creauit ylẽ. ⁊ ex yle fecit
elementa ⁊ ex elem̃tis omĩa alĩa uł dr̃ elimentum
qiͣ elicimentum quia omĩa ex elementis elicita st̃

Expanded text:
 intus erat . Carmina qui quondam studio florente peregi, Flebilis, heu! moestos cogor inire modos. quia deus primo loco de nichilo creavit ylem, ex yle fecit elementa, ex elementis omnia alia. Vel dicitur elementum quasi elicitamentum, quia omnia ex elementis elicita sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
sum. pedo. dis .i. ꝑfecte edere. corrodere ꝯsimi̾e. Edo
nentrum est et similr̾ compoĩta ens ⁊ omia. pro
corrodere tũ muemiunt actina. Item edo corri¬
pit ẜam ꝑsonam. Et q̃ ab eo descendunt. cõpor̃ta
uero om̃a regulariter declinantur. Quedã tũ ex¬

Expanded text:
s, idest perfecte edere, corrodere, consumere. Edo neutrum est et similiter omnia eius composita; pro corrodere tamen inveniuntur activa. Item edo corrumpit secundam personam et que ab ea descendunt; composita vero omnia regulariter declinantur; quedam t
Abbreviated transcription (Latin):
futuro edebam edam et in om̃ĩb que solent in
hac ⁊iugatõe a pͥma nasci ꝑsona ħ est in terna
psoria iꝑatun edat. ⁊ in futuro optatim qui ẽ
eciam sb̃mutini p̾sens edam. edas. edat. in oĩb
uero que solent a fã ꝑsona nasci corruptam in¬

Expanded text:
futuro, edebam, edam, et in omnibus quhac coniugatione a prima nasci persona, hoc est in tertia persona imperatiui: edat, et in futuro optatiui, qui est etiam subiunctiui praesens: edam edas edat. in omnibus uero, quae solent a secunda nasci persona,
Abbreviated transcription (Latin):
horrui .i. tuuere ab hominari. Item ex horreo. res¬
in horreo. ues. ꝑ horreo. res. Et hinic nichoa. horresco
ab horresco ex horresco in horresco ꝑ horresco. horreo¬
et enis compoĩta sunt uentra et significant passio¬
nem intinisetus natam. Et construũtur qñq cum
accuscituns. qñq sine atrusatinis cum ponint

Expanded text:
 timere, abominari; dehorreo exhorreo; inhorreo -es; perhorreo -es; et hinc inchoativa abhorresco, dehorresco, exhorresco, inhorresco, perhorresco. Et simplicia et composita sunt neutra et significant passionem intrisecus natam et construuntur quandoque cum accusativis, quandoque sine accusativis cum ponuntur