comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in sultass& magnifican& se suꝑme. minaret᷑ michi
quicqͥd poss& abscoNiderẽ me utiq abeo. ab illo
qͥ foris ẽ. Ubitẽ abs condisses : int̃ illos qͥ intus
sunt. Nunc aũ uide si ñ nichil aliud restat.:
nisi ut solitudinẽ quȩras. Tuuͦ in qͥt homounia¬
nimis : duxm̃s & notus ms̃. forte aliqͥn do
bonũ consiliũ dedisti: forte aliqua ndo p̃ces¬
sisti me: & salubre aliqͥd monuisti. in ȩceła
dĩ simul fuimꝰ. ⁊ Tuuͦ homo unanimis ms̃. dix
ms & notus ms̃ qͥ simul mecũ dul ces capie¬
bas cibos : Quis dulces cibi : ñ om̃s qͥ ad suat
nouer̃: sed ñ a maricent qͥ nouer̃ ut possint
illis qͥ adhuc ñ nouer̃ dicere .gus tate &
uidete : quã dulcis ẽ dñs: Qui simul mecum
dulces capiebas cibos: in domo dĩ ambula¬
Edisse nsio: qui¬
intus erat: foris factus est¬
uit mecũ in domo dĩ cũ con
domũ erex̃ contra domũ dĩ
illa relicta ẽ ubi ambula ui¬
consensu : quare illa deserta

Expanded text:
insultasset, magnificaret se super me, minaretur mihi quidquid posset: absconderem me utique ab eo. Ab illo qui foris est, ubi te absconderes? Inter illos qui intus sunt. Nunc autem vide, si non nihil aliud restat, nisi ut solitudinem quaeras. Tu vero, inquit, homo unanimis, dux meus et notus meus. Forte aliquando onum consilium dedisti, forte aliquando praecessisti me, et salubre aliquid monuisti: in Ecclesia Dei simul fuimus. Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus: qui simul mecum dulces capiebas cibos. Qui sunt dulces cibi? Non omnes qui adsunt noverunt; sed non amaricent qui noverunt, ut possint illis qui adhuc non noverunt dicere: Gustate, et videte, quoniam dulcis est Dominus . Qui simul mecum dulces capiebas cibos. In domo Dei ambuladissensio? Quiintus erat, foris factus estvit mecum in domo Dei cum consensu: domum erexit contra domum Dei. illa relicta est, ubi ambulaviconsensu? quare illa deserta
Abbreviated transcription (Latin):
dico : qͥ separauer̃ se ab unitate & animas seducen¬
do interimunt: spiritalit̃ ñ carnalit̃ sanguinẽ fun¬
dunt. Optime ex posuisti: sed in expositione tua ag¬
sitas in fraude : in simulatione in seductione: quid
gͦ  illi ipsi qͥ diuisi s̃ p̃ira uultꝰ eiꝰ: ipsis̃ uiri sangui¬
dies suos: ñ ꝓficient quantũ putant : intra tempus
qđ sꝑant peribunt. Ipse ẽ enĩ ꝑdix ille: de qͦdictũ ẽ
in dimidio dierũ eiꝰ derelinquent eũ : & in nouissimis
suis erit insipiens ẜficiunt: sed ad tẽpus Quid enĩ

Expanded text:
dico? Qui se separaverunt ab unitate, et animas seducendico? Qui se separaverunt ab unitate, et animas seducendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fundunt. Optime exposuisti, sed in expositione tua agsitas, in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanguidies suos? Non proficient quantum putant: intra tempus quod sperant, peribunt. Ipse est enim perdix ille, de quo dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
de istis uisibilib: mortib suiri sanguinũ Sed & de il¬
lis dicamꝰ Utinã solas uisibiles facerent: & animas
ñ ꝑimerent. Isti qͥs uiri sanguinũ & dolositatis. ne pu¬
tent qͥa nos male sic intelligimꝰ uiros sanguinũ. qͥa ni¬
mas occidunt. Ipsi maximianistas suos sic intelle¬
xerͣ Nã cũ eos damnarent : in ipsa sententia concili
sui ista uerba posuer. Ueloces pedes eoꝵ: ad effun¬
dendũ sanguinẽ. Annuntiatoꝵ contribulatio. & cala¬
mitas inuus coꝵ : & uiã pacis ñ agnouer̃. Hoc de
maximianistis dixer̃ . Quero aũ ego ab eis quando
& ipsi ñ funderent si eẽt talis multitudo quȩ fundene.
sed ꝓpt̃ timiditatẽ paucitatis suȩ magis ab eis aliqͥd
passis̃ : qͥm ipsi tale aliqͥd aliqͥndo fecer̃. Ergo int̃¬
rogo donatistã : & dico In concilio tuo posuisti de
maximianistis: uel oces pedes eoꝵ ad effunden¬
dũ sanguinẽ. Unũ mͥ date : quẽ digito leserint ma¬
ximianistȩ Quid mͥ aliud responsurꝰ ẽ. nisi qđ ego

Expanded text:
bilibus mortibus sunt viri sanguinum. Sed et de illis dicamus: Utinam solas facerent, et animas non perimerent. Isti qui sunt viri sanguinum et dolositatis, ne putent quia nos male sic intelligimus viros sanguinum, qui animas occidunt; ipsi Maximianistas suos sic intellexerunt. Nam cum eos damnarent, in ipsa sententia concilii sui ista verba posuerunt: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem annuntiatorum. Contribulatio et calamitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . Hoc de Maximianistis dixerunt. Quaero autem ego ab eis quando ia et ipsi non funderent, si esset talis multitudo quae funderet, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi aliud responsurus est, nisi quod ego
Abbreviated transcription (Latin):
palea tritico. De uno semine exit. in uno agro
radicat᷑ una pluuia nutrit᷑ eundẽ messorẽ pa¬
tit᷑ eandẽ triturationẽ sustin&. eandẽ uentilati¬
onẽ expectat: ñ in unũ horreũ intrat. qm̃ inmul
illos qͥ ẽ ante scła. Illi enĩ p̃sumunt de nescio quo
duce suo qͥ cepit heri: humiliabit illos qͥ ẽ ante
scła . Quia & si ex tempore xp̃c nr̃ de maria uir¬
gine : ante scła taũ in principio uerbũ & uerbũ apud
dm̃ & ds̃ uerbũ humiliabit illos qͥ ẽ ante scła

Expanded text:
palea tritico, de uno semine exit, in uno agro palea tritico, de uno semine exit, in uno agro radicatur, una pluvia nutritur, eumdem messorem patitur, eamdem triturationem sustinet, eamdem ventilationem exillos, qui est ante saecula. Illi enim praesumunt de nescio quo duce suo qui coepit heri: humiliabit illos qui est ante saecula. Quia etsi ex tempore Christus est de Maria virgine, ante saecula tamen in principio Verbum, et Verbum apud Deum, et Deus Verbum . Humiliabit illos qui est ante sa
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ ł uangłiũ utriq legebamꝰ: erant in eo mecũ
festa martyrũ celebrabamꝰ: erant ibi mecũ. Paschȩ
solemnitatẽ frequentabamꝰ: erant ibimecũ. Sed
ñ om̃ino metũ. In scismate ñ mecũ : in heresi ñ me¬
cũ in multis mecũ : in paucis ñ mecũ. Sed in his pau¬
cis in qͥb ñ mecũ : ñ eis ꝓsint multa in qͥb: mecum
Et enĩ fr̃s uidete: qͣm multa enarrauit apłs pau¬
lus Unũ dix̃ si defuerit: frustra silla Si linguis
hominũ loquar & angłoꝵ ait. si habeã om̃em ꝓ¬
phetiã & om̃em fidẽ & om̃em scientiã si montes
trans ferã si distribuã om̃ia mea pauꝑib si tra¬
dã corpꝰ meũ ut ardeat quã multa enumerauit.
his om̃ib: multis si desit caritas una: illa numero
plura s. hec pondere maior ẽ Ergo in om̃ib: sa¬
cram̃tis mecũ : in una caritate ñ mecũ: In multis
paucis sed in multis & enĩ ꝑ totũ orbẽ t̃rarũ pau¬
cas grana : multȩ s̃ paleȩ. Quid gͦ ait : in palea

Expanded text:
mecum; Evangelium utrique legebamus, erant in eo mecum; festa martyrum celebrabamus, erant ibi mecum; Paschae solemnitatem frequentabamus, erant ibi mecum. Sed non omnino mecum: in schismate non mecum, in haeresi non mecum. In multis mecum, in paucis non mecum. Sed in his paucis in quibus non mecum, non eis prosunt multa in quibus mecum. Etenim, fratres, videte quam multa enarravit apostolus Paulus: unum dixit; si defuerit, frustra sunt illa. Si linguis hominum loquar et Angelorum, ait, si habeam omnem prophetiam et omnem fidem, et omnem scientiam, si montes transferam, si distribuam omnia mea pauperibus, si tradam corpus meum ita ut ardeat. Quam multa enumeravit! His omnibus multis desit una charitas: illa numero plura sunt, haec pondere major est . Ergo in omnibus Sacramentis mecum, in una charitate non mecum: In multis paucis, sed in multis. Etenim per totum orbem terrarum pauca sunt grana, multae sunt paleae. Quid ergo ait? In palea
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i : noli corpꝰ illius capitis. Attende uinculũ pacis
tuȩ : aitende ꝓmissũ uitȩ tuȩ. quid enĩ tͥ ꝓd est
quia exigis in iurias quas ꝑtulisti: ultio te
reficit: ergo de malo aliẽ nogaudeb: pa ssus es
solitudinẽ & pennas: ideo murmuras. hȩc fer¬
re ñ potes contra dictionẽ & inuqͥtatẽ ciuitatis
huius Requiesce in his qͥ tecũ intuss̃ & noli quȩ¬
rere solitudinẽ Audi & de ipsis quȩ dicat. Qm̃ si
inimicꝰm̃s ex ꝓbrass& mͥ & quidem suꝑius contur¬
batꝰ erat in exercitatione sua: A uoce ini mici &
a tribu latione peccatoris forte in illa ciuitate
positus suꝑba illa erigente turrẽ quȩ sum mersa
ẽ : ut diuiderent᷑ eoꝵ linguȩ Aitende intꝰ qͥd ge¬

Expanded text:
Christi, noli, corpus illius capitis. Attende vinculum pacis Christi, noli, corpus illius capitis. Attende vinculum pacis tuae, attende promissum vitae tuae. Quid enim tibi prodest, quia exigis injurias quas pertulisti? Ultio te reficit? Ergo de malo alieno gaubebis? Passus es solitudinem et pennas, ideo murmuras, haec ferre non potes, contradictionem et iniquitatem civitatis hujus. Requiesce in his qui tecum intus sunt, et noli quaerere solitudinem. Audi et de ipsis quid dicat, Quoniam si inimicus exprobrasset mihi. Et quidem superius conturbatus erat in exercitatione sua a voce inimici et a tribulatione peccatoris, forte in illa civitate positus, superba illa erigente turrem quae submersa est ut dividerentur eorum linguae : attende intus quid ge
Abbreviated transcription (Latin):
ad dimitae nob̵ debita nr̃a : sic̃ & nos dimutimꝰ debito¬
rib nr̃is Uel inciuitate illa mala abundent usurȩ
ifte : ñ intrent parietes istos ubi pectꝰ tundit᷑. Quid fa¬
cies : qua ibis : tu & ille uersus in medio estis Preces
tibi cõposuit cȩlestis iuris peritꝰ: qͥ nouerat qͥd ibi age¬
ret᷑ Ait tͥ alit̃ ñ impetrabis Am̃ enĩ dico uob quia
si dimiseritis peccata hominib dimittent᷑ uob̵. Si aũ
ñ dimiseritis peccata hominib: : neq pat̃ ur̃ dimita&¬
uob Quis hoc dicit : qͥscit qͥd ibi agat᷑: qͦtu adstans
petis. Uide qͥd uoluit eẽ ipse aduocatꝰ tuus: ipse iuris¬
peritꝰ tuus ipse assessorpatris ipse iudextuus dix̃ :
alit̃ ñ accipies. Quid facturꝰ es: ñ accepturꝰ siñ dictu¬
rus Ñ accepturꝰ: si falsũ dicturꝰ Ergo aut facturꝰ &
dicturꝰ: aut qđ pecis ñ ꝓmereris quia qͥ hoc ñ faciunt
in usuris illis s̃malis Sint ibi illi : qͥ ad huc idola aut
adorant aut quȩr̃ Noli tu plebs dĩ nolitu plebs

Expanded text:
ad, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel in civitate illa mala abundent usurae istae, non intrent parietes istos ubi pectus tunditur. Quid facies, quia ibi tu et ille versus in medio estis? Preces tibi composuit coelestis jurisperitus: qui noverat quid ibi ageretur, ait tibi, Aliter non impetrabis. Amen enim dico vobis, quia si dimiseritis peccata hominibus, dimittentur vobis; si autem non dimiseritis peccata hominibus, neque Pater  Quis hoc dicit? Qui scit quid ibi agatur, quod tu adstans petis. Vide quod voluit esse ipse advocatus tuus: ipse jurisperitus tuus, ipse assessor Patris, ipse judex tuus dixit, Aliter non accipies. Quid facturus es? Non accepturus, si non dicturus; non accepturus, si falsum dicturus. Ergo aut facturus et dicturus, aut quod petis non promeriturus; quia qui hoc non faciunt, in usuris illis sunt malis. Sint ibi illi qui adhuc idola aut adorant, aut quaerunt; noli tu, plebs Dei, noli, plebs
Abbreviated transcription (Latin):
gentis. orabo ut exaudiat meridie sedens ad dex¬
terã patris Exaũdi& uocẽ meã : qͥ int̾pellat ꝓnob̃
Quanta huiꝰ securitas. qͣnta consolatio quanta
refectio. Apusilla nimitate & tẽpestate contra
malos contra iniqͦs. & foris & intꝰ & in his qui
congregatione parietũ horũ uidetis turbulentos
suꝑbos sua querentes. elatos. ñ habentes zelũ
di cast ũ. sanũ. quietũ sed multũ sibi tribuentes.
ad dissensionẽ paratos sed oc casionẽ ñ in ueni¬
entes: ipsa ẽ palea dñice areȩ hino illos paucos
suꝑ biȩ uentꝰ excussit : ta̾ta palea ñ uolabit . nisi cũ
ille i ultimo uentilabit. Sed nos qͥd nisi cũ isto can¬
temꝰ. cũ isto oremꝰ cũ isto plangamꝰ & dicamꝰ securi :
Redim& in pace animã meã. Contra illos qͥñ amant
pacẽ : in pace redim & animã meã quia cũ his qͥ ode¬
rant pacẽ : erã pacificꝰ Redim& in pace animã meã :

Expanded text:
gentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexgentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexteram Patris; exaudiet vocem meam qui interpellat pro nobis . Quanta hujus securitas, quanta consolatio, quanta refectio a pusillanimitate et tempestate, contra malos, contra iniquos et foris et intus, et in his qui congregatione parietum horum videtis turbulentos, superbos, sua quaerentes, elatos, non habentes zelum Dei castum, sanum, quietum, sed multum sibi tribuentes; ad dissensionem paratos, sed occasionem non invenientes, ipsa est palea dominicae areae . Hinc illos paucos superbiae ventus excussit: tota palea non volabit, nisi cum ille in ultimo ventilabit. Sed nos quid, nisi cum isto cantemus, cum isto oremus, cum isto plangamus et dicamus securi: Redimet in pace animam meam? Contra illos qui non amant pacem, In pace redimet animam meam: quia cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Redimet in pace animam meam,
Abbreviated transcription (Latin):
tas: in medio eoꝵ iniqͥtas. Nullũ tã in medio eoꝵ¬
& unitas xp̃i. in angore intedio in molestia.
in contur batione exercitationis suȩ. ille unus
homo in uno corpore posita unitas. cũ teden& anima
sed a finib t̾rȩ clamat unꝰ. Quomͦ a finib t̾rȩ
clamat᷑ unꝰ nisi in multis eẽt unꝰ: ego ad dñm ex¬
clamaui. Recte tu exclama addm̃: noli ad dona¬
conseruus Ego ad dñm exclamaui : & dñs ex au
diuit me. Uesꝑe & mane & meridie en arrabo
& annuntiabo : & exaudi& uocẽ i eã. łuangelita
tu: noli tacere tu qđ accepisti Uespe de p̾teritis:
manie de faturis. meridie de sem̃pit̃nis Ideo
tur in occasũ In meridie enĩ lux excelsa ẽ. splen¬
dor sapientiȩ feruor dilectionis. Uesꝑe & ma¬
ne & meridie. Uesꝑe dñs in cruce: mane in resur¬
rectione. meridie in ascensione. Enarro uespere
patientiã morientis annuntio mane uitã resur¬

Expanded text:
itas, in medio eorum iniquitas: nullum tam medium eoitas, in medio eorum iniquitas: nullum tam medium eonitas Christi in angore, in taedio, in molestia, in conturbatione exercitationis suae; ille unus homo, in uno corpore posita unitas, cum taederet animam sed a finibus terrae clamat unus. Quomodo a finibus terrae clamaret unus, nisi in multis esset unus? Ego ad Dominum exclamavi. Recte. Tu exclama ad Dominum, noli ad Donaconservus. Ego ad Dominum exclamavi: et Dominus exae, et mane, et meridie, enarrabo, et annuntiabo, et exaudiet vocem meam. Evangeliza tu, noli tacere tu quod accepisti, vespere, de praeteritis; mane, de futuris; meridie, de sempiternis. Ideo tur in occasum. In meridie enim lux excelsa est, splendor sapientiae, fervor dilectionis. Vespere, et mane, et meridie. Vespere Dominus in cruce, mane in resurrectione, meridie in ascensione: enarro vespere patientiam morientis, annuntio mane vitam resur
Abbreviated transcription (Latin):
in infernũ uiuentes. de quib
dixerat.
ue niat mors suꝑ eos: si
iam sup
eos mors uenerat. quomͦ
uiui ad infe¬
ros descendebant: ergo a
minoribus
cepit : ad maiores conclu¬
sit. Ueniañ
mors suꝑ eos qͥ con senser̃
qui consecu¬
tis quid illi duces & prin¬
cipes: des¬
cendant ad infernum uiuen¬
tes : quia ipsi
scripturas tractant. & no
uerunt be
modo eccła catholica
ꝑ totũ orbẽ t̃rarũ ita
diffusa ẽ : ut om̃ił contradictio om̃is uac&
ne inuenire possit aliqͦd testim oniũ ꝓscismate
eoꝵ Nouer bene ideo ad inferos uiuentes des¬
ceridunt : qͥa malũ qđ faciunt. malũ eẽ no-¬
uer̃ Illos aũ de diuina iracunidia ignis absũ sit:
studio enĩ contentionis accensi. a ducib suis ma
dorẽ dissensionis. ardor consumptionis. Ueniat
mors suꝑ eos. & descend ant in infernũ uiuen¬
tes: qm̃ nequitia in hospitiis eoꝵ: in medio eoꝵ
in hospitiis: ubi peregrinant᷑ & transeunt
tẽporali sic pugnant. In hospitiis gͦ eoꝵ iniqͥ¬

Expanded text:
s, de quibus dixerat, Veniat mors super eos? si jam super eos mors venerat, quomodo vivi ad inferos descendebant? Ergo a minoribus coepit, ad majores conclusit. Veniat mors super eos, qui consenserunt et consecuti sunt. Quid illi duces et principes? Descendant ad infernum viventes: quia ipsi Scripturas tractant, et noverunt benmodo Ecclesia catholica per totum orbem terrarum ita diffusa est, ut omnino contradictio omnis vacet, nec inveniri possit aliquod testimonium pro schismate eorum, noverunt bene; ideo ad inferos viventes descendunt, quia malum quod faciunt, malum esse noverunt. Illos autem divinae iracundiae ignis absumpsit. Studio enim contentionis accensi, a ducibus suis malper ardorem dissensionis ardor consumptionis. Veniat mors super illos, et descendant ad infernum viventes. Quoniam nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum. In hospitiis, ubi peregrinantur et transeuntemporali sic pugnant. In hospitiis ergo eorum iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
Unde dicunt᷑ & in arte argentaria exclusores: id ẽ
ex quadã confusione masse formȩ ex p̃ssores. Ergo
multi qͥ optime poterant scripturas dinoscere & ꝑ¬
tractare latebant in popło dĩ : nec asserebant solu¬
tionẽ quȩstionũ difficiliũ cũ calũniator nullus in¬
stan&: Nũ qͥd enĩ ꝑfecte de trinitate tractatũ ẽ. an¬
te quã oblatrarent arriani: Nũ qͥd ꝑfecte de peni¬
tentia tractatũ ẽ. ante qͣm obsisterent nouatiani:
sic ñ ꝑfecte de baptismate tractatũ ẽ : ante qͣm contra¬
dicerent foris positi rebaptitatores. Nec de ipsa u-¬
nitate xp̃i enucleate dicta erant quȩ dicta s̃: nisi po¬
rirent in firmi sollicitati quȩstionib: impioꝵ sermo¬
nib & disputationib suis obscura legis in publicũ
xit uaccas: animas seductibiles. Ut qͥd hoc ut ex¬
cludant᷑ hi id ÷ appareant qͥ latebant qͥ ꝓbatis ar¬

Expanded text:
Unde dicuntur et in arte argentaria exclusores, id est, Unde dicuntur et in arte argentaria exclusores, id est, ex quadam confusione massae, formae expressores. Ergo multi qui optime possent Scripturas dignoscere et pertractare, latebant in populo Dei; nec asserebant solutionem quaestionum difficilium cum calumniator nullus instaret. Numquid enim perfecte de Trinitate tractatum est, antequam oblatrarent Ariani? numquid perfecte de poenitentia tractatum est, antequam obsisterent Novatiani? Sic non perfecte de Baptismate tractatum est, antequam contradicerent foris positi rebaptizatores; nec de ipsa unitate Christi enucleate dicta erant quae dicta sunt, nisi porirent infirmi, sollicitati quaestionibus, impiorum sermonibus et disputationibus suis, obscura legis deduxerunt ixit vaccas? Animas seductibiles. Utquid hoc? Ut excludantur hi, id est appareant qui latebant, qui probati sunt ar
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ. in sẽmine tuo benedicent᷑ om̃s gentes
tu qͥ dimisisti unitatẽ om̃iũ gentiũ & in parte
remansisti: polluisti testam̃tũ eiꝰ qđ tibi gͦ ad¬
hoc contingit ut ext̾mineris. ut abhereditate
separeris : de iradĩ ẽ Attende uĩ qͥd sequat᷑ Pol¬
luerꝰ testam̃tũ eiꝰ : diuisi s̃ p̃ira uultꝰ eiꝰ. Quid ex¬
pectatis quã maiore nota ostendant᷑ herecici : diuisi
gimꝰ nisi cuiꝰ ira diusi s̃ : qͦmͦ apꝓpinquit cor illius
ut intelligamꝰ uoluntatẽ illiꝰ Et enĩ hereticis asser¬
ta ẽ catholica : & ex his qͥ male sentiunt ꝓbatis qui
bene sentuint. Multa enĩ latebant in scripturis:
& cũ p̃cisi eẽnt heretici quȩ stionib: agitauer̃ ȩccle¬
siã dĩ. Aꝑta s̃ quȩ latebant: & intellecta ẽ uolun¬
tas dĩ inde dr̃: in alio psalmo. Congregatio tauroꝵ
int̃ uaccas popłoꝵ : ut excludant᷑ hi qͥ ꝓbatis ar¬
gento Excludant᷑ enĩ dix̃: emineant. appareant

Expanded text:
testamentum? In semine tuo benedicentur omnes gentes. Tu qui dimisisti unitatem omnium gentium, et in parte remansisti, polluisti testamentum ejus. Quod tibi ergo contigit, ut exterminareris, ut ab haereditate separareris, de ira Dei est. Attende enim quid sequatur: Polluerunt testamentum ejus; divisi sunt prae ira vultus ejus. Quid exspectgimus, nisi cujus ira divisi sunt? Quomodo appropinquavit cor illius? Ut intelligamus voluntatem illius. Etenim ex haereticis asserta est Catholica, et ex his qui male sentiunt probati sunt qui bene sentiunt. Multa enim latebant in Scripturis; et cum praecisi essent haeretici, quaestionibus agitaverunt Ecclesiam Dei: aperta sunt quae latebant, et intellecta est voluntas Dei. Inde dicitur in alio psalmo, Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut excludantur hi qui probati sunt argento . Excludantur enim dixit, emineant, appareant.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nuntiauit. Sic exhibuit : ut ꝓmisit Ergo ca¬
ueant & obseruent : qͥ ñ timent dm̃. Extendit
manũ in retribuendo: polluer̃ testam̃tũ eiꝰ Lege
testam̃ tũ eiꝰ qđ polluer᷑. In semine tuo benedicen¬
tur om̃s gentes Polluer̃ testam̃tũ eiꝰ : Tu contra
ista uerba testatoris qͥd dicis: africa sola is tam
grãm meruit scĩ donati. in ipso remansit ȩccła
xp̃ĩ: dic saltẽ eccła donati. Quare adiungis
xp̃i. de qͦ dictũ ẽ in semine tuo benedicent᷑ om̃s
gentes : post donatũ uis ire : pone xp̃m. & sic re¬
cede Uidece gͦ qͥd sequit᷑ Polluer̃ testam̃tũ eiꝰ qđ
tes tam̃tũ : Abrahȩ dictȩ s̃ ꝓmissiones: & semini¬

Expanded text:
praenuntiavit, sic exhibuit ut promisit? Ergo capraenuntiavit, sic exhibuit ut promisit? Ergo caveant et observent qui non timent Deum. Extendit manum suam in retribuendo. 21. Polluerunt testamentum ejus. Lege testamentum quod polluerunt: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Polluerunt testamentum ejus. Tu contra ista verba testatoris quid dicis? Africa sola istam gratiam meruit sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testamentum ejus. Quod testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
tatio Nouerat aliqͦs ꝑseueraturos: & in ꝑseueratio
ne neqͥtiȩ suȩ morituros. Uidemꝰ enĩ eos & ñ ẽ illis
cõmutatio qui sic moriunt᷑ in ipsã puersitate. in
ipso scismate : ñ ẽ illis cõmutatiohumiliabit illos
ds̃ humiliabit illos indamnatione : qͥa erectis
in dissensione Ñ ẽ illis cõmutatio qͥa ñ mutant᷑ in
meliꝰ. sed in peius. nec cũ hic s̃ nec in resurrectione
illis. Peris inheresi. in scismate : necesse ẽ ut ds̃ re¬
tribuat istis malis. uenies indamnationẽ Noli tͥ
blandiri uerb̵tuis: ñ sequaris ducẽ cȩcũ Cȩcus aũ
cȩtũ ducens: simul in foueã cadunt . quid ad me
ait : qͥmͦ heri uixi : sic & hodie Parentes mei qđ fu¬
er̃: hoc & ego Ñ times dm̃ datimorẽ dĩ : cogit& qͥa
ista om̃ia ueras̃ quȩ legunt᷑ qͥa ẽ fides ap̃ĩ quȩ
falli ñ potest. Quando inheresi remanebit ad tan¬
tã euidentiã sc̃ẽ catholicȩ qͣm diffudit ds̃ ꝑ totũ
orbẽ t̃rarũ : qͥm ante qͦm diffunder& ꝓmisit

Expanded text:
aliquos perseveraturos, et in perseveratione suae nequitiae morituros. Videmus enim eos, et non est illis commutatio: qui sic moriuntur in ipsa perversitate, in ipso schismate, non est illis commutatio. Humiliabit illos Deus, humiliabit illos in damnatione, quia erecti sunt in dissensione. Non est illis commutatio, quia non mutantur in melius, sed in pejus; necilli: Peris in haeresi, in schismate; necesse est ut Deus retribuat istis malis: venies in damnationem, noli tibi blandiri verbis tuis, non sequaris caecum ducem; caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Quid ad me, ait? quomodo vixi heri, sic et hodie; parentes mei quod fuerunt, hoc et ego. Non times Deum. Da timorem Dei: cogitet quia ista omnia vera sunt quae leguntur, quia est fides Christi quae falli non potest; quomodo in haeresi remanebit ad tantam evidentiam sanctae Catholicae, quam diffudit Deus per totum orbem terrarum; quam antequam diffunderet promisit,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit sp̃s scs suꝑ discipłos om̃iũ linguis locutis:
ab om̃ib intelletis linguȩ dispse : in unũ congre¬
gate s̃ Ergosi adhuc seuiunt & gentiles s exp̃edit
eis diuisas habere linguas Uolunt unã linguã :
ueniant ad eccłam qͥa & in diuersitate linguarũ
carnis: una ẽ lingua in fide cordis Submerge &
qm̃ uidit iniqͥtatẽ & contradictionẽ in ciuitate. Est̃
quȩdã ciuitas turbulenta: ipsa erat quȩ turrẽ ȩdifi¬
cauerat ipsa confusa ẽ & appellata ẽ babilonia ipsa
ꝑ innumerabiles gentes disꝑsa inde congregat᷑ eccła
in desertũ bonȩ conscientiȩ . Uidit enĩ contradictionẽ
& hab& filiũ ds̃ : contradicis Natꝰ ẽ de uirgine : pas¬
sus resurrex̃ & ande hoc fieri potest: contradicis
Aitende saltẽ głam crucis ipsius lam in fronte regũ
crux illa fixã ẽ : cui inimici insultar̃ Effecti proba
uirtutẽ Domuit orbẽ ñ ferro sed ligno lignũ crucis
contumeliis dignũ uisũ ẽ in imicis & ante ipsũ lignum

Expanded text:
discipulos, omnium linguis locuti sunt, ab omnibus intellecti sunt : linguae dispersae, in unum congregatae sunt. Ergo si adhuc saeviunt et gentiles sunt, expedit eis divisas habere linguas. Volunt unam linguam, veniant ad Ecclesiam; quia et in diversitate linguarum carnis, una est lingua in fide cordis. Submerge, quoniam vidit iniquitatem et contradictionem in civitate. Est quaedam civitas turbulenta: ipsa erat quae turrem aedificaverat, ipsa confusa est, et appellata Babylonia, ipsa per innumerabiles gentes dispersa : inde congregatur Ecclesia in desertum bonae conscientiae. Vidit enim contradictionem Et habet filium Deus, contradicis? Natus est de virgine, passus, resurrexit. Et unde hoc fieri potest, contradicis? Attende saltem gloriam crucis ipsius. Jam in fronte regum crux illa fixa est, cui inimici insultaverunt. Effectus probavit virtutem: domuit orbem, non ferro, sed ligno. Lignum crucis contumeliis dignum visum est inimicis, et ante ipsum lignum
Abbreviated transcription (Latin):
malũ forte pateris : aut inimicũ forinsecus
pateris quos ñ passus sũ: fremebant forinsecꝰ
udei: in trinsecꝰ discipłs tradebat. Seuit gͦ tẽpe¬
stas sed ille saluos facit apusilla nimitate &
tẽpestate Forte nauis tua ideo turbat᷑: qͥa ille
inte dormit. Seuiebat mare. turbabat᷑ naui¬
cula in qͣ discipłi nauigabant: xpẽ aũ dormiebat
Tandẽ aliquando uisum ẽ illis qͥa int̃ illos
dormiebat. uentoꝵ imꝑator & creator. Accesseruã:
tas magna. Merito gͦ forte tisrbat᷑ cortuũ : qͥa exci¬
dit tͥ inquẽ credideris. Intolerabilit̃ pateris: quia

Expanded text:
malum forte pateris, aut inimicum forinsecus malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accesserunt est tranquillitas magna . Merito ergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qd facies de congregantib se : ñ enĩ a genere huma¬
no separatꝰ cẽ poteris qͥndiu cũ hominib uiuis
Attende potius consolatorẽ illũ. dnm̃. regẽ imꝑa¬
torẽ. & creatorẽ nrm. creatũ etiã int̾ nos. Attende.
iste ut dixi. fugerat ad conscientiã suã: ibi aliqͣn¬
tũ desertũ in uenerat. ubi reqͥescen&. Sed illa di¬
lectio cont᷑babat eũ. Solus erat in conscientia
sed ñ solus in caritate : Intꝰ consolabat᷑ conscientia :
sed forinsecus tribulationes ñ relinquebant Itaq
inse quietꝰ. ex aliis pendens cũ conturbat᷑ ad huc
qͥd ait : expectabã eũ qͥ saluũ me facer& apusilla¬
nimitate & tẽpestate. Mare ẽ: tẽpestas ẽ: nichil
tͥ reftat. nisi exclamare. Dñe. pereo Porrigat ma-¬
nũ ille qͥfluctꝰ calcat in trepidus. subleuat trepi¬
dationem tuã firm& inse secuntatẽ tuã Alloquat᷑
te intꝰ. & dicat tͥ. Me aitende qͥd ꝑtulerim: frẽm

Expanded text:
quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humaquid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu in hominibus vivis. Attende potius consolatorem illum Dominum et regem, imperatorem et creatorem nostrum, creatum etiam inter nos: attende iste, ut dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio conturbat eum: solus erat in conscientia, sed non solus in charitate; intus consolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
epłam hunc notate: & nolite cõmiscericũ eo. Sẽdne
subripen& tͥ ex hoc in acundia. & turbar & oculum
tuũ: ñ inqͥt ut inimicũ existimetis. sed corripite ut
frem̃ ut erubescat. Aqͦ indix̃ separationẽ : ñ p̃cidit
dilectionẽ. Uiuit ille oculus: uiuit uita tua & enĩ
amissa dilectione : mors tua: hane ille amittere
timuit qͥ dix̃. metꝰ mortis cȩcidit suꝑ me: Itaq ne
amitã dilectionis uitã qͥs dabit mͥ pennas sic̃
colũbȩ & uolabo & reqͥescam : quo iturꝰ es: qͦ uola¬
turꝰ : ubi reqͥeturꝰ : Ecce elongaui fugiens: & mansi
in deserto in qͦ deserto : ubicũq fueris congrega¬
bunt se cȩteri. Desertũ tecũ petent: affectabunt
uitã tuã. Tu repellere ñ potes societatẽ frm̃ : mis¬
cent᷑ tͥ etiã mali. adhuc tͥ exercitatio debet᷑: Ecce
elongaui fugiens: & mansi in deserto In qͦ deserto :
forte in c̃scientia qͦ nullus hominũ intrat : ubi ne¬
motecũ ẽ ubi tu & ds̃ es Nã si in deserto in aliqͦ loco

Expanded text:
am, hunc notate, et nolite commisceri cum eo. Sed ne subreperet tibi ex hoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Quo iturus es? quo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri, desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco,
Abbreviated transcription (Latin):
rus : uerbũ contumelio sũ audisti uis exigere damnatio¬
nis suppliciũ: uł tantũ exige. qͣntũ dedisti feneratori
in iuriarũ pugno ꝑcussus es : int̃fectionẽ quȩris usura
mala Qua iturꝰ es in oratione : si reliqueris orationẽ¬

Expanded text:
rus? Verbum contumeliosum audisti: vis exigere damnatiorus? Verbum contumeliosum audisti: vis exigere damnationis supplicium. Vel tantum exige quantum dedisti, fenerator injuriarum. Pugno percussus es, interfectionem quaeris. Usura mala. Qua iturus es in orationem? Si reliqueris oratione
Abbreviated transcription (Latin):
quiescetis in humilitate mea. Discite ame in qͥt qm̃mi¬
tis sũ & humilis corde: & inuenietis requiem animab
ur̃is. Unde enĩ illi laborant. nisi qͥa ñ s̃ mites & humi¬
les corde : ds̃ humilis factꝰ ẽ : erubescat homo eẽ suꝑ¬
bus q̃ defecit de plateis eiꝰ usura & dolus. Usura &
dolus ñ ab scondunt᷑ saltẽ qͥa mala s̃ sed publice seui¬
unt & enĩ qͥin domo mali aliqͥd facit: uł de malo suo e¬
rubescit: in plateis eiꝰ usura & dolus fenus & ꝓfessio sfor¬
nẽ hab&. fȩnus & ars uocat᷑ Corpꝰ dr̃ corpꝰ quasi ne  foni¬
cessariũ ciuitati: & de ꝓfessione sua uectigal impendit
Usq ad eo in platea ẽ : qđ saltẽ abscondendũ erat. Est N¬
& alia usura peior qͣndo ñ dimitis qđ tͥ debet᷑ & tur¬
bat᷑ ocułꝰ in illo uersũ orationis. dimite nob̵ debita nr̃a
qͥd enĩ ibi facturꝰ es qͥndo oraturꝰ & ad ipsũ uersũ uentu¬

Expanded text:
quiescetis in humilitate mea. Discite a me, inquit, quia miquiescetis in humilitate mea. Discite a me, inquit, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Unde enim illi laborant, nisi quia non sunt mites et humiles corde? Deus humilis factus est, erubescat homo esse su defecit de plateis ejus usura et dolus. Usura et dolus non absconduntur saltem quia mala sunt, sed publice saeviunt. Etenim qui in domo aliquid mali facit, vel de malo suo erubescit: In plateis ejus usura et dolus. Fenus et professionem habet, fenus et ars vocatur: corpus dicitur, corpus quasi necessarium civitati, et de professione sua vectigal impendit: usque adeo in platea est quod saltem abscondendum erat. Est et alia usura pejor, quando non dimittis quod tibi debetur; et turbatur oculus in illo versu orationis, Dimitte nobis debita nostra. Quid enim ibi facturus es, quando oraturus es et ad ipsum versum ventu
Abbreviated transcription (Latin):
tis ñ credentis & contradicentis : Quandiu istimuri
stabunt : ñ semꝑ stabunt . Circuit arca muros iheri¬
cõ. ueni& tẽpus septimo arcȩ circuitu : ut om̃s muri
ciuitatis ñ credentis & contradicentis cadant. Donec
fiat: turbat᷑ iste in exercitatione sua & ꝑferens reli.¬
quias contradicentiũ optat pennas a uolationis
optat reqͥem deserti. Immo dur& int̃ contradicentes
ꝑferat minas bibat opꝓbria: expect& qͥ eũ saluũ
faciat a pusillanimitate & tẽpestate. intueat᷑ caput
exemplũ uiȩ suȩ tranquillet᷑ in spe: & si turbat᷑ in
re Die ac nocte circundabit eã suꝑ muros eiꝰ iniqͥtas
& labor inmedio eiꝰ & iniuistitia & ideo labor ibi ÷
quia iniquitas ibi. Quia
in iusticia ibi : ideo la¬
bor ibi. Sed audiant
extendentẽ manꝰ. Ueni.¬
te ad me om̃s qͥ labo¬
ratis Vos clamatis uos
contradicitis. uos con¬
uitiamini: ille e contra
Uenite ad me om̃s qͥ
laboratis insuꝑbia ur̃a: & re-¬

Expanded text:
non credentis et contradicentis. Quamdiu isti muri stabunt? Non semper stabunt. Circuit arca muros Jericho: veniet tempus septimo arcae circuitu, ut omnes muri civitatis non credentis et contradicentis cadant . Donec fiat, turbatur iste in exercitatione sua; et perferens reliquias contradicentium, optat pennas avolationis, optat requiem deserti. Imo duret inter contradicentes, perferat minas, bibat opprobria, exspectet qui eum salvum faciat a pusillanimitate et tempestate: intueatur caput, exemplum vitae suae, tranquilletur in spe, etsi turbatur in re. Die ac nocte circumdabit eam super muros ejus iniquitas, et labor in medio ejus et injustitia. Et ideo labor ibi, quia iniquitas ibi: quia injustitia ibi, ideo et labor ibi. Sed audiant extendentem manus: Venite ad me omnes qui laboratis. Vos clamatis, vos contradicitis, vos conviciamini: ille e contra, Venite ad me omnes qui laboratis in superbia vestra, et re
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥs eoꝵ utrũ usq ad finẽ ꝑseueraturꝰ sit ignora mͦ
& plerũq cũ tͥ uideris odesse inimicũ: frem odisti
tantũ desꝑanda ẽ correptio : cont᷑ qͦs habemꝰ occul¬
tã luctã Ad quã luctã nos armat apłs dicens
Ñ ẽ nob̵ colluctatio aduersus carnẽ & sanguinẽ
id ÷ aduersus homines qͦs uidecis : sed ad uersus
principatꝰ & potestates & rectores mundi tenebra¬
rũ harã Neforte cũ dixiss& mundi intelligeres de¬
mones eẽ rectores cȩli & t̾rȩ : mundi dix̃ tenebrarũ
harũ. mundi dix̃ amatores mundi mundi dix̃ im¬
pioꝵ & iniquoꝵ mundi dix̃ de qͦ dicit eugłium:
& mundus eũ ñ cognouit. Si enĩ munđ ñ cognouit

Expanded text:
um usque in finem perseveraturus sit, ignoramus; et plerumque cum tibi videris odisse inimicum, fratrem odisti, tantum desperanda est correctio: contra quos habemus occultam luctam, ad quam luctam nos armat Apostolus, dicens: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est adversus homines quos videtis; sprincipes et potestates et rectores mundi, tenebrarum harum . Ne forte cum dixisset, mundi, intelligeres daemones esse rectores coeli et terrae; mundi dixit, tenebrarum harum; mundi dixit, amatorum mundi; mundi dixit, impiorum et iniquorum; mundi dixit, de quo dicit Evangelium: Et mundus eum non cognovit . Si enim mundus non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ Illi aũ traducentes a toto ad partẽ. A corpore ad
uulnꝰ. Auita ad p̃cisionẽ qͥd passuri s̃. nisi ituri in pute¬
um corruptionis : Uiri sanguinũ & dolositatis. Uros¬
sanguineos ꝓpt̃ int̃fectiones dicit : atq: utinã corpora¬
les & ñ spiritales. Sanguis enĩ de carne exiens : uidet᷑
& horret᷑ Quis uid& sanguinẽ cordis in rebaptizato :
illȩ mortes alios oculos quer̃ quã quã & de istis mor¬
tib uisibilib ñ quie scant armati ubiq circũ celliones.
Et si istas uisibiles mortes attendamꝰ: uiri sanguinũ
s̃ Attende armatũ: siuir pacis ẽ & ñ sanguinis.
Si fustem saltẽ solũ ferr&: fert fundibalũ fert securẽ
fert lapides. fert lanceas : & ista portantes ubiq qua

Expanded text:
illius . Illi autem traducentes se a toto ad partem, a corpore ad illius . Illi autem traducentes se a toto ad partem, a corpore ad vulnus, a vita ad praecisionem, quid passuri sunt, nisi in puteum corruptionis sanguinum propter interfectiones dicit; atque utinam corporales, et non spirituales! Sanguis enim de carne exiens, videtur et horretur: quis videt sanguinem cordis in rebaptizato? Illae mortes alios oculos quaerunt. Quanquam et de istis mortibus visibilibus non quiescant armati ubique Circumcelliones. Et si istas visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, si vir pacis est, et non sanguinis. Si fustem saltem solum ferret; sed fert fundibulum, fert securim, fert lapides, fert lanceas: et ista portantes ubique qua
Abbreviated transcription (Latin):
ra noli abrũpi fluctuat nauis in anchoris: sed ñ lon¬
ge a t̾ra ꝓicit᷑. Nec in ȩt̃nũ fluctuabit: & si ad tempꝰ
fluctuat. Et enĩ ad fluctuationẽ ꝑtinent uerba suꝑi¬
ora Contristatꝰ sũ in exercitatione mea : & cont᷑batus
sũ Expectabã eũ qͥ saluũ me facer&. a pusillanimitate
& tẽpestate Fluctuans loqͥt᷑ sed ñ in ȩt̃nũ fluetuabit
sub mersionis. Deduces eos inqͥt: in puteũ corrupti¬
onis Quia cȩtꝰ cȩtũ ducens: ambo in foueã cadunt.
Deduc& illos ds̃ : in puteũ corruptionis Ñ qđ ipse sit au¬
ctor culpȩ ipsoꝵ: sed qđ ipse sit udex iniqͥtatis ipsoꝵ
Tradidit enĩ eos ds̃ in concupiscentias cordis eoꝵ. Ama
uer̃ enĩ tenebras & ñ lucẽ : dilexer̃ cȩcitatẽ ñ uisionẽ
Nã ecce dñs ihc̃ relux̃ uniuerso mundo: cantent in uni-¬
tate cũ toto mundo Ñ enĩ ẽ : qͥ se abscondat a calore

Expanded text:
ra noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non lonra noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur; nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fluctuat. Etenim ad fluctuationem pertinent verba superiora: Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Fluctuans loquitur, sed non in aeternum fluctuabit; sunt submersionis. Deduces eos, inquit, in puteum corruptionis: quia caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt . Deducit illos Deus in puteum corruptionis, non quod ipse sit auctor culpae ipsorum, sed quod ipse sit judex iniquitatum eorum. Tradidit enim eos Deus in concupiscentias cordis verunt enim tenebras, et non lucem; dilexerunt caecitatem, et non visionem. Nam ecce Dominus Jesus eluxit universo mundo; cantent in unitate cum toto mundo: Non enim est qui se abscondat a calore
Abbreviated transcription (Latin):
& nondũ tͥ elux̃ qđ in sermone forte obscurũ ẽ & du¬
rũ. Iacta in dñm curã tuã: & ipse te enutri&. In dñm
iacta: Ecce uis te iactare in dño: nemose subponat ꝓ
dño lacta in dño curã tuã. Uidete quẽ ad modũ ma¬
gnus ille miles xp̃i inse curã paruuloꝵ iactarino¬
luit Nũ qͥd paulus ꝓ uob̵ crucifixus ẽ. aut in nomine
pauli baptizati estis: qͥd eis aliud id dicebat. nisi ia
ctate in dño curã ur̃am . & ipse uos en utri&: mͦ aũ uult
paruulus iactare curã suã in dño: & occurrit nescio
qͥs & dicit ego excipio Tanqͣm naui fluctuanti occur¬
rit & dicit Ego excipio Responde &tu. Portũ quȩ ro
ñ saxũ lacta in dnm curã tuã : & ipse te enutri&. Et
uide qͥa portus te excipit : ñ dabit in ȩt̃nũ fluetuatio¬
nẽ iusto. Uideris fluctuari in mari isto. sed excipit te
portus. Tu tantũ ante qͥm intres in portũ: ab ancho¬

Expanded text:
et nondum tibi eluxit quod in sermone forte obscurum est et duet nondum tibi eluxit quod in sermone forte obscurum est et durum; Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. In Dominum jacta te. Ecce vis te jactare in Dominum, nemo se supponat pro Domino. Jacta in Dominum curam tuam. Vide quemadmodum magnus ille miles Christi in se curam parvulorum jactari noluit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis Quid eis aliud dicebat, tate in Dominum curam vestram, et ipse vos enutriet? Modo autem vult parvulus jactare curam suam in Dominum, et occurrit nescio quis, et dicit: Ego excipio. Tanquam navi fluctuanti occurrit, et dicit: Ego excipio. Responde et tu: Portum quaero, non saxum. Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. Et vide quia portus te excipit: Non dabit in aeternum fluctuationem justo. Videris fluctuare in mari isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab ancho
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ibimꝰ: Intendite obsecramꝰ uos: & paruuli discite
pietatẽ Nũ qͥd iã petrus intelligebat secretũ sermonis
illiꝰ dñi : nondũ intelligebat: sed bona eẽ uerba quȩ ñ
intelligebat pie credebat. Ergo sidurꝰ ẽ sermo & non¬
dũ intellectꝰ ẽ : durꝰ sit impio Tibi aũ pietate molliat᷑.
intelligis secreta uerboꝵ forte tͥ panis latet & ad huc
lacte nutriendꝰ es Noli irasci uberib: ipsa te idoneum
reddant ad m̃sã cui mͦminꝰ idoneus es . Ecce ꝑ diuisionẽ
hereticoꝵ multa dura mollita s̃. Sermones illiꝰ duri
mollitis suꝑ oleũ & ipsi s̃ iacula. Armauer̃ euangłi tan¬
tes : & ipsi sermones dirigunt᷑ in pectora quorũq audi¬
entiũ ab instantib oportune & importune illis sermo¬
nib: illis uerb̵ tanqͥm sagittis corda hominũ ad amorẽ
eiꝰ suꝑ oleũ : & ipsi molliti sermones ipsi s̃ iacula
Sed tu nondũ forte idoneus es qͥ armeris his iaculis

Expanded text:
quem ibimus Intendite, obsecramus vos, et parvuli discite quem ibimus Intendite, obsecramus vos, et parvuli discite pietatem: Numquid jam Petrus intelligebat secretum illius sermonis Domini? Nondum intelligebat; sed bona esse verba quae non intelligebat, pie credebat. Ergo si durus est sermo, et nondum intellectus est, durus sit impio, tibi autem pietate molliatur: intelligis secreta verborum: forte tibi panis latet, et adhuc lacte nutriendus es ; noli irasci uberibus, ipsa te idoneum reddent ad mensam, cui modo minus idoneus es. Ecce per divisionem haereticorum multa dura mollita sunt: sermones illius duri molliti sunt super oleum, et ipsi sunt jacula. Armaverunt evangelizantes: et ipsi sermones diriguntur in pectora quorumque audientium ab instantibus opportune et importune; illis sermonibus, illis verbis tanquam sagittis, corda hominum ad amorem  et ipsi, molliti sermones, ipsi sunt jacula. Sed tu nondum forte idoneus es qui armeris his jaculis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓbati manifesti fiant int̃uos. Quid ÷ ꝓbati:
ꝓbati argento ꝓbati eloqͥo qͥd ÷ manifesti fiant :
excludant᷑ quare hoc : ꝓpt̃ hereticos quid ÷ ꝓpt̃
hereticos : ꝓpt̃ congregationẽ tauroꝵ. int̃ uaccas
popłoꝵ. Sic gͦ & hĩ diuisi s̃ p̃ira uultus eiꝰ & arꝓ
pinquauit cor eiꝰ Mollitis sermones eiꝰ suꝑ oleũ:
& ipsi s̃ iacula: Quȩdã enĩ inscripturis dura uide¬
bant᷑ cũ obscuraẽent: exposita emollitas
Nã & prima heresis indiscipłis xp̃i uelut a
duritia sermonis ipsius facta ẽ Cũ enĩ dicer&.
nisi qͥs manducauerit carnẽ meã & biberit san-¬
guinẽ meũ ñ habebit uitã inse: illi ñ intelligen
tes dixer̃ ad inuicẽ. Durꝰ ẽ hic sermo qͥs potest eũ au-¬
dire : dicentes qͥa durꝰ ẽ hic sermo: separauerse ab
illo remansit cũ aliis .xiͦʳ. : Cũ ei suggessissent illos
in sermone eiꝰ eẽ scandalizatos nũ quid & uos inquit
uultis abire : & petrus Uerbũ uitȩ ȩt̃nȩ habes Ad

Expanded text:
ut probati manifesti fiant inter vos . Quid est, probati? Probati argento, probati eloquio. Quid est, manifesti fiant? Excludantur. Quare hoc? Propter haereticos. Quid est, propter haereticos? Propter congregationem taurorum inter vaccas pillius. 23. Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. Quaedam enim in Scripturis dura videbantur, cum obscura essent; exposita mollita sunt. Nam et prima haeresis in discipulis Christi velut a duritia sermonis ipsius facta est. Cum enim diceret, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit ad invicem, Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Dicentes quia durus est sermo hic; separaverunt se ab illo: remansit cum aliis duodecim. Cum ei suggessissent illos in sermone ejus fuisse scandalizatos, Numquid et vos, inquit, vultis ire? Et Petrus: Verbum vitae aeternae habes, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ pie uuere in xp̃o: ut ꝑtineat aduiscera tua
qđ ait apłs Quis infirmat᷑ & ego ñ infirmor: quis
scandalitat᷑ & ego ñ uror : alioꝵ in firmitates a¬
lioꝵ scandala : ꝑsecutiones illi fuer̃ Nũqͥd gͦdes¬
hoc in tẽpore ꝑsecutiones plures : abundant illis
qͥ ea curant : & plerũq de longinqͦ uidet᷑ homo &
dr̃ bene ẽ illi Et ille qͥ dic̃. aut sua gustat & aliena

Expanded text:
Quid est, pie vivere in Christo? Ut pertineat ad viscera tua quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Aliorum infirmitates, aliorum scandala, persecutiones illi fuerunt. Numquid ergo desunt hoc tempore? Plures abundant illis qui eas curant. Et plerumque de longinquo videtur homo, et dicitur, Bene est illi. Et ille qui dicit, aut sua gusta
Abbreviated transcription (Latin):
talib: nisi ut dicã qͥs dabit mͥ pennas : sic̃ colũ¬
bȩ tam̃ : ñ sic̃ coruo. colũba a molestiis quȩrit
auolationẽ: sed ñ amitat dilectionẽ Columba
enĩ ꝓsigno dilectionis ponit᷑ : & in ea gemitus
amat᷑ Nichiltã amicũ gemitib : quã colũba
Die noctuq gemit. tanquã hic posita ubi ge¬
m̃dũ ẽ Quid gͦ dicit iste dilector: conuitia
hominũ ferre ñ possũ: stridunt. rabie ferunt᷑
accendunt᷑ in ira cundia : In ira adumbrabanT
me ꝓdeȩ illis ñ possum. Utinã requiescam alicubi
separatꝰ ab eis corpore ñ amore: ne inme cont᷑bet᷑
ipsa dilectio Uerbis meis & collocutione mea ꝓd eẽ
ñ possũ: orando ꝓeis forsitan ꝓdero Dicunt ista ho¬
mines: sed plenĩq ita ligant᷑ ut uolare ñ possint
forte enĩ filigant᷑ uisco: sed ligant᷑ officio. Si autẽ
ligant᷑ cura & officio & deserere ñ poss̃ dicant

Expanded text:
talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columtalibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columbae tamen, non sicut corvo. Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: