comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xpectari diucius non oportere: ꝗuad castra iret᷑
cohortatus suos omnib cupientib ad hostium
castra contendit. ibi cũ alii fossas complerent
aln multil telis comectis: defensores uallo mu¬
nitionibus q depellerent. Auxiliaresq quib ad
pugnam non multũ crassus confidebat: lapidib
telisq subministrandis: et ad aggenẽ cespitib
comportandis sp̃e atq opinionem pugnantiũ
preberent. Cum item ab holtibus constanter ac
non tiude pugnaretur telaq ex loco suꝑiore
missa non frustra accederent. circaitis hostiu
nita faecilemq aditum habere. Crassus equitu
prefectos cohortatus ut magnis p̃mis pollici¬
tationibusq suos excitarent: quid fieri uellet:
oftendit. Illi ut erat imperatũ eductis his
cohortibus q̃ presidio castris relicte intrite
ab labore erant. et longiore itmere crcũductis
ne ex holtrum castris conspici possent. om̃i
oculis mentibusq ad pugnam intentis: celent᷑

Expanded text:
expectari diutius non oportere quin ad castra iretur, expectari diutius non oportere quin ad castra iretur, cohortatus suos omnibus cupientibus ad hostium castra contendit. Ibi cum alii fossas complerent, alii multis telis coniectis defensores vallo munitionibusque depellerent, auxiliaresque, quibus ad pugnam non multum Crassus confidebat, lapidibus telisque subministrandis et ad aggerem caespitibus comportandis speciem atque opinionem pugnantium praeberent, cum item ab hostibus constanter ac non timide pugnaretur telaque ex loco superiore missa non frustra acciderent, equites circumitimunita facilemque aditum habere. Crassus equitum praefectos cohortatus, ut magnis praemiis pollicitationibusque suos excitarent, quid fieri vellet ostendit. Illi, ut erat imperatum, eductis iis cohortibus quae praesidio castris relictae intritae ab labore erant, et longiore itinere circumductis, ne ex hostium castris conspici possent, omnium oculis mentibusque ad pugnam intentis celeriter
Abbreviated transcription (Latin):
in dies hostium nũm augeri: nec cũctandũ
existimauit. ꝗn pugna decertaret. Hac re
ad conciliũ delata. ubi om̃s idem sentire n¬
tellexit. posterũ diem pugne constituit. Prmia
hice productis omnib copuis duplici acie in¬
structa: auxilus in mediam aciem collectis.
quid hostes consilii caperent. expectabat. Illi
etsi ꝑꝑ multitudinẽ et Reterẽ belli gloriã pan¬
citatemq nr̃oꝵ se tuto dimicaturos exiltima¬
bant: tñ tutius esse arbitrabantur obsessis uns
commeatu interc luso sine Uulnene iuctoria po¬
tiri Et si propter mopiã rei frumentarie ro¬
mani sele recipere cepissent: impeditos in agm̃e
et sub sarcinis. infirmiorẽq aĩo adoriri cogitabat.
hoc consilio probato ab ducibus: productis ro¬
manoru copus: sese cattris retinebant. hac re
perspecta Crassus: cum sua cũctatio ac op mio
timidiores hostes. nr̃os milites alacriores ad pu¬
gnandũ effecisset. atq om̃i Roces audirentur

Expanded text:
in dies hostium numerum augeri, non cunctandum in dies hostium numerum augeri, non cunctandum existimavit quin pugna decertaret. Hac re ad consilium delata, ubi omnes idem sentire intellexit, posterum diem pugnae constituit. Prima luce productis omnibus copiis duplici acie instituta, auxiliis in mediam aciem coniectis, quid hostes consilii caperent expectabat. Illi, etsi propter multitudinem et veterem belli gloriam paucitatemque nostrorum se tuto dimicaturos existimabant, tamen tutius esse arbitrabantur obsessis viis commeatu intercluso sine vulnere victoria potiri, et si propter inopiam rei frumentariae Romani se recipere coepissent, impeditos in agmine et sub sarcinis infirmiores animo adoriri cogitabant. Hoc consilio probato ab ducibus, productis Romanorum copiis, sese castris tenebant. Hac re perspecta Crassus, cum sua cunctatione atque opinione timoris hostes nostros milites alacriores ad pugnandum effecissent atque omnium voces audirentur
Abbreviated transcription (Latin):
Crassus in fines uocantreũ et tarusatium pro¬
fectus est. Tum u̾o barbari cõmoti qđ oppidũ
et natura loci et manu munitũ paucis diebus qͥ¬
bus eo uentum erat expugnatum cognouerant.
Legatos quaqua uersum dinuttere: coniurare:
obsides inter se dare. copias parare ceperunt.
nittuntur etiã ad eal ciuitates legati᷑. que sunt
Citerionis hy spame finitime aqui tame: inde
aux ilia ducesq accerserunt. Quoꝵ aduentu
magna tum auctoritate et magna cũ hoĩ mł¬
titudine bellum gerere conantur. Duces uero
hi deliguntur. qui una cũ Q. Sertorio om̃s
annos fuerant. sumãq stiencia rei militaris
habere existimabantur. hi consuetudine po.ro.
loca capere. castra munire. cõmeatibus nris
intereludere istitiuint. Quod ubi crallus aĩad
hostem et uagari et uial obsidere et castris satis
presidĩ relinquere ob eam causam ninus com¬
mocde frumentũ cõmeatũq sibi supportari.

Expanded text:
Crassus in fines Vocatium et Tarusatium proCrassus in fines Vocatium et Tarusatium profectus est. Tum vero barbari commoti, quod oppidum et natura loci et manu munitum paucis diebus quibus eo ventum erat expugnatum cognoverant, legatos quoque versus dimittere, coniurare, obsides inter se dare, copias parare coeperunt. Mittuntur etiam ad eas civitates legati quae sunt citerioris Hispaniae finitimae Aquitaniae: inde auxilia ducesque arcessuntur. Quorum adventu magna cum auctoritate et magna cum hominum multitudine bellum gerere conantur. Duces vero ii deliguntur qui una cum Q. Sertorio omnes annos fuerant summamque scientiam rei militaris habere existimabantur. Hi consuetudine populi Romani loca capere, castra munire, commeatibus nostros intercludere instituunt. Quod ubi Crassus animadhostem et vagari et vias obsidere et castris satis praesidii relinquere, ob eam causam minus commode frumentum commeatumque sibi supportari,
Abbreviated transcription (Latin):
tia nr̃oꝵ inhil his rebus profici posse in tellexe¬
runt. legatos ad crassum mutlunt: seq in de¬
ditionem ut recipiantur: petunt. Qua re impe¬
trata arma tradere iussi: facuint. atq ĩ ea
re om̃ni nostro ⁊ intentis animis alia ex parte op¬
pidi adiatumus qui sũma imperii tenebat cũ
sexcentis deuotis quos illi soldurios appellant
quoꝵ hec conditio est: ut omnib in uita cõmodis
una cum his fruantur: quoꝵ se amicicie dedide¬
runt. si quid his per uini accidat: aut eundem
calum una ferant: aut libi mortem consciscant
nec adhuc homi memoria repertus eit quisꝙͣ qui
co interfecto: cuiul se amicicie de uouisset: mori
reculasset. Cum his adiatũmus eruptionẽ face̾
conatus clamore ab ea parte munitionis sublato
cum ad arma milites concurrissent. uehement̾ qr
ibi pugnatum esset: repulsus in oppidũ: uti¬
tamen eade deditionis conditione uteretur ab
crasso ipetrauit armis obsidibusq acceptis.

Expanded text:
tia nostrorum nihil his rebus profici posse intellexetia nostrorum nihil his rebus profici posse intellexerunt, legatos ad Crassum mittunt seque in deditionem ut recipiat petunt. Qua re impetrata arma tradere iussi faciunt. Atque in eam rem omnium nostrorum intentis animis alia ex parte oppidi Adiatunnus, qui summam imperii tenebat, cum DC devotis, quos illi soldurios appellant, quorum haec est condicio, ut omnibus in vita commodis una cum iis fruantur quorum se amicitiae dediderint, si quid his per vim accidat, aut eundem casum una ferant aut sibi mortem consciscant; neque adhuc hominum memoria repertus est quisquam qui, eo interfecto cuius se amicitiae devovisset, mortem recusaret— cum his Adiatunnus eruptionem facere conatus clamore ab ea parte munitionis sublato cum ad arma milites concurrissent vehementerque ibi pugnatum esset, repulsus in oppidum tamen uti eadem deditionis condicione uteretur a Crasso impetravit. Armis obsidibusque acceptis,
Abbreviated transcription (Latin):
Sontiates magnis copiis coactis equitatũ q
adorti. primũ equeltre preliuĩ comiserunt.
deinde equitatu suo pulso atq insequentibi
nris subito pedestres copias quas in conuialle
i insidus collocauerant: ostenderunt. hi nr̃os
disiectos adorti. preliuni renouarurit. Pu¬
gnatum elt dure atq acriter. Cum rõtiates
suꝑioribus. Uictoriis freti in sua Uirtute totius
aquitame salutem positam putarent. Noftri
aũt quid sine imꝑatore et sine reliquis legionib
adolescentulo duce efticere possent: perspici cu-¬
perent: tamen confecti nulueribus hostes terga
uertere. quoꝵ magno nuo interfecto: Crassus
e tinere oppidũ Sontiatũ oppugnare cepit.
quibus fortiter resiftentib: uineas. turresqr
egit. illi alias crurtione temptata alias cum¬
culis ad aggerem uineasq actis: Cuius reiꝰ sł
longe peritissimi Aqui tani ꝑꝑea qd̾ multis
locis apud eos aerarie secture sunt: ubi diligẽ¬

Expanded text:
Sotiates magnis copiis coactis, equitatuque,Sotiates magnis copiis coactis, equitatuque,adorti primum equestre proelium commiserunt, deinde equitatu suo pulso atque insequentibus nostris subito pedestres copias, quas in convalle in insidiis conlocaverant, ostenderunt. Hi nostros disiectos adorti proelium renovarunt. Pugnatum est diu atque acriter, cum Sotiates superioribus victoriis freti in sua virtute totius Aquitaniae salutem positam putarent, nostri autem quid sine imperatore et sine reliquis legionibus adulescentulo duce efficere possent perspici cuperent; tandem confecti vulneribus hostes terga verterunt. Quorum magno numero interfecto Crassus ex itinere oppidum Sotiatium oppugnare coepit. Quibus fortiter resistentibus vineas turresque egit. Illi alias eruptione temptata, alias cuniculis ad aggerem vineasque actis cuius rei sunt longe peritissimi Aquitani, propterea quod multis locis apud eos aerariae secturaeque sunt, ubi diligen
Abbreviated transcription (Latin):
Sic uno tp̃e et de nauali pugna sabinus. et de
sabmni Uictoria cesar certior factus: ciuita¬
tesq om̃s se statim Titurio dediderunt. nã
ut ad bella suscipienda gallorũ alacer et prõ¬
ptul est ammus. lic mollis ac resistens mim¬
me ad calamitates perferendas mens eorum.
Eodem fere tp̃e P. crallus cũ in aquitaniam
puenisset: que pars ut ante dictum elt et re¬
gionũ latitudine et multitudine hõim ex tercia
parte gallie est exiftim anda. Cũ intelligeret
inhi locis sibi bellum gerendũ. ubi paucis
ante annis L. Ualerius Comimꝰ legatus exer¬
citu pulso intertectus ellet. Atq unde L. mal¬
lius proconsul impedimentis amissis: profugis¬
set: non mediocrem sibi diligenciã adhibenda
intelligebat. Itaq re frumentaria prouisa
auxilus equitatuq comparato: multis p̃terea
uitates gallie prouincie finitinie ex his regi¬
ombus noĩatim euocatis in sontiatũ fines
exercitum introduxit. Cuius aduentu cognito

Expanded text:
Sic uno tempore et de navali pugna Sabinus et de Sic uno tempore et de navali pugna Sabinus et de Sabini victoria Caesar est certior factus, civitatesque omnes se statim Titurio dediderunt. Nam ut ad bella suscipienda Gallorum alacer ac promptus est animus, sic mollis ac minime resistens ad calamitates ferendas mens eorum est. Eodem fere tempore P. Crassus., cum in Aquitaniam pervenisset, quae pars, ut ante dictum est, et regionum latitudine et multitudine hominum tertia pars Galliae est aestimanda, cum intellegeret in iis locis sibi bellum gerendum ubi paucis ante annis L. Valerius Praeconinus legatus exercitu pulso interfectus esset atque unde L. Manlius proconsul impedimentis amissis profugisset, non mediocrem sibi diligentiam adhibendam intellegebat. Itaque re frumentaria provisa, auxiliis equitatuque comparato, multis praeterea  quae sunt civitates Galliae provinciae finitimae, ex his regionibus nominatim evocatis, in Sotiatium fines exercitum introduxit. Cuius adventu cognito
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ab his sit concessum arma uti capiant: et ad
castra contendant. Quare concessa leti ut ex¬
plorata Uictoria sarmentis uirgultisq collectis.
quibris follas romanoꝵ compleant. ad castra
pergunt. locus erat tastrorũ editus. et paula¬
tun ab mio accliuis circiter passus mille. huc
magno cursu conterderunt: ut ꝗͣ minmũ spa-¬
cu ad se colligendos armandosq romanis da¬
retur. exaĩati q peruenerunt. Sabinus suos
hortatus cupientibus signũ dat. Impeditis
hostilus ꝓpea que ferebant onera sulnto duabus
portis eruptionem fieri iubet. factũ est opportu¬
nitate loci hostiu inscĩa ac defatigatione Uir¬
tute militum et superio pugnarũ exercitatoe.
ut ne unum ꝗdem nr̃oꝵ impetei ferrent: ac
statim terga Uerterent. Quos impeditos inte¬
gris iuribus milites noftri consecuti: magnũ
mim corum occiderunt. Reliquol equites conse¬
ctati paucos qui ex fuga euaserant. reliquer̃t.

Expanded text:
quam ab iis sit concessum arma uti capiant et ad quam ab iis sit concessum arma uti capiant et ad castra contendant. Qua re concessa laeti, ut explorata victoria, sarmentis virgultisque collectis, quibus fossas Romanorum compleant, ad castra pergunt. Locus erat castrorum editus et paulatim ab imo acclivis circiter passus mille. Huc magno cursu contenderunt, ut quam minimum spatii ad se colligendos armandosque Romanis daretur, exanimatique pervenerunt. Sabinus suos hortatus cupientibus signum dat. Impeditis hostibus propter ea quae ferebant onera subito duabus portis eruptionem fieri iubet. Factum est oportunitate loci, hostium inscientia ac defatigatione, virtute militum et superiorum pugnarum exercitatione, ut ne unum quidem nostrorum impetum ferrent ac statim terga verterent. Quos impeditos integris viribus milites nostri consecuti magnum numerum eorum occiderunt; reliquos equites consectati paucos, qui ex fuga evaserant, reliquerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ris idoncũ quenda hoiẽm et callidũ delegit gal¬
lum ex his quos secum auyilis causa habebãt.
Nnc magnis piemus pollicitatiombus q ꝑ suadet.
utiꝰ ad hostes transeat. et quid fieri uelit edocet.
Qui ubi pro profuga ad eos uenit. timore roma¬
nor proponit. quibus angustũs ip̃e celar a res¬
nctis prematur docet. neq longius abesse ꝗn pro¬
xina noc̾te sabinus clam ex caftris exercitum
edutat. et ad cesarem ferendi auxilii causa pro¬
fici scatur. Quod ubi auditum est: conclamãt
omues occas ionem negocũ bene gerendi amit¬
tendam non esse: ad castra iri oportere
multe res ad hoc consiliũ Gallos hortabantur.
Superior dierũ sabim cuctatio. profuge con¬
firmatio: mopia cibariorũ. cui rei parũ dili¬
genter ab his erat prouisum. Spes Uenetici
belli: et quod fere libenter id quod uolunt hoĩes¬
credunt. his rebus adducti non prius Uirido¬
nicẽ reliquosq duces ex concilio dimittunt

Expanded text:
ris idoneum quendam hominem et callidum deligit, Galris idoneum quendam hominem et callidum deligit, Gallum, ex iis quos auxilii causa secum habebat. Huic magnis praemiis pollicitationibusque persuadet uti ad hostes transeat, et quid fieri velit edocet. Qui ubi pro perfuga ad eos venit, timorem Romanorum proponit, quibus angustiis ipse Caesar a Venetis prematur docet, neque longius abesse quin proxima nocte Sabinus clam ex castris exercitum educat et ad Caesarem auxilii ferendi causa proficiscatur. Quod ubi auditum est, conclamant omnes occasionem negotii bene gerendi amittendam non esse: ad castra iri oportere. Multae res ad hoc consilium Gallos hortabantur: superiorum dierum Sabini cunctatio, perfugae confirmatio, inopia cibariorum, cui rei parum diligenter ab iis erat provisum, spes Venetici belli, et quod fere libenter homines id quod volunt credunt. His rebus adducti non prius Viridovicem reliquosque duces ex concilio dimittunt
Abbreviated transcription (Latin):
paucis diebus Aulurci. Eburonices Laxomi qr
senatu suo interfecto qđ auctorel belli nolebãt¬
esse. portas clauserunt. seq cũ uiridonice con¬
iuxerunt. Magna q preterea multitudo undiq
ex gallia ꝑditoꝵ homi latronũq conuenerat
quos spes predandi studiũ qr bellandi ab agricul¬
tura et quottidiano labore reuocabat. Sabnut
idonco onmibus rebus loco castril sese tenebat: cũ
Uiridomx contra eũ duũ nilliũ spaciũ consedisse
quottidieq productis copus pugnandi ptãtem
faceret. ut iam non solum hostibus in cõtempti¬
onen sabmus ueniret: sed etiã nr̃oꝵ militũ
uocibus nõ in hil carperetur: tantã q timoris
opinionem prebuit: ut iam ad uallũ castroꝵ hostes
accedere auderent. Id ea de causa faciebat: qd̾
cum tanta multitudine hostiũ presertim eo ab-¬
sente qui luminã imperii teneret: insi equo loco
aut opportuntate aliqua data legato dimitandũ
non existimabat. hac confirmata opione timo¬

Expanded text:
paucis diebus Aulerci Eburovices Lexoviique, paucis diebus Aulerci Eburovices Lexoviique, senatu suo interfecto quod auctores belli esse nolebant, portas clauserunt seque cum Viridovice coniunxerunt; magnaque praeterea multitudo undique ex Gallia perditorum hominum latronumque convenerat, quos spes praedandi studiumque bellandi ab agri cultura et cotidiano labore revocabat. Sabinus idoneo omnibus rebus loco castris sese tenebat, cum Viridovix contra eum duorum milium spatio consedisset cotidieque productis copiis pugnandi potestatem faceret, ut iam non solum hostibus in contemptionem Sabinus veniret, sed etiam nostrorum militum vocibus non nihil carperetur; tantamque opinionem timoris praebuit ut iam ad vallum castrorum hostes accedere auderent. Id ea de causa faciebat quod cum tanta multitudine hostium, praesertim eo absente qui summam imperii teneret, nisi aequo loco aut oportunitate aliqua data legato dimicandum non existimabat. Hac confirmata opinione timo
Abbreviated transcription (Latin):
nuo noctis interuentu ad terrã ꝑuenerũt. cũ
ab hora fere quarta usq solis occasũ pugnaret. a
Quo prelio bellũ uenetoꝵ tociusq ore maritime
confectum est. nami cũ omnis iuuentus. ommes
etiam grauioris etatis in quibus aliquid consiln
aut dignitatis fuit. eo conuenerant. tum nauiu
qd̃ ubiq fuerat in unũ locũ coegerant: quibus
amissis reliqui neq quo reciperent neq que adno¬
dũ oppida defenderent habebant. itaqr se suaq
omnia cesari dediderunt. in quos eo grauius
cesar Uiudicandũ statuit. quo diligencius in
reliquũ tp̃s a barbaris ius legatoꝵ conseruaret.
Itaq onini senatu necato. reliquos sub corona
Uendidit. Dum hec in Uenetis geruntur
Tituruis Sabmus cum his copus qual a cesare
acceperat: in fines hunnelorũ peruenit. his
preerat Uiridonix ac sumã impern tenebat
eaꝵ omi ciuitatũ que defecerant: ex quibus
exercitu magnasq copial coegerat. Atqr his

Expanded text:
numero noctis interventu ad terram per venirent, cum numero noctis interventu ad terram per venirent, cum ab hora fere IIII usque ad solis occasum pugnaretur. Quo proelio bellum Venetorum totiusque orae maritimae confectum est. Nam cum omnis iuventus, omnes etiam gravioris aetatis in quibus aliquid consilii aut dignitatis fuit eo convenerant, tum navium quod ubique fuerat in unum locum coegerant; quibus amissis reliqui neque quo se reciperent neque quem ad modum oppida defenderent habebant. Itaque se suaque omnia Caesari dediderunt. In quos eo gravius Caesar vindicandum statuit quo diligentius in reliquum tempus a barbaris ius legatorum conservaretur. Itaque omni senatu necato reliquos sub corona vendidit. Dum haec in Venetis geruntur, Q. Titurius Sabinus cum iis copiis quas a Caesare acceperat in fines Venellorum pervenit. His praeerat Viridovix ac summam imperii tenebat earum omnium civitatum quae defecerant, ex quibus exercitum magnasque copias coegerat; atque his
Abbreviated transcription (Latin):
peretur. Reliquũ erat certamen positũ in uir-¬
tute qua nr̃i milites facile suꝑabant. atq eo ma¬
gis qd̵ in conspectu cesaris atqr omnis exercitus
res gerebatur: ut nullu paulo fortuis fac tum
Latere posset. Onmesem̃ colles ac suꝑiora loca
Inde erant propinquus despectus in mare ab ex¬
ercitu tenebatur. Disiectis ut diyimius antẽnis.
cum singulas bine ac terne naues cir cũsteterant
milites summna ui transcendere in hostiũ naues
contendebant. Quod postꝗ barbari fieri aĩad¬
uertere expugnatis compluribus nauib: cũ ei
rei millũ reꝑiretur auxiliũ. fuga salutem pẽtere
contenderunt. ac iam conuersis in eam partem
nauibus quo Uentus ferebatur tanta subito ma¬
lacia ac tranquillitas extitit. ut se ex loco cõmone
non possent. Que ꝗdem res ad negociũ cõficiẽdu
maxime fuit opportuna. nam singulas nostri
consectati expugnauerunt. ut ꝑ pauce ex onmi

Expanded text:
peretur. Reliquum erat certamen positum in virperetur. Reliquum erat certamen positum in virtute, qua nostri milites facile superabant, atque eo magis quod in conspectu Caesaris atque omnis exercitus res gerebatur, ut nullum paulo fortius factum latere posset; omnes enim colles ac loca superiora, unde erat propinquus despectus in mare, ab exercitu tenebantur. Deiectis, ut diximus, antemnis, cum singulas binae ac ternae naves circumsteterant, milites summa vi transcendere in hostium naves contendebant. Quod postquam barbari fieri animadverterunt, expugnatis compluribus navibus, cum ei rei nullum reperiretur auxilium, fuga salutem petere contenderunt. Ac iam conversis in eam partem navibus quo ventus ferebat, tanta subito malacia ac tranquillitas extitit ut se ex loco movere non possent. Quae quidem res ad negotium conficiendum maximae fuit oportunitati: nam singulas nostri consectati expugnaverunt, ut perpaucae ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
ac primũ ab hostibus uisa est circiter ducente¬
uigniti naues eoꝵ paratissime atq oĩ gn̾e.
armorũ ornatissime profecte ex portu nostris
aduerse constiterunt. neq satis bruto qui classi
preerat uel tribunis militum centurionibus ꝙ
quibus singule naueserant attribute constabat
quid agerent. aut qua ratione pugne insisterent.
aũt turribus tũ has altitudo pupiũ ex barbaris
naubus surerabat. ut neq ex inferiore loco satis
cõmode tela aduici possint. et missa ab gallis
grauius acciderent Una erat magno Usui res pre¬
parata a nostris. falces preacute inserte ntfixeq
longuris non absimili forma muraliũ falciũ.
his cũ funes qui antennas ad malos detinebãt
comprehensi adducti qr erant nauigio remis
mctato prerumpebantur. Quibus abstisis an¬
tenne necessario concidebant: ut cũ oĩs gallicis
narubus spes in Relis armamentisq consifteret.
his ereptis omnis ulus nauiũ uno tempore en¬

Expanded text:
ac primum ab hostibus visa est, circiter Cac primum ab hostibus visa est, circiter CCXX naves eorum paratissimae atque omni genere armorum ornatissimae profectae ex portu nostris adversae constiterunt; neque satis Bruto, qui classi praeerat, vel tribunis militum centurionibusque, quibus singulae naves erant attributae, constabat quid agerent aut quam rationem pugnae insisterent. tem excitatis tamen has altitudo puppium ex barbaris navibus superabat, ut neque ex inferiore loco satis commode tela adigi possent et missa a Gallis gravius acciderent. Una erat magno usui res praeparata a nostris, falces praeacutae insertae adfixaeque longuriis, non absimili forma muralium falcium. His cum funes qui antemnas ad malos destinabant comprehensi adductique erant, navigio remis incitato praerumpebantur. Quibus abscisis antemnae necessario concidebant, ut, cum omnis Gallicis navibus spes in velis armamentisque consisteret, his ereptis omnis usus navium uno tempore eri
Abbreviated transcription (Latin):
sustmere ac tanta opera nauiũ regi uelis non satis
cõmode posse arbitrabantur. Cum his nauibus
nostre classi eiusmodi congressus erat ut una cele¬
ritate et pulsu remoru prestaret. Reliqua pro
loci natura pro ui tempestatum illis essent apti¬
ora et accõmodatiora. neq enĩ his nostre rostro
nocere poterant tanta in his erat firmitudo
neq ꝑꝑ altitudinem facile telũ adiiciebant oe adioietater
eadem de causa minus cõmode scopulis contineban
accedebat: ut cum seuire uentuscepisset. se uẽto
dedissent. et tempestatem ferrent facilius. et in
uaclis consisterent tucius. et ab estu derelicte:
inhil saxa et cautes timerent. Quaꝵ rerũ om̃i
noftril nauibus casus erat extimescendus. Com¬
pluribus expugnatis oppidis. cesar ubi incellexit
frustra tantũ laborem sum. neqi hostiũ fugam
captis oppidis reprimi: neq his noceri posse. sta¬
tuit expectandam classem. Que ubi conuenit

Expanded text:
sustineri ac tanta onera navium regi velis non satis sustineri ac tanta onera navium regi velis non satis commode posse arbitrabantur. Cum his navibus nostrae classi eius modi congressus erat ut una celeritate et pulsu remorum praestaret, reliqua pro loci natura, pro vi tempestatum illis essent aptiora et accommodatiora. Neque enim iis nostrae rostro nocere poterant tanta in iis erat firmitudo, neque propter altitudinem facile telum adigebatur, et eadem de causa minus commode copulis continebantur. Accedebat ut, cum saevire ventus coepisset et se vento dedissent, et tempestatem ferrent facilius et in vadis consisterent tutius et ab aestu relictae nihil saxa et cotes timerent; quarum rerum omnium nostris navibus casus erat extimescendus. Compluribus expugnatis oppidis Caesar, ubi intellexit frustra tantum laborem sumi neque hostium fugam captis oppidis reprimi neque iis noceri posse, statuit expectandam classem. Quae ubi convenit
Abbreviated transcription (Latin):
oppida recipiebant. ibi se rursus iisdem opportu¬
nitatibus loci defendebant. hoc eo facilius magnã
partem estatis faciebant qd̵ nr̃e nauel tempestatib
detinebantur: sũma q erat uasto atq aperto mari
magnis estibus raris ac prope nullis portibus diffi¬
cultas nauigandi. nanq ipsoꝵ nauel ad hũc modũ
facte armate q erant. Carme aliquanto plamores
estus extipere possent. prore admodũ erecte. atqr
item puppes ad magnitudinẽ fluctuũ tempesta¬
tum qr accomodate. nauesq tote facte e robore
ad quauis uum et contumeliam perferendã trãstra
pedalibus in altitudinem trabibus confixa clauis
ferreis digiti pollitis crassitudine Anchore pro fmib
cathenis ferreis reuincte. pelles pro uelis alnte te¬
nuiter confecte. hec siue ꝑꝑ lini mnopiã atq eius
usus inscienciã. siue eo qd est magis uerissimile qd̾
tantas tempestates oceani tantosq impetus Uentoꝵ

Expanded text:
oppida recipiebant: ibi se rursus isdem oportuoppida recipiebant: ibi se rursus isdem oportunitatibus loci defendebant. Haec eo facilius magnam partem aestatis faciebant quod nostrae naves tempestatibus detinebantur summaque erat vasto atque aperto mari, magnis aestibus, raris ac prope nullis portibus difficultas navigandi. Namque ipsorum naves ad hunc modum factae armataeque erant: carinae aliquanto planioresaestus excipere possent; prorae admodum erectae atque item puppes, ad magnitudinem fluctuum tempestatumque accommodatae; naves totae factae ex robore ad quamvis vim et contumeliam perferendam; transtra ex pedalibus in altitudinem trabibus, confixa clavis ferreis digiti pollicis crassitudine; ancorae pro funibus ferreis catenis revinctae; pelles pro velis alutaeque tenuiter confectae, hae sive propter inopiam lini atque eius usus inscientiam, sive eo, quod est magis veri simile, quod tantas tempestates Oceani tantosque impetus ventorum
Abbreviated transcription (Latin):
cum legionibus tribus in tuellos currosolitas loxo.¬
biosq mittit: qui eam manũ distinendã curet.
d. brutũ adolescentem classi gallicisq nauibus.
quas ex pictoͥnibus et santonis reliquis q patatis re¬
giomibus conuenire iusserat. prefecit. Et cũ primũ
posset in Uenetos proficisti iubet. ip̃e eo pedestribus
copus contendit. erant eiusmodi fere situs oppidoꝵ.
ut posita in extremis Inigulis promontoriisq: neq
pedibus aditũ haberent cũ ex alto se estus incitasset:
qd̃ his accidit semꝑ horaꝵ xni. spacio neq nauibus
qł rursus imminente estu naues in uadis afflictarẽt᷑.
itaq utraq re oppidoꝵ oppugnatio impediebatur
ac si quando magnnitudine operis forte superati ex¬
truso mari aggere ac molibus atq his oppidi
moenibus ade quatis suis fortunis desperare ceperãt
magno niio nauiũ appulso quouis rei sũmã facul¬
tatem habebant sua deportabant oĩa: seq in proxiã

Expanded text:
cum legionibus tribus in Venellos, Coriosolites Lexocum legionibus tribus in Venellos, Coriosolites Lexoviosque mittit, qui eam manum distinendam curet. D. Brutum adulescentem classi Gallicisque navibus, quas ex Pictonibus et Santonis reliquisque pacatis regionibus convenire iusserat, praeficit et, cum primum possit, in Venetos proficisci iubet. Ipse eo pedestribus copiis contendit. Erant eius modi fere situs oppidorum ut posita in extremis lingulis promunturiisque neque pedibus aditum haberent, cum ex alto se aestus incitavisset, quod bis accidit semper horarum XII spatio, neque navibus, quod rursus minuente aestu naves in vadis adflictarentur. Ita utraque re oppidorum oppugnatio impediebatur. Ac si quando magnitudine operis forte superati, extruso mari aggere ac molibus atque his oppidi moenibus adaequatis, suis fortunis desperare coeperant, magno numero navium adpulso, cuius rei summam facultatem habebant, omnia sua deportabant seque in proxima
Abbreviated transcription (Latin):
tot ciuitatu coniuratio. in pͥmis ne hac parte ne¬
glecta relique nationes sibi idem licere arbitrarent᷑.
Itaq cũ intelligeret omnes fere gallos nouis rebus
studere ee ad bellũ mobiliter celeriterq exercitari:
om̃s autẽ hoĩes natura libertati studere: et condi/¬
tionem seruitutis odisse. priusꝗͣ plures ciuitates
conspirarent partiendum sibi ac latius distribuendũ
exercitum putauit. Itaq T. labienũ legatum in
treuiros qui proximi rheno flumini sunt. cũ equi¬
tatu mittit. huic mandat rhemos reliquosqr belgas
adeat atq in officio teneat: germanosq qui it¬
auxilio a belgis accersiti dicebantur: si per uim
naiubus flumen transire conentur: prohibeat.
P. crassu cũ cohortibus legionains xn. et magno
nuo equitatus in aquitamã proficisci iubet: ne ex hr
nationibus auxilia in gallia mittantur. ac tante
nationes coniugantur Q. tituriũ dabmũ legatũ

Expanded text:
tot civitatum coniuratio, in primis ne hac parte netot civitatum coniuratio, in primis ne hac parte neglecta reliquae nationes sibi idem licere arbitrarentur. Itaque cum intellegeret omnes fere Gallos novis rebus studere et ad bellum mobiliter celeriterque excitari, omnes autem homines natura libertati studere et condicionem servitutis odisse, prius quam plures civitates conspirarent, partiendum sibi ac latius distribuendum exercitum putavit. Itaque T. Labienum legatum in Treveros, qui proximi flumini Rheno sunt, cum equitatu mittit. Huic mandat, Remos reliquosque Belgas adeat atque in officio contineat Germanosque, qui auxilio a Belgis arcessiti dicebantur, si per vim navibus flumen transire conentur, prohibeat. P. Crassum cum cohortibus legionariis XII et magno numero equitatus in Aquitaniam proficisci iubet, ne ex his nationibus auxilia in Galliam mittantur ac tantae nationes coniungantur. Q. Titurium Sabinum legatum
Abbreviated transcription (Latin):
mopiam dincus apud se morari posse confidebat.
ac ut oĩa contra opĩonem acciderent: tũ se plu-¬
rimũ nauib posse: romanos neq ullã facultate
hatere nauiũ neq eoꝵ locoꝵ ubi bellũ gesturi essẽt
nada portus insulas nouisse. ac longe aliã esse na¬
uigationem in concluso mari atq in uastissimo atq
oꝑtissimo oceano perspiciebant. his initis consiliis
opida miumunt. fiumenta ex agris in oppida cõportãt.
nauel in Uenetiã ubi cesarẽ pͥmũ bellũ gesturum
constabat. complurimas possunt cagunt. Socios sibi
ad ib bellum ossismos. Lexobios. nauetes.Ambiliatos.
Mormos diaplintres. menapios asscistunt. auxilia
ex britanina que contra eas regiones posita est. acter¬
sunt. Erant he difficultates belli gerendi quas sup̃
oñdimus. Ded multa cesarem ad id bellũ tũ m¬
citabant. miurie retentoꝵ militum Romanorũ.
Rebellio facta post deditionẽ defectio datis obsidib.

Expanded text:
nopiam frumenti diutius apud se morari posse confidebant; nopiam frumenti diutius apud se morari posse confidebant; ac iam ut omnia contra opinionem acciderent, tamen se plurimum navibus posse, quam Romanos neque ullam facultatem habere navium, neque eorum locorum ubi bellum gesturi essent vada, portus, insulas novisse; ac longe aliam esse navigationem in concluso mari atque in vastissimo atque apertissimo Oceano perspiciebant. His initis consiliis oppida muniunt, frumenta ex agris in oppida comportant, naves in Venetiam, ubi Caesarem primum bellum gesturum constabat, quam plurimas possunt cogunt. Socios sibi ad id bellum Osismos, Lexovios, Namnetes, Ambiliatos, Morinos, Diablintes, Menapios adsciscunt; auxilia ex Britannia, quae contra eas regiones posita est, arcessunt. Erant hae difficultates belli gerendi quas supra ostendimus, sed tamen multa Caesarem ad id bellum incitabant: iniuria retentorum equitum Romanorum, rebellio facta post deditionem, defectio datis obsidibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanere. ꝗ romanor seruitutem perferre malent.
Ommi ora maritima celeniter ad suã sm̃a per¬
ducta coẽm legationẽ ad ꝑ. crassu mittunt: si
uelit suos recipere obsides sibi remittat. quibus
de rebus cesar ab crasso certior factus qd̾ ip̃e aberat
longius nauel interm longas edificari ĩ flumine
ligeri quod influit in occanũ remiges ex proiuĩtia
nistitui nautas gubernatoresq comparari iubet
His rebus celeriter administratis: ip̃e cũ pͥmũ
ꝑ anni tp̃s potuit. ad exercitũ contendit. Ueneti
relique qr item ciuitates cognito cesaril aduentu
certiores facti simiul qđ ꝗͣtum in se facinus admi¬
sissent ĩtelligebant. legatos quod nomen ad om̃s
riculi bellũ parare et maxime ea que ad usum
nauiũ pertinent prouidere institiunt: hoc ma¬
iore spe qł multũ natura loci confidebant. pedesta
else itinera concisa eftuarns nauigationẽ esse¬
impeditam ꝑꝑ inscienciam locoꝵ paucitatem q

Expanded text:
permanere quam Romanorum servitutem perferre malint. permanere quam Romanorum servitutem perferre malint. Omni ora maritima celeriter ad suam sententiam perducta communem legationem ad P. Crassum mittunt, si velit suos recuperare, obsides sibi remittat. Quibus de rebus Caesar a Crasso certior factus, quod ipse aberat longius, naves interim longas aedificari in flumine Ligeri, quod influit in Oceanum, remiges ex provincia institui, nautas gubernatoresque comparari iubet. His rebus celeriter administratis ipse, cum primum per anni tempus potuit, ad exercitum contendit. Veneti reliquaeque item civitates cognito Caesaris adventu certiores facti, simul quod quantum in se facinus admisissent intellegebant, legatos, quod nomen ad omnesriculi bellum parare et maxime ea quae ad usum navium pertinent providere instituunt, hoc maiore spe quod multum natura loci confidebant. Pedestria esse itinera concisa aestuariis, navigationem impeditam propter inscientiam locorum paucitatemque
Abbreviated transcription (Latin):
nuo est ⁊ considius mislus est in eusebios. M.
trebius gallus in curiosolitos. Q. Uelancius cu
⁊ silio in uenetos. huius ett ciuitatis longe am¬
plissima auctoritas oĩs ore maritime regionũ
eaꝵ qd̾ naues habent ueneti plurimas. quib nĩ
usu nauticarum reꝵ reliquos antecedunt. et in
magno impetu maris atq aperto paucis portub
in teriectis quos tenent ip̃i om̃s fere: qui co mari
uti consueuerunt: habent Uectigales: ab his fit
mnicium retmnendi silñ atq Uelanci qd̾ ꝑ cos suos
efse obsides quos crasso dedissent. recuperaturos
existimabant. hoꝵ auctoritate finitimi ad ducti
ut sunt galloꝵ subita et repentina consilia eadẽ
de causa trebiũ considiũ q retinent. et celerter
milsis legatis per suos principes inter se conurãt.
nihil insi cõi consilio acturos. cundem qr oĩs for¬
tune exitum esse laturos. reliquas ciuitates solli¬
citant in ea libertate quã a maiorib acceperant

Expanded text:
numero est T. Terrasidius missus in Esuvios, M. numero est T. Terrasidius missus in Esuvios, M. Trebius Gallus in Coriosolites, Q. Velanius eum T. Silio in Venetos. Huius est civitatis longe amplissima auctoritas omnis orae maritimae regionum earum, quod et naves habent Veneti plurimas, quibus in ue usu rerum nauticarum ceteros antecedunt et in magno impetu maris atque aperto paucis portibus interiectis, quos tenent ipsi, omnes fere qui eo mari uti consuerunt habent vectigales. Ab his fit initium retinendi Silii atque Velanii, quod per eos suos se obsides, quos Crasso dedissent, recuperaturos existimabant. Horum auctoritate finitimi adducti, ut sunt Gallorum subita et repentina consilia, eadem de causa Trebium Terrasidiumque retinent et celeriter missis legatis per suos principes inter se coniurant nihil nisi communi consilio acturos eundemque omnes fortunae exitum esse laturos, reliquasque civitates sollicitant, ut in ea libertate quam a maioribus acceperint
Abbreviated transcription (Latin):
sis armisq exutis: se in castra munitionesq suas
recipiunt. Quo prelio facto qđ sepius fortunã
tentare galba nolebat atq alio sese n hiberna cõ¬
silio uenisse meminerat: alns occurrisse rebus ui¬
derat: maxime frumenti cõmeatusq mopra per¬
nietus postero die omnib eius uici edificñs
incensis: in prorunciã reuerti contendit. ac
nullo hoste prohibente aut iter demorante iuco¬
lumeni legionem in antuacos nide in allobrogos
atis belgis expulsis germanis uictis in alpibus
Sedums atq ita imita ⁊ hyeme in ylliricũ protectꝰ
est qł cas quoq nationes adire et cogno scere uo¬
lebat: subitũ bellũ in gallia ortum est. Euis belli
hec fuit causa. P. crassus adolescens cũ legione
septinia proximus mari oceano in andibus hye-¬
manerat. Is qd̾ in his locis mopia frumenti erat
prefectos tribunosq militum complures ĩ fun¬
tĩas ciuitates frumenti causa dimisit. quo ĩ

Expanded text:
sis armisque exutis se intra munitiones suas sis armisque exutis se intra munitiones suas recipiunt. Quo proelio facto, quod saepius fortunam temptare Galba nolebat atque alio se in hiberna consilio venisse meminerat, aliis occurrisse rebus videbat, maxime frumenti commeatusque inopia permotus postero die omnibus eius vici aedificiis incensis in provinciam reverti contendit, ac nullo hoste prohibente aut iter demorante incolumem legionem in Nantuates, inde in Allobroges atis Belgis, expulsis Germanis, victis in Alpibus Sedunis, atque ita inita hieme in Illyricum profectus esset, quod eas quoque nationes adire et regiones cognoscere volebat, subitum bellum in Gallia coortum est. Eius belli haec fuit causa. P. Crassus adulescens cum legione VII. proximus mare Oceanum in Andibus hiemabat. Is, quod in his locis inopia frumenti erat, praefectos tribunosque militum complures in finitimas civitates frumenti causa dimisit; quo in
Abbreviated transcription (Latin):
extremũ producta casum: P. dextius baculus
pͥmpili centurio quẽ neruico prelio complurib
Galbam accurrunt: atq unani esse spem salutis
docent: si eruptione facta extremũ auxiliũ expe¬
rirentur. Itaq uotatis centurionib celeriter mꝰ¬
lites certiores factis paulisper initermitterent
preliũ ac tantũ modo tela missa exciperent: se q
ex labore reficerent. Post dato signo ex castris
crumperent. atq ommnem speni salutis in Uir̾tute
ponerent. qđ iussi sunt faciunt. ac subito õĩb
portis eruptione facta. neq cognoscendi quid fieret
neq sui colligendi facultatem relinqũt. ita cõmu¬
tata fortuna eos qui in spem potiundorũ castroꝵ
uenerant. Undiq tircũuentos interficiũt. et ex
baroꝵ ad castra uenisse constabat plus tercia
parte inter fecta reliquos perterritos in fuga
comiciunt: ac ne in locis ꝗdem suꝑiorib con¬
sistere patiuntur. Sic omnib hostiũ copiis fu¬

Expanded text:
extremum perducta casum, P. Sextius Baculus, extremum perducta casum, P. Sextius Baculus, primi pili centurio, quem Nervico proelio compluribusGalbam accurrunt atque unam esse spem salutis docent, si eruptione facta extremum auxilium experirentur. Itaque convocatis centurionibus celeriter milites certiores facit, paulisper intermitterent proelium ac tantum modo tela missa exciperent seque ex labore reficerent, post dato signo ex castris erumperent, atque omnem spem salutis in virtute ponerent. Quod iussi sunt faciunt, ac subito omnibus portis eruptione facta neque cognoscendi quid fieret neque sui colligendi hostibus facultatem relinquunt. Ita commutata fortuna eos qui in spem potiundorum castrorum venerant undique circumventos intercipiunt, et ex barorum ad castra venisse constabat, plus tertia parte interfecta reliquos perterritos in fugam coiciunt ac ne in locis quidem superioribus consistere patiuntur. Sic omnibus hostium copiis fu
Abbreviated transcription (Latin):
cio interiecto iux ut his upebis rebus quas consti¬
tuissent collocandis atq admminstrandis tempꝰ
daretur. hostes ex onmibus partibus signo dato
decuruere in pedes. lapides gessa qr in uallũ cõñceie.
primo nitegris uirib fortiter repugnare: neq
ullũ frustra telũ ex loco superiore mittere: ut q̃qr
pars castroꝵ denudata defensoribus premi uideba:
eo concurrere et auxiliũ ferre. Sed hoc supcrari qd
duiturnitate pugne hostes defelsi prelio excedebant.
aln integris uiribus succedebant. Quaꝵ rerũ a
nostris ꝑꝑ paucitatem fieri nihil poterat. ac non
modo defesso ex pugna excedendi. sed ne saucio
quidem e ius loti ubi constiterat reliquendi: ac
sui recipiendi facultas dabatur. Cum iã amplius
horis sex continenter pugnare: ac non solũ iuires
sed etiam nr̃is tela deficerent: atq hostes acrius
inistarent: languidioribusq nostris uallum stindere
et fossas complere cepissent: resq esset iã ad

Expanded text:
tio interiecto, vix ut iis rebus quas constitio interiecto, vix ut iis rebus quas constituissent conlocandis atque administrandis tempus daretur, hostes ex omnibus partibus signo dato decurrere, lapides gaesaque in vallum coicere. Nostri primo integris viribus fortiter propugnare neque ullum flustra telum ex loco superiore mittere, et quaecumque pars castrorum nudata defensoribus premi videbatur, eo occurrere et auxilium ferre, sed hoc superari quod diuturnitate pugnae hostes defessi proelio excedebant, alii integris viribus succedebant; quarum rerum a nostris propter paucitatem fieri nihil poterat, ac non modo defesso ex pugna excedendi, sed ne saucio quidem eius loci ubi constiterat relinquendi ac sui recipiendi facultas dabatur. Cum iam amplius horis sex continenter pugnaretur, ac non solum vires sed etiam tela nostros deficerent, atque hostes acrius instarent languidioribusque nostris vallum scindere et fossas complere coepissent, resque esset iam ad
Abbreviated transcription (Latin):
possessionis culmina alpiũ occupare conari᷑: et
ca loca fintime proiuncie ad iungere sibi per¬
suasum habebant. hĩs nuncũs acceptis galba
cũ neqr opus hibernoꝵ munitionesq plene essẽt.
ꝑfecte: neq de frumento aliquo q̃ cõmeatu sa¬
tis esse prouisum: qd deditione facta obsidibusqr
acceptis inhil de bello timendũ existimarat
concilio celeriter conuocato. sentencias exguirere cepit:
quo in concilio cũ tantum repentim periculi preter
opinionem accidisset: ac iã fere oĩa superiora loca
armatorũ completa conspicerentur: neq subsidio ue¬
mri neq cõmeatus supportari interclusis itmeribus
possent prope iani desperata salute non nulle huius
modi sentencie dicebantur: ut impedimẽtis relictis
eruptione facta ñ sdem itmnerib quibus ꝑuenissent.
ad salutem contenderent. Maiori tamen parti pla¬
cuit hoc reseruato ad extremũ consilio interim rei
euentum experiri et castra defendere breui spa¬

Expanded text:
possessionis culmina Alpium occupare conari et possessionis culmina Alpium occupare conari et ea loca finitimae provinciae adiungere sibi persuasum habebant. His nuntiis acceptis Galba, cum neque opus hibernorum munitionesque plene essent perfectae neque de frumento reliquoque commeatu satis esset provisum quod deditione facta obsidibusque acceptis nihil de bello timendum existimaverat, consilio celeriter convocato sententias exquirere coepit. Quo in consilio, cum tantum repentini periculi praeter opinionem accidisset ac iam omnia fere superiora locaarmatorum completa conspicerentur neque subsidio veniri neque commeatus supportari interclusis itineribus possent, prope iam desperata salute non nullae eius modi sententiae dicebantur, ut impedimentis relictis eruptione facta isdem itineribus quibus eo pervenissent ad salutem contenderent. Maiori tamen parti placuit, hoc reservato ad extremum casum consilio interim rei eventum experiri et castra defendere. Brevi spa
Abbreviated transcription (Latin):
ab illis relictam cohortibus attribuit. cum lo¬
cũ yallo fossa qr muniuit. cũ dies hibernorum
complures transissent. fiumẽtũ q eo comportari
iussisset: subito per exploratores certior factus est
ex ea parte uici quã gallis concelserat. om̃s noctu
discelsisse: montelq qui impenderent a multitu¬
dine maxima sedinnoꝵ et Ueragoꝵ tencri: id
ali quot de causis acciderat: ut subito galli belli
renouandi legionisq opprimende consiliũ caꝑee.
Primũ qd̾ legionem neq tam plenissimã detra¬
ctis cohortibus duab oe complurib singillatim
qui commeatus petendi causa missi erant ab sẽ¬
tibus ꝑꝑ paucitatem despiciebant. tũ etiã qđ
ꝑꝑ iniquitatem loci cũ ip̃i ex montibus in ualle
decurrerent et tela conncerent: ne primũ qͥde
qd̃ suos a se liberos abstractos obsid ũ noĩe dolebãt
et romanos non solũ itinerũ causa sed etiã ꝑpetue

Expanded text:
ab his relictam cohortibus attribuit. Eum loab his relictam cohortibus attribuit. Eum locum vallo fossaque munivit. Cum dies hibernorum complures transissent frumentumque eo comportari iussisset, subito per exploratores certior factus est ex ea parte vici, quam Gallis concesserat, omnes noctu discessisse montesque qui impenderent a maxima multitudine Sedunorum et Veragrorum teneri. Id aliquot de causis acciderat, ut subito Galli belli renovandi legionisque opprimendae consilium caperent: primum, quod legionem neque eam plenissimam detractis cohortibus duabus et compluribus singillatim, qui commeatus petendi causa missi erant, absentibus propter paucitatem despiciebant; tum etiam, quod propter iniquitatem loci, cum ipsi ex montibus in vallem decurrerent et tela coicerent, ne primum quidequod suos ab se liberos abstractos obsidum nomine dolebant, et Romanos non solum itinerum causa sed etiam perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
Un in italia proficesceretur celar.
Sergiũ galbam cũ legione duodeciã
et parte equitatus in antuaces. nera¬
gos. sedutiosq misit. qui a finib
Allobroguni & lacu lemanno et flumine rhodano
ad sumat alpes pertinẽt. Causa mittendi fuit.
qd̾ iter per alpes quo magno cu periculo magnis¬
q cũ portorns mercatores me consueuerant:
patefieri uolẽbat. huic permisit si opus esse ar¬
intraretur: ut in his locis legionem hyemandi
causa collocaret. Galba secundis ali quot p̃ lus
factis castellisq compluribus coꝵ expugnatis
missis ad eũ undiq legatis obsidibusq datis et
pace facta constituit᷑ cohortes duas in antua¬
tibus collocare. et ipse cũ reliquis eius legiõis
cohortibus in uico uenagorũ qui appellatur octo¬
dorus hyemare. Qui Ricus positus ĩ Ualle nõ
magna adiecta planicie altissimis montibus
Undiq continetur. Cum hic in duas partes
flumine duuderetur: alterã partem eius Uici
gallis ad hyemandum concessit. altera Racuã

Expanded text:
um in Italiam proficisceretur Caesar, Ser. Galbam cum legione XII. et parte equitatus in Nantuates, Veragros Sedunosque misit, qui a finibus Allobrogum et lacu Lemanno et flumine Rhodano ad summas Alpes pertinent. Causa mittendi fuit quod iter per Alpes, quo magno cum periculo magnisque cum portoriis mercatores ire consuerant, patefieri volebat. Huic permisit, si opus esse arbitraretur, uti in his locis legionem hiemandi causa conlocaret. Galba secundis aliquot proeliis factis castellisque compluribus eorum expugnatis, missis ad eum undique legatis obsidibusque datis et pace facta, constituit cohortes duas in Nantuatibus conlocare et ipse cum reliquis eius legionis cohortibus in vico Veragrorum, qui appellatur Octodurus hiemare; qui vicus positus in valle non magna adiecta planitie altissimis montibus undique continetur. Cum hic in duas partes flumine divideretur, alteram partem eius vici Gallis ad hiemandum concessit, alteram vacuam
Abbreviated transcription (Latin):
ut illud̃ sibi acomodart restim̃tum dedit ꝙ a at
unt cũ eo ẜmis ad iio suam nocte cuidois itaq
mle signũ edidit suũ esse amasiũ que exers adãd
stetit ꝙ cũ eo ⁊ abiens seruns mriã sua restituit
uestutum illi młri pꝰ ucro media noctẽ rediois
pictor dedomo rci accopit nestimĩtum illud et
ut adiliem̃ At illa cũ ridet absiupunt piit¬
qr ci quad tibi nocte ista ⁊ quare rodist adme itũ
fẽstincnt᷑ exquo admmplausti tuõ uolũtatem atille
adcõ nocte illa Et ecdions abdomũ sua cepit incpãt
et ꝑcute̾ uporon suam fortit̾ douet stiuit ui̾tatem

Expanded text:
t vestimentum, deditque ei, et iuit cum eo seruus ad mulierem suam nocte. Videns itaque mulier signum credidit suum esse amasium. Que exiens ad eum, stetit cum eo. Et abiens seruus in viam suam, restituit vestimentum illi mulieri. Post vero mediam noctem rediens pictor de domo regis, accepit vestimentum illud et iuit ad mulierem. At illa cum videret, obstupuit dixitque ei: Quid tibi nocte ista? et quare redijsti ad me iterum festinanter, ex quo adimpleuisti tuam voluntatem? At illad eam nocte illa. Et rediens ad domum suam, cepit increpare et percutere vxorem suam fortiter, donec sci