comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ãet ꝙ paulatum labitur reparare
festinamus Insr̃ eciam adimnstrͣ¬
cõues muenimus que castigantes
ꝙ in honoratum ẽ mediacriora fua¬
mnt delicta qualeuidel aliquidi
p̾tores ppłi inhxͣ felicissima magnͣ
urbe ncilissimo exipõ rexum expim̃¬
to om̃ib regiambñc cmitatem¬

Expanded text:
 paulatim labitur reparare festinamus, insuper etiam administrationes invenimus, quae castigantes quod inornatum est mediocriora faciunt delicta. Quale videlicet aliquid praetores populi in hac fecimus magna urbe, utilissimum ex ipso rerum experimento omnib
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. exconsuli et patricio. caro¬
emper cum dĩ.iuxilio om̃e
facimus ꝓidenciamnt sb̾¬
iectiabens dem̃cia traditi nob̾
illesi soruent. ⁊taz et leges pom¬
mus omuẽi eis curantes iustici

Expanded text:
 ex consule et patricio. Semper cum dei auxilio omnem facimus providentiam, ut subiecti ab eius clementia traditi nobis illaesi serventur. Itaque et leges ponimus omni in eis curantes iustiti
Abbreviated transcription (Latin):
deuichoantes quid afelicissima
ltͣ auitate in omina uero loca ean
que subicita sunt disceudentes qd̃
enum uolentes corrũpere orthodo¬
xe fid̃ĩ honestatem si quid̾ litemi
hũnt qiͣ cummonachis aut assiste¬
nis auiles irdices int̾pellant at
illinnctũt executores p̾sim̃tes ac¬
ced̾e int̾lotisc̾a et monachos tra¬
he eratq monastrias uł assist̾i¬
as inquietare forsancas q̃ nõ ui¬
dentur. ⁊ hinc ĩ uiriam. ⁊ confusi¬
onem ñ ꝑuam adorabłibi fi lois¬

Expanded text:
licissima civitate, in omni vero loco ea quae subjecta sunt distendentes. Quidam enim volentes corrumpere orthodoxae fidei honestatem, si quidem litem habuerint quasi cum monachis aut ascetriis, civiles judices interpellant. At illi mittunt exsecutores praesumentes accedere intra loca sancta, et monachos trahere, atque monastrias, vel ascetrias inquietare forsan eas quae non videntur. Et hinc injuriam et confusionem non parvam adorabilibus fi
Abbreviated transcription (Latin):
tur iusticiam. ⁊ bouestas sacra
ceses illirici dicimus et libieita¬
lieqtioccidentis terius et głiosi¬
ssimis p̾fc̃is utrius rome. ⁊ ma¬
gnificentissimo p̃toreppłorũ.
et uidicibus gencinmcorumq offi¬
cis. ⁊ nulla cis fiat fiat om̃io corni¬
pcio. S integra ad honoremrenen¬
tissimoꝵmon.⁊chorum custodiat᷑¬

Expanded text:
tur iustitiam, et honestas sacratcesis et Illyrici dicimus et Libyae Italiaeque et Occidentis totius et a gloriosissimis praefectis utriusque Romae gnificentissimo praetore populorum, et judicibus gentium, eorumque officiis, et nulla eis fiat omnino corruptio, sed integra ad honorem reverendissimorum monachorum custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
siue perrensales sucperauos q̾s¬
one sacerdotali c̾am examinet.
⁊idicet ⁊ ciuiles ñ sint penitus
cis iudices nez consunidanteoꝵ
uidiciorumdispon̾e. ⁊iudicare
honeste atz sacerdolriẜinleges¬

Expanded text:
sive per responsales, sive per alios quosone sacerdotali causam examinet et judicet, et civiles non sint penitus ejus judices, neque confundant eorum judiciorum disponere, et judicare, honeste atque sacerdotalite
Abbreviated transcription (Latin):
tis p̃torio ẜo exconsuliordinario
⁊pricoscripta exemplana basili¬
digłiosissimomagr̃ormusacr¬
orum p̾fc̾o urbis scripta exemp¬
laria longnio głiosissimo. De¬

Expanded text:
io secundo, ex consule ordinario et patricio. Scripta exemplaria Basilidi gloriosissimo magistro sacrorum officiorum. Scripta exemplaria Longino gloriosissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ẜdenũcientut expancis lñs una i¬
continuatõlegis ad omnẽ ꝑneĩ¬
at dcõm. s eciam accelerarlites sc̃i¬
mus monachis illatasnt. ñmeus
corum eccupetur circalitis sollicitu¬
ditem s uelocit̾ libatisacris operi
sit qui talem proferre sm̃am p̾sũ
offõsuo muilitabr̃sacratissimo no¬
stro danda entino ¶Executores
ꝙ p̾smũtes offerre oĩo admonicio¬
neur ab ip̃is deo amabłib ep̃is
prob̾antur. ⁊ retrudãtur mlocis q̃
decam̾ea mĩcupant penas cõpetẽ¬
tes passuri exactõni nillam de ce¬
t̾o ag̾e ꝑmutendi. ¶Hacualente
lege si quis cum aliquo reu̾entis¬
sunorum monachorum. aut nir¬
giũ aut mmilierum sacratarum
iamleges conscripsimus qͣs uale¬

Expanded text:
haec nuntient, ut ex paucis litteris una continuatio legis ad omnem perveniat dicionem. Sed etiam accelerari lites sancimus monachis illatas, ut non mens eorum occupetur circa litis sollicitudinem, sed velociter liberati sacris operibsit qui talem proferre sententiam pofficio suo multabitur sacratissimo nostro danda aerario; executores autem praesumentes offerre omnino admonitionem ab ipsis deo amabilibus episcopis prohibeantur et retrudantur in locis quae decanica nuncupantur, poenas competentes passuri, exactionem nullam de cetero agere permittendi. Hac valente lege, si quis cum aliquo reverentissimorum monachorum aut virginum aut mulierum omnino sacratarum iam leges conscripsimus, quas vale
Abbreviated transcription (Latin):
cum statum reduxit.
qr ia primis urbis. io.ɨ
ama bulis una atq sim
qui mañuutit᷑. licet ma¬
uumissor ĩgenuus sit.n
Et dediticios quid̃ ꝑ cõsti
ones ꝑq̃s sugg̾enten no¬
bis tribiniano uiro exꝑ¬
celso q̃store antiqui uris
altcatõnes placauimus

Expanded text:
um statum reduxit, quia et a primis urbis Romae cunabulis una atque simpqui manumittitur, licet manumissor ingenuus sit. et dediticios quidem per consones, per quas, suggerente nobis Triboniano, viro excelso, quaestore, antiqui iuris altercationes placavimus:
Abbreviated transcription (Latin):
qui manumutebantur
mõ maiorem. ⁊ iustam
iuftalib̾tatem consequebłit᷑
et fiebãt cues. romani
mo do minoremzilatini
ex lege uilia norbana
fic bant m̃o inferiorem
dediticiorum quid̃ pessĩa
condõ iam exmultis tem¬
porib i desuctudinem
abut. latimoꝵ u̾o nomen
pietas omina aug̃e.⁊ in
meliorem atitum ꝑduc̃c
descõans iduabus con

Expanded text:
qui manumittebantur, modo maiorem et iustam libertatem consequebantur et fiebant cives Romani, modo minorem et Latini ex lege Iunia Norbana fiebant, modo inferiorem dediticiorum quidem pessima condicio iam ex multis temporibus in desuetudinem abiit, Latinorum vero nomen pietas, omnia augere et in meliorem statum reducere desiderans, in duabus con
Abbreviated transcription (Latin):
seduclut ex suo te᷑stõ libertatez
ciꝯpet̾e nult. ¶ uerbã antenifide¬
iomissorum hec maxime ĩusu
hũtur peto. rogo. uolo. mando
fideituc ꝯmito. que pexindesi¬
gulafirma sutatq si omĩa
in unũ gesta congesta essent
ute angu. De codicillis

Expanded text:
sed velut ex suo testamento libertatem ei competere vult. Verba autem fideicommissorum haec maxime in usu habentur; ‘ peto, rogo, volo, mando, fidei tuae committo ’. quae perinde singula firma sunt atque si omnia in unum congesta essent. TIT. 25 DE CODICILLIS
Abbreviated transcription (Latin):
otest qutem quis eci¬
ainsingulas res per
fidriomissum reliu¬
quere. uelnti fundum homi¬
tum peccĩam mimeratã.
⁊uel ip̃mb̃r dem rogare ut
alicui restituat uł segata¬

Expanded text:
otest autem quis etiam singulas res per fideicommissum relinquere, veluti fundum, homitum, pecuniam numeratam, et vel ipsum heredem rogare ut alicui restituat, vel legata
Abbreviated transcription (Latin):
romissi mañmitit non testa¬
toris fit libertus ⁊ sitestato¬
ris seruns fit. sedeius aui
directe testam̃to libereẽ ibe¬
tur. ip̃ius restqtoris fit liber¬
tus ¶Omeciam ortuns ap̃¬
pellatur nec alius ullus di¬
recto ex testõ libertatem hr̃e
potest. qmͣ qui uttoq tpr̃e
testatoris fin̾t.⁊ quo faceret
Ourͣcta antenilibertas tũc
Dariudetim:cum non abali
oẜnumm mamummiti rogat.¬

Expanded text:
icommissi manumittitur, non testaicommissi manumittitur, non testatoris fit libertus, etiamsi testatoris servus sit, directo testamento liber esse iubetur, ipsius testatoris fit libertus, qui etiam orcinus appellatur. nec alius ullus directo ex testamento libertatem habere potest quam qui utroque tempore testatoris fuerit, et quo faceret directo autem libertas tunc dari videtur, cum non ab alio servum manumitti rogat
Abbreviated transcription (Latin):
sarius. non solum deeare rogͣ¬
ripõt.ut eam aliuu restituat᷑.
que ei relutasis. szeciam de a¬
kare sine ip̃ius siũ alienasit.
horsolimobsernandumest
ne plus quisquͣ rogecim ali¬
cuirestituere qmͣ ipẽ exdestam̃¬
to acceperit. nam ꝙ ampluis
ẽ. neplus mutiliter relinquit᷑
Cuiii antem aliena res perfi¬
driꝯmissum relinquitur nec¬
cesse est ei qui rogatus ẽ. ant
ip̃am reduere.⁊ prestareant
estumatõnem eius soluere.⁊
libertas quo serno perfideio¬
missum dari potestutheres
rogetur eum mamimitt̾e uł
legatarius uł fide iomissariꝰ
Nec unter est utrum desuo ꝓpͥo¬
seruo testator roget. an deco
quod ip̃ius k̃rdis uł legata¬
rii uł eciam exͣueisit itq et a¬
licnus seruus redir man
uonuendat. si mõ m̾chil ex
indõ erus quirelinquit liber¬
tatem perct perit ũ staumextĩ¬
guitur fideiomissaria liberta
.S differtur. quia tempore ꝓoe¬
dente possitubicum occasio
redimendiseri fu̾it p̾starili¬
bertas ¶Quiantemex cã fide¬

Expanded text:
sarius non solum de ea re rogari potest, ut eam alicui restituat, quae ei relicta sit, sed etiam de alia, sive ipsius sive aliena sit. hoc solum observandum est, ne plus quisquam rogetur alicui restituere quam ipse ex testamento cus est, inutiliter relinquitur. Cum autem aliena res per fideicommissum relinquitur, necesse est ei, qui rogatus est, aut ipsam redimere et praestare aut aestimationem eius soluere, Libertas quoque servo per fideicommissum dari potest, ut heres eum rogetur manumittere vel legatarius vel fideicommissarius. nec interest, utrum de suo pseruo testator roget an de eo, qui ipsius heredis aut legatarii uel etiam extranei sit. Itaque et alienus seruus redimi non vendat, si modo nihil ex iudicio eius qui reliquit libertatem percepit, non statim extinguitur fideicommissaria libertas, sed differtur, quia possit tempore procedente, ubicumque occasio redimendi servi fuerit, praestari libertas. qui autem ex causa fide
Abbreviated transcription (Latin):
incõtemplatõne i¬
untorum ducto in¬
ter prouĩcias tñsm¬
anuas strenuissimo mili¬
teprim ordinis comitinã
fu̾int consecuniea reu̾enci¬
a altissimarum dignita¬
tum iiris sbũganturut
hus lccum p̾sten̾tqui pro¬
consulatus insignibr ad¬
os qui sub comitine primi
ordinis dignitate pecculia¬
liter ad q̃l prouinciamł
ꝓuinicias deferendas mili
nantur: et cos quincemi
illustrium inrorũ magr̃o¬
rum militũ susceꝑint pͦag¬
endam ducib qͣuip̾ter ẽ¬
giptum. ⁊ ponticam ĩ aliis
p̾uiciis admĩstrauerint
adequamus

Expanded text:
i contemplatione meritorum, ducto intra provincias transmarinas strenuissimo milite, primi ordinis comitivam fuerint consecuti, ea reverentia altissimarum dignitatum viris subiungantur, ut his locum praestent, qui proconsulatus insignibus ados, qui sub comitivae primi ordinis dignitate peculiariter ad quamlibet provinciam vel provincias defendendas militnantur, et eos, qui vicem illustrium virorum magistrorum militum susceperint peragendam, ducibus, qui praeter Aegyptum et Ponticam in aliis provinciis administraverint, adaequamus
Abbreviated transcription (Latin):
ucciens de qͣlitate solidorũ.
orta fu̾̃it dubitatõ placet q̃¬
omo grecus appellat ꝑsing
ulas cuntates constiturum¬
ygostraton. qmͣ ꝓsuo fide

Expanded text:
uotiens de qualitate solidorum orta fuerit dubitatio, placet qrmo Graecus appellat per ulas civitates constitutuygostaten, qui pro sua fide
Abbreviated transcription (Latin):
n. mĩifiliũfiliam ue. neq a¬
nomaterno nepotẽ neptem¬
ue. ex filia. si emineqmi ne h̃r¬
dem non instituat exh̃rda¬
renc̃ce est siũ de urecnliq̃
ramus suĩ de edc̃o p̾toris ⁊

Expanded text:
 filium filiamve neque avo materno nepotem neptemve ex filia, si eum eamve heredem non instituat, exheredare necesse est, sive de iure civili quaeramus, sive de edicto praetoris,
Abbreviated transcription (Latin):
aduuteretur factum est mnͣfa¬
ctum accio dari debet ¶ar ubi
siopememiticius furtum fec̾it
ambo fintitenentur ¶ope et¬
consilio eiusquo furtum ad¬
micti undetur qui scallas forte
fe fenestras uel hostium ĩ frin¬
git. ut alius furtum fac̾et qui¬
ut uł ferram̃ta ad eifringen¬
dum ant scalas ut fenesttissu

Expanded text:
admitteretur, factum est, in faadmitteretur, factum est, in factum actio dari debet. at ubi ope Maevii Titius furtum fecerit, ambo furti tenentur. ope consilio eius quoque furtum admitti videtur, qui scalas forte  fenestras vel ostium effringit, ut alius furtum faceret, quive ferramenta ad effringendum aut scalas, ut fenestris su
Abbreviated transcription (Latin):
Inos hniis co calliditatiobin¬
amenutes pemostram desis de¬
cisio̾uem saintimus nonfurti
ui corrupti contracumdaril.
enim is sexuus detenor a sollici¬
tatore. ninume factus est.et i¬
deo nonconcurrant res regule
que serm corrupti accionemin¬
croducorent. cum ꝯsilium corru¬
ptoris ad porinͣciem ꝓbitatis
serm introduitum ẽst.ut sit
eipenalis accõ impoita canqmͣ¬
sire ip̃a fuiss seruns cormuptus¬
et ne exhinus impuntate.⁊ in
alium sernum qui facilius pos¬
set corrumpi tale facuius a qͥbꝰ¬
dam ꝑpetretur ¶ Interͣdum
uimũ funfurtũm sit neluti si
itit. neluti si debitor rem qua
creditori pignoris cã dederit
qualis est anus ope. et incõsi¬
lio s fintum fuũ est.¶In quo
uinuero est qui tibimimmos
extussit. ut eos alius raperet.⁊
aluis rem t̾nam exciperet uel
ut alius eas exciperet. ⁊ h̾ ue¬
teres scripserunt. de co qui pã¬
no rubeo fuganit armentu¬
.s ⁊siquid eorum perla̾scini¬
am. mondata operant fintũ

Expanded text:
nos huiusmodi calliditati obviam euntes, per nostram decisionem sanximus, non solum furti rvi corrupti contra eum dari: licet enim is servus deterior a sollicitatore minime factus est, et ideo non concurrant regulae quae servi corrupti actionem introducerent, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ipsa fuisset servus corruptus, ne ex huiusmodi impunitate et in alium servum, qui possit corrumpi, tale facinus a quibusdam pertentetur. Interdum minum furtum fit, velttit, ueluti si debitor rem, quam creditori pignori dedit, qualis est cuius ope et consilio furtum factum est. in quo numero est qui tibi nummos excussit, ut alius eos raperet, alius rem tuam surriperet, vel ut alius eas exciperet: et hoc veteres scripserunt de eo qui panno rubro fugavit armentum. sed si quid eorum per lasciviam, et non data opera ut furtum
Abbreviated transcription (Latin):
pignore siuehus apud quemi
res depõita ẽ. ea re utatum: sine is
quirem utendam accipit in ali¬
uinusum eamrem tñfferat. qͣ
uelutisiquis argentum ntend̃
accepit. qiͣ auncos adcenanĩ¬
uitaturus. lid ꝑegre secum tule¬
rit. ant. si quis equum geftem¬
di cã accõmodãt. sibilongnis
pẜunt de eo qui maciemequin
b ꝯmodatis aliter ut̾entur ꝙͣ
utendas acceperunt. ita furtu
ꝯmntere. si se intelligebãt idin¬
into dñofac̾e euiu sintel lexis¬
s. io non periussur. ac.si ꝑmis¬
surum credant exͣ crimenideri
optima sanc distiuctõe. qr fintã
siñ affc̃furandi uon ꝯmntitur.
Sed et sicredat aliquis ium¬
to domino serem ꝯmodatam
¶sibi ꝯͣctare. domino antemno¬
lente iofiat dicitur furtum nõ
fi̾. ¶ Unde̾ illud quesitum ẽ cum
cicius sermim meni sollicitau̾it
ut quasdemres dommo surir¬
id admenũ pertulerit. memiꝰ
dunult ticium in ipõ delito
dep̾bend̾e ꝑmisit seruo quasd̾
res ad eum perferre. ntrum fu¬

Expanded text:
pignore, sive is apud quem res deposita est ea re utatur, sive is qui rem utendam accepit in alium usum eam transferat quam veluti si quis argentum utendum acceperit quasi amicos ad cenam invitaturus et id peregre secum tulerit, aut si quis equum gestandi causa commodatum sibi longius ipserunt de eo qui in aciem equum bus commodatis aliter uterentur, quam utendas acceperint, ita furtum committere, si se intellegant id invito domino facere eumque, si intellexisset, non permissurum, ac si permissurum credant, extra crimen videri: optima sane distinctione, quia furtum sine affectu furandi non committitur. Sed et si credat aliquis invito domino se rem commodatam sibi contrectare, domino autem volente id fiat, dicitur furtum non fieri. unde illud quaesitum est, cum Titius servum Maevii sollicitaverit, ut quasdam res domino subriperid ad Maevium pertulerit, Maevius, dum vult Titium in ipso delicto deprehendere, permisit servo quasdam res ad eum perferre, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
accepit utendam. Ip̃i quid ulło
niõ compet̾e posse goñsus furem
tam. adu̾sus cum cumres ꝯmo
uesciens.⁊ dubitaus remuõ eẽ¬
ti occõminstituit postea autem
modati acc̃om ad furti autem
poruenre. ¶ tunc licencia eicon¬
cedatur:⁊ adu̾sus furem uenire
ulło obstaculo ei oppouendo
qm̃ incertus consticutus mou¬
it adu̾stis eum quirem utendã
accepit ꝯmodati acc̃om nͥ dño¬

Expanded text:
 ipsi quidem nullo modo competere posse adversus furem tam adversus eum qui eam nescius et dubitans rem non eti actionem instituit , postea autem ommodati actionem, ad furti autem pervenire, tunc licentia ei concedatur et adversus furem venire, nullo obstaculo ei opponendo, quoniam incertus constitutus movit adversus eum qui rem utendam accepit commodati action
Abbreviated transcription (Latin):
telłr. Nam quod maiifestum
nõ est. id scil nec maifestinnẽ
conceptunifuitum dr̃ cumap̾
aliquem cestibr p̾sentibus fur¬
tina res quesita. ⁊ inuentasit ⁊
appellatur concepti ¶ oblatu
fuitum dr̃. cumres finitina ab i¬
aliquo tibi oblatasit eaq apd̾
te ꝯceptasit utiq si ea m̃te tibi
data fu̾it. ut apud tepius qmͣ
apud euinqui de d̾it concipiet᷑.
Namtibi apud quem concepta
sit ꝓpria adu̾sus eum qui obtu¬
lit. quĩuis fur nonsit constitu¬
ta ẽ accõ que appellatur oblati
est eciam ꝓh̃itifurti accõ adu̾¬
sus eum qui furtum quer̾etes¬

Expanded text:
quod manifestum non est, id scilicet nec manifestum est. Conceptum furtum dicitur, cum apud aliquem testibus praesentibus furtiva res quaesita et inventa sit: , quae appellatur concepti. oblatum furtum dicitur, cum res furtiva ab aliquo tibi oblata sit eaque apud te concepta sit, utique si ea mente tibi data fuerit, ut apud te potius quam apud eum qui dederit, conciperetur: nam tibi, apud quem concepta sit, propria adversus eum qui obtulit, quamvis fur non sit, constituta est actio, quae appellatur ablati. est etiam prohibiti furti actio adversus eum qui furtum quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ioblatinu spẽs pocius ac¬
tõis sunt fiito coberentes
qmi gen̾afintorum. sicut in¬
ferius apparebit ¶Mainfe¬
stus fur est quem grẽci any
copy appellant. nec solum is
qui ut ipõfiito de p̾henditur
s ĩ is qui ĩlaco eo dep̾bendit.¬
in quo fit ueluti qui ĩ domo
furtimfec̾it. ⁊ ñ dũ eg̾ssus ia¬
nuam dep̾bensus fu̾it⁊quĩ
oliueto oliuarum ant ĩmne¬
couuarum firtumfecit. qͣ¬
diu in eo oliueto ant innine¬
to fur dep̾hũsus fu̾it¶Imo
ult̾ius fintum manifestam
excendend̾ est qmͣ diueam rẽ
furtenens insus uł dep̾bens¬

Expanded text:
et oblatum species potius actionis sunt furto cohaerentes quam genera furtorum, sicut inferius apparebit. manifestus fur est, quem Graeci ἐπ ̓ αὐτοφὠρῳ appellant: nec solum is qui in ipso furto deprehenditur, sed etiam is qui eo loco deprehenditur quo fit, veluti qui in domo furtum fecit et, nondum egressus ianuam deprehensus fuerit, et qui in oliveto olivarum aut in vineto uvarum furtum fecit, quamdiu in eo oliveto aut in vineto fur deprehensus sit: immo ulterius furtum manifestum extendendum est, quamdiu eam rem fur tenens visus vel dep
Abbreviated transcription (Latin):
cit. s placet qr furtum ex affru¬
furandi consistit ita demũ obli¬
garieo crime crimme ĩpub̾em si
primus pub̾tatisit. lobidintel¬
ligat. se deliquere. ¶Mrti acc̃o¬
minus. qmͣ ant. uendicando i¬
ant ꝯdicendo põt. ansferre. ¶S¬
reruendicato quid̃ adu̾sus pos¬
sess oremẽ sine fur ipe possidet
aduersus ip̃mfurem b̾rdemue
euis licet non possideat ꝯpetit

Expanded text:
isque placet, quia furtum ex adfectu consistit, ita demum obligari eo crimine impuberem, si proximus pubertati sit et ob id intellegat se delinquere. Qui reminus, quam aut vindicando aut condicendo potest auferre. sed vindicatio quidem adversus possessorem est, sive fur ipse possidet adversus ipsum furem heredemve eius, licet non possideat, competit
Abbreviated transcription (Latin):
pire tũ iudõ locati a fulloneant
sarcinatore remsnamꝑsequipo¬
test ¶ S eciambone fideiempto¬
fullom u̾on sarcinatori nõ ali¬
terfuiti acc̃om ꝯpet̾e placint ꝙͣ
¶sisoluendo sint har ẽ si dũo rei

Expanded text:
iudicio locati a fullone aut sarcinatore rem suam persequi potest. sed et bonae fidei emptofulloni vero et sarcinatori non aliter furti competere placuit, quam si solvendo sint, hoc est si domino rei
Abbreviated transcription (Latin):
silium dedit atq hortatus est
udfurtum faciend̾. ũtenetur fu
eius subripiant furtum quid̃
illis facuit et res nnfintina
c̃am cadit. nec obïd abiillou¬
sucapi põt. ¶ anteqmͣ indiñpo¬
testate reu̾tatur s finti acc̃o
ñ nascitim qr necex alia ulla
c̾a põt intereos nasci acco ¶Si¬

Expanded text:
silium dedit atque hortatus est ad furtum faciendum, non tenetur fueis subripiant, furtum quidem illis faciunt et res in furtivam causam cadit nec ob id ab ullo usucapi potest antequam in domini potestatem revertatur, sed furti actio non nascitur, quia nec ex alia ulla causa potest inter eos actio
Abbreviated transcription (Latin):
na consticuitur editõ p̾toris ꝑ
accõm furti non exibiti nec non¬
adr̾isus enm qui furtinam rem
apud te q̃itam. ⁊ ĩuentam non
nem abierunt. cum enĩ requi
tum ẽ / quia oñis quiscientes
rem fuitiuan suscepexint.⁊ cela¬
u̾uit. fuiti necinanifesti obno¬
riisunt ¶ Peuamanfesti fur¬
tiqdrupli est tamex serm ꝑso¬
na qm̃ exlib̾inec mamfesti
uupli. ¶fuitum añtfit ũ solũ
cuquis int̾cipiendi^ rm ali¬
enam ãmonet ¶S gn̾aliter

Expanded text:
dicto praetoris per actionem furti non exhibiti adversus eum qui furtivam rem apud se quaesitam et inventam non nem abierunt. cum enim requistissimum est quod omnes qui scientes rem furtivam susceperint et celaverint, furti nec manifesti obnoxii sunt. Poena manifesti furti quadrupli est tam ex servi persona quam ex liberi, nec manifesti dupli. Furtum autem fit non solum, cum quis intercipiendi causa rem alienam
Abbreviated transcription (Latin):
brex cõtractu. ⁊ exqiͣ coutractu
sequitur ut de obłonib exma¬
ciamus. s ille quid̾ ut suo loco
tradidimus inqͣtuor gri̾a
duũdũtur. le e uero inuus ge¬
m̾s sunt. namom̃s ex renas¬
antur .i. ex ip̃o maleficio uelu

Expanded text:
ex contractu et quasi ex contractu, sequitur, ut de obligaciamus. sed illae quidem, ut suo loco tradidimus, in quattuor genera dividuntur: hae vero unius generis sunt, nam omnes ex re nascuntur, id est ex ipso maleficio, velu
Abbreviated transcription (Latin):
pecculium intelłi debent suo or¬
te mułr iudõ agat placet ea¬
tenus maritum ꝯdepnan de¬
be qͣtenus eum fac̾e posse .i. qͣte
nus inpeculio facultates eius
paciuticur. Itcq si dotis qnͣti¬

Expanded text:
peculium intellegi debeat, suo orio mulier agat, placet, eatenus maritum condemnari debere quatenus facere possit, id est quatenus facultates eius patiuntur. itaque si dotis quanti
Abbreviated transcription (Latin):
deuide alt̾m petas nelutihoĩem
pet̾e intelłr. quia in eo genere
scipłonis ꝓmissoris ẽ elcdͬ utrũ¬
pecuimam an hominẽ soluere¬
malit qui igitut pocm̃am trũ¬
uł hominẽ trũ sibidare oport̾e¬
meliorem facit adu̾sarii u̾osu

Expanded text:
einde alterutrum petat, veluti hominem tellegitur quia in eo genere s promissoris est electio, utrupecuniam an hominem solveremalit: qui igitur pecuniam tanl hominem tantum sibi dari oporteionem facit
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃et uelutisicũt eix aurei de bẽ¬
tur .u. sibidari oport̾e intende¬
rit. ant auntotus fundus eius
pecierit siñ piculo agit iu reliqu
stõne dine memorie zenonis. Siꝰ¬
quis aliud pro alio intend̾it. ĩ¬

Expanded text:
uti si, cum ei decem debeque sibi dari oportere intenderit, aut cum totus fundus eius periculo agit: in reliquum vae memoriae Zenonis. Squis aliud pro alio intenderit, nih
Abbreviated transcription (Latin):
nccͣus sũptibr dõs minuit sic̾
exlacioribr libris digestoru
cognos cere licet. sͦiũquis cũ
pente suo pr̃ouo uesuo agat.
conse quatur. qm̃ adu̾sarins

Expanded text:
s sumptibus dos minuitur, sicut ex latioribus digestorum libris cognoscere licet. Sed et si quis cum parente suo patronove agat, consequitur quam adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
rus erit uoluisse filiorum quid̃ ma
os exsuo uatos semmne̾ adhucrelm¬
quere ẜnituros ¶hoc sinułr quidem
numissis sc̃imis uã siea que ĩ p̃ceden¬
tibr dc̃a sunt mauumssoribr nonser¬
uainus segnores forsanhõies cuca
libertates largitatem efficimus no¬
bis aucenomine extat studiũ sbsist̾e

Expanded text:
rus erit voluisse filiorum quidem maos ex suo natos semine adhuc relinquere servituros. Haec similiter quidem numissis sanximus. Nam si ea quae in praecedentibus dicta sunt manumissoribus non servamus, segniores forsan homines circa libertatis largitatem efficimus. Nobis autem omne extat studium subsistere
Abbreviated transcription (Latin):
cun indent passumisequi ũbeitatem
dedit uł eifilos post p̾dõas probõnes
decet et ꝙplacet do deo etliberto. et
sorib reddantut nõ demio. ili b̾ta¬
te. ⁊ bñnatc̃e oadant tanꝙͣ indenoti
ingratiq ꝯmitr.ia lege dampuati.
erunt nam itappetue uib̾iet ingemi
isi mantimissoribreori filis ĩ cõ¬
solam post maũmissionẽ obẜuatõm
adicimꝰ. ⁊ sint eciam p̾cedentes filui sĩt¬
sic̃ qui post dotalia sunt nati lib̾i et in¬
genui i suiet pr̃isucc̾ores ⁊ ipostułce i
ameorumanulorũ ⁊ pristinũ natali¬
le sobolem lib̾amaingenuam. ipr̃i
it ille poste amulierem maũmut̾s. ⁊ do¬
talia confic̾e docimũta. mox cm ip̃a
docis inscͥpcõe. ⁊ filiis ꝯpetet lib̾tatis
simulcisuorumius ñ requirentibꝰi
nob̾ sp̃alem lib̾cateminfilus fi̾.i sił
maĩmuiti cũmr̃e aut postea uł antei
eamfortelib̾tatem accipere. S scͥpãx¬
sola uupcialiũ docam̃toꝵ mox eos lib̾¬

Expanded text:
convicerit passum se qui libertatem dedit vel eius filios, post praedictas probationes decet et quod placet deo et liberto et dsoribus reddant, ut non denuo et libertate et benenatione cadant tamquam indevoti ingratique convicti et a lege damnati. Erunt namque ita perpetue liberi et ingenui, si manumissoribus eorumque filiis incosolam post manumissionem observationem adicimus. Et sint etiam praecedentes filii et qui post dotalia nati sunt liberi et ingenui et sui et patri successores, a postulatione aureorum anulorum et pristinorum natalile sobolem liberam et ingenuam et patri rit ille postea mulierem manumittere et dotalia conficere documenta, mox cum ipsa dotis inscriptione et filiis competet libertatis simul et suorum ius, non requirentibus nobis specialem libertatem in filiis fieri et simul manumitti cum matre aut post eam vel ante eam forte libertatem accipere, sed scriptione nuptialium documentorum mox eis
Abbreviated transcription (Latin):
ntilitate eoriisut sancientes ua¬
lebit h̾ autemlex in subseqnͣtib
omibraeis quipostea emerserint
cãib ꝙ enim recessit non ꝑscruta¬

Expanded text:
utilitate eorum sunt sancientes. Valebit autem lex haec in subsequentibus omnibus et eis qui post eam emerserint casibus; quod enim recessit non perscruta
Abbreviated transcription (Latin):
cunus aũt nouũ nich̾. S egregios
aũnos imperatores sequim. sicut
cm̃ autonuiꝰ pius cognominatus ex
ius romaneciutatis prius abuno¬
ingẽunitatem᷑ deducens ille ħomũ
dosius imor post constanti  nũ
inarimũ sacratissime buiꝰ ciuitatis
ꝯditorem filiorumprius ius in d̾e pe
lorum ius uincuiq petencium datũ
ccc̃om ⁊ manumissorum indigẽtẽ
lege damus. resticinmꝰ enĩ nacure in¬
genuitatem dignos ñ ꝑsingulos de
iectis adiciamus. ¶Que igitur sb̾
placũnt nr̃e clem̃cieperhuͣc legem
b̾ tua celsitudo cognoscens nr̃is sb̃

Expanded text:
cimus autem novum nihil, sed egregios ante nos imperatores sequimur. Sicut enim Antoninus Pius cognominatus, ex ius Romanae civitatis prius ab unoingenuitatem deducens ille hoc omdosius iunior post Constantinum maximum sacratissimae huius civitatis conditorem filiorum prius ius petitum in lorum ius unicuique petentium datum occasionem et manumissorum indigens auex hac lege damus. Restituimus enim naturae ingenuitate dignos non per singulos de iectis adiciamus. Quae igitur pro placuerunt nostrae clementiae per hanc legem, haec tua ce
Abbreviated transcription (Latin):
uacat. ¶uideanus si ꝑs aliqͣ
institutus fũit sit. quid uir̃ sic
uelutisitres ex qrͣtis ꝑtibbr̃d¬
es scciptismit.⁊ ꝯstat uacantẽ
ꝑtensingulis tacite ꝑlirdit¬
aria ꝑte. Accedere ⁊ perm̃ hr̃i
acsi extercus partibrħ̾rdes scri¬
ex portõnib sunt tacitesing¬
ulis decresce̾ nt si u̾bi gr̃a ĩ
q̃tuor ex t̾cus partibr br̃des
scriptisunt ꝑinde ħ̾ant ac siu¬
nus quis exqrta ꝑte l̃rs scri¬
ptus funss ¶ et sipłes micie

Expanded text:
acat. Videamus, si pars aliqua institutus sit, quid iuris sit? veluti si tres ex quartis partibus heredes scripti sunt. et constat, vacantem partem singulis tacite pro hereditaria parte accedere et perinde haberi ac si ex tertiis partibus heredes scriasse in portionibus sit, tacite singulis decrescere, ut, si verbi gratia quattuor ex tertiis partibus heredes scripti sint, perinde habeantur ac si unusquisque ex quarta parte scriptus fuisset. Et si plures unciae
Abbreviated transcription (Latin):
non fideiꝯmissis. ⁊ libertati¬
perare satis est ¶bii quos
stitm possũt ueluti si fr̃is fi¬
lios pegrinatos ignorans
qͥ ẽẽnt h̃r des insticuerit ig̾¬
norancia i cestantis i nti¬
lem instõm ñ facit

Expanded text:
non in fideicommissis et libertatiibet obtemperare satis est. Hi, quos nstitui possunt, veluti si fratris filios peregri natos, ignorans qui essent, heredes instituerit: ignorantia enim testantis inutilem institutionem non facit
Abbreviated transcription (Latin):
in illis ꝑqrtib nominacis e¬
qiłis ex ꝑtibr eos hr̃des esse ɨ
Partibraũt inquorũd̃ ꝑso¬
ins exp̾ssis. ¶Si quis alius si¬
ne ꝑte nominatus erit. siqui¬
concurrent ¶Suototus as

Expanded text:
rtibus nominatis aequis ex partibus eos heredes esse. partibus autem in quorundam personis expressis, si quis alius sine parte nominatus erit, si quiconcurrent. si vero totus as
Abbreviated transcription (Latin):
pore aut ad certum tp̃c ñ põt
uelutipost qũquinum qmͣ̃
moriar uł ex .l. alendis illis
aut us adkalendas illas be¬
res esto diemq adiectum ꝓ
supernacuo k̾ri placet: iperĩ¬
de ce d. acsipure k̾rs isti

Expanded text:
o tempore aut ad certum tempus non potest, veluti ‘ post quinquennium quam moriar ’ vel ‘ ex kalendis illis ’ aut ‘ usque ad kalendas illas heres esto ’: diemque adiectum pro supervacuo haberi placet, et perinde esse ac si pure heres insti
Abbreviated transcription (Latin):
tem ¶ et unũ hoĩem. ipłes us
sextans qu drqͥns. trienͦs. qͥli¬
qnis. semis. deptũx bes. dodrãs.
sextans. deimis . as.¶ ao Auc uoi¬
cie assemefficĩt quot testõr
uoluerit.⁊ ¶et sinuũ trũquis
ex semisse u̾bi gr̃ahr̃denscri¬
pẜit totus as insemisse eritne¬
q enĩ idem exprate testatus⁊
ex parte intestatus decede põt
nsi sit miles cuiꝰ sola nolũtã
intestõ spectatur. ex ꝯͣrio ¶ Et¬
eõrio põt quis in quantascũ
uolu̾t płimas micias suam
h̾rditatẽ diuide. ¶ Ssipluit̾
instituant ħ̃ rdesita demũ in¬

Expanded text:
tem. Et unum hominem et plures in sextans, quadrans, triens, quincunx, semis, septunx, bes, dodrans, dextans, deciae assem efficiunt quot testator voluerit, et si unum tantum quis ex semisse verbi gratia heredem scripserit, totus as in semisse erit: neque enim idem ex parte testatus et ex parte intestatus decedere potest, nisi sit miles, cuius sola voluntas in testando spectatur. et e contrario potest quis in quantascumque voluerit plurimas uncias suam hereditatem dividere. Si plures instituantur, ita demum
Abbreviated transcription (Latin):
suauumissus ẽ uinotes¬
tatore. ł mortuo qũ qũade¬
at siio arbitrio h̃rditatem
alienus post dni mortẽ rec¬
te bors institint᷑. quiq. ⁊cum
ħ̾rditariis serius ẽ testĩfac¬

Expanded text:
issus est, vivo testatore vel mortuo, antequam adeat, suo arbitrio adire hereditatem alienus post domini mortem recte heres instituitur, quia et cum hereditariis servis est testa
Abbreviated transcription (Latin):
capcionem suam detulit. et
amonam cõgruam p̾stati
adullum aliud obsequiũ
deuocentur ¶ Neꝙ arõnalii
nr̃o mularum fiscaliũ łequ¬
orum mĩsteriũ subire cogat᷑¬

Expanded text:
tationem suam detulit et annonam congruam praestat, ad ullum aliud obsequium devocetur neque a rationali nostro mularum fiscalium vel equorum ministerium subire cogat
Abbreviated transcription (Latin):
cipossunt ẽẽ t̾ribiles iustica¬
nocupiam uocͣitarem obse¬
quii quasi mancipio siniu
latis omib facultatib px¬
tuo subingent exilio. et in¬
chonimꝰ rusticauum qui se
ĩeuisdem opera sponte ꝓpri¬
a deculisse spopond̾it parpe¬
ne seu̾itudo constringat ⁊¬

Expanded text:
ci possunt esse terribiles, rusticano cuipiam necessitatem obsequii quasi mancipio sui iulatis omnibus facultatibus perpetuo subiugentur exilio, et nihilo minus rusticanum, qui se in eiusdem operas sponte propria detulisse responderit, par poenae severitudo constringat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iste qͣuo acc̃ones inrenisñt
s negatine ꝙ genus acc̃d̃is
is agit qui ũpossidet euero
per qm̃ ueget rem actoris eẽ.
Sane inuno caũ qui possidet
inchomiꝰis actoris ꝑtem op

Expanded text:
istae quoque actiones in rem sunt, sed negativae. quod genus actionis is agit qui non possidet: ei vero per quam neget rem alterius esse. sane uno casu qui possidet nihilo minus actor
Abbreviated transcription (Latin):
porteat ad ꝯpares iudices appelło¬
nes referi. s aminore iudicio ĩma¬
uis cribimal ascende̾ et adillustris¬
simã p̃fcũram illorum appelłones
rigantur. quii macũ imo excelsor
procempore q̃store eas dinmat u¬

Expanded text:
ices appellationes referri, sed a minori judicio in majus tribunal ascendere, sed ad illustrissimam praefecturam illorum appellationrigantur, quae unat cum viro excelso pro tempore quaestore eas dirimat, u
Abbreviated transcription (Latin):
bus ablrus quorũ int̾est offerri
sine magnismne iminores sint ex¬
ceptanidel sublimissima p̾tori¬
ana p̾fectura utliceat boĩ uitra
tospacium plenissime delib̾are
siñ appelland̃ em̃ sit sine quies¬
cenõ netimore instante opus
appellatorrũ freqnt. s sit omibꝰ
inspectõnis copia q̾ et indiscus¬
nr̃m inferri consistorium. si forte ꝯ¬
tig̾it imperatoriam maiestatam
occupatam publicis caĩs. ⁊ mũda¬
qͣtenus c̾a agiteturũ exhcelitemi
ꝑiclitari. ¶ Qrd enuunciũ ẽlitigon
cium. si culmen imperatoriũ crcupet᷑
uł quis tante ẽ auctoritatis ut no¬
lentem principem poss adꝯuccan¬
dos pr̃es cetͥosqz ꝓceres coaitare. oz
si quidtale euen̾ir c̾a intacta ꝑina¬
ueat donet imperator monitus ⁊

Expanded text:
ibus ab his quorum interest offerri, sive magni sive minores sunt excepta videlicet sublimissima praetoriana praefectura: ut liceat homini intra id spatium plenissime deliberare, sive appellandum ei sit sive quiescendum, ne timore instante opus appellatorium frequentetur, sed sit omnibus inspectionis copia, quae et indiscusnostrum inferri consistorium, si forte contigerit imperatoriam maiestatem occupatam publicis causis ex mundaquatenus causa agitetur, non ex hoc litem periclitaritium, si culmen imperatorium occupetur? vel quis tantae est auctoritatis, ut nolentem principem possit ad convocandos patres ceterosque proceres coarctare? Sed si quid tale evenerit, causa intacta permaneat, donec i
Abbreviated transcription (Latin):
librarum auri ꝙͣtitatenlintataᷤᷤ
ad uirm spectabłem comitẽ orien¬
cis mut̾e simli mõ audienciã. i fin
alios eademspettabilate decoratos
indices suas tñsmutant appelłonẽ¬

Expanded text:
librarum auri quantitatem limitatas, ad virum spectabilem comitem orientis mittere, simili modo audientiam et finealios eadem spectabilitate decoratos judices suas transmittant appel
Abbreviated transcription (Latin):
bis datis. siũsint spectabłes indi¬
ces intramemoratam qnͣtitate
referatur. si autemł ulustres sĩt
datianobis iudices. quibr apices
dignitatum superspectabilicatem
suut ł duces qui. ⁊ om̃io spectabłita¬
tesunt decorati. uł hnqui aprinci¬
pe delegatist᷑. spectabłem h̃ant dig¬
refermtur ¶omibraliis que deap

Expanded text:
bis datis, si non sint spectabiles judices, intra memoratam quantitatem referetur. Si autem vel illustres sint dati a nobis judices quibus apices dignitatum super spectabilitatem sunt vel duces, qui omnimodo spectabilitate sunt decorati, vel hi, qui a principe delegati sunt, spectabilem habeant digreferuntur, omnibus aliis, quae in ap
Abbreviated transcription (Latin):
cacõsꝑatur. us ad .x. librariun ai¬
auri qnͣtitatem ũ in hũc regianĩ
urbem cam uenut s ad p̾fectum
angustalem qui audiat. ⁊ cãm
duiat inte sacricoguitoris
quor mõ quocieus in asiana dy¬
ccesi uł pontica talealiquid emer
rum auri appelłones ad spectabil¬
es couuces forte. uł ꝓconsules uł
proceres. uł moderatores quibr
sp̃ałr eas demlites ꝑagendas de¬
putaumꝰ remiitant᷑ quate nꝰ
huad siłitudinem p̃fc̾iangns¬
tał iute s acricogintoris interce

Expanded text:
atur usque ad decem librarum auri quantitatem, non in hanc regiam urbem eam venire, sed ad praefectum augustalem, qui audiat et causam dirimat vice sacri cognitoris,que modo quoties in Asiana dioecesi vel Pontica tale aliquid emersrum auri appellationes ad viros spectabiles, comites forte, vel proconsules, vel praetores, vel moderatores, quibus specialiter easdem lites peragendas deputavimus, remittantur, quatenus et hi ad similitudinem praefecti augustalis vice sacri cognitoris interce
Abbreviated transcription (Latin):
appelłones amĩoribriudicib nõ
solum admarinios iudices reun¬
it̾ent᷑. S adspettabłium iudicimi
tribialq̃tenus et ip̃isacro andi¬
c̾as magnis fatigentur dispend¬
us ut forsitan touis litis estĩacio
adsũptus iudiciales ũsuffic̾et.a

Expanded text:
non solum ad maximos judices remitterentur, sed ad spectabilium judicum tribunal, quatenus et ipsi sacro audi minimas causas magnis fatigentur dispendiis, ut forsitan totius litis aestimatio ad sumtus judiciales non sufficeret.
Abbreviated transcription (Latin):
mano illustrimagr̃o offõrum iri¬
et questori saccipalacii. croniii.¬
ut̾iorum legum accerbitati
płimaremedia ĩponentes.⁊
maxime h̃ crda appelłones
facientes s ecinp̾senti ad hinꝰmo¬
di bñdficium ꝑuenire duximꝰ eẽɨ¬
nccͣrium antiqͣnitati. ⁊ em̃ cautu
erat ut siquis perselitemex̾anti
tilata sit et intriduũ ꝓxm̃eam
res eẽ homines ignaros legum
sb̃tilitatis. ⁊ putantes intriduũ
periculum ĩadisse. ibiduo tnͣsactõ
c̾as ꝑdisse. Unde nccriũ dixximus¬

Expanded text:
ano illustri magistro officiorum et quaestori sacri palatii. Anteriorum legum acerbitati plurima remedia imponentes et maxime hoc circa appellationes facientes et in praesenti ad huiusmodi beneficium necessarium. Antiquitate etenim cautum erat, ut si quis per se litem exercuerit ventilata sit, et in triduum proximum eam res enim homines ignaros legum subtilitatis et putantes in triduum periculum incidisse et biduo transacto causas perdidisse. Vnde nec
Abbreviated transcription (Latin):
tori tucoris anitas aloqͥn
non lib̾abitur.smonsolue¬
r̃one statutumest in consti¬
turõne qmͣ ad cesarienses
aduecatos exsuggestione
tribumani niri dmmentis¬
pupillarem solũc. ut priꝰ
siña iudicialis snĩ ominiã¬
puno celebrata h̃ ꝑnuitata
quo subsecuto sietindex ꝓ¬
sequatur. hunus solutõm
plenissima securtas ¶Si
aut alit̾ qmͣ disposuimus
tat perexcepco in dolimali.¬

Expanded text:
n non liberabitur. seratione statutum est in constitutione, quam ad Caesarienses advocatos ex suggestione Triboniani, viri eminentispupillarem solvere, ut prius sententia iudicialis sine omni damno celebrata hoc permittat. quo subsecuto, si et iudex psequatur huiusmodi solutionem plenissima securitas. sin autem aliter quam disposuimus tat, per exceptionem doli mali
Abbreviated transcription (Latin):
abeo qui accepit polia fide
osũptisunt. conditi possũt
simalafide qdeͣxibend̾ debi¬
is agipotest¶ at exõrio o
om̃s res pupillo. ⁊pupꝑlle
sine tutoris aintẽ reitedari
possunt. Iõq si debitor pn

Expanded text:
ab eo qui accepit bona fide consumpti sunt, condici possunt, si mala fide, ad exhibendum de his agi potest. at ex contrario omnes res pupillo et pupillae sine tutoris auctoritate recte dari possunt. ideoque si debitor p
Abbreviated transcription (Latin):
erc eciamnolente utrisq
remedim ĩposiminis nt
eciam murereas res que in
ꝓuinciali solo põite smt
ctione. qm̃ins eius eares ñ
sit. alieuare põt.s hoc forsi¬
tan hodie io indetur fĩ qr
noluntate debitoris intel¬
łr pignus alienariꝙ ab
de si panĩa ñ soluatur. ¶S
neͬ creditores siĩ ius perse¬
qui impedirent᷑. neq debi¬
tores temere suarmi rez
poĩtus ẽ. ꝑ qm̃ pignorimi
distracto possir prccedeit
anus cenore utriq p̾tic¬
ditorum. ⁊ debitornm sa¬
tiskũdeq pronisum est

Expanded text:
 etiam volente: utrisque remedium imposuimus, ut etiam in eas res quae in provinciali solo positae sunctione, quamvis eius ea res non sit, alienare potest. sed hoc forsitan ideo videtur fieri, quod voluntate debitoris intellegitur pignus alienare, quidere, si pecunia non solvatur. sed ne creditores ius suum persequi impedirentur neque debitores temere suarum rerupositus est, per quem pignorum distractio possit procedere, cuius tenore utrique parti creditorum et debitorum satis abundeque provisum est.
Abbreviated transcription (Latin):
biinscriptura fiebat
obligatio que nom¬
inbus fieri diceba¬
tur que nomina bodie non
sunt musu ¶Plane si qui¬
siqms debe̾re sescripserit qd̾
miuime pum̾ata postmult̾
tp̃ris excepcõm oppon̾e nõ põt.¬

Expanded text:
im scriptura fiebat obligatio, quae nominibus fieri dicebatur, quae nomina hodie non sunt in usu. Plane si quis debere se scripserit quod minime numerata post multum temporis exceptionem opponere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
diũs adquir̾e certum est. exte¬
pto eo ꝙ un uoĩatim stipulã¬
do ant perrraditõmi accipiẽdo
Illisoli a uiritur ueluti cum
ita scipulc̾tur ticio dño meo da¬
respõdes. ¶S si unius dũi ins
suẜnus fu̾it scipłatus. licetan¬
decessionem res expedita ẽ. ut
illitĩ ad quirit. quilor ei fac̾e
iussit ut supͣdaũ ẽ.¬

Expanded text:
dominis adquirere certum est, excepto eo, quod uni nominatim stipulando aut per traditionem accipiendo illi soli adquirit, veluti cum ita stipuletur: ‘ Titio domino meo dare spondes? ’ sed si unius domini iussu servus fuerit stipulatus, licet anostram decisionem res expedita est, ut illi tantum adquirat, qui hoc ei facere iussit, ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nos repente inferimus .x.libra¬
nm auri penamexigentes eum qui
p̾sumpserit omĩo tale nis urand̾.
accipere: ihnͣc scil qnͣtitatem ip̃i nife¬
lici darmuneri sc̃imiꝰ ad reliqmͣ bone
te iudice quia siueglex̾it tene bit
ipẽ puincie p̾ses insiurand̾ exeg̾iti
np̃r eciam memoratam .x.librarum
aur penaniexigatur si quiḋ mili¬
tans uidex sit uiilla ꝓuincia ꝑ illũ
danda. sicuti dcm̃ est mulieri. si u̾o ũ
bt imlitarem indicemmetiopoleos

Expanded text:
etiam nos repente inferimus X. librarum auri poenam exigentes eum qui praesumpserit omnino tale iusiurandum accipere. Et hanc scilicet quantitatem ipsi infelici dari mulieri sancimus ad reliquam bonae am ei; sciente iudice quia. si neglexerit, tenebitur ipse provinciae praeses iusiurandum exegerit, ipse etiam memoratam decem librarum auri poenam exigatur, si quidem militaris iudex sit in illa provincia, per illum danda, sicuti dictum est, mulieri; si vero non habet militarem iudicem, metropoleos
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣstudrid au auob̾si castitatẽqr enĩ
eos fideuissorem accipere ꝓhibumnꝰ ĩ¬
uenisse illos aliaminamad ĩpieta¬
tem duceutẽ maioremius irand̃ eĩ¬
lxt eas exig̾e. qr ñqm̃ab impia illai
curpi operatõe cessabũt nuilieres a
existentes nuẜas. ⁊ sic maleseductas
uatõnes. ñem̃si quis ab alid̾ ins¬
uirand̾ acceperit quia eccidet forsã
aut adult̾abit᷑ aut anquid agiti
ad p̾dicõni duccus. Iõ liceat mulie¬

Expanded text:
studendam a nobis fieri castitatem. Quia enim eos fideiussorem accipere prohibuimus, invenisse illos aliam viam ad impietatem deducentem maiorem: iusiurandum enim eas exigere, quia numquam ab impia illa et turpi operatione cessabunt, mulieres autem existentes miseras et sic male seductas vationes. Non enim si quis ab aliquo iusiurandum acceperit, quia occidet forsan aut adulterabitur aut aliquid aget ad perditionem deducens. Ideoque liceat mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Racientes legent dicentem&
milli licenciar e ẽ scenecam.
decentatas mulieꝵs fi derussorem
engequia obsera abũt. innpiamꝰ
plebũt opercom penitencie tr̃ nor

Expanded text:
acientes legem interdicentem nulli licentiam esse in scena detentas mulieres fideiussores exigere, quia observabunt et impiam complebunt operationem paenitentiae tempus
Abbreviated transcription (Latin):
uemente locatus tibi reiusus
gatur et accõnc depõiti quri
ipe deea nt qmͣ accepit resti¬
endam tradidit sue facilita¬
quo qui pignus accep̾it re
obligatur qui et ipẽ de ea re.
quĩ accepit restituenda tenẽ
acc̃one pignoraticia ¶Sdqr
pigius uttins gr̃a datur. et
debitoris quomagis eipecuũ¬
a credetur.i citditoris quo ⁊¬
magis ei intuto sit creditu
placit suffic̾e quoꝰ ad eam

Expanded text:
veniente locatus tibi usus rei gatur et actione depositi, qui et ipse de ea re quam accepit restiendam tradidit, suae facilitaquoque qui pignus accepit re obligatur, qui et ipse de ea ipsa re quam accepit restituenda tenetur actione pigneraticia. sed quia pignus utriusque gratia datur, et debitoris, quo magis ei pecunia crederetur, et creditoris, quo magis ei in tuto sit creditum, placuit sufficere, quod ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
ntend̾ accepit. Sanc quid exac
tamdiligenciam reicustodic̃
te pͥstare ubeti. nec sufficitei
tantam diligenciam adbib
diligencior pot̾it canirem ais¬
todire. S pp̃ maiorem in ma¬
iores ne casus nõtenetur. si
mõ non huꝰ ip̃ins culpa is cã
int̾uen̾it. alioquĩ si ifquide
tibidomi ⁊m̃datum ẽ ꝑegre
teꝯferit malilis et. ułincinsn
rostium ꝑuł p̃domim. uł nau

Expanded text:
utendum accepit, exactam quidem diligentiam custodiende rei prestare iubetur, nec sufficit ei tantam diligentiam adhibudiligentior poterit eam rem custodire. Sed propter maiorem vim maioresve casus non tenetur, si modo non ipsius culpa is casus intervenerit. Alioquin si id quod tibi commodatum est, peregre tecum ferre malueris et incursu host
Abbreviated transcription (Latin):
ammo ᵈ tiuagis distrabers
teuetur cõmodati acc̃one ¶
is ab eo quinuutĩ accepit lõ¬
ge disrat. ⁊amq nonitares
daturugems fiat.⁊i obid de i¬
earc ip̃ arestituendatenẽtur
at is quid̃ qui mutuũ accepir
si quol fortinto caũ quid̃ acce¬

Expanded text:
mo dat magis distrahere tenetur commodati actione. sed is ab eo qui mutuum accepit longe distat: namque non ita res datur ut eius fiat, et ob id de ea re ipsa restituenda tenetur. et is quidem qui mutuum accepit, si quolibet fort
Abbreviated transcription (Latin):
bis ñ cedentes.s alie eius dem
nature.iqualitatis reddant᷑
unide eciam muituũ appellatũ
sit. qr ita amecibi datur nt ĩ
exineo tuum fiat. Exeoq ͣtu
nascitur acc̃o que nocatur oͦdõ
is quo qui non debitum ac¬
pit ab eo quiperenorem solr¬
it reobligatim datur q agẽ¬
ti dͣeum. pp̃ repecicõm cond̾i¬
ticia acc̃o. nam perinde ei ab¬
tutoris aucte nõ debitumͥ
errdrem datum ẽ nõ tenet᷑

Expanded text:
bis non eaedem res, sed aliae eiusdem naturae et qualitatis reddantur. unde etiam mutuum appellatum sit, quia ita a me tibi datur, ut ex meo tuum fiat. ex eo contractu nascitur actio quae vocatur condictio. Is quoque, qui non debitum accepit ab eo qui per errorem solvit, re obligatur: daturque age eum propter repetitionem condicticia actio; nam proinde eitutoris auctoritate non debitum per errorem datum est, non tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
sotõe sb̃lataquadmuplipẽa
teneatur. operauim p̾t̾ea ⁊¬
ꝯpendiis dampuis ꝙ p̾sti¬
tis inlib̾tis.⁊̃ quos parru¬
surpatõne suscepit modus

Expanded text:
satione sublata quadrupli poena teneatur, operarum praeterea compendiis damnisque praestitis. In libertis etiam, quos pari usurpatione susceperit, is modus