comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orauerint tales : dat exemplũ quod imitari in p̃cib
debeamus: ut tales esse possimus. Tunc inquit illi
tres quasi ex uno ore ymnũ canebant: & benedice¬
bant dñm. Loquebantur quasi ex uno ore: & nondũ
illos xp̃c docuerat orare: & idcirco orantib fuit
impetrabilis & efficax sermo : quia promerebatur
dñm pacifica & simplex & spũalis oratio. Sic & a pos¬
tolos cũ discipulis post ascensionẽ dñi inuenimus oras¬
se. Erant inquit perseuerantes om̃s unanimes in
oratione: cũ mulierib: & maria quȩ fuerat ma¬
ter ihesu. & fratribus eius. Perseuerabant in ora¬
tione unanimes: orationis suȩ & instantiã simul
& concordiam declarantes: quia deus qui in habi¬
tare facit unanimes in domo. non admittit in
diuiduã & ȩternã domũ. nisi apud quos est unã¬
nimis oratio. Qualia autẽ sunt fratres dilectissi¬
mi orationis dominicȩ sacramenta: quã magna

Expanded text:
orauerint tales, dat exemplum quod imitari in precibus orauerint tales, dat exemplum quod imitari in precibus debeamus, ut tales esse possimus. tunc inquit, illi tres tamquam ex uno ore hymnum canebant et benedicebant Deum. loquebantur quasi ex uno ore, et nondum illos Christus docuerat orare. et idcirco orantibus fuit inpetrabilis et efficax sermo, quia promerebatur Dominum pacifica et simplex et spiritalis oratio. sic. et apostolos cum discipulis post ascensum Domini inuenimus orasse. erant, inquit, perseuerantes omnes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. perseuerabant in oratione unanimes orationis suae et instantia simul et concordia declarantes, quia Deus qui inhabitare facit unanimes in domo non admittit in diuinam et aeternam domum nisi aput quos est unanimis oratio. Qualia autem sunt, fratres dilectissimi, orationis dominicae sacramenta, quam multa,
Abbreviated transcription (Latin):
hodie ⁊ & dimitte nobis debita nr̃a. sicut & nos
remittimus debitorib nr̃is. ⁊ & ne patiaris induci¬
nos in temptationem: sed libera nos a malo.
Ante omnia. pacis doctor atq unitatis magister. singu¬
latim noluit & priuatim prȩcem fieri: ut quis cum
prȩcatur pro se tantũ prȩcetur. Non dicimꝰ. pat̾ meus
qui in cęlis es nec panẽ meũ damichi hodie⁊ nec
sibi unusquisq tantũ dimitti debita postulat: aut
ut in temptationẽ non inducatur. atq a malo li¬
beretur. pro se solo rogat. Publica est nobis & cõmu¬
nis oratio: & quando oramus. non pro uno sed pro
populo toto oramus: quia totus populus. unũ sumꝰ.
Deus. pacis & concordiȩ magister: qui docuit unita¬
tem⁊ sic orare unũ pro omnib uoluit: quomodo in
uno omnes ipse portauit. Hanc orationis legem ser¬
uauerunt tres pueri in camino ignis inclusi: conso-¬
nantes in prȩce. & sp̃s consensione concordes. Decla¬
rat hoc scripturȩ diuinȩ fides. Et cũ docet quomodo

Expanded text:
a, sicut et nos remittimus debitoribus nostris, et ne patiaris nos induci in temptationem, sed libera nos a malo. Ante omnia pacis doctor adque unitatis magister singillatim noluit et priuatim precem fieri, ut quis cum precatur pro se tantum precetur. non dicimus: pater meus, qui es in caelis nec: panem meum da mihi hodie, nec dimitti sibi tantum unusquisque debitum postulat aut ut in temptationem non inducatur adque a malo liberetur pro se solo rogat. publica est nobis et communis oratio, et quando oramus, non pro uno sed pro populo toto oramus, quia totus populus unum sumus. Deus pacis et concordiae magister qui docuit unitatem, sic orare unum pro omnibus uoluit, quomodo in uno omnes ipse portauit. hanc orationis legem seruauerunt tres pueri in camino ignis inclusi consonantes in prece et spiritus consensione concordes: declarat scripturae diuinae fides et dum docet quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatem hominis quem postabat ostendens :¬
ecit: Pater sifieripotest: transeat ame calixis te:
Nexemplum discipulis suis tribuens ut nonuo¬
luntatem suam sed dĩ faciant: addidit dicens:
Uerum tamen non quod egouolo sed quodtu:
&alio in loco dicit: Pondescendi decaelo ut fa¬
ciam uoluntatem meam : seduoluntatẽ eius qui
memisit : Quodsi filius obaudiuit ut facer&
patris uoluntatem: quanto magis seruus obau¬
dire deb& ut faciat dĩuoluntatẽ: sicut in epis¬
tulasua io hannes quoque ad faciendam uolun¬
tatemdĩ. hostatur & instruit dicens : Nolite
diligere mundum : neque ea quae in mundo sunt:
Siquis dilexerit mundum non esł caritas patris
in illo: quia omne quod inmundo est. concupis¬
centia carnis est & concupiscentia oculorum
& ambitio saeculi : quaenonesł a patre. sed ex
concupiscentia mundi: &mundus transibit
& concupiscentia eius : qui autem fecerit uo
luntatem di man& in a&ernumi quomodoe ds

Expanded text:
infirmitatem hominis quem portabat ostendens infirmitatem hominis quem portabat ostendens ait: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, et exemplum discipulis suis distribuens, ut non uoluntatem suam sed Dei faciant, addidit dicens: uerumtamen non quod ego uolo sed quod tu uis. et alio loco dicit: non descendi de caelo, ut faciam uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui misit me. quodsi filius obaudiuit ut faceret patris uoluntatem, quanto magis seruus obaudire debet ut faciat domini uoluntatem, sicut in epistula sua Iohannes quoque ad faciendam uoluntatem Dei hortatur et instruit dicens: nolite diligere mundum neque ea quae in mundo sunt. si qui dilexerit mundum, non est caritas patris in illo, quia omne quod in mundo est concupiscentia carnis est et concupiscentia oculorum et ambitio saeculi quae non est a patre sed ex concupiscentia mundi. et mundus transibit et concupiscentia eius: qui autem fecerit Dei uoluntatem manet in
Abbreviated transcription (Latin):
uoment aboriente &occidente Ea ccoendon
cum ibrabom etisaac ouia cob in regno eael or uorti
fili autemregni expellentur interrebums :ostor¬
olcssillia rto ploraitio : &e scridor dentium : Os ten¬
dit quiceante filuiregni iudpierant quando eef
Vidi es sẽ perstuerabant: post quã cessaui iuir¬
caillos nomen pater numnites sauit oregnurm
&ideo xp̃iutii quimoratione appella rebis uem
dm̃ coepimis hosit oluc regnumdi nobis ue¬
m ortonus : Ed dimus quoque &xdicimus
fuiat uoluntastua sicut in caelo & interra non
ut dr̃ faciat quod uult. sedut nos facere possi¬
mus quod ds̃ uult : Namdõ quis obsistit quoniu¬
nus quoduclit faciat᷑ s ed quia nobis adiabolo
obsistitur quominus peromnia nosteranimus
it que actus do obsequatur: Oramus & pecimus
ut fut in nobis uoluntasdĩ: quae ut fiat in nobis
opus est dĩ uoluntate : id est opeeius & protectione
quicnemosius uiribus fostis est seddi indul¬
gentia & misericordia tutus est: Clenique & dñs

Expanded text:
uenient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii autem regni expellen tur in tene bras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium. ostendit quia ante filii regni Iudaei erant, quando et filii Dei esse perseuerabant, postquam cessauit circa illos nomen paternum, cessauit et regnum. et ideo christiani qui in oratione appellare patrem Deum coepimus nos et ut regnum Dei nobis ueniat oramus. Addimus quoque etdicimus: fiat uoluntas tua in caelo et in terra, non ut Deus faciat quod uult, sed ut nos facere possimus quod Deus uult. nam Deo quis obsistit quominus quod uelit faciat? sed quia nobis a diabolo obsistitur quominus per omnia noster animus adque actus Deo obsequatur, oramus et petimus ut fiat in nobis uoluntas Dei: quae ut fiat in nobis, opus est Dei uoluntate id est ope eius et protectione, quia nemo suis uiribus fortis est sed Dei indulgentia et misericordia tutus est. denique et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo & publicanus iste. leiuno bis in sabbato:
decimas do de omnib: quȩcũq possideo. Publicanus
autẽ de longinquo stabat. i & neq oculos uolebat ad
cȩlũ leuare: sed percutiebat pectus suũ dicens.
deus ꝓpitius esto michi peccatori. Dico uobis: des¬
cendit hic iustificatus magis in domũ suã. quã
ille pharisȩus: quia omĩs qui se extollit humilia¬
bitur: & qui se humiliauerit exaltabitur. Iuȩ nos
postquã cognouimus. ad orationẽ qualiter acce¬
dere debeamus: cognoscamus dicente domino. &¬
quid oremus. Sic inquit orate.
ater nr̃ qui es in cęlis scĩficetur nomen tuũ
adueniat regnũ tuũ ÷ fiat uoluntas tua. sicut

Expanded text:
quomodo et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, quomodo et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat et neque oculos suos leuabat ad caelum sed percutiebat pectus suum dicenseccatori; dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam magis quam ille Pharisaeus, quia omnis qui se extollit humiliabitur et qui se humiliat exaltabitur. Quare nos, postquam cognovimus ad orationem qualiter accedere debeamus, cognoscamus, dicente Domino, quid oremus: sic inquit, orate: Pater noster qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum, adveniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiuit eã dñs. Item legimus in psalmis. Dici
debet adorari deus. Adorans autẽ fr̃s dilectissimi
nec illud ignoret. que ad modũ in templo cũ pha¬
risȩo & publicanus orauerit: non alleuatis im
pudenter oculis in cęlũ. nec manib in solenter e¬
erectis. pectus suũ pulsans. & peccata intus in-¬
clusa contestans: diuinȩ miscđiȩ implorabat au¬
xilium. Et cũ sibi pharisȩus placeret. scĩficari hic
magis meruit qui sic orauit. qui spem salutis non
in fiducia innocentiȩ suȩ posuit. cũ in nocens ne¬
mo sit : sed peccata confessus. humiliter orauit .⁊¬
& exaudiuit orantẽ. qui humilib ignoscit Iuę
dñs in euangelio suo ponit: & dicit. Hlomines duo
ascenderunt in templũ adorare: unus pharisȩus &
unus publicanus. Pharisȩus cũ stetisset: talia apud
se precabatur. Deus gratias tibi ago: quia non sum
sicut cȩteri homines. iniusti. raptores. adulteri:

Expanded text:
exaudiuit eam Dominus. item legimus in psalmis: dicitexaudiuit eam Dominus. item legimus in psalmis: dicitdebet adorari, Domine. Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter erectis, pectus suum pulsans et peccata intus inclusa contestans diuinae misericordiae inplorabat auxilium, et cum sibi pharisaeus placeret, sanctificari hic magis meruit qui sic rogauit, qui spem salutis non in fiducia innocentiae suae posuit, cum innocens nemo sit, sed peccata confessus humiliter orauit, et exaudiuit orantem qui humilibus ignoscit. quae Dominus in euangelio suo ponit et dicit: homines duo ascenderunt in templum adorare, unus pharisaeus et unus publicanus. pharisaeus cum stetisset, talia aput se precabatur: Deus, gratias tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines iniusti, raptores, adulteri,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: & oculta penitrare. sicut scriptũ est. Ego ds
ad proximans : & ñ ds̃ de longingo. Si absconditꝰ fue¬
rit homo in absconditis ⁊ ego ergo ñ uidebo eum:
Nonne cęlũ & tram ego impleo: Et iterũ. in omni
loco oculi dei speculant᷑ bonos & malos. Et quando
cũ dei sacerdote celebramus: uerecundiȩ & disci¬
plinȩ memores eẽ debemus: non passim uentilare
preces nrãs in conditis uocib. nec petitionẽ com¬
m̃dandã modeste deo. tumultuosa loquacitate
iactare : quia ds̃ non uocis sed cordis auditor est:
primo regnorũ libro eccłȩ trpũ portans. cus¬
todit & seruat: quȩ dñm non clamosa petitione.
sed tacite & modeste inter ipsas pectoris latebras
prȩcabatur. Loquebatur p̃ce occulta. sed manifesta
fide loquebat᷑ non uoce sed corde. quia sciebat
quia fideliter postulauit. Declarat scriptura
diuina: quȩ dicit. Loquebat᷑ in corde suo. & labia
eius mouebantur & uox eius non audiebatur: &

Expanded text:
quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: ego Deus quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: ego Deus adproximans et non Deus de longinquo. si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non uidebo eum? nonne caelum et terram ego inpleo? et iterum: in omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos. et quando na cum Dei sacerdote celebramus, uerecundiae et disciplinae memores esse debemus, non passim uentilare preces nostras inconditis uocibus nec petitionem commendandam modeste Deo tumultuosa loquacitate iactare quia Deus non uocis sed cordis auprimo Regum libro, Ecclesiae typum portans, custodit et servat, quae Deum non clamosa petitione, sed tacite et modeste intra ipsas pectoris latebras precabatur, et loquebatur prece occulta, sed manifide, loquebatur non uoce sed corde, quia sic Domiquia fideliter postulauit. declarat scriptura diuina quae dicit: loquebatur in corde suo et labia eius mouebantur et uox eius non audiebatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
tore ipse sit & in uocet & cũ ipsũ habeamꝰ apud pa¬
trẽ aduocatũ ꝓ peccatis nr̃is: qͣndo peccatores ꝓ¬
delictis nr̃is petimꝰ. aduocati nr̃i uerba ꝓmamꝰ
Nã cũ dicat qͥa qđ cũq petierimꝰ a patre in nominent
ciꝰ dabit nobis: qͥnto efficatiꝰ impetramꝰ qđ petimꝰ in¬
xp̃i nomine: si petamꝰ ipsiꝰ oratione. Sit autẽ orantib
sermo & p̃catio cũ disciplina: quietẽ continens & pui¬
dore. Cogitemꝰ nos sub conspectu dei stare Placendũ e.
diuinis oculis & habitu corporis. & modo uocis. Nam
ut impudentis. ẽ clamorib ꝑstrepere: ita contra
congruit uerecundo. modestis p̃cib orare. Deniq
magisterio suo dñs secrete adorare nos p̃cepit. in abditis
& secretis locis. in cubiculis ipsis. quod magis conuenit
fidei: ut sciamus dm̃ ubiq esse p̃sentẽ audire om̃s
& uidere. & maiestatis suȩ plenitudine in abdita

Expanded text:
tore ipse sit et in uoce, et cum ipsum habeamus aput patore ipse sit et in uoce, et cum ipsum habeamus aput patredelictis nostris petimus, aduocati nostri uerba promamus. nam cum dicat: quia quodcumque petierimus a patre in nomine eius dabit nobis, quanto efficacius impetramus quod petimus Christi nomine, si petamus ipsius oratione ? Sit autem orantibus sermo et precatio cum disciplina quietem continens et pudorem. cogitemus nos sub conspectu Dei stare. placendum est diuinis oculis et habitu corporis et modo uocis. nam ut inpudentis est clamoribus strepere, ita contra congruit uerecundo modestis precibus orare. denique magisterio suo Dominus secrete orare nos praecepit, in abditis et semotis locis, in cubiculis ipsis, quod magis conuenit fidei, ut sciamus Deum ubique esse praesentem, audire omnes et uidere et maiestatis suae plenitudine in abdita
Abbreviated transcription (Latin):
re: benignitate ea scilicet. qua & cȩt̾a dare & con
ferre dignatꝰ ẽ: ut cũ p̃ce & oratione quã filiꝰ do-¬
cuit. apud patrẽ loqͥmur. i faciliꝰ audiam᷑. Iam p̃di¬
xerat horã uenire. qͣndo ueri ad oratores ado¬
rarent patrẽ in sp̃u & ueritatẽ.⁊ & impleuit qđ
ante ꝓmisit: ut qui sp̃m & ueritatẽ de eiꝰ scĩfica¬
tione ꝑcepimꝰ. de traditione quoq eiꝰ uere & sp̃ualit̃ ado¬
bis data est. a quo nobis & sp̃s sc̃s missus estꝰ Quȩ uera
apud patrẽ p̃catio: quã quȩ a filio qui .ẽ. ueritas
de eiꝰ ore ꝓlata ẽ. ut alit̃ orare quã docuit. ñ igno¬
rantia sola sit sed & culpa: qͣndo ipse posuerit. &¬
dixerit. reicitis mandatũ dei. ut traditionẽ uram
ds̃ docuit. Amica & familiaris . ẽ. đm de suo rogare: &¬
ad aures eiꝰ ascendere xp̃i orationẽ. Agnoscat pat̃
filii sui uerba: cũ p̃cẽ facimꝰ. Iui habitat intꝰ in pec¬

Expanded text:
re, benire, beniferre dignatus est; ut, dum prece et oratione quam Filius docuit apud Patrem loquimur, facilius audiamur. Jam praedixerat horam venire quando veri adoratores adorarent Patrem in spiritu et veritate , et implevit quod ante promisit; ut qui spiritum et veritatem de ejus sanctificatione percepimus, de traditione quoque ejus vere et spiritaliter adobis data est, a quo nobis et Spiritus sanctus missus est, quae uera aput patrem precatio quam quae a filio qui est ueritas de eius ore prolata est? ut aliter orare quam docuit non ignorantia sola sit sed et culpa,; quando ipse posuerit et dixerit: reicitis mandatum Dei, ut traditionem uestram ister Deus docuit. amica et familiaris oratio est Deum de suo rogare, ad aures eius ascendere Christi orationem. agnoscat\'pater filii sui uerba, cum precem facimus: qui habitat intus in pec
Abbreviated transcription (Latin):
uapotlica p̃cepta fr̃s dilectissimi nichil st̃
aliud quã magisteria diuina: fundam̃ta ȩdificande
spei: firmam̃ta corroborandȩ fidei: nutrim̃ta foue-¬
ndi cordis: gubernacula dirigendi ittineris: p̃sidia
optinendȩ salutis: quȩ dũ dociles credentiũ m̃tes
in tris instruunt. ad cȩlestia regna ꝑducunt.
Multa & ꝑ ꝓpħas seruos suos dici ds̃ uoluit & au¬
diri : sed qͣnto maiora st̃ quȩ filiꝰ loquitur.⁊ quȩ
dei sermo qui in ꝓpħis fuit ꝓpͥa uoce testatur :¬
ñ iã mandans ut paret᷑ uenienti uia. sed ipse ue¬
niens. & uiã nobis aperiens & ostendens: ut qui in
tenebris mortis errantes imꝓuidi & ceci priꝰ fui¬
.mꝰ. luce gr̃ȩ luminati. it̃ uitȩ duce & rectore
dño teneremꝰ. Iui int̃ cęt̾a salutaria sua monita &
p̃cepta diuina quȩ popło suo contulit ad salutẽ:
etiã orandi ipse formã dedit. ipse qͥd p̃caremur
monuit & instruxit. Iui fecit uiuere docuit & ora¬

Expanded text:
uangelica praecepta, fratres dilectissimi, nihil sunt aliud quam magisteria diuina, fundamenta aedificandae spei, firmamenta conroborandae fidei, nutrimenta fouendi cordis, gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis, quae dum docibiles credentium mentes in terris instruunt, ad caelestia regna perducunt. multa et per prophetas seruos suos dici Deus uoluit et audiri: sed quanto maiora sunt quae filius loquitur, quae Dei sermo qui in prophetis fuit propria uoce testatur non iam mandans ut paretur uenienti uia sed ipse ueniens et uiam nobis aperiens et ostendens, ut qui in tenebris mortis errantes inprouidi et caeci prius fuimus luce gratiae luminati iter uitae duce et rectore Domino teneremus. Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. qui fecit uiuere docuit et ora
Abbreviated transcription (Latin):
quia fisus ludis & noccibus dies esti quandes qiuam
or auone cessemus : sic anna uiduc s sceribi¬
mussioned rogasis . semper &ingilans perseuetest
imptomerendo do: si cut ineuangelio seritũ est
tecodebat inquie dexemplo ieiunus e lurtatio¬
nibus set uens nocte & die Uiderint suel genti¬
lob quine cesum in luminatisunt: uel iudaei qui
de sertilumine intenebris remanserur̃ : Nos fris
mus & tenemus quidesse accepta gratia coeperimus
Conputemus noctem prodie Ambulare nos cre¬
damus semper in lumine non inpedicmur
atenebris quas euasimus: Nulla sint horis noctur¬
nis precũ damna: nulla orationum pigra &ignauct
dis pendia: perdĩ indulgentiam recreati spiritaliter
& renati. Amitemur qđ futurisumus : hac habi¬
turi in regno sine interuentu noctis solamdiẽ:
sic nocte quasi in luce uigilemus i oraturi semꝑ
& accurigratias dõ  hic quoque orare segra¬
tias agere non desinamus:¬

Expanded text:
quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim ab oratione cessemus. sic Anna uidua sine intermissione rogans semper et uigilans perseuerabat in promerendo Deo, sicut in euangelio scriptum est: non recedebat de templo ieiuniis et orationibus seruiens nocte et die. uiderint uel gentiles qui necdum inluminati sunt uel Iudaei qui deserti lumine in tenebris remanserunt : nos, fratmus et tenemus quid esse accepta gratia coeperimus, conputemus noctem pro die. ambulare nos credamus semper in lumine, non impediamur a tenebris quas euasimus, nulla sint horis nocturnis precum damna, nulla orationum pigra et ignaua dispendia. per Dei indulgentiam recreati spiritaliter et renati imitemur quod futuri sumus: habituri in regno sine interuentu noctis solum diem sic nocte quasi in luce uigilemus, oraturi semper et acturi gratias Deo hic quoque orare et gratias agere non desinamus
Abbreviated transcription (Latin):
uigilabunt admedicentes : etimus & reuestamur
ad dñm dñi nr̃m Recedente iterum sole acdie
cessante. necessario rursus orandumest: Nãquia
xp̃s soluerus est & diesuerus: soleacdie saeculi
recedente quando oramus & p&imus ut supernos
lux denuo ueniat: xp̃i prae camur aduentum: lu¬
cis a&ernae gratiam praebiturum: Xpm̃ autem
diem dictum declarat in psalmis sp̃s sc̃s : Lapis
inquiđ que mreꝓbauerunt aedificantes: hic factus
est incaput anguli : A dño factumest istȩ: & est
appellatus sit : malachia proph&a testatur dicens:
Vobis aũt quitim&is nomendñi ori&ur soliustitiae.
& in alis eius curatio est : Quod si inscribturis scĩs
xp̃ianis. quominus frequenter ac semꝑ dñs debeat
adorari: ut qui inxp̃o hocest in sole oc ueda ueri
sumus Insistaonus pos totundiet Eecit ebus
a oreus se quando mindileg decum dess
cut ers s nobri osie operantibus damuor purest

Expanded text:
uigilabunt ad me dicentes: eamus et reuertamur uigilabunt ad me dicentes: eamus et reuertamur ad Dominum Deum nostrum. recedente item sole ac die cessante necessario rursus orandum est. nam quia Christus sol uerus est et dies uerus, sole ac die saeculi recedente quando oramus et petimus ut super nos lux denuo ueniat, Christi precamur aduentum lucis aeternae gratiam praebiturum. Christum autem diem dictum declarat in psalmis Spiritus sanctus. lapis, inquit, quem reprobauerunt aedificantes hic factus est in caput anguli. a Domino factus est iste et est appellatus sit Malachias propheta testatur dicens: Vobis autem qui timetis nomen Domini, orietur sol justitiae, et in alis ejus curatio est . Quod si in Scripturis sanctis ianis excipitur quominus frequenter ac semper Deus debeat adorari; ut qui in Christo, hoc est in sole et in die vero, sumus, insistamus per totum diem precibus et oremus, et quando mundi lege decurrenscturnis tenebris esse orantibus damnum potest,
Abbreviated transcription (Latin):
uomuers con saubisueli humerum trentatis ostende
conpler r ipecaternas horas erintas porsder
cuieratur Qute horarum spatu iampridom
spinet litos docerminantes adoreo bis
sentutis &e legitimis ad praecẽ temporibust sac¬
luiebuant &manifestata post modustr eosest socr¬
nebicta olum fuisse quodante sic iusti prtestendi¬
tie: uam super dis cipulos horatertia desesndit
sp̃r sc̃s quigraetiom dominicae prorus sionuis ipleut
tempagrus hora sexta intectum superius astcu¬
dens signo pariter & uocedĩmonentis instruc¬
deus t sutom̃s ad gratiam salutis admitterecũ
de emendandis gentibus ante dubitare
dñs hora sexta crucifixus est: dad nonam pec¬
cata nr̃a sanguine suo abluit: & utredimere
&uiuficare nos possit tunc uictorum su passione
ut resurrectiodñi matutina oratione celebr&ur:
Quodolim sp̃s sc̃s designabat inpsalmis dicens.
Niterum per proph&am loquitur dñs: dpluculo

Expanded text:
ueniens consummatum numerum trinitatis ostendit, ueniens consummatum numerum trinitatis ostendit, conpletur, per ternas horas trinitas perfecta numeratur. quae horarum spatia iam pridem spiritaliter determinantes adoratores Dei statutis et legitimis ad precem temporibus seruiebant. et manifestata postmodum res est sacramenta olim fuisse, quod ante sic iusti precabantur. nam super discipulos hora tertia descendit Spiritus sanctus qui gratiam dominicae promissionis inpleuit. item Petrus hora sexta in tectum superius ascendens signo pariter et uoce Dei monentis instructus est, ut omnes ad gratiam salutis admitteret, cum de emundandis gentibus ante dubitaret. et Dominus hora sexta crucifixus ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit et ut redimere et uiuificare nos posset, tunc uictoriam sua passione ut resurrectio Domini matutina oratione celebretur. quod olim Spiritus sanctus designabat in psalmis dicens: et iterum per prophetam loquitur Dominus: diluculo
Abbreviated transcription (Latin):
mabis & ds̃ exaudi&te : dum adhuc loqueris dicst
ecce ad sum Edessese repromittit & audire
acꝓtegere seeos dicit. qui in iustitiae nodas
decorde soluentes. &elemossnas cirea do¬
mesticosdĩ secundum eius praecepta facientes:
dumaudiunt quodds̃ praecepit fieri ipsiquoq
adõmerentur audiri: Deatus a postolus paulus
innecessitate praessurae adiutus astatribus:
opera quae faciunt sacrificia dĩ dixit esse:
saituratus sum in quiđ percipiens ab epafrodito
ea quae a uobis missa sunt : odorem suauitatis:
sacrificium acceptum & placitum dõ: Nãquan¬
do quimiser&ur pauperis dõ faenerat. & qui
dat minimis dõdonat: sp̃italiter dõ suauitatis
odorem sacrificat: Inorationibus uero celebran¬
dis inuenimus obseruasse cumdanihele tres
pueros. infide fostes. incaptiuitate uictores.
Horam tertiam. & sextã & nonam : sacramento
scilic& trinitatis. quae in nouissimis temporib
minfestari habebat : Ncum prima lioran titis ostẽ

Expanded text:
mabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: mabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce adsum. adesse se repromittit et audire ac protegere se eos dicit qui iniustitiae nodos de corde soluentes et eleemosynas circa domesticos Dei secundum eius praecepta facientes, dum audiunt quod Deus praecipit fieri, ipsi quoque a Deo merentur audiri. beatus apostolus Paulus in necessitate pressurae adiutus a fratribus opera quae fiunt sacrificia Deo dixit esse. saturatus sum, inquit, recipiens ab Epaphrodito ea quae a uobis missa sunt, odores suauitatis, sacrificium acceptum et placitum Deo. nam quando qui miseretur pauperi, Deo faenerat et qui dat minimis Deo donat, spiritaliter Deo suauitatis odores sacrificat. In orationibus uero celebrandis inuenimus obseruasse cum Daniele tres pueros in fide fortes et in captiuitate uictores horam tertiam sextam nonam sacramento scilicet trinitatis quae in nouissimis temporibus manifestari habebat. nam et prima hora in tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
oriotis is ꝑbou namp et soperainti tests fuit dicens
pertedi reuclae o confiteri honora silimesto
en quando orabas tue sar& ego obetulirnei cioruã
oratiuanns urae incons pectu claritatisdiu sienis
Sopelires dũ mostuos simpliciter. &quor aodis
cindatis e xsurgere exderelinquere prcindiũ
inis sus sum temptar e. &i terummisi t medĩ
curaree & saprã nurum tuam:egoerim sum
cafael unus ex septem angelis scis quiae sistinus
eiconuersamur antedaritatemdii perisaians
quo quedñs ad mon& &dicit similu contestans
olue in quiđ omnẽ nodum iniustitie: resolue¬
in qui  suffocationes inpotentium commerciorĩ:
dimitte quas satos in requiem &omnem consig¬
nationẽ in iustam dissipa: frange esurienti pañẽ
tuum & legenum sine tecco induc indomumtuã¬
s uuder is nodum eooperis edomesticos seministui
non despicies: Tuncerum p& temporaneum lumentuum.
& uestimentatua cito orientur : & praeibit ant&e
iustitia &clcritas dĩ circumdabitte : Tunc excla¬

Expanded text:
t semper operanti testis fuit dicens: Opera Dei revelare et confiteri honorificum est. Nam, quando orabas tu et Sarra, ego obtuli memoriam orationis vestrae in conspectu claritatis Dei. Et cum sepelires tu mortuos simpliciter, et quia non es cunctatus exsurgere et derelinquere prandium missus sum tentare te; et iterum me misit Deus curare te et Sarram nurum tuam. Ego enim sum Raphael, unus ex septem Angelis justis qui assistimus et conversamur ante claritatem Dei . Per Esaiam quoque Dominus admonet et docet similia contestans, solue, inquit, omnem nodum iniustitiae, resolue suffocationes inpotentium commerciorum: dimitte quassatos in requiem et omnem consignationem iniustam dissipa: frange esurienti panem tuum si videris nudum, vesti, et domesticos seminis tui non despicies. Tunc erumpet teet uestimenta tua cito orientur et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc excla
Abbreviated transcription (Latin):
& loquitur scriptura diuina: & placuit enoc
deo. & ñ est inuentꝰ postmodũ. qͥa ds̃ illũ transtu¬
lit. hoc fuit placuisse in conspectũ dñi: de hoc con¬
tagio meruisse scłi transferri. Sed & ꝑ salomonem
docet sp̃s sc̃s. eos qui deo placeant maturiꝰ istinc
eximi. & citiꝰ liberari: ne dũ in isto mundo diutiꝰ
lũ de media iniqͥtate. Sic & in psalmis ad dm̃
ꝓperat sp̃uali fide deo suo anima deuota: sicut
scriptũ est. Iuã dilectissimȩ habitationes tuȩ ds̃
uirtutũ: desiderat & ꝓꝑat anima mea ad altaria
dei. Cius. ẽ. in mundo diu uelle manere: quẽ mun¬
dus oblectat: quẽ scłm blandiens atq decipiens
illecebris trenȩ uoluptatis inuitat. Porro cũ mundus
oderit xp̃ianũ.: qͥd amas eũ qui te odit.⁊ & ñ magis
sequeris xp̃m. qui te & redemit & diligit Ioħs in
epła sua clamat & loqͥt᷑: & ne carnalia desideria¬
desideria sectantes mundũ diligamꝰ hortat᷑ nolite

Expanded text:
et loquitur scriptura diuina: et placuit Enoch et loquitur scriptura diuina: et placuit Enoch Deo et non est inuentus postmodum, quia Deus illum transtulit. hoc fuit placuisse in conspectu Dei de hoc contagio saeculi meruisse transferri. sed et per Salomonem docet Spiritus sanctus eos qui Deo placeant maturius istinc eximi et citius liberari, ne dum in isto mundo diutius eum de media iniquitate. sic et in psalmis ad Deum properat spiritali fide Deo suo anima deuota, sicut scriptum est: quam dilectissimae habitationes tuae, Deus uirtutum. desiderat et properat anima mea ad atria Dei. Eius est in mundo diu uelle remanere quem mundus oblectat, quem saeculum blandiens adque decipiens inlecebris terrenae uoluptatis inuitat. porro cum mundus oderit christianum, quid amas eum qui te odit et non magis sequeris Christum qui te et redemit et diligit? Iohannes in epistula sua clamat et loquitur et ne carnalia desideria sectantes mundum diligamus hortatur. nolite,
Abbreviated transcription (Latin):
ad a&erna trans gressus : quis non ad meliora ue
nire festin& : quis non mutari & reformari ad xp̃i
speciem & ad caelestis gratiae dignitatem citius
exopto paulo a postolo praedicante & dicente
Nostra autem conuersatio inquiđ in caelis est: Vnde
corpus humilitatis nrãe confittum corpori
daritatis suae : Tales nos futuros &xp̃s dñs polli
citur : quando ut cumillo simus & cumillo in a&er¬
nis sedibus atque in regnis caelestibus gaudeamus.
patrẽ ꝓ nobis p̃cat᷑ dicens. pat̾ quos dedisti m̃¬
uolo ut ubi ego fuero. & ipsi sint mecũ : ut uideant
claritatẽ quã m dedisti. priꝰ quã mundus fieret.
Uenturus ad xp̃i sedẽ. ad regnorũ cȩleftiũ claritatẽ.
lugere ñ debet & plangere: sed potiꝰ scđm pollicita¬
tionẽ dñi. scđm fidẽ ueri. in ꝓfectione hac sua. &
trans latione gaudere. Sic deniq inuenimꝰ & enoc
trans latũ ẽẽ qui deo placuit: sicut in genesi teftat᷑

Expanded text:
ad aeterna transgrad aeterna transgrnire festinet? quis non mutari et transformari ad Christi speciem et ad coelestis gloriae dignitatem venire citius exoptet, Paulo apostolo praedicante et dicente: Nostra autem conversatio, inquit, in coelis est, unde corpus humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis suae . Tales nos futuros et Christus Dominus pollicetur, quando, ut cum illo simus, et cum illo in aeternis sedibus vivamus, atque in regnis coelestibus gaudeamus, Patrem pro nobis precatur dicens: Pater, quos mihi dedisti volo ut ubi ego fuero et ipsi sint mecum, et videant claritatem quam mihi dedisti priusquam mundus fieret. uenturus ad Christi sedem, ad regnorum caelestium claritatem lugere non debet et plangere sed potius secundum pollicitationem Domini, secundum fidem ueri in profectione hac sua et translatione gaudere. Sic denique inuenimus et Enoch translatum esse qui Deo placuit, sicut in Genesi testatur
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus & obiurgat &culpat . si qui contristentur
exces susuorum : Nolumus inqui ignorare uos fr̃s
dedormientibus : ne contris temini. sicut c&eri qui
non habent spem: si enim credimus quia ihs̃ mor¬
tuus est & resurrexit : sic & ds̃ eos quidor mierunt
inilm̃ adduc& cumeo: eos contristari dicit in exces¬
sus uorum : quis pem non habent : Qui autem spe uiui
& resurexisse confidimus. in xp̃o manentes & per
ipsum atque in ipso resurgentes : qui aut ipsi rece¬
dere istic desaeculo nolumus. aut nostros receden¬
tes queisi perditos plangimus acdolemus. ipso¬
surrectio & uita qui credit in me lic& moriatur
uiu&t. &omnis quiuiuit &credit in me non mo¬
ritur ina &ernum is i inxp̃ocredimus. fidem uer¬
bis & ꝓmissis eius habeamus: & non moriemur
risemper sumus: la&a securitate uenia mus :
Qud interimmorimur : adimmos talitatẽ morte
trans gredimur: Nec potest uita a &erna succe¬
dere nisi hinc contigerit exire: Non est exitus
iste sed transitus & tempor aliitinere decurso.

Expanded text:
 Paulus et obiurgat et culpat, si qui contristentur excessu suorum. nolumus, inquit, ignorare uos, fratres, de dormientibus, ne contristemini sicut et ceteri qui non habent spem. si enim credimus quia Iesus mortuus est et resurrexit, sic et Deus eos qui dormierunt in Iesu adducet cum eo. eos contristari dicit in excessu suorum qui spem non habent. qui autem spe uiuimet resurrexisse confidimus in Christo manentes et per ipsum adque in ipso resurgentes quid aut ipsi recedere istinc de saeculo nolumus aut nostros recedentes qusurrectio et vita. Qui credit in me, licet moriatur, uiuet et omnis qui uiuit et credit in me non morietur in aeternum. si in Christo credimus, fidem uerbis et promissis eius habeamus: ut non morituriri semper sumus, laeta securitate ueniamus. Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire. non est exitus iste sed transitus et temporali itinere decurso
Abbreviated transcription (Latin):
apłorũ głosus chorus ⁊ illic ꝓpħarũ exultantiũ
numerus ⁊ illic martyrũ innumerabilis numerꝰ
triumphantes uirgines. quȩ concupiscentiã carnis
& corporis continentiȩ robore subegerunt.⁊ illic¬
remunerati misericordes. qui alim̃tis & largitio¬
nib pauperũ. iustitiȩ oꝑa fecer̃: qui dñica p̃cep¬
ta seruantes. ad cęlestes thesauros trena patrimo¬
nia transtuler Ad hos fr̃s dilectissimi auida cupi¬
ditate ꝓpemꝰ. ut cũ his cito eẽ. ut cito ad xp̃m ue¬
nire contingat optemꝰ. Hanc cogitationẽ nr̃am ds̃ ui¬
deat ⁊ hoc ꝓpositũ m̃tis & fidei. xp̃c aspiciat: daturus
eis claritatis suȩ ampliora p̃mia qͦrũ cirea se fue¬

Expanded text:
apostolorum gloriosus chorus, illic prophetarum exultantium apostolorum gloriosus chorus, illic prophetarum exultantium numerus, illic martyrum innumerabilis populus natus, triumphantes uirgines quae concupiscentiam carnis et corporis continentiae robore subegerunt, remunerati misericordes qui alimentis et largitionibus pauperum iustitiae opera fecerunt, qui dominica praecepta seruantes ad caelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. ad hos, fratres dilectissimi, auida cupiditate properemus, ut cum his cito esse, ut cito ad Christum uenire contingat optemus. hanc cogitationem nostram Deus uideat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat daturus eis caritatis suae ampliora praemia quorum circa se fue
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ degere. Amplectam̃ diem qui assignat singulos
domicilio suo: qui nos istinc ereptos. & laqueis scła¬
rib exolutos. paradyso restituit & regno. Iuis ꝑegre
constitutꝰ. ꝓꝑaret in patriã regredi: Quis ñ ad suos
nauigare festinans. uentũ ꝓsperũ cupidiꝰ optaret:
ut uelocit̃ caros liceret amplecti : Patriã nos nr̃am
paradysũ cõputamꝰ: parentes patriarchas habere
iã cȩpimꝰ: Quid ñ ꝓꝑamꝰ & currimꝰ : ut patriã nrãm
uidere. ut parentes salutare possimꝰ: Magnꝰ illic
nos carorũ numerꝰ expectat: parentũ. fratrũ. filiorũ.
frequens nos & copiosa turba desiderat: iã de sua in co¬
lumitate secura. adhuc de nr̃a salute sollicita. Ad
horũ conspectũ & cõplexũ uenire. qͣnta & illis &
nobis in cõmune lȩtitia est. Iualis illic cęlestiũ res¬
norũ uoluptas: sine timore moriendi. & cũ ȩt̃nita-¬
te uiuendi. quã sũma & ꝑpetua felicitas. Illic

Expanded text:
rim degere. amplectamur diem qui adsignat singulos rim degere. amplectamur diem qui adsignat singulos domicilio suo, qui nos istinc ereptos et laqueis saecularibus exsolutos paradiso restituit et regno. quis non peregre constitutus properet in patriam regredi? quis non ad suos nauigare festinans uentum prosperum cupidius optet, ut uelociter caros liceat amplecti? patriam nos nostram paradisum conputamus, parentes patriarchas habere iam coepimus: quid non properamus et currimus, ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus? magnus illic nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine timore moriendi et cum aeternitate uiuendi quam summa et perpetua felicitas! illic
Abbreviated transcription (Latin):
lugeamꝰ excessũ: & cũ arcessionis ꝓpriȩ dies uene¬
rit. in cunctãt̃ & libent̃ ad dñm ipso uocante ueni¬
amus. Iuod cũ semꝑ faciendũ fuerit dei seruis : nc̃
fieri multo magis debet. corruente iã mundo: & ma¬
lorũ infestantiũ turbinib obsesso: & qui cernimus
cȩpisse iã grauia. & scimꝰ imminere grauiora: lu¬
crũ maximũ cõputemꝰ si istinc uelociꝰ recedamus.
Si in habitaculo tuo parietes uetustͥ nutarent. tecta
desuꝑ tremerent: domꝰ iã fatigata iã lassa. ȩdificus
senectute labentib ruinã ꝓximã minaret᷑ i non ne
omĩ celeritate migrares: Si nauigante te turbida
dus ecce nutat & labit᷑. & ruinã sui ñ iã senectute
rerũ sed fine testat᷑ & tu ñ deo grãs agis. ñ tibi gra¬
tularis qđ exitu maturiore subtractꝰ. ruinis & nau¬
fragiis & plagis imminentib: exuaris : Considerandũ
ẽ fr̃s dilectissimi & identidẽ cogitandũ renuntiasse
nos mundo : & tanquã hospites & peregrinos hic inte-¬

Expanded text:
lugeamus excidium et cum arcessitionis propriae dies uenerit incunctanter et libenter ad Dominum ipso uocante ueniamus. Quod cum semper faciendum fuerit Dei semis, nunc fieri multo magis debet corruente iam mundo et malorum infestantium turbinibus obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia et scimus inminere grauiora lucrum maximum conputemus, si istinc uelociter recedamus. si in habitaculo tuo parietes uetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus iam fatigata, iam lassa aedificiis senectute labentibus ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? si nauigante te turbida dus ecce nutat et labitur et ruinam sui non iam senectute rerum sed fine testatur: et tu non Deo gratias agis, non tibi gratularis quod exitu maturiore subtractus ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exuaris ? Considerandum est, fratres dilectissimi, et identidem cogitandum renuntiasse nos mundo et tamquam hospites et peregrinos hic inte
Abbreviated transcription (Latin):
cxuii Fos temcongressionemesse aduersus diabolũ &ideo fostiter
sta redebemus ut possimus uincere
CXUIII deantichristo quod in homine uenit
cxmi Craue fuisse iugumltgis quod inobis ab iectũest. & leue esse
iugum dñi quod a nobis susceptumest
exx Orationibus insis tendum
ebono operis & misericordicce
t pudis aicim exclama infostitudine
& noliparcere: sicut tuba exclta uocẽ tuã
cadnuntia plebimeae peccata ipsorum
&domunacob facinor a eorum: mededie

Expanded text:
CXVII. Fortem congressionem esse aduersus diabolum et ideo fortiter CXVII. Fortem congressionem esse aduersus diabolum et ideo fortiter nos stare debere, ut possimus uincere. CXVIII. De antichristo quod in homine ueniat. CXVIIII. Graue fuisse iugum legis quod a nobis abiectum est et leue esse iugum Domini quod a nobis susceptum est. CXX. Orationibus insistendum. DE BONO OPERIS ET MIBERICORDIAE. Apud Esaiam: Exclama in fortitudine et noli parcere, sicut tuba exalta uocem tuam, adnuntia plebi meae peccata ipsorum et domui Iacob facinora eorum. me de die
Abbreviated transcription (Latin):
Fudelessimplices cum prudentia esse debere
Fratrem non circum uenendum
Ixocuiiii subitouenire finem mundi
Vxorem auironon recedere¬
Tantũ unũ quẽque temptari quantum potest sustinere
Cumbonis conuiuendum malos autem uitandos
Factis non uerbis operandum
Correptionẽ bonos quoq: libenter audire debere
& multiloquentia timperandum
Nonmentiendum
Farequenter emendandos quidelin quir̃t in domestico ninisterio
CUI Iniuruaccepta patintiã tenendam &ultionẽdõ reseruandam
CUII Nond& rtihendum
cuni Nonesse proximo insidicindum
cuiui Infirmos uisitandos
CX
sus urrones maledictos esse
exi sacrificia malorum accepta nonesse
exii Crauius iudicari dehis quinsaeculo plus habuerint potes tatm¬
cxiii Viduai m& pupillos protegi opostere
cxiii dumin carneest quissic ex omdoge s infacere debere
OX dulationem perniciosaem esse
ex Plus ab eo diligidm̃ cui inbaptis mo omnia peccata dimit tuntur

Expanded text:
Fideles simplices cum prudentia esse debere. LXXXVIU. Fratrem non circumueniendum. LXXXVIIII. Subito uenire finem mundi. XC. Vxorem a uiro non recedeTantum unumquemque temptari quantum potest sustinere. XCV. Bonis conuiuendum, malos autem uitandos. XCVI. Factis, non uerbis operandum.CII. Correptionem bonos quosque libenter audire debere. CIII. A multiloquentia temperandum. CIIII. Non mentiendum. CV. Frequenter emendandos qui delinquunt in domestico ministerio. CVI. Iniuria accepta patientiam tenendam et ultionem Deo relinquendam. CVII. Non detrahendum. CVIII. Non esse proximo insidiandum. CVIIII. Infirmos uisitandos. CX Susurrones maledictos esse. CXI. Sacrificia malorum acceptabilia non esse. CXII. Grauius iudicari de his qui in saeculo plus habuerint potestatCXIII. Viduam et pupillos protegi oportere. CXIIII. Dum in carne est quis, exomologesim facere debere. CXV. Adulationem perniciosam esse. CXVI. Plus ab eo diligi Deum, cui in baptismo plura peccata dimittuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ego autem constitutus sum rex ab eo suꝑ syon montẽ scm̃ eius an¬
ñcians imꝑiũ eius : ecce qͣtinꝰ montem sron scm̃ designat. Unde ma¬
nifestum ⁊ montem syon celestem ẽẽ ⁊ sp̃ualem: ⁊srna ẽẽ t̾renum.
mala adiabolo sit maculatus dicente uiũ. Odit me scłm qr &ego¬

Expanded text:
ego autem constitutus sam rex ab eo super Sion montem sanctum eius adego autem constitutus sam rex ab eo super Sion montem sanctum eius adnuntians imperium eius. ecce quatenus montem Sion sanctum designat. unde manifestum est montem Sion esse caelestem et spiritalem et Sina esse terrenum. mala a diabolo sit maculatus, dicente Iesu: odit me sae
Abbreviated transcription (Latin):
cramenta dĩ : aliis autẽ insimilitudinib. Inuenimus in euuangłio
cata ioħem scriptum eẽ. Lex ꝑmorsen data ÷ : grã ⁊ ueritas ꝑitim¬
xp̃m facta ÷. Quȩ lex moysi. in monte syna data ÷. Uerũ iterum
inuenimus scriptũ. Desron eñi exi& lex: ⁊ ũbũ dñi ab ierusalem.
quatinꝰ hoc intelligere debemus utrum syna mons ubi adõ
moysi lex cdata ÷ ⁊̃ sron mons unde lex exut. unũ sint. aN
uero alt̾ sit sina mons. & alter sit fron mons. Inuenimus hȩc no¬
mina duorũ monciũ ẽẽ. Hebraice uͦ. latina intp̃tacio nomi¬
nũ differenciũ ab inuicẽ ostendens aliud ẽẽ srna montẽ ⁊
aliud montem sron. hȩc ÷ int̾p̃tacio de hebraiea lingua
p̾tat᷑ temptacio exacerbacionis & speculatio. Nides gͦ iN hebraica int̾¬
p̾tacione non sibi similare s neq ẽẽ unũ montem s pocius duo inuicẽ
ase differentes grã ⁊ honore. Preterea cũ dicat dđ ꝓpħa in psalmo pͥmo

Expanded text:
cramenta, Dei, aliis autem in similitudinibus, inuenimus in euangelio cata Iohannem scriptum: lex per Moysen data est, gratia et ueritas m facta est. quae lex Moysi in monte Sina data est. uerum iterum inuenimus scriptum: de Sion enim exiet lex, et uerbum Domini ab Hierusalem. quatenus hoc intellegere debemus? utrum Sina mons ubi a Deo Moysi lex data est et Sion mons unde lex exiuit an unum sint an uero alter sit Sina mons et alter sit Sion mons. inuenimus enim haec nomina duorum montium esse Hebreice: uero Latina interpretatio nominum differet ab inuicem ostendens aliud esse Sina montem et aliud montem Sion. Haec est interpretatio de Hebreica lingua pretat \'temptatio exacerbationis et speculatio. uides ergo in Hebreica interpretatione non sibi similare, sed neque esse unum montem, sed potius duo inuicem a se differentes gratia et honore. praeterea cum dicat Dauid propheta in psalmo primo:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt : Inmunis & libera persecutionis incur sufuis¬
se non potest animus : in prostratis fratribus & me
prostrauit affectus : habenda tamen est fratres
dilectis simiratio ueritatis. nec sic mentem deb& & sen¬
sum persecutionis infestae. & tenebrosae caligo
caecasse. ut nihil remanserit lucis & luminis. unde
diuina praecepta ꝑines picipos sint : sic ladis causa
cognoscitur : & medela uulneris inuenitur : dñs
probari familiam suam uoluit : & quia traditam nob̵
diuinitus disciplinam pax longa corruperat. iacen¬
tem fidem & paene dixerim dormientem censura

Expanded text:
erunt. inmunis et liber a persecutionis incursu fuiserunt. inmunis et liber a persecutionis incursu fuisse non potest animus: in prostratis fratribus et me prostrauit adfectus. Habenda tamen est, fratres dilectissimi, ratio nentatas nec sic mentem debet et sensum persecutionis infestae tenebrosa caligo caecasse, ut nihil remanserit luminis et lucis, unde diuina praecepta perspici possint. si cladis causa cognoscitur, et medella uulneris inuenitur. Dominus probari familiam suam uoluit et quia traditam nobis diuinitus disciplinam pax longa corruperat, iacentem fidem et paene dixerim dormientem censura
Abbreviated transcription (Latin):
uariomentis aestũ: quid aut quomodo dicamͦꝰ lacri¬
mis magis quam uerbis opus est. ad exprimendum
dolorem. quo corporis nostriplaga deflenda est:
quopopuli aliquando numerosi. multiplex lamen¬
tanda iacturaesti quis enim sicdurus aut ferreus.
quis sic ftaternae caritatis oblitus quunter suorum
multi formesruinas & lugobres ac multos qualore
deformes reliquias constitutos sic cos oculos tenere
praeualeat Necerumpentes tatim flasi prius gemi¬
tus suos lacrimis quamuoce de pramat : doleo fr̃s
doleo uobis : cum nec mihi adleniendos dolores meos
integritas propria & sanitas priuata blanditur : qͣuan¬
doplus pastor ingregis sui uulnere uulner&ur :
cum singulis pectus ieum capulo: maeroris & funeris
pondera luctuosa pasticipo: cumplangentibus plango:
cum flentibus defleo cumiacentibus iacerem eredo
Iaculis illis grassantis in imicimea simul membra per¬
cus sasunt : saeuientes gladii permea uiscera transi¬

Expanded text:
uario mentis aestu quid aut quomodo dicam? lacriuario mentis aestu quid aut quomodo dicam? lacrimis magis quam uerbis opus est ad exprimendum dolorem, quo corporis nostri plaga deflenda est, quo populi aliquando numerosi multiplex lamentanda iactura est. quis enim sic durus ac ferreus, quis sic fraternae caritatis oblitus qui inter suorum multiformes ruinas et lugubres ac multo squalore deformes reliquias constitutus siccos oculos tenere praeualeat nec erumpente statim fletu prius gemitus suos lacrimis quam uoce depromat? doleo, fratres, doleo uobiscum nec mihi ad leniendos dolores meos integritas propria et sanitas priuata blanditur, quando plus pastor in gregis sui uulnere uulneretur. cum singulis pectus meum copulo, maeroris et funeris pondera luctuosa participo. cum plangentibus plango, cum deflentibus defleo, cum iacentibus iacere me credo. iaculis illis grassantis inimici mea simul membra percussa sunt, saeuientes gladii per mea uiscera transi
Abbreviated transcription (Latin):
que professus intradiem non est xp̃ianum seesse
confessus est: Primus est uictoriae titulus gen¬
tilium manibus ad praehensum dnm confiter ĩ
secundus ad gloriam gradus est. cauta secessione
subtractum dño reseruari: Illa publica haec priua¬
ta confessio est : Ille iudicem saeculi uincit. hic con¬
tentus dõ suo iudice conscientiam purã cordis inte¬
gritate custodit : Illic fostitudo promptior : hicsolli¬
citudo securior : Illead propinquante horasua uamma¬
turds̃ inuentus est: hic fostasse dilatus est. quia pa¬
trimonio de relicto id circo secessit quia nonerat
negaturus : confiter&ur utique : si fuiss& & ipse
d&entus : Has martxrum caelestes coronas. has con¬
fessorum glorias sp̃itales has stantium fratrum
maximas eximiasque uistutes maestitia una con¬
tristat : quod auulsam nr̃orum uiscerum pastem.
uiolentus inimicus populationis suae strage deiecit :¬
Quid hocloco faciam dilectissimi fratres. fluetuans

Expanded text:
que professus intra diem non est Christianum se esse que professus intra diem non est Christianum se esse confessus est. primus est uictoriae titulus gentilium manibus adprehensum Dominum confiteri: secundus ad gloriam gradus est cauta secessione subtractum iam Deo reseruari. illa publica, haec priuata confessio est: ille iudicem saeculi uincit, hic contentus Deo suo iudice conscientiam puram cordis integritate custodit: illic fortitudo promptior, hic sollicitudo securior. ille adpropinquante hora sua iam maturus inuentus est, hic fortasse dilatus est qui patrimonio derelicto idcirco secesserit, quia non erat negaturus: confiteretur utique, si fuisset et ipse detentus. Has martyrum caelestes coronas, has confessorum glorias spiritales, has stantium fratrum maximas eximiasque uirtutes maestitia una contristat, quod auulsam nostrorum uiscerum partem uiolentus inimicus populationis suae strage deiecit. <quid hoc loco faciam, dilectissimi fratres, fluctuans