comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex diu̾sis nemor ibus monachoꝵꝰ paradisum ex euiꝰ fonce irrigaret
corda fideliu᷑.
ontemptus deniq parua cellula : sublatusq ab ocłis hominum:
soli dõ placere festinabat. Distractis ꝓauꝑibus un iuersis quȩ
adusum tẽꝑalem secũ actulerat: seđm euangłicũ preceptũ. de
crastino nichil cogitabat. Noctu uero ab aspectibus hominũ .&. ad
sepulchrũ beati martini orationis gra ibat solus. Quod uidelicet: ab ea¬
dem cellula duobus fere milibus distabat. Non college subtus latere non baculi
corroboratus munimine: sed duas solum tabellas manubaiulans: seribendi
officio aptissimas. fabrili opere ita conexas : ut possint padefieri. non camen
disiungi. Quibus scolastici: dextro femore solent uti. Sedbonorum hostis. tales
ei cerrores inferre cepit. Ex laceribus nam uie: undiq egrediebantur
uulpes. que prius cerga illius persequentes obseruabant: deinde ineuis faciẽ

Expanded text:
ex diuersis nemoribus monachorum, paradisum: ex cuius fonte irrigaret ex diuersis nemoribus monachorum, paradisum: ex cuius fonte irrigaret corda fidelium. Contentus denique parua cellula, sublatusque ab oculis hominum, soli Deo placere festinabat. Distractis pauperibus, vniuersis, quæ ad vsum temporalem secum attulerat, secundum Euuangelicum præceptum, de crastino nihil cogitabat. Noctu vero ab aspectibus se priuabat hominum, & ad sepulchrum Beati Martini, orationis gratia ibat solus, quod videlicet ab eadem cellula duobus fere milibus distabat. Non Collegæ fultus latere, non baculi corroboratus munimine, sed duas solum tabellas manu baiulans, scribendi officio aptissimas, fabrili opere ita connexas, vt possint patefieri, non tamen disiungi. Quibus scolastici dextro femore solent vti. Sed bonorum hostis tales ei terrores inferre cœpit. Ex lateribus namque viæ vndique egrediebantur vulpes, quæ prius terga illius persequentes obseruabant, deinde in eius faciem
Abbreviated transcription (Latin):
animas ur̃as. Que uero restant de eiꝰ pacientia: auxiliante dño
describam in consęquentibus. Nunc transcurram ocius : ad con¬
cemptus rerum. Laudent ergo qui uolunt expulsores demonũ
curacores cadauerum: cecerosq infamatos uiros urcutibus.
ego inter om̃s exiguus. odonis mei primã patiencie laudabo uirtutẽ.
deinde contempcũ rerũ : post hec animarũ lucrũ restaurationẽ cenobi
orum : uestimentũ cibũq monachorũ. pacẽ eccłlarũ. concordiã regũ &.
principum. custodiauiarũ omĩũ. instantia mandacoꝵꝰ. ꝑ seuerancia̾ ui¬
giliarũ &. oracioneũ. respectus pauꝑũ correctionẽ iuuenũ. honorẽ se¬
nũ. emendacionẽ morũ : amorẽ uirginũ. consolacionem continentiũ.
miscdiam miserorũ. incemeratamꝰ obseruantiã regłarũ: ad postrem
specimen omiũ uirtutu. Conserebat in paruo locella tu nobonis iħ s

Expanded text:
animas vestras. Quæ vero restant de eius patientia, auxiliante Domino animas vestras. Quæ vero restant de eius patientia, auxiliante Domino describam in consequentibus. Nunc transcurram ocius ad contemptus rerum. Laudent ergo qui volunt expulsores Dęmonum, curatores cadauerum, cæterosque infamatos viros virtutibus. Ego inter omnes exiguus Odonis mei primam patientiæ laudabo virtutem, deinde contemptum rerum, post hæc animarum lucrum, restaurationem orum, vestimentum cibumque monachorum, pacem Ecclesiarum, concordiam regum et principum, custodiam viarum omnium, instantiam mandatorum, perseverantiam vigiliarum et orationum, respectus pauperum, correptionem juvenum, honorem senum, emendationem morum, amorem virginum, consolationem continentium, misericordiam miserorum, intemeratam obseruantiam regularum, ad postremum, specimen omnium virtutum. Conserebat in paruo locello tunc bonus Iesus
Abbreviated transcription (Latin):
modũ emanare irtus pacientie. suscincte describam. Deinde relictis
carminibus patarũ. alti edoctus consilii: ad euangeliorꝰ ꝓphecarũq
expositores : dcũ conuertit. Ceperunt interea rabido latracu om̃s
pene canon .i. cornicari contra eũ. Quid agere uis inquiunt : Cur
innaderesueris opus alienũ : Hoc opus precii ꝑdidisti . cͣũ flore
iuuentuos. Parce cibi .&. relictis his in extricabiliter conexis liceriss
ad psanos abi. Sed isde̾ sp̃s qui eũ pridẽ docuerat: abonis silere:
tuno docebat eũ amalis concicescere. lue uero curuaco capite & ob¬
turatis auribus de fixisq incerrã aspectibus illud in corde uersabat
csauicicũ. I ixi custodiam uas meas: ut non delĩquam in liguamea.
Posui ori meo custodiam: cũ consisteret pegacoi aduersu̾ me.
Obmnutui & humiliatus sum. & silui a bonis. Nec tamen erat inme¬
mor dnici precepci atq ꝓmissi: in patiencia ur̃a. possidebitis

Expanded text:
modum emanare virtus patientiæ, succincte describam. Deinde relictis modum emanare virtus patientiæ, succincte describam. Deinde relictis carminibus Poetarum, alti edoctus consilij, ad Euāgeliorum Prophetarumque expositores se totum conuertit. Cœperunt interea rabido latratu omnes pene Canonici cornicari contra eum. Quid agere vis? inquiunt. Cur inuadere quæris opus alienum? Hoc opus precij perdidisti cum flore iuuentutis. Parce tibi, & relictis his inextricabiliter connexis literis, ad Psalmos abi. Sed isdem Spiritus qui eum pridem docuerat a bonis silere, tunc docebat eum a malis conticescere. Ille vero curuato capite, & obturatis auribus, defixisque in terram aspectibus: illud in corde versabat Dauidicum. Dixi, custodiam vias meas, vt non delinquam in lingua mea. Posui ori meo custodiam, cum consisteret peccator aduersum me. Obmutui & humiliatus sum, & silui a bonis. Nec tamen erat immemor dominici pręcepti atque promissi. In patientia vestra possidebitis
Abbreviated transcription (Latin):
Inder hos uero affuit comes fulco. qui eũ enucrierat. Cui mox cellam iuxta
beati martini cribuit eccłam: & cotidianũ uictũ exeadẽ canonica adqui¬
suait: eiq concessic. Sed paupertatis amator uir beatissinus. contẽpta
mundigła : soli deo placere curabat. Diebus itaq continuatis lectioni
insudabac: & noctibus oracioni uacabat: sciens esse scripcũ. qͥ ignorat
ignorabitur. His p̃terea diebus nauta nr̃ peritissimus. qui nos suo
ucaci docuit transmearegurgites mundi istius inmensuͣ prisciani
cransiic trans nacuando pelagus. Nã uirgilii cũ uoluis set legere car¬
uisum uas quoddã deforis quidem pulce̾r
rimũ intus uero pler serpencibus a quibus se subito circũ uallari
conspicr nec tames morderi. Et euigilans: serpentes doetrina
poesaru. uas inq lacitabant librum uirgilii. uiã uͦ ꝑ quã in ee¬
debat ualde sẽr E xp̃m incellexit. interea quanca in eũ cepit post¬

Expanded text:
Inter hos vero affuit Comes Fulco, qui eum enutrierat, cui mox Cellam iuxta Inter hos vero affuit Comes Fulco, qui eum enutrierat, cui mox Cellam iuxta Beati Martini tribuit Ecclesiam, & cotidianum victum ex eadem Canonica adquisiuit, eique cōcessit. Sed paupertatis amator vir Beatissimus, contempta mundi gloria, soli Deo placere curabat. Diebus itaque continuatis lectioni insudabat, & noctibus orationi vacabat, sciens esse scriptum, Qui ignorat ignorabitur. His præterea diebus Nauta noster peritissimus, qui nos suo ducatu docuit transmeare gurgites mundi istius, immensum Prisciani transiit transnatando pelagus. Nam Virgilij cum voluisset legere carm vas quoddam, deforrimum, intus vero plenum serpentibus, a quibus se subito circumvallari conspicit, nec tamen morderi, et evigilans serpentes doctrinam poetarum, vas in quo latitabant, librum Virgilii; viam vero per quam incedebat valde sitiēs, Christum intellexit. Interea quanta in eum cœpit post
Abbreviated transcription (Latin):
rere huicoperi adiudicaui. Rex xp̃e marcini decus hic laus cua tu illius.
& cetera. Similiter duodecim antiphonas. ternas ꝑ singłas habentes dis¬
ferencias. Quarum uerba & uecũ consonantia a deo sibi in uieẽ conandant.
ut nichil in sensu plus minusue. nichil in simphonie modulationibus rep¬
periri dulcius uideatur. Recinenter hactenus beneuenci. Nũquã mane.
nuͣquã uespere: eiꝰ memoria a. suo pectore labebatur ato ore. O martine
o pie : quam pium est gaudere de te : omartine.&. ceterca. Sed quia locꝰ
congrue se p̃buit descripce narrationis. auxiliante dño cũ eiꝰ uicam
pleniter exponere cepero: tunc que pereũ beatus martinus oꝑ ari
uoluit enarrabo. Nunc incerim reuertamur adea: unde digressi
sumu s.
GIIUR uir beatissimus nono decimo etatis sue anno: confugiens apđ
dũ concentus fuit in iuriam facere uideã : malo silere quam ꝓmere.

Expanded text:
rere huic operi adiudicaui. Rex Christe Martini decus, hic laus tua, tu illius, rere huic operi adiudicaui. Rex Christe Martini decus, hic laus tua, tu illius, & cętera. Similiter duodecim Antiphonas, ternas per singulas habentes differentias. Quarum verba & vocum consonantia, adeo sibi inuicem concordant: vt nihil in sensu plus minusve, nihil in symphoniæ modulationibus reperiri posse dulcius videatur. Retinentur hactenus Beneuenti. Nunquam mane, nunquam vespere, eius memoria a suo pectore labebatur atque ore, O Martine, o pie, quam pium est gaudere de te, O Martine, & cætera. Sed quia congrue locus se præbuit descriptæ narrationis, auxiliante Domino cum eius vitam pleniter exponere cæpero, tunc quæ per eum Beatus Martinus operari voluit, enarrabo. Nunc interim reuertamur ad ea vnde digressi sumus. Igitur vir beatissimus nonodecimo ætatis suæ anno, confugiens apuddum contentus fuit iniuriam facere videar, malo silere quam promere.
Abbreviated transcription (Latin):
Diu qđ tuũ aduencũ prestolamur pater: quatinus nos a tago labore sub¬
leuares. Nunc uero quia prestoes: alias nobi s antiphonas deuita beati
martini tui dñi precamur institue: quarum ꝓlixitas digne a nob̾harũ
breuissimarũ fastidiũ collat. Ille uͦ cepit dicere. non solũ has se non pos¬
se facere: uerũ etiam discendi tempus sibi etas ome̾ denegaret. si aquo¬
uis facte fuissent. Cepitq inter hec earum breuitatem laudare.&. earum
quas patebant plixitatem in nausiam habere. At illi in ferebant e contra¬
si aliter faceret : martinũ offenderet. addentes quod tͥalis excusatio pallia¬
tam suꝑbiam significaret. His uerbis. precibusq mixtis. pater nr odo
conuinctus : mox suꝑ canti officium laboris cũ om̃ĩ annisũ incubuit. Tres
uero hymnos in eiꝰdẽ laude cõposuit: equibus unius cancum exẽplar inse¬

Expanded text:
Diu est quod tuum aduentum præstolamur Pater, quatenus nos a tāto labore subDiu est quod tuum aduentum præstolamur Pater, quatenus nos a tāto labore subleuares. Nunc vero quia præsto es, alias nobis Antiphonas de vita beati Martini tui Domini precamur institue, quarum prolixitas digne a nobis harum breuissimarum fastidium tollat. Ille vero cœpit dicere, non solum has se non posse facere, verum etiam discendi tempus sibi ætas omne denegaret, si a quouis factæ fuissent. Cœpitque inter hæc earum breuitatem laudare, & earum quas petebant, prolixitatem in nauseam habere. At illi e contra inferebant si aliter faceret, Martinum offenderet: addentes, quod talis excusatio palliatam superbiam significaret. His verbis precibusque mixtis, Pater noster Odo conuictus, mox super tanti officium laboris, cum omni annisu incubuit. Tres vero hymnos in eiusdem laude cōposuit, e quibus vnius tantum exemplar infe
Abbreviated transcription (Latin):
moribus ut dignũ uider is iudica. dũ camen miscd̾iã super me res¬
picientẽ. incessanter benedicendo p̃dices atq gloifices. Ham tamta po¬
modũ deuotionẽ inbeato martino uisus : habe. ut preceteris sõis eum
diligeret. sueq ꝓctectioni semet ipsum cotidie conmendaret. Iilum nẽ pe ubi¬
cunque adesset retentans corde. orepredicans: opibus squens. ⁊cee enim
sunt euoluti haut plusquam sex anni: dum ante eus corius uigiliarum
excubias diuersus ordo eccłe celebraret: concigit it &. ipusminter fuisset.
Ierũ quia eiꝰde̾ officii anciphone ut omĩbus patet breues sunt.ꝙ. eius cẽꝑis
longiores sunt: noctes: uolences officiũ adlucem usq pretendere unãꝗͣꝙ
anciphonam ꝑ singłos psalmorꝰ uersus repetendo canebant. Fiebat nãque¬
eis: labor impbus. Deniq uenientes adeũ. quasi uno ore dicentes : de precabant᷑

Expanded text:
moribus, vt dignum videris iudica, dum tamen misericordiam super me resmoribus, vt dignum videris iudica, dum tamen misericordiam super me respicientem, incessanter benedicendo prędices atque glorifices. Nam tantam postmodum deuotionem in beato Martino visus est habere, vt præ cæteris sanctis eum diligeret, suæque protectioni semetipsum cotidie commendaret, illum nempe vbicumque adesset, corde retentans, ore prædicans, operibus sequens. Ecce enim sunt euoluti haud plusquam sex anni, dum ante eius corpus vigiliarum excubias diuersus ordo Ecclesiæ celebraret: contigit vt & ipse interfuisset. Verum quia eiusdem Officij Antiphonæ vt omnibus patet breues sunt, & eius temporis longiores noctes: volentes Officium antiphonam per singulos psalmorum versus repetendo canebant. Fiebat naeis labor improbus. Denique venientes ad eum, quasi vno ore dicentes deprecabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dexto instante & decimo etatis mee hoc mͥ contigit anno:ꝙ. cribus sequenti¬
bus isto sum uomere sulcatus. Ob hoc parentum reductus sum domũ & ꝑ
bienniũ omẽ genus curationis adhibuerunt michi. Nam quanto ãpliora
& omiĩgena sumebã medicamina : totiens eminus salutis a me remedia fi¬
ebant. Illis in diebus cũ graui merore largoq suspirio: pat̾ m̃s predictꝰ
meã huiꝰcemodi exponebat fuisse natiuitatẽ. addens insuꝑ. Ecce beate mar¬
tine qđ grade obtuli. exacte requiris. Uere ut decet. ex audibilis esin uo¬
to: sed charus in negotio. Desperato tandẽ salutis remedio: unũ fore
pucaui remedio: sianhelanter confugerem adeũ. Nẽpe ut cui tradito
fui nesciens: deposita capitis coma. illi seruirẽ sciens: Quͦd & ita factũ est:
Eccehabes o fili ortũ mee naciuitatis: atq exordiũ conuersationis.
Aniadũte : quia nichil bomi egimea sponte. Tu tamen de meis prauͥs

Expanded text:
Sexto instante & decimo ætatis meæ hoc mihi contigit anno, & tribus sequentiSexto instante & decimo ætatis meæ hoc mihi contigit anno, & tribus sequentibus isto sum vomere sulcatus. Ob hoc parentum reductus sum domum: & per biennium omne genus curationis adhibuerunt mihi. Nam quanto ampliora & omnigena sumebam medicamina, toties eminus salutis a me remedia fiebant. Illis in diebus cum graui mœrore largoque suspirio, pater meus prædictus meam huiuscemodi exponebat fuisse natiuitatem, addens insuper, Ecce beate Martine, quod grate obtuli, exacte requiris, vere, vt decet, exaudibilis es in voto: sed carus in negotio. Desperato tandem salutis remedio, vnum fore putaui solatium, si anhelanter confugerem ad eum; nempe vt cui traditus fui nesciens, deposita capitis coma, illi seruirem sciens. Quod & ita factum est. Ecce habes, o fili, ortum meæ natiuitatis, atque exordium conuersationis, animaduerte quia nihil boni egi mea sponte. Tu tamen de meis prauis
Abbreviated transcription (Latin):
rumq sollẽpnia. diescrastinꝰ illuxerat. Et ecce ut solebat canonooiꝰ de albat̾
affuit chorus. & dũut solebat inlaudibus cance sollẽpncatis diuersarũ
fieret uocu modulatio: uelut impaciens iuuenis. in medio eoꝵ ꝓsiliui: unac
cũ ipsis mundi regem laudare cepi. scio enim &. confiteor me imꝓbe
fecisse. sed tamen dauiticũ illud corde qd̾ scriptum est retinens: non
mime rito hoc agere presũpsi. laudate dñm om̃s gentes: laudate
eum om̃s popłi. Satim uero capitis me inuasit minus dolor: qͥ paulisꝑ
me contriuit: & recessit. Perlecta itaq euangłica lectione: denuo me inua¬
sit p̃dictus dolor . Et nisi extensabrachia ad cancellos applicuissẽ eccłe:
moxa summo statu uelut exanimis ruerẽ. In tantũ enĩer uciabat me dolor
ille: ut eouemien de nec admom̃ti spatiũ ulla spes uite in me remaneret.

Expanded text:
rumque solemnia, dies crastinus illuxerat. Et ecce vt solebat Canonicorum dealbatus rumque solemnia, dies crastinus illuxerat. Et ecce vt solebat Canonicorum dealbatus affuit Chorus, & dum vt solebat in laudibus tantæ solemnitatis, diuersarum fieret vocum modulatio, velut impatiēs iuuenis, in medio eorum prosiliui, vnaque cum ipsis, mundi Regem laudare cœpi. Scio enim & confiteor me improbe fecisse, sed tamen Dauidicum illud corde quod scriptum est, retinens: non immerito hoc agere præsumpsi. Laudate Dominum omnes gentes: laudate eum omnes populi. Statim vero capitis me inuasit nimius dolor, qui paulisper me contriuit, & recessi. Perlecta itaque Euangelica lectione, denuo me inuasit prędictus capitis dolor, & nisi extensa brachia ad cancellos applicuissem Ecclesiæ, mox a summo statu velut exanimis ruerem. In tantum enim excruciabat me dolor ille, vt eo veniente, nec ad momenti spatium, vlla spes vitæ in me remaneret.
Abbreviated transcription (Latin):
que udu sutu quosia insuꝑ cota meauenationẽ uertebat in faciga ioneen
N aͣ quanto ampluis me inger ebã huꝰ cemodilusibus: tanto pediebam merens
ai quonto amrlui sanet igatione confusus. His uero diebus suasit mͥ pater m̃s
edebis habere iugiliarũ excubias: quas iꝑse celebrare consuerrar atu
Euolutis autẽ aliquot annis: uigilias natalis dñĩ me celebraturu̾ preparatu
C uoupar te noctis duxis sem ꝑuigilem: subico m̃dimee cõparuit obseerar ena
ꝓuico mea. dm̃ iħugenitrieem. Tunc siqͥdem orans: cepidicerero dña & ma
muericordie: cu nocte ista mundo edidisti saluatorem: oratrix ꝓme
diguanter existe. Aqdtuum gloriosum & singłar ẽ confugio partũ. pissima. &.
camcis precibus aures cue pietatis inclina. Uchem̃ter expauesco: ne uitarer
cuo displiceat filio Et quia dña ꝑte nundo se manifestauit: ꝓpter de queso
abss dilatione misereatur mei. Inter has preces & matutinas laudes mis sa¬

Expanded text:
endere, & insuper totam meam venationem vertebat in fatigationem, nam quanto amplius me ingerebam huiuscemodi lusibus, tanto redibam mœrens sine omni effectu & fatigatione confusus. His vero diebus suasit mihi pater meus celebres habere vigiliarum excubias, quas ipse celebrare consueuerat. Euolutis autem aliquot annis, vigilias Natalis Domini me celebraturum pręparaui, & cum partem noctis duxissem peruigilem, subito menti meæ comparuit obsecrare pro vita mea, Domini Iesu Genitricem. Tunc siquidem orans, cœpi dicere. O Domina & mater misericordiæ, tu nocte ista mundo edidisti Saluatorem, oratrix pro me dignanter existe; ad tuum gloriosum & singularem consugio partum piissima: & tu meis precibus aures tuæ pietatis inclina. Vehementer expauesco ne vita mea tuo displiceat filio, & quia Domina, per te mundo se manifestauit, propter te quæso absque dilatione misereatur mei. Inter has preces & matutinas laudes, Missa
Abbreviated transcription (Latin):
mandatis cęlestib sine istis corpo¬
reis sensib non ualemꝰ. His quippe
officiis suis iudex animus interius
p̃sido. &e quid exterius agere iuste
uł miscđit̃ possit. quasi eisdem of¬
ficiis renuntiantib dede seruien¬
tib agnoscit. Cũ ergo timore
romni potentis dñi animꝰ¬
L impletur. necesse ÷ ut quinq
nr̃i sensus nobis uelut subiecta officia
inbona operatione deseruiant. ꝑquos
cũ aliquid agere miscđit̃ ceperimus.
plusse cotidie̾ ipsa miscđia aperit.
& quasiquidã sinus boniopis ex pandit
Quinq igitur sensus multiplicantur
inse: dũ hoc quod ꝑ ipsos agitur. in
bono cotidie oꝑe ꝓ ꝓfectũ multiplicat᷑
Inde & latitudo eẽ uiginti quinq cubi

Expanded text:
mandatis coelestibus sine istis corporeis quinque sensibus non valemus. His quippe officiis suis judex animus interius praesidet, et quid exterius agere juste vel misericorditer possit, quasi eisdem officiis renuntiantibus ac deservientibus agnoscit. Cum ergo timore omnipotentis Domini animus impletur, necesse est ut quinque nostri sensus nobis velut subjecta officia in bona operatione deserviant. Per quos cum aliquid agere misericorditer coeperimus, plus se quotidie ipsa misericordia aperit, et quasi quidam sinus boni operis expandit. Quinque igitur sensus multiplicantur in se, dum hoc quod per ipsos agitur in bono quotidie opere per profectum multiplicatur. Unde et latitudo esse viginti et quinque cubi
Abbreviated transcription (Latin):
temporibis heodosii impatorise
suit: semel auobis coactus scrib
graue pertuli : sed mox subnixo
utilitati commoduus nichil me agere a
ecensui Igitur cepti operis dum anhelandi
sse uirum uenerabilem donum adelradum

Expanded text:
temporibus Theodosi imperatoris composuit, semel a vobis coactus scribere non grave pertuli: sed mox subnixo vestrae utilitati commodius nihil me agere aliquid fore censui. Igitur coepti operis dum anhelanter ad adesse virum venerabilem domnum Adhelradum
Abbreviated transcription (Latin):
abomnib p̾ter custodib segregatꝰ. tã diu castiget᷑ diuersis correptionib.
usq dum eiꝰ humilitas. om̃ib uera credulitate pate fiat. Quia & in
non maculet in nocentes. Tenera uero ętas quȩ ex communicandi
uim nescit. non ex communicatione s flagello corrigendas. H in¬
tam diu dampnationi subiaceat quousq uitia inolita deponat. Ut
quẽ semel illata anim aduersio non coercuit. frequens seueritas
censeat eñdandum. Quã uis frequentium grauissimoꝵq uitioꝵ
uoragine sit quisq immersus: ñ ÷ tam̃ amõnasterio ꝓiciendus
s uixta qualitatem delicti coercendus. Ne forte qui poterat
ꝑ diuturnam pȩnitentiam em̃dari: dum ꝓ icit᷑ ore diaboli deuo¬

Expanded text:
ab omnibus, praeter custodibus, segregata, tandiu castigetur diversis correctionibus, ab omnibus, praeter custodibus, segregata, tandiu castigetur diversis correctionibus, usque dum ejus humilitas omnibus vera credulitate patefiat: quoniam et non maculet innocentes. Tenera vero aetas, quae excommunicata vim nescit, non excommunicatione, sed flagello corrigenda tandiu damnationi subjaceat, quousque vitia inolita deponat: ut quem semel illata animadversio non coercuit, frequens severitas censeat emendandum. Quamvis frequentium gravissimorumque vitiorum voragine sit quisquam immersus, non tamen a monasterio projiciendus, sed juxta qualitatem delicti coercendus est: ne forte qui poterat per diuturnam poenitudinem emendari, dum projicitur, ore diaboli devo
Abbreviated transcription (Latin):
regula scriptum ÷ Fr̾ si sepius correptꝰ enĩdare noluerit ex cominu-¬
nicatione ꝓ modo culpȩ corrigat᷑. Si nec sic aliquid ꝓficiat᷑ increpan¬
tis correctio : cunc. uerberum uindiaȩ subiacebit. Quod si sic
emĩdate noluerit᷑: s magis intumorem suꝑbiã elata oꝑa ł actus
de quib corrigitur defenderit: tunc abbatis scientię regimine
corrigat quia scriptum:. Qui abicit disciplinam. infelix̃÷. Moð̾an.¬
te. qͦ scientia : sanis medendi cura adhibet᷑. Siuero tale uulnus
ꝑ fom̃ta castigationum & pietatis aclenitatis unguenta sospitati
pęnã incurrat. Ꝙ sic nec excomiunicationis metu nec flagelli
pęna frangitur  augetit᷑ ad huc pietatis fomes. ita ut ab omni
congregatione ꝓ ea cõmunis dñs orationum officio dep̾cetꝰ᷑. Ut qui laqueo
diaboli irretitꝰ tenetur: dñi miscd̃ia ac pietate curetur. Quod si
nec sic corripi noluerit : intra septa monasterii sub pęnitentię tenore

Expanded text:
re noluerunt. Soror si saepius correpta emendare noluerit, excommunicatione pro modo culpae corrigatur. Si nec sic aliquid proficiat increpantis correctio, tunc verberum vindictae subjacebit. Quod si sic emendare noluerit, sed magis in tumorem superbiae elata, opera vel actus, de quibus corrigitur, defenderit, tunc abbatissae scientiae regimine corrigatur: quia scriptum est: Qui abjicit disciplinam, infelix est . Moderante ergo scientia saniei medendi cura adhibeatur. Si lethale vulnus per fomenta castigationum, et pietatis ac lenitatis unguenta sospitati poenam incurrat. Et si nec excommunicationis metu, nec flagelli poena frangitur, augeatur adhuc pietatis fomes; ita ut ab omni congregatione pro ea communis Dominus orationum officio deprecetur: ut quae laqueo diaboli irretita tenetur, Domini misericordia ac pietate curetur. Quod si nec sic corrigi voluerit, intra septa monasterii sub poenitentiae tenore
Abbreviated transcription (Latin):
& clamauit & dix̃ E abrihel fac. intelligere istũ uisionẽ. Q uenit. & stetit iurca ul
ego stabã. Cunq uenissee: pauens corrui in faciẽ meã. Et ait adme: Intellige
fili hominis qm̃ in tẽpore finis cõplebit᷑ uisio. Cunq loqueret᷑ ad me: colla psius
sum in t̾rã pronus. Et tetigit me & statuit me in graclumeo. chaitq mͥ. Ego os
ries quẽ uidisti habere cornua. rex medor est atq ꝑsarũ. Porro hyrcꝰ caprarũ.
rex grecoꝵ est. Et cornu grande quod erat int̾ ocłos eiꝰ ipse ÷ rex primus. Qđ
autẽm fracto illo surrexerunt quattuor ꝓ eo: quattuer reges de gente eiꝰ consur¬
gent. sed ñ infortitudine eiꝰ. & post regnũ eorẜ cũ creuerint iniquitates: consur¬
get rex impudens facie & intelligens ꝓpositiones. & roborabit᷑ forcitudo eiꝰ sed ñ

Expanded text:
abriel, fac intelligere istam visionem. Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit medisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat inter oculos ejus, ipse est rex primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine ejus. Et post regnum eorum, cum creverint iniquitates, consurget rex impudens facie
Abbreviated transcription (Latin):
regnis. deuorabit uniuersã tram & conculeabit & cõminuet eã. Porro cor¬
nua decẽ ipsiꝰ regni decẽ reges er̃. Et aliꝰ consurget post eos & ipse potenti¬
or erit pͥorib. Et tres reges humiliabit. & sermones contra excelsũ loque¬
tur & sanctos altissimi couteret. Et putabit qd̾ possit mutare tẽ pora & leged.
& tradent᷑ in manꝰ eiꝰ usq adcẽpꝰ ꝙ tẽpora & dimidiũ tẽporiᷤ Et iudiciũm

Expanded text:
et devorabit universam terram, et conculcabit, et comminuet eam. Porro cornua decem ipsius regni, decem reges erunt, et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit, et sermones contra excelsum loquetur, et sanctos Altissimi conteret, et putabit, quod possit mutare tempora, et leges, et tradentur in manu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidium te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabunt᷑ multi. & impie agent impii. neq intelligent om̃s impii. Porre
docti in telligent. Et ã tẽpore cũ ablatũ fuerit iuge sacrificiũ. & posita
fuerit ab om̃inatio in desolationẽ. dies mille ducenti nonaginta. Beatꝰ qr

Expanded text:
probabuntur multi: Et impie agent impii, neque intelligent omnes impii, porro probabuntur multi: Et impie agent impii, neque intelligent omnes impii, porro docti intelligent. Et a tempore cum ablatum fuerit juge sacrificium, et posita fuerit abominatio in desolationem, dies m
Abbreviated transcription (Latin):
tos qͥsi stellȩ in ꝓpetuas eternitateᷤᷤ. Tu aut̃ damhel claude sermoneᷤ & signa
ubrum usq ad tempꝰ statutum. Pertransibunt plurimi & multiplex erit sci¬
entia. Ꝙ uidi ego danihel. & ecce qͣsi duo alii stabant. unꝰ hinc suꝑ ripã
fluminis. & aliꝰ in de ex altera ripa fluminiᷤᷤ Et dixi uiro qui indutꝰ erat
lineis. qui stabat suꝑ aquaᷤ fluminiᷤ. Usque quo hor finiᷤᷤ mirabilium:
Et audiu uirũ qui indutꝰ erat lineiᷤ qui stabat suꝑ aquas fluminiᷤ. cũ leuas¬
set dextera & sinistrã suã in cęlũ. & uirasset ꝑ uiuentẽ in ȩt̾nũ. quia in tẽpꝰ¬
& in tẽpora & dimidiũ tẽporiᷤᷤ Et cũ cõpleta fuerit disꝑsio magna ꝓopłi
scĩ: cõplebunt᷑ uniu̾sa hȩc. Et ego audiui. & ñ intellexi. ꝙ. dixi. D ne mi
quid erit post hȩcͦ E t ait. U ade damihel. quia clausi sunt signatiq ser¬
inones. usq ad tempꝰ consunimationiᷤ. E ligent᷑ & de albabuntur & qͣsi igni

Expanded text:
quasi stellae in perpetuas aeternitates. Tu autem, Daniel, claude sermones, et signa librum: usque ad tempus statutum: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia. et vidi ego Daniel, et ecce quasi alii duo stabant: Unus hinc super ripam fluminis, et alius inde ex altera ripa fluminis. Et dixi viro, qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis: Usquequo finis horum mirabilium? Et audivi virum, qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis, Cum elevasset dexteram et sinistram suam in coelum, et jurasset per viventem in aeternum, quia in tempus, et tempora, et dimidium temporis. Et cum completa fuerit dispersio manus populi sancti, complebuntur universa haec. Et ego audivi, et non intellexi. Et dixi: Domine mi, quid erit post haec? Et ait: Vade, Daniel, quia clausi sunt, signatique sermones, usque ad tempus praefinitum. Eligentur, et dealbabuntur, et quasi ignis
Abbreviated transcription (Latin):
tacu & eece qͣsi similitucio filii hominiᷤ tetigit labia mea Et̃ apiens os meũ locut̃
sum & dixi adeũ qui stabat contra me. Domine mi in uisione tua conuersa sunt
interiora mea in me & nichil in me remansit uiriũ. Et quo modo poterit seruus
dñi mei. loqui eũ dũo meo: Nichil enĩ inme remansit uiriũ. sed & halitꝰ mis in¬
tercludit᷑. Rursum gͦ tetigit me qͣsi uisio hominiᷤᷤ. & confortauit me & dix Nol

Expanded text:
tacui. Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, et nihil in me remansit virium. Et quomodo poterit servus Domini mei loqui cum Domino meo? nihil enim in me remansit virium, sed et halitus meus intercluditur. Rursum ergo tetig
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ Et reuertet᷑ & indignabit᷑ contra testamentũ sanctuarii. Et faciet
reuerteturq & cogitabit ad uersum eos qui dereliquerint testamentũ sane¬
tuarii. & brachia exeo stabunt. Et polluent sanctuariũ fortitudiniᷤ. &
auferent uige sacrificiũ. & dabunt ab ominationẽ & desolationẽ. & im¬
pũ testamentũ simulabunt Frauidulent᷑ Popłs aut̃ sciens dm̃ ob¬
tinebit & faciet. & docti in popło docebunt plurimos.  ruent in
gladio & in flamma. in captiuitate & in rapina dieru Cunq cor¬
ruerint subleuabunt᷑ auxilio paruulo. & applicabunt᷑ eis pluruni
Fraudulent᷑. Et de eruditis ruent ut conflent᷑ & eligantur. & de

Expanded text:
trum, et indignabitur contra testamentum sanctuarii, et faciet, reverteturque, et cogitabit adversus eos qui dereliquerunt testamentum sanctuarii. Et brachia ex eo stabunt, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem. Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter, populus autem sciens Dtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos, et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint sublevabuntur auxilio parvulo, et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de erud
Abbreviated transcription (Latin):
mendacium loquent᷑ & ñ proficient quia ad huc fini in aliud tẽpꝰ. Et reuer¬
tet᷑ in t̾rã suã cũ opib multis. & cor eiꝰ ad uersus testamentũ scm̃. & faci& &¬

Expanded text:
mendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revermendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et revertetur in terram suam cum opibus multis: et cor ejus adversum testamentum s
Abbreviated transcription (Latin):
despectꝰ.  ñ tribuet᷑ ei honor regut̾. Et ueni&e clani & obtinebit regncon
in fra udulentia. & brachia pugnantiᷤ expugnabunt᷑ a facie etꝰ .&. corterent᷑.
insuꝑ & dux. foederiᷤᷤ & pꝰ amiciciaᷤ cũ eo faciet dolũ. Et ascendet & supabit
in modico popło abundanteᷤ. & uberes urbeᷤᷤ in grediet᷑. & faci& quȩ ñ fecer̃
patres eiꝰ & patreᷤ patrũ eiꝰ. Rapinaᷤ & predã & diuitias eoꝵ dissipabit. & con¬
tra firmissimaᷤᷤ cogitationeᷤᷤ iniet. & hoc usq ad tepꝰ. E concitabit᷑ fortitudo exꝰ
& cor eiꝰ ad u̾sus regẽ austri. in exercitu magno. Et rex austri ꝓuocabit᷑ ad bellũ
multis auxiliis & fortib nimiᷤᷤ. & ñ stabunt quia inibunt ad u̾sus eũ consilia.
& comedenteᷤ panẽ cũ eo conterent illũ. exercitꝰq eiꝰ opprimet᷑ & cadent in¬
terfecti plurimi. Duorũ quoq regũ cor erit ut male faciant. & ad msã unã

Expanded text:
ebit regnum in fraudulentia, Et brachia pugnantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur: insuper et dux foederis. Et post amicitias, cum eo faciet dolum: et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes et uberes urbes ingredietur; et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum emas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam
Abbreviated transcription (Latin):
& ueniet rea aquilouiꝰ & comportabit aggerẽ & capiet urbes munitissimaᷤ. ꝙ.
brachia austri ñ sustinebunt. Et consurgent electi eiꝰ ad resistendũ. & ñ erit
fortitudo. Et faciet ueniens suꝑ eũ iuata placitũ suũ. & ñ erit qui stet contra
faciẽ eiꝰ. Et stabit in t̾ra inclita. & consumet᷑ in mani eiꝰ. Et pouet faciem
suam ut ueniat ad tenendũ imiu̾sum regnũ eiꝰ. & recta faciet eũ eo. Et filiã

Expanded text:
 veniet rex aquilonis, et comportabit aggerem, et capiet urbes munitissimas: Et brachia austri non sustinebunt, et consurgent electi ejus ad resistendum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam, ut veniat
Abbreviated transcription (Latin):
recessimꝰ a tẽ & ñ audiuimꝰ uocẽ dñi dĩ nr̃i. ut ambularemꝰ in lege eiꝰ quã posuit
nob ꝑseruos suos prophetas. Et om̃is isrł p̃uaricatisunt legẽ tuã. & declinauer̾
ne au̾dirent uocẽ tuam. Et stillauit suꝑ nos maledictio & de testatio quȩ seripta
est in libro morsi serui dei. quia peccatumus ei. Et statute sermones suos quos toet¬
tꝰest suꝑ nos & suꝑ pͥncipes nr̃os. qui uidicauer̃ nos ut suꝑ inducerent in nosmagnũ¬

Expanded text:
 a te: Et non audivimus vocem Domini Dei nostri, ut ambularemus in lege ejus, quam posuit nobis per servos suos prophetas. Et omnis Israel praevaricati sunt legem tuam, et declinaverunt, ne audirent vocem tuam, Et stillavit super nos maledictio, et detestatio, quae scripta est in libro Mosi servi Dei, quia peccavimus ei. Et statuit sermones suos, quos locutus est super nos, et super principes nostros, qui judicaver
Abbreviated transcription (Latin):
chia eiꝰ & quȩ deor sum usq ad pedeᷤᷤ quasi speties hȩris candentis. & uox ser¬
monũ eiꝰ ut uox multitudinis. Uidi autẽ ego daniel solꝰ uisionẽ. Porro uiri qui
erant mecũ ñ uider᷑ sed terror nimius irruit sup eos. & fuger̃ in absconditum.
Ego aut̃ relictꝰ solus uidi uisionẽ grandẽ hanc. & ñ remansit in me fortitudo.
Sed & species mea immutata est in me & emarcui. nec habui in me quicquã
uiriũ. & audiui uocẽ sermonũ eiꝰ & audiens iacebã consternatꝰ suꝑ faciẽ meã.

Expanded text:
usque ad pedes, quasi species aeris candentis: et vox sermonum ejus, ut vox multitudinis. Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri, qui erant mecum, non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in absconditum. Ego autem relictus solus vidi visionem grandem hanc: et non remansit in me fortitudo, sed et species mea immutata est in me, et emarcui, nec habui quidquam virium. Et audivi vocem sermonum ejus: et audiens jacebam conster
Abbreviated transcription (Latin):
Dixꝙ Danihel nune ego egressus sum ut docerẽ te. & in telligeres. Ab exorlio
precum tuarum egressus est sermo. ꝑ go autẽ ueni ut indicarẽ tͥ quia cleside¬
riorum es Iugͦ animaduerte sermonẽ. & in tellige uisionẽ. Septuaginta¬
ebdomades ad Breiate sunt suꝑ popłm tuum & sũꝑ urbe̾ scãm tuã. ut cõ¬
sum mȩtur preuaricatio & fine accipiat peccatũ. & deleatur iniquitas. &. ad¬
ducat᷑ iusticia sempiterna. & impleat᷑ uisio & prophetȩ. & unguatur ses scõrs.
cito gͦ. & animaduerte. Ab exitu sermonis ut iterũ edificetur ierłm lisq ad¬

Expanded text:
st mihi, dixitque: Daniel! nunc ego egressus sum, ut docerem te, et intelligeres. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo; ego autem veni, ut indicarem tibi, quia vir desideriorum es. Tu ahebdomades adbreuiatæ sunt super populum tuum, & super vrbem sanctam tuam: vt consummetur præuaricatio, & finem accipiat peccatum, & deleatur iniquitas, & adducatur iustitia sempiterna, & impleatur visio & prophetia, & vngatur sanctus sanctorū. Scito ergo, & animaduerte ab exitu sermonis, vt iterum ædificetur Hierusalem, vs
Abbreviated transcription (Latin):
ullis ego cdanihel lugebã trium ebdomadarũ dieb panẽ desiderabilẽ
ñ comedi. & caro & untũ ñ introier̃ in os meũ. sed neq unguento unctꝰ
sum donec complerent᷑ triũ ebdomadarũ dies. Die aut̃ iucesĩma & quaͥta m̃¬
sis primi. erã iuxta fluuium magnũ qui est tigris. Et leuaui ocłos meos & ui¬
di. & ecce uir unꝰ uestitꝰ lineis. & renes eiꝰ accincti auro obrito. & corpꝰ eiꝰ qͣsi¬

Expanded text:
em desiderabilem non comedi, et caro et vinum non introierunt in os meum; Sed neque unguento unctus sum: donec complerentur trium hebdomadarum dies. Die autem vigesima et quarta mensis primi, eram juxta fluvium magnum, qui est Tigris, Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce vir unus vestitus lineis, et renes ejus accincti auro obryzo: Et corp
Abbreviated transcription (Latin):
mea & suꝑ articulos manuũ mearũ. Ꝙ dix̃ ad me Danihel uir desideriorũ.
intellige uerba quȩ ego loquar adte & sta in gradituo. Nuncenĩ missus sũ
alte unq̃ dixifset mͥ sermonẽ istũ. steti tremens. E ait adme. Noli metue¬
re danihet : quia exdie pͥmo quo posuisti cor tuũ ad intelligendũ ut te affligo¬
res inconspectu dĩ tui exaudita sunt uerba tua. & ingressus sum ad uerba tua.¬

Expanded text:
 mearum. Et dixit ad me: Daniel, vir desideriorum, intellige verba, quae ego loquor ad te, et sta in gradu tuo: nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens. Et ait ad me: Noli metuere, Daniel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum ad intelligendum, ut te affligeres in conspectu Dei tui, exaudita sunt verba tua: et eg
Abbreviated transcription (Latin):
etẽ: esferatꝰ est in eũ & ꝑeussit arietẽ & cõminuit duo cornua eiꝰ & nꝰ poterat
aries resistere ei. Cunq eũ inisisset in t̾rã: conculcauit. & nemo quibat liberare arietẽ de
matuiꝰ eiꝰ hyreus aitt̃ eaprarũ magnꝰ factꝰ est nimis. Cunq ereuisset: factũ est cornu
magnũ. & orta sunt cornua. iiͦi. subt̾ illud ꝑ quattuor uentos cȩli. De uno aut̃
exeis egressũ est cornuunũ modicũ. & factũ est grande contͣ meridiẽ & contͣ ori¬

Expanded text:
t duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei. Cumque eum misisset in terram, conculcavit eum, et nemo quibat liberare eum de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis, cumque crevisset, factum est cornu magnum, et orta sunt cornua quatuor subter illud per quatuor ventos coeli. De uno autem ex eis ortum est cornu unum modicum et factum est grande . Hircus capr
Abbreviated transcription (Latin):
& comininuebat & reliquias pedib suiꝰ conculcabat. &̃ de cornib decẽ quiȩ ha¬
bebat in capite. & de alio qđ ortũ fuerat ante qđ ceciderant tria cornua. de cor¬
nu illo qd habebat ocłos & os loquens grandia. & maius erat ex̧t̾is. Aspiciebã
& ecce cornu illud faciebat bellũ ad uersus scõs. & pͣualebat eis donec uenit ar¬
tiquus dierũ. & iudiciũ dedit scĩs excelsi. & tẽpꝰ ad uenit. & uidiciũ obtinue¬

Expanded text:
suis conculcabat: et de cornibus decem, quae habebat in capite: et de alio, quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua: Et de cornu illo quod habebat oculos, et os loquens grandia, et majus erat caeteris. Aspiciebam, et ecce cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et praevalebat eis, Donec venit antiquus dierum, et judicium dedit s
Abbreviated transcription (Latin):
illi. Honinueniemꝰ danheli huic aliquã occasionẽ. nͥ forte in lege deisiñ. Tanc
principes & satrapȩ subripuer̾ regi. & sic locuti sunt ei. Darie rex ineternũ tnue.
Consilium miert̃ cuncti principes regni. magistratꝰ & satrape: sẽnatores ꝙ iudices.
ut decrecũ imꝑatorium exeat & edictũ: ut om̃is qui petierit aliquã pecicionẽ
a quocunq dõ ꝙ homine usq ad dies .xxx. nͥ ãte rex: iictat᷑ in lacũ leonũ. Nun
itaq rex confirma sententiã. & scribe decretũ. ut ñ immuttet᷑ qđ statutum ẽ.
ã medis atq ꝑsis. nec p̃uaricari euquã liceat. Porro rex dariꝰ proposuit edictum
& statuit. Qł iod cũ daniel cõꝑisset. id est constitutã lege̾ in gressus est domum
suã & fenestris aꝑtis in cenaculo suo contra ierłm trib tẽporib indie flectebat

Expanded text:
c aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies trigintaut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam: Et fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem tribus t
Abbreviated transcription (Latin):
adoccasũ solis laborabat ut erueret eũ. Uiri autẽ illi intelligentes regẽ. di¬
rdo ei Scito rex quia lex medor est atq ꝑsarũ. ut om̃e decretũ quod con¬
Aituerat rex ñ liceat immutari. Tunc rex p̃cepit & ad duxerꝰ dani hele
& nuser eũ in lacũ leonũ. Dixitq rex danĩheli. Ps tuus quẽ colis semꝑ. ipse
uberabit te. Allat᷑q est lapis unus. & positꝰ est suꝑ os laci. Que obsignauit
rer anulo suo & anulo optimatũ suoꝵ. ne quid fieret coutra danihele Et
abut rex indoniũ suam & dormiuit incenatꝰ cibiq u̾sunt illati corã eo.
Insuꝑ & somiꝰ recessit ab eo. Tunc rex pͥmo dilueulo consurgeus. festiuus
adiacũ leonũ ꝑrexit. & appropinquans laciu danihelẽ uoce lacrimabil
inclamauit ꝙ affatꝰ est eum. Danihel serue dei uiuentis. ds̃ tuus euitu

Expanded text:
ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persarum est, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse liberabit te. Allatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei viventis,
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabit suꝑ illud. Tu quoq filiꝰ eiꝰ balthasar ñ humiliasti cor tuum cum
scires hȩc om̃ia s aduersus dominatorẽ eleuatus es. & uasa domꝰ eius allata
stͣ coram te. & tũ optimates tui & uxores tuȩ & cõcubinȩ tuȩ uinũ bibistis in¬
cis. O cos quoq argenteos &. aureos & hȩreos. ferreos. ligneosq & lapideos. qui
non uident neq audiunt neq sentiunt: laudasti. Porro dm̃ qͥ habet flatũ
tuum in manu sua & om̃s uias tuas. ñ głificasti. Iccirco ab ẽo misus ÷ articu¬
lus manꝰ. qui scripsit hoc qđ ex aratum est. H ȩc ÷ aut scriptura quȩ dige
sta est. Mane. ⁊ hechel. Chares. & hȩc interp̃catio sermonis. Alane: num̾auit

Expanded text:
suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non humiliasti cor tuum, cum suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non humiliasti cor tuum, cum scires haec omnia: Sed adversum Dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te: s, ferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec interpretatio sermonis: MANE, numeravit
Abbreviated transcription (Latin):
priceps eris. Adquȩ respondens danihel. ait corã rege. O unera
tua sint tibi. & dona domus tuȩ alteri da. Scripturam autͣ hac
legam tibi rex. et int̾pretationẽ ẽius ostendam tibi. Orex. ds altissi¬
mus regnũ & magnificentiam. & głam & honore dedit nabuchodono¬
sor patri tuo. & ꝓ̃ptͣ magnificentiam quam dederat ei. uniuersi po¬
pti. tribꝰ & linguȩ tremebant & metuebat᷑ eum. Quos uolebat inter¬
ficiebat. & quos uolebat percutiebat. Quos uolebat exaltabat. & qͦs uo¬
lebat humiliabat. Quando autͣ eleuatũ ÷ cor eius. & sp̃s illius offirmatus
est ad superbiam: depositꝰ ÷ de solio regni sui. & gła eius ablata ÷. & a filiis
hominũ eiectꝰ:. S & cor eiꝰ cũ bestiis positum ÷. & cũ onagris erat habitatio
eius. Foenũ qͦq ut bos comedebat. ꝙ rorȩ corpꝰ eius infectum est. donec cognos¬
ceret quod potestatẽ haberet altissimus inregno hominu. & quencunq uoluerit

Expanded text:
princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, universi populi, tribus, et linguae, tremebant et metuebant eum: Quos volebat, interficiebat: et quos volebat, percutiebat: Quos volebat, exaltabat: et quos volebat, humiliabat. Quando autem elevatum est cor ejus, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, Depositus est de solio regni sui, et gloria ejus ablata est: Et a filiis hominum ejectus est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onagris erat habitatio ejus: Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
in regno suo. Et suꝑ eos pͥncipes cres exqͥbus danihel unꝰ erat. ut satrape
illis redderent racionẽ. & rex non sustineret molestiam. Igit᷑ danihel. supe¬
rabat om̃s pͥncipes & satrapas. quia sp̃s dĩ ãnplior erat in eo. Porro rex cogita¬
bat constituere eũ suꝑ om̃s regnũ. Unde pͥncipes & satrapȩ quȩrebant occasio¬
ne̾ ut inuenirent dantheli ex latere regis. Nullamq causam & suspicionẽ repire

Expanded text:
 regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut
Abbreviated transcription (Latin):
& peticio donec cognos cant uiuentes qđ dñetur excelsus in regno homnum.
& cuicũq uoluerit dabit illud. & humillimũ hominem constituet suꝑ illud.
Hoc somniũ uidi ego rex nabuchodonosor. Tugͦ balthasar int̾pretationẽ narra
festinus. quia om̃s sapientes regni mei nͣquęunt solutionẽ edice̾ mͥ. Tu autͣ
semet ipsũ tacitꝰ cogitare qͥsi hora una. & cogitationes eiꝰ conturbauerunt eum.
Respondens aut̾e rex ait. Balthasar. somniũ & interpretationes eiꝰ non conturbent
tẽ. Respondit balthasar & dixit. Dñe mi. somniũ hoc iis qͥ te oderunt. & interp̃ca¬
tio eiꝰ hostib tuis sit. Arborẽ quã uidisti sublim̃ atq robustã. cuiꝰ altitudo ꝑtinge¬
bat adcelũ. & aspectꝰ illiꝰ in omẽm t̾rã. & rami eiꝰ pulcherrimi. & frurtus eiꝰ¬

Expanded text:
no hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondensque rex ait: Balthasar, somnium, et interpretatio ejus, non conturbet te. Respondit Balthasar et dixit. tio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in om
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodonosor. Ex hominibus abiectꝰ ÷. & fenũ ut bos comedit. & rore cęli cor¬
pus eius infectũ est. donec capilli eius insimilitudin̾e aquilarũ crescerẽt.
& ungues eius quasi accipitrum. Igitur post fine dierum ego nabuchodonosor
occłos meos adcȩlum leuaui. & sensus m̃s redditꝰ est michi. & altissimũ benexi

Expanded text:
Nabuchodonosor, ex hominibus abjectus est, et fenum ut bos comedit, et rore coeli corNabuchodonosor, ex hominibus abjectus est, et fenum ut bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est, donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi, et Altissimo benedi