comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is codicibus error inoleuit : dũ quod
meadẽ re alius euangelistaplus dixit
in alio quia minus putauerint ad dider̃
uel dũ eundẽ sensum alius aliter expres¬
sit ille qui unũ equatuor primũ legerat
ad cius exemplũ cȩteros quoque acstima¬
uerit emendandos. Vnde accidit ut a¬
pud nos mixta sint omia : & in marco plu¬
ra lucae atq matthaci: rursum in mat¬
thaco iohannis & marti : & in cocteris re¬
liquorũ quae aliis ꝓpria sunt inueniant᷑
Cũ itaq canones legeris qui subiecti sunt:
confusionis errore sublato & similia om̃i¬
um scies : & singulis sua quaeq restitues
Incanone primo concordant quatuor
matthacus marcus lucas iohannes
In quarto tres: matthacus marcus ioħs
In quinto duo: matthacus lucas
Insexto duo: matthacus marcus
In septimo duo: matthȩus. iohannes
In octauo duo: marcus lucas
Innono duo. lucas. iohannes
Indecimo propria unus quisque quae
non habentur in aliis ediderunt. Sin¬

Expanded text:
nostris codicibus error inolevit, dum quod nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in Matthaeo plura Joannis et Marci, et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ asserit ꝑuersa contentio. Quib
utique nec inueteri instrumento post
septuaginta int̃pretes em̃dare quid licu¬
it: nec in nouo profuit em̃dasse : cũ mul¬
tarum gentium linguis scriptura ante
trans lata doceat falsa quae addita sunt
Igiturhoc praesens praefatiuncula
pollicetur : quatuor tantũ cuangelia.
quorũ ordo iste est matthaeus marcis
lucas iohannes codicũ grecorũ em̃da¬
ta collatione sed ueterũ. Quae ne mul¬
tum a lectionis latinae consuctudine
discreparent: ita calamo temperauimꝰ:
ut his tantũ quae sensum uidebantur
mutare correctis. reliqua manere pa¬
teremur ut fuerant. Canones quoq:
quos cusebius casariensis ep̃s alexan¬
drinũ secutus ammonium in decẽ nume¬
ros ordinauit. sicut ingreco habentur
expressimus : quod siquis decuriosis uo¬
luerit nosse quae meuangeliis uel cadẽ
uel uicina. uel sola sint eorũ distinctio¬
ne cognoscat Magnus siquidẽ hic in

Expanded text:
hominum asserit perversa contentio: quibus hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in
Abbreviated transcription (Latin):
ne quot codices sin autẽ ueritas est quae¬
renda de pluribus : curnon ad grecã ori¬
ginẽ reuertentes eaquae uel auitiosis int̃¬
pretibus male edita uel a praesumptori¬
bus imperitis emendata ꝑuersius. uel ali¬
brariis dormitantibus aut addita sunt
aut mutata corrigimus : Neque ucro ego
de ueteri disputo testam̃to: quod a septua¬
ginta senioribus in grecã linguã uersum.
tercio gradu adnos usque peruenit Non
quaero quid aquila quid simmachus sa¬
piant: qua retheodotion inter nouos &
ueteres medius incedat: Sit illa uera in ter¬
pretatio : quã apłi probauer̃. De nouo
nunc loquor testamento : quod grecum
esse non dubium est excepto apło mathȩo:
qui primus inuidaea euangeliũ xp̃i ebra¬
icis litteris edidit. hoc certe cum in nr̃o
sermone discordat. & diuersos ruiulorũ
traxmites ducit : uno defonte quaerendũ
est Practermitto eos codices : quos aluci¬
ano & esichio nuncupatos. paucorum

Expanded text:
ne quot codices. Sin autem veritas est quaene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nouum opus facere me cogis ex ueteri :
ut post exemplaria scripturarũ toto or¬
be dispersa quasi quidã arbit̃ sed eam:
& quia inter se uariant. quae sint illa
quae cum greca consentiant ueritate. de¬
cernam: Pius labor : sed periculosa prae¬
sumptio uidicare de coeteris ipsum ab o¬
mnibus uidicandũ: senis muttre linguã:
& canescentẽ iã mundũ ad initia retra¬
here paruulorũ. Quis enim doctus
pariter uel indoctus cũ inmanus uolum̃
assumpserit & asaliua quã semel imbi¬
bit uiderit discrepare quod lectitat. non
statim crumpat in uocẽ: me falsarium.
me clamitans. cẽ sacrilegũ qui aud eam
aliquid inueteribus libris addere. mu¬
tare corrigere : Aduersus quã inuidiã
duplex causa me consolatur : quod &tu
qui summus sacerdos es: fieriuibes : &uerũ
non esse quod uariat etiã maledicorũ te¬
stimonio comprobatur Si enĩ latinis ex¬
emplarib: fides est adhibenda responde¬
ant quibus tot sunt enĩ exemplaria poe¬

Expanded text:
Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pe
Abbreviated transcription (Latin):
nostris: Nec inimicũ debere aestimari
eorum : quos inconuentu fratrũ semper
edissero Et quod nunc dabreiamin id
est uerba dierum interpretatus sum : id¬
circo feciut in extricabiles moras & sil¬
uam nominũ quae scriptorũ confusa
sunt uitio sensuumq barbariem a perti¬
us & peruersuũ cola digererẽ. Michimet¬
ipsi & meis iuxta bis moeniũ canens. si
aures surdae sunt caeterorum¬
DABREIA MIN

Expanded text:
nostris: nec inimicum debere aestimari nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM  , id est, Verba dierum, interpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et per versuum cola digererem: mihimetipsi et meis juxta Ismeniam canens, si aures surdae sunt caeterorumDABRE JAMI
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ascenderunt quae precepara¬
uit ds̃ diligentibus se cacteraq his si¬
milia in hẽbr eorum libris inueniri
Certe apłi & euangelistae : septuaginta in¬
terpretes noueraent. Et unde bis haec dice¬
re quae in septuaginta non habentur :
inquit in me sicut dicit scriptura. flumi¬
na deuentre eius fluent aquae uiuae
Vtique scriptũ est : quod saluator scriptũ
esse testatur. Ubi scriptum est sẽptua¬
ginta non habent : a pocriphane scit acc¬
cdesia Ad hebrxceos igitr reuertendũ
est unde & dñs loquitur & discipuli ex¬
empla praesumunt: haec pace ueterũ
loquor & obtrectatorib: meis tantum re¬
spondeo : qui canino dente me rodunt
In publico de trocbentes. legentes in angu¬
lis idem & accusatores & defensores Cũ
in aliis probent quod in me reprobant :
quasĩ uirtus & uitium non in rebus sit.
sed cum auctore mutetur. Caeterũ me¬
mini editionẽ septuaginta traens latorũ
olim de greco emendatã : tribuisse me

Expanded text:
hominis ascenderunt, quae praeparahominis ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se ; caeteraque his similia, in Hebraeorum libris inveniri. Certe Apostoli et Evangelistae, Septuaginta Interpretes noverant: et unde eis haec dicere quae in Septuaginta non habentur? Cinquit, in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent: apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me
Abbreviated transcription (Latin):
eregione singula uerba describens. ut
unus dissentiens statim caeteris inter
se consentientibus arguatur : sed quod
maioris audaciae est in aeditione se¬
ptuaginta theodotionis aeditionẽ mi¬
scuit. Asteriscis designans quae minus fu
erint : & uirgulis quaeꝰ exsuperfluo uide¬
antur apposita Siigitur aliis licuit non
tenere quod semel susceperaent. & post
sẽptuaginta cellulas quae uulgo sine au¬
ctore iactantur. singulas cellulus aperu¬
ere hocq in aecclesiis legitur quod se¬
ptuaginta nescierunt : curme non suscipi¬
ant latini mei qui iniuolata aeditione
ueteriita nouã condidi. ut laborẽ meũ
hebrceis & quod his mauis est a postolis
auctoribus probem: Scripsi nuperli¬
brum de optimo genere interpretandi
ostendens illa de euangelio. Ex aegr¬
pto uocaui filium meum. Et qñmnara¬
reus uocabitur Et uidebunt inquẽ com¬
punxerunt. Et illud apłi quae oculus
non uidit nec auris audiuit nec in cor

Expanded text:
e regione singula verba describens, ut e regione singula verba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientibus arguatur; sed, quod majoris audaciae est, in Editione Septuaginta Theodotionis Editionem miscuit, asteriscis designans quae minus ante fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere, hocque in Ecclesiis legitur quod Septuaginta nescierunt, cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio, Ex Aegypto vocavi filium meum ; et Quoniam Nazaraeus vocabitur ; et, Videbunt in quem compunxerunt ; et illud Apostoli, Quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ISEPTUAGINTA INTER¬
pretum purae & ut ab eis in¬
grecũ uersa est aeditio per¬
maneret : superflue michro¬
mati epis coporum scĩssime
atque doctissime impelleres
ut hebracea uolumina latino sermone
tricns ferrẽ. Quod enim semel aures ho¬
minũ occupauerat & nascentis a eccłae
corroboneuerat fidem. ustum erat etiã
nostro silentio comprobari. Nunc uero
cum pro uarictate regionum diuersa fe¬
raentur exemplaria. & germana illa
antiquaq: troens latio corrupta sit atq¬
uiolata : nr̃i arbitrii putas aut epluri¬
bus udicare quid uerum sit. aut nouũ
opus inueteri opere condere Illuden¬
tibusq uida eis : cornicum ut dicitur
oculos configere. Alexandria & aegr¬
ptus inseptuaginta suis esichium lau¬
dant auctorẽ: constantino polis usque
ria probat. Mediae inter has prouin
ab origene eluboratos eus ebius & lam¬
philius uulgauerunt Totusq orbis
hac inter sẽ tripharia uarietate compu¬
gnat. Et certe origenis non solum ex¬
empla composuit quattuor aeditionũ

Expanded text:
Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis inGraecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, 522 justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero quum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaqviolata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis usque ria probat. Mediae inter has provincab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum,
Abbreviated transcription (Latin):
pueris tius euntibus in conspectu tuo in
toto corde seruans puero tuo dauid quȩ
locutus es illi. Et locutus es in ore tuo: &
inmanu tua implesti quasi dies iste
Et nunc dñe ds̃ isrochel custodi puero
tuo dauid patrimeo quae locutus es illi
dicens: non deerit tibi uir a facie mea
sedens inthrono is rochel. Uerum tamen
sicustodierint filii tui legẽ meã ut in
praeceptis meis ambulenit : sicut ambu¬
lauerunt in conspectu meo fideles Et
tiunc dñe ds̃ israchel creditum est uerbũ
quod locutus es puero tuo dauid: qñm si
uere habitabit ds̃ cũ hominibus in terra
Si caelum cęli non sufficiant tibi : quan¬
to magis domus haec quam aedificaui
Sed respicies ad oractionẽ pueri tui & pre
cationẽ ds̃ ut ex audias dñe placationẽ
oractionis quã puertuus oraet coram te¬
hodie : ut sint oculi tui super domũ hanc
die ac nocte in loco quo dixisti inuoca¬
ri nomen tuum : & exaudias orationẽ

Expanded text:
pueris tuis euntibus in conspectu tuo in pueris tuis euntibus in conspectu tuo in toto corde servans puero tuo David quae locutus es illi et locutus es in ore tuo et in manu tua supplesti quasi dies iste et nunc Domine Deus Israhel custodi puero tuo David quae locutus es illi dicens non deerit tibi vir a facie mea sedens in throno Israhel verum si custodierint filii tui manum suam ut in praeceptis meis ambulent sicut ambulaverunt in conspectu meo et nunc Domine Deus Israhel creditum est verbum quod locutus es puero tuo David quoniam si vere habitabit Deus cum hominibus in terra si caelum caeli non sufficit verum domus quam aedificavi et respicias ad orationem pueri tui et prcationem Domine ut exaudias placationem orationis quam puer tuus orat coram te ut sint oculi tui super domum hanc die et nocte in locum quem dixisti invocari nomen tuum et exaudias orationem
Abbreviated transcription (Latin):
sessionem Dedit enim michi dñs linguã
mercedẽ meã : & in ipsã laudabo eum
uos in domum disciplinae. Quid adhuc
retardatis & quid dicitis in his : Animae
urãe sitiunt uebementer. A perui os me¬
um : & locutus sum. Comparate uobis sine
argento & collum ur̃m subicite uigo & sus¬
cipiat anima ura disciplinã in proximo
est enim inuenire eam. Uidete oculis
uestris quia modicum laboraui: & inue¬
ni michi multã requiem. Assumite di¬
sciplinam in multo numero argenti : &
copiosum aurum possidete in ea. Laete¬
tur anima ur̃a in misericordia eius: &
non confundemini in laude ipsus. Ope¬
racmini opus ur̃m ante tempus: & dabit
uobis mercedem uram in tempore suo
Et inclinauit salomon genua sua in con¬
spectu totius aecclesiae isyachel : & a peru¬
it manus suas ad caelum & dixit. Oñe ds̃
is rahel non est tibi similis ds̃ in caelo sur¬
sum neque in terra deorsum : qui custo¬
dis testamentum tuum & misericordiã

Expanded text:
sessionem dedit enim mihi Dominus linguam sessionem dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam et in ipsa laudabo eum ini in domum disciplinae. quid adhuc retardatis? et quid adhuc dicetis in his? animae uestrae sitiunt uehementer. aperui os meum et locutus sum: conparate uobis sine argento et collum uestrum subicite iugo, et suscipiat anima uestra disciplinam. in proximo est enim inuenire eam. uidete oculis uestris, quoniam modice laboraui, et inueni mihi multam requiem. adsumite disciplinam multo numero argenti, et copiosum aurum possidete in ea. laetetur anima uestra in misericordia eius, et non confundemini in laude ipsius. operamini opus uestrum ante tempus, et dabit uobis mercedem uestram in tempore suoet declinavit Salomon genua in conspectu totius ecclesiae Israhel et aperuit manus suas ad caelum et dixit Domine Deus Israhel non est tibi similis Deus in caelo sursum neque in terra deorsum qui custodis testamentum tuum et misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
Libenestime de perditione : &eripuisti me
de tempore iniquo Propter ea confitebor
& laudem dicã tibi: & bene dicã nomen
dñi. Cum adhuc unior sum prius quam
oberrem. quae suu sãpientiam palam : in
oractione mea. Ante tempus postulabã
pro illa &usque in nouissimis in quirem
eam : & florebit tanquam praecox uua
lactatum est cor meum in ea. ambulauit
pesm̃s iter rectum : auiuentute mea in ue¬
stigabam eã Inclinaui modice aurẽ me¬
am & excepi illam: multam inueni in
meipso sapientiam & multum profeci
in ea. Danti michi sapientiam dabo glo¬
riam : consiliatus sum enim ut facerem
illã Telatus sum bonum : & non confun¬
dar. Colluctata est anima mea in illa : & in fa
ciendo eã confirmatus sum. Manus me¬
as extendi in altum : & in insipientia eius
luxit anima mea. Direxi ad illam & in a¬
gnitione inueni eam : possedi cum ipsis cor
abinitio. Propter hoc non derelinquar
Uenter m̃s conturbatus est quaerendo
illam propter ea possidebo bonam pos¬

Expanded text:
me de tempore iniquo propterea confitebor et laudem dicam tibi et benedicam nomen Domini cum adhuc iunior sum priusquam oberrem quaesivi sapientiam palam in oratione mea ante tempus postulabam pro illa et usque in novissimis inquiram eam defloriet tamquam praecox uva laetatum est cor meum in ea ambulavit pes meus iter rectum a iuventute mea investigabam eam inclinavi modice aurem meam et excepi illam multam inveni in me ipso sapiein ea. Danti mihi sapientiam, dabo gloriam.  Consilillam. Zelatus sum bonum, et non confundar; colluctata est anciendo eam confirmatus sum. Manus mea extendi in altum: et insipientiam eius luxi. Animam meam direxi ad illam: et in agnitione inveni eam. Possedi cum ipsis cor ab initio: proptventer meus conturbatus est quaerendo illam propterea possidebo bonam pos
Abbreviated transcription (Latin):
me undique & non erat qui adiuuant Re¬
spiciens eram ad aduitorium hominum:
& non eract. Memoratus sum misericordi¬
ae tuae dñe & co operationis quae asae¬
culo est: qñm erues sustinentes te & libe¬
ras eos de manibus gentium. Ex altasti su¬
per terram habitationẽ meam : & promor¬
te defluenti deprecatus sum Inuocaui
dñm patrem dñi mei. ut non derelinquat

Expanded text:
non erat qui adiuvaret respiciens eram ad adiutorium meum et non erat memoratus sum misericordiae tuae Domine et operationis tuae quae a saeculo sunt quoniam erues sustinentes te et liberas eos de manibus gentium exaltasti super terram habitationem meam et pro morte defluenti deprecatus sum invocavi Dominum patrem Domini mei ut non dereli
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ saluatorẽ meũ. Confitebor nomini tuo
qñm adiutor & protector factus es michi
& liberasti corpus ineum a perditione Alaque¬
o linguae iniquae : & a labiis operantium
mendacium. Et in conspectu astantiũ fa¬
ctus es michi aduitor: & liberasti me se¬
cundum multitudinem misericordiae no¬
minis tui. Arugientib praeparatis ad es¬
cam de manibus quaerentium animam
meam : & de portis tribulationum quae
circundederunt me A pressura flammȩ
quae circundedit me : & in medio ignis

Expanded text:
alvatorem meum confiteor nomini tuo quoniam adiutor et protector factus es mihi et liberasti corpus meum a perditione a laqueo linguae iniquae et a labiis operantium mendacium et in conspectu adstantium factus es mihi adiutor et liberasti me secundum multitudinem misericordiae nominis tui a rugientibus paratis ad escam de manibus quaerentium animam meam et de portis tribulationis quae circumdederunt me a pressura flammae quae circumdedit me et
Abbreviated transcription (Latin):
ut tradas eos in manus tuas¬
Tibi derelictus est pauper: orphano tu
eris aduitor
Contere brachium peccatoris & maligni:
quaeretur peccatũ illius & non inueniet᷑
Oñs regnabit in aeternum & insaeculum
÷ scłi :: peribitis gentes de terra illius.
Desiderium pauperũ exaudiut dñs: prȩ

Expanded text:
s tuasTibi derelictus est pauper: orphano tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni: quaeretur peccatum illius, et non invenietur. Dominus regnabit in aeternum, et in saeculum ÷ saeculi  peribitis gentes de terra illius. Desiderium pauperum ÷ ex  audivit Dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
xurge dñe non confortetur homo: uidi¬
centur gentes in conspectu tuo
Constitue dñe legis latorem super eos
sciant gentes quoniam homines sunt
Ut quid dñe recessisti longe: despicis in
opor tunitatibus intribulatione
Dum superbit impius. incenditur pauper:
comprebenduntur in consiliis quib cogitaNT.
Quoniam laudatur peccator indesiderus
animae suae : & iniquus benedicitur
Exacerbauit dñm peccator : secundum
multitudinem irae suae non quaeret.
Non est ds̃ in conspectui eius: in quinatae sunt
uiae illius in omni tempore
Auferuntur iudicia tua a facie eius: omni
um inimicorum suorum dominabitur
Dixit enim in corde suo: non mouebor a
generatione in generationẽ sine malo
Cuius maledictione os plenum est & ama¬
ritudine & dolo: sublingua eius labor
& dolor
Sedet in insidiis cum diuitibus in occultis¬

Expanded text:
dicentur gentes in conspectu tuo. Constitue, Domine, legislatorem super eos, ut sciant gentes quoniam homines sunt. Utquid, Domine, recessisti longe, despicis in opportunitatibus, in tribulatione? Dum superbit impius, incenditur pauper: comprehenduntur in consiliis quibus cogitant. Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur. Exacerbavit Dominum peccator, secundum multitudinem irae. suae non inquiret; non est deus in conspectu eius, inquinat.ae sunt uiae eius in omni tempore; auferuntur iudicia eius a. facium inimicorum suorum dominabitur. Dixit enim in corde suo non mobebor  a generatione in generatione sine malo. Cuius maledictione os plenum est, et amaritudine, et dolo  sub lingua eius labor, et dolor. Sedet in insidiis cum di
Abbreviated transcription (Latin):
Tribuat tibi secundum cor tuum: & omne
consilium tuum confirmet.
Laet aibimur inscilutari tuo: & in nomine
dĩ nri magnificabimur
Impleat dñs omnes petitiones tuas: nunc
cognoui qm̃ saluum fecit dñs xp̃m suum.
Exaudiet illum de caelo scõ suo: inpotenta¬
tibus salus dexterae cuis
Hii incurribus & hii in equis: nos autẽ inno¬
mine dm̃ dĩ nr̃i inuocabimus:
Ipsi obligati sunt &ceciderunt : nos autẽ
surreximus &erecti sumus.
Onẽ saluum fac regem : & exaudi nos in

Expanded text:
tribuat tibi secundum cor tuum et omne consilium tuum confirmet laetabimur in salutari tuo et in nomine Dei nostri magnificabimur impleat Dominus omnes petitiones tuas nunc cognovi quoniam salvum fecit Dominus christum suum exaudiet illum de caelo sancto suo in potentatibus salus dexterae eius hii in curribus et hii in equis nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus ipsi obligati sunt et ceciderunt nos vero surreximus et erecti sumus Domine salvum fac regem et exaudi nos
Abbreviated transcription (Latin):
lis est maculatã tunicã. Ei autẽ qui po¬
tens ẽ. uos conseruare sine peccato. & consti¬
tuere ante conspectũ gloriae suae immacu¬
imperium & potestas ante om̃e saeculũ &
nunc & in omĩa saccula sacculorũ amen

Expanded text:
autem qui potest vos conservare sine peccato et constituere ante conspectum gloriae suae inmacuimperium et potestas ante omne saeculum et nunc et in omnia saecula amen
Abbreviated transcription (Latin):
ret tibi dñs Hii autẽ quaetunque quidẽ i¬
gnorant : blasphemant. Quaecunque autẽ
naturaliter tanquã muta animalia norunt :
in his corrumpuntur. Uae illis quiuia cam
abierunt & errore balaam mercede effusis:
& contradictione core perierunt. hii sunt
in epulis suis macule conuuiantes : sine timo¬
re semet ipsos pascentes Nubes sine aqua:
quae auentis circum feruntur : Arbores
autumnales: in fructuosae.bis mortuae :
erxdicatȩ łluctus feri maris: despumantes
suas confusiones. Srdera errantia : quibus
ꝓcella tenebrarũ conseruata est in aeternũ
Prophetauit autẽ debis: septimus ab adam
enoch dicens: Ecce uenit dñs in scis milibus
suis. facere uidiciũ contra om̃s . Et arguere
om̃s impios de om̃ibus operibus impietatis eorũ
quibus impie egerunt : & de om̃ibus duris
quae locuti sunt contra cũ peccatores impii
hii sunt murmuratores querelosi: scđm de¬
sideria sua ambulantes. Et os illorũ loquit᷑

Expanded text:
ret tibi Dominus. Hi autem, quaecumque quidem iret tibi Dominus. Hi autem, quaecumque quidem ignorant, blasphemant: quaecumque autem naturaliter, tamquam muta animalia, norunt, in his corrumpuntur. Vae illis, quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Core perierunt. Hi sunt in epulis suis maculae, convivantes sine timore, semetipsos pascentes, nubes sine aqua, quae a ventis circumferuntur, arbores autumnales, infructuosae, bis mortuae, eradicatae, fluctus feri maris, despuman tes suas confusiones, sidera errantia: quibus procella tenebprophetavit autem et his septimus ab Adam Enoc dicens ecce venit Dominus in sanctis milibus suis facere iudicium contra omnes et arguere omnes impios de omnibus operibus impietatis eorum quibus impie egerunt et de omnibus duris quae locuti sunt contra eum peccatores impii hii sunt murmuratores querellosi secundum desideria sua ambulantes et os illorum loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
salute : nec esse habui scribere uobis. Dep̃cans
suꝑ certari: semel traditae sc̃is fidei. Subin¬
troierunt enim quidã homines qui olimprae¬
scripti sunt in hoc iudiciũ impii : Dĩ nr̃i grãm
trans ferentes in luxuriã & solũ dominato¬
monere autẽ uos uolo scientes semel omĩa:
qm̃ ihs populũ de terra aegrpti saluans. se¬
cundo eos qui non crediderunt ꝑdidit. An¬
gelos uero qui non seruauerunt suũ princi¬
patum sed dereliquerunt suũ domicilium:
inuidicium diei magni uinculis aeternis
sub caligine reseruauit. Sicut sodoma
& gomorra & finitimae ciuitates simili mo¬
do exfornicatae & ab euntes post carnẽ al¬
terã factae sunt exemplũ : ignis aeterni poe¬
nam sustinentes. Similiter & bii quicarnẽ
quidẽ maculant dominationẽ autẽ sper¬
nunt : maiestatẽ autẽ blasphemant. Cum
michael archangelus cũ diabolo disputans al¬
tercaretur de morsi corpore: non est ausus
uidicium inferre blasphemiae. sed dix̃. Impe¬

Expanded text:
atur : Necesse habui scribere vobis, deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei: subintroierunt enim quidam homines, qui olim praescripti sunt in hoc judicium impii, Dei nostri gratiam transferentes in luxuriam, et solum dominatomonere autem vos volo, scientes semel omnia, quoniam Jesus populum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non crediderunt, perdidit: angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei, vinculis aeternis sub caligine reservavit. Sicut Sodoma, et Gomorrha, et finitimae civitates simili modo exfornicatae, et abeuntes post carnem alteram, factae sunt exemplum, ignis aeterni poenam sustinentes. Similiter et hi carnem quidem maculant, dominationem autem spernunt, majestatem autem blasphemant. Cum Michael archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Moysi corpore, non est ausus judicium inferre blasphemiae: sed dixit: Impe
Abbreviated transcription (Latin):
ambulabunt & in aecclesiam nontraen¬
silient. Super sellam udicis non sede¬
bunt. & testamentum uidicii non intelli¬
gent : neque palam facient disciplinam
& iudicium Et in parabolis non inuenien¬
tur : sed creaturã aeui confirmabunt
Et de precatio illorum in operatione artis
accomodantes animã suam & conqui¬
rentes in lege altissimi¬
OE SAPI ENTE.

Expanded text:
ambulabunt et in ecclesiam non tranambulabunt et in ecclesiam non transilient super sellam iudicis non sedebunt et testamentum iudicii non intellegent neque palam facient disciplinam et iudicium et in parabolis non invenientur sed creaturam aevi confirmabunt et deprecatio illorum in operatione artis adcommodantes animam suam et conquirentes in lege Altissimi sapient
Abbreviated transcription (Latin):
Sic om̃is faber & architectus qui noctẽ
tanquã diem transigit : qui sculpit signa¬
culis sculptilia & assiduitas cus uariat
picturã. Corsuum dabit insimilitudinẽ
picturce : & uigilia sua perficit opus
Sic faber ferrarius sedens uixta incudẽ
& considerans opus ferri Vapor ignis
urit carnes euis : & in calore fornacis
concertatur. Uox mallei innouat aurẽ
eius : & contra similitudinẽ uasis oculus
eius. Corsuũ dabit in consummationẽ
operum: &uigilia sua ornabit inperfe¬
ctione Sic figulus sedens ad opus suũ:
conuertens pedib: suis rotã Iui in sollicitu¬
dinẽ positus est semper propter opus suũ:
& innumera est om̃is operatio eius in bra¬
chio suo formabit lutũ : & ante pedessuos
curuabit uirtutẽ suam. Corsuum dabit
ut consummet linitionem: & uigilia sũa
mundabit fornacẽ Omnes hni inmanib:
suis speracuerunt : & unus quisque in arte
sũa sapiens est Sine bis om̃ib: non aedifi¬
catur ciuitas: & non in habitabunt nec in¬

Expanded text:
sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas eius variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturae et vigilia sua perficit opus sic faber fet considerans opus ferri, vapor ignis urit carnes ejus, et in calore fornacis concertatur. Vox mallei innovavit aurem ejus, et contra similitudinem vasis oculus ejus: cor suum dabit in consummatione operum, et vigilia sua ornabit in perfetione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet linitionem et vigilia sua mundabit fornacem omnes hi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedificatur civitas et non inhabitabunt nec in
Abbreviated transcription (Latin):
gulos filiorũ ioseph benedixit : & adorauit
fastigium uirgae cius. Fide iosepb moriens
de profectione filiorũ isrł memoratus est
& de ossibus suis mandauit Fide morses
natus occultatus ẽ mensibus tribus a paren¬
tibus suis eo quod uidissent elegantẽ in fan¬
tem : & non timuerunt regis edictũ Fide
morses grandis factus negauit se esse filiũ
filiae pharaonis magis eligens affligi cum
populo dĩ quã temporelis peccati habere io¬
cunditatẽ maiores diuitias acstimans thes¬
auro aegrptiorũ improperium xp̃i. Aspici¬
ebat enim in remunerationẽ Fide reliquit
aegrptũ : non ueritus animositatẽ regis
Inuisibilẽ enĩ tanquã uidens sustinuit fide
celebrauit pascha & sanguinis effusionẽ: ne
qrui uastabat primitiua tangeret eos fide
transierunt mare rubrũ tanquã ꝑ aridã
terrã quod expera aegypti deuoratis
Fide muri hiericho corruer̃: circuitu dierum
septẽ Fide raab meretrix non perut cũ in¬

Expanded text:
ngulis filiorum Ioseph benedixit et adoravit ngulis filiorum Ioseph benedixit et adoravit fastigium virgae eius fide Ioseph moriens de profectione filiorum Israhel memoratus est et de ossibus suis mandavit fide Moses natus occultatus est mensibus tribus a parentibus suis eo quod vidissent elegantem infantem et non timuerunt regis edictum fide Moses grandis factus negavit se esse filium filiae Pharaonis magis eligens adfligi cum populo Dei quam temporalis peccati habere iucunditatem maiores divitias aestimans thesauro Aegyptiorum inproperium Christi aspiciebat enim in remunerationem fide reliquit Aegyptum non veritus animositatem regis invisibilem enim tamquam videns sustinuit fide celebravit pascha et sanguinis effusionem ne qui vastabat primitiva tangeret eos fide transierunt mare Rubrum tamquam per aridam terram quod experti Aegyptii devorati sunt fide muri Hiericho ruerunt circuiti dierum septem fide Raab meretrix non periit cum in
Abbreviated transcription (Latin):
qui repromiserat. Propter quod & ab uno
orti sunt & hoc emortuo tanquã syderacȩ¬
li inmultitudinẽ: & sicut arena quae est
adoram maris innumerabilis iuxta fidẽ
defuncti sunt om̃s isti non acceptis repro¬
missionibus. sed a longe eas aspicientes & sa¬
lutantes : & confitentes quia peregrini &
hospites sunt suꝑ terrã. Qui enim haec di¬
cunt : significant se patriã in quirere. Et
si quidẽ illius meminissent de qua exierant:
habebant utique tempus reuertendi. Nunc
autẽ meliorẽ appetunt: id est caelestem
ldeo non confunditur ds̃ uocari ds̃ eorum:
parauit enĩ illis ciuitatẽ Fide obtulit abra¬
ham isaac cum temptaretur : & unigenitũ
offerebat qui susceperat repromissiones
ad quẽ dictũ est quia in isaac uoccibitur
tibi semen: arbitrans quia & amortuis
suscitare potens ẽ. ds̃ unde cum & in parabo¬
lam accepit lide & de futuris benedixit
is aac: ia cob & esai. Fide ia cob moriens sm¬

Expanded text:
qui repromiserat. Propter quod et ab uno qui repromiserat. Propter quod et ab uno orti sunt et hoc emortuo tanquam sidera coeli in multitudinem, et sicut arena quae est ad oram maris innumedefuncti sunt omnes isti non acceptis repromissionibus sed a longe eas aspicientes et salutantes et confitentes quia peregrini et hospites sunt supra terram qui enim haec dicunt significant se patriam inquirere et si quidem illius meminissent de qua exierunt habebant utique tempus revertendi nunc autem meliorem appetunt id est caelestem ideo non confunditur Deus vocari Deus eorum paravit enim illis civitatem fide obtulit Abraham Isaac cum temptaretur et unigenitum offerebat qui susceperat repromissiones ad quem dictum est quia in Isaac vocabitur tibi semen arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus unde eum et in parabola accepit fide et de futuris benedixit Isaac Iacob et Esau fide Iacob moriens si
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Lide enoch troens latus ẽ. ne uideret
mortẽ : & non inueniebatur quia transtulit
illũ ds̃. Ante trans lationẽ enĩ: testimoni¬
um habuit placuisse dõ. Sine fide autẽ : im¬
possibile est placere dõ. Credere enim opor¬
tet accedentẽ addm̃ quia hic est : & inquiren¬
tibus se remunerator fit fide noe responso
accepto de his quae nonuidebantur metuens
aptauit arcam in salutẽ domus suae ꝑquã
damnauit mundũ : &iustitia quae ꝑfidem
est haeres est institutus. fide qui uocatur
abraham oboediuit in locũ exire quẽ acce¬
pturus erat in haere ditatẽ : & exut nesciens
quo iret. Fide demoratus ẽ in terra repro¬
missionis tanquã in aliena in casulis habi¬
tando : cum isaac &ia cob cohacredibus
repromissionis cius dẽ . Expectabat enĩ funda¬
menta habentẽ ciuitatẽ : cuuis artifex & con¬
ditor ds̃ Fide & ipsa saraa sterilis uirtutem
in conceptionẽ seminis accepit . etiã practer
tempus aetatis : qm̃ fidelẽ credidit esse cũ

Expanded text:
 ne videret mortem, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus; ante translationem enim testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem ad Deum quia est, et inquirentibus se remunerator sit. Fide Noe, responso accepto de iis quae adhuc non videbantur, metuens aptavit arcam in salutem domus suae, per quam damnavit mundum et justitiae, quae 225 per fidem est, haeres est institutus. Fide qui vocatur Abraham, obedivit in locum exire, quem accepturus erat in haereditatem, et exiit, nesciens quo iret. Fide demoratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando, cum. Isaac et Jacob cohaeredibus repromissionis ejusdem. Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex et conditor Deus. Fide et ipsa Sara sterilis virtutem in conceptionem seminis accepit, etiam praeter tempus aetatis, quoniam fidelem credidit esse eum
Abbreviated transcription (Latin):
& abluti corpus aqua munda: teneamus spci
nr̃ae confessionẽ in declinabilẽ Fidelis enĩ ẽ
qui repromisit & consi deremus inuicẽ in pro¬
uocationẽ karitatis & bonorum operum
non deserentes collectionẽ nr̃am sicut est con¬
suetudinis quibusdã. sed consolantes & tanto
magis quanto uideritis appropinquantẽ diẽ
Uoluntarie enim peccantibus nobis postac¬
ceptã notitiã ueritatis : iam non relinquitur
pro peccatis hostia. Terribilis autẽ quaedã
expectatio uidicii : & ignis aemulatio quae
consumpturae est aduersarios rritam
quis faciens legẽ morsi : sine ulla miseratio¬
ne duobus uel tribus testibus moritur. Iuan¬
tomagis putatis deteriora mereri supplicia
qui filium dĩ conculcauerit. & sanguinẽ te
est. & spuu grãe contumeliã fecerit. Scimus
enim qui dixit. Michiuindictã & ego reddam
Et iterum. Quia uidicabit dñs populũ suum
Horrendum est incidere inmanus dĩ uiuentis

Expanded text:
amus spei nostrae confessionem indeclinabilem — fidelis enim est qui repromisit — et consideremus inuicem in prouocatione caritatis et bonorum operum: non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis quanto uideritis adpropinquantem diem. uoluntarie enim peccantibus nobis post acceptam notitiam ueritatis iam non relinquitur pro peccatis hostia. terribilis quaedam expectatio iudicii et ignis aemulatio, quae consumptura est aduersarios. inritam quis faciens legem Moysi sine ulla miseratione duobus uel tribus testibus moritur: quanto magis putatis deteriora mereri subplicia, qui filium dei conculcauerit et sali gratiae contumeliam fecerit. Scimus enim, qui dixit: « Mihi vindicta, ego reddam » . Et iterum: « Quia judicabit Dominus populum suum. Horrendum quoque est incidere in manum Dei viventis
Abbreviated transcription (Latin):
amorte facere : cũ clamore ualido & lacri¬
mis offerens exauditus ẽ. pro sua reueren¬
tia. Et quidẽ cum esset filius: didicit ex
his quae passus ẽ oboedientiã Et consũma¬
tus factus est om̃ibus optempenentibus
sibi causa salutis acternae: appellatus a
dõ pontifex iuxta ordinẽ melchi sedech
Dequo nobis grandis sermo & in in terp̃ta¬
bilis ad dicendũ : qm̃ imbetilles facti estis
ad audiendũ. Et enim cum deberetis magi¬
stri esse propter tempus : rursus indigetis
ut uos doccamini quae sint elementa exordu
sermonum dĩ. & facti estis quibus lacte opus
sit non solido cibo Om̃is enim qui lactis est
particeps: expers est sermonis iustitiae. par
uulus enim est. Perfectorum autẽ est soli¬
ercitatos habent sensus ad discretionẽ bo
tũ poenitentiae ab operibus mortuis & fi¬
dei ad dm̃ baptismatũ doctrinae imposi¬
tionis quoque manuũ ac resurrectionis
mortuorũ &udicii aeterni: & hoc facie¬
mus si quidẽ ꝑmiserit dñs Impossibile

Expanded text:
alido et lacrimis offerens, exauditus est pro sua reverentia. Et quidem cum esset filius, didicit ex his quae passus est obedientiam, et consummatus, factus est in omnibus optemperantisibi, causa salutis aeternae, appellatus a Deo pontifex juxta ordinem Melchisedech. De quo nobis grandis sermo, et ininterpretabilis ad dicendum: quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Etenim cum deberetis magistri esse propter tempus, rursum indigetis ut vos doceamini, quae sint elementa exordii sermonum Dei: et facti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. Omnis enim, qui lactis est particeps, expers est sermonis  Ms. add. et justitiae: parvulus enim est. Perfectorum autem est soliercitatos habent sensus ad discretionem bonntum poenitentiae ab operibus mortuis, et fide ad Deum, baptismatum doctrinae impositionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, et judicii aeterni. Et hoc faciemus, si quidem permiserit Deus. Impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim inuenit poenitentiae locum:
quanquã cum lacrimis in quisisset eam
Non enim accessistis ad tractabilẽ & ac¬
cessibilẽ ignẽ & turbinẽ &caliginẽ & procel¬
lam & tubae sonũ & uocẽ uerborũ : quam
qui audierunt excus auer̃ se ne cis fieret
uerbum Non enim portabant quae di¬
cebantur. Et si bestia tetgerit montẽ : la¬
pidabitur. Et ita terribile erat quoduide¬
batur. Mlorses dixit: Exterritus sum &
tremebundus: Sed accessistis ad sron montẽ
& ciuitatẽ dĩ uiuentis hirłm cȩlestẽ & mul¬
torum milium angłorum frequentiae. &
aeccłarum primitiuorũ qui conscripti sunt
in cȩlis & uidicẽ om̃ium dm̃ & spũum uisto¬

Expanded text:
non enim invenit poenitentiae locum, non enim invenit poenitentiae locum, quamquam cum lacrymis inquisisset eam. Non enim accessistis ad tractabilem censibilem ignem et turbinem et caliginem et procellam et tubae sonum et vocem verborum quam qui audierunt excusaverunt se ne eis fieret verbum non enim portabant quod dicebatur et si bestia tetigerit montem lapidabitur et ita terribile erat quod videbatur Moses dixit exterritus sum et tremebundus sed accessistis ad Sion montem et civitatem Dei viventis Hierusalem caelestem et multorum milium angelorum frequentiae et ecclesiam primitivorum qui conscripti sunt in caelis et iudicem omnium Deum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt om̃s Crgo adulteri & non fuii ests
Demde patres quidẽ carnis nãe babuimus
cruditores : & reuerebamur cos Non multo
magis obtemperabimus patrisp̃um &uiue¬
mus. Et illi quidẽ in tempore paucorum
dierum secundũ uoluntatẽ suã erudicbant
nos : hic autẽ adid quodutile est in retipi¬
endo scificationẽ cus Om̃is autẽ disciplina
in praesenti quidẽ uidetur non esse gaudu
sed macroris: Post ea autẽ fructũ pacatisi¬
mum exercitatis ꝑ eam reddit iustitiae
Propter quod remissas manus & solutage¬
nua erigite & gressus rectos facite pedib:
ur̃is ut non laudicans quis erret. magis
autẽ sanetur Pacẽ sequimini cũ om̃ibus
& sc̃imoniam sine qua nemo uidebit d̃:
contemplantes nequis desit gr̃ae dĩ Ne
qua radix amaritudinis sursum germinans
impediat : & ꝑ illã in quinentur multi Ne
quis fornicator aut profanus ut esau.
qui ꝓpter unã escã uendidit primitua
sua Scitoit enim qm̃ & post ea cupiens hae¬
reditare benedictionẽ re probatus est

Expanded text:
estis. deinde patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores et uerebamur: non multo magis obtemperabimus patri spirituum et uiuemus? et illi quidem in tempore paucorum dierum secundum uoluntatem suam erudiebant nos, hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem eius. omnis autem disciplina in praesenti quidem uidetur non esse gaudii, sed maeroris, postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit iustitiae. propter quod remissas manus et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus uestris, ut non claudicans erret, magautem sanetur. Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum: contemplantes, ne quis desit gratiae Dei: ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam inquinentur multi. Ne quis fornicator, aut profanus, ut Esau: qui propter unam escam vendidit primitiva sua. Scitote enim quoniam et postea cupiens haereditare benedictionem, reprobatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen aspicientes mauctorẽ fidei & con¬
summatorẽ ilm qui proposito sibi gaudio
sus tinuit crucẽ confusione contempta.
atq indextera sedis dĩ sedet. Recoritate
enim eum qui talẽ sustinuit apeccatorib
aduersus semet ipsum contradictionem.
ut non fatigemini animis ur̃is deficientes
Nendum enĩ usque ad sanguinẽ restitistis
aduersus peccatũ repugnantes & obliti estis

Expanded text:
ientes in auctorem fidei, et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta, atque in dextera sedis Dei sedet. Recogitate enim eum qui talem sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ut non fatigemini animis vestris deficientes. Nondum enim usque ad sanguinem restitistis, adversus peccatum rep
Abbreviated transcription (Latin):
illud prius culpa uacasset : non utique se¬
cundi locus inquireretur. Uituperans enĩ
eos dicit. Ecce dies uenient dicit dñs. & con¬
summabo sũp domũ isrł & suꝑ domũ uida
testam̃tũ nouũ non scđm testam̃tũ quod feci
patribus eorũ indie qua apprehendi ma¬
num illorum ut educerẽ illos de t̾ra aegr¬
pti : qm̃ ipsi non ꝑmanserunt in testam̃to
meo & ego neglexi cos dicit dñs. quia hoc¬

Expanded text:
illud prius culpa vacasset non utique seillud prius culpa vacasset non utique secundi locus inquireretur vituperans enim eos dicit ecce dies veniunt dicit Dominus et consummabo super domum Israhel et super domum Iuda testamentum novum non secundum testamentum quod feci patribus eorum in die qua adprehendi manum illorum ut educerem illos de terra Aegypti quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo et ego neglexi eos dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
qui non habet quottidie necessitatẽ quem¬
admodum sacerdotes prius prosuis delictis
hostias offerre deinde pro populi hoc enĩ
fecit se mel se offerendo lex enĩ homines¬
gem est filium in acternum ꝑfectum. Ca¬
pitulum autẽ suꝑ ea quae dicuntur talẽ
habemus pontificẽ : qui consedet indexte¬
roc sedis magnitudinis incȩlis: scõrum mini¬
ster & tabernaculi ueri quod fixit dñs & ñ
homo Om̃is enim pontifex: ad offerenda
munera & hostias constituitur. Unde ne¬
cesse est & hunc habere aliquid quod offe¬
rat. Siergo esset suꝑ terrã nec esset sãcerdos
cum essent qui offerrent secundum legem
munera qui exemplari & umbrae deser¬
uiunt cȩlestium : sicut responsum ẽ morsi
cũ consummaret tabernaculũ . uide inquit
omia facito secundum exemplar quod tibi
ostensum est inmonte: N unc autẽ me¬
lius sortitus est minis terium: quanto & me¬
lioris testamenti mediator est. quod in me¬
lioribus repromissionibus scm̃ est Namsi

Expanded text:
Qui non habet quotidie necessitatem, quemadmodum sacerdotes, prius pro suis delictis hostias offerre, deinde pro populi: hoc enim fecit semel segem est, Filium in aeternum perfectum. pitulum autem super ea quae dicuntur: Talem habemus pontificem, qui consedet in dextera sedis magnitudinis in coelis, sanctorum minister et tabernaculi veri quod fixit Deus, et homo. Omnis enim pontifex ad offerendum munera, et hostias constituitur: unde necesse est et hunc habere aliquid, quod offerat: si ergo esset super terram, nec esset sacerdos: cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum: Vide inquit omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte. Nunc autem melius sortitus est ministerium, quanto et melioris testamenti mediator est, quod in meli