comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sto machi ñ roborantes adiuuer
sed opprimentes grauent. Sciens
tamen: quia & si aliquando mos
suũ sermo ꝓlixior transeat. pe¬
culo sum hoc auditorib nonest.
iautẽ qualit̃ quiddicatur ce qui
dicatur non uigilant̾ aspicitur
ualde periculosum est. Verecun
& enim mentes siquas fortassi
culpas ad miserint. lȩnit̃ arguo¬
dȩsunt : quia siasperius incer
franguntur potius quã erudu
t cont̾ra mentes aspere atq in¬
pudentes. suncrepate lȩniter fu¬
rint: ad maiores culpas ipsalȩniu
ꝓuocantur. Quodbene meodem
egregio pdicatore discimus. quid
chorinthios cognosceroe pamim
ꝑsonarũ in scis mate ᷤ Eiuisos. cor
uerecundiȩ consulens. locutiona
suam eis agr̃arũ actione &e lauco
cepit dicens. Grãs agodõ meosi¬

Expanded text:
stomachi non roborantes adjuvent, stomachi non roborantes adjuvent, sed opprimentes gravent. 17. Sciendum tamen quia etsi quando modum suum sermo prolixior transeat, periculosum hoc auditoribus non est. Si autem qualiter quid dicatur, et quibus dicatur, non vigilanter conspicitur, valde periculosum est. Verecundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate provocantur. 18. Quod bene in eodem egregio praedicatore discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ imperu in iungenda
erat seueritas uerbi. Ille autemqͥ
ꝑ sp̃m fer uebat : ꝑ patientiã tem¬
perandus fuerat. He siplus iusto
inferuescerae: non ad salutem uuil-¬
nerata reducer&. sed sana ulnera¬
roe. Curandum quoq quantum
loquamur. nesiei quimulta ferre
non ualce. uerbũ uł exhortationis
uel increpationis longius tiahimꝰ
auditorem nr̃m ad fastidiũ ꝑducam:
Vncd̾eidem pͣdicator egregius hebreis
loquitur dicens. Obsẽcro uos fr̃s. ut
feratis uerbũ solatii. & enimꝑ
paucis seripsi uobis. Hoc tameñ
in firmis p̾cipue congruit. ut pauca
audiant. sedquȩ eorũ mentẽ inp̾e¬
nitentiȩ dolore compungant. Nã si
eis imointempore ex hortationis
sermo fuerit multiplicit̃ dictus :
quia multa retinere non ualent.
simul amittunt omnia. Vnde &
medici corporũ. pannos quos
infirmantib sto machis ponunc
apto quidem medicamine sed subt¬
liter lincunt: ne si repleti multo
medicamine fuerint. infirmita

Expanded text:
auctoritatem imperii injungenda auctoritatem imperii injungenda erat severitas verbi, is autem qui per spiritum fervebat per patientiam temperandus fuerat, ne si plus justo infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. 16. Curandum quoque quantum loquamur, ne si ei qui multa ferre non valet verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahimus, auditorem nostrum ad fastidium perducamus. Unde idem praedicator egregius Hebraeis loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis . Hoc tamen 1287 infirmis praecipue congruit, ut pauca pere, audiant, sed quae eorum mentem in poenitentiae dolorem compungant. Nam si eis uno in tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter dictus, quia multa retinere non valent, simul amittunt omnia. Unde et medici corporum pannos quos infirmantibus stomachis ponunt, apto quidem medicamine, sed subtiliter liniunt, ne si repleti multo medicamine fuerint, infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
debuit. tempus amiserit. Nam &
sapiens mulier nabal ebriũ uidens.
inc repare deculpa tenatia noluit:
que digesto uino increpationis
suȩ uer̾bis utilit̃ ꝑ cussit. Et ꝓ¬
pħa adulantiũ linguas non ẽe in
sub sequenti tempore differendas
statim erubescentes : quidicunt michi.
euge euge. Ad ulatio & enim siuel ad
tempus patient̾ suscipitur. augetur
& paulisꝑ de mulc& animũ. ut arigore
suȩ rectitudinis mollescat indelec¬
tatione sermonis. Sed necrescere
debeat: statimest & sine mora
ferienda: Pensandum quoq nobis
÷ qualit̾ loquamur. Nam sepe
uerba quȩ hunc ad salutem reuocan:
aliũ uulnerant. Unde paulus quoq
apłs quitłtũ amͥmonet dicens. ar̃¬
gue cumomni imperio: timotheũ
ex hortatur dicens argue. obsecra.
increpa. in omni patientia & doc¬
trina. Quid ÷ quod uniimperiũ
& aliũ patientiã pͣcepit. nisi quod
unũ lȩnioris. alterũuero feruen¬
tioris sp̃s eẽ conspexit Leniꝑ

Expanded text:
debuit tempus amiserit. Nam et debuit tempus amiserit. Nam et sapiens mulier Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenaciae noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit. Et Propheta adulantium linguas non esse in subsequenti tempore differendas statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et paulisper demulcet animum, ut a rigore suae rectitudinis mollescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora ferienda. 15. Pensandum quoque nobis est qualiter loquamur. Nam saepe verba quae hunc ad salutem revocant, alium vulnerant. Unde Paulus quoque apostolus qui Titum admonet, dicens: Argue cum omni imperio , Timotheum exhortatur, dicens: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quid est quod uni imperium, et alii patientiam praecipit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse conspexit? Leni per
Abbreviated transcription (Latin):
erit Scriptum quippe ÷. Sirecte of¬
feras. recte aute nondiuidas: peccasti
Recte autem offerimus: cumbonostudio
bonumopus agimus. Sedrecte non
diuidimus: si habere discretionẽ
inbono oꝑe post ponamus. Consi¬
de rare & enim debemus: quidlo
ditus. Pensandum u̾ero nobis÷ cui
loquamur. quia sepe increpationis
uerbũ quodhȩc admittit ꝑ sona.
altera non admittit: & sepe ipsa
ulteriũ forti increpationis senten¬
tia ꝑcussit: quicum de rapto rȩ ouis
dicer&. filius mortis : uir qui fecit᷑
hoc: ei ꝓtinus respondit dicens
tues ille uir. Cuitamen cũ de salo¬
monis regno loque retur: quia cul pa
de fuit. eĩ se humilit̾ inoratione
ꝓ strauit. In unaergo eademq
ꝑ sona quiacausa dĩspar extitit.
&iam sermo ꝓpheticus dissimilis
fuit. Pensandũ quoq ÷ quando
loquidebeamus. quia sepe  si
differtur increpatio: post modum
benignesqͥs cipitur: Et non nũqͥuã
languescit: si hoc quod ante ꝓferri

Expanded text:
erit. Scriptum quippe est: « Si recte oferit. Scriptum quippe est: « Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. » Recte autem offerimus, cum bono studio bonum opus agimus. Sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenim debemus quid loqditus. » Pensandum vero nobis est cui loquamur, quia saepe increpationis verbum, quod haec admittit persona, altera non admittit: et saepe eadulterium forti increpationis sententia percussit, qui cum de raptore ovis diceret, « Filius mortis est, qui fecit hoc, » ei protinus respondit, dicens: « Tu es ille vir. » Cui tamen cum de Salomonis regno loqueretur, quia culpa defuit, ei se humiliter in adorationem prostravit. In una ergo eademque persona, quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. Pensandum quoque est quando loqui debeamus, quia saepe, etsi defertur increpatio, postmodum benigne recilanguescit, si hoc quo ante proferri
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit conuersus abim pietate
sua & auia sua impia: ipse qui dem
iiniquitate sua morietur. tuautẽ
animã tuã liberasti. Tunc enim
sub iectus moritur sine te: quando
in causa mortis. contradictorem ꝑ¬
tulerit te. Nam morti cui non con¬
tradicis adiungeris. Et notandũ.
quȩ sunt quȩ dẽbeant a speculatore
p̃dicari Nimirũ fides & operatio.
Iamait. Si autem tu annuntiaueris
impio & ille non fuerit conuersus
abimpietate sua : & auia sua impia
Impietas quippe ad infidelitatem
ꝑtinet: uia uero impia ad prauã
actionẽ. Et omnis speculator hoc
habere debet studii: ut prius ad
pietatẽ fidei. postmodũ adpiam
uiam id ÷ adbonam actionem
trahat. Sedquia de exhortatione
sermo se intulit: in notescere breuit̃
debemus. inore pastoris quantus
debeat ẽẽ ordo atq consideratio lo¬
quutionis. Pensare & enim doctor
deb& quid loquat᷑. cui loquatur.
quando loquatur. qualit̃ loquatur.¬
&e quantum loquatur Sienim unũ
horũ de fuerit: loquutio apta non

Expanded text:
sus ab impietate sua et a via sua impia, ipse quoque in impietate sua morietur. Tu autem animam tuam liberasti. » Tunc autem subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris; et notandum quae sunt quae debeant ab spectatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait, « Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab iniquitate sua et a via sua impia. » Impietas quippe ad infidelitatem pertinet; via vero impia, ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est, ad bonam actionem trahat; sed quia de exhortatione sermo se intulit, innotescere breviter debemus in ore pastoris, quantus debeat esse ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, quantum loquatur: si enim unum horum defuerit, locutio apta non
Abbreviated transcription (Latin):
a ut grãs egerunt. sed euanuerunt
in cõgitationib suis. Ecce est pec¬
catũ: & causa peccati. Ex qua causa
quid sequatur ad iungit & obscu-¬
ratũ ÷ insipiens cor eõrũ. Dicentes
enim se ẽẽ sapientes. stulti facti sunt:

Expanded text:
aut gratias egerunt, sed evanuerunt aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis . Ecce est peccatum et causa peccati. Ex qua causa quid sequatur adjungit: Et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes enim se esse sapientes, stulti fact
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ. & peccatũ sit o pena peccati.
sinul & causa peccati. Ponamus:
enim ante oculos quempiam rem
exrimi concupisse. quã quia aꝑte
ponualu it. furto diripuit Sed
infurti accusatione positus se
hanc diripuisse ture iurando de¬
negauit: Huic ergo concu piscentia
peccatũ fuit & causa peccati. quia
ꝑeã ꝑuenit ad rapinã. Ipsum uero
furtũ quo rem concupitã diripuit.
& peccatũ ei factum: & pena peccati:
quia ex retributione iam non re¬
pressȩ concupiscentiȩ factum est
ut uenir&e ad furtũ. & culpa cordis
tegere curauit : exꝑeccatorur sũ
peccatũ genuit: Furtum ergo qđ
ex concupiscentia ꝓcessit &ꝑiuriũ
ꝓtulit: peccatũ & pena peccati faccũ
est culpȩ pͣcedenti peccatũ &
causa peccati culpȩ subsequenti:
qui adeilla natũ hanc genuit. Qđ
benepaulus apłs dequibusdam dm̃
intellegentib sed non honorantibus
insinuat dicens. Cum cognouissent
dm̃. non sicut dm̃glorific̾auerunt

Expanded text:
peccatum, et peccatum sit, et poena peccati, peccatum, et peccatum sit, et poena peccati, simul et causa peccati. Ponam enim ante oculos quempiam rem proximi concupisse, quam quia aperte non valuit, furto diripuit; sed in furti accusatione positus se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam pervenit ad rapinam; ipsum vero furtum quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repressae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit. Furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium protulit, peccatum e poena peccati factum est, culpae praecedenti peccatum, et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
catorem diu ex pectat ut redeat.
non redeunti atq: contẽ nenti pon
adhuc ubi grauius impingat: Pe¬
catũ qu ippẽ quod ꝑpͦenitentiã citu
nondeletur. aut ꝑeccatũ ÷ & cauu
peccati. aut peccatũ & pena peceat
aut peccatũ simul. uausa & pͦena
peccati. Omne enim quod prius
committitur : peccatũ ÷. Sed siciu
penitendo non dangitur. iusto ui¬
dicio omp̃s ds̃ obligatam peccantis
mittit cadere: ut quȩ flendo &
corrigendo noluitemendare quol
fecit : peccatũ incipiat peccato
cu mulare. Peccatum ergo quod
penitentis lamento non diluitus
peccatũ simulo causa peccati:
quia ex illo oritur. unde ad huc
peccatoris animus altius oblign
Peccatũ uͦ quod ex peccato sequitũs
peccatũ simul ÷ & pena peccati:
quia ex crescente cecitate. ex retri¬
butione prioris culpȩ generatus.
Et quasi iam quȩ sint in pecͣtore
supplicia. ipsa incrementa uitioꝵ
it uero non nuquã ut unumides

Expanded text:
eccatorem diu exspectat ut redeat, eccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul causa et poena peccati. Omne enim quod prius committitur, peccatum est; sed, si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccantis ermittit cadere, ut qui flendo et corrigendo noluit mundare quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati; quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus arctius obligetur; peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia, excrescente caecitate, ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia, ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque
Abbreviated transcription (Latin):
ad peccatũ p̾dicatore tacente cecidit
p᷑dicator quia tacuit reustenet᷑.
Sedquis nr̃m rogo adhȩc su fficiat.
ut non solũ peccãtores studiose cor¬
ripiat. sed etiã iustis inuigilec
ne cadant: Nos enim infir̾mitatis
nr̃ę conscii. cũ iustos uiros cons¬
picimus: am monere eos non psu¬
Unde p̾dicator egregius dicebat: Sapi¬
entib & in sipĩentib debitor sum.
nhis uͦ omnib quȩ de iusto ad iniqui¬
tatẽ conuerso dicta sunt: hoc : ladbn¬
riosũ adloquendũ. hoc ualde pti¬
mescendum : quod dñs dicit. ponam
offendiculũ corameo. Ait enim S
conuersus iustus aiusticia sua fu¬
rit in iquitatẽ : ponã offendicui
coram eo. Nos ȩnim dicimus. qui
siiniquitatẽ fecerit. offendit: a
uerum ÷ omnino quod dicimus
ur ad huc eids̃ omp̃s offendiculum
ponit. quem iam imegisse &
cecidisse ꝑ iniquitatem quã ꝑ petri¬
uSit conspicit:S ed districta sin
omnipotentis di iudicia. Et quip¬

Expanded text:
ad peccatum, praedicatore tacente, cecidit, ad peccatum, praedicatore tacente, cecidit, praedicator quia tacuit, reus tenetur. Sed quis nostrum, rogo, ad haec sufficiat, ut non solum peccatores studiose corripiat, sed etiam justis invigilet ne cadant? Nos enim, infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesuUnde praedicator egregius dicebat: Sapientibus et insipientibus debitor sum . In his vero omnibus, quae de justo ad iniquitatem converso dicta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum quod Dominus dicit: Ponam offendiculum coram eo. Ait enim: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo . Nos enim dicimus quia, si iniquitatem fecerit, offendit; et verum est omnino quod dicimus: cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponet, quem jam impie egisse, et cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui p
Abbreviated transcription (Latin):
suo morietur & non erunt in memõ¬
ria iustitiȩ eius quas fecit : sanguinẽ
uͦ eius demanu tua requirã. Quia
iusto qui inpeccato cecidie. pdicator
tacuit: eius sangui nis reus tenetur:
& qui sollicitus ẽẽ non studuit in pͣ¬
dicatione: factus ÷ particeps indã¬
natione. Sed cũ dicitur. in peccato suo
morietur & nonerunt in memoria
iustitiȩ eius quas fecit. hoc nobis
maxime considerandũ est qͥea cum
mala cõmittimus. sine causa ad me¬
moriam bona nr̃a trans acta reuocamꝰ¬
qm̃ in ꝑpetratione malorũ. nulla
deb&e eẽ fidut᷑ia bonorũ pͣteritorũ.
Sed quęri potest. utrũ iusto postquã
ceciderit pͤdicandũ sit: an& priusquã
cadat inuigilare pͬdicator debet.
ne ad casũ ueniat ꝓculdubio & pri¬
usquã cadat. Nam sequitur Siautẽ
iustus. & ille non peccauerit: uiuens
uiuet quia annuntiasti ei. tuaut̃
animã tuã liberasti. Si autẽ pͤdicator
ideo suã animã liberauit. quia iusto
ne peccar& denunt᷑iau it : cũ iustus

Expanded text:
 non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit. Sanguinem vero ejus de manu tua requiram. » Quia justo, qui in peccato cecidit, praedicator tacuit, ejus sanguinis reus tenetur. Et qui sollicitus esse non studuit in praedicatione, factus est particeps ejus in damnatione. Sed cum dicitur: « In peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit, » hoc nobis maxime considerandum est quia cum mala committimus sine causa, ad memoriam bona nostra transacta revocamm in perpetratione malorum nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. Sed quaeri potest utrum justo postquam ceciderit praedicandum sit, an et priusquam cadat? Invigilare praedicator debet, ne ad casum veniat, procul dubio et priusquam cadat. Nam sequitur: VERS. 2justus, et ille non peccaverit, vivens vivet, quia annuntiasti ei; tu autem animam tuam liberasti. 22. Si ergo praedicator ideo animam suam liberavit quia justo ne peccaret denuntiavit, cum justus
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtera subi ungit. Oinsensati galathȩ.
quis uos fascinauit: Mentes &e enĩ
durȩ nisi aꝑta essent in crepatione
ꝑcussę: nullomodo malũ cognoscerent
quod egissent. Nam sepe i ĩ qui im¬
pudentes sunt tẽtantũ se peccasse
sentiunt: quando de peccatis quȩ
fecerunt increpantur Et minores
culpas suas estimant. quas minor
inuectio castigat. Et quas uehem̃t
obiurgari ui derint: maiores eẽ
dep̃hendunta Unde necesse est ut
semꝑ sermo p̃dicantis cũ auditorũ
debeat qualitate formari: ne aut
uerecundis aspera. aut impudentib
lȩnia loquatur. Quid autẽ mirũ
sihoc uerbi dĩ erogator faciat. cũ
& agricola qui semen interram
mittit. prius terrȩ qualitatem
p̃uid&. quib seminib apta ui¬
deatur. & postquam qualitatem.
terrȩ pͣuiderit tunc semina asꝑgie
Sed quia dequalitate doctrinȩ locutionẽ
longius traximus: oport&e ut ad eum
quem cepimus. ex ponendi ordine in

Expanded text:
caetera subjungit: O insensati Galatae, caetera subjungit: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Mentes etenim durae nisi aperta essent increpatione percussae, nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes sunt tantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate doctrinae locutionem longius traximus, oportet ut ad eum quem coepimus exponendi ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
ut modesta in uectione adrep̃hen¬
sionẽ ꝑ tingerce infirmorũ. Et
inhoc quoꝙ ad medicinã cordis
amedicina corporis usum trahens.
Nam cũ feriendũ uulnus medicus aspicit:
prius eamembra quȩ circa uul nus
sanasunt palpat. ut postea adea quȩ
uulnerata sunt. lȩnit̾ palpando ꝑueniat.
um gͦ paulus ꝑfectos inchorinthi is
laudauit: sana membra iuxta uulnꝰ
tetigit: Cũ uͦ in firmos dediuisione
rep̃hendit: uulnus incorpore ꝑcussit.
ideamus tamenhunc ipsũ quitanta
modestia atq mansuetudine ad cor¬
ripiendos chorinthios ducitur: qualit̃
contra galathas quia fide discesserant
erigitur. Nulla enim modestͥe pati¬
entia p̃missa. nulla locutionis dul¬
cedine p̃ rogata : eos quos afide dis¬
cessisse cognouit. ab ipso epistolȩ
sue exordio in uehendo redarguit
N am p̃missa salutatione : sieceꝑit.
Miror quod tamcito trans ferimim
abeo qui uos uocauit in grãmxp̃i.
Quib etiã inaꝑta increpationẽ post

Expanded text:
ut modesta invectione ad reprehenut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discesserant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutionis dulcedine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit, ab ipso epistolae suae exordio invehendo redarguit. Nam praemissa salutatione, sic coepit: Miror quod sic tam cito transferimini ab eo qui vos vocavit in gratia Christi . Quibus etiam in aperta increpatione post
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i Ecce quos in omni uerbo &
inomni scientia laudauerat. quib
nichil de ẽẽ in ulla grã dixerat. pau¬
lisꝑ loquens. ad inc̾repandũ lȩnit̃
ueniens. diuisos ergase ipsos re¬
p̃hendit: & quorũ p̾rius salutẽ
narrauerat. p ost modũ uulnera pate¬
fadit. Peritus enim medicus uulnus
secandũ uidens. sed egrũ timidũ
eẽ conspiciens. diupalpauit: &
subito ꝑcus sit. Prius blandam manũ
laudisop osuit. & post modũ ferrũ
increpationis fixit. Ni sienim uere¬
cundȩ mentes fuerint palpando
rep̃hensȩ. ita ut ex aliis reb audian
quid inconsolationẽ sumant: per
increpationem ꝓtinus addespera¬
tione cadunt. Sed nuquid mentitꝰ:
paulus ut prius eis nichil de esse¬
inomni gr̃a dicer&e. quib postmodũ
dicturus erat unitatẽ de eẽ : Ab sit
hoc: quis de illo talia uel desipiens
credatꝰ Sed quia erant interchorin¬
thios quid am omnigra repleti.
& erant quidã inꝑ sonarũ fauorib
excissi.: cepit alaudib ꝑ fectorum.

Expanded text:
 Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nihil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens, ad increpandum leniter veniens, divisos erga se ipsos reprehendit; et quorum prius salutem narraverat, postmodum vulnera patefacit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit, et subito percussit. Prius enim blandam manum laudis posuit, postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant, quod in consolationem sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius eis niin omni gratia diceret, quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc: quis de illo talia vel desipiens credat? Sed quia erant inter Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uites facti estis in illo. in omni
uerbo & inomni scientia: sicut
testimoniũ xp̃ĩ confirmatum:
in uobis. Qui ad iungit & dicit:
siam nichil de est cur eis scribis¬
do fatigaris. cur in longinquo
positus loqueris: Pen semus gͦ
in omnib diuites dicit in om ni
uerbo & inomm scientia. xp̃i
testimoniũ id ÷ quod desemetip
moriendo & resurgendo testatus
ineorum uita confirmatũ ẽẽ ꝑhib&e.
enichil eis de ẽẽ in ulla grã testat᷑
Quis rogo credat. quia pau̾lõpost eos
corripiat quos ita laudat: Nam
post eetera sub iungit. Obsecro autẽ
iosũ dicatis om̃s: & nonsint in uobis
scismata. Quid enim potuit tam
ꝑferus tamq laudabilib scisma suꝑ¬
fpere: Significatũ ÷ enim michi
deuobis fr̃s mei abiis qui sunt cloes:
quia contentiones int̃uos sunt. Hoc¬

Expanded text:
n illo, in omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis . Qui adhuc adjungit et dicit: si jam nihil deest, cur eis scribendo fatigaris? Cur in longinquo positus loqueris? Pensemus ergoin omnibus divites dicit in omni verbo et in omni scientia; Christi testimonium, id est quod de semeptiso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem ipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata Quod enim potuit tam perfectis tamque laudabilibus schisma subrepere? Significatum est enim mihi de vobis, fratres mei, ab iis qui sunt Chloes, quia contentiones sunt
Abbreviated transcription (Latin):
solum modo et pena peccati eẽt. sinon
adhuc ex hoc peccato & aliud seque¬
retur. Nam post in fidelitatẽ eorũ
sub ditur. Propt̃ quod tradidit illos
ds̃ inde sideria cordis eorũ in im¬
munditiã : ut con tumeliis afficiañ

Expanded text:
solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant
Abbreviated transcription (Latin):
quando possũ dultid propinare
uid igitur restat. nisiut inter
flagelia quȩ exnr̃is iniquitatib
patimur: cũ lacrimis gr̃as agamꝰ.
pse & enĩ quinos creduit. & iam
pat̃ nobis factus est ꝑ adoptionis
sp̃m quẽ dedit. Et aliquando
filios pane nutrit. aliquando
flagello corrigit: quia ꝑdolores
ditatem ꝑ petuam erudit. Sit
itaq gloria omnipotenti dnõ nr̃o

Expanded text:
quando possum dulcia propinare? quando possum dulcia propinare? Quid igitur restat, nisi ut inter flagella quae ex nostris iniquitatibus patimur cum lacrymis gratias agamus? Ipse etenim qui nos creavit etiam pater nobis factus est per adoptionis spiritum quem dedit. Et aliquando filios pane nutrit, aliquando flagello corrigit, quia per dolores ditatem perpetuam erudit. Sit itaque gloria omnipotenti Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tionis attendimꝰ. quasi expigm̃tis
pul uerẽ facimꝰ. ut orationẽ nr̃am
dño ꝑ discrecionẽ & amorẽ subtilũ
incendamꝰ Ecce hȩc ut dño largiente
sipost hanc allocutionẽ cessauero.
quias icut om̃s cernitis. nostrȩ
tribulationes excreuerunt.
ndiq gladiis circũ fusi sumus.
undiq iminens mortis periculũ
timemꝰ. Alii detruncatis ad nos
manib redeunt: Alii capti. alii
interempti nuntͦiant᷑. Oiã cogor
linguã ab expositione retinere:
quia ted & animã meã uitȩ meȩ.
amnullus inme sacrieloquii studiũ
requirat : quiduersa ÷ in luctum
tharamea. & organũ meũ inuocẽ
flentiũ. Iam cordis õculus in myste¬
norũ discussione nonuigilat. a¬
quia dormitauit anima mea pͣtedio
amminꝰ lectio animo dulcis est.
quia oblitussũ manducare panẽ
meũ. Auoce gemitꝰ mei. Cui autẽ.
uiuere non licoe. de scripturȩ sensib
loqui mystica qualit̾ lib&. Et
quicogor cotidie amata bibere.

Expanded text:
tionis attendimus, quasi ex pigmentis tionis attendimus, quasi ex pigmentis pulverem facimus, ut orationem nostram Domino per discretionem et amorem subtilius inis: « Ecce haec, ut Domino largiente si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interempti nunciantur. Jam cogor linguam ab expositione retquia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus a me sacri eloquii studium requirat, quia versa in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amare bibere,
Abbreviated transcription (Latin):
atq temp̾oralia petenda minuims
reflectatur. Et notandũ qđ non
quia int̾dũ in cõpunctionis drdon
tantȩ subtilitatis ÷ uis amoris
ut hanc nec ipse animꝰ possit cõ¬
p̃hendere. qui illum inatꝰ meruit
habere Bene dutẽ dicit᷑. myrre
& tͥuris. Thus enĩ exlege dnõi
sacrificio incendit᷑. Permyrrã
uͦ corpora mortua condiuntur:
ne uermib corrũ pantut. Mirro
ergo & thuris sacrificiũ offert̃
quioe carnẽ afficiunt ne eiscor¬
ruptionis uitia dominentur. &
redolentẽ in conspectu dñi amoris
suihostiã incendunt: seq ipsosdõ
inscĩs uircutib exhibent. Inde
illic subditur. Et uniuersipuluem
pigmentarii. Puluis ⁊ pigmentan
uirtꝰ bene oꝑantis. Et notandũ quod
uirtutes bene opantiũ. non pigñt
sedpulueres dicuntur. Cũ enĩ
quȩlib& bona agimꝰ.pigmenta
offerimꝰ. Cũ uͦ ipsa ceiamꝰ bona
quȩ agimꝰ retractamꝰ. & nequid
inlis sinistrũ sit: udicio retracta¬

Expanded text:
atque temporalia petenda minime atque temporalia petenda minime reflectatur. Et notandum quod nonquia interdum in compunctionis ardore tantae subtilitatis est vis amoris, ut hanc nec ipse animus possit comprehendere, qui illuminatus meruit habere. 23. Bene autem dicitur, myrrhae et thuris. Thus enim ex lege Domino in sacrificio incenditur. Per myrrham vero corpora mortua condiuntur, ne a vermibus corrumpantur. Myrrhae ergo et thuris sacrificium offerunt qui et carnem afficiunt, ne eis corruptionis vitia dominentur, et redolentem in conspectu Domini amoris sui hostiam incendunt, seque ipsos Deo in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur: Et universi pulveris pigmentarii. Pulvis est pigmentarii virtus bene operantis. Et notandum quod virtutes bene operantium non pigmenta, sed pulveres dicuntur. Cum enim 1430 quaelibet bona agimus, pigmenta offerimus. Cum vero ipsa etiam bona quae agimus retractamus, et, ne quid in his sinistrum sit, judicio retracta
Abbreviated transcription (Latin):
fecit om̃ia. Transcendamꝰ ꝑ desideriũ
omnia : ut mentẽ colligamꝰ inunũ.
Noniã timore pęnarũ: non memoria
uitioꝵ. sed amoris flãma succensi
arde amꝰ in lacrimis cũ odore uirtutũ.
sta electoꝵ oratio ꝓspiciebatur.
cũ insponsȩ laude diceret᷑. Quȩ est
ista quȩ ascendit ꝑ desertũ sicut
uirgula fumi exaromatib myrrȩ
&eturis. & uniuersi pulueris pig¬
mentarii:Sca quippe electorũ
eccła cũ abhoc mundo insc̃is pͣcib
ardenti amore seerigit. ꝑ desertũ
quod deserit ascendit. Qualit̾ uero
ascendat : Adiungit: Sicut uirgula
fumi examatib ł umꝰ deincenso
naseitur. Et ꝑ psalmistã dicitur
Hirigatur oratio mea : sicut incensũ
inconspectu tuo Fumꝰ ex cutere
lacrimas sol&e. ltaq fumꝰ ÷ ex aro¬
matib : cõpunctio orationis con¬
cepta ex uirtutib amoris. Quȩ t amn
oratio fumi uirgula dr̃: quia
dũ sola cę̧lestia postulat. sic
recta ꝓ greditur: ut ad terrena

Expanded text:
fecit omnia. Transcendamus per desiderium fecit omnia. Transcendamus per desiderium omnia, ut mentem colligamus in unum. 1429 Non jam timore poenarum, non memoria vitiorum, sed amoris flamma succensi, ardeamus in lacrymis cum odore virtutum. 22. Ista electorum oratio jam prospiciebatur, cum in sponsae laude diceretur: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe electorum Ecclesia cum ab hoc mundo in sanctis precibus ardenti amore se erigit, per desertum quod deserit ascendit. Qualiter vero ascendat adjungit: Sicut virgula fumi ex aromatibus . Fumus de incenso nascitur, sicut per Psalmistam dicitur: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Fumus excutere lacrymas solet. Itaque fumus est ex aromatibus, compunctio orationis concepta ex virtutibus amoris. Quae tamen oratio fumi virgula dicitur, dum sola coelestia postulat, sic recta progreditur, ut ad terrena
Abbreviated transcription (Latin):
noncessant. Quid isti nisialtare st̃
aureũ. in quoꝵ corde aromata incens a
sunt. quia uirtutes ardent: Bene
autẽ deeodem altari dicitur. qđ ante
uelũ arcęsit positũ inscã sc̃oꝵs. Archa
quippe testamenti ipse nobis factus :.
dequo scriptũ nouim us. In quosunt
om̃s thesauri sapientiȩ & scientiȩ
abs conditi. Archa intrauelũ est.
redẽptornt̃ incęlo. Altarȩ uͦaureũ
inquo thim iama incendit᷑ ante uelũ.
sunti scoꝵ corda: quȩcũ magnis uirtũ¬
tib indĩ amore succens a sũnt: ꝑ scm̃
desideriũ inillo ardent. quẽ ad huc
reuelata facie uidere non possunt
nt̃ archã quippe & altare uelũ ÷:
quia hoc quodnos adhuc auisione
dĩ separat. corruptionis nr̃ẽ obstaculũ
remotũ nonest. Sed quousq ante
uelũ sumꝰ. oportoe ut quasi thimi¬
amatis incensũ flã maamoris ardeamꝰ.
ꝑcõ punctionis autẽ lacrimas: nil
terrenũ. nil transitoriũ quȩrere
debemꝰ. Solꝰ nob̃ ipse sufficiat: qui

Expanded text:
non cessant. Quid isti, nisi altare sunt aureum in quorum corde aromata incensa sunt, quia virtutes ardent? Bene autem de eodem altari dicitur, quod ante velum arcae sit positum in sancta sanctorum. Arca quippe testamenti ipse nobis factus est. De quo scriptum novimus, « in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. » Arca intra velum est redemptor noster in coelo. Altare vero aureum in quo thymiama incenditur ante velum, sanctorum corda, quae cum magnis virtutibus in Dei amore succensa sunt, per sanctum desiderium in illo ardent quem adhuc revelata facie videre non possunt. Inter arcam quippe et altare velum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat corruptionis nostrae obstaculum remotum non est. Sed quousque ante velum sumus oportet ut quasi thymiamatis incensum flamma amoris ardeamus. Per compunctionis autem lacrymas nil terrenum, nil transitorium quaerere debemus. Solus ipse nobis sufficiat qui
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ sicut scriptũ ÷. Perfeco
caritas: foras mittit timorẽ Propli
ergo quid decelestib ad imaloquo¬
batur. cepit magis asapientia. &
descendit ad timorẽ. Sed nos quid
at̃renis adcelestia tendimus:
eosdem gradus ascendendo numem
ut atimore ad sapientiã ꝑuenire
ualeamus. Inmente & enĩ nrã pͥm
ascensionis gradus: timor dñi
cđs pietas. ⁊ Tertuis scientia
uartus fortitudo. Quintus con¬
sili u S extus intellectus. Septim
sapientia: E st enĩ timor dñi
inmente. Sed qualis iste timor:
sicũeo pietas non est : Quienim
misereri ꝓximo ignorat. qui cõ¬
pati eius tribulatꝰ ioni dissimula

Expanded text:
scriptum est: « Perfecta charitas foras mittit timorem . » Propheta ergo, quia de coelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos qui a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo numeremus, ut a timore ad sapientiam pervenire valeamus. In mente etenim nostra primus ascensionis est gradus timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est etenim timor Domini in mente: sed qualis iste timor est, si eum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimula
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Orationes tuȩ & elemosine
ascenderunt inconspectudĩ. Sien ĩ uero
dõ ante baptismũ noncredi¬
derat. quẽ orabat: uł quomodo
hunc omp̃s ds exaudierat. sinon
ab ipso se inbonis ꝑfici petebat:
ciebat igitur creatorem omniũ
dm̃ sed quia eius om̃ps filius
in carnatus ẽoe ignorabat. Neq
enim poterat bonaagere. nisi ante
credidissoe. Scriptũ naq ÷. Sine
fide impossibile est placere dõ
idem ꝗ habuit. cuius orationes &¬
elemosine placeredõ poterant.

Expanded text:
emosynae ascenderunt in conspectu Dei . Si enim Deo vero et ante baptismum non crediderat, quem orabat? vel quomodo hunc omnipotens Deus exaudierat, si non ab ipso se in bonis perfici petebat? Sciebat igitur Creatorem omnium Deum, sed quod ejus omnipotens Filius incarnatus esset ignorabat. Neque enim 1382 poterat bona agere, nisi ante credidisset. Scriptum namque est: Sine fide impossibile est placere Deo . Fidem ergo habuit, cujus orationes e
Abbreviated transcription (Latin):
quia prius ad fide uenimꝰ & post¬
modũ ꝑ spiritaliũ donorũ
gradus celestis uite aditũ intramꝰ.
onenĩ uir tutib uenitur ad fidem :
sed fidẽ ꝑtingitur ad uirtutes.
ornelius enĩcenturio cuiꝰ elemosinȩ
ante baptis mũ angło teste laudate
sunt : nonoꝑib uen̾it ad fidem. sed

Expanded text:
venimus, ut postmodum per spiritalium donorum gradus coelestis vitae aditum intremus. Non enim per virtutes venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. Cornelius enim centurio, cujus eleemosynae ante baptismum, angelo testante, laudatae sunt, non operibus venit ad fidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ gradib ad portam ascendimꝰ.
ꝑquã nõbis aditus uite spiritalis
aperitur. Benedutẽ dicitur. qui a
uestibulũ erat ante eã. quianisi
quis prius humilitatẽ habuerit.
ad hos gradus donoꝵ spiritalium
non ascend&: sicut scriptũ ÷. Suꝑ
quẽ requiesc&e sp̃s m̃s. nisi suꝑ
humilem & quietũ. & trementẽ
ser mones meos: Dequo ꝑ psalmistã
dicit᷑. Ascensus eius incorde disposuit :¬
inconualle lacrimarũ. Conuallis¬
quippe: humilis locus est. Et peccator
quisq dũ se in lacrimis humiliter
affligit : in corde ꝑ ascensũ aduirtutẽ
ꝓficitꝰ. Quirursusdit Emittie fontes
inconuallib ⁊ quia om̃psds̃ dona spiri

Expanded text:
septem gradibus ad portam ascendimus, per quam nobis aditus vitae spiritalis aperitur. Bene autem dicitur quia vestibulum erat ante eam, quia nisi quis prius humilitatem habuerit, ad hos gradus donorum spiritalium non ascendit, sicut scriptum est: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermdisposuit in convalle lacrymarum . Convallquippe humilis locus est, et peccator quisque dum se in lacrymis humiliter affligit in corde, per ascensum virtutum proficit. Qui rursus ait: Emittit fontes in convallibus , quia omnipotens Deus dona s
Abbreviated transcription (Latin):
discipline sunt uerbere corrigene
ed in ordinata pietas cũ temporali
adgradũ ÷ aliũ subleuanda : idã dd¬
scientiã. ut sciat uł quid ex miscđia
puniat. uł quid ex miscđia dunittat
ed quid. sisciat quid agerequisq
debeat. uirtutẽ uero agendi non ha¬
beat: Scientiagͦ nr̃acrescat ad for¬
titudinẽ. ut cũ uid& quid agendũ
sit. hoc agere ꝑmentis fortitudinẽ
possit: Netimore trepid&: & pauore
collapsa non ualeat bona defendere
quȩ sentit. Sed sepe fortitudo si
imꝑuida fuerit. & mincontrauitia
circũ specta. ipsa sui pͬ sũptione
incasũ ruit. Ascendat ergo ad con¬
siliũ : ut p̃uidendo p̾muniat omẽ
quod agere fortit̾ potest Sed ẽẽ.
consiliũ non potest. suntellectus
deest: quid qui non intellegit malũ
quod agentẽ grauat. quomodo
potest bonũ solidare quod ad¬
iuiuat: Itaq dconsilio ascendamꝰ
adintellectũ. Sed quid suntellectꝰ
magno quidem acumine uigilet.¬
& moderari se nescit ꝑ maturitatẽ:

Expanded text:
disciplinae sunt verbere corrigenda. Sed inordinata pietas cum temporalitad gradum est alium sublevanda. Id est, ut sciat vel quid ex misericordia puniat, vel quid exSed quid, si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit; ne timore trepidet, et pavore collapsa non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo, si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione incassum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut providendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelligit malum, quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare, quod adjuvat? Itaque a consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid, si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem?
Abbreviated transcription (Latin):
suauissimũ dño sacerdos quipatri
iure successerit. & tota cremabitur
in altari:. Iunc enim simila in sarca¬
gine frigitur. cum munda mens
iusti ꝑzeu scĩ ardorem crematur
Quȩ consꝑgi oleo p̾cipitur. id ÷ caritatis
mi scđiȩ misceri: quȩ inconspectu
omni potentis dnĩ ardet & lucet.
Consꝑgatur ergo oleo mens que in
sartagine frigitur. quia scĩ teli dis¬
trictio necesse ÷ ut ex miscđie uirtute
& ardeat & clarescat. Amat en im
eundem ipsũ : quem insequi uidet᷑
Unde ce calida inodorem suauissimũ
dño offerri p̃cipitur : quiasiamorẽ
telus non habet. ea quȩ de sartagine
offertur : calorem similaamisit
Et notandumquis eam offerrep̃cipit᷑.
uidelicet sacerdos qui patri iure
successert lle enim sacerdos patri
iure succedit : qui esse se omnipotentis

Expanded text:
sua vissimum Domino sacerdos qui patri sua vissimum Domino sacerdos qui patri jure successerit, et tota cremabitur in altari . Tunc enim simila in sartagine frigitur, cum munda mens justi per zeli sancti ardorem 305 crematur. Quae conspergi oleo praecipitur, id est claritatis misericordiae misceri, quae in conspectu omnipotentis Domini ardet et lucet. Conspergatur ergo oleo mens quae in sartagine frigitur, quia sancti zeli districtio necesse est ut ex misericordiae virtute et ardeat et clarescat. Amat enim eumdem ipsum quem insequi videtur. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur calorem simila amisit. Et notandum quis eam offerre praecipitur, videlicet sacerdos qui patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri jure succedit, qui esse se omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
alimenta p̾parabat ex sua afflcta
cogitatione: Sedquid ÷ quod eandem
sartaginẽ propħa interse & ciuitatẽ
murũ ferreũ ponit. nisiquod i dem
fortis zelus qui nunc inmente doc¬
toris agitur. indie extremi iudicu
int̃ eum & animã quã auitus
zelatur. testis est. Ut & si audire
is quidocetur noluerit. doctor
tamen prozelo quem exhibet.
de auditoris neglegentia reus nonsit
M urũ ergo ferrcũ interse & ciuitatẽ
ponit : quia inultionis tempore. inde
doctor adampnationis periculo muni.¬
tur : unde nunc ꝑ zelũ custodie cordis
frixurã patitur. Nullũ quippe omni
potenti dõ tale ÷ sacrificiũ: quale :
⁊elus animarũ. Einc enimpsalmista
ait: Telus domus tuȩ comedit me.
Quantũ uero frixura cordis quȩ ꝑ¬
spiritalem zelum agitur omnipo¬
tentẽ dnm̃ placat. aꝑte ostenditur.
cum offerri ꝑ legem simila in sacri¬
ficit iubetur. dequa scriptũ est.
nsargagine oleo consꝑsafrigetur:
& offeret eam calidam inodorem

Expanded text:
alimenta praeparabat ex sua afflicta alimenta praeparabat ex sua afflicta cogitatione. Sed quid est, quod eamdem sartaginem propheta inter se et civitatem, murum ferreum ponit? nisi quod idem fortis zelus, qui nunc in mente doctoris agitur, in die extremi judicii, inter eum et animam quam a vitiis zelatur testis est, ut etsi audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo, quem exhibet de auditoris negligentia, reus non sit. Murum ergo ferreum inter se et civitatem ponit, quia in ultionis tempore inde doctor a damnationis periculo munitur, unde nunc per zelum custodiae cordis frixuram patitur. Nullum qpotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum. Hinc enim Psalmista ait: Zelus domus tuae comedit me . Quantum spiritalem zelum agitur, omnipotentem Dominum placat, aperte ostenditur, cum offerre per legem simila in sacrificium jubetur, de qua scriptum est: In sartagine oleo conspersa frigitur, et offeret eam calidam in odorem
Abbreviated transcription (Latin):
guit. Ingyͥro itaq arietes ponere ẽ
pdicando ostendere. quiundiq soleant
animã mucrones uitiorũ ferire.
equitur Ettusume tibi sartaginẽ
ferream & pones eam murũ ferreũ
innt̃te & int̃ciuitatẽ. Quia ferrũ
forte metallũ est & in sartagine
cibus frigitur. quid ꝑ sartagĩnem
ferream nisi spiritalis ⁊ elifortis
figura signatur: Omnis quippe
spirit᷑alis zelus doctoris animam
frigit : quia ualde crutiatur dũ
infi̾rmos quosq ȩt̃na deserere
&e reb temporalib delectari conspicit
Quam bene paulus sartaginẽ ferreã
sumpserat: cum zelo animarum
crutiatus dicebat. Quis infirmatur
&ego non infirmor  Quis scanda¬
lizatur. & ego non uror: Ip sum
suum cor quod animarũ zelo suc¬
cenderat. quid aliud quam sartã¬
gine fecerat. in quo amore uirtutũ
contra uitia ardebat: Quod enim
urebatur: sartago erat In ardes¬
cebat enim & coquebat: quia incen¬
debatur amaritudine. sed uirtutũ

Expanded text:
guit. In gyro itaque arietes ponere, est guit. In gyro itaque arietes ponere, est praedicando ostendere qui undique soleant animam mucrones vitiorum ferire. Sequitur: « Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem. » Quia ferrum forte metallum est, et in sartagine cibus frigitur. Quid per sartaginem ferream, nisi spiritalis zeli fortis frixura signatur? Omnis quippe spiritalis zelus doctoris animam frigit, quia valde cruciatur, dum infirmos quosque aeterna deserere, et rebus temporalibus delectari conspicit. Quam bene Paulus sartaginem ferream sumpsit, cum zelo animarum cruciatus dicebat: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? » Ipsum suum cor, quod animarum zelus succenderat, quid aliud, quam sartaginem fecerat, in quo amore virtutum contra vitia ardebat? Quod enim urebatur, sartago erat. Inardescebat enim et coquebat, quia accendebatur amaritudine, sed virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
faciem uenit: aliud uͦ intemptatione
se ex latere subicit: quatinus dũ alteri
resistitur. ab altero mens decepta
capiatur. Ipsa enim quȩ superius
diximis uitia plerunq se alia pro
aliis furtiue supponunt: sicut non¬
nuqͥuã dum iram uincere in nobis¬
m& ipsis conamur : plusquã necesse :
lenitas mentẽ occirpat. ut asperi¬
tatẽ peccantib quã oportoe minime
ꝓponat. Sepe uero dũ nobis in esse
in cauta lȩnitas displicet: Telusse
infurorem trahit. atq extrapati¬
entiȩ limitẽ animũ captiuũ rapic
Quia ergo ꝑ mixta si mul uitia atq
ad unata contra mentẽ ueniunt:
recte inp̃dicatoris ore contra de¬
seriptam ierłm castra ponuntur
Etquia aliquando singula hinc inde
sensum feruint : ingyͥro arietes ordinant
Ponitergo pͣdicator ariȩtes ingyͥro. dũ
caute denunt᷑iat quãblan de luxuria
peutit: quã aspere impatientia occidit.
quã laboriose auaritia accendit ce
interimit. quã cułdesuꝑbia extin¬

Expanded text:
faciem venit, aliud vero in tentationem faciem venit, aliud vero in tentationem se ex latere subjicit, quatenus dum alteri resistitur, ab altero mens decepta rapiatur. Ipsa enim, quae superius diximus vitia plerumque se alia pro aliis furtive supponunt. Sicut nonnunquam dum iram vincere in nobismetipsis conamur, plusquam necesse est lenitas mentem occupat, ut asperitatem peccantibus, quam oportet minime praeponat. Saepe vero dum nobis inesse incauta lenitas displicet, zelus se ad fervorem trahit, atque extra patientiae limitem, animum captivum ducit. Quia ergo permista simul vitia atque adunata contra mentem veniunt, recte in praedicatoris ore contra descriptam Jerusalem castra proponuntur. Et quia aliquando singula hinc inde mentem feriunt, in gyro arietes ordinantur. Ponit ergo praedicator arietes in gyro, dum caute denuntiat, quam caute luxuria percutit, quam aspere impatientia occidat, quam laboriose avaritia accendit et interimit, quam tumide superbia exstin
Abbreviated transcription (Latin):
uasi ꝑquandã sibi cognationẽ pro¬
quiqua sicut dissolutio sp̃s. appetitus
gule ce immundic̾ia luxuriȩ. Seut
multiloquiũ fallatͦia atq ꝑ iurĩum.
gluudem uentris rapitur: & dũcibis
uent̃ ex tenditur. ad luxuriã caro tra¬
hitir suꝑbiendo cap̾tiua. Et rursũ
ex multiloquis fallatia generatur.
quia ualde difficile est ut qui multa
loquitur non etiã mentiatur. Et¬
sepe mendatiũ &iam ꝑiurio tegitur.
ut ante humana iudit̾ia ueletur. Su¬
pbia quoq esse sine inuidia atq in ani
ła nullatenus potest. Su ꝑb enim
quisq honorem quẽ ipse ambit.
aliis inuidet. Et cum hunc fortasse
obtinuerit : in elatione głȩ temporalis
actollitur.. atq quod alios conspicit
minime ꝑcipere potuisse. hoc se ꝑ
inanẽ głam gaud& p̃ceteris habere
Sciendũ q̃uoq ÷ quia sepe non nulla
uitia ad mentẽ non simul ueniunt.
sed supponuntur. ut unũ alteri
intẽptatione succedat: & aliud contra

Expanded text:
quasi per quamdam sibi cognationem proquasi per quamdam sibi cognationem propinqua, sicut dissolutio spiritus, appetitus gulae, et immunditia luxuriae, sicut multiloquium, fallacia atque perjurium. gluviem ventris rapitur, et dum cibis venter tenditur, ad luxuriam caro retrahitur, superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est, ut qui multa loquitur non etiam mentiatur. Saepe mendacium etiam perjurio tegitur, ut ante humana judicia veletur. Superbia quoque esse sine invidia aut inani gloria nullatenus potest. Superbus etenim quisque honorem quem ipse ambit, aliis invidet. Et cum hunc fortasse obtinuerit, in elatione gloriae temporalis attollitur, atque quod alios conspicit minime percipere potuisse, hoc se per inanem gloriam gaudet prae caeteris habere. Sciendum quoque est, quod saepe nonnulla vitia ad mentem non simul veniunt, sed supponuntur, ut unum alteri in tentatione succedat. Et aliud contra