comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro pconsequençiam applicetur
dasec łan potestate p̾sente ac ꝓ¬
nunciandum cidemcum fuen̾t
celebrataur insuum sorum reci¬
mortis piculum euta cum sente¬
ciamodercturp̃roillouo falsano
scclerato quem ad mandatum
nostrum capi sccisti hoc tibi du¬
rimus consuiendum ut inppe¬
tuum carcertm ad agendam pcĩ¬
tentiamipm includas panc do¬
loris⁊ aque angustic substrtan¬
dumut comissa defleat ꝯ fieda
ulterius non comitrat. Iono¬

Expanded text:
r consequentiam applicetur,saeculari potestate praesente, ac praenuntiandum est ei, cum fuerit celebranda, ut in suum forum accimortis periculum citra eum sententiam moderetur. Pro illo vero falsario scelerato, quem ad mandatum nostrum capi fecisti, hoc tibi duximus consulendum, ut in perpetuum carcerem ad agendam poenitentiam ipsum includas, pane doloris et aqua angustiae sustentandum, ut commissa defleat et flenda ulterius non committat.
Abbreviated transcription (Latin):
bonappria confiscantu ai piuix¬
rasancciones legittimas puniũ¬
tii. ¶ Preterea cum pedagia giũ¬
dagia. salmana tibi legatus int̾¬
dixent memoratus auctoritare
aylicaduximus declarandum
uia ce pedagia salmanaguidagia
intdicta que non apparent impe¬

Expanded text:
bona propria confiscentur, et ipsi juxta sanctiones legitimas puniantur. Praeterea cum pedagia, guidagia et salnarias tibi legatus interdixerit memoratus, auctoritate praesentium duximus declarandum illa esse pedagia, salnarias, et guidagia interdicta quae non apparent impe
Abbreviated transcription (Latin):
cuuis ⁊̃. Tua deuocio postulauit ayo¬
bis quisint dicendi brtici manifesti
supquotibi duximus rendedu
hrticos que cont fidem catholica
publice p̾dicant aut profitentur

Expanded text:
suborta, tua devotio postulavit a nobis qui sint dicendi haeretici manifesti. Super quo tibi duximus respondenhaereticos qui contra fidem catholicam publice praedicant, aut profitentur
Abbreviated transcription (Latin):
diligenter auditis monasteno sci
bertimadiudicauimus huiusmo¬
didignitatem quocicns in altiaccr̃
monasteno abbatis clectio immet.
facienda  aitiaceñ. monachi decero

Expanded text:
diligenter auditis, monasterio sancti Bertini adjudicamus hujus modi dignitatem, ut quoties Alciacensi Monasterio Abbatis electio imminet facienda, Alciacenses monachi de mo
Abbreviated transcription (Latin):
fides pcis priuilcgum⁊ similia
nulum suphoc altiocen mona¬
stenio poterat puiditium genc¬
ran. contraquod fuit ex adu̾so
responsum qḋ hec decerminatio

Expanded text:
per eius priuilegium et similia nullum super hoc Alciatensi monasterio poterat praeiudicium generari. Contra quod fuit ex aduerso responsum, quod haec determinatio
Abbreviated transcription (Latin):
capascalis pape decietum aldatis
subiogaticem penes altioccnaõ
aliuindequam deuestio monaste¬
nosien apostonca auctoritate de¬
turquodinfrap̃dicti temporis
spacium demonastenosancti bor¬
tim scmpfuent abas altiacen.
assumptus exhoc dicinon pote
sicontra dicto inditio suent in¬
troducta. cum inmemorati. gua¬
ninclectioe ꝓbonopacis extraii¬
ditium processum taliter digro¬
catur ⁊̃ preterca cum pascar pp̃
subitgatioem abbati sancti silua¬
in demonastrnosci bertim iuxta

Expanded text:
Paschalis Papae decretum abbatis subrogationem penes Alciaten- non aliunde quam de uestro monasterio fieri apostolica auctoritate detur, quod infra praedicti temporis spatium de monasterio sancti Bertini semper fuerit abbas Alciatensis assumptus, ex hoc tamen nullum si contradicto iudicio fuerit introducta, quum in memorati Guarini electione pro bono pacis extra iudicium processum taliter dignoscatur. - Praeterea, quum Paschalis Papa subrogationem abbatis sancti Siluani monasterio Sancti Ber
Abbreviated transcription (Latin):
continen. qd nemini liccat exco¬
inuncatisul nomin atumintdic¬
tis procanonicis eamoton absq
congni satisfactiõ absolutioniꝰ
bnfitiumindulgert. ¶ ad inteuli¬

Expanded text:
contineri, quod nemini liceat excommunicatis vel nominatim interdictis pro canonicis Carnotensibus, absque congrua satisfactione, absolutionis beneficium indulgere. Vident
Abbreviated transcription (Latin):
n prosesionesca post anquantũ
temporis qnscilicer eiusdem loci
abbit⁊ conaortru placit in alia¬
ceñ extitit abbatem assumptus
ex priuilegioquo romam ponti¬
ficis argni poterat altiaccũ abbae̾
fore descibtri collegio eligendi
namin prunlegio paschalis pat
huismõi capituium apparet in¬
senum subiogatioem. iboatis pe¬
nes monastenum scisiluani aꝑd¬

Expanded text:
rofessione facta, post aliquantum temporis, quando scilicet ejusdem loci Abbati et conventui placuit, in Alciacensem exstitit Abbatem assumptus. Ex privilegiis quoque Romani Pontificis argui poterat, Alciacensem abbatem fore de sancti Bertini collegio eligendum. Nam privilegio Paschalis Papæ hujus modi privilegium apparet insertum; subrogationem Abbatis penes monasterium sancti Silvini a
Abbreviated transcription (Latin):
argami sub ꝓtectioe suanuꝑ roce¬
iura consucuerat ab antiquis tez¬
poribierhiberenunc quidam dea¬
nomcis suis sincsuo consensuibi
ta cccasioneqd ꝑmatricemecc̃am
non cathedr alcm intelugits roa¬

Expanded text:
sub protectione sua nuper recejura consueverat ab antiquis temporibus exhibere, nunc quodam de canonicis suis sine suo consensu ibi ta occasione quod per matricem Ecclesiam non cathedralem intelligu
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse cumpiis locis indulgencian
deuoualib concessennt ur noual
inteuercrint agium denouo ad cui¬
tum redactum dequononerat me¬
quolibrtalinoual credimuscis in

Expanded text:
ise cum piis locis indulgenciam de noualibus conceserunt ut nouale intellixerint agrum de nouo ad cultum redautum de quod non extat mequodlibet tali nouali credimus eas i
Abbreviated transcription (Latin):
anaidiem adimtrat inquatiti¬
qr iuigiianisi uenent indominica
icumum celebretur ipsum aute
festum siue fiat inꝑsenti dic siuc in
scquenti quiduoquasi prounore¬
pucantu niuius enor s consuctu¬

Expanded text:
aliam diem admittat, in qua utique vigilia, nisi venerit in dominica die, ieiunium celebretur. Ipsum autem festum sive fiat in præcedenti die sive in sequenti, qui duo quasi pro uno reputantur, nullus error, sed consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
nencaĩ Innotuit a postolatui nr̃o
qdcumint magistium . o. ⁊cõuc̃.¬
sos hospitar sci simplciam suꝑ cod
hospitalumpsencia mediolañ ã¬
chiep̃i questio uerercri ip̃e arcbi¬
eps post cognitioem causc impbat¬

Expanded text:
olatui nostro, quod cum inter magistrum M. et conversos hospitalis Sancti Simpliciani super eodem hospitali in praesentia Mediolan. archiepiscopi quaestio verteretur, ipse archiepiscopus post cognitionem causa
Abbreviated transcription (Latin):
quicamdicunt unt disceptant
Llis autem acontenciose umitis
prius nomen sumpsit. Se quati¬
guius. Limes erat positus litem
ut discemcrtt agn¶Causa autem
argumitum nun quamtestibus
nunquamtabuus dat ꝓbaticc
si sola muestigatioe muonicuenta¬

Expanded text:
usam dicunt jure disceptent. Lis a contentione limitis prius nomen sumpsit; de quo Virgilius: Limes erat positus litem ut discerneret agris. Causa autem Argumentum nunquam testibus, nunquam tabulis dat probationem: sed sola investigatione invenit verita
Abbreviated transcription (Latin):
so ꝗdcumẜin approbatam consuc¬
tudinem ⁊ priulegium romampõ¬
assumi huiusmodiciectioerat no
umnentorpbandaut pote cont̃
consuccudinem diutumam ⁊ pu¬
uleguimsedis aplice attempta
ta asciacii monachi debebant de
ulre. compeuiur demonasteno
sibi eligerent in abbatemai. nes ɨ¬

Expanded text:
dum approbatam consuetudinem et privilegia ponassumi, hujusmodi electio erat non immerito reprobanda, utpote contra consuetudinem diuturnam et privilegia sedis apostolicae attentata, et Alciacenses monachi debebant de jure compelli ut de monasterio sibi eligerent in abbatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nisaloca intdc̃o suppomi qngencra¬
ic ur particular dici debeat inter¬
dictum apuduos accepinus in
dubium icuocan. cum illi qui ab
ecc̃aromana decoran pruuilegiu
mercrunt. iudelicet utcũ genera¬
le intdiccum tent fuĩt licẽat eis¬

Expanded text:
versa loca interdicto supponi, quando generale vel particulare dici debeat interdictum, apud vos accepimus in dubium revocari, cum illi qui ab Ecclesia Romana decorari privilegio meruerint, videlicet ut cum generale interdictum terrae fuerit, liceat eis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃more proprioest confessus qd
cumquidam  muilla quadam ad
iuius iurdictioem spectante in fa¬
marctur defurto. ⁊ idcm ulud infi¬
ciarent omino offerens ꝗd cande¬

Expanded text:
is ore proprio est confessus quod cum quidam in villa quadam ad ipsius jurisdictionem spectante infamaretur, de furto, et idem illud inficiaretur omnino, offerens quod cande
Abbreviated transcription (Latin):
donatione non repbata secundaz
facere attemptaret adignum sit
ut incoquis pumiaturm quou
sus c deliquissc. in boc cius duximꝰ¬
uanctatis inconstanciam pumẽ

Expanded text:
donatione non reprobata secundam facere attentarit, et dignum sit ut in eo quis puniatur in quo visus est deliquisse, in hoc ejus duximu
Abbreviated transcription (Latin):
senciacpieallatum qd cum accc¬
piss fur ilic combustus ẽ. uni iu¬
dex paue factus quid sibi suphoc
uideictur consuunt ep̃m meno¬
ratum quirendit. qd sifur sic cua¬
deret malum eẽt. qnquam affir

Expanded text:
sentia est allatum; quod cum accepisset fur ille, combustus est. Unde judex expavefactus, quid sibi super hoc videretur consuluit episcopum memoratum; qui respondit quod si fur idem sic evaderet, malum esset; quanquam per
Abbreviated transcription (Latin):
tuant sic frequent⁊ ludunt. nos
cutĩqui exofficii mi debito pesteᷤ
huiusmoiextupato pro ponimux
atq ludos uo luptuosos occasioe
quorum sub quadam cunalitatr
ymagine. addissolutionis mate¬
nam deueitur penitus inproba
gis plectibilis sit offensa ꝑquos
ad excusandas excusatoes incuipi
delinquendi auc̃tas usurpatur.ꝙ

Expanded text:
tuant sic frequenter et ludunt, nos tamen, qui ex officii nostri debito pestes hujusmodi exstirpare proponimus, atque ludos voluptuosos, occasione quorum sub quadam curialitatis imagine ad dissolutionis malitiam devenitur, penitus improbamgis plectibilis sit offensa per quos ad excusandas excusationes in culpis delinquendi auctoritas usurpatur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uitima clausula inscita nõ fuera¬
inlicicrs corumdem sic̃ in iporum
de posicionib ex primitur ciden
ceiai. Undeps alcera propo nebat
qd cump̾dictus .b. scicnt usus fu¬
dictus b.iuam ciausulam apposu¬
it uł procurauent ut alio ab pone¬
retin uletiamqd scienter usus su¬
ent litpens sic falsatis abbiuusmo¬
di falsitatis obicctu cundem du¬
ximus.absouuendum. maximc
cum postq̃m hoc sibi obiectum fi¬

Expanded text:
ultima clausula inserta non fuerat litteris eorumdem, sicut in ipsorum depositionibus exprimitur evidenit. Unde pars altera proponebat quod cum praedictus B. scienter usus fudictus B. illam clausulam apposuerit vel procuraverit ut ab alio poneretur, vel etiam quod scienter usus fuerit litteris sic falsatis, ab hujusmodi falsitatis objectu eumdem duximus absolvendum; maxime cum postquam hoc sibi objectum f
Abbreviated transcription (Latin):
posint coram nob noc litteris ur̃a
indimus nect idem se nob ilas a¬
rci seriem pienanc in dicauit. iden
quiaidemep̃s nonsolum inuidi¬
cocadentis stm. ucium etiamin
suns suspendio granitei noscirũ
ipmindignum altans ministeĩo
reputamus. Cumigitur pontifica¬
le officuumsine altans mmsteiõ

Expanded text:
posuit coram nobis; nec litteras vestras vidimus, licet idem se nobis illas arei seriem plenarie indicavit, idem quia idem episcopus, non solum in judicio candentis ferri, verum etiam in furis suspendio graviter noscitur ipsum indignum altaris ministerio reputamus. Cum igitur pontificale officium sine altaris ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
nci suisubdito delegart ur aiad¬
uentre ineundensi cam renue¬
nit suscipe delegatam. ad qd Rn
moi compellere nequit inuitũ
cum in cum cxcptis quibda
articulis nullam hẽat potesta¬
temlicet cp̃s suus cidem sir me¬
tro politica lege subiectus ⁊ ĩ. p̃
terca postulasti. in alicm ordiã

Expanded text:
nei sui subdito delegare, vel animadvertere in eumdem si causam renuerit suscipere delegatam? Ad quod umodi compellere nequit invitum, cum in eum, exceptis quibusdam certis articulis, nullam habeat potestatem, licet episcopus suus eidem sit metropolica lege subjectus. Postulasti
Abbreviated transcription (Latin):
stoliee sedis delegato qui reum
ꝑꝑ contumaciam manifestam
humanis exempto eidem uolẽ¬
stitucre infra annum sufficienti
recepca primirus  cautione. ad
quantum ad iuud sitꝰ maior or¬
dinano sinͦc mandatosummi
pontificis excomimunicatus ab
lo absolutionis gram obtinẽ
nisi forsan delegatus talis exci¬
tent cui alius succedat mone¬
re achonore. nec palum qm̃ pͦ
summum pontificem recupera¬
re potent posẜonem amissam
ucrum tnne auus post annum
ucͬns e fficiatur posẜor coram
ordinano uł sicius copiam hre
nequiuent cor.Am publicis et
honestis ꝑsomis ut quasi p̾scup¬
riopem intrumpat annalem
offene acpstare qd̾ uui parebit

Expanded text:
stolicae sedis, delegato, qui reum propter contumaciam manifestam humanis exempto, eidem volenionem restituere infra annum, sufficienti recepta primitus cautione? Ad quantum ad illud major sit ordinario, sine mandato summi pontificis excommunicatus ab is articulo, absolutionis gratiam obtinere, nisi forsan delegatus talis exstiterit, cui alius succedat in onere ac honore; nec per alium, quam per summum pontificem recuperare poterit possessionem amissam. Verumtamen, ne alius post annum verus efficiatur possessor, coram ordinario, vel, si ejus copiam habere nequiverit, coram publicis et honestis personis, ut quasi praescriptionem interrumpat annalem, offerre ac praestare, quod juri parebit
Abbreviated transcription (Latin):
itmora queuidnt corngenda
statuentes ad ieformatioc eoꝵ
qd irgulare fuĩt ⁊ honestum.
Quia cũmtentionis nr̃e nec fuit
mandatum huus moi drogare
endis aliquis caus emẽeẜir in
quolicitum sit ad sedem metio¬
pouranam appellare. p̃dicti occõ¬
ne mandati auctoritati tue quo
minus ad tecanqm ad metropo¬
litanum appeuan ualeat. nolu¬
mus aliquatenus deiogart. Id¬

Expanded text:
erit corrigenda, statuens ad reformationem eorum quod regulare fuerit et honestum, quia tamen intentionis nostrae nec fuit mandatum hujusmodi derogare,endis aliquis casus emerserit in quo licitum sit ad sedem metropoliticam appellare, praedicti occasione mandati auctoritati tuae quo minus ad te tanquam ad metropolitanum appellari valeat nolumus aliquatenus derogari.
Abbreviated transcription (Latin):
mabił ea ppediat eoꝙ de obedientia ⁊ Wi¬
iectẽe albatis ẽẽ noscuntur ab eiꝰ acc̃ati¬
one non sunt nullateniis repellendil
alios accãre nõ pdssint. Quib siꝗdem
cum prum nõ hant dereb monasteri
expense debent neccessarie donec cã dbi¬
tum finem accipiat ministrari. ¶de

Expanded text:
d de obedientia et subiectione abbatis esse noscuntur, ab eius accusatione non sunt ullatenus repellendi, licet alios accusare non possunt, quibus siquidem, cum proprium non habeant, de rebus monasterii expense debent necessarie, donec causa debitum finem accipiat ministrari . DE
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ieprobaticum macrimo¬
niiius inutroq confistat et pa¬
na delicta mntua compensano¬
nemtoliantui. mchilominu
eum cogas. ut eam recipiat et
mantali afrectione ꝑtractet..
alioqui muliens silencium t

Expanded text:
 reprobati, cum matrimonii jus in utroque consistat, et paria delicta mutua compensatione tollantur, nihilominus eum cogas ut eam recipiat et maritali affectione pertractet. Alioquin, mulieri praedict
Abbreviated transcription (Latin):
pbris quos se nolle peccare cegͦo¬
uens uixta arbitnum tuum
purgatioem indicas qui si pur¬
gare sepotent in offitio suo mĩ¬
strare pmittas alioqui abof¬
ficiosuo ipm suspendeit non po¬
st ponas. ¶

Expanded text:
ris, quos se nolle perierare noveris, iuxta arbitrium tuum purgationem indicas. Quod si purgare se poterit, in officio suo ministrare permittas. Alioquin ipsum ab officio suo suspendere non postponas .
Abbreviated transcription (Latin):
diacono tuo ne sinc conseiatu
audeant̾ conuolare qui si con¬
tra phibitioem tuam uenire p̾¬
sumpscunt exccutiocm eis or¬
dinum susceptorum totaliter
probatum qd cancclanus ex
offirio suoexecat spualia me¬
morara cum ea pocius deiure⁊
cõmumi ad archidiacoĩspectẽt
offin rep̾sentare. indelicer ordi¬
nandos ep̃o ⁊ illes ex amiart po¬
nere albares ⁊ albatissas insed¬

Expanded text:
diacono tuo ne sine conscientiaudeant convolare. Quod si contra prohibitionem tuam venire praesumpserint, exsecutionem eis ordinum sprobatum quod cancellarius ex officio suo faciat spiritualia memorata, cum ea potius de jure communi ad archidiaconi spectent officium, repraesentare videlicet ordinandos episcopo et illos examinare, ponere abbates et abbatissas in sed
Abbreviated transcription (Latin):
gentis eisde ꝯcedimus ut matrimoniis
contractis cum relictis fratrum utancur
sitñ fratribꝰ decedentib sine ꝓle ut semẽ
defimcti iuxta legem mos ayeam suscita¬
rent cu talib ꝯxerunt ne tales sibi dece¬
tero postꝙͣ ad fidem uenerint copulẽt ꝓ¬
hibentes.

Expanded text:
gentis ejusdem concedimus ut matrimoniis contractis cum relictis fratrum utantur, si tamen fratribus decedentibus sine prole, ut defuncti semen juxta legem Mosaicam suscitarent, cum talibus contraxerunt, ne tales sibi de caetero, postquam ad fidem venerint, copulent prohibentes.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ Qm .xi. canomcus bethlemi¬
ranus fuit inunt confessus q̃
ꝓprestando altenius electiomiꝰ
sensu quingentorum sarraccro¬
norum obugatiocin reccperat. ⁊
mediator ceritit symoniace pã¬
neficio ⁊ o ffitio eccastico deponẽ¬

Expanded text:
m V. canonicus bethleemitanus fuit in iure confessus, quod pro prestando alterius electioni consensu quingentorum sarracenorum obligationem receperit et mediator extitit simoniace praofficio et beneficio ecclesiastico deponen
Abbreviated transcription (Latin):
mandamus quatinus p̾dcor
locorum p̃latos ut sibi nullam
impdcõs accoñ habitatores
uus dictionem usmpent nec
abeis tempala exigant quib
spuana non ministrant. distnc¬

Expanded text:
mandamus quatenus praedictorum locorum praelatos ut sibi nullam in praedictos Acconen. habitatores jurisdictionem usurpent, nec ab eis temporalia exigant quibus spiritualia non ministrant, moni
Abbreviated transcription (Latin):
pbri an qm̃ missam cclebrent
plebem intendgent si altenus
pantchiamis mecca sit qui pro¬
prio cõtempdo pbro ibi missaz
uelit audit quem sunuenent
statim abecca abiciant. Hri

Expanded text:
ri, antequam missas celebrent plebem interrogent si alterius paroechianus in ecclesia sit, qui proprio contempto presbytero ibi missam velit audire; quem si invenerint, statim ab ecclesia ejiciant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad fcudumuł auienatioc̃m non
modo conductores uicio rei sine
culpa colom seucasu fortiuto cõ¬
tingentem colonis ccce tuc pro
rat᷑a est pensionis ecce itmissio fa¬
cienda isicum ubcitate precedei
compensan. ¶Lorum inuito inq¬
lino domum inhabitare uł refez¬
ficere potens si necessitas que tñ ñ
exposcat remissasibi proresiduotẽ
num non soluiss sibisatisfactiore
celeri non preuidit. ¶Dem¬

Expanded text:
ad feudum vel alienationem non modo conductores, vitio rei sive culpa coloni seu casu fortuito contingentem colonis, ecclesie tue pro rata est pensionis remissio facienda, nisi cum ubertate precedentis compensari. Verum invito inquilino, domum inhabitare vel reficere poteris, si necessitas, que tamen exposcat, remissa sibi pro residuo tenium non solvisset, et sibi satisfactione celeri non providit. DE
Abbreviated transcription (Latin):
cuius delegati uidicis srcadem
cã iterato p̾rcbeant iuramtum.
dummõ auttfiat fides iudici
delegatonisi forte articuiusno
ue qõms emnergat. ¶Huius no
diuo testes publiciunt possunt
ꝓpt̃unfamiam aphibendo cesti¬
monio iemouensieam pͣost qͣm
in comumi recepti fuũt contĩ¬
gent contraxissequorum testi¬
moniasiq̃nq ñstudiose s im
proferendo errauĩnt ⁊ se incõtux¬
ti correxenint. reꝓban nõdebet
secus autent si correcrioĩ suc in¬
ter posũint inẽualum. Nuro

Expanded text:
cujus delegati judicis, super eadem causa iterato praebeant juramentum, dummodo aliter fiat fides judici delegato: nisi forte articulus novae quaestionis emergat. Hujusmodi vero testes publico jure possunt propter infamiam a perhibendo testimonio removeri, si eam postquam in communi recepti fuerint, contigerit contraxisse. Quorum testimonia si quandoque non studiose, sed in proferendo erraverint, et se in continenti correxerint, reprobari non debent: secus autem erit si correctioni suae interposuerint
Abbreviated transcription (Latin):
mandanus. ursup inquisiro¬
nis articulus tamdefama electi.
qmlictis cont̃cum sub nomiẽ
longe maioris ⁊ sanioris ꝑtisca¬
piruli destinatis cogatis testes
qui nominati fuĩt phiben te¬
stimonium uentati. Idemar¬

Expanded text:
mandamus, ut super inquisitionis articulis, tam de fama electi quam litteris contra eum sub nomine longe majoris et sanioris partis capituli destinatis, cogatis testes, qui nominati fuerint, perhibere testimonium veritati. Ne a
Abbreviated transcription (Latin):
clicis uõduximus Rndendum
qd cumelicatus officium eos red¬
didit inhabiles ad puguandũ
nisi uł cõsilio strenu uł offitõ
pdicationis instructi aut ma
quos secum ducere ualcant bel¬
latores magis abeis expedit it¬
demptionẽ acciꝑe qua aduo¬
tum illos cogere ꝑscquendum.

Expanded text:
clericis vero duximus respondendum, quod cum clericatus officium eos reddet inutiles ad pugnandum, nisi vel consilio strenui vel officio predicationis instructi aut magquos secum ducere valeant bellatores, magis ab eis expedit redemptionem accipere quam ad votum eos cogere prosequendum
Abbreviated transcription (Latin):
se s postea ꝓmisissẽ in manibus
plati eiusdem ecc̃e te infra duos
menses postqm. ib aplica sede
pletunum. Cumq temno ip̃o
transacco noncurasses quod no¬
ueras ad implere. tandem existẽ
mus ut situam desideras sanare¬
consciam regimini resignes ecc̃c
memorate acitddas aitissimo
uota tua qd sicapitulum cius¬

Expanded text:
s, et postmodum promisisses in manibus episcopi ejusdem Ecclesiae te infra duos menses postquam apostolica sede pleturum, ac termino ipso transacto non curasses quod voveras adimplere, tandem existens in mus, ut, si tuam sanare desideras conscientiam, regimen resignes ecclesie memorate ac reddas altissimo vota tua. Quod si capitulum eius
Abbreviated transcription (Latin):
manere uoluennt uiros suos se¬
quantur. Cetere nõ insi forte sĩt
diuites qui sccum sins expensi¬
possunt ducere bellatores uotum
redimant qd uouenint. ¶Dem

Expanded text:
manere noluerint viros suos sequantur. Cetere vero, nisi forte sint divites, que secum in suis expensis possint ducere bellatores, votum redimant quod voverunt . Item
Abbreviated transcription (Latin):
indefectum quam ad ꝑfectum
accedunt cum isti pugnare nõ
possint.⁊ illi mendicart cogant
nisi forte sint nobues ⁊ magna¬
res qui suissecum expensis bella¬
tores adducant uł artifices ⁊ agͥ¬
agncole quidela borib suis sibi
possint acquuere nec̃ana ⁊ tenx
subsidia ministrare qm̃uis nõ
multi talium ꝓpbreuitatem po¬
sessionum ⁊ paucitatem in hitã¬
ciumibi sint oportum. Uñ cre¬
dinus distinguc̃dum int illo
qui tempalem ⁊ cos qui pperua
imycdim̃ti cam cieduntur habe¬
reqd primis sit indulgenda di¬
latio scdis auteme redemptio
inungenda acrcrum facultate
pensata quas possunt. aut quas
fcimneent expensas ꝑsonaium p̃¬
terea compensato labore in sub
unt ad implere. ¶Runsus inter
illos qui prodefensione tre sce ɨ
uotum pegimatiomis emittũt
⁊ cos quib prosatisfactione suo¬
rumcnminumiter pegnnatio¬
nis inungitur credimus distin¬
guendum qd cuta primos plus

Expanded text:
in defectum quam ad profectum accedunt, cum isti pugnare non possint et illi mendicare cogantur, nisi forte sint nobiles et magnates qui suis secum expensis bellatores adducunt, vel artifices et agricolae, qui de laboribus suis sibi possunt acquirere necessaria et terrae subsidia ministrare, quamvis non multi talium propter brevitatem possessionum et paucitatem inhabitantium ibi sint opportuni. Unde credimus distinguendum inter illos qui temporalem et eos qui perpetuam impedimenti causam creduntur habere, quod primis est indulgenda dilatio, secundis autem est redemptio injungenda, ac rerum facultate pensata, quas possunt aut quas facturi essent expensas, personarum praeterea recompensato labore, in subunt adimplere. Rursus inter illos, qui pro defensione terrae sanctae votum peregrinationis emittunt, et eos, quibus pro satisfactione suorum criminum iter peregrinationis injungitur, credimus distinguendum. Quocirca primos plus
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑsumant s pars illa que
cancellis ab altan duiditur
tm̃ psallentib pareat cłicis.
adorandum uõ : comunican¬
dum laycis ⁊ femis siẽ mos

Expanded text:
praesumant, sed pars illa quae cancellis ab altari dividitur, tantum psallentibus pateat clericis. Ad orandum vero et communicandum laicis et feminis, sicut mos
Abbreviated transcription (Latin):
plebem regit elicum beãt qui se¬
xum cantet ⁊ epłam ⁊ lectioem
⁊ admonere suos panochianos
ur filios suos ad fidem disceda
mitrant ad ecc̃am quos ip̃e cu
omn castitate erudiat. GReg̃¬

Expanded text:
secum cantet, et epistolam et lectionem et admoneat suos parochianos, ut filios suos ad fidem discendam mittant ad ecclesiam, quos ipse cum omni castitate erudiat.
Abbreviated transcription (Latin):
pensatum cum ip̃a nonfum̾t capo¬
nice consecuti. ¶Aluo quiscienter
illabrificia talib contulenittam¬
duidebent abnficiorum collatioe
latam interdictisnuam in locis sup¬
positis intdc̃o presumpsenit hacte¬
nus⁊ ad hucetiam nõuerentuidi¬
inna officia celebrart qmuis ꝑphoc¬

Expanded text:
pensatum, cum ipsa non fuerint canonice assecuti. Illi vero qui scienter ipsa beneficia talibus contulerunt, tandiu debent a beneficiorum collatione latam interdicti sententiam in locis suppositis interdicto praesumpserunt hactenus et adhuc etiam non verentur divina officia celebrare, quamvis pro
Abbreviated transcription (Latin):
ptuam purdẽtia consulatiu no
obstante uiram̃to qd auiro dẽs
restituas itaqd filios suos libxte
possit ⁊ pacifice gubxmare. Utm
Eifancib auremqui moraure¬
penimtui cum paties maticct¬

Expanded text:
per tuam providentiam consulatur. Et non obstante iuramento quod a viro dictus  viro restituas, ita quod filios suos libere possit et pacifice gubernare . Idem: De infantibus autem qui mortui reperiuntur cum patre
Abbreviated transcription (Latin):
incani quem iomanus poncifex
iniube ieliquid nõ cxrendicur
extra uiam nisi ci spautci sit cõ¬
cessum. Prescitm cum ip̃e mo¬
retur. insua prouincia span in
delicet intercapuanam pum¬

Expanded text:
ex in urbe relinquit, non extenditur extra illam, nisi ei specialiter sit concessum, praesertim cum ipse moratur in sua provincia speciali, videlicet inter Capuanam pro
Abbreviated transcription (Latin):
ommum fiugũ
leintice tubui po¬
pulus ex lege de¬
bebat. riusus ex ip̃is deciins le¬
inte hoc est infenorum mim¬
strorum gradus decimas daba
pulo israel insis oricis seꝑa¬
bar ur comederer eas cum iret
intempium in inbe icrus alem
⁊ inuestibuio  templis acerdore¬

Expanded text:
omnium frugum Leviticae tribui populus ex lege debebat. Rursum ex ipsius decimis Levitae, hoc est inferior ministrorum gradus decimas dabatpulo Israel in suis horreis separabat ut comederet eas, cum iret ad templum in urbe Jerusalem, et in vestibulo templi,
Abbreviated transcription (Latin):
num cxisteret ꝙ mandatum cp̃i
indiscretum fuerat ur inistum
cum̃ tenebitur subditus obedire
acꝓconsquentiam ei liqueat cui¬
denter subditumicgutic̃ ꝓuocas¬

Expanded text:
n existeret quod mandatum episcopi indiscretum fuerat vel injustum, cui non tenebatur subditus obedire, ac per consequentiam ei liqueat evidenter subditum legitime provocas
Abbreviated transcription (Latin):
libcais ad nos legitime int̾poĩ¬
ce fuisse noscuntii. propriecatis
reducendos ac fructus meducer¬
poris ꝑceptos censiumus panter
assignandos cisdem ¶Benisciau

Expanded text:
libus causis ad nos legitime interpositae, fuisse noscuntur, proprietatis reducendos, ac fructus medii temporis censuimus pariter resignandos eisdem. Quocirca,
Abbreviated transcription (Latin):
cumageresubiudicesic obtento
isi possit eum legittime recusaẽ
piculum iminẽ pot ⁊ debet neu
ra supconfinnatioe aucinus clcc¬
ti fũit ꝓuocatum ⁊ utraq pars ue¬
lit criamadannum ꝓsecutioem ꝙp.

Expanded text:
eum agere sub judice sic obtento, nisi possit eum legitime recusare.riculum imminere, potest et debet neutta super confirmatione alicujus electi fuerit provocatum, et utraque pars velit usque ad annum prosecu
Abbreviated transcription (Latin):
nanamoptinẽ dignoscitur deti¬
nenfacereriuncui mancipatuz
ꝓcoqd̾ bona quedam ciusdem do¬
mus que fiuitiue sub traxerat re¬
stituere detractabat. pꝑodetiam
ab eodem ep̃o fuerat excomuni
cret ul saltemictradẽt pbrmine

Expanded text:
obtinere dignoscitur, detineri faceret vinculis mancipatum pro eo quod bona quaedam ejusdem domus, quae furtive subtraxerat, restituere detrectabat, propter quod etiam ab eodem episcopo fuerat excommuniueret vel saltem recrederet pre
Abbreviated transcription (Latin):
dacadem postinodum ad alios iu¬
dices impetrauit nuliam imposte¬
noributcors depriorib habira
mentioe und indubiratoe reuoca
tru appelianti legutime asuie idul¬
getui annus aiege aut cxiustacã
biennium ad appllatioem inrpo¬
sitam proscquendam quia tam hu¬

Expanded text:
alios judices impetravit, nulla in posterioribus litteris de prioribus habita mentione. Unde in dubium revocattur appellanti legitima sententia indulgeatur annus a lege, aut ex iusta causa biennium, ad ap, appellationem interpositam prosequendam, quia tamen hu
Abbreviated transcription (Latin):
uir buinsmõĩ litrẽ tanqm tacita
uentate sub iepit opstinere nõ de¬
bent aliquam finniratem. si uõ
nõsir aliquis tininus auidiceuel¬
ab appellante pfixus pars appellaa
infratiminum consticutum alle¬
gendummonimium nõ p̾curra
ut appeliatemĩꝯ missioe im petran¬
dasupplantet ꝯ missioĩs litteras po

Expanded text:
uiusmodi litere tanquam tacita veritate surrepte, obtinere non debent aliquam firmitatem. Si vero non sit aliquis terminus a iudice vel appellante prefixus, pars appellata infra terminum constitutum a lege, dummodo nimium non precurrat, ut appellantem in commissione impetranda
Abbreviated transcription (Latin):
pap. intpositam excomumca: tis
uideturuir dictio dormitasse ip̃e d¬
nunciarc possircundem ⁊ adtpsec¬
clesiasticis bñficiis clicum s polare
nos iraq: rendemus qd cumexecu¬
tionemexcommuicato secumtra¬
bat excomimicatus ꝑdenutiati¬
oncin amplius nõligetuapinex
comuncatum denunciare potes
ut ab alus cuiretur⁊ ilui puentus
ecc̃astici mento subtrahuntur

Expanded text:
 interpositam excommunicantis videtur iurisdictio dormitasse, ipse denunciare possit eundem et ad tempus ecclesiasticis beneficiis spoliare? Nos itaque respondemus, quod cum executionem excommunicatio secum trahat et excommunicatus per denunciationem amplius non ligetur, ipsum excommunicatum denunciare potes, ut ab aliis evitetur et illi proventus ecclesiastici merito subtrahantur,
Abbreviated transcription (Latin):
epx intimatum qd̃ ad restauran¬
dam fabricam rothomageñ. ecoc
corum tecum pant̾ aliqm̃ suorũ
redlituum portioẽmo pentam
pio ⁊ necess ano deputaret.⁊ ĩ.sca

Expanded text:
bus intimatum quod ad restaurandam fabricam Rothomagen. Ecclesiae corum tecum pariter aliquam suorum reddituum portionem operi tam pio et necessario deputaret. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
no suꝑquo pienamintemporau¬
ammaliis iegionibiccitis causi
inspectis temporalem insclictio¬
nemcasualcer excrcomius nonq
aliꝰo um prciidicare uclimus. set
quia sic̃ indcut̾io nomio concuxt¬
tur.si difficile⁊ ambiguum apud

Expanded text:
nio, super quo plenam in temporalin aliis regionibus, certis causis inspectis, temporalem jurisdictionem causaliter exercemus; non quod alieno juri praejudicare velimus, vel quia sic in Deuteronomio continetur: Si difficile et ambiguum apud
Abbreviated transcription (Latin):
licauit ur filios tues legittimatioi̾
dignarentur titulo decorare quate¬
nus eis quo minus cibi succederẽt
nataliumobiectoñ noceret. ¶adat
sup hoc aplica sedes plenam bat po¬
legittimegenitis nonnãlib tm̃ s¬

Expanded text:
plicavit, ut filios tuos legitimationis dignaremur titulo decorare, quatenus eis, quo minus tibi succederent, natalium objectio non noceret. Quod autem super hoc apostolica sedes plenam habeat polegitime genitis, non natur
Abbreviated transcription (Latin):
susceptus legittimus cẽt hr̃s ip̃ur
ka adcius patimnonium admir¬
teudus. cup̾teridq ex quadam de¬
cirtau bonc memorie alex. pp̃e. p̾¬
decessoris mistandumcẽ suphoc
hocubo.uin⁊ muliens credebas.
probauit predictum. R matrem
ꝗd plus ẽ qd inuentate agitur
qm̃simul ate comcipitur licet

Expanded text:
susceptus legitimus esset haeres ipsius R. et ad ejus patrimonium admittendus, propter id quod ex quadam decretali bonae memoriae Alexandri papae praedecessoris nostri standum esse super hoc verbo viri et mulieris credebas, probavit praedictum R. matrem quod plus est quod in veritate agitur quam quod simulate concipitur, licet
Abbreviated transcription (Latin):
Respondemus quod publicc hoc¬
statis insticia prohibente matri¬
monium incereos contrahinon
potut et contractum debuit se¬
parans ac perhoc cum filii. nec per
ecce pemissionemnec ꝑpatuam¬

Expanded text:
respondemus, quod publicae honestatis justitia prohibente matrimonium inter eos contrahi non potuit, et contractum debuit separari; ac per hoc cum filii nec per Ecclesiae permissionem, nec p
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊exalia post medum ꝑsuꝑ ducta
puenun suscepit ⁊ puellam. cusiłi¬
ter ex clus alcgittima suꝑduxens au¬
ara exqua fuios suscepisti. sicut cum
filiis regis ciusdeisiccumtius cred¬
batur debenigintate sedis aplice di¬

Expanded text:
t ex alia postmodum superducta puerum susceperit et puellam, et tu similiter exclusa legitima superduxeris aliam, ex qua filios suscepisti, sicut cum filiis regis ejusdem, sic cum tuis credebatur de benignitate sedis apostolicae di
Abbreviated transcription (Latin):
bratum fuerat denegasse quiatam̃
desponsatio ꝑtestes legittimos com¬
probata eos nnalit̾ fuisse comuncto
ostendit siuie disponsatio ip̃a fuĩt
ductis probarionib iiurentes te
processisselegitune. Endemus sen¬

Expanded text:
bratum fuerit denegasse: quia tamen desponsatio per testes legitimos comprobata eos matrimonialiter fuisse conjunctos ostendit, sive desponsatio ipsa fuerit inductis probationibus innitentes, te processisse legitime respondemus et sen
Abbreviated transcription (Latin):
toe cuisqminiuo conflictu tua
conscientia teremordeat ammiste¬
noaltans abstineas reuerenter cu
sit consulcius ihuuismoi dubio
abstinẽ qm̃ temere celebrare ORe

Expanded text:
cuius in illo conflictu tua conscientia te remordet, a ministerio altaris te abstineas reverenter, cum sit consultius in huiusmodi dubio abstinere, quam temere celebrare .
Abbreviated transcription (Latin):
deus tintinabuium ꝑcussit queda
dentes qd dco sacdoti quidabato¬
peram reilicite nehil potiut mpu¬
tansicasus omnes fortuitos non
docalem officium excqui pmitauis

Expanded text:
cussit quendam dentes quod dicto sacerdoti, qui dabat operam rei licite, nihil potuit imputari, si casus omnes fortuitos non dotale officium exequi permittatis
Abbreviated transcription (Latin):
modum ꝑhibetur sacerdos istepriu
abilio ꝑcussus sacrilego mox eũ cũ
ligone incapite repcussit. qm̃us
uim uucpellere omnes leges ⁊om¬
non adsumẽdamiundictanssi ad
miunam propulsaldamnon id¬
tur idemsaẽdos apena homicidii pe¬
nirus excusarstum ratione instru¬
menticum quo ip̃c ꝑcussit qd cum
giauesit nonsolet leucm plagam
infene. Tumratoe ꝑtis in qua fuit
ille ꝑcussus inqua demedico ictu
⁊ĩ. Quesiuisti quidsit de quodam¬
moacho senciendum qui credens se
quandam mulierem aguituns tu

Expanded text:
modum perhibetur, sacerdos iste prius ab illo percussus sacrilego, mox eum cum ligone in capite repercussit, quamvis vim vi repellere omnes leges et omnon ad sumendam vindictam, sed ad injuriam propulsandam, non videtur idem sacerdos a poena homicidii penitus excusandus, tum ratione instrumenti cum quo ipse percussit, quod cum sit grave, non solet levem plagam inferre, tum ratione partis in qua fuit ille percussus, in qua de modico ictu III: Quesivisti quid sit de monacho sentiendum, qui credens se quandam mulierem a gutturis t
Abbreviated transcription (Latin):
uit.aitiumuidelicet cum p̾dcũs mo¬
nachus sit sacerdos liceat ei sac̾dota
usinpando qd sibimiime congrue
bat sitñca pictatis ⁊ non cupidicati
idegent ⁊pitus erat mexercicio cy¬
curgie. omnemq studiunt qm̃ d¬
buit diligentiam adhibe nõ ẽ ex
eo qd ꝑculpam muliens cc̃ consili¬
uni cius accidit adco ieꝓbandusq
non post satisfactioẽm condignam
diuma ualcat celebrart. aloqum
intdea estei sac̾dot.al ordinis execu¬
rem prostiauit ad terram s penead
iraq scolares latroem q̃ siuert cudẽ
quilnãtum inuentum potestati
incencie tradideir coram quo consta¬
ter negauit qd p̾missa minime ppc¬
trauit. uñ p̾fatus potestas ad eudo
scolarem nuntios destinauit ut cpo¬
neret si qua sciret de furc p̾dicto uel
rraderet int̾signa. quicultum que
ipilatromi abstulerat ⁊ soculares
abeodem in ip̃ius domo dimissos
quos abstraxerat ne pedum strepit̾
audurtur nuncus tradidit memo¬
ratis sycodcn fcõse nichil amplui

Expanded text:
utrum videlicet cum praedictus monachus sit sacerdos, liceat ei sacerdotausurpando quod sibi minime cobat, si tamen causa pietatis et non cupiditatis id egerit et peritus erat in exercitio chirurgie, omnemque studuit quam debuit diligentiam adhibere, non est ex eo, quod per culpam mulieris contra consilium eius accidit, adeo reprobandus, quod non post satisfactionem condignam, divina valeat celebrare, alioquin interdicenda est ei sacerdotalis ordinis exsecurem prostravit ad terram, facto, scholares latronem quesierunt, vulneratum inventum potestati Vicentiae tradiderunt; coram qua constanter negavit quod praemissa minime perpetrarat. Verum praefata potestas ad eumdem scholarem suos nuntios destinavit, ut exponeret si qua sciret de fure praedicto, vel traderet intersignia; qui cultellum quem ipsi latroni abstulerat, et sotulares ab eodem in ipsius domo dimissos, quos abstraxerat sibi ne pedum strepitus audiretur, nuntiis tradidit memoratis, super eodem facto se nihil amplius
Abbreviated transcription (Latin):
se bt qd frorsan excoposs ostendi si
ccita apparuiss ꝑcussio ab eodemin¬
fucta tam modiea ⁊ tamleuis mea
ꝑte corporis inqua quis deleui pcuti
non soliadmortemut pitorum iu¬
ditio medicoruital ꝑcussio asẜere¬
silium appecit salurares post peniten¬
tiam adeautelam miunctam insa
recum sit canonicus regulans. ⁊ sux
possit excuius ictu ꝑcussus intenit.

Expanded text:
se habet, quod forsitan ex eo posset ostendi, si incerta apparuisset percussio ab eodem inflicta tam modica et tam levis in ea parte corporis qua quis de levi percuti non solet ad mortem, ut peritorum iudicio medicorum talis pecussio non assere per se ipsum consilium appetit salutare post penitentiam ad cautelam iniunctam, in sre, cum sit canonicus regularis, et sipossit ex cujus ictu percussus interiit,
Abbreviated transcription (Latin):
mas subtrahentes tibi regiam mi¬
plorarc liecat po̾tatem cum adsolu¬
tioem ip. mim uit absq sanguinis
effusione ualeant cohaitan. adq rn¬
ainsim puciter deponente rex eui adbo
traditam sibi exerenent potestattinco¬
rument diciemputadum. Houo¬

Expanded text:
mas subtrahentes tibi regiam implorare liceat potestatem, cum ad solutionem ipsarum vix absque sanguinis effusione valeant coarctari. Ad am simpliciter deponente, rex, cui ad botraditam sibi exercuerit potestatem, eorum erit duritiae imputandum. Co
Abbreviated transcription (Latin):
pfatus scoians ad sacros ordinesua¬
iat ꝓmouen. nos igitur inquisitioi
cuctalitorrendemus ꝗd si pfatussco¬
lans dignis meritis adiunatur pꝑ
p̃scriptum euentum asusceptioe sac¬
nm ordinu miuatenus est arter¬

Expanded text:
praefatus scholaris ad sacros ordines valeat promoveri. Nos igitur inquisitioni tuae taliter respondemus, quod si praefatus scholaris dignis meritis adjuvatur, propter praescriptum eventum a susceptione sacrorum ordinum nullatenus est arcen
Abbreviated transcription (Latin):
glic sit pacus sufficienter osten¬
dere qd rex francorum peceat in
ipm ⁊ ip̃e cutacum in correctione
⁊ tandem quia nullo modo ꝓfe¬
dacum diuinum posumus nex¬
audire ut nõ ꝑcedamus ẜ mfor¬
mamip̃ius nisi forsicanipe corã
uob in legato nio sufficientem
incontranum ronem ostendat.
suon emm rendimus ilidicaẽ
dscudo cuius ad ipmspectat indi¬

Expanded text:
 sit paratus sufficienter ostendere, quod rex Francorum peccat in eum, et ipse circa illum in correctione et tandem, quia nullo modo profedatum divinum possumus exaudire, ut non procedamus secundum formam ipsius, nisi forsan ipse coram nobis vel delegato nostro sufficientem in contrarium rationem ostendat ? Non enim intendimus iudicare de feudo, cuius ad ipsum spectat iudi
Abbreviated transcription (Latin):
scincera nracapita subimitam̃.
Teius monitacum tanqin homi¬
nes dunquenmus. Suscipiamu
neccĩo uelud medicamenta curã¬
qd theodosius studint impatõ
⁊lz arolus innonauit dceuius ge¬
nere iex ip̃e noscitur descendisse
Quicunq indclicet litemꝰ hñs si¬
ne pctitor fuit suic ieus innitio
licis uł decuisis temporum cur¬
Siculis suic cum negotium porta
tuz siue cumiam cepit ꝑimi scu¬
cencia Si iudicumelegent sa¬
crosancte sedis antistius uid
sinc aliqua dubitatioe eriam
si pars alia refragetur a deporu
iudirium cumsernone lirigã¬
cuiii dĩgatur Cumenim non
hunane consticutionis s diui¬
ne pocius imi xamur quia pote¬
stas nra nest ex homine s exdco
nullus qui sirs ane mtis ignoa
quin ad offitiumnim speccet d
quocnq morrali pec̃o cornꝑe
quenlibet xp̃ianum. ⁊ si contetio¬
nem contempẜit ꝑ distrctioen
dicetu qd aliter cum regib ali¬
cercumauis est agendum Cete¬
nim senpcum nouimius in lege
diuina ita magnum iudie. abr

Expanded text:
sincere nostra capita submittamus, et eius monita, dum tanquam homines deliquerimus, suscipiamus necessario velut medicamenta curanquod Theodosius statuit imperator, et Carolus innovavit, de cuius genere rex ipse noscitur descendisse. Quicunque videlicet litem habens, sive petitor fuit vel in initio litis, vel decursis temporum curriculis, sive cum negotiutur, sive cum iam cepit promi sententia, si iudicium elegerit sacrosancte sedis antistitis, illico sine aliqua dubitatione, etiam si pars alia refragetur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigantium dirigatur. Cum enim non humane constitutionis legem, sed divine potius imitamur quia potestas nostra non est ex homine, sed ex deo: nullus sane mentis ignorat, quin ad officium nostrum spectet, de quocumque mortali peccato corripere quemlibet christianum et si correptionem contempserit, dicetur, quod aliter cum regibus, et aliter cum aliis est agendum. Caeterum, scriptum novimus in lege divina: Ita magnum iudicabis,
Abbreviated transcription (French):
querentib plenam faciant iusti¬
ciam exhibernon obstantib ap¬
pellationib frustratoriis quas
inecorum grauam̃ clici frequerer
opponuntꝰ ne ꝓdefceru iusticic
clici trabantur alarcis aduidici¬
umscłare qd om̃mno fien ꝓhib̾¬

Expanded text:
querentibus plenam faciant justitiam exhibere, non obstantibus appellationibus frustratoriis, quas in eorum gravamen clerici frequenter opponunt, ne, pro defectu justitiae, clerici trahantur a laicis ad judicium saeculare, quod omnino fieri prohib
Abbreviated transcription (Latin):
catis postiemocumunt reges ipo
ne cognoscere quoꝰ ad iudici¬
um ecce no est dubium ꝑtincit
⁊ut iupta pacis federa reformẽt᷑
ne igitur tantam discordiam
intramur sub dissimulatione
p̾ccptis ut misi iex ip̃e ist solidã
pacemcum p̾dco roge reformet
ui tieuguas faciat cõpetentes
ui salum humilit paciatur ut
sit quenmonia quam contracũ
ul eius etccptio sit legittimaꝙ̃
datam anob precedeie nõ obint¬
rat. H¬

Expanded text:
o ne cognoscere, quod ad judicium Ecclesiae non est dubium pertinere, ut ruptae pacis foedera reformentur? Ne igitur tantam discordiam videamur sub dissimulatione praeceptis, ut, nisi rex ipse vel solidam pacem cum praedicto rege reformet, vel treugas ineat competentes, vel saltem humiliter patiatur, utsit quaerimonia, quam contra eum vel eius exemptio sit legitima, qudatam a nobis procedere non omittat.
Abbreviated transcription (Latin):
ces illos quos hecis inuns domi¬
dã sua institiã nõ ad mitrant
ranquam licitum nosit cis sup
li tigiosis negocus curam gercit
quipacificis decreuerinr studi¬
is inherere illud allegantes in
repuisione ip̃orum qdeorum
ipis generatio non est noriq̃ui
offin suiordinis exsuphabun¬
dantiitquintir suc neclo yario¬

Expanded text:
 illos quos habetis in vestris domidam suam justitiam non admittunt, tanquam licitum non sit eis super litigiosis negotiis curam gerere, qui pacificis decreverunt studiis inhaerere, illud allegantes in repulsionem ipsorum, quod eorum ipsis generatio non est nota, qui officium sui ordinis, ex superabundanti requiritur suae notio natio
Abbreviated transcription (Latin):
uos ptinz sine dubitatione cesura
⁊ debemus Nõ igitur munosu
sibi di regia dignitas reputare. si
suꝑ hoc aplico iudicio se cõmitra.
cum. Ualentimants melitus in¬
perator susfranganeis mediola¬
nen ecc̃e dixisse legatur. galem in
pontificau sede constituẽ ꝓcurate
cuinos qui gubuamus imꝑium

Expanded text:
e dubitatione censura, et debemus. Non igitur injuriosum sibi debet regia sublimitas reputare, si super hoc apostolico judicio se committat, cum Valentinianus, inclytus imperator, suffraganeis Mediolanensis ecclesiae dixisse legatur: Talem in pontificali sede constituere procurate, cui et nos qui gubernamus imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
ponendus est. Qui si depositus ii¬
corngibit fuĩt. ex cõmmumca
nid. dinde contumacia crescere
anachatis mucione fenri. post¬
modum nõ si in profundum ma¬
lorum uemens contemps it cum
ecca non hat ultra quid faciat
potestatenuita qd ei d̾ purctur
exiliumasł aua pena legittima

Expanded text:
ponendus est. Qui si depositus incorrigibilis fuerit, excommunicari debet, deinde contumacia crescente anathematis mucrone feriri. Postmodum vero, si in profundum malorum veniens contempserit, quum ecclesia non habet ultra quid faciat,potestatem ita, quod ei deputetur exilium, vel alia legitima
Abbreviated transcription (Latin):
puter aliquis qd uins dictioẽ
liustris regis francorum ꝑtalua¬
re aur minuere mntendamus cu
ip̃e midictioem nram nec uelit
nec debeat impedne. si⁊ cum do¬

Expanded text:
putet aliquis, quod iurisdictionem illustris / regis Francorum perturbare aut minuere intendamus, cum ipse iurisdictionem nostram nec velit nec debeat impedire. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
yspama general qd archicpi ex¬
tra suas p̾roiuncias pallio indi¬
ferencer utantur. ut cetra tuam
prouinciam un pallio ualcas in¬
dulgen tibi a sede apostolica. po¬
stuasti. licet aurem cõsuctudor
dicus ad eccam tibi subiectam
accedere forte nequiueris procõ¬
sccrandis suffraganeis trus urcle¬
ncis ordinandis ⁊ ad eccłiam ali¬
dictis cͦasib liberam habeas fa¬
cultatem. Nem.¬

Expanded text:
spania generalis quod archiepiscopi extra provincias palleo indifferenter utantur, ut extra tuam provinciam uti palleo valeas indulgeri tibi a sede apostolica postulasti. Licet autem usus hujusmoditus ad Ecclesiam tibi subjectam accedere forte nequiveris pro consecrandis suffraganeis tuis vel clericis ordinandis, et ad Ecclesiam alidictis casibus liberam habeas facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
anccoritas cum delitigatores in¬
probirate constitent adusus a¬
scitioem iudicis temere ꝓrumpẽ¬
tis iuxta supioris arbitium di¬
gna poterit aĩadusione punm.¬

Expanded text:
auctoritas, cum de litigatoris improbitate constiterit adversus assertionem judicis temere prorumpentis, juxta superioris arbitrium digna poterit animadversione pun
Abbreviated transcription (Latin):
aconiconuenenint ⁊ cen. facta dice¬
bant. qd uindict. m uellent sumeit
dalbate nhibiti aucem exp̾sse abeo¬
demdiacono ne albare occiderẽt ant
aliquid sibi facerent. in ordinis sui
discrmine iciurereta anime detĩ¬
mentum inchilominus detiien¬
cum incum⁊ plagis impositis ab¬
ierunt scminino relcto qui post

Expanded text:
aconi convenerunt, et coena facta dixerunt quod vindictam volebant sumere de abbate. Inhibiti autem expresse ab eodem diacono ne abbatem occiderent vel aliquid ei facerent unde ordinis sui discrimen incurreret et animae detrimentum, in eum nihilominus irruerunt et plagis impositis abierunt semi