comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niũ excelsus dñs & humilia respicit : alonge
excelsa autẽ cognoscitꝰ: Et ne forit cũ dictũcẽt
qr humilia respicit. suꝑbi deimpunitate gau¬
derent quasi cos suꝑbientes nonagnoscat qui
in excelsis habitat: territis &dictũ c̃ eis: uide
uos & cognoscituos sed alonge. Hos facit bea¬
tos quibus ꝓpinquat : uos autẽ in qͥd osuꝑbi.
o excel si noneritis inpunitiqr cognoscit
Noneritis beati quia longe cognoscit.
Vid ete ergo quid agatis qisiagnoscit nonig¬
noscit. Melius ergo ignoscit: quã agnoscit.
Quid est enĩ ipsũ ignoscere. nisi non noscere.
Quid ẽ non noscere : non anĩ aduertere. Nam¬
& animaduersio : uindicantis solet dici: Audi
orantẽ ut ignoscat. Auerte faciem tuã a pec¬
Rursus si faciem non auertit : anĩ aduertit.
Nouit hocds̃. potest hoc ds̃ & a uertere faci¬
em a peccante & non auertere a confitente
Itaq alibi eidicit᷑ auerte faciem tuã apecca¬
tis meis : &a libi eidr̃ nca uertas facic̃ tuã

Expanded text:
 Excelsus Dominus, et humilia respicit, non a longe; excelsa autem a longe cognoscit. Et ne forte cum dictum esset quia humilia respicit, superbi de impunitate gauderent, quasi eos superbientes non agnoscat qui in excelsis habitat; territi sunt et dictum est eis: Videt vos, et cognoscit vos, sed a longe. Hos facit beatos quibus propinquat: vos autem, inquit, o superbi, o excelsi, non eritis impuniti, quia cognoscit; non eritis beati, quia a longe cognoscit. Videte ergo quid agatis; quia si agnoscit, non ignoscit. Melius ergo ignoscit, quam agnoscit. Quid est enim ipsum ignoscere, nisi non noscere? Quid est non noscere? Non animadvertere: nam et vindicantis solet dici animadversio. Audi orantem ut ignoscat: Averte faciem tuam a pecRursus si faciem non avertit, animadvertit. Novit hoc Deus, potest hoc Deus, et avertere faciem a peccante, et non avertere a confitente. Itaque alibi ei dicitur: Averte faciem tuam a peccatis meis; et alibi ei dicitur: Ne avertas faciem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
macris consũptas eẽ septẽ boues pingues
Etrursũ a septẽ spicis exilibus consũptas eẽ.
septẽ fecundas Et quid est in t̃p̃tatꝰ ioseph:
si meminstis non duos ista comia: sedbis unum
ait. ad confirmationẽ ualet. Hoc dixiut non
putetis repecitionẽ in uerbis scȩ̃ linguȩ quasi
litr age & confortet᷑ cortuũ & sustine dnm.
Innumerabilia talias ꝑom̃s scripturas. hissuf¬
ficit cõm̃dassenos uob loquendigenꝰ qđ ob¬
seruetis in om̃ib: similib: Modo adrẽ ad uer¬
inuocas inuitas : Venire autẽ non uult in uo¬
catꝰ situfueris clacus : Sifteris elatus confi¬
teri non poteris: Nec ea negas dõ quȩ nescit :
Itaq confossio tua non illũ docet : sed temund at :
Iã confessus est : inuocauit immocon fessi sunt
inuocauer̃. Et dicit ex ꝑsona uniꝰ: ena rrabo
om̃ia mirabilia tua : Confessus exin aniuit
semalis. inuocansimpleuit sebonis: En arrans

Expanded text:
macris consumptas esse septem boves pingues; macris consumptas esse septem boves pingues; et rursus, a septem spicis exilibus consumptas esse septem fecundas. Et quid est interpretatus Joseph? Si meministis, non duo sunt ista somnia, sed visum unum» ait, « ad confirmationem valet » . Haec dixi ut non putetis repetitionem in verbis sanctae linguae, quasi liter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum » . Innumerabilia talia sunt per omnes Scripturas. His sufficit commendasse nos vobis loquendi genus, quod observetis in omnibus similibus: modo ad rem adverinvocas, invitas. Venire autem non vult invocatus, si tu fueris elatus: elatus si fueris, confiteri non poteris; nec ea negas Deo quae nescit. Itaque confessio tua non illum docet, sed te mundat. 4. Et jam confessus est, invocavit: imo confessi sunt, invocaverunt; et dicitur ex persona unius, Enarrabo omnia mirabilia tua. Confessus exinanivit se malis, invocans implevit se bonis, enarrans
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ficit : Tecnĩ hominẽ ipse feciti peccatitua
ipse fecisti. Confittre ergo & inuoca : dic confi¬
tebimur ł ds̃ conficebimurt᷑. Ipsi repetitio. con¬
firmatio est. nete confessũ ec̃. penitiat. Nonenĩ
alicui crudeli confessuses. non ultori. non
cit confitenti . lime confiteri iudici homni
ne forte confessũ puniat: dõnoli Facconfi¬
tendo ꝓpitiũ : quẽ negando non facis nesciũ
Confitebimur tibi ds̃ confitebimur. et
securiiam inuocabimꝰ nom̃tuũ. Exausimꝰ
corda nr̃a confessione : terruis timundasti
Confessio nos humiles facit: ꝓpinqua hu¬
milibus qͥrecedis ab excelsis. Firmam̃tũ autẽ
eẽ. sententiȩ in repetitione : multis scriptu¬
inde in aliqͥb psalmis fiat fiat. Ad significa¬
tionẽ rei sufficeret unũ fiat.: ad significati¬
onẽ firmitatis accessit alterũ fiac . Rexegipti
pharao nostis qđ cũbi iã eẽt. ioseph ꝓpter
pudicitiȩ Amorẽ in clusus incarcerẽ. indit
soniũ idẽ pharao. notũ om̃ibus nobis: a septẽ

Expanded text:
 fecit. Te enim hominem ipse fecit; peccata ipse fecisti. Confitere ergo, et invoca; dic: Confitebimur tibi, Deus: confitebimur tibi. 3. Ipsa repetitio, confirmatio est, ne te confessum esse poeniteat. Non enim alicui erudeli confessus es; non ultori, non cit confitenti. Time confiteri judici homini, ne forte confessum puniat; Deo noli: fac confitendo propitium, quem negando non facis nescium. Confitebimur tibi, Deus; confitebimur, et securi jam invocabimus nomen tuum. Exhausimus corda nostra confessione; terruisti, mundasti. Confessio nos humiles facit, propinqua humilibus, qui recedis ab excelsis. Firmamentum autem esse sententiae in repetitione, multis ScriptuInde in aliquibus psalmis, Fiat, fiat : ad significationem rei sufficeret unum fiat; ad significationem firmitatis accessit alterum fiat. Rex Aegypti Pharao, nostis quod cum ibi jam esset Joseph propter pudicitiae amorem inclusus in carcere, vidit somnium idem Pharao notum omnibus nobis: a septem
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ conutign : Tamquã unꝰ loqt᷑ apđ
esaiam & dicit: sic̃ sponso alligauit inihi mirt¬
trã & sic̃ sponsã induit me ornam̃to: Spon¬
sũ sedexit ex capite & sponsã excorpore
Loquitur ergo unꝰ audiamꝰ eũ: & inconosqͦq
loqͣmur : Simꝰ m̃bra eiꝰ uthȩc uox & nrã eẽ.
possit. Enarrabo in qͥd om̃ia mirabiliatua.
ł uangelitat xp̃cseipsũ: euangelizat seetiã
inm̃brissuis iã exsistentib ut &alios adducat¬
& accedant qͥ nonerant & copulentur m̃¬
& fiat unũ corpꝰ subuno capite in uno spũ¬

Expanded text:
ugii, tanquam unus loquitur apud Isaiam, et dicit: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam induit me ornamento . Sponsum se dixit ex capite, sponsam ex corpore. Loquitur ergo unus; audiamus eum, et in eo nos quoque loquamur: simus membra ejus, ut haec vox et nostra esse possit. Enarrabo, inquit, omnia mirabilia tua. Evangelizat Christus seipsum, evangelizat se etiam in membris suis jam existentibus, ut et alios adducat, et accedant qui non erant, et copulentur met fiat unum corpus sub uno capite, in uno sp
Abbreviated transcription (Latin):
Iã incipit ex ꝑsona capitis sermo: Siue autẽ
capt̃ loqt si uem̃bra loqͣnt᷑ : xp̃c loquitur:
Loqͥtur ex ꝑsona capitis . Loqͥt᷑ ex ꝑsonacor¬
poris : Sed qͥd dictũ est : er̃ duo in carne
una :sacram̃tũ hoc magnũ est : Ego in qͥ ł

Expanded text:
Jam incipit ex persona capitis sermo. Sive autem caput loquatur, sive membra loquantur, Christus loquitur: loquitur ex persona capitis, loquitur ex persona corporis. Sed quid dictum est? Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est;
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ modo psalmi & ubi tantũ modo cantie i. & ũbi non
psalmꝰ cantici sic̃ inisto sed canticũ psalmi inscriptũ ẽ :
nescio utrũ possit ista differentia demonstrari : Proinde
sic̃cȩperamꝰ relinquentes isttacis qͥpossunt & qͥb uacat
calia discernere: & certa differentiarũ racionedif¬
finre nos quantũ adiuuanit dñ oualemꝰ huiꝰ psal¬
mtextũ considereonꝰ. atq tractemꝰ: Expł¬

Expanded text:
tantummodo Psalmi, et ubi tantummodo Cantici, et ubi non tantummodo Psalmi, et ubi tantummodo Cantici, et ubi non Psalmus Cantici, sicut in isto, sed Canticum Psalmi inscriptum est; nescio utrum possit ista differentia demonstrari. Proinde sicut coeperamus, relinquentes ista eis qui possunt, et quibus vacat talia discernere, et certa differentiarum ratione definire; nos quantum adjuvante Domino valemus, hujus psalmi textum consideremus atque tractem
Abbreviated transcription (Latin):
legi potest cantate nom inieiꝰ: Idsi & hoc in scriptu¬
risscĩs dictũ inuenit᷑.: hȩc difftrentia frustra labora¬
taẽ : Mouet etiã me qđ generali nomine magis
pscdimi. quã canti cauocant᷑: ita ut dñs̃ diceret.
quȩ scriptas̃ inlege & ꝓph& is & psalm is deme :
Et liber ipse psalmorũ dicitur ñ canticorũ : sic̃ scrip¬
tũ ẽ in qͥt in libro psclmorũ : Cũ potius scđm istã
differentã cantica dici debuisse uideant: qm̃ cana cũ
etiam sine psalmo &̃ potest. psalimꝰ uero sinecantico eẽ.
non pocest: fossunt & enĩ ẽ cogiationes m̃tis quarã ñ sint
oꝑacorporalu nulũ ẽ aut̃ opꝰ bonũ cuꝰ nonsic inm̃te
cogitatio : Acꝑ hocutrobiq cantica nonut robiq psil¬
mi: litam̃ sic̃ dixi generaliter psalmi appellancur
non cantica : liberq psalmorũ ñ canticorũ : Et suntd¬
ligantur atq discutiant̃ sensus diciorũ ubi ticulu sest

Expanded text:
legi potest, Cantate nomini ejus. Quod si et hoc in Scriptulegi potest, Cantate nomini ejus. Quod si et hoc in Scripturis sanctis dictum invenitur, haec differentia frustra elaborata est. Movet etiam me quod generali nomine magis Psalmi quam Cantica vocantur, ita ut Dominus diceret: Quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de metur, non Canticorum: Sicut scriptum est, inquit, in libro Psalmorum ; cum potius secundum istam differentiam, Cantica dici debuisse videantur; quoniam Canticum etiam sine Psalmo esse potest, Psalmus vero sine Cantico esse non potest. Possunt etenim esse cogitationes mentis, quarum non sint opera corporalia: nullum est autem opus bonum, cujus non sit in mente cogitatio. Ac per hoc utrobique Cantica; non utrobique Psalmi: et tamen, sicut dixi, generaliter Psalmi appellantur, non Cantica; liberque Psalmorum, non Canticorum. Et si intelligantur atque discutiantur sensus dictorum, ubi titulus est
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilt organo id ẽ. psalterio canitur. uideant̃
canti co significari intelligentiȩ m̃tis psal mouero
oꝑacorporis: Sic̃ in hoc ipsosexagesimo septimo
quẽ nc̃ tacactandũ suscepimꝰ illud qđ dictũ ẽ cantate
dõ psallite nominieiꝰ. ita qͥdem discreuer̃ : ut cantate
dõ dictũ uideat᷑ qr ea quȩ inse ipsamens ait dõ notas
ab hominib: ñ uident᷑ : Oꝑa uero bona qm̃ ideo uiden¬
das ab hominib: utglori ficent patrẽ urm̃ qͥincȩlis ẽ
merito diccũ sit pstllite nomimiciꝰ. id ẽ diffinaiciomeiꝰ.
udctud abiliter nominetur : Hinc differentiã. alicubi
quantũ recolo ipse&iã secutussũ Memimautẽ
legisse nos etiã psallite dõ : qr talia quȩ unisibiliter
beneo ꝑam̃ ñ tantũ hominib sed etiã dõ placent :
Non autẽ om̃ia quȩ dõ placent. eti ã hominibus poss :
qͥuidereñ possunt : Unde mirũ ẽ siquẽ ad nodum
utrũq legit᷑ & cantate dõ & psallitedõ: ita alicubi

Expanded text:
ibito, id est, psalterio canitur, videatur Cantico significari intelligentia mentis, Psalmo vero opera corporis. Sicut in hoc ipso sexagesimo septimo, quem nunc tractandum suscepimus, illud quod dictum est, Cantate Deo, psallite nomini ejus: ita quidam discreverunt, ut, Cantate Deo, dictum videatur, quia ea quae in seipsa mens agit, Deo nota sunt, ab hominibus non videntur; opera vero bona quoniam ideo videnda sunt ab hominibus, ut glorificent merito dictum sit, Psallite nomini ejus, id est diffamationi ejus, ut laudabiliter nominetur. Hanc differentiam alicubi, quantum recolo, etiam ipse secutus sum. Memini autem legisse nos etiam, Psallite Deo ; quia talia quae visibiliter bene operamur, non tantum hominibus, sed etiam Deo placent. Non autem omnia quae Deo placent, etiam hominibus possunt, quia videre non possunt. Unde mirum est si quemadmodum utrumque legitur, et Cantate Deo, et Psallite Deo; ita alicubi
Abbreviated transcription (Latin):
almihuꝰ ciculus ñ uidet᷑ cẽ operosȩ disputationis:
simplex eni apparet &efacilis bãitase habet : in finẽ
ipsidđ pslmꝰ cantici: In multis autẽ iã psilmis am
dat : Uerũtam̃ siqͥsquã conetur in qͥrere. qͥdsi biue lit
psalmꝰ cantici. curñ ait psalmꝰ aut canticũ. &uitrũ¬

Expanded text:
almi hujus titulus non videtur esse operosae disputationis: simplex enim apparet et facilis. Nam ita se habet: In finem, ipsi David Psalmus cantici. In multis autem jam psalmis admerdat. Verumtamen si quisquam conetur inquirere quid sibi velit, Psalmus cantici; cur non aut Psalmus, aut Canticum, sed utrum
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: qͥd ibi erat insi qđ & tunc ei pimissũ ẽ :
in semine tuo benedicentur om̃s gentes :
Femoris nomine: caro significatur. Decar¬
ne abrahȩ. ꝑisaac & iacob. & ne multa
Quia uͦ radixerat inpatriarchis. unde
ostendemꝰ: paulũut int̃rogemꝰ. Gen¬
tes iãcredentes in xp̃m & quasi suꝑbire
paries occurrens in angulo id ẽ. in ipso
cisus oleastro insertus es in illis: noli glori¬
ari aduersus ramos: Nã si gloriaris: non
tu radicẽ portas sed radixte. Ergo
deradice patriarcharũ dicit fractos quosdã
ramos ꝓpt̃ infidelitatẽ : & in sertũ ibi oleastrũ
ut eẽt. particeps pinguedinis oliue. id est
eccłam exgentib uenientẽ. Et qͥs inserit
Qd enĩ inserit᷑ hoc crescit: &eiꝰrei fruetꝰ inuenit̾:
Inuenit᷑ ñradicis fructꝰ sed surculi. Hoc
ostendens apłs om̃ipotencia sua dm̃ fecisse :
ut oleaster in radicẽ oliuȩ insereret᷑ & non
bacas siluestres sedoliuã daret : ad om̃ipo¬
tentiã dĩ reuocas hoc apłs ait. Situ ex natu¬

Expanded text:
jurans? Quid ibi erat, nisi quod et tunc ei promissum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Femoris nomine caro significatur. De carne Abrahae, per Isaac et Jacob, et ne multa dix erat in Patriarchis, unde ostendemus? Paulum interrogemus. Gentes jam credentes in Christum, et quasi superbire paries, occurrens in angulo, id est in ipso cisus oleastro, insertus es in illis, noli gloriari adversus ramos. Nam si gloriaris: non tu radicem portas, sed radix te. Ergo de radice Patriarcharum dicit fractos quosdam ramos propter infidelitatem, et insertum ibi oleastrum, ut esset particeps pinguedinis olivae, id est, Ecclesiam ex Gentibus venientem. Et quis inserit Quod enim inseritur, hoc crescit, et ejus rei fructus invenitur: invenitur non radicis fructus, sed surculi. Hoc ostendens Apostolus omnipotentia sua Deum fecisse, ut oleaster in radicem olivae insereretur, et non baccas silvestres, sed olivam daret; ad omnipotentiam Dei revocans hoc Apostolus ait: Si tu ex natu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi regnauit dauid. Aeceper̃ tenã lib̵a tt
exegipto. transeuntes ꝑrubrũ mare:
fimtis anfractib: ac terroribus solitudinũ :
Acceper̃ terrã acceper̃ regnũ Deinde
post regnũ acceptũ qr t̾rena acceperant :
Acceper̃ merito peccatorũ suorũ obpug¬
nari expugnari captiuari adextremũ
euersa ẽ. & ipsa ciuitas. Tales erant ille
ꝓmissiones non ꝑ seueraturȩ ꝑquas tamen
figurarent᷑ futurȩ ꝓmissiones ꝑseueraturȩ
ut ille om̃isdecursus cẽporaliũ ꝓmissionũ.
figunicẽt. & quȩdã ꝓphetia fucurorũ. Itaq
cũ illud regnũ deficeret ubi regnauit dauso

Expanded text:
ubi regnavit David. Acceperunt terram, liberati ubi regnavit David. Acceperunt terram, liberati ex Aegypto, transeuntes per Rubrum mare; finitis anfractibus et erroribus solitudinum, acceperunt terram, acceperunt regnum: deinde post regnum acceptum, quia terrena acceperant, coeperunt merito peccatorum suorum oppugnari, expugnari, captivari; ad extremum eversa est et ipsa civitas. Tales erant et illae promissiones non perseveraturae, per quas tamen figurarentur futurae promissiones perseveraturae; ut ille omnis decursus temporalium promissionum figura esset, et quaedam prophetia futurorum. Itaque cum illud regnum deficeret, ubi regnavit David,
Abbreviated transcription (Latin):
Seddicis fractis rami ut ego insercar bene :¬
ꝓpt̃ in eredulitatẽ fractis : tuautẽ fidesta.
Noli altũ sapere.: sedtime. Quid enĩest noli
altũ sapere. noli suꝑbire qr insertus es: sed
time nefrangaris ꝑ infidelitatẽ sic̃ illi frac¬
tis . Propt̃ infidelitatẽ in qd fractis tuautẽ
fidesta: Noli altũ sapere selame Nãsi
ds̃ naturalibus ramis non peꝑcit. neq tibi
parcet. Et seqͥt᷑ bonꝰ locus & necessarius: et
totus audiendus. Uidesergo inqͥdbonitatẽ
& seueritatẽ dĩ. In eos qͥdem qͥ fiactis seueritatẽ
inte autẽ qͥ insertus. bonitatẽ : siꝑmanseris inbo¬
fidelitate. inserentur: Tempore igit᷑ ueteris
testam̃ti factȩ ꝓmissiones adõ nr̃o popło
illi carnali: ternenȩ erant. & tẽporales.
Promissũ ẽ regnũ terrenũ : ꝓmissa ẽ terra
illa inquã etiã inductis ab egipto liberati
feriħm naue introducti sunt int̾rã ꝓmissi¬
onis. ubi etiã hi erłm terrena ȩdificata ẽ.

Expanded text:
Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene; propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide sta; noli altum sapere, sed time. Quid enim est, Noli altum sapere? Noli superbire, quia insertus es; sed time ne frangaris per infidelitatem, sicut illi fracti sunt. Propter infidelitatem, inquit, fracti sunt: tu autem fide sta; noli altum sapere, sed time. Nam si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet. Et sequitur bonus locus, et necessarius, et totus audiendus: Vides ergo, inquit, bonitatem et severitatem Dei: in eos quidem qui fracti sunt, severitatem; in te autem qui insertus es bonitatem, si permanseris in bofidelitate, inserentur . 3. Tempore igitur Veteris Testamenti, fratres, promissiones a Deo nostro populo illi carnali terrenae erant et temporales. Promissum est regnum terrenum; promissa est terra illa, in quam etiam inducti sunt ab Aegypto liberati: per Jesum Nave introducti sunt in terram promissionis, ubi etiam Jerusalem terrena aedificata est,
Abbreviated transcription (Latin):
& diabolo pͥncipi eorũ. Ecee popłs sub¬
iugatꝰ egiptiis seruiens peccatis suis
Non enĩ nisi ꝑpeccata nr̃a potest dubolus
dominari: Liberat᷑ popłs ab egiptiuis
sit popłsille ꝑ marerubrũ: iste ꝑbap¬
tismũ Moriunt᷑ inmari rubro om̃sini¬
mici popłi illius : moriuntur in baptis¬
mo om̃a peccata nr̃a Intendite fr̃s. Post
mare illid rubrũ. non continuo patria
datur: nec tanquã ĩã hostes desintc.
secure triũ fatur : sed restat heremi
solitudo restant hostes muiai. Sic &
pirabatur patria ꝓmissa. Quid aliud
xp̃iam suspirant ĩ aabluti baptis mo.
N ũqͥd ũ regnant cũ xp̃o. nondũ uentũ est
ad terrã ꝓmissionis nr̃am: sed non defeo¬
turã Nonem̃ ibi deficient himini diuid

Expanded text:
i eorum: ecce populus subjugatus Aegyptiis, serviens peccatis suis; non enim nisi per peccata nostra potest diabolus dominari. Liberatur populus ab Aegyptiis sit populus ille per mare Rubrum; iste per Baptismum. Moriuntur in mari Rubro omnes inimici populi illius ; moriuntur in Baptismo omnia peccata nostra. Intendite, fratres. Post mare illud Rubrum non continuo patria datur, nec tanquam jam hostes desint, secure triumphatur; sed restat eremi solitudo, restant hostes insidiantes ipirabatur patriae promissae; quid aliud Christiani suspirant jam abluti Baptismo? Numquid jam regnant cum Christo? Nondum ventum est ad terram promissionis nostram; sed non defecturam, non enim ibi deficient hymni David
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ suã : minimꝰ iã in se grandis in xp̃o Iste
paulus qd dicit: &on reppulit ds̃ plebẽ
suã : deplebe ex iudȩis ueniente. plebem
suã inqͥd : quã p̃sciuit. Nam &ego isra¬
helita sum exsemine abraham. tribu
beniamin.: Ergo & paulus nobis desina¬
goga & petrus & ali a płi desinagoga
Itaq cũ audieris uocẽ sinagogȩ noli adten¬
dere meritũ sed intende partũ. Loqͥt᷑
ergo in hoo psalmo simnagoga deficientib
hminis dauid filiuesse id est deficientib¬
reb tẽponilib ꝑquas solebat acrnalipo¬
pło laudarids̃: Quare autẽille defecer̃
nisi ut aliȩ quȩ rerent̃ : Quȩ. quȩ bi none

Expanded text:
tem suam; minimus jam in se, grandis in Christo. Et iste tem suam; minimus jam in se, grandis in Christo. Et iste Paulus quid dicit? Non repulit Deus plebem suam, de plebe ex Judaeis veniente, plebem suam, inquit, quam praescivit: nam et ego Israelita sum ex semine Abraham, de tribu Benjamin . Ergo et Paulus nobis de Synagoga; et Petrus et alii Apostoli de Synagoga. Itaque cum audieris vocem Synagogae, noli attendere meritum, sed intende partum. Loquitur ergo in hoc psalmo Synagoga, deficientibus hymnis David, filii Jesse; id est deficientibrebus temporalibus, per quas solebat a carnali populo laudari Deus. Quare autem illae defecerunt, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
noli continuo de testari quasi inter factri¬
cẽ dñi . Enat quidẽ illa sinagoga inter¬
factrix dñi nemodubitat Sed mem̃¬
to desinagoga fuisse a rietes qͦrũ filisumꝰ
Vnde dict in psalmo: afferte dño filios arieũ
Qui inde arietes : petrus ioħs ia cobus andreas
bertholoneus & cȩteri a płi. Hinc &ipse pͥmo
saulus posta paulus: id est pͥmo suꝑbus
postea humilis. Saul enĩ unde dictũ ÷ nom̃
apłs sed exsaulo factus est paulus.
exsuꝑ homodicus. Paulũ eñĩ modicũ est.
Visnosse qͥd sit saulus : ipsũ audi ĩã paulum
recordantẽ qd fuerit ꝑmaliciã suã: et qd
iamsit ꝑ grũmdĩ Audi quo modo fuenit
saulus & quomodo sit paulus : Quiprius
inquid fuiblasphemꝰ. & ꝑsecutor & iniuri¬
osus. Audistis saulũ audi & paulũ. Ego
nisiegosũ paulus: & seqͥtur: qͥnonsũ dignus
uocari apłs. Quare : quia fui saulus
Quid ẽ. fui saulus. ĩpsedicat. Quia

Expanded text:
noli continuo detestari quasi interfectrinoli continuo detestari quasi interfectricem Domini. Erat quidem illa Synagoga interfectrix Domini; nemo dubitat: sed memento de Synagoga fuisse arietes, quorum filii sumus. Unde dicitur in psalmo: Afferte Domino filios arietum . Qui inde arietes? Petrus, Joannes, Jacobus, Andreas, Bartholomaeus, et caeteri Apostoli. Hinc et ipse primo Saulus, postea Paulus: id est, primo superbus, postea humilis. Saül enim, unde dictum est nomen avit Apostolus; sed ex Saulo factus est Paulus, ex superbo modicus. Paulum enim Modicum est. Vis nosse quid sit Saulus? Ipsum audi jam Paulum recordantem quid fuerit per malitiam suam, et quid jam sit per gratiam Dei; audi quomodo fuerit Saulus, et quomodo sit Paulus: Qui fui, inquit, prius blasphemus, et persecutor, et injuriosus . Audisti Saulum; audi et Paulum: Ego nisi ego sum Paulus? Et sequitur: Qui non sum dignus vocari apostolus. Quare? Quia fui Saulus. Quid est, fui Saulus? Ipse dicat: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
turũ erat illud regnũ ꝑqđ regnũ accep¬
tũ laudabat̃ tunc ds̃ a carnalib hoc solũ
enĩ ꝓmagno habebant qr lib̾ati erant tẽ¬
poraliter ab his a qͥb: oppͥmebantur. &
euaserant hostes ꝑ sequentes ꝑ mareru¬
brũ: & ducti erant ꝑsolitudinẽ & inuene¬
rant patriã & regnũ: hinc solũ laudabat̃
dm̃ nondũ intellegentes qͥd in illis figuris
p̃signaret : & ꝓmitteret ds̃. Deficientib
ergo rebus ꝓqͥbus laudabat dm̃ popłs
carnalis cui regnauit ille dauid: defecer̃
hymni dauid: Non filiidĩ sed filii iesse
Periculo sũ locũ tituli psalmi p̃sentis:
sicut dñsuoluit: p̃ter uecti sumꝰ. Acce¬
pistis quare dictũ sit defecer̃ hymni
dauid filiuesse. Cuiꝰ uox est psalmus:
a saph Quid ẽ a saph. sicut inuenimus
in int̃p̃tationibus. ex lingua hebrȩa ingre¬
cã & exgreca nobis in latinã translatis.
a saph sinagoga int̃p̃tatur. Uox estergo
sinagogȩ. Sedtu cũ audieri s sinagogã :

Expanded text:
ud regnum, per quod regnum acceptum laudabatur tunc Deus a carnalibus; hoc solum enim pro magno habebant, quia liberati erant temporaliter ab his a quibus opprimebantur, et evaserant hostes persequentes per mare Rubrum, et ducti erant per solitudinem, et invenerant patriam et regnum; hinc solum laudabant Deum, nondum intelligentes quid in illis figuris praesignaret et promitteret Deus: deficientibus ergo rebus pro quibus laudabat Deum populus carnalis, cui regnavit ille David, defecerunt hymni David; non Filii Dei, sed filii Jesse. Periculosum locum tituli psalmi praesentis, sicut Dominus voluit, praetervecti sumus: accepistis quare dictum sit, Defecerunt hymni David, filii Jesse. 4. Cujus vox est Psalmus? Asaph. Quid est, Asaph? Sicut invenimus in interpretationibus ex lingua hebraea in graecam, et ex graeca nobis in latinam translatis, Asaph Synagoga interpretatur. Vox est ergo Synagogae. Sed tu cum audieris Synagogam,
Abbreviated transcription (Latin):
udite audite dilectissima uiscera
orporis xp̃i. quorum spes dñs ds̃
picitis. audite nerespiciatis. Psalmus iste in¬
scriptionẽ habet idest tituilũ : defecer̃ him¬
nidaund filiuesse. Psalmus ipsia sapħ. Toc

Expanded text:
udite, audite dilectissima viscera corporis Christi, quorum spes Dominus Dpicitis, audite ne respiciatis. Psalmus iste inscriptionem habet, id est titulum, Defecerunt hymni David, filii Jesse: Psalmus ipsi Asaph. Tot
Abbreviated transcription (Latin):
huc carnali ubi pauciꝓphetꝰ. intellige¬
bant & quid desideraretur adõ. & quando
habet publice prȩdicari : p̃nuntiauer̃
futura hȩc tẽpora & aduentũ dñi ibu¬
nascitarus. in radice erat occultꝰ. insemine
pacriarcharũ : & quodã tẽpore reuelan¬
dus. tã quã fructu apparente sicut scrip¬
tã ẽ. florebit uirga de radice iesse:
prioribus illis tẽporibus occultũ erat:
solis ꝓphecis cognitũ. & paucissimis pus
Non ex manifestatione p̃sentiũ: sed ex
reuelatione fucurorũ. Nã quid sibi uult
fr̃s ut imũ qͥddã cõmemorẽ : qđ abra¬

Expanded text:
huc carnali, ubi pauci prophetae intelligehuc carnali, ubi pauci prophetae intelligebant et quid desideraretur a Deo, et quando haberet publice praedicari, praenuntiaverunt futura haec tempora, et adventum Domininasciturus, in radice erat occultus in semine Patriarcharum, et quodam tempore revelandus tanquam fructu apparente, sicut scriptum est, Floruit virga de radice Jesse :prioribus illis temporibus occultum erat, solis Prophetis cognitum, et paucissimis piis, non ex manifestatione praesentium, sed ex revelatione futurorum. Nam quid sibi vult, fratres, ut unum quiddam commemore
Abbreviated transcription (Latin):
continentrs laudẽ dĩ. Sisit laus & non sit dĩ:
ñ est himnꝰ Sisit a laus & dĩ laus: & non can¬
titur: non est himnꝰ. O portitergo ut si sic
himnꝰ: habeat hȩctria. Et laudẽ & di: & canti
cũ. Quidẽ ergo defecer̃ himni: de fecer̃
laudes quȩ cantantur indm̃. Molestam
rem & quasi luctuosam uidecurnuntiare.
ꝗin enĩ cantat laudẽ: non solũ laudat sed
etiã hilariter laudat. Quicantat laudẽ
non solũ cantat sed a&amat eũ quẽcantat¬
In laude confitentis est p̃dicatio: in cantico
amantis affeccio. Defecer̃ ergo himnidđ
ait: d ad didit filiuesse. Erat enĩ dđ rex
isrł filius iesse tẽpore qͦdam ueteris testa¬
m̃ti. quo tẽpore nouum testam̃tũ occul¬
tũ ibierat tãquã fructus in radice.
Sienĩ quȩras fructũ in radice non inue¬
ms : ne tam̃ inuenis in ramis fructũ. nisi
quidera dice ꝓcesserit. Illo ergo tẽpore
testam̃tũ ad semen abrahȩ ꝑtinet. sed
iã spiritalit̃ Illiergo popło primo ad¬

Expanded text:
continentes laudem Dei. Si sit laus, et non sit Dei, non est hymnus. Si sit laus, et Dei, et non cautetur, non est hymnus. Oportet ergo ut, si sit hymnus, habeat hcum. Quid est ergo, Defecerunt hymni? Defecerunt laudes quae cantantur in Deum. Molestam rem et quasi luctuosam videtur nuntiare. Qui enim cantat laudem, non solum laudat, sed etiam hilariter laudat: qui cantat laudem, non solum cantat, sed et amat eum quem cantatIn laude confitentis est praedicatio: in cantico amantis affectio. Defecerunt ergo hymni David, ait: et addidit, filii Jesse. Erat enim David rex Israel, filius Jesse , tempore quodam Veteris Testamenti; quo tempore Novum Testamentum occultatum ibi erat, tanquam fructus in radice. Si enim quaeras fructum in radice, non invenies; nec tamen invenies in ramis fructum, nisi qui de radice processerit. Illo ergo tempore,Testamentum, ad semen Abrahae pertinet, sed jam spiritualiter: illi ergo populo primo ad
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ caritatẽ hocplaturus hoc sacrificaturus es. Sed
plancilla om̃acȩtera. poctsetͥauferre inimicus in¬
uito: hoc auftrre ñ pottst nisiuolenti. Illa ꝑdet &
inuitꝰ & uolens habe aurũ ꝑdecaurũ & uolens ha¬
bedomũ ꝑdecdomũ Fidẽ nemo ꝑdet : msi qͥ sp̃uerit¬

Expanded text:
spem et charitatem: hoc prolaturus, hoc sacrificaturus es. Sed spem et charitatem: hoc prolaturus, hoc sacrificaturus es. Sed plane omnia illa caetera potest tibi auferre inimicus invito, hoc auferre non potest nisi volenti. Illa perdet et invitus; et volens habere aurum, perdet aurum, et volens habere domum, perdet domum: fidem nemo perdet nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis abstulit om̃ia. Iuicqͥd facultatũ hab̾et
ademt: ab stulit hereditatẽ. int̾fecit heredes.
Neq hoc paulatĩ sed cateruatĩ : unoictu. uno
impetu ait om̃ia subi tonuntiarentur. Ablatis
om̃ib: solus remansit iob. Sedinillo erant uota
laudis quȩ redderet dõ: imillo plane erant.
Arcã scĩpectoris furdiabolus non inuaserat:
plen̾erat unde sacrificaret. Audiquȩ habebat:
aũdiquȩ protulit. dñs dedit. dñs abstulit᷑ fc̃
dño placuit ita factũ ẽ. sit nom̃ dñi benedictũ
Odiuitias interiores. quo fur non accedit.
ipse dederat ds̃ unde accipiebat: ipseditaue¬
rat undeilli offerebat qđ amabat: laudẽ ate
quȩrit ds̃ : confessionẽ tuã quȩ ritds̃ Sedde
agro aliqͥd daturuses: ipse pluit ut haberes
Dcarca daturuses aliqͥd ⁊pse inseturt qđ datu¬
ruses Iuiddaturuses qđ ab illo ñ accepisti: quidenim
habes qđ nonaccepistir: decordedabis. ipsededit fidẽ.

Expanded text:
temporis abstulit omnia, quidquid facultatum habuerat temporis abstulit omnia, quidquid facultatum habuerat ademit, abstulit haereditatem, interfecit haeredes; neque hoc paulatim, sed catervatim, uno ictu, uno impetu, ut omnia subito nuntiarentur. Ablatis omnibus solus remansit Job; sed in illo erant vota laudis quae redderet Deo, in illo plane erant: arcam sancti pectoris sui fur diabolus non invaserat, plenus erat unde sacrificaret. Audi quae habebat, audi quae protulit: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domino benedictum . O divitiae interiores, quo fur non accedit! Ipse dederat Deus unde accipiebat; ipse ditaverat, unde illi offerebat quod amabat. Laudem a te quaerit Deus, confessionem tuam quaerit Deus. Sed de agro tuo aliquid daturus es? Ipse pluit ut haberes. De arca daturus es aliquid? Ipse instituit quod datarus es. Quid datarus es quod ab illo non accepisti? Quid enim habes quod non accepisti ? De corde dabis? Ipse dedit fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uo ueatis qͥd reddatis. anforte animalia illa.
quȩ offerebantur adaras aliqͣndo nihiltale
offeras inte est qđ uoueas &reddas : De cordis
arca ꝓfertur laudis incensũ : dec ellario bonȩ
ꝓfers. accende caritate intesint uota : quȩ raddas
laudesdõ. Cui laudes quidenĩtͥ p̃stitic : q̃ ñ eruisti
animã meã demorte ipsa ẽ illa uita quã enuntiat
illi. d suitãmeã enuntiabo tͥ. Iuid enĩ rã mortuus
ꝑmcipsũ erãmortuus Perce qͥdsũ uiuus. Ideo in
me sunt ds̃uotatua. quȩ reddã laudestibi: & amo
dm̃ meũ nemohunc mͥeripit. Iđ illidem nemom¬
sum est. & merito dicitur : inilla superiore fidu¬
cia Iuid faciet mͥhomo : sȩuiat homo ꝑmittauir
sȩuire : ꝑmittatur efficere qđ conatur. Iuid est
ablaturus: aurũ argentũ. peccora seruos an¬
cillas fundos domos austrat om̃ia Nũ qd aufe¬
rec uota quȩ in mȩs quȩ reddã laudis dõ : ꝑmssus ẽ.
tẽptare cẽptator scm̃uirũ iob: uno puncco

Expanded text:
Quid voveatis, quid reddatis? An forte animalia illa quae offerebantur ad aras aliquando? Nihil tale offeras: in te est quod voveas et reddas. De cordis arca profer laudis incensum, de cellario bonae profers, accende charitate. In te sint vota, quae reddas laudis Deo. Cujus laudis? Quid enim tibi praestitit? Quoniam eruisti animam meam de morte. Iilli: Deus, vitam meam enuntiavi tibi. Quid enim eram? Mortuus. Per meipsum eram mortuus: per te quid sum? Vivus. Ideo in me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi. En amo Deum meum; nemo hunc mihi eripit: quod illi dem nemosum est. Merito dicitur in illa superiore fiducia, Quid faciat mihi homo? Saeviat homo, permittatur saevire, permittatur efficere quod conatur: quid est ablaturus? Aurum, argentum, pecora, servos, ancillas, fundos, domos; auferat omnia: numquid aufert vota quae in me sunt, quae reddam laudis Deo? Permissus est tentare tentator sanctum virum Job: uno puncto
Abbreviated transcription (Latin):
caste diligit: quȩꝓpterea diligit qr aliqͥd do¬
nauit. aut qr multũ donauit. Donauit & diues
maritꝰ: & pauꝑ factꝰ. maritꝰ est. Quã mult ꝓserip¬
ti: acastisuxorib ampliꝰ dilectis Probatas
multa casta coniugia. calamitatib: marito¬
rũ nealiud a mare quã maritũ putarent᷑.
ñsolũ ñ deseruer̃ sedãpliꝰobseutts̃ Siergo
maritus carnalis gratis diligitur. sic aste diligit᷑.
&uxor carnalis gratis diligit sic aste diligitur.
ds̃quomͦ diligendus ẽ. uerus & uerax animȩ
maritꝰ ad plẽ sẽpit̃nȩ uitȩ fȩcundans &steriles
nos noneẽ ꝑmiitens. illũ ergo sic diligamꝰ ut a¬
liud p̃t̃ ipsũ ñ diligat᷑. & fit in nob̾ qđ diximꝰ.
qđ cantauimꝰ qr & hic uox nrã est. Inquacũq

Expanded text:
caste diligit, quae propterea diligit, quia aliquid docaste diligit, quae propterea diligit, quia aliquid donavit, aut quia multum donavit. Et dives maritus, et pauper factus maritus est. Quam multi proscripti, a castis uxoribus amplius dilecti sunt? Probata sunt multa casta conjugia calamitatibus maritorum: ne aliud amare quam maritum putarentur, non solum non deseruerunt, sed amplius obsecutae sunt. Si ergo maritus carnalis gratis diligitur, si caste diligitur; et uxor carnalis gratis diligitur, si caste diligitur: Deus quomodo diligendus est, verus et verax animae maritus ad prolem sempiternae vitae fecundans, et steriles nos non esse permittens? Illum ergo sic diligamus, ut aliud praeter ipsum non diligatur; et fit in nobis quod diximus, quod cantavimus, quia et hic vox nostra est: In
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥndonondat. & malis aliqͥndodat: aliqͣndo
nondat. Bonis tam̃ seruat seipsũ: malis autẽ
ignẽ sẽpit̃nũ. Est ergo malũ qđ nondat bonis :
&est bonũ qđ nondat malis. Sunt quȩdã media
& bona &mala: quȩdat & bonis & malis. Hosergo
dm̃ amemꝰ fr̃s: pureatq caste . Nonẽ castũ cor÷
sidm̃ ad mercedẽ colit. Quid ergo decultudĩ
dm̃ quẽ colimꝰ Ipse nob̵ merceserit : qr uidebi¬
mꝰeũ sicutiest. Adtende qr mercedẽ consequeris
diligetur a patremeo: &ego diligã eũ. Quid
ergo illi dabiss &ego ostendã mei psũ illi. Siñ
amas parũ ẽ siamas sisuspiras. sigratis coliseũ
a quo gracis emptuses nonenĩ eũ ꝓmerueras
uite redimeret. Siconsideratis in tebeneficiis
eiꝰ suspiras. &inqͥetũ corhabes desiderio eiꝰ:
noliextra aliqͥd ab eo quȩrere. ipsetibi sufficiet
c̃iugiis considerate castũ cor qͣlesit addm̃
Certe humana coniugias : non diligit uxorẽ
suã qͥpropt̃ docẽillã diligit Non maritũ

Expanded text:
aliquando non dat; et malis aliquando dat, aliquando non dat: bonis tamen servat seipsum, malis autem ignem sempiternum. Est ergo malum quod non dat bonis, et est bonum quod non dat malis: sunt quaedam media, et bona et mala, quae dat et bonis et malis. 17. Nos ergo Deum amemus, fratres, pure et caste. Non est castum cor, si Deum ad mercedem colit. Quid ergo? mercedem dDeum quem colimus. Ipse nobis merces erit, quia videbimus eum sicuti est . Attende quia mercedem consequeris. a Patre meo, et ego diligam eum. Quid illi ergo dabis? Et ostendam meipsum illi . Si non amas, parum est: si amas, si suspiras, si gratis colis eum a quo gratis emptus es, non enim eum promerueras ut te redimeret, si consideratis in te beneficiis ejus suspiras, et inquietum habes cor desiderio ejus; noli extra eum aliquid ab eo quaerere, ipse tibi sufficit. conjugiis considerate cor castum quale sit ad Deum. Certe humana conjugia sunt: non diligit uxorem suam, qui propter dotem illam diligit; non maritum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃luctatio adususcarnẽ & sanguinẽ. sed aduersus
pͥncipes & potestatis & spiritalia neqͥtiȩ id ẽ ad¬
uersus diabolũ &angłos eiꝰ. Qui & qͣndo patimur
homines importunos ille instigat ille inflãmat :
ille tanquã uasa sua mouet. Adtendimꝰ ergo duos
hostes: quẽ uidemꝰ. &quẽ ñ uidemꝰ. Hominẽ uide¬
mꝰ. diabolũ ñuidemꝰ. Hominẽ uideamꝰ : diabolũ
Prohomine oremꝰ contradiabolũ oremꝰ. & dicamꝰ
Nolitimere : qr conculcauitte homo Uinũ ha¬
beto uua factuse sut calceris. Miserere mei dñe¬
qm̃ conculcauit me homo : totadiebellans
tribulauitme. Om̃is qͥlonge factus ẽ asc̃is sed
& ipse diabolus quare hic non intelligat᷑. anforte
qr dictus ẽ. homo: ergo errat euangłin qͥdixit.
inimic homo hoc fecit : subquadã figura potest
&iller emo dicihomo: ñ tam̃ ẽ. homo. Siuegͦ

Expanded text:
adversus principes et potestates, et spiritualia nequitiae , id est adversus diabolum et angelos ejus; quia et quando patimur homines importunos, ille instigat, ille inflammat, ille tanquam vasa sua movet. Attendamus ergo duos hostes; quem videmus, et quem non videmus: hominem videmus, diabolum non videmus; hominem diligamus, diabolum bolum oremus, et dicamus Noli timere, quia conculcavit te homo; vinum habeto, uva factus es ut calceris. Miserere mei, Dm conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me omnis qui longe factus est a sanctis. Sed et ipse diabolus quare hic non intelligatur? An forte quia non dictus est homo? Ergo errat Evangelium, quia dixit: Inimicus homo hoc fecit Sed sub quadam figura potest et ille dici homo, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾emꝰ &uellemꝰ imitari: amimissus ẽ tẽptator. abstu
cordẽ putatis diabolũ qͥei reliqͥt ux orẽ . nouerat
ꝑquã deceꝑatadã: suã reliquerat adiutricẽ ñ mariti
c̃solatrieẽ Illeergo plenꝰdõ in quouotaerant quered¬
ꝑcussus a capite usq ad pedes. inegercam̃ intꝰ res¬
pondit cẽptatrici. delumine uiuentiũ : delumine
cordis sui locuta es tanquã una de insipientib:
mulierib idẽ tanquãea quȩ ñ habet lum̃ uiuentiũ
lum̃ enĩuiuentiũ sapientia : & tenebrȩ insipientiũ

Expanded text:
et vellemus imitari? Admissus est tentator, abstulcordem putatis diabolum, qui ei reliquit uxorem? Noverat per quam deceperat Adam. Suam reliquerat adjutricem, non mariti consolatricem. Ille ergo plenus Deo, in quo vota erant quae redpercussus a capite usque ad pedes, integer tamen intus, respondit tentatrici, de lumine viventium, de lumine cordis sui: Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus , id est, tanquam ea quae non habet lumen viventium. Lumen enim vivent
Abbreviated transcription (Latin):
in uocare dm̃. gratis inuocare. Eroinde deqͥbdã
qͥd dictũ ẽ dm̃ noninuocauer̃ Quasi dnm sibi in¬
uocare udebant᷑ & petebant eũ deheredita tab:
deamplianda pecuniã. dȩ ꝓlongandauita ista :
deceteris tẽporalib reb: &qͥd de illis scriptura:
dnm̃ ñ inuocauer̃. Ideo qͥd seqͥt: ibi timuer̃ timo¬
re ubiñerat timor: Quidẽ ubi ñ erat timor. neil¬
lis subtraheret᷑ pecunia nealiqͥd indomo eorũ
minꝰ fieret: postremo neminꝰ annorũ haberent
in hacuita quã sibi sꝑabant. Uerũibi trepida¬
uer̃timore ubi nonerattimor: Tales illiuidȩ

Expanded text:
atis invocare. Proinde de quibusdam quid dictum est? Dominum non invocaverunt. Quasi Dominum sibi invocare videbantur; et petebant eum de haereditatibus, de amplianda pecunia, de prolonganda vita ista, de caeteris temporalibus rebus: et quid de illis Scriptura? Dominum non invocaverunt. Ideo quid sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor . Quid est, ubi non erat timor? Ne illis subtraheretur pecunia, ne aliquid in domo eorum minus fieret; postremo ne minus annorum haberent in hac vita, quam sibi sperabant: verum ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Quale
Abbreviated transcription (Latin):
mã meã demorte. oculosimeosalacrimis. & pedesme¬
os delapsu. ut placeã corã dõ inlumine uiuentiũ Me¬
rito non placet filiis aliens longe factis ascis : t r ñ ha¬
bentlum̃ uiuentiũ unde uideant qđ dõ placet. lu¬
m̃uiuentiũ ẽ : lum̃ in mortaliũ lum̃ scorũ. Qui non
ẽ intenebris: placet in lumine uiuentiũ Adtendi¬
t̃homo & eaquȩ i psiussunt: nemoscit qͣlis est ds uide
qͣlis est. Aliqͥndo & ipsũ diabolũ latec: nisitẽptet non
inuenit᷑. Sic̃ deisto uro quẽ modo cõmemorauino¬
uerat eũ ds̃ &eitestimoniũ ꝑhibebat. diabolus eũ
ñ nouerat &ideo dixerat. Nũ qͥdiobgititis colitdm̃ :
Videte qͦ prouocat inimicꝰ ibi ꝑfeccio ẽ. Videte qͥd
obiecit mimicꝰ. Uidebat hominẽ dõ seruientẽ :
mom̃ib obsequentẽ õm̃ia bene oꝑantẽ. Q&q diues

Expanded text:
 meam de morte, oculos meos a lacrymis, et pedes meos de lapsu; ut placeam corum Deo in lumine viventium. Merito non placet filiis alienis longe factis a sanctis, quia non habent lumen viventium, unde videant quod Deo placet. Lumen viventium est lumen immortalium, lumen sanctorum. Qui non est in tenebris, placet in lumine viventium. Attenditur homo et ea quae ipsius sunt, nemo scit qualis est: Deus videt qualis est. Aliquando et ipsum diabolum latet; nisi tentet, non invenit sicut de isto viro quem modo commemoravi. Noverat eum Deus, et ei testimonium perhibebat: diabolus eum non noverat, et ideo dixerat, Numquid Job gratis colit Deum Videte quo provocat inimicus: ibi perfectio est. Videtequid objicit inimicus. Videbat hominem Deo servientem, in omnibus obsequentem, o
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illiadte nchilafferant unde saluent᷑: ꝓnich¬
lo saluos facies illos id ẽ gratisdata grãtua
Qiundille latro ad tulerat ad crucẽ : de fauce in
iudiciũ deiudicio inlignũ. deligno in paridisu.
facieseos: inira popłos deduces Iasceris &e de¬
duces. sȩuis & saluas. trres &uocas. Quid ẽ enĩ
inira popłos deduces: imples tribulationib
om̃a. ut in tribulationib: posit homines recur¬
rant adte. nedelicis ce securitate ꝑuersa. sedu¬
cant᷑ ate lrauidet᷑ : sed pat̃na lrascit̃ pat̃ filio. con¬
tẽptori p̃ceptorũ suorũ bratꝰ enĩ colaphizat :
cȩdit. aurẽ uelit. manu trahit. sed ad scolã ducit.
inira popłos deduces. Quã multi ingressis quã
multiimpleuer̃ domũ dñi. inira eiꝰ deducti id ẽ.
tribulationib t̃riti & fide implea. Ad hoc enĩ
exagitat tribulatio : ut ex maniat uas qđ ple

Expanded text:
cum illi ad te nihil afferant unde salventur, Pro nihicum illi ad te nihil afferant unde salventur, Pro nihilo salvos facies eos, id est gratis data gratia tua. Quid ille latro attulerat ad crucem? De fauce in judicium, de judicio in lignum,  In ira populos deduces. Irasceris et deducis, saevis et salvas, terres et vocas. Quid est enim, In ira populos deduces? Imples tribulationibus omnia, ut in tribulationibus positi homines recurrant ad te, ne deliciis et securitate perversa seducantur. A te ira videtur, sed paterna. Irascitur pater filio contemptori praeceptorum suorum: iratus ei eum colaphizat, caedit, aurem vellit, manu trahit, ad scholam ducit. In ira populos deduces. Quam multi ingressi sunt, quam multi impleverunt domum Domini, in ira ejus deducti, id est tribulationibus territi, et fide impleti! Ad hoc enim exagitat
Abbreviated transcription (Latin):
& absc̃dent sic sustinuit animamea Sustine. ora
& qͥđ fit ꝓnichilo saluos facieseos. Sic illos saluos
facies. ut nihil tibisit id ẽ ut nullus labor tibi sit :
hominib: desꝑatisunt : sed tu uerbo curas: Non la¬
borabis incurando : quã uis nosstupeamꝰ inspiciendo
Est alius sensus in hoc uersi ꝓnichilo saluos facies
iuriosus Accipiebat litteras a sac̃ dotibi ut ubicũq
inueniret xp̃ianos alligaret & ad duceret. Vtq
ut alligaret & ad duceret: pͥmo incolebat & abs¬
condebut. Nulla ergo huiꝰ bona merita p̃cesserant :
immocalia p̃cesserant. de qͥb dãpnarit᷑: Nihil
bomatulit: & saluus factis est ẜomhilo saluos
faciescos Non adto afferent hyrcos ariete si tau¬
ros nondona &ornamñta afferent it̃plotuo : non
aliqͥd deconscientiabona libaminis su ꝑfundent:
Tocũ millis cetrũ : totũ asperũ totũ decestandũ łt

Expanded text:
et abscondent: sicut sustinuit anima mea. Sustine, ora: et abscondent: sicut sustinuit anima mea. Sustine, ora: et quid fit? Pro nihilo salvos facies eos. Sic illos salvos facies, ut nihil tibi sit, id est, ut nullus labor tibi sit. Hominibus desperati sunt, sed tu verbo curas: non laborabis in curando, quamvis nos stupeamus inspiciendo. Est alius sensus in hoc versu, Pro nihilo salvos facies rsecutor et injuriosus . Accipiebat litteras a sacerdotibus, ut ubicumque inveniret Christianos, alligaret et adduceret . Utique ut alligaret et adduceret, primo incolebat, et abscondebat. Nulla ergo hujus bona merita praecesserant, imo talia praecesserant de quibus damnaretur; nihil boni attulit, et salvus factus est. Pro nihilo salvos facies eos. Non ad te afferent hircos, arietes, tauros, non dona et aromata afferent in templo tuo, non aliquid de conscientia bona libaminis superfundunt; totum in illis asperum, totum tetrum, totum detestandum: et
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus ÷ in uerbo hoc ipsũ teforte salubriter
docet : nesi s auceps uerborũ sed collector p̃cep¬
torũ Ipsi calcaneũ meũ obseruabt̃ : si c̃ sustinuit
animamea hoc dico qđ sustinui . loquebatur
exꝑtꝰ si c̃ sustinuit anima mea: Incolent & ãbs¬
c̃dent om̃s sustinsat anima mea toris latrantes:
intꝰ occultantes. Sustineat forinsecꝰ ueniens
Quasi fluuius uenit tẽptatio: in petratẽ inue¬
niat impinguat ñ deiciat. Fundata ÷ domꝰ suꝑ
petrã: intus ẽ in colet & absc̃det ut paleiłͥ uici¬
net᷑. Intret tritura boũ intrent tribulȩ tẽptati¬
istis orire Nẽpe in colent & absedent. nẽpedolo¬
si nẽpe fimulatores. atq in sidia toressunt: Tuora
ꝓeis & nolidicere Nũ qͥd & talẽ hominẽ ds cor¬
recturus ẽ tã malũ tã ꝑuersũ noli desꝑare. quẽ
roges ad tende non ꝓquo roges. Magnituchinẽ
morbi uides: potentiã medicinonuides in coleq̃

Expanded text:
lapsus est in verbo? Hoc ipsum te forte salubriter lapsus est in verbo? Hoc ipsum te forte salubriter docet, ne sis auceps verborum, sed collector praeceptorum. Ipsi calcaneum meum observabunt. 11. Sicut sustinuit anima mea. Hoc dico quod sustinui. Loquebatur expertus: Sicut sustinuit anima mea. Incolent et abscondent. Omnes sustineat anima mea; foris latrantes, intus occultantes sustineat. Forinsecus veniens, quasi fluvius venit tentatio: in petra te inveniat, impingat, non dejiciat; fundata est domus supra petram . Intus est, incolet et abscondet: ut palea tibi vicinetur, intret tritura boum, intret tribula tentatiipsis orare. Nempe incolent et abscondent, nempe dolosi, nempe simulatores atque insidiatores sunt: tu ora pro eis, et noli dicere, Numquid et talem hominem Deus correcturus est, tam malum, tam perversum? Noli desperare: quem roges attende, non pro quo roges. Magnitudinem morbi vides, potentiam medici non vides? Incolent
Abbreviated transcription (Latin):
ba om̃ia. Quer̃ alicubi laqueos & nodos facere
calũ pnias qͥb ipsi priꝰ implicant᷑: quã quosim¬
plicare contendunt & priꝰipsicapiunt᷑ ut pe¬
reant : quã alios capiant ut ꝑdant. &enĩ recur¬
rit homo incorsuũ. & inde recurrit addm̃:
& nouit dicere. Indõ laudabo sermones meos
Quicqͥd bonũ dixi. qͥcqͥd uerũ dixi. dĩ dixi.
& dedõdixi. Quic qͥd forte aliud dixi qđ dicere
non debui: homo dixi sed subdõ dixi. Quicon¬
firmat ambulantẽ minat᷑ erranti. ignoscit
agnoscenti. reuocat linguã reuocat lapsum
lustꝰ enĩ septie scadet & resurget : impiiuero in¬
firmabunt᷑ in malis. Non ergo timeat unꝰ qͥsq
nr̃m callidos insectatores aucupes uerborum:
dinumeratores pene sillabarũ & p̃uari catores
p̃ceptorũ. Iuid inte arguat adtendit : ut credat
quẽ rep̃hendis: neforte te aliqͥd salubrit̃ doceat.
Et qͥd me in qͥt salubrit̃ poterit docere qͥsic

Expanded text:
ba omnia, quaerentes alicubi laqueos et nodosas facere ba omnia, quaerentes alicubi laqueos et nodosas facere calumnias, quibus prius ipsi implicantur quam quos implicare contendunt; ut prius ipsi capiantur et pereant, quam alios capiant ut perdant. Etenim recurrit homo in cor suum, et inde recurrit ad Deum, et novit dicere: In Deo laudabo sermones meos. Quidquid bonum dixi, quidquid verum dixi, Dei dixi, et de Deo dixi: quidquid forte aliud dixi quod dicere non debui, homo dixi, sed sub Deo dixi. Qui confirmat ambulantem, minatur erranti, ignoscit agnoscenti, revocat linguam, revocat lapsum. Justus enim septies cadet et resurget, impii vero infirmabuntur in malis . Non ergo timeat unusquisque nostrum callidos insectatores, aucupes verborum, dinumeratores pene syllabarum, et praevaricatores praeceptorum. Quid in te arguat, attendit; ut credat pquem reprehendis, ne forte te aliquid salubriter doceat. Et quid me, inquit, salubriter poterit docere, qui sic