comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs prb̃. om̃ib parrochianis sus. symbolũ &
orationẽ dñicã.aut ipse insinu&. aut aliis in¬
sinuandũ iniungat. & ut ad confessionẽ tp̃r qͣ¬
dragesimali ueniant. Hȩc ab uno quoq memo¬
rit̾ sibi decantari faciat. nec ante scãm cõmu¬
nionẽ alicui tradat. nͥ hȩc ex corde ꝓnunciare
nouerit. Si quidẽ sine hoꝵ scientia. nullꝰ saluꝰ
eẽ poterit. In uno enĩ fides & credulitas xp̃iana
continet᷑. in alio qͥd orare & petere a dõ debeamꝰ
expͥmit᷑.¬

Expanded text:
is presbyter omnibus parochianis suis Symbolum et Orationem Dominicam aut ipse insinuet, aut aliis insinuandum injungat, et cum ad confessionem tempore Quadragesimali veniunt, haec ab unoquoque memoriter sibi decantari faciat, nec ante sanctam communionem alicui tradat, nisi haec ex corde pronuntiare noverit. Siquidem sine horum scientia nullus salvus esse poterit. In uno enim fides et credulitas Christiana continetur: in alio quid orare et petere a Deo debeamus exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iane religionis & nominis dignitatẽ. & suȩ
legis. ł sui ꝓpositi normã. aut regularit᷑
ꝓhibita neglexerint. transgressores enĩ spon
te legis suȩ. eiꝰq uiolatores. apostatȩ nomi¬
nant᷑. Om̃ĩs enĩ apostata refutandꝰ ÷ aute
reuersionẽ suã.ñ in accusationẽ recte agen¬
tiũ. aut testimonio suscipiendꝰ. It̃ de apłis.¬

Expanded text:
ianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis vel sui propositi normam, aut regulariter prohibita neglexerint; transgte legis suae, ejusque violatores, apostatae nominantur. Omnis autem apostuta refutandus est ante reversionem suam, non in accusatione recte agentium, aut testimonio suscipiendus: quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃nas animȩ cogitationes diabolũ ñ uidere cer¬
tissim ũ ÷. motu aut̃ corporis ab illo & affecta¬
tionũ indiciis colligi: experim̃ didicimꝰ. Secreta
aut̃ cordis solꝰ ille nouit. ad quẽ dicit᷑. Tu solus
nosti corda filioꝵ hominũ.

Expanded text:
nternas animae cogitationes diabolum non videre certissimum est, motivas corporis ab illo et affectationum indiciis colligi experimento didicimus: secreta autem cordis solus ille novit ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum homin
Abbreviated transcription (Latin):
missas celebrent plebẽ in t̾rogent. si alteriꝰ par¬
rochianꝰ in eccłia sit. qͥ ppͥo contẽpto prbo ibi
missã uelit audire. Quẽ si inuenerint. statĩ ab
ȩccłia eiciant. & ad suã parrochiã redire com¬
pellant. Similit̾ in t̾rogent si aliqͥ discordan¬
tessint. qͥ int̾ se litẽ ĩplacabilẽ habeant. & si
inuenti fuerint statĩ reconcilient᷑. Qđ si nolu¬
erint pacẽ susciꝑe: ab ęccłia eiciant᷑. usq qͦ ad
ȩccłiã redeant. Non enĩ possumꝰ munꝰ ł oblatio¬
nes ad altare offerre. nͥ priꝰ fr̃i reconciliem᷑. His
itaq ꝑactis. sacerdos missaꝵ sollẽpnia rite ꝑa¬

Expanded text:
 si alterius parochianus in ecclesia sit, qui, proprio contempto presbytero, ibi missam velit audire. Quem si invenerint, statim ab ecclesia ejiciant, et ad suam parochiam redire compellant. Similiter interrogent, si aliqui discordantes sint, qui inter se litem implacabilem habeant, et si inventi fuerint, statim reconcilientur. Quod si noluerint pacem suscipere, ab ecclesia ejiciantur usquequo ad charitatem redeant. Non enim possumus munus vel oblationem ad altare offerre, nisi prius fratri reconciliemur. His itaque peractis, sacerdotes missarum solemnia rite
Abbreviated transcription (Latin):
nudũ gemitũ. & ppt̃ illud nudũ nom̃ pęniten¬
tiȩ. nullꝰ saluabit᷑. s ꝑ uerã confessionẽ. & sa¬
cerdotis intelligentis consiliũ. & ꝑ caritatis af¬
fectũ. & ꝑ elemosinaꝵ fructũ. peccatoꝵ moles
subruit᷑¬
niales. nec laicȩ. Si p̃sũpserint. Iii. ebdomadas
peniteant.

Expanded text:
propter illud nudum nomen poenitentiae nullus salvabitur, sed per veram confessionem, et sacerdotis intelligentis consilium, et per charitatis affectum, et per eleemosynarum fructum peccatorum moles subruitniales nec laicate, si praesumant, III ebdomades peniteant.
Abbreviated transcription (Latin):
potest aliqͥs quantũ cũq pollutꝰ sit. sacram̃ta
diuina polluere. quȩ purgatoria cunctaꝵ
remedia contagionũ existunt. Nec potest
minationis contrahere: Pinde qualiscũq sac̾
dos sit. quȩ scã st̃ coinquinare ñ potest. Idcir
ipsos tantũ mͦ ledunt. & cera fax accensa. sibi
qͥdẽ detrim̃tũ p̾stat. aliis uͦ lum̃ in tenebris
amministrat

Expanded text:
potest aliquis quantumcumque pollutus sit, sacramenta divina polluere, quę purgatoria cunctarum remedia cogitationum existunt. Nec potest uinationis attrahere; proinde qualiscumque sit sacerdos que sancta sunt coinquinare non potest, idcircipsos tantummodo laedunt; et cerea fax accensa sibi quidem detrimentum praestat, aliis vero lumen in tenebris administrat
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑaui meipsũ. & distabui. & estimaui meip¬
sũ t̾rã & cinerẽ. Quare sibi in hoc tã magno in¬
illi poterat displicere. cũ &̃ ipsi dõ dicat᷑. Opus
manuũ tuarũ ne despexeris. S ꝓfecto scđm
illã iusticiã qua se nouerat iustũ. se uituꝑauit
atq distabuit estimauitq se t̾rã & cinerẽ. m̃te¬

Expanded text:
uituperaui me ipsum et distabui et aestimaui me ipsum terram et cinerem. quare sibi ita in hoc tam magno inilli poterat displicere, cum etiam ipsi deo dicatur: opera manuum tuarum ne despexeris. sed profecto secundum illam iustitiam, qua se noucrat iustum, se uituperauit atque distabuit aestimauitque se t
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝰluit. & baptismꝰ quidẽ potest inesse ubi con¬
uersio cordis defuerit. conuersio aut̃ cordis po¬
test quidẽ in eẽ ñ ꝑcepto baptismo: s contẽpto
baptimo ñ pot̃. Neq enĩ ullo mͦ dicenda ẽ con¬
uersio cordis ad dm̃: cũ dĩ sacram̃tũ contẽpnit᷑.

Expanded text:
uolui. et baptismus quidem potest inesse ubi conuolui. et baptismus quidem potest inesse ubi conuersio cordis defuerit, conuersio autem cordis potest quidem inesse non percepto baptismo, sed contempto baptismo non potest. neque enim ullo modo dicenda est conu
Abbreviated transcription (Latin):
nec corde credẽ ad iusticiã posst̾. nec ore con¬
fiteri ad salutẽ. Idõ cũ ꝓ eis alii respondent. ut
impleat᷑ erga eos celebratio sacram̃ti. ualet uti¬
q ad eoꝵ consecrationẽ. qr ipsi respondere non
posst̃. At si ꝓ eo qui responde potest alius respon¬
deat. ñ itidẽ ual&. Ex qua regula illud in euan¬
gelio dictũ ẽ. qd̾ om̃s cũ legit᷑ naturalit̾ mo¬
u&. Etatẽ ht̃. ipse dese loquat᷑. Quib omĩb re¬
b ostendit᷑ aliud eẽ sacramentũ baptismi. aliud
circũ cisionẽ cordis. s salutẽ hominis ex utroq
cõpleri. Nec si unũ hoꝵ defuerit. idõ putare de¬
bemꝰ consequens eẽ. ut & alterũ desit. qr & illud
sine isto potest eẽ in infante. & hoc sine illo po¬
tuit eẽ in latrone. cõplente dõ siue in illo. siue
in isto. qd̾ ñ ex uoluntate defuit. Cũ uͦ ex uo¬
luntate alt̾m hoꝵ defuerit. reatu hominẽ in¬

Expanded text:
nec corde credere ad iustitiam possunt nec ore connec corde credere ad iustitiam possunt nec ore confiteri ad salutem. ideo cum pro eis alii respondent, ut impleatur erga eos celebratio sacramenti, ualet utique ad eorum consecrationem, quia ipsi respondere non possunt. at si pro eo qui respondere potest alius respondeat, non itidem ualet. ex qua regula illud in euangelio dictum est, quod omnes cum legitur naturaliter mouet: aetatem habet, ipse pro se loquatur. Quibus omnibus rebus ostenditur aliud esse sacramentum baptismi, aliud conuersionem cordis, sed salutem hominis ex utroque conpleri. nec, si unum horum defuerit, ideo putare debemus consequens esse ut et alterum desit, quia et illud sine isto potest esse in infante et hoc sine illo potuit esse in latrone, conplente deo siue in illo siue in isto quod non ex uoluntate defuisset, cum uero ex uoluntate alterum horum defuerit, reatu hominem in
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ in abrahã p̃cessit iusticia fidĩ. & accessit cir¬
cũ cisio signaculũ iusticię fidĩ. ita in cornelio
p̃cessit scĩficatio spalis in dono sp̃s scĩ. & accessit
sacramentũ regenerationis in lauaero baptisint.
Et sic̃ in ysaac qui .uiii. suȩ natiuitatis die circũ¬
ciẜ est p̃cessit signaculũ iusticiȩ fidĩ: & qm̃ fidẽ
patris imitatꝰ ẽ. secuta ẽ in crescente ipsa iusticia.
cuiꝰ signaculũ in infante p̃cesserat: ita in bapti¬
zatis infantib p̃cedit regenerationis sacram̃tũ.
& si xpianã tenuerint pietatẽ. sequit᷑ &̃ in cor¬
de conuersio. cuiꝰ mysteriũ p̃cessit in tẽpore. Et
sic̃ in illo latrone qd̾ exbaptismi sacram̃to defu¬
erat cõpleuit omĩpotentis benignitas. qr ñ
suꝑbia. ł contẽptu. s necessitate defuerat:
sic in infantib qui baptizati moriunt᷑. eiꝰdẽ
grã omĩpotentis implere credenda ẽ: qd non
ex impia uoluntate. s ex ȩtatis indigentia

Expanded text:
 in Abraham praecessit iustitia fidei et accessit circumcisio signaculum iustitiae fidei, ita in Cornelio praecessit sanctificatio spiritalis in dono spiritus sancti et accessit sacramentum regenerationis in lauacro baptismi. et sicut in Isaac, qui octauo suae natiuitatis die circumcisus est, praecessit signaculum iustitiae fidei et, quoniam patris fidem imitatus est, secuta est in crescente ipsa iustitia cuius signaculum in infante praecesserat, ita in baptizatis infantibus praecedit regenerationis sacramentum et, si christianam tenuerint pietatem, sequetur etiam in corde conuersio cuius mysterium praecessit in corpore. et sicut in illo latrone quod ex baptismi sacramento defuerat conpleuit omnipotentis benignitas, quia non superbia uel contemptu, sed necessitate defuerat, sic in infantibus qui baptizati moriuntur eadem gratia omnipotentis implere credenda est, quod non ex impia uoluntate, sed ex aetatis indigentia
Abbreviated transcription (Latin):
cos. & ab exteris lege ꝓhibita. Et idcirco huiꝰ cri¬
ges. & ñ solũ conspirantes.s & consentientes eis.
In tecessoreᷤᷤ uͦ nr̃i. & quã plurima tͣba ep̃oꝵ qui¬
cunq eoꝵ in sacerdotali ordine st̃ constituti.
aut existunt clerici honore quo utunt᷑ ca¬
rere p̃cipiunt. cęt̾os uͦ cõmunione pͥuari. et
ab eccłia extorres fieri iussert̃. & ñ solũ faci¬
entes. s eis consentientes.

Expanded text:
cos, et ab exteris lege prohibita. Et idcirco huius criges; et non solum conspirantes, sed etiam consentientes eis. Antecessores vero nostri, quam plurima turba epcumque eorum in sacerdotali ordine sunt constituti aut existunt derici, honore quo utuntur carere preceperunt: ceteros vero communione privari et ab aecclesia extorres fieri iusserunt: et non solum facientes, sed et eis consentientes.
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̾ sacerdotib recte diuina tractantib
fideliũ conuenit corda submitti. quanto po¬
tiꝰ sedis illiꝰ p̃suli consensꝰ ÷ adhibendꝰ. quẽ cun¬
ctis sacerdotib & diuinitas sũma uoluit p̃¬¬
minere. & subsequens ȩccłiȩ generalis iugit̾ pie¬
tas celebrauit: Ubi pietas tua euident̾ aduer¬
tit. ñ quã quolib& penitꝰ humano consilio ele¬
uare se quẽquã posse contͣ illiꝰ pͥuilegiũ ł confes¬
sionẽ quẽ xp̃i uox p̃tulit uniuersis. quẽ &¬
eccłia ueneranda confessa semꝑ ẽ ⁊ habunde
deuota pͥmatẽ. Impeti posst̃ humanis p̾sũpti¬
onib. que diuino st̃ udicio constituta: uinci

Expanded text:
raliter sacerdotibus recte divina tractantibus raliter sacerdotibus recte divina tractantibus fidelium convenit corda submitti, quanto potius sedis illius praesuli consensus est adhibendus, quem cunctis sacerdotibus et divinitas summa voluit praeeminere, et subsequens Ecclesiae generalis jugiter pietas celebravit? Ubi pietas tua evidenter advertit nunquam quolibet penitus humano consilio elevare se quemquam posse illius privilegio vel confessioni, quem Christi vox praetulit universis, quem Ecclesia veneranda confessa semper est et habet devota primatem. Impeti possunt humanis praesumptionibus, quae divino sunt judicio constituta; vinci
Abbreviated transcription (Latin):
crata pontificũ. & regalis potestas. in quib tan¬
to grauiꝰ pondꝰ ÷ sacerdotũ. quanto etiã ꝓ ip¬
sis regib hominũ in diuino reddit᷑i st̃ exami
atq ab eis causas tuȩ salutis expectas. Hincq
sum̃dis cęlestib sacram̃tis. eisq ut cõpetit dis¬
ponendis. subdi te debere cognoscis religionis
ordine potiꝰ quã p̃eẽ. Itaq int̾ hȩc illoꝵ te pen¬
dere iudicio. ñ illos ad tuã uelle redigi uo¬
tinet disciplinȩ cognoscentes imꝑiũ tͥ suꝑna
dispositione collatũ legalib tuis ipsi quoq
parent religionis antistites. ne ł in reb mun¬
danis exclusȩ uideant᷑ obuiare sententiȩ. quo
oro te decet affectu eis conuenienͭ obȩdire. qͥ
p̃rogandis uenerabilib st̃ attributi miste¬
rus: Pinde sic̃ ñ leue discrim̃ incũbit ponti¬
ficib siluisse ꝓ diuinitatis cultu qd congruit.
ita qd absit his ñ mediocre ꝑiculũ ẽ. qui cũ
debeant parere despiciunt. ⁊si cunctis gene¬

Expanded text:
crata pontificum, et regalis potestas. In quibus tanto gravius est pondus sacerdotum, quanto etiam pro ipsis regiminibus hominum in divino reddituri sunt examineatque ab eis causas tue salutis expectas. Hincque sumendis celestibus sacramentis eisque ut competit disponendis subdi debere te cognosceris religionis ordine potius quam preesse. Itaque inter hec illorum te pendere iudicio, non illos ad tuam velle redigi voertinet disciplinae, cognoscentes imperium tibi superna dispositione collatum, legibus tuis ipsi quoque parent religionis antistites, ne vel in rebus mundanis exclusae videantur obviare sententiae; quo, oro te, decet affectu et convenit eis obedire, qui praerogandis venerabilibus sunt attributi mysteriis? Proinde sicut non leve discrimen incumbit pontificibus siluisse pro divinitatis cultu qita his, quod absit, non mediocre periculum est, qui cum debeant parere, despiciunt; et si cunctis gene
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ manente in se sacram̃to regenerationis si
sacm̃to car& etiã si ñꝗͣ reconciliet᷑ dõ: ita ma¬
nente in se uinculo fęłis coniugalis si uxordi¬
mittit᷑ ob causã fornicationis. ñ carebit illo
uinculo conuigali &̃ si nũꝗͣ reconciliet᷑ uiro.
carebit aũ si mortuus fueritꝰ eiꝰ. Reus uͦ excõ

Expanded text:
im manente in se Sacramento regenerationis, Sacramento caret, etiamsi nunquam reconcilietur Deo: ita manente in se vinculo foederis conjugalis, uxor dimittitur ob causam fornicationis, nec carebit illo vinculo, etiamsi nunquam reconcilietur viro; carebit autem, si mortuus fuerit vir ejus. Reus vero exco
Abbreviated transcription (Latin):
seruandum. Elerici sane si contra formam
istam quẽꝙͣ elegerint. ⁊ eligendi tunc potestate
pͥuatos: ⁊ ab eccłasticis beneficiis triennio no¬
timor a malo non reuocat: eccłastice saltem
cohereeat seueritas discipline. Ep̃c etiã si aut¬

Expanded text:
etur, et clerici, qui contra formam istam quemquam elegerint, et eligendi tunc potestate privatos, et ab ecclesiasticis beneficiis triennio notimor dei a malo non reuocat, ecclesiastice saltem choerceat seueritas discipline, sed quia eo mai
Abbreviated transcription (Latin):
um in cunctis sacris ordinibꝰ ⁊ eccłasticis mi¬
nisteriis.⁊ etatis maturitas. ⁊ grauitas morum.
⁊ litterarũ scientia sit querenda: multo fortuiᷤᷤ¬
situs aliorũ: in se ip̃o debet ostendere. qualiter
alios in domo dñi oporteat conuersari. Eappt̃¬

Expanded text:
 In cunctis sacris ordinibus et ecclesiasticis ministeriis aetatis maturitas, gravitas morum, et litterarum scientia inquirenda est. » Isitus aliorum, in se ipso debet ostendere qualiter alios in domo Domini oporteat conversari, nec p
Abbreviated transcription (Latin):
Lulti uiroꝵ ante nuptias concubinas sibi coniun¬
gere ñ erubescunt. quas pꝰ aliq̃t annos dinittunt.
& sic pꝰea legitimas uxores accipiunt. Uñ corã
& ista sẽꝑ ꝓhibuisse. & ñ quã ei placuisse. & p̃cipu¬
e tp̃rib istis xpianis concubinas habere ñ quã

Expanded text:
ulti virorum ante nuptias concubinas sibi adhaerere non erubescunt, quas post aliquot annos dimittunt, et sic postea legitimas uxores accipiunt. Paulo postet ista semper prohibuisse, et nunquam ei placuisse, quia praecipue temporibus Christianis, co
Abbreviated transcription (Latin):
soluere ñ ualet: ei expena peccati agit᷑. ut uolen¬
ti bonũ subtrahat᷑. Cũ uͦ in conspectu intimi iu¬
dicis ea quȩ obsistit culpa detegit᷑: sit ꝓtinꝰ ut uo¬
tũ possibilitas sequat᷑.

Expanded text:
solvere non valet, ei ex peccati poena agitur, ut volenti bonum, posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit protinus ut votum possibilitas sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
factionẽ. ne popłs i eo scandalũ patiat᷑. Digna
enĩ satisfactio ÷ si eis aqͥb reus credit᷑. pꝰ rectã
securitatẽ de imposito crimine in nocens eẽ ma¬
nifestat᷑. Qd ita nobis a maiorib constitutũ esse
docet᷑. S siue scdm canones. siue arbitriũ epĩ si¬
uiuent. qd̾ ille p̾notatã actionẽ ita ñ ꝑpetra¬
rit. sic̃ ei de illis oblatũ ÷. Et in hac satisfactione
purgatꝰ secure deiceps su ũ exerceat officiũ. Quã
satisfactionẽ ñ nulli p̃cedentiũ patrũ sem̃ pa
Narolo. ac clero & plebe ita fecisse cõmemorant.
atq ita mox uenerandũ pͥncipẽ contͣ eiꝰdẽ scĩ
papȩ adu̾sarios dignȩ ultionis uindicta exer-¬

Expanded text:
 in eo scandalum patiatur. Digna enim satisfactio est, si eis a quibus reus creditur, post rectam securitatem de imposito crimine, innocens esse manifestatur. Quod ita nobis a majoribus constitutum esse docetur. Sed sive secundum canones, sive ad arbitrium episcopi sijuvent, quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illis oblatum est. Et, in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam satisfactionem nonnulli praecedentium pCarolo, ac clero et plebe ita fecisse commemorant: atque ita mox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios, dignae ultionis vindictam exer
Abbreviated transcription (Latin):
Peruenit ad nos qd̾ quidã de clericis ur̃is sp̃t
obseqͥis occupantes suȩ deserant ubi st̃ necessa¬
rii actꝰ ȩccłiȩ. Ex qua re nimiᷤᷤ ammiram cur
in eis ȩccłiasticȩ ñ teneatis regulas disciplinȩ
nec eos dissolute uagantes ad normã suscepti
officii districti moderaminis freno restringi¬
tis.

Expanded text:
Pervenit ad nos quod quidam de vestris clericis, spiritu obsequiis ac laboribus occupantes, suae deserant, ubi sunt necessarii, actus Ecclesiae. Ex qua re nimium admiramur cur in eis ecclesiasticae non teneatis regulam disciplinae, nec eos dissolute vagantes in deviis ad normam suscepti officii, districti moderaminis freno, restringatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Irb̃r. ł diaconꝰ ł subdiaconꝰ. ł quilibet ȩccłiȩ de¬
putatꝰ clericꝰ. si int ciuitatẽ suerit. ł in loco in
qͦ eccłia ÷. aut in castello aut in uico. aut uil¬
la. si ad eccłiam & ad sacrificiũ cotidianũ ñ
uenerit. clericꝰ ñ habeat᷑. si castigatꝰ ñ emen¬
dauerit

Expanded text:
bdiaconus, vel quilibet Ecclesiae deputatus clericus, si intra civitatem fuerit, vel in loco in quo ecclesia est, aut in castello, aut in vico, vel in villa, si ad ecclesiam ad sacrificium quotidianum non venerit, clericus non habeatur, si castigatus non emendaverit
Abbreviated transcription (Latin):
iuꝰ ꝑ negligentiã de calice aliqͥd stillauerit.
in t̾rã. linget᷑ & tabula radet᷑. Si ñ fuerit ta¬
bula: ut ñ conculcet᷑ locꝰ corradet᷑. & in igne
consumet᷑. & cini ᷤ intra altare recondat᷑. & sa¬
cerdos .xl. dies pęnit̃. Si suꝑ altare calix stilla¬
uerit. sorbeat minist̃ stillã. & .iii. dies pęnit̃.
Si ꝑ linteũ altaris ad aliud stilla ꝑuenerit .iiii.¬

Expanded text:
 negligentiam de calice aliquid stillaverit in terram, linguabitur, tabula radetur. Si non fuerit tabula, ut consumetur, et cinis intra altare recondetur, et sacerdos XL diebus poeniteat. Si super altare stillaverit calix, sorbeat minister stillam, et III diebus poeniteat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tuã sua aliquos ad dm̃ p̃dicatione
conuertere. & male agentes ad rectitudinẽ re¬
uocare. Qua de re nimis contristam. qr ediũso
in nepotis tui felicis pͣuitate euident̾ tua qͥ
stupro deceꝑit. Qd̾ si uerũ ẽ: quãuis graui
e̾et de lege pęna plectendꝰ: nos tm̃ aliquatenꝰ¬

Expanded text:
tem tuam sua aliquos ad Deum praedicatione convertere, et male agentes ad rectitudinem revocare. Qua de re nimis contristamur, quia e diverso in nepotis tui Felicis pravitate tua evidenter, qui stupro deceperit. Quod si verum est, quamvis gravi esset de lege poena plectendus, nos tamen aliquaten
Abbreviated transcription (Latin):
te renuendũ putauerit. districtiꝰ ac corpora¬
lit̃ castigatꝰ excõmunicatꝰq in monasteriũ in
quo penitentiã ꝑagat. retrudat᷑: de quo ei
nulla sit egrediendi sine nr̃a p̃ceptione licen¬
tia

Expanded text:
putaverit, districtius ac corporaliter castigatus excommunicatusque, in monasterium, ubi poenitentiam peragat, retrudatur, de quo ei nulla sit egrediendi sine nostra praeceptione licentia
Abbreviated transcription (Latin):
quã humores humidant. dolores extenuant.
ardores exsiccant. aera morbidant. escȩ inflant.
ieuinia macerant. ioca soluunt. tristiciȩ con¬
sumunt. sollicitudo coartat. securitas hebe¬
tat. diuitiȩ iactant. pauꝑtas deicit. iuuen¬
tent᷑.¬

Expanded text:
quam humores tumidant, dolores extenuant, ardores exsiccant, aera morbidant, escae inflant, jejunia macerant, joci dissolvunt, tristitiae consumunt, sollicitudo coarctat, securitas hebetat, divitiae inflant, paupertas dejicit, juventent
Abbreviated transcription (Latin):
p̃libauimꝰ uulneratũ caput illi qͥ uidebant᷑
ali qͥd accepisse habebant. & ubi uulnꝰ insixũ
÷ necesse ÷ medicinã adhibere. qͥ infixa sanet᷑
macula .i. reiterari necesse ÷. qd̾ legitime ac¬
tũ aut collatũ minime appbat᷑. si ꝑfec tum
gitime inuenire non possũ¬

Expanded text:
praelibavimus, vulneratum caput illi qui videbantur aliquid accepisse habebant. Et, ubi vulnus infixum est, necesse est medicinam adhibere, qua infixa sanetur macula, id est, relterari necesse est quod legitime actum aut collatum minime approbatur, si perfectum gitime, invenire non possu
Abbreviated transcription (Latin):
sq ad eo sane cõperimꝰ illicita queq ꝓrũpere.
ut demoniis similibq passionib irretitiᷤᷤ mi¬
nisteria sacroscã tractare tribuat᷑. Quib si
in hoc oꝑe positis aliquid ꝓpͥe necessitatis occur¬
rat. quis de sua fidelis salute confidit ubi
mi nistros curationis humanę tanta ꝑspexerit
calamitate uexari: Atq idõ necessario re
doni cȩlestis dispensatores eẽ ñ conuenit
qd̃ ẽ deteriꝰ m̃te ꝑculsos:¬

Expanded text:
sque adeo sane comperimus illicita quaeque prorumpere, ut daemoniis similibusque passionibus irretito ministeria sacrosancta tractare tribuatur. Quibus si in hoc opere positis aliquid propriae necessitatis occurrat, quis de sua fidelis salute confidit, ubi ministros curationis humanae tanta perspexerit calamitate vexari? Atque ideo necessario remdoni coelestis dispensatores esse non convenit, quod est deterius, mente perculsos
Abbreviated transcription (Latin):
c ne id fortasse uideat᷑ omissũ. qd̾ maxime fidẽ
catholicȩ religionis infestat. qd aliquanti cle¬
rici siue laici student auguriis. & sub nomine
fic tȩ religionis quas scõꝵ sortes uocant. diui¬
nationis sententiã ꝓfitent᷑ aut quarũ cũq scrip¬
turarũ inspectione ꝓmittunt. hoc qͥcũq cle¬
ricꝰ ł laicꝰ detectꝰ suerit. ł consulere ł docere.
ab ȩcclia habeat᷑ extraneus

Expanded text:
c ne id fortasse videatur omissum quod maxime fidem catholicae religionis infestat, quod aliquanti clerici vel laici student auguriis, et sub nomine fictae religionis, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur aut quarumcunque scripturarum inspectione vel laicus detectus fuerit, vel consulere, vel docere, ab Ecclesia habeatur extraneus
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑. aut seduet̃ eas nullatenꝰ habeant uxores. quã¬
uis eis pꝰmodũ conueniat: aut eas dotauerint. ł
nuptialit̃ cũ consensu parentũ suoꝵ acceꝑint. Si qͥs
aũ uxorẽ hab̾e uoluerit. canonice & legalit̾ eam
accipiat. Iñ rapiat. Quͦ eã rapuerit. ł furatꝰ fue¬
rit. aut seduxerit. ñ quã eã uxorẽ habeat

Expanded text:
rantur aut seducunt, ut eas nullatenus habeant uxores, quamvis eis postmodum conveniat, aut eas dotaverint vel nuptialiter cum consensu parentum suorum acceperint. Si quis autem uxorem habere voluerit, canonice et legaliter eam accipiat et non rapiat. Qui vero eam rapuerit vel furatus fuerit aut seduxerit, numquam eam uxorem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit etiã ut rẽ ęccłiȩ nemo uendat. Qđ
si ali qua necessitas cogit. hanc insinuandã pͥ
mati ꝓuinciȩ. ut cũ statuto numero epoꝵ.¬
utrũ faciendũ sit arbitret᷑. Qd̾ si tanta urgai
necessitas ȩccłiȩ. ut ñ possit ante constlere. sal¬
tẽ post factũ curiositatẽ habeat. & uiciniᷤ
ep̃is hoc ante indicare. & ad conciliũ referre.
eas eccłiȩ debet necessitates. Qd si ñ fecerit.
reus concilii uenditor teneat᷑¬

Expanded text:
lacuit etiam, ut rem ecclesiae nemo vendat; quod si aliqua necessitas cogit, hanc insinuandam esse primati provinciae, ut cum statuto numero episcutrum faciendum sit arbitretur; quod si tanta urget necessitas ecclesiae, ut non possit ante consulere, saltem post factum curiositatem habeat et vicinis episcopis hoc ante indicare, et ad concilium referre eas ecclesiae necessitates; quod si non fecerit, reus concilii venditor teneat
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationi resistit. S qͥd si illud iub& qd ñ
uisserit ꝓcurator. ñ ne faciendũ ÷: Tm̃ si con¬
tͣ ꝓconsulẽ iubeat. ñ utiq contẽpnis potesta¬
tor: ñ qͥd dubitat᷑ illo contẽpto. illi ẽẽ serui¬
endũ: Ergo.si aliud iubeat imꝑator. & aliud ui¬

Expanded text:
ordinationi resistit; sed quid, si illud jubeat, quod non jusserit procurator, nonne faciendum est? Tamen si contra proconsulem jubeat, non utique contempnis potestator, numquid dubitatur, illo contempto illi esse serviendum? Ergo si aliud imperator et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis sub eis factũ sacerdotiũ esse uide¬
atur : quã sub pharaone fuerit. qui diui¬
ne legis noticiam non habebat. Ille quidẽ
om̃ibꝰ aliis seruituti subactis. sacercdotes suos
⁊possessiones eorũ in pͥstina libertate dimisit:
⁊ de publico eis alimoniam ministrauit. Isti

Expanded text:
ditionis factum sub eis sacerdotium videretur, qua sub Pharaone fuisset, qui legis divine notitiam non habebat quique omnibus aliis servituti subactis sacerdotes et possessiones eorum in pristina libertate dimisit et de publico eis alimoniam ministravit, i
Abbreviated transcription (Latin):
capitale crim̃ cõmiserint. aut cartã falsaue¬
rint. aut testimoniũ falsũ dixerint. ab officii
honore depositi in monasteriũ retrudant᷑. & ibi
tantũ mͦ quã diu uixeruit. laicã cõmuni onẽ
accipiant

Expanded text:
capitale crimen commiserint, aut cartam falsaverint, aut testimonium falsum dixerint, ab officii honore depositi, in monasterium retrudantur, et ibi tantummodo quandiu vixerint laicam communionem accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
quaq ut mundo mortiu st̃. euidentissima ra¬
tione p̃cipit᷑. Tantoꝵ gͥ patrũ institutis exẽ¬
plis ꝑiculosissimũ ÷ refragari. Credimꝰ a sacer¬
dotalib monachis ligandi soluendiq officiũ
dõ cooꝑante haut indigne amministrari. si eũ
digne contigerit hoc ministerio sublimari.

Expanded text:
que, ut mundo mortui sunt, evidentissima ratione percipitur. Tantorum igitur patrum institutis exemplis periculososimum est defragari. Credimus a sacerdotibus monachis ligandi solvendique officium, Deo operante, aut indigne administrari, si eos digne contigerit || hoc ministerio sublimari.
Abbreviated transcription (Latin):
s & Ranones gallicani continere uident᷑: cle¬
rici in adulteriũ dep̃hensi. & aut ipsi confes¬
si. aut ab aliis reuicti: ad honorẽ ñ possunt.¬

Expanded text:
tentias canones Gallicani continere videntur, quod clerici in adulterium deprehensi, et aut ipsi confessi, aut ab aliis revicti ad honorem red
Abbreviated transcription (Latin):
cis cũ sacerdotali officio ubiq ministrare.
unt ñ nulli fulti dogmate audacissime quidẽ
magis zelo amaritudinis quã dilectionis in¬
flãmati. asserentes monachos qr mundo mortu
q pęnitentiã neq xp̃ianitatẽ posse largiri. ne¬
teres ȩmuli uera p̃dicarent. apłicȩ sedis cõpar
beatꝰ gregoriꝰ monastico cultu pollens. ad sũmũ
nullatenꝰ apicẽ conscenderit. Qm̃ qͥdẽ hostiatĩ
concedit᷑. Augustinꝰ qͦq eiusdẽ scĩssimi grego¬
rii discipulus. angloꝵ p̃dicator egregiꝰ. Ac pan¬
noniensis beatꝰ martinꝰ. aliiq quã plurimi uiri
scissimi p̃tiosoꝵ monachoꝵ habitu fulgentes. ne¬
quaꝗͣ anulo pontificali subarrarent᷑ : s qr mo¬
nachi fuert̃ p̃dicti uti ꝑhibent᷑. Neq enĩ be¬
nedictꝰ monachoꝵ p̃ceptor. huiꝰce modi rei

Expanded text:
is cum sacerdotali officio ubiubi ministrare. Sunt nonnulli fulti nullo dogmate, audacissime quidem, zelo magis amaritudinis quam dilectione inflammati, asserentes monachos, quia mundo morque poenitentiam, neque Christianitatem teres aemuli vera praedicarent apostolicae sedis compar beatus Gregorius monachico cultu pollens, ad summum nullatenus apicem conscenderet, cui quidem ostiatim conceditur. Augustinus quoque ejusdem sanctissimi Gregorii discipulus, Anglorum praedicator egregius, ac Pannoniensis beatus Martinus, aliique quamplurimi viri sanctissimi pretiosorum monachorum habitu fulgentes, nequaquam annulo pontificali subarrharentur. Sed quia monachi fuerunt, praedictis uti perhibentur. Neque enim Bene
Abbreviated transcription (Latin):
gra meritoꝵ suoꝵ p̃mia ñ consequunt᷑ s ex¬
pectant &̃ nos licet morantes licet desides. N
enĩ ÷ illis ꝑfecta lȩtitia. donec ꝓ errorib nr̃iᷤ
forte ñ credas. Quis ego sũ qui confirmare senten¬
tiã tanti doginatis audeã: S adhibeo hoꝵ testẽ.¬
& de quo ñ pot̾ dubitari. Magist̾ enĩ gentiũ ẽ

Expanded text:
gra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris centi non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ dilati iudicui custodit᷑. Unũ enĩ corpꝰ ẽ qd
iustificari expectat᷑. Unũ corpꝰ ÷ qđ resurgere dr̃
pꝰ. Non potest oculus dicere manui. ñ es mͥ ne¬
cessaria. Etiã si sanꝰ sit ocuł. & ñ sit turbatꝰ¬
quantũ ꝑtinet ad uidendũ. si desunt ei reliqͣ
m̃bra. quę erit oculo lȩtitia: Aut quȩ uide¬
t᷑ eẽ ꝑfectio. si manꝰ ñ habeat.si pedes desint.
aut reliqua m̃bra ñ assint: Quia & si ẽ p̃cel¬
lens aliqua oculi gła. in eo maxime ẽ. ut uł
officiis. Hoc aũ nos & ꝑ illã iezechielis ꝓpħȩ¬
uisionẽ doceri puto cũ dic̃. congregandũ eẽ
os ad os. & iuncturã ad iuncturã. & neruos.
& uenas. & pellẽ. ac singula locis suis eẽ repa¬
randa. Deniq uide quid addidit ꝓpħa. Ossa in
mꝰ isrł ÷. Habebis gͦ lȩtitiã de hac uita disce¬
quantomagis dñs & saluator nr̃ qui ẽ caput

Expanded text:
udicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur rpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatuquantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut ve deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inqmus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discequanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est
Abbreviated transcription (Latin):
stabiles nundinas uel ferias quas uulgo tor¬
neam̃ta uocant: in quibꝰ milites ex condicto
conuenire solent. ⁊ ad ostentationẽ uirium
suarũ ⁊ audacie. temerarie congrediuntur.
unde mortes hominũ ⁊ animarũ ꝑicula sepe
ꝓueniunt: fieri ꝓhibemꝰ. Qb̃ siqͥs eorũ ibidem
mortuus fu̾it: quamuis ei poscenti penitẽ¬

Expanded text:
stabiles illas nundinas et ferias, quas vulgo torneamenta vocant, in quibus milites ex condicto convenire solent et ad ostensionem virium suarum et audacie, temere congredi, unde mortes hominum et animarum pericula sepe proveniunt, fieri prohibemus. Quod si quis eorum ibi mortuus fuerit, quamvis poscenti ei peniten
Abbreviated transcription (Latin):
ulli egresso ad publicũ ł disceptandi
de religione ł tractandi ł consulendi aliquid
deferendi patescat occasio. & siqͥs pꝰ heç ausu
graui atq cdampnabili contͣ huiꝰ modi legẽ ue¬
niendũ ẽẽ crediderit. ł insistere motu pestife
rȩ ꝑsuasionis audebit. cõpetenti pęna coher¬

Expanded text:
ulli egresso ad publicum vel disceptandi de religione vel tractandi vel consilii aliquid deferendi patescat occasio. Et si quis posthac ausu gravi adque damnabili contra huiusmodi legem veniendum esse crediderit vel insistere motu pestiferae perseverationis audebit, competenti poena e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe sacrificiũ. similit̾ .xl. dies pęñ. Et qͥ acceꝑit
sacrificiũ pollutꝰ noc tno tp̃r .uii. dies pęnit̾.
Diaconꝰ obliuiscens oblationẽ offerre. doneo of¬
feratͥ linteam̃ qñ recitant᷑ nomina pausanti¬
ũ.similit̾ pęñ. Qui negligentiam erga sacrifi¬
ciũ fecerit. ut auermib consũptũ ad nichilũ
deuenerit .iii. quadragesimas cũ pane & aqͣ
peñ. Si integrũ inuentũ fuerit in eo uerme.¬
uermis cõburat᷑. & cinis sub altari condat᷑. &
qͥ neglexerit quat̃nis dieb suã negligentiã
soluat. Si cũ amissione saporis decolorat᷑ sacri¬

Expanded text:
 XL dies poeniteat, et qui acceperit sacrificium pollutus nocturno tempore, VII dies. Diaconus obliviscens oblationem offerre donec offeratur linteamen, quando recitantur nomina pausantium, similiter poeniteat. Qui negligentiam erga sacrificium fecerit, ut vermibus consumptum ad nihilum devenerit, III quadragesimas cum pane et aqua poeniteat. Si integrum inventum fuerit, in eo vermis comburatur, et cinis sub altari condatur, et qui neglexerit, quaternis diebus suam negligentiam solvat. Si cum amissione saporis decoloratur sacri
Abbreviated transcription (Latin):
iquilib& siue sit prb̃.siue diaconꝰ qui defert.¬
aliquã ꝑturbationẽ machinando & nr̃o mini¬
sterio insi diando. decreto redarguat᷑ falsã ab
aplico detulisse epłam. ł aliud qͥd qd̾ inde non
conuenerit : salua fide & integra circa apłicũ
humilitate penes ep̃m sit potestas. ut eũ in
carcerẽ. aut in aliã detrudat custodiã . usq¬

Expanded text:
quilibet, sive sit presbyter, sive diaconus aliquam perturbationem machinando, et nostro ministerio insidiando, redarguatur falsam ab apostolica sede detulisse epistolam, vel aliud quod inde non venerit; salva fide, et integra circa apostolicum humilitate, penes episcopum sit potestas, utrum eum in carcerem aut in aliam detrudat custodiam, usq
Abbreviated transcription (Latin):
ccłas nuptias sic̃ scłarib inire concedit᷑. ita pꝰ
eas nullꝰ ad clericale sinit᷑ uenire collegiũ. Alia
÷ enĩ humane fragilitati generalit̃ concessa li¬
centia. alia deb& eẽ uita. diuinarũ rerũ ser¬
uitio dedicata.¬

Expanded text:
as nuptias sicut saecularibus inire conceditur, ita post eas nullus ad clericale sinitur venire collegium. Alia est enim humanae fragilitati generaliter concessa licentia, alia debet esse vita divinarum rerum servitio dedicata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ dm̃ citiꝰ faciendũ ẽ. ut asua intentione sine
labore discedat. Alioquin ante omnẽ contẽpti¬
onẽ reseiꝰ tulta ur̃a ꝓuisione reddat᷑: ut sua
cuiq parti integra pꝰ hoc maneat. de ꝓpͥetate
cognitio.

Expanded text:
tius satisfaciendum est, ut a sua intentione sine labore discedat. Alioquin ante omnem contentionem res ejus fulta vestra provisione reddatur, ut sua cuique parti integra post hoc maneat de proprietate cognitio.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ aggrauat animã. ñ peccati pͥmi causa ẽ. s pe¬
na. Nec caro corruptibił animã peccatricẽ. s ani¬
ma peccatrix fecit ẽẽ corruptibilẽ carnẽ. Ex qua
corruptione carnis. licet existant quedã incitam̃¬
ta uitioꝵ. & ipsa desidia uitiosa. ñ tm̃ omĩa uitę
miquȩ uitia tribuenda st̃ carni. ne ab his om̃ib
purgemꝰ diabolũ qͥ ñ ht̃ carnẽ. tm̃ hoꝵ ẽ instiga

Expanded text:
uat animam, non peccati primi est causa, sed poena. nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia iniquae uitae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. etsi enim dia
Abbreviated transcription (Latin):
emina fidelis quȩ adulterũ maritũ reliq̃rit.
rit. ñ priꝰ accipiat cõmunionẽ. nͥ quẽ reli¬
quit de scło exierit. nͥ forte necessitas infir¬
mitatis dare cõpulerit.

Expanded text:
emina fidelis quae adulterum maritum reliquerit rit, non prius accipiat communionem, nisi quem reliquit de saeculo exierit: nisi forte necessitas infirmitatis dare compulerit.
Abbreviated transcription (Latin):
luerit. ante trienniũ monachi habitꝰ ei non
quȩ attulit. fide tm̃ accepta. de impunitate.
Si aut̃ infra trienniũ ñ fuerit reqͥsitꝰ. pꝰ ea
queri ñ potest. nͥ sit tã longe qd̾ inueniri
ñ possit. s tam̃ ea quȩ adduxit in monasteri

Expanded text:
luerit, ante triennium monachi habitus ei non um omnibus, quae attulit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem intra triennium non fuerit requisitus, postea quaeri non potest, nisi sit tam longe, quod inveniri non possit. Sed tantum ea, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
recipere in accusationib & in famationib suis.
ita nec ipsi clerici debent eos reciꝑe in impul¬
sationib suis. Qm̃ in om̃ib discreta debet ẽẽ
semꝑ. & segregata uita. & conuersio clericaꝵ
ac scłariũ laicoꝵ

Expanded text:
recipere in accusationibus et infamationibus suis, ita nec clerici debent eos recipere in impulsationibus suis; quoniam in omnibus discreta debet semper esse, et segregata vita, et conversatio clericorum ac saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
tens ei ad ꝓsequendam appellationẽ termi¬
appellauerit. n eo qui appellatus fuerit ue¬
uiente. qui appellauerit uenire neglexerit:¬
illi recõpensationẽ faciet expensarũ. ut
hoc saltim timore det̾ritꝰ: in grauamen
alteriꝰ non facile quis appellet. Precipue¬
uero hoc in locis religiosis uolumꝰ obser¬
cũ pro aliquo excessi fuerint corrigendi:
contra regłarem p̃lati sui ⁊ capłi discipli¬
nam appellare p̃sumant: sed humiliter
ac deuote suscipiant. qd̵ pro salute sua
fuerit eis iniunctum.

Expanded text:
terminum ad prosequendam appellationem pro qui appellatus fuerit veniente, qui appellavit venire neglexilli recompensationem faciat expensarum, ut hoc saltem timore deterritus in gravamen alterius non facile quis appellet. Quvero hoc in religiosis volumus obser pro aliquo excessu fuerint corrigendi, contra regularem prelati sui et capituli disciplinam appellare presumant, sed devote et humiliter suscipiant, quod pro salute sua fuerit eisdem iniunctum
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec prelati nisi canonica ꝯmonitione p̃-¬
missa. suspensionis uel excõmunicationis
sententiam ꝓferant in subiectos: nisi for¬
te talis sit culpa que ip̃o suo genere suspẽ¬
sionis uel excõmunicationis penã indu¬
cat. Nec subiecti contra disciplinã eccłasti¬

Expanded text:
ut nec prelati, nisi canonica commonitione premissa, suspensionis vel excommunicationis sententiam proferant in subditos, nisi forte talis sit culpa, que suo genere suspensionis vel excommunicationis penam inducat, nec subiecti contra disciplinam ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
si mulier infirmitate correpta ñ ualuerit
uiri debitũ reddere. qͥd eiꝰ faciat ugalis. bo¬
nũ eẽt si sic ꝑmaner&. ut abstinentiȩ uaca¬
r&. S qr hoc magnoꝵ ÷. ille qͥ se ñ potit conti¬
nere nubat magis. ñ tm̃ subsidii opẽ subtͣhat
ab illa cui infirmitas p̃pedit: & ñ detestabi¬

Expanded text:
si mulier infirmitate correpta nunquam valuerit viro debitum reddere, quid ejus faciat jugalis. Boesse, si sic permaneret, ut abstinentiae vacaret: sed quia hoc magnorum est; ille qui se non poterit continere, nubat magis, non tamen subsidii opem subtrahat ab illa, quam infirmitas praepedit, et non detestab
Abbreviated transcription (Latin):
& diaconib. ac reliquis clericis attendendũ ẽ.
ut nichil absq ep̃i ꝓprii licentia agant. ñ u
eiꝰ ꝑmissu faciat. similit̾ & reliqͥ popłi. maiores
scilicet & minores. ꝑ eiꝰ licentiã qͥcqͥd agendũ ẽ
agant. nec sine eiꝰ ꝑmissu a sua parrochia absce¬
dant. ł in ea aduentantes morari p̃sumant. Ani¬
mȩ uͦ eoꝵ ei creditȩ st̃. idõ omĩa eiꝰ consilio agẽ
debent. & eo in consulto nichil. Quicũq enĩ obȩ¬
diunt epĩs sius uident᷑ quidẽ aliqͥd grẽ dõ con¬
ferre. Qui aut̃ eis ñ obȩdiunt. indubitant̃ rei
& repbi existunt.

Expanded text:
 diaconibus, ac reliquis clericis, attendendum est, ut nihil absque episcopi proprii licentia agant. Non uejus permissu faciat. Similiter et reliqui populi, majores scilicet ac minores, per ejus licentiam quidquid agendum est, agant, nec sine ejus permissu a sua parochia abscedant, vel in ea adventantes morari praesumant. Animae vero eorum ei creditae sunt. Ideo omnia ejus consilio agere debent, et eo inconsulto nihil. Quicunque enim obediunt episcopis suis, videntur quidem aliquid gratiae conferre Deo. Qui autem eis non odediunt, indubitanter rei et reprobi existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uã om̃s appellare si necesse fu lare sedem.
erit. & eiꝰ fulciri auxilio oportet. Nã ut nostis
sy nodũ sine eiꝰ auctoritate fieri ñ ÷ canonicũ.
nec ep̃s nisi in legitima synodo. & suo tẽpore
apłica uocatione congrua diffinite dãpna¬
ri potest. neq ulla unquã concilia rata le¬
gunt᷑. quȩ non st̃ fulta apłica auctoritate.

Expanded text:
uam omnes appellare, si necesse fuerit, et ejus fulciri auxilio oportet. Nam ut nostis synodum sine ejus auctoritate fieri, non est catholicum: nec episcopus, nisi in legitima synodo, et suo tempore apostolica vocatione congregata, definite damnari potest: neque ulla umquam concilia rata leguntur, quae non sunt fulta apostolica auctoritate.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ fecerint. ab ęccłiastico remoueant᷑ officio.
Cȩłos aut̃ clericos ad hoc ñ cogi. s scdm uniꝰ¬
pressis continere. Nlã sine hoꝵ astipulatione. pa¬
gina auctoritate testiũ nudata. ꝓ nichilo de¬
& indictiones in sine ł in margine annotatas
habeat. in hc̃ modũ. Actũ ẽ in illa ciuitate
cathedra supͣdictȩ ciuitatis ep̃o illo. ł in mo¬
nasterio. ilł. in dictione. ilł. in dĩ nomine feli¬
cit̾ am̃. Ait enĩ romana auctoritas. quec̃q le

Expanded text:
uod nisi fecerint, ab ecclesiastico removeantur officio. Caeteros vero clericos ad hoc non cogi, sed secundum unipressis continere. Nam sine horum astipulatione pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deet indictiohabeant in hunc modum: Actum in illa civitate cathedra supradictae civitatis episcopo illo, vel in monasterio illo, indictione illa, in Dei nomine feliciter, Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
anguis martirũ consecrat locũ. ñ locꝰ sanguinẽ.
Si aliquis dixerit mea ÷ ęccłia. dices illi. qd̾ in can¬
tico legit᷑. Una ÷ colũba i ea. & unꝰ ÷ dilectꝰ m̃s.
Et dices illi. Aptũ ÷ filiũ occidi. in sinu matris
& nutricis suȩ: tm̃ scias nutricẽ tantũ pollutã.
& ꝓ hac pollutione consecratã. filiũ aut̃ mor

Expanded text:
anguis martyrum consecrat locum, non locus sanguinem. Si aliquis dixerit: Mea est Ecclesia, dices illi, quod in Cantico legitur: Una est columba mea, et unus est dilectus meus. Et dices illi: Aptum est filium occidi in sinu matris et nutricis suae? Tamen scias nutricem tantum pollutam, et pro hac pollutione consecratam, filium autem mor
Abbreviated transcription (Latin):
setͣ. & legib det᷑. & suo tpr̃ sacerdotalit̾ ut mos
ẽ cũ p̃cib & oblationib a sacerdote benedicat᷑.
& a paranĩphis. ut consuetudo docet custodita.
& sotiata aꝓximis. tp̃r congruo petita legib
detͣ. & sollẽpnit̾ accipiat᷑. & biduo ł triduo
orationib uacet᷑. & castitatẽ custodiant. ut
bene soboles generent᷑. & dño suo suis in acti
b placeant. Talit̾ enĩ & dño placebt̃: & filios
non spurios. s legitimos. atq hereditabiles ge
coniugia. Alit̃ uͦ p̃sũpta ñ coniugia. s aut
adulteria. aut contubernia. aut stupͣ. ł for¬
nicationes potiꝰ quã legitima coniuigia esse
non dubitate. nisi uoluntates ꝓpͥ&̾ suffragaue¬
rit. & uota succurrerint legitima.

Expanded text:
et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et consociata, a proximis tempore congruo petita, legibus dotetur, et solemniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent, et castitatem custodiant, ut bonae soboles generentur, et Domino in actibus suis placeant. Taliter enim et Domino placebunt, et filios non spurios, 587 sed legitimos atque haereditabiles genconjugia. Aliter vero praesumpta, non conjugia, sed aut adulteria, aut contubernia, aut stupra, vel fornicationes, potius quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint legitima.
Abbreviated transcription (Latin):
popłi numerosiorẽ indixerit & ad eã fide
mul una ñ possit. sacrificii oblatio indubi¬
tant̃ iteret᷑: ne his tantũ admissis ad hanc
deuotionẽ qͥ pͥmi aduenert̃. uideant᷑ hi qui
pꝰmodũ confluxert̾ ñ recipi: cũ plenũ pieta¬
tis atq rationis sit. ut quotiens ȩccłiam
in qͥ agit᷑ p̃sentia nouȩ plebis impleuerit: to¬
tiens ad sacrificiũ subsequens offerat᷑. Necesse ÷
enĩ ut quȩdã popłi pars sua deuotione pͥuet᷑. si
uniꝰ tantũ missȩ more seruato sacrisiciũ offer¬
re non possint.¬
ui sub obseruatione clericali cęlesti ꝓbat᷑ ser¬

Expanded text:
populi numerosioris indixerit, et. ea fidelimul una non possit, sacrificii oblatio indubitanter iteretur; ne his tantum admissis ad hanc devotionem, qui primi advenerint, videantur hi, qui postmodum confluxerint, non recepti, cum plenum pietatis ain qua agitur, praesentia novae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur. Necesse est autem ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unius tantum missae more servato sacrificium offerre non possintui sub observatione clericali, coelesti probatur ser
Abbreviated transcription (Latin):
mũ sacramentũ certatĩ honorare contendat.
N eq enĩ liͣgauert̃ int̾se. aut quisquã pposuit¬
dixerit. ñ sũ dignꝰ ut intres sub tectũ meũ.
Ambo saluatorẽ honorificantes diuerso. & qͥsi
contrario mͦ. Ambo peccatis miseri. ambo mi¬
scđiã consecuti. Ualet etiã ad hanc similitu

Expanded text:
mum sacramentum certatim honorare contendat. mum sacramentum certatim honorare contendat. Neque enim litigaverunt intdixerit: Non sum dignus, ut sub tectum meum intres, ambo saluatorem honorificantes diuerso et quasi contrario modo, ambo peccatis miseri, ambo misericordiam consecuti. ualet etiam ad hanc similitud
Abbreviated transcription (Latin):
icer& aliqͥs non cotidie accipiendã eucharisti¬
quib puriꝰ homo continentiꝰq uiuit. qͦ ad tan¬
tũ sacram̃tũ digniꝰ accedat. Qui enĩ manduca¬
uerit indigne. iudiciũ sibi manducat & bibit.
Aliꝰ contͣ immo inquit si tanta ẽ plaga peccati.
atq impetꝰ morbi. ut medicamĩta talia diffe¬
renda sint auctoritate antistitis deb& quisq
ab altari remoueri ad agendã pęnitentiã. et
eadẽ auctoritate reconciliari. Hoc ÷ enĩ in¬
digne acciꝑe.si eo tp̃r accipiat. qͦ debet agere
penitentiã. Nut arbitrio suo cũ lib&. ł aufe¬
rat se cõmunioni. ł reddat. Cȩterũ si tanta st̃
ut cõmunicandꝰ unꝰquisq homo uidicet᷑ non se
debere a cotidiana medicina dnĩci corporis¬
aliquis dirimit litẽ. qͥ monet ut p̃cipue in xp̃i
pace ꝑmaneant. faciat aut̃ unusqͥsq qd̾ sc̃d̾m
fidẽ suã pie credit esse faciendũ. Neut̃ enĩ eors
ex horreat corpꝰ & sanguinẽ dñi. s saluberri¬

Expanded text:
ixerit aliquis non cotidie accipiendam eucharistiquibus purius homo continentiusque uiuit, quo ad tantum sacramentum dignus accedat; qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit.\' alius contra: Immo, inquit, si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta talia differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem auctoritate reconciliari - hoc est enim indigne accipere, si eo tempore accipiat, quo debet agere paenitentiam —, non ut arbitrio suo, cum libet, uel auferat se communioni uel reddat. ceterum si tanta non sunt, ut excommunicandus quisque homo iudicetur, non se debere a cotidiana medicina dominici corporisquispiam dirimit litem, qui monet, ut praecipue in Christi pace permaneant. faciat autem unusquisque, quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. neuter enim eorum ex