comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a quo cola sitari sedixit : Fropt̃ qđ terdñm̃ ro
gaui utaustrret eũ am e. & dixitmͦ. sufficit tibi
grã mea : Nãuirtus: in infirmitate ꝑficitur:
Tamquã medico diceretur : posito forte epitemate
Molestũ ẽmͥhocemplastrũ rogote tolle illud
Etmedicus : Nonopus est : Dimisit : Non enĩ aliter
sanare pottrit ȩgrotũ : Non ex audiuic medicus
aduoluntatẽ : sed exciudiuit ad salutẽ : Ideoq
fortes estoce fr̃s: & quando aliqua in opia tẽpta¬
mini dõ flagellante &erudiente uos. qͥbus parat
& seruat ȩternã hereditatẽ : nonuob suggerat
diabolus Siuistus esses. Nontibi ꝑcoruũ mitte¬
ret panẽ q mͦ misit heliȩ : ubi est qđ legisti nũ quã
uidiiustũ derelictũ nec sem̃ eiꝰquȩrens panẽ tu¬

Expanded text:
a quo colaphizari se dixit: «Propter quod Doa quo colaphizari se dixit: «Propter quod Doauferret eum a me, et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, opia tentamini, Deo flagellante et erudiente vos, quibus et parat et servat aeternam haereditatem, non vobis suggerat diabolus: Si justus esses, nonne tibi per corvum mitteret panem, quomodo misit Eliae ? ubi est quod legisti, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens pane
Abbreviated transcription (Latin):
nisi tẽptaret᷑ : aut sulle ñ uinceret tẽptarem.
qͦmͦ disceres cũ tẽptatore pugnare : ẽsuriuit
etiã tẽptacus : Diclapidib: istis ut panes fiant :
si filius dĩ es : Quid magnũ erat dño i uxp̃o
fuerat mulcitudo ȩscȩ : quȩ saturaret cotmilia:
Vnde ꝓcessit : fontes panis: eranc in manibus dñi:
Non estmnirũ : Nã ipse fecit deqͥnq panibus mul¬
tos panes unde satu raret totmilia: qui facit coti¬
die in t̃ra depaucis granis messes ingentes:
Ipsa enĩ sunt miraculadñi. sedassidintate uilu¬
er̃ : Quid ergo fr̃is: in possibileerat dño dela¬
pidib panes ficere : homines ficit delapidib
dicente ipso ioħe baptista : fotens÷ ds̃: delapi¬
dibi istis suscitare filios abrahȩ : Quareergo
non fecit : uite doceret respondere tẽptatori :
ut si forit in aliqua angustia positus fueris & sug¬
auxiliũ s& forte adhuc medicus secat : &ideo
descrit sed nondeserit qͦ modo paulũ ipsum
excuditũ destimulo carnissuȩ angelo satanȩ:

Expanded text:
odo tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid magnum erat Domino Jesu C multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miracula Domini; sed assiduitate viluerunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et sugauxilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non deserit. Quomodo Paulum ipsum exauditum de stimulo carnis suae angelo satanae,
Abbreviated transcription (Latin):
& macła : It qͥdipsedñ fincuangelio igitur it̃inon
sunt duo seduna caro : ex duobus unũ. Exuerbo
&carne. unꝰ homo. unꝰ ds̃: Hoc autẽ tab̵ naculũ ciꝰ:
quabit tabnaculo ciꝰ: Longe est suꝑom̃scelos sed
pedes habet in cena: Caput incȩlo est: corpusin
terra : Cumautẽ pedes ipsius flagellarencur
&calcarentur a sculo clumiuit ciput: Saule
scule qͥd me ꝑsequeris : Ecceccput : nemo ꝑseqtur¬

Expanded text:
a» . Et quid ipse Dominus in Evangelio? «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Ex duobus unum, ex Verbo et carne unus homo, unus Deus. Hoc autem tabernaculum ejus quabit tabernaculo ejus. Longe est super omnes coelos, sed pedes habet in terra: caput in coelo est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo pe
Abbreviated transcription (Latin):
transit: Quidlucidius: quidiuridius: nontedelatit
uiriditis ipsius sedtim e a riditatẽ ipsius : Audisti
pecatores sic fenũ : audi &iustos. Quom: ecce inter ĩ
uidete : secatores: sicut fenũ florent. Bene : Sed qͥs̃
qͥ non cognoscunt : stulti &in prudentes : Cũ exorien¬
tur peccatores sicut fenũ : & pspexerint om̃s quio¬
perantur iniqͥtatẽ : Om̃s qui incordesuio Nonrata
sentiunt dedõ : ꝓspexer̃ pecatore sorientos sicut fenũ :
id ẽ florentes ad tẽpus : Quare illos ꝓspiciunt: ut
intereint in scł m scđi : Ad tendunt enĩflorẽ ipsorũ
tẽ poralẽ &imitantur illos. a uolente scũ illis florere
ad tẽpus intereant in ecernũ: Hoc est ut intereant

Expanded text:
transit? Quid lucidius? quid viridius? Non te delectet transit? Quid lucidius? quid viridius? Non te delectet viriditas ipsius, sed time ariditatem ipsius. Audisti «peccatores sicut fenum,» audi et justos: «Quoniam ecce». Interim videte peccatores; sicut fenum florent, bene: sed qui sunt qui non cognoscunt? Stulti et imprudentes. «Cum exoriuntur peccatores sicut fenum, et prospexerint omnes qui operantur iniquitatem.» Omnes qui in corde suo non recta sentiunt de Deo, prospexerunt peccatores exorientes sicut fenum, id est, florentes ad tempus. Quare illos prospiciunt? «Ut intereant in saeculum saeculi.» Attendunt enim florem ipsorum temporalem, imitantur illos, et volentes cum illis florere ad tempus, intereunt in aeternum: hoc est, «Ut intereant
Abbreviated transcription (Latin):
Alter mox ut se mouerit: colafis ceditor flagel¬
lacur. Vnde ille dimititur. illeceditur. nisi
quia huic cȩso hereditasseruatur. illc autẽ dimissus.
ex heradatis est. Videt cũ non habere spc̃ : &dimitit
illũ ut faciat qđ uult: fuerautẽ quiflagellaicur. sicor
non habuerit &in prudensfuent & stultus gratulatur
fratrisuo qͥ nonuapulat & gemit dese. & dicit in cordesio:
antamala fecit fr̃meus : Quic qͥd uult facit contrap̃¬
cepta patrismei : & nemo illi fecit uerbũdurũ : Ego
moxut iemouero cedor: Stultus est in prudens est :
Adcindit qͥd patiatur. non adtendit qͥdilli serutur:¬
Ideocũdixisset nimis ꝓfunde factȩsc̃ cogitationestuȩ:
subiecit statim: Vir in prudens non cognoscet: &stultꝰ
non intelligit hȩc: Quȩsunt que non intelligit stultꝰ.¬
tores sicut foenũ : Quid ẽ sicut fȩnũ :ur& cũ hiems
est: sed arescet ȩsace : Ad tendif florẽ feni: qr citius

Expanded text:
alter mox ut se moverit, colaphis caeditur, flagelalter mox ut se moverit, colaphis caeditur, flagellatur. Unde ille dimittitur, ille caeditur, nisi quia huic caeso haereditas servatur, ille autem dimissus exhaeredatus est? Videt eum non habere spem, et dimittit eum ut faciat quod vult. Puer autem qui flagellatur, si cor non habuerit, et imprudens fuerit et stultus, gratulatur fratri suo qui non vapulat; et gemit de se, et dicit in corde suo: Tanta mala facit frater meus, quidquid vult facit contra praecepta patris mei, et nemo illi facit verbum durum; ego, mox ut me movero, caedor. Stultus est, imprudens est; attendit quid patitur, non attendit quid illi servaturIdeo cum dixisset, «Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae;» subjecit statim, «Vir impnon intelligit haec . Quid non intelligit stulttores sicut fenum.» Quid est, «sicut fenum?» Virent cum hiems est; sed arescent aestate. Attendis florem feni. Quid citius
Abbreviated transcription (Latin):
impletxads̃: tt̃pore suo: Quid tutedium pateris
& facis : ȩternus ẽ. non tardat : longanimis est:
Tuautẽ dicis : Id eo ego nonsũ longanimis quiatẽpo¬
ralissũ : sed inpotestate habes : Iunge cortuũ eterni¬
tatidĩ. &cũ illo ȩternꝰeris: Quid em̃ dictũ est decẽpo¬
ralibus om̃is caro fenũ com̃i sclaritas carnis ut flos
feni : Fenũ aruit & flos decidit : Om̃ ia ergo ares¬
cunt & decidunt : non uerbũ illud : Verbũ enĩ dñi :
manet in ȩternũ : Transut fenũ. transut claritasfeni :
sed habes qđ teneas : Uerbũ dñi inanet in ȩt̃num:¬
Dicilliergo niis ꝓfundȩ facte st̃ cogitationestuȩ :
Tenuistilignũ transisti ꝑistq̃ ꝓfunditatẽ : Vides
suo seruat om̃ia: Poni laborant qr flagellant᷑
ut filii . mali exultant qr dam nantur ut alieni:
Duos filios hab: Et homo : Alterũ castigat: alterũ
dimutit: Facit unꝰmale: ae non corripitur a patre:

Expanded text:
Implet illa Deus tempore suo. Quid tu taedium pateris Implet illa Deus tempore suo. Quid tu taedium pateris et facis? Aeternus est; tardat, longanimis est: tu autem dicis, Ideo ego non sum longanimis, quia temporalis sum. Sed in potestate habes: junge cor tuum aeternitati Dei, et cum illo aeternus eris. Quid enim dictum est de temporanbus? «Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit» . Omnia ergo arescunt et decidunt; non verbum illud: «Verbum» enim «Domini manet in aeternum.» Transit fenum, transit claritas feni; sed habes quo te teneas: «Verbum Domini manet in aeternumilli: «Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae.» Tenuisti lignum, transis per istam profunditatem. Vides suo reservat omnia. Boni laborant, quia flagellantur ut filii: mali exsultant, quia damnantur ut alieni. Duos filios habet homo; alterum castigat, alterum dimittit: facit unus male, et non corripitur a patre;
Abbreviated transcription (Latin):
mergeris: Tenete ad xp̃m: Quid ẽ qđ dicit tenȩce
hominũ nec auertisse maxillã . a palmis corum:
Quare om̃ia ista patiuoluit. nisi ut consoletur patien¬
tis: nã poterat &ipse in fine resuscitare carnẽ suã. sed
tuq nonuideras noneẽt qđ sꝑares : Non disculit resur¬
rectionẽ suã netuadhuc dubitares : Eoergo fine pa¬
tere: &tolera tribulationes in mundo qͣ sadcondisti
in xpõ. Et non temoueant qͥ faciuint mala: &inisto
postea stringio : Noligaudere ad piscẽ. qui inȩsca
sua exultat : Nondũ traxit manũ piscator : nam
iamillȩ amũ habet in faucib : Et qđ tibiuidetur
longũ : breueest : Om̃ia ista : cito transeunt:
Quid est longauita hominis a dȩternitatẽ di. uiscẽ
longanimem̃ uide eternitatẽ dĩ: Nam adtendis ad
dies cuos paucos. & diebustuis paucis uisimpleri
om̃ia : Quȩ om̃ia : ut dãnentur om̃ sinpii : & coro¬
nentur om̃s boni : Istis diebus cuisuis hȩcimpleri

Expanded text:
mergeris: tene te ad Christum. Quid est quod dico, tene te mergeris: tene te ad Christum. Quid est quod dico, tene te hominum, non avertisse maxillam a psalmis eorum : quare omnia ista pati voluit, nisi ut consoletur patientes? Et poterat et ipse in fine rescuscitare carnem suam; sed tu qui non videras, non esset quod sperares: non distulit resurrectionem suam, ne tu adhuc dubitares. Eo ergo fine patere et tolera tribulationes in mundo, quem attendisti in Christo; et non te moveant qui faciunt mala, et in isto postea astringet. Noli gaudere ad piscem qui in esca sua exsultat; nondum traxit hamum piscator: nam jam ille hamum habet in faucibus. Et quod tibi videtur longum, breve est: omnia ista cito transeunt. Quid est longa vita hominis ad aeternitatem Dei? Vis esse longanimis? Vide aeternitatem Dei. Nam attendis ad dies tuos paucos, et diebus tuis paucis vis impleri omnia. Quae omnia? Ut damnentur omnes impii, et coronentur omnes boni. Istis diebus tuis vis haec impleri?
Abbreviated transcription (Latin):
motus fuerit & illi cogitationi consenserit: ꝑdet sabba¬
tũ decorde : Iam incipit ad psalceriũ hoc nonadten¬
dere deuuauit inde. simecana cantat᷑. Ponũ ẽ confite¬
ridño &psallere nominituo altissime: Iamꝑditosab¬
bato abinitriore homine. & exclusa qͥete cordis & bona
cogitatione repulsa. incipit iamimmitari illũ quem
uidet in malis florentẽ & conuertit se ad facienda mala:
Ds̃ autẽ patiens est : quia ȩter nus est: Nouit diem iudicui
sui : ubiom̃ia examinat : Hoc nos docens. qͥda it : quam¬
magnificata st̃oꝑatua dñe nimis pfunde factȩ sunt
cogitationes tuȩ : Reuera fr̃simnei: nullũ mare tã ꝓstin¬
dũ est. quã est ista cogitatiodĩ : ut mali floreant. &
boni laborent : Nibil tã ꝓfundũ nihil tã altum:
Ibinau fragat om̃is infidelis: inisto alto. inista ꝓfundo:
Vistransire ꝓfundũ hoc: aligno xp̃inoli resilire & non

Expanded text:
motus fuerit, et illi cogitationi consenserit, perdet sabbamotus fuerit, et illi cogitationi consenserit, perdet sabbatum de corde: jam incipit ad psalterium hoc non attendere; deviavit inde, sine causa cantat, «Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime.» Jam perdito sabbato ab interiore homine et exclusa quiete cordis, et bona cogitatione repulsa, incipit jam imitari illum quem videt in malis florentem; et convertit se et ipse ad facienda mala. Deus autem patiens est, quia aeternus est, et novit diem judicii sui, ubi omnia examinat. 8. Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae.» Revera, fratres mei, nullum mare tam profundum est quam est ista cogitatio Dei, ut mali floreant, et boni laborent: nihil tam profundum, nihil tam altum; ibi naufragat omnis infidelis, in isto alto, in isto profundo. Vis transire profundum hoc? A ligno Christi noli resilire; non
Abbreviated transcription (Latin):
latio ẽ currunt ad pithonẽ aut sordlogũ aut mathe¬
maticũ : Dicitur illi nom̃ xp̃i. subsannat. torquet os
Dicit illi fidelis : Consulis matthematicũ : & ille:
Recede ame ipsem ꝓdidit resincas : Nã ꝑdidissem:
& in planctũ remansissẽ : Homobone. non ne signaste
signocrucis xp̃i celexom̃ia ista phibit : Quudes
quia restuas inuenist non est ristis quia cuperisti :
quanco molius tuncatua perinet. quã aninatia
subsannat in his om̃ibus : contumeliosus est parenaib:
Odit inimicũ in ectaturus qiadmortõ: furatur. i bioc¬
casionẽ inuenerit : A falso testimonio non cessat: Insi¬
diatur matrimomo alieno: concupiscitrẽ ꝓximi sui:
T acithȩc om̃ia &floret indiuicus in honorib in excelln¬
ta mundihuiꝰ : Vlidet eũ illemiser benco ꝑans a mala
patiens ꝑ curbatur & dicit: Dsputo malitibi placent:¬
& bonos odisti : Amascos qͥfacuint iniqͥtatẽ : Si com¬

Expanded text:
latio est, currunt ad pythonem, aut sortilegum, aut mathelatio est, currunt ad pythonem, aut sortilegum, aut mathematicum. Dicitur illi nomen Christi; subsannat, torquet os. Dicitur illi: Fidelis, consulis mathematicum? Et ille: Recede a me: ipse mihi prodidit res meas; nam perdidissem, et in planctu remansissem. Homo bone, nonne signas te signo crucis Christi? Et lex omnia ista prohibet. Gaudes quia res tuas invenisti; non es tristis quia tu peristi? Quanto melius tunica tua periret quam anima tua? Subsannat in his omnibus; contumeliosus est parentibus, odit inimicum, insectatur usque ad mortem, furatur ubi occasionem invenerit, a falso testimonio non cessat, insidiatur matrimonio alieno, concupiscit rem proximi sui: facit haec omnia, et floret in divitiis, in honoribus, in excellentia mundi hujus. Videt eum ille miser bene operans, et mala patiens; perturbatur et dicit: Deus, puto, mali tibi placent, et bonos odisti, amas eos qui faciunt iniquitatem. Si com
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ maleuiuunt & florent. hinc enĩ ꝑturbatũ animũ
habent : Et qͥ ꝑdit sabbatũ. uidet se inoꝑib bonis
coitidie conuersantẽ & laborantẽ in angustia rerũ.
Fora in opiarei familiaris. forte in fame &e siti & nũditate.
qua retibi seruio: quare obȩdio Perbiscuis non ra pui
alieno non furtũ feci non hominẽ occidi noncui quã
rẽ concupiui non falsũ cestimoniũ aduersũ aliquem
dixi non patriuel matriiniuriã feci non a dido lain¬
clinatissũ non accepinom̃ dñidĩ inuanũ. seruauime
a peccato : Enumerat decẽcordas. Id ẽ decẽ p̃ceptalegis:
& int̃rogat se scđm singula. & uidet se non peccasse
nec in uno & contristatur quia talia pacitur : Gilli
qͥ nondico aliquas cordas tangunt. sed nectangunt
ipsũ psalterium. & nihilbonioꝑantur. consulunt
idola Et forae tunc uidencur xp̃iani. quando nihil
mali patiuntur dom eorũ : Quando aliqͦ ibi tribu¬

Expanded text:
qui male vivunt, et florent? Hinc enim perturbatum animum qui male vivunt, et florent? Hinc enim perturbatum animum habet qui perdit sabbatum: videt se in bonis operibus quotidie versantem, et laborantem in angustia rerum, forte in inopia rei familiaris, forte in fame et siti et nuditate, quare tibi servio? quare obedio verbis tuis? Non rapui aliena, non furtum feci, non hominem occidi, non cujusquam rem concupivi, non falsum testimonium adversus aliquem dixi, non patri vel matri injuriam feci, non ad idola inclinatus sum, non accepi nomen Domini Dei in vanum: servavi me a peccato. Enumerat decem chordas, id est, decem praecepta Legis , et interrogat se secundum singula, et videt se non peccasse, nec in uno; et contristatur quia talia mala patitur. Et illi qui, non dico, aliquas chordas tangunt, sed nec tangunt ipsum psalterium, et nihil boni operantur, consulunt idola: et forte tunc videntur christiani, quando nihil mali patitur domus eorum; quando autem aliqua ibi tribu
Abbreviated transcription (Latin):
bibas unde fluit : Quomͦꝰ si alu cerecesseris inte¬
nebrises qͦmͦ lapis nondeseferuet seda sole uel
abigne :Sieũ calori subtraxeris. frigescit . Ibi
apparet qr qđ feruebat non erat ipsius. sed ferue¬
bat uela sole uel abigne : Sic &cu si adõ recesseris:
frigesces : Sia ddm̃ accesseris: feruesces. Sicut
ad eũ a ccesseris : in lumineeris. Ideo psalmꝰdicit:
Accedite ad eũ &e inluminamimi : & uultus urĩ none¬
rubescent : Quia ergo bomnihil potes opiri
nis in luminacis luminedĩ aferue factus ab spũdĩ
quando uideriste beneo ꝑantẽ consitoredõ & dic qđ
ait a płs : Dicaibi ñcextollaris : Quid em̃ habes qđ non
accepist : siautt̃ accepisti qͥdgloriaris quasinon ac¬
ceperis : hicergo consititur dõ &edocet nos bonã con¬
fessionẽ qrdicit: Iacundastime dñe in facturi tua :
& opibus maniũ tuarũ exultabo : Iuidagimꝰ deillis

Expanded text:
bibas , unde fluit. Quomodo si a luce recesseris, in tebibas , unde fluit. Quomodo si a luce recesseris, in tenebris es: quomodo lapis non de se fervet, sed vel a sole vel ab igne, si eum calori subtraxeris, frigescit; ibi apparet, quia quod fervebat, non erat ipsius; sed fervebat vel a sole vel ab igne: sic et tu si a Deo recesseris, frigesces; si ad Deum accesseris, fervesces; sicut ad eum accesseris, in lumine eris; ideo psalmus dicit: «Accedite ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non erubescent» . Quia ergo nihil boni potes operari, nisi illuminatus a lumine Dei, et fervefactus a Spiritu quando videris te bene operantem, confitere Deo, et dic quod ait Apostolus, dic tibi ne extollaris: «Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis» ? Hic ergo confitetur Deo et docet nos bonam confessionem, quia dicit: «Jucundasti me, Domine, in factura tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo.» 7. Quid agimus de illis
Abbreviated transcription (Latin):
habes : Fropt̃ hoc & loquere bene de facbene siuis habe
canticũ &citharã : Quia iocundastime dñe in factura
tua & i noꝑib manuũ cuarũ exultabo: Uidetis qͥddicat
tu me fccisti beneuiuentẽ cume formasti : Siqͥd forit
bonifacio infactura manuũ tuarũ exultabo : suo modo
dicit apłs ipsiu s enĩsumꝰ figm̃tũ treat inoꝑibus
bonis : Nisi enĩ teforiaret ado ꝑabona: non noses
Hoc euangłindicit : Om̃ e peccatũ m̃datiũ est: Contra
legẽ est enĩ contraueritatẽ. qͥ cqͥd exm̃ datio dicitur:
desuo peccat :dtenditr ergo sententiã: contra
tat ut qͥlo qͥt̃ ueritatẽ dedi loquat᷑ : Id eo dicitur
alio loco : Ds̃solus uerax. om̃is autẽ homom̃dax:
N on tibidicit᷑ in hac sententia : uade securus m̃tre
qr homocs immo uidȩt hominẽ ql m̃ dax es &uc
sisuerax bibe ueritatẽ. utdedõ ructes ut sis uerax:
Quiad etuo illam non potes habe. restat ut indeillã

Expanded text:
habes. Propter hoc et loquere bene, et fac bene, si vis hahabes. Propter hoc et loquere bene, et fac bene, si vis ha 5. Quia jucundasti me, Domine, in factura tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo.» Videtis quid dicat. Tu me fecisti bene viventem, tu me formasti: si quid forte boni facio, in factura manuum tuarum exsultabo: quomodo dicit Apostolus, «Ipsius enim sumus figmentum, creati in operibus bonis» . Nisi enim te formaret ad opera bona, non nosses hoc Evangelium dicit. Omne peccatum mendacium est. Contra legem enim et contra veritatem quidquid est, mendacium dicitur. de suo peccat. Attendite sententiam contra. tat ut qui loquitur veritatem, de Dei loquatur. Ideo dicitur in alio loco: «Deus solus verax; omnis autem homo mendax» . Non tibi dicitur in hac sententia, Vade, securus mentire, quia homo es: imo vide te hominem, quia mendax es; et ut sis verax, bibe veritatem, ut de Deo ructes, ut sis verax. Quia de tuo illam non potes habere, restat ut inde illam
Abbreviated transcription (Latin):
pateris mali sed tribuere illud peccatiscuis em̃dati¬
oniipsius : Ad ad nuntiandũ manemiscđiam ipsius :¬
& ueritatẽ ꝑ noctẽ : Cũ miscłiamadnuntiasmane.
& ueritatẽ ꝑ noctẽ : seꝑlaudas dm̃ sẽꝑ conficeris dm̃:
deca cordũ psalceriũ signi ficat decẽ p̃cepta legis:
Decantare inillo opest. nontantũ portare psalteriũ:
Nam&iudȩi habent legẽ : portant non psallunt:
Qui sunt qͥsillunt: qͥo ꝑantur : Parũ est: Iuio ꝑant᷑
cũ tristitia: nondũ psillunt : Iui sunt qͥ psillunt:
qͥcũ hilaritate faciunt bene : in psalmo enĩ hilari¬
ta sest : & qͥd dicit apłs: hilarẽ enĩdatorẽ. diligitds̃:
quicqͥd facis cũ hilaritate fac. bonũ. tunc &benefacis:
Siautẽ cũtriscitia facis. fit dete ñ facis&e portas magis
psalteriũ noncantas in psalteriodeta cordo cũ cantico
Siuerba soladicis. quasi canticũ solũ habes cicharam
non habes : Sio ꝑaris a non loqueris. quas solã cicharã

Expanded text:
id mali; sed tribuere illud peccatis tuis, emendationi ipsius: «Ad annuntiandum mane misericordiam ipsius, et veritatem per noctem.» Cum misericordiam annuntias mane, et veritatem per noctem, semper laudas Deum, semper confiteris Deo, Decachordum psalterium significat decem praecepta Legis. Sed cantare in illo opus est, non portare psalterium. Nam et Judaei habent Legem; portant, non psallunt. Qui sunt qui psallunt? Qui operantur. Parum est: qui operantur cum tristitia, nondum psallunt. Qui sunt qui psallunt? Qui cum hilaritate faciunt bene. In psallendo enim hilaritas est. Et quid dicit Apostolus? «Hilarem enim datorem diligit Deus» . Quidquid facis, cum hilaritate fac: bonum tunc et bene facis. Si autem cum tristitia facis, fit de te, non facis; et portas magis psalterium, non cantas. «In psalterio decachordo, cum cantico Si verba sola dicis, quasi canticum solum habes, citharam non habes: si operaris, et non loqueris, quasi solam citharam
Abbreviated transcription (Latin):
non cogit inuitũ: Intia potestatrẽ. consentire aut ñ consentire :
Sialiqd ꝑsuadenie sathana mil e seceris : dimute
sachanan. accusate : ut accusationetua . dĩmiscđiã
merearis : Expecta sillũ accusare : quinon abet
ueniã : Teaccusa: & accipis indulgentiã : Peinde
multinon accusant sachanan: sed accusant fatum:
Fatũ meũ meduxit: dicit: Cũ dixeris illi quare
firisti. quare peccasti : &ille: fato malo Nedicat
ego fici ⁊ã manꝰ addm̃ tendit. linguablasphemat:
Nondũ qͥdẽ hoc a ꝑte dicit : sadtam̃ ad uende &iude
qr hocdicit : Quȩris ab illo qͥd sit fatũ : & dicit stillȩ

Expanded text:
non cogit invitum: in tua potestate est consentire, aut non consentire. non cogit invitum: in tua potestate est consentire, aut non consentire. Si aliquid persuadente satana mali feceris; dimitte satanam, accusa te, ut accusatione tua Dei misericordiam merearis. Expetis illum accusare qui non habet veniam? Te accusa, et accipis indulgentiam. Deinde multi non accusant satanam, sed accusant fatum. Fatum meum me duxit, dicit. Cum dixeris illi, Quare fecisti? quare peccasti? Et ille: Fato meo malo. Ne dicat, Ego feci, jam manus ad Deum tendit; lingua blasphemat. Nondum quidem hoc aperte dicit, sed tamen attende, et vide quia hoc dicit. Quaeris ab illo quid sit fatum; et d
Abbreviated transcription (Latin):
tranqͥllitate & serenitate conscientiȩ suȩ ñ ꝑtur¬
batus Indedicit hic unde solent ꝑturbari homi¬
nes : & docette sabbatũ agere in cordetuo: Frimũ ẽ.
qđ profecisti : quia munera ipsius sunt non meri¬
atui: Hincin cipesablutũ non tibi tribuendo
quas in on acceperis qđ accepisti. neq excusando
trabeo qđ facis mali qr ipsasunt tua: Peruersieñĩ
homines & ꝑturbaci qͥ non agunt sabbatũ: mala
sua dõ tribuunt. bona sua sibi Si qͥd boni fecerit: ego fecidicit:
ad manũ habet sathanan quẽ accuset. sachanassecit
dicit ĩ psem ꝑsuasit. quasi sachanas habeat potestatẽ
cogendi Astutiã suadendi tantũ habet edsisatha¬
nas loqueretur & taceret ds̃: habere sundete excu¬
sares : Modo iurestuȩ positȩ sunt intermonentẽ
dm̃: & suggerentẽ serpentẽ : Quarehuo fletunt᷑.
hinc auertuntur : non cesset sachanas siadere
malũ sed necds̃cessat monerebonũ: Sachana sautẽ:

Expanded text:
tranquillitate et serenitate conscientiae suae non perturtranquillitate et serenitate conscientiae suae non perturbatus. Inde dicit hic, unde solent perturbari homines, et docet te agere sabbatum in corde tuo. 3. quod profecisti, quia munera ipsius sunt, non merita tua. Hinc incipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque excusando te ab eo quod facis mali, quia ipsa sunt tua. Perversi enim homines et perturbati, qui non agunt sabbatum, mala sua Deo tribuunt, bona sua sibi. Si quid boni fecerit, Ego feci, dicitad manum habet satanam quem accuset: Satanas fecit, dicit, ipse mihi persuasit: quasi satanas habeat potestatem cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc avertuntur? Non cessat satanas suadere malum; sed nec Deus cessat admonere bonum. Satanas autem
Abbreviated transcription (Latin):
tio illorũ abonis oꝑib: est : Melius est enĩ arare :
quã saltare : Illiabopere bono uacant: abopere
nugatorio nonuacant: Nob sabbatũ indicit ds̃ :¬
Quale . primo ubisit iudete : Intus ẽ. in corde ẽ scib¬
batũ nr̃m : Multienĩ uacant m̃bris: & tumultu¬
antur conscientia : Om̃is homo malus: sabbatũ
habe ñ potest: Nũ quã eni illi conqͥescic conscien¬
tia & necesse ẽ uc in ꝑturbutionib uiuat: Cui autẽ
bona ẽ conscientia . tranquillus ẽ : Et ipsatranqͥl¬
litas sabbatũ ẽ cordis : Ad cendit enĩ ꝓmissorẽ
dñi. Et silaborat in p̃sent extenditur in spefu¬
turi & screnatur omẽ nubilũ tristitiȩ. sicut dicit
apłs spegaudentes: Ipsũ autẽ gaudiũ intranqͥlli¬
tait speinr̃ȩ. sabbatũ nrm est : Hoc cõmñdatur.
hoccintatur in isto psalmo: quomodo sit homo
xp̃ianꝰ insabbato cordissin. id ẽ inuacatione.

Expanded text:
tio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, tio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, quam saltare. Illi ab opere bono vacant; ab opere nugatorio non vacant. Nobis sabbatum indicit Deus. Quale? Primo ubi sit videte. Intus est, in corde est sabbatum nostrum. Multi enim vacant membris, et tumultuantur conscientia. Omnis homo malus, sabbatum habere non potest: nusquam enim illi conquiescit conscientia; necesse est in perturbationibus vivat. Cui autem bona est conscientia, tranquillus est; et ipsa tranquillitas sabbatum est cordis. Attendit enim promissorem Dominum; et si laborat in praesenti, extenditur spe futuri, et serenatur omne nubilum tristitiae; sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes» . Ipsum autem gaudium in tranquillitate spei nostrae, sabbatum nostrum est. Hoc commendatur, hoc cantatur in isto psalmo, quomodo sit homo christianus in sabbato cordis sui, id est, in vacatione et
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabimꝰ. caritas autẽ non nouit nisi crescere
magis magisq Sienĩ amamꝰ quȩ nonuidemus
qͦmͦ amaturi sumꝰ cũ uiderimꝰ : desideriũ ergo
nr̃m crescat : Xp̃ianinon sumꝰ: nisi ꝓp̃t̃ futurũ
scłm: Nemo p̃sentia bona sꝑet : Hemosib pmittat
consolatio: dõgrãs agat: Cũdẽ est : iusttiȩ dĩgrãs
agat: Ubiq sit gratus: nusquã sit ingratus:
Et patri consolanti & blandenti gratussit: &
patri eñ dant & fagellant & disciplinã danti
gracuissic A mat eñi ille semꝑ siue blanduatur
siueminetur. Et dicat qđ dedõ audistis in psal
canticiindie sabbati : Ecce & hodiernꝰ dies sabba
uest : Hunc in p̃sena tt̃pore: otio quodã corpora¬
liter languido & fluxo & luxurioso: cȩlebrant
uide : Vlacant enĩ ad nugas : &cũ dñs p̃ceperit¬
obseruari s abbatũ. illiin his quȩds̃ phibet exer¬
cent sabbacũ : Vacatio nr̃ã amalis oꝑib: uaca¬

Expanded text:
sperabimus: charitas autem non novit nisi crescere sperabimus: charitas autem non novit nisi crescere magis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi sumus cum viderimus? Desiderium ergo nostrum crescat. Christiani non sumus, nisi propter futurum saeculum: nemo praesentia bona speret, nemo sibi promittat consolationi Dei gratias agat: cum deest, justitiae Dei gratias agat. Ubique sit gratus, nusquam ingratus: et Patri consolanti et blandienti gratus sit; et Patri emendanti et flagellanti et disciplinam danti gratus sit; amat enim ille semper, sive blandiatur, sive minetur: et dicat quod audistis in Psalmcantici in diem» «sabbati.» Ecce et hodiernus dies sabbati est: hunc in praesenti tempore otio quodam corporaliter languido et fluxo et luxurioso celebrant Judaei. Vacant enim ad nugas; et cum Deus praeceperit sabbatum , illi in his quae Deus prohibet exercent sabbatum. Vacatio nostra a malis operibus, vaca
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ fortẽ tolerantẽ. longanimũ. patientẽ. sed nũquã
decipit qͥ promisit: Medicus exerit ferrũ ad se¬
candũ uulnera: & dicit ei quẽ secturus ẽ. patiens esto :
sustinetolera : Indolorib exigit patientiã : sed post
dolores ꝓmitat salutẽ : Et illeqͥtolerat dolores
in ferro medici isi sibi ꝓponat sanitatẽ quã nondũ
habet : deficit indolore quã pacitur : Multa ergo
mala sunt in isto scło: intusforis: prorsus nonces¬
sant : Abundant scandala: ne moilla sentit.
nisi qͥ graditur uiã dĩ : Cidicitur in om̃ib: diurnis
paginis ut toleret p̃sentia. sꝑet futura : A met
quȩ non uidet ut amplectatur cũ uiderit : Caritas
enĩ quȩ tercia nobis adiungit᷑ ad sidẽ & spem:
maiorest suprafidem &espemqr sifides rerũ est
quȩ nonuidentur. erit autẽ speties cũ uisȩ
fueritat : & spes eius est quȩ nontenetur. adue
nente ipsare nonerit iã spes qr tenebimꝰ non

Expanded text:
se fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid se fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem et spem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non
Abbreviated transcription (Latin):
Aquȩ hic continentur. cũꝓpt̃ fastidiũ animorũ.
eadẽ diuerse uarieq cractant᷑ : Na nullũ aliud
canticũnos docetds̃ nisi fidei. spei. & caritaas. ut fides
nr̃a firmasit in ipso quã diu ñ illũ uidemꝰ credentes
ineũ quẽ ñ uidemꝰ ut gaudeamꝰ cũ uiderĩmꝰ. &e fideim ȩ
succedat species lucis ciꝰ ubiiã non nob̵ dicet᷑. crede
qđ nonuides: sedgaude qr uides : Spesetiã nr̃a in cõ¬
mutabilissit & figat᷑ in illo. & non nutet & fluctuet.
ñ agitet᷑. sic̃ ipsedñs inqͦ figit᷑: ñ potestagitari: Spes
enĩmodo uocat᷑: Iuncñ spes: sedreserit :Iã diuenim
uocatur spes quã diu ñ uidecur qđ sꝑat̃ Dicente apło:
Spes autẽ quȩ uidecur: non est spes: Qđ enĩuidet qͥs
Modo ergo pacientia necessaria ẽ. quã diuueniat qđ ꝓ
missũ est : Hemo autẽ patiens ẽ inbonis : Iuando exgitur
dehomine pacientia in malis agit qͣndo dr̃ patiens
esto tolera. sustine. molestia ẽ. subquate uult ds̃¬

Expanded text:
um propter fastidium animorum eadem diverse varieque tractantur. Nam nullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine patientia, in malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult es
Abbreviated transcription (Latin):
cubi angłi portauerint dnm neoffenderet in lapidẽ¬
płdem : & tam̃ intellegimꝰ: Hȩc eñ iam facta sunt
& non sine causa ꝓphetata sunt : nisi quia futura
erant : Ec non possumꝰ dicere postcauenturus est
xp̃c ut non offendat ad lapidem pedem suum:
Iudicaturus &enĩ ueniet : Vbiergo conpletum est :
intendat carita surã: Frimo hos uersus audite :
Qm̃tues dñe spesmea : altissiũ posiuist re sugiũtuũ :
Genꝰ humanũ mori hominẽ nouerat resurgere
non nouerat : Ideo qͥd cimeret habebat. qͥd sparit
non habebat: Vc ergo ille qͥ propt̃ disciplinum
om̃s: Hoc passii sest moriendo : qđiã multi passi
erant : Hoc iam fecit resurgendo : qđ nullus
ante illũ : Quando enĩ. hocaccipiet eccła. nisi
in finẽ : prȩcessit incapite. qđ m̃bra sꝑent: Nouit
enĩ caritas urã : quomodo intersedicant: Dicat
refugiũ tuũ : Id ẽ ideo resurrexistia mortuis
& incȩlũ ascendisti ut alcũ poneres refugiũ tuũ:

Expanded text:
ne offenderet ad lapidem: et tamen intelligimus. Haec enim jam facta sunt, et non sine causa prophetata sunt, nisi quia futura erant. Et non possumus dicere, Postea venturus est Christus, ut non offendat ad lapidem pedem suum: judicaturus enim veniet. Ubi ergo completum est? Intendat Charitas vestra. 4. Primo hos versus audite:m tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Genus humanum mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam omnes. Hoc passus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant. Dicat refugium tuum:» id est, ideo resurrexisti a mortuis, et in coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
& quasidiceret̃ qͥdd abis ei qͥdiligite: ostenda in qͥt me¬
ipsũ ei: Ipsũ desideremꝰ: &amenꝰ. & fraglemꝰ sisponsa
dimutet pignꝰsuũ: Id pignꝰ dedit: sanguinẽ suũ fudit
Qđ pignꝰ dedit sp̃m scm̃misit : Talia pignora dimitit
ille sponsus : sinon amaret . talia pignora ñ daretiam.
Amat osi sic amaremꝰ: Maiorẽ hacdilectionẽ nemo
habet : quã ut animã suã ponat ꝓamicissuis : Et nos qͣmͦ
possumꝰ ponere animã nr̃am ꝓillo: quidilli ꝓdest.
qͣndo altissimũ posuit refugiũ suũ & flagellũ ñ adͥp¬
pinqͣbit tabnaculo eiꝰ. sẽd qͥd dicit ioħs: si c̃ xp̃canimã¬

Expanded text:
id ei dabis qui diligit te? «Ostendam,» inquit, «meipsum illi» . Desideremus, et amemus: flagremus, si sponsa mittit pignus suum. Quod pignus dedit? Sanguinem suum fudit. Quod pignus dedit? Spiritum sanctum misit. Talia pignora dimittet ille sponsus? Si non amaret, talia pignora non daret. Jam amat. O si sic amaremus! Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et nos quomodo possumus ponere animas nostras pro illo? Quid illi prodest, quando jam altissimum posuit refugium suum, et flagellum non appropinquat tabernaculo ejus? Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
hescerna dietractauimꝰ a breuit̃ cõmemorabimus
illos. Quihabitat in adiutorio altissimi. inꝓtatione
inistis uersib: neqͥsquã in sespem ponat. sed totã spẽ
ds̃celi : sidicamꝰ dñ o qđ seqͥt᷑. Dicet dñ o susceptorm̃s
estu. & refugiũ meũ ds̃m̃s estusꝑabo in eũ qm̃ipse¬

Expanded text:
hesterna die tractavimus: breviter commemoremus illos. «Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione in istis versibus, ne quisquam in se spem ponat, sed totam spem Deus coeli, si dicamus Domino quod sequitur: «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus, sperabo in eum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dormientẽ erige fidem tuã & noueris qr nonte
deserit : Sed ideo putas tedeseri : qr nonqͥndo uiseripit:
Eripuit trespuerosdeigne: Quieripuit trespueros
ut eos fideles imitarent᷑ : Cũipsosũ in tribulatione:¬
Quȩ est longitudo dierũ uita ȩt̃na est tr̃snolite putare
finẽ ȩternauita. quȩ nob̵ ꝓmittit̃ indieb longis:
Et uere quia sufficit. non sine causa dix̃ repleboeum:
Non nobis sufficit qͥcqͥd longũ ẽ intẽpore. si habet finẽ :
Et ideo nec longũ dicendũ ẽ : Et siauari sumꝰ uitȩ ȩt̃nȩ
debemꝰ eẽ auari. talẽ uitã desiderare. quȩ non hab&

Expanded text:
Christum dormientem; erige fidem tuam, et noveris quia non te deserit. Sed ideo putas te deseri, quia non quando vis eripit. Eripuit tres pueros de igne . Qui eripuit tres pueros, ut fideles imitarentur. «Cum ipso sum in tribulationeQuae est longitudo dierum? Vita aeterna. Fratres, nolite putare finem, aeterna vita quae nobis promittitur in diebus longis. Et vere, quia sufficit, non sine causa dixit, «replebo eum.» Non nobis sufficit quidquid longum est in tempore, si habet finem; et ideo nec longum dicendum est. Et si avari sumus, vitae aeternae debemus esse avari: talem vitam desiderate, quae non h
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o qͥd dictũ est: q̃m̃tues dñ espesmea : alcissimum
posuisti refugiũ tuũ : Nonaccedent adte mala &
Nugellũ non ad ppinquabit cab naculo tuo. Dicta
sunt hȩc : Qm̃ anglissuis mandauit deit ut custo¬
diantte in om̃ib uiistuis : Audistis modo cũ cuan¬
geliũ recitaretur : Attendice : haptit atus dñs
ieiunauit : Quare baptitatus est: ut non as ꝑnare
& dñs si nemodo sic enĩ oporat impleri omnẽ
iustitiam uoluit implere humilitatẽ ut ablu¬
crecur qͥ sordes non habebat : Vt qͥd hoo ꝓ̃pt̃
suꝑbiam futurorũ : Existit enĩ a liqͥndo aliqͥs
catscuminꝰ qͥ forte doctrina & moribus uincit.
multos fideles : Adtendieͣ u amba paratos multos
inpcritos & mulcos non sic uiuentes qͦmͦ ipseuunt.
non intanta continentia. non intanta castitate:
Iamille nec uxorẽ quȩrit : & uidet aliqͥndo fidelẽ
si non fornicantẽ . tam̃ ux orẽ incẽperantius uiten¬
tẽ. Focesterigere ceruicẽ suꝑbiȩ & dicere: Quid

Expanded text:
es mea; altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Dicta sunt haec. «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, cum Evangelium recitaretur : attendite. Baptizatus Dominus jejunavit. Quare baptizatus? Ut non aspernaremet Dominus, «Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando aliquis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam baptizatos multos imperitos, et multos non sic viventes quomodo ipse vivit, non in tanta continentia, non in tanta castitate; jam ille nec uxorem quaerit, et videt aliquando fidelem, si non fornicantem, tamen uxore intemperantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid
Abbreviated transcription (Latin):
& corpꝰ: Capt̃ in illo homine agnoscimꝰ quinatꝰ ẽ
demaria uirgine. passus subpontio pilato. se¬
pultus resurrexit. ascendit incȩlũ. sedit ad dex¬
terã patris inde illũ expectamꝰ iudicẽ uiuorũ
atq mortuorũ : Hocest capt eccłȩ : Corpus
huiꝰ capitis: ecđa est : Nonquȩ hoc loco est :
sed et quȩ hoc loco & ꝑ totũ orbẽ terrarũ : Nec
illa quȩ hoc tẽpore : sed abipso usq: ad cos qͥnasci¬
turi sunt usq in finẽ &ecredituri in xp̃m : totus
popłsscõrũ adunã ciuitatẽ ꝑtinenciũ quȩciuitas
conciues nri : Sed quia nosperegrinam̃ : labo¬
ramꝰ: Illiautẽ in ciuitate expectant: aduentũ
nrm̃ : Et deillaciuitatt peregrinamur : littere
nobis uener̃ : Ipse sunt scripturȩ : quȩ nos hor¬
tantur ue bene iuuamꝰ. Quid dicã uenis se litteras :
ipserex descendit. & factus est nob̵ uia in peregri¬
natione. ut in illo ambulantes nec erremꝰ necde¬
ficiamꝰ nec in latrocinantis incidamꝰ. nec in laqueos

Expanded text:
et corpus: caput in illo homine agnoscimus, qui natus est de Maria virgine, passus sub Pontio Pilato, sepultus, resurrexit, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris, inde illum exspectamus judicem vivorum atque mortuorum; hoc est caput Ecclesiae . Corpus hujus capitis Ecclesia est, non quae hoc loco est, sed et quae hoc loco et per totum orbem terrarum: nec illa quae hoc temore, sed ab ipso Abel usque ad eos qui nascituri sunt usque in finem et credituri in Christum, totus populus sanctorum ad unam civitatem pertinentium; quae civitas cives nostri: sed quia nos peregrinamur, laboramus; illi autem in civitate exspectant adventum nostrum. Et de illa civitate unde peregrinamur, litterae nobis venerunt: ipsae sunt Scripturae, quae nos hortantur ut bene vivamus. Quid dicam venisse litteras? Ipse rex descendit, et factus est nobis via in peregrinatione; ut in illo ambulantes, nec erremus, nec deficiamus, nec in latrocinantes incidamus, nec in laqueos
Abbreviated transcription (Latin):
adit autẽ non adꝓp̃inquabit : Quid oȩmoniũ
meridianũ te nondeiȩcit: quid mirũ sica puc
nondeicit : sed nondeicit & illos qͥsic herent capiti :
ipsius: Cũergo adhos nonaccedit illa cẽ ptatio ut
deiciat eos: isti intelleguntur ineo qđ scriptũ est :¬
adteautẽ non adꝓpinquabit: Sed ne illipeccato¬
resqͥbus ista licuit exercere inxp̃ianos. ad ten¬
dancur aqͥbusdam in firmis &dicatur. ecceqͥduo
luicds̃ ut tantũ impiis & scleratis liceat in seruos
dĩ : Modicũ considera oculis tins oculisfidei. &
uidebis retributionẽ peccatorũ in fine. qͥbus modo
tanta ꝑmutuntur ut exercearis : Hoc eñ seqͥtur :
Verũ tam̃ oculis tuis considerab & retributionẽ pecca¬

Expanded text:
Ad te autem non appropinquabit:» quid? Daemonium Ad te autem non appropinquabit:» quid? Daemonium meridianum te non dejicit. Quid mirum si caput non dejicit? Sed non dejicit et illos qui sic haerent capiti, qipsius. Cum ergo ad hos non accedet illa tentatio, ut dejiciat eos; isti intelliguntur in eo quod scriptum est, «Ad te autem non appropinquabit.» Sed ne illi peccatores quibus tanta licuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq in illa cẽptacione cetider̃ : tãquã adȩmo¬
niomeridianocet ider̃ : Et quanticeciderunt:
multi qͥ sesꝑabant sessuro scũ dño &iudicaturos :
illi a latere cecider̃ ÷ Itẽ multi qͥse sꝑalunt adextra
futuros in plebescã sti pendiaria tã quã piunciales
Annonam militib p̃bent: quib dicihabet: Esu¬
riui & dedistis mͥ manducare : Addexterã enim
erunt multi: & deipsa spececider̃ : Et pluresino e:
qr plures ibi : Pauciores enĩ qͥcũ dño uidicabunc:
& plures qͥstabunt anit illũ . sed nonuna conditio
eorũ : Alii ad sinistrã alii addexterã : Alii ucreg¬
nent : aliiut puniantur : Aliiut audiant. uenite
benedict patrismei ꝑcipite regnũ : Aliiut au¬
diant: ite inignẽ ȩcernũ qͥp̃ paratus est diabolo
& anglisciꝰ: Ergo quiaruina & dȩmonio meridia¬
no cadent mille a latere dencimilia adextris:

Expanded text:
Quicumque in illa tentatione ceciderunt, tanquam a daemoQuicumque in illa tentatione ceciderunt, tanquam a daemonio meridiano ceciderunt. Et quanti ceciderunt! Multi qui se sperabant sessuros cum Domino et judicaturos, illi a latere ceciderunt. Item multi qui se sperabant ad dexteram futuros, in plebe sancta stipendiaria tanquam provinciales, qui annonam militibus praebent, quibus dici habet, «Esurivi, et dedistis mihi manducare» ad dexteram enim erunt multi; et de ipsa spe ceciderunt, et plures inde, quia plures ibi. Pauciores enim qui cum Domino judicabunt, et plures qui stabunt ante illum: sed non una conditio eorum. Alii ad sinistram, alii ad dexteram; alii ut regnent, alii ut puniantur; alii ut audiant, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum;» alii ut audiant. «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Ergo qui «a ruina et daemonio meridiano cadent, mille a latere, et dena millia a dextris.
Abbreviated transcription (Latin):
& alissuis ꝓtegeret nos. semet ipsũ ex inamuit
formã seruiaccipiens in similitudine hominũ
factus & habicu inuencus ut homo : Et subaliseiꝰ
spabis. Scuto circũ dabute ueritasciꝰ. ñtimeb
acim ore nocturno : Tẽptatione s ignorantiȩ.
tmor nocturnꝰ peccata scientiȩ sagnta uolans
ꝑdiem : In noctt enĩgnorantia intellegitur :
indie mani festatio : Sunt qignorantes petcant :
sunt qͥ scientes peccant : Quiignorantes peccant:
ceciderit. tã quã ade monio meridiano cadet :Et
multia calore isto cecider̃ sicutiã exposumꝰ hes¬
ter nodie caricati urẽ quia feruente ꝑsecutione
dictũ est. torqueancur xp̃iani. don ec negent
qđ xp̃iani sunt: Cũ antea solerent confessi ꝑcuti:
ad hoc postea torquebantur ut negarent : Et
cũ om̃i sreus tãdiutorqueatur. quã diuneget:
xp̃ianorũ confessio torquebatur. negatiodimit¬
tebatur : Erat ergo tunc: magnꝰ ȩstus ꝑsequentiũ:

Expanded text:
et alis suis protegeret nos, semetipsum exinanivit et alis suis protegeret nos, semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . «Et sub alis ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno.» Tentationes ignorantiae, timor nocturnus; peccata scientiae, sagitta volans per diem: in nocte enim ignorantia intelligitur, in die manifestatio. Sunt qui ignorantes peccant, sunt qui scientes peccant: qui ignorantes peccant, ceciderit, tanquam a daemonio meridiano cadet. Et multi a calore isto ceciderunt, sicut jam exposuimus hesterno die Charitati vestrae; quia fervente persecutione dictum est, Torqueantur Christiani, donec negent quod christiani sunt. Cum antea solerent confessi percuti, ad hoc postea torquebantur ut negarent: et cum omnis reus tamdiu torqueatur, quamdiu neget; Christianorum confessio torquebatur, negatio dimittebatur. Erat ergo tunc magnus aestus persequentium.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianꝰ. & abaspero uerbo incidit in muscipulam
diaboli : Insultatur etiã homini qͥ int̃ multos xp̃ia¬
nos mneliu suiuit. & timens asꝑauerba in sultatorũ.
incidit in laqueos diaboli : ut non sit triticũ inarea.
sed paleã sequatur: Quiautẽ in dõ sꝑat. eruit̃ domus¬
cipula uenantiũ &̃ a uerbo aspero : Quomͦ autem
tȩpcegit ds̃: inc̃scapulassuas obũ brabittͥ id ẽ ante
pectussuũ ponitut alis suis tȩptegat : simodo cognos¬
cas in firmitatẽtuã ut quasi pullus in firmꝰ fugus
suba las matris ncamil uoxapiaris : Milui sunt
enĩ aeriȩ pocistates : Diabolus ce angłiciꝰ: rapcre
uolunt infirmitatẽ nra ñ: Eugiamꝰ subalas ma¬
tris sapientiȩ : qr & ipsci sapientia in firmata ẽ.
ꝓpt̃nos qr uerbũ caro facũ est : Sicut infirma t᷑
gallint cũ pullissuis ut ꝓtegat eos alissuis. sic dñs
nr̃ iħ cxp̃c cũ in forma dicẽt non rapinã arbi¬
tratus est cẽse ȩqualẽ dõ. Vt in firmaretur nobcũ

Expanded text:
, et ab aspero verbo incidit in muscipulam diaboli. Insultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. Quomodo autem te protegit Deus? «Inter scapulas suas obumbrabit tibi:» id est, ante pectus suum te ponet, ut alis suis te protegat; si modo agnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus infirmus fugias sub alas matris, ne a milvo rapiaris. Milvi sunt enim aereae potestates, diabolus et angeli ejus: rapere volunt infirmitatem nostram. Fugiamus sub alas matris Sapientiae, quia et ipsa Sapientia infirmata est propter nos; quia Verbum caro factum est . Sicut infirmatur gi cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, ut infirmaretur nobiscum,