comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
propħicum compleat᷑. descendant
ad infernum uiuentes: et raro de¬
suꝑ lumen admissum. horrorẽ tem¬
peret tenebrarũ: ut ñ tam fenestrã.
quam foram̃ demissi luminis putes:
rursumq pedetẽptim in ceditur.
et ceca nocte circundatis. illud uir¬
gilianum proponitur: horror ubiq
animo. simul ipsa silentia t̾rent.
Hoc michi dictum sit : ut prudens
lector intelligat. quam habeã sen¬
tentiam suꝑ explanationẽ templi
dei in ietechiel de quo scriptum ẽ.
nubes et caligo sub pedib cius: et
rursum: Tenebrȩ latibulum eius.
Unde et moyses nubem ingressus
ẽ et caliginem. ut possit dñi miste¬
ria contẽplari: quȩ popłs longe po-¬
situs et deorsũ manens. uidere ñ po¬
terat. Deniq post quadraginta dios.
uultum moysi uulgus ignobile ca¬
ligantib oculis ñ uidebat: quia glo¬
rificata erat. siue ut in ebraico con-¬
tinetur. cornuta facies moysi. Ita
et michi legenti deseriptionẽ tem¬

Expanded text:
propheticum compleatur: Descendant propheticum compleatur: Descendant ad infernum viventes : et raro desuper lumen admissum, horrorem temperet tenebrarum, ut non tam fenestram, quam foramen demissi luminis putes: rursumque pedetentim acceditur, et caeca nocte circumdatis illud Virgilianum proponitur : Horror ubique animos, simul ipsa silentia terrent. Hoc mihi dictum sit, ut prudens lector intelligat, quam habeam sententiam super explanatione templi Dei in Ezechiel, de quo scriptum est: Nubes et caligo sub pedibus ejus . Et rursum: Tenebrae latibulum ejus : Unde et Moyses nubem ingressus est et caliginem, ut posset Domini mysteria contemplari, quae populus longe positus, et deorsum manens, videre non poterat . Denique post quadraginta dies, vultum Moysi vulgus ignobile, caligantibus oculis, non videbat, quia glorificata erat, sive ut in Hebraico continetur, cornuta facies Moysi. Ita et mihi legenti descriptionem tem
Abbreviated transcription (Latin):
gitudine trium. & clam portȩ. qui
uixta elam porte orto cubitoꝵ. et
elau duo cubitoꝵ. et elam portȩ m¬
trinsecus. et thee portȩ e regione.
tres hinc et tres inde et mensura
una trium. Mensura una ęlam.
hinc et inde. Mlensus latitudinem
introitus portȩ decem cubitoꝵ. et
latitudinẽ portȩ cubitoꝵ tredecim.
Et cubitus unus redigebatur in con¬
spectu theri. cubiti unius: et cubiti
Iunius t̃minus. hinc et inde. & thee
cubitoꝵ sex hinc. et cubitorũ sex i¬
Ide. Et mensus ẽ portam a muro
thee usq ad parietem thee. latitu¬
dinem uiginti quinq cubitorum.
hee portẽ contra portam. Dũ eẽm
romȩ puer. et liberalib studiis eru¬
direr : solebam cum cęteris eiꝰdem
ȩtatis et propositi. dieb dñicis se-¬
pulchra apłoꝵ et martirũ circũire:
crebroq criptas ingredi. quȩ in t̾ra-¬
rum profunda defossȩ. ex utraq par.¬
te ingredientiũ ꝑ parietes. habent
corpora sepultoꝵ. Et quia obscura
sunt omr̃a. ut prope modũ illud

Expanded text:
ne trium, et aelam portae qui juxta aelam portae octo cubitorum, et aelam duorum cubitorum, et aelam portae intrinsecus, et thee portae e 468 regione, tres hinc, et tres inde, et mensura una trium: mensura una aelam hinc et inde. Mensus est latitudinem introitus portae decem cubitorum, et latitudinem portae cubitorum tredecim, et cubitus unus redigebatur in conspectu theeri cubiti unius, et cubiti unius terminus hinc inde, et thee cubitorum sex hinc, et cubitorum sex inde. Et mensus est portam a muro thee, usque ad parietem thee, latitudinem viginti quinque cubitorum. Haec porta contra portam. » Dum essem Romae puer, et liberalibus studiis erudirer, solebam cum caeteris ejusdem aetatis et propositi, diebus Dominicis sepulcra apostolorum et martyrum circuire; crebroque cryptas ingredi, quae in terrarum profunda defossae, ex utraque parte ingredientium per parietes habent corpora sepultorum, et ita obscura sunt omnia, ut propemodum illud
Abbreviated transcription (Latin):
bat cubitos. Thalami aut̃ siue ua¬
suo posuere theelatha: ex utraq¬
parte sena habebant cubita. MeNi
sus ẽ. quoq portam a tecto thalami
ad parietem eius: et inuenit int̃
tectum et tectũ. latitudinis uigm¬
ti et quinq cubita. Tantum enim
erat spatii int̾ ostium et ostiũ: siue
int̾ portam et portã. Hȩc breuit̃
diuinantis magis quã explanantis
animo dixerimꝰ: uolentes uixta lit¬
teram obscurã et pene ñ apparen¬
tem. adumbrare picturã. s eterũ.
pauca quȩ possumꝰ suspicari: stri¬
cognoscere: imp̃catur eis ut reple¬
antur sapientia et caritate dñi.
et radicati atq fudati. scire uale¬
ant et comp̃hendere. quȩ sit lati¬
tudo et longitudo. et altitudo et
ꝓfundũ. diuitiarũ eius. & ad cos¬
dem loquitur. Ergo nequaqͣm estis
peregrini. sed ciues scõꝵ et dome¬
stici dei: edificati suꝑ fundam̃ tum
apłoꝵ et propħarum. ipso sũmo¬
angulari lapide xp̃o iħu: in quo

Expanded text:
bat cubitos. Thalami autem, sive παbat cubitos. Thalami autem, sive παsuo posuere θεηλὰθ, ex utraqparte sena habeb portam a tecto thalami, ad parietem ejus, et invenit inter tectum et tectum, latitudinis viginti et quinque cubita. Tantum enim erat spatii inter ostium et ostium, sive inter portam et portam. Haec breviter divinantis magis, quam explanantis animo dixerimus, volentes juxta litteram obscuram, et pene non apparentem adumbrare picturam. Caeterum pauca, quae possumus suspicari, stricognoscere, imprecatur eis, ut repleantur sapientia et charitate Domini, ut radicati atque fundati, scire valeant, et comprehendere quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum divitiarum ejus, et ad eosdem loquitur: Ergo nequaquam estis peregrini, sed cives sanctorum, et domestici Dei, aedificati supra fundamentum apostolorum, et prophetarum, ipso angulari lapide Jesu Christo, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
erant quinq cubiti. & aliud post¬
lim̃ portȩ. iuxta uestibulum intrin¬
secus : calamo uno. Terciũ quoq
uestibulum portȩ. octo habebat cu¬
bitos: et in fronte eiꝰdem siue i
marginib. duos cubitos. Quod ue¬
stibulum. ne quis putet idem ẽẽ.
quod supra: addidit: uestibulum
aut̃ erat porte in terioris: ꝓ quib¬
cium uestibulũ transtulert̃. Thala¬
mi aut̃ id ÷ cubicula. quȩ post portã
orientalem erant ȩdificata in uesti¬
bulis: respiciebant ad uiam orienta¬
lem. Et ut sciamꝰ quot fuerint tha¬
lami. iungunt᷑ tres hinc. et tres in¬
de: ad septemtrioNẽ uidelicet et ad
meridiem: respicientes ad orientalẽ
uiam. Unaq m̃sura frontiũ erat:
ex utraq parte. Mensus ẽ. quoq
mensurã in latũ liminis portȩ. et
repperit decem cubita: et in longũ
tredecim cubita. Q in unũ cubitũ
artabunt᷑ extrema thalamoꝵ: uel
ut simmachus transtulit sipact᷑a¬
Aor : et utraq frons. singłos habe¬

Expanded text:
erant quinque cubiti, et aliud proerant quinque cubiti, et aliud prolimen portae juxta vestibulum intrinsecus calamo uno. Tertium quoque vestibulum portae octo habebat cubitos, et in fronte ejusdem, sive in marginibus duos cubitos. Quod vestibulum ne quis putet idem esse quod supra, addidit: Vestibulum autem erat portae interioris: pro quibtium vestibulum transtulerunt. Thalami autem, id est, cubicula, quae post portam Orientalem erant aedificata in vestibulis, respiciebant ad viam Orientalem. Et ut sciamus quot fuerint 471 thalami, jungitur, tres hinc, et tres inde: ad Septentrionem videlicet et ad Meridiem respicientes, et ad Orientalem viam: unaque mensura frontium erat ex utraque parte. Mensus est quoque mensuram in latum liminis portae, et reperit decem cubita, et in longum tredecim cubita, et in unum cubitum arctabantur extrema thalamorum, vel ut Symmachus transtulit, παραστάδων, et utraque frons singulos habe
Abbreviated transcription (Latin):
si tamen scientia scripturarum. et
ñ uanis oratorũ declamationib du-¬
citur: ut scrat omĩa prope uerba
hebraica. et nomina quȩ in greca
et latina trans latione sunt posita.
nimia uetustate corrupta: scrip¬
toꝵq uitio deprauata. Et dum de
inem̃datis scribuntur mem̃datio¬
ra: de uerbis hebraicis facta esse
sarmatica : immo nullius gentis:
duim et ebrea eẽ. desierint : et alie-¬
na eẽ ñ receperint. Lim̃ igitur por¬
tȩ. siue thee immo seph. quod simma¬
chus o aor. aquila et theodotio.
tipoty por int̃pretati sunt: habebat
calamũ unum. hoc ẽ. sex cubitos et
palmũ in latitudine. Pro quo ne¬
didere de suo. sex inde et sex iti de.
Post limen aut̃ portȩ. uixta hebra¬
icum mensus ẽ thalamũ siue cu¬
biculum. ut simmachus transtulit
calamo uno. tam in longũ quam
in latum. Quod et ipsum septuagin
ta clam transtulert̃: quod in conse¬
quentib simmachus ante limina¬
re int̃pretatꝰ ẽ. Int̾ thalamos aut̃

Expanded text:
si tamen scientia Scripturarum, et si tamen scientia Scripturarum, et non vanis oratorum declamationibus ducitur, ut sciat omnia prope verba Hebraica, et nomina, quae in Graeca et Latina translatione sunt posita, nimia vetustate corrupta, scriptorumque vitio depravata, et dum de inemendatis scribuntur inemendatiora, de verbis Hebraicis facta esse Sarmatica, immo nullius gentis, dum et Hebraea esse desierint, et aliena esse non coeperint. Limen igitur portae, sive θεὲ, immo seph, quod Symmachus οὐδὸν: Aquila et Theodotio πρόθυρον interpretati sunt, habebat calamum unum, hoc est, sex cubitos et palmum in latitudine: pro quo nedidere de suo, sex hinc et sex inde. Post limen autem portae, juxta Hebraicum, mensus est thalamum sive cubiculum, ut Symmachus transtulit,calamo uno, tam in longum, quam in latum. Quod et ipsum LXX aelam  αἰλὰμ transtulerunt, quod in consequentibus Symmachus anteliminare interpretatus est. Inter thalamos autem
Abbreviated transcription (Latin):
Habebatq uir cuius erat species
quasi species exis. ñ solum fumi¬
culum geometricũ et cem̃tarioꝵ:
sed et calamũ tenebat in manu:
cuius supra m̃sura tacita ẽ et nẽ
ponitur cubitorũ sex. et palmo:
qui rectius grece dicitur palestes.
et ẽ. sexta pars cubiti. Alioquin.
nat : quam ñ nulli pro distinctio¬
ne palmã : porro palesten. palmũ
appellare consuert̃. Hoc igitur ca¬
lamo. mensus ẽ. latitudinem et
altitudinẽ muri : et utrumq hoc
ẽ. latitudo et altitudo uno fuere
calamoꝰ hoc ẽ senis cubitis. et pal
lem plagam. Et quia ñ erat ȩqua-¬
lis locus: et murus enim ꝑ circui¬
tum. et ipsa edes dei i excelsiorib
locis edificata erat: propt̾ea ꝑ gra-¬
dus ingreditur immo conscendit.
nant : cum et in hebreo et in cete¬
ris trans latorib. gradus tantum
absq muro legerimus. Ingressusq
portam. statim mensus ẽ. limeN
nominant: pro quo in ebreo scrip¬
tum ẽ. seph: et diligentem studio¬
sumq lectorem ãmonendũ puto.

Expanded text:
habebatque vir, cujus erat species quasi species aeris, non solum funiculum geometricum et caementariorum, sed et calamum tenebat in manu, cujus supra mensura tacita est, et nunc ponitur cubitorum sex et palmo, qui rectius Graece dicitur παλαιστή, et est sexta pars cubiti. Alioquin nat, quam nonnulli pro distinctione palmam: porro παλαιστὴν, palmum appellare consueverunt. Hoc igitur calamo mensus est latitudinem et altitudinem muri, et utrumque, hoc est, latitudo et altitudo uno fuere calamo, hoc est, senis cubitis et palmoientalem plagam. Et quia non erat aequalis locus, et murus enim per circuitum, et ipsa aedes Dei in excelsioribus locis aedificata erat, propterea per gradus ingreditur, immo conscendit: nant, cum et in Hebraeo, et in caeteris translatoribus gradus tantum absque numero legerimus. Ingressusque portam, statim mensus est limen nominant: pro quo in Hebraeo scriptum est SEPH. Et diligentem et studiosum lectorem admonendum puto:
Abbreviated transcription (Latin):
tos: et limen portȩ iuxta uestibu¬
lum portȩ intrinsecus. calamo uno.
Et m̃sus ẽ uestibulũ portę octo¬
. cubitoꝵ: et frontem eiꝰ duob cubi¬
tis. U estibulum aut̃ porte erat in¬
trinsecus. Porro thalami portȩ ad
uram orientalem: tres hinc. et tres
inde. Mensura una trium: et m̃sura
una frontium ex utraq parte. & men¬
sus ẽ. latitudinem liminis portȩ decem
cubitorũ: et longitudinẽ portȩ trede¬
cim cubitorum: et marginẽ ante
thalamos cubiti unius. & cubitus
untis. finis utrinq. Thalami autem
sex cubitorum erant. hinc et inde.
Et m̃sus ẽ. portam a tecto thalami:
usq ad tectum eiꝰ. Latitudinem:
uignti et quinq cubitorũ. Ostium
contra ostium. Lxx. Et ecce murus
extra domũ ꝑ girum. et in manu
iuri calamꝰ mensurȩ cubitoꝵ sex. et
palestes. et murũ mensus latitudi¬
nem ȩqualem calamo. et altitudinẽ
eiꝰdem m̃surȩ. & ingressus ẽ. portã
quȩ respiciebat orientẽ. septem gra-¬

Expanded text:
t, et limen portae juxta vestibulum portae intrinsecus calamo uno. Et mensus est vestibulum portae octo cubitorum, et frontem ejus duobus cubitis: vestibulum autem portae erat intrinsecus. Porro thalami portae ad viam orientalem, tres hinc et tres inde: mensura una trium, et mensura una frontium ex utraque parte. Et mensus est latitudinem liminis portae decem cubitorum, et longitudinem portae, tredecim cubitorum: Et marginem ante thalamos cubiti unius: et cubitus unus finis utrimque: thalami autem, sex cubitorum erant hinet mensus est portam a tecto thalami usque ad tectum eius latitudinem viginti et quinque cubitorum ostium conextra domum per gyrum, et in manu viri calamus mensurae cubitorum sex, et palaestes, et murum mensus est, latitudinem aequalem calamo, et altitudinem ejus mensurae. Et ingressus est portam, quae respiciebat Orientem, septem gra
Abbreviated transcription (Latin):
uersi. cȩtus magnꝰ et exercitꝰ ue¬
hemens: et ascendes suꝑ populũ
meũ ifrł quasi nubes. ut operras
t̾ram: In nouissimis dieb eris siue
erit: et adducam te suꝑ t̾ram me-
scĩficatus fuero in te in oculis eorũ.
o gog. Hȩe dieit dñs ds̃. Tu ergo ille
‸ adducerem te suꝑ eos. E erit in
die illa. in die aduentus gog super
tr̃am isrł. ait dñs ds̃: ascendet iN¬
dignatio mea in furore meo. et in
telo meo. In igne irȩ meȩ locutꝰ sũ:¬

Expanded text:
versi, 443 coetus magnus, et exercitus veversi, 443 coetus magnus, et exercitus vehemens. Et ascendens super populum meum Israel quasi nubes, ut operias terram. In novissimis diebus eris  sive erit et adducam te super terram meamsanctificatus fuero in te in oculis eorum, o Gog. Haec dicit Dominus Deus: Tu ergo ille  adducerem te super eos? Et erit in die illa, in die adventus Gog super terram Israel, ait Dominus Deus: ascendet indignatio mea in furore meo. Et in zelo meo, in igne irae me
Abbreviated transcription (Latin):
abiectam: ueniã ad quiescentes. ha¬
hii habitant sine muro: uectes et
portȩ ñ sunt eis: ut diripras spo¬
lia. et inuadas p̃dam: ut inferas
manũ tiram suꝑ eos qui deserti fu¬
erant. et postea restituti: et suꝑ po¬
pulum qui ẽ congregatus ex gen¬
tib. qui possidere cepit et eẽ. habi¬
tator umbilici tr̃ȩ. Seba. et dedan.
et negotiatores tharsis. siue carta
ginenses. et om̃s leones siue uillȩ
cius: dicent tibi. Numquid ad su¬
menda spolia tu uenis : Ecce ad
diripiendã predam congregasti
multitudinẽ tuam: ut tollas argen¬
tum et aurũ: auferas suppellecti¬
lem. atq substantiam: et diripras
manubias infinitas. Propterea
uaticinare fili hominis: et dices
ad gog. Hȩe dieit dñs ds̃. N um¬
quid ñ in die illo. cũ habitauerit
popłs meus isrł confident̃ siue
in pace. scies siue consurges et ue¬
nies de loco tuo. a la terib siue a
nouissimis aquilonis. tu et popłi
multi tecũ: ascensores equoꝵ imi¬

Expanded text:
quiescentes ha habitant sine muro vectes et portae non sunt eis ut diripias spolia et invadas praedam ut inferas manum tuam super eos qui deserti fuerant et postea restituti et super populum qui est congregatus ex gentibus qui possidere coepit et esse habitator umbilici terrae Seba et Dedan et negotiatores Tharsis etginenses et omnes leones villae ejus dicent tibi: Numquid ad sumenda spolia tu venis? Ecce ad diripiendam praedam congregasti multitudinem tuam, ut tollas argentum et aurum, et auferas supellectilem atque substantiam, et diripias manubias infinitas. Propterea vaticinare, fili hominis, et dices ad Gog: Haec dicit Dominus Deus: Numquid non in die illo cum habitaverit populus meus Israel confidenter  sive in pace scies  sive consurges? Et venies de loco tuo a lateribus  sive a novissimis Aquilonis, tu et populi multi tecum, ascensores equorum uni
Abbreviated transcription (Latin):
res. uociferationes. atq blasphenuȩ
Unde et dñs cõminatur : et dicit.
Sicuti gauisus es suꝑ hereditate do¬
mus isrł. quando tuis ꝑsecutionib
dissipata ẽ. atq lacerata. et in toto
orbe disꝑsa: sic faciam tibi. Lętan¬
te enim uniuersa t̾ra uiuentium
t̃raq scõrum. et om̃ib conuersis
ad seruitutem dei : tu dissipatus
eris mons hispide. mons pilose. et
omĩs idumea. oꝑa uidelicet t̾rena.
et cruori et sangumi dedita: ut tẽ
cognoseas quod ipse sim dñs: qui
alibi sum loctitus. ego sum dñs¬

Expanded text:
res, vociferationes atque blasphemiae. res, vociferationes atque blasphemiae. Unde et Dominus comminatur, et dicit: « Sicuti gavisus es super haereditate domus Israel, » quando tuis persecutionibus dissipata est atque lacerata, et in toto orbe dispersa, « sic faciam tibi. » Laetante enim universa terra, viventium terraque sanctorum, et omnibus conversis ad servitutem Dei, tu « dissipatus eris, mons hispide, mons pilose. Et omnis Idumaea, » opera videlicet terrena et cruori et sanguini dedita. Ut tunc cognoscas quod ipse sim Dominus qui alibi sum locutus: Ego sum D
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcclesiasticos. parit̃ possidebo. & hoc
inquit dixisti: cum dñs eẽt ibi. qui
suo populo p̃sidebat. P roptẽa: iu-¬
bas in popłm dei. et zelum tuum
quo ꝑsequebaris xp̃i familiã. odio
habens eos quos possidere cupiebas:
cum te ꝑcussero et iudicauero. tẽ
tibi notus efficiar: et scies. quod
obprobria tua atq blasphemias non
alio referente cognouerim. sed ipse
audierim quȩ locutus es cont̾ mon¬
tes isrł dicens: deserti nobis dati sunt
ad deuorandũ. Montes isrł. moy sen
quos heretici. et hereticoꝵ princeps
diabolus. sibi putant traditos ad de¬
sit pugnare pro montib dñi: et eoꝵ
lacerationem. sua uoce defendere.
Et insurrexistis inquit suꝑ me ore
ur̃o. siue magrafice loquuti estis:
ñ ut putatis contra montes. sed per
de quib supra dictum ẽ implebo
montes eius. et colles et ualles. et
campos siuc torrentes. fuerunt ad¬
uersum me: nequaquã p̃ces et ora¬
tiones ut putatis ad dm̃: sed clamo¬

Expanded text:
Ecclesiasticos possidebo pariter. Et hoc, Ecclesiasticos possidebo pariter. Et hoc, inquit, dixisti, cum Dominus esset ibi, qui suo populo praesidebat. Propterea jubas in populum Dei, et zelum tuum, quo persequebaris Christi familiam, odio habens eos, quos possidere cupiebas. Cum te percussero et judicavero, tunc tibi notus efficiar et scies quod opprobria tua atque blasphemias non alio referente cognoverim, sed ipse audierim, quae locutus es contra montes Israel dicens: « Deserti nobis dati sunt ad devorandum. » Montes Israel, Moysen, quos haeretici et haereticorum princeps diabolus putant sibi traditos ad desit pugnare pro montibus Domini, et eorum lacerationem sua voce defendere. « Et insurrexistis, inquit, super me ore vestro, » sive magnifice locuti estis, non ut putatis contra montes, sed per de quibus supra dictum est: « Implebo montes ejus et colles, et valles, et campos, » sive torrentes, fuerunt adversum me: nequaquam preces et orationes, ut putatis ad Deum, sed clamo
Abbreviated transcription (Latin):
inlneratoꝵ et occisoꝵ. & ñ solum
montes qui ad impietatis uerticem
puenert̃: sed colles quoq hoc ẽ. in¬
feriores discipuli montis seir. et ual¬
les quȩ in una depressȩ sunt. siue
aorrentes qui turbidas habent aqͦs
et hinc inde collectas. uenientesq de
pos qui medii int̾ colles et ualles
sunt. Homines int̾fecti cadent gla¬
entis. ut redigantur in solitudines
sanpit̾nas: et sic quȩ erant ciuita¬
tes. hoc ẽ. conciliabula male habi-¬
tantiũ et ipsȩ dispereant. et desinãt
in malã partem habere consensũ:
et dundantur linguȩ eorũ. ne tur¬
rem blasphemiȩ contra dm̃ possint
extruere: et redacta in solitudinem
atq desertum. cognoscant quod
ipse sit dñs. Nec suffecit monti seir
tanta dixisse. quȩ p̃teritus sermo
narrauit: sed hoc quoq ꝑ suꝑbrã
locutus ẽ. Duȩ gentes. et duȩ̾ trȩ
siue regiones. meȩ sunt: et idumeã
uidelicet et iudeam. et hereticos et

Expanded text:
vulneratorum et occisorum. » Et non solum vulneratorum et occisorum. » Et non solum montes, qui ad impietatis verticem pervenerunt, sed colles quoque, hoc est inferiores discipuli montis Seir, et valles quae in ima depressae sunt, sive torrentes, qui turbidas habent aquas, et hinc inde collectas, venientesque de pos, qui medii inter colles et valles sunt. Hi omnes interfecti cadent glaentis, ut redigantur in solitudines sempiternas; et si quae erant civitates, hoc est, conciliabula malae habitationis, et ipsae dispereant, et desinant in malam partem habere consensum, et dividantur linguae eorum , ne turrem blasphemiae contra Deum possint exstruere; et redactae in solitudinem atque desertum, cognoscant quod ipse sit Dominus. Nec sufficit monti Seir tanta dixisse, quae praeteritus sermo narravit: sed hoc quoque per superbiam locutus est: Duae gentes, et duae terrae, sive regiones meae sunt, Idumea videlicet et Judaea, et haereticos, et
Abbreviated transcription (Latin):
et fecerim. Hȩc dicit dñs ds̃. Ad huc
in hoc inuenient me domꝰ isrł. siue
Multiplicabo eos sicut gregem ho¬
gem scm. siue ut oues scãs : ut gre¬
gem siue oues ierłm. in solemnita¬
tib eius. Sic erunt ciuitates deser¬
tȩ. plenęq gregib siue ouib ho¬
minũ: et scient quia ego sum dñs.
Perspicua sunt quȩ dicuntur: et
omĩs sensus montiũ isrł. qui prius
deserti fuerant et postea restituti.
nunc manifestius ponitur: red¬
ditq causas ds̃. quare popłm israel
captiuitati tradiderit : et propter
suam clem̃tiam pollicetur. reduc¬
turum se eos in t̾ram uidȩam: et mul¬
to ampliora tributurum quã ab¬
sttilerat. Quod quidam iudȩorum
referunt ad torobabel tempora:
quando rege ꝑsarum laxante cap¬
tiuitatem eoꝵ. de tribu iuida et ben¬
iamm. plurimi reducti sunt in ui¬
deam. Alii uero ad mille annorũ
quem putant eẽ uenturum. ciuitas
extruatur ierłm. et ȩdificetur tem¬

Expanded text:
et fecerim. Haec dicit Dominus Deus: Adhuc et fecerim. Haec dicit Dominus Deus: Adhuc in hoc invenient me domus Israel, uttiplicabo eos sicut gregem hogem sanctum sive ut oves sanctas ut gregem sive oves Jerusalem in solemnitatibus ejus: sic erunt civitates desertae, plenae gregibus sive ovibus hominum, et scient quia ego Dominus. Perspicua sunt quae dicuntur, et omnis sensus montium Israel, qui prius deserti fuerant, et postea restituti, nunc manifestius ponitur. Redditque causas Deus quare populum Israel captivitati tradiderit, et propter suam clementiam pollicetur reducturum se eos in terram Judaeam, et multo ampliora tributurum, quam abstulerat. Quod quidam Judaeorum referunt ad Zorobabel tempora, quando, Cyro rege Persarum laxante captivitatem eorum, de tribu Juda, et Benjamin plurimi reducti sunt in Judaeam. Alii vero ad mille annorum quem putant esse venturum, ut civitas exstruatur Jerusalem, et aedificetur tem
Abbreviated transcription (Latin):
uabo uos ex̃ uniuersis inquinam̃¬
uocabo frum̃tum: et multiplica¬
bo illud: et ñ imponã in uos fa¬
mẽ. Et multiplicabo fructum li¬
gni et germina agri: ut ñ porte¬
tis ultra obprobrium famis it⁊
gentibꝰ. & recordabimini uiarum ur̃a¬
rum pessimarũ. studiorũq ñ bono¬
rum: et displicebunt uob miquitates
ur̃ȩ. et scelera ur̃a. Non propt̃ uos
ego facram ait dñs ds̃: notum sit uo-¬
bis. Confundimini et erubescite suꝑ
uiis ur̃is. domus isrł. Hȩc dicit dñs
ds̃. In die qua mundauero uos ex
om̃ib iniquitatib urĩs. et habita¬
ri fecero urbes. et instaurauero rui¬
nosa. et t̾ra deserta fuerit exculta.
quȩ quondam erat desolata in ocu-
lis omĩs uiatoris: dicent. Terra illa
inculta siue deserta. facta ẽ. ut ortꝰ
uoluptatis: et ciuitates desertȩ et
dert̃. Et scient gentes quęcũq dere¬
licte fuerint in circuitu ur̃o. quia
ego dñs ȩdificaui dissipata: plan¬
tauiq inculta : ego dñs locutꝰ sim

Expanded text:
abo vos ex universis inquinamevocabo frumentum, et multiplicabo illud, et non imponam vobis famem. Et multiplicabo fructum ligni, et genimina agri, ut non portetis ultra opprobrium famis in gentibus. Et recordabimini viarum vestrarum pessimarum, studiorumque non bonorum; et displicebunt vobis iniquitates vestrae, et scelera vestra. Non propter vos ego faciam, ait Dominus Deus, notum sit vobis: Confundimini, et erubescite super viis vestris, domus Israel. Haec dicit Dominus Deus: In die, qua mundavero vos ex omnibus iniquitatibus vestris, et inhabitari fecero urbes, et instauravero ruinosa, et terra deserta fuerit exculta, quae quondam erat deslis omnis viatoris, dicent: Terra illa inculta sive deserta facta est ut hortus voluptatis, et civitates desertae, 426 et derunt. Et scient gentes quaecumque derelictae fuerint in circuitu vestro, quia ego Dominus aedificavi dissipata, plantavique inculta, ego Dominus locutus sim,
Abbreviated transcription (Latin):
cob. in qua habitauert̃ patres eoꝵ:
et habitabunt suꝑ eam ipsi et fi¬
Iin sempit̃num. & dauid seruus
meus princeps eorũ: in ꝑpetuum.
Et ꝑcutiam illis fędus pacis: pa¬
ccum sempit̾num erit eis. Et fun¬

Expanded text:
unt patres vestri. Et habitabunt super eam ipsi, & fiin sempiternum, & Dauid seruus meus princeps eorum in perpetuum. Et percutiam illis fœdus pacis, pactum sempiternum erit eis. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
in cunctis iniquitatib suis. Q sal¬
uos eos faciam de unuersis sedib¬
sius. in quib peccauiert̃: et emun¬
dabo eos. Et er̃t michi populus: et
ego ero eis ds̃. & seruus meus da¬
uid rex suꝑ eos: et pastor unꝰ erit
omĩum eorũ. In iudiciis meis am

Expanded text:
 cunctis iniquitatibus suis, et salvos eos faciam de universis sedibus in quibus peccaverunt, et emundabo eos. Et erunt mihi populus, et ego ero eis Deus, et servus meus David rex super eos, et pastor unus erit omnium eorum. In judiciis meis a
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dñi. Hȩc dicit dñs ds̃ os¬
sib his. Ecce ego intromittã in
uos spm: et uĩuetis. Q dabo suꝑ
uos neruos: et succrescere facrã
suꝑ uos carnes: et suꝑ extendam
in uobis cutem. Et dabo uob̾ sp̃m
ł actus ẽ autẽ sonitus propħante
me: et ecce cõmotio. Et accessert̃
ossa ad ossa: unum quodq ad um¬
cturam suam.  uidi: et ecce suꝑ
ea nerui. et carnes ascenderunt:
et extensa ẽ. in eis cutis desuꝑ: et
sp̃m ñ habebant. Et dixit ad me.
Uaticmare ad sp̃m. uaticinare¬

Expanded text:
. Haec dicit Dominus Deus ossibus his: Ecce ego intromittam in vos spiritum, et vivetis. Et dabo super vos nervos, et succrescere faciam super vos carnes, et superextendam in vos cutem, et dabo vobis spiritum, factus est autem sonitus, prophetante me, et ecce commotio, et accesserunt ossa ad ossa: unumquodque ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi, et carnes ascenderunt, et extenta est in eis cutis desuper et spiritum non habebant. Et dixit ad me: Vaticinare ad sp
Abbreviated transcription (Latin):
sed ne ueniat. Hec quia ds̃ loquit᷑.
necesse ẽ fieri quod minatur : sed
ideo cõminatur. ut conuertatur
ad pęnitentiam cuni minatur: et ñ
fiat quod futurum ẽ si uerba dni
contẽpiantur. Possumꝰ autẽ tri-¬
plicit̃ locum istum disserere: ut
t̃ra quȩ sibi speculatorẽ constitu¬
it. uel uxta litteram tra iudȩa
sit. uel uixta sp̃ualem intelligeni¬
tiam ȩccłia: quȩ sepe de nouissi¬
mis populi sui speculatorem elegit.
illum uidelicet. quem et apłs scri¬
bens ad chorinthios assumit uidi¬
cem: uel certe anima credentis.
quȩ mentẽ atq rationem p̃ponit
populo ac turbȩ cogitationum su¬
arum. ut ñ omĩa cogitationũ in¬
centiua suscipiat : sed uidicet atq
discernat. quȩ sectanda sibi. quȩ ue
fugienda sint. S peculator tr̃ȩ iudeȩ:
uel rex porest intelligi. uel propħa.
Speculator aut̃ ecclesiȩ uel episco¬
pus uel presbit̾: qui a populo electꝰ
et scripturarũ lectione cognoscens

Expanded text:
sed ne veniat: nec quia Deus loquitur, sed ne veniat: nec quia Deus loquitur, necesse est fieri quod minatur, sed ideo comminatur, ut convertatur ad poenitentiam cui minatur, et non fiat quod futurum est si verba Domini contemnantur. Possumus autem tripliciter locum istum disserere: ut terra quae sibi speculatorem constituit, vel juxta litteram, terra Judaea sit, vel juxta spiritualem intelligentiam, Ecclesia, quae saepe de novissimis populi sui speculatorem eligit, illum videlicet, quem et Apostolus scribens ad Corinthios assumit judicem , vel certe anima credentis, quae mentem atque rationem praeponit populo ac turbae cogitationum 396 suarum: ut non omnia cogitationum incentiva suscipiat, sed judicet atque discernat quae sectanda sibi, quaeve fugienda sint. Speculator terrae Judaeae, vel rex potest intelligi, vel propheta: speculator autem Ecclesiae, vel episcopus, vel presbyter, quia a populo electus est, et Scripturarum lectione cognoscens,
Abbreviated transcription (Latin):
dñ. Hȩc dicit dñs ds̃ ossib istis.
Ecce ego adducam suꝑ uos sp̃m ui
te. et dabo suꝑ uos neruos. et indu¬
cam suꝑ uos carnes: et extendam
suꝑ uos pellem. et dabo uobis
tis qm̃ ego sum dñs. & propħa¬
ui sicut p̾ceꝑat michi. Et facta ẽ.
uox cum ego propħarem. et ecce
cõmotio. Et accedebant ossa ad
os. ad iuncturam suam. E uidi.
et ecce suꝑ ea nerui et carnes orie¬
bantur : et ascendebant super ca
pelles desuꝑ: et sp̃c ñ erat in cis.
Et dixit ad me. Propħa suꝑ sp̃u.¬

Expanded text:
ni: haec dicit Dominus Deus ossibus istis: Ecce ego adducam super vos spiritum vitae: et dabo super vos nervos, et inducam super vos carnes, et extendam super vos pellem, et dabo spirittis quoniam ego sum Dominus. Et prophetavi sicut praecepit mihi: et facta est vox cum ego prophetarem, et ecce commotio, et accedebant ossa ad ossa ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi, et carnes oriebantur, et ascendebant super ea pelles desuper, et spiritus non erat in eis. Et dixit ad me: Propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleuerit. tunc scrant om̃s quod
ipse sit dñs. Eacta ẽ suꝑ me manꝰ
dñi. et eduxĩt me in sp̃u dñi: et di
misit me in medio campi qui erat
plenus ossibꝰ: et circumduxit me
per ea in giro. Erant aut̃ multa
ualde suꝑ faciem campi: siccaq
uehem̃ter. & dixit ad me. Fili ho¬
minis. putasne uiuent ossa ista:

Expanded text:
compleverit, tunc sciant omnes, quod compleverit, tunc sciant omnes, quod ipse sit Dominus. 431 Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spmisit me in medio campi qui erat plenus ossibus. Et circumduxit me per ea in gyro. Erant autem multa valde super faciem campi siccaque vehementer, et dixit ad me: Fili hom
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ pastus ẽ siliquis. Tunc multi¬
plicabitur fructus ligni. hoc ẽ sa-¬
pientiȩ : de quo scriptum ẽ. Lignũ
in te ẽ: om̃ĩb qui requirunt ẽam.
Et genimina agri in similitudinẽ
iacob: cuius odõr erat quasi odor
agri pleni. cui benedixit dñs. Nec
ultra portabunt obprobrium fa-¬
mis in t̾ra: quod hodieq iudȩorũ
patitur incredulitas. S ed postqͣm
beatitudinẽ fuerint consecuti. uni¬
tabuntur apłm qui dicit: ñ sum
dignus uocari apłs: quia ꝑsecutus
sum çecłiam dei. E recordabuntur
urarum suarum pessimarũ. et stu-¬
dioꝵ ñ bonorũ quib offenderant
dm̃: et displicebunt eis miquitates
suȩ et scelera sua. quib prius erra¬
uerant. Hȩc aut̃ omĩa tributurus
ẽ dñs: ñ propt̃ eos qͥ proprio errore
periert̃: sed propt̃ nomen scm suũ.
Unde prouocat domũ isrł. ut con¬
fundatur et erubescat suꝑ priorib
uitiis: et suum intelligat creatorẽ.
Postqm aut̃ mundauerit credenti¬

Expanded text:
corum pastus est siliquis . Tunc multicorum pastus est siliquis . Tunc multiplicabitur fructus ligni, hoc est, sapientiae, de quo scriptum est: Lignum vitae est omnibus qui requirunt eam : et genimina agri in similitudinem Jacob, cujus odor erat quasi odor agri pleni, cui benedixit Dominus . Nec ultra portabunt opprobrium famis in gentibus, quod hodieque Judaeorum patitur incredulitas: sed postquam beatitudinem fuerint consecuti, imitabuntur Apostolum qui dicit: Non sum dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et recordabuntur viarum suarum pessimarum, et studiorum non bonorum, quibus offenderant Deum: et displicebunt eis iniquitates suae, et scelera sua quibus prius erraverant. Haec autem omnia tributurus est Dominus, non propter eos qui proprio errore perierunt; sed propter nomen sanctum suum. Unde provocat domum Israel, ut confundatur et erubescat super prioribus vitiis, et suum intelligat Creatorem. Postquam autem mundaverit credenti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exercitũs eius. ait dñs ds̃ : quia¬
‸ dedit trorem eius in t̾ra uiuenti¬
: um. Et dormiuit in medio in cir¬
cũcisorum cum int̾fectis gladio.
pharao et omĩs multitudo eius:
septuaginta int̃pretum editio.
et ordine. et translatione discor¬
dat: et quȩdam in ea de theodo¬
tione addita sunt. Unde necessẽ
habuimꝰ et ipsam ponere: neqͣ¬
quam parcentes longitudiN
et studio: sed lectoris diligentiȩ
seruientes. La.x. Et factum ẽ
in duodecimo anno. in quinta
mensis. factus ẽ sermo dñi ad
me. dicens. Fili hominis. plan¬
ge suꝑ multitudinẽ egipti. et
deducent filias enis gentes mor¬
tuoes in profundum t̃rȩ. ad eos
qui descendunt in foueam. Por¬
ro sub asteriscis additum ẽ: de
aqua pulcherrima descende. et
dormi cum incircũ cisis. Rursũ
ordo sequitur. In medio uulne¬
ratoꝵ gladio. cadent cum co: et¬
÷ dormiee omĩs fortitudo eius. Et¬
⁊ dicent tibi gigantes. In profun¬

Expanded text:
 exercitus eius ait Dominus Deus quia exercitus eius ait Dominus Deus quia dedi terrorem meum in terra viventium et dormivit in medio incircumcisorum cum interfectis gladio Pharao et omnis multitudo eius Septuaginta interpretum editio, et ordine et translatione discordat, et quaedam in ea de Theodotione addita sunt. Unde necesse habuimus et ipsam ponere, nequaquam parcentes longitudini, et studiosi lectoris diligentiae servientes. LXX. Et factum est in duodecimo anno in quinta decima mensis: factus est sermo Domini ad me: dicens: Fili hominis, plange super multitudinem Aegypti, et deducent filias ejus gentes mortuas in profundum terrae, ad eos qui descendunt in foveam Porro sub asteriscis additum est: + De aqua pulcherrima descende; + et dormi cum incircumcisis ⁑ Rursum ordo sequitur: In medio vulneratorum gladio cadent cum eo, et dormiet omnis fortitudo ejus, et dicent tibi gigantes, in profun
Abbreviated transcription (Latin):
tubal: et omĩs multitudo eiꝰ. In
cirtintu eius sepulchra illiꝰ. O m̃s
hi incircuncisi int̾fectiq et ca¬
 dentes gladio: quia dedert̃ formi¬
dinem suam in t̾ra uiuentium:
et ñ dormient cum fortib caden¬
tibq et incircũcisis. Qui descen¬
dert̃ ad infernum cum armis
suis: et posuert̃ gladios suos sub¬
 capitib suis: et fuert̃ miquita¬
tes coꝵ in ossib eoꝵ: quia tror
fortium facti sunt in t̾ra uiuen¬
tium. & tu ergo in medio incir¬
cũcisoꝵ contereris: et dormies
cum int̾fectis gladio. Ibi idumȩa
et reges eius. om̃s duces eius.
qui dati sunt cum exercitu suo.
cum in t̃fectis gladio. et qui cũ
principes aquilonis om̃s. et uni¬
uersi si donii siue uenatores: qui¬
 deducti sunt cum int̃fectis pa-¬
uentes. et in sua fortitudine con
confusionem suã. cum his qui
descendunt in lacum. Uidit eos
pharao. et consolatus ẽ. suꝑ uni¬
uersa multitudine sua: quȩ int̃¬
fecta ẽ. gladio: pharao et omĩs¬

Expanded text:
multitudo eius in circuitu illius sepulchra eius omnes hii incircumcisi interfectique et cadentes gladio quia dederunt formidinem suam in terra viventium et non dormient cum fortibus cadentibusque et incircumcisis qui descenderunt ad infernum cum armis suis et posuerunt gladios suos sub capitibus suis et fuerunt iniquitates eorum in ossibus eorum quia terror fortium facti sunt in terra viventium et tu ergo in medio incircumcisorum contereris et dormies cum interfectis gladio ibi Idumea et reges eius omnes duces eius qui dati sunt cum exerccum interfectis gladio, et qui cum principes Aquilonis omnes: et universi Sidonii  sive venatores qui deducti sunt cum interfectis paventes, et in sua fortitudine confconfusionem suam cum his qui descendunt in lacum. Vidit eos Pharao, et consolatus est suversa multitudine sua quae interfecta est gladio Pharao et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
et dabo uobis cor carneũ: et sp̃m
Imeũ ponam in medio ur̃i. siue da¬
bo uob̾. Et faciam ut in p̃ceptis
meis siue iustificationib mcisam¬
buletis : et iudicia mea custodra¬
tis et operemini. siue facratis ea.

Expanded text:
et dabo vobis cor carneum. Et spiritum meum ponam in medio vestri sive dabo vobis et faciam ut in praeceptis meis sive justificationibus meis ambuletis, et judicia mea custodiatis, et operemini sive faciatis ea
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ duodecimo anno. decimo mense.
in quinta mensis. quando uerat
qui fugerat de ierłm. et quando lo¬
cutus ẽ. propħa ad eos qui erant
in tra iudȩa. et ȩt̃ne possessionis
spem sibi pollicebantur : et iubet
propħȩ ut dicat populo qui in ba¬
bilone uersatur. et habitat cũ eo:
ut arguat eos suꝑ insidiis blandi¬
entib. qui propħȩ uerba audire de¬
siderant. ñ ad animȩ salutem sed ad
aurium uoluptatem: isti iuxta mu¬
ros sedebant. et in ostiis domorũ:
nequaquam in sensu propħȩ intra¬
re cupientes : sed mutuo se hortan.¬
tur et dicunt. Uenite et audiamꝰ:
quis sit sermo egrediens a dño. se
sic ueniunt. quasi populus qui ingre-¬
ditur ȩccłiam dei : et sedent coram
te populus meus. qui meũ esse se
dicit: et nolunt facere quod audi¬
erunt. Istius modi michi uident᷑
eorum similes. qui theatralib ludũt
carminib. et uel tragedos audi-¬
unt uel comȩdos. et ibi cũ uolup¬

Expanded text:
est, duodecimo anno, decimo mense, est, duodecimo anno, decimo mense, in quinta mensis, quando venit qui fugerat de Jerusalem, et quando locutus est propheta ad eos qui erant in terra Judaea, et aeternae possessionis sibi spem pollicebantur, et jubet prophetae ut dicat populo qui in Babylone versatur, et habitat cum eo, et arguat eos super insidiis blandientibus, qui prophetae verba audire desiderant, non ad animae salutem, sed ad aurium voluptatem. Isti juxta muros sedebant, et in ostiis domorum: nequaquam in sensum prophetae intrare cupientes; sed mutuo se hortantur et dicunt: Venite et audiamus qui sit sermo egrediens a Domino; et sic veniunt quasi populus qui ingrediatur Ecclesiam Dei, et sedent coram te, populus meus, qui meum esse se dicit, et nolunt facere quod audierunt. Istiusmodi mihi videntur eorum similes, qui theatralibus luduntur carminibus: et vel tragoedos audiunt, vel comoedos, et ibi cum volup
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃catur: ne tradas bestiis animã
confitentem tibi. Qui aut̃ in p̃si¬
diis et in muratis ẽ de quib scri¬
ptum ẽ ciuitates firmas ascendit
iustus. et destruxit munitiones ea¬
rum in quib confidebant impii:
et uersatur in speluncis de quib
me sermonas dñi et pęnuria morit᷑.
Et dabitur omĩs t̃ra hereticoꝵ iri
solitudinem: ita ut frangatur eoꝵ
suꝑbia: et redigantur montes iN
solitudinem. qui sibi altitudinem
scientiȩ promittebant. Qui montes
uocantur isrł. quia sub xp̃i nomine
deceptos quosq supplantant: nul¬
lusq ꝑ eos transibit. nec dicere po¬
terit quod moyses. transiens. uide¬
bo uisionem hanc magnã. Habita¬
tores enim sunt ꝑuersoꝵ montiũ.
ñ peregrini et accolȩ: ut cum hec
passi fuerint. tunc cognoseant qđ
ipse sit dñs : qui dedit t̾ram corum
in solitudinem. propt̃ ab ominatio¬
nes quas oꝑati sunt. Sequit᷑. Cadẽ
quidem die et eodem tempore. hoc

Expanded text:
deprecatur: Ne tradas bestiis animam deprecatur: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Qui autem in praesidiis et in muratis est, de quibus scriptum est: Civitates firmas ascendit justus, et destruxit munitiones earum, in quibus confidebant impii ; 404 et versatur in speluncis, de quibume sermonis Domini, et peste morietur, et dabitur omnis terra haereticorum in solitudinem, ita ut frangatur eorum superbia, et redigantur montes in solitudinem, qui sibi altitudinem scientiae promittebant. Qui montes vocantur Israel, quia sub Christi nomine deceptos quosque supplantant: nullusque per eos transibit, nec dicere poterit quod Moyses: Transiens videbo visionem hanc magnam ; habitatores enim sunt perversorum montium, non peregrini, et accolae: ut cum haec passi fuerint, tunc cognoscant, quod ipse sit Dominus, qui dederit terram eorum in solitudinem propter abominationdem tempore, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uisitabo eas: sicut uisitat pastor gre¬
gem suum. in die quando fuerit in
medio ouium suarum dissipata¬
rum. siue quando fuerit caligo et
nubes. in medio ouium suarum
separatarũ. Sic uisitabo oues me¬
as: et liberabo eas de om̃ĩb locis
in quib disꝑse fuerant. in die nu¬
bis et caliginis. Et educam eassi¬
ue eos de populis. siue gentibus: et
congregabo eas siue eos de t̾ris. si¬
ue regionibꝰ: et inducam eas siue
eos in t̾ram suam. & pascam eas
siue eos in montib isrł: in riuis et
in cunctis sedib trę. In pascuis
uberrimis pascam eas siue cos: et
in montib excelsis isrł erunt pas¬
cuȩ earum. siue ouilia eortim. Ibi
requiescent in herbis uirentibus:

Expanded text:
cut visitat pastor gregem suum in die quando fuerit in medio ovium suarum dissipatarum sive quando fuerit caligo, et nubes in medio ovium suarum separatarum: sic visitabo oves meas, et liberabo eas de omnibus locis, in quibus dispersae fuerant in die nubis et caliginis. Et educam eas sive eos de populis sive de gentibus, et congregabo eas sive eos de terris sive regionibus, et inducam eas sive eos in terram suam, et pascam eas sive eos in montibus Israel, in rivis et in cunctis sedibus terrae. In pascuis uberrimis pascam eas sive eos, et in montibus excelsis Israel erunt pascua earum sive ovilia eorum: ibi requiescent in herbis virentibus
Abbreviated transcription (Latin):
et dices ad eos. h ec dieit dñs ds̃.
E cce ego aꝑiam tumulos uros:
et educam uos de sepulcris uris
popłs meus: et inducam uos iti
tr̃am isrł. Qscietis quia ego dñs:
cum aꝑuero sepulera ur̃a. et edu¬
xero uos de tumulis ur̃is popłs
meus: et dedero sp̃m meũ in uob̾.
et uixeritis. Et requiescere uos fa¬
ciam suꝑ humũ urãm: et scietis
quia ego dñs locutus sum et feci.
ait dñs ds̃ .Lxx. Et facta ẽ. super
me manꝰ dñi. et eduxit me in sp̃ũ
dñi et posuit me in medio campi
et hic erat plenus ossum hominũ.
ee circum duxit me suꝑ ea ꝑgirũ
Iin circuitu: et ecce multa nimis
suꝑ faciem campi et arida uehe¬
ment̃. Q dixit ad me. E ili homi¬

Expanded text:
ices ad eos: haec dicit Dominus Deus: Ecce aperiam tumulos vestros, et educam vos de sepulcris vestris, populus meus, et inducam vos in terram Israel: et scietis quia ego Dominus, cum aperuero sepulcra vestra, et eduxero vos de tumulis vestris, populus meus, et dedero spiritum meum in vobis, et vixeritis, et requiescere vos faciam super humum vestram, et scietis quia ego Dominus locutus sum, et feci, ait Dominus Deus. LXX: Et facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini, et posuit me in medio campi, et hic erat plenus ossium hominum, et circumduxit me super ea per gyrum in circuitu, et ecce multa nimis super faciem campi et arida vehementer, et dixit ad me: Fili homi
Abbreviated transcription (Latin):
attraxi sp̃m. qui ubi uult spirat.
Ubi autẽ spc̃ dñi: ibi lib̾tas. Qira
libtate donauit nos ds̃: quam fru¬
stra se uidei habere iactabant di-¬
centes. Semen abraham sumꝰ. et
tiis peccatisq subiecti: et ignorantes
illam sententiam. a quo quis uinci¬
tur. eius et seruus ẽ. Et factum ẽ.
in undecimo anno. t̾cio. una mensis.¬

Expanded text:
attraxi spiritum ; qui ubi vult spirat. attraxi spiritum ; qui ubi vult spirat. Ubi autem spiritus Domini, ibi libertas , qua libertate donavit nos Dominus. Quam frustra se Judaei habere jactabant dicentes: Semen Abrahae sumus, et tiis peccatisque subjecti, et ignorantes illam sententiam: a quo quis vincitur, ejus et servus est . Et factum est in undecimo anno, tertio, mens
Abbreviated transcription (Latin):
¶ decimꝰ
ellem ut
ante ram
contra uni
prouintiam aut unum regem. hisdẽ
eeplanare libris: et nequa quã setl¬
sum lectoris diuidere. Sed quid fa¬
ciam longitudmni: quȩ nisi diuida¬
curm partes: modũ uoluminis egre¬
ditur. & infinita congeries: tam
dictanti quam legenti molesta est.
Itaq post scrmonẽ contra egiptũ
et planctum eiꝰ regeniq egiptude
cuius brachio nequaquam obuolu¬
to neq restituto pristmȩ sanitatu
in ultima parte noni libri diximꝰ.
transimꝰ ad principiũ decimi libri
contra eundem pharaonem regem
egipa. qui cõparatur regi assyrio.
Et post longissimã propħam. lam̃¬
tatio suꝑ eodem assumitur: et dem¬
ceps contra omnẽ egiptum. In qui-¬
b disserendis. o uirgo xp̃i eustochi¬
um elcia cum moyse manꝰ: ut nr̃a
uictoria tuarum orationũ fructꝰ
sit. Non ẽ enim uolentis neq cur¬
rentis. sed miscrentis dei. qui loqui¬
tur ad propħam: aꝑi os tuum. et
implebo illud: propħa ad dnm̃
respondente: aperui os meum et

Expanded text:
 DECIMUS. Vellem, ut ante jam contra unam provinciam, aut unum regem, iisdem explanare libris, et nequaquam sensum lectoris dividere. Sed quid faciam longitudini, quae nisi dividatur in partes, modum voluminis egreditur; et infinita congeries, tam dictanti, quam legenti 367-368 molesta est? Itaque post sermonem contra Aegyptum et planctum ejus, regemque Aegypti, de cujus brachio nequaquam obvoluto, neque restituto pristinae sanitati, in ultima parte noni libri diximus, transimus ad principium decimi libri contra eumdem Pharaonem regem Aegypti, qui comparatur regi Assyrio, et post longissimam prophetiam, lamentatio super eodem assumitur, et deinceps contra omnem Aegyptum. In quibus disserendis, o virgo Christi, Eustochium, eleva cum Moyse manus ut nostra victoria tuarum orationum fructus sit. Non est enim volentis neque currentis, sed miserentis , Dei qui loquitur ad prophetam: Aperi os tuum et adimplebo illud ; propheta ad Dominum respondente: Aperui os meum, et
Abbreviated transcription (Latin):
tum fuerat in prmcipio. Cui simi¬
lis factus es in magnitudine tia
& dicitur ad cum. Tui similatus
es o iclite atq sublimis. int̃ lig¬
na uoluptatis: Nempe assirio
qui corruit. Et tu eras inclitus
atq sublimis. int̃ ligna eden hoc
c̃. delitiarum et parãdisi: et ecce
deductus es sicut assirius cũ omĩ¬
bus lignis quȩ quondã fuerant
in delitus. ad t̾ram ultimã et ad
inferos : et dormies ñ in requie
sed in pęnis. in medio in circum¬
csorum hoc ẽ immundoꝵ: et cum
sus qui in gladio dñi conciderunt.
Et ut scramus qui sit ille eui dixe¬
nit o inclite atq sublimis int̾ li¬
gra uoluptatis: ponit manifestiꝰ.
pse ẽ pharao et omĩs multitudo
aus: ut quomodo supra assirius
suecisus ẽ et corruit sic et egip¬
tus subruatur. E t factumrẽ¬
in duodecimio anno. in m̃se duode¬
tum suꝑ pharaonem regem egip¬
ti et dices ad cum. L coni gentiũ
assimilatus es: et draconi qui ẽ
in mari. & uentilabas cornu in

Expanded text:
tum fuerat in principio, « cui simitum fuerat in principio, « cui similis factus es in magnitudine tua? » et dicitur ad eum: « Cui assimilatus es, o inclyte atque sublimis, inter ligna voluptatis? » nempe Assyrio, qui corruit. Et tu eras inclytus atque sublimis inter ligna Eden, hoc est, deliciarum et paradisi. Et ecce deductus es sicut Assyrius cum omnibus lignis, quae quondam fuerant in deliciis, ad terram ultimam et ad inferos. Et dormies non in requie, sed in poenis, in medio incircumcisorum, hoc est, immundorum, et cum his qui in gladio Domini conciderunt. Et ut sciamus qui sit ille cui dixerit, « o inclyte atque sublimis inter ligna voluptatis, » ponit manifestius: est Pharao, et omnis multitudo ejus, ut quomodo supra Assyrius succisus est, et corruit, sic et Aegyptius subruatur. Et factum est duodecimo anno, in mense duodentum super Pharaonem regem Aegypti, et dices ad eum: Leoni gentium assimilatus es, et draconi qui est in mari, et ventilabas cornu in