comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum corpora. domus cogitationum
corda. Eł ce sanguine tinguimus per
passionis fidem. illa sanguine ungimus
ꝑ passionis imitationem. crucis signũ
intus & foris opponentes contra ad¬
uersarias potestates. Deniq carnes
agni comedimus. quando in sacram̃to
uerum corpus qus sumendo ꝑfidem
d dilectionem xp̃o incorporamur.
Nlibi quod manducatur. incorporat᷑.
Quando autem caro xp̃i manducat᷑
non qui manducatur. sed qui man¬
aucat ci qui manducatur incorporat᷑.
dcirco uolurt xp̃s anobis manducari.
ut nos sibi incorporaret Foc est sacra¬
mentum corporis xp̃i. & res sacram̃ti
corporis xp̃i. qui manducat. & incor¬
poratur sacramentum habet. & rem
sacram̃ti babet. qui manducat &
non incorporatur. sacram̃tum habet.
sed rem sacramenti non habet. sicut
qui incorporatur etiam si manduca¬
ce non contingat. rem sacramenti
habet. quamuis saeramentũ non habeat.
Qui sumit. sacramentum habet. Qui
eredit & diligit. rem sacram̃ti habet.

Expanded text:
rum, corpora; domus cogitationum, rum, corpora; domus cogitationum, corda. Haec sanguine tingimus per passionis fidem, illa sanguine tingimus per passionis imitationem: crucis signum intus et foris opponentes contra adversarias potestates. Denique carnes agni comedimus, quando in sacramento verum corpus ejus sumendo, per fidem et dilectionem Christo incorporamur. Alibi quod manducatur incorporatur. Quando autem caro Christi manducatur, non quod manducatur, sed qui manducat ei quem manducat incorporatur. Idcirco voluit Christus a nobis manducari, ut nos sibi incorporaret. Hoc est sacramentum corporis Christi, et res sacramenti corporis Christi. Qui manducat et incorporatur, sacramentum habet, et rem sacramenti habet. Qui manducat et non incorporatur, sacramentum habet, sed rem sacramenti non habet. Sicut qui incorporatur etiam si manducare non contingat, rem sacramenti habet quamvis sacramentum non habeat. Qui sumit sacramentum habet, qui credit et diligit, rem sacramenti habet.
Abbreviated transcription (Latin):
onum aliquid significat hec tinctio. ade
hono iugratum non inmerito est secutura
damynatio. Et hec quidẽ uerba sunt
ben augustiui. suꝑ eo quod quesitum
A. si iuclas in bucella corpis xp̃i acee¬
pi. Exco tamen quod traditori suo
dũts ad notandum cum bucellam in¬
matam dedit consuerudo habet. ut
omus xp̃i fideles intinctum non ac
olim quantum ad eftec¬
tum remissionis pecca¬
toꝵ baptismi uiecẽ ge¬
rebat. mare rubum
autem qusdem similitudinem &e sigu¬
tim preferebat. ita agnus pascalis. cuiꝰ
umes a populo edebantur. & sangui¬
ne postes domoꝵ signabantur infi¬
gura saermenti corporis. xp̃i p̃cessit.
istquam autem ueritas uenit sig¬
num e medio sublatum ẽ. ex quo ĩã
non erat res quȩ futura significaret᷑.
lil quȩ presens ꝑciperetur. Mansit
tañ figura quamdiu res noudum
suit. & gchibitum est prius in similitu¬
exterminator diabolus. agnus xp̃s.
sãgnis agui passio xp̃i. domus aninia¬

Expanded text:
bonum aliquod significat haec tinctio, eidem bonum aliquod significat haec tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. Et haec quidem verba sunt beati Augustini super eo quod quaesitum est, an Judas in buccella corpus Christi accepit. Ex eo tamen quod traditori suo Dominus, ad notandum eum, buccellam intinctam dedit, consuetudo habeat ut corpus Christi fideles intinctum non accolim quantum ad effectum remissionis peccatorum baptismi vicem gerebat, mare Rubrum autem ejusdem similitudinem et figuram praeferebat, ita agnus paschalis cujus carnes a populo edebantur, et sanguine postes domorum signabantur, in figura sacramenti corporis Christi praecessit. Postquam autem veritas venit, signum e medio sublatum est, ex quo jam non erat res quae futura significaretur, sed quae praesens perciperetur. Mansit tamen figura quandiu res nondum fuit, et exhibitum prius est in similituexterminator Deus, agnus Christus; sanguis agni, passio Christi; domus anima
Abbreviated transcription (Latin):
muraris si ineo quod dabat mortalis
dicitur. & in eo quod dabatur immor¬
talis & inpassibilis fuisse p̃dicatr
ꝑf ec tamen sic dicta sunt. ut nemii
in eo quod latit preiudiqum fiar.
Si corpus xp̃i fuit quod iudasꝑ
intinctam bucellam accepit: iiii¬
et hoc utrũ cor¬
pus xp̃i illud sis¬
se cre¬
dendum sit. quod ipse traditori suo pe
intinctam bucellam porrexit: cum
monis scariothis. Sed ut dicit buassl
auigustinus non sicut putant qusã
uegligenter legentes. tune iudlas coss
xp̃i accerit. Intelligendum est eñs̃ qas
iam omnib disbribuerat ĩ acraintuss
corporis &e sanguinis sui ubi &e ssi
iudas erat. sicut sancnis lusas ol¬
dentissime narrat. Ne dende ad lo
uentum est. ubi scãm narrationall
iohannis aꝑtissime per bucellam tnl¬
tam atq porrectam suum exptuas
traitorem. fortassis ꝑ panis tincuons
illius significans sictionem. Nonel
inis que tinguntur abluntur. sed ut
asiuntur non nulla tinguntur. Si autẽ

Expanded text:
miraris si in eo quod dabat mortalis miraris si in eo quod dabat mortalis dicitur, et in eo quod dabatur immortalis et impassibilis fuisse praedicatur? Haec tantum sic dicta sint, ut nemini in eo quod latent praejudicium fiat.od Judas per intinctam buccellam accepit. Quet hoc utrum corpus Christi illud fuisse credendum sit quod ipse traditori suo per intinctam buccellam porrexit. Cum monis Iscariotis . Sed, ut dicit beatus Augustinus, non sicut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam eis omnibus distribuerat sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat. Ac deinde ad hoc ventum est ubi secundum narrationem Joannis apertissime per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem: fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur nonnulla tinguntur. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
batur. qui portauit &e qui portabat᷑
idem esset. quid mirum est. si dicitur.
quia ipse ineo quod dabat mortalis
fuit. & in eo quod dabatur mortalis
fuit. & tam̃ ipse qui mortalis dabat
ce qui mortalis dabatur. non duo sed
unus ipse fuit. Qumodo enim mor¬
talis non dabatur. quia inuisibilit
suinebatur. incorruptibiliter man¬
ducabatur. Inussibiter sumebatur
quantum ad formam dico ꝓpriã
corporis sui. non quantũ ad speciẽ
sacramenti sui. Inuisibiliter enim
assumebatur. quia in eo quod sũ¬
inebatur. quod ipse erat non uide¬
batur. Xp̃s enim sumebat᷑. & sp̃es
panis &e uiiii tantum uidebatur.
uleo dico inussibilit̾ sumebatur.
&e quod erat non uidebatur. Si crgo
in eo quod dabat quod ipse erat uide.¬
batur. & in co quod dabatur. quod
erat ipse non uidebatur. & si in co
quod dabat tenebatur. & crucisfige¬
batur. & in eo quod dabatur fran¬
gbatur. & non diuidebatur. ede¬
batur & non corrumpebatur. quid

Expanded text:
batur, qui portavit et qui portabatur, batur, qui portavit et qui portabatur, idem esse, quid mirum est si dicitur quia ipse in eo quod dabat mortalis fuit, et in eo quod dabatur immortalis fuit, et tamen ipse qui mortalis dabat, et qui immortalis dabatur, non duo, sed unus fuit ipse. Quomodo enim immortalis non dabat qui invisibiliter sumebatur, et incorruptibiliter manducabatur? Invisibiliter sumebatur, quantum ad formam dico propriam corporis sui, non quantum ad speciem sacramenti sui. Invisibiliter enim sumebatur quia in eo quod sumebatur quod ipse erat, non videbatur: Christus enim sumebatur, et species panis et vini tantum videbatur. Ideo dico invisibiliter sumebatur, et quod erat non videbatur. Si ergo in eo quod dabat, quod ipse erat videbatur, et in eo quod dabatur quod erat ipse non videbatur; et si in eo quod dabat tenebatur et crucifigebatur; et in eo quod dabatur frangebatur et non dividebatur, edebatur et non corrumpebatur, quid
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit naturam mortalitatis admisit.
quantum autem cam sustinere noluit.
&e quando ueluit candem a se potestatem
remouit. T ransiens inquit ꝑ medium
illoꝵ. ibat. Nunquid putas quod xp̃e
luctanido se de manib mimicoꝵ subtra¬
xit cum ab eis tencretur. ut transiens
liber ꝑ medium illoꝵ. iret. E rgo forti¬
tudo corporis sola in eo laudanda est.
non uirtus deitatis:  Non ita conuenit.
sed echibuit sc qualem uoluit. admit.¬
tens adse ex eo quod sponte portabat
quantum uoluit. Siergo xp̃s marri¬
uine. prius quam cam ꝑhẽniter uictu¬
rus exueret. siđm tempus aliquãdo
ex parte deposuit. & iterum cum
tempus postulabat assumpsit. mirũ
est si dicitur aliquando ꝓ causa &
ratione temporis scđm aliquid. &
totam deposussse. in qua tam̃ adhuc
cum tempus postulabat passurus fuit.
Si engo boc ese potuit. ut ipse seipsũ¬
manib gestaret.  discipulis sine cor¬
ruptione sui edendũ distribueret.
o tamien ipse qui dedit. & qui da¬

Expanded text:
voluit naturam mortalitatis admisit. voluit naturam mortalitatis admisit. Quantum autem eam sustinere noluit, et quando noluit, eamdam a se potestate removit. Transiens, inquit, per medium illorum ibat . Nunquid putas quod Christus luctando se de manibus inimicorum subtraxerit, cum ab eis teneretur ut transiens liber per medium illorum iret? Ergo fortitudo corporis sola in eo laudanda est, non virtus Deitatis? Non ita convenit, sed exhibuit se qualem voluit admittens ad se, ex eo quod sponte portabat quantum voluit. Si ergo Chrivinae, priusquam eam, perenniter victurus exueret, secundum tempus aliquando ex parte deposuit, et iterum cum tempus postulabat, assumpsit, mirum est si dicitur aliquando pro causa et ratione temporis, secundum aliquod, et totam deposuisse, in qua tamen adhuc, cum tempus postulabat, passurus fuit. Si ergo hoc esse potuit ut ipse seipsumanibus gestaret, et discipulis sine corruptione sui edendum distribuit, et tamen ipse qui dedit et qui da
Abbreviated transcription (Latin):
pam ꝑ mortem totam exueret. aliquado
grarti quando uoluit deposuit. &
gursum quando uoluit recepit. ut
n hoc ipso ꝓbaret. quia uiquantum
cum sustinuit çȩnecessitate non esset.
qui silie pro potestate in quantum
uoluit cam non habere. sustiuere om¬
nino non posset. Legitur in euange
hosts quem ratione coniuincere non
pottrant. furore extinguere uelebat.
Itaq quasi in euni qui nichil amplꝰ
mortali haberet. manus iniecerunt
in ism.x. duxerunt eum in suꝑcibũ
ments. ut illie cum p̃cipitarent.
Ipsi autem ut ostenderet se quidem
mortalem esse sustinuit ut uert¬
mmeritur. & ut iterum demonstra¬
nt. quia uoluntate non necessita¬
tt mortalitatem & passibilitatem
forebat. non susistinuit ut precipita¬
rtur. Cum eium eset ducendus
teneri se paticater tolerabat. cum autẽ
isset. precipitandus. potenter ꝑ mediũ
illoꝵ transiens ibat: quantum uoluit
tenebatur. & quantum uolurt non te¬
nebatur. quantum uoluit. & quando

Expanded text:
eam per mortem totam exueret, aliquando eam per mortem totam exueret, aliquando ex parte quando voluit deposuit, et rursum quando voluit recepit. Ut in hoc ipso probaret, quod inquantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui sic pro potestate inquantum voluit eam non habere, sustinere omnino non posset. Legitur in Evangelhostes quem ratione convincere non poterant, furore exstinguere volebant. Itaque quasi in eum qui nihil amplius mortali haberet: Manus injecerunt in ipsum, et duxerunt eum in supercilium montis, ut illinc eum praecipitarent . Ipse autem ut ostenderet se quidem mortalem esse, sustinuit ut teneretur; et ut iterum demonstraret, quod voluntate non necessitate mortalitatem et passibilitatem ferebat, non sustinuit ut praecipitaretur. Cum esset ducendus, teneri se patienter tolerabat. Cum autem esset praecipitandus, potenter per medium illorum transibat. Quando voluit tenebatur, et quando voluit non tenebatur. Quantum voluit et quando
Abbreviated transcription (Latin):
uis tamen credatur quod alterũ fuit.
Q uod si alterũ fuit dicendum est erg
absq preiuiditio ueritatis magis sens
ad illud accedo. ut illud impassibile a
immortale. quantum scilicet ꝑtinet a&
sanctificationẽ sacramenti tradidisse die¬
iur. Siquis autem obiciendũ putet.
quod ante resurrectionem dñs iħ sñ
in xp̃o mortalis fuit. sed uoluntate. o
necessitate. Ex co enim quo ꝑgram
ab omni peccato muncda uerbo da
in unitate persone iuncta est. aben¬
ni mortis necessitate o debito libea
facta est. ut nichil morti deberet.
co quod peccati nichil haberet. Sil¬
nuit tamen sponte mortalitaten.
quia mortem sustinere uolebat. q
ii mortalitatem non fustinuisset:
mori omnino non potuset. Si ciegs
sponte mortalitatem portauit. qll¬
usq mortem gustaret. & ita mos¬
plititani deponcret. Q uia ergo uolunta
non necessitate mortalis fuit. ipsius
fostalitatis ꝓprictatem scãm qued ratio
e erdo temporis postulabat. prius quã

Expanded text:
vis tamen credatur quod alterum fuit. vis tamen credatur quod alterum fuit. Quod si alterum dicendum est ergo absque praejudicio veritatis magis sensu ad illud accedo, ut illud impassibile et immortale, quantum scilicet pertinet ad sanctificationem sacramenti tradidisse dicatur. Si quis autem objiciendum putet, quod ante resurrectionem Dominus Jesuin Christo mortalis fuit, sed voluntate, non necessitate. Ex eo enim quo per gratiam ab omni peccato munda verbo Dei in unitatem personae juncta est, ab omni mortis necessitate et debito libera facta est, ut nihil morti deberet pro eo quod peccati nihil haberet. Sustinuit tamen sponte mortalitatem, quia mortem sustinere volebat; qui si mortalitatem non sustinuisset mori omnino non potuisset. Sic ergo sponte mortalitatem portavit, quousque mortem gustaret, et ita mortalitatem deponeret. Quia ergo voluntate non necessitate mortalis fuit, ipsius mortalitatis proprietatem, secundum quod ratio et ordo temporis postulabat, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
OLENẼ QUIOAM
est passibile an in passibile. mortale an
immortale. & cetera que ad hane ꝑtinẽt
questionem. E go in eiusmedi. sicut &¬
in aliis ꝓfessus sum. diuina sccreta ma-¬
gis uencranda quam discutienda xenseo.
Simplicitati fidei hoc sufficere puto. si
dicimus. quia tale dedit. quale uolu¬
it.  rursum quale deđit ipse nouit.
deo enim tale dedit quale uoluit.
quia omnipotens erat. & poturt om̃e
quod uolurt. Ileo autem ipse nouit.
quale dedit. quia sapientia erat & ñ
potuit ignorare quod furt. Propterea
tole uius se quęstione absoluit. & for
tassis tutius in scmieripso subsistit. qͥ
non dicit. mortale dedit. ne uideat᷑
dicere contra sacramenti diguitatem.
nec dicit inmortale dedit. ne estunet᷑
credere contra cam que in xp̃o ante re¬
surrectionem fuit mortalis corporis
ueritatem. Propt̃ ħ fortassis melius
est ut neureum diffinire presumam̃
quãuis tam̃ alterũ fuisse credamus. S
itaq non dicatur hoc uil hoc fuit: quã¬

Expanded text:
Solent quidam est passibile an impassibile, mortale an immortale, etc., et alia quae ad hanc pertinent quaestionem. Ego in ejusmodi, sicut in aliis professus sum, divina secreta magis veneranda quam discutienda censeo. Simplicitati fidei hoc sufficere puto, si dicimus quia tale dedit quale voluit; et rursum quale dedit, ipse novit. Ideo enim tale dedit quale voluit, quia omnipotens erat, et potuit omne quod voluit. Ideo autem ipse novit quale dedit, quia sapientia erat, et non potuit ignorare quod fuit. Propterea levius se qutassis tutius in semetipse subsistit, qui non dicit mortale dedit, ne videatur dicere contra sacramenti dignitatem, nec dicit immortale dedit, ne existimetur credere contra eam quae in Christo ante resurrectionem fuit mortalis corporis veritatem. Propter hoc fortassis melius est, ut neutrum definire praesumamus, quamvis tamen alterum fuisse credamus. Sic itaque non dicatur hoc vel hoc fuit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uere est cibus. & sanguis meus uell
est potus. que tamen corporis &
sanguinis sumptio. quia sola sine
spiritali effectu salutem non cõferai.
ipse idem saluator manifestat dicens.
is reretionis quȩ in corpore & in sangus¬
qi xp̃i est. ꝑ speciem quideni panis &
uini significatur. in percetione autem
gͥs nsusione inttrne o eterne refectioniꝰ
qicitur. d sic quidem cum tria in uno
in sint. ĩ pͥmo qͥdẽ signũ inuenit᷑ scd̃i. in
sad̾o aut̃ causa ttii. in tc̾io uͦ uͥtꝰ sccłi ⁊ in̾̃tas¬
Clart itaq quonia diumissime euchari¬
sis assumptio sacramentum est. & una¬
g participationis iħii. qui a quod eius
licramentum uisibiliter ꝑcipimus. sig̃
debemus. ipsa autem cucharistia id est
bna gratia. ipsa seilicet hostia sacra di
uuisima uocatur. quoniã diuinos
ficut & participes diuinitatis cõs quisẽ
digne particirant. Et quia ipsa signũ
ce ueritas in qua uera caro xp̃i sub
spetie panis sumitur. & in carne qus

Expanded text:
vere est cibus, et sanguis meus vere vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . » Quae tamen corporis et sanguinis sumptio, quia sola sine spiritali effectu salutem non conferat, ipse idem Salvator manifestat dicens: lis refectionis, quae in corpore Christi et sanguine est, per speciem quidem panis et vini significatur; in perceptione autem gratiae infusio internae et aeternae refectionis perficitur. Et sic quidem cum tria in uno ibi sint, in primo quod signum invenitur secundi, in secundo autem causa tertii; in tertio vero Claret itaque quod divinissimae eucharistiae assumptio sacramentum est, et imago participationis Jesu; quia hoc, quod ejus sacramentum visibiliter percipimus signumdebemus. Ipsa autem eucharistia, id est bvinissima vocatur; quoniam divinos facit, et participes divinitatis eos qui se digne participant. Et quia ipsa signum est et veritas, in qua vera caro Christi sub specie panis sumitur; et in carne ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eluIẽ EniM
sapientia dei que
se ꝑ ussibilia mant¬
festat ostendere. quoniam ipsa ani¬
maꝵ cibus & refectio est. & ꝓpt̃a
carnem assumptam in edulum
ꝓposuit. ut ꝑcibum carnis. ad gustum
inuitaret diuinitatis. Sid ne rursũ
humana infirmitas contactum carnis
in assumptione horresceret cõsucti .
principalis edii li s̃peciem illam humi¬
uel auit. & sic sumendam ꝓposuit. ut
sensus in uno foueretur. & fides in alte¬
ro edificaretur. Ĩ ꝯuetur en ini sensus in
uno. dum solita tantũ & consueta per¬
cipit. E dificatur autem fides in alttro.
dum in eo quod uidet quale sit illudqͦs
non uidet aignoscit. ꝓ ponitur igitur spe¬
cies panis &e uini ut doceatur plena &
ꝑfecta refectio esse in sũptione corpori
&e sanguinis xp̃i ex diuinitate xp̃i. A
na aũt refectio cibus  potus est. Cibi
autem & potus panis & uinum prin¬
cipalis substantia est. & p̃ponitur spe¬
cies ex principali substantia refectionis.
sicut ipse testatur dicetis. Caro mea

Expanded text:
luit enim sapientia Dei, quae se per visibile manifestat, ostendere, quod ipsa animorum cibus et refectio est, et propterea carnem assumptam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret Divinitatis. Sed, ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii specie illam velavit, et sic sumendam proposuit, ut sensus in uno foveretur, et fides in altero aedificaretur. Sensus enim fovetur in uno, dum solita tantum et consueta percipit; aedificatur autem fides in altero, dum in eo quod videt, quale sit illud quod non videt agnoscit. Proponitur igitur species panis et vini, ut doceatur plena et perfecta refectio esse in sumptione corporis et sanguinis Christi ex divinitate Christi. Plena autem refectio cibus et potus est; cibi autem et potus, panis et vinum principalis substantia est. Et proponitur species ex principali substantia refectionis, e testatur dicens: « Caro mea
Abbreviated transcription (Latin):
re debeant unctionen
crismatis obseruare i
capite. ut scilicet capita non lauent.
qui accipiunt manus impositionem
absq tempore bapusterii. quib re¬
sponderi potest. conueniens essẽ ut ta¬
to tempore aduentus spiritus saneti
apud uniumquẽq qui eum accipit
cdebretur. quanto tempore generalit
ab xcclesia celebratur aduentus spitꝰ
sancti suꝑ apostolos. hoc est septem a¬
cb. &ł merito. quia septem sunt di¬
na spiritus sancti. & in septem com¬
tibus adhospitem suum spiritus sui¬
tus uenit. & dignum est. ut habeis
unusquisq diem suum. & unieuisꝙ
in dic suo conuiuium preparetur.
Alum diem habet sapientia. alii
intellectus. alium consilium. aliũ
fortitudo. alium scientia. aliũ pid̃
alium timor. Talia conuinia xp̃i
apud hospites suos exercet. talia &
spiritus saentus:
e sacramento corporis &e sanguinisx.

Expanded text:
re debeant unctionem chrismatis observare in capite ut scilicet capita non lavent qui accipiunt manus impositionem, absque tempore baptisterii. Quibus responderi potest conveniens esse, ut tanto tempore adventus Spiritus sancti apud unumquemque qui eum accepit celebretur, quanto tempore generaliter ab Ecclesia celebratur adventus Spiritus sancti super apostolos, hoc est septem diebus. Et merito; quia septem sunt dona Spiritus sancti; et in septem comitibus ad hospitem suum Spiritus sanctus venit. Et dignum est ut habeat unusquisque diem suum et unicuique in die suo convivium praeparetur. Alium diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium scientia, alium pietas, alium timor. Talia convivia Christus apud hospites suos exercet: talia et Spiritus sanctus.  SACRAMENTO CORPORIS ET SANGUINIS
Abbreviated transcription (Latin):
q ute mortuui non est. &e uere non
autrexit. si mors eius uel resurrectio
ura non fuit. Absit. Nam secriptũ est.
lilires nẽos ipse portauit. E rgo mors
qpi uera fuit. &e tamen exemplũ fuit.
C resurrectio xp̃i uera fuit. & exem¬
plum fuit. Quare ergo sacramentiũ
ataris similituclo non potest esse & ue¬

Expanded text:
e mortuus non fuit, et vere non resurrexit; si mors ejus vel resurreetio ejus vera non fuit, absit! Nam propheta dolores nostros ipse portavit . » Ergo mors Christi vera fuit, et tamen exemplum fuit; et resurrectio Christi vera fuit, et exemplum fuit. Quare ergo sacramentum altaris similitudo esse non potest et ve
Abbreviated transcription (Latin):
panis & uini in qua cernitur. & res est
scd̃m substantie sue ueritatem in qua cre¬
ditur illic & pcr̾ipitur. & rursum quod
nc uisibiliter scd̃m sacramenti speciem. &
mentum est &e imnago. quod ipsum
cundem mnussibiliter & spiritaliter
scđ̃m gr̃ȩ infusionem. & sp̃s sancti par¬
ticipationẽ ĩ corde sumere debemus.
E rgo diuinissima cucharistia que in
altari oe scđ̃m panis & uini speciẽ.
ce scđ̃m corporis ce sanguinis xp̃i ue
ritatem. uisibiliter & corporaliter
tractatur sacramentum est. & signũ
& unago inuisibilis ce spiritualis
participationis ihu quȩ intus in cor¬
de per fidem & dilectionem ꝑficitur.¬

Expanded text:
panis et vini in qua cernitur; et res est secundum substantiae suae veritatem, in qua creditur illic atque percipitur. Et rursum quod nunc visibiliter secundum sacramenti speciem et mentum est, et imago quod ipsum eumdem invisibiliter et spiritualiter secundum gratiae infusionem et Spiritus sancti participationem in corde sumere debemus. Ergo divinissima Eucharistia quae in altari et secundum panis et vini speciem secundum corporis et sanguinis Christi veritatem visibiliter et corporaliter tractatur, sacramentum est, et signum, et imago invisibilis, et spiritualis participationis Jesu, quae intus in corde per fidem et dilectionem perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpecies uidelicet uisibili.
&e ueritas corporis. & uirtus gr̃e spi¬
ritualis. E liud est enim uisibilis sye¬
xis. que uisibiliter cernitur. aliud est
uetitas corporis & sanguinis que sub
ussibili specie inussibiliter creditur.
ati aliud gratia spiritalis que cum cor¬
sore ce languine muisibiliter &e syi¬
ritaliter percipitur. Quod enim uidemꝰ
species est panis ce uini. Q uod autem
sub specie illa credimus. ucrum corpus
nee ꝑ panem e uinum. & corpus ae
sanguinem tantũ significari credimus.
sed sub specie panis & uini uerũ corpus
&e uerum sanguinem conscerari. & spe¬
ciem quidem uisibilem sacram̃tũ esse
ueri corporis. & ueri sanguinis. corpꝰ
autem ce sanguinẽ sacramentũ esse gr̃e
spiritualis. & quemadmodũ species illis
cernitur. cuius res uel substantia ibiose
non creditur. sie res ibi ueraciter & sub¬
stantialiter presens creditur. cuius spe¬
cies non cernitur. Uiderur enĩ species
panis ce uini. & substantia panis oe
uins non creditur. Creditur uitem

Expanded text:
ibilis, et veritas corporis, et virtus gratiae spiritualis. Aliud est enim visibilis species, quae visibiliter cernitur. Aliud est veritas corporis et sanguinis, quae sub visibili specie invisibiliter creditur. Atque aliud gratia spiritualis, quae cum corpore et sanguine invisibiliter et spiritualiter percipitur. Quod enim videmus, species est panis et vini; quod autem sub specie illa credimus, verum corpus Nec per panem et vinum corpus et sanguinem tantum significari; sed sub specie panis et vini verum corpus et verum sanguinem consecrari. Et speciem quidem visibilem sacramentum esse veri corporis et veri: sanguinis; corpus autem et sanguinem sacramentum esse gratiae spiritalis, et quemadmodum species illic cernitur, cujus res vel substantia ibi esse non creditur, sic res ibi veraciter et substantialiter praesens creditur, cujus species non cernitur. Videtur enim species panis et vini; et substantia panis et vini non
Abbreviated transcription (Latin):
corporis &e sanguinis
tificatio est. ꝑ ee enim hostia semel pro
mundi salute oblata omnib p̃cedentib
&. subsequentib sacramentis uirtutem
dedit. ut ex illa sancnficarent. ꝑ illã
liberandos omnes.
Quando institutum est sacram̃tum
corporis g sanguinis. xp̃i:
Acramentũ corporis &
sanguinis sui dñs institu

Expanded text:
corporis et sanguinis ficatio est. Haec enim hostia semel pro mundi salute oblata, omnibus praecedentibus et subsequentibus sacramentis virtutem dedit, ut ex illa sanctificarent per illam liberandos omnes. CAP. II. Quando institutum sit sacramentum corporis et sanguinis Christi. Sacramentum corporis et sanguinis su
Abbreviated transcription (Latin):
liter non possint dare. Dilige multũ.
si uis ut multum tibi dimittat᷑.
ideo dimittuntur ei peccata multa
latio prior esse. quam remissio.
Et rursum si ille plus diligit. eui
lus dimittitur uidetur prius esse
remissis quam dilectio. Sic enini
dutum est. Q uo debitoris erant

Expanded text:
liter dare non possunt. Dilige multum, liter dare non possunt. Dilige multum, si vis et multum tibi dimittatur.detur. Si enim ei Deo dimittuntur peccata multa lectio prior esse quam remissio, et rursum si ille plus diligit cui plus dimittitur, videtur prior esse remissio quam dileetio. Sic enim dictum est: Duo d
Abbreviated transcription (Latin):
N ubi minus difserens mernum
atur. E rgo ubi aliquid datur. &
ubi nichil datur. differens meri¬
tun esse non potest. si cqualis utmq
uoluntas habeatur. Ideo dixi tibi
ut non desperes si facultas deest ti¬
ui. adsit bona uoluntas. quantũ
uis tantum mereris. F ac ergo uo¬
luntatem magnam. si uis habere
meritum magnum. Dene hoc
suiuit peccatrix illa. que quia mul¬
tum habuit quod dimitteretur.
non attulit substantiam magnã.
sed cdilectionem magnam. MNul¬
tum contra multum. Si multa
peccunia magis quam caritate
multa iniquitas multa redimere¬
tur: feliciores huites essent quã
pauperes. & secure peccare possẽt
quantum uellent. & quandiu uel¬
lent. In ipsis enum esset redemptio
peccatoꝵ. suoꝵ. Quando uellent
peccuniam. & haberent iustitiam.
Nunc autem bene secit ds̾. quia in
eo posuit redemptionem ur̃ãm ubi
uullus nisi ipse uelit egere potest.
flmate possunt equaliter diuites
& pauperes. & si peccuniam equa¬

Expanded text:
et ubi minus differens meritumet ubi minus differens meritumatur; ergo ubi aliquid datur, et ubi nihil datur, differens meritum esse non potest, si aqualis utrinque voluntas habeatnr. Ideo dixi tibi, ut non desperes si facultas deest tibi, adsit bona voluntas, quantum vis tantum mereris. Fac ergo voluntatem magnam, si vis habere meritum magnum. Bene hoc scivit peccatrix illa, quae quia multum habuit quod dimitteretur, non attulit substantiam magnam, sed dilectionem magnam. Multum contra multum. Si multa pecunia magis quam charitate multa, iniquitas multa redimeretur, feliciores divites essent quam pauperes, et secure peccare possent, quantum vellent et quandiu vellent. In ipsis enim esset redemptio peccatorum suorum. Quando vellent darent pecuniam et haberent justitiam. Nunc autem bene facit Deus quia in eo posuit redemptionem nostram, ubi nullus nisi ipse velit, egere potest. Amare possunt aequaliter et dives et pauper, etiam si pecuniam aequa
Abbreviated transcription (Latin):
me qui uult aliquidd ꝓpter uolun¬
tatem iustam. quȩ de aliquo est.
& ideo iusta est. quia est de quo
esse cdebet. & talis est qualis esse
debet. S ic ergo in uoluntate to¬
tum meritum est. etiam si respectu
operis sit. quod opus siue sit siue
nonsit. nichil in uoluntate mi¬
nus est. niñ forte in hor quod
uoluntas ipsa maior fieret. sup¬
sum opus fieret. Si ergo magnũ
meritum habere uis. magnam
habe uoluntatem. magna fiduci¬
a taratum mereris quantum uis.
Possunt esse uoluntate pares. qͥ¬
& facultate impares sunt. Mul¬
tum dedit ⁊ a cheus. qui diues
erat. & multum habebat. Ui¬
dua illa quę duo ininuta mi¬
sit. parum habuit. & parum
didit. Inio tantum dedit quantũ
⁊acheus. Ainores facultares fere¬
bat. sed parem uoluntatem habe¬
bar. Si attendas quid dederint. Ai¬
uersa inuenies. si attendas undle de¬
acrinit. paria iuenies. Non autẽ
pensat dẽ. quantum decur. sed ex
quanto detur. Si ergo ubi plus dat᷑

Expanded text:
mo, quia vult aliquid propter volunmo, quia vult aliquid propter voluntatem justam quae de aliquo est, et ideo justa est, quia est de quo esse debet. Et talis est qualis esse debet. Sic ergo in voluntate totum meritum est etiam si respectu operis sit, quod opus sive sit sive non sit; nihil in voluntate minus est, nisi forte in hoc quod voluntas ipsa major fieret si ipsum opus fieret. Si ergo magnum meritum habere vis, magnam habe voluntatem. Magna fiducia. Tantum mereris quantum vis. Possunt esse voluntate pares, qui facultate sunt impares. Multum dedit Zachaeus qui dives erat, et multum habebat. Vidua illa quae duo minuta misit, parum habuit et parum dedit et tamen tantum dedit quantum Zachaeus. Minores facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat. Si attendas quae dederint diversa invenies, si attendas unde dederint paria invenies. Non autem pensat Deus quantum datur, sed ex quanto detur. Si ergo ubi plus datur
Abbreviated transcription (Latin):
placet. quia ex uoluntate bona est .ce.
signum iustitiȩ &e bonitatis. que in
psa uoluntate est & plaxt. Uolunta
ylacet pro eo quod inpsa est. opue pla¬
eet. pro co ex quo ipsum est. Si cut gͦ
sela iustitia est. pro qua & uoluntas
pluet. & opus uoluntatis. sic non duȩ
sed una retributio est. quia ox uolun¬
tas remuneratur. & opus uolunta¬
tis. Qua ergo retributio est. qua ce
bemo remunerari dicitur. quia illi
daiur. & uoluntas remunerari di¬
citur. quia pro illa datut. & opus
remunerari dicitur. in quo uoluntã
ipsa placere merctur: etiam quando
non operatur uoĩuntas placet. in
hoc quod uoluit operari . & de
ipso opere placet. etiam quando il
uũquam placet nisi pro uolunta¬
ie. Camen homo quando pro¬
coe. qñ aut̃ uolunta ꝓpt̃ opꝰ placoe si sic
dicitur ꝓpter opus placere uoluntas.
quia ipsa uoluntas operis est. & de
eperis est quę placet. Uelle enim
semꝑ aliquid uelle est. & placet ho¬

Expanded text:
placet quia ex voluntate bona est, et placet quia ex voluntate bona est, et signum justitiae et bonitatis quae in ipsa voluntate est placet. Voluntas placet pro eo quod in ipsa est; opus placet pro eo ex quo ipsum est. Sicut ergo sola justitia est pro qua et voluntas placet et opus voluntatis, sic non duae sed una retributio est, qua et voluntas remuneratur et opus voluntatis. Una ergo retributio est qua et homo remunerari dicitur quia illi datur, et voluntas remunerari dicitur quia pro illa datur. Et opus remunerari dicitur in quo voluntas ipsa placere meretur. Etiam quando non operatur, voluntas placet in hoc quod voluit operari, et de ipseo opere placet, etiam quando illomo opus nunquam placet nisi pro voluntate. Tamen quando hovoluntas propter opus placet, non sic dicitur propter opus placere voluntas, quia ipsa voluntas operis est, et de opere est quod placet. Velle enim semper aliquid velle est, et placet ho
Abbreviated transcription (Latin):
pdest in bonum. aut in mabuam no¬
at. quantum ipsam uoluntatẽ
& affectum bonitatis siue maliue
arcer leulo exercet. Et si forte con¬
aigerit tantam esse uoluntatem in
co qui non operatur. quanta est
in illo qui opus ȩcircet. ubi uolun¬
tas eaileni sł. meritum dissimile
sse non potest. Sed licis nttrum.
Si totum meritum in uoluntate est.
argo opus bonum non remuneratur.
sed sola ueluntas. Uide quome.lo hoc
intelligere uelis. Nam sełin aliquid
& hoc ueraciter dicitur. quia homi
ius uoluntas siue ad bonum siue
ail malum sola remuneratur. &
rursum cenuenienter dicitur. quia
opus & uoluntas. & ipse etiam
hono uolens &e operans. ꝓ uolunta¬
te & opere remuneratur. Dicitur
uoluntas remunerari: quia in
iysa meritum constat. Dieuur ..
opus remunerari. quia in ipso
constat causa siue ociasio merendi
tate. quia ex illa ut placeret ercent.
Uoluntas placet quia ipsa bona est.
ce in ipsa iustitia est que placet. O pus

Expanded text:
prodest in bonum, aut in malum noprodest in bonum, aut in malum nocet quantum ipsam voluntatem ad affectum bonitatis, sive malitiae, accendendo exercet. Et si forte contigerit tantam esse voluntatem in eo qui non operatur, quanta est in illo qui opus exercet; ubi eadem voluntas est, meritum dissimile esse non potest. Sed dicis iterum: Si totum meritum in voluntate est, ergo opus bonum non remuneratur, sed sola voluntas. Vide quomodo hoc intelligere velis. Nam secundum aliquid et hoc vere ad bonum sive ad malum, sola remuneratur. Et rursum convenienter dicitur, quod opus et voluntas et ipse etiam homo volens et operans pro voluntate et opere remuneratur. Dicitur voluntas remunerari, quia in ipsa meritum constat. Dicitur et opus remunerari, quia in ipso constat causa sive occasio me renditate, quia ex illa ut placeret accepit. Voluntas placet quia ipsa bona est et in ipsa justitia est quae placet. Opus
Abbreviated transcription (Latin):
& sufficiet michi. Quid necesse ẽ
opirari. ii opus nichil f̾acit: Sed
uoluntatem sine opere habere non
potest. quando operari potest. non
est uoluntas si non operatur quod
potest. Si autem non potest opera¬
ri. sufficit ipsa sibi. & habet meri¬
tum suum ꝓpter se in quo sola pla¬
iet. quod bona est. Sel ilicis uerũ.
Si totum meritum in uoluntate
est. nichil amplius ex opere est.
itiam quando ipsum opus cum
uoluntate est. Quare ergo opus
requiritur. si pro opere merito
hominis nichil adicitur. uel au¬
fertur. Audi quare. Ideo post
uoluntatem etiam opus requirit᷑.
ut ipso opere uoluntas augeatur.
Tale est cor hominis. ut opere
suo amylus in ardescat. siue ad
uonitatem amaudam si rectum
est. sue ad malitiam sĩi prauum
Ita uterq affectus opere nutritur.
ut crescat & amplior sit. &
ue ficri potest ut uoluntas opere suo n
agcatur. Quantum erg̃o uoluitas
aeseit. tantum merituni erescit. &¬
tantum ipsum opus uoluntati aut

Expanded text:
et sufficit mihi. Quid necesse est et sufficit mihi. Quid necesse est operari, si opus nihil facit? Sed voluntatem sine opere habere non potes, quando operari potes. Non est voluntas si non operatur quod potest. Si autem non potest operari, sufficit ipsa sibi, et habet meritum suum propter se, in quo sola placet, quod bona est. Sed dicis iterum: Si totum meritum in voluntate est, nihil amplius ex opere est, etiam quando ipsum opus cum voluntate est; quare ergo opus requiritur si pro opere merito hominis nihil adjicitur vel aufertur? Audi quare. Ideo post voluntatem etiam opus requiritur, ut ipso opere voluntas augeatur. Tale est cor hominis ut opere suo amplius inardescat, sive ad bonitatem amandam si rectum est; sive ad malitiam si pravum est. Ita utrinque affectus opere nutritur, ut crescat, et amplior sit; ut vix fieri potest ut voluntas opere suo non augeatur. Quantum ergo voluntas crescit, tantum meritum crescit, et tantum ipsum opus voluntati aut
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam quãuis cx ipso non sit uolun¬
tas quãdo uult. quia o ipsum
uelle bonum ex deo est. ulcireo tam̃
in ipso homine dicitur esse quando
uelit. quia extriusccus uelle homi¬
nis impediri non potest. Ad hoc
ut uelit nichil soris queritur. to¬
tum in ip̃so est. quod al hoc faci¬
endum opus est. Non querit aliqͥd
extra se. ut uelle habeat i se.
udcirco in ipso est uelle. posse in
ipso non est. nisi aliud foris appo¬
natur al explicaudam uolunta¬
tem. quod quando ailesse debe¬
at uel abesse. in potestate homi¬
nis non est: ulcirco quando nõ
uult bonum non culpatur nisi
ipse. quando autem non potest.
si uult quidem ꝓpter uoluntatẽ
impossibilitas non imputatur.
si autem non uult ꝓpter ĩpossibi¬
litatẽ uoluntas non excusatur.
T̃otum ergo meritum in uolun¬
tate est. quantum uis tantum
mereris. Sed dicis. Si sclum uille
meritum est. & si mcritura homi¬
nis in sola uoluntate cõstat. quid
crgo opus facit: F abeo uoluntatẽ

Expanded text:
etiam quamvis ex ipso non sit volunetiam quamvis ex ipso non sit voluntas, quando vult; quia et ipsum velle bonum ex Deo est. Idcirco tamen in ipso homine dicitur esse quando velit quia extrinsecus velle hominis impedire non potest. Ad hoc ut velit nihil foris quaeritur, totum in ipso est, quod ad hoc faciendum opus est. Non quaerit aliquid extra se ut velle habeat in se. Idcirco velle est in ipso, posse in ipso non est, nisi aliud foris apponatur ad explicandum voluntatem quod quando adesse debeat, vel abesse, in potestate hominis non est. Idcirco quando non vult bonum non culpatur nisi ipse. Quando autem non potest, si vult quidem propter voluntatem impossibilitas non imputatur; si autem non vult propter impossibilitatem, voluntas non excusatur. Totum ergo meritum in voluntate est. Quantum vis, tantum mereris. Sed dicis: Si solum velle meritum est, et si meritum hominis in sola constat voluntate. Quid ergo opus facit? Habeo voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
lit. uide quam cito accepit. Cor
tem habes. noli desyera¬
re. Angeli de celo cla¬
mant. par in terra hominib bonẽ
uoluntatis. Non dicerunt par ho¬
minib diuitib. aut nobilib. aut
potentib. siue facere multa ualen¬
tib. Si hoc dixissẽt timendum
tibi esset. quia hec omnia ce mul
tis abesse possunt. & adesse non
amantib similiter. Uoluntas nulli
abesse potest nisi nolenti. Tale ali¬
quid est uoluntas. quod nec dari
nec auferri possit inuito. Propterea
uoluntas hominis est. potestas di.
Et ideo uoluntas hominis est.
quia uelle in potestate hominis ẽ.
&e non potest uoluntatem tollere
homini aliqua uiolentia. extrin¬
secus uicurrens. neq infirmitas.
neq aduersitas ulla. neq pauꝑ¬
tas uoluntatem homini tollere
potest. iusi ipse homo uoluerit.
Cpus ei auferri potest. &̾ quando
ipse non uult. uoluntas non potisl.
Propterea non est in ipso quando
possit. sed in ipso est quando uelit.

Expanded text:
lit, vide quam cito accepit? Cor lit, vide quam cito accepit? Cor tem habes, noli desperare. Angeli de coelo clamant: Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Non dixerunt pax hominibus divitibus, aut nobilibus, aut potentibus, sive multa facere valentibus. Si hoc dixissent, timendum tibi esset. Quia haec omnia etiam invitis abesse possunt, et adesse non amantibus similiter. Voluntas nulli abesse potest nisi volenti. Tale aliquid est voluntas: quod nec dari nec auferri possit invito. Propterea voluntas hominis est potestas Dei. Et ideo voluntas hominis est, quia velle in potestate hominis est; et non potest voluntatem tollere homini aliqua violentia extrinsecus incurrens, neque infirmitas, neque adversitas ulla, neque paupertas voluntatem homini tollere potest nisi ipse homo voluerit. pus ei auferri potest, etiam quando ipse non vult, voluntas non potest. Propterea non est in ipso quando possit, sed in ipso est quando velit,
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. or peuitent. &e ex toto corͣ¬
de difficile est. ut tunc uera sit peni¬
tentia. quando tam sera uenit.
Quando cruciatus menbra ligat.
& dolor sensum õpprimit. uix homo
alud cogitare potest. E rgo si uis secu¬
rus esse. penitentiam age dum sanꝰ
es. dum meus sibi uacare potest. exer¬
ce illam in opere suo. Ualde suspee¬
ta debet esse penitentia quȩ coacta
esse uidetur. Facile est ut homo se
nolle putet. quod posse non datur.
lossibilitas optime uoluntatem pro¬
bat. Si non facis dum potes. mani¬
feste. ostendis quia non uis. Quãuss
autem ui tempore sanitatis sccurior
sit penitentia. tam̃ melior est sera
quam nulla. Ante finem time
ne peuitere differas. in sine confide
ut uel tunc resipiscas. Q uod si for
it tibi suppetere non uides tempꝰ
boni operis. egredere tamen in spe
firina cum arrabone deuotionis.
Multum sera fuit latronis peni¬
tentia. sed indulgentia sera non
fuit. Q uod tam diu petere distu¬

Expanded text:
guntur et poenitent, et ex toto corguntur et poenitent, et ex toto corde difficile est ut tunc vera sit poenitentia, quando tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, vix homo aliud cogitare potest. Ergo si vis securus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce illam in opere suo. Valde suspecta debet esse poenitentia, quae coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis securior sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla. Ante finem time, ne poenitere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distu
Abbreviated transcription (Latin):
malum facere potest. ita & em̃dare
posse si fecerit. & nũquã quocũq
tempore. etiam in extremis. etiam ĩ
ar ticulo necessitatis penitentiam ho¬
minis infructuosam esse si uera fuerit.
Ergo scripturam audis dicentem.
quia in quacumq hora ingemuerit
peccator saluus erit. Non dixit bi¬
duo aut biennio ante mortem si
ingemuerit. sed quacumq hora
ingemuerit saluus erit. Ergo tu
noli pouere misericordie di tempus.
ne forte iudicium tuum tibupsi
aduersetur. Noli ponere legem q̃
tibi non expedit. Peccator es ama
misericordiam. quia si non amas
non mereris. Nec tam̃ sub hac spe se¬
cure tibi peccandum est. ꝓpterea
quia si infine conuersus fueris. salu̾
tibi ꝓmittitur. Nam quamuis etiã
tunc uenia tibi si uere penitueris
ꝓmittitur. non tam̃ tibi quod tũe¬
UErunt quidam
quid de his sentien¬
dum sit
qui in peccatis suis usq ad fuiem
uite ꝑseuerant. & tam̃ in extre¬
mis morte ĩminente territi conpun¬

Expanded text:
malum facere potest, ita et emendare malum facere potest, ita et emendare posse si fecerit, et nunquam quocunque tempore etiam in extremis et in articulo necessitatis poenitentiam hominis infructuosam esse, si vera fuerit. Ego Scripturam audio dicentem: Quia in quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Non dicit biduo aut biennio ante mortem si ingemuerit, sed quacunque hora ingemuerit, salvus erit. Ergo tu noli ponere tempus misericordiae Dei, ne forte judicium tuum tibi ipsi adversetur. Noli ponere legem quae tibi non expedit. Peccator, ama misericordiam, quia si non amas, non mereris. Nec tamen sub hac spe secure tibi peccandum est. Propterea quod in fine si conversus fueris salus, tibi promittitur. Nam, quamvis etiam tunc venia tibi si vere poenitueris promittatur, non tamen tibi ut tunerunt quidam quid de iis sentiendum sit qui in peccatis suis usque ad finem vitae perseverant, et tamen in extremis morte imminente territi compun
Abbreviated transcription (Latin):
Sel uiusquisq ꝓut poterit scd̃m
ucritatem sentiat. E go illum qui
dieit idio locum non esse secunde¬
penitentiȩ. quia una debet esse peni¬
tentia homini quam diu uiuit. ut
semꝑ de preteritis doleat. & se a fu¬
turis custodiat. & nũquã ad peccata
redeat quȩ semel peccata duisit. &
qui hoc facit. quod debet facere facit.
& qui aliter facit id est qui ad pecca¬
ta preterita reuertitur. ut cum pee¬
cauerit quamdiu uult iterum ad
penitentiam redeat. & quasi post
primam scd̃am faciat penitentiã.
facit quod facere non debet. nec tam̃
in coquod penitet male facit. sed
in eo quod non perseuerat in peniten¬
tia male facit. Qui sic dixerit locũ
non esse secunde penitentiȩ. ego illũ
faciliorem inuenisse exitum puto.
de sine scrupulo questioni molesti¬
am declinasse:
ticulo temporis preuenti ꝑsoluere
non possunt. Breuiter quod michi
uidetur absoluo. Ego puto hominẽ
quandu in hac uita uiuit. sicut

Expanded text:
Sed unusquisque prout potuerit secundum Sed unusquisque prout potuerit secundum veritatem sentiat. Ego illum qui dixerit ideo locum non esse secundpoenitentiae; quia una debet esse poenitentia homini, quandiu vivit, ut semper de praeteritis doleat, et se a futuris custodiat, et nunquam ad peccata redeat quae semel dimisit, et qui hoc facit quod debet facere, facit. Et qui aliter facit, id est qui ad peccata praeterita revertitur, ut cum peccaverit quandiu vult iterum ad poenitentiam redeat, et quasi post primam secundam faciat poenitentiam, facit quod facere non debet, nec tamen in eo quod poenitet, male facit, sed in eo quod non perseverat in poenitentia male facit. Qui sic dixerit locum non esse secundae poenitentiae, ego illum faciliorem invenisse exitum puto, et sine scrupulo quaestionis molestiam declinasse. ticulo temporis praeventi persolvere non possunt. Breviter, quod mihi videtur, absolvo. Ego puto hominem quandiu in hac vita vivit sicut
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. quĩ non possunt sibi eam u¬
surpare. que ita oblata est ut cispro¬
sit qui de peccatis penitent. non qui
ꝑmanent in peccatis. Sic una ueri¬
tate manistata. alia quoq in lucem
uenit. Quod autem dictum est. quia
non est locus sede penitentiȩ. ita qͥdã
untelligere uolunt. quia tota hec uita
lecus penitentiȩ est homini peccatori.
Qui bie penitentiam facere uolunt.
locum habent. quia hic locus datus :̃
penitendi hominib. Qui autẽ hie
penitentiam facere uolunt. in alia
uita etiam si uoluerint facere peni¬
teutiam uon poterunt. ita ut fruc¬
tum habeat penitentia illoꝵ. quia
locum uon habent. Prima gͥ peniten¬
tia in hac uita locum habet. sccunda
penitentia post hanc uitam locũ
nou habet. nec fructum habet
ctiam si dolorem habet. Alii hoc lic¬
tum intelligunt de publica peniten¬
tia quam dicunt iter ari non posse.
ꝓpter rigorem & castigationem nẽ
homines sacramenta dei contempnãt.

Expanded text:
peccato, quia non possunt sibi eam upeccato, quia non possunt sibi eam usurpare quae ita oblata est, ut iis prosit qui de peccatis poenitent, non qui permanent in peccatis. Sic una veritate manifesta, alia quoque in lucem venit. Quod autem dictum est quod non est locus secundae poenitentiae, ita quidam intelligere volunt, quia tota haec vita locus est poenitentiae homini peccatori. Qui hic poenitentiam facere volunt locum habent, quia hic locus datus est poenitendi hominibus. Qui autem hic poenitentiam facere nolunt, in alia vita etiam si voluerint facere poenitentiam non poterunt, ita ut fructum habeat poenitentia illorum, quia locum non habet. Prima ergo poenitentia in hac vita locum habet. Secunda poenitentia post hanc vitam locum non habet; nec fructum habent, etiam si dolorem habent. Alii hoc dictum intelligunt de publica poenitentia, quam dicunt iterari non posse propter rigorem et castigationem, ne homines sacramenta Dei contemnant.