comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pies quȩ ꝓmisi Ne aliquẽ meueat qđ
ait. uerum .ẽ. iudioaum meum. quia solus
ñ sum sed ego & qͥ memisit pat̃. cum
alibi dixerit. pat̾ ñ uidicat quẽquam.
sed ome iedicium odedit filio: iã in eisde
uerbis euangelii disputauimus. & nunc ã mo¬
nemiRnon hoc idõ dictũ. qx pater ñ erit
cũ filio uidicante : sed qm̃ bonis & malis
iniudicio solus filius apparebit. in ea
forma inqua passus .ẽ. & resurrexit.
& ascendit incęlũ. Discipulis quippe
tunc conspicientib ascendentem : uox
angłica sonuit. Sicueni& quẽ ad modum
uidistis eũ euntẽ incęlũ: idẽ. infor¬

Expanded text:
 Ne aliquem sane moveat quod ait, Verum est judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater; cum alibi dixerit, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Jam in eisdem verbis Evangelii disputavimus, et nunc admonemus, non hoc ideo dictum, quia Pater non erit cum Filio judicante; sed quoniam bonis et malis in judicio solus Filius apparebit, in ea forma in qua passus est, et resurrexit, et ascendit in coelum. Discipulis quippe tunc conspicientibus ascendentem, vox angelica sonuit, Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum : id
Abbreviated transcription (Latin):
duoꝵ hominum testimonium uerũ ẽ.
& idõ quisquã existim& ñ fusse illã
legẽ dĩ. quia ñdictũ .ẽ. in lege dĩ.
sciat ita dictũ eẽ. in lege urã. tãquã
dicer& in lege quȩ uob̃. ẽ. clata
Aquo nisi adõ Sicut dicimus panẽ
nrm̃ cotidianũ: & tam̃ dicimus da
Mibi .ẽ. pat̃ tuus: usq ad id

Expanded text:
estimonium verum est, et ideo quisquam existimet non fuisse illam legem Dei, quia non dictum est, In lege Dei: sciat ita dictum esse, In Lege vestra, tanquam diceret, in Lege quae vobis est data; a quo, nisi a Deo? Sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum: et tamen dicimus, Da Ubi est pater tuus? usq
Abbreviated transcription (Latin):
& dm̃ Tusi manimo es: inmedio es¬
Si infra adtendis. corpus est. Si supͣ
ad tendis: dsest Ad tollete acorpore:
transietiamte. Uide enim quid dixẽpsalmꝰ:
& ad moneris quẽ ad modũ sapiendus sit ds̃
Factȩ sunt inquit lacrimȩ meaepanes die
ac nocte: cumdicitur mihi cotidie. ubi est
ds̃ : Tanquã paganidicant: ecce durrĩ
ds̃ uester ubiest: Ostendunt enĩ illi qđ uide¬
tur. noscolimꝰ qͥ nonuidetur Et cui ostenda¬
mus: homini quinon habet undeuideat.
Nãutiq si ipsi deos suos uident oculis. habe¬
mus & nos alios oculos. unde uideamus dm̃¬

Expanded text:
et Deum. Tu si in animo es, in medio eset Deum. Tu si in animo es, in medio essi infra attendis, corpus est: si supra attendis, Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? Tanquam Pagani dicant: Ecce dii nostri; Deus vester ubi est? Ostendunt enim illi quod videtur; nos colimus quod non videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus D
Abbreviated transcription (Latin):
fecit filius celũ qđ manet. Sifecit pater
& quȩcũq fecitpater temporalia. hȩc ea¬
dem fecit filius temporalia: quia non solũ
ipsa fecit. sed & similiter fecit Pater
enimfecit ꝑfilium: quia ꝑ uerbũ fecit
pater omĩa Quȩre in patre &filio. se¬
parationẽ: non inuenis Sedsi adsurre¬
xisti: tunc non inuenis. Si aliquid supra
m̃tẽtuã tetigisti: tunc non inuenies Nã
si in his uersaris. que sibi animꝰ errans facit.
cũ imaginib tuis loqueris. non cũ uerbo
dĩ Pallunt te. i magines tuȩ Transcende
& corpus. & spe animũ. transcende &
animum. & sape dm Non tangis dm̃ :¬
nisi et animũ transieris: quanto minus
tangis. sincarne remanseris. Illigͦ qui
sapiunt carnẽ. quã longe sunt asapien¬
do qđ ds̃ est: quia nonibi essent etiam
sianimũ saperent Recedit homo mul¬
tum adõ: quando sapit carnaliter :¬
& multũ inter est inter carnẽ & ani¬
mam: plus tamen inter ẽ. inter animũ

Expanded text:
fecit Filius coelum quod manet. Si fecit Deus fecit Filius coelum quod manet. Si fecit Deus et quaecumque fecit Pater temporalia, haec eadem fecit Filius temporalia; quia non solum ipsa fecit, sed et similiter fecit. Pater enim fecit per Filium, quia per Verbum fecit Pater omnia. 11. Quaere in Patre et Filio separationem, non invenis: sed si assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen interest inter animum
Abbreviated transcription (Latin):
lingua. Fecit dñs corporis . fecit & ser¬
uus. Sedut facer& seruus: ad nõ acce¬
pit qđ faceret. & iubente dño fecit
Hoc idem abutroq factum est. Sednũ¬
quidsimiliter: quomodo nonsimiliter
ait aliquis : Ecceuerbũ qđ fecit animꝰ
meus manet in me: qđ fecit linguamea
ꝑ cusso aere. transiit. & nonest Cum
diaceris uerbum in animo tuo& sonu¬
erit perlinguã tuã. redi ad animum
tuum. & uide quia ibiest uerbum
qđ fecisti. Numquid sicut mansit in a¬
nimo tuo. mansit in linguatua: qđ
sonuisti ꝑ linguã tuã. fecit lingua
sonans. fecit animus cogitans Sed qđ
sonu it lingua. transiit: qđ cogitauit
animus ꝑman&. Hoc gͦ fecit corpus.
qđ fecit animus: sed nonsimiliter Fecit
enim animus. quȩ teneat animus: fecit
autem lingua qđ sonat. et per aerem
aurem uerberat Numquid sequeris sil¬
labas et facis utmaneat : Nongͦ sic pater
& filius. sed hȩc eadem facit. & similiter
facit Sifecit ds̃ celũ quodmanet: hoc

Expanded text:
lingua; fecit dominus corporis, fecit et serlingua; fecit dominus corporis, fecit et servus: sed ut faceret servus, a domino accepit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiidixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiit; quod cogitavit animus, permanet. Hoc ergo fecit corpus, quod fecit animus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Si fecit Deus coelum quod manet, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
milla simplici diuinitate intellectus
carnalis : sequutus ait Quȩcũq enĩ
pater facit. hac & filius facitsimilit̃¬
Quȩ ille : haec & ipse Mundum pat̃.
mundum filius : mundũ sp̃s sc̃s
Sitres dii : tresmundi Siunus ds̃
pater. & filius. & sp̃s sc̃s : unus
didit similiter facit: nealius pius
intellectus. uł error. in anima nasceret᷑
Uides enĩ hominis opus Animus est in̾o¬
mine etcorpus. Animus imperat cor¬
pori. sed multũ inter. ẽ. in tercorpus
et animum Corpus uisibile est. animus
inuisibilis Interpotentiam uirtutẽq
animi. & cuius uis lico̾ cȩlestis corpo¬
ris multum inter est Imperat tamen
animus corporisuo: & facit corpus
& qđ uidetur animus facere : hoc facit
& corpus. Uidetur enim corpus hoc
idem facere qđ aninus : sed nonsimi¬
liter: Quomodo idemfacit. sed non
similiterꝰ. fecit animus. uerbum apud
sẽ: iub& linguȩ. & profert uerbum
Qd fecit animus. fecit animus. fecit &¬

Expanded text:
in illa simplici divinitate intellectus in illa simplici divinitate intellectus carnalis, secutus ait, Quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius similitQuae ille, haec et ipse: mundum Pater, mundum Filius, mundum Spiritus sanctus. Si tres dii, tres mundi: si unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus didit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virtutemque animi, et cujusvis licet coelestis corporis multum interest. Imperat tamen animus corpori suo, et facit corpus: et quod videtur animus facere, hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem facere quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et
Abbreviated transcription (Latin):
sine luce: & dotibi dm̃ patrem sine
filio hocest erga. Nonpotest filius
a se facere quicquam: nisi qđ uiderit
patrem facientem Quia uidere
filii: hoc est natum esse depatre.
ron alia. uisio eius. & alia substan¬
tia eius: nec alia potentia eius. alia
substantia eius. Totum qđ est depa¬
tre est : totum qđ potest depatre est:
qm̃ quod potest & est: boc unũ ẽ :
& depatre totum est: Sequitur & ip¬
se inuerbis suis. & male intelligentes
conturbat: ut ad rectum intellectũ
reuoc& errantes. Cumdixiss&. non
potest filius a sefacere quicquã. nisi
qđ uiderit patrem facientẽ : neforte
carnalis subriper& intellectus. et e¬
uerter& mentem. et faceret sibi ho¬
mo quasi duos fabros: unũ magistrũ.
alterum discipulum. qua adtenden¬
tem ad magistrum: Uerbigrã. facientẽ
arcam: ut quo modo fecit ille aream.
faciat & iste alteram arcã. scđm uisio¬
nemquã inspezcit in magistro oꝑante
Sednetale aliquid sibi duplicaret.

Expanded text:
sine luce, et do tibi Deum Patrem sine sine luce, et do tibi Deum Patrem sine Filio, Hoc est ergo, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quia videre Filii, hoc est natum esse de Patre. Non alia visio ejus et alia substantia ejus: nec alia potentia ejus, alia substantia ejus. Totum quod est, de Patre est; totum quod potest, de Patre est: quoniam quod potest et est, hoc unum est; et de Patre totum est. 9. Sequitur et ipse in verbis suis, et male intelligentes conturbat, ut ad rectum intellectum revocet errantes. Cum dixisset, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: ne forte carnalis subreperet intellectus, et averteret mentem, et faceret sibi homo quasi duos fabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste alteram arcam secundum visionem quam inspexit in magistro operante: sed ne tale aliquid sibi duplicaret
Abbreviated transcription (Latin):
non afilio: respondit tibi euangeli ũ
It mundus ꝑ eum factus est. & mundus
eum non cõgnouit Agnosce gͦ eum
ꝑquẽ factus estmundus: & noli. eẽ. in¬
ter illos quieum quifecitmnundum
si filius est: natus est Sinatus est. ab il¬
lo est dequonatus est : sed tamen aqualẽ
sibigenuit. Nonenĩ defuit aliquid
generanti. aut tempus quȩsiuit ut gene
pater generans. a tate pͣcesserat filiũ :
utminorẽ filium generar&: & forte
dicit aliquis: quiapermulta scła in
senectute sua. ds̃ suscepit filium
Sicut pater sine senec tute : sic & filius
sine cremento Nec ille senunt. nec ille
creuit : sed ȩqualis aequalem genuit.
Aeternus aeternum Quo modo inqͥt
aliquis. aternus aeternum. Quo modo
flamina temporalis. generat lucem
temporalem: Coeua est au tem flã¬
ma generans. lucȩ̃ quã generat. nec
p̃cedit tempore flãma generans lucẽ
generatam: sedexquo incipit flãma :
exillo incipit luxe Iami hi flammã

Expanded text:
non a Filio; respondet tibi Evangelium, non a Filio; respondet tibi Evangelium, Et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Agnosce ergo eum per quem factus est mundus, et noli esse inter illos qui eum qui fecit mundum si Filius est, natus est: si natus est, ab illo est de quo natus est. Sed tamen aequalem sibi genuit. Non enim defuit aliquid generanti, aut tempus quaesivit ut generPater generans aetate praecesserat Filium, ut minorem Filium generaret. Et forte dicit aliquis quia post multa saecula in senecta sua Deus suscepit Filium. Sicut Pater sine senectute, sic et Filius sine incremento: nec ille senuit nec ille crevit; sed aequalis aequalem genuit, aeternus aeternum. Quomodo, inquit aliquis, aeternus aeternum? Quomodo flamma temporalis generat lucem temporalem. Coaeva est autem flamma generans luci quam generat, nec praecedit tempore flamma generans lucem generatam; sed ex quo incipit flamma, ex illo incipit lux. Da mihi flammam
Abbreviated transcription (Latin):
ideo uisminorẽ intelligare. quia dix̃ non
potest filius facerequicquã : nisi qđ uide¬
rit patrem facientem Fecit ds̃ pater lucẽ :
quam lucem: aliam fecit filius: fecit ds̃ pa¬
ter firmam̃tũ cęlum: inter aquas & aquas.
Uidit eũ filius. scđdm intellqͥgentiã tuã tar¬
dam & grossam : quia uidit filius patrem
facientem firmamentũ: & dixit Monpo¬
test filius a se facere quic quã. nisi quod
uiderit patrem facientem Damibi alte¬
rũ firmam̃tum Antu amisisti funda¬
mentũ: suꝑ ȩlificati autẽ supra funda
m̃tũ apłoꝵ. & ꝓphetarũ: ipso sum mo
Lacantur in xp̃o. nec contendunt. et er¬
rant inheresi Intellqͥgimus gͦ lucem fac¬
tã adõ patre. sed ꝑfilium firmam̃tum
factũ adõpatre:. sedꝑfilium. Omĩa ergo
ꝑ ipsum factasunt: etsine ipso factũ est
nihil Exccute intell gentiã tuã : nec
intellegentiã uocandam. sed plane stul¬
ticiam. Ds̃ pater fecit mundum. da mͥͥ
dic nobis. aquofactus est Si dixeeris a

Expanded text:
ideo vis minorem intelligere, quia dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Fecit Deus Pater lucem; quam lucem aliam fecit Filius? Fecit Deus Pater firmamentum, coelum inter aquas et aquas, vidit eum Filius secundum intelligentiam tuam tardam et grossam: quia vidit Filius Patrem facientem firmamentum, et dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, da mihi alterum firmamentum. An tu amisisti fundamentum? Superaedificati autem supra fundat Prophetarum, ipso summo pacantur in Christo ; nec contendunt et errant in haeresi. Intelligimus ergo lucem factam a Deo Patre, sed per Filium; firmamentum factum a Deo Patre, sed per Filium. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus Pater fecit mundum: quem fedic nobis, a quo factus est? Si dixeris, A
Abbreviated transcription (Latin):
sitione Ambula uit filius suꝑ mare :
pedes carnis fluctib imposuit: caro am¬
bulabat : diuinitas gubernabat. Quan¬
do gͦ caro ambulabat. & diuinitas gub¬
nabat. pater absens erat: Si absens
erat. quomodo ipse filius dicit. pater
autẽ in me manens. facit oꝑa sua : sigͦ
pater infilio manens facit oꝑasua:am¬
bulatio illa carnis suꝑ mare: apatre
fiebat. ꝑfilium Fiebatgͦ illa ambulatio.
opus est patris & filii. inseparabile utrũq
lbi operantem uideo: nec pater filium
deseruit. nec filius apatre discessit
Ita quicquid facit filius. non facit sine pa¬
tre : quia qcquid facit pater. non facitsine
filio Eitum. ẽ. hinc. Uidete quia recte
nos dicimus: inseparabilia. ẽẽ. oꝑa patris

Expanded text:
sitione. Ambulavit Filius super mare, sitione. Ambulavit Filius super mare, pedes carnis fluctibus imposuit; caro ambulabat, et divinitas gubernabat: quando ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens erat? Si absens erat, quomodo ipse Filius dicit, Pater autem in me manens, ipse facit opera sua ? Si ergo Pater in Filio manens, ipse facit opera sua; ambulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium fiebat. Ergo illa ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem video: nec Pater Filium deseruit, nec Filius a Patre discessit. Ita quidquid facit Filius, non facit sine Patre; quia quidquid facit Pater, non facit sine Filio. 7. Exitum est hinc. Videte quia recte nos dicimus inseparabilia esse opera Patris
Abbreviated transcription (Latin):
facimus : uerba dñĩ audimus Monpo¬
test filius a sefacere qͥcquã: nisi qđ uide¬
rit patrẽ facientẽ Ambulauit ipse suꝑ
marȩ : pater non ambulauit suꝑ mare
Certe non facit filius quicquã. nisi qđ ui¬
derit patrẽ facientem Redigͦ mecum
ad ud qđ dicebam: ne forte sic intelleͥ¬
gen dum sit. ut dequestione amboex ea¬
mus: Namego scđm fidem catholicã. uideo
quomodo exceam: sine offensione. sine
scandalo Tiautẽ circum clusus quęris
quaexeas: qua intraueras uide: Torte
non intellexisti & hoc qđ dixi. Qua mn¬
traueras uide Ipsum audi dicentẽ: ego
sum ianua Monsine causagͦ queris qua
exeas : & non inuenis: nisiquia non ꝑianu¬
am Intrasti. sed ꝑmaceriã cecidisse Ergo
quẽ ad modũ potes. aruinatua collige
te: & intra ꝑianuã ut sine offensione in¬
tres. et sine errore exeas Perxp̃m ueni
ñexcorde tuo afferas qđ dicas: Sed qđ
ille ostendit. hoc loquere Ecce fidesca¬
tholica: quẽ ad modũ exit deista ꝓpo¬

Expanded text:
audivimus, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ambulavit ipse super mare, Pater nunquam ambulavit super mare. Certe non facit Filius quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicentem, Ego sum janua . Non sine causa ergo quaeris qua exeas, et non invenis, nisi quia non per januam intrasti, sed per maceriam cecidisti. Ergo quemadmodum potes, a ruina tua collige te, et intra per januam, ut sine offensione intres, et sine errore exeas. Per Christum veni, nec ex corde tuo afferas quod dicas; sed quod ille ostendit, hoc loquere. Ecce fides catholica quemadmodum exit de ista propo
Abbreviated transcription (Latin):
uerba filii quidicit. non potest filius a se
facere quic quã : nisi qđ uiderit patrẽ faci¬
entẽ Dxpecta que ad modũ scriptum est:
estomansuetus. ad audiendum uerbum.
ue intollqͥgas Puta enĩ meconturbatũ. eẽ.
his uerbis quȩdico & qualẽ potestatem.
maiestatem que. eẽ. patris & filii: cum
audiui. non potest filius a se facere.
quicquã. nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ

Expanded text:
verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Puta enim me conturbatum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, cum audivi, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem f
Abbreviated transcription (Latin):
filius depatreest: ideo dixit. filius.
non potest a sefacerequicquã: qui a
non est filius a se. ideo non potest
ase Uidetur enĩ quasi minorem: se
fecisse cũ dicit. Non potest filius a se
facerequicquã. nisi qđ uiderit patrẽ
facientem: hic erigit ceruicẽ herea¬
ca uanitas eorũ scilic& qui dicunt
filium minorẽ. ẽẽ. quã pater est
Minoris potȩstatis: maiestatis. pos¬
sibilitatis Nlon intelleͥgentes: mꝗste¬
rium uerborum xp̃i Addtendat
autẽ haritasurã c & uidete quem.¬
ad modũ incarnali suo intellectu mͦ
turbentur : in ipsis uerbis xp̃i. Hoc autẽ
pauleante p̃ locutussum : quia omĩa ꝑuer¬
sa corda ꝑturbat. sicut pia corda exerc&
uerbumdĩ Maxime qđ ꝑ iohannem
euangelistã dicitur: alta enĩ ꝑillum dicun¬
tur Nonqualia cũq. nonquȩ facile intel¬
liͥgantur Ecce iã hereticus si forte audit
uerba ista: erigit se. & dicit nobis Ecce
minor est pater: quã filius. Ecce audi

Expanded text:
Filius de Patre est, ideo dixit, Filius Filius de Patre est, ideo dixit, Filius non potest a se facere quidquam. Quia non est Filius a se, ideo non potest a se. 5. Videtur enim quasi minorem se fecisse, cum dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hic erigit cervicem haeretica vanitas, eorum scilicet qui dicunt Filium minorem esse quam Patrem, minoris potestatis, majestatis, possibilitatis, non intelligentes mysterium verborum Christi. Attendat autem Charitas vestra, et videte quemadmodum in carnali suo intellectu modo turbentur in ipsis verbis Christi. Hoc autem paulo ante praelocutus sum, quia omnia perversa corda perturbat, sicut pia corda exercet Verbum Dei, maxime quod per Joannem evangelistam dicitur. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi
Abbreviated transcription (Latin):
est. exparatione humanȩ infirmita¬
tis. longe infra iacentis. Utcũq corda
sustollite: neforte aliqui snr̃m ad tin¬
gat secretũ : & quasi coruscationẽ mag¬
nȩlucis horrescens sapiat aliquid.⁊
ne insipiens remaneat. Non tamento
tũ sapere putet: nesuꝑbiãt& qđ sapuit
amit tat. homo aliud est qđ est: aliud
qđ potest Aliquando enĩ & est homo:
& non potest qđ uult Aliquando enĩ
sic est homo. ut possit qđ uult. Itaq
aliud .ẽ. eẽ. ipsius: aliud posse ipsius
substantia ut sit. & alia potestas ut pos¬
sit. sed consubstantialȩ illiest quicquiti posse¬
dsest. Non aliomodo est. & aliomodo
potest: sed. ẽẽ. & possesimul habet :
quia uelle. & facere simul hab&. Quia
gͦpotentia filii. depatre est: ideo & sub¬
stantia filii depatre est & quia substan¬
tia filii depatre. ideo potentia filiide
patreest. Nonalia potentia.ẽ. infilio.
& alia substantia : sed ipsa est poten¬
tia. quȩ & substantia. Substantia
utsit: potentia ut possit Ergo quia

Expanded text:
est. Ex comparatione humanae infirmitatis, longe infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius.substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubstantiale illi est quidquid Deus est, non alio modo est, et alio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle et facere simul habet. Quia ergo potentia Filii de Patre est, ideo et substantia Filii de Patre est; et quia substantia Filii de Patre, ideo potentia Filii de Patre est. Non alia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substantia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħia quȩ ab antiqͥs teporib dispensat̾: ad salute
omiũ gentiũ ꝑtinet. Ad solũ qͥdẽ populũ isrł.
missus ẽ. morses: &ei soli populo ꝑ eũ lex data ẽ :
& ipsi ꝓpħȩ exillo populo fuer̃: & ipsa distributio
tẽpoꝵ. scđm eunde populũ distinctat̃: Unde &
hrdriȩ dicunt᷑ : scđm purificationẽ iudeoꝵ. Sed tam

Expanded text:
poribus dispensatur, ad salutem omnium gentium pertinet. Ad solum quidem populum Israel missus est Moyses, et ei soli populo per eum Lex data est, et ipsi Prophetae ex illo populo fuerunt, et ipsa distributio temporum secundum eumdem populum distincta est; unde et hydriae dicuntur secundum purificationem Judaeorum: sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ aquaerat. Unde ꝓbamꝰ qđ omib tẽporib suꝑio¬
rib usq ad &tatẽ qua dñs uenit. ꝓpħia de illo ñ
efuit: ipsod ño dicente : Cũ enĩ resurrexisset amortuis.
inuenit discipulos dubitantes de ipso quẽ secuti
erant. Uider enĩ cũ mortuũ. & ñ sperauer̃ resurrec¬
ditus. ipso die meruit et̃ in paradiso. qua incriice
fixus tunc c̃fess ẽ xp̃m. quando deillo discipuli
dubitauer̃. Ergo inuenit eos nutantes. & qͦd ã modo
arguentes sc ipsos: qđ in illo redẽptionẽ sperauer̃
dolebant tam̃ eũ sine culpa occisũ : quia nouerans
in nocentẽ et̃ : & hoc ipsi post resurrectionẽ dixer̃:
c̃qͦsdã duos eoꝵ tristes inuenisset in uia. Iusolus
pcregrinaris ab iherusalemꝰ & ñ cogno uisti quȩ fac

Expanded text:
aqua. Unde probamus quod omnibus temporibus superioribus usque ad aetatem qua Dominus venit, prophetia de illo non defuit? Ipso Domino dicente. Cum enim resurrexisset a mortuis, invenit discipulos dubitantes de ipso quem secuti erant. Viderunt enim eum mortuum, et non speraverunt resurrecdatus, ipso die meruit esse in paradiso? Quia in cruce fixus tunc confessus est Christum , quando de illo discipuli dubitaverunt. Ergo invenit eos nutantes, et quodammodo arguentes seipsos quod in illo redemptionem speraverant. Dolebant tamen eum sine culpa occisum, quia noverant innocentem. Et hoc ipsi post resurrectionem dixerunt, cum quosdam eorum tristes invenisset in via: « Tu solus peregrinaris in Jerusale
Abbreviated transcription (Latin):
idõq adiunctũ ẽ. uł t̃nas. Ego & pat̾̃ inquit unũ
sumꝰ. Sed absit: ut desit sp̃s scĩ. dibi audimꝰ ego & pat̃
unũ sumꝰ. tam̃ qr patre & filiũ nominauit: capiant
hrdriȩ binas metritas: sed audiuł t̃nas: Ite baptirate
gentes: in nomine patris & filii & sps̃ scĩ: Itaq in eo

Expanded text:
ideoque adjunctum est, vel ternas. Ego et Pater, inquit, unum sumus : sed absit ut desit Spiritus sanctus, ubi audimus, Ego et Pater unum sumus. Tamen quia Patrem et Filium nominavit, capiant hydriae binas metretas; sed audi, vel ternas: Ite, baptizate gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
Vt si distribuero omia mea pauꝑib & tradidero
corpꝰicũ ut ardeã . Karitatẽ aut̃ ñ habeam
nihil mini ꝓdest Quanta ẽ gꝰ scaritas: quȩ sidesit.
frustra habent᷑ cȩtera Si ad sit. recte habent᷑ om̃ia.
Tam̃ haritatẽ laudans apłspaulus. copiosissime atq
uberrime : minꝰ de illa dix̃ quã qđ ait breuit̃ apłs

Expanded text:
distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest » . Quanta est ergo charitas, quae si desit, frustra habentur caetera; si adsit, recte habentur omnia? Tamen charitatem laudans apostolus Paulus copiosissime atque uberrime, minus de illa dixit quam quod ait breviter apos
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sp̃s sc̃s karitas c̃: Et ne putitis uilẽ. cẽ ha¬
ritate uomodo aũt uilis ẽ. quando om̃ia quȩ
dicunt᷑ ñ uilia sed cara dicuntur : Sigͦ quȩ
ñ s̃ uilia icara s̃. qͥd ẽ harius ipsakaritate : sic
aut̃ cõmendat᷑ karitas ab apło: ut dicat suꝑ¬
eminentiorẽ uiã uob̵ demonstro Nilinguis ho¬
minũ loquar & angeloꝵ. haritatẽ autẽ ñ habea :

Expanded text:
 Et ne putetis vilem esse charitatem. Quomodo autem vilis est, quando omnia quae dicuntur non vilia, chara dicuntur? Si ergo quae non sunt vilia, chara sunt; quid est charius ipsa charitate? Sic autem commendatur charitas ab Apostolo, ut dicat: « Supereminentiorem viam vobis demonstro. Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habea
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ut iocundius emintat: desingulis etatib tanꝗ
desingulis hydriis. ꝓtt̃pore quȩdã cõmemoramꝰ
In ipso exordio. adã & eua parentes om̃iũ gentiũ
erant: ñ tantũ modo iudȩoꝵ: Et qͥc qͥd figurabatur
in adã dexp̃o. ad om̃s utiq gentes ꝑtinebat. qͥb salus
inxp̃o. Iuid gͦ dicã potissimũ deaqua primȩ hy¬
driȩ. nisi qđ apłs ait deadã & eua: Nemo me̾ dicst
praue intellexisse : quando intellectũ ñ meũ. sed apłi
ꝓfero. Illud gͦ unũ quantũ misteriũ dexp̃o conti¬¬
net qđ cõmemorat apłs dicens : & er̃ duo incarne
una. Sac ram̃tũ hoc magnũ ẽ: & neqͥs magnitudinẽ
istam sacram̃ti insingulis qͥb.q. hominib: uxores
habentib intelligeret: ego aut̃ in qͥt dico inxpõ &
in eccłia. Qđ ẽ hoc sacram̃tũ magnũ : er̃ duo in car¬
ne una: Cũ deadã & eua scriptura genescos loquor

Expanded text:
t jucundius, de singulis aetatibus, tanquam de singulis hydriis, pro tempore quaedam commemoremus. 10. In ipso exordio Adam et Eva parentes omnium gentium erant, non tantummodo Judaeorum; et quidquid figurabatur in Adam de Christo, ad omnes utique gentes pertinebat, quibus salusisto. Quid ergo potissimum dicam de aqua primae hydriae, nisi quod Apostolus ait de Adam et Eva? Nemo enim me dicet prave intellexisse, quando intellectum non meum, sed Apostoli profero. Illud ergo unum quantum mysterium de Christo continet, quod commemorat Apostolus, dicens, Et erunt duo in carne una: sacramentum hoc magnum est ? Et ne quis magnitudinem istam sacramenti in singulis quibusque hominibus uxores habentibus intelligeret, Ego autem, inquit, dico in Christo et in Ecclesia. Quod est hoc sacramentum magnum, Erunt duo in carne una? Cum de Ada
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ñ dictũ c̃. capientes metretas Aliȩ binas.
aliȩ t̾nas: sed ipsȩ sex hydriȩ capiebant metitꝰ¬
tas binas uł t̾nas Tanꝗ dicer&. Et quando di¬
cobinas &iã spmpatris & filii. c̃his intelligi
uolo. Et quando dico t̃nas. ipsã trinitatem
manifestius enuntio Quis qͥs itaq nominat pa¬
tre & filiũ : oportet ibi intelligat tanꝗ karita¬

Expanded text:
Ideo non dictum est, capientes metretas aliae binas, aliae ternas: sed ipsae sex hydriae capiebant metretas binas vel ternas. Tanquam diceret, Et quando dico binas, etiam Spiritum Patris et Filii cum his intelligi volo: et quando dico ternas, ipsam Trinitatem manifestius enuntio. 8. Quisquis itaque nominat Patrem et Filium, oportet ibi intelligat tanquam charita
Abbreviated transcription (Latin):
mensuras quasdã : Tanꝗ sidiceret. urnas
metreta. Amensura: accepit nom̃ ista m̃sura
metretȩ: Capiebant gͦ metritas: binas. uł
t̃nas. Quid dicimꝰ fr̃s : Sitirnas tantũ diceret :
ñ curret animꝰ nr̃. nisi admisteriũ trinitatis.
Sed forte nec sic debemꝰ inde cito iã sensũ aũtere.
qr dix̃ binas ł t̃nas: quia nominato patre &

Expanded text:
mensuras quasdam, tanquam si diceret, urnas, metreta, et a mensura accepit nomen ista mensura. metretae. Capiebant ergo metretas binas vel ternas. Quid dicimus, fratres? Si ternas tantum diceret, non curreret animus noster nisi ad mysterium Trinitatis. Sed forte nec sic debemus inde cito jam sensum avertere, quia dixit binas vel ternas: quia nominato Patre et
Abbreviated transcription (Latin):
tiã & remissionẽ peccatoꝵ. in om̃s gs̃: incipiensr
ab hierusalẽ. Iis ex euangelio quȩ certe mani¬
festa s̃ intellectis. patebunt illa omĩa mesteria:
quȩ inisto miraculo dnĩ latent. Uidete qͥd ait :
quia oportebat ĩpleri in xp̃o. quȩ de illo scriptas¬
sati: qr eis adhuc aqua sapiebat ñ uinũ. Iuomoaũt
fecit deaqua uinũ : Cũ aperuit cissensũ. & exposuit
Vnde iã in ebriati. dicebant. Nonne cor nrm̃ erat
ardens inuia. c̃aperiret nob scripturas: Intellexer̃
enĩ xp̃m̃ in his libris: in qͥb eũ ñ nouerant. Muta
sapiebat. In ebriat: qđ ñ in ebriabat. Si enĩ iussiss&
inde aquã effundi. & sic ipse mitter& uinũ ex
occultis creaturȩ sinib: unde fecit & panẽ quando
saturauit tot milia: ñ enĩ quinq panes habebant
quinq miliũ hominũ saturitatẽ. aut saltẽ dudecĩ
cõphinos plenos  sed omi potentia dñi. quasi fons
panis erat : sic possit & effusa aqua uinũ infundẽ

Expanded text:
tiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. » 5. His ex Evangelio, quae certe manifesta sunt, intellectis, patebunt illa omnia mysteria quae in isto miraculo Domini latent. Videte quid ait, quia oportebat impleri in Christo quae de illo scriptasati, quia eis adhuc aqua sapiebat, non vinum. Quomodo autem fecit de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit phetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas ? Intellexerunt enim Christum in his Libsapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos , sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere:
Abbreviated transcription (Latin):
& distinguit t̃cia ab abrahamꝰ usq ad dauid :
Quarta ad auid. usq ad transmigationẽ in babi¬
loniã. Quinta a transmigratione babiloniȩ. usq
iohem baptistã : Sexta inde usq ad finẽ scłi.
ꝓpt̃ta & sexta die fecit ds̃ hominẽ adimagi¬
nẽ suã qr sexta ista atate manifestat᷑ ꝑ euin¬
geliũ reformatio me̾tis nrẽ. scđm imaginẽ
Idõ crant hȩ sex hydriȩ : quas iussit ĩ pleriaqua
Sex gͦ ille r̃driȩ. sex ętates signficant: qͥb
ñ defuit ꝓpħia. Illa gͦ tẽpora sex quasi ar¬
ticulis distributa atq distincta. quasi uasa
eeñt in ania : nisi axpo ĩplerent᷑. Iddixi :¬
Tepora quȩ in anit̃ currerent: nisi in eis dñs¬

Expanded text:
inguit, tertia ab Abraham usque ad David: quarta a David usque ad transmigrationem in Babyloniam: quinta a transmigratione in Babyloniam usque ad Joannem Baptistam : sexta inde usque ad finem saeculi. Propterea et sexta die fecit Deus hominem ad imaginem suam : quia sexta ista aetate manifestatur per Evangelium reformatio mentis nostrae, secundum imaginem Ideo erant ibi sex hydriae, quas jussit impleri aqua. Sex ergo illae hydriae, sex aetates significant, quibus non defuit prophetia. Illa ergo tempora sex, quasi articulis distributa atque disessent inania, nisi a Christo implerentur. Tempora utique inaniter praeterirent, nisi in eis D
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc: idẽ euangeliũ suũ. Iã enĩ incipiamꝰ
ipsi sacram̃toꝵ oꝑta detegere: quantũ illedo¬
nat in cuiꝰ sermone uob ꝓmisimꝰ: Erat ꝓphetia.
antiquis tẽporib & aꝓphetiȩ dispensatione.
nulla tẽp̃ora cessauer. Sed illa ꝓphetia quando
milla xp̃c̃ ñ intelligelutur. aqua erat Inaqͦ
enĩ: uinũ quodã modo latet . Sic̃ apłs: quid
intelligamꝰ in ista aqua. Usq ad hodiernũ inqͥt
diẽ quandiu legit᷑ morses: id ipsũ uelamen
suꝑ cor eoꝵ positũ ẽ: Qđ nrcuelat᷑: quia in

Expanded text:
adhuc, id est, Evangelium suum. 3. Jam enim incipiamus ipsa sacramentorum operta detegere, quantum ille donat in cujus nomine vobis promisimus. Erat prophetia antiquis temporibus, et a prophetiae dispensatione nulla tempora cessaverunt: sed illa prophetia, quando in illa Christus non intelligebatur, aqua erat. In aqua enim vinum quodammodo latet. Dicit Apostolus quid intelligamus in ista aqua: « Usque ad hodiernum, inquit, diem, quamdiu legitur Moyses, idipsum velamen super cor eorum positum est; qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ intelligeret᷑. Tollit᷑ uclam̃: c̃ transierit ad
dnm̃ Sic tollit᷑ insipientia c̃transicris ad dniñ :
& qđ aqua erat. uinũ tibi fit. Lege libros om̃s
ꝓpħicos. Non intellecto xp̃õ. quid tã insipidũ &
fatuũ inuenies: Intellige ibi xp̃m: ñ solũ sapit
qđ legis. sed &iã in cbriat. miitans mentẽ a cor¬
pore : ut p̃t̃ita obliuiscens. in ea quȩ ante sunt

Expanded text:
ut non intelligeretur. Tollitur velamen, cum transieris ad Dominum: sic tollitur insipientia, cum transieris ad Dominum, et quod aqua erat, vinum tibi fit. Lege libros omnes propheticos, non intellecto Christo, quid tam insipidum et fatuum invenies? Intellige ibi Christum, non solum sapit quod legis, sed etiam inebriat; mutans mentem a corpore, ut praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
serenitas sine nube.¬
Haec cũdixiss&: ipse mansit ingali¬
lea. Vt aut̃ ascender fr̃s eius. tñc̃¬
& ipse ascendit ad diemfestum:
non manifeste sed quasi mocculto
do non addem festum hunc ascen¬
de: quia nongloriari tẽporaliter
sed aliquid docere salubrit. corri¬
tere homines defesto die ȩterno
ammonere. amorem abhoc scło
ascendit: aliquid significare uo¬
luisse. Nã consequentia docebuas
sicetamascendisse: mediato die
festo ide mediatis illis dieb:¬
Nen ut etuam palam docer&
sed quasi latent̃ dixi. ne se osten¬
der& hominib Nonuacat qđ
latent̃ ascendit xp̃s addiem festũ
quia ipse latebat millo die festo
Nahuc aetiã ego qđ dixi. in latibu¬
uelum: appareat qđ erat secre¬
tum. Omĩa quae dic tasunt
Antiquo popło isrł inmultipli¬
ci seripara scãe legis quae a ge¬
rent siue insacrificiis. siue insa¬
cerdociis siue indieb festis. &om¬
nino in quibus lib& reb quib
dm̃ colebant: quȩcunq illisdicta

Expanded text:
serenitas sine nube.serenitas sine nube.Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea.  ipse ascendit ad diem festum; non manifeste, sed quasi in occulto. Ideo non ad diem festum hunc, quia non gloriari temporaliter, sed aliquid docere salubriter, corrigere homines, de die festo aeterno admonere, amorem ab hoc saecascendit, aliquid significare voluisse: nam consequentia docebunt sic eum ascendisse mediato die festo, id est mediatis illis diebus, ut etiam palam doceret. Sed quasi latenter dixit, ne se ostenderet hominibus. Non vacat quod latenter ascendit Christus ad diem festum, quia ipse latebat in illo die festo. Adhuc etiam ego quod dixi, in latibuvelum, appareat, quod erat secretum. Omnia quae dicta sunt antiquo populo Israel in multiplici Scriptura sanctae legis, quae agerent sive in sacrificiis, sive in sacerdotiis, sive in diebus festis, et omnino in quibuslibet rebus, quibus Deum colebant, quaecunque illis dicta
Abbreviated transcription (Latin):
addit : Non potest mundus odisse
uos. Quid ÷ hoc nisi non potest mun¬
dus odisse amatores suos. testes fal¬
sos suos : Bona eiũ dicitis quȩ ma¬
lasunt. & mala quae bona sunt.
Ne aut̃ odit quia ego testimoniũ
ꝑhibeo de illo. quia oꝑa eiusm la
si corrigaris conũtatur in c̃trarũ
qđ faciẽbas. Antea enĩqͥd facie¬
bas : Laudabas te inbonis dĩ. ac¬
cusabas dm̃ inmalisiuis. Conũso
suis: accusab te inmalis tuis. Istis.
recti corde. Deniq ille ñdu rec¬
to corde. cui displicebat felicitas
pęne c̃moti s. pedes paulominꝰ
effusis. gressusmei. Quare Quia
telau inpeccatorib pace peccatoꝵ¬
mala sunt Uos ascendite ad diem
festũ hunc Quid÷ hunc: ubiglo¬
riam humanam quȩritis. Quid est
hunc: Ubi extendere uultes car¬
nalia gaudia: Nor eterna cogita¬
re Ego non ascendam addiem
festum hunc quia tempus meũ
nondum impletum ẽ indie festo
hoc gloriam uos humanã quȩri
inaet̾num. Ipsa eru festuntas
tudium sine fine: aeternłas sine

Expanded text:
addit? Non potest mundus odisse vos. Quid est hoc, nisi, Non potest mundus odisse amatores suos, falsos testes? Bona enim dicitis quae mala sunt, et mala quae bona sunt. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala si corrigaris, convertetur in contrarium quod faciebas. Antea enim quid faciebas? Laudabas te in bonis Dei, accusabas Deum in malis tuis: converso suis, accusabis te in malis tuis. Isti sunt recti corde. Denique ille nondum recto corde, cui displicebat felicitas pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatos. Vos ascendite ad diem festum hunc. « Quid est hunc? Ubi gloriam humanam quaeritis. Quid est hunc? Ubi extendere vultis carnalia gaudia, non aeterna cogitare. Ego non ascendo ad diem festum hunc, quia meum tempus nondum impletum est. In die enim festo hoc gloriam vos humanam quaeritin aeternum. Ipsa erit festivitas, gaudium sine fine, aeternitas sine labe,
Abbreviated transcription (Latin):
batoꝵ ꝗd umbra futurorum
Siergo illa omnia umbrae
fuerunt futurorum : & sceno¬
phegia umbra erat futuro¬
rum. Hic ergo dies festus
sa est Ut autẽ manaret: bis ꝑcussa. ẽ:
quia duoligna crucissunt Omĩa ergo
haec quaefiebant ᷤᷤ infigura: manifes

Expanded text:
est umbra futurorum . Si ergo omnia illa umbrae fuerunt futurorum; et Scenopegia umbra erat futurorum. Hic ergo dies festusaret. Ut autem manaret, bis percussa est , quia duo ligna sunt crucis. Omnia ergo haec quae fiebant in figura, manifes
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete fr̃s rara auis est istud rectũ¬
cor nescio.Quo enon modo
quando euenit homini aliquid
mali : dm̃ currit accusare. cũ deb&
se: Quandoboni aliquid agis te
laudas : quando aliquid mali
pateris dm̃ accusas.
Hoc ÷ cor tortum. non rectum.

Expanded text:
Videte, fratres; rara avis est ista quam loquor. Nescio quo enim modo quando evenit homini aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum.
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ uenit : Tempus aut̃ ur̃m
id ẽ mundi gła. semꝑ ẽ. paratũ
cabo Modo enĩ non .ẽ tẽpus iu-¬
dicandi : sed iniquos tolerandi
Ferat igit᷑ modo corpus xp̃i. &
toleret iquitatẽ male uiuentiũ :
habeat tam̃ iustitiã modo. anteꝗ
habeat iudiciũ. Per uistitiã enĩ.
ꝑueniet adiudiciũ. Tolerantib
quippe membris xp̃i iniquitatẽ
scłi huius quid scriptura scã di.¬
cit inpsalmo: non repellet dr̃s
plebẽ suã. Laborat quidẽ plebs
eius int̃ indignos int̃ iniquos. int̃
blasphemantes murmurantes.
detrahentes. insectantes. & si liceat
ꝑimentes: laborat quidẽ sed non
repellet dñs plebẽ suã & heredi.¬
tatẽ suã non derelinquet: quo ad¬
usq iustitia conũtat᷑ inudiciũ quomͦ

Expanded text:
nondum venit; tempus autem vestrum, nondum venit; tempus autem vestrum, id est, mundi gloria, semper est paratum. cabo . Modo enim non est tempus judicandi, sed iniquos tolerandi. Ferat igitur modo corpus Christi, et toleret iniquitatem male viventium. Habeat tamen justitiam modo, antequam habeat judicium: per justitiam enim perveniet ad judicium. Tolerantibus quippe membris iniquitatem saeculi hujus quid Scriptura sancta dicit in Psalmo? Non repellet Dominus plebem suam. Laborat quippe plebs ejus inter indignos, inter iniquos, inter blasphemantes, inter murmurantes, detrahentes, insectantes, et si liceat, perimentes. Laborat quidem; sed non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet, quoadusque jus
Abbreviated transcription (Latin):
naculis. xp̃s .ẽ. in taberna culis
Sed tunc non euidenter. sed laten¬
ter Adhuc enim umbra lucem
obscurabat Ueniente luce umbra
remota est ap̃s erat inocculto
inscenophegia xp̃s erat : sed latens
xp̃s. Modo iam cũ manifesta sunt
ista : agnoscimꝰ nos iter agere in he¬
remo Si enĩ agnoscamꝰ : inhere mo
sumus Quid ÷ inheremo: indeser¬
to Quare in deserto : quia in isto
mundo ubisititur inuia in a quosa:
Sed sitiamus. ut saturemur: Beati
enĩ qui esuriunt et sitiunt iustitiã.
qm̃ ipsisaturabuntur : & sitis nr̃a.
depetra impl&ur inheremo
letra enĩ erat xp̃s: et uirga ꝑcus
Patria .ẽ mansio xp̃i : iuia ẽ passio
xp̃i. Iui recusat uiã quid querit
patriã demiq & illis hoc respon¬
dit querentib altitudinẽ : Potestis
bibere calicẽ quẽ ego bibiturus sũ :
Ecce uia : qua uenitur ad celsitu¬
dinẽ quã desid̾atis. Calicẽ quippe
commemorabat humilitatis atq:
passionis. Ergo & hic tẽpus meũ

Expanded text:
naculis, Christus est in tabernaculis. naculis, Christus est in tabernaculis. Sed tunc non evidenter, sed latenter. Adhuc enim umbra lucem obscurabat: veniente luce, umbra remota est. Christus erat in occulto, in Scenopegia Christus erat, sed latens Christus. Modo jam cum manifestata sunt ista, agnoscimus nos iter agere in eremo: si enim agnoscamus, in eremo sumus. Quid est in eremo? In deserto. Quare in deserto? Quia in isto mundo, ubi sititur in via inaquosa. Sed sitiamus, ut saturemur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Et sitis nostra de petra impletur in eremo: Petra enim erat Christus, et virga percuspatria est mansio Christi, via est passio Christi. Qui recusat viam, quid quaerit patriam? Denique et illis hoc respondit, quaerentibus altitudinem: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Ecce qua venitur ad celsitudinem quam desideratis. Calicem quippe commemorabat humilitatis atque passionis. 6. Ergo et hic, Tempus meum
Abbreviated transcription (Latin):
umbra erat Exposui quid erat sceno¬
phegia: celebratio erat tab̾naculorũ :¬
ꝓpterea qui a popłs de aegypto libera¬
ꝓmissionis. in tabna culis habitauit
Quid sit animaduertamus. & nos
promerentib Adtendamus ergo nos
frẽs: eductisumus de aegypto.
ubi diabolo tamquã pharao¬
ni seruiebamus : ubi lutea
opera interrenis desiderus agebamꝰ :
et in eis multũ laboramus & enĩ nob̾
educti ꝑ baptismum. tãquã ꝑmare¬
rubrum Ideorubrũ : quia xp̃i san¬
guine consecratum: mor tuis om̃ibus
inimicis nr̃is quinos insectabantur.
id .ẽ. deletis omnibus peccatis nr̃is.
tra iectisumus Mlodo gͦ ante quã
ad patriam promissionis id ÷ a&er¬
num regnum ueniamꝰ : indeserto
in tabnaculis sumꝰ Qui ista agnoscunt.
in tab̾naculis sunt futurum enim
erat : ut quidam hoc agnoscerent
Ille est enĩ intabnaculis : quise. ẽẽ.
in mundo intelligit pere grinum
Illese intelligit pere grinantẽ :
quise uid& patriae suspirantem
Cum autem corpus xp̃i. ẽ. in taber¬

Expanded text:
umbra erat. Exposui quid erat Scenopegia: celebratio erat tabernaculorum, propterea quia populus de Aegypto liberapromissionis, in tabernaculis habitavit. Quid sit animadvertamus, et nos promerentibus. Attendamus ergo nos, fratres: educti sumus de Aegypto, ubi diabolo tanquam Pharaoni serviebamus: ubi lutea opera in terrenis desideriis agebamus, et in eis multum laborabamus. Etenim nobis educti per Baptismum tanquam per mareRubrum, ideo rubrum, quia Christi sanguine consecratum, mortuis omnibus inimicis nostris qui nos insectabantur, id est, deletis omnibus peccatis nostris, transjecti sumus. Modo ergo antequam ad patriam promissionis, id est, aeternum regnum veniamus, in deserto in tabernaculis sumus. Qui ista agnoscunt, in tabernaculis sunt: futurum enim erat ut quidam hoc agnoscerent. Ille enim est in tabernaculis, qui se esse in mundo intelligit peregrinum. Ille se intelligit peregrinantem, qui se videt patriae suspirantem. Cum autem corpus Christi est in taber
Abbreviated transcription (Latin):
sedidõ malus felix putat᷑ qr quiosit
felicita signorat᷑ Simus eͦ recti cor¬
de lempus głȩ nr̃e nondumuenit
Dicatur amatorib hinius scłi. qua¬
les erant fr̃s dm̃. Tempus urm̃
uernt Audeamꝰ enĩ hoc dicere &
gnatus :. dicere. quando nobis uo¬
lent insultare amatores huius scłi:
dicamus eis: tempus urm semꝑ est
paratũ : tempus nem nondum ue¬
nit. Nobis enum dixit apłs. Mortui
enmestis: & uita uR̃a abscondita ÷

Expanded text:
sed ideo malus felix putatur, quia quid sit felicitas ignoratur. Simus ergo recti corde: tempus gloriae nostrae nondum venit. Dicatur amatoribus hujus saeculi, quales erant fratres Domini, Tempus vestrum venit. Audeamus enim hoc dicere et gnatus est dicere. Quando nobis insultant amatores hujus saeculi, dicamus eis, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Nobis enim dixit Apostolus, Mortui enim estis, et vita
Abbreviated transcription (Latin):
sedebitis suꝑ .xiͦi. sedes. iudicantes
apłs: sed nondũ illud iudiciũ de
quo dicit. nescitis qm̃ angłos ui-¬
dicabimꝰ. Si ergo modo tẽpus ẽ¬
iuste uiuendi : postea erit tẽpꝰ
eos qui male uixerint iudicandi
uertat᷑ iniudiciũ. Hoc erit te
nit in humilitate ueniet in alti.¬
tudine: qui uenit iudicandus
ueniet iudicaturus: qui uenit
occidi amortuis ueni& iudicare de
uius & mortuis. Ds inq̃it psalmus

Expanded text:
uodecim sedes, judicantes Apostolus, sed nondum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, postea erit tempus eos qui male vixerint, judicandi. vertatur in judicium. Hoc erit temnit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Deus, inquit Psalmus,
Abbreviated transcription (Latin):
tamenquidqueris autquidloqueris cũ ea :
&eliquit gͦ hẏdriã suã mulier. audito
ego sum quiloquor tecũ Et recepto incor
ret. & euangelizare currer& ÷̃ ꝓ iecit
cupiditatem : etꝓperauit annuntiare
ueritatẽ Discant qui uolunt euangeli¬
tare: ꝓiciant hy driam ad puttum Re¬
cordamini quid superius dixerim de hy¬
dria: uaserat unde aqua hauriebatur
Greco nomine appellatur hẏdria. qm̃
rium dicere uuir Pro iecit gͦ hỹ driam.
quȩiã non usui sed onerifuit. auida
quippe desiderabat aqua illa saciari:
ut nuntiaret ⁊p̃m Onere abiecto.
cucurrit ad ciuitatem. etdicit illis homi¬
nibus Uenite & uidete hominem: qui
dizcit mihi omĩa quecumq feci lede

Expanded text:
t: Quid quaeris aut quid loqueris cum ea? 30. Reliquit ergo hydriam suam mulier. Audito, Ego sum qui loquor tecum, et recepto in cor ret, et evangelizare curreret? Projecit cupiditatem, et properavit annuntiare veritatem. Discant qui volunt evangelizare, projiciant hydriam ad puteum. Recordamini quid superius dixerim de hydria: vas erat unde aqua hauriebatur, graeco nomine appellatur hydria, quonirium diceretur. Projecit ergo hydriam, quae jam non usui, sed oneri fuit: avida quippe desiderabat aqua illa satiari. Ut nuntiaret Christum, onere abjecto, cucurrit ad civitatem, et dicit illis hominibus: Venite, et videte hominem qui mihi dixit omnia quaecumque feci. Ped