comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
effuso sine sacram̃to aquȩ ab hac uita transi¬
erunt: dice̾ non audent eiusmodi saluos ñ eẽ.
Et cum ostende non possuit hoc in eo qđ supͣ
memoratũ ẽ scriptũ eẽ: dicere non audent qͥa
ibi scriptũ ñ ẽ. idõ negandum eẽ. Qui enim
dixit nͥ quis renatus fuerit exaqua et sp̃u sc̃o.
ñ addidit uł effuso sanguine uice aquȩ: et tam̃
uerum ẽ quanuis hic scriptum ñ ẽ. Nam si sal¬
uus ẽ qui ꝓpt̃ dm̃ aquam suscepit: quare non
multomagis saluus ẽ qui ꝓpt̃ dm̃ sanguinẽ fu¬
dit: Puis ẽ enim sanguinẽ dare : qͣm aquam
acciꝑe. Illud enim quod quidam dicunt ꝓpt̃ẽa
saluos eẽ qui sanguinẽ fundunt. quia cum san¬
guine etiã aquã fundunt. et in ipsa aqua quã
fundunt. baptisia ꝑciptunt: qͣm sit friuolum
patet. Si enim ꝓpt̾ pumorẽ aquȩ qui cũ samie
eruoris de uulnerib manat. baptizari dicunt᷑.
qui int̃ficiunt᷑. qͥ suffocant᷑. uł submerguntur.

Expanded text:
effuso sive sacramento aquae ab hac vita transieffuso sive sacramento aquae ab hac vita transierunt, dicere non audent ejusmodi salvos non esse. Et cum ostendere non possit hoc in eo quod supra memoratum est scriptum esse, dicere tamen non audent, quia ibi scriptum non est, ideo negandum esse. Qui enim dixit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto; non addidit, vel effuso sanguine vice aquae, et tamen verum est quanquam hic scriptum non est. Nam si salvus est qui propter Deum aquam suscepit, quare non multo magis salvus est, qui propter Deum sanguinem fudit? Plus enim est sanguinem dare quam aquam accipere. Illud enim quod quidam dicunt: propterea salvos esse qui sanguinem fundunt, quia cum sanguine etiam aquam, fundunt, et in ipsa aqua quam fundunt baptisma percipiunt, quam sit frivolum patet. Si enim propter humorem aquae, qui cum sanie cruoris de vulneribus manat baptizati dicuntur, qui interficiuntur, ergo qui suffocantur vel submerguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
olent quidam siue curiose siue studiose
inquirere utrũ ne aliquis post indictũ
et publice ꝓpositũ baptismatis saeranĩ¬
tum saluari possit: nͥ accualit̾ ipsum sacram̃tũ
baptismi ꝑcipiat. Uident᷑ enĩ rõues manifeste
ẽẽ et habent auctoritates multas. si tam̃ habere
dicendi sunt qui non intelligunt. Primum qͥa
alia multa talia quib quasi astrui uidetur.
nullo mͦ saluari posse eum qui hoc sacram̃tum
ñ habuerit : quicqͥd p̃ter hoc sacram̃tũ babue¬
rit. Si fidẽ ꝑfectã habuerit. si spem. si caritatẽ.
habuerit. etiã si cor contrictũ et bumiliatum
habuerit qd ds̃ ũ despicit: uerã penitentiam
de pretitis. firmũ ꝓpositũ de futuris. qͥcquid
habuerit saluus ẽẽ non potest. sic hoc ñ habue¬
rit. Et hoc totum ita ipsis uidetur ꝓpt̾ hoc qđ
seriptũ ẽ. nͥ quis renatus fuerit ex aqua et sp̃u
scõ: ñ intrabit in regnum dĩ. Et tam̃ si quis
querat quid factũ sit de illis qͥ ꝓ xp̃i sanguine

Expanded text:
olent quidam sive curiose, sive studiose inquirere, utrum aliquis post indictum et publice propositum baptismatis sacramentum salvari possit, nisi actualiter ipsum sacramentum baptismi percipiat. Videntur enim rationes manifeste esse, et habent auctoritates multas, si tamen habere dicendi sunt, qui non intelligunt. Primum quiaalia multa talia, quibus quasi astrui videtur nullo modo salvari posse eum qui hoc sacramentum non habuerit; quidquid praeter hoc sacramentum habuerit. Si fidem perfectam habuerit: si spem, si charitatem habuerit, etiamsi cor contritum et humiliatum habuerit quod Deus non despicit; veram poenitentiam de praeteritis, firmum propositum de futuris, quidquid habuerit salvus esse non poterit si hoc non habuerit. Et hoc totum ita ipsis videtur, propter hoc quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrabit in regnum Dei. Et tamen si quis quaerat quid factum sit de illis qui pro Christi sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
tus non fuerit condẽpnabit᷑. sic̃ dixerat. qui cre¬
didit et baptizatꝰ fuerit saluus erit: Quare qͥ
deesse non potest: Et idcͥco in eo qui non ere¬
dit semꝑ pua uoluntas arguit᷑. ubi necessitas
nulla eẽ potest quȩ ad excusationẽ pretendat᷑.
Baptirari autẽ inuoluntate ẽẽ potest. etã quan¬
do ñ est in possibilitate: et idcͥco iuste bona uo¬
linitas cum deuotione fidei suȩ ñ despieitur.
quanuis ab eo quod foris ẽ sacram̃to atq per¬
piendo arciculo necessitatis p̃pediat᷑. Uis nosse
pleniꝰ utrũ ne ratio hec alicubi auctoritate
manifestiori se ꝓbet quanuis et ille quas supͥ
cõmemorauimꝰ auecoritates tam manifeste
uideantur. et de ueritate ipsarum dubitari
ñ possit: Audi tam̃ adhuc aliud. si forte eu¬
dentiꝰ tibi demonstrari possit. de quo dubi¬
tare ñ ddebes. Beat᷑ augustinus in libro umi¬
co baptismo sic ait. Etiã atq etiã consideras

Expanded text:
tus non fuerit condemnabitur, sicut dixerat: Qui cretus non fuerit condemnabitur, sicut dixerat: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit? Quare, nideesse non potest. Et idcirco in eo qui non credit semper prava voluntas arguitur ubi necessitas nulla esse potest, quae ad excusationem praetendatur. Baptizari autem in voluntate esse potest, etiam quando non est in possibilitate; et idcirco juste bona voluntas cum devotione fidei suae non despicitur, quamvis ab eo quod foris est sacramento aquae percipiendo articulo necessitatis praepediatur. Vis nosse plenius an ne ratio haec alicubi auctoritate manifestiori se probet, quamvis et illae quas supra commemoravimus auctoritates tam manifestae videantur, ut de veritate ipsarum dubitari non possit? Audi tamen adhuc aliud si forte evidentius tibi demonstrari possit, de quo dubitari non debes. Beatus Augustinus in libro De unico baptismo sic ait: Etiam atque etiam considerans,
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ inquiunt qđ dictũ non ẽ sub intelligen¬
dum ẽ uͥ dictũ non ẽ qm̃ alibi dictũ ẽ. Si gͦ
in hoc loco sub intelligendũ ubi dictũ non ẽ
qm alibi dictũ ẽ : quare similit̃ etiã de fide
sub intelligendũ ẽnon est. qm̃ alibi dictũ ẽ.
Qui credit inquit in ine: mortẽ ñ uidebit in
ex aqua et sp̃u sc̃õ non potest introire in reguũ
dĩ: ipse qui dixit. qui credit in me ñ morietur.
in et̃num. Aut gͦ nega fidẽ. aut concede salua¬
tionẽ. Quid tͥ uidet᷑ : ubi fides ẽ. uͥ spes est.
ubi caritas est. deniq ubi plena et ꝑfecta iltus
sacramenti ẽ. salus nou ẽ. quia solum sacram̃¬
tum ñ ẽ. et ideo non ẽ. quia hab̾i non potest.
Qui credidit inquit et baptizatꝰ fuerit: saluus
erit. Ecce gͦ dubiũ non ẽ quia uͥ fides ẽ et bap¬
tismus est : salus est. Et quid sequit᷑: Qui uͦ
non credidit condẽpnabit᷑. Quare ita dicere
uoluit: Quare ñ dixit. qͥ ñ credidit et baptira¬

Expanded text:
o inquiunt quod dictum non est; subintelligendum est ubi dictum non est, quoniam alibi dictum est. Si ergo hoc in hoc loco subintelligendum est ubi dictum non est, quoniam alibi dictum est, quare similiter etiam de fide subintelligendum non est; quoniam alibi dictum est: Qui credit inquit, in me mortem non videbit in ntrare in regnum Dei; ipse dixit: Qui credit in me, non morietur in aeternum . Aut ergo nega fidem, aut concede salvationem. Quid tibi videtur? Ubi fides est, ubi spes est, ubi charitas est; denique ubi plena et perfecta virtus sacramenti est, salus non est; quia solum sacramentum non est, et ideo non est, quia haberi non potest: Qui crediderit, inquit, et baptizatus fuerit, salvus erit. Ecce ergo dubium non est, quin ubi fides est et baptismus est, salus sit. Et quid sequitur? Qui vero non crediderit, condemnabitur . Quare ita dicere voluit? Quare non dixit: Qui non crediderit et baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
uersanda mors: finẽ respice. Xp̃ianus es. fidei
oculũ uitende. contigit mori inopẽ illũ. et effer-¬
ri ab angłis insinu abrabe. Quid proderat di¬
uiti sepulchrũ marmoreũ. sicienti apud inferos:
Quid oberant pauperi pauni c̃same ulcerũ
eius requiescenti in sinu abra he: Longe uidit
requiescentem eum: quẽ contenserat iacentem.
Modo elige mortẽ: dic michi. quis bene mortuꝰ
ẽ. quis inale. Puto q melius ille pauper: ꝗͣ
ille diues. En ius aromatib sepeliri et ad in fer

Expanded text:
ersanda mors. Finem respice: christianus es, fidei ersanda mors. Finem respice: christianus es, fidei oculum intende. Contigit mori inopem illum, et efferri ab Angelis in sinum Abrahae. Quid proderat diviti sepulcrum marmoreum sitienti apud inferos? Quid oberant pauperi panni cum sanie ulcerum ejus, requiescenti in sinu Abrahae? Longe vidit eum requiescentem, quem contempserat jacentem . Modo elige mortem: dic mihi, quis bene mortuus est, quis male? Puto quia melius ille pauper, quam ille dives. An vis aromatibus sepeliri, et apud infer
Abbreviated transcription (Latin):
mortes martires subier̃. quoꝵ natalitia celeb¬
mus: Quod genus mortis non subier̃ : W tam̃
sixp̃iani sumus. si in domo discipline nos ẽẽ
meminimus. uel cum hic sumus. uł cũ hic au¬
dimus. si exeuntes hinc non obliuiscimur. si
meminimus quod hic audimus. nonne marti¬
res beatificamus: Quere mortes martirum
oculos carnis inrterroga. male mortui sunt.
Oculos fidei interroga. p̃ciosa inconspectu do¬
mini mors scõꝵ euis. Quicquid ergo ẽ. quod ex¬
horres inmortem. omnino non ex horretis. si
eos inntaris. Id age. ut bonã uitam. habeas.
Quecumq occasio fuerit. ut exeas de hoc corꝑe.
exis ad requiem. exis ad beatitudinem. que non
habet timorem. nȩc finẽ. Non bona mors di¬
uttis. inpurpura abysso s mala ingͥs sicientis.
et inter tormenta guitam atq desiderantis:
Quasi mala mors iacentis pauperis ante ianu¬
am diuitis: int̾ linguas canũ. infame et siti
micat de mensa desiderantis. Mala mors: ad¬

Expanded text:
mortes martyres subierunt, quorum natalitia celebmortes martyres subierunt, quorum natalitia celebramus? Quod genus mortis non subierunt? Et tamen si christiani sumus, si in domo disciplinae nos esse meminimus, vel cum hic sumus, vel cum hic audimus, si exeuntes hinc non obliviscimur, si meminimus quod hic audimus, nonne martyres beatificamus? Quaere mortes Martyrum; oculos carnis interroga: male mortui sunt. Oculos fidei interroga: Pretiosa in conspectu Domini, mors sanctorum ejus . Quidquid ergo est quod exhorres in morte, omnino non exhorreas, si eos imitaris. Id age, ut bonam vitam habeas; et quaecumque occasio fuerit ut exeas de hoc corpore, exis ad requiem, exis ad beatitudinem, quae non habet timorem nec finem. Nam quasi bona mors divitis in purpura et bysso: sed mala mors sitientis et inter tormenta guttam aquae desiderantis. Quasi mala mors jacentis pauperis ante januam divitis, inter linguas canum, in fame et siti micas de mensa desiderantis: mala mors, av
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quod et iam honam uis habere mor¬
tem : Cotidie enim rogas: qm̃ mors uentura ẽ.
bonam mortem michi det ds̃. dicis. ds̃ auertat
ame malam mortem: plus amas ergo uitam
tuam. quam mortem tuam: Mori male times.
male uiuere non times: Corrige male uiuere.
cune male mori: sed noli timẽre: Non pot̾
male mori: qui bene uixerit. Prorsus confir¬
mo: audeo dicere. Credidi propt̃ quod locutus
sum: non potest male mori: qui bene uiperit.
lam tu dicis tibi Non multi iusti naufragio pe¬
rierunt: Certe non pot̾ male mori: quibene
uixerit. Non muleos iustos gladius ꝑ emit
hostilis: Certe non pot̃ male mori qui bene
uixerit: Non multos uistos latrones occide¬
runt. Non multos iustos hestie laniauerurt:
Certe non potest male mori: qui bene uxertt.
Et ego respondeo: Hec enim tibi uidetur mors
malã. naufragio perire. gladio ꝑcuti. a bestus
lamari. mors mala tibi uidetur: Nonne istas

Expanded text:
Quid est quod etiam bonam vis habere morQuid est quod etiam bonam vis habere mortem? Quotidie enim rogas, ut quoniam mors ventura est, bonam mortem tibi Deus det; et dicis, Deus avertat a me malam mortem. Plus ergo amas mortem tuam, quam vitam tuam. Mori male times, male vivere non times. Corrige male vivere, time male mori. Sed noli timere: non potest male mori, qui bene vixerit. Prorsus confirmo, audeo dicere, Credidi, propter quod locutus sum: non potest male mori, qui bene vixerit. Jam tu dicis tibi: Non multi justi naufragio perierunt? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. Non multos justos gladius peremit hostilis? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. Non multos justos latrones occiderunt? Non multos justos bestiae laniaverunt? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. Et ego respondeo: Haec tibi enim videtur mala mors? naufragio perire, gladio percuti, a bestiis laniari, mors mala tibi videtur? Nonne istas
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. cum mors uenerit: Quomodo stimu¬
lat. quomodo metus iste interpellat: Quomͦ
nomen ipsum a me cominemoratum. omni¬
um corda ꝑcussit. Quomodo timorẽ urm̃. te¬
ste gemitu declaratis : Audimi. audiui: gemu.¬
istis. mortem timetis. Si timetis. quare non
cauetis: Mortem timetis: quid timetis : uen¬
tura est : timeam. nontimeam: uenire ht̃:
sero cito: uentura est. Sitimeas: non effici¬
quod si nolis non erit Quid ͤ peccare Pec¬
care time: quia si amanieris peccata:. in aliã
mortẽ isirues. quo posses non uenire si ñ
amares peccata Modo autẽ ꝑuersus: plus
amas mortem quã uitam. Absit inquam:
quis ẽ hominum. qui plus amet mortem ꝗͣ.
uitam : forte conunico te quia plus amas mor¬
tem quam uitam. Eoce te comunco: Amas tu¬
nicam tuam: bonam eam uis. Amas iullam
tuam: bonam illam uis: Amas filium tuum:
bouum eũ uis Amas amnicum tuum: bonũ
eum ins: Amas domũ tuam: bonam eam ius.

Expanded text:
omnia, cum mors venerit? Quomodo stimuomnia, cum mors venerit? Quomodo stimulat, quomodo metus iste interpellat? Quomodo nomen ipsum a me commemoratum omnium corda percussit? Quomodo timorem vestrum teste gemitu declarastis? Audivi, audivi: gemuistis, mortem timetis. Si timetis, quare non cavetis? Mortem timetis: quid timetis? Ventura est: timeam, non timeam, venire habet; sero, cito, ventura est. Si timeas, non efficiquod si nolis, non erit. Quid? Peccare. Peccare time, quia si amaveris peccata, in aliam mortem irrues; quo posses non venire, si non amares peccata. Modo autem perversus plus amas mortem quam vitam. Absit, inquis. Quis est hominum qui plus amet mortem quam vitam? Forte convinco te, quia plus amas mortem quam vitam. Ecce unde te convinco. Amas tunicam tuam, bonam eam vis: amas villam tuam, bonam eam vis: amas filium tuum, bonum eum vis: amas amicum tuum, bonum eum vis: amas domum tuam, bonam eam vis.
Abbreviated transcription (Latin):
inscolam. et uapulastił quare tanta mala inpu¬
eritia ꝑtulisti : ut disceres: qui disceres: litreras:
Quare  ut haberetur pecuna aut ut compa¬
raretur honor. et teneatur sublimitas dignita¬
tis: Uide quia periturus ꝓpter periturãrem
cum tanto labore didicisti intantis penis. et
amabat te qui te ad penas trahebat. Ipse qͥ
te amabat. ipse te ad penas trahebat. ut ua¬
pulares: amando faciebat. ut disceres: quid᷑
es michi: quare et uos ep̃i non litteras legistis ͤ
quare ñ diuinas scripturas. in ipsa litteratu¬
ra tractatis: Ita uero: s ñ ad hoc didicimus
litteras: Non enim parentes nr̃i. quando nos
inscolam mittebant: hoc nob dicebant. Disci¬
te litteras: ut habeatis unde legere possitis co¬
dices dominicos. Nec ipsi x p̃iani. filiis suis
Quid enim : modo percussum: Quod dico
ut sis homo: ut sis eminens uit homines:
Snde et illud ꝓuerbium. quantum habe¬
bis. tantus eris: ut habeas quantũ ceteri.
habeas inde dignitatem: & ubi erunt ista

Expanded text:
are vapulasti? quare tanta mala in pueritia pertulisti? Ut disceres. Quid disceres? Litteras. Quare? Ut haberetur pecunia, aut ut compararetur honor, et teneretur sublimitas dignitatis. Vide quia periturus, propter perituram rem, perituram rem cum tanto labore didicisti in tantis poenis, et amabat te qui te ad poenas trahebat: ipse qui te amabat, ipse te ad poenas trahebat; ut vapulares, amando faciebat; ut disceres, quid? es mihi: quare et vos, episcopi, litteras legistis; quare nunc divinas Scripturas in ipsa litteratura tractatis. Ita vero: sed non ad hoc didicimus litteras. Non enim parentes nostri, quando nos in scholam mittebant, hoc nobis dicebant: Discite litteras, ut habeatis unde legere possitis codices dominicos. Nec ipsi Christiani filiis suis hQuid enim? modo pecus sum? Quod dico, ut sis homo, hoc est, ut sis eminens inter homines. Unde et illud proverbium: Quantum habebis, tantus eris. Ut habeas quantum caeteri, habeas inde dignitatem. Et ubi erunt ista
Abbreviated transcription (Latin):
nemo habeat in die udicii: uoluit sic̃ scrip¬
tum᷑ consummare. et breuiare uerbũ suꝑ trã.
Sicut de illo ꝓpħa p̃dixerat: Uerbũ enim
consũmans et breuians faci et dñs suꝑ trã:
Hoc ipsum uerbum consummatũ et breui¬
atum : nec obscurum esse ds̃ uoluit. Idõ bre¬
ue ne non uacarẽ legere: ideo aꝑtum ne di¬
cat. non michi licuit intelleͥgere: Thesaurꝰ
ergo est magnus diuinaꝵ scripturarũ: habers
in se mirabilia p̃cepta. et multa tamquam
multas gemmas. et p̃ciosa monilia. et uasa
ingentia. et magni metalli. S quis potest
scrutari thesaurum istum. et uti eo ꝑuenire
adomina que ibi sunt: Quando hanc sui¬
litudinem dñs dedit ineuuangłio suo et dixit.
Simile est regnum celoꝵ thesauro inuento in
agro. Nequis se murus idoneum diceret ad
perscrutandum thesaurum. continuo dedit

Expanded text:
nemo habeat in die judicii, voluit, sicut scripnemo habeat in die judicii, voluit, sicut scriptum est, consummare et breviare verbum super terram, sicut de illo propheta praedixerat: Verbum enim consummans et brevians faciet Dominus super terram . Hoc ipsum verbum consummatum et breviatum, nec obscurum esse Deus voluit. Ideo breve, ne non vacaret legere: ideo apertum, ne dicat, Mihi non licuit intelligere. Thesaurus ergo est magnus divinarum Scripturarum, habens in se mirabilia praecepta multa, tanquam multas gemmas, et pretiosa monilia, et vasa ingentia et magni metalli. Sed quis potest scrutari thesaurum istum, et uti eo, et pervenire ad omnia quae ibi sunt? Quando hanc similitudinem Dominus dedit in Evangelio suo, et dixit, Simile est regnum coelorum thesauro invento in agro; ne quis se minus idoneum diceret ad perscrutandum thesaurum, continuo dedit
Abbreviated transcription (Latin):
bere non potest. et ad horam exit et in estu. ares¬
cit Qui non sunt ager spinosus ubi se¬
men cum germinauerit. et intiuras sufgere
ceperit. spinarum densitate suffocatur. S
qui sunt t̾ra bona parata semen accipere. et
fructum reddere uel centenum. uel sexagenũ.
tales sunt: accipiant quod pet me dñs dicere
cophinus seminantis. Ipse in me ponere dig¬
netur: quod uobis spargat. Nolite ergo ad¬
tendere aduliratem oophini: s ad qualitatem
seminis. et potestatem seminatoris. Quid est¬
ergo bene iuiuere quod hic discitur: precepta
multa sunt in lege: quib ipsa uita bona ꝯ¬
tinetur. imperatur. et discitur. Multa omni¬
no precepta sunt. et innumerabilia: Pre¬
ceptoꝵ ipsoꝵ paginas. uix quisque enumerat.
quantomagis ipsa que uoluit. tam̃ ds̃ pp̃ eos
qui se possĩt excusare uł quia eis non uacat
legere. uel quia non norunt legere. uł quia
non possit facile intelligere. ut excufationẽ

Expanded text:
bere non potest, et ad horam exit, et in aestu aresbere non potest, et ad horam exit, et in aestu arescit; qui non sunt ager spinosus, ubi semen cum germinaverit et in auras surgere coeperit, spinarum densitate suffocatur: sed qui sunt terra bona parata semen accipere, et fructum reddere vel centenum, vel sexagenum, tales sunt, accipiant quod per me Dominus dicere cophinus seminantis. Ipse in me ponere dignatur quod vobis spargat. Nolite ergo attendere ad vilitatem cophini, sed ad charitatem seminis et ad potestatem seminatoris. ergo bene vivere, quod hic discitur? Praecepta multa sunt in Lege, quibus ipsa bona vita continetur, imperatur et discitur. Multa omnino praecepta sunt, innumerabilia. Praeceptorum ipsorum paginas vix quisquam enumerat, quanto magis ipsa? Quae voluit tamen Deus, propter eos qui se possent excusare, vel quia eis non vacat legere, vel quia non norunt legere, vel quia non possunt facile intelligere, ut excusationem
Abbreviated transcription (Latin):
ocutus est ad nos sermo dĩ. et deprom¬
ptus est ad exortationẽ nram dicente
scriptura. Accipite disciplinam: in domo disci¬
pline: Disciplina adiscendo dicta est. Disci¬
pline domus est: ecclesia xp̃i. Quid ergo hic
tur bene uiuere: propt̃ hoc discitur bene
uiuere. deinde que sit merces bone uite. terria
qui sint ueri xp̃iani. Quarto qui sit uerus ma¬
gister: pau . loquentib nobis. sicut dñs donat.
audire dignemini. Omnes in domo discipli¬
ne sumus. s: multi nolunt habere disciplina:
et quod est ꝑuersuis. nec in domo discipline
uolunt habere disciplinam. Cum propterea
debeant in domo cliscipline accipere discipli¬
nam. ut seruent illam in domib suis: ipsi ꝯͣ
in disciplinationem non solum in domib suis
habere uolunt. s ferre illam secum. et ad do¬
mum discipline. Idõ apud quos ñ uacat uerbũ
dei qui corauri conuingunt. qui ũ sunt uia. uͥ
semen cum ceciderit ab auib colligitur. qui ñ
sunt petrosa loca. ubi sem̃ altum radicem ha¬

Expanded text:
ocutus est ad nos sermo Dei, et depromptus est ad exhortationem nostram, dicente Scriptura, Accipite disciplinam in domo disciplinae . Disciplina, a discendo dicta est: disciplinae domus, est Ecclesia Christi. Quid ergo hic tur bene vivere. Propter hoc discitur bene vivere; deinde, quae sit merces bonae vitae; tertio, qui sint veri Christiani; quarto, quis sit verus magister, pauca loquentibus nobis, sicut donat Dominus, audire dignemini. Omnes in domo disciplinae sumus, sed multi nolunt habere disciplinam; et quod est perversius, nec in domo disciplinae volunt habere disciplinam. Cum propterea debeant in domo disciplinae accipere disciplinam, ut servent illam et in domibus suis; ipsi contra, indisciplinationem non solum in domibus suis habere volunt, sed ferre illam secum et ad domum disciplinae. Ideo apud quos non vacat verbum Dei, qui cor auri conjungunt; qui non sunt via, ubi semen cum ceciderit ab avibus colligitur; qui non sunt petrosa loca, ubi semen altam radicem ha
Abbreviated transcription (Latin):
ciamus. Et ne contempnas ipsum xpm̃. quia
propter te incarne natus est. pannis mortali
te fatigatus innaue dormiuit. p̃p̃te contumelias
iudignus audiuit. ꝓpter te afacie sua. sputa
hominum non abegit. propterte alapas infa¬
ciem accepit. pp̃te in ligno pependit. propt̃ te
aninam effudit: propt̃ de in sepulchro positus
est. Hec omina forte contempnis in xp̃o. Ui
nosse qui sit: Recole euuangłiũ quod audisti.
Ego et pat̾ unum sumus conuersi add o¬

Expanded text:
ciamus. Et ne contemnas et ipsum Christum, qui ciamus. Et ne contemnas et ipsum Christum, qui propter te in carne natus est, pannis mortalit te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua sputa hominum non abegit; propter te alapas in faciem accepit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia forte contemnis in Christo? Vis nosse quis sit? Recole Evangelium quod audisti: Ego et Pater unum sumus . 16. Conversi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ros sitire: Respondes. absit ame. Puto quia hoc eliges:¬
eltgef Disces ergo bene mori: sididiceris bene ui¬
uere. Merces enim bone uite: eterna est. qui dis¬
quid ad seminantem : Seminantis manũ. non t̃¬
ret uia. ñ terrent lapides: non terrent spine:
lactat ille quod suum est. Qui timueret ne ca¬
dat interram malam: non ꝑuenit ad terram
bonam ꝙ nos dicimus. iactamus semina: spar¬
gimus semina. Sunt qui contempneͬnt. sunt
qui reprehendunt: sunt qui iłirident. Istos si
nos timuerimus. nichil habemus seminare: et
inmesse habemus esurire. Ergo uenit semen
adterram bonam: Scio quia qui audit: defic̃
et proficit. Deficit iniquitati: proficit ueritati.
eius accipere qui in me loquit᷑. xp̃c: Et tamen
non apłs .Xp̃c ẽ. qui docet. Cathedram in celo
habet. ut paulo ante dixi : Scola ipsius interra
est. et scola ipsius corpus ipsius ẽ. Caput docz
menbra sua: lingua loquitur pedib suis:
Xpc̃ est qui docet: Audiamus timeamus: fa¬

Expanded text:
ros sitire? Respondes: Absit a me. Puto quod hoc dices. Disces ergo bene mori, si didiceris bene vivere. Merces enim bonae vitae, aeterna est. CAquid ad seminantem? Seminantis manum non terret via, non terrent lapides, non spinae: jactat ille quod suum est. Qui timuerit ne cadat in terram malam, non pervenit ad terram bonam. Et nos dicimus, jactamus semina, spargimus semina. Sunt qui contemnunt, sunt qui reprehendunt, sunt qui irrident. Istos si nos timuerimus, nihil habemus seminare, et in messe habemus esurire. Ergo veniat semen ad terram bonam. Scio quia qui audit et bene audit, deficit, et proficit: deficit iniquitati, proficit veritati: ejus accipere, qui in me loquitur Christus ? Christus est qui docet; cathedram in coelo habet, ut paulo ante dixi. Schola ipsius in terra est, et schola ipsius corpus ipsius est. Caput docet membra sua, lingua loquitur pedibus suis. Christus est qui docet: audiamus, timeamus, fa
Abbreviated transcription (Latin):
mori comparatur. llidõ enĩ hic sic uos ama¬
re pecuniam: ut iubente amore pecunie. labo¬
res suscipiatis. ieiunia toleretis. mare transe¬
atis. uentis et fluctib uos committatis. Habeo
unde eligam quod amatis: s non habeo quod
addam. ad amorem qũe amatis. Sic me amate.
plus nolo me amari ait dominus. improbis
loquor: auaris ioquor: pecuniam diligitis.
tantum me diligite. Certe melior sum in cõ¬
parabilit̾ Nolo a uob̾ ampliorẽ amorem. Qnͣtũ
diligitis pecuniam. tantum me amate Crube¬
scamꝰ saltim. et confiteamur et peccora tunda¬
mus: non ut suꝑ peccata nr̃a. paiumentum
solidemus: Nam qui tundit pectus et non cor¬
rigitur: solidat peccata: non tollit: cundamꝰ
pertus et cedamus et corigamur a nob: ne ille

Expanded text:
mori comparatur. Video enim hic vos sic amamori comparatur. Video enim hic vos sic amare pecuniam, ut jubente amore pecuniae labores suscipiatis, jejunia toleretis, mare transeatis, ventis et fluctibus vos committatis. Habeo unde eligam quod ametis, sed non habeo quod addam ad amorem quo amatis. Sic me amate, plus nolo me amari, ait Deus. Improbis loquor, avaris loquor: Pecuniam diligitis, tantum me diligite. Certe melior sum incomparabiliter: nolo a vobis ampliorem amorem; quantum diligitis pecuniam, tantum me amate. Erubescamus saltem, confiteamur, et pectora tundamus, non ut super peccata nostra pavimentum solidemus. Nam qui tundit pectus et non corrigitur, solidat peccata, non tollit. Tundamus pectus, et caedamus nos, et corrigamur a nobis, ne ille
Abbreviated transcription (Latin):
lucem : An forte comparare ius pecumam lu¬
ci  Ecce occidit sol: oftende michi pecuniam tuã:
intet: et nocte subtrahit lucernam Certe di¬
ues es: oftende michi diuicias tuas: iam si pͥue
ris. iam si nori habeas. unde quod habes uide¬
as. ubi funt diuitie tue: Et sic tam̃ horrenda
profunditas auaritie: ñ patet oculus: et scatet
animus: Clidimus. et cecos auaros: Dicatur
credit se habere: auarus est: fides eum facit di¬
uitem: Credendo diues est: non uidendo. Quan¬
to melius fidem conuiertat ad dm̃s Non uides
quod possides: et deũ tibi sic predico. Nondũ
uides: ama et uidebis. Amas pecuniam ocere.
quam numquam uidebis. cecus. et possides:
cecus moriturus es. quod possides hic relicturꝰ
es. Non tenebas. et quando uiuebas: quia non
uidebas quod habebas. De deo quid tibi dicit᷑
Eoce hoc tibi dicit ipsa sapientia. Amate illt̃.
tamquam pecumam: Indignum est. iniuriosũ
est. ut sapientia pecunȩ comparet᷑: s amor a-¬¬

Expanded text:
lucem? An forte comparare vis pecuniam tuam lulucem? An forte comparare vis pecuniam tuam luci? Ecce occidit sol; ostende mihi pecuniam tuam. Nitet, et nocte subtraho lucernam; ecce dives es, ostende mihi divitias tuas. Jam si lumine priveris, jam si non habeas unde quod habes videas, ubi sunt divitiae tuae? CAPUT profunditas avaritiae non patet oculis, et scatet animis. Vidimus et caecos avaros: dicatur Quare? Quia credit se habere, avarus est. Fides eum facit divitem: credendo dives est, non videndo. Quanto melius fidem convertit ad Deum? Non vides quod possides, et Deum tibi sic praedico. Nondum vides: ama, et videbis. Amas pecuniam, o caece, quam nunquam videbis. Caecus possides, caecus moriturus es, quod possides hic relicturus es. Non tenebas et quando vivebas; quia non videbas quod habebas. 11. De Deo quid tibi dicitur? Ecce hoc tibi dicit ipsa Sapientia: Ama illum tanquam pecuniam . Indignum est, injuriosum est, ut sapientia pecuniae comparetur: sed amor a
Abbreviated transcription (Latin):
accipis uerbum sanum. in domo discipline:
sepiaures tuas spinis: corrumpunt mores bo¬
nos: colloquia mala: Sepi aures tuas spinis.
sepi. et spinis sepi: ut ille qui inportune. intͣre¬
ausus fuerit. non solum repellatur. s et iam
compungatur. Repelle illum ate: dic xp̃ia mis
es xp̃iamis sum. non hoc accepimus in domo
cuius cathedra in celo ẽ. Noli michi ista dice.
aut noli adme accedere. Hoc ẽ. enim: sepi au¬
res tuas sꝑinis. Conuertam me ad illum: aua¬
rus es: pecumam amas. beatus es seruis: dm̃
tuum ama̾. Pecunia de ñ facit beatum: tu eã
facis ornatam: Non illa te beatum: s quia mul¬
tum amas pecunam.et iuideo quid ꝑgis quo
usserit cupiditas. piger. perge quo iubet cari¬
tas: respice et uide quam multum intersit. iat̃
peniam tuam. et dm̃i tuum Pulcrior est iste sol
quam pecunia tua. et tamen sol iste non est ds̃
tuus. porro si pulchrior lux ista quam pecunia
tua. quantum est pulchrior qui fecit hanc

Expanded text:
accipis verbum sanum in domo disciplinae, accipis verbum sanum in domo disciplinae, Sepi aures tuas spinis . Corrumpunt bonos mores colloquia mala: sepi aures tuas spinis. Sepi, et spinis sepi; ut ille qui importune intrausus fuerit, non solum repellatur, sed etiam compungatur. Repelle illum a te. Dic: Christianus es, Christianus sum: non hoc accepimus in domo cujus cathedra in coelo est. Noli mihi ista dicere, aut noli ad me accedere. Hoc est enim, Sepi aus. 10. Convertam me ad illum. Avarus es, pecuniam amas: beatus esse vis? Deum tuum ama. Pecunia te non facit beatum: tu eam facis ornatam, non illa te beatum. Sed quia multum amas pecuniam, et video quia pergis quo jusserit cupiditas; piger, perge quo jubet charitas: respice, et vide quantum intersit inter pecuniam tuam et Deum tuum. Pulchrior est iste sol quam pecunia tua, et tamen sol iste non est Deus tuus Porro si pulchrior est lux ista quam pecunia tua. quantum est pulchrior qui fecit hanc
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis. michi fecistis. non legisti non timnui
sti  ecce quis eget. et filios tuos nmeras
Postremo numera filios tuos. adde unum illũ¬
uit̃ illos: dominũ tuũ. Unum habes: si ͭ ille se¬
ximum tuum: quem tibi facies sociũ. ad istã
ꝑditionem. Quid tͥ dicturus sum. diligis pro¬
ximum: Quid illi mnaures insursuͬrabis hõ
auare. nisi fili. aut frat̃. ant pat̃. Bonum est
nobis ut eum hic uiuimus bene sit nob̃. qũã¬
tum habebis. tantus eris. frange lunam fac
fortunam: ista susurrabis praximo tuo: que
facere ut nulli ungaris. Corrumpunt enim
inores bonos colloquia mala: s non possim. N
possum facere. ut nemini iungaris. cui mala
ista que non uis dediscere insursurres: et non
solum nolis dedoceri. s affectoͤs et iam docere.
Nolo inmo uolo: s non possum disiungere
te ab aurib alioꝵ: ahios aminoneo ad quoꝵ au¬
res ambis quoꝵ aures penetrare moliris: ad
quoꝵ corda. ꝑ aures intrare disponis. Oqui

Expanded text:
fecistis, mihi fecistis. Non lfecistis, mihi fecistis. Non lsti? Ecce quis eget, et filios tuos numeras? Postremo numera filios tuos, adde unum inter illos, Dominum tuum. Unum habes, sit ille seroximum tuum, quem tibi facias socium ad istam perditionem. 9. Quid tibi dicturus sum, Diligis proximum tuum? Quid illi in aures insusurrabis, homo avare; nisi, Fili, aut frater, aut pater, bonum est nobis ut cum hic vivimus, bene sit nobis? Quantum habebis, tantus eris. Frange lunam, et fac fortunam. Ista susurrabis proximo tuo, quae facere, ut nulli jungereris! Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Sed non possum facere ut nemini jungaris, cui mala ista quae non vis dediscere insusurres; et non solum nolis dedoceri, sed affectes etiam docere. Nolo, imo volo, sed non possum, disjungere te ab auribus aliorum. Alios admoneam, ad quorum aures ambis, quorum aures penetrare moliris, ad quorum corda per aures intrare disponis. O qui
Abbreviated transcription (Latin):
da aliquio fratri tuo. da aliquid preximo tuo:
da aliquid comiti tuo : tu diues es: ille pauꝑ
est. Uita ista uia est. simul ambulatis : s for¬
te dicis. Ego diues. ille pauper: Simul ambu¬
latis annonc Quid eftsꝰ dicis. ego diues ille pauꝑ.
Nisi ego honeratus. ille leuis: ego dites ille pau¬
per Sarcinam tuam commemoras. pondus tu¬
um laudas: et quod grauius. est. construyxifti
adte sarcinam tuam. idõ ñ pot̾ porrigere ma¬
num: Onerate legate. quid te iactas: aid te
laudas: solue uincula tua: minue de sarrina
tua: da comiti: et illum aduiuas: et te releuas
Int̃ has uoces laudantis sarcinã tuã. adhuc xͦ
petit. et non accipit: et offendis nom̃ pietatis
crudelib uocib et dicis: & quid seruo filiis
meis: Xpm illi ꝓpono. filios suos micbi pro¬
point. Ita uero est magna iusticia: ut habe¬
at unde luxurietur filius tius. egeat do¬
minus tuus: Cum enĩ uni ex mminimis meis

Expanded text:
Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille pauper est. Vita ista via est, simul ambulatis. te dicis: Ego dives, ille pauper est. Simul ambulatis, annon? Quid est quod dicis, Ego dives, ille pauper; nisi, Ego oneratus, ille levis? Ego dives, ille pauper. Sarcinam tuam commemoras, pondus tuum laudas. Et quod gravius est, constrinxisti ad te sarcinam tuam: ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas. Inter has voces tuas laudantes sarcinam tuam, adhuc Christus petit, et non accipit: et obtendis nomen pietatis crudelibus vocibus, et dicis, Et quid servo filiis meis? Christum illi oppono, filios suos mihi reponit. Ista vero magna justitia, ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum enim uni ex minimis meis
Abbreviated transcription (Latin):
homini ᷤ tanti lapsus inuidisti. Inuidentia
diabolicum uitium est: s habet matrẽ suã¬
que superbia uocatur. mater inuidͥe: Suꝑ¬
bia intudos facit. Suffoca matr̃e: et ũ erit
filia: Ideo humilitatem docuit xpe. Non
ergo loquar inuidis. bene optantib loquor.
Nlis loquor: qui optant bene amicis. ut ha¬
beant tantum. quantum habent et ipsi.
oꝑtant bene egentib ut habeant quantũ
et ipsi: s nolunt iłł dare ex eo quod babent:
Inde te iactas homo xp̃iane quia optas be¬
ne᷑. Melior te est mendicus: qui plura tibi op¬
tat. et nichil habet. Hene uis optare. nichil
ate accipienti. Da aliquid bene optanti.Si
bonum est bene optare: redde mercedem.Op¬
tat tibi bene pauper. Qued trepiduͣs : addo a¬
liquid. In domo discipline es addo aliquid. qđ
dixi: da bene optanti. Xp̃c ẽ: qut ipse ate tibi
dedit requirit. Crubesce ille diues pauper ẽẽ
uoluit: ut haberes pauperes quib dares.

Expanded text:
Homini stanti lapsus invidisti. Invidentia Homini stanti lapsus invidisti. Invidentia diabolicum vitium est: sed habet matrem suam. Superbia vocatur mater invidentiae. Superbia invidos facit. Suffoca matrem, et non erit filia. Ideo humilitatem docuit Christus. Non ergo loquor invidis, bene optantibus loquor. Illis loquor qui optant bene amicis, ut habeant tantum quantum habent et ipsi. Optant bene egentibus, ut habeant quantum et ipsi: sed nolunt illis dare ex eo quod habent. Inde te jactas, homo christiane, quia optas bene? Melior te est mendicus, qui plura tibi optat, et nihil habet. Bene vis optare nihil a te accipienti: da aliquid bene optanti. Si bonum est bene optare, redde mercedem. Optat tibi bene pauper, quid trepidas? Addo aliquid: In domo disciplinae es. Addo aliquid his quae dixi, Da bene optanti; Christus est. Ipse a te petit qui tibi dedit. Erubesce. Ille dives pauper esse voluit, ut haberes pauperes quibus dares.
Abbreviated transcription (Latin):
cutiebam. inuentus es apparuisti tibi. indisti
te considerasti te: non es paratus diuidere
respondet benigna auaritia. quid michi respor¬
det: Si diuisero cum illo: minus erat & mͥ
et illi: Minuitur quod amo. nec totũ habe¬
bit ille. nec totum habebo ego. s quia dili¬
go eum tamquam me ipsum. opto illi ut tan¬
tum habeat: ut nec meum minuatur. et ip̃e
atq utinam hoc uer̃ dicas. uel oꝑtes. Tuneo
enim ne inuideas. Quomodo enim socialis
erit felicitas tua. quẽtorquet felicitas ali¬
ena : Nonne cũ ceperit ditescere uicinus tuus
et incipit quasi surgere et ire post te.times
ne sequatur te. Tunes ne transeat te : Certe dili¬
gis proximum ramquã te ipsum. S non loqͣr
de inuidis. Auertat enun deus hanc pestem
uicium diaboli. cum quo solus diabolus re¬
us est. et in expiabilit̾ reus. Non emĩ dicet᷑
diabolo ut damnetur. ad ulterium cominisisti.
furtum fecisti. uillam alienam rapusti: s

Expanded text:
cutiebam: inventus es; apparuisti tibi, vidisti cutiebam: inventus es; apparuisti tibi, vidisti te, considerasti te. Non es paratus dividere respondet benigna avaritia? Quid mihi respondet? Si divisero cum illo, minus erit et mihi et illi: minuetur quod amo, nec totum habebit ille, nec totum habebo ego. Sed quia diligo eum tanquam me ipsum, opto illi ut tantum habeat; ut nec meum minuatur, et ipse atque utinam hoc verum dicas, vel optes. Timeo enim ne invideas. Quomodo enim socialis erit felicitas tua, quam torquet felicitas aliena? Nonne cum coeperit ditescere vicinus tuus, et incipere quasi surgere, et ire post te, times ne sequatur te, times ne transeat te? Certe diligis proximum tanquam te ipsum. Sed non loquor de indivis. Avertat enim Deus hanc pestem tianorum; vitium diabolicum, quo solus diabolus reus est, et inexpiabiliter reus. Non enim dicitur diabolo ut damnetur, Adulterium commisisti, furtum fecisti, villam alienam rapuisti: sed,
Abbreviated transcription (Latin):
sic nec beatus fieri a se potest. Aua res eum
fecit hominem quod non est iꝑse homo:
aua res eum factura est heatũ. quod non ẽ
ipse homo. Deniq errans uidet ipse quia
per se non potest beatus ẽẽ: et amat alius
unde sit beatus. Unde se fieri putat beatũ:
hoc amat: Quid putamus : Amat unde pu¬
tat se fieri beatum. pecuniam. aur̃. argentũ.
possessiones: Breuiter dico pecuniam. Totũ
enim quicquid homines possident in terra.
omuia quorum domini sunt: pecuma uoca¬
tur. Siue sit uas. ager arbor. pecus: quicqͥd
horum ẽ.pecunia dr̃. Et unde ẽ. pͥmũ uo¬
cata peccunia Idõ petunia: quia antiquitatũ
quod habebant. inpeccorib habebant: a ꝓe.¬
core: pecunia uocatur. Legimus antiquos
patres. diuites fuisse pastores. Cigo pecimi¬
am diligis o homo.uude putas te fieri bea¬
tum : Pecunia ẽ: et multũ eam diligis. Uole¬
bas diligere proximum. tamquã te ipsum: di¬
iude cum illo pecumam tuam: Quid est: dis¬

Expanded text:
sic nec beatus fieri a se potest. Alia res eum sic nec beatus fieri a se potest. Alia res eum fecit hominem, quod non est ipse homo: alia res eum factura est beatum, quod non est ipse homo. Denique errans videt ipse, quia per se non potest beatus esse, et amat aliud unde sit beatus. Unde se fieri putat beatum, hoc amat. Quid, putamus, amat, unde putat se fieri beatum? Pecuniam, aurum, argentum, possessiones: breviter dico, pecuniam. Totum enim quidquid homines possident in terra, omnia quorum domini sunt, pecunia vocatur. Servus sit, vas, ager, arbor, pecus; quidquid horum est, pecunia dicitur. Et unde est primum vocata pecunia. Ideo pecunia, quia antiqui totum quod habebant, in pecoribus habebant. A pecore pecunia vocatur. Legimus antiquos patres fuisse divites pastores. Ergo pecuniam diligis, o homo: unde putas te fieri beatum, pecunia est, et multum eam diligis. Volebas diligere proximum tanquam te ipsum, divide cum illo pecuniam tuam. Quid esses dis
Abbreviated transcription (Latin):
datum. in hoc sermone recapitulatur. Diliges
proximum tuum. tamqũa teipsum. Dilec¬
tio puximi: malum nonoperatur. Plenitu¬
do autem legis caritas. Quid ẽ. caritas:
dilectio. Nichil uidetur dixisse. de dilectio¬
ne dei: S solam proximi dilectionem. dix̃
sufficere. ad implendam legem. Quicquid
est aliud mandati. in hoc sermone recapitu¬
latur. in hoc sermone impletur. Inquo: di¬
liges proximũ tuum tamquam teipsum. Eoce
unum est. Certe duo sunt: in quib preceptis¬
breuiatum est. et ad huc pigri sumus. Coce
que duo erant unum factum est. Prorsus.
proximum dilige et sufficit: s dilige quo¬
modo teipsum diligis non quomodo te ipsũ
odisti. Dilige praximum tamquã te ipsum.
s prius est ut diligas te ipsum. Querere ba¬
bes quomodo diligas te ipsum: et audire
habes. Diliges dnm̃ dm̃ tuum. et toto corde
dilo. et extota m̃te tua. et ex tota anima tua
homo enim. quomodo a se fieri non potuit.

Expanded text:
datum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges datum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei, sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce unum est. Certe duo praeceptbreviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti. Dilige proximum tuum tanquam te ipsum: sed prius est ut diligas te ipsum. 6. Quaerere habes quomodo diligas te ipsum; et audire habes, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua. Homo enim quomodo a se fieri non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
gis tamquam te ipsum. illuc illum trabas.
ad quod et tu amas. humnanus homo immo
beluimi amando talia. qualia beluȩ. Beluas
enim ds̃ prostrataͣs in faciem fec̃. peistum que¬
rentes deterra. te in duos pedes erȩr̃: de terra
tuam faciem fursum adtendere uoluit. Don
discordet eor tuum a facie tua. non habeas.
faciem sursum. et cor deorsum: immo uerũ
audi et uerum fac sursum cor. De menta¬
aris indomo discipline. Quando enim au¬
dis responde: s sit uer̃ quod respondes. Sic
de dilige: et diligos prorimum tamquam
te ipsum. Quid ẽ. enim sursum habere cor.
Nisi prus quod dictum est. Diliges domi¬
num dm̃ tuũ. ex toto corde tuo. et extota aĩa
tua. et extota mente tua: Quia ergo duo p̃¬
cepta sunt: si unum diceret non sufficeret:
Sufficit et unum. si intelligatur: Nam ali¬
quando sic loquitur scriptura: sicut paulus
apłs. non ad ulterabis. non homicidium fa¬
cies. Non concupisces et si quod est aliud mã¬

Expanded text:
gis tanquam te psum, illuc illum trahas gis tanquam te psum, illuc illum trahas ad quod et tu te amas. Humanus homo, imo belluinus, amando talia qualia belluae. Belluas enim Deus prostratas in faciem fecit, pastum quaerentes de terra: te in duos pedes erexit de terra. Tuam faciem sursum attendere voluit. Non discordet cor tuum a facie tua. Non habeas faciem sursum, et cor deorsum: imo verum audi et verum fac, Sursum cor; ne mentiaris in domo disciplinae. Quando enim audis, responde: sed sit verum quod respondes. Sic te dilige, et diliges proximum tanquam te ipsum. Quid est enim sursum habere cor, nisi quod dictum est prius, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua? Quia ergo duo praecepta sunt, si unum diceret, non sufficeret? Sufficit et unum, si intelligatur. Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est aliud man
Abbreviated transcription (Latin):
tatem non te palpantem. s aꝑte tͥ dicentẽ.
Odis te: quanto magis dicis. quia amas te.
odis te. Qui autem diligit iniquitatem: odit
amiam suam. Quid dicam de carne. que
pars ẽ uilior homimis : si animã odit. carnẽ
quomodo diligit: Deniq qui amanit iniqui¬
tatem. et oderunt animam suam: omnẽ tur¬
pitudinem exercent de carne sua: Iam ergo
qui diligis iniquitatem. quomodo tͥ uolebas
cominitti pioximum. ut diligeres eum tãqũa
te. homo qui ꝑdis te ᷤ si enim tu ipse. sicte
diligis. ut perdas te: sic profecto ꝑditurus
es et eum quem diligis. sic̃ te. Nolo ergo quẽ¬
quam diligas Uel solus peri: Aut corrige di¬
michi eris. Diligo ꝓximum tamquã me ip¬
sum. Audio plane: audio. In ebriariuis cum
illo: quem diligis tamquã teipsum. Bene nob
faciamiis hodie: quantũ possumus bibamus.
Lide quia sic tediligis. ut illum adte trahas.
et ad quod amas uoces necesse ẽ: ut quẽ dili¬

Expanded text:
tatem non te palpantem, sed aperte tibi dicentem, tatem non te palpantem, sed aperte tibi dicentem, Odis te. Quanto magis dicis quia amas te, odis te: Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam. Quid dicam de carne, quae pars vilior est hominis? Si animam odit, carnem quomodo diligit? Denique qui amant iniquitatem, et oderunt animam suam, omnem turpitudinem exercent de carne sua. Jam ergo, qui diligis iniquitatem, quomodo tibi volebas committi proximum, ut diligeres eum tanquam te? Homo, quid perdis te? Si enim tu ipse sic te diligis ut perdas te; sic profecto perditurus es et eum quem diligis sicut te. Nolo ergo quemquam diligas: vel solus peri. Aut corrige dimihi es: Diligo proximum tanquam me ipsum. Audio plane, audio. Inebriari vis cum illo, quem diligis tanquam te ipsum. Bene nobis faciamus hodie, quantum possumus bibamus. Vide quia sic te diligis, et illum ad te trahis, et ad quod amas vocas. Necesse est ut quem dili
Abbreviated transcription (Latin):
tos ꝓximos habet unus homo. Omnes ho¬
mines inquos incurrerit. quib uingi potu¬
erit. ꝓximi eius sunt. Quomodo ergo discu¬
tiendus. ẽ. utrũ diligat se. cui commitendi
sunt tot proximi ut sic eos diligat tamꝗͣ seͤ
Non ergo irascatur urusquisq: si discutio
ego inuenturus sum: Idõ discutio ut ipse se
interroget. ipse sibi appareat. ipse se non late¬
at. ipse sibi se non abscondas: ipse sibi se ante
oculos fuos non post dorsum ponat. Me loquen
te faciat hoc. Quomodo te diligis. quisquis me
audis. immo quisquis dm̃ ꝑ me audis in hac
domo disciplinȩ: Ad tende: quomodo te diligas
Profecto enim site interrogem utrum diligis
te: Respondes qui diligis: Quis enĩ se odit:
Hoc dicturus es. quis enim se odit : Ergo ñ di¬
ligis unquitatem: si te diligif. Nam si di¬
ligis iniquitatem: ñ ego dico psalmũ audi. Qͥ
diligit iniquitatem: odit animã suam : Ergo
si diligis unquitatem: audi ueritatem. Seri¬

Expanded text:
tos proximos habeat unus homo. Omnes hotos proximos habeat unus homo. Omnes homines in quos incurrerit, quibus jungi potuerit, proximi ejus sunt. Quomodo ergo discutiendus est utrum diligat se, cui committendi sunt tot proximi, ut sic eos diligat tanquam se? Non ergo irascatur unusquisque, si discutio ego inventurus sum? Ideo discutio, ut ipse se interroget, ipse sibi appareat, ipse se non lateat, ipse sibi se non abscondat, ipse sibi se ante oculos suos, non post dorsum ponat. Me loquente faciat hoc, me nesciente faciat hoc. Quomodo te diligis? Quisquis me audis, imo quisquis Deum per me audis, in hac domo disciplinae, attende te, quomodo te diligis. Profecto enim si te interrogem utrum diligas te, respondes quia diligis. Quis enim se odit? Hoc dicturus es: Quis enim se odit? Ergo non diligis iniquitatem, si te diligis. Nam si diligis iniquitatem, non ego dico, Psalmum audi, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Ergo si diligis iniquitatem, audi veritatem; veri