comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s puraatẽ quȩ sullimior.ẽ. quãq im possibile ÷ humano la¬
bore uł studio cõ p̃hendi. suo munere contulisset. Cũq pecitioni
coeptȩ supplicatione iuigi ac lacrimis indefessus insisteret: ad¬
ueniens adeũ angłs in uisione nocturna. eiꝰq uelut aꝑiens
uterũ. quandã ignitã carnis strumã de eiꝰ uiscerib auellens
atq ꝓiciens. siusq om̃ia ut fuerant locis intestina restituens.
ecce inquit incentiua tuȩ carnis ab scisa sunt. & obtinuisse te
buta estꝰ breuit̃ dixisse sufficiat. Cȩterũ de illis uirtutibus
quã cũ reliquis sũmis uiris cõmunit̾ possidebat. aliquid cõme¬
morare suꝑfluũ puto. ne specialis suꝑ nomine huiꝰ ista narra¬
tio. aliis demere uideatur id qđ de isto singularit̾ fuerit prȩ¬
dicatum. Hunc gͥ sũmo desiderio collationis eiꝰ atq institutio¬
nis accensi. dieb quadragesimȩ uidere curauimꝰ. Quicũ ã

Expanded text:
spiritus puritatem, quae sublimior est quamque inpossibile est humano laspiritus puritatem, quae sublimior est quamque inpossibile est humano labore uel studio conprehendi, suo munere contulisset. eumque petitioni coeptae supplicatione iugi ac lacrimis indefessus insisteret, adueniens ad eum angelus in uisione nocturna eiusque uelut aperiens uterum quandam ignitam carnis strumam de eius uisceribus auellens atque proiciens suisque omnia ut fuerant locis intestina restituens: ecce, inquit, incentiua tuae carnis abscisa sunt et obtinuisse te buta est, breuiter diiiase sufficiat. ceterum de illis uirtutibus, quas cum reliquis summis uiris communiter possidebat, aliquid conmemorare superfluum puto, ne specialis super nomine huius ista narratio aliis demere uideatur id quod de isto singulariter fuerit praedicatum. hunc igitur summo desiderio conlationis eius atque institutionis accensi diebus Quadragensimae uidere curauimus. qui cum a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uidisset orationũ suarũ obtiniusse uota. cunctosu estus in eorile
suo dosicu piscentis carnalis extinctos uelit suaiussimo gustu
sui sans accensus. in maiorẽ sitĩ relo castitatis earsit. & inten¬
cuorib dorpit ieiuniis atq obserrationibꝰ incubare. ut mortifi¬
ciio passionis huiꝰ quȩ interiori homini suo dono di fuere
aat ri atã dexter ioris etiã puritatẽ eatenꝰ ꝑuenirett utt nẽ ipse
quide t illo simplici ac naturali motu qͥ etiam in paruulis atꝙ
qulentib ex citatur ulteriꝰ pulsaret᷑. indepti scilicet muneris
expim̾to qđ se nouerat ñ laboꝵ merito seddĩ grã conseaitum.
anientiꝰ animatꝰ ad hoc quoq similit̃ obtinendũ. credens mul¬
cofacilius hos stimulos carnis radicitꝰ posse dm̃ conuellere. qͦs
etia humans artis industria ñ nunquã solet quibusdã poculis
łmedicantis seu ferri sectione detrahere. quandõ quidẽ illã

Expanded text:
cum uidisset orationum suarum obtinuisse se uota cunctosque aestus in corde cum uidisset orationum suarum obtinuisse se uota cunctosque aestus in corde suo concupiscentiae carnalis extinctos, uelut suaupuritatis accensus, in majorem sitim zelo castitatis exarsit, et intentioribus coepit jejuniis atque obsecrationibus incubare, ut mortificatio passionis hujus quae interiori homini suo dono Dei fuerat attributa, ad exterioris hominis etiam puritatem eatenus perveniret, ut ne ipse quidem vel illo simplici ac naturali motu qui etiam in parvulis atque lactantibus excitatur, ulterius pulsaretur, indepti scilicet muneris experimento, quod se noverat non laborum merito, sed Dei gratia consecutum, ardentius animatus ad hoc quoque similiter obtinendum, credens multo facilius hos stimulos carnis radicitus deum posse conuellere, quos etiam humanae artis industria nonnumquam solet quibusdam poculis uel medicamentis seu ferri sectione detrahere, quandoquidem illam
Abbreviated transcription (Latin):
umme sanctitatis & continentiȩ uirũ nominisq sui sp̃e¬
culũ. abbatẽ serenũ. quẽ singulari sumꝰ ueneratione pͣ
om̃ibus admirati. studiosoꝵ mentib insinuare cupientes:
alias arbitram᷑ desideriũ nr̃m nos expłere ñ posse quãsi cola¬
tiones. eiꝰ nrĩs libellis tẽptauerimꝰ inserere. Cui supra om̃s uiras¬
tes quȩ ñ solum in eiꝰ actu ł morib sedetiã in ipso uultu ꝑdi
grãm refulgebant. ita ÷ peculiari beneficio donũ castitatis
inꝰfusum : utꝰ se iã ne ipsis quidẽ naturalib incentiuis inqui¬
etari ł in soporȩ sentiret. Ad quã tam̃ carnis ꝓ̃cipuã s u tatẽ
quẽ ad modũ grã dĩ ad miniculante ꝑuenerit. qmi suꝑ conditio
nẽ naturȩ indet᷑ humanȩ. necessariũ reor primitꝰ explicare.
Nic bͥ ꝓ int̾na cordis atq animȩ castitate. nocturnis diur¬
nisq p̃cib ieuini is quoq ac uigiliis infatigabilit insistens.

Expanded text:
ummae sanctitatis et continentiae virum nominisque sui speculum abbatem Serenum, quem singulari sumus veneratione prae caeteris admirati, studiosorum mentibus insinuare cupientes, alias arbitramur desiderium nostrum nos explere non posse, quam si collationes ejus nostris libellis tentaverimus inserere. Cui supra omnes virtutes quae non solum in ejus actu vel motibus, sed etiam in ipso vultu per Dei gratiam refulgebant, ita est peculiari beneficio donum castitatis infusum, ut etiam se ne ipsis quidem naturalibus incentivis inquietari vel in sopore sentiret. Ad quam tamen carnis praecipuam puritatem quemadmodum gratia Dei adminiculante pervenerit, quoniam supra conditionem naturae uidetur humanae, necessarium reor primitus explicare. Hic igitur pro interna cordis atque animae castitate nocturnis diurnisque precibus, ieiuniis quoque ac uigiliis infatigabiliter insistens
Abbreviated transcription (Latin):
aliis uem quorũ ñ ꝓ̃durauit cor frequentia peccatorũ. nec
illa seuerissima & ut ita dixerĩ caustica ignis indigent me¬
dicin̾a. sed eruditio salutaris uerbi sufficit ad salutem : dr̃.
mendubo eos in auditu tribulationis suę. Non ignoramus
aliãs quoq animaduersionũ siue ultionũ causas quȩ in¬
feruntur s̃ ĩs qui grauissime deliquer̃. ñ ad expianda eoꝵ
crimina nec adabolenda crimina peccatorũ. sed adem̃datio¬
nẽ metũq uiuent Nium. Quȩ euident̃ in ieroboam filium
th. baasa quoq filiũ achĩȩ. & achab atq ierabel
illata cognosci¬
mus. ita ꝓnunciante diuina censura.
achab mingentem ad parietẽ. & clausũ et
achĩę.quia egisti mala ut me
adiracundiã ꝓuocares. & pec¬
care fecisti isrł. Canes etiã

Expanded text:
aliis uero, quorum non praedurauit cor frequentia peccatorum nec aliis uero, quorum non praedurauit cor frequentia peccatorum nec illa seuerissima et ut ita dixerim caustica ignis indigent medicina, sed eruditio salutaris uerbi sufficit ad salutem, dicitur: emendabo eos ioauditu tribulationis suae. non ignoramus alias quoqae animaduersionum siue ultionum causas, quae inferuntur his qui grauissime deliquerunt, non ad expianda eorum crimina nec ad abolenda merita peccatorum, sed ad emendationem metomque uiuentium. quae euidenter in Hieroboam filium th, Baasa quoque filium Achia et Achab atque Iezabel inlata cognoscimus ita pronuntiante diuina censura: Achab mingentem ad parieiem, et clausum etAchia: quia egisti, ut me ad iracundiam prouocares, et peccare fecisti Israhel. canes etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iecit illos Hanc salutare ignis purgationẽ cura eos qͥ p̃duati
sunt scelerib suis. in anit̾ se dñs adhibuisse sub ꝑsona Neuin
concietȩ ꝓfunda rubigine peccatorũ ita conquerit᷑. Pone in¬
quiens eã suꝑ prunas uacuã. ut incalescat & liquofiat : es es
& confletur in madio eiꝰ in quinamentũ eiꝰ. Multo labore sudi
tũ ⁊ al & ñ exiuit de ea nimia rubigo eꝰ neq: ꝑignẽ. Im¬
mundicia tua execrabilis. quia mundare te uoluĩ & ñ es
mundata: a sordib tuis. Quã obrẽ ut peritissimꝰ medicus ex¬
pensis om̃ib salutarib curis. nec ullũ iã remedii genus qđ
infirmitati eorũ possit aptari dñs suꝑ. &̃. conspiciẽns:: quo¬
dã mõdo iniquitatũ magnitudine superat᷑. ac discedere ab
illa clementi sua castigatione cõpellit᷑. Itaq ei denuncians
dioit. Iam non irascar tͥ. &. Telus meus recessit ate. de

Expanded text:
roiecit eos. hanc salutarem ignis purgationem circa eos qui praedurati roiecit eos. hanc salutarem ignis purgationem circa eos qui praedurati sunt sceleribus suis inaniter se dominus adhibuisse sub persona Hierusalem concretae profunda robigine peccatorum ita conqueritur pone, inquiens, eam super prunas uacuam, ut incalescat, et liquefiat aes eius: et confletur in medio eius inquinamentum eitum est, et non exiuit ea nimia robigo eius, neque per ignem. inmunditia tua execrabilis: quia mundare te uolui, et non es mundata a sordibus tuis. quamobrem ut pertissimus medicus expensis omnibus salutaribus curis nec ullum iam remedii genus quod infirmitati eorum possit aptari dominus superesse conspiciens quodammodo iniquitatum magnitudine superatur, ac discedere ab illa clementi sua castigatione conpellitur itaque ei denuntiat dicens: iam non irascar tibi, et zelus meus recessit a te. de
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑantes semet ipsos tradider̃ impudicĩciȩ in oꝑationẽ om̃is erro¬
ris. in immundiciã. quiq obduratione cordis & usu ac frequen¬
tia delinquendi. purgationẽ huiꝰ breuissimi ęui & ultionem ui¬
Subuerti uos sicut subuertit dñs sodomã & gomor rã. & facti
estis sicut torris raptꝰ de incendio. & nec sicꝰ redistis ad me
dic̃ dñs. & ieremias. Int̾feci & perdidi
populũ meum.
& tamen aui is suis ñ sunt reuersi
& iterũ. Percussisti eos & ñ dolueruNT.
attriuisti eos & ienuer̃ accipe disciplinã. Indurauer facios
suas suꝑ petrã. noluer̃ reuerti. frga quorũ curationẽ. onĩem
temporis istius medicinã uidens ꝓpħa incassũ fuis se consup¬
tã : despans quodã modo ia de eoꝵ salute ꝓclamat. Defect us¬
flatorium in igne. Frustra conflauit conflator. maliciȩ eni
eoꝵ non sunt consũptȩ. Argentũ reꝓbũ uocate eos. quia dñs ꝓ¬

Expanded text:
desperantes semet ipsos tradiderunt inpudicitiae in operationem omnis errodesperantes semet ipsos tradiderunt inpudicitiae in operationem omnis erroris, in inmunditiam, quique obduratione cordis et usu ac frequentia delinquendi purgationem breuissimi huius aeui et ultionem uisubuerti uos, sicut subuertit deus Sodomam et Gomorram, et facti estis sicut torris raptus de incendio: et nec sic redistis ad me, dicit dominus. et Hieremias: interfeci et perdidi populum meum, et tamen a uiis suis non sunt reuersi, et iterum: percussisti eos, et non doluerunt: adtriuisti eos, et rennuerunt accipere disciplinam: indurauerunt facies suas super petram, noluerunt reuerti. erga quorum curationem omnem temporis istius medicinam uidens propheta in cassum fuisse consumptam, desperans quodammodo iam de eorum salute proclamat: defecit sufflatorium in igne, frustra conflauit conflator: malitiae enim uestrae non sunt consumptae. argentum reprobum uocate eos, quia dominus p
Abbreviated transcription (Latin):
meuuaroło fece san factus es. iã noli peccare ne decerius tibiali¬
qoiai scostirgat . nuenimꝰ sane & quartã rationẽ. qua obmani¬
festandũ solummodo głam & oꝑa dĩ. inferri quibusdã aliquas
passiones. seripturarũ auctoritate cognoscimꝰ. scđm illud euuan¬
Eiciĩ. Neq hic peccauit neq parentẽs eiꝰ. sed ut manifestentur
oꝑa dĩ in ilło. & iterũ. Infirmitas hec ñ ÷ ad mortẽ. sed ꝓgła dĩ ut
glorificetur filius dĩ ꝑ ipsã. Sunt aut̃ & alia ultionũ genera. qͥb
non nulli qui malicie suꝑgressi sunt cumulũ ꝑcutiunt᷑ ad p̃sens.
ut dathan & abiron siue chore logimꝰ fuisse dap̾natos. & uł ma¬
ones ignominiȩ & in reꝓbũ sensũ. Qđ etiã ceteris poenis grauius
udicandũ est. De ipsis nanq psalmista. In laborib inquit hõmũ
ñ sunt. & cũ hominib ñ flagellabunt᷑. Nonenĩ merentur salua¬
ri uisitatione dnĩ. nec tempõralib plagis c̃ sequi medicinã. qui

Expanded text:
factus es: iam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. inuenimus sane et quartam rationem, qua ob manifestandam solummodo gloriam et opera dei inferri quibusdam aliquas passiones scripturarum auctoritate cognoscimus secundum illud euangelii: neque hic peccau. Et iterum: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per ipsam . Sunt et alia ultionum genera quibus nonnulli qui malitiae supergressi sunt cumulum, percutiuntur ad praesens, ut Dathan et Abiron, et sicut Chore legimus fuisse damnatos , et vel maones ignominiae et in reprobum sensum: quod etiam ceteris poenis grauius iudicandum est. de ipsis namque Psalmista in laboribus, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. aon enim merentur salnari uisitatione domini nec temporalibus plagis consequi medicinam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
expurgaturꝰ inueniat. scđm illud. Multȩ tribulationes iustoꝵ.
& fili noli noglegere disciplinã dñi. neq fatigeris cũ ab eo inere¬
paris. Quẽ enĩ diligit dñs corripit. flagellat aut̃ om̃em filiũ¬

Expanded text:
expurgaturus inueniat, secundum illud: multae tribulationes iustorum, expurgaturus inueniat, secundum illud: multae tribulationes iustorum, et: fili, noli neglegere disciplinam domini, neque fatigeris cum ab eo increparis: quem enim diligit dominus corripit, flagellat aut
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ ꝑtulisse. Uł illud qđ in deutero nomio dr̃ ad popłm ꝑ moi¬
sen. & recordaberis. cuncti itineris illius ꝑ qđ addux̃ te dñs
d̃s tuus quadraginta annis ꝑ desertũ. ut affligeret teatq
tẽptaret. & nota fierent quȩ intͥuo animo uersabantur: utrũ
custodires mandata ipsius an non. & illud qđ inpsalmo dr̃.
Probauite apud aquã q̃ tradictionis. Ad iob quoq. An piitas
me tͥ alit̾ locutũ. quã ut ap̾pareres iustus : Obemundationẽ uͦ
cũ iustos suos ꝓparuis. quibusdã leuibq peccatis. seu pela¬
tione suȩ puritatis humilians. diuersis tẽptationib tradit. ut
om̃em sordẽ cogitationũ. & ut uerbis ꝓpħȩ dicã. scoriã quã in
occultis eoꝵ ꝑuidet.&e̾. concretã. excoquens inp̃senti uelut
aurũ. purũ futuro transmittat examini. nichil in eis residere
ꝑmittens qđ scrutans post hȩc iudicii ignis poenali cruciatu

Expanded text:
legimus pertulisse, uel illud quod in Deuteronomio dicitur ad populum per Moylegimus pertulisse, uel illud quod in Deuteronomio dicitur ad populum per Moysen: et recordaberis cuncti itineris illius, per quod adduxit te dominus deus tuus quadraginta annis per desertum, ut adfligeret te atque temptaret, et nota fierent quae in tuo animo uersabantur, utrum custodires mandata illius an non. et illud quod in psalmo dicitur: probaui te ad aquam contradictionis. ad Iob quoque: an putas me tibi aliter locutum quam ut appareres iustus? ob emundationem uero, cum iustos suos pro paruis quibusdam leuibusque peccatis seu pro elatione suae puritatis humilians diuersis temptationibus tradit, ut omnem sordem cogitationum et ut uerbis prophetae dicam scoriam, quam in occultis eorum peruidet esse concretam, excoquens in praesenti uelut aurum purum futuro transmittat examini, nihil in eis residere permittens quod scrutans post haec iudicii ignis poenali cruciatu
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ ꝓ̃sentiũ copia ł. anopia ñ mutarit. & nec illanos aduolup¬
tates noxiȩ remissionis impulerit. nec ista ad desꝑationẽ attraxe¬
rit& quęrelã. sed similit̃ dõ grãs inutroq referentes. parẽ fructũ
de scđis aduersisq capiemꝰ. Qualẽ se ible uerꝰ ambidext̃ doctor¬
gentiũ fuisse testat᷑ dicens. Ego enĩ. didici in quib sũ. sufficiens. &e.¬
Scio & humiliari. scio & abundare. Ubiq & in om̃ib institutꝰ sũ
& satrari & esurire. & abundare. & penuriã pati. Om̃ĩa possũ in
eo qͥme confortat. Ergo licet dixerimꝰ biꝑtitã. e̾ẽ. tẽptationẽ. id:ͥ
in reb ł ꝓsperis ł aduersis. sciendũ ÷ tam̃. om̃s homines triplici
ratione tẽp̾tari. Plerunq ob ꝓbationẽ. nonnunquã obemundati¬
onem. interdũ ob merita delictoꝵ. & ob ꝓbationẽ. quidẽ: ut
beatũ abrahã ł iob multosq scõꝵ tribulationes innumeras

Expanded text:
rerum praesentium copia uel inopia non mutarit et nec illa nes ad uoluprerum praesentium copia uel inopia non mutarit et nec illa nes ad uoluptates noxiae remissionis inpulerit nec ista ad desperationem adtraxerit et querellam, sed similiter deo grates in utroque referentes parem fructum de smentum, dicens cum Paulo. Ego enim didici, in quibus sum sufficiens: scio & humiliari, scio & abundare. Vbique & in omnibus institutus sum, & satiari & esurire, & abundare & penuriam pati. Omnia possum in eo qui me cin rebus uel prosperis uel aduersis, sciendum tamen omnes homines triplici ratione temptari: plerumque ob probationem, nonnumquam ob emundationem, interdum ob merita delictorum. et ob probationem quidem ut beatum Abraham, ut Iob multosque sanctorum tribulationes innumeras
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã munificus inuenitur. Hi gͦ eorũq consimiles recte
manu utuntur ꝓ dextera. & int̾ hȩc quȩ apłs dinumerat tran¬
seuntes. parit̃ dicunt. Parma iusticiȩ. quȩ adextris sunt & a
sinistris. ser głam & ignobi litatem. Per infamiã & bonam
famã & cȩter̾a de qua dexteta ł si nistra ita salomora ex
ꝑsona sponse loquitur in canticis canticorũ.  leua eꝰ sub
capite meo. & dextera eiꝰ amplexibitur me. Quas licet
utrasq utiles. ẽẽ. significet: tam̃ leuã subcapite suo ponit. quia
subiacẽre debent aduersȩ partes principali cordis. Ad hoc siquidẽ
tantũ utiles sunt uti ꝓ tẽpore nos exerceant & erudiant ad salutẽ.
ac ꝑfectos ad patientiã reddant. Dexterã uͦ ad confouendã se ac
ꝑpetuo salutari amplexi sponsi sibimet cohȩrere. atq indissolu¬
bilit̾ ei optat̾ innecti frimꝰ gͦ ambidextri. quando nos quoq

Expanded text:
sed etiam munificus inuenitur. hi ergo eornmque consimiles recte sed etiam munificus inuenitur. hi ergo eornmque consimiles recte manu utuntur pro dextera et inter haec quae apostolus dinumerat transeuntes pariter dicunt: per arma iustitiae quae a dextris sunt et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamimon ex persona sponsae loquitur in Cantico Canticorum: laeua eius sub capite meo, et dextera eius amplexabitur me. quas licet utrasque utiles esse significet, tamen illam sub capite suo ponit, quia subiacere debent aduersae partes principali cordis. ad hoc siquidem tantum utiles sunt, ut pro tempore nos exerceant et erudiant ad salutem ac perfectos ad patientiam - reddant. dexteram uero ad confouendam se ac perpetuo conseruandam salutari amplexu sponsi sibimet cohaerere atque insolubiliter ei optat innecti. erimus igitnr ambidextri, quando nos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
saluari. rescindens atq abiciens. adiecit suꝑ illã quã dirissimꝰ
p̃do intulerat spontanea nuditatem. Comã quoq capitis quȩ sola
de prioris głȩ reliqui is intacta remanserat. uexatori suo ꝓiecit
abscisam. & ãputans etiã id qđ seuiens reliquerat in imicus :¬
illa cęlesti aduersus eũ uoce tripudiat & insultat. Si bona acce¬
pimꝰ de manu dnĩ. mala ñ sustinebimꝰ: Nudus egressus sũ de
utero matris meȩ. nudus reuertar illuc. Dñs dedit. dñs abstulit.
sic̃ dño placuit ita factũ ÷. sit nom̃ꝰ dñi henedictũ. Ambi¬
dext rũ merito dixerim & ioseph. qͥ in ꝓsꝑis gratior patri.
religiosior frĩb. acceptior dõ. in aduersis castus: dño. fideliscar¬
ceri. mitissimꝰ uinctis. iniuriarũ immemor beneficus inimi¬
cis. inuidis & quantũ in ipsis fuit int̾fectorib fr̃ĩbus ñ solũ pius

Expanded text:
saluari, rescindens atque abiciens adiecit super illam, quam dirissimus saluari, rescindens atque abiciens adiecit super illam, quam dirissimus praedo intulerat, spontaneam nuditatem. comam quoque capitis, quae sola de prioris gloriae reliquiis intacta remanserat, uexatori suo proiecit abscisam et amputans etiam id quod saeuiens reliquerat inimicus illa caelesti aduersus eum uoce tripudiat et insultat: si bona suscepimus de manu domini, mala non sustinebimus? nudus egressus sum de utero matris meae, nudus sicut domino placuit, sic factum est: sit. nomen domini benedictum. ambidextrum merito dixerim et Ioseph, qui in prosperis gratior patri, religiosior fratribus, acceptior deo, in aduersis castus, domino fidelis, carcere mitissimus uinctis, iniuriarum inmemor, beneficus inimicis, inuidis et quantum in ipsis fuit interfectoribus fratribus non solum pius,
Abbreviated transcription (Latin):
qa pie acerbo luctu conficiebatur. s ut uerꝰ dĩ famulus
sus cpratoris sui uoluntate gaudebat. Cũ ex locuplete pauꝑ¬
stis nudus enx diuite. ex ualido tabidus. ex incdito cegloso
inobilis atq despectus. in corruptã animi fortitudine ie¬
iencabat Cũ deniq om̃i substantia atq opibꝰ destitutus. ster¬
quiliniũ erit factꝰ habitator. & uelut qͥdã corporis sui seuerissi¬
qilarnifer testa radebat saniẽ ꝓfluentẽ. atq exom̃i parte m̃¬
brorũ. glebas uermiũ mersis in ꝓfunda uulnerũ digitis detra¬
hebit inqͥbꝰ cundis in nullã desꝑando ꝓlapsus: blasphemiam.
nec aduersus creatorẽ suũ in aliquo murmurauit. quin immo
nequaquã tasita tẽptationũ mole atq acerbitate cont̾ritus. ipsũ
quoq qđ exom̃i pristina facultate suo corpori suꝑfuerat indum̃¬
tũ. qđq solũ quia ipso uestiebat᷑ adiaboli potuerat uastatione

Expanded text:
ut pater acerbo luctu conficiebatur, sed ut uerus dei famulus ut pater acerbo luctu conficiebatur, sed ut uerus dei famulus super creatoris sui uoluntate gaudebat, cum ex locuplete pauperrimus, nudus ei diuite, ex ualido tabidus, ea inclyto et glorioso ignobilis atque despectus incorruptam animi fortitudinem retentabat, cum denique omni substantia atque opibus destitutus sterculinii erat factus habitator et uelut quidam corporis sui seuerissimus carnifex testa radebat saniem profluentem atque ex omni parte membrorum glaebas uermium mersis in profunda uulnerum digitis detrahebat. in quibus cunctis in nullam desperando prolapsus est blasphemiam nec aduersum creatorem suum in aliquo murmurauit. quin immo nequaquam tanta temptationum mole atque acerbitate conterritus ipsum quoque quod ex omni pristina facultate suo corpori superfuerat indumentum, quodque solum quia ipso uestiebatur a diaboli potuerat uastatione
Abbreviated transcription (Latin):
riis arma quȩdã pacientiȩ in exercitiũ uirtutis assũpserit:
utraq manu utit᷑ ꝓdextera. & inutroq actu triũphator ef¬
fectus tã de sinistro statu quã de dextro palmã uictoriȩ con¬
sequit᷑. Qualẽ beatũ iob legimꝰ meruisse. Quiutiq ꝑ dexterã
coronabatur: quando septem filioꝵ pat̾. opulentus ac diues
incedens. cotidiana ꝓ eoꝵ expiatione sacrificia dño deferebat
ñ tã sibi eos quã dõ susceptos ac familiares cupiens exhibere.
Quando ianua eiꝰ omĩ aduenienti patebat. quando erat pes clau¬
dorũ & oculꝰ cȩcorũ. quando de uellerib ouiũ eiꝰ humeri
calefiebant infirmoꝵ. Quando erat orphanoꝵ pat̾ & uir
uduarũ. quando ne in corde quidẽ suo suꝑ mimici sui runa.
qiuansus ẽ. Adeq rursus ꝑ sinistrã partẽ sullimiori uutute
Qe aduier sitatib: triũphabat. cũ septẽ filus uno orbatꝰ mom̾to

Expanded text:
riis arma quaedam patientiae ad exercitium uirtutis adsumpserit, riis arma quaedam patientiae ad exercitium uirtutis adsumpserit, utraque manu utetur pro dextera et in utroque actu triumphator effectus tam de sinistro statu quam de dextro palmam uictoriae consequetur. qualem beatum Iob legimusi meruisse, qui utique per dexteram coronabatur, quando septem filiorum pater opulentus ac diues incedens cotidiana pro eorum purificatione sacrificia domino deferebat, non tam sibi eos quam deo susceptos ac familiares cupiens exhibere, quando ianua. eius omni aduenienti patebat, quando erat pes claudorum et oculus caecorum, quando de uelleribus ouium eius umeri calefiebant infirmorum, quando erat orfanorum pater et uir uiduarum, quando ne in corde quidem suo super inimici sui ruina gauisus est. idemque rursum per sinistram partem sublimiore uirtute de aduersitatibus triumphabat, cum septem filiis uno orbatus momento non
Abbreviated transcription (Latin):
carne consistere. Habet similit̾ & sinistrã: cũ tẽptationũ durbi¬
nib implicatur. cũ ad desideria carnis incentiuorũ estib
inflãmatur. cũ ad iracundiȩ furorẽ ꝑturbationũ igne succen
ditur. cũ suꝑbiȩ siue coenodoxiȩ elatione pulsatũr. cũ tristi¬
cia mortẽ oꝑante deprimitur: cũ machinisacidiȩ & impu¬
gnatione concutitur. cũq om̃i spuali feruore subtracto. quodã
tepore atq irrationabili merore torpescit. ut ñ solũ cogitatio¬
nib rectis ac feruentib deserat᷑. sed eciã psalmꝰ. oratio. lectio.
remotio cellȩ. simul horreant. & intolerabili quodã tetroq
fastidio uniuersa sordeant instrum̃ta uirtutũ. Quib cũ pul¬
satur monachus : sinistris partib se cognoscat uigneri. Quis¬
quis gͥin illis quȩ dextere partis. eẽ. p̃diximꝰ. minime fuerit
subintrante gła uanitatis elatꝰ. & inistis quȩ sinistix partis st̃.
uirilit̾ dimicans nulla desꝑatione conciderit. ac potiꝰ de conta¬

Expanded text:
carne consistere. Habet similiter et sinistram, cum tentationum turbinibus implicatur, cum ad desideria carnis incentivorum aestibus inflammatur, cum ad iracundiae furorem perturbationum ignditur, cum superbiae seu cenodoxiae elatione pulsatur, cum tristitia mortem operante deprimitur, cum machinis acediae et inpugnatione concutitur cumque, omni spiritali feruore subtracto quodam tepore atque inrationabili maerore torpescit, ut non solum cogitationibus rectis ac feruentibus deseratur, sed etiam psalmus, oratio, lectio, remotio cellae simul horreant et intolerabili quodam taetroque fastidio uniuersa sordeant instrumenta uirtutum, quibus cum pulsatur monachus, sinistris partibus se cognoscat urgueri. quisquis igitur in illis quae dextrae partis esse praediximus minime fuerit subintrante gloria uanitatis elatus et in istis quae sinistrae partis sunt uiriliter dimicans nulla desperatione conciderit ac potius de contra
Abbreviated transcription (Latin):
milis cerȩ. uel alteriꝰ cuiꝰq materiȩ̨ mollioris. quȩ semꝑ caracteri
signantiũ cedens ꝓ eiꝰ forma atq imagine figuratur. quamq
in se tam dĩu retinet doneo alio rursũ suꝑ impresso signaculo re¬
formetur. atq ita fiet ut nunquã insua qualitate ꝑsistens. ad
formã eoꝵ quȩ imprimuntur semꝑ conuertatur̾ ac transeat.
Quin potius debet uelut quoddã. ẽẽ. ad amantinũ signatorium.
ut in uiolabilem mens nia figurã sui semꝑ custodiens caracteris.
uniuersa quȩ incurrerint
sibi. ad qualitatẽ suistatus
signet atq trans formet.
ipsa uͦ insigniri nullis in¬
cursibus p̾ossit.

Expanded text:
milis cerae uel alterius cuiusquam materiae mollioris, quae semper characteri milis cerae uel alterius cuiusquam materiae mollioris, quae semper characteri signantium cedens pro eius forma atque imagine figuratur quamque in se tamdiu retinet, donec alio rursum superinpresso signaculo reformetur. atque ita fiet, ut numquam in sua qualitate persistens ad formam eorum quae inprimuntur semper conuertatur ac transeat. quin potius debet uelut quoddam esse adamantinum signatorium, ut inuiolabilem mens nostra figuram sui semper custodiens cbaracWria uniuersa quae incurrerint sibi ad qualitatem ani status signet atque tripsa vero insigniri nullis incursibus possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ge p̾uaricationis auctores. ut factũ ÷ in illo qui sabbato ligna col¬
legerat ⁊ in annania e saphira. qui parũ quiddã de substantia
suã infidelitatis errore seruauerant. Non quod equalia fuerint pon¬
dera peccatoꝵ. sed quia repti nouȩ transgressionis p̃sũptores. debu¬
erunt ceteris p̃bere quẽ admodũ peccati. ita etiã poenȩ act̾roris
exemplũ. ut quisquis eadem deinceps affectare temptasset: nosset
sibi scãm eandẽ formã qua illi dãpnati sunt. etiã simꝑ̃senti
suppliciũ differatur. in futuri iudicii examinatione reddendũ.
⁊ euia uidemur excessũ quendã. dũ genera tẽprationũ uł ul¬
tionũ ꝑcurrere uolumꝰ. a ꝓposita narratione fecisse. qua diceba¬
mꝰ uirũ ꝑfectũ in utraq tẽptatione manere semꝑ immobilem. ad
eandẽ nunc iterũ reuertam᷑. Itaq mens uiri iusti ñ debet. e̾ẽ. si¬

Expanded text:
gae praeuaricationis auctores, ut factum est in illo qui sabbato ligna colgae praeuaricationis auctores, ut factum est in illo qui sabbato ligna collegerat uel in Annania et Sapphira, qui parum quiddam de substantia sua infidelitatis errore seruauerant. non quo aequalia fuerint pondera peccatorum, sed quia reperti nonae transgressionis praesumptores debuerunt praebere ceteris quemadmodum peccati, ita etiam poenae ac terroris exemplum, ut quisquis eadem deinceps adfectare temptasset, nosset sibi secundum eandem formam qua illi damnati sunt, etiam si in praesenti supplicium differatur, in futuri iudicii examinatione reddendum. et quia uidemur excessum quendam, dum genera temptationum uel ultionum percurrere uolumus, a proposita narratione fecisse, qua dicebamus uirum perfectum in utraque temptatione manere semper inmobilem, ad eandem nunc iterum reuertamur. Itaque mens uiri iusti non debet esse si
Abbreviated transcription (Latin):
ii niuitato : comiedent eũ canes. Si ait mortuus fuert miui
u sunomedemt ei uolucres cedi de illud qđ ꝓ ingenti coi¬
natione denuanciat uon inferetur cadauer tiui iñ sepul elntũ
cioreo prunꝰ uostituit. uł illorũ tã innumera tãqr refane eo¬
ciole ioru crimina. hec excoquere breuis ac momertanea poe
nilus ficerr seana ceteris quoq qui futura ł neglegentes uł
penit n eratentes. consideratione tantũ modo ꝓ̃sentiĩ frange¬
bant᷑. cerror istarũ quas metuebant ultionũ incuteretur exem¬
plo nec apud illã sũmi numinis maiestatẽ: ce. humanarũ
rerũ de cotidiane dispensationis incuriã. docum̃to huiꝰ seueri¬
tatis agnoscerent: ac recributorẽ dm̃ cunc torũ ac tuũ ꝑhec quȩ
grauis sime formidabant manifestius ꝑ uiderent. Inuenimꝰ sane.
etiã ꝓ leuiorib culpis ñ nullos eandẽ mortis ad p̃sens excepisse
sententiã. qua sunt & illi puniti quos p̃diximꝰ extitisse sacrile¬

Expanded text:
autem mortuus fuerit in agro, comedent eum volucres coeli . Et illud quod pro ingenti comminatione denuntiatur: Non inferetur cadaver tuum in sepulcrum patrtionem primus instituit, vel illorum tam innumera tamque nefaria sacrilegiorum crimina hqui futura uel neglegentes uel penitus non credentes consideratione tantummodo praesentium frangebantur, terror istarum quas , metuebant ultionum incuteretur exemplo, nec apud illam summi numinis maiestatem esse humanarum rerum et cotidianae dispensationis incuriam documento huius seueritatis agnoscerent ac retributorem deum cunctorum actuum per haec quae grauissime formidabant manifestius peroiderent. inuenimus sane etiam pro leuioribus culpis nonnullos eandem mortis ad praesens excepisse sententiam, qua sunt et illi puniti quos praediximus extitisse sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ nominis illiꝰ ac ritũ sacrificiorũ quo eũ delectari &. eu¬
dere cognoscunt. uelut domesticos eiꝰ habere etiã in demonis
ei subiec̾tos potestatem. Germanus. Quia genescos ion¬
tio paulo ante in mediũ dĩ dispensatione ꝓlata ÷ quȩ noso¬
portune cõmonuit. ut id qđ semꝑ discere cupiebamꝰ nunc
possimꝰ congrue sciscitari: quid etiã de illis apostitis angus
sentiendũsit optamꝰ agnoscere. qui se cũ filiab hominũ. mis
cuisse dñr utrũ hoc possit sp̃uali natiux scđm lettera conus¬
nur. lllud quoq euuangłii testimoniu qđ de diabolo pauio

Expanded text:
ionem nominis illius ac ritum sacrificiorum quo eum delectari et gauionem nominis illius ac ritum sacrificiorum quo eum delectari et gaudere cognoscunt, aelnt domesticos eius habere etiam in daemonas ei subditos potestatem. GERMANVS : Quia Geneseos lectio paulo ante in medium dei dispensatione prolata est, quae nos oportune commonuit, ut id quod semper discere cupiebamus nunc possimus congrue sciscitari, quid etiam de illis apostatis angelis sentiendum sit optamus agnocuisse dicuntur , utrum hoc possit spiritali naturae secundum litteram convenire. Illud quoque Evangelii testimonium, quod de diabolo paulo
Abbreviated transcription (Latin):
cog tati oniistimulis tunc fuisse pulsatũ. Quo exꝑim̃to. sentenciã
nrum qua hesterno die in collatione ꝓtulimꝰ. ꝓbauit ac definuiit
beatꝰ antonuis. nullatenꝰ demones posse mente cuiusquã ł corpus
inuadere. nec habere facultatẽ in cuius lib& animã penitꝰ irruen¬
qu nisi eã pͥmo dostituerint om̃ĩb cogitationib sc̃ĩs. ac spũali
contemplatione uacuã nudamq reddiderint. Sciendũtamen.
duob modis sp̃s immundos hominibꝰ oboedire. Aut em̃ sẽto
fideliũ diina grã ac uirtute subdunt᷑: aut sacrificiis imnuo
seu quibusdã carminibꝰ deliniti. uelut familiarisꝰ aq ulapt:
Qua opinione pharisei quoq decepti. arbitrati sunt eciuã dnm
saluatoiẽ hac arte demoniis imꝑasse. dicentes. In beeleobus
principe demoniorũ. hic eicit demones. Scđm illã scllebut
consuetudinẽ. qua norant suos magos ł maleficos ꝑ inuocat¬

Expanded text:
cogitationum stimulis tunc fuisse pulsatum. Quo experimento sententiam cogitationum stimulis tunc fuisse pulsatum. Quo experimento sententiam nostram, quam hesterno die in collatione protulimus, probavit ac definivit beatus Antonius, nullatenus daemones posse mentem cujusquam vel corpus invadere, nec habere facultatem in cujuslibet animam penitus irruendi, nisi eam primo destituerint omnibus cogitationibus sanctis, ac spiritali contemplatione vacuam nudamque reddiderint. Sciendum tamen duobus modis spiritus immundos hominibus obedire: aut enim sanctitati fidelium divina gratia ac virtute subduntur, aut sacrificiis impiorum seu quibusdam carminibus deliniti, velut familiaribus adulantur. Qua opinione Pharisaei quoque decepti, arbitrati sunt etiam Dominum Salvatorem hac arte daemoniis imperasse, dicentes, In Beelzebub principe daemoniorum hic ejicit daemones ; secundum illam scilicet consuetudinem, qua norant suos magos vel maleficos per invocat
Abbreviated transcription (Latin):
anq. ulla mucrterent effecti. & alios illi in naquicia uehenitiores
ibisssus in muerrent: ⁊tidemq ipsis incassũ suas expendentibꝰ uires
mtar ina mt retenntis. potentiores nichilominꝰ aduersus militẽ ep̃i
uic tore iteru destinati. nichul penitꝰ ꝓ̃ualerent: eõ ꝓfecere tales
tanteq: eoꝵ in sidie tota magica arte quęsitȩ. ut ꝑ hec eiuidentiessi¬
me comꝓbarent: magnã ꝓfessioni xp̃ianorũ in esse uirtutem
quis ille ta seuȩ tã potentes umbrȩ quas estimabant solẽ lunamq si
aos Aires te fuissent obducere potuisse. hunc ñ solũ nichil ledere.
seđ ne adpunctũ quidẽ de monasterio suo ua. luerint ꝓturbare
uiq ꝓ hac admiratione confestim uenientes ad abbatẽ antonium.
um pilgrationũ suarũ magnitudines & causasatq insidias pate¬
ferius t⁊ liuoris occulti: apianos se fieri ꝓtinꝰ poposceruuati Srod¬

Expanded text:
absque ullo reuerterentur effectu et alios illi in nequitia uehementiores absque ullo reuerterentur effectu et alios illi in nequitia uehementiores rursus inmitterent itidemque ipsis in cassum suas expendentibus uires atque inaniter redeuntibus potentiores nihilominus aduersus militem Christi uictorem iterum destinati nihil penitus praeualerent, eo profecerunt tales tantaeque eorum insidiae tota magica quaesitae, ut per haec euidentissime conprobarent magnam profeseioni ChristianoTQm inesse uirtutem, quibus illae tam saeuae et tam potentes umbrae, quas aestimabant solem lunamque, si ad eas directae fuissent obducere potuisse, hunc non solum nihil laedere, sed ne ad punctum quidem de monasterio suo ualuerint proturbare. Cumque pro hac admiratione confestim uenientes ad abbatem Antonium inpugnationum suarum magnitudinem et causas atque insidias patefecissent liuoris occulti,
Abbreviated transcription (Latin):
senissime iostrumꝰ ilu fuisse. qͥ sẽꝑ insidiat ei :nunquã eui adi
persti potuerit incitare. & iccuro potestatẽ adño poposcisse uelurt
qui n ut tutte illiꝰ sea dñi defensione qui illũ sẽꝑ ꝓtexerit uinceret᷑.
anibus rinertiã eoꝵ ł forcitudinẽ seuãq nequiciã fuerant᷑ frequent̃
arptu multũ cognitionis accepimꝰ. Hi nanq despicientes beatũ an¬
conui ueut imgerttũ ac sine ltteris uirũ. uolentesq eũ sinichil
amplllede re potuissent. saltẽ de cella sua magicis prestigiis et
amulientione aemonũ ꝓturbare: sp̃s ei nequissimos immisere¬
aa urrim pugnatione morsu liuoris adducti eo qđ maxinie
nomanũ tups adeui uelut famulũ dĩ cotidie conuenirent. Cumq
lidonun qbide imprimento pectori suo frontiq signaculẽ sciris¬
alnuuna si untinn supplicit incubante. ne aparamare quide erars¬
cis mie monesi endes pr pus auderent. atq adcos qui illos dirererant:

Expanded text:
apertissime instruimur illum fuisse, qui semper insidiatus ei numquam eum ad peccatum potuerit incitare, et idcirco potestatem a domino poposcisse, uelut qui non uirtute illius, sed domini defensione qui illum semper protexerit uinceretur.artibus uel inertiam eorum uel fortitudinem saeuamque nequitiam fuerant frequenter experti, multum cognitionis accepimus. hi namque despicientes beatum Antonium uelut inperitum ac sine litteris uirum uolentesque eum, si nihil amplius laedere potuissent, saltim de cella sua magicis praestigiis et circumuentione daemonum proturbare, spiritus ei nequissimos inmiserunt, ad inpugnationem hanc morsu liuoris adducti, eo quod maximae hominum turbae ad eum uelut famulum dei cotidie conuenirent. cumque illo nunc quidem inprimente pectori suo frontique signaculum crucis, nunc uero orationi suppliciter incubante ne adproximare quidem dirissimi daemones eidem prorsus auderent atque ad eos qui illos direxerant
Abbreviated transcription (Latin):
immo uidaicũ sensũ signat ȩtatẽ. saluo scilicet nrõ sensu quo
uerit pat̾ scđd̃m illud. om̃a ꝑipsũ facta sunt & sine ipso factũ ⁊ ni¬
chnil: ante istud inquã geneseos tẽporale principiũ. om̃s illas
potestates celestesq uirtutes dm̃ creasse ñ dubiũ est. Quas apłs ꝑ
ordinẽ dinumerans. ita describit. Quia in xp̃o creata sunt om̃ia &¬
incelo & int̾ra. uisibilia & iniusibilia. siue angłi. siue archangłi.
suie throni. siue dominationes. siue principatus. siue potestates.
omia ꝑ ipsũ oe in ipso ereata sunt. De istorũ itaq numero. ñnullos
principes fuisse collapsos. lamentatio edechielis siue isaiȩ manifestis¬
sime docent. inquib principẽ tyri ł illũ luciferũ qͥ mane oriebat᷑.
flebili planctu cognoscimꝰ lamentari. & de illo quidẽ itadñs ad
edechiel. fili hominis. leua planctũ suꝑ principẽ tẏri. & diceser

Expanded text:
immo Iudaicum sensum signat aetatem saluo scilicet nostro sensu, quoimmo Iudaicum sensum signat aetatem saluo scilicet nostro sensu, quouerit pater secundum illud: omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil, ante istud, inquam, Geneseos temporale principium omnes illas potestates caelestesque uirtutes deum creasse non dubium est. quas apostolus per ordinem dinumerans ita describit: quia in Christo creata sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, siue angeli sine archangeli, sine throni siue dominationes, siue principatus sine potestates. omnia per ipsum et in ipso creata sunt. De istorum itaque numero nonnullos principes fuisse conlapsos lamentatio Ezechielis siue Esaiae manifestissime docent, in quibus principem Tyri uel illum Luciferum, qui mane oriebatur, flebili planctu cognoscimus lamentari. et de illo quidem ita dominus ad Ezechiel: fili hominis, leua planctum super principem Tyri: et dices ei:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ existimare debemꝰ. creationis & opificii sui principia abhuꝰ
mundi constitutione dm̃ primitꝰ inchoasse. quasi inillis ante¬
riorib atq innumeris scłis ab om̃i ꝓuidentia & dispensatione
diuina fuerit otiosus. ac tanquã non habens in quos boniatis
suȩ exercer&e beneficia. solitariꝰ atq ab om̃i munificentia alienꝰ
fuisse credat᷑. Qđ de illa immensa ac sine principio & incõp̃¬
hensibili maiestate. satis humile ÷ in congruũq sentire. ipso
dño de illis potestatib hȩc dicente. Quando facta sunt simul sidera:
laudauer me uoce magna om̃s angłi mei. Quigͦ int̾ sunt crea¬
cioni siderũ: ante istud principiũ in quo factũ dr̃ cęlũ & t̾ra.
cieati fuisse manifestis sime cõꝓbant᷑. Quippe qui ꝓ istis omĩb ui¬
sibilib creaturis quas uidebant ex nichilo ꝓcessisse. ereatorẽ mag¬
nauoce referuntur & ad muatione laudasse. Ante istud gͦ temꝰ¬

Expanded text:
enim existimare debemus creationis et opificii sui principia ab hujus enim existimare debemus creationis et opificii sui principia ab hujus mundi constitutione Deum primitus inchoasse, quasi in illis anterioribus atque innumeris saeculis ab omni providentia et dispensatione divina fuerit otiosus, ac tamquam non habens in quos bonitatis suae exerceret beneficia, solitarius, atque ab omni munificentia alienus fuisse credatur, quod de illa immensa ac sine principio et incomprehensibili majestate satis humile est incongruumque sentire, ipso Domino de illis potestatibus haec dicente: Quando facta sunt simul sidera, laudaverunt me voce magna omnes angeli mei . Qui ergo intersunt creationi siderum, ante istud principium in quo factum dicitur coelum et terra, creati fuisse manifestissime comprobantur, quippe qui pro istis omnibus visibilibus creaturis, quas videbant ex nihilo processisse, Creatorem magna voce referuntur et admiratione laudasse. Ante istud ergo tem
Abbreviated transcription (Latin):
O mĩa quȩ fecit ds̃. bona ualde. Si enĩ adõ tales isti creti sunt uł aa
hoc facti ut hos maliciȩ gradus teneant. ac sẽꝑ deceptioni & ru¬
inis hominũ uacent: contia ꝓ̃dictȩ scriptiurȩ sententiã infamabimꝰ
dm̃ uelut creatorẽ atq inuentorẽ malorũ. qđ scilicet pessimas
uoluntates ac naturas ipse condiderit. ad hoc eas creans: ut semp
innequicia ꝑseuerantes nunquã transire possint inbonȩ uo¬
luntatis affectũ. Hanc gͥ rationẽ diuersitatis huiꝰ. traditione
patrũ de scãrũ scripturarũ fonte ꝑcepimꝰ. Ante conditionem
huiꝰ uisibilis creature. sp̃uales cȩlestesq uirtutes dm̃ fecisse. que
ꝓ hoc ipso qđ scirent se ad tantã beatitudinis głam beneficio
creatoris ex nichilo fuisse ꝓductas. ꝑpetuas ei grãs referentes.
indesinent̾ eiꝰ laudib inhȩrerent: nemo fideliũ dubitat. Nec

Expanded text:
omnia quae fecit deus, bona ualde. si enim a deo tales isti creati sunt uel ad omnia quae fecit deus, bona ualde. si enim a deo tales isti creati sunt uel ad hoc facti, ut hos malitiae gradus teneant ac semper deceptionibus et ruinis hominum uacent, contra praedictae scripturae sententiam infamabimus deum uelut creatorem atque inuentorem malorum, quod scilicet pessimas uoluntates ac naturas ipse condiderit, ad hoc eas creans, ut semper in nequitia perseuerantes numquam transire possint in bonae uoluntatis adfectum. hanc igitur rationem diuersitatis huius traditione patrum de sanctarum scripturahujus visibiles creaturae spiritales coelestesque virtutes Deum fecisse, quae pro hoc ipso quod scirent se ad tantam beatitudinis gloriam beneficio Creatoris ex nihilo fuisse productas, perpetuas ei gratias referentes indesinenter ejus laudibus inhaererent, nemo fidelium dubitat. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
intẽplo positũ legimꝰ. & iterũ stare habeat in ȩccła ꝑ aduentũ
antixp̃i. Illaq om̃a quȩ in euuangło sequuntur. quȩ & im¬
pleta ante captiuitatẽ ierosolimoꝵ & infine mundi huius in¬
telliguutur implenda. Equib neutra opinio impugnat aliã
nec sequentẽ prior intellectꝰ euacuat. & iccirto ꝓposita a uob
questio licet ñ satis uideat᷑ nec frequent̾ int̾ homines uentilata
nec apud plurimos pateat. & ex hoc ipso apud aliquos ea quȩ
ꝓferemꝰ forsitan uideant᷑ ambigua: ita debemꝰ nrãm tẽpare
sententiã. qm̃ fidĩ ⁊Rinitatis nichil ꝓ̃iudicant. ut int̾ illa
habeatur quȩ madiȩ sunt tenenda. Quanquã ñ tali opinione
qualis suspicionib tantũ & conieturis colligi solet. sal manife¬
stis scripturarũ testimoniis om̃ia cõꝓbent᷑. Absit gͥ ut am̃ quie¬
quã creasse confiteam᷑ qđ substantialit̾ malũ sit. dicente scripea

Expanded text:
in templo positum legimus et iterum stare habeat in ecclesia per aduentum in templo positum legimus et iterum stare habeat in ecclesia per aduentum Antichristi, illaque omnia quae in euangelio sequuntur, quae et inpleta ante captiuitatem Hierosolymorum et in fine mundi huius intelleguntur inplenda. e quibus neutra opinio inpugnat aliam nec sequentem prior intellectus euacuat. Et idcirco proposita a uobis quaestio licet non satis uideatur nec frequenter inter homines uentilata nec apud plurimos pateat, et ez hoc ipso apud aliquos ea quae proferemus forsitan uideantur ambigua, ita debemus nostram temperare sententiam, quoniam fidei trinitatis nihil praeiudicat, ut inter illa habeatur quae medie sunt tequoda, quamquam non tali opinione qualis suspicionibus tantum et coniecturis colligi solet, sed manifestis scripturarum testimoniis omnia conprobentur. Absit ergo ut deum quicquam creasse confiteamur quod substantialiter malum sit, dicente scriptura:
Abbreviated transcription (Latin):
constant̃ possumꝰ definire. audent̾q nrãm ꝓferre sententiam.
Cauͦ quȩ medtiationi & exercitio niõ reseruans. obtecta scĩs scrip¬
turis sp̃s diuinus inseruit. quibusdã ea uolens indiciis & opini¬
onib colligi: ita pede tẽptĩ debent cauteq conferri. ut sit eoꝵ
assertio ł confirmatio indisputantis ł suscipientis arbitrio collocata:
Non nunquã enĩ cũ suꝑ una re diuersa ꝓmatur sententia. potest
utraq rationabilis iudicari. & sine detrim̃to fidei ł fixe ł medie sus¬
cipi. Id÷ ut ei nec plena credulitas nec absoluta refutatio deputetur.¬
prioriq sequens opinio derogaie ñ debeat. cũ neutra earũ fider
inueniatur obsistere. Quale ÷ illud qđ helias uenerit in iohe.
& iterũ sit aduentũ dñi p̃cessurꝰ. & de ab ominatione desolatio¬
nis qđ steterit in loco scõ ꝑ illud simulacrũ iouis qđ ierosolinis

Expanded text:
constanter possumus definire audenterque nostram proferre sententiam. constanter possumus definire audenterque nostram proferre sententiam. ea uero, quae meditationi et exercitio nostro reseruans obtecta sanctis scripturis spiritus diuinus inseruit, quibusdam ea uolens indiciis et opinionibus colligi, ita pedetemptim debent cauteque conferri, ut sit eorum adsertio uel confirmatio in disputantis uel suscipientis arbitrio eonlocata. nonnumquam enim cum super una re dinersa promatur sententia, potest utraque rationabilis iudicari et sine detrimento fidei uel fixe uel medie suscipi, id est ut ei nec plena credulitas nec absoluta refutatio deputeturpriorique sequens opinio derogare non debeat, cum neutra earum fidei inueniatur obsistere. quale est illud, quod Helias uenerit in lohaune et iterum sit aduentum domini praecursurus, et de abominatione desolationis, quod steterit in loco sancto per illud simulacrum Iouis quod Hierosolymis
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis uidentio intuler. Nonnulla uͦ adutranq ꝑfectionẽ id :
ctahystoricã quã allegoricã ita cõmode ac necessarie capiunturã
ut utraq ex planatio uitales sucos animȩ sũministret. ut ÷ illud
Siquis te ꝑcusserit in dext̃a maxillatua. ꝓ̃be illice alterã ee
iipsequptue uos in cuttate ista. fugite maliã. & Siuis ꝑfectus¬
ẽe:uade uende omĩa quȩ habes & da pauꝑih & habebis thes¬
aurũ incelo & ueni sequere me. Producit sanȩ & foenũ uiñitis
quib p abulis om̃s scripturarũ repleti sunt cãpi. simplice̾ scilicet
puramq narrationẽ historicȩ lectionis. qua simpliciores quiꝙ ac
minꝰ capaces ꝑfectȩ &e integrȩ rationis. de quib dr̃. homines & iu¬
menta saluabis dñe. scãmstatꝰ ac mensurȩ suȩ conditionẽ. adopͦ
tantũ & laborẽ actualis uitȩ uegetiores robustioresq reddantur
Quã ob rem. de iis quȩ aꝑta explanatione ꝓlata sunt: nos quoq

Expanded text:
ctis uidentibus intulerunt. nonnulla uero ad utramque perceptionem, id est tam historicam quam allegoricam ita conmode ac necessarie capiuntur, ut utraque explanatio uitales sucos animae subministret, ut est illud : si quis te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et alteram, et: cum persequuntur uos in ciuitate ista, fugite esse, vade, vende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . Producit sane et fenum jumentis, quibus pabulis omnes Scripturarum repleti sunt campi, simplicem scilicet puramque narrationem historicae lectionis, qua simpliciores quique ac minus capaces perfectae et integrae rationis, et quibus dicitur, Homines et jumenta saluabis domine, secundum status ac mensurae suae condicionem ad opus tantum et laborem actualis uitae uegetiores robustioresque reddantur. Quamobrem de his, quae aperta explanatione prolata sunt, nos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
negociationis tuȩ. repleta sunt interiora tua iniquitate. & peccasti
& eiecite de monte dĩ. & ꝑdidite o cherub ꝓtegens in medio lapidũ
igneorũ. Eleuatũ ÷ cortuũ indecore tuo. ꝑdidisti sapientiã tuã a
decore tuo. Int̾rã ꝓieci te. ante faciẽ regũ dedi te ut cernerẽ te. Inmul¬
titudine iniqͥtatũ tuarũ. & in iniquitate negotͦiationis tuȩ pollui¬

Expanded text:
tuae repleta sunt interiora tua iniquitate, et peccasti, et ejeci te de monte Dei, et perdidi te, o cherub protegens, in medio lapidum ignitorum. Elevatum est cor tuum in decore tuo, perdidisti sapientiam tuam a decore tuo, in terram projeci te, ante faciem regum dedi te, ut cernerent te. In multitudine iniquitatum tuarum,