comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce. S ante se ꝑ sublimia facta excu¬
tiunt. & tc̃ ad bene agendũ alios
sollicitos reddunt. Prius cogitatio¬
nũ alis semet ipsos feriunt. qr qͥcqͥd
in se inutilit᷑ torpet. sollicita inue¬
stigatione dep̾hendunt: districta a¬
nimaduersione corrigunt. Prius sua
pupure fletib curant. & tc̃ quȩ alieꝵ
sunt punienda denuntiant. Prius
gͦ alis insonant quã cantus emittant.
qr antequã ũba exhortationis ꝓfe¬
rant: om̃e qđ lo. cuturi sunt oꝑi¬
b clamant. Et cũ ꝑfecte in semet¬
ipsis uigilant. tc̃ dormientes alios
ad iuigilias uocant. S unde hȩc
canta doctori intelligentia. ut et
sibi ꝑfecte uigilet. & dorimentes
ad uigilias sub qͥbydam clamoris
ꝓuectib uocet: ut & peccatoꝵ tene¬
bras pͥus caute discutiat. & disere¬
te post modũ lucẽ p̃dicationis osten¬
dat: ut singulis iuxta modũ &tem¬
pora congruat. & simul om̃ib quȩ
illos sequant᷑ ostendat: Unde ad

Expanded text:
ce; sed ante se per sublimia facta excuce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, districta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt operibus clamant; et cum perfecte in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. 16. Ut rectanta doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris proventibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus, qui illos sequantur ostendat? Unde ad
Abbreviated transcription (Latin):
tube clangere concisius iubent᷑.
Scriptũ nanq est. Fac tibi duas tu¬
bas argenteas ductiles. Et paulo
bas exercitus dueit᷑. qr ꝑ duo p̃cep¬
ta caritatis. ad ꝓcinctũ fidei po¬
płs uocat᷑. Que iccirco argentee
fieri p̃cipiunt᷑. ut p̃dicatoꝵ ũba
lucis iitore pateant. & auditorũ
mͣtẽ nulla sui obscuritate confun¬
dant. Iecirco autẽ ductiles. qr ne¬
cesse est. ut hii qͥ uenturam uitam
p̃dicant. tribulationũ p̃sentiũ tun¬
sionib crescant. Bene aut̃ẽ dr̃i cũ
concisus clangor increpuerit. mo¬
p̃dicationis sermo cũ subtilius ac mi¬
nutius agit᷑. auditoꝵ corda contͣ
tẽptationũ certamina ardentus
sollert̃ incuendũ. qr cũ iã edere pa
rat. pͥus alas excutit: & semetipsũ
feriens uigilantiorẽ reddit. Qđ pa¬
tã uigilant᷑ uidemꝰ. Ipsi quippe cũ
ũba p̃dicationis mouent. pͥus se in
scĩs actionib exercent: ne in semet¬
ipsis torpentes oꝑe. alios excitent uo¬

Expanded text:
tubae clangore concisius jubentur. tubae clangore concisius jubentur. Scriptum namque est: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles . Et paulobas exercitus ducitur, quia per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant, 963 et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene autem dicitur: Cum concisus clangor increpuerit, mopraedicationis sermo cum subtilius ac minutius agitur, auditorum corda contra tentationum certamina ardentiussolerter intuendum, quia cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit. Quod patam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent vo
Abbreviated transcription (Latin):
tiores ac ꝓductiores edere cantus
solet. cũ uͦ matutinũ iã tẽpus ap¬
ꝓpinquat. leniores ac minutiores
om̃imͦꝰ uoces format. In qͥb galli
huiꝰ intelligentia quid nobis in¬
nuat. considerata p̾dicatoꝵ dis¬
cretio demonstrat. Qͥ cũ iniquis
adhuc m̃tib p̃dicant. altis & mag¬
nis uocib et̾m iudicii t̾rores in¬
timant: qr uidelicet quasi in pro¬
funde noctis tenebris clamant.
Cũ uͦ iã auditoꝵ suoꝵ cordibus
ueritatis lucẽ adeẽ cognoscunt.
clamoris sui magnitudinẽ. in leni¬
tatẽ dulcedinis u̾tunt: & ñ ta illa
quȩ sunt de pęnis t̾ribilia. quã
ea quȩ sunt blanda de p̃miis ꝓ¬
ferunt. Qͥ etiã minutis tẽ uocibus
cantant. qr ꝓpinquante mane sub
dormientes longus galli clamor
excitauerat. uigilantes succisior
cognoscere de regno subtilit᷑ dul¬
cia libeat. qͥ pͥus de iudicio adu̾sa
formidabat. Qđ bene ꝑ moysen ex¬
pͥmit᷑. cũ ad ꝓducendũ exercitum

Expanded text:
tiores ac productiores edere cantus tiores ac productiores edere cantus solet, cum vero matutinum jam tempus appropinquat, leniores et minutiores omnimodo voces format. In quibus galli hujus intelligentia quid nobis innuat considerata praedicatorum discretio demonstrat. Qui cum iniquis adhuc mentibus praedicant, altis et magnis vocibus aeterni judicii terrores intimant, quia videlicet quasi in profundae noctis tenebris clamant. Cum vero jam auditorum suorum cordibus veritatis lucem adesse cognoscunt, clamoris sui magnitudinem in lenitatem dulcedinis vertunt, et non tam illa quae sunt de poenis terribilia quam ea quae sunt blanda de praemiis proferunt. Qui etiam minutis tunc vocibus cantant, quidormientes longus galli clamor excitaverat, vigilantes succisior cognoscere de regno subtilia et dulcia libeat, qui prius de judicio adversa formidabat. Quod bene per Moysen exprimitur, cum ad producendum exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
deserunt nec tam̃ plangunt. flut̃
qͥ illicita q̃ faciunt etiam laudant.
alit̾ qͥ accusant praua. nec tamen
deuitant. Alit̃ qͥ repentina concu¬
piscentia suꝑant᷑. atq alit̃ qͥ in oul¬
pa ex consilio ligant᷑. Aut̃ qͥ licet
minima. crebro tam̃ illicita faci¬
unt: atq alit̃ qͥ se a paruis custo¬
diunt. sed aliquando in grauib
demergunt᷑. Alit̃ qͥ bona nec in¬
choant. alit̾ qui inchoata minime
cõsũmant. alit̃ qͥ mala occulte agc̃.
et bona publice. alit̾ qͥ bonz. q̃ faciunt
abscondunt. & tam̃ qͥbdam factis
publice inala de se opinari ꝑmittunt.
Et qͥdem de singulis qͥ sit admoni¬
tionis ordo subtilit̾ insinuare debu¬
imꝰ. sed formidata locutionis ꝓlixi¬
tate p̃pedim᷑. Auctore autẽ do. in
alio oꝑe id explere appetit animꝰ.
si tam̃ laboriose huiꝰ uitȩ adhuc
Habemꝰ uͦ aliud qd̃ de galli huiꝰ in¬
telligentia considerare debeamꝰ.
qr ꝓfundiorib horis noctis ualen¬

Expanded text:
deserunt, nec tamen plangunt; aliter deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Et quidem de singulis quis sit admonitionis ordo subtiliter insinuare debuimus, sed formidata locutionis prolixitate praepedimur. Auctore autem Deo in alio opere id explere appetit animus, si tamen laboriosae hujus vitae adhuc Habemus vero aliud quod de galli hujus intelligentia considerare debeamus, quia profundioribus horis noctis valen
Abbreviated transcription (Latin):
citi. alit̃ multiloquid uacantis. Aliter
timidi. alit̾ audatesaoliit̾ p̃igri alit̃
p̃cipites. Out̃ mansuoti. alit̃ iracun¬
dediti. alit̃ abstinentes. Aut̃ ꝑtinaces.
misericordit᷑ tribuunt. alit̾ qui ali¬
ena. raꝑe: contendunt. Alit̃ qui nec
aliena rapiunt. nec sua largiunt᷑.
alit᷑. qui. & ea quȩ habent sua tribu¬
stunt. Alit̃ discordes. alit̃ pȩccati. aut̃
seminantes iurgia. alit̾ pacifici. Alit̃
admonẽndi sunt qͥ sacre legis ũba ñ
catione imꝑfectio uel etas ꝓhibet. &
tam̃ p̃cipitatio impellit. Alit̃ qͥ in hoc
qđ tẽporalit̾ appetunt. ꝓsꝑant᷑. alit̃
qͥ qͥdem que mundi sunt concupis¬
cunt. sed tam̃ adũsitatis labore fa¬
tigant᷑. Nut̃ coniugiis obligati. ali¬
tͣ a coniugii nexib liberi. Alit̃ ad¬
mixtionẽ carnis exꝑti. alit̃ ignoran¬
tes. Alit̾ qui peccata deplorant oꝑum.
alit̃ qͥ cogitationũ. Alit̃ qͥ cõmissa
plangunt nec tam̃ deserunt. alit̃ qͥ

Expanded text:
citi, aliter multiloquio vacantes; aliter citi, aliter multiloquio vacantes; aliter timidi, aliter audaces; aliter pigri, aliter praecipites; aliter mansueti, aliter iracundediti, aliter abstinentes; aliter misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba non catione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qui
Abbreviated transcription (Latin):
da in oythara tensiones strate cor¬
darum: Quas tangendi artifex
ut ñ sibimetipsi dissimile canticũ
faciant. dissimilit̾ pulsat. Et ic
circo cordę consonã modulationẽ
reddunt. qr uno quidẽ plectro. s
te caritatis edificet. ex una doctri¬
na ñ una eademq exhortatione tan¬
gere corda audientiũ debet. Auit̃¬
nanq uiri. alit̾ admonde st̃ feminȩ.
Alit̃ iuuenes. alit̾ senes. Alit̃ in opes.
alit̾ locupletes. Alit̾ leti. alit̾ tristes.
Alit̃ subdit. alit̃ p̃lati. Alit̃ serui. ali¬
t̃ dñi. Alit̃ huius mundi sapientes.
alit̃ hebetes. Alit̾ impudentes. alit̾
uerecundi. Flit̃ ꝓt̾ui. alit̃ pusilla¬
nimes. Alit̾ patientes. alit̾ impatien¬
tes. Alit̃ beniuoli. alit̃ inuidi. Aliter
simplices. alit̾ impuri. Aut̃ incolumes.
alit̾ egri. Alit̃ qui flagella metuunt.
et ꝓpt̾ea innocent᷑ uiuunt: alit̃ qui
sic in iniquitate duruerunt. ut nec
ꝑ flagella corrigant᷑. clit̃ mims ta¬

Expanded text:
dam citharae tensiones tractae chordam citharae tensiones tractae chordarum. Quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum fenim chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed te charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. namque viri, aliter admonendae sunt feminae; aliter juvenes, aliter senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis ta
Abbreviated transcription (Latin):
quisq p̃dicator pͥus in audito¬
rib suis qualitatẽ uite conside¬
rat. & te̾ demũ ad erudiendũ
congruam uocẽ p̃dicationis for¬
mat. Quasi eni horas noctis dis¬
cernere est: pecratoꝵ merita diudica¬
re. Quasi horas noctis discernere est.
actionũ tenebras. apta increpationis
uoce corriꝑe. Gallo itaq intelligenti¬
a desuꝑ tribuit᷑. qr doctori ueritatis
discretionis uirtus. ut nouerit qͥb.
quid. quando. uel quomͦ inferat. di¬
uinitus ministrat᷑. Non enĩ una ea¬
deq cunctis exhortatio conuenit.
qr nec cunctos par morũ qualitas
astringit. Sȩpe autẽ aliis offioiunt.
que aliis ꝓsunt. Nam & plerunq
herbe que hȩc animalia reficiunt.
alia occidunt: & lenis sibilus equos
mitigat. catulos instigat: & medi¬
camentũ qđ hunc morbũ imminu¬
it. alteri uires iungit: & panis qͥ
uitã fortiũ roborat. paruulorũ
necat. Pro qualitate gͥ audientiũ.
formari debet sermo doctoꝵ: ut
men a cõmunis edificationis arce

Expanded text:
in auditoribus suis qualitatem vitae considerat et tunc demum ad erudiendum congruam vocem praedicationis format. Quasi enim horas noctis discernere est peccatorum merita dijudicare, quasi horas noctis discernere est actionum tenebras apta increpationis voce corripere. Gallo itaque intelligentia desuper tribuitur, quia doctori veritatis, discretionis virtus ut noverit, quibus, quid, quando, vel quomodo inferat, divinitus ministratur. Non enim una eademque cunctis exhortatio convenit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe enim aliis officiunt quae aliis prosunt. Nam et plerumque herbae quae haec animalia reficiunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum, quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut men a commu
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̃ceptũ dñi. si forte respiciat dñs
affliotionẽ meã. & reddat mͥ bonũ
ꝑ maledictione hac hodierna. Q. uib
ꝓfecto u̾bis indicat. qr ꝓ ꝑpetrato ber¬
sabee scelere. exurgentẽ contra se fi¬
liũ fugiers. reduxit ad animũ ma¬
cam conuicia quã adiutoria credi¬
dit. quib se purgari sibiq misere¬
ri posse indicauit. Cc̃ enĩ illata con¬
uicia bene toleramꝰ. cũ in secreto m̃¬
tis ad mala ꝑpetrata recurrimꝰ. Le¬
ue quippe uidebit᷑ qđ imuria ꝑeu¬
tim̃. dũ in actione nr̃a conspicimꝰ.
qr peius ẽ qđ merem᷑. Sicq fit. ut

Expanded text:
ta praeceptum Domini: si forte respiciat Dominus afflictionem meam: et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Quibus profecto verbis indicat, quia perpetrato Bersabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum, matam convicia, quam adjutoria credidit, quibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad mala perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur, quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus, quia pejus est, quod merem
Abbreviated transcription (Latin):
struet᷑. Uel certe celoꝵ ratio ẽ. ipsa
iuuificatrix uirtus. que sp̃s format
angłoꝵ. Ds̃ enĩ sicut ẽ causa causa¬
rũ. sicut uita uiuentiũ: ita etiam
ratio rationabiliũ ereaturarũ. Tẽ
gͦ celoꝵ rationẽ dñs narrat. cum
semet ipsũ nob̾ qͦmͦ electis spiritib
p̃sit insinuat: tc̃ celoꝵ rationem
narrat. cũ det̾sa mentis nr̃e caligi¬
ne. clara se uisione manifestat.
Unde et in euangłio dicit. Uenit
hora cũ iam ñ in parabolis loquar
uobis. sed palam de patremeo an¬
nuntiabo uobis. Palam qͥppe de pa¬
tre annuntiare se asserit. qr ꝑ pate
factã tc̾ maiestatis sue speciem et
qͦmͦ ipsi gignenti ñ impar appare¬

Expanded text:
 Vel certe coelorum ratio est ipsa vivificatrix virtus, quae spiritus format angelorum. Deus enim sicut est causa causarum, sicut vita viventium, ita etiam ratio rationabilium creaturarum. Tunc ergo coelorum rationem Dominus narrat, cum semetipsum nobis quomodo electis spiritibus praesit insinuat. Tunc coelorum rationem narrat, cum, detersa mentis nostrae caligine, clara se visione manifUnde et in Evangelio dicit: Venit hora cum jam non in parabolis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Palam quippe de Patre annfactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipsi gignenti non impar or
Abbreviated transcription (Latin):
audientis ualeat. que sibi sint
congrua tẽporũ mom̃ta ꝑpen¬
dat. Pene gͦ de eisdem catulis dr̃
quando cubant in antris. & in spe¬
cub insidiant᷑. Doctores eñi scĩ
quando & arguenda conspiciunt.
Et uelut in antris se contegunt.
quia in suis cordib occultant᷑.
S cũ oportunũ tẽpus inuenerint.
repente ꝓsiliunt: nulla que di¬
cenda sunt reticent. & ceruicem
suꝑbientiũ morsu asꝑe increpa¬
tionis tenent. Siue itaq ꝑ apłos.
eo fubrogauit. huic leene dñs co¬
tidie p̃dam capit:  ꝑ eos quos ce¬
ꝑit. alios etiam caꝑe ñ desistit.¬
Ad hoc quippe iusti huus mundi
peccatores rapiunt. ut ꝑ conũsos
eos alii etiam ex mundo rapiant᷑.
esurit. quanta se ab apłis concu

Expanded text:
audientis valeat, quae sibi sunt audientis valeat, quae sibi sunt congrua temporum momenta perpendat. Bene ergo de eisdem catulis dicitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Doctores etenim sancti quandoque et arguenda conspiciunt, et velut in antris se contegunt, quia in suis cordibus occultantur, sed cum importunum tempus invenerint, repente cenda sunt reticent, et cervicem superbientium morsu asperae increpationis tenent. Sive itaque per aposlocum subrogavit, huic leaenae Dominus quotidie praedam capit, et per eos quos cepit alios etiam capere Ad hoc quippe justi hujus mundi peccatores rapiunt, ut per conversos alii etiam ex mundo rapiantur.esurit, quanta se ab apostolis concu
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ filii: unde & ñ immerito catu¬
li dicunt᷑. Vel certe qr & si qͦrirlam
fideliũ magistri sunt: uniu̾salis ta¬
m̃ eccłie discipłos se eẽ głant᷑. Leenȩ¬
sue inspirationis ab errore uitam
delinquentiũ diripit. Et animas
catuloꝵ illius replet. qr conu̾sione
multoꝵ piis doctoꝵ desideriis sa¬
tisfacit. De quib catulis bene sub¬
iungit᷑. Quando cubant in antris.
& in specub insidiant᷑. Neq enim i¬
cuncta tẽpora. doctrinȩ sunt con¬
grua. Nam plerũq doctoꝵ uirtꝰ
ꝑdit᷑. si intẽpestiue ꝓferat᷑. Sepe
ris congruentis animat᷑. Ille gͦ
scit recte dicere. qui & ordinate
nouit tacere. Quid eñĩ ꝓdest eo tẽ¬
pore irascente corriꝑe. quo alie¬
nata mente ñ ualet aliena u̾ba
ꝑeiꝑe. sed semet ipsum uix ualet
tolerare: Furentẽ quippe qui ꝑ
inuectionẽ corripit. quasi ei qͥ
ñ sentiat plagas ebrio imponit.
Doctrina itaq ut ꝑuenire ad cor

Expanded text:
tium sunt filii. Unde et non immerito catutium sunt filii. Unde et non immerito catuli dicuntur. Vel certe, etsi quorumdam fidelium magistri sunt, universalis tamen Ecclesiae discipulos se esse gsuae inspirationis ab errore vitam delinquentium diripit; et animas catulorum illius replet, quia conversione multorum piis doctorum desideriis satisfacit. De quibus catulis bene subjungitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Neque enim cuncta tempora doctrinae sunt congrua. Nam plerumque dictorum virtus perditur, si intempestive proferantur. Saepe ris cosit recte docere qui ordinate novit tacere. Quid enim prodest eo tempore irascentem corripere, quo anenata mente non solum aliena verba percipere, sed semetipsum vix valet tolerare? Furentem quippe qui per invectionem corripit, quasi ei qui non sentiat, plagas ebrio imponit. Doctrina itaque ut pervenire ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
redeptorẽ suũ firma auctoritate
p̃dicarent: adhuc contra adu̾sari¬
os suos quasi in antris insidiaban¬
t̃. Clausis quippe forib. quasi in
qͥb dam abditis specub suis catu¬
li rapturi mundũ cubabant: ut
amimꝗrũ p̃dam postmodũ p̃su¬
m̃tes diripent. de qͥb tẽ certũ est
qđ mundi impetũ etiã sibimetip¬
sis latendo formidarent. Illis fo¬
tis nr̃e insidiati quesierunt: ut
culpã nrãm int̾ficerent. om̃emq in
nobis peccati uitã necarent. Horũ
pͥmo ili esurienti catulo. sed iam
ualenti ostensa ꝑ linteũ gentilitate
quasi monstrata p̃da dr̃ macta et.
manduca. His catulis uelut adhuc
infirmis ut cubare in antris de¬
beant iubet᷑: cũ eis dñica uoca dĩ÷
Sedete in ciuitate. quoadusq indu¬
amini uirtute ex alto. An non re
runt: Et hec qͥdẽ facta a scĩs apłis
nouimꝰ. hec nc̃ etiã fieri a rectis do¬
ctorib uidemꝰ. Ipsi enĩ & si subsequen¬
tiũ poploꝵ patres sunt. tam̃ p̃ceoen¬

Expanded text:
Redemptorem suum firma auctoritate praedicarent, adhuc contra adversarios suos quasi in antris insidiabantur. Clausis quippe foribus quasi in quibusdam abditis specubus suis catuli rapturi mundum cubabant, ut animarum praedam postmodum praesumentes diriperent, de quibus tunc certum est quod mundi impetum etiam sibimetipsis latendo formidarent. Illis fotis nostrae insidiati quaesierunt, ut culpam nostram interficerent, omnemque in nobis peccati vitam necarent. Horum primo illi esurienti catulo, sed jam valenti, ostensa per linteum gentilitate, quasi monstrata praeda dicitur: Macta, et manduca . His catulis velut adhuc infirmis, ut cubare in antris debeant jubetur, cum eis Dominica voce dicitur: Sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . An non recrunt? Et haec quidem facta a sanctis apostolis novimus, et nunc etiam fieri a rectis doctoribus videmus. Ipsi enim, etsi subsequentium populorum patres sunt, tamen praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc futura sunt. qͣsi iam p̃terita
diumꝰ sermo describit. hoc in se ui
tra fundat᷑. qͥa in solida m̃bra redu¬
cit᷑. Et glebe cõpingunt᷑. qr nimi¬
rũ firma corpora ex puluere colle¬
cta consurgunt. S postquã u̾ba hec
dnica qͦmͦ de futuro intelligenda sint
diximꝰ. nc̃ etiam qͥd de p̾senti insinu¬
re faciet: Celoꝵ rationẽ dñs narrat.
dũ nc̃ insinuando suꝑna secreta. e¬
lectoꝵ suoꝵ m̃tes illuminat. Concen¬
tũ uͦ celi dormire facit. dũ concor¬
des hymnos angłoꝵ. atq illa cęle¬
stiũ uirtutũ gaudia. reꝓboꝵ cordi¬
b iusto iudicio abscondit. Qͥ cõcen¬
tus celi quãuis in se intrinsecus ui¬
gilet. in ipsa tam̃ reꝓboꝵ ignoran¬
tia extrinsecus dormit. Et narra¬
t᷑ gͦ secreti cęlestis ratio. & tam̃ con¬
centus cȩli dormire ꝑmittit᷑: qr et
aliis ꝑ inspirationẽ suꝑnȩ retribu¬
tionis scientia pandit᷑. & aliis quȩ

Expanded text:
adhuc futura sunt quasi jam praeterita divinus sermo describit, hoc in se vidterram fundatur, quia in solida membra reducitur. Et glebae compinguntur, quia nimirum firma corpora ex pulvere collecta consurgunt. Sed postquam verba haec dominica quomodo de futuro intelligenda sint diximus, nunc etiam quid de praesenti insinure faciet? Coelorum rationem Dominus narrat, dum nunc insinuando sulectorum suorum mentes illuminat; concentum vero coeli dormire facit, dum concordes hymnos angelorum, atque illa coelestium virtutum gaudia reproborum cordibus justo judicio abscondit. Qui concentus coeli, quamvis in se intrinsecus vigilet, in ipsa tamen reproborum ignorantia extrinsecus dormit. Enarratur ergo secreti coelestis ratio, et tamen concentus coeli dormire permittitur, quia et aliis per inspirationem supernae retributionis sc
Abbreviated transcription (Latin):
to nobis altius sonat. quanto ꝙ iñ¬
tes nr̃as ui intime illustrationis
penetrat. Sublatis nanq ortis et
occidentib ũbis. quasi quida sonus
etͣne p̃dicationis fit: ipsa imago
int̾ne uisionis. Unde recte uẽ ad
beatũ iob dñs dicit. Quis enar¬
rauit celoꝵ rationẽ. & concentũ
celi quis dormire faciet: Quid
enĩ celoꝵ ratio accipit᷑. nisi uis su
centũ. nisi concors p̃dicantium
sermo signat᷑: Conditor gͥ nr̃
cũ cęloꝵ rationẽ narrare ceꝑit.
Non docebit ultra uir ꝓximum
suũ. & uir frẽm suũ dicens: cog¬
nosce dnm. Dm̃s enĩ cognoscent
me: a minimo eooz usq ad maxi

Expanded text:
to altius sonat quanto et mentes nostras vi intimae illustrationis penetrat. Sublatis namque fortis et occidentibus verbis, quasi quidam sonus aeternae praedicationis fit ipsa imago internae visionis. Unde et recte nunc ad beatum Job Dominus dicit: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quid enim coelorum ratio accipitur, niscentum, concors praedicantium sermo signatur. Conditor igitur noster cum coeli rationem enarrare coeperit, « Non docebit ultra proximum suum, et vir fratrum suum dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me a mini
Abbreviated transcription (Latin):
ta specie maiestatis suȩ. sed p̃dica¬
toꝵ suoꝵ uoce locutus ẽ: ut cor¬
da adhuc carnalia carnis lingua
pulsaret. & tanto facilius insue¬
ta ꝑcipent: quanto ea ꝑ sonitum
consuete uocis audirent. Ut post¬
quã ꝑ mort̾e in puluere caro resol¬
uit᷑. & ꝑ resurrectionẽ puluis ani¬
mat᷑. tc̃ de do audire u̾ba ñ queri¬

Expanded text:
ta specie majestatis suae, sed praedicatorum suorum voce locutus est, ut corda adhuc carnalia carnalis lingua pulsaret, et tanto facilius insueta perciperent, quanto ea per sonitum consuetae vocis audirent. At postquam per mortem in pulverem caro resolvitur, et per resurrectionem pulvis animatur, tunc de D
Abbreviated transcription (Latin):
sibilit᷑ tria sunt: a in diuisibilit̃
tria unũ. Lingua gͦ tẽ narran¬
tis di est: uisa claritas subleuantis.
Et concentus cęli tc̃ dormitunt. qr ap¬
parente in iudicio retributore ope¬
rum. exhortationũ tam ũba cessa¬
bunt. Unde ⁊ apte ipsũ resurrectio¬
nis tẽpus adiungit᷑. cũ ilico ꝓfertur.

Expanded text:
sibiliter tria sint, et indivisibiliter tria unum. Lingua ergo tunc narrantis Dei est visa claritas sublevantis. Et concentus coeli tunc dormiet, quia apparente in judicio retributore operum, exhortationum jam verba cessabunt. Unde et aperte ipsum resurrectionis tempus adjungitur, cum illico profertu
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinȩ tempꝰ intelligit: ipse ñ so¬
lũ ꝓ se. sed etiã ꝓ eis quib laboris
sui studia impendit. maiora intel¬
ligentie munera ꝑcipit. Unde hic
quoq apte dr̃. Quis p̃parat cor¬
uo ȩscam suã. quando pulli eius
ñ habeant cibos: Cũ eñ pulli ut sa¬
tient᷑ clamant. coruo esca p̃parat᷑: qͥa
dũ ubũ cñ boni auditores esuriunt.
ꝓ reficiendis eis maiora doctorib in¬
telligentiȩ dona tribuunt᷑. Sequit᷑.¬

Expanded text:
doctrinae tempus intelligit, ipse non sodoctrinae tempus intelligit, ipse non solum pro se, sed etiam pro eis, quibus laboris sui studia impendit, majora intelligentiae suae munera percipit. Unde hic quoque apte dicitur: Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus non habeant cibos? Cum enim pulli ut satientur clamant, corvo esca praeparatur, quia dum verbum Dei boni auditores esuriunt, pro reficiendis eis majora doctoribus intelligentiae dona tribuuntur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
esurientib discipłis alim̃ta uite
lo quendo subministrat. Quos
tanto ardentius de suꝑiorib reficit.
quanto uerius a mundi nitore i¬
grescere penitentie lam̃tatione cog¬
noscit. Pulli autẽ dũ nigro se pen¬
narũ colore uestiunt. de se etiam
uolatũ ꝓmittunt: qr cũ magis di¬
scipłi abiecta de se sentiunt. quo
magis sese despicientes affligunt.
eo amplius spem ꝓuectus su in
altiora pollicent᷑. Vnde & curat do¬
ctor festinantius alere. quos iam
ꝑ queda indicia ꝓuidet posse et
aliis ꝓdesse. Hinc enĩ timotheũ pau¬
lus ammonet. uelut plumescentes
pullos sollicitius nutrire dũ dicit.
Quȩ audisti a me ꝑ multos testes.
hec cõmenda fidelib hominib: qͥ
idonei erunt & alios docere. Quȩ
doctrine discretio dũ caute a p̃di¬
catore oustodit᷑. ei di uinitus lar¬
gior copia p̾dicationiᷤᷤ dat᷑. Dũ enĩ
ꝑ caritatẽ cõpati afflictis discipłis
nouit. dũ ꝑ discretionẽ congruũ

Expanded text:
esurientibus discipulis alimenta vitae esurientibus discipulis alimenta vitae loquendo subministrat. Quos tanto ardentius de superioribus reficit, quanto verius a mundi nitore nigrescere poenitentiae lamentatione cognoscit. Pulli autem, dum nigro se pennarum colore vestiunt, de se et volatum promittunt; quia quo magis discipuli abjecta de se sentiunt, quo magis sese despicientes affligunt, eo amplius spem sui profectus in altiora pollicentur. Unde et curat doctor festinantius alere quos jam per quaedam indicia praevidet posse et aliis prodesse. Hinc enim Timotheum Paulus admonet, velut plumescentes pullos sollicitius nutrire, dum dixit: « Quae audisti a me per multos testes, haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere . Quae doctrinae discretio dum caute a praedicatore custoditur, ei divinitus largior copia praedicationis datur. Dum enim per charitatem compati afflictis discipulis novit, dum per discretionem congruum
Abbreviated transcription (Latin):
rita minus digne deflere cognos¬
cit. Expectat quippe atq. ammo¬
net. ut a nitore uitȩ p̾sentis pͥus
ꝑ penitentiȩ lamenta nigrescant.
& tc̃ demũ congrua p̃dicationis
subtilissimȩ nutrimenta ꝑcipiant.
Coruus in pullis ora inhiantia res¬
picit. sed ante in eis pennarũ i¬
gredine indui corpus quęrit: &
discretus doctor int̾na mysteria
eoꝵ sensib ñ ministrat. quos ad¬
huc ab hoc scło nequaquã se ab¬
iecisse considerat. Quanto gͥ di¬
scipłi exterius ꝑ cultũ uite prȩ¬
sentis minus quasi nigri sunt.
tanto ꝑ cibũ uerbi interius mi¬
nus replent᷑. Et quo se a tẽpo¬
rali gła ñ euacuant. eo a sp̃u¬
ali refectione ieiunant. Si uͦ
sui gemitus uelut nigrescentes
plumas ꝓferant. ilico in contem¬
plationẽ doctor ad escam de sub¬
limib deferendam quasi pulloꝵ
refectionẽ coruus cogitans uolat.
Eisq hiantib in ore cibũ reuocat.
dũ ex ea intelligenti a quã cęꝑit.

Expanded text:
rita minus digne deflere cognosrita minus digne deflere cognoscit. Exspectat quippe atque admonet ut a nitore vitae praesentis prius per poenitentiae lamenta nigrescant, et tunc demum congrua praedicationis subtilissimae nutrimenta percipiant. Corvus in pullis ora inhiantia respicit, sed ante in eis pennarum nigredine indui corpora quaerit. Sic et discretus doctor interna mysteria eorum sensibus non ministrat, quos adhuc ab hoc saeculo nequaquam se abjecisse considerat. Quanto igitur discipuli exterius per cultum vitae praesentis minus quasi nigri sunt, tanto per cibum verbi interius minus replentur; et quo se a corporali gloria non evacuant, eo a spiritali refectione jejunant. 34. Secus si sui gemitus velut nigrescentes plumas proferant, illico in contemplationem doctor ad escam de sublimibus deferendam quasi pullorum refectionem cogitans corvus volat, eisque inhiantibus in ore cibum revocat, dum ex ea intelligentia quam coeperit,
Abbreviated transcription (Latin):
cendo nigrescant: eosq in edia affi¬
ci patit᷑. quo adusq in illis ꝑ penna¬
rũ nigredinẽ sua similitudo uide¬
at᷑. Qui huc illucq uagant᷑ in nidũ.
& ciboꝵ expetunt aꝑto ore subsi¬
diũ. At cũ ingrescere ceꝑint. tanto
eis p̃benda alim̃ta ardentius requi¬
rit: quanto illos alere diutius di¬
stulit. Coruiis ꝓfecto ẽ doctus quisq¬
p̃dicator. qui magna uoce clamat.
aũ peccatoꝵ suoꝵ memoriã att.¬
quãda coloris nigredinẽ portat. Cu
quide nascunt᷑ in fide discipłi. sed
fortasse adhuc considerare infirmi
tatẽ ꝓpͥam nesciunt. fortasse a pec¬
catis p̃teritis memoriã aũtunt. et
ꝑ hoc eam quã assumi oportet con¬
tra huiꝰ mundi głam. humilitatis
nigredinẽ ñ ostendunt. Hii uelut.
ad accipiendas escas os aꝑiunt.
cũ doceri de secretis sublimib q̃¬
runt. S eis doctor suus alim̃ta
p̃dicam̃toꝵ sublimiũ tantominus
tribuit. quanto illos peccata p̃te¬

Expanded text:
cendo nigrescant, eosque inedia afficendo nigrescant, eosque inedia affici patitur, quoadusque in illis per pennarum nigredinem sua similitudo videatur. Qui huc illucque vagantur in nido, et ciborum expetunt aperto ore subsidium. At cum nigrescere coeperint, tanto eis praebenda alimenta ardentius requirit, quanto illos alere diutius distulit. Corvus profecto est doctus quisqdicator, qui magna voce clamat, dum peccatorum suorum memoriaquamdam coloris nigredinem portat. Cui quidam nascuntur in fide discipuli, sed fortasse adhuc constatem propriam nesciunt, fortasse a peccatis praeteritis memoriam avertunt, et per hoc eam quam assumi oportet contra hujus mundi gloriam humilitatis nigredinem non ostendunt. Hi velut ad accipiendas escas os aperiunt, cum doceri de secretis sublimibus quaerunt. Sed eis doctor suus alimenta praedicamentorum sublimium tanto minus tribuit, quanto illos peccata praete
Abbreviated transcription (Latin):
& studuerunt pͥus audientib p̃dica¬
re. & postinodũ resistentib exempla
conũse gentilitatis ostendere: quasi
efurientes pulli huic coruo ȩscam
suã & pͥus clamando. & postmodũ
uagando quęsierunt. Unde enĩ ua¬
gant᷑ pulli. inde ęscam coruus in¬
uenit. qr dũ ꝑ laborẽ p̃dicantiũ cõ¬
ũsã ad dm̃ gentilitatẽ iudaicus po¬
płs respicit. ad extremũ quandoq
sultitiam suȩ infidelitatis erubes
cit. Et tẽ scripturȩ sacrȩ sententi¬
as intelligit. cũ pͥusquã sibi eas gen¬
tib innotuisse cognoscit. Atq exple¬
ta uagatio ne pulloꝵ. ad ꝑcipien¬
da sacra eloquia os cordis aꝑit. qr
infidelem popłm filiis suis exoran¬
tib tolero. & p̃dicantib pasco: atq ad
alia uagantib conũtendũ quandoq
in fine sustineo. Est adhue aliud qđi
de coruo moralit̾ possit intelligi. E¬
ditis nanq pullis. ut fert̃ ȩscam ple¬
ne p̃bere dissimulat. pͥusqu̾ã plumes¬

Expanded text:
 audientibus praedica audientibus praedicare, et postmodum resistentibus exempla conversae gentilitatis ostendere, quasi esurientes pulli huic corvo escam suam prius clamando et postmodum vagando quaesierunt. Unde enim vagantur pulli, inde escam corvus invenit, quia dum per laborem praedicantium conversam ad Deum gentilitatem Judaicus populus respicit, ad extremum quandoque stultitiam suae infidelitatis ercit. Et tunc Scripturae sacrae sententias intelligit, cum priusquam sibi eas gentibus innotuisse cognoscit, atque expleta vagatione pullorum ad percipienda sacra eloquia os cordis aperit; quia, infidelem populum, filiis suis exorantibus, tolero, et praedicantibus pasco, atque ad alia vagantibus, convertendum quandoque in fine sustineo? Est et aliud, quod de corvo moraliter possit intelligi. Editis namque pullis, ut fertur, escam plene p
Abbreviated transcription (Latin):
pulloꝵ uoce satiat᷑. Illua tam̃ in hoc
u̾su debemꝰ sollert̃ intueri. qđ huic
coruo esca dr̃ pͥmũ pullis clamanti¬
b & postmodũ uagantib p̃parari.
Clamantib nanq pullis coruo esca p̃¬
parata est: cũ p̃dicantib apłis ũbũ di
iudea audiens. mͦ in trib milib mͦ
in quinq milib spũali ẽ intelligen¬
tia satiata. S cũ ꝑ repboꝵ multitudi¬
nẽ. crudelitatẽ suã contra p̃dicantes
exerceret. & quasi pulloꝵ uitã neca¬
ret: hii idem pulli in uniũsa mun¬
di parte disꝑfi sunt. Unde & eisdem
cartialib patrib. spuali p̃dicationi
resistentib dr̃. Uobis oportebat pri¬
mũ loqui u̾bũ di. sed qr repellitis
illud. ⁊ indignos uos iudicatis et̾ne
uite. ecce conũtom̃ ad gentes. Sci¬
entes ꝓfecto qd postqu̾a gentilitas
crederet. etiam iudȩa ad ficde ueniret.
Unde et scriptũ est. Donec plenitudo
gentiũ intraret. & sic om̃is isrł sal¬
uus fieret. Quia gͥ sũmoꝑe scĩ apłi¬

Expanded text:
pullorum voce satiatur. Illud tamen in hoc versu debemus solerter intueri, quod huic corvo esca dicitur primum pullis clamantibus et postmodum vagantibus praeparari. Clamantibus namque pullis corvo esca praeparata est, cum praedicantibus apostolis verbum Dei Judaea audiens, modo in tribus millibus, modo in quinque millibus spirituali est intelligentia satiata. Sed cum per reproborum multitudinem crudelitatem suam contra praedicantes exerceret, et quasi pullorum vitam necaret, iidem pulli in universa mundi spatia dispersi sunt. Unde et eisdem carnalibus patribus spiritali praedicationi resistentibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes ; scientes profecto quod postquam gentilitas crederet, etiam Judaea ad fidem veniret. Unde et scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Quia igitur s
Abbreviated transcription (Latin):
grãm quis infudit : Uel ipsis
sõĩs p̾dicatorib. quis nisi ego
intelligentiã dedit. ut sciant
quando uel quib debeant uen¬
turũ mane nuntiare: Iecirco eni
quando & quid agunt sentiunt.
qr hoc intrinsecus me reuelante
cognoscunt. Notandũ uͦ ẽ qđ
sapientia diuinitus inspirata in
uiscerib hominis ponit᷑. qr nimirũ
quantũ ad electoꝵ numerũ exspe
ctat. ñ in solis uocib. sed etiã in sen¬
sib dat᷑ ut iuxta qđ loqͥt᷑
lingua uiuat conscientia.
& lux ens tanto clarius resplende¬
at in suꝑficie. quanto uerius mar¬
est hoc qđ addit᷑. uel quis dedit gal¬
lo intelligentiã. subtiliori adhuc
expositione discutere. Intelligentia
quippe doctoꝵ tanto eẽ subtilior
debet. quanto se ad penetranda
inuisibilia exercet: quanto nil ma¬
teriale discutit. quanto x ꝑ uocẽ
corporis loquens. om̃e qđ est cor¬
poris transit. Que ꝓfecto nullate¬
nꝰ sũmis congrueret. nisi eã can

Expanded text:
gratiam quis infudit? vel ipsis gratiam quis infudit? vel ipsis sanctis praedicatoribus quis, nisi ego, intelligentiam dedit, ut sciant quando vel quibus debeant venturum mane nuntiare? Idcirco enim quando et quid agant sentiunt, quia hoc intrinsecus me revelante cognoscunt. Notandum vero est quod sapientia divinitus inspirata in visceribus hominis quia nimirum quantum ad elecn in solis vocibus, sed etiam in sensibus datur, ut juxta quod loquitur lingua vivat conscientia, et lux ejus tanto clarius resplendeat in superficie quanto verius inarest hoc quod additur: Vel quis dedit gallo intelligentiam, subtiliori adhuc expositione discutere. Intelligentia quippe doctorum tanto esse subtilior debet, quanto se ad penetranda invisibilia exercet, quanto nil materiale discutit, quanto et per vocem corporis loquens, 961 omne quod est corporis transit. Quae profecto nullatenus summis congruere
Abbreviated transcription (Latin):
tanta iactatione suꝑbiȩ ñ fuissec
elatus. De quo nequaquã moue¬
at qđ suꝑius dictũ eͣ: quartum
qđ incedit felicit᷑. Cria quippe
incedere bene dixit. & quartũ fe¬
liciter. Non enĩ om̃e qđ felicit᷑
bene. neq in hac uita om̃e qđ
bene felicit᷑. Nam leo. gallus. &
aries. bene incedunt. sed ñ hic fe
sed uixta breue tẽpus uite pre
sentis ipsa illa fallacia ꝓsꝑa
datũ ẽ ei contra uige sacrificiũ
ꝓpt̾ peccata. et ꝓsternet᷑ ueritas
in t̾ra. & faciet & ꝓsꝑabit᷑. Quod
salomon ait. incedit felicit᷑. hoc
danihel dic̃. ꝓsꝑabit᷑. Iuxta hoo
itaq testimoniũ qͦ ꝑ salomonẽ
dr̃ gallus succinctis lumbis. ap¬
te etiã hoc loco gallũ scõs p̾di¬
catores accipimꝰ. Ad se gͦ cuncta
referens ds dicit. Qͥs posuit in
uiscerib hominis sapientiã. uel
quis dedit gallo intelligentiã:
Aosi diceret. In cor hominis huma¬
na sapientis. suꝑne sapientiȩ

Expanded text:
tantae jactatione superbiae non fuisset tantae jactatione superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam moveat, quod superius dictum est, Quartum quod incedit feliciter: tria quippe incedere bene, dixit, et quartum feliciter; non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vita omne quod bene, feliciter. Nam leo, gallus et aries bene incedunt, sed non hic fesed juxta breve tempus vitae sentis ipsa illi fallacia prospdatum est ei contra juge sacrificium, propter peccata, et prosternetur veritas in terra, et faciet et prosperabitur . Quod Salomon ait: Incedit feliciter, hoc Daniel dicit prosperabitur. Juxta hoc itaque testimonium quod per Salomonem dicitur: Gallus succinctus lumbos , apte etiam hoc loco gallum sanctos praedicatores accipimus. Ad se ergo cuncta referens Dominus dicit: Quis posuit in visceribus hominis sapientiam? vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: In cor hominis humana sapientis supernae sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb sp̃ualit recteq uiuentib.
nullus rex sufficit om̃ino resiste¬
re. qr qͥlibet ꝑsecutor obuiet. in¬
tentionẽ eoꝵ nͣ ualet p̃pedire.
Sciunt em̃ ad eũ quẽ desiderant
&e anxie currere. & moriendo p̃¬
uenire. Ponit᷑ gͦ pͥmꝰ leo. sedo gallꝰ¬
sp̃uales patres ȩccłiarũ p̃positi.
uidelicet duces gregũ: qr doctores¬
sunt sequentiũ popłoꝵ D hec
adhuc melius affirmamꝰ. si eiꝰdem
loci etiã reliqua exponendo sub¬
xp̃c apparebit. hoc illic quartũ
subdidit dicens. Et qͥ stultus ap¬
paruit. postqu̾ã eleuatus ẽ in sub¬
limne. Si enĩ intellexisset. ori im
posuisset manũ. Ipse quippe in
sublime eleuabit᷑. cũ dm̃ se esse
m̃tiet᷑. S eleuatꝰ in sublime stul¬
tus apparebit. qr in ipsa elatione
sua ꝑ aduentũ ueri iudicis defi¬
cit. Qđ si intellexisset. ori impo¬
suisset manũ. id ẽ si supplicium
suũ cũ suꝑbire exorsus ẽ p̾uidis¬
set: bene aliquando conditus in

Expanded text:
 spiritaliter recteque viventibus nullus rex sufficit omnino resistere, quia quilibet persecutor obviet, intentionem eorum non valet praepedire. Sciunt enim ad eum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo pervenire. Ponitur ergo primus leo, secundus gallspirituales Patres Ecclesiarum praepositi, videlicet duces gregum, quia ductores sequentium populorum. Sed haec adhuc melius affirmamus, si ejusdem loci etiam reliqua exponendo subchristus apparebit, hoc illic quartum subdidit dicens, Est qui stultus apparuit, postquam elevatus est in sublime. Si intellexissime, etc. Ipse quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod si intellexisset, ori imposuisset manum, id est, si supplicium suum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus in
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ gre̾ cogitationes illicitas in cor¬
de u̾samꝰ: nec tam̃ nos uel oppressos
deserit. Nam ilico ad m̃tẽ redit.
temptationũ nebulas decutit. imbrẽ
cõpunctionis infundit. & subtilis in¬
telligentie solem reducit: atq sic
ostendit quantũ nos diligit. qͥ nos
nec cũ respuit᷑ relinquit. ut saltẽ
sic erudita humana conscientia.
ad se tẽptationes erubeseat admit¬
tere. quã redẽptor suus & uagan¬
tẽ ñ cessat amare. Hoc in nobis ꝑ
semetipsũ tolerat. hoc ab infidelib
ꝑ suos cotidie p̃dicatores portat.
Eius enĩ dom̃ suborta in nob̾ tẽp¬
tatione repellit᷑. & tam̃ ab infun¬
dendo intrinsecus munere. neqͣ¬
qũã nr̃a infirmitate reuocat᷑. Eiꝰ
publice u̾ba respuunt᷑. & cam̃ ab
erogandę gr̃ę largitate nulla in¬
fideliũ miquitate cõpescit᷑. Nam
cũ praui homines p̃dicam̃ta des¬
piciunt. adiungit etiã miracula

Expanded text:
ejus gratiae, cogitationes illicitas in corejus gratiae, cogitationes illicitas in corde versamus. Nec tamen nos vel oppressos deserit, nam illico ad mentem redit, tentationum nebulas discutit, imbrem compunctionis infundit, et subtilis intelligentiae solem reducit; atque sic ostendit quantum nos diligit, qui nos nec cum respuitur relinquit, ut saltem sic erudita humana conscientia ad se tentationes erubescat admittere, quam Redemptor suus et vagantem non cessat amare. Hoc in nobis per semetipsum tolerat, hoc ab infidelibus per suos quotidie praedicatores portat. Ejus enim donum suborta in nobis tentatione repellitur, et tamen ab infundendo intrinsecus munere nequaquam nostra infirmitate revocatur. Ejus publice verba respuuntur, et tamen ab eroganda gratiae largitate nulla infidelium iniquitate compescitur. Nam cum pravi homines praedicamenta despiciunt, adjungit etiam miracu
Abbreviated transcription (Latin):
obducta confusione caligamus.
Et cũ nobis etiã talib mira que¬
dam dñs de se sentienda insinu¬
at. quasi in nebula uocẽ leuat.
Dũ caligosis nr̃is m̃tib ꝑ semet¬
ipsũ loquit᷑. uelut in nebula is
qui nͣ cernit᷑. audit᷑. Sũma sunt
nanq que de illo cognoscimꝰ. sed
tam̃ adhuc eũ in secreta inspita¬
uelut in nebula format uocem.
SS ecce iam u̾ba dĩ intrinsecus¬
ꝑ semet ipsũ loquentis audimꝰ.
iamq amori eiꝰ qua continua¬
tione. quo studio inherere de¬
beamꝰ agnoscimꝰ & tam̃ ab int̾¬
ne considerationis culmine ad
consueta nr̃a ex ipsa mortalita¬
tis huiꝰ mutabilitate relabimꝰ:
& ĩminentiũ peccatoꝵ male se¬
dula importunitate temptam᷑.
Cũ gͦ cȩcis nr̃is mentib subtilia
de semetipso insinuat. in nebu¬
uicioꝵ ipse de do nr̃ intellectus op¬
pͥmit᷑. quasi aquarũ impetu in uo¬
ce sua ds opit᷑. Tot enĩ suꝑ illũ aqͣs¬
sũmiitimꝰ. quot post inspirationẽ

Expanded text:
obducta confusione caligamus; obducta confusione caligamus; et cum nobis etiam talibus mira quaedam Dominus de se sentienda insinuat, quasi in nebula vocem levat. Dum caliginosis nostris mentibus semetipsum loquitur, velut in nebula is qui non cernitur auditur. Summa sunt namque quae de illo cognoscimus, sed tamen adhuc eum in secreta inspiravelut in nebula format vocem. Sed ecce jam verba Dei intrinsecus semetipsum loquentis audimus, jamque amori ejus qua continuatione, quo studio inhaerere debeamus agnoscimus, et tamen ab internae considerationis culmine ad consueta nostra ex ipsa mortalitatis hujus mutabilitate relabimur, et imminentium peccatorum male sedula importunitate tentamur. Cum ergo caecis nostris mentibus subtilia de semetipso insinuat, in nebuvitiorum ipse de Deo noster intellectus opprimitur, quasi aquarum impetu in voce sua Deus operitur. Tot enim super illum aquas mittimus, quot post inspirationem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib clamat. Saule. saule.
quid me ꝑsequeris: Ecce iam ce¬
lũ conscenderat. & tam̃ adhuc e¬
um saulus aquarũ infidelium
da tangebat. Ipse quippe ẽ. qui
ꝑ bonos recta loquit᷑. ipse qui in
bonoꝵ passione lacerat᷑. Ut gͦ
mirifica dñs caritatis unitate
monstraret se esse. qui indignis
deret se esse. qui in scĩs suis om̃i¬
A aduersa pateret᷑. subdidit. Et
impetus aquarũ oꝑiet te: Sub¬
audis. ut me: quẽ iniqui om̃s
neq ꝑ p̾dicantes scõs loquentẽ
intelligunt. neq ꝑ morientes
patientẽ uident: Narrat gͦ ds
afflicti hominis mitiget᷑. Acsi
illi aꝑte dicat. Mea subtiliter
pensa. & cua ȩquanimit᷑ tẽꝑa.
Multo eni minus est ce uulnera.
quã me humana tolerare. Ad
scrutari possumꝰ. si intͣ dona
cȩlestia. nr̃a sollicite corda pen¬
samus.Iam quide fideles sumꝰ iam
quȩ audimꝰ suꝑna credimꝰ. iam
quȩ credimꝰ amamꝰ. S dũ qui¬
bdam suꝑuacuis curis p̃mim̃.

Expanded text:
superioribus clamat: Saule, Saule, superioribus clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? Ecce jam coelum conscenderat, et tamen adhuc eum Saulus aquarum infidelium da tangebat. Ipse quippe est qui per bonos recta loquitur, ipse qui in bonorum passione laceratur. Ut ergo mirifica Dominus charitatis unitate, monstraret se esse qui indignis deret se esse qui in sanctis suis omnia adversa pateretur, subdidit: Et impetus aquarum operiet te? subaudis ut me, quem iniqui omnes neque per praedicantes sanctos loquentem intelligunt, neque per morientes patientem vident. Narrat ergo Dafflicti hominis mitigetur, ac si illi aperte dicat: Mea subtiliter pensa, et tua aequanimiter tempera. Multo enim minus est te vulnera quam me humana tolerare. 4. erscrutari possumus, si inter dona coelestia nostra sollicite corda pensamus. Jam quidem fideles sumus, jam quae audimus superna credimus, jam quae credimus amamus. Sed dum quibusdam supervacuis curis premimur,
Abbreviated transcription (Latin):
re uelamine cooꝑtos. int̾ obseuras
allegoriarũ caligines inuestigare
despiciunt. debitũ fidi sue ministe¬
riũ ꝓpt̾ nebulã ꝑdiderunt. Uib
&e tc̃ in nebula doctrine sue uocẽ
dñs ꝓtulit. cũ de se etiã aꝑta nar¬
rapetͣ. Quid enĩ aꝑtius. quã ego et
pater unĩi sumꝰ: Quid aꝑtius dice
re. antequã abraham fieret ego
sum: S qr auditoꝵ m̃tes infide¬
litatis caligo repleuerat. quasi
emissũ solis radiũ nebula inter¬
sȩuiens popłoꝵ turba surrexit.
Scriptũ quippe ẽ. Proptea gͦ quę¬
rebant eũ iudei occidere. qr ñ so¬
lũ soluebat sabbatũ. sed oe patrẽ
suũ dicebat dm̃. ȩqualem se
faciens do. De hoc aquarũ impe¬
tu ꝑ ꝓpħam clamat. Circũdede¬
runt me sic̃ aqua tota die. circũ¬
dederunt me simul. Et rursum.
aque usq ad animã meã. Quas
ꝓfecto aquas in semetipso ante
mortẽ. in suis autẽ o post ascen¬
sionẽ ꝑtulit. Hinc est eñ qđ ꝙ oe

Expanded text:
rae velamine coopertos inter obscuras rae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt; quibus et tunc in nebula doctrinae suae vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. Quid est enim apertius quam: Ego et Pater unum sumus ? Quid apertius dicere quam: Antequam Abraham fieret, ego sum ? Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo repleverat, quasi emissum solis radium nebula intersaeviens populorum turba surrexit. Scriptum quippe est: « Propterea ergo quaerebant eum Judaei occidere, quia non solum solvebat Sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . » De hoc aquarum impetu per Prophetam clamat: Circumdederunt sicut aqua tota die, circumdederunt me simul . Et rursum: aquae usque ad animam meam . Quas profecto aquas in semetipso ante mortem, in suis autem et post ascensionem pertulit. Hinc est enim quod et de