comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrofecto non carnile s spiritale gaudium ẽ:
& quando tantum crit ut aliquid ei iam
non fit addendum. ꝓculdabio tuno erit
plenum. Qmequid ergo petitar. quod ꝑti¬
neat ad hoc gidium conseqticudum. hoc
est in nomine xp̃i petendum: si diman
intelligimius gratram. si uerebeitam posci¬
mus uitam. Qucꝗtud autem aliud petĩ.
nichil petitur. non quia nulla onmino
res est: s quia in tante rei comparatione
quicquid aliud concupiscitur nichil est.
Neq enim proesus nulla res est homo. de
quo ait aplõ: qui se putat aliquid esse.
cum nichil sit. In comparatione quippe spi¬
ritalis hominis. qui scit gratia dei se esse qd
est: quisquis uana presumit inchil est.
Sic ergo recte intelligi potest. amen ameu
dico uobis siquid petieritis patrem in no¬
mine meo dabit uobis: ut hoc quod atti
si quid. non quodlibet intelligatur. sed
aliquid quod non in beatȩ iite compa¬
ratione sit nichil. Et quod sequitur. usq
modo non petistis quicquam. in nomine

Expanded text:
ed spiritale gaudium est. Et quando tantum erit, ut aliquid ei jam non sit addendum, procul dubio tunc erit plenum. Quidquid ergo petitur, quod pertineat ad hoc gaudium consequendum, hoc est, in nomine Christi petendum, si divinam intelligimus gratiam, si vere beatam poscimus vitam. Quidquid autem aliud petitur, nihil petitur, non quia omnino nulla res est, sed quia in tantae rei comparatione quidquid aliud concupiscitur, nihil est. Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostolus: Qui se putat aliquid esse, cum sit nihil. In comparatione quippe spiritalis hominis, qui scit gratia Dei se esse quod est, si quis vana praesumit, nihil est etiam. Sic ergo recte intelligi potest: Amen amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, ut hoc quod ait, Si quid, non quodlibet intelligatur, sed aliquid quod non in beatae vitae comparatione sit nihil; et quod sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
quia iturus erat ad patrem. & eum de¬
inceps mortalem uifuri non erant.
qualem cum ista loqueretur uidebat᷑.
Quod uero addidit. & iterum modi¬
cum. & uidebitis me. uniuerse ꝓmisit
ecclẽ: sicut uniuersȩ ꝓmisit. ecce ego
uobiscum sum. usq in consumiationẽ
scłi. Non tardat dñs promissum.
Modicum & uidebuttꝰ eum: ubi iam
nichil rogemus. nichil interrogemus.
quia niebil interrogandum remanebit.¬
& nichil querendum latebit. Hoc
modicum. longum nobis uidetar. qm̃
adhuc agitur: cum finitum fuerit.
tunc sentiemus quam modicum fuerit.
Hon ergo sit gandium nr̃m quale ha¬
bet mundus: de quo dictum est. Mtindus
autem gudebit. Nec tamen in hiuas
defiderii partaritione sine gaudio tristes
cui comparati scimus. plus gaudet de mox
futtra prole. quam tristis est de presenti
labore. S huius sermonis iste sit finis. Ha¬
bent questionen molestissimam sequentiꝗ:
nec bretuitate coartanda sunt: ut possint

Expanded text:
quia iturus erat ad Patrem, et eum dequia iturus erat ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem cum ista loqueretur, videbant. Quod vero addidit: Et iterum modicum, et videbitis me, universae promisit Ecclesiae: sicut universae promisit, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Non tardat Dominus promissum: modicum, et videbimus eum, ubi jam nihil rogemus, nihil interrogemus; quia nihil desiderandum remanebit, nihil quaerendum latebit. Hoc modicum longum nobis videtur, quoniam adhuc agitur: cum finitum fuerit, tunc sentiemus quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudium nostrum quale habet mundus, de quo dictum est, Mundus autem gaudebit: nec tamen in hujus desiderii parturitione sine gaudio tristes cui comparati sumus, plus gaudet de mox futura prole, quam tristis est de praesenti dolore. Sed hujus sermonis iste sit finis: habent enim quaestionem molestissimam quae sequuntur, nec brevitate coarctanda sunt, ut possint
Abbreviated transcription (Latin):
in me est: De hoc itaq quod faffictt
nobis. rectissime audiumus: gaudium
urͣm nemo tollet a uobis. De bisetiuã
quȩ suꝑius dicta sunt. melius existi¬
mo intelligi: modicum & iam non ui¬
debitis mei & iterum modicum &o ui¬
debitis me. Modicum est enim hoc totã
spatium: quo presens ꝑuolit seculum. Llnde
dicit idem ipse euangelista in eplã sua.
Noinssima hora est. Ideo namq addidit
quia uado ad patrem. quod ad priorem
sententiam referendum est ubi ait. modi¬
cum & iam non uidebitis me: non ad pos-¬
teriorem ubi ait. & iterum modicum. &
uidebitis me. Eundo quippe ad patrem:
facturus erat. ut eum non uiderent. Ac
per hoc non iudeo dictum est quia fuerat
moriturus. & donec resurgeret ab eorum
conspectibus recessurus: sed quod esset
iturus ad patrem. quod fecit postea quã
resurrexit. & cum eis quadraginta diee
conuersatus. ascendit in celum. Illis ergo¬
ait. modicum & iam non uidebitis me.
quia eum corporaliter tunc uidebant:

Expanded text:
in me est ? De hoc itaque quod sufficit in me est ? De hoc itaque quod sufficit nobis, rectissime audimus, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola sua, Novissima hora est . Ideo namque addidit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, facturus erat ut eum non viderent. Ac per hoc non ideo dictum est, quia fuerat moriturus, et donec resurgeret, ab eorum aspectibus recessurus; sed quod esset iturus ad Patrem, quod fecit posteaquam resurrexit, et cum eis per quadraginta dies conait: Modicum, et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant,
Abbreviated transcription (Latin):
futtirȩ : non temporalis s eternȩ. Hyo
est autem uita et̾na. dicente ipsa uita:
ex parte. tunc autem cognoscam sicite
&o cognitus stim. Hunc totius labore
st fructum eccłi nũc parturie deside¬
rando: tunc est paritura cernendo. Par¬
turit gignendo. gemendo: paritura le¬
tando. Parturit orando: paritura lau¬
dando. Et ideo masculum: qm̃ ad istũ
fruetum contemplationis. ctincta officia
referuntur actionis. Solus enim liber
qm̃ ꝓpter se appetitur & non refert̾
ad aliud. huuic seruit actio. Ad huins
enim refertur quicquud bene agituꝵ
quia ꝓpter hunc agitur: Ipst autem
non ꝓpter aliud: sed ꝓpter se ipsum
tenctur. & habetur. Ibi ergo finisqͥ
fufficit nobis: eternus igitur erit. He¬
q enim nobis sufficit finis: nisi cuius
nullas est fins. Hoc inspiratum erat
philippo: quando dixit. Dñe ostende.
nobis patrem: & sufficit nobis. In qua
ostensione se promisit & filitis. dicens.
Non credis quia ego in patre: & pater

Expanded text:
futurae; non temporalis, sed aeterna. Haec futurae; non temporalis, sed aeterna. Haec est autem vita aeterna, dicente ipsa vita, ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Ecclesia nunc parturit desiderando, tunc est paritura cernendo; nunc parturit gemendo, tunc paritura laetando; nunc parturit orando, tunc paritura laudando. Et ideo masculum; quoniam ad istum fructum contemplationis cuncta officia referuntur actionis. Solus est enim liber; quia propter se appetitur, et non refertur ad aliud. Huic servit actio: ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur; ipse autem non propter aliud, sed propter semetipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis qui sufficit nobis. Aeternus igitur erit: neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
bum. quo utrumq possit intelligi. ut hȩc
ambiguitas nec inde soluatur. quamquam
& si solueretur. non ideo nulli questio re
tum. Nam interrogatus est a discipuli
astensurus in celum: quando presentaret᷑.¬
& quando regnum esset irł: cum uero
iam essẽt incelo. rogitas est a sc̃o scepha¬
no. ut sp̃m eius acciperet. Puto enim¬
quod ait. iterum autem iꝑdebo uos. o
ad illud tempus esse referendum. quo
resutrexit. eisq suam carnem cernendã
tangendamq monstratito: sed potius
ad illad unde iam dixerat. qui dibgit
me diligetur ã patre meo. & ego diligam
eum. & manifestabo me ipsum illi. lam.
quippe resurrextrati um se illis in carue
monstrauerat. iam sedebae ad dexteram
patris: quando cdcebat idem apł̃ iobẽ.¬
Dilectisimi nunc filĩ dei fumus: oc non¬
dum manifestatum est quid et imus. Sci
itis qtua cum manisestatum fuerit. si¬
miles ei erimus: qm̃ uidebimtis eum sicu¬
ti est. Ista uisio non uitȩ huius est. sed

Expanded text:
bum, quo utrumque possit intelligi, ut haec bum, quo utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas, nec inde solvatur; quanquam et si solveretur, non ideo nulla quaestio retum. Nam interrogatus est a discipulis ascensurus in coelum, quando praesentaretur, et quando regnum esset Israel . Cum vero jam esset in coelo, rogatus est a sancto Stephano, ut Spiritum ejus acciperet quod ait, Iterum autem videbo vos, etad illud tempus esse referendum quo resurrexit, eisque suam carnem cernendam tangendamque monstravit : sed potius ad illud unde jam dixerat, Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo meipsum illi . Jam quippe resurrexerat, jam se illis in carne monstraverat, jam sedebat ad dexteram Patris, quando dicebat idem ipse aposdicens: Nunc filii Dei sumus, et nondum manifeimus quia cum manifestatum fuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Ista visio non vitae hujus est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nunc quidem tristiciam habetis: iterum
autem udebo tios & giudebit coe ur̃m. et
gauditim tr̃m nemo tollet a nobis. Nec
ista similitaido ad intelligendam uidetar
csse difficilis: qm̃ comparatio ẽius in ꝓmp¬
tu. est. codem ipso exponentt ceir dicta sit.
Parturitio quippe tristiciȩ: partas autẽ
gaudio comparatur. Quod tunc migis
esse consueuit: quando non puella sed
puer nascitur. Quod uero ait gauditim
nr̃m nemo tollet a nobis: quia gatidium
ipsoeum ipse est ihc̃. significatum est quod
ait apłẽ. A p̃c surgens a mortus iam non¬
moritur: mors illi ultra non cdominabit᷑.
Huc usq in isto euangelĩ eapitalo. unde
hodie disputauimus. uelut facili intelleo¬
tu omnia cucurrerunt: acrior necessarui
est in hie que secantur intentio. Quid ẽ
enim quod ait: & in illo die me non ro.¬
gabitis quicꝗtiam : Hoc uerbum quod
est rogare. non solum petere uerum etum
interrogare significat: & grecum euangliũ
unde hoc translatum est. tale habet uer-¬

Expanded text:
em tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Nec ista similitudo ad intelligendum videtur esse difficilis; quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur; quod tunc majus esse consuevit, quando non puella, sed puer nascitur. Quod vero ait, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis, quia gaudium eorum est ipse Jesus, significatum est quod ait Apmoritur, mors ei ultra non dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo, unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. Quid est enim quod ait: Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum, quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; et Graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet ver
Abbreviated transcription (Latin):
Nuno ergo quod illis tunc obscarum fuit.¬
& mox manifestatum est: iam nobis
utiq manifestatum est. Post paululam
enim passus est: & non uiderunt eum.
Rursum post patilulum refurrexit:
& iuderunt eum. Illud autem quod
ait. & iam non tudebitis. me. quia isto
uerbo id est iam. intelligi uoluit. quod
eum ulterius non uiderent. ibi exposut¬
mus quomͦ accipiendum sit: ubi dixit
de iusticia arguet mundum sp̃c sinatꝰ.
quia ad patrem uado & iam non tude¬
bitis me. quia scilicet mortalem xp̃m
ulterus non uiderent. Cognouit autẽ
ihc̃ sicut sequens euangelista dixit. quua
uolebãt ełĩ ferogare: ⁊ dix̃ ciͦ. De hoc qͣritis

Expanded text:
Nunc ergo quod illis tunc obscurum fuit, et mox manifestatum est, jam nobis utique manifestum est; post paululum enim passus est, et non viderunt eum. Rursus post paululum resurrexit, et viderunt eum. Illud autem quod ait: Jam non videbitis me, quia isto verbo, id est, jam, hoc intelligi voluit, quod eum ulterius non viderent, ibi exposuimus, quomodo accipiendum sit, ubi dixit: De justitia arguet mundum Spiritus sanctus, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me, quia scilicet mortalem Christum ulterius non viderent. Cognovit autem Jesus, sicut sequens evangelista dicit, quia volebant eum interrogare, et dixit eis: De hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ipse sit sp̃c : Si enim non ab eo
procedertt: non post refurrectionem se
representans discipulis suis insusflaret
dicens. accipite sp̃m sanctum. Quid ent̃
illud. quod de muliere quȩ staxum san-¬
guinis patiebatur. dictum est: tet̾igit me
aliquis. ego enim sensi uirtutem de me¬
ȩtisse. Nam uirtutis nomine appellari
etiam sp̃m sanctum. & eo loco clarum ẽ
ubi angelus dicente marua. quomͦ fiet
istud qm̃ uirum non cognosco. respondit:
spc̃ sanctus suꝑuemet in te. & uirtus al¬
tissimi obumbrabit tibi. Et ipse dñs pro¬
mittens eum. disciptilis ait. Uos sedete
in ciuitate : quousq induamini uirtute
ex alto. Et iterum. Accipietis inquit
credendus est dicere euangelista: iurtꝰ
de illo exibat. & sanabat omnes. Si ergo
Cur putas: nisi quemadmodum solet
ad eum referre .& quod ipsius est de
quo & ipse est: Inde est illud quod
ait : mea doctrina non est mea. sed eius
qui me misit. Si igitur intelligitur hic¬

Expanded text:
quoque ipse sit Spiritus? Si enim non ab eo quoque ipse sit Spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Accipite Spiritum sanctum . Quid enim illud quod de muliere quae fluxum sanguinis patiebatur, ait: Tetigit me aliquis; ego enim sensi de me virtutem exiisse . Nam virtutis nomine appellari etiam Spiritum sanctum, et eo loco clarum est, ubi angelus dicenti Mariae, Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? respondit, Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi : et ipse Dominus promittens eum discipulis, ait, Vos autem sedete in civitate quousque induamini virtute ex alto ; et iterum, Accipietis, inquitcredendus est dicere evangelista, Virtus de illo exibat, et sanabat omnes « Cur putas, nisi quemadad eum referre, et quod ipsius est de quo et ipse est? Unde et illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit. Si igitur hic intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicatarus & mortuis. non possum inquit
a me ipso facere quicquam. sicut audio
iudico. In persona uero sp̃c sci. quomodo¬
id accipiamus quod ait. non enim loquet᷑
a semec ipso. sed quecumq audiet loquet᷑:
cum in ea non sit alia diuinitatis. alia
hamanitatis. uel alterius creaturȩ cuiꝰ¬
cumq substantia. magna exoritur inde¬
difficaltas. Illud enim quod sicut colum¬
ba sp̃c sanctus apparuit spetie corporali. ui¬
sio fuit ad horam facta atq transacta:
sicut etiam quando super discipulos ue-¬
nit. uisȩ stnt illis linguȩ diuersȩ uelut
ignis. quii & sedie suꝑ tnum quemq eorũ.
Qui ergo dicit columbam ad unntatem
personȩ spũi sancto fuisse coniuinctam.
ut ex illa & deo. quia sp̃c sanctus deus
est. una sp̃eo sancti ꝑsona constaret: hoc
etiam de illo igni compellitur dicere. ut in¬
telligatur nichil hortim debere se dicere.
Ista enim que de substantia dei. quomodo
ut opus erat significanda corporeis homi¬

Expanded text:
dicaturus et mortuis, Non possum, inquit, dicaturus et mortuis, Non possum, inquit, a meipso facere quidquajudico. In persona vero Spiritus sancti quomodo accipiamus quod ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; cum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creaturae cujuscumque substantia, magna exoritur difficultas. 2. Illud enim quod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam facta atque transacta: sicut etiam quando super discipulos venit, visae sunt illis linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Qui ergo dicit columbam ad unitatem personae Spiritui sancto fuisse conjunctam, ut ex illa et Deo quia Spiritus sanctus Deus est una Spiritus sancti persona constaret; hoc etiam de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei ut opus erat significanda, corporeis homi
Abbreviated transcription (Latin):
uid est quod dñs
ait de spu sancto cũ
eum uenturum esse
promitteret. & doc¬
turum disciptilos eius omñem ueritatẽ.
uel eos deducturum in omni ueritate:
non enim loquetur a semet ipso. s quecũ¬
q audiet loquetur: Simile est ei hoc qͥs
de semet ipso dixit: non possum a me ipso
facere quicquam. s sicut audio itdico. S
illud cam exponeremus scdm hominem pos¬
se accipi diximus. ut obedientum suam. qua
factus est obehiens usq ad moitem crucis.¬
ꝓnuntiasse filius uideretur. & iudicium
futurum quo uuos & moituos iudicabit.
quia hoc per id facturus est. quod filius
hominis est. ꝓꝑter quod dyxit pater non
iudicat quem quam s omne iudicium de-¬
dit filio: quia in uichcio non forma dei. qui
equalis est patri. nec ab impiis uderi po¬
test. s forma homanis apparebit. qua mi¬
noratus est etiam modico minus ab angełis.
quamtus iam in claritate non in pristina
sio humailitate uenturus. conspruus tam̃
futurus bonis &o malis. Hinc ait & illud.

Expanded text:
uid est quod Dominus ait de Spiritu sancto, cum eum venturum esse promitteret, et docturum discipulos ejus omnem veritatem, vel eos deducturum in omni veritate: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Simile est enim hoc ei quod de se facere quidquam; sicut audio, judico . Sed illud cum exponeremus, secundum hominem accipi posse diximus, ut obedientiam suam, qua factus est obediens usque ad mortem , praenuntiasse Filius videretur et in judicio futuram, quo vivos et mortuos judicabit , quia hoc per id facturus est, quod Filius hominis est, propter quod dixit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium Filio dedit , quia in judicio non forma Dei, qua coaequalis est Patri, nec ab impiis videri potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus est etiam modico minus ab angelis , quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, conspicuus tamen futurus et bonis et malis. Hinc ait et illud:
Abbreviated transcription (Latin):
& super omnem terram gloria tua. Qrua
utiq post eius exaltationem cienturus erat
psamas. hoc ipse unignitas ꝓmistt futu¬
rum. quod uidemus impletam. Quod aist̃
ait. de meo accipiet & annuntiabit uobis¬
catholicis audte auribuis. eatholics percipi¬
te mentibus. Non enim ꝓptrea sicut qui¬
dam heretici putauerunt minor est filio
sp̃c sanctas: quii filius accpiao a patre.
&c sp̃c̃ sanctus a filio quibunsdam gradibus
naturarum. Absit hoc credere. abfit hoc
dicere: abste hoc a xp̃ians cordibus cogi¬
tare. Deniq continuo soluit ipse questio¬
nem: & cur hoc dixerit explanauit. Om¬
ma inquit quecumq habet pater: mea
sunt. Propterea dixi quia de meo accipi¬
et: & annuntiabit uobis. Quid uulas
amplius: Ergo de patre accipit sp̃c sc̃g.
unde accipit filius: quia in hac trinitate
de patre natus est filius. de patre pro¬
cedit sp̃c sanctus. Qui autem de millo
natus sit: de nullo procedit: pater solus¬
est. Quom̾ autem dxerit filius uige¬

Expanded text:
et super omnem terram gloria tua . Quia itaque post ejus exaltationem venturus erat Psalmus, hoc ipse Unigenitus promisit futurum, quod videmus impletum. 4. Quod autem ait, De meo accipiet, et annuntiabit vobiscatholicis audite auribus, catholicis percipite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est Filio Spiritus sanctus, quasi Filius accipiat a Patre, et Spiritus sanctus a Filio, quibusdam gradibus naturarum: absit hoc credere, absit hoc dicere, absit a Christianis cordibus cogitare. Denique continuo solvit ipse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit. Omnia, inquit, quaecunque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Quid vultis amplius? Ergo de Patre accepit Spiritus sanctus, unde accepit Filius, quia in hac Trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus; qui autem de nullo natus sit, de nullo procedat, Pater est solus. Quomodo autem dixerit unigenitus Fi
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ per cotum mundum dabitis odorem.
comendabitis honorem. Quod erum factu¬
ti fucrant de spũ sancto. hoc eundem sp̃m
dixit esse factarum: quale est etram iluel.
Non emm uos estis qti loquinanr sed sp̃c pa¬
tris ur̃i qui loꝗtitur in uobis. Ulerbum qͥꝑ¬
pe grecum quod est doracic alias clarificabit.
alius glorficabit. latini interpretes in fua
quisqutranslatione posuerunt: qm̃ ipsa a
grecȩ dicitur doxa. unde dictum est uer

Expanded text:
meae per totum mundum dabitis odorem, meae per totum mundum dabitis odorem, commendabitis honorem. Quod enim facturi erant in Spiritu sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum, quale est etiam illud: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Verbum quippe graecum quod est δοξάσει, alius clarificabit, alius glorificabit, latini interpretes in sua quisque translatione posuerunt: quoniam ipsa quae graece dicitur δόξα, unde dictum est ver
Abbreviated transcription (Latin):
a semetipso: sed quecumq audiet loquet᷑
De quibus euangdicis uerbis. iam quod do-¬
nauit dñs disputauimus: nunc ea que se¬
cuntur attendite. Et quecumq uentu
ra funt. annuntiabit uobis inquit. Heq ẽ
hic qm̃ planum est immorandum: nicbil
enim habet questionis. cuitis a nobis expo¬
sitio flagitetur. S quod adiungit. ille me
clarificabit. quia de meo accipiet & annĩ¬
tiabit uobis: non negligenter est transe
undum. Quod enim ait ille me clarifi-¬
cabit. potest intelligi quia diffundendo
in credentium cordibus caritatem. spiri¬
talesq faciendo. declarabit eis quom̃ filiuis
patri esset equalis. quem scdm caruem pri¬
ue tantummodo nouerant. & hominem sic̃
homines cogitabant: uel certe quia per ip¬
sum caritate & fidutia repleti. &o timore
depulso annuntiauerunt hominibus xp̃m.
x sic euis fama diffusa est. in toto orbe ter¬
rarum: ut sic dixerit. ille me darificabit.
tanquam dicerit. ille uobis auseret tunorẽ.
&o dabit amorem. quo me predicantes. gẽ

Expanded text:
loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negliundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in credentium cordibus charitatem, spiritalesque faciendo, declarabit eis quomodo Patri Filius esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant; vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum, ac sic ejus fama diffusa est toto orbe terrarum, ut sic dixerit: Ille me clarificabit, tanquam diceret: Ille vobis auferet timorem, et dabit amorem, quo me ardentius praedicantes, gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
ec dr̃a uerba ubi ait.
modictm & iam non
indebitis me. oo iterũ
modicum & uidebitis
me. qtua uado ad patrem ita obscura
erant discipłis anteqam id quod dicit.¬
essẽ impletum: ut querentes inter se
quid esset quod diceret. omnino se faterent᷑
nescire. Sequitur enim euangelium. Dyxe¬
runt ergo ex disciptilis eius ad inuicem.
Quid est hoc quod dicit nobis. modictim.

Expanded text:
ec Domini verba ubi ait, Modicum et jam non idebitis me, et iterum modicum et videbitis me, quia vado ad Patrem, ita obscura erant discipulis, antequam id quod dicit impletum esset, ut quaerentes inter se quid esset quod diceret, omnino se faterentur nescire. Sequitur enim Evangelium: Dixerunt ergo ex discipulis ejus ad invicem, Quid est hoc quod dicit nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. & nc̃ iam in mundo ẽ. Uos
exdõ estote filibli. & uicisfis eũ qm̃ ma
ior̃ ẽ. qͥ inuob̾ ẽ: qͣm qͥ iniundo. Ipsi de
mumdo sunt: dõ de mundo loquunt᷑:
&mundus eos audit. Nos ex dõ sumꝰ.
Qui nouit dm̃. audit nos. Qui nonẽ.

Expanded text:
uenit, et nunc iam in mundo est. uos ex deo estis, filioli, et uicistis eos, quoniam maior qui in nobis est quam qui in mundo. ipsi de mundo sunt: ideo de mundo locuntur, et mundus eos audit. nos ex deo sumus: qui nouit deum, audit nos: qui non
Abbreviated transcription (Latin):
Equi facit iusticiam exipso natus ẽ.
ioete qualem caritatẽ dedit
nob̾ pat̾: ut filuĩ dĩ nominem᷑ &
simus Apt̃ hoc mundus non nouit
filii dĩ sumus: & non dum apparuit
quid crimus. Scimꝰ qͥa cũ apparuerit¬

Expanded text:
qui facit justitiam, ex ipso natus est. idete qualem charitatem dedit nobis Pater, ut filii Dei nominemur et simus, propter hoc mundus non novit filii Dei sumus et nondum apparuit quod erimus. Scimus q
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓuocationem caritatis ce bonorũ oꝑtĩ.
ñ deserentes collectionem nr̃am sic̃ ẽ.
consuetudinis quibꝰdam. sed consolan¬
tes. & tanto magis. qͣnto itderitis aꝑ¬
ꝓpinqͣntem diem. Uoluntarie cnim pee¬
cantib nob̃. post acceptam notitiam¬
bonitatis. ueritatis: iam ñ relinquit᷑¬

Expanded text:
uocatione caritatis et bonorum operum: non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis quanto uideritis adpropinquantem diem. uoluntarie enim peccantibus nobis post acceptam notitiam ueritatis iam non relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
sedechi Sigͦ consũmatio ꝑsacerdotiũ
leuiticum erat. popłs enim sub ipso
legem accepit. Qiud adhuc necefsariũ
scqͣm ordinem melchisedecb: alium
surgere sacerdotem. & ñ scđ̃m ordi¬
nem aaron dici: Translato enim
sacerdotio: necesse est ut & legis trans¬
latio fiat. Inquo enim hec dicuntira
de alia tribu est: de qua nullus
altario. presto fuit. Manifestum ÷
enm ꝗdͣ ex nda ortus est dñs nr̃:
inqua tribu nichil de sacerdotibus
cerdos. qui ñ scłm legem mandati.
carnͣbs factus ẽ. s scđ̾m iurtutem
uite insolubilis. contestatur enĩ

Expanded text:
sedech si ergo consummatio per sacerdotium sedech si ergo consummatio per sacerdotium leviticum erat populus enim sub ipso legem accepit quid adhuc necessarium secundum ordinem Melchisedech alium surgere sacerdotem et non secundum ordinem Aaron dici translato enim sacerdotio necesse est ut et legis translatio fiat in quo enim haec dicuntur de alia tribu est de qua nullualtario praesto fuit. Manifestum est enim quod ex Juda ortus est Dominus noster: in qua tribu nihil de sacerdotibus cerdos, qui non secundum legem mandati carnalis factus, sed secundum virtutem vitae insolubilis. Contesta
Abbreviated transcription (Latin):
regum. &r benedixit ei. cui decimas
omĩum diuisit abrabam. Primun
qͥdem qui int̾pretat᷑ rex iustitiȩ. de¬
inde aut̃ & rex salem. qđ ẽ. rex pacis
sine patre. sine matre. sine genealo¬
gia. neq initium dierum. neq finẽ
uite habens. assimi latꝰ aut̃ filio dĩ:
manet sacerdos inꝑpetuũ. Intuemi¬
ni aut̃ qͣntus fit bic eui decimas
dedit. de p̃cipus abrahã patriar¬
cha. Et quidem de filiis leui sacer¬
dotium accipientes: mandatum
habent decimas sumere apopło
scdm legemi. id ẽ. afrĩb suis. qnqͣm
ceipsi exierint delumbis abrabe.
Cuiꝰ generatio qutẽ non annumerat᷑.
meis detimas sumpsit abrabam: &
hunc qͥ habebat repmisfiones bene-¬
dixit. Sine ulla aut̃ contradictione
ꝗd̾ minus est. ameliore benedicitur.
Et hic qͥdem decimas morientes he¬
mines acciꝑiunt. ibi autem conte¬
statur qͥa uinit: & ut ita dictum fit.
Pabraham & leui qui decimas accep
decimatꝰ est. Ad huc enim inlũbis
patris erat: qͣndo obiuauit ei melchi¬

Expanded text:
dixit ei. Cui decimas omnium divisit Abraham. Primum quidem qui interpretatur Rex justicie. Deinde autem et Rex Salem: quod est Rex pacis. Sine patre: sine matre: sine genealogia. Neque initium dierum: neque finem vite habens. Assimilatus autem filio Dei: manens sacerdos in perpetuumni autem quantus sit hic, cui et decimas dedit de praecipuis Abraham patriarcha. Et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes, mandatum habens decimas sumere a populo secundum legem, id est a fratribus suis, quanquam et ipsi exierint de lumbis Abrahae. Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abraham, et hunc qui habebat repromissiones benedixit sine ulla autem contradictione quod minus est a meliore benedicitur et hic quidem decimas morientes homines accipiunt ibi autem contestatus quia vivit et ut ita dictum sit per Abraham et Levi qui decimas accipit decimatus est adhuc enim in lumbis patris erat quando obviavit ei Melchi
Abbreviated transcription (Latin):
bibens imbrem. & generans herbam opor¬
tiam illis aqͥb colit᷑: accipit benedic¬
cionem adõ. ꝓferens autem spinas ac-
tribulos repba est & maledicto ꝓxima:
cuiꝰ const̃matio inconbustionem ue¬
niet. Confidimꝰ aut̃ de uob̃ dilectissimi
meliora ce uiciniora saluti. tam & suta
loquimur. Non enim inustus ds̃

Expanded text:
bens imbrem et generans herbam oportunam illis a quibus colitur accipit benedictionem a Deo proferens autem spinas ac tribulos reproba est et maledicto proxima cuius consummatio in conbustionem confidimus autem de vobis dilectissimi meliora et viciniora saluti tametsi ita loqui
Abbreviated transcription (Latin):
melius ꝓuidente: ut ne sine nobis
consũmarent᷑. lõ & nos tantam
habemꝰ inpositam nubem testium de¬
ꝑonentes omẽ pondus & circũstans
nos peccatum. ꝑ pacientiam curramꝰ
ꝑpositum nob certam̃. aspicientes¬
qͥ talem sustinuit apeccatorb aduer¬
sum semet ipsum contradictionem:
ut non fatiemini animis ur̃is defiti-¬
entes. Nondũ enim usq adsan¬
guinem restitistis aduersus pecca¬
dum reꝑugnantet: & obliti estis

Expanded text:
providente ut ne sine nobis consummarentur ideoque et nos tantam habentes inpositam nubem testium deponentes omne pondus et circumstans nos peccatum per patientiam curramus propositum nobqui talem sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ut non fatigemini animis vestris deficientes. Nondum enim usque ad sanguinem restitistis, adversus peccatum r
Abbreviated transcription (Latin):
erat inhereditatem. & exut nesciens qͦ
iret. fide demoratꝰ ẽ. intt̾ra reꝓmiffionis
tanq̃m inabiena incasulis habitando:
cum issaac. & iacob coheredib repmissi¬
onis eiusdem. Expectabat enim funda¬
m̃ta. habentem ciuitatem. cuiꝰ artifex
& conditor qds̃. fide & ipsa sara sterilis
tartutem inconceptione seminis accepit.
et iam p̃ter tempus ctatis. qm̃ fidelẽ
credidit eum eẽ. qui ꝓmiserat ꝓpter
quoq̃ gabuno orti sunt : eͥmottuo ẽt¬
tanqͣm sidera celi inmultitudine
& sic̃ arena quȩ est ad oram maris
innumerabilis. ltxta fidem defuncti
sunt om̃s isti: ñ acceꝑtis reꝑmissionib
sed alonge eas aspicientes & salutantes.
qe confitentes. qͥa ꝑegrini & hospites
st̃ stꝑ t̾ram. Qui enĩ hec dicunt: signi

Expanded text:
itatem. Et exiens, nesciens quo iret, fide moratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando cum Isaac et Jacob, cohaeredibus repromissionis ejusdem. Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex et conditor Deus. Fide et ipsa Sara sterilis virtutem in conceptione seminis accepit, etiam praeter tempus aetatis quoniam fidelem credidit esse qui promiserat propter quod et ab uno orti sunt et haec emortuo tamquam sidera caeli in multitudinem et sicut harena quae est ad oram maris innumerabilis iuxta fidem defuncti sunt omnes isti non acceptis repromissionibus sed a longe eas aspicientes et salutantes et confitentes quia peregrini et hospites sunt supra terram qui enim haec dicu
Abbreviated transcription (Latin):
estis. Heinde patres quidem carnis
nr̃e habiumꝰ eruditores & reuereba¬
mur eos: ñ multo magis obtemꝑabiꝰ
patri sp̃uum & uiuemus. Et illiqͥdẽ
intemꝑe paucorũ dierum. scđm uo¬
luntatem suam erudiebant nos:
hic autem adid qđ utile est. in reci¬
piendo sc̃ificationem eius. Omĩs aut̃
disciplina inp̃senti quidem uidet᷑
ñ ẽẽ. gaudii sed meroris. postea aut̃
fructum pacatissimum exercitatis.

Expanded text:
quidem carnis nostrae habuimus eruditores et uerebamur: non multo magis obtemperabimus patri spirituum et uiuemus? et illi quidem in tempore paucorum dierum secundum uoluntatem suam erudiebant nos, hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem eius. omnis autem disciplina in praesenti quidem uidetur non esse gaudii, sed maeroris, postea autem fructum paca
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s: exfide nuit. Qd si sub traxerit
se: non placebit anime meȩ. Nos
autem ñ sumꝰ subtractionis filii
inꝑditionem: sed fidei inad qͥfitione
anime. Est autẽ fides sꝑandarum
substantia rerum. argum̃tum non
apparentum. In hac enĩ testimoniũ
consecuti sunt senes. fiq̾e intelligimꝰ
aꝑtata eẽ. scła uerbo der. nt ex in-¬
rusibilib uisibilia fierent. fide plu¬
rimam hostiam abel qͣm cam obtu¬
lit dõ. ꝑ qͣm testimonium consecutꝰ
est eẽ. nistus. testimonium ꝑhibente
munere eiꝰ dõ. & ꝑillam defunctꝰ

Expanded text:
quod si subtraxerit se non placebit animae meae nos autem non sumus subtractionis in perditionem sed fidei in adquisitionem animae est autem fides sperandorum substantia rerum argumentum non parentum in hac enim testimonium consecuti sunt senes fide intellegimus aptata esse saecula verbo Dei ut ex invisibilibus visibilia fierent fide plurimam hostiam Abel quam Cain obtulit Deo per quam testimonium consecutus est esse iustus testimonium perhibente mun
Abbreviated transcription (Latin):
Ante translationem enĩ testimontũ
habebit placuisse dõ. sine fide emĩ
inpossibile ẽ. dõ placere. Credere
enim oportet accedentem adm̃qi
sit. fide noe responso accepto de
nis que adhuc ñ uidebantur.
metuens aptauit arbam insa¬
lutem domꝰ sue ꝑqͣm dannauit

Expanded text:
translationem enim testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem ad Deumnerator sit. Fide Noe, responso accepto de iis quae adhuc non videbantur, metuens aptavit arcam in salutem domus suae, per quam damnavit
Abbreviated transcription (Latin):
incęlis. & iuidicem om̃ium dm̃. & sp̃m ui
stoium ꝑfectorum. & testam̃ti noui me¬
diatorem iħm: & sanguinis asꝑsionem
meliꝰ loquentem qͣm abel. Uidete ne re¬
cusetis loquentem. Si enim illi ñ effuger
recusantes eum qui fuꝑ t̾ram loquebat᷑.
multo magis nos qui qͥecelis loquentem
nob auertimꝰ cuiꝰ uox cõmouit t̾ram tc̃:
mͦ aut̃ reꝓmittit dicens. Ad huc semel¬
& ego mouebo ñ solum tram. sed &celũ.

Expanded text:
in caelis, & Judicem omin caelis, & Judicem omtamenti novi mediatorem Iesum et sanguinis sparsionem melius loquentem quam Abel videte ne recusetis loquentem si enim illi non effugerunt recusantes eum qui super terram loquebatur multo magis nos qui de caelis loquentem nobis avertimur cuius vox movit terram tunc modo autem repromittit dicens adhuc semel ego movebo non solum
Abbreviated transcription (Latin):
eorum suꝑscribam eas: &e peccatorum.
& mniquitatũ eorum. iam ñ recordabor
amplius. Ubi aut̃ horũ remissio iam
ñ oblatio ꝓpeccato. Habentes itaq
fr̃s fidutiam in introitu scõrum in
sanguine. xp̃i. qͣm initiauit nobis

Expanded text:
eorum superscribam eas et peccatorum et iniquitatium eorum iam non recordabor amplius ubi autem horum remissio iam non oblatio pro peccato habentes itaque fratres fiduciam in introitu sanctorum in sanguine Christi quam initiavit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tuat. Inqua uoluntate scĩficati sumus:
ꝑoblationem corporis xp̃i iħu semel. Et
omĩs quidem sacerdos presto est co¬
tidie ministrans & easdem sepe offereis
hostias: que nunqͣm possunt aufferre
peccata. Hic autem unã offerens ꝓpec¬
catis hostiam: insẽꝑitũum sedet index¬
t̾am dĩ. Decet̾o expectans: qͥonec ponats
inimici eiꝰ scabellum pedum eius.
Una enim oblatione. consũmauit
insẽpit̾num scĩficatos. Contestatur

Expanded text:
 in qua voluntate sanctificati sumus per oblationem corporis Christi Iesu in semel et omnis quidem sacerdos praesto est cotidie ministrans et easdem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre peccata hic autem unam pro peccatis offerens hostiam in sempiternum sedit in dextera Dei de cetero expectans donec ponantur inimici eius scabillum pedum eius una enim oblatione consummavit in sempiternum sanctificatos contestatur
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine alieno. Abioqͥn. oportebat eum
frequent̃ pati aborigine mundi. Ne
autẽ semel inconfirmatione scłorum
ad destitutionem ꝑeccati. ꝑ hostiam suã
apparuit. Et quem ad modum statutũt
bominub semel mori. post hoc autem
uiditium. sic & xp̃c semel oblatus.
aqͥmultorũ ex hanrienda peccata scd̃o
sine peccato apparebit: ex pec tartibus¬
.ꝓ. mͥͦ. se insalutem. Umbram enĩ habet lei
bonoꝵ fitcuroꝵ. ñ ipsam imaginem re-¬
rũ. ꝑsingłos annos eisdem ipsis hostus
qͣs offer̃ indesinenter nũqͣm potest ac¬
cedentes ꝑfectos facere. Ahoqͥn cessasent¬
offerri idõ qđ̃ nullam haberent ultͣ
conscientiã peccati. cultores semel mũ¬
dati. sed in iꝑsis cõmemoratio peccatoꝵ
ꝑ singłos annos fit. In possibile emimẽ.
sanguine taurorũ e hircorũ offerri
ꝓpeccato idõ ingrediens mundum
dicit. Hostiam & oblationem nolui¬
sti: corpꝰ aut̃ aptasti mͥ. Holo causto¬
mata & ꝓpeccato ñtibi placuerunt.¬

Expanded text:
ne alieno alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi nunc autem semel in consummatione saeculorum ad destitutionem peccati per hostiam suam apparuit et quemadmodum statutum est hominibus semel mori post hoc autem iudicium sic et Christus semel oblatus ad multorum exhaurienda peccata secundo sine peccato apparebit expectantibus se in salutem umbram enim habens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum per singulos annos hisdem ipsis hostiis quas offerunt indesinenter numquam potest accedentes perfectos facere alioqofferri, ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati, cultores semel mundati, sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit inpossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata ideo ingrediens mundum dicit hostiam et oblationem noluisti corpus autem aptasti mihi holocaustomata et pro peccato non tibi placu
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Cognosce dñm qm̃ om̃s scient
me. a maiore usq adminorem eorum:
quia ꝓpitiꝰ ero iniquitatib eorum. &
peccatorum illorum iam non memo.¬
rabor. Dicentdo aut̃ nouum: uet̾auit
ꝑriꝰ. Quod autem antiquatur ꝙ se¬
nescit. ꝓpe interitum est. habuit
qͥdem &eprius instificationes culture.
& scm̃ seculare. Iab̾naculũ eni factũ
ẽ primum inqͦ erant candelabra. &¬

Expanded text:
m omnes scient me a minore usque ad maiorem eorum quia propitius ero iniquitatibus eorum et peccatorum illorum iam non memorabor dicendo autem novum veteravit prius quod autem antiquatur et senescit prope interitum est habuit quidem et prius iustificationes culturae et sanctum saeculare tabernaculum enim factum est primum in
Abbreviated transcription (Latin):
& sine sanguinis effrsiont non
sit remissio. Necesse ẽ. gͦ exem¬
plaria qͥdem celestium his mundari.
ipsa autem celestia. meliorib hostũs qͣm
istis. Non enum in manu factis scis
iħc introuut exemplaria iuroeñ. sed
in ipsum celum: ut appareat nc̃ nul

Expanded text:
t sine sanguinis fusione non fit remissio necesse est ergo exemplaria quidem caelestium his mundari ipsa autem caelestia melioribus hostiis quam istis non enim in manufactis sanctis Iesus introiit exemplaria verorum sed in ipsum caelum ut appareat nunc vul
Abbreviated transcription (Latin):
neat inuob. & hospitalitatem noltte
oblinsci. P hanc enum placuerunt quidã
angłis bospitio receptis. Mem̃tote uinc¬
torum. tanqͣm simul itincti: & laboranti¬
um tanqͣm et ipsi in corpore morantes.
Honorabile conubium in omĩb ꝙ thoiꝰ
inmaculatꝰ. Fornicatores enim & ad ult̾os
udicabit ds̃. Stait mores sine auaritia.
contenti p̃sentib lpse enim dix̃. Non

Expanded text:
. et hospitalitatem nolite obliuisci. per hanc latuerunt quidam, angelis hospitio receptis. mementote uinctorum tamquam simul uincti, et laborantium tamquam et ipsi in corpore manentes. honorabile conubium in omnibus et thorus inmaculatus: fornicatores enim et adulteros iudicabit deus. sint mores sine auaritia, co
Abbreviated transcription (Latin):
mehorem appetunt. id c̃ cdestem. Idõ
non confundit᷑ qͥs uocari ds̃ eorĩt ꝑartt
enĩ illis ciuitatem. fide obtulit abra¬
ham isaac cũ tentaret᷑. a iuigenitũ
offerebat qui susceꝑat reꝑmissiones.
ad ꝗuem dictum ẽ quia inisaac nocabłł
tibi sem̃. arbitrans qͥa & amottius sus¬
citare potens ẽ. qͥs̃. Unde eum & in
ꝑarabolam accepit. fid̃e &e qd̾e fituria
benedix̃ isiac iacob a esati. fide iacob
moriens singulos filiorũ ioseph benedirit.
ce adorauit fastigiim iurge eiꝰ. Fide iosepli
moriens de ꝑfectione filiorum isrł memo
ratus ẽ: &e de ossib suis mandauit. fide
moises natus occultatus est mensibus
trib a parentib suis. eo qͦd udissent ele-¬
gantem infantem: & ñ timnerutt re¬
gis edictum. fide moyses grandis
factus. negauit sc eẽ. filium filie phara¬
oms: magis eligens asfligi cũ popłoqĩ.
maiores duntias estimans thesauro egiꝑ¬
tiorum inpꝑium xp̃i. Aspitiebat enim
inremiinerationem. fide reliqͥt egiptã:

Expanded text:
meliorem appetunt, id est, coelestem. Ideo non confunditur Deus vocari Deus eorum: paravit enim illis civitatem. Fide obtulit Abraham Isaac, cum tentaretur, et unigenitum offerebat, qui susceperat repromissiones; ad quem dictum est: Quia in Isaac vocabitur tibi semen: arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus: unde eum et in parabolam accepit. Fide et de futuris benedixit Isaac, Jacob, et Esau. Fide Jacob, moriens, singulos filiorum Joseph benedixit: et adoravit fastigium virgae ejus. Fide Joseph, moriens, de profectione fratus est, et de ossibus suis mandavit. Fide Moyses natus occultatus est mensibus tribus a parentibus suis, eo quod vidissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictum. Fide Moyses grandis factus negavit se esse filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cum populo maiores diuitias existimans thesauro Ęgyptiorum imperium Christi. Aspiciebat enim remunerationem. Fide reliquit Ęgyptum
Abbreviated transcription (Latin):
apsum addm̃. semꝑ uiuens ad intec¬
pellandum ꝓnobis. Talis enim dece¬
bat ut nob̾ eẽt pontifex. sc̃s. innocens.
inpollutus. segregatus apeccatoribꝰ: &
excelsicr celis factus. Qui non habet
cotidie necessitatem. quem admodum
sacerdotes priꝰ ꝓsius delictis hostias
offerre: dcinde ꝓpopło: hoc enim fecit¬
semel se offerendo. Lex enum homines
constituit sacerilotes. infirmitatem
habentes. Sermo autem iuris iurandd
qui post legem est. filium met̾num ꝑ
qui consedet indext̾a sedis magnitudi¬
ueri qđ fix̃ dñs a ñ homo. Omĩs enim
pontifer: ad offerenda munera & host¬
as constituit᷑. Unde necesse est: et
hunc habere aliqͥd qͦd offerat. Si gͦ ec̃t.
suꝑ tr̃am nec eĩt. sacerdos cũ eẽnt qͥ offer¬
rent scdm legem munera. qͥ exẽplari
aumbre deseruiunt celestium: sicut
responsũ ẽ. moysi. cum consũmaret
tab̾naculũ. Uide inqͥt om̃a facito scq̃m

Expanded text:
semper vivens ad interpellandum pro eis talis enim decebat ut nobis esset pontifex sanctus innocens inpollutus segregatus a peccatoribus et excelsior caelis factus qui non habet cotidie necessitatem quemadmodum sacerdotes prius pro suis delictis hostias offerre deinde pro pos. se offerendo. Lex enim homines constituit sacerdotes infirmitatem habentes: sermo autem jurisjurandi, qui post legem est, Filium in aeternuqui consedit in dextera sedis magnitudiuod fixit Dominus et non homo omnis enim pontifex ad offerenda munera et hostias constituitur unde necesse est et hunc habere aliquid quod offerat si ergo esset super terram nec esset sacerdos cum essent qui offerrent secundum legem munera qui exemplari et umbrae deserviunt caelestium sicut responsum est Mosi cum consummaret tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
que fuit elem̃ta exordii sermonum dĩ
& facti estis quibꝰ lacte opꝰ sit: ñ solido
crbo. Omĩs enim qͥlactis est particeꝑs.
ex pers est sermonis iustitie. Parnulus
enim est. ꝑfectorum autem est solidꝰ
cibꝰ eorum qͥ ꝓ consuctudine exercita¬
tos habent sensus: addis cretionem
boni ac mali. Qua ꝓpt̾ int̾mittentes
inchoationis xp̃i sermonẽ. ad ꝑfecti¬
ora feram᷑. Non rursum iaqentes
sundam̃tum penitentie. ab opibus
mortus & fidei adqͥm̃ baptismatis doc-¬
crine. inpositionis qͦq manuũ. ac resur-

Expanded text:
rmonum Dei et facti estis quibus lacte opus sit non solido cibo omnis enim qui lactis est particeps expers est sermonis iustitiae parvulus enim est perfectorum autem est solidus cibus eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali quapropter intermittentes inchoationis Christi sermonem ad perfectionem feramur non rursum iacientes fundamentum paenitentiae ab operibus mortuis et fidei ad Deum baptismatum doctrinae inpositionis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ne forte sit in aliquo ur̃m cor malũ
incredulitatis discedendi acdõ uiuo: sed hor¬
tamini uosmet ipsos ꝑsingłos dies. do¬
nec hodie cognominatur ut non obdu¬
retur quis exuob fallitia peccati.
Participes enum xp̃i effecti sumꝰ. sitñ
mitium substantie eiꝰ usq adfinemfir¬
mum retineamꝰ dum dr̃. hodie si uoct̃
eiꝰ audieritis nolite obdurare corcla
ur̃a: quem admodum inilla exacerba¬
tione. Quidam enim audientes exacer¬
bauerꝰ. sed ñ uniuersi qui ꝓfecti sunt
abegipto ꝑmoysen. Quib autẽ offen¬
sus est .xͦl. annis: Nontie illis qui
peccauer̃ quorum cadauera ꝓstrata st̃
indeserto: Quib aut̃ mranit non in¬
troire in requiem ipsius: nͥ illis qui
increduli fuer̃: Et iuidemꝰ quia non
potuer̃ introire. ꝑpt̃ incredulitatem.
Timeamꝰ gͦ ne forte relicta pollicitatione
introeundi in reqͥem eiꝰ. existimetun
aliqͥs ex nob̾ de eẽ. Et enim nob nun-

Expanded text:
fratres, ne forte sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis discedendi a Deo vivo, sed hortamini vosmetipsos per singulos dies, donec Hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccati. Participes enim Christi effecti sumus, si tamen initium substantiae usqmum retineamus, dum dicitur: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa exacerbatione. Quidam enim audientes exacerbaverunt, sed non universi qui profecti sunt ab Aegypto per Mosen quibus autem infensus est quadraginta annos nonne illis qui peccaverunt quorum cadavera prostrata sunt in deserto quibus autem iuravit non introire in requiem ipsius nisi illis qui increduli fuerunt et videmus quia non potuerunt introire propter incredulitatem timeamus ergo ne forte relicta pollicitatione introeundi in requiem eius existimetur aliqui ex vobis deesse
Abbreviated transcription (Latin):
bundantius oportet obseruare nõ
ea quȩ audiumꝰ. ne forte ꝑeffluamꝰ.
Si enim qui ꝑ angłos dictus est sermo.
factus est firmus. & om̃is p̃uarica¬
tio. & inobedientia accepit iustam
mercedis retributionem: qͦmͦ nos
effugiemꝰ sitantam neglexerimꝰ salui-¬
tem:. Quȩ cum initium accepisset
enarrari ꝑdnm̃ abeis qui audier̃
innos confirmata est contestante
dõ. signis. & potentis. & uarũs tur¬
scđm suam uoluntatem. Nonenĩ
anglis subiecit ds̃ orbem terrȩ fu¬
turum. de quo loquimur. Iestatus est
Quid est homo qđ memor es eiꝰ: aut filius
hominis qm̃ usitas eium: Miniusti eum
paulo minꝰ abangłis: gła & honore coro¬

Expanded text:
ortet observare nos ea quae audivimus ne forte pereffluamus si enim qui per angelos dictus est sermo factus est firmus et omnis praevaricatio et inoboedientia accepit iustam mercedis retributionem quomodo nos effugiemus si tantam neglexerimus salutem quae cum initium accepisset enarrari per Dominum ab eis qui audierunt in nos confirmata est contestante Deo signis et portentis et variis virm suam voluntatem. Non enim angelis subjecit Deus orbem terrae futurum, de quo loquimur. Testatus est Quid est homo, quod memor es ejus, aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minuisti eum paulo minus ab ang