comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina ł ordo sit. comꝑatione huiꝰ debemꝰ agnoscere. Oportet nos quoq lib̾
ꝑsos infamia. exam̃ certamini p̃sidentis inuem̾it: nec fuerimꝰ abeo ut serui car¬
nis & ignobiles. indligniq olimpiacis uicioꝵ colluetationib iudicati: trinc pot̾i¬
mus contra coeuos nr̃os .i. contra concupiscentias carnis ⁊ motꝰ ac ꝑturbationes
anime. inire certam̃. Impossibile enĩ÷. saturũ uentrẽ pugnas int̾ioris hominis ex¬
ꝑiri: nec bellis robustiorib artemptari dignũ÷. eũ qͥ potest deici leuiore conflictu.
rima gͦ nobis ÷ gule calcanda concupiscencia: ieo usꝙ ex tenuenda mens. ñ solum
leuiniis. uer̃aẽ ugliis. lectione ꝙͦ ncrebra compunctione cordis: in qͥb se forsitam¬
ł illusã ł uictã reminiscit᷑. ingemiscens: nunc horrore uicioꝵ. ñc desiderio ꝑfec¬

Expanded text:
disciplina uel ordo sit conparatione huius debemus agnoscere. Oportet nos quoque primdisciplina uel ordo sit conparatione huius debemus agnoscere. Oportet nos quoque primpersos infamia examen certamini praesidentis inuenerit nec fuerimus ab eo ut serui carnis et ignobiles indignique Olympiacis uitiorum conluctationibus iudicati, tunc poterimus contra coaeuos nostros, id est concupiscentias carnis et motus ac perturbationes animae inire certamen. inpossibile enim est saturum uentrem pugnas interioris hominis experiri nec bellis robustioribus adtemptari dignum est eum, qui potest deici leuiore conflictu. Prima ergo nobis est gulae calcanda concupiscentia et eo usque extenuanda. mens non solum ieiuniis, uerum etiam uigiliis, lectione vel illusam, vel victam reminiscitur, ingemiscens nunc horrore vitiorum, nunc desiderio perfec
Abbreviated transcription (Latin):
ignobił. ⁊ ⁊ ob hoc incignꝰ clisciplina hac. ł congressu eoꝵ qͥ hanc ꝑfitent᷑ fuerit᷑
iudicatꝰ⁊ ct̾io. si artis. si forcitudinis digna p̃ferat docum̃ta: ⁊ iuimorib coeuisꝙ¬
decertans. periciã parit᷑ ac uirtutem sue demonstrau̾it uiuentutis: ac ꝓficiens
de epheboꝵ luctamine. ꝑfectis iam uiris & exꝑientia longa ꝓbatis. congredi
ꝑmissius fuerit p̃sidencis examine: seꝙ ñ solũ parẽ iurtutis eoꝵ assidua collue¬
tatione ꝓbau̾it. uerumeciam frequentẽ int᷑ hos quoꝙ uictorie palmã fuerit consecutꝰ:
tunc demũ ad agonis p̃clara certamina merebit᷑ ꝑuenire: in quib ñ nͥ iuctoribus
tantum. ihis qͥ multar̃ coronar̃ stipendiis decorati sunt. facultas decertandi con¬
celit᷑. Si intellexerimꝰ carnalis agonis exemplũ: sp̃ualis quoꝙ certaminis que

Expanded text:
ignobilis et ob hoc indignus disciplina hac uel congressu eorum qui hanc profitentur fuerit ignobilis et ob hoc indignus disciplina hac uel congressu eorum qui hanc profitentur fuerit iudicatus, tertio si artis, si fortitudinis digna pdecertans, peritiam pariter ac virtutem suae demonstraverit juventutis, ac proficiens de epheborum luctamine, perfectis jam viris et experientia longa probatis congredi permissus fuerit praesidentis examine, seque non solum parem virtuti eorum assidua colluctatione probaverit, verum etiam frequenter inter hos quoque victoriae palmam fuerit consecutus, tunc demum ad agonis praeclara certamina merebitur peruenire, in quibus non nisi uictoribus tantum et his qui multarum coronarum stipendiis decorati sunt facultas decertandi conceditur. si intellexmus carnalis agonis exemplum, spiritalis quoque certaminis quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtri: que sint agonis mundani leges ac disciplina. pͥmitꝰ debemꝰ agnoscẽ:
ut ita demũ harũ comꝑatione scire possiimꝰ. qͥd nos ĩ sp̃uali agone certan¬
tes. beatꝰ apłs hoc exemplo uoluerit edocere. In illis enĩ certaminib que
scd̾m eundem apłm corruptibilẽ coronã uincentib parant. iste mos seruat᷑:
ut is qͥ se ad głosam coronã. & immanitatis pͥuilegio decoratã preꝑare ẽcenot:
o ꝑfecta cupit agonis sudare certamma: pͥmũ ĩ olimpiacis ac pichĩs certamiib.
sroosem sue iuuentutis. ac rucdim̃torũ robur ostentet. In his si quidẽ. iumiores
Q hanc. disciplinã cupiunt ꝑfiteri: utrũ mereant᷑ ł debeant ad eam admicti. tã
cius qͥutis certaminib psidet. quã totiꝰ popłi iudicio cõpbat᷑. Cunq ciligent̃ era¬
minatꝰ qͥs. pͥmũ reꝑtꝰ fuerit nulla uite resꝑsus infamia ÷ deinde ñ seruitũtis iugo

Expanded text:
lumus experiri, quae sint agonis mundani leges ac disciplina, primitus debemus agnoscere, lumus experiri, quae sint agonis mundani leges ac disciplina, primitus debemus agnoscere, ut ita demum harum conparatione scire possimus, quid nos in spiritali agone certantes beatus apostolus hoc exemplo uoluerit edocere. in illis enim certaminibus, quae secundum eundem apostolum corruptibilem coronam uincentibus parant, mos iste seruatur, ut is, qui se ad gloriosam coronam et inmunitatis priuilegio decoratam praeparare contendit et perfecta cupit agonis sudare certamina, prius in Olympiacis ac Pythiis certaminibus indolem suae iuuentatis ac rudimentorum robur ostentet in his siquidem iuniores, qui has disciplinas cupiunt profiteri, utrum mereantur uel debeant ad eas admitti, tam eius qui istis certaminibus praesidet quam totius populi iudicio conprobantur. cumque diligenter examinatus quis primum repertus fuerit nulla uitae respersus infamia, deinde non seruitutis iugo
Abbreviated transcription (Latin):
uicio succendunt᷑. ex tinxisse credendꝰ ÷ qͥ aculeos ire. cordis soliꝰ incẽꝑantia
ꝓrũpentes. mitigare ñ pocuit: Autquonã modo putandus ÷. carnis ani¬
meq: lasciuientes stimulos retrudisse: qͥ suꝑbie uicium simplex ñ quiuit
euincere: Auc quẽad modũ credendus ÷ insertam carni luxuria conculca
ualuit abdicare. Qua aut̃ ratione bellũ carnis nanime triũphabit: qui
id oneus ñ fuit morbum curare tristicie: Quantalibet urbs sublimitate
muroꝵ. ii clausar̾ portarũ spacia firmitate muniat᷑: porte uniꝰ quãuis par¬
uissime ꝓditione uastabit᷑. Quid enĩ differt. utrũ ꝑ excelsa menia & am¬
pla portar̃ spacia: an ꝑ angusti cunicłi latibła. ꝑniciosus hostis penetra¬
libus ciuitatis irrepat : Qui in agone contendit: ũ coronat᷑. nͥ legicime cer¬
tauerit. Qui nat᷑ales appetitꝰ carnis optat extinguere: extra naturã uicia

Expanded text:
mentis uitio succenduntur, extinxisse credendus est, qui aculeos irae cordis solius intemperantia mentis uitio succenduntur, extinxisse credendus est, qui aculeos irae cordis solius intemperantia prorumpentes mitigare non potuit? aut quonam modo putandus est carnis animaeque lasciuientes stimulos retudisse, qui superbiae uitium simplex non quiuit euincere? aut quemadmodum credendus est insertam carni luxuriam conculcasualuit abdicare? qua autem ratione bellum carnis et animae triumphabit, qui idoneus non fuit morbum curare tristitiae? quantalibet urbs sublimitate murorum et clausarum portarum firmitate muniatur, posterae unius quam ?is paruissimae protarum uastabitur. quid enim differt utrum per excelsa moenia et ampla portarum spatia, an per angusti cuniculi latibula perniciosus hostis penetralibus ciuitatis inrepat?? . Qui in agone contendit, non coronatur nisilegitime time certauerit qui naturales adpetitus carnis optat extinguere, extra naturam uitia
Abbreviated transcription (Latin):
ignita corꝑis incentiua. priusꝙͣ. ceteroꝵ qͦ pͥncipaliũ uicioꝵ fomites radicitꝰ
excidant᷑. Dequibus singillatĩ distintis libellis. suo loco. donante deo disseremꝰ.
unc ꝓpositũ nobis÷. de gastrimargia. id÷ gule concripiscentia. contra quã nobis
pͥmus confluctꝰ ÷. dispuitare. NUmquã gͥ pot̾it arclentis concupiscentie sti-¬
mulos inibere: quisꝙ defideria gule refrenare nequiuerit. Int̾ioris hominis ca-¬
stitas: uirtutis huiꝰ consũmatione difscernit᷑. Nunquã enĩ robustiorib emulis col¬
luctari posse confidit: qͥ se in leuiori conflictu conspex̃it ab infirmiorib
uariasq monilium sp̃es. ꝓ artificum uideat᷑ ingenio ac uoluntate distincta. Icaꝙ
mͦ flagrantes estus concupiscentie. qui ñ sola instigatione corꝑis. s c̃ m̃tis

Expanded text:
ignita corporis incentiua, priusquam ceterorum quoque principalium uitiorum fomites radicitus ignita corporis incentiua, priusquam ceterorum quoque principalium uitiorum fomites radicitus excidantur: de quibus singillatim distinctis libellis suo loco donante domino disseremus. nunc propositum nobis est de gastrimargia, id est gulae concupiscentia, contra quam nobis primus conflictus est, disputare. numquam igitur poterit ardentis concupiscentiae stimulos inhibere, quisque desideria gulae refrenare non quiuerit. interioris hominis castitas uirtutis huius consummatione discernitur. numquam enim robustioribluctari posse confidas eum quem in leviore conflictu conspexeris ab infirmioribus uariaque monilium genera pro artificum uideatur ingenio ac uoluntate distincta. itaquemodo flagrantes aestus concupiscentiae, qui non sola instigatione corporis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
conseruandã. abstinentia ciboꝵ sola ñ sufficit: nͥ fuerint cecere qͦ uirtutes
anime conuigate. Humilitas gͥ pͥmitꝰ. obedientie uircute n cordis contͥtione.
corpis ꝙ fatigatione. discenda÷. Peccuniar̃ ñ solũ uitanda possessio: sedẽs
desiderium earum radicitꝰ extirpandum. Non enĩ eas sufficit ñ habere: qd̾ pler̃ꝙ
solet etiã ex necessitate descendere: s ne ipsam quidẽ si forte oblate fuerint. haben¬
di recipere uoluncatẽ. Ire conterendus ÷ furor: tristicie suꝑanda deiectio. Cenocloxia¬
.i. uana gła contẽpnenda: suꝑbie calcandus ÷ fastꝰ: m̃tis qͦ ipsiꝰ instabiles uagiꝙ
discursus. assidua dei memoria refrenandi. Tociensq nobis ÷ ad contẽplationẽ dei
lubrica cordis euagatio reducenda: quotiens subtilis hostis ab hoc intiitu m̃tẽ
captiuare ꝑtemptans. recessib nr̃i cordis irrepserit. Impossibile: namq extingͥ

Expanded text:
es animae conjugatae. Humilitas igitur primitus obedientiae virtute, et cordis contritione, corporisque fatigatione discenda est. Pecuniarum non solum vitanda est possessio, sed etiam desiderium earum radicitus exstirpandum. Non enim eas sufficit non habere, quod plerumque solet etiam ex necessitate descendere, sed ne ipsam quidem, si forte oblatae fuerint, habendi recipere voluntatem. Irae conterendus est furor, tristitiae suid est uana gloria contemnenda. superbiae calcandus est fastus, mentis quoque ipsius instabiles uagique discursus adsidua dei memoria refrenandi, totiensque nobis est ad contemplationem dei lubrica cordis euagatio reducenda, quotiens subtilis hostis ab hoc intuitu mentem captiuare pertemptans recessibus nostri cordis inrepserit. Inpossibile namque est extingui
Abbreviated transcription (Latin):
letali sapore ꝓsternens. Inuidia. cibꝰ ÷ m̃tis. uirulentis eã succis corrũpens: ⁊ ꝓsꝑi¬
cate alieni successus iugit᷑ miserã excruciare ñ desinens. Cenodoxia .i. uana gła

Expanded text:
lethali sapore prosternens. Invidia cibus est mentis, virulentis eam succis corrumpens, et prosperilethali sapore prosternens. Invidia cibus est mentis, virulentis eam succis corrumpens, et prosperitate alieni successus jugiter miseram excruciare non desinens. Cenodoxia, id est, va
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatib suꝑat᷑. qͥd ĩ maximis ac forciorib occultisꝙ sustineat. uicuiq
sua conscientia cestis ÷. Non enĩ nob̾÷ ad ũsariꝰ extrinsecꝰ formidandus. In
nobismet ipsis hostis inclusus ÷: intestinũ nobis cotidie gerit᷑ bellũ. Deiucto eo:
om̃ia q̃ forinsecꝰ sunt redlent᷑ infirma: ac militi.ͥ. uniu̾sa paccata erunt & sub¬
dita. Non habebimꝰ adu̾sariũ nobis extrinsecꝰ metuendũ: si ea q̃ intra nos st̃.
spũi deuicta subdant᷑. Nec solum nobis istud ieiuniũ uisibiliũ ciboꝵ ad ꝑfecti¬
onẽ cordis ⁊ corꝑis puritatẽ sufficere posse credamꝰ: nͥ fuerit huic. anime qͦ ieui¬
niũ copulatũ. habet namꝗ n illa suos noxios cibos: qͥb inpinguata. etiã sine
escar̃ abundantia ad luxurie p̃rupta deuoluit᷑. Detractio cibꝰ eus ÷: ⁊ quidẽ ꝑsu

Expanded text:
cupiditatibus superatur, quid in maximis ac fortioribus occultisque sustineat, unicuique cupiditatibus superatur, quid in maximis ac fortioribus occultisque sustineat, unicuique sua. conscientia testis est. Non enim nobis est aduersarius extrinsecus formidandus: in nobismet ipsis hostis inclusus est, intestinum nobis cotidie geritur bellum. deuicto eo omnia quae forinsecus sunt reddentur infirma ac militi Christi uniuersa pacata erunt et subdita. non habebimus aduersarium nobis extrinsecus metuendum, si ea quae intra nos sunt spiritui deuicta subdantur, nec solum nobis istud ieiunium uisibilium ciborum ad perfectionem cordis et corporis puritatem sufficere posse credamus, nisi fuerit huic animae quoque ieiunium copulatum. habet namque et illa suos noxios cibos, quibus inpinguata etiam sine escarum abundantia ad luxuriae praerupta deuoluitur. d
Abbreviated transcription (Latin):
cat: ut ñ potꝰ quicquã. ñ esus. ulla oblectatione deuictꝰ. ante stationẽ legitimã
cõmunẽq refeccionis horam. extͣ mensã ꝑciꝑe sibimet prorsꝰ indulgeat. s ne re¬
fectione quidẽ transacta. ex his p̃sum̃e quantulũcunq ꝑmutat. S imilit̃ ꝙͦ cano¬
nic̃ sonni tempꝰ mensurãq custodiat. Eodẽ namq studio. ħ ÷ m̃tis amputanda
lasciuia: qͦ meretͥcationis uiciũ desecandũ. Q enĩ gule suꝑfluos appetitꝰ ñ potuit
inibere: quo mͦ estus carnał concupiscentie ualebit ex tinguere ᷑ Q qui ñ qͥuit
passiones ĩ ꝓpatulo sitas paruasꝙ compescẽ: quẽadmodũ occultas nulloꝙ ho¬
minũ ceste prurientes. moderatrice discretione poti̾t debellare᷑  iccirco ꝑ sin¬
głos motꝰ. & inqͦlib& desiderio: robur anime cõꝓbat᷑. Que si ĩ minimis aꝑtisꝙ

Expanded text:
cat, ut non potus quidquam, non esus ulla oblectatione devictus, ante stationem legitimam cat, ut non potus quidquam, non esus ulla oblectatione devictus, ante stationem legitimam communemque refectionis horam, extra mensam percipere sibimet prorsus indulgeat; sed ne refectione quidem transacta, ex his praesumere sibi quantulumcumque permittat: similiter quoque canonicum somni tempus mensuramque custodiat. Eodem namque studio istae sunt mentis amputandae lasciviae, quo meretricationis vitium desecandum. Qui enim gulae superfluos appetitus , quomodo aestus carnalis concupiscentiae ualebit extinguere? et qui non quiuit passiones in propatulo sitas paruasque conpescere, quemadmodum occultas nulloque hominum teste prurientes moderatrice discretione poterit debellare? et idcirco per singulos motus et in quolibet desiderio robur animae conprobatur: quae si in minimis apertisque
Abbreviated transcription (Latin):
ta hostiũ agmiina. adu̾sus uictorẽ militẽ xͥ. tͥumphis eiꝰ instigata consurgunt: scilica
ne pacis ocio miles xͥ lentescens. incipiat obliuisci colluctationũ suar̃ głosa certa¬
mina: ac securicatis inercia dissolutꝰ. p̃mioꝵ stipendiis ac tͥũphoꝵ mĩtis defrudet᷑.
taꝙ si ad hos tͥũphoꝵ gradus cupimꝰ crescente uirtute conscendere: eodẽ nos quoq
ordine. oporcet p̃lioꝵ inire certamina: ⁊pͥmũ c̃ apło dice. sic pugno ñ qͦsi aerem
uerberans: s castigo corpꝰ meũ nseruituti subicio: ut eo conflictu suꝑato. rursum
ri: carnali deiecti conflictu. ⁊ colluctatione uentris elisi. Merito itaq nob̾ ab apło
c̃ exꝓbracione dicet᷑. Tempcatio uos ñ app̃hendit: nisi humana. Igit᷑ monachus
ad pugnas int̾ĩoꝵ cercaminũ cupiens ꝑuenire: hanc ĩ pͥmis cautionẽ sibi indi¬

Expanded text:
ta hostium agmina aduersus uictorem militem Christi triumphis eius instigata consurgunt, scilicet ta hostium agmina aduersus uictorem militem Christi triumphis eius instigata consurgunt, scilicet ne pacis otio miles Christi lentescens incipiat obliuisci conluctationum suarum gloriosa certamina, ac securitatis inertia dissolutus praemiorum stipendiis ac triumphorum meritis defraudetur. itaque si ad hos triumphorum gradus cupimus crescente uirtute conscendere, eodem quoque nos ordine oportet proeliorum inire certamina et primum cum apostolo dicere: sic pugno non quasi aerem uerberans, sed castigo corpus meum et seruituti subicio, ut hoc conflictu superato rursum ri carnali deiecti conflictu et conluctatione uentris elisi, meritoque nobis ab apostolo cum exprobratione dicetur: temptatio uos non adpre-hendit nisi humana. Igitur moad pugnas interiorum certaminum cupiens pervenire, hanc in primis cautionem sibimet indi
Abbreviated transcription (Latin):
ictus continentie porrigens: ꝑ qͦs ñ aerẽ uaciũ. s illos sp̃c qͥ ĩ eo uersant᷑. ca¬
stigatione sui corꝑis uerberabat. Qͥ enĩ dicit. ñ qͥsi aerẽ uerberans. ostendit
se tam i si ñ aerẽ uacuũ ⁊inanẽ. aliqͥs tñ ĩ aere uerberare. & quia ħ certami¬
nũ gen̾a suꝑarat: ndicatꝰ multar̃ coronar̃ stipendiis incendebat: ñ inm̾̃ito
robustioꝵ incipic hostiũ subire luctamina: ac pͥorib emulis tͥũphantis. c̃
fiducia ꝓclamat ndicit. lã ñ ÷ nob̾ colluctatio adu̾sus carnẽ ⁊ sanguinẽ:¬
s adu̾sus pͥncipatꝰ u pocestates: adu̾sus mundi rectores. tenebrar̃ harũ: contͣ spũalia ne¬
quicie in celestib Athlece. xp̃i in corpe commoranti. nunquã desit colluctationũ palma.
el quantomagis triumphoꝵ successib creuerit: tanto ei etiã colluctationũ robustior
ordo succedit. Subiugata et enĩ carne atq cdeuicta: quante adu̾sgarioꝵꝵ cohortes. quan¬

Expanded text:
nentiae porrigens, per quos non aerem uacuum, sed illos spiritus qui in eo uersantur castigatione sui corporis uerberabat. qui enim dicit non quasi aerem uerberans, ostendit se, tametsi non aerem uacuum et inanem, aliquos tamen in aere uerberare. et quia haec certaminum genera superarat et ditatus multarum coronarum stipendiis incedebat, non inmerito robustiorum incipit hostium subire luctamina, ac prioribus aemulis triumphatis cum fiducia proclamat et dicit: iam non est nobis conluctatio aduersus carnem sus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. Athletae Christi in corpore commoranti numquam defit conluctationum palma, sed quanto magis triumphorum successibus creuerit, tanto ei etiam conluctationum robustior ordo succedit. subiugata etenim carne atque deuicta quantae aduersariorum cohortes, quan
Abbreviated transcription (Latin):
piti ĩ se xp̃m recipere mereat᷑: beatꝰ apłs monet his uerbis. Inciorẽ inqͥens ho
continentie corꝑasi impend̾e: uit ad puritatẽ cordis hoc possimꝰ ieuinio ꝓuenitei
cẽm labor nobis imꝑendit᷑ incassũ si hũc qͥdẽ contẽplatione finis infacigabi¬
litͣ sustentemꝰ finẽ ũ propt̃ quemi toleraiumꝰ affuctiones tantas. obaiiere neqͥa¬
mus. Deliq fuit interdictis escis anime tẽꝑasse: ꝙͣ uoluntaris minꝰꝙ norus
decrahere: ne era diceris. & de ira atꝙ inuicdia beatꝰ iob. Wenĩ stultũ int̃feͥcit ira¬

Expanded text:
pitem in se Christum recipere mereatur, beatus apostolus continentiae corporalis impendere, ut ad puritatem cordis hoc possumus jejunio pervenire. Caeterum labor a nobis impenditur incassum, si hunc quidem contemplatione finis infatigabiliter sustinemus; finem vero propter quem toleravimus afflictiones tantas, obtinere nequeamus: meliusque fuit interdictis escis animae temperasse, quam voluntariis minusque noxiis detrahere, ne eradiceris. Et de ira atque invidia beatus Job dicit: Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
anet ¶ Nm̃s lapides tã parui quã magni
scindent᷑ ĩ quatuor partes: lina q̃ꝙ pars
collidet altãm partem: nesciet q homo
sonũ illũ n solus deus
Signu

Expanded text:
nes lapides tam parvi quam magni scindentur in quatuor partes, et unaquaeque pars collidet alteram partem, nescietque ullus homo sonum illum, nisi solus Deus. Signu
Abbreviated transcription (Latin):
inquirens in quo ipse apprime es eruditꝰ: sed scõrum simplicem uitam
sanplici sermone fr̾ibus in nouello monasterio tuo cupiens ex planari. Cui
rei quantum me pius ardor desiderii tui ꝓuocat obelire. tantum multi¬
plices estuum moles uolentem optemperare ꝑterrent. Primũ: quia nec uice
ee ita equiperant merita: ut confidam. me. res tam arduas. tam obscuras.

Expanded text:
in quo ipse adprime es eruditus, sed sanctorum simplicem uitam simplici sermone fratribus in nouello monasterio tuo cupiens explanari. cui rei quantum me pius ardor desiderii tui prouocat oboedire, tantum multiplices aestuum moles uolentem obtemperare deterrent. primum quia nec uitae meae ita aequiperant merita, ut confidam me res tam ardu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ passim ut libitũ ÷. ne ꝑut nocte fuerit exꝑgefactꝰ. aut opportiinitas eũ sonni
proprii seu insonnii coartau̾̃it᷑ fr̃ẽs ẽ ad cotioianas uigilias exsuscitare p̃sumit.¬
Sed quamus eum consuetudo diurna. hora solita euigilare compellate tam̃ sollicite
frequent̾ ꝙ stellar̃ cursu p̃sticutũ cong̾gatiom tempꝰ explorans. ad orationũ eos initi¬
tat officium: ne ĩ utroq inueniat᷑ incautꝰ᷑: si uel oppressus sõno statutã noctis tͣnsg̾diat᷑
horam. ł eandẽ dormiturꝰ atq ad sonnũ festinꝰ anticipet: n ñ tã officio spũali ł qͥeti

Expanded text:
non passim ut libitum est nec prout nocte fuerit expergefactus aut oportunitas eum somni non passim ut libitum est nec prout nocte fuerit expergefactus aut oportunitas eum somni proprii seu insomnii cohortatur, fratres etiam ad cotidianas uigilias exsuscitare pSed quamvis eum consuetudo diuturna, hora solita evigilare compellat, tamen sollicite, frequenterque stellarum cursu praestitutum congregationis tempus explorans, ad orationum eos invitat officium, ne in utroque inveniatur incautus, si vel oppressus somno statutam noctis transgrediatur horam; vel eamdem dormiturus, atque festinus ad somnum anticipet, et n
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptũ sententiã tradi sathane: & qͥsqͥs orationi eiꝰ añquã recipiat᷑ a seniore. in¬
consid̾ata pietate ꝑmotꝰ cõmendare p̾sũpserit: cõplicẽ se clãnationis eiꝰ efficiat.
tradens sem& ipsum scilico uoluntarie sathane. cui ille ꝓ reatꝰ sui em̃datione
fuerat deputatꝰ: in eo ł maxime gͣuiꝰ crim̃ incͤrens. qd̾ c̃ illo se ł confabulationis ł
orationis ꝯmunione miscendo. maiorẽ illi gͤneret insolentie fomitẽ. & contuma-
ciam delinquentis in peiꝰ enutͥat. ꝑnitiosũ namq solaciũ tribuens. cor eiꝰ magis
magisq faciet indurari: nec humiliari eũ sinet ob qd̾ fuerat segregatꝰ. ⁊̃iꝑhoc¬
ł increpationẽ. senioris magni pendere: ł dissimulant̾ de sacisfacione & uenia
cogitare. I s aut̃ cui religiosi conuentꝰ c̾monitio. ł synareos cura cõmutit᷑:

Expanded text:
postolum tradi Satanae, et quisquis orationi eius, antequam recipiatur a seniore, inpostolum tradi Satanae, et quisquis orationi eius, antequam recipiatur a seniore, inconsiderata pietate. permotus communicare praesumpserit, conplicem se damnationis eius efficiat, tradens scilicet semet ipsum uoluntarie Satanae, cui ille pro sui reatus emendatione fuerat deputatus: in eo uel maxime grauius crimen incurrens, quod cum illo se uel confabulationis uel orationis communiciam delinquentis in pejus enutriat. Perniciosum namque solatium tribuens, cor ejus magis ac magis faciet indurari, nec humiliari eum sinet ob quod fuerat segregatuel increpationem senioris non magni pendere uel dissimulanter de satisfactione et uenia cogitare. Is autem, cui religiosi conuentus commonitio uel synaxeos cura committitur,
Abbreviated transcription (Latin):
piam secessisse. ł manꝰ suas inuicẽ tenuisse dep̃hendat᷑. Siqui uͦ contͣ huiꝰ re¬
głe disciplinã reꝑti fuerint aliqͥd ex hiis q̃ int̾dicta sunt admisisse: ut con-¬
tumaces ac p̃uaricatores mandatoꝵ. ñ leuis culpe rei ꝓñtiant᷑. suspitione etiã
conuirationis pͣuiq consilii carere ñ potert̃. Quã culpã nͥ ĩ unũ cunctis fr̃ib
congregatis publica diluerint penitentia: orationi fr̃m int̾eẽ nullꝰ eorũ ꝑmit
cũ eo ꝓrsꝰ orandi habet licentiã: añquã suͥmissa in terrã penitentia. reconci-¬
liatio eiꝰ ⁊ admissi uenia. corã fr̃ib cunctis publice fuerit ab abate conces¬
sa. Ob hoc namq tali obseruantia. semet ipsos ab orationis eiꝰ consortio segre¬
gant atq secernunt: qd̾ credunt eum qͥ ab oratione suspendit᷑. scd̾m apłi¬

Expanded text:
piam secessisse uel manus suas inuicem tenuisse deprehendantur. Hinc discant, qui piam secessisse uel manus suas inuicem tenuisse deprehendantur. Hinc discant, qui gulae disciplinam reperti fuerint aliquid ex his quae interdicta sunt admisisse, ut contumaces ac praeuaricatores mandatorum non leuis culpae rei pronuntiati suspicione etiam coniurationis prauique consilii carere non poterunt. quam culpam nisi in unum cunctis fratribus congregatis publica diluerint paenitentia, orationi fratrum nullus eorum interessecum eo prorsus orandi habet licentiam, antequam summissa in terram paenitentia reconciliatio eius et admissi uenia coram fratribus cunctis publice fuerit ab abbate concessa. ob hoc namque tali obseruantia semet ipsos ab orationis eius consortio segregant atque secernunt, quod credunt eum, qui ab oratione suspenditur, secundum a
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis satisfacẽ studebo: ut siqͥd forte ñ sccłm cypũ maorũ antiquissima
constitucione fundatũ. s Parbitrio uniꝰcuiꝰq insticuentis nonasteriũ. uel dimi¬
nutũ uel additum in istis regionib comꝓbauero: scd̾m eam quã uidimus
& fluccuationi cogicationũ instabili. operũ pondeia uelud senacem atq imobilem
anchorani p̾figentes: cui uolubilitas acꝑuagatio cordis innera. intra claustra celle uelut
initis gͥ psalmis. ⁊ cotidiana congregatione sic̃ supiꝰ c̃memorauimꝰ absoluta: nulsꝰ
ꝑ scͥpt᷑am quãlib& memorit̾ recensendo: ñ solũ c̃spirationi noxie ł consiliis pͣuis.
s ne ociosis qͥdẽ colloqͥis ullã copiã ł tempꝰ imꝑciac: oris parit̃ & cordis officio. ui¬
gi meditatione ⁊ sp̃uali parit̾ occupatꝰ. Sũma namq obseruantia custodit᷑: ne
qͥsquã cum alio ac p̾cipue uiniore. ł ad punctũ temꝑis parit̾ substitisse. aut us¬

Expanded text:
praeceptis tuis satisfacere studebo, ut si quid forte non secundum typum majorum antiquissima constitutione fundatum, sed pro arbitrio uniuscujusque instituentis monasterium, vel diminutum, vel additum in istis regionibus comprobavero; secundum eam quam vidimus  fluctuationi cogitationum instabili operum pondera uelut quandam tenacem atque inmobilem anchoram praefigentes, cui uolubilitas ac peruagatio cordis innexa intra claustra cellae uelut  psalmis, et quotidiana congregatione, sicut superius commemoravimus, absoluta, nullus uel Scripturam quamlibet memoriter recensendo non solum conspirationi noxię uel consiliis prauis, sed ne ociosis quidem colloquiis ullam copiam uel tempus impartiat, oris pariter et cordis officio in meditatione spiritali iugiter occupato. Summa nanque obseruantia custoditur, ne quisquam cum alio, ac pręcipue iuniores, uel ad punctum temporis pariter substitisse aut us
Abbreviated transcription (Latin):
& cum uenia indulgentiore sustentent. fidem sermonis ir
tis exemplar: tuis p̃cibꝰ animatꝰ. scd̃m uires ingenii mei. opus qd̾ iniungis aggit¬
cliar. &̃ ea que om̃imodis intacta relicta sunt ab anceriorib nr̃is. ut pote qui
audita potiꝰ quã experta describere temptauert̃: ⁊ uelud rudi monasterio et in
ueritate sicientib intimabo. Nec plane mirabiliũ dei signoꝵq narrationem stu¬
debo contexere. Que quamuis multa ꝑ seniores niõs & incredibilia nõ solum an¬
dierimꝰ: uerũ etiam sub obtutib nr̃is ꝑsperimꝰ impleta: tanĩ iis om̃ib p̃termi-
ssis. que legentib p̃ter admiracionem nichil ampliꝰ ad instruccionẽ ꝑfecte uite
conferunt: Insticuta eorũ tm̃mͦ ac monasteriorũ regłas. maximeꝙ pͥncipaliuin
uiciort q̃ occo ab eis designant᷑ origines. & causas. curationesꝙͣ. scd̾m traditiones

Expanded text:
 cum uenia indulgentiore sustentent, fidem potius mei s cum uenia indulgentiore sustentent, fidem potius mei stis exemplar, tuis precibus animatus secundum uires ingenii mei opus quod iniungis adgrediar et ea, quae omnimodis intacta relicta sunt ab anterioribus nostris, utpote qui audita potius quam experta describere temptauerunt, uelut rudi \'monasterio et in ueritate sitientibus intimabo. nec plane mirabilium dei signorumque narrationem studebo contexere. quae quamuis multa per seniores nostros et incredibilia non solum audierimus, uerum etiam sub obtutibus nostris ssis, quae legentibus praeter admirationem nihil amplius ad instructionem perfectae vitae conferunt, instituta eorum tantummodo, ac monasteriorum regulas, maximeque principalium vitiorum, quae octo ab eis designantur, origines et causas, curationesque secundum traditiones
Abbreviated transcription (Latin):
mus reminisci: imꝑitior sermo coni ue non ualet explicare. Huc actedit. quod
suꝑ hac re. uiri & uita nobiles & sei mone scientiaꝙ: p̾clari. multa iam opꝰcula
desudarunt: scm blasium & ieronimũ clico. aliosq ñ nullos. Quoꝵ anterior
sciscitantibꝰ fr̃ib suꝑ diu̾sis insticutis uel questionibꝰ: ñ solum facundo i dũ aĩa
diuinar᷑ scͥpturar testimoniis copioso sermone respondit. Aius u̾ñ solum suo
elucubratos ingenio edidit libros: uerũetiam greca lingua digestos in latiuũ uer¬
tit eloquium. Post quorum tam exub. antia eloq antie flumina. possem nõ
imm̃ito p̃sũptionis notari. si al.qͥd stillicidii hi iꝰ inferre temptassemptassem nͥ
lescunꝙ sint: uel eas congregationi fr̃m in nouello monasterio fm̃ cõmorãciun
deputares. Quod si ͥd a nobis minꝰ forsitan caute ꝓlatui i fueric: & pie irelegant¬

Expanded text:
mus reminisci, inperitior sermo congrue non ualet explicare. huc accedit, quod mus reminisci, inperitior sermo congrue non ualet explicare. huc accedit, quod super hac re uiri et uita nobiles et sermone scientiaque praeclari multa iam opuscula desudarunt, sanctum Basilium et Hieronymum dico aliosque nonnullos. quorum anterior sciscitantibus fratribus super diuersis institutis uel quaestionibus non solum facundo, uerum etiam diuinarum scripturarum testimoniis copioso sermone respondit, alius uero non solum suo elucubratos ingenio edidit libros, uerum etiam Graeca lingua digestos in Latinum uertit eloquium. post quorum tam exuberantia eloquentiae flumina possem non inmerito praesumptionis notari, si aliquid stillicidii huius inferre temptassem, nilescumque sunt, uel eas congregationi fratrum in nouello tantum monasterio commorantium deputares: qui, si quid a nobis minus forsitan caute prolatum fuerit, et pie relegant et
Abbreviated transcription (Latin):
tũ scãs. digne posse animo ac mente complecti. Sccło: qd̾ ea que a puericia
nr̃a int̾ eosdem coistituti. atq ipsoꝵ incitati cotidianis adhortaciombus
&e exemplis. uel agere cemptauimꝰ. uel didicimus. uel uisu percepimꝰ minime iam po¬
sumis ad integrum retinẽre: tot annoꝵ circulis ab eorum consortio et imuitacione
conuersationis abstracti. Presertim. cum harum rerum ratio. neque quam possit
otiosa meditacione doctrinaq uerboꝵ. uel tradi. uel intelligi. uel memoria conti¬
neri. Totum namq in sola expientia usuꝙ consistit. E quemadmodũ tradimnͥ ab
erperto ñ queunt: ita ne ꝑcipi quidẽ uie intelligi. nͥ ab eo qui ea uari studio ac sudo¬
re app̃hendere elaborauerit. posunt. Que tamen. si consultacione uigi spu aliũ pi¬
rorum frequent᷑ disciissa ñ fuerinc & polita: cito cursim. mentis incuria dilabuti
ertio: quia id ipsum qd ur cunq ñ ꝓ merito rei s ꝓpsentis cemponis statu possumt¬

Expanded text:
 ea, quae a pueritia nostra inter eosdem constituti atque ipsorum incitati cotidianis adhortationibus et exemplis uel agere temptauimus uel didicimus uel uisu percepimus, minime iam possumus ad integrum retinere, tot annorum circulis ab eorum consortio et imitatione conuersationis abstracti, praesertim cum harum rerum ratio nequaquam possit otiosa meditatione doctrinaque uerborum uel tradi uel intellegi uel memoria contineri. totum uamque in sola experientia usuque consistit, et quemadmodum tradi nisi ab experto non queunt, ita ne percipi quidem uel intellegi nisi ab eo, qui ea pari studio ac sudore adprehendere elaborauerit, possunt: quae tamen si conlatione iugi spiritalium uirorum frequenter discussa non fuerint et polita, cito rursum mentis incuria dilabuntur. tertio quia id ipsum, quod utcumque non pro merito rei, sed pro praesentis temporis statu possu
Abbreviated transcription (Latin):
mans innumerabilẽ: ita ut dñi testimonio. nullus ei similis
retro actis cemporibꝰ extitisse. neq post eum surrecturꝰ
eẽ dicat᷑: illud magnificum dño templum extruere cupien¬
tem. alienigene regis tyri auxilium poposcisse. Qui misso adse hẏram filio
mulieris uidue: quicquid diuina sapientia suggerente. preclarum in tem

Expanded text:
innumerabilem : ita ut Domini testimonio nullus ei similis retroactis temporibus exstitisse, neque post eum surrecturus esse dicatur, illud magnificum Domino templum exstruere cupientem, alienigenae regis Tyri auxilium poposcisse. Qui misso ad se Hyram filio mulieris viduae, quidquid divina sa
Abbreviated transcription (Latin):
baratrũ conciderunt. Quã tem ĩ apłoꝵ quoq uocatione uidemꝰ eudent̃ erp̃ssam
uio ctũ ꝑfiuit unde a plat sultimissimũ gradũ eoddẽ ordine qͦ petrꝰ ceteriq apłi ac¬
citi sunt uoluntarie suscepisse: qͥ uocationis sue p̃clara pͥncipia. cupiditatis ac
philargii ie fine pestifero consũmans: uisq ad traditionẽ dñi crudelissimꝰ parricida
prorupit: Aut quid olfuit paulo. quod repente cecatꝰ ad uiã salutis uelut in uitꝰ ui¬
det᷑ aitractꝰ: qui post ea dñm toto animi feruore sectatꝰ inciũ necefsitatis uoluntaria de¬
uotione consũmans. gloriosam tantis uirtutib uitã incõꝑabili fine conclusit: Totũ
gͦ ĩ sine consistit. ĩ qͦ pot̃ quis. ⁊ obtime conũsionis iniciis dedicatꝰ inferior ꝑ neglegen

Expanded text:
 expressam. quid enim profuit Iudae apostolatus snblimissimam gradum eodem ordine quo Petrus ceterique apostoli adsciti sunt uoluntarie suscepisse, qui uocationis suae praeclara principia cupiditatis ac filargyriae pestifero fine consummans usque ad traditionem domini crudelissimus parricida prorupit? aut quid obfuit Paulo quod repente caecatus ad uiam salutis uelut inuitus uidetur adtractus, qui postea dominum toto animi feruore sectatus initium necessitatis uoluntaria deuotione consummans gloriosam tantis uirtutibus uitam inconparabili fine conclusit? totum ergo in fine censistit, in quo potest quis et optimae conuersionis initiis dedicatus inferior per neglegen
Abbreviated transcription (Latin):
anniti posse. nec efficaces ur̃os ẽẽ conatꝰ. ad capessendũ tã ĩmane p̃miũ puritatis:
nͥ nobis adiutorio dñi ac miscłia fuerit contributum. Equiis enĩ parat᷑ in
die belli: a dño aut̃ ÷ adtutorium: quia ñ

Expanded text:
adniti posse nec efficaces nostros esse conatus ad capessendum tam inmane praemium puritatis, adniti posse nec efficaces nostros esse conatus ad capessendum tam inmane praemium puritatis, nisi nobis adiutorio domini ac misericordia fuerit contributum. equus enim paratur in diem belli: a domino autem est adiutorium, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscenda. sensus ipsius ab eodem fuerit illustratꝰ. Ipso etiã uase electionis. hoc
ꝓ. xp̃o. ñ solũ ut ĩ eum credatis: s ut etiã ꝓ illo patiamini. Hic quoq ⁊ iniciũ
conuersionis ac fidei nr̃e. n passionũ tolerantiã donari nobis a dño declarauit:
uod intelligens dauid quoq. similit̾ orat s hoc ipsum dm̃ miseratione concedi
dicens: Confirma deus hoc qd̃ oꝑatꝰ es ĩ nobis: Ostendens. ñ sufficere s salutis pͥn¬
cipia. dono dei gr̃aq collata: nͥ fuerint eadem miseratione ipsiꝰ ⁊icotidiana opi¬
tulatione ꝑfecta. Non enĩ liberũ arbitriũ. s dñs soluit compeditos. Non nr̃a
om̃s qͥ corruunt. ħ aut̃ dicimꝰ: ñ ut studiũ nr̃m ł laborem siue industriã. qͣsi
inanit᷑ i suꝑfluo impendenda uacuemꝰ: s ut nos nou̾imꝰ sine auxilio dei nec

Expanded text:
agnoscenda sensus ipsius ab eodem fuerit inlustratus, ipso etiam uase electionis hoc agnoscenda sensus ipsius ab eodem fuerit inlustratus, ipso etiam uase electionis hoc  non solum ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini. hic quoque et initium conuersionis ac fidei nostrae et passionum toleranti-I un donari nobis a domino declarauit. quod intellegens Dauid quoque similiter orat sibi hoc ipsum domini miseratione concedi dicens: confirma deus hoc, quod operatus es in nobis, ostendens non sufficere sibi salutis principia dono dei gratiaque conlata, nisi fuerint eadem miseratione ipsius et cotidiana opitulatione perfecta. non enim liberum arbitrium, sed dominus soluit conpeditos: non nostra omnes, qui conruunt. haec autem dicimus, non ut studium nostrum uel laborem atque industriam quasi inaniter et superfluo inpendenda uacuemus, sed ut nouerimus nos sine auxilio dei nec
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ scientiã. ñ lectionis industria. s magisterio uilluminationẽ dei cotidie desi¬
derant adipisci: dicentes ad eum. Uias tuas dñe demonstra mͥ: n semitas tuas edo¬
ce me. Et. Reuela ocłos meos: ⁊ considerabo mirabilia de lege tua. Et. Doce me
facere uoluntatẽ tuam: quia tu es deus meus. Q it̾m. Qui doces hominẽ scienti.
psUM etiã intellectum. beatꝰ dauid quo mandata dei posset agnoscere.x
quȩ utiq ĩ libro legis nou̾at ẽẽ ꝑscripta: a dño postulat ꝓmereri. dicens. Seruus
tuis sum ego: da mͥ intellectũ ut discã mandata tua. Utiq u intellectũ semel ͥ
ꝑ nat᷑am p̃stitũ possidebat: noticiã quoq mandatoꝵ dei q̃ scͥpta tenebant᷑ ĩ lege
utiq habebat ĩ promptu. U tam̃uthanc pleniꝰ app̃henderet. dñm p̾cabat᷑: sci
ens nequaquã sibimet posse. id quod ꝑ naturã conditionis insercũ ÷: nͥ coti¬
diana dñi illuminatione. ad intelligendã sp̃ualit̾ legẽ ac mandata eiꝰ aptiꝰ

Expanded text:
ipsius scientiam non lectionis industria, sed magisterio et inluminatione dei cotidie desiderant adipisci dicentes ad eum: uias tuas domine demonstra mihin et semitas tuas edoce me, et: reuela oculos meos: et considerabo mirabilia de lege tua, et: doce me facere uoluntatem tuam, quia tu es deus meus, et iterum: qui doces hominem scientiam. Ipsum etiam intellectum beatus Dauid, quo mandata dei possit agnoscere, quae utique in libro legis nouerat esse perscripta, a domino postulat promereri dicens: seruus tuus sum ego: da mihi intellectum, ut discam mandata tua. utique et intellectum semel sibi per naturam praestitum possidebat, notitiam quoque mandatorum dei, quae descripta tenebantur in lege, utique habebat in promptu. et tamen ut hanc plenius adprehenderet dominum precabatur, sciens nequaquam sufficere sibimet posse id quod per naturam conditionis insertum est, nisi cotidiana domini inluminatione ad intellegendam spiritaliter legem ac mandata eius apertius
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ostensur̃ se ẽẽ ꝓmitit. Q ueni inquiens ĩ tertã quã monstrauero tͥ. ꝑ quod
manifeste ꝓbat᷑. ⁊ initiũ salutis nr̃e dñi uocatione fieri dicentis. exi de terra tua:
⁊ consũmationẽ ꝑfectionis ac puritatis ab eodẽ similit̾ tribui. c̃ dicit: i ueni ĩ terrã
quã tͥ monstrauero. Id÷. ñ ꝗuiã tii ex semet ipso nosse. ł industria tua ualeas reꝑir
s qͣm eggo tͥ ñ solũ ignoranti. s c̃ ñ querenti monstrauero. Ex qͦ manifeste colligit᷑:
quod quemadmodũ inspiratione dñi ꝓuocati. ad uiã salutis ac currimꝰ: ita etiã ma¬
gisterio ipsiꝰ nilluminatione deducti. ad ꝑfectionẽ sũme beatitudinis ꝑueniemꝰ.
ERMANUS. In qͦ gͥ liberũ consistit arbitriũ. nr̃e q quod laudabiles sumꝰ .xi.
reputabit᷑ industiie: si deus ĩ nobis om̃ia q̃ ad nr̃ãm ꝑfectionẽ ꝑtinent ui

Expanded text:
 inquiens, in terram, quam tibi monstrauero. per quod manifeste probatur et initium salutis nostrae domini uocatione fieri dicentis: exi de terra tua, et consummationem perfectionis ac puritatis ab eodem similiter tribui, cum dicit: et ueni in terram, quam tibi monstrauero, id est non quam tu ex temet ipso nosse uel industria tua ualeas repperire, sed quam ego tibi non solum ignoranti, sed etiam non inquirenti monstrauero. ex quo manifeste colligitur, quod quemadmodum inspiratione domini prouocati ad uiam salutis adcurrimus, ita etiam magisterio ipsius et inluminatione deducti ad perfectionem summae beatitudinis peruenimus. GERMANVS: In quo ergo liberum consistit arbitrium nostraeque quod laudabiles sumus reputatur industriae, si deus in nobis omnia quae ad nostram perfectionem pertinent et
Abbreviated transcription (Latin):
consũmationẽ q tendentes. industria se ꝓpͥa obtinuisse testati sunt: s eam potiꝰ
a dño p̾cabant᷑. dicentes. Dirige me ĩ ueritate tua. Et dirige ĩ conspectu tuo

Expanded text:
consummationemque tendentes, industria se propria obtinuisse testati sunt, sed eam potius consummationemque tendentes, industria se propria obtinuisse testati sunt, sed eam potius a Domino precabantur dicentes: Dirige me in veritate tua , et, dirige in conspectu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
animã meam ꝑ tuã scilicet inspirationem uenientes ĩ cor meũ. ⁊ reserantes contẽpla-
anxietatẽ cordis mei : uer̃ẽ sũmã leticiã contuler̃t. Wrursũ. Disi quia dñs adiuuit
me: paulominꝰ habitauerat ĩ inferno anima mea. Liberi utiq arbitrii pͥuitate. ĩ in
ferno se ͤabitatur̃ fuisse testat᷑: nͥ dñi fuisset adiutorio ac ꝓtectione saluatꝰ. A dño
enĩ. ñ a libero arbitrio gressus hominis dirigit᷑. E c̃ ceciderit iustꝰ. libero dũta¬
rat arbitrio: ñ collidet᷑. Quappt᷑ͤ quia dñs supponet manũ suam. Hoc est
aꝑtissime dicere. Nullus uistorũ sͥ sufficit ad optinendã iusticiam: nͥ
ꝑ mom̃ta sin Egła titubanti ei et corruenti. fulcim̃ta manꝰ sue supposuerit
diuina clementia: ne ꝓstratꝰ intereat penitꝰ. c̃ fuerit liberi arbitrii infixmitate

Expanded text:
animam meam: per tuam scilicet inspirationem uenientes in cor meum et reserantes contemplatianimam meam: per tuam scilicet inspirationem uenientes in cor meum et reserantes contemplatianxietatem cordis mei, uerum etiam summam laetitiam contulerunt. et rursum: nisi quia dominus adiuuit me: paulo minus habitauerat in infferno habitaturum fuisse testatur, nisi Domini fuisset adjutorio ac protectione salvatus. A Domino enim, non a libero arbitrio gressus hominis dirigentur. Et cum ceciderit justus, libero dumtaxat arbitrio non collidetur. Quapropter? quia Dominus supponit manum suam . Hoc est apertissime dicere: Nullus justorum sibi sufficit ad obtinendam justitiam, nisi per momenta singula titubanti ei et corruenti fulcimenta manus suae supposuerit divina clementia, ne prostratus intereat penitus cum fuerit liberi arbitrii infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
unit̾isas abitiat atq disꝑgat: q̃ corꝑi atq anime iugit̃ coherentes. ꝓpͥe ñr̃e sunt: ac insi
acdhnc ĩ hoc corꝑe constitutis nobis abiecte fuerint nabscise: &̃ post excessum nos non
desinent comitari. Ut em̃ uirtutes. ł ipsa caritas q̃ ear fons ÷. ĩ hoc scło conquisita. pꝰ
finẽ quoq huiꝰ uite. pulcrũ ac splendidũ amatorẽ suũ reddit: ita uicia ad illam
ꝑhẽpnem cõmorationẽ. offuscatã mentẽ quodã modo colorib tetris. infectãq transmit
tunt. Pulcritudo enĩ ł deformitas anime: uirtutũ seu uitioꝵ gignit᷑ qualitate. Ex
concupiscet rex decorem tuum: aut certe tam fetidam atq deformẽ. ut fetorem propͥe
popłi mer̃ niccirco he st̃ ꝓprie ñr̃e diuitie. q̃ c̃ anima iugit̃ cõmorant᷑: quas nobis nul¬
lus regũ nullus hostiũ. nec conferre pot̾it nec auferre. He sunt ꝓpͥe diuitie nr̃e. qͥs
ne ipsa quidẽ mors ualebit ab anima seꝑare. Quib abreñtiantes. ad ꝑfectionẽ uite

Expanded text:
 dispergat. quae corpori atque animae iugiter cohaerentes propriae nostrae sunt, ac nisi adhuc in hoc corpore constitutis nobis abiectae fuerint et abscisae, post excessum nos non desinent comitari. ut enim Mutes uel ipsa caritas, quae earum fons est, in hoc saeculo conquisita post finem quoque huius uitae pulchrum ac splendidum amatorem suum reddit, ita uitia ad illam perennem commorationem obfuscatam mentem quodammodo coloribus taetris infectamque tratunt. Pulchritudo enim vel foeditas animae, virtutum seu vitiorum gignitur qualitate. Ex concupiscet rex decorem tuum ; aut certe atram, fetidam atque deformem, ita ut ipsum fetorem propriae populi mei? et idcirco hae sunt, propriae nostrae diuitiae, quae com anima iugiter conmoranturt quas nobis nullus rerum, nullus hostium nec conferre poterit nec auferre. hae sunt propriae diuitiae nostrae, quas ne ipsa quidem mors ualebit ab anima separare, quibus uel renuntiantes a
Abbreviated transcription (Latin):
increpans loquit᷑ xp̃c. Si ĩ alienis fideles ñ fiustis: qd ur̃m ÷. quis dabit uobis:
uident̃ gͥ has diuitias alienas eẽ. ñ solum cotidiana exꝑientia docet: uer̃ etiã sententia
dm̃ ipsa appellatione signait. De inusibilib pessimis q diuituis. loquit᷑ petrꝰ ad
dñm. Ecce nos reliquimꝰ om̃ia:  secuti sumꝰ te. Quid gͦ erit nobis: Quos utiq ni¬
inuenimꝰ apłos reliquisse. nec dñm habuisse. ꝓpt̃ qd illis tantã beatitudinis głam
largirit᷑: ut ab eodẽ mererent᷑ audire. In regeñatione. c̃ sederit filiꝰ hominis ĩ sede

Expanded text:
increpans loquitur Christus: si in alienis fideles non fuistis, quod uestrum est quis dabit uobis? increpans loquitur Christus: si in alienis fideles non fuistis, quod uestrum est quis dabit uobis? euidenter igitur has diuitias alienas esse non solum cotidiana experientia docet, uerum etiam sententia domini ipsa appellatione signauit. de inuisibilibus uero pessimisque diuitiis loquitur Petrus ad dominum: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? quos utique niinueniemus apostolos reliquisse, nec dominum habuisse propter quod illis tantam beatitudinis gloriam largiretur, ut ab eodem mererentur audire: in
Abbreviated transcription (Latin):
tium transferunt᷑. De quib beatꝰ apłs. Duitib ait huiꝰ mundi precipe. ñ sullime
sapere: nec sꝑare ĩ incerto diuitiar̃. s ĩ deo. qui prestat nobis om̃ia abiinde ad fru¬
endum. Bene facere. facile tribuere. cõmunicare. thesaurizare fibi fundam̃tũ bo-¬
num: ĩ futur: ut app̃hendant ueram uitam. Quas it̾m diues ille ĩ euangelio reti¬
nens. ac nequaquã indigentib suministrans: de cuiꝰ micis pauꝑ lazarꝰ saciari
ante fores eiꝰ expositꝰ cupiebat: ĩ tolerandis gehenne ignib. ⁊et̾no deputat᷑ ardori.
ad gͥ uisibiles mundi diuicias relinquentes: ñ nr̃as. s alienas abicimus .x.¬
facultates: quãuis eas głiem̃ ł nr̃o labore quesitas. ł parentũ ad nos
hereditate transmissas. Dichil enĩ ut dixi nr̃m ÷. nͥ hoc tͣtũ. quod corde possessum
atq anime nr̃e coherens. a nemine potest prorsus auferri. De illis aut̃ uisibilibus
aiuitiis. ad illos qui eas tanquã ꝓpͥas retentantes. cõmunicare indigentib nolt̃:

Expanded text:
tium transferuntur. de quibus beatus apostolus diuitibus, ait, mundi huius praecipe non sublime sapere, nec sperare in incerto diuitiarum, sed in deo qui praestat nobis abunde omnia ad fruendum, bene facere, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. quas iterum diues ille in euangelio retinens ac nequaquam indigentibus subministrans, de cuius micis satiari pauper Lazarus ante fores eius expositus cupiebat, intolerandis gehennae ignibus et aeterno deputatur ardori. Has igitur uisibiles mundi diuitias relinquentes non nostras, sed alienas abicimus facultates, quamuis eas gloriemur uel nostro labore quaesitas uel parentum ad nos hereditate transmissas. nihil enim ut dixi nostrum est nisi hoc tantum, quod corde possessum atque animae nostrae cohaerens a nemine potest prorsus auferri. de illis autem uisibilibus diuitiis ad eos, qui illas tamquam proprias retentantes communicare indigentibus nolunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ĩ illo etiĩ corꝑalit̃ factũ lectio geneseos ita cõmemorat. Ambulauit q enoch¬
c̃ deo.ii non inueniebat᷑: quia tͣnstulit illũ deus. Apłs quoq fide e noch tͣnslatꝰ ÷:
ut ñ uideret mortem. De qua morte dñs ĩ euangelio. Qui uiuit inquit u credit
ĩ me in moriet᷑ in et̾nũ. Quaꝑpt̃ festinare debemꝰ. si ꝑfectionẽ uerã desideramꝰ attin¬
gere: ut quẽadmodũ corꝑe. parentes. patriã. diuitias mundi. uoluptates q despe¬
ximꝰ: ita ẽ corde ħ om̃ia relinquentes. nulla rursus adħ̾ q̃ dimisimꝰ concupiscentia
reuertam̃: sic̃ illi qui educti ꝑ moysen. c̃ utiq corꝑe ñ redissent. corde tam̃ reu̾si
dicunt᷑ ĩ egyptum: relicto scilicet deo. qui eos eduxerat c̃ tanta uirtute signoꝵ.
ichola egipti q̃ contẽpserant uenerantes: sic̃ scͥpt᷑a cõmemorat. E reu̾si st̃ cordib¬

Expanded text:
quod in illo etiam corquod in illo etiam corcum deo, et non inueniebatur: quia transtulit illum deus. apostolus quoque: fide Enoch translatus est, ut non uideret mortem. . de qua morte dominus in euangelio qui uiuit, inquit, et credit in me, non morietur ia aeternum. quapropter festinare debemus, si perfectionem ueram desideramus adtingere, ut quemadmodum corpore parentes, patriam, diuitias mundi uoluptatesque despeximus, ita etiam corde haec omnia relinquentes nulla rursus ad haec quae dimisimus concupiscentia reuertamur, sicut illi qui educti per Moysen, cum utique corpore non redissent, corde tamen reuersi dicuntur in Aegyptum, relicto scilicet deo qui eos eduxerat cum tanta uirtute signorum idola Aegypti quae-contempserant uanerantes, sicut scriptura commemorat: et reu