comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dar: & ero uagus & ꝓfugus in terra.
Om̃is gͥ qui inuenerit me: occidet
me. Dixitq dñs ei. Nequaquã ita fi¬
et: s om̃is qui occidit cain septuplũ
punietur. Posuitq dñs signũ cain:
ut ñ eum int̾ficeret om̃is qui inue-¬
nisset eum. Egressusq cam a facie
dm̃: habitauit in tr̃a ꝓfugus ad
orientalẽ plagam eden¬

Expanded text:
ra: omnis igitur qui invenerit me, occidet me. Dixitque ei Dominus: Nequaquam ita fiet, sed omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur. Posuitque Dominus Cain signum, ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum. Egressusque Cain a facie Domini, habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Ede
Abbreviated transcription (Latin):
it autẽ dñs ad cain. Ubi ẽ abel
fr̃ tuus: Qui respondit. Nescio.
Nunquid custos fr̃is mei sum ego:
Dixitq ad eum. Quid fecisti: Nox
sanguinis fr̃is tui clamat ad me de
t̃ra. Nunc gͥ maledictus eris suꝑ tram:¬

Expanded text:
it Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit: Nescio: Numquid custos fratris mei sum ego? Dixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Nunc igitur maledictus eris su
Abbreviated transcription (Latin):
num in te corpꝰ aspicio: s cȩleste intel¬
ligo sacram̃tum: neq me species hȩc
carnis assumptȩ. a fide ueritatis ab-¬
diicit. Tu es dñe. tu es ipse. qui me ad
ista misisti. Qͦmͦ autẽ nc̃ ego te astan¬
tẽ p̃sentẽq ignorare possum: quẽ du¬
dum adhuc in utero uirginali. & in¬
ter mat̾na uiscer Aco stitutum. nec
dum ipse natus agnoui: Cui rãs ait.
Sine mͦ: sic enim decet nos implere
omnẽ iusticiã. Sine mͦ inquit dñs:
hoc ẽ uera sunt quidẽ nec renuo ista
quȩ memoras: s ministerium ueni
seruitutis implere⁊ ut eos quos pec¬
catum subdidit seruituti. ad meam
reuocem libertatem.

Expanded text:
num in te corpus aspicio, sed coeleste intelligo sacramentum; neque me haec species carnis assumptae a fide veritatis abducit: tu es Domine, tu es, ipse qui me ad ista misisti. Quomodo autem nunc ego astantem praesentemque ignorare possum, quem dudum adhuc in utero virginali, et intra materna viscera constitutum, nec dudum ipse natus, agnovi? Cui Christus ait: Sine modo: sic enim decet nos implere omnem justitiam . Sine modo, inquit Dominus; hoc est, vera sunt quidem, nec renuo ista quae memoras; sed ministerium veni servitutis implere, ut eos, quos peccatum subdit servituti, ad meam revocem libertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
militudinẽ fulguris choruscantis.
Cumq aspicerẽ animalia: apparu-¬
it rota una suꝑ t̾ram iuxta anima¬
lia: habens quatuor facies. Et aspe¬
ctus rotarum & opus earum quasi
uisio maris: & una similitudo ipsa
rum quatuor. Et aspectus earum &
oꝑa: quasi si sit rota in medio rotȩ.
ꝑ qua tuor partes earum euntes
ibant: et ñ reu̾tebantur cũ ambu-¬
larent. Statura quoq erat rotis et
altitudo: & horribilis aspectꝰ: & to¬
tum corpꝰ plenum ocłis in circuitu
ipsoꝵ quatuor. Cumq ambularent
animalia: ambulabant parit̃ & ro¬
tȩ uixta ea. Et cũ eleuarent᷑ anima¬
lia de t̾ra: eleuabant᷑ simul & rotȩ.
Quocũq ibat sp̃s: illuc eunte spũ.
& rote parit eleuabant᷑ sequentes
eum. Sp̃s enim itę erat in rotis. Cũ
euntib ibant. et cum stantib sta¬
bant: et cum eleuatis a t̾ra pariter
eleuabantur et rotȩ sequentes ea:
quia sp̃s uitȩ erat in rotis.¬

Expanded text:
militudinem fulguris coruscantis cumque aspicerem animalia apparuit rota una super terram iuxta animalia habens quattuor facies et aspectus rotarum et opus earum quasi visio maris et una similitrum quatuor: et aspectus earum et opera, quasi sit rota in medio rotae. Per quatuor partes earum euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus: et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. Cumque ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae juxta ea: Et cum elevarentur animalia de terra, eilluc eunte spiritu et rotae pariter levabantur sequentes eum spiritus enim vitae erat in rotis cum euntibus ibant et cum stantibus stabant et cum elevatis a terra pariter elevabantur et rotae sequentes ea quia spiritus vitae erat in rotis
Abbreviated transcription (Latin):
ma: & ascendit cum paucis in ciuita¬
tẽ maritimã: & regnauit illic. Et fa¬
ctum ẽ ut ingressus ẽ in domum re¬
gni patrũ suoꝵ: comp̃hendit exerci¬
tus antiochum et lysiã ut adducent
eos ad eum: & res ei innotuit. Et ait.
Nolite mͥ ostende faciẽ eoꝵ. Et occi¬
dit eos exercitus. Et sedit demetrius
suꝑ seilẽ regni sui: & uenerunt ad
eum uiri miqui et impii ex isrł: &e
alchimus dux eoꝵ. qui uolebat fieri
sacerdos: & accusauerunt popłm
apud regẽ dicentes. ꝑdidit uidas &
fr̃s eius om̃s amicos tuos: & nos dis

Expanded text:
ascendit cum paucis viris in civitatem maritimam et regnavit illic et factum est ut ingressus est in domum regni patrum suorum conprehendit exercitus Antiochum et Lysiam ut adduceret eos ad eum et res ei innotuit et ait nolite mihi ostendere faciem eorum et occidit eos exercitus et sedit Demetrius super sedem regni sui et venerunt ad eum viri iniqui et impii ex Israhel et Alchimus dux eorum qui volebat fieri sacerdos et accusaverunt populum apud regem dicentes perdidit Iudas et fratres eius
Abbreviated transcription (Latin):
reliquistis dñm. qui obliti estis mor¬
tẽ sc̃m meum: qui ponitis fortunȩ
m̃sam. & libastis suꝑ eam: numera¬
bo uos in gladio. & om̃s in cede corru¬
etis: ꝓ eo quod uocaui & ñ respondi¬
stis: locutus sum et ñ audistis: & fa¬
ciebatis malum in ocłis meis: & quȩ
nolui elegistis. Propt̃ hoc hȩc dicit dñs.

Expanded text:
reliquistis dominum, qui obliti estis montem sanctum meum, qui ponitis fortunae mensam et libatis super eam: numerabo uos in gladio, et omnes in caede corruetis: pro eo quod uocaui et non respondistis, locutus sum et non adtendistis: et faciebatis malum in oculis meis et quae nolui
Abbreviated transcription (Latin):
confundemini: ecce serui mei lauda¬
bunt p̃ exultatione cordis. & uos cla¬
mabitis prȩ dolore cordis : & pre con¬
tritione sp̃s ululabitis: & dimittetis
nom̃ ur̃m in uram̃tum electis meis.
Et interficiet te dñs ds̃: & seruos su

Expanded text:
undemini; ecce servi mei laudabunt pre exultatione cordis, et vos clamabitis pre dolore cordis et pre contritione spiritus ululabitis, et dimittetis nomen vestrum in iuramentum electis meis, et interficiet te Dominus Deus tu
Abbreviated transcription (Latin):
pellit peccatum. Nã qui sine
timore ẽ: ñ poterit iustificari. Iracun¬
dia enim animositatis illiꝰ: subu̾sio
ens: et postea redditio iocunditatis.
Bonus sensus usq ad tempꝰ abscondet
uerba illiꝰ: et labia multoꝵ narrabt

Expanded text:
pellit peccatum. Nam qui sine timore est, non potest justificari. Iracundia enim animositatis illius, subversiens, et postea redditio jucunditatis. Bonus sensus usque in tempus abscondet verba illius, et labia multor
Abbreviated transcription (Latin):
re debemꝰ. cũ incertũ ẽ quo animo
qđq factum sit: uł cũ incertum ẽ
qualis futurus sit qͥ nc̃ ut malus
uel bonus apparet.¬
imitcte: & dimittemini. Date :
&e dabit᷑ uobis. Dimitcere nos
iniurias: dare beneficia iubet: ut
et nob peccata dimittant᷑: & uita
decur ȩtña. Qua sententia breui s
eximia: cuncta quȩ latissime de cõ¬
u̾sando cum inimicis mandauerat.
comp̃hendendo conclusit. Mensu¬
ram bonã & confertã et coagitatã
&e suꝑeffluentẽ: dabunt in sinum
ur̃m. Huic simile ẽ qđ alibi dicit:
ut et ipsi recipiant uos in ęt̃na tab̃na¬
cula. Non enim pauꝑes ipsi. sed xp̃c
mercẽdẽ his qui elemosinã fecere
redditurus ẽ. Quã tam̃ in sinum da¬
re dicunt᷑: quia ꝓmerendȩ illiꝰ occa¬
sionẽ dedere: cum uł egentes mise¬
re uł improbe seuientes. fortioꝵ st̃¬

Expanded text:
 cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet.ittite, et dimittemini. Date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam confertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile est, quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortio
Abbreviated transcription (Latin):
pullum cũ ea. Soluite: & adducite
michi. Pullum quoq alligatum fuis
cumplexus: & solutione diuina opꝰ
habebat: iste lege quã acceꝑat male
utendo: ille nunquã accipiendo pec¬
cauerunt. Unde bene dicit apłs qͥa
enim peccauerunt: & egent gła dĩ⁊
chre alii tres euangliste qui gentib
euangłista qui ex hebreis & hebreo
sermone scripsit euangłium:⁊ etiã
asinȩ facit m̃tionẽ: ꝓuida utiq dis¬
pensatione: ut quoꝵ salutẽ scriben
do quesierunt: hos saluandos a dño
mystice docerent ẽẽ figuratos. Et si qͥs¬
inquit uobis aliquid dixerit: dicite
quia dñs his opus habet. & confestĩ
dimittet eos. Et doctorib p̃cipitur.
ut si quid eis obstiterit adũsitatis: si
quis ꝓhibuerit peccatores a laqueis
diaboli solui. & ꝑ confessionẽ fidei
dnõ adduci: ñ tam̃ p̃dicando desi¬
stant: s constant insinuent. quia
dñs ad ȩdificandã eccłiam suã tali¬
b opus habet. Quãuis enim seuus
sit ꝑsecutor & inmanis: ñ potest eo¬

Expanded text:
pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisscumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia enichre alii tres evangelistae, qui gentibus utem evangelista, qui ex Hebraeis et Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse praefiguratos. Et vobis, inquit, aliquid dixerit, dicite quia Dominus his opus habet, et confestim dimittet eos. Et doctoribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eo
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑmanserit. fixus erit tͥ quasi coeqͣt:
& in domesticis tuis fiducialit agit.
Si humiliauerit se contra te. & afa-¬
cie tua abscondet se: unanimẽ ha¬
bebis amiciciã bonã. Ab inimicis tuis
separare: & ab amicis tuis attende.
Amicus fidelis ꝓtectio fortis: qͥ aut̃
inuenit illum. inuenit thesaurum.
Amico fideli nulla ẽ comparatio:
&e ñ ẽ digna ponderatio auri et ar-¬
genti contra bonitatẽ fidei ipsius.
micus fidelis medicam̃tum Ec.¬
uitȩ et immortalitatis: & qͥ me¬
tuunt dñm inuenient illum. Qui
illiꝰ. fili a iuuentute tua excipe doctͥ¬
nã: & usq ad canos inuenies sapien¬
tiã. Quasi is qui arat et seminat ac¬
cede ad illã: & sustine bonos fructus
illiꝰ. In oꝑe enim ipsiꝰ exiguũ labora¬
bis: & cito edes de generationib illiꝰ.
Qm asꝑa ẽ nimium sapientia indo¬
ctis hominibꝰ: & ñ ꝑmanebit in illa
excors. Quasi lapidis uirtꝰ. ꝓbatio erit
in illis: et ñ demorabunt᷑ ꝓicere illã.

Expanded text:
quasi coaequalis et in domesticis tuis fiducialiter aget. si humiliauerit se contra te et a facie tua abscondet se, unianimem habebis amicitiam bonam. ab inimicis tuis separare et ab amicis tuis adtende. amicus fidelis protectio fortis: qui autem inuenit illum, inuenit thesaurum. amico fideli nulla est conparatio et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. amicus fidelis medicamentum uitae et inmortalitatis: et qui metuunt dominum, inueniunt illum. qui t amicus illius. fili, a iuuentute tua excipe doctrinam et usque ad canos inuenies sapientiam. quasi is qui arat et seminat, accede ad illam et sustine bonos fructus illius in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors quasi lapidis virtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere illum
Abbreviated transcription (Latin):
in altum bonoꝵ extollit oꝑum. &
cunctis manifestã gentib exhibet.
ipse hanc ab infimis delectationib
abstractam pane cęli reficit: atq
ad appecitum suꝑne suauitatis
dato pignore cibi spũalis accendit.
Misereor inquit suꝑ turbã: quia
ecce iã triduo sustinent. me. nec ha¬
bent qđ manducent. Et si dimise¬
ro eos ieunos in domum suã: de¬
ficient in uia. Quare triduo tur-¬
ba dñm sustinuerit: matħs expo¬
nit plenꝰ qui ait. Et ascendens in
montẽ sedebat ibi: & accesserunt
ad eum turbȩ multe. habentes se¬
cum multos claudos. cecos. debiles.¬

Expanded text:
in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super turbam: quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem, sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, c
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentium apud iusticiã patͥs
int̾uenit. Qui uniꝰ substantiȩ cum
patre & filio. exorare ꝓ delinquenti¬
b ꝑhibetur: quia eos quos reple-¬
uerit exorantes facit.

Expanded text:
errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos, quos repleverit, exorantes facit.
Abbreviated transcription (Latin):
censurus in cęlum ꝓmittit dicens: ec¬
ce ego uob̃cum sum om̃ib diebꝰ usq
ad consummationẽ scłi᷑. S u̾bum
incarnatum: & manet & recedit.
Recedit corpore: s manet diuinitate.
Apud eos gͦ tunc mansisse se ꝑhibet:
quia qui inuisibili semꝑ potestate
p̃sens erat: corporali iã uisione recede¬
bat. Paraclitꝰ autẽ sp̃s sc̃s quẽ mittet
pat̾ in nomine meo: ille uos docebit
omĩa: & suggeret uob̃ omĩa quȩc̃q¬

Expanded text:
dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret
Abbreviated transcription (Latin):
redite: si dm̃ uere amatis exqui¬
rite. Nec tam̃ sibi aliquis credat: qͥc¬
quid sibi animus sine oꝑis atcestati¬
one respondit. De dilectione condito.¬
ris: lingua. mens. & uita requiratur.
Nunqͣm ẽ dĩ amor ociosus. Oꝑatur
& enim magna si ẽ: si uͦ oꝑari renuit
amor ñ est. Et sermonẽ quẽ audistis
ñ ẽ m̃s: s eiꝰ qui misit me patris. Sci¬
tis fr̃s carissimi: quia ipse qui loqui¬
tur unigenitꝰ filiꝰ u̾bum patris ẽ. Et
ideo sermo quẽ loquit᷑ filiꝰ. ñ ẽ filii
s patris: quia ipse filiꝰ u̾bum ẽ patris.
Hec locutus sum uob̃: apud uos maneis.

Expanded text:
redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apu
Abbreviated transcription (Latin):
erba pastoꝵ qͣm sint rationabilia
& pastorib eccłie digna: diligent̃
inspice. Uere enim quasi iugilantes
non dixerunt uideamꝰ puerum. uidea-¬
mus qđ dicit᷑: s uideamꝰ u̾bum qđ factũ
est. In pͥncipio erat u̾bum: & u̾bum ca
ro factum ẽ. Uerbum qđ semꝑ erat. ui¬
deamꝰ qͦmͦ ꝓ nob̃ factum ẽ: qđ fecit do¬
minus & ostendit nob̃. Uerbum hoc
derit nob carnẽ suã. Qđ enim uidere
ñ poteramꝰ dum erat u̾bum: uideamͦ
factũ: quia caro ẽ. Cui simile ẽ quod

Expanded text:
erba pastorum quam sint rationabilia, et pastoribus Ecclesiae digna, diligenter inspice. Vere enim quasi vigilantes non dixerunt: Videamus puerum, videamus quid dicitur, sed: Videamus verbum quod factum est: In principio erat Verbumfactum est . Verbum quod semper erat, videamus quomodo pro nobis factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis. Verbum hoc, derit nobis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum quia caro est. Cui simile
Abbreviated transcription (Latin):
moratus in cȩlo: longiorẽ trium¬
phanti popło p̃stitit diẽ. Hoc uͦ nul-¬
lis antea uidere scłis donatum ẽ: ut
unigenitus altissimi. quẽ trem̃tes
archangłoꝵ suspiciunt potestates:¬
& hominẽ se hominib exhiberet: &
carnẽ quã sumpsit ab homine tͣns¬
formaret in dm̃. Amplectere gͦ dig¬
nationẽ maiestatis ȩt̃nȩ: & ne ar-¬
chanã dĩ tui discutias uoluntatẽ:
quia omĩb quidẽ natus ẽ xp̃e : sed
fidelib dat salutẽ. Qđ si tͥ sensuum
tuoꝵ fragilitate minus dignũ uidet᷑
filium dĩ natum de femina credere:
uirginẽ cogita peꝑisse. Si tͥ panni qͥb
obuoliitus ẽ. fortasse uilescunt: ange¬
los collaudantes. & multitudinẽ ce-¬
lestis exercitus admirare. Si p̃sepe in
quo infans iacuit despicis: erige pau¬
lisꝑ ocłos: & nouã in cęlo stellã ꝓte¬
stantẽ mundo natiuitatẽ dominicã
contuere. Si credis uilia: crede mirifi¬
ca.Si de his quȩ humilitatis st̃ dispu¬

Expanded text:
moratus in coelo longiorem triummoratus in coelo longiorem triumphanti populo praestitit diem . Hoc vero nullis antea videre saeculis datum est, ut Unigenitus Altissimi, 38 quem trementes archangelorum suscipiunt potestates, hominem se hominibus exhiberet, et carnem, quam assumpsit ab homine transformaret in Deum. Amplectere ergo dignationem majestatis aeternae, et ne arcanam Dei tui discutias voluntatem: quia omnibus quidem natus est Christus, sed fidelibus dat salutem. Quod si tibi sensuum tuorum fragilitate minus dignum videtur, Filium Dei natum de femina credere: virginem cogita peperisse. Si tibi panni, quibus obvolutus est, fortasse vilescunt: angelos collaudantes, et multitudinem coelestis exercitus admirare. Si praesepe in quo infans jacuit despicis, erige paulisper oculos, et novam in coelo stellam protestantem mundo nativitatem dominicam contuere. Si vilia credis, crede mirifica. Si de iis quae humilitatis sunt dispu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽq legis. In pͥncipio erat u̾bum: &
u̾bum caro factum ẽ. Gaude gͦ nunc
& exulta. ad dm̃ tuum tandẽ conu̾¬
sa gentilitas: ꝑcepisti donum. qd abra
oꝵ gens electa non potuit. Timens enĩ
isrł & tremens mirabatur ut legimꝰ:
qd̃ moyses popłi pͥnceps reconditus in
nube. & in u̾tice montis altissimi so
cessit: ut loqueret᷑ om̃ib: & ab om̃ib
iudetur. Ad illum tunc montẽ syna qͥ¬
cunq accessisset ex popło. p̃senti puni¬
ebatur interitu: ad hunc uͦ montẽ qͥ
hodie natus ẽ mundo. quicũq ñ ac¬
cesserit moriet᷑. Et tunc quidẽ unus
popłs erudiebatur ad fidẽ: nunc uͦ
onãs gentes uocantur ad uitã. Uider̃
uenerabiles patres nr̃i innumera ma¬
gnaq mirabilia: cęlum illis angłicas
rorauit ȩscas: dulcia pocula lapis
durissimus ministrauit. Iordanis ꝑpe¬
tem meatum suũ retorsit in fontẽ: ua¬
lidissimi hostium muri. tu barum
strepitu corruerunt. Sol quoq com¬

Expanded text:
demque legis: In principio erat Verbum, et demque legis: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est . Gaude ergo nunc et 37 exsulta ad Deum tuum tandem conversa gentilitas. Percepisti donum quod Abraorum gens electa non potuit; timens enim Israel et tremens mirabatur, ut legimus, quod Moyses, populi princeps, reconditus in nube, et in vertice montis altissimi solcessit, ut loqueretur omnibus, et ab omnibus videretur. Ad illum tunc montem Sina quicunque accessisset ex populo, praesenti puniebatur interitu: ad hunc vero montem, qui hodie natus est mundo, quicunque non accesserit, morietur. Et tunc quidem unus populus erudiebatur ad fidem: nunc vero omnes gentes vocantur ad vitam. Viderunt venerabiles patres nostri innumera magnaque mirabilia. Coelum illis angelicas roravit escas; dulcia pocula lapis durissimus ministravit ; Jordanis perpetem meatum suum retorsit in fontem; validissimi hostium muri tubarum strepitu corruerunt; sol quoque com
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i. sicut credidistis semꝑ
& creditis: reparatio ẽ salutis huma¬
ne: uirtutum natiuitas: ruina ui
nrȩ infirma suscipiens: nouus natꝰ
ẽ homo. Hodie refulsit scd̃s ille ad am
ñ incola s dñs paradisi:. quẽ int̾dicte
arboris pulchritudo ñ fallat: serpeis
non decipiat: mulier ñ seducat. Ho¬
die exortum ẽ in tenebris lum̃: ho¬
die illud qđ cęlum & cęli cȩloꝵ se ha¬
bere gaudebant: mundus dũ nescit.
accepit. Neq enim ut temporalis qͥ-¬
dam aut̃ qui ante ñ fuerit. de femi¬
na nobis repentinus emersit: s qui
semꝑ erat cum patre ds̃. semꝑq reg¬
nabat: nouo ꝑ uirginẽ uoluit mor¬
talib apparere misterio. Nouiis qͥ¬
dẽ homo: sed dñs sempit̃nus. Nouus
xpc: s rex omĩum scłoꝵ. Ipse ẽ enim
in fine tempoꝵ natus ex Maria: qui
ante omĩa scł̃a unigenitus ꝓcessit a
patre. Hic ẽ p̃dictus a patriarchis
a ꝓpħis p̃dicatus. annunciatus ab
angłis: ab apłis apꝓbatus. De uno eo¬

Expanded text:
rissimi, sicut credidistis semper et creditis, reparatio est salutis humanae, virtutum nativitas, ruina vitnostrae infirma suscipiens, novus natus est homo. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; novus sed rex omnium saeculorum. Ipse est in fine temporum natus ex Maria, qui ante omnia saecula Unigenitus processit e Patre. Hic est praedictus a patriarchis, a prophetis praedicatus, annuntiatus ab angelis, ab apostolis approbatus. De uno eo
Abbreviated transcription (Latin):
aceant ad me insule: & gentes
mutent fortitudinẽ. Accedant¬
& tunc loquant᷑: simul ad iu¬
dicium ꝓpinquemꝰ. Quis suscitauit ab
oriente iustum: uocauit eũ ut seque-¬
retur se: Dabit in conspectii eiꝰ gentes:
& reges obtinebit. Dabit quasi pulue-¬
rẽ gladio eiꝰ. sicut stipulã uento raptã
arcui eiꝰ. P sequetur eos. transibit in pa-¬
ce: semita in pedib eiꝰ ñ apparebit.
Quis hec oꝑatus ẽ & fecit: uocans ge¬
nerationes ab exordio: Ego dñs: pͥmꝰ

Expanded text:
aceant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem: Accedant, et tunc loquantur, simul ad judicium propinquemus. Quis suscitavit ab oriente justum, vocavit eum ut sequeretur se? Dabit in conspectu ejus gentes, et reges obtinebit: Dabit quasi pulverem gladio ejus, sicut stipulam vento raptam arcui ejus. Persequetur eos, transibit in pace, semita in pedibus ejus non apparebit. Quis haec operatus est, et fecit, vocans generation
Abbreviated transcription (Latin):
runt: apꝓpinquauert & accesserunt.
Unꝰ quisq ꝓximo suo auxiliabitur:
& fr̃i suo dicet confortare. Conforta¬
uit faber erarus ꝑcutiens malleo. eũ
qui cudebat tunc temporis: dicens. Glu-¬
tino bonum ẽ: & confortauit eũ in cla-¬
uis ut non moueatur.

Expanded text:
sserunt: Unusquisque proximo suo auxiliabitur, et fratri suo dicet: Confortare. Confortavit faber aerarius percutiens malleo eum, qui cudebat tunc temporis, dicens: Glutino bonum est: Et confortavit eum in clavis, ut non moveretur
Abbreviated transcription (Latin):
clusit ora leonum. & ñ nocuerunt
mͥ. quia corã eo iusticia inuenta est
in me: s & corã te rex delictũ ñ feci.
Tunc rex uehem̃ter gauisus ẽ suꝑ co:
& danielẽ p̃cepit educi de lacui: Edu-¬
ctusq ẽ daniel de lacu: & nulla lesio
inuenta ẽ in eo: quia credidit dõ suo.
Iubente autẽ rege ad ducti sunt uiri
illi qui accusarant danielẽ: & in la¬
cum leonum missi sunt: ipsi & filii
& uxores eoꝵ. Et ñ ꝑuenerunt usq
ad fundam̃tum laci: donec arripent
eos leones: & omĩa ossa eoꝵ commi-¬
nuerunt.

Expanded text:
ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi sunt, ipsi, et filii, et uxores eorum: Et non pervenerunt usque ad pavimentum laci, donec arriperent eos leones, et omnia ossa eorum comminuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ex dariꝰ pͥmo dilucło consurgeis:
festinꝰ ad lacũ leonum ꝑrexit.
Apꝓpinquansq lacui. danielẽ uoce
lacrimabili clamauit: & affatus est
eum. Daniel serue dĩ uiuentis: ds̃
tuus cui tu serius semꝑ. putasne ua¬
luit libare te a leonibꝰ: & danel re¬
gi respondens ait. Rex in ȩt̃num ui-¬

Expanded text:
ex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei viventis, Deus tuus, cui tu servis semper, putasne valuit te liberare a leonibus? Et Daniel regi respondens ait: Rex, in aeternum vi
Abbreviated transcription (Latin):
rant autẽ duo tantũ in agro.
App̃hendensq ahia pallium
suum nouum quo oꝑtus erat : scidit
in duodecim partes. & ait ad ierobo¬
am. Iolle tͥ decẽ scissuras. Hec enĩ dic̃
dñs ds̃ isrł. Ecce ego scindã regnum

Expanded text:
rant autem duo tantum in agro. Apprehendensque Ahia pallium suum novum quo opertus fuerat, scidit in duodecim partes et ait ad Jeroboam: Tolle tibi decem scissuras. Haec enim dicit Dominus Deus Israel: Ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
unc dñe ds̃ isrł: firm̃tur u̾ba
tua quȩ locutus esseruo tuo
dauid patri meo. Ergo ne putandũ
ẽ. qđ uere ds̃ habitet suꝑ tram: Si
enim celum et cęli cęloꝵ te caꝑe non
possunt: quantomagis domus hȩc
quã edificaui: S respice ad oratio¬
nẽ serui tui & ad p̃ces eius: dñe ds̃
m̃s. Audi ymnum et orationẽ quã
seruus tuus orat corã te hodie: ut
sint ocłi tui aꝑti suꝑ domũ hanc.
die ac nocte. suꝑ domum de qua di¬
xisti. erit nom̃ meum ibi: ut exaudi¬
as orationẽ. quã orat ad te serius tu¬
us in loco isto: ut exaudias dep̃catio¬
nẽ serui tui et popłi tui isrł qđcũq
orauerint in loco isto: & exaudies in

Expanded text:
ne Deus Israel, firmentur verba tua quae locutus es servo tuo David patri meo. Ergone putandum est quod vere Deus habitet super terram? Si enim coelum et coeli coelorum te capere non possunt, quanto magis domus haec, quam aedificavi? Sed respice ad orationem servi tui, et ad preces ejus, Domine Deus meus. Audi hymnum et orationem, quam servus tuus orat coram te hodie, ut sint oculi tui aperti super domum hanc die ac nocte, super domum, de qua dixisti: Erit nomen meum ibi: ut exaudias orationem quam orat ad te servus tuus in loco isto, ut exaudias deprecationem servi tui, et populi tui Israel, quodcunque oraverint in loco isto, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum patris p̃currebat u̾bo p̃dicati¬
onis: ita baptismum penitentie. quo
peccata soluuntur: p̃curreret suo ba-¬
ptismate quo peccata solui ñ possunt:
ut quia ens sermo p̃currebat p̃senti¬
am redemptoris: ipsum quoq eius
baptisma p̃cedendo fieret umbra ue¬
ritatis. Sequit᷑. Sicut scriptum ẽ in li¬
bro sermonum ysaiȩ ꝓpħȩ. Uox cla-¬
mantis in deserto. parate uiã dñi: re

Expanded text:
Verbum Patris praecurrebat verbo praedicatiVerbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
tur.⁊ & in iudeȩ regno ꝑ quartã partẽ
plurimi pͥncipabantur. Noce ce enim
nr̃i redemptoris dicit᷑. Om̃ẽ regnum
in seipsum diuisum desolabitur. Li¬
quet gͦ qd̃ ad finẽ regni uidȩa ꝑuene¬
rat: quȩ tot regib duusa subiacebat.
Apte quoq ñ solum quib regib. sed
quib etiã sacerdotib actum sit de-¬
monstrat᷑: ut quia illum ioħs bapti¬
sta p̃dicaret. qui simulrex & sacerdos
existeret: lucas euangłista p̃dicationis
eius tempora ꝑ regnum & sacerdoti-¬
um designaret. Et uenit in omnẽ re¬
gionẽ iordanis: p̃dicans baptismum
peniter tiȩ in remissionẽ peccatoꝵ. Cun
rũetiã quib dam dedit: sed tam̃ ba-¬
ptismum suum in remissionẽ pecca-¬
toꝵ dare ñ potuit. Remissio enim pec-¬
buitur. Notandum itaq qđ dicitur
p̃dicans baptismũ pęnitentiȩ in re-¬
missionẽ peccatoꝵ: qm̃ baptismum
qđ peccata solueret. quia dare ñ po¬
terat p̃dicabat: ut sicut incarnatum

Expanded text:
rtem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: « Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . » Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium designavit. Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccarum etiam quibusdam dedit; sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio enim pecbuitur. Notandum itaque quod dicitur Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & reducent eã in iusticia: & conte-¬
ret scelestos & peccatores simul: & qͥ de-¬
reliquerunt dñm consum̃tur. Confun¬
dentur enim ab idolis qͥb sacrificaueit:
et erubescetis suꝑ ortis quos elegeratis:
cum fueritis uelut quercꝰ defluentib fo¬

Expanded text:
ustitia: et conteret scelestos, et peccatores simul, et qui dereliquerunt Dominum, consumentur, Confundentur enim ab idolis, quibus sacrificaverunt. et erubescetis super hortis, quos elegeratis, cum fueritis velut quercus  A
Abbreviated transcription (Latin):
uandum. In quo uidelicet sacrȩ scri-
pturȩ denario. decẽ mandatis cȩlesti¬
b quasi totidẽ aureis numinis insig-¬
nito: uultũ nom̃q regis et̃ni. hoc ẽ
agnitionẽ diuinȩ uoluntatis. qͥsqͥs
intueri nouit inueniet: qd & in tabu¬
lis sui cordis quisquis ꝑfecte credit. spe¬
rat. diligit: stilo sedulȩ castigationis

Expanded text:
vandum. In quo videlicet Scripturae vandum. In quo videlicet Scripturae sacrae denario, decem mandatis coelestibus quasi totidem aureis nummis insignito, vultum nomenque regis aeterni, hoc est agnitionem divinae voluntatis quisquis intueri novit, inveniet. Quod in tabulis sui cordis quisque perfecte credit, sperat, diligit, stylo sedulae castigationis
Abbreviated transcription (Latin):
nummismatis qđ cȩsari pende¬
batur diligentiꝰ inspexerimꝰ. ñ parũ
nob̃ deuotionis & ipsũ mandare ꝓba¬
bunus: qđ ñ aliunde meliꝰ qͣm de ipso
euangłio querere & inuenire uale¬
mus: ubi temptantib se de tributo
cȩsari reddendo dñs ait. Ostendite
mͥ nummisma census. At illi inquit
obtulerunt ei denarium. Et ait illis
iãc. Cuiꝰ ẽ imago hec & suꝑscriptio:
Dicunt ei. Cȩsaris. Tunc ait illis. Red¬
dite gͦ quȩ sunt cȩsaris cȩsari: & quȩ st̃
dĩ dõ. Ubi pͥmum notandum qđ cȩsa¬
ris denarius qui decẽ nummos habe¬
bat. qđ etiã nomine ꝓdit: imagine
eius & suꝑscriptione titulatus solue-¬
batur: deinde inferendum quia iu-¬
bente dño quȩ cȩsaris cȩsari. & quȩ
sunt dĩ. dõ ẽẽ reddenda. Nob̃ quoq
sollert̃ intimatur in similitudinem
denarii regalis. dõ regi nr̃o decalogũ
legis offerendum: hoc ẽ amorẽ dĩ &e
ꝓximi: quoꝵ unꝰ trib p̃ceptis. septẽ
alius completur. integro eẽ corde ser-¬

Expanded text:
numismatis quod Caesari pendebatur diligentius inspexerimus, non parum nobis devotionis et ipsum mundare probabimus, quod non aliunde melius quam de ipso Evangelio quaerere et invenire valemus, ubi tentantibus se de tributo Caesari reddendo, Dominus ait: Ostendite mihi numisma census. At illi, inquit, obtulerunt ei denarium. Et ait illis Jesus: Cujus est imago haec et superscriptio? Dicunt ei, Caesaris. Tunc ait illis: Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Ubi primum notandum, quod Caesari denarius qui decem nummos habebat, quod etiam nomine prodit, imagine ejus et subscriptione titulatus, solvebatur. Deinde inferendum quia jubente Domino quae Caesaris Caesari, et quae Dei sunt Deo esse reddenda, nobis quoque solerter intimatur, in similitudinem denarii regalis Deo regi nostro decalogum legis offerendum, hoc est amorem Dei et proximi, quorum unus tribus perceptis septem alios complectitur, integro esse corde ser
Abbreviated transcription (Latin):
Mem̃tote qualit̃ salui facti sunt pa¬
tres nr̃i in mari rubro: cũ sequeret᷑
eos pharao cum exercitu multo. Et
nunc clamemꝰ in cęlum et miserebi¬
& conteret exercitum istũ ante faciẽ
nr̃am hodie: & scient om̃s gentes qͥa
ẽ qui recdimat et lib̃et isrł. & leuaue

Expanded text:
mementote qualiter salvi facti sunt pamementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu et nunc clamemus in caelum et miserebiet conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israhel e
Abbreviated transcription (Latin):
runt disꝑdere nos & scã nr̃a: q̃m me¬
liꝰ ẽ nos morim bello. qͣm uidere ma¬
lagentis nr̃e &e scõꝵ. Sicut autẽ fue¬
rit uoluntas in cęlo: sic fiat. Et assũ¬
psit gorgias quinq milia uiroꝵ et
mille equites electos: & mouerunt
castra nocte ut applicarent ad castͣ
iudeoꝵ: & ꝑcuterent eos subito. Et
filii qui erant in arce erant illi duces.
Et audiuit iudas: & surrexit ipse &
potentes ꝑcutere uirtutẽ exercituũ
regis quȩ erat in ammaum. Ad huc
enim disꝑsus erat exercitꝰ a castris.
Et uenit gorgias in castra uide no¬
cte: & neminẽ inuenit: & querebat
eos in montib. qm̃ dixit fugiunt
hi anob̃.Ic .uiii. Cũ dies factꝰ ẽ.
apparuit iudas in cãmpo cũ trib
milib uiroꝵ tantum: qui tegum̃¬
ta ñ habebant. Et uidunt castra gẽ.¬
tium ualida. et loricatos: & equites¬
electos in circuitu eoꝵ: & hi docti ad¬
p̃lium. Et ait iudas uiris qui secum
erant. Ne timueritis multitudinem
eoꝵ: & impetum eoꝵ ne formidetis.

Expanded text:
melius est nos mori in bello quam videre mala gentis nostrae et sanctorum sicut autem fuerit voluntas in caelo sic fiat et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercitus a castris et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit et quaerebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis et cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumn habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos disꝑdant. Tu scis que cogitaĩ
in nos. Quomͦ poterimꝰ subsistere
ante faciẽ illoꝵ. nisi tu adiuues nos:
popli. tribunos &e centuriones:
& pentecontarcos et decuriones. Et
dixit his qui ȩdificabant. domos et
sponsabant uxores. & plantabant
uineas. et formidolosis: ut rediret
unꝰquisq in domum suã scd̃m legẽ.
Et mouerunt castra: & collocauer̃t
acd austrũ ammaum. Et ait uidas.

Expanded text:
ut nos disperdant. Tu scis, quę cogitant ut nos disperdant. Tu scis, quę cogitant in nos quomodo poterimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos ces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad au
Abbreviated transcription (Latin):
& ut orarent et peterent miscdiam
& miserationes. Et ierłm ñ habita¬
batur: s erat sicut desertũ. Non e¬
rat qui ingredetur et egredetur de
natis eius : & sc̃m conculcabat᷑: &
filii aliengenarum erant in arce.
Ibi erat habitatio gentiũ. Et abla¬
ta ẽ uoluptas ex iãcob: & defecit
ibi tybia & cythara. Et congregati
sunt et uenerunt in masephat con¬
tra ierłm: quia locus orationis erat
in masephat ante in isrł. Et ieiuina¬
uerunt illa die. et induerunt. se ci¬
liciis & cinere in capite suo: & scide¬
runt uestim̃ta sua: &e expanderunt
librum legis de quib scrutabant᷑
gentes similitudinẽ simulacrorũ
suoꝵ: & attulerunt ornam̃ta sacer¬
dotalia: & pͥmicias & decimas: &
suscitauerunt nazareos qui imple¬
uerant dies: & clamauerunt uoce
magna in cęlum dicentes. Qͥd faci¬
emus istis: & quo eos ducemꝰ: & sca
tua conculcata sunt et contamina¬
ta sunt: & sacerdotes tui facti sunt
in luctu et humilitate. Et ecce na¬
tiones conuenerunt adu̾sum nos:

Expanded text:
nt misericordiam et miserationes et Hierusalem non habitabatur sed erat sicut desertum non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat in Masefat ante Israhel et ieiunaverunt illa die et induerunt se ciliciis et cinere in capite suo et destituerunt vestimenta sua et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt dies et exclamaverunt voce magna in cęlum dicentes: Quid faciemus istis et quo eos ducemus? Et sancta tua conculcata sunt et contaminata sunt. Et sacerdotes tui facti sunt in luctu et humilitate, et ecce nationes convenerunt adversum nos,
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus residui: & exiit ab an¬
tiochia ciuitate regni sui. anno cen¬
tesimo & quadragesimo & septimo.
Et transfretauit eufraten flumen:
& ꝑambulabat suꝑiores regiones.
Et elegit lysias ptolomeum filium
dorimini. et nichanorẽ & gorgiam
uiros potentes ex amicis regis: & mi-¬
sit cum eis quadraginta milia uiro¬
rum. et septẽ milia equitum: ut ue-¬
nirent in tr̃am iuda: &e disꝑdent eã
scđm u̾bum regis. Et ꝓcesserunt ut
irent cum uniuersa iurtute sua: &
uenerunt et applicuerunt amia-¬
um in t̾ra campestri. Et audierunt.
mercatores regionum nom̃ eoꝵ: &
acceꝑ unt argentũ & aurũ multũ
ualde & pueros: & uenerunt in ca-¬
stra: ut acciꝑent filios isrł in seruos.
Et additi sunt ad eos exercitꝰ syrie:
& t̾re alienigenarũ. Et uidit iudas
& fr̃s eius quia multiplicata st̃ ma-¬
lx. & exercitꝰ applicabat ad fines eoꝵ.
Et cognouerunt u̾ba regis: q̃ manda-¬
it põpto facere in interitũ et consũ

Expanded text:
exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadraginta milia virorum et septem milia equitum ut venirent in terram Iuda et disperderent eam secundum verbum regis et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos et additi sunt ad eos exercitus Syriae et terrae alienigenarum et vidit Iudas et fratres eius quia multiplicata sunt mala et exercitus adplicabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quid sit qđ dicit᷑: uidens ci¬
uitatem fleuit suꝑ illã dicens: qͥa
si cognouisses & tu. fleuit & enim
pus redemptor ruinã ꝑfide ciuita¬
tis: quã ipsa sibi ciuitas ñ cognosce¬
bat ẽẽ uenturã. Cui a flente dnõ re-¬
ete dicit᷑: quia si cognouisses & tu
subaudis fleueras: quȩ mͦ quia ne-¬
scis qđ imminet exultas. Unde & sub¬
dit᷑. Et quidẽ in hac die tua: quȩ
ad pacẽ tibi. Cum enĩ carnis se uo¬
luptatib daret. & uentura mala ñ
ꝓspiceret: in die sua quȩ ad pacẽ ci¬
ẽẽ poterant habebat. Cur uero bo¬
na p̃sentia ad pacẽ habuerit: mani-¬
dita sunt ab ocłis tiuis. Si enĩ cordis
eiꝰ ocłis mala quȩ imminerent abs¬
condita ñ eẽnt: leta in p̃sentib ꝓspis
ñ fuisset. Cuiꝰ mox etiã pena quȩ
de romanis sicut p̃dixi pͥncipib im¬
minebat: adiuncta ẽ. Qua descri-¬

Expanded text:
t quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manidita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena, quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat adjuncta est, cum dici
Abbreviated transcription (Latin):
ta:. subiungit᷑. Eoqđ ñ cognoueris
tempꝰ uisitationis tuȩ. Creator qͥp¬
pe omĩum ꝑ incarnationis suȩ my¬
sterium. hanc uisitare dignatꝰ est:
s ipsa timoris & amoris illiꝰ recorda¬
ta ñ est. Unde etiã ꝑ ꝓpħam in in¬
crepatione cordis humani. aues cȩ¬
li ad testimonium deducunt᷑: dũ
dicit᷑. Miluus in cęlo cognouit tẽ¬
pus suum ⁊ turtur & hirundo & ci¬
conia custodierunt dempꝰ aduentꝰ¬

Expanded text:
subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est, unde etiam per Prophetam in increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, cum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. Neq enim tã immitis ẽ. dñs ut
obliuiscat᷑ hominis: & ñ meminerit
illiꝰ quẽ ipse gestat: ut quẽ causa mei
susceꝑit: ñ eus causa quẽ susceꝑit
me requirat. Non inquã tã immitis
ẽ dñs. ut ñ diligat carnẽ suã: mem¬
bra sua: uiscera sua. Ait sc̃s apłs. He¬
mo unquã carnẽ suã odio habuit:
s nutrit & fouet eã:⁊ sicut & xp̃c ec¬
clesiam. H ichil gͦ de uenia desꝑemus
frs: nichil de odio timeamꝰ. Habemꝰ
p̃rogatiuã sanguinis xp̃i: in xp̃o enĩ
caro nr̃a nos diligit. Sumꝰ enim mẽ¬
bra eius & caro: sicut dicit idẽ beat᷑
apłs. Hoc nunc os ex ossib meis: &
caro de carne mea.Sacram̃tum hoc
magnum ẽ. Ego autẽ dico in xp̃o.
& in ecclefia.¬

Expanded text:
nitas; neque enim tam immitis est 475 Dominus, ut nitas; neque enim tam immitis est 475 Dominus, ut obliviscatur hominis, et non meminerit illius quem ipse gestat: ut quem causa mei susceperit, non ejus causa quem susceperit, me requirat; non, inquam, tam immitis est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctus Aposodio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut Christus Ecclesiam . Nihil ergo de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis nostri; in Christo enim caro nostra nos diligit, sumus enim membra ejus et caro, sicut dicit idem beatus Apostolus: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tam sortiretur in scło.
on tantum illi dñs generationi
resur rectionis p̃stitit grãm. in
cuiꝰ generationis dempore resurrex̃:
s etiã secuturis postea popłis hoc ꝓ¬
uidit: ut priꝰ eẽmus de resurrectione
securi. qͣm de morte solliciti: & ante.
cum dõ uiueremꝰ in cęlis. qͣm cum
hominib conu̾saremur in derris.
In saluatore enim om̃s resurreximꝰ.
om̃s reuiximꝰ: om̃s ad cȩlestia trans¬
migrauimꝰ. Est enim in illo xp̃i ho
regnare me credo. Ubi dominatur
sanguis m̃s: me sentio dominari.
Ubi glatur caro mea: me głosum eẽ
cognosco. Quãuis gͥ peccator de hac
commnunione grẽ non diffidat: qͥa
& si peccata nos ꝓhibent: substantia
nosrequirit: & si delicta ꝓpͥa nos exclu-¬
dunt: naturȩ communio ñ repellit.
ropt̃ bonitatẽ diuinitat is
peculiarẽ nob̃ saluator debet
affectum: scilicet quia sicut ds̃ nr̃
in ipso ẽ. ita & sanguis nr̃ in illo ẽ.
tas: necessitudinẽ exhibe debet affi¬

Expanded text:
tam sortiretur in saeculo. Non enim tantum illi Dominus generationi resurrectionis praestitit gratiam, in cujus generationis tempore resurrexit, sed etiam secuturis postea populis hoc providit, ut prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigravimus; est enim in illo Christi homregnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim peccator de hac tamen communione gratiae non diffidat, quia etsi peccata nos prohibent, substantia nos requirit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia sicut Deus noster in ipso est, ita et sanguis noster in illo est. bet affi
Abbreviated transcription (Latin):
sola ꝓdesset bonitas: ubi ñ erat pa¬
nis. unde turba esuriens pasceret᷑:
Nisi bonitati adẽẽt potestas: ieii¬
na illa turba & esuriens remaneret.
Deniq & discipłli qui erant cũ dño.
in fame & ipsi turbas uolebant pas¬
cere. ut ñ remanerent mnanes:sed
unde pascerent ñ habebant. Int̃¬
rogauit dñs unde emerent᷑ panes
ad turbas pascendas: & ait scriptu¬
ra. Hoc autẽ dicebat temptans eũ:
discipłm scilicet philippum quẽ
interrogauerat. Ipse enĩ sciebat:
quid esset facturus.

Expanded text:
sola prodesset bonitas, ubi non erat pasola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid esset facturus.
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ uidet᷑ pictura: alit̃
uident᷑ littere. Picturã cũ ui¬
deris: hoc ẽ totum uidisse. laudasse.
Litteras cum uidis. ñ hoc ẽ totum:
qm commoneris & legere. Etenĩ
dicis cum uidis litteras: si forte ñ
eas nosti legere. Quid putamꝰ eẽ qd̃
hic scriptum ẽ: Int̾rogas quid sit:
cum iã uideas aliquid. Aliud tibi
demonstraturꝰ ẽ: a quo queris ag¬
noscere qđ uidisti. Alios ille. ocłos
habet: alios tu. Nonne similit̾ api¬
ces indetis: S ñ similit̃ signa cog¬
noscitis. Tu gͦ uides & laudas. ille
uidet & laudat: & legit & intelli¬
git. Quia uidimꝰ. quiã laudauimꝰ.
legamꝰ & intelligamꝰ. Dñs in mon¬
te. Multomagis intelligamꝰ: quia
dñs in monte u̾bum ẽ in alto. Pro¬
inde ñ quasi humilit iacet qd̃ in
monte ẽ factũ: nec transeunt̃ p̃ter¬
eundum ẽ: s suspiciendum. Tur¬
bas uidit: esurientes agnouit: mi¬
sericordit̃ pauit: ñ solum ꝓ bonita¬
te. s etiã ꝓpotestate. Quid enim

Expanded text:
im videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est totum vidisse, laudasse: litteras cum videris, non hoc est totum; quoniam commoneris et legere. Etenim dicis, cum videris litteras, si forte non eas nosti legere, Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas: ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. 3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim