comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non necesse habetis filii
longius fatigari. ad qd̃
uenistis cito facite: ut im¬
pleatis uotum maligni.
precantes ut eis indulgẽ¬
tiam daret: et benedictio¬
nem suam suꝑ eos dig
ginato gladio paratus al
ẽum uiterimendum. Et¬
postquam benelictionem
suam super eos tradidit.
Domine deus omp̃e te glo¬
rifico. qui me dignatus es
ne ut ipse iubeas misera¬
cordiam pietatis tue lar¬
ceret percussor extendens
unius hore spatio dicitur.
ator cadere cerneret. ipsũ
pede pertussit: ut uel sic ci¬
tus in terram decideret.
S non multum post percꝰ¬
sor eus arreptus a demo
ibiq uitam finiuit. Tũc
ti in uillam quandam sar¬
ꝑuulo oratorio beatus mrͣ
humatus fuisse dicitur.
¶Hiis itaq dieb sacer¬
dos quidam qui huus ora¬
torii fungebatur officio. lu¬
men splendidum atsq mm¬
nisterio humano. in eodẽ
cognouit nocte fulsisse lo¬
co: unde rumor magnus
emanauit in circuitu loci
illius. Et ueniente ad bea¬
ti martyris uenerandas o¬
rationes multa turba lã¬

Expanded text:
Non necesse habetis, filii, longius fatigari: ad quod venistis cito facite ut impleatis votum maligni. precantes ut eis indulgentiam a Deo daret, et benedictionem suam super eos dignginato gladio paratus ad eum interimendum. CAPsuam super eos tradidit, Domine Deus omnipoterifico, qui me dignatus es ne, ut ipse mihi jubeas misericordiam pietatis tuae larceret, percussor extendens unius horae spatio dicitur. ator cerneret, ipsum pede percussit, ut sic citius in terram decideret. Sed non multo post percussor ejus arreptus a daemobique vitam finivit. Tunc ti in quamdam villam Sarulo oraturio beatus marthumatum fuisse dicitur. 2l. His itaque diebus sacerdus quidam, qui huius oraturii fungebat offitium, lumen splendidum absque ministerio humano in eodem cognovit noctibus fulsisse locum. Unde rumor magnus aemanavit in circuitu loci huius. Qui venientes ad eius beati martyris venerandae orationis, multa turba lan
Abbreviated transcription (Latin):
ne ppłi multitudinem ad fi¬
dem inuenit exhortantem.
Cum eo etiam beatũ uirũ ru¬
sticum archipresbiteꝵ. et eley¬
therium archidyaconũ: pre¬
ministros inuenit. Hii san¬
cti uiri a beatissimi dyoni sii
nunqͣm sustinuerunt abeẽ

Expanded text:
puli multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusticum archipresbyterum, et Eletherium archidiaconem perror invenit. Hii sancti viri a beati Dionisii nunquam sustinuerunt abesse
Abbreviated transcription (Latin):
dignabatur exercere uir¬
tutes. ut rebellium corcla
gentilium non minꝰ mi¬
racuł quam predicatoni¬
b obtineret. Et cum sepis¬
sime ab ydoloꝵ pontificib
contra eum seditio excitã¬
retur in ppłos. ita ut cum¬

Expanded text:
dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
mox ut illum cern̾e̾ pote
aut omni ferocitate una
cum armis deposita se illi
modo inermi uiro non uale¬
bat plebs armata resistere.¬

Expanded text:
mox ut illum cernere poteraut omni ferocitate una cum armis deposita se illi modo inermi viro non valebat plebs armata resistere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperantes. appulerunt por¬
tum arelatensiũ ciuitatis.
Et exinde quibdam in par¬
tes necessarias prout ei ui¬
sum fuerat destinatis. idem
macharius dyonisius quo¬
ampluis apud gallias gẽ¬
tilitatis feruere cognouit
erroiem: illue intrẽpidus
⁊ calore fidei armatus acreᷤ¬
sit ac lutetiam parisiorũ¬
urbem domino ducente ꝑ¬
uenit. Doctrina q preclarꝰ
miraculis choruscans. uer¬

Expanded text:
antes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, quamplius apud Gallias gentilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisiorum, Domino ducente, pervenit, doctrinaque praeclarus, miraculis coruscans, e
Abbreviated transcription (Latin):
rator martinũ sepius euo
li cum eo sermo de presenti¬
b. de futuris de fidelium gła
de eternitate sanctorum. Nrͣ¬
lis plus amauit. Claudi
omacus uicus est in con¬
finio bituricum atq turo¬
norum ecclesia ibi est cele¬
bris religione sanctorũ:
nec minus gloriosa sacra¬
rum uirginum multitu¬
do. Preteriens ergo mar¬
tinus in secretario eccłie
habuit mansionẽ. Post di¬
scessum illius cuncte in se¬
cretarium illud uirgines
irruerunt. Allambunt sĩ¬
gula loca ubi aut sederat
uir beatus aut steterat. stͣ¬
mentum etiam in quo qͥ¬
euerat partiũtur. Una e¬
arum post dies paucos ꝑ¬
tem straminis quam sibi
pro benedictione colleg̾at.
energumino quem spũs
erroris agitabat: decerui¬
ce suspendit. Nec mora dco
citius eiecto demone perso
Si festũ

Expanded text:
hic Martinum saepius euocli cum eo sermo de praesentibus , de futuris, de fidelium gloria, de aeternitate sanctorum, artinus, quem nulla umquam omagus uicus est in confinio Biturigum adque Turonorum. ecclesia ibi est celebris religione sanctorum nec minus gloriosa sacrarum uirginum multitudine. praeteriens ergo Martinus in secretario ecclesiae habuit mansionem. post discessum illius cunctae in secretarium illud uirgines inruerunt: adlambunt singula loca, ubi aut sederat uir beatus aut steterat, stramentum etiam, in quo iacuerat, partiuntur. una earum post dies paucos partem straminis, quam sibi pro benedictione collegerat, energumeno, quem spiritus erroris agitabat, de ceruice suspendit. nec mora, dicto citius eiecto daemone persocollegit, satis fideliter illas
Abbreviated transcription (Latin):
autem uir profectorius. scĩ
ad modum ⁊ fidelis ĩgenii.
cum filia eius graussimĩ
quartane febrib uteretur.
epłam martini que casu al
eum delata fuerat: pestori
puelle in ipso accensu ardo¬
ris unseruit. statimq fuga¬
ta febris est. pͥaulinus u̾o¬
clamore sublato xp̃m do¬
minum fateri. postremo cũ¬
cti cateruatim ad genua be¬
ati uiri ruere ceperunt: fide¬
liter postulantes ut eos face¬
quo primũ ep̃c factus est fu¬
it ei necessitas adire ualen
martinum ea petere cogno¬
uiss que prestare nolebat.
iussit eum palatii foribus

Expanded text:
autem, vir praefectorius, sancti autem, vir praefectorius, sancti admodum et fidelis ingenii, cum filia ejus gravissimis quartanis febribus ureretur, epistolam Martini quae casu ad eum delata fuerat, pectori puellae in ipso accessu ardoris inseruit, statimque fugata febris est. Quae res clamore sublato Christum Deum fateri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos face primum episcopus datus est, fuit ei necessitas adire comitaMartinum ea petere cognovisset quae praestare nolebat, jussit eum palatii foribus
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea cum de metu atq
impetu barbaroꝵ subita
ciuitatem fama turbas¬
set. demoniacum exhibe¬
ri iubet ad se. Imperat ut
an uerus esset hic nuntiꝰ
fateretur. Tunc ꝯfessus ẽ
sedecim demones fuisse.
qui rumorem hunc per po¬
pulum disseminassent:
ut hoc saltem metu ex il¬
lo martinus oppido fuga¬
retur. barbaros nicħ minͦ
quam irruptionem cogi¬
metu ⁊ turbatione presen¬
ti ciuitas liberata est ¶ A¬
pud parisus uero dũ por¬
tam cutatis illuis mag¬
nis secum turbis euntib
introiret. leprosum mise¬
rabilem facie horrentibus
cunctis osculatus est. atq
benedixit. statim q ab om¬
ni malo emundatus: po¬
stero die ad ecclesiam ueni¬
ens nitenti cute. gratias
pro sanitate quam recepe¬
rat agebat. S nec hoc p̃¬
tereundum est qd̃ fimbrie
uestimento eius cilitio q
detracte crebras super in¬
firmitatib egere uirtutes.
Nam cum aut cligitis illi¬
gate aut collo indite sunt:¬
ꝑsepe ab egrorantib mor.¬
bos effugauerunt. Arboriꝰ

Expanded text:
nterea cum de motu atque impetu Barbarorum subita civitatem fama turbasset, daemoniacum ad se exhiberi jubet: imperat ut, an verus esset hic nuntius, fateretur. Tunc confessus est, se decem daemones fuisse, qui rumorem hunc per populum disseminassent, ut hoc saltem metu ex illo Martinus oppido fugaretur: Barbaros nihil minus quam irruptionem cogimetu et turbatione praesenti civitas liberata est. Apud Parisios vero, dum portam civitatis illius magnis secum turbis euntibus introiret, leprosum miserabili facie horrentibus cunctis osculatus est atque benedixit: statimque omni malo emundatus, postero die ad ecclesiam veniens nitenti cute, gratias pro sanitate quam receperat, agebat. Sed nec hoc praetereundum est, quod fimbriae vestimentis ejus cilicioque detractae, crebras super infirmantibus egere virtutes: nam aut digitis illigatae, aut collo inditae persaepe ab aegrotantibus morbos effugaverunt. XIX. Arborius
Abbreviated transcription (Latin):
frequentat eccłia. illi apo¬
stolice sunt aduersa senten¬
tie qua lictum est: omnes
astabunus ante tribunal
cundum ea que per corpus
gessit suie bonum suie ma¬
lum: quia etiam hoc meri¬
tum sibi quisq cum in cor¬
pore uiueret comparauit.
ut ei possuit ista prodesse¬
b prosunt. Quare nõ om̃i¬
b prosunt. nisi ꝓpter diffe¬
sacrificia sine altaris siue qͣ¬
functis baptiz atis omnib
offeruntur. pro ualde bonis
gratiarum actiones suit: ꝓ
non ualde malis propitiati¬
ones sunt. Pro ualde malis
etiam sinulla sunt adium̃¬
hoc prosunt ut sit plena re¬
missio: aut certe aut tole¬
rabilior fiat ista dampnatõ.
ir fortissimus le̾¬
iudas collatione fra
duodecim milia draginas
argenti misit iherosoliã
offerre ea ibi pro pecrĩs mor¬
tuorum:uste ⁊religiose co¬
gitans de resurrectione. Ni
si enim eos qui ceciderant re¬
surrecturos speraret. suꝑflu¬
um uideretur ⁊ uanum ora¬
re pro mortuis. S quia con

Expanded text:
frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est: « Omnes astabimus ante tribunal cundum ea, quae per corpus gessit, sive bonum, sive malum . » Quia etiam hoc meritum sibi quisque cum in corpore viveret, comparavit, ut ei possent ista prodesbus prosunt. Et quare non omnibus prosunt, nisi propter diffesacrificia, sive altaris, sive qupro baptizatis omnibus offeruntur: pro valde bonis gratiarum actiones sunt, pro non valde malis propitiationes sunt, pro valde malis, etiamsi nulla sunt adjumehoc prosunt, ut sit plena remissio, aut certe ut tolerabilior fiat ipsis damnatio.ir fortissimus Juda, collatione facta, duodecim millia drachmas argenti misit Hierosolymam offerre ea ibi pro peccatis mortuorum, juste et religiose cogitans de resurrectiosi enim eos qui ceciderant resurrecturos speraret, superfluum videretur et vanum orare pro mortuis. » Dein
Abbreviated transcription (Latin):
um tamen non habent dũ
continenter nuu̾it nisi in
laudib hominum. Nõ ergo
habent oleum secum. Iam
ipsam leticiam oleo signi¬
ficari arbitror propterea un¬
xit te deus deus tuus oleo le¬
titie. Qui aũt non ꝓpterea
gaudet. qui a deo intrinsecꝰ
placet: non habet oleũ secũ.
prudentes autem ceperunt
oleum secum in uasis suis¬
cum lampadib. id est letici¬
am bonorum operum ĩ corde
atq conscientia posuerũt.
Sic ⁊ apostolus paulus mo
net. Probet se homo ĩquit.
⁊ tunc in semetip̃o habebit
gloriam ⁊ non in alt̾o.
egimus in eccłiasticis.
hystoriis qd̾ sanctus bo¬
nifacius qui quartus abe¬
ato gregorio romane urbis
episcopatum tenebat. suis
precib a foca cesare impera¬
uit: ut donaret ecclesie xp̃i
templum rome. quod ab ã¬
tiquis panteon aute nocaba¬
tur: qua hoc quasi simula¬
chrum omnium uideretur
esse deorum. In quo elimina¬
ta omni spurcitia demony.
fecit ecelesiam sc̃e dei geni¬
tricis atq omĩum martyꝵ

Expanded text:
um tamen non habent, dum um tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et anet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero.egimus in ecclesiasticis historiis quod sanctus Bonifacius, qui quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omnium martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
nificare. quinq ꝑtitã con¬
tinentiam a carnis illecebͥs.
Continendus est enim ani¬
mi appetitus a uoluptate
oculorum. a uoluptate au¬
rium. a uoluptate olfacien¬
di. gustandi. tangendi. S
quia ista continentia partĩ
coram deo fit ut illi placea¬
tur interiore gaudio cõsci¬
entie. partim coram homi¬
nib tantum ut gloria hy¬
mana capiatur: quinqz di¬
cuntur sapientes. ⁊ quinq
stulte. utreq tamen uirgĩes:
quia utraq continentia ẽ:
quamuis diuerso fomite
gaudeat. Lampades autẽ
sunt quia manib portan¬
tur. opera que secundũ istã¬
continentiam fuint. Dictũ
est autem. Luceant autẽ¬
opera ur̃a coram hominib.
Omnes uero acceperũt lã¬
pades suas ⁊ uenerũt obui¬
am sponso. Intelligendum
est ergo xp̃i nomine cense¬
ri. de qͥuib agitur. Nõ enĩ
possunt qui xpiani nõ sũt:
S quinq fatue acceptis lã¬
padib sius. non sumpser̃t
oleum secum. Multi enum
quamuis de xp̃i bonitate
plurimum sperent. gaudi¬

Expanded text:
nificare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris. Continendus est enim animi appetitus a voluptate oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi. Sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur in interiori gaudio conscientiae; partim coram hominibus tantum, ut gloria humana capiatur; quinque dicuntur sapientes, et quinque stultae: utraeque tamen virgines, quia utraque continentia est, quamvis diverso fomite gandeat. Lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera quae secundum continentiam istam fiunt. Dictum est autem, Luceant opera vestra coram hominibus . Omnes vero acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Intelligendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. Non enim possunt qui christiani non sunt, sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
tis se obtemperaturos ne-¬
gant¶Maximianus nõ lõ¬
ge aberat. nam se cirea octo¬
dorum itinẽ fessus tenebat.
Ubi cum ei per nuntios de¬
latum eẽt. legionem hanc
aduersus mandata regia
rebellem. in hiis angustiis
substitisse: in furorem intĩ¬
ctu exarsit indignationis.¬
consederat. sexaginta ferme
nulib a genuensi urbe ab¬
est: quatuordec̃ĩ uͦ milib
distat a capite lemanni la¬
cus quo influit rodanus.
nũs thebeorum responso. p̃¬
cepit ira feruidus obuegle¬
cta imperia decimũ quemq
ex cadem legione gladio fe¬
riri: quo facilius ceteri reb
certis territi metu cederent.
Redintegratisq mandatis
elicit ut reliqui in ꝑsecutio¬
nem xp̾ianoꝵ cogantur.Ii¬
est: tumultus in castris ori
sacrilega ministeria cessu¬
ros: extrema experiri satiꝰ
esse quam aduersus xpi̾a¬
nam fidem uenire. Hiis de¬
inde compertis a maximi¬
gatus atqz pertussus est:
qui decimus sorte obuene¬
rat. ¶ Reliqua uero se mi¬

Expanded text:
tis se obtemperaturos netis se obtemperaturos negant. Maximianus non longe aberat; nam se circa Octodorum itinere fessus tenebat, ubi cum ei per nuntios delatum esset legionem hanc aduersum mandata regia rebellem in Agaunensibus angustiis substitisse, in furorem instinctu indignationisAgaunus sexaginta ferme milibus a Genauensi urbe abest, quattuordecim uero milibus distat a capite Lemanni lacus quem influit Rhodanus. nus Thebaeorum responso praecipiti ira feruidus ob neglecta imperia decimum quemque ex eadem legione gladio feriri iubet, quo facilius ceteri regiis praeceptis territi metu cederent, redintegratisque mandatis edicit ut reliqui in persecutionem Christianorum cogantur. uc tumultus in castris exorsacrilega ministeria cessuros, esse quam adversus Chrisnam fidem venire. His deinde compertis, Maximigatus atque percussus est qui decimus sorte obuenerat; reliqua uero se mi
Abbreviated transcription (Latin):
sedentem in theloneo ꝑtina¬
ci amimo uidelicet tempora¬
lib lucris inhiantem. Ma¬
theum inquit nomine. Ma¬
theus hebraice. latine dicit᷑
donatus. Quod profecto no¬
men illi apte congruit. qui
eidem gratie qua donatꝰ est
testimoniũ perhibet. inter¬
pretatur enim additus siue
assumptus: significãs qr
men armauerat. ¶ Erat
autem ecd̾ tempore in exer¬
citu legio militum qui the¬
bei appellabantur. Legio au¬
tem uocabatur que tunc
ta sex uiros in armis habe¬
bat. Hii in auxiliũ in axĩa¬
ni ab orientis partib accĩ¬
ci uenerant. uiri in rebus
bellicis strenui ⁊ nirtute no¬
biles s nobiliores fide. Erga
imperatorem fortitudinẽ.
erga deum deuotione certa¬
cepti sub armis nõ ĩmemo¬
res. reddebant que dei erãt
deo: ⁊ que cesaris cesari resti¬
tuebant. Itaq cum ⁊ hii sic̃
ceteri militum ad dilanian¬
dam xpĩanoꝵ multitudinẽ
destinarentuir. soli crudelita¬
tis ministeriũ detrectare au¬
si sunt: atq huiꝰmodi p̃cep¬

Expanded text:
sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus lucris inhiantem, Matthaeum, inquit, nomine. Matthaeus Hebraice, Latine dicitur donatus: quod profecto nomen illi apte congruit qui eidem gratiae, qua donatus est, testimonium perhibet. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia conmouerat. erat eodem tempore in exercitu legio militum, qui Thebaei appellabantur. legio autem uocabatur quae tunc tos uiros in armis habebat. hi in auxilium Maximiano ab Orientis partibus acciti uenerant, uiri in rebus bellicis strenui et uirtute nobiles, sed nobiliores fide; erga imperatorem fortitudine, erga Christum deuotione certaetiam sub annis non inmemores reddebant quae dei erant deo, et quae Caesaris Caesari restituebant. itaque cum et hi sicut ceteri militum ad pertrahendam Christianorum multitudinem destinarentur, soli crudelitatis ministerium detrectare ausi sunt atque huius modi praecep
Abbreviated transcription (Latin):
maxinuano in sania adhix
estuanti mandata mittỹt
ag̾e compellim᷑ ut hunc
offendamus. tibi ut fecimꝰ
hactenus adhuc parebi¬
mus. Sin aliter: illi pare¬
bimus potius qͣm tibi. pͥug¬
n auimus semper pro iu¬
sticia. pro pietate pro inno
mus pro fide. quam qͦ pac¬
to conseruabimus tͣ: si hnc
deo nostro non exhibemus:
Iurauimus primũ in sacra
cramenta regia. Nichil no¬
bis desecundis credi neces¬
se est: si prima prorumpimꝰ.¬

Expanded text:
Maximiano insania adhuc aestuanti mandata mittunt,agere compellimur, ut hunc offendamus, tibi, ut fecimus hactenus, adhuc parebimus, sin autem, illi parebimus potius, quam tibi. Onavimus semper pro iustitia, pro pietate, pro innomus pro fide; quam quo pacto conservabimus tibi, si hanc Deo nostro non exhibemus? Iuravimus primum in sacramcramenta regia; nihil nobis de secundis credas necesse est, si prima perrumpim
Abbreviated transcription (Latin):
neq longe a regno positũ.
dispositis insidiis genero
suo constantino tunc reg¬
num tenenti mortem mo¬
liretur. de prehenso dolo ei
apud massiliam captus.
passionis annos sc̃o theo
ta traduntur. In quoꝵ ho¬
nore cum extrueret᷑ basili¬
nico die quo ceteri ad expec¬
tanda diei eius festa acces¬
serant. in fabrica solus ex¬
titisset: in illo secreto sese sy¬
bito clara luce manifestan¬
tib sanctis: hic idem faber
martyrum cernens. Herbe¬
ratus etiam increpatur. qd̃
uel die dominico eccłie solꝰ
deesset: uel illud fabrice o¬
pus sanctum gentil aude
sericorditer a scĩs factum ꝯ¬
stitit. ut faber ille territus.
salutare sibi nomen posce¬
ret. Statimq xpĩanus effe¬
ctus est. ¶ Materfamiliaᷤ
paralisi fuisset obstricta ui
ei etiam pedum usus nega¬
retur: a uiro suo ut illuc ꝑ
multum itin̾is spatiũ defei¬
retur deposcit. Que cũ per¬
uenisset ad scõꝵ martyrũ
basilicam famulantium
manib illata: pedib ad

Expanded text:
neque longe a Rheno positum.neque longe a Rheno positum.dispositis insidiis genero suo Constantino tunc regnum tenenti mortem moliretur, deprehenso dolo eius apud Massiliam captus npassionis annos sancto Theta traduntur in quorum honorem cum exstrueretur basilinico die quo ceteri ad exspectanda diei illius festa discesserant in fabrica solus substitisset, in illo secreto se subito clara luce manifestantibus sanctis hic idem faber martyrum cernens uerberatus etiam et increpatus, quod uel die dominico ecclesiae solus deesset uel illud fabricae opus sanctum suscipere sericorditer a sanctis factum constitit, ut faber ille consternatus et territus salutare sibi nomen poposcerit statimque Christianus effectus paralysi fuisset obstricta, ut ei etiam pedum usus negaretur, a viro suo, ut Acaunum per multum itineris spatium deferretur, poposcit. Quo cum pervenisset sanctorum martyrum basilicae famulantium manibus illata, pedibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
riui. Nec iusti punirent᷑
multitudo non obtimut.
cum inultum esse soleat
quod multitudo derelin¬
quit. ¶ Nictor autem mͣr¬
tyr nec legionis enisdem
fuit neq mules. s emeri¬
te iam milttie ueteranus.
Hic cum iter agens subi¬
to incidiss in hos qui pas¬
sim epulabantur leti mrͣ¬
tyrum spoliis.⁊ ab hiis ad
conuescendum inuitatꝰ
prolatam ab exultantib
per ordinem causain cog¬
nouisset detestatus conui
pondit. Ac statim ab irru¬
entib interfectus est: cete¬
risq martyrib in hoc lo¬
co sicut morte. ita eti am
honore coniunctus est. Hec
nobis tantũ de nuumero i¬
storum martyrũ comꝑta
sunt nomina id est beatis¬
simorum mauritii. exuꝑii.
candidi. atq uctoris: cete¬
ra uero nobis quidem in¬
cognita. s in libro uite sũt
scripta. Ex bac eadem legio¬
ne fuisse dicunt᷑ etiam illi
m artyres ursus ⁊ uictor. qͦs
salodoro passos fama cõfir¬
mat. Salodorum uero castrũ
est super arolam flumen.

Expanded text:
sit? ne iusti punirentur, sit? ne iusti punirentur, multitudo non obtinuit cum inultum esse soleat, quod multitudo delinquit. tyr nec legionis eiusdem fuit neque miles, sed emeritae iam militiae ueteranus. hic cum iter agens subito incidisset in hos qui passim epulabantur laeti martyrum spoliis atque ab his ad conuescendum inuitatus prolatam ab exultantibus per ordinem causam cognouisset, ac detestatus conuiupondit ac statim ab inruentibus interfectus est ceterisque martyribus in eodem loco sicut morte ita etiam honore coniunctus est. haec nobis tantum de numero illo martyrum conperta sunt nomina: id est beatissimorum Maurici, Exuperi, Candidi atque Uictoris, cetera uero nobis quidem incognita, sed in libro uitae scriptasunt. ex hac eadem legione fuisse dicuntur etiam illi martyres Ursus et Uictor quos Salodoro passos fama confirmat. Salodorum uero castrum est supra Arulam flumen
Abbreviated transcription (Latin):
non nos aduersum te impe¬
rator armauit. ipsa saltem
que fortissima est in peri¬
culis desperatio. Si quid ĩ¬
tormenta. ferrum. subirre
parati sumus. Xpĩanos
nos fatemur. persequi xp̃i¬
anos non possumꝰ ¶Cum¬
set. desperans se gloriosã
eorum constantiam posse
reuocare: una sententia¬
omnes interfici decreuit.
⁊ rem perfici circun fusis
militum agminib iubet.
Qui cum missi ad beatissi¬
main legionem uenissẽt.
stringunt in scõs impiũ
ferrum: mori non recusã
depositis armis hiis cerui
corpus offerentes. Nõ in ip¬
sa suorum multitudie. nõ
arinorum motione elati st̃.
ut ferro conarentur asserẽ
iusticie causam: s hoc solũ
reminiscentes. se illum cõ¬
fiteri: qui nec reclamando
ad occisionem ductus est:
⁊ tanqͣm agnus non ape¬
ruit os suum. Ipsi quoq
tai quam grex dominica¬
rum ouium laniari se tã¬
quam ab irruentib lupis
passi sunt. Opert a est ter¬
ra illic procumbentib in
morte corporib pioꝵ. fluxe¬

Expanded text:
non nos aduersum te, imperator, armauit ipsa saltim quae fortissima est in periculis desperatio. tenemus tormenta, ferrum subire parati sumus. Christianos nos fatemur, persequi christianos non possumurum, desperans gloriosam eorum constantiam posse revocari, una sententia interfici omnes decrevit; et rem confici circumfusis militum agminibus jubet. Qui cum missi ad beatissimam legionem venissent, stringunt in sanctos impii ferrum, mori non recusantdepositis armis cervices pecorpus offerentes. Non vel ipsa suorum multitudine, non armorum munitione elati sunt, ut ferro conarentur asserere justitiae causam; sed hoc solum reminiscentes, se illum confiteri, qui nec reclamando ad occisionem ductus est, et tamquam agnus non aperuit os suum: ipsi quoque tamquam grex Dominicarum ovium, laniari se tamquam ab irruentibus lupis passi sunt. Operta est terra illic procumbentibus in mortem corporibus piorum, fluxe
Abbreviated transcription (Latin):
iscipulis precep̃ tͣns¬
fretare. et compellit
ut ascendant nauiculam.
Hoc sermone ostenditur
inuitos eos a domino receᷤ¬
sisse. dum amore p̃ceptoris
ne puncto quidem tempo¬
ris ab eo uolunt separari.
Et dimissa turba ascendit
li petrus ⁊ iacobz ⁊ iohãnes
qui uiderant glouam tͣns¬
formati. forsitan ascendis¬
sent in montem cum eo.
S turba ad sublimia seqͥ
non potest. nisi docuerit e¬
am iuxta mare in littore:
et aluerit in deserto. Quod
autem ascendit solus ora¬
re. non ad eum referas qui
exceptis paruulis et muli¬
erib: sed ad eum qui audi¬
ta morre iohannis recessit
in solitudinem. non quo ꝑ¬
sonam domini separemus
sed quo opera eus int̾ deũ
hominemq diuisa sint.
Nauicula autem in medio
mari iactabatur fluctib.
tantes apostoli a domino re¬
cesserant. ne illo absente
naufragia sustinerent. De¬
niq domino in montis ca¬
cumine cõmorante. statĩ
uentus contrarius oritur
dicentes. Nere filius dei es.
Ad unum signum tranquil¬

Expanded text:
iscipulis praecepit transfretare, et compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari. Et dimissa turba, ascenditli Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui viderant gloriam transformari, forsitan ascendissent in montem cum eo; sed turba ad sublimia sequi non potest, nisi docuerit eam juxta mare in littore, et aluerit in deserto. Quod autem ascendit solus orare, non ad eum referas qui exceptis parvulis et mulieribus; sed ad eum qui, audita morte Joannis, secessit in solitudinem, non quod personam Domini separemus, sed quod opera ejus inter Deum et hominem divisa sint. 107 Navicula autem in medio mari jactabatur fluctibus: tantes apostoli a Domino recesserant, ne illo absente, naufragia sustinerent. Denique Domino in montis cacumine commorante, statim ventus contrarius oriturdicentes: Vere Filius Dei es. Ad unum signum tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
quippe filio columbe reue¬
lauit. quia una est gratia
pr̃is ⁊ spiritus sc̃i: eadem
uenienter dicitur quia p̾r
qui in celis est reuelauerit
filio columbe mysteriũ fi¬
dei quod ei caro ⁊ sanguis
reuelare nequibat. Caro
autem ⁊sanguis recte in¬
telliguntur homines sapi¬
entia carnis inflati. colũ¬
bine simplicitatis nescii:
ideoq a sapientia sp̃c omĩ¬
modis auersi. De qualibet¬
dicit apłs. Carnalis autẽ
homo non ꝑcipit ea q̃ sũt
spiritus dei. Sequitur. Et
ego dico tibi qr tu es petrus.
⁊su per hanc petram edifi¬
cabo ecclesiam meam. Pe¬
trus qui symon antea cli¬
cebatur ob fortitudinẽ fid̾i
⁊confessionis sue constan¬
tiam a dño petri nom̃ acce¬
pit: quia uidelicet illi fir¬
ma ac tenaci mente adhe¬
sit. de quo scriptum est. Pe¬
tra autem erat xp̃c. Et su¬
per hanc petram id est su¬
per dominum saluatorem

Expanded text:
quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris, et Spiritus sancti, eadem venienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibdicit Apostolus: Carnalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Sequitur: Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra autem erat Christus . Et supra hanc petram, id est super Dominum Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
si per fidem ⁊ dilectionem
xp̃i per susceꝑtionem sacra¬
mentorum xp̃i. per obser¬
uantiam mandatoꝵ xp̃i
ad sortem electorum ⁊ eter¬
nam pertingitur uitam.
apło atrestante qui ait. fũ¬
damentum aluid nemo po
test pon̾e. preter id quod po¬
Et porte inferi non preua¬
lebunt aduersus eam. Por¬
te in feri doctrine sunt ne¬
quam. que seclucendo im¬
prdentes ad inferos tra¬
hunt. Porte quoq inferra
tormenta ⁊blandimenta
sunt ꝑsequutoꝵ. que ĩfir¬
mos quosq deterrendo uel
emolliendo a stabilitate fi¬
dei: introitum eis eterne
mortis aꝑiunt.

Expanded text:
si per fidem et dilectionem Christi, per susceptionem sacramentorum Christi, per observantiam mandatorum Christi, ad sortem electorum et aeternam pertingitur vitam, Apostolo attestante, qui ait: Fundamentum enim nemo aliud potest ponere praeter id quod poEt portae inferi non praevalebunt adversus eam. Portae inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis aperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uollet accipere: uoluebat se
cepit munusculum. ne sꝑ¬
nere uideretur nomen dei:
fuit. Hoc cum sanctus cos¬
mas comperisset. ualde cõ¬
tustatus est: ⁊ precepit ut¬
non corpus eis una cum

Expanded text:
nollet accipere uoluebat se cepit munus ne spernere uideretur nomen domini, tus. Hoc cum sanctus Cosmas comperisset ualde tristatus est et precepit ne corpus eius cum
Abbreviated transcription (Latin):
stabulario: quia tunc ape¬
ruit illis sensum ut ĩtel¬
ligerent scripturas. Alte¬
ra die stabularuis dena¬
rios quoꝵ pretio uulne¬
ratum curaret accepit:
quia spiritus sanctus ad¬
ueniens docuit aplos om¬
nem ueritatem. quo gen¬
tib erudiendis instare an¬
q enungeliũ predicare
sufficerent. Et quodcunq
super erogaueris: ego cũ
rediero reddam tibi. Su per¬
erogat stabularius quod
in duob deuariis non ac¬
cepit: cum dicit apłs. De
nirginib aũt preceptũ
domini non habeo. consi¬
lium aũt do. itemq ⁊ dñs
ordinaint hiis qui euuͣn

Expanded text:
stabulario, quia tunc apestabulario, quia tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent scripturas. Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret, accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem, quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi. Supererogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do. Itemque et Dominus ordinavit
Abbreviated transcription (Latin):
parabolam inuentam que
errauerat ouem humeris
suis impositam reporta¬
uit ad gregem. Itaq im¬
poni in iumento est in ip¬
sam incarnationem xp̃i
credere. eiusq mysteriis
initiari. simul ⁊ ab hostis
incursione tutari. stabu¬
lum aũt est ecclesia presẽs.
ubi reficiuntur uiatores
de peregrinatõne hac in e¬
ternam prĩam redeuntes.
Et bene iumento impositũ
duxit in stabulum: quia
nemo nisi baptizatus ni¬
si corpori xp̃i adunatus ec¬
clesiam intrabit. Et alt̾a
die protulit duos denarioᷤ.
⁊ dedit stabulario ⁊ ait. Cu¬
ram illuis habe. Alt̾a dies
est post domini resurrectõ¬
nem: nam ⁊ante quidẽ ꝑ
euͣngelii sin gr̾am illm̃i¬
nauerat hiis qui in tene¬
bris ⁊ in umbra mortis se
debant. s potior resurrecti¬
one celebrata perpetue lu¬
cis splendor effulsit. Duo
denarii duo sunt testam̃¬
ta: in quib eterni regis
nomen ⁊ ymago ꝯtinet᷑.
fĩnis enim legis xp̃e. Qui
altera die prolati dantur

Expanded text:
parabolam, inventam, quae parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umdebant, sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus, qui altera die prolati dantur
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. et a scandalis operanti¬
um iniquitatẽ. qui ꝓpter
nos homines ⁊ ꝓpt̾ nr̃am
salutem descendens de ce¬
io uite presentis iter arripu¬
it. ⁊ uenit secus eum qui
uulnerib tabescebat infli¬
ctis id est in similitudinẽ
hominũ factus. ⁊ habitu
inuentus homo. compas¬
sionis nostre susceptione
appropians alligauit nul¬
nera eius: infundens ole¬
um ⁊ uinum. Peccata que
in hominib inuenit redar¬
guendo cohibuit: spem ue¬
nie penitentib. terrorem
pene peccantib incutiens.
Alligat enim uulnera. dỹ
precipit penitentiam agi¬
te: ufundit oleum dum
addit appropin quauit enĩ
regnum celoꝵ. infundit
⁊ uinum. dum dicit. omis
arbor que non facit fruc¬
tum bonum. extidetur et
in igne mittetur. Et im¬
ponens illum in ium̃tũ
suum: duxit in stabulum.
⁊ curam eius egit. Iumen¬
tum eius est caro. in qua
ad nos uenire dignatus
est. in quo saucium impo¬
suit: quia peccata nostra
portauit in corpore suo su¬
per lignum. ⁊ iuxta aliã

Expanded text:
alis operantium iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendens de coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus, ut homo , compassionis nostrae susceptione appropians alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. Peccata, quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam agite, infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum . Infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et imponens illum in jumentum suum, duxit in stabulum, et curam ejus egit. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est. In quo saucium imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam
Abbreviated transcription (Latin):
credo mos increbuerit ec¬
clesie. ut sacerdotes illius
hiis quos percipiendis bap¬
tismi sacramentis p̃parãt
prius inter cetera consecͣ¬
tionis exordia de saliua
oris sui nares tangant ⁊¬
aures dicentes effeta: per
saliuam quidem oris sui
gustum quo initiandi st̃
superne sapientie designã¬
tes. per tactum uero narisi
ut abiectis delectationib
noxiis. solum xp̃i semper¬
amplectantur odorẽ. de qͦ
dicit apostolus. xp̃i bonus
odor sumus deo in om̃i lo¬
co. et ut meminerint se iu¬
xta exemplum beati iob.
donec superest halitus in
eis. ⁊ spiritus dei in narib
eorum. non loqui iniqui¬
tatem labiis. nec lingua
mendacium meditari de¬
bere. porro per tactum au¬
rium ut relicto auditu lin¬
gue ne quam aucliant u̾¬
ba xp̃i. ⁊ faciant ea. simi¬
les uiro pudenti qui edifi¬
cauit domũ supͣ petram.

Expanded text:
 Mos increbuit Ecclesiae, ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; per tactum vero narium, ut abjectis delectationibus noxiis, solum amplectatur odorem, de quo dicit Apostolus: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . Et ut meminerit se juxta exemplum beati Job, donec superest halitus in eo et spiritus Dei in naribus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam supr
Abbreviated transcription (Latin):
tibi proximus fuisse illi
qui incidit in latrones:
At ille dixit. Qui fecit mi¬
sericordiam in illũ. Iuxta
litterain manifesta est do¬
mini sententia: nullum
nobis amplius quam qͥ
misereatur esse proximũ.
S iherosolumite cun. non
sacerdos non leuita. ex ea¬
dem gente immo in eadẽ
urbe nati ⁊ nutriti. s ext̾¬
ne gentis accola. qr ma¬
gis misertus est: fc̃s est
proximus. Sacratiorem
autem intellectu qm̃ ne¬
mo magis proximus qͣm
qui uulnera nostra cura¬
uit: diligamus eum qua¬
si dominum deum nr̃m.
diligamus quasi proxi¬
mum. Nichil enim tam
proximũ: quam caput
membris. Diligamus eti¬
am eum qui imitator est
xp̃i. Hoc est enim quod
sequitur. Et ait illi ihe.
Uade ⁊ tu fac similiter ⁊
id est ut uere te proximũ
sicut teipsum dilig̾e ma¬
nnfestes. quicquid uales
spirituali necessitate sb̾

Expanded text:
illi qui incidit in latrones? At ille dixit: Qui fecit misericordiam in illum. Juxta litteram, manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, si Jerosolymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus eum quasi Dominum Deum nostrum, diligamus quasi proximum. Nihil enim tam proximum quam caput membris. Diligamus etiam eum, qui imitator est Christi. Hoc est enim, quod sequitur: Et ait illi Jesus: Vade, et tu fac similiter. Id est, ut vere te proximum, sicut teipsum, diligere manifestes, quidquid vales spiritali necessita
Abbreviated transcription (Latin):
membra pertinet. de quibꝰ
supra dicitur. deus autẽ
non faciet uindictam ele¬
ctorum suoꝵ clamantiũ
ad se: phariseus autẽ me¬
rita iactans. ad ea de qui¬
b terribilis in ꝯclusione
sententia subditur. uerũ¬
tamen filus hominis ue¬
mens putas inueniet fidẽ

Expanded text:
membra pertinet, de quibus membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se . Pharisaeus autem merita jactans, ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveni
Abbreviated transcription (Latin):
uia parabolam do¬
minus qua semper
orare ⁊ non deficere docebat
ita conclusit. ut liceret ue¬
niente iudice difficile fidẽ
in terra reperiendam: ne
quis sibi forte de superua¬
cua fidei cognitione uel e¬
tiam confessione blandire¬
tur: mox altera uincta pa¬
rabola diligentius osten¬
dit. a deo fidei non uerba
examinanda s opera. Int̾
que nimirum opera: ma¬
xime regnat humilitas.
UInde ⁊ supra cum fidem gͣ¬
no sinapis. minuto quidẽ
s ex contritione fraglanti
compararet: quasi exponẽ¬
do subiunxit. Cum feceritiᷤ
omna que precepta sunt
dicite. Serui inutiles su¬
mus. Cui contra superbi
cum nequaquam ouinia
s modicum quid eorum q̃
precepta sunt faciant: nõ
solum mox de sua uisticia
presumunt. s ⁊ infirmos
quosq despiciunt. atq idõ
uerint non exaudiunturꝰ.
Duo homines ascenderũt
in templum ut orarent:
unus phariseus et alt̾ pu¬
blicanus. Publicanus hu¬
militer orans: ad illa pre¬
fate uidue hoc est ecclesie

Expanded text:
uia parabolam Dominus qua semper orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite, Servi inutiles sumus . Cui contra superbi cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum ut orarent: unus Pharisaeus, et alter publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
uens. Sed nos sepe dum a¬
liis reb intendimus: fit ut
alia negligamus. Et ubi
negligimus ibi proculdu¬
bio oculum non habemus.
Nam ecce phariseus ad ex¬
hibendam abstinentiam.
ad impendendam miseri¬
cordiam. ad referendas dõ
gratias oculum habuera:
s ad humilitatis custodiã
non habebat. Et quid ꝓdest
qd̃ contra hostiũ insidias
pene tota ciuitas caute cu¬
stoditur: si unum foramẽ
apertum relinquitur. un

Expanded text:
vens. Sed nos saepe, dum avens. Sed nos saepe, dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus. Et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, un
Abbreviated transcription (Latin):
sum sicut ceteri homines.
raptores. iniusti. adulteri.
uelut etiam hic publicanꝰ.
Quatuor sunt species quibꝰ
omnis tumor arrogantiũ
demonstratur: cum bonũ
aut a semetipsis habere se
estimant. aut sibi datum
desuper credunt. ac pro su¬
is se hoc accepisse meritis
putant. aut certe cũ iacca
se habere quod non habẽt.
aut despectis ceteris singu¬
lariter uideri appetunt ha¬
bere quod habent. Qͣ pha¬
riseus iste iactantie peste
laborasse deprehenditur:
qui iccirco de templo atq
iusti ficatione descendit. qr
bonoꝵ operum merita si¬
bi quasi singulariter tri¬
buens. oranti publica no
se pretulit. Ieiuno bis in
sabbato: decimas do omni¬
nium que possideo. Iheze¬
chiel propheta de ostensis
sibi celi animab scribit. Et
totum corpus plenum oco¬
lis: in circuitu ipsorum qͣ¬
tuor. Corpora quippe aĩaliũ
iccirco plena oculis descri¬
buntur: quia scõꝵ actio ab
omni parte circumspecta
est. desiderabiliter bona pro¬
uidens. mala sollerter ca¬

Expanded text:
caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere, quod non habent, aut, despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi, quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit. Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor. Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter ca
Abbreviated transcription (Latin):
ri putandus est. quamdiu¬
quis in ordinatis moribus
adherere superuacuis uer¬
bis delectari: turbulentis
cogitationib non timet de¬

Expanded text:
ri putandus est, quandiu inordinatis moribus adhaerere, supervacuis verbis delectari, turbulentis cogitationibus non timet de
Abbreviated transcription (Latin):
rationem nale dicens fr̃ib.
de plautille mafora oculos.
in terram utrumq genu
fixit: et collum tetendit.
Spiculator nero caput euiᷤ¬
abscidit. Statim de corpore
la uero qua sibi ligauerat
oculos. cum quidam uellẽt
eam rapere: non com pa¬
sitas lucis. et odoris suani¬
tas in momento illuis de¬
collationis celitus ibi emi¬
cuit. ut mortalium oculi.
splendorem illum sufferre
et humana lingua narꝰ
rare odorem nequiuerit.

Expanded text:
Deinde valedicens fratribus, de Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculator vero cum visonuit. Statim de corpore  uero quo sibi ligauerat oculos, cum quidam uellent eum rapere, non compasitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem narrare nequiverit.
Abbreviated transcription (Latin):
tilla pannum a sinu. roseo
perfu sum sanguine illis
ostendit. Tunc nimio pa¬
uore correpti. gressu conci¬
tur. uenit paulus cirra ho¬
ram nonam ianuis clau¬
sis:stetitqz ante cesarem.
et ait. Cesar ecce ego pau¬
lus regis eterni et inuicti
miles. Nel nunc crede qr¬
non sum mortuus. sed ui¬
no deo meo. Tibi autẽ mi¬
poris mala ineffabilia im
interitus: pro eo quod int̾¬
tum sanguinem iustoꝵ ef
repente disparuit. Nero siqͥ¬
dem hiis auditis. ultra qͣm
dlici possit timore perterritus.
set. Suadentib uero amicis.
iussit patroclum et eos qui¬

Expanded text:
tilla pannum a sinu extraxit, roseoque perfusum sanguine illis ostendit. Illi autem nimio pavore correpti, concitur, uenit Paulus hora nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce ego Paulus regis eterni et inuicti miles. non sum mortuus, sed vivo Deo meo. Tibi autem,r, mala ineffabilia imminteritus; pro eo quod intum sanguinem justorum repente disparuit. Nero siquidem, his auditis, ultra quam dici possit timore percussus estset. Tandem suadentibus amicis, jussit solvi Patroclum et
Abbreviated transcription (Latin):
tuo dixit. Adolescens patro¬
cle surge. et narra quanta
tibi fecerit dominus. Ad ꝙͣ¬
uocem mox patroelus tan¬
quam a sompno surrexit.¬
et cepit glorificare deum qͥ¬

Expanded text:
 « Adolescens Patrocle, surge et narra quanta tibi fecerit Dominus. » Mox Patroclus tanquam a somno surrexit, et glorificare Deum
Abbreviated transcription (Latin):
institutor imperatoris adeo¬
illi est in amicitia copulatꝰ.
uidens in eo diuinam sciẽ¬
tiam: ut se a colloquio illiꝰ¬
uix temperare posset. Qua

Expanded text:
institutor imperatoris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; qua
Abbreviated transcription (Latin):
stus sicut eis constituerat
paulus. primo mane ueni¬
entes ad sepulchrum ens:
uiderunt duos uiros tytũ ⁊¬
lucam orantes. et in medio

Expanded text:
stus, sicut eis dixerat Paulus primo mane uenientes ad sepulchrum eius, uiderunt duos uiros orantes et in medio
Abbreviated transcription (Latin):
Angeli uocantur. propter
quod de celis ad annuntiã¬
dum hominib mittuntur.
Angelus enim grece nun¬
tius latine dicitur. Archan¬
geli greca lingua. summi
geli disti. eo quod primatũ
t̾eneant inter angłos. Ar¬
chos enum grece. latine prĩ¬
ceps interpretatur. Quia
archangłi angłis p̃sunt.⁊ a¬
charias propheta testatur
dicens. Ecce angelus qui lo¬
quebatur in me egredieba¬
tur. ⁊ angelus alius egre¬
diebatur in occursũ eius:
⁊ dixit ad eum. Curre loq̃
dio non trahuntur. At cõ¬
tra miluus ⁊ non columba
ad fenestras suas est: qͥ ad
ea que oculis considerat. ra

Expanded text:
Angeli vocantur propter quod de caelis ad adnuntiandum hominibus mittuntur. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi geli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; archos enim Graece, Latine princeps interpretatur. archangeli angelis praesunt, Zacharias propheta testatur dicens: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur: et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit dio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat, ra
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc ualerianus ait. Tu
es stephanus qui rempu¬
blicam conaris euertere.
⁊ persuasionib ac adhor¬
tationib malis populũ a
deorum recedere suades cł¬
tura: Seatus stephanus
dixit. Ego quidem rẽ pu¬
neo atq horror ut derelic¬
tis demoniis que adorant᷑
in ydolis. ad deum uiuũ ⁊
uerum redeant creatorem
celi ⁊ terre: ⁊ cognoscant
xp̃m ihm filium dei deũ
esse. qui cum pi̾e ⁊ spini¬
tu sancto solus est sempi¬
ternus: ut non pereant
tum dyabolo in interity
sempiternum. Tunc ius¬

Expanded text:
Cui Valerianus: Tu es Stephanus, qui rempublicam conaris evertere, et persuasionibus atque hortationibus malis populum a deorum recedere suades cultura? Beatus Stephanus dixit: Ego quidem non sed hortor ut, derelictis daemoniis quae adorantur in idolis, ad Deum vivum et verum redeant creatorem coeli et terrae, et cognoscant Christum Jesum Filium Dei Deum esse, qui cum Patre et Spiritu sancto solus est sempiternus, ut non pereant cum diabolo in interitum sempiternum. Tunc