comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gatis. sed occulte necatis. Non inquiunt
negamus. aut necamus. scd uleo dicimus
ãm mortuum non fuisse. quia scd̃m
diuinitatẽ xp̃s mortuus non fuit. E rgo
dicite quando xp̃s ambulauit in terta
filium hominiss in celo non fuisse. quia sedm
humanitatem in cele non fuit. Si autem
non ideo homo ineclo non fuit. quando in
terra ambulauit xp̃s quia sedm humans¬
tatem in cclo non fuit. neq ideo mortuus
non fuit as̾. quando incruce pependit. xp̃e.
quia scd̃m diumitatem mertuus non
fuit. Quid enim ᷤ Si sed̃m hoc aut hoc
non est. ergo non est ᷤ Si scd̃m hoc nonẽ.
tamen est. quia scd̃m aliud est. A uctori¬
tatero uultis  Audite lucernam: si ñ
creditis luci. Auouetitius ita dicit.
Si ppter hominem mortuus est ds. nõ
at homo uicturus deo. Non ẽ mortalis
uicturus inȩternum ꝓpter quem mor¬
tuus est. qui uiuit ineternum iꝰ Sed
quomoddo mortuus est cłs d Unde mor¬
tiuus est ᷤᷤ E t potest moricłs ͤ Accrit

Expanded text:
gatis, sed occulte necatis. Non, inquiunt, gatis, sed occulte necatis. Non, inquiunt, negamus aut necamus: Sed ideo dicimus Deum mortuum non fuisse, quia secundum divinitatem Christus mortuus non fuit. Ergo dicite, quando Christus ambulavit in terra Filium hominis in coelo non fuisse, quia secundum humanitatem in coelo non fuit. Si autem non ideo homo in coelo non fuit, quando in terra ambulavit Christus; quia secundum humanitatem in coelo non fuit, neque ideo mortuus non fuit Deus, quando in cruce pependit Christus, quia secundum divinitatem mortuus non fuit. Quid enim? Si secundum hoc aut hoc non est, ergo non est? Si secundum hoc non est, tamen est; quia secundum aliud est. Auctoritatem vultis? Audite lucernam, si non creditis luci. Augustinus dicit: Si propter hominem mortuus est Deus, non est homo victurus cum Deo? Non est mortalis victurus in aeternum, propter quem mortuus est, qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus? Unde mortuus est? Et potest mori Deus? Accepit
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus est. ds̃ mortuus non est. Quare
hec negatis dm̃ mortuum esse Quia in¬
quiunt diuinitas mori non potest. Si
ꝓpterea ds mortuus ñ est. quia seđdm di¬
uinitatem mortuus non est. ergo nec de uir¬
gine ds̃ natus est. quia scd̃m diuinitatẽ
cle uirgine natus non est. nec inter homi¬
nes ds̃ conuersatus et. quia scłm diuinita¬
tem inter homines conuersatus non est. o
cetera omnia quȩ in carne operatus s. luator
Si ergo ds̃ homo non fecit. quis ille fuit qͥ
hec fecit : Nos putauimus dm̃ fecisse hec
ominia. Uos dicitis quia dẽ hec non fecit.
Dicrte ergo quis ille fuit qui hec fecit Xp̃s
inquiunt hec omnia fecit. G xp̃s becfecit.¬
tur uobis. Si xp̃s hec fecit. & dͥs non ficit.
erge xp̃s ads non fuit. Nolite tangere. xp̃os
mcos. & in ꝓphetis meis nolite malignari.
mini. Non dicitis xp̃m dm̃ non esse. &
esset. E rgo tangitis xp̃m. non aperte ue¬

Expanded text:
mortuus est, Deus mortuus non est. Quare mortuus est, Deus mortuus non est. Quare ergo negatis Deum mortuum esse? Quia, inquiunt, divinitas mori non potest. Si propterea Deus mortuus non est, quia secundum divinitatem mortuus non est; ergo nec de virgine Deus natus est, quia secundum divinitatem de virgine natus non est: nec inter homines Deus conversatus est, quia secundum divinitatem inter homines Deus conversatus non est, et caetera omnia quae in carne operatus est Salvator. Si ergo Deus haec non fecit, quis ille fuit, qui haec fecit? Nos putavimus Deum fecisse haec omnia. Vos dicitis, quod Deus haec non fecit. Dicite ergo: Quis ille fuit qui haec fecit? Christus, inquiunt, haec omnia fecit. Ergo Chritor vobis. Si Christus haec fecit, et Deus haec non fecit; ergo Christus Deus non fuit. Nolite tangere christos meos; et in prophetis meis nolite malignari . mini. Non dicitis Christum Deum non esse, et esset. Ergo tangitis Christum. Non aperte ne
Abbreviated transcription (Latin):
non est. ds tamen homo est. Natura di¬
uersae ꝑsonduna. Quia autem unita ẽ
natura. una est ꝑsona: &e : persona d̃i. &
hominis una est d̃s & homo unus est. Proy¬
terea qued facit deus homofacit. de quod
facit homo ds̃ facit. quia non duo sed uniꝰ
bomo &e ils̃. Nemo ascendit in celum nisi
qui de celo descendit. filius hominis qui
est in celo. In terra loquebatur. & in celo
se esse testabatur. Utrobiq enim erat. in
terra ꝑ humanitatem. in celo ꝑ diuini¬
tatem. Idem qui incelo erat. in terra erat.
nouissent nunquam dm̃ glorie eruet¬
frissent. Mirum est. Fomo inclo
deminabatur: ce dls in cruce moriebat᷑.¬
Si potuit homo in terra positus ꝑ huma¬
nitatem in cęlo esse ꝑ huinitatẽ potu¬
It.& ids inedo regnans ꝑ diuinitatem.
in tarra mori ꝑ humanitatem. Sed ili¬
cis. Quomodo ds mori potuit . Deus
qui immortalis est. quomodo mortuus
Et Ffoc eo suedbum. quia essent qui
hoc alicerent. Dt mori non potest. homo

Expanded text:
non est, Deus tamen homo est. Natura dinon est, Deus tamen homo est. Natura diversa, persona una. Quia autem unita est natura, una est persona; et quia persona Dei et hominis una est; Deus et homo unus est. Propterea quod facit Deus facit homo, et quod facit homo facit Deus; quia non duo, sed unus, Deus et homo. Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo Filius hominis; qui est in coelo . In terra loquebatur, et in coelo se esse testabatur. Utrobique enim erat. In terra per humanitatem, in coelo per divinitatem. Idem qui in coelo erat, in terra erat. novissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Mirum est. Homo in coelo dominabatur; et Deus in cruce moriebatSi potuit homo in terra positus per humanitatem, in coelo esse per divinitatem, potuit et Deus in coelo regnans per divinitatem, in terra mori per humanitatem. Sed dicis. Quomodo Deus mori potuit? Deus qui immortalis est, quomodo mortuus est? Hoc ego sciebam, quia essent qui hoc dicerent. Deus mori non potuit: homo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dicis. Quom unus S Dic michi
qualis unio. & eg̃o dicam tibi qualiter
unus. Si uero ineffabilĩ est unio dei &
hominis. mneffabiliter non duo sunt scd
unus deus &e homo. tam̃ omnino ñ sũt
duo dt & homo. sed unus ib̾s xp̃e. Qui
est d̃s. ipse est homo. &e qui est homo. ipse
est cłs. non alter &e alter. scd ipse unus
idem. Quid significat homo. Naturã.
Quẽ significat homo . Persouam. Si
queris quid significat homo. aliud signi¬
ficat homo: aliud łs. Homo enim signi¬
ficat humanitatem: as significat diui¬
nitatem. Si queris quem significat hõ.
cundem significat quem ds̃. quia idem
est homo & ds̃. Quid est homo  Si na¬
turam quęris. corpus & anima. Bene
dico. quia hoc est home. hoc esse hominis
est. quia hoc esse hominem facit. Q uid¬
Quid est homo  Si ꝑsonam quȩxis ds.
Quare homo łs est:ᷤᷤ Quia humanitas
diuinitati ꝑsonaliter unita est. Natura
dei chuinitas. Natura hominis humani¬
tas. Et diuinitas quidem humanitas

Expanded text:
Sed dicis: Quomodo unus? Dic mihi qualis unio; et ego tibi dicam qualiter unus. Si vere ineffabilis est unio Dei et hominis; ineffabiliter non duo sunt, sed unus Deus et homo. Tamen non omnino duo sunt: Deus et homo, sed unus Jesus Christus. Qui est Deus, ipse est homo; et qui est homo, ipse est Deus: non alter et alter sed ipse unus et idem. Quid significat homo? naturam. Quem significat homo? personam. Si quaeris quid significat homo aliud significat homo: et aliud Deus. Homo enim significat humanitatem; Deus significat divinitatem. Si quaeris quem significat homo, eumdem significat quem Deus, quia idem est et homo et Deus. Quid est homo? Si naturam quaeris: corpus et anima. Bene dico, quia hoc est homo; hoc esse hominis est, quia hoc esse hominem facit. Quid est homo? Si personam quaeris Deus est. Quare homo Deus est? Quia humanitas divinitati personaliter unita est. Natura Dei divinitas, natura hominis humanitas; et divinitas quidem humanitas
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. quia per gr̃am noue regenerationis
excusatur. sicut dicit apostolus. Iam nichil
dampnationis est his qui sunt in xp̃o ihu.¬
Fce tamen corruptio ꝑ grãm saeramenti.
non hoc accspit ut culpa non sit. sed
ut dampnabilis non sit. qua si culpa
omuino non esset. non haberet exeusari.
quia non deberet imputari. Quaꝓp̃t
illam infirmitatẽ humanȩ nature que
pena est solam cum susceptione carnis
xp̃m assumpsise ueraciter dicimus. Ilã¬
uero que sic pena est ut etiam culpa sit
nullatenus amisisse indubitanter af¬
firmamus. Neq enim sic uictores uiti¬
oꝵꝵ dicere uolumus. ut eum etiã ipsã
que uinceret uitia portasse aliquande
ac scniisse dicamus. Proyterca enĩ per
solam penam infirmari consensit. ut
cos qui&e inculpa & in pena egrota¬
bant. primum aculpa iustificaret. post¬
ea apena liberaret.
Quomodo intelligendum est quod scriptũ
est de xristo. conceptus est de spiritu
sancto.¬
tionem filii cum ipso

Expanded text:
tatur, quia per gratiam novae regenerationis tatur, quia per gratiam novae regenerationis excusatur, sicut dicit Apostolus: « Jam nihil damnationis est his qui sunt in Chc tamen corruptio per gratiam sacramenti non quidem accipit ut culpa non sit, sed ut damnabilis non sit; quia si culpa omnino non esset, non haberet excusari, quia non debent imputari. Quapropter illam infirmitatem humanae naturae, quae poena est, solum cum susceptione carnis Christum assumpsisse vero quae sic poena est ut etiam culpa sit, nullatenus admisisse indubitanter affirmamus. Neque enim sic victorem vitiorum dicere volumus, ut cum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui et in culpa et in poena aegrotabant: primum a culpa justificaret, postea a poena liberaret.od scriptum est « conceptus est de Spiritu sancto.tionem Filii cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquando redderctur: quia nũquã
fuit amissum. nec supleretur. quia ex
quo datum est semper mausit ꝑfectum:¬
De carne quam uerbum assumpsit. qualiꝰ
suit scđm passibilitatem  sensum¬
& affectum:
E CARNE UERBINDE¬
primũ cõmemorare
oportet. qued illam ab
ipsum liberam ꝓrsus & immunem ab
omni peccato assũmeret. pena tantũ pec¬
cati uoluntate. non necessitate assumen¬
tis remanente. ut dum ista in saluatore
sine culpa pateretur: illa que in saluan¬
dis pro culpa penȩ obnoxia fuerat libe

Expanded text:
nec aliquando redderetur, quia nunquam nec aliquando redderetur, quia nunquam fuit amissum; nec suppleretur, quia ex quo datum est, semper mansit perfeetumM VERBUM ASSUMPSIT: QUALIS FUERIT SECUNDUM PASSIBILITATEM ET AFFECTUS. De carne Verbi commemorare oportet, quia illam ab ipsum liberum prorsus et immunem ab omni peccato assumeret, poena tantum peccato voluntate, non necessitate assumentis, remanente, ut dum ista in Salvasine culpa pateretur, illa quae in salvandis pro culpa poenae obnoxia fuerat, libe
Abbreviated transcription (Latin):
quoq beatitudinẽ habuisse dicamus.
Qued si contendimus obiciunt quod
anima illa ante resurrectionem. passio¬
nem & dolorem sustinuit. ac per hoc
ylena bcatitulo esse non potuit. ubi pe¬
na ce dolor fuit. Sed non attendunt
quod anima illa sccd̃m ahudl carni uni¬
ta fuit. sccł̃m aliud diuinitati. In co qͦd
carni unita fuit: uita carnis ipsa fuit.
Inco autem qued diuinitati unita fuit:
uita ipsius diuinitas fuit. In eo quod
carii iungebatur. recedente ipsa. caro
moriebatur. In coͣ qͣuod chumitati iunge¬
batur. etiam a carne recedens ab ipsa di¬
uiuitate non separabatur. Que igitur
in sensu carnis dolorem ad tempus sustiu¬
it. in sotietate deitatis plenum & ꝑfectum
gaudium semper possedit. Ubi enĩ ꝑfecte
iungebatur: plene & perfecte beatifica¬
batur. Ubi autem ad tempus minus ba¬
burt ex dispensatione postea suppletum
est in glorificatione: ita tam̃ ut quod in
parte sublimiori habebat. uerũ bonum

Expanded text:
quoque beatitudinem habuisse dicamus. quoque beatitudinem habuisse dicamus. Quod si concedimus, objiciunt, quod anima illa ante resurrectionem passiones et dolores sustinuit; ac per hoc plena beatitudo esse non potuit, ubi poena et dolor fuit. Sed non attendunt quod anima illa secundum aliud carni unita fuit, et secundum aliud divinitati. In eo quod carni unita fuit, vita carnis ipsa fuit. In eo autem quod divinitati unita fuit, vita ipsius divinitas fuit. In eo autem quod carni jungebatur, recedente anima ipsa caro moriebatur. In eo autem quod divinitati jungebatur, etiam a carne recedens ab ipsa divinitate non separabatur. Quae igitur in sensu carnis ad tempus dolorem sustinuit, in societate Deitatis plenum et perfectum gaudium semper possedit. Ubi enim perfecte jungebatur, plene et perfecte beatificabatur. Ubi autem ad tempus minus habuit ex dispensatione, postea suppletum est in glorificatione. Ita tamen ut quod in parte sublimiori habebat verum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirtutem operis. quia pro opere re¬
muneratione dignus fuit. nec tamen
sic meruit quasi dignus non fuisset.
etiam si operatus non fuisset. Later fa¬
milias laborat in uinea sua. & post¬
ia cum ad refectionem uenit postulat
cibum. bene se meruisse dicit quod
acepturiis est. Seil aliter mercennarius
meretur. aliter dñs. Mercennarius me¬
retur. quia ei non diberetur. si non ope¬
raretur. Dñs autem etiam si ñ operat᷑.
ranem suum mandiicat. quia suus ẽ.
quia suus est.& sine opere. Nulta sũt
que dici potuis& super his. sed hec p̃senti
adbreuiationi sufficiunt. Nouissune
queritur de anima illa rationali quam
uerbum cum carne in unitate ꝑsone as¬
iumpsit. utrum sicut ex ineffabili unio¬
ne diuiuitatis perfectam sapientiam &
uirtutem & bonitatem accepisse dicimꝰ.
ita quoq ab initio prius quam gloriamt
resurrectionis ꝑ ĩmortalitate carnis indu¬
eret ex cadem unione diuinitatis. plenã

Expanded text:
ad virtutem operis, quia pro opere, read virtutem operis, quia pro opere, remuneratione dignus fuit; nec tamen sic meruit quasi dignus non fuisset, etiam si operatus non fuisset. Paterfamilias laborat in vinea sua, et post cum ad refectionem venit postulat cibum, bene se meruisse dicit quod accepturus est. Sed aliter mercenarius meretur, aliter dominus. Mercenarius meretur quia ei non deberetur, si non operaretur. Dominus autem etiam si non operatur, panem suum manducat, quia suus est; quia suus est et sine opere. Multa sunt quae dici potuissent super his, sed haec praesenti abbreviationi sufficiant. Novissimo quaerunt de anima illa rationali quam verbum cum carne in unitatem personae assumpsit, utrum sicut eam ex ineffabili unione divinitatis perfectam sapientiam; et virtutem et bonitatem accepisse dicimus; ita quoque ab initio priusquam gloriam resurrectionis per immortalitatem carnis indueret ex eadem unione divinitatis, plenam
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Nos uolumꝰ: sed ñ possumus.
Ipse potuit. sel noluit. quia ĩi aliter
iuisset. ꝑuenisset. set non subuenisset.
Qui ergo xp̃m in passiene aliquid me¬
ruisse asserit. ita ntrandem passionem
bonum aliquiꝰd ad cõmodum. uel utilita¬
tem uel gloriam suam obtinuise cõten¬
eEat. quod iuste habert non potuisset. li
yassus non fuisset. xp̃m plane in neccsitatt̃
pasionis deduicit. & pariter redemytionis
gram q̃ in morte iysius exhibita est mi¬
nuere. uel potius euacuare conuincit᷑.
qui causam passionis qius. non nr̃am
sed suam necessitatem fuisse ꝓbare co¬
natur. Ergo xp̃s non meruit. quasi
sibi non debitum aliquia requirens:
tamen meruit opus uirtutis dig̃¬
num remuneratione perficiens. Neq
erum ideo quia prius irse dignus fuit
opus uirtutis pestea ehibitum remu-¬
nerabile non fuit. neq rursum quia
popere uirtutis remuneratus dicitur:
prius etiam quam operaretur. dignus
fuisse negatur. Neruit ergo quantũ

Expanded text:
mus. Nos volumus, sed non possumus. mus. Nos volumus, sed non possumus. Ipse potuit, sed noluit; quia si aliter ivisset, pervenisset, sed non subvenisset. Qui ergo Christum in passione aliquid meruisse asserit, ita ut eadem passione bonum aliquod ad commodum vel utilitatem vel gloriam suam eum obtinuisse contendat, quod juste habere non potuisset, si passus non fuisset, Christum plane in necessitatem passionis ducit, et pariter redemptionis gratiam quae in morte ipsius exhibita est imminuere, vel potius evacuare convincitur; qui causam passionis ejus non nostram, sed ipsius necessitatem fuisse probare conatur. Ergo Christus non meruit quasi sibi indebitum aliquid acquirens; et tamen meruit opus virtutis dignum remuneratione perficiens. Neque enim ideo quia prius ipse dignus fuit, opus virtutis postea exhibitum remunerabile non fuit; neque rursum quia pro opere virtutis remuneratus dicitur, prius etiam quam operaretur dignus fuisse negatur. Meruit ergo quantum
Abbreviated transcription (Latin):
per me incedere poteram. sed non erat
causa peragendi. si compassio non esset
subueniendi. Stulti & tardi ad creden¬
dum. non ne oportuit pati xp̃m. & ita
intrare in gloriam suam Intendite.
Per passionem: post passionem: glorifica¬
tionem. Quidsᷤ E rgo. xp̃s non potuit
iutrare in gloriam. nisi ꝑ penam tran
siret. Quid est enim oportuit. nisi
quod aliter uon potuit: Quomodo
qͥ suam si oportuit & Et quomodo opor¬
tuit. si non suam: Sigloria sua fuit.
quomodo ut illam intrar et. pati opor¬
tuit SSel suam. ꝓpter se: oportuit
ꝓpter nos. Poterat quidem. xp̃s si uoluiset
alia uia intrare ad gloriam suam. &
quomodo uellet illam accepisse quem¬
almedum si uellet. non qua caruisset.
sed semꝑ habuisset. Sed uoluit ꝓpter
nos ꝑ penam ire ad gloriam. ut mo¬
riens timorem toleret passionis. resur¬
gens spem redderet glorificationis.
Fac uia ire uoluit. quia nos hae
uia ire debͥͣimus: quia alia ñ potui¬

Expanded text:
per me incedere poteram; sed non erat per me incedere poteram; sed non erat causa pergendi, si compassio non esset subveniendi. Stulti et tardi corde ad credendum, nonne oportuit pati Christum et ita intrare in gloriam suam? Intendite: Per passionem. Post passionem, glorificationem. Quid? Ergo Christus non potuit intrare in gloriam, nisi transiret per poenam? Quid est enim oportuit, nisi quia aliter non potuit? Quomodo ergo suam, si oportuit; et quomodo oportuit, si suam? Si gloria ejus fuit quomodo ut ad illam intraret, pati oportuit? Sed suam propter se, oportuit propter nos. Poterat quidem Christus si voluisset alia via intrare in gloriam suam; et quomodo vellet illam accepisse, quemadmodum si vellet nunquam caruisset, sed semper habuisset. Sed voluit propter nos per poenam ire in gloriam suam, ut moriens timorem tolleret passionis; resurgens redderet spem glorificationis. Hac via irc voluit, quia nos hac via ire debuimus, qui alia non potui
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim noluisset. ad patiendum obe¬
diens non fuisset. non tamen qui obe¬
diens fuisset. quia uoluntati patris
hoc nolens non contradixisset. quonĩa
hoc oe ipse pater uoluisset. Nam sic̃
obediens fuit. quia uolenti uolens
consensit. ita ꝓcullubio obediens
ipse nolens consensisset. Itaq semper
obediens fuisset. etiam si passus non
fiussset. Neq merito eius quicquam
minuerctur. etiam si ad passionem
quam non ex debito. scd ex dignatione
suscepit᷑ humiliaretur. Unum est
obtinuit. quod utiq habere non po¬
tuisset. si passus non fuisset. Patiendo
quippe omnib credentib factus est
exemplum passionis. sicut resurgendo
omnib patientib forna glorificatio¬
nis. Hoc ergo lucratus est patiendo
quod ipsum magistrum & doctorẽ
secuntur omnes qui bene patuntur.
Nagnum quid lucratus est. Qͥd
sibi hoc ꝓdest: Precedit omnes.¬
& omnes secuntur. euius bonũ
est hoc errantes inueniunt. Precessi ut
uiam docerem. omnes secuti sunt

Expanded text:
si enim pati noluisset ad patiendum obesi enim pati noluisset ad patiendum obediens non fuisset, non tamen inobediens fuisset, quia voluntati Patris hoc nolens non contradixisset, quoniam hoc et ipse Pater noluisset. Nam sicut obediens, fuit quia volenti volens consensit, ita procul dubio obediens ipse nolens consensisset. Itaque semper obediens fuisset, etiam si passus non fuisset, neque merito ejus quidquam minneretur, etiam si ad passionem quam non ex debito, sed ex dignatione suscepit non humiliaretur. Unum tamesionem obtinuit, quod utique habere non potuisset, si passus non fuisset. Patiendo quippe omnibus credentibus factus est exemplum passionis, sicut resurgendo omnibus patientibus forma glorificationis. Hoc ergo lucratus est patiendo, quod ipsum magistrum et doctorem sequuntur omnes qui bene patiuntur. Magnum quid lucratus est. Quid ipsi hoc prodest? Praecedit, et omnes sequuntur. Cujus bonum est hoc? Errantes inveni, praecessi ut viam docerem, omnes secuti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tu illam fouebat. ut ad ueritatem
assuefaceret. ut ueritas illam illunqua¬
ret. non nouitas scandaliz aret. Sigͦ
quod in se simulerat aperuit. & quod
ipse abinitio plenum & perfectum
habebat. humane conditioni ꝑ quoda
ꝓfectus reuelationis se habere magis
ac magis ꝓut oportebat ostendit. Sed
dicunt: si in xp̃o homine ab initio ex
obedientia suscipiendȩ passionis meri¬
tum fuit. in hoc ipso iam constat.
quia si passurus non fuisset. ab ini¬
tio meritum obedientie patiendi ha¬
bere non potuisset. Si enim passio fu¬
tura non fuisset. & obedientia patien¬
di nulla fuisset. Si obedientia non
iussset. meritum obedientie non fuis¬
set. Sic itaq ad optinendam głam
incorruptionis. inducere conantur
necessitatem passionis. Sed minus
considerantum quid eadem bonita¬
te quase ad obedientiam passionis spon¬
tancum exhibuit. quia si ͨͤ pati uo¬
luit. iustus ce bonus oe gloria
dignus fuisset. etiam si pati noluisset.

Expanded text:
tim illam fovebat, ut ad veritatem tim illam fovebat, ut ad veritatem assuefaceret, ut veritas illam illuminaret, non novitas scandalizaret. Sic erquod in se simul erat aperuit, et quod ipse ab initio plenum et perfectum habebat humanae cognitioni per quosdam profectus revelationis se habere, magis ac magis prout oportebat ostendit. Sed dicunt: Si in Christo homine ab initio ex obedientia suscipiendae passionis meritum fuit, in hoc ipso jam constat quod, si passurus non fuisset ab initio, meritum obedientiae patiendi habere non potuisset. Si enim futura passio non fuisset, obedientia patiendi nulla fuisset. Si obedientia non fuisset, meritum obedientiae non fuisset. Sic itaque ad obtinendam gloriam incorruptionis, inducere conantur necessitatem passionis. Sed minus considerant quia eadem bonitate qua se ad obedientiam passionis spontaneum exhibuit; quia pati voluit, justus et bonus et gloria dignus fuisset, etiam si pati noluisset;
Abbreviated transcription (Latin):
homo inter homines yrius quã d̃m
se diceret. uel ꝓbaret. o quando hoc
aiccre cepit cum magna modestia ac
reuerentia hoc dixit. nc scandaliz arent᷑
qui imitarentur. nec susciperent. qui
non caperent. Ideo reuerenter se sugges¬
sit. non precipitanter ingessit. Q uem
in quit dicunt esse filium hominis.
Non predicauit. scd interrogauit. dici
uoluit. sed dicere noluit. ne non ueri¬
tatem docere. sed gloriam querere ui.¬
deretur. Ereditis in adm. & in me
credite. Considera quomodo modeste
se adiunxit. quia sciebat extra intelli¬
gentiam hominis esse. ut homo deus
crederetur. ꝓpterea humane intelligen.¬
tie adhuc subtus homo erat. neq in
fide hominis adhue ut deus credere¬
tur ascenderat. Ideo dubitanti &
amanti dixit. Noli me tangere.
nondum enim ascendi ad patrem
meum. Propter hoc ergo sciebat in
conscientia humana se subtus esse:
⁊ ut equalis crederetur cidem conscientiȩ
longinquum & extraneum esse paula¬

Expanded text:
homo inter homines, priusquam Deum homo inter homines, priusquam Deum se diceret vel probaret, et quando hoc dicere coepit, cum magna modestia ac reverentia hoc dixit: ne scandalizarentur, qui mirarentur, nec susciperent qui non caperent. Ideo reverenter se suggessit, non praecipitanter ingessit. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Non praedicavit, sed interrogavit. Dici voluit, sed dicere noluit, ne non veritatem docere, sed gloriam quaerere videretur. Creditis in Deum et in me credite . Considera quomodo modeste se adjungit, quia sciebat extra intelligentiam hominis esse ut homo Deus crederetur. Propterea humanae intelligentiae adhuc subtus erat homo, neque in fide hominis adhuc ut Deus crederetur, ascenderat. Ideo dubitanti et amanti dixit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Propter hoc ergo quia sciebat in conscientia humana se subtus esse, et ut aequalis crederetur eidem conscientiae longinquum et extraneum esse, paula
Abbreviated transcription (Latin):
ecm non fudisset. Audi quod scqui¬
tur. Non ꝓpter me inquit facta est
uox ista sed ꝓpter uos. Si responsio
ꝓpter me facta non est. nec postulatio
ꝓpter me facta est. Sicut ergo respon¬
sioneni satris non accipio ut me exau¬
ditum intelligam. sic nec preces patri
fundo. ut quod non possum obtineã
E go enim totum possum: totum quod
rater potest ego possum. qui filius sum
ratris. Omnia enim quod pater facit:
hec & filius similiter facit. Ex quo enĩ
filius dei patris esse homo accqri. totũ
quod deus pater potest posse accepi.
Uidetis ergo quomodo homo xp̃s in eo
quod dei filius fuit. & ex quo filius
dei fuit. diuinam sapientiam &
petestatem & bonitatem habuit.
plene. ae perfecte habuit. quia plen&
ae perfectas fuit. Aut ulco ab initio hoc
non fuit. quia ab intio hoc non dixit:d
Hec inquit ab initio non dixi uobis.
Ergo xp̃s ab iuitio homo. ex quo homo
esse cepit. ds non fuit. qͥa abinitio ex qͦ

Expanded text:
ces non fudisset? Audi quod sequices non fudisset? Audi quod sequitur: Non propter me, inquit, facta est vox ista, sed propter vos . Si responsio propter me facta non est, nec postulatio propter me facta est. Sicut ergo responsionem Patris non accipio, ut me exauditum intelligam, sic nec preces Patri fundo, ut quod non possum obtineam. Ego enim totum possum. Totum quod Pater potest ego possum qui Filius sum Patris. Omnia enim quae Pater facit, haec et Filius facit similiter . Ex quo enim ut Filius Dei Patris, essem homo accepi, totum quod Deus Pater potest posse accepi. Videtis ergo quomodo Christus homo in eo quod Filius Dei fuit, et ex quo Filius Dei fuit, divinam sapientiam et potestatem et bonitatem habuit; et plene ac perfecte habuit, quia plene ac perfecte fuit. Aut ideo ab initio hoc non fuit, quia ab initio hoc non dixit? Haec, inquit, ab initio non dixi vobis . Ergo ab initio Christus homo ex quo homo esse coepit Deus non fuit; quia ab initio ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. E .x quo iłs cepit esse homo. o ho¬
mo cepit esse łs. Deus cepit esse homo
subiectus. & homo cepit esse ds ꝑfectus.
Si ds humiliatus est quantum potuit
in homine. homo sublimatus non est
quantum potint in deo: Si ds̃ in eo
quod homo cerit esse. passibilis & mor¬
talis esse cepit. & homo in co quod deus
homo quando ds esse cepit. quod dei erat
accerit. Quappter sic̃ ds ꝑfecta sapien¬
tia & potestas & bonitas est. ita homo
ex quo ds̃ factus est perfecte potens &
sapiens. & bonus in deo factus est. An
putas. xp̃m hominem tune plenam pri¬
tiam accepisse. quando dixit. data est
michi omnis potestas incelo & in terra:
Qlnde eigo prius demonib imperauit.
angelos ministros habuit. hec elementa
ad nutum imperii sui indinauit: An
forte quia orantem legis. quasi precibus
obtinuisse putas. quod prius ipse non
Audistis filium postulantem. patrẽ
annuentem. putas quia precibus ob¬
tinuerit. quod non obtinuisset. si pre¬

Expanded text:
fuit. Ex quo Deus coepit esse homo, et hofuit. Ex quo Deus coepit esse homo, et homo coepit esse Deus. Deus coepit esse homo subjectus, et homo coepit esse Deus perfectus. Si Deus humiliatus est quantum potuit in homine, homo sublimatus non est quantum potuit in Deo? si Deus in eo quod homo esse coepit, passibilis et mortalis esse coepit, et homo in eo quod Deus homo quando Deus esse coepit quod Dei erat accepit. Quapropter sicut Deus perfecta sapientia et potestas et bonitas est, ita homo ex quo Deus factus est, perfecte potens et sapiens et bonus in Deo factus est. An putas Christum hominem tunc primum pletis accepisse quando dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra? Unde ergo prius daemonibus imperavit, angelos ministros habuit, elementa ad nutum imperii sui inclinavit? An forte quia orantem legis quasi precibus obtinuisse putas, quod prius ipse non Audistis Filium postulantem. Patrem annuentem. Putas quod precibus obtinuerit quod non obtinuisset si pre
Abbreviated transcription (Latin):
quia obedientia meritum est. exaltatio
p̃iium. Quid ergo. Si obedientia me.¬
ritum est. non ne ex quo obedientia cepit.¬
&e meritum cepit. S Factus est inquit
obciliens. Quis factis est : xp̃s. Sedm
quid factus est. SScd̃m humanitatem.
Suł̃m humanitatem factus est obedieñ.
Sidm diuinitatem subesse non potuit.
in qua equalis fuit. Alia scriptura di¬
cit. Didicit ex his que passus est obedi¬
entiam. Didicit quod nesciuit. Quid
neseiuit : O bedientiam. Subesse ne¬
sciuit. Non potuit in eo quod equalis
erat esse inferior. ꝓpterea didicit quod
nesciuit. quia id quod excellentia deita¬
tis cxpertus non fuit per inferiorẽ natu¬
ram in usum assumpsit. Factus est obe¬
diens. Ex quo factus est homo. factus
est obediens. E x quo homo esse cepit. sub¬
iectus esse cepit. Inquantum homo dig.¬
nitate. inquantum bonus uoluntate.
Hocest meritum. Si uoluntas semyer
ꝑfecta fuit. & meritum semꝑ ꝑfectum

Expanded text:
quod obedientia meritum est, exaltatio quod obedientia meritum est, exaltatio praemium. Quid ergo? Si obedientia meritum est, nonne ex quo obedientia coepit, meritum coepit? Factus est, inquit, obediens. Quis factus est? Christus. Secundum quid factus est? Secundum humanitatem. Secundum humanitatem factus est obediens, secundum divinitatem subesse non potuit in qua aequalis fuit. Alia Scriptura dicit: Didicit ex his quae passus est, obedientiam . Didicit quod nescivit. Quid nescivit? Obedientiam. Subesse nescivit; non potuit in eo quod aequalis erat esse inferior. Propterea didicit quod nescivit, quia id quod in excellentiam Deitatis expertus non fuit, per inferiorem naturam in usum assumpsit. Factus est obediens. Ex quo factus est homo, factus est obediens. Ex quo homo esse coepit, subjectus esse coepit. In quantum homo dignitate, in quantum bonus voluntate. Hic est meritum. Si voluntas semper perfecta fuit; et meritum semper perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso de perfecta semper fuit. aut¬
bonus fuit. & lignus laudari & ama¬
ri ͤ Et quando opus temporale facit.
& nobis benefacit. amari & laudari
anobis merctur. & est meritũ operis
in illo eternum. qued nobis temporalĩt
exhibetur. Neq uleo modo non me¬
retur. quia prius dignus non fuit.
neq quia modo meretur prius dignus
non fuit. E st ergo meritum in opere
quia quod sit opus est bonitatis. & ipsum
meritum tantum cum opere in operante
non incipit. quoniam & ante exhibitio.¬
nem operis bonitas fuit operantis. Simi¬
liter d̾s homo. qui sicut in diuinitate
sua ab eterno perfectam bonitatem habu¬
it. ĩmo ipse perfecta bonitas fuit. & ita
in humanitatȩ sua aprima conceptionẽ
plenam & perfectam bonitatem accerit.
non tunc primum obedientiam patien¬
di & moriendi habere cepit. quando pa¬
ti & mori cepit. E cce concedimus quia
xp̃e ꝓpterea exaltatus est apatre. quia
obediens factus est patri. E cce cõcedimꝰ

Expanded text:
in ipso et perfecta semper fuitin ipso et perfecta semper fuitbonus fuit, et dignus laudari et amari? Et quando opus temporale facit, et nobis bene facit, amari et laudari a nobis meretur; et est meritum operis in illo aeternum, quod nobis temporaliter exhibetur. Neque ideo modo non meretur quia prius dignus fuit, neque quia modo meretur prius dignus non fuit. Est ergo meritum in opere, quia quod fit opus est bonitatis, et ipsum meritum tamen cum opere et in operante non incipit, quoniam et ante exhibitionem operis, bonitas fuit operantis. Similiter Deus homo, qui sicut in divinitate sua ab aeterno perfectam bonitatem habuit; imo ipse perfecta bonitas fuit, ita in humanitate sua a prima conceptione, plenam et perfectam bonitatem accepit; non tunc primum obedientiam patiendi et moriendi habere coepit, quando pati et mori coepit. Ecce concedimus quod Christus propterea exaltatus est a Patre, quia obediens factus est Patri. Ecce concedimus
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicimus quia nichil meruit.
conscquens esse putant opera uirtutis.
aut iusticiȩ eũ ñ fecisse. Si aut̃ẽ dicimͦ
quia meruit. statim infertur aliquid
cum prius non debitum sibi operan¬
do obtiuuiset. qued est dicere quia
xĩs aut bona opera non fecit. aut aliqͥd
qued sibi prius nen debebatur operando
ꝓmeruit. Sed uidete quam stulta sit
illa assertio. Q uid enim :  E rgo cls bonũ
opus facere non potest. qui nichil non
debitum sibi ꝓmereri potest:S Aut ideo
operando non merctur. quia sibi debetur.
& si non operetur. quando nobis benefi¬
cia impendit as̾. & ilona munificentiȩ
largitur. non ne hec ipsa faciendo a nobis
pro beneficus siuis amari & laudari me.¬
retur: aut quia meretur. ideo prius
dignus non fuit. aut inius fuit. o
opere temporali creuit meritum dei.
& melior se ipso factus est deus:s Nun¬
quid non melius est &e multo melius
ut dicamus. quia eterna bonitate que
in ipso nunquam creuit. quia plena

Expanded text:
enim dicimus quod nihil meruit, enim dicimus quod nihil meruit, consequens esse putant opera virtutis, aut justitiae eum non fecisse. Si autem dicimus quod meruit, statim inferunt aliquid eum prius non debitum sibi operando obtinuisse, quod est dicere quod Christus aut bona opera non fecit; aut aliquid quod sibi prius non debebatur operando promeruit. Sed videte quam stulta sit ista assertio. Quid enim? Ergo Deus bonum opus facere non potest, quia nihil non debitum sibi promereri potest? Aut ideo operando non mereretur, quia ipsi debetur etiam si non operetur? Quando nobis beneficia impendit Deus, et dona munificentiae largitur; nonne haec ipsa faciendo a nobis pro beneficiis suis amari et laudari meretur? Aut quia meretur, ideo prius dignus non fuit aut minus fuit et opere temporali crevit meritum Dei, et melior seipso factus est Deus? Nunquid non melius est et multo melius, ut dicamus quod aeterna bonitate quae in ipso nunquam crevit quia plena
Abbreviated transcription (Latin):
Propter quod o ds̃ illum exaltauit.
ce donauit illi nomen quod est suꝑ¬
omn. nomen. E cce manifeste dicit apo¬
stolus. quia ꝓpterea per resurrectionis
gloriam xp̃s meruit ȩxaltari. quia pri¬
us per obedientiam passionis. usq ad
mortem non respuit humiliari. Si ergo
ꝓpter hoc exaltatus quia humiliatus.
ergo exaltationis causa humiliatio fuit:
ergo in humiliatione meruit. qui in
exaltatione humiliationis p̃mium re¬
cepit. Si autem merendo ad gloriam
ꝑuenit. quomode ad illam ꝑuenire potu¬
isset si non meruisset. Si ergo isti argu¬
mentando de propositione erroris ad cõ¬
clusionem mendacii perueniunt: fallit
quipƿe eos qui meriti nomen non
discernunt. & ꝓpterea quia dicere non
aulent. xp̃m nichil meruisse. ne forte¬
opera ab eo facta apud dm nullius uir¬
tutis. aut precii fuise dicere uideant᷑.
dum eadem timert. precipitant se asse¬
rentes quod xp̃s patiendo glam meru¬
it. ita ut si passus non fuisset. illam
nec habere potuisset. nec debuisset. Si

Expanded text:
propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est suomne nomen . Ecce manifeste dicit Apostolus, quia propterea per resurrectionis gloriam Christus meruit exaltari; quia prius per obedientiam passionis usque ad mortem non respuit humiliari. Si ergo propter hoc exaltatus quia humiliatus; ergo exaltationis causa, humiliatio fuit. Ergo in humiliatione meruit qui in exaltatione humiliationis praemium recepit. Si autem merendo ad gloriam pervenit, quomodo ad illam pervenire potuisset, si non meruisset? Sic ergo isti argumentando de propositione erroris ad conclusionem mendacii perveniunt. Fallit quippe eos quod meriti nomen non discernunt. Et propterea quia dicere non audent Christum nihil meruisse, ne forte ab eo facta apud Deum nullius virtutis aut pretii fuisse dicere videantur, dum cadere timent, praecipitant se asserentes quod Christus patiendo gloriam meruit, ita ut si passus non fuisset, illam nec habere potuisset nec debuisset. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nec prius anima oe caro. sed simul uer¬
bum anima &e caro. & erat quidem
uerbum ante hanc unionem ꝑsona.
quia filius erat qui persona erat. sicut
do homo esse cepit. sel assumpsit homi¬
nem . ut homo persona esse inciperet.
nec alia ꝑsona quam illa erat que eũ
acciperet. Itaq uerbum persona accepit
hominem. non personam sed naturam.
ut qui suscepit &e quod suscipitur una
esset in triitate ꝑsona. Neq enim homi¬
ne assumpto. quaternitas facta est. sed
triuitas mansit. quia homo assumptus
ex quo d̃s esse cepit. non alia ꝑsona esse
cepit quam illa que cum suscepit.
Qui crgo homin̾e assumytum negat
ꝑsonam esse negat hominem assũptũ
futurus esset frustra ad illud aliqͣndo
assũptus esset. Nunc igiur homo as¬
iumptus persona est &e non alla. Sed
ipsa illa ꝑsona a qua assũptus ẽ. quia
& assumens. ce assumptus una per¬
sona est dͥs homo ẽucrum est ꝓpter
bumanitatem suam. Ff omo deus ẽ. uerũ

Expanded text:
nec prius anima et caro sed simul vernec prius anima et caro sed simul verbum et anima et caro. Sed erat quidem Verbum ante hanc unionem persona, quia Filius erat qui persona erat, sicut do homo esse coepit; sed assumpsit hominem, ut homo persona esse inciperet, nec alia persona quam illa erat, quae eum acciperet. Itaque Verbum persona accepit hominem, non personam, sed naturaut qui suscepit, et quod suscepit, una esset in trinitate persona. Neque enim homine assumpto quaternitas facta est. Sed triniex quo Deus esse coepit, non alia persona esse coepit, quam illa quae eum suscepit. Qui ergo hominem assumptum negat personam esse, negat hominem in personafuturus esset, frustra ad illud aliquando assumptus esset. Nunc igitur homo assumptus persona est, et non alia; sed ipsa illa persona a qua assumptus est, quia et assumens et assumptus una persona est. Deus, homo est. Verum est propter humanitatem suam. Homo, Deus est. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
De unione uerbi anime o carnis¬
UERITUR CtIAM
utrum uerbũ carnẽ
simul & ani¬
mam assumpserit. an carnem prius qua
animam. siue animã prius quam carnẽ.
Sed uerissime & abq omni dubitatione
creditur. quod ex quo ds̃ hominem assũp.¬
sit. totum assumpsit. quia ex quo homi¬
nem assumpsit. sicut homo d̃s sic ce cłs
ucrus homo fuit. Uerus autem homo ñ
fuisset in sola carne. aut. in sola anima.
quia homo est & caro & anima. Itaq
quando hominem assumpsit. simul
utrumq assumpsit. Assumpsit autẽ
carnem & animam. id est hominẽ na¬
turam. non ꝑsonam. Neq enim assũp¬
sit hominem ꝑsonam: scd assũpsit
hominem in personam. Ilco autem ho¬
minem assumpsit. quia carnem huma¬
nam. & quimam humanam assũpsit.
Ideo uero personam non assumpsit. qͥa
caro illa & anima illa. prius quam
uerbo unirentur in persona. non erãt
unita ad personam. Una unio fuit.¬
& adunum unio fuit. & uerbi &
carnis &e anime: non prius uerbũ
&e card. nec prius uerbum & anima.

Expanded text:
De unione verbi, animae, et carnisaeritur etiam utrum Verbum carnem simul et animam assumpserit, an carnem prius quam animam sive animam prius quam carnem. Sed verissime et absque omni dubitatione creditur quod ex quo hominem Deus assumpsit, totum assumpsit; quia ex quo hominem assumpsit, sicut homo Deus: sic et Deus verus homo fuit. Verus autem non fuisset in sola carne, aut in anima sola, quia homo est et caro et anima. Itaque quando hominem assumpsit, simul utrumque assumpsit. Assumpsit autem carnem et animam, id est hominem, naturam non personam. Neque enim assumpsit hominem personam; sed assumpsit hominem in personam. Ideo autem hominem assumpsit; quia carnem humanam et animam humanam assumpsit. Ideo vero personam non assumpsit, quia caro illa et anima illa priusquam verbo unirentur in personam, non erant unita ad personam. Una unio fuit, et ad unum unio fuit, et verbi et carnis et animae. Non prius verbum et caro, nec prius verbum et anima,
Abbreviated transcription (Latin):
toti corpori. Soli pedes ambulant.
de non sibi tamen solũmodo ambu¬
lant. sed toti corporl. Et adhune
modum unumquodq quod habet
solum inse. non habet selũmodo ꝓp̃t
se. quamuis sed̃m dispẽsationem obti¬
nuit largitoris & distributoris
lapientissimi singula suit omnium.
& omnia singuloꝵ. Quis quis ergo
donum gr̃e dei percipere meruit.
sciat non ad se solum ꝑtinere quod
habet. etiam si solus habeat. Et ac itaq
similitudine ecelesia sancta. idest uns¬
uersitas fidelium corpus xp̃i uecatur.
ticipatio in nomine designatur. quãdo
tia spiritus xp̃i. ut ab uncto sit unc
quippe unctus interpietatur. illo uide¬
licet oleo leticie pre cunctis par
ticipib suis scd̃m pleni tudinem acce¬
pit. & cunctis participib suss quail ca¬
put menbris scđ̃m participationem
mitatẽ uestimenti defluxit. ut ad to¬
tum efflueret. & totum uiufficaret.
Quando igitur:. xp̃imus efficeris. men¬
cipans sp̃m xep̃i. Quid est ergo ccelesiu

Expanded text:
toti corpori. Soli pedes ambulant toti corpori. Soli pedes ambulant et non sibi tamen solummodo ambulant, sed toti corpori. Et ad hunc modum unumquodque quod habet solum in se non habet solummodo propter se quatenus secundum dispensationem optimi largitoris et distributoris sapientissimi singula sint omnium et omnia singulorum. Quisquis ergo donum gratiae Dei percipere meruit, sciat non ad se solum pertinere quod habet etiam si solus habet. Hac itaque similitudine Ecclesia sancta, id est universitas fidelium corpus Christi vocatuticipatio in nomine designatur, quando tia spiritui Christi, ut ab uncto sit unct Christus quippe unctus in tempore illo videlicet oleo laetitiae, quod pribus suis secundum plenitudinem accepit, et cunctis participibus suis quasi caput membris secundum participationem mitatem vestimenti defluxit, ut ad totum deflueret, et totum vivificaret. Quando igitur Christianus efficeris, memcipans spiritui Christi. Quid est ergo Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
In corpore uno spiritus unus. Nichil
in corpore mortuum. Nichil extra
corpus uiuum. Per fidem menbra
esficimur. ꝑdilectionem uiuificam᷑.
ser fidem accipimus uuionem. per
xp̃i & sanguinem uiuificainur: per
baptisinum efficimur menbra corpo¬
ris. ꝑ corpus auten xp̃i efficimur par¬
ticipes uiusficationis.
De ecclesia c quid sit ȩceles ia.
Celesla sĩa corpus
ficata. & unita fide
una . & sanctificata. F uius corporis
menbra singuli fidelium cxistunt. om¬
nes corpus unum. ꝓpter sp̃m unum
& fidem unam: quemadmodum in
corpore humano singula quȩq men¬
bra ꝓpria ac discreta officia habent.
& tamen unum quidem non sibi
soli aga quod solum agit. sic in cor¬
pore sc̃ẽ ecclesie dona gratiaꝵ distri¬
buta sunt. & tamen unusquisq nõ
sibi soli habet. etiam ul quod solus ha¬
bet. Selienim oculi uident. & tam̃
solũmodo sibi non uident. sed toti
cerpori. Sole aures audiunt. & ta¬

Expanded text:
brum Christi. In corpore uno spiritus unus. Nihil brum Christi. In corpore uno spiritus unus. Nihil in corpore mortuum, nihil extra corpus vivum. Per fidem membra efficimur, per dilectionem vivificamur. Per fidem accipimus unionem; per et sanguinem vivificamur. Per baptismum efficimur membra corporis, per corpus autem Christi efficimur participes vivificationis. CAP. II. De Ecclesia, quid sit Ecclesia. Ecclesia sancta corpus ficata, et unita fide una, et sanctificata. Hujus corporis membra singuli quique fidelium existunt; omnes corpus unum, propter spiritum unum, et fidem unam. Quemadmodum autem in corpore humano singula quaeque membra propria ac discreta officia habent, et tamen unumquodque non sibi soli agit quod solum agit, sic in corpore sanctae Ecclesiae dona gratiarum distributa sunt, et tamen unusquisque non sibi soli habet, etiam id quod solus habet. Soli enim oculi vident; et tamen sibi solummodo non vident sed toti corpori. Solae autem aures audiunt nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
unicus natus est. non carnis cupidine.
sed solo dei munere. Libera in illo uo¬
luntas erat. ac tantomagis erat. quanto.
magis peccato seruire non poterat. Nulta
nali. e quib unum est. utrũ uidelicet
cqualem cum diuinitate scientiam ha
buit. Dequa questione in alio opisculo
quod de anima xp̃i intitulatum est pro¬
lixius disputaus: hic uero hoc solum cõ¬
memorare sufficit. quod ẽadem anima
sicut plenam o ꝑfectam dei sapientiã
unitam habuit. ita plene or ꝑfecte
ex ipsa &s per ipsam sapientiam sapiens
fuit. nec tamen ipsi sapientiȩ natura
cqualis fuit. quia longe aliud est sapien¬
tia sãpere. atq aliud sapientia sapientiã
esse. Ex quo enim humanitati. diuinitã
coniuncta est. ex ipsa diuinitate humani¬
tas accepit ꝑ gratiam tetum quod diui¬
nitas habuit ꝑ naturam. ita ut scd̃m¬
illam ineffabilem unionem. & deiesset
in humanitate sua totum quod huma¬

Expanded text:
unicus natus est; non carnis cupidine, unicus natus est; non carnis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat. Multa nali, e quibus unum est. Utrum videlicet aequalem cum divinitate habuit scientiam, de qua quaestione in alio opusculo quod de anima Christi titulum habet, prolixius disputavi. Hic vero hoc solum commemorare sufficit, quod eadem anima sicut plenam et perfectam Dei sapientiam unitam habuit, ita plene et perfecte ex ipsa et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen ipsi sapientiae natura aequalis fuit, quia longe aliud est sapientia sapere, atque aliud sapientiam esse. Ex quo enim humanitati divinitas conjuncta est; ex ipsa divinitate humanitas accepit per gratiam, totum quod divinitas habuit illam ineffabilem unionem, et Dei esset in humanitate sua totum, quod huma
Abbreviated transcription (Latin):
iam dicta sunt in mediũ ferre libet: niclul
de nr̃o addicientes. utpote qui nec sufficientis
inuenimur ad ea que dicta sunt ab illis.
¶Augustinus aducrsus impietate arrii.
Patres nouum nom̃ home usion cẽdudcrũt:
sed non nouam rem tali nomine signauerũt.
Hoc eium uecatur home usion. quod elt ego
d pater unum sumus: unius uidelicet nati¬
re. ciuidemq substantie. ¶Idem. Oinnes
catholici qui ante me de triitate seripserũt.¬

Expanded text:
jam dicta sunt, in medium proferre libet, nihil jam dicta sunt, in medium proferre libet, nihil de nostra adjicientes, utpote, qui nec sufficientes invenimur ad ea, quae dicta sunt ab illis. Augustinus adversus impietatem Arii. Patres novum nomen Homousion condiderunt, sed non novam rem tali nomine signaverunt. Hoc enim vocatur Homousion, quod est Ego et Pater unum sumus ; unius videlicet ejusdemque substantiae. Idem. Omnes catholici qui de Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
dii non sunt: nec tres ercatores. nec tres
factores: quia in eoꝰ unum sunt: diuidi
non possunt. Quȩcũq igitur facit pater.
hec filius facit simiłr. Quid magii sumni
le potest esse quam uuitas: qͣmodo potest
diuidi: quod multiplicari non potest:
Aut quom̃ a se recedere potest. quod unũ
est ͦ Ne ergo mireris si assumpti.n. cadnul
quȩ ad solum filium refertir non solum
filius operatus est: sed cum filio pater. & ctr̃a
quia incarnationẽ unius tres operati sunt:
qͥa & uni̾itas nature inseparabilẽ fcit opera¬
tionem. & ꝓpͥetas ꝑsone singularẽ assũptione.¬
De disc̃tiõt trium ꝑsonaꝵ in deitate una.
Uia uero infirmitas humane
intelligentie ad ea que eredere
iubenitur cõprchendencla non sufficit sacri
de quii auetoritate interim fouenda est. non
ratione auuitiencla. Quapyter. ea quȩ ascĩs
patrib discretione trium ꝑsonarũ in deitate
una. sxđ̃m catholiee ueritatis firmam̃tum

Expanded text:
dii non sunt, nec tres creatores, nec tres dii non sunt, nec tres creatores, nec tres factores, quia in eo quod unum sunt, dividi non possunt. Quaecumque ergo Pater facit, haec et Filius facit . Similiter, quid magle esse potest quam unitas? Quomodo potest dividi quod multiplicari non potest? Aut quomodo a se recedere potest, quod unum est? Ne ergo mireris si assumptionem carnis quae ad solum Filium refertur, non solus Filius operatus est, sed cum Filio Pater etiam, etquia incarnationem unius tres operati sunt, quia unitas naturae inseparabilem fecit operationem, et proprietas personae singularem assumptioneate una. Quia vero infirmitas humanae intelligentiae ad ea quae credere jubetur comprehendenda non sufficit, sacri eloquii auctoritate interim fovenda est, non ratione humana discutienda. Quapropter ea quae a sanctis Patribus de discretione trium personarum, in deitate una, secundum catholicae veritatis firmitatem