comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidaorenta eius in mon¬
tibus sanctis. Nichil de
illa adhuc dicepat psalmꝰ.
hinc incipit. & ait. fundamenta eius
in montibus sanctis. Ciuus fundim̃ta:
Hon dabium est quia fundamen¬
ta presertimm montibus cuittatis ali¬
cuitis sunt. Repletus ergo sp̃ti cinis
ciuitatis huius uoluens secum: tamꝗͣ
plura intus apud se meditatus era¬
pit in hoc. fundamenta eius in mon-¬
tibus sanctis. quasi iam de illa dixe¬
rit aliquid. Quomͦ de illa nichil dixe¬
rat: qui numquam de illa coede ta¬
cuerat : Quom̾ emini dicitur eiis:
de quo nichil dictam est: d multa
ut dixi secum ii silentio de illa cat̾i¬
tate parturiens: clamans ad deuha
erupit. etiam in aures homipra
fundamenta eius in montihus sciͣq
Et quasi omnes andientes querertt
curais. Diligit inquit diłe por¬
tas syon. Ecce cuitis fundamenta in
montibus sanctis. cuiusdam ciuitatis
syon: ctutis dñs portas dibgit sicut
consequenter dicit. Suꝑer om¬
na tabernactila iacob. S qtud est

Expanded text:
undamenta ejus in montibus sanctis.» Nihil de illa adhuc dixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, civitatis alicujus sunt. Repletus ergo Spiritu sanccivitatis hujus volvens secum, tanquam plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde tacuerat? Quomodo enim dicitur «ejus,» de qua nihil dictum est? Sed multa, ut dixi, secum in silentio de illa civitate parturiens, clamans ad Deum, erupit etiam in aures hominum: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Et quasi homines audientes quaererent, Cujus? «Diligit,» inquit, «Dominus portas Sion.» Ecce cujus fundamenta in montibus sanctis, cujusdam civitatis Sion, cujus Dominus portas diligit, sicut consequenter dicit, «super omnia tabernacula Jacob,» Sed quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
lus non uidit. nec auris audiuit. nec
in cor hominis ascendit: ambulintͥes:
ergo sic cantemus. ut desideremus.
Ham qui defiderat. & si lingua tace¬
at. cantat corde. Qui autem non de¬
clamore. aures homintim ferut: mutꝰ
est. Uidete quomͦ erant amatores
huius ciuitatis. ardentes illi ipsi per
quos hȩc dicta sunt. per quos hec
nobis commendata funt: quanto per
eos affectu ista cantata sunt. ffec¬
tam istum generabat in eis amor cim¬
tatis: amorem autem ciuitatis infa¬
derat sp̃c dei. Caritas inquit dei dif¬
fasa est in cordibus nr̃is: per sp̃m scm¬

Expanded text:
lus non vidit, nec auris audivit, nec lus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non declamore aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat Spiritus Dei: «Charitas,» inquit, «Dei diffusa est in corbus nostris per Sp
Abbreviated transcription (Latin):
salmus iste qui mͦ
cantatus est breuis
est numero uerbaꝵ
magnus est ponddẽ¬
omnium sententiarum. Nam totꝰ
lectus est: & uidetis quam exigno tem¬
pore ad terminum usq perductus.
Hic nobis quantum dñs donare dig¬
natur cum nr̃a caritate tractandus
modo est: ꝓpositus a beatistimo presen¬
te nr̃o pͥatre. Repentina ppositio me
grauaret: nisi me contintio ꝑponents
oratio subleuaret. Intendat ergo cari¬
tas ur̃a. Ciuitas quedam in isto ꝑsal¬
mo cantata & commendata est: cuuiꝰ
ciues sumus in quantum xp̃iam simꝰ.¬
& unde peregrinantur quam dici mor¬
tales sumus. & ad quam tendinus
per eius uiam. quȩ omnino quasi du¬
metis & sentibus intercłusa non in¬
uenielutur. Rex ipsitis ciuitatis
se fecit iuam: nt ad cinitatem ꝑue¬
nremis. Ambalantes ergo in xp̃o
& adhuc peregrinantes. donec per¬
ueniamis. & suspirantes defiderio cu¬
iusdam ineffibilis quictis quȩ habitat
in ciuitate illa: de qtia quicte dictũ
est hoc nobis esse pmissum quod ocu¬

Expanded text:
salmus qui modo cantatus est, brevis est numero verborum, magnus pondere sententiarum. Nam totus lectus est, et videtis quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et commendata est: cujus cives sumus, in quantum chris unde peregrinamur, quamdiu mortales sumus; et ad quam tendimus, per cujus viam, quae omnino quasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod ocu
Abbreviated transcription (Latin):
dñabitur. Hanc gloriam ipsus cogno.¬
uerunt popli. dimittune templa car¬
runt ad eccłãs. Confundantur omnes
qui adorant sculptilia. Qui gloriant᷑¬
in simulachris scus: sed existit nescio qͥ
disputator qui sibi doctus uidebatur. &
ait. Non ego illum lapidem colo: nec illud
simulachram quod est sine sensu. Non
enin ꝓpheta ur̃ potuit nosse quia oculos
habent & non uident: et ego nescio quia
illud simulachrum nec animam habet.
nec uidet oculis. nec audit auribus. Non
ergo illud colo. sed adoro quod iudeo: et
seruio ei quem non uideo. Quis est iste:
Humen quoddam inquit inuisbile. qd
prefidet illi simulachro. Hoc modo red¬
dendo rationem de simulachris sins di ser¬
ti fibi uidentur. quia non colunt idola:
& colunt demonia. Et enim fratres acut
dici apłs̃ quȩ inimolant gentes demoniis
immolant: &o non deo. Nolo uos inquit sotioᷤ¬

Expanded text:
dominabitur . Hanc gloriam ipsius cognodominabitur . Hanc gloriam ipsius cognoverunt populi; dimittunt templa, currunt ad ecclesias. «Confundantur omnes qui adorant sculptilia.» Ain simulacris suis.» Sed existit nescio quis disputator qui doctus sibi videbatur et ait: Non ego illum lapidem colo, nec illud simulacrum quod est sine sensu; non enim Propheta vester potuit nosse quia oculos habent et non vident , et ego nescio quia illud simulacrum nec animam habet, nec videt oculis, nec audit auribus: non ego illud colo; sed adoro quod video, et servio ei quem non video. Quis est iste? Numen quoddam, inquit, invisibile quod praesidet illi simulacro. Hoc modo reddendo rationem de simulacris suis, diserti sibi videntur, quia non colunt idola, et colunt daemonia. Etenim, fratres, sicut dicit Apostolus, «Quae immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo. Nolo vos,» inquit, «socio
Abbreviated transcription (Latin):
Et nos amate. xp̃m. Tanta enim specta¬
cula prebuit. in quonemo potest dicere
aliquid se reprehensionis inuenire. illum
qui uicit seccilum. Nam & aliquando
quem amat quisq in theatro: tncitur
in illo. Nemo uero umditur in xp̃o: non
est de quo erubescere. Arripite ad ducie
ad traite quos potestis: securi estote. ad
eum ad ducitis qui non displicet tiden¬
tibus. Et rogate illum ut illumineo
factum est : Nonne confusi sunt: Nor¬
ne cotidie confunduntur: Sculptiba
enim sunt manifesta idola. Quare un
confunduntur omnes qui ad orant scubp¬
tilia : Quia uiderunt omnes popłi gͥ¬
riam enis. lam omnes poptili gloriam
ap̃i confitentur: erubescant qui ado¬
rant lapides: quia lapides illi mortui
erant. nos uiuum lapidem inueninius
Immo lapides illi numquam upxerant
ut nec mortui dicantur. Lapͥns autem
nr̃ uinus est: & semper uix̾it apud ꝑi¬
trem. oopro nobis mortuus reuixio.
et modo uitut .& mors ei ultra non

Expanded text:
Et vos amate Christum. Tanta enim spectaEt vos amate Christum. Tanta enim spectacula praebuit, in quo nemo potest dicere aliquid se reprehensionis invenire, ille qui vicit saeculum. Nam et aliquando quem amat quisque in theatro, vincitur in illo. Nemo vero vincitur in Christo: non est de quo erubescere. Arripite, adducite, attrahite quos potestis: securi estote, ad eum adducitis, qui non displicet vindetibus; et rogate illum ut illuminet factum est? Nonne confusi sunt? Nonne quotidie confunduntur? Sculptilia enim sunt manu facta idola. Quare jam confunduntur omnes qui adorant sculptilia? Quia viderunt omnes populi gloriam ejus. Jam omnes populi gloriam Christi confitentur: erubescant qui adorant lapides. Quia lapides illi mortui erant, nos vivum lapidem invenimus: imo lapides illi nunquam vixerunt, ut nec mortui dicantur; lapis autem noster vivus est, et semper vixit apud Patrem, et pro nobis mortuus revixit, et modo vivit, et mors ei ultra non
Abbreviated transcription (Latin):
pisti sapere quȩ farsum sunt. non quȩ
suꝑ terram sunt: none factus es celume
Carnem portas: & corde iam celum es.
Conuersatio enim tua in celis erte.
Talis admuintias & tu xp̃m. Quis eñ
fidelium taceo xp̃m: Intendat caritaᷤᷤ
ur̃a. Putatis qtia nos soli stantes hic
ad nuntiamus xp̃m: & uos non adnun¬
tiatis: Ilnde ad nos ueniunt xp̃iam
uolentes esse quos numquam uidimꝰ.
quos non nouimus: quibtis numquam
predicauimus: An forte crediderunt
nullo nuntiante : A postolus dicit.
Quomͦ credent quem non audierunt :
Quomꝰ audient sine predicante: Ergo
les quibus cura est lucrari eos deo qͥui
nondum crediderunt. & faciunt hoc
ex caritate. celi sunt. Intonat de illis
deus indicĩ sui terrorem. & tremit
qui infidelis erat: & pauescit. & credit.
Ostendite hominibus quid potuit ꝓp̃o
ꝑ totum orbem terrarum loquendo
eisle adducendo eos ad amandum
xp̃m. Quanti enim hodie ad duxer̃t
amicos stios aut ad pantominum. aut
ad coraulam: Quare nisi amando illũ

Expanded text:
um sunt, et non quae super terram sunt; nonne factus es coelum? Carnem portas, et corde jam coelum es: conversatio enim tua in coelis erit . Talis annuntias et tu Christum: quis enim fidelium tacet Christum? Intendat Charitas vestra: putatis quia nos soli stantes hic annuntiamus Christum, et vos non annuntiatis? Unde ad nos veniunt, christiani volentes esse, quos nunquam vidimus, quos non novimus, quibus nunquam praedicavimus? An forte crediderunt nullo annuntiante? Apostolus dicit: «Quomodo credent quem non audierunt, quomodo audient sine praedicante» ? Ergles quibus cura est lucrari Deo eos qui nondum crediderunt, et faciunt hoc ex charitate, coeli sunt. Intonat de illis Deus judicii sui terrorem; et tremit qui infidelis erat, et pavescit, et credit. Ostendite hominibus quid potuit Christus per totum orbem terrarum, loquendo eis, et adducendo eos ad amandum Christum. Quanti enim hodie adduxerunt amicos suos, aut ad pantomimum, aut ad choraulam? Quare, nisi amando illum?
Abbreviated transcription (Latin):
ditate. a libidine insensata. turbuatus est ocu-¬
lus tuus: non potest uidere illam lucemł.
Crede antequã uideas: sanaberis. & tude¬
bis. Lux ceta est iusto: & rectis coede ioctindi¬
tas. Iocundamini ait iusti idño. Et con¬
fitemini memorie sanctitatis eiis. Iamiocũ¬
ditati in dño. iam gatidentes in dño. illi con

Expanded text:
ditate, a libidine insensata; turbatus est ocuditate, a libidine insensata; turbatus est oculus tuus, non potest videre illam lucem. Crede, antequam videas: sanaberis, et videbis. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 20. «Jucundamini,» ait, «justi in Domino: et confitemini memoriae sanctitatis ejus.» Jam jucundati in Domino, jam gaudentes in
Abbreviated transcription (Latin):
gaudere impiĩs dicit dñs. Si hoc non el
gaudere. quile gaudium indebit: in cal
comparatione non ento hoc gatdium
Tanqtã si tu nosses solem & alicui laubi¬
ti lucernam diceres. hon est ista lux. Qui¬
re lux non est: Ile pro migno habet.
gaudet. exultat: & tu dicis non est ista lpre
Aut si quis sintiam miraretur: diceres non ẽ
ista palchritudo. Et si forte ille occupatas
esset circa compositionem menbroruim. in illa
bestia. & omines illas congruentias miraret᷑.
tuqui iam noueras aliam aliam pulcritudinẽ
negares istam: & diceres non est. Quare :
Quia aliam nosti: sed dicis. Ego illam quã
udebat isaias non tudeo. Crede: & tudebis.
forte enim non habes unde tudeas. Est cnĩ
oculus: unde illa pulcritudo iuideatur. Nam
qnom̃ est oculus carnis unde lux ista uideat᷑:
sic est oculus cordis unde illa iocunditas indca¬
tur. Forte ille octilus sautius est. sordiditus
est: turbatus est. ab ira. ab auaritia. a cupi¬

Expanded text:
gaudere impiis, dicit Dominus.» Si hoc non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Si hoc non est gaudere, quale gaudium videbat, in cujus comparatione non erat hoc gaudium? Tanquam si tu nosses solem, et alicui laudanti lucernam diceres: Non est ista lux. Quare lux non est? Ille pro magno habet, gaudet, exsultat; et tu dicis: Non est ista lux. Aut si quis simiam miraretur, diceres: Non est ista pulchritudo. Et si forte ille occupatus esset circa compositionem membrorum in illa bestia, et omnes illas congruentias miraretur; tu qui noveras aliam pulchritudinem, negares istam, et diceres: Non est. Quare? Quia aliam nosti. Sed dicis: Ego illam quam videbat Isaias, non video. Crede, et videbis. Forte enim non habes unde videas; est enim oculus unde illa pulchritudo videatur. Nam quomodo est oculus carnis, unde lux ista videatur; sic est oculus cordis, unde illa jucunditas videatur: forte ille oculus saucius est, sordidatus est, turbatus est ab ira, ab avaritia, a cupi
Abbreviated transcription (Latin):
non est gaudere. Quale gandium nouera:
qui hoc gaudium improbabat: Credamꝰ
illi fratres. homo erat: sed ambo gaucdia
nonerat. Homo erat utiq nouerat giuda
calicis. Quia homo erat. nouerat gaudiũ
mense. nouerat gandium lecti: nouerat iti¬
gancdia secularia & luxuriosa. Ile quimo.¬
uera illa ait presumens: non est gaucdert
impiis dicit dñs. S non dicit homo. dñt
dicit. Ex ueritate dñs dicit: non est gu¬
dere impiis. Nam illi sibi uidentur gaude
non est autem gaudere impiis. dicit non
homo. sed dñs. Unde ille ipsum gandim
tudens ait: & diem hominum non concup¬
ui tu scis. Qui michi alium diem ostends
qui me aliam lucem doces. qui me alia io.¬
cunditate ꝑftindis. qui aliud michi intas
insintias. fecisti me non concupiscere dien
hominum. bltiq uidebat isaias homines
inpotatione. in luxuria. in theatris. & ex
pectaculis totum mundum lixxariari i¬
riĩ ntigis: & tamen clamabat. non est

Expanded text:
non est gaudere. Quale gaudium noverat non est gaudere. Quale gaudium noverat qui hoc gaudium improbabat? Credamus illi, fratres. Homo erat, sed ambo gaudia noverat. Utique noverat gaudia calicis, quia homo erat, noverat gaudium mensae, noverat gaudium lecti, noverat gaudia ista saecularia et luxuriosa. Ille qui noverat illa, ait praesumens: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Sed non dicit homo; «Dominus dicit:» ex veritate Domini , «Non est gaudere impiis.» Nam illi sibi videntur gaudere: «Non est» autem «gaudere impiis, dicit,» non homo, sed «Dominus.» Unde ille ipsum gaudium videns, ait: «Et diem hominum non concupivi, tu scis» . Qui mihi alium diem ostendis, qui me aliam lucem doces, qui me alia jucunditate perfundis, qui aliud mihi intus insinuas, fecisti me non concupiscere diem hominum. Utique videbat Isaias homines in potatione, in luxuria, in theatris, et spectaculis, totum mundum luxuriari variis nugis; et tamen clamabat, «Non est
Abbreviated transcription (Latin):
cum fidutia: nisi quia aliam lucem
tudebat : filius patri manum tene¬
bat ut ambularet: sed pater filium
uiam docebat ut uiueret. Est ergo
alia bix quȩ oritur iusto. Lux orta est iubo.
& rectis corde iocunditas. Uis illam
nosse: Esto rectus corde. Quid est
rectus corde: Noli torto corde esse ad
deum. resistens uoluntati ipsus: & uo¬
lens illum curuare ad te: & non te diri¬
gere ad illum. & senties iocunditatem
quam noeunt omnes qui recto sunt cor
ta meditantur: calices p̃parant: rosa-¬
rum temptis expectant. Quia dictũ
est iocundamini iusti: uide quid seqͥt᷑.
In dño. Iocundamim iusti in dño. Ex
pectas ueris tempus. ut iocunderis.¬
uel si in dñm habes iocunditatem. dñs
tecum semꝑ est: non habet tempus.
Habes illun nocte. habes ilum die.
Esto rectus corde: &o semꝑ est tibi de illo
iocunditas. Hon enim iocunditas quȩ ẽ
phetam isaum. Non est gatidere impĩs
dicit dñs. Gaudere quod uocant impĩ:

Expanded text:
ucia dicebat, nisi quia aliam lucem ucia dicebat, nisi quia aliam lucem videbat? Filius patri manum tenebat, ut ambularet: sed pater filium viam docebat, ut viveret. Est ergo alia lux, quae oritur justo: «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» Vis illam nosse? Esto rectus corde. Quid est, Esto rectus corde? Noli torto corde esse ad Deum, resistens voluntati ipsius, et volens illum curvare ad te, et non te dirigere ad illum, et senties jucunditatem, quam norunt omnes qui recto sunt cordvia meditantur, calices praeparant, rosarum tempus exspectant; quia dictum est, «Jucundamini, justi.» Vide quid sequitur: «in Domino. Jucundamini, justi, in spectas tempus veris, ut jucunderis: Dominum habes jucunditatem, Dominus semper tecum est, non habet tempus; habes illum nocte, habes illum die. Esto rectus corde, et semper est tibi de illo jucunditas. Non enim jucunditas quae estphetam Isaiam: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» . Gaudere quod vocant impii,
Abbreviated transcription (Latin):
De qua luce non sibi oeta in fine dicet᷑
iniusti. Ergo errauinus a uia ueri¬
tatis. & iusticiȩ lumen non luxit
nobis. & sol non oetus est nobis. Es¬
ce amando istum solem: in tenebris
cordis iacuerunt. Quid ꝓfuit oculiᷤ
uidere istum: & mente ñ udere
illum ͨ Tobi cetus erat: & filium
suum uiam dei docebat. Nostis hoc:
quia tobi filium fuum admonebat.¬
& dicebat. fili fac elemosinas: quia
elemosine non ꝑmittunt ire in te¬
nebras. Et loquebatur ille qui in
tenebris erat. Ulidetis. quia ẽ aba
lux quȩ oritur iusto: & rectis corde lo¬
cunditas: Oculos non habebat: & filio
suo dicebat. fac elemosinas: quia elemo¬
sine non sintint ire in tenebras. Nec
timuit. ne diceret in corde suo filius
ipsius. Tt elemosinas non fecisti : Qre
cecus michi loquerist Ecce elemosine¬
te ad tenebras ꝑduxerunt. Et quom̃
michi dicis: elemosine non sinunt ire
in tenebras : Quare ille ista dicebat¬

Expanded text:
de qua luce non sibi orta, in fine dicent de qua luce non sibi orta, in fine dicent injusti: «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Ecce amando istum solem, in tenebris cordis jacuerunt. Quid profuit oculis videre istum, et mente non videre illum? Tobias caecus erat, et filium suum viam Dei docebat. Nostis hoc, quia Tobias filium suum admonebat, et dicebat, «Fili, fac eleemosynas, quia eleemosynae non permittunt ire in tenebras» : et loquebatur ille qui in tenebris erat. Videtis quia est alia lux quae oritur justo, et rectis corde jucunditas? Oculos non habebat, et filio suo dicebat, «Fac eleemosynas; eleemosynae non sinunt ire in tenebras:» nec timuit, ne diceret sibi in corde suo filius ipsius, Tu enim eleemosynas non fecisti: quare caecus mihi loqueris? Ecce eleemosynae ad tenebras te perduxerunt, et quomodo mihi dicis: «Eleemosynae non sinunt ire in tenebras?» Quare ille ista cum fid
Abbreviated transcription (Latin):
mus qmibus donata est: cum quibus tibi
cominunis est. Htunquid solibom ui¬
dent istum solen:. cum faciat oriri solẽ
stium stiꝑ bonos & malos & pluit sipꝑ iustos
comiustos : Iitam lucem cudent tecũ
iniqui. tudent tecum litrones. iudent
tecum imptidici: tident tecum bestiȩ.
musce. uermiculi. Qualem lucem iutto
sertiat: qui & istis istam dat: Merito
hanc lucem in fide martires uiderunt.
Qui entin istam contempsertint. ali:¬
quam undertint quam desiderauerunt :
quia hanc respuerunt. Lux orta est
iusto Et rectis corde leticia & iocu-¬
ditas. Holite putare quia uere in
miseria fuertint: cum in catena am¬
bulauerunt. Latus fuit carcer fide¬
libus: lenes fuerunt catene confiten¬
tibus. Habelunt gandia incatastr. qui
xpͣm predicabant inter tormenta.
Lux orta est iisto. Quȩ lux orta est
iusto: Quȩ non oritur in iusto. Non
ista lix quam facit oriri suꝑ bonos
& malos. Est alia lux quȩ oritar iusto.

Expanded text:
mus quibus donata est, cum quibus tibi mus quibus donata est, cum quibus tibi communis est. Numquid soli boni vident istum solem, cum faciat oriri solem suum super bonos et malos, et pluat super justos et injustos ? Istam lucem vident tecum iniqui, vident tecum latrones, vident tecum impudici, vident tecum bestiae, muscae, vermiculi. Qualem lucem justo servat, qui et istis istam donat? Merito hanc lucem in fide martyres viderunt. Qui enim istam contempserunt, aliquam viderunt quam desideraverunt, qui hanc respuerunt. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» Nolite putare quia vere in miseria fuerunt, cum in catena ambulaverunt. Latus fuit carcer fidelibus, leves fuerunt catenae confitentibus. Habebant gaudia in catasta, qui Christum praedicabant inter tormenta. «Lux orta est justo.» Quae lux orta est justo? Quae non oritur injusto; non ista lux quam facit oriri super bonos et malos. Est alia lux quae oritur justo;
Abbreviated transcription (Latin):
rataᷤ. Omnia redintegrabit: qui ominia
cieauit. Non erant & creata sunt: erant
& non reparabuntur: Credite ergo toto
corde fratres mei: & qui diligitis dñm
odite malignum. Fortes estote non solum
in diligendo deum: sed etiam in odiendo
maligno. Nam non tios terreant potento¬
res: qui tios uocatuit ommpotens est. fortioe
est omni forti: suꝑior est omni excelso. filiꝰ
dei pro nobis mortius est: securus esto ac¬
cepturum te uitam ipsius. qui pignis
habes mortem ipsus. Pro quibus enim
mortutis est: Humquid pro iustis :
Patilum interroga. E tenm xp̃c pro
impiis moetuus est. Impus eras & mor¬
tiuus est prote: iustificatus es & dese¬
ret te : Qui iustificat impium:. relm¬
quet piume. Qui diligitis dñm. odite
isto. Quam lucem times ne ꝑdas :
Tiesne in tenebris sis: h Ioli timere
re ꝑdas lucem immo time ne dum ca-¬
res ꝑdere istam lacem: ꝑdas illam uerã
lncem. Quam times enim ꝑdere. uide¬

Expanded text:
rata sunt. Omnia redintegrabit, qui omnia rata sunt. Omnia redintegrabit, qui omnia creavit. Non erant, et creata sunt: erant, et non reparabuntur? Credite ergo toto corde, fratres mei, et «qui diligitis Dominum, odite malignum.» Fortes estote, non solum in diligendo Deum, sed etiam in odiendo malignum. Nemo vos terreat; potentior est qui vos vocavit, omnipotens est; fortior est omni forti, superior est omni excelso. Filius Dei pro nobis mortuus est; securus esto accepturum te vitam ipsius, qui pignus habes mortem ipsius. Pro quibus enim mortuus est? numquid pro justis? Paulum interroga. «Etenim Christus pro impiis mortuus est» . Impius eras, et mortuus est pro te, justificatus es, et deseret te? Qui justificavit impium, relinquet pium? «Qui diligitis Dominum, odite justo.» Quam lucem times ne perdas? times ne in tenebris sis? Noli timere ne perdas lucem, imo time ne dum caves perdere istam lucem, perdas illam lucem veram. Quam times enim perdere, vide
Abbreviated transcription (Latin):
Ille uenit ferre initam tuam temporisẽ
infirmam. morti obnoxiam. Certe timne
mori. si non potes mori. Quod per nita¬
ram uitare non potes: quare ꝓpter siat
non suscipis:. Tollat tibi istam uitam
qui minatur aduersaritis: dat tibi deas
aliam uitam. quia & istam ipse tibi de.¬
dit. Et si ipse uoluerit: nec ipsa tolletͥ.
Si autem uoluerit ut tollatur tibi
habet quod tecum mutet. Holi tune
spoliari pro illo. Non uisexi uestem
pannosame Stolam glorie tibi datatꝰ
est. Quan stolam dicis michi : Oꝑa¬
tet corruptibile hoc induere incontim¬
tionem: & mortale hoc induere innli¬
talitatem. Ab ipsa caro tua non pere
llsq ad mortem potest seuire. inimeł
potestatem ultra non habet. nec in
animam nec in ipsam carnem. Qm
& si dissipet carnem: non impeditit.¬
surrectionem. De anima sua timebant
homines. Et quid eis dñs ait: ll̃
autem & capilli capitis omnes ntrs¬
rati sunt. Times ne amiam perde
qui capillum non ꝑdisẽ Deo omnu nume¬

Expanded text:
Ille venit ferre vitam tuam temporalem, Ille venit ferre vitam tuam temporalem, infirmam, morti obnoxiam. Certe time mori, si potes non mori. Quod per naturam vitare non potes, quare propter fidem non suscipis? Tollat tibi istam vitam qui minatur adversarius, dat tibi Deus aliam vitam: quia et istam ipse tibi dedit, et si ipse noluerit, nec ipsa tolletur; si autem voluerit ut tollatur tibi, habet quod tecum mutet; noli timere spoliari pro illo. Non vis exui veste pannosa? Stolam gloriae tibi daturus est. Quam stolam dicis mihi? «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . Haec ipsa caro tua non peribit. Usque ad mortem potest saevire inimicus: potestatem ultra non habet, nec in animam, nec in ipsam carnem; quia etsi dissipet carnem, non impedit resurrectionem. De anima sua timebant homines, et quid eis Dominus ait? «Vestri autem capilli capitis omnes numerati sunt» . Times ne animam perdas, qui capillum non perdis? Deo omnia nume
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd cibi dedit deus tollat ille: ñ
tollit quidem si non uult deus. Si
autem nult deus. tollit quod dedit
deus: ne se tibi auferat deus ipse.
Deum tibi nemo tollit. Tu tibi illũ
tollis. si illum fugis. Forte respondes.
Non curo de patrimomo meo: dñt
dedit & dñs abstalit. Possumtis dic̾e
sictit dño placuit ita factum est: sed
timeo ne occidat me. Hoo totum
est. Audi ergo psalmam consonantẽ.
Custodit dñs animas seruorum
suortm. Quia ergo dixerat suꝑtus
qui diligitis dñm odite malignum.
ne ideo timeres odise maligitum:
ne occideret te malignus: subiecit sta¬
tim. custodit dñs animas seruorum stioꝵ
Audi illum custodientem animas ser¬
tiorum suorum: & dicentem. Noli tim̾s
eos qui corptis occidunt: animam autẽ
non possant occidere. Occidit & corpis
qui in te plurimum potest: qtid tibifi¬
cit: Quod & dño deo tuo. Quare amis
habere quod xp̃c: si times pati quod pp̃t

Expanded text:
quidquid tibi dedit Deus, tollat ille non quidquid tibi dedit Deus, tollat ille non tollit quidem, si non vult Deus, si autem vult Deus, tollit quod dedit Deus, ne se tibi auferat ipse Deus: Deum tibi nemo tollet, tu tibi illum tollis, si illum fugis. 17. Forte respondes: Non curo de patrimonio meo; «Dominus dedit, Dominus abstulit;» possum dicere, «Sicut Domino placuit, ita factum est» ; sed timeo ne occidat me. Hoc est totum. Audi ergo Psalmum consolantem: «Custodit Dominus animas servorum suorum.» Quia ergo dixerat superius, «Qui diligitis Dominum, odite malignum;» ne ideo timeres odisse malignum, ne occideret te malignus, subjecit statim, «Custodit Dominus animas servorum suorum». Audi illum custodientem animas servorum suorum, et dicentem: «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Occidit et corpus, qui in te plurimum potuerit: quid tibi fecit? Quod et Domino Deo tuo. Quare amas habere quod Christus, si times pati quod Christus?
Abbreviated transcription (Latin):
est: si inuentus fueris odisse quod ma
num: subsequent᷑ ꝑsccutiones. Odimꝰ
malignum. Dicit nobis aliquis ꝑsecutor
fac fraudem. dicit nobis adora idolum.
dicit nobis thus pone demoniis: sed
nos audiumus. qui diligitis dñm odite
malignum. Audiamus ꝗtndem: sed si ñ
fecerimus seuit ille. Usq qͦ seuit: Quid
est ablaturus: Responde. Quare xp̃u¬
nus es: Propter eternam hereditatem:
an ꝓpter terrenam felicitatem : Int̾roga
fidem tuam: pone in catastam conscien¬
tiȩ animam tuam. Torque te ipsum ti-¬
more iudicii. responde cui credideris:
quare credideris. Dicis michi in xp̃m
credidi. Quid tibi ꝓmisit xp̃e: nisĩ
quod ostendit inseͤ. Quid ostendit in
se: Mortuus est & resurrexit. & ascen¬
dit in celum. llis sequie Inntare pas¬
sionem: expecta ꝓmifsionem. Quid
ergo tibi ablaturus est seuiens cum ce¬
peris odisse malignum: qui diligis do¬
minum. Quid ablaturas: Patrimo¬
nium numꝗtud celum: Postremo

Expanded text:
est, si inventus fueris odisse quod malest, si inventus fueris odisse quod malnum, subsequentur persecutiones. Odimus malignum; dicit nobis aliquis persecutor, Fac fraudem; dicit nobis, Adora idolum, dicit nobis, Thus pone daemoniis: sed nos audivimus, «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Audivimus quidem, sed si non fecerimus, saevit ille. Usquequo saevit? quid est ablaturus? Responde; quare Christianus es? propter aeternam haereditatem, an propter terrenam felicitatem? Interroga fidem tuam, pone in catasta conscientiae animam tuam, torque teipsum timore judicii, responde cui credideris, quare credideris. Dicis mihi: In Christum credidi. Quid tibi promisit Christus, nisi quod ostendit in se? Quid ostendit in se? Mortuus est, et resurrexit, ascendit in coelum. Vis sequi? Imitare passionem, exspecta promissionem. Quid ergo tibi ablaturus est saeviens, cum coeperis odisse malignum, quia diligis Dominum? quid ablaturus? Patrimonium: numquid coelum? Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
odite malignum. Hon est dignus xp̃c. ctĩ
quo diligas auaritim. Amas illum: de¬
bes odisse quod odit. Homo est inimicꝰ
tuus: hoc est quod tu. Creati estis ab iio
creatore. in una conditione. Et tamen
filits tuus loquitur cum mintico tuo.
& tieniat ad domum iimici tui. & assi¬
duas collotutiones habeat cum illo:
exheredare illum uis quia loquiturͤ imni¬
micotuo. Et quomͦ : Quam iustam
uocem inderis tibi hibere. amicus es
inimici mei: & queris aliqud de re
mea: Ergo adtende. Diligis xp̃m iri
loqueris: Non dico loqueris cum illa:
quare illi seruis: Nam multa iubet
ꝓp̃c & non facis: tubet ipsa & facis:
Iubet xp̃c ut uestias pauperem. & non
facis: iubet auaritia ut facias fraudem.
& hoc pottus facis. Si hec ita sunt.
si talis es: noli tibi multum ꝓmittere
hereditatem dei. S dicis ddiliga xp̃m.
Qui diligitis dñm: odite malignum.
Hinc apparet ce diligere quod bonuni

Expanded text:
odite malignum.» Non est dignus Christus cum odite malignum.» Non est dignus Christus cum quo diligas avaritiam. Amas illum; debes odisse quod odit. Homo est inimicus tuus, hoc est quod tu; creati estis ab uno Creatore, in una conditione: et tamen si filius tuus loquatur inimico tuo, et veniat ad domum inimici tui, et assiduas collocutiones habeat cum illo, exhaeredare illum vis; quia loquitur cum inimico tuo. Et quomodo? Quia justam vocem videris tibi habere: Amicus es inimici mei, et quaeris aliquid de re mea! Ergo attende. Diligis Christum,loqueris? Non dico, loqueris cum illa; quare illi servis? Nam multa jubet Christus, et non facis; jubet ipsa, et facis. Jubet Christus ut vestias pauperem, et non facis; jubet avaritia ut facias fraudem, et hoc potius facis. Si haec ita sunt, si talis es, noli tibi multum promittere haereditatem Christi. Sed dicis: Diligo Christum. «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Hinc apparet te diligere quod bonum
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. Qñi tn es dñs altisimus suꝑ omnẽ
terram. Non sciper solam itideam. non su-¬
per solam ierłm̃. non super solam sion: s
super omnem terram. Huic untuersȩ t̾rȩ
indicia dei iugnerunt: ut undiq popuilos
contiocaret. Quibus non communicant
qui se preciderunt. nec audiunt predictũ.
nimis: nisi intelligatur equalis patrie Quid
est suꝑ omnes deos : Qui sunt idola:
Non habent sensimi non habent uitam.
s mala funt. Quid magnum est qua exal
demonia quidem dii gentium. sed ille ni¬
mis exaltatus est super omnesdeos. Et
homines dicti funt dii. Ego dixi diĩ estis
⁊ filii altissimi omines. Item scriptum est.
Deus stecit in sinagoga deorum: in medio
demonia: sed super omnes homines iustos.
Et hoc parum est:. suꝑ etiam omnes ange¬
bs. Nim unde est adorate etim omnes ange¬
li enise Ninis exaltatus est suꝑ omnes
illam conuenimus: id eum qui miis exal¬
tatus est suꝑ omnes deose Breue precep.¬
tum nobis dedit Qtti diligitisdñm

Expanded text:
Domine. Quoniam tu es Dominus altissimus super omnem terram.» Non super solam Judaeam, non super solam Jerusalem, non super solam Sion, sed «super omnem terram.» Huic universae terrae judicia Dei viguerunt, ut undique populos convocaret: quibus non communicant, qui se praeciderunt; nec audiunt praedictum, «nimis,» nisi ut intelligaris aequalis Patri? Quid est, «super omnes deos?» qui sunt? Idola non habent sensum, non habent vitam: ed mala sunt. Quid magnum est quia exalnum est: daemonia quidem dii Gentium , sed ille nimis exaltatus est super omnes deos. Et homines dicti sunt dii, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes:» item scriptum est, «Deus stetit in synagoga deorum; in medio daemonia; sed super omnes homines justos. Et hoc parum est; super omnes etiam Angelos: nam unde est, «Adorate eum omnes Angeli ejus? Nimis exaltatus es super omnes illum convenimus, ad eum qui nimis exaltatus est super omnes deos? Breve praeceptum nobis dedit. «Qui diligitis Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit eis rationem quomꝰ cam oraret
demonstratis est illi disctis pendẽs quatuo
lineis. Discus ille qui habebat omma
animalia: & significabat omines gentes.
Ideo antẽ quatuor lineis pendebat: qi
quitnor partes funt orbis. unde futuri
erant popłi. Et ideo quatuor euangelu
predicant xp̃m: ut gratia ipsius ad om̃s
quatnor partes orbis ꝑtinere intelligit᷑.
Quia ergo tale isum demonstratum
fuerat petro. indicauit. aperuit illis om¬
nia quomꝰ credidit cornelius: quia prius.¬
quam baptitaretur homo gentilis. supes¬
uenit fuper eum sp̃e sanctas. Hec cum
audissent: tacuerunt & magnificauerintt
deum dicentes. Ultiq & gentibus deus
penitentiam ad uitam dedit. Ecce audi

Expanded text:
reddidit eis rationem, quomodo cum oraret reddidit eis rationem, quomodo cum oraret demonstratus est illi discus pendens quatuor lineis. Discus ille qui habebat omnia animalia, significabat omnes Gentes. Ideo autem quatuor lineis pendebat, quia quatuor partes sunt orbis, unde futuri populi erant: et ideo quatuor Evangelia praedicant Christum, ut gratia ipsius ad omnes quatuor partes orbis pertinere intelligatur. Quia ergo tale visum demonstratum fuerat Petro, indicavit, aperuit illis omnia, quomodo credidit Cornelius, quia priusquam baptizaretur homo gentilis, venit super eum Spiritus sanctus. Haec cum audissent, tacuerunt, et magnificaverunt Deum, dicentes: «Utique et Gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit» . Ecce, «Au
Abbreviated transcription (Latin):
syon. Et exultauerunt filiȩ uidȩ.
Quid audiuit & iocundata est sion:
Quia receperunt gentes uerbum dm̃
llnus paries uenerat. s angulus nondũ
erat. Syon ipsa ecclã quȩ erat in iudea
ꝓpriȩ hic nominata est.: audnut & iocum¬
data est sion: & exultauerunt filiȩ inde.
Sic scriptum est: audierunt apłi et qui
erant in uidea fratres. Uidet sion exuł¬
tauerunt filiȩ indȩ. Quid andierunt:
Quia & gentes receperunt uerbum dei.
llbi illud dexit iste psalmus: Adntintia¬
uerunt celi iusticum eius. & uiderunt
omnes popłi gloriam eis. & quia gen¬
tes crediderunt a quibus colebantur
idola: secutus ait. Constidantur onmet
qui adorant simulachra: qui gloriantur
in sculptilibus sus. Audiut & iocun
data est sion: & exultauerunt filiȩ ude.
Postea quidem de circuncis̃s calump¬
mari nolucrunt petro: & dixerant illi.
Quare intrasti ad gentes & in curumci¬
sos. & manducasti cum eio⁊ Iile autem

Expanded text:
Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae» . Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae» . Quid «audivit, et jucundata est Sion? Quia receperunt Gentes verbum Dei.» Unus paries venerat, sed angelus nondum erat. Sion ipsa Ecclesia quae erat in Judaea, proprie hic nominata est. «Audivit, et jucundata est Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae.» Sic scriptum est: «Audierunt Apostoli, et qui erant in Judaea fratres.» Videte si non «exsultaverunt filiae Judaeae.» Quid audierunt? «Quia et Gentes receperunt verbum Dei.» Ubi illud dixit iste psalmus? «Annuntiaverunt coeli justitiam ejus, et viderunt omnes populi gloriam ejus.» Et quia Gentes crediderunt, a quibus colebantur idola; secutus ait: «Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis. Audivit, et jucunon; et exsultaverunt filiae Judaeae.» Postea quidam de circumcisis calumniari voluerunt Petro, et dixerunt illi: «Quare intrasti ad Gentiles incircumcisos, et manducasti cum eis?» Ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui non recordantur: audiant. a me
breuiter. Misus est angelus ad corneli-¬
um. angelus cornelium misit ad petrũ:
petrus uenit ad cornelitm. Et quia
de gentibus erat cornelius: & ipse & qui
cum eo erant. non erant circumcisi. He
dubitarent ergo illi tradere euangeliũ
non circumcisis. antequã baptirarentur
ipse cornelius d& illi qui cum illo erant.
uenit sp̃c sanctus & implenit illos: et
ceperunt loqui lingnis. In nullum attẽ
ceciderat sp̃c sanctus: nisi qui furat bapti¬
gatus. In istos antem ante baptismum
cecidit. Posset eiim petrus dubitare.
utrum cirtumcisos baptiraret. llenit
sp̃c sanctus. ceperunt loqui liguis. Do¬
natum est donum inuisibile: & tulit
dtibitationem de sacramento iisibili.¬
& baptitati sunt omnes. Et habes
scriptum. Audierunt autem apłi &
qui erant in nidea fratres. qm̃ & gen¬
tes receperunt uerbum dei: & bene-¬
dicebant deuni. Hoc est quod hic cõ-
memorat: aucdiuit & iocundata est

Expanded text:
et qui non recordantur, audiant a me et qui non recordantur, audiant a me breviter. Missus est angelus ad Cornelium, angelus Cornelium misit ad Petrum, Petrus venit ad Cornelium. Et quia de Gentibus erat Cornelius, et ipse et qui cum illo erant, non erant circumcisi: ne dubitarent ergo illi tradere Evangelium non circumcisis; antequam baptizaretur ipse Cornelius et illi qui cum illo erant, venit Spiritus sanctus, et implevit illos, et coeperunt loqui linguis. In nullum autem ceciderat Spiritus sanctus, nisi qui fuerat baptizatus: in istos autem ante Baptismum cecidit. Posset enim Petrus dubitare utrum incircumcisos baptizaret: venit Spiritus sanctus, coeperunt loqui linguis; donatum est donum invisibile, et tulit dubitationem de Sacramento visibili; baptizati sunt omnes. Et habes ibi scriptum: «Audierunt autem Apostoli, et qui erant in Judaea fratres, quoniam et Gentes receperunt verbum Dei, et benedicebant memorat: «Audivit, et jucundata est
Abbreviated transcription (Latin):
consimdantur omnes qui adorant sculꝑti¬
l a. qui gloriantur in simulacris suis.
A dorate eum omnes angeli eits. Discãt
rignii adorare deum. Angelos uolunt
adorire. angelos mittentur: & illum ado¬
rent. qui ab angelis adoratur. Adorate
erm omnes angeli. ei. Adoret angelus
ille. qtii missus est ad coenelium. Nam
eum adorans coenelius misit ad petrum
nuntiauerunt celi itisticiam eitis: & uide¬
runt omnes popli gloriam eitis. Confuns¬
dantur omnes qui ad orant sculptilia:
qui gloriantur in simulacris stnis. Etenĩ
eccłã nec dum erat in gentibus. In iudea
crediderant ex indeis: os putabant ipsi
iudei qui crediderant solos se ꝑtinere ad
xp̃m. Missi stint aplĩad gentes: predica-¬
tum est cornelio. Credidit cornelius. baꝑ-¬
tratus est: baptirati funt qui cum coene¬
lio erant. S ut baptuarentur: quid fac¬
tum est scitis. Nonquidem huctisq per¬
tienit lector: sed tamen aliqui recordant᷑.

Expanded text:
«Confundantur omnes qui adorant sculpti«Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis. Adorate» «eum omnes Angeli ejus.» Discant Pagani adorare Deum. Angelos volunt adorare; Angelos imitentur, et illum adorent qui ab Angelis adoratur. «Adorate eum omnes Angeli ejus.» Adoret angelus ille qui missus est ad Cornelium; nam eum adorans, Cornelium misit ad Petrum nuntiaverunt coeli justitiam ejus, et viderunt omnes populi gloriam ejus: confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis.» Etenim Ecclesia necdum erat in Gentibus; in Judaea crediderant ex Judaeis, et putabant ipsi Judaei qui crediderant solos se pertinere ad Christum: missi sunt Apostoli ad Gentes, praedicatum est Cornelio; credidit Cornelius, baptizatus est, baptizati sunt et illi qui cum Cornelio erant. Sed ut baptizarentur, quid factum est, scitis: non quidem huc usque pervenit Lector, sed tamen aliqui recordantur;
Abbreviated transcription (Latin):
princeps ipsorum diabolise Si posset ali¬
quid nullus nrͣm remaneret. Nonne co¬
tidie tanta in illo dicuntur ore xp̃ranorũ:
& crescit seges xp̃ianoeum : Quando iras¬
ceris nequissimo serno tuo hoc nomen illi
imponis: satanas diabole. Hoc illi dicis. for¬
tasse in hoc erras quia homini hoc dicis:
& inmoderata ira raperis ad conintiandã
imaginem dei. Et tamen hoc eligis quod
cdicas. quod ualde detestaris. Si posset
illetnon se uindicaret: S non permittit᷑.
Et tantum facit: quantum ꝑmittitur.
Nam & iob temptare uoluit: & non nisi
potestate quesiuit. Et nichil faceret:
nisi potestatem accepisset. Quare non gͦ
securus adoras deum. quonolente nemo tͥ
nocet: & quo ꝑmittente emẽtdaris non eu̾¬
terise Si enim placuerit dño deo tuo
ꝑmittente ut aliquis homo tibi noceat.
att aliquis sp̃c tibi noceat: emendabit ce
ut clines ad eun. Emendans emendant
me dñs : sed morti non tradidit me. Eix

Expanded text:
princeps ipsorum diabolus? Si posset aliprinceps ipsorum diabolus? Si posset aliquid, nullus nostrum remaneret. Nonne quotidie tanta in illum dicuntur ore Christianorum, et crescit seges Christianorum? Quando irasceris nequissimo servo tuo, hoc nomen illi imponis: Satanas, diabole; hoc illi dicis. Fortasse in hoc erras, quia homini hoc dicis, et immoderata ira raperis ad conviciandam imaginem Dei: et tamen hoc eligis quod ei dicas, quod valde detestaris. Si posset ille, non se vindicaret? Sed non permittitur: et tantum facit, quantum permittitur. Nam et Job tentare voluit, et nonnisi potestatem quaesivit ; et nihil faceret, nisi potestatem accepisset. Quare non ergo securus Deum adoras, quo nolente nemo tibi nocet, et quo permittente emendaris, non everteris? Si enim placuerit Domino Deo tuo permittere ut aliquis homo tibi noceat, aut aliquis spiritus tibi noceat; emendabit te, ut clames ad eum: «Emendans emendavit me Dominus, sed morti non tradidit me» . Ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos & nos colimus. uirtutes dei magni.
& ministeria dei magni. lltinam ipsos cob¬
re telletis. facile ab ipsis disceretis non illes
colere. Audite ingelum dactorent Doct¬
bat quendam discipulum xpͣit os ostende¬
bat illi multa miracula in a pocalipsis iosic
Ille autem quoddam sibi demonstrato nr¬
raculo insionis expanit: d misit se ad pe¬
des angeli. Et ille ingelus qui non queit¬
bait nisi gloriam dñ stn. Surge quid sus
inquit: Illum adora. Ham ego cõsgatis
tuus sum & sratrum triorum. Quidetpꝰ
fratros mei. nemo dicat. timeo ne iasatͥ
michi angelut łi non illum colo pro des
meo. Tunc tibi irascitur quando ipsai
colere uolueris. Bonus est enim: os ded̃
amat. Quomͦi enim demones irascuntͥ
si non coluntur: sio angeli indignantar
si pro deo colantur. S ne forte dicat fibi
cor infirmum cortrepidum. ergo si nascũ-¬
tur demonia quȩ non coluntur. timeo offen¬
dere demonia: quid tibi facturus est uel

Expanded text:
ipsos et nos colimus, virtutes Dei magni ipsos et nos colimus, virtutes Dei magni et ministeria Dei magni. Utinam ipsos colere velletis: facile ab ipsis disceretis non illos colere. Audite angelum doctorem. Docebat quemdam discipulum Christi, et ostendebat illi multa miracula in Apocalypsi Joannis: ille autem quodam sibi demonstrato miraculo visionis expavit, et misit se ad pedes Angeli; et ille angelus qui non quaerebat nisi gloriam Domini sui, «Surge, quid facis?» inquit, «illum adora; nam et ego conservus tuus sum, et fratrum tuorum» . Quid ergo, fratres mei? Nemo dicat: Timeo ne irascatur mihi angelus, si non illum colo pro deo meo. Tunc tibi irascitur, quando ipsum colere volueris: bonus est enim, et Deum amat. Quomodo daemones irascuntur, si non colantur; sic Angeli indignantur, si pro Deo colantur. Sed ne forte dicat sibi cor infirmum, cor trepidum: Ergo si irascuntur daemonia quia non coluntur, timeo offendere daemonia. Quid tibi facturus est vel
Abbreviated transcription (Latin):
Et nos homines sumus pasibiles: similes
nobis. Intendite quomͦ ergo homines
boni prohibent eosqui illos uoluerunt
colere tamquã deos. & uolunt potius
ut unus deus colatur. deus unus adoret᷑.
deo uni sacrisitium offeratur non fibi:
sic & omnes sincti tiel angeli illius gͥborũ
querunt. quem diligunt ad eitis cultum.
ad eius orationem. ad eits contẽplationẽ
omnes quos diligunt rapere & inflammare
student: ipsum illis ad nuntiant non se:
qm̃ angli sunt. Et quia milites sunt: ñ
noeunt gloriam querere. nisi imꝑatoeis sui.
Si autem suam quesierint: ut tiranni dãp.¬
nantur. Talis extitit diabolus & demoni:
id est angeli euis. Arrogint sibi honorem
diuintm. & omnbus demoniis. & imple¬
uit templa paginotum. & persuasit sima.¬
lachra: persuasit illa sacrisitia offerri fibi.
Non melius erat ut angelos fc̃os. quam at
demones colerent: Respondent. Honco¬
limus demonia mala: angelos quos dicitis

Expanded text:
Et nos homines sumus passibiles, similes Et nos homines sumus passibiles, similes vobis» . Intendite. Quomodo ergo homines boni prohibent eos qui illos voluerant colere tanquam deos, et volunt potius ut Deus unus colatur, Deus unus adoretur, Deo uni sacrificium offeratur, non sibi: sic et omnes sancti Angeli, illius gloriam quaerunt, quem diligunt; ad ejus cultum, ad ejus adorationem, ad ejus contemplationem omnes quos diligunt rapere et inflammare student; ipsum illis annuntiant, non se, quoniam Angeli sunt: et quia milites sunt, non norunt gloriam quaerere nisi Imperatoris sui; si autem suam gloriam quaesierint, ut tyranni damnantur. Talis exstitit diabolus et daemonia, id est angeli ejus: arrogavit sibi honorem divinum et omnibus daemoniis; et implevit templa Paganorum, et persuasit simulacra, et persuasit illa sacrificia offerri sibi. Nonne melius erat ut Angelos sanctos, quam ut daemones colerent? Respondent: Non colimus mala daemonia; Angelos quos dicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam homines non boni qui suam gloriã
querunt: & dei glorim contempnunt.
Homines antem sanctos adtendite: qui
sunt similes angelis. Cum iueneris homi¬
nem aliquem sancttm seruum dei si uolue¬
ris eum colere & ad orare pro deo: prohi¬
bet te. Non uult sibi arrogare honorẽ
dei. non uult tibi esse pro deo: sed tecũ
esse subdeo. fecerunt hoc apłi sancti.
paulus & barnabas. Predicabant uebum
dei in licaoma. Mirabilia cum fecissent
licaonii ciues eisdem regionis ad dixxe¬
runt uictimas. & uoluerunt illis sacrifi¬
care: dicentes barnaban iouem. & pau¬
lum mercurium. Illi non funt delectati.
Anforte ideo sibi mimolari noluerunt:
quia demonibus se comparari ȩxecrati
sunt: Non: sed qua honorem diumũ
exhiberi hominibus hoeruerunt. Uler¬
ba ipsorum indicant: non suspit antr:
Sequitur enim lectio libri eisdem: et
dicit quomͦ moti sunt. Tunc paulus et
barnibas consciderunt uestimenta sua:
& dixerunt. Uiri suatres quid facitis :

Expanded text:
etiam homines non boni, qui suam gloriam etiam homines non boni, qui suam gloriam quaerunt, et Dei gloriam contemnunt. Homines autem sanctos attendite, qui sunt similes Angelis. Cum inveneris hominem aliquem sanctum servum Dei, si volueris illum colere et adorare pro Deo, prohibet te: non vult sibi arrogare honorem Dei, non vult tibi esse pro Deo, sed tecum esse sub Deo. Fecerunt hoc apostoli sancti Paulus et Barnabas. Praedicabant verbum Dei in Lycaonia. Mirabilia cum fecissent Lycaoniae, cives ejusdem regionis adduxerunt victimas, et voluerunt illis sacrificare, dicentes Barnabam Jovem, et Paulum Mercurium: illi non sunt delectati. An forte ideo sibi immolari noluerunt, quia daemonibus se comparari exsecrati sunt? Non, sed quia honorem divinum exhiberi hominibus horruerunt. Verba ipsorum indicant, non suspicamur. Sequitur enim lectio libri ejusdem, et dicit quomodo moti sunt: «Tunc Paulus et Barnabas consciderunt vestimenta sua, et dixerunt, Viri» «fratres, quid facitis?