comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quęrant homines bonores ut ds̃ quia nec ipsi uolunt se coli pro
Qo sed ilum a nobis coli uolunt quo di inluminante lȩtatur.
honorandi sunt gͦ marty̧res propt᷑ iniitacionem non adorandi
propter religionem honorandi caritate non seruitute.
in ipso die ieuinio exterminabitur de populo suo. & omnis anima quȩ
fecerit opus in ipso die peribit anima illa de populo suo quo quidem
ieumio usus fuisse antiquos hesdre liber meminit. Postquã redierunt
filii isrł inquit in hierłm & fecerunt sibi tabernaculoꝵ lȩticiã magnam
De hinc conuerterunt in ieiunio magno saccis & humis suꝑ ei
& steterunt & confitebantur pęccata sua & iniquitates patrum suoꝵ
hoc etiam mense septimo sol & scdm conputum incipit facere minus
de die & nox esse maior. Ia est octauus kł octobris quando aquinoctiũ
est. Idõq & ieiunium habetur in hoc mense quia ostenditur in defed¬

Expanded text:
quaerant honores ut Deus, quia nec ipsi volunt se coli pro quaerant honores ut Deus, quia nec ipsi volunt se coli pro Deo, sed illum a nobis coli volunt, quo illuminante laetantur. Honorandi sunt ergo martyres propter imitationem, non adorandi propter religionem, honorandi charitate, non servitute.in ipso die jejunio, exterminabitur de populo suo; omnis anima quae fecerit opus in ipso die jejunii, peribit anima illa de populo suo. Quo quidem jejunio usos fuifilii Israel in Jerusalem et fecerunt sibi tabernaculorum laetitiam magnam, dehinc convenerunt in jejunio in saccis, et humus super eos, et steterunt confitentes peccata sua, et iniquitates patrum suorum,  suum » . 3. Hoc etiam mense septimo sol secundum computum incipit facere minus de die, et nox esse major, id est, octavo Kalendas Octobris, quando aequinoctium est. Ideoque et jejunium habetur in hoc mense, quia ostenditur in defec
Abbreviated transcription (Latin):
nec colimus nec colendum docemus nisiunum dm̃ Cum his ad hẽ
cultum ꝑtineat oblatio sacrificii: unde idolatriȩ dicitur. quoꝵ
qui hoc etiam idolis exhibent nullo modo aliquid tale offerimus
nimȩ uł ciuiquam angło Et quisquis in hunc errorem dilabitur
quod uni dõ debere nouerunt. Apparuit hoc in paulo & inbar¬
naban cõmoti miraculis quȩ per eos facta sunt Puio  tam quã
tamquã
dus inmolare uoluerunt. Conscissis enim uestimentis suis con¬
fireutes & ꝑ suadentes. sed eos non esse ita sibi ista fieri uetauerunt¬
I pparuit & in anglis sicut & in apochalipsi legimus angls se ado¬
rare prohibentem ac dicentem adoraturi suo Vide ne feceris
humani ab angło prohibitum esse adorari. sed uum am̃ sub qͦ
esset & ille conseruus. Nongͦ sit a nobis ille diuinȩ religionis
ultus in angłis aut maritibis quia non sic habentur ut tales

Expanded text:
nec colimus, nec colendum docemus, nisi unum Deum. Cum autem ad hunc nec colimus, nec colendum docemus, nisi unum Deum. Cum autem ad hunc cultum pertineat oblatio sacrificii, unde idololatria dicitur eorum qui hoc etiam idolis exhibent, nullo modo aliquid tale offerimus nimae, vel cuiquam sancto angelo. Et quisquis in hunc errorem delabitur,quod uni Deo deberi norunt. 5. Apparuit hoc in Paulo, et in Barnaba, cum, commoti miraculis quae per eos facta sunt, Lycaonii, tanquam diis, immolare voluerunt. Conscissis enim vestimentis suis, confitentes, et persuadentes se deos non esse, ista sibi fieri vetuerunt. Apparuit et in angelis, sicut in Apocalypsi legimus angelum se adorari prohibentem, 404 ac dicentem adoratori suo: Conservus tuus homini ab angelo prohibitum esse adorare se, sed unum Deum, sub quo ei esset et ille conservus. 6. Non ergo sit nobis ille divinae religionis cultus in angelos, aut martyres, quia non sic habentur, ut tales
Abbreviated transcription (Latin):
qui patres in uenerationis mysterio cȩlebrare sanxerunt. uel
ad excitandam imitacionem uelut meritis eoꝵ eoͬnsociemur
atq orationib adiubemur Ita tamen ut nulli martyrum sed
garia Quis enim antistes in locis scõꝵ corpoꝵ ad sistens altari aliquando
dicit offerimus tibi petre aut paule aut cypriane. sed quod offeri¬
mus dõ offertur qui martyres coronauit Apud memorias eoꝵ
illo quod adiuuante dõ possimus. Colimus ergo martyres eo cul¬
tu dilectionis & sotietatis quo & in hac uita coluntur scĩ homines
aĩ quoꝵ eor ad talem pro ȩuanglica ueritate passionem paratum
esse sentimus sed illos tanto deuotius quanto securius post certa¬
niina omi̾a superata quanto etiam fidentiore. laude predicanus
Lam in uita feliciore uictores quam in ista adhuc usq pugnantes.
St uero illo cultu qui grecȩ dicitur letania latine uno uerbo dici
non potest cum sit quedam propriȩ diuinitatis deuota seruitute

Expanded text:
qui Patres in venerationis mysterio celebrari sanxerunt, 403 vel qui Patres in venerationis mysterio celebrari sanxerunt, 403 vel ad excitandam imitationem, vel ut meritis eorum consociemuv, atque orationibus adjuvemur, ita tamen ut nulli martyrum, sedtaria. 2. Quis enim antistitum, in locis sanctorum corporum assistens altari, aliquando dixit: Offerimus tibi, Petre, aut Paule, aut Cypriane? Sed quod offertur, offertur Deo, qui martyres coronavit, apud memorias eorum illum quo adjuvante possumus. 3. Colimus ergo martyres eo cultu dilectionis et societatis quo in hac vita coluntur sancti homines Dei, quorum cor ad talem pro evangelica veritate passionem paratum esse sentimus. Sed illos tanto devotius, quanto securius post certamina superata, quanto etiam fidentiori laude praedicamus jam in vita feliciore victores, quam in ista adhuc usque pugnantes. 4. At vero illo cultu, quae Graece latria dicitur, Latine uno verbo dici non potest, cum sit quaedam propriae Divinitati debita servitus,
Abbreviated transcription (Latin):
esse maioꝵ auetoritas tradidit ẜ it entm & octaua semꝑ & prima
Ut alibi ego sum a& u. Immo ipsa est semꝑ una quȩ est om̃is dies
ecesse est sabbatismum animaꝵ popłi dĩ illuc occurrere atq ibi
compleri ubi datur pars his qui sunt .uiii. sicut quidam disserens
salomonis dicta sapienter exposuit. Idcirco autͣ tocius quinquage¬
sime dies post dm̃ resurrectionem resoluta abstinentia in sola lę¬
ticia cȩlebrantur propt̾ figuram futurȩ resurrectionis ubi iam
non labor sed requies erit leticiȩ. Ideoq his diebus nec genua in
oratione flectuntur quia sicut quidam sapiens ait inflexu genuũ
penitencie & luctus indicium est Unde etiam ꝑ omĩa eandem
alius sollemnitatem diei dominici custodimus in qua maiores nr̃i
nec ieuinium agendum nec genua flectenda obseruatione domi¬
nicȩ resurrectionis tradiderunt.
estiuitates apłoꝵ seu in houore martyrum sollemnitates anti¬

Expanded text:
esse, majorum auctoritas tradit. Fit enim ipsa et octava semper et primaesse, majorum auctoritas tradit. Fit enim ipsa et octava semper et primaet prima, imo ipsa est semper una, quae est omnis dies. Necesse est enim sabbatismum animarum populi illuc occurrere atque ibi compleri ubi datur pars his qui octo, sicut quidam disserens Salomonis dicta sapienter exposuit . Idcirco autem totius quinquagesimae dies post Domini resurrectionem resoluta abstinentia in sola laetitia celebrantur, propter figuram futurae resurrectionis, ubi jam non labor, sed requies erit laetitiae. Ideo his diebus nec genua in oratione flectuntur, quia sicut quidam sapientum ait, in flexu genuum poenitentiae et luctus indicium est. Unde etiam per omnia eamdem in illis solemnitatem quam Dominico die custodimus, in qua majores nostri nec jejunium agendum, nec genua esse flectenda, ob reverentiam Dominicae resurrectionis, tradiderunt.estivitates apostolorum, seu in honorem martyrum solemnitates anti
Abbreviated transcription (Latin):
nis habetur. Concordat aut hȩc festiuitas euangłica festiuitati legis.
Illie enim postea quam agnus imnolatus est interpositis b. diebus data
est lexmoysi scripta digito dĩ. Hic postquã occisus est ap̃s qui tamquã
oiuis ad imolandum ductus est cȩlebratur uerum pascha tuter positis
ł diebus datur sp̃s sẽs qui est digitus dĩ suꝑ exx. discipulos mosaiee ȩtatis
numero constitutos. Si quidem hȩc festiuitas aliud obtinet sacram̃tũ
C onstat enim ex uiiͦ septimanario sed dierum quidem septimana ge¬
uero septimane. quinquagesimitm annum faciunt qui apud hebreõ
ubileus uocatir. In quo similiter terrȩ fit remissio & seruoꝵ liber¬
tas & possessionum restitutio quȩ pretio fuerant cõparate. Deptẽ
& enim septies multiplicati quinquagenarium ex se generant nu¬
nerum assumpta una die quam ex futuri scłi figura presumpi

Expanded text:
nis habetur. Concordat autem haec festivitas Evangelii cum festivitate legis. nis habetur. Concordat autem haec festivitas Evangelii cum festivitate legis. Illuc enim posteaquam agnus immolatus est, interpositis L diebus, data est lex Moysi scripta digito Dei: hic postquam occisus est Christus, qui tanquam ovis ad immolandum ductus est, celebratur verum pascha, et interpositis L diebus datur Spiritus sanctus, qui est digitus Dei super CXX discipulos, Mosaicae aetatis numero constitutos. Siquidem et haec festivitas et aliud obtinet sacramentum. Constat enim ex VII septimanarum. Sed dierum quidem septimanae getum. Annorum vero septimanae quinquagesimum annum faciunt, qui apud Hebraeos Jubilaeus nominatur, in quo similiter terrae fit remissio, et servorum libertas, et possessionum restitutio, quae pretio fuerant comparata. Septem etenim septies multiplicati quinquagenarium ex se generant numerum, assumpta monade, quam ex futuri saeculi praesumptam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs & saluator nrͣ post typicum illud pascha completum.
Ad uerum pascha transiens. mysterium corporis & sanguinis sui
primũ apłis tradidit. quando post sacramenta calestia disci¬
pulus fallax & proditor. prȩcium a uideis accepit. & xp̃i sanqui¬
nem uendidit: Eo etiam die saluator surgens a cȩna discipułoꝵ¬
edes lauit. ꝓptͣ humilitatis formã cõmendandam. ad quat
docendam uenerat. sicut & ipse consequenter exposuit: quod
etiani decebat potissimũ. ui facto doceret. quod obseruare
ascipulis premoneret. Hinc est quod eodem die altaria tem¬
pliq parietes & pauimenta lauantur. uasaq pur ificantur. quȩ
intraret .x. diebus interpositis intremuit subito orantib apłis loeus.
gentium dĩ magnalia loquerentur. Aduentus iaq seĩ spͥs de celo suꝑ¬
apłos in uarietate linguaꝵ diffusas sollemnitates transmisitander
posteros eaq ae causa pentecosten cȩlebratur & dies ipse proide insis¬

Expanded text:
Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit , quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit . Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae intrasset, decem diebus interpositis, intremuit subito, orantibus apostolis, gentium Dei magnalia loquerentur. Adventus itaque sancti Sapostolos in varietate linguarum diffusa, solemnitatem transmisit in posteros, eaque de causa Pentecoste celebratur, et dies ipse proinde insig
Abbreviated transcription (Latin):
in eo dnͣs & saluator mrͣ sicut propheta cęcinit. in hierłm
tendens. a sellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cũ rami
palmarum multitudo plebium. obiiam uenientes ei clamauert̾.
Osanna benedictus qui uenit in nomine dnĩ rex ifrł In ramis
enim palmaꝵ significabatur uictoria qua erat dñs mortem. m¬
riendo superaturus: et tropheo erucis. de diabolo mortis principe
triumphaturus. In asello aut̃ quem sedendo. hierłm uenit indi¬
cabat simplicia corda gentilitatis. quȩ presidendo atq regendo.
perducebat ad usionem pacis. Hoc aut̃ die simbolum cõpeten¬
do traditur propt confinem dominicȩ pascha sollemnitatem:
ut qui iam ad dĩ grãm percipiendam festinant. fulem quã confi¬
teantur agnoscant. Uulgus autͥ idõ eum diem capitulauium
di sunt: ne forte obseruatione quadragesimȩ sordidati ad uncꝰ¬
tionem accȩderent.
dena dnĩ. hȩc est quinta feria ultimȩ quadragesime: quando

Expanded text:
in eo Dominus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem in eo Dominus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens, asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multiHosanna! benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel . In ramis enim palmarum significabatur victoria, qua erat Dominus mortem moriendo superaturus: et tropaeo crucis, de diabolo mortis principe triumphaturus. In asello autem super quem sedendo Jerosolymam venit, indicabat simplicia corda gentilitatis, quam praesidendo atque regendo, perducebat ad visionem pacis. Hoc autem die Symbolum competentibus traditur, propter confinem Dominicae Paschae solemnitatem, ut qui ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem quam confitentur agnoscant. Vulgus autem ideo eum diem capitularium sunt Sabbato sancto, ne forte observatione Quadragesimae sordidati ad unctionem accederent. ena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt magi xpͣm in presepio iacentem & adorauerunt eum.
offerentes ei competencia mimera trinitatis aurum thus & myrran
Regi. dõ. atq passuro. Ideo ergo diem hane annua dõ cȩlebritate sa-¬
erauerunt: ut mundus cognoscat dum. quem elementa cęlitus pro¬
derunt Siquidem eadem die idem iħs etiam iordanis lauachro
tingitur. diuisoq cȩlo. spͣs scĩ descendentis testimonio. dĩ esse filus
declaratur. Cuius diei nomen. ex eo quod apparuit gentibus cepi¬
Tribus igitur ex causis hic dies hoc uocabulum sumpsit. suie quod
tunc in baptismo suo xpͣs populis fuerit ostensus. siue quod ea die
syderis ortu. magis est proditus : siue quod primo signo
ꝑ aquam in uino conuersam. multis est manifestatꝰ. Refertꝰ autͣ
cassianus. apud aegypnos natiuitatis diem & epyphanioꝵ sollem¬
nitatem. Nbif arieutin occiduis proumeiis sed diei unnis fes¬
tiuitate cęlebrari. Epistolȩ quoq pontificis alexandrini
quȩ ꝑ uniuersas ecclesias egypti uel monasteria diriguntur

Expanded text:
magi Christum in praesepe jacentem adoraverunt eum, offerentes ei competentia munera Trinitatis, aurum, thus, et myrrham, regi Deo atque passuro. Ideo ergo diem hunc annua celebritate sacraverunt, ut mundus agnoscat Dominum, quem elementa coelitus prodiderunt. Siquidem eodem die idem Jesus etiam Jordanis lavacro tingitur; divisoque coelo Spiritus sancti descendentis testimonio Dei esse Filius declaratur. Cujus diei nomen ex eo quod apparuit gentibus, EpipTribus ergo ex causis hic dies hoc vocabulum sumpsit. Sive quod tunc in baptismo suo Christus populis fuerit ostensus, sive quod ea die sideris ortu magis est proditus, sive quod primo signo aquam in vinum versam multis est manifestatus. 3. Refert autem Cassianus apud Aegyptios Nativitatis diem, 394 et epiphaniorum solemnitatem non bifarie, ut in occiduis provinciis, sed sub diei unius festivitate celebrari. Epistolae quoque pontificis Alexandrini per universas Aegypti Ecclesias vel monasteria diriguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
causa precipuam euram uocis habuisse ut exhaurire multum possent
ude & dudum lectores prȩcones uel proclamatores uocabantur
Dprincipes uel auctores dauia siue asaphat extiterunt. Isti enim
post moy sen psalmos primi cõposuerunt. & cantauerunt mortuo
aut asaphat filii eiꝰ in hunc ordinem subrogati sunt ad dauia. Srantq
psalmiste ꝑ successionem generis sicut ordo sacerdotalis continuis
pondente choro ex hoc ueteri more aeccła sumpsit exemplum nutri.¬
endi psalmistas. Quoꝵ cantibus ad affectum dĩ mentes audientuum
excitantur. P salinista aut̃ & uoce & arte preclarum inlustremq esse
oportet ita ut ad oblectamenta uoois animos incitet auditoꝵ. Sox¬
aute eius non aspera uel rauea uel dissonans sed canora erit & suauis
lueida atq acuta habens sonum & melodiam scȩ religionis congruentẽ
neq ex traducem exclamet arte sed quȩ xp̃ianam simplicitatem in ip¬

Expanded text:
causa praecipuam curam vocis habuisse, ut exaudiri in tumultu possent. causa praecipuam curam vocis habuisse, ut exaudiri in tumultu possent. Unde et dudum lectores praecones vel proclamatores vocabantur.principes, vel auctores, David, sive Asaph exstiterunt. Isti enim post Moysen psalmos primi composuerunt et cantaverunt. Mortuo autem Asaph, filii ejus in ordinem subrogati sunt a David, erantque psalmistae per successionem generis, sicut et ordo sacerdotalis; ipsique pondente choro. Ex hoc veteri more Ecclesia sumpsit exemplum nutriendi Psalmistas, quorum cantibus ad effectum Dei, mentes audientium excitentur. Psalmistam autem et voce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut ad delectamentuenim ejus non aspera, vel rauca, vel dissonans; sed canora erit, suavis, liquida, atque acuta, habens sonum, 432 et melodiam sanctae religioni congruentem, non quae tragica exclamat arte, sed quae Christianam simplicitatem et in ip
Abbreviated transcription (Latin):
enere pronuntiationis suȩ dicatur: magna ꝑuersitas oritur. sic
pronunciandum est ao si diceret. Ds ne qui iustificat: subauditur non
conuenienterq pronuntiantur preter ea & accentiuuim uim oportet lecti.¬
onii seuer ut no uerit inqua syllaba uox protendatur ꝓnuntianta. Pler¬
rumq enim iperiti lectores in uerboꝵ accentib errant & solent inridere
nrae impericiȩ. His qui uidentur habere uoticiam detrahentes & iuran¬
tes penitus nescire quod dicimus. Porro uox lectionis supplex debet¬
esse & clara. a onine pronuntiationis genus ac cõnodata plena suco
uirili agrestem & rusticum effugiens sonum. Non humilis nec ades
sublimis. non fracta nec tenera nichilq femineum sonans neqi non eõ
moto corpore sed tantum cum grauitatis specie. Aurib eni &cordi
consulere debet lector non occulis nec eos ex se ipso expectatores ma¬
gis quam auditores faciat. Qetus opinio est lectores pronuntianden

Expanded text:
genere pronuntiationis suae, dicatur, magna perversitas oritur. Sic genere pronuntiationis suae, dicatur, magna perversitas oritur. Sic ergo pronuntiandum est, ac si diceret: Deusne qui justificat? Subauditur ut convenienterque pronuntientur. Propterea et accentuum vim oportet lectorem scire, ut noverit in qua syllaba vox protendatur pronuntiantis. Plerumque enim imperiti lectores in verborum accentibus errant, et solent irridere nos imperitiae hi qui videntur habere notitiam, detrahentes, et jurantes penitus nescire quod dicimus. 5. Porro vox lectoris simplex erit, et clara, et ad omne pronuntiationis genus accommodata, plena succo virili, agrestem, et subrusticum effugiens sonum, non humilis, nec adeo sublimis, non fracta, vel tenera, nihilque femineum sonans, neque cum motu corporis, sed tantummodo cum gravitatis specie. Auribus enim et cordi consulere debet lector, non oculis, ne potius ex seipso spectatores magis quam auditores faciat. Vetus opinio est lectores pronuntiandi
Abbreviated transcription (Latin):
primum de eoꝵ conuersatione ep̃s uerbum facit ad populum.
einde tradit ei coram plebe codicem apicum diuinoꝵ addĩ uer¬
bum adnuntiandum qui autẽ adhuius modi prouehitur gradum.
Iste erit doctrina & libris imbutus sensuumq uerboꝵ scientia or¬
natus ita ut distinetione sentiarum intelligat ubi firmatur uine¬
ra ubi adhuc pendeat oratio ubi sentencia extrema claudatur. Sicq¬
quem expedit usum pronuntiationis tenebit ut ad intellectum omi¬
um mentes sensusq ꝑmoueat. discernendo genera pronuntiationis
modo exortantes siue his similia scđm genus proprium pronuntiatio¬
nis in quo magis illa ambigua sententiaꝵ adhybenda cognitio est mul¬
ta enĩ sunt in scripturis quȩ nisi proprio modo pronuntientur in con¬
trariam redeunt sententiam Sicuti est quis accusauit aduersus elec̾¬
tos di Ds qui iustificat: Quod si confirmatiue quasi non seruato

Expanded text:
primum de eorum conversatione episcopus verbum facit ad populum, primum de eorum conversatione episcopus verbum facit ad populum, deinde coram plebe tradit eis codicem apicum divinorum, ad Dei verbum annuntiandum. Qui autem ad hujusmodi provehitur gradum, iste erit doctrina et libris imbutus, sensuumque ac verborum scientia perornatus, ita ut distinctionibus sententiarum intelligat ubi finiatur junctura, ubi adhuc pendeat oratio, ubi sententia extrema claudatur. Sicque expeditus vim pronuntiationis tenebit, ut ad intellectum omnium mentes sensumque promoveat, discernendo genera pronuntiationum, modo exhortantis, sive his similia, secundum genus propriae pronuntiationis, in quo magis maxime illa ambigua sententiarum adhibenda cognitio est. Multa enim sunt in Scripturis, quae nisi proprio modo pronuntientur, in contrariam recidunt sententiam: sicuti est: Quis accusabit adversus electos Dei? Deus qui justificat? Quod si quasi confirmative, non servato
Abbreviated transcription (Latin):
yppodiacones uocitantur. In hestra inueniuntur: appellant᷑
na proditione cõmonitus saluatorem meruit confiteri Quiq etiã
ad primũ diumitatis indicium fidelis innituit. protestante dnõ
c dicente. ecce uir israhelita in quo dolus non est. Deniq isti
oblationes in templo dnĩ suscipiunt a populis. Isti obediunt officus
lȩuitarum ipsi quoq uasa corporis & sanginnis xpͣi diaconis ad al¬
tare offerunt. De quibus quidem placuit patrib ut quia sacra
ta quod illis propheta docente iubetur. mundamini uos qui fertis
uasa dnĩ Hi igitur cum ordmantur sicut sacerdotes & leuitȩ ma¬
us inpositionis non suscipiunt sed pateram tantum & calicem de
manu ȩpͣi & ab archidiacono sciphum aquȩ atq cum aqua manile
in manibus & manutergium accipiunt.
ECTOHUM ordo formam & initium prophetis accepit. Sunt
igitur lectores qui uerbum dĩ prȩdicant quibus dicitur Clama
ne cesses quasi tuba exalta uocem tuam Isti quippe dum ordinant᷑

Expanded text:
ypodiaconi vocantur, in Esdra inveniuntur, appellanturna proditione commonitus, Salvatorem Dominum meruit confiteri, quique etiam ad primum divinitatis indicium fidelis enituit, protestante Domino ac dicente: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . 2. Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis, isti obediunt officiis Levitarum, isti quoque vasa corporis et sanguinis Christi diaconibus ad altaria Domini offerunt. De quibus quidem placuit Patribus ut, quia sacra ta quod illis propheta dicente jubetur: Mundamini, qui fertis vasa Domini . Hi igitur cum ordinantur, sicut sacerdotes et levitae, manus impositionem non suscipiunt, sed patenam tantum et calicem de manu episcopi, et ab archidiacono scyphum aquae cum aqua, manile aquamanili et manutergium accipiunt. ectorum ordo formam et initium a prophetis accepit. Sunt igitur lectores, qui verbum Dei praedicant, quibus dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Isti quippe dum ordinantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Die aut̃ dominico semꝑ esse reficiendum ut resurrectionem ani
& gaudium nr̃m gentibus predicemur Presertim cum apłica sedes
hanc regulam seruet post pascha autͣ usq ad pente costen licet tra¬
ditio aecclesiarum abstinentiȩ rigorem prandiis relaxauerit tam̃
si qui monachoꝵ uł clericoꝵ ieuinare cupiunt non sunt prohi¬
bendi quia & antonius & paulus & cȩteri patres antiqui etiam in
his diebus in heremo leguntur abstinuisse neq soluisse abstinentiã
uisi tanto die dominico. Quis enim parsimoniam non laudet:
ieiunium non predicet. Ieiunium enim resscã opus cęleste ianua
regni forma futuri quod qui scę agit dõ iungitur alienatur mun¬
o spiritalis efficitur Per hoc enim prosternuntur uicia hun¬
liatur caro diaboli temptamenta uincuntur.

Expanded text:
m semper esse, ut resurrectionem Christi et gaudium nostrum praedicemus, praesertim cum apostolica fides hanc regulam servet. Post pascha autem usque ad pentecosten, licet traditio Ecclesiarum abstinentiae rigorem prandiis relaxaverit, tamen si quis monachorum vel clericorum jejunare cupiunt, non sunt prohibendi, quia et Antonius et Paulus et caeteri patres antiqui, etiam in his diebus in eremo leguntur abstinuisse, neque absolvisse abstinentiam, nisi tantum die Dominico. Quis enim parcimoniam non laudet, jejunium non praedicet? Jejunium enim res sancta, opus coeleste, janua regni, forma futuri. Quod qui sancte agit, Deo jungitur, alienatur mundo, spiritualis efficitur. Per hoc enim prosternuntur vitia, humiliatur caro, diaboli tentamenta vincuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
puplicum ieuniũ ꝑ quod agnoscerent homines in tantum se prauȩ agere
est ne niuitarum quidantnatis pristinis uitus totos se trib dieb
ĩeiunio ac pȩnitenoiȩ contulerunt. & opertis saccis dnõ ad misericordiaᷤ
prouocauerunt.
Reter hȩc aut̃ legitima tempora ieuinioꝵ omni sexta feria ꝓpt̾
passionem dñi a quibusdam ieiunatur. sed & sabbati dies a plerisq
propt᷑ quod in eo xp̃s iacuit in sepulchro ieumio conseeratũ habet᷑¬

Expanded text:
publicum jejunium, per quod agnoscerent homines in tantum se prave agere, publicum jejunium, per quod agnoscerent homines in tantum se prave agere, est Ninivitarum, qui, damnatis pristinis vitiis, totos se tribus diebus jejunio ac poenitentiae contulerunt, et operti saccis Deum ad misericordiam provocaveruntPraeter haec autem legitima tempora ieiunorium omnis sexta feria propter passionem Domini ieiunetur. Sed et sabbati dies a plerisque propter quod in eo Christus iacuit in sepulchro ieiunio consecratus habet
Abbreviated transcription (Latin):
eiunium kalendaꝵ ianuariarum propt̾ errorem gentilitatis instituit
ccła lanus enim quidam princeps paganoꝵ fuit a quo nomen men¬
sis ianuaru nuncupatur Quem imperiti homines uelut dm̃ colentes
in religionem honoris posteris tradiderunt. D eniq ipsum scenis & lu¬
xuIi uͤsacrauerunt. Tunc enim miseri homines & quod peius est. etiã
fideles sumentes speties monstruosas in ferarum habitu trans format᷑.
Alii femineo gestu demutati uirilem uultum ȩffeminant. Nonnulli etiam
disfanatica adhuc consuetudine quib ipso die obseruationum auguris
profanantur. ꝑstripant omĩa saltancium pedibus tripidiantiũ plausib
quod his turpius nefas nexis interse utriusq sexus chorus in obsanimi
furens uino turma miscitur. Pro inde gͦ scĩ patres considerantes maxxi¬
mam partem generis humani eodem die huius modi sacrilegiis ac luxu¬
rus insidere inscelere. statuerunt in uniuerso mundo ꝑ om̃s aecelesias

Expanded text:
ejunium Kalendarum Januariarum propter errorem gentilitatis instituit Ecclesia. Janus enim quidam princeps paganorum fuit, a quo nomen mensis Januarii nuncupatur, quem imperiti homines veluti Deum colentes, in religione honoris posteris tradiderunt, diemque ipsum scenis et luxuriae sacraverunt. 410 2. Tunc enim miseri homines, et, quod pejus est, etiam fideles, sumentes species monstruosas, in ferarum habitu tranformantur: alii, femineo gestu demutati, virilem vultum effeminant. Nonnulli etiam de fanatica adhuc consuetudine quibusdam ipso die observationum auguriis profanantur; perstrepunt omnia saltantium pedibus, tripudiantium plausibus, quodque est turpius nefas, nexis inter se utriusque sexus choris, inops animi, furens vino, turba miscetur. 3. Proinde ergo sancti Patres considerantes maximam partem generis humani eodem die hujusmodi sacrilegiis ac luxuriis inservire, statuerunt in universo mundo per omnes Ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
locuit:. in qua & spes continetur fidelium & confessio pȩccatorum.
De qua propheta predicans. ait. Et eritꝰ qͣuicumq inuocauerit
mendatȩ ȩuangłica apł̃icaq doctrina. Quius numeri ratio insti¬
tuta uidetur uel propt̃ septinariam sc̃e accła uniuersitatem
propter septiformem gratiȩ spm̃: cuius dono ea quȩ offeruntur.
tum. Quius uerȩ fidei regula tantis doctrmȩ miysteriis precellit:
it de omni parte fidei conloquatur. Tullaq paene sit heres
cui per singła uerba uel sentencias non respondeat. Om̃s enim
errores impietatum ꝑfidiȩq blasphemias calcat. Et obhoc uni¬
uersis aecclesiis. pari confessione proclamatur.
sen benedictio pandit & comprobat: quia benedicere popłos
sub sacramento trinȩ inuocationis iubetur. Ait enim ad moysen
dñs. Sic benedices popłm meum: & ego benedicam illos. Benedi¬
sereatur tui. Conuertat dnͣs uultum suummi ad te & det tibi pacẽ Amͫ¬

Expanded text:
docuit, in qua et spes continetur fidelium, et confessio peccatorum; docuit, in qua et spes continetur fidelium, et confessio peccatorum; de qua propheta praedicens, ait: Et erit, omnis qui invocaverit mendatae evangelica apostolicaque doctrina, cujus numeri ratio instituta videtur vel propter septenariam sanctae Ecclesiae universitatem, vel propter septiformem gratiae Spiritum, cujus dono ea quae inferuntur stum. Cujus verae fidei regula tantis doctrinae fidei mysteriis praecellit, ut de omni parte fidei loquatur, nullaque pene sit haeresis cui per singula verba vel sententias non respondeat. Omnes enim errores impietatum perfidiaeque blasphemias calcat, et ob hoc in universis Ecclesiis pari confessione a populo proclamatur. sen benedictio pandit, et comprobat, qua benedicere populo sub sacramento trinae invocationis jubetur. Ait enim ad Moysen Dominus: « Sic benedices populum meum, et ego benedicam illos: Benedimisereatur tui, attollat D
Abbreviated transcription (Latin):
peruenerit. Porro sexta ex hinc suecedit confirmatio sacram̃ti:
guini conformetur. Harum ultina est gratio qua dñs nr̃¬
iħs discipulos suos orare instituit. dicens. Pater noster. In qua
Sed in tribus primis ȩterna poseuntur. In sequentib qua¬
tuor temporalia contiuentur quę tamen propter eterna
adipiscenda petuntur. Nam cum dicimus seĩficetur nomen
Hic quidem ista tria inuocantur: sed in illa uita sperantur:. ubi scificatu.
dĩ & uoluntas & regnum in sc̃is suis immobiliter in mortaliterq per-¬
manebit. Iam uero panis chotidianus qui uel animȩ uel carni tribuit᷑.
Hic exposcitur. hic &iam post subsidium eybi. uenia de exemplo frat᷑¬
ne indulgentiȩ postulatur. Hic ne inpȩccati temptationem incida.¬
mus. exposcimus. Hic post omia ut a malis liberemur dĩ atixilio. implo¬
ramus. Illic aut̃. istorum nichil est Hanc itaq orationem saluator

Expanded text:
pervenerit. 3. Porro sexta exhinc succedit conformatio sacramenti,pervenerit. 3. Porro sexta exhinc succedit conformatio sacramenti,Christi corpori ac sanguini conformetur. Harum ultima est oratio, qua Dominus noster discipulos suos orare instituit, dicens: Pater noster, qui es sed in tribus primis aeterna poscuntur: in sequentibus quatuor temporalia, quae tamen propter aeterna adipiscHic inchoantur, sed in illa vita sperantur, ubi sanctificatio Dei, et voluntas, et regnum in sanctis suis immortaliter permanebit. Jam vero panis quotidianus, qui vel animae, vel carni tribuitur, hic exposcitur; hic etiam post subsidium cibi venia de exemplo fraternae indulgentiae postulatur; hic, ne in peccati tentationem incidamus, exposcimus. Hic, post omnia, ut a malis liberemur, Dei auxilium imploramus. Illic autem nihil istorum est. 5. Hanc itaque orationem Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificia consecrantur. Primo a sco̾ petro est institutus. cuius
cȩlebrationem uno eodemq modo untuersus ꝑagit orbis. Pri¬
ma eariumdem orationum ammonitio est erga p̾opłos: ut exe¬
tentur ad exorandum dm̃. Sȩcunda inuocatio ad dm̃ est: ut
clementer suscipiat preces fidelium oblationemq eorũ. Tercra
aut̃ effunditur pro offerentibus siue pro defunctis fidelibis.
tit per eundem sacrificium ueniam consequantur. Quarta
post hec infertur ꝓ osculo pacis. ut caritatem reconciliationiᷤᷤ.
inuicem dignisacramento corporis & sanguinis xp̃i consocient᷑
qͥa non recipit dissensionem cuusquam. xp̃i indiuisibile corpus
Quinta deinde inferturlibatio in scĩficatione oblationis: in qua
etiam & ad dĩ laudem terrestrium creatura uirtutunq cęlestiu
iniuersitas prouocatur & ossanna in excelsis cantatur: quod sal¬
uatore de genere dauid nascente: salus minido usq ad excelsa

Expanded text:
sacrificia consecrantur, primum a sancto Petro est institutus, cujus sacrificia consecrantur, primum a sancto Petro est institutus, cujus celebrationem uno eodemque modo universus peragit orbis. Prima earumdem oratio admonitionis est erga populum, ut excitentur ad exorandum Deum. Secunda invocationis ad Deum est, ut clementer suscipiat preces fidelium oblationesque eorum. Tertia autem 380 effunditur pro offerentibus, sive pro defunctis fidelibus, ut per idem sacrificium veniam consequantur. 2. Quarta post haec infertur pro osculo pacis, ut charitate reconciliati omnes invicem digne sacramento corporis et sanguinis Christi consocientur, quia non recipit dissensionem cujusquam Christi indivisibile corpus. Quinta deinde infertur illatio in sanctificatione oblationis, in qua etiam et ad Dei laudem terrestrium creaturarum virtutumque coelestium universitas provocatur, et 381 Hosanna in excelsis cantatur, quod Salvatore de genere David nascente salus mundo usque ad excelsa
Abbreviated transcription (Latin):
Beati qui habitant in domo tua dñe. in scła scłoꝵ laudabunt te. Hinc
est quod liber psalmorm un laude concluditur. ut eadem post finem
scłi laus aeterna moustretur.
ffertoria quȩ insacrificiorum honore canuntur. acclesiasticus
liber indicium est: ueteres cantare solitos. quando uictimȩ im¬
molabantur. S ic enim dixit Porrexit
iam in libationem. & li hauit de sanguine uuae:& essirdit in fu¬
damento altaris odorem diuinum excelso principi. Tunc excla¬
mauerunt. filii aaron in tubis ductilibus & sonauerunt: & auditã
fecerunt magnam uocem in memoriã coram dõ. Non alit  nunc
n sonitu tubȩ id est in uoces predicatione eantus accendimus. si¬
mulq corde & opere laudes dno declamantes iubilamus
in alto illo scilic& uero sacrificio cuius sanguine saluatus est mundꝰ
rdo autͣ missae & orationum quib oblata dõ

Expanded text:
Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Hinc Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Hinc est quod et liber Psalmorum in laude concluditur, ut eadem post finem saeculi laus aeterna monstretur. Offertoria, quae in sacrificiorum honore canunt ecclesiasticus liber inditium est, veteres cantare solitos, quando victimae immolabantur, sicut enim dicit: porrexitsuam in libationes, et libavit de sanguine uvae, et fudit in fundamentum altaris odorem divino et excelso principi. Tunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus, et sonaverunt, et auditum fecerunt magnam vocem in memoriam coram Domino. Non aliter et nunc in sonitu tubae, id est, in vocis praedicatione cantus accendimus. Simulque corde et opere laudes Domino declamantes jubilamus in alto; illo scilicet vero sacrificio, cujus sanguine salvatus est mundus. rdo autem missae, et orationum, quibus oblata Deo
Abbreviated transcription (Latin):
bigere. hoc laudis mysterium. si digna fide & deuotione cęlebrei
angłis esse coniunctum. Alleluia autẽ sicut & amen. de hebrea
in aliam linguam nequaquã transferunt᷑. Non quia interp̾tari
uinime queant. sed sicut auunt doctores. seruat᷑ in eis antiquitas:
ꝓpt̾ sanctiorẽ aucꝰtoritatem. In affricanis autͣ regionib non omnri
tempore. sed tantũ modo dominicis dieb & quinquagnita post
dñi resurrectionem: alleluia cantatur ꝓpter significationem sut᷑
resurrectionis & leticiae: uerum apud nos scđm antiquã hispania
canitur alleluia. S criptum est enimsemꝑ laus enis in ore me
Quod uero post consu̾matam psalmoꝵ siue lectionũ predica¬
tionem. alleluia in fine cantatur. hoc in spe futura facit aeccła.
ignificans post annuntiationẽ regni eaeloꝵ quȩ in hac uita ꝑ
utrumq testainentum inundo predicatur: actionem nrãm
non esse profuturam nisi in laude dĩ Sic enim scriptũ est.

Expanded text:
bigere, hoc laudis mysterium, si digna fide et devotione celebretur, bigere, hoc laudis mysterium, si digna fide et devotione celebretur, angelis esse conjunctum. Alleluia autem, sicut et amen, de Hebraea in aliam linguam nequaquam transferuntur, non quia intepretari minime queant, sed, sicut aiunt doctores, servatur in eis antiquitas, propter sanctiorem auctoritatem. In Africanis autem regionibus non omni tempore, sed tantum Dominicis diebus et quinquaginta post Dominicam resurrectionem, alleluia cantatur pro significatione futurae resurrectionis et laetitiae. Verum, apud nos, secundum antiquam Hispaniarcanitur alleluia. Scriptum est enim: Semper laus ejus in ore meo . Quod vero post consummatam psalmorum, sive lectionum praedicationem alleluia in fine cantatur, hoc in spe futura facit Ecclesia, significans post annuntiationem regni coelorum, quae in hac vita per utrumque Testamentum mundo praedicatur, actionem nostram non esse futuram, nisi in laude Dei. Sic enim scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
esse asseritur: reliquȩ due iohis cuiusdam presbiteri aestimant᷑.
uius iuxta hieronimi sentenciam. alterum sepulchrũ apud
ȩffesum demonstratur. Iudas suam edidit epłam. Actus apłoꝵ
lucas cõposuit: sicut audiuit ueluidit. Apocalipsin iohanne¬
qui & euuangłista seripsit eodeni tempore quoᷤ euangłii pre-¬
dicationẽ in insula pathinos traditur alligatus. Hi sunt scrip¬
tores sacroꝵ librorum. diuina inspiratione loquentes. atq ad
eruditionem nraͣm precepta caelestia dispensantes. A uetor aut̃
prophetas suos scribenda dictauit lani tibi post psalmoꝵ ori-¬
ginem atq hymnoꝵ. post scoꝵ etiani librorum numerũ. postu-¬
lata sequentia prenotabo.
ocalipsi refert. sp̃u reuelante uidisse & audisse uocem caelestis exer¬
eitus angłoꝵ.tanquam uoces aquaꝵ multaꝵ: & taiquã uocem to¬
nitrcioꝵ ualidoꝵ. dicentium allelua Ex quo nullus debet am¬

Expanded text:
esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes evangelista scripsit eodem tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insulam Pathmos traditur relegatus. 13. Hi sunt scriptores sacrorum librorum, divina inspiratione loquentes, atque ad eruditionem nostram praecepta coelestia dispensantes. Auctor autem rophetas suos scribenda dictavit. Jam tibi post psalmorum originem atque hymnorum, post sanctorum etiam librorum numerum, postulata sequentia praenotabo.pocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum, tanquam vocem aquarum multarum, quarum multarum, dicentium alleluia . Ex quo nullus debet am
Abbreviated transcription (Latin):
ticum coͣposuit hiesus filius sirach. hierosolimita. nepos hiesusacer¬
dotis: de quo meminit in xacharia. Qui liber apud latinos ꝓpter
eloquii similitudinem.salomonis titulo prenoiatur. Preter ea uidith
& tobi siue machabeoꝵ libros. qui auctores scripserunt mninime¬
serunt. Quorum solus matheus hebreo scribsisse ꝑhibetin¬
eloquio. Cȩteriuero greco. Paulus apostolus suas scribsit epistolaᷤᷤ.
psit: Timotheo. tito & philomeni. Ad hebreos autͣ ȩpła a plerisq
latinis eius esse incerta est. propt᷑ dissonantiam sermonis: eandemq
alii barnaban conseripsisse Alii aclemente scriptam fuisse suspi¬
cantur. Petrus seripsit duas nomine suo ȩpłas quȩ catholicȩ nominant᷑.
quarum sedõ a quibdam esse. eius non creditur. propt᷑ stili sermonis ꝙ
distanciam lacobus scripsit suam epłam. quȩ & ipsa a non nullis. eiꝰ
sse negatur. sed sub nomine eius ab alio dictata estimatur Lohar

Expanded text:
ticum composuit Jesus filius Sirach Hierosolymitanus, nepos Jesu sacerticum composuit Jesus filius Sirach Hierosolymitanus, nepos Jesu sacerdotis, de quo meminit Zacharias. Qui liber apud Latinos, propter eloquii similitudinem, Salomonis titulo praenotatur. Praeterea Judith et Tobiae sive Machabaeorum libros, qui auctores scripserint, minimuorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, esit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joa
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas conuertit: cuius editione generaliter om̃s aeccłe usq qͣq
ituntur. pro eo quod ueracior sit insentenciis: & clarior in uerbis.
Libriun sapientiȩ salomon scripsisse putatur usq ad locum ubi¬
ut quidam sapientium meminit. inter canonicas scripturas reci¬
piebant Sed postquam comprehendentes xpͣm interfecerunt.
memorantes in eodem libro tam euidentissima de xp̃o testimonia
quib dicitur. dixerunt inter se impii comprehendamus iustũ¬
iustũ
quia in utilis est nobis. & contrarius est operibus nr̃is. Et promittit
est filius dĩ. suscipi& illum & liberabit eum de manu contrariorum
ac deinde. ut sciamus reuerentiam & probemus patientiam ipsius. mor¬
te turpissima comdempnemus eum. Conlatione facta. ne uostri ei
pro tam aperto sacrilegio derogarent:a propheticis eum uoluminib
reciderunt. legendumq suis prohibuerunt. Librum autͣ ecclesias¬

Expanded text:
Scripturas convertit: cujus editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque Scripturas convertit: cujus editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veneratior sit in sententiis, et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur, testimoniut quidam sapientum meminit, inter canonicas Scripturas recipiebant. Sed postquam comprehendentes Christum interfecerunt, memorantes in eodem libro tam evidentissima de Christo testimonia quibus dicitur: Dixerunt inter se impii: Comprehendamus justum quia inutilis est nobis, et contrarius est operibus nostris, et promittit est filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu conAc deinde: Ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ejus, morte turpissima condemnemus eum ; collatione facta, ne nostri eos pro tam aperto sacrilegio derogarent, a propheticis eum voluminibus reciderunt, legendumque suis prohibuerunt. Librum autem Ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
Nec potest parua nasci utilitas. ex lectionis audiui. Si quidem
oratio ipsa fit pinguor.dum mens recenti lectione saginata ꝑ diui¬
narum reruni quas nuꝑ audiuit imagines currit. Nam & maria
soror marthȩ quȩ sedens ad pedes iħu sorore relicta uerbum intentꝰ
audiebat bonam partem sibi elegisse. dnĩ uoce firmatur Ideo o
diaconus clara uoce silentiũ ammonet: ut siue dum psallitur siue
dum lectio ꝓnuntiatur. ab omnib unitas obseruetur: ut quod om̃ib
predicatur. equaliter ab omĩbus audiatur.
qui degreco in nr̃m eloquium transtulerunt. ut memnit sc̃s augus¬
tinus infinitus numerus est Si cui enim inquit prinis fidei tem¬
poribus ad manus uenit codex grecus atq aliquantulum sibi utriusq
linguae peritiam sensit: Ausus est statim interpͣtari atq inde acei¬
Ait᷑. tam innumerabiles apud latinos extiusse interpretes. De he¬
breoᷤᷤ in latinum eloquium tantũ modo hieronimus prbr saoras

Expanded text:
nec putes parvam nasci utilitatem ex lectionis auditu. 3. Siquidem oratio ipsa fit pinguior, dum mens, recenti lectione saginata, per divinarum rerum, quas nuper audivit, imagines currit. Nam et Maria soror Marthae, quae sedens ad pedes Jesu, sorore neglecta, verbum intentius audiebat, bonam partem sibi elegisse Domini voce firmatur . Ideo et diaconus clara voce silentium admonet, ut, sive dum psallitur, sive dum lectio pronuntiatur, ab omnibus unitas conservetur, ut quod omnibus praedicatur, aequaliter ab omnibus audiatur.qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt, ut meminit sanctus Augustinus, infinitus numerus est. Si cui enim, inquit, primis fidei temporibus ad manus venit codex Graecus, atque aliquantulum esse sibi utriusque linguae peritiam sensit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. De Hebraeo autem in Latinum eloquium, tantummodo Hieronymus presbyter sacras
Abbreviated transcription (Latin):
aeccłã xp̃i geruntur ex quib tamen quadam sunt quȩ in
scripturis canonicis cõmendantur quedam quȩ non sunt scrip¬
ta sed tamen tradita custodiuntur. S ed illa quidem que toto
orbe terrarum seruatur uel ab ipsis apłis uel ab auctoritate
principali concilioꝵ instituta intelliguntur sicut dnĩ passio
& resurrectio & ascensio in cȩlum & aduentus sp̃s scĩ quȩ reuoluto¬

Expanded text:
geruntur, ex quibus tamen quaedam sunt quae in Scripturis canonicis commendantur; quaedam vero non sunt quidem scripta, sed tamen tradita custodiuntur . Sed illa quidem, quae toto orbe terrarum servantur, vel ab ipsis apostolis, vel ab auctoritate principalium conciliorum statuta intelliguntur, sicut Domini passio et resurrectio, et ascensio in c
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis spes futur& resurrectionis creditur. cum iusti & omnes
abhac temporali morte quasi asopore sonini resurgentes. eiuigi-¬
ominicum diem apłi idõ¬
religiosa sollemnitate sanxerutit: quia in eodem die dñsac re-¬
demptor nr a mortus resurrexit. Quiq idõ dominicus appel¬
latur. ut in eo a terrenis operib uel amundi in lecebris abstiner¬
tes. tantum diuinis cultibiis seruiamus. Oantes scilieet diei

Expanded text:
cunctis spes futurae resurrectionis creditur, cum justi, et omnes cunctis spes futurae resurrectionis creditur, cum justi, et omnes ab hac temporali morte, quasi a sopore somni resurgentes evigiominicum diem apostolreligiosa solemnitate sanxerunt, quia in eodem Dominus et Redemptor noster a mortuis resurrexit: quique ideo Dominicus appellatur, ut in eo a terrenis operibus vel mundi illecebris abstinentes, tantum divinis cultibus serviamus, dantes scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
iura temerari diuina qui nocͦtem facit ad requiem sicut diem ad
laborem. Qui heretiei greco sermonenictatec. hoc est somni
e matutinorum antiquitate & auetoritate. testis est idem da¬
uid propheta dicens. In marutinis meditabor in te: quia fusti
adutor meus dne̾r& alibi. Preuener in ꝗt occuli mei ad te dilu¬
culo. ut meditarer eloquia tua. Cassianus autͣ dicit. Matuti¬
nȩ sollempnitatis officium nouo adhue tempore institutum est:
primitus in betdeem monasterio: ubi dñs nrͣ iħs xp̃c ꝓro rede̾ptio¬
ne humanȩ salutis ex uirgine nasci dignatus est. S icq ex ille¬
tempore per umuersum mundum. eiusdem cęlebrationis inua¬
luit consuetudo. D iluculo autẽ proinde oratur. ut resurrectio
xpͣi cȩlebretur. Matutina enĩ luce radiante dñs & saluator nr¬
ab inferis resurrexit. quando capit oriri fidelibus lux. quȩ¬
moriente xp̃o. occiderat peccatoribus. Si quidem & eo tempore

Expanded text:
jura temerari divina, qui noctem fecit ad requiem, sicut diem ad jura temerari divina, qui noctem fecit ad requiem, sicut diem ad laborem. Qui haeretici Graeco sermone νυκτάζοντες, hoc est somnicDe matutinis. De matutinorum antiquitate et auctoritate testis est idem David propheta, dicens: In matutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus . Et alibi: Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, ut meditarer eloquia tua . Cassianus autem dicit, matutinae solemnitatis officium novo adhuc tempore institutum esse primitus in Bethleem monasterio, ubi Dominus noster Jene humanae salutis ex Virgine nasci dignatus est: sicque ex illo per universum mundum ejusdem celebrationis invaluit consuetudo. Diluculo autem proinde oratur, ut resurrectio Christi celebretur. Matutina enim luce radiante, Dominus et Salvator ab inferis resurrexit, quando coepit oriri fidelibus lux, qumoriente Christo, occiderat peccatoribus. Siquidem et eodem tempore