comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naam puer. seruus erit fr̃ib
suis. Chanaan uidelicet. cham
filius fuit. Et quid est qđ cham
peccante. chanaan filius senten¬
tiam ultionis accepit: Quid est
qđ non in se sed in posteritate
ꝑcutit᷑. nisi qđ reꝓborũ nequi¬
tiȩ bic quidẽ inulte ꝓficiunt.
sed in posterũ feriunt᷑: Dicatur
gͦ. nunc enĩ non infert furorẽ
suũ. nec ulciscit᷑ ualde scelus.
Notandum uͦ est. qđ subintulit
ualde. quia  si quędam longa¬
nimiter tolerat. quȩdam tamen
in hac etiam uita flagellat. Et
hic nonnunquã ferire inchoat.
qđ eterna dampnatione consum¬
mat. Ergo & nonnulla ꝑcutit.¬
& nonnulla inulta derelinquit.
Quia & si nulla resecaret. quis
am̃ res humanas curare credidis¬
set: Et rursum si hic cuncta ꝑ¬
cuteret. extremum udicium
unde restaret: Quȩdam gͥ feri¬
unt᷑. ut rectoris nr̃i suꝑ nos
sollicitudinem formidemus. qͦ¬
dam uͦ multa seruant᷑. ut ad¬
huc udicium restare sentiamꝰ.

Expanded text:
naan puer, servus erit fratribus naan puer, servus erit fratribus suis . Chanaan videlicet Cham filius. Et quid est quod Cham peccante Chanaan ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid est quod non in se, sed in posteritate percutitur, nisi quod reproborum nequitiae hic quidem inultae proficiunt, sed in posterum feriuntur? Dicatur ergo: Nunc enim non infert furorem suum, nec ulciscitur valde scelus.Notandum vero est, quod subintulit valde, quia et si quae longanimiter tolerat, quaedam tamen in hac etiam vita flagellat, et hic nonnunquam feriquod aeterna damnatione consummat. Ergo et nonnulla percutit, et nonnulla inulta derelinquit, quia si nulla resecaret, quis Deum res humanas curare crederet? Et rursus, si hic cuncta percuteret, extremum judicium unde 830 restaret? Quaedam igitur feriuntur, ut rectoris nostri super nos sollicitudinem formidemus; quaedam vero inulta servantur, ut adhuc judicium restare sentiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
sine fine in posterum seruat.
Clectoꝵ nanq est. hic conteri. ut
ad p̃mia debeant ȩterue hȩre¬
ditatis erudiri. Nr̃m ẽ hic fla¬
gella ꝑciꝑe. quib seruatur de
ȩternitate gaudere. Hinc enĩ
scriptũ est. Nagellat omnẽ fili¬
ũ quẽ recipit. Hinc ad ioħem
dicit᷑. Ego quos amo. arguo. et
castigo. Hinc petrus ait. Tempus
est. ut incipiat iudicium de do¬
mo đi. Ubi mox admirando
subiunxit.Si autẽ pri.¬
inu a nobis. quis finis eoꝵ qui ñ
credunt di euangelio Pec cata
quippe nequaquã diuina seue¬
ritas inulta remanere ꝑmittit.
sed ira iudicii a nr̃a hic correp¬
tione inchoat. ut in reꝓborũ
dampnatione conquiescat. Cant
gͦ nunc reꝓbi. & uoluptatũ su¬
arũ desideria inulta iniquita¬
te consũment: atq eo tempora¬
lia flagella non sentiant. quo
eterna tos supplicia exspectant.
Bene autẽ eoꝵ inulta nequitia
cham peccante signata est: cui
a patre dicit᷑. Maledictus cha¬

Expanded text:
sine fine in posterum servat. sine fine in posterum servat. Electorum namque est hic conteri, ut ad praemia debeant aeternae haereditatis erudiri. Nostrum est hic flagella percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment; atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem inulta eorum nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Cha
Abbreviated transcription (Latin):
spei uelut immensis funib p̃te¬
ritis donis ligamur. Dicat᷑ itaq
recte: iudicare coram eo. s expe¬
cta eum. Nam qui semet ipsum
coram do non iudicat. eum dum
affligitur ñ expectat. Cuius enĩ
bona p̃cessisse dissimulat. adiu¬
toria subsequi posse desperat.
Et cum p̃teritoꝵ obliuiscit᷑. etiã
subsequentiũ largitate frauda¬
tur. Sed ecce dum nos affligimͦ.
dum consolationis grãm longa¬
nimiter sustimemus. mali ad
peiora ꝓrumpunt. atq eo ini¬
quitatis exaggeratione ꝓficiunt.
quo sine uerbere relinquntur.
& camen omp̃s ds peccantes mi¬
sericorditer exspectat. tempus
ad pęnitentiam tribuit: qđ ñ
conuersis ad grauioris reatus
testimonium uertit. Patienter
iram retinet. quam quandoq
irretractabiliter effundet. Un¬
de apte subiungitur. Nunc
enĩ non infert furorẽ suũ. nec
ulciscit᷑ ualde scelus. Dui quip
pe ds tolerat. quia in ꝑpetuũ
dampnat. & furorẽ nunc infer¬
re dissimulat. quia effundendũ

Expanded text:
spei velut immensis funibus praetespei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subjungitur: Cenim non infert furorem suum, nec ulciscitur valde. - Scelus quippe Deus diu tolerat, quia in perpetuum damnat, et furorem nunc inferre dissimulat, quia effundendum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec desperatione frangitur. quȩ
tantoꝵ inunerũ consolatione
roborattir: qutia spem de futu¬
ris recipiti dum transacta be¬
neficia. recognoscit. Dicat itaq
etiam cũ dixeris n considerat.
iudicare coram eo. & expecta
eum. Nesi diceret. Cum iecirco
ds considerare non creditur.
quia tarde miseretur: intima
cogitationis ingredere. atq illic
coram eius oculis cause tue iu¬
dicium suscipe: & que ipse ui¬
uendo contulisti. uel quȩ mise¬
ricorditer ꝑcepisti discerne. Et
tunc ad spei fiduciam redis.
dum bona tante benignitatis
erubescis: quatinus inter adũ¬
sa ficdenter expectes. que os post
delicta ꝓpitium recolis. Speran¬
da e̾nĩ fuerant suꝑna adiuto¬
ria. etiam si nulla beneficia p̾cessis¬
sent. Sciendumq quia ds homi¬
nẽ quẽ benigne condidit. inique
cernere. & futura desꝑare. Quan¬
ti est ꝑiculi. si in hac ꝓcella tri¬
bulationũ desꝑationis naufra¬
gio frangimur. qui ad portum

Expanded text:
nec desperatione frangitur, quae nec desperatione frangitur, quae tantorum munerum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Etiam cum dixeris non
considerat. iudicare coram illo:
& exspecta eum. Fortasse clum
clamor nrͣ quasi negligit᷑. spes
que cordi mnerat infirmatur.
Et suꝑna adiutoria defutura
credimus. quia tardius impe¬
tramus. Ac pene inconsiderata
ão esse ingemiscimus. que mul¬
ta coleramus. Sed cum ista nos¬
desꝑationis ꝓcella conturbat.
concussa mens citius in po sr¬
tũ spei se collocat: si causas suas
cum dño subtiliter pensat. si
bona eius ad memoriam reuo¬
cat. si mala quȩ bonis eiꝰ reddi¬
dit apud semet ipsam callide
non excusat: si ꝑpendit quid
ab eo iuste meruit. & quid ele¬
menter accepit: si uitã suam
uiuaciter discutit. si ante dei
oculos omne qđ agit examinans.
semetipsam sibimet non abscon¬
dit: si factũm se quȩ non erat
meminit. si illuminatam se ator
subleuatam quȩ in tenebris ia¬
cebat agnoscit. Hec gͦ in semet¬
ipsam cuncta recolligens. dum
hona accepta considerat. aduer¬
sa quȩ tolerat non excusat.

Expanded text:
. Etiam cum dixeris, non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. - Fortasse enim, dum clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur, et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum nos ista desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas, cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud senon excusat, si perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat;
Abbreviated transcription (Latin):
lucis estis. oe filii diei: ñ fu¬
m̾ noctis. neq tenebrarum.
Dies eñĩ exitus canquã fur
in: nocte cõphendit. quãdo
stultoꝵ amimas. eglira ñ p̃¬
uidentes eicit. Unde hic quoq
apte subiungit᷑. Et in media
nocte curuabunt᷑ popłi. & ꝑ¬
transibunt. In media enĩ no¬
cte curuati ꝑtranseunt. qui¬
in obscuritate sus negligen¬
tiȩ humiliati rapiunt᷑. Tunc
curuabunt᷑ ꝑ sententiã iudi¬
cis. qui nc̃ curuati negligũt
ꝑ humilitatẽ cordis. Electi au¬
tẽ ne inuiti curuent᷑ in no¬
cte. sponte curuant᷑ in hu¬
militate. Unde sc̃ȩ eccłȩ de
conuersa ꝓle ꝑsecutorũ dr̃¬
⁊ Uenient ad te curui filii coꝵ

Expanded text:
lucis estis, et filii diei; non sulucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum . Dies enim exitus tanquam fur in nocte comprehendit, quando stultorum animas futura non praevidentes ejicit. Unde hic quoque apte subjungitur: Et in media nocte curvabuntur populi, et pertransibunt. In media nocte curvati pertranseunt, qui obscuritate suae negligentiae humiliati rapiuntur. Tunc curvabuntur per sententiam judicis, qui nunc curvari negligunt per humilitatem cordis. Electi autem ne inviti curventur in morte, sponte curvantur in humilitate. Unde sanctae Ecclesiae de conversa prole persecutorum dicitur: Venient ad te curvi fili
Abbreviated transcription (Latin):
sero de hac uita tollant᷑ ini¬
qui fubito & repente tollut.
quia finẽ suũ cogitando p̃¬
uidere nesciunt. Subitũ ẽ.
ꝗd ante cogitari ñ potuit.
Subito diues ille stultus rap¬
tus ẽ: qui horrea quȩ p̃pa¬
rabat deseruit. & inferni lo¬
cũ quẽ ñ pͣuidebat inuenit.
Ad aliud exercebat animã ꝑ
cogitationẽ. sed ad aliud emi¬
sit ꝑ sententiam. Aliud dũ
uiueret contẽplatus ẽ: ali¬
ud dũ moreret᷑ exꝑtus. Reli¬
quit enĩ diu tractata tẽpo¬
ralia. & inopinata iuenit
et̃na. Unde ei ꝓpt̾ hano igno¬
rantiã cęcitatis suȩ bene ꝑ
diuinã sententiã dr̃. Hac
noctȩ animã tuã repetunt
a te. In nocte quippe ablata
ẽ: quȩ in obscuritate ẽ cor¬
dis amissa. In nocte ablata
ẽ: quȩ considerationis lucẽ
habere noluit. ut qđ poterat
pati p̃iuideret. Unde bene
discipłis futura cogitantib
paulus apłs dicit. Uos autẽ
frẽs ñ estis in tenebris. ut
uos dies illa tanquã fur
cõphendat. Om̃s enĩ uos filii

Expanded text:
sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt, Subitum enim est quod ante cogitari non potuit. Subito dives ille stultus raptus est, qui horrea quae prabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam nocte animam tuam repetunt a te . In nocte quippe ablata est, quae in obscuritate est cordis amissa. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat. Omnes enim vos filii
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ uolucres celi erudit nos.
Acsi diceret. Infirmus pusillam¬
mitate uictus ista non dixit. &
iccirco eum aduersitatis tem¬
ptatio ꝑculit: quia tranquillita¬
tis tempore hȩc cuncta transeun¬
tia nulla ꝑfectione suꝑauit. Hu¬
us enĩ uitȩ aduersa non ꝑborres¬
ceret. si ꝑfectionis merito etiam
secunda calcasset. Sequit᷑. Ibi cla

Expanded text:
et super volucres coeli erudit nos. et super volucres coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit, et idcirco eum adversitas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda calcasset. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
tus. quoꝵ ds uenter est. & gła in
confusione ipsorum: qui terrena
sapiunt. Nr̃a autẽ conuersatio.
in celis est. Et rursum suꝑ uolu¬
cres cȩli eruditũ se nouerat. cũ
dicebat. Nescitis qm̃ angłos iu¬
dicabimus: Sub se iumenta cer¬
nebat. quia uidelicet in terra
adhuc positus. calcabat mores
hominum. qui in infimis con¬
uersant᷑. Et rursum uolatũ uo¬
lucrum. meritoꝵ dignitate
transcenderat. quia subiturus
cȩlestia iudicaturũ se angelos
non ignorabat. In illis immun¬
doꝵ infima. in istis suꝑborum
scõꝵ transitoria cuncta despi¬
ciunt. & sub se sibi quicquid su.¬
ꝑbit. quicquid p̃terit contem¬
plant᷑: & quasi in quodam re¬
rum uertice consticutȩ. canto
sibi om̃ia subesse conspiciunt.
quanto semetipsas uerius au¬
ctori om̃ium subdunt. Atq in¬
de cuncta transcendunt. unde
creatori cunctoꝵ uera se humi¬
litate substernunt. Dicat gͦ. qui
docet nos suꝑ iumenta terre:

Expanded text:
tus, quorum deus venter est, et gloria in tus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infima, in istis superborum nsitoria cuncta despiciunt, et sub se labi quidquid superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto semetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat ergo: Qui docet nos super jumenta terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
dit nos. Nam sicut iumentoꝵ
uocabulo signat᷑ uita hominum
carnis adhuc motib subditoꝵ
ita appellatione uolucrum figu¬
signentur. Unde cum semina
dñs iuxta uiam diceret cecidisse
subiunxit: uenerunt uolucres.
& comederunt ea. Nimirum ꝑ
uolueres. signans aereas potesta¬
ma hominum exempla appetunt
nec rursum dȩmonica subtilita¬
te fallunt᷑: & suꝑ iumenta terrȩ.
ditionis excrescrescunt. Suꝑ iu¬
menta enĩ terre edocti sunt:
quia quiequid in imis potest
ambiri despiciunt. Suꝑ uolu¬
cres quoq cęli eruditi sunt: qͥa
om̃s immundoꝵ spuum insidi¬
as comprehendunt. Suꝑ iumͣ¬
ta terre edocti sunt: quia nichil
in hac uita qđ p̾terit quęrunt.
Suꝑ uolucres cęli eruditi sunt.
quia potestates aereas quas adhuc
ꝑ carnis infirmitatẽ tolerant. iã
uite meritis calcant. Paulus iam
suꝑ nmenta terre edoctus fue¬
rat. dicens. Multi enĩ ambulant.
Ec paulo post. Quoꝵ finis interi¬

Expanded text:
dit nos. Nam sicut jumentorum dit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominum carnis adhuc motibus subditorum, ita appellatione volucrum figusignentur. Unde cum semina Dominus juxta viam diceret cecidisse, subjungit: Venerunt volucres coeli, et comederunt ea , nimirum per volucres signans aereas potestama hominum exempla appetunt, nec rursum daemoniaca subtilitate falluntur, et super jumenta terrae, ditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias comprehendunt. Super jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interi
Abbreviated transcription (Latin):
uiri ne appetitu bestiali ad lu¬
xurie uoraginem deuoluant᷑.
sollicite cogitationes mentis. a
suꝑbiȩ uolatu custodiunt. Acne
in infima desipiendo corruant.
omne qđ sublimiter sapiunt. hu¬
militer premunt. Recte itaq
dicit᷑. qui docet nos suꝑ ium̃ta
terre. & suꝑ uolucres cęli erudit
nos. Subaudis. hoc quoq non
dixit. Hoc itaq qđ iumentis et
uolucrib antecellit. eum non
dixit. in tribulatione memora¬
ri. Acsi diceret. Infirmus quisq
iccirco nequaquam se in ꝑtur¬
batione corroborat. quia & in
tranquillitate non temperat.
Et ido nescit aouersa colerare.
quia constitutus in ꝓsꝑis cogi¬
tatione se non nouit a uolatu
uolucrum premere. neo carna¬
les motus a iumentoꝵ inglu¬
uie subleuare. Sed hoc beato
iob tanto inconuenienter dr̃.
quanto uita eius inter alta &
infima mirabiliter temperat᷑.
Qđ quidem intelligi etiam aliter
potest. qui docet nos suꝑ iumͣ¬
ta terre: & suꝑ uolucres cęli eru¬

Expanded text:
viri ne appetitu bestiali ad luviri ne appetitu bestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custodiunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne quod sublimiter sapiunt, humiliter premunt. Recte itaque dicitur: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Subaudis, hoc quoque nodixit. Hoc itaque quod jumentis et volucribus antecellit, eum non dicit in tribulatione memorari. Ac si diceret: Infirmus quisque idcirco nequaquam se in perturbatione corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelligi et aliter potest: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli eru
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Si eni plerunq uirus libi¬
dinis a radice nascit᷑ ȩlationis.
tunc caro uicit: cũ sp̃s latenter
intumuit. Iam tunc anima ꝑ
originem culpe in iumentorũ
petulantiam cȩcidit. cũ efferen¬
do se more uolucrum ultra qua
debuit euolauit. Hinc est enim i¬
qđ longa continentia repente
soluit᷑. hinc qđ plerunq & usq
ad senium uirginitas seruata
uiciatur. Quia eñi negligit᷑
humilitas cordis. rectus iudex
despicit etiam integritatẽ cor¬
poris. Et quandoq ꝑ aꝑtum
malum reꝓbos annuntiat. qͦs
dudum reꝑbos in occulto tole¬
rabat. Clam qui diu seruatũ
bonum subito ꝑdidit. apud se¬
met ipsum intus aliud malũ
tenuit. ex quo ad aliud subito
erupit: ꝑ qd ab om̃ipotente do
etiam cunc alienus extitit. quan¬
do se ei ꝑ munditiam corporis
inherere monstrauit. Quia gͥ
mentis ȩlatio ad pollutionem ꝑ¬
trahit carnis. reꝓboꝵ cor a uo¬
latu uolucrum ad petulantiã
mergitur umentoꝵ. Seĩ autẽ

Expanded text:
tur. Si enim plerumque virus libitur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit: jam tunc anima per originem culpae in petulantiam jumentorum cecidit, cum efferendo se, more volucrum, ultra quam debuit evolavit. Hinc est enim quod longa continentia repente solvitur, hinc quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim negligitur 825 humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuit, ex quo aliud subito erupit per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Quia igitur mentis elatio ad pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu volucrum ad petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantia isrł in faciem eius.
Aesi diceret. Culpa quȩ ꝑ elationẽ
mentis in occulto latuit. ꝑ carnis
luxuriam in aꝑto respondit. Pro¬
inde ꝑ humilitatis custodiam.
seruanda est munditia castita¬
tis. Si enĩ pie sp̃s sub dõ pͣmit᷑.
caro illicite suꝑ spm nͨ leuatur.
Habet quippe sp̃s cõmissum sibi
dominium carnis. si tamen sub
dño recognoscit iura legitimȩ
seruitutis. Nam si auctorem
suum suꝑbiendo concempnit.
nire e a subiecta carne p̾lium
suscipit. Unde & ille primus ino
bȩdiens mex ut suꝑbiendo pec¬
cauit: pudenda contexit. Quia
enĩ contumeliam sp̃s do intulit.
mox contum eliam carnis inue¬
nit. E qui auctori suo esse sub¬
ditus noluit. ns carnis subdi¬
tȩ quam regebat amisit: ut in
se ipso uidelicet mobedientiȩ
suȩ confusio redundaret. & su¬
ꝑatus disceret. quid ȩlatus a¬
suꝑna appetere ceꝑit. si carnis
uoluptate ꝓsternitur: cunc se
uictum iudicet. cum aꝑte suꝑa¬

Expanded text:
arrogantia Israel in faciem ejus . arrogantia Israel in faciem ejus . Ac si diceret: Culpa quae per elationem mentis in occulto latuit per carnis luxuriam in aperto respondit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim pie spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit jura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contemnit, jure et a subjecta carne praelium subediens, mox ut superbiendo peccavit, pudenda contexit ; quia enim contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit. Et quia auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae quam regebat amisit, ut in se ipso videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret quid elatus asuperna appetere coeperit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte supera
Abbreviated transcription (Latin):
Tradidit illos ds in desideria cor¬
dis eorum: in immunditia. Ecce
caro mersit. quos suꝑba scientia
subleuauit. Et a uolatu uolucrũ.
ultra appetitum lapsi sunt iu¬
mentoꝵ. Atq inde sub se ꝓstrati
sunt: unde suꝑ se ire uidebant᷑.
Curandum itaq est. & om̃i custodi¬
a mens a suꝑbiȩ tumore seruan¬
Q da. Non enĩ ante clĩ oculos ua
Scue transuolant cogitationes nr̃y.
& nulla momenta temporis. per
animum transeunt sine statu
retributionis. Intus gͦ uidet ds
qđ mentem eleuat. & iccirco fo¬
nat. Intus prius extollitur. qđ fo.¬
ras postmodum luxuriȩ corrup¬
tione feriatur. Occultam uide¬
licet culpam sequit᷑ aꝑta ꝑcussi¬
o. ut malis exteriorib interiora
puniant᷑: & cor publice corruat.
qđ latenter cumebat. Hinc quip¬
pe ꝑ osee contra israhelitas dicit᷑.
Sp̃s formcationis in medio eoꝵ.
&e dnm̃ non cognouerunt. Qui
ut ostenderet qđ causa libidinis
ex culpa ꝓruperit elationis. mox
subdidit dicens. Et respondebit

Expanded text:
Tradidit eos Deus in desideria corm, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus ergo videt Deus quod mentem elevat, et idcirco penat. Intus prius extollitur, quod foris postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe per Osee contra Israelitas dicitur: Spiritus fornicationis in medio eorum, et Dominum non cognoverunt . Qui ut ostenderet quod causa libidinis ex culpa proruperit elationis, mox subdidit dicens: Et respondebit
Abbreviated transcription (Latin):
sire forcasse ꝑ uiam uite tem¬
poralis cum eius ignorantia
poteramus. si hec eadẽ sapientia
in semetȩ angulis constitisset.
Inuestiganda fuerat. si occulta
esse uoluisset. Sed postquam
mcarnationis suȩ mysteria
publice ostendit. postquam
humilitatis exempla suꝑbien¬
tib p̾buit. semet ipsam nobis
quasi transeuntib in mediis
semitis fixit: ut uidelicet in
eam quã quęrere nolumus
impingamus. & quã transeun¬
tes uidere negligimus: canga¬
mus offendentes. Dicat᷑ itaq.
& om̃s uias eius intelligere no¬
luerunt. Uia quippe est incar¬
nate sapientiȩ. om̃is actio qua
temporaliter gessit. Uiȩ eius
sunt uiuendi ordines. quos
ad se uenientib strauit. Tot itaq
ad se uenientib uias p̾buit. quot
bene uiuendi exempla monstra¬
uit. Humilitatis eius ꝓpħa ui¬
as aspexerat. cũ suspirabat diceis.
In mandatis tuis me exercebo.
& considerabo uias tuas. Hinc
rursum de unoquoq iusto dr̃
qui curat ut ꝑ dñica exempla

Expanded text:
sire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia, in semitae angulis constitisset. Investiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videeam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus offendentes. Dicatur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptas deicit carnis. istos qͦsi
in suꝑiorib erigit libido curio¬
sitatis. Illis ꝑ sacra eloquia dicit᷑.
nolite fieri sicut equus & mu¬
lus quib non est intellectus:
istoꝵ suꝑbus labor increpatur.
dum dicit᷑: altiora te ne quȩsi¬
eris. & fortiora te ne scrutatus
fueris. Iilis dicit᷑. mortificate
membra ur̃a quȩ sunt suꝑ ter

Expanded text:
voluptas dejicit carnis, istos quasi voluptas dejicit carnis, istos quasi in superioribus erigit libido curiositatis. Illis per sacra eloquia dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; istorum superbus labor increpatur, dum dicitur: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Illis dicitur: Mortificate mem
Abbreviated transcription (Latin):
petimus. prius necesse est. ut hic
amara toleremus. Carmen et
uȩ discipłis p̃dicabat dñs. cum
dicebat. Hec locutus sum uobis.
ut in me pacem habeatis: in mun¬
do pressuram habebitis. Aesi aꝑte
diceret. Sit uobis de me interiꝰ
qđ consolando reficiat. quia erit
de mundo exterius qđ sȩuiendo
grauiter p̃mat. Quia gͦ infirmꝰ
quisq & cum p̾mitur ab spe gau¬
dii nimia pusillammitate lassa¬
tur. & dum foris aduersa tolerat.
intus obliuiscit᷑ qđ gaudebat:
bene dicit᷑. non dixit ubi est ds
qui fecit me: qui dedit carmina
in nocte. Si enĩ ista diceret. ium
qu̾a patit᷑ temperaret. Et ꝑ hoc
qđ mansurum intus quȩreret.
id qađ̃ foris cransitoriũ sustinet:
esse intolerabile non estimaret.
sunt: qui usu uite carnalis ima
appetunt. Uolucres uͦ cęli sunt.
qui suꝑbe curiositatis studio.
sublimia ꝑscrutant᷑. Illi uiuen¬
do se deponunt infra quã sunt.
isti inquirendo se eleuant ultra
quam possunt. Illos in infimis

Expanded text:
petimus, prius necesse est ut hic petimus, prius necesse est ut hic amara toleremus. Carmen et vae discipulis praedicabat Dominus, cum dicebat: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis; in mundo pressuram habebitis . Ac si aperte diceret: Sit vobis de me interius quod consolando reficiat, quia erit de mundo exterius quod saeviendo graviter premat. Quia ergo infirmus quisque cum premitur, a spe gaudii nimia pusillanimitate lassatur, et dum foris adversa tolerat, intus obliviscitur quo gaudebat, bene dicitur: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? Si enim ista diceret, vim quam patitur temperaret; et per hoc quod mansurum intus quaereret, id quod foris transitorium sustinet esse intolerabile non aestimaret. sunt, qui usu vitae carnalis ima appetunt; volucres vero coeli sunt, qui superbae curiositatis studio sublimia perscrutantur. Illi vivendo se deponunt infra quam sunt, isti inquirendo se elevant ultra quam possunt. Illos in infimis
Abbreviated transcription (Latin):
Tu mͥ es refugium a pressura
que circundedit me: exultatio
mea redime me a circundantib me
Pcce dum nocte pressuram nominat.
& tamen liberatorem suum inter
angustias exultationẽ uocat. foris
quidem nox erat in circundatione
pressurȩ. sed intus carmina reso¬
nabant de consolatione leticiȩ.
Quia enĩ ad ęterna gaudia re¬
dire non possumus nisi ꝑ tempo¬
ralia detrimenta. tota scriptu¬
re sacre intentio est: ut spe ma¬
nentis leticiȩ. nos inter hȩc tran¬
sitoria aduersa corroboret. Un¬
de & ihezechiel ꝓpħa librum
se accepisse testatur. in quo scrip¬
te erant lamentationes. & car¬
men. & ue. Quid eni in libro hoc.
nisi diuina eloquia figurantur:
Quȩ quia nobis lacrimas luctꝰq.
p̃cipiunt. lamentiones in eo scrip¬
te referunt᷑. Carmen quoq & uę
continent. quia sic de spe gau¬
dium prȩdicant: ut in p̾senti
tamen pressuras atq angustias
indicent. Carmen & ue conti¬
nent. quia & si illic dulcia ap¬

Expanded text:
Tu mihi es refugium a pressura Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce noctem pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina 823 resonabant de consolatione laetitiae. Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae Scripturae intentio est ut spes manentis laetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo scriptae erant lamentationes, carmen et vae . Quid enim libro hoc, nisi divina eloquia figurantur? Quae quia nobis lacrymas luctusque praecipiunt, lamentationes in eo scriptae referuntur. Carmen quoque et vae continent, quia sic de spe gaudium praedicant, ut in praesenti tamen pressuras atque angustias incident. Carmen et vae continent, quia etsi illic dulcia ap
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad cor suum quisq redeat.
& in semetipsum hoc qđ de uno¬
quoq dicit᷑ reprehendat. Sin¬
gularem gͥ numerum tenuit
dicens: non dixit. ubi est ds
qui fecit me. Quisquis enim
aduersitatum tribulatione fran¬
gitur. a quo factus est minime
contemplatur. Nam qui qđ ñ
erat fecit. factum sine guber¬
natione non deserit. Et qui be¬
nigne hominem condidit. ne¬
quaquam cruciari iniuste ꝑ¬
mittit. Nec sinit neglecte ꝑi¬
re qđ est: qui hoc etiam qđ ñ
fuit curauit ut esset. Cum gͦ
causam tribulationis nr̃e re¬
quirimus. & forcasse tardius
inuenimus: est ista considera¬
tio. qđ nichil iniuste patiam̃:
quia si dõ auctore sumus qđ non
fuimus. dõ regente non affligim᷑
iniuste qui sumus. Sequitur.
Qui dedit carmina in nocte. Car
tis affligimur. spe iam tamen
de eternitate gaudemus. Car¬
mina paulus in nocte p̾dicabat
dicens. spe gaudentes: in tribu¬
latione patientes. Carmen in no¬
cte dauid sumpserat. qui dicebat.

Expanded text:
ut ad cor suum quisque redeat, ut ad cor suum quisque redeat, et in semetipso, quod de unoquoque dicitur, reprehendat. Singularem igitur numerum tenuit, dicens: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat fecit, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, nequaquam injuste cruciari permittit; nec sinit neglecte perire quod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut esset. Cum ergo causam tribulationis nostrae requirimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus qui non fuimus, Deo regente non affligimur injuste qui sumus. SequituQui dedit carmina in nocte. - Catis affligimur, spe jam tamen de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte David sumpserat, qui dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
tradictionis sunt popłi resistentes.
Et quia tunc ꝓbatur desiderium
cum aliqua ei aduersitate resi¬
stitur. recte dicit᷑: ꝓbaui te ad a¬
quas contradictionis. His itaq
uirtutum nisib robusti ex aduer¬
sitate ꝓficiunt. sed infirmi sȩ¬
pe in desiderus si qua eis fueruit
ex aduerso obiecta languescunt.
ce cum ualida tribulatione pul¬
sant᷑. pusillaminitate deficiunt.
Unde helui beato iob ꝓbra pu¬
sillammicatis impingens. p̃missis
maloꝵ oppressionib: infirmoꝵ
mex pusillanimitates exequit᷑
turȩ est. ut a singulari numero
ad pluralem subito transeat. atq
a plurali sepe ad singularem¬
se uertat. Unde heliu cũ diceret
clamabunt & eiu labunt. nequa¬
quam subdidit. non dixerunt
ubi est ds: sed non dixit ubi est
ds. U plurali quippe numero in
singularem ueniens. ad ꝑsonã
subito infirmi uniuscuiusq
transiuit. Fortasse quia a singu
lis melius recognoscitur. quic¬
quid dici singulariter audit᷑:

Expanded text:
tradictionis sunt populi resistentes. tradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probavi te ad aquas contradictionis. His itaque virtutum nisibus robusti ex adversitate proficiunt, sed infirmi saepe in desideriis suis, si qua eis fuerint, ex adverso objecta, languescunt, et cum valida tribulatione pulsantur, pusillanimitate deficiunt. Unde Eliu beato Job probra pusillanimitatis impingens, praemissis malorum oppressionibus, infirmorum mox pusillanimitates exsequitur, turae est ut a singulari numero ad pluralem subito transeat, atque a plurali saepe se ad singularem vertat. Unde Eliu cum diceret: Clamabunt, et ejulabunt, nequaquam subdidit: Non dixerunt, ubi est Deus: Non dixit ubi est Deus. A plurali quippe nsingularem veniens, ad personam subito infirmi uniuscujusque transivit, fortasse quia melius a singulis recognoscitur, quidquid dici singulariter auditur,
Abbreviated transcription (Latin):
uat᷑. Ita etiam electoꝵ mentes
queq sibi in hoc mundo obsiste¬
re atq obuiare conspiciunt. cõ¬
templationis saltu transcendunt.
& more ceruoꝵ despectis terre¬
narum rerum sentib. in suꝑna
se euehunt. Hinc rursum dicit.
Et in do meo transgrediar murũ i
Murus quippe est omne qđ itine¬
ri nr̃o obicit᷑. ne ad eum qui
diligit᷑ transeatur. Sed murũ
transgredimur. cum pre amore
suꝑnȩ patriȩ quȩq in hoc mun¬
do fuerint obiecta calcamus.
hinc ꝑ eundem ꝓpħam certanti
anime. dñs dicit. Exaudiui te
in abscondito tempestatis. ꝓba¬
ui te ad aquas contradictionis.
Absconditum quippe tempesta¬
tis est. eum in corde contrito co¬
gitationum temptantium fluctus
intumescunt: eum contra amoris
scĩ studia. curarũ secularium se tu¬
multus illidunt. In abscondito gͦ
tempestatis audit᷑. quia clamor de¬
bulationis. Quia uͦ omnino non
desunt. qui bona querentib sua¬
dere ꝑuersa moliantur: aque con¬

Expanded text:
vatur. Ita etiam electorum mentes vatur. Ita etiam electorum mentes quaeque sibi in hoc mundo obsistere atque obviare conspiciunt, contemplationis saltu transcendunt, et more cervorum, despectis terrenarum rerum sentibus, in superna se evehunt. Hinc rursum dicit: Et in Deo meo transgrediar murum . 822 Murus quippe est omne quod itineri nostro objicitur, ne ad eum qui diligitur, transeatur. Sed murum transgredimur, cum prae amore supernae patriae, quaeque in hoc mundo fuerint objecta calcamus. Hinc per eumdem Prophetam certanti animae Dominus dicit: Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te ad aquas contradictionis . Absconditum quippe tempestatis est, cum in corde contrito cogitatintumescunt, cum contra amoris sancti studia curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor defluctuatio. Quia vero omnino non desunt qui bona quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae con
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uicia suadere uiuendo. ali¬
ud iubere terrendo. Dum gͦ exem¬
pla malȩ actionis aspicimus. qͣ¬
si adhuc strepitũ calumpniato¬
ris audimus. Dum uͦ ui peccare
cogunur. iam tyrannum in cor¬
de sustinemus. Sed robustorũ¬
cernunt qđ contra p̾cepta condi¬
toris excrescunt. Eternitatis qͥp¬
pe p̃mia prestolantes. uires ex
aduersitatib sumunt. quia cres¬
cente pugna. gloriosiorem sibi
non ambigunt manere uictori¬
Tam. Sic itaq electorum deside¬
ria dum p̾munt᷑ aduersitate.
A ꝓficiunt. sicut ignis flatu p̾mi¬
tur. ut crescat. Ꝙ unde quasi ex¬
tingui cernitur. inde roborat᷑.
In eo nanq ostendimus quanta ad
am̃ cupiditate flagramus. si non
solum ad illum ꝑ tranquilla et
mollia. sed etiam ꝑ asꝑa & dura
transimus. Hinc nanq ꝓpħa ait.
Qui ꝑfecit pedes meos tanquã
cerui. Ceruus enĩ cum montiũ
tu transgredit᷑: & absq ullo cur¬
sus sui obstaculo in suꝑiorib ele¬

Expanded text:
enim vitia suadere vivendo, alienim vitia suadere vivendo, aliud jubere terrendo. Dum ergo exempla malae actionis aspicimus, quasi adhuc strepitum calumniatoris audimus; dum vero vi peccare cogimur, jam tyrannum in corde sustinemus. 24. cernunt, quod contra praecepta conditoris excrescunt: aeternitatis quippe praemia praestolantes, vires ex adversitatibus sumunt, quia crescente pugna gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorum desideria dum premuntur adversitate, proficiunt, sicut ignis flatu premitur, ut crescat; et unde quasi extingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus, quanta ad m cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tranquilla et mollia, sed etiam per aspera et dura transimus. Hinc namque propheta ait: Qui perfecit pedes meos quasi cervi . Cervus enim cum montium tu transgreditur, et absque ullo cursus sui obstaculo in superiora ele
Abbreviated transcription (Latin):
tia. tanto grauior calumpnia¬
tor est qui male uiuendo ium
nr̃is infert moribus. quã qui
uiolenter opprimendo damp¬
na ingerit rebus. Nichil iste
de nr̃a sustentatione subtraxit.
sed exempla nobis ꝑditionis
apposuit. Co gͦ grauiorem ca¬
lumpniam intulit. quo quie¬
tum cor in temptatione cõmo¬
uit. Qui & si nequaquã no¬
bis actionis sue oꝑa ꝑsuasit.
pugnam tamen temptationis
ingessit. Grauem gͥ de uita eiꝰ
calumpniam sustinemus. quia
nimirum intus patimur. qđ
cum labore uincamus. Et qͥa
in hoc mundo habundat ma¬
loꝵ uita quȩ cruiciet. recte di¬
cit᷑. ꝓpter multitudinẽ calump¬
niatoꝵ clamabunt. Quia uͦ¬
ea quȩ uerbis suadere ñ ualent.
extorquere nonnunquã etiã effre¬
natis uirib student: apte subiun
male uiuere suo nos exemplo cõ¬
pellit. adhuc in nobis uoce calũp¬
niatoris utit᷑. Quisquis uͦ pec¬
catum suadens. etiam terrere
nos appetit. iam contra nos bra¬
chio tyrannidis seuit. Aliud est

Expanded text:
tia, tanto gravior calumniatia, tanto gravior calumniator est qui male videndo vim nostris infert moribus, quam qui violenter opprimendo damna ingerit rebus. Nihil iste de nostra sustentatione subtraxit, sed exempla nobis perditionis apposuit. Eo ergo graviorem calumniam intulit, quo quietum cor in tentatione commovit. Qui etsi nequaquam nobis actionis suae opera persuasit, pugnam tamen tentationis ingessit. Gravem igitur de vita ejus calumniam sustinemus, quia nimirum iutus patimur quod cum labore vincamus. Et quia in hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem calumniatorum clamabunt. 23. ea quae verbis suadere non valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus student, apte subjungmale vivere suo nos exemplo compellit, adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis saevit. Aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ab iniustis iusti sinunt᷑ affli¬
gi. ut scilicet dum futura audi¬
unt bona quȩ cupiant. patian¬
t᷑ etiam mala p̾sentia quȩ ꝑ¬
horrescant: atq ad faciliorem
exitum dum amor ꝓuocat. cru¬
ciatus impellat. Unde heliu e¬
osdem labores electorum sub
oppressionib reꝓboꝵ exequens
ait. Propter multitudinem ca-¬
lumpniatorum clamabunt. &
tyrannoꝵ. Calumpniatores
recte dicere possumus om̃s ini¬
quos. non solum qui exceriora
bona rapiunt. sed etiam qui
malis siuis morib & uite reꝓbe
exemplis. interna nr̃a dissipa¬
re contendunt. Illi nanq ea
quȩ nobis extra sunt inuade¬
re ambiunt. isti nos p̾dari inte¬
rius quęrunt. Iui amore rerũ.¬
isti non cessant odio seuire
uirtutum. Illi inuident qđ ha¬
bemus. isti qđ uiuimus. Iai stu¬
dent rapere bona exteriora
quia placent. isti satagunt in¬
teriora bona dissipare quia
displicent. Quanto gͥ morum
uita a rerum distat substan¬

Expanded text:
quod ab injustis justi sinuntur affliquod ab injustis justi sinuntur affligi, ut scilicet dum futura audiunt bona quae cupiant, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. Unde Eliu eosdem labores electorum sub oppressionibus reproborum exsequens Propter multitudinem calumniatorum clamabunt, » Deum. Calumniatores recte dicere possumus omnes iniquos, non bona rapiunt, sed etiam qui malis suis moribus et vitae reprobae exemplo interna nostra dissipare contequae nobis extra sunt invadere ambiunt, isti vero nos praedari interius quaerunt. Illi amore reruisti non cessant odio saevire virtutum. Illi invident quod habemus, isti quod vivimus. Illi student rapere bona exteriora, quia placent; isti satagunt interiora bona dissipare, quia displicent. Quanto igitur morum vita a rerum distat substan
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis expediunt. dũ affligt᷑.
quia dum multa eis hic uiolen¬
ta ingerunt. festinare illos ad
suꝑna compellunt. Qđ bene
de israhelitico popło moyse uo
cante: & pharaone rege sȩuien¬
te signatum est. Cunc nanq
moy ses ad uocandũ missus est:
cũ iam pharao duris oꝑib ad
opprimendum fuerat excitatus.
ut israhelitarum mentes egyp¬
to deformiter inherentes. alius
dum uocaret quasi traheret. ali¬
us quasi impelleret. dũ sȩuiret.¬
& plebs in seruitio curpiter fixa.
uel ꝓuocata bonis uel malis
impulsa moueret᷑. Hoc cotidie
agitur. dum p̾dicatis cȩlestib
p̃miis. seuire in electis reꝓbi
ꝑmittunt᷑: ut si ad repmissio.¬
nis terram uocati ire negligimꝰ
pressuris saltem sȩuientib impel¬
lamur. Atq hȩc egyptus uidelicet
uita presens quȩ nos oppressit
blandiens. adiuuct p̾mens: & que
dum fouit. seruitutis ugo con¬
triuit. libertatis uiam dum cru¬
ciat. ostendat. Hec itaq causa ẽ

Expanded text:
desideriis expediunt, dum affligunt; desideriis expediunt, dum affligunt; quia dum multa eis hic violenta ingerunt, festinare illos ad superna compellunt. Quod bene de Israelitico populo vocante Moyse et Pharaone rege saeviente signatum est . Tunc namque Moyses ad vocandum missus est, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat excitatus, ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret; et plebs in servitio turpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moveretur. Hoc quotidie agitur, dum praedicatis coelestibus praemiis, saevire in electos reprobi permittuntur, ut si ad repromissionis terram vocati exire negligimus, pressuris saltem saevientibus impellamur, atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; et quae dum fovit, servitutis jugo contrivit, libertatis viam dum cruciat ostendat. Haec utique causa est
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia tua. Humana impietas
ei nocet. quem ꝑuertendo inqui¬
nat. Et rursus eum adiuuat nr̃a
iusticia. quem a prauis actioni¬
b mutat. Nocere enĩ uel iuua¬
re nesciunt. ea que uel a bono
corrumpere. uel a malo ꝑmuta¬
re non possunt. Suꝑne gͥ potesta¬
tes eo ledi uel uiuari nequeunt.
quo esse iam incominutales ac¬
ceꝑunt. Sed considerare hȩc ne¬
queunt. qui terrenis desideri¬
is implicant᷑. Sparsis enĩ foris
mentib. ad semet ipsas redire
difficile est: quia praua itine¬
ra semel captos tanto delecta¬
biliter cenent. quanto in eis
omne qđ libuerit licet. Nullus
quippe disciplinȩ murus obui¬
at qui constringat. nulla retri¬
butionis ꝓspicit᷑ pȩna quȩ ter¬
reat. Sed clausis oculis cordis
eo anima p̾cipitatur in infimis.
quo obseuratur a sũmis. Et tanto
securius mala temporalia pene¬
trat. quanto durius bona ȩtͣna
tia. triturę more electoꝵ uitam
quasi grana a paleis separans.
premit ut purget. Mali enim
bonos. magis ab huius mundi

Expanded text:
is. ---Humana impietas ei nocet, quem pervertendo inquinat. Et rursus eum adjuvat nostra justitia quem a pravis actionibus immutat. Nocere enim vel juvare nesciunt ea quae vel a bono corrumpere vel a malo permutare non possunt. Supernae igitur potestates eo laedi vel juvari nequeunt, quo esse jam incommutabiles acceperunt. Sed considerare haec nequeunt, qui terrenis desideriis implicantur. Sparsis enim foris mentibus ad semetipsas redire difficile est, quia prava itinera semel captas tanto delectabiliter tenent, quanto in eis omne quod libuerit licet. Nullus quippe disciplinae murus obviat qui constringat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat, sed clausis oculis cordis eo anima praecipitatur in infimis, quo obscuratur a summis; et tanto securius mala temporalia perpetrat, quanto durius bona aeternatia triturae more electorum vitam quasi grana a paleis separans, premit ut purget. Mali enim bonos magis ab hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
liunt. etiam ꝑ uerba maledicti¬
onis excedunt. Quia enĩ ne¬
quaquam ꝓximos sicut se dili¬
gunt. ꝓximis optare non desi¬
nunt. qđ ipsi sibimet eueni¬
re ꝑtimescunt. Unde heliu oc¬
cultum odium in manifesta¬
tione maledictionis exudans
ait. Pater mi ꝓbeturiob usq ad
finẽ. ne desinas ab homine in¬
iquitatis. hominẽ iniquitatis
uocat. quem ds iustum pre
om̃ib suꝑna attestatione de¬
nuntiat. Et quia multa adhuc
sub hac indiscretione subiun¬
cta sunc: breuiter ea estimo
transcurrenda. Dicta enim que
grauitate carent. intenta expo

Expanded text:
liunt, etiam per verba maledictiliunt, etiam per verba maledictionis excedunt. Quia enim nequaquam proximos sicut se diligunt, proximis optare non desinunt quod ipsi sibimet evenire pertimescunt. Unde Eliu occultum odium in manifestatione maledictionis exsudans, ait: Pater mi, probetur Job usque ad finem, ne desinas ab homine iniquitatis. Hominem iniquitatis vocat, quem Deus justum prae omnibus superna attestatione denuntiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione subjuncta sunt, breviter ea aestimo transcurrenda. Dicta enim quae gravitate carent, intenta e