comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusta uit̾one punitos. Cui sententie censequens ẽ. ut tũ demĩ gͣ¬
uiorib suppliciis urgeantur. cum inpuniti e̾e creduntur.
Tum ego. Cum tuas inꝗͣ rones considõ. nicħ dici u̾ius puto. At
qui ad hominũ iudicia reu̾tar. quis ille es cui ħ ñ credenda mͦ¬
s afcͥt tĩ audienda uideantur. Ita ẽ. inquit illa. Heqtieunt
enim ocłos tenebris assuetos. ad lucẽ ꝓspicue u̾itatis attollere
Similesq auib sunt. quarũ intuitũ noxllluminat dies cecti
Dum enĩ ñ rerũ orditiẽ. s suos intuentur effectꝰ. ł licentiam
ł inputiitatẽ scelerũ putant ẽe̾ felicem. Wide aut̃ quid
et̾na lex sanctiat. M eliorib aĩm si conformau̾is. nicħ opꝰ est
iudice p̃miũ deferente. Tute ipse ex cellentiorib addidisti
Studium ad peiora deflexeris: extrane quesieris ultorẽ. Tu
te ipse indet̾iora trusisti. Ueluti siuicib sordidã hutiũ. celũ¬

Expanded text:
iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens est, ut tum demum griusta ultione punitos. Cui sententiae consequens est, ut tum demum gravioribus suppliciis urgueantur, cum impuniti esse creduntur. — Tum ego: Cum tuas. mauajn, rationes considero, nihil 26 dici verius -puto, at si ad hominum iudicia revertar, quis ille est, cui haec non credenda. modo, sed saltem audienda videantur? — Ita. est. inquit illa.. Nequeunt enim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae veritatis attollere similesque avibus sunt, quarum intuitum nox inluminat, dies caecat; dum enim non rerum ordinem, sed suos intuentur affectus, vel licentiam vel impunitatem scelerum puaeterna lex sauciat. Melioribus animum conformaueris, nihil opus est iudice praemium deferente tu te ipse excellentioribus addidisti. Studium ad peiora deflexeris, extra ne quaesieris ultorem. Tu te ipse in deteriora trusisti, ueluti si uicibus sordidam humum caelum
Abbreviated transcription (Latin):
irsticie bona ẽ. Id̾q cum supplicio carent. inẽ. in ois aliquia boni aliqͥd adnexuoi:¬
u te̾ius mali. ipsa inpunitas. quam iniquitatis m̾reo malũ
ee confessis est. Negare non possum. Multo gͥ infeliciores imþi
lunt iniusta inpunitate donati. quam iusta ultõne puntt
Si punir in ꝓbos iustũ ẽ inpiuntos uͦ elabi iniquũ ec̃. manifes¬
tum est. Quis id neget:. S nc iud̾ quid̾ ait quisꝗͣ negabit bonũ
Tumego Ista quid̾ consequentia sunt eis que paulo ante  con¬
elusa suut. S q̃so inꝗͣ te nulla ne aĩar̃ supplicia post defum¬
tium un ofte corpꝰ relinquis. E magna quid inqnit. Quorum
Alia penali accerbitate : aliauͦ purgatoria dem̃tia ex̾ceri pitto.
supplicus. Licentiã quam cito finiri p̾eabaris. nec longam eẽ
ddices. infeliciorẽq fore si diut̾nior. intelicissunã uͦ: si eẽt etͥna
Post ħ miseriores eẽ in þos iniusta inpunitate di missos.: ꝗͣ

Expanded text:
iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne illud quidem, ait, quisquam \' negabit bonum um. — Liquere respondi. Tum ego: Ista quidem consequentia sunt eis, quae paulo ante conclusa sunt; sed quaeso, inquam, te, nullane animarum supplicia post defunctum morte corpus relinquis? — Et magna quidem, inquit, quorum alia poenali acerbitate, alia vero purgatoria clementia exerceri puto, suppliciis, licentiam, quam cito finiri precabaris, nec longam esse disceres infelicioremque fore, si diuturnior, infelicissimam vero, si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos iniusta impunitate dimissos quam
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾endꝰ. potentia ualidus. insua ꝑmanens urbe florere. Sic enĩ clariꝰ
quodã mͦ beatitrido cͣtisfuridat᷑. Ctm p̃sertĩ carcer lex. cet̾aq legaliũ
torm̃ta penarũ ꝑniciosis pociꝰ ciuub ꝑꝑ quos ⁊̃ constituta sunt debe¬
p̃mia uirtutũ mali rapiunt : uehem̃t̾ attimiror. Que tam in i̾te
confusionis ro uideat᷑: exte sçire desidõ. M inꝰ ⁊ enĩ mirarer. si
misci omia fortuitis calib cred̾em. Nuñc stuporẽ meũ deꝰ rector
ȩxaggerat. Quicum sepe bonis iocunda. mał asꝑa. co nttͣq bonis
dura tͥbuat. mał optata concedat: nͥ causa dep̃hendat᷑. quid est qͦd
a forcuitis casib differre uidẽat᷑. Hec mirum inquit. s quid ordĩ
ignorata r̾one: temerariũ confusũq credat᷑. S tu ꝗͣnis causam
fieri cuncta ne dubites.
i quis aecturi sida nescit.¬

Expanded text:
reverendus, potentia validus in sua permanens urbe florere. !Sic enim cianusreverendus, potentia validus in sua permanens urbe florere. !Sic enim cianusquodam modo beatitudo transfunditur, cum praesertim carcer ceteraque legalium tormenta. poenarum emia virtutum mali rapiant, vehementer ammiror, quaeque tam iniustae confusionis ratio videatur, ex te scire desidero. Minus etenim mirarer, si misceri omnia fortuitis casibus crederem. Nunc stuporem meum deus rector exaggerat. Qui cum saepe bonis iucunda, malis aspera contraque bonis dura tribuat, malis optata concedat, nisi causa deprehenditur, quid est, quod a fortuitis casibus differre videatur? — Nec mirum, inquit, si quid ordinis ignorata. ratione temerarium confusumque credatur; sed tu quamvis causam fieri cuncta ne dubites. Si quis Arcturi sidera nescit
Abbreviated transcription (Latin):
odio s pociꝰ miserõne iudictmꝰ: multo mag̃ ñ inseq̃ndi s misetã
di. quorũ m̃tes oĩ languore atrocior urget nꝓbitas.
Uid tãtos iuiuat ex citare motꝰ
⁊ ꝓͥa fatũ sollicitare manu. Si mortẽ petitis. ꝓpĩquat ip̃a¬
Sponte sua. uolucres nec remorat᷑ equos.
Qs spens. leo. tygrii . Aper
Dente petunt: id̾ tñ se ense petunt.
An distant quia. dissidentq more..
Iniustas acies.⁊ fera bella mouent.
Alt̾nisq uolunt ꝑire teli
Nonẽ. iusta satis seuitie rõ
Uis aptam m̾itis uicem referre.
Dilige uire bonos. ⁊ miseres ce mat.
ic ego. uideo inquam que st ł felicitas. ⁊ miseria itipsis ꝓo¬
rum. atq imꝓborũ m̃itis constituta: s in hac ipsa fortuna
populari ñ ticħ boni maliue mee̾ ꝑpendo. Neq enĩ sapientũ qͥoqͣ
erul. mops. ignominiosq eẽ. maliti poci. quam pollens opib honore

Expanded text:
odio, sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi, sed miserandi odio, sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi, sed miserandi sunt. quorum mentes omni languore atrocior urguet improbitas. Quid tantos iuvat excitare motus et propria fatum sollicitare manu? Si mortem petitis, propinquat ipsasponte sua volucres nec remoratur equos. Quos serpens, leo, tigris, ursus, aper dente petunt, idem se tamen ense petunt; an distant quia dissidentque mores, iniustas acies et fera. bella movent alternisque volunt perire telis? Non est iusta satis saevitiae ratio; vis aptam meritis vicem referre: dilige iure bonos et miseresce malis. Hic ego: Video, inquam, quae sit vel felicitas vel miseria in ipsis proborum atque improborum mentis constituta. Sed in hac ipsa fortuna populari non nihil boni mali inesse perpendo; neque enim sapientum quisquam exsul inops ignominiosusque esse malit potius quam pollens opibus, honore
Abbreviated transcription (Latin):
piciis pociꝰ miscrantibq accusatorib adiudiciũ uelitei egͦtiᷤ adine¬
dic̃ duci oportebite ut tulpe morbos supplicio resecarent. Quo
pacto defensex oꝑa ł tota frig̾et.ł si ꝓdesse hominib mallet. inac¬
cusatoris habitum u̾tet̾. Ipsi qͦ imꝑbi si eis aliqͣ rimula u̾itatẽ
aliquã fas. ẽet. aspicẽ: uiciorumq sordes penarũ cruciatib se de¬
posituros uid̾e̾nt : ꝯpensat̾one ad hipiscende ꝓbitatis nec hos cru
ciatib se deposituros uiderent: ꝯpensat̾one adhipiscende ꝓbitatis
nec hos cruciatꝰ ẽẽ. dicẽnt. defensorumq oꝑam repudiarent᷑. ac se
totos accusatoub iudicibq ꝑ mitt̾ent. Q uo fit ut apuc sapientes.
nullus ꝓriꝰ oclio locꝰ relinqͣtur.NIam bonos quis nͥ stultissimiis ode¬
rit ᷑ oꝰ alos uͦ odisse. ronẽ caret. Nam siuti corꝑum langor. ita ui¬
ciositas quidã ÷ qͣsi morbꝰ anutior. cũ egros corꝑe mnunime dignoᷤ

Expanded text:
ropitiis f potius miserantibusque accusatoribus ad iudicium veluti aegros ad medicum duci oportebat, ut culpae morbos supplicio resecarent. Quo pacto defensorum opera vel tota frigeret, vel si prodesse hominibus mallet, in accusationis habitum verteretur. Ipsi quoque improbi, si eis aliqua rimula virtutem relictam fas esset aspicere vitiorumque sordes poenarum cruciatibus se depositurociatibus se deposituros uiderent compensatione adipiscendae probitatis, nec hos cruciatus esse ducerent defensorumque operam repudiarent ac se totos accusatoribus iudicibusque permitterent. Quo fit ut apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus oderit? Malos uero odisse ratione caret. Nam si, uti corporum languor, ita uitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegros corpore minime dignos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dicã ñ manꝰ mirũ iudet᷑. S ex his que sumptas eq̃ ÷ nece̾c̾ariũ
Quid ni inqͣ: feliciores inquit ẽẽ. imꝓbos supplicia luentes
quã si eos nulla iusticie pena coherceat. Neq id nc̃ molior qͥ
cui uis ueniat intñtẽ corrigi ult̾one pͣuos mores. ⁊ ad reccũ
supplicii t̾rore deduci. cet̾is qͦ exemplũ eẽ. culpanda fugien¬
di: s alto quodã mͦ infeliciores eẽ. imꝓbos arbitror in punitoᷤᷤ
tam ⁊ si nulla correct̾onis rõ. nullus respectꝰ adhibeat᷑ exempli
⁊ quis erit inꝗͣ p̃t hos aliꝰ modꝰ: ⁊ illa. Bonos ẽẽ. inquit feli a¬
ces malos si infelices non ne censuimꝰ: Ita ÷ inꝗͣ. Si gͥ inquitꝰ nonne multo inseli

Expanded text:
 dicam non minus mirum uideatur, sed ex his quae sumpta sunt aeque est necessarium. Quidnam? inquam. Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes quam si eos nulla iustitiae poena coerceat. Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat in mentem, corrigi ultione prauos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi, sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malo
Abbreviated transcription (Latin):
obluctari uicio neq̃unt. Anscientes uolentesq bonũ desert̃. ⁊ ad ui¬
cia deflectunt᷑: S hoc mͦ ñ solum potentes et̃. s oĩno eẽ. desinunt.
Nlam qui cõmunẽ omiũ que sunc fitiem relinquunt: parit̾ qͦ
eẽ desistunt. Quod qͥdẽ cupiã mirũ forte uidectur. Ut malos qui
pies hominũ sunt. eosd̃ ñ eẽ. dicamꝰ. S itares sese ht̃. Nam qui
mali sunt. eos malos eẽ ñ ab tiuo s eosd̃ ẽẽ. pure atq simplict̾
nego. Nam uti cadauer hominẽ mortuũ dixis simpliceͥ u̾ ho¬
minẽ appellare ñ possis tta uiciosos malos ẽẽ quid̾ concesserim. s
ce̾ absoliice neq̃am contiteri E st enĩ quod ordinem retinet seruato
me uałent: si in bonor efficientia man̾e potu issẽt. Que possibilitaᷤᷤ
eos euidentiꝰ nicħ posse demonstrat. Nam si cuti pauloante collegniti

Expanded text:
obluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, ad uiobluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, ad uitia deflectunt? Sed hoc modo non solum potentes esse sed omnino esse desinunt. Nam qui communem omnium quae sunt finem relinquunt, pariter quoque esse desistunt. Quod quidem cuipiam mirum forte uideatur, ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus; sed ita sese res habet. Nam qui mali sunt eos malos esse non abnuo; sed eosdem esse pure atque simpliciter nego. Nam uti cadauer hominem mortuum dixeris, simpliciter uero hominem appellare non possis, ita uitiosos malos quidem esse concesserim, sed esse absolute nequeam confiteri. Est enim quod ordinem retinet seruatqueime ualerent, si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos euidentius nihil posse demonstrat. Nam si, u
Abbreviated transcription (Latin):
desererent᷑ auxilio: Consicła uͦ quanta scełatos hat̃ inpotentia
Neq enĩ leuia aut ludicra p̃mia petunt. que consequi atq obti¬
nere ñ possũt : s circa ipsã rerũ summã u̾ticẽq deficiunt. Nec
in eo miseris continẽ effectꝰ. quod solum dies. noctess moluntur.
In qͣre. bonorũ uires eminent. Sic̃ .n. eum quipedib inceders
ad eũ locũ usq ꝑuenire potuiss quo nicħ ułtius ꝑuiũ iacẽt¬
incessui ambulandi potentissimũ. et̾. censeres: ita eum qui expe¬
tendorũ finem quo nicħ ultͣ ÷ app̃hendit : potentissimũ nec ẽẽ. ẽ.
iudices. Ex quo fit quod huic obiacet. ut id scelesti. id̾ inrib om̃ib
uideant᷑. eẽ deserti. Cur enĩ relicta uirtute uicia sectant᷑ : In scitia¬
ne bonorũ: S quid enaruatiꝰ ignorantie cecitate. An fectanda no¬
uert̃. s tnsusos eot libido p̾cipitat : Sic qͦ in temꝑantia fragiles qͥ

Expanded text:
desererentur auxilio? Considera uero quanta sceleratos homines hadesererentur auxilio? Considera uero quanta sceleratos homines haNeque enim leuia aut ludicra praemia petunt, quae consequi atque obtinere non possunt, sed circa ipsam rerum summam uerticemque deficiunt nec in eo miseris contingit effectus quod solum dies noctesque moliuntur; in qua re bonorum uires eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens ad eum locum usque peruenire potuisset, quo nihil ulterius peruium iaceincessui, ambulandi poten- tissimum esse censeres, ita eum qui expetendorum finem quo nihil ultra est apprehendit, potentissimum necesse est iudices. Ex quo fit quod huic obiacet, ut idem scelesti, idem uiribus omnibus uideantur esse deserti. Cur enim relicta uirtute uitia sectantur? Inscitiane bonorum? Sed quid eneruatius ignorantiae caecitate? An sectanda nouerunt? Sed transuersos eos libido praecipitat. Sic quoque intemperantia fragiles qui
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ itiꝗͣ. Si quis gͥ pedib incede ualens ambulet. aliusq enis
nat᷑ale pedum desit officiũ. manib nitens ambulare conetur :
quis horũuire ualentior existigiari pot̾: Contexe inqͣ ceta. Nam
quin nat᷑ał officii potens eo quͦis id neq̃at ualentior sit: nulut
ambigat. S sũmũ bonum quod eq̃ mat bonisq ẽ. ꝓpoi̾tum
boni qd nat̾ali officio uirtutum appetunt. mali uͦ ꝑ uariam cu
piditatẽ qued ad ipiscendi boni naturale officium ñ ÷ id ipsum co¬
nant᷑ ad ipisci. Antu alr̾ existimas : Minime inꝗͣ. Nam ⁊̃ quod ÷
consequens. patet. Ex his enĩ q̃ concesserim. bonos qͥd̾ potentes. malos
uͦ eẽ. neceẽ : inbecilles. Recte inquit p̾curris. Idq uti medici sꝑa¬
quanta uiciosorũ hominũ pateat infirmitas. qui nec adhoc qͦd
ꝑuenire queunt ad quod eos naturał ducit. ac pene compellit
intentio. Et quid si ħ tam magno ac pene inuicto p̃euntis nat᷑e

Expanded text:
quam. – Si quis igitur pedibus incedere ualens ambulet aliusque, cui hoc naturale pedum desit officium, manibus nitens ambulare conetur, quis horum iure ualentior existimari potest? – Contexe, inquam, cetera; nam quin naturalis officii potens eo qui idem nequeat ualentior sit nullus ambigat. – Sed summum bonum, quod aeque malis bonisque propositum boni quidem naturali officio uirtutum petunt, mali uero uariam per cupiditatem, quod adipiscendi boni naturale officium non est, idem ipsum conantur adipisci; an tu aliter existimas? – Minime, inquam; nam etiam quod est consequens patet. Ex his enim quae concesserim bonos quidem potentes, malos uero esse necesse est imbecilles. – Recte, inquit, praecurris idque, uti medici speraquanta uitiosorum hominum pateat infirmitas, qui ne ad hoc quidem peruenire queunt ad quod eos naturalis ducit ac paene compellit intentio. Et quid, si hoc tam magno ac paene inuicto praeeuntis naturae
Abbreviated transcription (Latin):
ultͣ homines queniq ꝓuchere solaꝓitas possit necẽe ÷
ut quos ab humana condit̾one deietit. infra hominis m̃icũ
detrudat inꝑitas. Euenit gͥ ut quẽ tͣnsformatũ uiciis uide¬
as ho minẽ estimare ñ possĩs. Quaricia feruet alienarum e¬
pum uiolentꝰ ereptor. lupi similem dix̾it. ferox atq inquies
linguã litigiis exercet. caen comꝑabis. Insidiator occitꝰ sur¬
ripiusse fraudib gaudet. uulpecut ex equet᷑. Ire intemꝑãs
fremit. leonis aĩm gestare credatur. Pauidꝰ ac fugax ñ me¬
tuenda formidat ceruis simit habeat᷑. S egnis ac stupio us
corpet asinum uiuit. Leuis atq in constans studia ꝑmn¬
tat. nich auib differt. Fedis inmundisq libidicnb in m̃gr̃
sordide suis uoluptate detinet᷑. Ita fit ut ꝓitate deserta. hõ. eẽ.¬

Expanded text:
ultra homines quemque prouehere sola probitas possit, necesse est ultra homines quemque prouehere sola probitas possit, necesse est ut quos ab humana condicione deiecit, infra hominis meritum detrudat improbitas. Euenit igitur, ut quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor? Lupi similem dixeris. Ferox atque inquies lingnam litigiis exercet? Cani comparabis. Insidiator occultus subripuisse fraudibus gaudet? Vulpeculis exaequetur. Irae in-temperans fremit? Leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat? Cernis similis habeatur. Segnis ac stupidus torpit? Asinum uiuit. Leuis atque inconstans studia permutat? Nihil auibus differt. Foedis inmundisque libidinibus immergitur? Sordidae suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate deserta homo e
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimni maxmiq Mem̃to ⁊ eium corollanii illius qđ
pauloante p̃cipirũ dedi. Ac sic collige. Cum ip̃sũ bonum bea¬
titudo sit. bouos om̃s eo ipso quod bonii s̃. fieri beatos liquet. S qͥ
beatisunt. dos ẽẽ conuenit. Est gͥ p̃mium bonorũ quod nultꝰ
Ham cum benũ malumq it̃ pene atq p̃miũ adu̾safronte
dissicłant. que in boni p̾mio iidemꝰ accid̾e ead̾ neceẽ est in
mali pena contͣra parte respondeant. S ic gͥ ꝑbis ꝑbitas
ipsa fit p̃miũ: Ita in ꝓbis nequitia ipsa supplicium est.
mittẽt᷑. Oinẽ namq quod sit uiũ. eẽ. ipsumq unũ. botiũ ce̾.
paulo arte didicisti. Cui consequens ⁊ ut omne quod sit id ⁊̃
bonum ẽẽ uideatur. Hoc gͥ mͦ quicqͥd abono deficit: eẽ. desistit
Quo fit. ut mali clefinãt ẽẽ. quod fuerant. S fuisse hoĩes
ad huc ipsa humatu corꝑis reliqͣ spe̾s ostendat. Qua re conu̾
si inmalitiã humanam quoq amisere naturam. S cũ

Expanded text:
pulcherrimi maximique. Memento etenim corollarii illius quod paulo ante praecipuum dedi ac sic collige: cum ipsum bonum beatitudo sit, bonos omnes eo ipso quod boni sint fieri beatos liquet. Sed qui beati sint deos esse conuenit. Est igitur praemium bonorum quod nullus Nam cum bonum malumque item poenae atque praemium aduersa fronte dissideant, quae in boni praemio uidemus accedere eadem necesse est in mali poena contraria parte respondeant. Sicut igitur probis probitas ipsa fit praemium, ita improbis nequitia ipsa supplicium est. mitetur; omne namque, quod sit, unum esse ipsum- que unum bonum esse paulo ante didicisti, cui consequens est, ut omne, quod sit, id etiam bonum esse videatur. Hoc igitur modo, quicquid a bono deficit, esse desistit. Quo fit. ut mali desinant esse, quod fuerant - sed fuisse homines adhuc ipsa humani corporis reliqua species ostentat quare versi si in malitiam humanam quoque amisere naturam. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
Q uos miseri toruos populi timẽs.¬
um ego. Pape inquã ut qitã magna ꝓmittis. nec du¬
bito quin possis effic̾e̾. tumͦ que excitau̾is ne moreris. P
et desertos ut agnoscas licebit quorũ quid alt̾m demonstrabit
ex ato. Nam cura bonũ malũꝙ contͣria sint. si bonũ potens ce
constit̾it: liquet in becillitas mali. At si fragilitas cdarescat
mali: bom firmitas nota ẽ. S uti nr̃e sententie fidei habun¬
dantior sit alt̾utro calle ꝓcedã. nc̃ hiac nc̃ tñ ꝓpoi̾ta confrrnas
Duo ĩ quib om̃is humatios accuum constat effectꝰ uoluntas scł¬
ac potestas. Quorũ si al̾utrũ desit. nicħ ẽ quod ex plicari queat.
Deficiente ⁊ enĩ uoluntate non aggredit᷑ quid̾ quisq quod ũ uult
At si potestas absit uoluntas frustrasit. Quo fit ut siquem
uideas adipisci uelle. quod minime adipiscat᷑ : huic obtinẽdi
qͥ uolu̾it defuisse ualentiã dubitare nompossis. ꝑ spicuũ ẽ. inquã

Expanded text:
quos miseri toruos populi timeum ego: Papae, inquam, ut magna promittis! Nec dubito quin possis efficere, tu modo quem excitaueris ne moreris. – esse desertos agnoscas licebit, quorum quidem alterum demonstratur ex altero. Nam cum bonum malumque contraria sint, si bonum potens esse constiterit liquet imbecillitas mali, at si fragilitas clarescat mali boni firmitas nota est. Sed uti nostrae sententiae fides abundantior sit, alterutro calle procedam nunc hinc nunc inde proposita confirmans. Duo sunt, quibus omnis humanorum acac potestas, quorum si alterutrum desit, nihil est quod explicari queat. Deficiente etenim uoluntate ne aggreditur quidem quisque quod non uult; at si potestas absit, uoluntas frustra sit. Quo fit ut si quem uideas adipisci uelle quod minime adipiscatur, huic obtinendi quod uoluerit defuisse ualentiam dubitare non possis. Perspicuum est, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
bitudinẽ ipsum eẽ bonũ eoq mͦ cum beatitudo petit᷑ ab om̃ib
desidari bonum: Q inime inquam recordor qm̃ id memorie
fixũ teneo. Om̃s gͥ homines boni parit̾ qc mali indiscreta irtẽ¬
t̾one ad bonũ ꝑ uenire nitunt᷑. Ita inquam consequens est.¬
S certũ est adept̾one boni bonos fieri. Certũ ÷ Adipiscuntur gͥ
boni quod appetunt: Sic uidet᷑. Mali uͦ si adipisce̾nt᷑ quod

Expanded text:
titudinem ipsum esse bonum eoque modo, cum beatitudo petitur, ab omnibus desiderari bonum? — Minime. inquam, recordor, quoniam id memoriae fixum teneo. — Omnes igitur homines boni pariter ac mali indiscreta intentIone ad bonum pervenire nituntSed certum est adeptione boni bonos fieri. Certum. Adipiscuntur igitur boni quod appetunt? Sic uidetur. Mali uero si adipiscerentur quod
Abbreviated transcription (Latin):
entie uirtutis p̃starctia de alienis p̃mua smund postulatis. Ac¬
cipe in ħmͦi arrogantie leuitate quã festiue aliquis illuserit.
sq se iam sciturum au ille philo sophus ẽẽt. siquid̃ illatas in¬
iurias lenit̾ ꝑ acient̾q tolerass Ille pacientiã pauł ꝑ assũpsit
accepta ⁊ tumelia uelite insułtans: iam tad inquit intelligis
me ee̾ philosophũ : Tum ille nimiũ mordacit̾ intellexanti
inquit. philosophꝰ eẽs si tacuisses. Quid aut̃ ẽ. quod ad p̃cipu¬
os uiros. de his enim smno ẽ. qui uirtute głam petunt. quid
inꝗͣ ẽ. quod ad hos de fama post resolutũ morte sup̃ma corpꝰ
accineat. Ham si quod nr̃e rõnes credi uetat toti moriuitͥt
Nonne omne t̾renũ negociũ sꝑnec. que ge celo fruens. t̾re¬
nis gaudet. exemptam.
Uic̾q solã m̃te p̃cipiti petit.¬

Expanded text:
entiae uirtutisque praestantia de alienis praemia sermunculis postulatis. Acentiae uirtutisque praestantia de alienis praemia sermunculis postulatis. Accipe in huiusmodi arrogantiae leuitate quam festiue aliquis inluserit. setque iam se sciturum, an ille philosophus esset, si quidem illatas iniurias leniter patienterque tolerasset, ille patientiam paulisper adsumpsit acceptaque contumelia uelut insultans: 'Iam tandem,' inquit, 'intellegis me esse philosophum?' Tum ille nimium mordaciter: 'Intellexeram,' inquit, ' si tacuisses.' Quid autem est quod ad praecipuos uiros, de his enim sermo est, qui uirtute gloriam petunt, quid, inquam, est quod ad hos de fama post resolutum morte suprema corpus attineat? Nam si, quod nostrae rationes credi uetant, toti moriuntur nonne omne terrenum negotium spernat quae se caelo fruens tenis gaudet exemptam? Quicumque solam mente praecipiti petit
Abbreviated transcription (Latin):
quam quid ipsa scptura ꝓficiant. que cum auctoub suis p̃mit
longior atq obscura uetustas. Uos modo inmortalitatẽ uob
ꝓpagare uidemuni. cum futuri fbmã temꝑis cogitatis. &
A ad etuctatis infinita spacia ꝑtracas. quid habes quod de noĩs
tui diuturnitate leteris:. Uniꝰ ⁊ enim mora mom̃ti si decẽ
milib conferatur annis. qm̃ utrumq spactũ finitũ ÷ mini¬
mamlicet: ht̃ tñ aliquã portõnem. At hic ipse t̾minus anno¬
rum. eiꝰq quod libet multiplex: ad int̾ minabilẽ cliut̾nitatẽ
nec comꝑari quid̃ pot̾. ⁊ enĩ finitis ad se inuitẽ fu̾it quedã.
infiniti uͨ atq finiti nulla umꝗͣ pot̾it ẽẽ. collatio. Ita fit ut
quelibet ꝓlti tempors fama. sicut in ex hausta et̾nitate eogite¬
tur. ñ parua s plane nulla ẽt̃. uideatur Uos auẽ nisi ad po¬
pulares aures inanesq rumores recte fac̾ę nescitis. ⁊ relictaꝯ sci¬

Expanded text:
quam quid ipsa scripta proficiant, quae cum suis auctoribus premit quam quid ipsa scripta proficiant, quae cum suis auctoribus premit longior atque obscura uetustas? Vos uero inmortalitatem uobis propagare uidemini, cum futuri famam temporis cogitatis. Quod si aeternitatis infinita spatia pertractes, quid habes quod de nominis tui diuturnitate laeteris? Vnius etenim mora momenti, si decem milibus conferatur annis, quoniam utrumque spatium definitum est, minimam, licet, habet tamen aliquam portionem. At hic ipse numerus annorum eiusque quamlibet multiplex ad interminabilem diuturnitatem ne comparari quidem potest. Etenim finitis ad se inuicem fuerit quaedam, infiniti uero atque finiti nulla umquam poterit esse collatio. Ita fit ut quamlibet prolixi temporis fama, si cum inexhausta aeternitate cogitetur, non parua sed plane nulla esse uideatur. Vos autem nisi ad populares auras inanesque rumores recte facere nescitis et relicta consci
Abbreviated transcription (Latin):
bium quid̃ ꝑuenire q̃ at. Etatedeniq .m. tullii sic̃ ipse quodã
loco sigcat nond̃ cautasũ montẽ romane rei publice fama tͣns¬
cend̾at. Et erat tc̃ adulta parchis ⁊̃ cet̾is id locor gentib for
iudolosa. Uidesne gͥ quã sit angusta. quam comp̃ssa gła. quã
dilatare ac ꝓpagare laboratis: An ubi romani nominis tͣnsi¬
re fama nequit. ⁊ omani hominis gła ꝓgdiet᷑. Quid quod di¬
u̾sarũ gentiũ mores int̾ se atq instituta discordant. ut quod
apud alios laude. ap̃ alios dignũ suplicio indicetur: Quo fit.
ut seͥquem fame predic̾o delectat. huic in plurimos popu¬
los nom̃ ꝓferre nullo modo condugat. Erit gͥ ꝑuulgata
int̾ suos gła quisqͥs contentꝰ. ⁊ int᷑ unius gentis t̾minos p̃cla¬
ra illa fame itmortalitas: coarcabitur. S quam multos
claros suis tempoub uiros scͥptor inobs deleuit obliuio. Quã¬

Expanded text:
bium quidem peruenire queat. Aetate denique M. Tullii, sicut ipse quodam bium quidem peruenire queat. Aetate denique M. Tullii, sicut ipse quodam loco significat, nondum Caucasum montem Romanae rei publicae fama transcenderat et erat tmidolosa. Videsne igitur quam sit angusta, quam compressa gloria quam dilatare ac propagare laboratis? An ubi Romani nominis transire fama nequit, Romani hominis gloria progredietur? Quid quod diuersarum gentium mores inter se atque instituta discordant, ut quod apud alios laude apud alios supplicio dignum iudicetur. Quo fit ut si quem famae praedicatio delectat, huic in plurimos populos nomen proferre nullo modo conducat. Erit igitur peruagata inter suos gloria quisque contentus et intra unius gentis terminos praeclara illa famae inmortalitas coartabitur. Sed quam multos clarissimos suis temporibus uiros scriptorum inops deleuit obliuio! Quam
Abbreviated transcription (Latin):
sit exilis. ⁊ cocius uacua ponłis. sic consiła. Omnem t̾re ambi¬
tum siciti astrologicis demonstrõnib accepisti: ad celi spacuini
gue in mundo regionis. quarta fere port̾o ÷ sic̃ ꝑtolomeo þan¬
te didicisti. q̃ nobis cognitis animantib incolatur. huic qͣr¬
te parti. si quantũ maria. paludesq p̃munt qͣntũq stti uas¬
ta regio distendr cogitone subtͣxeris: itix angustissima in¬
habitandi hominib area linquirit᷑. In hoc gͥ minimo puncti
quodã puncto cͥcĩisepti atq condisi: de ꝑuulganda fama de ꝓferẽ¬
do nomine cogitatis: At quid hãt amplũ magnificũq gła. tam
angustis exiguisq limitib coartata: Adde quod ip̃m bius habita¬
culi septũ plures incolunt natones lingra. moub tocius utce
rone distantes. Ad quas tum difficultate ttin̾um tũ loq̃nd ⁊ diu̾si¬
tate. tũ cõm̾itii rasolentia. ñ mͦ famanominũ singłoꝵr : s nec ur¬

Expanded text:
sit exilis et totius uacua ponderis, sic considera. Omnem terrae ambitum, sicuti astrologicis demonstrationibus accepisti, ad caeli spatium gitur tam exiguae in mundo regionis quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis cognitis animantibus incolatur Huic quartae, si quantum maria paludesque premunt quantumque siti uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris, uix angustissima inhabitandi hominibus area relinquetur. In hoc igitur minimo puncti quodam puncto circumsaepti atque conclusi de peruulganda fama, de proferendo nomine cogitatis? Aut quid habeat amplum magnificumque gloria tam angustis exiguisque limitibus artata? Adde quod hoc ipsum breuis habitaculi saeptum plures incolunt nationes lingua, moribus, totius uitae ratione distantes, ad quas tum difficultate itinerum tum loquendi diuersitate tum commercii insolentia non modo fama hominum singulorum sed ne ur
Abbreviated transcription (Latin):
Minime. Oinẽ nãq fut̾m diuinꝰ p̃currit intuitꝰ. ⁊ ad p̃sentiam
pͥe cognit̾onis retorquet acreuocat. Hec alt̾nat ut estimes nõ
hoc nc̃ illud p̃noscendi uice s uno ictu mitt̾onies tuas manent
puenit atꝙ complectitur. quam comp̃hendidi oĩa uisendiq p̃sen¬
tiam ñ exfuturarũ ꝓuentu rer̾. s ex ꝓͥa dc̃ simplietete soceieus
÷ fix aue uind qͦ resoluitur quod panlo añ posursti. indigon ee
si scientie di cauisã futura nr̃a p̃stare dicantur. hec enimiscien¬
sie. dus psentaria notone cuncta complectens. reb mos om̃iby ip¬
sa eo tisitutt. nich uꝰ post̾iorib debet. Que cum ita sint : nanet inrte¬
m̃ata mortalib arbitrii lib̾tas: Nec iniq̃ leges solutis onĩ neces

Expanded text:
Minime. Omne namque futurum diuinus praecurrit intuitus et ad praesentiam Minime. Omne namque futurum diuinus praecurrit intuitus et ad praesentiam propriae cognitionis retorquet ac reuocat; nec alternat, ut aestimas, nunc hoc nunc aliud praenoscendi uice, sed uno ictu mutationes tuas manens praeuenit atque complectitur. Quam comprehendendi omnia uisendique praesentiam non ex futurarum prouentu rerum sed ex propria deus simplicitate sortitus quoque resolvitur, quod paulo ante posuisti, indignum esse, si scientiae dei causam futura nostra praestare dicantur. Haec enim scientiae vis praesentaria notione cuncta. complectens rebus modum omnibus ipsa constituit, nihil vero posterioribus debet. Quae cum ita sint, manet intemerata mo
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio existent. S eorũ hoc ꝗ̃ de rerum necessitate desc̾en¬
dit. ulud uͦ de potestate facientiũ. haud gͥ in iuria diximus. ħ
si ad diuinam noticiã referantur. necessaria. si ꝑse consid̾entur
necessitatis ẽẽ. nexib ab soluta. Sicuti omẽ quod sensib patet si
ad ronẽ referas uniũsale ẽ. si ad se ip̃m respicias singłare. S si
in mea inquies potestate sitũ ẽ. mutare ꝓpo̾itũ. euacuabe ꝓui¬
denitiã cũ que illa p̃noscit forte mutauo. respondebo. ꝓpoi̾tr̃
te quid̾ tuum posse deflect̾e. S quotuam ⁊ idte posse. ⁊ anfacias
quo ue conu̾tas p̃sens ꝓuidentie u̾itas intuet᷑ diuinã te p̾scienti¬
am ñ posse uitare. Siciti p̃sentis ocłi effugere ñ possis inttuti
quam uis te inuarias actõnes lib̾a uoluntate conu̾taris. Quid gͥ
inquies. ex tnea ne dispõne scientia diuina mutabr̾: Ut cũ ego
nc̃ hoc nẽ illud uelim. illa q noscendi uices alt̾nare uideat᷑:

Expanded text:
cul exsistent, sed eorum hoc quidem de rerum necessitate descendit illud uero de potestate facientium. Haud igitur iniuria diximus haec si ad diuinam notitiam referantur necessaria, si per se considerentur necessitatis esse nexibus absoluta, sicuti omne quod sensibus patet si ad rationem referas uniuersale est, si ad se ipsa respicias singulare. Sed si in mea, inquies, potestate situm est mutare propositum, euacuabo prouidentiam, cum quae illa praenoscit forte mutauero. Respondebo propositum te quidem tuum posse deflectere, sed quoniam et id te posse et an facias quoue conuertas praesens prouidentiae ueritas intuetur diuinam te praescientiam non posse uitare, sicuti praesentis oculi effugere non possis intuitum quamuis te in uarias actiones libera uoluntate conuerteris. Quid igitur, inquies, ex meane dispositione scientia diuina mutabitur, ut cum ego nunc hoc nunc illud uelim illa quoque noscendi uices alternare uideatur?
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a. s conditõnis adiect̾o. Nulla enĩ necessitas cogit inced̾e
uoluntate g̃ͣslientẽ qiuã uis eũ tñ ẽg̃dr̃ inced̾e necesariũ sit
tod gͥ modo siquid ꝓuidentia p̃sens uidet. ideẽ. necee: tam⁊ si
nullam nature bãt necessitatẽ. At qui ds̃ ea fatura qtierer
arbitrii libtate ꝓueniunt p̃sentia contuetur. hec gͥ aduiu¬
tum relata diuinũ necet᷑aria fuint ꝑconditonẽ diuine no¬
conis: ꝑse uͦ consid̾ata ababsoluta nate sue libtiose ⁊ e so¬

Expanded text:
natura sed condicionis adiectio; nulla enim necessitas cogit incedere natura sed condicionis adiectio; nulla enim necessitas cogit incedere uoluntate gradientem, quamuis eum tum cum graditur incedere necessarium sit. Eodem igitur modo, si quid prouidentia praesens uidet, id esse necesse est tametsi nullam naturae habeat necessitatem. Atqui deus ea futura quae ex arbitrii libertate proueniunt praesentia contuetur; haec igitur ad intuitum relata diuinum necessaria fiunt per condicionem diuinae notionis, per se uero considerata ab absoluta naturae suae libertate non desi
Abbreviated transcription (Latin):
uidicatis. Itagͥ cuncta despiciens diuitꝰ intuitꝰ qͣutatẽ rer̃ tuinime
ꝑt̾bat. Ap̃se quid̃ p̃sentiũ ad conditonem uͦ temꝑis fut̾arũ. qͦ
fic ut ħ ñ sit opinio s u̾itate pociꝰ nira cognito. cũ exstat᷑m qͥd
eẽ. cognoscit. quod id̾ ex istendi necessitate carere ñ nesciat. hic
sidicas. quod euent᷑m ds̃ idet id ñ euenure ñ posse: quod aĩ
ñ pot̾ ñ euenire. id ex necessitate continig̾e meq ad hoc nor̃ neces¬
sitatis astringas. E atebor rẽ quid̃ solidissime u̾itatis s cui uix
aliquis tͥ diuinꝰ speculator accesserit. Respondebo namq id̾ fut᷑m
plex una ueluti quod necee̾ ÷ om̃s homines ee mortales. Alta
condit̾onis. ut si aliquẽ ambulare scias eũ ambulare necee:
Quod enĩqͥsq nouit ide̾e̾. alt̾ ac notũ ÷ neciuit. S ħ conditio mi¬
nime sec̃ ilłã simplicẽ tͣhit. hanc enĩ necessitatẽ. ñ ꝓͥa tacie

Expanded text:
iudicatis, ita igitur cuncta despiciens diuinus intuitus qualitatem rerum minime iudicatis, ita igitur cuncta despiciens diuinus intuitus qualitatem rerum minime perturbat apud se quidem praesentium, ad condicionem uero temporis futurarum. Quo fit ut hoc non sit opinio sed ueritate potius nixa cognitio, cum exstaturum quid esse cognoscit quod idem exsistendi necessitate carere non nesciat. Hic si dicas quod euenturum deus uidet id non euenire non posse, quod autem non potest non euenire id ex necessitate contingere, meque ad hoc nomen necessitatis adstringas, fatebor rem quidem solidissimae ueritatis sed cui uix aliquis nisi diuini speculator accesserit. Respondebo namque idem futurum, plex una, ueluti quod necesse est omnes homines esse mortales, altera condicionis, ut si aliquem ambulare scias, eum ambulare necesse est; quod enim quisque uouit, id esse aliter ac notum est nequit, sed haec condicio minime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit
Abbreviated transcription (Latin):
sentie infinitam p̃titi ac fitt̾i spacia complectens : omiã quali
iam geraut̾ in sua simpuci cognit̾one ꝯudat. Itaq si p̃sentia pen¬
sare uel quacuncta dinoscat. ñ eẽ. p̃sentiam qͥsi futuri.  sce¬
diam numꝗ̃ deficientis instanti recci estimabis. Uñ ñ puidentie¬
as ꝓuidentia pociꝰ dr᷑ quod poctõ areb infinis constitita: quasi
sbercelso ret̾ cacumine cuncta ꝓspiciat. Quid e postulas ut neces¬
saria fiante que diuino lumine lustrentur. cũ fe honine qiuis
necessario faciant ẽ. que uidant. Num enini que psetia uit¬
uini bumaniq p̃sentis digna colło. uti nos uro hoc tempa¬
p̃sentia spectat. qualia intẽꝑe olim fucura ꝓueniant. nec reru¬
iudicia confunoit. uno q sue m̃tis intuituitu tam necessarie
quã ñ necẽearie uentura dinoscit. Sicuti uos cum ꝑ arit̾ ambula¬
re int̾ra hominẽ rorriri incelo solem uidetis: quamꝗͣ simul utrũq
ꝯspectum tñ disc̾nitis.⁊ hoc uoluntarium illud. eẽ. nece̾t̾arium

Expanded text:
mplectens omnia, quasi iam gerantur, in sua simplici cognitione considerat. Itaque si praevidentiam pensare velis, qua cuncta dinoscit, non esse praescientiam quasi futuri, sed scientiam numquam deficientis instantiae rectius aestimabis. Unde non praevidentia potius dicitur, quod porro a rebus infimis constituta quasi ab excelso rerum cacumine cuncta prospiciat. Quid igitur postulas, ut necessaria. fiant, quae divino lumine lustrentur, cum ne homines quidem necessaria faciant esse, quae videant. Num enim, quae praesediuini humanique praesentis digna collatio, uti uos uestro hoc temporapraesentia spectat qualia in tempore olim futura prouenient. Nec reruiudicia confundit unoque suae mentis intuitu tam necessarie quam non necessarie uentura dinoscit; sicuti uos cum pariter ambulare in terra hominem et oriri in caelo solem uidetis, quamquam simul utrumque conspectum tamen discernitis et hoc uoluntarium illud esse necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
possit ex inmobilitate deficit in motũ. ex simpliitate presentie de¬
crescit. ininfinitã futuri ac pret̾iti quantitatem. Et cum totam
parit̾ uite sue plenitudinem nequeat possidere. ħ ipso quod
quomͦ numꝗͣ ẽẽ. desinit: illud quod implere atq ex pͥmere ñ pot̾
aliquatenus uidetur emulari. alligans se ad quale cumq p̃sentiã
huius exigui uolucrisq mom̃ti. Que qm̃ mancntis illiꝰ p̃sertie qͣni¬
factum ẽ ut continuaret eundo uitã: cꝰ plenitudinẽ complecti
ñ ualuit pmanendo. Itaq si digna reb nomina uelimus impon̾e
platonẽ sequente᷑. dm̃ quid̾ et̾num. mundum uͦ dicamꝰ. et̃. ꝑ petu¬

Expanded text:
possit, ex immobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae depossit, ex immobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae decrescit in infinitam futuri ac praeteriti quantitatem, et cum totam pariter uitae suae plenitudinem nequeat possidere, hoc ipso quod aliquo modo numquam esse desinit illud quod implere atque exprimere non potest aliquatenus uidetur aemulari alligans se ad qualemcumque praesentiam huius exigui uolucrisque momenti, quae quoniam manentis illius praesentiae quanfactum est ut continuaret eundo uitam cuius plenitudinem complecti non ualuit permanendo. Itaque si digna rebus nomina uelimus imponere, Platonem sequentes deum quidem aeternum, mundum uero dicamus esse perpetu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑgͥđr necessitatẽ. Igit᷑ utiẽ. ad intellectũ ro̾cino ad id quos
est id quod gignit᷑. ad et̾nitatẽ tempꝰ. ad pucctum medium cͥcłi
tea est fati series mobił acd ꝓuidentie stabilem sim plicitatẽ
Easenes celum ac sid̾a mouet. elem̃ta inse inuicẽ temꝑet. ⁊ alt̾¬
na cõmut̾ane tͣnsformat. Cad̾ nascentia occidentiaq omĩa ꝑsinu¬
les fetuũ seminumq renouat ꝓgressus. H ec actꝰ ⁊ foltunas¬
q hominũ indissolubili causarum conerione constringit
Aliud interminabił uite totam parit̾ complexum ẽẽ. p̾sentiã
quod diuine mentis ꝓͥũ eẽ. manifestum est. N eq deus condi¬
tis reb antiquior uidi debet temꝑis quantitate: s simplicis pociꝰ
ꝓpͥetate nat̾e. hunc enĩ uite immobił p̃sentariũ statũ: infinitis
ille temꝑaliũ rerũ motꝰ imitat᷑. Cumq eũ effing̾e atq eqͣre nou

Expanded text:
supergreditur necessitatem. Igitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod supergreditur necessitatem. Igitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad proui- dentiae stabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat; eadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetuum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissoaliud interminabilis uitae totam pariter complexum esse praesentiam, quod diuinae mentis proprium esse manifestum est. Neque deus conditis rebus antiquior uideri debet temporis quantitate sed simplicis potius proprietate naturae. Hunc enim uitae immobilis praesentarium stille temporalium rerum motus imitatur, cumque eum effingere atque aequare non
Abbreviated transcription (Latin):
diuina sim plicitas gͥenda disponit. mobilem nexum atq ordirẽ
te ipalem: Q uoftt ut omiã que fato subt̃. pruidentie quoq subiei¬
tasint. umipiũ. ⁊ subiacet fatũ. Quedam uͦ que sub ꝑ identude
tatistabilt̾ fixa. fatał eidinẽ nobilitatis excedt̃. Nͦam ut orbium eca
eund̾ cardinẽ sese u̾tentium. quiẽ intimꝰ ad simplictatẽ medie¬
tatis accedit cet̾orũq excͣ locatorũ uelitti cardo quidam circa que
uersentur. ex istit: Extimus uͦ maiore ambiti rotatꝰ quanto a
punct media iudiuiduitate discedit. tanto ampliorib spacis
explicatur. Si quid uͦ illi medio conectat ⁊ societ. insimplici¬
tatẽ cogit᷑. diffundiq ac diffiuere cessat: Simili rõne quod songi
Apͥma m̃te discedit: maiorbꝰ fati nexib implicatur. Ac tantio
aliquid fato lib̾um ẽ quanto illũ rerũ cardinẽ uicinius petit
Quod s suꝑne m̃tis  heserit firmam̃ti: motu carñs fati quoq

Expanded text:
divina simplicitas gerenda disposuit, mobilem nexum atque ordinem divina simplicitas gerenda disposuit, mobilem nexum atque ordinem temporalem. Quo fit ut omnia quae fato subsunt prouidentiae quoque subiecta sint cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia inqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid nero illi se medio conectat et societ, in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat, simili ratione quod longius a prima mente discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit. Quod si supernae mentis haeserit firmitati, motu carens fati quoque
Abbreviated transcription (Latin):
mouet atq clisponit refert: fatũ a uet̾il appellatũ ÷ Que diu̾sa eẽ:
facile liquebit: siquis utriꝰq uimmente conspexit. Nam ꝓuidẽ¬
tia ipsa illa diuina r̾o insũmo omiũ pͥncipe constituta que cuncta dis
tic ordinib Prouidentia namq cuncta parit̾ quar uis infuitacõ
distributa. ut ħ temꝑał ordinis explic̾o indiuine m̃tis adunata¬
ꝓspectu ꝓuidentia sit. ead̾ si ad unat̾o difgesta atq explicata tẽꝑib¬
do namo fatat. ex puudentie simplicitate ꝓcedit. Sicut enimartisa
cli posuit inustiplicit̾ ac tẽꝑalr̾ anmiinistrat. Diue gͥ famual at¬
tib quib dã ꝓindentie diuitus spiricib fatum excetur seuaniisi
seri tota uns uiente natura seu celestib sidm metib scu angelica
mrtute. seu demonũ. uaria sollertia. seu aliquib hor senoiba
ꝓgerenont̃ formare ituꝰ eẽ. ꝓuidentiam. Fatiobilee s enꝑliẽt

Expanded text:
mouet atque disponit refertur, fatum a ueteribus appellatum est. Quae diuersa esse mouet atque disponit refertur, fatum a ueteribus appellatum est. Quae diuersa esse facile liquebit si quis utriusque uim mente conspexerit; nam prouidentia est ipsa illa diuina ratio in summo omnium principe constituta quae cuncta disptit ordinibus. Proudistributa, ut haec prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata tedo namque fatalis ex prouidentiae simplicitate procedit. Sicut enim artifex citer ac temporaliter administrat. Siue igitur famulantibus quibusdam proui- dentiae diuinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria sollertia seu aliquibus horum seu omnibus gerendam fo
Abbreviated transcription (Latin):
C edat mĩscitie nubilus error
ist mꝙͣ  cum tui mun̾is sit latentiũ rerum causas euolu̾e. uela¬
inquit omĩũ maxiam. quesitũ. uocas. cuiiur ex hausti quicꝗͣ sittis sit.
mo m̃tis ignie coherceat. In hac enĩ de ꝓuidentie simplicitate. de fati
serie. de repentinis casib de cognitone ac p̃destinone diuina. de arbi¬
tũ aliquid delib̾are conabimur. Quod si te musici carminis oblectañta
delectant hanc oportet paułꝑ disteras uoluptatẽ. dum nexas sibi oidi¬
ne contexo rones. Ut libet inquã. Tunc uelut abalio orsa pͥncipio: ita
disseruit. Omñũ gn̾o rerũ. cunctꝰq mutabilium naturarũ ꝓg̾ssus.
⁊ quicquid aliquo mͦ mouetur: causas. ordinẽ. formas. ex diuine m̃tis
stabilitate sortiuntur. H insue simplicitatis arce compoĩta. multi¬
plicẽ: regendis mod̾ statuit. Qui modꝰ cum in ipsa diuine inteiligen¬
tie puritate conspit̾et᷑: ꝓuidentia nominatur. Cum uͦ ad ea que.

Expanded text:
cedat inscitiae nubilus error, sed cum tui muneris sit latentium rerum causas euoluere uelainquit, omnium quaesitu maximam uocas, cui uix exhausti quicquam satis sit. mo mentis igne coherceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitamen aliquid deliberare conabimur. Quodsi te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem dum nexas sibi ordine contexo rationes. – Vt libet, inquam. – Tunc uelut ab alio orsa principio ita disseruit: Omnium generatio rerum cunctusque mutabilium naturarum progressus et quicquid aliquo mouetur modo causas, ordinem, formas ex diuinae mentis stabilitate sortitur. Haec in suae simplicitatis arce composita multiplicem rebus gerendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa diuinae intellegentiae puritate conspicitur, prouidentia nominatur; cum uero ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
Tur legat tardꝰ plaustͥe a  þootes.
Mergatq seras eqͦre flamitas
Cũ nimis celeres explicet ortus.
Infecta metis noctis opate.
Lassantq crebris pulsib era.

Expanded text:
ur legat tardus plaustra Bootes Mergatque seras aequore flammas, Cum nimis celeres explicet ortus, Infecta metis noctis opacae Lassantque crebris pulsibus aera.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdat stellas luria iinores n c̃ obscuro pallida corNu.
Phebo ꝓpior lumina ꝑdat. E qͥ pͥmo teꝑe noctie
agit algentes hesꝑus oitys: S solitas it̾m mutet habenaᷤᷤ
Phebi pallens lucifer ortu.T o frondiflue tͦꝑcͤ brume.¬
To frondiflue tꝑtͤ brume.
Stringis lucem ł uiord̃ mora ⁊
Tu feruida cum᷑ uen̾it estas.
Agiles noctis diuidis horas
Tua iis uariũ temꝑat annũ.
Ut qͣs boree sp̃c aufert
a cuchat mitis zephirꝰ frõdes.
q̃ q arturꝰ semina uidit:
Sẏrius altas urat segetee.
Nicħ antiqͣ lege solutuo.
M erito rector choibere mͦ.
N aincur tantas lubrica u̾sat.
Fortuna uices  p̃mit insõteᷤ
Debita scełi noxia pena
At ꝑu̾si reslent celso
M ores solio. sc̃ãq calcaN ⁊.
Iniusta uice colla nocentes.
Iatet obscuris ꝯdita uirtꝰ.
Clara denebris. iustusq culit.
rim̃ ĩiqͥ. nił prͣia il nocet ipsis.
fraus m̃daci conta colore
Scũ libuit uirib Uti.

Expanded text:
condat stellas luna minores, nunc obscuro pallida cornu condat stellas luna minores, nunc obscuro pallida cornu Phoebo propior lumina perdat et qui primae tempore noctis agit algentes Hesperos ortus solitas iterum mutet habenas Phoebi pallens Lucifer ortu: tu frondifluae frigore brumaTu frondiflue tempore brume stringis lucem breuiore mora; tu cum feruida uenerit estas agiles noctis diuidis horas. Tua uis uarium temperat annum, ut quas Boree spiritus aufert referat mitis Zephirus frondes, queque Arcturus semina uidit, Syrius altas urat segetes: Nichil antiqua lege solutum lmerito rector cohibere modo. Nam cur tantas lubrica uersat Fortuna uices? Premit insontes debita sceleri noxia pena, at peruersi resident celso mores solio sanctaque calcant iniusta uice colla nocentes. Latet obscuris condita uirtus clara tenebris iustusque tulit crimen iniqui. Nil periuria, nil nocet illis fraus mendacii compta colore, sed cum libuit uiribus uti,