comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iste fr̃ tuus perierat ⁊ inuentus ẽ: mor¬
tuus erat ⁊ reuixit. Nunquã enĩ perit
nisi qđ prius saluũ fuit: ⁊ nunquã mo¬
ritur. nisi qͦd ante uixerat. Ergo isti
qui nunc appellantur filii ꝑditionis
siue iniquitatis ac sceleris. ꝓprio i¬
tio dereliquer̃ dm̃: & de filiis dm̃i fi¬
lii ꝑditionis ẽẽ. ceperunt. dicente ad
tropologiã & suꝑhereticis accipere .
qui filii ꝑditionis sunt. ⁊ sem̃ pessimũ
siue mendatii. Ab initio enĩ mendaces
sunt. sicut diabolus qui ẽ. pat̃ eius: id
est pat̾ omĩs mendacii. Isti uocant eos
quos deceper̃. ad idola siue ad simula¬
cra dogmatũ suorũ. subt̃ frondosas ar¬
bores. atq nemorosas uoluptates suaᷤᷤ.¬
Unde ⁊ adam postquã peccauerat
abscondit se in paradiso subt̃ arborẽ:
ne dĩ pateret aspectui. Nec dubium
est quin istuismodi ꝑditionis filii. &¬
sem̃ iniquũ. habeant plurimos filios
quoscunq deceperint. ⁊occidant in ꝓ¬

Expanded text:
Iste frater tuus perierat et inventus est, morIste frater tuus perierat et inventus est, mortuus erat, et revixit; nunquam enim perit nisi quod prius salvum fuit, et nunquam moritur nisi quod ante vixerat. Ergo isti qui nunc appellantur filii perditionis, sive iniquitatis ac sceleris , proprio vitio dereliquerunt Deum, et de filiis Domini, filii perditionis esse coeperunt, dicente ad tropologiam, et super haereticis accipere, qui filii perditionis sunt, et semen pessimum, sive mendacii. Ab initio enim mendaces sunt, sicut diabolus, qui est pater ejus, qui est pater omnis mendacii. Isti vocant eos quos deceperunt ad idola, sive ad simulacra dogmatum suorum, subter frondosas arbores atque nemorosas, voluptates Unde et Adam postquam peccaverat, abscondit se in paradiso subter arborem, ne Dei pateret aspectui . Nec dubium est, quin istiusmodi perditionis filii, semen iniquum, habeant plurimos filios quoscumque deceperint, et occidant in p
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur. Cõmixti sunt ingentibus ce
didicer̃ oꝑa eorũ.⁊ seruier̃ sculptilib
eorũ: ⁊ factũ est eis in scandalum. Et
immolauer̃ filios suos ⁊ filias suas de¬
monus: ⁊ effuder̃ sanguinẽ in noxiũ.¬
sanguinẽ filiorũ.⁊ filiarũ suarum: &¬
immolauer̃ sculptilib chanaan. Et infe¬
cta ẽ. terra insanguinibus: ⁊ polluta ẽ.
in operib suis. Cum gͦ manifesta sit his¬
toria qđ filii sint interfectores xp̃r ista
dicantur filii ꝑdicionis. aduersus eos
qui uolunt diuersas ẽẽ naturas. aliã¬
quȩ ꝑdita sit ⁊ mala. ⁊ saluari nequeat.
&e aliam bonã quȩ perire ñ possit. Si
enĩ ut illi putant filii ꝑdi cionis natu¬
rȩ pessimȩ sunt. quomͦ inuentũ ẽ. qđ
prius ꝑditum fuerat: Deniq in para¬
bolis penitentiũ. ⁊ oius ꝑdita de centũ
ouibus. ⁊ dragia quȩ de decẽ perie.¬
rat repperiunt᷑: ⁊ ꝑditus filius inuenit᷑.
De quo ad maiorẽ natu dixerat pat̾.

Expanded text:
scribitur: Commixti sunt gentibus, et scribitur: Commixti sunt gentibus, et didicerunt opera eorum, et servierunt sculptilibus eorum, et factum est eis in scandalum. Et immolaverunt filios suos et filias suas daemonibus, et effuderunt sanguinem innosanguinem filiorum et filiarum suarum, immolaverunt sculptilibus Chanaan. Et infecta est 670 terra sanguinibus, et polluta est in operibus suis . Cum ergo manifesta sit historia, quod filii sint interfectores  Al. intedicantur filii perditionis, adversum eos qui volunt essequae perdita sit et mala, et salvari nequeat, et aliam bonam, quae perire non possit. Si enim, ut illi putant, filii perditionis naturae pessimae sunt, quomodo inventum est quod prius perditum fuerat? Denique in parabolis poenitentium et ovis perditae de centum ovibus , et drachma quae de decem perierat reperiuntur, et perditus filius invenitur : de quo ad majorem natu dixerat pater:
Abbreviated transcription (Latin):
sum. immolantes paruulos in torrenti
onne uos estis filii ꝑditionis. semen
iniquũ. qui uacatis ad idola. sub ter
frondosas arbores in molantes filios
ur̃os inuallib in medio petrę̧: Uos
inquit ista fecistis quȩ p̃teritus sermo
narrauit: qui estis filii scelerati. siue
ꝑditionis. qualis fuit ⁊ uidas ꝓditor.
qui appellatus ẽ. filius ꝑdicionis. Et
sem̃ iniquũ siue mendax atq m̃dacii:
qui delectamini in dis subter omni
frondosa arbore. ⁊ immolatis filios
ur̃os in torrentib De quo ⁊ regum ac
paralypomenon narrat historia: quod
immnolauerinT diis filios suos &e in igne
consecrauerint. Quod quidẽ ⁊ achab
regem isrł ⁊ manassẽ regem uidã fecis¬
se ñ dubiũ ẽ: qui parricidio liberorũ.
ad ꝓpħarum sanguinẽ ꝑuenert̃. De
quo ⁊ osee. Immolatis ait homines. ui¬
tuli enĩ defecer̃: siue ut in hebrȩo
scriptũ ẽ. immolantes homines. uitu.¬
los ad orantes. Et in psalmis plenius

Expanded text:
sum, immolantes parvulos in torrentibsum, immolantes parvulos in torrentibNonne vos estis filii perditionis: semen iniquum, qui vocatis idola subter frondosas arbores: immolantes filios vestros in vallibus in medio petrae? Vos, inquit, ista fecistis, quae praeteritus sermo narravit. Qui estis filii scelerati, sive perditionis, qualis fuit et Judas proditor, qui appellatus est filius perditionis : et semen iniquum sive mendax atque mendacii, qui delectamini in diis subter omni frondosa arbore, et immolatis filios vestros in torrentibus . De quo et Regum ac Paralipomenon narrat historia, quod immolaverint diis filios suos, et in igne consecraverint . Quod quidem et Achab regem Israel, et Manassen regem Juda fecisse, non est dubium, qui a parricidio liberorum ad Prophetarum sanguinem pervenerunt, de quo et in Osee: Immolate, ait, homines, vituli enim defecerunt . Sive ut in Hebraeo scriptum est: Immolantes homines, vitulos adoratis. Et in psalmis plenius
Abbreviated transcription (Latin):
chũ in auguriatricẽ uertimus. qđ
scilicet semꝑ ierłm quȩ ẽ. mat̾ au¬
dientium idolatriȩ dẽdita fuerit.
Quã obrem appellat eos sem̃ adul-¬
teri siue adulterorũ: de quibus
dictum ẽ. ⁊ mechabant᷑ in lignũ &¬
inlapidẽ. Ac meretricis haud dubi¬
um quin eadẽ significet de qua supͣ
sion. Suꝑ quẽ inquit lusistis conspu-¬
entes faciem eius barbamq uellen-¬
tes: ⁊ suꝑ quẽ dilatastis ⁊ aperuistis
os ur̃m. ⁊linguã eiecistis. dicentes
ei samaritanꝰ es ⁊ dȩmoniũ habes:
& iterũ. iste ñ eiecit demonia nisi
in beelzebub principe demoniorũ.
Et postea in passione. Crucifige ta¬
lem. Et rursũ. Sanguis eius suꝑ
nos: ⁊ suꝑ filios nr̃os. Et alibi. Uab qͥ de¬
struit templũ ⁊ in triduo instaurat
illud. Alios saluos fecit. se ipsũ saluũ
facere ñ potest. Descendat nunc de
cruce. ⁊ credimꝰ ei. Nunqͥd non uos
filui scelestes semen mendax. qui conso¬
lamini inuis subt̃ om̃e lignũ frondo¬

Expanded text:
chum, in auguratricem vertimus, quod scilicet semper Jerusalem, quae est mater audientium, idololatriae dedita fuerit. Quamobrem appellat eos semen adulteri, sive adulterorum 669 de quibus dictum est: Et maechabantur in lignum et lapidem ac meretricis: haud dubium quin eamdem significet, de qua suprSion ? Super quem, inquit, lusistis, conspuentes faciem ejus, barbamque vellentes; et super quem dilatastis et aperuistis os vestrum, et linguam ejecistis, dicentes ei: Samaritanus es, et daemonium habes ? Et iterum: Iste non ejicit daemonia, nisi in Beelzebub principe daemoniorum . Et postea in passione: Crucifige, crucifige talem . Et rursum: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et alibi: Vah, qui destruis Templum, et in triduo instauras illud. Alios salvos fecit, seipsum salvum facere non potest. Descendat nunc de cruce, et credimus ei . Numquid non vos filii scelesti, semen mendax, qui consolamini in diis subter omne lignum frondo
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut cunctorũ pedib conculcent᷑.
Quã obrem monet dñs in euangłio ut
qui a ratri stiuam tenet: post tergũ
ñ respiciat. Quia uixta me disco¬
operusti ⁊ suscepisti adulterũ: dila¬
tasti cubile tuũ. ⁊ pepigisti cum eis.¬

Expanded text:
nisi ut cunctorum pedibus conculcentur. nisi ut cunctorum pedibus conculcentur. Quamobrem monet Dominus in Evangelio, ut qui aratri stivam tenet, post tergum non respiciat . Quia juxta me discooperuisti, et suscepisti adulterum: dilatasti cubile tuum: et pepigisti cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
sordib inquinatus sit: in tantũ ut
post fores domorũ idola ponerent.
quos domesticos appellant lares:
& tam publice quã priuatim. anima¬
rũ suarũ sangunẽ funderent. hoc
errore. ⁊ pessima consuetudine ue¬
tustatis. multarũ ꝓuinciarũ urbes
laborant. ipsaq roma orbis dña. in
singulis insulis domibꝰ  tutelȩ simnu¬
lachrũ. cereis uenerans ac lucernis:
quã ad tuitionẽ ȩdiũ isto appel¬
lant nomine: ut tam intrantes
quã exeuntes domos suas moliti cõ
moneantur erroris. heretici quoq
quorũ cor eleuat᷑ insuꝑbiã. ⁊ qui ec¬
clesiastica humilitate contẽpta. sib
excelsa ꝓmittunt. ascendunt dog¬
matũ suorũ montes sublimissimõs:
& illic suũ demonib cubile ꝓstitu¬
sunt retrorsũ. imitantes uxorẽ loth
mutant᷑ in statuã salis: habentes
imaginẽ ecclesiasticȩ conditurȩ. &
saporẽ pęnitus ñ habentes. Qui pici¬
untur foras ⁊ in nichil utiles sunt:

Expanded text:
sordibus inquinatus sit, intantum ut sordibus inquinatus sit, intantum ut post fores domorum idola ponerent, quos domesticos appellant Lares, et tam publice quam privatim animarum suarum sanguinem funderent. Hoc errore et pessima consuetudine vetustatis multarum provinciarum urbes laborant: ipsaque Roma orbis domina in singulis insulis domibusque, Tutelae simulacrum cereis venerans ac lucernis, quam ad tuitionem aedium isto appellant nomine, ut tam intrantes quam exeuntes domos suas, inoliti semper commoneantur erroris. Haeretici quoque, quorum cor elevatur in superbiam, et qui Ecclesiastica humilitate contempta, sibi excelsa promittunt, ascendunt dogmatum suorum montes sublimissimos, et illic suum daemonibus cubile prostitusunt retrorsum, imitantes uxorem Lot , mutantur in statuam salis, habentes imaginem Ecclesiasticae conditurae, et saporem penitus non habentes: qui projiciuntur foras, et in nihil utiles sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
culus hereditatis eius isrł. Ec in acti¬
bus apłorũ refertur: qđ in partẽ sor¬
temq pauli ⁊ silȩ. plurimi sederint.
Qui gͦ fuerint pars ⁊ sors dñi: sic̃ leui¬
tȩ habebunt partẽ dñi. ⁊ dicere poter̃
cũ daiuid. pars mea dñs. Iuȩ possumꝰ
⁊ suꝑ hereticorũ ꝑsonã accipere. Ipsi
bamina defendunt. facientes abscon¬
dite quȩ turpe ẽ. dicere. & captiuas
ducentes mulierculas oneratas pecca¬
tis: quȩ ducunt᷑ uariis desideriis sẽꝑ
discentes. ⁊ nunquã ad scientiã ueri¬
tatis ꝑuenientes. Cum gͥ ista in utraq
impietate faciant impii. non ne ius¬
tum ẽ. dĩ contra eos iracundiã ꝓuo
immolares hostias: ⁊ post ostium et
retro postẽ posusti memorialẽ tuũ.¬
Septua ginta similit̃. Qđ in excelsis
montib collibusq dus gentiũ isrł ho¬
stias immolarit. ⁊ quasi ꝓcacissima
meretrix cunctis dȩmonib diuarica¬
uerit pedes suos: sacra narrao bistoria.
Nullusq fuerit locus qui ñ idolatriȩ

Expanded text:
ulus haereditatis ejus Israel . Et in Actibus Apostolorum refertur, quod in partem sortemque Pauli et Silae plurimi se dederint. Qui ergo fuerint pars et sors Domini, sicut Levitae, habebunt partem Domini et dicere poterunt cum David: Pars mea Dominus . Quae possumus et super haereticorum persona accipere: ipsi bamina effundunt, facientes abscondite, quae turpe est etiam dicere, et captivas ducentes mulierculas oneratas peccatis, quae ducuntur variis desideriis, semper discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes . Cum igitur ista in utraque impietate faciant impii, nonne justum est Dei contra eos iracundiam provimmolares hostias. Et post ostium, et retro postem posuisti memoriale tuum. LXX similiter. Quod in excelsis montibus collibusque diis gentium Israel hostias immolarit, et quasi procacissima meretrix cunctis daemonibus divaricarit pedes suos, sacra narrat historia: nullusque fuerit locus qui non idololatriae
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ sapimꝰ quã necesse ẽ. De quib
dictũ ẽ dixit stultus in corde suo ñ
est ds̃. Pietas quoq ⁊ uera religio: ua
regia ẽ. Declinat ad dexterã: qui
sũꝑstitiosus ẽ. ⁊ meretur audire. ne
sis iustus multũ. Ad sinistrã: qͥ ne¬
gligit cultũ dĩ. ⁊mnt̾ hedos hircosq
numerat᷑. Liberalitas quoq ⁊ dis¬
pensatio uirtus inaxima ẽ: aqua decli¬
nat addexterã qui parcus ẽ. ⁊ ñ solũ
aliis sed ne sibi quidẽ tribuit quod
necesse ẽ Ad sinistram: qui comedit
substantiã suã cũ meretricib ⁊ dicit
cũ isrł. manducemꝰ ⁊ bibamꝰ. cras enĩ
moriem. Fortitudo etiã atq constanti¬

Expanded text:
minus sapimus quam necesse est. De quibus minus sapimus quam necesse est. De quibus dictum est: Dixit stultus in corde suo, non est Deus . Pietas quoque et vera religio, via regia est. Declinat ad dexteram, qui superstitiosus est, et meretur audire, Ne sis multum justus . Ad sinistram, qui negligit cultum Dei, et inter haedos hircosque numeratur. Liberalitas quoque 675 et dispensatio virtus maxima est, a qua declinat ad dexteram, qui parcus est, et non solum aliis, sed ne sibi quidem tribuit quod necesse est. Ad sinistram, qui comedit substantiam suam cum meretricibus, et dicit cum Israel: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Fortitudo etia
Abbreviated transcription (Latin):
propt̾ea non rogasti me. Qui ambu¬
lat una uia ⁊ regia ñ laborat: de qua
ꝑmorsen p̃cepit ds̃. Uia regia ambu¬
labis : ⁊ ñ declinabis ad dexterã neq
ad sinistrã. Una uia ẽ. ueritatis. quȩ¬
dicit in euangłio. Ego uia: ⁊uita. et
ueritas. Et multȩ sunt mendatiorũ
ue: ꝑ quas nunc ambulasse arguit᷑
ierłm. Quarũ uiarũ ds̃ sciens diffe.¬
rentiã : supra loquit᷑ ad errantes.
Non sicut uia mea uiȩ ur̃ȩ. Quȩ di¬
cunt dũo confitentes. Declinare fe¬
cisti uias nr̃as auiis tuis. Cognita gͥ
una uia regia: uid eamꝰ quȩ dextie
iue sint ⁊ sinistrȩ. ꝑ quas prohibemꝰ
incedere. Uia regia temperata est.
nec plus habens nec minus. Uerbi
gr̃a. Uia recta ⁊ regia prudentia ẽ.
Declinabimꝰ ad dexterã : si plus sa
prudentior erat om̃ib bestiis in pa¬
radiso. ⁊ filii prudentiarũ. pruden¬
tiores sunt filiis lucis. Ad sinistramꝙ
diuertimꝰ: quando stulti sumus.⁊

Expanded text:
propterea non rogasti me. Qui ambupropterea non rogasti me. Qui ambulat in via una et regia, non laborat, de qua per Moysen praecepit Deus: Via regia ambulabis, et non declinabis ad dexteram neque ad sinistram . Una dicit in Evangelio: Ego sum via, veritas et vita : et multae mendaciorum viae, per quas nunc ambulasse arguitur Jerusalem, quarum viarum Deus sciens differentiam, supra loquitur ad errantes: Non sicut viae meae, viae vestrae , quae dicunt Domino confitentes: Declinare fecisti vias nostras a viis tuis . Cognita igitur una via regia, videamus quae dextrae viae sint et sinistrae, per quas prohibemur incedere. Via regia temperata  Al. temperantia est, nec plus in se habens nec minus. Verbi gratia, via recta et regia, prudentia est. Declinamus ad dexteram, si plus sap. qua serpens prudentior erat omnibus bestiis in paradiso : Et filii tenebrarum prudentiores sunt filiis lucis . Ad sinistramque divertimus, quando stulti sumus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicauie fornicationẽ suã: ut non se¬
mel nec cũ uno. sed frequent̃: ⁊cũ plu¬
a se longe recedere: uł angelos qui in
eius p̃sidiis erant. uł scõs uiros qui ab
huiꝰcemodi meretricis consortio reces¬
serunt. Qđ quidẽ ⁊ de hereticis pos¬
sumꝰ dicere. qui derelicto dõ suo. secun¬
tur errores: ⁊ putant se aliquid plus
habere cũ sequentes mendacia ꝑdide.¬
runt ueritatẽ. Et multiplicaueruit
fornicationẽ suã ñ in uno dogmate
sed in plurib. ⁊ fecer̃ a se ecclesiarum
p̃sides angelos recedere. Qui ñ conten¬
ti fornicatione uicina. mittunt legatos
ultra t̾minos suos ad gentiliũ dogna¬
ta. ⁊ errores gentiũ barbarorũ: ut no¬
uitate sermonũ decipiant audientes.
N multitudine iuȩ tuȩ laborasti: ⁊ñ
dixisti quiescam. Uitam manꝰ tuȩ in¬
uenisti: ꝓpt̾ea non rogasti me. Lxx.¬
Uultis itinerib tuis laborasti: ⁊ non
dixisti desinam. Confortata fecistihȩc:

Expanded text:
tiplicavit fornicationem suam, ut non setiplicavit fornicationem suam, ut non semel cum uno, sed frequenter et cum plutos fecit a se longe recedere: Angelos qui in ejus praesidiis erant, vel sanctos viros qui ab hujuscemodi meretricis consortio recesserunt. Quod quidem et de haereticis possumus dicere, qui derelicto Deo, suos sequuntur errores, et putant se aliquid plus habere cum sequentes mendacia, perdiderint veritatem, et multiplicaverint fornicationem suam, non in uno dogmate, sed in pluribus, et fecerint a se Ecclesiarum praesides Angelos recedere: qui non contenti fornicatione vicina, mittunt legatos ultra terminos suos ad gentilium dogmata et errores gentium barbararum, ut novitate sermonum decipiant audientes. In multitudine viae tuae laborasti, et dixisti: Quiescam: vitam manus tuae invenisti, pMultis itineribus tuis laborasti, et non dixisti, desinam: confortata fecisti haec:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ea humilitate quȩ in laude ẽ : sed qͦ
ã mon sororẽ fuã thamar humiliaue¬
rat. Et reuera grandis humilitas immo
usq ad inferos p̃cipitatio: deluce &e
culmine castitatis. in tenebris lupana¬
ris. immo in baratrũ libidinũ p̃cipita¬
ri. Cui dicit᷑ in alio loco: usq ad
inferos deduceris. luxta lacx. in his tĩ¬
que dissonant. hic michi sensus uide¬
tur. Putasti meretrix qd siame reces¬
sisses. ⁊ iunxisses amatorib tuis: plus
aliquid inuenires. Cui ⁊ ꝑ ierechiel
loquit᷑ ds̃. Omĩb meretricib dant᷑
mercedes : tu aut̃ dedisti mercedes.
& in te ꝑuersũ factũ est istud. Non
solũ enĩ nichil accepisti ab amatorib
tuis: sed etiã ea quȩ auiro acceperas
ꝑdidisti. Quodq sequitꝰ dilatasti eu¬
bile tuũ. ⁊ pepigisti cũ eis: in lxx. ñ
habetur. Hȩc dilexit dormientes secĩ
speculatores cȩcos. ⁊ canes mutos. qͥ dor¬
mientes uid ent sõnia uanitatis.⁊ mul¬

Expanded text:
Non ea humilitate quae in laude est, sed qua Non ea humilitate quae in laude est, sed qua Ammon sororem suam Thamar humiliaverat . Et revera grandis humilitas, immo usque ad inferos praecipitatio, de luce et culmine castitatis in tenebras lupanaris, immo in barathrum libidinum praecipitari. Cui dicitur in alio loco: Usque ad inferos deduceris. Juxta LXX, in his quae dissonant, hic mihi sensus videtur: Putasti, meretrix, quod si a me recessisses et junxisses te amatoribus tuis, plus aliquid invenires? Cui et per Ezechiel loquitur Deus: Omnibus meretricibus dantur mercedes; tu autem dedisti mercedes, et in te perversum factum est istud . Non solum enim nihil accepisti ab amatoribus tuis, sed etiam ea quae a viro acceperas, perdidisti. Quodque sequitur: Dilatasti cubile tuum, et pepigisti cum eis, in LXX non habetur. Haec dilexit dormientes secum speculatores caecos, et canes mutos, qui dormientes vident somnia vanitatis. Et mul
Abbreviated transcription (Latin):
luerit: sed in templo quoq posuerit
simulachrũ baal : qđ ietechiel quoq
ꝑ fosso pariete uidisse se dicit. Dilexis¬
ti inquit stratũ eorũ manu aꝑta: ut
ñ erubesceres in peccato tuo. nec forni¬
cationis cuperes abscondere turpitudi¬
nẽ.:sed tota libertate peccares. Et or¬
nasti te regi unguento: ⁊ multiplicasti
idola tua. & est sensus. Uaria ornam̃ta
quȩsisti: ut & uisu ⁊ odore adulteros
ꝓuocares. Quod aut̃ dicitur ornasti te
regi: duplicit̃ intelligit᷑. Aut regi dõ
dum his ornaris quȩ ille dederat. ⁊ ido¬
lis ꝓstitueres: aut certe regi idolo am¬
monitarũ: qui appellatur moloch. &
in lingã nr̃am regem sonat: quẽ iuxta
lxx. in aliis locis melchom legimꝰ Et
misisti legatos tuos ꝓcul: ut ñ solũ in
iucinarũ gentiũ idolis. sed in longe po¬
sitarũ haberes studiũ fornicandi. Sig¬
nificat aut̃ baby lonios deos. ⁊ egiptio¬
os. Et humiliata es ait usq ad inferos.

Expanded text:
luerint, sed in Templo quoque posuerint luerint, sed in Templo quoque posuerint simulacrum Baal, quod Ezechiel quoque perfosso pariete vidisse se dicit. Dilexisti, inquit, stratum eorum manu aperta , ut non erubesceres in peccato tuo, nec fornicationis cuperes abscondere turpitudinem, sed tota libertate peccares. Et ornasti te regi unguento, et multiplicasti idola tua. Et est sensus: Varia ornamenta quaesisti, ut et visu et odore adulteros provocares. Quod autem dicitur: ornasti te regi unguento, dupliciter intelligitur: aut regi Deo, dum his ornaris quae ille dederat, et idolis prostitueris: aut certe regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, et in lingua nostra, regem sonat: quam juxta LXX in aliis locis Melchom legimus . Et misistis legatos tuos procul, ut non solum in vicinarum gentium idolis, sed et in longe positarum haberes studium fornicandi. Significat autem Babylonios deos et Aegyptios. Et humiliata es, ait, usque ad inferos.
Abbreviated transcription (Latin):
ornasti te regi unguento. ⁊ multipli¬
casti pigm̃ta tua. Misisti legatos tuõ
ꝓcul: ⁊ humiliata es usq ad inferos.
lcx. Putabas quia si a me recessis¬
ses. plus aliqͥd haberes: dilexisti dor¬
mientes. ⁊ multiplicasti fornicationẽ
tuã cũ eis. Multosq fecisti pcul ate.
⁊ misisti legatos ultra t̾minos tuos:
⁊humiliata es usq ad inferos. Primũ
bebraicũ disseramꝰ : qđ in hoc loco mu¬
ltũ distat a septuaginta. Ad quam
supra dixerat suꝑ montẽ ex celsum &
sublimẽ posiusti cubile tuũ. ⁊ qua¬
si meretricẽ arguerat. in introitu do¬
morũ ⁊ locis tenebrosis. post hostia pro¬
stitutã. ut quicũq edes uellet intrare.
baberet ante oculos expositã uolun¬
tatẽ eandẽ nunc quasi uxorẽ adul
rit ⁊ discoo peruerit palliũ. immo di¬
latauerit stratũ suũ. ⁊ fecerit pactũ
quasi dotis instrum̃ta conficiens cũ
adulteris. Hoc aut̃ dicit: ut ostendat
qđ non solũ in agris ⁊ domib idola co¬

Expanded text:
nguento, et multiplicasti pigmenta tua. Misisti legatos tuos procul, et humiliata es usque ad inferos. LXX: Putabas quoniam si recessisses a me, plus aliquid haberes. Dilexisti dormientes tecum, et multiplicasti fornicationem tuam cum eis, multosque fecisti procul a te, et misisti legatos ultra terminos tuos, et humiliata es usque ad inferos. Primum Hebraicum disseramus, quod in hoc loco multum distat a LXX. Ad quam supra dixerat: Super montem excelsum et sublimem posuisti cubile tuum, et quasi meretricem arguerat, in introitu dom et in locis tenebrosis, post ostia prostitutam, ut quicumque aedes vellet intrare, haberet ante oculos expositam voluptatem: eamdem nunc quasi uxorem adultrit, et discooperuerit pallium, immo dilataverit stratum suum, et fecerit pactum, quasi dotis instrumenta conficiens cum adulteris. Hoc autem dicit, ut ostendat quod non solum in agris et domibus idola co
Abbreviated transcription (Latin):
huc filui iniqui: sem̃ adulterorũ
⁊ meretricis. In quo lusistis: Super:
quẽ aperuistis os ur̃m: & suꝑ quo
eiecistis linguã urãm : Sublato uis¬
to cuiꝰ sepultura in pace ẽ. immo sub¬
lata de medio: uos qui estis filii mi¬
quitatis accedite ad me. ⁊ audite
quȩ dicã. Quomͦ enĩ qui facit in iqͥ¬
tatẽ seruus ẽ. iniquitatis: sic qui
iuxta uidam ꝓditorẽ filius ẽ ꝑdi¬
cionis. appellari potest filius iniqͥ

Expanded text:
huc, filii iniqui, semen adulterorum huc, filii iniqui, semen adulterorum et meretricis in quo lusistis? super quem aperuistis os vestrum: et super quo ejecistis linguam vestram? Sublato justo, cujus sepultura in pace est, immo sublato de medio, vos qui estis filii iniquitatis, accedite ad me, et audite quae dicam . Quomodo enim qui facit iniquitatem, servus est iniquitatis, sic qui juxta Judam proditorem, filius est perditionis, appellari pote
Abbreviated transcription (Latin):
ris instrum̃ti concussam magis esse
quã motã. & non tam apłm de psalmo
t̃cio decimo sumpsisse qđ in hebra¬
ico ñ habetur : quã eos qui artẽ con¬
texendarũ int̾se scripturarũ apłi
nesciebant. quȩsisse aptũ locũ ubi
assumptũ ab eo ponerent testimoniũ:
qđ absq auctoritate inscriptura po-¬
situm ñ putabant. Deniq om̃s gre¬
ciȩ tractatores qui nobis erudicioniꝰ
suȩ in psalmos cõmentarios reliquer̃
hos uersiculos ueru annotant atq
p̃tereunt: liquido confitentes ini
hebraico ñ haberi nec ẽẽ. in septua¬
ginta interp̃tib sed in editione uulga¬
ta. quȩ grece bxoiH dicitur : & in
toto orbe diuersa ẽ. Sed iã tempus
est ut cepto incumbamꝰ operi: ⁊ re.¬
liqua ꝑsequamur. Uos autẽ ac¬
cedite huc filii auguriatricis: sem̃
adulteri ⁊ fornicariȩ. Suꝑ quẽ lusi¬
stis : Suꝑ quẽ dilatastis os. ⁊ ei ecistis
linguã : bex Cos aut̃ accedite

Expanded text:
ris Instrumenti concussam magis esse ris Instrumenti concussam magis esse quam motam. Et non tam Apostolum de psalmo tertio decimo sumpsisse, quod in Hebraico non habetur, quam eos qui artem contexendarum inter se Scripturarum Apostoli nesciebant, quaesisse aptum locum, ubi assumptum ab eo ponerent testimonium, quod absque auctoritate in Scriptura positum non putabant. Denique omnes Graeciae tractatores, qui nobis eruditionis suae in Psalmos Commentarios reliquerunt, hos versiculos veru annotant atque praetereunt, liquido confitentes in Hebraico non haberi, nec esse in Septuaginta Interpretibus, sed in editione Vulgata, quae Graece κοινὴ dicitur, et in toto orbe diversa est. Sed jam tempus est, ut coepto incumbamus operi, reliqua persequamur. Vos autem accedite huc, filii auguratricis: semen adulteri et fornicariae super quem lusistis? super quem dilatastis os, et ejecistis linguam? LXX: Vos autem accedite
Abbreviated transcription (Latin):
primi uersus sepulchrũ patens ẽ. gut¬
tur eorũ linguis suis dolose agebant:
quinti psalmi sunt. Illud autẽ quod
sequit᷑ uenenũ aspidũ sub labiis eoꝵ:
centesimi tricesimi nom psalmi est.
Rursumq qđd dicit᷑ quorũ os maledi¬
ctione ⁊ a maritudine plenũ ẽ: de
nono psalmo sumptum ÷. Tres autẽ
uersiculi qui secuntur ueloces pedes
eorũ ad effundensũ sanguinẽ. contri
tio ⁊ infelicitas in uiis eorũ ⁊uiã paci ᷤ
in sexto decimo explanationis eius li¬
bro quẽ nunc dictare cupio expositu¬
rus sum. Ultimus aut̃ uersus id est
octauus. ñ est timor dĩ ante oculos eo¬
rũ: in trigesimi quinti psalmi princi¬
pio ẽ. Nec in hoc cuiquã uideat᷑ esse
diuersũ: si qđ in suis locis numero
dicit᷑ singulari ab apło pluralit̃ po¬
nitur. qui scribebat ad plurimos ⁊
in unũ sensũ multa cogebat exẽpla.
Arbitror solutã questionẽ tuã : &
nr̃am regulã suꝑ translationẽ uete¬

Expanded text:
primi versus: Sepulcrum patens est gutprimi versus: Sepulcrum patens est guttur eorum: linguis suis dolose agebant, quinti psalmi sunt . Illud autem quod sequitur: Venenum aspidum sub labiis eorum, centesimi tricesimi noni Psalmi est . Rursumque quod dicitur: Quorum os maledictione et amaritudine plenum est, de nono psalmo sumptum est . Tres autem versiculi qui sequuntur: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem: Conts in viis eorum: Et viam pacis non in decimo sexto explanationis ejus libro, quem nunc dictare cupio, expositurus sum. Ultimus autem versus, id est, octavus: Non est timor Dei ante oculos eorum, in tricesimi quinti psalmi principio est. Nec in hoc cuiquam videatur esse diversum, si quod in suis locis numero dicitur singulari, ab Apostolo pluraliter dicatur, qui scribebat ad plurimos, et in unum sensum multa cogebat exempla. Arbitror solutam quaestionem tuam, et nostram regulam super translatione vete
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ. Contritio ⁊ infelicitas in
ui ĩs eorũ. ⁊ uiã pacis ñ cognouer̃ non
est timor dĩ ante oculos eorũ. Quod
cũ audissẽ: quasi afortissimo pugillo
ꝑcussus essem. cȩpi tacitus estuare: ⁊
stuporem m̃tis uultus pallore signare
Hebrȩus in quã ex hebrȩis. scdm̃ legẽ
pharisȩus. eruditusq ad pedes gama¬
liel: aut ignorauit hȩc. aut eorũ qui
lecturi erant abusus ẽ. ignorantia.
Quorũ alterũ eruditi alterũ callidi
est ad malitiã: nec eiꝰ qui dixerit. ⁊ si
imperitus sermone ñ tam̃ scientia. &
iterũ. In simplicitate. ⁊ sinceritate: an¬
nuntiaui uobis uerbũ. Tandẽ in memet
reuersus unius diei spaciũ postulaui:
ut responsio mea nequaquã argum̃tũ
humani ẽẽt. ingenii. sed fructus assiduȩ
lectionis. Itaq omnẽ scripturã mentẽ
ꝑlustrans : animaduerti sicut om̃is pę̧¬
ne ad romanos epła de ueteri structa
instrum̃toꝵ sic &e hoc testimoniũ de
psalmis ⁊ isaiã eẽ. contextũ. Nã duo

Expanded text:
in viis eorum: Et viam pacis non cognoverunt: Non est timor Dei ante oculos eorum . Quod cum audissem, quasi a fortissimo pugile percussus essem, coepi tacitus aestuare, et stuporem mentis vultus pallore signare. Hebraeus, inquam, ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, eruditusque ad pedes Gamalielis, aut ignoravit haec, aut eorum, qui lecturi erant, abusus est 667-668 ignorantia . Quorum alterum ineruditi, alterum callidi est ad malitiam, nec ejus qui dixerit: Et si imperitus sermone, non tamen scientia ; et iterum: in simplicitate et sinceritate annuntiavi vobis verbum . Tandem in memet reversus, unius diei spatium postulavi, ut responsio mea nequaquam argumentum humani esset ingenii, sed fructus assiduae lectionis. Itaque omnem Scripturam mente perlustrans, animadverti, sicut omnis pene ad Romanos Epistola de veteri structa est Instrumento, sic et hoc testimonium de Psalmis, et Isaia esse contextum . Nam duo
Abbreviated transcription (Latin):
seos ubi scriptum ÷ t̾ra aut̃ erat inuisibilis
& composita: cȩteri transtuler̃. terra aut̃
erat inanis & nichili. Quantos reges. ⁊ gre¬
ca.⁊ barbara. romanaq narrat historia.
multitudo: Ubi regum incredibilis poten¬
tia : Quiꝰ de ueterib loquar : Presentia ex¬
empla nos doceant ẽẽ. principes quasi ni¬
chili : ⁊ uidices t̃rȩ quasi mane reputari.
Qui principes t̃rȩ ⁊ udices. siue ut alii sus¬
picantur cęli. nec sati sunt nec plantati.
nec firma radice solidati: & repente iussi¬
one dĩ ita auferuntur ⁊ pereunt. quasi
stipula turbine ⁊ tempestate raptetur:
luxta illud qđ scriptũ ẽ. & transiui ⁊ ñ¬
erat : ⁊ quęsiui eũ ⁊ non ÷ inuentus locus
eius. Cum gͦ tanta sit potentia creatoris
atq maiestas. cui dm̃ similitudini cõpara¬
tis : & ñ potius excreaturarũ magnitudi¬
ne intelligitis conditorẽ : Si ñ creditis
uerbis. saltim oculis ur̃is credite: & ex cȩ¬
lorũ elementorũq om̃ium seruitute po

Expanded text:
scriptum est: Terra autem invisibilis, et incomposita , caeteri transtulerunt: Terra autem erat inane et nihili. Quantos reges et Graeca et Barbara, Romanaque narrat historia! multitudo? Ubi regum incredibilis potentia? Quid de veteribus loquar? praesentia exempla nos doceant, esse principes quasi nihili, et judice terrae quasi inane reputari. Qui principes et judices terrae sive, ut alii suspicantur, coeli nec sati sunt, nec plantati sunt, nec firma radice solidati, et repente jussione Dei ita auferuntur et pereunt, quasi stipula a turbine et tempestate raptatur; juxta illud quod scriptum est: Et transivi, erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Cum ergo tanta sit potentia Creatoris atque majestas, cui Deum similitudini comparatis? et non potius ex creaturarum magnitudine intelligitis conditorem? Si non creditis verbis, saltem oculis vestris credite; et ex coelorum elementorumque omnium ser
Abbreviated transcription (Latin):
animantia : Rursum ⁊in hoc loco Rmira¬
dia pars sphere t̾ras operiat. cũ in hebra¬
ico non fornice sed doc. id ÷ tenuissimum
puluerẽ legerimꝰ ꝓ quo saliua quȩ ꝓici¬
tur in terrã ⁊ pulueri cõmiscet᷑ ideperit
ostendit uniuersã corporũ magnitudinẽ
ꝓnichili reputandã. Qui autẽ extendit
cȩlos ⁊ expandit eos. ut uł supra habita¬
rent angelorũ multitudines. uł subter
homines morarent᷑. & quasi magnã ratio¬
nabilib creaturis fecit domũ: ipse ꝓqua¬
litate temporũ principes constituit. siue
secretorũ scrutatores ut sint quasi ñ sint.
& udices terrȩ uelut in ane fecit.: ⁊ꝓ quo

Expanded text:
animantia? Rursum et in hoc loco ἡμικύdia pars sphaerae terras operiat: cum in Hebraico non fornicem, sed DOC, id est, tenuissimum pulverem legerimus. Pro quo saliva quae projicitur in terram, et pulveri commiscetur, et deperit, ostendit universam corporum magnitudinem pro nihili reputandam. Qui autem extendit coelos et expandit eos: ut vel supra habitarent Angelorum multitudines, vel subter homines morarentur, et quasi magnam rationabilibus creaturis fecit domum: ipse pro qualitate temporum principes constituit, sive secretorum scrutatores, ut sint quasi non sint; et judices terrae velut inane fecit. Pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in psalmis canit᷑. Qui numerat multi¬
tudinẽ stellarũ: ⁊ om̃s eas nomine uocat.
Siue militiã cęli. angelos in terp̃ temur. &
om̃s cȩlorũ exercitus. De quib ⁊ in dam¬
ele loquit᷑. Milia miliũ ministrabant ei:
& decies centena milia assistebant illi. Un
ham numerare ñ potuit illi numerata
sint. ⁊ seruiant officio delegatiuo. dum
eundẽ cȩli cursũ sol uno anno. lucifer ues¬
ꝑq biennio. luna singulis explet mensib :
om̃sq stellae. certis temporib ꝑagrant.
& quȩdã ex his uocantur errantes. aq
inȩquales. qͦrũ motus oculis ñ mente con¬
spicimꝰ. ⁊ nec tam intelligimꝰ quã miram᷑.
Magnitudo enĩ fortitudinis dĩ : suo facit
ordine cunta seruire. Siue iuxta lxx.¬

Expanded text:
 in Psalmis canitur: Qui numerat multitudinem stellarum: et omnes eas ex nomine vocat . Sive militiam coeli, Angelos interpretemur, et omnes coelorum exercitus, de quibus et Daniel loquitur: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant illi . Unham numerare non potuit, illi numerata sint, et serviant officio delegato : dum eumdem coeli cursum sol uno anno, lucifer vesperque biennio, luna singulis explet mensibus, omnesque stellae certis temporibus peragunt, et quaedam ex iis vocantur errantes, atque inaequales earum motus oculis, non mente conspicimus, nec tam intelligimus, quam miramur. Magnitudo enim fortitudinis Dei suo facit ordine cuncta servire. Sive juxta Se
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ecce ego p̃parabo tibi carbunculũ
lapidẽ tuũ. ⁊ fundam̃ta tua saphirũ::
& ponã. ꝓpugnacula tua iaspim ⁊ por:¬
tas tuas lapides cristalli. ⁊ muros tuo ᷤ:
lapides electos : ⁊ om̃s filios tuos disci-
pulos dĩ. ⁊ multa pax erit filiis tuis.:
& in iusticia ȩdificaberis. Ubi nos dixi¬
mus sternã ꝑ ordinẽ lapides tuos. in
in stibio lapides tuos. Insimilitudinẽ
comptȩ mulieris quȩ oculos pingit
stibio: ut pulchritudinẽ significet ei¬
uitatis. & ubi nos iaspidẽ. sequentes
septuaginta diximꝰ. in hebraico scriptũ
habet chod cohd qđ solus simmnachus.
quoq in cuiꝰ loco apud hebreos ecda le¬
gitur : simmachꝰ ⁊ theodotio scultura

Expanded text:
 Ecce ego praeparabo tibi carbunculum lapidem, et fundamenta tua sapphyrum, et propugnacula tua jaspidem, et portas tuas lapidem crystallum, et circuitum tuum lapides electos, et omnes fipulos Dei, et multa pax erit filiis tuis, et in justitia aedificaberis. Ubi nos diximus: Sternam per ordinem lapides tuos, in in stibio lapides tuos, in similitudinem comptae mulieris, quae oculos pingit stibio, ut pulchritudinem significet civitatis. Et ubi nos jaspidem, sequentes LXX, diximus, in Hebraico scriptum habet CHODCHOD , quod solus Symmachus quoque in cujus loco apud Hebraeos ECDA legitur, Symmachus et Theodotio, scalptura
Abbreviated transcription (Latin):
ped es euangelitantes auditũ pacis. &
reliqua: paulus sequens sensũ hebrai¬
ce ueritatis ponit in epła ad romanos.
Quã speciosi pedes euangelitantiũ bona
euangelitantiũ pacem: Apłos intelligi
uolens. quorũ dñs lauit pedes. ut mundi
&e pulchri essent ad p̃dicandũ. ⁊ toto
orbe discurrendũ: breuiq doctrina xp̃i
greci: aut tempus significat. aut pul¬
chritudinẽ. Si tempus. illi aptabitur.
Tempore oportuno audiui te: ⁊ in die
salutis adiutor fui tui. Unde ⁊ infert a¬
postolus. Ecce nunc tempiis acceptabile.
ecce nunc dies salutis. O portuno enim
tempore. ꝓcunctis sanguinẽ fudit. quan¬
do om̃s declinauer̃ simul inutiles facti
eran᷑ non erat qui faceret bonũ. ñ erat
usq ad unũ: ut ꝓ om̃ĩb gustaret mor

Expanded text:
pedes evangelizantis auditum pacis, et reliqua, Paulus sequens sensum Hebraicae Veritatis, ponit in Epistola ad Romanos: Quam speciosi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem : Apostolos intelligi volens, quorum Dominus lavit pedes , ut mundi et pulchri essent ad praedicandum, et in toto orbe discurrerent, brevique doctrina Christi tem sermonis Graeci, aut tempus significat, aut pulchritudinem. Si tempus, illi aptabitur: Tempore opportuno audivi te, et in die salutis adjutor tui fui . Unde infert Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Opportuno enim tempore pro cunctis sanguinem fudit: quando omnes declinaverunt, simul inutiles facti erant. Non erat qui faceret bonum, non erat usque ad unum : ut
Abbreviated transcription (Latin):
& ululate : qm̃ uos causa estis riunȩ po¬
puli. Porro uixta anagogen hoc possumꝰ
dicere. qđ descendat in ȩgyptum biuiꝰ
scłi popłs dĩ ꝓpria uoluntate. quando
amator magis uoluptatũ quã dĩ est: &¬
non audit illud ꝓpheticũ. Uae qui des¬
cendunt in egiptum ad auxiliũ. Quieũ
uitiis fuerit delinitus. ⁊ habitauerit in
loco aquarũ ⁊ fluminũ. qui castitatis
non habet societatẽ: tunc uiolent̃ tra¬
ditur assiris ut dominent᷑ ei qͥ postea
in peccato arguant. atq conuncant:
lpsi sunt enĩ ⁊inimici ⁊ iudices: de qͥ¬
bus loquit᷑ adisrł. Et nunc qͥd tibiẽ

Expanded text:
et ululate, quoniam vos causa estis ruinae poet ululate, quoniam vos causa estis ruinae populi. Porro juxta anagogen hoc possumus dicere, quod descendat in Aegyptum hujus saeculi populus Dei propria voluntate, quando amator magis voluptatum quam Dei est, et non audit illud propheticum: Vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium . Qui cum vitiis fuerit delinitus, et habitaverit in loco aquarum et fluminum, qui castitatis non habet siccitatem: tunc violenter tradetur Assyriis, ut dominentur ei, qui eum postea in peccato arguant atque convincant. Ipsi sunt enim et inimici et vindices, de quibus loquitur ad Israel: Et nunc quid ti
Abbreviated transcription (Latin):
re uix poterant: uocẽ de aditis templi exis.¬
se dicentiũ. Transeamꝰ ex his sedibus. In qͦ
consideranda sermonũ ꝓprietas. qđ non
dixerint recedamꝰ: sed transeamus ad
popłm gentiũ. Unde ⁊ uelũ templi a
summo usq ad deorsum scissum ÷ in duaᷤ
partes. ut om̃s uidȩorũ cerimoniȩ pan¬
derentur: ⁊ eo tempore impleret᷑. quod
in hoc eodẽ ꝓpħa dicit᷑. Ex syon egredi¬
etur lex. ⁊ uerbũ dñi de ierłm: ⁊ iudica¬
bit int̾ gentes multas usq in longinquũ.
ln om̃em enĩ t̾ram exiuit sonus eorũ: &
int̾minos orbis uerba eorũ. Et in omni
loco dõ offertur incensũ. ⁊ hostia mun¬
da. Quando ꝓpheticus sermo completus
est recordabuntur ⁊ redibunt ad dñm¬
in om̃s fines terrȩ & ad orabunt in cons¬
pectu eius om̃s familiȩ gentiũ: qm̃ dñi ẽ.
regnũ. & ipse dominabit᷑ gentiũ. Unde
dicit᷑ ad principes iudȩorũ ad miramini

Expanded text:
re vix poterant, vocem de adytis Templi exisre vix poterant, vocem de adytis Templi exisse dicentium: Transeamus ex his sedibus. In quo consideranda sermonum proprietas, quod non dixerint, recedamus, sed transeamus ad populum gentium. Unde et velum Templi a summo usque deorsum scissum est in duas partes, ut omnes Judaeorum caeremoniae panderentur, et eo tempore impleretur, quod in hoc eodem Propheta dicitur: Ex Sion egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem. Et judicabit intterram exivit sonus eorum, et in terminos orbis verba eorum . Et in omni loco Deo offertur incensum, et hostia munda , quando propheticus sermo completus est: Recordabuntur et redibunt ad Dominum omnes fines terrae: et adorabunt in conspectu ejus omnes familiae gentium; quoniam et ipse dominabitur gentium . Unde dicitur ad principes Judaeorum: Admiramini,
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemat᷑ : ut sub audiatur in sina¬
gogis ur̃is. qui diebus ac noctib blas¬
phemant saluatorẽ : ⁊ sub nomine ut
sepe iam dixi nararenorũ. ter in die
in xp̃ianos conger̃ maledicta. Illis itaque
blasphemantib ⁊ maledicentib dño. popłs
euis de qͦ crebro iam dictum ÷. id ÷ populus
xp̃ianus. sciet nom̃ illiꝰ qui uenturus est in
in egyptũ uoluntate descenderit dicen¬
te in deuteronomio moyse. In septuagin¬
ta animab descender̃ patres tui in ae¬
gyptũ: & ab assyriis captiui uiolent̃ ad¬
ducti sunt. Unde dicit᷑ ad eos. & nunc
quid estis hic id ÷ qͥd facitis in t̾rac iudȩa.
qui post necẽ ꝓpharum in dĩ filiũ misis¬
tis manus: Aut certe ad angelicas pote¬
states. ⁊ p̃sides templi angłos. loquitur
ds̃. uid hic facitis. cur ñ relinquitis
popłm blasphemantẽ : Qd & iosephus re¬
fert. aptis repente ianuis templi ⁊spon¬
te reseratis. quas multi homines claude¬

Expanded text:
blasphematur, ut subaudiatur, in synablasphematur, ut subaudiatur, in synagogis vestris: qui diebus ac noctibus blasphemant Salvatorem, et sub nomine, ut saepe dixi, Nazarenorum, ter in die in Christianos congerunt maledicta. Illis itaque blasphemantibus et maledicentibus Domino, populus ejus de quo crebro jam dictum est, id est, populus Christianus, sciet nomen illius qui venturus est in in Aegyptum voluntate descenderit. Dicente in Deuteronomio Moyse: In septuaginta animabus descenderunt patres tui in Aegyptum : et ab Assyriis captivi violenter abducti sunt. Unde dicitur ad eos: Et nunc quid estis hic? quid facitis in terra Judaea, qui post necem Prophetarum, in Dei Filium misistis manus? Aut certe ad Angelicas potestates, et praesides Templi Angelos loquitur Deus: Quid hic facitis, cur non relinquitis populum blasphemantem? quod et Josephus refert : apertis repente januis Templi, et sponte reseratis, quas multi homines claude
Abbreviated transcription (Latin):
cit dñs. & est sensus. Nichil habeo re¬
liqui ꝓꝓppt̾ qđ in hac regione ꝑ maneã:
de qua popłs m̃s ablatus ẽ. gratis. et
uenditus peccatis suis. ⁊ quasi oryx
rete compressus. uł uirib romanoꝵ
uł diaboli laqueis. quib uncꝰtus huc¬
usq retinet᷑. Ut aut̃ ista paterentur.
dominatores eorũ ac magistri. inique
egerunt. q̃ui uixta simmachũ ⁊ theo¬
dotionẽ ululabunt. uixta aquilam
flebunt. cũ tormentis tradici fuerĩ.
Ipsi enĩ sunt qui aduersus saluatorẽ
popłm concitauer̃: ut consona uoce
clamarent. crucifige crucifige talem.
De quib & ante iã dixerat ipse dñs:
ueniet cũ seniorib popłi. ⁊ cũ principi¬
bus eius. Uos aut̃ quare succendistis
uineã meã: ⁊ rapinam pauperis in do¬
quitur ad eos: propt̃ uos semꝑ nomen
meũ blasphematur in gentib Et scien¬
dũ quod ingentib non habetur in he¬
breo. sed absolute nom̃ meũ iugiter

Expanded text:
cit Dominus? Et est sensus: nihil habeo recit Dominus? Et est sensus: nihil habeo reliqui propter quod in hac regione permaneam, de qua populus meus ablatus est gratis, et venditus peccatis suis, et quasi oryx rete comprehensus, vel viribus Romanorum, vel diaboli laqueis, quibus vinctus hucusque retinetur. Ut autem ista paterentur, dominatores eorum ac magistri inique egerunt; qui juxta Symmachum et Theodotionem, ululabunt; juxta Aquilam, flebunt, cum tormentis traditi fuerint. Ipsi enim sunt qui adversum Salvatorem populum concitarunt, ut consona voce clamarent: Crucifige, crucifige talem . De quibus et ante jam dixerat: Ipse Dominus veniet cum senioribus populi et cum principibus ejus. Vos autem quare succendistis vineam meam et rapina pauperis in doquitur ad eos: Propter vos semper nomen meum blasphematur in gentibus. Et sciendum quod, in gentibus, non habeatur in Hebraeo, sed absolute, nomen meum jugiter
Abbreviated transcription (Latin):
sa calumniatꝰ est eũ. & nunc quid mͥ
est hic dicit dñs : Qm̃ ab latus ẽ. popłs
m̃s gratis. dominatores eius inique a¬
die blasphemat᷑. Propt̃ quod sciet po¬
pulus m̃s nom̃ meũ in diȩ illa: qͥa ego
ipse qui loquebar ecce assum. lx x.
Sic dicit dñs. In egiptũ descendit
popłs m̃s prius ut peregrinaret᷑ ibi:
& in assirios uolent̃ adducti sunt.
Et nunc quid erit hic. hȩc dicit dñs:
Quia ablatus ẽ popłs m̃s gratis. ammi¬
ramini ⁊ ululate: hȩc dicit dñs. p̃ropt̃
uos semꝑ nom̃ meũ blasphematur in
gentib ꝓptẽa sciet popłs m̃s nom̃ meũ¬
: in die illa: quia ego sũ ipse qui loquebar
assum. Arguit popłm iudȩorũ. ⁊ uen¬
tura p̃dicit: quod qͥ uoluntate sua in
ia cob descendit ad egiptios. ⁊ tempore
necessitatis ac famis. peregrinatus ẽ. in
terra gessem: postea ab assyrus quos
in nullo lȩserat. calũniã sustinuerit: de
in babilonis captiuitatẽ trans latus sit.
Unde infert. & nunc quid mͥ est hicdi¬

Expanded text:
iatus est eum. Et nunc quid mihi est hic, dicit Dominus? Quoniam ablatus est populus meus gratis: dominatores ejus inique ameum blasphematur. Propter quod sciet populus meus nomen meum in die illa: quia ego ipse qui loquebar, ecce adsum. LXX: Quia sic dicit Dominus: In Aegyptum descendit populus meus, prius ut peregrinaretur ibi: et in Assyrios violenter abducti sunt; et nunc quid erit hic, dicit Dominus? Quia ablatus est populus meus, gratis admiramini, et ululate. Haec dicit Dominus: Propter vos semper nomen meum blasphematur in gentibus. Propterea sciet populus meus nomen meum in die illa: quia ego ipse qui loquebar, adsum. Arguit populum Judaeorum, et ventura praedicit. Quod qui voluntate sua in Jacob descendit ad Aegyptios, et tempore necessitatis ac famis peregrinatus est in terra Gessen : postea ab Assyriis, quos in nullo laeserat, calumniam sustinuerit; et in Babylonem captivitate translatus sit . Unde infert: Et nunc quid mihi est hic, di
Abbreviated transcription (Latin):
nales estis: ⁊ seđdm hominẽ ambulatis
Etecontrario ad scõs. Uos aut̃ non estiᷤ
in carne : si quidẽ spĩ dĩ habitat in
uobis. Excũtitur ergo pulius: Ae quo
scriptum ẽ. Nunqͥd confitebit᷑ tibi pul¬
ius. aut annuntiabit ueritatẽ tuã: ut
soluantur uincula colli nr̃i.⁊ nequaquã
audiamꝰ. neruus ferreus collũ tuũ. sed
cũ sponsa meream᷑ audire. quã pulcͥrȩ
sunt genȩ tuȩ sicut turturis: collum
tuũ sicũt monilia. &iterũ. Circunde¬
di armillas manib tuis. ⁊ monile col¬
lo tuo: ut graui onere liberati. ⁊ reci-¬
pientes ornam̃ta pristina. captiui ẽẽ.
cessemꝰ : & redempti ab eo qui uenit
p̃dicare captiuis remissionẽ. ⁊ de qͦ
scriptum ẽ. hic ȩdificabit ciuitatem
meã. ⁊ captiuitatẽ popłi mei reducet.
non cũ pretio. neq cũ munerib Cui
sensui ⁊ petrus apłs congruit. Scien.¬
tes qđ non corruptibilib argento ⁊
auro redempti estis. de uana ur̃a con¬

Expanded text:
nales estis, et secundum hominem ambulatis nales estis, et secundum hominem ambulatis ? Et econtrario ad sanctos: Vos autem non estis in carne: siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. Excutitur ergo pulvis, de quo scriptum est: Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam , ut solvantur vincula colli nostri; et nequaquam audiamus: nervus ferreus collum tuum; sed cum sponsa mereamur audire: Quam pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis: collum tuum sicut monilia . Et iterum: Circumdedi armillas manibus tuis, et monile collo tuo; ut gravi onere liberati, et recipientes ornamenta pristina, captivi esse cessemus: redempti ab eo, qui venit praedicare captivis remissionem. Et de quo scriptum est : Hic aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei reducet, non cum pretio neque cum muneribus. Cui sensui et Petrus Apostolus congruit: Scientes quoniam non corruptibilibus argento et auro redempti estis de vana vestra con
Abbreviated transcription (Latin):
& pecunia. sed p̃tioso xp̃i sanguine :
fidem xp̃i. dõ reconciliati sumꝰ. Ani¬
mȩ quoq dicit᷑. quȩ uitiorũ polluta
sordib candorẽ pristinȩ conuersati¬
onis amiserat: ut excutiat puluerẽ
cũ apłis. qui adhȩsit pedib eius. Neq
enĩ fieri poterat. uts pͤrostrata subie¬
cerat ceruices suas foris transeuntib imedu
puluere anima mea adhȩsit terrae
uent̃ iñs: non imaginẽ terreni accepe¬
rit. A qua nos reuocat apłs dicens.
Sicut portauimꝰ imaginẽ terreni: por¬
temꝰ & imaginẽ cȩlestis. Unde qui in
carne sunc dõ placere ñ possunt. Non
quo carnis natura damnet᷑ cuiꝰ condi¬
tor ds̃ est ⁊ in qua plurimi placuer̃
dõ regnantq cũ xp̃o: sed quo opera
carnis repudientur. De quib idem
apłs loquit᷑. Ego aut̃ carnalis sum:
uenundatus sub peccato. Deniq ad
huiuscemodi homines dicit. Ubi aut̃
telus & emulatio in uobis ẽ. nonne car¬

Expanded text:
et pecunia, sed pretioso Christi sanguine, uet pecunia, sed pretioso Christi sanguine, ufidem Christi Deo reconciliati sumus. Animae quoque dicitur, quae vitiorum polluta sordibus, candorem pristinae conversationis amiserat, ut excutiat pulverem cum Apostolis, qui adhaesit pedibus ejus . Neque enim fieri poterat, ut quae prostrata subjecerat cervices suas foris transeuntibus: et mpulvere anima mea, adhaesit terrae venter meus , non imaginem terreni acceperit. A qua nos revocat Apostolus, dicens: Sicut portavimus imaginem terreni, sic portemus et imaginem coelestis . Unde qui in carne sunt, placere Deo non possunt . Non quo carnis natura damnetur, cujus conditor Deus est, et in qua plurimi placuerunt Deo, regnantque cum Christo: sed quo opera carnis repudientur, de quibus idem Apostolus loquitur: Ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato . Denique ad hujuscemodi homines dicit: Ubi autem zelus et aemulatio in vobis est, nonne car