comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sumoꝑe est. qđ iniquus qͥsq
duob modis in nocte conteri¬
t̃. uel cum exterioris pęne tri¬
bulatione ꝑeutit᷑. uel cũ oceui¬
ta sententia interius cęcatur.
In nocte corruit. cũ ꝑ extremũ
iudiciũ uiuendi lumen in ꝑ¬
petuum amittit. Unde scriptũ
est. Ligate ei manus & pedes. &
mittite eum in cenebras exterio¬
res. Cunc enĩ coactus in tenebras
exteriores mittit᷑. quia nunc in
Rursum in nocte iniquus conte¬
rit᷑. cũ peccatoꝵ p̃cedentiũ con¬
fusione dampnatus. ueritatis
lumen non inuenit: & quid de¬
inceps agere debeat ñ agnoscit.
citius pęnitendo non tergit᷑. aut
peccatũ ẽ & causa peccati. aut
peccatum & pęna peccati. Lecca¬
tũ nanq qđ penitentia ñ dilu¬
it. ipso suo pondere mox ad aliud
trabit. Unde fit. ut ñ solũ pecca¬
tum sit: sed peccatũ & causa pecca¬
ti. Ex illo quippe uitio culpa sub¬
sequens oritur. ex quo cȩcata mens
ducit᷑: ut penus ex alio ligetur.
Sed peccatum qđ ex peccato orit᷑.

Expanded text:
dum summopere est quod iniquus quisque duobus modis in nocte conteritur, vel cum exterioris poenae tribulatione percutitur, vel cum occulta sententia interius caecatur. In nocte corruit, cum per extremum judicium vivendi lumen in perpetuum amittit. Unde scriptum est: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Tunc enim coactus in tenebras exteriores mittitur, quia nunc in . Rursum in nocte iniquus conteritur, cum pecatorum praecedentium confusione damnatus, veritatis lumen non invenit, et quid deinceps agere debeat non agnoscit.citius poenitendo non tergitur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati. Peccatum namque quod poenitentia non diluit ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur ut pejus ex alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur,
Abbreviated transcription (Latin):
repellere credit᷑. trahit. Internꝰ
quippe est medicus. & peccatoꝵ
in nobis contagia quȩ inesse
medullitus reꝓbat secat. Absci¬
dit uirus putredinis. ferro tri¬
bulationis. Et quo uoces egri
audire dissimulat. eo egritudi¬
ait. Clamabo ꝑ diem &e ñ exau¬
insipientiam ꝓficit. qđ die ac no¬
cte clamantẽ me continue non
exaudis: quia unde me in tempo¬
rali tribulatione quasi deseris.
dicturus. oportunitates p̃misit.
quia sȩpe & tribulatione conte¬
rimͦ: & tamen oportunũ nondũ
est. ut ad desiderium ereptionis

Expanded text:
repellere creditur trahit. Internus repellere creditur trahit. Internus quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia quae inesse medullitus reprobat secat; abscindit virus putredinis ferro tribulationis; et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegritudiait: Clamabo per diem, nec exauinsipientiam proficit, quod die ac nocte clamantem me quotidie non exaudis. Quia unde me in temporali tribulatione quasi deseris, dicturus, opportunitates praemisit; quia saepe tribulatione concutimur, et tamen opportunum nondum est, nisi ad desiderium ereptionis
Abbreviated transcription (Latin):
I intuetur. Notandum qđ duo
sint dicta. quia & clamantem
non frustra audit. & tamen qđ
patit᷑ respicit. Et exaudire uoces
dissimulat. & qđ unusquisq cole¬
rat. non ignorat. Nemo gͦ qui
tardius auditur. credat qđ a su¬
ꝑna cura negligit᷑. Sepe enim
nr̃a desideria quia celeriter
non fiunt. exaudiunt᷑: & qđ im¬
plere concite petimus. ex ipsa
melius tarditate ꝓsperat᷑. Sę¬
pe uox nr̃a eo ꝑficit᷑ quo differ¬
tur. & cum suꝑficietenus petiti¬
O negligitur: uota nr̃a altius
in cogitationum radice cõplen¬
tur. Sicut & semina messium
gelu pressa solidant᷑: & quo ad
suꝑficiem tardius exeunt. eo
ad frugem multipliciora con¬
surgunt. Desideria itaq nr̃a
dilatione extendunt᷑ ut ꝓfici¬
ant. ꝓficiunt ut ad hoc qđ ꝑ
ceptura sunt conualescant. Exer¬
citat᷑ in certamine. ut maiorib
cumulent᷑ p̃miis in retributione.
Labor ꝓtrahitur pugnȩ. ut cres¬
cat corona uictoriȩ. Quos gͦ dñs
cum uelociter non exaudit. quo

Expanded text:
ius.---Notandum quod duo sunt dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, et ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur quo differtur; et cum superficietenus petitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur: sicut et semina messium gelu pressa solidantur; et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora consurgunt. Desideria itaque nostra dilatione extenduntur, ut proficiant; proficiunt, ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant; exercitantur in certamine, ut 828 majoribus cumulentur praemiis in retriLabor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus cum velociter non exaudit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit᷑. Et om̃s uias eius. in¬
telligere noluerunt. Non enĩ¬
ait. infirmitate ñ intelligunt.
sed intelligere noluerunt: qͥa
sepe que facere despiciunt.
etiam scire contempnunt. Q¬
a eni scriptum ẽ. seruus nes¬
Iciens uoluntatẽ dñi sui & nͣ¬
⁊ faciens digna. plagis uapu.¬
labit paucis. & seruus sciens¬
 uoluntatẽ dmĩ sui & ñ faciens.
I uixta eam plagis uapulabit
multis: impunitatẽ peccandi
existimant remediũ nescien¬
di. qui nimirũ sola suꝑbiȩ ca¬
ligine tenebrascunt. Atq idõi
non discernunt. quia aliud
est nescisse: aliud scire nolu¬
isse. Nescire eniͣ. ignoran¬
tia ẽ: scire noluisse. suꝑbia.
Et tantomagis excusationẽ non
possunt habere quia nesciant:
quantomagis eis etiã nolentib
opponit᷑ qđ cognoscant. Vnde
ꝑ salomonem dr̃. Nunquidnum
sapientia clamitat. & pruden

Expanded text:
Sequitur: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. - Non enim infirmitate non intelligunt, sed intelligere noluerunt, quia saepe quae facere despiciunt etiam scire contemnunt. Quia enim scriptum est: « Servus nesciens voluntatem Domini sui et no faciens digna plagis, vapulabit paucis; et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, plagis vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. 804 Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt, atque ideo non discernunt quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: Nunquid non sapientia clamitat, et pruden
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã grauius est peccatũ
diligere quã ꝑpetrare: ita ne-¬
quius est odisse iusticiam. quã
non fecisse. Sunt gͦ nonnulli
in eccłia. qui ñ solum bona ñ
faciunt: sed etiam ꝑsequntur:
Et quȩ ipsi facere negligunt.
etiam in aliis detestant᷑. Horũ
peccatum scilicet non ex infir¬
mitate uel ignorantia. sed ex
solo studio ꝑpetrat᷑: quia ui¬
delicet si uellent implere bo¬
na nec tamen possent. ea quȩ
in se negligunt. saltẽ in aliis
amarent. Si enͣi ea ipsi uel
solo uoto appeterent. facta ab
aliis non odissent. Sed quia
bona eadem audiendo cognos¬
cunt. uiuendo despiciunt. a¬
nimaduertendo ꝑsequuntur.

Expanded text:
nunquam gravius est peccatum nunquam gravius est peccatum diligere quam perpetrare, ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
in eo robur fidei qđ dño ꝑhibu¬
it. una uox puellȩ concussit:
& dm̃ quẽ corde cenuit. uoce
denegauit. Sed quia infirmi¬
tatis culpa uel ignorantiȩ eo
facilius tegitur. quo ñ studio
ꝑpetratur: paulus quȩ ignora¬
uit. sciendo correxit. Et petrꝰ
motam & quasi arescentẽ iam
radicem fidei. lacrimis rigan¬
do solidauit. Ex industria uͦ
peccauerunt. hii de quib ipse
ꝑ se magister dicebat. Si non
uenissem & locutus eis fuissem.
peccatum non haberent. Nunc
autẽ excusationẽ non habent de
peccato suo. & paulo post. Et ui
derunt & oderunt & me & patrẽ
meum. Aliud est em̃ bona non
facere. aliud bonorum odisse
doctorem: sicut aliud ẽ p̃cipi¬
tatione. aliud deliberatione
peccare. Sepe enĩ peccatum p̃¬
consilio & deliberatione damp¬
nat᷑. Ex infirmitate enĩ plerũq
solet accidere amare bonum.
sed implere non posse: ex studio
uͦ peccare est. bonum nec face¬
re. nec amare. Sicut gͦ non¬

Expanded text:
in eo robur fidei quod Domino perhibuin eo robur fidei quod Domino perhibuit una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit voce denegavit. Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant ii de quibus ipse magister dicebat: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de pecderunt, et oderunt, et me, et Patrem meum . Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem: sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim praeconsilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere, amare bonum, sed implere non posse; ex studio non peccare, est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ostendunt. sed quia
diuina iudicia latere ñ posst̃:
quasi impii feriunt᷑. Quibus
hoc magis ad supplicii cumu¬
lũ crescit. qđ unusquisq eoꝵ
in ȩccłia fidelib ammixtus.
ueritate̾ fidei sciendo cõtemp¬
nit. Atq eo grauior ultio sequi¬
tur. quo ꝑ exempla rectorum.
etiam bene uiuendi eos scienti¬
a comitat᷑. Quot enĩ eis mͦ re¬
cti ac fideles fr̃s ostenduntur.
tot in ũturo iudicio testibus im¬
pugnant᷑. Sciunt gͦ qđ sequi
negligunt. Unde & apte subiun¬
pe ẽ: qđ peccatum trib modis
admittit᷑. Nam aut ignorantia.
aut infirmitate. aut studio ꝑpe¬
trat᷑. Ꝙ grauius quide infirm¬
tate quam ignorantia. s multo
grauius studio quã infirmitate
peccatur. Ignorantia paulus pec¬
cauerat. cum dicebat. Qui prus
fui blasphemus & ꝑsecutor. & con¬
tumeliosus. sed miscdiam conse¬
cutus sum: quia ignorans feci
in incredulitate. Petrus uͦ infir¬
mitate peccauit. quando om̃e

Expanded text:
hominibus ostendunt; sed quia hominibus ostendunt; sed quia divina judicia latere non possunt quasi impii feriuntur. Quibus hoc magis 803 ad supplicii cumulum crescit, quod unusquisque eorum in Ecclesia fidelibus admistus veritatem fidei sciendo contemnit; atque eo gravior ultio sequitur, quo per exempla rectorum etiam bene vivendi eos scientia comitatur. Quot enim eis modo recti ac fideles fratres ostenduntur, tot in venturo judicio testibus impugnantur. Sciunt ergo quod sequi negligunt. Unde et apte subjunpe est quod peccatum tribus modis admittitur. Nam aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio perpetratur. Et gravius quidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur. Ignorantia Paulus peccaverat, cum dicebat: Qui prius fui blasphemus et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum: quia ignorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando omne
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentũ fabrica. sic super
fidem oꝑa construunt᷑. Usq ad
fundamentũ gͦ ex inanisse est.
euerso bene uiuendi oꝑe. etiã
robur fidei dissipasse. Hinc eti¬
Filii quoq mempheos & tamnis.¬
tionis usum. etiam in ipsa fidei
sublimitate corrumpi. Cum
enĩ nequissim sp̃s uniuscuiusq
anmam in prauis oꝑib inuol¬
uũ t: sed integritatẽ fidei uiti¬
are non possunt. quasi adhuc
inferiora membia polluunt. s
ad uertice̾ non ꝑtingunt. Quis¬
quis autẽ in fide corrumpitur.
iam usq ad uerticẽ constuprat᷑.
Malignus enĩ sp̃s quasi ab inferi¬
orib membris usq ad sũmam
ꝑtingit. quando actiuã uitã
polluens. castam celsitudinem
fidei. diffidentię morbo corru¬
perit. Quia gͥ cuncta hec hu¬
manis oculis absconsa sunt.
s diuinis obtutib patent. &¬
multi in hac domo fidei sine
fide moriunt᷑: dicat᷑ recte. Oa¬
si impios ꝑcussit eos. in loco ui¬
dentium. Pios enĩ se in eccłia

Expanded text:
fundamentum fabrica, sic super fundamentum fabrica, sic super fidem opera construuntur. Usque ad fundamentum ergo exinanisse est everso bene vivendi opere etiam robur fidei dissipasse. Hinc etiFilii quoque Mempheos et Tationis usum etiam in ipsa fidei sublimitate corrumpi. Cum enim nequissimi spiritus uniuscujusque animam in pravis operibus involvunt, sed integritatem fidei vitiare non possunt, quasi adhuc inferiora membra polluunt, sed ad verticem non pertingunt. Quisquis autem in fide corrumpitur, jam usque ad verticem constupratur. Malignus enim spiritus quasi ab inferioribus membris usque ad summa pertingit, quando activam vitam polluens, castam celsitudinem fidei diffidentiae morbo corrumpit. Quia igitur cuncta haec humanis oculis absconsa sunt, sed divinis obtutibus patent, et multi in hac domo fidei sine fide moriuntur, dicatur recte: Quasi impios percussit eos in loco videntium. Pios enim se in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
b diuino sȩpe contingit. ut ꝑ hoc
qđ nequiter uiuunt: & illud ꝑ¬
dant qđ salubriter credunt. In¬
cessanter nanq se prauis actioni¬
b polluunt: & suꝑ hoc uindictã
iusti iudicii retribui posse diffi¬
dunt. Ꝙ sepe cum bene uiuere
negligunt. etiam ꝑsequente nul¬
lo: usq ad ꝑfidiam delabuntur.
Nam qui iminere districtum iu¬
dicium non credunt. qui inulte
se peccare suspicant᷑: quo pacto
uel esse uel dici fideles possunt:
Fidem quippe ꝑdidisse ẽ: incorre¬
ctis malis oꝑib digna supplicia
reddi posse non credere. Quia gͦ
digna fidei oꝑa seruare contemꝑ¬
nunt. etiam fidem ꝑdunt: quam
tenere uidebantur. Suꝑ quos be
inimicoꝵ destruentium uerba
memorant᷑: a quib scilicet dr̃.
Exinanite exiaanite. quousq
ad fundamentũ in ea. Paulus
quippe ait. fundamentũ aliuo
nemo potest ponere. preter id
fundamentũ iherłm exinaniunt.
destructo prius ȩdificio boni
oꝑis. soliditatẽ quoq ex hauri¬
unt religionis. Sicut enĩ supͣ

Expanded text:
dicio saepe contingit ut per hoc quod nequiter vivunt, et illud perdant quod salubriter credunt. Incessanter namque se pravis actionibus polluunt, et super hoc vindictam justi judicii retribui posse diffidunt; et saepe cum bene vivere negligunt, etiam persequente nullo usque ad perfidiam dilabuntur. Nam qui imminere districtum judicium non credunt, qui inulte se peccare suspicantur, quod pacto vel esse vel dici fideles possunt? Fidem quippe perdidisse, est incorrectis malis operibus digna supplicia reddi posse non credere. Quia ergo digna fidei opera servare contemnunt, etiam fidem perdunt, quam tenere videbantur. Super quos binimicorum destruentium verba memorantur, a quibus scilicet dicitur: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . Paulus quippe ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere praeter id fundamentum Jerusalem exinaniunt, destructo prius aedificio boni operis, soliditatem quoque exhauriunt religionis. Sicut enim supra
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc autẽ suꝑnoꝵ iudicioꝵ me¬
tũ paulus apłs discipłoꝵ cor¬
dib incutiens ait. Qui se existi¬
mat stare. uideat ne cadat.
Qđ autẽ dicens conteret multos.
ilico adiunxit innumerabiles.
uel multicudinẽ exprimere
studuit reꝓboꝵ. quȩ humanȩ
rationis numerũ transit: uel
certe indicare uoluit qđ om̃s
qui ꝑeunt. intra electoꝵ nu¬
merum non habent᷑: ut eo sint
innumerabiles. quo extra nu¬
merũ currunt. Vnde & ꝓpħa
intuens tantos hoc ȩccłiȩ tem¬
pore specietenus credere. quan¬
tos nimirũ certũ est electoꝵ
numerũ sũmamq transire. ait.
Multiplicati sunt suꝑ numerũ.
Acsi diceret. Multis ȩccłiam in¬
trantib. etiam hii ad fidẽ regni¬
specietenus ueniunt. qui a nu¬
mero regni cęlestis excludunt᷑:
quia electoꝵ sũmam sua uide¬
lice multiplicitate transcendt᷑.

Expanded text:
Hunc autem supernorum judiciorum meHunc autem supernorum judiciorum metum Paulus apostolus discipulorum cordibus incutiens, ait: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illico adjunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt. Unde Propheta intuens tantos hoc Ecclesiae tempore specie tenus credere, quantos nimirum certum est electorum numerum summamque transire, ait: Multiplicati sunt super numerum . Ac si diceret: multis Ecclesiam intrantibus, etiam hi ad fidem specie tenus veniunt qui a numero regni coelestis excluduntur, quia electorum summam sua videlicet multiplicitate transcendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
do consumpserit. citus corruit
cortex uacua ȩternȩ uisionis.
Notandũ uͦ ẽ. quia dum aliis
cadentib ad standum alii soli¬
dari ꝑhibent᷑. electoꝵ numerus.
certus ac definitus ostenditur.
Unde etiam filadelfiȩ eccłe per
Hȩc gͦ sententia qua narratur
alioꝵ erigi. alioꝵ autẽ uita
confringi. & spes nutrit᷑ humi¬
lium. & clatio p̃mitur suꝑborũ:
dũ & illi bona possunt amittere.
de quib suꝑbiunt. & isti ea ꝑci¬
pe. quȩ quia ñ habebant contẽp¬
nunt᷑. Formidemꝰ gͥ in his quȩ
accipimus. nec eos qui illa nec¬
dũ assecuti sunt despemus. Qͥd
enĩ sumus hodie noitimus. quid
autẽ post paululũ possimus esse
nescimus. Hii uͦ quos fortasse des¬
picimus. & tarde possunt incipe¬
re. & tamen uitã nram feruen¬
tiorib studiis anteire. Timendũ
itaq ẽ. ne etiam nobis cadentib
surgat. qui nobis stantib irri¬
det᷑: quãuis stare iam ñ nouit.
qui non stantẽ nouit irridere.

Expanded text:
do consumpserit, citius corruit do consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadentibus ad standum alii solidari perhibentur, electorum numerus certus et definitus ostenditur. Unde etiam Philadelphiae Ecclesiae per o sententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum autem vita bona confringi, spes nutritur humilium, elatio premitur superborum, dum et illi bona possunt amittere de quibus superbiunt, et isti ea percipere quae quia non habebant contemnuntur. Formidemus igitur in his quae accepimus, nec eos qui illa necdum assecuti sunt desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possimus esse nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui a nobis stantibus irridetur; quamvis stare jam non novit, qui non stantem novit irridere.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestib terrã quęrunt. Quȩ
autẽ maior poterit esse contri¬
tio. quã deserto ereatore crea¬
turã quęrere. desertis suꝑnis
gaudus. infimis reb inhiare :
renũ est omẽ qđ sentiunt: &
dũ plus uideri conant᷑. minꝰ
est qd appetunt. De quib re¬
ote ꝑ iheremiam dictum ẽ. Re¬
cedentes a te: in terra scribentur.
At contra de electis dr̃. Gaudete.
qđ nomina ur̃a scripta sunt in
cȩlis. Ista gͦ contritio prius ser¬
pit in mente. ut postmodũ ꝓ¬
cedat in oꝑe. Prius fundam̃ta
cogitationis concutit. ut post¬
modũ fabricam oꝑationis alli¬
dat. Unde sũma est cura satagen¬
dum. ut illic uitetur ubi orit᷑.
Seriptũ nanq ẽ. Om̃i custodia
serua tuũ cor: qm̃ ex ipso uita
ꝓcedit. & rursũ scriptũ ẽ. Ex
corde exeunt cogitationes malȩ.
Intus gͦ uigilandũ ẽ: ne mens
dũ extollit᷑ cadat. Intus seruemꝰ.
om̃e qđ foris agimus. Si enĩ semel
medullam cordis. elationis putre¬

Expanded text:
coelestibus, terram quaerunt. Quae coelestibus, terram quaerunt. Quae autem major poterit esse contritio quam deserto creatore creaturam quaerere; desertis supernis gaudiis, infimis rebus inhiare? Urrenum est omne quod sitiunt; et dum plus videri conantur, minus est quod appetunt. De quibus recte per Jeremiam dictum est: Recedentes a te, in terra scribentur . At contra de electis dicitur: Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Ista ergo contritio prius serpit in mente, ut postmodum procedat in opere; prius fundamenta cogitationis concutit, ut postmodum fabricam operationis allidat. Unde summa est cura 798 satagendum ut illic vitetur ubi oritur. Scriptum namque est: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Et rursum scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae . Intus ergo vigilandum est ne mens dum extollitur cadat. Intus servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putre
Abbreviated transcription (Latin):
os ab exteriorib introrsus
trahere. alios ab interiorib in
exteriora reꝓbare. Conteret
gͦ multos & innumerabiles. &
stare faciet aliosꝓ eis. P romoe
sicut suꝑius diximus. hec con¬
tritio prius intus agit᷑: ut
post extrinsecus ostendatur.
Hac contritione nonnũquam
adhuc quorũdã exteriora qua¬
si sunt sana. & iam interiora
putruerunt. Scriptũ nanq ẽ.
Ante riunã exaltatur cor. Ibi gͦ
feriunt᷑. ubi suꝑbiunt. Unde
scriptũ est. Contriui cor eoꝵ. for¬
nicans & recedens a me. Interi¬
us enĩ fornicari ẽ: exterius ue¬
titis delectari. Magna autem
contritio cordis ẽ: hȩc eadem e¬
latio suꝑbientis. Co quippe ip¬
se ab integritate salutis cor¬
ruit. quo iactantia ciuꝰlibet
uirtutis intumescit. Suꝑbien¬
tes enĩ dm̃ despiciunt. & reli¬
cta creatoris sui gła. ꝓpriam
querunt. Quib iam hoc ipsũ
cecidisse est: amissa suꝑioris
sui potentia in se uenisse. Con¬
terunt᷑ etiam. quia relictis

Expanded text:
os ab exterioribus introrsus os ab exterioribus introrsus trahere, alios ab interioribus in exteriora reprobare. Conteret enim multos et innumerabiles, et stare faciet alios pro esuperius diximus, haec contritio prius intus agitur, ut post extrinsecus ostendatur. Hac contritione nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi sana sunt, sed jam interiora putruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris sui gloria, propriam quaerunt. Quibus jam hoc ipsum cecidisse est, amissa superioris sui potentia, in se venisse. Conteruntur etiam, quia, relictis
Abbreviated transcription (Latin):
sed quid iam ceꝑint eẽ nescit᷑.
In hoc gͦ utroq genere hominũ
sepe contingit. ut & qui uiden
tur stare humano iudicio. iam
in conspectu eterni iudicis iace¬
ant: & qui adhuc corã homini¬
b iacent. iam in conspectu et̃¬
m iudicis stent. Qiuis enĩ ho¬
minũ estimare pocuissec iudã
uiuendi sorcẽ etiam post mini¬
steriũ apostolatus amutere:
Et quis e contra latronẽ crede¬
ret. causã uite etiã in ipso arti¬
culo mortis inuenire: Occul¬
tus autẽ iudex p̾sidens. & utroꝵq.
corda discernens: alterum pie
statuit. alterũ iuste confregit.
Illũ districte exterius reppulit.
hunc introrsus misericorditer
traxit. Unde bene etiã ꝑ ꝓpħam
casuros alios passionis sue tem¬
pore. atq alios resurrecturos
annuntians. ait. Potum meum¬
 cũ fletu temperabã. Pocus qͥp¬
pe ab exteriorib interius tra
nit᷑. fletus autẽ ab interiorib
exterius emanat. Potum gͦ
dño cũ fletu temperare ẽ: ali¬

Expanded text:
sed quid jam coeperint esse, nescitur. sed quid jam coeperint esse, nescitur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe ctur stare humano judicio jam in conspectu aeterni judicis jaceant; et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem etiam post ministerium apostolatus amittere Luc. XXIII, 40? Et quis e contra latronem crederet causam vitae etiam in ipso articulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit. Illum districte exterius repulit, hunc introrsus misericorditer traxit. Unde bene etiam per prophetam casuros alios passionis suae tempore atque alios resurrecturos annuntians, ait: Potum meum cum fletu temperabam . Potus quippe ab exterioribus interius trahitur, fletus autem ab interioribus exterius emanat. Potum ergo Dominum cum fletu temperare est, ali
Abbreviated transcription (Latin):
Horum mentẽ ad suꝑna erigit.
illoꝵ ꝑ suꝑbiam in insimis desi¬
deriis mergit. Aliena autem
corda humanis oculis clausa
sunt. & nescit᷑ quid repellitur.
quia penetrari nequeunt. quȩ
ab uno quoq cogitant᷑. Nam se¬
pe de corde puerso necdũ ꝓcessit
usq ad effectũ oꝑis deliberatio
cogitationis. & adhuc fortasse ꝑ
nabitũ intus asstringit᷑: qui iã
mente foras uagat᷑. Sed talis qͥ¬
libet iste tcͣ ante oculos interni
iudicis cecidit. cũ ab appetendis
interiorib ꝑ desideriũ exiuit.
Nonnũquã uͦ alii post malȩ oꝑa¬
tionis usũ. ad spem cęlestẽ subi¬
to amore reuiuiscunt: & qui in
ꝑuersa actione se sparserant. ad
sinũ int̾ne retractationis semet¬
ipsos increpando recolligunt.
Hos adbuc respicientes homines.
quales dudũ in oꝑe nouerant.
tales putant. At contra illi ꝑ
districte considerationis examen
uitã suã qualẽ fuisse recolunt
insequunt᷑. sciturq quid fuerit᷑.

Expanded text:
Horum mentem ad superna erigit, Horum mentem ad superna erigit, illorum per superbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe de corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt, et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc despicientes homines, quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen, vitam suam qualem fuisse recolunt, insequuntur, sciturque quid fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝓeis. Hoc cotidie agit᷑. Sed
quia adhuc finis partiũ utra¬
rumq non cernit᷑. minus cime¬
tur. Nunquã enĩ culpã suã
reꝓbi. nisi in pęna cognoscunt:
& quia pęna differtur. culpa
despicit᷑. Labunt᷑ uͦ ab statu
iusticiȩ. & locũ uite alii illis
cadentib sortiunt᷑. Sed eo lap¬
sũ suũ negligunt. quo interi¬
tũ qui se in ętͣnũ maneat. ñ
attendunt. Si em̃ ad illud qđ
illic passuri sunt oculos suos mit¬
cerent. hoc qđ faciunt cimerent.
Lunctis autẽ liquet in illa extre¬
ma requisitione examen publi¬
cũ facturus ẽ om̃ps ds. ut alios
ad tormenta deserat. alios ad
participationẽ regni telestis ad¬
mittat. Sed hoc nc̃ secreto u¬
dicio cotidie agit᷑. qđ tẽ in pu¬
blico demonstrat᷑. Nam iuste
ac misericorditer singuloꝵ cor
da. uel examinans uel dispo¬
nens. alios in exceriora respuit.
alios ad ea quȩ sunt intrinsecꝰ
trahit. Hos accendit interna
appetere. illos ꝓ uoluptatibus
suis deserit exteriora cogitare.

Expanded text:
Hoc quotidie agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justitiae, et locum vitae, illis cadentibus, alii sortiuntur. Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstratur. Nam juste ac misericda vel examinans vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea, quae sunt intrinsecus, trahit. Hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
bant oꝑe. qđ ꝓfessione cernebant.
Unde etiam de balaam scriptũ est.
Qui cadens. aꝑtos habet oculos.
Cadens quippe in oꝑe. aꝑtos oculos
tenuit in contemplatione. Ita gͦ
hii etiam oculos aꝑientes in fide.
& non uidentes in oꝑe. intra eccłia
positi pia specie. extra ęccłiam in¬
uenti sunt impia conuersatione.
De quib bene alias scripcum est.
Uidi impus sepultos. qui etiã¬
S cum adhuc iuuerent. in loco scoͣ¬

Expanded text:
bant opere quod professione cernebant. bant opere quod professione cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe in opere apertos tenuit oculos in contemplatione. Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Ecclesiam positi pia specie, extra Ecclesiam inventi sunt impia conversatione. De quibus alias bene scriptum est: Vidi impios sepultos, qui cum adviverent, in loco s
Abbreviated transcription (Latin):
moysen dr̃. Est locus penes me:
& stabis supra petram. cũ tran
siet mea maiestas. Ꝙ post pau¬
lulum. Auferam manũ meam.
& uidebis posteriora mea. Per lo¬
cum quippe ȩccłia. ꝑ petrã dñs.
ꝑ moysen uͦ multitudo ẽ plebis
israheliticę figurata: que dño
in terra p̾dicante non credidit.
Ipsa gͦ in petra stetit. terga
dni transeuntis aspiciens: qͥa
uidelicet post passionẽ ascensi¬
ducta. fidem xp̃i ꝑciꝑe meruit.
Ꝙ cuius p̃sentiam non uidit. eiꝰ
posteriora cognouit. Dicatur
gͦ de his. quos intra scãm ȩccłiam
diuina ultio inuenit in iniqͥ¬
tatib ꝑdurantes: dicatur de
his. quoꝵ uitam paulus notat.
qui confitent᷑ se nosse dm̃. fa¬
ctis autẽ negant: quasi impios
ꝑcussit eos. in loco uidentium.
Ibi quippe stabant. ubi dñm
uidere uidebant᷑. Ibi cenebras
dilexerunt. ubi lumen ueritatis
aspicitur. Et quauis aꝑtos habu¬
erunt oculos in fide. tenuerunt¬
tamen eos clausos in oꝑe. Unde

Expanded text:
Moysen dicitur: « Est locus penes me, Moysen dicitur: « Est locus penes me, et stabis supseat mea majestas . Et post paululum: Auferam manum meam et videbis posteriora mea . Per locum quippe Ecclesia, per petram Dominus, per Moysen vero multitudo plebis Israeliticae figuratur, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensiducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerutamen eos clausos in opere. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nebris liberare noluisse. Seqͥt᷑.
quasi aliquando ꝓ similitudi¬
ne. aliquando ꝓuenitate poni
consueuit. Pro similitudine enĩ¬
quasi ponitur. sicut apłs dicit.¬
tes. Pro ueritate enim ponitur.
sicut iohannes ait. Uidimus
głam eius. głam quasi unige¬
niti a patre. Hoc autẽ loco ni¬
chil differt. utrũ ꝓ similitudi¬
ne an ꝓ ueritate sit positum:
quia quolibet dicat᷑ ordine.
aꝑte praua malorũ uita signat᷑.
Impios uͦ scriptura sacra. ꝓpri¬
e infideles appellat. Hac nanq
distantia peccatores ab impiis
discernunt᷑. quia cum om̃is
impius sit peccator: non tam̃
om̃is peccator est impius. Pec¬
cator enĩ dici. etiam qui in fi¬
de pius ẽ potest. Unde ioħ̾s ait.
SSi dixerimus quia peccatum
ligionis pietate separat᷑. De ca¬
lib enĩ ꝓpħa ait. Non resurgunt
impii in iudicio. Locus aut̾e ui¬
dentiũ. scã ęccłia uocat᷑. In ipsa
enĩ recte consistit᷑. ut lumen ue¬
rum qđ ds est uideat᷑. Unde ad

Expanded text:
nebris liberare voluisse. Sequiturquasi aliquando pro similitudine, aliquando pro veritate poni consuevit. Pro similitudine enquasi ponitur, sicut Aposttes . » Pro veritate autem ponitur, sicut Joannes ait: « Vidimus gloriam ejus gloriam quasi unigeniti a Patre . » Hoc autem loco nihil differt utrum pro similitudine, an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles appellat. Hac namque distentia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impius; peccator enim dici etiam qui in fide pius est potest. Unde Joannes ait: « Si dixerimus quia peccatum ligionis pietate separatur. De talibus enim Propheta ait: « Non resurgent impii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad
Abbreviated transcription (Latin):
peste prauitatis ꝓpriȩ obsessos.
sub xp̃iano nomine ipsa tran¬
quillitas eccłiasticȩ pacis abscon¬
dit. Quos tamen si leuis ꝑsecu¬
tionis aura pulsauerit. mox ex¬
tra aream uelut paleas tollit.
iam uideri fideles aspiciunt.
Et ꝓ eo qđ hoc uocari alios cernunt.
ipsi ñ uideri fideles erubesct: s eẽ
negligunt qđ dici głant᷑. Nem eñĩ
uirtutis intimȩ. ad decorem su¬
munt uisionis externȩ. Et qui
ante suꝑnum iudicẽ nudi. cõsci¬
entiȩ infidelitate consistunt: an¬
te humanos oculos ꝓfessione scã
uerbotenus palliant᷑. Nonnul

Expanded text:
peste propriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas tollit. jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judicem nudi conscientiae infidelitate consistunt, ante humanos oculos professione sancta verbo tenus palliantur. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
ne diuina p̾cepta nos terreant.
antiquoꝵ patrũ nos exempla
confortant: ut ex eoꝵ cõparati¬
one facere nos posse p̾sumamꝰ.
qd ex nr̃a imbecillitate formida¬
mus. Si gͦ leuari de hoc ꝓfun¬
do festinamus. ligem funib.
id ẽ p̃ceptis dm̃cis asstringam᷑.
Int̾sint etiã panm ueteres. cum
qͥb melius teneant᷑ funes: id ẽ
p̃cedentiũ confortemꝰ exemplis.
ne insirmos nos ac timidos. pre¬
cepta subtilia uulnerent dum
leuant. Quasi quosdã pannos
ludibria & uerbera exꝑti. in¬
suꝑ uineula & carceres: lapi¬
dati sunt. secti sunt. tẽptati sunt.
in occisione gladii mortu sunt.

Expanded text:
ne divina praecepta nos terreant, ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, intersint etiam panni veteres, cum quibus ut melius teneantur. Funes, id est, praecedentium confortemur exemplis: ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent dum levant. Quasi quosdam pannos ludibria et verbera experti, insuper et vincula, et carceris, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisio
Abbreviated transcription (Latin):
o. pacẽ int̾ nos & dm̃ faciens. o¬
dorẽ de nobis suauissimũ reo¬
dit. Quia uͦ eadem caritas in
cordib electoꝵ in extinguibilis¬
‸ manet. apte illic subdit᷑. Ignis
ẽ iste ꝑpetuus. qui nũquã defici¬
et in altari. Nunqu̾ã ꝓfecto de
altari ignis iste deficit. quia
etiã post hanc uitã eoꝵ m̃tib
feruor caritatis accrescit. Ctͣna
quippe contẽplatione agit᷑. ut
omp̃s ds quo magis uisus fuerit.
eo amplius diligat᷑. Qđ autẽ di¬
ũ exemplis aduiti. de huius ui¬
te ꝓfundo liberam: bene etiam
ꝓph̃a iheremia in puteo misso
signatũ ẽ: qui ut leuet᷑ ex pute¬
o. funes ad eũ & panni ueteres de¬
ponunt᷑. Quid enĩ funib. nisi p̃¬
cepta dñica figurant᷑: Quȩ qͥa
nos in mala oꝑatione positos &
conuincunt & eripiunt. quasi
ligant & trahunt: coartant & le¬
uant. SSed ne ligatus his funib
dum trahit᷑ incidat᷑. simul etiã
panni ueteres deponunt᷑: quia

Expanded text:
o pacem inter nos et Deum faciens, oo pacem inter nos et Deum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari . Nunquam profecto de altari ignis iste deficiet, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur, ut omnipotens Deus quo magis visus fuerit, eo amplius diligatur. Vet. VIum exemplis adjuti, de hujus vitae profundo liberamur, bene etiam propheta Jeremia in puteum misso signatum est, quia ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni veteres deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convincunt, et eripiunt, quasi ligant, et trahunt, coarctant, et elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ne ligna ꝑ dies singłos congerã¬
t̾. Hec quippe ñ fiunt. nisi cum
nox cȩcitatis extinguit᷑. Uel cer¬
te quia mane. prima pars dieiẽ:
postpositis cogitationib uitȩ p̃¬
sentis. hoc primo loco quisq fi¬
deliũ cogitet. ut qđ in se iaiãq
quasi deficit. quib ualet nisi¬
b studiũ caritatis inflammet.
Ignis enĩ iste in altari dm̃. id ẽ
in corde nr̃o citius extinguitur.
nisi sollerter adhibitis exemplis
patrũ. & dñicis testimoniis re
adolebit adipes pacificoꝵ. Nlam
quisquis in se hunc ignẽ cari¬
tatis accendit. semetipsũ utiq
holocaustũ desuꝑ imponit: qͥa
om̃e uiciũ qđ in se male uiue¬
bat exurit. Cũ enĩ cogitationũ
suarũ interna considerat. et
uitã reꝓbã ꝑ ĩmutationis gla¬
diũ mactat: in ara se sui cor¬
dis imposuit. & igne caritatis
incendit. De qua hostia pacifi¬
coꝵ adipes redolent. quia intͣ¬
na noue caritatis impinguati¬

Expanded text:
ne ligna per dies singulos congeranne ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caetitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc primo loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum et dominicis testimoniis repadolebit adipes pacificorum . Nam quisquis in se ignem hunc charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponit, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium nactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis 795 incendit. De qua hostia pacificorum adipes redolent, quia interna novae charitatis impinguati
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos ligna subiciat. ne extin¬
guat᷑. Om̃is enĩ xp̃i fide p̃ditus.
membrũ utiq ẽ sũmi sacerdo¬
tis effectus: sicut cunctis fideli¬
b petrus apłs dicit. Uos autẽ
genus electũ. regale sacerdoti¬
um. Et ficut ioħes apłs dicit.
Fecisti nos dõ nr̃o regnũ & sacer¬
dotes. Sacerdos gͦ in altari ig¬
nẽ nutriens cotidie ligna su¬
biciat. id ẽ fidelis quisq ne
in eo caritatis flãma deficiat. in
corde suo tã exempla p̾ceden¬
tiũ. quã sacre scripture testimo¬
nia congerere ñ desistat. Nam
quasi quedã fomenta igni da¬
re ẽ: in excitatione caritatis
uel exempla patrũ uel p̾cepta
dnica ministrare. Quia enĩ
int̾na nouitas nr̃a ipsa cotidie
huiꝰ uitȩ conuersatione ueteras¬
cit. ignis iste adhibitis lignis
nutriendus est: ut dũ ꝑ usũ se
nr̃e uetustatis extenuat. ꝑ patrũ
testimonia & exempla reuiuis¬
cat. Ꝙ̾ bene illic p̾cipit᷑. ut ma¬

Expanded text:
sacerdos ligna subjiciat, ne exstinsacerdos ligna subjiciat, ne exstinguatur. Omnis enim Christi fide praeditus membrum utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Et sicut Joannes apostolus dicit: Fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes . Sarcerdos ergo in altari ignem nutriens, quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque, ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare est in excitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia etenim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
ignorauit. Cũ uͦ semetipsã que¬
rit. & subtiliter penitendo se
discutit. ab hac ipsa uecustate
sua lota. lacrimis & merore in¬
scensa renouat᷑: & que iã penȩ
inueterata frixerat. ꝑ submi¬
nistrata interni amoris studi¬
a nouũ calet. Unde paulus apłs
usu mortalis uitę ueterascentes
discipłos admonet dicens. Reno¬
uamini spũ mentis ur̃e. Sed ad
hec agenda: ualde exempla pa¬
trũ & sacri eloquii p̃cepta nos
adiuuant. Si em̃ scõꝵ oꝑa inspi¬
cimus. & diuinis iussionib aurẽ
p̃bemus. alia nos contẽplata alia¬
audita succendunt: & cor nr̃m
torpore ñ constringit᷑. dũ imita¬
tione ꝓuocat᷑. Vnde bene ad mo¬
ysen dr̃. Ignis in altari semꝑ ar
I debit. quẽ nutriet sacerdos. su¬
⁊ biciens mane ligna ꝑ singulos
dies. Aitare quippe dĩ ẽ cor
nr̃m. in quo iubet᷑ ignis semꝑ
ardere: quia necesse ẽ ex illo ad
dnm caritatis flãmã indesinen¬
t̃ accendere. cui ꝑ singłos dies

Expanded text:
ignoravit . Cum vero semetipsam quaeignoravit . Cum vero semetipsam quaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab hac ipsa vetustate sua lota lacrymis, et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata fuerat, per subministrata interni amoris studia novum usu mortalis vitae veterascentes discipulos admonet, dicens: Renovamini spiritu mentis vestrae . Sed ad haec agenda, valde exempla patrum, et sacri eloquii praecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussionibus aurem praebemus, alia nos conteaudita succendunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subjiciens mane lingua per singulos dies . Altare quippe Dei est cor nostrum, in quo jubetur ignis semper ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui per singulos dies
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝓpriũ solet. semꝑ praua a¬
gere: & nũquã quȩ egerint re¬
tractare. Om̃e enĩ qđ faciunt.
cȩca mente ꝑtranseunt: factũq
suũ nisi cũ puniti fuerint. ñ
agnoscunt. At contra electoꝵ
ẽ actus suos cotidie ab ipso co¬
gitationis fonte discutere. et
om̃e qđ turbidũ ꝓfluit: ab in¬
sentimus quomͦ crescunt m̃bra.
ꝓficit corpus. mutat᷑ species. ni¬
gredo capilloꝵ albescit in cans.
hec quippe om̃ia nobis nescien¬
tib agunt᷑ in nobis: ita metis
nr̃a ꝑ momenta iuuendi. ipso
curarũ usu a semetipsa ꝑmuta
t᷑. & non agnoscimus: nisi uigi¬
lanti custodia ad interiora nr̃a
residentes. ꝓuectus nr̃os cotidie
defectusq pensemus. Hoc ipsum
enͣi in hac mortali uita consi¬
stere. quasi ad uetustatẽ ire est.
&cũ indiscussa mens relinquit᷑.
in quodã senio torporis sopit᷑.
quia negligens su & ꝓpositũ
robur insensibiliter ꝑdens. a
forma prioris fortitudinis dũ
nescit. senescit. Unde ot ꝑ ꝓpħam

Expanded text:
e proprium solet, semper prava agere, et nunquam quae egerint retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne quod turbidum profluit ab in enim non sentimus quomodo crescunt membra, proficit corpus, mutatur species, nigredo capillorum albescit in canis haec quippe omnia nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi ipso curarum tur, et non agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra residentes, profectus nostros quotidie, defectusque pensemus. Hoc ipsum enim in hac mortali vita consistere, quasi ad vetustatem est ire; et cum indiscussa mens relinquitur, in quodam senio torporis sopitur; quia sui negligens et propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis, dum nescit, senescit. Unde et per prop
Abbreviated transcription (Latin):
ex se nicbilomin infra se ten¬
dit: nisi ad bom desiderii sta¬
tũ artificis sui manu teneat᷑.
Ex eo itaq qđ creatura ẽ: deor¬
sũ ire habet. Wirtute nãq ꝓ.¬
pria in p̃ceps posse se ire con¬
siderat. sed ad creatorẽ suũ
amoris manu se retinet. ne
cadat. quousq ad ĩmutabili¬
tatẽ transeat: & eo uere ĩmor¬
talit᷑. quo ĩmutabilit᷑ uiuat.
Ipsi quoq angłici sp̃s muta.i¬
biles ex natura sunt conditi.
quatinus aut sua sponte ca¬
derent. aut ex arbitrio starent.
Sed quia humilit̾ elegert᷑ ei in¬
herere. a quo creati st̃. hanc
ipsã in se mutabilitatẽ sua̾ stan¬
di iam in ĩmutabilitate uice¬
rt̃: ut hoc ipso merito trans¬
cenderent. qđ nature suȩ or¬
dini mutabilitate subeẽ potu¬
issent. Quia gͦ solius diuine
nature ẽ. umbras ignorantie

Expanded text:
ex se nihilominus infra se tenex se nihilominus infra se tendit nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque propria in praeceps posse se ire considerat, sed ad Creatorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat; et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent, aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt, ut hoc ipsum merito transcenderent, quo naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ uerũ creator uidelicet nr
quia nulla mutabilitatis ui¬
cissitudine tenebrascit. nullis
nature sue defectib obumbra¬
t᷑: sed eiꝰ eẽ sine mutabilitate
fulgere est: tenebrȩ ei uel um¬
bra mortis dr̃ nͣ inesse. Unde¬
scriptũ ẽ. Apud quẽ ñẽ trans¬
mutatio. neo uicissitudinis
obumbratio. Et unde rursum
paulus apłs dicit. Qui solus¬
I habet ĩ mortalitatẽ. & lucem
habitat in accessibilem. Sed
cũ cuncti nouerimꝰ qđ & hu¬
mana anima & angelici sp̃s
sint ĩmortales instituti: cur
ab apło solus d̾s ĩmortalita¬
tẽ habere ꝑhibet᷑. nisi quia
solus uere ñ morit̾. qui solꝰ
nũqu̾a mutat᷑: Humana qͥp¬
pe amima in lapsũ ñ caderet.
si mutabilis ñ fuisset. Quȩ a
paradysi quoq gaudus expul¬
sa. si mutabilis ñ eẽt. ad uitã
minmme rediret. In hoc ipsũ uͦ
qđ redire ad uitã nitit᷑. defe¬
ctus suos cogit᷑ alternanti
semꝑ mutabilitate tolerare.
Quia gͦ ex nichilo ẽ condita.

Expanded text:
igitur verum, Creator videlicet noster, igitur verum, Creator videlicet noster, quia nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur; sed ejus esse sine mutabilitate fulgere est, tenebrae vel umbra mortis dscriptum est: Apud quem non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio . Et unde rursus Paulus dicit: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem . Sed cum cuncti noverimus, quod et humana anima, et angelici spiritus sint immortales instituti, cur ab Apostolo Deus solus immortalitatem habere perhibetur, nisi quia solus vere non moritur, qui solus nunquam mutatur? Humana quippe anima in lapsum non caderet, si mutabilis non fuisset. Quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam minime rediret. In hoc ipsum vero quod redire ad vitam nititur, defectus suos cogitur alterna semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo condita,