comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitemꝰ. Tantꝰ t̾ror erit. ut om̃s ꝑcircuitum
nationes et animo & corpore ꝑ horrescant. ĩ mo
crutient᷑ & pauoris magnitudine uultus
omniũ mollȩ similitudinẽ conũtant᷑. quę
igne combusta nigredinẽ & fuliginẽ foedi
monstret aspectꝰ. Discurrent inquit quasi
uiri fortes. haud dubio quin locustȩ. & quasi
uiri bellatores ascendent murũ. ut muroꝵ
sublimitas impetũ fortiũ ꝓlbere ñualeat:
etnequaquam ꝑ portas. sed ꝑmuros in grediaN.
Singuli inuiis suis gradient᷑. & ñ declinabt̃
asemitis suis. Hocnuꝑ in hac ꝓuintia uidimꝰ.
Cum enim locustarum agmina uenerint. &¬
aerem qui in t̾cȩlum & t̾ram ẽ. occuparint. tan¬
to ordine & dispositione iuibentis dĩ uolitabt᷑
ut instar tesserularum quȩ in pauim̃tis artifici
figunt᷑ manu suũ locũ teneant. et nepuncto
quidem uttra dicam ungue transũso decli¬
nent ad alterã. Etut aꝑtam facerec mecaphorã.

Expanded text:
cogitemus. Tantus terror erit, ut omnes per circuitum cogitemus. Tantus terror erit, ut omnes per circuitum nationes, et animo et corpore perhorrescant, immo crucientur: et pavoris magnitudine, vultus omnium in ollae similitudinem convertantur, quae igne combusta, nigredinem et fuliginem foedi monstret aspectus. Discurrent, inquit, quasi viri fortes, haud dubium quin locustae: et quasi viri bellatores ascendent murum, ut murorum sublimitas impetum fortium prohibere non valeat, et nequaquam per portas, sed per muros ingrediantur: Singulis in viis suis gradientur, et non declinabunt a semitis suis. Hoc nuper in hac provincia vidimus. Cum enim locustarum agmina venirent, et aerem qui inter coelum et terram est occuparent, tanto ordine ex dispositione jubentis Dei volitant, ut instar tesserularum quae in pavimentis artificis figuntur manu, suum locum teneant, et ne puncto quidem, et, ut ita dicam, ungue transverso declinent ad alteram. Et ut apertam faceret metaphoram,
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid atugerit. quasi uorax flamina c̃sumet.
nidulq postse integrũ derelĩquit. Quasi hiortꝰ
et paradysus uoluptatis om̃is t̾ra ẽ. quã nͥ teti¬
gerit. quasi solnudo & desertũ quicqͥd fuerit
dep̾datꝰ. noq ullus pot̾it inueniri. qui illius
fugiat manus. Aspectꝰ eorum quasi aspectꝰ fero¬
tium. & quasi equites huc illucq discurrent.
neq babylonii equitib comparent᷑. sed qͦ loc̾tȩ
ꝑ translationẽ hostiũ. quasi equites dicant᷑
huc illucq discurrere Sicut sonitꝰ inquit qͣdri¬
garum et curruũ. sicerit sonitꝰ locustarũ. Suꝑ
capita montiũ exilient. & om̃ia excelsa conscen¬
dent Etsicut stipulam cito flamma consumit.
ita sonitꝰ & t̾ror uocis eorum cuncta popula¬
bitur Quodq infert. uelut popłs fortis p̃ꝑat᷑
ad p̾lium. rursum ad locustas refert. ut non
quasi dehostib sed quasi de locustis referre ui¬
deat᷑ : et tam̃ dum locustas leginꝰ. babylonios

Expanded text:
quidquid attigerit, quasi vorax flamma consumet, quidquid attigerit, quasi vorax flamma consumet, nihilque post se integrum derelinquet; quasi hortus et paradisus voluptatis omnis terra est, quam non tetigerit: quasi solitudo et desertum, quidquid fuerit depraedatus, neque ullus poterit inveniri qui illius effugiat manus. Aspectus eorum quasi ferocium equorum, et quasi equites huc illucque discurrent. Non quo Babylonii equitibus comparentur; sed quo locustae per translationem hostium quasi equites dicantur huc illucque discurrere: Sicut sonitus, inquit, quadrigarum et curruum, sic erit sonitus locustarum. Super capita montium exsilient, ut omnia excelsa conscendant; et sicut stipulam cito flamma consumit, ita sonitus et terror vocis eorum cuncta populabitur. Quodque infert: Velut populus fortis praeparatus ad praelium, rursum ad locustas refert, ut non quasi de hostibus, sed quasi de locustis referre videatur; et tamen dum locustas legimus, Babylonios
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ t̾ra. & cominouebit᷑ cȩlum. sol & luna c̃te¬
nebrabunt᷑. et stellȩ auferent lum̃ suũ Et dñs
dabit uocẽ suã afacie fortitudinis suȩ̨. qm̃ mul¬
ta sunt nunis castra eiꝰ. qm forcia oꝑa sermonũ
illius. quia magna dies dñi. magna & inlus¬
tris nimis. & qͥserit sufficiens ad eam.
Rursum ꝑmetaphoram locustarũ deseribit᷑ im¬
om̃s qui possunt dĩ audire sermonẽ. ut quasi
tuba exaltent uocẽ suam. et insyon p̾dicent.¬
& clangant inmonte scõ eius: ut adstrepitr̃
clamoris et bucine om̃is hierłm popłs contre¬
mescat. Cumq ait cecineritis. hoc dicite. Neqͦ¬
quam dies dm̃ ultra deferret᷑. id est dies ultio¬
nis atq uindictȩ. ad est uicina captiuitas.
iam desuo loco babilomoꝵ ẽ. egressꝰ exercitꝰ
Prope ẽ. dies tenebrarũ et angustiae. dies cali¬
& cunctos montes aurora conlustrat. ita baby¬
loniorum suꝑ omnẽ t̾ram ur̃am fundetur

Expanded text:
detur terra, et commovebitur coelum, sol et luna contedetur terra, et commovebitur coelum, sol et luna contenebrabuntur, et stellae auferent lumen suum, et Dominus dabit vocem suam a facie fortitudinis suae, quoniam multa sunt nimis castra ejus, quoniam fortia opera sermonum illius, quia magna dies Domini, magna et illustris nimis, et quis erit sufficiens ad eam? Rursum per metaphoram locustarum, describitur ims qui possunt Dei audire sermonem, ut quasi tuba exaltent vocem suam, et in Sion praedicent, et clangant in monte sancto ejus, ut ad strepitum clamoris et buccinae omnis Jerusalem populus contremiscat. Cumque, ait, cecineritis, hoc dicite: Nequaquam dies Domini ultra differetur, id est, dies ultionis atque vindictae; adest vicina captivitas, jam de suo loco Babyloniorum est egressus exercitus, prope est dies tenebrarum, et angustiae, dies cali cunctos montes aurora collustrat: ita Babyloniorum super omnem terram vestram fundetur
Abbreviated transcription (Latin):
fuit apͥncipio. & posteum nonerit usq ad annos
generationis generationũ. Ante eũ c̃sumens ig¬
nis. & posteum flamina succensa. Sicut parady¬
sus uoluptatis t̾ra ante faciem eiꝰ & posteriora
illius sic̃ campꝰ solitudinis. et qui saluet᷑ ñ erit
ei. Sicut aspectꝰ equorum aspectꝰ eorũ. et sic̃¬
equites sic ꝑsequent᷑. Sic̃ uox quad rigarum
suꝑ uertices montium exilient. & sic̃ uox flã¬
mȩ ignis deuorantis stipulam. et sicut popłs¬
multꝰ & fortis p̾paratꝰ ad p̾lium. A facie eiꝰ conte¬
pugnatores current . & sicut uiri bellatores
ascendent suꝑ muros. et unus quisq in uia
sua ambulabit. Non declinabit a semitis suis.
singuli aꝑximo suo non recedent Ad grauati
ariis suis ibunt. et in iaculis sius cadent.
& non consũment᷑. Urbem adp̃hendent .& suꝑ
muros discurrent. in domib ascendent . &
ꝑfenestras in trabunt sic̃ fures. Afacie eiꝰ c̃fun¬

Expanded text:
fuit a principio, et post eum non erit usque ad annos fuit a principio, et post eum non erit usque ad annos generationis generationum. Ante eum consumens ignis, et post eum flamma succensa. Sicut paradisus voluptatis terra ante faciem ejus; et posteriora illius, sicut campus solitudinis, et qui salvetur non erit ei; sicut aspectequites sic current sicut sonitus quadrigarum super capita montium exilient sicut sonitus flammae ignis devorantis stipulam velut populus fortis praeparatus ad proelium a facie eius crucipugnatores current, et sicut viri bellatores ascendent super muros, et unusquisque in via sua ambulabit, et non declinabunt a semitis suis, singuli a proximo suo non recedent, aggravati armis suis ibunt, et in jaculis suis cadent, et non consumentur, urbem apprehendent, et super muros discurrent: super domos ascendent, et per fenestras intrabunt sicut fures, a facie ejus confun
Abbreviated transcription (Latin):
facie eius crutiabunt᷑ popłi. om̃s uultꝰ redigeñ
inollam. Sicut fortes current. quasi uiri bel¬
latores ascendent murũ. Uir uiuus suis gradiet᷑.
& non decdinabit asemitis suis. Unꝰqͥsq fr̃em suũ
non cohartabit. singuli incalle suo ambulabtꝰ.
ed & ꝑ fenestras cadent etñ demolient᷑. urbẽ
ingredient᷑. et muro current. domos c̃scendũs.
ꝑfenostras intrabunt quasi fur Afacie eius c̃¬
tremuit t̾ra. moti sunt cęli. sol et luna obtene¬
brati sunt. & stellȩ retraxert̃ splendorẽ suũ
tdñs dedit uocem suam ante faciẽ exercitꝰ¬
sui. quia multa sunt nimis castra eiꝰ qr fortia
etfatientia u̾bum eiꝰ. Magnus enim dies dñi
et t̾ribilis ualde. & quis sustinebit eũ. Lxx.
anite tuba insyon. p̾dicate inmonte sco meo
cont̾bent᷑ om̃s habitatores t̾ra. qm̃ ad est dies
dñi. qm uixta ẽ. dies cenebrarũ et caliginis.
dies nubis & priunę. sicut mane fundetur
suꝑ montes popłs multꝰ & fortis. Similis ei ñ

Expanded text:
facie eius cruciabuntur populi omnes vultus redigentur in ollam sicut fortes current quasi viri bellatores ascendent murum vir in viis suis gradietur et non declinabunt a semitis suis unusquisque fratrem suum non coartabit singuli in calle suo ambulabunt sed et per fenestras cadent et non demolientur urbem ingredientur in muro current domos conscendent per fenestras intrabunt quasi fur a facie eius contremuit terra moti sunt caeli sol et luna obtenebrati sunt et stellae retraxerunt splendorem suum et Dominus dedit vocem suam ante faciem exercitsui, quia multa sunt nimis castra ejus, quia fortia et facientia verbum ejus. Magnus enim dies Domini et terribilis valde, et quis sustinebit eum? LXX: Canite tuba in Sion, praedicate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores terrae: quoniam adest dies Domini, quoniam juxta est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et pruinae; sicut mane fundetur super montes populus multus 185 et fortis, similis ei non
Abbreviated transcription (Latin):
tructum ẽ Non multo enim pꝰtempr̃ uenit
et deceni & duarũ tribuũ ab assyriis chaldeiꝰs
captiuitas. p̃dicit᷑q uentura. ut eum uenerit
non casu accidisse uideat᷑. aut hostiũ fortitu¬
ame sedira & cõminatione dĩ. Uelcerte agente
popło pęuitentiã non ueniat quȩ uentura ẽ.¬

Expanded text:
tructum est; non multo enim post tempore venit tructum est; non multo enim post tempore venit et decem et duarum tribuum ab Assyriis Chaldaeisque captivitas: praediciturque ventura, ut cum venerit, non casu accidisse videatur, aut hostium fortitudine; sed ira et comminatione Dei, vel certe, agente populo poenitentiam, non veniat, quae ventura e
Abbreviated transcription (Latin):
H eumihi. heu mͥ. heumichi uidie. qm̃ iuxta ẽ
dies dm̃. & quasi miseria demiseria ueniet
Pro eo quod nos transtulimꝰ apotente. & hebrai¬
seriam sod ꝓ saddai legentes. Uoxgͥ sac̃dotũ &
popłi addm̃ clamante̾s inducit᷑ ut t̃cio dicant
heu michi. credo quia propt̾ peccata quȩ fecerant.
scãmq offenderant trinitatem. Dies autẽ retri¬
butionis omniũ delictorum illa est. dequa uni¬
u̾si soribunt ꝓpħix. & maximȩ esaias clamittat
ꝑdat exeo. Nic dies recte apellatꝰ in sanabilis.
quia cum dies iuidicũ uenerit non locꝰ erit pę¬
nitentiȩ. quia ȩt̾nitati comꝑat᷑. prope ẽ. &. ñ longe
Quodq sequit᷑ & quia miseria dennseria uen&
siuie uastitas apotente ueniet. hic seus eͥ. quod
mala succedant malis. et om̃is afflictio dõ uidice
geliennam. Quod generalit̾ dedie uidicu diri¬
mus specialit̾ referamꝰ ad tempꝰ uidaicȩ capti¬
uitatis quando hierłm capta. templũq des¬

Expanded text:
Heu mihi, heu mihi, heu mihi in die! quoniam juxta est Heu mihi, heu mihi, heu mihi in die! quoniam juxta est dies Domini, et quasi miseria de miseria veniet. Pro eo quod nos transtulimus, a potente, et Hebraiseriam, SOD  , pro SADDAI legentes. Vox igitur sacerdotum et populi ad Dominum clamantis inducitur, ut tertio dicant, Heu mihi! credo, quia propter peccata quae fecerunt, sanctam offenderant Trinitatem. Dies autem retributionis omnium delictorum illa est, de qua universi scribunt prophetae, et maxime Isaias clamitat:perdat ex eo . Hic dies recte appellatur insanabilis; quia cum dies judicii venerit, non erit i  Al. quia aeternitati comparatus, prope est, et non longe. Quodque sequitur: Et quasi miseria de miseria veniet, sive, vastitas a potente veniet, hic sensus est, quod mala succedant malis, et omnis afflictio Deo judice dere in gehennam . Quod generaliter de die judicii diximus, specialiter referamus ad tempus Judaicae captivitatis, quando Jerusalem capta, templumque des
Abbreviated transcription (Latin):
dieb inquit ieuiniorum ur̃orũ. ꝑcutitis pug¬
nis & oppͥmitis pauꝑem. Idcireo nunc dicit.
sc̃ificate ieuiniũ leuinat manicheus. & inulti
heretici maximeq engrãtitȩ quorũ pͥnceps
tatianus ẽ: sed hoc ieiuniũ saturitate & ebrie¬
tate deterius ẽ. Et uocate coetum siue cura¬
tionẽ. ut ꝑpenitentiã nr̃a peccata curemus.
Pro coetu in hebraico legit᷑ asara quod simma¬
chus snodum aquila diem collectȩ intp̃tat᷑
est. Congregate senes. quorum ȩtas uicina mor¬
ti matureq sententiȩ. magis timorẽ et cultũ
suscipit di. om̃is quoq habitatores. dequib
supra dixerat. audite hoc senes. et aurib
ꝑcipite om̃s habitatores t̾rȩ: indomũ di¬
quae ȩccła ẽ. congregent᷑ Cumq fuerint in
ȩccła et dedispari grege sac̃dotum & popłi
senum ethabitatorũ t̾rae unus grex fuerit
effectus. clamate inquit addñm in cordib
ur̃is & dicite. Ha. ha. ha. diei quia prope est
dies dñi & quasi uastitas a potente uenisset. Lxu.¬

Expanded text:
is pugnis, et opprimitis pauperem. Idcirco nunc dicit: Sanctificate jejunium. Jejunat Manichaeus, et multi haeretici, maximeque Encratitae, quorum princeps Tatianus est, sed hoc jejunium saturitate et ebrietate deterius est. Et vocate coelum, sive curationem, ut per poenitentiam nostra peccata curemus. Pro coetu in Hebraico legitur, ASARA  , quod Symmachus synodum, Aquila diem collectae interpretatus est. Congregate senes, quorum aetas vicina morti, maturaeque sententiae, magis timorem et cultum suscipit Dei. Omnes quoque habitatores terrae, de quibus supra dixerat: Audite hoc, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae, ut quae est Ecclesia, congregentur. Cumque fuerint in Ecclesia, et de dispari grege sacerdotum et populi, senum et habitatorum terrae, unus grex fuerit effectus, clamate, inquit, ad Dominum in cordibus vestris et dicite: Ah, ah, ah diei, quia prope est dies Domini, et quasi vastitas Al. te
Abbreviated transcription (Latin):
mundi rectores tenebrarũ harum. contra
spiritalia nequitiȩ incȩlestib Eum quoq qui
abaquilone ẽ. de quo hieremias loquit᷑. ab aqui¬
lone exardescent mala suꝑ om̃s qabitatores
t̃rȩ dequo & salomon scribit. aquilo uentus
durissimꝰ. ꝓcul inquit auob̾ faciam. et expel¬
lam eum in t̾ram inuiam & desertam. quȩ
non habet notitiam dĩ. inqua non habitabat
sp̃s sc̃s. ł aciesq eiuserit inmari pͥmo & in mari
nouissimo. uihis qui aparuerit ei ianuã pecca¬
torum. et apud quos usq ad extremũ uitȩ tepꝰ
ꝑmanserit. Et fetor illius et pittredo ascendet
etiam in eos qui sibi magna ꝓmittunt . & cadunt
ꝑsuꝑbiam. quia numquam tuta ẽ. humana fra¬
gilitas . & quanto uircutib crescimꝰ. tantoma¬
gis timnere debemꝰ nede sublimib corruamus.
uxta litteram greges locustarum magis aust̃
quam aquilo consueuit ad ducere. idest non
exfrigore ueniunt. sed excalore. Uerum qm de
assyrus loquebat᷑. locustarum ponens similitu¬

Expanded text:
ontra spiritualia nequitiae in coelestibus . Eum quoque qui ab Aquilone est de quo Jeremias loquitur: Ab Aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae : de quo et Salomon scribit: Aquilo ventus durissimus  procul, inquit, a vobis faciam, et expellam eum in terram inviam et desertam, quae non habet notitiam Dei, in qua non habitat Spiritus sanctus. Faciesque ejus erit in mari primo et in mari novissimo, in his qui aperuerint ei januam peccatorum, et apud quos usque ad extremum vitae tempus permanserint, et fetor illius et putredo ascendit etiam in eos qui sibi magna promittunt, et cadunt per superbiam: quia numquam tuta est humana fragilitas, et quanto virtutibus crescimus, tanto magis timere debemus ne de sublimibus corruamus. Juxta litteram, greges locustarum magis Auster quam Aquilo consuevit adducere, id est, non ex frigore veniunt, sed ex calore: verum quoniam de Assyriis loquebatur, locustarum ponens similitu
Abbreviated transcription (Latin):
ibre̾ matutinũ et serotinũ sicut in pͥncipio.
et implebunt᷑ areę frum̃to. &. redundabunt
toreularia uino et oleo. Etreddam uob̾ annos
quos comẽdit locusta. bruchus & rubigo &¬
erũca. Fortitudo mea magna quam misi in
uos: et comedetis uescentes. & saturabimini.
& laudabitis nom̃ dñi dĩ ur̃i. qͥfec̃ uob̾cũ mira

Expanded text:
matutinum et serotinum, sicut a principio. Et implebuntur areae frumento, et redundabunt torcularia vino et oleo. Et reddam vobis annos, quos comedit locusta, bruchus, rubigo eruca: fortitudo mea magna, quam misi in vos. Et comedetis vescentes, et saturabimini; et laudabiti
Abbreviated transcription (Latin):
cate coetum. congregate senes. om̃s habitato¬
res t̾rae indomũ dĩ ur̃i & clam̃ate ad dñin. Lxx.
Accingite uos & plangite sac̃dotes. lam̃tanmi
qui ministratis altari. ingredimini. dormite
in saccis ministri dĩ: qm̃ defecit dedomo dĩ uri
sacrificium & libacio. Sc̃ificate ieiuniũ. p̾dicate
res t̾ra indomum dñi dĩ nr̃i. & clamate ad
dñm uehement᷑. Quis sc̃s sac̾dos ẽ. & cõme¬
dit paschadiũ. accingat᷑ balteo castitatis. &
accingat᷑. & plangat ł ꝓpͥa delicta ł popłi. et
ingrediat᷑ ȩccłam dequa propt̃ peccata fue¬
rat egressꝰ. & cubet ł dormiat insacco : ut p̾te¬
ritas delicias ꝑ quas offenderat dm̃ uita &
hausteritate compenset. Qui enim mollib
uestiunt᷑: indomib regum sunt accingat᷑
autẽ sac̃dotes & plangant. & ululent &x dor¬
miant in sacco : ꝓpħa eos adpenitentiã cohor¬
tante quidicit. cubate insacco ministri dĩmer
qm̃ interiit dedomo dĩ uri sacrificuũ & libacio

Expanded text:
cate caetum, congregate senes, omnes habitatores terrae in domum Dei vestri, et clamate ad Dominum. LXX: Accingite vos et plangite, sacerdotes; lamentamini qui ministratis altari; ingredimini, dormite in saccis, ministri Dei, quoniam defecit de domo Dei vestri sacrificium et libatio; sanctificate jejunium, praedicate res terrae in domum Dei vestri, et clamate ad Dominum vehementer. Qui sanctus sacerdos est, et comedit pascha Domini, accingatur balteo castitatis, et accingatur et plangat, vel propria delicta, vel populi, et ingrediatur 180 Ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus, et cubet, vel dormiat in sacco, ut praeteritas delicias, per quas offenderat Deum, vitae austeritate compenset. Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Accingantur autem sacerdotes et plangant et ululent, et dormiant in sacco, propheta eos ad poenitentiam cohortante, qui dicit: Ministri Dei mei, quomodo interiit de domo Dei vestri sacrificium et libatio
Abbreviated transcription (Latin):
norum. ita frat̾uelis m̃s. in medio filiorum.
Quid necesse ẽ. om̃s arbores ꝑcurrere: cum uni¬
u̾sȩ aruerint. & ꝓgaudio atq lȩtitia. filios
hominum meror opp̾sserit & confusio. Hc¬
cingite uos & plangite sac̾dotes. ululate mi¬
nistri altaris. ingredimini. cubate in sacco

Expanded text:
norum: ita fratruelis meus in medio filiorum . Quid necesse est omnes arbores percurrere, cum universa aruerint, et pro gaudio atque laetitia, filios hominum moeror oppresserit et confusio? Accingite vos et plangite, sacerdotes; ululate, ministri altaris
Abbreviated transcription (Latin):
agentib: & dȩ monũ ludibrio erat dictaẽ
ieb & pont quã cepit mea pax habitare
dñi a factusẽ in pace locus eius. nom̃ iheru¬
salẽ sortita eiꝰt. Quando gͥ in nouissimo
tempr̃ qd sepe iam diximꝰ multiplacata ini¬
qͥtate refrigesca caritas. & solis lum̃ reced&
abiherusalẽ. & tanta erit uastitas ut difficile
saluent᷑ & iã electidĩ. tunc in lucerna ser¬
monis sui atq: rationis oña uitia scrutabit᷑
dñs in iherusalẽ & in mediũ ꝓferae. & de otioso
qͦq ũbo fice udiciũ & uindicta inpeccatoreᷤ.
Poterant enim & de peccato uentã ꝓmereri.
sed in contẽptores. de qͥb dr̃ in abacuc. Uidete
contẽptores & aspicite : Et in alio loco. Quare
respicis ad contẽptores: Acde inde. Qui aut̃
arrogans est & contẽptor uir suꝑb est.
Et cetera. Suꝑ his fiae ultio qͥcustodias dñi non¬

Expanded text:
a gentibus, et daemonum ludibrium erat, dicta est a gentibus, et daemonum ludibrium erat, dicta est Jebus, et postquam coepit in ea pax habitare Domini, et factus est in pace locus ejus, nomen Jerusalem sortita est. Quia igitur in novissimo tempore, qquitate, refrigescet charitas, et solis lumen recedet ab Jerusalem, et tanta erit vastitas, ut difficile salventur etiam electi Dei : tunc in lucerna sermonis sui atque rationis omnia vitia scrutabitur Dominus in Jerusalem, et in medium proferet, et de otioso quoque verbo fiet judicium et vindicta, non in peccatores poterat enim et peccatum veniam promereri, sed in contemptores, de quibus dicitur in Abacuc: Videte contemptores, et aspicite ; et in alio loco: Quare non respicis ad contemptores; Ac deinde: Qui autem arrogans est, et contemptor, vir superbus, et caetera. Super his fiet ultio, qui custodias D
Abbreviated transcription (Latin):
extractos pͥncipes & reges & potentes &
sacerdotesqͥse in eis metu mortis absconđans.
Et uisitabo inqͥt suꝑ eos qͥ confidunt incorꝑib
femptes uocat siue peccata in qͥb penitus
fuere defixi qui tollentes ꝓuidentiã nec
boni nec mali dñm auctorẽ ẽẽ dixerunt.
hoc est quia nec bonifnec mala malis red¬
derae. sđ quia fortunȩ cuncta regerentur
arbitrio & casu ferrent᷑ incerto. In cõsũma¬
tione autẽ mundi qͥa dies dñi ipfa intelligit᷑.
scrutabit᷑ dñs iherusalẽ iđ ecclestã suam
cũ lucerna. & ulciscet᷑ suꝑ uiros conteptoieᷤᷤ.
qͥ noluerunt suas seruare custodias iđ man¬
data dñi contẽpserunt. & insuꝑ ratione se
peccare dicentes blasphemauerunt dñm¬
in cordib suis. qd nichil ꝓdess&e bene facere
nec obessae mala agere. qr nec bonoꝵ oꝑũ
p̃miũ nec maloꝵ poenã restituera ds̃. Recte
autẽ iherusalẽ iđ ȩclesiã quȩ pͥus ieb uoca¬
bat᷑ q dr̃ conculcata . ꝗm̃do conculcabatur

Expanded text:
extractos principes et reges et potentes et sacerdotes, qui se in eis metu mortis absconderant. Et visitabo, inquit, super eos, qui confidunt in corporibus faeces vocat, sive peccata, in quibus penitus fuere defixi: qui tollentes providentiam, nec boni nec mali Deum auctorem esse dixerunt: hoc est, quod nec bonis bona, nec mala malis redderet: sed quod fortunae cuncta regerentur arbitrio, et casu ferrentur incerto. In consummatione autem mundi, quia dies Domini ipsa intelligitur, scrutabitur Dominus Jerusalem, id est Ecclesiam suam cum lucerna: et ulciscetur super viros contemptores, qui noluerunt suas servare custodias, id est, mandata Domini contempserunt, et insuper ratione se peccare, dicentes, blasphemaverunt in cordibus suis: quod nihil prodesset benefacere, nec obesset male agere, quia nec bonorum operum praemium, nec malorum poenam restitueret Deus. Recte autem Jerusalem, itur conculcata , quando conculcabatur
Abbreviated transcription (Latin):
ignis omicida cũ uenerit diesirȩ dñi fui
sceleris iñsurã sentiae. & eodẽ quod oꝑata
ẽ pondere de pͥment᷑: & quȩ arfit adef¬
fundendũ sanguinẽ & multas scanda¬
lizauit amimas: & impletũ in ea uirũ
sanguinũ & dolosũ ab ominabit᷑ dñs
ñ diripiet᷑ ut gaxa: ħ in solitudinẽ
dr̃ estĩo & in lingura nr̃a sonat ignis gñati¬
onis claraluce uastabit᷑. Arsit enimlibi¬
dine. & gnationi incendio dibachata est.
Et quia om̃s ad ulterantes quasi clibanus
corda eoꝵ & sagittis ardentib uulnerati
sunt: non in tenebris: non in oculto udicio.
s inmeridie hocẽ quando scĩ plenã reci¬
prant claritatẽ ꝓitient᷑ intenebras. &
scõꝵ consortiũ non habebt̃. Sed & acharon
quȩ in t̃pr̃ sterilitas ł eradicatio qr nullos
fructꝰ habuit. & ꝑusitate doctrinę suȩ
ertcdicauit plurimos. ipsa qͦq eradicabit᷑.
Hasautẽ om̃s uarietates intellige in animanꝰ
uitis atq peccatis & unius cuiusq opus

Expanded text:
ignis homicidae, cum venerit dies irae, sceleris sui mensuram sentiet, et eodem quo operatus est pondere deprimetur. Et quia arsit ad effundendum sanguinem, et multas scandalizavit animas, et impletum est in ea: Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus, non diripietur, ut Gaza, sed in solitudinem d, et in lingua nostra sonat ignis generationis, clara luce testabitur. Arsit enim libidine, et generationis incendio dissipata est; et quia omnes adulterantes, quasi clibanus, corda eorum, et sagittis ardentibus vulnerati sunt. Non in tenebris, non in occulto judicio, sed in meridie, hoc est, quando sancti plenam recipient claritatem, projicientur in tenebras, et sanctorum consortium non habebunt. Sed Accaron, quae interpretatur sterilitas, vel eradicatio: quia nullos fructus habuit et perversitate doctrinae suae eradicavit plurimos, ipsa quoque eradicabitur. Has autem omnes varietates intellige in animarum vitiis atque peccatis, et quia uniuscujusque opus
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemauer̃ popłm dĩ: &e dixer̃ in eũ
plurimas contumelias. & uoluer̃ dilatare
t̃minos suos in t̃mi int̾raeclesiȩ & popłm
dĩ possidere. desertȩ erunt & destitutȩ.
stici scripturis dominicis eruditi eripi¬
ent eos &e residui gentis dominiciᷤs possi¬
debunt eos. & hoc eiserit ꝓcontumelia

Expanded text:
blasphemaverunt populum Dei: et dixerunt in eum plurimas contumelias, et voluerunt dilatare terminos suos in terra Ecclesiae, et populum Dei possidere, desertae erunt et destructae stici in Scripturis Dominicis eruditi diripient eos, et residui gentis Dominicae possidebunt eos, et hoc eis erit pro contumelia
Abbreviated transcription (Latin):
cendere uoluerit in hierico. a latronib uul¬
nerat᷑. Quȩ est enim ita illustris ut ȩccła quae
in toto orbe fundata ẽ. ita redempta xp̃i sangui
in xp̃o credere. nec audiert̃ uocem eiꝰ nec receꝑuns
disciplinam. nec iuxta eum eẽ. uoluerunt Qd̃
autem dicit᷑ pͥncipes eius in ea sicut leones ru¬
gientes scio offensurum me eẽ. plurimos. qdđ
suꝑ episcopis & p̃sbit̾ĩs hȩc interp̃t̃ cum & p̃s¬
bitĩ mali qui susannan uiolare cupierunt. cȩ¬
teros p̃sbiteros qui bene uixerint non codẽpneis.
& mali pͥncipes quos describit sermo diumꝰ¬
propħicꝰ non sint bonis pͥncipib contuineliȩ
Stulto enim flagellato. insipiens sapientior
erit Siautem insipiens sapientior fit. qͣnto
magis ille qui sapiens est: Sed iudices eiꝰ ac
simmacꝰ transtulit Non enim merent᷑ lupi
dico beniamin qui manc rapiunt. & aduesꝑã
dant ȩscam. sed lupi uesꝑtini qͥ noctib come¬

Expanded text:
cendere voluerit, in Jericho a latronibus vulcendere voluerit, in Jericho a latronibus vulneratur. Quae est enim ita illustris ut Ecclesia, quae in toto orbe fundata est: 720 ita redempta Christi sangin Christum credere, nec audierunt vocem ejus; nec receperunt disciplinam, nec juxta eum esse voluerunt. Quod autem dicitur: Principes ejus in ea sicut leones rugientes, scio offensurum me esse plurimos, quod super episcopis et presbyteris haec interpreter, cum et presbyteri mali, qui Susannam violare cupierunt, caeteros presbyteros qui bene vixerint, non condemnent. Et mali principes, quos describit sermo propheticus, non sint bonis principibus contumeliae: Stulto enim flagellato, insipiens sapientior erit : si autem insipiens sapientior fit, quanto magis ille qui sapiens est? Sed judices ejus acSymmachus transtulit? Non enim merentur lupi dici Benjamin, qui mane rapiunt, et ad vesperam dant escam ; sed lupi vespertini, qui noctibus come
Abbreviated transcription (Latin):
sa in dño dõ suo. nec ambulauit pꝰtgũ eiꝰ nec di¬
cente sto Ego dñs ad propinquans & ñ delonge.
ipsa enim ad propinquare noluit. Describunt᷑
quoq pͥncipes eius & iudices & ꝓropħȩ & sacer¬
dotes. ut inciuitate dissiparent popłm. & in his
quȩ dixi nominib dignitatũ pͥncipeᷤ
accipiamꝰ. Principes gͥ eiꝰ quasi leoneᷤ¬
suꝑũsabunt᷑ in p̃dis & effundendum sanguinẽ
subiectoꝵ iudices eiꝰ rapaces ñ dimitentes aliis
quod possint raꝑe. Propħx eius insanientes siue
stupentes qd̾ hebraice dicit᷑ Roeꝵim & aqͥla
causa ꝑcussi filios ur̃os. disciplinam ñ recepistis.
Uł certe timete me & recipite disciplinam. ut
non pereant om̃a de conspectu hierłm. nec
pęnitꝰ ad solitudinem deducat᷑ suꝑ his ina
dicta int̾p̃t̃. cum sciat hierłm inscripturis
scĩs semꝑtẏpum hab̾e ȩccłẽ. dequa qui peccaue¬
rit ł in babylonem abducit᷑ uł sisponte des¬

Expanded text:
est in Domino Deo suo; nec ambulavit post tergum ejus; nec diest in Domino Deo suo; nec ambulavit post tergum ejus; nec dicente eo: Ego Dominus appropinquans, et non de longe , ipsa ei appropinquare voluit. Describuntur quoque principes ejus, et judices, et prophetae, et sacerdotes, ut in civitate populum, et in his quae dixi, nominibus dignitatum, principes accipiamus. Principes igitur ejus quasi leoneversabantur in praedis, et ad effundendum sanguinem subjectorum: judices ejus rapaces, non dimittentes aliis quod possint rapere. Prophetae ejus insanientes, sive stupentes, quod Hebraice dicitur PHOEZIM, et Aquilacausa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis . Vel certe: timete me, et recipite disciplinam, ut non pereant omnia de conspectu Jerusalem, nec penitus ad solitudinem deducatur super his mdicta interpreter, cum sciat Jerusalem in Scripturis sanctis semper typum habere Ecclesiae: de qua qui peccaverit, vel in Babylonem abducitur, vel si sponte des
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sequentiã sermonis dici adũs niniuen de
qua supra. & ꝑdet assyriũ & ponet niniuẽ
insolitudinẽ . s̃ numquã scriptura niniuẽ
colũba uocarat lic& in hieremia a facie
sus a facie gladii gr̃a iona: enim idest a facie gla¬
dii grã iona enĩ tam columbã quã significat¬
Unde & usq hodie greci iones. & mare appel¬
lat᷑ ionium. & apud hebreos ꝑmanet eoꝵ. Uetꝰ
uocabulum s. &. pͥncipes romani apud barba¬
ras nationes antiquũ uocabulũ retinentes cę¬
sares appellant᷑. Om̃is itaq contra hierłm ser¬
mo ẽ. Uȩ ciuitas quondam colũba semꝑ peccais
& captiuitatib tradita. & rursum redẽpta a
dño. Uȩciuitas ꝓuocatrix qđ significantiꝰ he¬
sumꝰ dicere dm̃ amarũ faciens. idest tuo uitio
dulcẽ dñm atq dem̃tẽ ũtens inamaritudi¬
nem ut qͥ misereri uult punire cogat᷑. Non
audiuit p̾ceptũ dñi & correpta noluit susciꝑe
disciplinã. nec p̃m̃tib malis aliquando ẽ. confi

Expanded text:
consequentiam sermonis dici adversum Niniven, de qua supra: Et perdet Assyrium, et ponet Niniven in solitudinem. Sed numquam Scriptura Niniven columbam vocaret: licet in Jeremia, a faciesus, a facie gladii Jona, id est, a facie gladii Graecia: Jona enim tam columbam quam Graecia hodie Graeci Jones, et mare appellatur Jonium, et apud Hebraeos permanet eorum vetus vocabulum. Sed et principes Romani apud barbaras nationes antiquum vocabulum retinentes, Caesares appellantur. Omnis itaque contra Jerusalem sermo est: Vae civitas quondam columba, semper peccans, et captivitatibus tradita, et rursum redempta a Domino. Vae civitas provocatrix: quod significantius Hesumus dicere, Deum amarum faciens, id est, tuo vitio dulcem Dominum atque clementem vertens in amaritudinem, ut qui misereri vult, punire cogatur. Non audivit praeceptum Domini, et correpta noluit suscipere disciplinam; nec prementibus malis aliquando confisa
Abbreviated transcription (Latin):
die furoris dm̃i. quid fice de peccatorib
Tanta enim uastitas uideȩ t̾rȩ uenioe.
& tam sublimis uictor huc babylonis
philistinoꝵ quȩ sẽꝑ uobns&e quocer¬
tamine restiter̃ ẽadẽ captiuitas ad¬
p̃hendat. Gaza enim destructa erit.
& ascalon insolitudine rediget᷑: & arotũ
non furto s bello iđ manifesta luceatq
uictorta in captiuitatẽ trahent . & accha¬
ron quȩ intẽpr̃ eradicatio hoc sustineb̾
alios doceat. Sapientia enim abscondita
&e thesaurus non conparens. quȩ utilitas
in abob: Et hoc inquit p̃cipio uob̾. ut
indie irȩ dm̃ ꝓtegamini ł in consũmatioe¬

Expanded text:
die furoris Domini, quid fiet de peccatoribus? Tanta enim vastitas Judaeae terrae veniet, et tam sublimis victor huc BabyloniusPhilistinorum, quae semper vobis aequo certamine restiterunt, eadem captivitas apprehendat. Gaza enim destructa erit, et Ascalon in solitudinem redigetur, et Azotum, non furto, sed bello, id est, manifesta luce atque victoria in captivitatem trahent: et Accaron, quae interpretatur eradicatio, hoc sustinebit, alios doceant: Sapientia enim abscondita, et thesaurus non comparens, quae utilitas in ambobus ? Et hoc, inquit, praecipio vobis, ut in die ir
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas columba non audiuit tunc uocem
& non suscipit disciplinam in dño non est
confisa ad dñm suum non appropinquauit.
Principes eiꝰ in medio eiꝰ quasi leones rugienteᷤᷤ.
iudices eiꝰ lupi uesꝑe non relinquebant in

Expanded text:
civitas: ccivitas: cet non suscepit disciplinam: In Domino non est confisa, ad Deum tuum non appropinquavit. Principes ejus in medio ejus quasi leones rugientes: Judices ejus lupi vespere, non relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
transibit ꝑ eam sibilabit. & mouebit manꝰ
suas. Qđ side angłis intellexerimꝰ ita int̃p̃
manserint inea. ut pͥus facere c̃sueuerañ.
Stupebunt & mirabant᷑ & non eam fultieÑ
& sustentabunt ruentem manu sua. Sed le¬
uabunt manꝰ & ꝑtransient uł certe cũ sibilo
attollent manꝰ & quasi plangentes in mor¬
tem lugentium concrepabunt Si autem
de hoc diabolo & angłis eiꝰ uoluerimꝰ acciꝑe
recesserit & qua pͥus templum dĩ fuerat
& eẽ. deseuit. transire serpentẽ & sibilare
mea & uenena suȩ malitiȩ euomere & ñ
lubrum nominauimꝰ uiolent̃. Nos manꝰ
colubri ꝓoꝑe intelligere. accipe testimoniũ
salomonis. Mors & uita. in manib linguȩ
Hac diximꝰ ut potuimꝰ interp̃tationi allego¬
ricȩ seruientes. Siquis autẽ magis uerisimi¬
lia & habentia rationem quam a nob̾ sunt
disserta repperierit. illiꝰ magis lector auc¬
toritate ducat᷑. Uȩ ꝓecͦcatrix & redempta

Expanded text:
transibit per eam, sibilabit et movebit manus transibit per eam, sibilabit et movebit manus suamanserint in ea, ut prius facere consueverant, stupebunt et mirabuntur: et non eam fulcient, et sustentabunt ruentem manu sua, sed levabunt manus et pertransient. Vel certe cum sibilo attollent manus, et quasi plangentes in morem lugentium concrepabunt. Si autem hoc de diabolo et angelis ejus voluerimus accipere, recesserit, et quae prius templum Dei fuerat, et esse desivit, transire serpentem, et sibilare in ea, et venena suae malitiae evomere: et non lubrum nominavimus, violenter nos manus colubri, pro opere intelligere, accipe testimonium Salomonis: Mors, et vita in manibus linguae . Haec diximus, ut potuimus interpretationi allegoricae servientes. Si quis autem magis verisimilia, et habentia rationem quam a nobis sunt disserta repererit, illius magis lector auctoritate ducatur. Vae provocatrix et redempta
Abbreviated transcription (Latin):
tent ineis greges. uitioꝵ scilicet multitudo &
bruta animalia corpori seruientia & om̃s bestiȩ
t̾rȩ quȩ corda corum comedunt. & cameleontes
qui non habent unum colorem s̃ diũsis peccatis.
nunc auaritiamĩc luxuria. nunc crudelitate.
nunc libidine. nunc tristitia. nunc exultatio¬
ne. ꝑ mom̃ta inutant᷑. & ericii inp̃sepib eoꝵ
animal spinosum & plenũ sentib & uulne¬
nerans quęcũq tetigerit. s̃. & bestiȩ cubabunt
quo aut loquant᷑ semꝑ aut audiant mala.
Post quȩ infert᷑ & dicit̾ ideo hȩc ȩccłam passu¬
ram fore uł eẽ. ꝑpessam quod insuꝑbiã se ele¬
uauerit. & quasi cedrus suum cacum̃ erexe¬
rit malis oꝑib dedita & nichilominꝰ futurã
sibi beatitudinẽ rȩꝓmittens & in corde suo
dicens Ego sum. & non ẽ. alia p̃ter me ult᷑.
Quomͦ gͦ facta ẽ. ingolitudine pascua bestia¬
tunc habitabunt bestiȩ de quib & ꝓpħa
complorat dicens Netradas bestuᷤᷤ
animam confitentẽ tͥ. Om̃is qui

Expanded text:
ges, vitiorum scilicet multitudo, et bruta animalia corpori servientia, et omnes bestiae terrae, quae corda eorum comedunt, et chamaeleontes qui non habent unum colorem; sed diversis peccatis, nunc avaritia, nunc luxuria, nunc crudelitate, nunc libidine, nunc tristitia, nunc exsultatione per momenta mutantur. Et hericii in praesepibus eorum, animal spinosum et plenum sentibus, et vulnerans quidquid contigerit. Sed et bestiae cubabunt quo aut loquantur semper, aut audiant mala. Post quae infertur et dicitur: ideo Ecclesiam haec passuram fore, vel esse perpessam, quod in superbiam se elevaverit, et quasi cedrus suum cacumen erexerit, malis operibus dedita, et nihilominus futuram sibi beatitudinem repromittens, et in corde suo dicens: Ego sum, et non est alia praeter me ultra: quomodo ergo facta est in solitudinem pascua bestiatunc habitabunt bestiae, de quibus et propheta complorat dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ceicient accãroneradicabit᷑.
.xx. Quȩrite dñm nr̃m om̃s humiles t̾rȩ.
uditiũ oꝑamini & iusticiã quȩrite . & respon¬
dete eam : ut ꝓtegamini indie irȩ dñi qr
gata direpta erit .& ascalon indesertũ &
atotus in meridie ꝓitiet᷑ & accaron eradica¬
bit᷑. Humlis t̾rȩ apellat᷑ qui non humilitate
quȩ uirtutẽ sonat. s peccatis humiliatꝰ esꝰt.
nec potest cũ xꝑodicere. discite a me qr
mitis sũ &e mansuetus & humilis corde.
O m̃is enim qͥse humiliat exaltabit᷑. Et in
alio loco sermo ad scm dirigit᷑. Quanto
maior fueris : tanto magis humilta te ipsũ.
&e cotã dõ inuenies gratiã. Qui autẽ peccatiᷤᷤ
humiliatꝰ est : & ad grauatꝰ conscientia delictoꝵ

Expanded text:
eradicabitur. LXX: Quaerite Dominum, omnes humiles terrae: judicium operamini, et justitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae Domini, quia Gaza direpta erit, et Ascalon in desertum: et Azotus in meridie projicietur, et Accaron eradicabitur. Humilis terrae appellatur, qui non humilitate, quae virtutem sonat, sed peccatis humiliatus est, nec potest cum Christo dicere: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Omnis enim qui se humiliat, exaltabitur. Et in alio loco sermo ad sanctum dirigitur: quanto major fueris, tanto magis humilia teipsum, et coram Deo invenies gratiam . Qui autem peccatis humiliatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ne auferas ame. Nisi enim sp̃s sc̃s contristatꝰ
fugere consuisset pͥus hospitium & dimitere
habitaculum suum numquam & paulus p̃ce¬
pisset quod supra dixi & dauid post adultiũ
formidare ne ꝑderet quod acciꝑet. de quo&
adhebreos scribit᷑. Quanto arbitramini de¬
teriora mereri supplitia eum qui filium di
conculcaũĩt. & sanguinẽ testam̃ti inmundũ
duxerit. in quo scĩficatꝰ ẽ. & spiu grãe contu¬

Expanded text:
ne auferas a me . Nisi enim Spiritus sanctus contristatus fugere consuevisset prius hospitium, et dimittere habitaculum suum, numquam et Paulus praecepisset quod supra dixi; et David post adulterium formidaret, ne perderet quod acceperat, de quo et ad Hebraeos scribitur: Quanto arbitramini deteriora mereri supplicia eum, qui Filium Dei conculcaverit, et sanguinem testamenti immundum duxerit, in quo sanctificatus est, et spir
Abbreviated transcription (Latin):
& cetera quod contempserit ũba dñi & come¬
derit apud pseulo propħam. Sic enim locũ
istum exponons iosephus interp̃tatꝰ ẽ. in ter¬
fectum eẽ. aleone & ne putar&᷑ casus & ñ
iudicium dñi & pseudo propħa qui eum de¬
cepat hȩc fut̾um ẽẽ. p̃dixit & ipse leo contẽp¬
torem puniens asinum reseruauit Non gͦ
mirum sidoctores qui scõ spũ pleni fuerant

Expanded text:
 caetera; quia contempserit verba Domini, et comederit apud pseudoprophetam sic enim locum istum exponens Josephus interpretatus est, interfectum esse a leone. Et ne putaretur casus et non judicium Domini, et pseudopropheta qui eum deceperat, hoc futurum esse praedixit, et ipse leo contemptorem puniens, asinum reservavit. Non ergo mirum si doctores qui sancto Spiritu pleni fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
dit de albata. Moyses quoq id est lex dñi spiri¬
talis ȩthiopissam de gentib dux̃ uxorẽ & ma¬
ga ꝑfundit᷑ lepra. & extra castra ꝓiecta completo
tempore ipso orante moyse in castra reducit᷑.
&topiȩ enĩ manꝰ iã p̃uenerat dm̃. Cõminat᷑ itaq¬

Expanded text:
dit dealbata ; Moyses quoque, id est, Lex Domini spiridit dealbata ; Moyses quoque, id est, Lex Domini spiritualis, Aethiopissam de gentibus duxit uxorem : et Maga perfunditur 711 lepra, et extra castra projecta, completo tempore, ipso orante Moyse, in castra reducitur. Aethiopiae enim manus jam praevenerat Deum . Comminatur itaq
Abbreviated transcription (Latin):
num suam. luxta hoc autẽ qđ supra diximꝰ
aut cerce sub bestiarũ figura. multarũ nationũ
uarietas indicat᷑. Qđ siqͥspiã quȩsierit quomͦ ui¬
ta hiystoriam ad tempora nabugodonosor hȩc pro¬
phetia referat᷑. ethiopib &iam nuncupatis &
asiris qͥb medi & ꝑsȩ nibil fecerit. legat hysto¬
rias. assyrios quoq & ȩthyopes medis fuisse sub¬
iectos . & cambises regnũ & cyri potentiã & om̃a
quȩ deinceps sunt secuta. Hȩc uidaice dicta st̃.
cȩterũ sinotiiuerimꝰ in om̃ib scripturis ȩthio¬
pas eos apellari qͥ penitꝰ inuitia sunt demersi.
scd̾m illud quod in hieremia legimꝰ simutabit
ȩthiops pellẽ suã ȩthiopib ad meliora c̃ũsis spes
erit nullũ qͥ uoluerit agere pęnitentiã a salute
alienũ fore Unde & pͥus anima polluta & delictoꝵ
sordib inqͥnata dicit. Migrasum: & postea in fi¬
ne cantici canticoꝵ de eadem iam purgata &
lota ꝑpęnitentiã scribit᷑. quȩ ẽ. ista quȩ ascen¬

Expanded text:
num suam. Juxta hoc autem quod supra diximaut certe sub bestiarum figura multarum nationum varietas indicatur. Quod si quispiam quaesierit, quomodo juxta historiam ad tempora Nabuchodonosor haec prophetia referatur: Aethiopibus etiam nuncupatis et Assyriis, quibus Medi et Persae nihil fecerint, legat historias, jectos, et Cambysis regnum, et Cyri potentiam, et omnia quae deinceps sint secuta. Haec Judaice dicta sint. Caeterum si notaverimus in omnibus Scripturis Aethiopes eos appellari, qui penitus in vitia sunt demersi, secundum illud quod in Jeremia legimus: Simutabit Aethiops pellem suam , Aethiopibus ad meliora conversis spes erit, nullum qui voluerit agere poenitentiam, a salute alienum fore. Unde et prius anima polluta, et delictorum sordibus inquinata, dicit: Nigra sum . Et postea in fine Cantici canticorum, de eadem jam purgata et lota per poenitentiam scribitur: Quae est ista, quae ascen
Abbreviated transcription (Latin):
urbem assyriorum. eo tempore ponendã
t̃rȩ siue ut inhebreo scriptum ẽ. om̃s bestias
gentiũ. Ex quo significari putant decunctiᷤ
nationib que eũsurȩ sunt niniuẽ & quia ni¬
niue speciosa int̾p̃tat᷑ in p̃senti loco speccosã
referunt ad babylonẽ. & om̃e qđ seqͥt᷑ onocro¬
ealus & ericiꝰ in liminib eiꝰ morabunt᷑ & ce¬
tera babylom potiꝰ conuenire cuiꝰ & in esaya
eadem solitudo p̃dicit᷑. & etontrario alũ
affirmant manifeste de assyrio dici deqͦ iam
quam babylonẽ quȩ ciuitas chaldeorũ ẽ.
Qd̾̃ autẽ ait honocrotalũ & ericiũ in cardi¬
nib eiꝰ & coruũ in liminari. solitudinis eẽ.
in desertis urbib cõmorari. Propterea qđ
& nos & lxx. similit̃ transtulimꝰ coruus
insuꝑ liminari in hebreo ponit᷑ hamreb
gladium alii siccitatẽ int̃p̃tati sunt :¬
& post eũsionẽ qua insultans ruinae eiꝰ
sermo prophecicꝰ loqͥt᷑ hȩc ẽ. ciuitas glo¬
riosa habitans inc̃fidentia quȩ dicebat

Expanded text:
urbem Assyriorum eo tempore ponendam terrae, sive ut in Hebraeo scriptum est, omnes bestias gentium: ex quo significari putant de cunctis nationibus, quae eversurae sunt Niniven. Et quia Ninive, speciosa interpretatur, in praesenti loco speciosam referunt ad Babylonem. Et omne quod sequitur: Onocrotalus et hericius in liminibus ejus morabuntur, et caetera, Babyloni potius convenire, cujus et in Isaia eadem solitudo praedicitur. Et econtrario alii affirmant, manifeste de Assyrio dici, de quo jquam Babylonem, quae civitas Chaldaeorum est. Quod autem ait: Onocrotalum et hericium in cardinibus ejus, et corvum in superliminari, solitudinis esse in desertis urbibus commorari. Praeterea quod et nos et LXX similiter transtulimus: Corvus in superliminari, in Hebraeo ponitur, HAREBgladium, alii siccitatem interpretati sunt. Et post eversionem quasi insultans ruinae ejus, sermo propheticus loquitur: Haec est civitas gloriosa, habitans in confidentia, quae dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
re sapientiȩ & fatuitatẽ eiuis dñi sapientia
corrigi. quã suȩ stulticiȩ relinqͥ. Uenia
itaq dñs omĩpotens & manifestꝰ erit suꝑ
eos quẽ nunc nesciunt. quẽ ignorant &
quȩ de suosibi conposuerant eũsa fuerint
conũtant᷑ gentes ad dñm . &e unꝰ qͥsq: in loco
suo ador&e eũ quẽ nesciebant ante.
Sed & nos ae hiopes int̾fecti gladio suo
eritis. Et extendes manũ suã suꝑ aqͥlonẽ.

Expanded text:
ia corrigi, quam suae eum stultitiae derelinqui. Veniet itaque Dominus omnipotens, et manifestius erit super eos, quem nunc nesciunt, quem ignorant: et quae de suo sibi sensu composuerant, eversa fuerint, convertantur gentes ad Dominum, et unusquisque in loco suo adoret eum quem nesciebat ante. Sed et vos, Aethiopes, interfecti gladio meo eritis: et extendet manum sua
Abbreviated transcription (Latin):
redditũ cũ utiq illa sententia quȩ an¬
tea dicebat᷑ in lege peccata patrũ in
filios in tertia &e in quarta generacio¬
ne restitiiꝑie xechiel
Uiuo ego dicit dñs nequaquã dicet᷑ hȩc
parabola. s anima quȩ peccauerit ipsa
moriet᷑ . & simulanimadũterie parabo¬
lã eẽ quoddictũẽ. nec id sonare qđ in
suꝑficie littere ꝓferunt. Quod si in¬
ustũ ẽ ne potib reddere quod dere¬
liquerint aui. quanto inuistius ꝓstul¬
ticia uideoꝵ hoc ipsũ sperare in con¬
sũmatione mundifieri. quando non xꝑc
ubi enim artati fuerint in hystoria. ut
doceant completũ ẽẽ quod dictũ est.
statim transiliunt ad futura xꝑitẽꝑa.
multa tepoia sibi reꝓmittunt & dicunt

Expanded text:
redditum? cum utique illa sententia, qua anredditum? cum utique illa sententia, qua antea dicebatur in Lege, peccata patrum in filios in tertia et in quarta generatione restitui , per Ezechielivo ego, dicit Dominus: nequaquam dicetur haec parabola; sed anima quae peccaverit, ipsa morietur . Et simul animadverte, parabolam esse quod dictum est, nec id sonare quod in superficie litterae proferunt. Quod si injustum est nepotibus reddere quod deliquerint avi: quanto injustius pro stultitia Judaeorum hoc ipsum sperare in consummatione mundi fieri, quando non Chriubi enim arctati fuerint in historia, ut doceant completum esse quod dictum est, statim transiliunt ad futura Christi temulta saecula sibi repromittunt, et dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
quando moab &e filu ãmonfactisunt
quasi sodoma & gomorra & quasiacer¬
ui salis. & desertȩ usq in ȩt̃nũ. Debent
enĩmonstrare sulphuris pluuias. uine¬
as t̾rã incineres fauillãq conũsã ma¬
re supͣ deputeis qͦdã salis quod nunc
mortuũ dr̃ inundare. Quando eos
diripuerint uidei. quando residuȩ
gentes ifraheliticȩ posseđim eos. aut
quȩ indignatio dñi & blasphemia con¬
tumeliis a tenuara &e disꝑdera deos
non moab & ammons uniu̾sȩ t̾rȩ.
ut adorem eũ singuli de loco suo
om̃s insule gentiũ quia magis ꝓbeneficio
tribua blasphemantib ut aberrore re¬
deant ad salutẽ. Quod si uoluerint dice¬
re post regionẽ de babylone has genteᷤ
tem postulabimꝰ scripturarũ unde hoc
factũ ꝓbent. deinde cũ minime potu¬
erint de monstrare concedemꝰ eis ex suꝑ¬
fluo atq dicem: Esto accidisse qr dici¬
tis quȩ iusticia dĩ est blasphemasse auos
&e ex þro brasse a tauos &e postea ne potib

Expanded text:
mon facti sint quasi Sodoma et Gomorrha, et quasi acervi salis, et desertae usque in aeternum: debent monstrare sulphureas pluvias, vineas, terram in cineres favillamque conversam, mare supra de puteis quondam salis, quod nunc Mortuum dicitur, inundasse: quando eos diripuerint Judaei, quando residuae gentes Israeliticae possederint eos. Aut quae indignatio Domini est pro blasphemia et contumeliis attenuare et disperdere eos? non Moab et Ammon, sed universam terram, ut adorent eum singuli de loco suo, omnes insulae gentium? quod magis pro beneficio tribuet blasphemantibus, ut ab errore redeant ad salutem. Quod si voluerint dicere, post regressionem de Babylone has gentes mum auctoritatem postulabimus Scripturarum, unde hoc factum probent: deinde cum minime potuerint demonstrare, concedemus eis ex superfluo, atque dicemus: Esto accidisse quod dicitis: quae justitia Dei esset blasphemasse avos, et exprobrasse atavos, et postea nepotibus