comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
queda tam̃ in eo maloꝵ oꝑũ tene¬
brȩ apparent. S tam̃ minꝰ ꝓdit
in oꝑe. quã in eiꝰ latet cogitatione.
Nã qui cuncta simul in effectu ñ
explet. cuncta que noceant iu mñte ca¬
citus tenet. Om̃s gͦ tenebre in occul¬
tis eiꝰ abscondite dicunt᷑. quia & si in
se mala omĩa ñ ostendit. om̃ia infer¬
reꝓba. qua ultione sit ferienda.
ignis. qui ñ succendit᷑. Miro ualde
mͦ. paucis ũbis expressus ẽ ignis
gehenne. Ignis nãq corporeus. ut
cẽ ignis ualeat: corporeis indiget
fom̃tis. Qui cũ necesse ẽ ut serue
t᷑: congesto ligno ꝓculdubio nutri¬
t᷑. nec ualet nisi succensus eẽ. & nisi
refotus subsistere. At contra gehen¬
nȩ ignis cũ sit corporeus. & in se
missos reꝓbos corporalit̾ exurat:
nec studio humano suecendit᷑. nec
lignis nutrit᷑: s creatꝰ semel durat
in extingiubilis. & succensione ñ in¬
diget. & ardore ñ caret. Bene gͦ de
mi quo hoc drͣ. deuorabit eũ ignis

Expanded text:
o malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente tacitus tenet. Omnes ergo tenebrae in occultis ejus absconditae dicuntur, quia etsi in se mala omnia non ostendit, omnia tamen inferreproba qua ultione sit ferienda . Miro valde modo paucis verbis expressus est ignis gehennae. Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomentis, qui cum necesse est ut servetur, per congesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus esse et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis cum sit incorporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur: sed creatus semel, durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Bene ergo de hoc iniquo dicitur: Devorabit eum ignis
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ estimat᷑. s cũ districti udiciᷤᷤ
sententia uenerit. om̃s iniqui qͣsi
palee ante uentũ ert̃: quia ut ita
dicã ire flatu subito leuant᷑. atq
asportant᷑ ad ignẽ quos hic in suis
quondã p̃iudiciis quasi duri ponde¬
ris suꝑ iacentẽ molẽ indigentiũ
lacrime mouere ñ poterant: & ad
rapientis iudicis manũ leues sunt

Expanded text:
catus aestimatur. Sed cum districti judicis sententia venerit, omnes iniqui quasi paleae ante ventum erunt: quia, ut ita dicam, irae flatu subito levantur atque asportantur ad ignem, quos hic in suis quondam praejudiciis quasi duri ponderis superjacentem molem indigentium lacrymae movere non poterant. Et ad rapientis judicii manus leves su
Abbreviated transcription (Latin):
euadere si liceat querit. tc̃ incipit
uelle uitare qđ amauit. D qͥ eandẽ
carnẽ do p̃posuit. iudicante do agit᷑.
ut ex ea ampliꝰ in igne cruciet᷑. Hic
itaq eã relinquere ñ uult: & tam̃
ab ea abstrahit᷑. Illic eã relinquere
appetit. & tam̃ in ea ꝓpt̾ supplicia
seruat᷑. Ad agm̃tũ itaq torm̃ti &
hic de corpore nolens educit᷑. & il¬
do p̃posuit. euadere torm̃to uolet.
ce ñ ualet: recte nc̃ dr̃. Affliget᷑ re¬
lictus in tabernacło suo. De cuiꝰ ac¬
cusatione mox dr̃. Reuelabunt

Expanded text:
at, quaerit; tunc incipit velle vitare quod amavit. Sed quia eamdem carnem Deo praeposuit, judicante Deo agitur, ut ex ea amplius in igne crucietur. Hic itaque eam relinquere non vult, et tamen ab ea abstrahitur; illic eam relinquere appetit, et tamen in ea propter supplicia servatur. Ad augmentum itaque tormenti et hic de corpore nolens educitur, et ildo praeposuit evadere in tormento volet et non valet, recte nunc dicitur: Affligetur relictus in tabernaculo suo. De cujus accusatione mox dicitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. Suꝑ hunc hypocritã bellũ su¬
ũ dñs pluit. cũ iudicioꝵ suoꝵ gla¬
diis eiꝰ oꝑa ꝑcutit. Bellũ nãq dõ plu¬
ere ẽ: iniquitatẽ districtis sententus
desuꝑ ad interitũ urgere. Bellũ dõ plu¬
ere ẽ: suꝑbientia contra se corda ꝑ¬
cutere. & m̃tẽ arida quasi quibdã
guitis pluiuiȩ dẽsescentib iudicioꝵ
suoꝵ iaculis ferire: ut cũ ad iudici¬
ũ rapit̾. mͦ meminerit quia male
concupiuit. & concupita peiꝰ congre¬
gare studuit. mͦ doleat qđ congre¬
gata deserit. Quandoq aut̃ & ul¬
tionis ignẽ sentiat. quẽ ne bene ui¬
ueret p̾uide contẽpsit. Sequit᷑. Fu

Expanded text:
Super hunc hypocritam bellum suum Dominus pluit cum judiciorum suorum gladiis ejus opera percutit. Bellum namque Deo pluere est iniqui vitam districtis sententiis desuper ad interitum urgere. Bellum Deo pluere est superbientia contra se corda percutere, et mentem aridam, quasi quibusdam guttis pluviae densescentibus, judiciorum suorum jaculis ferire, ut cum jam ad judicium rapitur, modo meminerit quia male concupivit, et concupita pejus congregare studuit, modo doleat quod congregata deserit, quandoque autem et ultionis ignem sentiat, quem, ne bene viveret, praevidere contempsit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
Mira aut̃ ẽ securitas cordis aliena ñ
querere. sed unũquẽꝙ in diei conten¬
tũ manere. Ex qua uidelicet securi¬
tate etiã ꝑhennis requies nascit᷑. qr
a bona & tranquilla cogitatione ad
gaudia et̾na transit᷑. Quo contra
reꝓbi & hic fatigant᷑ in desiderus. &
illic in torm̃tis: ensq de labore cogi¬
estu auariciȩ. trahunt᷑ ad ignẽ ge¬
henne. Et quia ut supͣ iã diximꝰ. se
pe ꝑũsus quisq quanto citiꝰ ꝑuenit
ad desideriũ. tanto faciliꝰ rapit᷑ ad
torm̃tũ: optando subiungit᷑. Utinã

Expanded text:
Mira autem est securitas cordis, aliena non quaerere, sed uniuscujusque diei victu contentum manere. Ex qua videlicet securitate etiam perennis requies nascitur, quia a bona et tranquilla cogitatione ad gaudia aeterna transitur. Quo contra reprobi et hic fatigantur in desideriis, et illic in tormentis; eisque de labore cogiaestu avaritiae trahuntur ad ignem gehennae. Et quia, ut supra jam diximus, saepe perversus quisque quanto citius pervenit ad desiderium, tanto facilius rapitur ad tor
Abbreviated transcription (Latin):
uit pauꝑis domũ. rapuit & ñ edifi¬
cauit eã: nec ẽ saciatus uent̃ eiꝰ. Bo¬
mũ pauꝑis confringit & nudat. qr eũ
quẽ ꝑ potentiã conterit. expoliare
quoꝙ ꝑ auaritiã ñ crubescit. Rapit
eam. & ñ edificat. Acsi aꝑte diceret᷑.
Qui hanc edificare debuit. insuꝑ ra¬
pit. Uenturus namq in iudicio ds.
dicturus ẽ reꝓbis. Esuriui. & ñ de¬
distis mͥ manducare. Sitiui : & ñ¬

Expanded text:
ificavit eam, non est satiatus venter eius. Domum pauperis confringit et nudat, quia quem per potentiam conterit, expoliare quoque per avaritiam non erubescit. Rapit eam et non aedificat. Ac si aperte diceretur: Qui hanc aedificare debuit, insuper rapit. Venturus namque in iudicio dominus dicturus est reprobis: Esurivi et non dedistis mihi manducare et
Abbreviated transcription (Latin):
ex suis quoq desiderus inuenerunt.
Sed quia sophar huiꝰ hypocripe intu¬
lit penã. ꝓtinꝰ adiungit culpam. slec
unã quãlibet narrat. sed eã de qua
om̃s oriunt᷑. Seriptũ quippe ẽ. Ra¬
dix om̃iũ maloꝵ c̃ cupiditas. Cui gͦ
cupiditas dñari dr̃. subiectus ꝓcul

Expanded text:
ex suis quoque desideriis invenerunt. ex suis quoque desideriis invenerunt. Sed quia Sophar hujus hypocritae intulit poenam, protinus adjungit culpam, nec unam quamlibet narrat, sed eam de qua omnes oriuntur. Scriptum quippe est: Radix omnium malorum est cupiditas . Cui ergo cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
illa iuberet᷑. nimirũ iã coniugiũ
culpa crederet᷑: & tam̃ multi uir
ginitatis uirtute pollent. ut uide¬
licet plus impendant obsequio ꝙͣ
acceꝑunt p̾cepto: sic plerũq ꝑu̾si
quiq in prauis actionib exercent.
ut plus inueniant in ꝑu̾sa oꝑatio¬
ne qđ faciant: quã ex usu reꝓboꝵ
iniquitatis acciꝑe exempla potuer᷑.
Uñ & amplioris retributionis torm̃¬
to feruint᷑. qr & ipsi ex semet ipsis am¬
pliꝰ actiones pͣuas de quib feriri de¬
beant inuenerunt. Bene aut̃ dr̃.
Iuxta multitudinẽ adinuentionũ
suarũ. sic & sustinebit. Non enĩ in¬
ueniret iniquitatẽ nouã: nisi & que¬
reret. Et ñ quęreret. msi ex studio
ꝑpetrare festinaret. Pensat᷑ enĩ in tor¬
m̃to eiꝰ. mmietas male cogitationis.
& dolorẽ recipit digne retributionis.
Et qu̾auis dãpnateꝵ sit om̃iũ dolor
infinitus: & grauiora tam̃ torm̃ta
recipiunt. qui multa iniquitatib

Expanded text:
illa juberetur, nimirum conjugium illa juberetur, nimirum conjugium jam culpa crederetur, et tamen multi virtute virginitatis pollent, ut videlicet plus impendant obsequio quam acceperunt praecepto, sic plerumque perversi quique in pravis actibus exercentur, ut plus inveniant in perversa operatione quod faciant, quam ex usu reproborum iniquitatis accipere exempla 478 potuerunt. Unde et amplioris retributionis tormento feriuntur, quia et ipsi ex semetipsis amplius actiones pravas, de quibus feriri debeant, invenerunt.  Vet.uxta multitudinem adinventicnum suarum, sic et sustinebit. Non enim inveniret iniquitatem novam, nisi et quaereret; et non quaereret, nisi ex studio perpetrare festinaret. Pensatur ergo in tormento ejus nimietas malae cogitationis, et dolorem recipit dignae retributionis. Et quamvis damnatorum omnium sit dolor infinitus, graviora tamen tormenta recipiunt, qui multa in iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
desideria. & flãmis ultricib traditꝰ
semꝑ morit᷑. quia semꝑ in morte ser¬
uat᷑. Non enĩ in morte consumit᷑. qr
si consumeret᷑ uita morientis. cũ
uita etiã pena finiret᷑. Sed ut sine
fine cruciet᷑. uiuere sine fine in pę¬
na cõpellit᷑: ut cuiꝰ uita hic mortua
fuit in culpa. illic mors eiꝰ uiuat in
pena. Dicat gͦ. Luet quȩ fecit om̃ia.¬
 nec tam̃ consumit᷑: quia cruciat᷑ &
ñ extinguit᷑. Morit̾ & uiuit. deficit
& subsistit: finit᷑ semꝑ. & sine fine ẽ.
Hȩc solo auditu ualde st̃ terribilia.
quantomagis passione: Sed quia
multitudo iniquitatis ciꝰ exigit. ut
carere suppliciis nunq̃m possit: ap¬
nẽ adinuentionũ suarũ. sic & susti¬
nebit. Qui em̃ multa iuenit ad
tuit. hoc illic ultiom traditus sentit.
Sicut enĩ exercitati in bonis oꝑib ele¬
cti. noniu̾quã plus student agere.
quã eis dignatus ẽ dñs iubere: car¬
nis enĩ uirginitas nequaquã iussa
ẽ: sed tantũmͦ laudanda. Nlam si

Expanded text:
flammis ultricibus traditus, semper moritur, quia semper in morte servatur. Non enim in morte consumitur, quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiretur. Sed ut sine fine crucietur, vivere sine fine in poena compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus mors vivat in poena. Dicat ergo: Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur, quia cruciatur, et non exstinguitur; moritur, et vivit; deficit, et subsistit; finitur semper, et sine fine est. Haec solo auditu valde sunt terribilia, quanto magis passione! Sed quia multitudo iniquitatis ejus exigit ut carere suppliciis nunquam possit, apnem adinventionum suarum, sic et sustinebit. - Qui enim multa invenit ad tuit, hoc illic ultionibus traditus sentit. Sicut enim exercitati in bonis operibus electi nonnunquam plus student agere quam eis dignatus est Dominus jubere carnis enim virginitas nequaquam jussa est, sed tantummodo laudata; nam si
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatio sepe mopinatã m̃tẽ. mox
ut surgit int̾ficit. Longa uͦ tẽp¬
tatio qr praua diutiꝰ ꝑsuadendo
suggerit. uelut ex lingua iuꝑe oc¬
cidit. Et quia om̃is hypocrita mm¬
mundoꝵ suggestione sp̃uũ. qͣsi
serpentiũ ueneno penetratus. quȩ
quã considerat. dũ intentionẽ
cordis in exteriorib fauorib de¬
uulgat: recte subiungit᷑. Non ui¬

Expanded text:
tentatio saepe inopinatam mentem mox tentatio saepe inopinatam mentem mox ut surgit interficit; longa vero tentatio, quia prava diutius persuadendo suggerit, velut ex lingua vipera occidit. Et quia omnis hypocrita, immundorum suggestione spirituum, quasi serpentum veneno, penetratus, quae quam considerat, dum intentionem cordis in exterioribus favoribus divulgat, recte subjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
fotũ ẽ erũpet in regulũ. quia is
qui in se nutrienda aspidũ consi¬
lia recipit. m̃brũ iniqui capitis
factus. in corpus antixp̃i accrescit.
De hoc itaq hypocrita dicat᷑. Caput¬
itaq aspidũ sugit. & occidit eum
lingua uiꝑe: quia cũ iniqu̾a sug¬
gestionẽ antiqui hostis libent̾ sus¬
cipit. uiolentis se postmodũ eiꝰ cẽp̃¬
tationib deuictus tradit. Uñ in pa¬
radyso quoꝙ stanti homini uba
blande ꝑsuasionis intulit: s quẽ
semel rapuit ad consensũ. iã nunc
etiã renitentẽ trahit: & corrupti¬
onis suȩ delectationib deuictum.
pene uiolent̾ int̾fioit. Sed fortas¬
se hec ipsa intelligere etiã ꝑ contra¬
riã int̾pretationẽ ualemꝰ. Nam qͥa
ueneno suo aspis concite. uiꝑa aũt
tardius occidit: ꝑ aspidẽ in olenta
& subita. ꝑ uiꝑam lenis & diut᷑na
tẽptatio designat᷑. Uñ & illi mors
in surrectione capitis. uiꝑe autẽ
in lingua eẽ ꝑhibet᷑: qr repentina

Expanded text:
t, erumpet in regulum, quia is qui in se enutrienda aspidis consilia recipit, membrum iniqui capitis factus in corpus Antichristi accrescit. De hoc itaque hypocrita dicitur: Caput aspidum suget, et occidet eum lingua viperae, quia cum iniquam suggestionem antiqui hostis libenter suscipit, violentis se postmodum ejus tentationibus devictus tradit. Unde et in paradiso quoque, stanti homini verba blandae persuasionis intulit ; sed quem semel rapuit ad consensum, jam nunc etiam renitentem trahit, et corruptionis suae delectationibus devictum pene violenter interficit. Sed fortasse haec ipsa intelligere etiam per contrariam interpretationem valemus. Nam quia veneno suo aspis concite, vipera autem taret subita, per viperam lenis et diuturna tentatio designatur. Unde illi mors insurrectione capitis, viperae autem in lingua esse perhibetur, quia repentina
Abbreviated transcription (Latin):
ate iir eoꝵ gaudia diuu narraũas.
quomͦ nc̃ asseris. qđ in puncto ad in¬
ferna descendant: nisi qđ om̃is lon¬
gitudo tẽporis uite p̃sentis punctꝰ
eẽ cognoscit᷑. cũ fine t̾minat᷑: Cum
eñ ad extremũ quisq ꝑducit᷑. de
p̃terito iã nichil tenet: quia tẽpo¬
ra cuncta dilapsa sunt. in fucuro
nichil habet: qr uniꝰ hore mom̃ta ñ
restant. Uita gͦ quȩ sic angustiari
potuit. punctus fuit.Ut enĩ p̃dixiꝰ.
in piucto stilũ ponimꝰ & leuamꝰ. Usi
gͦ in puncto uitã tetigit. qr hanc ac¬
cepit & amisit. Potest in puncto hoc
quoꝙ intelligi. qđ sepe hii qui diu
in iniquitate tolerati sunt. subita
morte rapunt᷑: ut ne flere ante mor
meliꝰ illud accipimꝰ. si hoc de eoꝵ tẽ¬
porali uita sentiamꝰ: qr qͥcqͥa transi¬
re potuit. subitũ fuit. Amicis aut̃
beati iob qui iccirco hunc iniustũ
eẽ credidert̃. qr flagellatũ uidert̃:
recte eiꝰdẽ scĩ uiri uoce de iniquoꝵ
flore & ꝑditione ostensũ ẽ. qr p̃sen¬

Expanded text:
ate vir, eorum gaudia diu narraveras; quomodo nunc asseris quod in puncto ad inferna descendant, nisi quod omnis longitudo temporis 488 vitae praesentis punctus esse cognoscitur, cum fine terminatur? Cum enim ad extremum quisque perducitur, de praeterito jam nil tenet, quia tempora cuncta delapsa sunt; in futuro nil habet, quia unius horae momenta non restant. Vita ergo quae sic angustari potuit punctus fuit. Ut enim praediximus, in puncto stylum ponimus, et levamus. Quasi ergo in puncto vitam tetigit, qui hanc accepit et amisit. Potest in puncto hoc quoque intelligi, quod saepe hi qui diu in iniquitate tolerati sunt subita morte rapiuntur, ut nec flere ante mortmelius illud accipimus, si hoc de eorum temporali vita sentiamus, quia quidquid transire potuit subitum fuit. Amicis autem beati Job, qui idcirco hunc injustum esse crediderunt, quia flagellatum viderunt, recte ejusdem sancti viri voce de iniquorum flore et perditione ostensum est quia praesen
Abbreviated transcription (Latin):
qr iniciũ suggestionis occulte par¬
uũ priꝰ in corde nascit᷑. sed occidit
eũ lingua uiꝑe: qͥa postmodũ cap¬
ta mens ueneno uiolente tẽp̃tatio¬
nis necat᷑. Primũ subtilib consiliis
ad cor hominis ĩmundi sp̃s loquun¬
t᷑. qui dũ lenit̾ ꝑsuadent: quasi ue¬
nenũ aspidũ fundunt̃. Uñ scriptũ

Expanded text:
quia initium suggestionis occultae parquia initium suggestionis occultae parvum prius in corde nascitur, sed occidit eum lingua viperae, quia postmodum capta mens veneno violentae tentationis necatur. Primum subtilibus consiliis ad cor hominis immundi spiritus loquuntur, qui dum leniter persuadent, quasi venenum aspidum 476 fundunt. Unde scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
dicabit᷑. Hypocrita gͥ qr scđin ũba
legis que nouit. uiuere contẽpnit.
& de doctrina fauores querit. fur ui¬
dicabit᷑: qr ꝑ hoc qđ iusta loquit᷑. lau¬
dẽ fibi uite iustoꝵ rapit. De quo ad¬
huc bene subdit᷑. Caput aspidũ suget.
uus ẽ serpens. uiꝑa uͦ plixioris ẽ cor¬
poris. Et aspides oua gignunt. atq
ex ouis eoꝵ filii ꝓcreant᷑. Niꝑe autẽ
cũ conceꝑint filii earũ in uentre se¬
uiunt. qui ruptis laterib matrum.
ex earũ uentrib ꝓcedunt. Unde &
uiꝑa. eo qđ ui pariat nominat᷑. Uiꝑa
itaq sic nascit᷑. ut uiolent̾ exeat. &
cũ matris sue extinctione ꝓducat᷑.
Qͥa gͦ ꝑ aspides paruos. nisi latentes
suggestiones ĩmundoꝵ spuũ figu¬
rant᷑. qui cordib hominũ parua
priꝰ suasione subripiunt: Qͥa uͦ
ꝑ linguã uiꝑe. nisi uiolenta diabo¬
li tẽptatio designat᷑: Priꝰ em̃ lenit̃
subripit. postmodũ uͦ etiã uolent̾
trahit. Caput itaq aspidũ sugit.

Expanded text:
ba legis quae novit vivere contemnit, et de doctrina favores quaerit, fur judicabitur, quia per hoc quod justa loquitur, laudem sibi vitae justorum rapit. De quo adhuc bene subditur: CAPUT XV  Rec.vus est serpens, vipera vero prolixioris est corporis; et aspides ova gignunt, atque ex ovis eorum filii procreantur, viperae autem cum conceperint, filii earum in ventre saeviunt, qui ruptis lateribus matrum ex earum ventribus procedunt. Unde et vipera, eo quod vi pariat, nominatur. Vipera itaque sic nascitur ut violenter exeat, et cum matris suae exstinctione producatur. Quid ergo per aspides parvos nisi latentes suggestiones immundorum spirituum figurantur, qui cordibus hominum parva prius persuasione subripiunt? Quid vero per linguam viperae, nisi violenta diaboli tentatio designatur? Prius enim leniter subripit, postmodum vero etiam violenter trahit. Caput itaque aspidum sugit,
Abbreviated transcription (Latin):
ris hominib quã sit doctus appa¬
reat. Panis eiꝰ in uri tero illius. in
fel aspidũ intrinsecus uertit᷑: qui
dũ de sacre legis scientia głatur.
uitę potũ conũtit sibi in ueneni
poculũ: & inde reꝓb morit᷑. uñ
ad uitã erudiri uidebat᷑. Neq hoc
hic inconuenient᷑ accipit᷑. qđ non¬
nũquã hypocrita dũ doctrine
u̾bo ad ostensionẽ studet. diuino
iudicio cęcatus hoc ipsũ uerbum
praue intelligit. qđ male querit.
Cum in errorẽ hereseos labit᷑. con¬
tingit ei ut sicut de felle aspidũ.
sic infelix de pane moriat᷑. & in
doctrina sua mortẽ inuenit. qr
in ũbis uite. uitã minime quęrit.
Sepe uͦ euenit. ut diuine admoni¬
tionis eloquia. etiã si recte hypo¬
crita intelligat. quia i oꝑe neqͣ¬
quã seruat. hec etiã priusquam
p̃sentis uitȩ cursũ finiat amittat:
ut ꝑdat scire qđ sciendo noluit

Expanded text:
ris hominibus quam sit doctus apparis hominibus quam sit doctus appareat; panis ejus utero illius in fel aspidum intrinsecus vertetur, quia dum de sacrae legis scientia gloriatur, vitae potum convertit sibi in veneni poculum; et inde reprobus moritur, unde ad vitam erudiri videbatur. Neque hoc autem inconvenienter accipitur, quod nonnunquam hypocrita, dum doctrinae verbo ad ostensionem studet, divino judicio caecatus, hoc ipsum verbum prave intelligit quod male quaerit. Cum vero in errorem haereseos labitur, contingit ei ut sicut de felle aspidum, sic infelix de pane moriatur; et in doctrina sua mortem invenit, quia in verbis vitae vitam minime quaesivit. Saepe vero evenit ut divinae admonitionis eloquia, etiamsi recte hypocrita intelligat, quia in opere nequaquam servat, haec etiam prius quam praesentis vitae cursum finiat amittat, ut perdat scire quod sciendo noluit
Abbreviated transcription (Latin):
intrinsecus. Qd panis in utero.
hoc ẽ sacietas temporalis delecta¬
tionis in mente. Saciet᷑ gͦ nunc
hẏpocrita in lata laude. delecte¬
tur honoribus. Panis eius in ute¬
ro illius. uertetur in fel aspidũ
intrinsecus : quia sacietas tran¬
sitorie delectationis. in retribu¬
tionis fine ad amaritudinem uer¬
citur: qđ hic laus głȩ eẽ credeba¬
tur. Tunc & enim iniqui uident.
qđ antiqui serpentis uerieno infe-¬
cti sunt: dum flammis ultrici¬
b traditi. cum eodem suo ꝑsua¬
sore cruciantur. Panis itaq iste
aliud in ore sapit. sed aliud in
utero: qr tͣnsitorie delectatiois leticia
dulcis ẽ. c̃ hic qͣsi mandendo agit᷑. s
amariscit ĩ utero: qr ꝑacta leticia de¬
glutit᷑ ad penam. Uel certe qui¬
a panis scripture sacre intelligẽtia
ñ inconuenient᷑ acipit᷑. que m̃tem
reficit: eiq bom oꝑis uires p̾bet.
Et plerũq hypocrita etiã sacri e¬
loquii erudiri mysteriis studet.
ñ tam̃ ut eisdẽ uiuat: sed ut cete¬

Expanded text:
d panis in utero, hoc est satietas temporalis delectationis in mente. Satietur ergo nunc hypocrita illata laude, delectetur honoribus; panis ejus in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus, quia satietas transitoriae delectationis in retributionis fine ad amaritudinem vercitur, quod hic laus gloriae esse credebatur. Tunc enim iniqui vident quod antiqui serpentis veneno infecti sunt, dum, flammis ultricibus traditi, cum eodem suo persuasore cruciantur. Panis itaque iste aliud in ore sapit, sed aliud in utero, quia transitoriae delectationis laetitia dulcis est, cum hic quasi mandendo agitur; sed amarescit in utero, quia peracta laetitia deglutitur ad poenam.  a panis, Scripturae sacrae intelligentia non inconvenienter accipitur, quae mentem reficit eique boni operis vires praebet, et plerumque hypocrita etiam sacri eloquii erudiri mysteriis studet; non tamen ut ex eisdem vivat, sed ut caete
Abbreviated transcription (Latin):
pleuerit. & diuinitatis eiꝰ dulcedine.
& incarnationis fide letificat: isti ri¬
uuli torrentis fluminis mellis simul
& butyri eẽ memorant᷑. quia & de cog¬
nitione dĩ alta m̃tẽ suauitͥ reficiunt.
& de incarnationis grã. chrismatis
hanc mysterio ꝑungunt. Sed iste hy¬
pocrita quia in exteriorib fauorib
fusus. hȩc int̾na dona ñ ꝑcipit. ad q̃
post supplicia tendat: adiungit eũ

Expanded text:
pleverit, et divinitatis ejus dulcedine, et incarnationis fide laetificat, isti rivuli torrentis fluminis mellis simul et butyri esse memorantur, quia et de cognitione Dei alta mentem suavitate reficiunt, et de incarnationis gratia charismatis hanc mysterio perungunt. Sed iste hypocrita quia, in exterioribus favoribus fusus, haec interna dona non percipit, ad quae post supplicia tendat adjungit,
Abbreviated transcription (Latin):
re diuina eloquia. nec tam̃ facere:
uult docte loqui. nec tam̃ uiuere.
Pro eo qđ non agit qđ nouit. etiã hoc
qđ nouit amittit: ut quia scientie
suȩ purã oꝑationẽ non sociat. contẽp¬
ta puritate boni oꝑis & scientiã ꝑdat.
Diuitias gͥ sacrȩ legis quas legendo
deuorauit. obliuiscendo euomit. easq
de uentre illiꝰ ds̃ extrahit: quia
hoc qđ seruare noluit. iusto iudicio
de eiꝰ memoria euellit. ne p̾cepta
di saltẽ in lingua teneat: quȩ ñ ser¬
catori autẽ dixit ds. Quare tu enar¬
ras iusticias meas. os assumis testa¬
m̃tũ meũ ꝑ os tuũ: Quȩ etiã u̾ba
doctrinȩ si quando contingit. ut hỹ¬
pocrita usq ad finẽ uideat᷑ in ore
retinere: inde magis dãpnabitur.
unde bono dĩ munere etiã malus
minime priuat᷑. Scriptũ quippe
ẽ. Memoria retinentib mandata
eiꝰ. ut faciant ea. Qui gͦ mandata
illiꝰ memoria retinet. sed neqͣquã
facit: hic in doctrinȩ u̾bis senten¬
tias quib dampnet᷑ tenet. Hinc¬

Expanded text:
re divina eloquia, nec tamen facere. Vult docte loqui, nec vivere. Pro eo ergo quod non agit quae novit, etiam hoc quod novit amittit, ut quia scientiae suae puram operationem non sociat, contempta puritate boni operis et scientiam perdat. Divitias igitur sacrae legis, quas legendo devoravit, obliviscendo evomit, easque de ventre illius Deus extrahit, quia quod observare noluit, justo judicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei saltem in lingua teneat, quae non sers: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, quibus damnetur, tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
hy pocrisin ex eius imitatione nas¬
cuntur. dum ueritatis soliditatem
non tenent. in cordis egestate defi¬
ciunt. Sequitur. & manus illius
Sreddent illi dolorem suum. Quid
ꝑ manus. nisi oꝑa designantur:
Nanus itaꝙ illius ei dolorem reddent.
quia dampnationem iustam ex in¬
iqua recipiet oꝑatione. Bene au¬
tem non dabunt sed reddent dici¬
tur. quia ꝑuersȩ eius actiones eter¬
num ei supplicium quasi quoddã
debitum soluent. Ded priusquam
ad eterna supplicia ueniat. qua¬
lem se hic exhibeat plenius adiun¬

Expanded text:
hypocrisim ex ejus imitatione nashypocrisim ex ejus imitatione nascuntur, dum veritatis soliditatem non tenent, in cordis egestate deficiunt. Sequitur: Et manus illius reddent illi dolorem suum. - Quid per manus nisi opera designantur? Manus itaque illius ei dolorem reddent, quia damnationem justam ex iniqua recipiet otem non dabunt, sed reddent, dicitur, quia perversae ejus actiones aeternum ei supplicium quasi quoddam debitum solvent. Sed priusquam ad aeterna supplicia perveniat, qualem se hic exhibeat plenius adjun
Abbreviated transcription (Latin):
bypocrite. nisi cor adulantium: Ibi
quippe requiescit. ubi fauores inue¬
nerit. Oculus gͦ qui eum uiderat
non uidebit. quia subtractus in¬
morte stultis amatorib suis abscon¬
ditur: qui eum consueuerant ad¬
mirando conspicere. Nec ultra eum
locus suus intuebitur. quia lingue
adulantium hunc ad iudicium fa¬
uorib non sequuntur. Sed tamen
quousq uiuit. ea quȩ ipse agit. etiã
sequaces suos docere not desunt: &
ꝑ erroris sui prauitatem: alios quoꝙ
ad eam quam exhibet generat simu¬
lationem. De quib hic apte subrun¬
Scriptum est. In maliuolam animani.
non introibit sapientia. N ꝑ psalmi¬
stam dicitur. Diuites eguerunt et
esurierunt. Si enum de exteriori fa
me egestas eoꝵ & esuries diceret᷑.
ꝓfecto diuites non essent: qui pane
corporis indigerent. Sed quia dũ
exterius multiplicantur. interius
inanes fiunt. & diuites pariter & e¬
gentes ẽẽ memorantur: quia uide¬
licet pane sapientię saciari minime
atterentur egestate : quia hii qui in

Expanded text:
hypocritae, nisi cor adulantium? Ibi quippe requiescit, ubi favores invenerit. Oculus ergo qui eum viderat, non videbit, quia, subtractus morte, stultis amatoribus suis absconditur, qui eum consueverant admirando conspicere. Nec ultra eum locus suus intuebitur, quia linguae adulantium hunc ad judicium favoribus non sequuntur. Sed tamen quousque vivit, ea quae ipse agit etiam sequaces suos docere non desinit, et per erroris sui pravitatem alios quoque ad eam quam exhibet generat simulationem. De quibus hic apte subScriptum est: In malevolam animam non introibit sapientia . Et per Psalmistam dicitur: Divites eguerunt, et esurierunt . Si enim de eme egestas divitum, et esuries diceretur, profecto divites non essent, qui pane corporis indigerent. Sed quia dum exterius multiplicantur interius inanes fiunt, et divites pariter et egentes esse memorantur, quia videlicet pane sapientiae saturari minime atterentur egestate, quia hi qui in
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & additur. non derelinquet
illud. Si enim uellet relinquere.
nequaquam di parceret: quia ꝑse¬
queretur. Sed hoc celat in gut¬
ture. quia sic seruat in cogitati¬
one. ut numquam ꝓferat in uo¬
ce. Sequitur. Panis eius in utero¬

Expanded text:
Unde et additur: Non derelinUnde et additur: Non derelinillud. Si enim vellet relinquere, nequaquam parceret, quia persequeretur. Sed hoc celat in gutture, quia sic servat in cogitatione, ut nunquam proferat in voce. Sequitur: CAPUT XIII. VER
Abbreviated transcription (Latin):
hii uidelicet non in lingua s sub
lingua habent dulcedinem. quia
inter dura quȩ ꝓferunt. emittunt
quedam blanda & dulcia: quib
contristati mens possit ex benig.¬
nitate refoueri: ita ꝑuersi quiq
quia malum non in lingua sed
sub lingua habent. sermonibus
dulcia ꝑtendunt. & cogitationib
ꝑuersa moluntur. Hinc ẽ enu
qđ ioab amase mentum dextera
cenuit. sed sinistram ad gladium
latenter intitens: eius uiscera effu¬
dit. Dextera quippe mentũ tene¬
re e: quasi ex benignitate blandi¬
ri. Sed sunstram ad gladium mit¬
tit. qui latenter ex malicia ꝑcu¬
tit. Hinc de ipso quoꝙ eoꝵ capite
scriptum ẽ. Sub lingua ens la¬
bor & dolor. Qui enun non aꝑte
mala que cogitat ostendit. labo¬
rem & dolorem eoꝵ quoꝵ mortẽ
appetit. non in lingua exerit. s
sub lingua premit. Bene autem
de hoc hypocrita subditur. Par¬
celabit in giiture suo. Malo enĩ
qđ diligit parcet. qui non in hoc
semet ipsum penitendo ꝑsequitur.

Expanded text:
hi videlicet non in lingua, sed sub hi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem, quia inter dura quae proferunt emittunt quaedam blanda et dulcia, quibus contristati mens possit ex benignitate refoveri. Ita perversi quique, quia malum non in lingua, sed sub lingua habent, sermonibus dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa moliuntur. Hinc est enim quod Joab Amasae mentum dextera tenuit, sed sinistram ad gladium latenter mittens, ejus viscera effudit . Dextera quippe mentum tenere est quasi ex benignitate blandiri. Sed sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia percutit. Hinc de ipso quoque eorum capite scriptum est: Sub lingua ejus labor et dolor . Qui enim non aperte mala quae cogitat ostendit, laborem ac dolorem eorum quorum mortem appetit, non in lingua exerit, sed sub lingua premit. Bene autem de hoc hypocrita subditur: CAcelabit in gutture suo. - Malum enim quod diligit parcit, quia non hoc in semetipso poenitendo persequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
prauis eius actib etiam siqua sunt
beneacta deperire. Sequitur. Cũ
lum. abscondet illud sub lingua
est: quia ei ẽ iniquitas suauis in
mente. Os quippe cordis cogita¬
tio ẽ: de qua scriptum ẽ. Labia
dolosa in corde & corde locuta sunt
mala. Sed hoc malum qđ in ore
hypocrite dulce est. sub lingua eiꝰ
absconditur: quia asꝑitas mali¬
ciȩ quȩ latet in mente. sub tegnu¬
ne blandȩ locutionis oꝑitur. Ma¬
lum namq in lingua e non sub
lingua esset: si loquens hypocri¬
ta. maliciam sue prauitatis aꝑiret.
Sed sicut pleriq iustoꝵ. cum qͦs¬
dam agere ꝑuerse conspiciunt.
qui duris sunt increpationibus
feriendi. in lingua asꝑitatẽ sumunt:
sed sub lingua mentis sue benig¬
nitatẽm contegunt. Unde scȩ eccłe
Plingua tua. Qui enim mentis
sue dulcedinem aꝑire infirmis
nolunt. sed loquentes quadam
eos asꝑitate feriunt. & tam̃ inter
uerba asꝑa quasi latentes. quas¬
dam dulcedines intermittunt:

Expanded text:
pravis ejus actibus etiam si qua sunt pravis ejus actibus etiam si qua sunt bene acta deperire. Sequitur: CAPUlum abscondet illud sub lingua est, quia ei est iniquitas suavis in mente. Os quippe cordis cogitatio est, de qua scriptum est: Labia dolosa in corde, et corde locuta sunt mala . Sed hoc malum, quod in ore hypocritae dulce est, sub lingua ejus absconditur, quia asperitas malitiae quae latet in mente, sub tegmine blandae locutionis operitur. Malum namque in lingua, et non sub lingua esset, si loquens hypocrita malitiam suae pravitatis aperiret. Sed sicut plerique justorum, cum quosdam agere perverse conspiciunt, qui duris sunt increpationibus feriendi, in lingua asperitatem sumunt, sed sub lingua mentis suae benignitatem contegunt. Unde et sanctae  et lac sub lingua tua . Qui enim mentis suae dulcedinem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos asperitate feriunt, et tamen inter verba aspera quasi latenter quiddam dulcedinis intermittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
re. id est usq ad mortem ab iniqui¬
tate minime cessare. Tenent igit᷑
illum prauȩ consuetudines. que
semel ceperunt. atq cotidie du¬
riores existunt: & cum illo in pul¬
uere dormiunt: quia non nisi cũ
ens uita fimuntur. Sed hec in¬
telligi & aliter possunt. Habet
namq hypocrita nonnumquam
forte ac ualidum aliquid in oꝑa¬
tione. sed dum multa bona se
simulat habere quȩ non habet.
ꝑdet etiam ea quȩ habet. Unde
bene nunc dicitur. Ossa eius imn¬
plebuntur uitiis adolescentie
eius: quia cum mobilis ac leuis
multa pueriliter facit: etiam in his
quę fortia egerit. i uitio molles¬
cit. Que uidelicet ossa enus cum
eo in puluere dormient: quia sci¬
licet sicut puluis ẽ. om̃is simula¬
tio illa quam agit. ita in illo &¬
siquid habet ualidum omĩ uaso¬
liditate uacuatur: ut ꝑ uanitatis
arrogantiam hoc quoꝙ ꝑdat. qđ
in eo potuit esse uirtutis. Ossa gͦ
cum eo in puluere dormire ẽ: cum

Expanded text:
re, id est usque ad mortem ab iniquire, id est usque ad mortem ab iniquitate minime cessare. Tenent igitur illum pravae consuetudines, quae semel coeperunt, atque quotidie duriores existunt. Et cum illo in pulvere dormiunt, quia non nisi cum ejus vita finiuntur. Sed haec intelligi et aliter possunt.  Vetnamque hypocrita nonnunquam forte ac validum aliquid in operatione; sed dum multa bona se simulat habere quae non habet, perdit etiam ea quae habet. Unde bene nunc dicitur: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus. Quia cum levis ac mobilis multa pueriliter facit, etiam in iis quae fortia egerit in vitio mollescit. Quae videlicet ejus ossa cum eo in pulvere dormient, quia scilicet sicut pulvis est omnis simulatio illa, quam agit, ita et in illo si quid habet validum, omni soliditate vacuatur, ut per virtutis arrogantiam hoc quoque perdat, quod in eo potuit esse virtutis. Ossa ergo cum eo in pulvere dormire est cum
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ inchoationis. causas culpe etiã
p̃sumendo multiplicat. Dum enim
male quisq agere ceꝑit. usu iam
deteruis in hoc qđ inchoauerat. ex¬
crescit. Quid itaq adolescentia
huius hẏpocrite. isi mehoatio¬
huius prauitatis est: In adolescen¬
tia quippe iam libido feruescere
inchoat. Et tunc adolescentiam
bypocrita habet. cum appetere
& amplecti libidinem głȩ ceꝑit.
quam in eo dum adulantium blan¬
da fomenta multiplicant. robusti¬
orem reddunt: & quasi in ossa conũ¬
tunt. Hoc enim qđ male cepit. pei¬
us cotidie ꝑ consuetudinem robo¬
rat. Dicatur itaq Ossa eius imple¬
buntur uitiis adolescentie eius. qr
dure in eo prauitatum consuetudi¬
nes a uitio sumptȩ sunt pessime in¬
am. etiam cum senuerit non rece¬
dit ab ea. Que nimirum ossa cũ
eo in puluere dormient. quia eo¬
usꝙ in illo inique consuetudines
ꝑdurant: quo hunc ad mortis pul¬
uerem ꝑtrahant. Cum eo enim in
puluere ossa uel uitia dormire ẽ:
usq ad puluerem eum non desere¬

Expanded text:
vae inchoationis causas culpae etiam praesumendo multiplicat. Dum enim mala agere quisque coeperit, usu jam deterius in hoc quod inchoaverat excrescit. Quid itaque adolescentia hujus hypocritae nisi inchoatio pravitatis est? In adolescentia quippe jam libido fervescere inchoat. Et tunc adolescentiam hypocrita habet, cum appetere et amplecti libidinem gloriae coeperit. Quam in eo dum adulantium blanda fomenta multiplicant, robustiorem reddunt, et quasi in ossa convertunt. Hoc enim quod male coepit, pejus quotidie per consuetudinem roborat. Dicatur itaque: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, quia durae in eo pravitatum consuetudines a vitio sumptae sunt pessimae inam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea . Quae nimirum ossa cum eo in pulvere dormient, quia eousque in illo iniquae consuetudines perdurant, quo hunc ad mortis pulverem pertrahant. Cum eo enim in pulvere ossa vel vitia dormire est usque ad pulverem eum non desere
Abbreviated transcription (Latin):
carnis oculos claudunt. mentis
aꝑunt: mexq ut supplicia et̃na
recipiunt. ibi uident. quia uirtu¬
tum estimatione diuites in somnis
fuerunt. Bene gͦ de hoc hẏpocrita
dicitur. transiit uelut urisio noctur¬
na: quia hoc quod se ad mom̃tum
diuitem humanis estimationibus
uidet. de ostensione ẽ fantasmatis:
non de soliditate uirtutis. slam
cum mens etus in morte carnis eui¬
gilat. cognoscit ꝓculdubio quia fa

Expanded text:
carnis oculos claudunt, mentis carnis oculos claudunt, mentis aperiunt, moxque ut supplicia aeterna receperint, ibi vident quia virtutum aestimatione divites in somnis fuerunt. Bene ergo de hoc hypocrita dicitur: Transiet velut visio nocturna. Quia hoc quod se ad momentum divitem humanis aestimationibus videt, de ostensione est phantasmatis, non de soliditate virtutis. Nam cum mens ejus in morte carnis evigilat, cognoscit procul dubio quia fav
Abbreviated transcription (Latin):
namq in nocturna uisione non¬
nulli pauꝑes. factos se diuites am¬
mirantur: deferri sibi honores as¬
piciunt diuitiarum moles. obse-¬
quentium multitudinem: uesti-¬
um pulchritudinem. abundanti¬
amꝙ cyborum sibimet ipsis adeẽ
considerant: gaudent se euasisse penu¬
riam. quam cum gemitu colerabant.
Sed repente cum euigilant. iueniunt
quam falsum fuerit qđ gaudebant :
eosq euigilasse penitet. quia euigi¬
lantes inopia uera tenet. Sic bypo¬
critarum mentes dum aliud ẽ quod
agunt. atq aliud qđ hominib osten¬
dunt: laudes de ipsa scĩtatis osten¬
tatione recipiunt. in estimatione
hominum multis meliorib p̃ferun¬
tur. Ꝙ cum intus apud se tacita co¬
gitatione suꝑbiant: foris se humiles
Unde fit. ut etiam eternȩ uitȩ ꝑcep¬
turos se p̃mia p̾sumant: & qui hic
de humanis fauorib exultant. illic
se habituros requiem om̃ino non
dubitant. Sed inter hec occulta
uocationis hora subripit. & cum

Expanded text:
namque in nocturna visione nonnamque in nocturna visione nonnulli pauperes factos se divites admirantur, deferri sibi honores aspiciunt, divitiarum moles, obsequentium multitudinem, pulchritudinem vestium, abundantiam ciborum sibimet adesse considerant; gaudent se evasisse penuriam, quam cum gemitu tolerabant; sed repente, cum evigilant, inveniunt quam falsum fuerit quod gaudebant, eosque evigilasse poenitet, quia vigilantes inopia vera tenet. Sic hypocritarum mentes, dum aliud est quod agunt, atque aliud quod hominibus ostendunt, laudes de ipsa sanctitatis ostentatione recipiunt, in aestimatione hominum multis melioribus praeferuntur, et cum intus apud se tacita cogitatione superbiant, foris se humiles Unde fit ut etiam aeternae vitae percepturos se praemia praesumant, et qui hic de humanis favoribus exsultant, illic se habituros requiem omnino non dubitent. Sed 472 inter haec occulta vocationis hora subrepit, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad celum suꝑbia eius. & caput
eius nubes tetigerit. quasi sterqui¬
linium in fine ꝑdetur: quia & si
celestem uitam se agere simulat. &¬
si intellectum suum esse similem
ueris pͣdicatorib ostendit. quasi
sterquilinium tamen in fine ꝑde¬
tur: quia mens illius ꝓ uitiorũ
suoꝵ fetore dampnabitur. Sequi
tur. Et qui eum uiderant. dicent.
Ubi est: Pierumq hypocritarum
uita etiam ab hominibus reꝓba
in fine cognoscitur: ut signis iam
aꝑ. tiorib qui fuerint osten¬
dan tur. Qui igitur hunc elatũ
uiderunt. de extincto dicent ubie̾:
quia neꝙ hic ubi elatus fuerat
apparet. neq in eternitatis requi¬
em de qua esse putabatur. De cu
ditur. Uelut somnium auolans ñ
inuenietur. transiet sicut uisio
nocturna. Quid ẽ uita hypocri¬
tȩ. nisi quędam uisio fantasmatis:
quȩ hoc ostendit in imagine. qđ
non habet ex ueritate: Unde
recte quoꝙ somnio comparatur.
quia ab eo om̃is laus &e gła qua¬
si dum tenetur amittitur. Sepe

Expanded text:
bia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur. Qui etsi coelestem vitam se agere simulat, etsi intellectum suum esse similem veris praedicatoribus ostentat, quasi sterquilinium tamen in fine perditur, quia mens illius pro vitiorum suorum fetore damnatur. Sequitur: Et qui eum viderunt, dicent: Ubi est? - Plerumque hypocritarum vita etiam ab hominibus reproba in fine cognoscetur, ut signis jam apertioribus qui fuerint ostendantur. Qui igitur hunc elatum viderunt, de exstincto dicent: Ubi est? - Quia neque hic ubi elatus fuerat apparet, neque in aeternitatis requie de qua esse putabatur. Unde 8. Velut somnium avolans non invenietur, transiet sicut visio nocturna. - Quid est vita hypocritae, nisi quaedam visio phantasmatis, quae hoc ostendit in imagine quod non habet in veritate? Unde recte quoque somnio comparatquia ab eo omnis laus et gloria quasi dum tenetur amittitur. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
bantur : ad quam tamen mere¬
pationem quasi sub quadam re¬
uerentia descendunt. Unde sophar
subicit dicens. Doctrinam qua¬
me argius audiam: & sp̃s intel¬
ligentie mee respondebit mͥ. Acsi
aꝑte dicat. Tua quidem uerba
audio. sed an recte ꝓlata sint.¬
spũ mee intelligentie discerno.
Nam qui docentis uerba despici¬
unt. doctrinam eius non ad ad¬
uitorium. sed ad occasionẽ cer¬
taminis sumunt. ut audita po¬
tius iudicent quam sequantur.
His itaq sub quodam moderami¬
ne p̃missis: in aꝑtam iam bea¬
ti uiri exprobrationem ꝓsilit.
cipio ex quo positus ẽ homo su¬
ꝑ terram. qđ laus impioꝵ breuis
sit: & gaudium hypocrite ad¬
S instar puncti. Liquet nunc qr
sue intelligentie spũ inflatus.
eas quas contra impios sententi¬
as ꝓfert. in beati iob redargutionib
inflectit. Quem enim prius iusta
agere. & postinodum penas tolera

Expanded text:
berentur; ad quam tamen increberentur; ad quam tamen increpationem quasi sub quadam reverentia descendunt. Unde Sophar subjicit dicens: Cme arguis, audiam, et spiritus intelligentiae meae respondebit mihi. - Ac si aperte dicat: Tua quidem verba audio, sed an recte spiritu meae intelligentiae discerno. Nam qui docentis verba despiciunt, doctrinam ejus non ad adjutorium, sed ad occasionem certaminis sumunt, ut audita potius judicent quam sequantur. His itaque sub quodam moderamine praemissis, in apertam jam beati viri exprobrationem prosilit, cipio ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit, et gaudium hypocritae ad instar puncti. - Liquet nunc quia suae intelligentiae spiritu inflatus, eas quas contra impios sententias profert, in beatum Job redargutionibus inflectit. Quem enim prius justa agere et postmodum poenas
Abbreviated transcription (Latin):
Gia amici beati iob nequaquam
ꝑuersi eẽ potuerunt. sophar na¬
amatitis uerba cestantur: quia
de ore eius terrorem uenturi iu¬
dicii audiens. ꝓtinus adiungit.¬
Iccirco cogitationes mee uariȩ
succedunt sibi. & mens in diuer
Quia extremi iudicii terrorem con¬
sidero. iccireo cogitationum tu¬
multib in timore confundor.
Tanto se quippe amplius animus
in cogitatione dilaniat: quanto
illud eẽ terribile qđ imminet pen¬
sat. Et in diuersa mens rapitur.
quando modo mala quȩ egit. mͦ
bona que agere neglexit. modo
reprehensibilia in quib est: mͦ
recta quȩ sibi adhuc deesse con¬
spicit. sollicito pauore ꝑpendit.
Sed amici beati iob cum assidui¬
tate uite illius edocti. bene uiue¬
re noueruit: pensare tamen sub¬
tiliter dei iudicia nescientes. mala
hic uistoꝵ quempiam posse reci¬
ꝑe non credebant. Unde & eundem
scm̃ uirum iniquum eẽ suspicati
sunt: quem flagellatum uidert̃.
atq ex hac suspitione agitur. ut
in eius quoq increpationem dila¬

Expanded text:
Quia amici beati Job nequaquam perversi esse potuerint Sophar Naamathitis verba testantur, qui de ore ejus terrorem venturi judicii audiens protinus adjungitIdcirco cogitationes meae varie succedunt sibi, et mens in diversQuia extremi judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timore confundor. Tanto se quippe animus amplius, in cogitatione dilatat, quanto illud esse terribile, quod imminet, pensat. Et in diversa mens rapitur, quando modo mala quae egit, modo bona quae agere neglexit, modo reprehensibilia in quibus est, modo recta quae sibi adhuc deesse conspicit, sollicito pavore perpendit. Sed amici beati Job cum assiduitate vitae illius edocti bene vivere noverint, pensare tamen subtiliter Dei judicia nescientes, mala hic justorum quempiam posse recipere non credebant. Unde et eumdem sanctum virum iniquum esse suspicati sunt, quem flagellatum viderunt, atque ex hac suspicione agebatur ut in ejus quoque increpationem dila
Abbreviated transcription (Latin):
dũ loca ñ sufficiunt: multiplicatus
diues qͥd faciat ignorat. O angustia
ex sacietate natã .I. bertate agri. angꝰ¬
tat᷑ animꝰ auari. Dicens nãꝙq quid
faciã. ꝓfecto indicat. quia uotoꝵ su¬
oꝵ effectib p̃ssus. sub quoda rerum
priꝰ ex habundantia requiẽ quesie¬
rat. post ad custodiã grauiꝰ laborat.¬
bit. & om̃is dolor irruet suꝑ eũ. Priꝰ
nãq dolorẽ habuit in ipsa sue concu¬
piscentię fatigatione. qualit̾ concu¬
pita raꝑet : quomͦ alia blandim̃tis.
alia t̾rorib auferret. At postquã
adquisitis reb ꝑuenit ad desideri¬
ũ. alius hunc dolor fatigat: ut cũ
sollicito timore custodiat. qđ cũ gra¬
ui labore meminit acquisitũ. Hinc¬
& iñ insidiatores metuit. atq hoc
se ꝑpeti qd ipse fecit aliis ꝑtimescit.
Formidat potiorẽ alterũ. ne bunc
sustineat uiolentũ. ł auꝑem uͦ cum
conspicit. suspicat᷑ furẽ. ipsa quoꝙ
quȩ congesta st̃. curat magnopere

Expanded text:
dum loca non sufficiunt, multiplicatus dum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! de ubertate agri angustatur animus avari, Dicens namque: quid faciam? profecto indicat quia votorum suorum aflectibus pressus, sub quodam rerum us ex abundantia requiem quaesierat, post ad custodiam sollicitbit et omnis dolor irruet super eum. - Prius namque dolorem habuit in ipsa suae concupiscentiae fatigatione, qualiter concupita raperet, quomodo alia blandimentis, alia terroribus auferret. At postquam acquisitis rebus pervenit ad desiderium, alius hunc dolor fatigat, ut cum sollicito timore custodiat, quod cum gravi labore meminit adquisitum. Hinc inde insidiatores metuit atque hoc se perpeti, quod ipse fecit, aliis pertimescit. Formidat potiorem alterum, ne eum sustineat violentum; pauperem vero, cum conspicit, suspicatur furem. Ipsa quoque, quę congesta sunt, curat magnopere,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ minꝰ ẽ. qđ in subsequenti peua
cruciat᷑: si in hac saltẽ uita liber eẽ
ꝑmittit᷑. Sed nulla ẽ libertas in cul¬
pa: quia scriptũ ẽ. Ubi sp̃s dnĩ. ibi
Cũ saciatus fuerit. artabit᷑. Prius
quippe anhelat ꝑ auariciã concu¬
pita congregare. & cũ quasi in quo¬
dã uentre auaricie multa congesse¬
rit. saciatꝰ artat᷑: quia dũ auxiat᷑
qualit̾ adquisita custodiat. ipsa cũ
sua sacietas angustat. Diuitis enĩ
ciuiꝰda uberes fructus ager attule¬
rat. sed quia ubi eos tantos repone¬
ret nͣ habebat: dixit. Quid faciã.
qđ ñ habeo quo congrege̾ fructus
meos: Et dixit. Hoc faciã. Uestruã
horrea mea. & maiora ȩdificabo. Q
gͦ ex habundantia coangustatus di-¬
cebat qͥd faciã: q̃si multo cibo p̃ssus
estu abat. Pensemꝰ qͦt uotis appetiit.
ut uberes fructus ager illiꝰ afferret.
Ecce aut̃ uota cõpleta st̃: quia fructꝰ
uberes ager attulit. sed ad reconden¬

Expanded text:
nem minus est quod in subsequenti poena nem minus est quod in subsequenti poena cruciatur, si in hac saltem vita liber esse permittitur. Sed nulla est libertas in culpa, quia scriptum est: Ubi spiritus Domini, ibi Cum satiatus fuerit, artabitur. Prius quippe anhelat per avaritiam concupita congregare, et cum quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus artabitur; quia dum anxiatur, qualiter adquisita cusua satietas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat, sed quia ubi eos tantos reponeret non habebat, dixit: Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam: destruam horrea mea, et majora aedificabo. Qui igitur ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret, Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulit; sed quoniam ad reconden