comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ud uoce ꝓnuntiat: Nos in qͣnͣtum nob̾ et
uidere & iudicare ꝯceditur faciem singło¬
rum uidemꝰ. cor scrutari & m̃tem ꝑspicẽ
non possum: De his iudicat occultorum
scrutator & cognitor cito uenturꝰ & de
archanis cordis atq abditis iudicaturꝰ.
Obẽe autẽ mali bonis ñ debent. s mag̃
mali a bonis adiuuari: Nec ideo marty¬
rium facturis pax neganda ẽ: qr sunt
quidam negaturi. cũ ꝓpt̾ hoc danda sit
om̃ib militaturis. ne ꝑ ignorantiam
nr̃am ille incipiat p̾teriri. qui ht̃ in
p̃lio coronari. Nec quisqm dicat qui
martyrium tollit sanguine suo bap¬
tizatur. Hec pax illi ab ep̃o necessaria
ẽ habituro głȩ suȩ pacem. & accepturo
maiorem de domini dignatione mer¬
cedem Primo ydoneus ñ potest ẽe ad
martyrium. qͥ ab eccłia ñ armat᷑ ad p̃¬
lium & mens ñ deficit qͣm ñ recepta
eucharistia erigit & accendit Dñs en̾i
in ȩungłio suodicit:. Cum autẽ uos tra¬

Expanded text:
ud uoce pronuntiat. nos in quantum nobis et ud uoce pronuntiat. nos in quantum nobis et uidere et iudicare conceditur, faciem singulorum uidemus, cor scrutari et mentem perspicere non possumus. de his iudicat occultorum scrutator et cognitor cito uenturus et de arcanis cordis adque abditis iudicaturus. obesse autem mali bonis non debent, sed magis mali a bonis adiuuari. nec ideo martyrium facturis pax neganda est quia sunt quidam negaturi, cum propter hoc pax danda sit omnibus militaturis, ne per ignorantiam nostram ille incipiat praeteriri qui habet in proelio coronari. Nec quisquam dicat: qui martyrium tollit sanguine suo baptizatur, nec pax illi ab episcopo necessaria est habituro gloriae suae pacem et accepturo maiorem de Domini dignatione mercedem primo idoneus esse non potest ad martyrium qui ab ecclesia non armatur ad proelium, et mens deficit quam Eucharistia erigit et accendit. Dominus enim in Evangelio suo dicit: Cum autem vos tra
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie arma suscipiunt. & inter eos qui
ab eccł̃iȩ limine ñ recedentes. & ĩploran¬
des iugiter ac dolentes diuina & pat̾na
solatia. nõ se ad pugnam paratos ẽẽ ⁊ ꝓ
dñi sui nomine. ac ꝓstia salute stare fortiter
& pugnare ꝓfitent᷑er Hoc in tp̃r pacem nos
ñ dormientib s uigilantib damꝰ pacem non
deliciis s armis damꝰ. pacem ñ ad quietẽ s
ad aciem damꝰ: Si scdm qd̾ eos audimꝰ & opta¬
mꝰ & credimꝰ fortit᷑ steterunt. & adũsariũ no¬
b̾cum incongressione ꝓstraũunt. ñ penitet
pacem concessisse tam fortib. ĩmo ep̾atꝰ nr̃i
honor gnͣdis & gła ẽ pacemdedisse m̃rib.
ut sacerdotes qui sacrificium dõ cotidie ce-¬
lebramꝰ. hostias dõ & uictimas p̃paremꝰ:
rum fefellerit. ut pacem subdole petat.
& impendentis prelii tp̃r cõmunicatio¬
nem ñ pͣliaturꝰ accipiat. se ipsum fallit¬
& decipit. qui aliud corde occultat: & ali¬

Expanded text:
quotidie arma suscipiunt: et inter eos qui quotidie arma suscipiunt: et inter eos qui ab Ecclesiae limine non recedentes, et implorantes jugiter ac dolenter divina et paterna solatia, nunc se ad pugnam paratos esse, et pro Domini sui nomine, ac pro sua salute stare fortiter et pugnare profitentur. Hoc in tempore pacem nos non dormientibus, sed vigilantibus damus; pacem non deliciis, sed armis damus; pacem non ad quietem, sed ad aciem damus. Si, secundum quod eos audimus et optamus et credimus, fortiter steterint, et adversarium nobiscum in congressione prostraverint, non poenitet pacem concessisse tam fortibus, immo episcopatus nostri honor grandis et gloria est, pacem dedisse martyribus, ut sacerdotes, qui sacrificia Dei quotidie celebramus, hostias Deo et victimas praeparemus. rum fefellerit, ut pacem subdole petat et inpendentis proelii tempore communicationem non proeliaturus accipiat, se ipsum fallit et decipit, qui aliud corde occultat et ali
Abbreviated transcription (Latin):
uenire sero morientib in infirmitate pa¬
teret᷑ At uͦ nc̃ ñ infirmis s fortib pax ne¬
cessaria ẽ: nec morientib s uiuentib c̃¬
municatio a nob danda ẽ: ut qͦs extitamꝰ
& hortam᷑ ad p̾lium. ñ inermes & nudos
relinquamꝰ: s ꝓtectione sanguinis et
corporis xp̃i muniamꝰ.  cum ad hoc fi¬
at eucharistia ut possit accipientib ẽẽ
tutela. qͦs tutos ẽẽ contͣ adu̾sariũ uolu¬
mus: munim̃to dñicȩ satitatis arme¬
mus Ham qͦmͦ docemꝰ aut ꝓuocamꝰ eos in
confessione nominis sanguinem suum
fundere. si eis militaturia xp̃i sanguinẽ
denegamꝰ. aut qͦmͦ ad martyrii pocłm i¬
doneos facimꝰ. si ñ eos pͥus ad bibendũ in
eccłia pocłm dñi ure c̃municationis ad¬
mittimꝰ: Interẽẽ debet fr̾ km̃e int̃ eos qͥ
uel apostãtauer̃t. & ad scłm cui reñciaue¬
rant reu̾fi gentilit̾ uiunt. uł ad hereticos
transfugȩ facti contͣ eccł̃iam parricidalia

Expanded text:
uenire sero morientibus in infirmitate pauenire sero morientibus in infirmitate pateretur. at uero nunc non infirmis sed fortibus pax necessaria est nec morientibus sed uiuentibus communicatio a nobis danda est,, ut quos excitamus et hortamur ad proelium non inermes et nudos relinquamus, sed protectione sanguinis et corporis Christi muniamus, et cum ad hoc fiat eucharistia ut possit accipientibus esse tutela, quos tutos esse contra aduersarium uolumus, munimento dominicae saturitatis armemus. nam quomodo docemus ant prouocamus eos in confessione nominis sanguinem suum fundere, si eis militaturis Christi sanguinem denegamus? aut quomodo ad martyrii poculum idoneos facimus, si non eos prius ad bibendum in ecclesia poculum Domini iure communicationis admittimus? Interesse debet, fvel apostataverunt, et ad saeculum cui renuntiaverant reversi, gentiliter vivunt; vel ad haereticos transfugae facti, contra Ecclesiam parricidalia
Abbreviated transcription (Latin):
is ostensionib admoneam᷑. ut ad certam̃
qd̾ nob̃ bostis indicit. armati & parati si¬
mus. plebem &̃ nob̃ de diuina dignatiõe
ꝯmissam exbortationib nr̃is paremꝰ. & õs
omĩo milites.xp̃i qͥ arma desid̾ant. & p̃li-¬
um flagitant. intra castra dnĩca colliga¬
mus necessitate cogente. censuimꝰ eis qͥ de eccłia
domini ñ recesserunt. s penitentiam ag̃e
& lam̃tari. et dñm dep̃cari apͥmo lapsus sui
die ñ destiterunt pacem dandam ẽẽ. & eos
ad p̾liũ qd̃ ĩminet armari & instrui oport̾e.
Obtemꝑandum÷ namq ostenfionib atq
admonitionib iustis. ut a pastorib oues
in periculum ñ deserant᷑. s grex om̃is in
unum cong̾getur. & ex̃citꝰ dñi adcertam̃
miliciȩ cȩlestis armetur Merito enĩ tra¬
hebatur dolentium penitentia tempore
longiore. ut infirmis in exitu subueniret᷑.
qͣmdui quies & tranquillitas aderat. quȩ
differri diu plangentium lacrimas. & sub-¬

Expanded text:
is ostentionibus admoneamur, ut ad certamen is ostentionibus admoneamur, ut ad certamen quod nobis hostis indicit, armati et parati simus; plebem etiam nobis de divina dignatione commissam exhortationibus nostris paremus, et omnes omnino milites Christi, qui arma desiderant, et praelium flagitant, intra castra dominica colligamus: necessitate cogente censuimus, eis qui de Ecclesia Domini non recesserunt et paenitentiam agere et lamentari ac Dominum deprecari a primo lapsus sui die non destiterunt, pacem dandam esse et eos ad proelium quod inminet armari et instrui oportere. Obtemperandum est namque ostensionibus adque admonitionibus iustis, ut a pastoribus oues in periculum non deserantur, sed grex omnis in unum congregetur et exercitus Domini ad certamen militiae caelestis armetur. merito enim trahebatur dolentium paenitentia tempore longiore ut infirmis in exitu subueniretur quamdiu quies et tranquillitas aderat, quae differre diu plangentium lacrimas et sub
Abbreviated transcription (Latin):
ẏprianus. lib̾alis. calydoniꝰ. ni¬
chomedes. cecilius. iulius. mar¬
ruciꝰ. felix. successus. faustinꝰ. for¬
tunatus. uictor. satͣninus. alius satͣninꝰ.
culaneus. uictoricꝰ. quintꝰ. honoratꝰ. mon¬
tanus. hortensianꝰ uerianus. iamb. dona-¬
tus. pͥuatianꝰ. fortunat᷑. rogat᷑ & monu¬
supplantati ab adu̾sario & lapsi fuissent.
ac sacrificiis se illicitis macłassent: age¬
rent diu penitentiam plenam. & si ꝑicu-¬
lum infirmitatis urgeret: pacem sub ictu
mortis acciꝑent: Nec enim fas erat aut ꝑ¬
mittebat pat̾na pietas & diuina dem̃tia
eccłiam pulsantib cludi. & dolentib & de¬
precantib spei salutaris subsidiũ denegari.
ut de sclło recedentes sine c̃municatiõe pa
cis ad dm̃ dimitterentur. qͣndo ꝑmiserit
ipse & legem dederit. ut ligata int̾ris. &
ligata in cȩlo esfent. solui autẽ possent illic
quȩ hic pͥus in eccł̃ia soluerentur: S & eñi
cum uideamꝰ diem rursum infestationis

Expanded text:
yprianus, Liberalis, Caldonius, Nicomedes, Caecilius, Junius, Marrutius, Felix, Successus, Faustinus, Fortunatus, Victor, Saturninus, alius Saturninus, culanus, Victoricus, Quintus, Honoratus, Montanus, Hortensianus, Verianus, Iambus, Donaus, alius Fortunatus, Rogatus et Monusupplantati ab adversario et lapsi fuissent, et sacrificiis se illicitis maculassent, agerent diu poenitentiam plenam, et si periculum infirmitatis urgeret, pacem sub ictu mortis acciperent. Nec enim fas erat aut permittebat paterna pietas et divina clementia, Ecclesiam pulsantibus cludi, et dolentibus ac deprecantibus spei salutaris subsidium denegari, ut de saeculo recedentes sine communicatione et pace ad Dominum dimitterentur, quando permiserit ipse et legem dederit ut ligata in terris et in caelis ligata essent, solui autem possent illic quae hic prius in ecclesia soluerentur. sed enim cum uideamus diem rursus alteri
Abbreviated transcription (Latin):
q oratis& petitis. credite quia accipietis.
possibilia credenti Item apd̾ abachuc
Iustꝰ autẽ ex fide uiuit: Item in danihel
Ananias. aarias. misahel. credentes li¬
berati sunt de flamina ignis:¬

Expanded text:
 oratis et petitis credite quia accipietis , possibilia credenti. Item apud Abbacuc: Iustus autem ex fide mea uiuit. Item in Daniele Ananias, Azarias, Misahel credentes liberati sunt de flamma. POS
Abbreviated transcription (Latin):
pedes lauare. exemplum enim dedi uob̃:
ut sic̃ ego feci ⁊ uos aliis faciatis arcxx.
on iactanter nec tumultuose oꝑand̃.
In eungłio cata mathm Nesciat sinistra
quid faciat dextera tua. ut sit elemosi
na tua in absẽdito. & pat̾ tuus qui uidet
in abscondito reddet tibi palam: Itẽ de¬
hoc ipso Cum facis elemosinam: noli
buccinare ante te. quomͦ hypocrite fa¬
ciunt in uicis: in sẏnagogis. ut darifi¬
centur ab hominib. am̃ dico uob̃. cõpen¬
sauer̃t mercedem suam:
hepte & scurrilit̾ ñ loquendum. In epła
pauli adephesios Stultiloquium & scur¬
rilitas quȩ ad rem ñ ꝑtinent. nec nomi-¬
netur quidem inuobis:

Expanded text:
pedes lavare. Exemplum enim dedi vobis, ut, sicut ego feci, et vos aliis faciatis . CAP. XL. - NON JACTANTER NEC TUMULTUOSE OPERANDUM. In Evangelio cata Matthaeum: Nesciat sinistra tua quid faciat debscondito; et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. Item illic: Cum facis eleemosynam, noli buccinare ante te quomodo hypocritae faciunt in vicis et synagogis ut clarificentur ab hominibus. Amen dico vobis, compleverunt mercedem suam NEPTE ET SCURRILITER NON LOQUENDUM. In Epistola Pauli ad Ephesios: Stultiloquium et scurrilitas, quae ad rem non pertinent, nec nominentur quidem in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Patres qͦ circa filios asꝑos ẽẽ ñ oportere:
Seruus cũ credid̾it. plus dñis carnalibus l¬
seruire debere.

Expanded text:
peros esse circa filios non oportere. LXXII. Seruos, cum crediderint, plus dominis carnalibus seruire debere.
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃ nichil latere ex his quȩ geruntur . łui.
Fidelem em̃dari & reseruari.
l.uii.
Heminem contͥstari morte debere. cũ fit luiii.¬
in uiuendo labor. ⁊ꝑiculum. in morien¬
dopax. ⁊ resurgendi securitas: ⁊e.
Deydolis quȩ gentiles deos putant
Ciborum nimiam c̃cupiscentiam non lx¬
Possidendi concupiscentiam & pecun¬
am non appetendam:
Matrimoniũ cũ gentilib ñ eẽ uingend̾. lxui
Qraue delictum ẽẽ fornicationis:
Que sint carnalia q̃ mortem pariant.
& quȩ sp̃alia quȩ ad uitam ducant:
Omĩa delicta in baptismo deponi.
lxui
Disciplinam dei in eccliasticis p̃ceptis
obseruandam.
Predictũ qd̃ disciplinam saña asꝑnati eẽn¬
Recedendum ab eo qui in ordinate & con la¬
tra disciplinam uiuit.
Non in sapientia mundi nec in eloquen lxgi¬

Expanded text:
m nihil latere ex his quae geruntur. LVII. Fidelem emendari et reseruari. LVIII. Neminem contristari morte debere, cum sit in uiuendo labor et periculum, in moriendo pax et resurgendi securitas. LVIIII. De idolis quae gentiles deos putant. LX. Ciborum nimiam concupiscentiam non Possidendi concupiscentiam et pecuniam non adpetendam. LXII. Matrimonium cum gentilibus non iungendum. LXIII. Grauius delictum esse fornicationis. LXIIII. Quae sint carnalia quae mortem pariant et quae spiritalia quae ad uitam ducant. Omnia delicta in baptismo deponi. LXVI. Disciplinam Dei in ecclesiasticis praeceptis obseruandam. LXVII. Praedictum quod disciplinam sanam aspernatRecedendum ab eo qui inordinate et contra disciplinam uiuat. Non in sapientia mundi nec in eloquen
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs nullam ꝑ nos ꝯsecut᷑ eẽt baptismi
⁊ sp̃c sc̃i grãm iudicet᷑. He tot lapsis et
pęnitentib pax data & lege ꝯmunicati¬
onis tͣdita examinatione ꝯcessa uidicii
tui auctoritate soluat᷑. Annue aliqnͣdo.
& dignare ꝓnuntiare de nob̃ ⁊ ep̃atum¬
nr̃m cognitionis tuȩ indicio reforma¬
re. ut ds̃ & xp̃c eius agere tͥ grãs possint.
qͦdꝑte sit antistes & rector altari eorũ
yplebi restitut᷑ Apes hũt regem . duc̃e
pecudes ⁊ fidem seruant latͦnes. mancipia
obseqͥo pleno humilitatis obtemꝑant.
qͣndo simpliciora & meliora uob̃ sunt

Expanded text:
populus nullam per nos consecutus esse baptismi populus nullam per nos consecutus esse baptismi et spiritus sancti gratiam iudicetur, ne tot lapsis et paenitentibus pax data et communicatio nostra examinatione concessa iudicii tui auctoritate soluatur. adnue aliquando et dignare pronuntiare de nobis etnostrum cognitionis tuae uigore firmare, ut Deus et Christus eius agere tibi gratias possint quod per te sit antistes et rector altari eorum pariter et plebi restitutus. Apes habent regem et ducem pecudes et fidem seruant: latrones mancipi obsequio pleno humilitatis obtemperant. quanto simpliciores et meliores uobis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tuenti crederent ep̃m ꝓscͥbenti: Hec hec
iacto s dolens ꝓfero. cũ te uidicem dei
constituas & xp̃o. qui dicit adapłos. ac
ꝑ hoc ad om̃s ppositos qui apłis ui¬
caria ordinatione succedunt: Qͥ au dit
uos me audit: Et qͥ me audit: audit eũ
qͥme misit. & qͥ recipit uos me recipit.
Inde enim scismata⁊ hereses obortȩ sunt &¬
n hõ indignatione dei honorat᷑. indignꝰ ho¬
minib iudicat᷑. Qsenim hic ẽ. suꝑbia &
tumor. q̃ arrogantia animi. quȩ m̃tis in¬
flatio. ad cognitionẽ suos p̃positos factos¬
& sacerdotes uocare. ac nisi apð te fueri¬
mus. & sententia tua absoluti. ecce iam
sex annis. nec fr̾nitas habu̾it ep̃m. nec
plebs p̃positũ. nec grex pastorem. nec ȩccłia
gub̾natorem. nec xp̃o antistitem. nec ds
sac̾dotẽ Subueniat pupianꝰ ⁊ sententiã
dicat. ⁊ iudicium dei & xp̃i in acceptum
referat. nec tantꝰ fidelium numerꝰ qui
sub nob accessit sine spe salutis ⁊ pacis
exisse uideatur. ne nouus credentium

Expanded text:
 crederent episcopum proscribenti. Nec haec jacto, sed dolens profero, cum te judicem Dei constituas et Christi, qui dicit ad Apostolos, ac per hoc ad omnes praepositos qui Apostolis vicaria ordinatione succedunt: Qui audit vos, me audit; et qui me audit, audit cum qui me misit. Et qui rejicit vos, me rejicit Inde enim schismata et haereses obortae sunt et et homo dignatione Dei honoratus indignus hominibus judicatur. Quis enim hic est superbiae tumor, quae arrogantia animi, quae mentis inflatio, ad cognitionem suam praepositos et sacerdotes vocare, ac nisi apud te purgati fuerimus et sententia tua absoluti, ecce jam sex annis nec fplebs praepositum nec grex pastorem nec ecclesia gubernatorem nec Christus antistitem nec Deus sacerdotem. subueniat Puppianus et sententiam dicat, iudicium Dei et Christi in acceptum referat, ne tantus fidelium numerus qui sub nobis arcessitus est sine spe salutis et pacis exisse uideatur, ne nouus credentium
Abbreviated transcription (Latin):
chil mirum qm de ioseph fr̃s sui dixerunt
Boce sõpniator ille uenit. nẽ gͦ uenite occi¬
damꝰ illum. & sõpniator postea qd̾ sõpnia-
rent. De his autem quȩ tu egisti. uł in ꝑse¬
cutione. uel inpace stultũ ẽ. ut ueli te
& dei mei fiducia rescͥpsi. habes tu litt̾as
meas ego tuas. indie iudicii ante tͥbunal
xp̃i utrumq recitabitirr¬

Expanded text:
hil mirum, quando de Ioseph fratres sui dixerunt: hil mirum, quando de Ioseph fratres sui dixerunt: ecce somniator ille uenit, nunc ergo uenite, occidamus illum, et somniator postea quod somniauerent. de his autem quae tu egisti uel in persecutione uel in pace stultum est ut uelim teet Dei mei fiducia rescripsi. habes tu litteras meas et ego tuas. in die iudicii ante tribunal Christi utrumque recitabitur
Abbreviated transcription (Latin):
cem sac̾dotũ glutino copulata. Qmob
rem fr̾ si maiestatem dei & xp̃i qͥ sac̃¬
dotes ordinat xp̃i cogitau̾is. si xp̃m qͥ ar¬
bitrion nutu suo. ac p̾sentia p̃positos ip¬
sos & eccłiam cũ p̃positis gubnat aliqndo
respexeris. si de innocentia sacerdotum in
humano odio s diuino iudicio credid̾is. si te
crificia ⁊ in ꝑsecutione parit̾ & inpace inde¬
sinenter osfero plenissime satisfeceris c̃im¬
nicationis tuȩ poterimꝰ habere rationem. ma¬
nente tam̃ apd̾̃ nos diuinȩ censurȩ respectu
& metu. & prius dñm meum ꝯfulam. an tͥ
pacem dari. ⁊ ad cõmunicationem eccłiȩ suȩ
admitti. sua ostensione & admonitione ꝑ¬
mittat Memini emm quid iam mosten¬
sum. ĩmo qd̾ sit seruo obsequenti & tim̃ti.
ea credere incipiet sacerdotem iudicanti. Qmͣ¬
qm sciam om̃ia ridicula ⁊uisiones meptas
quibdam uid̃i s utiq illis qui malunt cõ¬
tra sacerdotes credere qm facerdoti.S ni¬

Expanded text:
cem sacerdotum glutino copulata.. Quam ob cem sacerdotum glutino copulata.. Quam ob rem, frater, si maiestatem Dei qui sacerdotes ordinat Christi cogitaueris, si Christum qui arbitrio et nutu ac praesentia et praepositos ipsos et ecclesiam cum praepositis gubernat aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum non humano odio sed diuino iudicio credideris, si temcrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem manente tamen apud nos diuinae censurae respectu et metu, et prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. Memini enim quid iam mihi sit ostensum, immo quid sit seruo obsequenti et timenti postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. » Quamquam sciam somnia ridicula et visiones ineptas quibusdam videri, sed utique illis qui malunt contra sacerdotes credere quam sacerdoti. sed ni
Abbreviated transcription (Latin):
sole possint palȩȩ de eccłia separari. Qnͣdo
quidam illorum.num qͥd infidelitas fidẽ
dei euacuabit: absit. ẽ enim d̾s uerax. oĩs
autem homo m̃dax Et dñs qͦq in ȩunͣ¬
głio: Cũ enim loquentem discipuli d̾elin¬
querent ꝯu̾sus ad duodecim dixĩt. Nũqͥd
& uos uultis ire. Respondit ei petrus dicẽs.
Domine. ad quem ibimꝰs U̾bum uitȩ et̃¬
nȩ hs̃. Et nos credimꝰ & cognouimꝰ. qm̃tu
es filius dei uiui. Loquit᷑ illic petrus suꝑ
quem edificata fuerat eccłia. eccłiȩ nõie
docens & ostendens qr & si ꝯtumax ac su¬
ꝑba obaudire nolentium multitudo di¬
scedat. eccł̃ia tam̃ axp̃o ñ recedit. & illi qͥ
ȩccłia sunt plebs sacerdoti adunata & pa¬
stori suo grex adherens: Inde scire debes
blandiri eos qui pacem cũ sacerdotib
dei ñ habentes. obrepunt ⁊ latent̃ apd̃ qͦs¬
dam ꝯmunicare se credunt. Quando in¬
eccłia quȩ catholica quȩ una scisma ñ ÷

Expanded text:
solae possint paleae de Ecclesia separari, quandosolae possint paleae de Ecclesia separari, quandoquidam illorum? Numquid infidelitas illorum fidem Dei evacuavit? Absit. Est enim Deus verax, omnis autem homo mendax . Et Dominus quoque in Evangelio, cum eum loquentem discipuli derelinquerent, conversus ad duodecim dixit: Numquid et vos vultis ire? Respondit ei Petrus dicens: Domine, ad quem ibimus? Verbum vitae aeternae habes: et nos credimus et cognovimus quoniam tu ' es Filius Dei vivi . Loquitur illic Petrus, super quem aedificanda fuerat Ecclesia, Ecclesiae nomine docens et ostendens quia, etsi contumax ac superba obaudire nolentium multitudo discedat, Ecclesia tamen a Christo non recedit, et illi sunt Ecclesia plebs sacerdoti adunata et pastori suo grex adhaerens. Unde scire debes blandiri eos qui pacem cum sacerdotibus Dei non habentes obrepunt et latenter apud quosdam communicare se credunt, quando Ecclesia, quae catholica et una est, scissa non sit
Abbreviated transcription (Latin):
rificatione sumpser̃t. Quare in hc̃ scrupu¬
lum ñincid̾unt de plebe ista nr̃a quȩ a¬
pudnos ẽ ⁊ nob̃ de dei dignatione ꝯmissa ÷
tot ꝯfessores q̃stionati & torti ⁊ in signum
uulnerum & cicatͥcum memoria głosȩ tot
uirgines integra tot laudabiles uiduȩ. ec¬
desiȩ deniq uniu̾sȩ ꝑ dotum mundum
nob̾ cum unitatis uincło copulatȩ Hisi
om̃s isti ꝯmunicantes mecũ scđm qd̃ scͥp¬
sisti polluto nr̃o ore polluti funt ⁊ spem
runt Puppianus solus integer: inuiolatꝰ.
sc̃s. pudicus. qui nob̾ misereri noluit in
paradiso. atq in regno cȩlorum solus habi¬
me ꝓpiciationem sui indisꝑso habeat qͣndo
om̃s eccł̃iȩ ppls ⁊ collectꝰ sit. n adunatꝰ. ⁊ in¬
diuidua concordia sͥ iunctꝰ. soli illi foris
remanserunt. qui & si intꝰ eẽnt eiciendi
fuerant. nec patiatur dominꝰ ppłi sui ꝓte¬
ctor & tutor tͥticum de area sua deripi.s

Expanded text:
rificatione sumpserunt. Quare in hunc scrupurificatione sumpserunt. Quare in hunc scrupulum non inciderunt de plebe ista nostra quae apud nos est, et nobis de Dei dignatione commissa est, tot confessores quaestionati et torti et insignium vulnerum et cicatricum memoria gloriosi, tot virgines integrae, tot laudabiles viduae, ecclesiae denique universae per totum mundum nobiscum unitatis vinculo copulatae? Nisi si omnes isti communicantes mecum, secundum quod scripsisti, polluto nostro ore polluti sunt et spemrunt. Pupianus solus integer, inviolatus, sanctus, pudicus, qui nobis miscere se noluit, in paradiso atque in regno coelorum solus habime portionem sui in disperso habeat, quando omnis Ecclesiae populus et collectus sit et adunatus et individua concordia sibi junctus, soli illi foris remanserint qui, etsi intus essent, ejiciendi fuerant, nec patiatur Dominus, populi sui protector et tutor, triticum de area sua diripi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne scrupulum tͥẽe tollendu de animo
irreligiosa incidisti. s tua m̃te & uo¬
luntate sacrilega. dum incesta. dũ im¬
pia. dũ nefanda contͣ frẽm. contͣ sac̾do¬
tem facile audis. libent̾ credis aliena
m̃dacia.qͣi. ꝓpria ⁊ pͥuata defendis. nec re¬
cordau̾is scͥptum ẽẽ Sepi aures tuas spi-¬
nis. & noli audire lingͣm neqmͣ Gt i¬
terum: Malus obaudit linguȩ iniqͦrũ.
iustꝰ autẽ ñ intendit labiis m̃dacib. Qua¬
re in hc̃ scrupulum ñ incid̾unt mr̃es sc̃o
sp̃u pleni. & ad conspectum dei ⁊ixp̃i euis
passione. iam ꝓximi ad cypͥanun qͥ ep̃m
luteras de carcere direxert sac̾dotẽ dĩ agno¬
scentes. & constantes ei: Quare ñ in hẽ seru¬
pulum incid̾unt tot ep̃i college mei. qui
uł cum de medio reced̾ent ꝑscripti st̃ uł
apprehensi in carcerem & in cathenis fue¬
runt. aut qui in exilium relegati illustͥ
itinere ad dñm ꝓfecti sunt. aut qͥ qͥb dam
locis animadũsi celestes coronas de dñ glo¬

Expanded text:
ne scrupulum tibi esse tollendum de animo, irreligiosa; incidisti, sed tua mente et voluntate sacrilega, dum incesta, dum impia, dum nefanda contra fratrem, contra sacerdotem facile audis, libenter credis, aliena mendacia quasi propria et privata defendis; nec recordaris scriptum esse: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Et iterum: Malus obaudit linguae iniquorum, justus autem non intendit labiis mendacibus . Quare in hunc scrupulum non inciderunt martyres sancto Spiritu pleni et ad conspectum Dei et Christi ejus passione jam proximi, qui ad Cyprianum episcopum litteras de carcere direxerunt, sacerdotem Dei agnoscentes et contestantes ei. Quare in hunc scrupulum non inciderunt tot episcopi collegae mei, qui vel cum de medio recederent proscripti sunt, vel apprehensi in carcerem conjecti et in catenis fuerunt, aut qui, in exilium relegati, illustri itinere ad Dominum profecti sunt, aut qui quibusdam locis animadversi coelestes coronas de Domini cla
Abbreviated transcription (Latin):
Item beat᷑ apłs cum ei dictũ ẽẽt. sic uisi¬
lis in sacerdotem maledicendo. nicħ con¬
tumeliose locut᷑ ẽ adu̾sus sacerdotem.
Qnͣdo potũit se constant᷑ exerere adu̾ sus
eos qͥ dm̃ crucifixissent. et qͥ iam dum̃&
tib umbram tam̃ ipsam inanem sa¬
cerdotalis noĩs cogitans dixerit: Desci¬
ebam fr̃s qr pontifex ẽ Scͥptũ ÷ enim.
Principem plebis tuȩ ñ maledices. nͥ si
sac̃̾dos fui tibi ante ꝑsecutionẽ. qndo
mecum ꝯmunicabas. pͦt ꝑsecutionẽ sac̃¬
dos ẽẽ desiui: E secutio enĩ ueniens. de
ad sũmam martyrii sublimitatẽ ꝓue
geretur. Si qͥs tenet possidet honore de¬

Expanded text:
item beatus apostolus cum ei dictum esset: sic insiitem beatus apostolus cum ei dictum esset: sic insilis in sacerdotem maledicendo, nihil contumeliose locutus sit aduersus sacerdotem, quando et potuerit se constanter exserere aduersus eos qui Deum crucifixissent et qui iam Dominutibus umbram tamen ipsam inanem sacerdotalis nominis cogitans dixerit: nesciebam, fratres, quia pontifex est. scriptum est enim: principem plebis tuae non maledices. Nisi si sacerdos tibi fui ante persecutionem, quando mecum communicabas, post persecutionem sacerdos esse desiui. persecutio enim ueniens te ad summam martyrii sublimitatem prouexgeretur: SI QVIS TENET POSSIDET DE
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt. & tu quoq noueras & diligebas
cum adhuc in eccłia eẽs. & mecũ ꝯmu¬
nicares: Quis autẽ nr̃m longe est ab
humilitate. utrum ne ego qui cotidie
fr̃ib seruio. & uenientes ad eccłiam sin¬
gulos benigne & cũ uoto & gaudio fusci
cis. ad tempꝰ ado dati constituis: Cũ do¬
minꝰ ds̃ in deuterononno dicat. & hõ
qͥcumq fũit in suꝑbia ut ñ exaudiat¬
sacerdotem. aut iudicem. quicumq
fuit in diebillis: morietur homoille. et
om̃is popłs qui audierit timebit. & non
agent impie cẽ ñc Et iterũ ad samuhel
loquit᷑ & dicit. ñ de spreuert s me spre¬
uert Ad hoc dñs in euͣngłio cũ ei dictũ
eẽt. sic respondes pontifici: custodiens &
docens sacerdotalem honorem seruari
oportere. contͣ pontificem nichildixit.
s innocentiã suam tantum mͦ purgans.
respondit dicens Si male locutꝰ sũ: exꝓ¬
bra de malo: si autem bñ. qͥd me cedis:

Expanded text:
ligunt: et tu quoque noueras et diligebas, ligunt: et tu quoque noueras et diligebas, cum adhuc in ecclesia esses et mecum communicares. quis autem nostrum longe est ab humilitate, utrumne ego qui cotidie fratribus seruio et uenientes ad ecclesiam singulos benigne et cum nolo et gaudio suscipcis ad tempus a Deo dati constituis, cum Dominus Deus in Deuteronomio dicat: et homo quicumque fecerit in superbia ut nsacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille; et omnis populus cum audierit, timebit; et non agent impie etiam nunc . Item ad Samueldicit: non te spreuerunt, sed me spreuerunt, et adhuc Dominus in euangelio cum ei dictum esset: sic respondes pontifici, custodiens et docens sacerdotalem honorem seruari oportere contra pontificem nihil dixerit, sed innocentiam suam tantummodo purgans responderit dicens: si male locutus sum, exprobra de malo: si autem bene, quid me caedis?
Abbreviated transcription (Latin):
eius in eccłia constituantur᷑. An putas maiꝰ
ẽẽ de me meũ qmͣ dĩ testimoniũ: Cũ dñs ip¬
sedoceat & dicat. testimonium ñ ẽẽ uerum.
siqͥs ipse de se testis existat: Eo qͦd unꝰqͥs¬
q utiq sͥ faueat. nec contra se aliqͥs infe¬
sta ⁊ adũsa deꝓmat. fides uͦ fincera sit u̾i¬
tatis in p̃dicationib nr̃is alius sit p̃di¬
cator actestis. Si destimoniũ inqͥt dixero
de me. destimonium meũ ñ est uerum.
monio suo sͥ credi.s maluit de iudicio
ac testimonio dei patͥs ꝓbari. quantoma¬
gis hoc seruos eiꝰ obseruare oportet. qui
iudicio ac destimonio dei ñ ꝓbant᷑ tan¬
tum. s ꝙ̃ gloriant᷑. Preualuit autẽ apd̃
te contͣ diuinam sententiã. contͣ consci¬
entiam nr̃am fid̾i suȩ uirib nixam.
uenenata ⁊ saclega m̃dacia. quib qͥ cre¬
dit. cũ illis necesse est inueniatur cum
iudicii dies uenerit:. Qd̃ uͦ dixistis sacer¬

Expanded text:
eius in ecclesia constituantur. An putas maius eius in ecclesia constituantur. An putas maius esse de me meum quam Dei testimonium, cum Dominus ipse doceat et dicat testimonium non esse uerum si quis ipse de se testis existat, eo quod unusquisque utique sibi faueat nec contra se aliquis infesta et aduersa depromat, fides uero sincera sit ueritatis, si in praedicationibus nostris alius sit praedicator ac testis. si testimonium, inquit, dixero de me, testimonium meum non est uerum. monio suo sibi credi, sed maluit de iudicio ac testimonio Dei patris probari, quanto magis hoc seruos eius obseruare oportet, qui iudicio ac testimonio Dei non probantur tantum, sed etiam gloriantur. praeualuit autem apud te contra diuinam sententiam, contra conscientiam nostram fidei suae uiribus nixam iuenenata et sacrilega mendacia: quibus qui credit, cum illis necesse est inueniatur cum iudicii dies uenerit. Quod uero dixisti sacer
Abbreviated transcription (Latin):
te fr̾ credideram tamdemiam
ad penitentiam conu̾ti. qͦd in p̃ti̾tũ tam
infanda tam turpia. tam etiã gentilib
execranda. ut audisses de nob̃ demere aut
credidisses. porro autem etiam nẽ inlit¬
teris tius animadũto eundem te adhuc
ẽẽ qui priꝰ fueras. eadem te de nob̃ credere.
et in eo qͦd credideris ꝑseuerare ⁊ ne forte
claritatis & martyrii tui dignitas nr̃a ẽ¬
municatione maculet᷑. instans mores no¬
stros diligent̃ inquirere ⁊⁊ post dm̃ uidi¬
cem qͥ sacerdotes facit te uelle ñ dicam de
iudicare Hoc ẽ indm̃ ñ credere. hoc est
existere. ut cũ illedicat: Honne duo pas¬
seres asse ueneunt. ⁊ neut̃ eorum ñ cadit
interram sine patͥs uoluntate. & cũ ꝓ¬
bet maiestas eius & uĩtas sine conscien¬
tiͦe ⁊ ꝑmissudi etiam morum ñ fieri tu
existimes sacerdotes dei sine conscientia
eiꝰ in eccłia ordinari. nã credere qd̾ indig¬
ni & incesti sint qui ordinant᷑. qͥd aliud

Expanded text:
te, frater, credideram tandem jam ad poenitentiam converti, quod in praeteritum tam infanda, tam turpia, tam etiam gentilibus execranda aut audisses de nobis temere aut credidisses. Porro autem etiam nunc in litteris tuis animadverto eumdem te adhuc esse qui prius fueras, eadem te de nobis credere et in eo quod credideris perseverare, et, ne forte claritatis et martyrii tui dignitas nostra communicatione maculetur, in mores nostros diligenter inquirere, et post Deum judicem, qui sacerdotes facit, te velle, non dicam de judicare. Hoc est in Deum non credere, hoc est ejus existere, ut cum ille dicat: Nonne duo passeres asse ueneunt et neuter eorum cadit in terram sine patris uoluntate, et probet maiestas eius et ueritas sine conscientia et permissu Dei etiam minora non fieri, tu existimes sacerdotes Dei sine conscientia eius in ecclesia ordinari. nam credere quod indigni et incesti sint qui ordinantur quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ti aduentũ dnĩ repentinum: ut quando ille
pulsau̾it. uigilet fides nr̃a. uigilantiȩ p̃miũ
de dño receptura: Si hec mandata seruentur.
si bȩc monita & p̃cepta teneant᷑: oppͥmi dor¬
mientes diabolo fallente ñ possumꝰ. s uigi¬

Expanded text:
ti aduentum Domini repentinum, ut quando ille ti aduentum Domini repentinum, ut quando ille pulsauerit, euigilet fides nostra uigilantiae praemium de Domino receptura. si haec mandata seruentur, si haec monita et praecepta teneantur,. opprimi dormientes diabolo fallente non possumus, serui uigi
Abbreviated transcription (Latin):
tum. nemo cogitat diem dñi. & iram dei.
& incredulis uentura supplicia. et statuta
ꝑfidis ȩterna torm̃ta. nemo consid̾at qͥd debe-¬
at metuere: Conscientia nr̃a si crederet. quia
ñ credit omnino ñ metuit. Si autẽ crederet
& caueret: & si caueret euaderet: Excitemꝰ nos
qnͣtum possumm dilectissimi fr̃s & sompno iner¬
tiȩ uet̾is abrupto. ad obseruanda & gerenda
domini p̃cepta uigilem᷑ Sim tales quales
nos ipse p̃cepit dicens Sint lumbi ur̃i p̃cinc-¬
b expectantib dominum suum qnͣdo reu̾¬
tatur a nuptiis: ut cũ uen̾it & pulsau̾it ap¬
periant ei Beati serui illi: quos adueniens
dominꝰ inuenerit uigilantes: Accinctos nos
ẽẽ oportet. ne cũ expeditionis dies uen̾it im¬
peditos & implicitos nos apprehendat. luce-¬
at in bonis oꝑib nrm lum̃ & fulgeat: ut
ipsum nos ad lucem claritatis ȩt̾nȩ de hac scłi
nocte ꝑducat Expectemꝰ solliciti semꝑ & cau¬

Expanded text:
tum cogitat, diem Domini et iram Dei tum cogitat, diem Domini et iram Dei et incredulis uentura superfidis aeterna tormenta nemo considerat: quod metueret conscientia nostra, si crederet; quia non credit omnino, nec metuit. Si autem crederet, et caveret: si caveret, evaderet. Excitemus nos quantum possumus, dilectissimi fratres, et, somno inertiae veteris abrupto, ad observanda et gerenda Domini praecepta vigilemus. Simus tales quales esse nos ipse praecepit dicens: Sint lumbi vestri accinctantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit, aperiant ei. beati serui illi quos adueniens Dominus inuenerit uigilantes. adcinctos nos esse oportet, ne cum expeditionis dies uenerit, inpeditos et inplicitos adprehendat. luceat in bonis operibus nostrum lumen et fulgeat, ut ipsum nos ad lucem claritatis aeternae de hac saeculi nocte perducat. expectemus solliciti semper et cau
Abbreviated transcription (Latin):
bat scͥptura q̃ dicit. Turba autẽ eorũ qui
crediderant: anima & m̃te una agebant.
& iterum & erant ꝑseuerantes om̃s una¬
nimes in oratione cum mulierib & mari¬
aquȩ fuerat mat̾ iħ̃u & fr̃ib eiꝰ & ideo
efficacib p̃cib orabant. ideo impetrare
postulabant: In nob̃ uͦ si unanimitas di¬
minuta ẽ: & largitas oꝑationis infracta.
Domos tẽ et fundos uenundabant. & thes-¬
auros sͥ incȩlo reponentes. distͥbuenda in
usus indigentium p̃cia apłis offerebant. At
nõ de patͥmonio nec decimas damꝰ. & cũ uen-¬
dere iubeat dñs: emimͦ pocius & augemꝰ
Sic in nob̾ emarcuit uigor fid̾i. sic credenti¬
um robur elanguit. Et iccirco dñs tempora
nr̃a respiciens. in ȩuͣngłio suo dicens Filius
hominis cum uen̾it. putas inueniet fidem
in terra: Nidem fieri qd̾ ille predixit. in
dei timore. in lege iusticiȩ. in dilectione.
inoꝑe fides nulla c̃. Nemo fut᷑orum me¬

Expanded text:
bat scriptura quae dicit: turba autem eorum qui bat scriptura quae dicit: turba autem eorum qui crediderant anima ac mente una agebant. et iterum: et erant perseuerantes omnes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. et ideo efficacibus precibus orabant, ideo impetrare ricordia postulabant. In nobis uero sic unanimitas deminuta est, ut et largitas operationis infracta est. domos tunc et fundos uenundabant et thesauros sibi in caelo reponentes distribuenda in usus indigentium pretia apostolis offerebant. at nunc de patrimonio nec decimas damus et cum uendere iubeat Dominus, emimus potius et augemus. sic in nobis emarcuit uigor fidei, sic credentium robur elanguit. et idcirco Dominus tempora nostra respiciens in euangelio suo dicit: filius hominis cum uenerit, putas inueniet fidem in terra? uidemus fieri quod ille praedixit. in Dei timore, in lege iustitiae, in dilectione, in opere fides nulla est. nemo futurorum me
Abbreviated transcription (Latin):
tuam a malo. & labia tua ne loqnͣt᷑ insi¬
diosȩ:. Delina a malo & fac bonũ. Quere
pacem & sequere eam: Pacem querere de¬
bet & sequi filiꝰ pacis: adissensionis ma¬
lo continere linguam suã debet qͥ nouit
et diligit uinculum caritatis: Inter
sua diuina mandata & magisteria salutaria pas-¬
sioni iam ꝓximn dñs addidit dicens Pacem uo¬
bis dimito. pacem meam do uob̃ Hanc no-¬
bis hereditatem dedit. dona omĩa suȩ pol
licitationis & pͣmia in pacis conseruatiõe
ꝓmisit. Si heredes xp̃i sumꝰ: In xp̃i pace ma-¬
neam: Si filii dei sumꝰ: pacifici ẽẽ debemꝰ:
Beati inquit pacifici: qm̃ ipsi filii d̃i uoca¬
bunt᷑: Lacificos ẽẽ oportet filios dĩ. corde
mittes. sermone simplices. affectione con¬
cordes. fidelit̾ sͥ unanimitatis nexib cohe-¬
rentes. ħ unanimitas sub apłis olim fu-¬
it. sic nouus credentium popłs dñi man¬
data custodiens caritatẽ suã tenuit. Lro¬

Expanded text:
tuam a malo et labia tua ne loquantur insituam a malo et labia tua ne loquantur insidiose. declina a malo et fac bonum, quaere pacem et sequere eam. pacem quaerere debet et sequi filius pacis, a dissensionis malo continere linguam suam debet qui nouit et diligit uinculum caritatis. inter sua diuina mandata et magisteria salutaria passioni iam proximus Dominus addidit dicens: pacem nobis dimitto, pacem meam do uobis. hanc nobis hereditatem licitationis et praemia in pacis conservatione promisit. Si cohaeredes Christi sumus, in Christi pace maneamus. Si filii Dei sumus, pacifici esse debemus. Beati, inquit, pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur . Pacificos esse oportet Dei filios, corde mites, sermone simplices, affectione concordes, fideliter sibi unanimitatis nexibus cohaerentes. XXV. Haec unanimitas sub Apit: sic nouus credentium populus Domini mandata custodiens caritatem suam tenuit. pro
Abbreviated transcription (Latin):
berate: it̾ rectũ uiȩ cȩlestis agnoscite. Con¬
testantis apłi uox ẽ Precipimꝰ inquit
uob̾ in nomine domini nr̃i iħu xp̃i.
ut recedatis ab om̃ib fr̾ib ãbulantib
inordinate. & non scđm traditionem
quam acceꝑunt a nob̃ & iterũ dicit:
Nemo uos decipiat inanib ũb Propt̾ea
enim uenit ira dei suꝑ filios contuma¬
ciȩ: Holite gͦ ẽẽ participes eorũ: Recedñ¬
dum ẽ a delinquentib uł immo fugien¬
dum: ne dum quis male ambulantibus
ungit᷑. et ꝑitinera erroris & criminis gͣ¬
ditur: a uia ueri itineris exerrans: pari
in solidam corporis unitatem concordiȩ
glutino copulata. Scindi unitas ñ pot̃.
nec corpꝰ unum discidio compaginis sepa¬
rari. diuulsis laceratione uiscerib in fru¬
sta discerpi. Quicqͥd a matͥce discesserit se¬
orsum uiuere ⁊ spirare ñ poterit: nec sub¬
stantiam salutis ãmittit. Monet nos sp̃s

Expanded text:
berate, iter rectum uiae caelestis adgnoscite. conberate, iter rectum uiae caelestis adgnoscite. contestantis apostoli uox est: praecipimus uobis in nomine Domini Iesu Christi ut recedatis ab omnibus fratribus ambulantibus inordinate et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. et iterum dicit: nemo uos decipiat inanibus uerbis: propterea enim uenit ira Dei super filios contumaciae. nolite ergo esse participes eorum. recedendum est a delinquentibus uel immo fugiendum, ne dum quis male ambulantibus iungitur et per itinera erroris et criminis graditur, a uia ueri itineris exerrans pari a et plebs una in solidam corporis unitatem concordiae glutino copulata. scindi unitas non potest nec corpus unum discidio conpaginis separari, diuulsis laceratione uisceribus in frusta discerpi. quicquid a matrice discesserit . seorsum uiuere et spirare non poterit, substantiam salutis amittit. Monet nos Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
or fidei suȩ robore. & in legis ac discipli-¬
nȩ dñicȩ uĩtate nec ab eccłiȩ pace disce¬
dunt. qui se in eccłia grãm c̃secutos. de
dei dignatione meminer̃t. Atq hoc ipso
ampliorem consecunt᷑ fidei suȩ laudem.
qd̃ ab eorum ꝑfidia segregati. qui runcti
confeszionis consortio fuert acontagio
crimnis recessert: At uͦ illuminati eunͣ¬
głii lumine. pura & candida dñi luce
radiati.tam sunt in conseruanda xp̃i
pace laudabiles: quam fuer̃t in diaboli
cong̾ssione uictores Opto equidem di¬
lectissimi fr̃s. & consulo parit̾ & suadeo
gaudens mater includat: Si tam̃ quosd̃a
scismatum duces & dissensionum aucto¬
res. in ceca & obstinata dem̃tia ꝑmanen¬
tes ñ pot̾it ad salutis uiam c̃siliũ salubre
reuocare Cẽti tam̃ uł simplicitate capti.
uł errore inducti. uł aliqͣ fallentis astu¬
ciȩ calliditate decepti. a fallacie uos lag̃is
soluite: uagantes gressus ab errorib li¬

Expanded text:
in fidei suae robore et in legis ac discipliin fidei suae robore et in legis ac disciplinae dominicae ueritate, nec ab ecclesiae pace discedunt qui se in ecclesia gratiam consecutos de Dei dignatione meminerunt, adque hoc ipso ampliorem consecuntur fidei suae laudem, quod ab eorum perfidia segregati qui iuncti confessionis consortio fuerunt a contagio criminis recesserunt: uero inluminati euangelii lumine, pura et candida Domini luce radiati tam sunt in conseruanda Christi pace laudabiles quam fuerunt in diaboli congressione uictores. Opto equidem, dilectissimi fratres, et consulo pariter et suadeo,gaudens mater includat. si tamen quosdam schismatum duces et dissensionis auctores in caeca et obstinata dementia permanentes non potuerit ad salutis uiam consilium salubre reuocare, ceteri tamen uel simplicitate capti uel errore inducti uel aliqua fallentis astutiae calliditate decepti a fallaciae uos laqueis soluite, uagantes gressus ab erroribus li
Abbreviated transcription (Latin):
erit. si confessionem suã mala conu̾satione
ꝓdegerit. si uitam suam t᷑pi fȩditate ma¬
culau̾it. si eccłiam deniq ubi c̃feosor factꝰ ÷
relinquens. & unitatis concordiam scindẽs.
fidem pͥmam ꝑfidia postĩore mutau̾it:
blandiri sͥ ꝑ confessionem ñ potest qͣi electꝰ
ad głȩ p̃miũ. quando ex hoc ipso mag̃ cre¬
uerint m̾ita pęnarum Nam & uidam in¬
ter apłos dominꝰ elegit: & tñ dnm uidas
postmodum tradidit: Non tam̃ iccirco
apłorum firmitas & fides cecidit: quia
ꝓditor uidas ab eorum societate defecit:
Sic & hic ñ statim confess orũ scĩtas et
dignitas cõminuta ẽ. qr quorumdã fides
confracta ẽ Beat᷑ apłs loquit᷑ in epistola
suadicens: Quid enim si excid̾unt a fide.
quidam illorum. ñquid infidelitas illo-¬
rum fidem dei euacuauit: Absit. Est enĩ
d̾s̃ uerax: om̃is autẽ homo m̃dax Stat¬
autem confessorum pars maior q meli

Expanded text:
erit, si confessionem suam mala conuersatione erit, si confessionem suam mala conuersatione prodegerit, si uitam suam turpi foeditate maculauerit, si ecclesiam denique ubi confessor factus est derelinquens et unitatis concordiam scindens fidem primam perfidia posteriore mutauerit, blandiri sibi per confessionem non potest quasi electus ad gloriae praemium, quando ex hoc ipso magis creuerint merita poenarum. Nam et ludam inter apostolos Dominus elegit, et tamen Dominum ludas postmodum tradidit. non tamen idcirco apostolorum firmitas et fides cecidit, quia proditor ludas ab eorum societate defecit. sic et hic non statim confessorum sanctitas et dignitas conminuta est, quia quorundam fides fracta est. beatus apostolus loquitur in epistula sua dicens: quid enim si exciderunt a fide quidam illorum, numquid infidelitas illorum fidem Dei euacuauit? absit: est enim Deus uerax, omnis autem homo mendax. stat confessorum pars maior et melior
Abbreviated transcription (Latin):
fessoris exemplum ꝑeat: nemo iniusti¬
ciam. nemo insolentiam. nemo ꝑfidiã.
de confessoris morib discat. Confessor ẽ¬
xp̃i. sit humilis & quietꝰ. sit in actu suo
cum disciplina modestꝰ. ut qui xp̃i con
fessor dicitur: xp̃m quem c̃fitet᷑ immitet᷑.
Nam cum dicat ille qui se extollit humi¬
liabit᷑ & qui se humiliat exaltabit᷑ &
ipse a patre exaltatꝰ ẽ. qr se in terris ser¬
mo & uirtꝰ. & sapientia dei patͥs humili¬
auit. quomͦ potest extollentiam diligere.
qui& nob̃ humilitatem sua lege manda¬
uit. et ipse a patre amplissimum nom̃
p̃mio humilitatis accepit: Confess or ẽ
xp̃i: s si ñ postea blasphemet᷑ ꝑ ipsum
maiestas & dignitas xp̃i. Lingua xp̃m
confessa ñ sit maledica. ñ t᷑bulenta. ñ
conuiciis & litib ꝑstrepens audiatur.
non contra fr̃s & dei sacerdotes. nec pt᷑ u̾ba
laudis serpentis uenena iaculetur: Ceterũ
si culpabilis & detestabilis postmodũ fu-¬

Expanded text:
fessoris exemplum pereat, nemo injustifessoris exemplum pereat, nemo injustitiam, nemo insolentiam, nemo perfidiam de confessoris moribus discat. Confessor est. Sit humilis et quietus, sit in actu suo cum discfessor dicitur Christum quem confitetur imitetur. nam cum dicat ille: qui se extollit humiliabitur, et qui humiliat se exaltabitur, et ipse a patre exaltatus sit, quia se in terris sermo et uirtus et sapientia Dei patris humiliauit, quomodo potest extollentiam diligere qui et nobis humilitatem sua lege mandauit et ipse a patre amplissimum nomen praemio humilitatis accepit? confessor est Christi: sed si non postea blasphemetur per ipsum maiestas et dignitas Christi. lingua Christum confessa non sit maledica, non turbulenta, non conuiciis et litibus perstrepens audiatur, non contra fratres et Dei sacerdotes post uerba laudis serpentis uenena iaculetur. ceterum si culpabilis et detestabilis postmodum fu
Abbreviated transcription (Latin):
ne maior aut melior aut deo carior ñ ẽ:
Qui tam̃ qmͣ diu in uiis domini ambula¬
uit.: tam diu grãm quam de dño fuerat
consecutꝰ obtinuit: Postqmͣ dereliquit do
auferri posse coronam iusticiȩ. nisi quia
recedente iusticia: recedat necesse ẽ & co¬
rona Confessio exordium głȩ ẽ: ñ m̾itũ
iam coronȩ: Nec ꝑficit laudem: s ĩiciat¬
ad dignitatem: Cumq scͥptum sit. qui
ꝑseuerau̾it usq in finem hic saluus erit.
quicqͥd ante finem fu̾i̾t gradꝰ ẽ. qͦ ad fasti¬
gium salutis ascendit᷑. ñ terminꝰ qͦ iam
culminis summa teneat᷑. Confessor ẽ: s
post confessionem ꝑiculum maius ẽ: qͥa
plus adu̾sariꝰ ꝓuocatꝰ ẽ. Confeosor ẽ: hoc
magis stare debet. cum dñi eungłio. ꝑ e¬
uangłium głam conseuitꝰ adomino:. Ait¬
enum d̾s. Cui multum dat᷑: multũ qͣrit᷑
ab eo. & cui plus dignitatis adscͥbit᷑. plus
de illo exigitur seruitutis: Nemo ꝑ con¬

Expanded text:
ne maior aut melior aut Deo carior non est: ne maior aut melior aut Deo carior non est: qui tamen quamdiu in uiis Domini ambulauit, tamdiu gratiam quam de Domino fuerat consecutus obtinuit, postquam dereliquit Domauferri posse coronam iustitiae, nisi quia recedente iustitia recedat necesse est et corona. Confessio exordium gloriae est, non meritum iam coronae, nec perficit laudem sed initiat dignitatem, cumque scriptum sit: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit, quicquid ante finem fuerit gradus est quo ad fastigium salutis ascenditur, non terminus quo iam culminis summa teneatur. confessor est: sed post confessionem periculum maius est, quia plus aduersarius prouocatus est. confessor est: hoc magis stare debet cum Domini euangelio per euangelium gloriam consecutenim Dominus: Cui multum datur, multum quaeritur ab eo; et cui plus dignitatis adscribitur, plus de illo exigitur servitutis . Nemo per con
Abbreviated transcription (Latin):
decepit Hic animȩ uniꝰ ẽ dãpnum. illic
ꝑicłm multorum: Certe peccasse se hic
& intelligit & lam̃tat᷑ & plangit. illetu¬
mens in peccato suo. et in ipsis sͥ delictis
placens. a matre filios segregat: oues apa-¬
store sollicitat. dei sacram̃ta disturbat.¬
& cum lapsus semel peccau̾it: ille cotidie
peccat Postremo lapsus post martyriũ
pꝰt modũ c̃secutꝰ. potest regni ꝓmissa ꝑci-¬
ꝑe: Ille si extra eccłiam fu̾ĩt occisus: ad ec
fessorib quos dam ad ista ꝓcedere. inde qͦq
aliqͦs tam nefanda. tam grauia peccare.
Neq enim confessio immunem facit ab in¬
sidiis diaboli. aut contͣ temptationes & ꝑi¬
cula. & incursus atq impet᷑ scłares. adhuc
in scło positum. ꝑpetua securitate defendit.
Cetm ñqmͣ in confessorib fraudes & stupra.
& adulteria post modum uideremꝰ. quȩ
nc̃ in quibdam uidentes ingemiscimꝰ et
dolemͦ: Quisq ille confessor est: salomo¬

Expanded text:
decepit: hic animae unius est damnum, illic decepit: hic animae unius est damnum, illic periculum plurimorum. certe peccasse se hic et intellegit et lamentatur et plangit, ille tumens in peccato suo et in ipsis sibi delictis placens a matre filios segregat, oues a pastore sollicitat, Dei sacramenta disturbat. et cum lapsus semel peccauerit, ille cottidie peccat. postremo lapsus martyrium postmodum consecutus potest regni promissa percipere: ille si extra ecclesiam fuerit occisus, ad eccfessoribus quosdam ad ista procedere, inde quoque aliquos tam nefanda, tam grauia peccare. neque enim confessio inmunem facit ab insidiis diaboli aut contra temptationes et pericula et incursus adque impetus saeculares adhuc in saeculo positum perpetua securitate defendit: ceterum numquam in confessoribus fraudes et stupra et adulteria postmodum uideremus quae nunc in quibusdam uidentes ingemescimus et dolemus. quisque ille confessor est Salomo