comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
compellit ut ascendant nauiculam.
Quo sermone ostenditur. inuitos eos  dño
recessisse: dum amore preceptoris. nec prin¬
cto quidem temporis ab eo uolunt separa¬
ri. Et diissa turba: ascendit in moutem

Expanded text:
compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari. Et dimissa turba, ascendit in montem
Abbreviated transcription (Latin):
rgo quod ait etiam de patre.
pat diligit filium. sicut gr̃a ẽ qua uos
diligit filius. cuui simus nos silu dĩ gr̃a.
non natura: unigenitus autẽ natura ñ
gra : Anhioc etiam in ipso filio adhonu¬
nem referendum ẽ: Ita saue. Nam dicen¬
do sicut dilerit me pat̃. & ego dileri nos.
grani mediatori ostenctit. Mediator
Et ihc ꝓficiebat sapientia. & etate. & gr̃a.

Expanded text:
rgo quod ait etiam de Patre, rgo quod ait etiam de Patre, Pater diligit Filium, sicut gratia est qua nos diligit Filius, cum simus nos filii gratia, non natura: Unigenitus autem, natura, non gratia? An hoc etiam in ipso Filio ad hominem referendum est? Ita sane: nam dicendo, sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos: gratiam Mediatoris ostendit. Mediator Et Jesus proficiebat sapientia et aetate et gratia
Abbreviated transcription (Latin):
tum minus seruanius. minus diliginius. qui¬
ius quod ait manete indilectione mea. non
apparet quam dixerit dilectiont̃: utrum qͥ
eum diliginius. anqua ipse nos diligit. S.
ex uerbo suꝑiori dinoscit. Direrat quippe.
& ego dileriuos. Cui uerbo continuo sub¬
uuxit: manete in dilectione mea: illa ergo
qua dilerit eos. Quid est ergo manete indi¬
lectione mea: nisi uiauete iugr̃a mea
Et quid es: si precepta mea seruaueritis.
manebitis induectione mea: nisi in hoc scu¬
tis quod induectione mea qua uos diligo ma¬
nebitis. si mea p̃cepta seruabitis:
Don ergo ut nos diligat prius etus
Aprecepta seruauiu̾s: s nisi nos diligat.
precepta eius seruare non posstutis. Hec ẽ
gr̃a quȩ humilib pare suꝑbos latet. Sed
nein patͥs intelligi uolut: oua eum diligit
pater. Ita qunpe dirent. sent dii er̃ ine
pater. & ecto dilexiuas. Atq his uerbis
uia suo iungit: manete induectione mea:
ilia proculdubio. qua dileri uos. Tuaetef.¬

Expanded text:
autem minus servamus, minus diligimus. Quaautem minus servamus, minus diligimus. Quamvis quod ait, Manete in dilectione mea, non apparet quam dixerit dilectionem, utrum qua eum diligimus, an qua ipse nos diligit; sed ex verbo superiore dignoscitur. Dixerat quippe, Et ego dilexi vos, cui verbo continuo subjunxit, Manete in dilectione mea. Illa ergo, qua dilexit eos. Quid est ergo, Manete in dilectione mea, nisi, manete in gratia mea? Et quid est, si praecepta mea servaveris, manebitis in dilectione mea, nisi, hoc scietis quod in dilectione mea qua vos diligo manebitis, si mea praecepta servabitis? Non ergo ut nos diligat, prius ejus praecepta servamus, sed nisi nos diligat, praecepta ejus servare non possumus. Haec est gratia quae humilibus patet, superbos latet. Sed nem Patris intelligi voluit qua eum diligit Pater. Ita quippe dixerat, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; atque his verbis illa subjunxit, Manete in dilectione mea: illa procul dubio qua dilexi vos. E
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ia quecumq uoluit dñs fecit in ce¬
lo et in t̾ra. Et quia sic uoluit sic fa¬
sanguis post consecrationẽ credenda sunt.
Unde ipsa u̾tas ad discipulos. Hec inqͥt
caro mea est ꝓ mundi uita. et ut mirabi¬
liuis loquar non alia plane qmͣ que nata
est de uirgine maria. et passa est m ctuce.
et resurreit de sepulchro et ascendit ad ce¬
los. Hec inqmͣ ipsa est et ideo xp̃i est capo
que ꝓ mundi uita adhuc offertur: et cũ

Expanded text:
im quaecunque voluit fecit in coelo et in terra , et quia voluit, liam caro Christi et sanguis post consecrationem credenda sunt: unde ipsa Veritas ad discipulos: Haec, inquit, caro mea est pro mundi vita : et, ut mirabilius loquar, non alia plane quam quae nata est de Maria et passa in cruce et resurrexit de sepulcro. Haec, inquam, ipsa est, et ideo Christi est caro, quae pro mundi vita adhuc hodie offertur, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
xquib ꝓfecto ominib. alia iam fac¬
ta cerutmuis: alia epximo uentitra
formidamus. Nã gent̾em contͣ gentem
ex urgere. earumq pressuram terris in
quam incodicib leginus. Quod terre
motus urbes innuiieras subruat: exalus
mundi partib scitis quam frequent̾ audi¬
uiinus. Pestilentias sine cessatione pati¬
unur. Signa uͦ in sole &luna & stellis: ad¬
huc aꝑte minime uidemus. Sed quia &¬
hȩc non longe suit: ex ipsa iam aeris im
nuitatione colligimus: quamitis pͥusqm
italia gentili gladio ferienda gaderet᷑
igneas iucȩlo acies tridimus: ipsum qui postea¬

Expanded text:
quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia in proximo ventura formidamus. Nam gentem contra gentem exsurgere, earumque pressuram terris insquam in codicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras obruat ex aliis mundi partibus, scitis, quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis adhuc aperte minime vidimus; sed quia hmutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea
Abbreviated transcription (Latin):
tos nos inueiure desiderans. seires¬
centem inundum quȩ iala sequantur
deuunciat: ut nos ab eius amore cõpescat.
Appropinquantẽ eius tminum. quante
ꝑcussiones p̃ueniant innotescit: ut si dñi
metuere intranquillitate nolunus: ui¬
cinum eius iudicium uel ꝑcussionibus
attriti trineamus. Huic etenuim lectiom
sc̃i eugłii quam modo ur̃a frat̾nitas audi¬
uit: paulo suꝑuis dñs p̃misit dicens.
Exurget gens contra gentem. & regnum¬

Expanded text:
s invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam modo vestra fraternitas audivit, paulo superius Dominus praemisit, dicens: Ex
Abbreviated transcription (Latin):
manus constant̃ extendit: & cum fuducia
ait. E celo ista possideo: sed ꝓpter dĩ leges
in me hec ipsa despicio: qm̃ ab ipso me ea
recepturum spero: ita ut rex. & qui cum ip¬
so erant. mrarentur ad olescentis ammum:
quod tanquam nichilum duceret cruciatꝰ.
Et hoc ita defuucto: quartuui sinulit̾ uera¬
bant torquentes. Et cum iam esset ad mor¬
tem: sic ait. Potius ẽ ab hominib morti da¬
tos. spem expectare adõ: icerum ab ipso
resuscitandos. Tibi enim. resurrectio adui¬

Expanded text:
manus constanter extendit et cum fiducia ait e caelo ista possideo sed propter Dei leges nunc haec ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero ita ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam nihili duceret cruciatus et hoc ita defuncto quartum similiter vexabant torquentes et cum iam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos tibi enim resurrectio ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
mbi secd & uniuerse genti memoriam mor¬
tis suȩ ad eremplum uirtutis & fortitudi¬
nis dereliuquens.
ontigit autẽ & septem frr̾s. cum matre
app̃heusos: compeni a rege contra fas.
ad carnes porcinas: flagris & taureis cruei¬
acos. Unus autẽ ex illis qui erat primus.
sic ait. Quid queris: & quiduis discere a
nobis: Parati summis mori: magis quani
patrias dĩ leges preuaricari. Iratꝰ itaq¬

Expanded text:
memoriam mortis suae ad exemplum virtutis et fortitudinis derelinquens contigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges pr
Abbreviated transcription (Latin):
cendi. Quib statan succensis: iussit ei qui
pͥor fuerat locntus. amputari linguam:
& cute capitis abstracta. sumtias quoq
manus ei pedes precidi: ceteris eius fr̾ib
& matre inspicientibus.
t cum iam ꝑomnia mutilis factus ee̾t.
iussit ignem ammoueri: & acbͣ uc spi¬
rantem. torreri insattagine. In qua cum
can cruciaretur: ceter. una cum matre. in¬
uicem se hortabantur mori fortit̾. dicentes.
Dñs ds aspiciet ueritatẽ. &. consolabitur
in nobis: quenad modum ꝓtestatione can¬
tici declarauit moyses: & inseruis suis con¬
solabit᷑. Mortuo itaq pͥmo illo hoc modo:
sequentẽ deducehant ad illudendum. Hi¬
It cute capitis cius cum capiuis detracta :¬
iut̾rogabant. si manducaretꝰ priusqmͣ
tõto corpore ꝑ membra singula pumret᷑.
Atille respondens. patria uoce dixit. Non

Expanded text:
qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur at ill
Abbreviated transcription (Latin):
stitue ppłm tuum in loco scõ tuo: sicut
dixit moyses. Sacerdotes autẽ psallebant
hẏmnos: usquequo consumptum eslet
sacrificiũ. sũ antẽ consũptũ esset sacrifictũ er¬
& residita aqua. neenius uissit lapides maiores

Expanded text:
stitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit l
Abbreviated transcription (Latin):
bituꝵ eleazarus unus depriorib scriba¬
rum. uir ȩtate puectus. & uultu decorꝰ
aꝑto ore hẏans. compellebatur carnem
porcinam manducare. At ile glo̾sam mor¬
tem magisquam odibilem uitam complo¬
ctens: uoluntarie preibat ad supplicium.
Intuens autem quomͦ cum oportet accedẽ:
patienter sustinens. destinaiit non ad¬
nittere illicita. propt̃ uite amorẽ.
i autem qui astabant. inqua misera¬
cione commoti: propt̾ antiquam
uiri amicitiam tollentes eum secreto.
rogabant afferri carnes quib uesci ei
licebat: & simularet᷑ manducasse sicut
rer imꝑauerat de sacrificui carmb: ut
lioc facto a morte liberaretur: & ꝓꝑter
ueterem uiri amicitiam. hanc meo fa¬
cerent humanitatem. At ille cogitare
cepit.etatis acctutis suȩ enmentiã
dignam & ingenite nobilitatis cantiẽ
atq apuero optime conuersationis.
respondit cito dicens. premitti se uelle

Expanded text:
Eleazarus de primoribus scribarum vir aetate provectus et vultu decorus aperto ore hians conpellebatur carnem porcinam manducare at ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus ut hoc facto a morte liberaretur et propter veterem amicitiam hanc in eo facerent humanitatem at ille cogitationem cepit aetatis ac senectutis suae eminentiam dignam et ingenuitatem nobilitatis canitiem atque a punstituta. Respondit cito dicens premitti se velle
Abbreviated transcription (Latin):
genarumꝰ & ipsi ꝓpt̾ meam sinulatio¬
n̾em. & ꝓpt̾ modicum corruptibilis uitę
tempꝰ decipiantur: & ꝑ hoc maculam at¬
qi erecrationem meę senectuti conquirã
Nam & si in presenti tempore. suppliciis
honiiuum eripiar: sed mantm om̃ĩpo¬
centis. neq iuuens neq defunctus effu
uitam excedendo: seuectutẽ quidẽ
digm̃s apparebo. Adolescentio autem ex¬
emplum forte reliquam: si prompto am¬
mo ac fortter: ꝓ graussumis ac sc̾issiums
legibi. honesta morte ꝑfungar: Hisdictis.
confestim ad supplicium trahebatui: Hi aut̃
qui enm ducebant. & paulo aute fuerant
iitiores. in iram uersi sunt ꝓpt̾ sermones ab
co dictos: quos un parrogantiam prolatos
arbitrabantur: Sed cum plagis perieret᷑:
ingeniuit & dixit. Duẽ qui hapes sc̃am sci¬
entiam: manifeste sciscu. quia cum amor¬
te possem liberari. duros corporis sustineo
dolores: scđm animam uͦ ꝓpt̃ timorem tu¬
uin libenter hec patior. Et iste quidem¬

Expanded text:
genarum et ipsi propter meam simulationem et propter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum libenter h
Abbreviated transcription (Latin):
spe grã datur homnub. mittitur ꝓ¬
fecto sp̃e apatre. muttitur & afilio: ꝓcedit
apatre. ꝓcedit & a filio: quia eius missio
ipsa ꝑcessio ẽ. qua erpatre ꝓcedit & fi¬
lio. Qenit & scia sponte: quia sicut coeqͥ¬
lis est patri & filio: ita eandem babet uo¬
luutatem cumpatre & filio communem.
Sp̃c eniui ubi ilt spirat. Et sicut apłs
enumeratis dois celestibi ait: hȩc om̃a
duemens autem sp̃e sẽs testimonium ꝑ¬
da mortalibus. clara ulis luce reuelarut:
quod iudelicet equalis & consubstantialis
patri erat aute scła: quod consubstantialis
factus est nobis infiue scłorum: quod de
uirgine natus sine peceato uirit in mundo:
quod quando uoluit & qua uoluit morte
transiuit deurundo. quos ueracit̃ mortem
passits est & tefurrerit caruem. ad celos as¬
ceudendo leuauit. acq inpat̾ne głe dexte¬
ra collocauit: quod onma ꝓpħarum sẽpca
illi cestimonium ꝑhibent: quod confessio
nominis eius usq ad fiues erat ꝓpaganda

Expanded text:
hominibus, mittitur profecto Spiritus a Patre, mittitur et a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, quia et ejus missio ipsa processio est qua ex Patre procedit et Filio. Venit et sua sponte, quia sicut coaequalis est Patri et Filio, ita eamdem habet voluntatem cum Patre et Filio communem. Spiritus enim ubi vult spirat . Et sicut Apostolus, enumeratis donis coelestibus, ait: Haec aens autem Spiritus testimonium pda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in mundo, quod quando voluit et qua voluit morte transivit de mundo, quod veraciter resurgpassus et resurrexit carnem ad coelos ascendendo levavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda
Abbreviated transcription (Latin):
rante & sermonem cõnfirmantẽ sequentibus
ec cum audissent dissecabantur:
& cogitabaut interficere illos.
Surgens autem quidam in concilio pha¬
riseus. nomine gamaliel legi doctor honora¬
bilisunuierse plebi: iussit foras ad breue
ficri. Diritq ad illos. Uiri israhelite:
actendite uobis suꝑ hominib istis. quid
acturi sitis.
nte hos emindies ertitit theodas.
dicens se esse atiquem magnum:
Cui consensit numerus uirorum cireit̾
qua dringentorum. qui occisus ẽ. & om̃s
qͥtq credebant ei dissipati sunt: & redac¬
tͥus ẽ adnchidum. Posthunc extitit u¬
das galileus. indieb professioms: & a¬
uertit populum post se. & ipse perut
& om̃s quotquot consenserunt ei disꝑfi

Expanded text:
nibus ec cum audissent, dissecabantur, et cogitabant interficere illos. Surgens autem quidam in concilio pharisaeus, nomine Gamaliel, legis doctor honorabilis universae plebi, jussit foras ad breve homines fieri. Dixitque ad illos: Viri Israe hominibus istis quid acturi sitis. Ante hos enim dies exstitit Theodas, dicens, se esse aliquem, cui consensit numerus virorum circiter quadringentorum: qui occisus est: et omnes qui credebant ei, dissipati sunt, et redacti ad nihilum. Post hunc exstitit Judas Galilaeus in diebus professionis, et avertit populum post se, et ipse periit: et omnes, quotquot consenserunt ei, disper
Abbreviated transcription (Latin):
It autem audieriuit hos sermones
magistratus templi & pͥncipes sa¬
cerdotum: aiibigebant de illis quid¬
nam fieret. Adueniens antẽ quidam
minciauit eis: quia ecce uiri quos posu¬
istis in carcerẽ. sunt intemplo stantes &.
docentes populum. Tune abnt magis¬
tratus cum mmnistris: & addurit illos
sine ii. T̃nuebant enim ppłm: ne lapida
tcum addurissent srentur
rogauit eos pͥncip sacerdotum dicens.¬
retis in nomine isto: & ecce replestii hic¬
rusalem doctrina nr̃a. & uultis in du¬
cere suꝑ nos sanguinem hominis istuis
Respondens autem pecrus & apħ. dire¬

Expanded text:
Ut autem audierunt hos sermones magistratus templi, et principes sacerdotum, ambigebant de illis quidnam fieret. Adveniens autem quidam nuntiavit eis: Quia ecce viri quos posuistis in carcerem, sunt in templo stantes, et docentes populum. Tunc abiit magistratus cum ministris, et adduxit illos sine vi: timebant enim populum, ne lapidarentur; et cum adduxissent illos, rogauit eos sacerdos dicensretis in hoc nomine, et ecce replestis Hierusalem doctrina uestra et uultis inducere super nos sanguinem hommis illius. respondens autem Petrus et ap
Abbreviated transcription (Latin):
lierum: ita ut iplateis eicerent uifirmos.
& ponerent in lectulis & grabbatis: ut ue¬
mente petro. saltem umbra illius obrunbra¬
ret quemqm illorum: & liberabantur ab
infirmitate. Concurrebat autẽ & multi¬
tudo uiciarum ciuitatum hierłm: afferen¬
tes egros. & ueratos abspiritib mriniuidis:
qui eurabantur ouines
xurgens autem princeps sacerdotum.

Expanded text:
icerent infirmos: et ponerint in lectulis et grabatis: ut veniente Petro saltim umbra illius obumbraret quemquam eorum: et liberarentur ab infirmitatibus suis. Concurrebat autem multitudo vicinorum civitatum Hierusalem afferentes egrotos et vexatos ab spiritibus immundis: qui curabantur omnes. Exsurgens autem prince
Abbreviated transcription (Latin):
dñs spm̃ ueritatis. & ase mittenduni
esse testatur. & euundem mor apatre pro¬
cedere sub uigit: non quia idem sp̃c alit̃
a patre procedit quam afilio mictitur aut
mitti & apatre dicit ꝓcedere. ut aliaui
patris. aliam esse suiam ꝑsonam designet:.
unam esse opationem ac uoluntatem su¬
am. cum patris uoluntate & oꝑatione de

Expanded text:
ndum esse testatur, et eumdem mox a Patre procedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam personam designet, aunam esse operationem, ac voluntatem suam cum Patris voluntate et operatione de
Abbreviated transcription (Latin):
sedens: quę sursum sunt sapite. non que
sun cerram. Sicut enimi ascendit nec re¬
cessit a nobis: sic & nos cum illo iam aiꝰ.
quamius nondum incorpore nro factum
sit quod ꝓmittitur in nobis: ille iani exal¬
catus est suꝑ celos. Asccne nin astifto.¬

Expanded text:
sedens: quae sursum sunt sapite, non quae sedens: quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Sicut enim ille ascendit, nec recessit a nobis: sic et nos cum illo ibi jam sumus, quamvis nondum in corpore nostro factum sit quod promittitur nobis. Ille jam exaltatus est super coelos. Neque enim pro
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ leo rugiens circuit: querens qu̾e deuoret.
nis non incurreret indentib H ꝗlagli
hunus leonis: nsi icisset leo de tri¬
bu uida: Contra leonem leo: co ta lu¬
pum agnus. Exultauit diabolus qͦn¬
do mortuus est xp̃e: & ipsa morte ap̃i
est diabolus uictus. Tanqͣm in musci¬
puila: escam accepit. Gaudebat in mor¬
te: quasi p̃positus mortis. A quo gaude¬
bat inde ii nsa est muscipula. crux¬
cem agitantium & diccirai.m. si filius
di es descende decruce: Ec plus fecit:
quam illi insultando dicebant. Nus est
enun de sr pulchraᷤs surgere: quam ae cru¬
incelum ascendit: quor sedet ad derte¬
ram patris: Sedlioc oculis non uidemus.
qui i nec pendentem in liguo uidiuius.
Totum hoc fide tenenius: oculis cordis
is c xp̃c ascendit iucelumi. ascendat
cum illo & cor urͣm. Audianius apłm di¬
centem. Si consurreristis cum. rp̃o quę sur¬
sũ sunt querite: ubi ap̃c ẽ in dert̾a dĩ

Expanded text:
Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Quis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus. Exsultavit diabolus quando mortuus est Christus, et ipsa morte Christi est diabolus victus: tanquam in muscipula escam accepit. Gaudebat ad mortem, quasi praepositus mortis. Ad quod gaudebat, inde illi tensum est. Muscipula diabcem agitantium et dicentium, Si filius Dei est, descendat de cruce ? Et plus fecit, quam illi insultando exigebant. Plus enim est de sepulcro resurgere, quam de ligin coelum, quod sedet ad dexteram Patris? Sed hoc oculis non videmus, quia nec pendentem in ligno vidimus. Totum hoc fide tenemus, oculis cordis istus ascendit in coelum: ascendat cum illo et cor nostrum. Audiamus Apostolum dicentem, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei
Abbreviated transcription (Latin):
s manifeste uenietꝰ non quemadmodũ
pͥmum uenit occultris. sed sicut dictum
ccultum enim eum oportebat uenire
Sut iudicaretur: manifestus ueniet
ut indicet. Si enim prius manifestus ue¬
niretꝰ iudicare eum manifeste quis aude¬
ret: Quando qu dem dicit apłs paulus.
si enim cognouissent: nunquam dñm
glę cruciftrissent. S si ille non occidere¬
tur: mors non moreretui: Tropheo suo
diabolus uictus est. Eruitauit enim
diabolus: quando hominem prum se¬
di cendo deiecit in mortem. enim¬
ducendo prinum hominem occidͥit.
occidendo nonissimum. primum de
cum apokalipsis legeretur. Qieit leo
de tribi iuida. Ipse leo dictus ẽ. ipse agnꝰ
occisus ẽ. Leo ppt̃ fortitudine̾: agnus ꝓp¬
ter mansuetudinem. Leo quia inuictus
agnus quia mnansuctus. Ascendit õs¬
t itt agnus occisus morte sua uicit le
tc apss qͥipe petaꝰ att. Uigilare nos oportet adiis tẽp
tationes. qͥa adũsatiꝰ nr oiabolꝰ tanqͣ. leo rugieus
crcii qͤrensqͦm deuoret. Sed qͦmͦ circuit dixit:

Expanded text:
veniet : non quemadmodum primitus venit occultus, sed sicut dictum ccultum enim oportebat eum venire, ut judicaretur: manifestus autem veniet, ut judicet. Si enim prius manifestus venisset, judicare manifestum quis auderet? Quando quidem dicit apostolus Paulus, Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed si ille non occideretur, mors non moreretur. Tropaeo suo diabolus victus est. Exsultavit enim diabolus, quando primum hominem seducendo dejecit in mortem. Seducendo primum hominem, occidit: occidendo novissimum, primum de cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua vicit leotolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus trens quem devoret. Sed quomodo circuit, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
desiderra & uota transgreditur: Aoquiri po¬
test: estunari non potest. Habebit de ꝑcepti¬
onc fructuni: non habebit desatietate fasti¬
dium. Ad quȩ uos bona ꝑdiicat : qui uiuit
& iegnat deus in secuila seculorum amen.
uotienscumq fẽs rmi altaris uel templi
festiuitatem colimus: si fidelit̾ & daligen¬
ter attencdimus. & sc̃e ac tuste uiuimus.
quicquid intemplis maniifactis agitur. tonĩ
in nobis spiritali edificatione completur.
Non eim mentitus ẽ ille quidirit. Templ̃
Quib meritis. insi ꝑ grãm di: meriumus
fieri templum dei:
uantum ergo possumus. cum ipsius ad¬
utorio laboremus: ne ds nr̃ intemplo

Expanded text:
desideria et vota transgreditur: acquiri podesideria et vota transgreditur: acquiri potest, aestimari non potest. Habebit de perceptione fructum, non habebit de satietate fastidium. Ad quae vos bona perducat, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.tres charissimi, altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum us meritis, sed per gratiam Dei meruimus fieri templum Dei; quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominus no
Abbreviated transcription (Latin):
idit & holo causta etus. homo.¬
orationum sine dubio supplicationũq
mysteria: & obstupuit ubi uidit iestinia¬
biles anutias domini sui. dixitq ad regem.
Uerus ẽ sermo. quam audieram interra mea.
suꝑ sermonib tuis. & stꝑ sapientia tua: &
non credebam narra itib. donec ipsa ueni
pientia & oꝑa tua: quam rumor quem au¬
regina hec. fiue eccłia. siue queq
rusalem. id est uisionem pacis. & ingressa
fuerit beatam requiem. & głam ꝓͥius
ra ꝑsacra cloquia. ꝑ prophetas atq apłos
nunciata. Nunc enim tanquam inspe¬
culo & in enigmate cunc autem oculis
suis uidebit. id est facie adfaciem.
unc beata & illustris anina. ide
stupendas remimeratoris sui conllituta
diuitias. ineffabilib regnie huius uerbis.
uti ad dñi poterit dicens uerus est sermo
quem audtui interra mea suꝑ sermonib
tiris. Maiora stint oꝑatua: quam rumor
quem audiui. Et re uer . id quod parat d̾s
diligentib se: fide non comprehenditur:
spe non antingitur: caritate non capitui:

Expanded text:
idit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque ministeria, et obstupuit ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui; dixitque ad regem: Verus est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua, et non credideram narrantibus donec ipsa veni pientia, et opera tua, quam rumor, quem avenit haec, sive Ecclesia, sive quaeque rusalem, id est, visionem pacis, et ingressa fuerit beatam requiem et gloriam coera per sacra eloquia, per Prophetas atque Apostolos nuntiata. Nunc enim tanquam in speculo et in aenigmate, tunc autem oculis suis videbit, id est, facie ad faciem. Tunc beata et illustris anima inter stupendas remuneratoris sui constituta divitias, ineffabilibus reginae hujus verbis uti ad Deum poterit, dicens: Verus est sermo quem audivi in terra mea super sermonibus tuis. Majora sunt opera tua, quam rumor quem audivi. Et revera id quod parat Deus diligentibus se, fide non comprehenditur, spe non attingitur, charitate non capitur,
Abbreviated transcription (Latin):
diñ ꝙ honunem in carne sua. Uenit post
uetcres & prophanas suꝑstitiones. audire.
& discere de fidei illuminatione. & uidi¬
cio futuro: de anime umortalitate: de
spe resurrectionis & gła.
euit ergo in luerusalem cum multo
comitatu. id est non iam cum una
tantum gente iudeorumi. sicut pruis sẏna¬
goga solos habiit hebreos: sed cum totus
mundi gentib. diuerũsq nationib. Uenit
erꝗo exhibens munera digna xp̃o. aurum
& geminas preciosas. & hoc camelis portan
malorum onere curui. ac peccatorum pra¬
uitate deformes.
um his tanquam muneribr. regnia
hȩc ingreditur ad pacificum rogem
xp̃m: exhibens secum fidei aurum. pu¬
ritatis in censa preciosa. splendoresq gem¬
maruui. morum stilicet insignia. & orna¬
menta nirtutum. Et locuta ᷤᷤ ei uiuer¬
sa que habebat in corde suo: id est aperuit
ei cor suum. maifestauit ei occulta con¬
scientie sue. in confessione & penicudine
precedentium delictorum.

Expanded text:
 hominem in carne sua. Venit post veteres et profanas superstitiones audire, et discere de fidei illuminatione, et judicio futuro: de animae immortalitate, de spe resurrectionis, et gloria. Venit ergo in Jerusalem cum multo comitatu: id est, non jam cum una tantum gente Judaeorum, sicut prius synagoga solos habuit Hebraeos, sed totius mundi gentibus, diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munera digna Christo, aurum, et gemmas pretiosas, et hoc camelis portantmalorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes. Cum his tanquam muneribus regina haec ingreditur ad pacificum regem Christum, exhibens secum aromata fidei, aurum puritatis, incensum pretiosum, splendoresque gemmarum, morum scilicet insignia, ornamenta sa quae habebat in corde suo, » id est aperuit ei cor suum, manifestavit ei occulta conscientiae suae, in confessione et poenitudine praecedentium delictorum.
Abbreviated transcription (Latin):
edificauerat. & cibos mense cius. & holo¬
causta que offerebat in domo dii: non lia¬
bebat ultra spiritũ. Quid erat rationis.
ut prepotens regina. domum. erpensas.
& cibos regios. tantopere miraretur:
Ergo hoc loco. aliqua maiora nos oportet
ex gentib congregata sapientiam xp̃i:
sophorum. accepit intellectum salutis &
uite: insperit spiritalium mirabiliꝰ bo¬
norum: agnouit utrum fabricatorem
celi ac terre. & potentissimum humaui
generis conditorem. Decurus sapici. tia
dicit᷑. Omnia in mensura & pondere &
numero constituisti

Expanded text:
edificaverat, et cibos mensae ejus, et holocausta quae offerebat in domo Domini, non habebat ultra spiritum. Quid erat rationis, ut praepotens regina domum, expensas, et cibos regios tantopere miraretur? Ergo hoc loco aliqua majora nos oportet ex gentibus congregata sapientiam Christsophorum, accepit intellectum salutis et vitae, inspexit spiritalium mirabilia bonorum, agnovit virum fabricatorem coeli et terrae, ac potentissimum humani generis Conditorem. De cujus sapientia dicitur: Omnia in mensura et numero et pondere constituisti
Abbreviated transcription (Latin):
esse uideatur: Pide erggo ne lumer qͦd inte
est. tenebre sint: hoc est ne ipsa cordis ui¬
tentio quę lumen ẽ anime. uiciorum ca¬
lignie fuscetur. sedula discretione perpen¬
de: iurta quod alibi precipitur. omi cti¬
stodia serua cortuum: qm ex ipso uita

Expanded text:
 dicens: Vide ergo ne lumen quod in te est tenebrae sint; hoc est, ne ipsa cordis intentio, quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula intentione perpende, juxta quod alibi praecipitur: omni custodia serva tuum cor, quoniam ex ipso vita
Abbreviated transcription (Latin):
iniquit pura rectaqr intentione. U¬
quȩ potes agere bona studueris. lucis
ꝓfecto stint oꝑa quȩ facis: etiam si corã homi¬
nib. imꝑfectionis aliquid habere uideant᷑
qm̃ diligentib dm̃ oma cooꝑant᷑ in bonũ:
his qui scd̾ni ꝓpositum uocatisunt sq̃. Si aut̃

Expanded text:
inquit, pura rectaque intentione, quae potes, agere bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiamsi coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur. Quoniam diligentibus Dominum omnia cooperantur in bonum, his q
Abbreviated transcription (Latin):
Dirgam leuauit moyses separauit se
aqua et in murorũ speciem se congela¬
uit atq iuter undas uia pedestris ap¬
paruit. Iordanis retrorsum conu̾sus ꝯ¬
tir naturam in sui fontis reuertitur e¬
xordium. Nonne claret naturam uel

Expanded text:
irgam levavit Moyses; separavit se aqua, et in murorum speciem congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit. Jordanis retrorsum conversus contra naturam in sui fontis revertitur exordium. Nonne claret, naturam vel
Abbreviated transcription (Latin):
populum d̃. qui decimas soluerent. & pri¬
nncitia daret. & cęt̾a quȩ ii lege scͥpta st̃.
humanis legib sub iacere. Cuiis seditionis
adeo fomes inualuit: ut post dii passio¬
nem insistentib sibi romanis. patriam.
c̾um sua religione templumꝰ inimo ipsã
lucem lucem ꝑdere. quam tributa ꝑen¬
dere. maluer int.
Magist̾ scimus quia recte dicis. &¬
doces: & non accipis ꝑsonam: s iueri¬
tate uiam dĩ doces. Licet nobis dare tri¬
butum cesari annon: Bianda & fraudu¬
lenta interrogatio. illuc ꝓuocat respon¬
dentem. ut magis dñi qͣuam cesarem ti¬
meat. & dicat non debere tributa solui:
ut statim audientes ininistri p̃sidis. quiiuta
alios enuangelistas affuisse leguntur. se¬
ditionis contra romanos principem te¬
neant. Considerans atitem dolum illoꝵ:¬
dirit ad eos. Quidine temptatis: Osten¬
dite michi denarium. Cuius habet inia

Expanded text:
eret, et primitias daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini resurrectionem, insistentibus Romanis, patriam cum sua religione templum, insuper ipsam lucem, perdere, quam tributa pendere, maluerint. Magister, scimus quia verax es, doces; et non accipis personam, sed in veritate viam Dei doces. Licet nobis tributum dare Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis, qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Considerans adixit ad eos quid me temptatis ostendite mihi denarium cuius habet ima
Abbreviated transcription (Latin):
tu ur̃o. uir aureum anulum habens.
in ueste candida. introierit autem & pau¬
per insordido habitu: & intendatis in eum
qui inditus ẽ ueste preclara & direritis
tu sede hic bene. pauꝑi autẽ dicatis. tu
sta illie. aut sede sub scabello pedinui me¬
orum: non ne iuidicatis apud uosmet ip¬
sor. u facti eitis iudices cogitationum
iniquarum

Expanded text:
tro vir aureum anulum habens in veste candida introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum qui indutus est veste praeclara et dixeritis tu sede hic bene pauperi autem dicatis tu sta illic aut sede sub scabillo pedum meorum nonne iudicatis apud vosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum
Abbreviated transcription (Latin):
sessio. bifaria ratione regio longiiqua
Et cũłs ubiq sit presens: longe tamen
ab eorum sensu qui idola colunt. ds uerꝰ
ab est. Sed qui erant longe: facti sunt ꝓpe
insanguine xp̃i. Pocatis autẽ decem ser¬
uis suis: dedit illis decem iinas. Denariꝰ¬
numerus ad leges ꝑtiuet: ꝓpt̃ decalogum.
ocauit itaq pat̾faminadeteseruos:
quia elegit discipulos ꝑ litteram legis
imbutos. Dat illis decem innas: quia le¬
gis dicta. spiritalit̾ indelligenda reuelat.
Post passionem quippe resur rectionemq
suam. aꝑuit illis sensum: ut intelligereut
scripturas. Mna uamq quam greci ninani
uocant: centum dragnis appenditur:
Et omnis septurȩ sermo. quia uite cęlestis
ꝑfectionem suggerit: quasi numieri cer¬
tenarii pondere fulgescit.
t ait illis. Negot̾iamimi dum uenio.
Uerba iiquit legis: ꝓharum. my¬
stica interpretatione discussa ppłis offerte.
atq ab eis fidei confessionẽ. morumq ꝓbi¬
tatem recipite. surta quod psalmista

Expanded text:
sessio bifaria ratione regio longinqua Et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu, qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, facti sunt prope in sanguine Christi . Vocatis autem decem servis suis, dedit illis decemminas. Denarinumerus ad legem pertinet propter Decalogum, vocat itaque paterfamilias decem servos, quia elegit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritualiter intelligenda revelat. Post passionem quippe, resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina namque, quam Graeci innam vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discussa populis offerte, atque ab eis fidei confessionem morumque probitatem recipite. Juxta quod Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
na filio dauid: benedictus qui uenit in
nomine dmͣ rer isrł. Longinqua regio
eccłia ẽ ergentib: de qua eidẽ homini
nobili qui loquit᷑. ego autẽ constitutus
sum rex ab codicitur a patre. Postuia
a me & dabo tibi gentes hereditatem
tuam: & possessionẽ tuam t̾imnos terrȩ
us indelicet hereditas. ac pos

Expanded text:
na filio David, benedictus qui venit in nomine Domini , Rex Israel. Longinqua regio Ecclesia est ex gentibus, de qua eidem homini nobili qui loquitur: Ego autem constitutus sum Rex ab eo, dicitur a Patre: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quae videlicet h
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ian ueritas ꝑ orbem declarata ꝑalmã
monte oliuarum contra templum:
inter rogabant eum separatim pctrꝰ & ia¬
cob. & iohannes & andreas. Dic nobis qͦn¬
do ista fient: & quod signuni erit quando
hec uicipient consummnari: Quia laudan¬
tib quibdam edificationes templi. dñs pa¬
lam responderat esse hec omnia destruenda:
discipuli secreto. tempꝰ & signa p̃dicte de¬
structionis interrogant. Sedet autẽ dñs in
monte oliuartim contra templum: cum
derurnia templi & excidio gentis disputat̾:
ut etiam ipso corporis situ uerbis quod lo¬
qu. uii congruat. mystice designans quob
qui quietꝰ manet in scĩs. su ꝑboꝵ detestatur¬

Expanded text:
ipsa jam veritas per orbem declarata palmam ipsa jam veritas per orbem declarata palmam monte Olivarum contra templum, interrogabant eum separatim P Joannes et Andreas. Dic nobis quando ista fient, et quod signum erit quando haec omnia incipient consummari? Quia laudantibus quibusdam aedificationes templi, Dominus palam responderat haec esse omnia destruenda, discipuli secreto tempus et signa praedictae destructionis interrogant. Sedet autem Dominus in monte Olivarum contra templum, cum de ruina templi et excidio gentis disputat, ut etiam ipso corporis situ verbis quae loquitur congruat, mystice designans quia quietus manens in sanctis, superborum detestatur
Abbreviated transcription (Latin):
fecto tempus inq o & ur̃a uirtus ominb.
& eoꝵ reueletur ypochrisis. Pertun quod
sequitur. qũi quȩ intenebris dixistis inlu
mine dicentur. & quod maure locuti estis
in cubiculis p̃dicabitur intectis: non solũ
infuturo. quando cuncta cordiun abscon¬
dita ꝓferentur adlucem. s & iup̃senti dem¬
pore. potest congruent̾ accipi. qũi quę in
tenebris quondam pressuraruni. carcerũq
umbra. uel locuti uel passi sunt apħ. nuuc
clarificata ꝑ orbem ecdia. lectis eoꝵ actib
publice predicantur.
ane quod ait p̾dicabitur intectis. iun¬
ta morem prouicie. palestine loqui¬
tur. ubi solent intectis residere. Non enĩ

Expanded text:
fecto tempus, in quo et vestra virtus omnibus, fecto tempus, in quo et vestra virtus omnibus, et eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dmine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis praedicabitur in tectis: non solum in futuro, et quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed in praesenti tempore potest congruenter accipi, quoniam quae inter tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras vel locuti vel passi sunt apostoli, nunc clarificata per orbem Ecclesia lectis eorum Actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in tectis residere; non eni
Abbreviated transcription (Latin):
dlioc fermentum ꝑtinent omina: quȩ
Urecum bens apud phariseum suꝑius
disputauerat. Dequo & apłs precepit. Itaq
mento malicie &r pitis: s mazinus since¬
ritatis & ueritatis. Nani sicut modicum
fermenti. cotam fariuȩ ciui uncitur massan
corrumpit. uiiuersamq mox consꝑsionẽ.
suo sapore cominaculat: sic nrimirum si¬
imilatio. cuius semel animum imbuerte.
tota uirtutum sinceritate & ueritate frau
non reueletur: neq absconditum quod
non sciatur. Et quodiodo in p̾senti scło mul¬
torum du latet ẏpochrisis: Ergo de futti¬
ro tempore intelligendum est: quando iu¬
dicabit ds occulta honimum. Nam sicut
imus amicorum beati iop uerissime ait.
laus impiorum breuis est: & gaudium y¬
pochirita ad istar puncti. Si ascenderit
usq ad celum suꝑbia eius. & caput enis
mibes tetigerit: quasi sterquilinum infi¬
ne ꝑdetur.
nfine inquit ꝑdetur: qui in principio flo¬
rere uidebatur. Est ergo senfus. Attendite
ne emulemini sumu latores: quia ueniet ꝓ¬

Expanded text:
d hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque mento azymis sinceritatis . Nam sicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti, si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ego mitto uos: sicut oues in medio lu¬
npos scribas & phariscos uocat: qui st̃
clerici uideorum. Estote ergo prudentes si¬
cut serpentes: & simplices sicut columbe.
Ut ꝑ prudentiam deuitent insidias. ꝑ siuu¬
plicitatem non faciant maluni. serpentis
astatia ponitur mexemplum. quia oto¬
sc̃i specie demonstratur. Unde dicit &
apls. Malitia pariuili estote. Cum autẽ
cradent uos: nolite cogitare aut quomodo
xp̃m duciinur ad iudices: uolintatem
terum ipse xp̃c qui ni nobis habitat loque
filii inparcutes. Hoc in ꝑsecutionib ficri
crebro uidemus: nec uilus est inter eos
fidus affectus. quorum diuersa fides est:
Qui autem ꝑseuerauerit usq infruem: hic
saluus erit. Hon enim cepisse sed ꝑ fecisse:¬
opus uirtutis est.

Expanded text:
Ecce ego mitto vos sicut oves in medio lupos, Scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici Judaeorum. Estote ergo prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae.Ut per prudentiam devitent insidias, per simplicitatem non faciant malum. Serpentis astutia ponitur in exemplum: quia tosancti specie demonstratur. Unde dicit et Apostolus: Malitia parvuli estote . Cum autem tradent vos, nolite cogitare 61 quomodo Christum ducamur ad judices, voluntatem terum ipse Christus, qui in nobis habitat, loquetn meum. Hoc in persecutionibus fieri crebro videmus: nec ullus est inter eos fidus affectus, quorum diversa fides est. Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Non enim coepisse, sed perfecisse virtutis es
Abbreviated transcription (Latin):
mittebantur: quib & ꝓprie dictum est.
Inuiam gentium ne abieritis. & incuuta¬
tes samaritanorum ne intraueritis: quod
nare. Quod quidem uidimus in princi¬
piofecisse credentes: quando ort. hicroso¬
mnis ꝑsecutione. disꝑsi sunt inuniuersa
udea : tit tribulationis occasio. fieret e¬
uuangelu semmarium.

Expanded text:
prie dicitur: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis , quod nare. Quod quidem videmus  Al. vidimus in principio fecisse credentes: quando orta Jerosolymis persecutione, dispersi sunt in universam Judaeam, ut tribulationis occasio fieret Evangelii seminarium.
Abbreviated transcription (Latin):
quiait. Ego autem cum iusticia apparebo
in conspectu tuo: satiabor cum manifesta¬
bitur gloria tua.
otest & simplicit̾ accipi. beati qui nunc
esuritis. quia castigatis corpus urm̃. &
seruituti subicitis: qu in fame & siti uerbo
operam datis: quia celestrum tunc gaudioꝵ
habetis ubertate ꝑsrm. Beati qui nunc fic¬
tis. quia ridebitis. Non temporaliã damp¬
m ommodorum. sed uirtutum de triurenta
spiritualium quifient: eterua beatitudi. ic
consolabuntur. Uuinon nr̃a solum. sed et
prorimi ubeniur cominissa deflere. Que
si ut uos diligius: consequent̾ illius & ꝓ¬
fecti nos gratulari. & defectu necesse est. tri¬
uulari. Nec solum tribulari .ii. rui ad
lacrimas usq succendi.

Expanded text:
cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua ; potest et simpliciter accipi: Beati qui nunc esuritis, qui castigatis corpus vestrum et servituti subjicitis , qui in fame et siti verbo operam datis , quia coelestium tunc gaudiorum habetis ubertate perfrui. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritalium qui flent, aeterna beatitudine consolabuntur. Ubi non nostra solum, sed et proximi jubemur commissa deflere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi.
Abbreviated transcription (Latin):
bitare delectatur: Quia uidelicet mons ille. si
infructuosas habere arbores. & siluam sterileni.
sed oliucta gignere solebat: quib ad repellen¬
dus noctrum umbras lumen alitur soluunt᷑
nnfirmitates. & requies lassis tribuitur: Quȩ
cuncta specialit̾ in eccłia fieri ꝓbat ille qui dictt.
Ego autem sicut oluia frnctifera indomo diũ:¬

Expanded text:
ctatur? Quia videlicet mons ille non infructuosas habere arbores, et silvam sterilem, sed olivas gignere solebat, quibus ad repellendas noctium umbras lumen alitur, solvuntur infirmitates et requies lassis tribuitur. Quae cuncta specialiter in Ecclesia fieri probat ipsa cum dicit: Ego autem sicut oliva fructifera in domo D
Abbreviated transcription (Latin):
estiritis: quia saturabimim. Quid esurire
beati. quid sitire debeant. mathens exponit.
indelicet iustitiam: aꝑtissime nos instituens.
nunqͥm uos satis iustos estimare qͥibere: sed
cotidianum iusticie semꝑ amabe. inino at¬
dere ꝓfectum. Cuius ꝑfectam aituritater.

Expanded text:
esuritis, quia saturabimini. Quid esurire esuritis, quia saturabimini. Quid esurire beati, qui sitire debeant, Matthaeus exponit, videlicet justitiam, apertissime nos instituens nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo ardere profectum. C
Abbreviated transcription (Latin):
sedisset: accesseriuit ad eum discipuli eius. Et
aꝑiens os suum. docebat eos dicens. B̾eati pau¬
peres spũ. Nam quib ininonte sedens os apit.
ut magna subluuit̾ audiant: in cos oculos stans
in campo dirigit: ut audita patenter intelligant.
eatiitaq pa. ꝑes. non utiq om̃s:
s illi tantum modo qui omue p̾sentisscłi
tã &̃ sialtum iudeatur pronchilo culmen du¬
cunt. Qui merito regni celestis ꝑlubentur mu¬
uere digni: quia delectationis humanȩ ꝓdant᷑
cupiditate nudati. Qualem se rexdatud paripe¬
riem sustinuisse declarans ait. Ego uero egrnꝰ
& parꝑsum. Et anbi non modo terrestria. sea
& ipsa prodño suꝑ celestia paruipendens. dicens¬
q quid enim mͥ restat in celo. ꝙ ãte quid uo¬
lui suꝑ terram: mox ubi spei suc firisset ancho¬
ram. subdendo manifestat. Michi autẽ ad
rima conditione pauꝑtatis. & hic scłi gau¬
dus obmopiam rerum: & ibi regnodei obine¬
ritorum nequittam carent. Beati qui uimne

Expanded text:
ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: Ego vero egenus et pauper sum. Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa pro Domino supercoelestia parvi pendens dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adharima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carent. Beati qui nunc