comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Duia fictt apli a prissima uerba de¬
elarant eo absorbebitur mors in uic¬
ctoriam quo corruptibile & mortale hoe
induet in corruptionem et immortalitatem :
io ẽ qͣd uiificabit ds̃ et mortalia corpor
manifestũ ẽ et biuus mortis corporis quaȩ
resurrectioni corporis contraria ẽ aculeũ
fius se peceaitum : Aculeum autem quo mors
facta est non quem mors fecit Peccato enĩ
morim: ñ morte peccamꝰ. Sic itaq dictũ.ẽ
aculeus mortis qͦmꝰ lignũ uitȩ: non qđ hõis
uita faccie : sed quo uita hominis fieret : Et
qͣmͣ lignum seientiȩ ꝑ qđ scientia fieret hoĩs.
non qđ ꝓsuam scientiam fecerit homo. Sic
g et aculeus mortis qͦ mors facta ẽ nor
quem mors fecit Sic enim dicimꝰ et pocu¬
lum mortis qͦ aliquis mortuus sit uel
mori possit: non qđ moriens mortuusue
confecerit: Aculeus itaq mortis : peccatũ ÷
Pecccito punctũ: mortificatũ ẽ genus hu¬
manum. Quid ao buc quȩrimus cuiꝰ
mortis utrum animȩ ancorporis: ditrum

Expanded text:
ut Apostoli apertissima verba declarant, eo absorbebitur mors in victoriam, quo corruptibile et mortale hoc induet incorruptionem et immortalitatem; id est, quo vivificabit Deus et mortalia corpora manifestum est et huius mortis corporis, quae resurrectioni corporis contraria est, aculeum fuisse peccatum, aculeum autem, quo mors facta est, non quem mors fecit; peccato enim morimur, non morte peccamus. sic itaque dictum est \'aculeus mortis\', quomodo lignum uitae, non quod hominis uita faceret, sed quo uita hominis fieret, et quomodo lignum scientiae, per quod scientia fieret hominis, non quod per suam scientiam fecerit homo. sic ergo et aculeus mortis, , quo mors facta est, non quem mors fecit. sic enim dicimus et poculum mortis, quo aliquis mortuus sit ucl mori possit, non quod moriens mortuusue confecerit. aculeus itaque mortis peccatum est, peccato punctum mortificatum est genus humanum. quid adhuc quaerimus cuius mortis, utrum animae an corporis? utrum
Abbreviated transcription (Latin):
N aut̃ ephesi: usq ad pentecosten. Ostium
enim mͥ aꝑtũ ẽ magnũ & euidens: & ad¬
uersaru multi
uid hic aliud potest intelligi : nisi p̃¬
dicato ibi ꝑeũ primitus eugłio ere¬
didisse multos. et multos eiꝰdem fidei ad¬
ũsarios extitisse. scđm illud dñi. Nemo ue¬
nit ad me nisi datũ fuerit ei apr̃e meo:
& uob datũ. ẽ nosse mysterium regni cae¬
loꝵ: illis aut̃ ñ .ẽ datũ. Ostiũ gͦ aꝑtũ. ẽ

Expanded text:
 autem Ephesi usque ad pentecosten; ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, et aduersarii multi. quid hic aliud potest intellegi nisi praedicato ibi per eum primitus euangelio credidisse multos et multos eiusdem fidei aduersarios extitisse secundum illud domini: nemo uenit ad me, nisi cui datum fuerit a patre meo, et: uobis datum est nosse mysterium regni caelorum, illis au
Abbreviated transcription (Latin):
mors contentio tua: ubi ÷ mors aculeus
tuus : mͦ enim inchoatis in nob̾ pͥmitus m̃tis
unde desidamus ierłm multa ex carne cor¬
ruptibili contendunt adũsũ nos: quȩ ñ con¬
tendetnt cũ fuerit mors absorpta inuictoriã
incet pax: et finietur bellum. Quando aut̃
iuncet pax: iuincet et illa ciuitas quȩ dr̃ uisio
pacis Nulla gͦ erit a morte contentio Modo
cũ morte qͣntã contendimꝰ : Inde st̃ enim c&¬
rnales delectationes. quȩ nob etiam illicite
multe suggeruntur: qͥb ñ consentimꝰ sed
tam̃ ñ consentiendo contendimꝰ. Primo gͦ
c̃cupiscentia carnis seqͥentes duxẽ nos: põst¬
ea renitentes traxit nos Deinde accepta gr̃a
coepit nos nec ducere nec trahere: sed ad huc
contende nob̾cum. Post contentionem erit
et uictoria. Modo te & si oppugnat : ñ ex¬
pugnet. Post ea cũ absorpta fuerit mors in ui¬
ctoram. oppugnare cessabit qđ dictũ. ẽ no-¬
iussima inimica destruetur mors. Abripiat
caritate donec totũ mortale consumatur:

Expanded text:
mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus » ? Modo enim inchoatis in nobis primitiis mentis, unde desideramus Jerusalem, multa ex carne corruptibili contendunt adversum nos, quae non contendent, cum fuerit mors absorpta in victoriam. Vincet pax, et finietur bellum. Quando autem vincet pax, vincet illa civitas quae dicitur Visio pacis. Nulla ergo erit a morte contentio. Modo cum morte quanta contendimus! Inde sunt delectiones carnales, quae nobis etiam illicite multa suggerunt: quibus non consentimus, sed tamen non consentiendo contendimus. Primo ergo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentes traxit nos; deinde accepta gratia coepit nos nec ducere, nec trahere, sed adhuc contendere nobiscum: post contentionem erit et victoria. Modo te etsi oppugnat, non expugnet: postea cum absorpta fuerit mors in victoriam, et pugnare cessabit. Quid dictum est? Novissima inimica destruetur mors . Reddam charitate, donec totum mortale consumatur,
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ terram est : Oceani aut̃ magnitudo :¬
in cõpartebilis ꝑbibetur. Sed qucntacũq
sit. prius prius oport&e aerem qui sup. est
transeant radii ocłoꝵ indrrm eulun : et pꝰea
qͥcqͥd ultra est: tũ demũ ad solem ꝑueniant
quem uidemus Num igitur qr totiens hic
diximꝰ prius et post ea  idõ ñ simul omnia
uno ictu transit nr̃ optutus: Si enim clausis
ocłis faciem contra uisuri solem ponamꝰ ÷
nonne mox ut eos aꝑuerimꝰ ibi potiꝰ aciem
nr̃aem nos inuenisse quã illuc eam ꝑduxisse
putabimꝰ. ita ut nec ipsq̃ ocłi prius aꝑti
fuisse uideant᷑ quã illo quo intendant ꝑ.¬
uenisse᷑ Et certe corporȩȩ lucis ẽ radius
emicans ex ocłis nr̃is. et tã longe posita¬
et tanta celeritate contingens. ut ȩstimari
cõparariq ñ possit. Nempe hic et illa

Expanded text:
supra terram est? oceani autem magnitudo supra terram est? oceani autem magnitudo inconparabilis perhibetur; sed quantacumque sit, prius oportet aerem, qui supra est, transeant radii nostrorum oculorum et postea quidquid ultra est tum demum ad solem perueniant, quem uidemus. num igitur quia totiens hic diximus „prius" et "postea-, ideo non simul omnia uno ictu transit noster obtutus? si enim clausis oculis faciem contra uisuri solem ponamus, nonne mox, ut eos aperuerimus, ibi potius aciem nostram nos inuenisse, quam illuc eam perduxisse putabimus, ita ut nec ipsi oculi prius aperti fuisse uideantur quam illa quo intenderat rvenisse? Et certe iste corporeae lucis est radius, emicans ex oculis nostris, et tam longe posita tanta celeritate contingens, ut aestimari compararique non possit. Nempe hic et illa
Abbreviated transcription (Latin):
mundihuius tam ingentem sinum que de
corporib humanis delabuntur ab siimpte
pesur reedone futin tota et in tegra nedditur̃¬
qđ int̾ nos et ipsũ . ẽ Hoc autem cisuasiton¬
ginquitatis sit quis estimare sufficrat: Sec
utiq ꝑueniret eadem acies uł radius ođłor
m̃orum ad transeundũ aerem qui ẽ super
mare niss prius trensin& eum qui ẽ supt̃ram
in qͣlibet mediterranea regione simus ab eo
loco ubi sumꝰ usq adlitꝰ maris. Deinde si ad
eandem lineam contuitus nr̃i ad huc poe
mane t̾ȩ ad iacent: eũ qͦq aerem qui sup
illas transmarinas terras est transire aciesno¬
stra non potest. nisi prius pacto spacio aesio
illius qui suꝑ mare qđ primum occurrit ex¬
tendatur. Faciamus iam post illas tramꝰ¬
marinas terras nisi oceanum remanert :÷
nunquid et aerem qui suꝑ oceanum diffun¬
ditur potest transire acies nr̃a. nisi prius
transierit quicquid aeris citra oceanum

Expanded text:
mundi huius tam ingentem sinum, quae de mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurquod inter nos et ipsum est. hoc autem cuius longinquitatis sit, quis aestimare sufficiat? nec utique perueniret eadem acies uel radius oculorum nostrorum ad transeundum aerem, qui est super mare, nisi prius transisset eum, qui est super terram, in qualibet mediterranea regione simus, ab eo loco, ubi sumus, usque ad litus maris. deinde, si ad eandem lineam contuitus nostri adhuc post mare terrae adiacent, eum quoque aerem, qui super illas transmarinas terras est, transire acies nostra non potest, nisi prius peracto spatio aeris illius, qui super mare, quod primum occurrit, extenditur. faciamus iam post illas transmarinas terras nonnisi oceanum remanere. numquid et aerem, qui super oceanum diffunditur, potest transire acies nostra, nisi prius transierit quidquid aeris citra oceanum
Abbreviated transcription (Latin):
đ xp̃i corpus ñ dissolutum tabe atquȩ
putredine die t̃cio resurrexit: nr̃a uͦ
post longum tempus ex quadam qua soluta di¬
scesserint collapsione reparabuntur : humanȩ
facultati utrumq impossibile ẽ diuinȩ aut̃ po¬
testati utrumq facillimũ. Vt enĩ radius ocłi nr̃i
non citus ꝑuenit adppinqͥora tardius ad lon¬
ginqͥora : sed utraq intualla parili celeritate
contingit: ita cũ inict ocłi sic̃ apłs dicit fit re¬
surrectio mortuorum. omni potentiȩ dĩ et in¬
effabili nutui tam facile ẽ quȩq recentia qͣm
diuturno tp̃r dilapsa cadauera suscitare INa¬
credibilia st̃ hȩc quibusdam qr in exꝑta: cũ
omnis natur rerũ tam sit plena mineculis :
ut ñ quasi facili ꝑuestigatione rationis. sediu¬
dendi consuetud ine mira non sint Quȩ obhoc
nes comsi datione nec inqͥsitione digna ul¬
denter Nam ego et mecũ quicũq ininsibilia
aut non minus aut amplius ãgͥmiram ine
uno seminis tam paruulo grano om̃a quȩ

Expanded text:
i corpus non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia aut non minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mum &e pclarissimum signum uult incelligro
quam uocem archaingłi et tubam dĩ alio loce
di eitire dent: Surguea gͦ om̃s ille uirgines : ee sapi¬
enteset failte Et aptant lam pades sua siud es
ntionem pparant mdde de opibus suis derio
tne ilius lamoris euidentia et resurrectione
monrtuo rnulla erit dubitatio iamons¬
tantis psentisq iudicu: subtrabetum omne
solatium lcudis humane Neq enim uaca¬
bit de alio disceptare uł de alio iudicexe
aui gratificciri atq suffragari alteri endo
unus quisq ꝓpͥum onus portabit : &e de suoꝵ
factorum reddenda retione cogitabit¬

Expanded text:
mum et praeclarissimum signum uult intellegi, mum et praeclarissimum signum uult intellegi, quam uocem archangeli et tubam dei alio loco sunt, et procedent. surgunt ergo omnes illae uirgines et sapientes et stultae et aptant lampades suas, id est rationem praeparant reddere de operibus suis. Sed tunc illius clamoris euidentia et resurrectione mortuorum quia nulla erit dubitatio iam instantis praesentisque iudicii, subtrahetur omne solatium laudis humanae. neque enim uacabit de alio disceptare uel de alio iudicare aut gratificari atque suffragari alteri, quando unusquisque proprium onus portabit et de suorum factorum reddenda ratione cogitabit
Abbreviated transcription (Latin):
Asta mors. sȩpe inscripturis dormitio dr̃
Deuigilationem. Hinc apłs dicit. dedor¬
mientibus aut̃ nolo uos ignorcre fr̃s. Et
alio loco. Exqͥb plures manent usq adhuc:
quidã autem dormier Et alia mnumera¬
bilia in hoc testimonia. aꝑtefscripturtis
utriusq testam̃ti reꝑiuntur. Significauit
gꝰ dõs futurũ fuisse tẽpus qͦ int̾ temptationes
tribulationesq huius scłi iamiamq eius
expectantur & sparetur aduentus tanꝗ
ꝓpinquus et imminens: ad quem se p̃pa¬
rent qui in eiꝰ eẽ familia uidentur. Hoc ÷
enim qđ ait exisse obiuam sponso et sponsȩ
Tardante autem sponso dormier̃ Nonenĩ
tñc ueniet cũ sꝑatur : sed media nocte cũ
ualde obscurũ .id.ẽ occultũ erit: aduemet
Unde dicit. Meclia nocte clamor factꝰ . ẽ¬
eoce sponsus uenit: exite obuiam ei. Timirum
el amor iste ipsa ẽ tuba illa quam cõmemorat
apłs ubi dieit Canet enĩ tuba et mora resurgesi
incorript . lubȩ nomine Aliquid euident̾issi¬

Expanded text:
sta mors saepe in scripturis dormientium dnem uelut euigilationem. hinc apostolus dicit: De dormientibus autem nolo uos ignorare, fratres, et alio loco: Ex quibus plures manent usque adhuc; quidam autem dormierunt; et alia innumerabilia in hoc testimonia aperte per scripturas utriusque testamenti reperiuntur. unde etum fuisse tempus, quo inter tribulationes temptationesque huius saeculi iam iamque eius expectaretur et speraretur aduentus tamquam propinquus atque imminens, ad quem se praeparent, qui in eius esse familia uidentur. hoc est enim, quod ait exisse obuiam sponso et sponsae, Tardante autem sponso dormierunt omnes. non enim tunc ueniet, cum speratur, sed media nocte, cum ualde obscurum, id est occultum erit, an ueniat. unde dicit media nocte clamorem factum: Ecce sponsus uenit, exite obuiam ei. nimirum clamor iste ipsa est tuba illa, quam commemorat apostolus, ubi dicit: Canet enim tuba et mortui resurgent incorrupti. tubae nomine aliquod euidentissi
Abbreviated transcription (Latin):
e similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti. est:
Hoc enim donum tñc nob̵ dabitur : cũ dictũ
fuerit. Venite benedicti pris mei : possidete
paratum uob regnũ: Inc̃ quippe tolletur
ibiont sin stri in supplicium ȩc̃num. euncib
dextris inuitam ȩt̃nam. Hȩc ẽ. autem sicut
ant ueritas uita ȩt̃na : ut cognoscant inquix

Expanded text:
est, Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. est, Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Hoc enim donum tunc nobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Tunc quippe tolletur ibunt sinistri in supplicium aeternum, euntibus dextris in vitam aeternam . Haec est autem, sicut ait Veritas, vita aeterna, ut
Abbreviated transcription (Latin):
omnia tam ampla imm̃saq spacia simul uno
ictu transiri manifestũ ẽ : & quid prius pos¬
teriusq transeatur : nichilo minus certũ.ẽ.
Merito resurrectionis ñȩ celeritatem cum
exprimere uellet apłs: inietu ocłi dixitfi¬
eri Neq enim aliquid in rerum corporea¬
rũ motib uł ictib potest celerius inueniri
mmortalitas carnis illo ꝑficietur
mom̃to resurrectionis de quo ait
apłs paulus. inictu ocłi. in nouissima tubai
et mortui resurgent in corrupti: & nos im¬
mutabimur. In ipso nãq ietu ocłi ante
iudicium resurget in uirtute. in in corrũ¬
ptione ingła corpus spirituale: qđ nõ se¬
minat᷑ in infirmitate. in corruptione in
contumelia corpus animale. Imago uͦ quȩ
renouat᷑ in spũ m̃tis. i agnitione deiꝰ ñ exte¬
rius sed interius dedie indiem: ipsa ꝑficiet᷑
uisione Quȩ tnc̃ erit post iudicium facie ad
faciem: nc̃ autem ꝓficit ꝑspeculũ inenignate
Propt̃ ciuius ꝑfectionem dietum intelligendũ

Expanded text:
omnia tam ampla inmensaque spatia simul uno ictu transiri manifestum est et. quid prius posteriusque transeatur, nihilo minus certum est. Merito resurrectionis nostrae celeritatem cum exprimere uellet apostolus, in ictu oculi dixit fieri. neque enim aliquid in rerum corporearum motibus uel ictibus potest celerius inuenirimmortalitas carnis illo perficietur momento resurrectionis, de quo ait apostolus Paulus, In ictu oculi, in novissima tuba, et mortui resurgent incorrupti; et nos immutabimur . In ipso namque ictu oculi ante judicium resurget in virtute, in incorruptione, in gloria corpus spirituale, quod nunc seminatur in infirmitate, corruptione, contumelia corpus animale. Imago vero quae renovatur in spiritu mentis in agnitione Dei, non exterius, sed interius de die in diem, ipsa perficietur visione, quae tunc erit post judicium facie ad faciem, nunc autem proficit per speculum in aenigmate . Propter cujus perfectionem dictum intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sp̃s scĩ quem habetis adõ. Contem¬
nebas corporale peccatũ: contemnis
qđ peccas intẽplũ ipsũ : corpꝰ tuum
cias de templo dĩ. Si eligeres in ec¬
clesia facere ad ulterium intra istos
parietes : quid te eẽt sceleratius.
Modo aut̃ tu ipse es templũ dei. :.¬
Templũ intras: templum exis. Tem¬
plũ in domo tua manes: templũ
surgis. Uide quid agas : uide ne
offendas templi habitatorem: ne
deserat te. et inruinã uertaris. Nes¬
citis inquit qr corpora ur̃a. et hoc de
fornicatione loquebat᷑ apłs ne con¬
temnerent corporalia peccata tem
magno. Si contempnis corpus tuum :
considera p̃tiũ tuũ. Scio ego et
mecũ omnis homo qͥ paulo atten¬
aus considauerit. neminem dm̃ ti¬
m̃tem sub uerbis eius non se corri¬
gere: nisi qͥ putat qr plus habet
uiuere hpsa res ẽ: quȩ multos occidit :
cũ dicunt eras cras. et subito ostium
claudit᷑: Remansit foris cũ uoce coruina:
qr ñ habuit gemitũ colũbarum

Expanded text:
 sancti, quem habetis a Deo? Contemnebas corporale peccatum, contemnis quod peccas in templum? Ipsum corpus tuum cias de templo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra istos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. Templum intras, templum exis, templum in domo tua manes, templum surgis. Vide quid agas, vide ne offendas templi habitatorem, ne deserat te, et in ruinam vertaris. Nescitis, inquit, quia corpora vestra et hoc de fornicatione loquebatur Apostolus, ne contemnerent corporalia peccata temmagno . Si contemnis corpus tuum, considera pretium tuum. mecum omnis homo qui paulo attentius consideraverit, neminem Deum timentem sub verbis ejus non se corrigere, nisi qui putat, quia plus habet vivere. Ipsa res est quae multos occidit, cum dicunt, Cras, cras: et subito ostium clauditur. Remansit foris cum voce corvina, quia non habuit gemitum columbinum
Abbreviated transcription (Latin):
etm audite. Nescits qr tẽplum
Hoc dicit xp̃ĩanis: hoc dic̃ fidelib. Nes¬
citis qr templũ dĩ estis : et sp̃s dĩ habi¬
tat in uob: si quis tẽplũ dĩ corruꝑit:
corrũ pet illũ ds̃. Uidete qͦmꝰ minatur
Non uiscorrũpi domũ tuã : quare cor¬
rumpis domũ dĩ : certe ñ facis alicui
qđ pati ñ uis. Ñ. ẽ gͦ qua euadatur.
Tenetur ille : qui sẽ teneri ñ putabat.
Om̃a gͦ peccata hominũ: aut ad cor¬
ruptelam ꝑtinent flagitiorum aut

Expanded text:
m audite: Nescitis quia templum hoc dicit Christianis, hoc dicit fidelibus: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in uobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: quare corrumpis domum dei? certe non facis alicui quod pati non uis. non est ergo qua euadatur; tenetur ille qui se teneri non putabat. omnia enim peccata hominum ant ad corruptelam pertinent flagitiorum aut
Abbreviated transcription (Latin):
et seruiendo creaturȩ potius quã cre¬
atori. ñ unius ueridĩ templũ se. ẽẽ. uo¬
luer̃: atq ita dũ uolunt eũ habe cũ
multis: facilius effecer̃ ⁊it eũ ñ habe :
quã ut dus multis falsisue miscereat.
dosq suscipit: etiam anteqͣm in corpo¬
ream quae ubiq tota ẽ ualeant eius
nosse naturam qͣntũ nosci ex parte
et ꝑspeculũ & in enigmate ab homine
in hac uita cũ plurimũ ꝓfecerit po¬
test. Hos tales etiam si anteqͣm ꝑ ue
niant ad sp̃itualem m̃tis ae tatem. ubi
ñ lacte alantur sed solido cibo. dies
uite huiꝰ extremꝰ inuenerit. ꝑficiet
corporis xẽi qͥ nob̵ ua factus ẽ: et
atẽpli dĩ societate ñ recesser̃. Vnde ut
ñ recedant regulam fidei pusillis ma¬
gnisq communem in eccła ꝑseuerant̃
tenent: & in qͦ ꝑuener̃ in eo ambulaq:
Et donec eis ds reuelet siquid alit̃ sa¬
piant. cogitationes suas carnales ñ do¬
matitant᷑ : qr ñ obdurant contentiosis

Expanded text:
et seruiendo creaturae potius quam creet seruiendo creaturae potius quam creatori non unius ueri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum uolunt eum habere cum multis, facilius effecerunt, ut eum non haberent, quam ut diis multis falsisue miscerent. dosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse naturam, quantum nosci ex parte et per speculum et in aenigmate ab homine in hac uita, cum plurimum profecerit, potest. niant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur sed solido cibo, dies uitae huius extremus inuenerit, perficiet corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque communem in ecclesia perseueranter tenent et, in quod peruenerunt, in eo ambulant et, donec eis deus reuelet, si quid aliter sapiunt, cogitationes suas carnales non dogmatizant, quia non obdurant contentiosis
Abbreviated transcription (Latin):
poterant habitatorem suũ sp̃m cognitio¬
ne ꝑciꝑe. Habitare aut̃ idõ et intalib dr̃:
qr̾ in eis occulte agit ut sint templũ eius:
idque in ꝓficientib et ꝓficiendo ꝑseue¬
fecit ꝑ lauacbrũ regenenationis Cũ gͦ hic
dicat saluos nos fec̃. tanꝗ salus ipsa iam
data sit: quem ad modũ accipiendũ sit
illic ex ponit ubi att. spe enim salui facti
sumꝰ. Agit gͦ in qͥb ad huc mortalib habi¬
tat ipsam aedificationem habitaculi su:
quã ñ in ista sed in alia pꝰ hane uita ꝑficit.
quando absorbebit᷑ mors inuictoria :
diceturq illi. Ubi ÷ mors uictoria tua&¬
entes in qͥb mortalib habitat dũ dedie
in diem renouant᷑ magis magisq iustifi¬
cet: exaudiat orantes mundet tonfiten¬
tes: ut exhibeat sibi templũ immacula¬
tũ in ȩt̃num: merito dicit᷑ ñ habitare
in eis qui cognoscentes dm̃ ñ sic̃ dm̃ gli¬
ficauer̃ aut grãs eger̃. Colendo enim

Expanded text:
poterant habitatorem suum spiritum cognitiopoterant habitatorem suum spiritum cognitione percipere. Habitare autem ideo et in talibus dicitur, quia in eis occulte agit, ut sint templum eius, idque in proficientibus et proficiendo perseuefecit per lauacrum regenerationis. cum ergo hic dicat: Saluos nos fecit, tamquam salus ipsa iam data sit. quem ad modum accipiendum sit, illic exponit, ubi ait: Spe enim salui facti. agit ergo, in quibus adhuc mortalibus habitat, ipsam aedificationem habitaculi sui, quam non in ista sed in alia post hanc uitam perficit, quando obsorbebitur mors in uictoriam diceturque illi: Ubi est, mors, uictoria tuaentes, in quibus mortalibus habitat, dum de die in diem renouantur, magis magisque iustificet, exaudiat orantes, mundet confitentes, ut exhibeat sibi templum inmaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt uel gratias egerunt. colendo enim
Abbreviated transcription (Latin):
Tultũ mirabilis res.ẽ quẽ ad modũ
quorundam nondũ cognoscentiũ
dm̃ sit in habitator ds: et quorundam
cognoscentiũ ñ sit. Nec illi enim ad dem¬
plum dĩ ꝑtinent: qui cognoscentes dm̃
ñ sic̃ dm̃ głificauer̃. Aut grãs eger. łt
ad templum dĩ ꝑtinent paruuli scĩfi¬
cati sacram̃to xp̃i: regenerati spũ scõ :
qui certe ꝑ ętatem nondum postuN
cognoscere dm̃. Unde quẽ potuer̃
illi nosse nec habe: isti potuer̃ habe
notitia uerissima ac felicissima.ẽ. Neq¬
hoc in paruuł mirũ debet uideri : cum
apłs quibusdam etiam maiorib dicat.
Nescitis qr templũ dĩ estis : & sp̃s dĩ ha¬
bitat in uob: De qualib paulo ante di¬
xerat : Animał aut̃ homo ñ ꝑcipit quȩ
st̃ sp̃s dĩ. Quos etiam paruulos uocatꝰ
ñ carnis ȩtate sed m̃tis. Nitaq ꝑcipie¬
bant cogñitionem sp̃s scĩ : qui habitabat
in eis. et habitante in se spu sco. ad huc
animales nondũ sp̃ĩtuales erant: qr ñdũ

Expanded text:
ultum mirabilis res est, quem ad modum quorundam nondum cognoscentium deum sit inhabitator deus et quorundam cognoscentium non sit. nec illi enim ad templum dei pertinent, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, et ad templum dei pertinent paruuli sanctificati sacramento Christi, regenerati spiritu sancto, qui certe per aetatem nondum possunt cognoscere deum; unde, quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere notitia plenissima, uerissima, fehoc in paruulis mirum debet uideri, cum apostolus quibusdam etiam maioribus dicat: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? de qualibus paulo ante dixerat: Animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei, quos etiam paruulos uocat non carnis aetate sed mentis. non itaque percipiebant cognitione spiritum sanctum, qui habitabat in eis, et habitante in se spiritu sancto adhuc animales nondum spiritales erant, quia nondum
Abbreviated transcription (Latin):
dite & ꝑficite ł xcutite uos de loco carnali:
ꝑgite inturturem & colũbam. Aues enim
non diuisit᷑ Sed quicũq talis ꝑmanserit
et scđm quendã modĩ uitȩ aptũ earnalib uixerit
et de gremio eccłȩ ñ recesserit. et ñ fuerit
seductus ab bereticis. ut ex contraria parte
diuidat᷑: ueniet caminꝰ: & ad dexteram po¬
netur. Sine camino non. Sed si caminum
pati ñ uult: ꝑgat inturturem et colũbam.
qui potest caꝑe capiat. Si aut̃ ñ sic erit. et edi¬
ficauerit suꝑ fundam̃tũ. ligna. foenũ stipu¬
lam id.ẽ. amores scłaies fundam̃to fidei
suȩ suꝑ edificiuerit. tam̃ si infundam̃to sit
xec. ut primũ locũ ipse habeat in corde
et ei nichil omnino ante ponat᷑: portant᷑
et tales: tolerantur et tales. Ueniet caminꝰ
incendet ligna. foenũ. stipulam: ipse autẽ
inquit saluus erit: sic tam̃ quasi ꝑignem
Hoc aget caminus. Alios insinistram sepa¬
rabit : alios indexteram quodam mͦ eli¬
quabitNescitis qr tẽplum dĩ esas: ee

Expanded text:
dite, et proficite; excutite vos de loco carnali, pergite in turturem et columbam: «Aves» enim «non divisit.» Sed quicumque talis permanserit, et secundum quemdam modum vitae aptum carnalibus, et de gremio Ecclesiae non recesserit, et non fuerit seductus ab haereticis, ut ex contraria parte dividatur; veniet caminus, et ad dextram poni sine camino non poterit. Sed si caminum pati non vult, pergat in turturem et columbam. Qui potest capere, capiat. Si autem non sic erit, et «aedificaverit super fundamentum ligna, fenum, stipulam,» id est, amores saeculares fundamento fidei suae superaedificaverit; tamen si in fundamento sit Christus, ut primum locum ipse habeat in corde, et ei nihil omnino anteponatur; portantur et tales, tolerantur et tales: veniet caminus, incendet ligna, fenum, stipulam: «Ipse autem,» inquit, «salvus erit, sic tamen quasi per ignem» . Hoc aget caminus; alios in sinistram separabit, alios in dextram quodammquabit. Nescitis quia templum Dei estis, et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. Ipsũ caput ẽ fundam̃tũ Sed fun¬
dam̃tum deorsũ solet eẽ : caputꝰ iur sũ.
Intelligat scĩtas ur̃a. qd dicã Fortassis ex¬
pliccibo in nomine dñi xp̃i. Pondera
gemina st̃. Pondus enim ẽ quiddam cu¬
iusq rei uelut conantis ad locũ suum.
Hoc.ẽ. pondus. Fers lapidem manu. Pate¬
ris pondus. Premit manũ tuã : qr locũ
suũ quȩrit. Et uis uiđe quid quȩrat:
Subtrahe manũ : uenit adt̾ram : qui¬
escit in t̾rci. ꝑuenit qͦtendebat: inue̾¬
nit locũ suũ. Pondus gͦ illud motus
erat qͣsi spontaneus: sine anima: sine
sensu. Sunt alia : quȩ sursũ petunt locũ.
Nãq si aquã mittas suꝑ oleũ: ponđe
suo in ima tendit. Locũ enĩ suũ quęrit.
Ordinari quaerit : qr p̃t̃ ordinem ẽ aqͥa
suꝑ oleum. Donec eͦ ueniat ad ordinem
suum : inquietus motꝰ ẽ donec teneat
locũ suũ. Cont᷑ oleũ funde sub aqua:
uerbi gr̃a quem ad modũ si uas olei
cadat in aquã. in abssso et mari et

Expanded text:
fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim est impetus quidam cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abyssum, in mare, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad facinora noc endi. Quia dõ nocere non
potes in facinorib. inflagitiis eũ offeni¬
dis incorruptelis eum offendis: in te
illi facis inuiriam. Facis enim in iuriã
tuũ : iã nosti qͦ accedis : quid manduces:
qd bibas: ꝓnmo quẽ manduces. quẽ
quit apłs qr templũ dĩ estis: et sp̃s dĩ
habitat in uob̾: Quis quis templum dĩ
se fallat Sedforte ait aliquis. Templũ
dei animus m̃s. ẽ ñ corpus meũ. Dicit
etiã testimoniũ. Omnis caro foenũ : et
omnis claritas eius flos foeni. Infelix
int̃p̃tatio: punienda cogitatio. Foe¬
nũ dicta ẽ. caro : qr moritur. Sed qđ
ad tempus moritur : uide ut ñ resur¬
gat cũ crimine. Uis nosse aꝑtam in de
fententiam nescitis inquit idem

Expanded text:
ad facinora nocendi. Quia Deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum offendis, in te illi facis injuriam. Facis enim injuriam tuum, jam nosti quo accedis, quid manduces, quid bibas, imo quem manduces, quem quit Apostolus, quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Quisquis templum Dei se fallat. Sed forte ait aliquis, Templum Dei animus meus est, non corpus meum: adjecit etiam testimonium, Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni . Infelix interpretatio! punienda cogitatio! Fenum dicta est caro, quia moritur: sed quod ad tempus moritur, non resurgat cum crimine. Vis nosse apertam etiam inde sententiam? Nescitis, inquit idem
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. Propt̃ hanc enim habitationem
ubi ꝓcul dubio er̃a dilectionis eius ag¬
noscitur. non dicimꝰ pat̃ nr̃ qui es ubiq
cũ & hoc uerum sit. sed pat̾ nr̃ qui es in eȩł. ⁊
ut templum eiꝰ potiꝰ in oratione cõmemo¬
remus : qd et nos ipsi eẽ debemꝰ. Et in
qͣntũ sumꝰ. in tantũ ad eiꝰ societatem &
adoptionis familiam ꝑtinemꝰ. Si enim po¬
pulus nondũ factus aqualis angłis eiꝰ
ad huc in ista ꝑegrinatione dicitur tem¬

Expanded text:
gratiam. Propter hanc enim habitationem; gratiam. Propter hanc enim habitationem; ubi procul dubio gratia dilectionis ejus agnoscitur, non diximus: Pater noster qui es ubique cum et hoc verum sit; sed Pater noster, qui es in coelis : ut templum ejus potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus, et in quantum sumus, in tantum ad ejus societatem et adoptionis familiam pertinemus. Si enim populus Dei nondum factus aequalis angelis ejus, adhuc in ista peregrinatione dicitur tem
Abbreviated transcription (Latin):
pore ur̃o. Cui supplicaturus dõ locũ
scm et aptũ requiris: interiora tua munda
et omni inde mala cupiditate depulsa :
p̃para tibi incordis tui pace secretũ. Uo¬
lens intẽplo orare: in te oia: et ita age
semꝑ ut templũ dĩ sis. Ibi enim ds̃ exau¬
trlibro confatuta: non solum nullas angustias
uerũ etiam qͣndam latitudinem ĩnue¬
nisi stultissime potest non habe locum
anima impleuerit. Quaño stultius di¬
citur ullis angustiis impediri alicribi
trinitatem: ut pat̃ & filius et sp̃s sc̃s
ubq simulẽẽ non poss int Uerum illud
ẽ multo mirabilius : quod cũ ds̃ ubiq sit
plum dei estis et sp̃s dĩ habitat in uob
Unde econtrario de quibusdam ita dicix.
Quisquis autem sp̃m xp̃i non habet: hic
ñ ẽ eius Iuis porro audeat opinari : nsi
quis quis inseparabilitatem trinitatis pe¬
pat̃ aut filus. in qͦ non habitet sp̃s ses
Unde fatendum. ẽ. ubiq eẽ. dm̃ ꝑ diuinita¬
tis p̃sentiam: sed non ubiq ꝑ habitationis

Expanded text:
onis. Qui supplicaturus Deo locum aptum et sanctum requiris, interiora tua munda, et omni inde mala cupiditate depulsa, praepara tibi in cordis tui pace secretum. Volens in templo orare, in te ora; et ita age semper, ut Dei templum sis. Ibi enim Deus exau constituta non solum nullas angustias uerum etiam quandam latitudinem inunisi stultissime potest non habere locuanima impleuerit. quanto stultius dicitur ullis angustiis impediri alicubi trinitatem, ut pater et filius et spiritus sanctus ubique simul esse non possint! Verum illud est multo miplum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Unde et e contrario de quibusdam idem dicit: Quisquis autem Spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Quis porro audeat opinari, nisi quisquis inseparabilitatem penitus TrPater et Filius in quo non habitet Spiritus Unde fatendum est ubique esse Deum per divinitatis praesentiam, sed non ubique per habitationis
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ in scĩs Tu habitas in domo : quȩ si
subtracta fuerit cadis. D̃ autẽ sto ha¬
bitat in scĩs : ut si ipse ds̃ discesserit ca¬
dant. uic̃q gͦ sic poitat hm̃. ut sit
tẽplũ dĩ: non putet sic a se portaridm̃.
ut t̾reat dm̃ si se subducat. Ua illi si
se subtraxerit ds̃ : quia ipse cadet Nã
ds̃ in se ꝑmanet. In quib nos habitamꝰ :
ipsa nos continent. In quib ds̃ habr¬
tat: ipse illos continert.
rit: quasi tẽplũ dõ habitaturo ñ sibi
scĩficet et purget sp̃s sc̃s : cũ apłssẽs hirc
ostendit ipsũ ẽẽ. dm cuiꝰ nos dixe¬
rat templũ : qr ñ ait. et sp̃s dĩ scĩficat
et purgat uos ut ds̃ habitet in uob
sed ait. sp̃s dĩ habitat in uob̃. Utique
intẽplo suo ds̃ habitat. Nã quio est
tẽplũ dĩ: nisi habitaculũ dĩs uidisti
cõmemorare qđ ꝓtuli nescitis qr corpꝰ

Expanded text:
Deus in sanctis: tu habitas in domo; si Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se semper manet. In quibus nos habitamus, ipsa nos continent; in quibus Deus habitat, ipse illos continet. e purgaverit; quasi templum Deo habitaturo, non sibi, sanctificet et purget Spiritus sanctus: cum Apostolus hinc ostenderit ipsum esse Deum, cujus nos dixerat templum: quia non ait, et Spiritus Dei sanctificat et purgat vos, ut Deus habitet in vobis; sed ait, Spiritus Dei habitat in vobis. Utique in templo suo Deus habitat: nam quid est templum Dei, nisi habitaculum Dei? Vidisti commemorare quod protuli, Nescitis quia corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspeciem habitat ds̃ : uidentes eũ facie
ad faciem: Om̃s scĩ angłi : om̃s sc̃ȩ uir¬
tutes. potestates. sedes dñationes hierłm
illa cęlestis unde ꝑegrinando in gemi¬
scimus et quã desiderando oram᷑. Ibi
habitat ds̃. Iiluc leuauit iste fidem : illuc
ascendit affectu desiđando. Et ipsũ de¬
sideriũ facit animam deserere sordes
peccatoꝵ: et mundari ab omni labe
ut fiat᷑ipda caelũ : qr leuauit ođos ad euõ
qui habitat in cȩlo. Nã si cęlũ iftdcor¬
poreum qđ ocłis uidemꝰ intellexerimꝰ
eẽ. habitationem dĩ : transitura. ẽ habita¬
tio dĩ: qr cęlũ et t̾ra transient. Dein de
anteꝗ facere ds̃ cęlũ et t̾rã. ubi habitabat:
Sed dicet aliquis. Et anteꝗ facere ds̃ scos
ubi habitabat: inse habitabat ds̃. :
A pđ se habitabat: et a pđ se ẽ ds̃. It qͣnoo
dignat᷑ habitare in sc̃ĩs : non sic st̃ scĩ
domus dĩ: ut ipsa subtracta cadat ds̃
Alit̃ enim nos habitamꝰ in domo: aliter

Expanded text:
speciem jam habitat Deus, videntes eum facie ad faciem; omnes sancti Angeli, omnes sanctae Virtutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem illa coelestis unde peregrinando ingemiscimus, et quam desiderando oramus: ibi habitat Deus. Illuc levavit iste fidem, illuc ascendit affectu, desiderando: et ipsum desiderium facit animam desudare sordes peccatorum, et mundari ab omni labe, ut fiat et ipsa coelum; quia levavit oculos ad eum qui habitat in coelo. Nam si coelum istud corporeum quod oculis videmus, intellexerimus esse habitationem Dei; transitura est habitatio Dei, quia coelum et terra transient . Deinde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabat? Sed dicit aliquis: Et antequam faceret Deus sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus, apud se habitabat, et apud se est Deus. Et quando dignatur habitare in sanctis, non sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter enim nos habitamus in domo, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
Itane .uͦ. cui delignis et lapidib sa¬
lomon aedificauit tẽplũ ds̃ ẽ. et cui
templũ aedificat᷑ de m̃bris xp̃i hoc ÷¬
dem̃bris dĩ ds̃ ñ ẽ. cũ loquens de dõ
beatissimꝰ martrr stephanꝰ dixerit
Salomon dedificauit eidomũ sed sũ¬
mus ñ in manu factis tẽplis in habi¬
tat᷑ et tam̃ xẽi m̃bra qͦrum caput . ẽ

Expanded text:
Itane vero cui de lignis et lapidibus Salomon aedificavit templum. Deus est, et cui templum aedificatur de membris Christi, embris Dei, Deus non est? cum loquens de Deo beatissimus martyr Stephanus dixerit: Salomon aedificavit ei domum; sed Summus non in manufactis templis inhabitat . Et tamen Christi membra, quorum caput est
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura clamat apud apłm quȩ
dicit. Nescitis qr tẽplum dĩ estis: Sta¬
timq subiecit: Et spĩ dĩ habitat iti
uob̵. Ds̃ enim habitat intẽplo suo ñ enim
tanqͣm minister habitat sp̃s dĩ intẽplodĩ:
cũ alio loco euidentius dicat. Nescitis qr
corpora ur̃a templũ inuob̃. ẽ sp̃s sc̃i: quem
habetis adõ. et non estis ur̃i : Empti enĩ

Expanded text:
Scriptura clamat apud Apostolum qui dicit, Nescitis quia templum Dei estis? Statimque subjicit, Et Spiritus Dei habitat in vobis . Deus enim habitat in templo suo. Non enim tanquam minister habitat Spiritus Dei in templo Dei, cum alio loco evidentius dicat: Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo, et non estis vestri? Empti
Abbreviated transcription (Latin):
Quomꝰ aut̃ rex ñ ẽ cuius templũ. ẽ qͥe
suam possidet domũ: de inde cũ p̾atre
ꝓcedat: quomꝰ cũ prẽ ñ sedet ⁊ cũ ipsa
sessio ñ fit utiq cogitanda carnaliter :¬
scriptura concedit: uos uideritis. Ait
enim apłs. Cũ essemus mortui peccatis
conuiuificauit nos xt̃o : cuius gr̃a su¬
mus salui facti. et simul excitauĩt. et
simul sedere fecit incȩlestib in xp̃o iħu¬
Etipsi spũu sc̃o subtralntur a uob quisqͥs
ẽ. ille consessus. tanquã sedere cũ pade
& filio sit indignus. qui eadem sede ef¬

Expanded text:
Quomodo ergo rex non est cujus templum est, quae suam possidet domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carnaliterScriptura concedit, vos videritis. Ait enim Apostolus: Cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus in Chriet ipsi Spiritui sancto subtrahitur a vobis quisquis est ille consessus, tanquam sedere cum Patre vel Filio sit indignus, qui eadem sede ef
Abbreviated transcription (Latin):
lns sp̃s scĩ ẽ quem habetis adõ. et ñ estis
urĩ: empti enim estis p̃tio magno : continuo
secutus adiunxit. Glificate ergo dm̃ in cor¬
pore ur̃d̾. Ubi dilucide ostendit dm̃ eẽ. sp̃m
trus. ausus es m̃tiri spui sco atq osten¬
m̃titus sed dõ. Ubiq ad ẽ sp̃s sc̃s ad homines
in ȩt̾nam uitam regenerandos: & ñ. ẽ eis
dg̃: Immo .uͦ. ẽ. et ds̃ uerus ẽ quia ueri
dĩ m̃bra templũ eius. ẽ. Etutiq subiectũ ÷
templum : illi cuius ẽ. templũ. Iuomͦ¬

Expanded text:
s sancti est, quem habetis a Deo, et non estis vestri? empti enim estis pretio magno; continuo secutus adjunxit, Glorificate ergo Deum in corpore vestro . Ubi dilucide ostendit Deum esse Spirtrus, Ausus es mentiri Spiritui sancto? atque ostenomines in aeternam vitam regenerandos, et non est eis Deus! Imo vero est, et Deus verus est, quia veri Dei membra templum ejus est. Et utique subjectum est templum illi cujus est templum: quom
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii. Uesꝑa enĩ illa finis scłi : et caminꝰ
ille ueniens dies iudicu. Diuisit int̃me¬
dia illa quȩ diuisa erant: etiam caminꝰ.
Si int̃ mediũ transi it caminꝰ : alia in dex¬
teram. alia in sinistrã separauit. Sunt
gͦ quidam carnales : et tam̃ ecđȩ gre¬
mio continentur : uiuentes scđm quen¬
dam modũ suũ. Quib timemꝰ : ne sedu¬
cant᷑ ab hereticis. Quamdiu enĩ carnales

Expanded text:
judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; et caminus judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; et caminus ille, veniens dies judicii. Divisit inter media illa quae divisa erant, etiam caminus . Si inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram separavit. Sunt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae gremio continentur, viventes secundum quemdam modum suum, quibus timemus ne seducantur ab
Abbreviated transcription (Latin):
pati in hac uit᷑a. Et nostis quanta hic passi
st̃ mali: et possunt pati. Tam̃ tanta passi
st̃ : quanta potuer̃ pati et boni. Quid enĩ
quisq maleficus. latro. adult̃. sceleratꝰ
sacrilegus. ꝑtulit legib qͦd ñ ꝑtulit
martyr in confessione xei : ista gͦ quȩ
hic st̃: multo faciliora st̃. Et tam̃ uidete
quẽ admodũ ea homines ñ patiantur :
quicquid iusseris faciunt Quanto
melius faciunt qđ iubet đs: ne illa gra¬
uiora patiantur. Ques autem¬
ñ diuisit. Spĩtuales ñ haben diui¬
sionẽ: ñ cogitad scismata. Pax. ẽ in eis
Custodiunt eam in cȩteris quantũ posst̃.
Ubi in aliis deficiunt: in se tenent. Si
erit ibi inqt filius pacis: reqͥescet suꝑ
eũ pax ura. Si quominus ad uos reũtet᷑.
Nẽ. filius pacis : diuidi uoluit. Reũtet᷑
ad te pax tua : qr aues non diuisit. Uenit
et caminus. Nã consedit ibi abraham.
usq aduesꝑam: & uenit magnꝰ t̃ror diei

Expanded text:
pati in hac vita. Et nostis quanta hic passi pati in hac vita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, et possunt pati: tamen tanta passi sunt, quanta potuerunt pati et boni. Quid enim quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit martyr in confessione Christi? Ista ergo quae hic sunt mala, multo faciliora sunt: et tamen videte quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto melius faciunt quod jubet Deus, ne illa graviora patiantur? 4. venon divisit.» Spirituales non habent divisionem, non cogitant schismata: pax est in eis, custodiunt eam in caeteris quantum possunt; ubi in aliis deficiunt, in se tenent. «Si erit ibi,» inquit, «filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur» . Non est filius pacis, dividi voluit, revertetur ad te pax tua; quia aves non divisit. Veniet et caminus: nam consedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit magnus terror diei
Abbreviated transcription (Latin):
tis me st coetera quae ibi ꝓsequens qͣn¬
dam in humanitatẽ & sterilitatem. In¬
ra formidans excepta uita ista in cuiꝰ
malis plangit & gemit: rogat & dicit
dñe nem indignatione tua arguas me
Non sim int̃ilos quibus dicturus es
ite in ignem ȩt̃num. qͥ paratꝰ ÷ diabolo
et angłis eiꝰ. Neq in ira tua em̃ des me:
ut in hac uita purges me. et talem me
reddas cuiiã em̃datorius ignis non
opus sit ꝓpt̃ illos qui salui er̃: nc tam̃
quasi ꝑ ignem. Qua re: nisi qr hie
aclifieant suꝑ fundam̃tũ ligna. foenũ
stipulam: edifictireÑ aut̃ aurũ ar¬
gentũ lapides p̃tiosos et de utroque
igne securi eẽnt: non solũ de illo at̾no
qui in ȩt̃nũ cruciaturus ẽ impios
sed etiam de illo qui em̃ dabit eos qͥ ꝑ
ignem salui er Dicitur enim. Ipse aut̃
saluus erit: contemnitur illȩ ignis. Ita
plane: quã uis saluuꝑignẽ : sgrauior
tam̃ erit ille ignis . quã qͥcqͥđ potest homo

Expanded text:
tis me: et caetera quae ibi prosequens, quamtis me: et caetera quae ibi prosequens, quamdam inhumanitatem et sterilitatem inra formidans, excepta vita ista, in cujus malis plangit et gemit, rogat et dicit: Domine, ne in indignatione tua arguas me. Non sim inter illos quibus dicturus es: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Neque in ira tua emendes me: ut in hac vita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi qaedificant supra fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo qui emendabit eos qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, Ipse autem dicitur, salvus erit, contemnitur ille ignis. Ita plane quamvis salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam quidquid potest homo
Abbreviated transcription (Latin):
nis et remunerationis ultimꝰ dies: si hoc
tẽ poris int̃uallo sp̃s de functoꝵ eius modi
ignem dicunt᷑ ꝑpeti. quem ñ sentiant illi
qui ñ habuer̃ tales mores in huiꝰ corporis
uita. ut eoꝵ ligna et foenũ. et stipula con¬
sumat᷑ : Ulii .uͦ. sentiant qͥ eiꝰ modi secum
xdificia portauer̃. siue ibi tantũ. siue et
ibi. et hic. siue idõ hic ut ñ ibi. et scłaria
qͣmuis adamnatione uenialia concre¬
mantem ignem transitoriȩ tribulatio¬
nis inueniad  non redarguo: quia for¬
one tua arguas me: neq iN ira tua¬
.ili. emendes me fuiturũ ẽ enim: ut qui¬
dam in ira dei em̃dentur: et in indig¬
natione arguant᷑. Et forte ñ om̃s qui ar¬
guentur: em̃dabunt᷑. Sed tam̃ futuri st̃
in em̃datione quidam salui. futurum. ẽ.
quidem quia em̃datio nominata ẽ: Sic
tam̃ quasi ꝑignem. Futuri autem qui ar¬
guent᷑: et non em̃ dabunt᷑ Nã utiq ar¬
guet eos: quib dicit. Csuriui: et ñ de¬
distis mͥ manduccere. Sitiui : et ñ potas¬

Expanded text:
nis et remunerationis ultimus dies, si hoc temporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem dicuntur perpeti, quem non sentiant illi qui non habuerunt tales mores in huius corporis uita, ut eorum ligna et faenum et stipula consumatur, alii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt sine ibi tantum sine et hic et ibi sine ideo hic, ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia, concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forone tua arguas me, neque in ira tua emendes me. Futurum est enim ut quidam in ira Dei emendentur, et in indignatione arguantur. Et forte non omnes qui arguuntur emendabuntur: sed tamen futuri sunt in emendatione quidam salvi. Futurum est quidem, quia emendatio nominata est: sic tamen quasi per ignem. Futuri autem quidam qui arguentur, et non emendabuntur. Nam utique arguet eos quibus dicet, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non potas
Abbreviated transcription (Latin):
ppoeuam pollicentur: Qua ꝓpt̃ diligent̃
oportet attendẽ qͦmꝰ accipienda sit apłi pau¬
liilla sententia plane. ad intelligendum
difficilis. ubi ait. fundam̃tum enim aliua
nemo potest ponere p̃t̃ id qđ positũ c̃ qđ ã¬

Expanded text:
perpetuam pollicentur! Quapropter diligenter perpetuam pollicentur! Quapropter diligenter oportet adtendere, quo modo accipienda sit apostoli Pauli illa sententia, plane ad intellegendum difficilis, ubi ait: fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est,
Abbreviated transcription (Latin):
in eis de his in quibus sunt difficilia intel¬
lecti. quȩ in docti & instabiles ꝑuertunt
sic̃ & cȩteras seripturas ad propriũ suũ
interitum. Uos igit᷑ amantissimi cauete¬
p̾scientes: ne infestorum errore seducti:
decidatis acorroboratione ur̃a. Crescite¬
xẽi. Ipsi głci et nẽ et indiem ȩt̃nitatis:
Ta cob autem tam uehem̃t̃ infensus ẽ eis
qui sapiunt fidem sine oꝑib ualere ad
salutem : ut illos etiam demonib cõparet
dicens. Tu credis q̃m unus ẽ ds̃: bene facis
Et demones eredunt: & contremiscunt Quid
breuius uerus uehem̃tius dici potuit: cũ
et in euangłio legamꝰ hoc dixisse dȩmonia
cũ xp̃m filiũ dĩ confiterentur. & ab illo cor¬
ripentur qđ in p&ri confessione laudatũ
epeuid pderie ait iacobus fr̃s meisi fidẽ ui¬
cat sequis habe oꝑa autẽ non habeats nũqd
poterit fides saluare eũ : dicit etiam quia
fides sine dpib mortua ẽ Quo usq igitur
falluntur. qui de fide mortua sibi uitam

Expanded text:
e his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti atque instabiles pervertunt, sicut et caeteras Scripturas, ad proprium suum interitum. Vos igitur amantissimi, praescientes cavete, ne infaustorum errore seducti decidatis a corroboratione vestChristi. ipsi gloria et nunc et in diem aeternitatis. Iacobus autem tam uehementer infestus est eis, qui sapiunt fidem sine operibus ualere ad salutem, ut illos etiam daemonibus conparet dicens: tu credis quoniam unus est deus? bene facis; et daemones credunt et contremescunt. quid breuius, uerius, uehementius dici potuit, cum et in euangelio legamus hoc dixisse daemonia, cum Christum filium dei confiterentur et ab illo corriperentur, quod in Petri confessione laudatum est? quid proderit, ait Iacobus, fratres mei, si fidem cat se quis habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum? Dicit etiam, Quia fides sine operibus mortua est. quousque igitur falluntur, qui de fide mortua sibi uitam