comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ incipient mori. id ẽ. non ibi quȩ¬
ritur successor ubi nonerit deces¬
inquit angelis dei. nisi forte putas
qđ angeliepulis cotidianis. & uino
quote in ebrias gaudent : aut hoc
arbitraris qđ angłi uxores ducent
nichilhorũ apud angłos. Glnde
gaudent angłi nisiunde dñs ait
nescitis quia angelieorũ incȩlis¬
semꝑ uident faciẽ patris siergo ad
faciẽ patris gaudent angłi ad tale
gaudiũ tep̃para. aut simuenis meli¬
us quã uidere faciẽ doi uetalia mo¬
rituo. siuel suspicaris aliquid pulcri¬
us quã ẽ. ille a quo ẽ. om̃e pulcrum
quod tetenet : ne illud cogitare me.¬
rearis: Oñs in carneerat : & appa¬
rebat homo hominibus. Qualis appa¬
rebat : iã dixi. homo hominibus Quid
magnũ apparebat caro carni : quis¬
non habebat spetiẽ neq: decorem:
Dequo itẽ dicitur : Spetiosus forma
p̃filiis hominũ: Vt homo non habebat
speciẽ neq decorẽ : sed spetiosus for¬

Expanded text:
enim incipient mori. Id est, non ibi quaeenim incipient mori. Id est, non ibi quaeritur successor, ubi non erit deces aequales Angelis Dei . Nisi forte putas, quod Angeli epulis quotidianis, et vino quo te inebrias, gaudeant, aut hoc forte arbitraris, quod Angeli uxores habeant. Nihil eorum est apud Angelos. Unde gaudent Angeli, nisi unde Dominus ait: Nescitis quia Angeli eorum semper vident faciem Patris ? Si ergo ad faciem Patris gaudent Angeli, ad tale gaudium te praepara: aut si invenis melius quam videre faciem Dei? Vae tali amori tuo, si vel suspicaris aliquid pulchrius, quam est ille a quo est omne pulchrum, quod te teneat, ne illum cogitare mercaris. Dominus in carne erat, et apparebat homo hominibus. Qualis apparebat? Jam dixi, homo hominibus. Quid magnum apparebat? Caro carni. Quinon habebat speciem neque decorem? De quo item dicitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Ut homo, non habebat speciem neque decorem; sed speciosus for
Abbreviated transcription (Latin):
nã magnã : & cũ ad eã uolunt a uide
uenire : ieiunant. Nũ quid hoc ieui¬
niũ continentiȩ & non potius luxu¬
riȩ deputandũ ẽ : noliergo talia
sꝑaretibi danda adõ. qualia hic te¬
iubet contẽpnere  Haec enĩ sꝑabans
iudȩi : idõ turbabantur in illa questi¬
one : Nã & ipsi resurrectionẽ sꝑabaNt:
sed tales uoluptates corporis sesꝑanT
resurrecturos: quales hic amant:
Idõ cũ eis p̃poneretur questio illa
a saduceis qui ñ credunt resur rec¬
tionẽ de illa muliere quȩ nupsit
septẽ fr̃ibus sibi met succedentibus.
cuius eorũ inresurrectione erit
uxor : deficiebant & respondere
non poterant : At uero dño quando
ẽ proposita quia nobis resurrectio
talis ꝓmittitur . non qua repetant᷑
huius modi uoluptates. sed qua
aeterna de ipso dõ gaudia cõparen¬
tur: Respondit dñs &ait: Erratis
nescientes scripturas. neq: uirtu¬
tẽ dei. In resurrectione autẽ nee
nubent . neq uxores ducent: Non

Expanded text:
nam magnam, et cum ad eam volunt avidi venire, jejunant: numquid hoc jejunium continentiae, et non potius luxuriae deputandum est? Noli ergo talia sperare tibi danda a Deo, qualia hic jubet contemnere. Haec enim sperabant Judaei, ideo turbabantur in illa quaestione. Nam et ipsi resurrectionem sperant, sed ad tales voluptates corporis se sperant resurrecturos, quales hic amant. Ideo cum eis proponeretur quaestio illa a Sadducaeis, qui non credunt resurrectionem, de illa muliere quae nupsit septem fratribus sibimet succedentibus, cujus eorum in resurrectione erit uxor, deficiebant, et respondere non poterant. At vero Domino quando est proposita, quia nobis resurrectio talis promittitur, non qua repetantur hujusmodi voluptates, sed qua aeterna de ipso Deo gaudia comparentur, respondit Dominus, et ait: Erratis nescientes Scripturas, neque virtutem Dei: in resurrectione enim neque nubent, neque uxores ducent: non
Abbreviated transcription (Latin):
qui ãbulant ꝑ eam. Quã arta & angus¬
quitolerant tribulationes. qui tole¬
rant tẽptationes. qui in istis om̃ibus
molestiis non deficiunt. qui non ad ho¬
rã gaudent aduerbũ & in tẽpore
tribulationis tanquã orto sole ares t¬
cunt : sed habent radicẽ caritatis.
sol exortus fuerit nonce urat. sed
nutriat : Haec omĩa uener̃ suꝑ nos.
& oblitinonsumus te. & miq: nonegi¬
mus intestamento tuo. & non reces¬
sit retro cornostrum: Sed quia haec
om̃ia inter tribulationes facimus.
iã mangusta uia ambulantes. decli
exaltabis nos in loco fortitudinis:
Et operuit nos umbra mortis Haec
enĩ mortalitas umbra mortis est:
Cleramors ẽ dãpnatio cũ diabo lo:¬

Expanded text:
qui ambulant per eamqui ambulant per eamQui tolerant tribulationes, qui tolerant tentationes, qui in istis omnibus molestiis non deficiunt; qui non ad horam gaudent ad verbum, et in tempore tribulationis tanquam orto sole arescunt , sed habent radicem charitatis,sol exortus fuerit, non te urat, sed nutriat. Haec omnia venerunt super nos, et obhti non sumus te, et inique non egimus in testamento tuo, et non recessit retro cor nostrum. et decomnia inter tribulationes facimus, jam in angusta via ambulantes, declinexaltabis nos in loco fortitudinis. Et operuit nos umbra mortis. Haec enim mortalitas umbra mortis est. Vera mors est damnatio cum diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
te : Et iniq: non egimꝰ intestam̃ totuo
Et non reces sit retrocornrm. & decli¬
nasti semitas nrãs deuiatua Ecceest
intellectus quia non recessit retro
cornr̃m. quia oblitinonsumꝰ te. quia
iniq: nonegimꝰ intesta m̃to tuo positi
inmagnis tribulationibus & ꝑse cu¬
tionibus gentiũ. declinastisemitas
nr̃as deuia tua : semite enĩ nr̃ȩ erant
in pros peritatibus tẽporaliũ: Tulis¬
ti semitas nr̃as deuia tua : & osten¬
disti nobis quã arta & angusta uia ẽ.
quȩ ducit aduitã: Et declinasti semi¬
tas nrãs deuia tua. Quid ẽ declinasti
semitas nrãs deinatua : tanquã dice¬
ret nobis in tribulatione positiestis.
multa patimini: Multa quȩ amaba¬
tis in hoc scło amisistis. sed non uos di¬
misi inuia quã angustã uos doceo
latas semitas quȩ rebatis. quid uobͥ
dico: hacitur aduitã sẽpiternam:
Qua uultis ambulare : Ad mortem
ꝑgitis. quã lata & spatiosa uia est
quȩ ducit ad interitũ. & multisunt

Expanded text:
e? Et inique non egimus in testamento tuo: et non recessit retro cor nostrum: et declinasti semitas nostras de via tua. Ecce est intellectus, quia non recessit retro cor nostrum, quia obliti non sumus te, quia inique non egimus in testamento tuo, positi in magnis tribulationibus et persecutionibus gentium. Declinasti semitas nostras de via tua. Semitae enim nostraein prosperitatibus temporalium rerum: tulisti semitas nostras de via tua, et ostendisti nobis quam arcta et angusta via est quae ducit ad vitam. Et declinasti semitas nostras de via tua. Quid est, declinasti semitas nostras de via tua? Tanquam diceret nobis, In tribulatione positi estis, multa patimini, multa quae amabatis in hoc saeculo, amisistis: sed non vos dimisi in via, quam angustam vos doceo. Latas semitas quaerebatis: quid vobis dico? Hac itur ad vitam sempiternam: qua vultis ambulare, ad mortem pergitis. Quam lata et spatiosa via est quae ducit ad interitum, et multi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
notus fit sibi. & dicitur di cognouisse
qđ illũ fecit nosse : Nũ quid petrus
nouerat se quando dix̃ medico. tecũ
ero usq ad mortẽ ⁊ medicus noue¬
rat uena inspecta quid a geretur
inegroto egrotus ñ nouerat:
uenit accessio tẽptationis : et ꝓ¬
bauit medicꝰ sententiã suã ꝑdidit

Expanded text:
notus fit sibi; et dicitur Deus cognovisse, notus fit sibi; et dicitur Deus cognovisse, quod illum fecit nosse. Numquid Petrus noverat se, quando dixit medico: Tecum sum usque ad mortem ? Medicus noverat, vena inspecta, quid intus ageretur in aegroto; aegrotus non noverat. Venit accessio tentationis; et probavit medicus sente
Abbreviated transcription (Latin):
mus manus nrãs addm̃ alienũ : Non¬
ne ds̃ requiret ista : ipse enĩ nouit
abscondita cordis: Nouit & requirit:
Sirequirit occulta cordis. quid ibi fa¬
cit nonne ds̃ requiret ista : nouit
in se. requirit propternos & enĩ
idõ requirit aliquando ds̃. & dicit
tibi in notescere Quid facit tibi in no¬
tescere  opus suum tibi dicit. non cog¬
nitionẽ suã. Dicimꝰ plorũq letus dies
quando serenus ẽ: Nũ quid ipse dies
gaudet : sed gaudentẽ dicimꝰ : quia
gaudentes nos facit Et dicimꝰ triste
cȩlũ. Noneñ ullus talis sensus innu¬
uidentes cȩli faciẽ c̃tristantur : Aris¬
tedicitur qđ tristes facit: Sic et ds̃
cognos ceredr̃ : quando cognos cen¬
tes facit. Ds̃ dicit adabrabã Nunc
cognoui quiatimes dm̃ Ante non
cognouerat: sed ipse abrabã secũ cog¬
nouit : quia in ipsa tribulatione ip¬
se sibi innotuit : Plerũq: enĩ homo
ad illũ interrogatio exdiuina dis¬
pensatione : & ꝑ interrogationem

Expanded text:
Nonne Deus requiret ista? Ipse enim novit occulta cordis. Novit, et requirit: si novit occulta cordis, quid ibi facit? Nonne Deus requiret ista? Novit in se, requirit propter nos. Etenim ideo requirit Deus aliquando, et dicit sibi innotescere, quod facit tibi innotescere. Opus suum tibi dicit, non cognitionem suam. Dicimus plerumque, Laetus dies, quando serenus est: numquid ipse dies gaudet? Sed gaudentem dicimus, quia gaudentes nos facit. Et dicimus, Triste coelum. Non enim est ullus talis sensus in nuvidentes coeli faciem contristantur, triste dicitur, eo quod tristes facit. Sic et Deus cognoscere dicitur, quando cognoscentes facit. Deus dicit ad Abraham: Nunc cognovi quia tu times Deum . Ante non cognoverat? Sed ipse Abraham se non cognovit: quia in ipsa tentatione ipse sibi innotuit. Plerumque enim homo ad illum interrogatio ex divina dispensatione, et per interrogationem
Abbreviated transcription (Latin):
onis nimiȩ michi uidetur exp̃ssis se:
quia quando quis quis se prosternit. he.¬
ret interrauent̃ eiꝰ. Quis quis enĩitahu¬
miliatur ut genua figat: ad huc habet
quod humilietur : Quis quis autẽ sic hu¬
miliatur. ut hereat in terra uenter
eiꝰ : ultra quo humilietur non habet:
Sienĩ ultra uoluerit : iã nonerit hu.¬
miliare . sed obruere : hoc ergo forsi¬
tan dixerit. nimiũ humiliatisumꝰ in hoc
puluere : ultra quobumiliemurnon
babemus. Iãsiꝑuenit usq ad sũmum
brimuiliatio : ueniat & miseratio. Anfor¬
te fr̃s eos plangit a eccła uoceista qͥb:

Expanded text:
onis mihi videtur expressisse, qua quisque quando se prosternit, haeret in terra venter ejus. Quisquis enim ita humiliatur ut genua figat, adhuc habet quo humilietur: quisquis autem sic humiliatur ut haereat in terra venter ejus, ultra quo humilietur non habet. Si enim ultra voluerit, jam non erit humiliare, sed obruere. Hoc ergo forsitan dixerit: Nimium humiliati sumus in hoc pulvere, ultra quo humiliemur non habemus: jam pervenit usque ad summum humiliatio, veniat et miseratio. 25. An forte, fratres, eos plangit
Abbreviated transcription (Latin):
mea : Non dix̃ fodient & dinumera¬
bunt. Ipsi uero c̃siderauer̃ & c̃spexe¬
r̃me  non dix̃ c̃siderabunt & aspici¬
ent. Diuiser̃ sibi ues tim̃ta mea : non
dix̃ diuident. O mĩa ista tanquã p̃te¬
rita dicunt᷑ cũ futura sint: quia deo
& futura tã certas: tanquã p̃terita.
futura incerta sunt: Nouimꝰ enĩ aliqͥd
ac cidisse. & ñ potest fieri ut non acci¬
derit. qđ accidit Da ꝓphetã cũ cer¬
tũ sit futurũ quã tibi pꝰreteritũ. &
quã tibi qđ meministifactũ. non po¬
test fieri ut ñsit factũ. tam̃ ille
quinouit futurũ ñ potest fueri
ut ñ fiat Idõ de securitate dicun

Expanded text:
mea: non dixit, Fodient, et dinumeramea: non dixit, Fodient, et dinumerabunt. Ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me: non dixit, Considerabunt et conspicient. Diviserunt sibi vestimenta mea : non dixit, divident. Omnia ista tanquam praeterita dicuntur, cum futura sint; quia Deo et futura tam certa sunt, tanquam praeterita a sunt; quae futura, incerta sunt. Novimus enim aliquid accidisse, et non potest fieri ut non acciderit quod accidit. Da prophetam cui tam certum sit futurum quam tibi praeteritum: et quam tibi quod meministi factum, non potest fieri ut non sit factum, lam illi quod novit futurum, non potest fieri ut non fiat. Ideo de
Abbreviated transcription (Latin):
nos: Ergo patres nr̃i indicauer̃ nobis
opꝰ qđ operatus es in diebus eorũ. indie.¬
bus antiquis. Quia manus tua gt̃s disꝑ¬
& plantastieos: Ista p̃teritas De futu¬
ro uero quid erit : inte inimicos nrõs
uentilabimꝰ. Tleniet tẽpus quan do
om̃s immici xpĩanorũ sicut palea uen¬
tilentur. sicut puluis uentilentur. &
de terra proicientur: Ergo & p̃terita.
sic nobis sunt narrata & futura talia
p̃nuntiata. in medio p̃sentium quare
laboramꝰ. nisi intellec tufiliis chore:
Inte inimicos nrõs uenti labimꝰ cornu.¬
& in nomine tuo sꝑnemꝰ insurgentes
gladio suo: Et gladius m̃s nonsaluũ
ti defuturo dicitur Sed idõ tanquã p̃te¬
ritũ dicitur : quia certũ ẽ. tanquã fac¬
tũ sit Intendite quare pleraq ꝓphetȩ
ita dicunt tanquã p̃terita sint cũ p̃num¬
tientur futura non facta : Nã & de ip
sodño futura passio p̃nuntiabatur :¬
& tam̃ foder̃ inquit manus meas et
pedes meos : dinumerauer̃ omia ossa

Expanded text:
mus. Ergo patres nostri indicaverunt nobis opus quod operatus es in diebus eorum, et in diebus antiquis: quia manus tua gentes dispet plantasti eos. Ista praeterita sunt: de futuro vero quid erit? In te inimicos nostros ventilabimus: veniet tempus quando omnes inimici Christianorum, sicut palea ventilentur, sicut pulvis ventilentur, et de terra projiciantur. Ergo si et praeterita sic sunt nobis narrata, et futura talia praenuntiata; in medio praesentium quare laboramus, nisi in intellectum filiis Core? In te inimicos nostros ventilabimus: et in nomine tuo spernemus insurgentes gladio suo. Et gladius meus non salvuti de futuro dicitur: sed ideo tanquam praeteritum dicitur, quia tam certum est quasi factum sit. Intendite quare pleraque Prophetae ita dicunt tanquam praeterita sint, cum praenuntientur futura, non facta. Nam et de ipso Domino futura passio praenuntiabatur, et tamen, Foderunt, inquit, manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa
Abbreviated transcription (Latin):
etiã scĩs eiꝰ quos ꝑsequi. quos tenere.
quos inludere . quos tradere. quos
ex probrantis & obloquentis hoc
ẽ. a uoce insultantiũ. & crim̃ miebi
omia crimina delebuntur : A uoco
ex probrantis & obloquentis. id est
contrame loquentis: A facie inimi¬
ci & ꝑsequentis Et quis hic intellec¬
tus :: quȩ p̃terita dicta s̃ non in no¬
bis fient quȩ futura sꝑantur ñ ap.¬
parene : Preterita in magna gła
tua eductus populus de aegipto.
liberatꝰ a ꝑsequentibus ductus ꝑ gen¬
tes. expulsis gentibus collocatus
in regno. Quid futura : Educendꝰ

Expanded text:
tis ejus, quos persequi, quos tenere, quos illudere, quos tradere, quos affligere, quos exprobrantis et obloquentis: hoc est, a voce insultantium et crimen mihi omnia crimina delebuntur. A voce exprobrantis et obloquentis, id est, contra me loquentis. A facie inimici et persequentis. Et quis hic intellectus? Quae praeterita dicta sunt, non in nobis fient: quae futura sperantur, non apparent. Praeterita: in magna gloria tua eductus est populus de Aegypto, liberatus a persequentibus, ductus per gentes, expulsis gentibus collocatus in regno. Quae futura? Educendus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. fecer̃ numerũ magnũ quẽ time¬
rent ꝑ secutores. & cessarent per¬
secutiones : Ende : quia exsurrex̃
xp̃c ingentibus. qui illis ante non
credentibus dormiebat. Exsurge
uisceris in opiã nr̃am. & cribulationẽ¬

Expanded text:
Christum, fecerunt numerum magnum, quem timeChristum, fecerunt numerum magnum, quem timerent persecutores, et cessaverunt persecutiones. Unde? Quia resurrexit Christus in gentibus, qui illis ante non credentibus dormiebat. Exsurge,visceris inopiam nostram, et tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
nonne magis uidetur illedor mire.¬
& uela reuelare quitalia loquitur
exurgequare obdormis dñe : Res¬
pondit tibi Nouiquid dicã. scio quia
non dormit quicus todit is rł. Sed
tam̃ martires clamant. ex surge
quare dormis dñe O d ñe ihu occi¬
sus es dormistiinpassione. iã nob
resurrexisti: Nouimꝰ enĩ quia¬
resurrexistinobis Rentes quȩ
nos ꝑ secuntur. mortuũ teputant.
resurrexis se ñ credunt Ex surge
ergo & illis quaredormis: non nobis
sed illis: Sienĩ iãte illi crederentre.¬
surrexis se. nũ quid eos qui intecre¬
dunt ꝑ sequi poterant : sed quare
ꝑsecuntur dele. occide nescio qͦs
qui credider̃ inte. nescioquẽ male
mortuũ : Adbuc eis dormis. exsur¬
ge. intelligant quia resurrexisti.
& quies cant: Deniq factũ ẽ dũmo¬
riuntur martires. & ista dicunt et
dormiunt : & excitant xp̃m uere
mortuũ dormitationibus eorum
est creditus ẽ resurrexisse. Ita
paulatim & ipsi credendo c̃uersi ad

Expanded text:
Nonne magis dicetur ille dormire,Nonne magis dicetur ille dormire, et halare, qui talia loquitur, Exsurge, quare dormis, Domine? Respondet tibi, Novi quid dicam: scio quia non dormit qui custodit Israel : sed tamen martyres clamant, Exsurge, quare obdormis, Domine? O Domine Jesu! occisus es, dormisti in passione, jam nobis resurrexisti. Novimisti? Gentes quae nos persequuntur, mortuum te putant, resurrexisse non credunt. Exsurge ergo et illis. Quare dormis, non nobis, sed illis? Si enim jam te illi crederent resurrexisse, numquid eos qui in te crederent persequi poterant. Sed quare persequuntur? Dele, occide nescio quos, qui crediderunt in te nescio quem male mortuum? Adhuc eis dormis: exsurge ut intelligant quia resurrexisti, et quiescant. Denique factum est dum moriuntur martyres, et ista dicunt, dormiunt, et excitant Christum vere mortuum dormitionibus eorum; est, creditus est resurrexisse: ita paulatim et ipsi credendo conversi ad
Abbreviated transcription (Latin):
nouit occulta: Quȩocculta : Qm̃
propterte inquit mortificamur
totadie : deputatisumꝰ uelut oues
occisionis Potes eñĩ uide re homi¬
nẽ mortificare hominẽ quare
mortificetur nescis: ds̃ hoc nouit:
Res in occulto ẽ: sed dicit mibiali¬
quis: Ecceꝓ nomine xp̃i detinetur
nom̃ xp̃i conficetur : Quare non
& heretici nom̃ xpi conficentur
& non tam̃ propter ipsum mori¬
untur : Prorsus in ipsam a eccłam
catholicã dicã Putatis de fuis se.
aut de eẽ posse. qui causa humanȩ
głȩ paterentur : Sideessent
huius modibomines : non diceret
apłs: Sitradidero corpus meum
ut ardeã. caritatẽ autẽ non habe¬
am : nichil michi prod est Sciebat
ergo eẽ posse quos dã qui hoc iac¬
tatione facerent ñ dilectione:
nos non possumꝰ. Ipse solus potest
iudicare : quino uit occulta cordis.
qm̃ propt̃te mortificamur tota
die : deputatisumꝰ uelut oues occi¬
sionis Iã dixihinc etiã apłm paulũ
tes timonium posuisse ad exhor¬

Expanded text:
it occulta? quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis: Ecce pro nomine Christi detinetur, nomen Christi confitetur. Quare non et haeretici nomen Christi confitentur, et non tamen jam propter ipsum moriuntur? Prorsus in ipsa Ecclesia, dicam, catholica, putatis defuisse aut deesse posse, qui causa humanae gloriae paterentur? Si deessent hujusmodi homines, non diceret Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Sciebat ergo esse posse quosdam qui hoc jactatione facerent, non dilectione. nos non possumovit occulta cordis. Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Jam dixi, hinc etiam apostolum Paulum testimonium posuisse ad exhor
Abbreviated transcription (Latin):
mis terio tuo fuerint. quã uis reuela.¬
tam̃ inspeculo seuide redixer̃ & ine.¬
nigmate. seruare autẽ uisionem in.
futurũ facie adfaciẽ. quando uene.¬
rit qđ ipse apłsait : Mortue nĩ estis
& uita ur̃a abscondita ẽ. cũ xp̃o indeo

Expanded text:
mysteria tua viderint, quamvis reveltamen in speculo se videre dixerunt et in aenigmate: servari autem visionem in futurum facie ad faciem , quando venerit quod ipse Apostolus ait: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
beneplaceres meis. ut quis quis eos
at tolleret quomodo cũ eis agere¬
erattunc. alt̃ erat nunc : ab sit :
es : Lẽpora mutata uideo : creator
tẽporũ ñ mutatur Tues ipse rexm̃s
& ds̃m̃s Tume soles ducere. Tume so¬
les regere : tumichisoles subuenire :
Q inmandas salutẽ iacob Quidẽ. qui
es. occultus es. nec ꝑ hoc quod es int̃¬
fuistipatribus ut facie ad faciem
teuiderent Tam̃ ꝑ quã libet creatu¬
rã tumandas salutẽ iacob Et enĩ illa
insio facie ad faciẽ liberatis in resurrec

Expanded text:
bene placeres in eis, ut quisquis eos bene placeres in eis, ut quisquis eos attenderet quomodo eum eis agereerat tunc, et alter est nunc? Absit. es. Tempora mutata video, creator temporum non mutatur. Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu me soles ducere, tu me soles regere, tu mihi soles subvenire. Qui mandas salutem Jacob. Quid est, Qui es, occultus es, nec per hoc quod es interfuisti patribus, ut facie ad faciem te viderent; tamen per quamlibet creaturam tu mandas salutem Jacob. Etenim illa visio facie
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. inme : hacc ergo nobis indi¬
cauer̃ patres nr̃i Manus tua gentes
dis ꝑdidit & plantastieos infirmasti
populos & expulistieos: Id ẽ. populos
expulisti de terra sua : ut istos intro¬
duceres atq plantares. eorũ que
idõ illi ista potuer̃ : quia fortes erant.
quia p̃liatores. quia inuicti. quia exer¬
citati quiabellicosi : ab sit: Non hoc
indicauer̃ nob̵ patres nr̃i : non hoc
habet scriptura Sed quid habet nisi
chiũ tuũ ipse filius tuus . & inlumina¬
tio uultꝰ tui Sed quid ẽ. hoc quia talib
signis eis ad fuisti. ut p̃sens intellige¬
reris : nũquid enĩ quando nobis ali¬
quo mira culo ds̃ ad est. faciẽ ipsius
oculis nr̃is uidemꝰ sed effectu mira.¬
culi suã p̃sentiã insinuat hominibris.
Deniq om̃s quimirantur adhuius mo¬
difacta . qͥd dicunt : uididm̃ p̃sentẽ
Seddextera tua & brachiũ tuum.
& illuminatio uultus tui : qm̃ cõpla¬
cuistimeis: hoc ẽ sic cũ eis egisti: ut

Expanded text:
scriptum est in me? Haec ergo nobis indicaverunt patres nostri. Manus tua gentes disperdidit, et plantasti eos; infirmasti populos, et expulisti eos: id est, populos expulisti de terra sua, ut istos introduceres atque pilli adeo ista potuerunt, quia fortes erant, quia pcitati, quia bellicosi? Absit. Non hoc indicaverunt nobis patres nostri, non hoc habet Scriptura; sed quid habet, nisichium tuum, ipse Filius tuus. Et illuminatio vultus tui: quid est hoc? Quia talibus signis eis affuisti, ut praesens intelligereris. Numquid enim quando nobis Deus aliquo miraculo adest, faciem ipsius oculis nostris videmus? Sed effectu miraculi suam praesentiam insinuat hominibus. Denique omnes qui mirantur ad hujuscemodi facta, quid dicunt? Vidi Deum praesentem. Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui: quoniam complacuisti in eis: hoc est, sic cum eis egisti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& grã nominatur : quia gratis datur:
Exigitur ergo ate : ut et tue ũgra.
tis colas : Nonquia dat corporalia :
sed quia prestat aeterna: Sed ipsa
aeterna uide nealit̃ cogites. & cogi¬
tando aet̃na carnalit̃. nichilominus
dm̃ non gratis colas Quid enĩ siideo
colis deũ. quiadat tibi fundũ non eũ
culturus es. quia tollit tibi fundum
sed fortedicis Idõ colã eũ. quia dabit
michi uillã : non tam̃ tẽporalem:
Nicil ominꝰ corruptã ad huomentẽ
geris: amore enĩ castononcolis.
adhuc mercedẽ expetis: Ea enim
uis habere in futuro scło quȩ hic
neces se ẽ relinquas: Mutare uis
uoluptatẽ carnalẽ non ãputare

Expanded text:
et gratia nominatur, quia gratis datur. et gratia nominatur, quia gratis datur. Exigitur ergo a te, ut et tu gratis eum colas: non quia dat temporalia, sed quia praestat aeterna. 16. Sed ipsa aeterna vide ne aliter cogites, et cogitando aeterna carnaliter, nihilominus Deum gratis non colas. Quid enim? Si ideo colis Deum, quia dat tibi fundum, non eum culturus es, quia tollit tibi fundum? Sed forte tu dicis: Ideo eum colam, quia dabit mihi villam, non tamen temporalem. Nihilominus adhuc corruptam mentem geris: amore enim casto non colis, adhuc mercedem expetis. Ea enim vis habere in futuro saeculo, quae hic necesse est derelinquas: mutare vis voluptatem carnalem, non amputare
Abbreviated transcription (Latin):
terã. iniqui adsinis trã. dãpnandi iniqͥ
cũ diabolo meterna pena. accipiendũ
regnũ axp̃o cũ scĩs in sempi ternum
Iꝯaec futura. illa p̃terita . In medio qͥde
tribulationes. Quare : ut appareat
animꝰ colens dm̃ quantũ colat deum.
ut uideatur utrũ gratis colat dm̃. a qͦ
salutẽ gratis accip̾it. Sienĩ tibidicat
deus quid m de disti ut facerẽte : cer¬
tesi factus ꝓmeruiscime non me pro¬
merueras ante quã facerẽte : Quid
dicturisumꝰ ei qui primo gratis nos
fecit : quiabonus ẽ non quia aliquid
meruimꝰ. De inde de ipsa reparatione
de secinda natiuitate quid dicturi sumꝰ
merita nra fecisse. ut nobis illa ꝑpe.¬
tua mit teretur ad nõ. Absit Sime¬
rita nr̃a aliquid facerent : ad dãpna¬
tionẽ nr̃am ueniret: Nouerit ille
ad inspectionẽ meritorũ : sed adre¬
mis sionẽ peccatorũ: Non fuisti & fac¬
tus es. qrud dedistidõ : malus fuis ti
& liberatus es: Quid dõ dedisti: quid
non abeo gratis accepisti: merito

Expanded text:
damnandi iniqui cum diabolo in aeterna poena; accipiendum regnum a Christo cum sanctis in sempiternum. Haec sunt futura, illa praeterita. In medio quid? Tribulationes. Quare? Ut appareat animus colens Deum, quantum colat Deum; ut videatur utrum gratis colat eum a quo salutem gratis accepit. Si enim tibi dicat Deus, Quid dedisti mihi ut facerem te? Certe si factus promeruisti me, non me promerueras antequam facerem te. Quid dicturi sumus ei, qui primo gratis nos fecit, quia bonus est, non quia aliquid meruimus? Deinde de ipsa reparatione, de secunda nativitate quid dicturi sumus? Merita nostra fecisse ut nobis illa salus perpetua mitteretur a Domino? Absit. Si merita nostra aliquid facerent, ad damnationem nostram venirat. Non venit ille ad inspectionem meritorum, sed ad remissionem peccatorum. Non fuisti, et factus es: quid Deo dedisti? Malus fuisti, et liberatus es: quid Deo dedisti? Quid non ab eo gratis accepisti? Merito
Abbreviated transcription (Latin):
SADRUUS NOSTRIS
audiuimꝰ : patres nr̃i
adnuntiauer̃ nobis
pus quod operatus
es indiebus eorũ :
indiebus antiquis: Ad mirans quare
inistis diebus tanquã deseruerit eos
quos in passionibus exercere uolue¬
rit: recolit p̃terita quȩ audierunt
a patribus tanquã dicentes Non ea
quȩ patimur nobis retuler̃ patres
nr̃i : nã & in illo psalmo hoc dixit:
homo. obꝓbrium hominũ & ab iectio

Expanded text:
nostris audivimus; patres nostri annuntiaverunt nobis, opus quod operatus es in diebus eorum, et in diebus antiquis. Admirantes quare in istis diebus tanquam deseruerit eos quos in passionibus exercere voluerit, recolunt praeterita quae audierunt a patribus, tanquam dicentes: Non ea quae patimur nobis retulerunt patres nostri. Nam et in illo psalmo hoc dixit: homo, opprobrium hominum, et abjectio
Abbreviated transcription (Latin):
Et siergo patres nr̃i tunc nonte uider̃
faciead faciẽ scđm quodestu: etiam
Nonsolũ ꝑte ad esset. sed ꝑ quãcũq
creaturã tuã ad fueris. tumandas ut.
hoc fiat ꝓsalute seruorũ tuorũ qđ fa¬
ciunt quib: mandas Cũ ergo tuipse
tes ia cob ⁊ quareista nunc patimur:
nobis : defuturo autẽ non ẽ. tale aliqͥd

Expanded text:
Etsi ergo tunc patres nostri non te viderunt facie ad faciem secundum quod tu es, etiamsNon solum per te ades, sed per quamcumque creaturam affueris, tu mandas, ut fiat hoc pro salute servorum tuorum, quod faciunt quibus mandas. Tu tem Jacob, quare ista nunc patimur? nobis, de futuro autem non est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
bilationibus eorum Nũ quid enĩ
quando fugiebant xp̃iani ꝑ sequen¬
tibus inimicis idolatris. flebant
congregationes & iubilationes
dõ Nũquid concinnebantur
himnide aecclesiis dei quisolen
ipaco c̃cinni. dulciq conuentu
fraternitatis dĩ auribus ꝑsonare:
Et non fuit multitudo in iubilationi¬
bus eorũ. Posuis tinos in obprobriũ¬
bis qui incir cuitu nr̃o sunt: Posuisti
nos insimilitudinẽ innationibus:¬
Quid ẽ. insimilitudinẽ: quando male¬
dicentes homines similitudinẽ dant
de eo quẽ detestantur: Sic moriaris.
sic puniaris: Quanta tunc dicta s̃ taliar
sic crucifigeris. hodieq nonde sunt
hostes Illi ipsi uidei c̃tra quos quan¬
do defendimus xp̃m. dicunt nobis
sic moriaris sicut & ille : Nonenĩ illã
mortẽ intulis sent : nisi eos modo mo¬
riuehement̃ exhorruis sent. Aut
quid mis teruhaberet simntelligere
potuis sent Cȩcus quando inungui¬
tur. colliriũ inmanu medici ñ uidet

Expanded text:
bilationibus eorum. Numquid enim bilationibus eorum. Numquid enim quando fugiebant Christiani persequentibus inimicis idololatris, fiebant congregationes et jubilationes Deo? Numquid concinebantur hymni de ecclesiis Dei, qui solent in pace concini, dulcique concentu fraternitatis Dei auribus personari? Et non fuit multitudo in jubilationibus eorum. his qui in circuitu nostro sunt. Posuisti nos in similitudinem in nationibusQuid est, in similitudinem? Quando maledicentes homines similitudinem dant de eo quem detestantur: Sic moriaris, sic puniaris. Quanta tunc dicta sunt talia? Sic crucifigaris. Hodieque non desunt hostes Christi, illi ipsi Judaei, contra quos quando defendimus Christum, dicunt nobis: Sic moriaris quomodo ille. Non enim illam mortem intulissent, nisi eo modo mori vehementer exhorruissent; aut quid mysterii haberet, si intelligere potuissent. Caecus quando inunguitur, collyrium in manu medici non videt.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i eibi ẽ. quifacturus ẽ. omia
quȩ nobis reuelauit ꝑ sp̃m suum:
nũ quid mutatus. ẽ sed in intellec¬
tufiluis chorȩ fiunt haec. Aliquid
enĩ intelligere debemus quare nos
ista omia medio tẽpore pati uoluit:
Quȩ om̃ia: Nunc autẽ reppulis¬
d & c̃fudistinos : & nonegredieris
ds̃ in uirtutibus nr̃ĩs: Pro cedimus
ad inimicos nrõs. & tu nobis cũ non
ocedis : uidemus eos. p̃ualent illi
& nos inualidisumus Obi ẽ. illa
uirtus tua : ubiẽ dexteratua & po¬
tentia : ubi mare sic catũ : ubi aegip¬
tiiꝑsequentes fluctibus obruti.ꝰ
Ubi ama leth resistens signo crucis
quasi illi antesint nos retro. illi
iictores nos uicti deputemur.
Et qui oder̃nos diripiebant sibi
sis tinos: Anationibuꝰ manducati
sumus Ihisignificantur quisic pas¬
sisunt : ut incorpꝰgentiũ uerteren¬
tur: Plangit enĩ eos aeccła tanꝗ
populũ tuũ sine p̃tio Uidimus enĩ
quos dedisti : non uidemꝰ quos acce.¬
pisti Bt non fuit multitudo in ni¬

Expanded text:
facturus est omnia quae nobis revelavit per Spiritum suum? Numquid mutatus est? Sed in intellectum filiis Core fiunt haec. Aliquid enim intelligere debemus, quare nos ista omnia medio tempore pati voluit. Quae omnia? Nunc autem repulisti et confudisti nos: et non egredieris Deus in virtutibus nostris. Procedimus ad inimicos nostros, et tu nobiscum non procedis: videmus eos, praevalent illi, et nos invalidi sumus. Ubi est illa virtus tua? ubi est dextera et potentia tua? ubi mare siccatum? ubi Aegyptii persequentes fluctibus obruti ? ubi Amalech resistens, in crucis quasi illi ante sint, nos retro; illi victores, nos victi deputemur. Et qui nos oderunt, diripiebant sibi: sisti nos: a nationibus manducati sumus. Hi significantur qui sic passi sunt, ut in corpus gentium verterentur. Plangit enim eos Ecclesia, tanquam tio. Vidimus enim quos dedisti, non vidimus quid accepisti. Et non fuit multitudo in ju
Abbreviated transcription (Latin):
tellex̾ cõparatus ẽ. ium̃tis insipienti¬
bus. & similis factus. ẽ. illis. Clos autẽ
considerate frs homines factos adima¬
ginẽ & similitudinẽ dĩ. Imago dĩ intꝰ ẽ
Non ẽ incorpore non ẽ mauribus istis
quas uidetis & oculis & naribus & pa¬
lato & manibus & podibus Sed & fac
tamens. ubi ẽ intellectus :  ubi est
mens : ibiratio inuigilande uerita¬
tis. Ubi ẽ. fides : ubi ẽ. spes urã : ubi
ẽ karitas ur̃a  Ibi habet ds̃ imaginẽ
suam. uel ubi intelligitis & udetis
quia ista transeunt: quia sic dix̃ in alio
psalmo Quã quã in imagine ambulȩt
homo : tam̃ uane cõturbabitur Thes¬
aurizat & ignorat cui congregauit
ea. Nonc̃tur bemini quia qualiacũ¬
q: sint ista transitoria sunt : Si homi¬
ues estis in honore positi & intelligitis
Nã si homines estis in honore posia non
intelligitis : cõparamini uim̃tis in sen

Expanded text:
tellexit; comparatus est jumentis insensatellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illisconsiderate vos homines factos ad imaginem et similitudinem Dei . Imago Dei intus est, non est in corpore: non est in auribus istis quas videtis, et oculis, et naribus, et palato, et manibus, et podibus: sed est facta tamen: ubi est intellectus, ubi est meus, ubi ratio investigandae veritatis, ubi est fides, ubi est spes vestra, ubi charitas vestra, ibi habet Deus imaginem suam: vel ibi intelligitis et videtis quia ista transeunt, quia sic dixit in alio psalmo, Quanquam in imagine ambulet homo, tamen vane conturbatur: thesaurizat, et nescit cui congregabit ea . Non turbemini, quia qualiacumque sunt ista, transitoria sunt, si homines ostis in honore positi, et intelligitis. Nam si homines in honore positi non intelligitis
Abbreviated transcription (Latin):
patres uł fr̃s. antiqui iniqui patres sunt
p̃sentiũ. & modo qunniqui sunt patres
sunt posterorũ iniquorũ: Quomodo
patres suiit iustiantiqui patres sunt
uistorũ. quomodos. & quimodo sunt
patres eorũ. quipostea futuri erant:
Ostendere uoluit sp̃s sc̃s. quia non est
mala aequitas quando ad illã murmu
trũ suorũ patrẽ suumhabent. Duos
genuit adam : & inuno iniquitas & iN
mea in Preualuis se uidetur iniquitas
suꝑ iustitiã : quia occidit cam iniustus.
abeł iustũ mno contẽ : Nũ quid mane:
debitur ubisit abel: & ubicam: Sic om̃s
qui scđm cam. & sic om̃s qui scđm abel
usq infinẽ scłi Introibit usq in ꝓge¬
nies patrũ suorũ : usq: in act̃ nũ non ui¬
debit lum̃. Quia & hic cũ ess& intene¬
bris erat .: Eaudens falsis bonis & non
ibit a tenebris somniorũ Ex cipienł
eũ tenebrȩ torm̃torũ  Ergo usq: in ae¬
ternũ non uidebit lumen Sed quare
hoc qđ posuit in medio psalmo hoc &
infine. homo cũ in honore eẽt nonin¬

Expanded text:
patres. Antiqui iniqui, patres sunt praesentium; et modo qui iniqui sunt, patres sunt posterorum iniquorum: quomodo patres justorum antiqui justi, patres sunt justorum qui modo sunt; et qui modo sunt, patres sunt eorum qui futuri erunt. Ostendere voluit Spiritus sanctus quia non est mala aequitas, quando ad illam murmurniem patrum patrem suum habent. Duos genuit Adam, et in uno iniquitas, in uevaluisse videtur iniquitas super justitiam, quia occidit Cain injustus Abel justum in nocte . Numquid mane? debitur ubi sit Abel, et ubi Cain. Sic omnes qui secundum Cain, et sic omnes qui secundum Abel usque in finem saeculi. Introibit usque in nies patrum suorum: usque in aeternum non videbit lumen. Quia et hic cum esset, in tenebris erat, gaudens falsis bonis, et non ibit: a tenebris somniorum excipient eum tenebrae tormentorum. Ergo usque in aeternum non videbit lumen. Sed quare hoc? Quod posuit in medio Psalmo, hoc et in fine: Homo cum in honore esset, non in
Abbreviated transcription (Latin):
non possum manducare: Punc autẽ
sioculis uides laudas: cũ cȩperisden¬
tes p̃mere : malus ẽ. panis iste : Et qͣ¬
lis ẽ. quuillũ fecit : ita fit ut cõfitearis
dm̃ quando tibi benefecit dr̃ & mentia¬
ris quando cantas: Benedicã dñm in
om̃ĩ tẽpore semꝑ laus eiꝰ inore meo
Exigitur decorde tuo : cantatio labior
tuorũ. Cantastiin aeccła. benetheã
dñm inomiĩ tẽpore Quomodo in omi
tẽprȩ : sionũ tẽpore lucrũ : om̃itẽ¬
pore benedicetur: Sialiquando ẽ. dãp¬
nũ : non benedicctur : sedblas phemetur.
Certe benedicitur in omi tẽpore : certe

Expanded text:
non possum illum manducare. Nunc autem non possum illum manducare. Nunc autem si oculis vides, laudas: cum coeperis dentes premere, dicis, Malus est panis iste, et qualis est ille qui illum fecit? Ita fit ut confitearis Deum, quando tibi bene facit Deus; et mentiaris, quando cantas, Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Exigitur de corde tuo cantatio labiorum tuorum: cantasti in Ecclesia, Benedicam Dominum in omni tempore: quomodo in omni tempore? Si omni tempore lucrum, omni tempore benedicitur: si aliquando est damnum, non benedicitur, sed blasphematur. Certe benedicis in omni tempore, certe
Abbreviated transcription (Latin):
tur innobis: Quid ẽ. ergo qđ pateris:
sed semꝑ pateris: Concedo ex quona¬
tus es ꝑ om̃s aetate stuas usq: ad senec¬
tutẽ tuã. quousq morieris: Puta qi
hoc pateris. qđ passus ẽ iob Quodille
passus ẽ. aliquot dieb̵us aliquis patiat᷑
ab ipsa infantia. Qđ pateris transit:
finitur qđ accepturus es finẽ non ha¬
bebit. Nolo iã eques pȩnãcũ p̃mio :
tẽpora aequa &et̃nitati si potes Eon
fitebitur tibi cũ bene feceris ei  Nolite
eẽ tales fr̃s. uide tequia propterea
dicimꝰ haec. propterea cantamus ꝓp
negotia ur̃a uos ꝓbant: Aliquando
aniestis: sisic ẽ ducome in partedo¬
nati. paganus uolo esse : Qsuare :
quia momor distipanẽ : & dolent
dentes: Quando uidebas ipsũ panem.
laudabas Coe pistimanducare & do¬
lentdentes. idẽ quando audiebas
sermonẽ dĩ : conlaudabas: Cũ tibi dr̃
fachoc: blasphemas: Nolisic uelle
hoc dic Bonus ẽ panis sed ego illum¬

Expanded text:
tur in nobis . Quid est ergo quod pateris? tur in nobis . Quid est ergo quod pateris? Sed semper pateris. Concedo. Ex quo natus es, per omnes aetates tuas usque ad senectam tuam, quo usque morieris, puta quia hoc pateris quod est passus Job; quod ille passus est aliquot diebus, aliquis patiatur ab ipsa infantia: quod pateris transit, finitur; quod accepturus es, finem non habebit. Nolo jam aeques poenam cum praemio: tempora aequa aeternitati, si potes. 10. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Nolite esse tales, fratres: videte quia propterea dicimus haec, propterea cantamus, prNegotia vestra vos probant: aliquando ani estis. Si sic est, duco me in partem Donati: paganus volo esse. Quare? Quia momordisti panem, et dolent dentes. Quando videbas ipsum panem, laudabas; coepisti manducare, et dolent dentes: id est, quando audiebas sermonem Dei, collaudabas, cum tibi dicitur, Fac hoc, blasphemas. Noli sic velle: hoc dic, Bonus est panis, sed ego
Abbreviated transcription (Latin):
& c̃fitetur. Elenit hereditas : con¬
fitetur: Patitur dãpnũ. blas phemat:
Qualis filius es. quiquando te paterem̃¬
dat tunc tibi dis plic& : tibie m̃dares
nisi displiceres. aut sidispliceres ut o¬
disset uellet em̃dare : Carãs ageergo
em̃ datori. ut accipias hereditatẽ a dõ
quite em̃dat : Erudiris cũ em̃daris. Sed
multũ em̃dat : quia magnũ ẽ. qđ habes
accipere : Nã si appendas qđ em̃ daris
cũ eo qđ accepturus es: inuenies quia
nichilẽ. qđ em̃daris : Apłs paulus hoc
dicit. Et enĩ qđ ad p̃sens.ẽ. temporale
leue tribulationis nr̃ȩ uixta incredi¬
bilẽ modũ ae t̃nũ głȩ pondus operat᷑¬
in nobis Sed quando: non res picientib
inquit quȩ uidentur sed quȩ non uden¬
tur: nonquȩ tẽporalia. sedquae at̃na.
Quȩ enĩ uidentur tẽporalia sunt : quȩ
autẽ non uidentur aet̃na. Et iterũ.
Non sunt codignȩ passiones huius
tẽporis ad futurã głam quȩ reuelabi¬

Expanded text:
confitetur; venit haereditas, conconfitetur; venit haereditas, confitetur: patitur damnum, blasphemat. Qualis filius es, qui quando te pater emendat, tunc tibi displicet? Emendaret, nisi displiceres? aut si sic displiceres ut odisset, vellet emendare? Gratias age ergo emendatori, ut accipias haereditatem a Deo qui te emendat. Erudiris enim, cum emendaris. Sed multum emendat, quia magnum est quod habes accipere. Nam si appendas quod emendaris cum eo quod accepturus es, invenies quia nihil est quod emendaris. Apostolus Paulus hoc dicit: Etenim quod ad praesens est temporale leve tribulationis nostrae, juxta incredibilem modum aeternum gloriae pondus operatur nobis. Sed quando? Non respicientibus, inquit, quae videntur, sed quae non videntur; non quae temporalia, sed quae aeterna. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna . Et iterum: Non sunt condignae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam quae revelabi
Abbreviated transcription (Latin):
& incũbunt pani: sic & nos laudamus
iustitiã.: Sed quiuolumꝰ manducare
iustitiã : tẽperemꝰ nos ab iniquitatib
& nascitur incorde. non solũ delecta¬
tio laudandi iustitiã : sed etiã facillitas
manducandi: Nã si dixerit xp̃ĩanus
ds̃ nouit quia delectat me. sed non
pos sum facere : quas sosdentes habet.
diumanducauit iniquitatẽ: Ergo
& iustitia manducatur : Si non mandu¬
caretur : non diceret dñs Beatiquie¬
suriunt & sitiunt iustitiã. Erga qm̃
anima illius iuita ipsius benedicet᷑.¬
Inuitabenedicetur : in morte torq:¬
bitur. Confitebor tibi cũ bene fece¬
ris ei : Ad tendite & pascimini bere¬
at in cordib urĩs. manducate & uiui¬
te tales & nolite eẽtales: Eauete
&ltalia uerba. Confitebitur tibi
cũ bene feceris ei Quã multis fr̃sxp̃i
illis accidit lucrũ : hoc ẽ. confitebit᷑
tues ds̃m̃s: liberauit me de carcere.¬
& confiteor illi: Wenit illilucrum :

Expanded text:
et incumbunt pani. Sic et nos laudamus et incumbunt pani. Sic et nos laudamus justitiam: sed si volumus manducare justitiam, temperemus nos ab iniquitatibus; et nascitur in corde non solum delectatio laudandi justitiam, sed etiam facilitas manducandi. Nam si dicit Christianus, Deus novit quia delectat me, sed non possum facere: quassatos dentes habet, diu manducavit iniquitatem. Ergo et justitia manducatur? Si non manducaertur, non diceret Dominus: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ergo quoniam anima illius ienedicetur, in morte torquebitur. 9. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Attendite et pascimini, haereat in cordibus vestris; manducate, videte tales, et nolite esse tales: cavete talia verba. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Quam multi sunt chrisillis accidit lucrum! Hoc est, Confitebiturtu es Deus meus: liberavit me de carcere, confitebor illi. Venit illi lucrum,
Abbreviated transcription (Latin):
nonego dico. Audiscripturã. Sicut uua
a cerba dentib uexatio ẽ & fumus
oculis. sic iniquitas utentibus ea
Quimanduca uerint iniquita tẽ. idẽ
quilibenter habuerint iniquitatem:
non poterit manducare iustitiam:
Panis enĩ : ius titia ẽ. Quis ẽ panis: Ego
sum inquit panisuiuus quid ecȩlodes¬
cendi: Ipse ẽ panis cordis nr̃i. Quomͦ
manducat ore corporis uuas a cerbas
obrigescunt & obstupescunt dentes
eiꝰ & minus idoneus fit manducare
panẽ & remanet illi laudare quod ui¬
det. & manducare non posse : sic & qͥ
iniquitate usus ẽ. & pastus peccatis
incorde. incipit non posse manduca¬
repanẽ. Laudat uerbũ dĩ. & non fa¬
cit  Unde non facit : quia cũ cȩperit
facere laborat : quo modo sentimus
dentes post uuas a cerbas cũ cȩperimꝰ
manducare panẽ : Sed quid faciunt
illi quibus obstu pescunt dentes :
tẽperent se aliquando abhuiꝰ a ceruis.
& redeunt dentes ad stabilitatẽ suã

Expanded text:
Non ego dico, audi Scripturam: Sicut uva Non ego dico, audi Scripturam: Sicut uva acerba dentibus vexatio est, et fumus oculis, sic iniquitas utentibus ea . Qui manducaverit enim iniquitatem, id est, qui libenter habuerit iniquitatem, non poterit manducare justitiam. Panis enim justitia est. Quis est panis? Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Ipse est panis cordis nostri. Quomodo qui manducat ore corporis uvas acerbas, obrigescunt et obstupescunt dentes ejus, et minus idoneus fit ad manducandum panem, et remanet illi laudare quod videt, et manducare non posse: sic et qui iniquitate usus est, et pastus peccatis in corde, incipit non posse manducare panem, laudat verbum Dei, et non facit. Unde non facit? Quia cum coeperit facere, laborat; quomodo sentimus laborare dentes post uvas acerbas, cum coeperimus panem manducare. Sed quid faciunt illi quibus obstupuerunt dentes? Temperant se aliquantum ab uvis acerbis, et redeunt dentes ad stabilitatem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
inuita ipsius benedicetur : Intendatbia¬
ritas ur̃a: Qm̃ anima eiꝰ inuita ipsius be.¬
nedicetur Quã diuix̃. bene fecit sibi
Hoc dicunt om̃s: sed falso dicunt: Bene¬
dictio ẽ. ab animobenedicentis : non
ab ipsa ueritate: Quid enĩ dicis tu quia
manducabit. & bibit. quia fecit quod
uoluit qm̃splendide epulatus ẽ. idõ
male: Et enĩ diues ille quando cotidie
epulabatur splendide. bene secũ face.¬
reputabatur. Cũ autẽ coepit ardere
apud inferos. tunc inuentũ ẽ. male
quod puta batur bene: Qs uodenĩ man¬
ducauerat apud superos: hoc digere¬
bat apud inferos: Iniquitatẽ dicõ fr̃s
quã epulabatur : Manducabat p̃tiosas
epulas oretarnis : oretarnis mandu¬
cabat imquitatẽ. Quod apud superos
oretordis manducabat: hoc apud infe¬
ros insupplicuis digerebat: & quidem
tẽporaliter manducauerat. in aet̃nũ
male digerebat. Maanducatur ergo
iniquitas. Forte aliquis hocdicit Quid
ẽ. quod loquitur. manducatur iniquitas:

Expanded text:
Intendat Charitas Vestra: Quoniam anima ejus in vita ipsius benedicetur. Quamdiu vixit, bene sibi fecit. Hoc dicunt omnes, sed falso dicunt. Benedictio est ab animo benedicentis, non ab ipsa veritate. Quid enim dicis tu? Quia manducavit et bibit, quia fecit quod voluit, quoniam splendide epulatus est, ideo male. Etenim dives ille quando quotidie epulabatur splendide, bene secum facere putabatur: cum autem coepit ardere apud inferos, tunc inventum est male quod putabatur bene. Quod enim manducaverat apud superos, hoc digerebat apud inferos. Iniquitatem dico, fratres, quam epulabatur. Manducabat pretiosas epulas ore carnis, ore cordis manducabat iniquitatem. Quod apud superos ore cordis manducabat, hoc apud inferos in illis suppliciis digerebat. Et quidem temporaliter manducaverat, in aeternum male digerebat. Manducatur ergo iniquitas? forte aliquis dicit: Quid est quod loquitur? Manducatur iniquitas?
Abbreviated transcription (Latin):
quos excitat paulus apłs. sitam̃ uel int
eugilare : Quibus dã enĩ dicit Surge
quidormis & ex surge amortuis. & in¬
luminabit te xp̃c Q uiergo inluminat᷑
axp̃o. iã uigilat : sed nondũ apparet
fructus ugiliarũ mane apparebit
id ẽ cũ scłi huius incerta transierint :
Ipsa ẽ enĩ nox: Nantibi uidentur qͣ si
tenebre  fecit male : uiuit. floret
terret. honoratur : Eacit bene : rep̃¬
henditur blas phematur. accusatur
laborat terredir : quasite nebrȩfani
Inradice autẽ uigor fructus opulen¬
tia. uita : nondũ ẽ inramis : Sodra¬
dixnon aruit : similis a rescenti este
Sed tẽpus uenit uestitur humore
suo. fecundatur fructibus suis: Tunc
illi de quibus hctũ ẽ. ut non eos tele¬
mus. quid enĩ de illis ait psalmus
Qm̃ sicut fenũ cito arescent : & sicut
holera prati cito decident: EadeNT¬

Expanded text:
Quos excitat apostolus Paulus, si tamen velint Quos excitat apostolus Paulus, si tamen velint evigilare. Quibusdam enim dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Qui ergo illuminantur a Christo, jam vigilant, sed nondum apparet fructus vigiliarum: mane apparebit, id est, cum saeculi hujus incerta transierint. Ipsa est enim nox: non tibi enim videntur quasi tenebrae? Facit male; vivit, floret, terret, honoratur: facit bene; reprehenditur, blasphematur, accusatur, laborat, terretur: quasi tenebrae sunt. In radice autem vigor, fructus, opulentia: vita nondum est in ramis, sed radix non aruit: similis arescenti est; sed tempus venit, vestitur honore suo, fecundatur fructibus suis. Tunc illi de quibus dictum est ut non eos zelemus: quid enim de illis ait psalmus? Quoniam sicut fenum cito arescent, et sicut olera prati cito cadent