comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crederent dies inueritate sine defectu habe apđ
eũ cuidictũ ẽ. annitu i nonde ficient: Defecer̃ ergo
inuanitate dieseorũ & anneorũ cũ festinatione :
Festinatur qͥppe tota uita mortaliũ : & quȩ uidet̃
ꝓlixior uapor est aliqͥndo diucurnior : Verũ¬
tam̃ cũ occidet eos quȩrebant cũ: Non ꝓpt̃ ȩt̃nã
uitã seduaporẽ citius finire metuentes: Quȩ¬
rebant ergo eũ. non utiq hiquos occiderat:
sed qui exẽplo eorũ occidi timebant : Sic autẽ
deillis seriptu i locuti est. tãquã hidm̃ quȩ¬

Expanded text:
crederent, dies in veritate sine defectu habere apud crederent, dies in veritate sine defectu habere apud eum cui dictum est: Anni tui non deficient . Defecerunt ergo in vanitate dies eorum, et anni eorum cum festinatione. Festinatur quippe tota vita mortalium, et quae videtur prolixior, vapor est aliquanto diuturnior. tamen cum occideret eos, quaerebant eum: non propter aeternam vitam, sed vaporem citius finire metuentes. Quaerebant ergo eum, non utique ii quos occiderat, sed qui exemplo eorum occidi timebant. Sic autem de illis Scriptura locuta est tanquam hi De
Abbreviated transcription (Latin):
cidit plurimos eorũ. uel sicut non nulli codices
habent pinguescorũ : Qđ qͥdem ingrecis qͦs ha¬
buimꝰ non inuenimꝰ: Sed si hoc est uerius quid
aliud intelligendi sunt pingueseorũ nisi insuꝑ¬
bia p̃ualentes. deqͥbus dicit̃: ꝓdiec qͣsi exadipe
Simqͥtaseorũ : &tlectos isrł inpediuit: Erant
illic etiam electi: quorũ fidei non contẽperabat᷑
generatio praua &a maricans Inpediti sunt
autẽ : nealiqͥd eis ꝓdessent qͥbus pat̾no affactu
consulere cupiebant: Quibus enĩ ds i rascitur
qͥd miscđia confertur humana: anpotius simul
cũ eis conpeditos etiã electos intelligiuoluit.
ut qͥm̃te & uitti discernebantur: ad exẽplum
ñiustitiȩ tantũ sed etiam pacientiȩ cũ illis moles¬
tias sustinerent:. Nanis cõscũ pacatoribus non oba¬
liã forsitan causã eti ̃cciptiuos ducto scẽ didicimꝰ:
his peccauer̃ adhuc & non credider̃ in mirabilib: is¬
ciꝰ & defecer̃ inuanitate dieseorũ. cũ possent si

Expanded text:
c est, plurimos eorum, vel sicut nonnulli codices habent, pingues eorum. Quod quidem in graecis quos habuimus, non invenimus. Sed si hoc est verius, quid aliud intelligendi sunt pingues eorum, nisi superbia praevalentes, de quibus dicitur: Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum ? Et electos Israel impedivit. Erant illic etiam electi, quorum fidei non contemperabatur generatio prava et amaricans. Impediti sunt autem ne aliquid eis prodessent, quibus paterno se affectu consulere cupiebant. Quibus enim Deus irascitur, quid misericordia confertur humana? An potius simul cum eis compeditos etiam electos intelligi voluit; ut qui mente et vita discernebantur, ad exemplum non justitiae tantum, sed etiam patientiae, cum illis molestias sustinerent? nam sanctos cum p didicimus, his peccaverunt adhuc, et non crediderunt in mirabilibus ejus. Et defecerunt in vanitate dies eorum: » cum possent, si
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ xp̃os Prȩsiguratũ ẽ etiam cũ iacob
decussatim porrectismanibus dextera teagit
effrem ad sinistrã constitutũ : eũq p̃posuit.
manasse addexterã constituto quẽ sinistra
ipsa cangebat: Nam scđm carnẽ filue ffrẽ¬

Expanded text:
tiam cum Jacob decussatim porrectis manibus, dextera tetigit Ephraem ad sinistram constitutum; eumque praeposuit Manasse ad dexteram constituto, quem sinistra ipse tangebat. Nam secundum carnem filii E
Abbreviated transcription (Latin):
pascit : Qđut manducarec homo caro factũ ÷
& habitauit in nobis: Ipse eñipanis ꝑnubes
euangelicas uniuerso orbi pluitur: &a ꝑtis
p̃dicatorũ cordibus tãquã cȩlestibus ianuis
non murmuranti. & tẽptati synagoge. sedore¬
denti & inillo spem ponenti eccłȩ p̃dicatur:
Qui transculit ciustrũ decelo &indux̃ in uirtu te
sua africũ. & pluit suꝑ illos sicuc puluerẽ

Expanded text:
pascit; quod ut manducaret homo, caro factum est, pascit; quod ut manducaret homo, caro factum est, et habitavit in nobis . Ipse enim panis per nubes evangelicas universo orbi pluitur; et apertis praedicatorum cordibus tanquam coelestibus januis, non murmuranti et tentanti Synagogae, sed credenti et in illo spem ponenti Ecclesiae praedicatur. Qui « transtulit Austrum de coelo, et induxit in virtute sua Africum, et pluit super eos si
Abbreviated transcription (Latin):
cula eorũ & manducauer̃ & saturati sunt
nimis & desideriũ corũ actulit cis non sunt
priuati adesiderio suo : Ecce quare distulerat:
quid autẽ distuleratĩiudiamꝰ: Adhuc escaerat
in ore ipsorũ & iradĩ ascendit in eos : Ecce
qđ distulerat: Prius enĩ distulit & postea
ignis accensus est iia cobẽira ascendit iniscł:¬
Discul erat ergo ut prifaceret qđ cũ facere non
posse crediderant : Deinde inferret qđ cos pati
oportebat: Namsi ponerent indõ spẽsuam
ñ solũ eis illa desideria carnis sed etiã sp̃s imple¬
rentur: qͥ enĩ mandauit nubibus desuꝑ&ianu as
cȩli aperuit & pluit illis manna admandu¬
candũ & panẽ cȩlidedit eis ut panẽ angł orũ
manducitret homo: qͥcibaria misit incis in abun¬
dantiã ut saciaret incredulos: non est inefficax
dare credentibus uerũ ipsũ decȩlo panẽ quẽ
manna significabat qͥuere cibus est angłorũ
qͦs dĩ uerbũ in corruptibiles incorruptibili t̃

Expanded text:
cula eorum. Et manducaverunt, et saturati sunt nimis; et desiderium eorum attulit eis: non sunt privati a desiderio suo. » Ecce quare distulerat. Quid autem distulerat, audiamus: Adhuc esca erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos. Ecce quod distulerat. Prius enim, distulit; et postea, ignis accensus est in Jacob, et ira ascendit in IsrDistulerat ergo, ut prius faceret quod eum facere non posse crediderant, deinde inferret quod eos pati oportebat. Nam si ponerent in Deo spem suam, non solum eis illa desideria carnis, sed etiam spiritus, implerentur. Qui enim mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit, et pluit illis manna ad manducandum, et panem coeli dedit eis, ut panem Angelorum manducaret homo, qui cibaria misit eis in abundantia, ut satiaret incredulos, non est inefficax dare credentibus verum ipsum de coelo panem quem manna significabat; qui vere cibus est Angelorum, quos Dei Verbum incorruptibiles incorruptibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ergo popłmnonistos ipsos qͥ tẽptantes detra¬
hebant dño : namom̃s inheremo perierunt
& filii eorũ incerrã ꝓmissionis ingressi sunt :
Andisculit pȩnã ut prius sciciaret ettam
infidelẽ concupiscentiã. neꝓptorea puta¬
retur iratus. quia hocillo licet tẽptantes
& detra hentes petebant qđ facere ñ posset :
Audiuit ergo & distulit uindicare : & post ea¬
quã fecit qđ eũ illi facere non posse putaue

Expanded text:
ergo populum, non istos ipsos qui tentantes detraergo populum, non istos ipsos qui tentantes detrahebant de Deo; nam omnes in eremo perierunt, et filii eorum in terram promissionis ingressi sunt. An distulit poenam, ut prius satiaret etiam infidelem concupiscentiam, ne propterea putaretur iratus quia hoc ab illo, licet tentantes et detrahentes, petebant quod facere non posset? Audivit ergo et distulit vindicare; et posteaquam fecit quod eum illi facere non posse putave
Abbreviated transcription (Latin):
petrã & fluxer & torrentes inundauerunt.
Num qͥd & panẽ poterit dare. aut parare m̃sam
popło suo. noncreden trsergo : petier̃ escas ani¬
mabussuis : Non sic apłsia cobus escã m̃tis
p̃cipit postulari : sed credentibus cã peci. am¬
monet non tẽptantibus atq detrahentibus dõ:
Siqui autẽ urm̃ inqͥd indiget sapientiã postulec
adõ qͥd at om̃ib a fluenter & nonin ꝓperat
& dabitur ei. postulet autẽ infide. nihil hesi¬
tans : Hanc fidem non habebat generatio quȩ
cor nondirexerat suũ & nonerat creditus cũ
&ignis accensus ẽ. in ia cob& ira ascendit in isrł:
Exposuit qͥd ignẽ dixerit: Irĩqͥppe appella¬
uitignẽ : quã quã multos ꝓpeetiã ignis.
accenderit: Quid ergo est qđ ait audiuit
dñs & distulit : andistulit eos introducere
interrã ꝓmissionis quoducebantur qđ intra
paucos dies fieri poterat. sed ꝓpcerpeccata
in heremo fuerant conterendi. ubi & contriti
sunt ꝑquadriginta annos. Iđsi ita est: distulic

Expanded text:
erunt aquae, et torrentes inundaverunt, numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo? » Non credentes ergo petierunt escas animabus suis. Non sic apostolus Jacobus escam mentis praecipit postulari; sed a credentibus eam peti admonet, non a tentantibus atque detrahentibus Deo: Si quis autem a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat; et dabitur ei: postulet autem in fide nihil haesitans . Hanc fidem non habebat generatio, quae cor non direxerat suum, et non erat creditus cum et ignis accensus est in Jacob, et ira ascendit in Israel. Exposuit quid ignem dixerit. Iram quippe appellavit ignem: quanquam multos proprie etiam ignis accenderit. Quid ergo est quod ait, Audivit Dominus, et distulit? An distulit eos introducere in terram promissionis, quo ducebantur; quod intra paucos dies fieri poterat, sed propter peccata in eremo fuerant conterendi, ubi et contriti sunt per quadraginta annos? Quod si ita est, distulit
Abbreviated transcription (Latin):
intendentes arcus conuersi sunt indiebelliconse¬
quentia docent: qͥb id aꝑtissimȩ exposuit:
Noncustodier̃ inqͥd testam̃cũ dĩ & in lege eius
noluer̃ ambulare : Ecce qđ est conuersi st̃
indiebelli: non obseruauer̃ testam̃tũ dĩ:
non auditio. sed tẽptatio ꝓbat: Cuiꝰ est autem
cũ dõ sp̃s creditus : fidelẽ tenet dm̃ qͥ non eum
ꝑmitat tẽptari. suꝑ id qđ potest. sed faciac
cũ tẽptatione eaam exitũ ut possit sustinere
Neconuertatur indiebelli : Quiautẽ in se non
indñogłatur: quancũ uis iccet pollicitatio¬
nẽ uirtutissuȩ : uelud tendens & mittensarcus
conuertitur indiebelli: Quia enĩ non est

Expanded text:
tem quod ait, Conversi sunt in die belli, consequentia docent, quibus id apertissime exposuit: Non custodierunt, inquit, testamentum Dei, et in lege ejus noluerunt ambulare. Ecce quid est, Conversi sunt in die belli: non observaverunt testamentum Dei. non auditio, sed tentatio probat. Cujus est autem cum Deo spiritus creditus, fidelem tenet Deum, qui non eum permittet tentari super quod potest; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possit sustinere , ne convertatur in die belli. Qui autem in se, non in Deo gloriatur , quantumvis jactet pollicitationem virtutis suae, velut tendens et mittens arcus, convertitur in die belli. Quia enim non est
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsuis enĩ sumꝰ figm̃tũ creati inx p̃oiħu in operib
bonis quȩ p̃parauit ds̃ ut in illis ambulemus:
Non qͣ modo isti qui in legeeiꝰ noluer̃ ambulare.
non credendo ineũ. neq uiã suã reuelando adeũ.
quȩstio neglagendai : Deipsis patrib: paulo ante
dicebat : qđ fuisset gencratio praua &amaricans :
Ne fiant in qͥd sicut patreseorũ generatio praua &
amaricans : Generatio quȩ non direxit corsuũ :¬
& cetera : quȩ adhuc deipsa generatione dicuntur:
Cuiꝰ imitationẽ eomodo cauendã p̃cipit alteri
generationi . ut ponant indõ spemsuam & non
obliuiscantur oꝑadĩ & mnandata eiꝰ exqͥrant :

Expanded text:
Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus » . Non quomodo isti, qui in lege ejus noluerunt ambulare, non credendo in eum, neque viam suam revelando ad eum quaestio negligenda. De ipsis patribus paulo ante dicebat quod fuisset generatio prava et amaricans. Ne fiant, inquit, sicut patres eorum, generatio prava et amaricans; generatio quae non direxit cor suum, et caetera quae adhuc de ipsa generatione dicuntur, cujus imitationem eo modo cavendam praecipit alteri generationi, ut ponant in Deo spem suam, et non obliviscantur operum Dei, et mandata ejus exquirant:
Abbreviated transcription (Latin):
saciat: Mirũ est qđ dico: Sidicã quia iup¬
saciate tam conequasi saciatus uclis abs¬
cedere. quomͦ de prandio : qͦmꝰ decena :tili
ł rgo qđ diconon saciat : timeorursus nesi dixero
nonte saciat: indigens uidearis c& quasi in ani or

Expanded text:
satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et quasi inanior
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥd ibi faciomꝰ: dormiemꝰ fortasse. Simodo pugna¬
mꝰ contrinos. quã uisgeramꝰ domũ sõnii. carnẽ istam :
eungilamꝰ in his lum in cribus. & solemnitas ista
dat nobis animũ igilandi. Diesille. quale s uigi¬
lias nob̵ dabit : ergo ugilabimꝰ. nondormiemus :
Qquidagemꝰ: oꝑa mis cdiȩ ista noner̃ qr nulla mise¬
ria ibierit : Forte oꝑa necessitateser̃ ista quȩ hic sunt
modo seminandi. arandi. coquendi. molendi.
texendi nhilhorũ : qr necessitas nonerit:
nec essitas non erit nec miseria.: oꝑanecessitatis.
ergo & torpebimꝰ & nihilagemꝰ: sirefrigescit
amornr̃ refrigescet &actionrã : Amor ergo
qͥetus in uultudĩ. quẽ modo desideramꝰ. cui suspi¬
ramꝰ cũad cũ uenerimꝰ quomodonos accendet :
inquẽ non dũ ui sum sicsuspiramꝰ. cũ ad cũ uene¬
rimꝰ quomodo nos inluminabit : quomͦ nos mu¬
lciudare sidesines amare : Non autẽ desines
amare qtilis est quȩ mun des quiullote
offendac fastidio: Et saciaite : & nonte

Expanded text:
Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. necessitas non erit nec miseria, opera necessitatisergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor noster, refrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos mulaudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te
Abbreviated transcription (Latin):
pocest : Et saciatae & nonte saciat: qua utrumq
inuenio inscriptura: Nam nondiceret beati esuri
Immouero non dixit iterũ: sed dixit adhuc:
Namu iterũ sitirent : quasi prmmo saginatidis¬
cesserint. & digesserinc & reherint bibere
T alcest : Quite edunt adhucelirient: sic comeden¬
do esurient : Et qͥtebibunt sic bibendo. sicient:
Quid est bibendo sitire: nũqã fastidire: Siergo
ista ineffabilis & sempiter ndulcedo erit: modo
quid ñ ob̵ petit fr̃s nisi siqͥm nonfictã. spẽ frmã.
caritatẽ purã : &ambule homo inuia quã ds̃

Expanded text:
potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurieImo vero non dixit, «iterum;» sed dixit, «adhuc:» nam, Iterum sitiet, quasi primo saginatus discesserit et digesserit et redierit bibere. Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in via q
Abbreviated transcription (Latin):
in unaciuitate uiueniũ quis ibi gemit : quis ibi
suspirat : quis ibi laborat : quis ibi gget : quis ibi
moritur : quis ibimicđiam p̃bet: quis ibi frangic
panẽ esurienti. ubi om̃ s pane iusticiȩ satiabun¬
turs n emo aibidicet hospitẽ suscipert. pergrinus
ibinemoerit ubi om̃ sinpatria sua uiunt : Nemotꝰ
dicet concorda amicos tuos. litigantes. ubi in pace
sempiternadĩ uultu ꝑfruuntur : Nemotibi dicet
uisita egrũ : ubisanitas in mortalitasq ꝑmanet : Hemo
tibidicet sepclimortuũ ubiom̃ sinuita ȩ cerna er̃:

Expanded text:
in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis frangit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo tibi dicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi nemo erit; omnes in patria sua vivunt. Nemo tibi dicit, Concorda amicos tuos litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: om
Abbreviated transcription (Latin):
gł laudant dm̃ uidentes ipsã spetiemueritatis :
sine ullã caligineuisionis : sine int̾pellatione
aliq̃ falsitatis. Uident diligunt. laudant: non
fatigant᷑ Ibiueritas: hic autẽ innrã miseria.
utiq miscđia: Misero enĩ p̃benda ẽ. miscđia Non¬

Expanded text:
geli laudant Deum, videntes ipsam speciem veritatis, sine ulla caligine visionis, sine interpolatione aliqua falsitatis: vident, diligunt, laudant, non fatigantur. Ibi veritas: hic autem in nostra miseria utique misericordia. Misero enim praebenda est miserico
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbamꝰ qr tã diuillũ ꝑsecutis. qͣusq ibi poneretur
etiã mortuũ incruce pandentẽ : lancea uu ln erauer̃
A tubi in uolutꝰ curato funere. positꝰ ẽ. inspelunca :
iã nihil habuer̃ qđ carnifacerent. Resurrexit
ergo dñs exilla spelunca inlesus incorruptus
qͦ sugerat a faciesaul:. occultansseimpus qͦs p̃fign¬
rabat saul ostendensse aut̃ m̃brissiuis Hãresurgen¬
tis m̃bra: am̃brissuis palpatas̃. Menbraeñi eia płi

Expanded text:
usque ibi poneretur? Etiam mortuum in cruce pendentem lancea vulneraverunt . At ubi involutus curato funere positus est in spelunca, jam nihil habuerunt quod carni facerent. Resurrexit ergo Dominus ex illa spelunca illaesus, incorruptus, quo fugerat a facie Saül; occultans se impiis, quos praefigurabat Saül, ostendens se autem membris suis. Nam resurgentis membra a membris ejus palpata sunt: membra eni
Abbreviated transcription (Latin):
Sedqͥd ẽ psalteriũ : quid ẽ cidiara: ꝑ carnẽ suã
dñs duo genera factorũ oꝑatẽ. miracula & pas¬
siones Minacula de suꝑ fuer̃ : passiones deinse¬
riore fuer̃. Illa enĩ quȩ fecit miracula diuina
erant: sed ꝑcorpꝰfecit ꝑ carnẽ fecit. Caro ergo
diuina oꝑanspsalteriũ ẽ. caro humana patiens
cithara est. Sonet psalteriũ. illuminent᷑ cȩci
audiant surdi strigant᷑ paralitici. ambulent
claudi surgant egroti. resurgant mortui:
is teẽ sonꝰ psalterii . Sonet & cithara: esuriat. siciat.
dormiat teneat᷑. flagelletur irrideat᷑. cruci¬
figat᷑ sepeliat̃. Cũ ergo uides in illa carne quedã
sonuisse de suꝑ. quȩdã de inferiore parte.ũna
caroresurrexit. & inuna carne cognoscimus
& psalteriũ & citharã. &ista duo genera factorũ

Expanded text:
suam Dominus duo genera factorum operatus est, miracula et passiones: miracula desuper fuerunt, passiones de inferiore fuerunt. Illa enim quae fecit miracula, divina erant; sed per corpus fecit, per carnem fecit. Caro ergo divina operans, psalterium est: caro humana patiens, cithara est. Sonet psalterium; illuminentur caeci, audiant surdi, stringantur paralytici, ambulent claudi, surgant aegroti, resurgant mortui: iste est sonus psalterii. Sonet et cithara; esuriat, sitiat, dormiat, teneatur, flagelletur, irrideatur, crucifigatur, sepeliatur. Cum ergo vides in illa carne quaedam sonuisse desuper, quaedam de inferiore parte, una caro resurrexit, et in una carne agnoscimus et psalterium et citharam. Et ista duo genera factorum
Abbreviated transcription (Latin):
terea dixi: qr uide t᷑ congruentiꝰ dicipotiussȩ
magnificata ẽ usq ad cȩlosueritastua &usq
adnubes miscđia tua. Nubeseñ intelligimꝰ p̃di¬
catoresueritatis: homines portantes istã car¬
nẽ caliginosã qͦdã modo. sedundeds̃ & coruscat
mira culis & tonat p̃ceptis. & ipsesille nubes. de

Expanded text:
xi, quia videtur congruentius dici potuisse, Magnificata est usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. Nubes enim intelligimus praedicatores veritatis, homines portantes istam carnem caliginosam quodammodo, unde Deus et coruscat miraculis, et tonat praeceptis: et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ: Miscdiã nob̵ cõpatientẽ. & ueritatẽ nob̶
retribuentẽ . hocẽ ergo qđ paulo antedixi:
qr &ipseseresuscitauit. Sieñ ueritas resusci¬
sere surrecturũ &ueritas mentiri ñ potuit.
Et ql uerita s&uerax ꝓpterea uera scicatrices
ostendit: qr uera uulnera ꝑtulit. Hascicatrices
tenuer̃ discipłi. palpauer̃ manifestauer̃ sibi
Exclamauit qͥ misit digitos in compunctũ latus
erat: ueritate adillũ resurrexerat. Mi sit decȩ¬
lomiscđiã suã & ueritatẽ suã : &eruit animã
meã demediocatulorũ leonũ. Quisunt catuli
leonũ : popłsille minutꝰ. maledeceptꝰ male
seductꝰ a pͥncipib iudȩorũ. ut illi leones illi
catuli leonũ. Om̃s fremuer̃ om̃ soccider̃
Audituri eñĩ sumꝰ hic &c edẽ ipsorũ. modo
in consequentib uersib psalmi huiꝰ. Et oruit

Expanded text:
ntem, et veritatem nobis retribuentem. Hoc est ergo quod paulo ante dixi, quia et ipse se resuscitavit. Si enim veritas resuscise resurrecturum, et veritas mentiri non potuit; et quia veritas et verax, propterea cicatrices veras ostendit, quia vera vulnera pertulit. Has cicatrices tenuerunt discipuli, palpaverunt, manifestaverunt sibi; exclamavit qui misit digitos in compunctum latuserat, et veritate ad illum resurrexerat. Misit de coelo misericordiam suam et veritatem suam: et eruit animam meam de medio catulorum leonum. Qui sunt catuli leonum? Populus ille minutus, male deceptus, male seductus a principibus Judaeorum: ut illi leones, illi catuli leonum. Omnes fremuerunt, omnes occiderunt. Audituri enim sumus hic et caedem ipsorum, modo in consequentibu
Abbreviated transcription (Latin):
tatupsius qr nec deseruit nos niscđia facerebeatos
ꝑgrãm suã. nec fraud auit nos ueritate uia pͥmo
ueritas carne cooꝑtauenit ad nos. & sanauit .¬
ꝑ carnẽ suã oculũ interiorẽ cordisnrĩ : ut eã
post ea facie adfaciem uidere possemꝰ. Agentes
ergo illigrãs. dicamꝰ cũ psopsalmo ultimos uer¬
sus. quosiã dudũ etiã dix̃. Ex altaro suꝑcȩlos ds̃:
& suꝑ omñẽ trã gła tua. Hoc enĩdixit eiꝓpħa.
ante totannos: hoc modo uidemꝰ nos. Hoc ergo

Expanded text:
ti ipsius, quia nec deseruit nos misericordia facere beatos per gratiam suam, nec fraudavit nos veritate: quia primo veritas carne operta venit ad nos, et sanavit per carnem suam oculum interiorem cordis nostri, ut eam postea facie ad faciem videre possemus . Agentes ergo illi gratias, dicamus cum ipso Psalmo ultimos versus, quos jamdudum etiam dixit: Exaltare super coelos Deus, et super omnem terram gloria tua. Hoc enim ei dixit Propheta ante tot annos: hoc modo videmus nos; hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cauũ & resonans in inferiore parte . Itaq
incithara autẽ corde sonũ ex inferiore par¬
te accipiunt. Hoc int̃ ẽ : int̃psalterium
& citharã. Iuid ergo duo hȩc organa nob̶
iã agnoscitis dnm̃ resurgentẽ : Legimꝰ in euangłi o.
uidete horã resurrationis. Quã diuꝑ ũbrã quȩrebatur

Expanded text:
concavum et resonans in inferiore parte habet. Itaque concavum et resonans in inferiore parte habet. Itaque in cithara autem chordae sonum ex inferiore parte accipiunt: hoc interest inter psalterium et citharam. Quid ergo duo haec organa nobis jam agnoscitis Dominum resurgentem. Legimus in Evangelio: videte horam resurrectionis. Quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
Exurgegłamea. Ille qͥfugerat a ficie saul imspe¬
luncã : exurgegła mea. Gł orificit᷑ ħc postpas¬
sionẽ : ex ingepsalteriũ & citara. Quiduo cat
surrexer̃. Alttrũ ergo organũ psalterium :
alterũcitara. Organa dicunt᷑: om̃ia instru¬
m̃ta musicorũ. Non illud sonũ organũ dicitus
qđ grandeẽ &inflat̃ follib sed qͥc qd aptatar
ad cantilenã. &corporcũ. quo in strum̃toutit᷑
qͥcantat organũ dr̃. Distincta autẽ sunt int̃se :¬
ista organa & uolo quantũ dñsdat indicare
uob̾. & qͣmͦ distinctas. & quare distincta: &q̃re
utrũq dicat᷑ exurge. lã diximꝰ. una caro dñi
resurrexit.: & dr̃ exurgat. Psalteriũ &citha¬
ra Psalteriũ ẽ organũ: Qđ qͥdẽ manib: ferẽ
ꝑcutientis : & cordas diftinctas habet. Sed
illũ locũ undesonũ accipiunt corde. illud
concauũ lignũ qđ pendet & tactũ resonẽt.
qͥconcipit a erem psalteriũ in superiore
parte habet. Cithara autẽ hocgenꝰ ligni

Expanded text:
aül in speluncam, Exsurge, gloria mea, glorificetur Jesus post passionem. Exsurge, psalterium et cithara. Quid vocat, surrexerunt. Alterum ergo organum psalterium, alterum cithara. Organa dicuntur omnia instrumenta musicorum. Non solum illud organum dicitur, quod grande est, et inflatur follibus; sed quidquid aptatur ad cantilenam, et corporeum est, quo instrumento utitur qui cantat, organum dicitur. Distincta sunt autem inter se ista organa; et volo, quantum Dominus dat, indicare vobis, et quomodo distincta sunt, et quare distincta, et quare utrique dicatur, Exsurge. Jam diximus, una caro Domini resurrexit; et dicitur, Exsurge, psalterium et cithara. Psalterium est organum, quod quidem manibus fertur percutientis, et chordas distentas habet; sed illum locum unde sonum accipiunt chordae, illud concavum lignum quod pendet et tactum resonat, quia concipit aerem, psalterium in superiore parte habet. Cithara autem hoc genus ligni
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓferentes uerbũ ueritatis. & habentes in selu¬
m̃ occultũ. sic habent nubes unde coruscant.
Homine sergo nubes. Quid sibi itaq uult dñe.
qr magnificataẽ usq ad celos iniscđiatiu &usq¬
ad nubesueritastua ueritas p̃pollet in angłis
sed dedsti illã & hominib & deduxist illã usq
ad nubes. Rursus miscđia uident᷑ angłi ñ indi¬
gere. Sed qr homines miseros tumiseraris.
& p̃bendo illis miscđiã cõmunicatione resur¬
rectionis angłos facies : usq ad cȩlos. ẽmiscđi

Expanded text:
te proferentes verbum veritatis et habentes in se lumen occultum, sicut habent nubes unde coruscant: homines ergo nubes. Quid sibi itaque vult, Domine, Quia magnificata est usque ad coelos misericordia tuAngelis: sed dedisti illam et hominibus, et deduxisti illam usque ad nubes. Sursum misericordia videntur Angeli non indigere; sed quia homines miseros tu miseraris, et praebendo illis misericordiam communicatione resurrectionis Angelos facis, usque ad coelos est miseri
Abbreviated transcription (Latin):
Quicredit inme licet moriat᷑. uiuit. Ergo qñ cre¬
dit. licet uuat. mortuus est. Foder antefaciẽ mcã
foueã: & incider̃ ipsiuneã. Om̃ib malis. necesse ẽ
bulationib dicens qđ seqͥt᷑. Piratũ cormeũ dispa¬
ratũ cormeũ: cantabo & psallã. Quid fecitm:

Expanded text:
Qui credit in me, licet moriatur, vivit . Ergo qui non creQui credit in me, licet moriatur, vivit . Ergo qui non credit, licet vivat, mortuus est. Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in eam. Omnibus malis necesse est ibulationibus, dicens quod sequitur: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; ca
Abbreviated transcription (Latin):
in foueã.: uideret antese. Nescit qua eat. qͦmͦ qͥãbu¬
lat inuia. cũ cetiderit in foneã ꝑdidit uiã. Videtis
ergo om̃s inale factores ꝑdidisse uiã : implicatos
facinore. Sediãte tradidit in manꝰ forte latronis
aut inmanꝰ alicuiꝰ initi. uł circũ uectia se iudicis:
& tu m p̃ssura es ille letat᷑ ille exultat. Holiiã dixi
noli habe oculos paganorũ xp̃ianos oculos habe
Udes illũ qͥexultat. ipsa exultatio. est fouea ipsius
Melior ẽ enĩ tristitia iniqͣpatientis. qualetitiaimqͣ
facientis. Ipsalȩtitia imiqͣ facientis: ipsa ẽ fouea Iluc
qͥsq cũ cetiderit: oculos ꝑdit. Te doles qr ꝑdidisti
uestẽ &illũ ndoles qr ꝑdidit fidẽ. quis urm̃ graui¬
oridãpno ꝑcassus. ẽ ecce ille occidit: tuoccideris.
Vuit ille. tumortuus es : Absit. Vbiẽ fides xp̃ia¬
norũ : ubi ẽille qͥmorit̃ ad it̃pꝰ audiat dñmsuũ

Expanded text:
in foveam, videret ante se: nescit qua eat; quomodo qui ambuin foveam, videret ante se: nescit qua eat; quomodo qui ambulat in via cum ceciderit in foveam, perdidit viam. Videtis ergo omnes malefactores perdidisse viam, implicatos facinore. Sed jam te tradidit in manus forte latronis, aut in manus alicujus injusti vel circumventi a se judicis: et tu in pressura es, ille laetatur, ille exsultat. Noli, jam dixi, noli habere oculos Paganorum: christianos oculos habe. Vides illum qui exsultat: ipsa exsultatio est fovea ipsius. Melior est enim tristitia iniqua patientis, quam laetitia iniqua facientis. Ipsa laetitia iniqua facientis, ipsa est fovea: illuc quisque cum ceciderit, oculos perdit. Te doles, quia perdidisti vestem; et illum non doles, quia perdidit fidem? Quis vestrum graviore damno percussus est? Ecce ille occidit, tu occideris: vivit ille, tu mortuus es? Absit. Ubi est fides Christianorum? ubi est ille qui moritur ad tempus? Audiat Dominum suum:
Abbreviated transcription (Latin):
as̃ ecce suꝑ omnẽ t̃rã gła ipsius. Regnũ xp̃iui
facere ñ debuer̃ factũ ẽ in illis qđ pati debu
Et nolite putare fr̃s ipsis solis hoc arcidisse. Om̃is
qͥ parat foueã fr̃i suo necesse ẽ. ut incidat in eam.
dec ipi uisibilib forte enĩ alicuiur̃m qr hoc dixi.
luit ei aliqͣs insidias machinari. & machinatus ẽ.
Aut p̃ssus ẽ siue carcere siue falso testimonio. siue
aliqua ne faria criminatione circũ uentꝰ. Vdet̃
nos. ut sumatis exẽplũ dehis quȩ ũ nouimꝰ Pagani
ꝑsecutis martires: & martires captis. ligatisunt
in carcere missis̃ bestis subrectis : alii ferro ꝑcus¬
si. aliignib: concremati : Vicer̃ ꝑsequentes &
uictis martires: absit. Quere gł ammartirũ
a pđdm̃ : quȩ refoueã paganorũ in confossa con¬
scientia. Vbi ẽ enĩ fouea. quocadit impiꝰ incon¬
scientia mala: Putaseũ in foueã ñ cecidisse. qͥlucẽ¬
xp̃iꝑdidit. &cecitate ꝑcussus ẽ. sinon caderit

Expanded text:
 ecce super omnem terram gloria ipsius: regnum Christi facere non debuerunt, factum est in illos quod pati debueEt nolite putare, fratres, ipsis solis hoc accidisse. Omnis qui parat foveam fratri suo, necesse est ut ipse incidat in eam. decipi visibilibus. Forte enim alicui vestrum, quia hoc dixi, luit ei aliquas insidias machinari, et machinatus est, aut pressus est, sive carcere, sive falso testimonio, sive aliqua nefaria criminatione circumventus: videtur nos, ut sumatis exemplum de his quae jam novimus. Pagani persecuti sunt martyres, et martyres capti sunt, ligati sunt, in carcerem missi sunt, bestiis subrecti sunt, alii ferro percussi, alii ignibus concremati: vicerunt persequentes, et victi sunt martyres? Absit. Quaere gloriam martyrum apud Deum, quaere foveam Paganorum in confossa conscientia: ibi est enim fovea quo cadit impius, in conscientia mala. Putas eum in foveam non cecidisse, qui luceperdidit et caecitate percussus est? Si non caderet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ spm̃scm̃ qͥdatus c̃ nob̵. Erat in p̃ssuris incatens
in carcerib. inplagis. infame c&siti infrigore
&nuditate. in om̃iuastatione laborũ & doloꝵ
& dicebat. Głam̃ intribulationib Un denisi
qr paratũ ẽ. coreiꝰ: ideo cantabat & psallebat. Para

Expanded text:
 sanctum qui datus est nobis . Erat in pressuris, in catenis, in carceribus, in plagis, in fame et siti, in frigore et nuditate, in omni vastatione laborum et dolorum , et dicebat: Gloriamur in tribulationibus. Unde, nisi quia paratum est cor ejus? Ideo cantabat et p
Abbreviated transcription (Latin):
dñs narrare nob̵ incipit. tanquã allo quensnos
exultante etiã ppħa & dicente. Exaltare
mat nos& ipse: tanquã dicens nob̵. Quidm
facere potuer̃ illi qͥme ꝑsecutis : quare autẽ
nos allo qͥt᷑ qr faciunt & nob̵ & iiiil ficiunt

Expanded text:
Dominus narrare nobis incipit, tanquam alloquens nos, exsultante etiam Propheta et dicente, Exaltare mat nos et ipse, tanquam dicens nobis: Quid mihi facere potuerunt illi qui me persecuti sunt? Quare autem nos all
Abbreviated transcription (Latin):
creauit nos qđ illetam̃ sumꝰ. sed id qđ factus est
ꝓpt̃nos &sisolus fecisset : forte nemonr̃mnau
dere deb̾et imitari . Ita enĩ ille homoerat ut ds̃
milia ipstꝰ. Patresqͥdẽ nr̃ĩ : sedtam̃ conserui nr̃i.
N equimꝑaret hocd s̃ut faceremꝰ sinpossibile esse¬
iudicaret. ut hoc ab hominefieret. Sed consi¬
derins in firmitatẽ tuã deficis sub p̃cepto:
c̃fortare in exẽplo Sed etiã exẽplũ : ad temul¬
tũ ẽ. Adẽ illeqͥpbuit exẽplũ. ut p̃beat & iuxiliũ:
Audiamꝰ ergo inisto psalmo oportunenãq acci¬
dit & illo ꝓcurante irt ei c̃sonaret euangłium.
cõm̃dans nob̵ dilectionẽ xp̃i. qͥanimã suã posuit¬
cordauit & consonuit huic psalmo. ut uid eamꝰ
nr̃ passus sub pontio pilato: qͥ nunc postea quã
Hecea quȩ nc̃ ẽ. in hominib qͥ p̃sentẽ uitã agunt. sed
diuimꝰ uocescapitis. ut audiamꝰ &euoces corponis.
Noluit eñiloqͥseparatĩ qr noluit cẽ separatꝰ dicens.

Expanded text:
creavit nos, quod ille tamen sumus secundum id quod factus est propter nos. Et si solus fecisset, forte nemo nostrum deberet audere imitari; ita enim ille homo erat, ut et Deus milia ipsius, patres quidem nostri, sed tamen conservi nostri; neque imperaret hoc Deus ut faceremus, si impossibile judicaret ut hoc ab homine fieret. Sed considerans infirmitatem tuam, deficis sub praecepto? Confortare in exemplo. Sed etiam exemplum ad te multum est? Adest ille qui praebuit exemplum, ut praebeat et auxilium. Audiamus ergo in isto psalmo: opportune namque accidit, et illo procurante, ut ei consonaret Evangelium, commendans nobis dilectionem Chricordavit et consonuit huic psalmo, ut videamus noster, passus sub Pontio Pilato, qui nunc postea quam nec ea quae nunc est in hominibus qui praesentem vitam agunt, sed diamus voces capitis, ut audiamus et voces corporis. Noluit enim loqui separatim, quia noluit esse separatus, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
angłi: creatura seruiens xp̃oẽ. Ad obseqͥũ mitti
potier̃ angłi. ad seruitiũ mitti potuer̃ ñ adao¬
utoriũ. Sic̃ seriptũe qđ angłiministrabant
ei: non tanquã misericordes. uł miscđia indigen¬
ti: sed ianquã subiati om̃i potenti. quidergo
misit decȩlo & saluũ fecitme: modo audiemꝰi n alio
uersu qͥd d ecelomiserit. Misit decȩlomiscđiã¬

Expanded text:
sequium mitti sequium mitti potuerunt Angeli, ad servitium mitti potuerunt, non ad adjutorium: sicut scriptum est, quod Angeli ministrabant ei , non tanquam misericordes indigenti, sed tanquam subjecti omnipotenti. Quid ergo misit de coelo, et salvum fecit me? Modo audimus in alio versu quid de coelo miserit: Misit de coelo mis
Abbreviated transcription (Latin):
Disꝑsis ꝑ om̃s gentes: nusquã habencesstabilitatẽ.
nus quã certã sedẽ . Propterea autẽ ad huc iudȩis :
ut librosnrõs portent ad confusionẽ suã. quando
ganis istas litteras. Eene fortedicant duriad fidẽ.
habent iudȩi Proftrimꝰ codices abinimicis : ut con¬
fundamꝰ aliosinimicos. In quali ergo obꝓbrio sunt
iudes. codice portat iudeus: unde credat xp̃ianus
cesferreut illi portando deficiant᷑ illi legendo ꝓsi¬
ciant. intale obꝓbriũ daa s iudȩi : & impletũẽ qđ tanto
ante p̃dictũ ẽ. dedit inobꝓbriũ conculcantes me.
Quale autẽ ob ꝓbriũ ẽ fr̃s. ut hunc uersũ legant. &
ipsi cetiadtendant speculũ suũ : siceni apparent
iudȩi descriptura scã quã portant: quomͦ apparet
faciescȩcide speculo. Ab aliis uidet᷑: ab ipsoñ uidet᷑
Dedit in obꝓbriũ conculcantesine. Iuȩ rebas forte
cũ dicerẽ. misit decȩlo & saluũ mefecit᷑. Iuidmi¬
sit decȩlo quẽ misit decȩlo : angłmmisit uesal¬

Expanded text:
 omnes gentes, nusquam habentes stabilitatem, nusquam certam sedem. Propterea autem adhuc Judaei sunt, ut Libros nostros portent ad confusionem suam. Quando ganis istas Litteras. Et ne forte dicant duri ad fidem habent Judaei. Proferimus Codices ab inimicis, ut confundamus alios inimicos. In quali ergo opprobrio sunt Judaei? Codicem portat Judaeus, unde credat Christianus.ces ferre, ut illi portando deficiant, illi legendo proficiant. In tale opprobrium dati sunt Judaei; et impletum est quod tanto ante praedictum est: Dedit in opprobrium conculcantes me. c versum legant, et ipsi caeci attendant ad speculum suum? Sic enim apparent Judaei de Scriptura sancta quam portant, quomodo apparet facies caeci de speculo: ab aliis videtur, ab ipso non videtur. Dedit in opprobrium conculcantes me. 10. Quaerebas forte cum diceret, Misit de coelo, et salvum me fecit: Quid misit de coelo? quem misit de coelo? Angelum misit, ut sal
Abbreviated transcription (Latin):
pore qͥfuerit in m̃bris xp̃i &i capite didicerit
sapientiã ꝑscuerandi: Trinsis tu &eccetransier̃
tẽp tationestuȩ & isinaliã uitã in quãier̃ scĩ si
sc s fueris inaliã ier̃martires. Simartr fueris :
is &tu inaliã uitã Nũ qͥd qr tut ransistihinc ꝓptẽ
iã transit iniqͥtas : quomꝰ mascunt᷑ aliiiniqͥ. sic mo¬
riunt᷑ aliiiniqͥ Iuom ergo aliuiniqͥ moriunt᷑:¬

Expanded text:
pore, qui fuerit in membris Christi, et a capite didicerit patientiam perseverandi. Transis tu, et ecce transierunt tentationes tuae; et is in aliam vitam in quam ierunt sancti, si sanctus fueris. In aliam ierunt martyres: si martyr fueris, is et tu in aliam vitam. Numquid quia tu transisti hinc, propterea jam transiit iniquitas? Nascuntur alii iniqui, sicut moriuntur alii iniqui. Quomodo ergo alii iniq
Abbreviated transcription (Latin):
anima ibierat caro: ibi cotꝰ homo ciubo & totꝰ homo
& homo & uĩbũ un ds̃ Dicat gͦ. miscreremeidĩ
misereremei. Non expauescamꝰ uoces petenus
miscđiam & exhibentis. Ideo eñpecit. qr ex hibec
trũ orantẽ. disce onire. Ad hoc enĩ orauit ut do¬
ceret orare : qr adhoc passus ẽ ut docerit pati.
Adhocresurrex̃ ut doceret sꝑare resurrectionẽ.
Et in ũbra alarũ tuarũ sꝑabo : donec transeat iniqͥ¬
tas Hoc plane iã totus xp̃edicit : Incẽ & uox

Expanded text:
homo t homo unus Deus. Dicat ergo, Miserere mei, Deus, miserere mei. Non expavescamus voces petentis misericordiam et exhibentis. Ideo enim petit, quia exhibet: trum orantem, disce orare. Ad hoc enim oravit, ut doceret orare: quia ad hoc passus est, ut doceret pati; ad hoc resurrexit, ut doceret sperare resurrectionem. 6. Et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas. Hoc pl
Abbreviated transcription (Latin):
respectꝰ inser momib illiꝰ Sieniuere filiꝰdĩẽ susci¬
pret illũ &e libabit eũ demanib c̃trariorũ. Iuiagͥ
crucifigebut̃ & non liberabat᷑. credider̃ cũ noneẽ
filũ di ħoptẽa in sultantespandenti in ligno &ca¬
pt̃ agitabant.: dicentes illi. Si filiꝰ diẽ. descendat
ista dicences sic̃ ẽ imn ipsolibrosapientiȩ. hȩc cogita¬
uer̃ &errauer̃: excec auitem̃ illos malitia ipsorum.
Quidem̃ magnũ erit detrucedescendẽ cui ficilefuit
desepulchrore surgere sed quare usq ad mortẽ uo¬
luit eẽ patiens. ut fageret a faciesaul inspelincã
& enĩspelunca instrior parsterrȩ pocest accipi
&certe qđ manifestũ ẽ & notũ om̃ib corpꝰei nmonu

Expanded text:
enim vere filius Dei est, suscipiet illum, et liberabit illum de manibus contrariorum . Quia ergo crucifigebatur, et non liberabatur, crediderunt illum non esse Filium Dei. Propterea insultantes pendenti in ligno, et caput agitantes, dicebant illi: Si filius Dei es, descende Ista dicentes, sicut est in ipso libro Sapientiae, haec cogitaverunt et erraverunt; excaecavit enim illos malitia eorum . Quid enim magnum erat de cruce descendere, cui facile fuit de sepulcro resurgere? Sed quare usque ad mortem voluit esse patiens? Ut fugeret a facie Saül in speluncam. Etenim spelunca, inferior pars terrae potest accipi. Et certe quod manifes
Abbreviated transcription (Latin):
erat: ađ xp̃cerit. Titulusibi rex iudȩorũ
Indignatis iudȩi q in seriptꝰ erat titulus rex
iudȩorũ : pudiut illos hab̾e regẽ quẽtruci¬
figtre potuer̃ Noneni uider̃ qr i psacrux
in qͥcũ fixer̃ futura erat in frontib regum
Cuergo indignarent̃ exillo titulo. adier̃
pilatũ iudicẽ cui obtolerant occidendũ xp̃m
sed scribeqr ipsedix̃ regẽ secẽ. iudȩorum

Expanded text:
istus erat: titulus ibi, Rex Judaeorum. Indignati sunt Judaei, quia inscriptus erat titulus, Rex Judaeorum: puduit illos habere regem quem crucifigere potuerunt. Non enim viderunt quia ipsa crux, in qua eum fixerunt, futura erat in frontibus regum. Cum ergo indignarentur ex illo titulo, adierunt Pilatum judicem, cui obtulerant occidendum Chrissed scribe quia ipse dixit se regem esse Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsioccider̃ qͥferrũ ñ ferebant. qͥgladiũ ñstrinxe¬
r̃ qͥimpetũ in eũ ñ stcer̃. ad occidendũ : unde occi¬
der̃ : dentes corũ arma & sagittȩ & lingua eorũ
gladius acutꝰ Noliattende inermes manꝰ sedos
gladiũ illebonũ Ili sagittas malas. illebonas
N ãhabet & ipsesagitas bonas. uerbabona. unde
sigiitat corfideleut amet᷑ Ergo &aliȩ istorum

Expanded text:
ipsi occiderunt, qui ferrum non ferebant? Qui gladium non strinxeipsi occiderunt, qui ferrum non ferebant? Qui gladium non strinxerunt, qui impetum in eum non fecerunt ad occidendum, unde occiderunt? Dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius aculus. Noli attendere inermes manus, sed osgladium, ille bonum: illi sagittas malas, ille bonas. Nam habet et ipse sagittas bonas, verba bona, unde sagittat cor fidele, ut ametur. Ergo aliae istorum
Abbreviated transcription (Latin):
ficien dũ licet :qui s autẽ occidit. qͥ audito cla¬
more cessit. anqͥclamando ut occideretur
extorsit. ipsed ñ s dicat testimoniũ a qͥb: occi¬
sus ÷ utrũ ab illo pilato qͥ nolens cũ occide . unde
etiã flagellauit & ueste ignominiosa induit.
& flagellatũ adeorũ oculos ꝓdux̃. ut saltẽ pȩnis
flagellorũ eiꝰ saciati. eũ occide ñ extorquerent.
Propterea etiã cũuidisset eos ꝑseuerare. sic̃
legimꝰ lauit manꝰsuas. & dix̃ In nocenssũego:
a sangume huiꝰ Viderisutrũlle in nocens qui uel
cessit clamantib multomagis tam̃ illi nocentes
qͥclamando eũ occiđe uoluer Sed nosint̃ rogemꝰ
&audiamꝰ dnm̃ qͥb tribuat mortẽ suã qr dix̃
dormiui turbatus. Int̾rogemꝰ eũ & dicamꝰ.¬
pũ qͥd forte pilacꝰ qͥ militib dedit in ligno suspenden¬
dũ cliuis transfigendũ : audite qͥ filu hominum
Illo sutiq dicit: quos ꝑsecutores pussus ẽ. Sed qͦmͦꝰ

Expanded text:
rficiendum licet? Quis autem occidit? Qui audito clarficiendum licet? Quis autem occidit? Qui audito clamore cessit, an qui clamando ut occideretur extorsit? Ipse Dominus dicat testimonium a quibus occisus est, utrum ab illo Pilato qui nolens eum occidit: unde etiam eum flagellavit, et veste ignominiosa induit, et flagellatum ad eorum oculos produxit, ut saltem poena flagellorum ejus satiati, eum occidi non extorquerent. Propterea etiam cum videret eos perseverare, sicut legimus, lavit manus suas, et dixit: Innocens ego sum a sangucessit clamantibus: multo magis tamen illi nocentes, qui clamando eum occidere voluerunt. Sed nos interrogemus et audiamus Dominum, quibus tribuat mortem suam, quia dixit, Dormivi turbatus. Interrogemus eum, et dicamNumquid forte Pilatus, qui militibus dedit in ligno suspendendum, clavis transfigendum? Audite qui: Filii hominum. Illos utique dicit, quos persecutores passus est. Sed quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dormienti : potuit &iugilanti. Sed quare
uoluit dedormiente facere : qr dormiente
xp̃o incruce facta ÷ coniux delatere.
Percussũ ẽ enĩ latꝰ pendentis de lancea:
& pfluxer̃ eccłȩ sacram̃ta Dormiui inqͥt
turbatꝰ. Et in aliopsalmo manifestat hoc : ubi
ait ł godormiui. & sõnũ cȩpi . Ibi ex p̃ssit potis¬
tatẽ suã Poterat enĩ & illic dicere dormiui : sic̃ dix̃ hic: Id t̃aut̃ gõ doronui :
id ẽ qr uoluidormiui. Non illime in sõnum
nolentr̃ cõpuler̃ : sed mea uoluntate ego dor¬
miui. scđmillud.: Potestatẽ habeoponendiani
meã : & potestatẽ habeo iterũ sum̃dieã Prop¬
terea ibi seqͥt̃ & dicit. łgo dor miui & sonũ coepi.
excusarese abint̃fectione dñi. Ñppterea cũ
sic̃loqt᷑ euangłiũ. iudicitradider̃: neipsieũ
occidisse uiderent̃. Cũ enĩ dixisset eis iudex¬
iudicate eũ responder̃ : Nob̵ non licet int̃fi¬
cere quẽ quã int̃ficere ñlicet. tradere int̃¬

Expanded text:
dormienti, potuit et vigilanti. Sed quare dormienti, potuit et vigilanti. Sed quare voluit dormienti facere? Quia dormienti Christo in cruce facta est conjux de latere. Percussum est enim latus pendentis de lancea , et profluxerunt Ecclesiae Sacramenta. Dormivi, inquit, conturbatus. Et in alio psalmo manifestat hoc, ubi ait: Ego dormivi, et somnum cepi. Ibi expressit potestatem suam. Poterat et illic dicere, Dormivi, sicut dixit hic. Quid est autem, Ego dormivi? Id est, quia volui, dormivi. Non illi me in somnum nolentem compulerunt; sed mea voluntate ego dormivi, secundum illud: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Propterea excusare se ab interfectione Domini. Nam propterca eum, sicut loquitur Evangelium, judici tradiderunt, ne ipsi eum occidisse viderentjudicate eum; responderunt, Nobis non licet interficere quemquam . Interficere non licet, tradere inte
Abbreviated transcription (Latin):
inspelunca. Alius dauid ẽ inspelunca : a liꝰ
dauidẽ qͥdicit. dormu conturbatꝰ. Vide¬
mꝰ ꝑ turbationẽ ipsiꝰ non illo turbato. sed illis
turbantib:: Turbatũ se enĩ dix̃ scđmopinionẽ
frem̃tiũ : ñscđmcedentis conscientiã: Putaugr̃
seilli turbasse: putauer̃ uitisse. illeautẽ dor¬
miui conturbatꝰ. Tãplacatꝰ erat iste contur¬
batꝰ: ut qͣndo uellec dormiret. Nemo dormit
turbatꝰ. Om̃s qͥppeqͥꝑturbant᷑: auta sõno
excitantur aut in somnũ uerginon ꝑmittunt᷑
Ille autẽ turbatꝰẽ. & dormiuit. Magna hu¬
militas ꝑturbati. magna potestasdormientis
Dequa potestate ueniebat qđ dormiuit : deqͣ
bat adã: quando inmisitei ds̃ soporẽ ut dela¬
tere illi coniugẽ faceret. Nonenĩñ poterat
uxorẽ facere pͥmo homini eciã delatere
uigilantis aut ꝓpterea uoluit eũ dormire
nesentiret . cũ sibi costa dera heret᷑ : p̃mo qͥs
it adormit . ut osse sibi conuulso ñ ex ꝑgisca¬
tur: qui potuit sine dolore auftrre costã

Expanded text:
a. Alius David est in spelunca, alius David est qui dicit, Dormivi conturbatus. Videmus perturbationem ipsius; non illo turbato, sed illis turbantibus. Turbatum se enim dixit, secundum opinionem frementium, non secundum cedentis conscientiam. Putaverunt se illi turbasse, putaverunt vicisse: ille autem dormivit conturbatus. Tam placatus erat iste turbatus, ut quando vellet, dormiret. Nemo dormit turbatus: omnes qui perturbantur, aut a somno excitantur, aut in somnum vergi non permittuntur. Ille autem turbatus est, et dormivit. Magna humilitas perturbati, magna potestas dormientis. De qua potestate veniebat quod dormivit? De qua bat Adam, quando immisit ei Deus soporem, ut de latere illi conjugem faceret . Num enim non poterat uxorem facere primo homini etiam de latere vigilantis? aut propterea voluit eum dormire, ne sentiret cum sibi costa detraheretur? Postremo, quis ita dormit, ut osse sibi convulso non expergiscatur? Qui potuit sine dolore auferre costam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ deipso &id eouerũ loqͥm̃ qr inillo loqͥm̃ blã q̃ͥndo
in nob̵ &e x nob̵ loqͥuoluerimꝰ inm̃datiore manebimꝰ
ret̃ Consũ mnare ꝑficere : fintũ enĩ qͥcqͥd dicimꝰ
a fine dicimꝰ Sed alit̃ dicimꝰ finitꝰẽ panis alit̃dicimꝰ
sinita÷ tumca tinitꝰ ẽ panis qͥ manducabat̃ finitaẽ.¬

Expanded text:
 et ideo verum loquimur quia in illo loquimur. Nam quando in nobis et ex nobis loqui voluerimus, in mendacio remanebimusest: consummare, perficere. Finitum enim quidquid dicimus, a fine dicimus. Sed aliter dicimus, Finitus est panis; aliter dicimus, Finita est tunica: finitus est panis qui manducabatur, fini
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. homo apd nosex nob̵ ipsis. iã circadexterã
patris. audistis quantũ nos diligat. Nã sue carita¬
tis m̃surã & ipsedix̃. & nobis indix̃ mandatũ
suũ dicens eẽ. ut nosiniucẽ diligamꝰ. Etnequere¬
remꝰ dubitantes & estuantes quantũ nos debea¬
mꝰ inuicẽ diligore. quantaq illa sit quȩ dõ pla¬
cet caritatis ꝑ fecta m̃sura. ea enĩ ꝑfecta ẽ. qua

Expanded text:
Patrem, homo apud nos, ex nobis ipsis, jam circa dexteram Patris, audistis quantum nos diligat. Nam suae charitatis mensuram, et ipse dixit, et nobis indixit, mandatum suum dicens esse ut nos invicem diligamus . Et ne quaereremus dubitantes et aestuantes quantum nos debeamus invicem diligere, quantaque illa sit quae Deo placet charitatis perfecta mensura, ea
Abbreviated transcription (Latin):
foueã ad decipiendũ. ego cor non parabo a dꝑ
tipiendũ: ille paraiuit foueã adoppͥm̃dũ ego cor
ñ parabo ad tolerandũ : ꝓpterea ille incidet ineã :
ego autẽ cantabo & psallã. Audicorparatum
in apło : qr imitatus ẽ. dnm suũ. Gtamur inqͥt
intribulationib qr tribulatio patientiã oꝑat᷑.¬

Expanded text:
foveam ad decipiendum, ego cor non parabo ad perpetiendum? Ille paravit foveam ad opprimendum, ego cor non parabo ad tolerandum? Propterea ille incidet in eam, ego autem cantabo et psallam. Audi cor paratum in Apostolo, quia imitatus est Dominum suum: Gloriamur, inquit, in tribulationibus; quia tribulatio patientiam o