comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nouerunt presente̾ et posteri. quod
amelina mater hugonis de doado
quicquid de reb sancti florentii ĩ
ciam excommunicata dimittere no¬
luerat: cotũ dimisit. cum ultima
de cumberet egricudine. qua et
mortua est. deo et sancto florent̾o
eiusq monachis: astantib hugone
nepote suo ipsiusq sorore nepta
sua. quib duob condonationem illoͣꝵ
rerum post decessũ suũ fecerat. N ui
ab illa exorati: dimissione illam gra¬
tis concesserunt: seq testeᷤᷤ et defenso¬
res contra omnes calunnias monachiᷤ
affuturos spoponderunt. Monachi
autem. quib loco aliorum omnium
dimissio ista facta est: fuerunt primo
iudicalis. et cum eo girardus et girb̃tꝰ.
canonici de duoado. Secondo maignardꝰ.
et cum eo guillelmꝰ archipresbiter de
salmuro. et girbertꝰ prelbiter et petrꝰ
lemouicinus. Et ut euidens signũ
huiꝰ rei dicatur. Cum gracili ramo
arboris fecit amelina supradicta di¬
missionem rerũ. iam dictarũ iudi¬
cali monacho. Qui ramꝰ adhuc in

Expanded text:
Noverint prȩsentes et posteri, quod Amelina mater Hugonis de Doado, quicquid de rebus Sancti Florentii in tiam excommunicata, dimittere noluerat, totum dimisit, cum ultima decumberet ȩgritudine, qua et mortua est, Deo et sancto Florentio ejusque monachis, astantibus, Hugone nepote suo, ipsiusque sorore nepte sua, quibus duobus condonationem illarum rerum post decessum suum fecerat. Qui ab illa exorati, dimissionem illam gratis concesserunt, seque testes et defensores contra omnes calumnias monachis affuturos spoponderunt. Monachi autem, quibus loco aliorum omnium dimissio ista facta est, fuerunt, primo Judicalis, et cum eo, Girardus et Girbertus, canonici de Doado, secundo, Mainardus, et cum eo, Guillelmus archipresbiter de Salmuro, et Girbertus, presbiter, et Petrus Lemovicinus. Et ut evidens signum hujus rei dicatur, cum gracili ramo arboris fecit Amelina supradicta dimissionem rerum jamdictarum, Judicali monacho. Qui ramus adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
go gaufridiis petragoriensis epis¬
copus. dono et concedo ecclesiam
sancti petri de monte petroso et
ecclesiam sancte eulalie que sita
est suꝑ ripam dordonie deo et sco
florentio et monachis eiꝰ. in ꝑpetu¬
ii habendas saluo iure ẽp̃ali. Et
ut ratũ habeat᷑ sigillo nostro mu¬
niuimꝰ. et signo nostro firmauunꝰ
IEgo gaufridus archidiaconisᷤ
sub scripsi. .S Grimoardi archi-¬
presbiten..s. Iterii archidiaco
ni.F. arnaudi. de charsent. Da¬
ta petragora ꝑ annum ipsius ep̃i

Expanded text:
go Gaufridus, Petragoricensis episcopus, dono et concedo ecclesiam Sancti Petri de Monte Petroso et ecclesiam Sancte Eulalie, que sita est super ripam Dordonie, Deo et Sancto Florentio et monachis ejus, in perpetuum habendas, salvo jure episcopali; et ut ratum habeatur, sigillo nostro munivimus et signo nostro firmavimus. Ego Gaufridus archidiaconus subscripsi. Signum Grimoardi archipresbiteri. Signum Iterii archidiaconi. Signum Arnaudi de-Charsent. Data Petragoras, per manum ipsius epi
Abbreviated transcription (Latin):
In nomine domini nostri iħu xpisti
Ego guillelmꝰ dei gr̾a petragoricẽ¬
sis ep̃s. preuidens ne successorã
meorũ obliuione quod absit dona
nostra calumpnie subiacerent. lit¬
terarũ atestatione memorie illoꝵ
tradere uolui quĩ Gosbtꝰ landa pͥor
de monte careto et ad hemarꝰ prior.
de bretenorio adierunt presen¬
tiam nostrã humilit̾ dep̾canteᷤ
quatenꝰ ecelesiã sancti petͥ de monte
petroso quã de laicali manu quãuᷤ
inelemosinã suscepeͬant deo et sc̃o
florentio monachisq eiꝰ cõcederẽ
Consideranᷤ itaq meliuꝰ in manu
monachoꝵ ꝗͣ in laicorũ pocestace
ecclesias debere substinere consi¬
lio habito cũ clericiꝰᷤ nostriᷤᷤ deo et
sancto florentio eiꝰq monachis ĩ
ꝑpetuũ supradictã eclesiã cũ a¬
nulo nostro. in inanu gosberti lau¬
da eam asignanᷤ in ecclesia sancti ste¬
phani in coro et in sede nostra conceᷤᷤ¬
si et dedi. nec solũ illã. s et siquas d
laicor manu extrahere possent.

Expanded text:
In nomine domini nostri Jhesu Christi, ego Guillelmus, Dei gratia Petragoricensis episcopus, previdens ne successorum meorum oblivione, quod absit, dona nostra calumpnie subjacerent, litterarum atestatione memorie illorum tradere volui quoniam Gosbertus Landa, prior de Monte Careto, et Adhemarus prior de Bretenorio adierunt presentiam nostram, humiliter deprecantes quatenus ecclesiam Sancti Petri de Monte Petroso, quam de laïcali manu quamvis in elemosinam susceperant, Deo et Sancto Florentio monachisque ejus concederem. Considerans itaque melius in manu monachorum quam in laïcorum potestate ecclesias debere subsistere, consilio habito cum clericis nostris, Deo et Sancto Florentio ejusque monachis in perpetuum supradictam ecclesiam cum anulo nostro, in manu Gosberti Landa, eam assignans, in ecclesia Sancti Stephani, in choro et in sede nostra, concessi et dedi; nec solum illam, sed et si quas de laïcorum manu extrahere possent.
Abbreviated transcription (Latin):
Suillelmiis dei gratia petrago¬
ricensis ep̃s. M. uenerabili abbi
sancti florentii suisq successo¬
ribus in perpetuũ. Qm̃ ex decre¬
tis sanctorũ patrũ agnouimus
munitioneᷤ ecclesiis dari. quib
possessiones suas defendant et
custodiant: idcirco noᷤ tͥ ⁊ monaᷤᷤ¬
terio sancti florentii has eccłiaᷤ
concedimꝰ.⁊ scripto nostro firma¬
mus. ecclesiã uidelicet sancti .ẜ.
de mont caret. et capellas sancte
marie. et sancti sepulcͥ de monte
reuelli. et eccłiã sancte M. de bre¬
tenor. et eccliam sancti froritoniᷤ
de uestitionib. et ecclesiã decoler.
et ecclesiã de bracals. et treᷤ parteᷤᷤ
ecclesie sancti martini de bra¬
gairac. saluo in om̃ib iure e¬
piscopali: Ego guillelmiᷤ
episcopꝰ petragoriensis subscͥp¬
si. F. Signũ gaufredi. ł ar¬
chidiaconiz:¬

Expanded text:
uillelmus Dei gratia Petragoricensis episcopus M. venerabili abbati Sancti Florentii suisque successoribus, in perpetuum. Quoniam, ex decretis sanctorum patrum, agnovimus munitiones ecclesiis dari, quibus possessiones suas defendant et custodiant, idcirco nos tibi et monasterio Sancti Florentii has ecclesias concedimus et scripto nostro firmamus : ecclesiam videlicet Sancti Petri de Mont Caret, et capellas Sancte Marie et Sancti Sepulchri de Monte Revelli; et ecclesiam Sancte Marie de Bretenor ; et ecclesiam Sancti Frontonis de Vestitionibus; et ecclesiam de Coler; et ecclesiam de Bracals; et tres partes ecclesie Sancti Martini de Bragairac; salvo in omnibus jure episcopali. Ego Guillelmus, episcopus Petragoricensis, subscripsi. Sigpum Gaufredi archidiaconi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego u. sedt᷑ petragorice episcopꝰ.¬
I dedi ac concessi ecclesiã beate eulalie
existentẽ supra dordoniã sancco pe¬
tro ac sancto florentio: et hoc ĩper¬
pecuũ. Data petragoriᷤ prima die
mensis ianuarii. fr̾ .u. anno ab ĩ¬
quarto. ludouico rege francoꝵ
R. petragoricẽ siũ consule epacta.
signũ . G. archi presbiter.F. stepha¬
niis andriual. Ego gunuelmis
episcopꝰ sub scripsi.

Expanded text:
elmus, sedis Petragorice episcopus, dedi ac concessi ecclesiam Beate Eulalie, existentem supra Dordoniam, Sancto Petro ac Sancto Florentio; et hoc in perpetuum. Data Petragoris, prima die mensis januarii, feria quinta, anno ab in; Ludovico rege Francorum, R. Petragoricensium consule; epacta Signum, G., archipresbiter. Sîgnum, Stephanus Andrival. Ego Guillelmus episcopus subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
matio. cercior et firmior habeatur.
et sigillo nostro muniri fecimꝰ.¬
Ego girrardus en golemensi epi̾¬
copus et sancte romane ecclesie
legatus propͥa manu subscͥpsi.

Expanded text:
t certior et firmior habeatur, et sigillo nostro muniri fecimEgo Girardus. Engolismensis episcopus et sanctȩ Romanȩ ecclesiȩ legatus, propria manu mea subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
de cripa. Rocafortꝰ.⁊ plures a¬
lii quos enumerare longũ:
canonici sancti stephani. Mo¬
nachi quoq sancti florentii
a Relmus et iohanne ᷤ qui tũc̃
temporiᷤ supradicte eclesie
sancti marcini p̃ erant. hanc
concordiam cũ geraldo rãnul¬
fi conceptauerunt. et in nr̃a
manu confirmauerunt. Et
abbatis sui actociꝰ capituli
uice receperunt. hanc etiam
concordiam uoluert̃ et la u¬
dauert̃. ac confirmauerut
Ugo prepositus et aldebertꝰ
frater eius. et aldebertꝰ alde¬
berti filius. Rollandus quoq
et armandus. et elias qui õs
dimiserant et concesserant.
ac cognouerant hanc decimã deo &
sancto tephano de cius iure goci¬
terat. sanctoq florentio. Ut aut̃
hec concordia firmior in perpe¬
tuũ habeatur: hanc cartã sigillo
nostro muniuimꝰ et propͥa manu
subscripsimꝰ. Ego .Wy. ep̃s. S¬

Expanded text:
de Gripa, Rocafortus et plures ade Gripa, Rocafortus et plures alii, quos enumerare longum est, canonici Sancti Stephani. Monachi quoque Sancti Florentii Akelinus et Johannes, qui tunc temporis supradicte ecclesie Sancti Martini preerant, hanc concordiam cum Geraldo Rannulfi conceptaverunt et in nostra manu confirmaverunt et abbatis sui ac tocius capituli vice receperunt. Hanc etiam concordiam voluerunt et laudaverunt ac confirmaverunt : Ugo prepositus et Aldebertus frater ejus et Aldebertus Aldeberti filius, Rollandus quoque et Armandus et Elias, qui omnes dimiserant et concesserant ac cognoverant hanc decimam Deo et Sancto Stephano, de cujus jure extiterat Sanctoque Florentio. Ut autem hec concordia firmior in perpetuum habeatur, hanc cartam sigillo nostro munivimus et propria manu subscripsimus. Ego Guillelmus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis summã exoluerent. Pac¬
ta est autẽ hec concordia in gene¬
rali capitulo sancti stephani c̃sti¬
na die circumcisionis dm̃i.
Anno ab incarnatione dñi. M.¬
.ii. Quam concordiam laudaui
clesie nostre precentor ac dociuᷤ
cause. huiꝰ et concordie auctor.
Radulfus p̾positus. Eliaᷤ̃ deca¬
nus. Arnaldus guillelmtͥ ar-¬
chidiaconus. Audiunꝰ de relsa¬
co. et gaufridꝰ de uermo archi¬
diaconi. Bernardꝰ de uerrinis
archidiaconꝰ ⁊ sacrista. Scepha¬
nus derofraco sub sacrista. Eliaᷤ
de scripta succentor. Geralo uᷤ
deuegumaca. cellarariꝰ. Giullel¬
mus de monte. Berulfo elemo¬
sinariꝰ. Item geraldꝰ de caurada.
Segumꝰ de ladiraco. Geraldus de¬
de canalib obedienciari. Itẽ¬
q nobiles canonici plures.
Guillelmꝰ de monte ardico.
buillelmꝰ albarupensis. Siul¬
lelmus de roca. Gillel muᷤ
gaufridus. Giullelmus sar¬
racenꝰ. Si meon. Bernarduᷤᷤ de
cornataco. Arnardꝰ rora. Pectꝰ

Expanded text:
tionis summam exolverent. Factionis summam exolverent. Facta est autem hec concordia in generali capitulo Sancti Stephani, crastina die Circumcisionis Domini, anno ab incarnatione DomiIIa. Quam concordiam laudavimclesie nostre precentor ac tocius cause hujus et concordie auctor, Radulfus prepositus, Elias decanus, Arnaldus Guillelmi archidiaconus, Auduinus de Relliaco, et Gaufridus de Verino archidiaconi, Bernardus de Verrinis archidiaconus et sacrista, Stephanus de Rofiaco subsacrista, Elias de Scripta succentor, Geraldus de Vegumaca cellararius, Guillelmus de Monte Berulfo, elemosinarius; item Geraldus de Gauzada, Seguinus de Ladiraco, Geraldus de Ganalibus, obedienciarii; itemque nobiles canonici plures : Guillelmus de Monte Ardito, Guillelmus Alba Rupensis, Guillelmus de Roca, Guillelmus Gaufridus, Guillelmus Sarracenus, Simeon, Bernardus de Gornazaco, Arnardus Roza, Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius decime ante quã diuide-¬
retur. Preterea geraldus cãtor
⁊ clerici concesserunt monachi ᷤᷤ
eo pacto ut monachi affectuo¬
sius eos diligerẽt ut reciperẽt:
illam sextam parte uini. pani¬
ciũ quoq illud & miliũ et me¬
licam cum lana et lino & por¬
cellis ⁊ agnis: que de parte petͥ
arberti et geraldi stephani mo¬
nachi habere consueuerãt. Si
uero adhodierna die et dein¬
ceps siue nostri clerici siue mo¬
nachi aliquid insupradicta de¬
cima adquirere possent. siue in
parte pecri et lamberti depetra¬
goriᷤ. siue indecimali feodo siue
tnminutis siue in grossiori an¬
noua: quicquid omnino illuo ẽẽt
cotũ per medium diuiderent.
ita tamen ut si ad redimendam
decimam aliqua pecunia ee̾t ne¬
cessaria eiusdem redemptionis
Quod si clerichi uel monachi aut
nollent aut non possent suam
dimidiam partem redimere illi
qui totũ redimerent totũ ha¬
berent. quousq eis aliĩ redemp¬

Expanded text:
ipsius decime antequam divideipsius decime antequam divideretur. Preterea Geraldus cantor et clerici concesserunt monachis, eo pacto ut monachi affectuosius eos diligerent, ut reciperent eam sextam partem vini, panicium quoque illud et milium et melicam, cum lana et lino et porcellis et agnis, que de parte Petri Arberti et Geraldi Stephani monachi habere consueverant. Si vero, ab hodierna die et deinceps, sive nostri clerici sive monachi aliquid in supradicta decima adquirere possent, sive in parte Petri et Lamberti de Petragoris, sive in decimali feodo, sive in minutis sive in grossiori annona, quicquid omnino illud esset, totum per medium dividerent : ita tamen ut si, ad redimendam decimam, aliqua pecunia esset necessaria, ejusdem redemptionis quod si clerici vel monachi aut nollent aut non possent suam dimidiam partem redimere, illi qui totum redimerent totum haberent quousque eis alii redemp
Abbreviated transcription (Latin):
go guiłł dei gratia petrago¬
ricensiᷤ episcopus: notũ fie¬
ni uolo presentib et posteriᷤ et con¬
cordiam que in nostra manu fac¬
ta est. de illa diutina et graui dis¬
cordia que fuerat int̾ clericoᷤ scĩ
stephani et monachoᷤ sc̃i florenti
de ecclesia sancti martini de bra¬
gairac. Talem gͥ huic discordie fi¬
uẽ imposuimꝰ: ut noꝰ et clerici nr̃e
sedis de eiusõ ecclesie fundo siue
decrebiis ad eam pertinentibus
nunquã amplius monachos ac¬
cusaremꝰ aut inquietaremus.
monachi uero in pace ac fideliter
.xx. solidorum censum in fra oc-¬
tauas natalis dñi singulis anniᷤ
nostris clericis exoluerent. Decimã
quoq quam nostri elerici iam diu
habuerant ita cum monachis
diuiderent: ut medietatẽ cociꝰ
decime haberent clerici sc̃i stepħi
et medietatẽ sancti florentis ino¬
nachi. Concessimus tam̃ a keelmo
monacho et successoribuᷤ eiꝰ pro re¬
quisitione decime quam ꝑtotũ
annum facerent iiiͬi. sestarioᷤ

Expanded text:
us, Dei gratia Petragoricensis episcopus, notum fieri volo presentibus et poseris concordiam que in nostra manu facta est, de illa diutina et gravi discordia que fuerat inter clericos Sancti Stephani et monachos Sancti Florentii de ecclesia Sancti Martini de Bragairac. Talem igitur huic discordie finem imposuimus, ut nos et clerici nostre sedis de ejusdem ecclesie fundo sive de rebus ad eam pertinentibus nunquam amplius monachos accusaremus aut inquietaremus ; monachi vero in pace ac fideliter XX solidorum censum, infra octavas Natalis Domini, singulis annis nostris clericis exolverent, decimam quoque quam nostri clerici jam diu habuerant ita cum monachis dividerent ut medielatem tocius decime haberent clerici Sancti Stephani et medietatem Sancti Florentii monachi. Concessimus tamen Akelino monacho, et successoribus ejus, pro requisitione decime quam per totum annum facerent, quatuor sestarios
Abbreviated transcription (Latin):
A rchebaldus. Iohannes filius archembaldi.
herbertus fruschiagalt. Ricardus de
uerria. dulciculus. Si mon barionas.
h uillelmus bricrus. hugo. et guito fili
Accum in plenario capitulo. anno ab
in carnatione domini: m.xe.iͦi. in¬
E

Expanded text:
cus, Johannes filius Archembaldi, Herbertus Fruschiagalt, Richardus de Verria, Dulciculus, Simon Barjonas, Guillelmus Bicrus, Hugo et Guito, filiActum in plenario capitulo, anno ab incarnatione Domini MXCIIo, ine
Abbreviated transcription (Latin):
contendimꝰ ꝓ futurũ nobis ad eter¬
nam beatitu dinẽ faciliꝰ obtinendã.¬
dam procul dubio confidimus. Id¬
sancte deiecclesie fidelib cam p̃¬
sencibis quam et futuris et maxi¬

Expanded text:
modamus, pro futurum nobis ad eternam beatitudinem facilius obtidam procul dubio confidimus. Qusanctæ Dei Ecclesiæ fidelium tam presentium quam etiam futur
Abbreviated transcription (Latin):
conquereretur ꝓ bono pacis sed̾o
infestiuitate sancti luce euange¬
liste utrisq cerminiĩ prefati ne¬
gociiuigilant̾ p̾fixi. ab̃b itaq
sancti florencii nogotiorũ suoꝵ
impiger exequtor. aliis ocupatꝰ
causis p̾facũ ꝑriorem suum cũ
aliis ꝑsonis inices suas ra hoc ne¬
gotio plenariae habentẽ ad desig¬
natum in festiuitate sancti luce
terminum mictere diligenter
studuit. Rotonensis ꝓsorsus de¬
ficiens defuit. abbas aucem sq̃
florenti graurus in secũdo de¬
fectu grauatꝰ multo magis con¬
queri cepit dicens ex iuditio.
se in possessione sua muestiri
debere. Salua pace sua consilii
mͥ fuit ut tercio rotonensem.
abbatem conuenirem quateniis scĩ
fAorencii secundum quod aeci im
erat abbati responderet. Conuemi.
renuit. dicens se e̾e mecum de eiꝰd̾
ecclesie capellama in causa. et nisi
prius mecum finita carisa cum
abbate sancti florencii de eadẽ
ecclesia non disceptaret. Sic roto¬

Expanded text:
conquereretur, pro bono pacis secundo conquereretur, pro bono pacis secundo in festiuitate sancti Luce euangeliste utrisque terminum prefati negocii uigilanter prefixi. Abbas itaque sancti Florencii negociorum suorum impiger exequtor aliis occupatus causis prefatum priorem suum cum aliis personis uices suas in hoc negocio plenarie habentem ad designatum in festiuitate sancti Luce terminum mittere diligenter studuit. Rotonensis prorsus deficiens defuit. Abbas autem sancti Florencii grauius in secundo defectu grauatus multo magis conqueri cepit dicens ex iudicio se possessione sua inuestiri debere. Salua pace sua, consilii mihi fuit, ut tercio Rotonensem abbatem conuenirem, quatenus sancti Florencii, secundum quod actum erat, abbati responderet. Conuenire renuit dicens se esse mecum de eiusdem ecclesie capellania in causa et nisi prius mecum finita causa cum abbate sancti Florencii de eadem ecclesia non disceptaret. Sic Roto
Abbreviated transcription (Latin):
omiro et patri suo .E. dei gratia
summo pontifici .i. nanuecensis hu¬
milis minist obeoienciam eum de¬
bita reuerencia. Uenerabilis .m.
abbas saneti florentiĩ suꝑ abbate ro¬
tonensi et modo eiusdem ecelesie
quam ecclesiam que uocatur bie¬
neũ adius suum exantiqua possessi¬
one canonice pertinentẽ contra
iusticiam occupauerat frequẽt᷑
in sinodalit̾ insi nodo nannetensi
ad aures humilitatis mee conqueᷤ¬
tuis est. Ex consilio equitatis contͦ¬
uersie utriusq partis canonicũ
finẽ imponere uolens utriq ꝑti
in linodo pentecostali diem agendi
ad signaui. Abbas uero sancci flo¬
rencii. Uenerabilem stephanũ
priorem suum discretũ & honeᷤ¬
tum uirũ cũ autenticis ecclesie
sue ꝑsonis ad exequendii negoci¬
ũ suũ adu̾sus abbatẽ rotonens ẽ
auctoritate sula mimitos ad pre¬
facam si nodum misit. Roconen¬
sis abbas neq ꝑ se neq per suos reᷤᷤ¬
ponsuris qͦffuit. Cumq abbas
sancti florentii dedefectu grauit̾

Expanded text:
omino et patri suo E. Dei gratia summo pontifici I. Nannetensis humilis minister obedienciam cum debita reuerencia. Venerabilis M. abbas sancti Florencii super abbate Rotonensi et monachis eiusdem ecclesie, quod ecclesiam, que uocatur Bieneum, ad ius suum ex antiqua possessione canonice pertinentem contra iusticiam occupauerat, frequenter et sinodaliter in sinodo Nannetensi ad aures humilitatis mee conquestus est. Ex consilio equitatis controuersie utriusque partis canonicum finem imponere uolens utrique in sinodo pentecostali diem agendi adsignaui. Abbas uero sancti Florencii uenerabilem Stephanum priorem suum discretum et honestum uirum cum autenticis ecclesie sue personis ad exequendum negocium suum aduersus abbatem Rotonensem auctoritate sua munitum ad prefatam sinodum misit. Rotonensis abbas neque per se neque per suos responsurus agfuit. Cumque abbas sancti Florencii de defectu grauiter
Abbreviated transcription (Latin):
sepe dicta ecclesia in salmurenciũ
potestatẽ redigeret᷑. Uisum est gͥ
fratribus tam proiure processionis
antiquo ꝗ procensu diucrus inter¬
misso prefeatam ecclesiam in uestͥ
monasterii uis omiumodiᷤ redigẽ¬
Et nos gͦ legati nostri seu ceteroꝵ
fratrũ sentenciã confirmanteᷤᷤ uir¬
sionensium aduersũ uos quefielã
conticere precipipmꝰ. et supradictã
ecclesiam inuestri monasterii iure

Expanded text:
sepedicta ecclesia in Salmurensium sepedicta ecclesia in Salmurensium potestatem redigeretur. Visum est igitur fratribus, tam pro jure possessionis antiquo, quam pro censu diutius intermisso, prefatam ecclesiam in vestri monasterii jus omnimodis redigeno legati nostri seu ceterorum fratrum sententiam confirmantes, Virsionensium adversum vos querelam conticere precipimus, et supradictam ecclesiam in vestri monasterii jure
Abbreviated transcription (Latin):
ascalis episcopul seruus seruoꝵ
dei: uenerabili fr̃ĩ guillelmo ab¬
bati sancti florentiz et eius congrega¬
cioni sał. et apostolicam benedictio¬
nem. Uirsionensis abbatiᷤs querela
de ecclesia sancti gundulfi ad u̾suos
intrecensi concilio agitata qualiter
decisa sit: ex legati nostri. Nicardi al¬
bani epissopi qui eidem concilio p̃¬
fuit de scriptione cognouimus.
Patuit enim cunc prefaca ecele¬
siam salmurensi cenobio ꝑ regel
francie antiquitus ee̾ concessam:
uirsionenses autẽ monacoᷤᷤ eam ꝑ
uicecomitẽ bituricensen et gilonẽ
de saliaco multo post tẽpore suo
dominio subiecisse. Eadem etiam deᷤ¬
criptionẽ aliquando contigisse cog¬
nouimꝰ. quod uirsionenses monachi
ꝑ audeb̾cum bitu rigensem. archie¬
piscopum concedentib salmurensib
monachis p̃fatam sancti gundulfi.
ecclesiam ea condicione possiderint.
ut uestro mo uasterio duas auri un¬
cias annuatim ꝑsoluerent. Si quando
uero ab eadem persolutione destitisset.

Expanded text:
aschalis episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri Guillelmo abbati Sancti Florentii et ejus congregationi, salutem et apostolicam benedictionem. Virsionensis abbatis querela de ecclesia Sancti Gundulfi, adversum vos in Trecensi concilio agitata, qualiter decisa sit ex legati nostri Ricardi, Albani episcopi, qui eidem concilio prefuit, descriptione cognovimus. Patuit enim tunc prefatam ecclesiam Salmurensi cenobio per reges Franciæ antiquitus esse concessam ; Virsionenses autem monachos eam, per vicecomitem Bituricensem et Gilonem de Soliaco, multo post tempore, suo dominio subjecisse. Eadem etiam descriptione aliquando contigisse cognovimus quod Virsionenses monachi per Audebertum, Biturigensem archiepiscopum, concedentibus Salmurensibus monachis, prefatam Sancti Gundulfi ecclesiam ea conditione possederint, ut vestro monasterio duas auri uncias annuatim persolverent. Si quando vero ab eadem persolutione destitissent,
Abbreviated transcription (Latin):
orationib decet̾o. talem partem &
hereditatẽ ipsi giloni concessert̃
qualem se adeo credunt isperant
habicuros. S et eius obicu audi¬
to: officium de more sicut de fr̃e
suo complebunt. Ut autem hec u̾e¬
nientia de omnib firmior ꝑ ma¬
neret: ipse gilo osculatus est mo¬
nachos in fide et stabilitate. dicenᷤ
et contestans se in hac promissione
et reddicione omnib dieb uite sue
permansurum:
Actum apud oliacuĩ in domo huoniᷤ
de curre. Cestes qui hanc uidert
conuenienciam et audierunt. Ade¬
marus prior de cuius manu ipse
gilo beneficiii predictũ recepit.¬
Isembasd̾. Elarenbaldus. fulco monacħ
Arnulfus filius guillelmi. huo
de curre. hugo de sancto maxentio
Bogerius frater episcopi. Amricꝰ.
Oufidinus de sancto gundulto.
et alii plurẽ S Actum anno in car-¬

Expanded text:
orationibus, de cetero talem partem et orationibus, de cetero talem partem et hereditatem ipsi Giloni concesserunt qualem se a Deo credunt et sperant habituros ; sed et ejus obitu audito, officium de more sicut de fratre suo complebunt. Ut autem hec convenientia de omnibus firmior permaneret, ipse Gilo osculatus est monachos, in fide et stabilitate ; dicens et contestans se in hac promissione et redditione omnibus diebus vite sue permansurum. Actum apud Oliacum ; in domo Huonis de Turre. Testes qui hanc viderunt convenienciam et audierunt : Ademarus prior, de cujus manu ipse Gilo beneficium predictum recepit, Clarenbaldus, Fulco monachus, Arnulfus filius Guillelmi, Huo de Turre, Hugo de Sancto Maxentio, Rogerius frater episcopi, Ainricus, Burdinus de Sancto Gundulfo, et alii plures. Actum anno ab incar
Abbreviated transcription (Latin):
Nacionis est prouidentie tradere scri¬
pto quod iugi memoria retinend̾
estz
Notum gͥ sit presentibus et futuriᷤᷤ
quoniã gilo de soliaco recognosces
ius et recitudinem quã sanctus flo¬
rencius ex antiquo in monasterio
sancti gundulfi habebat: redidit
monachis sancti florentis predictũ
monasteriũ cum omnib ad eadem
ecclesiam modo pertinentib pro pec¬
caminũ suoꝵ relaxatione ecerno iu¬
re dereliquo possioendũ. Siquid aũ
in eadem parrachia eidem ecclesie
de feodo giloniꝰ datum uel relictũ
fuerit. hoc ipse gilo ex pecto conce¬
dere debet sine omni munere et
pretio. nisi adeo quod inde habeat.
s et archiepiscopu bituricensũ
sub cuiꝰ dioces monasteriũ est: ca¬
lem debet habere ut ipse archie¬
piscopus et uxor gilonis. sua con¬
cessione hanc recognitione et red¬
dicionem laborent et confirment.
et inonachiᷤᷤ sancti florencii si ne
precio concedant. Monachi uero
in omnib beneficiis meritorum
cam in elemosinis ieuniis quani

Expanded text:
acionis est providentie tradere scripto quod jugi memoria retinendum est. Notum igitur sit presentibus et futuris quoniam Gilo de Soliaco, recognoscens jus et rectitudinem quam Sanctus Florentius ex antiquo in monasterio Sancti Gundulfi habebat, redidit monachis Sancti Florentii predictum monasterium, cum omnibus ad eam ecclesiam modo pertinentibus, pro peccaminum suorum relaxatione, eterno jure possidendum. Si quid autem in eadem parrochia eidem ecclesie de feodo Gilonis datum vel relictum fuerit, hoc ipse Gilo ex pacto concedere debet sine omni munere et pretio, nisi a Deo quod inde habeat ; sed et archiepiscopus Bituricensium, sub cujus diocesi monasterium est, talem debet habere convenientiam ut ipse archiepiscopus et uxor Gilonis, sua concessione, hanc recognitionem et redditionem laborent et confirment et monachis Sancti Florencii sine precio concedant. Monachi vero in omnibus beneficiis meritorum, tam in elemosinis et jejuniis quam
Abbreviated transcription (Latin):
qui reliquas creᷤ parce inipsis ec¬
clesii habere se cestabantur aliqͣdo
relinquere uellent monasterio sciꝰ
florentii pro redemptione animaꝵ
suariĩ conferrent. nec aliaᷤᷤ dumittẽ¬
di potestaᷤᷤ aut licencia concederet᷑.
Proinde cũ orationis gratia ierosoli¬
mã proficisci disponeremꝰ. et in ipõ
itine positi apud sanctũ florentiũ.
salmurensẽ hospitatuĩ diuertissemuᷤ.:
Accessit ad noꝰ uenerabił frat̃ noster
Scephanꝰ abbas. et eiꝰ monachi sup¬
pliciter postulanteᷤ ut donationem
quam predecessor. nost̾ de ipsis eccłi¬
ispridẽ fecerat nos quoq pro modu¬
lo collate potestatis a uctoritate nra
corroboraremꝰ. Quor petitionẽ ratio¬
nabilem ẽẽ iudicanteᷤ. atq p̾deces¬
soris nostri decreta. rata et sancci¬
Uta. ẽẽ cupiẽteᷤ. Prefataᷤ ecclesias
roboratio in coniuilsam ꝑ secula
obtineat firmitatẽ. contrasequati¬
um obtrectationeᷤ et praua iuge¬

Expanded text:
qui reliquas tres partes in ipsis ȩcqui reliquas tres partes in ipsis ȩcclesiis habere se testabantur, aliquando relinquere vellent, monasterio Sancti Florentii pro redemptione animarum suarum conferrent, nec alias dimittendi, potestas aut licentia concederetur. Proinde cum orationis gratia Jerosolimam proficisci disponeremus, et in ipso itinere positi, apud Sanctum Florentium Salmurensem hospitatum divertissemus, accessit ad nos venerabilis frater noster Stephanus abbas, et ejus monachi, suppliciter postulantes ut donationem quam praedecessor noster de ipsis ȩcclesiis pridem fecerat, nos quoque pro modulo collatȩ potestatis auctoritate nostra corroboraremus. Quorum peticionem rationabilem esse judicantes, atque praedecessoris nostri decreta, rata et sanccita esse cupientes, prȩfatas ȩcclesias, roboratio inconvulsam per secula obtineat firmitatem, contra sequatium obtrectationes, et prava inge
Abbreviated transcription (Latin):
n nomine summe et indiuidue
trinitatis ego raignaldus oei gracia
andecauorum episcopus notũ
fieri uolo successoribuꝰ nostris eccłi¬
as de iuilla que dicitur goanord̃.
subdicione laicorũ hominiĩ anti¬
quitus fuisse. Quos cum beate
memorie euseluuis episcopus i mꝰ
de predecessoribiis meis sepius cor¬
ripuisset. quod ecclesiasut poteli¬
acał ordinis ꝑsone in uiste sibi u¬
surparent. et ipsi nichilominus
ꝑium et iniusticiam potestati
sue iuindicarent: tandem saniou
usus consilio easoem ecclesias sc̃o
florentio et eius monachis episco¬
palͥ auctoritate concessit. hoc
nimirum ut faceret: rogatuis est
aquadam nobili matrona uierensi.
uiuẽna nomine que quartam ꝑtẽ
quam in ipsis ecclesiis hereditario
iure possid ebat. cum quibdam pꝰ¬
sessunculis in iuscinia consisten¬
cib. eid̾̃ beato confessoriin elemo¬
sinam contulit. ipso eusebio annu¬
ente et donationẽ ꝯfirmante. Ota¬
uit quoq quod si quiꝰqua eorum.

Expanded text:
N NOMINE SUMMAE ET INDIVIDUȩ TRINITATIS EGO RAINALDUS DEI GRATIA ANDECAVORUM EPISCOPUS, NOTUM FIERI VOLO successoribus nostris, aecclesias de villa quȩ dicitur Goanordum, sub ditione laicorum hominum antiquitus fuisse. Quos cum beatȩ memorie Eusebius episcopus unus de praedecessoribus meis sepius corripuisset, quod ȩcclesias, utpote laicalis ordinis personȩ, injuste sibi usurparent, et ipsi nichilominus per vim et injusticiam potestati suȩ vindicarent, tandem saniori usus consilio easdem ȩcclesias Sancto Florentio et ejus monachis episcopali auctoritate concessit. Hoc nimirum ut faceret, rogatus est a quadam nobili matrona Vierensi, Wienna nomine, quȩ quartam partem quam in ipsis ȩcclesiis hereditario jure possidebat, cum quibusdam possessiunculis in vicinia consistentibus, eidem beato confessori in elemosinam contulit, ipso Eusebio annuente, et donationem confirmante. Statuit quoque quod si quisquam eorum,
Abbreviated transcription (French):
gaufridi filii comitis.
Crux fu Alconis comitis.
crux heliȩl
Sigilli cestessunt: boffredus fi¬
lius guarini. Nobertus filius
reignaldi senescallus. beruasiꝰ
de troada. Rainaldus de sau¬
munthaio. Goffredus de rama-¬
fort. Nobertus burgundio: mi¬
ies sancti stephani ierusalẽ
Petrus de monte sigiberti. bi¬
got cubicularius. biullel muᷤ

Expanded text:
Gaufridi filii comitis. Crux Fulconis comitis. Crux Helie. Sigilli testes sunt Goffredus filius Guarini, Robertus filius Reignaldi senescallus, Geruasius de Troada, Rainaldus de Saumunthaio, Goffredus de Ramafort, Robertus Burgundio miles sancti Stephani Ierusalem, Petrus de Monte Sigiberti, Bigot cubicularius, Guillelmus
Abbreviated transcription (Latin):
et sigillo confirmauit. Et gr̾a huiꝰ
rei predicto erchembaudo de sc̃o
gundulfo dederunt monachi
lx. sol. de caritate sancti gundiil¬
rius prior. Goridanus. Gauteriꝰ.
filippus. Isti sunt monachi. Mar¬
got. Ramaldus presbit. Eainar¬
dus de petra marol. daniel. Be¬
Matet.
Signũcomitis ⁊¬

Expanded text:
et sigillo confirmavit ; et gratia hujus et sigillo confirmavit ; et gratia hujus rei, predicto Erchembaldo de Sancto Gundulfo dederunt monachi LX solidos, de karitate Sancti Gundulrius prior, Goridanus, Gauterius, Filipus, et isti sunt monachi ; Margot, Rainaudus presbiter, Rainaudus de Petra Marol, Daniel GeMazet. Signum comitis
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniam una generatio prete¬
rit et alia aduenit emptiones do¬
nationesq terrarum et conuen¬
tiones que inter homines fuint.
ne obliuioni tradantur. Litteraꝵ
memorie commendantur. Notũ
sit gͥ omnibus tam posteris quã
presentib quod erchembaudus
de sancto gundulfo p̾ter missa
omni calumpnia sue suoꝵq sa¬
liti aĩe prouidens: deo et mona¬
chis prefati sancti gundulfi. cõ¬
cessit terminũ de petra ꝑ marol
ante et retro. quam agricole de
nemore abstrarerant. et arabi¬
lem reddiderant. Et alias cerraᷤ
plures. Uidelicet terram de co¬
lons. et de noa hernaudi. om̃ib
calumpniis ut iam diximus pꝰ¬
positis. Et ut hec concessio si ue
donatio firma et stabilis ꝑ ma¬
neret. Ipse erchembaudus hãe
cartam signo suo presignaũ.
et uxor sua guiborgis et filii eiꝰ
qui uolenti animo et caitam
signis signauerunt. et conces¬
serunt. Dominiis quoq erchem¬
baldus de sollaco per cuius ma¬
niim hec acta sunt laudauit &e
uoluit. et hanc cartam signo suo

Expanded text:
Quoniam una generatio preterit et alia advenit, emptiones donationesque terrarum et conventiones que inter homines fiunt, ne oblivioni tradantur, literarum memorie commendantur. Notum sit igitur omnibus, tam posteris quam presentibus, quod Erchembaldus de Sancto Gundulfo, pretermissa omni calumpnia, sue suorumque saluti anime providens, Deo et monachis prefati Sancti Gundulfi concessit terram de Petra Marol, ante et retro, quam agricole de nemore abstraxerant et arabilem reddiderant, et alias terras plures, videlicet : terram de Colons, et de Noa Ernardi omnibus calupniis, ut jam diximus, postpositis. Et ut hec concessio sive donatio firma et stabilis permaneret, ipse Erchembaldus hanc cartam signo suo presignavit ; et uxor sua Guiburgis et filii ejus, qui volenti animo et cartam signis signaverunt et concesserunt. Domnus quoque Erchembaldus de Soliaco, per cujus manum hec acta sunt, laudavit et voluit, et hanc cartam signo suo
Abbreviated transcription (Latin):
deret. Cum autem abbas et
multi alii cum eo sic fuisse
ueracicer affirmarent. et ecõ¬
tra non staret qui contra di¬
ceret mediante iusticia ui¬
sum est mͥ et fratrib meis
iam dictis episcopis nec nõ
prenominato duci et comi¬
di aenrico accururie sibi
assistenti ut pactio illa dere¬
ditib nundinarum iam pͥ¬
dem inter monachoᷤᷤ et co-¬
comitem facta et uiolata ec¬
clesie sancti florentii cum oi
integritate iusticia reforma¬
retur et usq in euum sepe¬
dicti redditus nundinarum
inter eos equaliter partiren¬
tur.similiter etiam affirma¬
uimus ut secũdum antiꝗͣ
consuetudinẽ suas consue¬
tudineᷤᷤ comiti per soluendo
boscũ mortuum in ualeia
ad opus ecclesie sue suffi¬
cienter acciperent. hoc aũ
uidimus et audiuimꝰ et
uniuerse posteritati testa¬
mur. Ego et .6. cenomannẽ¬
sis.et.N. andegauensis ep̃i

Expanded text:
deret. Cum autem abbas et deret. Cum autem abbas et multi alii cum eo sic fuisse veraciter affirmarent, et contra non staret qui contradiceret, mediante justicia, visum est mihi et fratribus meis jam dictis episcopis, necnon prenominato duci et comiti Aenrico ac curie sibi assistenti, ut pactio illa de reditibus nundinarum, jam pridem inter monachos et comitem facta et violata, ecclesie Sancti Florentii cum omni integritate justicie reformaretur, et usque in evum sepedicti reditus nundinarum inter eos equaliter partirentur. Similiter etiam affirmavimus ut, secundum antiquam consuetudinem, suas consuetudines comiti persolvendo, boscum mortuum in Valeia ad opus ecclesie sue sufficienter acciperent. Hoc autem vidimus et audivimus et universe posteritati testamur ego et G., Cenomannensis, et N., Andegavensis epi
Abbreviated transcription (Latin):
et fratrib suis uiolenter au¬
ferrentur asserens etiam qd̾
cum iam dicta ecclesia bea¬
ci florenti cum omni in¬
tegritate nundinaᷤᷤ illas in
pace possedisset antecessores
propria uoluntate comitem
andegauensem consortem
sibi et participem fecissent
ita scilicet. ut propter custo¬
diam nundinarũ que comi¬
ti incumbebat reditus etiã
ipsarũ inter monacho ᷤ et co¬
mitem ꝑmedium equali sor¬
de diuderentur. Nunc uero
tam ex uoluntate comitis ꝗͣ
ex inalicia prepositorum sal¬
murensiii ad hoc deuenisse
ut cum multa sibi de iam
dictiᷤᷤ reditib retineant mo-¬
nachis nullam aut paruam
portionem relinqunt. Dice¬
bat etiam abbas quod ex con-¬
suetudine ad opus ecclesie
sue boscum mortuũ in ua¬
leia tolleret ꝑsoluendo co¬
miti et prepositis suis con-¬
suetudines illas que in an¬
ciquis scriptis comitum ã¬
degauensium continebat᷑
nunc uelłõ calem sustin̾e
repulsam ut neque mor¬
tuum neq uiuũ tangere au¬

Expanded text:
et fratribus suis violenter auet fratribus suis violenter auferrentur, asserens etiam quod, cum jam dicta ecclesia Beati Florentii cum omni integritate nundinas illas in pace possedisset, antecessores propria voluntate comitem Andegavensem consortem sibi et participem fecissent, ita scilicet ut, propter custodiam nundinarum que comiti incumbebat, reditus etiam ipsarum inter monachos et comitem per medium equali sorte dividerentur, nunc vero, tam ex voluntate comitis quam ex malicia prepositorum Salmurensium, ad hoc devenisse, ut, cum multa sibi de jam dictis reditibus retineant, monachis nullam aut parvam portionem relinquant. Dicebat etiam abbas quod, ex consuetudine, ad opus ecclesie sue boscum mortuum in Valeia tolleret, persolvendo comiti et prepositis suis consuetudines illas que in antiquis scriptis comitum Andegavensium continebantur, nunc vero talem sustinere repulsam, ut neque mortuum neque vivum tangere au
Abbreviated transcription (Latin):
go eniobaudus dei gra
curonorum archiepiscop
presentib uenerabilibus frib
nostris .G. cenomanensi et .N. an¬
degauensi episcopis in kłis ianu¬
anii die uidelicet circumcisioniᷤ
dnice cum aenrico uenerabili
duce normannorum et comite
andegauoꝵ ac curia sibi assicẽ¬
ce apud balgeium conuenimꝰ
cractaturi quomodo illa que
ecclesus ablata fuerant restitu¬
erentur sicut pater suus .5̃.
scilicet martellus fulconis
regis iorosolimorũ filius po-¬
situs in extremis michi et iã
dicco cenomannensi inun¬
xerat et nos secundum patͥᷤ
preceptĩ et uoluntatem pre¬
nominato duci filio suo ut
patris adimpleret mandat᷑
instante concestati fueramꝰ.
Cum autem apud predie-¬
tum castrũ balgeium mł-¬
ticudo clamancium conue¬
nisset affuit inter eos ue¬
nerabilis abbaᷤᷤ ecclesie sancti
florentii .m. cum fratribũ
suis conquerens et claman
quod nundine sancti florẽ¬
cii que abantiquo de uire
ecclesie beati florentii ex
integro fuerant nunc sibi

Expanded text:
go Enjobaudus, Dei gratia Turonorum archiepiscopus, presentibus venerabilibus fratribus nostris G., Cenomannensi, N., Andegavensi episcopis, in kalendis januarii, die videlicet Circumcisionis dominice, cum Aenrico, venerabili duce Normannorum et comite Andegavorum, ac curia sibi assistente, apud Balgeium convenimus, tractaturi quomodo illa, que ecclesiis ablata fuerant, restituerentur, sicut pater suus, G. scilicet Martellus, Fulconis regis Jerosolimorum filius, positus in extremis, michi et jam dicto Cenomannensi injunxerat, et nos, secundum patris preceptum et voluntatem, prenominato duci, filio suo, ut patris adimpleret mandatum, instanter contestati fueramus. Cum autem apud predictum castrum Balgeium multitudo clamancium convenisset, affuit inter eos venerabilis abbas ecclesie Sancti Florencii M., cum fratribus suis, conquerens et clamans quod nundine Sancti Florentii, que ab antiquo de jure ecclesie Beati Florentii ex integro fuerant, nunc sibi
Abbreviated transcription (Latin):
serit. sibi ꝑuiolentiam auferat. Qđ
utiq tanto grauius ferimꝰ. qͣnͣto p̃di¬
cta Salmur. eccł̃ia adius et ꝓtectionẽ
bĩ petͥ specialit̾ noscitur ꝑtin̾e. Quo¬
cͥca fr̃nitati tue. p̃sentia scripta man¬
damus. quatenꝰ iam dictũ ep̃m solli¬
cite moneas. ut easdem capellanias
p̃fato abbat in pace dimittat. quem¬
admodum retro actis tp̃rib habuisse
cognoscitur aut ei ex inde iusticiam
faciat. Dãt lãt .iii. kl̃. Nouemb̾.

Expanded text:
serit, sibi per uiolentiam auferat. Quod utique tanto grauius ferimus, quanto predicta Salmurensis ecclesia ad ius et protectionem beati Petri specialiter noscitur pertinere. Quocirca fraternitati tue per presentia scripta mandamus, quatenus iamdictum episcopum sollicite moneas, ut easdem capellanias prefato abbati in pace dimittat, quemadmodum retro actis temporibus habuisse cognoscitur, aut ei exinde iusticiam faciat. Dat. Lat. III kal. nouemb.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i philipp̾. abħ.⁊ ⁊ monachi salmur̾
corpꝰ bĩ florentii qđ in eorũ requiescit
eccłia. incapsã nouã studiosius p̃ꝑatã
debita desid̾ant uen̾atione tranffer¬
ri.Quocirca ꝑ apłica uob̾ scͥpta man¬
damꝰ quatinꝰ cum ab eisdem frĩb fue¬
ritis inuitati: adeoꝵ eccl̃iã acedatiᷤ
⁊ p̃dicti scĩ reliquias in loco nouo. deuotio¬
ne congrua iuxta pium ipsoram fr̃m
desid̾ium recondentes conuenientib
ibi deuotionis intuitu fidelib xp̃iamᷤ¬

Expanded text:
onachi Salmurenses corpus B. Florentii, quod in eorum requiescit ecclesia, in capsam novam studiosius praeparatam debita desiderant veneratione transferri. Quocirca per apostolica vobis scripta mandamus, quatinus, cum ab eisdem fratribus fueritis invitati, ad eorum ecclesiam accedatis et praedicti Sancti reliquias in loco novo devotione congrua iuxta pium ipsorum fratrum desiderium recondentes convenientibus ibi devotionis intuitu fidelibus chri
Abbreviated transcription (Latin):
redigeret᷑. Uisũ est gͥ fracrib tam
ꝓiure possessioniᷤᷤ antiquo quam ꝓ
cẽssu ducius intermisso prefatam
ecclesiam in uestͥ monasteri uis
omnimodis redigendam. Et nos
gͦ legati nostri feu ceteroꝵ fratrũ
sentenciam confirmanteᷤᷤ ursionẽ¬

Expanded text:
redigeretur. Visum est igitur fratribus, tam redigeretur. Visum est igitur fratribus, tam pro jure possessionis antiquo, quam pro censu diutius intermisso, prefatam ecclesiam in vestri monasterii jus omnimodis redigendam. Et nos ergo legati nostri seu ceterorum fratrum sententiam confirmantes, Virsionen
Abbreviated transcription (Latin):
florentis abbati et eius congregari¬
oni sał ⁊ apostolicam benedictionẽ.
Uirsionensis abbatiᷤ querela de eccle¬
sia sancti gundulfi aduersum uoᷤ
increcensi concil io agitata qualit̾
decisa sit ex legati nostri. Ricardi al¬
bani ep̃i. qui eidem concilio prefuit
descriptione cognouimꝰ. Pacuit enim
tunc prefatã ecclesiam uestro salmu¬
rensi cenobio ꝑ reges franciȩ antiqͥ¬
tus eẽ concessam uirsionenses autẽ
monachoᷤᷤ ꝑ iucecomitẽ bituricensẽ
⁊ gilonẽ de soliaco multo post cẽ¬
pore suo dominio subiecisse. Cade
etiam descriptione aliquando cõci¬
gisse cognouimuᷤ. quod uirsionen¬
ses monachi ꝑ aldebestũ bituricẽ¬
sem archiepiscopum concedentib
salmurensib monachis prefatam
sancti gundulfi ecclesiam ea con¬
dicione possederint: ut uestro mo¬
nasterio duas auri untias annuatĩ
persoluerent. Si quando ab eadem
ꝑsolutione destitissent. sepe dicta ec¬
clesia in salmurensium pocestatẽ

Expanded text:
I et ejus congregationi salutem et apostolicam benedictionem. Virsionensis abbatis querela de ecclesia Sancti Gundulfi adversum vos in Trecensi concilio agitata qualiter decisa sit, ex legati nostri Ricardi Albani episcopi qui eidem concilio prefuit descriptione cognovimus. Patuit enim tunc prefatam ecclesiam vestro Salmurensi cenobio per reges Franciȩ antiquitus esse concessam, Virsionenses autem monachos eam per vicecomitem Bituricensem et Gilonem de Soliaco multo post tempore suo dominio subjecisse. Eadem etiam descriptione aliquando contigisse cognovimus quod Virsionenses monachi per Audebertum Biturigensem archiepiscopum concedentibus Salmurensibus monachis prefatam Sancti Gundulfi ecclesiam ea conditione possederint, ut vestro monasterio duas auri uncias annuatim persolverent. Si quando vero ab eadem persolutione destitissent, sepedicta ecclesia in Salmurensium potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
desib. Increcensi consilio querrmoniã
uirsionẽsis abbatiᷤ in monacho ᷤᷤ sancti
florentis salmurensis de eccłia sancci
gundulfi concilii iudicio decisam. ȩẽ
cognoscite. Uirsionensis abbaᷤ herbertꝰ
predictã ecclesiam reclamauit. Cui rei
canonice determinande: iudiceᷤ ca nom¬
coᷤᷤ deputauimꝰ. Nam archiepiscopi esͥ be
sis. Iohanneᷤᷤ aurelianensi. Rainaldꝰ
andegauensiᷤ. Marbod̾̃ redonensis.
hirardus engolimensiᷤᷤ uiso utriusq
partiᷤ ci rographo: rem taliter diffinie¬
runt. Quoniã enĩ salmurenses mona-¬
choᷤ clarũ erat p̾fatã eccdesiã ex iure ue¬
ceri per reges francie antiquitus posse¬
disse. uirsionenseᷤᷤ autẽ eam ꝑ uiceconu¬
tem bituricensem. et gilonẽ desaliaco
multo post cempore suo domimo subie¬
cisse. facco utrisq de hac re cirographo
statutũ est ab archiepiscopo bituricensi
Aldeberto ut uirsionenses prefatam

Expanded text:
delibus. In Trecensi concilio querimoniam Virsionensis abbatis in monachos Sancti Florentii Salmurensis, de ecclesia Sancti Gundulfi, concilii judicio decisam esse cognoscite. Virsionensis abbas Herbertus predictam ecclesiam reclamavit, cui rei canonice determinandæ judices canonicos deputavimus : nam archiepiscopi Radulfusis, Johannes Aurelianensis, Rainaldus Andegavensis, Marbodus Redonensis, Girardus Engolismensis, viso utriusque partis cyrographo, rem taliter diffinierunt. Quoniam enim Salmurenses monachos clarum erat prefatam ecclesiam, ex jure veteri, per reges Franciæ antiquitus possedisse, Virsionenses autem eam per vicecomitem Bituricensem et Gilonem de Soliaco multo post tempore suo dominio subjecisse, facto utrisque de hac re cyrographo, statutum est ab archiepiscopo Bituricensi, Audeberto, ut Virsionenses, prefatam
Abbreviated transcription (Latin):
abbas sancti benedicti. Xp̃ianus ab¬
bas sancti maximini: Brictiꝰ abbas
sancti louini. Reignaldus abbas lucio¬
nensis. Anselmꝰ Magister lugdunensiᷤ
drogo trecensis. guillelmꝰ archidiaco¬
nus andegauensis. guillelmꝰ archidia¬
nus pictauensiᷤ. De monachis uero: ful¬
co. donatꝰ. Galo. presente suo abbate.
guillelmo sancti florentii. Radulfꝰ.
guillelmus. Aiminus monachi sanc-¬
ti iouini. De laiciͤ. Benedictus camera¬
rius. Paganꝰ mariscallus. girardꝰ. hoc
etiam audiuit tocũ concilium. actũ¬
in carnati onis. mil .c. iiIi. indict̾o

Expanded text:
abbas Sancti Benedicti, Christianus ababbas Sancti Benedicti, Christianus abbas Sancti Maximini, Briccius abbas Sancti Jovini, Rainaldus abbas Lucionensis, Anselmus magister Lugdunensis, Drogo magister Trecensis, Guillelmus archidiaconus Andegavensis, Guillelmus archidiaconus Pictavensis. De monachis vero, Fulco, Donatus, Galo, presente suo abbate Guillelmo Sancti Florentii, Radulfus, Guillelmus, Aiminus, monachi Sancti Jovini. De laicis, Benedictus camerarius, Paganus marescallus, Girardus. Hoc etiam audivit totum concilium. Actuincarnationi
Abbreviated transcription (Latin):
ecdes iam possidenteᷤ salmurensibus
monachis duas auri untias annuatĩ
soluerent. apposita conditione cali
ut si forte uirsionenseᷤᷤ ab hoc statuto
deficerent. sepedicta ecclesia in po¬
cestatẽ salmureusiũ redigeretur. Pre¬
scripti gͥ iudices considerata utriꝰq
partis ci rographi concordi conditio¬
ne cognitoq monachos uirsionenseᷤ reoᷤ
e̾ẽ. de non reddito censu: iusta condi¬
tionem insitam cirographo unanmi¬
ter et en concusse iudicauerunt: deb̾e
salmurenses monachos possidere per¬
fectam eccleslam de cetero sine calũ¬
nia. Eandem gͦ sentenciam nos cor¬
roboranteᷤᷤ apostolica iudice decerni¬
mus: uti in reliquui uirsionensium
suꝑ hac re querimonia sepulta con¬
ticeat. Siquiᷤ uero post hanc presen¬
tis diffinitionis non scius eã resusci¬
tare presumpserit canonice sentencie
uti contemptor canonũ subigatur.
huiꝰ consummationiᷤᷤ diffinitionem
audierunt et collaudauerunt hilgo¬
dus abbas maioris monasteriz. Simõ

Expanded text:
clesiam possidentes, Salmurensibus monachis duas auri uncias annuatim solverent, apposita conditione tali ut si forte Virsionenses ab hoc statuto deficerent, sepedicta ecclesia in potestatem Salmurensium redigeretur. Prescripti igitur judices considerata utriusque partis cyrografi concordi conditione, cognitoque monachos Virsionenses reos esse de non reddito censu, juxta conditionem insitam cyrographo unanimiter et inconcusse judicaverunt debere Salmurenses monachos possidere prefatam ecclesiam de cetero sine calumnia. Eandem ergo sententiam nos corroborantes, apostolica vice decernimus, uti in reliquum Virsionensium super hac re querimonia sepulta conticeat. Si quis vero post hac presentis diffinitionis non inscius eam resuscitare presumpserit, canonicȩ sententiae uti contemptor canonum subigatur. Hujus consummationis diffinitionem audierunt et collaudaverunt, Hilgodus abbas Majoris monasterii, Symon
Abbreviated transcription (Latin):
cisse. facto utrisq de hac re cyro¬
grapho statutũ est. ab archiepis copo
bituricensi audeberto. ut uirsioneᷤ
prefatam ecclesiã possidende ᷤᷤ salmu¬
rensibus monachis duas auri untiaᷤͤ
annuatim soluerent. apposita cõ¬
ditione tali. Ut si forte uirsionense ᷤᷤ
ab hoc statuto deficerent: sepe dicta
ecclesia in potestatẽ s almurensium
redigetur. Prescͥpti gͥ iudiceᷤᷤ conside¬
rata utriꝰq partiᷤᷤ cirografi concordi
conditione cognitoq monachos uir¬
sionenses reos ẽẽ de non reddito cen

Expanded text:
cisse, facto utrisque de hac re cyrocisse, facto utrisque de hac re cyrographo, statutum est ab archiepiscopo Bituricensi, Audeberto, ut Virsionenses, prefatam ecclesiam possidentes, Salmurensibus monachis duas auri uncias annuatim solverent ; apposita conditione tali ut si forte Virsionenses ab hoc statuto deficerent, sepedicta ecclesia in potestatem Salmurensium redigeretur. Prescripti igitur judices, considerata utriusque partis cyrografi concordi conditione, cognitoque monachos Virsionenses reos esse de non reddito cen