comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eginus in leuitico: si tam̃ ocłis aꝑtis legius.
& uelam̃ qđ in lege positũ est interioris oculi
ñ exdudit intu itum. uulcere & cicatrice com¬
busturȩ lepram solere generari. & mutare colorẽ
pili: & adpriorẽ deformationẽ cicatricis nouel¬
lam accedere foeditatẽ. Hoc ꝓpt̾ea: nequis secu¬
rus de poenitentia eo qđ post peccatũ possit dice¬
re. iram dñi sustinebo qm̃ peccaui ei. donec iusti¬
ficet causam meã.: peccet & cauterio rursus in¬
digeat & sanatus iterũ uulneret᷑. Cũ aut̃ edu¬
xerit nos dñs in lucẽ. & uiderimꝰ iusticiã eius.
tunc uidebit inimica nr̃a babilon. & oꝑietur
confusione. quȩ prius loquebat᷑ ad nos: ubi est
dñs ds̃ tuus. estimans ierłm post uulnera non
sanari. Et respicient eam ocłi nr̃i: & erit iN
conculcationẽ ut lutum platearũ. & quia
omĩs poenarũ finis bonor exordiũ est. & do¬
lor ꝓficit ad sanitatẽ: de luto illius lateres

Expanded text:
Legimus in Levitico , si tamen oculis apertis legimus, Legimus in Levitico , si tamen oculis apertis legimus, et velamen quod in Lege positum est, interioris oculi non excludit intuitum, in vibice et cicatrice combusturae lepram solere generari, et mutare colorem pili, et ad priorem deformationem cicatricis novellam accedere foeditatem. Hoc propterea, ne quis securus de poenitentia, eo quod post peccatum possit dicere: Iram Dei sustinebo, quoniam peccavi ei, donec justificet causam meam, peccet et cauterio indigeat, et sanatus iterum vulneretur. Cum autem eduxerit nos Dominus in lucem, et viderimus justitiam ejus, tunc videbit inimica nostra Babylon, et operietur confusione, quae prius loquebatur ad nos: Ubi est Deus tuus; aestimans Jerusalem post vulnera non posse sanari. Et respicient eam oculi nostri, et erit in conculcationem, ut lutum platearum. Et quia omnis poenarum finis bonorum exordium est, et dolor proficit ad sanitatem, de luto illius lateres
Abbreviated transcription (Latin):
ciã eiꝰ. Omĩs correctio ad p̃sens ñuidet᷑ esse gau¬
dii sed meroris: & postea fructũ pacificũ iusti¬
ciȩ reddet. his qui ꝑ eam fuerint eruditi. Igit᷑
stant̃ dicit ad medicum. Ure carnes meas: re¬
seca uulnera. humores om̃s & reuma nariũ dura
ellebori potione restringe. Aei uitu fuit ut
& recte se docet fecisse qđ fecit. Deniq post
cruciatꝰ atq supplicia. educta de tenebris exte¬
riorib anima. & reddito nouissimo quadrante
dic̃. Ui debo iusticiã eiꝰ: & loquar. lustificata
sunt iudicia tua dĩ. Si aut̃ xp̃c factꝰ est nobis
a dõ sapientia & iusticia. & scĩficatio. & redem¬
ptio: qui iusticiã post iramdĩ uidere se dicit.
xp̃i sibi reꝑmittit aspectũ. Et hȩc dunta xat
de poenitentib. Cȩterũ multo meliꝰ est non
habere uulnera: & medico ñ egere. Curatio
non beatitudo sanatorum est.: sed solatiũ post
dolorem. Igitur qui curatus est: caueat ne
percet & rursum ei aliquid de teruis fiat.

Expanded text:
. Omnis correptio ad praesens, non videtur esse gaudii, sed moeroris, et postea fructum pacificum justitiae reddet his, qui per eam fuerint eruditi. Sentiestanter dicit ad medicum: Ure carnes meas, reseca vulnera, humores omnes et ῥεῦμα noxium dura hellebori potione constringe. Mei vitii fuit, ut  medicaminis, et recte se docet fecisse quod fecit. Denique post cruciatus atque supplicia, educta de tenebris exterioribus anima, et reddito novissimo quadrante, dicit: Videbo justitiam ejus, et loquar: Justificata sunt judicia tua, Deus. Si autem Christus factus est nobis  justitia, et sanctificatio, et redemptio : qui justitiam post iram Dei videre se dicit, Christi sibi repromittit aspectum. Et haec dumtaxat de poenitentibus. Caeterum multo melius est non habere vulnera, et medico non egere. Curatio, non beatitudo sanatorum est, sed solatium post dolorem. Igitur qui curatus est, caveat, ne iterum peccet, et rursum ei aliquid deterius fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
pͣuaricationem. Haecdic̃ dñs. Si ꝑfecti
fuerint & ita plures. sic quoq attondent᷑ &
ꝑtransibit. Afflixi te: & ñ affligã te ul¬
t̾ra. Et nunc conterã uirgã eiꝰ de dorso tuo.
& uncula tua dirumpã. Et pręcipiet contͣ
te dñs. Non seminabit᷑ ex nomine tuo amplius.
de domo dĩ tui int̾ficiã. Sculptile & conflatile
ponã sepulchrũ tuũ. quia in honoratꝰ es. Ecce¬

Expanded text:
nus si perfecti fuerint et ita plures sic quoque adtondentur et pertransibit adflixi te et non adfligam te ultra et nunc conteram virgam eius de dorso tuo et vincula tua disrumpam et praecipiet super te Dominus non seminabitur ex nomine tuo amplius de domo Dei tui interficiam sculptile et conflatile ponam sepulchrum tuum quia inhonoratus es
Abbreviated transcription (Latin):
corruet. assyrii & tyru de flumine &e demari
&e de montib. id est uniuersȩ int̾ se pugnabant
demonũ nationes. Et dissipato regno illor:
fiet regnum dño iesu & ome genu flectet. cȩle¬
stium. & terrestriũ. & infernorũ: & uniuer¬
sa lingua confitebitur. quia dñs iesus ingła
est dĩ patris. Ut aut̃ sciamus finem huius se¬
dicionis ꝓfectum esse uirtutũ: & erit inquit¬
tunc t̾rababilonia indissipationẽ cũ omnib:
habitatorib suis. & nequaquã fructꝰ faciet ba¬

Expanded text:
 Assyriique, et Tyrii de flumine, et de mari, et de montibus, id est, universae inter se pugnabunt daemonum nationes, et dissipato regno illorum, fiet regnum Domino Jesu, et omne genu flectetur, coelestium, et terrestrium, et infernorum, et universa lingua confitebitur, quia Dominus Jesus in gloria est Dei Patris . Ut autem sciatis finem hujus seditionis profectum esse virtutum, erit tunc terra Babylonia in dissipationem cum omnibus habitatoribus suis, et nequaquam fructus faciet Ba
Abbreviated transcription (Latin):
thesauros condere fraudulentã linguã possidet.
Ueritas pauptatẽ. mendaciũ diuitias parit.
Cũq hoc facerent principes ur̃i. nolui uos sta¬
tim subuertere. sed paulatim coepi ꝑ cutere: &
plagis uarus ad monere. Misi inuos famẽ. misi
sitim. misi morbos. & hostilẽ incircũitu uasti¬
tatẽ. Frumenta ñ atculit messis. oleũ pressa
oliua ñ fecit. Uinũ. steriles uindemiȩ negauer̃.
Aduersũ iniquitates & mensuras dolosas &e
pondera fraudulenta: hȩc intuli supplicia.
Quia uͦ custo disti om̃s cerimonias idolatriȩ quas
amiri rex impius constituerat. & omẽ opus do¬
mus achab & zezabel ꝓmea lege seruasti:
impulsus sũ scelere tuo ut darẽ te & habitatores
tuos insibilũ. & opprobriũ popłi mei portare¬
tis. dũ capti ab assyriis quasi popłs dĩ uincimi¬
ni. & ꝓpt̃ uos nom̃ meũ blasphemat᷑ in gentibꝰ.
Notandũ inp̃senti loco. qđ ubi legit᷑ & opꝓbriũ

Expanded text:
thesauros condere fraudulentam linguam possidet. thesauros condere fraudulentam linguam possidet. Veritas paupertatem, mendacium divitias parit. Cum hoc facerent principes vestri, nolui vos statim subvertere; sed paulatim coepi percutere, et plagis variis admonere. Misi in vos famem, misi sitim, misi morbos, et hostilem in circuitu vastitatem: seges frumenta non attulit, oleum pressa oliva non fecit, vinum steriles vindemiae negaverunt. Adversus iniquitates, et mensuras dolosas, et pondera fraudulenta, haec intuli supplicia. Quia vero custodisti omnes caeremonias idololatriae quas Amri rex impius constituerat , et omne opus domus Achab et Jezabel, pro mea lege servasti, impulsus sum scelere tuo, ut darem te et habitatores tuos in sibilum, et opprobrium populi mei 510 portaretis, dum capti ab Assyriis, quasi populus Dei vincimini, et propter vos nomen meum blasphematur in gentibus . Notandum in praesenti loco, quod ubi le
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Nunc uͦ cũ scriptũ sit amri: &. res. lttera
addita ñ popłi mei sed patrẽ achab sonet.
de quo regnoꝵ narrat hẏstoria: errorẽ esse
nulli ambiguũ est. Deniq post patris nom̃
ponit᷑ filius. dr̃q. Et omĩa oꝑa domꝰ achab.
Reuertamur gͦ adinitiũ capituli. & pͥmũ ux¬
ta litterã disserentes. orantib uobis nitam᷑
samariȩ: quȩ uobis dñs contestet᷑. Ad huc igni
hoc est iniquitas in domo impi idest amri:
gia. Vultis audire ꝑsingula. quib malis
urbs ur̃a plena sit: Discite. Mensura minor
dĩ iram ꝑuocans: statera fraudulenta. & diuer¬
sa pondera. In alio pondere uendentes. in alio
ementes mercimonia. & siquidẽ pauꝑ hoc
faceret. poterat in opiȩ scelus necessitate
defendi. Nunc uͦ diuites eiꝰ ñ tã diuitus qͣm in¬
iquitate plenisunt: quia om̃s diuites dũ alios
spoliant. iniquitatẽ pariunt. Congregationẽ
diuitiarũ sequit᷑ mendaciũ. & manus assueta

Expanded text:
mei: nunc vero cum scriptum sit AMRI  , et RES littera mei: nunc vero cum scriptum sit AMRI  , et RES littera addita, non populi nomen, sed patrem Achab sonat, de quo Regum narrat historia , errorem esse, nulli ambiguum est. Denique post patris nomen ponitur filius, diciturque, et omnia opera domus Achab. Revertamur ergo ad initium capituli. Et primum juxta Samariae, quae vobis Dominus contestatur: adhuc ignis, id est, iniquitas in domo impii est Amri, erant. Vultis audire per singula quibus malis urbs vestra plena sit? Discite: mensura minor Dei iram provocans, statera fraudulenta et diversa pondera, et in alio pondere vendentes, in alio ementes mercimonia . Et siquidem pauperes hoc facerent, poterat inopia scelus necessitate defendere. Nunc vero divites ejus, non tam divitiis, quam iniquitate pleni sunt; quia omnes divitiae dum alios spoliant, iniquitate pariuntur. Congregationem divitiarum sequitur mendacium, et manus assueta
Abbreviated transcription (Latin):
Ite trib. Et quis ornauit ciuitatẽ: Nunqͥd igniᷤ¬
Soe domus iniqui. thesauritans thesauros in¬
Iiquos. & cũ iniuria iniquitas : Si iustificabit᷑
Sinstatera iniquus. & insacello pondera fraudu-¬
Slenta. de quib diuitias impietatis suȩ repleue'¬
Iiniqua: & lingua eoꝵ exaltata est in ore eor.
Et ego cruciauite ꝑditione ꝓpt̃ peccata tua.
Tu comedes &e non saturaberis. & eiciam te
intemet ipsa. & app̃hendes & nonsaluabis.
& quoscunq saluaueris: gladio tradentur. Tu se¬
Iminabis & ñ metes. Tu premes oliuã. & non¬
achab. Et ambulasti in consiliis eoꝵ. ut trade¬
rẽ tẽ in ꝑditionẽ: & habitatores eiꝰ insibilum.
& opprobriũ portabunt popłimei. Multum¬
in hoc capitulo. Lx.x. abhebraica ueritate
discordant. in pͥncipio uel maxime. Audi trib.
& quis ornauit ciuitatẽ: Et disꝑgent᷑ legitima
popłi mei. Pro quo nos posumus ꝓpt̾ sermonis
consequentiã. & custodisti pͣcepta amri. & om¬
hebraico. ami: recte transtulissent. lxx. popłi

Expanded text:
 tribus. Et quid exornabit civitatem? Nunquid ignis? Et domus iniquorum thesaurizans in thesauros iniquos, et cum injuria injustitiam. Si justificabitur in statera iniquus, et in sacello pondera dolosa, ex quibus divitias in impietate repleveiniqua, et lingua eorum exaltata est in ore eorum. Et ego cruciavi te perditione propter peccata tua: tu comedes, et non saturaberis; et ejiciam te in temetipsam, et apprehendes, et non salvabis; et quicumque salvati fuerint, gladio tradentur: tu seminabis, et non metes; tu premes olivam, Achab et ambulasti in voluntatibus eorum ut darem te in perditionem et habitantes in ea in sibilum et obprobrium poin hoc capitulo LXX ab Hebraica veritate discordant, in principio vel maxime: Audi, tribus, 509 et quis ornabit civitatem? Et dissipabuntur legitima populi mei. Pro quo nos posuimus propter sermonis consequentiam, Et custodisti praecepta Amri, liHebraeo AMMI  , recte LXX transtulissent, populi
Abbreviated transcription (Latin):
qui de amicicis sectant᷑ lucra. Siuis uera ami-¬
cicia delectari: esto amicus dĩ. sic̃ moyses. qui¬
&e loquebat᷑ dõ. quasi amicus ad amicũ. Esto ami¬
cus ut apłi. ad quos saluatorait. lam ñ dicam
uos seruos. quia seruus nescit qͥd uelit dñs
suus. Sed dicam uos amicos. qm̃ ꝑseuerastis me¬
cũ. in om̃ib tẽptationib meis. Delicata est ami¬
cicia. quȩ amicoꝵ fidelitatẽ & diuitias sequit᷑.
Istiusmodi homines. ñ mͥ uident᷑ amicos. sed se¬
ipsos diligere. Consideremꝰ attentiꝰ uerba dnĩ.
Sed dicã uos inquit amicos. Redditq causas. qͣre
illos amicos uocet. quia ꝑseuerastis mecũ intẽ¬
ptatione. Et ñ huc usq stetit. sed in om̃ib in qͥt
tẽptationib meis. Cuenit qͥppe int̾dũ. ut qui
nobiscũ ꝑseuerauerit intẽptatione aliis uictꝰ

Expanded text:
qui de amicitiis sectantur lucra. Si vis vera amiqui de amicitiis sectantur lucra. Si vis vera amicitia delectari, esto amicus Dei, sicut Moyses qui loquebatur Deo, quasi amicus ad amicum . Esto amicus, ut Apostoli, ad quos Salvator ait: Jam non dicam vos servos: quoniam servus nescit quid velit dominus suus; sed dicam vos amicos, quoniam perseverastis mecum in omnibus tentationibus meis . Delicata est amicitia, quae amicorum felicitates et divitias sequitur. Istiusmodi homines non mihi videntur amicos, sed seipsos diligere. Consideremus attentius verba Domini: Sed dicam vos, inquit, amicos. Redditque causas quare illos amicos vocet: Quia perseverastis mecum in tentatione, et non hucusque stetit: sed in omnibus, inquit, tentationibus meis. Evenit quippe interdum, ut qui nobiscum perseveravit in una tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ. linguȩ mala tegunt. A mici diuitũ multi.
a pauꝑib aut̃ etiã qui uid ent᷑. eẽ. discedint.
Unde dr̃. Si habes amicũ. intẽptatione posside
eum. Legi incuiusdã controuersia. Amicus
diu quęrit᷑. uix inuenit᷑. difficile seruatur.
Scripsit theofrastus tria de amicicia uolumina
omĩ eã prȩferens caritati. & tam̃ rarã in reb
humanis. eẽ. contestans. Est & ciceronis de ami¬
cicia liber. quẽ leliũ suꝑ scripsit. In quib il¬
lud qđ apud nr̃os pͣcipit᷑. ut sit nob̾ amicus
quasi uinũ uetus. & in suauitate bibamꝰ illud:
pene isdẽ uerbis positũ est. Amicicia ubi par¬
est: ut accipit facit. Ubi inȩqualis est.: alteriꝰ
eminentia. alterius subiectio. Ubi non tam
amicicia. quam ad ulatio est. Vnde & alibile.¬
gimꝰ. Sit amicus. eadẽ anima. Et lẏricus ꝓ
amico precans. serues inquit animȩ dimidiũ
meȩ. Nolite gͦ credere amicis. in his hominib

Expanded text:
animi, linguae mella tegunt. Amici divitum multi, animi, linguae mella tegunt. Amici divitum multi, a pauperibus autem etiam qui videntur esse, discedunt. Unde dicitur: Si habes amicum, in tentatione posside eum . Legi in cujusdam Controversia: « Amicus diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur. » Scripsit Theophrastus tria de amicitia volumina, omni eam praeferens charitati, et tamen raram in rebus humanis esse contestatus est. Est et Ciceronis de amicitia liber, quem Laelium inscripsit: in quo illud quod apud nostros praecipitur: Ut sit nobis amicus, quasi vinum vetus, et in suavitate bibamus illud, pene eisdem verbis positum est. Amicitia pares aut accipit, aut facit: ubi inaequalitas est, et alterius eminentia, alterius subjectio, ibi non tam amicitia, quam adulatio est. Unde et alibi legimus: Sit amicus eadem anima. Et Lyricus pro amico precans: Serves, inquit, animae dimidium meae . Nolite ergo credere in amicis, id est, his hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
amicus dr̃: quã eiꝰ rei quã diligit. Interrogatꝰ
quidã. quid esset amicus: respondit. Alter ego.
Quid si phytagoreoꝵ nob̾ opponet᷑ exemplũ. qui
se ua des inuicẽ tyranno dederunt: dicemꝰ non
generalit̾ aduersũ om̃s amicos. & caritatis affe-¬
ctũ sententiã a dõ esse ꝓlatã. nec contra omne
tẽpus: sed de eo suꝑ quo apłs ait. In nouissimis
dieb. aduenient tempora ꝑiculosa. Erunt enĩ
homines seipsos amantes. cupidi. fastidiosi. su-
ꝑbi. blasphemi. parentib ñ oboedientes. ingra¬
ti. scelesti. sine affectione. pactũ ñ custodientes.
delatores. in continentes. immites. sine benigni¬
tate. ꝓditores. ꝓt̾ui. inflati. uoluptatũ amato.¬
res. magis quã dĩ. Et cętera. Tunc enĩ tradet
fr̃ fr̃em. &e pat̾ filiũ. & mat̾ filiã. & inimici
hominis domestici eiꝰ. Sed & nunc rara fides :
Aliud in labiis: aliud incorde uersat᷑. Uenenũ

Expanded text:
amicus dicitur quam ejus rei quam diligit. Interrogatus amicus dicitur quam ejus rei quam diligit. Interrogatus quidam quid esset amicus, respondit: Alter ego. Quod si Pythagoraeorum nobis opponitur exemplum, qui se vades invicem tyranno dederunt, dicimus, non generaliter adversum omnes amicos et charitatis affectus, sententiam a Deo esse prolatam, nec contra omne tempus, sed de eo super quo Apostolus ait: In novissimis diebus advenient tempora periculosa: erunt enim homines seipsos amantes, cupidi, fastidiosi, 517 superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, pactum non custodientes, delatores, incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, protervi, inflati, voluptatum amatores magis quam Dei , et caetera. Tunc enim tradet fratrer fratrem, et pater filium, et mater filiam, et inimici hominis domestici ejus . Sed et nunc rara fides est: cum aliud in labiis, aliud in corde versatur: venenum
Abbreviated transcription (Latin):
ultiones tuȩ uener̃. idest supplicia quȩ ꝓscele¬
rib inferenda sunt. Michi inquit uindictam.
ego retribuã dic̃ dñs. Et in alio loco. Uener̃t
dies retributionis tuȩ. fãciet enĩ dñs ultionẽ
uociferantium adsẽ die ac nocte. atq dicentiũ.
Usquequo dñe sc̃s &e uerus nonuidicas &e uindicas
sanguine nr̃m. dehis qui habitant int̾ra: Uener̃
gͦ ultiones. & nunc erunt fletus carũ. idest
ultionũ: ut plangant qui antea risert̃. & statim
exules de scło torm̃ta sustineant: quȩ diues ille
quondam purpuratus &e delicus affluens susti¬
net in inferno. ubi est fletꝰ & stridor dentium.
Q  aut̃ sequit᷑ nunc er̃t. uł in fine uniuscuiusq
uitȩ intellige. uł in consũmatione rerũ omĩũ
&e in die udicii: quando generales suꝑ uniuer.¬
sos uenient ultiones. Nolite gͦ credere amicis:
quia omĩs amicus supplantatione supplantat.
Et qui ꝓpt̾ aliquid est amicus: ñ tam amicꝰ eiꝰ
est quẽ amare se simulat: abamore quippe

Expanded text:
ultiones tuae venerunt, id est, supplicia quae pro sceleribus inferenda sunt. Mihi, inquit, vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus . Et in alio loco: Venerunt dies retributionis tuae . Facit enim Dominus ultionem vociferantium ad se die ac nocte atque dicentium: Usquequo, Domine sanctus et verus, non judicas et vindicas sanguinem nostrum, de his qui habitant in terra ? Venerunt ergo ultiones, et nunc erunt fletus earum, id est, ultionum, ut plangant qui ante riserunt, et statim exeuntes de saeculo, tormenta sustineant, quae dives ille quondam purpuratus, et deliciis affluens, sustinet in inferno, ubi est fletus et stridor dentium . Quod autem sequitur, Nunc erunt; vel in fine uniuscujusque vitae intellige, vel in consummatione rerum omnium, et in die judicii, quando generales super universos venient ultiones. Nolite ergo credere amicis, quia omnis amicus supplantatione supplantat, et qui propter aliquid est amicus, non tam amicus ejus est quem amare se simulat ab amore quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Idie illa usq ad te ueniet assur. ce usq ad ciui¬
tates munitas. Et a ciuitatib munitis. usq¬
S ad flumen & ad mare de mari. & ad montẽ
Idemonte. Et erit terra indesolationẽ ꝓp̃t ha¬
bitatores suos: & ꝓpt̾ fructũ cogitationũ eor.
Larx. Ne insultes mͥ inimica mea. quia cecidi &
resurgã. Quia si ambulauero intenebris: ds̃ illu¬
Iminabit me. Iram dñi sustinebo. quia peccaui ei.
Idonec iustificet causam meã. & faciat udiciũ
Imeũ. & educet me inlucẽ. Uidebo iusticiã eius.

Expanded text:
 « usque ad te veniet Assur, et usque ad civitates munitas, et a civitatibus munitis usqe ad flumen, et ad mare de mari, et ad montem de monte, et erit terra in desolationem propter habitatores suos, et propter fructum cogitationum eorum. LXX: Ne insultes mihi, inimica mea: quia cecidi, et resurgam: quia si ambulavero in tenebris, Dominus illuminabit me. Iram Domini sustinebo, quia peccavi ei, donec justificet causam meam, et faciat judicium meum, et educat me in lucem, et videbo jus
Abbreviated transcription (Latin):
& matrẽ ce socrũ consurgentib. & inimiciꝰ ho.¬
minis domesticis eiꝰ. ipse credit in dnõ. & om̃is
contemplatio eiꝰ est in dõsuo. Et quanquã tri¬
bulationib & pressuris mundi p̃mat᷑. tamen
ꝓpt̾ eum qui dicit nolite timere ego uici mun
dũ: & expectat dñm saluatorẽq suũ. Et credens
in eo ocłosq suos ad eum semꝑ dirigens: sꝑat sẽ
exaudiendũ. quotiens eũ inuoca uerit.
e lȩteris inimica mea suꝑme: quia cecidiconsur¬
gam. Cũ sedero in tenebris. dñs lux mea est. Irã
Idĩi portabo qm̃ peccaui ei: donec iudicet causã
meã. & faciat udiciũ meũ. Educet me inlucem.
Iuidebo iusticiã eiꝰ. Et aspiciet inimica mea. &

Expanded text:
et matrem et socrum consurgentibus, etinimicis hoet matrem et socrum consurgentibus, etinimicis hominis domesticis ejus, ipse credit in Domino, et omnis contemplatio ejus est in Deo suo: et quamquam tribulationibus et pressuris mundi prematur; tamen praeter eum qui dicit: Nolite timere, ego vici munabens, exspectat Deum Salvatorem suum, et credens in eo, oculosque suos ad eum semper dirigens, sperat se exaudiendum, quoties eum in vocaverit. e laeteris inimica mea super me quia cecidi consurgam cum sedero in tenebris Dominus lux mea est iram Domini portabo quoniam peccavi ei donec iudicet causam meam et faciat iudicium meum educet me in lucem videbo in iustitiam eius et aspiciet inimica me
Abbreviated transcription (Latin):
suũ sentiunt caput. Qui absq magistro &e grã
diũ sententias scripturarũ suo iudicio ꝑmutan.¬
tes: inflati sunt. & nichilsciunt. & languent
circa quęstiones & contentiones pugnasq uerbo¬
rũ. Qui uere consistentes in domo. inimici sunt
ueritatis. Scire enĩ debemus qđ in euangłio
ꝓpe eadẽ uersa sunt. quȩ nunc legimꝰ in ꝓpħa.
&e iuxta contextũ illiꝰ loci alterũ habere sensũ.
Quȩ utrum assumpta sint in ꝓpħa. an ꝓpͥa au-¬
ctoritate p̃cepta: nosse dñi est qui & in ꝓpħis
diuidere uirũ aduersum patrẽ suũ. & filiã contͣ
matrẽ suã. & nurũ aduersũ socrũ suã. & inii¬
ci hominis domestici eiꝰ. His ita edissertis. si tam̃
potumꝰ sensũ attingere scripturarũ. sc̃s refrige¬
ratam intelligens caritatẽ. & homines in con¬
summatione mundi ñ esse amatores dĩ sed ama.¬
tores sui. aliis credentib amicis & ducib &
uxorib. filio & filia. & nuru aduersũ patrẽ

Expanded text:
suum sentiunt caput, qui absque magistro, et gratia Domini, scientiam Scripturarum suo judicio promittentes, inflati sunt, et nihil sciunt, et languent circa quaestiones, et contentiones pugnasque verborum, qui vere consistentes in domo, inimici sunt veritatis. Scire autem debemus, quod in Evangelio prope eadem verba sint, quae nunc legimus in Propheta, et juxta contextum illius loci alterum habere sensum, quae utrum assumpta sint de propheta, an propria auctoritate praccepta, nosse Domini est, qui et in Prophetis filiam contra matrem suam, et nurum adversus socrum suam, et inimici hominis domestici ejus . His itaque edissertis si tamen potuimus sensum attingere Scripturarum, sanctus refrigeratam intelligens charitatem, et homines in consummatione mundi non esse amatores Dei, sed amatores sui, aliis credentibus amicis et ducibus et uxoribus, filioque et filia et nuru adversus patrem
Abbreviated transcription (Latin):
RUha. Heretici gͦ cum ante crediderint inscri
ferunt se adnouas doctrinas & fermentũ phari¬
seoꝵ. & mandata hominũ. Dũq sermonẽ contẽ¬
nunt dĩ. socrui suȩ faciunt iniuriã. Et ne forte
dubites uerbũ &e filiũ dĩ nasci de sp̃u sc̃o. gabri¬
helis ad maRiam uerba considera: Sps sanctus

Expanded text:
RUA  . Haeretici ergo cum ante crediderint in ScriRUA  . Haeretici ergo cum ante crediderint in Scriferunt se ad novas doctrinas, et fermentum Pharisaeorum, et mandata hominum: dumque sermonem Dei contemnunt, socrui suae faciunt injuriam. Et ne forte dubites, Verbum et Filium Dei nasci de Spiritu sancto, Gabrielis ad Mariam verba considera: Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
seon. eẽ. ꝓmittunt. Non enĩ ur̃ãm salutẽ sed sua
quęrunt lucra. ce deceptũ gregẽ pedib suis con-¬
terunt. Et ei quȩ tecũ dormit caue ne quicquã
credideris. Quã ñ possumꝰ aliã intelligere nisi
carnẽ. ut ñ facile credamus carnis blanditiis.
ne animi duricia uirilisq constantia. illiꝰ edo¬
mita mollescat il lecebris. Filius enĩ qui natus
ex dõ est: neglecto creatore suo blasphemat
eũ a quo conditus est. dicente scriptura. Nonne
ds̃ unus creauit nos: Nonne pat̾ unus omium
nr̃m: Ꝙ anima cȩlestẽ despicit ierłm. matrẽq
contemnit ȩccłam. quã qui contẽpserit morte
morietur. & nurus consurgit aduersus socrũ
suã. Qđ uxta tropologiam intellectu uidet᷑
difficile. Sed quilegerit canticũ canticor. &e
sponsũ animȩ sermonẽ dĩ intellexerit. credide¬
ritq euangłio quod scđm hebreos editũ nuꝑ
transtulimꝰ. in quo ex ꝑsona saluatoris dr̃. modo

Expanded text:
eseon esse promittunt: non enim vestram salutem, sed sua eseon esse promittunt: non enim vestram salutem, sed sua quaerunt lucra, et deceptum gregem pedibus suis conterunt: et ei quae tecum dormit, cave ne quidquam credideris, quam non possum aliam intelligere nisi carnem, ut non facile credamus carnis blanditiis, ne animi duritia virilisque constantia illius edomita mollescat illecebris. Filius enim qui natus a Deo est, neglecto Creatore suo, blasphemat eum a quo conditus, dicente Scriptura: Nonne Deus unus creavit vos? nonne pater unus omnium vestrum ? et anima coelestem despicit Jerusalem, matremque contemnit Ecclesiam, quam qui contempserit, morte morietur. Et nurus consurgit adversus socrum suam: quod juxta tropologiam intellectu videtur difficile; sed qui legerit Canticum canticorum, et sponsum animae, Dei sermonem intellexerit, credideritque Evangelio, quod secundum Hebraeos editum nuper transtulimus in quo ex persona Salvatoris dicitur: Modo
Abbreviated transcription (Latin):
socrũ consurgenti. & inimicoꝵ hominis do¬
mesticoꝵ eiꝰ. Terentiꝰ inechira. Quid est hoc¬
inquit: Om̃s socrus oder̃t nurus. Qđ qͣnqͣm
ambiguũ sit: tam̃ ꝓpemodũ naturale est¬
ut & nurus socrum. & socrus oderit nurum.
Hȩc de consummatione & fine mundi. qualis aduen
tũ xp̃i generatio prȩcessura sit : ꝓpheticus sermo
descripserit. Nunc disputandũ iuxta suꝑiorẽ
interp̃tationẽ. inqua de hereticis dixeramus.
Audi trib. Et quis ornauit ciuitatẽ: Nunquid
ignis & domus impui: Et rursũ de ȩccła. Ue mͥ.
quia factus sũ sicut qui colligit stipulã in messe
Princeps postulat. & uidex pacifica locutꝰ est.¬
&e desideriũ animȩ suȩ. Unde &e dupplex ma¬
ledictio sequitur. Ue. ue. ultiones tuȩ uenert.
Nunc erit ploratꝰ eoꝵ. Et dicamus scriptũ de here¬
ticis. Nolite credere in amicis opopłi simplices.
&e in ducib prauis. qui se amicos & pͥncipes her¬

Expanded text:
socrum consurgenti, et homini, cui inimici dosocrum consurgenti, et homini, cui inimici domestici ejus. Terentius in Hecyra: Quid est hoc? omnes socrus oderunt nurus: quod quamquam ambiguum sit, tamen propemodum naturale estut nurus socrum, et socrus oderit nurum. Haec de consummatione et fine mundi, qualis adventum Antichristi generatio praecessura sit, propheticus sermo descripserit. Nunc disputandum secundum superiorem interpretationem, in qua de haereticis diximus: Audi, tribus, et quis ornavit civitatem? numquid ignis et domus impii? Et rursum, de Ecclesia: Vae mihi, quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe.Princeps postulat, et judex verba pacifica locutus est, desiderium animae suae. 520 Unde duplex maledictio sequitur: Vae, vae, ultiones tuae venerunt: nunc erunt ploratus earum, et dicamus scriptum de haereticis: Nolite credere in amicis, o populi simplices, et in ducibus pravis qui se amicos et principes haer
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝙ uita ꝓdita sit. De scripturis aut̃. & dali¬
lȩ cuius supra fecimꝰ mentionẽ. & alteriꝰ ante
dalilã testantur exempla: quȩ archanũ sanson
septem dierũ expressit lacrimis. & amore simu¬
lato qđ latebat inuenit. Unde sanson postea
loquitur. Nisi domuissetis uitulã meã: ñ inue¬
nissetis ꝓpositionẽ meã. Actenus pͣcipit᷑. ne
amicis. ne ducib. neuxorib facile credamus.
causaq reddit᷑. ñ satis respondens ad ꝓpositionẽ
Ait enĩ. quia filius in honorat patrẽ. filia sur-¬
git aduersus matrẽ. nurus contra socrũ suã.
& inimici hominis domestici eiꝰ. Nam qͥd ꝑ¬
tinet ad amicũ. ad ducẽ. aduxorẽ. si filius
uxorib. quȩ mutari possunt. &. eẽ. ꝓtẽpore.
cum filius quoq & filia obliti educationis
infantiȩ aduersũ auctores uitȩ suȩ corporũq
consurgant. & illis faciant contumeliã. quos
uultu quoq lȩdere scelus est. Sed hȩc expo¬¬
sitio nequaquã conuenit nurui aduersus

Expanded text:
e vita sit prodita. De Scripturis autem et Dalilae, cujus supra fecimus mentionem, et alterius ante Dalilam testantur exempla, quae arcanum Samson septem dierum expressit lacrymis, et amore simulato, quod latebat, invenit. Unde Samson postea loquitur: Nisi domuissetis vitulam meam, non invenissetis propositionem meam . Hactenus praecipitur, ne amicis, ne ducibus, ne uxoribus facile credamus. Causaque redditur non satis respondens ad propositionem; ait enim: Quia filius inhonorat patrem, filia surgit adversus matrem, nurus contra socrum suam, et inimici hominis domestici ejus. Nam quid pertinet ad amicum, ad ducem, ad uxorem, si filius uxoribus, quae mutari possunt, et esse pro tempore: cum filius quoque et filia obliti educationis et infantiae, adversum auctores vitae suae corporumque consurgant, et illis faciunt contumeliam, quos vultu quoque laedere scelus est. Sed haec expositio nequaquam convenit nurui adversus
Abbreviated transcription (Latin):
uicem reddere. Sed & salomon in ecclesiaste.
& hominẽ inqͥt unũ de mille inueni. &e mu¬
lierẽ in his omĩb ñ inueni. forsitan suo doc tꝰ
exemplo. mulierib ñ credendũ. ꝑquas offen¬
derat dm̃. Sed &e poeta sullimis n omerus

Expanded text:
vicem reddere. Sed et Salomon in Ecclesiaste: vicem reddere. Sed et Salomon in Ecclesiaste: Et hominem, inquit, unum de mille inveni, et mulierem in his omnibus non inveni : forsitan suo doctus exemplo, mulieribus non credendum, per quas offenderat Deum . Sed et Poeta sublimis : .. . .
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse dñs ꝑꝓpħam. Duces popłi mei me nescier̃.
Filii stulti sunt: & ñ intelligentes. Sapientes
sunt ut faciant male. bene aut̃ facere nescier̃.
Duces quidẽ ait mei uocabant᷑. & duces popłi
mei : sed quia nescier̃ ine. & oꝑe uocabulum
destruxert̃. ꝓpt̾ea filii stulti sunt: & ñ intel¬
ligentes prudentiã. Obhoc tantũ scientiã ha-¬
bent. ut subiciant sibi simplicẽ gregẽ. & ꝓte.¬
hominũ dignitate. Nec hoc dico. qđ istiusmodi
gradib in ȩccła ñ debeatis esse subiecti. qui cũn-
diendũ: sed quo aliud sit honorare duces. aliud
deferamus. assurgamꝰ diacono. Et tam̃ non
Terciũ mandatũ est. abea quȩ tecũ cubat cu¬
stodi te ne credas ei. Unde & apłs mulieres
uasa infirma uocat. & eis maritis suis exhibe.¬
re honorem iubet. Non enim creatus est uir
ꝓpt̾ mulierem. sed mulier ꝓpt̾ uirũ. Et uxor
inquit timeat uirũ. Uxorẽ uirũ timere est.
est. Uiri ait diligite uxores ur̃as. & nolite

Expanded text:
 per prophetam: Duces populi mei me nescierunt, filii stulti sunt, et non intelligentes: sapientes sunt, ut faciant mala: bene autem facere nescierunt . Duces quidem, ait, mei vocabantur, et duces populi mei; sed quia nescierunt me, et opere vocabulum destruxerunt, propterea filii stulti sunt et non intelligentes: prudentiam ob hoc tantum habent, ut subjiciant sibi simplicem gregem, et protehominum dignitate. Nec hoc dico, quod istiusmodi gradibus in Ecclesia non debeatis esse subjecti: Quicumque diendum; sed quod aliud sit honorare duces, aliud deferamus, assurgamus diacono: et tamen nonTertium mandatum: Ab ea quae tecum cubat, custodite, ne credas ei. Unde et Apostolus mulieres vas infirmum vocat, et eis a maritis suis exhiberi honorem jubet. Non enim creatus est vir propter mulierem, sed mulier propter virum . Et: Uxor, inquit, ut timeat virum . Uxoris timere est, est: Viri, ait, diligite uxores vestras et nolite
Abbreviated transcription (Latin):
est malus discipłs: ieremiȩ quoq uerbis. huic
quȩre lȩ congruentib Non ꝓfui. neq ꝓfuit
mͥ quisquã. Sunt qͥ exꝑsona saluatoris hoc dici
putent causantis qđ in tanta credentiũ multi¬
tudine. & toto orbe generis humani: uix suo
sanguine digna oꝑa reꝑiat. Qui & inuicesimo
psalmo nono. ait. Quȩ utilitas insanguine
rant alii ꝑsonȩ illiꝰ hoc minime conuenire.
ut dicat. Ue mͥ quia factꝰ sũ qͣui colligit stipu¬
lã in messe. qui in euangłio locutꝰ est. Leuate
oculos ur̃os & uidete regiones. quia iã candidȩ
sunt admetendũ. & alibi. Messis quidẽ multa
oꝑarii aut̃ pauci. Qui gͦ exꝑsona saluatoris uo.¬
lunt intelligi: aunt ñ mirũ esse sidicat uemͥ.
sit. Sed & illud factꝰ sũ quasi qui colligit stipulã
in messe. ad consũmationẽ refer̃. quã & signifi
hanc ꝓphetiã posse cõpleri. quando multipli¬
cata iniquitate refrigesc&e caritas multoꝵ:

Expanded text:
est malus discipulus, Jeremiae quoque verbis huic est malus discipulus, Jeremiae quoque verbis huic querelae congruentibus: Non profui, neque profuit mihi quisquam . Sunt qui ex persona Salvatoris hoc dici putent, causantis quod in tanta credentium multitudine, et in toto orbe generis humani vix suo sanguine digna opera reperiat, qui et in vicesimo nono psalmo ait: Quae utilitas in sanguine rant alii, personae illius hoc minime convenire, ut dicat: Vae mihi, quia factus sum, sicut qui colligit stipulam in messe: qui in Evangelio locutus est: Levate oculos vestros, et videte regiones: quia jam candidae sunt ad metendum . Et alibi: Messis quidem multa, operarii autem pauci . Qui ergo ex persona Salvatoris volunt intelligi, aiunt non mirum esse si dicat, Vae sit . Sed et illud, Factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, ad consummationem referunt saeculi: quam hanc prophetiam posse compleri, quando, multiplicata iniquitate, refrixerit charitas multorum,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. sed suã loquit᷑ uoluntatẽ. Et conturbauer̃
eã: uel urbẽ uł ueritatẽ. siue t̾rã de qua supra¬
dr̃. ꝑut sc̃s de t̾ra. Qui optimus int̾ eos est.
quasi paluirus. pungens &e retinens. uł uulne¬
rans appropinquantes sibi. & adunco dente
comprehendens. Et qui rectus fuerit inuentus.
quasi spina de sepe. ut ibi inueniat᷑ dolor: ubi
putabatur auxilium. Hoc iuxta hebraicum.
& infine capituli omĩno alit̃ transtuler̃: huiꝰ¬
cemodi mͥ sensus uidet᷑. Pangit sermo ꝓphe¬
ticus siue apłicus generalit̾ humanũ genus.
qđ frustra sementẽ iecerit doctrinarũ. & pro
culmos serus messor inuenerit. & ne paruos
quidẽ racemos in uinea potuerit uruenire.
ce reliqua usq ad finẽ capituli. Sienĩbeatꝰ
qui in aure loquit᷑ audientis. & auris audito.¬
ris desideriũ sapientis est. & lȩticia dicentis
auditor intelligens: e contrario luctꝰ doctoris

Expanded text:
Dei, sed suam loquitur voluntatem. Et conturbaverunt Dei, sed suam loquitur voluntatem. Et conturbaverunt eam, vel urbem, vel veritatem, sive tnctus de terra. Qui enim optimus inter eos est, quasi paliurus pungens, et retinens, vulnerans appropinquantem sibi, et adunco dente comprehendens: et qui rectus fuerit inventus, quasi spina de sepe, ut ibi inveniatur dolor, ubi putabatur auxilium. Hoc juxta Hebraicum. et in fine capituli omnino aliter transtulerunt, hujuscemodi mihi sensus videtur: Plangit sermo propheticus, sive apostolicus, generaliter humanum genus, quod frustra sementem jecerit doctrinarum, et pro culmos serus messor invenerit, et ne parvos quidem racemos in vinea potuerit reperire, et reliqua usque ad finem capituli. Si enim beatus est qui in aures loquitur audientis, et auris auditoris desiderium sapientis est, laetitiaque dicentis auditor intelligens: econtrario luctus doctoris
Abbreviated transcription (Latin):
inquit locutꝰ sũ: frustra uolui iã uindemiate
& ꝑditȩ ciuitatis quasi extremos racemos reqͥrere.
Ꝙ cũ ñ sit botrus ad comedendũ: saltẽ unmaturas
ficoꝵ. in cibos sumere. Quasi dicat. Non in ueni¬
ens panẽ. pre famis magnitudine quisqͥlias &
furfures requisiui. Perut sc̃s de t̾ra: & rectus in
hominib ñ est. Ubiq insidiȩ. ubiq fraudulen¬
tia. In noxius sanguis effundit᷑. p̃ auaricia &
libidine. germanitas ignorat᷑. & nonsolũ hoc¬
faciunt. sed defendunt quoq mala & nominib:
cõmutatis bonũ dicunt esse qđ malũ est. Ipsi
principes ñ ab offerentib accipiunt munera.
sed cogunt dare subiectos & postulant. Et ui¬
dex in reddendo est. Sic aliũ iudicans. quomͦ
ipse ab alio uidicat᷑: ut pręstent scelerib sius
mutuũ fauorẽ . & in alteriꝰ crimine se defendant.
Quicunq magnꝰ est & quasi in lege doctissimꝰ ñ

Expanded text:
inquit, locutus sum: frustra volui jam vindemiatae inquit, locutus sum: frustra volui jam vindemiatae et perditae civitatis quasi extremos racemos requirere; et cum non sit botrus ad comedendum, saltem immaturas ficorum, in cibo sumere: quasi dicat, non inveniens panem prae famis magnitudine, quisquilias et furfures requisivi. Periit sanctus de terra, et rectus in hominibus non est: ubique insidiae, ubique fraudulentia: innoxius sanguis effunditur: prae avaritia et libidine germanitas ignoratur; et non solum faciunt, sed defendunt quoque mala, et nominibus commutatis, bonum dicunt esse quod malum est. Ipsi principes non ab offerentibus accipiunt munera, sed cogunt dare subjectos, et postulant. Et judex in reddendo est, sic alium judicans, quomodo ipse ab alio judicatur, ut praestent sceleribus suis 513 mutuum favorem, et in alterius crimine se defendant. Quicumque magnus est, et quasi in Lege doctissimus, non
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s in sanguine insidiant᷑. uir frẽm suũ uenatur
ad mortẽ. Malũ manuum suarũ dicunt bonum.
Princeps postulat. & udexinreddendo est. Et ma¬
gnus locut᷑ꝰ est desideriuĩ animȩ suȩ. & conturba¬
Iuerunt eã. Qui optimus in eis est quasi paliũ¬
rus. &e qui rectꝰ quasi spina de sepe. Lx.x. Ue mͥ.
quia factus sũ sicut qui congregat stipulã in
ñ est. Om̃s in sanguine iudicant᷑. unusqͥsq ꝓxi¬
Imũ suũ tribulat tribulatione. in malũ manꝰ
suas parant. Princeps postulat. & uidex uerba
Ipacifica locutꝰ est desideriũ animȩ suȩ. Et aufe¬
rã bona eoꝵ. quasi tinea comedens: & ambulans
Isuꝑ regulã in die speculationis tuȩ. Prȩdicat
captiuitatẽ. & decẽ tribuũ & duarũ. Uerbum
enĩ dnĩ factũ est ad micheã morasthiten. suꝑ
popło iustus inueniat᷑ in t̾ra qui possit irȩ dni re-¬
sistere. & mediũ se quasimurũ opponere. Frustra

Expanded text:
Omnes in sanguine insidiantur, vir fratrem suum venatur Omnes in sanguine insidiantur, vir fratrem suum venatur in mortem. Malum manuum suarum dicunt bonum; princeps postulat, et judex in reddendo est, et magnus locutus est desiderium animae suae, et conturbaverunt eam. Qui optimus in eis est, quasi paliurus; et qui rectus, quasi spina de sepe. LXX: Vae mihi, quia factus sum sicut qui congregat stipulam in non est: omnes in sanguine judicantur: unusquisque proximum suum tribulat tribulatione, in malum manus suas praeparant: princeps postulat, et judex verba pacifica locutus est, desiderium animae suae est. Et auferam bona eorum quasi tinea comedens, et ambulans super regulam in die speculationis tuae. Praedicta captivitate et decem tribuum et duarum Verbum enim Domini factum est ad Michaeam Morasthiten superpopulo justus inveniatur in terra, qui possit irae Dei resistere, et medium se quasi murum opponere. Frustra,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. ut peas uxta id qđ heretica es. & habita¬
tores tuos insibilum. Uel ut pastoris boni uixta
zachariã sequaris sibilũ dicentis. sibilabo eis
& congrega bo eos quia redemi eos: uel certe in
sibilũ draconis idest iinteritũ carnis. ut sp̃s
saluus fiat. & correpti discant ñ blasphemare.
Sed hoc totũ patient᷑. ut intelligant errorẽ suũ:
qđ omĩũ gentiũ multorq popłor opꝓbria &
peccata portauer̃. Scio quosdã adȩccłam retu¬
lisse. quȩ nos supra heresib int̾p̃tati sumꝰ. Sed
quomͦ nom̃ amri. & achab. & samariȩ pͥnci¬
pũ ad ierłm & udã. sub quoꝵ nominib inter.¬
p̃tat᷑ eccła possit referri: ñ satis intelligo.
ze mͥ quia factus sũ sicut qͥ colligit in autũ no
racemos uindemiȩ. Non est botrus ad comeden-¬
dũ. Prȩcoquas ficus desiderauit anima mea.
Perut sanctus de t̾ra. &r rectus in hominib: ñ est.

Expanded text:
tionem, ut pereas juxta id quod haeretica es. Et habitationem, ut pereas juxta id quod haeretica es. Et habitatores tuos in sibilum, vel ut pastoris boni juxta Zachariam sequaris sibilum, dicentis: Sibilabo eis, et congregabo eos, quia redemi eos . Vel certe in sibilum draconis, id est, in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat , et correpti discant non blasphemare . Et hoc totum patientur, ut intelligant errorem suum, quod omnium gentium multorumque populorum opprobria et peccata portaverint. Scio quosdam ad Ecclesiam retulisse, quae nos super haeresibus interpretati sumus. Sed quomodo nomen Amri et Achab, Samariae principum, ad Jerusalem et Judam, sub quorum nominibus interpretatur Ecclesia, possit referri, non satis intelligo. 512 Vae mihi, quia factus sum sicut qui colligit in autumno racemos vindemiae: non est botrus ad comedendum: primitivas ficus desideravit anima mea. Periit sanctus de terra, et rectus in hominibus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ posse saluari. Quicunq aut̃ se putauerint
saturatos. & ñ eiecti fuerint a se nec cõphende¬
rint ueritatẽ: tradent᷑ gladio. & poenis erudi¬
ent᷑. Seminabis gͦ o trib & o pessima ciuitas.
quã igne & iniquitate & contumelus &e state.¬
ra dolosa & sacculo fraudulento heretici extru¬
unt: seminabis & ñ metes. Premes oliuã. & ñ
ungueris oleo. Calcabis uuas. & ñ bibes uinum.
Prodest quippe tibi errore cognito ne habeas disci
sodomor bibentes in ebries. Et disꝑdent᷑ legitima
popłi mei suie amri: & omĩa oꝑa domꝰ achab.
eoꝵ qui in heresib patriarchȩ & principes exti.¬
tert. quos possunꝰ uel ad contrarias referre uir¬
tutes. uel adheresiarchas. ut fuit marcion. &
basilides. & nuꝑ arrius. & eunomius. Et ambu¬
lastis in uoluptatib eoꝵ. amrĩ uidelicet & achab.
Pulchre dixit. in uoluptatib: eoꝵ. Doct rina
enĩ magistror. nequaquã est doctrina dĩ. sed
adimientiones cordis illor. Et tradã tẽ in ꝑdi¬

Expanded text:
non posse salvari. Quicumque autem se putaverint saturatos, et non ejecti fuerint a se, nec comprehenderint veritatem, tradentur gladio, et poenis erudientur. Seminabis ergo, o tribus, et o pessima civitas, quam igne, et iniquitate et contumeliis et statera dolosa, et sacculo fraudulento haeretici exstruunt; seminabis, et non metes; premes olivam, et non ungeris oleo; et uvas, et non bibes vinum. Prodest quippe tibi, errore cognito, ne habeas discipSodomorum bibentes inebries. Et disperdentur legitima populi mei, sive Amri, et omnia opera domus Achab, eorum qui in haeresibus patriarchae, et principes exstiterunt. Quos possumus, vel ad contrarias referre virtutes, vel ad haeresiarchas, ut fuit Marcion et Basilides, et nuper Arius, et Eunomius. Et ambulastis in voluntatibus eorum, Amri videlicet et Achab. Pulchreque ait, in voluntatibus eorum. Doctrina enim magistrorum nequam, non est doctrina Dei, sed adinventiones cordis illorum. Et tradam te in perdi
Abbreviated transcription (Latin):
delicet dauid. ñsolũ regnũ. sed concubinas pa¬
tris incesto coitu maculans. Filia consurgit con
testimoniũ ñ reꝑiamꝰ. tanta exempla sunt coti¬
dianȩ uitȩ. ut magis lugere qđ tanta sint:
quã quȩrere debeamꝰ. Nurus contra socrũ suam:
ut ulxar esau consurrex̃ contra rebeccã. In imici
homͥuins. uiri domesti eiꝰ. Hinc exemplũ non

Expanded text:
delicet David: non solum regnum, sed et concubinas padelicet David: non solum regnum, sed et concubinas patris incesto coitu maculavit. Filia consurgit conttestimonium non reperiamus, tanta exempla sunt quotidianae vitae, ut magis lugere quod tanta sint, quam quaerere debeamus. Nurus contra socrum suam: ut uxor Esau consurrexit contra Rebeccam . Inimici hominis, viri domestici ejus. Hic exempla non
Abbreviated transcription (Latin):
uisitationẽ eiꝰ. captiuitatẽ significat dicens. Uasta¬
tio tua uenit. Nunc erit uastitas eoꝵ. idest ha¬
bitator. siue obsidio. Alamubuchia . enĩ. magis¬
dionẽ &e custodiã. quã uastitatẽ in hebreosonat.
Nullis gͦ credatis uocib ꝓpħarũ. nec accõmodetis
aurẽ decipienti blandiciȩ diuinoꝵ. Quia sunt̃
cara nomina. & consanguinitatis affectũ rara
est fides. quanto magis inhis qui adulantes
uob̾ mentiunt᷑ ꝓpreda sua. & quasi egrotantib
ñ qđ utile sit: sed qđ delectabile. & placensim¬
ꝑant: Nolite credere amico. Achito fel quippe
consurrexit aduersũ dauid: & uerus achito fel
iudas aduersitᷤ xp̃m. Et nolite confidere in
duce. ut uiri sychem in abimelech. Ipsi enim
eũ fecere regẽ. & abeo oppressi sunt. Abea quȩ
dormit insinutuo custodi claustra oris tui.
ne patiaris qđ sanson a dalila ꝑpessus est.
Quia filius contumeliã facit patri. absalon ui¬

Expanded text:
visitationem ejus, captivitatem significat, dicens: Vastavisitationem ejus, captivitatem significat, dicens: Vastatio tua venit: nunc erit vastitas eorum, id est, habitatorum, sive obsidio: MABUCHA   enim magisdionem et custodiam, quam vastitatem in Hebraeo sonat. Nullis ergo credatis vocibus prophetarum, nec accommodetis aurem decipienti blanditiae divinorum; quia si inter cara nomina et consanguinitatis affectum rara est fides, quanto magis in his qui adulantes vobis, mentiuntur pro praeda sua, et quasi aegrotantibus, non quid utile sit, sed quid delectabile, et placens imperant! Nolite credere amico; et Achitophel quippe consurrexit adversum David , et verus Achitophel Judas adversus Christum . Et, nolite confidere in duce, ut viri Sichem in Abimelech . Ipsi enim eum fecerunt regem, et ab eo oppressi sunt. Ab ea quae dormit in sinu tuo, custodi claustra oris tui : ne patiaris quod Samson a Dalila perpessus est . Quia filius contumeliam facit patri; Absalon vi
Abbreviated transcription (Latin):
N unc erit uastitas eor. Nolite credere amico. &
nolite confidere induce. Abea quȩ dormit in
Isinu tuo custodi claustra oris tui. quia filius
Iuersus matrẽ suã. Nurus contra socrũ suã in¬
Ii mici hominis domestici eiꝰ. Ego aut̃ ad dñm
Iaspiciã. & expectabo dm̃ saluatorẽ meum.
Audiet me d̃s m̃s . L.xx. Ue. ue. ultiones tuȩ
Iuener̃. nunc erit fletꝰ eoꝵ. Nolite credere¬
I in amicis. neq sꝑetis inducib. Abea quȩ te-¬
cũ cubat caue. Ne credas ei. quia filius contu.¬
meliam facit patri. filia consurgit aduersus
Imatrem suã: nurus contrasocrũ suã. inimici homi
nis uiri domestici eiꝰ. Ego aut̃ in dño contẽplabor.¬
&e ex pectabo dñ saluatorẽ meũ. Eraudiet me
ds̃ m̃s. Excepto pͥncipio capituli. in reliqͥs partib
editio utraq concordat. Et interim scđm hysto¬
riã. dies speculationis samariȩ siue ierłm quam
sepe expectauerat. & timuerat esse uenturã. &

Expanded text:
nunc erit vastitas eorum: nolite crenunc erit vastitas eorum: nolite crenolite confidere in duce; ab ea quae dormit in sinu tuo custodi claustra oris tui, quia filius ocrum suam, inimici hominis domestici ejus. Ego autem ad Dominum aspiciam: exspectabo Deum salvatorem meum: audiet me Deus meus. LXX: Vae, vae, ultiones tuae venerunt, nunc erunt fletus eorum: nolite credere in amicis, neque speretis in ducibus. Ab ea quae tecum cubat, cave ne credas ei, quia filius contumeliam facit patri, et filia surgit adversum matrem suam, nurus contra socutem in Domino contemplabor, exspectabo Deum salvatorem meum: exaudiet me Deus meus. Excepto principio capituli, in reliquis partibus editio utraque concordat, et interim juxta historiam diem speculationis Samariae, sive Jerusalem, quam saepe exspectaverat et timuerat esse venturam, et
Abbreviated transcription (Latin):
care ñ debuerant. & int̾ficiunt eã. quȩ merito
suo &e uirtutib uiuit. & hoc faciunt. ꝓpter
dona quȩ postulant impudent̃. & turpius
illis bona uident᷑. Cęcerũ inueritate rei.
nunquã bona appellant᷑ quȩ dantẽ spoli¬
ant. & accipientẽ int̾ficiunt. Licoe ñ tam
cõminatio sit quã benedictio. auferre abeis
mala : & ipsũ dm̃ diuinũq sermonẽ in gredi
inconscientias eor. & quasi tineã comedere
qđcunq ꝑuersũ est. & prȩdarũ malarũq co.¬
gitationum facere uastitatẽ. & ambulare suꝑ
normã & regulã ueritatis. & eos ipsos ad
rectũ retrahere. qui prauis opinionib duce¬
bantur. Et hoc fieriin lumine ueritatis. in
die illo qͣndo qui scĩ sunt & electi de ȩccła ascen¬
dent ad speculã. & insullimitate doctrinarũ
atq oꝑum suoꝵ de reb cȩlestib disputabunt.
its speculationis tuȩ. uisitatio tua uenit.

Expanded text:
care non debuerant, et interficiunt eam quae merito care non debuerant, et interficiunt eam quae merito suo et virtutibus vivit, et hoc faciunt propter dona quae postulant impudenter, et turpius illis bona videntur. Caeterum veritate rei numquam bona appellabuntur, quae et dantem spoliant, et accipientem interficiunt: licet non tam comminatio sit, quam benedictio, auferre ab eis mala, et ipsum Dominum divinumque sermonem ingredi in conscientias eorum et quasi tineam comedere quodcumque perversum est, et praedarum malarumque cogitationum facere vastitatem, et ambulare super normam et regulam veritatis, eos ipsos ad rectum retrahere qui pravis opinionibus ducebantur; et hoc facere in lumine veritatis, et in die illo quando qui sancti sunt, et electi de Ecclesia, ascendent ad speculam, et in sublimitate 515 doctrinarum atque operum suorum de rebus coelestibus disputabunt. Dies speculationis tuae, visitatio tua venit: