comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turum erat si non pectasset adam. ⁊̃idõ non inte¬
gre restaurabitur. ⁊ dei ꝓpositum deficere in debitura
que duo inconuementia sunt. gͦ nect̃e est ut de adã
asumatur homo ꝑ quer restaurandum est gen̾ adei
¶G. Si ratiotiem seqium sicut ꝓposimnus hec m̃euitabi¬
lit oportet tẽ. ¶ a. inuestigenius nunc utrum assu¬
menda sit adeo natura homuns de patte ⁊ matre
sicut alii sunt homines aut de iuro sũ fenima. aut de
femiua sñ iuro. Nam quocũꝙ mͦ ex hũt t̾b modis
sit ⁊te adam ⁊ de eua erit. nec aliquis modus hoꝵ
tum facilior est des qm alii ut eo mͦ potos debent
assumi.¶ G. bñ ꝓcedis. ¶ I. uerum non est opͦ multo
labore ut ꝯstendatur quia inuidus mundiꝰ ⁊ honestiꝰ
ꝓcurabit᷑ homo ile de solo iuro nel femma qm de
ant de femiua assumendus est ꝗ s. aliunde ñ potest.
¶Ai Auatuoe modis porest deus facere hominem andel

Expanded text:
turum erat, si non peccasset Adam, et ideo non inteturum erat, si non peccasset Adam, et ideo non integre restaurabitur, et Dei propositum deficere videbitur, quae duo inconvenientia sunt: ergo necesse est ut de Adam assumatur homo, per quem restauretur genus Adae. BOS. Si rationem sequimur, sicut proposuimus, hoc inevitabiliter oportet esse. ANS. Investigemus nunc utrum assumenda sit a Deo natura hominis de patre et de matre, sicut alii sunt homines; aut de viro sine femina, aut de femina sine viro. Nam quocunque modo ex his tribus modis sit, de Adam et Eva erit, detribus his facilior est Deo quam alii, ut eo modo potius debeat assumi. BOS. Bene procedis. ANS. Verum non est opus multo labore, ut ostendatur quia mundius et honestius procreabitur homo ille de solo viro vel femina, quam de aut de sola femina assumendus est. BOS. Aliunde non potest. ANS. Quatuor modis potest Deus facere hominem; videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
querere unde ⁊ quomͦ assumet deus humanã netͥã.
aus enun assiunet eam de adamn aut faciet nouumn
facit non ex ade genere non ꝑtinebit ad genꝰ hũa¬
num. qd natum est de adam. Quare non debebit
satisfacere ꝓ es quia non erit de illo. Aicut enim
rectuma est. ut ꝓ cuspa honuns homo satiffaciat ꝓta
necr̃e est ut satisfaciens idem sit qui petc̃or. aut cidẽ
generis. alit̾ namq nec adam net genꝰ eius satisfa¬
cier ꝓ ce. gͦ sicut re adaui ⁊ eua peccm in omẽs hois
nt de ulis sit qui hoc faciet. ampłiꝰ Sicut adam et
toturn genꝰ eiꝰ ꝑ se stetisset sñ sustentacõne alt̾nus cre¬
ature si non petcass tta oportet ut si idem geius resur¬
primitus fecit in solꝯ adam. uec feramam ut de ut᷑q
beri multiplicarent᷑ homines facere noluit: nͥ de ip̾o¬
se facere qs̾ de humana narura fcũrus erat. & napp̃
si genuc ade ꝑ aliquera reieuat᷑ honunem qriu nõ sit
de eodem genere non in illam dignitatem quã habi¬

Expanded text:
quaerere unde et quomodo assumet Deus humanam naturam. Aut enim assumet eam de Adam, aut faciet novum h hominem facit non ex Adae genere, non pertinebit ad genus humanum, quod natum est de Adam: quare non debebit satisfacere pro eo, quia non erit de eo. Sicut enim rectum est ut pro culpa hominis homo satisfaciat; ita necesse est ut satisfaciens idem sit qui peccator aut ejusdem generis: aliter namque nec Adam, nec genus ejus satisfaceret pro se. Ergo sicut Adam et Eva peccatum in omnes homines ut de illis sit qui hoc faciet. Amplius: sicut Adam, et totum genus ejus, per se stetisset sine sustentatione alterius creaturae, si non peccasset: ita oportet ut si idem genus resurprimitus fecit in solo Adam, nec feminam, ut de utroque sexu multiplicarentur homines, facere voluit nisi de ipsoacere quod de humana natura facturus erat. Quapropter si genus Adae per aliquem relevatur hominem, qui non sit de eodem genere; non in illam dignitatem quam habi
Abbreviated transcription (Latin):
mittente qͣnͣtum ad potestatem nichil ditfert. ¶u.
Non est oubium. ¶ a. si gͦ nolũit ꝑmitt̾e poterit oc¬
cidi ⁊ si nolũit non poterit. ¶ B. d ħ nos indeelina¬
bilit᷑ ꝑdugit racõ. ¶. a. Ratio qͦ nos docuit quia oportet
enm maiꝰ aliquid habere qm quicquid sub deo est qd̃
sponte det. ⁊ non ex debito deo. ¶ẜ. tta est. Cã. hoc aũt
sub illo. nec extra ulum inueniri potest. ¶B. uerum est.
¶a. ĩ pp̃o gͦ inueniendum est. ¶u. Sie sequit᷑. ¶a. autgͥ

Expanded text:
ermittente; quantum ad potestatem nihil differt. BOS. ermittente; quantum ad potestatem nihil differt. BOS. Non est dubium. ANS. Si igitur voluerit permittere, poterit occidi: et, si noluerit, non poterit. BOS. Ad hoc nos indeclinabiliter perducit ratio. ANS. Ratio quoque nos docuit quia oportet eum majus aliquid habere, quam quidquid sub Deo est; quod sponte det, et non ex debito, Deo. BOS. Ita est. ANS. Hoc autem nec sub illo, nec extra illum inveniri potest. BOS. Verum est. ANS. In ipso igitur inveniendum est. BOS. Sic sequitur. ANS. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
ret as ueritatem humare nature. mortalitas ueqͣqmͣ
posset homo ẽẽ qui eẽt ĩ mortalisi Nou gͦ ꝑtinet ad since¬
ritatem huitane nature corruptibilitas siue incorrup¬
tibilitas am̃ neut᷑ facit: aut deitruit horuiuem. s alt̾a
nalet ad eius miseriam. alt̾a ad beatitudinem. S quia
nullus est homo qui non moriatur idciteo mortaie
pouit᷑ hominis diffinicõe. aphylosophis qui nõ tredi¬
derurit totiun hominem aliqñ potusse. aut posse eẽ ĩ¬
mortalem. quare non sufficit ad mouatrandum illura
hominem debere mortaiem ẽẽ. hoc: qrua uerus homo
erit. ¶S. quere gͦ tu aliam rationem quia ego illam
nescis si tu nescis qua ille ꝓbetur posse mori. ¶a. du¬
bium nou est. quia sicut deus erit ita om̃ip̃c erit .¶ .G.
ueriun est. ¶a. si gͦ uolet pot̾it aiam suam ponere ⁊
tt̾um sumere. ¶ B. Si hoc non potest nou nidetur qd̾
⁊ resurgere. Siue aũt aiam suam ponat nullo alio
faciente siue alius hoc faciat ut eam panat ip̃o ꝑ¬

Expanded text:
ret ad veritatem humanae naturae mortalitas, nequaquam posset esse homo, qui esset immortalis: non ergo pertinet ad sinceritatem humanae naturae corruptibilitas, sive incorruptibilitas: quoniam neutra facit aut destruit hominem; sed altera valet ad ejus miseriam, altera ad beatitudinem. Sed, quoniam nullus homo est, qui non moriatur: idcirco mortale ponitur in hominis diffinitione a philosophis, qui non crediderunt totum hominem aliquando potuisse aut posse esse immortalem. Quare non sufficit, ad demonstrandum illum hominem debere mortalem esse, hoc quia verus homo erit. BOS. Quaere ergo tu aliam rationem, quia ego illam nescio si tu nescis, qua ille probetur posse mori. ANS. Dubium non est quia sicut Deus erit, ita omnipotens erit. BOS. Verum est. ANS. Si ergo volet, poterit animam suam ponere, et iterum sumere. BOS. Si hocet resurgere. Sive autem animam suam ponat nullo alio faciente, sive alius hoc faciat ut eam ponat ipso p
Abbreviated transcription (Latin):
de se qͣi non habenti ut suns sit qm̃ omins treatura
dei est. ¶u. Sic esti ¶A. Sic gͦ intelligenda est hec dac̃o
quia aliquo mͦ ponet se ad horiorem dei ut aliquio
de se quomͦ deditor non erit. ¶ Bata seqruitꝰ et supͣ¬
dictis. q a. zi dicius quia dabit se ipĩ ad obediendũ
deo ut ꝑseuerant᷑ seruando institiam sibdat se nolũ
tati eins. non erit hoc dare qd̾ ab iłlo ton gigit ex
debito. omnis enim rõnalis crectura debet hane obe¬
dicutiam deo. ¶ B. hoc negari uequit. ¶ a alio itac
mͤ eportet icc det serpm̃ deo aut aliquid de sei¶ .ẜ.
ad hoc uos imnpellit ratio. ¶ a. uideamus si forte ħ sit
tere se ipm morti ad honorem dei. hoc enim et desi¬
to uou enget deus ab illo. am̃ namq non erit pes¬
tatum in isso: non debeiit mori sicut diintꝰ. ¶ B. ałi.¬

Expanded text:
habenti, ut suus sit: quoniam omnis creatura Dei est. BOS. Sic est. ANS. Sic ergo intelligenda est haec datio: Quia aliquo modo ponet se ad honorem Dei, aut aliquid de se quo modo debitor non erit. BOS. Ita sequitur ex supradictis. ANS. Si dicimus quia dabit seipsum ad obediendum Deo, ut perseveranter servando justitiam subdat se ejus voluntati; non erit hoc dare, quod Deus ab illo non exigat ex debito. Omnis enim rationalis creatura debet hanc obedientiam Deo. BOS. Hoc negari nequit. ANS. Alio itaque modo oportet ut det se ipsum Deo, aut aliquid de se. BOS. Ad hoc nos impellit ratio. ANS. Videamus si forte hoc sit radere seipsum morti ad honorem Dei. Hoc enim ex debito Deus non exiget ab illo: quoniam namque non erit peccatum in illo, non debebit mori
Abbreviated transcription (Latin):
potuit siꝰ ut unusquisq illoꝵ eẽt idem ip̃e qd̃ deus sic̃
de homine isto dicuuus. ⁊si q̃ris curr non de tot qͦt sũt
ꝑsone dei. nel saltem de uno hec fecit: Rdeo q ratio
tunc fieri millatenus engebat. s om̃io qua deus nichil
sine ratione fac̾it ꝓhibebat. ¶B. erubeido qr ħ que¬
suii. dic que dicturus eras. ¶ ai dicamꝰ gͥ quia mori ñ
debenit qm̃ non erit peic̃or. ¶ ẜ. concedere me oport.¬
erit. ¶ B. de hoc cur dubitate debenus cum ip̃e uerus
homo futurus sit. ⁊ onũt homo naturalit̾ moitalis sit.
¶ a. Non puto mortalitatem ad puram.s ad corruptar
honisrus naturam ꝑtinere Eͥppe si non peteasset hoio
⁊ ĩmortalitas ip̃ius iuintabilit̾ firmata eet̃. non tñ minus

Expanded text:
fieri ut 90 unusquisque eorum esset idem ipse qui Deus, sicut de homine isto dicimus: et si quaeris cur non de tot quot sunt personae Dei, vel saltem de uno hoc fecit, respondeo: quia ratio tunc fieri nullatenus hoc exigebat, sed omnino quia Deus nihil sine ratione facit prohibebat. BOS. Erubesco quia hoc quaesivi: dic quae dicturus eras. ANS. Dicamus ergo quia mori non debebit, quoniam non erit peccator. BOS. Concedere me oportper erit. BOS. De hoc cur dubitare debemus; cum ipse vetus homo futurus sit, et omnis homo naturaliter mortalis sit? ANS. Non puto mortalitatem ad puram, sed ad corruptam hominis naturam pertinere. Quippe si nunquam peccasset homo, et immortalitas ipsius immutab
Abbreviated transcription (Latin):
lus est facile cogriosc̾e qm̃ aut̾ hoc de humana ꝑficiet de
turam ad tantum bonum. aut si nichil p̃ciosius cogno¬
scitꝰ dens fecisse qͣmͣ rõnalem naturam ad gaudendũ de
se nalte alienum est ab eo. ut nullam tõnalem naturã
penitus perite fint. ¶ ẜ. Non potest alit̾ putare cor rõa¬
iei ¶. a. seoc̃e eit gͦ ut de humana natura qd̃ incepit ꝑfi¬

Expanded text:
s est facile cognoscere quoniam aut hoc de humana natura perfturam ad tantum bonum. At si nihil pretiosius agnoscitur Deus fecisse, quam rationalem naturam ad gaudendum de se; valde alienum est ab eo, ut ullam rationalem naturam penitus perire sinat. BOS. Non potest aliter putare cor rationale. ANS. Necesse est ergo ut de humana natura perficiat
Abbreviated transcription (Latin):
est. ¶ insi deus. ¶ B. uerum est. ¶ a. Non gͦ potest hauc
nisi homo. necc̃e est ut eam faciat deus homno . ¶B. bñ¬
dictus deus magnũ iam qͥddam iuuenimꝰ de hoc qd̾ que¬
runus. ꝓsequer gͥ ut incepisti. spero .N. quia deus nos
ẽẽ deus ⁊ homoi diuina et enim natura ⁊̃ humana ũ
possunt in iuuncem umnitali ut diuina fiat humaua. auͭ
humana duuna. nec ita misceri ut q̃dam tertid sit
de duab q̃ nec diuina sit nec humana. Demq si fi̾
posset ut alt̾a in alt̾am conuerteretᷤ. aut eẽt tmã deꝰ
⁊ nou homo. aut solum homo ⁊ nondeus. ant si mise¬
ent᷑ ita ut fieret ex duab corruptis q̃dara qͣmadmod

Expanded text:
s. BOS. Verum est. ANS. Non ergo potest hanc nisi homo; necesse est ut eam faciat Deus homo. BOS. Benedictus Deus: jam magnum quiddam invenimus de hoc quod quaerimus: prosequere igitur ut incperfectum hominem. Divina enim natura et humana non possunt in invicem mutari, ut divina fiat humana, vel humana divina; nec ita misceri, ut quaedam tertia sit ex duabus, quae nec divina sit omnino, nec humana. Denique si fieri posset ut altera in alteram converteretur, aut esset tantum Deus, et non homo; aut solum homo et non Deus: aut si miscerentur ita ut ex duabus corruptis fieret quaed
Abbreviated transcription (Latin):
debet restitu. qualis futurus erat si non peccasset.¶S.
alit̾ eẽ non potest. ¶ a. qũoauͦd̾ gͥ si non peceasset homo.
cum eodem qd̃ gerebat corpore i incorruptibilitatem tͣaͣs¬
nuitandus erat. ⁊ta oportet ut cum restaurabit᷑ cũ suo
quis dicat᷑ qdͥ hoc fieri oportet de illis in quib huma¬
nu genꝰ restaurabitur: de reꝓbis uͦ non ẽ ueccẽ.
¶A nichil iuttius aut conuenientius intlłr qmͣ ut sicut
homo si ꝑsenerasset in iusticia totus .i. aĩa ⁊̃ corpore et̾ue
becitus eẽt: ita si ꝑseuerat ĩ inusticia totus similit̾ etͥne

Expanded text:
estitui, qualis futurus erat, si non peccasset. BOS. Aliter esse non potest. ANS. Quemadmodum igitur si non peccasset homo, cum eodem quod gerebat corpore in incorruptibilitatem transmutandus erat; ita oportet ut cum restaurabitur, cum suquis dicat quia hoc fieri oportet de illis, in quibus humanum genus restaurabitur; de reprobis vero non est necesse? ANS. Nihil justius aut convenientius intelligitur, quam ut sicut homo, si perseverasset in justitia, totus, id est anima et corpore, aeterne beatus esset; ita, si perseverat in i
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃itate poit uotum deuet. re apostate dampnacõnẽ
iueurrat. ⁊ licet cogi possit seruare si nolit si tã ñ ĩ uitꝰ
seruat qd̃ uouit non minus s magis gratus est deo. qͣmͣ
cessitate. s eadem qua uouit libertate. Qͤre multo ma¬
gis si deus facit bonuui homini qd̃ incepit. liceat uon
deceat enm a bono ꝓposito deficere totum grẽ debeuiꝰ
imputare. qr hoc p̃p nos non p̃p̃ se nulliꝰ egeris incepit.
slon enim illum latuit quid homio fc̃urus erat cum
illum fecit. ⁊ tũ bonitate sua illum creando sponte se ut
ꝑficeret inceptum opus qͣr obligauit. deiuq deus nicħ
facit nect̃ĩtate. quia nullo mͦ c̾ogitur aut ꝓhibet᷑ fa

Expanded text:
necessitate post votum debeat, ne apostatae damnationem necessitate post votum debeat, ne apostatae damnationem incurrat; et licet cogi possit servare, si nolit: si tamen non invitus servat quod vovit, non minus, sed magis gratus est Deo quam cessitate, sed eadem qua vovit libertate. Quare multo magis si Deus facit bonum homini quod incoepit, licet non deceat eum a bono incoepto deficere, totum gratiae debemus imputare: quia hoc propter nos, non propter se nullius egens incoepit. Non enim illum latuit quid homo facturus erat, cum illum fecit: et tamen bonitate sua illum creando, sponte se ut perficeret incoeptum bonum quasi obligavit. Denique Deus nihil facit necessitate, quia nullo modo cogitur, aut prohibetur a
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi cogi deus uerc̃itate iuttrdi indecentiam ut salutem ꝓ¬
curet humauiam. Quomꝰ gͦ negari poterit plus ħ pp̃ se fa¬
cere qmͣ pp̃ nos.: aut si ita est iͣ quam gr̃ãm illi deb̾einus
lutem eins gr̃e si nos saluat necc̃itate: ¶ A.it neces¬
sitas q̃ beneficii arãm aufferti aut minuit. ⁊ est necc̃itis
qua maior bũficio grã debet᷑ cum enm aliquis ea ne¬
cc̃itate cui subiacet inuitus bñfacit. aut nulla aut mi¬
nioe illi grã debetur. cum uͦ ip̃e sponte se necc̃itati bñfaci¬
eridi subdit nec eam inuitus sustinet. tune utiq ma
s gratis. Nata si qd̾ hodie sporte ꝓmtitis tras te datu¬
rum. ead̾ cras noluntate das. qͣmuis necc̃e sit te cras
reddere ꝓmissum si potes aut mentiri. non tñ minus
tibi debet ule ꝓ inpeniso bñficio ciu das qmͣ si non ꝓnus¬
sisses. qm̃ te debitorem ante tempus datioras illi tac̾e
non es cuuctatꝰ. Tale est cum quis sc̃ẽ com̾sacõuis
sponte uouet ꝓpositum. qͣmuis namq seruare illud ex

Expanded text:
quasi cogi Deus necessitate vitandi indecentiam, ut salutem procuret humanam. Quomodo ergo negari poterit plus hoc propter se facere, quam propter nos? At si ita est, quam gratiam illi debemus, salutem ejus gratiae, si nos salvat necitas, quae benefacienti gratiam aufert aut minuit; et est necessitas, qua major beneficio gratia debetur. Cum enim aliquis ea necessitate, cui subjacet invitus, benefacit, aut nulla, aut minor illi gratia debetur. Cum vero ipse se sponte necessitati benefaciendi subdit, nec invitus eam sustinet, tunc utique besed gratis. Nam si quod hodie sponte promittis te cras daturum eadem cras voluntate das, quamvis necesse sit te cras reddere promissum, si potes, aut mentiri; non tamen minus tibi debet ille pro impenso beneficio, cui das, quam si non promisisses: quoniam te debitorem ante tempus dationis illi facere non es coactus. Tale est cum quis sanctae conversationis sponte vovet propositum. Quamvis namque servare illud ex
Abbreviated transcription (Latin):
tens tantam apud regemi ht̃ gr̃am ut possit ⁊ tantam
dilectionem erga reos. ut uelit om̃s qui suo credẽt᷑
confilio reconciliare qͦdam seruitio ualde ip̃i regi pla¬
cituro ꝗd̾ fcũrus est die scd̾m regis uoluntateni statu¬
to. Et qm̃ non om̃s poisunt qui retonciliandi sunt
si fuint se uelle ꝑ illud opus qd̃ ea die fiet ueniam
impetrate. ⁊ ad placitum ibi constitutun accedere. ab
gi deinceps uolũint: ꝑ eiusdem pacti efficaciam it̾um
ueniam retipiant. Sit tñ ut nullus palatum eiꝰ ingre¬
diatun donec fcm̃ sit hoc unde culpe relaxantur. Scdͦm
hanc similitudinem qm̃i nion potuerurt om̃s homines
qui saluandi eraut p̃sentes ẽẽ qñ redemptõnem illam xͤ
fetit tanta fuit uis iu eiꝰ morte ut etiam ĩ absentes
uł loco uel temꝑe eius ꝓtendat᷑ effectus. ꝙ aut̃ non
solum p̃sentib ꝓdẽe debeat hinc facile cognoscit᷑. qr

Expanded text:
cens, tantam apud regem habeat gratiam, ut possit; et tantam cens, tantam apud regem habeat gratiam, ut possit; et tantam dilectionem erga reos, ut velit omnes, qui credent suo consilio, reconciliare quodam servitio ipsi regi valde placituro, quod facturus est die secundum voluntatem regis statuto. Et quoniam non omnes possunt, qui reconciliandi sunt, si fuerint, se velle per illud opus, quod ea die fiet, veniam impetrare, et ad pactum ibi constitutum accedere, ab gi deinceps voluerint, per ejusdem pacti efficaciam iterum veniam recipiant: sic tamen, ut nullus palatium ejus ingrediatur; donec factum sit hoc unde culpae relaxentur. Secundum hanc similitudinem, quoniam non potuerunt omnes homines qui salvandi erant, praesentes esse, quando redemptionem illam Christus fecit; tanta fuit vis in ejus morte, ut etiam in absentes vel loco, vel tempore, ejus protendatur effectus. Quo autem non solum praesentibus prodesse debeat, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
nunem fic ĩ uiium ꝯuenire: ut seruata integͥtate
ntͥusq nature idem sit homo qui deus : Qus gͦ pre¬
sumat nel cogitare qd̾ humanus intellectus ualeat
penetrare qͣmͣ sapient̾ qmͣ mirabilit̾ tara inscruta¬
in hac uita tantũ secretum penitus aperire. nec peto ut
facias qd̾ nullus homo facere potest. S taritũ qnͣtiun
potes. plus enim persuadebis altiores in hac rationes
¶.a. Hideo me ab inportuuitate tua non posse uberari.
S si aliqͣteniis pot̾o ꝗoͥ postulas octendere : grãt agamꝰ
teo. Si uͦ non pot̾oi sufficiant ea q̃ supͣ ꝓbata sunt. c̃
enim constat deum hoĩem fieri oportere. dubium ñ est
sapĩam ⁊ poteritiam illi non deẽe ut hoc sñ pecc̃o fiati
¶ b. Sic libent̾ accipio. ¶ a. oportuit utiq ut illa redẽpcõ
quam xp̃e fecit ꝓdeeẽt. non solum illis qui eo tempore
fuerunt. s etiam aliis. Sit enim aliquis tex cui totus
ppłs sue tuiꝰdam tiuitatis sic peccauit excepto uno solo

Expanded text:
nem sic in unum convenire, ut, servata integritate utriusque naturae, idem sit homo qui Deus. Quis ergo praesumat vel cogitare quod humanus intellectus valeat penetrare quam sapienter, quam mirabiliter tam inscrutain hac vita tantum secretum penitus aperire: nec peto ut facias, quod nullus homo facere potest; sed tantum, quantum potes. Plus enim persuadebis altiores in hac re rationes ANS. Video me ab importunitate tua non posse liberari: sed si aliquatenus potero quod postulas ostendere, gratias agamus Deo. Si vero non potero, sufficiant ea quae supra probata sunt. Cum enim constat Deum hominem fieri oportere, dubium non est sapientiam et potentiam illi non deesse, ut hoc sine peccato fiat. BOS. Sic libenter accipio. ANS. Oportuit utique ut illa redemptio, quam Christus fecit, prodesset non solum illis qui eo tempore fuerunt, sed et aliis. Sit enim rex aliquis, cui totus populus suae cujusdam civitatis sic peccavit, excepto uno solo,
Abbreviated transcription (Latin):
non us alit̾ reconciliaco̾em mundi fi: dico te ħ mͦuel¬
i mortem mneam. fiat gͥ hec noluntas tua .i. fiat mors
mã ut mudus tibi reconciliet.. Nart sepe aliquera
uesie dicitꝰ aliquid qr non uult aliudi qd̾ si uetler:
non fieret illus qd̃ dicit᷑ uelle. ut cum dr̃as illum uese¬
ꝑ quam ueritus intrat qui lucernam extinguit. Sic gͦ
uolint pat̾ mortem fitii quia non alit̾ uoluit mnũdũ
saluar nisi homo tam magnum aliquia faceret ut
pat̃ sic fecit. ⁊ calicem quen dedit illi pat̾ bibit obe
qua ilam piam uoluntnteni qua uoluit filiꝰ ꝓ salutẽ
mundi mori dedit iłli pater. non tñ cogendo mandat̃
⁊ calicem pasfionis. ⁊ non pepetcit illi. s ꝙ nobis tradi¬
dit illum.⁊ mortem ulius uloluit. ⁊ qrr ip̃e filius obẽ

Expanded text:
iliationem mundi fieri, dico te hoc modo velle mortem meam: fiat ergo voluntas tua, id est fiat mors mea, ut mundus tibi reconcilietur. Nam saepe aliquem velle dicimus aliquid, quia non vult aliud quod si vellet, non fieret illud quod dicitur velle: ut, cum dicimus illum per quam ventus intrat, qui lucernam exstinguit. Sic ergo voluit Pater, mortem Filii, quia non aliter voluit mundum salvari, nisi homo tam magnum aliquid faceret, ut jam Pater, sic fecit; et calicem, quem dedit ei Pater, bibit, obequia per illam piam voluntatem, qua voluit Filius pro salute mundi mori, dedit illi Pater non tamen cogendo mandatum et calicem passionis; et non pepercit illi, sed pro nobis tradidit illum, et mortem illius voluit; et q
Abbreviated transcription (Latin):
tib totum iuttura uel uniustum indicari. Quenit
eriim ut aliquis inrotentem iniuste ꝑcuciat unde
ip̃e iuste pertuti inereat ᷑ si tñ ꝑtusus uiudicare
iste ꝑcuciens iuste ꝑcuti meruit. diuerso gͥ inrtuitu
iusta ⁊ inusta est eadem ac̃tio. quam contingere
porest ab alio iudicari iustam. tã ab alio ĩ iustãm.
hoc itaq mͦ diabolus dicitur uiste uexare hominem
hoc qid̾ homo iuste dicit᷑ pati. nion sua iusticia pa¬

Expanded text:
enit enim ut aliquis innocentem percutiat injuste, unde ipse juste percuti mereatur; si tamen percussus vindicare juste percutiens juste percuti meruit. Diverso igitur intuitu justa et injusta est eadem actio, quia contingere potest ab alio judicari justam tantum, ab alio injustam. Hoc itaque modo diabolus dicitur juste vexare hominem;hoc quod homo juste dicitur pati, non sua justitia
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ego uolo s sicut tui ⁊ si non potest hic calix
tͣnsir eͥ nisi bibam illut fiat uoluntas tuai naturalẽ
salutis appetitum ꝑ uoluntatem suam sig̾tat quo huma¬
na caro dolorem mortis fugiebat. uoluutatem sl pr̃it
hoitio aliquid tam magnum. sicut erat mor illa.
quia non poscebat tatio ꝗd̃ facere alius non poterati
Peo dicit filuis illum uelle mortem suam qͣm ille mauult

Expanded text:
potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua , naturalem salutis per voluntatem suam significat appetitum, quo humana caro dolorem mortis fugiebat. Voluntatem vero Patris homo tam magnum aliquid, sicut erat mors illa. Quia non poscebat ratio quod alius facere homo non poterat, idcirco dicit Filius illum velle suam mortem; quoniam ipse ma
Abbreviated transcription (Latin):
sporte suftinuit mortem. non per obedientiara dese¬
rendi uitam s p̃p̃ obedientiami seruandi iustitam ẽ
qua tam fortit ꝑseuerauit ut inde mortem mem uer
potest etiam dicł quia p̃cepit illi pater mor. eum hoc
p̃cepit ude incuxrit mrortem. Ita gͦ sicut maudat̃

Expanded text:
sponte sustinuit mortem, non per obedientiam deserendi vitam, sed propter obedientiam servandi justitiam, in qua tam fortiter perseveravit ut inde mortem incurreret. Potest etiam dici quia praecepit illi mori Pater, cum hoc praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
Q si aliqͣteuus qom tue satisfacere potero. certiua ẽẽ po¬
possit altiores tante rei aohuc latere rationes. ¶B̃.
atere gͥ ut uerbis utar infideliu. Eaũ enim est ut cun
nr̃e sidei rationem studemꝰ in quirere. ponam eoꝵ obieo
tõnes qui nuliateuꝰ as fidem earid̾ sine rõne uolunt ac¬
cedere. qmuis eium illi ideo hationem querant. quia
non credut. nos uͦ quia tredimus. unũ ideuq tñ est ꝙ

Expanded text:
s quaestioni tuae satisfacere potero, certum esvel scire possit, altiores tantae rei adhuc latere rationes. BOS. Patere igitur ut verbis utar infidelium: aequum enim est ut, cum nostrae fidei rationem studemus inquirere, ponamus objectiones eorum, qui nullatenus ad fidem eamdem sine ratione volunt accedere. Quamvis enim illi ideo rationem quaerant, quia non credunt, nos vero, quia credimus, unum idemque
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Nlam si fluuium quem eqͥuo ⁊ nam tͣusire pos¬
sum ꝓpono me in syciam transiturum. ⁊ ideo difero
tͣnssire quia nauis abest. cum iam p̃sto est rauis si
cranseo recte de me dicitur. Nauis parata fuit p̃pea
transunt. ⁊ nou solum ita loquim᷑ qũ ꝑ ilud ꝙ p̃ce
facere aliquis alius statuimus. Si quis eium differt
cibum sumere. p̃pea quia noridum ea die misse cele¬
brationi affuit. ꝑacto qd̾ prius facere uolebat non
incongrue dicitur iam sume cibum ꝙpea quia iam
fecisti pp̃ qd̃ sumere differepas. Multo gͣ minus in usi¬
etat s quia sic se ile habebat. aes ita eet. sam
sic post mortem ecaltatus est qͣi pp̃ illam ħ fieret. q ã
ip̃e aiti son uemi uoluntatem meam facere. s eius
qui misit me tale est quale est ⁊ illud. mea doctͥna
non est mea. Nam qd̾ quis ñ ht̃ ase s adeo ͥ hoc ñ
tam suum qm dei dicere. Nullus uͦ homo ase habet
neritatem quam docet aut iustam uoluntatem. s a deo.

Expanded text:
erat. Nam si fluvium, quem equo vel navi transire possum, propono me nonnisi navi transiturum; et idcirco differo transmeare, quia navis abest: cum jam praesto est navis, si transeo, recte de me dicitur: Navis parata fuit, propterea transivit. Et non solum ita loquimur quando pefacere aliud aliquid statuimus. Si quis enim differt cibum sumere propterea quia nondum ea die missae celebrationi adfuit, peracto quod prius facere volebat, non incongrue dicitur illi: Jam sume cibum, propterea quia jam fecisti propter quod sumere differebas. Multo igitur minus inusierat, sed quia ille sic se habebat, ac si ita esset. Nam sic post mortem exaltatus est, quasi propter illam hoc fieret. Quod autem ipse ait: Non veni voluntatem meam facere, sed ejus qui misit me , tale est, quale est et illud: Mea doctrina non est mea : nam quod quis non habet a se, sed a Deo, hoc non tam suum quam Dei dicere debet. Nullus vero homo a se habet veritatem quam docet aut justam voluntatem, sed a Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
set: Quͣus enĩ nomo iuste adiabolo torq̃ret᷑ ip̃e
tñ ulum iniuste torq̃bat homo namq meruerat
ut puniretur. nec ab ullo ꝯueuientius qm ab illo
tui consenserat ut pettaret. diaboli nͦ meritum
nullum erat ut puniret. inimo tanto ħ faciebat
in suttius: cłito non ad ħ amore iusticie trahebat.
s instuictu malicie impollebat. sam non ħ fati¬
ebat deo inbercte. s in conp̃husibili sapientia sua
qua etiam triala bñ ordinat ꝑmitgente. et pirto illos
qui diabolum aliquam opinant᷑ habere ĩ possidẽdo
hominem iusticiam ad hoc iride adduci. qr uident ho¬
minem draboli uetatiori iuste subiatere. ⁊ deum iuste

Expanded text:
set? Quamvis enim homo juste a diabolo torqueretur; ipse set? Quamvis enim homo juste a diabolo torqueretur; ipse tamen illum injuste torquebat. Homo namque meruerat ut puniretur, nec ab ullo convenientius quam ab illo cui consenserat ut peccaret. Diaboli vero meritum nullum erat, ut puniret: imo hoc tanto faciebat injustius, quanto non ad hoc amore justitiae trahebatur; sed instinctu malitiae impellebatur. Nam hoc non faciebat, Deo jubente, sed incomprehensibili sapientia sua, qua mala etiam bene ordinat, permittente. Et puto illos, qui diabolum aliquam opinantur habere in possidendo homine justitiam, ad hoc inde adduci, quia vident hominem diaboli vexati
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus eura in quo nulla mortis erat causa ⁊ qui
deus erat occideret iuste potestatem quam suꝑ pecca¬
tores habebat amitteret. alioqn in uittara iuolen¬
tiam fetisset illi. qũi iuste possidebat hominem ꝙ̃
non ip̃e molent̃ attraxerat. s idem homo ad illiun
se sponte contulerat. non uideo quam uim habeat.
ssamq si diabolus aut hoito suus aut alt̾nis eẽt ꝙͣ¬
dei. aut ĩ alia qͣm in dei potestate maneret: forsita
N recte diceretur. eri aũt diabolus aut horno nͥ
in suo. insi seruum sium pimitet qui suo tũ sũs
ac traditor fugrtinũ fur furer eum furto dñi sui
suscepiset: ut᷑q namq fur erat. cum alter alt̾o
ꝑsuadercte se ipm dño suo furabat eid enim instiꝰ
fieri poiset sihoc deus faceret : aut si uidex õnm
dens hominem sic possessiuri de potestate tam in iuste
possidentis. nel ad punuietidrm alum alit̾ qͣm ꝑ drabo¬
lum. uel ad ꝑcerdum illi eriperet q̃ hec iniusticia es¬

Expanded text:
diabolus eum, in quo nulla mortis erat causa, et qui diabolus eum, in quo nulla mortis erat causa, et qui Deus erat, occideret, juste potestatem, quam super peccatores habebat, amitteret; alioquin injustam violentiam fecisset illi, quoniam juste possidebat hominem, quem non ipse violenter attraxerat, sed idem homo se sponte ad illum contulerat, non video quam vim habebat. Nam, si diabolus aut homo suus esset aut alterius quam Dei, aut in alia quam in Dei potestate maneret, forsitan hoc recte diceretur: cum autem diabolus aut homo non in suo, nisi ut servum suum puniret, qui suo conservo ac traditor fugitivum, fur furem cum furto Domini sui suscepisset? Uterque namque fur erat; cum alter, altero persuadente, seipsum Domino suo furabatur. Quid enim justius fieri posset, sic hoc Deus faceret? Aut si judex omnium Deus hominem sic possessum, de potestate tam injuste possidentis, vel ad puniendum illum aliter quam per diabolum, vel ad parcendum illi eriperet: quae haec injustitia es
Abbreviated transcription (Latin):
saluare uoluit nisi quomͦ dicitis cum sola uoluitate po¬
tuit ut iuiciꝰ dicara. uidete quoniͦ eius sapĩe repugna¬
tis. Nam si homo qd̾ facile posset cum graui labore
sũ racõne faceret non utiq sapiens ab ullo iudica¬
retur. Auipe ꝗd̾ dicitis deum talit̾ ostendisse qͣntũ
nos diligeret: mulla racõne defendit᷑. si nuslatenꝰ
hominem alit̃ potiusse saluare non monstratur.
sam si alit̾ non potusset. tunc forsitan necce eẽt
alit̾ posset saluare hominem. q̃ batio est ut ꝓp̃ ostẽ¬
dendam dilectõeni suam ea q̃ dicitis faceret ⁊ susti¬
neret: an enu uon ostendit bouis angłis qͣtum
eos diligat ꝙ quib talia non sustinet : Qd̾ uͦ dicipi¬
su audetis ꝓferre: Nonne dei om̃i potentia re¬
gnat ubiq Quomͦ gͦ indigebat deus ut ad uincen¬
dum diabolum. de celo descenderet : hec nobis in¬
deum .s. debuisse pͥus ꝑ iusticiam cͣcͣ diabolum ag̾e
ut liberaret hominem qm ꝑ fortitudiriera ait cum

Expanded text:
noluit, nisi eo quo dicitis modo, cum sola voluntate potuerit, ut mitius dicam, videte quomodo ejus sapientiae repugnatis. Nam si homo, quod facile posset, id cum gravi labore sine ratione faceret, non utique sapiens ab ullo judicaretur. Quippe quod dicitis Deum taliter ostendisse quantum vos diligeret, nulla ratione defenditur, si nullatenus hominem aliter potuisse salvare non monstratur. Nam si aliter non potuisset, tunc forsitan necesse esset aliter possit salvare hominem, quae ratio est ut, propter ostendendam dilectionem suam, ea quae dicitis faciat et sustineat? An enim non ostendit angelis bonis quantum eos diligat, pro quibus talia non sustinet? Quod vero eum dicitisu audetis proferre. Nonne Dei omnipotentia regnat ubique? Quomodo ergo indigebat Deus, ut ad vincendum diabolum de coelo descenderet? Haec nobis inet, debuisse prius per justitiam contra diabolum agere, ut liberaret hominem, quam per fortitudinem; ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
non solum pͥciosa: s sicut est de specioso forma ꝑ̃ filũs ho¬
ininum sic̃ etiam est speciosa ratione supͣ intłłus holm.
unde cunes ne q̃m ad̾ui ego soleo irdignari prais pictori
contingat si tam decoram mat̾iam itt eompto ⁊ contempti¬
buli dictamne exarare p̃sumo. ¶ S. hoc te dehet rẽtrahe
quia ficat tu ꝑmittis ut qui potest meliꝰ dicata sie nulli
pstitius ut cui dictam en tiuini non placet pulcriꝰ ñ sari¬
bat. uerum ut om̃s extusationes tuas excludam. qd̾ posfulo
non facies doctis s michi ⁊ hoc ipm mecumꝰ petentibus.
abitutat deo admnuante ⁊ nr̃ie or̃onib quas hoc postulaui¬
tes scpe michi petenti adħ ipm̃ ꝓmisistis qd̃ querras non
tam ostendere qm tecun querere. S eo pacto quo omĩa
que dico uolo accipi. bidelicet ut quid dixero qd maior
non confumet auctoritas: qͣmius illud iatione ꝓbare

Expanded text:
non solum pretiosa, sed sicut est de specioso forma prae filiis honon solum pretiosa, sed sicut est de specioso forma prae filiis hominum , sic etiam est de speciosa ratione super intellectus hominum: unde timeo ne, quemadmodum ego soleo indignari pravis pictorib, ita mihi contingat, si tam decoram materiam incompto et contemptibili dictamine exarare praesumo. BOS. Nec hoc te debet retrahere; quia sicut tu permittis ut qui potest melius dicat, sic nulli praestituis ut, cui dictamen tuum non placet, pulchrius non scribat: verum, ut omnes excusationes tuas excludam, quod postulo non facies doctis, sed mihi, et hoc ipsum mecum petentibus. ssibilitate Deo adjuvante et vestris orationibus, quas hoc postulantes saepe mihi petenti ad hoc ipsum promisistis, quod quaeritis non tam ostendere, quam tecum quaerere; sed eo pacto quo omnia, quae dico, accipi volo: videlicet, ut si quid dixero quod major non confirmet auctoritas, quamvis illud
Abbreviated transcription (Latin):
peo euis restaurat̾oue assumpserit ¶anselhꝰ. & queris a me sũ
me est. ⁊ idicaro altiora me tractare timeo ue forte cum pu¬
tau̾it aut etiam uiderit aliquis me uon sibi satiffaceres
plus estunet rei uerttatem michi defficere qͣm intellectuᷤ
meum ad eam caꝑiendam non sufficere ¶ Soso. Non ħ cm̃
timere debes: qnͣtum ⁊ reuimisci enua sepe contingit i
colloquendo de aliqͣ qõne ut deus aperiat qd prius latelt᷑
⁊ sperare de grã dei. quia si ea q̃ gratis accepisti libent̾ imꝑ¬
tiris: altiora ad q̃ nondum aitigisti mereberis accipere
fiie aliis considerati. Et ideo tractatus eari opus siull
postulat: non mułtum ut puto facile nec ont̃io ĩicile.
Nam carum ignorantia q̃dam facit difficilia q̃ ꝑ euũ
noticiam fiunt fnciiais .s. sic breuit̾ de hũs sius locis
dictie poreris ut ẽqs̾ sufficiat ad p̃sens opus habeainus c
qd plus dicendum eit in alius tempus differamup.aa
hoc q snultum mnẽ recrahit a peticõne tua. quia mat̾ia

Expanded text:
pro ejus restauratione assumpserit. ANS. Quod quaeris a me, supra me est, et idcirco altiora me tractare timeo ne forte, cum putaverit, aut etiam viderit aliquis me non sibi satisfacere, plus existimet rei veritatem mihi deficere quam intellectum meum ad eam capiendam non sufficere. BOS. Non hoc tantum timere debes quantum et reminisci, quia saepe contingit in colloquendo de aliqua quaestione ut Deus aperiat quod prius latebat; et sperare de gratia Dei quia, si ea quae gratis accepisti libenter impartiris, altiora, ad quae nondum attigisti, mereberis accipere.sine aliis considerari; et ideo tractatus earum suum opus postulat, non multum, ut puto, facile, nec omnino inutile: nam earum ignorantia quaedam facit difficilia, quae per earum notitiam fiunt facilia. BOS. Sic breviter de his suis locis dicere poteris: ut et quod sufficiat ad praesens opus habeamus, et quod plus dicendum est, in aliud tempus differamus. ANS. Hoc quoque multum me retrahit a petitione tua, quia materia
Abbreviated transcription (Latin):
filium suum diectum in quo sibi bñ ceuplacuit uo¬
cauit. ⁊ quem fil ius se ipm fecit sictractauit ac
tractan ꝑmisit. que aut̃ iuticia est hominẽ oũm
iustissimum motti tradere ꝓ peccatore : Quis hõ si
innocentem dampnaret. ut nocentem liberaret:
dampnandus non uidicaret᷑: ad idem cuim res de¬
duci uidetur in conueniens qd̾ suẜ̃dictum est. Nã

Expanded text:
Filium suum dilectum, in quo sibi bene complacuit , voFilium suum dilectum, in quo sibi bene complacuit , vocavit, et quem Filius seipsum fecit, sic tractavit aut tractari permisit? Quae autem justitia est hominem omnium justissimum morti tradere pro peccatore? Quis homo, si innocentem damnaret ut nocentem liberaret, damnandus non judicaretur? Ad idem enim res deduci videtur inconveniens, quod supra dictum est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ ditam. altissimum ad tam humila inclinali
om̃upo tentem aliquid facere cu tanto labore.
¶ .A. qui hoc dicunt intelligurit qd̾ credimꝰ.diuinã enim
naturam absq dubio asserioꝰ impassibilem. nec utiate̾
⁊ duas naturas iũ una ꝑsona. Ruasp̃ cum dicunus
deum aꝑiquid humile. aut infirmuuu pati non hoc m¬
telligimꝰ scd̾m sublimitatem impassibilis nature. s
scd̾in infiruitatem huinane sub̾e quam gerebaat. ⁊ sic
nr̃e fidei uulla ratio obiuare cognoscit  sic enim
nullam diuine sub̾e significamus humanrttiteu.
s unara dei ⁊ honuiis monstramꝰ eẽ ꝑsonam . g̃
gͦ incarnatõne dei ulla eius humilitas intelligit᷑
fcã. s natura hominis creditur etaltata.¶ẜ. Itasi
inchil nputet᷑ diuine nature qd scd̃m infamitatẽ
homirs de xp̃õ dicit  berum quomͦ iustum aut racõ¬
nale ꝓbari pͥocerit deus hominem itlrm quem pat̃

Expanded text:
viter dicam: Altissimum ad tam humilia inclinari, viter dicam: Altissimum ad tam humilia inclinari, omnipotentem aliquid facere cum tanto labore. ANS. Qui hoc dicunt non intelligunt quod credimus. Divinam enim naturam absque dubio asserimus impassibilem, nec ullatenus et duas naturas in una persona. Quapropter, cum dicimus Deum aliquid humile aut infirmum pati, non hoc intelligimus secundum sublimitatem impassibilis naturae; sed secundum infirmitatem humanae substantiae quam gerebat; et sic nostrae fidei nulla ratio obviare cognoscitur. Sic enim nullam divinae substantiae significamus humilitatem; sed unam Dei et hominis monstramus esse personam. Non ergo in incarnatione Dei humilitas ejus ulla intelligitur facta; sed natura hominis creditur exaltata. BOS. Ita sit: nihil imputetur divinae naturae quod secundum infirmitatem hominis de Christo dicitur; verum quomodo justum aut rationabile probari poterit quia Deus hominem illum, quem Pater
Abbreviated transcription (Latin):
puto. aiuppe ꝙrogͣphum ulud non eit diaboli quia dr᷑¬
cyrographum detreti. decretumi eium ilud non erat
diaboli s dei. Iusto namq dei iudicio decretiun erat
⁊̃ qͣi ꝙrographo confirmatum ut homo qui sponte pec¬
cauerat᷑. nec peccatum nec penam pectati uitire ꝑ se
posseti est enim sp̃c nadens ⁊ non rediens. ⁊ qui fuc̃
peccatum seriuis est pectirti.nec qui peccauit in pu¬
hommis credere debenuis. demq sicut in bono angło
nulla om̃io est iniusticia.⁊ta ĩ malo nulla penitꝰ est
iusticia. nichil gͥ erat ĩ diabolo cur deus c̾c illum
ao liberandum horninem sua uti fortitudine non
luntas dei cum aliquid facit. licet non iudeamus
cur uelit. uoiuntas namq dei munqͣm est irrõrabit¬
¶ .B. uerum est si constat deum id uelle uride agitͦ
Neqͣqm enim adquiescunt multi deura aliquid uer¬
le si ratio repugnare uideat. ¶ .A. Quid tͥ iudetͦ
repugnare rationi cum deum ea noluisse fare¬
mur q̃ de eius incarnatõe credimus: ¶ B. ut bre¬

Expanded text:
puto. Quippe chirographum illud non est diaboli; quia chirographum dicitur decreti; decretum autem illud non erat diaboli, sed Dei. Justo namque judicio Dei decretum erat, et quasi chirographo confirmatum, ut homo qui sponte peccaverat, nec peccatum nec poenam peccati per se vitare posset: est enim spiritus vadens, et non rediens ; et qui facit peccatum servus est peccati ; nec qui peccat, impuxatione credere debemus. Denique sicut in bono angelo nulla omnino est injustitia; ita in malo nulla est penitus justitia. Nihil igitur erat in diabolo, cur Deus contra illum ad liberandum hominem sua uti fortitudine non luntas Dei, cum aliquid facit, licet non videamus cur ita velit: voluntas namque Dei nunquam est irrationabilis. BOS. Verum est, si constat Deum id velle unde agitur: nequaquam enim acquiescunt multi Deum aliquid velle, si rationi repugnare videtur. ANS. Quid tibi videtur repugnare rationi, cum Deum ea voluisse fatemur quae de ejus incarnatione credimus. BOS. Ut bre
Abbreviated transcription (Latin):
pro nocente morti tradidit. Non erum eum ĩ uitum ad
mortem ille coegit. aut occidi ꝑmifit. s idem ip̃e spontte
fua mortem sustiuuit ut homines saluaret.¶S. eciam si
non inuitum eim̃ uoluntati patris consensit. quodam cñ
mͦ aluin coegisse uidetur p̃cipiendo. dicit᷑ enrm qr pp̃e¬

Expanded text:
pro nocente morti tradidit. Non enim eum invitum ad mortem ille coegit, aut occidi permisit; sed idem ipse sponte sua mortem sustinuit, ut homines salvaret. BOS. Etiamsi non invitum, quoniam voluntati Patris consensit, quodammodo tamen illum coegisse videtur praecipiendo. Dicitur enim q
Abbreviated transcription (Latin):
tiuua habuit a femina. Sic nr̃e iusticie ⁊ falatis auctor
nasceret᷑ de femunia. Et ut diabolus qui ꝑ gustur ligni
quem ꝑsuasit hominem uicerati ꝑ passioneni ligni qͣmͣ
intulit ab homine iunceretur. Sunt qͦ nuilta alia que
studiose considerata urenartabilemi qͣndam nostre redẽp

Expanded text:
tium habuit a femina, sic nostrae justitiae et salutis auctor tium habuit a femina, sic nostrae justitiae et salutis auctor nasceretur de femina; et ut diabolus, qui per gustum ligni quem persuasit, hominem vicerat, ita per passionem ligni, quam intulit, ab homine vinceretur. Sunt quoque alia multa quae studiose considerata ineffabilem quamdam nostrae redemp
Abbreviated transcription (Latin):
deitees simplicitaten maui infideles quia deo facunꝰ ĩ ii¬
riam ⁊ contumeliam cum eum asserumis ĩ ut̾um nusli¬
eris descendisse natum cẽ de fenma. lacde ⁊ alimẽ¬
tis humarus nutritum creuisse ⁊ ut multa alia taceã
q̃ deo non iudeut᷑ conuenite. lassitudinem. famẽ. sitim.
uerbera. ⁊ int̾ latrones crucema mortemq sustimnsse.
¶A Nos non facrmis deo ullam iniuriara aut contume¬
lus ⁊ pret̃ opinionem de tantis ⁊ cam debitis malis
in cruib eramus. ad tanta ⁊ tami indebita botia q̃ ꝑdide¬
ramus restituit. tanto maiorem dilectõem erga nos
⁊ pietatem monstrauit. Si enim diligent̃ consid̾arem
qm coniement hec uł ꝓcurata sit huimaua restautaco
non deriderent nr̃am simplicitatem. ⁊ dei nobiscum lauda¬
rent sapieutem benignitatem. opoitebat naniq ut sicut
ꝑ hominis mobedientiam mors in humaniui geuꝰ intraue¬
rat: ita per homims obedientiam uita restituererãur. et
qm̃ ad̾mn petratum qd̾ fuit causa nostre dampnatõius iui¬

Expanded text:
dentes simplicitatem nostram infideles; quia Deo facimus injuriam et contumeliam, cum eum asserimus in uterum mulieris descendisse, natum esse de femina, lacte et alimentis humanis nutritum crevisse, et, ut multa alia taceam, quae Deo non videntur convenire, lassitudinem, famem, sitim, verbera et inter latrones crucem mortemque subiisse. ANS. Nos non facimus Deo injuriam ullam aut contumelius, et praeter opinionem de tantis et tam debitis malis in quibus eramus ad tanta et tam indebita bona quae perdideramus, restituit, tanto majorem dilectionem erga nos et pietatem monstravit. Si enim diligenter considerarent quam convenienter hoc modo procurata sit humana restauratio, non deriderent nostram simplicitatem; sed Dei nobiscum laudarent sapientem benignitatem. Oportebat namque ut sicut per hominis inobedientiam mors in humanum genus intraverat, ita per hominis obedientiam vita restitueretur; et quemadmodum peccatum, quod fuit causa nostrae damnationis, ini
Abbreviated transcription (Latin):
credamus qͣm ea p̃sumauius tatione discutere. iͣ
negligentia michi uidet ͦsi postqͣm confirmati su¬
mus in fide nor studemus qd̾ credimus intelligere.
puto me tenere ut etiam si milia possum qd̾ credo tõe
conp̃heridere: nichil tũ sit qd̃ ab eus firmitate me¬
nasent euellerei ate peto michi aperiri qd̃ ut scis
sit om̃ipẽ humditatem ⁊ infirinitatem humane nature.¬

Expanded text:
riusquam ea praesumamus ratione discutere, ita negligentia mihi videtur, si, postquam confirmati sumus in fide, non studemus quod credimus intelligere. puto me tenere, ut etiam si nulla ratione quod credo possim comprehendere, nihil tamen sit quod me ab ejus firmitate valeat evellere: a te peto mihi aperiri quod, ut scis, sit omnipotens, humilitatem et infirmitatem humanae natur
Abbreviated transcription (Latin):
mana nulto tolerabiliꝰ acciperet. pgtuit eniu hoĩnem¬
deus aliquem facere sine perdito de massa pectatͥee.
nec de alio honune. s sicut fecit adam ꝑ quem ħ ipm̃
ett᷑ in ulaui dignitatem quam habiturus erat si non
poctasseticum ip̃e qui non ibi nisi dei seruus ⁊ equalic aue¬
głis bonic ꝑ omia figurus erat. serinis ei cẽti qui deus
non eẽt ⁊ c̾uius augłi serui non eent. ¶ hoc est qd ualde
mirantur quia liberationem hanc redemptõem uocamus.
In quanamq aiunt nobis captione: aut in quo carcere.
aut ĩ tuꝰ potestate tenebauum. unde nos deus non potũ
liberare msi uos tat labonb ⁊ ad ultimum sanguine suo¬
redimeret. auib cum dicimꝰ redeurt nos a petĩs ⁊ ab iba
sua. ⁊ de inferno. ⁊ de potestate diaboli. quem quia non po
do dicitis. repugnatis nobisinetip̃is quia iuipotentem ul¬
lum dicitis. aut si futemini quia potuit. s non uoluit

Expanded text:
mana hoc multo tolerabilius acciperet. Potuit enim Deus hominemmana hoc multo tolerabilius acciperet. Potuit enim Deus hominem aliquem facere sine peccato, non de massa peccatrice, nec de aliquo homine, sed sicut fecit Adam per quem hoc iesset in illam dignitatem quam habiturus erat, si non peccasset: cum ipse, qui nonnisi Dei servus et aequalis angelis bonis per omnia futurus erat, servus esset ejus, qui Deus non esset, et cujus angeli servi non essent. CAPUT VI. Qumirantur, quia liberationem hanc redemptionem vocamus. In qua namque, aiunt nobis, captione, aut in quo carcere, aut in cujus potestate tenebamini, unde vos Deus non potuit liberare nisi vos tot laboribus et ad ultimum sredimeret? Quibus cum dicimus: Redemit nos a peccatis, et ab ira sua, et de inferno et de potestate diaboli, quem quia nos non se dicitis, repugnatis vobismetipsis, quia impotentem illum facitis. Aut si fatemini quia potuit, sed non voluit
Abbreviated transcription (Latin):
anuo solidum super qd̾ sedeant non uidet᷑ insidelib suffic̾e
cur deum ea ã dicumis pati uoliusse credere debeamꝰ. Nan
qui picturam uult facere. eligit aliquio solidum suꝑ
qd̾ pungat ut maneat qd̾ pingit. Nemo euim pingit us
aqua uel in aere. quia ibi non maneut picture uestigi¬
a. Quap̃ tum has conuementias quas dicis infidelib qiͣ
quasdasu picturas tei geste ostendimus. qm̃ non remi
geitam s figmentum arbitrant᷑ ẽẽ qd̃ credimus qͣi
super nubem piugere nos estimant. Monstranda ergo
ip̃n q̃i corpus ueritatis plus niteat. iste conuenientie qͣi
pieture corporis sunt exponende ¶. a. Norme satis neccaria
ratio udet ᷑ cur deus ea ã dicituus facere debuerit. qua
decebat ut qd̾ deus de honune ꝓposuerati penitus adinchi¬
laretur. nec idem eius ꝓpõit̾um ad eifectum duci poterat:
nisi genus hominũ ab ipõ creatore suo liberaretur  Slu¬
siue ꝑ hoĩnom eẽ facta quolibes mͦ diceret᷑ mens q hu¬

Expanded text:
 solidum super quod sedeant, non videntur infidelibus sufficere cur Deum ea, quae dicimus, pati voluisse credere debeamus. Nam qui picturam vult facere, aliquid eligit solidum super quod pingat ut maneat quod pingit. Nemo enim pingit in aqua vel in aere; quia ibi nulla manent picturae vestigia. Quapropter cum has convenientias, quas dicis, infidelibus quasi quasdam picturas rei gestae obtendimus, quoniam non rem gestam, sed figmentum arbitrantur esse quod credimus, quasi super nubem pingere nos existimant. Monstranda est eipsum quasi corpus veritatis plus niteat, istae convenientiae quasi picturae corporis 76 sunt exponendae. ANS. Nonne satis necessaria ratio videtur cur Dedecebat ut quod Deus de homine proposuerat, penitus annihilaretur: nec idem ejus propositum ad effectum duci poterat, nisi genus humanum ab ipso Creatore suo liberaretur? sive per hominem esse facta quolibet modo diceretur, mens hu
Abbreviated transcription (Latin):
bes ut hoc apercuis exponias. ¶. a. cur ꝑsetuti sunt eũ
uide ns ad mortem: G.B. sion ob aluid insi qiia uerita¬
tem ⁊ iufaiciam uinendo ⁊ loquendo indechinabilit̾ tenent.
¶ A hoc puto quia deus ab onũ rat̃onali creatura engit.
tas oiiuitati. ⁊ hanc ab ilło exgebat pater.¶ .B. hoc nlłi
dicbium est. ¶ R. ecce habes quio fecit engente obedĩa.
¶s. ueruui est ⁊̃ iam uideo quid sibi illatum quia obedi¬
erido ꝑseuerauit sustuuit. nam ulata est illi mors quia
hoc ab illo engere. ¶B. Emad̾m tredimus nec hõ

Expanded text:
secuti sunt eum Judaei usque ad mortem? BOS. Non ob aliud nisi quia veritatem et justitiam vivendo et loquendo indeclinabiliter tenebat. ANS. Hoc puto quia Deus ab omni rationali creatura exigit; tas divinitati; et hanc ab illo exigebat Pater. BOS. Hoc nulli dubium est. ANS. Ecce habes quid fecit exigente obedientia. BOS. Verum est; et jam video qui sibi illatum, quia obediendo perseveravit, sustinuit. Nam illata est illi mors, quiahoc ab illo exigere? BOS. Quemadmodum credimus, nec homo