comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ñ maledicto putares ñ uere mor-¬
tuũ. Quia uͦ illa mors ñ erat falsa.
sed ex illa ꝓpagine descenderat. quȩ
uenerat de maledicto cũ ds̃ diceret.
morte moriemini: omĩno & ad ipsũ
puenit uera mors ut ad nos ꝑueni¬
ret uera uita. etiã ad ipsũ ꝑuenit
mortis maledictio. ut ad nos ꝑueni¬
ret uite benedictio. Et ꝓiecer̃ me
dilectũ tanquã mortuũ. abomina

Expanded text:
ne non maledictum, putares non vere morne non maledictum, putares non vere mortuum. Quia vero illa mors non erat falsa, sed ex illa propagine descenderat, quae venerat de maledicto, cum diceret Deus, Morte moriemini : omnino et ad ipsum quia pervenit vera mors, ut ad nos perveniret vera vita; etiam ad ipsum pervenit mortis maledictio, ut ad nos perveniret vitae benedictio. Et projecerunt me dilectum, tanquam mortuum abomina
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ tuus bonũ tͥ uolens. oderis illũ. &
talis es. & uidete quã cito fiat. quã fa¬
cile. Uitate tã magnũ malũ tã agile
onẽ semꝑ in malo intelligas: pͣsecutꝰ
passione. Et ꝓiecer̃ me dilectũ tanquã
mortuũ. abhominatũ. Parũ erat mor¬
tuũ. quare abhominatũ Quia crucifi¬
xũ. Ꝙ enĩ hȩc mors crucis magna apud
eos abhominatio erat. ñ intelligentes
in ꝓphetia dictũ. ẽẽ maledictꝰ omĩs qͥ
pendet in ligno. Nonenĩ ipse attulerat
mortẽ. sed hic inuenit de maledicto
pͥmi hominis ꝓpagatã: Ꝙ eandẽ mortẽ
nr̃am suscipiens in ligno suspendit. quȩ
uenerat de peccato. Ergo ne putarent
aliqui sic̃ qͥdã putant heretici dñm
nr̃m iłm xp̃m falsã carnẽ habu¬
isse & ñ uerã mortẽ in cruce soluisse
intendit hoc ꝓpħa &ait. Maleditꝰ
omis qͥ pependerit in ligno: Osten¬
dit gͦ qͥa & filius dĩ uerã morte mor¬
tuus e quȩ mortali carni debebat᷑.

Expanded text:
frater tuus, bonum tibi volens; oderis illum, et frater tuus, bonum tibi volens; oderis illum, et talis es. Et videte quam cito fiat, quam facile: et vitatote tam magnum malum, tam agile onem semper in malo intelligas, persecutupassione: Et projecerunt me dilectum, tanquam mortuum abominatum. Parum erat mortuum, quare abominatum? Quia crucifixum. Etenim haec mors crucis magna apud eos abominatio erat, non intelligentes in prophetia dictum esse: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Non enim ipse attulit mortem, sed hic invenit de maledicto primi hominis propagatam : et eamdem mortem nostram suscipiens in ligno suspendit, quae venerat de peccato. Ergo ne putarent aliqui, sicut putant quidam haeretici, Domnem habuisse, et non veram mortem in cruce solvisse; intendit hoc propheta, et ait: Maledictus omnis qui pendet in ligno. Ostendit ergo quia et Filius Dei vera morte mortuus est, quae mortali carni debebatur:
Abbreviated transcription (Latin):
eructantia ex hoc in hoc. Boues eoꝵ cras¬
sȩ. oues eors foecunde multiplicantes
in exitib. Non. ẽ. ruina sepis. neq cla¬
mor in plateis eoꝵ. Uiuent gͦ in imici
mei.
Hȩc uita .ẽ. hanc laudant. hanc amant.
hanc malo suo habent. Quid enĩ seqͥt᷑Ø
Beatũ dixer̃ popłmeui hȩc st̃. Quid aut̃
tu qͥ curã geris ꝓpeccato tuo.Quid tu
qͥ ꝓnuncias iniqͥtatẽ tuã : Beatꝰ inqͥt
popłs. cuiꝰ. ẽ. dñs ds̃ ipsius. Inimici aut̃
mei uiuent. & confirmati st̃ suꝑ me. &
multiplicati st̃ qͥoder̃ me inique. Quid
.ẽ.oder̃ me inique: Bona sibi uolentẽ
oder̃. Qui si redderent mala ꝓ malis.
boni ñ. ee̾nt. qͥ si ñ redderent bona ꝓbo¬
nis. ingrati. e̾e̾nt. Reddunt aut̃ mala
ꝓbonis. qͥ aoder̃ inique. Tales fuerunt
iud ei. Uenit ad illos xp̃c cũ bonis. red¬
dider̃ illimala ꝓbonis. Cauete hoc ma¬
lũ fr̃s. Cito sub intrat. qͥa diximꝰ tales
erant iudei. Ne putet unꝰquisq ur̃m
longe se exceptũ. Corripiat te aliqͥs

Expanded text:
tantia ex hoc in hoc; boves eorum crassi; oves eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis: non est ruina sepis, neque clamor in plateis eorum. Vivunt ergo inimici mei: haec vita est, hanc laudant, hanc amant, hanc malo suo habent. Quid enim sequitur? Beatum dixerunt populum, cui haec sunt. Quid autem tu, qui curam geris pro peccato tuo? quid tu, qui pronuntias iniquitatem tuam? Beatus, inquit, populus cujus est Dominus Deus ipsius . Inimici autem mei vivunt: et confirmati sunt super me, et multiplicati sunt qui me oderunt inique. Quid est, qui oderunt inique? Bona sibi volentem oderunt. Qui si redderent mala pro malis, boni non essent: qui si non redderent bona pro bonis, ingrati essent: reddunt autem mala pro bonis qui oderunt inique. Tales fuerunt Judaei: venit ad illos Christus cum bonis, reddiderunt illi mala pro bonis. Cavete hoc malum, fratres: cito subintrat. Quia diximus, Tales erant Judaei: ne putet unusquisque vestrum longe se exceptum. Corripiat te aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
huc patrẽ quȩrelunt: Si enĩ uiderent
xp̃m. uiderent & patrẽ. Nondũ itaq
xp̃m uidebant. qͥ patrẽ sibi ostendi cu¬
piebant. Audi qͥa nondũ uidebant. In
p̃mio illud ꝓmisit alio locodicens. Qui
diligit me mandata mea custodit. Q qͥ
diligit me diliget᷑ a patre meo. & ego
dilig̾ã eũ. Et tanꝗ diceret᷑ ei. qͥd illi

Expanded text:
atrem quaerebant? Si enim viderent Christum, viderent et Patrem. Nondum itaque Christum videbant, qui Patrem sibi ostendi cupiebant. Audi quia nondum videbant: In praemio illud promisit alio loco, dicens, Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et ta
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃mis. ne discesseris a me.Si acorpo¬
re ñ recedit. recessit a capite: Cuiꝰ
gͦ uox erat nisi pͥmi hominis: Ex
te ñ dimittit credentẽ in se. xp̃m
dimitteret pat̾ & filius & sp̃s sc̃s
unꝰ ds̃ : Sed ꝑsonã inse transfigu¬
uerat pͥ ᷤ hõminis. Scimꝰ dicente
apło. qͥa uetꝰ homo nr̃ confixus. ẽ. cru¬
ci cũ illo. Non aut̃ careremꝰ uetustate
nisi nos crucifigeret in infirmitate.
Adhoc enĩ ut renouem᷑ in illo. qͥade¬
siderando eũ & passionẽ eiꝰ imitando
renouam᷑. Ergo uox erat infirmitatis.
uoxerat nr̃a quadictũ. ẽ. quare dereli¬
quistime. Inde ibi dictũ. ẽ. Uerbade.¬
lictoꝵ meoꝵs. Tanquã diceret. Hec uer¬
ba ex ꝑsona peccatoris in me transfigu¬
rata st̃ Ne discesseris ame intende in¬
acdiutoriũ meũ dnẽ ds̃ salutis meę
psa ẽ. salus fr̃is de qua salute ex quisier̃
ꝓpħȩ. sic̃ dicit apłs pecrus. Et ñ acce¬
perunt qͥ inquisier̃. sed inquisier̃ &
accipimꝰ & nascent᷑ post nos. & inueni¬

Expanded text:
Deus meus, ne discesseris a me. Si a corpore non recedit, recessit a capite? Cujus ergo vox erat, nisi primi hominis. Ex te non dimittit credentem in se, Christum dimitteret Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus? Sed personam in se transfiguraverat primi hominis. Scimus dicente Apostolo, quia vetus homo noster confixus est cruci cum illo . Non autem careremus vetustate, nisi crucifigeretur in infirmitate. Ad hoc enim venit, ut renovemur in illo: quia desiderando eum et passionem ejus imitando renovamur. Ergo vox erat infirmitatis, vox erat nostra, qua dictum est, Quare me dereliquisti? Inde ibi dictum est, Verba delictorum meorum : tanquam diceret, Haec verba ex persona peccatoris in me transfigurata sunt. Ne discesseris a me. adjutorium meum, Domine salutis meae. Ipsa est salus, fratres, de qua salute exquisierunt Prophetae, sicut dicit apostolus Petrus: et non acceperunt qui exquisierunt; sed inquisierunt accepimus; et nascentur post nos, et inveni
Abbreviated transcription (Latin):
PPORTUNE Ad iđ qđ canta¬
uimꝰ iniquitatẽ meã ego
peccato meo. respondit hȩc mulier
de lectione euangłi i. Iniquitates enĩ
eiꝰ intuens dñs. canẽ appellauit dicens.
Non . ẽ. honũ panẽ filioꝵ mittere ca

Expanded text:
pportune ad id quod cantavimus, Iniquitatem meam ego peccato meo, respondit haec mulier de lectione Evangelii. Iniquitates enim ejus intuens Dominus, canem appellavit dicens: Non est bonum, panem fi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cõmouerent᷑ pedes mei in me magna
locuti st̃. sed erant tales de qͥb alibi dic̃
Quime p̃munt. exultabt̃ simotꝰ fuero.¬
Qm̃ ego inflagella paratꝰ sũ. Omĩ no ma¬
gnifice tanquã diceret. Ad hoc natꝰ sũ:
ut flagella sufferã. Nonenĩ pateret᷑.
nisi de adã cui flagella debent᷑. Sed
aliqͣndo peccatores inhac uita aut non.
aut minꝰ flagellant᷑ qͥa iã desꝑata. ẽ. in¬
tentio eoꝵ. At uͦ illi qͥb parat᷑ uita sẽpi¬
t̃na necesse.ẽ. ut hic flagellent᷑. qͥa uera
ẽ. illa sententia: Fili ne deficias indisci-¬
plina dni. neq fatigeris cũ ab illo mere¬
Aparis.
Quẽ enĩ diligit dñs corripit. flagellat

Expanded text:
dum commoverentur pedes mei, in me magna dum commoverentur pedes mei, in me magna locuti sunt: sed erant tales de quibus alibi dicit, Qui me premunt, exsultabunt si motus fuerom ego in flagella paratus sum. Omnino magnifice, tanquam diceret: Ad hoc natus sum, ut flagella sufferam. Non enim nasceretur nisi de Adam, cui flagella debentur. Sed aliquando peccatores in hac vita aut non, aut minus flagellantur; quia jam desperata est intentio eorum. At vero illi quibus paratur vita sempiterna, necesse est ut hic flagellentur; quia vera est illa sententia: Fili, ne deficias in disciplina Domini, neque fatigeris cum ab illo increparis: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat
Abbreviated transcription (Latin):
mei. & dũ cõmouent᷑ pedes mei. in me ma-¬
gna locuti st̃. Iterũ redit ad infirmita¬
tẽ corporis sui. & rursus caput illud at¬
tendit pedes suos. Non sic. ẽ. incęlo. ut
deserat qđ habet in t̾ra. Attendit plane
& uidet nos Aliqͣndo enĩ ut ẽ. ista uita
cõmouent᷑ pedes nrĩ. & labunt᷑ in aliqͦ
peccato ubi exurgunt linguȩ neqͥssimȩ
inimicoꝵ. Hinc gͦ intelligimꝰ etiã cũ
tacebant qͥd quȩrebant. Loquunt᷑ tunc
aspi. immites. gaudentes se inuenisse qđ
dolere debuer̃. & dixi nequando insul-¬
tent in me inimici mei. Dixihoc. & tam̃
forte ad em̃dationẽ fecisti eos magna
loqͥ de me. dũ cõmouerent᷑ pedes inei.
id ẽ. elati st̃. Multa mala dixer̃. cũ cõ¬
mouerent᷑. Misereri enĩ debuer̃ infir-¬
occupatꝰ fuerit homo in aliqͦ delicto:
uos qui spuales estis instruite huiꝰ modi
in spũ mansuetudinis.  cõplectit᷑ qua¬
re. Intendens inqͥt te ipsũ ne & tui tẽpte¬
ris. Nonerant isti tales de qͥb dicit. &

Expanded text:
 dum commoventur pedes mei, in me magna locuti sunt. Iterum redit ad infirmitatem corporis sui, et rursus caput illud attendit pedes suos: non sic est in coelo, ut deserat quod habet in terra: attendit plane, et videt nos. Aliquando enim, ut est ista vita, commoventur pedes nostri, et labuntur in aliquo peccato: ibi exsurgunt linguae nequissimae inimicorum. Hinc ergo intelligimus, etiam cum tacebant quid quaerebant. Loquuntur tunc aspere immites, gaudentes se invenisse quod dolere debuerunt. Et dixi: Ne aliquando insultent in me inimici mei. Dixi hoc, et tamen forte ad emendationem fecisti eos magna loqui de me, dum moverentur pedes mei, id est elati sunt, multa mala dixerunt, cum commoverer. Misereri enim debuerunt infiromo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis. Et complectitur quare: intendens, inquit, teipsum, ne et tu tenteris . Non erant isti tales, de quibus dicit, Et
Abbreviated transcription (Latin):
te tua xp̃c. Modo enĩ peccata tua tan¬
quã exore suo dicebat. & ea dicebat sua.
Hicebat enĩ a facie peccatoꝵ meoꝵ. quȩ
ñ erant ipsius. Quomꝰ gͦ peccata nr̃a
sua. ẽẽ uoluit ꝓpt̾ corpus suũ: sic &

Expanded text:
te tua Christus. Modo enim peccata tua tante tua Christus. Modo enim peccata tua tanquam ex ore suo dicebat, et ea dicebat sua. Dicebat enim, A facie peccatorum meorum, quae non erant ipsius. Quomodo ergo peccata nostra sua esse volu
Abbreviated transcription (Latin):
& lum̃ oculoꝵ meoꝵ ñ .ẽ. mecũ. Hec
patit᷑ homo intͦ. sibi. secũ. in se ipso.¬
& ad se ipsũ nemine ad neminẽ prȩc̃
int̃ qͦs uiuit. Patit᷑ mala sua. cogit᷑
pati & aliena. Inde st̃ illȩ duȩ uocis
Ab occultis meis munda me dnẽ. & ab
alienis parce seruo tuo. Iã de occultis
suis confessus. ẽ. a quib se cupit mun¬
dari. dicat & de alienis aquib sibi
uult parci Amici mei. Quid dicã de
inimicis: Amici mei & ꝓximi mei.
aduersũ me apꝓpinquauer̃ &e steter̃
Hoc qđ ait. aduersus me steter̃ intellige.
Si enĩ aduersus me steter̃. aduersũ sẽce
cider̃. Amici mei & ꝓximi mei. aduer¬
sũ me apꝓpinquauer̃ & steter̃ Iã in-¬
telligamꝰ capitis uoces. iã incipiat dilu¬
cescere caput nr̃m inpassione. Sedrur¬
sũ cũ coeꝑit caput dicere. noli inde se.¬
parare corpus. Si capitt noluit sepa¬
rari a uocib corporis. corpus se aud et
separare a passionib capitis: Patere
in xp̃o. qͥa tanquã peccauit infirmita¬

Expanded text:
 lumen oculorum meorum non est mecum. Haec patitur homo intus, ibi secum, in seipso, et seipsum, de nemine ad neminem praeter inter quos vivit: patitur mala sua, cogitur pati et aliena. Inde sunt illae duae voces: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Jam de occultis suis confessus est, a quibus se cupit mundari: dicat et de alienis a quibus sibi vult parci. Amici mei. Quid dicam jam de inimicis? Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterumt. Hoc quod ait, adversum me steterunt, intellige. Si proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt. Jam intelligamus capitis voces, jam incipiat illucescere caput nostrum in passione. Sed rursum cum coeperit caput dicere, noli inde separare corpus. Si caput noluit se separare a vocibus corporis, corpus se audeat separare a passionibus capitis? Patere in Christo; quia tanquam peccavit in infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
corpore eiꝰ Quȩrebant animã eiꝰ. Lon¬
ge erant ab anima eiꝰ. sed quęrebant ut oc¬
ciderent eã. Querit᷑ enĩ animaeiꝰ & bene.
Nã alio loco arguit qͦsdã dicens Et ñ est
qͥ reqͥrat animã meã. Arguit qͦsclã ñ
quęrentes animã eiꝰ. & rursus arguit il¬
los quȩrentes anmã eiꝰ. Quis. ẽ. qui quȩ¬
rit bene animã eiꝰ : Qui eiꝰ passiones imi¬
tat᷑. Qui st̃ qͥ quȩ rebant male animã
eiꝰ:: Qui ei uim faciebant & crucifigebañ
eũ. Seqͥt᷑. Et qͥ quȩrebant malamẽa. lo¬
cuti sc̃ uanitatẽ. Quid . ẽ. qͥ quęrebant
mala mea Multa quęrebant & ñ in¬
ueniebant. Forte hoc dixerit quȩrebans
crimina mea. Quęsier̃ enĩ quȩ in illũ
dicerent. & ñ inueniebant. Quȩrebant
enĩ mala de bono. quȩrebant scelera
de innocente. Quando inuenirent in
eo qͥ nullũ peccatũ habebat: Sed qͥa
peccata quȩrebant ineo qͥ nullũ peccatũ

Expanded text:
corpore ejus. Qui quaerebant animam ejus, loncorpore ejus. Qui quaerebant animam ejus, longe erant ab anima ejus: sed quaerebant ut occiderent eam. Quaeritur enim anima ejus et bene. Nam alio loco arguit quosdam dicens: Et non est qui requirat animam meam . Arguit quosdam non quaerentes animam ejus, et rursus arguit alios quaerentes animam ejus. Quis est qui quaerit bene animam ipsius? Qui ejus passiones imitatur. Qui sunt qui quaerebant male animam ejus? Qui ei vim faciebant, et crucifigebant eum. 19. Sequitur, Qui quaerebant mala mea, locuti sunt vanitatem. Quid est, Qui quaerebant mala mea? Multa quaerebant, et non inveniebant. Forte hoc dixerit, Quaerebant crimina mea. Quaesierunt enim quae in illum dicerent, et non inveniebant . Quaerebant enim mala de bono, quaerebant scelera de innocente: quando invenirent in eo qui nullum peccatum habebat? Sed quia peccata quaerebant in eo qui nullum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
quitatẽ ab isaia ꝓpħa. uidete istã ꝓ¬
pinquitatẽ Popłs hic labiis me hono
rat. Ecce apꝓpinquant corpore. Cor
autẽ eoꝵ longe. ẽ. ame. Idẽ ꝓpinqui.
idẽ longinqui. Propinqui labiis. lon¬
guqui corde. Ueruntam̃ qͥa longe ste¬
terunt tim̃tes apłi. absolutius & planiꝰ
de illis accipimꝰ. ut alias ꝓpinquasse
alias longe stetisse intelligamꝰ. quan¬
doquidẽ & petrus qͥ audacius secutꝰ
erat. ita ad huc longe erat ut int̾rogatꝰ
& pturbatꝰ ter negaret dñm. cũ quo
se moriturũ. ẽẽ. ꝓmiserat. Qui postea
ex longinqͦ ut ꝓpinquus fieret audiuit
post resurrectionẽ amasme. & dicebat
amo. & dicendo ꝓpinquabat qͥ negan¬
do longe factꝰ erat: donec trina uõce
amoris solueret trinã uocẽ negationis.
Et ꝓximi mei alonge steter. & iuim fa¬
ciebant qͥ quȩrebãnt animã meã. Iã¬
manifestũ. ẽ. qͥ quȩrebant animã ipsius.
qͥ ñ habebant animã eiꝰ. qͥa ñ erant in

Expanded text:
quitatem ab Isaia propheta, videte istam pquitatem ab Isaia propheta, videte istam propinquitatem et rat: ecce propinquat corpore: Cor autem eorum longe est a me . Iidem propinqui, iidem longinqui: propinqui labiis, longinqui corde. Verumtamen quia longe steterunt timentes Apostoli, absolutius et planius de illis accipimus, ut alios propinquasse, alios longe stetisse intelligamus: quandoquidem et Petrus qui audacius secutus fuerat, ita adhuc longe erat, ut interrogatus et perturbatus, ter negaret Dominum, cum quo se moriturum esse promiserat . Qui postea ex longinquo ut propinquus fieret, audivit post resurrectionem, Amas me? et dicebat, Amo . Et dicendo propinquabat, qui negando longe factus erat, donec trina voce amoris, solveret trinam vocem negationis. Et proximi mei a longe steterunt. 18. Et vim faciebant qui quaerebant animam meam. Jamanifestum est qui quaerebant animam ipsius: qui non habebant animam ejus, quia non erant in
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃. & qͥ ꝓximi alonge steter Prexi¬
mi erant iudei. qͥa cõgnatierant. apꝓ¬
pinquauer̃ quando crucifixer̃. Proxi¬
mi & apłi. & tam̃ ipsi a longe steter̃.
ne cũ ipso paterentur. Potest etiã hoc
sic intelligi Amicimei. id ẽ. qͥ se finxe.¬
runt amicosmeos. Amicosenĩ se fuxxer̃.
quando dixer̃. scimꝰ qͥa inueritate uiã
dĩ doces. Quando illũ tẽptare uoluer̃.
utrũ soluendũ. ẽẽt tributũ cęsari.
qͣndo illos conuicit ore ipsoꝵ. amici
uideri uolebant. sed ñ illi erat opus.
ut qͥsquã ei testimoniũ phiberet deho¬
mine. Ipse enĩ sciebat qͥd essec in homi¬
ne. Ideo cũ amica uerba dixissent. qͥd
amici mei & ꝓximi mei. aduersus me
a longe steter̃. Nostis qͥa dixi ꝓximos
dixi ãpꝓpinquauer̃. & tam̃ alonge
steterunt. Apꝓpinquauer enĩ corpo¬
re. sed longe steter̃ corde. Quid tã ꝓ¬
pinquũ corpore quã qͥ incrucẽ leuaue¬
runt: Quid tã longe corde. quã qͥ
blasphemauer̃: Audite istã longin¬

Expanded text:
ui proximi a longe steterunt? Proximi erant Judaei, quia cognati erant: appropinquaverunt, et quando crucifixerunt. Proximi et Apostoli: et tamen ipsi a longe steterunt, ne cum illo paterentur. Potest etiam hoc sic intelligi: Amici mei, id est, qui se finxerunt amicos meos. Amicos enim se finxerunt, quando dixerunt. Scimus quia in veritate viam Dei doces : quando illum tentare voluerunt, utrum solvendum esset tributum Caesari, quando illos convicit ore ipsorum, amici videri volebant: sed non illi erat opus ut quisquam ei testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine : adeo ut cum amica verba dixissent, respAmici mei et proximi mei adversum me a longe steterunt. Nostis quid dixi. Proximos dixi qui appropinquaverunt, et tamen a longe steterunt. Appropinquaverunt enim corpore, sed longe steterunt corde. Qui tam propinqui corpore, quam qui in crucem levaverunt? Qui tam longe corde, quam qui blasphemaverunt? Audite istam longin
Abbreviated transcription (Latin):
hec paremꝰ in eodẽ conuniari. Talẽ ca¬
licẽ ñ respuamꝰ: celsitudinis eiꝰ deside¬
riũ phumilitatẽ eiꝰ inueniamꝰ. Respon¬
dit enĩ cel situdini eiꝰ hȩrere uolenti¬
b. qui eiꝰ adhuc humilitatẽ ñ cogita¬
bant & ait illis. Potestis bibere calicẽ
quẽ egobibiturus sũ: Ergo & illȩ pas¬
siones dnĩ. passiones nr̃e st̃. & unꝰ qͥsq

Expanded text:
em calicem non respuamus, ut celsitudinis ejus desiderium per humilitatem ejus inveniamus. Respondit enim celsitudini ejus haerere volentibus, qui ejus adhuc humilitatem non cogitabant, et ait illis: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Ergo et illae passiones Domini, passiones nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
quã si ei diceret᷑. Quare ñ apuistiostuũ:
Quare ñ dixisti parcite: Quare ñ in
cruce pendens iniqͦs arguisti Seqͥt᷑ &
occurrerit tribulatio. Quęris enĩ te
defendere. & forte nemo accipit de¬
fensionẽ tuã: Iã tu ꝑturbaris quasi ꝑ¬
dideris causã tuã. quia nullius habes
defensionẽ aut testimoniũ. Custodi
intꝰ innocentiã tuã. ubi nemo oppͥmit
causã tuã. Prȩualuit uite falsũ testimo¬
niũ. sed apud homines. Nunqͥd apud
dm̃ pͣualebit. ubi causa tua dicenda. ẽ.
qͣndo uidęr ds̃ erit alius testis quã con¬
scientia tua ñ erit. Int̾ iudicẽ iustũ &
conscientiã cuã noli timere nͥcausã tuã.
Si causã malã ñ habueris: nullũ accu¬
satore ꝑtimesces. nullũ falsũ testẽ re¬
felles. nullũ uerũ requires. Tu tantũ bonã
conscientiã affer. ut possis dicere. Qm̃¬

Expanded text:
quam si ei diceretur, Quare non aperuisti os tuum? quam si ei diceretur, Quare non aperuisti os tuum? quare non dixisti, Parcite? quare non in cruce pendens iniquos arguisti? Sequituroccurrerit tribulatio. Quaeris enim te defendere, et forte nemo accipit defensionem tuam. Jam tu perturbaris, quasi perdideris causam tuam, quia nullius habes defensionem aut testimonium. Custodi intus innocentiam tuam, ubi nemo opprimit causam tuam. Praevaluit in te falsum testimonium, sed apud homines: numquid apud Deum valebit, ubi causa tua dicenda est? Quando Deus judex erit, alius testis quam conscientia tua non erit. Inter judicem justum et conscientiam tuam noli timere nisi causam tuam: si causam malam non habueris, nullum accusatorem pertimesces, nullum falsum testem refelles, nullum verum requires. Tu tantum bonam conscientiam affer, ut possis dicere: Q
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ait. Ego autẽ uelut᷑ surdus ñ au¬
diebã
Qui ad ea quȩ aucdiebat ñ respondebat.
Stanꝗ ñ audiebat. Ego aut̃ uelut surdus
ñ audiebã: Et sic̃ mũtꝰ ñ apiens os suũ.
Et repetit eadẽ. Q factꝰ sũ sic̃ homo ñ au¬
diens & ñ habens in ore suo redargutio¬
nes. Quasi ñ. eẽt. qđ illis diceret. quãsi ñ
esset unde illos argueret. Nonne iã ante
multa increpuerat. multa dixerat. & di¬
xerat. ue uob̾ scribȩ & pharisei ypochritȩ
& multa talia: Tam̃ quando passus. ẽ.
nichil horũ dixit Non qͥa ñ habebat qđ
diceret. sed expectabat ut cõplerent
illi om̃ia. & implerent᷑ om̃s ꝓphetiȩ de
illo de qͦ dictũ erat. Q sic̃ ouis corã ton¬
dente se sine uoce. ñ apuit os suũ. Opor¬
tebat gͦ. ut taceret in passione ñ tacitu¬
rus in iudicio. Iudicandus enĩ uenerat.
qͥ postea iudicaturus ueniret. & idõ cũ
magna potestate iudicaturus. qͥa cum
magna humilitate iudicatꝰ. Qm̃ in te

Expanded text:
Ergo ait, Ego autem velut surdus non audiebam. Qui ad ea quae audiebat non respondebat, tanquam non audiebat. Ego autem velut surdus non audiebam: et sicut mutus non aperiens os suum. Et repetit eadem: Et factus sum sicut homo non audiens, et non habens in ore suo argutiones. Quasi non esset quod illis diceret, quasi non esset unde illos argueret. Nonne jam antea multa increpaverat, multa dixerat, et dixerat, Vae vobis, Scribae et Pharisaei, hypocritae , et multa talia? Tamen quando passus est, nihil horum dixit: non quia non habebat quod diceret, sed exspectabat ut complerent illi omnia, et implerentur omnes prophetiae de illo, de quo dictum erat: Et sicut ovis coram tondente se sine voce, non aperuit os suum . Oportebat ergo ut taceret in passione, non taciturus in judicio. Judicandus enim venerat, qui postea judicaturus veniret: et ideo cum magna potestate judicaturus, quia cum magna humilitate judicatus. 21. ve
Abbreviated transcription (Latin):
ad umbrã. & abscondit se int̾ lignã
paradẏsi. Pauebat a facie dĩ. & quȩsi¬
umbrã arborũ. Iã int̾ arbores lum̃
oculoꝵ ñ habebat. ad qđ gaudere con¬
sueuerat. Si gͦ ille de origine & nos de
ꝓpagine. & redeunt ad illũ scđm uł no¬
uissimũ adã mẽbra ista. qͥa nouissimꝰ
adã in sp̃u uiuificante. & clamant de
corpore eiꝰ inista confessione. & lum̃ ocu¬
loꝵ meoꝵ ñ. ẽ. mecũ. iã confitens iã
redẽptꝰ. iã in corpore xp̃i. ẽ. & lum̃ ocu¬
loꝵ ipsius ñ ẽ. cũ ipso: Plane ñ. ẽ. cũ
ostendã me ipsũ illi. Est qͥddã lumi¬
nis. qͥa filii di sumꝰ. & utiq hoc in fide

Expanded text:
ad umbram, et abscondit se inter ligna ad umbram, et abscondit se inter ligna paradisi . Pavebat a facie Dei, et quaesiumbram arborum. Jam inter arbores lumen oculorum non habebat, ad quod gaudere consueverat. Si ergo ille de origine, et nos de propagine; et redeunt ad illum secundum vel novissimum Adam membra ista, quia novissimus Adam in spiritum vivificantem ; et clamant de corpore ejus in ista confessione, Et lumen oculorum memorum non est mecum: jam confitens, jam redemptus, jam in corpore Christi est, et lumen oculorum ipsius non est cum ipso? Plane non est cum Ostendam meipsum illi . Est quiddam luminis, quia filii Dei sumus, et
Abbreviated transcription (Latin):
dere seruus dĩ Nunqͥd desideriũ illud
mortuũ. ẽ. incorde: Si aut̃ desideriũ
inest. in est & gemitꝰ. Non sẽꝑ uenit ad
aures hominũ. sed nunquã recedit ab
conturbatũ. ẽ: Deseruit me fortitudo
mea. Plerunq irruit nescio qͥd repenti¬
nũ. fit conturbatio cordis. Contremiscit
t̃ra. tonitrus dat᷑ de cę̧lo. horribilis fit
impetꝰ. uł strepitꝰ. leo forte uidet᷑ in
uia. fit conturbatio. Latrones insidian¬
t᷑. fit conturbatio cordis pauet᷑ undiq
sollicitudo incutit᷑. Unde hoc: Quia
deseruit me fortitudo mea. Si enĩ ma¬
neret illa fortitudo qͥd timeret᷑: Quic¬
qͥd nunciaret᷑. qͥcqͥd frenderet. qͥcqͥd
sonaret. qͥcqͥd caderet. qͥcqͥd horreret:
ñ terreret: Sed unde illa ꝑturbatio:
Deseruit me fortitudo mea. Unde desẽ¬
ruit fortitudo Et lum̃ oculoꝵ meoꝵ
ñ .ẽ. mecũ. Latuerat gͦ adã lum̃ ocu¬
loꝵ ipsius. Nã lum̃ oculoꝵ ipsius.
ipse ds̃ erat. Quẽ cũ offendisset. fugit

Expanded text:
dere servus Dei: numquid desiderium illud mortuum est in corde? Si autem inest desiderium, inest et gemitus: non semper pervenit ad aures hominum, sed nunquam recedit ab conturbatum est? Et deseruit me fortitudo mea. Plerumque irruit nescio quid repentinum; fit conturbatio cordis: contremiscit terra, tonitrus datur de coelo, horribilis fit impetus vel strepitus, leo forte videtur in via; fit conturbatio: latrones insidiantur; fit conturbatio cordis, pavetur, undique sollicitudo incutitur. Unde hoc? Quia deseruit me fortitudo mea. Si enim maneret illa fortitudo, quid timeretur? Quidquid nuntiaretur, quidquid frenderet, quidquid sonaret, quidquid caderet, quidquid horreret, non terreret. Sed unde illa perturbatio? Deseruit me fortitudo mea. Unde deseruit fortitudo? Et lumen oculorum meorum non est mecum. Latuerat ergo Adam lumen oculorum ipsius. Nam lumen oculorum ipsius ipse Deus erat: quem cum offendisset, fugit
Abbreviated transcription (Latin):
cc. in ipsa carne ñeq dicidebere. quia
cõparo istã sanitatẽ illi sanitati quã
habebo in requie sẽpit̾na. ubi corrupti¬
bile hoc induet incorruptionẽ. & mor¬
tale hoc induet immortalitatẽ. & uideo
qͥa in illius sanitatis cõparatione. ista
sanitas morbus. ẽ. Non .ẽ. pax ossib meis.
a facie peccatoꝵ meoꝵ. Quȩri solet
cuiꝰ situox. & aliqui accipiunt xp̃i ꝓpt̃
quȩdã quȩ hic dicunt᷑ de passione xp̃i.
Ad quȩ paulo post ueniemꝰ & nos. ac nõ¬
scemꝰ quia de passione xp̃i dicuntur.
Sed ñ ẽ. paxossib meis a facie peccatoꝵ
meoꝵ quomꝰ diceret. qͥ nullũ peccatũ
habebat. Coartat gͦ nos intelligen¬
di necessitas. ad cognõscendũ tanquã
plenũ & totũ xp̃m. id ẽ. caput & corpꝰ.
Cũ enĩ xp̃c loquit᷑. aliquando ex ꝑsona
solius capitis loquit᷑. qđ est ipse salua¬
tor natꝰ ex maria uirgine. aliqͣndo
exꝑsona corporis sui. qđ ẽ. scã eccła

Expanded text:
esse in ipsa carne, neque dici debere, cum esse in ipsa carne, neque dici debere, cum comparo istam sanitatem illi sanitati quam habebo in requie sempiterna, ubi corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hoc induet immortalitatem ; et video quia in illius sanitatis comparatione, ista sanitas morbus est. 6. Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Quaeri solet cujus sit vox; et aliqui accipiunt Christi, propter quaedam quae hic dicuntur de passione Christi, ad quae paulo post veniemus, et nos agnoscemus quia de passione Christi dicuntur. Sed, Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum, quomodo diceret qui nullum peccatum habebat ? Coarctat nos ergo intelligendi necessitas ad cognoscendum tanquam plenum et totum Christum, id est caput et corpus. Cum enim Christus loquitur, aliquando ex persona solius capitis loquitur, quod est ipse Salvator, natus ex Maria virgine; aliquando ex persona corporis sui, quod est sancta Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ tanquã sagictȩ excitant amorẽ. ñ
dolorẽ. An quia & ipse amor ñ potest. ẽẽ
sine dolore: Quicquid enĩ amamꝰ &
ñ habemꝰ: necesse. ẽ ut doleamꝰ. Nã ille
amat & ñ dolet qͥ habet qđ amat. Qui
autẽ amat ut dixi. & nondũ habet qđ
amat: necesse . ẽ. ut indolore gemat:
nde illud inꝑsona ȩccł̃ȩ sponsa xp̃i in
caritate egosũ. Uulneratã se dix̃ cari¬
tate. Amabat enĩ quiddã & nondũ te¬
nebat. dolebat qͥa nondũ habebat.
Ergo si dolebat: uulnerata erat. Sed hoc
uulnꝰ. ad uerã sanitatẽ ambiebat:
Qui hoc uulnere ñ fuerit uulneratꝰ.
aduerã sanitatẽ ñ potest ꝑuenire
Nunqͥdi gͦ uulneratꝰ sẽꝑerit in uulnere:
Dossumꝰ itaq etiã sic sagittas infixas ac¬
cipe id ẽ. uerba tua infixa incorde
meo & ex ipsis uerbistuis factũ ut re¬
cordarer sabbatũ. & ipsa recordatio
sabbati & nondũ recentio facti me non¬
dũ gaudere. & agnoscere nec sanitatẽ

Expanded text:
Dei tanquam sagittae excitant amorem, non Dei tanquam sagittae excitant amorem, non dolorem. An quia et ipse amor non potest esse sine dolore? Quidquid enim amamus et non habemus, necesse est ut doleamus. Nam ille et amat et non dolet, qui habet quod amat: qui autem amat, ut dixi, et nondum habet quod amat, necesse est ut in dolore gemat. Inde illud in persona Ecclesiae sponsa Christi in charitate ego sum . Vulneratam se dixit charitate: amabat enim quiddam, et nondum tenebat; dolebat, quia nondum habebat. Ergo si dolebat, vulnerata erat: sed hoc vulnus ad veram sanitatem rapiebat. Qui hoc vulnere non fuerit vulneratus, ad veram sanitatem non potest pervenire. Numquid ergo vulneratus semper erit in vulnere? Possumus itaque etiam sic infixas sagittas accipere, id est, verba tua infixa sunt cordi meo, et ex ipsis verbis tuis factum est ut recordarer sabbatum; et ipsa recordatio sabbati, et nondum retentio, facit me nondum gaudere, et agnoscere nec sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
bebat. Esuries. sitis. int̾ficit si subuentũ
ñ erit. Medicam̃tũ enĩ famis .ẽ. cibus.
& medicam̃tũ sitis. ẽ. potꝰ. & medicam̃tũ
fatigationis. ẽ. somnꝰ. Detrahe ista medi¬
camenta. uides si ñ int̾ ficiunt illa quȩ
existunt. Si sepositis isti ñ st̃ morbi:
est sanitas. Si autẽ habes aliqͥd qđ tẽ pos¬
sit in t̾ficere nisi manducaueris. noli
głari de sanitate. sed gemens expecta
redẽptionẽ corporistui. Gaude te re¬
dẽptũ. sed nondũ re. Spe securuses Et¬
enĩ si ñ gemueris in spẽ: ñ ꝑuenies ad
a uultu irȩ tuȩ. Unde gͦ sagittȩ infi-¬
xȩ Ipsã poenã ipsã uĩndic̃ta. & forte
& corporis. ipsas dicit sagittas. De his
enĩ sagittis. & sc̃s iobfecit cõmemorati¬
onẽ. &̃ cũ. ect. in illis dolorib dix̃ sa¬
gittas dĩ fixas sibi. Solemꝰ tam̃ & uer¬
badĩ sagittas acciꝑe. sed nunquã abeis
posset ũte sic dolere se ꝑcuti: Uerba

Expanded text:
bebat. Esuries, sitis interficit, si subventum bebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt illa quae existunt. Si sepositis istis non sest sanitas. Si autem habes aliquid quod te possit interficere nisi manducaveris, noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude redemptum, sed nondum re. Spe securus es. Etenim si non gemueris in spe, non pervenies ad a vultu irae tuae. Unde ergo sagittae infixae? Ipsam poenam, ipsam vindictam, et forte et corporis, ipsas dicit sagittas. De his enim sagittis et sanctus Job fecit commemorationem, et cum esset in illis doloribus, dixit sagittas Domini infixas sibi . Solemus tamen et verba Dei sagittas accipere: sed numquid ab his posset iste sic dolere se percuti? Verba
Abbreviated transcription (Latin):
filii irȩ. id.ẽ. portantes uindictã. Sed qua¬
re dicit fuimꝰ: Quia spe iã ñ sumꝰ nã
re ad huc sumꝰ. Sed illud melius dicimꝰ.
qđ spe sumꝰ. qͥa certi sumꝰ de spe. Nonenĩ
incerta. ẽ. spes nr̃a. aut de illa dubitamꝰ.
Audi ipsã głam inspe. In nobismet ipsis
inqͥt ingemiscimꝰ adoptionẽ. expectantes
redẽptionẽ corporis nr̃r. Quid enĩ. non¬
dũ redẽptꝰ es o paule: Nondũ ꝓte p̾ciũ
ꝑsolutũ ẽ. Nonne sanguis ille iã fusus
.ẽ: Nonne ipsũ ẽ. p̃ciũ omiũ nr̃m: Plane
ipsũ. Sed uide qͥd ait. Spe enĩ salui facti
sumꝰ. Spes aut̃ quȩ uidet᷑: ñ. ẽ. spes. Qđ
enĩ uidet qͥs qͥd sꝑat: Si aut̃ qđ ñ uidemꝰ
sꝑamꝰ. ꝑpatientiã expectamꝰ. Quid aut̃
expectat ꝑpatientiã. Salutẽ. Cuiꝰ rei
salutẽ.: Ipsius corporis. qͥa hoc dixit re¬
dẽptionẽ corporis nr̃i. Si salutẽ corpo¬
ris expectabat. ñ erat salus illa quã ha¬

Expanded text:
filii irae, id est, portantes vindictam. Sed quafilii irae, id est, portantes vindictam. Sed quare dicit, Fuimus? Quia spe jam non sumus: nam re adhuc sumus. Sed illud melius dicimus quod spe sumus, quia certi sumus de spe. Non enim incerta est spes nostra, ut de illa dubitemus. Audi ipsam gloriam in spe. In nobismetipsis, inquit, ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Quid enim? Nondum redemptus es, o Paule? nondum pro te pretium persolutum est? Nonne sanguis ille jam fusus est? nonne ipsum est pretium omnium nostrum? Plane ipsum. Sed vide quid ait: Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem atientiam exspectamus . Quid autem exspectat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem corporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam ha
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & tam̃ hoc iã de ira dni. qͥa & de
uindicta dñi. De qua uindicta: Quã
excepit de adã. Non enĩ in illũ ñ. ẽ. uin¬
dica tũ. aut frustra dixerat ds morte
morieris. aut aliqͥd patim᷑ in ista ui¬
ta nisi ex illa morte quã meruimꝰ pͥmo
peccato: Ꝙ enĩ portamꝰ corpus mortale.
qđ utiq ñ eẽt. mortale plenũ tẽptatio¬
nib. plenũ sollicitudinib obnoxiũ dolo¬
rib corporalib obuoxiũ indigentiis. mu¬
tabile. languidũ. & cũ sanũ . ẽ. qͥa utiq
nondũ plene sanũ. Nã unde dicebat. ñ
.ẽ. sanitas in carne mea. nisi qͥa ista quȩ
huiꝰ uitȩ dicit᷑ sanitas: bene intelligen¬
tib & sabbatũ recordantib. ñ. ẽ. utiq
sanitas: Si ñ manducaueris. inquietat¬
te fames. Ista fames naturalis quidã mor¬
bus.ẽ. qͥa natura nob̾ facta ẽ. poena ex
uindicta Primo hxmini. qđ erat poena¬
& nos natura filii irȩ. sic̃ & cȩteri. Natura

Expanded text:
tur: et tamen hoc jam de ira Domini, quia et de tur: et tamen hoc jam de ira Domini, quia et de vindicta Domini. De qua vindicta? Quam excepit de Adam. Non enim in illum non est vindicatum, aut frustra dixerat Deus, Morte morieris : aut aliquid patimur in ista vita, nisi ex illa morte quam meruimus primo peccato. Etenim portamus corpus mortale quod utique non esset mortale, plenum tentationibus, plenum sollicitudinibus, obnoxium doloribus corporalibus, obnoxium indigentiis, mutabile, languidum et cum sanum est, quia utique nondum plene sanum. Nam unde dicebat, Non est sanitas in carne mea, nisi quia ista quae hujus vitae dicitur sanitas, bene intelligentibus et sabbatum recordantibus non est utique sanitas? Si enim non manducaveritis, inquietat fames. Iste naturalis quidam morbus est: quia natura nobis facta est poena ex vindicta. Primo homini quod erat poenaet nos natura filii irae, sicut et caeteri . Natura
Abbreviated transcription (Latin):
cruciaturus. ẽ. impios. sed etiã de illo
qͥ enĩdabit eos. qͥ ꝑ ignẽ salui er̃. Dicitꝰ
enĩ. Ipse aut̃ saluus erit. sic tam̃ quasi
ꝑignẽ. Et qͥa dicit᷑ saluuserit: contẽ¬
nit᷑ ille ignis. Ita plane. quãuis salui
ꝑ ignẽ. grauior tam̃ erit ille ignis.
quã quicqͥd potest homo pati in hac
uita. Et nostis quanta hic passi st̃ mali
& posst̃ pati. tam̃ tanta passi st̃: qͣnta
potuer̃ pati & boni. Quid enĩ quisq
maleficus. latro. adulter. sceleratꝰ.
sacrilegus ꝑtulit legib qđ ñ ꝑtulit
te quẽ ad modũ ea homines ne patiant᷑.
qͥcqͥd iusseris faciunt. Quanto meliꝰ
faciunt qđ iubet ds̃. ne illa grauiora
indignatione arguat᷑. neq in ira em̃¬
detur. tanquã dicens dõ. Qm̃ iã ista
quȩ patior multa st̃. magna st̃. quȩ so
ut sufficiant. & incipit illi numerare
satis faciens dõ. offerens illaquȩ patit᷑
irȩ tuȩ. Iã hsc dicebat quȩ hic patieba¬

Expanded text:
cruciaturus est impios, sed etiam de illo cruciaturus est impios, sed etiam de illo qui emendabit eos qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et quia dicitur, salvus erit, contemnitur ille ignis. Ita plane quamvis salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam quidquid potest homo pati in hac vita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, et possunt pati: tamen tanta passi sunt, quanta potuerunt pati et boni. Quid enim quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit te quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto melius faciunt quod jubet Deus, ne illa graviora indignatione arguatur, neque in ira emendetur? Tanquam dicens Deo, Quoniam jam ista quae patior multa sunt, magna sunt, quaeso ut sufficiant. Et incipit illa enumerare satiebat quae hic patieba
Abbreviated transcription (Latin):
dicet Esuriui. & ñ dedistis mͥ man¬
ducare. sitiui. & ñ potastis me. &
cȩtã quȩ ibi ꝑsequens quandã in hu-¬
manitatẽ. & sterilitatẽ increpitat
malis ad sinistrã constitutis. quib di-¬
cet. Ite in ignẽ ȩt̃nũ qͥ paratꝰ. ẽ. dia¬
bolo & angłis eiꝰ Hec istẽ grauiora formidansͥ
excepta ista uita incuiꝰ malis plangit.¬
& gemit. rogat. & dicit. Dnẽ ne in
indlignatio tua arguasme. Non sim
int᷑ illos quib dicturuses. ite inignẽ
et̃nũ. qͥ p̃paratꝰ. ẽ. diabolo & angelis
eiꝰ. Neq in ira tua emendes me. Ut in
hac uita purges mẽ. & talẽ mẽ reddas.
cui iã emendatorio igne ñ opus sit
Propt̃ illos qͥsalui erunt sic tam̃ quasi
ꝑignẽ. Quare. nisi qͥa hic ȩdificant
suꝑ fundam̃tũ. ligna. focnũ stipulã:
Edificarent autẽ aurũ. argentũ. lapi¬
des p̾ciosos. & de utruq igne securi
essent. Nonsolũ de illo et̃no. qͥ in ȩt̾nũ

Expanded text:
dicet, Esurivi, et non dedistis mihi mandicet, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non potastis me: et caetera quae ibi prosequens, quamdam inhumanitatem et sterilitatem increpitat malis ad sinistram constitutis, quibus dicitur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Haec iste graviora formidans, excepta vita ista, in cujus malis plangit et gemit, rogat et dicit: Domine, ne in indignatione tua arguas me. Non sim inter illos quibus dicturus es: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Neque in ira tua emendes me: ut in hac vita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi quia hic aedificant supra fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ & hic accipiamꝰ sabbatũ recordantẽ.
nescio quẽ lugentẽ: & utinã nossemꝰ
pse nescio. Quis ẽ. enĩ hic qͥdã dolens
gemens recordans sabbatũ: Sabbatũ
requies. ẽ. Sine dubio iste inqͥt nescio
erat ubi erat. Nã quia in malo. ẽ. aꝑte
dicit. nec int̾prete opus. ẽ: nec suspi¬
cione. nec coniectura. In quo malo sit
ñ dubitat᷑ ex eiꝰ uerbis. nec opus. ẽ. ut
quȩramꝰ. sed ut qđ dicit intelligamꝰ
Et nsi peius aliqͥd timeret. quã erat
illud qđ tenebat᷑: ñ sic inciꝑet
it̃ ne in indignatione tua arguas
me. neq in ira tua c̾mendes me
uturũ. ẽ. enĩ. ut quidã in ira dĩ emen¬
dent᷑ & in indignatione arguant᷑.
Et forte ñ om̃s qui arguunt᷑ em̃dabunt᷑.
sed futuri tam̃ st̃ ia em̃ datione qͥdã
salui. futurũ ẽ. quidẽ. qͥa em̃datio
nominata ẽ. sic tam̃ quasi ꝑ ignem:.
Futuri autẽ quidã qui arguentur. & ñ
em̃dabunt᷑ Nã utiq arguet eos quib

Expanded text:
rgo et hic accipiamus sabbatum recordantem, rgo et hic accipiamus sabbatum recordantem, nescio quem lugentem: et utinam nos simus ipse nescio quis! Est enim quidam dolens, gemens, lugens, recordans sabbatum. Sabbatum, requies est. Sine dubio iste in nescio erat ubi erat. Nam quia in malo est, aperte dicit, nec interprete opus est, nec suspicione, nec conjectura: in quo malo sit, non dubitatur ex ejus verbis, nec opus est ut quaeramus, sed ut quod dicit intelligamus. Et nisi pejus aliquid timeret, quam erat illud quo tenebatur, non sic inciperet: Domine, ne in indignatione tua arguas me, neque in ira tua emendes me. Futurum est enim ut quidam in ira Dei emendentur, et in indignatione arguantur. Et forte non omnes qui arguuntur emendabuntur: sed tamen futuri sunt in emendatione quidam salvi. Futurum est quidem, quia emendatio nominata est: sic tamen quasi per ignem. Futuri autem quidam qui arguentur, et non emendabuntur. Nam utique arguet eos quibus
Abbreviated transcription (Latin):
eũ aliqͥndo recordatũ sabbatũ. Quid
enĩ ita recordaret᷑ scđm illã obser¬
uationẽ iudeors qua obseruabant
sabbatũ: Quid ita recordaret᷑ qđ
untꝰ septẽ dies necessario ueniebat:
Ob seruandũ gͦ erat. ñ sic recordandũ
Nemo enĩ recordat᷑. nisi qđ in p̾sentia
ñ .ẽ. positũ. Uerbi grã. in hac ciuitate
recordaris carchaginẽ ubi fuisti ali¬
qͣndo. & hodiernõ die recordaris
hesternũ diẽ. uł prioris anni. uł quẽ¬
rei int̾fuisti. Quid sibi uult ista re¬
cordatio sabbati. fr̃s mei: Quȩ ani¬
masic recordat᷑ sabbatũ: Quid ẽ.
hoc sabbatũ: Cũ gemitu enĩ recor¬
dat᷑. Ꝙ cũ psalmꝰ legeret᷑ audistis.
& mͦ cũ retexerimꝰ audietis. quantꝰ
sit meror. quantꝰ gemitꝰ quantꝰ fletꝰ.
que miseria. Sed felix.ẽ. qui sic mi¬
ser ẽ. Unde & dñs in euangłio beatos
appellauit qͦsdã lugentes. Unde be¬
atus si lugens: Unde beatꝰ si miser
Immo miserꝰ eͥet. si lugens ñ ẽẽc Ialẽ

Expanded text:
aliquando recordatum sabbatum. Quid enim ita recordaretur, secundum illam observationem Judaeorum qua observabant sabbatum; quid ita recordaretur, quod inter septem dies necessario veniebat? Observandum ergo erat, non sic recordandum. Nemo autem recordatur, nisi quod in praesentia non est positum. Verbi gratia: in hac civitate recordaris Carthaginem, ubi fuisti aliquando; et hodierno die recordaris hesternum diem, vel prioris anni, vel quemrei interfuisti. Quid sibi vult ista recordatio sabbati, fratres mei? quae anima sic recordatur sabbatum? quod est hoc sabbatum? Cum gemitu enim recordatur. Et cum Psalmus legeretur, audistis, et modo cum retexerimus, audietis quantus sit moeror, quantus gemitus, quantus fletus, quae miseria. Sed felix est, qui sic miser est. Unde et Dominus in Evangelio beatos appellavit quosdam lugentes . Unde beatus, si lugens? unde beatus, si miser? Imo miser esset si lugens non esset. Talem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt. Non enĩ se ipse xp̃c demonstrauit
in t̾ra: sed de monstrauit carnẽ suã. Nã
si se ipsũ demonstraret: uiderent illũ
iudei & cognoscerent. Sed si cognouissent.
nunquã dñin głȩ crucifixisseñt. Sed
forte discipłi uider̃ : qͣndo illi dicebant
ostende nob̾ patrẽ & sufficit nob̾. Et ille
ut ab eis ñ se uisũ. eẽ. monstraret. subie¬
cit. Tanto tẽpore uobiscũ sũ & ñ cogno¬
uistis me: Phẏlippe. qͥ uidet me uidet

Expanded text:
esset. Non enim se ipse Christus demonstravit esset. Non enim se ipse Christus demonstravit in terra, sed demonstravit carnem suam. Nam si seipsum demonstraret, viderent illum Judaei et cognoscerent: sed si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed forte discipuli viderunt, quando illi dicebant: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et ille ut ab eis se non visum esse monstraret, subjecit: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Phili
Abbreviated transcription (Latin):
uenit inm̃tẽ: & uenit potius aliud
qđ nolebas. Ibierat qđ oblitꝰ eras.
Nã quare postea uenit inm̃tẽ cũ iã
ñ quȩreret᷑. Cũ aut̃ quȩreret᷑. oc¬
currer̃ ꝓ illo innumerabilia quȩ
ñ quȩrebant᷑ Rem dixi breuẽ fr̃s
asꝑsi nescio qͥd uob̃. quo accepto cȩta
uos ipsi cogitantes inueniatis quid
sit plangere illusiones animȩ nr̃ȩ.
Accepit gͦ poenã illusiones. amisit
ueritatẽ. Sic̃ enĩ poena.ẽ. animȩ
illusio: sic p̃miũ animȩ ueritas
Sed inhis illusionib constituticũ
essemꝰ: uenit ad nos ueritas & inuenit
nos cooptos illusionib. Suscepit
carnẽ nr̃am. uł potius a nob̾. iđ ẽ. a ge¬
nere humano apparuit oculis-
carnis. ut ꝑfidẽ sanaret eos. qͥb ueritatẽ
fuerat monstraturus. & sanato ocło
ueritas patesceret. Ipse.ẽ. enĩ ueritas
quã nob̾ ꝓmisit cũ caro eiꝰ uideret᷑.
ut fides incho aret᷑ cuiꝰ p̃miũ ueritas

Expanded text:
venit in mentem, et venit potius aliud venit in mentem, et venit potius aliud quod nolebas. Ubi erat quod oblitus eras? Nam quare postea venit in mentem, cum jam non quaereretur? Cum autem quaereretur, occurrerunt pro illo innumerabilia quae non quaerebantur. Rem dixi brevem, fratres: aspersi nescio quid vobis, quo accepto caetera vos ipsi cogitantes, inveniatis quid sit plangere illusiones animae nostrae. Accepit ergo poenam illusionis, amisit veritatem. Sicut enim poena est animae illusio, sic praemium animae veritas. Sed in his illusionibus constituti cum essemus, venit ad nos veritas, et invenit nos coopertos illusionibus, suscepit carnem nostram, vel potius a nobis, id est a genere humano. Apparuit oculis carnis, ut per fidem sanaret eos quibus veritatem fuerat monstraturus: ut sanato oculo veritas patesceret. Ipse enim est veritas, quam nobis promisit, cum caro ejus videretur, ut fides inchoaretur, cujus praemium veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi gͦ est totꝰ homo: anima & caro ẽ.
Anima cõpleta. ẽ. illusionib. caro sani¬
tatẽ ñ habet. Quid remanet unde
sit lȩcicia: Nonne oportet ut contri¬
stetur⁊
Totadie contristatꝰ ambulabã. Tristi¬
cia a nob̾ sit: donec & anima nr̃a exu¬
atur illusionib. & corpus nr̃m in¬
duat᷑ santtate. Illa. ẽ. enĩ uera sani¬
tas. quȩ. ẽ. immortalis. Quȩ sint au¬
tẽ illusiones animȩ si uoluero dice¬
re. tẽpus quando sufficiet: Cuius
enĩ anima ista ñ patit᷑: Breue ẽ.
qđ admoneo. qͦmͦ anima nr̃a cõpleta
.ẽ. illusionib a facie ipsarũ illusionũ.
Aliquando uix orare ꝑmittit᷑. De cor¬
porib cogitare ñ nouimꝰ nisi imagi¬
nes. & sepẽ irruunt quas ñ quȩrimꝰ᷑.
& uolumꝰ ex hac inhanc ire. & ab il¬
la in illã transire. & aliqͣndo uis re¬
dire ad id qđ cogitabas. & dimittere
unde cogitas. & aliud tͥ occurrit.
Uis recordari qđ oblitꝰ eras. & non tͥ

Expanded text:
Ubi ergo est totus homo, anima et caro est. Ubi ergo est totus homo, anima et caro est. Anima completa est illusionibus, caro sanitatem non habet: quid remanet unde sit laetitia? Nonne oportet ut contristetur? Tota die contristatus ambulabam. Tristitia nobis sit, donec et anima nostra exuatur illusionibus, et corpus nostrum induatur sanitate. Illa est enim vera sanitas, quae est immortalitas. Quantae sint autem illusiones animae, si voluero dicere, tempus quando sufficit? Cujus enim anima ista non patitur? Breve est quod admoneo, quomodo anima nostra completa est illusionibus. A facie ipsarum illusionum, aliquando vix orare permittimur. De corporibus cogitare non novimus nisi imagines; et saepe irruunt quas non quaerimus, et volumus ex hac in hanc ire, et ab illa in illam transire; et aliquando vis redire ad id quod cogitabas, et dimittere unde cogitas, et aliud tibi occurrit: vis recordari quod oblitus eras; et non tibi