comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciet dñs tecum. Nunt enim na¬
bugodonosor rex terre. et uiuit
uirtus ens que est inte. ad corree¬
tionem omnium aumarũ erran
unt ꝑte. sed et bestie agri obtempe¬
uant illi. Nuntiatur em̃ industri¬
a animi cui muu̾sis gentibus. et
inclicatum est omn seculo. qm̃ tu
solus bonus et potens es mont̃ĩ reg¬
no eiuis. et discipłma tua omnibus
prouinciis predicat᷑. Nec hoc lactet
quod locutus est achior nec illud
ignoratur quod ei iusseris euemire.
Constat enim deum nrĩsi sic pecca¬
tis offensum. ut mandauerit ꝑ pro¬
ꝑbetas suos ad populum. quod tra¬
dat eos ꝑroꝑecentis suis. Et qm̃ sti¬
unt se offendisse deum sinim filii
iscł. tremor tuus super ipsos est.
Insuper etiam fames inuasit eos
et abariditatem aque. iam inter
mortuos computant᷑. Demq hoc
ordiuant. ut interaciant pecora su¬
a. et sangiuẽ eorum bibant. Et
scã dei sui que precepit deus non
contingi insrumento. uino. et olt¬

Expanded text:
faciet Dominus tecum vivit enim Nafaciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantrviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et ole
Abbreviated transcription (Latin):
tissima incorde enis. Duecruntq ilłã
ad tabernaculum holofcrins. mintian¬
tes eam. Cumꝙ intrassit ante facitra
enis. starim captus est instus ocalis ho¬
lofernis. Dyxcruntꝙ ad cum satellites
cius. Quis contẽint poꝑulum hebrco¬
rum. qui tam decoras mulieres habent.
nem secdentem inconopxo quod erat
expurpura. et auro. et sinaingdo. et
lapidibus pretiosis intextum. et cum
infaciem eiis intendisset. ad orauit eñ
prosternens se suꝑ terram. Et leuaue¬
runt illam sermi holofernis. iuben¬
XI te domino suo. Tunc holofernis dixit
ci. Equo animo esto. et noli pauere
incorde tuo. qm̃ ego nũquam nocui
uirum. qui noluit seruire nabugo¬
donosor regi. Populus autem tuus.
si nͭ contemꝑsisset me. non alleuassẽ
lanccam meam suꝑ illum. Nunc au¬
tem dic ii qua ex causa recessisti
ab illis. et placuit tibi ut uenisses
adnos Et dixit illi iuidith. Sume
uerba ancille tue. qm̃ si secutus su¬
eris uerba ancille tue. ꝑfectam uem

Expanded text:
tissima in corde ejus. Duxeruntque illam tissima in corde ejus. Duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis, annuntiantes eam. Cumque intrasset ante faciem ejus, statim captus est in suis oculis Holofernes. Dixeruntque ad eum satellites ejus: Quis contemnat populum Hebraeorum, qui tam decoras mulieres habet, unem sedentem in conopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum: et cum in faciem ejus intendisset, adoravit eum, prosternens se surunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem
Abbreviated transcription (Latin):
autem cum descenderet de monte cirra
ortum diei. occurrerunt ei exploratores
assytiorum et tenuerunt illam dicen¬
tes. Unde uenis aut quo uadis : Que
respondit. filia sum hebreorum. ideo
ego sugi afacie eorum. qułi fututum
agnoui quod deutur uobis indepre¬
dationent ꝑro eo quod contẽnentes uoᷤ.
noluerunt ultro tradere se ipsos. ut
inuenitent imsccłiam inconspectu nr̃o.
Hac de causa. cogitaui mecum dictus.
Uadam ad faciem ꝑrincipis holofer¬
ius. ut indic̃e illi secreta illorum. et
ostendam illi quo aditu possit obtine¬
re eos. ita ut ñcadat mins uir de exer¬
citu eius. Et cum audissent uiri illi¬
uerba eius. considerabant faciem eiꝰ
et erat moculis eorum stupor. qm̃
mirabant᷑ pulchritudiñt eius niiiᷤ.
Et dixerunt ad eam. Conseruasti
animam tuam. eo quod tale reppetisti
consilium. ut descenderes ad dum̃ nrfu.
Hoc autem scias. qm̃ cum steteris in
conspectu euis. bene tibifaciet. et etis gra¬

Expanded text:
autem cum descenderet montem circa autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie eorum quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descHoc autem scias, quoniam cum steteris in conspectu ejus, bene tibi faciet, et eris gra
Abbreviated transcription (Latin):
nulos. et om̃ib ornamentis suis orna¬
uit se. Cui etiam dominus contulit splẽ¬
dorem. qm̃ om̃is ista compositio. ñ exli¬
bidine sed exuntute ꝑendebat. Et ideo
dñs hanc uulla pulchritudinem ampli¬
auit. ut in comꝑarabili decore. om̃ium
oculis appareret. Imposuit itaꝑ abie
sue ascopã uini. et uas olti. et polentam.
et lapates. et panes. et caseum. et ptofer¬
ta est. Cumq uenisset ad portam ciui¬
tatis. inuenerunt expectantem oriam
et presbiteros cuutatis. Qui cum uidis¬
sent eam. stupentes mirati sunt nimis
pulchritudinem eius. Nichil tamen
interrogantes eam. dimiserunt transire
dicentes. Deus patrum nostroꝵ det tͥ
grãm. et om̃e consilium tui cordis sua
uirtute corroboret. et glorietur super
te hierłm. et sit nomen tuum innume¬
ro scõrum et iustorum. CE dixerunt
hi qui illic erant om̃s. una uoce. fiat.
ficit. Iudith uero orans dñm. transuut
port̾am. ip̃a et abra eius. Factum est

Expanded text:
nnulos, et omnibus ornamentis suis ornannulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. Imposuit itaque abrae suae ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et palathas, et panes, et caseum, et profecta est. Cumque venissent ad portam civitatis, invenerunt exspectantem Oziam et presbyteros civitatis. Qui cum vidissent eam, stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem ejus. Nihil tamen interrodicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est
Abbreviated transcription (Latin):
tua nec suꝑbi ab nutio placuerũt
tibi. sed humilium et mansuetoꝵ
tibi semper placuit deꝑrecatio. De¬
us celorum creator aquarum. et de¬
us totius creature. exaudi me mi¬
seram deprecantem. et de tua mise¬
ricordia presumentẽ. Memento do¬
mine testamenti tui. et da uerbũ
inore meo. et incorde meo consiliũ
corrobora. ut domus tua intua scĩfi¬
catione ꝑmaneat. et om̃s gentes
agnoscant. qm̃ tues dens. et ñ est aliꝰ
preter te. Factum est auter cum ces P¬
sasset clamare ad dñm. surrexit de lo¬
co quo iacuerat prostrata dño. uocauit¬
q ab ram suam. et descendens in domũ
suam. abstulit a se cilicium. et exuit
se uestibus uduitatis sue. et lauit cor¬
pus suum. et mixit se myrro obtimo.
et discriminauit crinem capitis sui. et
imposint mitrã suꝑ caput suum. et
induit se uestibus iccunditatis sue. In¬
dutq sandalia pedibus suis. assump¬
sitꝙ dextralia. et lilia. et maures. et a¬

Expanded text:
tua nec superbi ab initio placuerunt tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descesuam, abstulit a se cilicium, et exuit se vestimentis viduitatis suae, et lavit corpus suum, et unxit se myro optimo, et discriminavit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis jucunditatis suae, induitque sandalia pedibus suis; assumpsitque dextraliola, et lilia, et inaures, et a
Abbreviated transcription (Latin):
tigauerunt eos. Tenuit pedes eoꝵ
abyssus. et aque operuerunt eos.
sic faciant et isti dũe. qui confidunt
inmultitudine sua. et incurribus
suis. et incontis suis. et inscutis su¬
is. et insagittis suis. et lanocis glo¬
nantur et nesciunt quia tu iꝑse es
deus noster. qui conteris bella ab mi
tio. et dominus nomen est tibi. Eri¬
ge brachium tuum sicut abutio.
et allide iurtutem eorum inurtu¬
te tua. Cadat uirtus illoꝵ iniracũ¬
dia tua. qui promittunt se uiola¬
re scã tua. et polluere tabernaculñ
nominis tui. et deicete gladio suo.
cormi altaris tui. fac dñe ut gla-¬
dio proprio eius suꝑbia amputet᷑
capiatur. laqueo oculoꝵ suoꝵ inme.
et ꝑcuties eum ex labiis caritatis
mee. Da mͥ in animo constantiam
ut contenmam illum. et uircutẽ
ut euertam illum. Erit enim me¬
moriale noninus tui. cum manuis
femme deiecerit eum. Non enim
imultitudine est uirtus tua dñe
neq inequorum uirib uoluntas

Expanded text:
tigaverunt eos. Tenuit pedes eorum tigaverunt eos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos. Sic fiant et isti, Domine, qui confidunt in multitudine sua, et in curribus suis, et in contis, et in scutis, et in sagittis suis, et in lanceis gloriantur, et nesciunt, quia tu ipse es Deus ntio et Dominus nomen est tibi erige brachium tuum sicut ab initio et adlide virtutem eorum in virtute tua cadat virtus eorum in iracundiam tuam qui promittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur laqueo oculorum suorum in me et percuties eum ex labiis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
sa est oratoriũ suum. et induens se
cilicio. posuit cinerem suꝑ caput su¬
um. et prosternens se dño. clama¬
uit ad dũm diotus. Domine deus pa¬
tris mei symeon. qui dedisti illi gła¬
dium indefensione alienigenatum.
qui uiolatores extiterunt incomqui¬
natione sua. et denudauerunt fem᷑
uirginis inconfusionem. et dedisti
mulieres illoꝵ inpredam. et filios
eorum incaptiuitatem. et omñe pre¬
dam iudiuisionem seruis tuis. qui de¬
lauerunt zelum tuum. subuem que¬
so te dñe deus meus mͥ uidue. Tn enl̃i
fecisti priora. et illa post illa cogitast
et hoc fcm̃ est quod ip̃e uoluisti. Om¬
nes enim me tue parate sunt. et tu¬
a indicia inprouidentia tua posuisti.
D espice castra assyriorum minc. si¬
cut tunc castra uidere egẏptiorum
dignatus es. quando post seruos tu¬
os armati currebant. conficlentes
inquadrigis et mnequitatu suo. et
i multitudine bellatorum. S aspe¬
risti suꝑ casita eorum. et tenebre fa¬

Expanded text:
sa est oratorium suum: et induens se sa est oratorium suum: et induens se cilicio, posuit cinerem super caput suum: et prosternens se Domino, clamabat ad Dominum, dicens: Domine Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, qui violatores exstiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem: et dedisti mulieres illorum in praedam, et filias illorum in captivitatem; et omnem praedam in divisionem servis tuis, qui zelaverunt zelum tuum: subveni, quaeso te, Domine Deus meus, mihi viduae. Tu enim fecisti priora, et illa post illa cogitasti: et hoc factum est quod ipse voluisti. Omnes enim viae tuae paratae sunt, et tua judicia in tua providentia posuisti. Respice castra Assyriorum nunc, sicut tunc castra Aegyptiorum videre dignatus es, quando post servos tuos armati currebant, confidentes in quadrigis, et in equitatu suo, et in multitudine bellatorum. Sed aspexisti super castra eorum, et tenebrae fa
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩs hec ip̃a minora ẽẽ supplicia flaga¬
la dm̃i quasi serui qui corripim᷑. ad em̃¬
dationem ñ ad ꝑditionem nostrã eue¬
nisse credamus. Et dycerunt illi ori¬
as et presbiteri. Omĩa que iocuta es
uera sunt. et ñ est in sermonibus tu¬
is ulla teprehensio. Nunc ergo ora
pronobis. qm̃ mulier scã es et tim̃s
deum. Et dixit illis iudith. Sicut
qd̃ loqui potui. dei ẽẽ cognoscitis. ita
qued faccre disꝑosui. probate si et deo
est. et orate utfirmum faciat consini¬
um meum deus. Stabitis uos ad por¬
tam nocte ista. et ego ex eam cũ abra
mea. et orate ut sicut dixistis. in dieb
quinq respiciat dñs ppłm suum istł.
uos autem nolo scrutemim actum
meum. et usq dum rem̃tiem uobis.
nichil aluid fiat. nisi oratio pro me.
ad dñm deum nrm. Et dixit ad eam.
orias princeps uidec. Uade in ꝑace. et
dominus sit tecum multione inum¬
corum ntoꝵ. Et reuertentes abiert̃

Expanded text:
nostris haec ipsa minora esse supplicia flagenostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem nolo scrutemini actmeum, et usquedum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum. Et dixit ad eam Ozias princeps Juda: Vade in pace, et Dominus sit tecum in ultionem inimicorum nostrorum. Et revertentes abierunt
Abbreviated transcription (Latin):
sangumẽ nr̃m. de afflictionib inimico¬
rum nrõꝵ. et humiliabit om̃s gentes.
quecumq insurgunt contra nos. et fa¬
ciet illas sine honore dñs deus noster.
Et mnc fratres. qm̃ uos qui estis pres¬
biteri inpopulo dci. ex uobrs pendet am¬
ina illoꝵ. ad eloquium urm̃ corda coꝵ
erigite. ut memores sint quia temp¬
tati sunt patres nr̃i. ut probatent᷑ si
uere colerent deum suum. Memo¬
res ẽẽ debent. quomodo pater nr̃ abra¬
ham temꝑtatus est. et ꝑ multas tribu¬
lationes probatꝰ. dei amicus effectus est.
Sic isciac. sic iacob. fic moyses. et om̃s
qui ꝑlacuerunt deo. ꝑ multas tribula¬
tiones transierunt fideles. Illi aũtem
qui temptationes ñ susceperunt. cum
timore diłi. et impatientiam suam et
improperium murmurationis sue cõ¬
tra dnm proculerunt. exterminati sũt
ab extermiatore. et a serpentib perier̃t.
Et nos ergo non ulciscamur nos prohis
que patimur. sed reputantes peccatis

Expanded text:
sanguinem nostrum de adflictionibus inimicosanguinem nostrum de adflictionibus inimicorum nostrorum et humiliabit omnes gentes quaecumque insurgunt contra nos et faciet illas sine honore Dominus Deus noster et nunc fratres quobiteri in populo Dei, ex vobis pendet anima illorum; ad eloquium vestrum corda eorum erigite, ut memores sint quia temptati sunt patres nostri, ut probarentur si vere colerent Deum suum. Memores esse debent quomodo pater noster Abraham temptatus est, et per multas tribulationes probatus Dei amicus effectus est. 31 Sic Isaac, sic Iacob, sic Moyses et omnes qui placuerunt Deo per multas tribulationes transierunt fideles. Illi autem, qui temptationes non susceperunt cum timore Domini, et inpatientiam suam et inproperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt, exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
potius qui nam excicet. et furorem ac¬
cendat. Posuistis nos temꝑus mistratio¬
nis dñi. et marbitrium urm diem con¬
stituistis ei. Sed quia ꝑatiens est dñt.
in hoc ip̃o peniteamus. et indulgentiã
eiuis fusis lacrimis postulemus. Non em̃
quasi homo deus sic cõminabitur. neqꝑ
sicut filius hominis ad iracuncliam in¬
slammabitur. EE ideo himiliemus
illi animas mrãs. et inspiritu constitu¬
ti humiliato seruientes illi. Dicamus
flentes domino. ut scłm uoluntatem
suam. sic faciat nobiscum misciłtam su¬
am. ue sicut conturbatum est cor nrm
insuꝑbia eorum. ita etiam de nr̃a humi¬
litate gloriem᷑. qm̃ non sumus secuti
pecrata patrum nr̃orum. qui derelique¬
runt deum suum. et adorauerunt de¬
os alienos. pro quo scelere dati sunt in
gladium. et inrapiã et inconfusionẽ
iinucis suis. Nos autem alterum de¬
um nescius preter ipm. Expectemꝰ
humiles consolationem ciuis. et exquiret

Expanded text:
potius qui iram excitet, et furorem acpotius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi homo, sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate gloriemur: quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos, pro quo scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis: nos autem alterum Deum nescimus praeter ipsum: exspectemus humiles consolationem ejus, et exquiret
Abbreviated transcription (Latin):
iudith relicta eius uidua. iam annis tri¬
bus et mensib sex et insuperioribus do¬
mus sue fecit sibi secretum cubiculum
inquo cum puellis siuis clausa morabat᷑.
habens suꝑ lumbos suos cilicium. Ieuina¬
bat om̃ib diebus uite sue preter sabba¬
ta. et neomenias. et festa domus isrł. Erat
autem eleganti aspectu nimis. cui uir su¬
us reliquerat diuitias multas. et fami¬
lram copiosam. ac possessiones armentis
boum et gregibus oruum plenas. Et
erat hec momnibus famosissima. qm̃
timebat dnm ualde. nec erat qui loque¬
retur de illa uerbum malum. Hec itaꝙ
cum audisset qm̃ orias promisiset. quod
transacto quinto die traderet ciuitatem
misit ad presbiteros cabri. et carmin.
et uenerunt adillam. et dixit illis. Qd̃
est hoc uerbum in quo consensit orias.
ut cradat ciuitatem assyriis. siitra qͥuq
dies ñ uenerit uobis adiutorium: ¶E
qui estis uos qui temptatis dĩ: Non
est iste sermo qui mistcłlam ꝑrouocet.s

Expanded text:
Judith relicta ejus vidua jam annis triJudith relicta ejus vidua jam annis tribus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum. Haec itaque cum audisset, quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tes te. populo qui ignorat te. ut ñ
dicant gentes ubiest deuseorum.
Et cum fatigati his clamorib. et his
fletibus iassati siluissent. exurgens
orias infusus lacrimis dixit. Equo
animo estote fratres et hos quinque
dies expectemus adño inisccłiam. for¬
sitan enim indignationem suam ab¬
stidet. et dabit głam nomini suo. Si
autem transactis quinq diebus nõ
uenerit adintorium. faciemus hec
uerba que locuti estis. Et fcm est
cum audiss hec uerba indich uidua.
que erat filia merari. filii idox. filii io¬
seph filii orie. filii elai. filii iãnor fi
gedeon. fili iphami. filii achitob. fiali
melchie filii enam. filii natanie. filii sa¬
lachiel. filii symeon. filii ruben. et uir
eius fuit manasses. qui mortuus est
indiebus messis ordearie. Instabat em̃
suꝑ alligantes mamipulos incãpo. et
uenit estus suꝑ caput enis. et mortuis
est inbethilia cuaitate sua. et sepultus
est illic cum patribus suis. Erat autem

Expanded text:
tes te populo qui ignorat te ut non tes te populo qui ignorat te ut non dicant inter gentes ubi est Deus eorum et cum fatigati his clamoribus et his fletibus lassati siluissent exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit aequo animo estote fratres et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam forsitan enim indignationem suam abscidet et dat gloriam nomini suo si autem transactis quinque diebus non venerit adiutorium faciemus haec verba quae locuti estis et factum est cum audisset haec Iudith vidua quae erat filia Merari filii Idox filii Ioseph filii Oziae filii Elai filii Iamnor filii Gedeon filii Rafoin filii Acitob filii Melchiae filii Enam filii Nathaniae filii Salathihel filii Symeon filii Ruben et vir eius fuit Manasses qui mortuus est in diebus messis hordiariae instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis. Erat autem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est qui adinuet cum prosternam᷑
ante oculos eorum insiti et ꝑditiõe
magna. Et nunc congregate uniũ¬
sos qui inciuitate sunt. ut sponte
nos tradamus om̃s populi. holofetm.
Meluis est enim ut captini benedica¬
mus deum uiuentes. quam moriam᷑
et simus opꝑrobrium omi carm. cum
uideamus uxores nr̃as et infantes no¬
stros. mori ante oculos nrõs. Contesta¬
mut hodie celum et terram et deum
patrum ntoꝵ qui ulciscit᷑ nos sccłm
peccata nr̃a. ut iam tradatis ciuitatẽ
minanu militie holofernis. et sit fi¬
nis nr̃ breuis more gladii. qui lon¬
gior efficit᷑ in ariditate sitis. Et cum
hec dixissent. factus est fletus et ulu¬
latus magniis ineccłia om̃ibus. et ꝑ
multas horas una noce clamauerũt
do deñm dicentes. Pecrammus cum
patrib nr̃is. in iuste egimus iniqui¬
taĩe fecimꝰ. Tu quia puis es misere¬
re nt̃i. aut intuo flagello uindica im¬
quitates mãs. et noli tradere confiten¬

Expanded text:
non est qui adiuvet cum prosternamur non est qui adiuvet cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna et nunc congregate universos qui in civitate sunt ut sponte nos tradamus omnes populo Holofernis melius est enim ut captivi benedicamus Deum viventes quam moriamur et simus obprobrium omni carni cum videamus uxores nostras et infantes nostros mori ante oculos nostros contestamur hodie caelum et terram et Deum patrum nostrorum qui ulciscitur nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis et sit finis noster brevis in ore gladii qui longior efficitur in ariditate sitis et cum haec dixissent factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia omnibus et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum dicentes peccavimus cum patribus nostris iniuste egimus iniquitatem fecimus tu quia pius es miserere nostri aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras et noli tradere confiten
Abbreviated transcription (Latin):
tes defendunt illos. et muniunt
illos colles inp̃cipitio constitutĩ. ut
ergo sine congressione pugne possis
superare cos. pone custedes fontium
ut ñ haurrant ex eis. et sine gladio
interficies eos. uel certe fatigati tra¬
dent ciuitatem suam quam putãt
inmontib postr̃a. supeniri ñ posse.
Et placuerunt uerba bec omĩa corã
holoserne. et coram ominib satelliti¬
b enis. et constituit ꝑ gytum cente¬
rarios ꝑsingnlos fontes. Cumꝙ ista
custooia ꝑdies .xx. fuisset expleta.
defecerunt cisterne et collectiones
aquarum. om̃ib inhabitantibus
inbethulra. ita ut ñ esset intra ciuita¬
tem. unde satiarentur ueluna die. qł̃i
admensuram dabat᷑ populis aqua co¬
tichie. Tunc adoriam congrrgati omĩ
nuili. simul orłis una noce dixcrunt.
Iudicet deus internos et te. qm̃ fecis¬
ti inos mala. nolentes loqui pacifi¬
ce cam assyriis. et ꝓpter hoc uendidit
nos deus iinanibus eorum. et ideo

Expanded text:
tes defendunt illos, et muniunt tes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio consergo sine congressione pugnae possis superare eos pone custodes fontium ut non hauriant ex eis et sine gladio interficies eos vel certe fatigati tradent civitatem suam quam putant civitatem montibus positam superari non posse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes vuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
se ad pugnam contra filias istł et ue¬
nert̃ ꝑcrepidinem montis usq ad apicẽ
qui nespret dothaim. aloco qui dicitut
belma usꝙ celion. qui est contra hesdre¬
lon filii autem istł ut inderunt mul¬
titudinem illorum. prostrauerunt se su
ꝓtermm. mittentes cinerem siꝑ capita
sua. imanimiter orantes. ut deus
isrł misccłiam suam ostenderet. suꝑ
ppłm suum. Et assumentes arma
sua bellica. sederunt ꝑ loca que angꝰti
itineris tramitẽ dirigunt inter mon¬
tuosa. et erant custodientes ea tota
die et nocte. Porro holofernis dum
circuiret ꝑ gyrum. repperit quod fõs
qui influebat inaque ductum illoꝵ
aparte australi extra ciuitatẽ dirige¬
ret. incidi precepit aque ductum
illoꝵ. Erant tamen ñ longe amuris
fontes exquib furtim uidebantur
haurire aquam. ad refocilandum po¬
tius quam ad potandum. Sed filii
ammon. et moab. accessetunt ad ho¬
lofernem dicentes. filii ifcł ñ u lan¬
cea nec insagnta conficdunt. sed mõ¬

Expanded text:
ad pugnam contra filios Israel, et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem, qui respicit super Dothain, a loco qui dicitur Bolma, usque ad Chelmon qui est contra Esdrelon. Filii autem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus Israel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et assumentes arma sua bellica, sederunt per loca, quae ad angusti itineris tramitem dirigunt inter montosa  Al. montuosa, et erant custodientes ea tota die ac nocte. Porro Holofernes, dum circuit per gyrum, reperit quod fons, qui influebat, aquae ductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret: et incidi praecepit aquae ductum illorum. Erant tamen non longe a muris fontes, ex quibus furtim videbantur haurire aquam, ad refocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed mon
Abbreviated transcription (Latin):
iecoris: posuitq eum suꝑ carbones u¬
uos. Tunc inphaba angelus apꝑre¬
hendit demonium. et ueliganit enm
indescrto superioris egypti. Tunc or¬
tatus. est nirginem tobias. Dixitq ei.
Sara crurge et oreimus deum hodie
et cras. et sccłm cras: quia istis tribi
noctibus deo comungim᷑. Tertia au
tes que ignorant deum. Surgentes
autem pariter nistanter orabant ara¬
bo simil ut sanitas daretut cis. Di¬
riꝙ tobias. Domine deus patrum
np̃otum. benedicant te celi et tecre¬
et mare. et fontes. et suiminã. et oł̃t
creatura tua que mais sunt. Tti stasti
adam delimo terre. dedistiq ci ad into¬

Expanded text:
iecoris posuitque eam super carbones viecoris posuitque eam super carbones vivos tunc Rafahel angelus adprehendit daemonium et religavit eum in deserto superioris Aegypti tunc hortatus est virginem Tobias dixitque ei Sarra exsurge deprecemus Deum hodie et cras et secundum cras quia istis tribus noctibus Deo iungimur tertia auttes quae ignorant Deum surgenteautem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias: Domine Deus patrum nostrorum, benedicant te coeli et terrae, mareque et fontes, et flumina, et omnes creaturae tuae, quae in eis sunt. Tu fecisti Adam de limo terrae, dedistique ei ad
Abbreviated transcription (Latin):
sum. dixit ei angelus. Noli tiracre da¬
re illam isti. qm̃ huic timenti deum
debetur contiuix filiatua. ideo alius nd
potuit habere illam Tnc dixit ragu¬
el. Nondubito quod deus preces et la¬
crimas meas inconspecta suo admise¬
nire. ut ista conuingeretur cognatiõi
sue scłm legem moysi ce nuunc nolidu¬
bium gerert quod tibi eam tradam. Et
apprehendens deneram silie sue dexte¬
re cobie tradidit diccus.Dens abiahã
et dcus isaac. et deus iacob sit nobiscũ
et ipse coniungat uos. impleatꝙ bene¬
dictionem suam inuobis. Et acccꝑta car¬
ta secerunt conscciptionẽ coniugii et̃
post hec eꝑulati sant benediceures deũ
biculum. Et introdirxit incum sarã
filiam suam. et laccunata est. ¶ł dix̃
ci. forti aniio esto filiarii. dñs celi
dec tibi gaudtum precedio quos per¬
pessa es. Postquam ocnancrunt. in¬
trodixctunt iuuenem ad eam. R¬
cordatus autem tobias sermonẽ an¬
geli. protulit de cassidili suo partẽ

Expanded text:
sum, dixit ei angelus: Noli timere dasum, dixit ei angelus: Noli timere dare eam isti, quoniam huic timenti Deum debetur conjux filia tua: propterea alius non potuit habere illam. Tunc dixit Raguel: Non dubito quod Deus preces, et lacrymas meas in conspectu suo admisead me, ut ista conjungeretur cognationi suae secundum legem Moysi: et nunc noli dubium gerere quod tibi eam tradam. Et apprehendens dexteram filiae suae, dextrrae Tobiae tradidit dicens Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob sit vobiscum et ipse coniungat vos impleatque benedictionem suam in vobis et accepta carta fecerunt conscriptionem coniugii et post haec epulati sunt benedicentes Deum terum cubiculum et introduxit in eum Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam rcordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem
Abbreviated transcription (Latin):
cepit eos rognel cum gandio. Intuens ꝙ
uuenis et cum hec dixisset. ait. Unde
estis inuenes frẽs nostri : Nit illi dixe¬
runt. Exteibu ueꝑtalim sumus. ex
captautate nintut. Dyxitꝙ ulis ragu¬
el. Nostis tobiam frcm̃ racum:. Qui di¬
xerunt. Nomimus. Cumq multa bo¬
na loqueretur de co. dixit angelus ad
raguel. Tobias dequo interrogas. pater
huius est. Et misit se ragnel. et cum
lacrums osculatus est eum. et ꝑlorãs
suꝑ collum ip̃ius dixit. Benedictio tibi
sit filimi. quia bom et obtim uiri filiꝰ
es. Et anna uxor cuis. et sara filia ip̃is
lacrimate sunt. Postquã uero locuti st̃
preccpit raguel eccidi arietem.: et para¬
ri conniuium. Cumq hortaret᷑ cos dis¬
cumbere ad prandiim. tobias dixit. Hic
go hodie ñ manducabo neꝙ bibam.
audito uerbo inguel ex pauit. stiens qͥd
euenerit illis septem uiris qui sunt in¬
et huic similiter acciderit. Et cum nu¬
taret. nec daret ullum petenti respon¬

Expanded text:
cepit eos Raguel cum gaudio. Intuensque cepit eos Raguel cum gaudio. Intuensque Et cum haec dixisset, ait. Unde estis, juvenes fratres nostri? At illi dixerunt: Ex tribu Nephthali sumus ex captivitate Ninive. Dixitque illis Raguel: Nostis Tobiam fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo inhuius est et misit se Raguhel et cum lacrimis osculatus est eum et plorans super collum eius dixit benedictio sit tibi fili mi quia boni et optimi viri filius es et Anna uxor eius et Sarra filia ipsorum lacrimatae sunt postquam autem locuti sunt praecepit Raguhel occidi arietem et parari convivium cumque hortaretur eos discumbere ad prandendum Tobias dixit hic ego hodie non manducabo neque bibam naudito verbo Raguhel expavit sciens quid evenerit illis septem viris et timet huic similiter contingeret. Et cum nutaret, et non daret petenti ullum respon
Abbreviated transcription (Latin):
demonium illos occidit. Tunco ergo ne
forte et mͥ hec eueniant. et cum sim u¬
nicus parentibus reis. deponam senec¬
tuter illox cum tristitia adinfernum.
Tunc angelus inphael dixit ei. studi me.¬
et ostendam tibi qui sunt quib ꝑreua¬
lere pocest demonium. Huĩaq qui con¬
uigium ita susciꝑiunt. ut deum ase sta
mente excludant. et sue libidim ita ua¬
cent. sicut equus et mulus. in quib ñ
est intellectus. habet potestatem demo¬
nium suꝑ eos. Tu autem cum accepe¬
ris eam. ingressus cubiculum. ꝑtres di¬
es continens esto abea. et nichil aliud
nsi oratiomibus uacabis cum ea. Ipsa au¬
tem nocte. incenso iecore ꝑiscis fugabit᷑
demonium. Secinda neto nocte. inco¬
pulatione scõrum petiarcharum ad¬
mitteris. Tertia antem nocte. benedictio¬
nem consequeris. ut filii ex uobis inco¬
tertia nocte. accipies unginem cum ti¬
more domm. amore filiceum magis qm
libic̃inis ductus. ut insemine abtahe

Expanded text:
daemonium illos occidit timeo ergo ne daemonium illos occidit timeo ergo ne forte mihi haec eveniant et cum sim unicus parentibus meis deponam senectutem illorum cum tristitia ad infernum tunc angelus et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemonium. Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a se et a sua mente excludant, et suae libidini ita vacent, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus: habet potestatem daemonium super eos. Tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum, per tres dies continens esto ab ea, et nihil aliud, nisi orationibus vacabis cum ea. Ipsa autem nocte, incenso jecore piscis, fugabitur daemonium. Secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris. Tertia autem nocte, benedictionem consequeris, ut filii ex vobis protertia nocte, accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidine ductus, ut in semine Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
cisset. assauit carnes euis. et secum su¬
stulerunt inuia. cetem salicrunt q̃
sufficerent eis. quousꝙ ꝑucnirent in
rages ciuitatem medorum. Tunc in¬
terrogauit. tobias angelum. et dixit
ei. Obsetro te azarias fiattr. ut dicas
michi quod retneclium habebunt is¬
ta que depisce seruari iussisti. Respõ
densꝙ dixit ei. Cordis eius particulã
si suꝑ carbones ponas. fus eius
excricat om̃e demonium. sine autro
suc amuliere: ita ut ultra ñ accedat
ad cos. Et dixit ei. ubi uis ut mane¬
amus: Respondensq ei angelus di¬
xit. Eist hic raguel nomine propm¬
quiis. uir de tribu tua. et hic habet fi¬
liam nomine sarrã. sed neq masculum
neꝙ feminam ullum habet ꝑceter eam.
Tibi debetur om̃is substantia euis. et o¬
portet eam teaccipere comugem. Pete
ergo eam aꝑatre eius. et dabit tibi eã
uxorem. Tunc respondit tobias. et di¬
xit. Audio quia tradita est uiris seꝑtẽ.
et mortui sunt. sed et boc audiui quia

Expanded text:
cisset, assavit carnes ejus, et secum cisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via - caetera salierunt, quae sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod remedium habebunt ista, qudensque dixit ei cordis eius particulam si super carbones ponas fumus eius extricat omne daemonium sive a viro sive a muliere ita ut ultra non accedat ad eos  et dixit ei ubi vis ut maneamus respondensque angelus ait est hic Raguhel nomine propinquus vir de tribu tua et hic habet filiam nomine Sarram sed neque masculum neque feminam ullum habet alium praeter eam tibi debetur omnis substantia eius et oportet te eam accipere coniugem pete ergo eam a patre eius et dabit tibi eam uxorem tunc respondit Tobias et dixit audio quia tradita est viris septem et mortui sunt sed et haec audivi quia
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Sufficiebat enim nobis pau¬
pertas nr̃a. ut diuitras omputare¬
mus hec quod uidebamus filium no¬
strum. Qe dixit ei tobias. Noli flere
saluiis ꝑueniet filius nr̃. et saluus re¬
uertetur adnos. et oculi tui indebũt
eum. Credo enim. qm̃ angelus dei
lomis comitet᷑ ei. et bene disponat
omĩa que circa eum gerunt᷑. ita ut
cam gaudio renertatur adnosd
hanc nocem. cessauit mater cius fle¬
et canis secutus est eum. Et man¬
sit ptima mansione uixta fluuiũ
tigris. et exiuit ut lauaret pedes
suos. et ecce ꝑiscis minanis exiuit
addeuorandum eum. Quem ex pa¬
uescens tobias. clamanit uoce mag¬
na dicens. Domine inuadit me. Et
dixit ei angłs. Apprehende branciam
enis. et trahe eum adte. Quod cum
fecisset. extraxit eum in siccum. et pal¬
ꝑitare cepit ante pedes eius. Tunc di¬
xit ei angelus Exintera hunc pisdẽ.
et cor enus et fel euis et iecur cuis re¬
pone tibi. Sunt enim necissaria ad
medicamenta utiliter. Quod cum fe¬

Expanded text:
eum. Sufficiebat enim nobis paueum. Sufficiebat enim nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filium nostrum. Dixitque ei Tobias: Noli flere, salvus perveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. Ad hanc vocem cessavit mater ejus fleautem Tobias, et canis secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Quod cum fe
Abbreviated transcription (Latin):
lum iprages ciuitatem medorum. De
cum redieris. restituam tibi merce¬
dem tuam. Et dixit ei angelus. Ego
ducam et reclucam eum adte. Cuito¬
bias ait. Rogo te. indica michi. de qͦ
domo aut de qua tribu estu. Cin ra¬
phael angelus dixit. Genus queris
mercennatii. an ipm̃ merceinarium
qui cur filio tuo erat: Sed neforte
sollicitum teredlam. egosum ara¬
rias annanie magni filnuis. Et tobi¬
as respondit. Ex magno genere estu.
Sed peto ne nascaris quod uolatrim
cognosdere genus tuum. Dixit autẽ
illi angelus. Ego sanum ducam: et
sanum tibi recducam filium tuum.
Respondens autem tobias dixit.
Bene ambuletis. et sit deus mitine
re nr̃o. et angelus enis comitetur
nobiscum. Tunc paratis om̃ib que
erant mina portanda fecit tobias na¬
le patri suo et matrisue. et ambula¬
uerunt ambo simmul. Cumque pro¬
et chicere. Baculum sencetutis nr̃e
tulisti. et transiisisti anobis. Nñqͦm
esset ipsa pecunia ꝑro qua misisti

Expanded text:
lum in Rages civitatem Medorum? et lum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat? Sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiae magni filius. Et Tobias respondit: Ex magno genere es tu. Sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum. Dixit autem illi angelus: Ego sanum ducam, et sanum tibi reducam filium tuum. Respondens autem Tobias, ait: Bene ambuletis, et sit Deus in itinere vestro, et angelus ejus comitetur vobiscum. Tunc paratis omnibus, quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo simul. Cumque proet dicere: Baculum senectutis nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uiuo ut recipias eam. Tunc eg̃s¬
sus tobias. inuenit inuenem splendi¬
dum stantem. precictum. et quasi pa¬
ratum ad ambulandum. et ignorans
quod angelus dei esset. salutauit eum
et dixit unde te habemus bone uiue¬
nis : At ille respondit. Ex filiisistł. Et
tobias dixit ei. Nosti uiam que ducit
iu regionem meorum: Cui respondit.
Nom. et omĩa itinera enus frrqueater
ambulaui. et mansi apud gabelum fra¬
trem nostrum qui moratur mrages ci¬
uitate medorum. que posita est inmon¬
te exbethanis. Cin tobias ait. Sustine
ne obsecro. donce hec ipsa nuntiem
patri meo. Tunc ingrissus tobras. in
ratus ꝑater. roganit ut introiret ad
cum. In gressus itaq salutauit eũ et
dixit. Gaudim tibi sit scmꝑ. Et to
bias ait. Quale mͥ gaudium erit. qͥ
intenebris sedeo. et lumen celi ñ ui¬
deo: Cui ait uiuenis. Forti animo
ssto. in proximo est ut adeo cureris.
Dixit itaq illi tobias. Nuinquid po¬
teris ꝑducere filium ineum. ad gabe¬

Expanded text:
adhuc vivo, recipias eam. Tunc egresadhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indratus pater, rogavit, ut introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et ait Tobias: Quale gaudium mihi erit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait juvenis: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabe
Abbreviated transcription (Latin):
tempore benedic deum. et ꝑete ab eout
uicis tuas dirigat. et omĩa consilia cua
in ip̃o ꝑ maneant. In dico et iam tibi fi¬
limi dedisse me decem talenta argenti
dum adhuc infantulus esses gabelo in
rages ciuitate mecdorum. et ꝙrographũ
eius apud me habeo. et ideo ꝑquire. quo¬
modo ad eum ꝑuenias. et recipias ab eo
supra memoratum pondus argenti. et
restituas ei cyrographum sinim. Noli
tunere fili mi pauꝑem quidem uitam
gerimus. secd multa bona habebimus si ti¬
inuerunus deum. et recesserumis ab om¬
que michi precepisti faciam pater. Quo¬
modo hanc antem pecuniam inquiram.
ignoro. Ille me nescit. et ego illum igno¬
ro. Quod signum dabo crus: Sed neque
uiam qua ꝑgatur illuc. aliquando cog¬
noui. Tune pater sis respondit illiet
dixit. Cyrographum quidem euis pe¬
nes me habeo. quem dum illi ostenderis
statim tibi restituet. Sed ꝑge nunc et
inquire tibi aliquem fidelem uitum.
qui eat tecum. salua mercede sua dũ

Expanded text:
tempore benedic Deum: et pete ab eo, ut tempore benedic Deum: et pete ab eo, ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum, et recesserimus ab omquaecumque praecepisti mihi, faciam, pater. Quomodo autem pecuniam hanc requiram, ignoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque viam, per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. etiam exiguum libenter umn¬
ꝑtire stude. Puemium em̃ tͥ bonum the¬
sanritas incdie necessitatis. qm̃ elemosina
ab om̃i peccato et amorte libenit. et ñ
patiet᷑ animam ire intenebras. fidutia
magna erit coram summo deo elemosi¬
na. om̃ib qui facuint eam. Attende tibi
fili ab om̃i fornieatione. et preter uxo¬
rem tuam nsĩquam patiaris crimen sci¬
re. Suꝑbiam numquam inituo sensti.¬
aut intuo uerbo dominari ꝑmutas. In
ip̃a enim. initium sumpsit om̃is ꝑditio.
Qui cumꝙ aliquid tibi operatus f̾uerit
statim mercedem ei restitue. et merces
mercennarii. aꝑud te omnino ñ mane¬
at. Quod ab alio odis ficri tibi. uide ne
alteri tualiquando facias. Panem tuũ
cura esurientib et egenis comede. et de
uestimentis tius midos tege. Panem
tuum et uinum tuum. suꝑ sepultu¬
ram iusti constitue. et noli ex eo man¬
ducare et bibere cum peccatoribus. Con¬
silium semꝑ asaꝑiente ꝑquire. Omin

Expanded text:
tibi fuerit, etiam exiguum libenter imtibi fuerit, etiam exiguum libenter imertire stude. Praemium enim tibi bonum thesaurizas in die necessitatis: quoniam eleemosyna ab omni peccato et a morte liberat; et non patitur animam ire in tenebras. Fiducia magna erit coram summo Deo eleemosyna omnibus qui faciunt eam. Attende tibi, fili, ab omni fornicatione, et praeter uxorem tuam nunquam patiaris crimen scire. Suaut in tuo verbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. Quicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non remaneat. Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
.et post lacrimationem et fletum exul¬
tationem infundis. Sit nomen tuũ
deus isrł benedictum in scła.
Nillo tempore exauclite sunt preces
amboꝵ inconspectu głe summni dei.
et missus est angelus dñi sc̃s inpha¬
hel ut curaret. ambos. quorum uno
taret orationem suam exaudiri ut mo¬
ri potuisset. uocauit ad se tobiam filiũ
suum dixitꝙ ei. fludi fili mi uerba oris
mei. et ea incorde tuo quasi fundamencũ
consitue. Cum acceperit deus anmam
meam. corꝑus meum sepeli. et honorem
habebis matris tue omnibus diebus
uite eius. Meinoe enim esse debes. que
et quanta pericula passa sit. ꝓpter te in
utero suo. Cum autem et ipsa comple
deum inmente. et caue ne aliquando
peccato consentias. et preter mittas pre
mosinam. et noli auertere faciem tuã
abuno paupere. Ita enim fiet. ut nec ate
auertatur faties domini. Quomodo po¬
tueris. ita esto miscricors. Si multũ tibi
fuerit. abundanter tribue. Si exignũ

Expanded text:
et post lacrymationem et fletum, exsulet post lacrymationem et fletum, exsultationem infundis. Sit nomen tuum, Deus Israel, benedictum in saecula. In illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi Dei: et missus est angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, quorum uno as putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo. Cum autem et ipsa complevDeum: et cave, ne aliquando peccato consentias, et praetermittas praecfac eleemosynam, et noli avertere faciam tuam ab ullo paupere: ita enim fiet, ut nec a te avertatur facies Domini. Quomodo potueris, ita esto misericors. Si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si exiguum