comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ponti fice ciues iã odorẽ sacri p̃¬
enciente s aro matis ⁊ lunc data
ratione sacer dos ostra templi¬
ubent simul muniri signaacł ad
Die autem tertia quod est fabati
conuemoritib Ad baptizandum
ciuib suis inspecis signa cuł ostra
peserat claufa : Acmirum dictu
is cinã ꝗ neliquaeraN ua atã repe¬
iua plenam Sed ita cumulo
altiore refertã ut solet suꝑ
ra modiorũ triticum ad grega¬
n dide asq huc illucq lati
fluctuare Nec parte ndiuer¬

Expanded text:
pontifice cives, iam odorem sacri praesentientes aromatis. Tunc data oratione sacerdos, ostia templi iubent simul muniri signaculis, Die autem tertia, quod est sabbati, convenientibus ad baptizandum civibus suis, inspectisreserat clausa. Ac mirum dictu, piscinam quam reliquerant vacuam, reperiunt plenam, et ita cumulo altiore refertam, ut solet super ora modiorum triticum aggregari: videasque huc illucque latices fluctuare, nec parte
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑturiotexit Idẽ ex marmore heradeo:
a moto et gouiliori lapide post annũ fere
duodetimũ inuener̃ corpus beaticonses¬
sorisitain la csũ ut nulla dis soluio incor¬
pore nulla putredorepperiretur ilces¬
d seditao erant cuncta integra acsiut ita
uadna biquidẽ mseri cordiadñ qde fut
ue l apisrepulsus nre maneret inglonsut
rsmnodicũ tã aquartanis quã tertanis
sue cotidians febnb celerit liberantur

Expanded text:
operturio texit, id est ex marmore Heracleo. operturio texit, id est ex marmore Heracleo. Amoto ergo viliore lapide, post annum fere duodecimum invenerunt corpus beati confessoris ita inlaesum, ut nulla dissolutio in corpore, nulla putredo repperiretur in veste; sed ita erant cuncta integra, ac si ipsSed nec ibi quidem misericordia Domini defuit, ut lapis repulsus non remaneret inglorius.ris modicum, tam a quartanis quam tertianis sive cotidianis febribus celeriter liberantur
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq tali ad dictos suppliciolibe¬
rasti sed nunc non diffidimus detua
oratione ut quod uiuens fecistiin
sclo possisrencuare sublimatus
incaelo et data nocte misitabbausq
ad furcam. Accedente aut̃monacho
statĩ disruptis ligaminib: terrae dilab¬
sus ẽ. Et sic sustentatus amonacho uiuens
adducit᷑ ad monasteriũ haustũq paruꝑ
uinũ conualuit. Vitãq cũ iudice obtenta
liber abscessit
oft cransicũ aut̃ felicis bituri giep̃i
cũ a deiustumulũ qđ marmore scalptũ
phariosuꝑ terrã erat positũ caetus quidã
lum̃oculorũ fugatis tenebris recepisset:
cognouis setq plebsamicũ dĩquẽ incorpo¬
repositũ obsistentib mundanis caliginib:
cognoscere adplene non meruit : coepit
in orationũ assiduitate eius limina pe¬
nerare sed qnm̃ ut dixim sarco fagũ mar¬
moreũ uiliore lapide obtectũ erat Saga¬
citasciuiũ et p̃serti qp̃i meliore sarcofagũ

Expanded text:
plerumque tali addictos supplicio libeplerumque tali addictos supplicio liberasti; sed nunc non diffidimus de tua oratione, ut quod vivens fecisti in saeculo possis renovare sublimatus in caelo'. Et, data nocte, misit abba usque ad furcam. Accedente autem monacho, statim, disruptis ligaminibus, terrae dilapsus est; et sic sustentatus a monacho, vivens adducitur ad monasterium, haustumque parumper vinum, convaluit, vitamque cum iudice obtenta, liber abscessit. 100. Post transitum autem Felicis Biturigi episcopi, cum ad eius tumulum, quod marmore scalptum Phario super terram erat positum, caecus quidam lumen oculorum, fugatis tenebris, recepisset, cognovissetque plebs amicum Dei, quem in corpore positum, obsistentibus mundanis caliginibus, cognoscere adplene non meruit, coepit in orationum assiduitate eius limina penetrare. Sed quoniam, ut diximus, sarcofagum marmoreum viliore lapide obtectum erat, sagacitas civium et praesertim episcopi meliore sarcofagum
Abbreviated transcription (Latin):
parabrticis gressumꝰ caecis rescituit
uisum : Tresq leprosos inunctosoleo
p̃stinae reddidit sanitati: Sed et nunc
crebrosuper in firmos sanita tesosten¬
dit si fidelicer eiuscumulũ expetant
aut exorent.
bis recdausi sepuldro saepiusin¬
firmisanantur Nã et frigoriticorũ
febres et alia incomoda eius meritis
restinguntur. Caecus uero depetre¬
corico territurio. ut sesepulturae
illi proietit fusa oratione lumenre¬
cipere meruit. Comis aut̃ antedic¬
ta curbis equolesinensis fure inuen¬
to. acsuppliciis dedito patibulo con¬
demnarip̃cepit. At ille cũ ducere
tur ad mortẽ inuocare huius scĩ no¬
mencoepit. Et adductus ad stipitẽ
fusa oratione superterram. patibu¬
lo ad pensus relictus ẽ Quod cũ mo¬
nachi p̃sensis sent simul proiectiad
tumulũ scĩorare coeperunt dicen¬
tes oscẽ confessor sitibi uita supraes¬
tiseẽt in scło eruere potueras hunc
pauperem de manumortis. sicut

Expanded text:
paralyticis gressum, caecis restituit paralyticis gressum, caecis restituit visum; tresque leprosos inunctos oleo pristinae reddidit sanitati. Sed et nunc crebro super infirmos sanitates ostendit si fideliter ejus tumulum expetant, aut exorent. bis reclusi sepulcrum saepius infirmi sanantur . Nam et frigoriticorum febres et alia incommoda ejus meritis restinguuntur. Caecus vero de Petrocorico territorio, ut se sepulturae illius projecit, fusa oratione, lumen recipere meruit. Comes autem antedictae urbis Equolesinensis, fure invento ac suppliciis dedito, patibulo condemnari praetur ad mortem, invocare huius sancti nomen coepit, et adductus ad stipitem, fusa oratione super terram, patibulo adpensus relictus est. Quod cum monachi praesensissent, simul proiecti ad tumulum sancti, orare coeperunt, dicentes: Ό sanctae confessor, si tibi vita superstis esset in saeculo, eruere potueras hunc pauperem de manu mortis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iugiter abaliquoumectari
iuitus abba carnoten pagiquẽ¬
pertensim uocant sacpius in¬
minere dissolutionẽ suicorporis
pũscõ reuelante p̃dixit : Qui re¬
codens acorpore honorifice apud
aurili a nensimurbem humatus ẽ
super quẽ fideles xp̃ia niecclesi ã
construxerunt. Post cuius obitũ
anniuersarius ad sumptioniseius
diescũ sũ mocoleretur honore : un
etiuibus aliis admissarũ spectan¬
da sollemnia euntib: acceptoras
tro uineã pastinart direxit. Incre¬
patusq amultiscur huic festẽde
ec̃t. redire noluit dicens et hic
quem clitis operarius fuit : Verũ
ubiingressus uineã primoictuter¬
rã aperuit : protinus recorta cer¬
uice. facies eius ad tergũ conuer¬
sa .ẽ. Tunc tremens spectantib po¬
pulis cũ fletum a gnobasilicã scũn
greditur: Post paucos uerodies
orans in eodẽ loco assidue directa
pidimag ficae ascitatisuir fuit
perquẽ dsmilta miracula in hoc
mundo operare dignatus ẽ. Nãmanu
debiles frequenter red inigrauit

Expanded text:
iugiter ab aliquo humectari. 97. Avitus abba Carnoteni pagi,Pertensim vocant, saepius inminere dissolutionem sui corporis, Spiritu sancto revelante, praedixit. Qui recedens a corpore, honorifice apud Aurilianensim urbem humatus est; super quem fideles christiani eclesiam construxerunt. Post cuius obitum anniversarius adsumptionis eius dies cum summo coleretur honore, unus e civibus, aliis ad missarum spectanda soltro, vineam pastinare direxit; increpatusque a multis, cur huic festivitati deesset, redire noluit, dicens: Et hic quem colitis operarius fuit. Verum ubi ingressus vineam primo ictu terram aperuit, protinus, retorta cervice, facies ejus ad tergum conversa est. Tunc tremens, spectantibus populis, cum fletu magno basilicam Sancti ingreditur. Post paucos vero dies, orans in eodem loco assidue, directa pidi magnificae sanctitatis vir fuit, per quem Deus multa miracula in hoc mundo operari dignatus est . Nam manus 981 debiles frequenter redintegravit,
Abbreviated transcription (Latin):
odor suauitatise flagrauit a corpore
ut omnes admirarentur. De nocte uero
glob ignisma gnusapparuit qui aborien¬
te consurgens ac ꝑcaelicirculũ currens
superdesi ã stetit inqua corpus defunc¬
tae iacebat. Ex hoc en imita cunctã ac¬
dẽ subitus splendor obtexit. ut pdta
flammis super positã ualidis¬
sime feruere . et ita semꝑ fundũ

Expanded text:
odor suavitatis eflagravit a corpore, odor suavitatis eflagravit a corpore, ut omnes admirarentur. De nocte vero globus ignis magnus apparuit, qui ab oriente consurgens ac per caeli circulum currens, super eclesiam stetit, in qua corpus defunctae iacebat. Ex hoc enim ita cunctam aedem subitus splendor obtexit, ut putaflammis superpositam validissime fervere, et ita semper fundu
Abbreviated transcription (Latin):
urbis territuriũ quiuiuens multa po¬
pulis ostendit miracula : sed et nunc ad se¬
puldrũ euis saepe morbi curant᷑ Nã uidi
multos quos dinumerare putaui longũ
qui caerisoculis ibidẽ eueti lum̃ receper̃ :
paralrticiq direti sunt : Teffisq ẽ ipsepo¬
pulus hodieq: quicũ s anitatẽ recipiunt :
statĩse tributarios loco illi faciunt. Acre¬
currente circulo anni proredditae sani¬
tatis gratia tributa dissoluunt. Ex quib
plurimis qui adbasilicã scĩ martim nostri
ancistitis ꝑtenere uidentur
batis cui supra meminimꝰ ualdereli¬
giosa cũur guereretur febrib: et eẽt in
transitu. petiit filiũ dicens : Quaeso filidul¬
cissime neme antediẽ quartũ sepeliatis
ut uenientes famuli famulae ue omnes
uideant corpusculũ meũ necullus frus¬
tretur ab exsequiis meis debis quos cfudio¬
sissime enutriui. Et haec dicensemisit spm̃
Abluta iuxta morẽ collocatur infere¬
tro atq: inccclesia deportatur. Quarta
ucrodie priusquã sepeliretur tantus

Expanded text:
urbis territorium , qui vivens multa populis ostendit miracula; sed et nunc ad sepulcrum ejus saepe morbi curantur. Nam vidi multos, quos dinumerare putavi longum, qui caecis 983 oculis ibidem evecti lumen receperunt, paralyticique directi sunt. Testisque est ipse populus hodieque, qui cum sanitatem recipiunt, statim se tributarios loco illi faciunt, ac, recurrente circulo anni, pro redditae sanitatis gratia tributa dissolvunt. Ex quibus plurimi sunt qui ad basilicam sancti Martini nostri antistitis pertinere videnturbatis, cui supra meminimus, valde religiosa, cum urgueretur febribus et esset in transitu, petiit filium, dicens: 'Quaeso, fili dulcissime, ne me ante diem quartum sepeliatis, ut venientes famuli famulaeve omnes videant corpusculum meum, nec ullus frustretur ab exsequiis meis de his quos studiosissime enutrivi'. Et haec dicens, emisit spiritum. Abluta iuxta morem collocatur in feretro atque in eclesia deportatur. Quarta vero die, priusquam sepeliretur, tantus
Abbreviated transcription (Latin):
XXUIII. DEAIUUIEAE CAT
ndie aut̃ illa recurrentis sollẽnita
essus confuso proditore discipulo
aepulũ a postolis minis trauit : Cum
omnes ad ecclesiamproperarent
e si derabili ad nõuatadis soluere
quaedã mulier diuturna caecitate
rauata : cũ eẽt inuilla flerecoepit
dicere. Vaemihi quaec aecata pec
atis non mereor hancfestiuita tẽ
cumreliquopopulospectare: tunc
um flecuma gnosolo prostrata.
nomenbeati inuocat confessoris:
Completa aut̃ oratione luci pristinae
restituitur. Porro receptolumine
obreddendas dõ gratias adbeatam
basilicãcum admirabili oculorũ da¬
ritate peruenit: sed et unus exiner¬
guminis. deilla scĩ uirtute curatus ẽ
uocaeci exbituri gouenientes.

Expanded text:
XXVIII. De muliere caeca. XXVIII. De muliere caeca. In die autem illa recurrentis solemnitati mox passurus, confuso proditore discipulo, epulum apostolis ministravit, cum omnes ad ecclesiam properarent desiderabilia Domino vota dissolvere, quaedam mulier diuturna caecitate gravata, cum esset in villa, flere coepit, et dicere: Vae mihi, quia caecata pro peccatis non mereor hanc festivitatem cum reliquo populo spectare. Tunc cum fletu magno solo prostrata, nomen beati invocat Confessoris: completa autem oratione luci pristinae restituitur. Porro recepto lumine, ob reddendas Deo gratias ad beatam basilicam cum admirabili oculorum claritate pervenit. Sed et unus ex energumenis die illa Sancti virtute curatus estuo caeci ex Biturigo venientes
Abbreviated transcription (Latin):
colenus cumcinomanicis. grauitero
uitatẽ turonus obprimebat. Itaut
cuncta deuastans nullamsblienoni
indomos et desiȩ uel pauperum hosi¬
tiola relinqueret. Postera aut̃ diele¬
gatos ad ciuita tẽmittit uthomines
qui propterculpam mini me uobs
in cognitã in scĩba silicã residebint
extraherentur adericis. Quod sidis¬
ferebatur fieri. uniuersa promitto
incendio concremari. Haet nosaudi¬
entes maestiualdebasilicam sc̃ĩ adimꝰ
et beatia uxilia flagitamus. Statimq
paralrtica quae perduo deciman nos
fuerat contracta dirigitur. Ipse uero
ruc colenus ulterioremripam ad¬
gressus morbo confestimregiosaucũ
tq ab infirmitatib: herodianis quas
marrare longumuidetur allisus et
cutceraa facie ignis gut tatim de flu¬
ps. quinqua gesima diea bhrdrope
oflatus interut. sed nechoc silebo
uodillo tempore alueus fluuii. nu
idiuel uirtute beatiuiri absq pluut¬
rum inundationib repletus. hostẽ
eciuitatẽ laederet transire prohibuit

Expanded text:
colenus cum Cinomanicis graviter colenus cum Cinomanicis graviter civitatem Turonus obpremebat, ita ut cuncta devastans nullam spem alimonii in domos eclesiae vel pauperum hospitiola relinqueret. Postera autem die legatos ad civitatem mittit, ut homines, qui propter culpam minime vobis incognitam in sancti basilicam resedebant, extraherentur a clericis; quod si differebatur fieri, universa promittit incendio concremari. Haec nos audientes, maesti valde basilicam sanctam adimus et beati auxilia flagitamus. Statimque paralytica, quae per duodecim annos fuerat contracta, dirigitur. Ipse vero Ruccolenus ulteriorem ripam adgressus, morbo confestim regio sauciatur atque ab infirmitatibus Herodianis, quae enarrare longum videtur, allisus, et sicut cera a facie ignis guttatim defluens, quinquagesima die ab hydrope conflatus interiit. Sed nec hoc silebo, quod illo tempore alveus fluvii nutu Dei vel virtute beati viri absque pluviarum ine civitatem laederet, transire prohibuit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tus digitos directos manusq retulit
sanas postannos aut̃ ferequinq: pes¬
simũ incurrit in commodũ. Et dum ui
nimia e febris atteritur : uocis clocutione
multatur. Creptusq afebre sinclo¬
quella cofficio permanebat. Sed talit̃
fuerat aditus oris eius obstructus ut
nec qualemcũq mugitum possitemit¬
tere sed ad nectens corrigia. trestabu¬
las manuferebat his demint̃ seconli¬
sis sonum quem aborenondabat tabu¬
lis proferebat. Hocopus uinitoribus
utilem ẽ cumuineatiab infestantiũ auiũ
catuis defensarenituntur Cum aut̃
uenis set antedictus ad scĩba silicon
laticum hauriens. falerna porrex
adbeatipedes uigilare disposuit Tar¬
acto aut̃ tempore mediae noctis. obdo¬
muit. Quicũ nescio quid perui sumpes¬
culi cerneret. pauor econterritus in
hacuoce primũ os. obseratum a perut
Domne martine. libera me. Et sicerei
pens abore et faucibus eius sanguinis
rege chilpericus regnum exen¬
tus ab inminentemorte coepisset rui¬

Expanded text:
tus, digitos directos manusque retulit tus, digitos directos manusque retulit sanas. Post annos autem fere quinque pessimum incurrit incommodum et, dum vi nimiae febris atteritur, vocis eloquutione multatur, ereptusque a febre, sine loquellae officio permanebat; sed taliter fuerat aditus oris eius obstructus, ut nec qualemcumque mugitum possit emittere, sed adnectens cum corrigia tres tabulas manu ferebat, hisdem inter se conlisis, sonum, quem ab ore non dabat, tabulis proferebat. Hoc opus vinitoribus utile est, cum vinita ab infestantium avium catervis defensare nituntur. Cum autem venisset antedictus ad sancti basilicam s fluenta laticum hauriens Falerna porrexit, ad beati pedes vigilare disposuit. Transacto autem tempere mediae noctis, obdormivit. Qui cum nescio quid per visum periculi cerneret, pavore conterritus, in hac voce primum os obseratum aperuit: 'Dompens ab ore et faucibus ejus sanguis,rege, Chilpericus regnum, exemptus ab inminente morte, coepisset, Ruc
Abbreviated transcription (Latin):
celsis dõqui sicut quondã pastores
angelicolumine ita nos hodiep̃¬
sentia confessoris beaticlarificauit
et eum nobis ad eẽ p̃sentiuir tute
monstrauit : Et sic atimore in i¬
miciomnes erepti . xp̃ip̃si dioro¬
borati sunt
ecdissimiliinuirtute perscm̃
epiphaniorũ diem uirbeatus
apparuit cumos muticuiusdã obstru¬
sum corã populoreserauit. Piolus
quidã conda tensis clericus anatiuita¬
te procedens manus clausas laborio¬
somundo protulit. in usulaboris iner¬
tes. Et hoccuraccesserit utrũ hic
aut parentes eius peccauerint ut sic
mancus nascerctur non ẽ nrae dis¬
crecionis exsoluere. Vnũ tamen sc̃im
quod in eum sicut et inreliquis infirmis ẽ
ostensa gracia sacerdotis. Nãcũ factus
eẽt decimannorũ et adcrescentibus un¬
guib graues dolores manuum patere¬
tur Eosdẽq ferre nontolera ret. limi¬
nabeati confessoris adiuit ibiq dieb
multis cum sũma parsimonia demora¬

Expanded text:
celsis Deo, qui, sicut quondam pastores celsis Deo, qui, sicut quondam pastores angelico lumine, ita nos hodie praesentia confessoris beati clarificavit et, eum nobis adesse, praesenti virtute monstravit'. Et sic a timore inimici omnes erepti, Christi praesidio roborati sunt. 26. Nec dissimili in virtute per sanctum epiphaniorum diem vir beatus apparuit, cum os muti cuiusdam obstrusum coram populo reseravit. Piolus quidam Condatensis clericus a nativitate procedens manus clausas laborioso mundo protulit, in usu laboris inertes. Et hoc cur accesserit, utrum hic aut parentes eius peccaverint, ut sic mancus nasceretur, non est nostrae discretionis exsolvere. Unum tamen scimus, quod in eum, sicut et in reliquis infirmis, est ostensa gratia sacerdotis. Nam cum factus esset decim annorum et adcrescentibus unguibus graves dolores manuum pateretur eosdemque ferre non toleraret, limina beati confessoris adivit. Ibique diebus multis cum summa parsimonia demora
Abbreviated transcription (Latin):
taquaesiui Quã si non mereor uel
doloribus non ad fligar : Cũq noscũ
fletibuscircũ stantes beatip̃stolaremur
aduentũ et interhaec scã sollemnia
agerentur oblatis superalta resacris
muneribus mrsteriũq corporis acsan¬
guinis xp̃i palla exmorecooꝑtum.
molliuntur contracturaeneruorũ
et disrupto post infirmipoplitecorio
diffluente sanguinis riuo. pedẽ ex¬
tendit in colomem: Quod uidens ego
dõ omni potenti gratias agens lumi¬
na fletib madefacta in hac ad popu¬
lũ uoce prorupi timor a cordibus
uestris omnis abscedat quiabeatus
confessor nob cũ in habitat: Ne com¬
nino creditediabolo quinihilum¬
quã protulit uerum. Ille abinitio
mendax ẽ et in ueritate nonstecit
Meaut̃ istadicente omniũ luctus
laxatur ingaudium: Ipse etiã infir¬
muscorã nobis ad surgens inpedes
conftitit absolutus: Videns aut haec
omnis populus incaeloclamore p̃la¬
to plaudebat dicens. gloria in ex¬

Expanded text:
nta quaesivi. Quam si non mereor, vel nta quaesivi. Quam si non mereor, vel doloribus non adfligar'. Cumque nos cum fletibus circumstantes beati praestolaremur adventum, et inter haec dum sancta solemnia agerentur, oblatis super altare sacris muneribus, mysterioque corporis et sanguinis Christi palla ex more cooperto, molliuntur contracturae nervorum, et disrupto post infirmi poplitis corio, defluente sanguinis rivo, pedem extendit incolumem. Quod videns ego, Deo omnipotenti gratias agens, liminaque fletibus madefaciens, in hac ad populum voce prorupi: Timor a cordibus vestris omnis abscedat, quia beatus Confessor nobiscum inhabitat, nec omnino credite diabolo, qui nihil unquam protulit verum. Ille ab initio mendax est, et in veritate non stetit . Me autem ita dicente, omnium laxatur in gaudium. Ipse etiam infirmus coram nobis adsurgens, in pedes constetit absolutus. Videns autem haec omnis populus, in caelo clamore praelato, plaudebat, dicens: 'Gloria in ex
Abbreviated transcription (Latin):
facit Cuetorũ oculis lumen in fundit
Ii paralrticorũ. gressus dirigit. Sed
dalis quoq morbis suauirtutefinem
iponit: Adhanc diaboliuocẽ omnis
populus exturbatur: Et non solum
pauore concutimur Ingredientibus
aut̃ nobis cũ fletum agnoba silicã om¬
nes pauimento prosternimur oran¬
tes ut sciuiri p̃sentiammereamur
et ecceunus bonulfus nomine cuian¬
tetresannos pernimiaualitudinis fe¬
prem manus ambȩcũ uno pede con¬
traxerant: et adfestiuitatẽ beatiui¬
rimanibus directis. pedeadhuc debi¬
leclaudicabat ante alta rescm̃s terni¬
tur orans ut quisibi manibus aridas
rescituerat. pedem quoq: contractũ
simliuirtute dirigeret. In hac aut̃ ora¬
tione a febrenimia circũdatur. Et tã¬
quã extensus in aeculeũ neruorũ dolo¬
recorquetur. Interea desupplice. do¬
lor excitat contumacem. Et quiue¬
nerat inquirere medicinã coepit in.
ferre calũ niã : Aiebat enim : Odom¬
nemartine sanitatẽ adte non torm̃¬

Expanded text:
facit. Caecorum oculis lumen infundit, facit. Caecorum oculis lumen infundit, ibi paralyticorum gressus diregit; sed et aliis quoque morbis sua virtute finem ipopulus exturbatur, et non solum pavore concutimur. Ingredientibus autem nobis cum fletu magno basilicam, omnes pavimento prosternimur orantes, ut sancti Viri praesentiam mereamur. Et ecce unus, Bonulfus nomine, cui ante tres annos prae nimia multitudine febris, manus ambae cum 1055 uno pede contraxerant, et ad festivitatem beati Viri manibus directis, pede adhuc debili claudicabat, ante sanctum altare sternitur, orans ut qui sibi manus aridas restituerat, pedem quoque contractum simili virtute dirigeret. In hac autem oratione a febre nimia circumdatur, et tanquam extensus in eculeum nervorum dolore torquetur. Interea de supplice dolor excitat contumacem, et qui venerat inquirere medicinam, coferre calumniam. Aiebat enim: Ό domne Martine, sanitatem ad te, non torme
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta coniugia sat .ẽ aliis diebus
uoluptatio perãdare. Hunc aut̃ dien
in laudibus dĩinpolluti deducite. Qui
cũ uenerit ex inde aut contracti aut
eprlenticiaut leprosinascuntur sito
documentumnemalũ quoduna nod
conmitatur. permultorũ annorum
spatia perferatur¬
illud p̃ceteris ad mirandum mirica¬
lum uobis orantibus explicabo quod
post inmensum maerori scumolum
magnũ uobis gaudiũ patefecit dũetur¬
tutẽ beati protulit. et quod titubabał
auertit. Cordaq nuta NTia populorũ
larga stabilitatis firmitatemuniuit
Nãcũ uenerabilem dominica enatiui¬
tatis noctem sac roscĩ deductam. excu¬
biis procedentes deecdesia adbasilicã
scĩ redis poneremus quidã exinergu
minis a trocior ceteris coepit mmium
ebachare. E decerpensse atq con¬
dens damabat frustra martinib
hisia petitis casso eius aedẽ aditis qui
Vos propt̃ multis criminibus dereliquit
& caceuos ab horrens romae mirabilia

Expanded text:
iuncta coniugia! Sat est aliis diebus iuncta coniugia! Sat est aliis diebus voluptati operam dare; hunc autem diem in laudibus Dei inpolluti deducite. Quia, cum evenerit, exinde aut contracti aut ephilentici aut leprosi nascuntur. Sitque documentum, ne malum, quod una nocte conmittitur, per multorum annorum spatia perferaturIllud prae ceteris admirandum miraculum, vobis orantibus, explicabo, quod post inmensum maeroris cumolum magnum nobis gaudium patefecit, dum et virtutem erexit, cordaque nutantia populorum larga stabilitatis firmitate munivit. Nam cum in venerabili dominicae Nativitatis nocte sacrosanctis deducta excubiis, procedentes de ecclesia, ad basilicam Sancti ire disponeremus, quidam ex eminis atrocior ceteris coepit nimium debachare, et decerpens se atque conlidens, clamabat: 'Frustra Martini limina petitis, casso eius aedem aditis, qui vos propter multis criminibus dereliquit, et ecce vos abhorrens, Romae mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
fitebantur cũ lacrimis nocteillũ domi¬
nica generatũ. Quẽ int̃emere non
audens ut mosmatrũ ẽ tã quã sanũ
puerũ nutriebat. Adultũq tradidit
mendicis. Qui accipientes posuer¬
eũ in carrucã. et trahentes ostende
bant populis. multũ pereũ stipendiiac¬
cipientes. Dũ haec perlongatempora
a foris ante sepulchrum miserabiliter
decubabat. Trans acta aut̃ festiuitate
uisumauditũq recepit. Inde reductus
adsolitã consuetudinẽ postulabat stpẽ
Postannum fere autco amplius. uenit
iterũ ad sollemnitatem. positusq ẽ in
loco inquo prius iacuerat. Decursisq
sollemnitatib festis directis omnib:
membris. plenissimã obtenuit sania¬
tẽ. Qua enec credibilia fortas seuidea¬
tur. Ego eũ sospitẽ uidi. Nec audita
ab aliquo sed ab eius orenarrata comi¬
ui. Sed quia dixiparentibus eiusob
peccatũ fuisse peruolentiã noctis dom¬
nicae. Cauete .o. uiri quibus sunt con¬

Expanded text:
fitebatur cum lacrymis, nocte illum Domifitebatur cum lacrymis, nocte illum Dominica generatum. Quem interimere non audens, ut mos matrum est, tanquam sanum puerum nutriebat. Adultum vero tradidit mendicis, qui eum accipientes posuerunt in carrucam, et trahentes ostebant populis, multum per eum stipendii accipientes. Dum haec per longa tempora a foris ante sepulchrum miserabiliter decubabat. Transacta autem festivitate, visum auditumque recepit. Inde reductus ad solitam consuetudinem, postulabat stipem. Post annum fere aut eo amplius venit iterum ad solemnitatem, positusque est in loco in quo prius iacuerat, decursisque solemnitatibus festis, directis omnibus membris, plenissimam obtenuit sanitatem. Quae nec credibilia fortasse videantur, ego eum sospitem vidi; nec audita ab aliquo, sed ab eius ore narrata cognovi. Sed quia dixi, parentibus eius ob peccatum evenisse per violentiam noctis dominicae, cavete, o viri, quibus sunt con
Abbreviated transcription (Latin):
regredicupiebat. Postcompletã aut̃
oracionem exsurgens a pertis parũper
oculis intuetur cortinã siricã decan¬
cello pendere etait. Videotam quã pal¬
lium siricumhic adpensum: Cui alunt
sui. Veritatem teuidere cognoscimus
Ipseaut̃ coepit iterũ flereatq orare
ut beatus confessor opus coeptũ dlignant̃
expleret. Quidum orat attentius.
obdormiuit. Apparuitq eiuir ꝑuisũ
dicens. Vade adbasilicã domnimarti¬
ni. et ibiplenã obtinebis sanitatem. Qui
nihil moratus famulorũ manibus de¬
ductus ut liminabeati confessorisato¬
git lumen in tegrũ opitulante fiderecepit
IMLLABRIS CONTAEIO
nbiturigo quoq fuit quaedã mulier
qua e concipiens peperit filium. Cuius
poplites ad stomachũ calca nei adcrura
tespectori sed et oculiclausi erant Qui
magis monstrũ aliquod quã hominis
speciẽ similibat. Quicũ non sine derisio¬
nemultorũ aspiceretur. et mat̃ argue¬
returcurtalis ex illa processerit Con¬

Expanded text:
regredi cupiebat. Post completam autem regredi cupiebat. Post completam autem orationem exsurgens, apertis parumper oculis, intuetur cortinam sericam de cancello pendere; et ait: Video tanquam pallium sericum hic appensum. 1053 Cui aiunt sui: Veritatem te videre cognoscimus. Ipse autem coepit iterum flere atque orare, ut beatus Confessor opus coeptum dignanter expleret. Qui dum orat attentius, obdormivit; apparuitque ei vir per visum, dicens: Vade ad basilicam domni Martini, et ibi plenam obtinebis sanitatem. Qui nihil moratus, famulorum manibus deductus, ut limina beati Confessoris attigit, lumen integrum, opitulante fide, recepit. membris contracto. In Biturigo quoque fuit quaedam mulier, quae concipiens peperit filium, cujus poplites ad stomachum, calcanei ad crura tes pectori, sed et oculi clausi erant. Qui magis monstrum aliquod quam hominis speciem similabat. Qui cum non sine derisione multorum aspiceretur, et mater argueretur cur talis ex illa processerit filius, con
Abbreviated transcription (Latin):
Factũ ẽ aut ut quadã uice una puella¬
rũ suarũ male a quartanitrpi febre
quatetur. Dũ aut̃ secundũ consuetudi¬
nemueniens pauperibus illis exhibet
uictũ scĩ uirimnplorat auxilium. Et per
quattuor dies adbeatã cellulã continu¬
aorationise atq: ieiuniis decubans ab om¬
nifebre sanata cũ famula magnificans
dm̃ domire gressa ẽ
alia exercens quidã uinastis nomine
lumenrecepit dũ pauperibus illis uictus
necessaria ministrauit. Hic caecitate maxi
ma perannos plurimos ad grauatus
habebat in consuetudinẽ adueniens de
regionesua ad ante dictã cellulam pau¬
peribus illis alimentũ amplis simũ exhibe¬
ret Vigiliisq deuotis simecelebratis
eos insacietate refecerit. Quorũ ipseiuxta
pos sibilitatẽ tam quã famulus seruiebat
Dumigi turhaec permultos ut diximꝰ
annos inpenderet. quad ã uiceimple
tõseruitioq simul. prosternitur ad can¬
cellum scilectuli. et orans acualdedicens

Expanded text:
Factum est autem, ut quadam vice una puellaFactum est autem, ut quadam vice una puellarum suarum male a quartani typi febre quateretur. Dum autem secundum consuetudinem veniens, pauperibus illis exhibet victum, sancti viri inplorat auxilium, et per quattuor dies ad beatam cellulam continuatione orationis atque ieiuniis decubans, ab omni febre sanata, cum famula magnificans Deum domi regressa est. 23. Talia exercens quidam Vinastis nomine, lumen recepit, dum pauperibus illis victus necessaria ministravit. Hic cama per annos plurimos aggravatus, habebat in consuetudine, ut veniens de regione sua ad antedictam Sancti cellulam, pauperibus illis amplissimum alimentum exhiberet, vigiliisque devotissime celebratis, eos in satietate reficeret: quibus ipse, juxta possibilitatem, tanquam famulus serviebat. Dum igitur haec per multos, ut diximus, annos impenderet, quadam vice impleto voto, servitioque simul, prosternitur ad cancellum sancti lectuli, et orans ac valedicens,
Abbreviated transcription (Latin):
mnerguminus ex aruernoueniens.
hocte integradebacchasset a ne
facto coepit declama re quodeum
beatus martinus incenderet. In hisuo
abus euomens purulentum nescioc uid
cũ sanguine daemoneeiecto purgatus ẽ
infectũ q sanie puluerem derelinquens
dellulã egressus ẽ sanus¬
uidã in eodẽ locomanum debilẽ
te interdũ sanguine dolorem einimiũ
genararent. hic proiciensse adante¬
dictum gloriosi domnilectulũ flens
et dep̃cans tã dolore instigante quã
fide postera die directis digitis. manũ
recepit in colomẽ
imilẽ infirmitatẽ remigia ma¬
trona incurrens. adbeatã cellu
lamualde deuota peruenit. Quȩ ui¬
gilus et orationibus insistens. cũ matri¬
culã qua ebidem congregata ẽ pas¬
ceret : aridum brachiũ cũ contractis
digitis sanũ extulit ad miscendum
et sic totadie benedictis pauperibus
deseruiens: sospesreme auit ad pro¬
pria haec in posterũ annis singulis
antedietis fratribus alimentũ suffici¬
ens exhibebat

Expanded text:
energumenus ex Arveruo veniens, energumenus ex Arveruo veniens, nocte integra debacchasset, mane facto, coepit declamare quod eum beatus Mcibus evomens purulentum nescio quid cum sanguine, daemone eiecto, purgatus est; infectumque sanie pulverem derelinquens, cellulam egressus est sanusuidam in eodem loco manum debilem te interdum sanguine, dolorem ei nimium generarent. Hic proiciens se ad antedictum gloriosi domni lectulum, flens et deprecans, tam dolore instigante quam fide, postera die, directis digitis, manum recepit incolomem. 22. Similem infirmitatem Remigia matrona incurrens, ad beatam cele devota pervenit. Quae vigiliis et orationibus insistens, cum matriculam, quae ibidem congregata est, pasceret, aridum brachium cum contractis digitis sanum extulit ad miscendum. Et sic tota die benedictis pauperibus deserviens, sospes remeavit ad propria. Haec in posterum annis singulis antedictis fratribus alimentum sufficiens exhibebat.
Abbreviated transcription (Latin):
historia quae ad a edificationem ec¬
clesia epertenet. post posita uerbo¬
sitate breuiatq: simplicisermone
texatur. Vt et uirtutem beatian¬
tistitisprbdat. et sapientibus fas¬
tidiũ inponat. Quofacto et lec¬
torprouocetur inlitione. et sc̃s
prodatur inopere . Theudomeris
dia conus cũ p̃umore capitis. decidenti
ret perquattuor annos grauiter
obseratosuenit ad cellusamconda¬
tensim inqua uirbeatus transiit
Prostratusq ad eius lectulum. noc
rã fletibus tepuitq suspiriis eius
uenerabilelignum cancelli : Lucis¬
cente aũtebe reseratis cataractis
luminũ lumenui dere promeruit :
Quidum quãtale fecerecũ ferra¬
mentis medicicũ plus negotiumdo¬
loris exserant quã medellae cũ
distentum trans fixumq spiculis
oculum prius mortis tormenta fi¬
gurant . quã luriena periant:
in quosi cautela fefellerit. aet̃ nam
misero p̃parat caecitatem : huic
autem beato confessori uoluntas
ferramentum ẽ. et sola uirtus
unguentũ

Expanded text:
historia quae ad aedificationem Echistoria quae ad aedificationem Ecclesiae pertinet, postposita verbositate, brevi atque simplici sermone texatur, ut et virtutem beati Antistitis prodat, et sapientibus fastidium non imponat. Quo facto et lector provocetur in lectione, et Sanctus prodatur 1051 in opere. Theudomeris diaconus cum prae humore capitis, decidentibret per quatuor annos graviter obseratos, venit ad cellulam Condatensem, in qua vir beatus transiit. Prostratusque ad ejus lectulum, noctram fletibus, tepuitque svenerabile lignum cancelli; luciscente autem die, reseratis cataractis luminum, lumen videre promeruit. Quid umquam tale fecere cum ferramentis medici, cum plus negotium doloris exserant, quam medellae, cum, distentum transfixumque spiculis oculumgurent quam lumen aperiant? In quo si cautela fefellerit, aeternam misero praeparat caecitatem. Huic autem beato Cofessori voluntas ferramentum est, et sola virtus unguentum.
Abbreviated transcription (Latin):
rii tam quã fumus euahuit. Pos
haec aut̃e stans adpedes gloriosi
domni factus ẽ in stuporementis
etui dit beatã basilicã nouolumine
effulgere ex quae grediens sc̃s
dixit ad eũ. Ex audita ẽ oratiotua
et ecceerissanus. ab infirmitate qua
pateris. Et sicbea taecrucis signaculũ
super caput eius faciens. abscessit
Ille uero insereuersus a mota omni
insidia sensit sesalutẽ integra mrece¬
pisse: Tam̃ post receptã sanitatẽ. cũ
coepis set uinimutu. super fluctor¬
pusq: adiuabstento imbremaduis¬
set. latus eicũ uno pedemanuq: con¬
traitur. sed parsimoniae seiterũ
deputans caputq: tunsorans rursũ
beatiuir tute redditur sanitati.
um singulaquaq miracu¬
labeatiuiri succincte scribi¬
mus nec eainampliore sermone ex¬
pandimus uerendo ualde atq: ti¬
mendo iter carpimus inchoatum
ne fortedicatur a prudentioribus
multum haec poterat peritus ex¬
tendere. Sed nobis inecclesi a sticũ
dogmauersantibus. uideturut

Expanded text:
rii, tamquam fumus evanuit. Post rii, tamquam fumus evanuit. Post haec autem stans ad pedes gloriosi domni factus est in stupore mentis, et vidit beatam basilicam novo lumine effulgere; ex qua egrediens, sanctus dixit ad eum: 'Exaudita est oratio tua, et ecce eris sanus ab infirmitate qua pateris!' Et sic beatae crucis signaculum super caput eius faciens, abscessit. Ille vero in se reversus, amota omni insidia, sensit se salutem integram recepisse. Tamen post receptam sanitatem, cum coepisset vinum uti superflue, corpusque a diu abstento imbre maduisset, latus ei cum uno pede manuque contrahitur. Sed parsimoniae se iterum deputans caputque tunsorans, rursum beati virtute redditur sanitati. 19. Dura singula quaque miracula beati viri succincte scribimus nec ea in ampliore sermone expandimus, verendo valde atque timendo iter carpimus inchoatum, ne forte dicatur a prudentioribus: multum haec poterat peritus extedogmate versantibus videtur ut
Abbreviated transcription (Latin):
cebat atriumegredi propterpub¬
licã daemonũ infestationẽ : In atrio
aũt. nihil nocebatur. Nãuisibiliter
cum magno armorũ strepitu. ueni¬
entesconabantur eũ cassis telorum
acuminib: perfodere. Quodsise
subderet terrae : ranarum super
eũ multitudo horribilis desili reuide¬
batur. Sed et uoces publice ab eo au¬
debantur ex probrantiũ et dicentiũ
Martinus quem expetisti nihiltibi
poterit subuenire quia nr̃is esditio¬
nibus mancipatus. Sed ille ad haec
fidenter in mobilis signum crucis
opponens terribilit̃ eosperaera
tenerũ effugabat. post aut̃ hasua¬
cua set in anes in missiones cũ uideret
inimicus ut eũ sibiuindicare non pos¬
se. dolis eum temptauit in ludere. Con¬
ponens a ut̃ seinspeciem ueterani. ue¬
nit adeum dicens: Egosum martinus
quẽ nuocas surge etadora corãme siuis
recipere sanitatem: Cuulle ait
Situes domnus martinus fac suꝑ
me signũ crucis et credam: At ille
auditonomine signi sibi semꝑ contra¬

Expanded text:
cebat atrium egredi propter pubcebat atrium egredi propter publicam daemonum infestationem: in atrio tamen nihil nocebatur. Nam visibiliter cum magno armorum strepitu venientes, conabantur eum cassistelorum acuminibus perfodere. Quod si se subderet terrae, ranarum super eum multitudo horribilis desilire videbatur. Sed et voces publice ab eo audiebantur exprobrantium, et dicentium: Martinus, quem expetisti, nihil poterit tibi subvenire, quia nostris es ditionibus manfidenter immobilis signum crucis opponens, terribiliter eos per aera tenerum effugabat. Post has autem vacuas et inanes inmissiones, cum videret inimicus, ut eumsibi vindicare non posse, dolis eum temptavit inludere. Conponens autem se in speciem veterani venit ad eum, dicens: 'Ego sum Martinus, quem invocas; surge et adora coram me, si vis recipere sanitatem'. Cui ille ait: 'Si tu es domnus Martinus, fac super me signum crucis, et credam'. At ille, audito nomine signi sibi semper contra
Abbreviated transcription (Latin):
ra sc̃iuiri ad auxilia porrigenda
maxime in necessitatib: sit parata
Haec eo dicente directis adõnauib: mu¬
tatoq: uento contrario. insecundo nul¬
lopereunte. peruenerunt litore
Vbitã p̃sens occurrit beaticonfesso¬
rissuffragiũ ut etiã argentũ quod
fluuiorapiente perdiderant. ipso
deniq fluuio inlitus restituente
reciperent.
uidã ex uiennensi territurio
landulfus nomine grauit̃
alunaticidae monii infesta¬
tioneuexabatur. Itaut plerũq ab
hosteseuallariputans interracor¬
rueret. Eruentasq ex orespumas
emit tens tã quã mortuus habebatur
Quod genus morbiephilenticũ perito¬
rum medicorũ uocitauit auctoritas.
Nus ticiuero cadiuum dixere proeoqđ
caderet. Cumq se antedictus in hoc
exituuideret ad fligi. audita beati
p̃solis fama scãmeius adiuit basi licã
ut sibi p̃sentia cunctis suffragia sub¬
ueniret: sed cũ in eodẽ locoplenus
fide uenis set. ardentius eũ saeuiet
daemonis pulsat audatia. Nec eili¬

Expanded text:
ra sancti viri ad auxilia porregenda ra sancti viri ad auxilia porregenda maxime in necessitatibus sit parata'. Haec eo dicente, directis a Deo navibus mutatoque vento contrario in secundo, nullo pereunte, pervenerunt litore, ubi tam praesens occurrit beati confessoris suffragium, ut etiam argentum, quod fluvio rapiente perdiderant, ipso denique fluvio in litus restituente, reciperent. 18. Quidam ex Viennensi terreturio Landulfus nomine graviter a lunatici daemonii infestatione vexabatur, ita ut plerumque ab hoste se vallari putans in terram corrueret, cruentasque ex ore spumas emittens, tamquam mortuus habebatur. Quod genus morbi ephilenticum peritorum medicorum vocitavit auctoritas; rustici vero cadivum dixere, pro eo quod caderet. Cumque se antedictus in hoc exitu videret adfligi, audita beati praesolis fama, sanctam eius adivit basilicam, ut sibi praesentia cunctis suffragia subvenirent. Sed cum in eodem loco plenus fide venisset, ardentius eum saevi daemonis pulsat auda
Abbreviated transcription (Latin):
ut puteamne perueni. subito excussis
magnus exgurgite piscis innauiceodt
Quem confestimobp̃ssũ transposits
hominibus. domiregressus sum Vi¬
ditũq piscem. unouinimodiocũcete¬
rissum refectus : Ergo quia noueritis
uelociterin id quod inuocatus fuert
sipetatur fidelitera ppareb .t. Testos
aut̃ dm̃ quia hȩc abipsius nauta coreco¬
uodã die dũ gunthrã nus boso
contrauicũ ambia censem ligeti
fluuiũ transmearet et inruentibus iã
tenebris mundũ nox horribilis retine¬
ret subito aduersanteuento nautae
turbantur inpelagosseparatisq: naui¬
bus quae pontẽ illũ sustenebant. Et
aquausq ad sũmũ repletis. discendunt
cunctiusq: ad cingulũ cũ ipsis naubus in
profundo Nequaquam tam̃ nauib:
subductis a pedibus. Exterritis aut̃
omnibus. boso non raucei cciferans be¬
ati martini auxilium proclamabat :
Eiris ad liberandũ festinus occur¬
reret p̃cabatur. dicens fidentersuis
Nolie timere : scio enim quod dexte¬

Expanded text:
utpute amne perveni, subito excussus utpute amne perveni, subito excussus magnus ex gurgite piscis in navim cecidit; quem confestim obpressum, transpositis hominibus, domi regressus sum, vinditumque piscem uno vini modio, cum ceteris sum refectus. Ergo noveritis, quam velociter in id quod invocatus fuerit, si petatur fideliter, apparebit'. Testor autem Deum, quia haec ab ipsius nautae ore coQuodam die, dum Gunthramnus Boso contra vicum Ambiacensim Ligerem fluvium transmearet, et, inruentibus iam tenebris, mundum nox horribilis reteneret, subito adversante vento nautae turbantur in pelago, separatisque navibus, quae pontem illum sustenebant, et aqua usque ad summum repletis, discendunt cuncti usque ad cingulum cum ipsis navibus in profunde, nequaquam tamen navibus subductis a pedibus. Exterritis autem omnibus, Boso non rauce vociferans beati Martini auxilium proclamabat et, ut eis ad liberandum festinus occurreret, precabatur, dicens fidenter suis: 'Nolite timere; scio enim, quod dexte
Abbreviated transcription (Latin):
remfluuiumusq perueni Cũq
anauta quinos ripȩ alteritrans po¬
neredebebat. sollicite requiremꝰ
loca in qua piscaturi procederimus
locumindicat dicens sit uobbeatus
martinus in adiutorium. At nr̃iinga¬
te haec susceperunt dicentes quod eiꝰ
nomine nũ quã captura uisa ẽ. eue¬
nisse. Et ille haud dubium quia p̃s¬
tat haec uirtus eius. Nã referã uob
quae mihi hoc anno contigerit.
uel qualiter perinuocationem no¬
minis eius opitulanted ño quaeop¬
taui promerui. Deniq: dieserat ephi¬
phaniorũ. Et ingressus in prũptua¬
rio nihil potui quod haurirẽ inueni
Egressusq orauidicens. beatissimȩ
martine transmitte mihi in hac scã
sollemnitate aliquiduini: Neepulan¬
tibus aliis egoiciunus rema neã Dũ ait̃
tactus orarem uocẽ inulteriore ripa
audiui meuocantẽ ut nauem hominꝰ
quiiter agebat ad ducerẽ. Verum
ubi acceptis contis. tunsorũ etiã impe¬
tufluctus seca recoepit : Et in medio

Expanded text:
rem fluvium usque perveni. Cumque rem fluvium usque perveni. Cumque a nauta, qui nos ripae alteri transponere debeat, sollicitae requireremus loca, in qua piscaturi procederimus, locum indicat, dicens: 'Sit vobis beatus Martinus in adiutorium'. At nostri ingratae haec susceperunt, dicentes, quod in eius nomine numquam captura visa est evenisse. Et ille: 'Haud dubium, quia praestat haec virtus eius. Nam referam vobis, quae mihi hoc anno contigerit, vel qualiter per invocationem nominis eine, opitulante Domino, quae obtavi promerui. Denique dies erat epiphaniorum, et ingressus in prumptuario, nihil potui quod haurirem inveni. egressusque oravi, dicens: „Beatissime Martine, transmitte mihi in hac sancta solemnitate aliquid vini, ne, epulantibus aliis, ego ieiunus remaneam". Dum autem tacitus orarem, vocem in ulteriore ripa audio me vocantem, ut navem homini, qui iter agebat, adducerem. Verum ubi, acceptis contis, tunsorum etiam inpetum fluctus secare coepi et in medio
Abbreviated transcription (Latin):
mauit. statim dissoluti sunt nerui
quiligacierant. Et stetit superpe¬
dessuos. cuncto populo spectante.
Et sic propitianted ñousq ad altare
scm̃ ad communicandum proprus
gressibus nullo sustentante peruenit.
tauensidũ eẽt laboransino¬
pere. caecitate pessima insidiatore
inmittente percussus ẽ. Quicũ per
sex annos maleagens. in hacinfirmi¬
tateduraret aduenitad scm̃ tẽplũ
beatimartini ibiq assidue orationi
incũbens. Incrastina diedescã fesaiui
tate dumad pedes scĩ martinistaret
subito uisũ ẽ eicircase tam quã corrus¬
catioresplenderet. Protinus aper¬
tis oculis cuncta prospexit. Qui conti¬
nuocdericus factus in eodẽ locosanus
abscessit¬
uit et illud insi gnemiraculum.
cum dñs indiephiphaniorum
obtentu beatia ntistitis. ex aquis fa¬
lerna produxit. ac dealuei funde¬
reuinumelicuit. Pauperi qui
quondã latices inuinamutauit.
igitur dum quodã tempore iter
agerẽ inpagobalbiacensi adlige¬

Expanded text:
mavit, statim dissoluti sunt nervi mavit, statim dissoluti sunt nervi qui ligati erant, et stetit super pedes suos, cuncto populo spectante, et sic, propitiante Domino, usque ad altare anctum ad communicandum propriis gressibus nullo sustentante, pervenit: tavensi, dum esset laborans in opere, caecitate pessima, insidiatore immittente, percussus est. Qui cum per sex annos male agens in hac infirmitate duraret, advenit ad sanctum templum beati Martini, ibique assidue orationi incumbens, in crastate, dum ad pedes sancti Martini staret, subito visum est ei, circa se tamquam coruscatio resplenderet; protinus apertis oculis, cuncta prospexit. Qui continuo clericus factus in eodem loco, sanus abscessituit et illud insigne miraculum, cum Dominus in die ephiphaniorum obtentu beati antestitis ex aquis Falerna produxit ac de alvei fundere vinum elicuit pauperi, qui quondam latices in vina mutavit. Igitur dum quodam tempere iter agerem in pago Balbiacinsi, ad Lige
Abbreviated transcription (Latin):
dua euirtutes ostensȩ. cui corpo¬
rales oculos ad contẽplanda terre¬
naprius aperuit. Nunc cordis ocu¬
los ne ea concupiscat. in luminauit.
et ad suũ dignatus ẽ. dicarescruitium.
Quem utita dicam rena scidenuo fecit
fesaiuitatem operatus sit hic pa¬
tronus. Palatina quaedã puella pa¬
ralisiumore percussa usum gressuũ
maleredacta perdiderat . Itaut con¬
tracas poplitibus neruis calcaneos
adcrura coniungeret. Quã pat̃turo¬
ni sdeferens. ante peder beatimartini
deuotus exposuit. Ibiq tribus mensib:
iacens stipẽ a p̃tereuntib postulahat.
factũ ẽ aut̃ in die insignis solleminta¬
tis beatiui riutilla nobis missasdicen¬
tib in loco quem superius nominaui¬
mus fideliter exoraret. Cũq nos
rite sacroscã sollemnia celebrantes
contestationẽ descĩ domniuir tuabus
narraremus. subito illa uociferare
coepit et flere: indicans se corqueri
At ubi expeditã contestationem om¬
nispopulus sc̃s in laudẽ dñi procla¬

Expanded text:
duae virtutes ostensae, cui corporales oculos ad contemplanda terrena prius aperuit, et nunc cordis oculos ut ea non concupiscat illuminavit; et ad suum dignatus est dicare servitium, quem, ut ita dicam, renasci denuo fecit festivitate operatus sit hic patronus. Palatina quaedam puella, paralysis humore percussa, usum gressuum male redacta perdiderat, ita ut contractis in poplitibus nervis, calcaneos ad crura conjungeret. Quam pater Turonis deferens, ante pedes beati Martini devotus exposuit, ibique tribus mensibus jacens, stipem a praetereuntibus postulabat. Factum est autem in die insignis solemnitatis beati Viri, ut illa, nobis missam dicentibus, in loco quem superius nominavimus fideliter exoraret. Cumque nos rite sacrosancta solemnia celebrantes, 1047 contestationem de sancti domni virtutibus narraremus, subito illa vociferari coepit, et flere, indicans se torqueri. At ubi, expedita contestatione, omnis populus Sanctus in laudem Domini procla
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate depago trans ligerem cae¬
cus beatimartini suffragia deuotus
expetut. Quiduobus assiduemensi¬
bus ad eius templum deseruiens ieiu¬
nus etorationibus perdurabat: fac¬
tũ ẽ aut̃ inunadie resurrectionis
domicae dũ eẽt ad pedesdomni. et
cũ reliquo populo missarũ sollemnia
spectaret subito apertis ocilis. cunc¬
tada recernere coepit. Itaut ad
scm̃ alta recommunicandigratia
nemine ducente ucniret: Qua eaut̃¬
fuerit causa caecitatis edicam pri¬
modie paschaeiussus ẽ ad ominosco
ut agrum circuiret. Inuentũq: adi¬
tũ unde pecora introibant. dum
eũ claudere conatur. excactatus. ẽ.
Tuncut diximus ad beatum sepulchrũ
ueniens flens etheiulans. uisum
quẽ perdiderat flagitabat. Die
aut̃illa dũ popuilo gratia corporis
dominicitra deretur et eibeatus
antistiss lumen reddere dignatur.
Acelucente sole luminũ suorum
refulserunt stellȩ. Qui sumquã
rogotalis medicus poterit in ueniri

Expanded text:
civitate, de pago trans Ligerim, caecivitate, de pago trans Ligerim, caecus, beati Martini suffragia devotus expetiit. Qui duobus assidue mensibus ad ejus templum deserviens, in jejuniis orationibusque perdurabat. Factum est autem in una 1046 die resurrectionis dominicae dum esset ad pedes Domni, et cum reliquo populo missarum solemnia spectaret, subito apertis oculis cuncta clare cernere coepit, ita ut ad sanctum altare communicandi gratia, nemine ducentefuerit causa caecitatis, edicam. Primo die paschae iussus est a domino suo, ut agrum circuiret, inventumque aditum, unde pecora introiebant, dum cum claudere conatur, excaecatus est. Tunc, ut diximus, ad beatum sepulchrum veniens, flens et heiulans, visum, quem perdiderat, flagitabat. Die autem illa, dum populo gratia dominici corporis traderetur, et ei beatus antestis reddere lumen dignatur, ac elucente sole luminum suorum refulserunt stellae. Quis umquam, rogo, talis medicus poterit inveniri,