comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minari non poterat. qui alios liberabat. S si¬
lepre tactu domini fugaretur: que solebat con¬
taminare tangentem.Simulꝙ ulud mirabi¬
le: quod cos sanauit genere quȩ suerat obsecta¬
tris. si uis potes memundare uolo inquit.
mundare. habes toluntatem: habes etiam
pietatis effectum. Et precepit illi ut nemini
diceret. Quare precipitur nemini dicere isi
ut doceret non uulganda nr̃a beneficia. s pre¬
menda. tit non solum a mercede abstineamus
pecume. s etiam graties S uade ostende te
sacccdoti et offer ꝓ emundatione tua. sicat pre¬
cepit moy ses in testionium illis. Ostendere se
sacerdoti iubetur: ut intelligeret sacerdos. eũ
non legis ordine. s gr̃a dei supra legem ẽẽ cu¬
ratum. Offecte autem sactificium: ut ostende¬
ret dñs quia legem non solueret. s impleret.
qui scd̾m legem gradiens supra legem sana¬
ret eos: quos remedia legis non sanauerant.
Et bene addidit in testimonium illis: et hoc

Expanded text:
minari non poterat, qui alios liberabat, minari non poterat, qui alios liberabat, lepra tactu Domini fugaretur, quae solebat contaminare tangentem. Simulque illud mirabile, quod eo sanavit genere quo fuerat obsecratus. Si vis, potes me mundare. Volo, inquit, mundare. Habes voluntatem, habes etiam pietatis affectum. Et ipse praecepit illi ut nemini diceret. Quare praecipitur nemini dicere, nisi ut doceret non vulganda nostra beneficia, sed premenda? ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gratiae. Sed vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua sicut praecepit Moyses in testimonium illis . Ostendere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret sacerdos eum non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus quia legem non solveret, sed impleret; qui secundum legem gradiens supra legem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit in testimonium illis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. De uoluntate autem domini non quasi
pietatis incredulus dubitauit. s quasi collum¬
onis sue conscius non p̾sumpsit. Et extendens
manum tetigit illum dioens. Uolo. Mundare.
Et confestun lepra discessit ab illo. Nichil medi¬
um est uter opus dei atq preceptam. quia in
precepto est opus. Deniq dixit et facta sunt.
uides igitur: quod dubitari non debeas. quia
uoluntas dei potestas est.Si ergo uoluntas
eius potestas est. qui unius uoluntatis asser̃t
utiitis utiq asserunt potestatis. itaq quasi ha¬
bens potestatem sanandi et iubendi auctorita¬
tem. opciandi testimonium non refugit᷑. bolo
enim dicit ꝓpter fotinum: imperat ꝓpter at¬
rium. tangit ꝓpter manicheum. Et lex quidẽ
tangi leprosos phibet. s qui dñs legis est. non
obsequitur legi. s legem facit. Non ergo ideo
tetigit quia sine tactu mundare non poterat:
s ut ꝓbaret quia subiectus non erat legi. slec
contagium timebat ut homines: quia conta¬

Expanded text:
tatem. De voluntate autem Domini non quasi tatem. De voluntate autem Domini non quasi pietatis incredulus dubitavit, sed quasi colluvionis suae conscius non praesumpsit. Et extendens manum, tetigit illum dicens: Volo, mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Nihil medium est inter opus Dei atque praeceptum, quia in praecepto est opus. Denique dixit, et facta sunt. Vides igitur quod dubitari non potest quia volejus potestas est, qui unius voluntatis asserunt, unius utique asserunt potestatis. Itaque quasi habens potestatem sanandi, et jubendi auctoritatem, operandi testimonium non refugit. Volo enim dicit propter Photinum, imperat propter Arium, tangit propter Manichaeum. Et lex quidem tangi leprosos prohibet; sed qui Dominus legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit, quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret quia subjectus non erat legi, nec contagium timebat ut homines, sed quia conta
Abbreviated transcription (Latin):
t factum est cum c̾e̾e in una ciuitatum
et ecce ur plenus lepra. et uidens iħm.
et procidens in faciem rogauit eum dicens.
Domine si uis: potes me mundare. Bene tibi
leprosus mundatur certus non ꝑxpͥmit᷑ locus:
ut ostendatur non unum ppłm specialis alicu¬
tus citatis. s omnuum ppłos fuisse sanatos.
Et quia dominus ait non ueni soluere legem.
s ad implere: ille qui excludebantur ã lege:
purgari se domini potestate prestimens non
ex lege: s supta legem eẽ grãm udicabat
que leprosi maculam posset abluere uerum
ut in domino potestatis auctoritas. ita i il¬
lo sidei constantia declaratur. Ille in faciem
prõcidit: quod humilitatis est. et pudoris. ut
unus quisq de suę uitȩ maculis crubescat. S
confessionem uerecun dia non tepressit. ostendit
uuluus. temedium postulauit et ipsa religionus
et fidei pletra confessio est. Siiuis inquit: potes
me mundare. In uoluntate dm̃i. tribuit potes¬

Expanded text:
t factum est, cum esset in una civitatum, t factum est, cum esset in una civitatum, et ecce vir plenus lepra. Et videns Jesum, et procidens in faciem, rogavit eum dicens, Domine, si vis, potes me mundare. Bene ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus, ut ostendatur non unum populum specialis alicujus civitatis, sed omnium populos fuisse sanatos. Et quia Dominus ait: Non veni solvere legem, sed adimplere , ille qui excludebatur a lege, purgari se Domini potestate praesumens, non ex lege, sed supra legem esse gratiam judicabat, quae leprosi maculam possit abluere. Verum ut in Domino potestatis auctoritas, ita in illo fidei constantia declaratur. Ille in faciem procidit, quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae vitae maculis erubescat. Sed confessionem verecundia non repressit, ostendit vulnus, remedium postulavit. Et ipsa religionis et fidei plena confessio est. Si vis inquit, potes me mundare. In voluntate Domini tribuit potes
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. et subdtictis ad terram nauib relic¬
tis omnib secuti sunt eum: potest signifi¬
care finem temporis. quo ab huiꝰ mundi
solo qui xp̃o inheserint: penitus recessuri sunt.
Sciendum est autem hanc eandem non ẽe lec¬
tionem: qua matheus. et marcus. binos de
nauiculis piscatores. primum petrum. et
andream. deinde filios ⁊ebedei a domino nar¬
rant c̾e uocatos. Non enim eos lucas nunc
ã domino uocatos: s tantum petro fuisse
predictũ qd̾ hoĩes ee̾t capturus insintiat. qd ñ ita
dictũ ẽ. quasi iã pisces nũqͣ e̾e̾t capturus slam et
post resurrectionem domini: legunus eos
eẽ piscatos. Unde datur intelligi cos ad cap¬
turam piscium ex more remeasse: ut postea
fieret quod matheus et marctis narrant. qñ
eos binos uocauit. Tunc enum non subdue¬
tis ad terram nauib tanquam cura rede¬
undi: s ita eum seciti sunt tanquam uo¬
cantem ac iubentem ut sequerentur.ui¬

Expanded text:
gitur: Et subductis ad terram navibus, relicgitur: Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus secuti sunt eum. Potest significare finem temporis, quo ab hujusmodi saeculo, qui Christo inhaeserint, penitus recessuri sunt. Sciendum est autem hanc eamdem non esse lectionem, qua Matthaeus et Marcus binos de naviculis piscatores, primo Petrum Andream, deinde filios Zebedaei a Domino narrant esse vocatos. Non enim eos Lucas nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines esset capturus, insinuat. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam et post resurrectionem Domini legimus eos esse piscatos. Unde datur intelligi eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod Matthaeus et Marcus narrant, quando eos binos vocavit. Tunc enim non subductis ad terram navibus tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tanquam vocantem ac jubentem ut sequerentur. E
Abbreviated transcription (Latin):
quia peccator homo sum. Quod tamen quia
non fecit dñs: non enimn recessit ab eis: s eos
subductis nauib ad litus ꝑduxit. significat
in bonis et spirctalib uiris: non ẽẽ oportere
hanc uoluntatem. ut peccatis turbarum
commoti. quo quasi securius tranquilliusq
uuiant munus eccłiasticum deserant. Et
ait ad symonem iħs. sloli tunere Confortat
dominus tunorem carnalium. animosꝙ fra¬
gilium consolando erigit: tequis de sue con¬
scientie culpa tremens. uel de aliorum innocen¬
tia stupens set̾tatis iter formidet adgredi. Qd̾
autem sequitur. ex hoc iam homines cris ca¬
piens: ad ipsum petrum specialiter ꝑtinet.
Exponit enim ei dominus quid hȩc captu¬
ra piscium significet: quod iudelicet ipse
sicut nunc ꝑ retia pisces: sic aliquando ꝑ uer¬
ba sit capturus homines. tottisq facti huiꝰ
ordo quid in eccłia: cuiꝰ ipse tẏpum tenet
cotidie geratur ostendit. Quod uero subiun¬

Expanded text:
quia peccator homo sum. Quod tamen quia quia peccator homo sum. Quod tamen quia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus perduxit, significat in bonis et spiritalibus viris non esse oportere hanc voluntatem. ut peccatis turbarum commoti, quod quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere. Confortat Dominus timorem carnalium, animosque fragilium consolando erigit, ne quis vel de suae conscientia culpae tremens, vel de aliorum innocentia stupens, sanctitatis iter formidet aggredi. Quod autem sequitur: Ex hoc jam homines eris capiens. Ad ipsum Petrum specialiter pertinet. Exponit enim ei Dominus quid haec captura piscium significet, quod videlicet ipsesicut nunc per retia pisces, sic aliquando per verba sit capturus homines, totusque facti hujus ordo quid in Ecclesia, cujus ipse typum tenet, quotidie geritur, ostendat, quod vero subjun
Abbreviated transcription (Latin):
enun submetse. s tamen sunt perielitate: apłs
exponit dicens. In nouissimis dieb erunt tempo¬
ra periculosa. et erunt homines seipsos aman¬
tes. et cetera slam mergi naues homines est¬
in scłm ex quo elati ꝑ fidem fuerant. moriun
prauitate relabi quales et ipse petrus ad¬¬
huc ininfirmitate positus hoc loco demon¬
strat. Unde sequitur. Quod cum uderet sy¬
mon petrus procidit ad genua ihu dicens:
Exi a me: quia homo peccator sum dñe.
Quia carnales quiq in eccłia regimen spiri¬
talium in quib maxune xp̃i ꝑsona eminet
a se quodam modo repellunt. Non enim
hoc uoce lingue dicunt bonis mimstris dĩ
ut eos a se repellant: s uoce morum et ac¬
tuum suorum suadent ã se recedi. ne ꝑ bo¬
nos regantur: et eo uehementiꝰ quo defe¬
runt eis honorem. et tamen factis suis a se re¬
cedere ammonent. Uel honorificentiam eorum
significauerit petrus cadens ad pedes domini
mores autem in eo quod ait. Exi a me dñe:

Expanded text:
enim submersae, sed tamen sunt periclitatae, Apostolus enim submersae, sed tamen sunt periclitatae, Apostolus exponit, dicens: In novissimis diebus erunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, etc. . Nam mergi naves est, homines in saeculum, ex quo elati per fidem fuerant, morum pravitate relabi. Quales et ipse Petrus adhuc in infirmitate positus, hoc loco demonstrat. Unde sequitur: Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator Quia carnales quique in Ecclesia regimen spiritalium, in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt. Non enim hoc voce linguae dicunt bonis ministris Dei, ut eos a se repellant, sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne per bonos regantur, et eo vehementius quo deferunt eis honorem, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini, mores autem in eo quod ait: Exi a me, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
ficant eam. et nisi dominus cor illustrauerit
auditorum: doctor in nocte laborat. Nisi in
uerbo suꝑne gr̃e laxata fuerint instrumenta
disputationum: frustra uocis sue predicator
iaculum mittit. quia fides ppłorum non sapi¬
entia uerbi compositi: s duune uocationis
munere ꝓuenit. Et cum hoc fecisset: conclu¬
serunt piscium multitudinem copiosam
Rumpebatur autem rete eorum. ẜre multi¬
tudine piscim rete rumpebatur. quia nunc
ximus est eccł̃ia de gentib que et ipsa non
et apud ipsum certus est suorum numerus
electorum. Dumq tot in uidea credituros non
inuenit. quot ad fidem. uitamq predestinatos
nouit eternam: quasi alie nauis receptacula
magus pisces nequissui capti sunt. ante ana
ad gentium sunt apłatum segregati. Et ue¬
nerunt et impletierunt ambas nauiculas¬
ad confessionem fidei etiam cum electis re-
non labitur piscis. quia suos dominus etiam
nias et sãphira fidei rete subdole temptabant.
ita ut mergerentur. Harum impletio naui

Expanded text:
ficant eam . Nisi Dominus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat. Nisi in verbo gratiae supernae laxata fuerint instrumenta disputationum, frustra vocis suae praedicator jaculum mittit. Quia fides populorum non sapientia verbi compositi, sed divinae vocationis munere provenit. Et cum hoc fecisset, concluserunt piscium multitudinem copiosam. Rumpebatur autem rete eorum. Prae multitudine piscium rete rumpebatur, quia nunc ximus, est Ecclesia de gentibus, quae et ipsa non et apud ipsum certus est suorum numerus electorum. Dumque tot in Judaea credituros non invenit, quot ad fidem vitamque praedestinatos novit aeternam, quasi aliae navis receptacula magus pisces nequissimi capti sunt, ante Ananad gentium sunt apostolatum segregati. Et venerunt et impleverunt ambas naviculasm fidei etiam cum electis reprnon labitur piscis, quia suos Dominus etiam nias et Saphira fidei rete subdole tentabant inita ut mergerentur. Harum impletio naviu
Abbreviated transcription (Latin):
a nouo inchoatur exhordio. terum tamen
nectura scdi libti finem respicit Nam quia su¬
ꝑuis siue ex ꝑsona euangeliste. sine ex domini
saluatoris. ut quibdam placuit dictum fue¬
rat et omius ppłs audiens et publicam iusti¬
ficauerunt drũ. baptizati baptismo iohis.
quod si a domino dictum interp̾teris. audi¬
ens ioh̃em ppłs intelligitur ẽẽ desiguatus.
Si ab euangelista uiterpositum. audiens tp¬
sum dñm de ioħis magnitudine disputan¬
tem restat intelligi. Pharisci autem et legis pe¬
riti confilium dei spreuetunt insemet ipsos:
non baptitati ab eo. Pergit idem euangelista
que uerbis proposuerat etiam factis astruere.
iustificatam iudelicet sapientiam ab om̃i¬
b filiis suis. id est et iustis. et pꝰ in iusticiam

Expanded text:
a novo inchoatur exordio, rerum tamen a novo inchoatur exordio, rerum tamen nexura secundi libri finem respicit. Nam quia superius sive ex persona evangelistae, sive Domini Salvatoris ut quibusdam placuit dictum fuerat: Et omnis populus audiens, et publicani justificaverunt Deum, baptizati baptismo Joannis. Quod si a Domino dictum interpreteris, audiens Joannem populus intelligitur esse designatus. Si ab evangelista interpositum, audiens ipsum Dominum, de Joannis magnitudine disputantem restat intelligi. Pharisaei autem et legis periti consilium Dei spreverunt in semetipsos non baptizati ab eo. Pergit idem Evangelista quae verbis proposuerat etiam factis astruere, justificatam videlicet sapientiam ab omnibus filiis suis, id est, et justis, et post injustitia
Abbreviated transcription (Latin):
siuis. Ostendit filios sapientie intelligere. nec
in abstinendo nec in manducando ẽe iusti¬
ciam s in equanumitate tolerandi in opi¬
am et temꝑantiam ꝑ habundantiam ñ
se corrumpendi. atq oportune sumendi. uł
non sumendi ea. quorum non usus s concu¬
piscentia reprehendenda est. Non ẽ enm dĩ
regnum esca et potus. s iusticia. et pax. et gau¬
dium. Et quia solent homines multum gau¬
dere de carnalib epulis addidit in sp̃u sc̃õ Alit̃.
Iustificata. est sapientia ab omnib filiis fius.
id est dĩ dispensatio atq doettina. que suꝑbis
resistit humilib autem dat grãm: uiste fe¬
cisse a fidelib suis comꝓbata est. ex quorum
numero sunt et illi. de quib supradicitur.
et omnis ppls audiens. et publicani: iustifi¬
cauerunt deum: amen. liber terciue.
anctissima marie penitentis historia.
quȩ tercii nr̃i in lucam caput ẽ libri.
Et si ob laborem legentium minuendum

Expanded text:
suis, ostendit filios sapientiae intellegere nec suis, ostendit filios sapientiae intellegere nec in abstinendo nec in manducando esse iustitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam per abundantiam, non se corrumpendi atque opportune sumendi uel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia repreheregnum Dei esca et potus, sed justitia et pax, et gaudium. Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, In Spiritu sancto. Aliter. Justificata est sapientia ab omnibus filiis suis, id est, Dei dispensatio, atque doctrina, quae superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , juste fecisse, a fidelibus suis comprobata est. Ex quorum numero sunt et illi, de quibus supra dicitur: Et omnis populus audiens, et publicani justificaverunt Deum. Amen. LIBER TERTIUS. Sanctissima Mariae poenitentis historia, quae tertii nostri in Lucam caput est libri, etsi ob laborem legentium minuendum
Abbreviated transcription (Latin):
bucine audiuit anima mea ⁊ clamorem p̃¬
lii. Et paulopost. Quia stultus ppłs nĩs me
non cognouit filii insipientes suit: et uecor¬
des. Uenit enimi ioħs baptista. neq manducanᷤ
panem. neq bibens uinum. et dicitis demomi¬
um habes. uenit filius hominis manducanᷤ
et bibens. et dicitis. Ecce homo deuorator
et bibens uinum. anuens publicanorum. &
peccatorum. Sicut inquit tunc sic et nunc¬
utramq salutis uiam respiustis. Nam quod
ait lamentauimꝰ et non plorastis: ad ioħm¬
ꝑtinet. cuius abstinentia a cibis. et potu luc¬
tum penitentie significabat. Quod autem
ait cantaiumꝰ tibiis et non saltastis: ad ipsũ
dñin. qui utendo cum ceteris cibo. et potu. le¬
ticiam regni figurabat. At illi nec humilia¬
ricum ioħe. nec cum xp̃o gaudere uoluerunt.
dicentes illum demonium habere. istum uo¬
racem et ebriosum et amicum publicatioꝵ
et peccatorum. Quod autem subiungit. et
iustificata est sapientia ab omntib filiis

Expanded text:
buccinae audivit anima mea, clamorem praebuccinae audivit anima mea, clamorem praelii . Et paulo post: Quia stultus populus meus me non cognovit, filii insipientes sunt, et vecors. uenit enim Iohannes baptista neque manducans panem neque bibens uinum, et dicitis: daemonium habet. uenit filius hominis manducans et bibens, et dicitis: ecce homo deuorator et bibens uinum, amicus publicanorum et peccatorum. utramque salutis viam respuitis. Nam quod ait: Lamentavimpertinet, cuius abstinentia a cibis et potu luctum paenitentiae significabat; quod autem ait: cantauimus tibiis, et non saltastis, ad ipsum dominum, qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat. at illi nec humiliari cum Iohanne nec cum Christo gaudere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum uoracem et ebriosum et amicum publicanorum et peccatorum. quod autem subiungit: et iustificata est sapientia ab omnibus filiis
Abbreviated transcription (Latin):
nec terrenis postea correcti uoluerint annuere
ꝓpħis. quotiens uictoria de hoste. uel futura
piecinebatur. uel facta recolebatur. nec ad
iurtutis opera consentiebant adsurgere. slã
saltationis uerbo. non histrionicis motib
sinuati corporis rotatus. s ipigri deuotio
cordis. et religiosa menbrorum designatur
agilitas. quotiens excidia. uel facta ab hoste
uel fimenda ꝓpħarum lamenta resonabant.
Et nec sic auditores ad penitentie remedia
confugere curabant. canit psalmista. Exul¬
tate deo aduitori nr̃o: iubilate deo iacob. Su¬
mite psalmum et date tympanum. et cet̾a.
S quid sequitur: et non auduuit ppłs meus
uocem meam: et isrł non intendit michi. Cla¬
mat ꝓpħa. hec dicit dominus. Conuertimini
ad me in toto corde ur̃o. in ieiunio. in fletu.
et plantu. et scindite corda ur̃a. et non uesti¬
menta ur̃a. Et iterum. Uentrem meum.
uentrem meum doleo. Sensus cordis mei:
turbati sunt in me. Non tacebo: quia nocem

Expanded text:
nec threnis postea correpti voluerint annuere nec threnis postea correpti voluerint annuere propheticis. Quoties victoria de hoste vel futura praecinebatur, vel facta recolebatur, nec ad virtutis opera consentiebant assurgere. Nam saltationis verbo non histrionicis motibus sinuati corporis rotatus, sed impigri devotio cordis, et religiosa membrorum designatur agilitas. Quoties excidia vel facta ab hoste, vel fienda prophetarum lamenta resonabant, et nec sic auditores ad poenitentiae remedia confugere curabant. Canit Psalmista: Exsultate Deo adjutori nostro, jubilate Deo Jacob, sumite psalmum, et date tympanum , et caetera. Sed quid sequitur? Et non audivit populus vocem meam, et Israel non intendit mihi . Clamat propheta: Haec dicit Dominus: Convertimini ad me in toto corde vestro, inet in planctu, et scindite corda vestra, et non vestimenta vestra . Et iterum: Ventrem meum, ventrem meum doleo, sensus cordis mei conturbati sunt in me. Non tacebo, quia vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Hunc definito consilio et prescientia
dei traditum: ꝑ manus iniquorum affli-¬
gentes int̾emistis. Cui ergo similes dicam
homines generationis huiꝰ. et cui similes st̃
similes sunt pueris sedentib in foro. et loquen¬
tib adinuicem et dicentib. Cantauimꝰ uob̃
tibiis: et non saltastis. Lamentauimꝰ et non¬
plorastis. Generatio uideorum comparatus
pueris sedentib in foro. quia doctores ꝓpħas
olun accipiebat de quib dr̃. Ex ore uifantiũ
et lactantium ꝑfecisti laudem. Et alibi.
Declaratio sermonum tuorum illuminat
me. et intellectum dat paruulis. id est hu¬
milib sp̃u forum autem dñicum. uel syna¬
goga. uel ipsa est ierłm. in qua preceptoꝵ
celestium uira condebantur. Ubi admuicem
isti pueri uirta matheum ad coequales suos
loquebantur: quia generis gentisq sue po¬
pulis. patria cotidie uoce solebant exprobta¬
re. quod nec psalmis primo dauiticis allecti

Expanded text:
ait: Hunc definito consilio et praescientia ait: Hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affligentes, interemistis . Cui ergo similes dicam homines generationis hujus, et cui similes sunt? Similes sunt pueris sedentibus in foro, et loquentibus ad invicem, et dicentibus: Cantavimus vobis tibiis, et non saltastis. Lamentavimus, et nonplorastis. Generatio Judaeorum comparatur pueris sedentibus in foro, quia doctores olim prophetas accipiebat. De quibus dicitur: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Et alibi, Declaratio sermonum tuorum illuminat me, et intellectum dat parvulis , id est, humilibus spiritu. Forum autem dominicum, vel synagoga, vel ipsa est Ierusalem, in qua praeceptorum coelestium jura condebantur. Ubi ad invicem isti pueri, sive juxta Matthaeum ad coaequales suos loquebantur, quia generis gentisque suae populis patria quotidie voce solebant exprobrare, quod nec Psalmis primo Davidicis,
Abbreviated transcription (Latin):
tos. sua munera transtulisse. Dauid quoq dic̃.¬
iudicaris. Ergo his qui peccat et confitetur
domiuno peccatum: ustificat dm̃. cedens ei
uincenti. et ab eo grãm sperans. In baptisma¬
te gͥ iustificatur ds̃. in quo est et confessio:
et uenia peccatorum. spatisei autem et legis¬
periti consilium dei spreuerunt in semet ip̃¬
sos: non baptirati ab eo. Quod dicit in semet¬
ipsos. uel contra semet ipsos: significat quia
qui grãm dei respuit contra semet ipstm fa
cit Uel ad semet ipsosmissum dei consilium:
stulti et ingrati uituꝑantur: noluisse reciꝑe.
Consilium ergo dei est: quo ꝑ passionem et
mortem domini iħu mundum saluare de¬
cceuit. S hoc pharisei et legis ꝑiti spreuer̃t.
respuentes secretum et salubre misterium.
cuius auspicia in ioħis ptedicatione bap¬
tismoq precesserunt. S tamen eidem con¬
silio nesciendo aut nolendo seruientes: uix¬
ta quod eis apłs petrus de domino loquens

Expanded text:
tos sua munera transtulisse. iustifictos sua munera transtulisse. iustificiudicaris. ergo is qui peccat et confitetur deo peccatum iustificat deum cedens ei uincenti et ab eo gratiam sperans. in baptismate igitur iustificatur deus, in quo est et confessio et uenia peccatorum. periti consilium Dei spreverunt in semetipsos, non baptizati ab eo. Quod dicit in semetipsos, vel contra semetipsos, significat quia qui grcit, vel a semetipsos missum Dei consilium stulti et ingrati vituperantur noluisse recipere. Consilium ergo Dei est, quo per passionem et mortem Domini Jesu mundum salvare decrevit. Sed hoc Pharisaei et legis periti spreverunt, respuentes secretum et salubre mysterium, cujus auspicia in Joannis praedicatione baptismoque praecesserunt, sed tamen eidem consilio nesciendo ac nolendo servientes, juxta quod eis apostolus Petrus de Domino loquens,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam cuiꝰ filii sunt om̃s abinstitutione ge¬
neris humani usq quot quot iusti et scĩ esse
potuerunt: profecto seipsum dñs significa¬
uit quod nascendi tempore minor erat ioħe.
maior autem diuinitatis eternitate. et do¬
minica potestate. Proinde scđm priorem ex¬
positionem. ⁊ta distinguitur. Qui autem
minor est in regno dei. ac deinde subinfertur.
maior est illo. Scdm pꝰteriorem ita. Qui aũ
minor est: ac deinde subinfertur. in regno
dei maiorͤ illo. Et omnis ppłs audiens et
publicani: iustificauerunt dm̃. baptirati
dum se homines peccata ꝓpria consitendo uis-¬
tificant. sicut scriptum est. dic tu unquitates
tuas ut iustificeris. Et iustificatur in eo: qr
non ꝑ contumatiam refutatur. s ꝑ iusticiã
dĩmunus agnoscitur. Iustus enim dominus:
et iusticiam dilexit. In eo ergo iustificatio
dei est si non ad indignos et noxios. s ad iti¬
nocentes ꝑ ablutionem factos. uideat᷑ et ius¬

Expanded text:
Ecclesiam, cujus filii sunt omnes ab institutione geEcclesiam, cujus filii sunt omnes ab institutione generis humani usque, quotquot justi et sancti esse potuerunt, profecto seipsum Dominus significavit, quod nascendi tempore minor erat Joanne, major autem divinitatis aeternitate, et dominica potestate. Proinde secundum priorem expositionem, ita distinguitur: Qui autem minor est in regno Dei. Ac deinde subinfertur, major est illo. Secundum posteriorem, ita: Qui autem minor est, ac deinde subinfertur, in regno Dei, major est illo. Et omnis populus audiens et publicani, justificaverunt Deum baptizati dum se homines peccata propria confitendo iustificant, sicut scriptum est: dic tu iniquitates tuas, ut iustificeris, et iustificatur in eo quia non per contumaciam refutatur, sed per iustitiam dei munus agnoscitur; iustus enim dominus et iustitias dilexit. in eo ergo iustificatio dei est, si non ad indignos et obnoxios, sed ad innocentes per ablutionem factos uideatur et ius
Abbreviated transcription (Latin):
ta nemo est. Inter mulierum inquit natos. his
cogo prefertur hominib qui de mulierib na¬
ti sunt. et de concubitu uiri. et non ei qui est
natus ex iurgine et sp̃u sc̃õ. quãquam in hac¬
sententia non ceteris ꝓpħis et patriarehis cunc¬
tisq hominib ioħem pretulit s ioħi ceteros
exequauit. Non enimn statim sequitur ut si
alii maiores eo non sunt. ille maior aliorum
sit uerum ut equalitatem habeat cum cet̾is
scĩs. Qui autem minor est in regno dĩ: maior
est illo. Hec sententia duob modis potest in¬
telligi. Aut enu regnum dei appellauit quod
nondun accepimꝰ. et in quo nondum sumꝰ.
unde infine dicturus est tienite benedicti pa¬
trisiei ꝑcipite regtium. et quod ibi sunt sc̃ĩ
angeli. quilibet in eis minor. maior est utiq
quolibet scõ et uisto portante corptis qd̾ cor¬
rumpitur et ad grauat animam. Aut si reg¬
num dei intelligi uoluit huius temporis

Expanded text:
ta nemo est. Inter mulierum, inquit, natos. His ta nemo est. Inter mulierum, inquit, natos. His ergo praefertur hominibus qui de mulieribus nati sunt et de concubitu viri, et non ei qui est natus ex Virgine et Spiritu sancto. Quanquam in sententia non caeteris prophetis et patriarchis, cunctisque hominibus Joannem praetulit, sed Joanni caeteros exaequavit. Non enim statim sequitur ut si alii majores eo non sunt, ille major aliorum sit, verum ut aequalitatem habeat cum caeteris sanctis. Qui autem minor est in regno Dei, major est illo. Haec sententia duobus modis potest intelligi. Aut enim regnum Dei appellavit, quod nondum accepimus, et in quo nondum sumus, unde in fine dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum ; et quot ibi sunt sancti angeli, quilibet in eis minor, major est utique quolibet sancto et justo, portante corpus, quod corrumpitur et aggravat animam . Aut si regnum Dei intelligi voluit hujus temporis
Abbreviated transcription (Latin):
pħauerat: etiam ostendendo nunciabat. Hic
est de quo scciptum. Ecce mitto angelum me¬
um aute faciem tuam: qui p̃parabit uiam
tuam ante te. Quod grece angelus est. hoc la¬
tine nuncius dicitur. Recte ergo qui nunciate
suꝑnum iudicem mutitur: angelus dicitur.
ut dignitatem seruet in nomine. quã explet
operatione. Altum quidem nomen est s uita
nomine inferior non ẽ. S et om̃s qui sacerão¬
tis nomine censentur angeli uocantur. ꝓpħa
attestante qui ait. Labia sacerdotis custodiunt
scientiam. et legem requirunt ex ore eiꝰ quia
angłs domimi exercituum est. Quod nom̃
etiam unusquisq fidelium in quantum
sufficit. in quantum grãm suꝑne aspirationis
accipit: si aprauitate ꝑximum reuocat. si ex¬
hortari ad bene operandum curat. si eternũ
regnum uel supplicium erranti denunciat
cum uerba sc̃e annunciationis impendit:
profecto angelus existit. Dico enim uob̃. ma¬
ior uiter natos mulierum ꝓpħa ioħe baptis¬

Expanded text:
phetaverat, etiam ostendendo nuntiabat. Hic phetaverat, etiam ostendendo nuntiabat. Hic est de quo scriptum est, Ecce, mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Quod Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo, qui nuntiare supernum judicem mittitur, angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine quam explet operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomine inferior non est. Sed et omnes qui sacerdotii nomine censentur, angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Nec non etiam unusquisque fidelium, in quantum sufficit, in quantum gratiae supernae aspirationis accipit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum verba sanctae annuntiationis impendit, profecto angelus existit. Dico enim vobis: Major inter natos mulierum propheta Joanne Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
Camelorum etenim pilis uestitus: ioħs fu¬
isse describitur. Non ergo celesti inquit sed t̾¬
reno regi militant. hii qui pro deo ꝑpeti as¬
pera fuguint. dum solis exceriorib dediti. p̃.¬
sentis uite molliciem et delectationem quer̃t.
slemo ergo existimet in fligxu atq studio ues¬
tium peccatum deesse. quia si hoc culpa non
e̾et. nullo modo ioħem dominus de uestim̃ti
sui asꝑitate laudasset. Quamuis hoc quod
ioh̃s non eẽ uestitus mollib dicittr ꝑ signi¬
ficationem intelligi aliter potest. Mollib
enim uestitus non fuit. quia uitam peccan¬
tium non blandimentis fouit s uigore aspere
inuectionis increpauit dicens. Genimina ui¬
perarum quis uob̃ demonstrauit fugere ã
uentura irac S quid existis iudere: ꝓpħam:
Utiq dico uob̃. et plus quam ꝓpħam. Eropħe
quippe ministerium est uentura dicere non
etiam demonstrare. Ioħ̃s ergo plusquam
ꝓpħa est: quia eum quem precurtendo pro¬

Expanded text:
Camelorum etenim pilis vestitus Joannis fuCamelorum etenim pilis vestitus Joannis fuisse describitur. Non ergo coelesti, inquit, sed terreno regno militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt. Nemo ergo existimet in luxu atque studio vestium peccatum deesse: quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Quamvis hoc quod Joannes non esse vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstventura ira ? Sed quid existis videre? prophetam? utique dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est ventura dicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum quem praecurrendo pro
Abbreviated transcription (Latin):
s discipulis suis dignis eum laudib accumu¬
lat. Quid existis in desertum uidere: arundi¬
nem uento moueri: Quod uidelicet non as-¬
serendo: s negando intulit. Acundinem qͥppe
mox ut aura contigerit: in partem flectit.
Et quid ꝑarundinem. iusi carnalis animus
designatur. qui mox ut fauore uel detractio¬
ne tangitur. in partem quamlibet inclinat᷑.
Si enum ab humano ore aura fauoris flaue
tit. hilarescit extollitur. totumq se quasi
ad gr̃am inflectit. S si inde uentus detracti¬
onis eruperit. unde laudis aura uemebat
mox hunc quasi in partem alteram ad iumo
furoris inclinat. S arundo uento agitata
ioh̃s non erat: quia hunc nec blandum
grã uec cuius libet ira asꝑum faciebat. slec
prospera hunc etigere. nec adu̾sa nouerant incli¬
nare. S quid existis iudere Hominem molli¬
b uestimentis indutum: Ecce qui in ueste p̃¬
ciosa sunt. et deliciis: in domib regum sunt.

Expanded text:
sed discipulis suis, dignis eom laudibus accumused discipulis suis, dignis eom laudibus accumulat. Quid existis in desertum? Videre arundinem vento moveri? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe, mox ut aura contigerit, in partem flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? qui mox favore vel detractione tangitur, in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flageris  sic , hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit; sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox hunc quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat: quia hunc nec blandum gratia, nec cujuslibet ira asperum faciebat, nec prospera hunc erigere, nec adversa noverunt inclinare. Sed quid existis videre? Hominem mollibus vestimentis indutum? Ecce qui in veste pretiosa sunt et deliciis, in domibus regum sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
erit scandalizatus in me. et nuncios ioħis qui
eum ẽẽ xp̃m non ccediderunt a ꝑfidie scan¬
dalo castigat. et idem ioħ̃i quod querebat ex¬
ponit. quia dominus saluos faciendi. et do¬
mini exitus mortis. Uisis entm tot signis. tan¬
tisq uirtutib non scandalitari quisq potu¬
it. s admirari. S infidelium mens graue in
illo scandalum ꝑtulit. cum eum et post tot
miracula morientem uidit. Quid est ergo
dicere beatus est qui non fuerit scandalizatꝰ
in me. nisi apetta uoce abiectionem mortis
sue humilitatemq signare: Ac si pat enter
dicat. Mira quidem facio. s abiecta perpeti tion
dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor.
cauendum ualde est hominib. ne in me mor¬
te despiciant. qui signa uenerant᷑. Et cum
ad turbas. Quia turba circumstans interro¬
gationis misterium nesciebat et putabat io¬
ħem dubitare de xp̃o quẽ ipse monstrauerat
ut intelligerent ioħem. non sibi utetrogasse

Expanded text:
erit scandalizatus in me. Et nuntios Joannis, qui erit scandalizatus in me. Et nuntios Joannis, qui eum esse Christum non crediderant, a perfidiae scandalo castigat, et eidem Joanni quod quaerebat, exponit: quia Deus salvos faciendi, et Domini exitus mortis . Visis enim tot signis tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Quid est ergo dicere, Beatus est qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat, Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant qui signa venerantur. Et cum RON. Quia turba circumstans interrogationis mysterium nesciebat, et putabat Joem dubitare de Christo, quem ipsum monstraverat, ut intelligerent Joannem non sibi interrogasse,
Abbreviated transcription (Latin):
utrum te et in inferis debeam nunciare qͥ
nunciaui superis: An non conueniat filio
dei ut gustet mortem. an alium ad hec sacra¬
menta missurus es: In ipsa autem hora cu¬
rauit multos a langorib et plagis. et spiri¬
tib malis. et cecis multis donauit uisum.
Iobs interrogauerat ꝑ discipulos. tu es qͥ uen¬
turus es. an alium expectamus : xp̃c signa
demonstrat non ad ea respondens quȩ interro¬
gatus fuerat. s ad scandalum nunciorum.
Euntes inquit renunciate ioh̃i que iudistiᷤ
et audistis. Ceci uident. claudi ambulant.
leprosi mundantur. Surdi auduuit. mortui
resurgunt. et quod his non muius ẽ pauperes
cuangelizantur. Uel pauperes sp̃u. uel certe
opib pauꝑes. ut nulla inter nobiles et ig¬
nobiles. inter diuites et egenos. in predica¬
tione distantia sit. hec magistri rigorem.
hec preceptoris comꝓbant ueritatem. qͣn¬
do omnis apud eum qui saluari potest eqͣ¬
lis est. Quod autem ait et beatus est qui non fu¬

Expanded text:
utrum te et in inferis debeam nuntiare, qui utrum te et in inferis debeam nuntiare, qui nuntiavi superis, an non conveniat Filio Dei, ut gustet mortem, et alium ad haec sacramenta missurus es. In ipsa autem hora curavit multos a languoribus, et plagis, et spiritibus malis, et caecis multis donavit visum. Joannes interrogaverat per discipulos: Tu es, qui venturus es, an alium exspectamus? Christus signa demonstrat, non ad ea respondens quae interrogatus fuerat, sed ad scandalum nuntiorum. Euntes inquit renuntiate Joanni quae vidistis et audistis, quia caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, sresurgunt, et, quod his non minus est, pauperes evangelizantur. Vel pauperes spiritu, vel certe opibus pauperes, ut nulla inter nobiles et ignobiles, inter divites et egenos, in praedicatione distantia sit. Haec magistri rigorem, haec praeceptoris comprobant veritatem, quando omnis apud eum qui salvari potest, aequalis est. Quod autem ait: Et beatus est, quicunque non fu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes et miracula narrant. Nam et alibi:
ita apuid eum questi ẽe produntur. Rabbi qͥ
erat tecum transiordanem. cui. tu testimoniũ
ꝑhibiusti. ecce hic baptitat. et om̃s ueniunt
ad eum. Quib tunc respondit ioħs. Quia
non potest homo accipere quicquam: nisi
fuerit ei datum de celo. Et cetera quib et se
purum hominem. et xp̃m dei ẽe filium ma¬
nfeste. declarat uerum quia mansit inui¬
dia liuorq nequibat expelli. quid ꝓ eis corri¬
gendis optimus magister adhuc egerit at¬
tende. Et conuocauit duos de discipulis suiᷤ
ioħs: et misit eos ad dñm dicens. Tu es qui
uenturus es. an alium expectamus : uideli¬
cet ut ꝑ hanc saltim occasionem uidendo
signa que faciebat crederent in eum. et ma¬
gistro interrogantes sibi discerent. Ergo nõ
ait. tu es qui uenisti. s tu es qui uenturus es.
Et est sensus. Manda michi quia interficien¬
dus ab herode. et ad inferna descensurus sum

Expanded text:
virtutes et miracula narrant. Nam et alibi virtutes et miracula narrant. Nam et alibi ita apud eum questi esse produntur: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, et ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad eum . Quibus tunc respondit Joannes: Quia non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum de coelo, etc. Quibus et se purum hominem, et Christum Dei esse Filium, manifeste declarat. Verum quia mansit invidia, livorque, nequibat expelli, quid pro eis corrigendis optimus magister adhuc egerit, attende. Et convocavit duos de discipulis suis Joannes, et misit eos ad Dominum, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Videlicet, ut per hanc saltem occasionem, videndo signa quae faciebat, crederent in eum, et, magistro interrogante, sibi discerent. Ergo non ait, Tu es, qui venisti, sed tu es, qui venturus es? Et est sensus: Manda mihi, quia interficiendus ab Herode, et ad inferna descensurus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ctione reuuuscit peccator. Incipit loqui cum
reducis indicia uite cunctis qui peccatum
luxerant ostendit. Redditur matri. cum per
sacerdotalis decteta udicii. cominunioni so¬
ciantur eccłie. accepit autem om̃s tuor et
magnificabant dñi dicentes. Quia ꝓpħa mag.¬
nus surrexit in nobis. Quanto desperatior ani¬
me mors ad uitam reuocatur: tanto plures
cosdem corriguntur exemplo. Uide dauid
dus altior: eo casus grauior. Quo autem gra¬
uior casts: eo pietas erigentis gratior. Quo uͦ
gratior in eis domini pietas apparuit. eo cer¬
tior cunctis penitentib spes salutis apparu¬
it. ut uire om̃s qui audiunt dicant. Quta ds̃
iusitauit plebem suam. Non tantum modo
uerbum suum semel in corporando. s etiã nr̃a
hoc ut suscitari debeamus semꝑ in corda mit¬
tendo. Et minciauerunt iohi discipuli etus
de omnib his. Non simplici corde ut opinor
s inuidia stimulante discipuli ioħis. ei xp̃i

Expanded text:
ctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum ctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide David dus altior, eo casus gravior. Quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo. Et nuntiaverunt Joanni discipuli ejus de omnibus his. Non simplici corde, ut opinor, sed invidia stimulato, discipuli Joannis ei Christi
Abbreviated transcription (Latin):
portant. uel unmunda defideria quȩ homi¬
nem rapiunt in interitum. uł lenocima
blandientium sunt uenenata. sociorum
Que peccata nimirum dum fauorib tol¬
lunt: accumulant. peccantesq contentu qͣi
aggerem tecie obruunt. De quib alibi dicitͣ
Dimite mortuos scpelire mortuos suos. Mortu
quippe mortuos sepelunt: cum peccatores qͥ.
sui similes. alios nociuo fauore demulcent. cõ¬
gestaq pessime adulationis mole nequa ali¬
quando spe resurgendi potiantur expͥmunt.
Domino ergo loculum tangente funcris
bauili steterunt quia suꝑni formidine uidi
cii ad tacta conscientia. et carnalium sepe afflu¬
entium uoluptatum. et inuiste laudantium
turbam cohercens ad seipsum reuertitur. uo¬
cantiq ad uitam. festina respondet saluatori.
Unde recte sequitur. Et ait. Adolescens tibi di¬
co surge. Et resedit qui erat mortuus et cepit
loqui et dedit illum matri sue. Residet qui¬
ppe qui erat mortuus cum interna compun¬

Expanded text:
portant, vel immunda desideria, quae homiportant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accumulant, peccantesque contemptu, quasi aggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compun
Abbreviated transcription (Latin):
rit agnoscit. Diuino autem nittu multa do¬
minum turba: multa uduam comitabatur.
ut uiso tanto miraculo. multi testes. multi fi
erent dei laudatores. Quam cum iudisset do¬
minus miscd̾ia motus suꝑ illam dixit. soli
flere. Desiste inquit quasi mortuum flere. quẽ
mox uinum resurgere uidebis. Ubi mistice
nouati dogna confunditur. qui de sua mũ¬
dicia suꝑbe gloriatus. humilem penitentum
mundationem euacuare conatur: tieramq
matrem eccłiam de natorum suorum spirita¬
li extinctione plorantem spe uite redonande
negat consolari debere. Et pulchre euangelista
dominum prius miscdł̃ia motum ẽẽ suꝑ ma¬
trem. ac sic fidelium suscitasse testatur.ut. in
uno nobis exemplum unitande pietatis os¬
tenderet: in altero fidem mirande potestatis
adstrueret Accessit et tetigit loculum. hii au¬
tem qui portabant steterunt. Loculus in quo
mortuus efferebatur: male secura desperati pec¬
catoris conscientia ẽ. Qui uero sepeliendum

Expanded text:
it, agnoscit. Divino autem nutu, multa Doit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum vidisset Dominus, misericordia motus super eam, dixit illi: Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem evacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam, renatorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre evangelista, Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt. Loculus, in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis: portam cuutatis qua defunctus effe¬
rebatur. puto aliquem de sensib ẽẽ corporeis.
Qui enim seminat inter fiatres discordias. qͥ
iuiquitatem in excelsum loquitur: ꝑ oris por¬
tam extrahitur mortiuis. Qui uderit mu¬
lierem ad coneupiscendum eam: ꝑ oculorum
portam sue mortis indicia ꝓfert. Qui fabulis
ociosis obscenis ue carminib uel detractiom¬
b aurem libentet aꝑit. hanc antme sue portam
mortis efficit. Ceterosq qui non seruat sensus:
mortis sibi ipse reddit additus. Obsecto dñe ihu.
cunctas mee ciuitatis portas iusticie facias. ut
ingressus in eas confitear nomimi tuo tueq ma¬
iestati cum ministris celestib eam crebtius inui¬
senti non fetor elati cadaueris occurrat. s occu¬
pet salus muros illius. et portas eus laudatio.
Et hec iudua erat et turba ciuitatis multa cũ
illa. Uiduam ẽẽ eccłiam om̃is anuna que spon¬
si dominiq sui se morte redemptam memine¬

Expanded text:
in vobis? Portam civitatis qua defunctus effein vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam memin