comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas quasi ex adipe ꝓdiit. qui in
labore hominũ non erant. & cũ homi¬
nib ñ flagellabant᷑. quis inqͣm iustꝰ
cũ sibi aliquid simile contigerit. dicat
iã Ergo sine causa tꝰtificaui cormȩũ. ce la¬
ui int̾ innocentes manꝰ meas. Nã si nar¬
rauerit. ecce nationẽ filior dei. immo
ip̃sam filii dei passionem reproba¬
uit. Bene ergo in ostensione fla¬
gellati ce crucifixi iusti. cantat᷑. Qm bo¬
ut ñ moueant᷑ pedes nr̃i. id est ratio &e
uidemus. Offerenda quoꝙ cũ uersib
sumpta. depsalmo seragesimo octauo.
quitotus exꝑsona saluatoris orantis in
passionis agone conscriptus est. indicat
cum qͣnto desidio caritatis illa susceꝑit
que inpassionis serie. p̃lecta sunt. cum
tauit cor meum. &e miseriã scilicet in
factis. Et sustinui cid est expectaui qui
si mul contristaret᷑. uidelicet de ꝑditi¬
one sua mecum doleret: & ñ fuit sub¬
auditur qui id faceret. consolantem

Expanded text:
iniquitas quasi ex adipe prodiit, qui in iniquitas quasi ex adipe prodiit, qui in labore hominum non erant et cum hominibus non flagellabantur; quis, inquam, justus cum sibi aliquid simile contigerit, dicat jam: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi inter innocentes manus meas . Nam si narraverit sic, ecce nationem filiorum Dei, imo ipsam Filii Dei passionem reprobavit . Bene ergo in ostensione flagellati, et crucifixi justi cantatur: Quam bout non moveantur pedes nostri, id est ratio et videmus . Offerenda quoque cum versibus sumpta de psalmo sexagesimo octavo, qui totus ex persona Salvatoris orantis in passionis agone conscriptus est, indicat cum quanto desiderio charitatis illa susceperit quae in passionis serie praelecta sunt, dum tavit cor mefactis. Et sustinui, id est expectavi, qui simul contristaretur, videlicet de perditione sua mecum doleret, et non fuit, subauditur, qui id faceret, consolantem
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a. Item ingradali dumdicit. Tenu¬
isti manũ dexteram meã. & inuolun¬
tate tua deduristi me. pulcherrime
illud insinuat. quod ds pat̃ quasi
leua manu sua dexteram illius tenu¬
erit. idest diuinam potentiam eius ne se
defenderet quodãmͦ compresserit. & in
potestatem inimicor id ẽ inciuitatẽ ie¬
rłm in uoluntate sua deduxerit. Queri
potest cur gradale hoc cantet᷑ hoc die.
cum ñ totũ eius ꝑsone conueniat. seq
enim illi congruit ut dicat. mei autẽ
pene moti sunt pedes: pene effusi sunt
gressus mei. S sciendum quia psalmꝰ
de quo sumptũ est. correctio illor est
qui ꝓsospitate corporis. ie ꝓspitate uel
affluentia rerum temporaliũ. dm̃ tan¬
tum mͦ laudabant. huiusmodi autẽ
laudes ñ defecerant. priusqͣm dñs nr̃
rex omnium scłorꝑ adueniret. ce ex his q̃
passurus est confirmaret nos. ne scan¬
daliaremur. malos ꝓsꝑari: bonis aut̃
ñ recte succedere uidentes. Quis enĩ iustꝰ

Expanded text:
, etc. Item in graduali, dum dicit: Tenu, etc. Item in graduali, dum dicit: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me , pulcherrime illud insinuat quod Deus Pater, quasi laeva manu sua dexteram illius tenuerit, id est divinam potentiam ejus, ne se defenderet, quodammodo compressit, et in potestatem inimicorum, id est in civitatem Hierusalem, in voluntate sua deduxerit. Quaeri potest cur graduale hoc cantetur hoc die, cum non totum ejus personae conveniat. Neque enim illi congruit, ut dicat: Mei autem pene moti sunt pedes et pene effusi sunt gressus mei . Sed sciendum quia psalmus, de quo sumptum est, correptio illorum est qui pro sospitate corporis et prosperitate vel affluentia rerum temporalium Deum tantummodo laudabant. Hujusmodi autem laudes non defecerant, priusquam Dominus noster, rex omnium saeculorum, adveniret, et ex his quae passus est confirmaret nos, ne scandalizaremur malos prosperari, bonis autem non recte succedere videntes. Quis enim justus
Abbreviated transcription (Latin):
suum. id est festinet resurrectionem
suam: & a potestate eorꝑ qui sunt uni¬
cornes. id est singularis suꝑbie lib̾et
humilitatẽ suam. Deinde in tractu
hoc ipsum amplius ce morosius agit
ipse nr̃ dauid. scđ̾m titulũ eiusdem
psalmi. tendens in finẽ in uictoriam.
ꝓ assumptione matutina. id est ꝓ re¬
surrectione: ut fiat ualde mane sicut
ce facta est. cum adhuc tenebre essent
ad monumentũ. Epła quoq ñ dubio
passionem legenda p̃currit p̃conio.
Nam quod orat dominꝰ scđo in pas¬
sione dicens. mi pat̾. si ñ potest hic
calix transire nisi bibam illũ: quod
summus ds in summa humilitate
hominis illudit᷑. conspuit᷑. dorsum
suũ dat ꝑcutientib. &e genas suas uel¬
ientib. & cet̾a patienter fert obediens
uoluntati patris: usq ad mortẽ crucis:
hecomnia nobis paulus in epła ma¬
nifeste ꝓponit imitanda dicens. hoc
sentite in uobis: quod & in xp̃o iħu. ce

Expanded text:
suum, id est festinet resurrectionem suum, id est festinet resurrectionem suam, et a potestate eorum, qui sunt unicornes, id est singularis superbiae, liberet humilitatem suam . Deinde in tractu hoc ipsum amplius egit et ipse noster David, secundum titulum ejusdem psalmi, tendens in finem, id est in victoriam, pro assumptione matutina, id est pro resurrectione, ut fiat « valde mane, » sicut et facta est, « cum adhuc tenebrae essent » ad monumentum . Epistola quoque non dubio passionem legendam praecurrit praeconio. Nam quod orat Dominus secundo in passione dicens: Mi Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum . » quod summus Deus in summa humilitate hominis illuditur, conspuitur, dorsum suum dat « percutientibus, et genas suas vellentibus , » et caetera patienter fert, obediens voluntati Patris usque ad mortem crucis , haec omnia nobis Paulus in Epistola manifeste proponit imitanda, dicens: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
illa inquam tradicio materialis cau¬
sa tam magni. tãꝙ sollempnis est of¬
ficii. hac enim die pat̾ illum tradi¬
dit. in eo quod ex uoluntate patris
inmanus inimicorp uenit. qui hac¬
tenus multociens cum seditio se
quereret᷑. om̃s eor frustrauerat im¬
petꝰ. Obediens namq uoluntati pa¬
tris. calicẽ passionis bibere uenit.
&e cũ caro infirma eẽt ad bibendum.
sp̃u ꝓmpto dicebat. uerumptam̃ non
mea uoluntas. s tua fiat. Quia gͦ pa¬
ter illum hac die tͣdidit. &e calicẽ pas¬
sionis dedit illi. recte passio legit᷑ cum
eisdem cũ quib exceptus est palmaꝵp
ramis: totiq offitio uenerandã ipsa
p̃buit materiã. Namex eo quodait
pendens in cruce. d̾s m̃s. ds m̃s. ut qͥd
dereliquisti me. constat uicesimum
pͥmũ psalmũ totũ exipsius eẽ ꝑsona
conscriptũ: ꝓpter quod hac causa pe
ne totꝰ in eiusdem nichilominꝰ ꝑsona
decantat᷑. Primum in introitit. Dñe ne
longe facias auxilium tuum a me. o¬
inquam patrem. ne elonget auxilium

Expanded text:
Illa, inquam, traditio materia vel causa tam magni tamque solemnis est officii. Hac enim die Pater illum tradidit in eo quod ex voluntate Patris in manus inimicorum venit, qui hactenus, multoties cum seditione quaereretur, omnes eorum frustraverat impetus. Obediens namque voluntati Patris, calicem passionis bibere venit, et cum caro infirma esset ad bibendum, spiritu promptus dicebat: « Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat . » Quia ergo Pater illum hac die tradidit, et calicem passionis dedit illi, recte passio legitur cum eisdem cum quibus exceptus est palmarum ramis, totique officio venerandam ipsa praebuit materiam. Nam ex eo quod ait pendens in cruce: « Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me , constat vicesimum primum psalmum totum ex ipsius esse persona conscriptum, propter quod hac ipsa die pene totus in ejusdem nihilominus persona decantatur. Primum in introitu: Domine, ne longe facias auxilium tuum a me , oinquam, Patrem, ne elonget auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
In nomine dñi omne genu flectat᷑¬
cecet̾a. Nimirũ om niũ angłor ho¬
minũq dñm ꝓcidisse ce in sudore¬
sui sanguinis agonitari uidens.
humana corda hoc t̾rifico clamore
ꝑcutit. ne quis audeat stare rigidꝰ
ae elatus. cũ ille tantꝰ in tã magna¬
agonia sese ꝓpt̃ nos humi litate de¬
iciens genua posuerit. Magnũ pi¬
umq huiusdiei dignũq spectacło
borat. sc̃a eccłia singłorꝑ corda fideli¬
um ad tante rei p̃sentiam ꝑ contem¬

Expanded text:
In nomine Domini omne genuflectatIn nomine Domini omne genuflectatetc. Nimirum omnium angelorum hominumque Dominum procidisse, et in sudore sanguinis agonizari videns, humana corda hoc terrifico clamore percutit, ne quis audeat stare rigidus et elatus, cum ille tantus in tam magna sese propter nos humilitate dejiciens genua posuerit. Magnum piumque hujus diei dignumque spectaculo borat sancta Ecclesia singulorum corda filiorum ad tant
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentie dñi orantis. ce in fatiem suã
ꝓstrati uenerabilit̾ subseruiunt: de
quo hacdie in passione legitur scdm
lucam hoc mͦ. Et ipse auulsus est ab-
eis quantũ iactꝰ est lapidis: ce positiᷤ
genib orabat dicens. pat̾ si uis. Ens¬
fer calicem istum a me. Et factus est¬
in agonia: ꝓlixius orabat. ce factus est
sudor eius sicut gutte sanguinis de¬
currentis in terram. apparuit a utem
illi angłs decelo confortan eũ. Et
quidẽ ceteri quoq euũgłiste orasse
referunt eu̾ ad patrẽ. quo indubitã¬
ter minor est scdm humanitatẽ. in
qua etiã minoratꝰ est paulominus
ab angłis: s hic disertus uitulus sci¬
licet lucas uictimationẽ salutaris
uituli elegantius ꝓsequens: ex ha¬
bitueus in infirmitate nr̃a orantis.
magis ad mirabile mundo &e angłis
ce hominib p̃bet spectaculũ. Unde ꝯ¬
tremiscit eccłia tantor mirabilium
contemplatrix: & in introitu quasi at¬
tonita repentino clamore concrepat

Expanded text:
reverentiae Domini orantis, et in faciem suam reverentiae Domini orantis, et in faciem suam prostrati venerabiliter subserviunt, de quo hac die legitur in passione secundum Lucam, hoc modo: Et ipse avulsus est ab eis quantum jactus est lapidis, et positis genibus orabat dicens: Pater, si vis, transfer calicem istum a me. Et factus in agonia prolixius orabat, et factus est sudor ejus tanquam guttae sanguinis decurrentis in terram. Apparuit autem illi angelus de coelo confortans eum . Et quidem caeteri quoque evangelistae orasse referunt eum ad Patrem, quo indubitanter minor est secundum humanitatem, in qua etiam « minoratus est paulo minus ab angelis . » Sed hic disertus Vitulus, scilicet Lucas, victimationem salutaris vituli elegantius prosequens, ex habitu ejus in infirmitate nostra orantis, magis admirabile mundo et angelis et hominibus praebet spectaculum. Unde contremiscit Ecclesia tantorum mirabilium contemplatrix, et in introitu, quasi attonita repentino clamore concrepat:
Abbreviated transcription (Latin):
die abiit uidas ce locutꝰ est cũ pͥnci¬
pib sacerdotum &e magistratibus:
quemadmodũ iħm tradet eis. Et
gauisi sunt & pacti sunt illi pecu¬
niam dare. & spopondit. Igit᷑ ꝓ eo
quod eccłia hacdie capite diminu¬
ta est. deponit hac eadẽ die consu¬
etudinalem ꝓcessionis sue cultum:
tociusq nocturni atq diurni psallen¬
di post hancdiem gaudiũ. obscurat
usitatũ. d ce ꝑ totum anni circulum
inpenitentialiũ obseruatione ieiuni¬
orp: ꝓpter causam supradictã quarta
feria post sextã in qua dominꝰ cruci¬
fixus est scđ̾m optinet gradum. Nũc
in offitio huius quarte ferie. quia p̃
ceteris sacra dispositione p̃fulget. im¬
mo quia totũ pene uenditi capitis nr̃i
luctuosa uox est: paulisꝑ immorari
libet. Primoꝙ hoc dicendũ quod ge¬
minas lectiones. longũꝙ ce lugubrẽ
ꝓ scd̾o graduali tractum. ꝓpter iam
dictam dñi uenditionẽ. p̃senti diei me¬
ruit offitium. Cunctaq offitii menbra

Expanded text:
locutus est cum principibus sacerdotum et magistratibus quemadmodum Jesum traderet eis. Et gavisi sunt, et pacti sunt illi pecuniam dare. Et spopondit . » Igitur pro eo quod Ecclesia hac die capite diminuta est, deponit hac eadem die consuetudinalem processionis suae cultum, totiusque nocturni atque diurni psallendi post hanc diem, gaudium obscurat usitatum. Sed et per totum anni circulum in poenitentialium observatione jejuniorum, propter causam supradictam, quarta feria post sextam, in qua Dominus noster crucifixus est, secundum obtinet gradum. Nunc in officio hujus quartae feriae, quia prae caeteris sacra dispositione perfulget, imo qui pene totum venditi capitis nostri luctuosa vox est, paulisper immorari libet. Primoque hoc dicendum quod geminas lectiones longumque ac lugubrem, pro secundo graduali, tractum propter jam dictam Domini venditionem, praesentis diei meruit officium, cunctaque officii membra
Abbreviated transcription (Latin):
qua creationẽ mundi cepit ds oꝑari.
ingreditur saluator ad laborẽ passi¬
onis: &e ꝑtotam hanc ebdomadam
que maior ebdomada dicit᷑ salutem
nr̃am oꝑatur. die sexto cessauit: ce in
septimo requieuit. Tot dieb salutẽ
hominis oꝑatus est: quot dieb ho¬
minẽ. & quicquid ꝓpt̾ hominẽ cre¬
auit in mundo disposuit. Et ꝓ ope¬
rum di uersorum creatione: Alii plꝰ.
alii minus rerũ e offitioꝵ diuersa qͣnͣ¬
titate consecrati sunt. Prima hec die ᷤ
qua cum tanta claritate opus ing̾¬
ditur. salutifere passionis dignitati
illius respondet. in qua dixit fiat
lux. ce facta est lux. Et de singłis cete¬
rorp suo loco dicet᷑. Nunc dehuius
diei offitio pauca ꝑspiciamus

Expanded text:
 est, in qua creationem mundi coepit Deus operari, ingreditur Salvator ad laborem passionis, et per totam hanc hebdomadam, quae major hebdomada dicitur, salutem nostram operatus, die septimo cessavit, et in sepulcro requievit. Tot diebus salutem hominis operatus est quot diebus hominem et quidquid propter hominem creavit, in mundo disposuit. Et prout operum diversorum creatione alii plus, alii minus rerum et officiorum diversa quantitate consecrati sunt. Primus hic dies, qua cum tanta claritate opus ingreditur salutiferae passionis, dignitati illius respondet in qua dixit: « Fiat lux, et facta est lux . » Et de singulis caeterorum suo loco dicetur; nunc de hujus diei officio pauca perspiciamus
Abbreviated transcription (Latin):
uoce s sensu ꝓficiscit᷑: recte iuxta bebͣicã
ueritatem ñ est additum in oꝑe diei
scdi. & uidit ds quod esset bonũ. Igit᷑
cum scda dies mundane creationis lau¬
de oꝑis minus illustrata sit: ñ mirũ
est. quod huuis ebdomade que illã
respicit scdas dies minus passionali
offitio purpurata est. habet autem
euugłm huius diei: quod exceptꝰ cũ
ramis palmarũ ciuitatẽ ierłm ingres¬
sus est. Et cũ gentiles eum uidere uel¬
lent. utpote salutẽ suam. de qua ia¬
cob longe ante ꝓp hauerat. dicens Et
ipse erit expectatio gentiũ. & ꝓpt̾ hoc
granũ frumenti figurate se appellas-¬
set mortificandũ infidelitate i deoꝵ.
multiplicandũ fide populoꝵ. cum
in quã głificationẽ suã saluti genti

Expanded text:
voce, sed sensu proficiscitur, recte, juxta Hebraicam voce, sed sensu proficiscitur, recte, juxta Hebraicam veritatem, non est additum in opere diei secundi « et vidit Deus quod esset bonum. » Igitur, cum secunda dies mundanae creationis laude operis minus illustrata sit, non mirum est quod hujus hebdomadae, quae illam respicit, secunda dies minus passionali officio purpurata sit. Habet autem Evangelium hujus diei, quod exceptus cum ramis palmarum civitatem Hierusalem ingressus. Et cum gentiles eum videre vellent , utpote salutem suam, de quo Jacob longe ante prophetaverat, dicens: « Et ipse erit exspectatio gentium , » et propter hoc granum frumenti figurate se appellasset, mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum, cum, inquam, clarificationem suam saluti g
Abbreviated transcription (Latin):
minus ornata uidetur cet̾is huius
ebdomade dieb: quarũ omniũ offi¬
tia lectione passionis sibi cet̃is dm̃ice
mortis insignib purpurata sunt. Nec
mirum. nam ce eius pͥme ebdomade
qua cuncta creata sunt. cuius hec si¬
milis est ut supradictũ est: dies scds:
minus aliquid qͣm ceti creatoris pla¬
cito cõmendat᷑. Cũ enĩ dixisset. fiat
firmamentũ in medio in medio aqͣ¬
rum. & diuidat aquas ab aquis. ñ est
ad ditũ sicut in oꝑib ceteror dierũ:
e iudit d̾s qd̾ esset bonũ. hoc enĩ in
septuaginta ad ditũ est: s in hebrai¬
co ñhabet᷑. In hoc quoꝙ ut ait
beatꝰ ieronimꝰ bbinarius numerus
infamat᷑. quia pͥmus ab unitate de¬
generat.: & disionis initiator est.
Et quia diui sio aquarum suꝑiorp
atq inferior diuisionẽ significat
bonorp & malorp. qͣmuis iustã tamen
ꝓpter penam ipsoro qui diuiduntur
in alia. ip̃saꝙ diuisio scd̾a die facta ẽ.
ipsumq qđ dicimꝰ scdm abinario ñ

Expanded text:
ujus hebdomadae diebus, quarum omnium officia lectione passionis vel caeteris Dominicae mortis insignibus purpurata sunt. Nec mirum; nam et ejus primae hebdomadae, qua cuncta creata sunt, cujus haec similis est, ut supra dictum est, dies secundus minus aliquid quam caeteri, Creatoris placito commendatur. Cum enim dixisset: « fiat firmamentum in medio aquarum, et dividat aquas ab aquis , » non est additum, sicut in operibus caeterHoc enim in Septuaginta quidem additum est, sed in Hebraico non habetur. In hoc quoque, ut ait Hieronymus binarius numerus infamatur, quia primus ab unitate degenerat, et divisionis initiator est. Et quia divisio aquarum superiorum atque inferiorum, divisionem significat bonorum et malorum, quamvis justam, tamen propter poenam ipsorum qui dividuntur malam, ipsaque divisio secunda die facta est, ipsumque quod dicimus secundum, a binario non
Abbreviated transcription (Latin):
aque ꝑ anui circulum
ordine constititto in diui¬
nis aguntur offitiis. & at¬
tentum auditorem &e eruditũ. ut bt¬
ne exponant᷑ expetunt uenerabiliũ
scripturarũ didascalum atꝙ symni-¬
sten. Altissimarũ namq signa sunt
rerum. & maxima queq continent
celestium sacramenta secretore. quorꝑ
ad magestatẽ contemplandã ñ nisi
eruditus & religiosus quisqmͣ aspira¬
re idoueus est. Siquidẽ abhis uitis

Expanded text:
er anni circulum ordine constituto in divinis aguntur officiis, et attentum auditorem, et eruditum, ut bene exponantur, expetunt vernabilium Scripturarum didascalum atque symmistem. Altissimarum namque signa sunt rerum, et maxima quaeque continent coelestium sacramenta secretorum; quorum ad majestatem contemplandam, non nisi eruditus et religiosus quispiam aspirare idoneus est. Siquidem ab his viris
Abbreviated transcription (Latin):
morat de passione dñi. qđ iam e¬
gresso uida: pauere cepit ce tedere. factꝰ
inagonia ꝓ lixius orauit. ce sanguineas
guttas ꝓstrato corpore sudauit. torcu-¬
lar tunc solus calcaris & in futuro san¬
giunẽ martirũ ꝓ se fundendũ p̃sig¬
nans. Itemq illud de resurrectione eiꝰ
qd postqmͣ fecerat pacẽ int̾d̾m & ho¬
mines legatus fi delis rediens euugłna¬
uit nob̃stans in medio discipłoꝵ suori¬
ce dicens eis. paxuobis

Expanded text:
e passione Domini, quod jam egresso Juda, « pavere coepit et taedere , » factusque in agonia, prolixius oravit, et sanguineas guttas prostrato corpore sudavit , torcular tunc solus calcans , et in futuro sanguinem martyrum pro posse fundendum praesignans. Itemque illud de resurrectione ejus, quod priusquam fecerat pacem inter Deum et homines , legatus fidelis rediens evangelizavit nobis, stans in medio discipulorum suorum, dicens eis: « Pax vobis
Abbreviated transcription (Latin):
pelit᷑. in uesꝑa nichominꝰ apparens
uiuus in habitu ꝑegrini cognoscit᷑
in fractione panis. & hospitalia dis¬
cipulorp corda inlectosue caritatis igne
succendit. In matutino petrũ qͥ ter
negauerat. galli cantꝰ redarguit. dñs
respicit. &e negator penitens ad lacͥmas
confugit. Itẽ diluculo sc̃is mulierib
resurrectione dñi adealbatis angelis
annunt iatã tristicia fideliũ iã incipit
conuerti ingaudium. Querit᷑ iuiuens
cum mortus. & uiuũ se ostendit: tangi
qͦ dignatur ce adorari. Notandũ qđ
cum cet̾arum septene sint partes hora¬
rum: unus uersuf. D̾s in adiutorium
meũ intende. cũ gła patͥ. ymuꝰ palmi.
& oratio ꝯpletia. bis horis octauũ addi¬
t᷑ canticum de euuglio. qi scilicet canũt᷑
ꝓ octaua. spectant enĩ iu beatitudinem
resurrectionis. qͣ maxime insignite st̃
uixta sensũ illuis euugłici capi otuli.

Expanded text:
pelitur . In vespera nihilominus apparens pelitur . In vespera nihilominus apparens vivus in habitu peregrini, cognoscitur in fractione panis et hospitalia discipulorum corda injecto suae charitatis igne succendit . In matutino Petrum, qui ter negaverat, galli cantus redarguit, Dominus respicit, et negator poenitens ad lacrymas confugit . Item, diluculo sanctis mulieribus resurrectione Domini a dealbatis angelis annuntiata, tristitia fidelium jam incipit converti in gaudium . Quaeritur vivens cum mortuis, et vivum se ostendit, tangi quoque dignatur et adorari . Notandum quod cum caeterarum septenae sint partes horarum, id est versus Deus, in adjutorium meum intende, cum Gloria Patri, hymnus, psalmi, et oratio completiva. His horis octavum additur canticum de Evangelio, quia scilicet canuntur pro octava, spectant enim in beatitudinem resurrectionis, qua maxime insignitae sunt, juxta sensum illius evangelici capituli:
Abbreviated transcription (Latin):
ona quoq hora uire in laudẽ dei
so in paradisũ. & uenia qmͣuis sero ue¬
raciter penttentib & confitentib de¬
dicata ce recsso uelo segis & ꝓpħarum.
cepimꝰ reuelata fatie contemplari
głam domini. Tunc etiã latere eius
ꝑforato formande eccłie ꝓfluxerunt
ne laudis sacrifitiũ magnis est
nobis sacramentis dedicatũ. Omitto
qđ in umbra uet̾is instrumenti ma¬
ne ce uesꝑe iugit offerebat᷑ holo caus¬
tum de quo dicit lex: sacrifitiũ est do¬
mino in odorẽ suauitatis. oblatione
ꝓpetua ingeñationes ur̃as. Ad euũgłi¬
cam enĩ ꝓpero grãm: inde harũ splẽ¬
dida clarescit horarũ dignitas. Ues¬
ꝑe dominꝰ panẽ ce uinũ assumens.¬
& in ueritate sui corꝑis & sanguinis
rep̃sentans: suis portat᷑ in manib.
militatẽ scilicet & caritatẽ lauando
pedes discipulor maxime cõmẽdats.
iterumq recumbens longi sollempni¬
tate sermonis amicis & filiolis iã mo¬
riturus uale dixit. Item in uesꝑa se¬

Expanded text:
ona quoque hora, jure in laudem Dei so in paradisum , et venia, quamvis sero, veraciter poenitentibus et confitentibus dedicata, et rescisso velo legis et prophetarum, coepimus revelata facie contemplari gloriam Domini. Tunc etiam latere ejus perforato formandae Ecclesiae profluxerunt atque matutinae laudis sacrificium magnis est nobis sacramentis dedicatum. Omitto quod in umbra veteris Instrumenti, mane et vespere jugiter offerebatur holocaustum, de quo dicit lex: « Sacrificium est Domino in odorem suavitatis oblatione perpetua in generationes vestras . » Ad evangelicam enim propero gratiam. Inde harum splendida clarescit horarum dignitas. Vespere Dominus panem et vinum assumens, et veritatem sui corporis et sanguinis repraesentans , suis portatus in manibus, militatem scilicet et charitatem, lavando pedes discipulorum, maxime commendans, iterumque recumbens, longi solemnitate sermonis, amicis et filiolis jam moriturus ultimum vale dixit Item in vespera se
Abbreviated transcription (Latin):
uari. quod pueri hebreorp tollentes
ramos oliuiarũ obuiauerunt dño.
clamantes ce dicentes osanna iner¬
celsis. Rectius gͥfatiunt hi a quib
accepimus. ante t̾ciam memoriã dñi¬
ce resurrectionis. que ꝑ totũ annũ
decurrit. de more ꝑagentes sicut in
cet̾is dñicis: & post t̾ciam cum ꝓces¬
sione palmarũ dũice passionis effe¬
rentes sacram entsi

Expanded text:
vari, quod pueri Hebraeorum tollentes vari, quod pueri Hebraeorum tollentes ramos olivarum obviaverunt Domino, clamantes et dicentes: Hosanna in excelsis. Rectius igitur faciunt hi, a quibus accepimus ante tertiam memoriam Dominicae resurrectionis, quae per totum annum occurrit, de more peragentes, sicut in caeteris Dominicis, et post tertiam cum processione palmarum, Dominicae passionis effere
Abbreviated transcription (Latin):
euũgłice auctoritatis inspectatori¬
b recte complacuit. ut cũ hodierna
ꝓcessione palmarũ. qua ꝓculdubio
redemptoris nr̃i recolimꝰ passionẽ.
ñ ꝯputent illã que dñicalis est: qua
ramus resurrestionẽ. Constat enim:
quod contraria siue repugnantia.
ñ possint simul uno eodẽq actu ꝯ¬
uenient̃ exhiberi. hec aut̃ manifes¬
te dissident: sibiq contraria sunt.
Quid enĩ magis contrariũ. qm tͥsti¬
cie gaudium: morti uita. occasui
resurrectio. ẽ: Singulis dñicis. a pͥma
sabb̃i qua dñs resurrexerit dedi¬
catif. hoc ꝓ nobis ꝓcessionis ordine
significamus. quod ingalileam. id
est intͣnsin igrationẽ ad uidendũ
dñm cũ apłis eius exire debeamꝰ.
scilicet ut ñ simus uetusti homines qđ
fuimus. s in nouitate uite ambulemꝰ.
unde semꝑ in huiusmi ꝓcessionib
p̃latos nrõs p̃euntes quasi dñm in
gauleam sequimur. &e locus ipse qͦ
ꝓ cessionẽ supp̃ma statione t̾minamꝰ.
bis obsecrationẽ deuotis actib reno¬

Expanded text:
elicae auctoritatis inspectoribus recte complacuit ut cum hodierna processione palmarum, qua procul dubio Redemptoris nostri recolimus passionem, non computent illam quae Dominicalis est, qua ramus resurrectionem. Constat enim quod contraria sive repugnantia non possint simul uno eodemque actu convenienter exhiberi. Haec autem manifeste dissident, sibique contraria sunt. Quid enim magis contrarium quod tristitiae gaudium, morti vita, occasui resurrectio? Singulis Dominicis a prima Sabbati, qua Dominus resurrexit, dedicatis, hoc nobis processionis ordine significamus, quod in Galilaeam, id est in transmigrationem, ad videndum Dominum cum apostolis ejus exire debeamus, scilicet ut non simus vetusti homines quod fuimus, sed « in novitate vitae ambulemus . » Unde semper in hujusmodi processionibus praelatos nostros praeeuntes, quasi Dominum in Galilaeam sequimur, et locus ipse, quo processionem suprema statione terminamus bis ob recreationem devotionis actu reno
Abbreviated transcription (Latin):
natalis dñi offitium gaudiũ est
dit aiximus gentiũ. que om̃s uiderũt
salittare dei: ce quarũ assumptio uita
est ex mortius scilicet uideis. hoc autẽ
certe diei sedem ñ habens. ce pene reuo
cãdoꝵ añ uidiciũ infine scłi p̃conium
ẽ iudeor. Non enĩ głiari debet oleast̃
ad uersusus ramos bone oliue. qͦd p̃p
incredulitatẽ fracti sunt ce cetid̾unt. ip¬
se autẽ contra naturã inisertꝰ ẽ & fide
stat: neꝙ dignũ est ut exultet unior
fr̃ ut qd̾ se recepto ꝯuiuante cũ patre
maior iratꝰ suꝑ ing̃di recusat. s int̾
ouiu̾a roget patrẽ suũ ut exeat. & blan¬
dis delinitũ monitis intͦducat. Hoc ita
esse uł ꝯmunione p̃sentis offitii satis¬

Expanded text:
Natalis Domini officium gaudium est, ut diximus, gentium, quae omnes viderunt salutare Dei, et quarum assumptio vita est ex mortuis, scilicet Judaeis , hoc autem certae diei sedem non habens, et pene viduum revocandorum in fine saeculi praeconium est Judaeorum. Non enim gloriari debet oleaster adversus ramos bonae olivae, quod propter incredulitatem fracti sunt et ceciderunt. Ipse autem contra naturam insertus est et fide stat . Neque dignum est ut exsultet junior frater quod se recepto et convivante cum patre, major frater iratus ingredi recusat, sed inter convivia rogat patrem suum, ut exeat et blandis delinitum monitis introducat . Haec ita esse
Abbreviated transcription (Latin):
heres. qui adhuc paruulus intellectu.
sub elementis mundi idest sublitt̃ali
sensu seruiens detinet᷑. Pandemq op¬
tinebit regnũ & sedem dauid. id est¬
regnum patris sui: ipse de quo ingra¬
dalicanit᷑. Spetiosus forma. &e cetera.¬
De sc̃o die epiphanie

Expanded text:
haeres, qui adhuc parvulus intellectu, haeres, qui adhuc parvulus intellectu, sub elementis, id est litterali sensu serviens detinetur. Tandemque obtinebit regnum et sedem David patris sui ipse, de quo in graduali canitur: Speciosus forma . CAPDe sancto die Epiphani
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ suam: quia sicut scriptũ est: ascen¬
dens suꝑ nubem candidã ingressus est
egyptum: abiit ad gentes queantiqui
pharaonis id est diaboli fuerant regnũ
lunc autem defunctis his qui querebant
animã pueri: id est sopita moderne in¬
uidie flãma. qua sc̃oꝵ eius animas. q̃¬
quesierunt. & sanguinẽ fudunt. in ter¬
ram suã. idest insue gentis notitiã reũ¬
N. tetur. Tunc inqͣm uixta mysticũ es̃głii
sensum. illato iħu in templũ. id est in sy¬
nagogam iudeor ꝑfidem: erunt pater
eius &e mater scilicet om̃is parentela eiꝰ
carnalis. mirantes suꝑ his que dicunt᷑
dedeo. Et benedixit illi simeon. id est
ñcpositus est in ruinã. tunc ponet᷑ insurrectionẽ ĩ
isrł. Cuius aduentꝰ qr sciri a nob̃ non
potest tempus merito nocti comparat᷑
atq in introitu. Dũ mediũ silentium
quod preteritũ est canit᷑. ꝓpter boc si¬
mile futurũ. Tunc implebit᷑ id ꝓpter
qd̾ misit d̾s filiũ suũ natũ ex muliere.

Expanded text:
ditatem suam , quia sicut scriptum est: Ascendens super nubem candidam, ingressus est Aegyptum, abiit ad gentes quae antiqui Pharaonis, id est diaboli, fuerant regnum . Tunc autem defunctis his, qui quaerebant animam ejus, id est sopita modernae invidiae flamma, qua sanctorum ejus animas quaesierunt et sanguinem fuderunt in terram suam, id est in suae gentis notitiam, revertetur. Tunc, inquam, juxta mysticum Evangelii sensum, illato Jesu in templum, id est in Synagogam Judaeorum per fidem. « Erant pater ejus et mater, » scilicet, omnis parentela ejus carnalis, « mirantes super his, quae dicuntur de eo. Et benedixit illi Simeon , » id est nunc « positus est in ruinam, » tunc ponetur « in resurrectionem in Israel . » Cujus adventus, quia sciri a nobis non potest, tempus merito nocti comparatur, atque ideo in introitu: Dum medium silentium , quod praeteritum est, canitur propter hoc simile futurum. Tunc implebit id propter quod « misit Deus Filium suum factum ex muliere,
Abbreviated transcription (Latin):
laudat᷑ Nlã cũ de humanis animis
ageret. pat̾ inquit misericors mor¬
talia uincula illis faciebat. Ita boc ip̃m
agit augustinus. quod mortales suit
homines corpore. ad miscđiam dei
patris ꝑtinere arbitratus est: ne hus
uite miseria semꝑ tenerent᷑. Tunc enĩ
rẽt: Nunc aut̃ longe differunt. q
cum sit di beata et̃nitas. uel eterna
beatitudo. demonum autem misera
ef̃nitas. uel eterna miseria: homo cuiꝰ
est miseria mortalis uł mortalitas
misera ria a dei quidẽ beatitu dinece¬
cidit. s usq ad demonũ miseriã ñ ꝑ¬
Nongͦ conquestione ulla uentilandũ
arbitramur. cur in baptismo nr̃a cor¬
porea mors ñ deleatur. Qum potius
uiro fideli optanda est ut ueniat. &
tanqͣm misericordie ꝓfectus animã
miseria uite p̃sentis absoluat. Non
enim est quasi homo ut mentiat᷑. neꝙ
ut filius hominis mutet᷑. Unius eius¬
demq gr̃e ꝓpositũ qd̾ tunc incepit
qnͣdo hominem immortalẽ esse uetu¬

Expanded text:
laudatur. Nam, cum de humanis animis laudatur. Nam, cum de humanis animis ageret: « Pater, inquit, misericors mortalia illis vincula faciebat. » Ita hoc ipsum, ait Augustinus, quod mortales sunt homines corpore, ad misericordiam Dei Patris pertinere arbitratus est, ne hujus vitae miseria semper tenerentur. Tunc enim rent? Nunc autem longe differunt, quia cum sit Dei beata aeternitas, vel aeterna beatitudo, daemonum autem misera aeternitas, vel aeterna miseria, homo, cujus est miseria mortalis vel mortalitas misera, a Dei quidem beatitudine cecidit, sed usque ad daemonum miseriam non pergo conquestione ulla ventilandum arbitramur, cur in baptismo nostra corporea mors non deleatur, quin potius viro fideli, optanda est ut veniat, et tanquam misericordiae profectus, animam a miseria vitae praesentis absolvat. « Non enim est quasi homo ut mentiatur, neque ut filius hominis ut mutetur . » Unius ejusdemque gratiae propositum, quod tunc incoepit, quando hominem immortalem esse vetu
Abbreviated transcription (Latin):
sibilessimus. Demorte uͦ corporis
arguinentaudum ñ est: quod conseq̃nt̃
ce ipsamquoq baptismiu̾tꝰ absorb̃e debu¬
erit. Q mͣiuis enum ce hec ab originali pec¬
cato quod in baptismo deletur initiũ
accepit: modo tamen diuerso mors utͣ¬
ꝙ peccanti homini accidit. Nã mortẽ
quidẽ anime contumax diuinitatis
appetitꝰ intulit. corpori aut̃ mat̾iam
semꝑ uuendi subueniendo potius
qmͣ ꝑsequendo d̾s abstulit: ecce inqͥ¬
eus adam quasi unus ex nobis factꝰẽ.
sciens bonũ ae malum: nunc gͦ uide¬
te ne forte mittat manũ suam ce su¬
mat de ligno uite: ceuiuat inet̾num.
ident᷑ hec iram sonare uel uindictã:
s si recte consid̾entur. uerba sunt pa¬
terne ꝓuidentie. nosq iam tunc alon¬
ge circũuolantis q̃dã p̃paratio miscdđie.
Quid enĩ eẽt iã uiciato homini uita e¬
t̾na. nisi et̾̃na miseria: Quod plotinus
quidem gentiliũ quidam philosopho¬
rum. recte ausustino teste: intellexisse

Expanded text:
sibiles simus. De morte vero corporis sibiles simus. De morte vero corporis argumentandum non est, quod consequenter et ipsam baptismi virtus absorbere debuerit. Quamvis enim et haec ab originali peccato, quod in baptismo deletur, initium acceperit, modo tamen diverso mors utraque peccanti homini accidit. Nam mortem quidem animae contumax divinitatis appetitus intulit, corpori autem materiam semper vivendi, subveniendo potius quam persequendo Deus abstulit: « Ecce, inquiens, Adam quasi unus ex nobis factus est, sciens bonum et malum; nunc ergo videte ne forte mittat manum suam, et sumat de ligno vitae, et vivat in aeternum . » Videntur haec iram sonare vel vindictam, sed, si recte considerentur, verba sunt paternae providentiae, nosque jam tunc a longe circumvolantis quaedam praeparatio misericordiae. Quid enim esset jam vitiato homini vita aeterna, nisi aeterna miseria? Quod Plotinus quoque gentilium quidam philosophorum recte, Augustino teste, intellexisse
Abbreviated transcription (Latin):
quory sꝑe nunc uiuit ꝓpt̾ iustifica¬
tionẽ. ipsa quoꝙ ĩmutabunt᷑ ꝑ resur¬
rectionẽ. id est fient impassibilia.
qnͣdo absorbebit᷑ hoc qđ morrale est
a uita. N ec hoc dictum est: quod ido
resurrectio consequatur. quiabapti¬
zati sumus. Alioqͥn: quicumꝙ ñ bap¬
trrantur: ñ resurgent. S quia bapti¬
rati sumus p̃miũ recipiet fides: ut
cumom̃s mortui resurgant: soli im¬
mittant᷑ fideles. Om̃s quid̃ inquit
resurgemꝰ: s ñ om̃s immutabimur.
Canet enim tuba. & mortui resurgẽt
incorrupti. id est immortales effeeti:
ce nos immutabim̃. id est impassibi¬
litatẽ quoꝙ optinebimus que infi¬
delium ñ erit. Nlam qui mala eg̃urĩ
ꝓcedent in resurrectionẽ iudicii. Nẽ gͦ
spem. &e sicut mors p̃cedens anime
causa extitit corporee mortis om̃iũ¬
q corruptionũ carnis: sic nunc uita
uel iustificatio sp̃c qua in baptismo
reunuscim̃. causa efficienserit. ut in
resurrectione immutem᷑ id est impas¬

Expanded text:
us nunc vivit propter justificationem, » ipsa quoque immutabuntur per resurrectionem, id est fient impassibilia, quando absorbebitur id quod mortale est a vita . Nec hoc dictum est, quod ideo resurrectio consequatur quia baptizati sumus, alioqui quicunque non baptizantur, non resurgerent, sed quia baptizati sumus, praemium recipiet fides, ut cum omnes mortui resurgant, soli immutentur fideles. « Omnes quidem, inquit, resurgemus, sed non omnes immutabimur. » Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, « id est immortales effecti, » et nos immutabimur , id est impassibilitatem quoque obtinebimus, quae infidelium non erit. Nam « qui mala egerunt, procedent in resurrectionem judicii . » Nuncspem. Et sicut praecedens mors animae causa exstitit corporeae mortis omniumque corruptionum carnis, sic nunc vita vel justificatio spiritus, quo in baptismo reviviscimus, causa efficiens erit in resurrectione, ut immutemur, id est impas
Abbreviated transcription (Latin):
patris. ita ce nos innouitate uite am¬
bulemus. Hic patent̃ ostendit lucro¬
sam ꝯmutationẽ factam ẽẽ nr̃e du¬
plicis ac sempit̾ne mortis. cui iuste
fueramꝰ addicti. scilicet ut ꝑbaptis¬
mũ cum xp̃o iniuste morti ad dicto
morientes. ultra mori ñ debeamus
Iccirco namꝙ mortuus. mortis sue flu¬
uium scilicet sanguinẽ &e aquam
de latere suo xꝰ effudit: ut ñ deesset
nob in quo eiusdẽ mortis sue possemꝰ
participes fieri. & sicanr̃a liberari
ualde nãq repugnant iusticie &e cũ
xp̃o iusto mori: ce cũ peccatore dia¬
bolo dampnari. S ñ eadem iusticia
pariter&e hoc admittit: ut quicumq
in morte xp̃i iħu baptitati sumus.
statim a morte quoꝙ corporis liberi
simus. Nam in baptismo uniuis
simple mortis xp̃i qmͣ suscepit. simi¬
litudo est. Nos autẽ duplã. scilicet
baptismi subimꝰ remediu᷑. Igitur
ꝓpterea unã xp̃i mortẽ cuiꝰ similitu¬
dini complantati facti sumꝰ. unã
a nobis mortẽ que erat anime sai¬

Expanded text:
Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus . » Hic patenter ostendit lucrosam commutationem factam esse nostrae duplicis ac sempiternae mortis, cui juste fueramus addicti, scilicet, ut per baptismum cum Christo injustae morti addicto morientes, mori ultra non debeamus. Idcirco namque mortuus mortis suae fluvium, scilicet sanguinem et aquam de latere suo Christus effudit, ut non deesset nobis, in quo ejusdem mortis suae possemus participes fieri, et sic a nostra liberari. Valde namque repugnat justitiae, et cum justo Christo mori et cum peccatore diabolo damnari. Sed non eadem justitia pariter et hoc admittit, ut « quicunque in morte Christi Jesu baptizati sumus, » statim quoque a morte corporis liberi simus. Nam in baptismo unius simplae mortis Christi, quam suscepit, similitudo est. Nos autem duplam, scilicet,baptismi subimus remedium. Igitur propter unam Christi mortem, cujus similitudini complantati facti sumus , unam a nobis mortem, quae erat animae sal
Abbreviated transcription (Latin):
tione eucharistie dignũ & iustũ esse
consitet᷑. illi semꝑ &e ubiq gr̃as agere. cũ
celis celorꝙ uirtutib suasqͦ uoces ad
uenit in nomine dñi: redempta est.
Hac enim maxime beneficior erus ꝯͥ¬
memoratione uultui creatoris sui occ̃¬
rit: ce tanqͣm luna uͦ soli faciem cordis
obicit. sicq sp̃u sc̃ĩficationis. &e in illis
qui forte necdũ acceꝑunt initiat᷑. ce in
iłł qui iã acceꝑunt ꝑ adiectionẽ mune¬

Expanded text:
tione eucharistiae dignum et justum esse tione eucharistiae dignum et justum esse confitetur, illi semper et ubique gratias agere, cum coeli coelorumque virtutibus suas quoque voces admvenit in nomine Domini, redempta est. Hac enim maxime beneficiorum ejus commemoratione vultui Creatoris sui occurrit, et tanquam luna, vero soli faciem cordis objicit, sicque spiritu sanctificationis, et in illis qui forte necdum acceperunt, initiatur, et in illis qui jam acceperunt, per adjectionem mune
Abbreviated transcription (Latin):
diligeretis utiꝙ me. ego enim ado pro¬
cẽ ꝓmpta patet responsio: uidelicet
quia filius semel missus. semel uenit
redimere mundum ꝑ incarnationis
misf̾ium: &e sicut omnia ꝑ ipsũ semel
cesimul facta sunt. ita ce ꝑipsũ omĩa
semel & simul restaurata sunt: p̃p̃ qd̃
ñ p̃senti tempore ait. ego enim a deo
idemq d̾s ac dñs uarie dispensat.
De cuius sc̃ificatione ait filius: pater
meus usq mͦ oꝑatur. ce ego oꝑor. Du¬
plex enim est oꝑatio dei. Et de alio
dei oꝑe quod ꝑfilium oꝑatus est:. sci¬
licet de creatione omniũ scriptũ est.
Qui uiuit inet̾num creauit omnia
simul. Iccirco cum de sp̃u sc̃o loque
semꝑ autẽ beneficio solis ut ab illo il¬
lustretur indiget. quia lumine ꝓpͥo¬
ñ lucet: sic sc̃a eccłia semel inbaptis¬
sitari ac refici opus habet. qua ꝑꝑ uul¬
tui diuinitatis assistere satagit. Dum
cotidie creatorisuo ꝓ beneficiis eius
grãs agit. uerbi gr̃a dum inconsid̾a¬

Expanded text:
diligeretis utique me; ego enim a Deo propromptaque patet responsio, quod videlicet, quia Filius semel missus, semel venit redimere mundum per incarnationis mysterium, et sicut omnia per ipsum semel et simul facta sunt, ita et per ipsum omnia semel et simul restaurata sunt. Propter quod non praesenti tempore ait: Ego enim a Deo idemque Deus ac Dominus varie dispensat , de cujus sanctificatione ait Filius: « Pater meus usque modo operatur, et ego operor . » Duplex est enim operatio Dei. Et de alio opere Dei, quod per Filium operatus est, scilicet de creatione omnium, scriptum est: « Qui vivit in aeternum, creavit omnia simul . » Idcirco cum de Spiritu sancto loquersemper autem beneficio solis, ut ab illo illustretur, indiget, quia lumine proprio non lucet; sic Ecclesia sancta semel in baptissitari ac refici opus habet. Quapropter vultui divinitatis assistere satagit, dum quotidie Creatori suo pro beneficiis ejus gratias agit, verbi gratia, dum in consecra
Abbreviated transcription (Latin):
runt. lapidauerunt. & ꝑsecuti sũt
de ciuitate inciuitatẽ. & in ciuitati
b qͦ gentium ꝑsecutionẽ apłis ꝑ
seditione exctrauerunt. quodã mͦ
dicentes. exinanite. exinanite usq
ad fundamentũ in ea:. ut funditus
si possent tunc nascentẽ eccłiam
subruerent. Et sicut in eccłiasticis
historiis legimus. cũ sp̃ualis nabu¬
go donosor scilicet diabolus. xp̃ia¬
nos compelleret ad ydo latriã: isti
non nunquam uehementius urge¬
bant. B ene gͦ supradictũ eiũgłin
lectio p̃currit delibro danielis ꝓphe.
que est oratio triũ pueroꝵp.: qui scdm
historiam suꝑ flumtna babylonis
sedentes &e flentes. & in medio eius sa¬
licib io est in fructuosis hominib
laudem di se frustra canere dolen¬
tes. in suꝑ statuã aureã ad orare uis¬
si: ce quia noluerunt in fornacẽ ꝓiec¬
ti. martiria uictoriasq eccłie p̃cuc᷑¬
rerunt. lccirco aut̃ hac potissimũ
die. conuenient̃ positũ est hoc of¬

Expanded text:
runt, lapidaverunt, et persecuti sunt runt, lapidaverunt, et persecuti sunt de civitate in civitatem , et in civitatibus quoque gentium persecutionem apostolis per seditionem excitaverunt , quodammodo dicentes: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea , ut funditus tunc, si possent, nascentem Ecclesiam subruerent. Et sicut in ecclesiasticis historiis legimus, cum spiritualis Nabuchodonosor, scilicet diabolus, Christianos compelleret ad idololatriam, isti nonnunquam vehementius urgebant. Bene ergo supradictum Evangelium lectio praecurrit de libro Danielis prophetae, quae est oratio trium puerorum qui secundum historiam super flumina Babylonis sedentes et flentes, et in medio ejus salicibus, id est infructuosis hominibus laudem Dei se frustra canere dolentes, insuper statuam auream adorare jussi, et quia noluerunt in fornacem projecti martyria victoriasque Ecclesiae praecurrerunt . Idcirco autem hac potissimum die convenienter positum est hoc of
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. plane hoc dicendo. cunctis
onem. id est doctrinã. ueracit̾ p̃tule¬
runt. At illi inuidentes & in semet¬
ipsos rixantes: attende quid tandem
fec̃int. Reuersi sunt inquit euũgłista
unusquisq in domũ suã. O salices¬
in infructuose. Exp̃ssius significari
ñ potuit: sũme ac salutaris cantile¬
ne contemptꝰ. Merito gͦ indomib
suis hactenus retrusi. quas distri¬
buere ñ potueruit. hi qui distribu¬
unt domus syon sicut illis inpsalmo
reuocari. ut audiant organa scrip¬
turarũ que ulis suspensa sunt: no¬
bis autem dulriter & aꝑte canunt.
at illi coniuncti filiis edom immo
caput illorp effecti. ꝯmixti inqͣm t̃¬
renis ce sanguineis ꝑsecutorib sc̃e sy¬
on. de quib eodem die de cantamꝰ.
memento dñe filiorꝑ edom indiem
ierłm. pͥmuͦ illud ꝓpͥum diuinita¬
tis organum supplitio crucis cõfre¬
gerunt: ce deinde sapientes & scͥbas
ad se missos occidunt. flagellaue¬

Expanded text:
loquitur . Plane hoc dicendo, cunctis loquitur . Plane hoc dicendo, cunctis onem, id est doctrinam, veraciter praetulerunt. At illi invidentes et intra semetipsos rixantes, attende quid tandem fecerint. Reversi sunt, inquit evangelista, unusquisque in domum suam . O salices infructuosae. Expressius significari non potuit summae ac salutaris cantilenae contemptus. Merito ergo in domibus suis hactenus retrusi reclusi, quas distribuere non potuerunt hi, qui distribuunt domos Sion, sicut illis in psalmorevocari, ut audiant organa Scripturarum, quae illis suspensa sunt, nobis autem dulciter et aperte canunt. At illi conjuncti filiis Edom, imo caput illorum effecti, commisti, inquam, terrenis et sanguineis persecutoribus sanctae Sion, de quibus eodem die cantamus: Memento, Domine, filiorum Edom in die Hierusalem , primum illud proprium divinitatis organum supplicio crucis confregerunt, et inde sapientes et Scribas ad se missos occiderunt, flagellave
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ fidei aut boni fructũ oꝑis refe¬
quibipse dixãt: cantauimꝰ uobis ce
ñ saltastis. salices erant ille: de quibꝰ
In salicib in medio eiꝰ suspendimꝰ
organa nr̃a. &e cefa. Nam ex quo p̃ci¬
osum illud humanitatis xͥ organũ
inligno crucis confregerunt. cui di¬
cit pater in psalmo. exurge gła mea
exurge psalterium & cithara exur¬
gam diluculo: suspendunt organa
sua sc̃ipatres & ꝓpħe ad salices illas qͥa
ꝓpħa nullus ad uideos extunc missus
est: &e ipsos ꝓpharum libros quos le¬
gunt. quia ñ intelligunt. uelut orga¬
na suspensa uacare ꝑmittunt. uiden¬
dumgͦ quid tam lugubri offitio cõ¬
sonum sit: in eiusdẽ diei euũgłio. Re¬
uersi ministri quos miserant ponti¬
fices ce phariser ut app̃hendent iħm:
reuersi inquam sine crimine. pleni
admiratione. Cum dic̃ent eis illi. qua¬
re ñ ad duxistis eu̾: respondunt. Nun¬
quã sic locutꝰ est homo: sicut hic lo

Expanded text:
tamen fidei aut boni operis fructum refetamen fidei aut boni operis fructum refequibus 58 ipse dixerat: « Cantavimus vobis et non saltastis , » salices erant illae, de quibus In salicibus, in medio ejus suspendimus organa nostra , etc. Nam ex quo pretiosum illud humanitatis Christi organum in ligno crucis confregerunt, cui dicit Pater in psalmo: « Exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara , » suspenderunt organa sua sancti Patres et prophetae ad salices illas, quia propheta nullus ad Judaeos extunc missus est, et ipsos prophetarum libros, quos legunt, quia non intelligunt, velut organa suspensa vacare permittunt. Videndum ergo quid tam lugubri officio consonum sit in ejusdem diei Evangelio: Reversi ministri, quos miserant pontifices et Pharisaei ut apprehenderent Jesum, reversi, inquam, sine crimine, pleni admiratione, cum dicerent eis illi: Quare non adduxistis eum, responderunt: Nunquam sic locutus est homo, sicut hic homo
Abbreviated transcription (Latin):
eria quarta in euũgłio cicũ¬
dantes udei ih̃m dicunt. Quo¬
dic nobis palam. Et respondens
iħe: loquor inquit uob̃ & ñ creditis
Oꝑa que ego fatio in nomine patͥs
mei: ipsa testimoniũ ꝑhibent de
me. Et post aliqua subiecit. Ego ce
pater unũ sumus. Audiat arrius.
unũ sumus. Audiat sabellius. qr
ñdixit unus. s unũ. Uolentibq eũ
lapidare. & de blasphemia calump
runt enim quia tu homo cum sis: fa¬
cis te ipsum dm̃. Recte ulla p̃mitut᷑
iectio qua patrib eor ꝑ singula pene
contumacis serui ceruicẽ durã con¬
tundens. Nam ce isti filii rebellium
&e incredulor temptatorꝑ. & mͬmurosoꝵ.
temptantes ce eeruicẽ suã obdurantes.
hoc merebant᷑: ut quemadmodum
corpora illoꝵ ꝓstrata sunt indeserto.
sic ipsi longe a reꝓmissione pellerert᷑
stantes contra sanguinẽ ꝓximi. et
cuncta supradicte lectionis tͣnsgredi
totũ iugubre offitiũ. sterilita¬
gentis. que in morẽ salicum uiridita¬
tem habens ꝑ legis scientiã. nullum

Expanded text:
eria quarta in Evangelio, circumdantes Judaei Dominum, dicunt: Quodic nobis palam . Et respondens Jesus: Loquor, inquit, vobis et non creditis. Opera, quae ego facio in nomine Patris mei, ipsa testimonium perhibent de me . Et post aliqua subjecit: Ego et Pater unum sumus . Audiat Arius, unum sumus, audiat Sabellius, quia non dixit unus, sed unum. Volentibusque eum lapidare, et de blasphemia calumnirunt: Quia tu homo cum sis, facis teipsum Deum , recte illa praemittitur lectio, qua patribus eorum per singula pene contumacis servi cervicem duram contundens . Nam et isti, filii rebellium et incredulorum tentatorum et murmurosorum tentantes, et cervicem suam obdurantes hoc merebantur, ut quemadmodum corpora illorum prostrata sunt in deserto , sic ipsi longe a repromissione pellerentur, stantes contra sanguinem proximi, et cuncta supradictae lectionis praecepta totum lugubre officium, sterilitagentis, quae in morem salicum virilitatem habens per legis scientiam, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ titum ce uespasianũ: qͣndo regnodei
iam ꝑdito. locum quoq & gentẽ ꝑdide¬
runt. Qmͣuis autẽ multociens iudei
dñm quesierunt occidere. nã & lapi¬
des ñ semel sustitłunt ut illũ lapida¬
rent. ministros quoq miserunt pon¬
tifices &e pharisei ut illũ apprehend̾ent.
recte tamen de hoc concilio ait euũgłista
Ab illo gͦ die cogitauerunt: ut int̾fice¬
rent eum. Nunc enim quasi ñ tu mul¬
tuarie uel plurali seditione aut cũ p̃ui¬
ditio. s legitima iudicii sessione sibi
udebatur actitare sollicitudinẽ suã
ut dictum est: p̃tendentes. ne cum rex
appellaret᷑ ipsi rei maiestatis apud ro¬
manũ imꝑium sub quo erant ad dice¬
rentur.

Expanded text:
per Titum et Vespasianum, quando regno Dei per Titum et Vespasianum, quando regno Dei jam perdito, locum quoque et gentem perdiderunt. Quamvis autem multoties Judaei Dominum quaesierunt occidere; nam et lapides non semel sustulerunt ut illum lapidarent, ministros quoque miserunt pontifices et Pharisaei, ut illum apprehenderent. Recte tamen de hoc concilio dixit evangelista: Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum . Nunc enim quasi non tumultuarie vel populari seditione, aut cum praejudicio, sed legitima judicii sessione sibi videbantur actitare, sollicitudinem suam, ut dictum est, praetendentes, ne cum rex appellaretur, ipsi rei majestatis laesae apud Romanum imperium, sub quo erant, addicerentur.