comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed quil lañ iexpctotet nonde sgnat : Mlerito quia non ÷ ali necessariũ eicere qͥel
presta quisolus nouit largiri qd exprdit. Qiꝓpt̃ uere sapienes nun orma pi
poe sitci alioiitatos s: ainacioniq conmittunt. Ipsũ solum eapetum. e om̃a pro.¬
pprescon siouis n equĩt salan tencst michi. sce uox illa breuis bec hoietate magni¬
ficas aschum missa. hoc cort ut cdignaret᷑ intendere. Sedquidib aps possam ma
quindoim ian fin seratis incdulit liliis quippe respicereerb raredie dribuli monis
mere ah̃rex quisiui manib meis nocte cotã eo: a non sum deceptus negauo consolari
aninam meamses olent inundanis desideriis occupati. intribulationib err¬
tare uit abilla possint quã suftinent necessitate liberari: ut si egrocus o sanoatea
querat. Siperegrinꝰ patriams ipauꝑ gepensas: Iste ut breui peatione sustin
ꝓfurara concluder& nichil de suis angustiis uociferatꝰ : nec i patient̃ quȩ sustine¬

Expanded text:
Sed quid tamen expeteret non designat; merito, quia non est illi necessarium dicere quod praestet, qui solus novit largiri quod expedit. Quapropter vere sapientes sunt, qui se potestati Divinitatis ordinationique committunt; ipsum solum expetunt, et omnia prossti nobis . Sequitur, et intendit mihi. Ecce vox illa brevis, sed pietate magnifica, ad Dominum missa hoc egit, ut dignaretur intendere. Sed quid ibi non praestitit, quando talia miseratus indulsit? Illius quippe respicere, liberare est, et meae Deum exquisivi manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus: negavi consolari animam meam. Solent mundanis desideriis occupati in tribulationibus optare, ut ab illa possint, quam sustinent, necessitate liberari: ut si aegrotus est, sanitatem quaerat; si peregrinus, patriam; si pauper, expensas. Iste, ut brevi petitione omnia profutura concluderet, nihil de suis angustiis vociferatus est, nec impatienter quae sustine
Abbreviated transcription (Latin):
non prope dicat᷑:. ꝑ a ctũ ÷ delibatiuu dicencligenꝰ cuiꝰ menbra suis uersib apta
reidamꝰ. Cogitatio ipsuis habuit dies antiqͦs & annos ȩternos: suis qualitatib
de efficientiis comparare. Iuas partes insua mente reposuit: & ineis spm̃ suum
dutins fluctuationib uentilauit. Elegit tam̃ t̾ciȩ partis. sic̃ in delib̾ationibus
fieri sola. certã ab solutãq sententiã. Eix̃ enĩ. nũquid in eternũ ꝓici& ds. aut

Expanded text:
non proprie, dicatur. Peractum est deliberativum dicendi genus, cujus membra suis versibus apta non proprie, dicatur. Peractum est deliberativum dicendi genus, cujus membra suis versibus apta reddamus. Cogitatio ipsius habuit dies antiquos et annos aeternos suis qualitatibus et efficientiis comparare, quas partes in sua mente reposuit, et in eis spiritum 261 suum diutinis fluctuationibus ventilavit: elegit tamen tertiae partis sicut in deliberationibus fieri solet certam absolutamque sent
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nobis accicdit & recedit. Is̃ aũt cui misccłia substantialit̃ in ẽ. quaẽ admodũ potest
obliuisci. Qcł abipso ñ ꝓbat᷑ auferri : hinc ergo p̃nuntiabat misereri elm̃: quia
eus p̃uidebat aluentũ. Nam quȩ fortior misccłia : quã unde muncli clades cog¬
noscitur ẽe. sublata: Seqͥt. Aut continebit inira misccłiam suã:. Nespice quã mi-¬
rabili ordine. aduentꝰ iste descriptus ÷. Ubiq miscłia ponit̾: quia miseris res
tanta prȩstat᷑. Facilius ÷ enĩ dño continere irã. quȩ ab eiꝰ tranquillitate cognoscit᷑
aliena sed magis ad misccłiam pronꝰ. ẽẽ. creclitur quȩ nũquã ab erus mauestate
duuidit᷑: sic̃ ꝑ psaiã clic̃. non in ȩternũ uindex inuobis er̃o. neq ꝑomẽ tempꝰ irascar
uob̾. Qua ppter non uura continebit misccłiam suã sẽd inmisccłia irã potiꝰ abstine.¬
bit si tam̃ in hoc scto conuersio leuota ꝓueniat: & mem̃to: qđ ira indõ abusiue

Expanded text:
it; Deo autem, cui misericordia substantialiter inest, quemadmodum potest oblivisci, quod ab ipso non probatur auferri? Hinc ergo praenuntiabat misereri Deum, quia ejus praevidebat adventum. Nam quae fortior misericordia quam unde mundi clades cognoscitur esse sublata? Sequitur, aut continebit in ira misericordiam suam. Respice quam mirabili ordine adventus iste descriptus est? Ubique misericordia ponitur, quia miseris res tanta praestatur. Facilius est enim Domino continere iram, quae ab ejus tranquillitate cognoscitur aliena; sed magis ad misericordiam pronus esse credatur, quae nunquam ab ejus majestate dividitur; sicut per Isaiam dicit: Non in aeternum vindex in vobis ero, neque per omne tempus irascar vobis . Quapropter non in ira continebit misericordiam, sed in misericordia iram potius abstinebit, si tamen in hoc saeculo conversio devota proveniat. Et memento quod ira in Domino abusive,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse clic̃. Sustodi animã meã qm̃ sc̃s sum. Idẽ ipse uiã sedic̃: ut ÷ illud. Ego sũ
ua ueritas & uita. Sel cũ ficlem hominib p̃buit. qua pdt̃ ꝑfectissime nosce
Ipse enĩ clix̃. lte baptizate om̃s gentes. in nomine patris. & filii & sp̃s sc̃i. Sequit᷑.¬
cdnĩ unuersis preferens sumulacrisquę falsa ꝑsuasione in terra colebant᷑. Iu a
pandos dr̃. qui adhuc suꝑsticione errore cȩcabant᷑: ut infelices agnoscant qũ
refugiunt : quos secunt᷑. hoc schena dr̃ sindiasmos: qđ latine interpretat᷑
collatio siue coniunctio. fit aut̃ excõnparatione contrarioꝵ: quando aut

Expanded text:
viam se dicit, ut est illud: Ego sum via, veritas, et vita . Sed cum fidem hominibus praebuit, qua Pater perfectissime noscerIpse enim dixit: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et SpiritDomini universis praeferens simulacris, quae falsa persuasione in terra colebantur; illa pandos dicitur, qui adhuc superstitionum errore caecabantur; ut infelices agnoscant quem refugiunt, quos sequuntur. Hoc schema dicitur syndyasmos, quod Latine interpretatur collatio, sive co
Abbreviated transcription (Latin):
persona sit meriti cuius elegantia conprobetur: ut in hoc calculo posita
esse uideatur. qui & pręmiorum ingentium contin& dignitatem. &
creaturarum cȩlestium portat imaginem. Pud& enim peccatis clicere
obnoxium. centenariĩ numeri fȩcuncditate prouectum: et quod scorum
diximus meritis applicatum. indigno michi fuisse collatum. Seel prȩstet
cliuina potentia ut ad iuclicationem suam gauclere nos faciat remissione
pixel dubio peccatorum : & non promeritis nostris lampn& qui libe¬
rare solus prȩualet confiteNtes.

Expanded text:
persona sit meriti, cujus elegantiae comprobetur; ut in calculo posita persona sit meriti, cujus elegantiae comprobetur; ut in calculo posita esse videatur, qui et praemiorum ingentium continet dignitatem, et creaturarum coelestium portat imaginem. Pudet enim dicere peccatis obnoxium centenarii numeri fecunditate provectum; et quod sanctorum diximus meritis applicatum, indigno mihi fuisse collatum. Sed praestet divina potentia, ut ad judicationem suam gaudere nos faciat remissione procul dubio peccatorum, et non pro meritis nostris damnet, qui liberare solus praevalet confitentes.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in medio domus diuinȩ. miscłiam & iulicium dñi prira m̃te
cant̾atut : quem aclmodũ malos abso lutȩ uitauerit: bonis autem fuerit
gratissima societate coniunctus: concupiscentias cordis sui salub̃rima
deliberatione ꝓ iecerit. ut merito hunc numerũ optinuisse uicleatur.
qui speciẽ elesiderabilis coronȩ. digitorum dexter& manus inflexione
de signat: hoc donum martẏrum: hoc est uirginum munus: & quicquid
est eximium in ȩccłia. tali fructu ꝑ uenire de monstratur ad prȩmiũ
sicut dicit apostolus. De reliquo reposita est michi corona iusticiae:
qriam redd& michi dñs in illa die iustus uelȩx. Orbis ipse terrarum
hoc sc hemate fertur ambire : caelum innumeris auctorib legimus esse
conuexum : stellas uiclemus spherica rotunditate fulgentes: solem ipsũ
circuli pulchritudine racliare: Lunam quoq certum est inhanc uenire
formam. quando noscitur esse ꝑfecta. & ileo consicderemus cuius haec

Expanded text:
qui in medio domus divinae misericordiam et judicium Domini pura mente cantavit; quemadmodum malos absolute vitaverit, bonis autem fuerit gratissima societate conjunctus; concupiscentias cordis sui saluberrima deliberatione projecerit, ut merito hunc numerum obtinuisse videatur, qui speciem desiderabilis coronae digitorum, dexterae manus inflexione designat. Hoc donum martyrum, hoc est virginum munus, et quidquid est eximium in Ecclesia, tali fructu pervenire demonstratur ad praemium; sicut dicit Apostolus: De reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Orbis ipse terrarum hoc schemate fertur ambiri. 335 Coelum innumeris auctoribus legimus esse convexum. Stellas videmus sphaerica rotunditate fulgentes; solem ipsum circuli pulchritudine radiare; lunam quoque certum est in hanc venire formam, quando noscitur esse perfecta. Et ideo consideremus cujus haec
Abbreviated transcription (Latin):
pro malo: qui inimicos suos cum possit extinguere. patient̃ expectat: & conuersis
talia reddit. qualia scis suis miscdia gratuita compromisit. Confitebor tibi qm̃¬
exaudisti me: & factus es michi in saluteni. Hic quidem uersus qm̃ repetitus est:
iam superius in tertia parte ꝓbatur expositus. Hoc tamen breuit edicimus.
ut hanc confessionem letissimam. post percepta beneficia fusam intelligere de¬
beamus: sicut nos commonuit & titulus. alleluia. C onfitemini dño qm bonus:¬
qm in scłm miscđia eius. Et hic quoq uersus. in capite psalmi ꝓbatur esse iam
dictus: ut sicut a xp̃o fecit initium: ita ipsi concordare uideatur & finis. Ipse
enim in apocalypsi dicit: ego sum alpha & o. Mlerito ergo & in capite confessio posi¬
ta est. & in fine repetita: quia in omĩ uita nr̃a ipsam nos oportet assumere. & in

Expanded text:
pro malo, qui inimicos dum possit exstinguere patienter exspectat; et conversis pro malo, qui inimicos dum possit exstinguere patienter exspectat; et conversis talia reddit qualia sanctis suis misericordia gratuita compromisit. Vers. exaudisti me, et factus est mihi in salutem. Hic quidem versus quoniam repetitus est, jam superius in tertia parte probatur expositus; hoc tamen breviter edicimus, ut hanc confessionem laestissimam post percepta beneficia fusam intelligere debeamus, sicut nos commonuit et titulus Alleluia. Vers. 30. Confitemini Dominmisericordia ejus. Et hic quoque versus in capite psalmi probatur esse jam dictus, ut sicut a Christo fecit initium, ita ipsi concordare videatur et finis. Ipse enim in Apocalypsi dicit: Ego sum Alpha et Omega . Merito ergo et in capite confessio posita est, et in fine repetita, quia in omni vita nostra ipsam nos oportet assumere, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cornu altaris accedunt: qui cominunicationis gratia non replentur. Hoc de isto
altari uisuali. ut michi uidetur competenter accipimus: qud corpus & sanguinem
dñi solemni nobis frequentatione largitur: illud uero altare est ante conspectũ
dñi. ubi purificatis animis per contemplationem scãm iubemur accedere: ut in
actuali solemnitate illud semper debeamus inspicere: sicut iam in quadragesi¬
mo scđo psalmo constat expositum: ubi ait. & introibo ad altare dei. ad dm̃ qui
lȩtificat iuuentutem meam. Cornu uero significat potestatem: quam sc̃m altare
tabo te. Quam bene ueritas ista ꝓfessionis iteratur.: ut dñm nr̃m dicamus
eẽ. quem pura mente non desinimus ad orare. In primo enim cõmmate dicit. confi-¬
tebor tibi: quod ad gratiarum pertinet actionem: in scdõ ex altabo te: quia
predicationib beatorum per cunctas gentes exaltatur xp̃c dñs: qui reddit bonum

Expanded text:
cornu altaris accedunt qui communicationis gratia non replentur. Hoc de isto cornu altaris accedunt qui communicationis gratia non replentur. Hoc de isto altari visuali ut mihi videtur competenter accipimus, quod corpus et sanguinem Domini solemni nobis frequentatione largitur. Illud vero altare est ante conspectum Domini, ubi purificatis animis per contemplationem sanctam jubemur accedere; ut in hac actuali solemnitate illud semper debeamus inspicere, sicut jam in quadragesimo secundo psalmo constat expositum, ubi ait: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam . Cornu vero significat potestatem, quam sanctum altare tabo te. Quam bene veritas ista professionis iteratur, ut Dominum nostrum dicamus esse, quem pura mente non desinimus adorare! In primo enim commate dicit, confitebor tibi, quod ad gratiarum pertinet actionem. In secundo, exaltabo te, quia praedicationibus beatorum per cunctas gentes exaltatur Dominus Christus, qui reddit bonum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ma uenit: unde communicatio scã ꝓcedit: unde olei sacrati unctione mundam̃:
periora respondet: ut sic intelligas: benediximus uos de domo dñi. imino non nos
sed deus dñs. Ipse enim benedicit ore scõrum: & lucescit nobis: quando nos a pec¬
catorum obscuritatib alienat. Sequitur. Constituite diem solemnem in confrequen¬
tationib: usq ad cornu altaris. Istud iam dicitur benedictis: qui poterant dies
festos celebrare solemniter. Constituitȩ dicit: id est deliberata custodite sententia.
diem solemnem: qui honore dñi & scõrum confessione sacratus est. In confrequenta.¬
tionib id est ꝓcessionib crebris: quas popłi turba condensat: & reddit celeberri¬
mas. deuotione festiua. Quod uero addidit. usq ad cornu altaris: ꝓhibentur aliqͥ
forsitan quod multis in usu est. audita euangelii lectione discedere. Non enim ad

Expanded text:
tisma venit, unde communicatio sancta procedit, unde olei sacrati unctione mundamur,tisma venit, unde communicatio sancta procedit, unde olei sacrati unctione mundamur,periora respondet, ut sic intelligas: Benediximus vos de domo Domini; imo non nos, sed Deus Dominus. Ipse enim benedicit ore sanctorum, et lucescit nobis, quando nos a peccatorum obscuritatibus alienat. Sequitur, constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris. Illud jam dicitur benedictis, qui poterant dies festos celebrare solemniter. Constituite, dicit, id est deliberata custodite sententia diem solemnem, qui honore Domini et sanctorum confessione sacratus est. In confrequentationibus, id est processionibus crebris, quas populi turba condensat, et reddit celeberrimas devotione festiva. Quod vero addidit, usque ad cornu altaris, prohibentur aliqui forsitan quod 397 multis in usu est audita Evangelii lectione discedere. Non enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
mptio iniqua dam̾natur. Hec figura dicitur emphasis: quȩ significat etiam id quođ
non dicit. Dicendo enim benedictus qui uenit in nomine dñ: illum constat ẽe maledi¬
etum. qui in suo nomine creditur eẽ uenturus. Et ut xp̃m omĩpotentem dñm ee cõeno¬
sceres: dicit eum uenisse in nomine dñi: ne aliquid de ipso carnalit̃ mens hunanao
sentuet. Hoc etiam & euangelii textus ostendit: dicens. Ego ueni in nomine patris mei:
& non accepistis me:si alius uenerit in nomine suo: illum accipietis. Sequitur Bene¬
diximus uos de domo dñi. Ab illo popło fideli quem prefati sumus. hoc dicitur rt¬
liquis xp̃ianis: qui quasi sacerdotali dignitate subueca. loquuntur ad plebem: osten¬
dentes. dñi benedictionem. deuotȩ plebi per antistites salubriter dari. Et ne hoc du¬
bitanter acciperes: dicit de domo dñi. id est de eccła catholica: unde salutare bap¬

Expanded text:
mptio iniqua damnatur. Haec figura dicitur emphasis, quae significat etiam id quod mptio iniqua damnatur. Haec figura dicitur emphasis, quae significat etiam id quod non dicit. Dicendo enim, Benedictus qui venit in nomine Domini, illum constat esse maledictum qui in suo nomine creditur esse venturus. Et ut Christum omnipotentem Dominum esse cognosceres, dicit eum venisse in nomine Domini, ne aliquid de ipso carnaliter mens humana sentiret. Hoc etiam et Evangelii textus ostendit, dicens: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum accipietis . Sequitur, benediximus vos de domo Domini. Ab illo populo fideli quem praefati sumus, hoc dicitur reliquis Christianis, qui quasi sacerdotali dignitate subvecti loquuntur ad plebem, ostendentes Domini benedictionem devotae plebi per antistites salubriter dari. Et ne hoc dubitanter acciperes, dicit, de domo Domini, id est de Ecclesia catholica, unde salutare bap
Abbreviated transcription (Latin):
Nam licet deus cunctos dies creauerit: singulariter tamen diem fecisse dicit᷑
qui xp̃i dñi natiuitate sacratus est. In quo merito exultare conuenit & lȩ¬
tari: qm in eo & diabolus ius perdidit: & salutem mundus accepit. Odñe
saluum me fac: o dñe bene ꝓsperare. Interiectiones istȩ. desiderium magnę
petitionis ostendunt: ut & hinc de mundi iftius clade liberentur. & ibi ꝓs¬
perrima sorte ad dexteram collocentur. Duo enim ista sunt que fidelis ex¬
penor erpianus ut ce hie eriputur a peccatorũ morte.: & illic collocetur in requie
semptterua. Pam iste asflictiones quas hic patiuntur. isti cdolors quos hiccustene
unt. Prosperart enum est. aliquid asperum facere tranquillum: ut grata no bne tuent
mala pretenita: quȩ eredimus in ȩterna gaudia commutanda. Benedicaus qui ue¬
itur: ubi de aduentu dñi suaue munus laudis offertur & subtilter antixps preso¬

Expanded text:
Nam licet Deus cunctos dies creaverit, singulariter tamen diem fecisse dicitur, Nam licet Deus cunctos dies creaverit, singulariter tamen diem fecisse dicitur, qui Christi nativitate sacratus est, in quo merito exsultare convenit et laetari, quoniam in eo diabolus jus perdidit, et salutem mundus accepit. 24 O Domine, salvum me fac! o Domine, bene prosperare! Interjectiones istae desiderium magnae petitionis ostendunt, ut et hic de mundi istius clade liberentur, et ibi prosperrima sorte ad dexteram collocentur. Duo enim ista sunt quae fidelis expetit Christianus, ut et hic eripiatur a peccatorum morte, et illic collocetur in requie sempiterna. Nam istas afflictiones quas hic patiuntur, istos dolores quos hic amore iunt. Prosperari enim, est aliquid asperum facere tranquillum, ut grata nobis fiant mala praeterita, quae credimus in aeterna gaudia commutanda. Vers. 26. Beitur: ubi de adventu Domini suave munus laudis offertur, et subtiliter Antichristi praesu
Abbreviated transcription (Latin):
xeis montib putares excisum: in salutem mundi factum dicit a dño. Sed dum memorat
factum. natura humanitatis ostenditur: quȩ & creata ẽẽ monstratur: sicut & apłs ait.
in similitudinem hominum factus & habitu inuentus ut homo: & alibi. qui factus
est ei ex semine dauid scđm carnem. Iste quippe lapis. qui est fabricę decora co¬
pulatio. fibula parietum: in fundamentis perpetua fortitudo: mirabilis est in
oculis fidelium: quianon solum eum corporaliter uident. uerũnetiam illuminata
mente conspiciunt. Uiderunt enim & udȩi: sed non mirabilem: quia solam carnẽ¬
in tuebantur. quam uidebant ẽẽ communem: fidelium autem sensib qui eum
filium dei ẽẽ ꝓfessi sunt. mirabilis & terribilis apparebat: sicut petro apło.
lȩtemur in ea. O quam suauia uerba. sc̃a nobis ꝓbatur eructare credulitas.

Expanded text:
xeis montibus putares excisum, in salutem mundi factum dicit a Domino. Sed dum memorat xeis montibus putares excisum, in salutem mundi factum dicit a Domino. Sed dum memorat factum, natura humanitatis ostenditur, quae et creata esse monstratur. Sic et Apostolus ait: In similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Et alibi, Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Iste quippe lapis qui est fabricae decora copulatio, fibula parietum, in fundamentis perpetua fortitudo, mirabilis est in oculis fidelium, qui non solum eum corporaliter vident, verum etiam illuminata mente conspiciunt. Viderunt enim et Judaei, sed non mirabilem, quia solum intuebantur carnem, quam videbant esse communem. Fidelium autem sensibus, qui eum Filium Dei esse professi sunt, mirabilis et terribilis apparebat, sicut Petro apostolo, inus: exsultemus et laetemur in ea. O quam suavia verba sancta nobis probatur eructare credulitas!
Abbreviated transcription (Latin):
rum se cultura destruerent. Aedificantes enim semꝑ tendunt ad angulũ: ut commis¬
sorum parietum soliditas impleatur. ludȩi uero. fidei suȩ fabricam minime perfece¬
runt: qm ipsum qui erat lapis fortissimus angularis. more dementium putaueruis
ẽẽ tempnendum. Dñs autem xp̃c per trophologiam sicut innumeris locis constat
expositum. ideo lapis dicitur angularis: quia duos popłos ad se ediuerso uenien¬
tes gentilium atq iudȩorum. tanquam geminos parietes. in unam soliditatis grãm
colligauit. De hoc lapide. ꝓphetȩ. de hoc apłi. de hoc diuersi multa dixerunt. An-¬
gulus enim tractus est ex greco sermone: id est agony quod latine dicitur genu.
Hoc inflerum. speciem anguli conformi qualitate restituit. Nam apud grecos origi¬
nem sui nominis in diriuationib omnino custodit: ut tetragonus. pentagonus. &

Expanded text:
rum se cultura destruerent. Aedificantes enim tendunt semper ad angulum, ut commisrum se cultura destruerent. Aedificantes enim tendunt semper ad angulum, ut commissorum parietum soliditas impleatur. Judaei vero fidei suae fabricam minime perfecerunt, quoniam ipsum, qui erat lapis fortissimus, angularis, more dementium putaverunt esse temnendum. Dominus autem Christus per tropologiam sicut innumeris locis constat expositum ideo lapis dicitur angularis, quia duos ad se populos e diverso venientes gentilium atque Judaeorum tanquam geminos parietes in unam soliditatis gratiam colligavit  ed., collocavit. De hoc lapide prophetae, de hoc apostoli, de hoc diversi multa dixerunt. Angulus enim tractus est ex Graeco sermone, id est, a γόνυ, quod Latine dicitur genu. Hoc inflexum speciem anguli conformi qualitate restituit; nam apud Graecos originem sui nominis in derivationibus omnino custodit, ut tetragonus, pentagonus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tiliter inquramus: cur superius dixerit portas iuftitiȩ. & hie posuit iusti intra¬
bunt per eam: significans ut michi uidetur. iam non scripturas diuinas per quas tra¬
nseunt & impi: sed illam hierusalem quȩ portam habet dñm saluatorem: per quam
tere: sed lȩtantis. Grãs enim agit. quia illi dñs salutaris illuxit: & redemptor
gentium. oculis humanis apparuit. Ude reuera intelligimus & apriorib iuftis.¬
simis. dñi aduentum fuisse iugiter expetitum: sicut ipse in euangelio dicit: mul
ti ꝓꝑhetȩ & iusti cupierunt uidere quȩ uos uidetis. & audire quȩ auditis: & cę
tera. Lapidem quem reꝓbauerunt ȩdificantes: hic factus est in caput anguli.
Sub allusione fabricantium: exponitur in anis opera uidȩorum. Soli quippe hominũ
adhuc in mundo unum dm̃ colentes ȩdificare uidebantur: dum cęterȩ nationes idolo¬

Expanded text:
tiliter inquiramus, cur superius dixerit, portas justitiae, et hic posuit, justi intratiliter inquiramus, cur superius dixerit, portas justitiae, et hic posuit, justi intrabunt per eam? significans ut mihi videtur jam non Scripturas divinas, per quas transeunt et injusti; sed illam Jerusalem quae portam habet Dominum Salvatorem, per quem tere, sed laetantis. Gratias enim agit, quia illi Dominus salutaris illuxit, et Redemptor gentium oculis humanis apparuit. Unde revera intelligimus et a prioribus justissimis Domini adventum fuisse jugiter expetitum, sicuetis, et audire quae auditis , etc. Vers. 22. Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. Sub allusione fabricantium exponitur inanis opera Judaeorum. Soli quippe hominum adhuc in mundo unum Deum colentes aedificare videbantur, dum caeterae nationes idolo
Abbreviated transcription (Latin):
tionem: hierusalem cupiens introire. ianuas eius feruore sp̃uali sibi postulat ape¬
riri. Quib ergo dicitur aperite. nisi prophetis atq apłis: qui cȩlorum claues mys¬
ticis uirtutib acceperunt: Per has enim doctrinȩ ianuas introducti: intus iam positi
ueraciter. dño confitemur. Cȩterum quicquid extra eccłam catholicam geritur nequa¬
quam dñi laudib applicatur. Bene autem per allegoriam ꝓphetȩ atq apłi porte
appellati sunt. Portȩ enim dictȩ sunt. per quas uictualia ciuitatib importantur. si
Cum superius dixerit portas. querendum est quare hic portam uoluit ponere nume¬
sed has om̃s ad unam posse perducere : quia uniuersȩ consuerunt ad dñm intromi¬
ttere saluatorem: qui & porta potest appellari. sicut ipse in euangelio dicit: ego
sum hostium ouium: & cȩtera. Sequitur. iusti in trabunt per eam. Et hoc quoq sub¬

Expanded text:
tionem: Jerusalem cupiens introire, januas ejus fervore spirituali sibi postulat apetionem: Jerusalem cupiens introire, januas ejus fervore spirituali sibi postulat aperiri. Quibus ergo dicitur, Aperite, nisi prophetis atque apostolis, qui coelorum claves mysticis virtutibus acceperunt? Per has enim doctrinae januas introducti, intus jam positi veraciter Domino confitemur. Caeterum quidquid extra Ecclesiam catholicam geritur, nequaquam Domini laudibus applicatur. Bene autem per allegoriam prophetae atque apostoli portae appellati sunt: portae enim dictae sunt, per quas vicCum superius dixerit portas, quaerendum est quare hic portam voluit ponere numesed has omnes ad unam posse perducere: quia universae consuerunt ad Dominum intromittere Salvatorem, qui et porta potest appellari, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum ostium ovium , etc. Sequitur, justi intrabunt per eam. Et hoc quoque sub
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit me. Nle sibi aliquid persecutorum superbia uindicaret: tormenta ap¬
sorum seuitiamq ferocissimam. caftigationem dñi esse confirmat: ut tota illa iniqua
potentia. ad correctionem fidelium uideatur eẽ concessa. Quid se de potestate iac¬
tant: quib nil pro sua utilitate conceditur: Crudelitas illorum. nr̃a correctio
est. furoris flamma. ꝓbatio. Ion se meliores estiment: qđ delinquunt filio non par¬
citur: ut erudiri posse uideatur. Sed hȩc. bene castigatus edicit. Solus eni morta
nont tracditur: cuius hic uicia commissa purgantur. Et nota. quod ait: castigans cas¬
tigauit. Hoc enim genus locutionis. in scripturis diuinis sepius inuenitur: ut est il¬
lud. benedicens benedicam te. & multiplicans multiplicabo semen tuum: & his similia
Quod argumentum sicut sepe diximus. dicitur a coniugatis. Aperite michi portas

Expanded text:
tradidit me. Ne sibi aliquid persecutorum superbia vindicaret, tormenta iptradidit me. Ne sibi aliquid persecutorum superbia vindicaret, tormenta ipsorum saevitiamque ferocissimam castigationem Domini esse confirmat, ut tota illa iniqua potentia ad correctionem fidelium videatur esse concessa. Quid se de potestate jactant, quibus nihil pro sua utilitate conceditur? Crudelitas illorum nostra correctio est, furoris flamma probatio. Non se meliores aestiment quod delinquunt: filio non parcitur, ut erudiri posse videatur. Sed haec bene castigatus edicit; solus enim morti non traditur, cujus hic vitia commissa purgantur. Et nota quod ait, castigans castigavit. Hoc enim genus locutionis in Scripturis divinis saepius invenitur: ut est illud, Benedicens benedicam te. Multiplicans multiplicabo semen tuum, et his similia. Quod argumentum ut saepe
Abbreviated transcription (Latin):
tatione scorum: quod inferius ipse dicturus eft. D extera dñi exaltauit meea
Dextera dñi exaltat: cum terrenis hominib cęlorum regna concedit. Quid enĩ
potentius. quam mortales induere immortalitaten: corruptibiles in corruptionem.
peccatorib beatitudinem. de hoste fortissimo infirmis dare uictoriam: N on mo
cłam xp̃i. persecutorũ loqui solet insana ꝓcacitas: quȩ cum se delere nomen
estimat xp̃ianũ. prestare potius uidetur augmentum. Cui merito dicitur a fideli
non moriar ut tu putas: sed uiuam uita qua nescis: ad quam mente prȩtumi¬
di. peruenire non possunt. Plarraturum se etiam dñi opera pollicetur: ut semꝑ
augeatur eccła tali predicatione uulgata. Quid prodest crudelib persequi
quos uident persecutionib semꝑ augeri: Quanto melius & ipsi uiuerent: si
conuersi facta ꝓpria deplorarent. C astigans castigauit me dñs: & morti non

Expanded text:
tatione sanctorum; quod inferius ipse dicturus est. Vers. 16. Dextera Domini exaltatione sanctorum; quod inferius ipse dicturus est. Vers. 16. Dextera Domini exaltavit me. Dextera Domini exaltat, cum terrenis hominibus coelorum regna concedit. Quid enim potentius quam mortales induere immortalitatem, corruptibiles incorruptionem, peccatoribus beatitudinem, de hoste fortissimo infirmis dare victoriam? Vers. 17clesiam Christi persecutorum loqui solet insana procacitas, quae cum se delere nomen aestimat Christianum, praestare potius videtur augmentum. Cui merito dicitur a fideli: Non moriar, ut tu putas; sed vivam vita quam nescis; ad quam mente praetumidi pervenire non possunt. Narraturum se etiam opera Domini pollicetur, ut semper augeatur Ecclesia tali praedicatione vulgata. Quid potest crudelibus persequi, quos vident semper persecutionibus augeri? Quanto melius et ipsi viverent, si conversi facta propria deplorarent! Vers. 18. Castigans castigavit me Dominus, et morti non
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. etiã cũ stare in pertinatiȩ suȩ obstinatione cernuntur. ẜ ortitudo mea &
declinare. quem dñi dona seruabant: adiecit. factus est michi in salutem:
quia per ipsum ȩternã suscipiunt uitã: per quem & scłi huius ruinas euadere
ꝓmerentur Ipse enim est & fortitudo & laudatio ȩterna beatorum. Uox lȩtas̨
ille fidelium lȩtus exultat: qm̃ dum persecutores eorum putarent eos mero¬
re confici & tribulatione consumi. illi diuina contemplatione gaudentes de¬
sua pena lȩtabantur. quam sciebant sibi ad eterna gaudia ꝓfuturam. hic enim taber¬
nacula iustorum. humani pectoris secreta designant : ubi semꝑ sc̃i lȩti sunt: quanus
forisecus affligantur. Et ut agnosceres unde istud gaudium uenerit. adiecit dex¬
tera dñi fecit uirtutem: idest xp̃c. per quem pater uirtutem operatus est in exal¬

Expanded text:
dunt, etiam cum stare in pertinaciae suae obstinatione cernuntur. Vers. 14. Fortitudo mea et dunt, etiam cum stare in pertinaciae suae obstinatione cernuntur. Vers. 14. Fortitudo mea et declinare quem Domini dona servabant, adjecit, « factus est mihi in salutem, » quia per ipsum aeternam vitam suscipiunt, per quem et saeculi hujus ruinas evadere promerentur. Ipse enim est et fortitudo et laudatio aeterna beatorum. Vers. 15. Voille fidelium laetus exsultat, quoniam dum persecutores eorum putarent eos moerore confici et tribulatione consumi, illi divina contemplatione gaudentes desua poena laetabantur, quam sciebant sibi ad aeterna gaudia profuturam. Hic enim tabernacula justorum humani pectoris secreta designant, ubi semper laeti sunt, quamvis forinsecus affligantur. Et ut cognosceres unde istud gaudium venit, adjecit, dextera Domini fecit virtutem, id est Christus, per quem Pater virtutem operatus est in exal
Abbreviated transcription (Latin):
peccata designant: quib udeorũ popłs ferocit̾ incitatus. in delictis suis uelut
ignis concrepans estuauit. Secd in eis quoq dñi gr̃a uindicatũ est. quando de illo
melle quem condiderant nescii. conuersi ad dñm suauissime sunt repleti. Impul
sus uersatus sum ut caderem: & dñs suscepit me. Hoc iam de se omne corpus fi¬
delium uerissima uoce testatur Impulsus enim ille cadit.: cui dñi fortitudo subtra¬
hitur. Et inspice ium uerborum. Impulsum se dicit & uersatũ ut caderet: sed dñi
susceptione firmatus est. Soli enim uersati non cadunt. qui xp̃i uirtutib conti¬
nentur: ut frequent̃ fieri solet: quando bene meriti traduntur ad pęnas. ledeo eni
tradi uidentur. ut cadant: id est ut a recta credulitate mutentur: sed dñi dexte¬
ra confirmati non cadunt q̃m infidei scĩtate consistunt. Alioquin: infideles ca¬

Expanded text:
peccata designant, quibus Judaeorum populus ferociter incitatus, in delictis suis velut peccata designant, quibus Judaeorum populus ferociter incitatus, in delictis suis velut ignis concrepans aestuavit. Sed in eis quoque Domini gratia vindicatum est, quando de illo melle quod condiderant nescii, conversi ad Dominum suavissime sunt repleti. Vers. 13. Impulsus versatus sum ut caderem, et Dominus suscepit me. Hoc jam de se omne corpus fidelium verissima voce testatur. Impulsus enim ille cadit, cui Domini fortitudo subtrahitur. Et inspice vim verborum; Impulsum se dicit et versatum ut caderet; sed Domini susceptione firmatus est. Soli enim versati non cadunt, qui Christi virtutibus continentur, ut frequenter fieri solet quando bene meriti traduntur ad poenas. Ideo enim tradi videntur ut cadant, id est ut a recta credulitate mutentur: sed Domini dextera confirmati non cadunt, quoniam in fidei sanctitate consistunt. Alioquin infideles ca
Abbreviated transcription (Latin):
quando multi ex his pęnitentes mala quȩ fecerunte uocabulum xp̃ianorum su¬
mere meruerunt. Et ifti quoq uersus appellandi sunt unifines: sicut & illi qui
in capite psalmi sunt positi. Et notandum est. quia sicut caput plerumq de men¬
sicut apes fauum. & exarserunt sicut ignis in spinis: & in nomine dñi uindicaui
in eis. Adhuc & ift uersus: de dño loquuntur. lpse enim a seuientib iudeis cireun¬
datus: passionis suȩ per totũ mundũ mella ꝓfudit. Apes enim fauum circundant .:
quando paer domos cereas. liquores dulcissimos recondunt: & cũ sibi putant uictua¬
lia reponere: faciunt unde homines possint sua desideria satiare. Quod iudȩos
implesse manifestũ est. quando rem cuncto orbi dulcissimam. amaris conatib effe.¬
cerunt. Apes enim quasi a pedib dictȩ sunt: quod sine pedib nascantur. Spinȩ. scl̃i

Expanded text:
quando multi ex his poenitentes mala quae fecerunt, vocabulum Christianorum suquando multi ex his poenitentes mala quae fecerunt, vocabulum Christianorum sumere meruerunt. Et isti quoque versus appellandi sunt unifines, sicut et illi qui in capite psalmi sunt positi. Et notandum est quia sicut Caput plerumque de memdederunt me sicut apes favum, et exarserunt sicut ignis in spinis; et in nomine Domini vindicavi in eis. Adhuc et isti versus de Domino loquuntur. Ipse enim a saevientibus Judaeis circumdatus, passionis suae per totum mundum mella profudit. Apes enim favum circumdant, quando per domos cereas liquores dulcissimos recondunt; et cum sibi putant victualia reponere, faciunt unde homines possint sua desideria satiare. Quod Judaeos manifestum est implesse, quando rem cuncto orbi dulcissimam amaris conatibus effecerunt. Apes enim quasi a pedibus dictae sunt, quod sine pedibus nascantur. Spinae saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
sis cladib affecerunt fidelissimos uiros. qui tamen in suis persecutorib iuua¬
nte dño uindicarunt: quando eos conuersione mirabili subdiderunt: ut de se
penitentib penas exigerent: quas pridem inocentib ingerebant. Nam quod aixit
rentes & subiunxit genus masculinũ ultus sum eos. siue ad intellectũ pertinet
quia ingentib popłi significantur scema est exallage id est immutatio: qm genꝰ
ultus sum eos. Perscrutandȩ sunt minutiȩ uerborum: q̃m discussa sicut sepe di¬
ximus non minima nobis sacramenta parturiunt. Primo posuit gentes: quod ad
ecelam propt mardorum popłos pertinebat. qui studentes culturis demonum
passim lacerabant: popłos fideles: modo autem sub ipsa repetitione uerborum no¬
luit gentes ponere: ut magis passionem dñi subtilit̃ indicaret. quam a solis iu¬
deis specialiter constat eẽ impletam. In quib tamen est in nomine dñi uindicatum:

Expanded text:
sis cladibus affecerunt fidelissimos viros: qui tamen in suis persecutoribus juvante Domino vindicarunt, quando eos conversione mirabili subdiderunt, ut de se enitentiae poenas exigerent, quas pridem innocentibus ingerebant. Nam quod dixit, gentes, et subjungit genus masculinum, ultus sum eos, sive ad intellectum pertinet, quia in gentibus populi significantur; sive schema est exallage, 395 id est immutatio, quoniam genus omine Domini ultus sum eos. Perscrutandae sunt minutiae verborum, quoniam discussa sicut saepe diximus non minima nobis sacramenta parturiunt. Primo posuit, gentes, quod ad Ecclesiam propter martyrum populus pertinebat, qui studentes culturis daemonum, passim lacerabant populus fideles. Modo autem sub ipsa repetitione verborum noluit gentes ponere, ut magis passionem Domini subtiliter indicaret, quam a solis Judaeis specialiter constat impletam. In quibus tamen est in nomine Domini vindicatum,
Abbreviated transcription (Latin):
dit cor eius. Qua ꝓpt̃. desinant presumptores illas partes sibi assumere: unde
eos iustius possit sententia diuina damnare. Hinc etiam pater augustinus con¬
tra pelagium. celestium. & iulianũ hereticos. copiosis libris mirabilit̃ disputauit.
& uenenosi dogmatis arma confregit. Bonũ est sperare in dño. quam sperare
in principib. Duo uerba mutata. omnino aliam fecere sententiam. Superius enĩ
confidere se dicit: hic sperare: ibi in homineshic in principibus: ut illie de carna¬
lib. hic de sp̃ualib dixisse uideatur Princeps enim & chiabolus appellatur: ut est
ullud euangelii: ecce uenit princeps mundi huius. & in me non inuenit quicquã
Sic & bonus angłs dictus est princeps: sicut in danihele legitur ⁊ michael pru
spem suam in dñi ꝓtectione posuerat: significans labores quos primũ in capite

Expanded text:
dit cor ejus . Quapropter desinant praesumptores illas sibi partes assumere, unde dit cor ejus . Quapropter desinant praesumptores illas sibi partes assumere, unde eos justius possit sententia divina damnare. Hinc etiam Pater Augustinus contra Pelagium, Coelestium et Julianum haereticos copiosis libris mirabiliter disputavit, et venenosi dogmatis arma confregit. Vers. 9. Bonum est sperare in Domino, quam sperare in principibus. Duo verba mutata omnino aliam fecere sententiam. Superius enim confidere se dicit, hic sperare; ibi in homine, hic in principibus; ut illic de carnalibus, hic de spiritualibus dixisse videatur. Princeps enim et diabolus appellatur, ut est illud Evangelii: Ecce venit princeps hujus mundi, et in me non inveniet quidquam . Sic et bonus angelus dictus est princeps, sicut in Daniele legitur: Michael princspem suam in Domini protectione posuerat, significans labores Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis cras ibimus in illam ciuitatem. & mercabimur. & lucrũ faciemus : quam
ut dicatis. si uoluerit dñs. & si uixerimus. faciemus hoc aut illud & reliqua
Est quidem in mala parte exerrabilis libertas arbitrui: ut preuaricator creato
ren deserat. & ad uitia se nefanda conuertat. In bona uero parte. arbitrium liberũ
adam peccante perdidimus: ad quod nisi per xp̃i grãm redire non possumus.
dicente apło. deus enĩ est qui operatur in uobis & uelle & perficere pro bona
uoluntate. nde assidua oratione precandũ est. ne nos uoluntas peruersa rapiatia
sed inspiratio diuina possideat: q̃m quicquid ex nobis met ipsis sapimus. mortifera
contra nos audacia concitamus. lure ergo uetuit in homine confidendum: qui per
se nec alteri nec sibi preualet dare remedium: sicut & hieremias dicit⁊ maledie¬
tus uir qui confidit i homine. & ponit spem carnem brachii sui. & a dño rece¬

Expanded text:
dicitis: Cras ibimus in illam civitatem, et mercabimur, et lucrum faciemus; quam dicitis: Cras ibimus in illam civitatem, et mercabimur, et lucrum faciemus; quam ut dicatis: Si voluerit Dominus, et si vixerimus, faciemus hoc aut illud , et reliqua. Est qrem deserat, et ad vitia se nefanda convertat. In bona vero parte arbitrium liberum Adam peccante perdidimus; ad quod nisi per Christi gratiam redire non possumus, dicente Apostolo: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Unde assidua oratione precandum est, ne nos voluntas perversa rapiat, sed inspiratio divina possideat, quoniam quidquid ex nobismetipsis sapimus, mortifera contra nos audacia concitamus. Jure ergo vetuit in homine confidendum, qui per se nec alteri nec sibi praevalet dare remedium. » Ecce quomodo lifidit in homine, et ponit spem carnem brachii sui, et a Domino rece
Abbreviated transcription (Latin):
abo apparebit idam cum modo maxima pars hominũ inimicos suos carnales
aspiciat: ullud magis optasse credendus est quod hic uidere uon os cartisleie
orat tesa dencem inimicũ ualeat intueri: quatinus cautior effecais. ab ei insidus
mandatur alienus. Et nota. qđ in principiis amborũ uersuum eadem iet ba et¬
minauit: quȩ figura dicitur anaphora: quȩ etiã in sequentib uersib inuenitur.
Bonũ est confidere in dño: quã confidere in homine Popłs ille betoriuenttuo
nuere liberatus. fidelit̾ ac piȩ docens uenit ad sedam sectionem: dicens in diras
solo non in homine confidendum: in illo scilicet qui ueraciter ꝓmitat: non in isto
qui fallaci prȩsumptione decipit. Quanti enim stulti dicunt facio qđ uolo: nec
dñm meȩ uoluntatis habeo : putantes quia per liberũ arbitrium utilitas sit ex¬
plicanda mortalium. Quos arguit ia cob apł̃s: dicens. Honne ex concupiscentiis ur̃is

Expanded text:
bus apparebit. Nam cum modo maxima pars hominum inimicos suos carnales bus apparebit. Nam cum modo maxima pars hominum inimicos suos carnales aspiciat, illud magis optasse credendus est, quod hic videre non poterat. Sive orat ut latentem inimicum valeat intueri, quatenus cautior effectus ab ejus insidiis reddatur alienus. Et nota quod in principiis amborum versuum eadem verba geminavit. Quae figura dicitur anaphora, quae etiam in sequentibus versibus iBonum est confidere in Domino quam confidere in homine. Populus ille beatorum divino munere liberatus, fideliter ac pie docens, venit ad secundam sectionem, dicens: In Deo solo, non in homine confidendum; in illo scilicet qui veraciter promittit, non in isto qui fallaci praesumptione se decipit. Quanti enim stulti dicunt: Facio quod volo, nec dominum meae voluntatis habeo, putantes quia per arbitrium liberum utilitas sit explicanda mortalium; quos arguit Jacobus apostolus dicens: Nonne ex concupiscentiis vestris
Abbreviated transcription (Latin):
in latitudine: q̃m nos de scłi quidem angustiis liberat: sed in magnã prȩmiorum
suorũ latitudinem miseratus acceptat. łripit de temporalib malis: sed bonis
nos potens est implere perpetuis. Seuiant ergo quantũlibet transitura discrimi¬
na: tumescant aduersitates caducȩ: latissimȩ redditur. qđ in hac mundi breui¬
michi homo. Dñs michi adiutor est: & ego uidebo inimicos meos. Quamuis uer¬
sus ifti pęne uideantur eẽ consimiles: singulis tamen uerbis omĩno discreti sunt
Ham cũ se dicit auxilio dñi hominem non timere: carnales designat inimicos
qui uisualit̃ religiosorũ ꝓpositũ ꝑsequunt᷑. cũ uero ait uidebo inimicos meos. ⁊¬
sp̃uales nequitias uult intelligi: quas in illo iudicio dicit eẽ uidendas: ubi iam
diabolus cũ cȩteris ministris suis destructus atq damnatus. humanis conspec¬

Expanded text:
in latitudine: quoniam nos de saeculi quidem angustiis liberat, sed in magna praemiorum in latitudine: quoniam nos de saeculi quidem angustiis liberat, sed in magna praemiorum suorum latitudine miseratus acceptat. Eripit de temporalibus malis, sed bonis nos potens est implere perpetuis. Saeviant ergo quantumlibet transitura discrimina, tumescant adversitates caducae; latissime redditur quod in hac mundi brevi Dominus mihi adjutor, et ego videbo inimicos meos. Quamvis versus isti pene videantur esse consimiles, singulis tamen verbis omnino discretisunt. Nam cum se dicit auxilio Domini hominem non timere, carnales designat inimicos, qui visualiter religiosorum propositum persequuntur. Cum vero ait, videbo inimicos meos, spirituales nequitias vult intelligi, quas in illo judicio dicit esse videndas, ubi jam diabolus cum caeteris ministris suis destructus atque damnatus humanis conspec
Abbreviated transcription (Latin):
tur similes fines: prȩmissa eos expositio cõpetent̃ amplectitur. Illud tamen al¬
tius perscrutandũ est.: cur in principiis uersuum tantũ nomina uariauit. Ait
enim dicat nẽ isrł: quod totũ popłm complectitur beatorũ. Scdđo uersu ponit᷑.
dicat nunc domꝰ aaron: significans sacerdotes: quos ꝓpt̾ honoris sui reuere¬
ntiam. singularit̃ ȩstimauit eẽ memorandos. Tertius quoq uersus ait. dicant nẽ
om̃s qui timent dñm: ut illos ostenderet quos incentesimo tercio decimo psalmo
dixerat pusillos cũ maiorib: qui in unã sociȩtatem xp̃o dño pura mente deuoti
sunt. Sic diuersitas ista nominũ: generalitatem compleetitur absolutȩ fideliũ¬
In tribulatione in uocaui dñm: & exaudiuit me in latiaidine. Exemplũ ꝓpriũ
ponitur: ut audientium animus excitetur: quia magnũ credulitatis incitame¬
ntũ est. ipsum grãs agentem audire. qui pertulit. Sed considera quod addidit:

Expanded text:
tur similes fines, praemissa eos expositio competenter amplectitur. Illud tamen altius perscrutandum est, cur in principiis versuum tantum nomina variavit. Ait enim: Dicat nunc Israel, quod totum populum complectitur beatorum. Secundo versu ponitur, Dicant nunc domus Aaron, significans sacerdotes, quos propter honoris sui reverentiam singulariter aestimavit esse memorandos. Tertius quoque versus ait: Dicat nunc omnes qui timent Dominum, ut illos ostenderet quos in centesimo decimo tertio psalmo dixerat: Pusillos cum majoribus , qui in unam societatem Christo Domino pura mente devoti sunt. Sic diversitas ista nominum generalitatem complectitur absolute fideliuIn tribulatione invocavi Dominum, et exaudivit me in latitudine. Exemplum proprium ponitur, ut audientium animus excitetur: quia magnum credulitatis incitamentum est, ipsum gratias agentem audire qui pertulit. Sed considera quod addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. In scłm enĩ. perpetuitatem significat futurã: ubi unũ est scłm. & una dies.⁊
nec permutatio ulla succedit. Dicat nunc israhel q̃m bonus: q̃m in scłm miscđa

Expanded text:
cedit. In saeculum enim, perpetuitatem significat futuram, ubi unum est saeculum, et una dies, cedit. In saeculum enim, perpetuitatem significat futuram, ubi unum est saeculum, et una dies, nec permutatio ulla succedit. Vers. 2. Dicat nunc Israel quoniam bonus, quoniam in sa
Abbreviated transcription (Latin):
in dñi laudibus constanter inuigilent. lsta enim confessio ad laudem ꝑti¬
net absolutȩ : siue quia illi est alleluia propositũ: siue quia diuersis an¬
gustuis ereptũ se dñi miseratione lȩtatur. Laudis quoq causa subiungitur⁊ quoniã
bonus: quod nomen deo ꝓpriȩ certũ est conuenire. Nam cũ ab incredulis iudȩis
scdm carnis aspectum xp̃c magister bonus diceretur: respondit. ipse. quid me in¬
terrogatis de bono. qui me cȩlorũ dñm esse non creditis: adiciens. nemo bonus nisi
solus deus. Sed cũ legatur. bonus homo de bono thesauro cordis sui ꝓfert bona: qua¬
si uidetur ẽe contrarium. Sed hominem bonũ dicimus per dñi grãm factum: nã ille
solus ꝓpriȩ per sẽ dicitur bonus: qui eos facit implere quod boni sunt. Sequit᷑.
tur: quia non solũ prestat immerias: sed etiam in ȩternũ miscđiȩ suȩ dona con¬

Expanded text:
Domini laudibus constanter invigilent. Ista enim confessio ad laudem pertiDomini laudibus constanter invigilent. Ista enim confessio ad laudem pertinet absolute: sive quia illi est Alleluia praepositum, sive quia a diversis angustiis ereptum se Domini miseratione laetatur. Laudis quoque causa subjungitur, quoniam bonus, quod nomen Deo proprie certum est convenire; nam cum ab incredulis Judaeis secundum carnis aspectum Christus Magister bonus diceretur, respondit ipse: Quid me interrogatis de bono , qui me coelorum Dominum esse non creditis? Adjiciens, Nemo bonus nisi solus Deus. Sed cum legatur, Bonus homo de bono thesauro suo profert bona , 394 quasi videtur esse contrarium. Sed hominem bonum dicimus per Domini gratiam factum; nam ille solus proprie per se dicitur bonus, qui eos facit implere quod boni sunt. Sequitur tur: quia non solum praestat immeritis, sed in aeternum misericordiae suae dona con