comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& uoluptatũ quãuis ad nutũ cuncta deseruiant.
quãuis nihil molesctũ in crepat nihiladuersum
terreant : tam̃ in maloscesse quã diu peregri¬
nantur adño acutissimo oculo tribulationẽ
& dolorẽ inuener̃ & nom̃ dñi inuocauer̃ : Tał est
in hac uita in torcularibus sumꝰ sibene sapimus.
suam ad torcularia uenimꝰ : Ergo in p̃ssuris
tẽptationũ consiituti : edamꝰ hanc uocẽ & p̃mitta
mꝰ desideriũ nrm̃. Quã dilectissima sunc in¬
qͥd cab̃nacula tua : dñe uirtutũ. Erat in tabn a¬
culis qͥbusdã id est in torcularibus : sed deside¬
rabat alia tab̵ nacula ubi nulla p̃ssura est : In his
illuc suspirabit: ab his in illa ꝑdesideriũ carnale
& defecit animamea inatriadñi : Parũ est concu¬
Hic desideritur ⁊bi capitur: Hic suspiratur:
ibi gaudetur : Hic oratur : ibi laudatur : hic
gemitur : ibi exultatur : Eaquȩ dixiqua si
dura : hic: nemo a uersetur. nemoquasi nolit

Expanded text:
et voluptatum, quamvis ad nutum cuncta deserviant, et voluptatum, quamvis ad nutum cuncta deserviant, quamvis nihil molestum irrepat, nihil adversum terreat, tamen in malo se esse quamdiu peregrinantur a Domino; acutissimo oculo tribulationem et dolorem invenerunt, et nomen Domini invocaverunt. Talis est in hac vita in torcularibus sumus: si bene sapimus, jam ad torcularia venimus. Ergo in pressuris tentationum constituti, edamus hanc vocem, et praemitta «Quam dilectissima» «sunt,» inquit, «tabernacula tua, Domine virtutum!» Erat in tabernaculis quibusdam, id est, in torcularibus; sed desiderabat alia tabernacula, ubi nulla pressura est: in his illuc suspirabat, ab his in illa per desiderii canalem mea in atria Domini.» Parum est, «ConcuHic desideratur, ibi capitur, hic suspiratur, ibi gaudetur; hic oratur, ibi laudatur; hic gemitur, ibi exsultatur. Ea quae dixi quasi dura hic nemo aversetur; nemo quasi nolit
Abbreviated transcription (Latin):
sentis p̃ssuras huiꝰ mundi etiã cũ felixes: intel¬
lexisti eẽ in torculari : sutatis enĩ fr̃sinei infeli¬
citatẽ scłi metuendã eẽ. & felicitatẽ non essẽ
metuendam : immo uero nulla in felicitas frangit:
quẽ stlicias nulla corrũpit : Quomͦergo cauenda
uel tim̃da est ipsa corruptrix: neteblandiendo
seducat nein cũbas in baculũ harundinis : Nĩ& hoc
scriptũest : quosdã incubere in baculũ harundini s
Nolitt credere fragile est quonteris frangitur & in¬
terimit: Siergo felicitatẽ cibiistemundus adri¬
deac: in pressuratt̃ computa utdicas : Tribulationẽ
& dolorẽ inueni : & nom̃ dñi inuocaui: Nondixit
inuen tribulationẽ : nisi quandã quȩ lateret :
Quȩdã enĩ cribulatio & dolor. quosdã in hoc scło
latent : qͥputant sibi bene eẽ cũ peregrinentur
ris mniser esses : A dño peregrinaris & felixes :
ergo sunt : qͥputant sibi beneesse : Quia utẽ
intelligunt: in qualibet circũ fluentia copiarũ

Expanded text:
sentis pressuras hujus mundi, etiam cum felix es, intellexisti te esse in torculari. Putatis enim, fratres mei, infelicitatem saeculi metuendam esse, et felicitatem non esse metuendam? Imo vero nulla infelicitas frangit, quem felicitas nulla corrumpit. Quomodo ergo, cavenda et timenda est ipsa corruptrix, ne te blandiendo seducat? Ne incumbas in baculum arundinis; nam et hoc scriptum est, quosdam incumbere in baculum arundinis. Noli te credere ; fragile est quo niteris, frangitur et interimit te. Si ergo felicitate tibi iste mundus arrideat, in pressura te computa, ut dicas, «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi» . Non dixit, «inveni tribulationem,» nisi quamdam quae latet: quaedam enim tribulatio quosdam in hoc saeculo latet, qui putant sibi bene esse, cum peregrinentur ris, miser esses: a Domino peregrinaris, et felix es? Ergo sunt qui putant bene sibi esse. Qui autem intelligunt in qualibet circumfluentia copiarum
Abbreviated transcription (French):
natgrĩ postlogẽ i psi estbeneditio: Ei qͥ d nobis
p̃stitit istagrã & beneditio. imbul abunt auir¬
tutibus iniurtutẽ: Hicenĩ ꝑgram. ultȩ uirtutes
dantur: Aluqͥdem datur ꝑsp̃m sermosc̃ipientiȩ.

Expanded text:
niet gratia post Legem; ipsa est benedictio. Et quid nobis niet gratia post Legem; ipsa est benedictio. Et quid nobis praestitit ista gratia et benedictio? «Ambulabunt a virtutibus in virtutem.» Hic enim per gratiam multae virtutes dantur: «Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tãquã angło descendente : Vixaqua turbata: qunpoterat
unꝰ descendebat & sanabatur: A qua illa cincta porticib
ꝑturbauit dñs p̃ientia sua : ut occideretur: Nisi eñ
descensu suo dñs ꝑturbaret popłm udȩorũ nũ quã
crucisigeretur: Itaq turbata aqua passionẽ dñi
significabat. quȩ facta est ꝑ turbatagente uidȩorũ:
In hanc passionẽ credit languidus tã quã in aquam
turba tã descendens &scnatur : Qui non sconrabatur
ascensiones incorde eiꝰ disposuit: in conualle plora¬
tionis in locũ quẽ disposuit: lamin illo locogaude¬
nã& benedictionẽ in qͥd dabit: quilegẽ dedit: Ad fli¬
xitnos lege : pressi nos lege ostendit nob corcular:
Uidimꝰ prȩssurĩ carnisnrȩ̃ cribulationẽ cognouimꝰ.
ingemuimꝰ rebellante pecato aduersus mñtẽnam
clamauimꝰ miser ego homo. sublege gemuimꝰ:
Quid restat nisibenedictionẽ det qͥlegẽ dedit. adue¬

Expanded text:
tanquam angelo descendente: visa aqua turbata, qui poterat tanquam angelo descendente: visa aqua turbata, qui poterat unus descendebat et sanabatur. Aqua illa cincta quinque poperturbavit Donimus praesentia sua, ut occideretur. Nisi enim descensu suo Dominus perturbaret populum Judaeorum, numquid crucifigeretur? Itaque turbata aqua passionem Domini significabat, quae facta est perturbata gente Judaeorum. In hanc passionem credit languidus, tanquam in aquam turbatam descendens, et sanatur. Qui non sanabatur «Ascensus in corde ejus disposuit, in convalle plorationis, in locum quem disposuit:» jam in illo loco gaude«Nam et benedictionem,» inquit, «dabit qui legem dedit.» Afflixit nos Lege, pressit nos Lege, ostendit nobis torcular; vidimus pressuram, carnis nostrae tribulationem cognovimus, ingemuimus rebellante peccato adversus mentem nostram, clamavimus, «Miser ego homo:» sub Lege gemuimus; quid restat, nisi ut benedictionem det qui Legem dedit? Adve
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ñ solũ iacentẽ sed etiã confitentẽ & di¬
centẽ. Miserego homo qͥsme libabit decor¬
pore mortis huiꝰ &o portune ueniret medicꝰ
ad conuallẽ plorationis. & diceret : Certe cog¬
nouistiqr cecidisti. audime ut surgas quime con¬
tẽpsisti ut caderes : Data est ergo lex ut egrum
demorbo conuinceret qͥsibi sanꝰ uidebat̃ : uc pec¬
cata demonstrarent᷑ nonut auferentur : De¬
monstraco peccato ꝑdatã legẽ: accũ est peccacũ:
Quia peccatũ ẽ: & contra legẽ : Occasioner¬
in qͥd accepta : peccatũ ꝑmandatũ oꝑatũ est
in meomnẽ concupiscentiã : Quid est occasione
accepta ꝑmandatũ acceptũ: mandatũ quasi
uiribus sins conatisunt facere homines:
medicina : ꝓropterea fr̃s. quinque illȩ porticusialo¬
monis nũ qͥd curabant egrotos. ubierit pisina in me
libris morsi : Ad hoc ꝓducebantur ggrotided omibus
suis: ut iacerent in porticibus : Ergol ex ꝓdebat egros
non scnabat : Sedbenedictionedñi curbabatur a qua:

Expanded text:
 jam etiam confitentem et dicentem, «Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et opportune veniret medicus ad convallem plorationis, et diceret, Certe cognovisti quia cecidisti; audi me ut surgas, qui me contempsisti ut caderes. Data est ergo Lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur; ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Demonstrato peccato per datam Legem, auctum est peccatum, quia peccatum einquit, «accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam» . Quid est, «occasione accepta per mandatum?» Acceptum mandatum quasi viribus suis conati sunt facere homines; medicina. Propterea, fratres, quinque illae porticus Salomonis, numquid curabant aegrotos, ubi erat piscina in medlibris Moysi. Ad hoc producebantur aegroti de domibus suis, ut jacerent in porticibus. Ergo lex prodebat aegrotos, non sanabat; sed benedictione Dei turbabatur aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
auirtutibus inuirtutẽ ponentes spẽsuãin xp̃onon
genda uox : Elegi abi xi indomodñt : sedilleqͥm¬
uitauit ad conuiuiũ eligentẽ inferiorẽ locũ. uocat
adsuperiorẽ & dicit illiascende: Ipsetam̃ ñ elegitnisi
cẽ indomodĩ in qͦcũq loco ñ tam̃ extralim̃ : Iuare

Expanded text:
a virtutibus in virtutem, ponentes spem suam in Christo, non a virtutibus in virtutem, ponentes spem suam in Christo, non genda vox: «Elegi abjici in domo invitavit ad convivium, eligentem inferiorem locum vocat ad superiorem, et dicit illi, «Ascende» . Ipse tamen non elegit nisi esse in domo Domini, in quocumque loco, non tamen extra lime
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: Respice in faciem xp̃itui: notussit om̃ib
xp̃ctuus ut possimꝰire a uirtutibus inuirtutẽ :
&possic suꝑ abunda regrã qm̃ habundauit pecca
tũ : Qm̃ meliordiesunt inatriistuis suꝑmilia:
A tria illai sunt inquȩ spirabat. inquȩ deficiebat :
quẽ nonurget crastinꝰ Ipse unꝰ dies desideret̃ a nobis :
qud nob̵ est cũmilib: dierũ : imꝰamilib dierum
Sadinũ diem : sic̃ imꝰauirtutib inuirtute : Clegi¬
abiectus cẽ indomodñi : quã habitire intabnaculis
peccatorũ: Inuenit enĩ iste conuallẽ plorationis.
inuenit istehumilitatẽ unde ascendat : Scit quia sise
extollere uoluerit cadet : sise humilia ueriteriget᷑:
Cligit.: abici: ut subleuetur : uã multi p̃tertab¬
suos: nolunt cognoscere ueritatẽ : Siesset illis incor¬
de uersusiste . elegi abiectus cẽ indomodĩ magis
quã abitare in tabnacuł peccatorũ nonne abi¬
cerent honores & currerent ad conuallẽ ploratianis
& hicinuenirent ascensus incorde. & hiꝰc irent

Expanded text:
tuum. «Respice in faciem Christi tui:» notus sit omnibus Christus tuus, ut possimus ire a virtutibus in virtutem, ut possit superabundare gratia, quoniam abundavit peccauoniam melior est dies una in atriis tuis super millia.» Atria illa sunt in quae suspirabat, in quae deficiebat. Dcedit hesternus, quem non urget crastinus. Ipse unus dies desideretur a nobis. Quid nobis est cum millibus dierum? Imus a millibus dierum ad unum diem, sicut imus a virtutib magis quam habitare in tabernaculis peccatorum.» Invenit enim iste convallem plorationis, invenit iste humilitatem unde ascendat: scit quia si se extollere voluerit, cadet, si se humiliaverit, erigetur; elegit abjici, ut sublevetur. Quam multi praeter tabsuos, nolunt cognoscere veritatem? Si esset illis in corde versus iste, «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum;» nonne abjicerent honores, et currerent ad convallem plorationis, et hinc invenirent ascensus in corde, et hinc irent
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ quomodo gubernentur qͦ nͦ
custodiantur : Velsi paululũ inclinauerint
cupiditatt̃ ut ca diligant : plus cos impleri amo¬
ribus quã fructibus : Quid enĩ tã incertũ quãres
uolubilis nec in merico ipsi pecuma rotunda
signatur : qr nonstat : Lales ergo &si habcant
aliqͥd: pau ꝑessunt : uiergonihil horũ habent
& habe desiderant: interrȩꝓbandos diuites

Expanded text:
cogitationum, quomodo ea gubernentur, quomodo cogitationum, quomodo ea gubernentur, quomodo custodiantur; vel si paululum inclinaverint cupiditatem ut ea diligant, plus eos impleri timoribus quam fructibus. Quid enim tam incertum, quam res volubilis? Nec immerito ipsa pecunia rotunda signatur, quia non stat. Tales ergo, etsi habeant aliquid, pauperes sunt. Qui vero nihil horum habent, et habere deside
Abbreviated transcription (Latin):
quã diucũ illis est sponsus : Xristianorum
sunt ergo: ista corcularia : In pressuris autẽ
constituti ad hoc conterimur : utam orẽ
nrõ. quo ferebamꝰ inista mundana scłaria
tẽporalia. flura atq peritura: passi in eis
in hac uica torm̃ta. tribulationes p̃ssurarũ
&abundantias tẽptationũ : incipiamꝰ quȩ¬
rere illã qͥ etẽ quȩ non est dehac uita nec
dehacterra : Et fit dñs uc scriptũ est.
refugiũ pauperi: Quid est pauperi : tãquã
destituto sine ope. sin eauxilio: sinealiqͣ
re dequa in terra p̃sumat : Talibus enim
pauperibus : ad est ds̃ : Quia homines & si
habundent pecunia in haccerra : respiciunt
qđ ait apłs: ꝓecipe diuitibus huiꝰ mundi
non suꝑbescipere : neq: sꝑare in incerto
diuitiarũ : Et considerantes quã sit incertũ
unde gaudebant antequã accederent adseruitu¬
tẽdĩ id ẽ. ante quã intrarent in torcularia :
uident ex ipsis diuitiis. uelhabere sepressuris

Expanded text:
quamdiu cum illis est sponsus» . Christianorum quamdiu cum illis est sponsus» . Christianorum sunt ergo ista torcularia. 3. In pressuris autem constituti, ad hoc conterimur, ut amore nostro, quo ferebamur in ista mundana, saecularia, temporalia, fluxa atque peritura, passi in eis, in hac vita, tormenta et tribulationes pressurarum et abundantiam tentationum, incipiamus quaerere illam quietem quae non est de hac vita, nec de hac terra: et fit Dominus, ut scriptum est, «refugium pauperi» . Quid est «pauperi?» Tanquam destituto, sine ope, sine auxilio, sine aliqua re de qua in terra praesumat. Talibus enim pauperibus adest Deus. Quia, homines etsi abundent pecunia in hac terra, respiciuntundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum» : et considerantes quam sit incertum unde gaudebant, antequam accederent ad servitutem Dei, id est, antequam introirent in torcularia, vident ex ipsis divitiis vel habere se pressuras
Abbreviated transcription (Latin):
non defugio magnũ misteriũ intueri: &ad
iuu ante dño inuenire uob̃cũ : Noneñ tãquã
a filiis pestilentiȩ om̃is est in ridendt chal¬
uities: necũ quisq sacratã chalaucem in riserit
ademoniis dissipetur : Nã & heliscusibat :¬
& in sensati pueri clamauer̃ post eũ. calue
calue: Et ꝓpt̃ sacram̃cũ implendũ conuer¬
sus ud dnm̃ petiuit ut eos ursi desilua exeuntes
comederent : Arepta est quidem illorum
infantia in exicũ uitȩ dehocscto mortui s unc
pueri senes quandoq morituri: Uerũ tam
gelio : quare chaluus gerebat ꝑsonamxp̃i:
Recordamini qđ inchal uariȩ loco crucisi¬
xusest : Siue ergo hoc interp̃tetur filiis
choreb sicuc secuti priores diximꝰ siue aliqd
aliud qđ nos forsitan latet. incerĩ qđ occur¬
ric uidetis quia plenũ est sacram̃to: Filii
choreb: filii xp̃i: Nã & filios suos dicit spon¬
sus: cũait : Non possunc filiis ponsi iciunare :

Expanded text:
non defugio magnum mysterium intueri, et non defugio magnum mysterium intueri, et adjuvante Domino invenire vobiscum. Non enim tanquam a filiis pestilentiae omnis est irridenda calvities; ne cum quisque sacratam calvitiem irriserit, a daemoniis dissipetur. Nam et Elisaeus ibat, et insensati pueri clamaverunt post eum, «Calve, calve;» et propter sacramentum implendum, conversus ad Dominum petivit ut eos ursi de silva exeuntes comederent . Abrepta est quidem illorum infantia in exitium vitae de hoc saeculo; mortui sunt pueri, senes quandoque morituri: verumtamen gelio, quare calvus, gerebat personam Christi; recordamini quod in Calvariae loco crucifixus est . Sive ergo hoc interpretatur «filiis Core,» sicut secuti priores diximus; sive aliud aliquid, quod nos forsitan latet; interim quod occurrit, videte quia plenum est sacramento. Filii Core, filii Christi: nam et filios suos dicit sponsus, cum ait, «Non possunt filii sponsi jejunare,
Abbreviated transcription (Latin):
Glentorcularia p̃parari : Equã diupendet
infructibus suis tumquã libero aere ꝓfruunt̃:
Etnecuua uinum est necoliua oleum: ante
pissurã. Siesunt & homines quos p̃destinauit
p̃ssusest: Hui modiergo homines ante quam
accedant adseruitutẽ dĩ fruuntur inscłorãquã
dilectiori libtate: uclut unȩ auc oliue pendentes:
Sed qm̃ dictũ est filiaccedens ad seruncutẽ dt
sta miustitia cimore. & p̃pariamimĩ tuã ad t̃pta¬
tonẽ. Acedens quisq adseruitutẽdi adtor cularia
seuenissẽ cognoscat: Contribulabitur. contire¬
tur. conpͥmet᷑ : Honut in hoc scłopereat. sedut
in a podheccm didefluac: Exuitur carndibus
desderiorũ togim̃cis quasi uinacuis: Hocenim
ite nouũ : Ho ocũ ñ fit nisi de p̃ssura : Proptera
filios chore unterp̃tatos habemꝰ filio schalui
quantũ nob̵ qͥillã linguã nouer̃ ꝑ ministeriũ
qđ dedõ debebant interp̃tari potuer̃: Etm hoc

Expanded text:
solent torcularia praeparari; et quamdiu pendent solent torcularia praeparari; et quamdiu pendent in fruticibus suis, tanquam libero aere perfruuntur; et nec uva vinum est, nec oliva oleum, ante pressuram. Sic sunt homines quos praedestinavit pressus est. Hujusmodi ergo homines antequam accedant ad servitutem Dei, fruuntur in saeculo tanquam deliciosa libertate, velut uvae aut olivae pendentes: sed quoniam dictum est, «Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem» ; accedens quisque ad servitutem Dei, ad torcularia se venisse cognoscat; contribulabitur, conteretur, comprimetur; non ut in hoc saeculo pereat, sed ut in apothecas Dei defluat. Exuitur carnalium desideriorum integumentis, quasi vinaciis: hoc enim ite novum» . Hoc totum non fit nisi de pressura: propterea Filios Core interpretatos habemus filios Calvi, quantum nobis qui illam linguam noverunt, per ministerium quod Deo debebant, interpretari potuerunt: et in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Salmus iste protorcul tribus inscribitur :
Etquantũ aduertit nobcũ carita furã. quia
uos intentissime audire ad uertebamꝰ. nihil ineiꝰ
textũ dictũ est uel dep̃lo. uel defiscims. ueldelacu
uel demstrum̃tis aut ȩdificiotorcularis: om̃ino
nihilmeo taledudiuimꝰ: Unde qͥd sibi uelit titu¬
lusciꝰ qđ inscribitur ꝓtorcularibus non parua
questo est. Profacto enĩ si post istũ titulũ aliqͥd
ditalibus rebus diceret quales cõmemoriui :
crederetur a carnalib uere ista uisibilia torcu¬
laria uoluisse cantari: Quiauero ticulũ in posuit
ꝓtorcularibus & nihil postea in om̃ iuersu
psalmi dix̃. dehis torcularibus notissimis
oculis nr̃is non dubitatur cẽ alia torcularia.
quȩ nos hicquȩrere & intelligere uoluit sp̃sdĩ:¬
Quappt̃ qͥdagat̃ in hisuisibilib torcularibus
ricordem᷑ : & hoc uidecamꝰ quẽ ad modũspirta¬
lic̃ gerat̃ in eccła: Uia certe pendet inuitibus :
&oliua in arboribus: Hisem̃ duobas frucob:

Expanded text:
salmus iste, «Pro torcularibus,» inscribitur. Et quantum advertit nobiscum Charitas Vestra quia vos intentissime audire advertebamus, nihil in ejus textu dictum est vel de prelo, vel de fiscinis, vel de lacu, vel de instrumentis aut aedificio torcularis; omnino nihil in eo tale audivimus: unde quid sibi velit titulus ejus, quod inscribitur, «Pro torcularibus,» non parva quaestio est. Profecto enim si post istum titulum aliquid de talibus rebus diceret, quales commemoravi, crederetur a carnalibus vere ista visibilia torcularia voluisse cantare: quia vero titulum imposuit, «Pro torcularibus,» et nihil postea in omni versu Psalmi dixit de his torcularibus notissimis oculis nos tris; non dubitatur esse alia torcularia quae nos hic quaerere et intelligere voluit Spin his visibilibus torcularibus recordemur, et hoc videamus quemadmodum spiritualiter geratur in Ecclesia. Uva certe pendet in vitibus, et oliva in arboribus his enim duobus fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
&cũ adulteris portionẽ suã ponebat. sedens ad¬
uersus frẽm suũ detrahebat. & aduersus filiũ
matris suȩ ponebat scandalũ : dix̃ incorde suo
nonẽ. ds̃ Ideo hoc illidicit᷑: hȩc fecisti &tacui.
Suspicatus es iniqͥtatẽ : qđ ero ł similis. Hoc est
nonẽ . ds̃: siecro sibisimilis. Sed quid seqͥtur:
arguãte & statuãte ante faciem tuã. Sic & hic:
arguãte & statuãtẽ ante faciemtuã Nonuis
modo nosse uidispliceas. nosce sut plangas.
Nonenĩ non de monstraturus est ds̃ iniqͥs iniqͥta¬
tẽ suã Sinon est demonstraturus. qͥer̃ qͥdicturis
Nonne scient om̃s qͥo ꝑant᷑ iniqͥtatẽ : qͥd euorant
plebẽ meã incibo panis. Quid addidit cibo
panis : tanquã panẽ. manducant popłmmeũ:
Cȩtera eni quȩ manducamꝰ. possumꝰ modo illa.

Expanded text:
et cum adulteris portionem suam ponebat, sedens adet cum adulteris portionem suam ponebat, sedens adversus fratrem suum detrahebat, et adversus filium matris suae ponebat scandalum, dixit in corde suo: Non est Deus. Ideo hoc illi dicitur, Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis: hoc est, non ero Deus, si ero tibi similis. Sed quid sequitur? Arguam te, et statuam te ante faciem tuam . Sic et hic, Arguam te, et statuam te ante faciem tuam. Non vis modo nosse ut tibi displiceas, nosces ut plangas. Non enim non demonstraturus est Deus iniquis iniquitatem suam. Si non est demonstraturus, qui erunt qui dicNonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Quid addidit, in cibo panis? Tanquam panem manducant populum meum. Caetera enim quae manducamus, possumus mod
Abbreviated transcription (Latin):
Promissa ẽ nob participatio diuinitatis. Men¬
citur qͥ promisit: si non ẽ. prior factꝰ parti¬
ceps moralitatis. Filius eñĩ dĩ paraceps
mortalitatis effectꝰ ẽ. ut mortalis homo par
ticeps fiat diuinitatis. Quitibi ꝓmisit cõmu¬
nicandũ tecũbonũ suũ : priꝰ tecũ cõmunica¬
uit malũ tuũ. Quitib ꝓimsit diuinitatem:
ostendit inte caritatẽ. Ergo tolle qđ homi¬
illis ostendit᷑ : dic minare. loquere expartu¬
riente & dolente. ẜopłs enĩ tuus deuoratur
Respondet᷑ ex illa regula. Sed iste popłs qͥde¬
uoratur. iste popłs qͥpatitur malos. iste qͥgemit
& parturit int̃malos ia exfilus hominũ filii
dĩ factis : ideo deuorat̃. Consiliũ in opis con
fudistis: qm̃ dñs spes eiꝰ est. Plerũq enĩ ut de¬
uoret᷑ popłsdĩ: hoc ipsũ ineo contẽpnitur.
qr popłs dĩẽ. Rapiã inqͥt : & ex spoliem
nã &ille qͥuidebat furẽ & currebat cũ eo

Expanded text:
promissa est nobis participatio divinitatis; menpromissa est nobis participatio divinitatis; mentitur qui promisit, si non est prior factus particeps mortalitatis. Filius enim Dei particeps mortalitatis effectus est, ut mortibi promisit communicandum tecum bonum suum, prius tecum communicavit malum tuum: qui tibi promisit divinitatem, ostendit in te charitatem. Ergo tolle quod homiillis ostendetur? Dic, minare, loquere ex parturiente et dolente. Populus enim tuus devoratur Respondetur ex illa regula. Sed iste populus qui devoratur, iste populus qui patitur malos, iste qui gemit et parturit inter malos, jam ex filiis hominum filii Dei facti sunt: ideo devoratur. Consilium eni est . Plerumque enim ut devoretur populus Dei, hoc ipsum in illo contemnitur, quia populus Dei est. Rapiam, inquit, et exspoliem; Nam et ille qui videbat furem, et concurrebat cum eo,
Abbreviated transcription (Latin):
undȩ ꝓspicis ut intellegas: Nonne corde :
si corde hoc facis xp̃iane.: uide sisursũ corhabes
Sisursũ corhabes: decȩlo intrã ꝓspicis. Et quia
hocdonodĩ facis: ds̃ decȩlo ꝓspicit suꝑ filios
hominũ. Illa igit᷑ quȩstio: ꝓmodulo nr̃o sic so
qđ ꝓspiciens ds̃ agnoscit : quid. qr hic donat agnos¬
cit : audi. qͥd. Quia om̃s declinauer̃ simul inua¬
les factis̃: nonẽ qͥfaciat bonũ non ẽ usq ad unũ
Quegit᷑ illa alia quȩstio ẽ nisi quã paulo ance¬
cõmemoraui. sinon ẽ qͥ faciat bonũ non ẽ usq
adunũ nemorestat qͥgemat int̃malos Ex pec¬
ta in qͥt dnm̃. nolicito ferre sententiã. Donaui
hominib benefacere : sed exme noninqͥt exse
Exseenĩmalisunt. fili hominũ s̃ quando male
faciunt. quando bene filiimei. Hoc em̃ facitds̃
exfilus hominũ filios dĩ. qr exfilio dĩ fecit dis̃¬
filiũ hominis. Vdece quȩsit illa participatio

Expanded text:
 videas, unde prospicis ut intelligas? nonne corde?  videas, unde prospicis ut intelligas? nonne corde? Si corde hoc facis, christiane, vide si sursum cor habeas. Si sursum cor habes, de coelo in terram prospicis. Et quia hoc dono Dei facis, Deus de coelo prospicit super filios hominum. Illa igitur quaestio pro modulo nostro sic solquod prospiciens Deus agnoscit? quid, quia hic donat, agnoscit? Audi quid: Quia omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Qucommemoravi? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, nemo restat qui gemat inter malos. Exspecta, inquit Dominus; noli cito ferre sententiam: donavi hominibus bene facere, sed ex me, inquit, non ex se; ex se enim mali sunt: filii hominum sunt, quando male faciunt; quando bene, filii mei. Hoc enim facit Deus, ex filiis hominum filios Dei: quia ex Filio Dei fecit filium hominis. Videte quae sit illa participatio:
Abbreviated transcription (Latin):
di accepimꝰ sed sp̃m qͥex dõ ẽ. ut sciamꝰ quȩ adõ
donatas̃ nob̵: Hoc spũ ergo quo cognoscimꝰ
quȩ a dõ donatis nobis: discernimꝰ int̃nos. & eos qͥb:
hȩc donita non sunt. Et ex nobis illos cognoscimꝰ:
qr sinos aliqđ bonũ hab̵e non potuisse intelligi¬
mꝰ. nisuillo donante & largiente a quo sunt om̃ia
bona. simul uidemꝰ nihil tale posse hab̾e eos
qͥb hȩc d̃ non donauit. Ista dinoscentia nobis : ex
det ut faciamꝰ. Hinc &enĩdictũ ẽ illud. Sp̃senĩ
tatur qͥ nouit om̃ia: sed quia tibi donatus. ẽ. sp̃s.
qͥte scrutari facit. Et qđ dono ipsius tufacis. ille
facere dicit᷑ qr nonsine illo cufaceres. Ergo ds̃
facere dr̃. cũ cufacis. Dedono sp̃s filiorũ qͥb datꝰ ẽ.
sp̃sdĩ respiciunt suꝑfilios hominũ: ut uideant
siest intelligens aut reqͥrens dm̃. Sed quia id donodĩ.
& spũdi faciunt : ds̃ hoc facere dicit᷑. uelut ꝓs¬
picere & uidere. Quare autẽ decȩlo. si hoc ho

Expanded text:
di accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis. Hoc Spiritu ergo quo cognoscimus quae a Deo donata sunt nobis, discernimus inter nos et eos quibus haec donata non sunt, et ex nobis illos cognoscimus. Quia si nos aliquod bonum habere non potuisse intelligimus, nisi illo donante et largiente a quo sunt omnia bona; simul videmus nihil tale posse habere eos quibus haec Deus non donavit. Ista dignoscentia nobis ex cit ut videamus. Hinc enim dictum est et illutatur qui novit omnia, sed quia tibi donatus est Spiritus, qui et te scrutari facit: et quod dono ipsius tu facis, ille facere dicitur; quia sine illo tu non faceres. Ergo Deus facere dicitur, cum tu facis. De dono Spiritus filiorum, quibus datus est Spiritus Dei, respiciunt super filios hominum, ut videant si est intelligens aut requirens Deum: sed quia id dono Dei et Spiritu Dei faciunt, Deus hoc facere dicitur; velut prospicere et videre. Quare autem de coelo, si hoc hom
Abbreviated transcription (Latin):
ergo menticur : hoc ẽ dicere non ẽ. ds̃. Ude
ergo ne forte cumentiaris. Iueñĩ homo es:
corde &uita: nec imiteris. nec assuescas. nec
annuas. nec approbes. magis autẽ &redargue.
Quid enĩ aitendis ad istos qͥ hȩc dicunt : cor¬
ruptis & a bominabiles factis inimqͥtatib suis :
cȩlo ꝓspexit suꝑffilios hominũ : ut uideat siest
in telligens autreqͥrens dm̃. Quid ẽ hoc: Cor¬
ruptis &ibominabiles facti s stiom̃s qͥdicunt
Nonest ds̃ Et qͥd hoc latebat dm̃ talescẽ factos. aut
uͥ nob̵ eorũ incerior cogitatio aperiret᷑ nisi abillo
diceret᷑ : siergo nouerat. siscieliat. qͥd ẽ qđ dictũ ÷¬

Expanded text:
Ergo mentitur. Hoc est dicere: Non est Deus. Vide Ergo mentitur. Hoc est dicere: Non est Deus. Vide ergo ne forte tu mentiaris. Tu enim homo es, corde et vita, nec imiteris, nec assuescas, nec annuas, nec approbes: magis autem et redargue. Quid enim attendis ad istos qui haec dicunt? Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis: coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Quid est hoc, Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt isti omnes qui dicunt: Non est Deus? Et quid? hoc latebat Deum, tales esse factos? aut vero nobis eorum interior cogitatio aperiretur, nisi ab illo diceretur? Si ergo noverat, si sciebat, quid est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nent : qͣmͦ int̃hos & nos parturimꝰ : adhucsunt
qui remanser̃: hoc dicunt ipsi iudei. qui adies¬
tmoniũ confusionis suȩ ubiq: diffusi s̃ hocdi¬
cunt & hereticimulti Nãq arriani dixer̃
ñẽ ds̃: eunomiani dixer̃ nonẽ. ds̃. Huc acce¬
dite fr̃s q̃r &illi deqͥb paulo ante dixi qͥmale
uiuunt. nihil aliuddicunt. Cũ em̃ dicimꝰ eis¬
xp̃muenturũ adiuditiũ. qđ dicunt scripturȩ
quȩ non fallunt: illimagis aurẽ p̃bentes ser¬
penti suggerenti ñ morte morieris. qđ dixerat
in paradiso. contra ueritatẽ dĩ constituentis
& dicentis morte morieris ita faciunt mala.
utdicant sibi: ueniet xp̃c. & dabit indulgen¬
terã iustis dicet᷑. uenite benedica patris mei.
ꝑcipite regnũ qđ uob paratũ ẽ ab origine
mundi i niqͥs dicet̃ ite inignẽ ȩc̃nũ. qͥ paratus ẽ.
diabolo & angłis eiꝰ. Quo modo ergo om̃ib da¬
bit indulgentiã : quomͦ neminẽ dã pnabit :

Expanded text:
nent? quomodo inter hos nos parturimus? Adhuc suntnent? quomodo inter hos nos parturimus? Adhuc suntqui remanserunt; hoc ipsum dicunt ipsi Judaei, qui ad testimonium confusionis suae ubique diffusi sunt; hoc dicunt et haeretici multi. Namque et Ariani dixerunt, Non est Deus: Eunomiani dixerunt, Non est Deus. Huc accedit, fratres, quia et illi de quibus paulo ante dixi, qui male vivunt, nihil aliud dicuntm ad judicium, quod dicunt Scripturae quae non fallunt: illi autem magis aurem praebentes serpenti suggerenti, Non morte morieris , quod dixerat in paradiso contra veritatem Dei constituentis et dicentis, Morte morieris ; ita faciunt mala, ut dicant sibi: Veniet Christus, et dabit indulgenteram; justis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum est vobis ab origine mundi; iniquis dicet, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quomodo ergo omnibus dabit indulgentiam? Quomodo neminem damnabit?
Abbreviated transcription (Latin):
erac : utiq dserat. Sed illi qͥcorruptis̃ & a b omina¬
biles factis qͥd dixer : nonẽ. ds̃ occidamꝰ eũ ñ ẽ ds̃
Habes uocẽ ipsorũ in libro sapientiȩ. Sed primo
illos uide corruptos.: ut possint dicere in corde
suo. nonẽ ds̃ Prȩmisso eñi uersu. dix̃in prudens
in corde suo. ñẽ ds̃. tanquã causȩ quȩ rerent̃.
unde hoc posset dicere imprudens. subiecit.
corruptis &ab ominabiles factis. in inqͥtatib
suis Auduillos corruptos. Dixer̃ enĩ apdse:
cogitantes non recte. Coepit corruptio ama¬
la fide. inde itur inturpesmores. inde in acer¬
rimas iniqͥtates. Gradus istis . Quid enĩ a pdse
dixer̃ cogitantes non recte : exiguũ & cũ tedio ÷
mꝰnos rosis antequã marcescant : ubiq relinꝗͣ
dũ loq: coronemꝰ nos rosis anitquã marcescant.
Quid delicatius. qͥdlenius: sꝑares dehaclenita¬
te crucis gladios: noli mirari. Leness& radi¬
ces spinarũ: Siquis eas c̃trectet non pungitur :
sed quo pungeris inde nascitur. Corruptiergo

Expanded text:
inabiles facti sunt, quid dixerunt? Non est Deus: occidamus eum, non est Deus. Habes vocem ipsorum in libro Sapientiae: sed primo illos vide corruptos, ut possint dicere in corde suo, Non est Deus. Praemisso enim versu, Dixit imprudens in corde suo, Non est Deus, tanquam causae quaererentur unde hoc possit dicere imprudens, subjecit: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Audi illos corruptos. Dixerunt enim apud se non recte cogitantes: coepit corruptio a mala fide, inde itur in turpes mores, inde in acerrimas iniquitates, gradus isti sunt. Quid enim apud se dixerunt cogitantes non recte? Exiguum et cum taedio est mus nos rosis, antequam marcescant; ubique relinquadum loqui: Coronemus nos rosis, antequam marcescant. Quid delicatius, quid lenius? Sperares de hac lenitate cruces, gladios? Noli mirari, lenes sunt et radices spinarum; si quis eas contrectet, non pungitur: sed quo pungeris inde nascitur. Corrupti ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥm̃ cegnoscan xp̃m & dicant ds̃ ẽ. quẽ dixer̃ nonẽ.
d̃ Redeant adhereditatẽ pat̾nã: adhere¬
ditatẽ abrahȩ isaac &iacob. Possideant cĩup¬
sis uitã ȩt̃ nã. & siuitã tẽporalẽ amiserunt.
Quare hoc: quia ex filis hominũ factis filudĩ
Nã quãdiu manent & nolunt: non ẽ. qͥfaciat
patis insultatis colaphitatis. spucis i lini¬
tis spinis coronatis. incrucẽ erigias . Quẽ :
quis dabit exsyon salutare isrł : nonne ipse
quẽ dixistis nonẽ. ds̃: inauertendo dm̃ cap¬
tiuitatẽ popłi sui. Nonenĩ auertit captiui
ia cob & lȩtabit̃ isrł. Uere ia cob &uere isrł.
minor ille cui seruiuit maior. ipse exul¬
tabit. quia ipse agnoscet.

Expanded text:
icant, Deus est; quem dixerunt Non est Deus. Redeant ad haereditatem paternam, ad haereditatem Abrahae, Isaac et Jabob; possideant cum ipsis vitam aeternam, etsi vitam temporalem amiserunt. Quare hoc? Quia ex filiis hominum facti sunt filii Dei. Nam quamdiu manent et nolunt, non est qui faciapatis, insultatis, colaphizatis, sputis illinitis, spinis coronatis, in crucem erigitis: quem? Quis dabit ex Sion salutare Israel? Nonne ipse quem dixistis, Non est Deus? In avertendo Deus captivitatem populi sui. Non enim avertit captivitJacob, et laetabitur Israel. Vere Jacob et vere Israel, minor ille cui servivit major , ipse exsultabit, quia ipse cognoscet.
Abbreviated transcription (Latin):
plicere inde. dissipatas̃ ossa ipsorũ. Illiusossa:
illis accessit confusio inquo loco crucifixer̃ dnm.
quẽ ideo crucifixer̃ neꝑderent & locũ & reg¬
nũ. nonibis iudei. Dsergo sp̃uit eos ł ttam̃¬

Expanded text:
plicere. Inde dissipata sunt ossa eorum, illius ossa plicere. Inde dissipata sunt ossa eorum, illius ossa illis accessit confusio. In quo loco crucifixerunt Dominum, quem ideo crucifixerunt ne perderent et locum et regnum, non ibi sunt Judaei. Deus ergo sprevit eos
Abbreviated transcription (Latin):
&tu delucro letatus es. Ibi timuisti timorem:
ubi nonerat timor. Redde pecuniã Parũ
dicoredde: ꝑde pecuniã. nefidẽ ꝑdas. Tured¬
dere pecuniã timuisti: & fidẽ ꝑdere uoliusti.
Iu artires non aliena tuler̃ : sedetiã suã fidem
ubi nonẽ. amor. Dixer̃ enĩ : sidimiserimꝰistũ.
uenient romani & tollent nob & locũ &reg
detuo. ñ ẽ. ds̃ Timuisti ꝑdere terrã: ꝑdidisti
cȩlũ. Timuisti neuenirent romani. & tollerent
tibi & locũ & regnũ: nũqͥd tbi collerent dm̃ :
qͥd ergorestat : quid nisi ut fatearis quia
tenere uoluisti. & tenendo male amisisti :¬
ꝑdidisti enĩ & locũ & gentẽ. occidendo xp̃m:¬
qm̃ds̃ dissipauit ossã hominũ sibi placentiũ.
Volentes placere hominib: tonuer̃ ꝑdere
locũ Xp̃c autẽ ipse dequo dixer̃ non est ds̃:
maluit displicere hominib: talib: quales
illierant. filus hominũ ñ filiis dĩ: maluit dis¬

Expanded text:
tu de lucro laetatus es: ibi timuisti timore, tu de lucro laetatus es: ibi timuisti timore, ubi non erat timor. Redde pecuniam: parum dico, Redde; perde pecuniam, ne fidem perdas. Tu reddere pecuniam timuisti, et fidem perdere voluisti! Martyres non alienam tulerunt; sed etiam suam, fidem ubi non erat timor. Dixerunt enim: Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et de suo: Non est Deus! Timuisti perdere terram, perdidisti coelum: timuisti ne venirent Romani, et tollerent tibi locum et regnum; numquid tibi tollerent Deum? Quid ergo restat? Quid, nisi ut fatearis quia tenere voluisti et tenendo male amisisti? Perdidisti enim et locum et gentem occidendo Quoniam Deus dissipavit ossa hominibus placentium. Volentes placere hominibus, timuerunt perdere locum. Christus autem ipse de quo dixerunt, Non est Deus, maluit displicere hominibus talibus, quales illi erant; filiis hominum, non filiis Dei maluit dis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsecẽt. diuitiȩ tuȩ Nunc autẽ uis hab̾e arcã
plenã: & in anẽ conscientiã Ds̃ no nomplet do¬
mũ sed pectus. Quid tibi ꝓsunt exteriores
diuitiȩ. site interior p̃mt ȩgestas : ergo istiqͥpp¬
t̃tẽporalia cõmoda. qͥ propt̃ terrenabona.
qͥ propt̃ uitã p̃sentẽ & terrenã felicitatem
inuocant dm̃: non inuocant dm̃. Propterea
qͥd deillis seqͥt̃ : ibi timuer̃ timore. ubi nonerat
timor Nũ qͥd em̃timor ẽ. si qͥs ꝑdat diuitias:
non ẽ ibi timor. & ibi timetur. Siqͥs autẽ ꝑdat
sapientiã. uere timor. ẽ: &ibi nontimetur:
Audi: dinosce tales intellige. Cõm̃datur
nescio ciu sacellus. ñ uult reddere. ꝓsuo
cõputat. non putabat posse repea. lãpsuo
habebit: reddere detrectat. Videat qͥd ti¬
meat amittere : & qͥd nolit hab̾e. Indubiũ
ueniunt : pecunia & fides . Quȩ p̃ciosior ẽ:
ibi grauius dãpnũ tim̃dũ ẽ. Tuautẽ ut aurũ
teneas. fidẽ ꝑdis. Grauiori dã pno ꝑcuteris :

Expanded text:
et divitiae tuae. Nunc autem vis habere arcam plenam, et inanem conscientiam: Deus non implet arcam, sed pectus. Quid tibi prosunt exteriores divitiae si te interior premit egestas? Ergo istina bona, qui propter vitam praesentem et terrenam felicitatem invocant Deum, non invocant Deum. 9. Propterea quid de illis sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor. Numquid enim timor est, si quis perdat divitias? Non est ibi timor, et ibi timetur. Si quis autem perdat sapientiam, vere timor est; et ibi non timetur. Audi, dignosce, tales intellige: commendatur nescio cui saccellus; non vult reddere, pro suo computat, non putat posse repeti, jam pro suo habebit, reddere detrectat. Videat quid timeat amittere, et quid nolit habere: in dubium veniunt pecunia et fides; quae pretiosior est, ibi gravius damnum timendum est. Tu autem ut aurum teneas, fidem perdis: graviore damno percuteris, et
Abbreviated transcription (Latin):
simul inutiles factis: non ẽ qͥfaciat honũ. non ẽ.
usq ad unũ. Duȩ quȩstiones oriunt̃. aliqͣntũ diffi¬
ciles Sienĩ respicit decȩlo ds̃. ut indeat si est
intelligens aut reqͥrens dm̃: sub intrat cogita¬
tioim prudenti qr non om̃ia nouit ds̃ : hȩc
una quȩstio ẽ. Quȩ ẽ. altera: sinonẽ qͥfaciat
bonũ non ẽ usq adunũ qͥs. ẽ illeqͥ parturit int̃
malos: illa ergo sic soluit̃ questio: qr plerũq
ita loqͥt̃ scriptura. ut qđ dono dĩ creatura facit.
ds facere dicat᷑ : ut uerbi grã cũ misereris pau¬
peris. qr dono dĩ facis : ds misereat᷑ : cũ cognos¬
cis qͥsis. qr illo allucente facis. sies qͥdicas. tuil¬

Expanded text:
nutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Duae quaestiones oriuntur aliquantum difficiles. Si enim respicit de coelo Deus, ut videat si est intelligens aut requirens Deum; subintrat cogitatio imprudenti, quia non omnia novit Deus. Haec una quaestio est: quae est altera? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, quis est ille qui parturit inter malos? Illa ergo sic solvitur quaestio, quia plerumque ita loquitur Scriptura, ut quod dono Dei creatura facit, Deus facere dicatur: ut, verbi gratia, cum misereris pauperis, quia dono Dei facis, Deus misereatur: cum cognoscis qui sis, quia illo allucente facis, si is es qui dicas, Tu il
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ Consolatur gementẽ & maxime ex cõme¬
moratione: neimitando malos qͥplerũq ꝓspe¬
rantur delectet fierimalus. Seruatur tibi :
qđ ꝓmissũ ẽ. Spes illorũ p̃sens est : tua futura ẽ
Sedillorũ fluxa: tuacerta. Illorũ falsa : tua uera
lllienĩ dm̃ non inuocauer̃. Nonne cotidie tales
rogant dm̃. & non rogant dm̃ Attendite
si possumꝰ hocdicere : adiuuante ipsodõ Ds̃
gratis seuult coli. gratis seuult diligi ħocẽ.
caste amari. Non ꝓpterea illũ amari quia
dat aliquiꝰ p̃trse. sed quia dat se. Quiergo in¬
uocat dm̃ ut diues fiat : dm̃ noninuocat.
Hoc inuocat: qđ uult ad seuenire. Qud enĩ ẽ in¬

Expanded text:
unt. Consolatur gementem, et maxime ex commemoratione, ne imitando malos qui plerumque prosperantur, delectet fieri malum. Servatur tibi quod tibi promissum est: spes illorum praesens est, tua futura est; sed illorum fluxa, tua certa; illorum falsa, tua vera. Illi enim Deum non invocaverunt. Nonne quotidie tales rogant Deum? Non rogant Deum. Attendite, si possum hoc dicere adjuvante ipso Deo. Deus gratis se vult coli, gratis se vult diligi, hoc est caste amari; non propterea se amari, quia dat aliquid praeter se, sed quia dat se. Qui ergo invocat Deum ut dives fiat, Deum non invocat; hoc enim invocat quod ad se vult venire. Quid enim est in
Abbreviated transcription (Latin):
accepit & cognouit acapite suo dicente. ab un¬
dabit iniqͥtas refrigescet caritas multorum :
Siautẽ abundabit inqͥtas. & refrigescet caritas
multorũ qͥs remanebit qͥ parturiat : Seqͥt᷑
Q uiautẽ ꝑseuerauerit usq infinẽ : hic saluuserit
Unde eẽt. magnũ ꝑseuerare. nisi int̃molestias
& tẽptationes. & turbationes & scandala. eẽt.
ꝑseuerandũ : nemo enĩ iubetur bona tolerare
Sedpisto quia dicit᷑. & quia pisto cantatur. iui¬
deamꝰ qͥd sit ꝓisto Increpantur hic homines.
inc̃quos gemitur int̃quos doletur : & conso¬
latiodolentis & parturientis in psalmi fine
dȩꝓmitur & ex primicur. Qui sunt ergo
interquos parturimꝰ & gemimꝰ. si incorpore
xp̃i sumꝰ. sisub illo capite uiuimꝰ. sinm̃briset᷑
depucamur: Quisunt : audi

Expanded text:
accepit et cognovit a capite suo, dicente: Abunaccepit et cognovit a capite suo, dicente: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum? Si autem abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum, quis remanebit qui parturiat? Sequitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Unde esset magnum perseverare, nisi inter molestias et tentationes et turbationes et scandala esset perseverandum? Nemo enim jubetur bona tolerare. Sed pro isto quia dicitur, et quia pro isto cantatur, videamus quid sit. Pro isto increpantur hic homines inter quos gemitur, inter quos doletur, et consolatio dolentis et parturientis in Psalmi fine depromitur et exprimitur. Qui sunt ergo inter quos parturimus et gemimus, si in corpore Christi sumus; si sub illo capite vivimus, si in membris ejus deputamur: qui sunt, audi
Abbreviated transcription (Latin):
SALMT̃ ISTUM UOBISCUATRACTANDŨ
quantũ dñs suggerit suscipimꝰ. lubete
fr̃s ut uelimꝰ & orate ut possimꝰ Si qͥd
festinatione forte p̃ter misero. implebit
inuobis. qui & nobis dare dignatur qđ dicere
poterimꝰ. litulus eꝰ est infinẽ ꝓamale intellatꝰ
ipsidauid Pro male si c̃inhebreorũ int̃p̃tatio¬
nib: nominũ inuenimꝰ : uidetur dicere ꝓpartu¬
riente siue dolente. Quis autẽ in hoc scło par¬
turiat & doleat: agnoscunt fidelesqr inde sunt
Xp̃c hic parturit. xp̃chic dolet. Capuc est
sursũ. menbra deorsũ. Neq enĩ non parturiens
& dolens diceret: saule saule qͥdme ꝑsequeris.
Quo ꝑsequente parturiebat : eũ conuersũ par¬
turire fecit. Nãq &ipse postea illunatus &illis
tate pregnans dicebat. Filioli mei quositerũ
parturio : donec xp̃c formetur in uobis. Pro
sũ ẽ. psalmꝰ istecantatur. Gemit autẽ & parturu
& dolet. istthomo. Iuare aut interquos nisiquia

Expanded text:
salmum istum vobiscum tractandum, quantum Dominus suggerit, suscipimus. Jubet frater ut velimus, et orat ut possimus. Si quid festinatione forte praetermisero, implebit in vobis qui et nobis dare dignatur quod dicere potuerimus. Titulus ejus est: In finem pro Maeleth, intellectus ipsi David. Pro Maeleth, sicut in hebraeorum interpretationibus nominum invenimus, videtur dicere, Pro parturiente sive dolente. Quis autem in hoc saeculo parturiat et doleat agnoscunt fideles, quia inde sunt. Christus hic parturit, Christus hic dolet; caput est sursum, membra deorsum. Neque enim non parturiens et dolens diceret: Saule, Saule, quid me persequeris ? Quo persequente parturiebat, eum conversum parturire fecit. Namque et ipse postea illuminatus est, tate praegnans dicebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Pro sum est, psalmus iste cantatur. Gemit autem, et parturit, et dolet iste homo. Quare, vel inter quos, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
ixitim prudens incorde suo ñ ẽds̃
Talegenꝰ ẽ hominũ int̃quos do¬
let &gemit corpꝰ xp̃i. Sitale hoc
hominũ genꝰẽ ñ multos parturimꝰ. Quantũ
uidetur occurrere cogitationib: nr̃is. ꝑpau¬
cisunt : & difficile ẽ. ut incurramꝰ in hominem.
ut int̃multos tim̃do hoc dicere. incorde suo
dicant. quia ore dicere non audent. Noner¬
go multũ ẽ. qđ iubemur toleraro : Uix inue¬
nitur rarũ hominũ genꝰ ẽ. qͥdicant in corde
suononẽ. ds̃. Anuͦ alio intellectu discussũ inue¬
nitur. eẽ in plurib: qđ inpaucis & raris & pene

Expanded text:
ixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Tale genus est hominum, inter quos dolet et gemit corpus Christi. Si tale hoc hominum genus est, non multos parturimus: quantum videtur occurrere cogitationibus nostris, perpauci sunt; et difficile est ut incurramus in hominem ut inter multos timendo hoc dicere, in corde suo dicant, quia ore dicere non audent. Non ergo multum est quod jubemur tolerare; vix invenitur: rarum hominum genus est qui dicant in corde suo, Non est Deus. An vero alio intellectu discussum invenitur esse in pluribus, quod in paucis et raris et pene
Abbreviated transcription (Latin):
dens. quiaimprudens dix̃ in corde suo. non ẽ.
ds̃. siaduertas. si intelligas. si discutias: qui
putat dõ placere facta mala. non eũ putat
dm̃. Sienĩ ds̃ ẽ : iustus ẽ. Siiustus. ẽ: displicet
ei in iꝰtitia. displicet iniqͥtas. Iuautẽ cũputas
ei placere iniqͥtatẽ : negas dm̃. Siautẽ ds̃ est.
cuidisplicet iniqͥtas. tibi autẽ nonuidetur
eẽ ds̃. cui displicet iniqͥtas. nonẽ autẽ ds̃.
cui non displicet iniqͥtas. cũ dicis in corde tuo.

Expanded text:
dens quia imprudens dixit in corde suo, Non est dens quia imprudens dixit in corde suo, Non est Deus, si advertas, si intelligas, si discutias: qui putat Deo placere facta mala, non eum putat Deum. Si enim Deus est, justus est; si justus est displicet, ei injustitia, displicet iniquitas. Tu autem cum putas ei placere iniquitatem, negas Deum. Si enim Deus est cui displicet iniquitas, tibi autem non videtur Deus cui displicet iniquitas, non est autem Deus nisi cui displicet iniquitas, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
in nullis eẽ. putabamꝰ Prodeant in mediũ qͥ male
uiuunt. inspiciamꝰ facta flagitiosorũ. facino¬
rosorũ. sceleratorũq hominũ. quorũ turba
magna ẽ : qͥ fouent cotidie peccata sua. qͥ fac¬
tis in consuetudinẽ uersis. etiã uerecundiã
ꝑdider̃. Hȩctanta hominũmultitu¬
do .ẽ. ut int̃eos positũ corpus xp̃i. uix audeat
rep̃hendere. qđ non cogitur admittere :
e ꝓmagno sibi putet seruare in tegritatẽ
in nocentiȩ. nefaciat qđ culpare iã ꝑ c̃suetu¬
dinẽ aut non audeat. autsi ausus fuerit. faciliꝰ
erũpat rep̃hensio & reclamatio eorũ qͥmale
uiuunt. quã uox lib̃a eorũ qͥbeneuuiunt.
łt isti talessunt: ut dicant in corde suo ñ ẽ. ds̃
Iales conuinco. Unde conuinco: facta sua pla¬
cere dõ arbi trantur. Nonergo ait aliqͥdicunt:
sed dix̃an prudens incordesuo ñ ẽ ds̃. Quiusq
adeo credunt eẽ dm̃: ut eidem dõ arbitrentur
placere qđ faciunt. Atq sumntelligas pru¬

Expanded text:
in nullis esse putabamus? Prodeant in medium qui male vivunt, inspiciamus facta flagitiosorum, facinorosorum sceleratorumque hominum, quorum magna turba est; qui fovent quotidie peccata sua, qui factis in consuetudinem versis etiam verecundiam perdiderunt: haec tanta hominum multitudo est, ut inter eos positum corpus Christi, vix audeat reprehendere quod non cogitur admittere, et pro magno sibi putet servari integritatem innocentiae, ne faciat quod culpare jam per consuetudinem, aut non audeat, aut si ausus fuerit, facilius erumpat reprehensio et reclamatio eorum qui male vivunt, quam vox libera eorum qui bene vivunt. Et isti tales sunt, ut dicant in corde suo: Non est Deus. Tales convinco. Unde convinco? Facta sua Deo placere arbitrantur. Non ergo ait, Aliqui dicunt; sed, Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Qui usque adeo credunt esse Deum, ut eidem Deo arbitrentur placere quod faciunt. Atqui si intelligas pru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑest. attendic pannossuos. Respex̃ iuxta se
forte diuitẽ in popło dĩ. ornatius uestitũ : & ait
incorde suo. Dcisto dic̃ Nũ qd de me : Nolun de
te exciꝑe. noliseparare. nisi uideris &etimueris.
ut postea rideas Hãqͥd tibi ꝓdest siges facultate.
unti a se illi diuiti contristato dixerat. uende
om̃ia quȩ habes & da pauꝑib & habebis ches¬
aurũ incȩlo &ueni sequereme. & magnã desꝑati

Expanded text:
est, attendit pannos suos, respexit juxta se est, attendit pannos suos, respexit juxta se forte divitem in populo Dei orantius vestitum, et ait in corde suo, De isto dicit, numquid de me? Noli inde te excipere, noli separare, nisi videris et timueris, ut postea rideas. Nam quid tibi prodest, si eges facultate unti a se illi diviti contristato dixerat, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequere me, et m