comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis primã cogitationẽ confessus dõ ut ñ tibi re¬
cedat de memoria qͥa peccator fuisti ꝑhoc qđ pecca¬
tor fuisti. solemnia celebras dõ. Adhuc intelligendũ
ẽ Prima cogitatio confessionẽ habet: & recessionem
Auetere uita. Sed si oblitꝰ fueris a quib: peccatis libe¬
ratussis : ñ agis grãs liberatori & ñ celebras solem¬
nia dõ tuo Ecce prima cogitatio confitens. sauli apłi:
cẽ de cȩlo Saule saule qͥd me ꝑ sequeris && circũ fusus
lumine. facta sibi cȩcitate in oculis intꝰ uiden&: & misit
pͥmã cogitationẽ obedientiȩ cũ audiss& ego sũ ih c̃
na tarenꝰ quẽ tu ꝑsequeris. dñe ait qͥd me iubes fa

Expanded text:
peccatis, prima cogitatione confessus Deo, ut non tibi repeccatis, prima cogitatione confessus Deo, ut non tibi recedat de memoria quia peccator fuisti, per hoc quod peccator fuisti, solemnia celebras Deo. Adhuc intelligendum est. Prima cogitatio confessionem habet, et recessionem a vetere vita: sed si oblitus fueris a quibus peccatis liberatus sis, non agis gratias liberatori, et non celebras solemnia Deo tuo. Ecce prima cogitatio confitens Sauli apostoli, cem de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris? et circumfulsus lumine, facta sibi caecitate in oculis, ut intus videret, emisit primam cogitationem obedientiae; cum audiret, Ego sum Jesus Nazarenus, que
Abbreviated transcription (Latin):
erit tunc : de cęlo iaculatus ẽ iudiciũ: t̾ra tremuit
& quieuit. quȩ mͦ se turbat. quȩ mͦ loquit᷑ timere
hab& in finẽ & quiescere. Melius mͦ quiescer& : ut in
Cũ exurgen& in iudicio dñs: ut saluos facen& om̃s
mansuecos t̾rȩ qui s̃ mites corde : qui frem̃tes equos
ñ ascender: sed in humilitate sua peccata sua confes
sis̃. Ut saluos facen& om̃s mites corde. Qm̃ cogitatio¬
hominis conficebit᷑ tibi : & reliquiȩ cogitationis solem¬
nia celebrabunt tibi: P Rima cogitatio: posteriores
reliquiȩ cogitationis. Quȩ ẽ cogitãtio prima unde in¬
cipiamꝰ bonã illã cogitationẽ unde incipies confiteri :
confessio adiungit nos xp̃o. lã uero confessio ipsa.
id ÷ prima cogitatio facit in nob̵ reliqͥas cogitationis:
& ipse reliquiȩ cogitationis solemnia celebrabunt
tibi: Quȩ ẽ cogitatio quȩ conficebit᷑ : quȩ damnat ui¬
tã priorẽ cui displic& qđ erat. ut sit qđ ñ erat
Ipsã ẽ prima cogitatio. Sed qͥr sic debes recedere a

Expanded text:
ers. 9. De coelo jaculatus es judicium: terra tremuit, et quievit. Quae modo se turbat, quae modo loquitur, timere habet in fine et quiescere. Melius modo quiesceret, ut in Cum esxurgeret in judicium Deus, ut salvos faceret omnes mites corde. Qui sunt mites corde? Qui frementes equos non ascenderunt, sed in humilitate sua peccata confessi sunt. Ut salvos faceret omnes mites corde. 14. hominis confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis solemnia celebrabunt tibi. Prima, cogitatio; posteriores, reliquiae cogitationis. Quae est cogitatio prima? Unde incipimus: bona illa cogitatio, unde incipies confiteri. Confessio adjungit nos Christo. Jam vero confessio ipsa, id est prima cogitatio, facit in nobis reliquias cogitationis; et ipsae reliquiae cogitationis solemnia celebrtibi. Quae est cogitatio quae confitebitur? Quae damnat vitam priorem, cui displicet quod erat, ut sit quod non erat, ipsa est prima cogitatio. Sed quia sic debes recedere a
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ Rogouos fr̃s mei. uidete quomͦ dormunt qͥsso¬
notte euanilis ⁊& am̃. e alleluia ꝑ totũ orbẽ t̾rarũ
adhuc uita ueterẽ nolunt damnare & in nouã euan¬
cantat᷑ in illa una gente. dicebat᷑ ds̃ unus qͥ ferit
omiacẽ adorandus & colendus: mͦ ibi tacetur xp̃c
Resurree urrisus ẽ in cruce ipsã cricẽ suã inqua
irrisuse iã fixit in frontib regũ : & ad huc dore¬
mit E agnfira di frs Melius nos audiuimꝰ eũ¬

Expanded text:
tio est. Rogo vos, fratres mei, videte quomodo dormiunt, qui sotio est. Rogo vos, fratres mei, videte quomodo dormiunt, qui sonante Evangelio, et Amen, et Alleluia per totum orbem terrarum, adhuc vitam veterem nolunt damnare, et in novam evigcantatur: in illa una gente dicebatur Deus unus qui fecit omnia, esse adorandus et colendus; modo ubi tacetur: Christus resurrexit? irrisus in cruce, ipsam crucem suam in qua irrisus est jam fixit in frontibus regum; et adhuc dormitur! Magna ira Dei, fratres! Melius nos audivimus eu
Abbreviated transcription (Latin):
stcienteꝰ aut hospite: & ille dicet illis quando uniex
miainus meis fociftis. michi fecistis ł surire in pauꝑi.¬
butoluit : ꝗdiues in ceło ẽ & cu dubitas homo dare
homini cũ scias te xp̃odare qđ das a quo accepisti
qunquid d as ce sediulli q̃ dormier᷑ somnũ suũ & mehil
inuener om̃s uuri diuitiarũ in manib suis: abinere
ꝓ huonles ec noluer̃ Ñ in equis sedere peccatũ ẽ.
sed ceruicẽ potestatis contra dm̃ engere. & putare se
ir alqͣ honore cẽ qua diues es: ascendisai Increpat
ds̃ & dormis: magna ira increpantis: magna ira
Accendat caritas urã: rẽ trem̃dã Increpatio forpitũ
hal&: Strepitus ex ꝑgisci sol& facere homines lan¬
iũ pondus ẽ increpantis dĩ: ut dicen&. ab increpatio¬
ne finds a cob dormita uer̃ om̃s qͥa scender̃ equos
Rece quo somno dormitauit ille pharao qͥascende¬
bat equos . Ñeni iuigilauit in corde: qͣndo de inerepa¬
tione dusũ cor habebat. Duritia enĩ cordis.: obdormi¬

Expanded text:
sitientem, aut hospitem? Et ille dicit illis: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Esurire in pauperibus voluit, qui dives in coelo est; et tu dubitas homo dare homini, cum scias te Christo dare quod das, a quo accepisti quidquid das! Sed illi dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in maQui humiles esse noluerunt. Non in equis sedere peccatum est; sed cervicem potestatis contra Deum erigere, et putare se in aliquo honore esse. Quia dives es, ascendisti; increpat Deus, et dormis. Magna ira increpantis, magna ira! attendat Charitas Vestra rem tremendam. Increpatio strepitum habet; strepitus expergisci solet facere homines. Tantum pondus est increpantis Dei, ut diceret: Ab increpatione tua Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Ecce quo somno dormitavit ille Pharao qui ascendebat equos : non enim vigilavit in corde, quia de increpatione durum cor habebat. Duritia enim cordis, obdormi
Abbreviated transcription (Latin):
quidicit. Surge qui dormis & exurge a mortius
& illumintibit te xp̃c. Sed qui illũ audiunt: qui
ñ ascendunt equos quis qui ñ ascendunt equos
qui s se uactanti es excollunt. quasi in honoribi & po¬
cestatio:sus: ab in crepatione tua ds̃ ia cob: dormi¬

Expanded text:
qui dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Sed qui illum audiunt? Qui non ascendunt equos. Qui sunt qui non ascendunt equos? Qui non se jactant et extollunt, quasi in honoribus et potestatibus suis. Ab increpatione tua, Deus Jacob, dormi
Abbreviated transcription (Latin):
uuq o mortuoꝵ & qͥ resiscet tibi tunc ab iratua:
mani loquant᷑ qđ uolunt. & disputant contra dõ
& dicunt : Qui sunt xp̃iani. aut qͥs ẽ xp̃e. aut qua.¬
les uuerti qͥ credunt qđ ñ uident & amit tunt de¬
lici as quas uident & sequunt᷑ fidẽ rerũ quȩ oculis
ipsoꝵ ñ eehibent᷑ : dormitis & balatis : loquimi cu
pluersus dĩ quantũ potestis. Usquequo peccatores
dñi uisqueto ꝓ eccitores gloriabunt᷑: Respondent &
loquent᷑ uen quitatẽ. Quando autẽ nemo respondet

Expanded text:
um et mortuorum; et quis resistet tibi tunc ab ira tua? Modo enim loquuntur quod volunt, et disputant contra Deum, et dicunt: Qui sunt Christiani? aut quis est Christus? aut quales inepti qui credunt quod non vident, et dimittunt delicias quas vident, et sequuntur fidem rerum quae oculis ipsorum non exhibentur? Dormitis, et balatis; loquimini adversus Deum quantum potestis. Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur? respondent, et loquentur iniquitatem ? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
rigauit: sed ds̃ in cre m̃tum de dit
Ergo neq qui planit at ẽ aliquid
neq qui rigat : sed qui increm̃tum
dat ds̃. Tales montes in se
humiles sunt: in dõ excelsi suat
Qui autẽ inse ipsis excelsi sunit:
suꝑbias suas aitendunt : in amaricant om̃ib: pi¬
cificis in eccła. Illi uolunt coagulare pacen:
illi int̾ se miscent dissensionẽ: Et qͥd de ilis di¬
cat alius psalmꝰ : qui amaricant: ñ exaltentur
in se ipsis. Illuminans tũ. Attendete hictũ. ad

Expanded text:
rigavit; sed Deus incrementum dedit. rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Tales montes in se humiles sunt, in Deo excelsi sunt; qui autem in seipsis excelsi sunt, asuperbias suas attendunt, inamaricant hominibus pacificis in Ecclesia. Illi volunt coagulare pacem; isti inter se miscent dissensionem. Et quid de illis dicit alius psalmus? Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis . Illuminans t
Abbreviated transcription (Latin):
psos contẽner& Nũ qͥd paulus ꝓ uob̵ crucifixus ẽ
aut in nomine pauli baptizati estis : uide bonũ
montẽ : quȩrentẽ głam ñ sibi. sed aquo montes
illuminant᷑. Nolebat de se p̃sumi : sed de qude
quo & ipse p̃sumpserat. quisquis gͦ ita se cõmen¬
dare uoluerit popłis. ut si forte contigent ei
aliquis tumulus frangat post se popłos & diui¬
dat eccłam catholicã ꝓpt̃ se : ñ ẽ de illis montib
quos illuminat altissimꝰ. Sed qͥs ẽ iste : contenebra¬
tus a se : ñ illuminatꝰ a dño. Unde aut̃ ꝓbant᷑ isti
montes : si forte contingat aliqͥs tumulus aduer¬
sus montes in ȩccła. aut ꝑ populares seditiones
carnaliũ aut ꝑ aliquas falsas suspitiones
hominũ : bonus mons repellit ase om̃s qͥ ꝓpt̃
ipsũ uolunt ab unitate recedere. Sic enĩ ipse
mainebit in unitate : si ꝓpt̃ illũ ñ diuisa fuerit
ipsa unitas : Illi aut̃ diuisi s̃. quando recessit

Expanded text:
psos contemneret: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? psos contemneret: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Vide bonum montem quaerentem gloriam, non sibi, sed a quo montes illuminantur: nolebat de se praesumi, sed de illo de quo et ipse praesumpserat. Quisquis ergo ita se commendare voluerit populis, ut si forte contigerit ei aliquis tumultus, frangat post se populos, et dividat Ecclesiam catholicam propter se, non est de illis montibus quos illuminat Altissimus. Sed quis est iste? Contenebratus a se, non illuminatus a Domino. Unde autem probantur isti montes? Si forte contigerit aliquis tumultus adversus montes in Ecclesia; aut per populares seditiones carnalium, aut per aliquas falsas suspiciones hominum; bonus mons repellit a se omnes qui propter ipsum volunt ab unitate recedere. Sic enim ipse manebit in unitate, si propter ipsum non divisa fuerit ipsa unitas. Illi autem divisi sunt: quando recessit
Abbreviated transcription (Latin):
montib: est spes tua & inde tibi uemi& auxilauiis
sitib cosistris montibi uide qͥd agas Est alqͥd
suꝑ montes ÷ isuꝑ montes ẽ que eremunt montes
ꝑ montes michi sunt scripturȩ monstratȩ : sed ego
cor habeo in illo qͥ illuminat om̃s montes. Ergo
fr̃s. ad hoc dictũ ẽ: ne quisquã ur̃m uelit spem suã
ponere in homine. Tam du ẽ aliqͥd homo quandiu
illi hen&. a qͦ factus ẽ homo Nã recedens ab illo ni¬
chil ẽ homo Et cũ her& illi. tusic accipe consiliũ per
hominẽ : ut illũ consideres qͥ illuminat hominem
Et enĩ & tu potes accedere ad illũ : qui tibi ꝑ hominẽ
loquit᷑ Ñ enĩ fecit illũ accedere adse. & te repellit:
& qui uere sic accessit ad dm̃. ut in illo habitet ds̃
datũ ẽ quoddã exemplũ cũ ipsos apłos sibi diuiser̃
& inscismata ierant quim dicebant egosũ pauli
ego apollo ego cephȩ id ÷ petri: hos plangit apłs
& dicit eis diuisus ẽ xp̃c: & se elegit quẽ apud i¬

Expanded text:
montibus est spes tua, et inde tibi veniet auxilium? remansisti in montibus? Vide quid agas. Est aliquid super montes: super montes est quem tremunt montes.per montes mihi sunt Scripturae monstratae; sed ego cor habeo in illo qui illuminat omnes montes. 8. Ergo, fratres, ad hoc dictum est, ne quisquam vestrum velit spem suam ponere in homine. Tamdiu est aliquid homo, quamdiu illi haeret a quo factus est homo. Nam recedens ab illo, nihil est homo, et cum haeret illis. Tu sic accipe consilium per hominem, ut illum consideres qui illuminat hominem. Etenim et tu potes accedere ad illum qui tibi per hominem loquitur; non enim fecit illum accedere ad se, et te repellit. Et qui vere sic accessit ad Deum, ut in illo habitet Deusdatum est quoddam exemplum, cum ipsos Apostolos sibi diviserunt, et in schismata ierunt qui dicebant: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego Cephae, id est Petri. Hos plangit Apostolus, et dicit eis: Divisus est Christus? et se elegit quem apud i
Abbreviated transcription (Latin):
ł sera lunsectꝰ e in pace locus elꝰ & habitatioeꝰ
psson Sy on int̾p̃tat᷑ contẽplatio Quid sit contẽ¬
oloto contẽ pla bimͭ enĩ dm̃ facie ad faciem hic
posus & in illus contẽplatione gaudeamꝰ Et ñ aliqͥo
alud delentabit nos:: qͥa nichil ẽ melius illo qui
fuut aioie quȩ delectant. Factꝰ ẽ in pace locus
feeit habutatis eius in syon. Id⁊ ire con tẽplatio¬
el saistone l gladium & bellũ ubi confre¬
ñ debent de scp̃ sumere: It om̃ẽm potentiã
mandsũ suarũ. R  quicquid ia eis acutũ est
an hecendl̃ confrin gant illad. &¬
quic quid quasi. ꝓ magno unde se ꝓtegerent tepora¬
liuie q ellu qđ aduersum dm̃ defendendo percata
sui gerebant:omia hec ibi confregit Ilumindis
qus sucritatis : Tu illuminans: sed amontib etiuis
Prini magni montes excipunt lucẽ tuãs &aluee mur
q msuscipiut montes uescit᷑ t̃ra Sed illi magnimon¬
tes escceper apłi ÷ tanquã orientis luminis prinor¬

Expanded text:
Et factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. Sion interpretatur Contemplatio. Quid est contemplatio? Contemplabimur enim Deum facie ad faciem . Hiipsius, et illius contemplatione gaudeamus; et non aliquid aliud delectabit nos, quia nihil est melius illo qui fecit omnia quae delectant. Factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion: id est, in contemplatioet scutum, et gladium, et bellum. Ubi confrnon de se debent praesumere; et omnem potentiam minarum suarum, et quidquid in eis acutum est ad nocendum, confringunt illud: quidquid quasi pro magno habent unde se protegerent temporaliter, et bellum quod adversus Deum defendendo peccata sua gerebant, omnia haec ibi confregit. 7. vers.res veritatis. Tu illuminas; sed a montibus aeternis: primi magni montes excipiunt lucem tuam, et a luce tua quam suscipiunt montes, vestitur et terra. Sed illi magni montes exceperunt Apostoli; tanquam orientis luminis primor
Abbreviated transcription (Latin):
au ponder dicũ ẽ tu. ne putet aliqͥs qđ montes il¬
luiinenere NAulti eñ putantes qđ ab ipsis mentib i¬
luminarent᷑  fecer sibi partes de montib Et ipsi
nontas contider : & psi confraci s̃ Nescier qͥ sibi
mocer donaitae nescier qui sibi fecer maximianũ
reseio qui sibi ferer̃ illũ & illũ Quare cõputant

Expanded text:
utet aliquis quod cum montes illuminent. Multi enim putantes quod ab ipsis montibus illuminarentur, fecerunt sibi partes de montibus; et ipsos montes conciderunt, et ipsi confracti sunt. Nescio qui sibi fecerunt Donatum, nescio qui sibi fecerunt Maximianum, nescio qui sibi fecerunt illum
Abbreviated transcription (Latin):
displic& qđ displic&̃ dõ: Sed quomꝰ sũ similis inqͥs
qͥͣndo adhuc mͥ displiceo: ideo dictũ ẽ. incipite inqͥt
dño in confessione : ꝑ ficieris in pace Ad huc enim
habes aduersus te bellũ : indicit᷑ tibi bellũ ñ solã
aduersus suggestiones diaboli ad uersũ principe

Expanded text:
displicet quod displicet et Deo. 4. Sed quomodo sum similis, inquis, displicet quod displicet et Deo. 4. Sed quomodo sum similis, inquis, quando adhuc mihi displiceo? Ideo dictum est, Incipite. Incipe Domino in confessione; perficieris in pace. Adhuc enim habes adversum te bellum. Indicitur tibi bellum, non solum adversus suggestiones diaboli, adversu
Abbreviated transcription (Latin):
litigas. qͥ qđ illi displic& laudas : punit ille furẽ
tu laudas furtũ : punit ille ebriosũ tu laudas ȩbri¬
ositatẽ : litigas cũ dõ Ñ fecisti illi locũ in corde tuo:
qͥa in pace factꝰ ẽ locꝰ eius Et quomͦ incipis pacem
habere cũ dõ : incipis illi in confessione Psalmi uox
ẽ dicentis : incipite dño in confessione. quid ÷ inci¬
pite dño in confessione : incipite adiungidõ quomͦ¬
at hoc uob̾ displiceat : qđ & illi displic& Displicet
illi: uita tua mala: Si plac& tibi. disiungeris ab
illo: si displiceat tibi ꝑ confessionẽ illi coniungeris
Vnde ex quanta parte dissimilis es : quando utiq
ꝓpt̃ ipsã dissimilitudinẽ displices factus es enĩ
homo: ad imaginẽ dĩ ꝑ uitã uero ꝑuersa & malã.
ꝑturbasti inte. & ext̾minasti inte inaginẽ condi¬
toris tui: factus dissimilis Attendis inte & displi¬
ces tibi : iã ex eo cȩpisti similis fieri qͥa hoc tibi

Expanded text:
litigas, qui quod illi displicet laudas? Punit ille furem; litigas, qui quod illi displicet laudas? Punit ille furem; tu furtum laudas: punit ille ebriosum; tu laudas ebriositatem. Litigas cum Deo; non fecisti illi locum in corde tuo: quia in pace locus ejus. Et quomodo incipis pacem habere cum Deo? Incipis illi in confessione. Psalmi vox est dicentis, Incipite Domino in confessione . Quid est, Incipite DoUt hoc vobis displiceat quod et illi displicet. Displicet illi vita tua mala: si placeat tibi, disjungeris ab illo; si displiceat tibi, per confessionem illi conjungeris. Vide ex quanta parte dissimilis es, quando utique propter ipsam dissimilitudinem displices. Factus enim es, o homo, ad imaginem Dei; per vitam vero perversam et malam perturbasti in te, et exterminasti in te imaginem Conditoris tui. Factus dissimilis, attendis in te, et displices tibi: jam ex eo coepisti similis fieri, quia hoc tibi
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ xp̃m intelligere dm̃ in carne positũ: ut ñ qđ uide¬
bant contẽnerent. sed qđ ñ uidebant ad orarent
Ñ uisũ oculis. gentes humili m̃te ꝑceper̃ illũ quẽ ñ ui¬
debant: & fide tenuer̃. Roinde illi qͥ manib tenu¬
er̃. occider̃ : qui fide tenuer̃ ad orauer̃ in iss ł ergo:
magnũ nom̃ eiꝰ Us eẽ isrł : illũ attende de qͦ dñs ait
Ecce uere israhelita : in qͦ dolus ñ ẽ : Siuerus is rahelita¬
ẽ in quodolus ñ ẽ : dolosi & m̃daces ñ s̃ ueri is rahelitȩ
Ñ gͦ dicant isti qͥa apud illos ẽ ds̃ & magnũ nom̃ eius
in isrł Probent se is rahelitas : & concedo & ego qͥa in
nominũ hebreoꝵ : sic nob̵ tradit᷑ ludȩa confessio in¬
t̃p̃tat᷑ : isrł. uidens dm̃. Post udȩã: isrł Sic hic po¬
uiuere : priꝰ confitere tu. & sic inte ipso fit locꝰ dĩ qͥ
factꝰ ẽ in pace locus eiꝰ Quandiu enĩ ñ confiteris pec¬
catatua : qͦdã mͦ rixanis cũdõ. Quomͦ enĩ ñ cũ illo

Expanded text:
ristum intelligere Deum in carne positum, ut non quod videbant contemnerent, sed quod non videbant adorarent. Non visum enim oculis Gentes humili mente perceperunt illum quem non videbant, et fide tenuerunt. Proinde illi qui manibus tenuerunt, occiderunt; qui fide tenuerunt, adoraverunt. In Israel magnum nomen ejus. Vis esse Israel? Illum attende de quo Dominus ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Si verus Israelita, in quo dolus non est, dolosi et mendaces non sunt veri Israelitae. Non ergo dicant isti quoniam apud illos est Deus, et magnum nomen ejus in Israel: probent se Israelitas, et concedo ego quia in Inominum hebraeorum sic nobis traditur: Judaea Confessio interpretatur; Israel Videns Deum. Post Judaeam Israel: sic hic povidere? Prius confitere tu, et sic in teipso fit locus Dei; quia factus est in pace locus ejus. Quamdiu ergo non confiteris peccata tua, quodammodo rixaris cum Deo: quomodo enim non cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃ Santes audẽ qͥ an uider & credider & intel¬
lexer dm̃ Ergo sunnotuit eis ds̃ in xp̃omundum
reconcilians sibi & ideo illi qͥ crucifixer̃ dͥa in
carne latentẽ dm̃ ñ intellexer̃: recedat illa quȩ
accedite acd eũ & illuminamini : & uultꝰ ur̃i non¬

Expanded text:
 autem quia non viderunt, et crediderunt, intellexerunt Deum. Ergo si innotuit eis Deus in Christo mundum reconcilians sibi , et ideo illi crucifixerunt, quia in carne latentem Deum non intellexerunt, recedat illa quae Accedite ad eum, et illuminamini, et vultu
Abbreviated transcription (Latin):
Quomꝰ aduersus te ipsũ : aduersus tuã consuetudinẽ
malã. aduersus uetustatẽ uitȩ tuȩ malȩ. quȩ trahit
te ad solita & refrenata noua Indicit᷑ enĩ tͥ quȩdã
noua uita: & tuuetꝰ es Nouitatis gaudio suspendens
uetustatis honere p̃grauaris. Incipit tibi eẽ bellũ
aduersus te Sed quã parte tͥ displices : iungeris dõ
Exqua parte iã iungeris dõ idoneus eris ad uincendũ
te: qͥa ille tecũ ẽ qui om̃ia suꝑat. Attende qͥd dicit
apłs. Mente seruio legidĩ : carne aut̃ legi peccati

Expanded text:
o adversus teipsum? Adversus tuam consuetudinem malam, adversus vetustatem vitae tuae malae, quae trahit te ad solitam, et refrenat a nova. Indicitur enim tibi quaedam nova vita, et tu vetus es: novitatis gaudio suspenderis, vetustatis onere praegravaris; incipit tibi esse bellum adversus te. Sed ex qua parte tibi displices, jungeris Deo; et ex qua parte jam jungeris Deo, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui omnia superat. Attende quid dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; c
Abbreviated transcription (Latin):
olent inimici dtu nr̃i ihũ xp̃i om̃ibus
noti uidei gloriari in isto psalmo quẽ can¬
tauimus: dicenites
otus in ud ea ds̃ in isrł magnũ nomen eius
& in sultare gentib: quib: ñ ẽ notus ds̃ &
dicere : quia sibi soli notus ẽ ds̃: Quando
ꝓpheta dicit. notus in uidȩa ds̃: alibigͦ
ignotus Notus ẽ aut̃ reuera in uidȩa ds̃: si intel¬
ligant qͥd sit iniudȩa Nã uere notus ds̃ ñ ẽ nisi in
uidȩa Ecce nos hoc dicimꝰ: qͥa nisi quisq fuerit in ui¬
dȩa. notus ei ds̃ eẽ ñ potest. Sed qͥd dicit apłs : qui in
occulto iudeus ẽ : qͥ circũ cisione cordis. ñ littera sed
spũ. Sunt gͦ iudei in circuncisione carnis : & s̃ uidei
in circũ cisione cordis. Patres nr̃i multi scĩ & circũ¬
cisionẽ carnis habebant ꝓpt̃ signaculũ fidei.
& circũ cisionẽ cordis ꝓpt̃ ipsa fidem Abhus patrib
degenerantes isti qͥ modo nomine głiant᷑ & facta ꝑ¬
dider̃: ab his gͦ patrib degenerantes remanser in

Expanded text:
olent inimici Domini Jesu Christi omnibus noti Judaei gloriari in isto psalmo quem cantavimus, dicentes, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus, et insultare Gentibus quibus non est notus Deus, et dicere quia sibi solis notus est Deus; quando Propheta dicit, Notus in Judaea Deus: alibi ergo ignotus. Notus est autem revera in Judaea Deus, si intelligant quid sit Judaea. Nam vere non est notus Deus nisi in Judaea. Ecce et nos hoc dicimus, quia nisi quisque fuerit in Judaea, notus ei Deus esse non potest. Sed quid dicit Apostolus? Qui in occulto Judaeus est; qui circumcisione cordis, non littera, sed spiritu : sunt ergo Judaei in circumcisione carnis, et sunt Judaei in circumcisione cordis. Patres nostri multi sancti, et circumcisionem carnis habebant propter signaculum fidei, et circumcisionem cordis propter ipsam fidem. Ab his patribus degenerantes isti qui modo in nomine gloriantur et facta perdiderunt; ab his ergo patribus degenerantes, remanserunt in
Abbreviated transcription (Latin):
de reges erant: Nã primode alia tribu datꝰ ẽ rex
saul & reꝓbatꝰ ẽ tanqͣm malus rex. Posteadatꝰ ẽ
de tribu uida rex dauid: ex illo de tribu iuda fu-¬
er̃ reges: lacob aut̃ ille hoc dixerat: quando be¬
nedixerat filios suos Ñ defici& princeps de iuida
nec dux de femorib eiꝰ: donec ueniat cui rȩꝓ¬

Expanded text:
de reges erant. Nam primo de alia tribu datus est rex Saül , et reprobatus est tanquam malus rex; postea datus est de tribu Juda rex David, et ex illo de tribu Juda fuerunt reges . Jacob autem ille hoc dixerat, quando benedixerat filios suos: Non deficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repr
Abbreviated transcription (Latin):
potes sus sinnumerũ filioꝵ: & dix̃ filio suo cosepb
cũ fribisus : Adhuc ñ erat data nec diuisa t̾ra pro¬
missionis÷ sed dicebat ille in spũ ꝓphetans Acce¬
denti & duob. filus ioseph: facte s̃ nichilominus
aduodecĩ trbus qͥa iã tredecĩ s̃ P una enĩ tribu io

Expanded text:
 filio suo Joseph: cum fratribus suis . Adhuc non erat data, nec divisa terra promissionis; sed dicebat ille in Spiritu prophetans. Accedentibus ergo duobus filiis Joseph, factae sunt nihilominus duodecim tribus, quia jam tredecim sunt: pro una enim
Abbreviated transcription (Latin):
quãdiu mortale ẽ. ẽ ibi peccatũ. Sed qͥd ait ñ gͦ
regn& peccatũ in ur̃o mortali corpore : quid ÷ ñ
regn& : ipse ex posuit. Ad obȩdiendũ in qͥt desi¬
deriis eius Sunt desideria existunt desideria
ñ tu obaudis desideriis tuis. ñ sequeris ipsa desi¬
deria ñ illis consentis : ẽ ibi peccatũ sed amisit
regnũ. quando iã ñ inte regnat petcatũ Pofte
iumiea nouissima destruetur morsi qud no¬

Expanded text:
 ibi peccatum: sed quid ait? Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, non regnet? Ipse exposuit: Ad obediendum, inquit, desideriis ejus . Sunt desideria, existunt; desideria non tu obaudis desideriis tuis, non sequeris ipsa desideria, non illis consentis: est tibi peccatum, sed amisit regnum, quando jam in te non regnat peccatum; postea inimica novissima destruetur mors . Quid en
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ ẽ corruptꝰ atulus qͥa ille ẽ rex ñ solũ gentiũ sed
etiã ipsoꝵ udeoꝵ qͥd enĩ qͥa contͣdixer̃ ideo regis
sui domina tionẽ euertere potuer̃ : rex ẽ & sũpra
illos Nã il le rex uirgã ferreã gerit: qua & regit
& frangit łgo inqͥt constitutꝰ sũ rex ab eo suꝑ syon

Expanded text:
corruptus titulus: quia ille rex est, non solum Gentium, sed etiam ipsorum Judaeorum. Quid enim? Quia contradixerunt, ideo regis sui dominationem evertere potuerunt? Rex est et supra illos. Nam ille rex virgam ferream gerit, qua et regit et frangit. Ego, inquit, constitutus sum rex ab eo super Sio
Abbreviated transcription (Latin):
icut sol& scriptura psalmoꝵ myste¬
ria ua tĩtulis ponere. & frontẽ psalmi
sublimitate sacram̃ti decorare. ut sciamͦ
qͥ intraturi sumꝰ cũ tanq̃m suꝑ postem qͥd
intus agat᷑ legerimꝰ uł cuiꝰ domꝰ sit uł qͥs nãsit il¬
luis p̃du possẽssor : ita & in hoc psalmo scriptꝰ ẽ titu¬
lus de titulo hab& enĩ. in finẽ ne corrũpas: ipsi
đđ in tituli inscriptionẽ hoc ẽ qđ dixi: titulus de
titulo quȩ nã enĩ sit tituli huiꝰ inscriptio qͣm corrũ¬
pruetat: euangłiũ nob̵ indicat Nã cũ dñs crucifige¬
ret᷑ titulꝰ inscriptꝰ ẽ apilato & positꝰ ẽ rex iudȩaꝵ
trib linguis hebrea. greca & latina quȩ linguȩ
toto orbe maxime excellunt. Igit᷑ si rex iudȩoꝵ
crucifixꝰ ẽ & iudȩi regẽ suũ crũcifixer̃ : crucifigen¬
do eũ etiã regẽ gentiũ fecer̃. magis qͣm occider᷑ &

Expanded text:
icut solet Scriptura Psalmorum mysteria in titulis ponere, et frontem Psalmi sublimitate sacramenti decorare, ut sciamus qui intraturi sumus, cum tanquam super postem quid intus agatur legerimus, vel cujus domus sit, vel quisnam sit illius praedii possessor: ita et in hoc psalmo scriptus est titulus de titulo. Habet enim, In finem, ne corrumpas ipsi David in tituli inscriptionem. Hoc est quod dixi, titulus de titulo. Quaenam enim sit tituli hujus inscriptio quam corrumpi vetat, Evangelium nobis indicat. Nam cum Dominus crucifigeretur, titulus inscriptus est a Pilato et positus, Rex Judaeorum, tribus linguis hebraea, graeca, et latina : quae linguae toto orbe maxime excellunt. Igitur si rex Judaeorum crucifixus est, et Judaei regem suum crucifixerunt; crucifigendo eum etiam regem Gentium fecerunt, magis quam occiderunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nũtabit intellectꝰ tuus Rursus inuenis uerba quȩ ñ
apta sint corpori: & xp̃c tam̃ loquit᷑ ibi ñ tim̃dũ ẽ
ne err& quisq : cito enĩ ꝑgit ut capiti aptet qđ uid&
corpori ñ conuenire Ipse deniq in cruce pendens:
Aut sic illũ dimisit ut ab illo disceden&. Sed qr homo
desertꝰ ẽ adõ adã ille peccans: qͥ cũ solen& gaudere
ad faciem dĩ. conscientia peccati det̾ritꝰ fugit a gau-¬
dio suo & uere dereliqͥt illũ ds̃: qͥa ipse deseruit dmm̃
Ex qͦ adã xp̃c cũ carnẽ accepiss& hoc ex ꝑsona ipsuis

Expanded text:
verba quae non apta sunt corpori, et Christus tamen loquitur. Ibi non timendum est ne erret quisque; cito enim pergit ut capiti aptet quod videt corpori non convenire. Ipse denique in cruce pendens, aut sic illum misit, ut ab illo discederet? Sed quia homo desertus est a Deo, Adam ille peccans, qui cum soleret gaudere ad faciem Dei, conscientia peccati deterritus fugit a gaudio suo ; et vere dereliquit illum Deus, quia ipse deseruit Deum: ex quo Adam Christus cum carnem accepisset, hoc ex persona ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
trgone corrũpas: optime ẽ & ꝓphecice quando qͥđẽ
& illi iudei suggesser̃ tunc pilato : & dixer̃. noli scri¬
bere rex iudȩoꝵ sed scribe qͥa ipse dix̃ se regẽ iudȩoꝵ¬
Nã ipse titulus inquiunt : confirmauit illũ regẽ nob̵
& pilatꝰ qđ scripsi scripsi & impletũ ẽ : ne corrũpas
Nec iste solus psalmꝰ hab& huiꝰ modi inscriptionẽ:
ut ticulus ñ corrũpat᷑ Aliqͥ psalmi sic p̃notatis.
sed tam̃ in om̃ib passio dnĩ p̃nuntiat᷑ Ergo & hic
intelligamꝰ dñi passionẽ: & loqͥt᷑ nob̵ xp̃e caput¬
& corpus. Sic semꝑ aut ꝓpe semꝑ audiamͦ uoces
xp̃i de psalmo : ut ñ solũ intueam caput illud unũ

Expanded text:
rgo ne corrumpas optime et prophetice: quandoquidem et illi Judaei suggesserunt tunc Pilato, et dixerunt: Noli scribere rex Judaeorum, sed scribe, quia ipse dixit se regem enam iste titulus, inquiunt, confirmavit illum regem nobis. Et Pilatus: Quod scripsi, scripsi . Et impletum est, Ne corrumpas. 2. Nec iste solus psalmus habet hujusmodi inscriptionem, ut titulus non corrumpatur. Aliquot psalmi sic praenotati sunt , sed tamen in omnibus passio Domini praenuntiatur. Ergo et hic intelligamus Domini passionem, et loq corpus. Sic semper, aut prope semper audiamus voces Christi de Psalmo, ut non solum intueamur caput illud unum
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat᷑ cuidã duriori : uisus ẽ dñs resurrex̃ dñs. Ad¬
huc ille tristis ẽ : ñ credit Nisi misero in qͥt manũ meã &
tetigero cicatrices clauoꝵ : ñ credã. Prebet᷑ & corpꝰ tan¬
gendũ : mutit manũ contrectat & exclamat. dñs ms¬

Expanded text:
Nuntiatur cuidam duriori, Visus est Dominus, resurrexit Dominus: adNuntiatur cuidam duriori, Visus est Dominus, resurrexit Dominus: adhuc ille tristis est, non credit. Nisi misero, inquit, manum meam, et tetigero cicatrices clavorum, non credam. Praebetur et corpus tangendum, mittit manum, contrectat, exclamat. Dom
Abbreviated transcription (Latin):
timerentes discesser̃: ꝑdidisse se spem putauer̃ Resur¬
rex̃ : etiã apparens tristes inuenit. Tenuit oculos duoꝵ
inuia ambulantiũ ne ab eis agnosceret᷑ : & inuenit eos
gem̃tes & suspirantes & tenuit᷑ eos donec exponer&
scripturas & ꝑ ipsas scripturas ostenden& qͥa ita fieri
oportebat sic̃ factũ ẽ. Ostendit enĩ in scripturis : qͥ a
post terciũ diẽ resurgere oportebat dnm : Et qͦmͦ ter¬
cia die resurgen&. side cruce descenden : mͦuos qͥ tri¬
stes estis inuia. si uidȩis insultantib uideretis dñm de
cruce descendisse. qͥntũ efferremini : leta remini qđ
ora iudȩoꝵ sic obturass&. Expectate consiliũ medici
qđ ñ descendit qđ occidi uult : antidotũ terit. Ecce iã
resurrex̃ ecce iã loqͥt᷑ : nondũ agnoscit᷑ ut lȩtiꝰ agnosca¬
tur Postea aꝑuit oculos eoꝵ : in fractione panis Agnos¬
cunt eũ : lȩtant᷑ & exclamant. Lȩtabit᷑ iustus in dño

Expanded text:
ti, moerentes discesserunt; perdidisse se spem putaverunt. Resurti, moerentes discesserunt; perdidisse se spem putaverunt. Resurrexit; etiam apparens tristes invenit. Tenuit oculos duorum in via ambulantium, ne ab eis agnosceretur, et invenit eos gementes et suspirantes; et tenuit eos donec exponeret Scripturas, et per ipsas Scripturas ostenderet quia ita fieri oportebat sicut factum est. Ostendit enim in Scripturis, quia post tertium diem resurgere oportebat Dominum. Et quomodo tertio die resurgeret, si de cruce descenderet? Modo vos qui tristes estis in via, si Judaeis insultantibus videretis Dominum de cruce descendisse, quantum efferremini? Laetaremini quod ora Judaeorum sic obturasset. Exspectate consilium medici: quod non descendit, quod occidi vult, antidotum terit. Ecce jam resurrexit, ecce jam loquitur: nondum agnoscitur, ut laetius agnoscatur. Postea aperuit oculos eorum in fractione panis: agnoscunt eum , laetantur, exclamant. Laetabitur justus in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is homo : & annuntiauer̃ oꝑadĩ & facta eiꝰ intelle¬
xer̃. qͥd ẽ facta eiꝰ intellexer̃  hoc erat illud. Odñe
eẽ in plaga & in dolore positũ : & scientẽ ferre in firmi¬
tatẽ hoccine erat qđ abscondebas speciem tuã. speci¬
ose forma p̃filuis hominũ : hoccine erat illud qđ uide¬
baris ñ habere speciem neq decorẽ : portabas in cruce
insultantes & dicentes: si filiꝰ dĩ ẽ descendat de cruce
Quis forte sciens potestatẽ tuã seruus tuus & dilectus
sic. Moriendũ erat ꝓpt̃ morituros: & resurgendũ ꝓpt̃
semꝑ uicturos. hoc illi qͥ uolebant illũ de cruce descen¬
dere : ñ intelligebant. At ubi resurrex̃ & glorificatꝰ as¬
cendit incȩlũ : intellexer̃ oꝑadñi. Annuntia uer̃ oꝑadĩ
& facta eiꝰ intellexer̃. Lȩtabit᷑ iustus in dño lã ñ ẽ tristis
iustus . Instes enĩ erant discipłi : crucifixo dño Contrista¬

Expanded text:
omnis homo: et annuntiaverunt opera Dei, et facta ejus intelleomnis homo: et annuntiaverunt opera Dei, et facta ejus intellexerunt. Quid est, facta ejus intellexerunt? Hoc erat illud, o Domiesse in plaga et dolore positum, et scientem ferre infirmitatem? Hoccine erat quod abscondebas speciem tuam, speciose forma prae filiis hominum ? Hoccine erat illud, quod videbaris non habere speciem neque decorem ? Portabas in cruce insultantes et dicentes: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Quis forte sciens potestatem tuam servus tuus, et dilectus sic: moriendum erat propter morituros, et resurgendum propter semper victuros. Hoc illi qui volebant illum de cruce descendere, non intelligebant; at ubi resurrexit, et glorineatus ascendit in coelum, intellexerunt opera Domini. Annuntiaverunt opera Dei, et facta ejus intejustus. Tristes enim erant discipuli crucifixo Domino; contrista
Abbreviated transcription (Latin):
tes istos apłos oꝑadĩ: exhibuer sibi principes sacer¬
dotũ & cõminati s̃ dicentes ne in nomine ihũ p̃dica¬
rent & illi dixer̃ Dicite nob̵ cui magis obtẽꝑare opor¬
t& : dõ an hominib: qͥd illi dicerent. hominib: potus
qͣm dõ : sine dubio ñ responder̃ : nisi dõ potiꝰ. Illi aũ scie¬
bant qͥd iubenx ds̃ : & contẽpser̃minantes sacerdotes
quia gͦ timuit om̃is homo : ñ t̃ruit homo Et annuntia¬
uer̃ oꝑadĩ Si tim& homo : ñ t̃reat homo. Eum enĩ ti¬
mere deb& homo : a qͦ factꝰ ẽ homo qđ supͣ homines ẽ
time : & homines te ñ t̃rebunt. mortẽ sempit̃nã time :
& p̃sentẽ ñ curabis. Uoluptatẽ illã in corruptã & quietẽ
sine labe concupisce : & ꝓmittentẽ dona ista tẽporalia
totũ mundũ deridebis : Amagͦ : & time Ama qđ ꝓmit¬
tit dr̃: time qđ minat᷑ ds̃ N sec corrũperis ex eo qđ pro¬
mitit : nec treberis ex eoqđ minat᷑ homo & timuit

Expanded text:
tes istos Apostolos opera Dei, exhibuerunt sibi principes sacertes istos Apostolos opera Dei, exhibuerunt sibi principes sacerdotum, et comminati sunt dicentes ne in nomine Jesu praedicarent. Et illi dixerunt: Dicite nobis cui magis obtemperare oporteat, Deo, an hominibus ? Quid illi dicerent? Hominibus potius quam Deo? Sine dubio non responderent, nisi, Deo potius. Illi autem sciebant quae juberet Deus, et contempserunt minantes sacerdotes. Quia ergo timuit omnis homo, non terruit homo: et aununtiaverunt opera Dei. Si timet homo, non terreat homo: eum enim timere debet homo, a quo factus est homo. Quod supra homines est time, et homines te non terrebunt. Mortem sempiternam time, et praesentem non curabis. Voluptatem illam incorruptam, et quietem sine labe concupisce; et promittentem dona ista temporalia, et totum mundum deridebis. Ama ergo, et time: ama quod promittit Deus, time quod minatur Deus; nec corrumperis ex eo quod promittit, nec terreberis ex eo quod minatur homo. Et timuit
Abbreviated transcription (Latin):
isti : & timuit om̃is homo qͥ ñ timuer nec homines fuer
Timuit om̃is homo: id ÷ om̃is utens ratione : ad intelli¬
genda quȩ facta erant. Unde illi qͥ ñ timuer̃ perora
potiꝰ nominandis: bestiȩ potiꝰ immanes & truces. leo ra¬
piens & rugiens ille adhuc popłs At uͦ om̃is homoti¬
muit : id ÷ qͥ credere uoluer̃ qͥ udiciũ uenturũ contremu¬
er̃ & timuit om̃is homo : & annuntiauer̃ oꝑadĩ Ille
qͥ dicebat. a timore in imici erue animã meã : timuit
om̃is homo Atimore in imici eruebat᷑ : sed timori dĩsub¬
debat᷑ Ñ timebat eos qͥ corpꝰ occidunt : sed eũ qͥ pocestatẽ
Nã pͥmo petrus timuit. & in imicũ timuit: nondũ erat
anima eiꝰ eruta ab inimico. Int̾rogatꝰ ab ancilla qđ int̃
Sine timore eaꝵ qͥ corpꝰ occidunt: cũ timore eiꝰ qͥ hab&
potestatẽ & corpꝰ & animã occidi ingehennã ignis . Timu¬
it om̃is homo : & annunti auer̃ oꝑ adĩ Nãq annuntian¬

Expanded text:
t timuit omnis homo. Qui non timuerunt, nec homines fuerunt. Timuit omnis homo: id est omnis utens ratione ad intelligenda quae facta erant. Unde illi qui non timuerunt, pecora potius nominandi sunt, bestiae potius immanes et truces. Leo rapiens et rugiens, ille adhuc populus. At vero omnis homo timuit: id est, qui credere voluerunt, qui judicium venturum contremuerunt. Et timuit omnis homo: et annuntiaverunt opera Dei. Ille qui dicebat, A timore inimici erue animam meam, timuit omnis homo. A timore inimici cruebatur sed timori Dei subdebatur. Non timebat eos, qui corpus occidunt, sed eum qui potestatem verunt Dominum: nam primo Petrus timuit, et inimicum timuit; nondum erat anima ejus eruta ab inimico. Interrogatus ab ancilla quod inter sine timore eorum qui corpus occidunt, cum timore ejus qui habet potestatem et corpus et animam occidendi in gehenna ignis. Timuit omnis homo: et annuntiaverunt opera Dei. Namque annuntian
Abbreviated transcription (Latin):
mauer̃ sibi sermonẽ malignũ. Offirmauer̃ : fata s̃ tanta
miracula ñ s̃ moti. ꝑsteter̃ in consilio sermonis maligni
Raditꝰ ẽ ille udici: trepidat iudex & ñ trepidant qͥ iu¬
dici tradider̃. Contremiscit potestas : & ñ contremiscit
immanitas Uult ille lauare manꝰ : & illi inqͥnant lin¬
guas. Sed qͣre hoc : firmauer̃ sibi sermonẽ malignum
&uanta egit pilatꝰ. qͥnta ut refrenarent᷑ quȩ dix̃. qͥd
egit : sed firmauer̃ sibi sermonẽ malignũ : crucifige cru¬
cifige Repetitio : confirmatio ẽ sermonis maligni Ui¬
deamꝰ: qͥmꝰ firmauer̃ sibi sermonẽ malignũ. Regẽ ur̃m
crucifigã : dixer̃ q̃ habemꝰ regẽ : nisi solũ cȩsarẽ Offr¬
mauerꝰ sermonẽ malignũ Offerebat ille regẽ filiũ dĩ
illi ad hominẽ recurrebant. digni qͥ illũ haberent. & illũ
ñ haberent. Adhuc audi: qͦmͦ firmauer̃ sermonẽ ma¬

Expanded text:
maverunt sibi sermonem malignum. Obfirmaverunt: facta sunt tanta maverunt sibi sermonem malignum. Obfirmaverunt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi sermonem malignum. Quanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est sermonis maligni. Videamus quomodo firmaverunt sibi sermonem malignum. Regem vestrum crucifigam? Dixerunt: Non habemus regem nisi solum Caesarem . Obfirmaverunt sermonem malignum. Offerebat ille regem Filium Dei; illi ad hominem recurrebant: digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem ma
Abbreviated transcription (Latin):
Intender arcũ rẽ amarã : ut sagittent in abscondito
immaculatũ qđ dix̃ intender̃ arcũ : hoc ẽ in abscon¬
dito qͥsi fallente s insidiis Nostis enĩ qͥb dolis id eger
quẽ ad modũ discipłm ei coherentẽ pecunia corruper̃
ut sibi draderet᷑ qͥmꝰ falsos testes ꝓcurauer̃ qͥb in sidiis
& dolis eger̃ ut sagittarent in occultis imma culatũ :
magna iniqͥtas Eece de abscondito uenit sagitta quã
maculã fecit qͥ nec tantã habebat maculã qͣnta po¬
test pungia sagita : agnꝰ qͥppe immaculatꝰ totꝰ imma¬
culatꝰ: semꝑ immaculatꝰ Ñ cui maculȩ ablatȩ sint :
sed qͥ maculas nullas contraxerit. nã fecit multos um¬
maculatos donando peccata : ipse immaculatꝰ ñ haben
occidere uelle hominẽ . qͥ mortuos suscitabat. Repente.
id ÷ in sidiose : qͣsi in opinate. qͣsi ñ p̃uise. Similis enĩ erat
hoc uenisse ut illi facerent qđ se potestate facere arbi¬
trabant᷑. Repente sagittabunt eũ & ñ timebunt: fir¬

Expanded text:
 amaram, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Quod dixit, Intenderunt arcum; hoc est, in abscondito; quasi fallentes insidiis. Nostis enim quibus dolis id egerint; quemadmodum discipulum ei cohaerentem pecunia corruperint, ut sibi traderetur ; quomodo falsos testes procuraverint; quibus insidiis et dolis egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de abscondito venit sagitta quae immaculatum ferit, qui nec tantum habebat maculae, quantum potest pungi a sagitta. Agnus quippe immaculatus, totus immaculatus, semper immaculatus; non cui maculae ablatae sint, sed qui maculas nullas contraxerit. Nam fecit multos immaculatos donando peccata; ipse immaculatus non habendoccidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescicire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et non timebunt. 8. Obfir
Abbreviated transcription (Latin):
es uiderent᷑ immunes nã cũ dixiss& eis pilatꝰ uos eũ
occidie : responder. Nob̵ ñ lic& occidere quẽ qͣm. In iqͥtatẽ
ficinoris sui in iudicẽ hominẽ refundere uolebant. sed
nũqͥd dm̃ udicẽ fallebant: qđ fecit pilatꝰ in eo ipso qđ
fecit aliqͣntũ particeps fuit: sed in cõparatione multo i¬
pse innocentior. Insticit enĩ qͣͥntũ potuit. ut eũ ex eoꝵ
manib liberar&: nã ꝓpt̾ea flagellatũ ꝓdux̃ ad eos

Expanded text:
cum dixisset eis Pilatus, Vos eum occidite, responderunt: Nobis non licet occidere quemquam . Iniquitatem facinoris sui in judicem hominem refundere volebant: sed numquid Deum judicem fallebant? Quod fecit Pilatus, in eo ipso quod fecit, aliquantum particeps fuit; sed in comparatione illorum multo ipse innocentior. Institit enim quantum potuit, ut illum ex eorum manibus liberaret. Nam propterea flagellatum produxit ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
cit ds̃ qͥd faciat de agro serui sui : qđ pluit in agrũ uberẽ
dulce ẽ : & qđ pluit in agrũ spinosũ dulce ẽ Nũ qͥd pluuiã
accusat qͥ spinas generat : nonne erit pluuia illa testis
in iudicio dĩ & dic&. ego dulcis suꝑ om̃s ueni : tugͦ qͥd
ꝓferas uide : ut qͥd tͥ paret᷑ aitendas ꝓfers frum̃tum :
horreũ sꝑa ꝓfers spinas : ignẽ sꝑa. Sed nondũ uenit
aut tẽpus horrei : aut tẽpus ignis Modo gͦ paret᷑ : &
qͥm᷑ uiuitis Nũ qͥd consilii corrigendi & mutandȩ uitȩ
malȩ in bonã ñ ẽ locꝰ  ñ ẽ tẽpus : nonne siuis hodie fit:
nonne siuis mͦ fit : qͥd empturꝰ es ut facias : quȩ sim¬
plasia quȩ siturꝰ es : ad qͦs indos nauigaturꝰ : quã nauẽ
p̃paraturꝰ : ecce cũ loquor muta cor: & factũ ẽ qđ tã sepe
& tã diuclamat᷑ ut fiat & qđ ȩt̃nã pęnã parturit si ñ fiat

Expanded text:
rum uberem, dulce est; et quod pluit in agrum spinosum, dulce est. Numquid pluviam accusat qui spinas genuerit? Nonne erit pluvia illa testis in judicio Dei; et dicet: Ego dulcis super omnes veni? Tu ergo quid proferas vide, ut quid tibi paretur attendas. Profers frumentum; horreum spera: profers spinas; ignem spera. Sed nondum venit aut tempus horrei, aut tempus ignis: modo ergo paretur, et  vivitis: numquid consilii corrigendi et mutandae vitae malae in bonam non est locus, non est tempus? Nonne si vis, hodie fit? nonne si vis, modo fit? Quid empturus es ut facias? quae symplasia quaesiturus es? ad quos Indos navigaturus? quam navim praeparaturus? Ecce cum loquor, muta cor; et factum est quod tam saepe et tamdiu clamatur ut fiat, et quod aeternam poenam parturit, si non fiat
Abbreviated transcription (Latin):
dem unꝰ iuistꝰ simꝰ om̃s in uno corpore unũ caput iubeanꝰ
łtletem̃ in dñõ ñ in nob̵: qͥa bonũ nrm̃ ñ nos in nob̵ sed ille
qͥ fecit nos Ipse ẽ bonũ nrm: ad lȩcificandos nos Et
nemo lȩcet᷑ in se: nemo p̃sumat nemo despen& dese : ne¬
mo de quoqͣm homine. quẽ deb& adducere ut socius
sit spei ipsis ñ ditor spei Lȩtabit᷑ iustꝰ in dño & spe¬
rabit in eo & laudabunt᷑ om̃s qͥ rectos corde lã qͥa dñs¬
resurrex̃ iã qͥa ascendit incȩlũ. ũ qͥa ostendit eẽ aliã
uita ĩ qͥa manifesta s̃ consilia eiꝰ qͥb latuit corde al
toñ fuisse in ania qͥa ideo sanguis ille fasus ẽ. ut eẽt p̃ti¬
um redemptoꝵ iã qͥa manifesta s̃ om̃ia qͥa p̃dicata s
om̃ia qͥa credita s̃ om̃ia: sub om̃i cȩlo lȩtabit᷑ iustꝰ in dño¬

Expanded text:
corpore unum caput habeamus, et laetemur in Domino, non in nobis; quia bonum nostrum non nos nobis, sed ille qui fecit nos. Ipse est bonum nostrum ad laetificandos nos. Et nemo laetetur in se, nemo praesumat, nemo desperet de se, nemo de quoquam homine, quem debet adducere ut socius sit spei ipsius, non dator spei. 18. Laetabitur justus in Domino, et sperabit in eum; et laudabuntur omnes qui recti sunt corde.  jam quia ascendit in coelum, jam quia ostendit esse aliam vitam, jam quia manifestum est consilia ejus quibus latuit corde alto non fuisse inania, quia ideo sanguis ille fusus est ut esset pretium redemptorum; jam quia manifesta sunt omnia, quia praedicata sunt omnia, quia credita s
Abbreviated transcription (Latin):
& cor altũ. & ex altatꝰ ẽ ds̃ ꝓpterea postea cũ inno¬
tuiss& xp̃i resurrectio. & ueniens sp̃s sc̃s implen&
fidutia tim̃tes qͦsdã discipłos ut auderent ĩa mortẽ
ñ timentes p̃dicare qđ uiderant ex altato dõ in ma¬
iestate sua qͥ ꝓpt̃ nrã mn in firmitatẽ humilis iudicatus
ẽ. & ubi ceper̾ tubȩ cȩlestes ꝑsonare uidicẽ uenturũ quẽ
pͥmo uiderant iudicatũ : Conturbatis om̃s qͥ uidebant
eos : Exaltato dõ ut dixi p̃dicato xp̃o : uisi s̃ udȩi aqͥ¬
busdã iudeis uisi s̃ deficientes inscrutationib: suis. Uide¬
bant enĩ illi in nomine crucifixi & occisi manib: suis. fieri
tanta mira cula: recesser̃ corde ab eis qͥ ꝑmanser̃ in im-¬
pietate. Displicuit eis illoꝵ duritia : quesier consiliũ salu¬
tissuȩ & dixer̃ apłis qͥd faciemꝰ : conturbatis gͦ om̃s

Expanded text:
postea cum innotuisset Christi resurrectio, et veniens Spiritus sanctus impleret fiducia timentes quosdam discipulos, ut auderent jam mortem non timentes praedicare quod viderant, exaltato Deo in majestate sua, qui propter nostram infirmitatem humilis judicatus est; et ubi coeperunt tubae coelestes personare judicem venturum, quem primo viderant judicatum, Conturbati sunt omnes qui videbant eos. Exaltato Deo, ut dixi, praedicato Christo, visi sunt Judaei a quibusdam Judaeis, visi sunt deficientes in scrutationibus suis. Videbant enim illi in nomine crucifixi, et occisi manibus suis, fieri tanta miracula: recesserunt corde ab eis qui permanserunt in impietate; displicuit eis illorum duritia; quaesierunt consilium salutis suae, et dixerunt Apostolis: Quid faciemus? Conturbati ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
priore. Ait illis pilatꝰ habetis cus todiã : ite custo dite
sic̃ sc̃itis Illi aũ ab euntes. munier̃ sepulchrũ : signan¬
tes lapidẽ cũ custodib. Posuer̃ custodes milites ad se¬
pulchrũ : concussa t̃ra dñs resurrex̃ Miracula facta s̃
talia cirta sepulchrũ : ut & ipsi milites qͥ custodes ad¬
uenerant testes fierent. si uellent uera nuntiare.
Sed auaritia illa quȩ captiuauit discipłm comitẽ xp̃i :
captiuauit & militẽ custodẽ sepulchri. Damꝰ uob̵ in¬
scrutationes qͥd ÷ qđ dixisti õ infelix astutia : tantũ¬
ne deseris lucẽ consilii pietatis & in ꝓfunda uersũtiȩ
demergens ut hoc dicas dicite qͥa uob dormientib:
uener̃ discipłi eiꝰ & abstuler̃ eũ : dormientes testes
adhibes : uere tu ipse ob dormisti : qͥ scrutando talia
defecisti. Si dormiebant qͥd uidere potuer̃: sinihil
uider̃ qͦmͦ testes s̃ : sed defecer̃ scrutantes scrutati¬

Expanded text:
te sicut scitis. Illi autem abeuntes munierunt sepulcrum, signantes lapidem cum custodibus . Posuerunt custodes milites ad sepulcrum. Concussa terra Dominus resurrexit: miracula facta sunt talia circa sepulcrum, ut et ipsi milites qui custodes advenerant, testes fierent, si vellent vera nuntiare; sed avaritia illa quae captivavit discipulum comitem Christi, captivavit et militem custodem sepulcri. Damus, inquod dixisti, o infelix astutia, tantumne deseris lucem consilii pietatis, et in profunda versutia demergeris, ut hoc dicas: Dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum! Dormientes tesadhibes! Vere tu ipse obdormisti, qui scrutando talia defecisti. Si dormiebant, quid videre potuerunt? Si nihil viderunt, quomodo testes sunt? Sed defecerunt scrutantes scrutati