comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sonam. excepto ipso xp̃o quadragita ho¬
mines in generationum serie nominasse.
slumerus autem iste illud tempus signifi¬
cat: quo in hoc seculo. et in hac terra regi
nos oportet a xp̃o. sedm disciplinam labo¬
riosam. quia flagellat ds̃ sicut scriptum
est. omnem filium quem recipit. Neq enm
quadraginta due. quod faciunt ter quaterni
et deni. s propter unum hiechoniam bis
numeratum quadraginta una generatio¬
nes fuint. si et ipsum dominum ad nume¬
remus. qui hunc regende uitȩ nr̃e tempo¬
rali atq terrene. tanquam numero qua¬
dragenario regaliter presidet. Nam quia
numerus iste laboriosi buiꝰ temporis sacra
mentum est quo sub disciplina regis xp̃i.
aduersus diabolum dimicamus: etiam il¬
lud declarat quod quadraginta dietum
ieiunum: hoc ẽ humiliationem anune
consecrauit. et dum lex et ꝓpb̃e ꝑ moy sen
et heliam qui quadragenis dieb ieuina¬
uerunt. et euangelium ꝑ ipsius domimi

Expanded text:
sonam, excepto ipso Christo quadraginta hosonam, excepto ipso Christo quadraginta homines in generationum serie nominasse. Numerus autem iste illud tempus significat, quo in hoc saeculo, et in hac terra regi nos oportet a Christo secundum disciplinam laboriosam, qua flagellat Deus ut scriptum est omnem filium quem recipit . Neque enim quadraginta duae, quod faciunt ter quaterni et deni, sed propter unum Jechoniam bis numeratum quadraginta una generationes fiunt, si et ipsum Christum adnumeremus, qui huic regendae vitae nostrae temporali atque terrenae, tanquam numero quadragenario regulariter praesidet. Nam quia numentum est, quo sub disciplina regis Christi aduersus diabolum dimicamus, etiam illud declarat, quod quadraginta dierum ieiunium, hoc est humilationem animae, consecrauit et lex et prophetae per Moysen et Helian, qui quadragenis diebus ieiunauerunt, et euangelium per ipsius domini
Abbreviated transcription (Latin):
naret ꝑ quod digna digna distinctione non
descendens s ascendens usq ad adam: et ad
ipsum usq ꝑuenit dm̃. Hec autem non nob̃
ad subitum reꝑta. aut absq ullis auctorib
commnendata sunt. s ipsi hȩc saluatoris nr̃i
scđ̾m carnem ꝓpiqui seu studio tanti seminis
demonstrandi. seu docendi quȩ scđm ueri¬
tatem gesta sunt tradiderunt. Hȩc africa¬
nus. his ipsis sillabis ꝓfert excepto quod ꝓ
mathat posuit melchi quia fortasse uel co¬
dex illius sic habuit. uel in hystoria in qua
hec didicerat eundem mathat inuenit ẽẽ
choimnu. Quia ergo matheus regalem.
lucas sacerdotalem domini ꝑsonam susce-¬
pere texendam. unde et in quadriga cheru-¬
bui hunc leo fortissimus bestiarum. illum
uttulus. sacerdotum uidelicet hostia desig¬
nat: candem uterq sui oꝑis intentionem in
genealogia quoq saluatoris texenda seruauit.
Acute namq auunadu̾sum est matheum
qui regiam in xp̃o instituerat insuiuare ꝑ¬

Expanded text:
naret, per quod digna distinctione non naret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri, secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, seu docendi quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt. Haec Africanus his ipsis syllabis profert, excepto quod pro Matthat, posuit Melchi, quia fortasse vel codex illius sic habuit, vel in historia in qua haec didicerat, eumdem Matthat invenit esse dyonymum. Quia ergo Matthaeus regalem, Lucas sacerdotalem Domini personam suscepere taxandam, unde et in quadriga cherubim hunc leo fortissimus bestiarum, illum vitulus sacerdotum videlicet hostia designat, eamdem uterque sui operis intentionem in genealogia quoque Salvatoris texenda servavit. Acute namque animadversum est Matthaeum qui regiam in Christo instituerat insinuare per
Abbreviated transcription (Latin):
tini fratres: quorum alterra ẽ iacob fratris
heli sine liberis defuncti uxorem ex manda¬
to legis accipiens genuit ioseph. Natura
quidem germinis suum filium ꝓptet qd̃
et scribitur. iacob autem genuit ioseph.
scdm uero legis preceptum heli efficitur
filius. cuiꝰ iacob quia frater erat uxorem ad
suscitandum fratri semen acceꝑat. ac per
hoc rara inuenitur atq integra generatio.
et ea quam matheus enumerat dicens. Ia¬
cob autem genuit ioseph et ea: quam lu¬
cas competenti obseruatione designat dic̃s.
qui putabatur eẽ filius ioseph. qui fuit heli:
qui et ipse subsonante eadem distinctione.
heli ẽẽ filius putabatur. qui fuerat mathat:
quia legalem hanc succesfionem que uelut
adoptione quadam erga defunctos constat.
magis quam germinis ueritatem compe¬
tenti satis per hoc designauit uditio: ob¬
seruans euangelista ne omnino in huiꝰ ce¬
modi successionib genusse aliquem nomi¬

Expanded text:
rim fratres. Quorum alter, id est Jacob, fratris rim fratres. Quorum alter, id est Jacob, fratris Heli sine liberis defuncti, uxorem ex mandato legis accipiens, genuit Joseph, natura quidem germinis suum filium, propter quod et scribitur: Jacob autem genuit Joseph. Secundum vero legis praeceptum Heli efficitur filius, cujus Jacob quia frater erat, uxorem ad suscitandum fratri semen acceperat. Et per hoc rata invenitur atque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph: et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens: Qui putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nomi
Abbreviated transcription (Latin):
dem uerum dei filium diuna attestatione
quem uerum hominis filium humane sue
mouet quomodo ioseph duos patres ex di¬
uersa proauorum stirpe uenientes: unum
quem lucas. alterum quem matheus com¬
memorat. habere potuerit. Dicit enim ma¬
theus. Matħan autem genuit iacob. Iacob
autem genuit ioseph uirum marie. S huiꝰ
nodum questionis asticanus de consonantia
euangeliorum sctibens aꝑtissime soluit:
Mathan inquit et matha diuersis tempo¬
tib deuna eademq tixore estha nomine sin¬
gulos filios procrearunt. quia mathan qui
ꝑ salomonem descendit uxorem eam prius
acceꝑat: et relicto uno filio iacob nomine
defunctus est. Post cuiꝰ obitum qm̃ lex uidu¬
am alii uiro non uetat nubere: mathat qͥ
per nathan gents ducit cum e̾et ex eadem
tribu. s non eodem genere: telicta mathe
accepit uxorem. ex qua et ipse accepit fili¬
um nomine heli. Per quod ex diuerso pa¬
trum genere efficiunttit iacob ce heli ute¬

Expanded text:
dem verum Dei Filium divina attestatione, dem verum Dei Filium divina attestatione, quem verum hominis filium humamovet quomodo Joseph duos patres ex diversa proavorum stirpe venientes, unum quem Lucas, alterum quem Matthaeus commemorat, habere potuerit. Dicit enim Matthaeus: Mathan autem genuit Jacob. Jacob autem genuit Joseph, virum Mariae. Sed hujus nodum quaestionis, Africanus de consonantia Evangeliorum scribens, apertissime solvit. Mathan, inquit, et Mathat diversis temporibus de una eademque uxore Estha nomine singulos filios procreaverunt. Quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Mathat qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Matthae accepit uxorem, ex qua et ipse accepit filium nomine Heli, per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli inte
Abbreviated transcription (Latin):
sibi celis ꝓpħetie dona ꝓmeruit. Et quia ꝑ
fidem et aduersa longanuiter ferri. et
subluniter debent premia sperari: & arce uł
templi altitudo et tab̃naculi longitudo. triginta ciba
m̃surat᷑. Ut putabatur inquit filiꝰ ioseph.
hoc uerbum ꝓpter illos postuit. qui etum ex
ioseph sicut alii homines generantur. re¬
bantur ẽẽ primo genitum. Unde si quem
pellaretur. cur non marie potius quam io¬
seph quȩ nichil ad eum ꝑtinere uidebatur.
generatio describatur: Sciat primum nõ
esse consuetudinis scriptararum. ut mulie¬
tum ingenerationib ordo texatur. deinde
ex una tribu fuisse ioseph et mariam. unde
et lege eam accipere cogebatur ut ꝓpinquã.
et quod simul censentur in bethleem. ut de
una uidelicet stirpe generati: atq ideo per
generationem ioseph origo quoꝙ marie mõ¬
straretur Pulcherrime sane lucas genealogi¬
am xp̃i dicltrus ipsum patrem premisit lo¬
quentem. tu es filius metis dilectus. ut eun-¬

Expanded text:
sibi coelis prophetiae dona promeruit. Et quia per sibi coelis prophetiae dona promeruit. Et quia per fidem et adversa longanimiter ferri, et sublimiter debent praemia sperari, et arcae vel templi altitudo. et tabernaculi longitudo, triginta cubitis mensuratur. Ut putabatur inquit filius Joseph. Hoc verbum propter illos posuit, qui eum ex Joseph sicut alii homines generantur, rebantur esse progenitum. Unde si quem pelletur, cur non Maria potius quam Joseph, quae nihil ad eum pertinere videbatur, generatio describatur, sciat primum non esse consuetudinis Scripturarum ut mulierum in generationibus ordo texatur. Deinde ex una tribu fuisse Joseph et Mariam, unde et lege eam accipere cogebatur, ut propinquam. Et quod simul censentur in Bethlehem, ut de una videlicet stirpe generati, atque ideo per generationem Joseph, origo quoque Mariae monstretur. Pulcherrime sane Lucas, genealogiam Christi dicturus, ipsum patrem praemisit loquentem: Tu es filius meus dilectus , ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
omne baptizatorum robur fidei spei. carita¬
tisq ꝑfectione solidetur. Quinq cubitos ha¬
bebat altitudinis: quia quiequid uisu. au¬
ditu. gustu. olfactu. uel tactu delinquitur
totum unda regenerationis ablutut. Bo¬
ues qui portant singulas celi plagas terni
aspiciunt ut in fide sc̃e trinitatis. orbis bap¬
tiretur uniuersus. Stabat autem in latere
dextro atriĩ sacerdotum contra orientem ad
meridiem: quia flante noui testamenti gr̃a
datum est ꝑ eum qui uisitauit nos oriens
ex alto. S et in numeris sacre scripture locis
tricenarius numerus: xp̃i et eccłie sacram̃tis
aptatus inuenitur. Nam et ioseph qui in fi¬
guram resurrectionis. nouiq testamenti oc¬
toginta annis egyptios ã fame defendit:
tricenarius ablutis ergastuli sordib regmi
gubernacula fuscepit. et dauid eadem eta¬
te regnum quod septua genarius hoc ẽ per¬
petua quiete dignus ut compleret uichoa¬
uit. et hierechiel triginta annorum aꝑtis

Expanded text:
omne baptizatorum robur, fidei, spei, charitaomne baptizatorum robur, fidei, spei, charitatisque perfectione solidetur. Quinque cubitos habebat altitudinis, quia quidquid visu auditu, gustu, olfactu, vel tactu delinquitur, totum unda regenerationis abluitur. Boves qui portant, singulas coeli plagas terni aspiciunt, ut in fide sanctae Trinitatis, orbis baptizetur universus. Stabat autem in latere dextro atrii sacerdotum contra Orientem ad Meridiem, quia stante Novi Testamenti gratia, datum est per eum qui visitavit nos oriens ex alto . Sed et innumeris Scripturae sanctae locis tricenarius numerus Christi et Ecclesiae sacramentis aptatus invenitur. Nam et Joseph, qui in figuram resurrectionis Novique Testamenti octoginta annis Aegyptios a fame defendit, tricenarius ablutis ergastuli sordibus regni gubernacula suscepit, et David eadem aetate regnum, quod septuagenarius, hoc est perpetua quiete dignus compleret, inchoavit, et Ezechiel triginta annorum apertis
Abbreviated transcription (Latin):
cumq mandaui uobis. In cuius etiam fi¬
guram mare eneum in quo sacerdotes tẽ¬
plum intraturi lauabantur: et triginta
cubitorum funculo cireuri exterius et
intus tria milia metretas capere potuisse
gr̃a. primo animarum tria milia bapti¬
zant. Et quia maris aenei mentio incidit.
libet et in ceteris quomodo baptismi regu¬
le congruat inquirere. Alabio inquit usq
ad labium cubitorum decem: quia non ter¬
rena nos sollicitudine coangustari. s celestis
denarii oportet expectatione dilatari. Labi¬
um eus quasi labium calicis. uel folitun¬
eius quasi reppandi liliĩ. quorum uno po¬
culum dominice passionis. altero patefac̃¬
ta resurrectionis eius claritas exprimitur.
Nam quod ait apłs. Quicumq baptitati
sumus in xp̃o iħu: in morte ipsuis baptita¬
ti sumus: ad labium calicis ꝑtinet. Qd̃ uero
te ambulemus: ad florem reppandi lilii res-¬
picit. Grossitudo eius trium unciarum: ut

Expanded text:
cunque mandavi vobis . In cujus etiam ficunque mandavi vobis . In cujus etiam figuram mare aeneum, in quo sacerdotes templum intraturi lavabantur, et triginta cubitorum funiculo circuiri exterius, et intus tria millia metretas capere potuisse ritus gratia, primo animarum tria millia baptizant. Et quia maris aenei mentio incidit, libet et in caeteris quomodo baptismi regulae congruant inquirere. A labio inquit usque ad labium cubitorum decem , quia non terrena nos sollicitudine coangustari, sed coelestis denarii oportet exspectatione dilatari. Labium ejus quasi labium calicis vel folium repandi lilii: quorum uno poculum dominicae passionis, altero patefacta resurrectionis ejus claritas exprimitur. Nam quod ait Apostolus: Quicunque baptizati sumus Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus , ad labium calicis pertinet. Quod vero vitate vitae ambulemus , ad florem repandi lilii respicit. Crassitudo ejus, trium unciarum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tem suam semꝑ angelos docet in celo. Nec¬
contra hȩc mouere quempiam debet: quod iere¬
mias atq daniel ꝓꝓbetie sp̃m. pueri ꝑceꝑunt.
quia miracula in exemplo oꝑationis non
sunt trahenda. Ommipotens enim ds̃ et
luiguas infantium facit disertas. et ex ore
infantium et lactentium ꝑfecit laudem.
S aliud est quod nos doctrine usu didicumꝰ.
aliud quod de miraculo scimus. Potest aũ
tricennalis baptizati saluatoris etas etiam
nr̃i baptismatis intimare misterium: ꝓpt̾
fidem scilicet sc̃e trinitatis. et opationem
decalogi legalis. Qui nunirum decalogus
reuelata fidei gr̃a. quo sublunius intelligi¬
tut: eo et deuotius impletur. Quasi etum
quoddam sacro scm triennii tempus bap¬
tizandos habere docuit: qui ait. Ite docete
om̃s gentes baptizantes eos in nomine pa¬
tris et filii et sp̃s sc̃i. Quasi hoc quidem tri-¬
ennium ꝑ decem multiplicari precepit cũ
subiunxit. docentes eos seruare omnia que¬

Expanded text:
tem suam semper angelos docet in coelo. Nectem suam semper angelos docet in coelo. Neccontra haec movere quempiam debet, quod Hieremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperunt, quia miracula in exemplo operationis non sunt trahenda. Omnipotens enim Deus et linguas infantium facit disertas, et ex ore infantium et lactentium perfecit laudem. Sed aliud est quod nos doctrinae usu dicimus, aliud quod de miraculo scimus. Potest autem tricennalis baptizati Salvatoris aetas etiam nostri baptismatis intimare mysterium, propter fidem, scilicet sanctae Trinitatis et operationem decalogi legalis. Qui nimirum decalogus revelata fidei gratia, quo sublimius intelligitur, eo et devotius impletur. Quasi enim quoddam sacrosanctum triennii tempus baptizandos habere docuit, qui ait: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Quasi hoc idem triennium per decem multiplicari praecepit, cum subjunxit: Docentes eos servare omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
do locitus est de peccatorib dicens. penitet
me fecisse hominem suꝑ terram: quasi sibi¬
met ipsi displicuit in peccatorib quos creauit
complacuit: quia hunc uiter homines ho¬
minem creasse non penituit. in quo pecca¬
tum nullum omnino inuenit. sicut de illo
ꝑ salmistam dicitur. Iurauit dñs et non pe¬
nttebit eum: tu es sacerłos in eternum. Et
ipse iħs erat incipiens quasi annorium tri¬
ginta: ut putabatur filius ioseph. Iħs an¬
norum triguita baptitatut: et tune deinu
incipit signa facere et docere. legitunum ui¬
delicet et mnaturum tempus ostendens etatis.
his qui omnem etatem. uel ad sacerdotium.
uel ad docendum putant oportunum. Qui
etiam ut supradictum est anno duodecimo
etatis sue in medio doctorum sedens in tem¬
plo: non docens s interrogans uoluit in¬
ueniri. Ut enim non auderent homines
ininifirina etate predicare. ille duodenis in¬
terrogat homines in terra: qui ꝑ duunita¬

Expanded text:
do locutus est de peccatoribus dicens: Poenitet do locutus est de peccatoribus dicens: Poenitet me fecisse hominem super terram , quasi sibimetipsi displicuit in peccatoribus quos creavit. hristo complacuit. Quia hunc inter homines, hominem creasse non poenituit, in quo peccatum nullum omnino invenit, sic de illo per Psalmistam dicitur: Juravit Dominus et non poenitebit eum; tu es sacerdos in aeternum . Et ipse Jesus erat incipiens quasi annorum triginta, ut putabatur filius Joseph. Jesus annorum triginta baptizatur, et tunc demum incipit signa facere et docere, legitimum videlicet et maturum tempus ostendens aetatis, his qui omnem aetatem, vel ad sacerdotem, vel ad docendum putant opportunam. Qui etiam, ut supra lectum est, anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum sedens in templo, non docens, sed interrogans, voluit inveniri. Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille duodenis interrogat homines in terra, qui per divinita
Abbreviated transcription (Latin):
Unde notandum: quod idem ioħs qui eatenꝰ
uirum se fortiorem xp̃m euangelitabat: ex¬
inde iam defensione sp̃s uel patris adtesta¬
tione p̾monitus. aꝑte dei filium p̾dicauerit.
hinc est inquit de quo dyxi. Post me uenit
uit qui ante me factus est. quia prior me erat
et ego nesciebam eum. Itemq de columba. Et
ego uidi. et testimonium ꝑbibui. quia hic ẽ
filius dei. Itaq mist̾ium trinitatis in baptis¬
mo saluatoris ostenditur ut et nos in eiꝰ no¬
mine baptitandos ẽẽ doceamur. Quod autẽ
dicit in te complacuit michi : tale est ac si di¬
cat. In te placitum meum constitui: hoc est
ꝑ te gerere quod mͥ placet. Quod uero scdm
matheum dr̃ in quo michi complacui: ita
exponitur Quod omnis qui penitendo cor¬
rigit aliqua quȩ fecit: eo ipso quo penitet
se sibunet displicuisse uidicat. qui emendat
quod fecit. Et quia omnipotens pater sicut
intelligi ab hominib poterat humano mo¬

Expanded text:
Unde notandum quod idem Joannes qui eatenus Unde notandum quod idem Joannes qui eatenus virum se fortiorem et Christum evangelizabat, exinde jam vel descensione Spiritus, vel Patris attestatione praemonitus, aperte Dei Filium praedicaverit: Hic est, inquit, de quo dixi, post me venit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat, et ego nesciebam eum . Itemque de columba: Et ego vidi, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei . Itaque mysterium Trinitatis in baptismo Salvatoris ostenditur, ut et nos in ejus nomine baptizandos esse doceatur. Quod autem dicit: In te complacui mihi, tale est ac si dicat: In te placitum meum constitui, hoc est, per te gerere, quod mihi placet. Quod vero secundum Matthaeum dicitur: In quo mihi complacui , ita exponitur: Quod omnis qui poenitendo corrigit aliqua quae fecit, eo ipso quo poenitet se sibi displicuisse indicat, qui emendat quod fecit. Et quia omnipotens Pater sicut intelligi ab hominibus poterat, humano mo
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Unde cum mundi etumina quondã
in figuram baptismi diluuio purgarentur.
non corui s columbe ore delatus olitie ramuᷤ
pacem scło redditam nunciauit: mistice do¬
cens. solis eis qui in cordis simplicitate bap¬
titati sunt: unctionem sc̃i sp̃s ad futuram.
Neno eium putet dñm post baptisma pri
uine nature ꝑ tempora gessisse profectum:
s nouerit potus aprimo conceptus huma¬
ni tempore quem uerum hominem. eundẽ
et dm̃ existere uerum: aduentu autem co¬
lumbe demonstratum. quod in corpore eiꝰ
id est eccłia precipue baptitati accipiunt
sp̃m scm. Et uox de celo facta ẽ: tu es filius
meus dilectus. in te complacuit michi. Me¬
rito ioħs inter natos intilierum nulli sełs
est: cui se baptizandum credit xp̃c. se uiden¬
dum inuisibilis exhibet sp̃s. suum de celo fi¬
lium commendat pater. Neq enun ipsi filio
quod optime nouerat: s uel iohantu. uel ce¬
teris qui aderant quod nossent indicabatur.

Expanded text:
possunt. Unde cum mundi crimina quondam possunt. Unde cum mundi crimina quondam in figuram baptismi diluvio purgarentur, non corvi, sed columbae ore delatus olivae ramus pacem saeculo redditam nuntiavit. Mystice docens solis eis qui in cordis simplicitate baptizati sunt, unctionem sancti Spiritus adfuturam. Nemo enim putet Dominum post baptisma primvinae naturae per tempora gessisse profectum, sed noverit potius a primo conceptus humani tempore quem verum hominem, eumdem et Deum existere verum. Adventu autem columbae demonstratum, quod in corpore ejus, id est Ecclesia, praecipue baptizati accipiunt Spiritum sanctum. Et vox de coelo facta est: Tu es Filius meus dilectus, in te complacui mihi. Merito Joannes inter natos mulierum nulli secundus est, cui se baptizandum Christus, se videndum invisibilis exhibet spiritus, suum de coelo Filium commendat Pater. Neque enim ipsi Filio quod optime noverat, sed vel Joanni vel caeteris qui aderant, quod nossent, indicabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lud quod tħs cuius omnia quȩ patris sunt
baptizatus orasse memoratur. ad nos informan¬
dos actum non dubitatur: quib post laua¬
crum baꝑtisinatis ut aula celi pandatur non
ociose uinendum: s ieuiniis. precib. atq ele.¬
mosinis est insistendum. quia et si peccata
sunt omnia in baptismo laxata. non adhuc
tamen est carnis fragilitas solidata. Nam
quasi transito mari tubro necatos quidem
gratulamur egyptios: s in deserto munda¬
ne conu̾sationis hostes occurrunt alii. qͥ
tur. donec ꝓmissam uite eterne ꝑueniamus
ad patriam. Et descendit sp̃s sc̃s corporali
specie sicut columba in ipsum. Bene corpo¬
rali specie: quia in natura diuinitatis amor¬
talib iuderi non potuit bene sicut colum¬
ba: quia sp̃s discipline effugiet fictum. nec
habitabit in corpore subdito peccatis. Et
qui ad exemplum simonis in felle amaritu¬
dinis. et iniquitatis obligatione ꝑdurant:
sortem i eo partemq habere nullatenus

Expanded text:
lud, quod Jesus cujus omnia quae Patris sunt, lud, quod Jesus cujus omnia quae Patris sunt, baptizatus orasse memoratur, ad nos informandos actum non dubitatur, quibus post lavacrum baptismatis, ut aula coeli pandatur, non otiose vivendum, sed jejuniis, precibus atque eleemosynis est insistendum. Quia etsi peccata sunt omnia in baptismo laxata, non adhuc tamen est carnis fragilitas solidata. Nam quasi transito mari Rubro necatos quidem gratulamur Aegyptios, sed in deserto mundanae conversationis hostes occurrunt alii qui tur, donec promissam vitae aeternae perveniamus ad patriam. Et descendit Spiritus sanctus corporali specie sicut columba in ipsum. Bene corporali specie, quia in natura divinitatis a mortalibus videri non potuit. Bene sicut columba, quia spiritus disciplinae effugiet fictum, nec habitabit in corpore subdito peccatis. Et quia ad exemplum Simonis in felle amaritudinis, et iniquitatis obligatione perdurant, sortem in eo partemque habere nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
trinam. Factum est cum baptiraretur omĩs
ppłs. et iħu bapurato et orante aꝑtum est
celum et cetera. Baptitatus est dñs non ipse
aquis mundari. s ipsas mundare cupiens
aquas. quȩ ablute per carnem euis peccati
utiq nesciam. baptismi uis induerent: et qͦd
tam innumera sub lege baptismata non po¬
terant contra preuaricationis malum. uim
regeneratiue sc̃ificationis conciperent. Unde
bene cum baptizatum diceret omnem ppłm:
nichil magni addidit. Iħu autem baptitato
et orante aꝑtum est inquit celum. quia dũ
corporis humilitate dñs undas iordanis subiit
diuinitatis sue potentia celi nob̃ ianuas pan¬
dit. Dumq caro innoxia frigentib tinguit᷑
aquis. opposita quondam noxiis romphea re¬
stringitur ignea. Quid enim: Nonquid ci
tunc celum aꝑtum est cuius occili celorum
interiora cernebant: S uirtus ibi baptisma¬
tis ostenditur. de quo quisq cum egreditur
regni celestis ei ianua declaratut. sicut et il¬

Expanded text:
trinam. Factum est autem cum baptizaretur omnis trinam. Factum est autem cum baptizaretur omnis populus, et Jesu baptizato et orante, apertum est coelum. Baptizatus est Dominus, non ipse aquis mundari, sed ipsas mundare cupiens aquas, quae ablutae per carnem ejus peccati utique nesciam baptismi, jus induerent, et quod tam innumera sub lege baptismata non poterant contra praevaricationis malum, vim regenerativae sanctificationis conciperent. Unde bene cum baptizatum diceret omnem populum, nihil magni addidit. Jesu autem baptizato et orante, apertum est, inquit, coelum. Quia dum corporis humilitate Dominus undas Jordanis subiit, divinitatis suae potentia coeli nobis januas pandit. Dumque caro innoxia frigentibus tingitur aquis, opposita quondam noxiis romphaea restinguitur ignea. Quid enim, nunquid ei tunc coelum apertum est, cujus oculi coelorum interiora cernebant? Sed virtus ibi baptismatis ostenditur, de quo quisque cum egreditur, regni coelestis ei janua declaratur. Sicut et il
Abbreviated transcription (Latin):
mune ppłs baptisma susciperet ipse econtra¬
rio illum non solum contempnere. s occidere
non dubitarit. Altioris autem ratione mis¬
terii. quia ioħs euangelista de diuinitate
xp̃i. tres autem alii de eius humanitate
miisteritm suscepẽre scribendi. baptista.
uero ioħs legis ueteris quȩ precursor est gre
typum tenet. Pulchre ioħs euangelista predi¬
cante adhuc et baptizante dñi precursore. ip¬
sum dt̃m plures discipulos facere et baptira¬
re testatur. mistice docens cum pruis quam in
carne nasceretur. eternum ꝑ scla dñm et fide¬
lium ꝑ legem doctorem fuisse ppłorum. Pul¬
chie et cuangeliste alti post traditum carce¬
ti ioh̾em. dñce predicationis ecordium su¬
munt. quorum officũ erat post corruptam
a iuideis legem. et quasi tenebris carceris ig¬
norantia ceca seuaq traditione fedatam dñi
in carne apparentis. ac ꝑ carnem oꝑantis qͣi
aduenientis in galilea celestem pandere doc¬

Expanded text:
mune populus baptisma susciperet, ipse e contramune populus baptisma susciperet, ipse e contrario illum non solum contemnere, sed occidere non dubitarit. Altioris autem ratione mysterii, quia Joannes evangelista, de divinitate Christi, tres autem alii de ejus humanitate ministerium suscepere scribendi, Baptista vero Joannes legis veteris quae praecursor est gratiae typum tenet, pulchre Joanne evangelista praedicante adhuc, et baptizante Domini praecursore, ipsum Dominum plures discipulos facere et baptizare testatur. Mystice docens eum prius quam in carne nasceretur, aeternum per saecula Deum, et fidelium per legem doctorem fuisse populorum. Pulchre et evangelistae alii post traditum carceri Joannem dominicae praedicationis exordium sumunt, quorum officii erat, post corruptam a Judaeis legem et quasi tenebris carceris ignorantia caeca, saevaque traditione foedatam, Domini in carne apparentis ac per carnem operantis, quasi advenientis in Galilaea coelestem pandere doc
Abbreviated transcription (Latin):
Non esimus in eternum. s transiuimus in¬
quit ꝑ ignem et aquam: et induxisti nos
in refrigetium. In troibo in domum tuam
in holocaustis. idẽ deuictis pressurarum an¬
gorib. in grãrum actione regni tui celestis
attia penetrabo. Herodes autem tetrarcha
cum corripetettr ab illo de herodiade uxo¬
re fratris sui. et de omnib malis que fecit he¬
rodes. adiecit et hoc supra omnia. et inclu¬
sit iohennem in carcere. Capłm .x.¬
lenus hec a matheo commemorant᷑
et marco. iohem iudelicet herodiadis
insidiis non modo iunculatum. s etiam
capite cesum. Quod non bis dieb. s uixta
euangelium ioħ̃is post aliquot a dũo sig¬
na patrata. eiuisq iam baptisma disfama¬
tum sciendum est ẽẽ gestum. uerum ad
hoc euangelista ꝓpter exaggerandam be¬
rodis maliciam preoccupando commemo¬
ratum: qui cum ad predicationem iob̃is
imperitum uulgus confluerit. milites cre¬
derent. publicani penicerent: dotus in com¬

Expanded text:
Non haesimus in aeternum, sed transivimus inNon haesimus in aeternum, sed transivimus inquit per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium. Introibo in domum tuam in holocaustis , id est devictis pressurarum angoribus, in gratiarum actione regni tui coelestis atria penetrabo. Herodes autem tetrarcha, cum corriperetur ab illo, de Herodiade uxore fratris sui, et de omnibus malis quae fecit Herodes, adjecit et hoc supra omnia, et inclusit Joannem in carcere. Plenius haec a Matthaeo commemorantur, et Marco, Joannem videlicet Herodiadis insidiis non modo vinculatum, sed etiam capite caesum. Quod non his diebus, sed juxta Evangelium Joannis post aliquot a Domino signa patrata, ejusque jam baptisma diffamatum sciendum est esse gestum, verum ab hoc Evangelista propter exaggerandam Herodis malitiam praeoccupando commemoratum. Quia cum ad praedicationem Joannis imperitum vulgus conflueret, milites crederent, publicani poeniterent, totus in com
Abbreviated transcription (Latin):
tua ex his quȩ bomis pastor iacit. aut a
uolatilib rapta. aut sole arefacta. aut spinis
suffocata. aut certe in ꝑ lateas uersa depere¬
unt. Solum autem de terra bona creatum.
et patientia digna ꝓbatum triticum electo¬
cum celestis utte reconditur in horreum.
quomodo iuxta aliam parabolam. non so¬
lum pisces qui apłice fidei tetia declinant.
uis peccatorum obscuris resident inundis.
uerum multi ad litus usq discretionis extre¬
me. inter bonos attracti sunt: obsue nequi¬
cie noxam exteriores mitti merentur in tene¬
bras. Ignem autem gebenne. bifaria ratione
in extinguibilem uocat: id est quia ille neq
ꝑpetuo possint extingni. neq eos quos ccu¬
ciat unquam extinctutus: s unmortali ut
ita dixerun sit morte plecturus. ad distineti¬
onem uidelicet illtus sacratissimi ignis. qd̾
dectos xp̃i baptirandos ẽẽ p̾miserat: de q̃
et psalmista. Igne nos examinasti ait. sicut ig¬
ne examinatur argentum. Et paulo post.

Expanded text:
rima ex his quae bonus sator jacit, aut a rima ex his quae bonus sator jacit, aut a volatilibus rapta, aut sole arefacta, aut spinis suffocata, aut certe in paleas versa depereunt. Solum autem de terra bona creatum et patientia digna probatum triticum electorum coelestis vitae recondetur in horreum. Quomodo juxta aliam parabolam, non solum pisces qui Apostolicae fidei retia declinant, imis peccatorum obscuri resident in undis, verum multi ad littus, usque discretionis extremae inter bonos attracti, tunc ob suae nequitiae noxam exteriores mitti merentur in tenebras. Ignem autem gehennae bifaria ratione inexstinguibilem vocat, id est quia neque ille perpetuo possit exstingui, neque eos quos cruciat unquam exstincturus, sed immortali ut ita dixerim sit morte plexurus. Ad distinctionem videlicet illius sacratissimi ignis, quo electos Christi baptizandos esse praemiserat. De quo et Psalmista: Igne nos examinasti, ait, sicut igne examinatur argentum . Et paulo post:
Abbreviated transcription (Latin):
pore messis dicam messorib. Colligite pri¬
mum tizama et alligate ea fascieulos ad
comburendum. teiticum autem congregate
in horreum meum. Nunirum doceris un¬
pios et peccatores gehenne igni tradendos
scõs uero celesti gła coronandos. Uerum boc.
inter paleas et zizama distat. quia palee ñ¬
alio quam triticum semine ꝓdeunt. qͣmuis
a radicis boni nobilitate degenerent. ⁊izania
autem non fructus solum merito discrepant.
s et diuersa prorsus origine ꝓcreantur. Propt̾¬
quod palea sunt illi qui eiusdem cum electis
fidei misteriis ibuuntur. s ab eorum soli¬
da ꝑfectione uel oꝑum leuitate. uel ꝑfidie ua¬
cuitate dissentiunt. Tzania uero qui ne au¬
dire quidem fidei uerba dignantur. ideoq
bonorum sorte et opere simul et ꝓfessione
secernuntur. et ita in agro mundi istius unꝰ
electorum: et duo sunt fructus reꝓborum
quia et omnia quȩ inuicus seminat. flam¬
mis obnoxia sunt: et quod est grauius plu¬

Expanded text:
pore messis dicam messoribus: Colligite pripore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et alligate ea fasciculos ad comburendum, triticum autem congregate in horreum meum , nimirum docens impios et peccatores gehennae igni tradendos, sanctos vero coelesti gloria coronandos. Verum hoc inter paleas et zizaalio quam triticum semine prodeunt, quamvis a radicis bonae nobilitate degenerent. Zizania autem non fructus solum merito discrepant, sed et diversa prorsus origine procreantur. Quod paleae sunt illi qui ejusdem cum electis fidei mysteriis imbuuntur, sed ab eorum solida perfectione, vel operum levitate, vel perfidiae vacuitate dissentiunt. Zizania vero, qui ne audire quidem fidei verba dignantur, ideoque a bonorum sorte, et opere simul et professione secernuntur. Et ita in agro mundi istius, unus electorum, et duo sunt fructus reproborum, quia et omnia quae inimicus seminat, flammis obnoxia sunt, et quod est gravius, plu
Abbreviated transcription (Latin):
presens eccłia figuratur. in qua ꝓcul dubio
quod lugubre satis est multi sunt uocati pau¬
ci uero electi pauca grana suꝑnis recipienda
mansionib. in comparatione aliorum: que
flaminis sunt mancipanda ꝑpetuis. Cuius
aree purgatio et nunc uiriti geritur. cum
quisq ꝑuersus. uel ob manifesta peccata de
eccłia sacerdotali castigatione reicitur. uel ob
occulta post mortem diuina districtione dãp¬
natur. et uniuersaliter in fine ꝑficietur. quan¬
do mittet filius hominis angelos suos: et
colligent de regno eius omnia scandala uen¬
tilabrum ttaq dominus in manu. id ẽ iudi¬
cii discrimen habet in potestate: quia pater
non iudicat quemquam. s uidicium omne
dedit filio. Et congregabit triticum in hor¬
reum suum. paleas autem comburet igni
in extinguibili. Et ipse dominus parabolam
boni seminis cui suꝑ seminauit inimnicꝰ bo¬
mo ⁊itania: ita terminauit ut diceret. In tẽ¬

Expanded text:
praesens Ecclesia designatur. In qua proculdubio, praesens Ecclesia designatur. In qua proculdubio, quod lugubre satis est, multi sunt vocati, pauci vero electi, pauca grana supernis recipienda mansionibus, in comparatione loliorum, quae flammis sunt mancipanda perpetuis. Cujus areae purgatio et nunc viritim geritur, cum quisque perversus vel ob manifesta peccata de Ecclesia sacerdotali castigatione rejicitur, vel ob occulta post mortem divina districtione damnatur. Et universaliter in fine perficietur, quando mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Ventilabrum itaque Dominus in manu, id est judicii discrimen habet in potestate. Quia Pater non judicat quemquam, sed judicium omne dedit Filio. Et congregabit triticum suum in horreum, paleas autem comburet igni inexstinguibili. Et ipse Dominus parabolam boni seminis, cui superseminavit inimicus homo zizania, ita terminavit, ut diceret: Et in tem
Abbreviated transcription (Latin):
quale sit ignis ꝓbabit. Si cuiꝰ opus man
serit quod suꝑ edificauit mercedem acci¬
piet. Si cuus opus arserit: decrinentum
patietur. Ipse autem saluus erit: sic tamen
quasi ꝑignem. Quod quamius et de igne
tribulationis in hac nob̾ uita adhibito possit
intelligi: tamen siquis hoc de igne future
purgationis accipiat: pensandum sollicite
est. quia illum dixit pose se ꝑ ignen salua¬
ri. non qui suꝑ fundamentum xp̃i ferrum.
es. uel plumbum edificat. id ẽ peccata maio¬
ra et dutiora atq tunc iam in solubilia:
s lignum. fenum. stipulam. id est peccata
minima atq leuissima: que ignis facile cõ¬
sumat. Hoc tamen sciendum est: quod illic
saltem de minimis nichil quisq purgatiõis
obtinebit nisi bonis hoc actib in hac adhuc
uita positus. ut illic obtineat promereatur.
Cuius uentilabrum in manu euis: et pur¬
gabit aream suam. Per uentilabrum id est pa¬
lam discretio iusti examinis: ꝑ aream uero

Expanded text:
quale sit, ignis probabitquale sit, ignis probabitdem accipiet; si cujus opus arserit, detrimentum patietur. Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Quod quamvis et de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, tamen si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum dixit posse per ignem salvari, non qui super fundamentum Christi, ferrum, aes vel plumbum aedificat, id est, peccata majora et duriora, atque tunc jam insolubilia, sed lignum, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quod illic saltem de minimis nihil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat prCujus ventilabrum in manu sua, et vermundabit aream suam. Per ventilabrum, id est palam discretio justi examinis, per aream vero
Abbreviated transcription (Latin):
calciamenti eius non ualet: quia incarnati¬
onis eius misterium. nec ipse inuestigare suf¬
et purgatione t̃rĩbulationis et ꝓbationẽ scĩ¬
ficationis. Potest autem idem sp̃c sẽs etiam
nomine ignis significatus intelligi: quia
et uicendit ꝑ amorem. et ꝑ sapientiam cor¬
da que replet illuminat. Unde et illi quib
dictum est quia ioħs quidem baptitauit
aqua uos autem baptitabimim in sp̃u scõ:
idem baptisma sp̃e in ignis uisione ꝑcipi¬
unt. Sunt qui ita exponunt: quod in pre¬
senti in sp̃u. et in futuro baptiremur in
igne: ut iudelicet sicut nunc in temissio¬
nem omnium peccatorum ex aqua et sp̃u
renascunur. ita et tunc de letub quibdam
peccatis. quȩ hinc nobis euntib adheserint
purgatoriĩ ignis ante ultimum uidicium bap¬
tismate ꝑ mundemur. dicente apostolo. Si
quis suꝑ edificauerit suꝑ hoc fundamentum.
aurum. argentum. lapides preciosos. lig¬
na. fenum. stipulam. unius cuiusq opus

Expanded text:
calceamenti ejus non valet, quia incarnaticalceamenti ejus non valet, quia incarnationis mysterium nec ipse investigare sufet purgatione sanctificationis, et probatione tribulationis. Potest autem idem Spiritus sancti etiam nomine ignis significatus intelligi, quia et incendit per amorem, et per sapientiam corda quae replet, illuminat. Unde et illi quibus dictum est: Quia Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini in Spiritu sancto , idem baptisma Spiritus in ignis visione percipiunt. Sunt qui ita exponunt, quod in praesenti in spiritu, et in futuro baptizentur in igni, ut, videlicet, sicut nunc in remissionem omnium peccatorum, ex aqua et Spiritu renascimur, ita et tunc de levibus quibusdam peccatis quae hinc nobis euntibus adhaeserint, purgatorii ignis ante ultimum judicium baptismate permundemur, dicente Apostolo: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscujusque opus
Abbreviated transcription (Latin):
peteret accipere uxorem nollet: ipsa ei calciam̃¬
ioħs dicit. Qui habet sponsam sponsus est:
S quia iob̃m homines xp̃m ẽẽ putauerunt:
quod idem ioħs negat recte se indignum ẽẽ
ad solue ndam corrigiam ciꝰ calciamenti de¬
nuntiat. Ac si aperte dicat. Ego redemptoris
uestigia denudare non ualeo: quia sponsi
nomen michi immeritus non usurpo. Quod
tamen et aliter intelligi potest. Quis enim
nesciat quod calciamenta ex mortius am¬
malib fiant: Incaanatus ueto domintis ue¬
mens quasi calciatus apparuit: qui in dium¬
tate sua. morticine nr̃e corruptionis assump¬
sit. S huiꝰ incarnationis misteruun: huma¬
nus oculus penetrare non susficit. Inuestigari
enim nullatenus potest: quomodo corporat̃
uerbum. quomodo suminus et uuificator
xp̃c intra uterum matris animatur. quo¬
modo his qui initium non babet et existit
et coucipitur. Corrigia eogo calciamenti est
ligatura misterii. Ioħ̃s itaq soluere cortigrã

Expanded text:
peteret accipere uxorem nollet, ille ei calceamepeteret accipere uxorem nollet, ille ei calceameJoannes dicit: Qui habet sponsam sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaquod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendum corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo, quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat, quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari enim nullatenus potest, quomodo corporatur Verbum, quomodo summus vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet, et existit et concipitur. Corrigia ergo calceamenti, est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam
Abbreviated transcription (Latin):
plebis ifrł. quia dicit ego sum resurrectio et
uita. Qui credit inme: etiam si mortuuis fu¬
erit iuuet. Et omnis qui uuut et credit in
me: non morietur inecernum. Quom añ
in cuiriam. iusi quia et lapis offensionis ẽ
et petra scandali. id est rune his qui offen¬
dunt uerbo nec credunt. de quib ipse dicit.
si non uenissem et locutus eis fuissem pecca¬
tum non haberent. nunc autem ȩxcusatio¬
nem non habent de peccato suo: qui non
in seipso tantum s in suis quoq predicatori¬
b in riunam positus est resurrectionem q
mułtorum: testante apło qui att. Ep̃i bonus
odor sumus deo in his qui salui fiunt. et in
his qui pereunt. Qui enim predicante apło.
uerbum quod audit amando sequitur. bo¬
no odore resurgit et saluatur. qui odiendo in¬
sequitur eodem ipso bono odore corruit et
morttur. Signum autem cui contra dicit᷑
fidem dominice crucis accipe de qua apło
paulo dicunt udei. Nam desecta hac no¬

Expanded text:
plebis Israel, quia dicit: Ego sum resurrectio et plebis Israel, quia dicit: Ego sum resurrectio et vita, qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet et omnis qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . Quomodo autem in ruinam, nisi quia et lapis offensionis est, et petra scandali ? id est, ruinae, his qui offendunt verbum, nec credunt, de quibus ipse dicit: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Qui non in seipso tantum, sed in suis quoque praedicantibus in ruinam positus est, resurrectionemque multorum, testante Apostolo qui ait: Christi bonus odor sumus Deo, in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt . Qui enim praedicante Apostolo, verbum quod audit amando sequitur, bono odore resurgit et salvatur; qui odiendo insequitur, eodem ipso odore bono corruit et moritur. Signum autem cui contradicetur, fidem dominicae crucis accipe, de qua apostolo Paulo dicunt Judaei: Nam de secta hac no
Abbreviated transcription (Latin):
appellat ioseph. non quo uete uixta fotim¬
anos pater fuerit eius. s quo ad famã matie
conseruandam. pater sit ab omnib estima¬
tus. Neq enim oblitus euangelista. qd̾ eam
de sp̃u scõ concepisse. et uirginem peperisse
narrauit. sed opinionem uulgi exprimens.
quia uera hystorie lex est patrem ioseph nũ¬
cupat xp̃i quamius et eo modo pater illiuis
traleat dici quo et uir marie recte intelligi¬
tut sine cominixtione carnis ipsa copulati¬
one conuigii. multo uidelicet comunctius quam
si eet aliunde adoptatus. Neq enim propt̾ea
non erat appellandus ioseph pater xp̃i. quia
non eum concumbendo genuerat. quando qͥ¬
dem recte pater ẽẽt etiam eius quẽ non ex
sua conuige procreatum. alicubi ad optasset.
Et dixit admariam matrem eus. Ecce po¬
situs est hic in runam et in tesurrectionem
multorum in iscł. et insignum eui ccͣdicit᷑.¬
bene in resurrectionem: quia lum̃ est qͥa gła

Expanded text:
appellat Joseph, non quod vere juxta Photiniappellat Joseph, non quod vere juxta Photinianos pater fuerit ejus, sed quo ad famam Mariae conservandam pater sit ab omnibus aestimatus. Neque enim oblitus Evangelista, quod eam de Spiritu sancto concepisse et virginem peperisse narrarit, sed opinionem vulgi exprimens, quae vera historiae lex est, patrem Joseph nuncupat Christi. Quamvis et eo modo pater illius valeat dici, quo et vir Mariae recte intelligitur sine commistione carnis, ipsa copulatione conjugii, multo videlicet conjunctius quam si esset aliunde adoptatus. Neque enim propterea non erat appellandus Joseph pater Christi, quia nemo eum concumbendo genuerat, quandoquidem recte pater esset etiam ejus, quem non ex sua conjuge procreatum alicubi adoptasset. Et dixit ad Mariam matrem ejus: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et inBene in resurrectionem, quia lumen est, quia gloria
Abbreviated transcription (Latin):
euangelista predicationis euis tempora per
regnum et sacerdotium designatut. Et uetuit
in omnem regionem iordanis: predicatis bap¬
tismum penitentie in remissionem peccatoꝵ
Cunctis legentib liquet quia ioħ̃s baptisinũ
penitentie non solum predicauit uerum eti¬
am quibdam dedit s tamen baptismum
suum in demissionem peccatorum dare non
potcut Remissio et enim peccatorum: in solo
nob̃ baptismo xp̃i tributur. Notandũ itaq
quod dicitut predicans baptismum penitentie
in remissionem peccatorum: qm̃ baptismum

Expanded text:
Evangelista praedicationis ejus tempora, per Evangelista praedicationis ejus tempora, per regnum et sacerdotium designavit. « Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae, in remissionem peccquet, quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum poenitentiae in remissio
Abbreviated transcription (Latin):
coartatur. in quo quatuor iste quas iosephus
memorat successiones pontificum descri-¬
buntur uix ꝑ armos singulos minisitante.
Quia eigo iob̾s ulum predicare ueniebat qui et
ex iudea quosdam et multos ex gentib redemp¬
tutus erat: pet regem gentium et principes ui¬
deorum. predicationis eitis tempora designant᷑.
Quia autem gentilitas colligenda erat et
uidea ꝑ culpa ꝑfidie disꝑgenda: ipsa quoq
descriptio tetreni principatus ostendit qm̃ ec
in comana republica unus ꝑfuisse describitur:
et in uidee regno ꝑ quartam partem plarimi
principabantur Uoce enim nr̃i redemptoris
dicitur: omne regnum in se ipso diuisum de¬
solabitur. liquet ergo quod ad finem regni
iudea ꝑuenerat: quȩ tot regib. diuisa sub¬
iacebat Apte quoq non solum quib regib.
sed quib etiam sacerdotibi actum sit demon¬
stratur: tt quia ulum ioħs baptista prelica¬
ret. qui sunul rex et sacerdos existecet: lucas

Expanded text:
coarctatur. In quo quatuor istae quas Josephus coarctatur. In quo quatuor istae quas Josephus memorat successiones Pontificum describuntur, vix per annos singulos ministratae. Quia ergo Joannes illum praedicare veniebat, qui et ex Judaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum, praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, etprincipabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: « Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . » Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur: ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos exsisteret. Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
et quidem trib aliis in medio pontificatu
ꝑfunetis. uerum his maxime qui ad domini
passionem ꝑtinerent ab euangelista comme¬
moratis. legalib namq tunc ꝑtecepti sui et
ambitione cessantib: nulli pontificatus honor.
uite uel generis merito redlebatur. s romana
potestate aliis nunc. ttem aliis summa sacer¬
dotiĩ prestabatur Demq iosephus refert in hc̃
modum dicens. Ualerius gratus anta sacerdo¬
tio deturbato: ismahelum pontificem desig.¬
nauit filium bassi. S et. hunc non multo
post abitiens: eleatartm annanie pontificis
filium pontificatu subrogauit. Post annum
uero etiam hunc arcet officio. et symoni cui¬
dam canisi filio pontificatus tradidit minis¬
fetium. Quo non ampluis et ipse quã uniuᷤ
anti spacio ꝑfunctus: iosephum cui et caiphaᷤᷤ
nomen fuit accepit successiorem. Ac pet hoc
omne tempus quo dominus nr̃ in tecris do¬
cuisse describitur: intra quadrienniĩ spacia

Expanded text:
et quidem tribus aliis in medio pontificatu et quidem tribus aliis in medio pontificatu perfunctis, verum his maxime qui ad Domini passionem pertinerent, ab evangelista commemoratis. Legalibus namque tunc praeceptis vi et ambitione cessantibus, nulli pontificatus honor vitae vel generis merito reddebatur, sed Romana potestate aliis nunc, item aliis summa sacerdotii praestabatur. Denique Josephus refert in hunc modum, dicens: Valerius Gratus Anna sacerdotio deturbato, Ismaelem pontificem designavit filium Bassi. Sed et-hunc non multo post abjiciens, Eleazarum Ananiae pontificis filium pontificatui subrogavit. Post annum vero etiam hunc arcet officio et Simoni cuidam Canysi filio pontificatus tradidit ministerium. Quo non amplius et ipse quam unius anni spatio perfunctus, Josephum cui et Caiphas nomen fuit, accepit successorem. Ac per hoc omne tempus quo Dominus noster in terris docuisse describitur, intra quadriennii spatia