comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clusas entidere nec suggestionib
rant talem uitam. mores ꝙ cor¬
ugere.⁊ inter ip̃a facinora sua e¬
lemosinas frequentare ñ cessãt:
frustra iclis sibi blanduntur qr¬
ecce omina munda sunt uos.
ħ aũt qͣm late pateat ũ intel¬
ligunt. m ulta .n. sunt gña e¬
lemosinaru. Que cũ facimꝰ
ad iuuamur Non solum qui
dat esurienti cibum. sicienti¬
potum. ⁊ huius mod̾i s ⁊̃ qui dãt
⁊ qui emendat uerbere in quem
potestas datur. uł cohercet aliqua
disciplina. uł orat: ut ei pecc̃m di¬
muitatur. elemosinam dat qu ini¬
seucordiam prestat. Multa .ti.bo.¬
lia prestantur inuitis. qũ eoꝵ cõ¬
sulctur utitati ⁊ ñ uoliuitatis
ea maiorem est qua ex corde dimit.¬
timus: ꝙ in nob̾ quisꝙ peccauit.
Minus .ni. magnum est erga cũ
cẽ beniuolum: qui tibi nich il
malifecit. Illud multo grandius
ut cuum ⁊̃ inimicum diligas ⁊ ei
qui tibi malum uult. ⁊ si potest:
credentib in xp̃m munda sunt
omnia: si clemo sinas istas dede.¬

Expanded text:
causas excidere, nec suggestionibus rant talem vitam moresque corrigere, et inter ipsa facinora sua eleemosynas frequentare non cessant; frustra ideo sibi blandiuntur qecce omnia munda sunt vobis. Hoc enim quam late pateat non intelligunt. Multa enim sunt genera eleemosynarum: quae cum facimus, adjuvamur. Non solum qui dat esurienti cibum, sitientipotum et hujusmodi, sed etiam qui dat  quem emendat verbere in quem potestas datur vel coercet aliqua disciplina, vel orat ut ei peccatum dimittatur, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa enim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati, et non voluntati; sed ea major est qua ex corde dimittimus quod in nobis quisque peccavit. Minus enim magnum est erga eum esse benevolum qui tibi nihil mali fecit. Illud multo grandius ut tuum etiam inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et, si potest, credentibus in Christum, munda sint omnia, si eleemosynas istas dede
Abbreviated transcription (Latin):
tatem dłia illa sĩ omittere .i. ele¬
mosinas fructuum t̾renoꝵ. Ex
his datur iuntelligi ꝙ ui pect̃o ior.¬
tali ꝑmanentes. ⁊ si elemosinas
largas faciant᷑ ñ tñ ꝑ eas satisfa¬
ciunt. q in orduate agiuit: dũ
ase nĩ incipunit. nec ꝓpue dicitur e¬
lemosina tale opus. dum sibi ip̃is
crudeles existunt. ñ placentes deo ñ
gͥ. diceuda est illa satisfactio pecti:
qͣm quis agit ꝓ uuo pecc̃o dum ꝑdu.¬
rat in altero. q nichil ꝓdest ieuinare.
⁊ orare. ⁊ alia bona agere. nisi mẽs
confessus: de utroq imponenda est
cisatisfactio. qr de pumo condig.¬
ne ñ satisfecit. scd̾m qͦsdam fuit¬

Expanded text:
eleemosynas fructuum terrenorum. Ex his datur intelligi quod in peccato mortali permanentes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinate agunt, dum a se non incipiunt. Nec proprie dicitur eleemosyna tale opus, dum sibi ipsis crudeles existunt, non placentes Deo. Non ergo dicenda est illa peccati satisfactio, quam quis agit pro uno peccato, dum perdurat in altero. Quia nihil prodest jejunare et orare, et alia bona agere, nisi mens fuerit confessus, de utroque imponenda est ei satisfactio, quia de primo condigne non satisfecit. 4. Secundum quosdam fuit
Abbreviated transcription (Latin):
potest sic: illud pienda pre¬
ad cuiminis ueniam: s ado¬
peus pecc̃i desertionem referend̾
est. ut ideo parsciuitatis. dicatur
complui. qr ab actu ⁊ delectaci¬
oue pect̃i cui aute seruiebat. mͦ
habent. uocaturq pluuia illa:
tał continencia. qua ab oꝑe pec¬
cati: reuiratur. qr ex foute grẽ
t̃id cordi instulatur. ut uł sic
paulatim ad penĩam uemiat.
qui dintumiori delectacione ⁊
actu pecẽi: magis sibi accumu.¬
lass ꝑec cormentum. Siuero
ad indulgenciam reatus plir¬
uia referatur: euanglice seutẽ.¬
cie contraire indebitur. Si .ti.¬

Expanded text:
potest sic: Illud Gred criminis veniam, sed ad operis pravi desertionem referendum est; ut ideo pars civitatis dicatur complui, quia ab actu et delectatione peccati cui ante serviebat modo habeat. Vocaturque pluvia illa talis continentia quae ab opere peccati revocatur, quia ex fonte gratiae Dei id cordi instillatur, ut vel sic paulatim ad poenitentiam veniat, qui diuturniori delectatione et actu peccati magis sibi accumulasset tormentum. Si vero ad indulgentiam reatus pluvia referatur, evangelicae sententiae contraria videbitur. Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
siuit replicantur adpenam:
multo magis que sidum sũt
duissa: ppt̃ odium frat̃num
ad penam reseruari ꝓbantur.
⁊ si ille qui arbit̃ sue uolunta.¬
tis coustitutus est . ñ pt̃ iicho¬
areᷤ uouam uitam. ut ait

Expanded text:
ntur ad poenam, multo magis quae nondum sunt dimissa propter odium fraternum ad poenam reservari probantur. Et si ille qui arbiter suae voluntatis constitutus est, non potest inchoare novam vitam, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
desit.: pena satisfacit ⁊ c̃. Nou de fide
intelligitur: qua creditur uiłm. s
de conscĩa delicti. deest .ii. fidos cũ cõ¬
scĩa pecc̃i ñ sub est. Nam cum delicta
omtia uemo iutelligat. est aliqñ
iu homine pecc̃m cuis ũ ht̃ con¬
scicnciam. Undeapłs. nichilmi¬
chi conscus sum: s ñ iuħ iustifi¬
catus sum. Cum gͦ quis flagella¬
tur ꝓpt̃ pecẽm cuius ñ est consci᷑
si pacienter fert penam ⁊ humilit
uat grauatum. ad haũt ꝙ obi¬
citur desatisfactione ĩia si satis¬
factio ñ suit. iterum imponenda ẽ.
sͥ uero im̃ imponenda ũ estͤ satif¬
factõ fuit. ⁊ si satisfactio fuit. ue¬

Expanded text:
desit, poena satisfacit, etc., non de fide intelligitur qua creditur in Deum, sed de conscientia delicti. Deest enim fides, cum conscientia peccati non subest. Nam cum delicta omnia nemo intelligat, est aliquando in homine peccatum cujus non habet conscientiam. Unde Apostolus: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum. Cum ergo quis flagellatur pro peccato cujus non est conscius, si patienter fert poenam et humiliter vat gravatum. Ad hoc autem quod objicitur de satisfactione illa: si satisfactio non fuit, iterum imponenda est; si vero iterum imponenda non est, satisfact
Abbreviated transcription (Latin):
n anc fidelit̃. deuote ꝙ ꝑcepit:
⁊ incorpore ⁊ inała ⁊ lllcuiari.
si tñ expedit: ut in utroq alle.¬
uictur. ꝙ si forte corpaus uali¬
tudinem mi hc̃c ñ expeditil¬
lam que est alt̃ sanitatem su
h sacramento acquint. ⁊ sicut ina¬
liis sacramentis ita ⁊ nusto : aliud
est sacramentum: aliud res sacca¬
icnti. Sacramentum: est ip̃a mi¬
ctio etetiori res sacramcuti. uctio
uiterior. que pecc̃oꝵ remissione. ⁊
uirtutum ampliatione: ꝑficitur.
⁊ si excontemptu uł uegligencia¬

Expanded text:
nem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacramenti, unctio interior, quae peccatorum remissione et virtutum ampliatione perficitur. Et si ex contemptu vel negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
tur. unde ⁊ ppt̃ habundantiam
gr̃e: duos liquores nuxtos ht̃. ole¬
um sc̾: ⁊ balsamum. oleum cõ¬
ꝯtece᷑ unstio latine. Nec tñ om̃e
olenm ad mistionem scĩficatũ:
crisma uocctur. s illud solum:
ꝙ miscetur cũ balsamo. quo ca¬
pita regum. ⁊ pontificũ miguir¬
tur. quo ⁊̃ sacerdos baptizatos ĩ
ungit iniuercice. ⁊ pontifex ꝑĩ.
positionem manus confirmã¬

Expanded text:
tur. Unde et propter abundantiam gratiae duos liquores mistos habet: oleum scilicet et balsamum. Oleum contur. Nec tamen omne oleum ad Unctionem sanctificatum chrisma vocatur, sed illud solum quod miscetur cum balsamo, quo capita regum et pontificum unguntur, quo etiam baptizatos sacerdos ungit in vertice, et Pontifex per impositionem manus confirma
Abbreviated transcription (Latin):
sinict. Non .ti. dubitanlicet
ubi corporis dluti ⁊ sangulus miste¬
uentus. In huius aũt misterii exple¬
tione sicut fomiau seiuati. ita ordi¬
nem haberi. s. ut sit sacerdos. ⁊ uiten

Expanded text:
sumit. Non enim dubitari licet, ubi corporis dominici et sanguinis mysteventus. In hujus autem mysterii expletione, sicut formam servari, ita ordinem haberi, scilicet, ut sit sacerdos, et inten
Abbreviated transcription (Latin):
pactc̃e gͥ c̃auigali: sponsi ⁊ sponse.
sinitt aute coitũ. Incoitu uͦ efficiũ¬
t iniges. facit .ii. pactõ ⁊nigał ut
ubi ẽ ꝓmissio tuti ⁊ mulieris de cõ¬
trnhendo matrimonio. nĩ est aũt
ibi ꝯsensus depresenti. ⁊ est desponsa

Expanded text:
sponsi et sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut ubi est compromissio viri et mulieris de contrahendo matrimonio; non est autem ibi consensus de praesenti. Est et desponsa
Abbreviated transcription (Latin):
cutib c dam causis eñ ñ cognouent:
nec ft̃ euis. nec ullus deꝰ sanguim¬
tate enis eandã sibi tollat innocorẽ.
tut᷑. Nam diume legis c̃ mos. spon¬
sas appellare ꝯ⁊iuges. nt in enangłio
sam in agro. uł quo libi loco opp̃s¬
serit. ł adduxenit in domũ suam: mo¬
riatur qi uxorẽ ꝑtimi sui molauit.
ñ q̃ iam nocor erat. s q̃ aparentib
nxor fieri debebat Ex his colligit᷑
ꝙ sponse q̃dam ouges sũt aute
ꝯmixtionem sexuñ. s forte illtio¬

Expanded text:
uibusdam causis, eam non cognoverit; nec frater ejus, nec ullus de consanguinitate ejus eamdem sibi tollat in uxorem u1. Nam divinae legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio:sam in agro vel quolibet loco oppresserit, vel adduxerit in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte ill
Abbreviated transcription (Latin):
d̾nicum corpus intraret: qm alii
cibi. Iõ ubiq mos iste seruatur.
Non .ii. qr post cilos dedit dns: sõ
pratii uł cenati illud accipere debẽt.
ut illi faciebant quos apłs redargu¬
.it. Nam samator quo uelignenti¬
us conm endaret misterii illius al¬
titudinem: ultimum ħ uoluit in
figere cordib. ⁊ memorie discipłoꝵ
a quib ad passionem disgressurꝰ

Expanded text:
traret quam alii cibi; ideo ubique mos iste servatur. Non enim quia post cibos dedit Dominus, ideo pransi vel coenati illud accipere debent, ut illi faciebant quos Apostolus redarguit. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem disgressurus
Abbreviated transcription (Latin):
nem hondramus. Nec similiter p̾en
sertationem pendebamus. Cum fide̾¬
liter sateamur aute consetrationem:
panem esse ⁊ uinum ꝙ natura forma¬
uit. post consetratioriem ueꝑo: caruẽ

Expanded text:
nem honoramus, nec similiter pendi consecrationem pendebamus: cum fideliter fateamur ante consecrationem panem esse et vinum, quod natura formavit, post consecrationem vero carnem
Abbreviated transcription (Latin):
mutare q̃ non er̃ãt. Non .ti. minus
est dare. qͣm mutare nouas naturas
reb: Item. si ordiuem querimus itur
cta femina: generare consueuerat li
gine est. Quid gͦ. huc quetis nature
ordinem. in xͥ coepoes tum preter na¬
turam: sit ipse paitus deureguie: Itẽ.¬

Expanded text:
ant? Non enim minus est creare quam mutare novas naturas rerum. Item, ibid.: Si ordinem quaerimus, viro mixta femina generare consueverat; ligine est. Quid ergo hic quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeter naturam sit ipse partus ex Virgine? Ite
Abbreviated transcription (Latin):
pus .xͥ. ꝙ est nisibile. ⁊ palpabile. ubi in
sua forma appatet. ita ⁊ de sanguiueac.¬
cipi debet. Quem sensum confirmat
as. aꝑiens quauter p̃dicta iutelligẽ.¬
dastut qi obscute dixerat: consequent̃
dicens. ita pauem nocan corpus xͥ. cũ
nere sit sacramentum corꝑis . xͥ. ꝙ iu

Expanded text:
quod est visibile et palpabile, ubi in sua forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum vere sit sacramentum corporis Christi qu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sit intelligentia p̃missoꝵ
ccende hñs diligent᷑. qr tropo
quadam uttrut hic ab. quo so¬
lent res signisicautes retum sorti¬
n uocabula: quas significant. hic
ti. iusibił spc̃s panis uocatur uoĩe
sangnis. Innisiba uerorintelligi

Expanded text:
e sit intelligentia praemissorum. Attende his diligenter quia tropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine sanguinis; invisibilis vero
Abbreviated transcription (Latin):
ue excadem batione omnia ac¬
cipienda sunt. Non .ii. hiis ne¬
gatur uerum corpus .x. afidelib
sumi uł in altari: esse. S hiis uerr¬
ipsius corpus sĩ ꝑ paites discertum. puteneꝰ
ut putauerunt uli discipłi quire¬
cro ierunt. s utegrum. nec uisibr

Expanded text:
e ex eadem ratione omnia accipienda sunt, non enim verbis his negatur verum corpus Christi a fidelibus sumi vel in altari esse, sed his Veriipsius corpus non per partes discerptum, ut putaverunt illi discipuli qui retroierunt, sed integrum, nec visi
Abbreviated transcription (Latin):
iniserante de miseria liberaitur
aut si bad omnes extimant ꝑtiũe
si ideo necc̃e est: ut dampnatõem op¬
ꝑmentur finiri posse eoꝵ de q dic
fincm felicitas illoꝵ de q eicontrari¬
o dictum est. Insti autẽ niuitam ct̃nã
S peuas aimpnatoꝵ certis cp̃rb ex¬
timent si ħ cis placet aliquatenus

Expanded text:
miserante de miseria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur finiri posse eorum de quibufinem felicitas eorum de quibus e contrario dictum est: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnatorum certis temporibus existiment si hoc his placet aliquat
Abbreviated transcription (Latin):
.N. uocatut ira cłi si diuini animi ꝑ¬
turbatõ. ut iura sua .i. manente ua
sua il contincat miseratr̃es suas. ñ
etno supplicio finem dando. s leuatũ
adhibendo ł uit̃pouendo cruciatib¬
ait qi uec psalmus ait. Ad fimendã
iram suam ł postirã suã. s inira sua
Q. si sola cẽt alienari a regno cłi ca
si tam grandis tñ est pena ut ei pos¬
sint uulla torncuta que nouimus
comparati si illa sit efua. ista autẽ sit

Expanded text:
 divini animi perturbatio, ut in ira sua, id est, manente ira sua, non contineat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, etinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis discat. s ut ab eo ipsi ꝑ ncrbã
caui sint corpordu sono ⁊ sonciant
⁊̃ qđ uoluerit ab co missi ad quos uosu¬
ent dotum ab illo ꝑ illud sibum cuis¬
audientes .i. uiciuis uentate iuenien¬
ces quid sibi faciendum quid qꝵ ⁊ qñ

Expanded text:
ab eis discat, sed ut ab eo ipsi per verbum ejus sine corporali sono nuntiant etiam quod volunt; ab eo missi, ad quos volunt, totum ab illo per illud Verbum audientes, id est in ejus veritate invenientes quid sibi fac
Abbreviated transcription (Latin):
sciuit ⁊son gͦ dicitur augłs orationes
nĩas offerre deo quasi deus tunc noue¬
tit quid uelimus. ⁊ quo indigeamus
ad et̾̃nam uecitatem reserre sine pe¬
tendo quid erga sefiat: siue consulẽ

Expanded text:
sit. Non ergo dicitur angelus orationes istas nostras offerre Deo, quasi Deus tunc noverit quid velimus, vel quo indigeamus, ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consule
Abbreviated transcription (Latin):
numquid pcos supei sir¬
ta postulantium ineoꝵ notici ⁊ qm
am ꝑueniunt: Non est incredibi im̃t:¬
le animas scbꝵ que in abscondiA¬
to faciei dineri luminis illustratẽe ⁊ꝯ¬
letantur in ipsius contemplatẽe ea
que foris aguntur intelligere qłitũ
ł ilł ad gaudium ł nod ad anxilisi ꝑ¬
tinct. Sicut .n. angłis. ita ⁊ sc̃is qui¬
deo assistunt peticiones nł̃e in notes¬
cunt in uerto di ꝙ contemplantur
unde dicunt᷑ augłi orationes ⁊ uota
ciis uoluntatem suꝑeis consulunt
dam modo eas offerant deo ⁊ de hiscõ¬
suiant ⁊ ꝙ ceo iubente implendum
latenter reportent. unde ⁊ angłs ho
nt̾m: obtuli deo. Ad omnia quidem
scienda sufficit ocosua perfectõ. ht̃¬

Expanded text:
numquid preces supplia postulantium in eorum notitiam perveniunt. Non est incredibile animas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere, quantum vel illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sDeo assistunt petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei quod contemplantur. Unde et dicuntur angeli orationes et vota ejus voluntatem super eis consulunt.dammodo offerant Deo, et de his consuiant; et quod Deo jubente implendum latenter reportent. Unde et angelus vestram obtuli Deo. Ad omnia quidem scienda sufficit Deo sua perfectio; hab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ seminas ñ inuificatur. nisi ptius
moriatut. Cur antẽ nob̾ incredibile
ludoatut illam nusttitudiñe orꝑũ ĩ
aere. quodam moco seminani. at ibi
ꝓtiuus ĩmortalit̃ in coruptibilit de¬
uiniscere sũ credamus inistu ocli
sitturam resurtectõtm ⁊ in menbea ssĩ
sine iuctum canta uelecitate redi¬
curum antiquissimoꝵ cadanerũ
puluctem. s uellem oehis pocuis
audite dectiores. Si gͥ sanstoz qui
ent᷑ crediderimus in eodem raptu demorta li¬
b corporib exitures. ⁊ ad cadem mox ĩmuorta¬
lia reclituros: nullas inuerb̃ apłi patiemur
angustias. gñalit accipieutes illud ꝙ dc̃ci ẽ¬

Expanded text:
ivificatur, nisi prius moriatur. Cur autem nobis incredibile videatur illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminari, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta velocitate rediturum antiquissimorum cadaverum pulverem? Sed vellem de his potius audire doctores. Si ergo sanctos qui m rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros; nullas in verbis Apostoli patiemur angustias, generaliter accipientes illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
cełitate cemantur ut accuset uł etuset
hominem conscĩa ea ꝙ teste saluctur
uel dampuctun. De memoria elec
frecentium maloꝵ sicut bouoꝵ. q̃l¬
dãui anctoritates uidentur tta dere bo̾¬
nos ũ habituros tunc meiuoriam ẜ¬
catoꝵ nel cormentoꝵ. Ait cnum ꝯsaias
Ego creo celos nouos ⁊ terram nouam.

Expanded text:
eritate cernantur; vel accuset vel excuset hominem conscientia, eaque teste damnetur vel salvetur. 4. De memoria electecedentium malorum, sicut bonorum. Quaedam auctoritates videntur tradere bonos non habituros tunc memoriam pcatorum vel tormentorum. Ait enim Isaias, c. 65: Ego creo coelos
Abbreviated transcription (Latin):
nib etiuit not. ñ legiuus Noc expres¬
sum inscuptura. unde ũ irtucionabi¬
litet putan potest peccaitã hic ꝑ pentas¬
ciam tecba ⁊ delcia. illicͤ eciam tegi ali¬
is: aua ucto cͥunctis propalari. De his
poris puncto quo rapientur obuiam
xp̃o s ad ĩmortalitatem mita celcittati
sint transituri. Non enim dicendum
est fica si posse. ut ꝑ cicia in sublime por¬
teutur millo spatio imoriantur ⁊ re¬
niuiscant. Ad hunc antem sensum qͥ
estuncmniis illos in patuo spacio i passur¬
ros moritm ⁊ acceptuces ĩmortalittm:
Apłc nos urgere indecuir. ubi dicit in

Expanded text:
nibus erunt nota, non legi hoc expresnibus erunt nota, non legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationabiliter putari potest peccata hic per poenitentiam tecta et deleta, illic etiam tegi aliis, alia vero cunctis propalari. 5. De hporis puncto quo rapientur obviam Christo, ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut dum per aera in sublime portentur, in illo spatio et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum, quo existimemus illos in parvo spatio et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtur, ubi dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
priores⁊ abscondit ab oclis ntĩs as
defuturo eponcus iere. ait. obluuomi
tradent᷑ mala puora. qr forsitan in fu¬
turo ptistine conuersationis memoria
delebitur succedentib ronis efius. ne
sit pars malop ptioris angustie memoͣ¬
rati. s ħ ihis fimilia possunt accipi
sic: ut ñ excludant memonam p̃cedẽ¬
titm maloꝵ s ex ea molestiam. ⁊ lcsio¬
nem adimnoncant. s enum memiori
a coꝵ sanctos contristabit. ł coꝵ beati¬
tudinem offu̾cabit. s grtiores des
tedoit. unde super ꝑsalmum. lxxx.¬
as mecernum cauit qui miscrie ñ
ineminit. a nomedo antem ꝑle¬
na bortitudo. si iemoria reatus
m̃at̃ tangit. s ex sepe leti ccistuim me¬
minimis ⁊ sadis doloꝵ memini¬
mus sine dolore. ⁊ uide amplins scti ⁊ gra¬
tisumus Ex his apparet quod si puoꝵ
maloꝵ memorian sancti habebunt in
rogationem s ad graciarum actoem.
Siuero quentur uttum pecĩa que fe¬
ceriuit electi cunc proccant in uoticiam
ominium: sicut mala dampuandoꝵ om¬

Expanded text:
priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet. Unde super psalmum as Domini canit, qui miseriae non meminit? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memoriam sancti habebunt in rogationem, sed ad gratiarum actionem. Si vero quaeritur utrum peccata quae fecerunt electi, prodeant tunc in notitiam omnium, sicut mala damnandorum om
Abbreviated transcription (Latin):
zacio: hanc penam illis qui dig¬
ne ꝑcelluntur infligit. qr gr̃a
cłi ⁊ ꝓtectio. illis amplius sub¬
trahitur ac sibi ipsis relinqun¬
cus ut sit cis lib̃m ruere iuin¬
centum pati. In quos ⁊ diabo
lo maior seuiendi datur põtes¬
tas. Orationes quoq eccłie ibe¬
uedictionum. ac meritoꝵ suffra¬
sia: eis uetquaqm̃ susfragari

Expanded text:
zatio; hanc poenam illis qui digne percelluntur, infligit, quia gratia Dei et protectio illius amplius subtrahitur, ac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberum ruere in interitum peccati, in quos etiam major diabolo saeviendi datur potestas. Orationes quoque Ecclesiae, et benedictionum ac meritorum suffragia, eis nequaquam suffragari
Abbreviated transcription (Latin):
n. iusticie exercent inpecc̃tre:
eos iusta pẽna ligant. Optis
exercere nequeunt. ⁊ notandum
qr quos satisfactione peuĩe ligãt.
co ip̃o apecc̃is soluto ostendunt.
qr ii imponitur alicui satisfactio
penĩał nisi quem sac̃erdos uere pe¬
nitentem arbitratur aui ñ ipo¬

Expanded text:
enim justitiae exercent in peccatores, enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; opus mexercere nequeunt. Et notandum est quia quos satisfactione poenitentiae ligant, eo ipso a peccatis solutos ostendunt, quia non imponitur alicui satisfactio poenitentialis, nisi quem sacerdos vere poenitentem arbitratur. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
t. e.s. unce. hunc inquit locũ
quidam ñ intelligentes aliquid
fumunt desuꝑcilio ꝑhariseox.
In leuitico se ostendete sacerdotib tir¬
bentut leꝓ sr᷑ quosilli si faciunt le¬
ꝓsos uł mundos. s disccaiuint qui
mundi uł intnundi sunt itã ⁊ hic.
ecclie iudictum. que ꝑ subreptio.¬
nem uł ignoranciam iut̃dum iu¬
dicat: deus aũt sempet iudicat
sccdm ueritatem᷑ remittendis
uł retinendis culpis. id iuris ⁊
officii hñt euangłici sacerdotes:
ꝙ olumn habebant sub lege lega¬
les incurandis ieꝓsis. hii g. pe¬
cc̃a dimittunt uł retinent. dũ
dimissa adeo uł retenta. iudicãt
Losteudunt. ponunt .n. sacerdo¬
tes nomen dñi suꝑ filio isił:
dotes: dum satisfactio ⁊ solue¬
poniit. soluunt. ⁊ deea a¬
liquid dimittunt. uł ꝑ eam
purgatos: ao sacra mentoꝵ ꝯui¬
unionem ad mittunt. Quem
mod̾ suꝑus. leo pp. uotanit. Scd̾
hunc mod̾ dicuntur ⁊ sacerdo¬
tes: dimitiere pecc̃a uł retiuere.
unde suꝑius ab̃. dixit. Quib re

Expanded text:
t in celis. Hunc, inquit, locum quidam non intelligentes aliquit sumunt de supercilio Phariseorum, In Levitico se ostendere sacerdotibus iubentur leprosi, quos illi non faciunt leprosos vel mundos, sed discernunt, qui mundiEcclesiae judicium, quae per surreptionem et ignorantiam interdum judicat, Deus autem semper judicat secundum veritatem. Et in remittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim habebant sub lege legales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, rdotes, dum satisfactionem Poponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittunt, quem modum superius Leo papa notavit. Secundum hunc modum dicuntur etiam sacerdotes dimittere peccata vel retinere. Un
Abbreviated transcription (Latin):
łm ⁊ pena satisfactionis uł excom¬
municationis int̾idum indignoe
ligant uł soluunt. ⁊ in dignos
sacrauientis admittunt. ⁊ dignos
admitti aicent. s intelligend̾
gar postulant. tunc .ti. sña saᷤᷤ¬
cerdotis iudicio dĩ. ⁊ totius celestis
cune appbatur.⁊ꝯ firmatur. cũ
ita ex discretione ꝓdent ut reoꝵ
uenita ũ contraclicant. Quos¬
cumꝙ gͦ solueunt uł ligant ad¬
bibentes clauem discr̃ctionis re¬
oꝵ incritis soluiuitur. uł ligantur
approbatur ⁊firmatur. Quos gͥ

Expanded text:
Deum; et poena satisfactionis vel excommunicationis interdum indignos ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti arcent. Sed intelligendum igari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione procedit, ut reorum merita non contradicant. Quoscumque ergo solvunt vel ligant, adhibentes clavem discretionis reorum meritis, solvuntur vel ligantur approbatur et confirmatur. Quos erg
Abbreviated transcription (Latin):
ues eccłie: qui sine arbitrio sacer¬
dotis penĩam agit᷑. si sine ꝯfessi¬
impetratur. Est ⁊ alius modus li¬
gaudi ⁊ soͥl. qui ꝑ excõmunica¬
tionem geritur. dũ aliquis sco̾
canonicam disciplinam t̃ciono¬
catus ad emendationem mani¬
festi delicti. ⁊ satisfacere uilipen¬
dens. sña eccłie: a loco orationis ⁊
sacramentoꝵ ꝯmunioue.⁊ fideli¬
um ꝯsortio s̃tiditur. ut erubescat:¬
⁊ pudore sceleris Suersus peniteat.

Expanded text:
ves Ecclesiae, qui sine arbitrio sacerdotis poenitentiam agit, si sine oris cimprecatur. Est et alius modus ligandi et solvendi, qui per excommunicationem geritur, dum aliquis secundum canonicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem manifesti delicti, et satisfacere vilipendens, sententia Ecclesiae a loco orationis, sacramentorum communione, et fidelium consortio praescinditur, ut erubescat, et pudore sceleris conversus poeniteat,
Abbreviated transcription (Latin):
li ⁊i ostendeudi homines ligatos.
sanitati ꝑ se restituit. deinde adsa¬
cerdotes misit: quoꝵ iudicio osten¬
deretur mundatuf. Ita ⁊ lazatũ
lam uiuific̾atiims obtulit disci¬
plis soluendum. qr isi aliquis
apud d̾m sit solutus. ñ tũ infaci¬
e eccłic̾ solutus habetur: uisi ꝑ iu¬
dicium sace̾rdotis. Iusoluendis gͥ
culpis. uł retineudis ita oꝑatur
sacerio euangłicus ⁊ iudicat.sr¬
cut olim sogalis in ilł qui ꝯtami¬
ait petro. Tibi dabo. da. reg. ce.¬

Expanded text:
 ostendendi homines ligatos sanitati prius per se restituit, deinde ad sacerdotes misit, quorum judicio ostenderetur mundatus. Ita etiam Lazarum jam vivificatum obtulit discipulis solvendum. Quia etsi aliquis apud Deum sit solutus, non tamen in facie Ecclesiae solutus habetur, nisi per judicium sacerdotis. In solvendis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui contamiait Petro: Tibi dabo claves re
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiencia ⁊ iutegritas collata est.
cathesismus ⁊ cporcismus. neopht¬
toꝵ sinit. magis q sacramentalia
qͣm sacramenta: dici debepent. neo
uersationis uidis. hͥ gͥ p̃cedunt bap¬
tismum. ñ ꝙ sine̾ utis ñ possit ẽẽ ue¬
ius bap̃s. s ut baptizandus. de fide
instruatur. ⁊ sciat cui debitor ͥ fiat de¬
tur ⁊ exortizantur. ut ab eis pellatur
potestas diabolĩ. nec iam contenait
cos sũbͣncitere. ne bap̃m conseqͣnt᷑.¬

Expanded text:
sufficientia et integritas est collata. Catechismus et exorcismus neophytorum sunt, magisque sacramentalia quam sacramenta dici debent. versationis rudis. Haec ergo praecedunt Baptismum, non quod sine istis non possit esse baptismus verus, sed ut baptizandus de fide instituatur, et sciat cui debitor fiat detur et exorcizantur, ut ab eis pellatur potestas diaboli, ne jam contendat eos subvertere, ne Baptismum consequant
Abbreviated transcription (Latin):
de greco łr ilatinum: aduiratiasa
chorismus. instaictio. cathorisare:
est instruere. ut de simbolo ac tũdi¬
mentis fidi. exorcizare. ẽst ad utrare.
ut exi ab eo . sp̃ inmunde. Simbo¬
luur. est signum uł collatio. Sig¬
num᷑ qr eo fideles ab infidelib discer¬
nuntur. Collatie: qi ibi tocius fidi¬

Expanded text:
de Graeco dicitur in Latinum adjuratio; de Graeco dicitur in Latinum adjuratio; catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare est adjurare, ut: Exi ab eo, spiritus immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fid
Abbreviated transcription (Latin):
quid de sacramento fid̾r an de fide mẽ¬
tis ibi agitur:Si de sacraniento: cur no¬
minatim distinguntur ꝑsone̾: Si ueto
de ficłi afectiquomodo ũm est cũ eõ
cairat ꝑuulus anillud acturus respõ
pis diabolr bespondecetut ab reuciare
Ꝙ siĩ seruanent factus aduitus t̾ene.¬
bitur ip̃e uł sponsor: s ane ⁊ dici potest.
ibi responcll ꝓ paruulo. i ad maio¬
rem etatem sineuent. ⁊ ponpis cdiabo¬
li resĩciabit. ⁊ sanam fidem tenebit:
cuius tunc sacramentum reciꝑit. hac
aũt sponsione ꝑuulus ꝓ quo fit teue᷑¬
bitur. sait sponsor. si tñ ut cantio
impieatir: qͣlitum inse est. ⁊ oꝑam
gens cura eum ꝓ quo respondit sol¬
licitudo. de ħ ab. Certissimam emi¬
sistis cautionem qua resiciare poir¬
ꝑis diaboli spopondistis de cachetis
tnino cui additur exorcisinus aute
bap̃m .n. fit cathezisius ⁊ exorcismꝰ.
post cathedisimumn sequitur exortiza¬
tio. ut ab eo qui iam fide instructuᷤ
est adilia urtus pellatur. Exorcismꝰ

Expanded text:
quid de sacramento fidei, an de fide mentis ibi agitur? Si de sacramento, cur nominatim distinguuntur personae? Si vero de fidei affectu, quomodo verum est, cum ea careat? An illud facturuspis diaboli spondetur abrenuntiare, quod si non servaverit factus adultus, tenebitur ipse, vel sponsor? Sane etiam dici potest ibi sponderi pro parvulo, qui ad majorem aetatem, si venerit, et pompis diaboli renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quantum in se est, operam gens circa eum pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8. De cateccatechismo, cui additur exorcismus. Ante Baptismum enim fit catechismus et exorcismus, post catechismum sequitur exorcismus, ut ab eo qui jam fide instructus est, adversaria virtus pellatur. Exorcismus
Abbreviated transcription (Latin):
qui ctatem ht̃: ꝓse lequatur. lñ nilt
iuero quetitur exquod.n. u.¬
sensu: ꝓ ꝑ muo dicatur mum
credo. uł fidem pepo. dicimus desatra¬
mento fidei idmtelligendum̃ ꝙ res¬
pondetur petere cum defferretur ad̾
fidei presto sum accipere. credo.i. sa
cramentum fidei suscipio. ꝙ est hic
ꝑ urlus presto est sacranientum fidi
deu. qm fidem hĩt ⁊ ideo cũ respon.¬
detur credete ꝑuulus qui ñ dumaf¬
fectum ficł htͣ respondetur fidem
brẽ ꝓpt̃ fidei sacramentum. ⁊ coñ¬
ittere sẽ ad łim: ppt̃ cõnetsionis sa¬

Expanded text:
se loquatur. Si vero quaeritur ex quo sensu pro parvulo dicatur: Credo, vel: Fidem peto, dicimus de sacramento fidei id esse intelligendum, quod respondetur petere cum defertur ad ecclfidei praesto sum recipere: Credo, id est, sacramentum fidei suscipio; quod est: Hic parvulus praesto est sacramentum fidei dere quam fidem habere: et ideo cum respondetur credere parvulus, qui fidei nondum effectum habet, respondetur fidem habere propter fidei sacramentum, et convertere se ad Deum propter conversionis sa
Abbreviated transcription (Latin):
incoriptibile sane cicicor
potest. fractio ia ⁊ particio uĩ insb̾a
corporis. s inp̃a forma panis sacra¬
mentali fier. ut uera fractio ⁊ par¬
frangr: cũ ibi sint sine subiecto.
licet quidam asserant ea fundari
macre: est ibi uera fractio ⁊ ꝑtici¬
⁊ in partes diuiditur.xͦ uero uite¬
ger manct᷑ itotus est insingłis.
me. Nec occiditur. nt.ẜ. mn audũ.¬
cetur. s mortuo uiuificat qũ
manducatur: reficit: si deficit.
Uiust manducatus. qr surrexit
occisus. Nec qñ in anducamus de¬
sacramento:. sic fit. It nouuit fe
deles quo modo manducent car
tem suam. Uñ ⁊ ip̃a gr̃a partes
no cantur. per partes mandu¬
catur. ⁊ manet integer totus.

Expanded text:
incorruptibile est, sane dici potest fractio illa et partitio non in substantia corporis, sed in forma panis sacramentaliter fieri, ut vera fractio et parfrangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari in aere. Est ibi vera fractio et partitiet in partes dividitur, Christus vero integer manet, et totus est in singulis. me . Nec occiditur Christus, ut manducetur; sed mortuos vivificat, quando manducatur; reficit, non deficit. Et vivit manducatus, quia surrexit occisus. Nec quando manducamus, pasacrdeles quomodo manducent carntem suam: unde et ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur, et manet integer totus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ orationib accẽdat secuis s ħ de illo
dico quem mortalia pecta sĩ grauant.
Si nĩ frequentuis: saltem t̃. inanno hõ¬
iines cõmuucent. nisi forte quis cri.¬
minaub impediatur. in pascha .s. in

Expanded text:
 orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus impediatur: in Pascha, sci
Abbreviated transcription (Latin):
corpus incorruptibile sit᷑ qr imor¬
taie ⁊ impassibile. inip̃ ñ posse eẽ:
uidetur. Nam ⁊xͦ. redarginit carna¬
lem sensum discipłoru qui puta¬
bant carnem .x. sicut aliam:. inꝑtes
diuidendam. ⁊ morsib dilacerendã.
Io quibdam placet ꝙ ñ sit ibi fra¬
ctis. sicut uidetur. s dr frangi: qr.
uidetur frangi. Q uib obicitur ꝙ
ait ambꝵ. Nichil falsi putandum
est iusactisicio uentatis. uł sicut fit
lmnagoꝵ p̃stigiis: ubi delusione
quadam falluntur ccłi: ut uide.¬
ant ⁊ eẽ ꝙ sĩ est. adħ illi dicunt.
ni fallit nos uisus. nec faiutur. qd̃
cẽt sicredentur tra frangi᷑ ut inide¬
tur. Nec illusio est. ad fidei. li atali
bantur ne enm agnoscerentlii¬
nero dicunt ꝙ sicut ibi est sp̃es pa¬
nis. ⁊ ñ est ibi res: cuius. uł inqua:
sit illasp̃es. ita est ibi fuictio que
ñ fit inaliqua re: qr. nichil ibi
frangitur. ꝙ mirabilit dei potẽ¬
cia fieu dicunt. ut ibi si fractio
dunt corpus .xͥ essencialit̃ frangi.

Expanded text:
corpus incorruptibile sit quia immortale et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Nam et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui putabant carnem Christi sicut aliam in partes dividendam, et morsibus dilacerandam. Ideo quibusdam placet quod non sit ibi fractio sicut videtur; sed dicitur frangi, quia videtur frangi. Quibus objicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad hoc illi dicunt: Non fallit nos visus, nec fallitur; quod esset, si crederetur ita frangi, ut videtur. Nec illusio est, quia ad utilitatem bantur ne eum agnoscerentero dicunt quod sicut ibi species panis est, et non est ibi res cujus vel in qua sit illa species; ita est ibi fractio quae non fit in aliqua re, quia nihil ibi frangitur; quod mirabiliter Dei potentia fieri dicunt, ut ibi sit fractio, dunt corpus Christi essentialiter frangi
Abbreviated transcription (Latin):
oblata est hostia ᷑ ad salutem po¬
tens. Quid gͦ nos: Nonne ꝑsin¬
głos dies offerimus: ⁊ sicondieᷤ
offeramus: ad recordationem mor¬
um exemplum est illuis. id ip̃m
sacrificium. alio quin qm̃ inmł¬

Expanded text:
oblata est hostia ad salutem potens, quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Etsi quotidie offeramus, ad recordationem ejus morum exemplum est illius; idipsum, sacrificium; alioquin di
Abbreviated transcription (Latin):
satis datur intelligi ꝙ fractio ⁊ par¬
tes que ibiuidentur fi cri insacpa¬
sunt. ut sensualit᷑. nĩ inodo saciam̃¬
to s inueritate dicatur corpus .xͥ.
tractan manib sacerdotum. fran¬
si uero ⁊ atten dentib. uere quid̾. s
insaciameuto tm̃.Uera gͥ est ibi

Expanded text:
his datur intelligi quod fractio et partes quae ibi videntur fieri, in sacrasunt, ut sensualiter non modo in sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum; frangi vero et atteri dentibus, vere quidem, sed in sacramento tantum. Vera ergo est ibi
Abbreviated transcription (Latin):
n suit mortiteia. Anteqͣm accedatis:
dimtite debitoub unis. Si dimit¬
tis cdimittetur tibi. ⁊ sic securiis acce¬
de. panuis.n. ĩ alttaris eit ⁊ n ucneñ.
suta acͣcedis: sp̃ualiter manducas.
sp̃ualct̾ .ii. manducat qui iunocẽ¬
ciam ad altare portat Sullud sunt
tidie ĩmoletur. uł semel cm imim¬
uocan sacrificium ⁊ oblationem.
qu memona est. ⁊ represeutatio ẽ:¬

Expanded text:
t mortifera, antequam accedas dimitte debitoribus tuis. Si dimittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducas. Spiritualiter enim manducat, qui innocentiam ad altare portat. 7. Si tidie immoletur, vel semel tantum imvocari sacrificium et oblationem, quia memoria est et repraesentatio v
Abbreviated transcription (Latin):
bnde ambꝵ. Si quocieus effudit᷑
sangnis xp̃i: in remissionem pecc̃o¬
iini essunditur debeo semꝑ acciꝑe
qui semꝑ pecco. debeo semꝑ hbelue
cotidie ꝑeccamus pecc̃is. sinc qui¬
ly mortał infumitas uiuere nõ
potest. Et qu cotidieꝰ peciane: la¬

Expanded text:
 6: Si quoties effunditur sanguis Christi, in remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, qui semper pecco, debeo semper haberquotidie peccamus peccatis, sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest. Et quia quotidie la
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ paites manducatur insacram̃to:
⁊ mauet uitegͥet. totus incelo ⁊ ma¬
net integer totus uicorde tuo. Ideoista
dicuntur sactamenta qr in eis ali¬
ud iudeturꝰ ⁊ aliud intelligitur uidet᷑¬

Expanded text:
 partes manducatur in sacramento, et manet integer totus in coelo, manet integer totus in corde tuo. Ideo ista dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, et aliud intelligitur. It
Abbreviated transcription (Latin):
eucharstiam accipere: nec lau
grauan magis ddico euchatis¬
tie ꝑceptione: qͣm purificari. ⁊
licet quis pecc̃o mordeatur. si
peccandi cã de cecero uoluita

Expanded text:
eucharistiam recipere, nec laudgravari magis dico eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si tamen peccandi de caetero non ha
Abbreviated transcription (Latin):
Mitum est cum capescendo. retinende¬
ꝙ beatitudinis uoluntasuna sit om¬
luũ. onde tanta existat de ip̃a beatiui¬
dine tursus diuersitas uoiuntatũ
ñ ꝙ eam aliquis nolit. s ꝙ si om̃s
eam norint. Si .ii. om̃s cam nossẽt¬

Expanded text:
Mirum est cum capessendae retinendaeque beatitudinis voluntas una sit omnium, unde tanta existat de ipsa beatitudine rursus diversitas voluntatum; non quod eam aliquis nolit, sed quod non omnes eam norint. Si enim eam omne
Abbreviated transcription (Latin):
Itͥa ne falsum crit. Unde uoc ip̃e cicero
esse uolumus. Absit ut ħ falsuicẽ
dicamius. Qt d gͥ: an ddicendum est. ⁊¬
uirturem aniii iuere. tñ ⁊ qui ħ n
nult: beate iuũe uult. Nsimis quidem
s uidetur ab surdum. Taie est .ii. acsi
dicamus. Qui sĩ nult beate uuicre
uult brate uncre. Istam repugnan¬
ciam quis audiat: Bs feat: Et tn ad
hanc contrudit nocc̃ctas. si. ⁊ om̃sd̾a¬
nuicte. quomodo solum muit᷑ baate
An illud abhis angustiũ nos portat
erucre sidicamus nichil cẽ beate
incre uisi uincre sccłm delectacio¬

Expanded text:
Itane falsum erit, unde nec ipse Cicero esse volumus. Absit ut hoc falsum esse dicamus. Quid ergo? An dicendum est, evirtutem animi vivere, tamen et qui hoc non vult, beate vivere vult? Nimis quidem hoc videtur absurdum. Tale enim est ac si dicamus: Qui non vult beate vivere, vult beate vivere. Istam repugnantiam quis audiat? quis ferat? et tamen ad hanc contrudit necessitas, si et omnes beasic vivere quomodo solum vivitur beate. An illud ab his angustiis poterit nos eruere, si dicamus nihil esse beate vivere, nisi vivere secundum delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
tur uoluntas sib̾ exp̃ssa de presenti:.
q̃ legitimũ uit̃ cos facit matmoniu m
Nam ⁊ consensus occłtus de p̃senti ꝑ
uba ep̃ssus: ꝯuigiũ facit. licet ñ sit
ibi honeitus ꝯtractus. s matrunoni¬
si nĩ saucti ꝯsensus qui in occłto fu¬

Expanded text:
tur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugał sccutatis. Ex qua oportet
eos cohabitate. uisi forte cã religi¬
onis ꝑiuoto corporalit separent᷑. ł ad

Expanded text:
is societatis; ex qua oportet eos cohabitare, nisi forte causa religionis pari voto corporaliter separentur, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
occulte ꝯttastum. uoluutas gͥ u̾b̾ exp̃s¬
sa ingculto. adħ suffragatur: ut con
ulguifiat. manifeste utro exp̃ssa
suffragatur: ut sanciat. ⁊ roboret ac
li̾m fiat eccłie de ħ uidicare: si expe¬
dieit De qͣ re sit ꝯsensus ine an¬
at cuins rei consensus sit ille.
an caruał copłe an cohabitatois
an utriusꝙ. Si cohabitatois con¬

Expanded text:
tractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus illt, cujus rei consensus sit ille, an carnalis copulae, an cohabitationis, an utriusque. Si cohabitationis con
Abbreviated transcription (Latin):
cilla catiu idco nec de ssimo nec de
imo apriucipio fc̃a est s de latere
uin obconuigalem societatem.
Si dess̃mo fiecet ut de capite: iu¬
derctur ad dũatõem creata. Siũo
de imo ut de pedib. inderct᷑ ad ser¬
nctutem subicienda. S qꝵ nec in
dñam. uec iti ancillã accipitur:
fc̃a est de medio .i. de latere. ꝙ ad
conuigalem societatem assumit᷑.
sum gͥ sic conueninut ut dicat uir
accipio te in meam coniugẽ. ⁊ di¬
cat mulier accipio te minicũ uirũ.
his uerbis. uł aliis. id̾ significantib:
exprimit᷑ consensus ñ copule carna

Expanded text:
ina datur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem creata; si vero de imo, ut de pedibus, videretur ad servitutem subjicienda. Sed quia nec in dominam, nec in ancillam assumitur, facta est de medio, id est, de latere, quia ad conjugalem societatem assumitur. Cum ergo sic conveniunt ut dicat vir: Accipio te in meam conjugem; et dicat mulier: Accipio te in meum virum, his verbis vel aliis idem significantibus exprimitur consensus, non copulae carna
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ nominũ. Ip̃e p̃monet aures hr̃e
ad dͦm. Ip̃e donat pacem. ⁊ ip̃e anñcis¬
catut. qr. quicquid iaboris ⁊ sustinẽ.¬
cie inhac uita toleratur. qͣi inlena
celebatus est. qñ ut legit᷑ mactib¬

Expanded text:
norum nominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum; ipse donat pacem et ipse annunticatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in lacelebratus est, quando, ut legitur in Actib
Abbreviated transcription (Latin):
ferenda onera: robusta est. Leuite
gͦ. ex nomine auctoris uocati st̃. de lcui
ci sacraicuti misteria: explebaut᷑.
Hugrete diacones lat̃. ministu dũr qu
sicut insacerdote cõsctratõ. ita undia¬
cono: iinisfii dispensatõ hct᷑. Ad dia¬

Expanded text:
ferenda est robusta. Levitae ergo ex nomine auctoris vocati sunt. De Levi ci sacramenti mysteria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita et in diacono minis
Abbreviated transcription (Latin):
ne assistant. hu. st̃ .uii. angłi cuba
cauentes. in apocaps lipsi. qui qͣles
ẽẽ debeant᷑ apłs decet. tunotheo scri¬
bens. hii ꝯordinant᷑ solus ep̃c ma¬
cantur. ponit cis orauum .i. stolam st̃
lenũ huniciũ. ut ꝑ ħ intelligant se ac.¬
cepĩe iugum dmi suaue̾. quo ad si¬
nistram ꝑtinencia diuino timori su-¬
biciant. accipunt ⁊ textum euan¬
głii. ut intelligant se eẽ pc̃oues euã¬

Expanded text:
 assistant. II sunt septem angeli tuba canentes in Apocalypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcocantur. Ponit eis orarium, id est stolam, super laevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram pertinentia, divino timori subjiciant. accipiunt et textum Evangelii, ut intelligant se esse praecones Eva
Abbreviated transcription (Latin):
cadem qͣm acceperunt. Presbu nomi¬
nant᷑. qui moꝵ puudencia. ⁊ matu¬
ritate consisationis. p̃cellere debẽt
in ppło. Sicut scrꝑtum ẽ. s enestus
uenenabilis est ñ dinturna. nec qn¬
noꝵ uum̃o ꝯputata. sam n it sc̃¬

Expanded text:
tatem quam acceperunt, presbyteri nominantur; qui morum prudentia et maturitate conversationis praecellere debent in populo. Unde scriptum est: Senectus venerabilis est, non diuturna, nec annorum numero computata. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
imctit. ut siquis iciminã nobilem
incõnugiũ pecatii ꝓ eit alia ignobr¬
Ił cradatur ei ñ est int̃ eos coningi¬
uur qu ñ consensit uir iistã s in
aliam. ut siquis ꝓmittaret mͥ se

Expanded text:
ittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓticandaꝵ s infirmitatis ⁊ incontinẽ¬
cie cã expecit. ł uic̾ de matrimonio. ł
illa ñ sibi alteantum negłt. ne ꝑsi
incidant in dampnabiles cormpte¬
las. Redd̾e̾ .ii. dibitũ comingale nul¬
lius est criminis. Exigere autẽ ilcra
guiandi neccitatem: culpe est ueni¬
ał. fornicati uero ł mecharc pune.

Expanded text:
mitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis; fornicari autem vel moechari pun
Abbreviated transcription (Latin):
cndoꝵ ar que ptima eit inista morta¬
litate socictas. um ⁊ insirmitatis in¬
tucem gcipiende: ad illicitos concu¬
bitus dcuitandos mutuã quotãmado
scruitutẽ. ut ⁊ si alteti eoꝵ continc̃tia
placeat. nisi graltetius conscasn sl por¬
sit. ads .ti. neut̃ ist potestatem siri s¬

Expanded text:
causa, quae prima est in ista mortalitate societas; verum etiam infirmitatis invicem excipiendae ad illicitos concubitus devitandos, mutuam quodammodo servitutem, ut etsi alteri eorum continentia placeat, nisi ex alterius consensu non possit. Ad hoc enim neuter habet potestatem sui
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ⁊̃ ip̃i incorporei ⁊ nunc potuerũt
indudi corporalib menbris ⁊ cutic potert̃
corpoꝵ suoꝵ nucłis insollubilit̃ alliga¬
ri. G̃chenna illa q̃ stagnum ignis ⁊ sul¬
pbnuis dicta est̾ corporeus ignis ent. ⁊ctu¬
ciabit campuatoꝵ corpora hominum ł
demo num s solida nominum: a ẽrca ce¬
det. Ign̾is etaus tauis modist ⁊in qua
mundi uł retum parte futurus sitͥ houri¬
uem scire arbitror. uemiuetu nisi forte
tui sp̃c diuinitus ostendit. Si aĩe su

Expanded text:
potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? Gehenna illa quae stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et cruciabit damnatorum corpora vel hominum, vel daemonum; sed solida hominum, aerea daequi ignis cuius modi et in qua mundi uel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus diuinus ostendit, tu