comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uib̃ opponit᷑. Si omnia que sũt inqͣn¬
tum sunt bona sunt.⁊ nature sũt: gͦ ad¬
ulterium. ħom icidium.⁊ similia inquan¬
tum sunt bona sũt. ⁊ naturȩ sũt. ⁊ deo uolẽ¬
te fiunt. oͦd si est: tunc illi qui facuint illa:
bona agunt. quod penitꝰ absurdum ÷. hiis
uero sic illi respondent. Dicunt equidẽ ad¬
ultĩum. homicidium ⁊ huiꝰmodi: nõ simpli¬
citer actus denotare. s actuum uicia. actus¬
q ipsos adulterii ⁊ homicidiĩ inquantũ sũt
uel inquantum sunt actus: a deo ẽẽ.⁊ bo¬
nas naturas ẽe. sed non inquantũ adultĩũ
⁊ homicidium sunt. ⁊ ideo non sequi dicunt
si actus qui homicidia ⁊ adulteria sunt. qͦd
alit̃ eis opponit᷑. Si aliquid non ÷ małum
qͦd non sit natura uel res bona: Quom igit᷑
peccata sunt non credere in deum. nõ ire
ad eccł̃iam. ⁊ huiꝰmodi. cum ista non sint
nature immo omnino non sint: Non est
it aliquid uel res aliqua non ire ad eccłam

Expanded text:
pponitur: Si omnia quae sunt, in quantum sunt, bona sunt, et naturae sunt; ergo adulterium, et homicidium, et similia, in quantum sunt, bona sunt, et naturae sunt, et Deo volente fiunt. Quod si est, tunc illi qui faciunt illa, bona agunt; quod penitus absurdum est. His vero sic illi respondent: dicunt equidem adulterium, homicidium, et hujusmodi, non simpliciter actus denotare, sed actuum vitia; actusque ipsos adulterii et homicidii, in quantum sunt, vel in quantum actus sunt a Deo esse, et bonas naturas esse, sed non in quantum adulterium et homicidium sunt. Et ideo non sequi dicunt, si actus qui homicidia et adulteria sunt, a Daliter eis opponitur: Si aliquid non est malum quod non sit natura vel res bona, quomodo ergo peccata sunt non credere in Deum, non ire ad ecclesiam, et hujusmodi, cum ista non sint naturae, imo omnino non sint? Non est enim aliquid, vel res, non ire ad ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
det̾. Hõc inqͥt ẽ dõ eẽ. qͦd sapere. uñ pat̾ ⁊ fi¬
lius: simul sũt una sapĩa qr una ẽẽntia. ⁊
singillatĩ. sapientia de sapĩa. sic̃ eẽtitia de
eẽntia. Ecce his u̾bis aꝑte dicit augꝰ. sapĩam
de sapĩa. ⁊ eẽntiã de ẽẽntia. ubi uidet᷑ signi¬
ficare qͦd sapĩa sapĩam. ⁊ tẽntia e̾e̾ntiã genu

Expanded text:
. Hoc, inquit, est Deo esse, quod sapere; unde Pater et Filius simul sunt una sapientia, quia una essentia; et sigillatim sapientia de sapientia, sicut essentia de essentia. Ecce his verbis aperte dicit Aug. sapientiam de sapientia, et essentiam de essentia, ubi videtur significare quod sa
Abbreviated transcription (Latin):
licͥeat soł neq luna. Ioqñs ꝯgregationi sc̃orum
ĩ lucẽ sempit̾nam. S hiis uerbis non negat so¬
lem ⁊ liam tunc lucere. s sig̃cat huis qui
⁊ erit ip̾edñs lumen suis in ꝑpetuum. Potest
intelligi istud ysaieea rõnedictum. qr
soł ⁊luna nontunc habebunt ortum ⁊ occasũ
sicut nunc. Un ysidorꝰ illud ysaie qͣi exponenᷤᷤ
S. ait. Post iudicium sollaboris sui mercedem
suscipiet. un ꝓpħa. Lucebit septemplicit. ⁊ ñ
uemiet ad occasum nec sol necluna. s in ordine
quo creati sunt stabunt. ne impũ in torm̾tis
sub t̾ra positi fruant᷑ luce eorum. unabacuh.
dicit solem ⁊ lunam tũc luc̾e. s stabilit̾ ꝑma¬
nerẽ. Ubi ⁊̃ sig̾̃cat infernũ esse sub t̾ra. Siũo
.querit᷑ quis sit usus lucis solis ⁊ lune: tũc fate¬
or meignorare: qr inscripturis ñ memini me

Expanded text:
luceat sol vel luna, loquens congregationi sanctorum: in lucem sempiternam. Sed his verbis non negat solem et lunam tunc lucere, sed significat his qui et erit ipse Dominus lumen suis in perpetuum. Potest etiam intelligi illud Isaiae ea ratione dictum, quia sol et luna tunc non habebunt ortum et occasum sicut nunc. Unde Isidor., illud Isaiae quasi exponens, ait, 1, c. 5: Post judicium sol laboris sui mercedem suscipiet. Unde Propheta: Lucebit septempliciter, et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantur luce eorum. Unde Abacudicit solem et lunam tunc lucere, sed stabiliter permanere; ubi etiam significat infernum esse sub terra. Si vero quaeritur quis usus lucis solis et lunae tunc, fateor me ignorare, quia in Scripturis non memini me
Abbreviated transcription (Latin):
hel testat᷑ dicens. Sol conu̾tet᷑ intenebraᷤ ⁊
luna in sanguinem an̾quã ueniat diesdñi
solis. testante ysaia.⁊ lux solis septemplicit̾.
⁊ .i. sicut lux. uii. dierum. qr qͣntumluxit sol
in pͥma ꝯditione .uii. dierũ aute pect̾m primi
hominis: t̾m Iucebit post iudicium. Minora¬
ta enim fuit lux solis ⁊ lune aliorumq sid̾m:
ꝑ pecc̃m pͥmi hominis. S tunc sol recipiet mer¬
cedem labori̾sui. qr septẽpliit̾ lucebit. ⁊t̃c nõ¬

Expanded text:
el testatur dicens, c. 2: Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini solis, id est sicut lux septem dierum, quia quantum luxit sol in prima condicione septem dierum ante peccatum primi hominis, tantum lucebit post iudicium. Minorata enim fuit lux solis et lune aliorumque syderum per peccatum primi hominis, sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas non id cogit sentire que ⁊ si asserat
tunc nec demones demonib. nec homines homi¬
nib preee non diffiit t̾n an demoneᷤᷤ homi¬
nib presint ad torquendum. Uñ quibusdã ui¬
det᷑ eossic ꝯstare hominib tortores in pena: sicut
extiterunt uiciatores in culpa

Expanded text:
auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones daemonibus, nec homines hominibus praeesse, non definit tamen an daemones praesint hominibus ad torquendum. Unde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in poena, sicut extiterunt incentores in culpa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aqͥbꝰdã t̃n putat᷑ qͦd hoĩes reparent᷑ iuxta ni¬
merũ angłoꝵ qͥ cecider̃t. ut illa ciuitas celestiᷤ
nec suorũ ciuũ nũo pͥuet᷑. nec maiori copia
bit᷑. aut ubiore ⁊̃ copia fortasse regnabit. Neq
et matͥs q̃ sterilis apparebat ui t̾ris: in ea pate
de qua illi cecider̃t sine ullo tp̃is t̾mino ꝑmane¬
bũt. S illorũ ciuũ nũs siue qui est siue qͥ fuit
siue qͥ futurꝰ est. in ꝯtẽpłõne eiꝰ artificis÷: qui

Expanded text:
 juxta numerum angelorum qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia bitur, aut uberiore etiam copia fortasse regnabit. Nequecae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit, sive qui fu
Abbreviated transcription (Latin):
cabulũ: quoꝵ ger̃t officium. Uñ dicũt illũ an¬
gelũ qͥ missus est ad ysaiã ut mundaret ⁊ in¬
cendẽt labia ꝓpħe fuisse de ordine inferiorum.
s ĩõ dictus est fore de seraphin qi ueniebat incẽ¬
de ⁊ ꝯsumẽ delicta ysaie¬

Expanded text:
cabulum quorum gerunt officium. Unde dicunt illum angelum qui missus est ad Isaiam, ut mundaret et incenderet labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum. Sed ideo dictus est forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isai
Abbreviated transcription (Latin):
phui. cherubin ⁊ thronos ita creatori
anistere: qͦd ad exteriora ñ exeunt. Inferio¬
res aũ tres ad exteriora mitti. tres uͦ medios
duis.⁊ medũ imis. atq hii hõĩb p̃ceptũ dei nun¬
tient: mĩto om̃s angłos noĩari dicunt. ⁊ ob idfor

Expanded text:
phin et thronos, ita creatori assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora agenda et nuntianda mitti. Tres autem medios diis, medii imis atque hi nobis praeceptum divinum nuntient
Abbreviated transcription (Latin):
uste ⁊ pudice uinentibꝰ uincunt᷑: potestas alioᷤ
ne qr scĩ repugnantes adu̾sus istos incentoreᷤ ⁊
uincentes minuãt exercitũ demonũ. ułut ꝗͣ
płimos eoꝵ intĩmãt. nec ultͣ fassit illi sp̃ui qui
ab aliqͦ scõ caste ⁊ pudice uiuendo uictꝰ ÷: impu¬

Expanded text:
juste et pudice viventibus vincuntur, potestas alios ne quia sancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impu
Abbreviated transcription (Latin):
on est ⁊̃ silentio pret̾eundũ qͦd sepein
scriptura nomine sensualitatis nõ id
solum in anima qͦd est nobis ꝯmune cũ pe¬
core.: s ⁊̃ inferior portio rõnis quȩ temꝑali¬
um dispositioni intendit: intelligit᷑. Qͦd dili¬
gens lector in locis scripturȩ ubi de ipsa fit m̃

Expanded text:
on est autem silentio praetereundum quod saepe in Scriptura nomine sensualitatis, non id solum in anima quod est nobis commune cum pecore, sed etiam inferior portio rationis quae temporalium dispositioni intendit, intelligitur. Quod diligens lector in locis Scripturae, ubi de ipsa fit men
Abbreviated transcription (Latin):
nus utilis esset egrotis. que tanto magissa¬
lubris est quanto minus ꝯtemptibilis fuĩt
Quist̾n audeat deo dicere quare huic homi¬
ni qui post penuntiam pͥmam rursusiela¬
queis iniquitatis obstringit adhuc it̾m par¬
cis: Origenes quoq de hac sollempni peni¬
tentia que ꝓgrauiorib criminib iniun¬
git᷑: ait. Si nos aliqua culpa mortalis in¬
uenerit. que non in crimine mortali uł in
blasphemia fidei s in sermonis iuiciouel in
morum uicio ꝯsistat. hec culpasemꝑ repa¬
rari pot̾. nec int̾dicit᷑ aligñ de huiꝰ modi pe¬
nitentiam agere. s nonita de grauioribus
criminib. In grauiorib u criminib semel
t̾m penitentie ꝯcedit᷑ locus. sõmunia que
frequent̾ incurrimus: semꝑ penitentiam
recipiunt ⁊ semꝑredimunt᷑. Cõmunia dicit
peccata uenialia:⁊ forte mortalia quedam
aliis minus grauia. que sicut sepe ꝯmittũ¬
tur: ita ꝑ penitentiam freqñt̾ redumunt᷑.

Expanded text:
minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis saminus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini qui post poenitentiam primam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Origenes quoque de hac solemni poenitentia, quae pro gravioribus criminibus injungitur, ait: Si nos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, nec interdicitur aliquando de hujusmodi poenitentiam agere; sed non ita de gravioribus criminibus. In gravioribus enim criminibus semel tantum poenitentiae conceditur locus. Communia quae frerecipiunt, semperque redimuntur. Communia dicit peccata venialia, et forte mortalia quaedam aliis minus gravia, quae sicut saepe committuntur, ita per poenitentiam frequenter redimuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alia huiusmͦi. Illud uͦ. si penitentia finit᷑
nichil de uenia relinquit᷑: dupplicit̾ accipi
potest. Si a iuixta quorumdã intelligentiã
peccatadimissa redeunt: facile ÷ intellig̾e̾
nichił de uenia relinquit᷑. qr peccata dimis¬
sa it̾m repplicant᷑. Sicut u ille qui ex serui¬
tute in libertatem manumittit᷑ intĩm u̾e
ea reuocat᷑: sic ⁊ penitenti peccata ueredi¬
it̾m redeunt. Si uo̾ non redire dicant᷑ sane
potest dici ⁊ sic nichił de uenia relinquit᷑.
non quod uimissa peccata it̾m imputent᷑.
dam semel celebrata non iterat᷑. Item. Id̃¬
aliuid ambr. penitentia semel usurpata
nec uerecelebrata ⁊ fructum prioris aufert.
⁊ usum ꝯseqñtis amittit: de sollempni in¬
⁊telligit᷑. Sollempnis uͭ penitentia ut ambr
ait est: que fit extraeccłiam in manifesto. in
cinere ⁊ cilicio. que ꝓ grauioribus horrendiᷤ¬
q ac manifestis delictis t̾m imponit᷑ ⁊ illa
semel in eccł̃ia ꝯcedat᷑. ne medicina uiłis mi

Expanded text:
usmodi. Illud vero, si poenitentia finitur, nihil de venia relinquitur, dupliciter accipi potest. Si enim juxta quorumdam intelligentiam peccata dimissa redeunt, facile est intelligere nihil de venia relinqui, quia peccata dimissa iterum replicantur. Sicut enim ille qui ex servitute in libertatem manumittitur, interim vea revocatur; sic et poenitentia peccata vere diredeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentudam semel celebrata non iteratur. Item illud Ambrosii: Poenitentia semel usurpata, nec vere celebrata, et fructum prioris aufert, et usum sequentis amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambr in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis vel
Abbreviated transcription (Latin):
.x. precepta. que sunt decacordũ psaltiũ:
que sic sunt distributa. ut tria que sunt ĩ
Ipͥma tabula: ꝑtineant ad d̃m . s. ad cogni¬
tionẽ ⁊ dilectionẽ trinitatis. Septẽ que s̾¬
Non facies tibi sculptile: neq omnẽ simi¬
litudinẽ ⁊ c̃. ħ origenes dicit duo ẽẽ man¬
habebis deos alienos: ꝑfectius explicat. cũ
militudo uͦ: qͦd ht̃ spẽm alicuiꝰ rei. Ut ũbi gr̃a
Siqͥs in auro ł ligno ułaliare faciat spẽm
serpentis. ł auis. ł alius rei: ⁊ statuat adoran¬
spẽm quã ñ uidit ocłs. s animꝰ sibi fingit. ut
siqͥs humanis menbris caput canis ł arietis
formet. ułin uno hominis habitu duas facie̾.
ñ similitudinẽ s ydolum facit. qr facit qͦdñ
ħt aliqͥd simile sui. Io dicit apłs qr ydolũ nicħ¬
in mundo Non it aliqua ex reb ꝯstantib as¬
sumit᷑ spẽs. s qd̃ mens ociosa ⁊ curiosa repꝑit
Similitudo uͦ ÷: cũ aliquid exhiis qͥsunt ł in
celo ł int̾ra ł in aquis format᷑. ag̾. uͦ ita expo

Expanded text:
 praecepta, quae sunt decachordum psalterium; quae sic sunt distributa, ut tria quae sunt in prima tabula, pertineant ad Deum, scilicet, ad cognitionem et dilectionem Trinitatis; septem quae sunon facies tibi sculptile, neque omnem similitudinem, etc. Haec Origenes dicit duo manhabebis Deos alienos, perfectius explicat cum militudo vero, quod habet speciem alicujus rei; ut, verbi gratia, si quis in auro vel in ligno vel alia re faciat speciem serpentis vel avis vel alterius rei, et statuat ad aem quam non vidit oculus, sed animus sibi finxit; ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies, non similitudinem, sed idolum facit, quia facit quod non habet aliquid simile sui. Ideo dicit Apostolus, 1 Cin mundo. Non enim aliqua ex rebus constantibus assumitur species, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Similitudo vero est, cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo, vel in terra, vel aquis formatur. August. vero ita expon
Abbreviated transcription (Latin):
spei: s ⁊̃ rei q iam delectat᷑ m eo quod dilig̃¬
& ita iam rem aliqͣtenꝰ tenet constat gͦ q deo¬
ris quo efficeris beatus. ⁊ in qͦ spẽ ponis: ut ad
id ꝑuenias. Deħ̃ idem ait. in libꝰ de doctna xͥa¬
ctatione uti. cũ enĩ ad est qͦd diligit᷑. ꝙ̃ delecta¬
suie. ñ ꝓpͥe diceris frui. Si uͦ inheseris atq ꝑ¬
manseris: finẽ in ea ponens leticie tue: t̃c ue¬

Expanded text:
sed etiam rei, quia jam delectatur in eo quod dilig jam rem aliquatenus tenet. Constat igitur quoris, quo efficeris beatus, et in quo spem ponis, ut ad id pervenias. De hoc idem ait in lib. 1 de Doct. rui, cum delectatione uti. Cum enim adest quod diligitur, etiam delectasive, non proprie, diceris frui. Si vero inheseris atque permanseris finem in ea ponens letitie tue, tunc ve
Abbreviated transcription (Latin):
sit᷑. S sciendum ÷ quod auctoritas nicholai de
illo agit qui uxori sue debitum reddidit postquã
ꝯmat᷑ illius extitit. Alie uo̾ auctoritares de illo
agunt: cuiꝰ uxor postquã a uiro suo derelinquit᷑
illius ꝯmat᷑ efficit᷑. nec post ꝯpat̾nitatem auiro
suo cognoscit᷑ uel de illo potius agunt. cuiꝰ uxor
ante defungit᷑: quam ab eo cognoscat᷑¬

Expanded text:
situr. Sed sciendum quod auctoritas Nicolai de illo agit, qui uxori suae debitum reddidit postquam commater illius extitit. Aliae vero auctoritates de illo agunt cujus uxor postquam a viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur; vel de illo potius agunt cujus uxor ante defungitur quam ab eo cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
trem uxoris post eius obitum qͥs duceualeat.
De hoc nicholaꝰ ppͣsic stribit. Sciscitat᷑ a nob̾scitas
altam. in quo meminisse debes scriptum eẽ. Erũt
duo in carne una. Cum gͥ ꝯstet qͦd uir ⁊ mulier
una caro efficiunt᷑: restat uirũ ꝯpatrẽ ꝯstitui mu¬
lieri: cuiꝰ assumpta uxor ꝯmat᷑. erat ⁊ io̾ uirũ illi
femine non posse ꝯiungi quȩ ꝯmat̾ eiꝰ erat. cũqͣ
idemfuãt una caro effectus. Huic au̾ illud ꝯtͣriũ

Expanded text:
trem uxoris post ejus obitum quis ducere valeat. De hoc Nicolaus papa sic scribit, Constant. episc., alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, quae commater ejus erat, cum qua idem fuerat una caro
Abbreviated transcription (Latin):
in utõ uirginis priꝰquã susciꝑet᷑ a uerbo. s
ipsũ uerbũ deũ sue carnis acceptione. ꝯcep¬
tũ. ipam q carnẽ uerbi ĩcarnõne ꝯceptam.
ator: nisi esset idem d̾̃s. idem hõ. in utroq
unus ⁊ uerus. quam seruilẽ formã a solo fi¬
sio susceptã tota tͥnitas cuiꝰ est una uolun¬
atas ⁊ unaoꝑatio: fecit. Naũ ĩ utõ uirginis
pͥus caro suscepta÷.⁊ postmodũ diuinitas
uenit in carnẽ.s mox ut uerbũ uenit in
ut̃m. seruata uĩtate ꝓprie nature: factũ
÷ caro ⁊ ꝑfectus homo .i. in uĩtate carnis ⁊
angeso nuntiante ⁊ sp̃u adueniente: mox

Expanded text:
etur a Verbo; sed ipsum Verbum Deum suae carnis acceptione conceptum, ipsamque carnem Verbi incarnatione conceptam. ator, nisi esset idem Deus, idem homo in utroque unus et verus; quam servilem formam a solo Filio susceptam, tota Trinitas cujus una est voluntas et operatio fecit. Non autem in utero Virginis prius caro suscepta est, et postmodum divinitas venit in carnem; sed mox ut Verbum venit in uterum, servata veritate pest caro et perfectus homo, id est in veritate carnis et Angelo nuntiante, et Spiritu adveniente, mox
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃s creatores hoĩum. nec agricolas crea¬
ĩdres frugũ. qͣmius eorũ extͥnsecꝰ adhibitis moti¬
hꝰ istacreanda di uirtꝰ int̾us oꝑet᷑. ita ñ solum
g̃tmalos s n bonos angłos fas ÷ putare creatores.
s ꝓ subtilitate sui sensus ⁊ corꝑis: semina istar̃
darũ rer̃. ⁊ accełandoꝵ increm̃toꝵ p̃bent occasi¬
ones.s: nec boni ħ nͥ qͣntũ d̾s iub⁊ nͨ mali hec
ĩuuste faciũt. nͥ qͣntũ iuste ipse ꝑmittit. Nam
iniqͥ malicia uoluntatẽ suã h̃t ini̾tã. potesta¬
tẽ aũ ñ nͥ iniuste accepit. siue ad suã penã. siue
ad alioꝵ ut penã maloꝵ uł laudẽ bonorum.
Sicut uistificõnẽ mentis: ita creationẽ rerum
solus qͥeus operat᷑. lic⁊ creatura exteriꝰ seruiat.

Expanded text:
mus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos Angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corporis, semina rerum darum rerum et accelerandorum incrementorum praebent occasiones. sed nec boni haec nisi quantum deus iubet, nec mali haec iniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. nam iniqui malitia uoluntatem suam habent iniustam, potestatem autem non nisi iuste accipiunt siue ad suam poenam siue ad aliorum uel poenam malorum uel laudem bonorum.Sicut justificationem mentis, ita creationem rerum solus Deus operatur; licet creatura extrinsecu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qr quid tres. ł quid tͥa: nõ de eẽntia qr̃
nec ibi quid ad ee̾ntiã reft̾ur. S cũ fides ca¬
tholica tres eẽ ꝓfit̾et᷑. sic̃ ioħs in epła cano
nca ait. T̾res sũt qui testimoniũ phibẽt
significarent᷑. ⁊ iõ loq̃ndi necc̃itate ĩuẽtũ¬

Expanded text:
ur quid tres vel quid tria, non de essentia quaeritur, nec ibi quid ad essentiam refertur. Sed cum fides catholica tres esse profiteretur, sicut Joannes in Episto ait: Tres sunt qui testimonium perhibent significarentur. Et ideo loquendi necessitate inventu
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse donat pacem ⁊ ipse annuntiat. Qd au̾ huic
tolerat᷑: quasi n leua portat᷑. donec in dextera
gerunt: Iorõne premissa manus eis imposu¬
erunt uñ ⁊ ꝯsuetudo mnoleuit ut in omnima¬
trice eccł̃ia .uii. diacones circa xp̃i aram quasi
tuba canentes in apocalipsi. quiquales ẽe
cum ordinant᷑: solus ep̾s eis manus imponit.
ad sinistram ꝑtinentia diuino timori subi¬
ciant. accipuint ⁊ textum euuangłii. ut in¬
telligant se esse precones euuangelii xp̃i hũ
au̾ antequã ordinent᷑. ꝓbent᷑ ut docet apl̃s.¬
tum carnis ⁊ sanguinis discipulis dispensa
inuitauit dicens. Uigilate. ⁊ orate ne intre.¬
tis in temptationem

Expanded text:
ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic toleratur, quasi in laeva portatur, donec in dextera, id gerunt, et oratione praemissa manus eis imposuerunt. Unde et consuetudo inolevit, ut in omni matrice ecclesia septem diacones circa Christi aram, quasi tuba canentes in Apocalypsi, qui quales esse cum ordinantur, solus episcopus eis manus imponit, ad sinistram pertinentia, divino timori subjiciant. accipiunt et textum Evangelii, ut intelligant se esse praecones Evangelii Christi. Hi autem antequam ordinentur, probentur, ut docet Aposentum carnis et sanguinis discipulis dispensavincitavit dicens: Vigilate et orate, ne intretis in temptacionem
Abbreviated transcription (Latin):
tinet tm̾ de oblationib ponere in altariqͥn¬
tum sufficere possit ppło. necnon corporales¬
⁊ pallas ⁊ subtractoria lauare. hiicumordi
cum aqua manili ⁊ manutͥgium. ħ officio
usus est dñs qͣn lintheo se precinxit: ⁊ muttñꝰ
aquã ĩ peliuĩ pedes discipłoꝵ lauit ⁊ lintheo
tenet locum ꝑꝑ sẽnarii ꝑfectionem
Dicunt᷑ it ⁊ leuite. Precepit quippedñ
moysi ut post ordinationem aaron ⁊ filioꝵ
euis: ꝓrsus tribus leui ad diuinicultus
⁊ tabernaculum ⁊ omina uasa eius :⁊in cir-¬
cuitu tabernaculi excubarent. ⁊ in tͣnspor¬
tando tabernaculo ipsi deponerent. rur-
ussi sunt seriuire in tabernaculo. Quam
tegͦ ex nomine auctoris uocati sunt. De leui N
leuite exorti sunt. aquibus intemplo mistici¬
secratio. ita in diacono ministerii dispensatio
habet᷑. ad diaconum ꝑtinet assistere sacerdo¬
⁊ calice. oblationesqͦ inferre ⁊ disponere ĩ al¬
nominũ. Ipse premonet aures habere ad d̃m.

Expanded text:
tantum de oblacionibus ponere in altari, quantum sufficere possit populo, necnon corporales, pallas et substratoria lavare. Hii cum ordrceolum cum aquamanili et manutergium. Hoc officio usus est dominus, quando lintheo se precinxit ac mittens aquam in pelvim pedes discipulorum lavit et lintheo tenet locum, propter senarii perfectionem.Dicuntur enim et levitae. Praecipit quippe Dominus Moysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, prorsus tribus Levi ad divini cultus et tabernaculum, et omnia vasa ejus; et in circuitu tabernaculi excubarent, et in transportando tabernaculo ipsi deponerent, rursuis et supra jussi sunt servire in tabernaculo, quam ergo ex nomine auctoris vocati sunt. De Levi enim Levitae exorti sunt, ate consecratio, ita in diacono ministerii disphabetur. Ad diaconum pertinet assistere sacerdoet calice, oblationes quoque inferre et disponere in alnominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum;
Abbreviated transcription (Latin):
Etre habes qi non solus pat̾ dicendus ẽ. eẽ solꝰ
uerusdeus. Item ieod̾. Siquis int̾roget pa¬
t̃ solus utrũ sit deus: qͦmͦ respõdebimꝰ ñ ẽẽ. nͥ
forte ita dicamꝰ eẽ quid̃ prẽm dm̃. s non eũ
ẽẽ solum deum. Esse aũ solũ dm̃ dicamꝰ prẽ

Expanded text:
Ecce habes quia non solus Pater dicendus est esse verus Deus. Item in eodem: Si quis interrogat uter solus utrum sit Deus: quomodo respondebitur non esse, nisi forte ita dicamus, esse quidem Patrem Deum, sed non eum esse solum Deum; esse autem solum Deum, Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
simplicem. s ĩ incarnatione factã ꝯposi¬
tã ex diuinitate ⁊ humanitate. nec est
ess ꝑsona dei ⁊ hoĩs. ꝑsonagͦ que pͥuserat
simplex. ⁊ in una t̾m natura existñs in
duab ⁊ ex duab subsistit natis. ⁊ ꝑsona
que t̃m d̾s erat facta ÷ ⁊̃ uerꝰ homo sub-¬
sistens nont̾m ex aĩa ⁊ carne: s ⁊̃ ex diui¬
nitate. nec tam̃ ꝑsona illa debet dici fac¬
ta ꝑsona quãuis dicat᷑ facta ꝑͥ hominis.
facta ÷ gͥ illa ꝑsona ut quib dam placet
quidã subsistens ex anima ⁊ carne. s ñ

Expanded text:
simplicem, sed per incarnationem factam compositam ex divinitate et humanitate; nec est esset persona Dei et hominis. Persona ergo quae prius erat simplex, et in una tantum natura existens, in duabus et ex duabus subsistit naturis; et persona quae tantum Deus erat, facta est etiam verus homo subsistens non tantum ex anima et carne, sed etiam ex divinitate; nec tamen persona illa debet dici facta persona, quamvis dicatur facta persona hominis. Facta est igitur illa persona ut quibusdam placet quiddam subsistens ex anima et carne; sed non
Abbreviated transcription (Latin):
lem intellectum quẽꝯtinent : omĩa mora¬
Qlia ad caritatẽ referunt᷑. ꝑtinent it omĩa
ad .x. mandata in tabulis scripta. ubi om¬
niũ sũma ꝑstringit᷑. ex quib cet̾a emanãt.
sicut in sermone dñi .uiii. uͥtutẽ p̃mittũt᷑.¬
⁊ ad quas cet̾a referunt᷑ ⁊ sicut ad .x. manda¬
ta decalogi cet̾a referunt᷑: ita zip̃a .x. ad¬

Expanded text:
lem intellectum, quem continent, et omnia moralia ad charitatem referuntur. Pertinent enim omnia ad decem mandata in tabulis scripta, ubi omnium summa perstringitur, ex quibus caetera emanant; sicut in sermone Domini octo virtutes praemittuntur, ad quas caetera referuntur. Et sicut ad decem mandata Decalogi caet
Abbreviated transcription (Latin):
lentia singularis. uerbis expłicari ñ
ualet: antequã esset uerbounita obnoria
fuerit peccato ĩ maria ⁊ in aliis a quibꝰ ꝓ¬
pagõne traducta÷. non ĩmĩto uideri pot᷑
in abraham pecc̃o subiacuisse. cuiꝰ uniũsa
peccõ caro subiacebat. Inde queri solet qͣ¬
re leui decimatus dicat᷑ in abrahã: ⁊ ñ xp̃s¬
dedit melchisẽdech: Tunc it apłs leui deci¬
matũ dicit in abrahã tamquã in matĩali
causa: qr ea decimatione sicut abraham
minor melchisedech ostendit᷑ cui ꝑsonasit
decimas soluit : ita ⁊ leuiticꝰ ordo qͥ in
abraham scd̃m rõnẽ seminalẽ erat. ⁊ ex

Expanded text:
lentia singularis verbis explicari non valet, antequam esset Verbo unita, obnoxia fuerit peccato in Maria et in aliis a quibus propagatione traducta est, non immerito videri potest in Abraham peccato subjacuisse, cujus universa caro peccato subjacebat. Unde quaeri solet quare Levi decimatus dicatur in Abraham et dedit Melchisedech? Tunc enim apostolus Levi decimatum dicit in Abraham tanquam in materiali causa ; quia ea decimatione, sicut Abraham minor Melchisedech ostenditur, cui personaliter decimas solvit, ita et leviticus ordo, qui in Abraham secundum rationem seminalem erat, e
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ÷ .s. ꝑ legem carnis ⁊ iniusibilẽ ꝯcupiscen
iã. Quarone caro xp̃idicta ÷ in scͥpta ñ fuis
sepeccatͥx. s simili. qͦ aꝑit᷑ qͣre obligata pec

Expanded text:
Sed hoc non sequitur in Christo, licet in lumbis Adae et Abrahae fuerit, quia non secundum concupiscentiam carnis inde descendit. Cum ergo Levi et Ch
Abbreviated transcription (Latin):
ficasse ⁊ benedixisse dicit᷑. qr mistica p̃cetĩs
sabbati.⁊ inde ÷ qͦd numerando dies usq ad
septimũ ꝓcedimꝰ. ⁊ dicimꝰ .ui. ẽẽ dies quorũ
repeticione omne tempus agit᷑. non quin altꝰ
sit ab illis dies octauus ⁊ nonꝰ. ⁊ sic de cetĩs. sed qr
in sex dieb rerum genera distincta sunt. ⁊ in
Iseptimo licet non fuerit nouũ genus rerũ in¬
stitutũ: fuit tam̃ in eo qͣsi quidã nouus stat᷑

Expanded text:
ficasse et benedixisse dicitur, quia mystica prae caeteris sabbati. Et inde est quod numerando dies usque ad septimum procedimus, et dicimus septem esse dies, quorum repetitione omne tempus agitur; non quia alius sit ab illis dies octavus et nonus, et sic de caeteris, sed quia in sex diebus rerum genera distincta sunt, et in septimo, licet non fuerit novum genus rerum institutum, fuit tamen in eo quasi quidam novus status
Abbreviated transcription (Latin):
.s. u̾itas pr̃is. nulla ex parte ei dissimilis. qͣm
cũ ip̃o. ⁊ in ip̃o patre uen̾am᷑. que forma est
om̃iũ que ab uno fcã sũt. ⁊ ad unũ referũt᷑.
Que tñ oĩo nec fierent a pr̃e ꝑfiliũ. neq suis
bono ip̃o man̾et. alia qͣnt̃ uellet. alia qͣntũ
posset dedit q̃ bonitas: intłłigit᷑ sp̃e sc̃s qͥ ẽ¬

Expanded text:
itas Patris, nulla ex parte ei dissimilis; quem cum ipso, et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium quae ab initio facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia nec fierent a Patre per Filium, neque suis bono ipso maneret, alia quantum vellet, alia quantum posset, dedit: quae bonitas intelligitur Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
hanc necessitatẽ non babuit ex necessitate
sue ꝯditionis. qr apeccato ĩmunis. s ex so¬
la uoluntate accepit denr̃a infirmitate
minib aliis uire ⁊ lege nature statutũ ÷
semel mori: ita ⁊ xp̃s eadẽ necessitate ⁊ ui¬
re nature semel oblatꝰ ÷ ⁊ non sepe. Nec iõ
dicit uire nature quod ex natura sueꝯdi¬
tionis hunc defectum traxerit. qui ⁊̃ non
ꝓuenit nobis ex natura scõm qͦd priꝰ ÷ insti¬
tuta. s ex ea: peccato uiciata. & ĩo dicit᷑ hic
defectus naturalis.qr quasi ꝓ natura in¬
oleuit in omnib diffusus¬
.Destatibꝰ hõĩs
⁊ quid de singłis accepit.

Expanded text:
hanc necessitatem non habuit ex necessitate hanc necessitatem non habuit ex necessitate suae conditionis, quia a peccato immunis, sed ex sola voluntate accipit, de nostra infirmitate minibus aliis et jure et lege naturae statutum est semel mori, ita et Christus eadem necessitate et jure naturae semel oblatus est, et non saepe. Nec ideo dicit jure naturae, quod ex natura suae conditionis hunc defectum traxerit, qui etiam non provenit nobis ex natura secundum quod prius est instituta, sed ex ea peccato vitiata; et ideo dicitur hic defectus naturalis, quia quasi pro natura inolevit in omnibus diffususstatibus hominis, et quid de sin
Abbreviated transcription (Latin):
originem. Dictum ÷ enim supra qͦd
xp̃s in se nr̃os defectus suscepit pret̾ pec¬
mc̾m. Est aũ hominis generalis quidã de¬
non tm̃ mortale s ⁊ mortuum dicit᷑. qr ñ
t᷑m aptitudinẽ moriendi: s ⁊̃ necessitatẽ
habet. Ideo querit᷑ utrum necessitas talis
.Sinxp̃i carne fuerit. De aptitudine ⁊t mori¬
endi quod ineo fuerit: ambiguum non÷
Lin eo ñ fuit defectus. Nec gͥ mortasitas illa
tunc in eo fuit defectus: qr nature ei erat.
Unde ⁊̃ quidã talem mortalitatẽ in nobiꝰ
nonesse defectum non imꝓbe tradunt.s
nunc homo passibilis uel mortalis. nõ mͦ
hic defectus fuit in xp̃i carne: anima qͦq
eius cum passibilis extiti̾t ante mortẽ nũqͥt
necessitatẽ patiendi ħabuit: Si enĩ necessi¬
tas patiendi uel moriendi fuit in xp̃o ñ sola
accepisse. Ad quod dici pot̾ xp̃m uoluntate
ñ necessitate sue narure hos defectus sicut
asios suscepisse . s. necessitatẽ patiendi ĩ aĩa
Simul aũ patiendi ⁊ moriendi ĩ carne. ym

Expanded text:
m supra quod Christus in se nostros defectus suscepit, praeter peccatum. Est autem hominis quidam generalis denon tantum mortale, sed etiam mortuum dicitur, quia non tantum aptitudinem moriendi, sed etiam necessitatem habet. Ideo quaeritur utrum necessitas talis in Christi carne fuerit. De aptitudine enim moriendi, quod in eo fuerit, ambiguum non ein eo non fuit defectus; nec ergo mortalitas illa tunc in eo fuit defectus, quia natura ei erat. Unde etiam quidam talem mortalitatem in nobis non esse defectum non improbe tradunt, senunc passibilis vel mortalis, non modhic defectus fuit in Christi carne? Anima quoque ejus cum passibilis extiterit ante mortem, numquid necessitatem patiendi habuit? Si enim necessitas patiendi vel moriendi fuit in Christo, non accepisse. Ad quod dici potest Christum voluntate, non necessitate suae naturae, hos defectus sicut alios suscepisse, scilicet, necessitatem patiendi in anima, simul autem patiendi et moriendi in carne. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
quos seraphun duabus alis uelabant scͥp¬
tori ⁊si non auditori ꝯmemorasse sufficte. qui
a facie exorsus sedentis ꝑ media ad pedeᷤ usq

Expanded text:
quos seraphin duabus alis velabant, scriptori, etsi non auditori, commemorasse sufficiat; qui a facie exorsus sedentis per media ad pedes usq
Abbreviated transcription (Latin):
gerẽt terras. s congregatione ẽẽ spissatas.
⁊ iõ facile in unum posse redigi locum Cũ¬
q multa ꝯstet ẽẽ maria ⁊ flumina: in unũ
Qͥa cuncta flumina ⁊ maria magno mari
iungunt᷑. ddq cum dixerit aqͣs ogregatas
in unum locum: deinde dicit pluralit̾ congre¬
gationesq aquarum.⁊ ꝑꝑ multisidos sinꝰ earũ
quib omnib ex magno mari principium ÷¬

Expanded text:
geret terras, sed congregatione esse spissatas, geret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum. Cumque multa constet esse maria et flumina, in unum quia cuncta flumina et maria magno mari junguntur. Ideoque cum dixerit aquas congregatas in unum locum, deinde dicit pluraliter congregationes aquarum, propter multifidos sinus earum, quibus omnibus ex magno mari principium
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec queri solet quare hic non ÷ dic¬
tum sicut in aliorum dierum operib.
uidit d̾s quod eẽt bonũ. Sacramentũ aliqͦd h
ꝯmendat᷑. Ideo i fortassis non s hic dictum
qͦd tam̃ sicut in aliis ÷ factum. qr binariꝰ :
principium alteritatis. ⁊ signum diuisiõis
¶Seqͣr. Dixit ds̃. Congregentur aquȩ in locũ
eunũ. ⁊ appareat arida. Tercie diei opus est
ꝯgregatio aquarũ in unũ locũ. songregate
it sunt om̃s aque celo inferiores in unã ma¬
tricem. ut lux que p̃terito biduo aquas cla¬
ra luce lustrauerat: in puro aere clarior ful
limosa erat: fieret arida ⁊ graminib apta.
Codem i die ꝓrulit terra herbam uirentem.¬
N lignumq faciens fructum Si aũ querat᷑ uͥ
ꝯgregate sunt aque que totũ texerant spa¬
cium usque ad celum. potuit fieri ut terra
subsidens ꝯcauas partes preb̾et. ubi fluctu¬
antes aquas reciꝑet. Potest credi primari¬
Las aquas rariores fuisse. que sicut nebula te¬

Expanded text:
ost haec quaeri solet quare hic non est dictum sicut in aliorum dierum operibus: Vidit Deus quod esset bonum. Sacramentum aliquod hic commendatur. Ideo enim fortassis non est dictum, quod tamen sicut in aliis factum est, quia binarius principium alteritatis est, et signum divisionisr: Dixit Deus: Congregentur aquae in locum unum, et appareat arida. Tertiae diei opus est congregatio aquarum in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulglimosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si autem quaeratur ubi congregatae sunt aquae quae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuantes aquas reciperet. Potest etiam credi primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula te
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ephesiis scribens apłs similit̾ fi¬
dem non ex homine sed ex deo esse tantũ as
serit inquiens. Grã estis saluati ꝑ fidem:⁊
hoc non exuobis. Dei donum est. Qͦla sanctis
ita exponit᷑. hoc .i. fides non est ex ui nature
nostre. qr dei donum pure est. Eite ⁊ hic:
manifeste tradit᷑. qr fides non est ex lib̾tate
arbitrii. siue ex ar. uoluntatis. qͦd suꝑiorib
consonat. ubi dictum est grãm preuenien¬
tem uel oꝑantem esse uirtutem. que uolun¬
tatem hominis liberat ⁊ sanat. unde as̃
qͦsd sine uoluntate nr̃a fiat: sed uoluntas
nr̃a ostendit᷑ infirma ꝑ legem. ut sanet gͣ¬
tia uoluntatem ⁊ sana uoluntas impleat
legem.¬

Expanded text:
fidei Ephesiis scribens Apostolus, similiter fidem non ex homine, sed ex Deo tantum esse asserit, inquiens: Gratia estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis; Dei enim donum est. Quod a sanctis ita exponitur: Haec scilicet fides, non est vi naturae nostrae, quia donum Dei pure est. Ecce et hic aperte traditur quod fides non est ex libertate arbitrii, sive ex arbitrio voluntatis; quod superioribus consonat, ubi dictum est gratiam praevenientem vel operantem esse virtutem quae voluntatem hominis liberat et sanat. Unde Aug., quod sine uoluntate nostra fiat, sed uoluntas nostra ostenditur infirma per legem, ut sanet gratia uoluntatem et sana uoluntas impleat legem
Abbreviated transcription (Latin):
menta legalia. alia que non solũ significãt:
s ꝯferũt qͦd intꝰ adiuuet. sic̃ euangłica sacͣm̃¬
ta. Exͣ qͦ aꝑte intelligit᷑: que hic appellent᷑ si¬
gna. resille iudelicet que ad significandũ a¬
licͥd adhibent᷑. Om̃e gͥ signũ: etiam res aliqͣ
ẽ. quod enĩ nulla res ẽ: ut in eod̾ apgꝰ. ait: oĩo
nichil ẽ. non aũ eꝯu̾so: om̃is res signũ ẽ. qͥa
non adhibet᷑ ad significandũ aliquid. Cũq
his intñderit theologoꝵ speculatio studiosa
atq modesta: diuinã scͥpturã. formã p̃scͥptã¬
⁊ͣ. in doct̾na tenere adu̾tet. De his gͦ nobis adi¬
tum. ad res diuinas aliqͣtenus intelligẽdas:
deo duice aꝑire uolñtib: disserendũ ẽ. & pͥm̃¬

Expanded text:
um significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentib
Abbreviated transcription (Latin):
ac noue legis ꝯtinen¬
tiam diligenti inda¬
gne etiam atq etiã
ꝯsid̾antib nobis: p̃m¬
a dei gr̃a innotuit.
sacre pagine tclatũ. circa res uel signa p̃ci¬
pue uersari. Ut enĩ egregiꝰ doctor augustinꝰ
ait in libro de doctna xͥana. Om̃is doctrina
uel rerũ ẽ uel̃ signoꝵ. s res &̃ ꝑ signa discũt᷑.¬

Expanded text:
ac novae legis continentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum est vel signo
Abbreviated transcription (Latin):
ñati sp̃u scoͣ. qui nõdũ ualent cognosce dm̃.
b̃ quẽ potuerũt illi nosse. nec hr̃e: isti potu¬
erunt hr̃e añ ꝗͣ nosse. Beatissimi aũ st̃ illi:
qͥb ħ est dm̃ hr̃e qͦd nosse. Hic aliqͣtenus aꝑ¬
it aũo. qͦmͦ deus habitet in aliquo .i. habeat
gat᷑¬

Expanded text:
ati Spiritu sancto, qui nondum valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi quibus est Deum habere, quod nosse. Hic aliquatenus aperit Aug. quomodo Deus habitet in aliquo, id est, hagat
Abbreviated transcription (Latin):
id scit d̾s fut᷑m. s qr futurũ ẽ: iõ scit᷑ a dõ
añ ꝗͣ fiat. Hoc indet᷑ p̃missis u̾bis aũõĩ ob¬
uiare. Hic enĩ significare uidet᷑ qͦd res fu
sa sit rerũ finurarũ.
Quid ex p̃dictis tenẽ¬

Expanded text:
cit Deus futurum; sed quia futurum est, ideo scitur a Deo antequam fiat. Hoc videtur praemissis verbis August. obviare. Hic enim significari videtur quod res fsa sit rerum futurarum. 4. Quid ex praedictis tene
Abbreviated transcription (Latin):
duci in ꝯugium: que pͥus est polluta ꝑ adul¬
nium: quam prius polluit adultĩo. Itẽ. Relatum ÷¬
aurib scorum sacerdotum quencdam alt̾ĩus uxo
dedisse. guod post legitum mariti mortem si suꝑui¬
ueret: duceret eam duxorem. Quod ⁊ factum est.
Tale gͦ conubium ꝓhibemus ⁊ anathematiramus.

Expanded text:
duci in conjugium quae prius est polluta per adulnium quam prius polluit adulterio. Item, ex auribus sanctorum sacerdotum quemdam alterius uxordedisse, ut post legitimi mariti mortem, si supervixisset, duceret uxorem. Quod factum est, Tale igitur connubium prohibemus et anathematizamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ah᷑. ostendit dicens. Deniq mortuo eo cum qͦ fuit
u̾m ꝯuigium. fieri pot̾ iugium cumqua p̾cessit
adult̾ium. Idẽ. possefieri licitas nuptias ex ꝑsoniᷤ
illicite diunctis honesto płacito subseq̃nte: mani
loquit᷑. ꝑhibens ꝯtubinas posse transire ad hone¬
stum placitum nuptiarum. si castitatem ⁊ fidem
seruare ueliit. pͥma u̾o auctoritas abͣ de illis agit
qui de peccato penituerunt : ⁊nichil in morte ui¬
ri machinati sunt. nec uiuente uiro fidem adul¬
tere mechus dedit: quodeam in ꝯiugio duceret si
suꝑuiuẽt. Qui uo̾ hec faciunt ałis p̃missis auctori¬
tatib ꝓhibent᷑ copulari

Expanded text:
. Denique: Denique mortuo eo cum quo fuit verum conjugium, fieri potest conjugium cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placito subsequente manifloquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohibentur copulari
Abbreviated transcription (Latin):
duo mandata. unum ꝑtinens ad dilectio¬
nemdei. quod ÷ maximũ in lege manda.¬
tum. ⁊ alt̾m ꝑtinens ad uiligendũ ꝓxim̃:
illi simile. Primũ ÷. Diliges l̃m ex tot᷑o
corde.t. ex tota mente. ex tota anima. gͦd
scriptũ est in deuteronomio. Scd̃m÷. Di

Expanded text:
duo mandata: unum pertinens ad dilectionem Dei, quod est maximum in lege mandatum; et alterum pertinens ad diligendum proximum, illi simile. Primum est: Diliges Deum ex toto corde, ex tota mente, et ex tota anima, quod scriptum est in Deuter.
Abbreviated transcription (Latin):
bonum fiat: non tamen bene. Nemo enum
inuitus bene facit ⁊̃ sibonum ÷ quod facit¬
illo qui caritatem non habet. Qui enĩ serui¬
lit̾ timet: caritate uacuus÷. Dequo tam̃
⁊ huiꝰmodi. s non in nido eccłie. id÷ in fide
⁊ ideo conculcant᷑ eorum pulli. Quib illi
respondent dicentes oꝑa bona appellari
huiꝰmodi que sine caritate fiunt. non qr
bona sint quando sic fuint. quod supͣ eui
fierent. que ⁊̃ in sui genere sunt bona
s ex affectu fuint mała
.Aliorũ sentñtia
de p̃missa qõne qua querebat᷑ si oĩs eoꝵ actic

Expanded text:
bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facitillo qui charitatem non habet. Qui enim serviliter timet, charitate vacuus est; de quo tamen et hujusmodi; sed non in nido Ecclesiae, id est, in fide; et ideo conculcantur pulli eorum. Quibus illi respondent, dicentes bona opera appellari hujusmodi quae sine charitate fiunt, non quia bona sint quando sic fiunt, quod evidenterfierent; quae in suo genere sunt bona, sed ex affectu sunt mala. 3. Aliorum sententia de praemissa q
Abbreviated transcription (Latin):
uãm humana nat᷑am credit suscipiente do
ũbo ita sublimatã: ut qui suscepit ⁊ quod
suscepit unaesset in tͥnitate ꝑsona. assũp¬
tione illa ineffabilit̾ faciente ꝑsone uniꝰ in
deo ⁊ homine uĩtatem. Si aũ qui suscepit ⁊
qͦd suscepit una est ꝑsona: gͦ nat᷑a huma-¬
na cum u̾bo est una ꝑsona. S ħ omĩa ex
tali sensu dicta sore tradunt. ut utrũq di¬

Expanded text:
am humanam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una est persona, ergo natura humana cum Verbo est una persona. Sed haec omnia ex tali sensu dicta fore tradunt, ut utrumque di
Abbreviated transcription (Latin):
hec ⁊ illa oꝑet᷑. ⁊ quin ħ ⁊ illa sint oꝑadiuine
sunt quib ostendit᷑ uidex ⁊ equus distributor.
quedam quib ostendit᷑ miserator. Misericor it
dicit᷑ in natura. miseratorin exhibitione: Lin qͥ¬
busclam oꝑib dicit᷑ effectus ẽe miscłie. in qͥbus¬
dã effectus iusticie. non qͣd aluid efficiat iustici¬
a: aluid misccl̃iadłĩ. si ad essentiam referaᷤ. s qr
ex quibusdam effectib intelligit᷑ uidex. exqͥ¬
busdã miserator. ueł ut quib dã placet iustꝰ
⁊ misericors. S scd̾mꝰ occurrit questio quomͦ¬
ex aliis ostendat᷑ iustus. ⁊ exaliis misericorᷤ. cũ
eand rõnem dicit᷑ iustus ⁊ misericors: ex eo oꝑe
quo intelligit᷑ oiustus: intelligit᷑ misericos ⁊e
ꝯu̾so. S dixi supra. qi cum dicit᷑ d̾s iustus ⁊ mi¬
sericorᷤ itaeadẽ diuina e̾e̾ntia sig̾cat᷑. ⁊ scłm eã¬

Expanded text:
 sint opera divinae sunt quibus ostenditur judex et aequus distributor, quaedam quibus ostenditur miserator. Misericors enim dicitur in natura, miserator in exhibitione. Et in quibusdam operibus dicitur effectus esse misericordiae, in quibusdam effectus justitiae; non quod aliud efficiat justitia, aliud misericordia Dei, si ad essentiam referas; sed quia ex quibusdam effectibus intelligitur judex, ex quibusdam miserator, vel, ut quibusdam placet, justus et misericors. Sed misericordem? rationem dicitur justus et misericors, ex eo opere quo intelligitur justus, intelligitur misericors, et e converso. Sed dixi supra quia, cum dicitur Deus justus et misericors, ita eadem divina essentia significatur, et secu
Abbreviated transcription (Latin):
nis diuinarũ humanarũq rerũte instruere
intelligit᷑. Qñ iusticia: distributor. ueliudex
mi̾torum insinuat᷑. Ita⁊ prudentia cum dicit᷑
doctor ⁊ demonstrator bonarũ ⁊malarũ rerũ
t neut᷑rũ intelligit᷑
Auctoritatib ꝓbat q̃dam

Expanded text:
nis te divinarum humanarumque rerum instruere intelligitur; quando justitia, distributor vel judex meritorum insinuatur. Ita et prudentia cum dicitur, doctor et demonstrator bonarum vel malarum rerum, vel neutrarum intelligitur. 4. Auctoritatibus probat qua
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt distinctiones. ut alia misccłie. alia iusticie.
alia bomitatitribuant᷑: nondiu̾sitas subiacen¬
tis. id rei huis uocabulis sig̾cate expͥmit᷑. s ua¬
rietas sensuum ⁊ affectuũ increaturis monstra¬
t᷑. Cum N dicit᷑ ds iustus. uł iusticia: ẽentia di.¬
uina predicat᷑. ⁊ ̃ quodipse sit distributor. ⁊
index mt̾torum intelligi dat᷑. Ita ⁊cum dr mi¬
sericors: ẽentia diuina p̾dicat᷑ ⁊ insuꝑ qͦdipse
sit miseroꝵ lib̾ator: intelligi dat᷑. Similit̾ cũ
dicit᷑ bonus essentia diuina predicat᷑. ut cum

Expanded text:
ut alia misericordiae, alia justitiae, alia bonitati attribuantur, non diversitas subjacentis, id est, rei, his vocabulis significate exprimitur, sed varietas sensuum et effectuum in creaturis monstratur. Cum enim dicitur Deus justus vel justitia, essentia divina praedicatur; et etiam quod ipse sit distributor et judex meritorum intelligi datur. Ita et cum dicitur misericors, essentia divina praedicatur, et insuper quod ipse sit miserorum liberator intelligi datur. Similiter cum dicitur bonus, essentia divina praedicatur. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
salutis. qͦd non est passio alicuiꝰ sci. Nulliꝰ n
passione redẽpti sumꝰ: nͥ xͥ. Profuerũt quid̃
non mͦ eis qui passi sunt: uerũ ⁊̃ aliis fide¬
lib ipsoꝵ passiones. Heruntam̃ nr̃a redẽ¬
qui deus ẽ ⁊ homo. Illius gͦ passionẽ credñ¬
tiũ pie mentes uoluert. ⁊ optauerũt fieri.
̃sic̃ fut᷑am credebant. Passiones uͦ scõꝵ poᷤ¬
sumꝰ uelle ⁊ nolle. ⁊ utrũq bona uoluntate.
si rectos nob̃ ꝓponamꝰ fines. sui enĩ placuit

Expanded text:
salutis, quod non est passio alicujus sancti. Nullius enim passione redempti sumus nisi Christi. Profuerunt quidem non modo eis qui passi sunt, verum etiam aliis fidelibus ipsorum passiones, verumtamen nostra redemqui Deus est et homo. Illius ergo passionem credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant; passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit
Abbreviated transcription (Latin):
a deo. utag̾ ait. Iam inquit donum sp̃s scĩ
habet qui ꝯfitet᷑ . ⁊ penitet. qr non potest esse
ꝯfessio peccati ⁊ punitio in homine ex seipso.
cum n irascit᷑ sibiquisquã. ⁊displicet: sine do¬
no sp̃s scĩ non ÷. Oportet qͥ penitentem ꝯfiti̾:
si tempus habeat: ⁊ tn antequam sit ꝯfessio in o¬
re si uotum sit incorde prestatur ei remissio.¬
am scd̾m Si sufficit soli deo confitesi

Expanded text:
a Deo, ut August. ait. Jam, inquit, donum Spiritus sancti a Deo, ut August. ait. Jam, inquit, donum Spiritus sancti habet qui confitetur et poenitet, quia non potest esse confessio peccati et compunctio in homine ex seipso. Cum enim irascitur sibi quisque et displicet, sine dono Spiritus sancti non est. Oportet ergo poenitentem confiteri si tempus habeat; et tamen antequam sit confessio in ore, si votum sit in corde, praestatur ei remissio. 3. Si sufficit soli Deo confiteri