comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat loquens eis inparabolis. & sine parabolis
ꝑ similitudines &e dissimilitudines. Aliquan¬
do namq dominus in sius locutionib aꝑie
bat. aliquando claudebat. Ut ꝑ hoc quod in¬
telligimus non gloriemur. sed potius ꝑ ea q̃
non intelligimus: donum dei existimentꝰ.
it seminare semen suum. similitudinem ꝓpo¬
suit. Nam ꝑuarietatem terrarum. uaria cor¬
da hominum. in illa turba eẽ insinuauit.
Auosinquib semen uerbi dei uariis modis
lesum.⁊ ꝑiret. alios in quibꝰ fructum bonũ
ꝑ ꝑatientiam afferret. Ubi considerandum
quia hanc similitudinẽ. iteo ꝑsemet ipsum
dominus dignatus ẽ exponere. in nobis insi¬
nuaret maliis similitudinibus. quas non ex¬
posuit sensus allegoricos eẽ querendos. Osten¬
dit enim quid sit ager.qui semem.qui terra
bona significet. quid petrosa. & quid spinosa
Sedunum ẽ quod nobis adinquirendũ reli¬
quid uidelicet satorem. quem nullum meliꝰ

Expanded text:
bat, loquens eis in parabolis et sine parabolis, bat, loquens eis in parabolis et sine parabolis, per similitudines et dissimilitudines. Aliquando namque Dominus in suis loct aliqua claudebat, ut per hoc quod intelligimus non gloriemur, sed potius per ea quae non intelligimus donum Dei existimemus. it seminare semen suum similitudinem proposuit. Nam per varietatem terrarum varia corda hominum in illa turba esse insinuavit; alios in quibus semen verbi Dei variis modis laesum periret; alios, in quibus fructum bonum per patientiam afferret. Ubi considerandum, quia hanc similitudinem ideo per semetipsum Dominus dignatus est exponere, ut nobis insinuaret, in aliis similitudinibus, quas non exposuit, sensus allegoricos esse quarendos. Ostendit enim quid sit ager, quid semen, quid terra bona significet, quid petrosa et quid spinosa. Sed unum est, quod nobis ad inquirendum reliquit, videlicet satorem, quem nullum melius
Abbreviated transcription (Latin):
Redicante dño
gelium regnice¬
lestis. multe tur¬
be eum sequebã¬
tur. sicut dũisi
corpore. ita diũ¬
si mente. non nul¬
li propt̃ amorẽ.
non nulli propt̃ muidiam. Aliquanti propter
curationem. aliquanti propt̃ ad mirationem.
Quibus dominiis. ita suum sermonem temꝑa¬
bat. ut imna eadẽq ꝑabola. unusquisq suã
sententiã audiret. Sed ipse omnium infirmi¬
tati condescendens. suis scĩs sermonibus simili¬
tudines de rebus uisibilib adhibebat. ut ꝑ rem
uifibilem mui sibilia cognoscere discerent. Unde
natheus ait. Loquebatur iħc cum discipulis
suism parabolis. &e sine parabolis ñ loquebat᷑ ei ᷤ.
Non tam̃ ut quidam tradunt. quod aliquando
non loqueretur sine parabolis. sed in illa pre¬
dicatione. quam matheus ibi dese̾bit. non a¬
liter quam in parabolis loquebatur. Sicut enĩ
quadriꝑtito numero ut diximus eum seque¬
bantur.ita quoq ut quidam tradunt. qua¬
driꝑtito numero suum sermonem tempa¬

Expanded text:
edicante Domino gelium regni coelestis, multae turbae eum sequebantur, sicut diversi corpore, ita diversi mente. Nonnulli propter amorem, nonnulli propter invidiam, aliquanti propter curationem, aliquanti propter admirationem; quibus Dominus ita suum sermonem temperabat, ut in una eademque parabola, unusquisque suam sententiam audiret, et omnium infirmitati condescendens, suis sanctis sermonibus similitudines de rebus visibilibus adhibebat, ut per rem visibilem invisibilia cognoscere discerent. Unde sicut Matthaeus ait: « Loquebatur Jesus cum discipulis suis in parabolis, et sine parabolis non loquebatur eis. Non tamen, ut quidam tradunt, ut aliquando non loqueretur sine parabolis, sed in illa praedicatione, quam Matthaeus ibi describit, non aliter quam in parabolis loquebatur. Sicut enim quadripartito modo, ut diximus, eum sequebantur, ita quoque, ut quidam tradunt, quadripartito modo suum sermonem tempera
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. humane ig¬
norantie condes¬
cendens.frequen¬
ter suis scĩs ser¬
monibꝰ similitu¬
dines dignatꝰ ẽ
adiungẽ. ut qd̾¬

Expanded text:
, humanae ignorantiae condescendens, frequenter suis sanctis sermonibus similitudines dignatus est adjungere, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. quia lam ñ ꝓpt̾ tuã loquelã credi¬
mus. Ipsi enim audiunꝰ & scimꝰ. quia hicẽ u̾e
saluator mundi. Ibi aut̃ sine ostensione mira¬
culi tota ciuitas credidit. Hic u̾o cum magnũ
signum ostensum eẽt. ipse pat̾ tantum credi¬

Expanded text:
dicebant: Quia jam non propter tuam loquelam credimus, ipsi enim audivimus, et scimus quia hic est vere Salvator mundi . » Ibi enim sine ostensione miraculi tota civitas credidit, hic cum magnum signum ostensum esset, ipse pater tantum « credi
Abbreviated transcription (Latin):
mittebatur.cum dñs ꝑpropħam dicebat. E ece
ego suscitabo uobis pastoremunũ. seruũ me¬
um dauid. qui pascat uos inuiditio: nustitia.
In huiꝰ pastoris typo.uł figura quondã iacob
patriarcha. oues pauisse legitur. Sicut enĩ
ad pastoris offitium ꝑtinet. non solũ fortio¬
res oues ad pascua duc̾e. s etiam infirmis
animabꝰ. ꝑ miscłiã condescendit. & ꝑpeni¬
tentiam curã salutis impẽdit. Quod signifi¬
cant euisdẽ iacob uerba dicentis. Nostidñe
mi qd̾ habeo oues fetas teneras mecũ. quas
si inambulando plus laborare fecero.mori¬
entur cuncti greges una die. Unde & ꝑete¬
chielem ꝓpham dicitur. Ecce ego ipse reqͥ¬
ram oues meas. & uisitabo eas. sicut uisi¬
tat pastor gregem suum. quando fuerit in
medio ouium dissipatarũ. sic usitabo oueᷤᷤ
meas. & congregabo eas de cunctis locis. in
quibꝰ disꝑse fuerant. quod perierat requi¬
ram. & quod abiectum fuerat reducam. &¬

Expanded text:
e ego suscitabo vobis pastorem unum, servum meum David, qui pascit oves in judicio et justitia . » Hujus pastoris typo vel figura, Jacob patriarcha oves pavisse legitur. Sicut enim ad pastoris officium pertinet, non solum fortiores oves ad pascua deducere, sed etiam inanimabus per misericordiam condescendit, et per poenitentiam curam salutis impendit. Quod significant ejusdem Jacob verba dicentis: « Nosti, Domine mi, quod habeo oves fetas teneras mecum, quas si in ambulando plus laborare fecero, morientur cuncti greges una die . » Unde per Ezechielem prophetam dicitur: « Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas. Sicut visitat pastor gregem suum in die, quando fuerit in medio ovium suarum dissipatarum, sic visitabo oves meas et congregabo eas de cunctis locis, in quibus dispersae fuerant. Quod perierat requiram, quod abjectum fuerat reducam,
Abbreviated transcription (Latin):
timur. & con regnabimus Quod gaudium
nemo tollet auobis.quia nulla uarietas.
nulla tristitia. nullꝰ metus mortis inet̾na le¬
tia inueniri poterit. sicut ait scͥptura. Gau¬
dium aeleticiam optinebunt. qui redẽpti

Expanded text:
timur, et conregnabimus . » Quod gaudium nemo tollet a vobis, quia nulla varietas, nulla tristitia, nullus metus mortis in aeterna laetitia inveniri poterit; sed, sicut ait Scriptura, gaudium et laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
cietatẽ sue ꝯtẽplationiᷤ ꝑduc̃. qͥ ait ĩ eugłio. Ego sũ
panis uiiꝰ qui de celo descendi. Et iterum. Per me¬
Et caro mea uere ẽ cibꝰ. & sanguis meus uere ẽ
potꝰ. Sub cuiꝰ pastoris regimine. abundantẽ
pascuã se inuenisse gaudebat ꝓpħacũ dic̾e̾t.
Dominus pascit me. & nichil michideerit.

Expanded text:
tietatem suae contemplationis perducit, qui ait in Evangelio: « Ego sum tietatem suae contemplationis perducit, qui ait in Evangelio: « Ego sum panis vivus qui de cEt: « Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. » Sub cujus pastoris regimine abundantia pascua se invenisse gaudebat Propheta, cum diceret: « Dominus pascit me, et nihil mihi deerit .
Abbreviated transcription (Latin):
enum autẽ ñ secuntur. s fuguint ab eo qr
non nouerunt uocẽ alienorũ. Cum autẽ
cerueret eos dñs hoc ꝓu̾bium ñ intelligere
aꝑtins de quo pastore loqueretur exposuit
dicens. Pgo sum pastorbonus.Sed in eror¬
dio huiꝰ lectionis inquirendũ ẽ. quare se
dñs pastorẽ nominare uoluerit. Nũ quid
ideo pastor dicit᷑. eo quod more terrem pa¬
storis oues ad pascua ducat &e reducat: Non.
Sed ꝑ similitudinẽ talia nomina ei appli¬
cantur. ut ꝑ uisibilia inuisibilia intelliga¬
mus. Sicut enim oius dicitur ꝓpt̾ in nocen¬
tiam. agnus propt̾ mansuetudinẽ. uitulus
propt̃ carnis sue ĩmolationem. leo propt̾ for¬
titudinẽ. petra propt̾ firmitatẽ. sic ce dñs dr
pastor. ñ solũ quod fideles suos spiritualiter
pascai. & refitiat. s etiam quod eosa morsibꝰ
lupoꝵ sua protectione defendat. Iste enĩ uerꝰ¬
ẽ pastor qui rationalẽ sensũ tͥbuit. & spũalẽ in¬
tellectũ ministrat. Ipse uerꝰ: pastor. qͥ sac̾m̃to

Expanded text:
ab eo, quia non noverunt vocem alienorum. » Cum autem cerneret eos Dominus hoc proverbium non intelligere, apertius de quo pastore loqueretur exposuit, dicens: « Ego sum pastor bonus. » Sed in exordio hujus lectionis inquirendum est, quare se Dominus pastorem nominari voluerit. Nunquid deo pastor dicitur, eo quod more terreni pastoris oves ad pascua ducat et reducat? Non. Sed per similitudinem talia nomina ei applicantur, ut per visibilia invisibilia intelligamus. Sicut enim ovis dicitur propter innocentiam, agnus propter mansuetudinem, vitulus propter suae carnis immolationem, leo propter fortitudinem, petra propter firmitatem, sic dicitur pastor, non solum quod fideles suos spiritualiter pascat et reficiat, sed etiam quod eos a morsibus luporum sua protectione defendat. Iste est enim verus pastor, qui nobis rationabilem sensum tribuit, et spiritualem intellectum ministrat. Ipse verus est pastor, qui sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑior textus euuangelii narrat. qualit̾ dñs
interbonos malosq pastores discretionem
fecerit dicens de malis. Qui non intrat ꝑ
hostium in ouile ouiũ. s ascendit aliunde
ille fur ẽ ce latro cecetera. De bonis aut̃. Qui¬

Expanded text:
ius textus Evangelii narrat qualiter Dominus inter bonos malosque pastores discretionem fecerit, dicens de malis: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde ille fur est et latro. » De bonis aut
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ẽ. ut ꝑ penitentiã sanat ñ possit
si tñ medicina penitentie ñ negligat᷑. Nori
enĩ mentit᷑ ille qui ait. Inquacumq die pec¬
cator conu̾sus fuĩt. & ingemuerit peccata il¬
lius obliuiom tradentur. Uiuo ego dic̃ dñs¬

Expanded text:
 ut per poenitentiam sanari non possit, si tamen medicina poenitenliae non negligatur. Non enim ille mentitur qui ait: « In quacunque die peccator conversus fuerit, et ingemuerit, peccata illius oblivioni tradentur. » Et i
Abbreviated transcription (Latin):
cecetera. Et it̾m. Ego autẽ cum michi molesti¬
cẽnt in duebam me cilitio & humiliabã in ue¬
iumo animã meã. hinc eccłiastica consuetu¬
do publicani penitentiã incinere cecilitio
in dicere consueuit. ut in asꝑitate cilitii af¬
flictio sentiatur ext̾rus. & inuisione cuieris
recordatio sit humane mortalitatis int̾i̾us
hinc uoce beati iob in ꝑsona penitentiũ d̃r¬

Expanded text:
ae . » Et iterum: « Ego auteae . » Et iterum: « Ego auteessent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . » Hinc ecclesiastica consuetudo publicam poenitentiam in cinere et cilicio indicere consuevit, ut in asperitate cilicii afflictio sentiatur exterius, et in visione cineris recordatio sit humanitatis interius. Hinc in voce beati Job in persona poenitentium d
Abbreviated transcription (Latin):
minus dic̃ meuuangłiꝯb eati qui lugent
qm̃ ipsi consolabitur s uiderdum ẽ qua¬
lis debeat ẽẽ penitentia. quia multi sunt qͥ
nent. alii largas elemosinas tribuuntised
quia a peccatis nos cessant fructus dignos
penitentie ñ fatiunt. Qm̃ uerã penitentiã
facere ñ pot̃ nͥ qui peccatum odit ce dm̃ dili¬
git. Ille cnĩ penuens dicendꝰ ẽ. qui sic p̾c̾ita
deflet ut u̾in flenda ñ cominutat. Uñ bñ
penitenta dicta ẽ. quasi pumientia. quia
ita p̾t̾ita mala puntre penitendo debemus.
ut ea ut̾m penitenda ñ comiitamꝰ. Quia qd
pret̾ita plangit. & futura cauet. secutꝰ ad do¬
minũ ueniat. Qui enĩ delectabilit̃. & sine
to que leta nos traxit ad culpam: afflicta reducat
ad ueniam: iuxta illiꝰ exemplum quiait. Conu̾¬
sus sum incrumpna nca dum configit᷑ sꝑina
Unde alibi uoce pemtentis dicit᷑. Mariducabã
sicut cinerem panẽ meũ.⁊ poculum meũcũ
fictu miscebã. a fatie ire &indignationis tue¬

Expanded text:
 in Evangelio: « Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . » Sed videndum est qualis debeat esse poenitentia, quia multi sunt, qui nent, alii largas eleemosynas tribuunt: sed quia a peccato non cessant, fructus dignos poenitentiae non faciunt. Quoniam veram poenitentiam facere non potest, nisi qui peccatum odit et Deum diligit. Ille est enim poenitens dicendus, qui sic praeterita deflet, ut iterum flenda non committat. Unde bene poenitentia dicta est, quasi punientia: quia ita praeterita mala punire poenitendo debemus, ut ea iterum poenitenda non committamus. Quia qui praeterita plangit, et futura cavet, securus ad Deum venit. Qui enim delectabiliter et sine ro, quae laeta nos traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam, juxta illius exemplum qui ait: « Conversus sum in aerumna mea, dum configitur spina . » Unde alibi voce poenitentis dicitur: « Manducabam sicut cinerem panem meum, et poculum meum cum fletu miscebam. A facie irae et indignationis tu
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ quid pot̃ mat̾ obluusci infantẽ suum.
ut ñ misereatur filio uteri sui: Et si illa ob¬
blita fu̾it. ego tamen non obliui scat tui
humana enĩ natura sic̃ facile cadit. sic fa¬
cile surgere potest. Quia sicut saluator m
p̃senti lectione ait. gaudium erit incelo
suꝑ uno peccatore penitentiam agente:

Expanded text:
fantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? Et si illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . » Humana enim natura sicut facile cadit, sic facile surgere potest. Quia sicut ait Salvator in praesenti lectione: « Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
N exordio huiuslectionis solet mouere non¬
nullos adquerendum.qui nam isti duo disci¬
puli fuerint.qui ipsa die resurrectionis ab
ierłm recedentes castello emausꝓperaue¬
rint. Quod enĩ ex duodecim apłis ñ fuerĩt
in fine huiꝰ lectionis euuangelista compro¬
bat. cumdic̃ eos reuersos inierłm. & inuenis¬
se congregatos undecim.Unde apparet eos
ex septuaginta fuisse discipulis. ñ ex duode¬
cim apłis. Et unius quidẽ nomen infra
declaratur. cum unus cui nomen eleophas

Expanded text:
In exordio hujus lectionis solet movere nonnullos ad quaerendum quinam isti duo discipuli fuerint, qui ipsa die resurrectionis ab Jerusalem recedentes, ad castellum Emmaus properaverint. Quod enim ex duodecim apostolis non fuerint, in fine hujus lectionis evangelista comprobat, cum dicit eos reversos in Jerusalem, et invenisse congregatos undecim. Unde apparet eos ex septuaginta fuisse discipulis, non ex duodecim apostolis. Et unius nomen quidem infra declaratur, cui nomen Cleophas
Abbreviated transcription (Latin):
multis ꝓdẽe
solet. sic uniꝰ
interrogatio
multis ꝓdẽe.
Quod in huiꝰ
lectionis tex¬
tu facillime
si nichodemi
interrogationẽ & dñi responsionem sollici¬
te attendamus. Utiliter unus ignorat. qñ ad
unus interrogationẽ ñ unus. s multi qͦd
utile ẽ dicunt. Nam ut supra euuangelica
eum negat.non uitam meretur.s penam.Quia
sicut ait iacobus apłs. fides sine oꝑibus mortua
ẽ. Et it̾m. Tucredis. quod unus sit d̾s. bene facis
ce demones credunt &e contremiscunt. In leta¬

Expanded text:
multis obesse solet, sic unius interrogatio multis prodesse. Quod in hujus lectionis textu facillime si Nicodemi interrogationem, et Domini responsionem sollicite attendamus. Utiliter enim unus ignorat, quando ad unius interrogationem, non unus, sed multi, quid utile est discunt. Nam, ut supra evangelica eum negat, non vitam meretur, sed poenam. Quia, sicut ait Jacobus apostolus: « Fides sine operibus mortua est . » Et iterum: « Tu credis quod unus sit Deus? Bene facis, et daemones credunt, et contremiscunt . » H
Abbreviated transcription (Latin):
ante dm̃ scđm consuetudinem sacerdotii sorte
exiit. ut incensum poneret ingressus in templũ
domini. Post hec mariã uirginẽ in domũ eius¬
dem sacerdotisuenisse tribusq mensibus eam
apũd cognatam suam helisabeth mansisse
refert. Dominum quoq non solum octaua die
curuncisum. sed etiam tricesima tertia intem¬
plo presentatum narrat. atq ꝓ eo numera obla¬
ta: asy meone ꝓpħa susceptum ce benedictum
fuisse. Genealogiam uero saluatoris. non ꝑsalo¬
monem regem. s ꝑ nathan ꝓpħam acfacerdo¬
tem filium dauid deducit. In p̾senti ergolectio¬
ne saluatorem cum duodenus eẽc:cum parenti¬
bus ad templum uenisse. & illis nescientibus
in eo remansisse descripsit. Nam & in fine euũ¬
gelii sui ostendit dominum iħm xp̃m quasi
uerum sacerdotem discipulos benedicentẽ
in celum ascendisse dicens. Eleuatis manibꝰ su¬
is benedixit eis & factum ẽ. dum benediceret
illis recessit ab eis & ferebatur incelum. & ip

Expanded text:
ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. » Post haec Mariam virginem in domum ejusdem sacerdotis venisse, tribusque mensibus eam apud cognatam suam Elizabeth mansisse refert. Dominum quoque non solum octava die circumcisum, sed etiam tricesima tertia in templo praesentatum narrat, atque pro eo munera oblata, et a Simeone propheta susceptum et benedictum fuisse. Genealogiam vero Salvatoris non per Salomonem regem, sed per Nathan prophetam ac sacerdotem filium David deducit. In praesenti ergo lectione Salvatorem cum duodenarius esset, cum parentibus ad templum venisse, et illis nescientibus, in eo remansisse describit. Nam et in fine Evangelii sui ostendit Dominum Jesum Christum, quasi verum sacerdotem discipulos benedicentem in coelum ascendisse, dicens: Elevatis manibus suis, benedixit eis. Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelistam int̾
quatuor euuangłia
speciem uituli tene
plo domini insacri¬
Eitio a sacerdotib
offerebatur. ita ille preceteris euuangelistis spe¬
nalius eaquȩ dominus intemplo. uel circa
templum gessit commemorare curauit. deni¬
q exordium sui euuangelii. a zacharia sacerdo¬

Expanded text:
evangelistam inter quatuor animalia speciem vituli tenerplo Domini in sacrificio a sacerdotibus offerebatur, ita ille, prae caeteris evangelistis, specialius ea quae Dominus in templo vel circa templum gessit, commemorare curavit. De quibus exordium sui Evangelii a Zacharia sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
requenter
ab initio sue
predicationis
dominusdis¬
cipulos se di¬
ligere osten¬
dit. maxime tñ
tunc affectũ
dilectionis eis
exhibuit. cum
terrogare uolebant. non interrogatꝰ in medium
ꝓferebat. diuinȩ naturȩ inditium in eocompre¬
bendunt. Unde & subiungunt dicentes. Nunc
namq ẽ deo cogitationes hominũ intueri scͥptura
testante que ait. Lu deus solus nosti corda filioꝵ

Expanded text:
requenter ab initio suae praedicationis Dominus discipulos se diligere ostendit, maxime tamen tunc affectum dilectionis in eis exhibuit, cum terrogare volebant, non interrogatus in medium proferebat, quae divinae naturae indicium in eo comprehendunt. Unde et subjungunt, dicentes: « Nunnamque est Deo cogitationes hominum intueri, Scriptura testante, quae ait: « Tu Deus solus nosti corda
Abbreviated transcription (Latin):
S ilł mͣmurantibꝰ dnꝰ talẽ similitudinẽ adbibuit. ut ⁊ coꝵ
mimuirationẽ ex ratione compesceret. ut ipsa
similitudo. ad ipsum actorem omniũ spetia¬
liter ꝑtineret. Ait enim ad illos parabolam
istã dicens. Quis ex uobis homo qui habet
centum oues &e si ꝑdiderit unam ex illis.
nonne dimittit nonaginta nouem in de¬
ferco. & uadit ad illam quȩ ꝑ ierat. donec mue¬
niet illam: Ac si diceret. Si uos ouem ꝑditã
tanto studio & labore inquiritis. non oris
ur̃e auaritie consulentes. qnͣto mag̃ ego
hominem ad imaginem dei factum quere¬
re. ⁊ deet̾na ꝑditione debeo liberare. qui ñ
ueni quemquam ꝑdere. s omnes saluos face.
Ecce ueniet ds̃ &e homo de domodauid. scilicei

Expanded text:
antibus, Dominus talem similitudinem adhibuit, ut et eorum murmurationem ex ratione compesceret, et ipsa similitudo ad ipsum Auctorem omnium specialiter pertineret. « Ait enim ad illos parabolam istam, dicens: Quis ex vobis homo, qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat, donec inveniat illam? » Ac si diceret: Si vos ovem perditam studio tanto et labore inquiritis, non ovi, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem debeo ad imaginem Dei factum quaerere, et de perditione liberare? Quia non veni quemquam perdere, sed omnes salvare . Ecce veniet Deus et homo de domo David, » scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
plaudebant. ñ solum egrotos ad medicũ acceden¬
tes. s etiam ipsũ medicũ ore contumaci repre¬
hendebant dicentes. quia hic peccatores reci¬
pit &emanducat cũ illis. Uñ cognoscimꝰ qͥa sic̃
uera iustitia compassionẽ ht̃. sic falsa dedig¬
nationem. Dñs iħc xp̃t ueram iustitiã habens¬
cũ cõpassiont &e miscdia publicanos ce pecca¬
tores suscipere ñ ẽ dedignatꝰ Pharisei quidẽ
qui falso se iustos arbitrabantur. non solum
peccatores despitiebant. s etiã ipsũ medicum
peccatores uocantem reprehendebam. de
quorũ numero

Expanded text:
plaudebant, non solum aegrotos ad medicum accedenplaudebant, non solum aegrotos ad medicum accedentes, sed etiam ipsum medicum ore contumaci reprehendebant, dicentes: « Quia hic peccatores recipit, et manducat cum illis. » Unde cognoscimus, quia sicut vera bens, compassione et misericordia publicanos et peccatores suscipere non est dedignatus. Pharisaei quidem qui falso se justos arbitrabantur, non solum peccatores despiciebant, sed ipsum medicum peccatores vocantem reprehendebant. De quorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
icut uniꝰ pecca¬
toris casus mul¬
tos ad desꝑatio¬
nem trabere so¬
let. qui eiꝰ malũ
cremplũ imitãt᷑
sic uniꝰ recupe.¬
ratio multis pro¬
dẽst ad salutem.
Quod in exordio huiꝰ lectionis facile comꝓba¬
mͦ. si suꝑiora huiꝰ cuuangłii sollicite conside¬
ramus. Ut enim supra euuangłicꝰ sermo retu¬
lit. transiens iliͥs uidit hominem sedentem
ad theloneum nomine leui. qui ce ipse prin¬
ceps erat publicanorum.⁊ uocauit eũ. At il¬
le relictis omnibꝰ surgens sccutus ẽ illũ. Et fec̃
ei comuinum magnũ in domo sua. Et erat tur¬
ba multa publicanoꝵ discunbens cũ co. Eigo
publicani &e peccatores uidente spͥncipẽ suũ
tambenigne adeo non solum receptũ. s ctiã
mordine apłatus uocatum. tandẽ resumpta
fidutia qua si egrot ad medicũ accesserunt ut
auclirent illũ. Et ñ solum ad colloquendũ. s
etiamad conuescendũ recepti sunt. Q uoduidẽ¬
tes scͥbe cepharisei. qui defaisa rastitia sibi ap¬

Expanded text:
icut unius peccatoris casus multos ad desperationem trahere solet, qui ejus malum exemplum imitantur, sic unius recuperatio multis prodest ad salutem. Quod in exordio hujus lectionis facile comprobamus, si superiora hujus Evangelii sollicite consideremus. Ut enim evangelicus sermo supra retulit: Transiens Jesus, vidit hominem sedentem ad telonium, nomine Levi, qui et ipse princeps erat publicanorum, et vocavit eum. At ille relictis omnibus surgens, secutus est illum. Et fecit ei convivium magnum in domo sua, et erat turba multa publicanorum discumbentium cum eo. Ergo publicani et peccatores videntes principem suum tam benigne a Deo non solum receptum, sed etiam in ordinem apostolatus vocatum, tandem resumpta fiducia, quasi aegroti ad medicum accesserunt, ut audirent illum. Et non solum ad colloqueetiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes scribae et Pharisaei, qui de falsa justitia sibi ap
Abbreviated transcription (Latin):
cat qͥ exaltaũit humiliabr. c̃ multoᷤ uideamꝰ ĩ p̃snti
scło exaltatos. ⁊ usq ĩ fine ipsorũ ĩ ipsa exalta¬
tione ꝑmanere. rur sũ uidemus alios in pauꝑ¬
tate & egestate.⁊ in ipsa pauꝑtate. usq ad exi¬
tum uite consistere. ad quod dicendum. quia
qui se inpresenti scło suꝑbe exaltau̾t. infut̾o
humiliabit᷑. Et qui se in hoc scło ueracit᷑ ꝓpt̃¬
xp̃mhumiliau̾it. in fut̾o exaltari merebit᷑.
Sicut ergo int̾ suꝑbos semꝑ uirgia sunt. sic
int̾ humiles pax aconcordia in uiolata conser¬
uatur. Quia qui se humiliant in p̃senti exal¬
tabunt᷑ infuturo. qñ illam desiderabilem.

Expanded text:
cat: Qui se exaltaverit, humiliabitur, cum multos videamus in praesenti saeculo exaltatos, et usque in finem ipsorum in ipsa exaltatione permanere: rursum videmus alios in paupertate et egestate, et in ipsa paupertate usque ad exitum animae consistere. Ad quod dicendum, quia qui se in praesenti saeculo superbe exaltaverit, in futuro humiliabitur: et qui se in hoc saeculo veraciter phumiliaverit, in futuro exaltabitur. Sicut ergo inter superbos semper jurgia sunt, sic inter humiles pax et concordia inviolata conservatur. Quoniam qui se humiliant in praesenti, exaltabuntur in futuro, quando il
Abbreviated transcription (Latin):
ypra refert eu¬
liter dominus
conflictum cũ
phariseis aescri-¬
bis habuit. Et il¬
lis non credenti¬
phemantib egre¬
sus in de. secessit in partes tyri &e sidonis. Ty

Expanded text:
pra refert eliter Dominus conflictum cum Pharisaeis et Scribis habuit, et illis non credentiphemantibus, egressus inde, secessit in partes Tyri et Sidonis. Ty
Abbreviated transcription (Latin):
i suꝑiora huius
euuangelii consi¬
deremus. inueni¬
emus non sine cau¬
sa. nec frustra ma¬
riam & ioseph mi
bantur. Reco
tate apparuisse. &e gaudium omni popło nũ¬
tiasse. atq uirginem concepisse & peꝑisse.Re¬

Expanded text:
i superiora hujus Evangelii consideremus, inveniemus non sine causa nec frustra Mariam et Joseph mirbantur; recolapparuisse, et gaudium omni populo nuntiasse, atque virginem concepisse et peperisse. Re
Abbreviated transcription (Latin):
tistnum eiusdem sp̃c sci se dona ꝑciꝑe. Quamue¬
raciterautem & absq ulla dubitatione credenda
sunit que in hac lectione commemoratur. p̃cursor
ani manifestare curauit. cum subiunxit. Et ego ui¬
di. & testimonium ꝑhibui. quiahic ẽ filius dei. Ubi
considerandum quia in hac breui lectione duorũ
bereticorum dognata destruuntur: manichei efo¬
tim. Quorum imusnegauit eum uerum fuisseho¬
minem. alteruerum dm̃. E rubeseat ergo maniche
cumaudit. Post meuenit uir. E rubescat ce fotuꝰ
cum precur sor dñi clamat. Ego uidi & testimomũ
ꝑhibui. quia hic ẽ filiusdei. Audiant ergo man¬
sueti &e letentur credentes sine dubio: quia idem fi¬
lius hominis. qui ut homo baptizatꝰ ẽ. idem ipseẽ
filius dei. &e confiteanturtum petro: tues xp̃c filiꝰ

Expanded text:
tismum ejusdem Spiritus sancti se dona percipere. Quam vetismum ejusdem Spiritus sancti se dona percipere. Quam veraciter autem et absque ulla dubietate credenraecursor Domini manifestare curavit, cum subjunxit: « Et ego vidi et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. » Ubi considerandum quia in brevi lectione duorum haereticorum dogmata destruuntur, Manichaei i, quorum unus negavit eum fuisse verum hominem, alter verum Deum. Erubescat ergo Manichaeus, cum audit: « Post me venit vir. » Erubescat et Photinus, cum praecursor Domini clamat: « Ego vidi, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. » Audiant ergo mansueti et laetentur, credentes sine dubio, quia hic est Filius hominis, qui ut homo baptizatus est, idem ipse est Filius Dei, et confiteantur cum Petro: « Tu es Filius
Abbreviated transcription (Latin):
accipere. quia noniuidit eum. nec scit eum. Uas
autem cognoscitis eum quia apuduosmane.¬
di descendit &e mansit. S facilis ad hecpatet
responsis. quia alit̾ acceperunt illi &e a liter
ille. Iuis enimad mensuram datus ẽ sp̃c. in illo an̾i
hab̾itat omnis plenitudo diuinitatis corꝑaliter
Et illi ex tempore acceperunt sp̃m. ille uo ex quo
obumbrante sp̃u sc̃o. intra uterum uirginis con¬
ceptus ẽ. eiusdem sp̃c plenitu dinem habuit. sicut
ꝑ psalmistam dicitur. Unxit te deus deustuus o¬
leo leticiȩ preconsortibus tuis. Possumus & hocdi¬
cere. quia in mentibꝰ fidelium idem sp̃c ad aliquid
semꝑmanet. & ad aliquid recessurusuenit. Ma¬
net enim cum illis. ut sobrie ce iuste ce pie.uiuant
corꝑales fatiant. Et illis quidem ita uenit. ut sia
bono ꝓposito uoluntatẽ mut auĩnt. ab illis
recedat in dlominoautẽ non ex tempore baptism
uisibilit̃ apparint ut intelligant fideles ꝑ bap¬

Expanded text:
accipere, quia non vidit eum nec scit eum; vos accipere, quia non vidit eum nec scit eum; vos autem cognoscetis eum, quia apud vos maneDei descendit et mansit? Sed facilis ad haec patet responsio, quia aliter acceperunt illi, et aliter ille. Illis enim ad mensuram datus est Spiritus, in illo autem habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Et illi ex tempore acceperunt Spiritum: ille vero ex quo obumbrante Spiritu sancto intra uterum virginis conceptus est, ejusdem Spiritus plenitudinem habuit, sicut per Psalmistam dicitur: « Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . » Possumus et hoc dicere, quia in mentibus fidelium idem Spiritus ad aliquid semper manet, et ad aliquid recessurus venit. Manet enim cum illis, ut sobrie, et juste, et pie vivant orporales virtutes faciant. Et illis quidem ita venit ut si a bono proposito voluntatem mutaverint, ab illis recedat: in Domino autem, non ex tempore baptismivisibiliter apparuit, ut intelligant fideles per bap
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autem baptizato domino: eius precur sor
aptis celis in spetie columbe apparuit. Sicut eñi
ꝑdiluuium baptisma figuratur ita ꝑcolumbã
que ramum oliue uirentibꝰ folii sin ore tulit. unctio
sc̃i sp̃c expͥmit᷑. que fidelibꝰ inbaptismo tribuitur
dequa ꝑiohannem dicitur. Unctio eius docet uo
de omnibus. Quod uero uoce baptiste subditur
& ego nesciebam eum. sic intelligendum ẽ. ut su¬
pradiximus. quia ad comparationem quod post¬
ea cognouit parumpͥus de illo cognouerat. un¬
decertum signum enis cognitionisdatur. cum
subinfertur S qui misit mebaptizare in aqua
ille mͥdix̃. Suꝑ quem uidis sp̃m descendentem
&e manentem suꝑ eum. hic ẽ qui baptizat insp̃u
scõ. Ubi queritur. quare pat̾ ad cognoscendum
unigenitum filtum suum tale signum dare uo¬
luitꝰ. cumidem filius discipulis suis reꝓmittat
dicens. Rogabo patrem. & alium paraclitum da¬
bit uobis. ut maneat uobiscum inec̃um: sp̃m ue
riratis qui apatre ꝓcedit. quem mundꝰ ñ potest᷑

Expanded text:
zato Domino, suo praecursori apertis coelis in specie columbae apparuit. Sicut enim per diluvium baptismum figuratur, ita et per columbam, quae ramum olivae virentibus foliis in ore tulit, unctio Spiritus sancti exprimitur, quae fidelibus in baptismo tribuitur, de qua per Joannem dicitur: « Unctio ejus docet vos de omnibus . » Quod vero voce baptistae subditur: « Et ego nesciebam eum, » sic intelligendum est ut supra diximus, quia ad comparationem quod postea cognovit, parum prius de illo cognoverat: unde certum signum ejus cognitionis datur, cum subinfertur: « Sed qui misit me baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. » Ubi quaeritur, quare Pater ad cognoscendum unigenitum Filium suum tale signum dare voluit, cum idem Filius discipulis suis repromittit, dicens: « Rogabo Patrem, et alium paracletum dabit vobis ut maneat vobiscum in aeternum, spiritum veritatis qui a Patre proced
Abbreviated transcription (Latin):
magis non solumadoratum. sed etiam quod nu¬
stica munera ei oblata uiderant.Qui enim mi
rabilis ẽ in scĩs suis. scilicet in uirtutibus scõꝵ
mirabilior apparere uoluit. in ipsis exordiis
suis. siue in suis uirtutibus. sicut idem idem eu¬
uangelista alibi ait. Stupebant autem om̃s
canticis canticorum uoce sponsi dicitur. ueni
sponsa mea electa mea. columba meainforamini¬
buspetre. in cauerna macerie. ostende michi fatiẽ
tuam sonet uox tua mauribꝰ meis. Lales quippe
dñs suos discipulos eẽ uoluit.: quibꝰ dicebat.
Estote prudentes sicut serpentes & simplices sic̃
columbe. Et pulchre septem nature enumeran¬
tur columbe. quia sp̾c sc̃i qui hodierna die:
suꝑ redemptorem mundi apparuit. septem
sunt dona pͥncipalia. de quibꝰ ꝑ ysaiam dicit᷑

Expanded text:
magis non solum adoratum, sed etiam quod mystica munera ei oblata viderant.rabilis est in sanctis suis, scilicet in virtutibus sanctorum, mirabilior apparere voluit in ipsis exordiis suis, sive in suis virtutibus, sicut idem Evangelista alibi ait: « Stupebant autem omnes Canticis canticorum voce sponsi dicitur: « Veni, sponsa mea, electa mea, columba mea, in foraminibus petrae, in cavernis maceriae. Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis . » Tales quippe Dominus suos discipulos esse volebat, quibus dicebat: « Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Et pulchre septem naturae enumerantur columbae, quia Spiritus sancti, qui hodierna die super Redemptorem mundi apparuit, septem dona sunt principalia, de quibus per Isaiam dicitur: «
Abbreviated transcription (Latin):
ri pastores simuis salubre et granoe hͥ datur comsi-¬
lum. uñ refert scire als dedit et quibus et nͥ. Io¬
sepli dedit. Qͥ bus. fr̾ibus. uͥ: in egipto. Dum io¬
asse qum etiam comsilium meum ineuntes ysiaelitis uentoroissi
smaelite egiptiis s pꝰquam sublimatꝰ ÷ in egipto consilium salul¬

Expanded text:
ri pastores sumus . Salubre et grande hic datur consilium. Unde refert scire, quis dederit, et quibus, et ubi, Joseph dedit; quibus? fratribus; ubi? in Aegypto. Dum Jodasse, iniquum consilium in eum ineuntes Ismaelitis vendidisse, Ismaelitas Aegyptiis. Sed postquam sublimatus est in Aegypto, consilium salu
Abbreviated transcription (Latin):
eri libam portas cuas.
E comedet ignis ceoros cuas. Tacha¬
ias unroecimis ꝓpħarum pꝰ destructi¬
em cuntatis sc̃e iam factam aliam ꝑro
uanos p̃dic̃ futuram Irs edificationis tẽ¬
domunce passionis. p̾nuntiat plepis ues¬

Expanded text:
rtas tuas, et comedat ignis cedros tuas . » Zacharias, undecimus prophetarum, post destructionem civitatis sanctae jam factam, aliam per Romanos praedicit futuram. Inter reaedificationis temDominicae passionis praenuntiat, plebis des
Abbreviated transcription (Latin):
cit Qͥ enim iĩsus et ubiq totus non use p᷑ cresc̾e sec
nnobis p᷑ maior egse Ed clamgorem tubarum cȩcroert̃
alis moritur .uii. nim iericho sunt .uii. pͥncipalia uitĩa
q̃ clamgentibus tubis .i. p̾dicatoribus sci̾s in plibus surs
ertuncta Hii nuri septuno clamgore penitus cȩccoert̃:
innũcoi enim fine inextͤmo ȩxamme sic tollemtur uitia.
ꝙ de cet̾o maluu mouebunt De his cubis etiam legit᷑
ꝗ grdeor madiantas expugnatur us̾ cubas accepit ꝯ
pugnantoi cum hostibus indicitiur et neglecis armis bel
cant arma et hostes fugantur. sine armis armati subiũ¬
gauitur mernibus Iedcori ꝯͣ madianitas cuba cecunit.

Expanded text:
cit. Qui enim immensus, et ubique totus non in se potest crescere, sed in nobis major potest esse. Ad clangorem tubarum ceciderunt aliis moritur. Septem muri Jericho septem sunt principalia vitia, quae clangentibus tubis, id est praedicatoribus sanctis, in pluribus sunt exstincta. Hi muri septimo clangore penitus concident. In mundi enim fine, sive in extremo examine, sic tollentur vitia, quod de caetero nullum movebunt. De his tubis etiam legitur, quod Gedeon Madianitas expugnaturus, tubas accepit, cs hic modus pugnandi cum hostibus. Pugna indicitur, et neglectis armis bellcant arma, et hostes fugantur, sine armis armati subjugantur inermibus, Gedeon contra Madianitas contrivit.
Abbreviated transcription (Latin):
claingor insireles ao froem uocat et ut uifroe suit coroborat
Iste sunt tuctaes argenitee ductaes qr ꝑ c̾bras mutoi co¬
siones ꝑ multas passionum amaritiomes ꝓ quo plꝰ conoũ¬
cur eo magis nroĩ uilectionem extentortiu He cube.
argentet sunt Doctores enim indnimis eloqͥiis uebent ẽe in¬
struc̃ti. nȩ addocruxonm ꝙ fieri uolunt ruemanitur urooc¬
ti Et uxͣ illito ẜloquia dontini cloquia. casta. ⁊c̃ Cales tube¬

Expanded text:
firmi sint, corroborant. Istae sunt tubae ductiles argenteae, quae per crebras mundi tunsiones, per multas passionum amaritudines, quo plus tunduntur, eo magis in Dei dilectionem extenduntur. Hae tubae argenteae sunt; doctores enim in divinis eloquiis debent esse instructi, ne ad docendum quod fieri volunt inveniantur indocti. Unde illud: « Eloquia Domini, eloquia casta, a
Abbreviated transcription (Latin):
onem sunt uocati s uurtute ex alto iouti. A moyse .i. a domi¬
no ilu p̾ticatores sunt comitituti unre bñ dicit᷑ sñc tibi onas
tubas has cubas moyses. xꝰ facit et sibi .i. ao suum honorem ut
eis lomge lateq clangentibus coheredes hab̾eat quibus et̾ ne
iocimioitatis lagiatur bñclictio Et cum miultis uominũs mo¬
nare Int̾p̃tatur enim moyses ab aqua simꝑtus it nr̃ moyses
uat dum ea quibus animi soroes abst̾gmntur ingit̾ nobis insi¬
nnat. Nos etiam lauat uum ne ꝯnto in nobis int̾ sum remaneat
Clamat. Penitenitiam agite .a. e.r. celoꝵ st st̾um. Sic̃ aqͣ

Expanded text:
ti, a Moyse, id est a Domino Jesu praedicatores sunt constituti. Unde bene dicitur: Fac tibi duas tubas. llas tubas Moyses, id est Christus, facit, et sibi, id est ad suum honorem, ut eis longe lateque clangentibus haeredes habeat, quibus aeternae jucunditatis largiatur benedictionem. Et cum in multis Moyses Donare; interpretatur enim Moyses ab aqua sumptus. Et noster Moyvat dum ea quibus animi sordes absterguntur, jugiter nobis insinuat; nos etiam lavat, dum ne quid in nobis intersum remaneat, cla
Abbreviated transcription (Latin):
eri libam portas tuas.
comȩdet ignis ceoros cuas. L acha¬
nias um decimus ꝓpharu pꝰ destructi¬
dem ciuitatis scẽ iam factam aliam ꝑro
manos p̃dic̃ futuram IrI edificationis tẽ¬
oli cunabula ꝓꝑhȩtie in spũ in uidictã
insitaturum ait Exulta satis filia sion łoce rex cuus ueñ¬

Expanded text:
as tuas, et comedat ignis cedros tuas . » Zacharias, undecimus prophetarum, post destructionem civitatis sanctae jam factam, aliam per Romanos praedicit futuram. Inter reaedificationis templi cunabula, prophetiae spiritu vindictam visitaturum ait: « Exsulta satis, filia Sion; ecce rex tuus ven
Abbreviated transcription (Latin):
alnto sentia .x. Sinamtia namq est q̃an pellicula ni ore ꝙ̃
solent semꝑ nintoi mantucare. Senetia nͦ dictimi t̾ quis libet
menta oanabi. ⁊̃ lim. Senetie gͦ siuit cibi genitilium yuolati¬
ta comdocintumi Siliq̃ ntogorum coiticis litt̾e athereutaum uil
spu̾alis scutsꝰ hñttum. &squilie hnxticorim qui uenis sentenitias
dranttunt q̃ sunt uer̃ lum̃ ammaꝵ et quis quilias .i. p̃nas sen¬
tenitias ad su erroiem eligunt Senetie gͦ s̃ filique suꝑficies

Expanded text:
inantia namque est quaedam pellicula in ore, quam solent semper Indi manducare. Senecia vero dictus est quilibet menta canabi et lini. Seneciae ergo sunt cibi gentilium idolotita comedentium. Siliquae, Judaeorum corticis sensus habentium. Quisquiliae, haereticorum, qui veras sententias dimittunt, quae sunt verum lumen animarum, et quisquilias, id est pravas sententias ad suum errorem eligunt. Seneciae ergo sunt, siliquae sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃ũalis sic̃ enim ad carnalem prẽm. ꝑ carnalem gen̾a¬
sunt innouati filii. Qͥs pat̾ gͦ hͥ loquitur carnalis an spu̾alis
c̾tȩ nͣ sic alloquitur pat̾ carnalis mimo drẽt ẜili sedens adm̃¬
sam diuitis utoe ut supponas puluinaria suo aoularȩ rioe.
Calis gͦ pat̾ hic non loquitur s pat̾ spũalis ꝙ ex consȩqueniti¬

Expanded text:
et spiritualis. Sicut enim a carnali patre per carnalem generafilii sunt innovati. Quis pater ergo hic loquitur? Carnalis, an spiritualis? Certe non sic alloquitur filium pater carnalis; imo diceret: Fili, si sederis ad mensam divitis, vide ut supponas pulvinaria cubito suo; adulareTalis ergo pater hic non loquitur, sed pater spiritualis, quod ex sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
bor mens quia putens altus est. et inqͦ hau¬
riam nrn habeo. uerimitam̾ obnutesc̾e ñ possum ut om̃is li¬
tur c̾atura. canitum iocuuroni sit eloquiui meuui et no
it in fruct̾uosim &lo glors int̾ nos uroicatur quam i¬
d̾e regem salomonem uitecore suo. incedere puꝵ puratum

Expanded text:
in quo hauriam non habeo. Verumtamen obmutescere non possum, unde omnis loquitur creatura: tantum jucundum sit eloquium meum, et non erit infructuosum. Quid gloriosius inter nos judicatur, quam videre regem in decore suo, incedere purpuratum
Abbreviated transcription (Latin):
t rex dd̾ senuerat nec calesiebat cum oꝑire¬
tur. pellibus unuenta ÷ abisac simamitis. q̃
pormunt cum rege et calefec̃ eum. Rex aũ ñ
cognonit eam. It qͦ edificamur uista lit̾am
qr morbis et nature defectibus eciam suꝑue
obiuare nec totum d̾o cõmittenites potuis utoeannur eam cep¬
tare quam implorare De alia leginis simamiti ꝯ cum heliaᷤ¬
tranisiret ꝑ sunam tenint eum simamittis magna et incele

Expanded text:
Et rex David senuerat, nec calefiebat, cum operiretur pellibus: inventa est Abisag Sunamitis, quae dormivit cum rege, et calefecit eum. Rex autem non cognovit eam . In quo aedificamur juxta litteram, quia morbis et naturae defectibus etiam supervobviare, ne totum Deo committentes potius eum videamur tentare, quam implorare. De alia legimus Sunamiti, quod cum Elisaeus pergeret in via, tenuit eum Sunamitis magna, et in cele
Abbreviated transcription (Latin):
act̃um ÷ u̾bum domini
ad erechielem dicenł.
ssili hominis ꝓph̾a de pastoribus ifrł. et
dices ad eos ue pastoribus qui pascebatT
semet ipos Nonnie q̃ges a pastoribus pas¬

Expanded text:
actum est verbum Domini ad Ezechielem, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus Israel, et dices eis: Vae pastoribus qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pas
Abbreviated transcription (Latin):
ni sanguinẽ posuit. Uł certe domꝰ nr̃e ipsa sunt
oꝑa in quib quo usq uiuimus habitamus ⁊in suꝑ.¬
liminare domꝰ agni sanguinẽ ponimꝰ qr crucem
passionis illius infronte ponamꝰ. de quo agno ad huc
subdit᷑. Et edent earnes nocte illa assas igni. In noc-¬
te quippe agnũ comedimꝰ : qui insacͣm̃to mͦ dñicũ
corpus accipimis: qñ ad huc adinuicẽ nr̃as consci¬
entias ñ uidemus. Que tñ carnes agni igne assande
sunt qr. nimirũ dissoluit carnes quas coxerit aqͣ
Quas uero ignis sine aqua excoquid roborat. Car
nes itaq agni nr̃i ignis excoxit. quia eum ipsa
ius passionis illius ad resurrectionẽ ualentiorem
luit uidelicet carnes illuis ab igne obduruerunt.
Unde ꝑpsalmistã diẽ. Exaruit tanquam testa uirtꝰ
mea. Qiuid namq ⁊ testa añ ignẽ nͥ molle lutũ :¬
S ei exigne agit᷑ ut solidet᷑. Uirtꝰ gͦ humanitatis eiꝰ
uel. ut testa exaruit: qr. abigne passionis aduͥtu¬

Expanded text:
ni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora, in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo dominicum corpus accipimus, quando adhuc adinvicem nostras conscientias nsunt, quia nimirum dissolvit carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, rnes itaque Agni nostri ignis excoxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem luit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutuSed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus, velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtu
Abbreviated transcription (Latin):
de signat: Et notandũ qd pͥmũ p̃cipim̾ renes accĩge̾.
pꝰmodũ baculos tene. qr illi debent curã pastoralem
susciꝑe. qui iam in suo corꝑe seiũt ftuxa luxurie edo¬
mare. Ut cũ aliis fortia p̾dicant ipsi desid̾iis mollib¬

Expanded text:
designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos tenere: quia illi debent curam pastoralem suscipere qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae domare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollib
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Yre renes meos. Si enĩ uoluntatem libidinis mrenibꝰ
ẽẽ nesctret: eos urĩ minime petisset. Uñ qr. potestas diabłi
inhumano gen̾e maxime ꝑ luxtriam p̃ualuit : de illouoce
a diritur. Potestas eius inlunbis etus. Qͥ gͦ pase
resurrectionis imcorruptionis agit : corruiptioni iam ꝑ
nulla uicia subiaceat. uoluptates edomet. carnẽ abuxu¬
ria restͥngat. Qeq ienĩ cognouit que sit sollẽpnitas in¬
corruptionis qui ad huc ꝑ incontinentiã corruptioni suib¬
iacet. hec quibusdam dura sunt: s angusta porta ÷ q̃
ducit adirtã. ⁊habemꝰ iam multa exempla continentuũ̃.
Uñ ⁊ bene adhuic subdit᷑. Calciam̃ta habebitis inpedibus
Qiud sunt ⁊ enĩ pedes nr̃i nͥ oꝑaf. Quid uͦ calciamenta
nͥ pelles mortuorũ aĩaliũ. Calciam̃ta autẽ pedes muni-¬
unt. Que uͦ funt mortua aĩalia ex quorũ pellib nr̃i¬
baculos ĩmanib. Qͥd lex ꝑ basculũ nͥ pastoralẽ custodiã

Expanded text:
cens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha resurrectionis et incorruptionis agit, corruptioni jam per nulla vitia subjaceat; voluptates edomet, et carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta est porta quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: « Calceamenta habebitis in pedibus. . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nbaculos in manibus. Quid lex per baculum, nisi pastoralem custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
hũc quẽ hodie celebramꝰ. Merito celi locuti s̾. angłigratulati.i pastores letati
Magi mutati. reges turbati. pariuili coronati. ħ s̃ testimonia natiuitatis tue dñe ihu¬
añqͣm tibi fluctus subst̾entur calcanti. mare ced̾it imꝑanti. añqͣm uentꝰ te iubẽte
siluiss. mortuꝰ te uocante reuixiss solte moriẽte palluiss Internꝰ te descẽdente ge mu¬
finis mortis. de patre ordinãs om̃em diẽ: de matre ꝯsegrãs istũ diem. hodie frẽs Rimiie

Expanded text:
fans et Verbum est. Merito coeli locuti sunt, Angeli gratulati, pastores laetati. Magi mutati , reges turbati, parvuli coronati. LactJesu, antequam tibi fluctus substernerentur calcanti, cederent imperanti; antequam ventus te jubente siluisset, mortuus te vocante vixisset, sol te moriente palluisset, terra te resurgente tremufinis mortis; de Patre ordinans omnem diem, de matre consecrans istum diem. Praemisit e
Abbreviated transcription (Latin):
seo qui non er̃ citatus incampo pͥus fuerit. Cunc ent̃
demũ sermo iratio salutariᷤ. efficacit̃ cdiscit᷑ si sapient̃
qdrsicit aucdit᷑. Disciplina custoᷤᷤ sꝑei. receꝑtacłm ficlei dux
tneris salutari. fom̃tum ac negotiũ bone indolis
magistra uͥtutis. fac̃ inxp̃o manere semꝑ aeuigĩt. deo
muere. ad ꝑmissa celestia. ⁊ diuina p̃mia ꝑuenire. Eri¬
sebiꝰ dit. Qeq enĩ dignũ ÷ nominare etrm philosophĩ¬

Expanded text:
it. Tunc enim demum sermo et ratio salutaris efficaciter discitur, si patienter quod discitur, auditur. Disciplina custos spei, receptaculum fidei, dux itineris salutaris, fomentum ac negotium bonae indolis, magistra virtutis, facit in Christo manere semper, ac jugiter Deo vivere, ad promissa coeletia et divina praemia pervenire. EUSEBIUS. Neque enim dignu
Abbreviated transcription (Latin):
dis cipulus : ante milẽ quã tiro. Caue ne sine ductore
ingrediariᷤᷤ uiam. quẽ non quã ingressuꝰ es: ⁊ in alte
magistro dicit᷑. Multo cemꝑe discaᷤ : qd̃ doceas ne cre¬
das lauclatorib cuiᷤ : in mo irrisorib ne accõmodes.
Non appecaᷤᷤ maiora uirib tuis. quia meliꝰ ÷ inhume¬
liorib tutũ ꝑgẽ : quam pendulo gressu in altiorib
magis docet dũ prudenter interrogat. Sunt aliqͥ
qͥ nimia facilitate u̾borũ ꝑ audatiã edisserunt aliis
Qd̾ ip̃si non intelligunit. Y sidorꝰ dix̃. De bono inter¬
rogatꝰ taçeo. Melitis est enim recicere inꝓbis. quam ues¬
ponoere. Cipͥanꝰ dix̃. Ille meliꝰ docet qrũ eoticdie eresent.

Expanded text:
uam tiro. Cave ne sine doctore ingrediaris viam quam nunquam ingressus es; et parte magistro discitur. Multo tempore disce quam doceas. Ne credas laudatoribus tuis, imo irrisoribus aurem ne accommodes. Non appetas majora viribus tuis, quia melius est in humilioribus pergere, quam pendulo gradu in altioribus magis docet dum prudenter interrogat. Sunt aliqui qui nimia facilitate verborum per audaciam edisserunt aliis quod ipsi non intelligunt. ISIDORUS. De bono interrogatus, taceo: melius est enim reticere improbis quam respondere. CYPRIANUS. Ille melius docet q
Abbreviated transcription (Latin):
insrirrex̃. Legitur mnexodo. quia eũ moy ses mora¬
retur ꝑ multos dies in monte mandata legis. ifiga¬
ras a dño accipiendo. peccantit ppłs . iadorarut ui¬
tulĩ ꝯflatilem locutusq ẽ dñs admoy sen. Uasde &

Expanded text:
insurrexit. Legitur enim in Exodo, quia cum multos dies morainsurrexit. Legitur enim in Exodo, quia cum multos dies moraretur, post multos dies in montibus  f. in monte mandata legis et figuram a Domino accipiendo, 488 peccavit populus, et adoravit vitulum conflatilem, locutus es