comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quionmacorum sacra sic prodit sic ex tingutt quiduiterrogtur
homines qui euanuerunt cogitando quis istesit. aius dicĩlen satur¬
nus est Seredo propter sabbati scificationem quia isti eumdiem saturno
tribuerunt: Uarro autem ipsorum quo doctirem apudse neminem
inueniunt dm̃ uida eorum iouem putauit. Nihil inter. esse consens
quo nomine noncupetur: dum eadem resintellegatur co lecredo nllns
sumitate de territus : namquiauihil superius solent colere romani quã
iouem quod capitolium eorum satis aꝑte quacteslatio ertium quoc
regemomnium deorum arbitrantur : cumanim ad uerter& uidaco
summumdm̃ colere Mihil aliud potuit. suspicari quamiouem
sed sine qui satur num siue quiiouem dm̃ uidacorum putant edisa
quando saturnus prohibere ausus est coli alterum dm̃ anccipsu
iouem quicum regno expulisse ꝑhibaur potrem filius: quisttam
potentior & iuictor placuit cultoribus suis saturnum relitui

Expanded text:
qui omnia eorum sacra sic prodit, sic extinguit? Quid interrogem qui omnia eorum sacra sic prodit, sic extinguit? Quid interrogem homines, qui euanuerunt cogitando, quis iste sit? alii dicunt: Saturnus est, credo propter sabbati sanctificationem, quia isti eum diem Saturno tribuerunt. Varro autem ipsorum, quo doctiorem aput se neminem inueniunt, deum Iudaeorum Iouem putauit nihil interesse censens, quo nomine nuncupetur, dum eadem res intellegatur, credo illius summitate deterritus. nam quia nihil superius solent colere Romani quam Iouem, quod Capitolium eorum satis aperteque testatur, eumque regem omnium deorum arbitrantur, cum animaduerteret Iudaeos summum deum colere, nihil aliud potuit suspicari quam Iouem. sed siue qui Saturnum siue qui Iouem deum Iudaeorum putant, dicant: quando Saturnus prohibere ausus est coli alterum deum, nec ipsum Iouem, qui eum regno expulisse perhibetur, patrem filius? qui si tamquam potentior et uictor placuit cultoribus suis, Saturnum uictum
Abbreviated transcription (Latin):
in colendos esse profitentur cumcaeris colert nonsinanturs
Cumergo simul coli non possint. curnon ille cͥgitur. qui istos coli
populis corum intem plis corum debuit recitari. ubi nuibil umquã
tale ꝑsonuit : & utiq prohibicio tam multorum contra unum. quam
unius contratam multos. notior & potior essedeberet.
N am siluius dĩ cultus im pius est. inutilessunt dii qui homines ab impict¬
te non prohibent Siuero pius est huius cultus. qmĩ millo praecipitur
neisti colantur : impius est cultus illorum Si auten tamdiffidenrant
istum coli prohibent ut plus audiri timeant quã pro hibere audeant
hoc ipsum quis non sapiat. quis non senciat. illum esse potius digendun
quiistos coli tam publicge prohib& qui corum simulacra euerti iuissi
praedictt cuertit ÷ quamistos quos ut ille non colatuonuissime
nescimus predicisse non legimus ualuis se aliquid non uidemuist
Rogo respondeant. quis estasiste quiomnes deos gentium sieꝑ sequitur

Expanded text:
 colendos esse profitentur, cum ceteris colere non sinantur? cum ergo simul coli non possunt, cur non ille eligitur qui istos coli populis eorum in templis eorum debuit recitari, ubi nihil umquam tale personuit? et utique prohibitio tam multorum contra unum quam unius contra tam multos. notior et potentior esse deberet. nam si huius dei cultus est impius, inutiles sunt di, qui homines ab impietate non prohibent: si uero pius est huius cultus, quoniam in illo praecipitur ne isti colantur, impius est cultus illorum. si autem tam fidenter istum coli prohibent, ut plus audiri timeant quam prohibere audeant, hoc ipso quis non sapiat, quia non sentiat illum esse potius eligendum, qui istos coli tam publice prohibet, qui eorum simulacra euerti iussit, praedixit, euertit, quam istos, quos, ut ille non colatur, iussisse nescimus, praedixisse non legimus, ualuisse aliquid non uidemus? rogo, respondeant: quia est deus iste, qui omnes deos gentium sic persequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uident faciem deuna oue exouib centum. defratre corripiendo
in secr&o desoluendis ligandis que peccatis. de conbordia duorua
sescono eu dunis sunue dedimit andis peccatis usq septua gies scpties
deseruo eiũ dimis sum est multum debitũ & ipse pariuuĩ non dimisit con¬
seruo mardcus que ad modum caetris non repugnat
Quando piserragatus est ut um liceat dimattere uxorem. quem ad modi
ydui scinsdaciant maegh cus mͣurcus maxumne deipsis interrogatiom buo
ul br uelui daco:. atqs e pesponsis enquibis uicdentir ali quantul uanarare¬
atuunca quo cos ds uetserte yperarii ꝑhoras diuersas quem ad modum ma¬

Expanded text:
uident faciem patris, de una oue ex ouibus centum, de fratre corripiendo uident faciem patris, de una oue ex ouibus centum, de fratre corripiendo in secreto, de soluendis ligandisque peccatis, de concordia duorum et congregatione trium, de dimittendis peccatis usque septuagiens septiens, de seruo, cui dimissum est multum debitum et ipse paruum non dimisit conseruo, Mattheus quemadmodum ceteris non repugnat. Quando interrogatus est utrum liceat dimittere uxorem, quemadmodum inter se consentiant Mattheus et Marcus, maxime de ipsis interrogationibus uel domini uel Iudaeorum atque responsis, in quibus uidentur aliquantulum uariareuinea, quo conducti sunt operarii per horas diuersas, quemadmodum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
bi pronunciauit discipulis passionem suam quaesit intermatheum mar¬
cum & lucam conueniencia.dd¬
Obi subiungua idem tres quomodo p̃ceperit dñs ut postrum qui uoluerit
ueniat quasecum concordent.
Quod sedñs tribus discipulis in monte ostendit cũmoyse &helia. quomo¬
do interse congruant tresisti ordine & rebus & maxime propter nu
Ubi deaduentu helie locutus ẽ eis quaesit conueniencia in terma theum
& marcum
Deillo quiei obtulit filium suũ quem discipuli sanare non poͬerunt que¬
ad modum tres isti consenciaa &iam ordine narrationis
Ubi depassionesua cumcis dixiss& contristã sunt. quod tres isti codem
ordine conmemoraat.
Ubideore piscis soluit tribuum quod matheus solus dicit:
De puero parudlo quem proposit imitandum. descandalis mundi
demenbris corporis descandali tantib: deangelis paruulorum qui

Expanded text:
Ubi pronuntiauit discipulis passionem suam, quae sit inter Mattheum, MarUbi pronuntiauit discipulis passionem suam, quae sit inter Mattheum, Marcum et Lucam conuenientia.bi subiungunt idem tres quomodo praeceperit dominus, ut post eum qui uoluerit ueniat, quam secum concordent. Quod se dominus tribus discipulis in monte ostendit cum Moyse et Helia, quomodo inter se congruant tres isti ordine et rebus et maxime propter, nuas post octo. Ubi de aduentu Heliae locutus est eis, quae sit conuenientia inter Mattheum et Marcum. De. illo qui ei obtulit filium suum, quem discipuli sanare non potuerunt, quemadmodum tres isti consentiant etiam ordine narrationis. Ubi de passione sua cum eis dixisset contristati sunt, quod tres ipsi eodem ordine commemorant. Ubi de ore piscis soluit tributum, quod Mattheus solus dicit. De puero paruulo, quem proposuit imitandum, de scandalis mundi, de membris corporis scandalizantibus, de angelis paruulorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ambulauerit suꝑ aquas quomodo qui haec dixerunt interse conue¬
niant & quo modo ab illo loco digrediantur ubi turbas dequinque pani¬
bus pauit¬
III Quo modo matheus & marcus io hanni non ad uersentur in eo quod ab eis
tribus narratur quod postea trans fretauit factum sit
Demuliere cananca quaedixit & canes comedunt demicis cadentibuð de
mensa dominorum suorum quomodo interse martheus lucasq c̃senci
Sum deseptem panibus pauit turbas. utrum inter semattheus marcus q:
conueniaut.
Quod dicit mathcus inde eum uenisse in fines magedon. quomodo congru¬
at marco & in eo quod petentib signũ respondit uerum deiona
Defermento pharisaeorum quo modo cũ marco c̃ueniat ł reł ordine
Dũ in terro gauit discipulos quem illum dicerent homines. utrum xihil
nterse repugnant matheus marcus & lucas rebus aut ordine

Expanded text:
or conueniant. Quod ambulauit super aquas, quomodo qui hoc dixerunt inter se conueor conueniant. Quod ambulauit super aquas, quomodo qui hoc dixerunt inter se conueniant et quomodo ab illo loco digrediantur, ubi turbas de quinque panibus pauit. Quomodo Mattheus et Marcus Iohanni non aduersentur in eo, quod ab eis tribus narratur, quid postea quam transfretarunt factum sit. De muliere Cananaea, quae dixit: et canes edunt de micis cadentibus de mensa dominorum suorum, quomodo inter se Mattheus Lucasque consentiant. Cum de septem panibus pauit turbas, utrum inter se Mattheus Marcusque conueniant. Quod dicit Mattheus inde eum uenisse in fines Magedan, quomodo congruat Marco, et in eo quod petentibus signum respondit iterum de Iona. De fermento Pharisaeorum, quomodo cum Marco conueniat uel re uel ordine. Cum interrogauit discipulos quem illum dicerent homines, utrum nihil inter se repugnent Mattheus Marcus et Lucas rebus aut ordine.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod exnauicula turbis locutussit deillo cuius inseminando aliud ceci¬
dit inuia & c&era. & deillo cuisuꝑ seminatatasunt zirania & degra¬
no sinapis & defirmento & quodindomo locutus est. detesauro abscon¬
dito inagro & demargarita. & desagena missa iimare & depro feren¬
ir dethes auro suo noua & uetera quomodo marco & lucaematheus
consenciat uel in his quaedim ipso dixeruat uel narrationis ordine.
Quod uenit in patriam sua & mirabantur doctrinã cum genus eius con¬
tem nerent quo modo consenciat marco & lucae matheus maxime utrũ
narrandi ordo nihil alteri aduersetur
Quem ad modum interse conueniant ma thcus marcus& lucas de uerbis
herodis cũ audiss& demirabilibus dũi ł deipso narrationis ordine
dciohanne incluso uel&iam occiso quomodo abhistrib: narretur
Admiraculum dequinq panibus quo ordine ab hom̃b & quẽ ad moduĩ uentũ sit¬

Expanded text:
Quod ex nauicula turbis locutus est de illo cuius in seminando aliud ceciQuod ex nauicula turbis locutus est de illo cuius in seminando aliud cecidit in uia et cetera et de illo cui superseminata sunt zizania et de grano sinapis et de fermento, et quod in domo locutus est de thensauro abscondito in agro et de margarita et de sagena missa in mare et de proferente de thensauro noua et uetera, quomodo Marco et Lucae Mattheus consentiat uel in his quae cum illo dixerunt uel narrationis ordine. Quod uenit in patriam suam et mirabantur doctrinam, cum genus eius contemnerent, quomodo consentiat Marco et Lucae Mattheus, maxime utrum narrandi ordo nihil alteri aduersetur. Quemadmodum inter se conueniant Mattheus, Marcus et Lucas de uerbis Herodis, cum audisset de mirabilibus domini, uel de ipso narrationis ordine. De Iohanne incluso uel etiam occiso, quo ordine ab his tribus narretur. Ad miraculum de quinque panibus quo ordine ab omnibus et quemadmodum uentum sit
Abbreviated transcription (Latin):
gru ant matheus marcus & lucas iinarrandi ordine.
dcillo quimanu maridã cum haber& sabbato curatus est. quemad modũ
narratio matthei concord& cum marco & luca uelrerũ ordine. ueldaĩ
& uida eoꝵ uerbis.
honsiderandum utrum abisto cuius arida manus sanata est ita digrediant᷑
hutres euangelistȩ ut nullo sibi aduersentur ipso narrationis ordine.
emuto & ceco qui dȩmonium habebat quomodo mattheus lucasq consen¬
ciant.
bier dictum est quod inbelgebub eiat demonia quicquid ex ipsa occasione
locutus sit deblas phemia aduersus spm̃ scm & deduabus arboribus utrũ¬
martheus aduobusalus maxime aluca dissenciat.
Quod respondit penitentibus signum deiona prophoa. & deniniutis. & de
regina austri &. despu inmuado qui cum eaieris ab homine redit &uiuenit
domum mundatam quead modũ martheus lucae congruat
Ubiei ndnciata est matercius & fratres. utrum a mareo & luca ordo ipse
xon discrep&

Expanded text:
gruant Mattheus, Marcus et Lucas in narrandi ordine. gruant Mattheus, Marcus et Lucas in narrandi ordine. De illo qui manum aridam cum haberet sabbato curatus est, quemadmodum narratio Matthei concordet cum Marco et Luca uel rerum ordine uel domini et Iudaeorum uerbis. Considerandum utrum ab isto cuius arida manus sanata est. ita digrediantur hi tres euangelistae, ut ia nullo sibi aduersentur ipso ■arrationis ordine. De muto et et eaeco, qui demonium habebat. quomodo Mattheus Lucasque consentiant. Ubi ei dictum locutus est de blasphemia adversus Spiritum sanctum, et de duabus arboribus, utruMattheus a duobus aliis, maxime a Luca, dissentiat. Quod respondit petentibus signum de Iona propheta et de Nineuitis et de regina Austri et de spiritu inmundo, qui cum exierit ab homine redit et inuenit domum mundatam. quemadmodum Mattheus Lucae congruat Ubi ei nuntiata est mater et fratres eius, utrum a Marco et Luca ordo ipse non discrepet.
Abbreviated transcription (Latin):
aduersetur a quibus dicta sunt & maxime deuerbis ipsius archisina¬
gogi quibus rogauit dnm̃¬
xeuiiudedu obus cecis & muto demonio quaesolus mattheus dicit
iditur barum misertus misit discipulos suos danseis potestatem sant¬
tum prestandarum & eis multa mandauit. ordinans quem ad mo¬
dum uiuerent. ubi queren dum est quomodo matheus marcus &
lucas congruant. maxime deuirga quam secđm mattheum dicit
xonferendam. scđm autem marcum sola ferendam. & dehabitu
calciamentorum at que uestiuaa¬
xoti Obiiohannes baptista misit adiħm decarcere discipulos suos qđ mat¬
theus & lucas dicunt¬
occn Ybi exprobat ciuitatibus quod nonegerint penitenciam quod & lucas
dicit. ubi querendum est que ad modum illi mattheus ipso ordine c̃gruat
biuocat ad tollendum uigum & sarcinam suã. quem ad modum mattheu
xondis crep& in narrandi ordicor.
Ibi discipuli spicas ud lentes manduca ueruxt quem ad modũ inter secox¬

Expanded text:
aduersetur, a quibus dicta sunt, et maxime de uerbis ipsius archisynaaduersetur, a quibus dicta sunt, et maxime de uerbis ipsius archisynagogi, quibus rogauit dominum. De duobus caecis et muto demonio, quae solus Mattheus dicit. Ubi turbarum misertus misit discipulos suos dans eis potestatem sanitatum praestandarum et eis multa mandauit ordinans, quemadmodum uiuerent, ubi quaerendum est quomodo Mattheus Marco et et Lucae congruat maxime de uirga, quam secundum Mattheum dicit non ferendam, secundum Marcum autem solam ferendam, et de habitu calciamentorum adque uestiuUbi Iohannes baptista misit ad Iesum de carcere discipulos, quod Mattheus et Lucas dicunt. Ubi exprobrauit ciuitatibus quod non egerint paenitentiam quod et Lucas dicit, ubi quaerendum est quemadmodum illi Mattheus ipso ordine congruat. Ubi uocat ad tollendum iugum et sarcinam suam, quemadmodum Mattheus a Luca non discrepet in narrandi ordine. bi discipuli spicas uellentes manducauerunt, quemadmodum inter se con
Abbreviated transcription (Latin):
detrans fretatione eius ubi dormiuit in nauicula & deex pulsis demo¬
nus quos ꝑmisit in porcas quomodo ea quegesta sunt uddictasunt con¬
ueniant intermae theum marcum &lucam¬
doxv deparalitico cui dixit dimittuntur tibi peccata. tollegra batum tuum
maxime utrum locus ubi hoc factum est conueniat int̃ ma theum &
marcum quia maetheus dicit inciuitatesua marcus capharnaum¬
xeui deuocatione q̃q matthei utru mareo & lucae qui dicuaot leiun alpher
idem matheris congruat.
xxuiiᵈ econuiuuo ubi obiectum est ei quod cum peccatorib manducar&. & qđ
non ieiunarent discipuli eius quod uidetur alios alius dicere aquib:
obiectum sit & deuerbis corum responsisq: daĩ utrum ma theus
marcus e lucas congruant
Defilia archisinagogis resuscitata & muliere que tetigit fimbriã
uestimentieius iftrum illo ordine quodicta sunt uihilcui quã coruaa

Expanded text:
De transfretatione eius, ubi dormiuit in nauicula, et de expulsis demoDe transfretatione eius, ubi dormiuit in nauicula, et de expulsis demonibus, quos permisit in porcos, quomodo ea quae gesta uel dicta sunt conueniant inter Mattheum. Marcum et Lucam. De paralytico, cui dixit: dimittuntur tibi peccata, et: tolle grabatum tuum, maxime, utrum locus, ubi hoc factum est, conueniat inter Mattheum et Marcum, quia Mattheus dicit in ciuitate sua, Marcus autem Capharnaum. De uocatione quoque Matthei, utrum Marco et Lucae, qui dicunt Leuin Alphei, idem Mattheus congruat. De conuiuio, ubi obiectum est ei, quod cum peccatoribus manducaret et quod non ieiunarent discipuli eius, quod uidetur alius alios dicere, a quibus obiectum sit, et de uerbis eorum responsisque domini, utrum Mattheus, Marcus et Lucas congruant. De filia archisynagogi resuscitate et muliere, quae tetigit fimbriam uestimenti eius, utrum ordo, quo dicta sunt, nihil cuiquam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
archala timuerunt illucire ab aegipto redeuntes:
Quomodo potuerint com pl&is diebus purgationis matris xp̃i sicue lucas
dicit ascendere cuon illo in tonplum ad peragonda sollem masecun¬
dum ma theum iam herodi ꝑmagos uotum erat cumi natum. pro.
quo cuon cum querer& occidit infantes
Dcuerbis iohannis inerons quattuor
debaptirato ihũ
deuerbis uocis que factae̾ decado suꝑ lapti ratum
Quomodo secundum iohantem cuangelistam dicat iohannes baptista
ego non noueram eum. cum secundum alios inuematur quediam¬
Inouerat eum
deillo sermone prolixo quemisedm̃ ma theuar habuit uimonte¬
ex Quo modõ dicat mattheus centurionem adeum accessisse propuero suo
cumlucas dicat quod amicos miserit ad eum inaeniso propuc
desocrupari quo ordine narratum sit.
deordine rerum quas posthaec narrant utrum nihil inter sedissenciaa
matheus marcus educas
deillo quiait dño sequarte qi¬
ordine narrentur ama theo & luca

Expanded text:
Archelai timuerint illuc ire ab Aegypto redeuntes? Archelai timuerint illuc ire ab Aegypto redeuntes? Quomodo potuerint conpletis diebus purgationis matris Christi, sicut Lucas dicit, ascendere cum illo in templum ad peragenda sollemnia, si secundum Mattheum iam Herodi per magos notum erat eum natum, pro quo, cum eum quaereret, tot occidit infantes. De uerbis Iohannis inter omnes quattuor. De baptizato Iesu. De uerbis uocis, quae facta est de caelo super baptizato. Quomodo secundum Iohannem euangelistam dicat Iohannes baptista: ego non noueram eum, cum secundum alios inuenianouerat eum.De illo sermone prolixo, quem secundum Mattheum habuit ine. Quomodo dicat Mattheus centurionem ad eum accessisse pro puero suo, cum Lucas dicat quod amicos ad eum miserit. socru Petri, quo ordine narratum sit. ordine rerum, quas post hoc narrant, utrum nihil inter se dissentiant Mattheus, Marcus et Lucas. De illo qui ait domino: sequar ordine narrentur a Mattheo et Luca.
Abbreviated transcription (Latin):
antur cum de illius semine non sit natus sed deuirgine maria
Quomodo sit xp̃s filius di ͤt̾ cumexioseph fili đđ concubitu non sitnat᷑
Quarcalias progenitrres xp̃i ma theus enumerat. alios lucas.
uare quad raginta generationes excepto ipso xp̃o inueniuntur apud
ma theum cun quatiuor decim triplic&
Quomodo inae thei ordini congruat ordo lucae inhis quȩ de concep¬
tu & dcinfancia uel pugit axp̃i alius preter mittat alius com memora
Oeordine predicauonis iohamis baptiste interom̃s quat tuor
deduobus hero dibus
Quo modo matheus dicattimuisse ioseph ire cuminfante xp̃o inie¬
rusalem propter archelaum & nontimiusse ire ingalileam
ubi
qui atimuit archalcum prosuo patre regnanto inerusalem cum
lucas dicat id coisse ingalileam quia ibierat natareth cuutas eorum
Quomodo lucas dicit ibeoit parentes eius ꝑ omnes anos in inerusalem
ii desollempni paschae cũillo puero cumdicat ma theus quod mocu

Expanded text:
rantur, cum de illius semine Christus non sit natus, sed de uirgine Maria? Quomodo sit Christus filius Dauid, cum ex Ioseph filii Dauid concubitu non sit natus. Quare alios progeneratores Christi Mattheus enumerat, alios Lucas? Quare quadraginta generationes excepto ipso Christo inueniuntur aput Mattheum, cum quattuordecim triplicet? Quomodo Matthei ordini congruat ordo Lucae in his quae de conceptu et de infantia uel pueritia Christi alius praetermittit, alius commemorat. De ordine praedicationis Iohannis baptistae inter omnes quattuor. De duobus Herodibus. Quomodo Mattheus dicat timuisse Ioseph ire cum infante Christo in Hierusalem propter Archelaum et non timuisse ire in Galilaeam, ubi quia timuit Archelaum pro suo patre regnantem in Hierusalem, cum Lucas dicat ideo isse in Galilaeam, quia ibi erat Nazareth ciuitas eorum. Quomodo Lucas dicit: ibant parentes eius per omnes annos in Hierusalem in die sollemni paschae cum illo puero, cum dicat Mattheus quod metu
Abbreviated transcription (Latin):
oriemplrecedsacerdotiũ & sacri fitiũ cunctionem illa mistican qd
oris no grece dicitur uodexpi nomen clucaio e propte n quam re¬
go suos apos ipsagins appellabat non fuisse nisi pronunquanoe
coepancibde rabus genabus pracdicari illa oma ceosauacrunt n¬
escientibus romans ꝑ quorum uictoriam. nescentibus auicdatis ꝑ
aonom subiugationem factume ut illa ceslesentbesem sane n¬
rortulem non aduertunt pauci pagal qui remonserunt  dm̃ hebre¬
horuun offensum auctis nec receptum auictoribus nunc pridiari

Expanded text:
illam mysticam, quod chrisma Graece . dicitur, unde Christi nomen elucet et propter quam reges suos christos ipsa gens appellabat, non fuisse nisi praenuntiando coepit credentibus gentibus praedicari illa omnia cessauerunt nescientibus Romanis, per quorum uictoriam, nescientibus Iudaeis, per quorum subiugationem factum est, ut illa cessarent. Rem sane mirabilem non aduertunt pauci pagani, qui remanserunt, deum Hebraeorum offensum a uictis nec receptum a uictoribus nunc praedicari
Abbreviated transcription (Latin):
Huic contrarius ẽ coiaoinus
& longi ciduab: bireuib & lon¬
gor temporũ sxut ar m ꝓpotens
onicus minor &̧ duob Ir aub:
& duad: longis tempo eũ exut
Huic contrarius ẽ maior & duab:

Expanded text:
huic contrarius est choriambus ex longa et duabus breuibus et longa temporum sex, ut armipotens; ionicus minor ex duabus breuibus et duabus longis temporum sex, ut huic contrarius est ionicus
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ut seges seg&is. Os monosil¬
lub sihoru significat ꝓducttꝰ si
ossabreuiaturꝰ qu&um̃ ossil¬
laba cũ dissillabis uł tͥris sillabis
uenerit & media silluba geniti
uiꝓducta naturu ꝑ manserit :
Tum longac erit ut nepos neporis.
s̃ iuero correpta fuerit autdip¬
tongon ingenitiuo greca hoc¬
telluris. & cepto unopolus qđ
ingenitiuo dister minat᷑ palus
podudis : linde ẽ haec sterilis¬
quediupclus apteq remis
Siuero ingeñt crescente correp
aut ñ creuerit breuiatur ut
pectus pectoris. Vt uulgus
uulgis eprãus. Datiuus & a¬
suo .e. taentũlitã terminato
breuictꝰ. ut af ontefontis ex¬
cepto uno quod ꝓducitꝰ ut ab hac
fecme quiu u&eres hui famei
ũhui famis. & huic facmei. ñ
uo ftri declinabant Libi¬

Expanded text:
erit, ut seges segetis. os monosylerit, ut seges segetis. os monosylba, si ora significat, producitur; si ossa, breuiatur. quae tamen os syllaba, cum in disyllabis uel in trisyllabis uenerit et media syllaba genetiui producta natura permanserit, tum longa si uero correpta fuerit aut diphthongum in genitiuo Graeco hatelluris, excepto uno palus, quod in genitiuo dis terminatur, ut palus paludis: unde est «sterilisque diu palus aptaque remis». si uero in genitiuo crescente correptuerit aut non creuerit, breuiatur, ut pectus pectoris, uulgus uulgi. genitiuus et datiuus et asuo e tantum littera terminato breviatur, ut a fonte, fontis, excepto uno quod producitur, ab hac fame, quod veteres hujus famei, non hujus famis; et huic famei, non huic fami declinabant
Abbreviated transcription (Latin):
inmono sillabis ꝓducunt᷑ indi¬
Usillabis añ & tris sillabis. uł in ce¬
infur: murmur: Is utuis lisglis:
diunon torꝰlur. & hoc pulcina¬
r̃a nonpul uinar. es terminatͣ
si quintue fuerit declinations
ꝓducitur ut dies. Et tertiue
tic longtqẽ cum genitiuus
sigi non crercit ut lubes taber
caedes puber cluder facmas uul¬
pes cluues aedes sedes struotr
herculer ꝓ lor̃ pubes quũ uis
quidũ nubs nominatiuũ eñn¬
tarimaluer̃int uelcũcres¬
ceni e ꝓduc tt̃ antẽ nouissimã
sillalã habuerit ut me cer
quies mercedis qui&is. uł cumꝰ
mono sillaba fuerint Nomina
uut demono sillabis duetirut
perbipes sonipes lbi notundũ
qđ pei sicut sal. & pur. cũ mono¬
sillabis ẽ longi ẽ at cumꝑ alios
casus declinari coeperit . primã
sillabam corripii tenicerer.
aries paries. ab ies nominatiuo
& uocã casu es ꝓduc t. at in
e&qris casib e. corruunt
.I. mutecuerit ingenitiuo crescente
ut miles militis. autbreuem habu¬

Expanded text:
in monosyllabis producuntur, in disyllabis autem et trisyllabis uel in ceut fur, murmur; is, ut uis, glis, lis, dici, non torcular, et hoc puluinare, non puluinar. es terminatus, si quintae fuerit declinationis, producitur, ut dies; si tertiae, tunc longus est, cum genetiuus singularis non crescit, ut labes, tabes, caedes, pubes, clades, fames, uulpes, claues, aedes, sedes, strages, Hercules, proles, nubes, quamuis quidam nubs nominatiuum enuntiare maluerunt; uel cum crescens e productam ante nouissimam syllabam habuerit, ut merces, quies, mercedis, quietis; uel cum monosyllaba fuerint nomina aut de monosyllabis ducta, ut pes, bipes, sonipes. ubi notandum quod pes, sicut et sal et par, cum monosyllaba est, longa est; at cum per alios casus declinari coeperit, primam syllabam corripit. item Ceres, aries, paries, abies nominatiuo et uocatiuo casu es producunt; at in ceteris casibus e corripiunti mutauerit in genetiuo crescente, ut miles militis,; aut breuem habu
Abbreviated transcription (Latin):
cutus accentus ẽnotit ꝑobli¬
quum. ascendens indexterã
notx deacuto & graui factirita:
congus linecuiulu a sinstra
ind&x terc̃partem aequadit̃
Preui uirgulu similit̃ iacens
sed paenda atq: contratior
subiec tec uersui. ttoc hãc no¬
tac subt̃posita duo uerbae
cũ mixres &igit copulumus
ut ante  tulit gressũ. &tur¬
nus ante uolaens tardum¬
⁊ rorparsquedã circuli cdlimã
lit teroem cod posiae ta
Nac notir male coherentiu dis¬
cernuntur. ut ẽerepare iur¬
ginis ira & uiridiq: in litore
conspicitr sus:
apostro foscirculi item paridex¬
teroem cod sũ moõ litẽc adpositã
acnotie de et̃ ostindimus parti .o.s
ł apudlatinosh lite uocali cedoi¬
toc ł d& roccta significat:
res sunt positurce ł distinetiones
quas thesis greci uocant :
distinctio. S ub distintio
Media distinctio: Distinctio ẽ¬
ubi sinitus plena sententia huꝰ.
punctum cod sũ mãdit terã pormꝰ:

Expanded text:
cutus tonus est nota per obliquum ascendens in dexteramnota de acuto et graui facta /\, longus linea a sinistra in dexteram partem aequaliter breuis uirgula similiter iacens, sed panda atque contractior subiecta uersui: hac nota subter posita duo uerba, cum ita res exigit, copulamus, ut «ante‿tulit gressum» et «Turnus ut ante‿uolans». huitera pars quaedam circuli ad imam litteram adposita: hac nota male cohaerentia discernuntur, ut est «ereptae, uirginis ira» et «uiridique in litore conspicitur, sus». apostrophos circuli item pars dextera, sed ad summam litteram adposita: hac nota deesse ostendimus parti orati apud Latinos H littera uocali addita uel detracta significat. tres sunt positurae uel distinctiones quas θέσεις Graeci uocant, distinctio, subdistinctio, media. distinctio est, ubi finitur plena sententia: huius punctum ad
Abbreviated transcription (Latin):
reptiem hedent ei si edoccisionem
ꝓductorm colo colis breuis co. colo
pluceo places correptoe. Parco purtes
iđt oppccseo siue obtemperd ꝓluc¬
rio puriscorrepta : Purentes cuio
correpta sic & pcorientes. Id ẽsine¬
in utroq numero. keurars si in¬
Sedilitatem mentis designat.
Aut pobillitaexẽ ponderis. breuis. ẽ le
Silenitãtem tactus unde ligna in edi¬
ficio leuigae tadicuntꝰ. lotigo õ le
demedus. Sillabis
Nedicos sillabas tribimodis cognorimꝰ¬
Allpositione ediptongis & aocentib
fodd epositione & diptongis supru
trrctauim: Accentus uut̃ ẽ quasi
ud cantur dietꝰ qđ orde anti lenam
upeus mi striat cognoscere nillala¬
e ur uocis accenctus duo sunt cod eitqͥe
trae tamꝰ neces secriccor reptus P
ꝓductus Eta reptus ẽ quoues sine
ulla mora uocis medias sillabas
enuntiamꝰ : ut moenutt abula
Productus ẽ quoties medias sillaba
cum aliqua mõre uocis: &x primi¬
mus ut fortiina nactura
S ciendum ẽ tam̃ quia ille quaem

Expanded text:
reptam habent ci; si ad concisionem, productam. colo colis, breuis co; colo placeo places, correpta. pareo pares, id est, appareo siue obtempero, producrio paris, correpta. parentes, cum correpta, sicut et parientes. Idem si nein utroque numero. leuitas, si instabilitatem mentis designat aut pusillitatem ponderis, breuis est le; si lenitatem tactus, unde ligna in aedificio leuigata dicuntur, longa est le. V. de mediis syllabis medias syllabas tribus modis cognoscimus, positione et diptongis et accentu. sed de positione et diptongis supra tractauimus. accentus autem est quasi adcantus dictus, quod ad cantilenam uocis nos facit cognoscere syllabas. qui uocis accentus duo sunt ad ea quae tractamus necessarii, correptus et productus. correptus est, quoties sine ulla mora uocis medias syllabas enuntiamus, ut moenia, tabula. productus est, quoties medias syllabas cum aliqua mora uocis exprimimus, ut fortuna, natura. sciendum est tamen quia illa quae
Abbreviated transcription (French):
enidunus fluuio cenapestus ẽ
Seisi feccis itringende unã sillili
fliu. altere io efficisd etenapo¬
Quiqũ &i inr̃atib podis multa
hibes &rempla ittaulin us
sim ꝓfugus mundi quã lor

Expanded text:
Eridanus. Fluvio anapestus est; sed si facis stringendo unam syllabam fluv, alteram io, efficis de anapquarum et in nostratibus poetis multa habes exempla, ut Paulinus: sim profugus mundi, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
do enimpostauus gradus¬
n& senior. Iuuenis iuuenor
ut pius piissimus paccm ꝓ
.ii. gr̃du magis cod uerbium
ponim: ut magispius & ubi

Expanded text:
tum gradusnex senior, iuuenis iuueniorut pius piissimus nam pro secundo gradu magis aduerbium ponimus, ut magis pius; ali
Abbreviated transcription (Latin):
lis captifodere cubilia ted pae
tem ꝑsem bocolicon cũ canib
timidi ueniunt. ad poculadũ¬
ne. horetius toem̃ feminẽ hoc
Udem produlit un i car minũ
& suꝑ iecto pauide noctarunt

Expanded text:
lis capti fodere cubilia talpae». idem in bucolico : «cum canibus timidi uenient ad pocula dammae». Horatius tamen feminine hoc idem protulit in I carminum : «et superiecto pauidae natarunt /
Abbreviated transcription (Latin):
natis quõc̃ uis id fieri posse
donato teste plurimi ne¬
gent. Dic̃ enĩ puulinus.
Oblectoens in opem sensu
antiquorũ. daẽt insinem
posus seuersiculi. legoet
quod idem. Alibi dicit ex¬
coluit bi iugis laquueani
& mas more faebri Ex colii¬

Expanded text:
natis, quamuis id fieri posse, natis, quamuis id fieri posse, Donato teste, plurimi negent. dicit enim Paulinus: oblectans inopem sensu antiquorum dactylum in fine posuisse uersiculi, legat quod idem alibi dicit: excoluit, biiugis laquearii et marmore fabri Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
et id ẽ in eocdem. paelpitat
At q aoditus. spiroetins in¬
percepto. Neq enĩ in quin¬
tic regione uersuis heroici
spõn ponere moris erict.
sed itoe tam̃ uersus huius¬
reor Vt addita insono
uocali quã non scribebant
resperigebat. & ꝑsina diphũ
denurigenti quod ideo
magis .R. lit terum quam
c&ere consonuntes pocti¬
untur quia quedurum
naturulit̃ sonat. Durior
efficitꝰ cum abodiis conso
fũ tempersim̃to ci leuiga
asperitos Quod &ioẽ incan¬
tilenis ȩcclencesticis sepe
in eudẽ R littera frocert
consuerunt qui antifinas
uł responsorioe łc&erte hii¬
modi quoce cũ melo dia di¬
cuntt ritedicere norunt :
Sed & hoc cõmemoraendũ.
quiec cũ nomina quoce in
Ius. uelin iuor. terminan¬
tur duo .I. Ingenĩt habere
debecent casur duurum
equae sillabarũ m&rici
ponnũ quoc̃ in eodẽ gent̃
casu: Vnã silladãponunt
produocb ł oeblateui deli¬
c& uno ÷ deduabus ł am¬
bab in unã sillabeẽ gemi¬

Expanded text:
Et idem in eadem: Palpitat Et idem in eadem: Palpitat atque aditu spiraminis intercepto. Neque enim in quinta regione versus heroici spondeum ponere moris erat, sed ita tamen versus hujusreor, ut addita in sono vocali, quam non scribebant,resperigebat, et per synalepham denarigenti. Quod ideo magis r littera quam caeterae consonantes patitur, quae quia durius naturaliter sonat, durior efficitur, cum ab aliis consous temperamento eius leuigetur asperitas. quod etiam in cantilenis ecclesiasticis saepe in eadem r littera facere consuerunt qui antiphonas uel responsoria uel cetera huiusmodi, quae cum melodia dicuntur, rite dicere norunt. sed et hoc commemorandum, quia, cum nomina quae in ius uel in ium terminantur duo i in genetiuo habere debeant casu duarum aeque syllabarum, metrici nonnumquam in eodem genetiuo casu unam syllabam ponunt pro duabus, uel ablata uidelicet una i de duabus uel ambabus in unam syllabam gemi
Abbreviated transcription (Latin):
oc dristi e templo sincuior
e trelicentiec̃ pocricã: Qui
riñ hoc opus. ẽ cumuir gugta¬
s hociorem. ut placeat sponso
iens moderata suo Item dis¬
inatus eisdem inedio ꝓ nomide
cculinus. Qũ subito uut illis
oida hostib authiuc horte
os ꝑ conglutinatis. huichono
rectestc mulietꝰ proximus
metis. Ettyre pascentes
flumine reice cappellus
c̃alibi seiunetis uxtanati¬
um reicene macculis in fuet¬
& uelle rocpullis. Iungitni
ulor & paulinus eoesdemi
biocit. Ast ali pictis acce¬
ant luminacereis nisi
egione cotttrat more posuis
dicendus ẽ Recipit
Rlit terũ solutionem
uauis ordine disamili
ierũ dircirns siue conglu¬
mnans uocalb: sillaba con
sout interit. Hic auĩ eauol¬
cabi quẽ nequaquũ adseriss¬
bam consueuit ut illicon¬
anuo stotuunt terdena
argerti. & poulinur &
spoctu copere & culmuzs
increm̃tde &rursus
Sicꝓpe sieclonge sit. Aculmꝑ¬
nec res ꝑgebat. et prudens
insichomntachi. Dixerat
& l& libidurs int̃fec te

Expanded text:
c Cristi e templo suauior eiuxta licentiam poeticam: cui tamen hoc opus est, cum uirginitatis honore / ut placeat sponso mens moderata suo Vejunctis eisdem in alio pronomine, Paulinus: Cum subito aut illis corda hostibus, aut huic ora. Prosper, conglutinatis: Huic homo, si recte famulatur, proximus junctis: Tityre, pascentes a flumine reice capellas. Item alibi sejunctis juxta naturam: Reice ne maculis infuscet vellera pullis. Jungit, nisi fallor, et Paulinus easdem, ubi ait: Ast alii pictis accendunt lumina cereis. Nisi regione contra morem posuisse dicendus est. recipit et r littera solutionem quamuis ordine dissimili. ibi enim discissis siue conglutinatis uocalibus syllaba conut interit: hic autem ea vocali, quae nequaquam ascriba consuevit, ut: Illi continuo statuunt ter dena argenti. Et Paulinus: Et spatii coepere et culminis incrementa. Et rursus: Sic prope, sic longe sita culmina respergebat. Et Prudentius, in Psychomachia, dixerat libidinis interfectae.
Abbreviated transcription (Latin):
& primit. ut septimꝰ ab codam
post opera bona scłi huꝰi qđ sex
a&atib ꝑ cegitꝰ. electis infinem ser¬
uatꝰ figurate p̃signat: Allegona
uerbi ecedem uriar calestis gocu
erit corpͦ. illuc congregobuntur
minũ ẽ corpore. Ibinimirũ &
nunc subleuate ad cados anime
& calebracta gła resurrectionis
plligentꝰ &iacm corporte iustorũ

Expanded text:
exprimit, ut: septimus ab Adam exprimit, ut: septimus ab Adam post opera bona saeculi huius, quod sex aetatibus peragitur, electis in fine seruatur, figurate praesignat. allegoria uerbi eadem uitae caelestis gaudrit corpus, illuc congregabuntur minum est corpore, ibi nimirum et nunc subleuatae ad caelos animae et, celebrata gloria resurrectionis, colligentur etiam corpora iustoru
Abbreviated transcription (Latin):
unctum adõ poetre oleo l&ttiae
p̃consor tibi suis. Item cllego
ria uerbi siue operis. aliquando
historicã rem. Aliquando tipicã
aliquando tropologicam : Idẽmo
ralem raetionem : Aliquando ans¬
gogen. hoc ẽsensum col superior
ducentem sigurtete denuntiatꝰ:
Perlistoriã namq historiã figur¬
tur cum fecctura prroꝵ sox siues
septem dierum toudem scłi huiꝰ
cõpacratꝰ cocatib Ner uerbũ histo¬
ria dum hoc qđ dic̃ ia cob patri¬
ac uictorus dđ in tellegitꝰ: ꝓ er
uerbũ spiritdis dexp̃o siue ȩcła
senius: Cumidẽ sermo patriarche:
edominca peessione. ac resusseeti¬
one fidelit̃ accipitꝰ: Item allego¬
ria faet tropologicam hoc est
moradem ꝑfectionem designat
uorm iacob patri archa filio suo
iosepli fecit uorriarũ uirtutum
ruem quocm nos dr̃ pater usq:
cd terminũ ui troe nr̃toe semꝑin
dui & p̃cipit & donat insinuat:
llegoria uerbi eondem morum
ẽcl superiort ducentẽ sensũ

Expanded text:
unctum a Deo Patre oleo laetitiae, unctum a Deo Patre oleo laetitiae, prae consortibus suis. Iria uerbi siue operis aliquando historicam rem, aliquando typicam, aliquando tropologicam, id est, moralem rationem, aliquando anagogen, hoc est, sensum ad superiora ducentem figurate denuntiat. per historiam namque historia figuratur, cum factura primorum sex siue septem dierum totidem saeculi huius conparatur aetatibus. per uerbum historia, dum hoc quod dicit Iacob patriac uictoriis Dauid intellegitur. per uerbum spiritalis de Cristo siue ecclesia sensus, cum idem sermo patriarchae de dominica passione ac resurrectione fideliter accipitur. item allegoria facti tropologicam, hoc est, moralem perfectionem designat, quam Iacob patriarcha filio suo Ioseph fecit, uariarum uirtutum gratiam, qua nos deus pater usque ad terminum uitae nostrae semper indui et praecepit et donat, insinuat. allegoria uerbi eandem morum est, ad superiora ducentem sensum
Abbreviated transcription (Latin):
plena odio atq: hostilis inrisio
ut odios siduos fecit scipsũ nom
potest sceluũ foocere. sirex isrł
ẽ des cndat nunc decruce & ere
dimus ei. ANtis mos ẽtropus
multipl&x numeros aeque uistu¬
tis namq: artismos putatur
dictum omne qđ simplicita te
rustica cur& & foccta sitis
aliquando factis. Aliquando uer¬
bis ttentũ modo fit: factis quidẽ
ut scriptum ẽ qm̃ abrham
duos filios haebuit unum dean¬
cilla & unum deliberoe quaer̃¬
nit. uerbis ocut̃ solũ modo ut
stirpaduuid ꝑ macriã uirgi¬
nem dnm̃ sul uatorem fuisse
nasciturum : Aliquando fartis
si mul & uerbis una eodem querer
allegoricae signat᷑ : factis quide
derunt mercedem meõe .xxx. ar¬
rufus & pulcher aspectu. & umx̃
eum samuhel inmedio fractrũ
candidus & rubicundur electus
&x milili quod utrũq mistice
significat mediatorẽdĩ & hom¬
nim. decoꝵ quidem socpientiu
& uirtute. sed sui fuisse scengui¬
nis effusone roseũ. Eundemq

Expanded text:
plena odio atque hostilis inrisio, plena odio atque hostilis inrisio, ut: alios saluos fecit, se ipsum non potest saluum facere; si rex Israel est, descendat nunc de cruce, e . astismos est tropus multiplex numerosaeque uirtutis. namque astismos putatur dictum omne quod simplicitate rustica caret et faceta satis aliquando factis, aliquando uerbis tantummodo fit. factis quidem, ut: scriptum est quoniam Abraham duos filios habuit, unum de ancilla et unum de libera Vunit. uerbis autem solummodo, utstirpe Dauid per Mariam uirginem dominum saluatorem fuisse nasciturum. aliquando factis simul et uerbis una eademque res allegorice significatur. factis quidem, nderunt mercedem meam XXX arrufus et pulcher aspectu, et unxit eum Samuhel in medio fratrum candidus et rubicundus, electus ex millibus, quod utrumque mystice significat, mediatorem Dei et hominum, decorum quidem sapientia et virtute, sed sui fuisse sanguinis effusione roseum, eumdemque
Abbreviated transcription (Latin):
at penne columbae deargen¬
tae te & posteriorte dorsi eius
inspecie auri Cũ signific&¬
eloquia scripturue spirita¬
lis diuino lumine plenc sor¬
sumuerd eiꝰ interiori maiori
cȩlestis socpientiue graena
refulgentem ł certe uruã sõe¬
pennis gocudentẽ. futurã cũt
quȩ in caelis ẽ. &erna cũ dño
cloriaaete frutturã caRi¬
ntis mos ẽ tropus quod urte
dictu graetius ꝓferuitt᷑ ut ñ¬
neprostochel seruiuttibi. quare
mo impositionis uerbo. in iu¬
riã quocepati ebatꝰ grecuissimũ
temperaetius loquens signa¬
uit: Parocona ẽ accomo¬
dictum reb temporib que
pro uerbiũ. Vit canis reuer¬
post actir peniterraa doutaie
relabi. altero aut̃ utimur eũ
indoctũ quemq: officiũ docendi ad¬
sumere ł cliud quid artis quoem
non didicit sibim& usurpoere
uiderimꝰ. Hic tropus udeo late
pact& ut liber sodo mons quem
nos secđm hebreos pacrablas
dicimꝰ. Apud grecos &x eonoñ
paro emiarum hoc ẽ ꝓuerbuꝵ
acceperit. SaRcas mos ẽ

Expanded text:
 pinnae columbae deargentatae  et posteriora dorsi eius ineloquia Scripturae spiritualis divino lumine plena, sensum vero ejus interiorem majori coelestis sapientiae gratia refulgentem; vel certe vitam spennis gaudentem, futuram autem, quae in caelis est, aeterna cum domino claritate fruituram. charientismos est tropus quo dura dictu gratius proferuntur, ut: nonne pro Rachel seruiui tibi? quare mo inpositionis uerbo iniuriam quam patiebatur grauissimam temperantius loquens signauit. paroemia est adcommodatum rebus temporibusque prouerbium, ut: canis reuerpost actam paenitentiam ad uitia relabi, altero tunc utimur, cum indoctum quemque officium docendi assumere uel aliud quid artis, quam non didicit, sibimet usurpare uiderimus. hic tropus adeo late patet, ut liber Salomonis, quem nos secundum Hebraeos parabolas dicimus, apud Graecos ex eo nomen paroemiarum, hoc est, prouerbiorum, acceperit. sarcasmos est
Abbreviated transcription (Latin):
soriutisq ecclesi costicus
imbucros idui Ite & in me¬
tica rquue diuin e nort
intruerem Cuidiũ desigut¬
risł modis loquitionũ quae
cogrecis schemata uł tropis
dicunt poeruũ subi cerdild¬
lut non in congnuũ ditxs¬

Expanded text:
 ecclesiasticis imbuere studui, ita et in metrica arte, quae diuinis non instruerem. cui etiam de figuris uel modis locutionum, quae a Graecis schemata uel tropi dicuntur, paruum subicere libellum non incongruum dux
Abbreviated transcription (Latin):
nia antifresis Enigma
entismos p aroemia. Sar¬
mos antismos Ironia ẽ
opus ꝑ contreriũ qđ conatꝰ
andens ut clamate uocemaio

Expanded text:
nia, antifrasis, enigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astimos. ironia est tropus per contrarium quod conatur ostendens, ut: clamate uoce maio
Abbreviated transcription (Latin):
Itori  nonnũquã & neo¬
sitaes marice disciplinȩ
regulas licite contempii
Neces sitoes quidem in his u¬
bis. quoce non alit̃ inuers
poni possunt. ut sunt etc
quoe quattuor sillaebas
breues habent. Itdia B¬

Expanded text:
itas nonnumquam et necessitas metricae disciplinae regulas licite contemnit. necessitas quidem in his uerbis quae non aliter in uersu poni possunt, ut sunt ea quae quattuor syllabas breues habent, ita, b
Abbreviated transcription (Latin):
moqueq dectio. Depatriu
caclesti. Iux tochistoriũ iuxta
ullegoriã. Iuxtae tropologiũ
Iuxte anugogen retepotest
accipi. Iux tec allegoriũ de
ecđaxp̃i diximus sequentes
& emplum doctissimi trac¬
tatoris gregorii qui inli¬

Expanded text:
 de patria caelesti, iuxta historiam, iuxta allegoriam, iuxta tropologiam, iuxta anagogen recte potest accipi. iuxta allegoriam de ecclesia diximus sequentes exemplum doctissimi tractatoris Gregorii, qui in li
Abbreviated transcription (Latin):
siue aeclas senius. & tropologia
& aenago gen siguradit̃ intimatꝰ:
Vt templiũ dñi uxtoc historiũ
domus quam fecit solomon:
Iuxtic allegoriãe corpus domiucũ
dequoait: soluite templũ hoc
& intrib dieb & ei tirbo illud.¬

Expanded text:
siue ecclesia sensus et tropologia et anagoge figuraliter intimatur, ut: templum domini iuxta historiam domus quam fecit Salomon; iuxta allegoriam corpus dominicum de quo ait: soluite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud
Abbreviated transcription (Latin):
quici cere ut quando aliquid exhis
scitur & probatur om̃is inten¬
Io pacifica qui&e siniatur:
per bolae ẽdictio fidem
cedens. augendiminuendi¬
lii uolantis & denigratir ẽ¬

Expanded text:
quiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur, omnis intentio pacifica quiete finiatur. hyperbole est dictio fidem excedens augendi minuendifolii uolantis Vulgata
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ quaẽ uulgoeris uiudiconr¬
di hob& figurretus inueni¬
ri quod grormatiei grecesehe¬
mauocant nos habitĩ uł
formos ł figuraem recteno¬
minaemus quioc ꝑ hoc quod¬
am modo uestitit & ornatꝰ
orcctio Sol& iterum tro¬
pica loquutio sepperirique
sit triens locta dietione
Apropria significatione cedñ
ꝓpriã similitudinẽ necessi¬
datis. Aut ornactus graetia
& quidem gloriaentꝰ grect tadiũ
sefigurarum siue tropor
fuisse repꝑtores sed ut cog¬
noscas dilectissi me fili
cognoscant om̃s qui haec
legere uoluerint : quia scã
scripturae ca&eris scrip
tortaxte quia diuina est
uł utilitate quiu aduitiã
ducit a&q nã sed & anti¬
tionedicendi Placcuit
mihi collectir deipsoc ex ẽ¬
plis ostendere qui anihil

Expanded text:
aliter quam uulgaris uia dicendi habet figuratus inueniri. quod grammatici Graece schema uocant, nos habitum uel formam uel figuram recte nominamus, quia per hoc quodam modo uestitur et ornatur oratio. solet iterum tropica locutio reperiri, quae fit translata dictione a propria significatione ad non propriam similitudinem necessitatis aut ornatus gratia. et quidem gloriantur Graeci talium se figurarum siue troporum fuisse repertores. sed ut cognoscas, dilectissime fili, cognoscant omnes qui haec legere uoluerint quia sancta scriptura ceteris omnibus toritate, quia diuina est, uel utilitate, quia ad uitam ducit aeternam, sed et antitione dicendi, placmihi, collectis de ipsa exemplis, ostendere quia nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ruuał ecilium iudicar
ex nomina sunt breuu la¬
gus cespiratio xiltors s ed
haeo ut deri simpliciaiant
signaque noidegent dispu¬
tione: Illiuero accentus iui
humilitotem ł alaitidincms
syllabarum osendut
lena rctioriet cundisun¬
ur accirus dicitur Q uod i¬
acuut & crigoet sil abam

Expanded text:
uel exilium iudicantur, quorum nomina sunt breuis, longus, adspiratio, exilitas. sed haec, ut dixi, simplicia sunt signa, quae non egent disputatione. illi uero accentus qui humilitatem uel altitudinem syllabarum ostendunt, plena ratione tractandi sunt. acutus cur dicitur? quod acuat
Abbreviated transcription (Latin):
t si consistaent coduersũme
istrunontimebit cormeũ :
nhoc ego sperabo Sillcosis.
st cũ casur dis crepantes in unã
ignisi cantiũ congregamus

Expanded text:
 Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum; in hoc ego sperabo. Syllepsis est cum casus discrepantes in unam significationem congregamus
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs p̃terta ꝑfecti prima ꝑsonain .i.
desinit ut amaui cuiꝰ depenubtimis
bidep̃terito latius disseruimus
Saec ced suptrr sti foocit secundũ ꝑso¬
docuisti audiui audi uisti. uero ad¬
sumpta sed corrp̃ta. Iter tiõe facit
ꝑ sonã ut amauit docuit.
nter tia uero ꝑ sonã płi motat .i.
in .e. ꝓductã & sũmit . rumt ł re
ut amauerunt ł amauere :¬
lusqua mꝑfectũ in omni coniugr¬
tione ap̃terito ꝑfecto fit .i. finali.
due coniugitionis a secunda ꝑ¬
fieri ut amas amabo
dem fit in uerbis .iIIͦI. coniugatio¬
nis in eo desi nentib ut eo is ibo.
ertiae uero coniugitionis
omniũ uerborum futurũ &
uiͦͦ. in io. dessuert : fit a prima

Expanded text:
i perfecti prima persona in i desinit ut amaui, cuius de paenultimis bi de praeterito latius disseruimus. haec adsumpta sti facit secundam persodocuisti legisti audiuisti; t uero adsumpta sed correpta i tertiam facit personam ut amauit docuit. tertia uero plurali mutat i in e productam et adsumit runt uel re ut amauerunt uel amauere. Plusquamperfectum in omni coniugatione a praeterito perfecto fit, i finali dae coniugationis a secunda pfieri ut amas amabo. idem fit in uerbis quartae coniugationis in eo desinentibus ut eo is ibo. Tertiae uero coniugationis omnium uerborum futurum et quartae in io desinentium fit a prima
Abbreviated transcription (Latin):
Et in anomodis quid ẽ ut is. & ue¬
lis. tomfinalis secunde ꝑsonȩ
quã penultimȩ primae płis .& IIͦ.¬
ꝑsonae sillaba ꝓducit᷑. it sim sis
st simus sitis sint uelim udis
ꝓpar& igitꝰ omĩa tẽpora in omis
coniugatione & indicatiuo in
om̃ib: modis absq imperatiuis¬
& absq p̃terito ꝑfecto trifcriae
declinari secđm p̃sens tempus
triũ coniugationũ
E tomne quidem p̃tertrũ in ꝑfet̃
& plus quã ꝑfectum secundum
primae coniugationis p̃sens tẽp

Expanded text:
et in anomalis quidem sis et uelis tam finalis secundae personae quam paenultima primae pluralis et secundae syllaba producitur, ut sim sis sit simus sitis sint uelim uelispparet igitur omnia tempora in omni coniugatione et in indicatiuo et in omnibus modis absque imperatiuis absque praeterito perfecto trifarie declinari secundum praesens tempus trium coniugationum. Et omne quidem praeteritum imperfectum et plusquamperfectum secundum primae coniugation