comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anima scã. non solum cum euocata de corpore pre¬
mium ꝑpetue remunerationis accipit : sed et hoc
insacculo degens. quot bonorum operum crem̃¬
tis ad meliora proficit. tot quasi passib ad cum
qui singulariter bonus est accedit: Perfecte
uero tunc cum carncis absoluta uinculis. cius
uidere faciem meretur Cernit ergo sponsam in liba¬
no sitam eamq ad seuenire ad monet: quia cum ani¬
mam fidelem dñs bonis actib candidatam. cum in¬
censum purae orationis sibi offerentem conspexerit.
delectat᷑ piis eius studiis ut coeptis instat hortat᷑. Quoe
uidelic& facit uel ꝑ occultam suae inspirationis ad¬
monitionem: uel ꝑscripturarum meditationem
diuinarum: uelꝑ aliorum hortamenta fidelium.
uel &iam ꝑrerum aduersa siue commoda labentiũ.
Benigna scilicet apud eam prouisione agens. ut siue
molestiis adtrita presens exilii ardentius patriam
desider& sempiternȩ quictis. seu praesentib bonorum

Expanded text:
anima sancta, non solum evocata de corpore, praeanima sancta, non solum evocata de corpore, praemium perpetuae remunerationis accipit, sed et in hoc saeculo degens, quot bonorum operum incrementis ad meliora proficit, tot quasi passibus ad eum, qui singulariter bonus est, accedit. Pervenit vero tunc cum, carneis absoluta vinculis, ejus videre meretur. Cernit ergo sponsam in Libano sitam, eamque ad se venire admonet, quia cum animam fidelem Dominus, bonis actibus candidatam, cum incensum purae orationis sibi offerentem conspexerit, delectatus piis ejus studiis, ut coeptis insistat hortatur. Quod videlicet facit, vel per occultam suae inspirationis admonitionem, vel per Scripturarum meditationem divinarum, vel per aliorum hortamenta fidelium, vel etiam per rerum adversa sive commoda laborantium, benigna scilicet apud eam provisione agens, ut sive molestiis attrita praesentis exsilii, ardentius patriam desideret sempiternae quietis; seu praesentibus bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
tus est ex dõpeccatum non facit : qm̃ semen ipsius
in co manet : & non potest peccare: qm̃ ex dõ natꝰ
est: Inquantum enim semen gratiae dĩ quare¬
nati sunt man& iniustis. in tantum peccart non possunt.
Inquantum autem peccant. intantum eos gratia renas¬
cens ad tempus dimiserat : ut quid deipsis sunt agnoscant.
quiꝑ ipsam iuste uiuebant: Quac uidelicet cos post
hanc uitã ab omni malo mundos & integra pulchritu¬
dine renitentes millam introducit ciuitatem: inqua
nil ut dictum est potest introire pollutum : & tunc in
amica sponsiueraciter implebit᷑ hoc. ad qđ ipsa nunc
toto uirtutis nisu conat᷑ . ut sit tota pulchra. & ma.¬
ueni delibario. ueni: Libanus si hebrtam sequamus
ethimologiam candor interpritat᷑. Sigrecã tus:
deniq supra ubinos legimꝰ ad collemturis. qui¬
dã codices habent ad collem libani Utrumq aũt
nomen uirtutis industriam sonare. facile cuiq pat&:
Uenit autem ad dnm sponsa ipsius id est ecclesia uel

Expanded text:
peccatum non facit ; quoniam semen ipsius in eo manet, et non potest peccare, quando ex Deo natus est. In quantum enim semen gratiae Dei, qua renati sunt, in tantum peccare non possunt; in quantum autem peccant, in tantum eos gratia renascens ad tempus dimiserat, ut quid de seipsis sint agnoscant, qui per ipsam juste vivebant. Quae videlicet eos post hanc vitam ab omni malo mundos, et integra pulchritudine renitentes, in illam introducet civitatem, in qua nil, ut dictum est, potest introire pollutum; et tunc in amica sponsi veraciter implebitur hoc ad quod ipsa nunc toto virtutis nisu conatur, ut sit tota pulchra, et maLibano, etc. Libanus, si Hebraeam sequamur etymologiam, candor interpretatur; si Graecam, thus. Denique supra, ubi nos legimus, Ad collem thuris, quidam codices habent, Ad collem Libani. Utrumque autem nomen, virtutis industriam sonare, facile cuique patet. Venit autem ad Dominum sponsa ipsius, id est, Ecclesia, vel
Abbreviated transcription (Latin):
carm̃ appellare consueuit: Pacificus aut̃ quẽ no-¬
minat. sponsus ac dilectus ipsius ẽ pat̾ futuri scłi.
princeps pacis: cuius figurã salomon& pacifico
regni sui statu & ipso nomine praetendit. Incuius
pacifici. fuit ipsi uinea: quia ꝑ ipsius gram̃ construc-¬
ta ẽ ei eccłã catholica ꝑ orbem: Cuius plurimis qͥ

Expanded text:
carmen appellare consuevit. Pacificus autem, quem nominat, est sponsus ac dilectus ipsius, Pater futuri saeculi, Princeps pacis , cujus figuram Salomon et pacifico regni sui statu, et ipso nomine praetendit. In cujus pace fuit ipsa vinea, quia per ipsius gratiam constructa est Ecclesia catholica per orbem. C
Abbreviated transcription (Latin):
apte quod sequit᷑. Qui pascit᷑ inter lilia: id ÷
qui candi dissimo ac dulcissimo uirtutũ mea¬
rum solet odore lȩtari: qui retinentiũ per
orbem eccłarum frustu delestatur suauissimo:
Ita & enim scã uniuersalis eccła. nunc liliorũ
pluraliter. nunc unius lilii nomine designat᷑:
Sicut enim lilium inter spinas. inquit. sic

Expanded text:
apte quod sequitur: Qui pascitur inter lilia, id est apte quod sequitur: Qui pascitur inter lilia, id est qui candidissimo atque dulcissimo virtutum mearum solet odore laetari, qui renitentium per orbem ecclesiarum fructu delectatur suavissimo; ita etenim sancta universalis ecclesia, nunc liliorum pluraliter, nunc unius lilii nomine designatur. Sicut enim lilium inter spinas, inquit, , sic
Abbreviated transcription (Latin):
fauum orimeo: Illa facies dnõ decora uidetur
quȩ se ad uidendã ipsius faciem dignã erbi¬
bere satagit quȩ eu intimo ex cordẽ dictuu
consueuit Quȩ siui uultũ tuum: uultũ tuum
anes nequiram : ne auertas faciem tuã amẽ. Non
autem sufficit nõbis nrȩ̃ cura munditixesi ñ
anãerrantes in quantũ possumus corrigere. si¬
ac uocem mex loeutionis puram semꝑ offerã
& gratam: Sed & ita multum decent̾ potest ac-¬
cipi: ut quia multam solent iim habere pro-¬
nomina dicat ecđa. id est omĩs electorũ mul¬
titudo. Dilestus meus mihi. & non amplius quis :
Et rursum dilectus meus mihi. & non alteri
cuilibet: Sub audis perpetuam dilectionis
suȩ grãm prestet fructumq rependat . Et ego¬
illi non alteri cuiquam: Ego illi non alia quȩ̃¬
libet hominũ turba. sub audis integra semꝑ
humilitatis atq oboedientiȩ deuotione con-¬
glutiner Cunctis aut̃ his sensibus conuenit

Expanded text:
favum ori meo. Illa facies domino decora videtur favum ori meo. Illa facies domino decora videtur quae se ad videndam ipsius faciem dignam exhibere satagit, quae ei intimo ex corde dicere consuevit: Quaesivi vultum tuum, vultum tuum domine requiram, ne avertas faciem tuam a me. Non autem sufficit nobis nostrae cura munditiae, si non etiam errantes, in quantum possumus corrigere, siac vocem meae locutionis puram semper offeram et gratiam. Sed et ita, multum decenter potest accipi, ut quia multam solent vim habere pronomina, dicat Ecclesia, id est, omnis electorum multitudo, Dilectus meus mihi, et non alius aliquis; et rursum, Dilectus meus mihi, non alteri cuilibet, subaudis, perpetuam dilectionis suae gratiam praestet, fructumqilli non alteri cuiquam; ego illi non alia quaelibet hominum turba, sabaudis, integra semper humilitatis atque oboedientiae devotione conglutiner. Cunctis autem his sensibus convenit
Abbreviated transcription (Latin):
meis: Mihi non aliis faciem tuã ostendere.¬
meis in auribus non aliorum uocẽ dare memen¬
to: id est meȩ grã dilectionis non alia qualibeta
& bona opera facere. & uerba dicete sca curato
Quicumq enim bona sua facta siue dicta hui¬
manis fauoribus inpendit: hic suȩ uel facier pul¬
chritudinẽ ud dulcedinẽ uocis ex ternis potius
quã conditori oftendit: Sed & iuxta litteram.
feminȩ quȩ ad deceptionẽ stultorũ ipsã cor¬
poris sui faciem ex ornare. sermonesq suos suꝑ
oleum mollire satagunt: preuaricatrices huius
dominige prȩceptionis existunt. Ideoq eon¬
mia illa laude indignę permanent. qua suam
sponsam glorificans dñs ad iungir Qunaun
tua dulcis & facies tua decora: Iilius namq ani¬
mȩ dño dulcis est uox. cui dulce est uel uerba
dñ proximis ad nuntiare: ul ipsid nõ laudes re¬
sonare quȩ dicere nouit cum propheta Quã
dulcia faucibus mes eloquia tua super medar

Expanded text:
meis. Mihi, non aliis, faciem tuam ostendermeis. Mihi, non aliis, faciem tuam ostendere, in auribus meis, non aliis, vocem dare memento; id est meae gratia dilectionis non alia qualibet et bona opera facere et verba dicere sancta curato. Quicumque enim bona sua facta sive dicta humanis favoribus impendit, hic suae vel faciei pulchritudinem vel dulcedinem vocis externis potius quam conditori ostendit. Sed, et iuxta litteram, feminae quae ad deceptionem stultorum ipsam corporis sui faciem exornare sermonesque suos super oleum mollire satagunt, praevaricatrices huius dominicae praeceptionis existunt, ideoque eximia laude illa indignae permanent qua suam sponsam glorificans dominus adiungit: Quia vox tua dulcis et facies tua decora. Illius namque animae domino dulcis est vox cui dulce est vel verba domini proximis adnuntiare, vel ipsi domino laudes resonare, quae dicere novit cum propheta: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel et
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrare considero: Quamdui enim quis
facit uni de minoribus his: mihi facit: Sonet
uox tua in auribus meis. Uox uidelicet laudis
siue prȩdicationis: id ÷ ca quȩ uel me inpsal¬
mis & hymnis & canticis sp̃italibus laudet: uel
ad laudem meam proximorũ ora mentesq prȩ¬
dicando excitet: Ostendit ergo faciem sponsa
dño in his quȩ in conspectu tius resta operatur :
Ostendit ei sonũ uocis. in eis quȩ coram eo salu¬
brit᷑ dicit: Item considerandũ intentius quod
ait Ostende mihi faciem tuã: inquit. Tuã in¬
quit. non alienam: id est scam & in maculatam:
Talem namq eam fȩci mundans lauacro aquȩ
in uerbo . Talem spĩ scĩ unctione perfȩti signans
superte lumen uultus mei: Sonet uox tua
in auribus meis non extranta: idest ea quĩt te
indie dispositionis tuȩ habere docui: quate
pollicita es mihi tuũ seruare pudorẽ : Itẽ osten¬
de mihi faciem tuam: sonet uox tua in aurib

Expanded text:
demonstrare considero. Quandiu enim quis demonstrare considero. Quandiu enim quis facit uni de minoribus his, mihi facit. Sonet vox tua in auribus meis, vox videlicet laudis, sive praedicationis, id est, ea quae vel me in psalmis et hymnis et canticis spiritualibus laudet, vel ad laudem meam, proximorum ora mentesque praedicando excitet. Ostdomino in his quae in cospectu eius recta operatur; ostendit ei sonum vocis in eis quae coram eo salubriter dicit. Item considerandum intentius quod ait: Ostende mihi faciem tuam. Tuam inquit, non alienam, id est sanctam et immaculatam talem namque eam feci mundans lavacro aquae in verbo, talem spiritus sancti unctione perfeci signans super te lumen vultus mei. Sonet vox tua in auribus meis, non extranea, id est ea quam te, in die disponsionis tuae, habere docui, quia te pollicita es mihi tuum servare pudorem.Item ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ dona contuli. quã mihi sponse uice con un-¬
gere dignatus sum: cui per infusionem mei sps̃ co¬
lumbinȩ mentis simplicitatẽ contribui: pro cui
sanitate ac uita ipse uulnera mortemq suscepi.
cui contra hostes in uisibiles. supernȩ protectionis
suffragia largitus sum: Obsetro inquã quᷤtaliũ
&s compos effesta donorum. ne inerti otiolentes¬
cere uelis sed ad industriã potius studiumq. de¬
bnti certaminis pro aeterna quiete festines accingi:
meis: Quȩ in abdito secretȩ quiets quasi columba
in foraminib petrȩ. siue in cauerna maceriȩ delite¬
scere cupis: precor inpuplicũ actionis procedas.
ostendasq ex operibus fidem tuam : & quid intus
pulchritudinis habeas. alus etiam foris in exemplũ
declares : Namq: mihi qui interiora cordis per-¬
spicio. tunc faciem tuam ostendi estimo: cũ actio¬
nem tuam non habentem maculam aut rugam.
aut aliquid eius modi. ad utilitatem proximorũ

Expanded text:
meae dona contuli, quam mihi sponsae vice conjunmeae dona contuli, quam mihi sponsae vice conjungere dignatus sum, cui per infusionem mei Spiritus, columbinae mentis simplicitatem contribui, pro cujus sanitate ac vita ipse vulnera, mortem suscepi, cui contra hostes invisibiles supernae protectionis suffragia largitus sum; obsecro, inquam, quae talium es compos effecta donorum, ne inerti otio lentescere velis, sed ad industriam potius, studiumque debiti certaminis pro aeterna quiete festines accingi. ae in abdito secretae quietis, quasi columba in foraminibus petrae, sive in caverna maceriae, delitescere cupis, precor ut in publicum actionis procedas, ostendasque ex operibus fidem tuam, et quid intus pulchritudinis habeas, aliis etiam foris in exemplum declares. Namque mihi, qui interiora cordis perspicio, tunc faciem tuam ostendi existimo, cum actionem tuam non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi, ad utilitatem proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ se euangelicũ adiaboli fraudibus defen¬
sandã esse didicit: Hortatur itaq dñs eandẽ
eccłam: hortatur animam quamq sibi deuotam.
ad exercitium pu ac fructiferi laboris. ac dicit
Surge propera. amica mea formosa mea & ueni.
Iam enim hiems transut : & cetera usq dũ ait. Sur¬
ge amica mea sponsa mea & ueni: columba me¬
a in foraminibus petrȩ. in cauerna maceriȩ: Ac
si aperte dicat Postquam tempestas uitȩ gentilis
superna pietate remota est : postquã flores salu-¬
tiferȩ conuersationis iam emersere interra: post¬
quam in modum pd̾tandi coeperunt instantibus
uineȩ cȩlestis agricolis. in iusti auistis: a uirtutib
uitia discretionis doctȩ falce separari: postquam
prȩco salutis mdndo iam late insonuit: postquã
mundus ipse ad agnitionem ueritatis conuersus.
ac sua uissima nouę uitȩ pergentes fama asper-¬
lium multũ caterua mihi dilecta cui amicitiae

Expanded text:
auxilium se angelicum a diaboli fraudibus defenauxilium se angelicum a diaboli fraudibus defendendam esse didicit. Hortatur itaque Dominus eamdem Ecclesiam, hortatur quamque animam sibi devotam, ad exercitium pii ac fructiferi laboris; ac dicit, Surge, propera, amica mea, formosa mea, et veni. Jam enim hiems transiit, et caetera, usque dum ait, Surge, amica mea, sponsa mea, et veni; columba mea in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Ac si aperte dicat, Postquam tempestas vitae gentilis superna pietate remota est, postquam flores salutiferae conversationis jam emersere in terra, postquam in modum putandi coeperunt instantibus vineae coelestis agricolis, injusti a justis, a virtutibus vitia, discretionis doctae falce separari, postquam praeco salutis mundo jam late insonuit, postquam ipse mundus ad agnitionem veritatis conversus, ac suavissima novae vitae per gentes fama asperlium multum caterva mihi dilecta, cui amicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
& in eodem ei sobolem spĩtaliũ siue filiorũ seu uir¬
tutum procreare satagit: Vnde bene hieremias.
sub specie moab hereticos ad unitatẽ ecclesi asticȩ
fidei prouocans. ait Relinquite ciuitates. & ha¬
bitate in petra habitatores moab: estote quasi
columba nidificans in summo ore foraminis
Maceria autem quȩ aduinearum munitionẽ
solet de lapidibus componi. Unde in isaiae can
tico dicitur Uinea facta est dilecto in cornu in
significat uirtutũ cȩlestiũ. qua dñs eccłiam ui¬
neam uidelicet suam circumdat: ne in mundorũ
sp̃ituum tamquã animantiũ improborũ possit
in ruptione uastari: Hinc & enĩ psalmista In mit¬
tit inquit angłs dnĩ incircuitu timentiũ eũ &
cripiet eos : Et apłs de angłis loquens Non ne
om̃s sunt ad ministratorii sps̃ in ministeriũ missi
propt̃ eos qui hereditatẽ capiunt salutis: In hac
ergo maceria refugiũ sibi sponsa & amica xp̃i qua.¬
si columba cauernam inuenit : dum scã eccła ꝑ

Expanded text:
 in eodem ei sobolem spiritualem, sive filiorum sive virtutum, procreare satagit. Unde bene Jeremias sub specie Moab, haereticos ad unitatem ecclesiasticae fidei provocans ait, Relinquite civitates, et habitate in petra, habitatores Moab. Estote quasi columba nidificans in summo ore foraminis . Maceria autem, quae ad vinearum munitionem solet de lapidibus componi unde in Isaiae cantico dicitur, Vinea facta est dilecto in cornu in significat virtutum coelestium, qua Dominus Ecclesiam, vineam videlicet suam, circumdat, ne immundorum spirituum tanquam animantium improborum possit irruptione vastari. Hinc etenim Psalmista, Immittet, inquit, Angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiet eos . Et Apostolus de angelis loquens, Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? In hac ergo maceria refugium sibi sponsa et amica Christi, quasi columba cavernam invenit, dum sancta Ecclesia per
Abbreviated transcription (Latin):
munitonum: consilia destruentes. & omnem
altitudinem ex tollentem sẽ ad uersus scientiã
dĩ: quasi turrem se inmunimentum scaẽ ciuitatis po¬
sitos e̾tᷤ conꝓbant: & cumidem pauł suã suorumq
cooperatorum uitam describens. ait. Ego enĩ ꝑ legẽ
legi mortuus sum. ut dõ uiuam. A po confixus

Expanded text:
munitionum, consilia destruentes, et omnem altitudinem, extollentem se adversus scientiam ei , quasi turrem se in munimentum sanctae civitatis positos esse comprobant; et cum idem Paulus suam suorumque cooperatorum vitam describens ait: Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam, Chris
Abbreviated transcription (Latin):
bus eam explebant : sed ȩternorum intuitus. quo ad
hanc explendam trahebantur. ut uidelic& hoc
opere terreno mini u. sterium euuangelii quod erat
cęleste iuuarent: Unde apte idẽ capillis ponsȩ. ca¬
prarum ad ȩquanturI gregibus : quae ascende¬
runt demonte gala ad Haec enim & munda sunt
animalia: & ardua rupium siue arborum solent que¬
rendi pastus gr̃a scandere: Quia nimirum cogitatio¬
nes electorum ut diximus & si terrena agunt. nihib ho¬
minꝰ cęlestia intendunt. Et cum &iam carnis su¬
stentandȩ curam gerunt: erga anime potius sospita¬
tem ac supernam refectionem aciem mentis dirigunt:
ossunt autem in oculis sponsȩ etiam prȩdicatores in¬
telligi sc̃ȩ eccłȩ : perquos cęlestium archana secre¬
torum que generalis credentium turba nequit aspi¬
citꝰ Ponsunt incapilis populi fideles accipi. Qui& si minis
docti sunt ad prospiciendos regendosq. gressus eccłat: Mha¬
ximum tamen ei decus suanumerorisitate p̃bentꝰ obseqͥis.

Expanded text:
bus eam explebant, sed aeternorum intuitus, quod ad hanc explendam trahebantur, ut videlicet hoc opere terreno ministerium Evangelii, quod erat coeleste, juvarent. Unde apte iidem capilli sponsae caprarum adaequantur gregibus, qui ascenderunt de monte Galaad. Haec enim et munda sunt animalia et ardua rupium sive arborum solent, quaerendi pastus gratia, scandere, quia nimirum cogitationes electorum, ut diximus, etsi terrena agunt, nihilominus coelestia intendunt, et cum etiam carnis sustentandae curam gerunt, erga animae potius sospitatem ac supernam refectionem aciem mentis dirigunt. Possunt autem in oculis sponsae etiam praedicatores intelligi sanctae Ecclesiae, per quos coelestium arcana secretorum, quae generalis credentium turba neque aspicit. Possunt in capillis populi fideles accipi, qui, etsi minus docti sunt ad prospiciendos regendosque gressus Ecclesiae, maximum tamen ei decus sua numerositate praebent obsequii.
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ int̃ candi dissimos uirginũ choros inter¬
pretantur: Et merito: quia & carnis castimo¬
nia foris retinent: & intus fulgore in uiolati
cordis eminent: Item pascitur̃ inter lilia dñs
idẽ inter gratirsimas scõrũ uirtutes. siue cateruas.
ea ipsa ratione qua & nascit᷑ inter eas. Quia crũ
ipse mediator dĩ & hominum una natura cũ
ccłã sua ficri uoluit. unde & eadem ccłã corpus
eus & ipse caput corporis ecłȩ solet nuncu¬
pari : nascitur ipse interlilia cũ fideliũ nuc¬
merus intra ecłam per fontem regenerationus
augetur: P ascitur int̃ lilia cum̃ fideles qui
sunt utiq menbra eius. exemplis priorum
fideliũ clarissimis in supernorũ amore pro¬
fitiunt: Et notandum quod hic pasci dilec¬
tus: supra pascere memoratur. dicente sponsa
Indica mihi quem diligit anima mea. ubi
pascas ubi cubas in meridie: Pascitur namq in no¬
bis quia corpus sumus illius & menbra de men¬
bro: Paseit nos ipse quia caput est nrm̃ : de quo

Expanded text:
m, inter candidissimos virginum choros interpretantur, et merito, quia et carnis castimonia foris renitent, et intus fulgore inviolati cordis eminent. Item pascitur inter lilia Dominus, id est inter gratissimas sanctorum virtutes, sive catervas, ea ipsa ratione qua et nascitur inter eas; quia enim ipse Mediator Dei et hominum, una natura cum Ecclesia sua fieri voluit; unde et eadem Ecclesia corpus ejus, et ipse caput corporis Ecclesiae solet nuncupari. Pascitur ipse inter lilia, cum fidelium numerus intra Ecclesiam per fontem regenerationis augetur. Pascitur inter lilia, cum fideles, qui sunt utique membra ejus, exemplis priorum fidelium clarissimis in supernorum amore proficiunt. Et notandum quod hic pasci dilectus, supra pascere memoratur: dicente sponsa, Indica mihi quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubes in meridie; pascitur namque in nobis, quia corpus sumus illius, et membra de membro; pascit nos ipse, quia caput est nostrum, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
grã diuinitatis ad uitam gignat. nutriat. ferat : sese
quoq int̾homines. quando uoluit hominem fȩcit.
& ipsum hominem communi grã sui sp̃s. tam & si longe
altius cȩteris impleuit: Siquidem de illis dictum est.
Unicuiq auteni nrm̃ data est grã scđm mensurã donati¬
onis xp̃i. Deipso autem. Non enim ad mensurã dat
ds̃ sp̃m: Pater enim diligit filium. & omĩa dedit in ma¬
nueius: Electus est ergo dñs ut cȩdri species: quia nemꝰ

Expanded text:
gratia divinitatis ad vitam gignat, nutriat, ferat sese gratia divinitatis ad vitam gignat, nutriat, ferat sese quoque inter homines, quando voluit, hominem fecit, et ipsum hominem gratia sui Spiritus, tametsi longe altius caeteris, implevit; siquidem de illis dictum est: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi ; de ipso autem: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Pater enim diligit Filium, et omnia dedit in manu ejus . Electus est e
Abbreviated transcription (Latin):
conprehendam: Quomodo libanus mons foenicis. famo¬
sa est altitudine atq amplitudine insignis: ĩta dns ms̃
om̃ibus qui de terra orti sunt iure grȩ sublimioris ante¬
cellit: Sicut idem mons nobilium est ferax arborum.
ita ille scos om̃s suo prȩsidio ne adima defluant extol¬
lit : atq inse radicatos ne auentis temptationum concu-¬
ti ualeant conseruat: ut cedrorum pulcritudini forti¬
tudini sublimitati. atq. odori. ome siluarum decus
cedit : sic dilectus ms̃. speciosus forma prȩ filuis homi¬
num : diffusa est gr̃a in labus tuis: propterea bent¬
dixit te dr̃ in ȩternum & cetͣ. quȩ de illo sequens
psalmus modum consortium eius multũ trascenden-¬
tia describit: Et notandum qđ idem dilectus & liba¬
no quiligna insignia gignit. & cedro. quam int̾ alia
ligna libanus ipse gignit a ssimilatur: quasi unus
idemq & ligna gignat ac portet : & inter ligna gig¬
cum om̃s electos ab intio mundi usq ad finem suȩ

Expanded text:
comprehendam. Quomodo Libanus mons Phoenicis famosus est altitudine atque amplitudine insignis, ita Dominus noster omnibus, qui de terra orti sunt, jure gratiae sublimioris antecellit. Sicut idem mons, nobilium est ferax arborum, ita ille omnes sanctos suo praesidio, ne ad ima defluant, extollit, atque in se radicatos, ne a ventis tentationum concuti valeant, conservat. Ut cedrorum pulchritudini, fortitudini, sublimitati, atque odori omne silvarum decus cedit, sic dilectus meus, speciosus forma prae filiis hominum; diffusa est gratia in labiis ejus, propterea benedixit ei Deus in aeternum , et caetera quae de illo sequens psalmus modum et consortium ejus multum transcendentia describit. Et notandum quod idem dilectus et Libano, qui ligna insignia gignit, et cedro, quam inter alia ligna Libanus ipse gignit, assimilatur, quasi unus idemque ligna gignat ac portet, et inter ligna gigus Christus, cum omnes electos ab initio mundi, usque ad finem suae
Abbreviated transcription (Latin):
Quae aut̾ bona sua opera obtentu transitoriae
gesserunt laudis aquae multae non poter᷑ extinguere
caritatẽ. nec flamina obruent illã: Aquas multas &
flumina. temptationũ dicit incursus. quae siue ui¬
sibilit̾ seu inuisibilit᷑ animas inpugnare non de¬
sinunt: Nama  aꝑtos fidei aduersarios & ꝑfalsos
fr̃s & ꝑ occultas antiqui hostis insidias . eos superare
conantur: nec tam̃ ullatenus cedere tẽptationi no¬
runt corda. quae incaritate radicata & fundata e̾eͤ
consuerunt: Stat enĩ firma ꝓmissio ueritatis

Expanded text:
um, quia bona sua opera obtentu transitoriae gesserunt laudis. Aqcharitatem, nec flumina obruent illam. Aquas multas et flumina, tentationum dicit incursus quae visibiliter, seu invisibiliter, animas fidesinunt: nam et per apertos fidei adversarios, et per falsos fratres, et per occultas antiqui hostis insidias eos superare conantur; nec tamen ullatenus capere tentationibus norunt corda quae in charitate radicata et fundata esse consueverunt, stat enim firma promissio veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
it: uel hanc ipsos panendo docet imitari: Crocus.
quasi aurosi coloris florem habet: ostendit cos qui
ampliori caritatis grã resplendent : Quȩ sicut au-¬
rum metallis ceteris. sic uirtutibus antecellit om̃ib
Nunc in quit manet fides spes caritas. tria haec:

Expanded text:
it, vel hanc ipsos patiendos, docet imitari crocus, it, vel hanc ipsos patiendos, docet imitari crocus, quasi aurosi coloris florem habens; ostendit eos qui ampliori charitatis gratia resplendent; quae, sicut aurum metallis caeteris, sic virtutibus antecellit omnibus. Nunc, inquit, manent fides, spes, charitas, tria haec
Abbreviated transcription (Latin):
asseratur: merito eandem quam ipsa celestis gratiȩ¬
benedictionem designat Mittitur autem hoc
semen in oleum & coquitur: cum supernȩ donum
gratiȩ in luminatis pinguedine caritatis cordib
suscipitur: & in latis temptationum flammis ma-¬
nifestius om̃ibus quantaqualisq sit eius uirtus
ostenditur: Nardus autem quod sepulturȩ
dominicȩ tipum teneat. testitur opus mareȩ.
quȩ eum in minente passionis articulo hoc aroma.¬
te per unxit: sicut ipse exponens ait. Mittens
enim hȩc ungentum in corpus meum. ad sepedi endũ
me fȩcit: Et hortus siue fons dm̃ cypros emittit:
cum eccła liberos suos docit grãm supernȩ refectio¬
nis ante omĩa quęrere : lucem atq unctionem di¬
lec tionis in corde tenere: tribulationum igne non
superari : sed harum potius occasione quale quan-¬
tumq diuinȩ grȩ̃ semen accȩperit ostendere:
Iungit cypris & nardum: cum eosdem uel fide do¬
minicȩ passionis. eius ex tempore studiosius instru¬

Expanded text:
asseratur, merito eamdem quam ipsum, coelestis benedictionem designat. Mittitur autem hoc semen in oleum, et coquitur, cum supernae donum gratiae illuminatis pinguedine charitatis cordibus suscipitur, et illatis tentationum flammis manifestius omnibus, quanta qualisque sit ejus virtus, ostenditur. Nardus autem, quae sepulturae dominicae typum teneat, testatur opus Mariae, quae eum imminente passionis articulo hoc aromate perunxit; sicut et ipse exponens ait: Mittens enim haec unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit . Et hortus, sive fons Domini cypros emit, cum Ecclesia liberos suos docet gratiam supernae refectionis ante omnia quaerere, lucem atque unctionem dilectionis in corde tenere, tribulationum igne non superari, sed harum potius occasione, quale quantumque divinae gratiae semen acceperint ostendere. Jungit cypris et nardum, cum eosdem vel fide Dominicae passionis ex tempore studiosius instru
Abbreviated transcription (Latin):
tionem rerũ cęlestiũ: tantum est breuis & rara propt
grauedinem gentium. carnis ad huc mole deten¬
tarum. Corpus enim qđ corrumpit᷑ ad grauat ani-¬
mã: & deprimit terrena in habitatio sensum multa
cogitantem: Neq huic sententiȩ contrariũ debet
estimari. quod ipse dilestus in euangelio suȩ spon¬
sȩ pollicetur. dicens. Ecce ego uobiscũ sũ om̃ib

Expanded text:
tionem rerum coelestium, tantum est brevis et rara, propter tionem rerum coelestium, tantum est brevis et rara, propter gravedinem mentium carnis adhuc mole detentarum. Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Neque huic sententiae contrarium debet existimari quod et ipse dilectus in Evangelio suae sponsae pollice
Abbreviated transcription (Latin):
floridã camporum planitiem singulari mentis
puritate transcendunt: Et quanto se ab infim¬
rum cupiditate leuiores reddunt. tanto capatio-¬
res contemplationis supernorũ efficiunt : De qua¬
libus isaias cũ aduentũ in carne mediatoris dĩ
& hominũ describeret. ait. Et erit in nouissimis
diebus preparatus mons domus dnĩ inuertice mon.¬
tium: & edeu abit᷑ super colles: Recte & enim ille
mons in uertice montiũ & suꝑ colles deuatus. id ÷
excelsis hominib eẽ excelsior memoratur: Qui
in nouissimis quidem diebus homo int̾ homines
apparuit : sed ds̃ cum patre ante scła extitit: In hi
aut̃ montib adueniens saltus dare dilectus. hos
transilire colles perhibetur: quia corda sublimiũ
dns crebra suȩ uisitationis grã solet in lustrare:
Et pulchre non manere in his collibus. sed sali-¬
re uel eosdem transilire dicit: quia dulcedo con¬
templationis internȩ: quantum alta propt̾ agni-¬

Expanded text:
floridam camporum planitiem, singulari mentis floridam camporum planitiem, singulari mentis puritate transcendunt, et quanto se ab infimorum cupiditate leviores reddunt, tanto capaciores contemplationis supernorum efficiunt. De qualibus Isaias, cum adventum in carne Mediatoris Dei et hominum describeret, ait: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini, in vertice montium, et elevabitur super colles . Recte etenim ille mons in vertice montium, et super colles elevatur, id est, excelsis hominibus esse excelsior memoratur, quia in novissimis quidem diebus, homo inter homines apparuit, sed Deus cum Patre ante saecula exstitit. In his autem montibus adveniens, saltus dare dilectus, hos transilire colles perhibetur, quia corda sublimium Dominus crebra suae visitationis gratia solet illustrare. Et pulchre non manere in his collibus, sed salire, vel eosdem transilire dicitur, quia dulcedo contemplationis internae, quantum alta propter agni
Abbreviated transcription (Latin):
uos apparebitis cũ illo in gła: Leua ergo eius in¬
quit sub capite meo. & dextera illius ampleca¬
bitur me:. Acsi aperte dicat. Temporalia quidẽ
me dnĩ & saluatoris mei benefitia. quo a mundi
cupiditatibus uel perturbationib aliquantulũ
quiescere queam ad iuuent. ađ me aeternorũ pro¬
missio. quibus perpetuo remuneres amplius delec.¬
tat: Quã uero amabilis sit ipsi dño talissponsȩ
tio sequenti eius responsione designatur: cũ dicit᷑¬
Ad iuro uos filiȩ hierusalem per capreas ceruosq cã¬
porum : ne suscitetis. neq euigilare faciatis dilec¬
tam quo adusq ipsa uelit: Filias hierusalem di.¬
cit animas patriȩ supernȩ desidero flagrantes.
quas ad iurat sponsus ne suscitent sponsam in
suo amore quiescentem : neq ab hominũ con¬
turbatione felicit̃ sopitã inquietare prȩsumar
Qui enĩ edesti cuius libet mentem uel in oratio
siliens colles: Montes quippe & colles eos uocat.
qui generalem sc̃ȩ eccłiȩ conuersationem. quasi

Expanded text:
vos apparebitis cum illo in gloria . Laeva ergo ejus, inquit, sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. Ac si aperto dicat: Temporalia quidem me Domini et Salvatoris mei beneficia, quo a mundi cupiditatibus vel perturbationibus aliquantulum quiescere queam, adjuvent; at me aeternorum promissio, quibus perpetuo remunerer, amplius delectat. Quam vero amabilis sit ipsi Domino talis sponsae tio, sequenti ejus responsione designatur, cum dicitper capreas cervosque camporum ne suscitetur neque evigilare faciatis dilectam quoad usque ipsas velit. Filias Hierusalem dicit animas patriae supernae desiderio flagrantes, quas adiurat sponsus ne suscitent sponsam in suo amore quiescentem neque ab hominum conturbatione feliciter sopitam inquietare praesumant. Qui enim electi cuiuslibet mentem vel in oratious, etc. Montes quippe et colles eos vocat qui generalem sanctae Ecclesiae conversationem, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
bene norunt ex plorare. multa in his inueniunt
conueniunt : sed hoc in loco specialit̾ illud in-¬
tuendũ qđ in altis montiũ habitare. ac saltus
dare uel o cissi mos gaudent: ꝓpt̃ qđ & rarius
a nobis uideri quã boues solent aut asini. aliaue
huius modi animantia. quib semel mansuetis fac¬
tis quoties libet utimur: Quod altitu dini supernȩ

Expanded text:
bene norunt explorare, multa in his inveniunt, bene norunt explorare, multa in his inveniunt, ptissime conveniunt. Sed hoc in loco specialiter illud intuendum, quod in altis montium habitare, ac saltus dare velocissimos gaudent, propter quod et rarius videri a nobis quam boves solent aut asini aliave hujusmodi animantia, quibus simul mansuefactis, quoties libet, utimur. Quod altitudini supern
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis diligit me sermonem meũ seruabit : &
pater meus diliget cum: & ad eum ueniemus.
& mansionem apud eum faciemus: Manet nãq
semꝑ per fidem & dilectionem suam perq a uti¬
lium gr̃ȩ suȩ cũ om̃ib scĩs : sed excellentius adho¬
ram p̃aucis sublimioribus quib uult & quando
uult apparet: Paucorũ nãq & corum qui prȩ
altitudine cordis montibus comparantur & collib
est dicere siue & iam mente excedimus dõ. siue
sobru sumur uobis : Eunctis aut̃ fiddib dicitur
quia quicũq confessus fuerit. qm̃ ibẽ est filius
dĩ. dr̃ in eo manet . & ipse in dõ: Totius eccłȩ ẽ
fideli corde audire. quia ds̃ caritas est: & qui
manet in caritate in dõmanet & ds̃ in co . Pe¬
fectorũ aut̃ solum modo est dicere. Nqnenim
illius magnitudinis: Dequa speculatione eiu¬
denr sub infertur exemplum cũ dicitur. Simi¬
us est dilectus meus capreȩ hinnuloq ceruaꝵ
Et quidẽ om̃s qui naturas horũ animantiũ

Expanded text:
diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Manet namque semper per fidem et dilectionem suam, perque auxilium gratiae suae cum omnibus sanctis; sed excellentius ad horam paucis sublimioribus, quibus vult, et quando vult, apparet: paucorum namque, et eorum qui prae altitudine cordis, montibus comparantur et collibus est dicere, Sive etiam mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis . Cunctis autem fidelibus dicitur, Quia quicunque confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo . Totius Ecclesiae est fideli corde audire, quia Deus charitas est; et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo. Perfectorum solummodo est dicere, Non enimillius magnitudinis . De qua speculatione evidens subinfertur exemplum, cum dicitur, Similis est dilectus meus capreae, etc. Et quidem omnes qui naturas harum animantium
Abbreviated transcription (Latin):
modum comparationis excedunt: dũ odor ungen
Sane quia sepe turis in hoc carmine mentio es
quidq typice iigificet constat. libet parum
de natura aromatis ipsius ignaros instruereAuli¬
bor  arabiȩ cortice ut aiunt & folio lauri similis.

Expanded text:
modum comparationis excedunt, dum odor unguenmodum comparationis excedunt, dum odor unguenSane, quia saepe thuris in hoc carmine mentio est, quidque typice significet, constat, libet parum de natura aromatis ipsius ignaros instruere. Arbor est Arabiae, cortice, ut aiunt, et folio lauri similis
Abbreviated transcription (Latin):
uel ipse apłs. ud aliquis scõrum ita semper oratio¬
ni uacarepotuit. ut non aliud tempus somno uel
cibo uel aliis uitȩ huius necessarus inpenderet:
Sed quia iusti sine int̾missione quȩ uista sunt
agunt : per hoc sine in t̾̃missione iusti orant. neq
umquã ab oratione nisi peccatum incurrerint
cessant : Ideoq: odor uestimentorũ corũ sicut odor
turis redolet: quia fama operum bonorũ quȩ
faciunt in diuino examine instar oritionũ ascen¬
dit: Concinit autem hic uersiculus ei qui supra dic¬
tus est Ecodor ungentorum tuorũ supomia aro¬
mati Illic & enim nomine ungentorum. infuno
sc̃ ips qua corda fidelium iniustrantur. atq ad ipi¬
Rle certa men preparant᷑ ostenditur: Hic uocabulo
uestimentorum ca quȩ foris fiunt iustorum facta
demonstrant᷑: Vnde & pulchra distinctione. ta
quȩ per hominer siunt opera odori turis compa¬
rantur: Que uero diuina largitione fiunt dona.

Expanded text:
vel ipse Apostolus vel aliquis sanctorum ita semper oratiovel ipse Apostolus vel aliquis sanctorum ita semper orationi vacare potuit, non ut aliud tempus somno, vel cibo, vel aliis vitae hujus necessariis impenderet; sed quia justi sine intermissione quae justa sunt agunt, per hoc sine intermissione justi orant, neque unquam ab oratione, nisi peccatum incurrerint, cessant. Ideoque odor vestimentorum eorum, sicut odor thuris redolet, quia fama operum bonorum quae faciunt, in divino examine instar orationum ascendit. Concinit autem hic versiculus ei qui supra dictus est: Et odor unguentorum tuorum super omnia aromata: illic etenim nomine unguentorum, infusio sancti Spiritus, qua corda fidelium illustrantur atque ad spirituale certamen praeparantur, ostenditur; hic vocabulo vestimentorum ea quae foris sunt, justorum facta demonstrantur. Unde et pulchra distinctione ea quae per homines fiunt opera, odori thuris comparantur; quae vero divina largitione fiunt dona,
Abbreviated transcription (Latin):
tate perfecti: Atq hȩc ubi ipsi tempus congrue¬
rit. ministerio linguȩ pro audientium capacitate
dispensat: Et odor uestimentorum tuorum sicut
odor turis: Uestimenta eccłiȩ. opera sunt eius. ĩo¬
hanne ad testante. qui de futura eius beatitudine
loquens ait Uenerunt nuptiȩ agni: & uxor eiꝰ
preparauit se: & datum est illi. ut cooperiat se
byssinum splendens candidum : Bissinum enim
iustificationes sunt scõrum Et beatus iob Iusti¬
tia inquit indutus sum & uestiui me sicut uesti¬
mento & diademate iudicio meo In ture autem
ut sepe dictum est superna iustorum desideria.
& orationum frequentium feruor alti petax inti¬
matur: Unde recte odor uestimentorum spon¬
sȩ. turis ad similatur odori: quia cuncta quae
scã eccłia pro dño operatur orationum pro ea ui¬
cem reddunt: N eq aliter apostolicum pocest
illud impleri sine intermissione orate : nisi dum
omia quȩ deuote agimus. conditori nrõ nos deuo¬
ta uelut int̾cessione commendant: Neq enim

Expanded text:
tate perfecti. Atque haec ipsa ubi tempus congruerit ministerio linguae pro audientium capacitate dispensat. Et odor vestimentorum tuorum, etc. Vestimenta Ecclesiae opera sunt ejus, Joanne attestante, qui de futura ejus beatitudine loquens, ait: Venerunt nuptiae Agni, et uxor ejus praeparavit se, et datum est illi, ut cooperiat se, byssinum splendens candidum . Byssinum enim justificationes sunt sanctorum. Et beatus Job: Justitia, inquit, indutus sum, et vestivi me, sicut vestimento et diademate, judicio meo . In thure autem, ut saepe dictum est, superna justorum desideria, et orationum frequentium fervor altipetax intimatur. Unde recte odor vestimentorum sponsae thuris assimilatur odori, quia cuncta quae sancta Ecclesia pro Domino operatur, orationum pro ea vicem reddunt; neque aliter apostolicum potest illud impleri, Sine intermissione orate ; nisi dum omnia, quae devote agimus, Conditori nostro nos devota, velut intercessione commendant; neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ cęlorũ homini patri familias. qui exiit pri¬
mo mane coducere operarios inuineã suã. &c&:
bi ꝑ operarios. primȩ. ternȩ. sextae. nonae . & un-¬
significatione cõprehendit᷑. indefesso doctorum
sp̃it̾aliũ labore excolit᷑: Itẽ uinea fuit pacifico.
in ea. idẽ inpace illa dequa praedixerat. qđ facta
fuerit corã eo quasi pacẽ repperiens. Quia quicũq
habere pacẽ neglegit. ad eccłam xp̃i non ꝑtin&e.
quã uis xp̃m confiteri & eiꝰ uid&ur obtemperare manda
sequimini cũ omib & scĩmoniã : sine qua nemo uidebit
dm̃ Cuius soci&atem pacis ipse &iã aspectus & for¬
ma uitis pulcherrimȩ. nobis sequendã ꝓponit: quae
ut beati ambrosii uerbis dicã adimitationẽ uitae nr̃a
primũ uiuã defigit radicẽ: Deinde quia naturae
flexibilis & caducȩ ẽ quasi brachiis quibus dã ita cla-¬
uiculis: quicquid cõp̃henderit stringit: hisq se erigit
& ad tollit Huius ẽ similis plebs eccłae: quae uelut

Expanded text:
coelorum homini patrifamilias, qui exiit primo mane conducere operarios in vineam suam, etc. ; ubi per operarios primae, tertiae, sextae, nonae et unsignificatione comprehenditur, indefessa doctorum spiritualium labore excolitur. Item vinea fuit pacifico in ea, id est, in pace illa de qua praedixerat quod facta fuerit coram eo quasi pacem reperiens; quia quicunque habere pacem negligit, ad Ecclesiam Christi non pertinet, quamvis Christum confiteri et ejus videatur obtemperare mandatsequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum ; Cujus societatem pacis ipse etiam aspectus et forma vitis pulcherrimae nobis sequendam proponit, quae, ut beati Ambrosii verbis dicam, « ad imitationem vitae nostrae primum vivam radicem defigit; deinde, quia naturae flexibilis et caducae est, quasi brachiis quibusdam, ita claviculis, quidquid comprehenderit, stringit, hisque se erigit et attollit. » Hujus est similis plebs Ecclesiae, quae velut
Abbreviated transcription (Latin):
in alto solent poni: sed tigna ad munitionẽ fiunt:
la quearia uero magis decori domorũ quã muni¬
tioni profitiunt: Significent ergo tigna predi-¬
catores scõhuorũ & uerbo & exemplo structura
eiusdẽ eccħȩ. ut subsistere possit cotinet᷑ : qui suȩ
robore doctrinȩ turbines hereticȩ inpulsionis
ne eã deiciant arcent: Assimilent᷑ laquearia sim

Expanded text:
in alto solent poni: sed tigna ad munitionem fiunt, in alto solent poni: sed tigna ad munitionem fiunt, laquearia vero magis decori domorum quam munitioni proficiunt. Significant ergo tigna praedicatores sanctos, quorum et verbo et exemplo structura ejusdem Ecclesiae, ut subsistere possit, continetur: quia suae robore doctrinae turbines haereticae impulsionis, ne eam dejiciant, arcent. Assimilantur laquearia sim
Abbreviated transcription (Latin):
potius opera uinearũ uidelicet uel hortorũ. ue
aliorũ huius modi amicã suã euocet: Quia ni¬
mirũ scã ecđa si fieri posset semꝑ intranquillita¬
te mundanȩ pacis. dño famulari & soboleme
cȩlestẽ propagare atq educare desiderat: At ue
ipse crebris eã in prȩsenti tribulationib exerce¬
ri disponit. quo mundior ad ꝑpetua bona ꝑuenia
Et nesi cunsta temporalia sorte prospera cur¬
rant in colatu prȩsentis exilii delectata minus
cȩlestẽ patriã suspiret : Itaq s̃ponsa xpĩ qui etan
in illo uitã agere desiderans. quales sint domu
in quib: oũ suscipere uelit. consequent̃ insinuat
dicens: Tigna domorũ nr̃arũ cedrina: laq¬
nr̃a cypressina: Domus quippe suas.i¬
aria
ria ꝑmundũ fideliũ conuenticula nominat. eq¬
bus om̃ib ipsa uni uersalis eccła constat: Tig
aut̃ & laquearia diuersos in cisdẽ domibus
eccłȩ fideliũ ordines designant: Namq utraq

Expanded text:
potius opera, vinearumque videlicet, vel hortorum, vel potius opera, vinearumque videlicet, vel hortorum, vel aliorum hujusmodi amicam suam evocet: quia nimirum sancta Ecclesia, si fieri posset, semper in tranquillitate mundanae pacis, Domino fabulari, et sobolem ei coelestem propagare atque educare desiderat. At vero ipse crebris eam in praesenti tribulationibus exerceri disponit, quo mundior ad perpetua bona perveniat, et ne, si cuncta temporalia forte prospera currant, incolatu praesentis exsilii delectata, minus coelestem patriam suspiret. Itaque sponsa Christi quietam in illo vitam agere desiderans, quales sint domus in quibus eum suscipere velit, consequenter insinuat, dicens Tigna domorum nostrarum cedrina, earia cypressina . Domos quippe suas varia per mundum fidelium conventicula nominat, e quibus omnibus ipsa universalis Ecclesia constat. Tigna autem et laquearia diversos in eisdem domibus Ecclesiae fidelium ordines designant. Namque utraque
Abbreviated transcription (Latin):
ionib cȩterisq sp̃s fructib uacant. cũ a tribu¬
itionũ laborib cessant :. Tunc in supernorũ con¬
emplatione sese altius adtollunt cũ serenũ ab
xtrineis ꝑturbationib tempus acrrcipiunt:
otest aut̃ lectulus ecdȩ floridur
reste
ccipi. nontantũ propt̾ opera munditiȩ quib
lestiquiq ad frustum uitȩ ȩternȩ ꝑ ueniunt:
ed etiã propt̃ prolem fideliũ quã ipsa eccła fidei
flore redolente. dõ gignere ex aqua & spũ consu¬
euit : Cui uidelicet actioni tanto studiosius se
cooperante dnõ & sermonẽ confirmante. subi¬
cit: quanto quietũ pacatũq ab inuidentiũ inse¬
cutione tempus. ipso largiente percȩpit: Et no¬
tandũ ꝑ totũ libelli huiꝰ textum. quod sponsa
semꝑ in domo uel in lectulo uel alio quolibet
interioriloco cũ suo dilecto manere concupisca
quod muli ebri magis sexui congruit: Ipse auti
sponsus quod masculo conuenit. ad forinseca

Expanded text:
tionibus, caeterisque Spiritus fructibus vacant, cum a tributionibus, caeterisque Spiritus fructibus vacant, cum a tribulationum laboribus cessant. Tunc in supernorum contemplatione sese altius attollunt, cum serenum ab extrinsecis perturbationis tempus accipiunt. Potest autem lectulus Ecclesiae floribus recte accipi, non tantum propter opera munditiae, quibus electi quique ad fructum vitae aeternae perveniunt, sed etiam propter prolem fidelium, quam ipsa Ecclesia fidei flore redolentem Deo gignere ex aqua et spiritu consuevit. Cui videlicet actioni tanto studiosius se, cooperante Domino et sermonem confirmante subjecit, quanto quietum pacatumque ab invidentium insecutione tempus, ipso largiente perceperit. Et notandum quod per totum libelli hujus textum sponsa semper in domo, vel in lectulo, vel alio quolibet interiori loco, cum suo dilecto manere concupiscat, quod muliebri magis sexui congruit; ipse autem sponsus, quod masculino convenit, ad forinseca
Abbreviated transcription (Latin):
s ergo & decorus : id÷ & diuinȩ naturȩ perpe¬
cuitãte & assũptȩ humanitatis dignitate mi¬
abilis : Cuius splendor pulchritudinis quia qui¬
tis ab exteriori actu cordib solet quanto libe¬
ius tanto liquidius innotescere. urxta illud psal¬
nistȩ uacate & uidete qm̃ egosũ ds̃. recte sub¬
ungit. Lectus nr̃ floridus: Aliquando enĩ scã
ecła quasi in lectulo cũ dño. sponso uidelicet
uo requiescit: aliquando cũ ipso contra hostes
nacie consistit Consistit nãq in acie. cũ insur¬
gentib acriorib tẽptationũ in cursib: usq ad san¬
guinẽ contra in probos agonẽ exercet fidei. Re¬
uiescit uero in lestulo. cũ pace temporũ arriden¬
e. liberũ ei reddit obsequiũ : cũ placidũ mentis
ntuitũ ad speculandã głam maiestatis eiꝰ in ten¬
lit : Cinde bene idem lectulus. floridus eẽ dicit᷑
uia nimirũ scĩ quiq tranquillitate tẽporũ utun-¬
ur: & tunc maxime lectionib sacris ieiunus ora¬

Expanded text:
decorus, id est et divinae naturae perpetuitate, et assumptae humanitatis dignitate mirabilis. Cujus splendor pulchritudinis, quia quietis ab exteriori actu cordibus solet, quanto liberius, tanto liquidius innotescere, juxta illud Psalmistae, Vacate et videte, quoniam ego sum Deus , recte subjungit: Lectulus noster floridus. Aliquando enim sancta Ecclesia, quasi in lectulo cum Domino, sponso videlicet suo requiescit; aliquando cum ipso contra hostes in acie consistit; consistit namque in acie, cum insurgentibus acrioribus tentationum incursibus, usque ad sanguinem contra improbos agonem exercet fidei; requiescit vero in lectulo, cum pace temporum arridente, liberum ei reddit obsequium, cum placidum mentis intuitum, ad speculandam gloriam majestatis ejus intendit. Unde bene idem lectulus floridus esse dicitur, quia nimirum sancti quique tranquillitate temporum utuntur, et tunc maxime lectionibus sacris, jejuniis, ora
Abbreviated transcription (Latin):
cupat᷑ : singularũq. arborũ largior uena ter om̃i¬
bus ꝑcutitur estibus : Prȩcipue aut̃ lacrimȩ grã.
secunda semini: tertia cortici: minima ligno: Que
cuncta redẽptori nr̃o. si sollicite considerant᷑. aptis¬
sime conueniunt: Qui humilis in carne. sed plenꝰ
grȩ & uirtutis apparens. uulneratꝰ est ꝓpt̃ iniqui¬
samũ non mixtũ odor ms Mirandus sane ordo
uerborũ : ut prius sponsa dicat. accũ bente rege
nardũ suã odorẽ dedisse: Deinde ipsũ fasciculũ
myrrȩ cõparet : tertio eundẽ botrũ cypri cogno-¬
minet: adultimũ inuineis engaddi eũ cõmemoret.¬

Expanded text:
 singularumque arborum largior vena ter omnibus percutitur aestibus: praecipua autem lacrymae gratia, secunda semini, tertia cortici, minima ligno. Quae cuncta Redemptori nostro, si sollicite considerantur, aptissime conveniunt, qui humilis in carne, sed plenus gratiae et virtutis apparens « vulneratus est propter iniquisamum non mistum odor meus. » Mirandus sane ordo verborum, ut prius sponsa dicat accumbente rege nardum suam odorem dedisse; deinde ipsum fasciculo myrrhae comparet; tertio eumdem botrum Cypri cognominet; ad ultimum in vineis Engaddi eum esse commemoret