comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erudiat. in septẽ mox uirtutib tem
perat: ut contra stultitiam sapientiã.
contra hebetudinẽ intellectũ. contra
precipitationẽ consiliũ. contra timo¬
rem fortitudinẽ. contra ignorantiã
scientiã. contra duritiã pietatẽ. contͣ
supbiam det timorẽ. Sed nonnũquã
dũ mens nr̃a tanti muneris plenitu¬
dine atq ubertate fulcitur: si conti¬
nua in his securitate ꝑfruitur: a quo
sibi. hec sint obliuiscitur: seq a se ha¬
bere putat. quod non quã sibi ab esse
considerat. Unde fit: ut aliquando se
hec eadem grã utiliter subtrahat: &
pͣsumenti menti quantũ in se infir¬
metur ostendat. Tunc em̃ uere cog¬
noscimus bona nr̃a unde funt: quan
do. qͦuasi amittendo. sentimus quia
a nobis seruari non possunt. Ad hoc
itaq intimande humilitatis magiste¬
riũ. fit plerũq ut irruente tep̾tatio¬
nis articulo. tanta stultitia sapien¬
tiam nr̃am feriat. ut conturbata
mens qualtter malis iminentib¬

Expanded text:
erudiat, in septem mox virtutibus terudiat, in septem mox virtutibus tperat; ut contra stultitiam, sapientiam; contra hebetudinem, intellectum; contra praecipitationem, consilium; contra timorem, fortitudinem; contra ignorantiam, scientiam, contra duritiam, pietatem; contra superbiam det timorem. Sed nonnunquam, dum mens nostra tanti muneris plenitudine atque ubertate fulcitur, si continua in his securitate perfruitur, a quo sibi haec sint obliviscitur, seque a se habere putat, quod nunquam sibi abesse considerat. Unde fit ut aliquando se haec ab eadem gratia utiliter subtrahat, et praesumenti quantum in se infirmetur, ostendat. Tunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sint, quando haec quasi amittendo sentimus, quia a nobis servari non possunt. Ad hoc itaque intimandae utilitatis magisterium, fit plerumque, ut irruente tentationis articulo, tanta stultitia sapientiam nostram feriat, ut turbata mens, qual
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã se timor cordi insinuat. &
uires nr̃e fortitudinis turbat: & eo
minores contra aduersa existimus.
quo quȩdã ꝑdere immoderatius di¬
lecta formidamus. Nonnunquã uero
amor suus se menti ingerit. eamq
latenti motu a rectitudie iustitiȩ
diuertit: & quo se totam auctori
reddere negligit. eo in se iustitiȩ
quattuor angulos domus concutit:
dũ fortis temptatio occultis motib
quattuor uirtutes quatit. Et quasi¬
quassatis angulis domus eruitur. dũ
pulsatis uirtutib conscientia con.¬
turbatur. Intra hos autẽ quattuor
domus angulos filii conuiuantur.:
quia intra archana mentis que pͥnci
paliter his quattuor unrtutib ad
sũme rectitudinis culmen erigitur.
uirtutes ceterȩ quasi quędã cordis
soboles se inuicem pascunt. Dont̃ qͥppe
sp̃s qd in subiecta mente ante alia
prudentiã. temperantiã. fortitudinẽ¬
& iustitiam format. eandẽ mentẽ ut
contra singula queq tepͥtamenta

Expanded text:
nunquam se timor cordi insinuat, et nunquam se timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat; et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti motu a rectitudine justitiae divertit; et quo se totam auctori reddere negligit, eo in se justitiae quatuor angulos domus concutit, dum fortis tentatio occultis motibus quatuor virtutes quatit. Et quassatis angulis, domus ruit, dum, pulsatis virtutibus, conscientia turbatur. Intra hos autem quatuor domus angulos filii convivantur; quia intra arcana mentis, quae princpaliter his quatuor virtutibus ad summae rectitudinis culmen erigitur, virtutes caeterae quasi quaedam cordis soboles se invicem pascunt. Donum quippe Spiritus, quod in subjecta mente ante alia prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam format, eamdem mentem ut contra singula quaeque tentamenta
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut iam supradiximus: regio deser¬
ti est immundoꝵ spũum multitudo
derelicta: quȩ dũ conditoris fui bea¬
titudine̾ deseruit. quasi manũ culto¬
ris amisit. A qua uentus uehemens
uenit. & dontũ subruit: quia ab im¬
mundis spiritib fortis tẽpͣtatio sub¬
ripit. & a tranquillitatis suȩ statu
nimirũ solidũ mentis nr̃e edificiũ.
prudentia. temperantia. fortitudo.
iustitia sustinet. In quattuor angu¬
lis domus ista subsistit: quia in his
quattuor uirtutib tota boni oꝑis
structura consurgit. Unde & quat¬
tuor paradysi flumina terram
irrigant: quia dũ his quattuor
uirtutib cor infunditur. ab om̃i
desiderioꝵ carnaliũ estu temperat᷑.
Sed nonnunquã dũ menti ignauia
subripit: prudentia frigescit. Nam
cũ fessa torpet: uentura non pͣuidet.
Nunñquã dũ non nulla menti dele¬
ctatio subripit: temperantia nr̃a
marcescit. In quantũ eni ad delecta¬
tionẽ presentiũ ducimur: in tantũ
minus ab illictts temperam. Non¬

Expanded text:
Sicut supra jam diximus, regio deserti est immundorum spirituum multitudo derelicta: quae dum conditoris sui beatitudinem deseruit, quasi manum cultoris amisit a qua ventus vehemens venit, et domum subruit; quia ab immundis spiritibus fortis tentatio subripit, et a tranquillitatis suae statu nimirum solidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In quatuor angulis domus ista subsistit, quia in his quatuor virtutibus tota boni 68 operis structura consurgit. Unde et quatuor paradisi flumina terrairrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperirrigant, quia dum his quatuor Sed nonnunquam dum menti ignavia subripit, prudentia frigescit; nam cum fessa torpet, ventura non providet. Nonnunquam dum nonnulla menti delectatio subripit, temperantia nostra marcescit; in quantum enim ad delectationem praesentium ducimur, in tantum minus ab illicitis temperamus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
cũspectiones eiꝰ obruantur. Unde &
custodes cameloꝵ pueros chaldei gla¬
dio feriunt. sed tamen unus redit:
quia inter hec discretionis ratio men¬
tis nr̃e oculis occurrit: & sollicita sibi¬
met anima quid subito impulsli tẽp̃¬
tationis intrinsecus amittat intelli¬

Expanded text:
cumspectiones ejus obruantur. Unde et cumspectiones ejus obruantur. Unde et custodes camelorum pueros Chaldaei gladio feriunt. Sed tamen unus redit; quia inter haec discretionis ratio mentis nostrae oculis occurrit, et sollicita sibimet anima quid subito impulsu tentationis intrinsecus amittat, intelli
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ nimiis cogitationũ molibus
premunt: trib turmis ebaldei ca¬
melos rapiunt. Quasi eñi tres tͦmas
contra camelos facere est: terrenarũ
dispensationũ studia modo illicito
oꝑe. mͦ suꝑflua locutione. mͦ mordi¬
nata cogitatione uastare: ut dũ se
ad administranda exterius mens ef¬
ficaciter extendere nititur: a sui con¬
sideratione separetur: & eo dap̾na
que de semet ipsa patitur nesciat.
quo erga aliena fortius instudio
quã decet elaborat. Recta autẽ mens
cũ curas dispensationis suscipit. qͥd
sibi. quid ꝓximis debeat attendit.
Et nec ꝑ aliene sollicitudinis immo¬
derationẽ sua studia negligit: nec
ꝑ suȩ utilitatis uigilantiã aliena
postponit. Sed tamen plerũq dum
ad utraq mens sollerter inuigilat.
dũ magnis erga se & ea quȩ sibi
cõmissa sunt circũspectionib uacat:
repentino turbata euitslibet cause
emergentis articulo. ita in preceps
rapitur: ut ab ea subito cunctȩ cir¬

Expanded text:
semper nimiis cogitationum molibus semper nimiis cogitationum molibus premunt, tribus turmis Chaldaei camelos rapiunt. Quasi enim tres turmas contra camelos facere, est terrenarum dispensationum studia modo illicito opere, modo superflua locutione, modo inordinata cogitatione vastare; ut dum se ad administranda exterius mens efficaciter extendere nititur, a sui consideratione separetur; et eo damna quae de semetipsa patitur nesciat, quo erga aliena fortiori studio quam decet elaborat. Recta autem mens cum curas dispensationis suscipit, quid sibi, quid proximis debeat attendit; et nec per alienae sollicitudinis immoderationem sua studia negligit, nec per suae utilitatis vigilantiam aliena postponit. Sed tamen plerumque dum ad utraque mens solerter invigilat, dum magnis erga se, et ea quae sibi commissa sunt, circumspectionibus vacat, repentino turbata cujuslibet causae emergentis articulo, ita in praeceps rapitur, ut ab ea subito cunctae cir
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Plerũq autẽ tantis cogitatio¬
nũ uoluminib implicatur: ut ipsa
ferre utix ualeat. que intra ĩe ꝓuidus
uersat. Et cũ nil oꝑe faciat: sub mag¬
na cordis sui pondera uehementer
insudat. Quia eñi dura sunt quȩ
apud sem et ipsũ intus patitur: quie¬
tus foras ociosusq lassatur: Perũq
eñi quasi uentura animus conspicit.
totamq contra hec intentionẽ ꝓpo¬
nit: magnusq ardor contentioni
se inserit. sopor fugit. nox in diem
uertitur: & cũ quieta foras mẽbra
lectulus teneat. intus magnis clamo¬
ribus in cordis foro litigatur. Et
fit plerũq ut nulla eueniant que
pͣuidentur: totaq illa cogitatio que
diu se plena intentione parauerat.
repente uacua quiescat. Tanto itaq
longius mens a necessariis cessat.
quanto in ania latius cogitat. Quia
igitur dispensationis curas maligni
sp̃s mͦ torpenti uel p̃cipiti actione
fertunt. mͦ pigra uel immoderata
locutione confundunt. pene autẽ

Expanded text:
buit. Plerumque autem tantis cogitatiobuit. Plerumque autem tantis cogitationum voluminibus implicatur, ut ipsa ferre vix valeat, quae intra se providus versat; et cum nil opere faciat, sub magno cordis sui pondere vehementer insudat. Quia enim dura sunt quae apud semetipsum intus patitur, quietus foris otiosusque lassatur. Plerumque enim quasi ventura animus conspicit, totamque contra haec intentionem proponit; magnusque ardor contentionis se inserit, sopor fugit, nox in diem vertitur; et cum quieta foris membra lectulus teneat, intus magnis clamoribus in cordis foro litigatur. Et fit plerumque ut nulla eveniant quae praevidentur: totaque illa cogitatio, quae diu se plena intentione paraverat, repente vacua quiescat. Tanto autem longius mens a necessariis cessat, quanto inania latius cogitat. Quia igitur dispensationis curas maligni spiritus modo torpenti vel praecipitata actione feriunt, modo pigra vel immoderata locutione confundunt, pene autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut nuntiarẽ tibi. Per camelos qui
mundũ aliquid habent dũ rumi¬
nant. & immundũ dũ nequaquam
ungulã findunt: supra iam diximꝰ
bonas rerũ temporalit̃ dispensatio¬
nes intelligi. In quib quo est cura
distensior: eo nobis multiplicius
insidiatur inimicus. Om̃is enͣi qui
occulti hostis iaculis latius patet.
Nonnulla eñi p̃uidens agere nitit᷑.
& sepe dũ cautus futura subtiliter
p̃uidet. in cautus dampna p̾sentia
nequaquã uidet. Sepe dũ presen¬
tibus inuigilat: ad instantia preui¬
denda dormitat. Sepe dũ aliqua
torpens agit: que uigilanter agen¬
da sunt negligit. Sepe dũ plus iusto
uigilantẽ se in actione exhibet: ipsa
actionis sbe inquietudine reb sub¬
ditis peius nocet. Aliquando autẽ
lingue modũ ponere nititur: sed
onere dispensationis exigente. sile¬
re phibetur. Aliquando dũ nimia
se censura restringit: tacet etiam
que loqui debint. Aliquando ad in¬
ferenda necessaria dũ se latius re¬
laxat: dieit ctiã que loqui non de¬

Expanded text:
t obnoxia. --Per camelos, qui mundum aliquid habent, dum ruminant, et immundum, dum nequaquam ungulam findunt, supra jam diximus bonas rerum temporalium dispensationes intelligi, in quibus quo est cura distensior, eo nobis multiplicius insidiatur inimicus.  Vet. XXXV.  occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat; saepe dum aliqua torpens agit, quae vigilanter agenda sunt negligit; saepe dum plus justo vigilantem se in actione exhibet, ipsa actionis suae inquietudine rebus subditis pejus nocet. Aliquando autem linguae modum ponere nititur, sed onere dispensationis exigente, silere prohibetur. Aliquando dum nimia se censura restringit, tacet etiam 67 quae loqui debuit. Aliquando ad inferenda necessaria dum se latius relaxat, dicit etiam quae loqui non de
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ innocentia: Quid ꝑ oues. nisi
bonoꝵ cordtũ mundicia designatur:
Celũ uͦ aereũ dici paulo ante iam
diximus: unde & aues cęli nomina¬
mus. Et seimus qd̃ immundi sp̃s qui
ecelo ethereo lapsi sunt: in hoc celi¬
I terręq medio uagantur: Qui tan¬
tomagis corda hominũ ascendere
ad cȩlestia inuident: quanto se a
celestib ꝑ elationis suę immundiciã
ꝓiectos uident. Quia gͦ ab aereis
potestatib contra cogitationum
nr̃arũ mundiciã flãma liuoris irru¬
it: de celo ignis ad oues uenit. Sepe
em̃ mundas mentis nͣre cogitationeᷤᷤ
ardore libidinis accendunt: & quasi
igne oues concremant. dũ castos motꝰ
animi luxuriȩ tepͣtatione ꝑturbant.
Qui ignis dĩ dicitur: quia & si non
faciente dõ. tamen ꝑmittente gene¬
ratur: Et quia impulsu subito ipsas
nonnun quã circũspectiones mentis
obruunt: quasi custodes pueros gla¬
dio occidunt. Sed tamen unus in co¬
lumis fugit: dũ om̃e qͦd mens patit᷑.

Expanded text:
tionum innocentia, quid per oves, nisi bonorum cordium munditia designatur? Coelum vero aerium dici paulo ante jam diximus: unde et aves coeli nominamus. Et scimus quod immundi spiritus, qui e coelo aethereo lapsi sunt, in hoc coeli terraeque medio vagantur: qui tanto magis corda hominum ascendere ad coelestia invident, quanto se a coelestibus per elationis suae immunditiam projectos vident. Quia ergo ab aereis potestatibus contra cogitationum nostrarum munditiam flamma livoris irruit, de coelo ignis ad oves venit. Saepe enim mundas mentis nostrae cogitationes ardore libidinis accendunt; et quasi igne oves concremant, dum castos motus animi, luxuriae tentatione perturbant. Qui ignis Dei dicitur, quia etsi non faciente Deo, tamen permittente, generatur. Et quia impulsu subito ipsas nonnunquam circumspectiones mentis obruunt, quasi custodes pueros gladio occidunt. Sed tamen unus incolumis fugit, dum omne quod mens patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cus popłs accipi debet: qui ei dudũ
date legis fuerat doctrina generatꝰ:
Minor autẽ gentilis popłs: qui &
in mundi extremitate collectus est.
Quia igitur cũ sathan utilitati homi¬
num nesciens deserutret. & corrup.¬
tis ꝑsecutaꝵ cordib licentiã dñicȩ
passionis expeteret: scĩ apłi nec dũ

Expanded text:
cus accipi populus debet, qui ei dudum cus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae passionis expeteret, sancti
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriam sub figurali intellectu
discutimus: sathane manus. non po¬
testas sed tepͣtatio debet intelligi.
Un tuersa ergo quȩ habet in manu
temptantis dantur. & in eũ tep̃tatio¬
nis manus extendi ꝓhibetur: quod
tamen fieri substantia amissa conce¬
dittir: quia nimirũ prius iudȩa quȩ
possessio eiꝰ fuerat. in infidelitate sub¬
lata est. & post eiꝰ caro patibulo cruciᷤᷤ
affixa. Qui igitur prius iudȩam ad¬
uersantẽ ꝑtulit. & post modũ usq
ad crucẽ uenit: quasi prius habita
amisit. & post in semet ipso aduersan¬
tis nequitiã ꝑtulit. Egressusq est
dictũ est sathat a facie dñi exit:¬
quia ad desideru sui uota ꝑuenit.
Quasi enͣi ante ipsum erat: dũ ꝓpter
ipsũ qđ male sitiebat implere non
iob filios ac filias uel apłoꝵ ordinẽ
titudinb̃ aesignasse. In carnatus
autẽ dñs prius ex iudȩa ad fidem
paticos cdegit: & post sibi multitu¬
dinem populi gentilis aggregauit.
Quis auttͣ maior dm̃ filtus nisi iudai¬

Expanded text:
historiam sub figurali intellectu discutimus, Satanae manus non potestas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis nequitiam pertulit. CAPUT que est Satan a facie Domiquia ad desiderii sui vota pervenit. Quasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat implere non Job filios ac filias, vel apostolorum ordinem, diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judai
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Sathanȩ terrã crreutre est car¬
nalia corda ꝑserutari: & unde occa¬
sionẽ accusationis inuenire possit
exquirere. Terram circuit. quia
humana corda circuuenit: ut bona
tollat. ut mala mentib inserat. ut
inserta cumulet. ut cumulata ꝑfici¬
at: & ꝑfectos in iniquitatib. ad penã
socios adquirat. Hiuc ostendit ad¬
notandũ qđ non transuolasse. sed ꝑ¬
ambulasse se asserit: quia nmiru᷑
nequaquã quȩ tep̃tat uelociter de¬
serit. Sed ubi molle cor inuenit.
ibi pedem miserȩ suasionis figit.
ut immoderando actionis praue
uestigia imprimat. & ex scie iniqui¬
tatis similitudine. quos ualet repro¬
bos reddat. Sed contra hunc beatꝰ¬
Si ob laudatur. & dicitur. Nunquid̃¬

Expanded text:
Satanae terram circuire, est carnalia corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirere. Terram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumulet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam socios acquirat. Et notandum notandum quod non transvolasse, sed perambulasse se asserit, quia nimirum nequaquam quem tentat velociter deserit; sed ubi molle cor invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis pravae vestigia imprimat, et ex suae iniquitatis similitudine, quos valet, reprobos reddat. Sed contra hunc beatus Job laudatur, et dicitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ ꝑ hoc quod d̃s est cũ patre dat
omĩa: ꝑ hoc uero qđ homo est apa¬
tre accipit inter omĩa. Dicatur gͥ
de iudȩa. cũ uenturũ incarnatio¬
nis eiꝰ mysteriũ crederet: dñs dedit.
dicatur de iudȩa. cũ expectatam in¬
carnationis eiꝰ presentiã contẽp̃sis¬
set: dñs abstulit. Data quippe est:
cũ ꝑ quosdã futitra credidit. sed
exigente merito suȩ cecitatis abla-¬
ta est: cũ credita ꝑ quosdã uenera¬
edocet. ut in flagellis positi benedi¬
cere dño sciant. cũ subditur. Sicut
dño placuit ita factũ est: sit nomͣ
dñi benedictũ. Unde & testante
euangelio cũ ꝓpinquare passioni
aliene iniquitatis suscipit. Et qui
nil dignũ ꝑcussioni exhibuit. hu¬
militer in ꝑcussione benedicit: ut
hinc uidelicet ostendat. quid unꝰ¬
quisq in flagello culpe ꝓpriȩ fa¬
cere debeat. si ipse equanimiter
flagella culpȩ portat alienȩ: ut
hinc ostendat quid incorreptio¬
ne faciat subditus. si in flagello

Expanded text:
noster per hoc quod Deus est, cum Patre dat omnia; per hoc vero quod homo est, a Patre accipit inter omnia. Dicat igitur de Judaea, cum venturum incarnationis ejus mysterium crederet: Dominus dedit. Dicat de Judaea, cum exspectatam incarnationis ejus praesentiam contempsisset: Dominus abstulit. Data quippe est, cum per quosdam futura credidit; sed exigente merito suae caecitatis ablata est, cum credita per quosdam veneraedoceat, ut in flagellis positi benedicere Domino sciant, cum subditur: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Unde et teste Evangelalienae iniquitatis suscipit, et qui nil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit, ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae, ut hinc ostendat quid in correptione faciat subditus, si in flagello
Abbreviated transcription (Latin):
actũ foris narratur in oꝑe. sciamus
qtiomꝰ intus agatur in mente. Nam
cũ filii dĩ assistunt coram dñotint᷑
eos quoq. assistit & sathati: quiã
plerũq bonis nr̃is cogitationibus
quȩ in corde nr̃o aduentu scĩ sp̃is
oꝑante seminantur: antiquus ille
callide se interserit & subiungit
inimicus: ut bene cogitata ꝑturbet.
maleq ꝑturbata dilaniet. Sed ne¬
quaquã eos in tẽptatione deserit.
qui ereauit. Nam hostem nr̃m qui
se contra nos insidiis contegit. illu¬
stratione sui luminis nobis deprehen¬
sibilẽ reddit: ꝓpterꝰ ei mox dicitur¬
Unde uenis: Callidũ namq hostẽ
requirere est eius nobis insidias de¬
clarare: ut quo eũ subintrare cor
cernimus. forti contra illũ circũspe¬

Expanded text:
actum foris narratur in opere, sciamus actum foris narratur in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. Nam cum filii Dei assistunt coram Deo, inter eos quoque assistit et Satan, quia plerumque bonis nostris cogitationibus, quae in corde nostro, adventu sancti Spiritus operante, seminantur, antiquus ille callide se interserit et subjungit inimicus, ut bene cogitata perturbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentatione deserit, qui creavit. Nam hostem nostrum, qui se contra nos in insidiis contegit, illustratione sui luminis nobis deprehensibilem reddit; propter quod ei mox dicitunde venis? --Callidum namque hostem requirere, est ejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspe
Abbreviated transcription (Latin):
S peccasse. nec stultũ aliquid contra
dm̃ locutus esse asseritur: hoc de
illo petrus sicut iam p̾diximus.
aꝑte testatur dicens. Qui peccatũ
non fecit. nec dolus inuentus est
in ore enus. Dolus quippe in ore
quanto apud homines prudentius
callet. tanto apud dm̃ stulttus des¬
picitur: paulo atcestante qui ait.
Sapientia huius mundi: stultitia est
apud dm̃. Quia gͦ dolus in ore eiꝰ
non fiit. stultũ ꝓculdubio nichil
dixit. Hunc contra dnm̃ sacerdo¬
tes & principes locutũ stulte cre¬
diderunt. cũ interrogatus passio
nis tempore. dĩ se filiũ testaretur.
Unde & conquerentes dicunt. Quid
adhuc egemus testibus: Coce ipsi
audiutmus blasphemiã. Sed contra
dm̃ stulte niebib ixit: quia uera
loquens dest hoc infidelib etiam¬
s moriendo intulit. quod paulo post
redemptis om̃ib resurgendo mon¬
ȩc in significatione nr̃i ca¬
pitis. breuiter tractata tͣns¬
currimus: nunc in edifica¬
tionẽ eiꝰ corporis. ea mora¬
liter tractanda replicemus. ut qđ

Expanded text:
 peccasse, nec stultum aliquid contra Deum locutus asseritur; hoc de illo Petrus, sicut jam praediximus, aperte testatur, dicens: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Dolus quippe in ore, quanto apud homines prudentius callet, tanto apud Deum stultius desipit, Paulo attestante, qui ait: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Quia ergo dolus in ore ejus non fuit, stultum proculdubio nihil dixit. Hunc contra Deum sacerdotes et principes locutum stulte crediderunt, cum intenis tempore, Dei se Filium testatur. Unde et conquirentes dicunt: Quid adhuc egemus testibus? ecce ipsi audivimus blasphemias . Sed contra Deum stulte nil dixit, quia vera loquens, hoc de se infidelibus etiam moriendo intulit quod paulo post Redemptor omnibus resurgendo monec in significationem nostri capitis breviter tractata transcurrimus: nunc in aedificationem ejus corporis, ea moraliter tractanda replicemus, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. dicens de ꝑsecutore paulo:
dilectus m̃s in domo mea fecit sce¬
lera multa. dicens de bonis predi¬
catorib. sed tamen in passione. fri¬
gientib. ꝓrimi mei alonge steter̃
dicens de cunctis ualde formidan¬
tib. ꝑcutiã pastorẽ: & disꝑgentur
Soues gregis. Sequitur. Tune sur¬

Expanded text:
ostendit, dicens de persecutore populo: ostendit, dicens de persecutore populo: Dilectus meus in domo mea fecit scelera multa ; dicens de bonis praedicatoribus, sed tamen in passione fugientibus: Proximi mei a longe steterunt ; dicens de cunctis valde formidantibus: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
noutmus. sacerdotũ scilicet. scriba¬
rũ. atq senioꝵ popłi. Quib si &
phariseos uingimus: quattuor in
hac domo angulos inuenimus. A
& quattuor domus angulos con¬
cutit: quia abimmundis spiritib
tepͣtatio irruit. & mentes quattuor
ordinũ in malitiã ꝑsecutionis exci¬
tauit. Quȩ domus corruens oppͣs¬
fit liberos. quia dũ tudea mer ax
fidem desperationis fortitudine
obruit. Teneri emͣ tantũmͦ magis¬
trũ uiderunt: & iam negantes ꝑ
diuersa fugiebant. Et quãuis intͣna
manus eoꝵ spm in presentia ad
uitã derunt. a uita tamen fidei eos
interim carnalis timor extinxit.
Qui gͦ auctorẽ sitũ udea seuiente
reliquerunt: quasi coneussis angu¬
lis domo euersa necati sunt. Quid
autẽ illo tempore de grege fi¬
deliũ fac. tũ credimus: quo fu¬
gisse ipsos etiam arietes scimus:
Sed inter hȩc untis qui nuntiet
eciadit: quia conualuisse se sermo
ꝓpheticus qui hec denuntiauerat

Expanded text:
novimus, sacerdotum scilicet, scribanovimus, sacerdotum scilicet, scribarum atque seniorum populi. Quibus si et Pharisaeos jungimus, quatuor in hac domo angulos invenimus. A et quatuor domus angulos concutit, quia ab immundis spiritibus tentatio irruit, et mentes quatuor ordinum, in malitiam persecutionis excitavit. Quae domus corruens, oppressit liberos, quia dum Judaea in cru, apostolorum fidem desperationis formidine obruit. Teneri enim tantummodo magistrum viderunt, et jam negantes per diversa fugiebant. Et quamvis interna manus eorum spiritum in praescientia ad vitam tenuit, a vita tamen fidei eos interim carnalis timor exstinxit. Qui ergo auctorem suum, Judae saeviente, reliquerunt, quasi concussis angulis domo eversa necati sunt. Quid autem illo tempore de grege fidelium factum credimus, quo fugisse ipsos etiam arietes scimus? Sed inter haec unus qui nuntiet evadit, quia convaluisse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ tuos. & mortui sunt. Paulo ante
iam diximus. qđ filios & filias. p̃di¬
cantes apłos ac plebes subditas sin.¬
tramts. qui in domo fris primo¬
geniti conuiuari referuntur:
quia in habitatione adhuc iudaiei
popłi sacre p̃dicationis delitus ues¬
cebantur. Repente autẽ uentus
uehemens irruit a regione deserti.
Regio deserti est cor infideliũ: qđ
dũ creator. deserit. nullts in habi¬
tator colit. Uentus autẽ uehemens:
quid aliud̃ quã tep̃tatio fortis ac¬
cipitur: Uentus gͦ uehemens a
regione deserti irrint: quia in pas¬
sione redep̃toris nr̃i. contra fideles
eiꝰ fortis tepͣtatio a cordib iudeoꝵ
uenit. Potest etiam deserti regio. de¬
relicta immundoꝵ spuum multitu¬
do. non inconuenienter intelligi.
A qua uientus uenit. & domũ concus¬
sit: quia ab eis tepͣtatio ꝓdiit. & ꝑse¬
cutoꝵ corda cõmouit. Sed hec domꝰ
in qua conuiuabantur filii: in
quatetior angulis stabat. Tres enͣi
regentiũ ordines in synagoga cog¬

Expanded text:
us. --Paulo ante jam diximus quod filios et filias, praedicantes apostolos et plebes subditas sentiamus: qui in domo fratris primogeniti convivari referuntur, quia in habitatione adhuc Judaici populi sacrae praedicationis deliciis vescebantur. Repente autem vehemens ventus irruit a regione deserti. Regio deserti est cor infidelium, quod dum Creator deserit, nullus inhabitator colit. Ventus autem vehemens quid aliud, quam tentatio fortis accipitur? Ventus ergo vehemens a regione deserti irruit; quia in passione Redemptoris nostri contra fideles ejus, fortis tentatio a cordibus Judaeorum venit. Potest etiam deserti regio, derelicta immundorum spirituum multitudo non inconvenienter intelligi. A qua ventus venit, et domum concutit, quia ab 60 eis tentatio prodiit, et persecutorum corda commovit. 54. in qua convivabantur filii, in quatuor angulis stabat. Tres enim regentium ordines in synagoga cog
Abbreviated transcription (Latin):
nudũ amisit. Quia gͦ exsynagoga
ueniens. fidei gentiũ conspicuus
apparuit: ex utero matris nudus
exruit. Sed nũquiã hanc om̃imodo¬
Ubi qđ scriptũ est. donec plenitudo
gentiũ introiret: & sic om̃is istabel
saluus fieret: Erit gͦ quando conspi¬
cuus etiã synagoge appareat: erit
in fine mundi ꝓculdubio. quando
gentis suȩ reliquiis semet ipsũ sicut
est dsͣ in notescat. Unde & bene hic
dr̃. Nudus reuertar illuc. Nudus
quippe ad uterũ matris reuertit᷑:
cũ in mundi huius termino. is qui
in scło factus homo despicitur. sy na¬
goge sue oculis ds̃ ante scła declara¬

Expanded text:
nudum amisit. Qui ergo a Synagoga nudum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodoUbi quod scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ? Erit ergo quando conspicuus etiam Synagogae appareat. Erit in fine mundi procul dubio, quando gentis suae reliquiis semetipsum, sicut est Deus, innotescat. Unde et bene hic dicitur: Nudus revertar illuc. Nudus quippe ad uterum matris revertitur, cum in mundi hujus termino is, qui in saeculo factus homo despicitur, Synagogae suae oculis, Deus ante saecula declara
Abbreviated transcription (Latin):
mater. uixta carnẽ synagoga exti¬
tit: ex qua ad nos ꝑ corpus uisibilis
ꝓcessit. Seq̃ hunc intra se tegmine
litterȩ ad oꝑtũ tenuit: dũ ad spiri¬
talem eius intelligentiã mentis
oculos aperire neglexit. Hunc quia
in carne humani corporis latentẽ
uidere dm̃ noluit: quasi indiuinita¬
te nudũ considerare contepͣsit. Sed
nudus deutero matris exut. quia
asy nagoge carne ꝓdiens. conspi¬
cuus ad gentes uenit. Qđ bene
ioseph relicto pallio fugiente sig¬
natũ est. Dũ em̃ mulier adultera
male illo uti uoluisset. relicto pallio
fugit foras: quia dũ synagoga dñm
purũ hominẽ credens. quasi adul¬
terino complexu constringere uo¬
luit: ipse tegmen lutere eiꝰ oculis
reliquit. & ad cognoscendã diuinita¬
tis sue potentiã. conspicuũ se genti¬
bus prebuit. Unde & paulus dicit.
usq hodie dũ legitur moyses. uela¬
S men est suꝑ cor eoꝵ: quia uidelicet
adultera mulier: apud semet ipsam
palliũ retinuit. & quẽ male tenebat.

Expanded text:
mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam suae divinitatis potentiam, conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dicit: Usque hodie dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum . Quae videlicet adultpallium retinuit, et quem male tenebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Malos non solu̾ ignis ꝑ uindictam
post cruciat. sed nunc etiã ꝑ liuorẽ
cremat: quia qui post puniendi st̃
retributionis supplicio. nunc semet¬
ipsos afficiunt inuidiȩ tormento.
Puer gͦ sõlus fugiens remeat. & igne
perisse oues puerosq denuntiat:
dũ ꝓphetia tudaicũ popłm deserenꝰ.
uera se dixisse manifestat quȩ ait.
Telus apprehendit popłm ineruditũ.
plebs discutere noluit. sed credulita¬
tem suã uerbis inuidentiũ dedit.
zeli igne pernt: quia in alienȩ intui¬
die se flãma concremauit. Sequit᷑.¬

Expanded text:
Malos non solum ignis per vindictam Malos non solum ignis per vindictam post cruciat, sed nunc etiam per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis supplicio, nunc semetipsos afficiunt invidiae tormento. Puer ergo solus fugiens remeat, et igne periisse oves puerosque denuntiat, dum prophetia Judaicum populum deserens, vera se dixisse manifestat, quae ait: Zelus apprehendit populum ineruditum. plebs discutere noluit, sed credulitatem suam verbis invidentium dedit, zeli igne periit, quia in alienae invidiae se flamma concremavit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est: qđ de suadendis popłis
dicunt. Nuquid aliquis ex principi¬
bits credidit in eã aut exphariseis:
Sed turba hec quȩ non nouit lege̾:
maledicti sunt. Quiã autẽ in ouib
atq in pueris. nisi innocentes qͦsq :
tamen adhuc infirmos acciptinus:
Qui dũ aduersitatẽ phariseoꝵ ac prin¬
cipũ tolerare timuerunt: infideli¬
tatis concrematione consũpti sunt.
Dicatur gͦ. Ignis dĩ cecidit de celo.
ae tactas otes puerosq consupsit: ⁊ d
est aprepositoꝵ cordib flãma initi¬
die corruit. & quacquid boni in
plebib oriebatur incendit: qtria
dũ mali p̃positi sitũ contra uerita¬
tem honorẽ exigunt: ab om̃i recti¬
tridine corda sequentiũ subuertunt.¬
ꝯ Ubi & bene subiungitur. Et effugi ego
solus. ut nuntiare᷑ tibi: quia dum
impletiir predicta causa malitiȩ.
fallacie interitũ euadit sermo pro¬
phetiȩ qui ait. Et nunc: ignis ad¬
uersarios consumit. Ac si aꝑte dicat.

Expanded text:
scriptum est, quod dissuadendis populis scriptum est, quod dissuadendis populis dicunt: Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit legem, maledicti sunt . Quid autem in ovibus atque in pueris, nisi innocentes quosque, sed tamen adhuc infirmos, accipimus? qui dum adversitatem Pharisaeorum ac principum tolerare timuerunt, infidelitatis concrematione consumpti sunt. Dicatur ergo: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves, puerosque consumpsit, id est, a praepositorum cordibus flamma invidiae corruit, et quidquid boni in plebibus oriebatur, incendit; quia dum mali praepositi suum contra veritatem honorem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertunt. Ubi et bene adjungitur: Et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi; quia dum impletur praedicta causa malitiae, fallaciae interitum evadit sermo prophetiae, qui ait: Et nunc ignis adversarios consumit . Ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
et Om̃s qui p̃dicationis officrũ in
synagoga tenuerunt. celũ recte
uocati sunt: quia nimirũ sapere
suꝑna credebanturs Unde & moy¬
ses cũ sacerdotes ac popłra ad
uerba sue ammonitionis excita¬
ret: dixit. Attende olñ & loquar:
& audiat terra uerba exore meo:
ꝑ celũ uidelicet signans pͣpositoꝵ
ordinẽ. ꝑterrã uero stibditam ple¬
bem. Hoc gͦ loco celũ sacerdotes. uel
phariseos. uel legis doctores non
inconuenienter accipimts: qui
ante oculos bominũ dũ celestibus
officiis itserturent. quasi desuꝑ
lucere uidebantur. Sed ꝗtria ipsi
sũmoꝑe in redẽp̃toris nr̃i aduer¬
fitate cõmoti sunt. quasi ignis de
celo cecidit: dũ ad decipiendum
imꝑitũ popłm. ab his etiã qui uera
docere putabantur. flãma inuidiȩ
exarsit. Teste quippe euangłio no¬
utmus. qđ doctrinȩ ueritatis in tri¬
dentes. oportunitatẽ dñioe traditi¬
onis exquirebant: sed metuentes
popłm. quȩ moliebantur innotesce¬
re non audebant. Hinc etiã in eo

Expanded text:
es qui praedicationis officium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore meo ; per coelum videlicet signans praepositorum ordinem, per terram vero subditam plebem. Hoc igitur loco coelum, sacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. Teste quippe Evangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquirebant; sed metuentes populum, quae moliebantur innotescere non audebant. Hinc etiam in eo
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. inopinate ad gentes uenisse.
Bene autẽ dicitur. qđ corrtiens ad¬
orauit: gitia dũ ipse humilitatem
carnis suscepit. in se credentib uota
humilitatis infudit. Fecit em̃. quia
fieri docuit. sicut & de eiꝰ sp̃u dicit᷑.
Ipse sp̃s postulat. ꝓ nobis: gemitibus
menarrabilibus. Neq eñi petit qui
e qualis est: sed postulare dr̃. quia
nimirũ quos repleuerit postulantes
facit. Quãuis hoc & in semet ipso re¬
dep̃tor nr̃ ostendit: qui patrẽ etiam
lũ passioni ꝓpinquaret exorauit.
Quid gͦ mirũ si in forma seruti exoran¬
do se patri subdidit: in qua etiam
manus peccantiũ usq ad mortis ex¬
trema tolerauit: Sequitur. Nudus¬

Expanded text:
tibus inopinate ad gentes venisse. tibus inopinate ad gentes venisse. Bene autem dicitur quod corruens adoravit, quia dum ipse humilitatem carnis suscepit, in se credentibus vota humilitatis infudit. Fecit enim, quia fieri docuit; sicut et de ejus Spiritu dicitur: Ipse Spiritus postulat 62 pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Neque enim petit, qui aequalis est, sed postulare dicitur; quia nimirum quos repleverit, postulantes facit: quamvis hoc et in semetipso Redemptor noster ostendit, qui Patrem etiam, dum passioni propinquaret, exoravit. Quid enim mirum, si in forma servi exorando so Patri subdidit, in qua etiam manus peccantium usque ad mortis extrema toleravit? Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
demptor nrͣ sue conuersationis exem¬
plo ducatũ sequentib prestans. de
iustitia sua confidentib nulla luce
claruit: peccatoꝵ uero suoꝵ tenebraᷤ
agnoscentib. igne sut amoris inful¬
sit. Nec qđ corruere iob arͣ. in dig¬
nũ mens hoc significationi redemp¬
toris arbitretur: Seriptũ quippe¬
s est. Uerbũ misit dñs in iacob: & ceci¬
÷ dit in isrł. Iacob quippe supplanta¬
tor isrł uero uir uidens dm̃ dicit᷑.
Et quid ꝑ iacob. nisi uidaicus popłs:
quid ꝑ istł. nisi gentilis popłs desig¬
natur: Quia quẽ iacob ꝑ carnis
morte̾ supplantare studuit: hunc
cecidit: quia eũ quẽ ad se uenientẽ
iudaicus respuit. hunc repente
confitens popłs gentilis inuenit.
De sc̃o quoq sp̃u seriptũ est. Cecidit
saera cadere dicitur: ut inopinatꝰ
eiꝰ aduentus exprimatur: Quod
eñi ruit uel cadit: adima repente
uenit. Mediatori gͦ in terrã quasi
corruisse est: nullis signis pcurren¬

Expanded text:
demptor noster, suae conversationis exemdemptor noster, suae conversationis exemplo, ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Nec quod corruere Job dicitur, indignum mens hoc significatione Redemptoris arbitretur. Scriptum namque est: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel . Jacob quippe supplantator, Israël vero videns Deum dicitur. Et quid per Jacob, nisi Judaicus populus; quid per Israël nisi gentilis populus designatur? Quia quem Jacob per carnis mortem supplantare studuit, hunc  in Israël cecidit, quia eum quem ad se venientem Judaicus respuit, hunc repente confitens populus gentilis invenit. De sancto quippe Spiritu scriptum est: Cecidit ra cadere dicitur, ut inopinatus ejus adventus exprimatur. Quod enim ruit vel cadit, ad ima repente venit. Mediatori ergo in terram quasi corruisse est, nullis signis praecurren
Abbreviated transcription (Latin):
a iudaico sacerdotio pͣceptoꝵ suoꝵ
sacram̃ta abstulit. Barbam rasit: qͥa
regnũ israheliticũ deserens. decorẽ
peccanti homini dictũ est. Terra es:
catrix gentilitas designatur: Nam
cũ iustam iudea se crederet: constat
quã reproba de gentilitate sentiret.
paulo artestante qui ait. Nos natura
iudei: & non ex gentib peccatores.
Mediator gͥ nr̃ quasi detonso capite
in terrã corruit: quia iudeã dese.¬
rens. dũ sacram̃ta sua ab etus sacer¬
dotio abstulit: ad notitiam gentiliũ
uenit. Capillos eñi a capite rasit.
qiia sacram̃ta legis ab illo primo
suo sacerdotio sustulit. Et in terrã
corruit: quia saluandis se peccato¬
rib dedit. Dr̃q eos qui sibi iusti ui¬
debantur deseruit: hos qui se in¬
ustos & nouerant & fatebantur
Smundũ: ut qui non uident uideant.
& qui uident ceci frant. hinc & co¬
lup̃na nubis quȩ in heremo popłm
p̃ibat. splendore ignis non in die sed
in nocte radiabat: quia uidelicet re¬

Expanded text:
a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit; barbam rasit, quia regnum Israeliticum deserens, decorem peccanti homini dictum est: Terra es, catrix gentilitas designatur. Nam cum justam Judaea se crederet, constat quam reproba de gentilitate Paulo attestante, qui ait: « Nos natura Judaei et non ex gentibus peccatores . » Mediator noster quasi detonso capite in terram corruit: quia Judaeam deserens dum sacramenta sua ab ejus sacerdotio abstulit, ad notitiam gentilium venit; capillos enim a capite rasit, quia sacramenta legis ab illo primo suo sacerdotio sustulit: et in terram corruit, quia salvandis se peccatoribus dedit, dumque eos qui sibi justi videbantur deseruit, hos qui se injustos et noverant et fatebantur  ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Hinc et columna nubis, quae in eremo populum praeibat , splendore ignis non in die, sed in nocte radiabat, quia videlicet re
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia expectatus uenit. ueniens
noua docinit. docens mira faciens.
praua tolerauit. uestem qua in¬
dutus fuerat scidit. dũ in iudea
alios ab infidelitate sustrilit. alios
in infidelitate dereliqiit. Quid
est igitur uestis scissa: nisi iudea
in contrariis sententiis diuisa:
Si emͣ uestis eiꝰ ĩcissa non esset: euan¬
gelista non diceret. qđ p̃dicante
dño contentio oriebatur in po¬
pulo: ut alii dicerent bonus est.
alii autẽ non: sed sedtieit turbas.
Quasi scissa uestis illius fuit: quȩ
diuisa ꝑsententias. unitatẽ concor:¬
cdiȩ ꝑdidit. Sequitur: Et tonso ca
pite. corruens in terrã adorauit.
Quid ꝑ decisos capillos. nisi saera¬
mentoꝵ subtilitas: Quid ꝑ caput.
nisi sũma sacerdotii designatur:
Unde & ad hiez echielẽ ꝓphetam dr̃:
fͫ. tu fili hominis sume tibi gladiũ
acutũ radentẽ pilos. & assumes
eũ. & duces ꝑ caput tuũ & barbã.
ut udelicet ꝓphete facto iudierũ
redep̃toris exprimatur: qui in
carne apparens caput rasit: quia

Expanded text:
Sed quia exspectatus venit, veniens nova docuit, docens mira exercuit, mira faciens prava toleravit; vestem quam indutus fuerat scidit, dum in Judaea alios ab infidelitate sustulit, alios in infidelitate dereliquit. Quid est igitur vestis scissa, nisi Judaea in contrariis sententiis divisa? Si enim vestis ejus scissa non esset, evangelista non diceret quod praedicante Domino contentio oriebatur in populo, Ut alii dicerent, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Quasi scissa vestis illius fuit quae divisa 61 per sententias unitatem concordiae perdidit. Sequitpite corruens in terra adoravit . » Quid per decisos capillos, nisi sacramentorum subtilitas? Quid per caput nisi summa sacerdotii designatur? Unde et ad Ezechielem prophetam dicitur: « Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum radentem pieum, et duces per caput tuum et barbam , ut videlicet prophetae facto judicium Redemptoris exprimatur, qui in carne apparens caput rasit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis ignorare : Qui dũ ex
lege nonnulla recipiunt. nonnulla
contepͥnunt: quasi cameloꝵ more
uelut mundũ animal ruminant. s
ut inmundũ ungulam nequaquã
findunt. Quãuis & eos cameli rumi¬
nantes. sed tamen ungulã non fiden¬
tes indicant: qui in uidea uixta lit¬
teram hystoriam audierant. sed uir¬
tutẽ eiꝰ discernere spũaliter nescie¬
bant. Quos trib turmis chaldei ra¬
punt: dũ pharisei. herodiani. & sa¬
ducei. ab om̃i sensus rectitudine ini¬
qua ꝑsuasione ꝑuertunt. Simulq
pueros gladio feriunt: quia & si
qui in popło titi iam ratione pote.¬
rant. eis ipsi ñ uirtute rationis. sẽ
potestatis auctoritate contraibant.
Dũq se quasi pͣpositos imitari a subdi¬
tis uolunt: & si intelligere aliquid
sequentes possunt. exauctoritate
tamen suscepti regimitiis eos ad ꝑ¬
niciem ꝑtrabunt. A quib bene solus
puer qui nuntiet fugit: quia phari¬
sȩis. herodianis. atq saduceis. iniqua

Expanded text:
surrectionis ignorare? Qui dum ex surrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibus bene solus puer qui nuntiet fugit: quia Pharisaeis, Herodianis, atque Sadducaeis iniqua
Abbreviated transcription (Latin):
Srem tibi. Quia chaldeos interpͣtari
feroces nouimus. qui alni chaldeooꝵ
nomine designantur: nisi ꝑsecutio¬
nis auctores. usq ad aꝑtos clamores
malicie ꝓrũpentes cũ dicunt: cruci¬
fige crucifige: Qui desemet ipsis
tres turmas faciunt: cũ se ad ꝓpo¬
nendas questiones dño pharisei. he¬
rodiani. & sadueei diuiserunt: qui
ore quidẽ sapientię uicti sunt. sed
quia stultos quosdã post se eos traxis¬
se credendũ est: factis turmis came¬
los tulerunt. Unusquisq namq eoꝵ
ordo. in praua quȩ sapuit. insipi¬
entiũ corda corrupit: & dũ ꝑsua¬
dendo ad interitũ ꝑtraxit. quasi
tortuosa mentes infirmantiuͣ ad
captiuitatẽ duxit. Predicante qͥppe
in samaria dño: multi ex samarita¬
nis fuerant in possessione eiusdem¬
nrͣi redepͣtoris adsciti. Sed nunqͥa
hi qui ꝓ septẽ uiris unius mulieris
mortuis. de resurrectionis despera¬
tione dñm tepͣtant: nequaquã co¬
nati sunt credentes samaritanos a
fide reducere. quos constat spem re¬

Expanded text:
rentes. --Quia Chaldaeos interpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant , nequaquam conati sunt credentes Samaritanos a fide reducere, quos constat spem re
Abbreviated transcription (Latin):
Ruente domo. extinctis filiis iob
surrexit: quia iudea in infideli.¬
tate ꝑdita. predicatorib in pauo.¬
ris morte cadentib redepͣtor hu¬
mani generis semetipsũ a carnis
sue morte suscitauit. Uel certe¬
tores suos deseruerit demonstra¬
uit. Surgere quippe eius est:
qua districtione peccatores dere¬
linquat ostendere. Quasi emͣi iace¬
re eiꝰ est: patienter mala tolerare.
Surgit gͦ: eũ contra reꝓbos iudiciũ
iustitie exerit. Unãe & recte uesti¬
menta scidisse ꝑhibetur: Quid eñi
uestimentũ dñi. nisi synagoga
extitit: que ꝓphetis predicantib
expectationi incarnationis illiꝰ
adhesit: Sicut eñi hũ nunc
uestitur a quib diligitur.
paulo attestante qui ait: ut
exhiberet sibi głosam eccłam.
non habentẽ maculã aut rugã:
que eñi maculã aut rugã non
habere drͣ. ꝓfecto uestis rationa¬

Expanded text:
Ruente domo exstinctis filiis, Job surrexit, quia Judaea in infidelitate perdita, praedicatoribus in pavoris morte cadentibus, Redemptor humani generis semetipsum a carnis suae morte suscitavit: tores suos deseruit, demonstravit. Surgere quippe ejus est qua districtione peccatores derelinquat ostendere, quasi enim jacere ejus est patienter mala tolerare. Surgit ergo, cum contra reprobos judicium justitiae exerit. Unde et recte vestimenta scidisse perhibetur. Quid enim vestimentum Domini nisi Synagoga exstitit, quae prophetis praedicantibus expectationi incarnationis illius adhaesit? Sicut enim his nunc vestitur, a quibus diligitur, Paulo attestante qui ait: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Quae enim maculam aut rugam non habere d
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicat. Cur laudas: quẽ ꝓte¬
gendo roboras: Despecto enim
me tius dignus laudib homo ecͣt:
si suis contra me uirib staret. Unde
mox. & maliciose de homine expe¬
tit: qđ tamen ꝓtector hominis
benigne concedit. Nam subditur.¬

Expanded text:
te dicat: Cur laudas quem protegendo roboras? Despecto enim me, dignus tuis laudibus homo esset, si suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam subditur