comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia: tanto ꝑfecte sunt singulȩ.
quanto uicissim sibimet comuncte.
Disiuncte autẽ ꝑfecte esse nequaquã
possunt. quia nec prudentia uera eͣ.
quę iusta. temperans. & fortis ñ est:
nec ꝑfecta temperantia. quę fortis.
iusta. & prudens non ẽ: nec fortitu¬
do integra. quę prudens. temꝑans.
& iusta ñ est: nec uera iusticia. quȩ
a. sed comunotas in se uirtutes habu¬
erit: enumerando singulas in notes¬
cit. Nam bona prudentie insinuans
dicit. Si deceptũ ẽ coricũ suꝑ mu¬
lierem. Atq ut eidem prudentis de¬
monstraret humilitatis grãm nulla¬
tenus defuisse: post cetera subiungit.
Si contempsi iudicium subire cũ ser¬
uo meo. Qui ut humilitati sue osten¬
deret miscãiam fuisse comunctam:
paulo post dicit. Si negaui qđ uo
dere. paulo suꝑus p̃misit dicens.
Si ambulaui in uanitate. & festinaũ
in dolo pes ms. Atq ut monstretur
quã fuerit ad cuncta pauidus. ad
omĩa circũspectus: inferius asserit

Expanded text:
justitia; tanto perfectae sunt singulae, justitia; tanto perfectae sunt singulae, quanto vicissim sibimet conjunctae. Disjunctae autem perfectae esse nequaquam possunt, quia nec prudentia vera est quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, justa et prudens non est, nec fortitudo integra quae prudens, temperans et justa non est, nec vera justitia quae pa, sed conjunctas in se virtutes habuerit, enumerando singulas innotescit. Nam bona pudicitiae insinuans, dicit: Si deceptum est cor meum super mulierem . Atque ut eidem pudicitiae demonstraret humilitatis gratiam nullatenus defuisse, post caetera subjungit: Si contempsi subire judicium cum servo meo . Qui ut humilitati suae ostenderet misericordiam fuisse conjunctam, paulo post dicit: Si negavi quod vdere, paulo superius praemisit, dicens: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus . Atque ut monstraretur quam fuerit ad cuncta pavidus, et ad omnia circumspectus inferius asserit,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi misericordes. sed nequaqũa iu¬
stos: quosda uͦ quasi iustos. sed in se
potius quã in dño confidentes. Et
certũ ẽ. quia nec castitas in corde eiꝰ¬
utra ẽ. cui humilitas deesi: quippe
quia suꝑbia se intrinsecus corrum
ra ẽ. cui miscđdia iuncta non est.
quia nec debet humilitas dici. quȩ
ad cõpassionẽ fraternȩ miseris nes¬
cit inclinari. Nec miscđia uera est.
quȩ a rectitudine iusticie existit ali¬
ena quia que potest ꝑ inusticiam
pollui. nescit ꝓculdubio semetipsi
misereri. Nec iusticia uera eꝰ. que
fiduciam suã ñ in conditore om̃ium.
sed in se fortasse aut in reb conditis
ponit: quia dũ a creatore spem sub¬
trahit. ipse sibi principalis iusticie
ordinẽ ꝑuertit. Una itaq uirtus sine
aliis. aut om̃ino nulla ẽ. aut imꝑ¬
fecta. Ut enĩ sicut quibdã uisum ẽ
de primis quatuor uirtutib loquar.
prudentia. temꝑantia. fortitudine atꝙ

Expanded text:
quasi misericordes, sed nequaquam juquasi misericordes, sed nequaquam justos; quosdam vero quasi justos, sed in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde vera est, cui humilitas deest, quippe quia superbia se intrinsecus corrumpra est cui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit inclinari. Nec misericordia vera est quae a rectitudine justitiae existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduciam suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, prudentia, temperantia, fortitudine, atque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ predicator egregi¬
us dicit. Cadem uobis scribere. mͥ qͥ¬
de non pigrũ: uobis autẽ necessariũ.
Beatus iob iccirco gestas uirtutes nar¬
rat. quia inter i increpationis
uerba & ꝑcussionis uerbera dep̾hen¬
sus. ab spei fiducia mentẽ suam la¬
befactari considerat. Multa quip
& flagellis pressa in desꝑatione mens
corruat. hanc ꝑ suarũ uirtutũ memo¬
riam ad spem reforinat: ut nequaqu̾ã
se debeat in calamitate deicere. quȩ
tranquillitatis suę tempore se memi¬
nerat tam sublimia egisse. Quia gͥ
intentionis eius causam diximꝰ. restat
ut auditas uirtutes illius subtiliter
re credit᷑. tuno ueraciter pollet. cum
uitiis ex aliqua parte non subiacet.
Nam si ex alio uiciis subdit᷑. nec hoc
ẽ soludum ubi stare putabatur. Una¬
queꝙ em̃ uirtus tanto minor ẽ: qͣn¬
to desunt cȩtere. Nam sȩpe quosdam
pudicos quidẽ uidisse nos contigit.
sed ñ humiles: quosdam uͦ quasi hu¬
miles. sed ñ misericordes: quosdam

Expanded text:
r egregius dicit: Eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Beatus Job idcirco gestas virtutes narrat, quia inter increpationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippet flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejicere, quae tranquillitatis suae tempore se meminerat tam sublimia egisse. Quia igitur intentionis ejus 697 causam diximus, restat ut auditas virtutes illius subtiliter re creditur, tunc veraciter pollet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi stare putabatur. Unaquaeque enim virtus tanto minor est, quanto desunt caeterae: Nam saepe quosdam pudicos quidem vidisse nos contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi humiles, sed non misericordes; quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
rium conuersatione corrigi neque¬
unt sine culpa corrigentis. Atq i¬
do cũ uel corrigentẽ inquinant. uł
non om̃imͦ hȩc agentes grauant:
da sunt. ipsaq hao dissimulatione
toleranda. Quȩ contra nos illata ci¬
tius corde laxamus. si nr̃a circa ꝓxi¬
mos errata cognoscimꝰ. Utde bene

Expanded text:
rium conversatione corrigi nequerium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, da sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
tia. potest quoq ꝑ mysterium ex uoce
redemptoris intelligi. Uiri quippe eus
tabernaculi de carnib illius saturari
cupierunt: uel uidei scilicet ꝑsequentes.
uel gentiles credentes: quia & illi moli¬
ti sunt coipus illuis quasi consumendo
extinguere. & isti esurientẽ mettẽ suam
desiderant ꝑ cotidianũ immolationis sa
soluis bystorie uitutẽ sequentes. petise¬
mus quanta foititudine scĩ uiri aninꝰ
extra intraq sollicitus ad om̃ia partit᷑.
Qta si inuste agentib aut umquam ꝑ
silentiũ cederet. aut ꝑ rectitudinem
non contrairet: ꝓfecto aduersarios ñ
habuisset. Sed in eo qđ itias uite te¬
nuit. exoptatores suȩ mortis inuenit:
foris patentes aduersarios ꝑtulit. in¬
tus latentes. Minor ẽ autẽ uirtus
certaminis foris quẽpiam uidere ma¬
la quȩ suꝑet. & intus qđ toleret non
habere. Perfecte autẽ magnitudinis
laus ẽ aduersa ꝑpeti: & exterius for¬
titer. & interius clementer. Nam st̃
nonnulla: quȩ in ipsa quoq familia¬

Expanded text:
tia potest quoque per mysterium ex voce Redemptoris intelligi. Viri quippe ejus tabernaculi de carnibus illius saturari cupierunt, vel Judaei scilicet persequentes, vel gentiles credentes, quia et illi moliti sunt corpus illius, quasi consumendo, exstinguere, et isti esurientem mentem suam desiderant per quotidianum isolius historiae virtutem sequentes, pensemus quanta fortitudine sancti viri animus extra intraque sollicitus ad omnia partitur. Qui si injuste agentibus aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertulit, intus latentes. Minor est autem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familia
Abbreviated transcription (Latin):
ta mala considerant. non laudes
sed gemitus reddant: atq infir¬
mantes murmurent. dũ ꝑpendt̃
puri oꝑis non esse qđ uident:
Ait ergo. Si aduersum me terra
mea clamat. & cum ipsa sulci
eius deflent: si fructus eius come¬
di absq picunia. & anunam

Expanded text:
ta mala considerant, non laudes, ta mala considerant, non laudes, sed gemitus reddant; atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non esse quod vident. Ait ergo: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent; si fructus ejus comedi absque pec
Abbreviated transcription (Latin):
rũ rerum dispensatio figuratur.
In qua sepe dum seruire infirmis
atq carnalib cogimur. quasi sua
iumentis alimenta pp̃amus : atq
ipse nr̃oꝵ usus oꝑum quasi mo¬
re ordei habet aliquid de am¬
mixtione palcarum. Ut plerũq
contĩgit. ut rector qui p̃est dum
mniusta contra subditos exercet.
dum nullo bonos blandimento
refouet. dum qđ ẽ grauius be
ne oꝑantes quosꝙ ex inuidia
affligit: etiam quȩdam bona
aliquando faciat. acsi frumen¬
tum serat seseq in dispensandis
terrenis reb nonnuͣquã non a¬
uaritiȩ studio. sed ꝓ utilitate
carnalium misceat. & sic eius¬
dem laboris fructũ ueluti mes¬
sem ordei expectet. Sed sub¬
iecti quiꝙ ꝓ eo qđ in maximis
grauant᷑. gaudere in eius bonis
minimis nequeuit: quia nec hoc
rerũ dispensatio ꝓ utilitate subdi¬
toꝵ suscipi creditur. quando is
qui preest anhelare ꝑ auaritiam
uidetur. Unde fit: ut ad ipsa etiã
pauca bona quȩ fieri inter mul¬

Expanded text:
rum rerum dispensatio figuratur, rum rerum dispensatio figuratur, In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandimento refovet, dum, quod gravius est, bene operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis nequeunt, quia nec hoc rerum dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter mul
Abbreviated transcription (Latin):
Pro frumento oriat᷑ mͥ tribulus.
& ꝓ ordeo spina. Acsi aꝑte di¬
cat.Si iniustum quid erga sub¬
ditos gessi. si exegi debita. ⁊ ip¬
se qđ debu non impendi. si exer-¬
citationẽ bon oꝑis aliis inuidi.
ꝓ bonis que meternũ reficiunt.
retribuant᷑ m in iudicio mala
quȩ pungunt. ꝑ ro frumento
quippe tribulus. & pro ordeo
spina oritur. cum in retribu¬
tione ultima de qua remune¬
ratio laboris querit᷑. punctio
doloris inuenit᷑. Et notandum
qđ sicut a frumento ordeum
distat. quãuis utrũq reficiat.
ꝙ pungat: quia tribulus mol¬
lior. & ad pungendũ semꝑ ẽ du¬
rior spina. Ait gͦ. Pro frumento
oriat᷑ mͥ tribulus. & ꝓ ordeo spina.
Acsi patenter dicat. Egisse me qui¬
dem & magna bona & minima
scio. sed si non est ita. ꝓ bonis mag
minimis. mͥ respondeant mala
maiora. Quãuis hoc intelligi et
aliter potest.A In frumento qͥp¬
pe spuale opus  qđ mentem
refi cͦi. cit: in ordeo autẽ terrena¬

Expanded text:
pro frumento tribulus, pro frumento tribulus, et pro hordeo spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga subditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione ultima, de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat, trumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper durior est spina. Ait ergo: Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quidem et magna me et minima bona scio, sed si non ita minimis mihi respondeant mala majora. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe spiritale opus, quod mentem reficit, in hordeo autem terrena
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ possunt oꝑe ad erudi¬
tionẽ scẽ eccłȩ in p̃dicationis gr̃a
cooꝑantur. Quos uidelicet hu¬
uis uite terre agricolas hoc est
non affligere: eoꝵ laborib ñ
inuidere. ne rector eccłe dum
soli sibi tus p̃dicationis uendi¬
eat. etiam aliis recte p̾dicantib
inuidia se mordente contradi¬
cat. Pia enim pastorũ mens
quia non ꝓpriam głam sed
auctoris quęrit. ab om̃ib uult
aduiuari qđ agit. fidelis nãꝙ
predicator optat si fieri ualeat.
ut ueritatẽ quam solus loqui ñ
sufficit: ora cunctorũ sonent. Un¬
de cum iosue duob in castra re¬
manentib atq ꝓphetantib uel¬
let obsistere. recte ꝑ moysen dr̃.
Quid emularis ꝓ me: Quis tri¬
buat ut om̃is popłs ꝓphetet.
& det eis dñs spm̃ suum. Prophe¬
tare quippe om̃s uoluit. qui bo¬
num qđ habuit. aliis non inui¬
dit. Quia gͥ beatus iob cuncta
hec suspensa intulit. & si ea mi¬
nime fecerit: sententia se male¬
dictionis astringit. Sequitur.

Expanded text:
nt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spiritum suum ? Prophetare quippe omnes voluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, sequ
Abbreviated transcription (Latin):
quippe uiri in huius ꝑ egrinationis
erumpna. qm̃ eam quã appetunt
adhuc creatoris sui speciem contem¬
plari mimine sinunt᷑. omnẽ p̾sentis
uite copiam. inopiam deputant: qr
uidelicet nil extra dm̃ sufficit m̃ti.¬
⁊ quȩ ueraciter dm̃ quęxit. Et plerũꝙ
eis ipsa sua habundantia fit uehe¬
menter onerosa: quia hoc ipsum
grauiter tolerant. qđ festinantes ad
patriam in itinere multa portant.
Unde fit. ut hȩc cum indigentibus
ꝓximis deuote partiantur: quatinꝰ
dũ sumit iste qđ non habet. depo¬
nat ille qđ amplius habebat: nec
conuiator uacuus ambulet. nec eũ
quẽ retardare in uia poterat. mini¬
ũ onus grauet. Electi gͦ de multa
habundantia minime lȩtant᷑. quã
uidelicet ꝓ amore celestis patrimo¬

Expanded text:
quippe viri in hujus peregrinationis aerumna, quoniam eam quam appetunt adhuc creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime 699 laetantur, quam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
qui  requisitus a pilato tacuit: att
inter ꝑsecutoꝵ manus & corpus pas¬
sioni obtulit. qđ ꝓ electis assumpserat:
&e rosistentib noluit demonstrare qđ
erat. Unde etiam ꝑ psalmistam dicit᷑.
Posuerunt me abhominationẽ sibi. tͣ¬
despiceret᷑. quia homo uidebat᷑: egres¬
sus esset. si occultã maiestatẽ suã osten¬
tare uoluisset. Sed quia infirmitatẽ
ꝓdidit. potentiam abscondit: in eo
qđ ꝑsecutorib suis incognit᷑ mansit.
ad eos minue exiuit. Qui tamen
ad electos exiit. quia diuinitatis su¬
ȩ suauitatẽ quęrentib aꝑuit. Unde
ei ꝑ ꝓpb̃am dicit᷑. Eacisti ur salutem

Expanded text:
qui et requisitus a Pilato tacuit; atque qui et requisitus a Pilato tacuit; atque inter persecutorum manus et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus noluit demonstrare quod erat. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Posuerunt me despiceretur quia homo videbatur, egressus esset si occultam majestatem suam ostentare voluisset. Sed quia infirmitatem prodidit, potentiam abscondit, in eo quod persecutoribus suis incognitus mansit, ad eos minime exivit. Qui tamen ad electos exit, qui divinitatis suae suavitatem quaerentibus aperit. Unde ei per prophetam dicitur: Exiisti in salu
Abbreviated transcription (Latin):
geant. nichil se esse ex suis uiribus¬
pensant. Et cũ sentire om̃ia ualen¬
ter possunt. prius intelligere semet¬
ipsos cupiunt. quatinus lumen in.¬
genii more solis prius illustret lo¬
cũ in quo oritur. & postinodũ cete¬
ra ad que ꝓcedendo dilatat᷑. ne si
intendendo cognoscendi aliis semet¬
ipsos nesciant. ibi solis radius ubi
oritur tenebreseat. Ingenii itaq uir¬
tutẽ ad cognoscendã ꝓpriã infirmi¬
tatẽ dirigunt. atq ex infirmitatis
sue melius cognitione conualesct᷑.
Aurũ gͦ robur ñ credit᷑. si in accep¬
to ingenio fiducia non habetur.
Qđ bene salomon ammonens ait.
Habe fiduciam in dño ex toto corde
tuo. & ne innitaris prudentie tue. Bi¬
cat gͦ. Si putaui aurũ robur meum.
& obrito dixi fiducia mea. Acsi aꝑte
fateat᷑ dicens. Nec que ueraciter in¬
tellexi. meo ingeno tribui. nec m̃ti
ꝓpriȩ si qua egisse me bona contigit.
hec principaliter deputaui. Qui ad¬

Expanded text:
geant, nigeant, nipensant: et cum sentire omnia valenter possint, prius intelligere semetipsos cupiunt: quatenus lumen ingenii, more solis, prius illustret locum, in quo oritur, et postmodum caetera, ad quae procedendo dilatatur: ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur obtenebrescat. Ingenii itaque virtutem ad cognoscendam propriam infirmitatem dirigunt, atque ex infirmitatis suae melius cognitione convalescunt. Aurum ergo robur non creditur, si in accepto ingenio fiducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam in Domino in toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi, fiducia mea. Ac si aperte fateatur, dicens: Nec quae veraciter intellexi, meo ingenio tribui, nec menti propriae, si qua egisse me bona contigit, haec principaliter deputavi. Qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
te suꝑbiat. si diuinȩ dispensa¬
tionis ordinẽ fugiendo cõtẽp¬
nat: aut eo iugum suꝑni re¬
ctoris abiciat. quo eum suꝑ
ceteros priuatum regimen de¬
lectat. Potestas ergo cum ꝑcipi¬
tur. non ex libidine amanda
est. sed ex longanimitate cole¬
randa: ut inde tunc ad iudi-¬
cium salubriter leuis sit: un¬
de nunc ad ministerium pa¬
tienter grauis innotescit.
UGESICUS
QUARTUS

Expanded text:
te superbiat, si divinae dispensate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat; aut eo jugum 788 superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda, ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patienter gravis innotescit. VIGESIMUS QUINTUS.
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. cui quandoq idici ipse
de his iudicandus assistat: ut
quanto nunc ante eum quem
tanto eum cũ uiderit. securi¬
or cernat. Penset gͦ quia qui
ad satisfaciendum districto iu¬
dici de sua tantũm᷑ anima for¬
tasse uix sufficit: quot regen¬
dis subditis prȩest. reddende
apud eum rationis tempore ut
ita dicam tot solus animas ba¬
bet. Que minirum cogitatio. si
assidue mentẽ excoquit: omne̾
suꝑbie tumorẽ p̃mit. Et rector
licita potestas quȩ accepta est.
non honor sed onus ȩstimatur.
Nam cui esse nunc iudicẽ libet.
huic uidere tunc iudicẽ non
libet. Numerari enim culpe ne¬
queunt. que habende potesta¬
tis hic amore ꝑpetrantur. Cunc
solum uͦ potestas bene geritur.
cũ ñ amando sed timendo reti¬
net᷑. Que ut miustrari recte
ualeat. oportet primũ ut hanc
non cupiditas sed necessitas
imponat. Percepta autẽ nec ꝓ
formidine debet deseri. nec
ex libidine amplecti: ne aut
peius quis quasi ex humilita¬

Expanded text:
ciat, cui quandoque judici ipse ciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nunc ante eum quem tanto eum cum viderit securior cernat. Penset ergo quia qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus animas habet. Quae nimirum cogitatio si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit; et rector licita potestas quae accenon honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilita
Abbreviated transcription (Latin):
ta tolerent. nec tamen discipli¬
nȩ uincula eadem lenitate dis¬
soluant: ut quȩdam tolerando
dissimulent. nec tamen ea cresce¬
re dissimulando ꝑmittant. La¬
boriosa sunt ista: & nisi diuina
gr̃a fulxtat. ad custodiendum
difficilia. Recte uͦ de aduentu
districti iudicis. ꝑ sapientię li¬
brumꝰ. Horrendo & cito appa¬
rebit. qmͣ iudicium durissimũ¬
in his qui presunt fiet. Quia
gͦ plerumq ꝑ potestatẽ reguni¬
nis. ad culpam ꝓrumpit᷑ ȩlati¬
onis: atꝙ apud districtũ iudi¬
cẽ ipsa ȩlatio impietas ȩstima¬
tur. bene de dño ꝑ helui dicit᷑.
qui uocat duces impios. De ipso
quippe ducatu dũ suꝑbiunt. ex¬
emplo suo subditos ad impieta¬
tem trahunt. Unde magnoꝑe cu
randum est: ut qui regendis ho¬
minib p̃fertur. apud se intra
secretarium mentis. in cathedra
p̃sideat humilitatis. Cumq iudi¬
canti ei a cȩteris foris assistit᷑.
uigilanti oculo incessanter aspi¬

Expanded text:
ta tolerent, nec tamen disciplita tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittant. Laboriosa sunt ista, et nisi divina gratia fulciat, ad custodiendum difficilia. Recte vero de adventu districti judicis per Sapientiae librum dicitur: Horrende et cito apparebit, quoniam judicium durissimum his qui praesunt fiet . Quia ergo plerumque per potestatem regiminis ad culpam prorumpitur elationis, atque apud districtum judicem ipsa elatio impietas aestimatur, bene de Domino per Eliu dicitur: Qui vocat duces impios. De ipso quippe ducatu dum superbiunt, exemplo suo subditos ad impietatem trahunrandum est, ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspi
Abbreviated transcription (Latin):
sollerter attendat: & tantis
se sciat uiuere. quantis pesse.
Ac uigilanter inspiciat. ne in
eo qđ pręlatus est intumescat.
ne ura debite potestatis im¬
moderatius exigat: ne discipli¬
ne us mutetur in rigorẽ su¬
ꝑbiȩ. Et unde a ꝑuersitate sub¬
ditos restringere poterat. in¬
de magis intuentiũ corda ꝑ-¬
uertat: ne ut dictũ est impi¬
etatis dux ꝑ officium pietatis exi¬
stat. Non autẽ debet hominum
ducatũ suscipere. qui nescit homi¬
nes bene uiuendo preire: ne qui
ad hoc eligitur. ut alioꝵ culpas
corrigat. qđ resecare debuit ip¬
se cõmittat. Hinc inde se gͦ qui
p̃sunt circumspiciant. ut & sibi
& subditis uiuant: ut bonum
qđ faciunt. & intra sinũ mentis
abscondant. & tamen ex eo ad ꝓ¬
uectũ sequentium. exempla re-¬
cte oꝑationis imꝑtiant. ut scib¬
ditoꝵ culpas animaduertentes
corrigant: nec tamen ꝑ uim eiꝰ¬
dem animaduersionis intumes¬
cant. ut quedam leniter correp¬

Expanded text:
solerter attendat; et tantis solerter attendat; et tantis se sciat vivere, quantis praeesse; ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat; ne jura debitae potestatis immoderatius exigat; ne disciplinae jus mutetur in rigorem superbiae; et unde a perversitate subditos restringere poterat, inde magis intuentium corda pervertat; ne, ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat. Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire; ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit, ipse committat. Hinc inde ergo se qui praesunt circumspiciant, ut sibi et subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et tamen ex eo ad provectum sequentium exempla rectae operationis impartiant, ut subditorum animadvertentes culpas corrigant, nec tamen per vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correp
Abbreviated transcription (Latin):
do presunt. exemplo suȩ suꝑbiȩ
subditos ad impietatẽ trahunt.
apte subiungit᷑: qui uocat du¬
ces impios. Ad uiam namq pi-¬
etatis ducerent. si sub ditoꝵ¬
oculis humilitatis exempla mon¬
strarent. Dux autẽ est impius.
qui a tramite ueritatis exor¬
bitat. & dum ipser in preceps
ruit. ad abrupta sequentes
inuitat. Dux est impius. qui ꝑ cu¬
moris exempla. uiam ostendit er¬
tuebat. cum potestatis sue celsi¬
tudinẽ reprimebat dicens. Nec
quęrentes ab hominib głam.
neꝙ a uobis. neq ab aliis. cum
possimus oneri esse. ut xp̃i apłi.
sed facti sumus paruili in me¬
dio ur̃m. Paruulus in medio eoꝵ
factus fuerat. quia timebat ne
si inter discipłos honorẽ suę
celsitudinis uendicaret: exem¬
pla ȩlationis ostenderet. Time¬
bat nimirum. ne dum ipse si¬
bi potestatẽ pastoralis potenti¬
e quȩreret. grex subditus ꝑ
etatem sequentes duceret. qui
pietatis officium suscepisset.
Unde necesse est. ut is qui p̾est.
quȩ exempla subditis p̾beat.

Expanded text:
do praesunt, exemplo suae superbiae subditos ad impietatem trahunt, apte subjungitur. Qui vocat duces impios. Ad viam namque pietatis ducerent, si subditooculis humilitatis exempla monstrarent. Dux quippe est impius, qui a tramite veritatis exorbitat, et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat. Dux est impius, qui moris exempla viam ostendit ertuebat, cum potestatis suae celsitudinem reprimebat, dicens: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis, cum possimus oneri esse ut Christi apostoli; sed facti sumus parvuli in medio vestrum . Parvulus in medio eorum fuerat factus, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum sibi ipse potestatem pastoralis potentiae quaereret, grex subditorum etatem sequentes duceret, qui pietatis officium suscepisset. Unde necequae exempla subditis praebeat
Abbreviated transcription (Latin):
excessu anima suspenditur. ut co¬
gnitionem diuine p̾sentie cõtem¬
pletur. quam tamen p̾sentiam &
sentire possit. & explere ñ possit.:
recte post tot labores de hoc temp¬
tato homine dicit᷑. Uidebit faci¬
em eius in iubilo. Quia uͦ unus¬
quisꝙ quanto amplius cȩlestia

Expanded text:
excessu anima suspenditur, ut coexcessu anima suspenditur, ut cognitionem divinae praesentiae contempletur, quam tamen praesentiam et sentire possit, et explere non possit, recte post tot labores de hoc tentato homine dicitur: Videbit faciem ejus in jubilo. Quia vero unusquisque quanto a
Abbreviated transcription (Latin):
ta est ipsa ueritas non uidet.
Cui ueritati. tantomagis se lon¬
ge ęstimat. quantomagis appro¬
pinquat: quia nisi illam utcũ¬
ꝙ conspiceret. nequaquam eam
conspicere se non posse sentiret.
A anisus gͦ animi dum in illa
intenditur: immensitate eius
choruscante. incircũscriptȩtm¬
substantiam dilatat. quia eam
inopia suȩ circuiscripti onis
angustat. Unde & ad semetipsã
citius labitur. & ꝓspectis quasi
quibdam ueritatis uestigiis. ad
sua una reuocatur. Hȩc ipsa
tamen ꝑ contemplationẽ facta.
non solida && ꝑmanens uisio. sed¬
ut. ita dixerim quasi quedam uisi¬
onis unitatio: di facies dicit᷑. Quia
enim ꝑ faciem quemlibet cognosci¬
mus. non immerito cognitione̾ dĩ
si diceret. Cognom dnm. quia me
cognoscere ipse dignatus est. Quã
cognitionẽ plenissime fieri. pau¬
lus in fine testatur dicens. Tunc
cognoscam. sicut & cognitus sum.
Quia gͦ post laborum certamina.
post temptationũ fluctus. sepe in

Expanded text:
ta est ipsa veritas non videt. ta est ipsa veritas non videt. Cui veritati tanto magis se longe existimat, quanto magis appropinquat, quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantsubstantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis acitius relabitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad suam imaginem revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta, non solida et permanens visio, sed, ut dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei si diceret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus in fine testatur dcognoscam sicut et cognitus sum . Quia ergo post laborum certamina, post tentationum fluctus, saepe in
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiendo lȩtificat: post tempta¬
tionum amaritudines. post
tribulationũ luctus. apte subiũgit᷑ꝰ.
Uidebit faciem eius in iubilo.
Menti enim nr̃ȩ de considerati-¬
one cȩcitatis suȩ prius ignis
tribulationis immittitur. ut
om̃is uiciorũ erugo concreme¬
tur: & tunc mundatis oculis
cordis. illa lȩticia patriȩ cęlestis
aꝑitur: ut prius purgemꝰ lugen¬
do qđ fecimus. & postmodum
manifestius contemplemur ꝑ gau¬
dia qđ quęramus. Prius a mentis
acie exurente tristicia. interpo¬
sita maloꝵ caligo detergit᷑. & tcͣ
resplendente raptim choruscatione
incircumscripti luminis illustra¬
tur. quo utcumq conspecto. in
gaudio cuiusdam seturitatis ab¬
sorbetur: & quasi post defectum
uite p̃sentis ultra se rapta. aliqͦ
modo in quadam nouitate recre¬
atur. Ibi meus ex immenso fonte.
infusione suꝑni roris asꝑgitur.
ibi non se sufficere ad id qđ rap¬
ta est contemplatur. Et uerita¬
tem sentiendo uidet. quia qͣn¬

Expanded text:
aperiendo laetificat; post tentaaperiendo laetificat; post tentationum amaritudines, post tribulationum luctus, apte subjungitur: Videbit faciem ejus in jubilo. Menti enim nostrae de consideratione caecitatis suae prius ignis tribulationis immittitur, ut omnis vitiorum aerugo concremeta, tunc mundatis oculis cordis, illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus, et postmodum manifestius contemplemur per gaudia, quod quaeramus. Prius a mentis acie, exurente tristitia, interposita malorum caligo detergitur, et tunc resplendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudium cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta aliquo modo in quadam novitate vitae recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni roris aspergitur, ubi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo, videt, quia quan
Abbreviated transcription (Latin):
re terretur: aliter uͦ compungi¬
tur. cum gaudia suꝑna conspi-¬
ciens. spe quadam & securitate
roboratur. Illa compunctio affici¬
entes ac tristes: hec uͦ lȩtas lacri¬
mas mouet. Iubilum namq dr̃.
quando in effabile gaudium men-¬
te concipit᷑: qđ nec abscondi pos¬
sit. nec sermonib aperiri. Et ca¬
men quibdam motib ꝓditur.
quãuis nullis ꝓprietatib expͥ¬
matͦ . Unde dauid ꝓpħa intu¬
ens electorũ animas. tantũ gau¬
dium mente conciꝑe. quantum
sermone non ualent aꝑire: ait.
Beatus popłs qui scit iubilatio¬
nẽ. Non enim ait qui loquit᷑.
sed qui scit: quia sciri quidẽ
dictu exprimi non potest. Sen¬
tit᷑ ꝑ illam quippe qđ ultra sen¬
sum est: & cum upx ad hoc con¬
templandum sufficiat conscien¬
tia sentientis. quando ad hoc
exprimendum sufficiet lingua
dicentis: Quia gͦ cordib nr̃is
lux se ueritatis insinuans. mͦ
districtam iusticiam p̃tendendo
contristat. mͦ interna gaudia

Expanded text:
re terretur; aliter vero compungire terretur; aliter vero compungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam et securitate roboratur. Illa compunctio afficientes et tristes, haec vero laetas lacrymas movet. Jubilum namque dicitur, quando ineffabile gaudium mente concipitur, quod nec abscondi possit, nec sermonibus aperiri; et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur. Unde David propheta intuens electorum animas tantum gaudium mente concipere quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem . Non enim ait, Qui loquitur; sed, Qui scit, quia sciri quidem dicto exprimi non potest. Sentitur per illam quippe, quod ultra sensum est. Et cum vix ad hoc contemplandum sufficiat conscientia sentientis, quomodo ad hoc exprimendum sufficiat lingua dicentis? Quia ergo cordibus nostris lux se veritatis insinuans, modo districtam justitiam praetendendo contristat, modo interna gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
robur non nr̃is uirib sed redẽp¬
tore interueniente reuocamur.
ꝓ hoc flagellato homine dep̾cans
angłs dicat: reuertat᷑ ad dies ad¬
olescentiȩ sue. Et quia dum re-¬
demptor nrͣ patrem ꝓ nobis in¬
terpellat. nos quoq uitȩ pristi¬
ne torpore discusso. ad sitim ora¬
tionis accendimur: apte de homi¬
ne redempto subiungitur. Dep̾ca
enim postulare angłm. & p̾modũ
nominem dicit : quia nisi ante
interpellans patrẽ uitam nrãm
peteret. num quã se nr̃a insensibi¬
litas ad postulanda ea quȩ eter¬
na sunt excitaret. Sed incarna¬
tionis eius p̾cessit oratio. ut tor¬
poris nr̃i euigilatio subsequat᷑.
post immensas amaritudines.
menti nr̃ȩ in occulto gaudio lux
ueritatis erumpit: bene de hoc
temptato homine & dep̾cante.
est. quomͦ ds innotescendo affi¬
cit. nunc uͦ dicit᷑. quomꝰ dũ in¬
notescit exhilarat. Aliter enim
quisꝙ compungit᷑. cum interna
intuens malorum suorũ pauo¬

Expanded text:
robur non nostris viribus, sed Redemprobur non nostris viribus, sed Redemptore interveniente revocamur, pro hoc flagellato homine deprecans angelus dicat: Revertatur ad dies adolescentiae suae. Et quia dum Redemptor noster Patrem pro nobis interpellat, nos quoque vitae pristinae torpore discusso, ad sitim orationis accendimur, apte de hoc homine redempto subjungitur: CAenim postulare angelum, et postmodum hominem dicit, quia nisi ante interpellans Patrem, vitam nostram peteret, nunquam se insensibilitas nostra ad postulanda ea quae aeterna sunt excitaret. Sed incarnationis ejus praecessit oratio, ut torporis nostri evigilatio subsequatur.post immensas amaritudines menti nostrae in occulto gaudio lux veritatis erumpit; bene de hoc tentato homine et deprecante est , quomodo Deus innotescendo afficit, nunc vero dicitur quomodo dum innotescit exhilarat. Aliter enim quisque compungitur, cum, interna intuens, malorum suorum pavo
Abbreviated transcription (Latin):
dam uetustatis sue senectute
deiectus est: reuertatur ad dies ad¬
olescentie sue. id est prioris uite
integritate renouetur: ut non in
eo maneat quo lapsus est: sed ad
hoc redemptus redeat. ad qđ ꝑci¬
piendum conditus fuit. Scrip¬
tura enim sacra sȩpe adolescenti¬
am ꝓ nouitate uitę ponere consu¬
euit. Unde uenienti sponso dicit᷑.
Adolescentulȩ dilexerunt te: id est
electorum animnȩ gr̃a baptisma-¬
tis renouate. quȩ non in uitȩ ue¬
teris usu deficiunt: sed noui ho¬
minis conuersatione decorantur.
Senectutẽ quippe ueteris hominis
inter uicia tabescentem. deflebat
ille qui ait. Inueteraui inter om̃s
mimicos meos. E contra alius
gaudere in uirtutib ammonens
dicit. Letare uiuenis in adoles¬
centia tua. Acsi diceret. Fortis
quisq gaudeat in renouatione
sua: id est leticiam suam non in
uite ueteris uoluptate. sed in cõ¬
uersationis noue uircute consti-¬
tuat. Quia uͦ ad hoc nouitatis

Expanded text:
adam vetustatis suae senectute adam vetustatis suae senectute dejectus est; revertatur ad dies adolescentiae suae, id est prioris vitae integritate renovetur, ut non in eo remaneat quo lapsus est, sed ad hoc redemptus redeat ad quod percipiendum conditus fuit. Scriptura enim sacra saepe adolescentiam pro novitate vitae ponere consuevit. Unde venienti sponso dicitur: Adolescentulae dilexerunt te ; id est, electorum animae gratia baptismatis renovatae, quae non in vitae veteris usu deficiunt, sed novi hominis conversatione decorantur. Senectutem quippe veteris hominis inter vitia tabescentem deflebat ille qui ait: Inveteravi inter omnes inimicos meos . E contra alius gaudere in virtutibus admonens, dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Ac si diceret: Fortis quisque gaudeat in renovatione sua; id est, laetitiam suam non in vitae veteris voluptate, sed in conversationis novae virtute constituat. Quia vero ad hoc novitatis
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis uite crumpnam cecidi¬
mus. & quam grauẽ culpam ser¬
pentis suasione cõmisimus. pena
nr̃e ultionis sentimus. Huc enĩ
lapsi: nichil extra dm̃ nisi quo
affligerem᷑ inuenimus. Et quia
ꝑ oculorum uisum carnẽ secuti
sumus: de ipsa carne quam p̃
ceptis dĩ p̃posuimus flagellam᷑.
In ipsa quippe cotidie gemitũ. in
ipsa cruciatũ. in ipsa interitũ
patimur: ut hoc nobis mira dis¬
positione dñs in penam uerteret.
ꝑ qđ fecimus culpam. Nec aliun¬
de esset interim censura suppli¬
cii. nisi unde fuerat causa pec¬
cati: ut eius carnis amaritudi¬
ne homo erudiretur ad uitã. cuiꝰ
oblectatione suꝑbie ꝑuenit ad mor¬
lis uitȩ suppliciis pͣmebatur genꝰ
humanũ. sed redemptore nr̃o ue¬
niente. & uicia corruptionis nr̃e
& tormenta deleta sunt: dicatur
de hoc redempto homine. Consũp¬
ta est caro suppliciis: reuertatur
ad dies adolescentie sue. Acsi dice¬
ret. Mortalitatis sue pena in qͣ¬

Expanded text:
mortalis vitae aerumnam cecidimortalis vitae aerumnam cecidimus, et quam gravem culpam serpentis suasione commisimus, poenae nostrae ultione sentimus. Hic enim lapsi, nihil extra Deum nisi quo affligeremur invenimus. Et quia per oculorum visum carnem secuti sumus, de ipsa aeceptis Dei praeposuimus, flagellamur. In ipsa quippe quotidie gemitum, in ipsa cruciatum, in ipsa interitum patimur, ut hoc nobis mira dispositione Dominus in poenam verteret, per quod fecimus culpam; nec aliunde esset interim censura supplicii, nisi unde fuerat causa peccati, ut ejus carnis amaritudine homo erudiretur ad vitam, cujus oblectatione superbiae pervenit ad morlis vitae supp sed Redemptore nostro veniente, et vitia corruptionis nostrae et tormenta deleta sunt; dicatur de hoc redempto homine: « Consumpta est caro a suppliciis, revertatur ad dies adolescentiae suae. » Ac si diceret: Mortalitatis suae poena in qu
Abbreviated transcription (Latin):
cum incirciuncisis dormit. quia
in eteruam mortẽ cum cȩteris pec¬
catorib deficit. Quia gͦ homo iste
humiliter corruptioni se ꝓpinquũ
esse cognouit. bene de eo dicitur.
auertit a culpa. Quia uͦ nullus
trat cuius meritis nobis dñs ꝓ¬
pitiari debuisset. unigenitus pa¬
tris formam infirmitatis nr̃e sus¬
cipiens. solus iustus apparuit: ꝓ
peccatorib intercedens. Et bene
ꝓ redempto homine iste loquens
angłs dicit. inueni in quo ei
ꝓpitier. Acsi aꝑte mediator dĩ
atq hominum dicat. Quia nul¬
lus hominum fuit qui coram
do̾ intercessor iustus ꝓ hominib
appareret: memet ipsum ad ꝓpi¬
tiandum hominib hominẽ feci.
Et dum me hominẽ exbibui: in
quo iusto homine. hominib ꝓpi¬
tiarer inueni. Et quia infirmita
tem suscipiens dñs dũ pęnam
nrãm moriendo tolerauit. corrup
suppliciis. reuertatur ad dies ad¬
descentię suę. In illo quippe pri¬
mo homine a dño recedente re
pulsi a paradysi gaudus. in hanc

Expanded text:
cum incircumcisis dormit, quia cum incircumcisis dormit, quia in aeternam mortem cum caeteris peccatoribus deficit. Quia ergo homo iste humiliter corruptioni se propinquum esse cognovit, bene de eo dicitur: avertit ad culpam. Quia vero nullus erat, cujus meritis nobis Dominus propitiari debuisset, Unigenitus Patris formam infirmitatis nostrae suscipiens solus justus apparuit pro peccatoribus intercedens. Et bene pro redempto homine iste loquens Angelus dicit: « Inveni in quo ei propitier. » Ac si aperte mediator Dei et hominum dicat: Quia nullus hominum fuit, qui coram Deo intercessor justus pro hominibus appareret, memetipsum ad propitiandum hominibus hominem feci; et dum me hominem exhibui, in quo justo homine hominibus propitiarer, inveni. Et quia infirmitatem nostram suscipiens Dominus, dum poenam nostram moriendo toleravit, corruptsuppliciis, revertatur ad dies adolescentiae suae. » In illo quippe primo homine a Domino recepulsi a paradisi gaudiis in hanc
Abbreviated transcription (Latin):
oni ꝓrcunum non ignorat: iccireo
ad corruptionis interitum non
descendat. Ad corruptionẽ enim
iuste descenderet: si suis uirib
longe se a corruptione esse iudi¬
caret. Sed quia corruptioni ap¬
ꝓpinquauit humiliter. debet ab
ea misericorditer liberari: ut eo
contra impugnantia uicia fortis
sit. quo se siuis meritis cognoscit
infirmuni. Quisquis enim supra
se extollit᷑. ipso elationis suȩ pon¬
dere grauatur. Et eo se in infimis
mergit. quo in suꝑbiȩ uicium
ꝓruens. ab ȩo qui uere excelsus e.
elongauit. Atꝙ inde magis ima
ap̃petit. unde se conunctũ sũmis
estimauit: sicut ꝑ ꝓpħam extollenti¬
 se anime dicit᷑. Quo pulchrior
es descende. & dorimi cũ incircũ¬
firmitatis suȩ considerare negli¬
git. sed ꝑ elationis fastum uirtu¬
tis suȩ głam attendit. unde pul¬
chrior est inde descendit: quia ex-¬
tollendo se de suis meritis. inde in
ima interius corruit. unde głosũ
se esse iudicauit. Qui descendens

Expanded text:
oni proximum non ignorat, idcirco oni proximum non ignorat, idcirco ad corruptionis interitum non descendat. Ad corruptionem enim juste descenderet, si suis viribus longe se a corruptione esse judicaret. Sed quia corruptioni appropinquavit humiliter, debet ab ea misericorditer liberari: ut eo contra impugnantia vitia fortis sit, quo se suis meritis agnoscit infirmum. Quisquis enim supra se extollitur, ipso elationis suae pondere gravatur; et eo se in infimis mergit, quo, in superbiae vitium proruens, ab eo qui vere excelsus est elongavit; atque inde magis ima appetit, unde se conjunctum summis aestimavit; sicut per prophetam extollenti se animae dicitur: Quo pulchrior es descende, et dormi cum incircumfirmitatis suae considerare negligit, sed per elationis fastum virtutis suae gloriam attendit; unde pulchrior est, inde descendit; quia extollendo se de suis meritis, inde in animae interitum corruit, unde gloriosum se esse judicavit. Qui descendens,
Abbreviated transcription (Latin):
ribus: semet ipsum iustũ homine̾
qui ꝓ aliis indulgentiam merere¬
tur ostendit. Sequitur. Miserebi¬
t᷑ eius & dicet. libera eum ut ñ
descendat in corruptionẽ. Inueni.
in quo ei ꝓpitier. Mediator dĩ &
hominum homo xp̾e iħs: in eo
miseret᷑ hominis. quo formam
hominis sumpsit. Qua miscdia
redempto homine dicit patri.
libera eum: ut non descendat
in corruptionem. Sicut iam su¬
pra diximus. dicere eius est li¬
bera hominẽ. naturam bominis
assumendo liberam demonstra¬
re. Ex ea quippe carne quã assũp¬
sit: etiam hanc ostendit liberam
quam redemit. Quȩ redempta ui¬
delicet caro nos sumus. qui cog¬
nitione nr̃i reatus asstringim᷑:
sed mediatoris tanti equitate li¬
beram᷑. ficut ipse ait. Si uos flli¬
Sus liberauerit. uere liberi eritis.
erat. appropinquauit corruptio¬
ni anima eius. & postmodum dr̃
non descendat in corruptionem.
Acsi diceret. Quia cognoscendo in¬
firmitate̾ suam esse se corrupti-¬

Expanded text:
ribus, semetipsum justum hominem, ribus, semetipsum justum hominem, qui pro aliis indulgentiam mereretur, ostendit. Sequitur: « Miserebitur ejus, et dicet: Libera eum, ut non descendat in corruptionem; inveni in quo ei propitier. » Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus in eo miseretur homini, quo formam hominis assumpsit. Qua misericordia redempto homine dicit Patri: « Libera eum, ut non descendat in corruptionem. » Sicut jam supradiximus, dicere ejus est Deo Patri, Libera hominem, naturam hominis assumendo liberam demonstrare. Ex ea quippe carne, quam assumpsit, etiam hanc ostendquam redemit. Quae redempta videlicet caro nos sumus, qui cognitione nostri reatus astringimur. Sed Mediatoris tanti aequitate liberamur, sicut ipse ait: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis .erat: Appropinquabit corruptioni anima ejus; postmodum dicitur: Non descendat in corruptionem. Ac si diceret: Quia cognoscendo infirmitatem suam, esse se corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
non discrepat. Per hoc ꝓ nobis
patri loquit᷑. ꝑ qđ semetipsum
nobis similem ostendit. Loqui
unum de similib loquit᷑. ilico
adiunxit. ut annuntiet hominis
equitatem: quia nisi ille homini¬
b similis fleret: ęquus homo an¬
te dm̃ non appareret. Inde quippe
annuntiat equitatem nr̃am. un¬
de susciꝑe dignatus est infirmi¬
tatẽ nrãm. Om̃s uidelicet nos in¬
imica ͥ ꝑ suasio in culpȩ contagiũ
ab ipsa radice polluerat. nullusq
erat. qui apud dm̃ ꝓ peccatorib
loquens. a peccato liber appareret:
qui ex eadem massa editos eque
cunctos pͣreatus inuoluerat. Pro¬
inde uenit ad nos unigenitus
patris: assumpsit ex nobis naturam.
non ꝑpetrans culpam Sine pecca¬
to quippe esse debuit. qui ꝓ peccato¬
rib interuenire potuissẽt: quia in¬
mirum alienę pollutionis contagi¬
a non cergeret. si ꝓpria sustineret:
Bene gͦ dicit᷑. quia in eo qł similis
apparuit. equitatẽ hominis annũ¬

Expanded text:
non discrepat. Per hoc pro nobis non discrepat. Per hoc pro nobis Patri loquitur, per quod semetipsum nobis similem ostendit. Loqui « unum de similibus loquitur, » illico adjunxit, « ut annuntiet hominibus veritatem; » quia nisi ille hominibus similis fieret, aequus homo ante Deum non appareret. Inde quippe annuntiat aequitatem nostram, unde suscipere dignatus est infirmitatem nostram. Omnes videlicet nos inimica illa persuasio in culpae contagium ab ipsa radice polluerat, nullusque erat, qui apud Deum pro peccatoribus loquens a peccato liber appareret, quia ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus invenerat. Proinde venit ad nos Unigenitus Patris, assumens ex nobis naturam, non perpetrans culpam. Sine peccato certe esse debuit, qui pro peccatoribus intervenire potuisset; quia nimirum alienae pollutionis contagia non tergeret si propria sustineret. Bene ergo dicitur, quia in eo quod similis apparuit, aequitatem hominis annun
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ habeo ponendi animã meam.
& potestatẽ habeo iterũ sumen¬
di eam. Qui etiam p̾misit. ne¬
mo tollit eam a me: sed ego po¬
no eam ameipso. Rursum non
ut reliqui suscitatus est: quia
nr̃a resurrectio in scłi fine di¬
lata est. illius uͦ die tertio ce¬
lebrata. Et nos quidem ꝑ illum
resurgimus. nam ipse ꝑ se. Neq
enim qui ds erat: sicut nos ab
alio ut resuscitari potuisset in.¬
digebat. In eo gͦ etus resurrectio
distat a nr̃a: qđ non ꝑ nosmet¬
ipsos resurgius sicut ipse. P ro
eo enim qđ simplicit᷑ homines
sumus. suꝑiori adiutorio ut re¬
surgere ualeamus. indigemus.
Iue autẽ eiusdem resuscitationis
buit: quam tamen solus in hu
a nobis magnitudine potentiȩ.
sed sola concordat nobis uerita¬
te naturȩ: bene dicit᷑. quia ꝓ no¬
bis iste angłs unum de similib
loquitur. Cum enim in cunctis
oꝑationib suis immensa nos uir¬
tute transcendat: in uno tamen
a nobis id est in formȩ ueritate

Expanded text:
tem habeo ponendi animam meam, tem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Qui etiam pmo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso. Rursum non ut reliqui suscitatus est, quia nostra resurrectio in saeculi finem dilata est, illius vero die tertio celebrata. Et nos quidem per illum resurgimus, nam ipse per se. Neque enim qui Deus erat sicut nos ab alio ut resuscitari potuisset indigebat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra, quod non per nosmetipsos resurgimus, sicut ipse. Pro eo enim quod simpliciter homines sumus, superiori adjutorio ut resurgere valeamus indigemus. Ille autem ejusdem resurrectionis buit, quam tamen solus in huma nobis magnitudine potentiae, sed sola concordat nobiscum veritate naturae, bene ergo dicitur, quia pro nobis iste angelus unum de similibus loquitur. Cum enim in cunctis operationibus suis immensa nos virtute transcendat, in uno tamen a nobis, id est in formae veritate