comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s si fieri potest imitatores meos ẽẽ Di¬
xit hoo ille qui passus ẽ. & qr ad hoc passꝰ
ẽ. ut imitaretur dm̃. utiq & nos ad hoc
uoluit pati ut ꝑ ipsum imitarem xp̃m:
Si iustꝰ es & deo cretis. quid ꝓ eo fundere
sanguinem metius. quem ꝓte tociens
passum ẽẽ cognoscis: In ysaiam sectꝰ in
abel occisus. in ysaac immolatꝰ. in ioseph
uenundat᷑. in hominem crucifixꝰ ẽ.  de
cet̾is quidem taceo. que nec oratio potest
dicere. nec animꝰ sustinere: uincit᷑ cons¬
cientia humilitatis exemplo. & qnͣta
consid̾at quȩ dum pateretur accid̾int.
mirat᷑ passum ꝓpt̾ quem cuncta trepi¬
darint: dies fugit innocentem. & in te¬
nebris lux cuncta concessit. atq incli¬
nato ꝑ alt̾nas uices pond̾e. om̃is terra
commota dissiluit. turbati manes. mo¬
num̃ta nudata sunt. & sepulchris in
hiatum dehiscentib texrȩ. reddita lu¬
ci corpora restituere Eluxu sanguinis

Expanded text:
omnes si fieri potest, imitatores meos esse. Diomnes si fieri potest, imitatores meos esse. Dixit hoc ille qui passus est et quia ad hoc passus est ut imitaretur Deum, utique et nos ad hoc noluit pati ut per ipsum imitaremur Christum. si iustus es et Deo credis, quid pro eo fundere sanguinem metuis quem pro te totiens passum esse cognoscis? in Esaia sectus, in Abel occisus, in Isaac immolatus, in Ioseph uenundatus, in homine crucifixus est: et de ceteris quidem taceo, quae nec oratio potest dicere nec animus sustinere. uincitur conscientia humilitatis exemplo et quando considerat quae dum pateretur acciderint, miratur passum propter quem cuncta trepidarint. dies fugit in noctem, in tenebris lux cuncta concessit adque inclinato per alternas uices pondere omnis tellus commota dissiluit, turbati manes, monumenta nudata sunt et sepulchris in hiatum dehiscentibus terrae reddita luci corpora restiterunt, fluxu sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
nus accipit palmam. uos autẽ sic curri¬
te ut om̃s coronemini: S & alibi qͦ ad mar¬
tẏrium possit hortari. coheredes nos xͥ
uocauit. qui etiam nequid omitteret: Si
cum xp̃o inquit cõmortui estis: qͥd tanqͣ
uiuentes in hoc scło decernitis:. Q enim
km̃i fr̃s qui resurrectionis p̃mia susti¬
nemꝰ. qui uidicii diem querimꝰ. qui deni¬
q cum xp̃o regnaturos nos eẽ c̃fidimꝰ. se¬
culo mortui ẽẽ debemꝰ Nam neq poteris
optare martyrium nisi ante oderis scłm.
nec ꝑuenire ad dei p̃mium nisi amaue¬
mundus. qͦm ñ ante dampnau̾it dñs.
nec salute poterit frui eterna qui mũ¬
di głatꝰ est uita. Uox ẽ ista xp̃i dicentis.
qui in hoc scło amau̾it animam suã
in futuro ꝑdet illam. qui autem in hoc scł̃o
oderit illam. infuturo inueniet illam S
et apłs paulus. umnitatores inquit mei esto¬
te. sicut & egoxp̃i & alibi. ipse uolo uos

Expanded text:
nus accipit palmam? uos autem sic currinus accipit palmam? uos autem sic currite ut omnes coronemini. sed et alibi, quo ad martyrium possit hortari, coheredes nos Christi uocauit. quin etiam ne quid omitteret, si cum Christo, inquit, conmortui estis, quid tamquam uiuentes in hoc saeculo decernitis? etenimmi fratres, qui resurrectionis praemia sustinemus, qui iudicii diem quaerimus, qui denique cum Christo regnaturos nos esse confidimus, saeculo mortui esse debemus. nam nec poteris optare martyrium, nisi ante oderis saeculum, nec peruenire ad Dei praemium, nisi amauemundus quem non ante damnauerit Dominus, nec salutem potuit frui aeternam qui mundi gloriatus est uita. uox est ista Christi dicentis: qui in hoc saeculo amauerit animam suam, in futuro perdet illam: qui autem in saeculo oderit illam in futuro inueniet eam. sed et apostolus Paulus, imitatores, inquit, mei estote, sicut et ego Christi. et alibi ipse, uolo uos, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
me tantum eẽ qui loqui uideor. neq
ita se habere ordinem rerum. ut ĩmorta¬
litatis spes reꝓmissa unius partis late¬
re nitatur: S qm̃ ita dominꝰ suo ore
testat᷑ ẽ. eẽ habitacła penes patr̃e multa.
nichil maius credidi. ea gła qͣ ꝓbantur.
hic homines qui scłari indignist̃ uita
uelut incentiuo quodam mercis agitati.
omnem uirium copiam tolerantiamq
subeam᷑. Nonenim mouere nos caduca¬
sua ñ modo lege ꝓposita etiam ipso fine
temporis urgentur: Exclamat ioh̃e & di¬
cit. iam securis ad radicem arboris posita
ẽ. Monstrans scilicet & ostendens ultimã
ẽẽ om̃ium rerum senectutem: s & iple do¬
minus. ambulate inquit dũ lucem habe¬
tis: ne uos tenebrȩ comprehendant: Qd̃
si illo tempore ambulandum nob eẽ p̃di¬
xit. utiq ut nos magis ambu laremꝰ ostñd̃.
atq ut ad laudem martyrii redeam uox
ẽ beatissimi pauli dicentis Hescitis qm̃
qui in agone currunt multi certant᷑ & u¬

Expanded text:
me tantum esse qui loqui uideor neque me tantum esse qui loqui uideor neque ita se habere ordinem rerum, ut inmortalitatis spes repromissa unius partis latere nitatur. sed quoniam ita Dominus suo ore testatus est esse habitacula penes patrem multa, nihil maius credidi ea gloria qua probantur hic homines qui saeculari indigni sunt uita. iuelut incentiuo quodam mercis agitati omnem uirium copiam tolerantiamque subeamus. non enim mouere nos debesua non modo lege proposita sed etiam ipso fine temporis urguentur. exclamat Iohannes et dicit: iam quidem securis ad radicem arboris posita est, monstrans scilicet et ostendens ultimam esse rerum omnium senectutem. sed et ipse Dominus: ambulate, inquit, dum lumen habetis, ne uos tenebrae comprehendant. quod si illo tempore ambulandum nobis esse praedixit, utique ut nos magis ambularemus ostendit. Adque nt ad laudem martyrii redeam, uox est beatissimi Pauli dicentis: nescitis quoniam qui in agone currunt multi certantur et u
Abbreviated transcription (Latin):
tionum. uelut despecta nr̃a fragilitas. et
humanȩ uirtutis inopinata cedet auda¬
cia. stare hominem nec moueri. torqueri
nec tam̃ uinci. s pȩna ipsius pociꝰ qua cru¬
ur̃is animisq p̃ponite: Ecce enim in pas¬
sione cuiuslibet uocati. gaudent iampri¬
dem acciti e scl̃o mres. gaudent bonorum
omnium nuncii. gaudent parit̾ electi ibi
ammiranda suscepta ẽ. s arbitrii queso
uos grauitas ab intentione ꝓpria ñdesit:
Sciens tantum de martyrio posse dici
qnͣtum potiuĩt estimari Unde & hȩc sola
exequendȩ laudis fuit causa. ñ quo parẽ
me gloriȩ eius atq idoneum iudicarem
s qd̾ tantam in illis cernerem seruitu¬
tem. ut & si parum de eo dicerem. płimũ
me dixisse ꝓfiteris. Nam p̃ferat᷑ licet bo¬
nȩ fidei custodita iusticia. melioremq
seinter omnium laudes uirginitas mm¬
lutem ñ alio statu qmͣ in martyrio col¬
locasse. hoc pͥmo ꝓfecto respiciat. neq

Expanded text:
tionum, uelut despecta nostra fragilitas et tionum, uelut despecta nostra fragilitas et inopinata uirtutis humanae cedat audacia, stare hominem nec moueri, torqueri nec tamen uinci, sed poena ipsa potius qua cruuestris animisque proponite. ecce enim in passione cuiuslibet uocati gaudent iam pridem acciti e saeculo martyres, gaudent bonorum omnium nuntii, gaudent pariter electi. ibi admiranda suscepta est: sed arbitrii, quaeso . uos, grauitas ab intentione propria non desit, sciens tantum de martyrio posse dici quantum potuerit aestimari. unde et haec sola exequendae laudis fuit causa., non quo parem me gloriae eius adque idoneum iudicarem, sed quod tantam illic cernerem esse uirtutem, ut etsi parum de eo dicerem, plurimum me dixisse profiterer. nam praeferatur licet bono fidei custodita institia melioremque se inter omnium laudes uirginitas inlntem non alio statu quam in martyrio conlocasse, hoc primo profecto respicite neque
Abbreviated transcription (Latin):
& infestantis inimici repugnantia ar-¬
ma soluunt᷑. si delictum ẽ occidit. si cri-¬
men absistit. Unde queso uos ur̃is hoc
m̃tib pond̾ate. tantum q de nr̃a orati¬
one ꝑcipite. qnͣtum sciatis uos posse
sentire. Ueniat ante ocłos ur̃os qͥ dies
ille sit. cum spectante ppło atq intuen¬
tib cunctis contͣ terrenas cruces & mi¬
nas scłi inconcussa deuotio reluctetur.
qm suspensi animi m̃tes q sollicitȩ de
ancipiti trepidatione gratulantes. for¬
midines pauidȩ qͣtiuntur horrore. quȩ
illic anxietas. quȩ exoptatio p̃cum. quȩ
uota memorent᷑. cũ adhuc mutante ui¬
ctoria atq incertos exitꝰ casu uictx capi¬
ti corona dependeat Cũq illa pestilens
ac furibunda confessio accendat᷑ ira.
inflammet᷑ insania. omni deniq pe-¬
ctoris rabie ac minis frendentib tor¬
reatur. Ꝙ enim qͣntum hoc sit quis igno¬
rat ut non dolorib uulnerum. ñ ictibꝰ q̃l¬

Expanded text:
et infestantis inimici repugnantia aret infestantis inimici repugnantia arma soluuntur. si delictum est, occidit: si crimen, absistit. unde, quaeso uos, uestris hoc mentibus ponderate tantumque de nostra oratione percipite quantum sciatis uos posse sentire. Veniat ante oculos uestros qui dies ille sit, cum spectante populo adque intuentibus cunctis contra terrenas cruces et minas saeculi inconcussa deuotio reluctetur, quam suspensi animi mentesque sollicitae de ancipiti trepidatione gratulantes formidinis pauidae quatiantur horrore, quae illic anxietas, quae exoptatio precum , quae uota memorentur, cum adhuc nutante uictoria adque in incerto exitus casu uictrix capiti corona dependeat, cumque illa pestilens ac furibunda consessio accendatur ira, inflammetur insania, omni denique pectoris rabie ac minis frendentibus torreatur. etenim quantum hoc sit quis ignorat, ut non doloribus uulnerum, non ictibus quaes
Abbreviated transcription (Latin):
arua sicientia temꝑare. quo se in uberes
culmos uicta agͥ ieuinitas funderet. &¬
pluuiali ymbre mentito. seges densior hor¬
reret. Quid igitur fr̃s kim̃i potissimum re¬
feram. quid ue dicam. si in unum conue¬
nientib titulis dignitatis tͣbat᷑ animͦ. de¬
ducit᷑ sensus & in ipso conatu nitentis e¬
loquii impar sermo uanescit: Quiden̾i
ẽ dici qd̾ satis ẽẽ possit. cum si uim et̃nȩ
salutis expresseris. occurrat ambitio. si
ambitum dixeris. p̃ueniat magnitudo.
tres simul congruunt.simulq concur¬
runt nec ẽ qd̾ dignum ꝓferendum ẽẽ ui-¬
deatur.: ita impetꝰ orationis audentis.
uelud implicat᷑ irretitꝰ q obuia ex adu̾so
martyrii exempla tenuerunt. quȩ uox.
quȩ latera. quȩ uires instar tanti mu¬
neris capiant. sustinere confessionem
uocis uniꝰ adu̾sa succumbt̃. leta ꝓueni¬
unt. patent regna. parantur imꝑia. de¬
uincit᷑ pęna. mors subicit᷑. uita ꝓfert᷑.

Expanded text:
arua sitientia temperare, quo se in uberes arua sitientia temperare, quo se in uberes culmos uicta agri ieiunitas funderet et pluuiali imbre mentito seges densior inhorreret. Quid igitur, fratres carissimi, potissimum referam quidue dicam ? sic in unum conuenientibus titulis dignitatis turbatur animus, deducitur sensus et in ipso conatu nitentis eloquii impar sermo uanescit. quid enim est dici quod satis esse possit, cum si uim aeternae salutis expresseris, occurrat ambitio, si ambitum dixeris, praeueniat magnitudo? res simul congruunt simulque concurrunt, nec est quod dignum proferendum esse uideatur. ita inpetus orationis audentis uelut inplicatos inretitosque obuiam ex aduerso martyrii exempla tenuerunt. quae uox, quae latera, quae uires instar muneris tanti capiant sustinere? confessione uocis unius aduersa succumbunt, laeta proueniunt, patent regna, parantur imperia, deuinciuntur poenae, mors subigitur, uita profertur
Abbreviated transcription (Latin):
randum qmͣ qd̾ liberat morte. & facit
uiuere. & dat ꝑpetuo regnare. scĩs hoc
dei aptum. miseris necessarium. om̃ib
gratum. quo letant᷑ boni. releuantur
abiecti. coronant᷑ electi Et enim dñs
om̃ium cultor. uelut qd̃dam martyrio
remedium uitȩ dedit. quando aliis illd̃
ꝓmĩto eorum tͥbuit. aliis ꝓmisciłia sua
tradudit. Uidemꝰ quippe adhuno nominis
titulum fide nobiles uenisse. plerosq ut
deuotionis obsequium mors honestaret.
s & alios freqũeter aspeximꝰ interritos
stetisse ut ammiss a peccata redim̃tes.
cruore suo. loti haberentur in sanguine
& reuiuescerent int̾empti qui uiuentes
computabant᷑ occisi. mors quippe inte¬
gͥorem facit uitam. mors amissam in¬
uenit glam. nam hoc spes iam amissa
ꝑcipitur. hoc salus cuncta reparat᷑. si c̃
arentib glebis sem̃ta defecerint. & her-¬
biꝰ terra morientib estuarit. fupiniᷤ e col¬
lib fluuium iuiuit elicere. & scarientib riuis

Expanded text:
randum quam quod liberat morte et facit randum quam quod liberat morte et facit uiuere et dat perpetuo regnare. Sanctis hoc Dei aptum, miseris necessarium, omnibus gratum, quo laetantur boni, releuantur abiecti, curantur electi. etenim Deus omnium cultor uelut quoddam martyrio remedium uitae dedit, quando aliis illud pro merito eorum tribuit, aliis pro misericordia sua tradidit. uidemus quippe ad hunc nominis titulum fide nobiles uenisse plerosque, ut deuotionis obsequium mors honestaret. sed et alios frequenter aspeximus interritos stetisse, ut admissi peccati redimentes cruore suo loti haberentur in sanguine et reuiuiscerent interempti qui uiuentes conputabantur occisi. mors quippe integriorem facit uitam, mors amissam inuenit gloriam. nam hoc spes iam amissa percipitur, salus cuncta reparatur. sic cum arantibus sementa defecerint et herbis terra morientibus aestuarit, supinis e collibus fluuium iuuit elicere et scaturientibus riuis
Abbreviated transcription (Latin):
fons scaturiens medius sinu aluei ꝓrum¬
pentis emergit. & rauco ꝑ int̾ualla circu¬
itu sinuosis flexib labitur. ut mora nascen¬
tium sͥfluminum diuidat᷑. Hinc gͦ magna
laus martyrum. hinc nobilis corona uicto
nis ostendit᷑ ratio. manifestat᷑ elatio. et¬
enim incongruens fuerat. ut quemȩgũu
tanti muneris iudicasset interrena uicia.
sordes q retineret. Merito enim nichil
uobis oboni mr̃es denegatum. qͦs spes e¬
uniu̾̃sa celestis & mens dedita cernit᷑ serui¬
citum. quorum animo dispectꝰ hic mundꝰ
& alienata scłi facies uelut confusa tene¬
brarum inhorruit cecitas. cui te semꝑ
hic mundꝰ loco carceris. tecta ꝓclaustris
inuido semꝑ habita comineatꝰ sic quip¬
pe triumphante uictoria de his malis
rapit᷑. quem ñ pompatico gressu uana
fubiecit ambicio. aut popłaris extulit
magnitudo. sed quem cęlesti cupidita¬
te flagrantem suo xp̃c addidit regno.
nichil itaq tam magnum atq uene¬

Expanded text:
fons scaturiens medius sinu aluei prorumfons scaturiens medius sinu aluei prorumpentis emergit et rauco per interualla circuitu sinuosis flexibus labitur, ut in ora nascentium sibi fluminum diuidatur. hinc ergo magna laus martyrum, hinc nobilis corona uictornis ostenditur ratio, manifestatur electio. etenim incongruens fuerat ut quos tanti muneris dignos iudicasset inter terrena uitia sordesque retineret. Merito enim nihil nobis, o boni martyres, denegatum, quos spes aeuniuersa caelestis et mens dedita cernitur seruicitum, quorum animo despectus hic mundus et alienata saeculi facies uelut confusa tenebrarum inhorruit caecitate: cui semper hic mundus loco carceris, tecta pro claustris inuito semper habita commeatu. sic quippe triumphante uictoria de his malis rapitur quem non pompatico gressu uana subiecit ambitio aut popularis extulit magnitudo, sed quem caelesti cupiditate flagrantem suo Christus addidit regno. Nihil itaque tam magnum adque uene
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ indinat. Hii sunt. & quos agens stͥctam
rota & indefessa u̾tigo. et quos denacii int
se densitate constͥctos adherens corpori cor¬
pus ineludat. & ut absumat incendiũ et
grauet ferrum. & se cruciet turba multoꝵ.
quib aut inquisitꝰ semꝑ fuit d̾s. aut notꝰ.
ñ qm excidit. xp̃i locus. ubi iacet gr̃a. uͥ ui¬
rentib campus t̾ra luxurians. alũpno se
induit gramine ⁊ redolenti pascit᷑ flore uͥ
altum nemora tollunt᷑ inu̾ticem & uͥ arbo¬
rem dempsior coma uestit. quicqͥd curuan-¬
tib ramis scena deiacens inumbrarit. om̃ia
illic ñ frigoris nec ardoris. nec ut autũpno
arua requiescant. aut iterum nououere
tellus fȩcunda parturiat. unius cuncta st̃
temporis. unus poma feruntur estatis.
quippe cum nec mensib suis tẽ luna des̃-¬
uiat. nec ꝑ horarum sol mom̃ta decurrat.
aut innocentẽ lux fugata concedat. ht
popłos quies. leta sedes tenet placida. ubi

Expanded text:
dus inclinat. sunt et quos agens strictim dus inclinat. sunt et quos agens strictim rota et indefessa uertigo et quos tenaci inter se densitate constrictos adhaerens corpori corpus includat, ut et absumat incendium et grauet ferrum et se cruciet turba multorum. Quibus autem inquisitus semper Deus fuit aut notus, numquam excidit Christi locus, ubi iacet gratia, ubi uirentibus campis terra luxurians alumno se induit gramine et redolenti pascitur flore, ubi altum nemora tolluntur in uerticem et ubi arborum densior coma uestit, quicquid curuantibus ramis scena deiacens inumbrarit. omnia illic non frigoris nec ardoris nec ut autumno arua requiescant aut iterum tellus uere nouo fecunda parturiat. unius cuncta sunt temporis, unius poma feruntur aestatis: quippe cum nec mensibus suis tunc luna deseruiat nec per horarum sol momenta decurrat aut in noctem lux fugata concedat. habet populos quies laeta, sedes tenet placida, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
in puluerem imbre concepto putͥs gle¬
ba soluatur: Ita est omnis naturalis
huc usus nescire quid ꝓsit nͥ agnoueris
qd̾ occidit: Unde & datur scĩs om̃ib pre¬
mium dum infligunt᷑ in iustis torm̃ta
factorum:. Igͥ quȩ suis ꝓmiserat dñs ne-¬
mini qui nesciat dubium. s nec qͦncius
mo. ut de utrisq habeat᷑ ratio paucis. ut
de utsq dixi breuit̾ exponam: Seuiens
locus gehenna cui nom̃ ẽ magno plan¬
gentium murmurat gemitu. & erue¬
tantib fłamis ꝑ horrenda sepisse caligi¬
nis noctem seua semꝑ incendia camini
dum se ipse conuoluit qͥeqͥd ardoris emis¬
siedax flamma cruciarit: His quib re¬
cusata uox domini & imꝑia fuere conten¬
ta. disparib eohercet exiriis ꝓq merito
salutis exactȩ uires suas fuggerit. dum pars
sceleris discrũ imponit. & alios quidem
malis intolerabił curabat. alios ꝑ abrutũ
cliuosi tramitis colle sui seua p̃cipitat & ca¬
thenarum stridentium nexum graue p̃o¬

Expanded text:
in puluerem imbre concepto putris glein puluerem imbre concepto putris gleba soluatur. ita est omnis naturalis hic usus, nescire quid prosit nisi agnoueris quod occidit. unde et datur sanctis omnibus praemium dum infliguntur iniustis tormenta factorum. igitur quae suis promiserit Dominus nemo qui nesciat, dubium sed nec quantis mo ut de utrisque habeatur ratio, paucis, ut de utrisque dixi, breuiter exponam. Saeaiens locus geheana cui nomen est magno plangentium murmurat gemitu, et eructantibus flammis per horrendam spissae caliginis noctem noua semper incendia camini cum in se ipse conuoluit quicquid ardoris emissi edax flamma cruciarit. his quibus recusata uox Domini et imperia fuere contempta disparibus coercet exitiis: proque merito salutis exactae uires suas suggerit, dum par sceleri discrimen inponit. et alios quidem moles intolerabilis curuat, alios per abruptum cliuosi tramitis collem uis saeua praecipitat et catenarum stridentium nexum graue pon
Abbreviated transcription (Latin):
amplius potest facẽ nͥ qd̾ in hoc sabꝰ¬
re uniũsa. cum instar numerũ ꝓmisso¬
rum penitꝰ miraretur. estimo inquit
ñ eẽ condignas passiones huiꝰ temporis.
ad suꝑuenturam głam quȩ reuelabit᷑
in nobis. & enim secum ille uoluebat
qnͣte mercis existeret ut ei cui suffecerat
morte careret non tantum salutis daret
p̃mium. s & conscendet cęlum. Cȩlũ qd̾
nec fugata lux cogit innocentem. neo
alt̾us uicib dies aꝑit in lucem:. S aȩ¬
ris liquidi serena temꝑies ꝑsudũ igneo
fulgore rutilantem. puram explicat cla-¬
met᷑ extitet fut᷑orum. & eñĩ quib magna
ꝓmissa sunt. magis magna funt. quȩ
metuenda illis ẽẽ uideant᷑ Nam nec se
inarma miles accendit priusgmͣ mi¬
mica hostis tela cõmouerint. nec na¬
uem aliqui statione subducit. ni si ani¬
mum pelagi pauor stͥnxerint. sed & intẽ¬
ta sis suis opib scrutator agricola ñ
ante felici terram suscitat uomere. qmͣ

Expanded text:
amplius potes facere, nisi quod in hoc saamplius potes facere, nisi quod in hoc sar uniuersa, cum instar munerum promissorum penitus miraretur, aestimo, inquit, non esse condignas passiones huius temporis ad superuenturam claritatem quae reuelabitur in nobis. etenim secum ipse uoluebat quantae mercis existeret ut ei cui sufficeret morte carere non tantum salutis daret praemium, sed et conscendere caelum, caelum quod nec fugata lux cogit in noctem nec alternis uicibus dies aperit in lucem, sed aeris liquidi serena temperies per sudum igneo fulgore rutilantem puram explicat clametus excitet futurorum. etenim quibus magna promissa sunt, magis magna sunt quae metuenda illis esse uideantur. nam nec se in arma miles accendit priusquam inimica hostis tela commouerit. nec nauem aliquis statione subducit nisi animum pelagi pauor strinxerit. sed et intentans suis opibus scrutator agricola non ante felici terram suscitat uomere quam
Abbreviated transcription (Latin):
tis imꝑiis. pietas paterna neglexit. nechor¬
ruit qd̾ nati fund̾et sanguinem. nec intre¬
rat occisus. quid enim carius eo qm qui
nequit inuit᷑ hodie sustineres: priꝰ passꝰ
est qd̾ doceret. qͥd eo dulciꝰ. qui cũ ipse sit
nem. regni cęlestis efficit coheredem. Ognͣ¬
de nescio quid siue quia illd̃ conscientiȩ
ratio uix sustineret. Cai magna semꝑ
miretur admunera Siue quia tam lar¬
ga ẽ maiestas dei ut in sperantib cunc¬
tis eciam ea offerat. quȩ nob̃ contempla¬
tione factorum nefas fuerat optare. et¬
enim si tantum salus daretur. eterna
ꝓipsa ꝓpetuitate uiuendi haberem᷑ in
gr̃a: At nc̃ cum cȩlum ad iudicandi de ce¬
teris facultatem ꝑhemni scł̃o largiat᷑.
quidẽ in quo ñ separem his om̃ib pos¬
sit humana mediocritas exꝑiri. si in¬
iuriis angeris pͥor actꝰ ẽ ille. si contume¬
liis p̃meris dei munꝰ imitaris Unde
& parum ẽ quicqͥd ꝑtuleris ꝓ eo qͥ nicħ

Expanded text:
tis imperiis pietas paterna neglexit. nec hortis imperiis pietas paterna neglexit. nec horruit quod nati funderet sanguinem nec intrerat occisus. quid enim carius eo quam qui ne quid inuitus hodie sustineres, prius passus est quod doceret? quid eo dulcius, qui cum ipse sit nem regni caelestis efficit coheredem? o grande nescio quid, siue quia illud conscientiae ratio uix sustinet arcere, quin magna semper miretur ad munera, siue quia tam larga est maiestas Dei ut insperantibus cunctis etiam ea offerat quae nobis contemplatione factorum nefas fuerat optare. etenim tantum si salus daretur aeterna, pro ipsa perpetuitate uiuendi haberemur in gratia. at nunc cum caelum ac iudicii de ceteris facultatem perenni saeculo largiatur, quid est in quo spem his omnibus possit humana mediocritas experiri ? si iniuriis ageris, prior actus est ille. si contumeliis premeris, Dei munus imitaris. unde et parum est quidquid pertuleris pro eo, qui nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cua sunt enim uniũsa quȩ cernim & quȩ
infirmif radicib positȩ soliditatis suȩ
uim nequeant sustinere Nam qd̾ de sclo
capit᷑ uettate temporis frustrat᷑: unde ut¬
ne quid ẽẽ dulce uł carum. uł qd̾ salutis
ȩt̾nȩ p̃ferri cupiditatib posita domini¬
cis amputata p̃ceptis. iure ꝓpͥo ac lege
pͥuata sunt. ne in torm̃tis scilicet patͤm
positum filius frangeret. neue obstͥctũ
durati roboris pectꝰ in aliam uolunta¬
tem affectꝰ forte mutaret: Solam ueri¬
tatem salutemq solam int̾ magnos ẽ¬
plectendam ẽẽ cruciat᷑ suos xp̃c iure c̃¬
stituit in quo coniunx. liberi ⁊ nepotes
in quo omnis uiscerum sobolis felici uicto¬
ria usurpanda ẽ: Dam & abraham sic deo
placuit. qui temptat᷑ adomino. & filio ñ
peꝑcit ꝓ quo ignosci forsitam posset si illũ
dubitaret occid̾e: Armauit manꝰ religiosa
deuotio & omnis pietatis affectꝰ dñi iubẽ-¬

Expanded text:
cua sunt enim uniuersa quae cernimus et quae cua sunt enim uniuersa quae cernimus et quae infirmibus radicibus positae soliditatis suae uim nequeant sustinere. nam quod de saeculo capitur, uetustate temporis frustratur. unde ne quid esset dulce uel carum uel quod salutis aeternae praeferri cupiditatibus possit, dominicis amputata praeceptis, iure proprio ac lege priuata sunt: ne in tormentis scilicet patrem positum filius, fratrem frater frangeret neue obstrictum durati roboris pectus in aliam uoluntatem adfectus forte mutaret, solam ueritatem salutemque solam inter magnos conplectendam esse cruciatus suo Christus iure constituit, in quo coniunx liberi et nepotes, in quo omnis uiscerum soboles felici usurpanda uictoria est. Nam et Abraham sic Deo placuit, qui teiqptatus a Domino et filio non pepercit: pro quo ignosci forsitan posset si illum dubitasset occidere. armauit manus religiosa deuotio et omnis pietatis Domini iuben
Abbreviated transcription (Latin):
hominib dorm̃ta passi sunt: tñ spes illo¬
rum immortalitate plena ẽ. & uexati
i paucis in multis bñ disponent᷑ qm̃
deus temptauit illos. & inuenit illos dignos
se. & quasi holocausti hostiam accepit illos:
Qd̃ si te dignitas ambiciosa deterret & con-¬
gesta in thesauris pecuniȩ ammonet mag-
ali agit horrore: Queso repetas u̾ba celestia.
Nam & ipsa uox dicentis ẽ xp̃i: Qui ꝑdid̾it
animam suam ꝓ nomine meo. recipiet
nichil aptius. nichil utilius cõputare
debemꝰ Nam licet p̃ciosarum uestium
more purpura inimagines currat. & lates¬
centib filis aurum erret aspecie. nec de ef¬
fossis grairia quib incumbis desint me¬
talla thesauris uacua. nisi fallor ista atq¬
inania computabunt᷑. si adiacentib tibi
mȩ nr̃e posse dare: Ait enim: Si totũ or¬
bem lucrifeceris. & animam tuam ꝑ did̾is.
quid ꝓd̾it tibi. aut quam homo cominu¬
tationem dare potest pro anima sua Ua¬

Expanded text:
hominibus tormenta passi sunt, tamen spes illohominibus tormenta passi sunt, tamen spes illorum inmortalitate plena est, et uexati in paucis in multis bene disponentur, quoniam Deus temptauit eos, et inuenit illos dignos sui et quasi holocaustam hostiam accQuod si te dignitas ambitiosa deterret, et congesta in thesauris pecuniae magnitudo admali agit horrore, quaeso, repetas verba coelestia. Nam et ipsa vox dicentis est Christi: Qui perdiderit animam suam pro nomine meo, recipiet nihil majus, nihil utilius computare debemus. Nam, licet pretiosarum vestium more purpura in imagines currat, et lentescentibus filis aurum erret ad speciem, nec de effossis gravia quibus incumbis desint metalla thesaurisinania conputabuntur, si adiacentibus tibi mae nostrae posse dare. ait enim: si totum orbem lucrifeceris et animam tuam perdideris, quid proderit tibi aut quam homo commutationem dare potest pro animas sua? ua
Abbreviated transcription (Latin):
nib reseruet exiciis. s gaudeat ab omni
contagione purgatos. oet̾m ab his qͦs he¬
reditatis participes adsciscit. & in regna
cȩlorum libent̾ adsumit. qͥd utiq aliud
qmͣ integͥtas ambitum querit sua ipsedi¬
xit. uniũsa & que iacentib se explicant
campis. & q̃ in oblicos se erigunt colles &
qͦs cȩli magnitudo circumuenit. & pelago
circunfluente lubricum equor includit.
qd̵ si illi adiacent om̃ia nec a nob exposcit
nisi facta sincera. auro ut ipse dixit simi¬
les ẽẽ debem: Aurum quippe cum relucẽ-¬
tib t̾ris tremulo uideri splendore sub lu¬
mine res. & inliquidum fłamis torrenti¬
b reuoluisset. Nam & artificis gr̃a fere sic
ẽ. caminis quociens anhelantib estuans
ignis euomit᷑. aditu t̾rȩ canali angusto¬
annus diues fłamas eligit᷑ & refluentib
glebis arena retinet᷑. Unde necesse est uni¬
u̾sa sufferre. quo possimꝰ om̃i scelere care¬
re. Sicut ꝑ ꝓpħam suũ dixit. E si coram

Expanded text:
 illis perennibus reseruet exitiis, sed gaudeat ab omni contagione purgatos. ceterum ab his quos hereditatis participes adsciscit et in regna caelorum libenter adsumit, quid utique aliud quam integritatis ambitum quaerit P ipse finxit uniuersa et quae iacentibus se explicant campis et quae in obliquos se erigunt colles, et quod caeli magnitudo circumuenit et pelago circumfluente lubricum aequor includit. quod si illi adiacent omnia nec a nobis exposcit nisi facta sincera, auro, ut ipse dixit, similes esse debemus. aurum quippe cum relucentibus terris tremulo uideris splendore sub lumine ros et in liquidum flammis torrentibus resolui, sed nam et artificis gratia fere sic est caminis quotiens anhelantibus aestuans ignis euomitur, aditu terrae canali angusto diues flammis elicitur et refluentibus glebis arena retinetur. unde necesse est uniuersa sufferre, quo possimus omni scelere carere, sicut per prophetam suum dixit: et si coram
Abbreviated transcription (Latin):
cerib. nec enim leius est ista quec̃q confe¬
ssio ꝓpt̾ qmͣ se homo patit᷑ ⁊ mori posse&
ꝑ illum credere etiam ille cogatur. qui te
uoluit occice Scptũ ẽ & legimꝰ. in dolore
sustine. & inhumilitate tua habe pacienti¬

Expanded text:
ceribus. nec enim lenis est ista quaecumque confeceribus. nec enim lenis est ista quaecumque confessio, propter quam homo patitur, et mori posse. per illud credere etiam ille cogatur qui te uoluit occidere. scriptum est et legimus: in dolore sustine et in humilitate tua habe patienti
Abbreviated transcription (Latin):
uotione robusta. contra om̃s huiꝰ scłi atro¬
ces⁊ asꝑos insequentium fremitꝰ adu̾sa uͥ¬
tute resistendum nec tim̃dum. quorũ spes
ȩt̾nitatis & uita cȩlestis ẽ. quorumq ardor
nis artantib manus stͥctȩ. & circumacti
gͣues ceruicib nexus. solido depͥmunt pon¬
dere. uł qd̾ eculeo corpꝰ extensum cad̾ntes
stͥdet ad laminas ñ expectandi sanguinis
s temptationis ẽ causa Nam & tpsam mar¬
tyrii dignitatem quemadmodũ possemꝰ
agnoscere. nisi illam &̃ cum dampno cor¬
poris nr̃i cogerem᷑ optare Sensi eqͥdem
nec me u̾itas fallit. cũ incumbentiũ ma¬
nus membra diuellerent. artꝰq laniatos
tortor seuiens exararet. nec tam̃ uinceret
cirẽstantium u̾bis magnum istud ẽ scio
erant aliȩ dicentium uoces e puto lib̾os
ht̃. ndnest illi socia in penatib coniuux. et
tam̃ nec uincło pignerum cedit. nec obse-¬
quio pietatis abductꝰ aꝓposito suo deficit:
Noscenda res ẽ uirib penitꝰ scrutanda uis¬

Expanded text:
uotione robusta contra omnes saeculi atroces et asperos insequentium fremitus aduersa uirtute resistendum nec timendum, quorum spes aeternitatis et uita caelestis est quorumque ardor nis artantibus manus adstrictae et circumacti graues ceruicibus nexus solido deprimunt pondere uel quod eculeo corpus extensum candentes stridet ad laminas, non expetendi sanguinis sed temptationis est causa. nam et ipsam martyrii dignitatem quemadmodum possemus agnoscere nisi illam etiam cum damno corporis nostri cogeremur optare? sensi equidem, nec me ueritas fallit, cum saeuae incumbentium manus membra diuellerent artusque laniatos tortor saeuiens exararet nec tamen uinceret, circumstantium uerbis cmagnum istud est\' dierant aliae dicentium uoces: et puto liberos habet. nam est illi societas in penatibus coniux, et tamen nec uinculo pignerum cedit nec obsequio pietatis abductus a proposito suo deficit \' noscenda res est, uirtus penitus scrutanda uis
Abbreviated transcription (Latin):
redictum qd̾ disciplinam sanam asꝑ¬
naturi eẽnt: Paulus ad timotheum. Erit
tempꝰ quando sanam doctnam ñ sustine¬
bunt. sed scđm sua desidia coaceruabt̾ sibi
magistros prurientes in audiendo scalpen¬
tes aures. & auitate quidem auditũ aũtent.
ad fabulas autem conũtentur. lxu.
ecedendum ab eo qui in ordinate &
contra disciplinam uiuet. In epłis pauli

Expanded text:
EDICTUM QUOD DISCIPLINAM SANAM ASPERNATURI ESSENT. Paulus ad Timotheum secunda: Erit tempus quando sanam doctrinam non sustinebunt, sed secundum sua desideria coacervabunt sibi magistros prurientes in audiendo, scalpentes aures. Et a veritate quidem auditum avertent, ad fabulas autem convertentur . ecedendum ab eo qui inordinate et contra disciplinam uiuat. LXVIIII. Non i
Abbreviated transcription (Latin):
tem dño mitiores ẽẽ debere: Item.lxx.
illic & uos domini eadem facite ad eos
laxantes irac̃diam. scientes quia & uest̾
& ipsorum ẽ dñs in cȩlis: & exceptio ꝑsona¬
rum ñ est in illo
epła pauli ad timotheum.i. Uiduas bo¬
uorum & maxime fidelium lx¬

Expanded text:
TEM DOMINOS MITIORES ESSE DEBERE. Item illic: Et vos, domini, eadem facite ad eos, laxantes iracundiam, scientes quia et vester et ipsorum Dominus est in coelis, et exceptio personarum non est in illo apostolus ad Timotheum prima: Viduas hoSVORVM ET MAXIME FIDELIVM
Abbreviated transcription (Latin):
ad ephesios: E ilii obsequentes estote pa-¬
rentib ur̃is. Hoc enim ẽ iustum: Honora
patrem tuum & matrem: qd̾ est manda¬
tum pͥmum inꝓmissione. ut bene fit tͥ
& sis longeuus suꝑ terram
dportere. Item illio & uos patres nolite
in irac̃diam mittere filios ur̃os: s nutͥ¬
te eos in disciplina & correptione dñi:¬

Expanded text:
ad Ephesios: Filii, obsequentes estote parentibus uestris. hoc enim est iustum. honora patrem tuum et matrem, quod est mandatum primum in promissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super terrOPORTERE. Item illic: Et vos, patres, nolite in iracundiam mittere filios vestros, sed nutrite eos in disciplina et correptione Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tandos: Apd̾ salomonem in parohemiis:
Ne adduxeris in tab̾naculis iustorũ impiõ.¬
Apd̃ eundem in eccłiastico Uiri iusti sint
tibi conuiuȩ. Item in eccłiastico Amicꝰ fide¬
lis medicam̃tum uitȩ ẽ. & immortalitatis:
Item illic. Longe abesto ab homine potes¬
tatem habente occidendi. Item illic Felix¬

Expanded text:
n Prouerbiis: Ne adduxeris impium in habitaculum iustorum. Item in Ecclesiastico: Viri iusti sint tibi conuiuae. Item illic: Amicus fidelis medicamentum uitae et inmortalitatis. Item illic: Longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non
Abbreviated transcription (Latin):
noctib non destiterunt: & dͥominꝰ quoq
ipse disciplina & magist̾ exempli nr̃i uia
freqñter & uigilant̾ orauit: siẽ in eunge¬
lio legum: Exiit in montem orare. & fuit
s nr̃a peccata portaret: Ad eo autẽ ꝓ nob̃
ille dep̾cabat᷑. ut legun alio in loco: Dixit
autem dñs ad petrum: Ecce sathanas po¬
stulauit ut uos uexaret qͦmͦ tͥticũ: ego au¬
tem rogaui ꝓuob ut ñ deficeret fides ur̃a
Qd̃ si ꝓ nob̃ ac ꝓdelictis nr̃is ille & labo

Expanded text:
noctibus non destiterunt, et Dominus quoque noctibus non destiterunt, et Dominus quoque ipse disciplinae magister et exempli nostri uia frequenter et uigilanter orauit, sicut in euangelio legimus: exiit in montsed nostra peccata portaret. adeo autem pro nobis ille deprecabatur, ut legimus alio loco: dixit autem Dominus ad Petrum: ecce satanas postulauit ut uos uexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te ne deficiat fides tua. quod si pro nobis ac pro delictis nostris il
Abbreviated transcription (Latin):
minabat᷑. Ꝙ cũ miraret᷑ qd̾ hȩc eeñt ille
qui uidit. dictum ẽ illi iuueni qui ad de¬
xteram sic sederet contͥstari & dolere qd̃
p̃cepta sua ñ obseruarent᷑. illum uͦ in sim¬
stra exultare qd̾ sibi daretur occasio ut
a patrefamilias potestatem sumeret se¬
uiendi. Hoc pͥus longe ostensum ẽ: qm
dempestas uastitatis eius oriretur: & ui-¬
demꝰ impletum qd̾ fuerat. & ostensũ. ut
dum domini p̃cepta contempnimꝰ dũ
datȩ legis mandata salutaria ñ tenemꝰ.
facultatem nocendi in inicꝰ acciꝑet mi¬
nus armatos adrepugnandum minꝰ cau¬
tos iacturis oppͥmeret. Orem instanter
& assidius p̃cib ingemiscam: Nam et
pit diligit. quando corripit ad hoc corrip̃
ut em̃det. ad hoc emĩdat ut seruet. Excu¬
tiam itaq & abrumpamͦ sompni uincła.
& instanter ac uigilant̾ oremꝰ. sicut pau¬
lus apłs p̃cepit dicens Instate orationi.
uigilantes in ea: Nã & apl̃i orare diebzac

Expanded text:
minabatur. et cum miraretur quid hoc esset ille minabatur. et cum miraretur quid hoc esset ille qui uidit, dictum est ei iuuenem qui ad dexteram sic sederet contristari et dolere quod praecepta sua non obseruarentur, illum uero in sinistra exultare quod sibi daretur occasio ut a patrefamilias potestatem sumeret saeuiendi. hoc prius longe ostensum est quam tempestas uastitatis huius oriretur. et uidemus inpletum quod fuerat ostensum, ut dum Domini praecepta contemnimus, dum datae legis mandata salutaria non tenemus, facultatem nocendi inimicus acciperet, minus armatos et ad repugnandum minus cautos iactu retis operiret. Oremus instanter et adsiduis precibus ingemescamus. nam et pit diligit, quando corripit, ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut seruet. excutiamus itaque et abrumpamus somni uincula et instanter ac uigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens: instate orationi uigilantes in ea. nam et apostoli orare diebus ac
Abbreviated transcription (Latin):
eorum qui credid̾ant. anima ac mͣte una
agebant. & dominus sua uoce mandaue¬
rit dicens: Hoc ẽ mandatum meum ut
Dico autem uob̃ qm̃ si duob ex uob̃ cõ¬
uenerit in terram. de om̃i re qmͣcumq
petieritis continget uob̃ a patre meo qui
incelis ẽ Qd̃ si duo unanimes tantũ pos¬
sunt. quid siunanimitas apd̃ om̃s eẽt. qͥd
si scdm pacem qmͣ nob̃ dominus dedit u¬
niuersis fr̃ib conueniret: Iam pͥdem de
diuina miscłia impetrassemꝰ qd̾ petimꝰ.
nec tam diu in hoc salutis & fidei nr̃e ꝑi¬
culo fluctuaremꝰ. immo uero nec uenissent
frib hec mala. si in unum fr̃nitas fuisset
animata Nam & illd̾ ostensum ẽ. qd̾ sede¬
ret paterfamilias sedente ibi ad dexterã
iuuene. qui iuuenis anxius. & cum qͣdam
indignatione subtͥstis. maxillam manu
tenens. mesto uulto sedebat. Aliusuͦ insi¬
nistra parte consistens rete portabat qd̾
se mittere ut circ̃stantem popłm caꝑet

Expanded text:
eorum qui crediderant anima ac mente una eorum qui crediderant anima ac mente una agebant, et Dominus sua uoce mandauerit dicens: hoc est mandatum meum, ut dico autem uobis quoniam si duobus ex uobis conuenerit in terra de omni re quamcumque petieritis continget uobis a patre meo qui in caelis est. quod si duo unanimes tantum possunt, quid si unanimitas apud omnes esset? quod si secundum pacem quam Dominus nobis dedit uniuersis fratribus conueniret, iam pridem de diuina misericordia inpetrassemus quod petimus nec tamdiu in hoc salutis et fidei nostrae periculo fluctuaremus : immo uero nec uenissent fratribus haec mala, si in unum fraternitas fuisset animata. Nam et illud ostensum est quod sederet paterfamilias sedente sibi ad dexteram iuuene, qui iuuenis anxius et cum quadam indignatione subtristis maxillam manu tenens maesto uultu sedebat. alius uero in sinistra parte consistens rete portabat, quod se mittere ut circumstantem populum caperet
Abbreviated transcription (Latin):
satisfacimͦ. Rogemꝰ de intimo corde & de
dicens Miscdiam autem meam ñ disꝑ¬
gam abeis: Petamꝰ & accipiem & si accipi-¬
endi mora & tarditas fuerit. qm̃ gͣuiter
offendumꝰ pulsemꝰ: quia pulsanti aꝑiet᷑
Si mͦ pulsent ostium p̃ces & gennitꝰ & lã¬
crimȩ nr̃e quib insistere & morari opor¬
tet.s si sit unanimis oratio: Ham qd̃
magis suasit & compulit ut has ad uos
litteras scriberem. scire debetis sic̃ dñs
ostendere & reuelare dignat᷑. dictũ ẽẽ
inuisione. petite & impetrabitis. Tc̃
deinde p̃ceptum plebi assistenti ut
ꝓquib dam ꝑsonis designatis s peterẽt.
in petendo autem fuisse dissonas uoces :
dispares uoluntates. & uehem̃ter hoc dis¬
plicuisse illi qui dixerit petite & impe-¬
trabitis. qd̾ plebis inęqualitas discrepa¬
ret. nec ẽẽt fratrum consensio una &
simplex & iuncta concordia. cũ scͥptũ sit
Ds qui inhabitare facit unanimes in

Expanded text:
satisfacimus. rogemus de intimo corde et desatisfacimus. rogemus de intimo corde et dedicens: misericordiam autem meam non dispargam ab eis. petamus, et accipimus: et si accipiendi mora et tarditas fuerit, quoniam grauiter offendimus, pulsemus, quia et pulsanti aperitur, si modo pulsent ostium preces et gemitus et lacrimae nostrae quibus insistere et inmorari oportet, et si sit unanimis oratio. Nam quod magis suasit et conpulit ut has ad uos litteras scriberem, scire debetis, sicut Dominus ostendere et reuelare dignatur, dictum esse in uisione: petite et inpetratis, tunc deinde praeceptum plebi adsistenti ut pro quibusdam personis designatis sibi peterent, in petendo autem fuisse dissonas uoces et dispares uoluntates et uehementer hoc displicuisse illi qui dixerat: petite et inpetratis, quod plebis inaequalitas discreparet nec esset fratrum consensio una et simplex et iuncta concordia, cum scriptum sit: Deus qui inhabitare facit
Abbreviated transcription (Latin):
pulabit multum Quas autem plagas.
quȩ u̾bera ñ meremur: quando nec con¬
fessores qui exemplo cẽtis ad bonos mo¬
res ẽẽ debuerant. teneant discipliname
Itaq dum qͦsdam insolenter extollit. c̃¬
fessionis suȩ tumida & inuerecda iacta-¬
tio torm̃ta uenerunt: & torm̃ta sine fi¬
ne tortoris. sine exitu dampnationis. sine
solatio mortis. torm̃ta quȩ ad coronam ñ
facile dimittant. s tam diu torquent qͣ¬
diu deiciant: nisi si aliqͥs diuina dignati¬
õe subtractꝰ. inter ipsa cruciam̃ta ꝓfece¬
rit adept᷑ głam. ñ termino supplicii. s
uelocitate moriendi. Hȩc patimͣ delicto
& m̾ito nr̃o. sic̃ p̃monuit diuina censu¬
ra dicens: Sidereliquerint legem meam.
& in uidiciis meis non ambulau̾int. Si
iusticias meas ꝓphanau̾int. & p̃cepta mea
non obseruauĩnt. uisitabo inuirga ini¬
Uirgas igitur & flagella sentimꝰ. qui d̾o
nec bonis factis placemꝰ. nec ꝓpeccatis

Expanded text:
pulabit multas. quas autem plagas, pulabit multas. quas autem plagas, quae uerbera non meremur, quando nec confessores qui exemplo ceteris ad bonos mores esse debuerant teneant disciplinam? itaque dum quosdam insolenter extollit confessionis suae tumida et inuerecunda iactatio, tormenta uenerunt, et tormenta sine fine tortoris, sine exitu damnationis, sine solacio mortis, tormenta quae ad coronam non facile dimittant sed tamdiu torqueant quamdiu deiciant, nisi si aliquis diuina dignatione subtractus inter ipsa cruciamenta profecerit, adeptus gloriam non termino supplicii sed uelocitate moriendi. Haec patimur delicto et merito nostro, sicut praemonuit diuina censura dicens: si dereliquerint legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et praecepta mea non obseruauerint, uisitabo in uirga fuirgas igitur et flagella sentimus qui Deo nec bonis factis placemus nec pro peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ timore quem singłi debemꝰ d̾o.
uos quoq illic assidius oratiõib
& enixis p̃cib instant̾ incumbere: ãmo¬
neo tam̃ etiam ipse religiosam sollicitudi¬
nem ur̃am ut ad placandum atq exorandõ
om̃i genere dep̃cationis ingemiscamͦ In¬
telligendum ẽ enim & confitendũ p̃ssurȩ
istius. tam turbidam uastitatem. quȩ gre¬
gem nr̃m maxima ex parte popłata est.
& adhuc usq popłatur scđm peccata nr̃a
uenisse dum uiam dñi ñ tenem. nec data
nob̃ ad salutem celestia mandata serua¬
mus: Fecit dominꝰ nr̃ uoluntatem pa¬
tris. & nos ñ facimꝰ domini uoluntatẽ pa-¬
trimonio & lucro studentes. suꝑbiã sectan¬
des. emulationi & dissensioni uacantes.
simplicitatis et fidei negligentes. scł̃o u̾bis
solis ⁊ ñ factis renuntiantes. unusqͥsos
placentes. & om̃ib displicentes. Uapula¬
mͦ itaq ut merem᷑. cum scriptum sit. ser¬
uus autem ille qui cognoscit uoluntatẽ
dñi sui. & non paruerit uoluntati eiꝰ: ua¬

Expanded text:
 timore quem singuli debemus Deo, vos quoque illic assiduis orationibus et enixis precibus instanter incumbere, admoneo tamen et ipse religiosam sollicitudinem vestram ut ad placandum atque exorandumacrymis et omni genere deprecationis ingemiscamus. Intelligendum est enim et confitendum pressurae istius tam turbidam vastitatem, quae gregem nostrum maxima ex parte populata est et adhuc usque populatur, secundum peccata nostra venisse, dum viam Domini non tenemus, nec data nobis ad salutem coelestia mandata servamus. Fecit Dominus noster voluntatem Patris, et nos non facimus Domini voluntatem, patrimonio et lucro studentes, superbiam sectantes, aemulationi et dissensioni vacantes, simplicitatis et fidei negligentes, saeculo verbis solis et non factis renuplacentes et omnibus displicentes. uapulamus itaque ut meremur, cum scriptum sit: seruus autem ille qui cognoscit uoluntatem domini sui et non paruerit uoluntati eius, ua
Abbreviated transcription (Latin):
ptꝰ tenebras lucem. ptꝰ ꝓcellas & tͣbines
placidam lenitatem. pia pat̾nȩ dilectioĩs
auxilia. diuinȩ maiestatis solita magna¬
lia. quib & ꝑsequentiũ blasphemia re-¬
tundat᷑. & lapsorum penitentia refor
metur. & fortis & stabilis ꝑseuerantiũ
fiducia gloriet᷑. Opto uos fr̃s ami semꝑ¬

Expanded text:
post tenebras lucem, post procellas et turbines post tenebras lucem, post procellas et turbines placidam lenitatem, pia paternae dilectionis auxilia, diuinae maiestatis solita magnalia, quibus et persequentium blasphemia retundatur et lapsorum paenmetur, et fortis et stabilis perseverantium fiducia glorietur. Opto vos, fratre
Abbreviated transcription (Latin):
dominus orare nos docuit. ubi nonsin¬
gulis pͥuatam p̃cem mandauit. s orati-¬
one communi & concordi p̾ce orantes ꝓ
omnib ussit orare: Si nos dominꝰ humi¬
les & quietos. si nos inuicem copłatos. si
circa iram suam timidos. si p̾senti tͥbula¬
tione correptos em̃datos q conspexerit.
tutos ab inimici infestationib exhibe¬
bit: Precessit disciplina: sequit᷑ & uenia:
Nos tantum sine cessatione poscendi. &
cum fide accipiendi. simplices & unani-¬
mes dominum dep̾cem᷑ cum gemitti pa-¬
riter & fletu dep̾cantes. sicut dep̃cari o-¬
portet eos qui sint positi inter plan¬
gentium runas & tim̃tium reliquias.
inter numerosam iactantium stragem.
& exiguam stantium qnͣtitatem: Ro-¬
gemꝰ pacem maturius reddi. cito latebͥs
nr̃is & ꝑiculis subueniri. In plerisq fa¬
mulis sius dominꝰ dignatur ostend̾e re¬
dintegrationem eccliȩ suȩ. securitatẽ
salutis nr̃e post pluuias serenitatẽ.

Expanded text:
s, sicut Dominus orare nos docuit, ubi non sins, sicut Dominus orare nos docuit, ubi non singulis priuatam precem mandat, sed oratione communi et concordi prece orantes pro omnibus iussit orare. si nos Dominus humiles et quietos, si nobis inuicem copulatos, si circa iram suam timidos, si praesenti tribulatione correctos emendatosque conspexerit, tutos ab inimici infestationibus exhibebit. praecessit disciplina, sequetur et uenia. Nos tantum sine cessatione poscendi et cum fide accipiendi simplices et unanimes Dominum deprecemur, cum gemitu pariter et fletu deprecantes, sicut deprecari oportet eos qui sint positi inter plangentium ruinas et timentium reliquias, inter numerosam languentium stragem et exiguam stantium firmitatem. rogemus pacem maturius reddi, cito latebris nostris et periculis subueniri, inpleri quae famulis suis Dominus dignatur ostendere, redintegrationem ecclesiae suae, securitatem salutis nostrae, post pluuias serenitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sti sublime iam pectꝰ illecebra scłaris e¬
neruet. uel ne largiorib epulis mens gra-¬
uata minꝰ ad p̃ces orationis euigilet. Dissimu¬
lare hȩc singła & apud conscientiam mẽã
solus occultare ñ debui. quibunusquisq
nr̃m & instrui & regipossit: Hec ipsi deniq
apd̃ uos hanc epłam teneatis occultam. sed
natur. eius ẽ: qui ammoneri & instrui
frẽm suum noluit. Probari nos adño
nr̃o sciant. nec umqm afide qͦ in eum se¬
mel credimꝰ p̃̾sentis p̃ssure conflictatiõe
deficiant. delicta sua singłi recognoscen¬
tes. uł mͦ conu̾sationem uet̾is hominis
exponant: Nemo enim retro atdendens
& suꝑponens manum suam suꝑ ara¬
trum: aptꝰ ẽ regno dei: Deniq & uxor
loth que lib̾ata contͣ p̃ceptum retro as¬
pexit. qd̃ euaserat ꝑdidit. Attendamꝰ ñ
posteriora quo diabolus reuocat. s pͥora
quo xp̃c uocat O cl̃os erigam ad cȩlum.
ne oblectam̃tis & illecebris nos suis t̾ra

Expanded text:
sti sublime iam pectus inlecebra saecularis esti sublime iam pectus inlecebra saecularis eneruet, uel ne largioribus epulis mens grauata minus ad preces orationis euigilet. Dissimnlare haec singula et apnd conseientiam meam solus occultare non debui, quibus unusquisque nostrum et instrui et regi possit nec ipsi denique apud nos hanc epistulam teneatis occultam, sed natur eius est qui admoneri et instrui fratrem suum nolit. probari nos a Domino nostro sciant, nec a fide qua in eum semel credidimus praesentis pressurae conflictatione deficiant delicta sua singuli recognoscentes uel modo conuersationem ueteris hominis exponant. nemo enim retro adtendens et superponens manum suam super aratrum aptus est regno Dei. denique uxor Lot, quae liberata contra praeceptum retro respexit, quod euaserat perdidit. adtendamus non posteriora quo diabolus reuocat, sed priora quo Christus uocat. oculos erigamus ad caelum, ne oblectamentis et inlecebris nos suis terra