comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da tibi p̃mia Remuneratio gͥ presentiuim: spes et
futuroꝵ. Siquis gͥ occulta crimina habens. ꝓpter
xp̃m tamen studiose pęnitentiã egerit. qͦmͦ istic re¬
cipit. si ei cõmunio non refunditur Uolo ueniam
reus speret. petat cã lacrimis. petat gemitib. petat
popłi dotiꝰ fletib: ut ignoscatur ei obsecret. Et cum
scđo & tercio fuerit dilata eius cõmunio: credat re¬
missus se supplicasse Fletus augeat: miserabilior pos¬
tea reuertatur. Teneat pedes brachiis. osculet᷑ oscuil.
lauet fletib nec dimittat: ut de ipso dicat iħs.
lacrimis. ex arasse conturuis fletib genas. strauisse
corpus suum calcandũ om̃ib. ieuino ore semꝑ &
pallido. mortis speciem spiranti in corpore p̃-¬
tulisse. Quid spectamus: Ut mortui mereant᷑
ueniam. qͥ mortẽ sibi intulerunt cũ uiuerent:
Satis ẽ inquit ei qui talis ẽ. oburgatio hȩc.
que fit a plurib: ita ut econtrario magis do¬

Expanded text:
da tibi praemia. Remuneratio igitur praesentium, testda tibi praemia. Remuneratio igitur praesentium, testt. 90. Si quis igitur occulta crimina habens, propter Christum tamen studiose poenitentiam egerit; quomodo ista recipit, si ei communio non refunditur? Volo veniam reus speret, petat eam lacrymis, petat gemitibus, petat populi totius fletibus; ut ignoscatur, obsecret: et cum secundo et tertio fuerit dilata ejus communio, credat remissius se supplicasse, fletus augeat, miserabilior postea revertatur, teneat pedes brachiis, osculetur osculis, lavet fletibus, nec dimittat; ut de ipso dicat Dominlacrymis, exarasse continuis fletibus genas, stravisse corpus suum calcandum omnibus; jejuno ore semper et pallido, mortis speciem spiranti in corpore praetulisse. veniam, qui mortem sibi intulerunt, 415 cum viverent? Satis est, inquit, ei qui talis est, objurgatio haec quae fit a pluribus; ita ut e contrario magis do
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Cũ gͥ apłs peccatũ remiserit. qua uos auctori¬
tate dimittendũ negatis. Quis reuerentior xp̃i.
nouatianus. an paulus. Sed nouerat paulus dñm
misericordem. nouerat dñm iħm seueritate magis
consumeret eos qui dñm reciꝑe nolebant: confutauit
ih̃s dicens. Nescitis cuiꝰ sp̃s estis. tilius enĩ hominis non
qui meami refutatis miscdiam. qui excluditis pęnitentiam
quã ego ꝑ apłos meos p̃dicari uolui in nomine meo łris¬
tͥra enim dicitis uos p̃dicare penitentiã: qui tollitis frus¬
tum penitentie. Homines enim ad aliquod studium
aut premus. aut in fructib incitantur. Om̃e autẽ
studiũ : torpescit dilatione. Et ideo dñs ut p̃sentium
fructu cumularetur deuotio discipuloꝵ: dixit qm̃ qͥ
dimisisset om̃ia sua & dñm secutus eẽt. centies tantũ
reciꝑet hic: & infuturo uitã eternam. Prius hic ꝓ¬
misit: ut fastidia dilationis auferret. Addidit & in
futuro: ut hic disceres credẽ. in futuro quoq soluen¬

Expanded text:
ur apostolus peccatum remiserit, qua vos auctoritate dimittendum negatis? Quis reverentior Christi, Novatianus, an Paulus? Sed noverat Paulus Dominum misericordem; noverat Dominum Jesum severitate magis consumeret eos, qui Dominum recipere nolebant, confutavit Jesus dicens: Nescitis cujus spiritus estis; Filius enim hominis non qui meam refutatis misericordiam; qui excluditis poenitentiam, quam ego per apostolos meos praedicari volui in nomine meo. 89. Frustra enim dicitis vos praedicare poenitentiam, qui tollitis fructum poenitentiae . Homines enim ad aliquod studium aut praemiis aut fructibus incitantur: omne autem studium torpescit dilatione. Et ideo Dominus ut praesentium fructu cumularetur devotio discipulorum, 414 dixit quoniam qui dimisisset omnia sua, et Deum secutus esset, septies tantum reciperet et hic et in futurum . Prius hic promisit, ut fastidia dilationis auferret: addidit et in futurum, ut hic disceres credere in futurum quoque solven
Abbreviated transcription (Latin):
ad baptismũ: ut sceleris tanti crimina deponat.
recusatis: Lcet illi nichil differant. qui a uobis pe¬
nitentiã petunt. Arbitror enim qđ etiã iudas
potuisset tanta dñi miseratione non exeludi A
uenia: si penitentiã ñ apd̃ udeos. sed apud xp̃m
egisset. Pectaui inquit. qđ tradidim sanguinẽ iustũ
Respondert̃. Quid aduos: Tu uideris. Quȩ uor ala
ur̃a ẽ. cũ etiam minoris peccati reus uobis factum
ꝓprium confitetur : Quid respondetis aliud nisi hos
quid ad nos tu uideris: Hunc sermonẽ : laqueus se¬
quitur eo feraliore pena. quo culpa ẽ minor Sed si
isti non conuertuntur: uł uos reuertimini. qui lapsu
uario de innocentiȩ fideiq p̃celso fastigio decidistis¬

Expanded text:
ad baptismum, ut sceleris tanti merita deponat. 2ad baptismum, ut sceleris tanti merita deponat. 2recusatis, licet illi nihil differant, qui a vobis poenitentiam petunt. Arbitror enim quod etiam Judas potuisset tanta Dei miseratione non excludi a venia, si poenitentiam non apud Judaeos, sed apud Christum egisset. Peccavi, inquit, quod tradiderim sanguinem justum . Responderunt: Quid ad nos? Tu videris. Quae vox alia vestra est, cum etiam minoris peccati reus vobis factum proprium confitetur? Quid respondetis aliud, nisi hoc: Quid ad nos? Tu videris. Hunc sermonem laqueus sequitur: eo feraliore poena, quo culpa est minor. 28. Sed si isti non convertuntur, vel vos revertimini, qui lapsu vario de innocentiae fideiq
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos & scismaticos comp̃hendẽt. quib indul¬
gentiam negat. qđ om̃e peccatum circa singulos
ẽ hoc in uniuersos. Soli sunt enĩ qui uolunt. solus¬
tum. Qui non ẽ merum: contra me ẽ. Et qui non col¬
ligit mecũ disꝑgit. Et ut sciremus dehis dictum.
statim subuinxit. Ideo dico uobis. om̃e peccatum
& blasfemia dimittetꝰ hominib.: sp̃s autẽ blasfeniȩ
ñ remittetur hominib. Cũ dicit ideo dico uobis:
nonne euidenter hoc p̃ ceteris a nobis intelligi uo¬
luit: Meritoq adiunxit. Arbor bona fructus
bonos facit: mala autẽ arbor malos fructus facit
Congregatio enum mala: bonũ facere fructũ non
potest. Arhor itaq congregatio ẽ Fructus bonȩ
arboris: filii eccłȩ sunt. Et ideo reuertimini ad
eccłam. si qui uos seꝑastis impie. Om̃ib enum con¬
habet & qui dicebat. in beel zebub eicit demonia
qui crueifixit dñm suum. petri flcatione uocat᷑

Expanded text:
haereticos et schismaticos comprehenderet, quibus indulhaereticos et schismaticos comprehenderet, quibus indulgentiam negat, quod omne peccatum circa singulos est, hoc in universos. Soli enim sunt qui volunt solvetum: Qui non est mecum, contra me est: et qui non colligit mecum, dispergit . Et ut sciremus de his dictum, statim subjunxit: Ideo dico vobis: omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus, Spiritus autem blasphemiae non remittetur hominibus . Cum dicit: Ideo dico vobis: nonne evidenter hoc prae caeteris a nobis intelligi voluit? Meritoque adjunxit: Arbor bona bonos fructus facit, mala autem arbor malos fructus facit ; congregatio enim mala bonum facere fructum non potest. Arbor itaque congregatio est, fructus bonae arboris filii Ecclesiae sunt. 26. Et ideo revertimini ad Ecclesiam, si qui vos separastis impie. Omnibus enim conhabet ; qui dicebat: In Beelzebub ejicit daemonia ; qui crucifixit Dominum Jesum, Petri praedicatione vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
iuꝑarum. qͦmͦ potestis bona loqui. cum sitis malie
Hos gͦ qui hȩc locuntur. negat ad ueniam per¬
tinere. Deniq sc̃s petrus simoni qui magicȩ artis
consuetudine de prauatus. putasset qđ gr̃am xp̃i
paret pecunia : ait. Nonẽ tibi pars. neq sors in hac
fide: qr cortuum non ẽ rectum apđ dm̃. Peniten¬
tiam itaq age abhac stulticia tua: & dep̃care
dm̃. si forte remittatur tibi recordatio cordis tui.
In obligatione enĩ inquitatis & amaritudine fel¬
lis uideo te eẽ Uides quod hunc magica uanitate
habebat.: Et tamen non interclusit ei spem ueniȩ.
quem inuitauit ad pantentiã. Responsum ẽ igit᷑
a dño blasfemiȩ phariseorum: & ideo his potestatis
suȩ gr̃am negat. quȩ in remissionem peccatorũ ẽ.
qui celestem euis potestatem diabolico fultam
suffragio udicarent. Cos qͦq asserit diabolico uti
sp̃u. qui seꝑarent eccłam dñi: ut om̃iũ temporũ

Expanded text:
viperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? viperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Hos ergo qui haec loquuntur, negat ad veniam pertinere. 23. Denique Petrus Simoni, qui magicae artis consuetudine depravatus, putasset quod gratiam Cpararet pecunia, ait: Non est tibi pars, neque sors in hac fide; quia cor tuum non est rectum apud Deum. Poenitentiam itaque age ab hac nequitia tua, et precare Dominum, si forte remittatur tibi haec recordatio cordis tui; in obligatione enim iniquitatis, et amaritudine fellis video te esse . Vides quod hunc magica vanitate habebat: et tamen non interclusit ei spem veniae, quem invitavit ad poenitentiam? 24. Responsum est igitur a Domino blasphemiae Pharisaeorum; et ideo his potestatis suae gratiam negat, quae in remissione peccatorum est, qui coelestem ejus potestatem diabolico fultam suffragio vindicarent. Eos quoque asserit diabolico uti spiritu, qui separarent Ecclesiam Domini; ut omnium temporum
Abbreviated transcription (Latin):
& resoluitur. Scriptũ ẽ enim. Om̃e peccatum &
blasfemia: remittet᷑ hominib Cur gͥ ñ remitatis.
Cur ligatis uincula quę ñ soluitis: Cur nodos necti¬
tis. quos ñ relaxatis: Remittite ceteris. agite de his qͦs
peccantes in sp̃m scͣm euangl̃ica auctoritate in ꝑpetuũ
astringi putatis. Et tamen quos astringat considemꝰ
repetentes suꝑiora lectionis ipsius: ut euidentius cõ¬
p̃hendamus. Dicebant enim iudei. Hic ñ eicit demo¬
ma: nisi in beelzebub principe demonioꝵ. Respondit
sħs. Om̃e regnũ diuisũ contra se : destruetur¬
Et cim̃is ciuitas uł domus diuisa contra se: ñ stabit.
Si enun satanas satanam eicit: aduersus se diusits
ẽ. Quomͦ gͦ stabit regnũ eiuis: Quod si ego in beel
monia loquebantur. Quib sic respondit dñs. quod sata¬
ne hereditas in his eẽt qui satanȩ compararent saluatorẽ om̃iũ.
& in regnũ diaboli constituerent gr̃am xp̃i. Et ut cog¬
nosceremꝰ qr de hac dixit blasfemia: adiunxit. Progenies

Expanded text:
Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus. Cur igitur non remittitis? Cur alligatis vincula, quae non solvitis? Cur nodos nectitis, quos non relaxatis? Remittite caeteris: agite de iis, quos peccantes in Spiritum sanctum Evangelica auctoritate in perpetuum astringi putatis. 421 21. Et tamen quos astringat, consideremus, repetentes superiora lectionis ipsius, ut evidentius comprehendamus. Dicebant Judaei: Hic non ejicit daemonia nisi in Beelzebub principe daemoniorum. Respondit Jesus: Omne regnum divisum contra se destrueturt omnis civitas vel domus divisa contra se, non stabit; si enim Satanas Satanam ejicit, adversum se divisus est: quomodo ergo stabit regnum ejus? Quod si ego in Beelzmonia loquebantur, quibus sic respondit Dominus, quod Satanae haereditas in iis esset, qui Satanae compararent Salvatorem omnium, et in regno diaboli constituerent gratiam Christi. Et ut cognosceremus quia de hac dixit blasphemia, adjunxit: Progenies
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑsetutoris in se eradicaret effectum. Quid
rectionis. quã ut conuerteret & daret nobis
ex ꝑsecutore doctorem: Cũ g tam euidenti &¬
ipsius apłi & scriptoꝵ eiꝰ exempla redarguant᷑
tamen adbnic obniti uolunt. & auctoritatẽ aiug̃
apłice sibi suffragari sententiȩ. allegantes scrip¬
tũ ad hebreos. Empossibile ẽ enim hos qui semel
iluminatisunt & gustauer̃ donũ celeste. & par¬
ticipes facti sunt sp̃s sci. & bonũ gustauerunt

Expanded text:
ut persecutoris in se eradicaret affectum. Quid ut persecutoris in se eradicaret affectum. Quid rectionis, quam ut converteret, et daret nobis ex persecutore doctorem? CAPUT II. psius Apostoli, et scriptorum ejus exemplo redarguantur, tamen adhuc obniti volunt, et auctoritatem aiunt Apostolicae sibi suffragari sententiae, allegantes scriptum ad Hebraeos: Impossibile est enim hos qui semel illuminati sunt, et gustaverunt donum coeleste, et participes facti sunt Spiritus sancti, et bonum gustaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut xp̃m lucrifaciam: qui ꝑ infamiã & bonã
famã meruit xp̃o placere Legerat enim qđ
habraam dũ se stercus & cinerem fateretur sũ¬
ma humilitate : in uenit dei grãm Legerat qđ
iob in stercore sedens: om̃ia quȩ amiserat re¬
cuꝑauit. Legerat ꝓpħante dauid: qđ deus
de terra suscitat in opem. & de stercore erigit
pauꝑem. Et nos gͦ : non erubescamꝰ fateri dño
peccata nr̃a. Pudor ẽ : ut unꝰ quisq crimina
sua ꝓdat. Sed ille pudor: agrum suum ster
corat. colit. ꝑpetuas sentes amputat. fructũ ado¬
let : quos interra mortuos eẽ credebas. Dequere
illum qui bene arando agrũ suum. fructus
quesiuit ȩgernos. M aledicimꝰ inquit: & be¬
nedicimꝰ . Persęcutionẽ patimꝰ: & sustinemus.
Blasphemamꝰ : & obsecramus. Tamqͣm purga¬
menta huiꝰ mundi facti sumꝰ. Si & tu sic
araueris: seminabis spiritualia. Ara: ut
peccatũ auferas. fructũ adquiras. Ille arauit.

Expanded text:
ut Christum lucrifaciam ; qui per infamiam et bonam ut Christum lucrifaciam ; qui per infamiam et bonam famam meruit Christo placere. Legerat enim quod Abraham dum se stercus et cinerem fatetur, summa humilitate invenit Dei gratiam . Legerat quod Job in stercore sedens omnia quae amiserat, recuperavit . Legerat prophetante David, quod Deus de terra suscitat inopem, et de stercore erigit pauperem . 5. Et nos ergo non erubescamus fateri Domino peccata nostra? Pudor est ut unusquisque crimina sua prodat: sed ille pudor agrum suum arat, spinas tollit perpetuas, sentes amputat, fructus adolet, quos inter mortuos 417 esse credebat. Sequere illum qui bene arando agrum suum, fructus quaesivit aeternos. Maledicimur, inquit, et benedicimus: persecutionem patimur, et sustinemus: blasphemamur, et obsecramus: tamquam purgamenta hujus mundi facti sumus . Si et tu sic araveris, seminabis spiritalia. Ara, ut peccatum auferas, fructum acquiras. Ille aravit,
Abbreviated transcription (Latin):
T si non pauca quȩ ad cohortationem peni¬
tentię ꝓficiant scripta sint in libro fuꝑiore:
tamen cũ adici possint cõplura. ne uelut sẽ mesal
uerboꝵ nr̃oꝵ epulas reliquisse uideam᷑: inceptũ
ꝑsequamꝰ conuiuium. Agenda ẽ enim peniten¬
tia ñ solũ sollicite. sed etiãm mature : ne forte
euangłicus ille pater familias. qui arborẽ ficũ
plantauit in uinea sua ueniat. & querens fruc¬
tum in ea. si ñ inuenerit dicat cultori uineȩ. Suc¬
cide illam. Ut quid etiam t̾ram occupat: Et nisi
cultor uinee in terueniat dicens. dñe dimitte illã
& hoc anno: usq dũ fodiam circa ilłam & mutã
cophinũ stercoris. Si quo minus : excidetur ficul
nea. Dtercoremꝰ gͦ & nos agrum hunc quẽ possi¬
demus. & untem᷑ laboriosos a gricolas: quos non
pudet fimo pingui saciare terram. & in mun¬
do cinere agrum spargere. ut fructus ube¬
riores colligant. Et quẽ admodũ stercoremus:
docet apłs dicens. Om̃ia estimaui ut stercora.

Expanded text:
tsi non pauca quae ad cohortationem poenitentiae proficiant, scripta sint in libro superiore; tamen cum adjici possint complura, ne velut semesas verborum nostrorum epulas reliquisse videamur, inceptum persequamur convivium. 2. Agenda est enim poenitentia non solum sollicite, sed etiam mature: ne forte Evangelicus ille paterfamilias qui arborem ficum plantavit in vinea sua, veniat; et quaerens fructum in ea, si non invenerit, dicat cultori vineae: Succide illam. Ut quid etiam terram occupat ? Et nisi cultor vineae interveniat dicens: Domine, remitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam; et mittam cophnea . 3. Stercoremus ergo et nos agrum hunc quem possidemus, et imitemur laboriosos agricolas, quos non pudet fimo pingui satiare terram, et immundo cinere agrum aspergere, ut fructus uberiores colligant. 4. Et quemadmodum stercoremus, docet Apostolus dicens: Et aestimo omnia ut stercora,
Abbreviated transcription (Latin):
ilc̃ tu cũ mȩx int̾rogatione urgereris. utrũ sapi¬
nihilis uolõ affirmes. Crederẽ
buͦ inqͥt ad ealcẽ nosinfinẽq
iuenisse : sed repente. cũ dextras int̃¬
posuisti. disuinctissimos mnosi ee̾ & in lon¬
gũ ꝓ gressos udȩo. Ridelicet qđ
hesterno die anob nulla alia questio
constituta uidebat᷑. nͥ qđ te asapientẽ
ad c̃prehensionẽ ueri ꝑuenire possit̾ affir¬
mante ego negauerã. Nc̃ uͦ nihil aliud¬
me opinor concessisse tͥ. quã uideri pos¬
se sapienti ꝓbabiliũ rexũ se consecutũ. ee̾.

Expanded text:
, nunc, cum mea interrogatione urgereris, utrum sapi, nunc, cum mea interrogatione urgereris, utrum sapinihil est, uolo affirmes. Crederem uere, inquit, ad calcem nos finesque uenisse, sed repente, cum dexteras interposuisti, disiunctissimos nos esse et in longum progressos uideo, uidelicet quod hesterno die a nobis nulla alia quaestio constituta uidebatur, nisi quod sapientem ad comprehensionem ueri peruenire posse affirmante te ego negaueram, nunc uero nihil me opinor concessisse tibi quam uideri posse sapienti probabilium rerum sc consecutum e
Abbreviated transcription (Latin):
Nouit gͥ sapiens ueritatẽ. quẽ disci¬
plinã sapientie habere inanim o
ibł ẽ habitũ iã ipse confessus es
Hescio inqͥt cuiꝰ impudentie sim
si habitũ inqͥsitionis diuinarũ humanarũq
rerũ. eẽ. insapiente confesũ me negare uolue¬
rt sed qͥtͥ uidet᷑ inuentoꝵ ꝓbabiliũ habitꝰ
ñ eẽ uideo. Concȩdis inqͣm mͥ falsa neminẽ
scire : facile id qͥdem inqͥt. diciiã sipotes
inqͣm. sapientẽ nescire sapientiã. Qđ ȩnĩ ait
hoc lunite uniũsa concludis. ut uideri sipͥos
sit cõprehendisse sapientiã. Ua inqͣm dexterã.
Na si meministi. id. ÷ qđ heri me dixi ȩffecturũ.
qđ nẽ ñ ame conclusũ sed ate ultro mͥ oblatũ
eẽ gaudeo. Nã cũ int̾ me ⁊ academicos hoc
int̾ eẽ dixissem. qđ illis ꝓbabile uisũ ẽ ueritatẽ
ñ posse c̃p̃rehendi: mͥ aũ nondũ qͥde ame in¬
uenta. inueniri posse tam̃. a sapiente uideat᷑:¬

Expanded text:
nouit igitur sapiens ueritatem, quem discinouit igitur sapiens ueritatem, quem disciplinam sapientiae habere in animo, id est habitum iam ipse confessus es. — Nescio, inquit, cuius impudentiae sim, si habitum inquisitionis diuinarum humanarumque rerum esse in sapiente confessum me negare uoluero. sed qui tibi uideatur inuentorum probabilium habitus non esse, non uideo. — Concedis inquam, mihi falsa neminem scire? — Facile quidem, inquit. — Dic iam, si potes, inquam, sapientem nescire sapientiam. — Quid enim ? ait, hoc limite uniuersa concludis, ut uideri sibi non possit comprehendisse se sapientiam? — Da, inquam, dexteram. nam, si meministi, hoc est quod heri Ille dixi effecturum, quod nunc non a me conclusum, sed a te ultro mihi oblatum esse gaudeo. nam cum inter me et Academicos hoc interesse dixissem, quod illis probabile uisum est ueritatem non posse comprehendi, mihi autem nondum quidem a me inuentam, inueniri tamen posse a sapiente uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
bitus in ẽ. exrũ .ẽ. instudioso sola flagrantia
Quȩ sunt tandẽ iste res inqͣm: Hã mͥ nhilali¬
ud uidetur int̾ eẽ. nͥ qđ alt̾ scit sapientiã alt̾
scire desidat. Si scientiã inqtͥ modesto fine
cuit scientiã falsarũ rerũ. ee. ñ posse In hoc
mͥ inqt ille. uisa fuit obicienda p̃scriptio :
ne in consicłata consensione mea. facile
in principalis illius questionis cãpis tua
equitaret oratio. Plane mͥ inqͣm. nibil
ubi eqͥtare possem reliqͥsti. Nã nͥ fallor qđ
iã dudũ molior. ad ipsũ finẽ ꝑueninus.
Si enĩ ut subtilit̾ uereq dixisti nibil int̾
sapientie studiosũ ⁊ sapientẽ uit̾.ẽ. nͥ qđ
iste amat. Ille au habet sapientie discipli¬
nã. Unde etiã nom̃ ipsũ d ẽ. habitũ quen¬
dã exprim̃are cunctatus es. Nemo aũ
habere disciplinã potest in animo q̃ui
nibil didicit. Nihil aũ lidicit. qͥ nihil
nouit ⁊ nosse fallũ nemo potes ⁊.

Expanded text:
bitus inest, earum est in studioso sola flagrantia. bitus inest, earum est in studioso sola flagrantia. — Quae sunt tandem istae res? inquam; nam mihi nihil aliud uidetur interesse, nisi quod alter scit sapientiam, alter scire desiderat. — Si scientiam, inquit, modesto fine cuit scientiam falsarum rerum esse non posse. — In hoc mihi, inquit ille, uisa fuit obicienda praescriptio, ne inconsiderata consensione mea facile in principalis illius quaestionis campis tua equitaret oratio. — Plane mihi, inquam, nihil ubi equitare possem reliquisti. nam, nisi fallor, quod iam dudum molior, ad ipsum finem peruenimus. si enim, ut subtiliter uereque dixisti, nihil inter sapientiae studiosum et sapientem at, ille autem habet sapientiae disciplinam — unde etiam nomen ipsum, id est habitum quendam exprimere non cunctatus es — nemo autem habere disciplinam potest in animo, qui nihil didicit, nihil autem didicit. qui nihil nouit, et nosse falsum nemo potest,
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscendã. ⁊ ipsã uitã ꝓpt̃ quã sapientia
querit᷑ mea sententia uire cõtemnet. Tam̃
inqͣm cũ ipsa uita nr̃a qua hic uiuimus
sit inpotestate fortune. nec nͥ uiuens quisq
sapiens fiȩri pof sit. nonne fatendũ ẽ. opus
remotaꝰ uita nulla sit indigentia sapientiȩ.
nibil inproganda uita ꝑ timesco fortunã.
& ȩnĩ qr uiuo ꝓpt̃ea uolo sapientiã: ñ qđ
sapientiã desidio uolo uitã : unde fartuna
simͥ abstulęrit uitã. auferat causã quęren¬
de sapientiȩ. Nibil gͥ habȩo cur ut fiam sa¬
piens aut fauorẽ optẽ fortune. aut inpedi¬
m̃ta formidiae. nͥ alia fortasse ꝓtuleris. Tũ
ȩgo. Non gͥ censes sapientiae studiosũ posse¬
a fortuna ne ad sapientiã ꝑueniat impedi¬
ri. etiã si ei ñ auferat uitã : non arbitror in¬
sapientẽ. ⁊ philosopbũ distare uideat᷑. Sa¬
pientẽ abstadioso ait. nulla re differre arbi¬
tror: nͥ qđ quarũ ręxũ insapiente qͥdã ha¬

Expanded text:
uitam, propter quam sapientia quaeritur, mea sententia iure contemnet. Tamen, inquam, cum ipsa uita nostra, cum hic uiuimus, sit in potestate fortunae nec nisi uiuens quisque sapiens fieri possit, nonne fatendum est opus remotaque uita nulla sit indigentia sapientiae, nihil in propaganda uita pertimesco fortunam. etenim quia uiuo, propterea uolo sapientiam, non quod sapientiam desidero, uolo uitam. unde fortuna si mihi abstulerit uitam, auferet causam quaerendae sapientiae. nihil igitur habeo, cur ut fiam sapiens aut fauorem optem fortunae aut impedimenta formidem, nisi alia fortasse protuleris. — Tum ego: Non igitur censes sapientiae studiosum posse fortuna, ne ad sapientiam perueniat, impediri, etiamsi ei non auferat uitam ? — Non arbitror, insapientem et philosophum distare uideatur. - Sapientem ab studioso, ait, nulla re differre arbitror, nisi quod quarum rerum in sapiente quidam ha
Abbreviated transcription (Latin):
cõtemnemdã aliqͥd uiuare aestimas. eđ
siarbitraris: dico sapientiȩ cupidũ mag¬
noꝑe indigere fortuna. Arbitror inqm.
siqͥdẽ ꝑ illã erit talis qualis eã possit con¬
tenere. nec ab surdũ. ẽ. Nã sic ea pͥaruis
nobis tibȩra necessaria st̃. ꝗͥb: efficit᷑ ut sine
his postea uinere ac ualere possimꝰ. Senten¬
tias ait nr̃as si animi conceptio ñ dissonat
seu fortuna. sed alia res quȩdã nos faciat cõ¬
tẽgores. Nihil magnũ. ẽ. in qͣm : alio simili
uti. Hã ut sine naui uł quoliba uehiculo. aut
om̃ino ne uł ipsũ dedalũ tuneã. sine ullis
adhanc rẽ ac cõmodatis instrum̃tis. aut ali¬
qͣ occui tiore potentia. aegeũ mare nemo
transmittit. quãuis nihil aliud qͣm ꝑuenire
ꝓponat : qđ cũ ei ȩuenerit. illa omĩa qͥb:
ad uectus .ẽ. paratus sit abicere atq cõtemne¬
re: ita quisqͥs ad sapientie portũ ⁊ quasi
firmissimũ ⁊ quietissimũ solũ ꝑuenire

Expanded text:
contemnendam aliquid iuuare aestimes. quod contemnendam aliquid iuuare aestimes. quod si arbitraris, dico sapientiae cupidum magnopere indigere fortuna. — Arbitror, inquam, si quidem per illam erit talis, qualis eam possit contemnere. nec absurdum est; nam sic etiam paruis nobis ubera necessaria sunt, quibus efficitur, ut sine his postea uiuere ac ualere possimus. — Sententias, ait, nostras, si animi conceptio non dissonat,seu fortuna, sed alia res quaedam nos faciat contemtores. —Nihil magnum est, inquam, alio simili uti. nam ut sine naui uel quolibet uehiculo aut omnino, ne uel ipsum Daedalum timeam, sine ullis ad hanc rem accommodatis instrumentis aut aliqua occultiore potentia Aegeum mare nemo transmittit, quamuis nihil aliud quam peruenire proponat, quod cum ei euenerit, illa omnia, quibus aduectus est, paratus sit abicere atque contemnere, ita quisquis ad sapientiae portum et quasi firmissimum et quietissimum solum peruenire
Abbreviated transcription (Latin):
Quare semꝑ fuit sententia mea sapienti
homini nibil iã opus . eẽ. ut au sapiens fiat
plurimũ necesscriã. eẽ. fortunã. nͥ qͥd aliud
uidet᷑ alypio. Tũ ille. Quantũ uiris inqt
fortunȩ tribuas: nondũ bene noui. Nã
si adcontẽnendã fortunã. fortuna ipsa
opus. eẽ. arbitraris. me quoq comitẽ in
hanc sententiã do tͥ si fortunę nihil aliud
concedis qͣm ea que corꝑis necessitati ñ
posst̃ nͥ ipsa uolente suppetere. non ita
sentio. Aut ȩnĩ licet eadẽ repugnante
atq inuita nondũ sapienti. cupido tam̃
sapientiȩ ea sumȩre que uite necessaria
confitem᷑ : Aut concedendũ. ẽ. etiã in omĩ
sapientis uita eã dñari. cũ ⁊ ipse sapiens
his que corꝑi necessaria s̃ ñ indigere
ñ possit. Nicis gͦ in qͣm fortunã. rẽ. neces¬
sariã studioso sapientiȩ. sapienti uꝰ negas
ũ abre. ẽ. eadẽ repetere inqͥt. Itaq nẽ
etiã abste quero. utrũ fortunã ad seipsã

Expanded text:
quare semper fuit sententia mea sapienti iam quare semper fuit sententia mea sapienti iam homini nihil opus esse; ut autem sapiens fiat, plurimum necessariam esse fortunam, nisi quid aliud uidetur Alypio. — Tum ille: Quantum iuris, inquit, fortunae si ad contemnendam fortunam, fortuna ipsa opus esse arbitraris, me quoque comitem in hanc sententiam do tibi. Sin fortunae nihil aliud concedis, quam ea quae corporis necessitati non possunt, nisi ipsa volente, suppetere; non ita sentio. Aut enim licet eadem repugnante atque invita, nondum sapienti, cupido tamen sapientiae, ea sumere quae vitae necessaria confitemur; aut concedendum est etiam in omni sapientis uita eam dominari, cum et ipse sapiens his, quae corpori necessaria sunt, non indigere non possit. Dicis ergo, inquam, fortunam esse necessariam studioso sapientiae, sapienti uero negas. — Non ab re est eadem repetere, inquit. itaque nunc etiam abs te quaero, utrum fortunam ad se ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
tione confectũ . ẽ. Nã cũ alt̾ ea inuenta
beatũ fieri asseruerit. hominẽ. alt̾ uꝰ
taritũ diligent᷑ quęsita. nulli nr̃m du¬
ponendũ. Quã obrẽ. qualẽ nobis queso
hęsternũ diẽ uidem̾ duxisse. Uobis qͥdẽ
infadiis ur̃is uiuere licuit. Nã & tu toi¬
geti uirgilii te carminib oblectasti:
⁊ licentius fingendis uersib uacauit:
quoꝵ amore ita ꝑculsus . ẽ. ut ꝓpt̃ eũ
maxime mͥ istũ sermonẽ inferendũ pu¬
tarẽ. quo ineiꝰ animo philosophia nẽ
enĩ tempꝰ ẽ. maiorẽ partẽ ñ mͦ qm po¬
ȩtica. sed queius alia disciplina sibi u¬
surpet ac undicet. Sed queso uos nonne
miserati nos estis cũ pridie ita cubitũ is¬
semꝰ ut addilatã questionẽ ⁊ prsus adm
hil aliud surgeretur. qđ tanta dere fa¬
miliari necessario ꝑ agenda extiterunt.
ut hispenitꝰ occupati uix duas extremas
diei horas uinosinet ipsos spirare possemꝰ

Expanded text:
tione confectum est. nam cum alter inuenta tione confectum est. nam cum alter inuenta ueritate beatum fieri asseruerit hominem, alter uero tantum diligenter quaesita, nulli nostrum duaeponendum. quam ob rem qualem uobis quaeso hesternum diem uidemur duxisse? uobis quidem in studiis uestris uiuere licuit. nam et tu, Trygeti, Uergilii te carminibus oblectasti et Licentius fingendis uersibus uacauit, quorum amore ita perculsus est, ut propter cum maxime mihi istum sermonem inferendum putarem, quo in eius animo philosophia — nunc enim tempus est — maiorem partem non modo quam poetica sed quaeuis alia disciplina sibi usurpet ac uindicet. Sed quaeso uos, nonne miserati nos estis, cum pridie ita cubitum issemus, ut ad dilatam quaestionem et prorsus ad nihil aliud surgeretur, quod tanta de re familiari necessario peragenda extiterunt, ut his penitus occupati uix duas extremas diei horas in nosmet ipsos respirare possemus?
Abbreviated transcription (Latin):
uo post illũ sermonẽ quẽ scđs lib̾
continet. alio die cũ sedissemꝰ in bal¬
neis. Nã erat tristior. qͣm ut adpratũ li¬
beret descendẽ : sic exorsus sũ. Arbitror
uos iã satis animadueraisse. qua dere in¬
t̃ nos discutienda questio consatuta sit.
sed anteqͣm ad partes meas uęniã que¬
ad eã ꝑtinent explicandã ⁊ pauca que¬
so despe. de uita. de iustitato nr̃o ñ
abre abborrentia libent̃ audiatis. Negotiũ
nr̃m ñ leue aut suꝑfluũ sed necessariũ
ac sũmũ .eẽ. arbitror magnoꝑe que¬
rere ueritatẽ. Hoc it̾ me atq: alyp¬
piũ cõuenit. Nã ⁊ cęteri pbilosophi
sapientẽ sim̃ eã inuenisse putauer̾:
& academici sapienti suo summo cona¬
tu inueniendã .eẽ. ꝓfessi sunt. Idq illũ
agere sedulo sed qmͣ uł lateret obruta
uł cõfusc ñ enunȩret. ad agendã uitã
id eũ seqͥ qđ ꝓ babile ac ueri simile oc¬
curreret. Id ętiã ur̃a pristina discepta¬

Expanded text:
um post illum sermonem quem secundus liber continet, alio die consedissemus in balneis; nam erat tristior quam ut ad pratum liberet descendere; sic exorsus sum: Arbitror vos jam satis animadvertisse qua de re inter nos discutienda quaestio constituta sit. Sed anteqad eam pertinent explicandam, pauca quaeso de spe de uita de instituto nostro non ab re abhorrentia libenter audiatis. negotium nostrum non leue aut superfluum, sed necessarium ac summum esse arbitror, magno opere quaerere ueritatem. hoc inter me atque Alypium conuenit. nam et ceteri philosophi sapientem suum eam inuenisse putauerunt et Academici sapienti suo summo conatu inueniendam esse professi sunt idque illum agere §edulo, sed quoniam uel lateret obruta uel confusa non emineret, ad agendam uitam id eum sequi, quod probabile ac ueri simile occurreret. id etiam uestra pristina discepta
Abbreviated transcription (Latin):
iã securus nihil eũ timeo. Ut uos quoq
m grãs agatis instruo uos ad ũsus illũ. ꝗͥ
aintã intentionẽ ur̃e expectationis offen¬
dit. Legite achademicos. ⁊ cũ ibi uictorẽ
quid enĩ facilius istarũ nugarũ ciceronẽ
inueneritis. cogat᷑ iste a uobis hunc nr̃m
sermonẽ contra illa inuicta defendere.⁊
hanc tͥ alxpi durã mercedẽ ꝓ mea falsa
laude restituo. hic cũ arrisissent: finẽ tante
conflictionis utrũ firmissimũ nescio.
modestius tam̃. & citius quã sꝑaueram
fecimus. AmeN:¬

Expanded text:
iam securus nihil eum timeo, ut uos quoque iam securus nihil eum timeo, ut uos quoque mihi gratias agatis, instruo uos aduersus illum, qui tantam intentionem uestrae exspectationis offendit. legite Academicos et, cum ibi uictorem — quid enim facilius ? — istarum nugarum Ciceronem inueneritis, cogatur iste a uobis hunc nostrum sermonem contra illa inuicta defendere. hanc tibi, Alypi, duram mercedem pro mea falsa laude restituo. — Hic cum arrisissent, finem tantae conflictionis — utrum firmissimum nescio — modestius tamen et citius, quam speraueram, fecimus. A
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm qđ hodierna difputatione discedo su¬
ꝑatus. Nec istã meã tantũ puto debere
eẽ letitiã. cõmunicabo gͦ eã uobiscũ cer¬
tatores mei uł uidices nr̃i. qͣndo qͥdẽ ifto
se pacto asuis posteris uinci etiã ipsi for¬
tasse academici optar̃. Quid enĩ hoc uo
bis fermonis lepore iocundius. qͥd sen¬
tentiarũ grauitate ꝑpensus. qͥd beniuo¬
uideri aut exhiberi potest : Prsus neqͣqmͣ
digne ad mirari possũ. qđ tã facete asꝑa.
tã fortit̃ desꝑata. tã moderate conuicta
tã dilucide enucleata sunt. Quare iã so¬
eii mei expectationẽ ur̃am qua me ad
respondendũ ꝓuocabatis. certiore spe¬
mecũ ad discendũ conuertite: habemꝰ
ducẽ qui nos in ipsa ueritatis archana dõ
iã monstrante ꝑ ducat. hic ego cũ illi
puerili quodã studio qđ alipius respond¬
surus ñ uidebat᷑. quasi fraudato se uultu
ostenderent: Inuidetis inqͣm arridens lau¬
dib meis. Sed qm̃ de alipii constantia

Expanded text:
quam quod hodierna disputatione discedo suquam quod hodierna disputatione discedo superatus. Nec istam meam tantum puto debere esse laetitiam. Communicabo ergo eam vobiscum, concertatores mei, vel judices nostri. Quandoquidem isto se pacto a suis posteris vinci, ipsi etiam fortasse Academici optarunt. Quid enim nobis hoc sermonis lepore jucundius, quid sententiarum gravitate perpensius, quid benevovideri aut exhiberi posset? Prorsus nequaquam digne admirari possum, quod tam facete aspera, tam fortiter desperata, tam moderate convicta, tam dilucide obscura tractata sunt. Quare jam, socii mei, exspectationem vestram, qua me ad respondendum mecum ad discendum conuertite. habemus ducem, qui nos in ipsa ueritatis arcana deo iam monstrante perducat. Hic ego, cum illi puerili quodam studio, quod Alypius responsurus non uidebatur, quasi fraudatos se uultu ostenderent: Inuidetis, inquam arridens, laudibus meis ? sed quoniam de Alypii constantia
Abbreviated transcription (Latin):
quandoq ad epturũ. Contemptis tam̃
ceteris om̃ib que bona mortales putant:
huic inuestigande inseruire ꝓposui. aqͦ me
negotio qm̃ rationes a cademicoꝵ ñ leuit̃
det̾rebant. satis ut arbitroꝵ contͣ eas ista
disputatione munitus sũ. Nulli dubiũ.ẽ.
aut̃ gemino pondere. nos impelli ad dis¬
cendũ. auctoritatis atq rationis. Al ihi gͦ
certũ ÷ nũqͣm prsus axp̃i auctoritate
discede : ñ enĩ reꝑerio ualentiorẽ. Qđ
aũ subtilissima ratione. ꝑ sequendũ est:
ita enĩ iã sũ affectus. ut qͥd sit uerũ ñ cre¬
dendo solũ. sed etiã intelligendo app̃hendẽ
inpatient̃ desiderẽ: Apud platonicos me
interĩ qđ sacris nris ñ repugnet reꝑturũ
eẽ cõfido. hic postqm sermonis finẽ me
fecisse aspexerunt. quã qͣm erat iã nox ae
aliqͥd etiã lucerna illata scriptũ erat: tam̃
illi ad olescentes intentissime ex pecteͬbant
utrũ alipiꝰ uł alio die se responsurũ ẽẽ

Expanded text:
quandoque adepturum. contemptis tamen quandoque adepturum. contemptis tamen ceteris omnibus, quae bona mortales putant, huic inuestigandae inseruire proposui. a quo me negotio quoniam rationes Academicorum non leuiter deterrebant, satis, ut arbitror, contra eas ista disputatione munitus sum. nulli autem dubium est gemino pondere nos impelli ad discendum auctoritatis atque rationis. mihi ergo certum est nusquam prorsus a Christi auctoritate discedere; non enim reperio ualentiorem. quod autem subtir:ssima ratione persequendum est - ita enim iam sum affectus, ut quid sit uerum non credendo solum sed etiam intellegendo apprehendere impatienter desiderem — apud Platonicos me interim, quod sacris nostris non repugnet, reperturum esse confido. Hic postqfecisse aspexerunt, quamquam jam erat nox, et aliquid etiam lucerna illata scriptum erat; tamen illi adolescentes intentissime exspectabant, utrum Alypius vel alio die se responsurum esse
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ declinaret atq cõmitteret. Cuiꝰ
ñ solũ p̃ceptis sed etiã factis excitate anime
redire insemet ipsas & reciꝑe patriã etiã sine
disputationũ concep̃tationẽ potuissent. hoc
mͥ de achademicis interĩ ꝓbabilit᷑ ut potui ꝑ¬
suasi. Qđ si falsũ. ẽ: nihil ad me cui satis. ẽ iã
ñ arbitrari ñ posse ab homine inueniri uerita¬
tẽ. Quisqͥs aũ putat hoc fessise senssisse. academi¬
cos. ipsũ ciceronẽ audiat. Ait enĩ illis morẽ
fuisse occultandõ sententiã suã: Nec eã cuiqͣm
nͥ qͥ secũ ad senectitem usq uixisset aꝑire cõ¬
suescere. Que sit aũ ista. ds̃ uiderit. Eã tam̃ ar¬
bitror platonis fuisse. Sed ut breuit̃ accipiatis
om̃e p̃positũ meũ. qͦ quomͦ se habeat hu¬
mana sapientia. eã me uideo ñdũ ꝑce¬
pisse. Sed cũ tricesimũ ⁊ t̾ciũ etatis annũ
agã : ñ me arbitror desꝑare debere eã me

Expanded text:
humanum declinaret atque summitteret, cuius humanum declinaret atque summitteret, cuius non solum praeceptis sed etiam factis excitatae animae redire in semet ipsas et resipiscere patriam etiam sine disputationum concertatione potuissent. Hoc mihi de Academicis interim probabiliter, ut potui, persuasi. quod si falsum est, nihil ad me, cui satis est iam non arbitrari non posse ab homine inueniri ueritatem. quisquis autem putat hoc sensisse Academicos, ipsum Ciceronem audiat. ait enim illis morem fuisse occultandi sententiam suam nec eam cuiquam, nisi qui secum ad senectutem usque uixissent, aperire consuesse. quae sit autem ista, deus uiderit; eam tamen arbitror Platonis fuisse. sed ut breuiter accipiatis omne propositum meum, quoquo modo se habeat humana sapientia, eam me uideo nondum percepisse. sed cum tricensimum et tertium aetatis annum agam, non me arbitror desperare debere eam me
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aũ int̾.ẽ. tẽꝑis. ut in hoc ille reuixisse
platonicos ⁊ crnicos qͥdẽ. qͥa eos uite quedã
delectat lib̾tas atq licentia. Qđ aũ aderuditi¬
onẽ doctrinãq attinet & mores. qͥb cõsulit᷑
anime. qc ñ defuer̃ acutissimi & sollertissimi
uiri qͥ docerent disputationib surs aristotilẽ
ac platonẽ ita s continere. ut imꝑitis mainus¬
q attentis diffentire uideant᷑: multis qͥdẽ scłis.
multisq cõtentionib sed eliquata. ẽ ut opinor
una uerissime phalosophie disciplina. tĩ enĩ est
ista huiꝰ mundi philosophia qͣm sacra nr̃a me¬
rissime decestat᷑. Ted alteriꝰ intelligibilis. cui
animas multiformis erroris tenebras caeca¬
tas & acorꝑis altissimis acorpore sordibi ob¬
litas nunꝗ ista ratio subtilissima reuocaret.
nͥ gũmus ds̃. popłari quadã edem̃tia diuini
intellectus aucto ritatẽ usq ad ipsũ corpus

Expanded text:
tum autem interest temporis, ut in hoc ille reuixisse tum autem interest temporis, ut in hoc ille reuixisse Platonicos, et Cynicos quidem, quia eos uitae quaedam delectat libertas atque licentia. quod autem ad eruditionem doctrinamque attinet et mores, quibus consulitur animae, quia non defuerunt acutissimi et sollertissimi uiri, qui docerent disputationibus suis Aristotelem ac Platonem ita sibi concinere, ut imperitis minusque attentis dissentire uideantur, multis quidem saeculis multisque contentionibus, sed tamen eliquata est, ut opinor, una uerissimae philosophiae disciplina. non enim est ista huius mundi philosophia, quam sacra nostra meritissime detestantur, sed alterius intellegibilis. cui animas multiformibus erroris tenebris caecatas et altissimis a corpore sordibus oblitas numquam ista ratio subtilissima reuocaret, nisi summus deus populari quadam clementia diuini intellectus auctoritatem usque ad ipsum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ eẽ confessus ñ derecto placusse a¬
cademicis c nihil posse cõp̃hendi: Sed
necessario cont᷑ stoicus huiꝰ modi eos ar¬
ma sumpsisse. igit᷑ antiochus ut insatue¬
rã dicere aditis philone academico ⁊ o mesarco
stoico in academiã ueterẽ quasi uacuã de¬
fensorib ⁊ qͣsi nullo hoste securã uelut
aduitor ⁊ ciuis irrepserat. nescio qͥd in¬
ferens mali de stoicoꝵ cinerib qđ platonis
adita uiolaret. Sed huic arreptis iterũ
illis armis &e philo restitit donec moreret᷑.
& om̃s eiꝰ reliquias tullius nr̃ opp̃sit. Seuiuo
inpatiens labefactari uł cõtaminari qͥcqͥd
amauisset. Adeo post illa tẽpasra ñ longo
int̾uallo. om̃i ꝑ uicatia ꝑtinatiaq de¬
mortua. Os inqͥt platonis qđ in philoso¬
phia purgatissimũ ÷ ⁊ lucidissimũ dimo¬
tis nubib erroris emicuit. maxime in
plotino qͥ platonicus philosophus ita eiꝰ
similis iudicatꝰ ÷ ut simul eos uixisse. tan¬

Expanded text:
dicitur esse confessus non directo placuisse Adicitur esse confessus non directo placuisse Academicis nihil posse conprehendi, sed necessario contra Stoicos huius modi eos arma sumpsisse — igitur Antiochus, ut institueram dicere, auditis Philone Academico et Mnesarcho Stoico in Academiam ueterem quasi uacuam defensoribus et quasi nullo hoste securam uelut adiutor et ciuis inrepserat nescio quid inferens mali de Stoicorum cineribus, quod Platonis adyta uiolaret. sed huic arreptis iterum illis armis et Philo restitit, donec moreretur, et omnes eius reliquias Tullius noster oppressit se uiuo impatiens la befactari uel contaminari quidquid amauisset. adeo post illa tempora non longo interuallo omni peruicacia pertinaciaque demortua os illud Platonis. quod in philosophia purgatissimum est et lucidissimum, dimotis nubibus erroris emicuit maxime in Plotino, qui Platonicus philosophus ita eius similis iudicatus est, ut simul eos uixisse, tan
Abbreviated transcription (Latin):
posteris. ⁊ quib: illo tẽꝑe potuer̾ signũ quod¬
dã sententie sue. Illos aũ bene dialecticos
de uerbis mouere questionẽ. in sultantes
irridentesq ꝓhibebant. Ob hoc dr̃ carneades
etiã t̃cie academie princeps atq uictor fu¬
isse. deinde in nr̃m tulliũ conflictio ista
durauit. iã plane saucia ⁊ ultimo spn la¬
tinas litteras in flatura. Nã nihil mͥ uidetꝰ
inflatius qͣm tã multa copiosissime atq
ornatissime dicere ñ ita sentientẽ. Quibus
uentis feneus ille platonicus antio chius
satis ut mͥ uidet᷑ dissipatus atq disꝑsus ÷
uã epicureoꝵ greges in animis delitiosoꝵ
popłoꝵ aprica stabula posuer̃. Quippe
antio chius philonis auditor hominis
qͣntũ arbitror circũ spectissimi qͥ iam
ueluti aꝑire cedentib hostibi portas
ceꝑat. ⁊ ad platonis auctoritatẽ academiã
legesq reuocare. qͣm qͣm ⁊ metrodorus
id antea facere temptauerit᷑. qͥ primus

Expanded text:
posteris et quibus illo tempore potuerunt signum quodposteris et quibus illo tempore potuerunt signum quoddam sententiae suae, illos autem bene dialecticos de uerbis mouere quaestionem insultantes inridentesque prohibebant. ob haec dicitur Carneades etiam tertiae Academiae princeps atque auctor fuisse. Deinde in nostrum Tullium conflictio ista durauit iam plane saucia et ultimo spiritu Latinas litteras inflatura. nam nihil mihi uidetur inflatius quam tam multa copiosissime atque ornatissime dicere non ita sentientem. quibus tamen uentis faeneus ille Platonicus Antiochus satis, ut mihi uidetur, dissipatus atque dispersus est. nam Epicureorum greges in animis deliciosorum populorum aprica stabula posuerunt. quippe Antiochus, Philonis auditor, hominis, quantum arbitror, circumspectissimi, qui iam ueluti aperire cedentibus hostibus portas coeperat et ad Platonis auctoritatem Academiam legesque reuocare — quamquam et Metrodorus id antea facere temptauerat, qui primus
Abbreviated transcription (Latin):
q si ostentationis causa uideret᷑. sed ipsos ꝓpͥe
sibi stoicas atq chrisippũ cauellendos euer¬
tendosq płeposuit. deinde cũ undiq p̃meret᷑
si nulli rei eẽt assensus. nihil acturũ eẽ sapi¬
entẽ. O hominẽ mirũ atq adõ ñ mirũ.
attendit sapient̾ quales illi actiones ꝓba¬
rent. easq nescio quarũ uerarũ similes
uidens id qđ in hoc mundo ad agendũ se¬
queretꝰ ueri simile nominauit. Cui enĩ
eẽt simile ⁊ perite norat. ⁊ prudent̾ tege¬
bat. Idõq etiã ꝓbabile appellabat. ꝓbat
enĩ bene imaginẽ. qͥsqͥs eiꝰ intuet᷑ exemplũ
Quom gͦ nihil apꝓbat sapiens. aut qͦmͦ simile
seqͥt᷑ ueri. cũ ipsũ uerũ qͥd sit ignoret᷑: Ergo
illi norant ae apꝓbabant fassa inqͥb imi¬
tationẽ laudabilẽ uerarũ rerũ anim ad¬
uertebant. Sed qͥa hoc tanꝗ ꝓfanis nec fas
nec facile erat ostendere : reliquerunt

Expanded text:
quasi ostentationis causa uideretur, sed ipsos proprie quasi ostentationis causa uideretur, sed ipsos proprie sibi Stoicos atque Chrysippum conuellendos euertendosque proposuit. Deinde cum undique premeretur, si nulli rei esset assensus, nihil acturum esse sapientem — o hominem mirum atque adeo non mirum! attendit sapienter, quales illi actiones probarent, easque nescio quarum uerarum similes uidens id, quod in hoc mundo ad agendum sequeretur, ueri simile nominauit. cui enim esset simile, et perite norat et prudenter tegebat idque etiam probabile appellabat. probat enim bene imaginem, quisquis eius intuetur exemplum. quomodo enim approbat sapiens aut quomodo simile sequitur ueri, cum ipsum uerum quod sit ignoret? ergo illi norant et approbabant falsa, in quibus imitationem laudabilem rerum uerarum aduertebant. sed quia hoc tamquam profanis nec fas nec facile erat ostendere, reliquerunt
Abbreviated transcription (Latin):
qa eoꝵ necessitatẽ ueteres ñ habebant. Qđ¬
si zeno ex ꝑge factus eẽt aliquando & uidis¬
set neq qͥcͥqͣm cõp̃hendi posse nͥ quale ipse
definiebat. neq tale aliqͥd in corporib pos¬
se inueniri qͥb ille tribuebat omĩa: olim
ꝓrsus hoc genus disputationũ: qđ magna
necessitate flagrauerat. fuisset extinctũ
Sed teno imagine constantie deceptꝰ. ut
ipsis academicis uidebat᷑. nec mͥ etiã ñ uide¬
tur ꝑtinax fuit. fidesq illa corꝑoꝵ ꝑnitio¬
sa quo qͦmͦ potuit ꝑ uix̃ inchrisippũ. qͥ
ei nã maxime poterat magnas uires la¬
tius diffundendi dabat. nͥ ex illa parte car¬
neades acrior ⁊ uigilantior suꝑioribus
ceteris ei ita rescisset. ut mirer illã opini¬
one aliqͥd etiã postea ualiusse. Nãq carne¬
ades primo illã uelut calũniandi inpuden¬
ciã qua uidebat archesilã ñ mediocrit̾ in¬
famatũ deposuit. ne cont᷑ omĩa uelle dicere

Expanded text:
quia eorum necessitatem ueteres non habebant. Ququia eorum necessitatem ueteres non habebant. Quodsi Zeno expergefactus esset aliquando et uidisset neque quicquam comprehendi posse nisi quale ipse definiebat neque tale aliquid in corporibus posse inueniri, quibus ille tribuebat omnia, olim prorsus hoc genus disputationum, quod magna necessitate flagrauerat, fuisset extinctum. sed Zeno imagine constantiae deceptus, ut ipsis Academicis uidebatur nec mihi etiam non uidetur, pertinax fuit fidesque illa corporum perniciosa, quoquo modo potuit, peruixit in Chrysippum, qui ei — nam maxime poterat — magnas uires latius se diffundendi dabat, nisi ex illa parte Carneades acrior et uigilantior superioribus ceteris ita restitisset, ut mirer illam opinionem aliquid etiam postea ualuisse. namque Carneades primo illam uelut calumniandi impudentiam, qua uidebat Arcesilam non mediocriter infamatum, deposuit, ne contra omnia uelle dicere
Abbreviated transcription (Latin):
uelut sacro scã decreta. facile ꝓdi cõmittiq
deberent priusqͣm didicisset ea que in illã
scolã ab aliis accepta detulerat. Al oritur
polemo. succedit ei archesilas. ⁊enonis
qͥdẽ condispłs. sed sub polemis magisterio.
Quã obrẽ cũ teno sua quaedã demundo &
maxime de anima ꝓpt̃ qͣm uera philoso¬
nihilq in eo agi nͥ corꝑe. hã ⁊ dm̃ ipsũ
ignẽ putabat. prudentissime atq utilissi-¬
me mͥ uidet̾ archesilas cũ illud late¬
serperet malũ. occultasse penitus achade¬
mie sententiã. ⁊ quasi aurũ inueniendũ
quandoq posteris obruisse. quare enĩ in
falsas opiniones ruere turba sit ꝓnior. ⁊
consuetudine corꝑoꝵ omĩa ẽẽ corporea
facillime sed noxie credatur : instituit uir
acutissimus atq humanissimꝰ de docere
potiꝰ quos patiebat᷑ male doctos. qͣm docere
quos dociles ñ arbitrabatur. Inde illa omia
nata st̃. que noue acbademie tribuuntur.

Expanded text:
uelut sacrosancta decreta facile prodi committique uelut sacrosancta decreta facile prodi committique deberent, priusquam dedidicisset ea ea, quae in illam scholam ab aliis accepta detulerat. moritur Polemo, succedit ei Arcesilas, Zenonis quidem condiscipulus, sed sub Polemonis magisterio, quam ob rem cum Zeno sua quadam de mundo et maxime de anima, propter quam uera philosonihilque in eo agi nisi corpore — nam et deum ipsum ignem putabat — prudentissime atque utilissime mihi uidetur Arcesilas, cum illud latserperet malum, occultasse penitus Academiae sententiam et quasi aurum inueniendum quandoque posteris obruisse. quare cum in falsas opiniones ruere turba sit pronior et consuetudine corporum omnia esse corporea facillime sed noxie credatur, instituit uir acutissimus atque humanissimus dedocere potius quos patiebatur male doctos quam docere quos dociles non arbitrabatur. inde illa omnia nata sunt, quae nouae Academiae tribuuntur,