comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suam adimꝑium t̾rȩ suȩ. & impinget &
corruet. & non inuenietur. Et stabit in lo¬
co eius uilissimus & indignus decore regio.
& inpaucis dieb conteretur. non in furore
nec in proelio. Et stabit in loco eiꝰ despectus.
& non tribuetur ei honor regius. Et uenice
clam. & obtinebit regnũ infraudulentia. &
brachia pugnantis expugnabunt᷑ a facie
eiꝰ & conterentur. insuꝑ & dux foederis. &
post amicicias cum eo faciet dolum. Ft ascen¬
det & suꝑabit in modico popło abundantes.
& uberes urbes ingredietur: & facice quȩ ñ
fecer̃ patres eiꝰ & patres patrum eiꝰ. Rapinas
&e predam & diuitias eor dissipabit. & con-¬
tra firmissimas cogitationes imet. & hoc
usq ad tempus. Ꝙ concitabitur fortitudo
eiꝰ. & cor eiꝰ aduersus regẽ austri. in exerci¬
tu magno. Et rex austri ꝓuocabit᷑ ad bellũ
multis auxilus & fortib nimis. & ñ staburs
quia inibunt aduersus eum consilia. & come.¬

Expanded text:
suam ad imperium terrae suae, et impinget, et suam ad imperium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, nec in praelio. Et stabit in loco ejus despectus, et non tribuetur ei honor regius: et veniet clam, et obtinebit regnum in fraudulentia, Et brachia pugnantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur: insuper et dux foederis. Et post amicitias, cum eo faciet dolum: et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes et uberes urbes ingredietur; et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum ejus: Rapinas, et praedam, et divitias eorum dissipabit, et contra firmissimas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et come
Abbreviated transcription (Latin):
conuertetur rex aquilonis & prȩpairabit
multitudinẽ multo maiorẽ quam pͥus. & in
fine tempor annorũq ueniet ꝓꝑans cum
exercitu magno &e opib nmiis. & intẽporib
illis multi consurgent aduersus regem
austri. Filii quoq prȩuaricatorum popłi
tui extollentur ut impleant uisionẽ. & cor.¬
ruent. Q ueniet rex aquilonis &e compor¬
tabit aggerem. & capiet urbes munitissimã.
& brachia austri ñ sustinebunt. Et consur¬
gent electi eiꝰ ad resistendũ. & ñ erit fortitu¬
do. Et faciet ueniens suꝑeum uxta placitũ
suum. & ñ erit quistet contra faciẽ eiꝰ. Et sta¬
bit in t̾ra inclita. & consumet᷑ in manu eiꝰ.
Et ponet faciẽ suam ut ueniaͭ ad tenendũ
uniuersum regnũ eiꝰ. & recta faciet cũ eo.
Et filiã feminarũ dabit ei ut euertat illum.
& ñ stabit nec illius erit. Ꝙ conuertet faciẽ
suam adinsulas. & capiet multas. Et cessare
faciet principẽ opprobri sui. & opꝓbrium
eiꝰ conuertetur in eum. Et conuertet faciẽ

Expanded text:
aquilonis, et praeparabit multitudinem multo majorem quam prius: Et in fine temporum annorumque, veniet properans cum exercitu magno, et opibus nimiis. Et in temporibus illis multi consurgent adversus regem austri: filii quoque praevaricatorum populi tui extollentur, ut impleant visionem, et corruent. Et veniet rex aquilonis, et comportabit aggerem, et capiet urbes munitissimas: Et brachia austri non sustinebunt, et consurgent electi ejus ad resistendum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam, ut veniat eo: Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud: et non stabit, nec illius erit: Et convertet faciem suam ad insulas, et capiet multas: Et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem
Abbreviated transcription (Latin):
addies mille trecentos triginta quinque.
mus. Cetera quę sequuntur usq ad finẽ
libri. de theodotionis editione translata st̃.

Expanded text:
ad dies mille trecentos triginta quinque. mus. Caetera quae sequuntur usque ad finem libri, de Theodotionis editione translata s
Abbreviated transcription (Latin):
in loco suo uenerabitur. & dm̃ quẽ ignoraue¬
runt patres eiꝰ colet auro & argento & la¬
pide p̃cioso rebq pciosis. Et facioe ut muni¬
at maozim cum deo alieno quẽ cognouit.
& multiplicabit głam & dabit eis p̾otestatẽ
inmultis. & terram diuidet gratuito. Et in
tempore pͣfinito proeliabitur aduersũ erm
rex austri. & quasi tempestas ueniet contra
illum rex aquilonis. incurrib & in equitib
& inclasse magna. & ingrediet᷑ terras &e
conteret ce ꝑtransiet. Et introibit int̾ram
gloriosam. & multȩ corruent. Hȩ autẽ sole
saluabuntur de manueiꝰ. Edom. & moab.
&e̾ principiũ filiors amori. & mittet
manũ suã in t̾ras. &e t̾ra egypti ñ effugi&e.
Et dominabitur thesaurors auri& arge.¬
nti. & omĩb p̃ciosis egypti. Per lybiam̃
quoq & ethiopiam transibit. & fama
turhabit eum aboriente & aquilone. Et ue-¬
niet inmultitudine magna. ut conterat &
int̾ficiat plurimos. Et figet tabernaculum
suum apedno int̾ maria suꝑmontẽ inclytũ

Expanded text:
uo venerabitur: et Deum, quem ignoraverunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Et in tempore praefinito praeliabitur adversus eum rex austri, et quasi tempestas veniet contra illum rex aquilonis, in curribus, et in equitibus, et in classe magna, et ingredietur terras, et conteret et pertransiet. Et introibit in terram gloriosam, et multae corruent: Hae autem solae salvabuntur de manu ejus; Edom, et Moab, et principium filiorum Ammon, Et mittet manum suam in terras: et terra Aegypti non effugiet. Et dominabitur thesaurorum auri et argenti, et in omnibus pretiosis Aegypti: Per Libyam quoque et Aethiopiam transibit. Et fama turbabit eam ab oriente et ab aquilone: et veniet in multitudine magna, ut conterat et interficiat plurimos. Et figet tabernaculum suum Apedno inter maria, super montem inclytum
Abbreviated transcription (Latin):
in oratione. ecce uir gabrihel quemuideram
iniusionis principio. cito uolans tetigit me
in tempore sacrificii uesꝑtini. & docuit me &
locutus est mͥ. Dixitq. Danihel. nunc ego
egressus sum ut docerẽ te. & intelligeres.
Ab exordio precum tuarũ egressus est sermo.
Ego autẽ ueni ut indicarẽ tͥ. quia uir deside.¬
riorũ es. Tũ gͦ animaduerte sermonẽ. & in.¬
tellige uisionẽ. Septuaginta ebdomades
adbrẽuiatȩ sunt suꝑ popłm tuum &e suꝑur.
bem scãm tuam. ut consumet᷑ preuaricatio
&e finẽ accipiat peccatũ. & deleatur iniquitas.
uisio ꝓpħȩ. & unguatur sc̃s scõꝵ. Scito gͦ.
des septem. & ebdomades sexaginta duȩ er̃
& rursum edificabitur platea &e muri in
angustia temporis. Et post ebdomades sexa-¬
rium dissipabit popłs cũ duce uenturo. &
finis eius uastitas. & post finẽ belli statuta
desolatio. Confirmabit aut̃ pactũ multis

Expanded text:
in oratione, ecce vir Gabriel, quem videram in visione a principio, cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Et docuit me, et locutus est mihi, dixitque: Daniel! nunc ego egressus sum, ut docerem te, et intelligeres. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo; ego autem veni, ut indicarem tibi, quia vir desideloquentem. Daniel animaduerte sermonem, & intellige visionem. Septuaginta hebdomades adbreuiatæ sunt super populum tuum, & super vrbem sanctam tuam: vt consummetur præuaricatio, & finem accipiat pecia, et ungatur Sanctus Sanctorum. Scito ergo des septem, et hebdomades sexet rursum edificabitur platea et muri in angustia temporum. Et post ebdomadas sexarium dissipabit populus cum duce venturo, et finis eius vastitas, et post finem belli statuta desolatio: conf
Abbreviated transcription (Latin):
ab iniquitatib nris. & cogitaremꝰ ueri¬
tatem tuam. Et uigilauit dñs suꝑmaliciã.
& ad duxit eam suꝑ nos. lustus dñs ds̃ nr̃.
in omib oꝑib suis quȩ fecit. Non enĩ audi¬
uimus uocem eius. Ꝙ nunc dñe ds̃ nr̃ qui

Expanded text:
ab iniquitatibus nostris, et cogitaremus veritatem tuam. Et vigilavit Dominus super malitiam, et adduxit eam super nos: Justus Dominus Deus noster in omnibus operibus suis, quae fecit: non enim audivimus vocem ejus. Et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
&e intelligens ꝓpositiones. & roborabitur
fortitudo eiꝰ. sed non inuirib suis. Et supra
quam credi potest uniuersa uastabit. & ꝓsꝑa¬
bitur & faciet. Et int̾ficiet robustos & popłm¬
scors scđm uoluntatẽ suam. & diriget᷑ dolus
in manu eiꝰ. & cor suum magnificabit. Et
in copia rerum omiũ occidetꝰ plurimos. &
contra principẽ principũ consurget. & sine
manu conteret᷑. Ꝙ uisio uesꝑe & mane quȩ
dicta est. uera est. Tn gͦ signa uisionẽ. quia
post dies multos erit. Etꝰ ego danihel langu
& egrotaui ꝑdies. Cũq surrexissem: facieli ĩ¬
oꝑa regis. & stupebam aduisionẽ. & ñerat qͥ

Expanded text:
et intelligens propositiones, Et roborabitur et intelligens propositiones, Et roborabitur fortitudo ejus, sed non in viribus suis: Et supra quam credi potest, universa vastabit, et prosperabitur, et faciet. Et interficiet robustos, et popcundum voluntatem suam, et dirigetur dolus in manu ejus: Et cor suum magnificabit, et in copia rerum omnium occidet plurimos: Et contra principem principum consurget, et sine manu conteretur. Et visio vespere et mane, quae dicta est, vera est: tu ergo signa visionem, quia post dies multos erit, Et ego Daniel langui, et aegrotavi per dies: Cumque surrexissem, faciebam opera regis, et stupebam ad visio
Abbreviated transcription (Latin):
uge sacrificium & peccatũ desolationis
quȩ facta est. & scũariũ & fortitudo con¬
culcabit᷑. : Et dixit ei. Usq ad uesꝑam &
mane dies duo milia trecenti. & munda-¬
bitur sanctuariũ. Factum est aut̃. Cũ ui¬
deren ego danihel uisionẽ. & quȩrerẽ in¬
telligentiam: ecce stetit in conspectu meo
Etait adme. Intellige fili hominis. qm̃ in
tempore finis complebitur uisio. Cũq loque.¬
retur adme: collapsus sum in t̾ram ꝓnus.
Et tetigit me. & statuit me ingradumeo.
dixitꝰq mͥ. Ego ostendam tibi quȩ futura
sunt in notussimo maledictionis. qm̃ ht̃
tempus finẽ suum. Aries quem uidisti ha¬
bere cornua. rex medoꝵ est atq ꝑsarum
Porro hyrcus caprarum. rex grecorũ est
Et cornu grande quod erat inter oculos es.
ipsẽrex p̾rimus. Quod autem fracto illo
surrexerunt quattuor ꝓeo: quattuor reges
de gente cius consurgent. sed non infortitudi¬
ne eius. & post regnum eor cum creuerint
iniquitates: consurget rex impudens facie

Expanded text:
uge sacrificium, et peccatum desolationis, quae facta est: et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Usque ad vesperam et mane, duo millia trecenti: et mundabitur sanctuarium: Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum. Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat inter oculos ejus, ipse est rex primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine ejus. Et post regnum eorum, cum creverint iniquitates, consurget rex impudens facie,
Abbreviated transcription (Latin):
foederabunt᷑. filiaq regis austri ueniet ad
regẽ aquilonis facere amiciciã & ñ optine.¬
bit᷑ fortitudinẽ brachii. neq stabit semeneiꝰ.
Et tradet᷑ ipsa celaddu xerunt eam adole¬
scentes eiꝰ & qui confortabant eã intẽporib
Et stabit de germine radicum eiꝰ plantatio.
& ueniet cum exercitu & ingredietur ꝓuin¬
tiam regis aquilonis. & abutet᷑ eis & obti¬
nebit. Insuꝑ & deos eoꝵ & sculptilia. uasa
quoq preciosa argenti & auri captiua duc&
in ȩ gyptum. Ipse prȩualebit aduersus
regem aquilonis. & intrabit in regnũ rex
austri. & reuertet᷑ ad t̾ram suam. Filii aut̃
eiꝰ ꝓuocabuntur & congregabunt multitu¬
dinẽ exercituum plurimoꝵ. & ueniet ꝓpe¬
rans & inundans. & reuertet᷑ & concitabit᷑.
& congredietur cum robore eiꝰ. & ꝓuocatus
rex austri egrediet᷑ & pugnabit aduersus
regem aquilonis. & p̃parabit multitudinẽ

Expanded text:
fra "Filia regis austri veniet ad regem aquilonis facere amicitiam, et non optinebit fortitudinem brachii nec stabit semen eius, Et tradetur ipsa, et qui adduxerunt eam, adolescentes ejus, et qui confortabant eam in temporibus. Et stabit de germine radicum ejus plantatio: et veniet cum exercitu, et ingredietur provinciam regis aquilonis: et abutetur eis; et obtinebit. Insuper et deos eorum, et sculptilia, vasa quoque pretiosa argenti et auri, et captiva ducet in Aegyptum: ipse praevalebit adversus regem aquilonis, Et intrabit in regnum rex austri, et revertetur ad terram suam. Filii autem ejus provocabuntur, et congregabunt multitudinem exercituum plurimorum: Et veniet properans, et inundans: et revertetur, et concitabitur, et congredietur cum robore ejus. Et provocatus rex austri egredietur, et pugnabit adversus regem aquilonis; et praeparabit multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ regnum chaldeoꝵ. anno uno regni eius.
ego danhel intellexi in libris numerũ an¬
norum de quo factus est sermo dnĩ adiere.¬
miam ꝓpħam. ut complerent᷑ desolationis
ierłm septuaginta anni. Et posui faciẽ meam
ad dñm dm̃ meum. rogare & deprecari i
ieiuniis & sacco & cinẽre. & oraui dñmam̃
meum & confessus sum. & dixi. Obsecro

Expanded text:
super regnum Chaldaeorum: Anno uno regni ejus, ego Daniel intellexi in libris numerum annorum, de quo factus est sermo Domini ad Jeremiam prophetam, ut complerentur desolationis Jerusalem septuaginta anni, Et posui faciem meam ad Dominum Deum meum rogare, et deprecari in jejuniis, sacco et cinere. Et oravi Dominum Deum meum, et confessus sum, et dixi: Obsecro,
Abbreviated transcription (Latin):
est. & ego intelligebã. Ecce aut̃ hyrcus ca¬
prarũ ueniebat aboceiente suꝑ faciẽ totius
t̾rę. & non tangebat t̾ram. Porro hyrcus ha¬
bebat cornu insigne int̾ ocłos suos. Et uenit
usq ad arietem illum cornutum quem
uideram stantem ante portam. & cucurrit
ad eumꝰ impetu fortitudinis suȩ. Cumq
appropinquasset ꝓpe arietẽ: efferatꝰ est
in eum &e ꝑcussit arietẽ & cõminuit duo
cornua eiꝰ. & ñ poterat aries resistere ei. Cũq
eũ misisset in t̾rã: conculcauit. & nemo
quibat liberare a rietẽ de manu eiꝰ. Hyrcuᷤᷤ
aut̃ caprarũ magnus factus est nimis.
Cumq creuisset: factũ est cornu magnum.
tuor uentos cęli. De uno aut̃ ex eis egressũ
est cornu unum modicũ. & factũ est̃ gran-¬
de contra meridiẽ & contra orientẽ. &
contra fortitudinẽ. & magnificatum est
usq ad fortitudinẽ cęli. Et deiecit de for¬
titudine & de stellis. & conculcauit eas.
& usq ad principẽ fortitudinis magni-

Expanded text:
ce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae; et non tangebat terram. Porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos, et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam; et cucurrit ad eum impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, comminuitt duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnum, tuor ventos coeli. De uno autem ex eis egressum est cornu unum modicum: et factum est grande contra meridiem, et contra orientem, et contra fortitudinem: Et magnificatum est usque ad fortitudinem coeli: et dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit eas: Et usque ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
regni quȩ̃ suꝑ omẽ cȩlum det᷑ popło scõrũ
altissimi. cuius regnũ regnũ sempit̾nũ est
&e om̃s gentes seruient ei & oboedient. Huc¬
usq finis uerbi. Ego danihel multũ cogi¬
tationib meis conturbabar. & facies mea
mutata est in me. uerbũ aut̃ incorde meo

Expanded text:
um, detur populo sanctorum Altissimi: Cujus regnum, regnum sempiternum est, et omnes reges servient ei, et obedient. HUCUSQUE FINIS VERBI. Ego Daniel multum cogitationibus meis conturbabar, et facies mea mutata est in me: verbum autem in corde meo
Abbreviated transcription (Latin):
eors in quib peccauer̃ in te dne. Nobis
confusio faciei. regib nr̃is. principib
ur̃is & patrib nr̃is. qui peccauerunt.
tio. quia recessimus atẽ & non audiuimus
uocem dnĩ dĩ nrĩ. ut ambularemꝰ in lege
eius quam posuit nob̾ ꝑseruos suos ꝓpħas.
Etomĩs isrł prȩuaricati sunt legem tuam.
& declinauer̾ ne audirent uocem tuam.
Et stillauit suꝑ nos maledictio &e detestatio
quȩ scripta est in libro moysi serui dĩ. quia
peccauimus ei. Et statuit sermones suos
quos locutus est suꝑ nos & suꝑ principes
nr̃os. qui iudicauerunt nos ut suꝑ induce.¬
rent in nos magnũ malũ quale nunquã
fuit sub omĩ cęlo. scđm quod factũ est in

Expanded text:
in te. Domine, nobis confusio faciei, regibus nostris, principibus nostris, et patribus nostris, qui peccaverunt. tio, quia recessimus a te: Et non audivimus vocem Domini Dei nostri, ut ambularemus in lege ejus, quam posuit nobis per servos suos prophetas. Et omnis Israel praevaricati sunt legem tuam, et declinaverunt, ne audirent vocem tuam, Et stillavit super nos maledictio, et detestatio, quae scripta est in libro Mosi servi Dei, quia peccavimus ei. Et statuit sermones suos, quos locutus est super nos, et super principes nostros, qui judicaverunt nos, Ut superinduceret in nos malum magnum, quale numquam fuit sub omni coelo, secundum quod factum est in
Abbreviated transcription (Latin):
Bestia quarta. regnũ quartũ erit in terra
qđ maius erit omĩb regnis. & deuorabit
uniuersã t̾rã & conculcabit & cõminuet
eã. Porro cornua decẽ. ipsius regni decem
reges er̃. Et alius consurget post eos. & ipse
potentior erit pͥoribꝰ. Et tres reges humili¬
abit. & sermones contra excelsum loquet᷑.
& scõs altissimi conteret. Et putabit qđ
possit mutare tempora & leges. & tradent᷑
in manus eiꝰ usq ad tempus & tẽpora & di
inidiũ temporis. Et udiciũ sedebit. ut au¬

Expanded text:
in terra, quod majus erit omnibus regnis, et devorabit universam terram, et conculcabit, et comminuet eam. Porro cornua decem ipsius regni, decem reges erunt: Et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit. Et sermones contra Excelsum loquetur, et sanctos Altissimi conteret: Et putabit quod possit mutare tempora, et leges; et tradentur in manu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidiu
Abbreviated transcription (Latin):
scłoꝵ. Post hoc uolui diligent̃ scire de bestia
quarta quȩ erat dissimilis ualde abomĩb
&e t̾ribilis nimis. dentes & ungues eiꝰ ferrei
comedebat &e comminuebat. & reliquias
pedib suis conculcabat. & de cornib decẽ
quȩ habebat in capite. & de alio qđ ortũ fue.¬
rat ante qđ ceciderant tria cornua. de cor-¬
nu illo qđ habebat ocłos & os loquens gran¬
dia. & mauis erat cęteris. Aspiciebam. &
ecce cornu illud faciebat bellum aduersus
scõs. & p̃ualebat eis donec anͣtiquus dierũ.
&e iudicium dedit scĩs excelsi. & tempus ad

Expanded text:
. Post hoc volui diligenter discere de bestia quarta, quae erat dissimilis valde ab omnibus, et terribilis nimis, dentes et ungues ejus ferrei: Comedebat, et comminuebat, et reliquias pedibus suis conculcabat: et de cornibus decem, quae habebat in capite: et de alio, quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua: Et de cornu illo quod habebat oculos, et os loquens grandia, et majus erat caeteris. Aspiciebam, et ecce cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et praevalebat eis, Donec venit antiquus dierum, et judicium dedit sanctis Exce
Abbreviated transcription (Latin):
płi. trib & linguȩ tremebant & metuebans
cum. Quos uolebat int̾ficiebat. & quos uo¬
lebat ꝑcutiebat. Quos uolebat exaltabat.
& quos uolebat humiliabat. Quando autẽ
eleuatũ est cor eiꝰ. & sp̃s illius offirmatꝰ ÷
ad suꝑbiam: depositus est de solio regni sui.
& gła eius ablata est. & a filiis hominum
eiectus est. Sed & cor eiꝰ cumbestiis positum
est. & cum onagris erat habitatio eius.
ł oenũ quoq ut bos comedebat. & rore cȩli
corpus eius infectum est. donec cognoscere
qđ potestatem haberet altissimus in regno
hominum. & quencunq uoluerit suscita¬

Expanded text:
uli, Tribus, & linguae tremebant, & metuebant uli, Tribus, & linguae tremebant, & metuebant eum: quos volebat interficiebat: & quos volebat percutiebat, & quos volebat exaltabat, & quos volebat, humiliabat. v.20. Quando autem elevatum est cor ejus, & spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, & gloria ejus ablata est. v.21. Et a filiis hominum ejectus est, sed & cor ejus cum bestiis positum est, & cum onagris erat habitatio ejus: foenum quoque ut bos comedebat, & rore coeli corpus ejus infectum est, donec cognosceret, quod potestatem haberet Altissimus in regno hominum: & quaecunque voluerit, suscita
Abbreviated transcription (Latin):
ieo. hoc est in danihele. cui rex imposuit
nom̃ balthasar. Nunc gͥ danihel uocetur.
&e int̾p̃tationẽ narrabit᷑. Igitur introdu.¬
ctus est danihel coram rege. Ad quẽ prȩfatus
rex ait. Iu es danhel. de filiis captiuitatis
iconspectu meo sapientes magi ut scriptu¬
ram hanc legerent. & int̾pretationẽ eiꝰ in¬
dicarent mͥ. & nequiuer̃ sensum sermonis
huius edicere. Porro ego audiui de te. quod
possis obscura interp̃tari. & ligata dissoluere.
igͦ uales scripturam legere. & interp̃tationẽ
eius indicare mͥ: purpura uestieris. & torquẽ
aureã circa collum tuũ ꝯ habebis. & t̃cius
in regno meo princeps eris. Ad quȩ respoN¬
dens danihel. ait coram rege. Munera tua
sint tibi. & dona domus tuę alteri da. Scri¬
pturã aut̃ hanc legam tibi rex. & int̃preta¬
tionẽ eiꝰ ostendam tͥ. Orex. ds̃ altissimꝰ re.¬
gnũ &e magnificentiam. głam & honorem¬
magnificentiã quã dederat ei. uniuersi po.¬

Expanded text:
in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnumagnificentiam, quam dederat ei, universi pop
Abbreviated transcription (Latin):
uestietur & torquẽ auream habebit in colbo.
& tercius in regno meo erit. Tunc ingressi
om̃s sapientes regis. ñ potuerunt nec scriptu¬
ram legere: nec interp̃tationẽ indicare regi
Unde rex balthasar. satis conturbatus . ẽ. &
uultus eiꝰ immutatꝰ est. sed & optimates eiꝰ
turbabant᷑. Regina aut̃. ꝓre quȩ acciderat
regi& optimatib eiꝰ domũ coniuiuii iN.¬
gressa. ẽ. & ꝓloquens ait. Rex in ȩt̾num
uiue. Non te conturbent cogitationes tuȩ. neq
facies tua immutetur. Est uir in regno tuo
qui sp̃m deorũ scõꝵ habet inse. & in dieb pa¬
tris tiusscientia & sapientia inuentȩ sunt in
eo. Nam &e rex nabuchodonosor pat̾ tuus.
principem magoꝵs. in cantatoꝵ. chaldeoꝵs
& aruspicum constituit eũ. pat̾ in quã tuus
orex. qͥa sp̃s ãplior & prudentia atq intel.¬
ligentia. interp̃tatio somniorũ & ostensio
sec̾retorũ ac solutio ligators inuentȩ sunt

Expanded text:
vestietur, et torquem auream habebit in collo, vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina aregi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum sanctorum habet in se: et in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ferrent᷑ uasa aurea & argentea quȩ asporta.¬
uerat nabuchodonosor pat̾ eiꝰ de templo qđ
fuit in ierłm. ut biberent in eis rex & opti¬
mates eiꝰ. uxoresq eiꝰ & concubinȩ. Tunc al.
inierłm. & biberunt in eis rex & optimates
eiꝰ. uxores & concubinȩ illius. Bibebant ui¬
num. & laudabant deos suos aureos & ar.¬
genteos. & hȩreos. ferreos. ligneosq & la¬
p̾ideos. In eadem hora apparuerunt digiti
quasi manꝰ hominis scribentis contra cande.¬
labrum insuꝑficie parietis aulȩ regiȩ. &
rex aspiciebat articulos manus scribentis.
Tunc regis facies cõmutata est. & cogitatio¬
nes. eiꝰ ꝑturbabant eum. & compages renũ
eiꝰ soluebant᷑. & genua eiꝰ ad se inuice colli¬
debantur. Exclamauit itaq rex fortiter.
ut introducerent magos. chaldeos & aruspi.¬
ces. Ꝙ ꝓloquens rex. ait sapientib babylo¬
nis. Quicunq legerit scripturã hanc & it̃¬
pretationẽ eiꝰ manifestã mͥ fecerit. purpura

Expanded text:
asa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae. Tunc allaiberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura
Abbreviated transcription (Latin):
unc scripsit rex darius uniuersis popłis.
tribub & linguis. habitantib in uniuersa
t̾ra. Pax uob̾ multiplicet᷑. A me constitutũ
est decretum. ut inuniuerso imꝑio & re¬
no meo tremiscant & paueant dm̃ dani.¬
usq inȩt̾num. Ipse liberator atq saluator.
faciens signa & mirabilia incęlo & int̾ra
qui liberauit daru helem de lacu leonum.
danihel somnium uidit. Uisio aut̃ capitis
eius in cubili suo. Et somnium scribens bre.¬
ui sermone comp̃hendit. sũmatimq ꝑstrin.¬
gens ait. Uidebam inuisione mea nocte.
magno. & . iiͦiͬ. bestiȩ grandes ascedebant
de mari. diuerse int̾ se. Prima quasileenl.
& alas habebat aquilȩ. Aspiciebam donec
euulse sunt alȩ eiꝰ & sublata est de t̾ra. &
suꝑ pedes quasi homo stecit. & cor eiꝰ datum
est ei. Et ecce bestia alia similis urso it
parte stetit. & tres ordines erant in ore eiꝰ

Expanded text:
is, tribubus et linguis habitantibus in universa terra: Pax vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant et paveant Deum Daniusque in aeternum. Ipse liberator, atque salvator, faciens signa, et mirabilia in coelo et in terra: qui liberavit Danielem de lacu leonum. Daniel somnium vidit: visio autem capitis ejus in cubili suo: et somnium scribens, brevi sermone comprehendit: summatimque perstringens, ait: Videbam in visione mea nocte, magno. Et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit: et tres ordines erant in ore ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
adoccasum solis laborabat ut erueret eũ.
Uiri aut̃ illi intelligentes regẽ. dixerunt
ei. Scito rex quia lex medor est atq ꝑsarũ.
ut ome decretũ qͦd constituerit rex ñliceat
immiutari. Tunc rex p̃cepit & adduxer̃t
danihelẽ. & miser̃ eũ in lacũ leonũ. Dix̃q
rex daniheli. D̃ tuus quẽ colis semꝑ. ipse
liberabit te. Allatusq est lapis unus. & po¬
situs est suꝑos laci. Quẽ obsignauit rex
anulo suo & anulo optimatũ suoꝵ. nẽquid
fierce contra danihelẽ. Et abut rex indo¬
mũ suam & dormiuit incenatꝰ. cibiq ñ
sunt illati corã eo. Insuꝑ & somnus recessit
abeo. Tunc rex pͥmo diluculo consurgens.
festinus ad lacũ leonum ꝑrerit. ce app¬
pinquans lacui danihelem uoce lacrima.¬
bili inclamauit. & affatus est eum. dani¬
semꝑ. putasne ualuit liberare tẽ a leonib¬

Expanded text:
ad occasum solis laborabat ut erueret illum. ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persarum est, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem cous, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Danisemper, putasne valuit liberare te a leonib
Abbreviated transcription (Latin):
rex darius ꝓposuit edictũ & statuit. Qđ
cũ danhel comꝑisset. idest constitutam
legẽ. ingressus est domum suã. & fenestris
aꝑtis in cenaculo suo contra ierłm tribus
temporib indie flectebat genua sua &
adorabat. confitebaturq coram dõ suo sic̃
&e ante facere consuerat. Uirigͥ illi curiosi¬
us inquirentes: inuenerunt danihelẽ oran-¬
tem & obsecrantẽ dm̃ suum. & acceden¬
tes. locuti sunt regi suꝑ edicto. Rex. nunqͥd
non constituisti. ut omĩs homo qui rogaret
quenquã de diis & hominib usq ad dies
triginta nisi te rex: mitteret᷑ in lacum leo¬
qđ p̃uaricari non licet. Tunc respondentes.
dixer̃ coram rege. Danihel de filiis capti-¬
uitatis uideȩ non curauit de lege tua &
de edicto qͦd constituisti. sed trib tẽporib
ꝑ diem orat obsecratione sua. Qđ uerbum
cum audisset rex: satis contristatꝰ est. & ꝓ
danihele posuit cor ut liberaret eũ. & usq

Expanded text:
rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam: Et fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem tribus temporibus in die flectebat genua sua, et adorabat, Confitebaturque coram Deo suo, sicut et ante facere consueverat. Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem et obsecrantem Deum suum. Et accedentes locuti sunt regi super edicto: Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leoarum, quod praevaricari non licet. Tunc respondentes dixerunt coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est: Et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑabat om̃s principes &e satrapas. quia
sp̃s dĩ amplior erat in eo. Porro rex cogita¬
bat constituere eum suꝑ omẽ regnũ. Unde
principes & satrapę quęrebant occasionem
ut inuenirent daniheli ex latere regis.
Nullãq causam & suspicionẽ reꝑire potuer̃.
eo qđ fidelis esset. & omĩs culpa & suspicio
ñ inueniret᷑ in eo. Dixer̃ gͦ uiri illi. Non
inueniemꝰ danheli huic aliquã occasionẽ.
nͥ forte in lege dĩ sui. Tunc principes & sã¬
trapę subripuer̃ regi. & sic locuti sunt ei.
Darie rex in ȩt̃nũ uiue. Consilium imer̃t
cuncti principes regni. magistrat᷑ &
satrapȩ. senatores & iudices. ut decretũ
imꝑatorium exeat & edictum: ut omĩs
qui petierit aliquam petitionẽ a quocunq
mittatur in lacum leonũ. Nunc itaq rex
confirma sententiã. & scribe decretum.
ut ñ immutet᷑ qd statutũ est amedis atq
p̃sis. nec pͣuaricari ciuquã liceat. Porro

Expanded text:
superabat omnes principes et satrapas: quia superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non inveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumquemittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
aureos & ȩreos. ferreos. ligneosq & lapide¬
os. qui ñ uident neq audiunt neq sentiunt.
laud asti. Porro dm̃ qui habet flatũ tuum
in manusua & om̃s uias tuas. ñ głificasti.
Iccirco abeo missus est articulus manus.
qui scripsit hoc qđ exaratum est. Hȩc est aut̃
scriptura quȩ digesta est. Manie. ⁊ hechel.
rhares. Ꝙ hec inte̾pretatio sermonis. Alane:
numerauit ds̃ regnũ tuũ: & cõpleuit illud.
Thechel: appensus es instatera. & inuentꝰ es
minus habens. Phares: diuisũ est regnum
tuũ. & datũ est medis & pẽrsis. Tunc uiben¬
te rege indutus est danihel purpura. ce
circundata est torquis aurea collo eiꝰ. &
pͣdicatũ est de eo qđ haberet potestatẽ t̾cuis
in regno. Fadem nocte int̾fectus est baltha¬
sar rex chaldeus. & darius medus successit
in regnum. annos natus sexaginta duos.
principes tres ex quib danihel unꝰ erat.
ut satrapę illis redderent rationem. & rex
non sustineret molestiã. Igitur danihel.

Expanded text:
ereos, ferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in regno suo. Eadem nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnum annos natus sexaginta duos. principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
uiue. Ds m̃s misit angłm suum & conclusit
ora leonum. & ñ nocuer mͥ. quia corã eo iusti.¬
cia inuenta est in me. Sed & corã te rex deli.¬
ctũ ñ feci. Tunc rex uehem̃t̃ gauisus est sup
eum. & danihelẽ prȩcepit educi de lacu.
Eductꝰq danihel de lacu. & nulla lȩsio iN¬
uenta est in eo. quia credidit dõ suo. luben¬
te aut̃ rege ad ducti sunt uiri qͥ accusaue.¬
rant danihelẽ. & in lacũ leonum missisunt

Expanded text:
eus meus misit angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leo
Abbreviated transcription (Latin):
Uidi aut̃ inuisione esse me suꝑ portã ulai.
& leuaui ocłos meos & uidi. & ecce aries unꝰ
stabat ante paludẽ habens cornua excelsa.
& unũ excelsius altero atq succrescens.
Postea uidi arietem cornib uentilantẽ cont᷑

Expanded text:
. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem, habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Postea vidi arietem cornibus ventilantem contra
Abbreviated transcription (Latin):
pitis eiꝰ quasi lana munda. Thronus eiꝰ flãma
ignis. rotȩ eiꝰ ignis accensus. Fluuius igneus
rapidusq egrẽdieb at᷑ a facie eiꝰ. Milia miliũ
ministrabant ei. & decies milies centena milia
assistebant ei. ludicium sedit. & libri aꝑtist̾.
A spiebam ꝓpt̃ uocẽ sermonum grandiũ. quos
cornu illud loquebat᷑. Et uidi qm̃ int̾fecta
esset bestia & ꝑisset corpus eiꝰ. & datũ esset
ad comburendũ igni. aliarũq bestiarum
ablata esset potestas. & tempora uitȩ con-¬
stituta essent eis usq ad tempus & tempus.
Aspiciebã ego inuisione noctis. & ecce cum
nubib cȩlĩ quasi filius hominis ueniebat.
ce usq ad antiquum dierũ ꝑuenit. & inconspe

Expanded text:
pitis eius quasi lana munda; thronus eius flammę ignis, rotę eius ignis accensus. Fluuius igneus rapidusque egrediebatur a facie eius. Milia milium ministrabant ei, et decies centenassistebant ei. Judicium sedit, et libri aperti sunt. Aspiciebam propter vocem sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur: Et vidi quoniam interfecta esset bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni: Aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempus. Aspiciebam ergo in visione noctis. et ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat, et usque ad anti
Abbreviated transcription (Latin):
suos. quia crediderunt ieo & uerbum regis
mmut auer̃. & tradiderunt corpora sua ne
seruirent & ne adorarent omnẽ dm̃ excepto
do suo. A me gͦ ꝓpositum est hoc decretum.
ut omis popłs. trib & lingua quȩ cunque
locuta fuerit blasphemiã contra diñ sydrac̾.
mysach. & abdenago disꝑeat. & domꝰ eius
uastet᷑. Neq enimest ds alius. qui possit ita
& abdenago. in ꝓuintiam babylonis.
Uabuchodonosor rex om̃ib popłis. gentib
& linguis. quȩ habitant in uniuers a t̾ra
Par uobis multiplicet᷑. Signa &e mirabilia
fecit apud me ds̃ excelsus. Placuit gͦ michi
prȩdicare signa eius quia magna sunt. &
miralnlia eius quia fortia. & regnũ eius
regnum sempit̾nũ. & potestas eius ingene¬
ratione & generatione. Ego nabuchodono.¬

Expanded text:
suos, quia crediderunt in eum et verbum regis suos, quia crediderunt in eum et verbum regis immutaverunt, & tradiderunt corpora sua, ne servirent, & ne adorarent omnem Deum, excepto Deo suo. 96. A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus, & lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, & Abdenago, dispereat, & domus ejus vastetur: neque enim est aliet Abdenago in provinciam Babilonis. Nabuchodonosor rex omnibus populis, gentibus et linguis, que habitant terram in universa terra: Pax vobis multiplicetur. Signa et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi predicare signa eius, quia magna sunt, et mirabilia eius, quia fortia et regnum eius regnum sempiternum et potestas eius in generationem et generationem. Sic, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
uNc nabuchodo.¬
nosor rex obstupuit & surrexit ꝓpere. & ait
optimatib suis. Nonne tres uiros misimus
in mediũ ignis compeditos: Qui responden
tes dixerunt regi. Uere rex. Respondit &e ati
Ecce ego uideo uiros quattuor solutos
ambulantes in medio ignis. & nichil corru.¬
ptionis in eis est. & species quarti. similis fi¬
lio dĩ. Iunc accessit nabuchodonosor ad
ostium fornacis ignis ardentis. & ait.Sy.¬
drach. mysach. & ab denago seruidĩ excelsi.
egredimini & uenite. Statimq egressi sunt
sydrach. mysach. & ab denago. de medio ignis
Et congregati satrapę. magistratꝰ & iudices
ce potentes regis: contemplabant᷑ uiros illos.
qm̃ nichil potestatis habuisset ignis incor.¬
porib eoꝵ. & capillus capitis eoꝵ ñ esset
adustus. & saraballa eoꝵ ñ fuissent immu.¬
tata. & odor ignis ñ transisset ꝑ eos. Et erũ.¬
pens nabuchodonosor. ait. Benedictus as
eor. sy drach uidelicae. mysach. & abdena-¬
go. qui misit angłm suum &e eruit seruos

Expanded text:
unc Nabuchodonosor rex obstupuit et surrexit propere et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medio ignis compeditos? Qui respondentes regi dixerunt: Vere, rex. Respondit rex et ait: Ecce video viros quattuor solutos et deambulantes in medio ignis, et nichil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egressi sunt Sidrach, Misach, et Abdenago de medio ignis. Et congregati satrapae, magistratus, et judices, et potentes regis, contemplabantur viros illos, Quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et saraballa eorum non fuisset immutata, et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodeorum, Sydrach videlicet, Misach et Abdenagó, qui misit angelum suum et eruit servos
Abbreviated transcription (Latin):
Cadem hora sermo cõpletꝰ est suꝑ nabucho¬
donosor. Ea hominib abiectus est. ce foe¬
num ut bos comedit. & rore cęli corpus
eius infectũ est. donec capilli eiꝰ insimili¬
tudinẽ aquilarũ crescerent. & ungues
eius quasi accipitrum. Igitur post finem
dierum ego nabuchodonosor ocłos meoᷤᷤ
ad cȩlum leuaui. & sensus m̃s redditus est
micħi. & altissimũ benedixi. & uiuentẽ¬

Expanded text:
chodonosor, et ex hominibus ejectus est; Et fenum ut bos comedit, et rore coeli corpus ejus infectum est: Donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum, ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi: Et Altissimo benedixi,
Abbreviated transcription (Latin):
sericorduis pauꝑum. Forsitan ignoscet¬
ds̃ delictis tuis. Omĩa uener̃ sũꝑ nabu-¬
chodonosor regem. Post finem mensiũ
duodecim. in aula regis babylonis ambu¬
labat. Responditq rex & ait. Non ne hȩc
est babylon magna. quam ego edificaui
indomum regni. in robore fortitudinis
meȩ. & in gła decoris meiꝰ Cum ad huc
sermo esset inore regis. uox de cȩloru-¬
it. Tibi dicitur nabuchodonosor rex.
Regnum tuũ transiet a te. & ab hominib
tẽ eicient. & cum bestus feris erit habi-¬

Expanded text:
sericordiis pauperum: forsitan ignoscetsericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum transiit a te: Et ab hominibus te ejicient, et cum bestiis feris erit habi
Abbreviated transcription (Latin):
adcęlum. & potestas tua in t̾minos uniuersȩ
t̃rȩ. Quod aut̃ uidit rex iuigilẽ &e scm̃ de¬
scendere de cȩlo & dicere. succidite arborẽ
& dissipate illam. at tamen germen
radicum eius in t̾ra dimittite. & uinciat᷑
ferro & hȩre inherbis foris & rore cęli
consꝑgatur. & cum feris sit pabulum eiꝰ.
donec septem tempora cominutent᷑ suꝑ
eã: hȩc est interpretatio sententiȩ
altissimi. quȩ ꝑuenit suꝑ dñmmeũ
regem. Ficient te ab hominib. & cũ
bestiis ferisq erit habitatio tua. & foe
num ut bos comedes. & rore cȩli infun-¬
deris. Septem quoq tempora mutabun¬
tur suꝑ te: donec scias quod dominet᷑
excelsus suꝑ regnum hominũ. & cui¬
cunq uoluerit᷑ det illud. Quod autem
prȩcepit ut relinqueretur germen radi.¬
cum eiꝰ idest arboris: regnum tuum tibi
manebit. postquam cognoueris potesta¬
tem esse cȩlestem. Quam obrem rex consi-¬
lium meum placeat tͥ. &e peccata tua ele¬
mosinis redime. & iniquitates tuas mi-¬

Expanded text:
testas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem, et dissipate illam; Attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergaturdonec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae pervenit super dominum meum regem. Ejicient te ab hominibus, et cum bestiis, ferisque erinum ut hos comedes, & rore caeli infunderis: septem quoque tempora mutabuntur super te, donec scias, quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas mi
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe mi. somniũ hoc iis qui te oder̃. & interp̃¬
tatio eiꝰ hostib tuis sit. Arborem quã uidisti
sullimẽ atq robustã. cuius altitudo ꝑtinge.¬
bat ad cȩlum. & aspectus illius in omnẽ t̾rã
& rami eiꝰ puscherrimi. & fructus eiꝰ nimius.
&e esca omniũ in ea. & subt̃ eam habitantes

Expanded text:
Domine mi, somnium his qui te oderunt, et interprDomine mi, somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram: Et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius; Et esca omnium in ea, et subter eam habitantes
Abbreviated transcription (Latin):
germen radicũ eiꝰ in t̾ra sinite. & alliget᷑
uinculo ferreo & hȩreo. In herbis quȩ foris
sunt & rore cęli tinguatur. & cum feris
pars eius in herba trȩ. Cor eiꝰ abhumano
commutet᷑. & cor ferȩ detur ei. & septem
tempora mutentur suꝑeam. In sententia
uigilum decretum. ẽ. & sermo scõꝵ & peti¬
tio. donec cognoscant uiuentes qđ dominet᷑
excelsus in regno hominum. & cuicunq uo-¬
luerit dabit illud. & humillimũ hominẽ
constituet suꝑ illud. Hoc somniũ uidi ego
rex nabuchodonosor. Tu gͦ balthasar in.¬
terp̃tationẽ narra festinus. quia om̃s sapi.¬
entes regni mei ñ quȩunt solutionẽ edicere
mͥ. Tu aut̃ potes. quia sp̃s deorum scõrum
intẽ est. Tunc danihel cuius nomen baltha¬
sar. coepit intra semet ipsum tacitus cogita.¬
re quasi hora una. & cogitationes conturba¬
bant eum. Respondens aut̃ rex ait. Baltha¬
sar. somnium & int̾pretationes eius non
conturbent te. Respondit balthasar & dix̃.

Expanded text:
ra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, quia spiritus deorum sanctorum in te est. Tunc Daniel, cujus nomen Baltassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondens autem rex ait: Baltassar, somnium et interpretatio ejus non conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit: