comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rie ducti interficerentur. Hoc cum fc̃m
fusset: contristati nimis marius et
martha uxor eius cum filiis suis au¬
difax et abacut:uenerunt ad locum
ubi corpora scõrum interfecta fu̾ant
una cum beato iohanne presbito. et
inuenerũt super corpora scã ignem
superpositum. Et sumentes: ceꝑunt
corpora subtrahere et sepelire cum lin¬
theaminib et facultatib siuis: quia
uir locuples erat cum filus suis et
uxore. Et qͣntũ potuerũt sepelierũt in
cripta uia salaria in clybum cucume¬
ris. Tunc sepelierunt cum eis quẽdã
tribunũ claudii nomine blastum: et
in eodem loco uigilias et ieiunia cum
orationib multis dieb multis dieb¬
cum beato iohanne celebraũnt. Audi¬
ens hec claudius. tepit curiose quere¬
re marium et martham uxorem eiꝰ.
et non inuenit eos: quia occulte hoc fa¬
ciebant. Uenientes uero romam: ue¬
nerunt ad castrũ requirentes beatum
quirinum. Quem non inuenientes: cõ¬
tristati st̾ nimis. Inuenerunt tamen

Expanded text:
is iussit interfici. Hoc cum factum fuisset, contristati nimis Marius et Martha, uxor eius, cum filiis suis Audifax et Abacuc venerunt ad locum, ubi corpora sanctorum interempta fuerant, una cum beato Iohanne presbitero et invenerunt super corpora sancta ignem superpositum. Et sumentes coeperunt corpora subtrahere et sepelire cum linteaminibus et facultatibus suis, quia vir locuplex erat cum filiis et uxore, et, quantum potuerunt, sepelierunt in cripta via Salaria in Clyvum Cucumeris. Tunc sepelierunt cum eis quendam tribunum Claudii nomine. Plastum et in eodem loco vigilias et ieiunia cum orationibus multis diebus cum beato Iohanne celebraverunt. Audiens haec Claudius, coepit curiose querere Marium et Martham, uxorem eius, et non invenit eos, quia occulte hoc faciebant. 3. Venientes vero Romam, venerunt ad Castrum, requirentes beatum Quirinum, quem non invenientes, contristati sunt nimis. Invenerunt tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uxore sua et filiis.¬
cuc xp̃iani uiri: ad orationem apło¬
rum uenientes romam.Ceperunt au¬
tem corpora scõꝵ.per carceres et sepul¬
turas conquirere. Et dum frequent̾
sollicite et curiose inquirerent: ueni¬
entes in castrum transtyberim intra
lem nomine quirinũ. qui iam młta
uerb̾a pro nomine xp̃i perpessus fuerat.
et facultate sua nudatus. Ad quẽ ue¬
nientes miserunt se ad pedes eius ma¬
rius. et martha uxor eius cum duobz
filiis audifax et abbacuc ut oraret
pro eis. Et ibi manserunt dies octo:
et ceperunt de facultatib suis mini¬
strare beato quirmo. et lauare pedes e¬
orum qui in uinculis erant constri¬
cti. et in capita eorum uel filiorum su¬
orum effundere. Eodem tempore uissit
claudius ut si qui xp̃iani inuenti fu¬
issent. uel in uulgo aut in custodia
sine interrogatione punirentur. Ipõ
precepto diuulgante tenuit ducentos
sexaginta duos xp̃ianos uia salaria:
qui arenam fodientes dampnati fu¬
ut infligina foras muros porte sala¬

Expanded text:
cum uxore sua et filiis,christiani viri ad orationem apostolorum. Venientes Romam, ceperunt corpora sanctorum per carceres et sepulturas conquirere, et dum frequenter, sollicite et curiose quererent, venientes in Castra trans Tiberim, intra m nomine Quirinum, qui iam multa verbera pro nomine Christi perpessus fuerat et facultate sua nudatus. Ad quem venientes, miserunt se ad pedes eius Marius et Martha, uxor eius, cum duobus filiis Audifax et Abacuc, ut oraret pro eis. Et ibi manserunt diebus octo et coeperunt de facultatibus suis ministrare beato Quirino et lavare pedes eorum qui in vinculis erant constricti et in capita sua vel filiorum suorum effundere. 2. Eodem tempore iussit Claudius, ut si qui christiano rum inventi fuissent vel in vulgo aut in custodia, sine interrogatione punirentur. Ipse, praecepto divulgante, tenuit ducentos sexaginta duos christianos via Salaria, qui arenam fodientes dampnati fu quos iussit in fligina foris muros porta Sal
Abbreviated transcription (Latin):
sed ostende michi genealogiam eorum
quare non diuulgas michi quod ue¬
rum est: Respondit ualentinus pres-
u̾o audi me rex: et salua erit anima
tua. et respuplica tua augebit᷑ et ini¬
mici tui extinguentur: et tu in om̃ib
uictor eris. et hic regno frueris. et in¬
ut penitearis de sanguine sanctorũ

Expanded text:
 Ostende michi genealogiam ipsorum cur non dicis michi quod uerum est?». Respondit Valentinus: «Audi tor et salua erit anima tua et res publica augebitur et inimici tui extinguentur et tu in omnibus uictor eris et hoc temporali regno et ut peniteat
Abbreviated transcription (Latin):
indulge mͥ et miserere mei: ne dicat
inimicus meus eleusius. ubi est
uenit angelus dñi. et separauit ig¬
nem.⁊ flaminam extinxit. Sãcta
nis illesa: glorificabat dñm. Prefe¬
ctus autem fremebat contra eam
quasi fera maligna: et cogitabat
quale suppliciũ inferret in eam. Et

Expanded text:
deus miserirae mei . ne dicat inimicos| tirannos eliusius ubi est uenit an| gelus domini et siperauit ignem et flammam extinxit.| Sancta nlesa glorificabat dominum.| Praefectus uero fremibat contra ipsa sicut fera maligna| et cogitabat quali sublicia superaret illa .| Et
Abbreviated transcription (Latin):
autem ud̾imus aliquid boni trat
respondit. Dic michi ⁊ tu quomͦ au¬
sa es me tenere: nisi quia confidis
meum. quia malarum artium est:
et quod uult hoc facio. S multa ego¬
sentires desidiis meis. ⁊ repulsus sũ.

Expanded text:
al<iquid> uolente respondit . dic mihi comodo et tu ausa es me tenere| nisi quia . \es/ comeo . quia malorum arcium est . et quod uult hoc facio . | et multa currirent| desideriis meis . et repulsus sum
Abbreviated transcription (Latin):
qui mͥ auxiliaretur. ⁊ confortaret¬
me: te autem erubescere fecit. O pes¬
sima hora procreate.⁊ te miserum.
et animam tuam infelicem: quia¬
que tibi p̾parant᷑ ignis tumidus. tar¬

Expanded text:
mihi ausilia\re/tur| et confortaret. Te autem erubiscire fecit. O pessimam| ora procreate et te miserum et tua animam infilicem| quia tibi praeparatur ignis eternus tar
Abbreviated transcription (Latin):
ci iohannem ab herode decapitari. Ego
sum quia magi eẽnt petrus et
paulus. Ego sum qui ad neronem
imꝑatorẽ ingressus sum: ut petrũ
crucifig̾et. ⁊ paulum decollaret. Ego

Expanded text:
ci Iohanne ad herode decapitare| Ego sum quia magi essent petrus et pau| lus. Ego sum qui ad neronem imperatorem ingressum| ut petrum figerit et paulum decapitaret. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
iussit eam deponi: dicens ad eã. Iuli¬
ana accede et sacrifica diis ne in tor¬
mentis deficias: non enim pot̾it te
Sancta uiliana respondit. Uincẽ¬
me non potis miser per tormenta tu
a. Ego in nomine domini mei ihu¬

Expanded text:
iussit eam deponi . et dicit| ei. Iuliana sacrifica . ne in tormentis deficias . non te sanCta iuliana Respondit uinceme non potestis| miser . per tua turmenta . sed ego in nomini domini mei ih
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Confitere michi cui hominũ in¬
multorum hominum oculos extinxi.
misi. alios appendi. alios sanguinem
alios laqueo uitam finire feci: alios
in suo furore manib ꝑniciem cru¬
feci: ⁊ uͭ breuiter dicam. omĩa mala
fr̃ib meis: et alios quos inueni nõ
habentes signum xp̃i: interfeci uel

Expanded text:
xit . confitire mihi cui hominum| inre qu\a/ntorum| hominum oculis extinxi. misi . alius autem apendi .| alius sanguine  laqueo| uita finire fice alios in suo furore manibus sufeci. Et ut breviter dicam . omnia mala feci et alius quos inuine| non habentis
Abbreviated transcription (Latin):
uit ⁊ regnat sẽꝑ ĩ celis. Tũc pater eiu
prefecto. Prefectus autem iussit rã¬
diluculo adduci ante tribunal suũ
et uidens pulchritutudinẽ eius. bł¬
cens. Dulcissima mea iuliana: qͣre

Expanded text:
ui est in caelis. Tunc pater| eius . | Preffectus autem . iussit eam aduci ante tribunal| suum puplicae. Videns pulchritudinem eius . leDulcissima mea Iuliana, cur
Abbreviated transcription (Latin):
quem credidit abraham. ysaac. et
diens hec prefectus: cõmotus iracun¬
dia iuissit eam cedi. Extensa u̾o in
gne diane: et lib̾a te de hiis torm̃tis.
Quod si nolu̾is: per magnum deũ
apollinem non tibi parcam. Sãcta¬
uiliana respondit. Noli credere quod
suasionibz tuis reuocare me possis a

Expanded text:
quem credidit abraham . isahac| et diens hec uerba prefectus . commotus ira| gundia . iussit eam cedi extensa uero in die dianae . et liberaberis de tormentis . quod si no| lueris . per magnum deum apollonem non tibi parcam| Iuliana respondit noli credere . quod suasionibus uestris| reuocitis me . a
Abbreviated transcription (Latin):
tyranni minas. que contra me exur
gunt. et fac erubescere dyabłm con¬
tra me resistenteni qm̃ tu domine
scis naturam humanam. Esto mͥ do
me in tormentis: que inducturus

Expanded text:
tirannum qui contra me insur| rexit . et fac erubiscire diabolum contra me resistentem.| Que tu domine scis naturam humanam . quia non p in tormentis quae inducturus
Abbreviated transcription (Latin):
licie est auctor: ⁊ ip̃e dirigit nos. Se¬
ata uiliana dixit. Qui repulsi fu̾int¬
patiunt᷑. si missi fiu̾mꝰ contra iustũ
ut eu̾tamus eum: quod si non potu¬
erimus. non uidebimur ab illo a qͦ
mittimur. Qnͣdo enim quesut fue¬
rimus ab illo ⁊ non fuerimꝰ inuen
niri. Necesse est ergo nobis facere qd̃
Scã uiliana dixit. Ad que oꝑa iusta
proficiscimini narra mͥ. Demon res-¬

Expanded text:
 dirigit nos. Sancta iuliana dixit| Et qui repulsupatitur. Si missi fuerimus contra iustum ut| conuertamus eum et non potuerimus. Non uidimor ab| illo ad quod mitimur . quando enim quaerimor ab illo| et fuerimus inuentnire.| Necesse est ergo nobis facere et ga iuliana dixit . ad qua opera iusta profecis| cimini. Demon res
Abbreviated transcription (Latin):
incendi. numqͣm tibi consentiã. Tũc¬
denuo regauit eam pat̾ eius. ut ei t̃-
dico ⁊ non mentior: quia omnẽ ques¬
preceptis. Statim pater eius uissit eñ
expoliari et cedi: ⁊ dixit ad eam. Qua¬
re non adoras deos: At illa clamans
dicebat. Non credo. non sacrifico. nõ

Expanded text:
 tibi consentio. Denuo r\o/gauit ea pater suus . ut dico et minimi| mentitur . quia omnis quesristum. Statim| pater eius . iussit eam expoliari et caedi. dic quare| non adoras deus. Illa autem clamans dicens . non credo| non adoro . non
Abbreviated transcription (Latin):
cathedra agens officium prefecture.
Transactis paucis dieb denuo misit
am te maritum. Quod si nolueris:
quere tibi aliam uxorem. Audiens
narrauit ei omĩa que ei mandau̾at
iuliana. Pater u̾o eius hec audiens
dixit. ꝑ misericordes deos ⁊ amatores¬
rexit ad filiam suam. cum magno¬
michi filia mea dulcissima. lux ocu¬

Expanded text:
carruca agens offi| cium praefecturae . transactis uero paucis diebus .| Dinuo misit am| te maritum quod si nolueris . queri tibi aliam uxo| rem. Ista audiens narrauit ei omnia uerba ore ei . mandauerat| Iuliana pater uero eius haec audiens . dicit . Per miseri| cordes deos quod srexit ad filiam suam it ei: «Filia mea dilectissima,
Abbreviated transcription (Latin):
sima duas claues in manu tenẽs.
arma ferens fulgentissima ut ra¬
dii solis. Quem tercio uocãs ait.
Stephane serue dei qui me non
militem sed piscatorem uocari ius¬
sisti. ideo taliter tibi appareo ut
scias me deo militare: ⁊ ut firmiꝰ
hoc credas. cum hiis clauib qͥs
manu teneo. portis colimbrie ur¬
bis apertis. que septem annis a
fernaudo rege xp̃ianoꝵ obsidione
opprimitur. crastina die hora ter¬
cia. intromissis xp̃ianis. eoꝵ red¬
dam potestati. Et ita factum est.

Expanded text:
sima duas claves in manu tenens, sima duas claves in manu tenens, arma ferens fulgentissima ut radii solis, quem tertio vocans ait: « Stephane serve Dei, qui me non militem sed piscatorem vocari jussisti, ideo taliter tibi appareo, ut scias me Deo militare; et ut firmius hoc credas, cum his clavibus quas manu teneo portis Colimbriae urbis apertis quae VII annis a Fernando rege Christianorum obsidione opprimitur, crastino die hora tertia intromissis Christianis eorum reddam potestati; » et ita factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
conuenerant. Et sic ille loqui
cepit: et cuncta que illi conti¬
gerant enarrauit. Et cum
predicta dixisset. adiunxit.
Cum me inquit occidissem:
demonnes me ceperunt. et cũ
me uersus romain ducerent
sanctus iacobus post nos uelo¬
citer aduolauit. Cumq pro
me et contra me duitius ad
inuicem disceptassent: illo
cogente uenimus ad quodam
prãtum. ubi beata maria cum
inmimeris sanctis ad colloqui¬
um residebat. Heatus uero
lacobus ante cam pro me:¬
contra demones conquerit.
Et cum illa demones incrt¬
passet: iussit ut reuiuerem.
Sicqs sanctus iacobus me
noctuq ieuiniis ⁊ ugiliis atq o¬
rationib intendebat. Cumq ora¬
ret quadam die turba rusticoꝵ
uixta cellulam eius. apłm sic ro¬
gare cepit. Beate iacobe bone mi¬
les. ab inftantib malis nos lib̾es.
Quod ille audiens. increpans eos
dixit. O ftulti rustici. beatum ia¬
cobum non militem sed piscatorẽ
appellate. Eadem nocte beatus ia¬
cob appariit ei in ueste candidis¬

Expanded text:
conueniunt. Et sic ille loqui conueniunt. Et sic ille loqui cepit et cuncta que illi contigerant enarrauit. Et cum predicta dixisset, adiunxit: «Cum me», inquit, «occidissem, demones me ceperunt; et cum me uersus Romam ducerent, sanctus Iacobus post nos uelociter aduolauit. Cumque pro me et contra me diutius ad inucogente venimus ad quoddam pratum ubi beata Maria cum universis sanctis ad colloquium residebat. Beatus ergo Jacobus ante contra demones conqueritur. Et cum illa demones increpasset iussit ut reuiuerem, sicque sanctus Iacobus menoctuque jejuniis, vigiliis et orationibus intendebat. Cumque oraret quadam die, turba rusticorum juxta cellulam ejus apostolum sic rogare coepit: « Beate Jacobe, bone miles, ab instantibus malis nos liberes. » Quod ille audiens, increpans eos dixit: « O stulti rustici, beatum Jacobum non militem, sed piscatorem appellate. » Eadem nocte beatus Jacobus apparuit ei in veste candidis
Abbreviated transcription (Latin):
fessionem dicere. et post pere¬
grinando eadem commissa
penitere. Hus dictis demon
euanuit. Tunc anxiatus
iiuenis domum redire: et
peccata sua confiteri. et sic
iter remcipere disposint. Sed
statin demon ei ut prins appa-¬
rens cogitationem talem re-
darguit: dicens ꝙ peccatum
illud nullomodo delere posset.
iusi genitalia membra secaret.
et multo beatiorem et marti-¬
rem fore si se auderet occidert.
Quibus dictis. iiiuenis sim¬
plex. nocte socus suis dormien¬
tibus cultessum extrãxit: et
sibi genitalia amputans et¬
dem culte l o se per uentrem
tranffixit. Cum ergo san¬
guis efflieret. et ille moriens
papitãret: experrecti sc̃cu accẽ¬
so igne morientem inuenerũt.¬
Et timentes crimen homici¬
di: manc fugientes. ipsum
cum egeno relinqunt. Post
paululum cum eus fonea
pararctur. Ecce defunctus
saugninis extra ecclesiam positꝰ
reuixit: et in feretro resedit et
statin circonstantes diffugiũt.¬
et ad clamorẽ eoꝵ omnes alu

Expanded text:
fessionem dicere, et post perefessionem dicere, et post peregrinando eadem commissa punire». Et hiis dictis demon euanuit. Tunc anxiatus iuuenis domum redire et peccata sua confiteri; et sic iter reincipere disposuit. Sed statim demon ei ut prius apparens, cogitatidarguit dicens, quia peccatum istud nullo modo delere posset nisi sibi genitalia membra secaret, et multo beatiorem et martyrem fore si se auderet occidere. Quibus dictis, juvenis simplex nocte sociis suis dormientibus cultellum extraxit, et sibi genitalia amputans eodem cultello per ventrem transfixit. Cum ergo sanguis efflueret, et ille moriens palpitaret, experrecti socii accenso igne morientem invenerunt.Et timentes crimen homicidii mane fugientes ipsum cum egeno relinquunt. Post paululum cum ejus foveam praepararent, ecce defunctus sanguinis, extra ecclesiam positus, revixit et in feretro resedit, et statim circumstantes diffugiuet ad clamorem eorum omnes alii
Abbreviated transcription (Latin):
litis confossus interut.¬
Rope cuutatẽ lugdii¬
mun. Iiuienis quid̾a pallipa¬
rius patre defuncto matrem
suam proprio labore sustentãs:
singulis anius sctm iacobũ
adire solebat. Cum ergo caste
facto. quia prius ad sanctum
iacobum ire promiserat: cum
duobus uiciis dͥ cens secum¬
asmũ: ad sanctum iacobum¬
ire cepit. Qui sibi quendam
mendicum in uia repperientes
gratia societatis et amore apli
secũ tulerunt ei necessaria lar¬
gientes. Tunc illi inueni
diabolus in specie saĩti iacobi
nocte ei apparuit dicẽs. Alosti
quis sum. Cui negat. Ego
sum inquit iacobus apłs.
quem singulis annis uisi¬
tare consueuisti. Scias qz
multum gaudebam de te:
quia ualdẽ magnum bonũ
sperabam in te. Sed nuꝑ anteqͣ
de domo tua exires: cũ muliere
fornicatus es. Alec confessus
nec penitens huc uenire ausus
es: et cum pct̃o tuo peregre
profectus es quasi peregrina-
tio tua de et michi placeret.
propter me uult peregrinari:
prius debet pettata sua per con¬

Expanded text:
litis transfossus interiit.rope ciuitatem Lugdunum iuuenis quidam pelliparius patre defuncto matrem suam proprio labore sustentans, singulis annis Sanctum Iacobum adire solebat. Cum ergo diu cafacto quia prius ad Sanctum Iacobum ire proposuerat cum duobus uicinis dasinum ad Sanctum ire coepit Jacobum, qui sibi quemdam mendicum in via reperientes, gratia societatis et amore apostoli, secum tulerunt ei necessaria largientes. Tunc illi juveni diabolus in specie sancti Jacobi nocte apparuit dicens: « Nosti quis sum? » Cui neganti: « Ego sum, inquit, Jacobus apostolus, quem singulis annis visitare consuevisti. Scias quia multum gaudebam de te, quia valde magnum bonum sperabam in te. Sed nuper antequam de domo tua exires, cum muliere fornicatus es, nec confessus, nec poenitens huc venire ausus es, et cum peccato tuo peregre profectus es, quasi pertio tua deo et michi placere popropter me uult peregrinari, prius debet peccata sua per con
Abbreviated transcription (Latin):
tuã inuiste retinuit pecumam¬
ruentẽ de domus suc solio mori¬
turum. et oẽs hospites ci similes
possem quod pertineat ad salũtẽ
et uos quidẽ audicbam. sed respõ.¬
dere non poteram. Sed modo
huc intrauit sanctus iacobus
ferens in sinistra manu sac¬
culum mulieris: et in dextra
baculum pauperis quos in
itinere sic adinui. Burdonen
habebat pro lancea et sacculũ
pro parma id est scuto. Et
statim quasi iratus uemens
eleuato baculo fugientes de¬
mones exire coegit: et ecce bt̃i
iacobi grãtia me liberauit et
loquelam michi reddidit. facite
ergo uenire presbiterũ quia ad¬
uiitus in hac uita permanere
nõ possum. Qui cũ morã face
ret unũ de socus ãmonuit dicẽs
Amice noli a modo tuo milita-¬
re. scias enun ꝙ ueraciter es
dampnatus: et mala morte
proximo morituirus. Quod
postea probauit rei euentus.
Sepulto socio cũ redissent: et
illi dũo hec dixissent. ille se nõ
cmendans pro sompno uerba
corum dixit. Sed paulo post

Expanded text:
tua iniuste retinuit tua iniuste retinuit ruentem de domus sue solio moriturum et omnes hospites ei similes possem quod pertineat ad salutem; et uos quidem audiebam, sed respondere non poteram. Sed modo huc intrauit sanctus Iacobus ferens in sinistra manu sacculum mulieris et in dextera baculum pauperis, quos in itinere sic adiuui. Burdonem habebat pro lancea et sacculum pro parma id est scuto. Et statim quasi iratus ueniens eleuato baculo fugientes demones exire coegit. Et ecce beati Iacobi gratia me liberauit et loquelam michi reddidit. Facite ergo uenire presbyterum, quia diutius in hac uita permanere non ret, unum de sociis admonuit dicens: « Amice, noli domino tuo amodo militare, scias enim quod veraciter est damnatus et mala morte proxime moriturus. » Quod postea probavit rei eventus. Sepulto socio cum rediissent, et illi domino hoc dixissent, ipse se non emendans, pro somnio verba eorum duxit. Sed paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
deponũt. et hospitẽ illoꝵ ilico
suspenderũt. Ide anno domini
quidã mortalitatẽ hom̃n que
crat ĩ francia uitare desideras.
cũ uxore et filiis scfm iacobũ
adire disposunit. Qui cũ uenis¬
sentrad urbẽ pampiloniam
defuncta ibi oxore sua: hospes ciꝰ
totã illiꝰ pecuniã cũ iumento
quo pueri uectabant᷑ retinuit.
Ille tñ sic penitꝰ desolatus: pu¬
eros suos humeris portans et
manibꝰ trabens iter suũ nõ
dimisit. Cui de urbe exeunti
⁊ dolores tanti infortunii reci¬
tanti: uir quidã cũ asino in
uia occurrit. ⁊ auditis casibus
ciꝰ. ci asinũ suũ ad uehendos
pueros ꝯmodauit. Itaq cũ sic
adintus ad sct̃m iacobum
ꝑuenisset: uigilãti in eclesia
⁊ orãti. scł̃s iacobꝰ appariit.⁊
si se cognosceret ĩquisuit.
Cui neganti. Ego sũ inquit
iacobus apls. qui tibi in pãpi¬
lonia asinũ mcũ ꝯmodaui. et
nũc iteꝵ accõmodo reuertenti.
et p̃mincio tibi hospitẽ tuũ qͥ

Expanded text:
deponunt et hospitem illorum illico deponunt et hospitem illorum illico suspenderunt. Anno domini quidam mortalitatem hominum que erat in Francia uitare desiderans cum uxore et filiis sanctum Iacobum adire disposuit. Qui cum uenisset ad urbem Pampilonam defuncta ibi uxore sua, hospes eius totam illius pecuniam cum iumento quo pueri uectabantur retinuit; ille tamen sic penitus desolatus pueros suos humeris portans et manibus trahens iter ceptum non dimisit. Cui de urbe exeunte et dolores tanti infortunii recitanti, uir quidam cum asino in uia occurrit; et auditis casibus eius ei asinum suum ad uehendos pueros commodauit. Itaque cum sic adiutus ad Sanctum Iacobum peruenisset, uigilanti in ecclesia et oranti sanctus Iacobus apparuit et si se cognosceret inquisiuit. Cui neganti: «Ego sum», inquit, «Iacobus apostolus qui tibi in Pampilona meum asinum commodaui et nunc iterum accomodo reuertenti; et prenuntio tibi hospitem tuum qui
Abbreviated transcription (Latin):
thctonici sctm iacobũ adicrũt:
et ĩ uebe tholosa a quedam birr¬
gense hospicio suscepti sunt.
Quos nocte inebrians ciphũ
argenteũ in mãtica eoꝵ posuit.
et manc oxeũtes quasi latro¬
nes inclamitãs reuocaint. At
illi dixerũt: ut illũ pimiret suꝑ
quẽ pecimiã suã inueniret.
llos quoq discuties in mãtica
prĩs et filii ciphũ suũ repperit: ⁊
sic cor bona rapiẽs ad indiciũ
traxit. Cũ ergo iudex unũ tm
mori. Tande filius suspedit᷑.
et pater tristis ⁊ anxiꝰ ad sct̃m
iacobũ progredit᷑. Post trigĩta
sex dies reuertẽs ad corpus filii
adhuc pẽdentis lamẽtando di¬
uertit. Cũq cũ lacrimosis
gemitibꝰ inclamaret ecce filiꝰ
suspensus eũ blande ꝯsolari ce-¬
pit dicẽs. Nloli pat̃ dulcissime
flere: sed gaude qr nũqͣ michi
fuit ita bene. qi hucusq scł̃s
iacobꝰ me sustẽtat. ⁊ celesti dul¬
cedine refocillat. Quod pater
audiens cucurrit ad urbemi: et
cõnocati ppłi uiuentẽ et samũ

Expanded text:
Theuthonici sanctum Iacobum adierunt et in urbe Tholosa a quodam burgense hospitio suscepti sunt. Quos nocte inebrians ciphum argenteum in mantica eorum posuit et mane exeuntes quasi latrones inclamitans reuocauit. At illi dixerunt ut illum puniret super quem suam pecuniam inueniret. Illos ergo discutiens in mantica patris et filii ciphum suum reperit et sic eorum bona rapiens ad iudicium traxit. Cum ergo iudex unum mori, tandem filius suspenditur; et pater tristis et anxius ad sanctum Iacobum progreditur; post triginta sex dies reuertens ad corpus filii adhuc pendentis lamentando diuertit. Cumque eum lacrimosis gemitibus inclamaret, ecce filius suspensus eum blande consolari cepit dicens: «Noli pater dulcissime flere, sed gaude, quia nunquam fuit michi ita bene, quia hucusque sanctus Iacobus me sustentat et celesti dulcedine refocillat». Quod pater audiens cucurrit ad urbem et conuocati populi uiuentem et sanum
Abbreviated transcription (Latin):
cat signi mirificis in t̾ra choruscare
cet. ut patrem pium filii non degenere ᷤ
imitari satagant: expedit succinte et
simplici scrmone euoluere. que in uita
tanti pontificis precesserint meritoꝵ
insignia. quorum prerogatiua tanta
ꝑfruitur beatitudinis gła: tanta ue
excellit mira culorum potentia.

Expanded text:
 mirificis coruscare cet ut patrem pium filii non degeneres imitari satagant, expedit succincte et simplici sermone evolvere quae in vita tanti pontificis praecesserint meritorum insignia, quorum praerogativa tanta perfruitur beatitudinis gloria tantave excellit miraculorum potentia.
Abbreviated transcription (Latin):
igne fratres¬
preclara festiui¬
tas fidelium de¬
uotione freq̃n¬
tata sollemp¬
ius agitur. et
celebas: in qua patris nr̃i et patrie ꝓ¬
tectoris iniuctissimi athlete thome.
mors in conspectu dei efficitur preciosa.
et uictoria coram angelis et hominib
diuoscitur głosa. Hodlie namq specta¬
culum factus deo. anglie et hominibus
pro lege dei sui uiriliter certauit usqz
ad mortem: et in satra fidei constantia
ꝑmnanens: truimphali morte insigniᷤ
et ꝓprio sangiune laureatus: t̾re corpꝰ
rysignans. beatam animam cum inef¬
fabili gaudio celo intulit. Congrue igi¬
tu: mois talis dicitur natalis: q̃ gin¬
n ad uitam. Uita quippe presens mi¬
sera est et mortalis: et mors illa beata
et i italis. Peruenit itaq głosus martyr
nr̃ ab hac mortali uita. per hanc uitalẽ
moniem: ad uitam uitalem. Hoclie nãq
muls plici meritorum gła adornatus
cel esti patria terreni carceris cominuta¬
uit ex lium. de labore transunt ad requi¬

Expanded text:
igne, fratrespraeclara festivitas, fidelium devotione frequentata, solemnis agitur et celebris, in qua patris nostri et patriae protectoris invictissimi athletae Thomae mors in conspectu Dei efficitur pretiosa, et victoria coram angelis et hominibus dignoscitur gloriosa. Hodie namque spectaculum factus Deo, angelis et hominibus, pro lege Dei sui viriliter certavit usque ad mortem et in sacra fidei constantia permanens, triumphali morte insignis et proprio sanguine laureatus, terrae corpus resignans, beatam animam cum ineffabili gaudio coelo intulit. Congrue igitur mors talis dicitur natalis, quae gignit ad vitam. Vita quippe praesens misera est et mortalis: et mors illa beata et vitalis. Pervenit itaque gloriosus martyr noster ab hac mortali vita per hanc vitalem mortem ad vitam vitalem. Hodie namque multiplici meritorum gloria adornatus coelesti patria terreni carceris commutavit exsilium, de labore transivit ad requi
Abbreviated transcription (Latin):
tigit eum dicens. famule dei marce¬
et princeps ⁊ propagator scissimoꝵ
ꝑ egyptum decretoꝵ. et ecce nomen tu-¬
um in libro uite celestis adscriptũ
est: et memoriale tuum non derelin¬
quetur in setulum. Socius enĩ fac¬
tus es suꝑne uirtutis. Nam et in ce¬
lis sp̃m tuũ colligunt. In te requies
me dereliquisti: s connumerasti cũ¬

Expanded text:
ngens eum dixit: « Famule Dei Marce, princeps ac propagator sanctissimorum per Aegyptum decretorum, ecce nomen tuum in libro vitae coelestis ascriptum est, et memoriale tuum non derelinquetur in saeculum. Socius enim factus es supernarum virtutum. Nam et in coelis spiritum tuum colligent, et in te requies me dereliquisti; sed cum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
cerem: usq dum ꝑtractarẽt. quali e¬
um morte disperderent. Circa medi¬
am u̾o noctem clausis ostiis ⁊ cus-¬
todibz ante fores dormientibz: ecce ter¬
remotus factus est magnus. Angls¬

Expanded text:
cerem, usque pertractarent qua eum morte disperderent. Circa mediam vero noctem, clausis ostiis et custodibus ante foras dormientibus, ecce terrae motus factus est magnus. Ang
Abbreviated transcription (Latin):
teretur. et ait ei. Pax tibi marce nost̾
conuenit multitudo ciuitatis: et ei¬
cientes eum de custodia. miserunt
iterum funem in collo eius. et trahe¬
bant dicentes. trahite bubalum ad
cõmendo sp̃m meũ. Et hec dicens be
subtraxit raclios suos. ⁊ tonitrua
fuerant grauia. Imber plurimus a
cula multoꝵ corruerent ⁊ plurimi mo
deridentes dixerunt. quod beatissimꝰ¬

Expanded text:
teretur, et ait: « Pax tibi, Marce noster convenit multitudo civitatis, et ejicientes eum de custodia, miserunt iterum funem in collo ejus, et trahebant, dicentes: « Trahite bubalum ad commendo spiritum meum. » Haec dicens, subtraxit radios et tonitrua facta sunt gravia. Imber etiam plurimus a cula multorum corruerent, et plurimi mornt. Alii deridentes dicebant quod Serapis
Abbreviated transcription (Latin):
marcus agnoscens eorũ consilia. a¬
nianum ibidem ordinauit ep̃m. et
tres presbit̾os. idest meliũ. sauinũ.
et cerdonem. et septem dyaconos. et¬
alios undecim ad eccliasticum offi¬
cium ꝑtinentes: et pentapolim ꝑgit.¬
illas ⁊ cli̾cos. Iterum alexãdriam ue

Expanded text:
Marcus agnoscens consilia eorum, Anianum ibidem ordinavit episcopum, et tres presbyteros, Melinum, Savinum et Cerdonem, et VII diaconos, aliosque XI ad ecclesiasticum ministerium pertinentes. Deinde Pentapolim pergiticos ordinavit. Iterum Alexandriam ven
Abbreviated transcription (Latin):
furore augebatur. multis suoꝵ co-¬
mitatus ante scĩssimum hugonẽ
adducitur: et pro eo instanter sup-¬
plicatur. Interim se miser ille dila¬
niabat. horrendumq clamabat: ⁊¬
si quid attigiss iuolenter discerpe¬
bat. Erat enim furor ĩmensus. Sub¬
stitit hugo scĩssimus: instinctu scĩ
spt̃ afflatus. Nec poterat carere mĩe

Expanded text:
furore angebatur, multis suorum cofurore angebatur, multis suorum comitatus, ante sanctissimum Hugonem adducitur, et pro eo instanter supplicatur. Interim se miser ille dilaniabat, horrendumque clamabat; et si quid attigisset, violenter discerpebat; erat enim furor immensus. Substitit Hugo sanctissimus, instinctu sancti Spiritus afflatus: nec poterat carere mise
Abbreviated transcription (Latin):
hugo dñi. pape filius adoptiuꝰ. cuius
se totũ bonus adolescens mancipa¬
rat p̾ceptionib. Promotus itaq
cłicus ꝓstrauit se hugo humillimꝰ
dñi leonis pedib:. ut ubicũq de cetõ
spetialit̾ fulciretur ip̃ius orationib.
Cicinnos autem capitis sui beato
petro obtulit: ut per hoc signũ. totꝰ¬
dedicaretur clericatui. Dixit etiã.
Processu dierũ deo cooꝑante me mo¬
nachum futurũ profiteor in nr̃a
pria. in quodam dei contubernio:
in gẽmeticensi uidelicet monast̾io.
Tempore oportuno usq in leuitã
per manum summi pontificis. diu
siquidem cum eo mansit. ordinatꝰ
est: et tandem multis scõꝵ reliqͥis
Non tamen silentio supprimenclũ
est: quod dum romam exiret. ꝑ ip̃m
dñs deus oꝑari dignatus est. Neq
siquidem ult̾ius militem suũ uole¬
bat absconditum: qui deum suum
iam predicabat per publice assũptũ
cl̾icatum.
emoniacus quidam caute ca¬
tenatus. nam nimio demonis

Expanded text:
Hugo, domini papae filius adoptivus, cujus Hugo, domini papae filius adoptivus, cujus se totum bonus adolescens mancipaverat praeceptionibus. Promotus itaque clericus, prostravit se Hugo humillimus domini Leonis pedibus, ut ubicunque de caetero specialiter fulciretur ipsius orationibus. Cincinnos autem capitis sui B. Petro obtulit, ut per hoc signum totus dicaretur clericatui. Dixit etiam: « Processu dierum, Deo cooperante, me monachum futurum profiteor, in nostra patria, in quodam Dei contubernio, in Gemmeticensi videlicet monasterio. Tempore opportuno usque levitam per manum summi pontificis diu siquidem cum eo mansit ordinatus est; et tandem multis sanctorum reliquiis, VIII. Non tamen silentio supprimendum est quod, dum Roma exiret, per ipsum Dominus Deus operari dignatus est. Neque siquidem ulterius militem suum volebat absconditum, qui Deum suum jam praedicabat per publice assumptum clericatum. Daemoniacus quidam, caute catenatus nam nimio daemonis
Abbreviated transcription (Latin):
fauere debeat petitionib. Ueretur ĩ¬
peratorem in utroq timet enim si
rege inconsulto filium tondeat: idẽ¬
tidem ueretur si filii regis uolũtatẽ
offendat. Ascendit tandem in cor
aplici. quia melius erat iuueni ac¬
quiescere ubi deo seruiretur: qͣm tã¬
tam rem negligere ubi deus offen¬
deretur. Regem post offensam ꝓui¬
debat sibi reconciliandũ: si dũtaxat
deum ꝓmereret᷑ ꝓpicium. Et adiecit.
Rex per cartas suas nobis mãdauit.
quatinꝰ in om̃ib filii sui satisfaciamꝰ
uoluntati. De tonsura non exp̃ssit.
S qui dixit in om̃ib nichil excepit.
Faciamus igitur in quo deo lucremͣ.
Nos iaciamus fundam̃tum: deus da-¬
bit incrementũ. Et statim ad motis
forpitib arreptam hugo suam ip̃e
cesariem. confestim amputauit:
ip̃am q singultuosus dño deo liba¬
uit. Uideres astantes pia compunc¬
tione collatrimantes: et de hugone
altius presagantes. Factus ẽ itaq

Expanded text:
debeat favere petitionibus. Veretur imdebeat favere petitionibus. Veretur imperatorem in utroque: timet enim si, rege inconsulto, filium tondeat; identidem veretur si filii regiam voluntatem offendat. Ascendit tandem in cor apostolici quia melius erat juveni acquiescere, ubi Deo serviretur, quam tantam rem negligere, ubi Deus offenderetur. Regem post offensam providebat sibi reconciliandum, si duntaxat Deum promereretur propitium. Et adjecit: Rex per chartas suas nobis mandavit quatenus in omnibus filii sui satisfaciamus voluntati. De tonsura non expressit; sed qui dicit in omnibus, nihil excepit. Faciamus igitur in quo Deo lucremur. Nos jaciamus fundamentum, Deus dabit incrementum. Et statim admotis forcipibus, arreptam Hugo suam ipse caesariem confestim amputavit, ipsamque singultuosus Domino Deo libavit. Videres astantes pia compunctione collacrymantes, et de Hugone altius praesagientes. Factus est itaque
Abbreviated transcription (Latin):
erit. qͣm affabilis fuerit. qmͣ rarus
in u̾bositate. qͣm sedulus in oratõne
et pernoctatione: non est nr̃m edicere:
quia non omnia possumus omnes.
Ubi quoq romam uentum est. qmͣ
singultuosas lacrimas immolau̾it.
qͣnto merore se in aurib dei. et beati
petri affec̾it: ip̃e nouit melius. cui se
totũ uouebat bone indolis iuuentu¬
lus. Putares illum carne premor¬
tuum: tanta soliditate deosculaba¬
tur solum. Commendabat se sup¬
pliciter omniũ scõꝵ patrociniis:. ĩ
quoꝵ conu̾sabatur domiciliis. A
dño papa tandem hugo sollempni¬
t̾ extipitur: et in omnib tanqͣm
regis filius honoratur. Alloquit᷑
alt̾ alterũ sp̃uali iocunditate: seq
sibi cõmunicãt recipca uicissitudi¬
ne. Int̾ alia pie confabulatõis collo¬
quia. hugo dño pape secretum sui
pectoris desideriũ aꝑit: et de se cle¬
ricando detegit. Audit papa iuue¬
nis uoluntatem: et dubitat an ip̃iꝰ

Expanded text:
erit, quam affabilis fuerit, quam rarus erit, quam affabilis fuerit, quam rarus in verbositate, quam sedulus in oratione et pernoctatione, non est nostrum edicere, quia non omnia possumus omnes. Ubi quoque Romam ventum est, quam singultuosas lacrymas immolaverit, quanto moerore se in auribus Dei et B. Petri affecerit, ipse novit melius, cui se totum vovebat, bonae indolis juvenculus. Putares illum carne praemortuum, tanta soliditate deosculabatur solum. Commendabat se suppliciter omnium sanctorum patrociniis in quorum conversabatur domiciliis. A Domino papa tandem Hugo solemniter excipitur, et in omnibus tanquam regis filius honoratur. Alloquitur alter alterum spirituali jucunditate, seque sibi communicant reciproca vicissitudine. Inter alia piae confabulationis colloquia, Hugo domino papae secretum sui pectoris desiderium aperit, et de se clericando delegit. Audit papa juvenis voluntatem; et dubitat an ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
tunc uocabat eũ familiarius. et si
grande quid emergebat audiebat e¬
um attentius. Dedit ei tunt impe¬
rator in duab abbatiis omnia
sua regalia: resbacensem uideli¬
cet locum. et crucem scĩ audoeni.
uillas uidelicet perpulchras. et ad
eius reditum oportunas. Cogno¬
uit etiam quod romam ꝓficisci di¬
sponebat. quod statim ei concessit:
et euectiones. que regis filiũ dece¬
rent dapsilit̾ p̾parauit. Scripsit
etiam leoni pape uen̾abili: quatinꝰ
hugonem susciperet. prout compe¬
tebat filium imꝑatoris. Erat siqͥdẽ
ei carissimꝰ: et omni acceptione dig¬
nus. Si quid etiam hugo a papa
postularet: mandabat rex quatinꝰ
ei indifficult̾ imꝑtiret. diligeret ip̃m
pat̾no affectu ⁊ ĩ omne bonũ. confir¬
maret eum caritatis affectu. Iam
u̾o qualem se conuiatorib suis exhi¬
buerit. qmͣ iccundum. qͣm dapsilem.
qͣm benignũ. qm om̃ib indigenti¬
b magnificum. qmͣ sobrius in con¬
uiuiis. qmͣ indigus sibi. in se seui¬

Expanded text:
tunc vocabat eum familiarius; et si grande quid emergebat, audiebat eum attentius. Dedit ei tunc imperator in duabus abbatiis omnia sua regalia, Resbacensem videlicet locum, et Crucem S. Audoeni, villas videlicet perpulchras, et ad ejus redditum opportunas. Cognovit etiam quod Romam proficisci disponebat, quod statim ei concessit; et evectiones quae regis filium decerent dapsiliter praeparavit. Scripsit etiam Leoni papae venerabili, quatenus Hugonem susciperet prout competebat filium imperatoris. Erat siquidem ei charissimus et omni acceptioue dignus. Si quid etiam Hugo a papa postularet, mandabat rex quatenus ei indifficulter impertiret; diligeret ipsum paterno affectu, et in omne bonum confirmaret eum charitatis affectu. VII. Jam vero qualem se conviatoribus suis exhibuerit, quam jucundum, quam dapsilem, quam benignum, quam omnibus indigentibus magnificum, quam sobrius in conviviis, quam indigus sibi inservi
Abbreviated transcription (Latin):
cinantis: et admirabantur pruden¬
tiam exponentis. Non uidebatur e¬
nim loqui ore hominis: s loquebat᷑
tanqm plenus sp̃u dei. Placuit igi¬
tur om̃ib. Nec defuit qui de filii
prudentia patri nuntiaret: suꝑ q̃
ĩ immensum gauisus est. Ex tunc
karolus magnus cepit eum hab̾e
cariorẽ: ei q maiorem a sius lat̾a¬
lib impendi decernebat lonorem. Ex

Expanded text:
cinantis, et admirabantur prudencinantis, et admirabantur prudentiam exponentis. Non videbatur enim loqui ore hominis, sed loquebatur tanquam plenus Spiritu Dei. Placuit igitur omnibus, nec defuit qui de filii prudentia patri nuntiaret, super quae in immensum gavisus est. Ex tunc Carolus Magnus coepit eum habere chariorem eique majorem a suis lateralibus impendi decernebat honorem. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
u̾at apłoꝵ omnium. Decernebat
etiam sibi magistrum ascribendũ.
petri immo dei specialem uicarium.
Arbitrabatur etenim uoti sui ꝓme¬
reri quodlibet incrementũ: per ip̃os
senatores qui totius aplatus obti¬
nuerãt principatum. Accepta igit᷑
a magr̃o suo ad palatiũ redeundi
licentia. magr̃is quippe suis semꝑ
subditus ẽẽ uolebat uenit ad pa¬
trem: ut ei confiteretur uoluntatẽ.
Alatri uultu susceptus est: et cum
cłitis palatinis aliquantulũ con¬
u̾satus est. Die quadam ad missas
cłici sustinebãt imperatorem: et in¬
terim ut assolet de quibdam diui¬
nis ambiguam habuere confabu¬
lationẽ. Dixit unusquisq qd̃ sen¬
tiebat: nec tam̃ quilibet ad sententi¬
e medullam ꝑtingebat. Audiebat
hugo uniuscuiusq taciturnus sen¬
sum: nec redarguebat istum uel illũ.
Elationem uitabat: dum nondum
rogatus silebat. Tandem ad illũ pre¬
uentum est: et ab illo responsũ que¬
situm est. Pendebant ab ore sermo¬

Expanded text:
verat apostolorum omnium. Decernebat verat apostolorum omnium. Decernebat etiam sibi magistrum ascribendum, Petri, imo Dei specialem vicarium. Arbitrabatur etenim voti sui promereri quodlibet incrementum per ipsos senatores qui totius apostolatus obtinuerant principatum. Accepta igitur a magistro suo ad palatium redeundi licentia magistris quippe suis semper subditus esse volebat, venit ad patrem ut ei confiteretur voluntatem. Alacri vultu susceptus est, et cum clericis palatinis aliquantulum conversatus est. Die quadam, ad missas clerici sustinebant imperatorem, et interim, ut assolet, de quibusdam divinis ambiguam habuere confabulationem. Dixit unusquisque quod sentiebat; nec tamen quilibet ad sententiae medullam pertingebat. Audiebat Hugo uniuscujusque taciturnus sensum; nec redarguebat istum vel illum. Elationem vitabat, dum, nondum rogatus, silebat. Tandem ad illum perventum est, et ab illo responsum quaesitum est. Pendebant ab ore sermo
Abbreviated transcription (Latin):
de beato hugone succincte di¬
gessimus. persuasos et obsecratos
uolo. ne nimis inuectim nobis in¬
surgant. ne simplicitatem nr̃am
uolent: qui tãqmͣ presumptiuus
noua de uet̾ib elicui. et scriptis eo¬
rum uelut occlamaui. Scripta
illa non diffiteor simplicia: s tam̃
scio u̾acia. Quod autẽ illuc manũ
nrãm applicui: caritas et obedientia
coegit. Nec ego in scribendis que ds̾
per domnũ hugonem miraculis o¬
peratus est diutius immoror. cũ
tamen multa sint: s scĩtudinem
ip̃ius modum q conu̾sationis pro¬
ut potero explicabo. De miraculis
autem libando quasi dissimulabo.
que possunt fidelib et infidelib eẽ
cõmunia. sicut scriptũ ẽ. quia se
de miraculis iactitantib nescio uos
dicturus dñs. Enimu̾o hugo infan¬
ciam et adolescentiam insuꝑ ⁊ eta¬
tem suam reliquã ita scĩficauit.
ut quo ad uixit. longum martyri¬
um dux̾it. int̾ spinas rosa formo¬
sa floruit. elemosinis et ieuniis
lacrimisq suis roscidus. tamqͣm

Expanded text:
de B. Hugone succincte digessimus, persuasos et obsecratos volo ne nimis invectim nobis insurgant, ne simplicitatem nostram violent; qui tanquam praesumptivus nova de veteribus elicui, et scriptis eorum velut occlamavi. Scripta illa non diffiteor simplicia, sed tamen scio veracia. Quod autem illuc manum nostram applicui, charitas et obedientia coegit. Nec ego in scribendis quae Deus per D. Hugonem miraculis operatus est, diutius immoror, cum tamen multa sint; sed sanctitudinem ipsius modumque conversationis prout potero, explicabo. De miraculis autem libando, quasi dissimulabo quae possunt fidelibus et infidelibus esse communia; sicut scriptum est quia se de miraculis jactantibus, Nescio vos, dicturus Dominus. Enimvero Hugo infantiam et adolescentiam, insuper et aetatem suam reliquam, ita sanctificavit, ut quoad vixit longum martyrium duxerit, inter spinas rosa formosa floruerit, eleemosynis et jejuniis, lacrymisque suis roscidus, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Marcelline tuos ꝑit̾ petre nosse tͥumphos.
ꝑcussor retulit damaso mͥ cum puer eẽm.
Hec sibi carnificem rabidũ mãdata dedisse.
Sentib ĩ meilis ur̃a ut tũc colla secaret.
Ne tumulũ ur̃m quisqͣm cognosc̾e poss.
Us alatres uris manib fodisse sepulchͣ.
Postea commonitam ur̃a pietate lucillã.
Hic placuisse magis sc̃ĩssima cond̾e̾ mẽbͣ.¬

Expanded text:
Marcelline tuos, pariter Petre, nosce triumphos. Percussor retulit Damaso mihi cum puer essem, Haec tibi carnificem rabidum mandata dedisse, Sentibus in mediis vestra ut tunc colla secaret, Nec tumulum vestrum quisquam cognoscere posset; Vos alacres vestris manibus mundasse sepulcra, Postea commonitam vestra pietate Lucillam, Hic placuisse magis sanctissima condere memb
Abbreviated transcription (Latin):
de presumat. qnͣdo profert sermonẽ:
nemo de suis uirib confidat quãdo
suffert temptatõem. quia ut et bo¬
na prudent̾ loquam᷑. ab illo est. non¬
in nr̃a sapientia: et ut mala fortit̾
perferamus. ab illo est. non nostra
patientia. Recolite dñm xp̃m suos¬

Expanded text:
de praesumat, quando profert sermonem; de praesumat, quando profert sermonem; nemo de suis viribus confidat, quando suffert tentationem: quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo est nostra sapientia; et ut mala fortiter perferamus, ab illo est nostra patientia. Recolite Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
Reei passione que
nobis hodie recitata est frẽs km̃i. eui¬
denter ostenditur iudex ferox. tortor
cruentus: martyr inuictus. In cuius
corpore penis uariis exarato. iam tor¬
menta defecerant: et adhuc membra
durabant. Tot conuicta miracłis per-¬
sistebat impietas: tot uexata suppli¬
ciis. non cedebat infirmitas. Agnos¬
catur ergo oꝑata diuinitas. Qnͣdo e¬
nim corruptibilis puluis contra im
mania tormenta duraret nisi in
eo xp̃c habitaret: In hiis om̃ib ille
agnoscendus. ille glorificanlus. il¬
le laudandus: qui ĩ prima inuoca¬
tione declit fidem: et in suprema pas¬
sione uirtutẽ. Uultis nosce quia u¬
trisq donatum est: Audite apostolũ
paulum. uobis inquit donatum est
pro xp̃o non solum ut credatis in eũ:
uerum etiam ut patiamini pro eo. Ac
ceꝑat het utraq beatus leuita uincẽ¬
tius: acceꝑat et habebat. Si enim ñ
accepisset: quid haberet: Habebat ĩ
sermone filuciam: habebat in passio¬
ne tolerantiam. Nemo ergo de suo cor¬

Expanded text:
 passione, quae nobis hodie recitata est, fratres carissimi, euidenter ostenditur iudex ferox, tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infirmitas. cognoscatur ergo operata diuinitas. quomodo enim corruptibilis puluis contra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? in his enim omnibus ille agnoscendus, ille glorificandus, ille laudandus est, qui et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione uirtutem. uultis nosse, quia utrumque donatum est, audite apostolum Paulum: uobis inquit, donatum est pro Christo, ut non solum credatis in eum, uerum etiam ut patiaceperat haec utraque levita Vincentius, acceperat et habebat. Si enim non accepisset, quid haberet? Habebat in sermone fiduciam, habebat in passione tolerantiam. Nemo ergo de suo cor
Abbreviated transcription (Latin):
tata sollemp¬
nis agitur. et
mors in conspectu dei efficitur preciosa.
et uictoria coram angelis et hominib
diuoscitur głosa. Hoclie namq specta¬
culum factus dea angłie et hominibus
pyo lege dei sui uiriliter certaiit usqz
ad mortem: et in sacra fidei constantia
ꝑmnanens: triumphali morte insigni s
et ꝓprio sangiune laureatus: t̾re corpꝰ
resignans. beatam anmam cum inef¬
fabili gaudio celo intulit. Congrue igi¬
tur mors talis dicitur natalis: q̃ gin¬
ni ad uitam. Uita quippe presens mi¬
sera est et mortalis: et mors illa beata
et i italis. Peruenit itaq głosus martyr
nr̃ ab hac mortali uita. per hauc uitalẽ
moremn: ad uitam uitalem. Hodie nãq
muli plici meritorum gła ad ornatus
cel est patria terreni carceris commuta¬
uit ex lium. de labore trausunt ad requi¬
em. de liundo ad patrem. Hoclie merito¬
beato tlime a fidelibz honor et reueren¬
tia exhbetur in terris: cui collata est

Expanded text:
tata, solemnis agitur et cmors in conspectu Dei efficitur pretiosa, et victoria coram angelis et hominibus dignoscitur gloriosa. Hodie namque spectaculum factus Deo, angelis et hominibus, pro lege Dei sui viriliter certavit usque ad mortem et in sacra fidei constantia permanens, triumphali morte insignis et proprio sanguine laureatus, terrae corpus resignans, beatam animam cum ineffabili gaudio coelo intulit. Congrue igitur mors talis dicitur natalis, quae gignit ad vitam. Vita quippe praesens misera est et mortalis: et mors illa beata et vitalis. Pervenit itaque gloriosus martyr noster ab hac mortali vita per hanc vitalem mortem ad vitam vitalem. Hodie namque multiplici meritorum gloria adornatus coelesti patria terreni carceris commutavit exsilium, de labore transivit ad requiem, de mundo ad Patrem. Hodie beato Thomae a fidelibus honor et reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
ente legatur. et que inftructiorib et stu¬
diosiorib quando sibi licuerit uel libu¬
licet modo. ut illa que ppło recitanda
sunt. nota que astericus uocatur: R.
ñ ut ea que omissa fuerant. illucescant:
sed ut quasi stelle racdii minus scientes
illuminent prenotentur. Eis uero que
ꝑ dei grãm illuminatis legenda reserua¬
ri debent. nota paragrafus gͥ. preponatur
ad separandas resa rebz que in conexione
concurrunt. Antisimma uero. D. sub¬
iungatur. ubi sunt finienda. que para¬
grafus prenotauit.

Expanded text:
ente, legantur, et que instructioribus et stuente, legantur, et que instructioribus et studiosioribus, quando sibi licuerit vel libui: eo videlicet modo, ut illa que populo recitanda sunt nota quae asteriscus vocatur X, non ut ea que omissa fuerant illucescant, sed ut quasi stelle radii minus scientes illuminent, prenotentur; eis vero quae per Dei gratiam illuminatis legenda reservari debent nota paragraphus Γ preponatur ad separandas res a rebus, quae in conexione concurrunt; antisimma vero Ͻ subiungatur, ubi sunt finienda, quae paragraphus prenotavit.