comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piunt eos ẽẽ meli¬
ores. qmͣ ip̃os uolũt
trahere emulatione
ꝑu̾sa. unde subdit.¬
S uolunt uos exclu¬
dere. a fide. ad legẽ. uł¬
adilectione mea ut
illos emulemini.l.
ĩmitẽmini ĩ legalibꝰ.
lunt ut ip̃os emu

Expanded text:
e melores quam ipsos volunt trahere aemulatione perversa. Unde subdited volunt vos excludere, a fide ad legem, dilectione mea, ut illos aemulemini, intuemini in legalibus. lunt ut i
Abbreviated transcription (Latin):
bona pia cogitatõe
n p̃sumat. qr ille qui putauit. fñ eiꝰ a diutorio
se posse custodire ꝙ dedit ꝓfectus ĩ longinqͣ
⁊ niuens ꝓ dige tuncta ꝯsumpsit. ⁊ miseria
atcritꝰ. ⁊ insereu̾sus dixt. Surgã ⁊ ibo ad pa
me. qm̃ cogitationẽ bonã ñ haberet. nͥ up¬

Expanded text:
bona pia cogitatione non praesumat; quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinqua, et vivens prodige cuncta consumpsit: et miseria attritus, et in se reversus dixit: Surgam, et ibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non haberet, ni
Abbreviated transcription (Latin):
dei ñ p̾destinatꝰ ẜid qd̾ est u̾bum dei. d̾s a¬
pud dm̃. ut qͥd eiũ p̾destinaret᷑ cũ iã eẽt. qui¬
iam erat sñ mitio ⁊ sũ t̾mino sẽpit̾nus.⁊
Illud aũ p̃destinandũ erat. qd̾ nõ dñ erat
stinatum erat ut fieret. Quicqͥs gͥ filium
fututus erat ẜ care̾ filius dauid eẽt ĩuir¬
tute filius dei. ¶ Item in qnͣtum hõ fc̃s ẽ
filius dei p̃destinatum eẽ dm̃is. Etce exhis

Expanded text:
 Deus apud Deum. Ut quid enim praedestinaretur, cum jam esset quod erat, sine initio, sine termino, sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat,tempora praedestinatum erat ut fieret. Quisquis igitur futurus erat secundum carnem filius David, esset in virtute Filius Dei. Item, in quantum homo factus est Filius Dei, praedestinatum esse dicimus. Ecce ex his
Abbreviated transcription (Latin):
crebra sinrrepunt q̃ sicollecta cc̃ nos fue¬
rint. ita nos granabunt. ⁊ oppriment
sic̾ unũ aliq gnͣde paccm. ¶uid enĩ
int̾ est adnautragium. an uno grandi
fluctu. nauis opiãtur ⁊ obruatur an pa¬
cicia q̃ fit cum li
fecerunt. Nota ꝙ
dam nõ sufficit
mores in meliꝰ
cõmutare. ⁊ afcĩs
de hiis q̃ fr̃a sũt
Satisfaciat dño

Expanded text:
crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an pacitia, quae fit cum libfecerunt. Nota qudam non sufficit mores in melius commutare, et a factis de his quae facta sunt satisfac
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui horet auctrreni comugu. nõ est cuimra¬
tum matrimonisi qd̾ sine dei deuotõe ẽ. ⁊ iõ
ñ est pec̾cm ei qui dimttit᷑ pp̃ dm̃. si alii se
copulau̾it. Contumelia enĩ creatoris soluit
ius matͥmonii curra ip̃m qui relinquit᷑. ne ac¬
suet᷑ ali copulatus. Infidelis autẽ discedens. ⁊
indm̃ . uinmatrimoniũ peccat. Itaq ñ ẽ ei fi¬
des seruanda ꝯiugii qui ideo recessit ne au¬
durt nom̃ xp̃i. sluero ambo credideriut. per
cognitionẽ dei cõfirmat᷑ ꝯiugium. ota
qd̾ ambroslus sibi ꝯtradic̾e uidetur. supͣ enĩ
uixit q d̾ si fideł dinuitens infidelem: alii copri¬
lau̾it seadult̾ est. hic uero diciti qd̾ ei dimisso
titur pp̃ dm̃ ab illo qui abhorret nom̃ xpisti.
Ibi beniuolentie lex nõ seruatur. hic ueritas
custodittr. Ideoq cum liceat semꝑ dimuitcere. ñ
dmuttitur. uł ut alii dñt pot̃ se alii semꝑ co¬

Expanded text:
ei qui horret conjugii auctorem. Non est enim ratum matrimonium quod sine Dei devotione est, et ideo non est peccatum ei qui dimittitur propter Deum, si alii se copulaverit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum qui relinquitur ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens et in Deum et in matrimonium peccat. Itaque non est ei fides servanda conjugii, quia Deo recessit, ne audiret nomen Christi. Si vero ambo crediderint per cognitionem Dei, confirmatur conjugium. Nota quod Ambrosius sibi contradicere videtur. Supra enim dixit, quod si fidelis dimittens infidelem alii copulaverit se adulter est; hic vero dicit quod ei dimisso titur propter Deum ab illo qui abhorret nomen Christi. Ibi benevolentiae lex non servatur, hic veritas custoditur. Ideoque cum liceat semper dimittere, nodimittitur. Vel ut alii dicunt potest se alii semper co
Abbreviated transcription (Latin):
fideł sequi inficelem
odio fidci discedentẽ¬
mul ẽẽpossunt nõ
separent᷑. si ineo pote¬
rinit uocari ineo manend̾ e. udco ait. nĩ
eit subiect. qi nõ cebetur relentia ꝯiugĩ¬

Expanded text:
fidelis sequi infidelem odio fidei discedentemul esse possunt non separentur, si in eo poterant vocari, in eo manendum est. Et ideo ait non est subjectus, quia non debetur reverentia conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
tione credentiũ. qd̾ oculus ñ uidit. nec ainis
audiuit. ⁊ hee sunt habundantes diuitie ut
tĩ detur. qͣntũ mens inuestigare ñ pot̃. uel
turo. ñ m̃itis nr̃is. s ĩ bonitate dei. dinitias
dico existentes suꝑ nos .i. plus habundãtes¬

Expanded text:
 nec auris audivit. Et hae sunt abundantes divitiae, non tantum quantum mens investigare non potest. Vel turo, non meritis nostris, sed in bonitate Dei. Divitias dico, existentes super nos, id est supe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ niusticie ꝑtes. Impietas ̃ in dĩ pectasse in¬
iquitas iuhõĩes. ułimpiꝰ ꝓ infidelitate poni¬
Iniquus u̾o dr. qui prauitate oꝑis ab equita¬
adiuditũ uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ in eungelio ma
qd accusat eos. qr indicauit eis creatorẽ ⁊ salua¬
torẽ. Enp̃a enĩ celi fabrica iratusillis d̾s ostendẽ
qui ideo tampulcra astra ꝯdidit. ut exeis qͣntꝰ
⁊ qm a̾unrabił creator eoꝵ ẽ possit a gnossi. ⁊ so¬
lus adorari. Reum gͥ facit apłs gentiẽ ꝑ legem
nature ꝑ qm̃ potuit ꝯp̾hendere fabrica mũdi te¬
stante auctorẽ dm̃ solũ diligend̾. s iniusticia
⁊impietas ineis apparet. dũ ħ uidentes dissimu¬
lant a u̾itate. ñ fatentes miũ dm̃. uñ subdit.
eoꝵ quiu̾itatẽ dei inĩiusticia deci. qĩ quis dr̃et.

Expanded text:
 impietatem. Impietas est in Deum peccasse, iniquitas in homines; vel impius, infidelis siiniquus, qui pravitate operis ab aequitaasi diQuod accusat eos quia indicavit eis Creatorem vel Salvatorem. Ex ipsa enim coeli fabrica iratus illis Deus ostenditur, qui ideo tam pulchra astra condidit, ut ex his quantus et quam admirabilis Creator eorum est possit agnosci, et solus adorari. Reum igitur facit Apostolus gentilem per legem naturae, per quam potuit deprehendere fabrica mundi testificante auctorem Deum solum diligendum; sed injustitia et impietas in eis apparet, dum haec videntes dissimulant a veritate, non fatentes unum Deum. Unde subdit: Eorum qui veritatem Dei in injustitia detinent, qu
Abbreviated transcription (Latin):
colis ydolũ. inuenisti u̾itatem. ⁊ ip̃am detines
mĩusticia. Et ꝙ ꝑ dei oꝑa opera cognonisti ⁊ ꝑ
hõis oꝑa ꝑdidisti. Totum ꝯsid̾asti reꝵ ordinẽ
⁊ñuis attende. qd̃ mundꝰ opus dei sit ydolũ
opꝰ fabri. si fabery dolo sic̃ dedit figurã daret
⁊ cor ab ip̃o ydolo faber adoraret᷑. Qũo gͦ ẽ hõ
faber d̾s tuus ñ ẽ. si hõ ydoli fab̃ ẽ. quis ẽ
Us tuuo qui fecit te: Quis ẽ deus fabri. qui fec
illũ. gͦ si ydolũ cor hr̃et. ñne fabre a doraret. qui
fecit alũ: Ecce quom decinent ueritatẽ dei mĩ
iusticia accurrebat ã apło. ut ei dr̃etur. Un de
illi u̾itatẽ detment᷑. qͦs locitus ñ ẽ d̾s: nec legẽ

Expanded text:
lum; invenisti veritatem, et ipsam detines in injustitia; et quod per Dei opera cognovisti, per hominis opera perdidisti. Totum considerasti rerum ordinem, et non vis attendere quod mundus opus Dei sit; idolum opus fabri. Si faber idolo sicut dedit figuram, daret et cor, ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo ergo homo faber tuus Deus non est, si homo idoli faber est? Quis est Deus tuus qui fecit te? Quis est Deus fabri? Qui fecit illum. Ergo si idolum cor haberet, nonne fabrum adoraret qui fecit illud? Ecce quomodo detinent veritatem Dei in injustitia. Occurrebat autem Apostolo, ut ei diceretur: Unde il
Abbreviated transcription (Latin):
tudines ꝑignoran
tos ⁊ priꝰ hũisse noticiam ⁊ ꝑdidisse ꝑ culpã
⁊ bonã naturã sͥ ip̃is a deo relictam inoĩa
salus. qr eximpietate ẽ ĩusticia ⁊ in de ira .i.
pena. ⁊ hoc it̾ reuelat᷑ in eiuigłio dei ⁊ ħ ẽ.
Reuelat᷑ .ii. menuãgelio. ira dei .i. pena. qͦ

Expanded text:
ntra eos, et prius habuisse notitiam, et perdidisse per culpam, et bonam naturam sibi ipsis a Deo relictam in omnisalus, quia ex impietate est injustitia, et inde ira, id est poena, et hoc revelatur in Evangelio Dei, et hoc est: Revel
Abbreviated transcription (Latin):
nis aũ. posita est cruxꝗd̾ ita ait. qui aũ st̃
macerauerunt carnẽ suam̾ pugnantes cũ
uiciis. opeꝵ ⁊ ꝯcupiscentiis. desiderioꝵ. Cõ¬
nalium uoluptatum crucẽ. nob̃ faciamꝰ.
In hac quidẽ cruce semꝑ in hac uita debet
pondere ꝓpianus. ut sit facas clauis .i. p̃¬

Expanded text:
nis autem posita est crux. Quod ita ait: Qui autem, est maceraverunt, carnem suam, pugnantes, cum vitiis operum, concupiscentiis desideriorum. Connalium voluptatum crucem nobis faciamus. In hac quidem cruce semper in hac vita debet pendere Christianus, ut sit fixus clavis, id
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ ꝓuocantes
ãlios ad ꝯtentionẽ
uł litẽ ⁊ alta illicita
⁊ inuicẽ inuidates
siñ audemꝰ ꝓuccare.
ħ mala facit in anis
głia. ¶Et sciend̾.
qr cũ ꝑ omne uitiũ
antiqͣui hostis uirꝰ
humano cordi ĩfũ¬
dat᷑. inzelo inuidre
tota sua iuscera ser¬
pons ꝯcutit. ⁊ inhac
inprimenda malicia:
nens iugit̾ sñ fine
cũ alia sceła finiant᷑.
qͣntoq ille cui ĩ uide¬
tur successu meliore
tanto muidus ĩma¬
ius incendium. liuo¬
ris ignib mardescit.
hinc uultus minqe tornus aspctus. pallor
infacie. inlabis tremor ẽ. stridor indentib

Expanded text:
ocantes, alios ad contentionem, vel litem, et alia illicita, et invicem invidentes, si non audemus provocare. Haec mala facit inanis gloria. Et sciendum quod cum per omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota sua viscera serpens concutit, et in hac imprimenda malitia qnens jugiter sine fine, cum alia scelera finiantur; quantoque ille cui invidetur successu meliore tanto invidus in majus incendium livoris ignibus inardescit. Hinc est vultus minax, torvus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ħt pacem u̾am tum aliquo. nͥ eũ diligat.
nõ est longanimis ꝑseu̾ant̾ exspectaudo:
nͥ ferueat diligendo. ñ ẽ benngnus nͥ dili¬
gaticui opitulatur. ñ ẽ bonus nͥ diligendo.
ñ fidelis salubrit̾. msi ea fide q̃ ꝑ dilectionẽ
operat᷑ ñ est mansuetus: cui dilectio ñ mo¬
ceret᷑. ñ ꝯtin se quis ab eo. Uñ turpat᷑ ñ qͥs
diligat. uñ honestatur. Merito gͥ caritatẽ
sic sepe ꝯm̃dat. qrͣ sola sit p̃cipienda q̃ nõ
pot̾ haberi sñ cet̾is. quib homo efficitur bonꝰ

Expanded text:
at; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito igitur charitatem sic saepe commendat quasi sola sit praecipienda, quae non potest haberi sine caeteris quibus homo
Abbreviated transcription (Latin):
bił ẽ. quis: fides de in¬
uisibilib certitudo. Mo¬
destia. qd̾ modũ ĩ dc̃ĩs
uł in fc̃is seruat. Con¬
tmentia. qd ⁊̃ alicitis
se abstinet. Castitas
qñ recte utitur licito
¶Attende qd̃ inen¬
umatione fructuum

Expanded text:
is est quis; fides, de invisibilibus certitudo; modestia, quod modum in dictis vel in factis servat; continentia, quod etiam a licitis se abstinet. Castitas, quando recte utitur licito. Attende quod in enumeratione fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
serui ẽ qñ eũ peccare
uelectat. qd̾ ẽ ex lib̾o q¬
bitrio. libalit̾ u̾oser¬
uit. qui uolũtatẽ dñi
libent̾ facit. ac ꝑ hoc:
ad peccand̾ liber ẽ qͥ
pecc̃i sermis ẽ. sic ⁊ iꝰticie
liłe scruit. qui amat
qui letat᷑. Ip̃a ẽ u̾a li¬
ł fcĩ leticiã. simul ⁊ pia

Expanded text:
e delectat, quod est ex libero arbitrio: liberaliter enim servit, qui voluntatem domini libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est quia peccati servus est, sic et justitiae libere servit, qui amat, qui laetatur. Ipsa est vere lifacti laetitiam, simul et pia
Abbreviated transcription (Latin):
hiis certus sum ꝙ.
baptizau̾im eos.
deꝯtentiosis bap¬
tizau̾im. Don:
ditur. cur tam pa
baptizare.s¬
.Rideo tam paucoᷤᷤ
subdit. s euͣnͣgelizare ꝑ fecte enĩbaptiza¬
re ⁊̃ minꝰ docti possũt. ꝑfecte aũt eiͣngeli¬
zare: multo difficilioris ⁊ ratioris ẽ oꝑis. Iõ¬
doctor gentiũ płib excestentior eugeliza¬
re se missũ dicit nõ baptizare. Hoc tñ necc̃¬
tate instante int̃du egit. Non nise¬

Expanded text:
tus sum quod baptizaverim eos. ontentiosis, baptizaverim. Non ditur cur tam paucos baptizavi. QIdeo tam paucos bsubdit, sed evangelizare. Perfecte enim baptizare etiam minus docti possunt, perfecte autem evangelizare multo difficilioris et rarioris est opedoctor gentium pluribus excellentior, evangelizare se missum dicit, non baptizare. Hoc tamen necessitate instante interdum egit. Non i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scire. qr ñ facit nos scire. ħ ⁊̃ mͦ locutio
stolus. Nunc ãcognoscentes dm̃ ĩmo cogni¬
ti adeo. ita dc̃m ẽ ut intelligamꝰ in nobis¬
dm̃ fecisse cognitionẽ siã. qnid enĩ ẽ ꝙ aitꝰ.
Cogniti estis a deo : i. cognitores suos uosꝰ
feat. facit enĩnes d̾s cegnosce se uñ dici

Expanded text:
non scire, quia non facit nos scire. Hoc etiam modo locutionstolus, nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo, ita dictum est ut intelligamus Deum in nobis fecisse cognitionem suam. Quid enim est quod ait: Cogniti estis a Deo , id est cognitores suos vos facit. Facit enim Deus nos cognoscere se, unde dici
Abbreviated transcription (Latin):
cit nos gem̾e plus ꝙͣ dici possiti tũe ꝓ hor exi¬
lio. tũ ꝓ desiderio p̾atrie. uł genitib menar.¬
.i. qui sinit de remenarrabili. quomͦ enini
narret᷑ qñ desid̾atur qd̾ ignorat uec tñ oĩo
ignorat᷑. Nam sipenitus ignoret᷑. ñ desidera¬
retim trursus. Si u d̾etur gemitib ñ q̃reret᷑.
¶Etsciendũ ẽ qd̾ scd̃ eande locutionis fign¬

Expanded text:
cit nos gemere plus quam dici potest, tum pro hoc exsilio, tum pro desiderio patriae, vel gemitibus inenar qui fiunt de re inenarrabili. Quomodo enim narretur quando desideratur quod ignoratur, nec tamen omnino ignoratur? Nam si penitus ignoraretur, non desideraretur; et rursus si videretur, gemitibus non quaereretur. Et sciendum quod secundum eamdem locutionis figu
Abbreviated transcription (Latin):
mur cogniti ab eo q̃ om̃ĩa sic debe intelligi.
docet apłs. qui cũ in quodã loco dicat. mi¬
sit sp̃m clamantẽ abba pr̾. alibi qĩ hoc ex¬
ponens ait. Inquo clamamꝰ abba pat̾. Sic̾ita¬
q ⁊ hic aꝑiens qͣlit̾ adiuuet infirmitatem

Expanded text:
mur cogniti ab eo. Quae omnia sic debere intelligi, docet Apostolus, qui cum in loco quodam dicat: Misit spiritum clamantem, Abba, Pater , alibi, quasi hoc exponens ait: In quo clamamus Abba, Pater. Sic itaque et hic aperiens qualiter adjuvet infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
b illi occisi sũt. iniquiꝰ¬
est lonoꝵ fideliũ multitudo. qui ĩ ista temꝑali
felicitate p̾posleant. ⁊ ĩea largitoris dei boui¬
alia antiqͦꝵ pacientie exempla dicens. ¶¬
cuserunt multa loca mũdi. in melotis. Melo¬
ta uestis ẽ depilis ca¬
meloꝵ. uł melus est

Expanded text:
li occisi sunt, iniquitest bonorum fidelium multitudo, qui etiam ista temporali felicitate praepolleant et in ea largitoris dei bonialia antiquorum patientiae exempla, dicens: Circuierunt multa mundi loca in melotis. Melota vestis est de pilis camelorum. Vel melotus est
Abbreviated transcription (Latin):
yses. peliquit egy¬
ꝑtum educẽs filios.
tatẽ regis. cui ꝯͣnũ
uidetur. qd̾ mortuo
egyptio discessit
libari. Noluit ibi
man̾e. ne eẽt cau¬
sa iactantie. si m
aꝑtum ꝑiculũ se
pcipitaret ⁊ temp¬

Expanded text:
reliquit Aegyptum, educens filios tatem regis. Cui contrarium videtur, quod mortuo Aegyptio discessit liberari. Noluit ibi manere: ne esset causa jactantiae, si in apertum periculum se praecipitaret, e
Abbreviated transcription (Latin):
fuis coronabr᷑. Alii u̾o
ludibria ⁊ uerb̾a exꝑti
ꝑ hoc qd̾ dicit insuꝑ:
notat ħ ineisdẽ ꝑso¬
nis fuisse. lapidati
sũt. s ut ieremias in¬
egypto. ezechiel. ĩba¬
biione. Socti sũt. ut ysa¬
las. temptati st̃ ꝓmis¬
sionib. i noccisione gla

Expanded text:
us coronabitur. Alii vero ludibria et verbera experti r hoc quod dicit, insuper, notat haec in eisdem pernis fuisse. Lapidati sunt, ut Jeremias inegypto, Ezechiel in Babylone; secti sunt, ut Isas; tentati sunt promissionibus in occisione gla
Abbreviated transcription (Latin):
delinit dm̃ eẽ facturũ
aliꝗtid magnũ ꝑ eũ
cũ eẽt a deo elegantis
forme. Uñ subdit. eo
qd̾ uidissent eũ legã¬
tem nifantẽ. qr abor¬
tu fuit illi infusa ma¬
statis. nõ natura: s
tono dei. ⁊ pp̃ hor. non
timuerunt parentes
eiꝰ edc̃m regis. qui õs
mascłos hebrcoꝵ filios
nocari preperat. Item.
lium. Negauit se ẽẽ fi¬
lium filie pharaonis ma¬
gis eliges affligi cum
popło dei qm hre iocun¬
ditatem. carnalem cẽ¬
poralis .i. transitorii. xͦ¬
cati peccatum enim ẽs¬
se putauit selecari in
aula regis: dum frẽs
sui afflig̾entur. Maxi¬
ditatem. ip̃e clico: esti¬

Expanded text:
edebant Deum esse facturum aliquid magnum per eum, cum esset adeo elegantis formae. Unde subdit: Eo quod vidissent eum elegantem infantem, quia ab ortu fuit illi infusa mastatis, non natura, sed dono Dei. Et propter hoc non timuerunt parentes ejus edictum regis, qui omnes masculos Hebraeorum filios necari praeceperat. Item Mlium, negavit se esse filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cum populo Dei, quam habere jucunditatem carnalem temporalis, id est transitorii peccati. Peccatum enim esse putavit, se laetari in aula regis, dum fratres sui affligerentur: maxiditatem. Ipsi, dico 260 aesti
Abbreviated transcription (Latin):
adam ⁊ eua quiescebant. Quod ideo uoluerũt
cum eo resurgerent. Itẽ.¬
ide moyses
natus occul¬
tatus est mẽ¬
sib trib apa¬
rentib suis
eo qd̃ uidissẽt
elegantẽ in¬
fantẽ. ⁊ nõ
timuerunt
regis edictũ.
ide moy¬
ses grandis
fc̃s negauit
se esse filium
filie pharao¬
nis. magis e¬
ligens affli¬
gi cũ pplo
ad urans filios istł
ut asportarent ea in
derent ea insepulchio

Expanded text:
Adam et Eva quiescebant: quod ideo voluerunt,cum eo resurgerent. IteFide Moyses natus occultatus est mensibus tribus a parentibus suis, eo quod vidissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictum. Fide Moyses grandis factus negavit se esse filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cuadjurans filios Israel, ut asportarent ea in derent ea in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem. ma¬
iores liuitias
estimans the¬
sauro egyp¬
tioꝵ imꝓpe¬
spiciebat .i.
onem. fide re¬
liquit egyp¬
ueritus ani¬
mositatẽ re¬
gis. Inuisibi¬
lem enĩ tam¬
qmͣ uidens
sustinuit. fide

Expanded text:
ditatem, maiores diuitias existimans thesauro Ęgyptiorum impeAspiciebat enim onem. Fide reliquit Ęgypueritus animositatem regis. Inuisibilem enim tanquam uidens sustinuit XI.
Abbreviated transcription (Latin):
lupoueniente qͣs deserit. s ñquid ñ fu¬
it si cura de ouib qr fugit: fuit plane.
eas enĩ pastori ĩcelo sedenti oronib con¬
m̃dabat. ⁊ utilitati eax se fugiendo ser¬
uabat. qd̃ ⁊ ab ip̃o sũmo pastore dcm̃ au
necio iinst̾io sñ quo iuere naqp̃ute de¬
serant᷑ greges. quos suo sanguine ꝯpauit
mus faciant gͦ serui xp̃i ministri u̾bi qd̾
p̃cepit. uł permisit sic̾ ip̃e xp̃o ĩ egyptũ fu¬
git. fugiant oĩo deciuitate ĩciuitatẽ qñ
gent ñ deserant᷑ ⁊ b hiis quib ĩdigent. aũ
g ad loca muita õs trãseant. aut qui

Expanded text:
lupo veniente deserit. Sed nunquid non fuit ei cura de ovibus, quia fugit? Fuit plane. Eas enim Pastori in coelo sedenti orationibus commendabat, et utilitati earum se fugiendo servabat. Quod ab ipso summo Pastore dictum anecessario ministro, sine quo vivere nequeunt, desererentur greges quos suo sanguine comparamus. Faciant ergo servi Christi ministri verbi quod praecepit vel permisit, sicut ipse Christus in Aegyptum fugit. Fugiant omnino de civitate in civitatem, quando gent non deserantur ab his quibus indigent. Aut igitur ad loca munita omnes transeant, aut qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. qͣ habita a ꝯfes¬
sione nullo mͦ flecti
possint. uł opꝰ fidei ẽ
omine bonũ. qd̾ fides
exigit. ⁊ ẽ. ⁊ impleat¬
bona. sine quib fides

Expanded text:
am, qua habita a confessione nullo modo flecti possunt. Vel, opus fidei, omne bonum quod fides exigit. Et est, impleatbona sine quibus fides
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eos mundos ⁊ sinceros seruare. si gͦ ursibi¬
lia tnunda. inisibilib .m. miuidis ꝯtingi
tum. ab omnib infirmitatib señsui ꝯtami¬
natione lib̾auit: Mentiunt᷑ gͥ illi nõ m̃titur
u̾itas xp̃s. qr omnes ꝓmissiones dei nillo sũt

Expanded text:
t eos mundos et sinceros servare. Si ergo visibilia munda uisibilibus inmundis contingi tum ab omnibus infirmitatibus sine sui contaminatione liberavit? Mentiuntur ergo illi, non mentitur veritas Christus, quia omnes promissiones Dei in illo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cessarios dari. qr di¬
gnũ erat. ut qui sp̃u¬
alia tradebant. ñ it
deessẽt carnalia. ap¬
pollo ep̃s fuit corin¬
chioꝵ. qui pp̃ seditio¬
nẽ excitatã adu̾sũ se
a pseudo apłis disces¬
serat. cũ zena socio :
mandat tyto. ut priꝰ¬
qm ueniat. ni thopo¬
lim ꝑmittat eos ita
sollicite. ut nicħ ĩuia¬
tico illis desit.
res sigc̃. Saluta om̃s¬
eos qui nos amant.
non ficte. S infide.i.
fi deli affectu. demde
gen̾alit̾ om̃s salutat
ras facit. pro ho¬
nesimo seruo eius

Expanded text:
cessarios dari, quia dignum erat ut qui spiritualia tradebant, non illis deessent carnalia. Apollo episcopus fuit Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio sumandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in viatico illis desit. res significat. Saluta eos qui nos amant, non ficte, sed in fide, id est fideli affectu. Deinde generaliter omnes salutat, ras facit pro Onesimo servo ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
obseruetis. qui ita
ambulant. Multi .i.¬
sunt. qui alit̾ ambu¬
lant. nõ sentientẽs¬
nobĩscum de legis
abolitione: s legẽ¬
cum emingelio ẽẽ¬
tes. quos sepei dũ

Expanded text:
observetis qui ita ambulant. Multi sunt, qui aliter ambulant, non sentientenobiscum de legis abolitione, sed legecum Evangelio tes, quos saepe
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. nũc ã id̾ dico
⁊ flens tum ꝓilloꝵ
ꝑditione. tũ ꝓ sim.¬
illos inimicõs eẽ
les obseruantias
inducunt. trutem
suꝑfluam asserũt.
¶uoꝵ fimis est et̾¬
nus int̾itus .i. in
fine eoꝵ erit eis et̾¬
ẽ ⁊ ip̃e uenter eoꝵ¬
Qui a quidquid faciuit pro
uentre fatuunt. qiͣ ipsum uẽ¬
trem colentes. Hͣoc enĩ ab homine ⁊colitur
borant dredendie qͣi mesca eis salus sit. uł¬
gliatur. uelita. quoꝵ d̾s uenter est i. escas
que uentris sunt dm̃faciunt. dum eas iꝰͦti¬

Expanded text:
idem dico, et flens, tum pro ditione, tum pro simIllos inimicos crucis esse les observantias inducunt, crucem erfluam asserunt. Quorum finis est aetnus interitus, id est in fine eorum, erit eis est ipse venter eoQuidquid faciunt, pro ventre faciunt, quasi ipsum ventrem colentes. Hoc enim ab homine colitur, borant de edendis, quasi in esca eis sit salugloriatur. Vel ita, quorum deus venter est, id est escas quae ventri sunt, deum faciunt, dum e
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrante. ñ insp̃u adiuuante. qd̾ mã¬
datũ si sit timore pene ñ amore p̃ticie ser¬
uilit̾ fit. ñ lib̾alit̾. ⁊ i deo nec fit. Nõ eium
nẽ fit delectatio boni. iq̃ ñ litte s sp̃c do¬
Cũ u̾o ad est uiuificans sp̃t hoc ip̃m intͦ
ꝯscriptum facit. diligi qd̾ foris siptum lex
faciebat tim̃i. ue̾ra sponsa xͥ intelligit qͥd
discet int̾ litt̾am ⁊ sp̃ͥm q̃ duo alio modo
ñr lex ⁊ grã. nec rep̃henditur lex cũd̾r.
ittera eñ

Expanded text:
e non in spiritu adjuvante, quod mandatum si fit timore pene non amore justitiae, serviliter fit non liberaliter; et ideo nec fit. Non enim nem, fit delectatio boni: quod non litterae, sedcum uero adest uiuificans spiritus, hoc ipsum intus conscriptum facit diligi, quod foris sfaciebat timeri. Vera sponsa Christi intelligit quid distaret inter litteram et spiritum, quae duo alio modo dicuntur lex et gratia; nec reprehenditur lex cum dicitur; littera en
Abbreviated transcription (Latin):
Ea certe ẽ decalogus ĩ duab illis tabuł scͥp¬
tus. qr lex subirauit. ut habundaret de¬
lictum. Porro aũ p̃cepta ista tã sunt uti¬
resit nouitas sp̃c reos fac̾e pocius homines¬
cognitõe pãti qm̃ liberare apec̃to. Uñ qui ap¬

Expanded text:
Ea certe est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utidesit nouitas spiritus, reos facere potius cognitione peccati quam liberare a peccato. unde et a
Abbreviated transcription (Latin):
cianrã iustum illũ ostendat. dixit eni supra
qd u̾ax eꝰ ds. ⁊ om̃is hõ m̃dax ⁊ qd̾ ĩdignus dat
bona in quo appareat ꝯm̃dabilior eius gr̃a ⁊ iu¬
sticia Unde carnał dicens dm̃ uti mał. qiͣ ĩ¬
strimñto adgłiam suã eo rẽ deducit. ut dicat

Expanded text:
ra justum illum ostendat. Dixit enim supra quod verax est Deus, et omnis homo mendax, et quod indignis dat bona, in quo apparet commendabilior ejus gratia et justitia. Unde carnalis dicens Deum uti malis quasi instrumento ad gloriam suam, eo rem deducit, ut dicat
Abbreviated transcription (Latin):
cie .i. primus tp̃r. ⁊̃ ma¬
ximus dignitate. xp̃c est. qui prior. resurrex̃
qui minus eo digni sunt resurgent post̾iores
cp̃r. ⁊ dignitate minores. ⁊ qui sunt xp̃i expo¬
uit subdens. Qui crediderit in aduent̃ elꝰ .i. ip¬
sum ad remuẽrandos bonos uenturũ. uł in
libro talis litr̾a hetur. demĩ qui sũt xͥ ĩ aduẽtũ

Expanded text:
id est primus tempore, et maximus dignitate Christus est, qui prior resurrexit qui minus eo digni sunt, resurgent posteriores tempore, et dignitate minores, et qui sunt Christi exponit dicens: Qui crediderunt in adventum ejus id est ipsum ad remunerandos bonos venturum. Vel in libro talis littera habetur. Deinde: Qui sunt Christi in adventu
Abbreviated transcription (Latin):
erimꝰ nos dico eunte. de głia. ł declaritate
treatõis in głiam. iũ claritatẽ iustificatõis.ł
degłia fidei ingłiam spei. transformaiłi dico
dei habemus. Cũm aũ hac trãsformatdẽ ad
ꝑfectũ fu̾it. ħ ymago renouata similes deo

Expanded text:
 Nos dico euntes de gloria, vel claritate creationis, in gloriam, vel claritatem justificationis, vel de gloria fidei, in gloriam speciei. Transformamur, dicogratia Dei. Cum autem hac transformatione ad perfectum fuerit haec imago renovata, similes Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ymago ĩqua homines sũt creati. quã cet̾is
aĩalib possunt. q̃ creatura in reb creatis ex¬
cellentissima ẽ cũ a suo treatore ab impietate
iustificatur a de formi forma informosã mu
optabilis ꝯformationis bonũ. ⁊̃ uͥm hꝰ ymagi¬
nis. qñ futura ẽ ꝑfectio ad qm ꝯseqñdam
nos erudit. magr̃ bonus dicens. Nos u̾o . re. fa¬

Expanded text:
mago in qua homines sunt creati, qua caeteris animalibus praesunt; quae creatura in rebcellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in formosam mutoptabilis transformationis bonum. Verum hujus imaginis quandoque futura est perfectio, ad quam consequendam nos erudit magister bonus, dicens: Nos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in hoc ut possimus¬
unum corpus imani¬
mes. ꝑ illum unim
sp̃m. ⁊ totum corpus
hominis. una amina¬
uegetatur. It̾a enim
inmenbris corporis xͥ
sic̾ una anima uidet

Expanded text:
est in hoc ut possimusunum corpus unanimes, per illum unum m, ut totum corpus hominis una aegetatur. Ita enim n membris corporis Christi, sicut una anima videt
Abbreviated transcription (Latin):
re uiuebant. Noli gͦ inuidere ⁊ ñ octidit te¬
bonus odor. bonus g odor erat quo illi uiue
⁊ illi ꝑibant. sĩ enĩ nõ ess clarnuido sc̃oꝵ. ĩni¬
dia non surg̾et impioꝵ cepit ꝑsecutionẽ pa¬
ti odor sc̃oꝵ. S si ꝑseqñdo frangunt ampullã

Expanded text:
re vivebant. Noli ergo invidere, et non te occidit re vivebant. Noli ergo invidere, et non te occidit bonus odor. Bonus utique odor erat quo illi vivebant, et illi peribant. Si enim non esset claritudo sanctorum, invidia non resurgeret impiorum. Coepit persecutionem pati odor sanctorum: s
Abbreviated transcription (Latin):
bonus odor deo. qi ut olim hostia legalis di¬
cebatur suanissimus odor deo. ita modo p̃dica
tur nominatis quibdam aromatib ⁊ ung¬
uentis. Sicit enĩ dominica sponsa post odorẽ
unguentoꝵ tuoꝵ curremus. Pp̃ hunc oderẽ
dr̃ ieiͣngelio qd̾ frasto alabanstro unguẽ¬
ti. Domus impleta ẽ impleta est odore .i.
necat iuidentes. uñ subdit. In huõ qui. ic̃.
ui fiũt. gr̃a eius ⁊ in hiis qui ꝑeunt. uidĩ¬
tio euis .i. ⁊hoꝵ respectu qui inde saluantͤ
⁊ hoꝵ qui ꝯtempnentes ꝑeunt. qr bonain¬
tentione facinus ⁊ uentatem p̾dicamus
Miro modo hic fit. ut bono o dore. ⁊ boni ui¬
uant. ⁊ malimorianturͦ. Quomͦ tñ fiat
qnͣtum dñs inspirare dignetur uob̃ reue¬
lare nõ negabo. apłs bñ agens bñ uiuens
iusticiam u̾bo p̾dicabat ⁊ opere demõstra¬
bat. ad bonam famam us quaq dissemi¬
nabat inuitans doctorẽ u̾itatis xp̃m. Qui¬
dam auĩ diligebant. ⁊ quidam inuidebãt.
odore ꝑibant. qui eam diligebant bono odo¬

Expanded text:
bonus odor Deo, quia ut olim hostia legalis dicebatur suavissimus odor Deo, ita modo praedicficatur nominatis quibusdam aromatibus et unguentis. Dicit enim Dominica sponsa: Post odorem unguentorum tuorum curremus . Propter hunc odorem dicitur in Evangelio quod, fracto alabastro unguenti, domus impleta est odore , idnecat invidentes. Unde subdit, In his qui, etc.vi fiunt, gratia ejus, et in his qui pereunt, judicio ejus; et horum respectu qui inde salvantur, et horum qui contemnentes pereunt, quia bona intentione facimus, et veritatem praedicamus. Miro modo hoc fit, ut bono odore, et boni vivant, et mali moriantur. Quomodo tamen fiat, quantum Dominus inspirare dignabitur, vobis revelare non denegabo. Apostolus bene agens, bene vivens, justitiam verbo praedicabat, et opere demonstrabat, ac bonam famam quaqueusque disseminabat, imitans doctorem veritatis Christum; quidam autem diligebant, quidam invidebant. ono odore peribant, qui eam diligebant, bono odo
Abbreviated transcription (Latin):
cedoniam dõ
tes incum insurgẽ¬
tes. qr solus ñ pote¬
rat hec duo imple¬
re .s. ⁊ fideles ĩstr̃ue¬
credulis repugnare
Non hũi requiẽ
uico. s uale faciẽs
eis .s. qui erant cõ¬
u̾si. ⁊ in quib hosti¬
um aꝑtum erat:

Expanded text:
n potui satisfacere tes in eum et insurgentes, quia solus non poterat haec duo implere, scilicet et fideles instruecredulis repugnare. Non habui requiem, dico, sed valefaciens eis, qui erant conversi, et in quibus ostium apertum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
uenissem tͦ
adem ꝓpter
tuuangeli¬
hostium mͥ
apertum eẽt
habui reqͥ¬
em sp̃ui me¬
o eo quod ñ
inuenerim
titum fr̃em
meum. sed
ualefaciens
eis ꝓfectus

Expanded text:
uenissem, ait, Troadem propter euangeliostium mihi apertum esset habui requiem spiritui meo, eo quod non inuenerim Titum, fratrem meum, sed ualefaciens eis profectus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ideo debemus ꝯ¬
donare. ut ñ crtũ¬
piamur. asathana
ut cum faciat desꝑ¬
tatem. sepe enĩ ꝓpter
asꝑiores. aĩaduer¬
siones in desperatio
uenissẽ ⁊c̃. post int̾¬
de recipiendo forni¬
catore redit ad ip̃os
ostendens qd sunt
culpaeoꝵ fuit qd̃
ñ uenit corithũ
sic qd̾ ñ ꝓfecit ĩ tro¬
ade. dum apd̃ eos
tytus sñ quo nõ
forsan lingua eoꝵ
tytus exp̃ssins uti

Expanded text:
 Ideo debemus condonare, ut non circumpiamur a satana, ut eum faciat desptatem. Saepe enim propter asperiores animadversiones in desperatioenissem, etc. Post inte recipiendo fornicatore redit ad ipsos, ostendens quod sicut culpa eorum fuit quod non venit Corinthum, sic quod non profecit in Troade, dum apud eos Titus, sine quo non forsan lingua eorum Titus expressius uti
Abbreviated transcription (Latin):
one xp̃i. qui corda iħr p̃parat ad credend̾. ut
calcata ꝑfidia tropheum hãt fides dũ exper
uisibilẽ. sic̃ aliqua res q̃ nõ uidet᷑ ꝑ odorem
cognoscit᷑ ⁊ in quo loco fit intlłr. uł odorem
nõticie suȩ .i. miracula. uł doctrine u̾ba. quibꝰ
ad noticiam eiꝰ. manife. ꝑ .n. miratula operã

Expanded text:
one Christi qui corda praeparat ad credendum, ut calcata perfidia tropaeum habeat fides, dum ex pervisibilem, sicut aliqua res quae non videtur, per odorem cognoscitur, et in quo loco sit intelligitur. Vel, odorem, notitiae suae, id est miracula vel doctrinae verba quibus ad no
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ anne filia fuit q̃
nupsit ioseph ⁊ ita
ãram accepit uxore̾.⁊ genuit exea fi¬
liam qm̃ uocauit man̾am q̃ nupsit
ã cleopha. quidam salome. eandẽ annã
uipxit. ⁊ gen̾auit ea filiam nõie manaᷤᷤ
cobum. qui dt̃s ẽ maior ⁊ ioħem euuan¬
gelistã. tresgͥ uros anna hũit tres filiã
Unc uidend̾ ẽ. qͣre iacob alphei ⁊ mi

Expanded text:
 Annae filia fuit, quae nupsit Joseph: et ita Annam accepit uxorem, et genuit ex ea filiam quam vocavit Mariam, quae nupsit autem Cleopha, quidam Salome eamdem Annam duxit, et generavit ex ea filiam, nomine Mariam, cobum, qui dictus est major, et Joannem evangelistam. Tres igitur viros Anna habuit et tres filias. Nunc videndum est quare Jac
Abbreviated transcription (Latin):
dei fr̃es dñr int̾ se. Uñ indeut̾onomio:
Si emeris fr̃em tuũ qui ẽ hebreus. ⁊ c̃. ⁊ itẽ
Coustitue suꝑte prĩcipẽ quẽ dñs eleg̾it
Cumqui sit defrib tius. porro cognatoe:
fr̃es uocant᷑. qui sunt de una familia. cũ
exuma radice turba diffinid̾r. scd̾ qd̾ ha¬
bram ingenesi fr̃em appłłat loth dicẽs
Non sit rixa int̾ me ⁊ͣ te. qr fr̃eo sumꝰ¬

Expanded text:
mio: Si enim is fratrem qui est Hebraeus, etc. . Et item: Constitue super te principem quem Dominus elegerit, eum qui sit de fratribus tuis . Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, cum ex una radice turba diffunditur; secundum quod Abraham in Genesi fratrem appellaverat Lot, dicens: Non sit rixa inter me et te, quia fratres sum
Abbreviated transcription (Latin):
hiis u̾bis. Quidam seqñtes deliram̃ta
apocriphoꝵ suspicantur fr̃es dñi foris
stantes ẽẽ filios ioseph dequadã mulier¬
mr̃is iacobi inmoris. ⁊ ioseph. ⁊ ude. Qua¬
tuor enĩ modis insqͣpturis diuinis. frẽs

Expanded text:
bis: Quidam sequentes deliramenta apocryphorum suspicantur fratres Domini foris stantes esse filios Joseph de quadam muliermatris Jacobi minoris, et Joseph, et Judae. Quatuor enim modis in Scripturis divinis fr
Abbreviated transcription (Latin):
partinent adysa ac int̾ eos uiuunt qui ꝑti¬
nent ad ysmael. isti sursum uolunt ascende:
illi deorsum uolunt trah̾e. isti uolare uolũt
ad di: ili conant᷑ pennas euelse. ⁊ sic̃ isti ꝑti¬
nent ad hysmael ⁊ aduetꝰ.t. ita ⁊ antiquiue¬

Expanded text:
pertinent ad Isaac inter eos vivunt qui pertinent ad Ismael. Isti sursum nolunt ascendere, illi deorsum volunt trahere. Isti volare ad Deum volunt, illi conantur pennas evellere. Et sicut isti pertinent ad Ismael et ad vet
Abbreviated transcription (Latin):
turus dñs oĩm re¬
rum suaꝵ. sed. potiꝰ¬
subtutorib ẽ. qui eũ
contͣ hostes defen
res eius informent
⁊ hoc us ad tp̃s apa.
natum. in quo liber¬
tas sui ⁊ suoꝵ sibi da¬
tur pꝰ qmͣ enĩ adul¬
tus est lib̾tatẽ sui
iure exheredat᷑. U̾m

Expanded text:
turus, dominus omnium rerum suarum, sed potisub tutoribus, qui eum contra hostes defendres ejus informent. Et hoc usque ad tempus a natum, in quo libetas sui et suorum sibi datur. Postquam enim adultus est, libertatem sui jure exhaeredatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut gessit᷑ .i. pͣlus ł
minus. siue bonũ¬
nicorꝑe est. Quem sensum ꝯfirmat alia
tempus quo quisq iux̃ incorpore. hic enĩ om̃e
m̃itum ꝯparat᷑. quo possit pꝰ hant uitam quisp¬
piam reileuari. uł grauari. nã ⁊ ista q̃ pro de¬

Expanded text:
ut gessit, scilicet plus vel minus, sive bonuin corpore est. Quem sensum confirmat alia tempus quo quis vixit in corpore. Hic enim omne meritum comparatur quo possit post hanc vitam quispiam relevari vel gravari Nam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mente audenius õ¬
pere .i. ab actu ñ qͥes
cumis. ⁊ si durũ sit
bonã uolũtatẽ hm̃s.
qͥr nõ tristamur ñ
muirmuramꝰ ĩ ad¬
u̾sis nos dico cupi¬
entes magis ꝑegri¬
hic morari ⁊ qr uõ

Expanded text:
us opere; id est ab actu non cimus, etsi durum sit; et bonam voluntatem habemus, quia non tristamur, non murmuramus in adversis. Nos dico cupientes, magis peregrihic
Abbreviated transcription (Latin):
recunde agitantes. tu¬
nudi. inflato corde
ceci .s. nõ intelligantes que loqunt᷑. neq de
quib agunt. uosuptatũ qua libet amatores
magis qm̃ de .i. carnales leticias sp̃ualib
sponentes. Habentes quid̾ sp̃m pietatis.

Expanded text:
recunde agitantes; tumidi inflato corde; caeci, non intelligentes quae loquuntur, neque de quibus agunt. Voluptatum quarumlibet amatores magis quam Dei, id est carnales laetitias spiritualibus praeponentes, habentes quidem speciem pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
çorpora: ne nos ħ dedõ
sentimus. Nulla enĩfor¬
ma corporis deus fnutur
⁊ ꝯcludr. s dextera deiẽ
beatitudo et̾na q̃ scĩs da¬
tur. sic̃ sinistra tiꝰ d̾r mi¬
seria ꝑpetua q̃ impus da¬

Expanded text:
corpora? Nec nos hoc de Deo sentimus. Nulla enma corporis Deus finitur et concluditur. Sed dextera Dei beatitudo aeterna quae sanctis datur, sicut sinistra ejus diseria perpetua quae impiis da
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ẽ deloco adlocum:
san fames .i. penuria
cibi. an nuditas.i. pe
nuria uestitus: an
ꝑiculũ : i. apparatus
mortis: angladius
.i. ip̃a mors: Nichil
utiq eoꝵ separabit.
sic̾ scrip. ẽ. in psalmo
hiis u̾bis. Ouia mor¬
tificam᷑ uariis torm̃¬

Expanded text:
 est de loco ad locum? an fames, id est penuria cibi? an nuditas, id est penuria vestitus? an periculum, id est apparatus mortis? an gladius, id est ipsa mors? nil utique eorum separabit. Sicut scriptum est in Psalmo, his verbis: Quia mortificamur, variis torme
Abbreviated transcription (Latin):
redeunti occurrit melchisedech. ⁊ b̃ndixit ei.
habrahe: cui melchisedech. ⁊ habrahã decim¬
as oĩmmi s̃ dico dedit. s diuisit. qr dep̃cipu
fuisse sem filiũ noe. ⁊ qñ habrahã natꝰ est
.ccc.lixx. annos hũisse. ⁊ habrahe ut nepoti
obui asse. ⁊ panẽ ⁊̃ refectionẽ eiꝰ. ⁊ suoꝵ ꝓ tulis¬
se. ⁊ ut sac̾dotem dei decunas accepisse. Salẽ
gionis sichem. qd̾ ⁊ hodie salẽ d̾r. uͥ exmag¬
nitudinerumaꝵ palatiũ melchi sedech os¬

Expanded text:
redeunti occurrit Melchisedech, et benedixit ei, Abrahae. Cui Melchisedech et Abraham decimas omnium, non dico, dedit, sed divisit, quia de praecipuifuisse Sem filium Noe. Et quando Abraham natus est, CCC nonaginta annos habuisse, et Abrahae ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem gionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech os
Abbreviated transcription (Latin):
b. redde uindt̃am. bñfac
humili. ⁊ ne ded̾is ĩpio.
qr ⁊ altissimus odio ħt
pect̃õres ⁊ impiis reddet
iundc̃am. hecͣ u̾ba quo¬
modo accipienda sint.
ñ intelligentes: detesta¬
bili crudelitate induũ¬
tur doñ nos oportet hec
cantati ur̃e explanaro qͣ¬
lit̾ intelligenda sint. il
idete ⁊c. postquã
ad moralia opera exhor¬
tatus ẽ eos. redit ad illd̾
uñ prius agebatur: ne
.s. legales obseruantie
teneanturꝰ. ne quis aũt
sub nomine eiꝰ fallat ĩ¬
sautos: cauet. finẽ epłe¬

Expanded text:
fac humili et ne dederis impio, quia et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quomodo accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde nos oportet haec charitati vestrae explanare qualiter intelligenda sint. Ilidete autem. Postquam ad moralia opera exhortatus est, redit ad illud unde prius agebatur: ne scilicet legales observantiae teneantur. Ne quis autem sub nomine ejus fallat incautos, cavet finem ep
Abbreviated transcription (Latin):
miustos. Suntmñ
qui estimant elemosinaᷤ
tatorib aũ nich dariopor¬
tere. ne ctͣ dm̃ conemur.
si eis uolumus subue¬
niie. ad hibent eciã te¬
stimonia. scẽ scripture.
dicit eĩ scriptura. da mi

Expanded text:
ustos . Sunt tamen qui aestimant eleemosynas catoribus autem nihil dari oportere, ne contra Deum conemur, si eis volumus subvenire. Adhibent etiam testimonia sanctae Scripturae. Dicit e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ augustus. leges ꝓmulgaueruntꝰ. ut uidei uͭ¬
cumq eẽnt ꝓprio ritu uiuerent. ⁊ patriis ceri¬
moniis deseruirent. Quic̃q gͥ tircumcisus e
ingentib. Qui u̾o incutũcisus señ eẽ iude¬
um p̃putio p̃ferebat. ꝑsetutionib tã genti¬
lium qmͣ uideoꝵ fiebat obnorius. has gͥ ꝑ
setutiones. qui galathas deprauau̾ant decli¬
nare cupientes. circumcisionẽ. ꝓ defensione
discipuł ꝑsuadebant. nã nec uidei ꝑsequi eos
pot̃anti nec gentiles quos uidebant. ⁊ ꝓselitõ
circ̃tumcid̾e: ⁊ ipõs legalia scruare. O oq. it.

Expanded text:
 Augustus leges promulgaverunt, ut Judaei, ubicunque essent, proprio ritu viverent et patriis caeremoniis deservirent. Quicunque igitur circumcisus erin gentibus; qui vero incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones, qui Galatas depravaverant, declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant, nec gentiles quos videbant, et proselytos circumcidere, et ipsos legalia servare. VERS. 14.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẽ sensus. Non
solum nõ obedia¬
tis ꝯcupiscentie. s
qd̾ ẽ echibere. et
habilia fac̾e men¬
bra peccato. que tc̃
tatis. ¶ Hic aũ
Nota quod ꝯcu¬
piscentia aliqñ¬

Expanded text:
Non solum non obedoncupiscentiae, sed od est exhibere, et habilia facebra peccato, quae tunc tatis. Hic autem nota quod cpiscentia aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
głias ⁊traditiones¬
ꝑu̾sas sub sua ꝑsoã
⁊ appollo euacuat.¬
pro alTO. Suminatĩ illos designans. nõ
sigullatim. ne maior nasceret᷑
discordia. Nemo enĩaudiens nom̃ suũ taxa¬
ri. uł eius cui fauet contemptus ẽ tac̾e. tacito
u̾o nomineandiens dese aliquid dc̃m dissi¬
lus ẽ qnͣtũ ad se. ł qñtũ ad minisirũ. ł inflet᷑
ꝓ doctore alio. aministris aliis .i. meliore qmͣ
alii sunt: intletur dico agendo. supͣ .i. ultra

Expanded text:
 traditionesversas sub sua persona et Apollo evacuat, summatim illos designans, non sigillatim, ne major nasceretur discordia. Nemo enim audiens nomen suum taxari, vel ejus cui favet contentus est tacere, tacito vero nomine, audiens de se aliquid dictum dissilus est quantum ad se, vel quantum ad ministerium. Vel, infletur pro doctore alio, a ministris aliis, id est meliore quam alii sint. Infletur dico, agendo supra, id est ultra,
Abbreviated transcription (Latin):
hus qui ex cacũcisione uen̾ant. talib q sa¬
cram̃tis adhuc dediti erant. ultro uellẽt.
sic timotheus ꝯferre ꝯgruentiã ñ erant pro¬
hibendi. s si inhiis ꝯfidebant. erant ꝑditi
reuelata est eis. iam imbutos inueñat.
illa teñe. ne uideant᷑ imꝓbata pociꝰ qm ter¬
muinata. gentib no ñ sunt umpnenda. no
uideant᷑ aut ñ cã ꝓmittendi ip̃i in stituta:
aut ad huc ꝓmittere. s sessando: lam appa¬
reant signa futuri fuisse. q̃ cũ honore pau¬
latim deserendo erant. sepelienda. ñ ut sacͥ¬
Iegia gentiũ fugienda. p̾ eã u̾o tamqmͣ cũ
honore sepulta sunt. axp̃ianis om̃ib. inreꝑa¬
bilit̾ deserenda. Ieronimꝰ aũt ista legalia¬
pꝰ xͥ passionem siue meis spes ponat᷑. sui
satorie custodiantur. ⁊ ẜ̃ hos ita hic locus ex¬
ret noua p̾dicatio oportuit tirrũtidi. nc̃ aũt
lege fidei succedente: nich ꝓderit fideli addita

Expanded text:
his qui ex circumcisione venerant talibus sahis qui ex circumcisione venerant talibus sacramentis adhuc dediti erant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant prohibendi; sed si in his confidebant, erant perditrevelata est eis, jam imbutos invenerat, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne videantur aut non causa promittendi Christi instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea vero tanquam cum honore sepulta sint, a Christianis omnibus irreparabiliter deserenda.  passionem sive in eis spes ponatur sivesatorie custodiantur; et secundum hoc ita hic locus exret praedicatio oportuit circumcidi, nunc autem lege fidei succedente nihil proderit fideli addita
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃m ẽ hoc qui i deo uolebant cirtũcidi qd̃
alit̾ se putabant inxp̃o saluari ñ posse. hoc
enĩ aĩo. hac uoluntate. ista intentt̃e. quis
gͥ arguit. qui se inlege nustificam credebãt.
ñ qui legitima illa menis honorẽ. aquo
mandata sunt obẜuabant. intelligen¬
tes. ⁊ qua p̃nunciande u̾itatis rõne man
data sint. ⁊ quo us debeant ꝑdurare. illa
enĩ q̃ sig̾rationis cã p̾cepta sunt. q̃ gr̾e
reuelatione latius unnotescente necce fu¬
erat ab holeri. iustificare neminẽ pot̾ant.
ñ ideo tũ fu̾ant. tamꝙͣ diabolica genti¬
um sacrilegia fugienda. ⁊̃ cum ip̃a grã
iam ceꝑat reuelari q̃ umbris talib fu̾at
p̃muinciata. Ide est ꝙ timotheum iudea ma¬
legalia ita natis ⁊ institutis. ñ erant no¬
xia. licent iam ñ eẽnt significandis fut᷑is
mrsᷤ debuerunt. gentiles u̾o exdiũso. uela¬
ti pariete. ad euinde lapidẽ angulareᷤ ueniẽ¬
tes. ñ erant ad talia cogendi. Si qui u̾o

Expanded text:
tum est hoc, qui ideo volebant circumcidi, quod aliter putabant in Christo se salvari non posse. Hoc enim animo, hac voluntate, ista intentione quisq. Illos igitur arguit qui se in lege justificari credebant, non qui legitima illa in ejus honorem a quo mandata sunt observabant, intelligentes et qua praenuntiandae veritatis ratione sint mandata, et quousque debeant perdurare. Illa enim quae significationis causa praecepta sunt, quae gratiae revelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, justificare neminem poterant: non ideo tamen fuerant tanquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia jam coeperat revelari quae umbris talibus fuerat praenuntiata. Inde est quod Timotheum Judaea macaetera legalia ita natis et institutis non erant noxia, licet jam significandis futurisrare debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem venientes, non erant ad talia cogendi. Si qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
eudo similes serpeᷤ¬
ti.i. diabolo. qui ꝑ
eosinsidiat᷑. lux si¬
in xp̃o: tei simił ẽ paradiso. Quoꝵ
gͦ fides corrumpit᷑ aparadi¬
so citunt᷑. qr p̃ponunt m̃datium u̾itati
Qui gͦ mendatium edificant in hõib
ab eu pellunt u̾itatem. ⁊ miniitũt dia¬
bolũ.⁊ ita excludunt xp̃m.si quid enĩ
uyc̃is et̃ fidem intrat putredo deueneno
serpentis. ⁊ nascũtur mendatioꝵ uermes
⁊ nicħ in tegrum remanet. Idẽoq sic̃ pat¬
b nr̃is aduersus leonem opus erat pa¬
cientia. Sic nob̾ adu̾sus draconẽ iugilã¬
cia. tc̃ enĩ cogebat. nc̃ docet. tũc ing̾ebat
uiolentias. nc̃ insidias. uidebat᷑ tunc fre¬
mens. nc̃ lubricus ⁊ oberrans. difficile uidr̃
fidei quã gestabat ingorde m gͦ aĩa uirgi¬
nitatẽ tuam serua. pꝰea fecũdanda ĩ ãple¬
uii sponsi tui. S epitegͦꝰ ut scͥtũ e aures
ur̃as spmis. ad huc .n. musitat serpens ⁊ ñ
tacet qd̾ gestũ e̾ millo ꝑadiso. hoc geritur
ieccłia. Nemo gͥ¬

Expanded text:
erpent diabolo, qui per eos insidiatur. Lux fidei similis est paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, ab eis pellunt veritatem, et etiam immittunt diabolum, et ita excludunt Christum. Si quid enim dixeris contra fidem, intrat putredo de veneno serpentis, et nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans difficile videtur. fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Adhuc enim mussitat serpens et non tacet. Quod gestum est in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
emplũ ẽ illiꝰ. ⁊ deo ip̃m semꝑ offerimꝰ. nec a
unũ ẽ corpus qd̾ offertur. ita ⁊ unũ sacrifiti¬
ciũ ñ multa pontifex nr̃. hostiã iniuidantẽ
nos obtulit ip̃am. nos offeriꝰ. ⁊ nc̃. ⁊ tc̃ obla¬
ta: nũqm̃ ꝯsumi pot̾. qd̃ nos aginus. retor¬
uatio sacrificu ẽ. nec tã infirmitatis sue repetit᷑¬

Expanded text:
emplum est illius, in idipsum semper offerimus, nec a unum est corpus quod offertur, ita et unum sacrificium non multa, pontifex noster hostiam mundantem, nos obtulit; ipsam nos offerimus, et nunc et tunc oblata nunquam consumi potest. Quod nos agimus, recordatio sacrificii est. Nec ca