comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do. cybum uetitũ gustando discessimus. sed ad
eandem necesse est ut flendo. obȩdiendo. uisibi¬
lia contempnendo. atq appetitũ carnis refre¬
nando redeamus. Ergo per aliã uiam ad regio¬
nem nr̃am regredimur. qm̃ qui a paradysi gau¬
dio ꝑ delectamenta discessimꝰ. ad hoc ꝑ lamenta
ꝑcriatur hodie ome os dilectissimi. & conlau¬
dit omẽ uerbũ dĩ uerbũ. qđ effulsit de cȩlo.
Lȩcetur omis anima. om̃ĩs concinat lingua. &
terra dño psallat uniuersa. Hodie enĩ grãm
lucis in diem lucis. filius lucis inradiat. Con¬
sentiant terrena cęlestibus. hymnũ dicant
cum summis potestatib cuncta quȩ uident᷑
in mundo. hodie enĩ effulsit uęritas. cum
rege cȩlesti. Xp̃i enĩ prȩsentia uęrȩ lucis
aduentus est: & tocius mundi plena lib̾tas
duerte ergo kmẽ dignam dõ ȩccłȩ łc.ii.
disciplinam. aduerte cęlestis desiderii in¬
extinguibilem flaminã. aduerte corporis

Expanded text:
do, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad do, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta riatur hodie omne os, dilectissimi, et collaudet omne verbum, Dei Verbum quod effulsit de coelo. Laetetur omnis anima, omnis concinat lingua, et terra Domini psallat universa. Hodie enim gratiam lucis, in die lucis, filius lucis irradiat. Consentiant terrena coelestibus, hymnum dicant cum summis Potestatibus cuncta quae videntur in mundo. Hodie enim effulsit veritas cum rege coelesti. Christi enim praesentia verae lucis adventus est, et totius mundi plena libertas. Adverte ergo, charissime, dignam Deo Ecclesiae disciplinam, adverte coelestis desiderii inexstinguibilem flammam, adverte corporis
Abbreviated transcription (Latin):
nes carnis per scã orationũ studia in ara
cordis incendimus. ut suaue aliquid dõ per¬
celeste desideriũ redolere ualeamus. Myrrã
offerimus si carnis uitia ꝑ abstinentiã mortifi¬
putre fiat. Mortuã uero carnẽ putrescere est.
hoc mortale corpus fluxui luxuriȩ deseruire.
sicut de quibusdã per propłam dicitur. Conpu¬
truerunt iumenta in stercore suo. lumenta uͦ¬
in stercore suo conputrescere est: carnales in fe
tore luxuriȩ uitã finire. Myrrã ergo dõ offe¬
rimus. quando hoc mortale corpus a lipxuriȩ
putredine per condimentũ continentiȩ cu¬
stodimus. Magnum uͦ nob aliqͥd magi innuuis
qđ in regionẽ suã per aliam uiã reuertuntur.
In eo namq qđ admoniti faciunt. nobis pro¬
fecto insinuant qͥd faciamus. Regio quippe
nr̃a paradysus est.: ad quã iħu cognito redire
per uiã qua uenimus prohibemut: Aregione
enĩ nr̃a suꝑbiendo. in obȩdiendo. uisibilia sequen¬

Expanded text:
nes carnis per sancta orationum studia in ara nes carnis per sancta orationum studia in ara 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad calcoeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortifiputrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae deservire, sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta in sterfetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequen
Abbreviated transcription (Latin):
od itaq nato dño offeramus aurum. ut hunc
Gubiq regnare fateamur. Offeramus thus:
ut credamus qđ is qui in tempore apparuit.
ds̃ ante tempora extitit. Offeramus myrrã:
ut eum quẽ credimus in sua diuinitate in¬
passibilem. credamus etiã in nr̃a fuisse carne
mortalem. Quamuis in auro thure & myrra
potest & aliud intelligi. Auro namq sapientia
designatur. salomone ad testante qui ait. Thes¬
aurus desiderabilis requiescit in ore sapientis
Ihure aut̃ qđ dõ incendit᷑. uirtus orationis
exprimitur: p̃salmista teste qui ait. Pirigat᷑
oratio mea sicut incensũ in conspectu tuo.
Per myrrã uero. carnis nr̃ȩ mortificatio figurat᷑.
Unde sc̃a ȩccła de suis operariis usq ad mortẽ.
pro dõ certantib dicit. Manus meȩ distillaue¬
runt mẏrrã. Nato ergo regi aurũ offerimus.
si in conspectu illius claritate suꝑnȩ sapientiȩ
resplendemus: Ihus offerimus. si cogitatio¬

Expanded text:
os itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc os itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
reppererunt. munera deculerunt: &r ne re
dire ad herodẽ debeant in somnis admonent᷑.
Sicq fit : ut iħm quẽ quęrit herodes inuenire¬
non possit. Cuius personã hiim aliquã rem¬
agunt. hypocritȩ designant᷑. Qui dum¬
ficte quęrunt: inuenire dñm numquã me¬
rentur. Magi uͦ inueniunt. quithus & myr
ram deferunt. Aurum quippe. regi congruit
Ihus uero. in dĩ sacrificio ponebat᷑. Myrra
aut̃. mortuoꝵ corpora condiunt᷑ lum ergo
magi cum adorant. etiã mysticis muneribus
predicant. Auro regem. ⁊ hure dm̃: myrra
mortalem. Sunt non nulli heretier qui hunc
dm̃ credunt: std ubiq regnare nequaquã
credunt. hi profesto ei thus offerunt. sed of¬
ferre etiã aurũ nolunt. Sunt non nulli qui
hunc regem existimant. sed dm̃ negant. Hi
uidelicet ei aurũ offerunt. sed offerre chus
nolunt. Et sunt non nulli qui hunc & dm̃
& regem fatentur. sed assumpsse carnẽ mor¬
talem negant. Hi nimirũ ei aurũ & thus
offerunt. sed offerre myrram assumptȩ moita¬

Expanded text:
humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementa muta praedicarent. 2. Sed in omnibus signis quae vel nascente Domino vel moriente monstrata sunt, rham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae morta
Abbreviated transcription (Latin):
iusto lex non est posita. sed iniustis & non sub¬
ditis. impi is & peccatoribus. sceleratis & con¬
taminatis. parricidis & matricidis. homicidis
fornicariis. masculoꝵ concubitoribus. plagi¬
& contumeliosus. sed miscdiam consequutus

Expanded text:
to lex non est posita, sed injustis, et non subditis, impiis et peccatoribus, sceleratis et contaminatis, parricidis et matricidis, homicidis, fornicariis, masculorum concubitoribus, plagiet contumeliosus, sed misericordiam consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc preceptũ comiendo tibi fili timohee.
scm prȩcedentes untt prophetias ut mili.¬
tes in illis bonã malitiã. habens fidem &¬
bonam conscientiam. Quam quidã repellentes. cir¬
ca fidem naufragauerunt. Ex quibus est himene

Expanded text:
Hoc praeceptum commendo tibi, fili Timothee, secundum praecedentes in te prophetias, ut milites in illis bonam militiam, habens fidem ebonam conscientiam quam quidam repellentes circ
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentẽ dilexerant: etiã mortuo studio hu¬
manitatis obsequunt᷑. Sed res gesta. aliquid
in scã ȩccła signat gerendum. Sic quippe
necesse est ut audiamus quȩ facta sunt: qua¬
tinus cogitemus etiã quȩ nobis sunt ex eoꝵ
imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui ẽ
mortuus credentes. si odore uirtutũ referti cũ
opinione bonoꝵ operum dñm quęrimus.

Expanded text:
viventem dilexerant, etiam mortuo, studio huviventem dilexerant, etiam mortuo, studio humanitatis obsequuntur. Sin sancta Ecclesia signat gerendum; sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sunt ex eorum imitatione facienda; et nos ergo in eo qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bonorum operum Dominum quaer
Abbreviated transcription (Latin):
Uit is uobis lectionibus fratres ͥmĩ per
dictatum loqui consueui. sed lassescente
stomacho ea que dictauero legere ipse non
possum: quosdam ur̃m minus libenter au¬
dientes intueor. Unde nunc amemetipso
exigere contra morem uolo. ut inter sacra
missarũ sollempnia lectionẽ sc̃ĩ eugłii non
dictando sed colloquendo edisseram sicq expi¬
atur ut loquimur: quia colloquutionis uox
corda torpentia plusquam sermo lectionis
excitat. & quasi quadam manu sollicitudinis
ut eiugilent pulsat. Et quidem adhoc opus
me sufficere posse non uideo. sed tamen uires
quas imperitia denegat. Karitas ministrat.
Scio namq qui dixit. Aperi ostuũ & ego ad¬
implebo illud. Bonum ergo opus nobis in
uoluntate sit: nam ex diuino adiutorio erit
inꝑfectione. Dat loquendi ausum. etiam re¬
surrectionis dominicȩ tanta sollempnitas. quia
&indignum ualde est. ut eo die laudes debitas
taceat lingua carnis. quo uidelicet die caro re¬
tibus ad monumentũ uenerunt. & ei quem

Expanded text:
ultis vobis lectionibus, fratres charissimi, dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro retibus ad monumentum venerunt, et ei, quem
Abbreviated transcription (Latin):
pus in sepulchro iam positum. custodes ilico
deputauerunt: & eum qui auctor uitȩ cla¬
ruerat. in inferni claustris retentum. qua¬
si sanson in gatam se deprehendisse lȩcati st᷑.
Sanson uͦ nocte media non solum exiit. sed
etiam portas tulit. quia uidelicet redemp¬
tor nr̃ ante lucem resurgens non solũ liber
de inferno exi it: sed ipsa etiam inferni clau¬
stra destruxit. Portas tulit. & montis uertd¬
cem subiit. quia resurgendo claustra inferni
abstulit. & ascendendo cęloꝵ regna pęnetra¬
uit. Hanc ergo resurrectionis eus głam fr̃s
post patuit ex facto. tota mente diligamus.
pro eius amore moriamur. Icce in resurrec¬
tione auctoris nr̃i ministros eius angłos con¬
oiues nros agnouimus. Ad horũ ergo ciuũ
illam frequentẽ sollempnitatẽ festinemus.
his cum nec dum uisione possumus. desiderio
& mente ungamur: Iransmigremus a uiti is

Expanded text:
pus in sepulcro jam positum, custodes illico pus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero modia nocte non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam, batur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigremus a vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
uiderent eum se uicisse crediderunt. nom̃
illius se quasi extinxisse gauisi sunt. Sed ecce
de morte nomen eius per mundũ creuit.
ex qua hoc infidelis turba extinxisse se cre¬
didit: & quȩ gaudebat occisum. dolet mor¬
tuum: quia hunc ad suã głam cognoscit per¬
uenisse per pęnam. Quod bene in libro iudi¬
cum samson illius facta significant. qui cum
gazam ciuitatẽ philistinoꝵ fuisset ingressus.
philistei ingressum eius protinus cognoscen¬
tes: ciuitate  repente obsidionibus circumde¬
derunt. custodes deputauerunt: & samson
fortissimũ se iam comp̃hendisse gauisi sunt
Sed quid sanson fecit agnouimus. Media nocte por¬
tas ciuitatis abstulit. & montis uerticẽ ascendit.
Quem fr̃s kmĩ hoc in facto. quẽ nisi redempto¬
rem nr̃m sanson ille significat: Quid gaza
ciuitas. nisi infernum significat: Quid per
philisteos. nisi uideoꝵ perfidia demonstrat᷑. &
Qui cum mortuũ dr̃m uiderent. eiusq cor¬

Expanded text:
viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascendit. Quem, fratres charissimi, hoc in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque cor
Abbreviated transcription (Latin):
& quos puros fuisse homines non dubitamꝰ.
Si igitur menbra nr̃i redemptoris sumus. pre¬
sumamus in nobis: qđ gestum constat in ca
pite. Si multũ nos abicimus. sperare debemꝰ¬
in nobis nos menbra ultima. qđ de menbris
eius superiorib audiuimus. Ecce uero ad me¬
moriam redit. qđ crucifixo dĩ filio uidȩi
insultates dicebant. Si rex ifrł est: descendat
de cruce & credimus ei. Qui si tunc decruce des¬
cenderet. nimirũ in sultantib cadens. uirtutem
nobis patientiȩ non demonstraret. Sed expesta¬
uit paululũ. tolerauit obprobria. irrisiones
sustinuit. seruauit patientiã. distulit ad mi¬
rationem. Et qui de cruce descendere noluit.
de sepulchro surrexit. Plus igitur fuit de se¬
pulchro resurgere: quã de cruce descendere.
Plus fuit mortem resurgendo destruere: quã
uitam descendendo seruare. Sed cum iudȩi
ad insultationes suas hunc de cruce descen¬
dere minime cernerent. cum morientem

Expanded text:
et quos puros homines non dubitamus. et quos puros homines non dubitamus. Si igitur membra redemptoris nostri sumus, praesumamus in nobis quod gestum copite. Si multum nos abjicimus, sperare in nobis debemus nos membra ultima quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Qui si de cruce tunc descenderet, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem
Abbreviated transcription (Latin):
nis. alia incorruptionis. Vna mortis. alia re
alterã. Unam pertulit moriendo. ostendit
alterã resurgendo. Si igitur nobis mortalem
uitã scientib resurrestionẽ promitteret carnis.
& tamen hanc uisibiliter non exhiberet. quis eius
promissionib crederet: Factus itaq homo appa¬
ruit in carne. mori dignatus est ex uoluntate.
resurrexit ex potestate: & ostendit exemplo qđ
nobis promisit in prȩmio. Sed fortasse aliquis
dicat. Iure ille surrexit. qui cum dĩ esset: teneri
Dinstruendam ergo ignorantiam nr̃am ad
roborandam infirmitatem nr̃am. suȩ resur¬
rectionis exemplum nobis sufficere noluit.
Solus illo in tempore mortuus est: sed solus mi¬
nime resurrexit. Nam scriptum est. Multa
corpora scõꝵ. qui dormierant resurrexerunt.
Ablata sunt ergo omĩa argumenta perfidiȩ: Ne
quis enĩ dicat sperare de se non debet homo¬
non ds̃ qđ in carne sua exhibuit homo ds̃. ecce
cum dõ homines resurrexisse cognoscimus.

Expanded text:
nis, alia incorruptionis; una mortis, alia resnis, alia incorruptionis; una mortis, alia restendit alteram: unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si igitur novitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a nstruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resucorpora sanctorum, qui dormierant surrexerunt; ablata sunt ergo omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat sperare de se non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse cognobimus,
Abbreviated transcription (Latin):
aliena infirma toleraret. Bene aut̃ de redemp¬
tore nr̃o dicitur. Precedit uos in galileam. ibi
eum uidebitis sicut dixit uobis. Galilea namq¬
transmigratio facta inter pretat᷑. Iam quippe
redemptor nr̃ a passione ad resurrectionem.
a morte ad uitam. a pęna. ad głam. a corrup¬
tione ad incorruptionẽ transmigrauerat.
Et prius post resurrectionẽ in galilea a discipu¬
lis uidetur. quia resurrectionis eius głam post
lȩti uidebimus. si modo a uiti is ad untutã
celsitudinẽ transmigramus. Qui ergo in se¬
pulchro nuntiat᷑. in transmigratione ostendit᷑.
quia is qui in mortificatione carnis agnoscit᷑.
pro tanta diei sollempnitate dilectionis eugłicȩ
ex positione transcurrimus. sed libet ut de
hac eadem sollempnitate aliquid subtilius lo¬
quamur. Duȩ & enĩ uitȩ erant. quarũ unã
nouimus. alterã nesciebamus. Una quippe
mortalis est. alia in mortalis. Utia corruptio

Expanded text:
aliena infirma toleraret. 5. Bene autem de Redempaliena infirma toleraret. 5. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit transmigratio facta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui in mortificatione carnis agnoscitur pro tanta diei solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortal
Abbreviated transcription (Latin):
que addidit. Resurrexit. non est hic. Non est
hic dicitur per prȩsentiã carnis. qui tamen
nusquã deerat per prȩsentiã maiestatis. Sed
ite dicite discipłis eius & petro. quia prȩcedit
uos in galileam. Quȩrendum nobis est: cur
nominatis discipłis. petrus designatur ex no¬
mine. Sed si hunc angłs nominatim non ex¬
primeret. qui magistrũ negauerat uenire
inter discipłos non auderet. Uocatur ergo
ex nomine. ne desperaret ex negatione. Qua
in re quęrendũ nobis est cur omp̃s ds̃ eum
quem cunctȩ ȩccłȩ peferre disposuerat. ancil¬
lȩ uocem pertimescere. & se ipsum negare per¬
misit. Quod nimirũ magnȩ actum esse pie¬
tatis dispensatione cognoscimus. ut is qui fu¬
turus erat pastor ȩccłȩ. in sua culpa disceret.
qualiter ali is misereri debuisset. Prius itaq
eum ostendit sibi. & tunc preposuit cęteris.
ut ex sua infirmitate cognosceret. quã miscdit᷑

Expanded text:
que addidit: Surrexit, non est hic. Non est que addidit: Surrexit, non est hic. Non est hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerit per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur, nominatis discipulis, Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum esse pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat Pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
reste quoq popłm per deserta gradientem
columpna ignis in nocte. & columpna nubis
preibat in die. In igne & enĩ terror est. in
nube aut̃ uisionis leuȩ blandimentũ. Dies
uero uita iustr & nox accipit᷑ uita peccato¬
ris. Unde & conuersis peccatorib paulus
dicit. Fuistis aliquando tenebrȩ. nunc aut̃
lux in dño. In die ergo per nubem colump¬
na monstrata est. & in nocte per ignẽ. quia
omp̃s ds. & blandus iustis. & terribilis appa¬
rebit iniustis. Istos in iudicio ueniens per
lenitatis mansuetudinẽ demulcet. illos uͦ
per iusticiȩ districtionẽ terret. Sed iam qͥd
angłs subiungat. audiamus. Iħm quȩritis
nazarenum. Iħc latino eloquio salutaris.
idest saluator interpretat᷑. At uͦ multi tt̃
iħu dici poterant: non tamen substantialiter sed
nuncupatiue. Ideo & locus subiungitur. ut de
quo iħu dictum sit manifestet᷑. Natarenum.
Et causam protinus subdidit. Crucifixum. At¬

Expanded text:
recte quoque populum per deserta gradientem recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In igne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. 4. Sed jam quid angelus subjungat audiamus: Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur: Nazarenum. Et causam protinus subdidit: Crucifixum. At
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ festiuitas excitit: quia nos reuocando
ad cęlestia eoꝵ numerum impleuit. In sua
ergo ac nr̃a festiuitate angłs in albis uestibus
apparuit. quia dum nos per resurrectionem
dominicã ad suꝑna reducimur. cȩlestis patriȩ
dampna reparantur. Sed quid uenientes fe¬
minas affatur audiamus. Nolite expauescere.
Acsi aperce dicat. Paueant illi qui non amant
aduentũ suꝑnoꝵ ciuium. Pertimescant: qui
carnalib desideri is pressi. ad eoꝵ se sotietatem
pertingere posse desperant: Uos aut̃ cur per¬
timescitis uros conciues uidetis. Unde &
matheus angłm appariusse describens ait
Erat aspestus eius sicut fulgur. & uestimentũ eiꝰ
sicut nix. In fulgure & enĩ terror timoris est
in niue aut̃ blandimentum candoris. L .ii.
nis eius angłs in fulgore uultus & in candõ¬
re habitus demonstrat᷑: ut de ipsa specie &
terreret reprobos. & mulceret pios. Unde

Expanded text:
angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia venis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uenimus. Illȩ aut̃ mulieris angłos ui¬
dent quȩ cum aromatibus uenerunt: quia
uidelicet illȩ mentes super nos ciues aspici¬
unt. quȩ cum uirtutũ odoribus ad deum
per scã desideria proficiscunt᷑. Notandum
uero nobis est: quid nam sit quod in dextris
sedere angłs cernitur. Quid namq per si¬
nistrã. nisi uita prȩsens Quid uero per
dexterã. nisi perpetua uita signatur: En¬
de scriptum ẽ. Leua eius sub capite meo.
& dextera eius amplexabit᷑ me. Quia igitur re
demptor nr̃ iam prȩsentis uitȩ corruptionẽ
transierat. recte angłs qui nuntiare perhennẽ
eius uitã uenerat. in dextera sedebat. Qui sto¬
la candida coopertus apparuit. quia festiuita¬
tis nr̃ȩ gaudia nuntiauit. Candor & enim
uestis sp̾lendorẽ nr̃ȩ denuntiat sollempni¬
tatis. Nr̃ȩ dicamus an suȩ. Sed ut fateamur
uerius. & suȩ dicamus & nr̃ȩ. Illa quippe re¬
demptoris nr̃i resurrectio & nr̃a festiuitas
fuit. quia nos ad inmortalitatẽ redixit. &r

Expanded text:
erint . Illae ergo mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet illae mentes supernos cives aspiciunt, quae cum virtutibus ad Deum per sancta desideria proficiscuntur. Notandum vero nobis est, quidnam sit quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram, nisi vita praesens? Quid vero per dexteram, nisi perpetua vita signatur? Unde scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius ampldemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus gloriam venerat, in dextra sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis, splendorem nostrae denuntiat solemnitatis: Nostrae dicamus an suae? sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae, illa quippe redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit; et
Abbreviated transcription (Latin):
tibus pauca loquenda sunt: & fortasse hȩc
utilius proderunt quia & sepe & alimenta
quȩ minus fufficiunt. auidius sumuntur.
estionis ergo eugłicȩ summatĩ sensũ statui
non per singula uerba discutere. ne dilesti¬
onem urãm ualeat sermo prolixior expo¬
sitionis onerare. Ecce audistis fr̃s kini quia
dem credentibus. sed tam̃ de se loquentibus
dñs apparuit. sed eis speciemꝰ quã recognos¬
cerent non ostendit. Hoc ergo egit foris dñs
in oculis corporeis qđ apud ipsos agebatur
intus in oculis cordis. Ip̃si namq apud semetipsos
intus. & amabant & dubitabant: eis aut̃ dñs
foris & presens aderat. & quis esset non ostende

Expanded text:
i, pauca loquenda sunt, et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt, avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discurrere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charisdem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quid es
Abbreviated transcription (Latin):
mater. fecunda in filio. fęcundior futura
dicens. Accipe filtum tuũ quẽ diligis ysaac:
& uade in unum montium. & offer illum
michi in sacrificiũ. Mox abrahã tam cele¬
riter decernit iussis cȩlestib esse parendũ.
quã fuerat diuinitus imperatum. Uere¬
batur enĩ ne uotum mora offenderet.
aut iussionẽ tarditas impediret. Denique
properat qđ iussum est perficere. festinat
qđ prȩceptũ est ad implere. Fuit enĩ lȩtus
cum eũ acciperet. lȩtior cum eũ adimmolandũ
dñs postularet. Ostendit abraham karissimũ
quidem sibi esse filium. sed multo cariorem
filio existere dominum. le Sc̃i eugłii: Scdm lucã¬

Expanded text:
mater fecunda in filio, fecundior futura dicens: Accipe filium tuum quem diligis, Isaac, et vade in unum montium, et offer mihi illum in sacrificium . Mox Abraham tam celeriter decernit jussis coelestibus esse parendum quam fuerat divinitus imperatum. Verebatur enim ne votum mora offenderet, aut jussionem tarditas impediret. Denique properat quod jussum est perficere, festinat quod praeceptum est adimplere. Fuit enim laetus cum eum acciperet, laetior cum eum immolandum Dominus postularet. Ostendit Abraham charissimum quidem sibi esse filium, sed multo chariorem filio existere Dominum. Nec dulcedinem a
Abbreviated transcription (Latin):
cipiet. nisi professionẽ actib seruet. Aut
prȩmioꝵ potest compos existere: qui promis¬
sam fidem noluerit conseruare:. ut iam aut
impleta fidei merces homini recompensetur.
aut uiolatȩ pena competens tribuat᷑. huus
fidei ab abraham ducamus exordiũ. qui cũ
in occidua constitutus ȩtate filium a dõ pro¬
missum se crederet accepturũ. & fidei preciũ
in filio conspexit: & in stellarũ numerũ suã
sobolem redundantẽ fide eadem compara

Expanded text:
cipiet, nisi professionem actibus servet; aut cipiet, nisi professionem actibus servet; aut praemiorum potest compos existere, qui promissam fidem conservare noluerit, ut jam aut impletae fidei merces homini recompensetur, aut violatae poena competens tribuatur. Hujus fidei ab Abraham ducamus exordium, qui cum in excidua constitutus aetate, filium a Deo promissum se crederet accepturum, et fidei pretium in filio conspexit, et in stellarum suam sobolem numerum redundantem fide comparavit
Abbreviated transcription (Latin):
ta: ut cognoscamus qđ eodem uitȩ tempore
debeat ex correctione laus comparari. quo
potest punienda culpa commita. Unde nc̃
iam non pęnȩ prȩscripti sunt quad raginta¬
dies sed uitȩ ut hoc numero ieiuni is & ora¬
tionib crebriorib nr̃oꝵ luemus supplicia
peccatoꝵ:. atq ad prȩscripta legis intenti.
deuotione ac fide nr̃m corrigimus errorem
karitatis uinculum. amoris subsidiũ. Hȩc
scĩtatem firmat. castitatẽ roborat. dignita¬
tes exornat. In pueris splendet. in uiuenib
floret: in prouestis apparet. Gubernat sex¬
us gradus prouehit. officia cuncta custodit.
In paupere grata est: inmediocre lȩta in lo¬
cuplete honesta. Fides amicitias seruat. colle¬
gia copulat. artes commendat. nullũ despi¬
cit. nullũ contempnit. nulli deest. nisi qui
ei forte defuerit. Fides mandata tenet. prȩ
ides familiares efficit dõ. amicos constituit
xp̃o. Neq enĩ quisquã fidei promissa per¬

Expanded text:
ta, ut cognoscamus quod eodem uitae tempore ta, ut cognoscamus quod eodem uitae tempore debeat ex correctione laus comparari, quo potest punienda culpa committi. unde nunc iam non poenae praescripti sunt dies quadraginta, sed uitae, ut hoc numero ieiuniis et orationibus crebrioribus nostrorum leuemus subplicia peccatorum atque ad praescripta legis intenti deuotione ac fide nostrum corrigamus erroremcharitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides mandata tenet, praect. Fides familiares efficit Deo, amicos constituit Christo. Neque enim quisquam fidei promissa per
Abbreviated transcription (Latin):
triginta dierũ. significamus & noctes. Unde
cum satis fuisset moysi dixisse. diluuiũ fuis¬
se quadraginta dieb cur ad diderit & quadra¬
ginta noctib quęritur. Et aliqui ita accepe¬
runt qui ante nos fuerunt. ut & utroꝵ &
mulierũ factus diluio intertͥus de monstra¬
retur: diẽ ad uirũ referentes qui sit purior
similis lucis. noctẽ ad mulierẽ quȩ uiro dor¬
miente creata describitur. Lc.Ii.i.¬
on medocriter etiã scrutant᷑ pleriq qua
Gratione quadraginta dies diluuiũ fuerit.
& possumus dicere materialẽ numerũ tristi¬
oribus hoc est delendȩ creaturȩ deputatum
Ebdomadã aut̃ constitutioni tocius mundi
hoc est letiorib. sed fortasse referatur quid.
sit qđ etiã lex quadraginta dieb lata est᷑. lot
dies obseruauit moyses in monte syna ac
dȩmoratus est: cum p̃scripta legis acciperet
Reste igitur eodem numero declimnandoꝵ peccatoꝵ
prȩcepta tribunt᷑. quo penȩ culpa est persolu¬

Expanded text:
triginta dierum significamus et noctes. unde triginta dierum significamus et noctes. unde cum satis fuisset Moysi dixisse diluuium fuisse quadraginta diebus, cur addiderit et quadraginta noctibus quaeritur. et aliqui ita acceperunt. qui ante nos fuerunt, ut et uirorum et mulierum factus diluuio interitus demonstraretur, diem ad uirum referentes, qui sit purior, similis lucis, noctem ad mulierem, quae uiro dormiente creata describitur, sion mediocriter etiam scrutantur plerique qua ratione quadraginta dies diluuium fuerit. et possumus dicere materialem numerum tristioribus, hoc est delendae creaturae deputatum, ebdomada autem constitutioni totius mundi, hoc est laetioribus. sed fortasse referat quid quod etiam lex quadraginta diebus lata est. tot dies obseruauit Moyses in monte Sina ac demoratus est, cum praescripta legis acciperet. recte igitur eodem numero declinandorum peccatorum praecepta tribuuntur, quo poenae culpa est persolu
Abbreviated transcription (Latin):
Ex diesus factus est mundus. septimo die
requieuit ab omĩb operib suis ds̃. Quo de¬
clarauit indicio. ipsum se esse austorẽ mun¬
di atq diluui i. Mundum propt̾ bonitatẽ
suã condidit. diluuiũ fẽcit nr̃oꝵ merito de¬
lictoꝵ. Admoniti sunt igitur homines uel ex
numero dierũ quibus conditus est mundus.
qđ conditorẽ suũ non laciimis solũ & prȩca¬
tione. sed correstione morũ reconciliare debu¬
erant. Ergo spatiũ dedit ad pęnitentiã dñs.
magis uolens ignoscere quã punire ut inmi¬
nentis. dLuui i terrore suspensos. ad ueniam
cogeret postulandam. L. ii.¬
llud urȩ est non prȩtermittere. qđ
diluuiũ factum dẏxerit quadraginta diebus
& addiderit quad ragnita noctibus. Scimus enĩ
diem dici quẽ sol terrã inluminans signat.
nostem quã cucumfusȩ tenebrȩ a diei claritate
disterminant. & plerumq itã a nobis diẽ signi¬
ficari. ut nostem non comprehendamꝰ plerũq
ut complestamur. Significantes enĩ mensem

Expanded text:
 diebus factus est mundus, septimo die requieuit deus ab operibus suis. quo declarauit indicio ipsum se esse auctorem mundi atque diluuii. mundum propter bonitatem suam condidit, diluuium fecit nostrorum merito delictorum. admoniti sunt igitur homines uel ex numero dierum, quibus mundus est conditus, quod conditorem suum non lacrimis solum et precatione, sed correctione morum reconciliare debuerant. ergo spatium dedit ad paenitentiam dominus magis uolens ignoscere quam punire, ut imminentis diluuii terrore suspensos ad ueniam cogeret postulandam, ue curae fuit non praetermittere eo quod diluuium factum dixerit quadraginta diebus t addiderit quadraginta noctibus. scimus enim diem dici quem sol terram illuminans signat, noctem quam circumfusae tenebrae a diei claritate disterminant et plerumque ita a nobis diem significari ut noctem non conprehendamus, plerumque ut conplectamur. significantes enim mensem
Abbreviated transcription (Latin):
phemi. parentibus non obȩdientes Ingrati.
scelesti. sine affectione. fine pace. Criminato¬
res. incontinentes. inmites. sine benignitate.
Proditores: proterui. tumidi uoluptatũ ama¬
tores magisquã dĩ. Habentes speciem quidt̃
pietatis uͦtutẽ aut̃ eius ab negantes. Et hos
deuita. Ex his enĩ sunt qui penetrant domos.
& captiuas ducunt. mulierculas oneratas pec¬
catis: quȩ ducunt᷑ uariis desideri is semper¬

Expanded text:
 parentibus non oboedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, proterui, tumidi, uoluptatum amatores magis quam dei, habentes speciem quidem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes: et hos deuita. ex his enim sunt qui penetrant domos et captiuas ducunt mulierculas oneratas peccatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cui mora temporis non potuit dare reme¬
dium. Quuid retribuam dño: Si humana con¬
ditio genitori quid debeat noscat. atq ut eiꝰ
beneficioꝵ innumerã multitudine̾ momentis
omĩb retractando intelligat. inueniet suę
seruitutis obsequia continuis laudib iugi
gratulatione ȩquare non posse. L .Vi.
eneficia a dõ prestita atq collata non modũ
poterunt habere uel numerũ. certe nec ter¬
minũ: quippe cum nec sensus ad inuestigan¬
dum sufficiat. nec scientia sup̃petat ad lau¬
dandum. Inmensitas enĩ beneficioꝵ superat
cogitationes sensuũ. & in numera multitudo
donoꝵ uincit uolubilitatẽ uerooꝵ. Nex si
uitȩ totum tempus oris obsequia occupent.
laudes teneant. gr̃arum actiones insistant.
põteris pensare qđ debes. Qua re danda nob̾
est opera ut totis uirib deuotio mentis in
diuina obsequia exeratur. & laudum głas os
nr̃m per omẽ tempus frequentare cogatur

Expanded text:
cui mora temporis non potuit dare remecui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitutis obsequia continuis laudibus jugi gratulatione aequare non posse. Neque enim beneficia ab eo praestita atque collata, vel modum poterunt habere, vel numerum, certe nec terminum, quippe cum nec sensus ad investigandum sufficiat, nec scientia suppetat ad laudandum: immensitas enim beneficiorum superat cogitationes sensuum, et innumera multitudo donorum vincit volubilitatem verborum. Nec si totum vitae tempus oris obsequia occupent, laudes teneant, gratiarum actiones insistant, poteris pensare quod debes. Qua in re danda nobis est opera, ut totis viribus devotio mentis in divina obsequia exeratur, et laudum glorias os nostrum per omne tempus frequentare cogatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quies miseris mortalibus prebeatur. ł.c .iiii.¬
empora alternis uicibus immutant᷑. frondes¬
cunt siluȩ. amenantur campi. prata uires¬
cunt. Animantia cuncta diuersis usib pro¬
creata. edunt fȩtus. parent imperio. obseqͥa
seruant. Scatent fontes. amnes fluunt. in¬
stitutis terminis maria cohercentur. Gau¬
det post hyemeni uerna temperies. ȩstatis
flagrantia decoquit messes. Aut imnitas
temulenta suas exhibet ubertates. hyeme
maritant᷑ imbrib terrȩ. suis institutis cunc¬
ta deseruiunt. solus homo dõ non seruit.
temptu consistis. qui creaturȩ imperas. &
creatori non seruis. qui dominatũ exerces
& dñm non agnoscis. time dm̃ patientẽ. ne se¬
uerum sentias uidicem. Corrigat te dilatio
differentis. ne censura puniat uindicantis.
Facile enĩ obsequio tuo facies dm̃ propitium.
si conuersus mutaueris uitium. Ufuratum
enĩ redditur. quicquid dilatione temporis
feneratur. Nec esse iam poterit impunitũ.

Expanded text:
quies miseris mortalibus praebeatur. Tquies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantur imbribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servit. temptu consistis, qui creaturae imperas et Creatori non servis, qui dominatum exerces Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum,
Abbreviated transcription (Latin):
contemptũ protulit. & uitȩ priuilegiũ per¬
didit: & mortis sibi sententiã ad quisiuit. Et
tamen creatura adhuc eius seruat imperiũ.
licet ipse creatori suum denegarit obsequiũ.
Unde apparet quid suȩ felicitati detraxerit: cũ
peccatorũ merita eius statum adhuc mutare
ris: & in excusabili pena astringetis. Contemp¬
nis creatorẽ. & enis imperas creaturȩ. Despicis
ficiis dĩ perfrueris. & eius potentiã ñ erti¬
mescis: & cum tibi per eum cuncta deseruiant.
solus illi ipse non seruis. Dis delinquis. & ge
minũ ac duplex crimen incurris. dum nec pro
conditione ut seruus obsequeris. nec pro po¬
testate data dño famularis: Tibi cęlum in die
lucis splendore uestit᷑. & solis fulgoribus de¬
coratur. In nocte clarissimo lune speculo &
astroꝵ fulgore uario polus ipse lustratur.
ut diei noctisq uicissitudine & numerositas
tempoꝵ dinoscat᷑. & post diurnũ laborem re¬

Expanded text:
contemptum protulit, et vitae privilegium percontemptum protulit, et vitae privilegium perdidit, et mortis sibi sententiam acquisivit. Et tamen adhuc creatura ejus servat imperium, licet ipse Creatori suo denegaret obsequium. Unde apparet quid suae felicitati detraxerit, cum peccatorum merita ejus statum adhuc mutare inexcusabili poena astringeris. Contemnis Creatorem, et ejus imperas creaturae. Despicis Dneficiis Dei perfrueris, et ejus potentiam non extimescis. Et cum tibi per eum cuncta deserviant, solus ipse illi non servis. Bis delinquis, o homo, et geminum ac duplex crimen incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et numerositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem re
Abbreviated transcription (Latin):
cile agnoscit᷑ considerata sublimitate auc¬
toris. Nec enĩ facile poterat esse uel leue qͦs
manus di confupxit. & cȩlestis flatus in uita¬
lem substantiã animauit. maxime cum idem
artifex ds̃ potestatẽ sulã in om̃em fabricam
cidem homini fuerat traditurus. ut quem secundum
presidem post se facere disponebat. eundem fa¬
ceret plenum atq perfectũ habentẽ in se ͤ &e dig¬
nitatẽ qua precelleret. & potestatẽ qua cunctis
animantib imperaret. soli seruiens illi a quo
ei cuncta fuerant subiugata: ut imperaret
mundo. seruiret dõ. creatorẽ suspioeret. crea¬
turã sibi parere compelleret: tantũq ditionis
sese domino debere perspiceret. quantũ ipse
a creatura exigeret: habens in propria pote¬
state & obȩdientiã & contemptũ. Obȩdientiã
qua uiueret. contemptũ qͦ digne ꝓmeritis inte
Inde effectum est ut contempnen łc .ii. riret.¬
do mortem incideret. qui obȩdiendo in uere
potuisset. Unde potestatẽ concessam dum in

Expanded text:
cile agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve quod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substantiam animavit, maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditurus, ut quem secundum praesidem post se facere disponebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi parere compelleret, tantumque ditionis sese Domino debere prospiceret, quantum ipse a creatura exigeret, habens in propria potestate et obedientiam et contemptum, obedientiam qua viveret, contemptum quo digne pro meritis interiret. Unde effectum est ut contemnendo in mortem incideret, qui obediendo vivere posset. Unde potestatem concessam dum in
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciatis rerum significationes quȩrere. in his
etiã quȩ per semetipsũ noluit explanare ł. iiiii.¬
xponendo ergo qđ dixit. figurate se loqui in¬
notuit: quatinus certos uos redderet: cum uo¬
bis nr̃a fragilitas uerboꝵ illius figuras aperuet
ius enĩ michi umquã crederet. ni spinas diui¬
tias interpretari uoluissem. maxime cum illȩ
pungant. istȩ delectent: Et tamen spinȩ st᷑:
quia cogitationũ suarũ punctione mentẽ
lacerant & cum usq ad peccatũ pertrahun¶.
quasi in flicto uulnere cruentant. Quas bene
in hoc loco alio eugłista teste nequaquã dñs
diuitias. sed fallaces diuitias appellatꝰ. Falla.¬

Expanded text:
sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasin hoc loco, alio Evangelista testante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat. Falla
Abbreviated transcription (Latin):
tias amate. Si culmen ueri honoris quęritis
ad cȩleste regnam tendite. Si głam dignitatũ
diligitis in illa suꝑna angłoꝵ curia asscribi
festinate. Uerba dĩ quȩ aure percipitis.
mente retinete: Cibiis enĩ mentis. est sermo
dei st quasi acceptus cibus stomacho languente
reicitur: quando auditus sermo in uentrẽ me¬
moriȩ non tenetur. Sed quisquis alimenta ñ
retinit. huius profecto uita desperat᷑. Eternȩ
ergͥo mortis periculum formidate. si cibũ scȩ̃
menta iusticiȩ in memoria non tenetis. Ecce
transit omẽ qđ agitis. & ad extremũ iudiciũ
sine ulla momenti inter positione cotidie
uolentes nolentesq properatis. No. uc̾ in .l.¬

Expanded text:
tias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidemmenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cu