comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non firmus animus luderetur. Doc& autẽ
hoc inquid & iã ipse ordo. Congruus ratio¬
niq conueniens titulorum hanc adiectionẽ
fuisse ꝑutilem atq necessariam. Prius
enim deoppositis. post uͦ dehis quaesimul
sunt. & dehis quȩ priora sunt. Post autem
demotu. adpostremum dehabendi aequi uo¬
catione sermonem fatiens : libri seriem
terminauit. Id circo quod in om̃ib qui¬
dem praedicam̃tis ante quesiuit. utrum
possint habere contraria. In his uͦ que sunt
adaliquid doxit magnum paruo nomposse
ee contrarium sedoppositum. Quid uͦ ett̃
oppositum dicere prȩter misit neo do dis¬
putandi continuus rumperettir. Hocigitur
recte quod illic p̃ter miserat prius. ędocu¬
it. In relatiuis quoq dehis quesunt pri¬
us queq simul natura gͥgnuntur. stric¬
tim tragit. qđ nunc diligenter explicat.
atiendi uͦ patiendiq praed cam enta surt:
in quib: quidam quasi motus atq agitatio consi¬

Expanded text:
non firmus animus luderetur. Docet autem non firmus animus luderetur. Docet autem hoc, inquit, etiam ipse ordo congruus rationique conveniens titulorum, hanc adiectionem fuisse perutilem atque necessariam. Prius enim de oppositis, post vero de his quae simul sunt, et de his quae posteriora sunt. Post autem de motu, ad postremum de habendi aequivocatione sermonem faciens, libri seriem terminavit. Idcirco quod in omnibus quidem praedicamentis ante quaesivit, utrum possint habere contraria. In his vero quae sunt ad aliquid, dixit magnum parvo non posse esse contrarium, sed oppositum. Quid vero esset oppositum dicere praetermisit, ne ordo disputandi continuus rumperetur. Hic igitur recte quod illic praetermiserat, prius edocuit. In relativis quoque de his quae sunt prius, quaeque simul natura gignuntur, strictim tetigit, quod nunc diligenter explicat Faciendi vero patiendique praedicamenta sunt, in quibus quidam quasi motus agitatioque consi
Abbreviated transcription (Latin):
quiuocatione habendi eẽ. non factam: quod
hunc libellum ante topita scripserit. quod¬
quȩ hoc aid illud opꝰ non necessaria ẽẽ puta¬
uerit. sicut ipse cathegoriae ꝓsunt ad scienti¬
am topicorum. Hoc quidem ignorans. sci¬
lic& suffitienter intopicis quantum ad ar¬
gum̃ta ꝑtinebat: & dehis om̃ib q ad iecta surt
& dep̃camentis fuisse ꝓpositum. Sedhaec andro¬
nicus. Porphirius uͦ hanc adiectionẽ uacare
& carere ratione non putat. Cuius hanc ꝓdi
in huius libri principiis ab aristole p̃dicta
sunt ut deaequi uocis. & uni uocis. & denomi¬
natiuis. & dehis om̃ibus quȩtumq usquȩ ad
substantiae disputationem ad ipsorum prae¬
dicamentorum utilitatem cognitionem qua
praedicta sunt : ita quȩdam suisse quae essent
quidem in com munib sensibus & gerent ta¬
men subtilioris diuisionis modo. Haet di¬
ligenter subposita sunt ut quid eeñt ꝓpriae
teneretur nefalsis opimobus traductus

Expanded text:
quivocatione, habendi non esse factam, quod quivocatione, habendi non esse factam, quod hunc libellum ante Topica scripserit, quodque haec ad illud opus non necessaria esse putaverit, sicut ipse Categoriae prosunt ad sensum Topicorum, non ignorans scilicet quod sufficienter in Topicis, quantum ad argumenta pertinebat, et de his omnibus quae adiecta sunt, et de praedicamentis fuisse propositum. Sed haec Andronicus. Porphyrius vero hanc adiectionem vacare et carere ratione non putat. Cuius hanc prodin huius libri principiis ab Aristotele praedicta sunt, ut de aequivocis, et univocis, et denominativis, et de his omnibus, quaecunque usque ad substantiae disputationem ad ipsorum praedicamentorum utilitatem cognitionemque praedicta sunt, ita quaedam fuisse quae essent quidem in communibus sensibus, egerent tamen subtilioris divisionis modo, haec diligenter supposita sunt, ut quid essent proprie teneretur, ne falsis opinionibus traductus
Abbreviated transcription (Latin):
abere. autrmest: extrinsecus ueniens. neq
innatum eia quo habetur. aliud quȩ qua est
illud ipsum a quo habetur. inse retinere. Vtar¬
matum ẽt̃. uł uestitum eẽ. habere enimest.
tura ꝓpriaetate que iunguntur. Sed qm̃
dehis aristoteles taciit : nobis quoq nunc
eorum longior tractat᷑ omittendusest.
aut uthabitus & priuatio. aut ut affirmatio
& negatio. Oppinitur autem unum quodq
istorum. ut sit figura tundicere. ut relatiua.
ut duplum medio. Vt contraria ut bonum.
malo. ut scłm priuationem & habitum. ut
cecitas & uisus. Vt affirmatio & negatio.
ut sed& non sed&. Expeditis om̃ibus pre
dicam̃tis curp̃ter ꝓpositum oꝑis in hanc op¬
positorum disputationem sit ingressus: a
multis ante quȩsitum est. Sed andronirus
hanc ẽẽ. adiectionem aristotelis nonputat.
imulq illud arbitratur. id cirto ab eo fortaf¬
se hant adiectionem deoppositis & dehisq
simulsunt. & depriore. & demotu. & de ae¬

Expanded text:
abere autem est quoddam extrinsecus veniens, neque abere autem est quoddam extrinsecus veniens, neque innatum ei a quo habetur, aliudque quam est illud ipsum a quo habetur, in se retinere, ut armatum esse vel vestitum esse. Habere enim est tura proprietateque iunguntur; sed quoniam de his Aristoteles tacuit, nobis quoque nunc eorum longior tractatus omittendus est.aut ut habitus et privatio, aut ut affirmatio et negatio. Opponitur autem unumquodque istorum, ut si figuratim dicere, ut relativa ut duplum medio, ut contraria ut bonum malo, ut secundum privationem et habitum ut caecitas et visus, ut affirmatio et negatio ut sedet - non sedet. dicamentis, cur praeter propositum operis in hanc oppositorum disputationem sit ingressus, a multis ante quaesitum est, sed Andronicus hanc esse adjectionem Aristotelis non putat, simulque illud arbitratur, idcirco ab eo fortasse hanc adjectionem de oppositis, et de his quae simul sunt, et de priore, et de motu et de ae
Abbreviated transcription (Latin):
ut grammatica nondicitur alicuius gr̃a¬
matica nec musira: sed fortasse scđm genꝰ
ꝓprium iste dñr alicuius. ut gram matica
alituiꝰ dr̃ scientia : non alicuiꝰ grammatica.
Ergo singularum spetiȩrum nhlest: quod
aliqua relatione p̃dicetur. Genera uͦ spe
tigrum harum relatiua st̃: quod paulo
superius dixi. Quod enim ait. poene
nihil. L hoc demonstrare uoluit: genera
habitalinum dispositionumq: eẽ relatiua:
speties uͦ generum quas singillatm eẽ. dix
ad aliquid inullomodo p̃dicari. Qua sid¬
circo ẽẽ. singillatim uocauit : quia gram¬
matica ntonaest: & rursus musita una: sti¬
entia uͦ nonuna. Recte igitur speties sci¬
entiae : singillatim ẽẽ. nominauit. Cum¬
stat igitur quod genera hurusmodi ha¬
hitudinum : dicantur ad aliquid. Spetiẽs
uͦ: non ad aliquid ꝓpria p̃dicatione refe¬
rantur. Quotirca qm̃ hu iusmudi speti¬
es relatiuas non eẽ. monstrauit: nunec
quod requiest : qualitates tẽ:
& iam qualitates: quȩ singillatim sup.¬

Expanded text:
ut grammatica non dicitur alicuius grammatica, nec musica, sed fortasse secundum genus proprium istae dicuntur alicuius, ut grammatica alicuius dicitur scientia, non alicuius grammatica. Ergo singularum specierum nihil est quod aliqua relatione praedicetur. Genera vero harum specierum relativa sunt, quae paulo superius dixi; quod enim ait: Pene , hoc demonstrare voluit, genera ipsa habitudinum dispositionumque esse relativa, species vero generum quas singulatim esse dixit, ad aliquid nullo modo praedicari. Quas idcirco esse singulatim vocavit, quia grammatica una est, et rursus musica una; scientia vero non una. Recte igitur species scientiae singulatim esse nominavit. Constat igitur quod genera hujusmodi habitudinum dicantur ad aliquid, species vero ad nihil aliud propria praedicatione referantur. Quocirca quoniam hujusmodi species relativas non esse demonstravit, nunc quod reliquum est qualitates esse etiam qualitates, quae singularia su
Abbreviated transcription (Latin):
quinq solas effitiunt. Restat tertiȩ rti quar¬
teq distantił. Nam primȩ ad scđam atq ter¬
tiam demonstrata est discraepantia : cum pri¬
mam a scda distare atq eodem mͦ ateraa mons¬
trabamus. Id his ꝓbatur exemplis. Namcum

Expanded text:
quinque solas efficiunt. Restat tertiae rei quarquinque solas efficiunt. Restat tertiae rei quartaeque distantia. Nam primae ad secundam atque tertiam demonstrata est discrepantia, cum prima a secunda distaret, atque eodem modo a tertia monstrabamus. Id his probatur exemplis. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
aspicere: Namquȩ album & nigrum quae
sunt contraria uno eodemquae tempore.
Cirta unum idemquȩ corpus partem quae
corporis simulẽẽ. nopossunt. Nexseruus
atq: dominꝰ eiusdem. eodem tempore. id ẽ
seruus idẽ dñsest. Nec habitus & priuatio.
Qius enim dicat in eodem oculo uno eodemq
tempore & uisum posse eẽ & tȩctiatem.
iamuͦ affirmatio & negatio quam repugnan
suboppositione ponuntur oppositionis nom̃
diffinitionemq suscipiunt. quid est dubiũ
oppositionem non aqui uoce predicari.
mus: sex solas differentias inuenimus. Cum
enim primam differre asciła actertia atquȩ
quarta ponimus: tresfunt dfferentiȩ. Item
scđm arem a primare differre oftendere atquȩ
demonstrare: suꝑ fluum est. Cumenim primae
rei ad scđam distantiam colligeremus. quid scđa
distara aprima dotuimus. Relicta igitur
primȩ ad scđam rem differentia: scđae & tertiae.
tem scđȩ quarteq diferentiae monstrabuntur
quȩ sunt duȩ. Quȩ tribus superioribus uincte:

Expanded text:
venitur. Namque album et nigrum, quae sunt contraria, uno eodemque tempore circa unum idemque corpus partemque corporis simul esse non possunt, nec servus atque dominus eiusdem, eodem tempore idem servus idem dominus est, nec habitus et privatio; quis enim dicat in eodem oculo uno eodemque tempore et visum posse esse et caecitatem? Iam vero affirmatio et negatio quam repugnantsub oppositione ponuntur oppositionis nomen diffinitionemque suscipiunt, quid est dubium oppositionem non aequivoce praedicari? mus, sex solas differentias invenimus. Cum enim primam differre a secunda ac tertia atque quarta ponimus, tres sunt differentiae. Item secundam rem a prima re differre ostendere atque demonstrare superfluum est. Cum enim primae rei ad secundam distantiam colligeremus, quid secunda distaret a prima docuimus. Relicta igitur primae ad secundam rem differentia, secundae et tertiae, item secundae quartaeque differentiae monstrabuntur, quae sunt duae, quae tribus superioribus junctae
Abbreviated transcription (Latin):
ca in subiecto ẽQuando alterũ de al¬
tero p̃dicatur ut de subiecto quaecũq
de eo quod p̃dicat᷑ dñr. omia etiã desub¬
iecto dñrut homo de quodã homine
p̃dicatur. Animalũ dehomine. Ergo
& de quodã homine animal p̃dicabit᷑.
quidã enĩ homo & homo ẽ x animal.
Niuersorũ generũ & non sub altematim
positorũ diuersȩ scđm speciẽ differentiȩ
sunt ut animalis & scientiae. Anima¬
lis enĩ differentiȩ sunt. ut gressibile. uo¬
latile & bipes. Scientiȩ uͦ nihilharũ ẽ.
Neq enĩ scientia abscientia differt in eo
superiora enĩ desubteriorib generib¬
p̃dicant᷑. Quare : Quaecũq p̃dicati diffe

Expanded text:
 de altero praedicatur ut de subiecto, quaecumque de eo quod praedicatur dicuntur, omnia etiam de subiecto dicentur, ut homo de quodam homine praedicatur, animal vero de homine, ergo et de quodam homine animal praedicabitur; quidam enim homo et homo est et animal. Diversorum generum et non subalternatim positorum diversae secundum speciem et differentiae sunt, ut animalis et scientiae; animalis quidem differentiae sunt ut gressibile et volatile et bipes, scientiae vero nulla harum est; neque enim scientia ab scientia differt in eo s; superiora enim de subterioribus generibedicantur, quare quaecumque praedicati diffe
Abbreviated transcription (Latin):
soiret medietatẽ etꝰ binariii Et hoc
qͥdẽ in omib consideratur. Nam si
utrũ omnino adaliqͥd referat᷑ Iuodhis
no nescitad qͦđ aliqͦmo se ht̃. nec si ad ali¬
qđ qͦdã modo se ht̃ sciturus est ł luiꝰ¬

Expanded text:
sciet medietatem esse binarium, et hoc sciet medietatem esse binarium, et hoc quidem in omnibus consideretur. Nam si utrum omnino ad aliquid referatur, quod his no nescit ad quod aliquo modo habet, nec si ad aliquid quodammodo habet sciturus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Proprium relatium scđm̃ ean quȩ
superiuꝰ dicta est diffinitionẽ. hoc
ẽẽ confirmat quod siquis id quodẽ
adaliqiđ definite seit qm̃ relatiuũ
est &. illud ad qođ referri potest dr¬
finite sciturus est quid sit Ilam re¬
latiua ea st̃ qͥb: hoc est ẽẽ. ad aliquid
quodã modo se habert. Qm̃ ut sit qua¬
ternarius duplum. ab inario trahu
Siquis nouit ẽẽ quat̾nariũ itumer
duplum. & binarium necessario
sciturus est ẽẽ dimidiũ. ad quẽ
quat̾narius duplus est Fieriens
nullo modo potest: ut cũ quis no¬
uerit aliquã rem ẽẽ relatiuari
definite non illud quꝰq sciat ad
quod illa res dr̃ definite Huius
autẽ rei una ꝓbatio est. que eatĩ¬
fitutione uenit De finita ł sune
illa eẽ ad aliquid. quo ea eẽt suib¬
stantia : ut quodani moda sea
adaliquid haberent. Quod si eo ẽ. quat̃¬
narii numeri ẽẽ duplũ. qđ adbinariũ
quodã modo coniungat᷑: nullus qua¬
t̾nariũ duplũ ẽẽ. poterit soire : nisi qͥs

Expanded text:
Proprium relativis secundum eam quae superius dicta est diffinitionem hoc esse confirmat, quod si quis id quod est ad aliquid diffinite scit, quoniam relativum est, et illud ad quod referri potest, diffinite sciturus est quid sit, nam relativa ea sunt quibus hoc est esse ad aliquid quodammodo se habere, quoniam ut sit quaternarius duplum a binario trahit. Si quis novit esse quaternarium numerum duplum, et binarium necessario sciturus est esse dimidium, ad quem quaternarius duplus est fieri; enim nullo modo potest, ut cum quis noverit aliquam rem esse relativam diffinite, non illud quoque sciat ad quod illa res dicitur diffinite; huius autem rei una probatio est quae ex diffinitione venit. Diffinita enim sunt illa esse ad aliquid, quorum ea esset substantia, ut quodammodo se ad aliquid haberent, quod si scio quaternarium numerum esse duplum, eo quod ad binarium quodammodo coniungatur, nullus quaternarium duplum esse poterit scire, nisi qui
Abbreviated transcription (Latin):
cuius id duplũ est. Duplũ aut̃ eẽ cuius¬
lib& rei ex hoc ẽ. qđ ei sit medietas.¬
qͦq rem quȩ duplasit. utrũ dupla sit
non possumꝰ scire. Siigitur definite no¬
uimus quam lib& illam rẽ eẽ duplam:
& eã cuius du plã est definite nos scire
necesse est. Ut si nouit quis anchisẽ
patrẽ definite ẽ ẽ aeneȩ. & en ean defini¬
te filium ẽẽ cognosc&. Uelsi in defini¬
te nouit qm̃ pater est. in definite etiam
sciturus est qm̃ filii pater est. Et rur¬
sum si ȩneam quis indefinite nouit qm̃
filius est sciturus quoq est in definite
qm̃ patris ẽ fi lius. Manifestũ ergo est¬
qm̃ ea quae st̃ ad aliquid. si definite
ad aliquid ẽẽ sciantur. etiam illud de¬
finite sciendũ ẽ ad quod illa referunt᷑.
Qđ in substantiis non eodẽ modo esse¬
aristotele ꝓbamus auctore. qui huius
questionis seriem ita concludit. Caput
uͦ & manũ & eorũ singula quae substan¬
tiȩ sunt. hoc ipsũ qđ sunt potest scireͥ

Expanded text:
cuiuslibet rei ex hoc est, quod ei sit medietas,rem quae dupla sit, utrum dupla sit scire non possumus. Si igitur diffinite novimus quamlibet illam rem esse duplam, etiam cuius dupla est diffinite nos scire necesse est. Vt si novit quis Anchisem patrem diffinite esse Aeneae, et Aeneam diffinite filium esse agnoscet, vel si indiffinite novit quoniam pater est, indiffinite etiam sciturus est quoniam filii pater est. Et rursus si Aeneam quis indiffinite novit quoniam filius est, sciturus quoque est indiffinite quoniam patris est filius. Manifestum est ergo quoniam ea quae sunt ad ad aliquid esse sciantur, etiam illud diffinite sciendum est ad quod illa referuntur. Quod in substantiis non eodem modo esseAristotele probamus auctore, qui hujus quaestionis seriem ita concludit. Caput  manum et horum singula quae substantiae sunt, hoc ipsum  quod sunt potest sciri
Abbreviated transcription (Latin):
quo dicamus id qđ ipse posteriore
dis putatione secutus est. Quod aut̃
ait. ¶ Prior uͦ diffinitio sequit᷑ quidẽ
omĩa relatiua non tam̃ hoc eẽ eisẽ
qđ sint ad aliquid. quod ea ipsa quae
onis nomine continebitꝰ : quotiens non
solũ ad aliqiđ dr̃. sed hoc ipsũ e̾e̾ eius est
adaliqiđ quodãmodo st habere Quare
quid hanc diffinitionẽ ꝓpriũ cõsequat
ipse ad didit Ex hisergo manifestũ
est. quod siquis aliquid eoꝵ que sint
adaliq definite sciat : & illud ad quo

Expanded text:
quo dicamus id quod ipse posteriore disputatione secutus est. Quod autem ait: Prior vero diffinitio sequitur quidem omnia relativa, non tamen hoc eis est esse, quod sint ad aliquid, quod ea ipsa quae onis nomine continebitur, quoties non solum ad aliquid dicitur, sed hoc ipsum esse eius ad aliquid est quodammodo se habere. Quare quid hanc diffinitionem proprium consequatur, ipse addidit. EX HIS ERGO MANIFESTVM EST QVOD SI QVIS ALIQVID EORVM QVAE SVNT AD ALIQVID DIFFINITE SCIET, ET ILLVD AD QVOD
Abbreviated transcription (Latin):
ad figunẽ id circo qđ possitcasib inflecti : Er¬
go pͥma positio nominis. scđm significationẽ
ẽ pͥma positio: ut nõa reb imponerentur:
Scda uͦ: ut aliis nominib ipsa nõ a designarent᷑:
Nã cũ homo uocabulũ sit subiectȩ sub stantiȩ

Expanded text:
ad figuram, idcirco quod possit casibus inflecti. Ergo prima positio nominis secundum significationem uram: et est prima positio, ut nomina rebus imponerentur, secunda vero ut aliis nominibus ipsa nomina designarentur. Nam cum homo vocabulum sit subiectae substantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib nominib ordinatis: ad ipsoꝵ rursus
uocabuloꝵ ꝓpͥ&ates figuraesq reuersus . ẽ:
& huiꝰ modi uocabuli formã quȩ in flecticasi¬
b possit. nom̃ uocauit: Quȩ u̾tẽporib dis¬
tribui: uerbũ: Prima igitur illa fuit nomi¬
nũ positio. ꝑquã uel intellectu subiecta ł
sensibus designarent᷑ : Scđa considertetio:
cerent. ita ut pͥmũ nom̃ sit ipsũ rei uocabulũ.
ut uerbigr̃e. cũ quȩ lib&res homo dr̃: Quod
aũt ipsũ uocabulũ id ẽ homonom̃ uocat᷑: non

Expanded text:
nominibus ordinatis, ad ipsorum rursus nominibus ordinatis, ad ipsorum rursus vocabulorum proprietates figurasque reversus est, et hujusmodi vocabuli formam, quae inflecti casibus possit, nomen vocavit; quae vero temporibus distribui, verbum. Prima igitur illa fuit nominum positio, per quam vel intellectui subjecta vel sensibus designaret. Secunda consideratio, cerent, ita ut primum nomen sit ipsum rei vocabulum: ut, verbi gratia, cum quaelibet res homo dicatur. Quod autem ipsum voca
Abbreviated transcription (Latin):
ta aristotelis porphirii institutio¬
ne digestasunt: hos quoq cõm̃¬
tarios in p̃dicam̃ta prcescribens mediocris
stili seriẽ ꝑsecutꝰ: nihil dealtiorũ quȩstionũ
trectatione ꝑmiscui. sed dilucidandi mo¬
deretione seruata : nec angerelectorẽ bre¬
uitate uolui. nec dilatati one confundere :
Quarẽ pͥus breuiter huius oꝑis aꝑiendaui¬
d& intentio : quȩ ẽ huꝰ modi: Rebus prce¬
iacentibus & in ꝓpͥa pͥncipalit̃ naturȩ con¬
stitutione manentib: humanũ solũ genus
extitit qđ eisdẽ reb nomina poss& impo¬
nere Vnde factũ ẽ: ut singillatĩ om̃ia ꝑ¬
secutus hominis animus. singulis uocabu¬
la reb aptar&: & hoc quidẽ uerbi gra
corpꝰ: hominẽ uocauit: Illud uͦ lapidẽ aut
lignũ : Aliud uͦ colorẽ : Etrursus qͥcũq exse
aliũ genuiss& : patris uocabulo nuncupaũ
Mensurt̃e quoq magnitudinis. ꝓpͥiforma no¬
minis t̃minauit. ut dicer& bipedale. eẽ.
aut tripedale & in aliis eodẽ modo : Ergo

Expanded text:
ta Aristotelis Porphyrii institutione digesta sunt, hos quoque commentarios in praedicamenta perscribens mediocris styli seriem persecutus, nihil de altiorum quaestionum tractatione permiscui, sed dilucidandi moderatione servata, nec angere lectorem brevitate volui, nec dilatatione confundere. Quare prius breviter huius operis aperienda videtur intentio, quae est huiusmodi: Rebus praeiacentibus, et in propria principaliter naturae constitutione manentibus, humanum solum genus exstitit, quod rebus nomina posset imponere. Vnde factum est ut sigillatim omnia prosecutus hominis animus singulis vocabula rebus aptaret. Et hoc quidem, verbi gratia, corpus, hominem vocavit, illud vero, lapidem, aliud lignum, aliud veroalium genuisset, patris vocabulo nuncupavit. Mensuram quoque magnitudinis proprii forma nominis terminavit, ut diceret bipedale esse, aut tripedale, et in aliis eodem modo. Omnibus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ eoꝵ casib inflecti possit. aliud uͦtẽ porib
ꝑmutari. sed quasi aut hominẽ. aut equũ.
aut indiuiduũ aliqđ. aut speciẽ genꝰq signi¬
fic& : Eigit᷑ huiꝰ oꝑis intentio. deuocib res
significantib in eo qđ significantess̃ ꝑtraecta¬
re: Hȩc qͥdẽ ÷ tẽpori introductionis & siplicis
expositionis aptasententia : quã nos nunc por¬
phiriũ sequentes qđ uidebat᷑ expeditior. ẽẽ

Expanded text:
num eorum casibus inflecti possit, aliud vero temporibus permutari, sed quasi aut hominem, aut eduum, aut individuum aliquod, aut speciem genusve significet. Est igitur huius operis intentio de vocibus res significantibus, in eo quod significantes sunt pertractare. Haec quidem est tempori introductionis, et simplicis expositionis apta sententia, quam nos nunc Porphyrium sequentes, quod videbatur expeditior e
Abbreviated transcription (Latin):
reuͦ. ut secare. urere. Pati. ut secari. uri
Postpariussimã inquattuor enumerationẽ
id est in substantiam & acciden suniuersalitatẽ¬
& particularitatẽ : nunc.ẽ. departitione
maxima tractaturꝰ quȩ fit indecem. Hacenĩ
enumeratione maior ñ potest inueniri. Ne¬
q enĩ undecĩ p̃dicam̃ta poterunt inueniri.
nec ultra decẽ ullo modo aliquod gen̾ exco¬
gitarirecte potest. Quare facit huiꝰ modidi¬
numerationẽ : sed ñ diuisionẽ. Diuisio nãq
numeratio ẽ. Sunt quidã qui contenduntrecit
enumerationem ñ. eẽ. dispositã. Alui namq ut
suꝑ uacua quaedã demunt. aliiut curto operi
addunt alii uͦ ꝑmutant: Quosnimirũ non recit
sentire. alio nob̵ operedicendũ. ẽ. Ait enĩ Eoꝵ
quȩ decun diminullã coplexionẽ dicuntur: Iad¬
eo ñ derebus sed de uocib tractaturꝰ . ẽ. ut dicer&

Expanded text:
re vero ut secare, urere; pati vero ut secari, urire vero ut secare, urere; pati vero ut secari, uriPost parvissimam in quatuor enumerationem, id est in substantiam, accidens, universalitatem, particularitatem, nunc est de partitione maxima tractaturus, quae fit in decem; hac enim enumeratione maior non potest inveniri, neque enim undecim praedicamenta poterunt inveniri, nec ultra decem ullo modo aliquod genus recte excogitari potest quare facit huiusmodi enumerationem, sed non divisionem. Divisio namque numeratio est. Sunt vero quidam qui contendunt recte enumerationem non esse dispositam, alii namque ut supervacua quaedam demunt, alii ut curto operi addunt, alii vero permutant, quos nimirum non recte sentire alio nobis opere dicendum est; ait autem: Eorum quae secundum nullam complexionem dicuntur. Adeo non de rebus, sed de vocibus tra
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta sunt. Sed ñ in om̃ib differentia. de
cõmunes eẽ nom possunt. Qđergo aristoteles ait.
Sub alt̾noꝵ generum nihil ꝓ hibere ẽẽ. differen¬
tias. Idiui sibiles differentias easdẽ nihil prohi
fici sintelligendũ .ẽ. quȩ cũ speciem cuius lib&
in forment. & de eo qđ informant ut desubiec¬
to p̃dicentur. ad qđ cũq ut desubiecto p̃dica¬
tur. illud qđ ipsȩ differentiȩ formant. de
eo ut de subiecto p̃dicantur. & de eo ñ p̃dica¬
riñ possunt. Quare nihilẽ in huius modithe¬
oremate qđ ullomodo debeat em̃dari. Tfoꝵ¬
quae scđm nullã complexionẽ dnr̃. singulum.
aut sub stantiã significat. autquantitatem.
aut qualitatem. aut ad aliquid. autubi. aut
quando. aut situm. authabitum. aut facere.
autpati. Est autem substantia quidem ut
figuratim dicatur. ut homo. equus. Quan¬
titas. ut bicubitũ. aut tricubitũ. Qualitas:
Habere autem : ut calciatus. armatus. Face¬

Expanded text:
iuncta sunt. Sed non in omnibus differentia deiuncta sunt. Sed non in omnibus differentia deon esse non possunt. Quod ergo Aristoteles ait, Subalternorum generum nihil prohibere easdem esse differentias, divisibiles differentias easdem esse nihil pficis intelligendum est: quae cum speciem cuiuslibet informent, et de eo quod informant, ut de subiecto, praedicentur, ad quodcunque ut subiecto praedicatur illud quod ipsae differentiae informant, de eo ut de subiecto praedicabuntur, et de eo non praedicari non possunt. Quare nihil est in huiusmodi theoremate quod ullo modo debeat emendari. EOquae secundum nullam complexionem dicuntur singulum aut substantiam significat aut quantitatem aut qualitatem aut ad aliquid aut ubi aut quando aut situm aut habitum aut facere aut pati. Est autem substantia quidem ut figuratim dicatur ut homo, equus; quantitas ut bicubitum, tricubitum; qualitas habere autem ut calciatus, armatus; face
Abbreviated transcription (Latin):
Species uͦ. ẽ qđ deplurib numero differentib
in eo quod quid sit p̃dicatur. ut homo p̃dica¬
t᷑ decatone. socrate . platone uirgilio. cicero¬
ne. & desingulis hominib: qui specieipsa non
differunt. sed tantũ a senum ero distant. Dif¬
ferentia uꝰ ẽ. quȩ sub eodẽ genere positasspe¬
cies propria qualitate disterminat: Nã t̃quus
& homo quantũ ad genꝰ unũ sint: ut̃q enĩ ani¬
mal . ẽ. differentiarationalis & in rationalis
utrosq discernit. Qualitate enim quadã ra¬
tionabilitatis & inrationabilitatis. uterq ꝓ
priȩ sub stantiȩ diffinitione dissentiunt.
Ergo ẽ differentia: quȩ deplurib specie diffe¬
rentib in eo qđ quale sit p̃dicet᷑. Nãq hȩcip¬
sa differentia quȩ ẽ. in rationabilitas. demul¬
tisspecie differentib p̃dicat᷑. ut decigno &
equo ł pisce. quae om̃ia a secũ specieipsa dissen¬
tiunt. in rationabilitatistam̃ qualitate con¬

Expanded text:
Species vero est quod de pluribus numero differentibus Species vero est quod de pluribus numero differentibus in eo quod quid sit praedicatur, ut homo praedicatur de Catone, Socrate, Platone, Virgilio, Cicerone, et de singulis hominibus, qui specie ipsa non differunt, sed tantum a se numero distant. Differentia vero est quae sub eodem genere positas species propria qualitate disterminat, nam cum equus et homo quantum ad genus unum sint uterque enim animal est, differentia rationalis et irrationalis utrosque disiungit ac discernit. Qualitate enim quadam rationabilitatis et irrationabilitatis uterque a propriae substantiae diffinitione dissentiunt. Ergo differentia est quae de pluribus specie differentibus in eo quod quale sit praedicatur. Namque haec ipsa differentia quae est irrationabilitas de multis specie differentibus praedicatur, ut de cygno, et equo, et pisce, quae omnia a se cum specie ipsa dissentiant, irrationabilitatis tamen qualitate con
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ ꝓprus p̃dicentur. Ergo ñ .c̃. miran¬
dũ. si ad eoꝵ subiectũ quȩ de subiecto dicunt᷑.
eiꝰ p̃dicati qđ de subiccto ñ dr̃. p̃dicatio ꝑue¬
nire non potest : Diũsoꝵ generũ & ñ subalt̾na¬
tim positoꝵ diũ sȩ scđm speciem differentiae st̃:
ut animalis & scientiȩ: Animalis quidẽ diffe¬
rentiae ut gressibile & uolatile &bipes: sci¬
in eo qđ bipes . ẽ. Sub alt̾noꝵ u generũ nihil ꝓ¬
hib& casdẽ eẽ. differentias. Suꝑiora enim
de subteriorib generib p̃dicant᷑. Quare :¬
quȩcũq p̃dicati differentiȩ fuerint. & cȩdẽ
ert̃ etiam subiecti. ICum multis modis genꝰ dica
t᷑ solũ qđ nunc tractari conuenit assũmamus.
Dr̃ enĩgenꝰ qđ depluribus speciedifferentib
in eo qđ ꝗd sit p̃dicet᷑. Ut anim alp̃dicat᷑ de
homine & deequo & decane & deboue & de te
teris. quȩ om̃ias pecie aseipsa discr&a sunt

Expanded text:
dictum est propriis praedicentur. Ergo non est mirandictum est propriis praedicentur. Ergo non est mirandum si ad eorum subiectum quae de subiecto dicuntur eius praedicati quod de subiecto non d generum et non subalternatim positorum diversae secundum speciem et differentiae sunt, ut animalis et scientiae; animalis quidem differentiae sunt ut gressibile et volatile et bipes, sciin eo quod bipes est. Subalternorum vero generum nihil prohibet easdem esse differentias; superiora enim de subterioribus generibus praedicantur, quare quaecumque praedicati differentiae fuerint, eadem erunt etiam subiecti.tur, solum quod nunc tractari convenit assumamus. Dicitur enim genus quod de pluribus specie differentibus in eo quod quid sit praedicatur, ut animal praedicatur de homiecie ipsa a se discreta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
species. eẽ . ñ dicitur. Etrursũ cũ animalde ho¬
mine p̃dicetur. deanimaliuͦ genꝰ. animalenĩ
genꝰ. ẽ homo generis uocabulo car&. Nonenĩ
dicit᷑ homogenꝰ. homo enim genꝰ ñ . ẽ. sed tantũ
species. Hisdicendũ ẽ. quodminꝰ aduerterint
illã eẽ. diffinitionẽ de subiecto p̃dicationis.
quȩ in eo quod quid situnũ qđq & in eiꝰ substan¬
tia p̃dicaret᷑. Nunc aut̃ species dehomineñ
in eo quod quid sit p̃dicat᷑. neq enĩsiquis ho¬
minis diffinitionẽ reddat speciẽ nominaũ.
sed de signatiuũ nom̃ ẽ tantum. utrũ depluri¬
b specie differentib p̃dicet᷑ hoc nom̃ qđ ẽ
species dr̃ . Et qm̃ despecie differentib animal
dr̃ id circo animalgenꝰuocamꝰ. Et sunt quodã¬
modo nominũ nomina. Quare neq genus
deanimali neq species dehomine in eo quod
quid sit p̃dicatur : sed tantũ designatiua sunt¬
illa quomodo homo & animalde subiectis ut

Expanded text:
species esse non dicitur. Et rursus cum animal de hospecies esse non dicitur. Et rursus cum animal de homine praedicetur, de animali vero genus, animal enim genus est, homo generis vocabulo caret, non enim dicitur homo esse genus, homo enim genus non est, sed tantum species. His dicendum est quod minus adverterint illam esse diffinitionem de subiecto praedicationis, quae in eo quod quid sit unumquodque et in eius substantia praedicaretur, nunc autem species de homine non in eo quod quid sit praedicatur. Neque enim si quis hominis diffinitionem reddat speciem nominavit, sed designativum nomen est tantum, utrum de pluribus specie differentibus praedicetur hoc nomen quod est species dicitur, et quoniam de specie differentibus animal dicitur, idcirco animal genus vocamus. Et sunt quodammodo nominum nomina. Quare neque genus de animali, neque species de homine, in eo quod quid sit praedicatur, sed tantum designant, quomodo homo et animal de subiectis ut
Abbreviated transcription (Latin):
animal p̃dicat᷑. Atq ita fit. ut anim alquidem
de homine. homo uͦ desocrocte in eo qđ quid
sit ut de subiecto p̃dicent᷑. Ergo qm̃ ista ẽ con¬
sequentia & animaldeso craete in eo qđ qͥd sit
p̃dicabitur. Potest enĩ dici in t̾rogantib ꝗd ẽ.
socrates: animal. Ergo manifestũ c̃. qđ siqua
res de alia ut de subiecto p̃dicetur. ut animal:¬
necesse erit hanc eadem de subiecto ei dequo
ipsum dr̃ p̃dicari. ut animaldeso crate
Socrates nãq subiectus ẽ homini : dequo anim alp̃di¬
catur Ergo constat huius modi diffinitio quȩdi¬
cit quoties alterũ dealtero p̃dicatur. ut desubiec¬
tossiquid sit quod de eo qđ p̃dicat᷑. eo quod qͥd
sit dicipossit. hocipsum deeo quod prius sub¬
iectũ crat poss& p̃dicari. Sed fortasse quisꝗ di¬
cat : minimeuerũ ẽt. quod dictum ẽ. Nã cũ ho¬
mo de subiecto p̃dicetur. socrates enim homo ẽ:
de homineuꝰ species. homu enĩ species. ẽ. socrates

Expanded text:
animal praedicatur, atque ita fit ut animal quidem animal praedicatur, atque ita fit ut animal quidem de homine, homo vero de Socrate in eo quod quid sit, ut de subiecto praedicentur. Ergo quoniam ista consequentia, et animal de Socrate in eo quod quid sit praedicabitur. Potest enim dici interrogantibus quid est Socrates, animal. Ergo manifestum est quod si qua res de alia ut de subiecto pnecesse erit et hanc eamdem de subiecto eius de quo ipsum dicitur praedicari, ut animal de Socrate, Socrates namque subiectus est homini, de quo animal praedicatur. Ergo constat huiusmodi diffinitio quae dicit, quoties alterum de altero praedicatur ut de subiecto, si quid sit quod de eo quod praedicatur in eo quod quid sit dici possit, hoc idem ipsum de eo quod prius subiectum erat possit praedicari. Sed fortasse quisquam dicat minime verum esse quod dictum est, nam cum homo de Socrate praedicetur, Socrates enim homo est, de homine vero species, homo enim species est, Socrates
Abbreviated transcription (Latin):
dens. homo sub stantia. accidens de substantia
in eo qđ quid sit p̃dicari ñ potest. Ergo ista p̃dica¬
tio. scđm accidens dr̃. Desubiecto uͦ p̃dicare.ẽ.
quotiens alterares dealtera in ipsa substantia p̃di¬
cat᷑ ut animal dehomine. Nã qm̃ animal sub stan¬
tia ẽ & genꝰ c̃ hominis. id circoineo qđ quid sit
de homine p̃dicatur. Quare illa sola de subiecto
p̃dicari dnr̃. quȩtũq in cuius lib& rei sub stantiu
& in diffinitione ponunt᷑. Ergo quotienscũq. hu
ius modi fuerit p̃dicatio. ut alterũ dealtero ut
de subiecto p̃dicetur. id. ẽ. ut deeiꝰ substantia di¬
cat᷑. ut ammalde homine. hanc ꝓpͥetatẽ euenire
necesset̃. ut sideeo qđ p̃dicatur quippiã ut de
sub iecto in eiꝰ sub stantiã p̃dic&ur. necessario i¬
in eo qđ qͥd sit Int̾ro gantib enĩ quid sit socroetes.
hominẽ respondemꝰ. Atuͦ deipso homine in eo
qđ qͥd sit animal dr̃. in substantia enĩ hominis

Expanded text:
dens, homo substantia, accidens de substantia dens, homo substantia, accidens de substantia in eo quod quid sit praedicari non potest, ergo ista praedicatio secundum accidens dicitur. De subiecto vero praedicare est, quoties altera res de altera in ipsa substantia praedicatur, ut animal de homine; nam quoniam animal et substantia est, et genus hominis, idcirco in eo quod quid sit de homine praedicatur. Quare illa sola de subiecto praedicari dicuntur quaecunque in cuiuslibet rei substantia et in diffinitione ponuntur; ergo quotiesjusmodi fuerit praedicatio, ut alterum de altero ut de subjecto praedicetur, id est ut de ejus substantia dicatur, ut animal de homine, hanc proprietatem evenire necesse est, ut si de eo quod praedicatur, quidpiam ut de subjecto, id est ejus substantia, praedicetur, necessario iin eo quod quid sit. Interrogantibus enim quid sit Socrates, hominem respondemus. At vero de ipso homine in eo quod quid sit animal dicitur, in substantia enim hominis
Abbreviated transcription (Latin):
uando alterum dealtero p̃dicoctur ut desub¬
iecto quȩtũq deeo qđ p̃dicat᷑ dicunt᷑. om̃ia
etiã de subiecto dicuntur. ut homo de qͦ
& dequodã dehomine animalp̃dicabit᷑. Quidã
enĩ homo. & homo ẽ. & animal. ¶Cum suꝑius
dehis quaem sub iecto sunt. id.ẽ. deaccidentib
loquer&ur. diffinitionẽ constitutȩ in sub iecto
rei. & p̃t̃ sub iectum nullo modo ꝑmanentis. in
media tractatione disposuit dicens. Illud ẽẽ. in¬
subiecto qđ neq pars eẽt. alicuius. nec sine sub¬
iecto poss& ullo modo ꝑ manere. Patefacto
igit᷑ quid sit eẽ. insubiecto: nunc quid sit p̃¬
dicari de subiecto declarat. Duobus enĩmodis.
p̃dicationes fiunt. Vno scđm accidens. alio
de subiecto. Dehomine nãq p̃dicat᷑ album.
cat᷑animal. Dr̃ enĩ. homo animalẽ. Sedilla pͥor
p̃dicatio qua t̃. homo albus. scđm accidens. ẽ.
Nãq accidens qđ .ẽ. album. desubiecto homine p̃¬
dicamꝰ : sed ñ in eo qđ quid sit. Nã cũ albũ sit acci¬

Expanded text:
r mode altero praedicatur ut de subjecto, quaecunque de eo quod praedicatur dicuntur, omnia etiam de subjecto dicuntur, ut homo praediet de quodam homine animal praedicabitur, quidam enim homo, et homo est et animal. Cum superius de his quae in subjecto sunt, id est de accidentibus loqueretur, diffinitionem constitutae in subjecto rei, et praeter subjectum nullo modo permanentis, in media tractatione disposuit, dicens illud esse quod neque pars esset alicujus, nec sine subjecto posset ullo modo permanere. Patefacto igitur quid sit esse in subjecto, nunc quid sit praedicari de subjecto declarat. Duobus enim modis praedicationes fiunt, uno secundum accidens, alio de subjecto: de homine namque praedicatur album, homo animal. Sed illa prior praedicatio, quae est, Homo albus est, secundum accidens est, namque accidens, quod est album, de subiecto homine praedicatur, sed non in eo quod quid sit, nam cum album sit acci
Abbreviated transcription (Latin):
aristo telesse ñ derebus sed deuocibus trac¬
taturum. quod ait. Ihorum autẽ ad sein¬
uicẽ cõplexione. affirmatio fit INon enĩ
rerũ cõplexione fit affirmatio uł negatio.
sed sermonum. Nec in reb ẽueritas & fal¬
sitas. sed in intellectibus atq opinionib
cũq ex integris compositis sunt. ut socrates
ambulat. Nã & socrates & ambulat. uterq
integer sermo.ẽ. & iunctus affirmationẽ
fecit. At uͦsiquis dicat flãmiger uł multiso¬
nus. ł fluctiuagus. scđm cõplexionẽ ñ erit
ista ꝓlatio. id circo qđ ex neutris integris fac
ea quȩ significant generx genertclissima
sunt. Substantia enim & quantitas nulli
um quã generi uidentur. eẽ. subiecta. Qua¬
re : quia diffinitio om̃is a generedicitur.
genus quod ali generi subiectum ñ ẽ dif¬
finitionerelinquitur. Sed nunc quidem
om̃iũ p̃dicam̃toꝵ conuenientia dix̃ exẽpla
Postuꝰlatius deuno quoq tractabitur. Et

Expanded text:
Aristoteles se non de rebus, sed de vocibus tracAristoteles se non de rebus, sed de vocibus tractaturum, quod ait: Horum autem ad se invicem complexione affirmatio fit; non enim rerum complexione fit affirmatio vel negatio, sed sermonum, nec in rebus est veritas et falsitas, sed in intellectibus atque opinionibucunque ex integris compositis fiunt, ut Socratambulat, nam et Socrates et ambulat uterque integer sermo est, et conjunctus affirmationem facit. At vero si quis dicat flammiger, vel multisonus, vel fluctivagus, secundum complexionem non erit ista prolatio, idcirco quod ex neutris integris factea quae significant generalissima sunt. Substantia enim et quantitas, et qualitas nulli unquam generi videntur esse subjecta. Quare quoniam diffinitio omnis a genere ducitur, genus quod alii generi subjectum non est, a diffinitione relinquitur. Sed nunc quidem omnium praedicamentorum convenientia dixit exempla, post vero latius de unoquoque tractabitur: et
Abbreviated transcription (Latin):
eaquȩ sine ulla cõplexione dicunt᷑. affirma¬
tionisuim ñ optinere. Siqͥs enĩ dicat homo
uł album. uł decẽ. uł quid lib& simplicimodo.
in eoneq uerũ quid inueni& neq falsum. sed
nisratione penitus ñteneri. Sedhȩc eadẽ si
cũ quadã cõplexione coniuncta sint. fieri pro¬
positiones necesseẽ. quaeinse uerũ falsũq con¬
tineant. Sed ñ om̃is cõplexio ꝓpositionẽ fac̃.
sit propositio. quae aut affirmatia ẽ : autne¬
gatio. Affirmationes uꝰ & negationes. uł ue¬
rȩ uidentur. eẽ uł falsac. atq id eo qđ cũq
neq uerum neq falsum . ẽ. illud ꝓpositio
ñ .ẽ. Ergo quadã cõplexione ex his quȩ scđm
nullam cõplexionẽ dicuntur. ueritas falsi¬
tasq conficitur Affirmationem solam nc̃
aristoteles int̃posuit. id circo qđ om̃is affir¬
matio prior. ẽ. Hocenimnegatiotollit. qđ
affirmatio ante constituit. Prius quidem
alio liquebit loco. Maxim ea utẽ monstrat.

Expanded text:
one dicuntur affirmationis vim non obtinere. Si quis enim dicat homo, vel album, vel decem, vel quidlibet simplici modo, in eo neque verum aliquid inveniet, neque falsum, sed nis ratione penitus non teneri: sed haec eadem si cum quadam complexione coniuncta sint, fieri propositiones necesse est, quae in se verum falsumve contineant. Sed non omnis complexio propositionem facit, fit propositio, quae aut affirmatio est aut negatio. Affirmationes autem et negationes, vel verae videntur esse vel falsae; atque ideo quodcunque neque verum neque falsum est, illud propositio non est. Ergo quadam complexione ex iis quae secundum nullam complexionem dicuntur veritas falsitasque conficitur. Affirmationem autem solam nunc Aristoteles interposuit, idcirco quod omnis affirmatio prior est; hoc enim negatio tollit, quod affirmatio ante constituit: prius quidem genus, quod alio liquebit loco. Maxime autem monstrat
Abbreviated transcription (Latin):
cũq singulari intellectu & uocȩ ꝓferuntur
Scđm cõplexionẽ uͦ. quaecumq aliqua con¬
iunctione uł accidentis copulationemi scen¬
tur. Sed qđ ex his quȩ scđmnullã cõplexionẽ
dnr̃ efficit᷑. ipsedemonstrat cũ dicit. FSingu¬
laigitur coꝵ quaedicta sunt. ipsa quidem
scđm se in nulla affirmatione dnr̃. Hoꝵ aũ¬

Expanded text:
 singulari intellectu et voce proferuntur: secundum complexionem vero quaecunque aliqua coniunctione vel accidentis copulatione miscentur. Sed quid ex iis quae secundum nullam complexionem dicuntur efficitur, ipse demonstrat cum dicit: Singula igitur eorum quae dicta sunt, ipsa quidem secundum se in nulla affirmatione dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hunc tractatũ longius texit. Amplius
Scibile sublatũ simul auferc scientiã. Scien¬
tia aut̃ ñ aufert scibile. Nã si scibile ñ sit
non ẽ scientia. Scientia si non sit. nihil ꝓhi¬
b& ẽẽ scibile. ut circuli quadratura si est
scibile. scientia qͥdẽ eiꝰ nondũ ẽ. illud uͦ sci¬
Et pat̃ simul infert sub stantiã filii. Eodẽ qͦq¬

Expanded text:
Sed hunc tractatum longius texit. ASed hunc tractatum longius texit. Ascibile sublatum simul aufert scientiam, scientia vero non  aufert scibile; nam, si scibile non sit, non est scientia, scientia vero si non sit, nihil prohibet esse scibile; ut circuli quadratura si est scibile, scientia quidem eius nondum est, illud vero sciet pater simul infert substantiam filii. Eodem q
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest. scientia enĩ ẽ rerũ quae st̃ cõp̃ hen¬
sio ueritatis. & quicquid sibi animus fin¬
git ł imaginatione reperit. cũ in substantia
atq ueritate c̃stitutũ non sit. illud posse
scire ñ dr̃. atq id eo ñ ẽ eorũ scientia ulla
quae sola imaginatione subsistunt. id circo
itaq dubitans dixit. in paucis enĩt in nullis¬
Haec enĩ ipsa pauca ita quisq reperi& ut si
ad uerã rationẽ exam inationẽq conten¬
derit. nulla eẽ ꝑpendat. Qđ siquis quã
chimerȩ aliquã eẽ scientiã dicat qua&e ñ est.
quanqduã hoc falsũ sit tam̃ hoc qͦq concessor
pauca ert̃ in quib scientiȩ cũ scibili natura
simulsit. Multis enĩ rebus ante p̃positis &
constitutis. scientia nascit᷑. Quocirca ñ in om̃i¬
byrelatiuis uerũ ẽ. ut simul eẽ dicant᷑ na¬
tura. Et sicut falsũ illud ẽ in nullis hoc ẽe
relatiuis. ita falsum rursũ in om̃ibus.

Expanded text:
ri potest scientia enim est rerum quae sunt comprehenri potest scientia enim est rerum quae sunt comprehensio veritatis, et quidquid sibi animus fingit, vel imaginatione reperit, cum in substantia atque veritate constitutum non sit, illud posse sciri non dicitur, atque ideo non est eorum scientia ulla quae sola imaginatione subsistunt. Idcirco itaque dubitans dixit, in paucis enim Haec enim ipsa pauca ita quisque reperiet, ut si ad veram rationem examinationemque contenderit, nulla esse perpendat. Quod si quisquam chimerae aliqua esse scientiam dicat, quae non est, quanquam hoc falsum sit, tamen hoc quoque concesso pauca erunt in quibus scientia cum scibili simul natura sit. Multis enim rebus antepositis et constitutis scientia nascitur. Quocirca non in omnibus relativis verum est, ut simul esse natura dicantur: et sicut falsum illud est, in nullis hoc esse relativis, ita falsum est rursus in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Quasdã nãq res animus sibi ipsi confin¬
git. ut chimerã ł centaurũ ł alia hui modi
quȩ tunc sciunt᷑ cũ ea sibi animussi breno
Tuncaut̃ eẽ incipiunt. quando prius in opi¬
nione ũ sant᷑. Iunc igit᷑ sciunt᷑ cũ in opini¬
one conũsata sint. Et haec simul habent
eẽ & sciri. Nã qm̃ in opinione nascunt᷑
mox ẽe incipiunt. Sed cũ in ratione st̃. tc̃
eorũ scientia capit᷑. sgit᷑ max ut fuerint
mox sciunt᷑. & ẽ eorũ scientia. cũ eorundẽ
essentia coniuncta. Nãq ant equã chime¬
ra fingeretur. sicut ipsa in nulla opinio¬
quã uͦ ipsa in animi imaginatione c̃stituta
ẽ. eius qͦq cũ ipsa imaginatione scientia
consecuta ẽ. Atq id eo ait in paucis hoc pos¬
se ꝑspici ut si mulcũ scientia scibile sit ut
in hac eadẽ chimera. Quae cũ sit scibilis cũ
scientia nata ẽ. Sed qm̃ nihil qđ insubstan¬
ta non ꝑman& neq inueritate consistit sci¬

Expanded text:
est. Quasdam namque res animus sibi ipse confinest. Quasdam namque res animus sibi ipse confingit, ut chimeram, vel centaurum, vel alia hujusmodi, quae tunc sciuntur, cum ea sibi animus finxerit. Tunc autem esse incipiunt, quando primum in opinione versantur. Tunc igitur sciuntur, cum in opinione versata sint, et haec simul habent esse et sciri. Nam quoniam in opinione nascuntur, mox esse incipiunt, sed cum in ratione sunt, tunc eorum scientia capitur. Igitur mox ut fuerint, mox sciuntur, et est eorum scientia cum eorumdem essentia conjuncta. Namque antequam chimera fingeretur, sicut ipsa in nulla opinioquam vero ipsa animarum imaginatione constituta est, eius quoque cum ipsa imaginatione scientia consecuta est: atque ideo ait in paucis hoc posse perspici, ut simul cum scientia scibile sit, ut in hac eadem chimera, quae cum sit scibilis, cum scientia nata est. Sed quoniam nihil quod in substantia non permanet, neque in veritate consistit, sci
Abbreviated transcription (Latin):
cis enĩ ł nullis hocqͥsq reperi& simul cũ sci¬
bili scientiã factã ¶Proposuit ñ omĩb rela¬
tiuis eẽ hoc ut uideant᷑ simuleẽ natura.
Hoc aut̃ ꝓbat exhis qđ qm̃ scientia ad aliqͥd
ẽ scibilis enĩ rei scientia dr̃. non poterit eẽ
scientia nisi sit res aliqͣ quaesciri possit
ꝯancaut̃ primã eẽ necesse ẽ. ut in mathese¬
os disciplina. Scimus enĩ triangulũ tresin¬
teriores angalos duob: rectis angulis ȩ quos
habere. Unde necesse ẽ prius fuisse qđ sciri
poss& postͣ uero ad hancrẽ aptã fuisseno¬
titiã. Atq hoc ẽ qđ ait. Nãq in plurib
subsistentib reb scientias accipimꝰ IPrius
scientiȩ ra¬
tio sequit᷑. Quare ñ ẽ in om̃ib relatiuis simul
eẽ natura. Nam cũ scientia & scibile relatiua
sunt. antiquius ẽ scibile quã scientia. Qđ uͦ
int̃posuit. sIa paucis enĩ ł innullis hoc qͥs ꝑ¬
spici&. simulcũ scibili scientiã factã.: Itale

Expanded text:
periet, simul cum scibili scientiam esse factam. Proposuit non in omnibus relativis esse hoc, ut videantur simul esse natura; hoc autem probat ex his, quod quoniam scientia ad aliquid est scibilis enim rei scientia dicitur, non poterit esse scientia, nisi sit res aliqua quae sciri possit. Hanc autem primam esse necesse est, ut in matheseos disciplina. Scimus enim triangulum tres interiores angulos duobus rectis angulis aequos habere. Unde necesse est prius fuisse quod sciri posset, postea vero ad hanc rem aptam fuisse notitiam. Atque hoc est quod ait: Namque in pluribus subsistentibus rebus scientias accipimscientiae ratio sequitur. Quare non est in omnibus relativis simul esse natura. Nam cum scientia et scibile relativa sint, antiquius est scibile quam scientia. Quod vero interposuit, in paucis enim vel nullis hoc quis perspiciet simul cum scibili scientiam factam, tale
Abbreviated transcription (Latin):
relatuis exposuit dicers. Relatiuis qͦq ẽẽ
ut simulsint. Nam cum duplũ sit dimidiũ
ẽ & cũ dimidiũ duplũ. Huiꝰ aut̃ argum̃tũ ẽ
qđ int̃empto duplodimidiũ perit. Rursusq¬
eoduplo c̃stituto dimidiũ c̃stituit᷑. Igit᷑ qͥm̃
duplũ atq mediũ relatiua st̃. & hac simul
st̃ natura iđ ipsa essentia. & manifestũ ẽ hoc¬
qͦq relatiuis accidere. ut simulnatura uide
qm̃ alterutris int̃emptis ut̃q deperit. Alte¬
rutro c̃stituto uterq: subsistit c̃stat seruũ at¬
q dnm̃cũ sit ad aliqͥd simul ẽẽ natura. Sed
haec ita sunt ut sint qͥdẽ in relatiuis sed om̃i¬
b hisquȩ st̃ ad aliquid ñ equent᷑. Sunt enĩ
quȩdã relatiua quoꝵ unũ prius natura sit qđ¬

Expanded text:
relativis exposuit, dicens relativis quoque esse relativis exposuit, dicens relativis quoque esse ut simul sint; nam cum duplum sit, dimidium est, et cum dimidium, duplum. Hujus autem argumentum est, quod interempto duplo dimidium perit. Rursus quoque duplo constituto, dimidium constituitur. Igitur quoniam duplum atque dimidium relativa sunt, et haec simul sunt natura, id est ipsa essentia, et hoc manifestum est quoque relativis accidere, ut simul natura esse quoniam alterutris interemptis uterque deperit, et alterutro constituto uterque subsistit, constat servum atque dominum cum sint ad aliquid simul esse natura. Sed haec ita sunt, ut sint quidem in relativis, sed omnibus his quae sunt ad aliquid non aequentur. Sunt enim quaedam relativa quo