comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nentia bona quȩ ꝑdunt. Cũq amore
tẽporaliũ flagrant᷑: uerã lȩciciã uolen¬
tes ignorant. Quã si studiose cognosce¬
re q̃uȩrerent: quã flenda sint gaudia
quȩ appetunt. uiderent. Sed dũ me¬
liora scire contẽnunt: sola sibi quasi
sũma eligunt. quȩ uisibilit̾ oculis fu¬
gaci seductione blandiunt᷑. Usibilia
s̃cilicet sequentes. cor figunt: & tanto
extrinsecus gaudent. quanto recorda¬
tionẽ sui intrinsecus ñ habent. Mi¬
scent᷑ tam̃ eoꝵ gaudiis plerunq tri¬
bulationes. atq ex reb ipsis ex quib
suꝑbiunt. flagellant᷑. Neq enĩ sine
grauib curarũ molestiis posst̃ tẽ¬
poralia quȩ appetunt. uł ñ habita
quȩrere. uł quęsita seruare. int̾ ȩqua¬
les prestantiorẽ głam expetere. a mi¬
norib reuerentĩã plusquã oportet
exigere. & minꝰ quã debent eandem
maiorib exhibere. plerunq poten¬
tiã ꝑ impotentiã ostendere. semꝑ
praua agere & tam̃ ne opinionem

Expanded text:
nentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per impotentiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmagno nanq dñs iudaicũ popłm.
& ꝓ nichilo gentes habere uidebat᷑
Sed post quã in carnatꝰ apparuit.
gentilitas quȩ ꝓsinistro habita fue¬
rat credidit:. udaicꝰ uͦ popłs ad ꝑfi¬
diã declinauit. Sathan gͦ illi adex¬
tris stecit : qͥa illũ ei popłm rapuit
qͥ dudũ dilectꝰ fuit. Sed qͥa ipse u¬
quandoq crediturus. ꝓpħa testante
qͥ ait. reliquiȩ saluȩ fient: sathan
a dextris suis dñs remouet dicens.
ncrepet dñs inte sathan. Et eiꝰdẽ po¬
płi liberationẽ indicans. ait. Qui
elegit ierłm. Qui nimirũ popłs.¬
qͥa ad gehennȩ incendia ꝑfidia du¬
ce defluebat. sed cũ ad fidẽ reducit᷑.
ab eodẽ ȩt̃ni ignis incendio liberat᷑.
statĩ de eo illic subdit᷑. Nunqͥd ñ
illic ꝓ dextra plebs iudaica. ita in hoc
loco. deitrȩ uocabulo fidelis popłs
scẽ eccłȩ designat᷑. Unde & uenturꝰ
iudex. hedos ad sinistrã. agnos addex¬

Expanded text:
Pro magno namque Dominus Judaicum populum, Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus agentilitas quae pro sinistro habita fuerat, credidit: Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus fuit. Sed quia ipse Juquandoque crediturus, propheta testante, qui ait: Reliquiae salvae fient , Satan a dextris suis Dominus removet, dicens: Increpet Dominus in te, Satan . Et ejusdem populi liberationem indicans, subdit: Quia elquia ad gehennae incendia perfidia duce defluebat, sed dum ad fidem reducitur, ab eodem aeterni ignis incendio liberatur, statim de eo illic subditur: Nunquid non illic pro dextra plebs Judaica, ita hoc in loco dextrae vocabulo fidelis populus sanctae Ecclesiae designatur. Unde et venturus judex haedos ad sinistram, agnos ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
surrexer̃. Ad sinistrã qͥppe calami¬
tates surgerent. si a quib libet
extra religionẽ positis. & aꝑte xp̃m
lib tẽptationẽ cruciam̃torũ patit᷑.
quasi ad dexterã illi calamitates ori-
unt᷑. quia ii qͥ sub xp̃i nomine mi¬
litant. xp̃i in ea nom̃ impugnant.
pso enĩ locutionis usu. ꝓdęxtro ha¬
bere dicim᷑ qđ ꝓmagno pensamꝰ. ꝓ
sinistro uͦ id qđ despicimꝰ. Qđ racha¬
rias apte insinuat dicens. Et ostendit
mͥ iesũ sacerdotẽ magnũ stantẽ co-¬
rã angło dnĩ. & sathanstabat a
dextrĩs eiꝰ ut aduersaret᷑ ei. Qui
ute patentius hoc qđ p̾misit ostende¬
ret: secutꝰ ad iunxit. Et dix̃ dñs ad
sathan. Increpet dñs inte sathan.
qͥ eleggit ierłm. Nunqͥd ñ ẽ. iste ter¬
ris. ẽrutꝰ de igne : & iħs indutꝰ
erat uestib sordidis. Sordidis enĩ
uestib iesus indutꝰ dicit᷑ qͥa quã.¬
uis alienꝰ ab om̃i peccato. tam̃ in
similitudinẽ uenit carnis peccati
Cui uenienti sahan a dextris stecit

Expanded text:
gendi.---Ad sinistram quippe calamitates surgerent, si a quibuslibet extra religionem positis, et aperte Chlibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram untur, quia hi qui sub Christi nomine militant, Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus, quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus. Quod Zacharias aperte insinuat, dicens: « Et ostendit mihi Dominus sacerdotem magnum stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei . Qui ut patentius hoc quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non est iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus erat, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui venienti Satan a dextris stetit.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hec ipsa dextera. orientis uocat᷑
De ipso qͥppe eiꝰ capite scriptũ. ẽ. Oriens
ẽ. nom̃ eiꝰ. Nã qͥa aboriente lux sur.¬
git: recte oriens dicit᷑. cuiꝰ iusticiȩ
lumine: nr̃ȩ iniusticiȩ nox illumi¬
nat᷑. Ad orientis gͦ dexterã calamita¬
tes surgunt: quiã ii qͦq ad ꝑsecutio¬
nẽ ꝓsiliunt. qui electa mẽbra nr̃i¬
redẽptoris. eẽ. credebant᷑. Quas uide¬
licet calamitates. recte ilico asserit
surgere: qͥa dũ ñ erunt extranei qui
ꝑsequant᷑. ab eis repente mala & ilico
fiunt. Sin uͦ dexcera: ii qͥ ueracit̃ fi¬
delesst̃ appellant᷑: calamitates ad
dexterã orientis surgunt. qͥa erũpen¬
te ꝑsecutionis articulo. crudeles
prauoꝵ impetꝰ iusti patiunt᷑. S eq̃r
edes meos subuerter: & oppresserunt
quasi fluctib semitis suis. Quid p
pedes eccłȩ nisi extrema illius mem¬
bra signant᷑. quȩ dũ ad oꝑa t̾rena
deseruiunt. tanto celeriꝰ ab aduersa¬
riis falli posfc̃. qͣnto sullimia minꝰ

Expanded text:
ipsa dextra Orientis vocatur. De ipso quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte isurgere, quia non erant extranei qui persequuntur ab eis repente malum, et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt, appellantur, calamitates ad dexteram orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo crudeles pravorum impetus justi patiuntur. Sequitur: Pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. - Quid per pedes Ecclesiae nisi extrema illius membra signantur? quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis falli possunt, quanto sublimia minus
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Cũq indignos qͥ aũdiant con¬
spicit: p̾dicationẽ suã obducto si¬
lentio astringit. Unde apte subiun¬
git. Et frenũ posuit in os meũ. fre
pͥmũ loqui uerbũ dĩ sed qm̃ reppi¬
listis illud & indignos uos iudicastis
ȩtnȩ uitȩ. ecce conuertim᷑ ad gentes.
uiri apud dura reꝓboꝵ corda con¬
spiciunt. qͥ ꝑ ꝓpħam dicunt. Quo¬
mͦ cantabimus canticũ dni in t̾ra ali¬
ena Frenũ poni etiã paulus ad¬
monuit. qͥ discipło p̃cepit dicens.
Herecicũ post pͥmã & scdam correpti¬
onẽ deuita. sciens qͥa subuersus est

Expanded text:
cere; cumque indignos qui audiunt concere; cumque indignos qui audiunt conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungitur: Et frenum posuit in os meum. - loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subve
Abbreviated transcription (Latin):
nisi occultũ consiliũ designat᷑ Sa¬
gittã uͦ de pharetra dñs eicit: qͣndo
de occulto consilio. aptã sententiã
emittit. Quia enĩ flagellat᷑ quisq
cognoscimꝰ. sed qua ex causa flagellũ
ueniat ignoramꝰ. Cũ uͦ post flagella:
uitȩ correctio seqͥt᷑: etiã ipsa cõnsilii
uirtꝰ apit᷑. Pharetra gͥ clausa . ẽ. con¬
siliũ occultũ. Sed apta pharetra af.¬
flgim᷑: quando ꝑid qđ post flagel¬
lũ sequit᷑. quo consilio flagellamur
uidemꝰ. Cũ peccata dñs uidet. & tam̃
manũ ad uindictã ñ cõmouet: quasi
clausã pharetrã tenet. Sed feriendo
indicat. quantũ ei in nob̾ displicuit.
pressa. dicat. Paretrã enĩ suã apuit.
& affuxit me. Quȩ aduersariorũ
qđ eiꝰ p̾dicatio ñ admittit᷑. qͦrundã
duriciã deserens. p̃dicationis suȩ uer-¬
ba moderat᷑ ꝑpendens & eni ꝑ secu¬
tores suos ad exhortationis suȩ uocẽ
deteriores existere: magis eligit ta.¬

Expanded text:
nisi occultum consilium designatur? Sanisi occultum consilium designatur? Sagittam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occulto consilio apertam sententiam emittit. Quia enim flagellatur quisque cognoscimus, sed qua ex causa flagellum veniat, ignoramus. Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum. Sed aperta pharetra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur quo consilio flagellamur videmus. Cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet, quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit htionibus pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum quod ejus praedicatio non admittit, quorumdam duritiem deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ac exhortationi vocem deteriores existere, magis eligit ta
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. S eqr̃. Abominant᷑ me &
longe fiunt a me & faciẽ meã con¬
spuere ñ uerent᷑. Longe a scã ȩccła
fugiunt om̃s iniqui. ñ passib gressuũ.
sed qualitatib morũ. Longẽ fugi¬
unt. ñ loco sed merito. dũ crescente
suꝑbia. aꝑta eã ex ꝓbratione contẽ¬
nunt. Faciẽ nanq eiꝰ conspuere. ẽ:
ñ tantũ in absentia honis detrahere.
sed unũ quenq iustũ etiã in p̃sentia
confutare. Quos tunc pram dũ apte
irridendo despiciunt: in eoꝵ contu¬
melias. fluxa uerda quasi defluentes
saliuas mittunt. Sed scit scã ȩccła
inpassionib crescere. atq int̾ opꝓbria¬
uitã honorabilẽ tenere. Scit nec de
aduersis deici. nec de ꝓsꝑis gloriari.
Nouit contra ꝓsꝑa m̃tẽ suã in deie¬
ctione sternere nouit contra aduer¬
sa animũ ad spem suꝑni culminis
exaltare. Scit bona sua miscđiȩ re¬
dẽptoris. scit mala sua iusticiȩ tribu¬
ere iudicis. qđ & bona illo largien¬
te habeat. & mala il lo ꝑmittente

Expanded text:
RS. 10. Abominantur me, et longe fugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. - Longe a sancta Ecclesia fugiunt omnes iniqui, non passibus gressuum, sed qualitatibus morum; longe fugiunt, non loco, sed merito, dum crescente superbia aperta etiam exprobatione contemnunt. Faciem namque ejus conspuere est non tantum in absentia bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi defluentes salivas emittin passionibus crescere, atque inter opprobria honorabilem vitam tenere scit, nec de adversis dejici, nec de prosperis gloriari; novit contra prospera mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae redemptoris, scit mala sua justitiae retribuere judicis, quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ti. abitinere recto deuiant᷑. Bene
aut̃ aduersarioꝵ semitȩ. Fluctib
cõparant᷑: cũ dicit᷑. Et oppresserunt
quasi fluctib semitis suis. Quia scili¬
cet. uita prauoꝵ insolenti inquietu¬
dine molesta. ad ob ruendã ut ita
dixerim nauẽ cordis. quasi tẽpestas
illabit᷑. De qua uidelicet tẽpestate
ꝑsalomonẽ dr̃. Quasi tẽpestas tran¬
siens ñ erit impius. Cũq infirmꝰ
qͥsq ꝑuersos florere conspicit: hunc
in puersitatis pelagus. unda miserȩ
imitationis mergit. Seqr̃. Dissi¬

Expanded text:
e autem adversariorum semitae fluctibus comparantur, cum dicitur: Et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis, quia scilicet vita pravorum insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis mergit. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
ad illũ humilit̾ uenit. Quiã nimirũ¬
multi etiã in sacra eccła reꝓbi. ue¬
ritatẽ cognoscendo p̃munt. quã be¬
munt in quã seđ longẽ st̃: qͥa eidẽ
fidei quã loquendo ãstruunt. agen¬
monio docem᷑. qͥa ñ nulli dñm tan¬
gendo ñ tangunt: ita ñnulli ñ uiden¬
turadñõ. etiã cũ uident᷑ Quia oc¬
cultis eiꝰ obtutib & ad dãnationis
suppliciũ apparent: & ad electionis
meritũ ñ apparent. Dicatꝰ gͥ recte

Expanded text:
ad illum humiliter venit, quia multi nimiruad illum humiliter venit, quia multi nimirum etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt quam bemunt, inquam, sed longe sunt, qui eidem fidei quam loquendo astruunt, agenmonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videntur, quia occultis ejus obtutibus et ad damnationis supplicium apparent, et ad electionis meritum non apparent. Dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
chil dignũ fide in oꝑe de monstrare.
Hi itaq intra scãm ȩccłam diuinitatis
oculis & uident᷑ ꝑ iudiciũ. & tam̃
ꝑbonȩ uite meritũ ñ uident᷑: qͥa
ea quȩ confitendo tenent. uiuendo ñ
exhibent. De quib paulus dicit: Con¬
fitent᷑ se nosse dm̃ factis aut̃ negant.
Hi inscã ȩccła. fidẽ quã tenere se asse¬
runt p̾munt potius quã uenerent᷑.
dũ sua magis illius nomine. quã eiꝰ
adipisci lucra concupiscunt. Electi
oꝑib curant: ad auctoris sui noticiã.
et̾iã int̾ rȩꝓboꝵ tumultꝰ apꝓpinqͣnt
Qđ bene in euangłio. muliere fluru¬
sanguinis laborante signatũ. ẽ: de
petrus ratiocinando respondit. Tur¬
bȩ te cõprimunt & affligunt. & di¬
cis qͥs me tetigit : Sed aũdire causas
uerȩ rationis meruit: cũ ei dñs dix̃
Tetigit me aliquis. Nam ego noui uir-¬
tutẽ de me ȩxisse. Ecce t̾urbȩ p̾me¬
bant dñm. sed tam̃ sola tetigit. quȩ

Expanded text:
il dignum fidei in opere demonstrare. il dignum fidei in opere demonstrare. Hi itaque intra sanctam Ecclesiam divinitatis oculis et videntur per judicium, et tamen per bonae vitae meritum non videntur, quia ea quae confitendo tenent, vivendo non exhibent. De quibus Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi in sancta Ecclesia fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam venerantur, dum sua magis illius nomine quam ejus adipisci lucra concupiscunt. Vet. Xoperibus curant, ad aucttiam inter reproborum tumultus appropinquant. Quod bene in Evangelio in muliere sanguinis fluxu laborante signatum est, quaPetrus ratiocinando respondit: Turbae te comprimunt, et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse. Ecce turbae premebant Dominum, et tamen sola tetigit quae
Abbreviated transcription (Latin):
uis iniquoꝵ actꝰ exerceant: plerunq
tam̃ in hac uita occupant loca iusto¬
rũ. atq eoꝵ se filios estimant. quoꝵ
phonoris concupiscentiã: officia ex¬
terius administrant. Quos scã cor-¬
reptio ad cognitionẽ sui reuocat:
ut uidelicet᷑ in prauis desideriis po¬
siti. quorũ sint filii attendant. Non
enĩ eoꝵ sunt filii. quorũ loca teneñ:
sed quoꝵ oꝑa exercent. Dicat᷑ gͥ re¬
cte. Filii stultoꝵ. & ignobiliũ. Ubi
parentes. Sicut enĩ pleriq int̾ra st̃.
& a cognitione hominũ: abiectione
uilitat᷑is suȩ quasi quadã suꝑductione
uel aminis abscondunt᷑: ita ñ nulli
st̃ ineccła. qͥ dũ abiectioni se prauoꝵ
opum subdunt. diuino conspectui
nõri ñ st̃. Quib quandoq dicendũ ẽ¬
Am̃ dico uob̾. nescio uos. Ergo esse in t̾ra
& apparere. ẽ: in fide recta ꝑ uirtu¬
tẽ oꝑis nobilitatẽ m̃tis ostendere.
Esse uͦ in t̾ra. & penitꝰ ñ apparere. ẽ.
in ȩccłȩ quidẽ fide subsistere. sed ni¬

Expanded text:
vis iniquorum actus exerceant, plerumque tamen in hac vita occupant loca justorum, atque eorum se filios aestimant quorum per honoris concupiscentiam officia exterius administrant. Quos sancta correptio ad cognitionem sui revocat, ut, videlicet, in pravis desideriis positi, quorum sint filii attendant. Non enim eorum sunt filii quorum loca tenent, sed quorum opera exercent. Dicatur igitur recte: Filii stultorum et ignobilium. Ubi im plerique in terra sunt, et a cognitione hominum abjectione vilitatis suae quasi quadam superductione velaminis absconduntur, ita nonnulli sunt in Ecclesia, qui dum abjectioni se pravorum operum subdunt, divino noti conspectui non sunt, quibus et quandoque dicendum e nescio vos . Esse ergo in terra et apparere, 657 est in fide recta per virtutem operis nobilitatem mentis ostendere. Esse vero in terra et penitus non apparere, et in Ecclesia quidem fide consistere, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ ꝑpetrata cognoscerent. atq ste¬
rili ficulneȩ: cophinũ stercoris. idest
infructuosȩ m̃ti pinguedinẽ lam̃ta¬
tionis admouerent: Sed habet hoc
plerunq humanꝰ animꝰ ꝓpriũ. qđ
mox ut in culpa labit᷑. a sui ad huc
longius cognitione separat᷑. Hoc ipsũ
nanq malũ qđ agit. m̃ti se obicem
antẽ oculũ rationis int̾serit. Unde
sit. ut anima Pͥus uoluntariis tene¬
bris obsessa. postmodũ bonũ iã nec
qu̾ querat agnoscat. Quanto enĩ ma-
gͥis adhȩret malis: tanto minꝰ intelli¬
git bona quȩ ꝑdidit. Lux qͥppe ue¬
ritatis. qͥa subtilit̃ reꝓboꝵ culpas
examinat: qͦ habita neglegit᷑ eo ꝑ¬
mittit districtius iudĩcañs. ut nec
amissa requirat᷑. Et cũ ab actu repel¬
lit᷑. fugit a sensu. Ut cuiꝰ quasi facies
inope c̃ontẽnit᷑. eiꝰ ꝑ recordationẽ
iã nec terga uideant̾ur. Hinc itaq
ẽ. qđ rxꝓbi subiecti flendis scelerib

Expanded text:
saltem perpetrata cognoscerent, atque stesaltem perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pinguedinem lamentationis admoverenplerumque humanus animus proprium, quod mox ut in culpam labitur, a sui adhuc longius cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus
Abbreviated transcription (Latin):
labit᷑. atq ad ima deuoluit᷑. Cui ui¬
delicet rei innullo discrepat uica pra¬
uorũ. qͥa cũ ꝓ amore nundi aliqua
student licita & honesta agere. quasi
planũ in suꝑficie pedẽ ponunt. Sed
repente pes ad ima labit᷑. qͥa eorũ
actio dũ plura sẽꝑ appetit. usq ad ini¬
qua & illicita descendit. Cũ gͦ scã
eccła huiꝰ tẽporis contraria tolerat.
aduitã carnaliũ qͦs aduersarios sibi
etiã in ꝓsꝑis sustinuit ꝑ memoriã re¬
agnoscat dicens. Indesertis habitabañ
torrentiũ. & in cauernis t̃rȩ. uł suꝑ
Aglareã. Quia enĩ patrũ doctrina de¬
stituti st̃: indesertis torrentiũ. qͥa in
occultis se cogitationib tegunt: in
cauernis t̾rȩ. quia uͦ in p̃sentis scłi
mobilitatẽ. intentionẽ suã figere ap¬
petunt: suꝑ glareã habitare referin¬
tur. Sed utĩnã tales. qͥa peccata no¬
lunt impugnare tẽptantia: flendo
tergerent uel cõmissa. Utinã mala sua

Expanded text:
labitur, atque ad ima devolvitur. Cui vilabitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memoriam reagnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua
Abbreviated transcription (Latin):
bitare referunt᷑. Illa enĩ quȩ sc̃ĩs in¬
digna st̃: ipsi ꝑciꝑe ꝓ magno concups¬
scũnt. Cauerne aute t̾rȩ st̃ cogitatio¬
nes prauȩ. inquib se abhumanis ocłis
abscondunt. Praui qͥppe ut sunt ab
hominib uideri refugiunt. Dũq ali¬
ud quã sunt simulant᷑: se se in conscien¬
tiȩ suȩ latibulis. quasi in trȩ cauer¬
nis occultant. Qui cuncta hec ñ age¬
rent. nisi de ȩt̾na & solida utta despa¬
rent. nisi in hoc incerto tẽporalitatis
animũ figerent. Vnde bene subdrꝰ
pͣsens. quȩ in desinent᷑ ad t̾minũ suis
ipso defectu mutabilitatis: quasi mn¬
pulsu fluminis ducit᷑. Suꝑ glarean
itaq habitare. ẽ: fluxui uĩtȩ p̃sens
inhȩrere. & ibi intentionẽ ponere. ubi
gressũ nequeat fixe stando solidare.
Est aliud in glarea. qđ nequaquã debe¬
at tacendo p̃teriri. qͥa cũ pes in eius
suꝑficie ponit᷑. ipsa eiꝰ uolubilitate

Expanded text:
bitare referuntur. Illa enim quae sanctis inbitare referuntur. Illa enim quae sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abscondunt. Pravi quippe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur: praesens, quae indesinenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitatis, quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare, et fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaquam debeat tacendo praeteriri, quia cum pes in ejus superficie ponitur, ipsa ejus volubilitate
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. Et cũ tranqͥlle nequeunt: hȩc
plerunq assequi etiã dirupta concor¬
ge a patrũ p̃cedentiũ actione disiun¬
c̃ti sunt: recte subiungit᷑. In desertis
habitabant torrentium. & in cauer¬
nis t̾rȩ. uł suꝑ glareã. In bona & enĩ
parte. recte torrentes scõs p̃dicatores
accipimꝰ qͥdũ in p̃senti uita diuinis
nob̃ eloquiis influunt: aquarũ mul¬
titudine quasi in hieme colligunt᷑
Qui & estiuo sole adueniente se subtra¬
hunt: qͥa cũ et̃nȩ patriȩ lux emicu¬
erit. p̾dicare cessabunt. Horũ torren¬
tiũ deserta. sunt uitȩ tẽporalis cõmo¬
da Ea nanq deserunt: & ad lucra se
cȩlestia adipiscenda conuertunt.
Cuncta aut̃ hec torrens ille reliquerat
qͥ dicebat: Propt̃ quẽ omia detrim̃tũ
feci. & arbitror ut stercora. Sed qͥa
prauoꝵ m̃tes ea inhac uita adipisci
appetunt. quȩ despicientes iusti de¬
relinquunt: in desertis torrentiũ ha¬

Expanded text:
gunt; et cum tranquille nequeunt haec gunt; et cum tranquille nequeunt haec plerumque assequi, etiam dirupta concorge a patrum praecedentium actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In boparte recte torrentes sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudine quasi in hieme colliguntur. Qui et aestivo sole adveniente se subtrahunt, quia cum aeternae patriae lux emicuerit, praedicare cessabunt. Horum torrentium deserta sunt vitae temporalis commoda. Ea namque deserunt, et ad lucra se coelestia adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . Sed quia pravorum mentes ea in hac vita adipisci appetunt, quae despicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium ha
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ .e. bona oꝑa. sed &ͣ hac uita
consolationes ac ꝓspitates intelligi.
Sepe enĩ om̃ps ds. clectos suos cũ do¬
nis interiorib ditat: exteriorib etiã
honorib subleuat. Cũq eos p̾ferendo
cȩteris honorabiles reddit: latius imi¬
tabiles ostendit. Et ñ nunquã praui.
eoꝵ quidẽ uitã despiciunt: sed felici¬
tatẽ in hoc mundo asseqͥ concupiscunt.
Quia gͥ blandim̃ta hic transitoriȩ con¬
solationis quȩr̃: herbas cõmedunt.
Quia incogitationib suis exteriorem
głam eoꝵ meditant᷑: arborũ corti¬
ces mandunt. Et qm̃ in insomĩb soli
auariciȩ tota intentione deseruiunt:
radice iuniperi replent᷑. Quȩ cuncta
de conuallib rapiunt: qͥa examore
huiꝰ infimȩ & corruptibilis uitȩ im¬
mensis cupiditatib in ardescunt. Et
cũ singula reperiunt. ad ea cũ clamo¬
rib cũrrunt: qͥa uidelicet scõr pa¬
truĩ quoꝵ merita adipisci ñ quęrunt.
loca atq regimina app̃hendere sata¬

Expanded text:
opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere sata
Abbreviated transcription (Latin):
dicio condẽnatꝰ Scĩ qͥppe doctores.
plerunq alta consideratione resi-¬
stentiũ sibi corda conspiciunt. &
dũ ea derelicta diuinitꝰ uident. af¬
flicti gem̃tesq conticescunt. An ñ
aliquando frenũ salomon doctorib
imponit qͥ dicit. noli arguere deri-¬
sorem ne oderit te: Sed si ab incre¬
patione iccirco reticemꝰ. qͥa contra
nos insurgere derisoris odia formi¬
damꝰ: ñ iã lucra dĩ. sed nr̃a quęri¬
mus. Qua in re sciendũ ẽ. qđ ñ nun¬
quã cũ redarguunt᷑ praui. deteri¬
ores existunt: Ipsis gͦ & ñ nob̾ par¬
cimꝰ: si ab eoꝵ redargutione. ꝓeoꝵ
amore cessamꝰ. Vnde necesse . ẽ ut
aliqͣndo toleremꝰ tacendo qđ sunt:
quatinꝰ in nob discant bene uiuendo
ba sua semꝑ ꝑcarĩtatẽ exerit. ea non
nunquã etiam ex caritate restringit:
dicat. Frenũ posuit in os meũ. Ac si
apte fateat᷑ dicens. Quia in quib dã
ꝓuectũ ñ uidi. p̃dicationis ab eis im¬
petũ temꝑaui. ut uitã meã saltem

Expanded text:
ncti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant bene vivendo ba sua semper per charitatem exerit, ea etiam nonnunquam ex charitate restringit, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem
Abbreviated transcription (Latin):
biũ. Quib uidelicet uerbis. illud scẽ
eccłȩ tẽpus exprimit᷑. quo publice a
reꝓbis deridet᷑. quando iniqͥs crescen¬
tib. in opꝓbriũ fides. & ueritas erit
incrim̃. Tanto qͥppe despectior unꝰ¬
quisq erit: quanto iustior. eẽ. potuerit
Tanto ab ominabilis: qͣnto laudabilis.
Scã itaq electoꝵ eccła. afflictionis
tẽpore ꝓuerbiũ prauis efficit᷑. quia
cũ bonos mori ꝑtorm̃ta conspiciunt.
abeis similitudinẽ maledictionis su¬
munt. Quo enĩ transitoriã mortẽ
uident. sed ꝑmanentẽ uitã ñ uident:
tanto magis deridendo mala p̾sentia
fugiunt. quanto ꝑ intellectũ intrin¬
secus adhona ꝑmanentia ñ ptinguit

Expanded text:
Quibus videlicet verbis illud sanctae Ecclesiae tempus exprimitur, quo publice a reprobis irridetur, quando iniquis crescentibus, in opprobrium fides, et veritas erit in crimen. Tanto quippe despectior unusquisque erit, quanto justior esse potuerit; tanto abominabilis, quanto laudabilis. Sancta itaque electorum Ecclesia afflictionis tempore proverbium pravis efficitur, qcum bonos mori per tormenta conspiciunt, ab eis similitudinem maledictionis sumunt. Qui enim transitoriam mortem vident, sed permanentem vitam non vident: tanto magis deridendo mala praesentia fugiunt, quanto per intellectum intrinsecus ad bona permanentia non pertingunt
Abbreviated transcription (Latin):
dormiunt. Si ipsi hystoriȩ intendi¬
ꝑ sinus ulcerũ scaturiens uermiũ mul¬
t̾itudo lacerabat. Si uͦ allegoriȩ my¬
steriũ ꝑscrutam᷑ : qͥd ꝑ ossa nisi for
tur. qͥ quasi suo robore mẽbra conti¬
nent. dũ mores infirmantiũ stabilit̃
portant: Sed cũ tribulationis ul¬
timȩ contra eã feruor excreuerit:
in nocte os illius ꝑforat᷑ dolorib.
qͥa ñnunquã torm̃tis uicti. etiam
ipsi ad ꝑfidiã defluunt: qͥ ad fidẽ
alios tenere uidebant᷑. Ait gͦ Nocte
os meũ ꝑforat᷑ dolorib Acsi apte
dicat. Tribulationis tenebris p̾res¬
si. ita afflictione tenebrant᷑ ut &
ipsi qͥ in me habebant uigorẽ forti¬
tudinis. quasi iã qđ lã habeant fo¬
ram̃ timoris. Bene aut̃ dr̃. Et qͥ me
comedunt. ñ dorimiunt. Quia ma-¬
ligni sp̃s qͥ carnales qͦsq de ȩccła
consumunt. tanto magis qui escere
a tẽptatione nesciunt. quanto nullo
carnis pondere grauant᷑ Sed ꝑse¬
cutores scẽ eccłȩ qͥa ualde ꝑuersi st̃:

Expanded text:
iunt.---Si ipsi historiae intendiorpus per sinus ulcerum scaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi forttur? 664 Qui quasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam quoddam habeant foramen timoris. Bene autem dicitur: Et qui me comedunt non dormiunt, quia maligni spiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis pondere gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae quia valde perversi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
conditor intra illã quasi ñ uidit. qͦs
inorauit. Qui tranquillitatis tẽpo¬
re. iccirco fidẽ uerbotenꝰ tenent: qͥa
eandẽ fidẽ florere generalit̃ uideN
Sed cũ repentina contra illã ꝓcella ad¬
uersitatis oborit᷑: mox ab ea negatio¬
ne publica disiungunt᷑. Et qͥcquid
pͥus quasi uenerantes tenueramt᷑
hoc postinodũ deridentes pugnant.

Expanded text:
conditor quasi non vidit quos ignoravit. Qui tranquillitatis tempore idcirco fidem verbo tenus tenent, quia eamdem fidem florere generaliter vident. Sed cum repentina contra illam procella adversitatis oboritur, mox ab ea negatione publica disjunguntur, et quidquid prius quasi venerantes tenuerant, contra hoc postmodum deridentes pugnant.
Abbreviated transcription (Latin):
sdintentionẽ rectã in eisclẽ oꝑib ñ
tnent. Quib ꝓfecto arboꝵ cortices
mandere.ẽ. exteriores electorũ
actꝰ assumere. & intentionẽ bonã
in bonis actib ñ habere. Dũ enĩ ꝓ
humana laude recta oꝑa exquirunt.
sed imitari cor recte oꝑantiũ negle¬
gunt : ex solis arboꝵ corticib re¬
plent᷑. Ioto nanq desiderio. p̃sentiᷤᷤ
uitȩ głam uł abundantiã quȩruñ.
Unde & recte subiungit᷑. Et radix

Expanded text:
sed intentionem rectam in eisdem operibus non sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenent. Quibus profecto arborum cortices mandere est exteriores electorum actus assumere, et intentionem bonam in bonis actibus non habere. Dum enim pro humana laude recta opera exquirunt, sed imitari cor recte operantium negligunt, ex solis arborum corticibus replentur. Toto namque desiderio praesentis vitae gloriam, vel abundantiam quaerunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ teneritudinẽ & ad huc in imis po¬
sitã penitꝰ conterunt. Dicat gͥ.
Mandebant herbas. & arboꝵ cortices.
Quia prauis irrisionib in ñnullis ex¬
teriora bona in ñnullis aut̃ ꝑspem
uirentia corda dissipabant. Uel cer¬
te herbas mandere. ẽ: leuia quȩdã ac
tenera de antiquis patrib imitari.
Arborũ uͦ cortices edere. ẽ: eoꝵ oꝑa
supficie tenꝰ agere. sed intentionẽ re¬
stam in eisdẽ oꝑib ñ tenere. Sunt¬
enĩ non nulli. quidũ p̾sentis mundi
głam: eiꝰ dẽ mundi acti onib adipi¬
sc ñ posst̃: speciẽ scĩtatis appe¬
tunt. habitũ uenerationis sumuñ.
unitatores antiquoꝵ patrũ uideri
concupiscunt. Et quȩdã quidẽ parua
a leuia pagunt: sed eoꝵ fortia &
quȩ ex soliũs caritatis radice ꝓdeunt:
unitari contẽnunt. Hi uidelicet her¬
bas edunt: qͥ magna neglegunt. &
ulib satiant᷑. Plerunq̃ tam̃ etiã
quedã quasi robustiora exercent:

Expanded text:
vero teneritudinem et adhuc in imis povero teneritudinem et adhuc in imis positam penitus conterunt. Dicat igitur: Mandebant herbas, et arborum cortices, quia pravis irrisionibus in nonnullis exteriora opera, in nonnullis autem per spem virentia corda dissipabant. 31. te herbas mandere est laevia quaedam ac tenera de antiquis Patribus imitari. Arborum vero cortices edere est eorum opera superficie tenus agere, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenere. Snulli, qui dum praesentis mundi gloriam ejusdem mundi actionibus adipisci non possunt, speciem sanctitatis appetunt, habitum venerationis sumunt, imitatores antiquorum patrum videri concupiscunt, et quaedam quidem parva ac levia peragunt, sed eorum fortia, et quae ex solius charitatis radice prodeunt, imitari contemnunt. Hi videlicet herbas edunt, quia magna negligunt, et vilibus satiantur. Plerumque tamen etiam quaedam quasi robustiora opera exercent,
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt. designant᷑: Praui nanq
cũ recta incipĩentes aspiciunt. aut
irridendo. aut quasi consulendo con¬
tradicunt. Cũ uͦ qͦsdã pensant adͥ
sũma ꝓficere: qͥa eors ꝓuectꝰ fun¬
ditꝰ dissipare nequeunt. a quib di
illos suis opib diuertunt. Herbis
itaq eis & arboꝵ cortices mandere
ẽ: uł studia bona inchoantiũ. uł
opationes quorundã iã more arbo¬
rũ ad supiora tendentiũ. pestiferis
suasionib quasi quib dã maliciȩ suȩ
dentib dissipare. Herbas mandunt
reꝓbi: cũ infirmoꝵ initia irriden¬
do consumunt. Arbor qͦq cortices
mandunt: cũ manu puersi consilii.
a uita recta crescentiũ: tegm̃ bonoꝵ
opum subtrahunt. Hos aut̃ in qui¬
busdã actib uelut arbores expoliant.
illos uͦ uelut herbas qͥa despicientes
trahunt. quasi quȩ calcant comeduñ.
Quorundã iã fortitudinẽ in alta sur¬
gentẽ ex parte demoliunt᷑. qͦ rundã

Expanded text:
appetunt, designantur? Pravi namque appetunt, designantur? Pravi namque cum recta incipientes aspiciunt, aut irridendo, aut quasi consulendo contradicunt. Cum vero jam quosdam pensant ad summa proficere, quia eorum profectus funditus dissipare nequeunt, a quibusdam illos suis operibus divertunt. Herbas itaque eis, et arborum cortices mandere est vel studia bene inchoantium, vel operationes quorumdam jam more arborum ad superiora tendentium pestiferis persuasionibus quasi quibusdam malitiae suae dentibus 651 dissipare. Herbas mandunt reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes trahunt, quasi quae calcant comedunt. Quorumdam jam fortitudinem in alta surgentem ex parte demoliuntur; quorumdam
Abbreviated transcription (Latin):
net. & dicat. Qui rodebant insolitu¬
dine. squalentes calamitate & mise¬
ria. Calamitate scilicet ñ squale¬
rent: si insitis necessitatib. uoluptatũ
miseriã ñ suꝑ adderent: Quas uide¬
licet necessitates. ex parentis primi
culpa meruimꝰ. Ii uͦ qui calamitati
suȩ miseriã adiungunt: ex cruciatu
poenȩ. ad augm̃tã ꝓrũpunt culpȩ
Sed utinã tales cũ ad melius ꝑmuta¬
ri despiciunt. ita ꝑuersa agerent.
ut ñ ea etiã aliis ꝓpinarent. Utinã
illis mors sua sola sufficeret. & ñ ui¬
rulentis ꝑsuasionib alienã etiã uitã
necarent᷑. Inuident enĩ alios esse qđ
ñ st̃: dolent. alios adipisci qđ ꝑdunt
Nã si qua forte in alioꝵ actib exoriri
bona conspiciunt: mox ea manu pesti¬
ferȩ ex ꝓbrationis euellunt. Inde
arborũ cortices. Quid enĩ pherbas
nisi tenera ac t̾rȩ ꝓrima bẽne incho¬
antiũ uita. & quid ꝑ arboꝵ cortices.
nisi exteriora oꝑa eoꝵͣ qͥ iã sullimia

Expanded text:
net, et dicat: Qui rodebant in solitunet, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Calamitate scilicet non squalerent, si insitis necessitatibus voluptatum miseriam non superadderent. Quas videlicet necessitates ex parentis primi culpa meruimus. Hi vero qui calamitati suae miseriam adjungunt, ex cruciatu poenae ad augmenta prorumpunt culpae. Sed utinam tales cum ad melius permutari despiciunt, ita perversa agerent, ut non ea etiam aliis propinarent. Utinam illis mors sua sola sufficeret, et non virulentis persuasionibus alienam etiam vitam necarent. Invident enim alios esse quod non sunt, dolent alios adipisci quod perdunt. Nam si qua forte in aliorum actibus exoriri bona conspiciunt, mox ea manu pestiferae exprobrationis evellunt. Unde ae sociare? Quid enim per herbas, nisi tenera ac terrae proxima bene inchoantium vita? Et quid per arborum cortices, nisi exteriora opera eorum, qui jam sublimia
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatũ occasione ꝓriimꝑe. & nequid
sponte illicitũ ad mitteret. hoc ipsũ
satagebat euelli. qđ nolens ex radice
tolerabat. At contra praui gaudent
in his corruptionis suȩ necẽssitatib:
qͥa nimirũ eas ad usũ uoluptatũ re¬
torquent. Cũ enĩ reficiendis cẏbo¬
corporib naturȩ seruiunt: ꝑ dele-¬
ctationẽ gulȩ. in uoluptatis ingluuie
distendunt᷑. Cũ tegendis mẽbris ue¬
stim̃ta quęr̃: ñ solũ quȩ tegant. sed
etiã quȩ extollant expetunt. Et con¬
tra torporẽ frigoris. ñ solũ quȩ ꝑ
pinguedinẽ muniant. sed etiã quȩ
ꝑmolliciem delectent. Non solũ quȩ
p̾ molliciẽ tactũ mulceant: sed etiã
quȩ ꝑcolorẽ oculos seducant. Neces¬
sitatĩs gͥ causã in usũ uoluptatis uer¬
tere. quid . ẽ. aliud. quã calam itatis
suȩ squalorẽ miseriȩ sociare: Pressa
itaq tẽpore aduersitatis ȩccła. remi¬
niscat᷑ eoꝵ ex quoꝵ merito talia susti¬

Expanded text:
cessitatum occasione prorumpere, et, ne quid cessitatum occasione prorumpere, et, ne quid sponte illicitum admitteret, hoc ipsum satagebat evelli quod nolens ex radice tolerabat. At contra pravi gaudent in his corruptionis suae necessitatibus, quia nimirum eas ad usum voluptatum retorquent. Cum enim reficiendis ccorporibus naturae serviunt, per delectationem gulae in voluptatis ingluvie distenduntur. Cum tegendis membris vestimenta quaerunt, non solum quae tegant, sed etiam quae extollant expetunt; et contra torporem frigoris, non solum quae per pinguedinem muniant, sed etiam quae per mollitiem delectent; non solum quae per mollitiem tactum mulceant, sed etiam quae per colorem oculos seducant. Necessitatis igitur causam in usum voluptatis vertere, quid est aliud quam calamitati suae squalorem miseriae sociare? Pressa itaque tempore adversitatis Ecclesia, reminiscatur eorum ex quorum merito talia susti
Abbreviated transcription (Latin):
quã cãlamitati miseriã addere. ac
uitioꝵ squalorẽ ex eadẽ miseria mul¬
tiplicare. Unde scĩ uiri in om̃e qđ a¬
gunt. studiosissima intentione discer¬
nunt. ne quid plus ab eis naturȩ suȩ
infirmitas quã debet᷑ exigat. ne sub
necessitatis tegmine: in eis uitiũ uolu¬
ptatis excrescat. Aliud enĩ ex infirmi¬
tate. aliud ex tẽptationis suggestione
sustinent. Et quasi qͥdã rectissimi ar¬
bitri int̾ necessitatẽ uoluptatẽq con¬
stituti. hanc consolando subleuant.
illã prem̃do frenant. Unde fit. ut & si
infirmitatis suȩ calamitatẽ tolerant.
tam̃ ad squalorẽ miseriȩ ꝑ neglegen¬
tiã ñ descendant. Hoc ipsũ enĩ esse
in calamitate. ẽ: necessitates naturȩ
ex carnis ad huc corruptibilis infirmi¬
tate sustinere. Quas ui delicet necessi¬
tates cupiebat euadere. qͥ dicebat.
De necessitatib meis eripe me. Sciebat
enĩ plerunq uoluptatũ culpas ex ne¬

Expanded text:
quam calamitati miseriam addere, ac quam calamitati miseriam addere, ac vitiorum squalorem ex eadem miseria multiplicare. Unde sancti viri in omne quod agunt, studiosissima intentione discernunt ne quid plus ab eis naturae suae infirmitas quam sibi debetur exigat, ne sub necessitatis tegmine in eis vitium voluptatis excrescat. Aliud enim ex infirmitate, aliud ex tentationis suggestione sustinent; et, quasi quidam rectissimi arbitri inter necessitatem voluptatemque constituti, hanc consulendo al., consolando sublevant, illam premendo frenant. Unde fit ut et infirmitatis suae calamitatem tolerent, et tamen ad squalorem miseriae per negligentiam non descendant. Hoc ipsum enim esse in calamitate est, necessitates naturae ex carnis adhuc corruptibilis infirmitate sustinere; quas videlicet necessitates cupiebat evadere, qui dicebat: De necessitatibus meis eripe me . Sciebat enim plerumque voluptatum culpas ex ne
Abbreviated transcription (Latin):
lestia oborto squalore tolerat᷑. Natu¬
infirmitatẽ uitio ꝓpriȩ uoluntatis
lapsa in calamitatẽ cecidit: qͥa pressa
innumeris necessitatib. nichil in hac
uita. nisi unde affligeret᷑ inuenit.
Sed cũ eisdẽ naturȩ nr̃ȩ necessitatib
plerunq plusquã necesse. ẽ deseruimꝰ.¬
m̃tisq curã neglegimꝰ: ex miseria ne¬
glegentiȩ. infirmitati nr̃ȩ addimus
squalorẽ culpe. Necessitates nanq na¬
turales hoc habere ualde ꝑiculosũ
solent. qđ sepe in eis minime discernit᷑.
qͥd circa illas ꝑutilitatis studiũ. &
quid ꝑ uoluptatis uitiũ agat᷑. Crebro
enĩ occasione seductionis inuenta.
dũ necessitati debita reddimꝰ: uolu¬
ptatis uitio deseruimꝰ. Et infirmitatis
uelamine. ante discrecionis oculos
excusatio nr̃a se palliat: ac quasi sub
patrocinio explende utilitatis occul¬
tat. Infirmitatẽ uͦ naturȩ nr̃e ꝑ
neglegentiã relaxare. nichil.ẽ. aliud

Expanded text:
lestia oborto squalore toleratur. 28. Natulestia oborto squalore toleratur. 28. Natuinfirmitatem vitio propriae voluntatis lapsa in calamitatem cecidit, quia, pressa innumeris necessitatibus, nihil in hac vita nisi unde affligeretur invenit. Sed cum eisdem naturae nostrae necessitatibus plerumque plusquam expedit, deservimmentisque curam negligimus, ex miseria negligentiae infirmitati nostrae addimus squalorem culpae. Necessitates namque naturales hoc habere valde periculosum solent, quod saepe in eis minime discernitur, quid circa illas per utilitatis studium, et quid per voluptatis vitium agatur. Crebro enim, occasione seductionis inventa, dum necessitati debita reddimus, voluptatis vitio deservimus, et infirmitatis velamine ante discretionis oculos excusatio nostra se palliat, ac quasi sub patrocinio explendae voluptatis occultat; infirmitatem vero naturae nostrae per negligentiam relaxare, nihil est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
rabiliũ bona uirtutũ. atq ab eis ad
prauorũ uitã om̃i bono destitutã
ñtis oculũ reuocet. & ex illoꝵ cõ¬
paratione uideat qualit̾ ista cun¬
ctis uirtutib sit uacua. qͥa supna
deseruit. infima concupiuit. u̾ide¬
at quomͦ plerunq id qđ appetit si
fortasse p̃ualet etiã uiolent̾ rapit.
uideat tales se quasi intra positos diu
tolerasse. atq ex eoꝵ culpis usq ad
bonoꝵ qͦq ꝑicula ac detrim̃ta ꝑue¬
nisse. & dic̾at. Qui rodebant in soli¬
tudine. Acsi aꝑte conquerat᷑ dicens.
Aliena etiã uolent̾ rapiendo ñ rode¬
rent: nisi pͥus ipsi in interiorib suis.
soli ac uacui a uirtutũ cultura rema¬
nerent. Bene aut̃ eoꝵ qualttatẽ ex¬
plicat dicens. Squalentes calamitate
& miseria. Egra nanq caro. si studiosẽ
curari neglegit᷑: squalore suꝑducto.
infirmitate deterius grauatur. Et
di calamitati egritudinis: negle¬
gentiae miseria addit᷑: grauior mo¬

Expanded text:
rabilium bona virtutum, atque ab eis ad rabilium bona virtutum, atque ab eis ad pravorum vitam omni bono destitutam, mentis oculum revocet; et ex illorum comparatione videat qualiter ista cunctis virtutibus sit vacua, quia superna deseruit, et infima concupivit. Videat quomodo plerumque id quod appetit, si fortasse praevalet, etiam violenter rapit. Videat tales quasi intra se positos diu tolerasse, atque ex eorum culpis usque ad bonorum quoque pericula ac detrimenta pervenisse, et dicat: Qui rodebant in solitudine. Ac si aperte conqueratur, dicens: Aliena etiam violenter rapiendo non roderent, nisi prius ipsi in interioribus suis soli ac vacui a virtutum cultura remanerent. Bene autem eorum qualitatem explicat, dicens: Squalentes calamitate et miseria. Aegra namque caro si studiose curari negligitur, squalore desuper ducto in infirmitate deterius gravatur: et dum calamitati aegritudinis negligentiae miseria additur, gravior mo
Abbreviated transcription (Latin):
ad auariciã utit᷑ linguę aliud uero
qđ apta ui intendit rapinȩ. Nã ro¬
dimꝰ : cũ aliqͥd exterius forti annisu
atterimꝰ Lambit᷑ aut̃: quando hoc
qđ edi facile ñ potest. impressa linguȩ
lȩnitate gustatur. Om̃s gͥ etiã sub
fidei specie praue uiuentes qͥ aliena
appetunt. sed ea quȩ appetunt raꝑe
nequaquã posst̃. blandis aut̃ sermoni¬
b & quasi mollicia dulcedinis concupi¬
ta abstrahere conant᷑. qͥd aliud quã
t̾rã lingunt: Quia t̾rena quȩq quȩ
uirtute nequeunt: auferre mollicie
linguȩ moliunt᷑. Qui uͦ in hoc mundo
aliqua potestate suffulti st̃. & concu¬
piscentes aliena blandiri quidẽ ex
fraude despiciunt. qͥa etiã in iusto
robore possunt implere qđ uolunt:
hi hoc qđ appetunt ñ labunt sed
moliunt᷑ Conspiciat itaq scã ȩccla
ueras diuitias ȩt̾nȩ głȩ. conspiciat
frequentiã supnoꝵ cĩuiũ. conspiciat
inelectis suis cultũ m̃tis & innume¬

Expanded text:
dimentis utitur linguae; aliud vero dimentis utitur linguae; aliud vero quod aperta vi intendit rapinae. Nam rodimus, cum aliquid exterius forti adnisu atterimus. Lambitur enim quando hoc quod edi facile non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes igitur etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea quae appetunt rapere nequaquam possunt, blandis autem sermonibus et quasi mollitie dulcedinis concupita abstrahere conantur, quid aliud quam terram lingunt? quia terrena quaeque quae virtute nequeunt auferre, mollitie linguae moliuntur. Qui vero in hoc mundo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena, blandiri quidem ex fraude despiciunt, quia etiam injusto robore possunt implere quod volunt, hi hoc quod appetunt non lambunt, sed moliuntur. Conspiciat itaque sancta Ecclesia veras divitias aeternae patriae; conspiciat frequentiam supernorum civium; conspiciat in electis suis cultum mentis, et innume