comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nib que solent hr̃e magñaꝯt᷑ u̾siam. satis itͣ¬
tauimꝰ. et qͥd nobis plac̾et ostendimꝰ. ut susci¬
piendis ĩ cõmoditatib. que honeste ac fortiter
tołattͦ. hec quo gña deuitent ᷑ a fortibꝰ et fi¬
delib et uãcib uĩris. ac femĩs. Octauũ ẽ ge¬

Expanded text:
trouersiam. satis tractauimus et quid nobis placeret ostendimus, ut suscipiendis incommoditatibus, quae honeste ac fortiter tolerantur, haec quoque genera deuitentur a fortibus et fidelibus et ueracibus uiris ac feminis. Non erg
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝯcessit. ut id lic̾et scͥbentib. S qi p̃cepti
uiolati reũ paulũ. p̃sertĩ in epłis cõscͥtis
atꝙ editis. ad spiritalẽ uitã salutẽꝙ ppłoꝵ
ames. ñ qiͣ ꝓ bono cũ aliqͣ delcatione appetas
ius iurandũ. sic̃ illud. nolite cogitare de tra¬
stino. et nolite itaꝙ cogitare qͥd mãducetis
et qͥd bibatis. et qͥd mñduam̃i. Cũ aũ uidemsꝰ

Expanded text:
enim concessit, ut id liceret scribentibus. sed quia praecepti uiolati reum Paulum, praesertim in epistulis conscriptis atque editis ad spiritalem uitam salutemque populorum ames, non quasi pro bono cum aliqua delectatione appetas jusjurandum. 29. Sicut illud, Nolite cogitare de crastino; et, Nolite itaque cogitare quid manducetis, et quid bibatis, et quid induamini . Cum autem videmus
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝙ penitus inħere ũ licebit. nͥ cũ corrupti ᷝ ͤᷤ
hoc induerit ĩcorrupcõm et mortale ħ ĩdue¬
rit ĩmortalitatẽ. S quia om̃is in hac uita
pietas ex̾citatio ẽ qua ĩ sssatendit᷑. cui ex̾ci¬
que ꝑ mñdaciũ corrũpi põt mapĩe ĩcorrupta
seruãda ẽ. ut si qͥd in illa castitate aĩ fu̾it uio¬
latũ h̾eat unde reꝑetꝰ. Corrupta eñi auctori ͭ ͤ
doctͥne. nllꝰ aut cursꝰ aut recursꝰ eẽ ad castẽẽ¬

Expanded text:
cum corruptibile hoc induerit incorruptio nem et mortale hoc induerit inmortalitatem. sed quia omnis in hac uita pietas exercitatio est, qua in illam tenditur, cui exerciquae per mendacium corrumpi potest, maxime incorrupta seruanda est, ut, si qlatum, habeat unde reparetur. Corrupta enim auctoritate doctrinae, nullus aut cursus aut recursus esse ad cast
Abbreviated transcription (Latin):
tũ corꝑatũ ħ̾ebat ñ solũ ad alias alapas accipi¬
endas. sed etiã q̃libet corm̃eta ꝓ m̾tate paciẽ¬
da. cũ eoꝵ dilectione a qͥb illa patet . Septũ
ẽ etiã. Ego aũ dico uob̾: ñ inrare om̃io Iura¬
litate ad ꝯsuetuditĩe: atꝙita ex ꝯsuetudĩe
ĩꝑniriũ decidatur. st̃ iõ ñ in uẽit ᷑ iurasse nͥ¬
scribens: ubi consid̾atio caittior ñ ht̃ linguã
p̃cipitẽ. Et ħ utiꝙ amalo sicut dc̃m ẽ. Qeͦdã
ampliꝰ ẽ a malo ẽ. ñ cũ suo. sed eoꝵ infmitaus¬

Expanded text:
tamen cor paratum habebat non solum ad alias alapas accipitamen cor paratum habebat non solum ad alias alapas accipiendas, sed etiam quaelibet tormenta pro ueritate patienda cum eorum dilectione, a quibus illa pateretur. Scriptum est etiam: ego autem dico uobis, non iurare omnino. iuralitate ad consuetudinem atque ita ex consuetudine in periurium decidatur. et ideo non inuenitscribens, ubi consideratio cautior non habet linguam praecipitem. Et hoc utique a malo, sicut dictum est, Quod autem amplius est, a malo est : non tamen suo, sed eorum infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
et obsit alicui. Terciũ ꝙ i p̃dest altĩ. ut obsit¬
sola mentiẽdi fallendiq libidine: ꝙ uerũ mẽ¬
daciũ ẽ. Qͥntũ ꝙ fit placẽdi cupitͭ ͤ de suaui¬
lodͥo. hiis oñb penitꝰ euitatis acq reiectis.
seqͥt᷑ sextũ genus. qd̾ et nlłi obest. et ꝓdest ali¬
ens ubi sit. nescire se mẽtiat᷑. quoc̃q ĩtrogan¬
te. Sepcimũ. qd̾ et nłłiobest. et ꝓdest alicui. ex¬
cepto si iuder int̾roget. uelut si uolens hoĩem
ad mortẽ q̃ sitũ ꝓd̾e m̃tiatur. ñ solũ iustũ atq
ĩnocentẽ. sed et reũ. qr pp̃ianediscipline sit.

Expanded text:
sed obsit alicui; tertium, quod ita prodest alteri ut sola mentiendi fallendique libidine, quod mdacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suauiloquio. his omnibus penitus euitatis atque reiectis sequitur sextum genus, quod et nulli obest et prodest alillendam sciens, ubi sit, nescire se mentiatur quocumque interrogante. septimum, quod et nulli obest et prodest alicui excepto, si iudex interrogat: uelut si nolens hominem ad mortem quaesitum prodere mentiatur, non solum iustum atque innocen
Abbreviated transcription (Latin):
dici põt fecisti cũ eo. qr ħille ñ fecisset. sicu illd̾
fecisses. Ergo utr̃q malũ fĩ nollẽ sed io̾ cautũ
cau̾e̾ potui ne fieret ꝙ erat in mea potestate.
alt̾m aũ alienũ ꝙ meo p̃cepto extinguereũ
pocui. meo malo fc̃o impedire ñ debui. Non
gͦ peccantẽ approbat qui ꝑ alio ũ peccat. et neur̃
placet ei. qui utr̃ꝙ uollet admitti. sed iꝰ ꝙ ad seꝑ
tinet. etiam potestate ñ penet᷑t. ꝙ aũ ad alt̾m sola

Expanded text:
quia hoc ille non fecisset, si tu illud fecisses. ego utrumque malum fieri nollem; sed id tantum cauere potui, ne fieret, quod erat in mea potestate; alterum autem alienum, quod meo praecepto extinguere non potui, meo malefacto inpedire non debui. non ergo peccantem adprobat, qui pro alio non peccat; et neutrum placet ei, qui utrumque nollet admitti, sed illud, quod ad se pertinet, etiam potestate non perpetrat, quod autem a
Abbreviated transcription (Latin):
errore uidicat. ꝓinde nec cũ ea patit᷑ data eui¬
tandi potestate. ꝯtactu ip̃o ĩ mũdus fit. sed pẽco.
dũ ea cũ posset noluit euitare. Nullũ etũ pec¬
catũ ẽẽt: qͥcqͥd pp̃ ĩlla euitandafc̃m eẽt. Propt̃
etiã m̃dacia excipienda st̃. ut satiꝰ sio hanc pati.¬

Expanded text:
errore iudicat. proinde nec cum ea patitur data euitandi potestate, contactu ipso inmundus fit, sed peccato, quo ea, cum posset, noluit euitare. nullum enim peccatum esset, quidquid propter illa euitanda factum esset. propter etiam m
Abbreviated transcription (Latin):
Ut si furtũ facẽ nollet int̃fice̾c ᷤ. hoc ẽ ꝯmit̾e¬
tͦ in eũ hõicidiũ. qr utr̃̃ꝑ uitare ñ posset. id¬
id posset euitare: si suũ uellet admitt̾e. Totꝰ
missũ tibi ĩ putet᷑. si leuiore tuo pcc̃o: id pos¬
sis euitare: nec facis. an excepta om̃i ĩmũ¬
dicia corꝑali. nẽo eñi aliqũe ĩm̃dũ fiꝰ dicit̃¬
si occidat᷑ aut mitat ᷑ in tarce̾m. aut ĩ ũĩcłis

Expanded text:
ut, si furtum facere nollet, interficeretur, hoc est committeretur in eum homicidium, quia utrumque euitare non posset, ir et quia id posset euitare, si suum uellet admittere. Totumissum, tibi inputetur, si leuiore tuo peccato id possis euitare nec facis, an excepta est omnis inmunditia corporalis. nemo enim aliquem inmundum fieri dicit,si occidatur aut mittatur in car
Abbreviated transcription (Latin):
qui credit. sentit se ignorare ꝙ credit ꝙͣuis de
re qͣm se ignorare nouit. omĩo ñ dubitet. sic eĩ
fͣme credit. Qui opinatͦ aut̃e putat sescire ꝙ
nescit. Qͥsqͥs aũ hoc enũtiat. qd̃ uel creditum
animo. uel putatũ tenet eciã si fłm fuĩt ñ mẽ¬
tit᷑. hoc enĩ debet enũtiationis sue fidei ait illd̾
ꝑ eam ꝓferat ꝙ aĩo tenet. et sic ht̃: ut ꝓfert.
slec ideo tñ sine uicio ẽ. qͣnuis ñ mentiat᷑. si
aut ñ credenda credit. aut ꝙ ignorat nosse
se putat. eciã si uerũ. Incognitũ enũ ht̃ ꝓ cog sit¬
nito. Qnp̃ ille mentit᷑ qͥ aliud ht̃ in aĩo. et ali
ud u̾bis uel qͥb libet significatõib enũtiat. Uñ
etiã duplex cordicit᷑ ẽẽ mentientis .i. duplex
uel putans. Ex quo fit ut possit falsũ edic̾e ñ
m̃tientis. siputat itaẽe ut dicit: ꝙͣnis ñ ita
sit. et ut possit uerũ dr̃e mentiens si putat
fłm eẽ: et ꝓuero enũtiat. ꝙͣuis reu̾a itasit

Expanded text:
qui credit, sentit se ignorare quod credit, quamuis de re, quam se ignorare nouit, omnino non dubitet, si eam firmissime credit; qui autem opinatur, putat se scire quod nescit. quisquis autem hoc enuntiat quod uel creditum animo uel opinatum tenet, etiamsi falsum sit, non mentitur. hoc enim debet enuntiationis suae fidei, utper eam proferat, quod animo tenet, et sic habet ut profert. Nec ideo tamen sine vitio est, quamvis non mentiatur, si aut non credenda credit, aut quod ignorat nosse se putat, etiamsi verum sit: incognitum enim habet pro cognito. Quapropter ille mentitur, qui aliud habet in animo, et alud uerbis uel quibuslibet significationibus enuntiat. unde etiam duplex cor dicitur esse mentientis, id est duplex uel putans. ex quo fit, ut possit falsum dicere non mentiens, -si putat ita esse, ut dicit, quamuis non ita sit; et ut possit uerum dicere mentiens. si putat falsum esse et pro uero enuntiat, quamuis reuera ita sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis ne fallet dixit. Si aũ m̃datiũ ẽ q̃libet
eñtiatio cũ uolũtate fallendi. ñ ille sediste
intit᷑ ẽ. qͥ etiã uerũ dicẽdo falłe uoluit. Qd̃¬
si m̃daciũ ẽ. eñtiatio cũ plũtate alitꝰ fłita¬
tis. amibo im̃titi st̃. qr et ille suã eñtiationẽ
fsameẽ uoluit. et ille deuerasua fłmedi
uoluit. porro si m̃datiũ ẽ efitiatio falsũ em̃i¬
tiare uolentis ut fallat. neut̾ mentitꝰ ẽ. qr et ille
hũit uolũtatẽ falsũ dicendo uerũ ꝑsuad̾e: et iste
ut tłm ꝑsuade̾t uerũ dice̾. Aberit gͥ omis tereri¬
tas ate om̃e mẽdatiũ. cũ et id uerũ credend̾ ue

Expanded text:
quamuis, ne falleret, dixerit; si autem mendacium est quaelibet quamuis, ne falleret, dixerit; si autem mendacium est quaelibet enuntiatio cum uoluntate fallendi. non ille, sed iste mentitus est, qui etiam uerum dicendo fallere uoluit. quodsi mendacium est enuntiatio cum uoluntate alicuius falsitatis, ambo mentiti sunt, quia et ille suam enuntiationem falsam esse uoluit et ille de uera sua falsum credi uoluit. porro si mendacium est enuntiatio falsum entiare uolentis, ut fallat, neuter mentitus est, quia et ille habuit uoluntatem falsum dicendo uerum persuadere et iste, ut falsum persuaderet, uerum dicere. aberit igitur omnis temeritas atque omne mendacium, cum e
Abbreviated transcription (Latin):
hũit uerũ dñdi. Non eni nẽ agit᷑ qͥs eoꝵ pecca¬
ĩt. s qͥs eoꝵ iñtitꝰ ẽ. Cico eñi uidetͦ ille petas¬
se qͥ uerũ dñdo egit ut hõ incideret in latͦnes.
ꝯuti. ut et ille altqͥd gͣuiꝰ eũ pati uelit. quẽ fal¬
li ñ muilt. Multi em̃i q̃dã uera cognosdẽdo sibi
T̃t ulerũt ꝑniciẽ. si talia fuerũt ut eos lat̾e de¬
buerũt et iste aliqͥd ꝯmodi uelit adypnti eũ
quẽ ułt falli. son ulłi em̃ qui sibi mortẽ intu¬
lissent. si aliqͥd maliꝙ ue̾ contigerat de caris
suis cognouissent fłm putando sibi peꝑter̃t.
atqꝑ ita ẜalli eis ꝓfuit sic̃ aliis obfuit uera
cognosce̾. sioneͦ id agit᷑. quo aĩõ ꝯsulendi.
aut nocẽdi. uel ille fłm dixit ne falłet. uel
iste uer̃ dĩ ut falłet. sed exceptis cõrnodis
aut ĩꝯmodis eoꝵ qͥb locuti st̃ ꝙͣtũ ad ip̃am
terꝙ neut᷑ ue mẽtitꝰ sit. Si enĩ m̃daciũ ẽ
eñtiatio cũ uolĩtate fłm eñtiandi. ille poꝰ

Expanded text:
 quis eorum peccauerit, sed quis mentitus sit. cito enim uidetur ille peccasse, qui uerum dicendo egit, ut homo incideret in latrones,conuerti, ut et ille aliquid grauius eum pati uelit, quem falli non uult — multi enim quaedam uera cognoscendo sibi intulerunt perniciem, si talia fuerunt, ut eos latere debuerint — et iste II aliquid commodi uelit adipisci eum, quem uult falli. nonnulli enim, qui sibi mortem intulissent, si aliquid mali, quod uere contigerat, de caris suis cognouissent, falsum putando sibi pepercerunt; atque ita falli eis profuit, sicut aliis offuit uera cognoscere. non ergo id agitur, quo animo consulendi aut nocendi uel ille falsum dixit, ne falleret, uel iste uerum dixit. ut falleret; sed exceptis commodis aut incommodis eorum. quibus locuti sunt, quantum ad ipsam terque neuterue mentitus sit. si enim mendacium est enuntiatio cum uoluntate falsum enuntiandi, ille poti
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Ip̃am eñt ꝯfr̾isione a se stuprũ pati malle
qͣm thͣificare ydolis. ñ passionẽ dñt eẽ sed fcm̃.
ꝙ ne. fac̾et: elegit thificare. Qłito gͥ mẽda¬
cũi ꝓcliuiꝰ elegisset. si m̃datio posset a sc̃o corpe¬
ista st̾ que mñto q̃ri possũt. utr̃talis consen-
ꝙ ẽ hõĩtidtũ gͣuiui in seip̃os. Cur eñt hec pac¬
tͥo ñ dicat᷑ ꝙ ip̃i st ccciderĩt qr ħ elegeñt ĩ se

Expanded text:
sionem, qua se stuprum pati mallet, quam thurificare idolis, non passionem dicunt esse, sed factum: quod ne faceret, elegit thurificare. Quanto igitur mendacium proclivius elegisset, si mendacio posset a sancto corpista sunt, quae merito quaeri possunt: utrum talis consensio quod est homicidium grauius, in se ipsos. cur enim hoc pacto non dicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
auctori ͤ int̾cipi. et penitꝰ intire. si eis qͦs ad
sslamꝑduc̾e conam᷑. mñdacio nr̃o ꝑsuademus
aliqñ ẽẽ m̃tiendũ. Cũ eñi ditłua salutaris
ꝓtimi credendis. ꝑtim intelligendis reb con¬
iẽ ei. qͥ putat alñ eẽ mẽtiend̾. ne forte et tc̃
nẽtiat ᷑ͦ. cũ p̃cipit ut credamꝰ. Unde eñi-
stiri potest utr̃ et tõ hẽat aliqͣm causã sĩc
ip̃e putat. officiosim̃dacii ex istimãs fłanar¬
patione hoĩem t̾ritũ posse a libidine cohi-¬
beri. atq ħ mͦ detam ad spirctana. se cõsu-¬
lete nĩtiendo arbittur. Quo gnẽ admisso.
ate aꝓpbato om̃is õĩo fidei disciplina sb̾ u̾¬
tit . Qua sb̾ie̾sa necad intellũtiã ꝑuenitꝰͦ
cui. capiende ista ꝑuulos nutͥt. atq ita oĩs
doctiria iũtatie dustrt. cedens licẽt io sissime
falsitati. si m̃datio uelut offõso alicũde pene¬

Expanded text:
 intercipi et penitus interire, si eis, quos ad illam perducere conamur, mendacio nostro persuademus aliquando esse mentiendum. cum enim doctrina salutaris partim credendis, partim intellegendis rebus conest ei, qui putat aliquando esse mentiendum, ne forte et tunc mentiatur, cum praecipit ut credamus? unde enim sciri potest, utrum et tunc habeat aliquam causam, sicut ipse putat, officiosi mendacii, existimans falsa narratione hominem territum posse a libidine cohiberi atque hoc modo etiam ad spiritalia se consulere mentiendo arbitretur? quo genere admisso atque adprobato omnis omnino fidei disciplina subuel-titur: qua subuersa nec ad intellegentiam peruenitur, cui capiendae ista paruulos nutrit. atque ita omnis doctrina ueritatis aufertur, cedens licentiosissimae falsitati, si mendacio uelut officioso alicunde pene
Abbreviated transcription (Latin):
Egyptias ꝙͣ obstecͥces ne infantes hebi nascẽ¬
tes int̾fice̾ntur. etiã dño appbante et remue¬
rante iñtitas et młta euismodi epẽplaeligẽtes
eoꝵ hõim iñdacia ꝯmemorant qͦs culpare nõ
audeas. atq ita fatearis aliqñ ẽẽ posse ñ solũ re¬
p̾hensione ñ dignũ. s eciã digñ laude m̃daci¬
sed etiã om̃s hõies. sensũꝙ ꝯmuñẽ dũces. Siqͥs
ad te ꝯfugiat. qui iñdacio tuopossit a morte
gi. audebis ne aũ uer̃ dr̃e ĩ ꝓniciem hõis. aut
siłe. potiꝰ ꝙͣ honesto aut misericordi m̃datio ua¬
licudini enis opitularic. Hiis atꝙtalibs copio¬
sissime se arbitͣntͦ urgere. ut si cõsulendicau¬
sa epigit alitũ m̃tiamͦ. Contͣ illi qͥb placet¬
ꝙ ñ ꝙp ͣ sit mentiendũ. młtofortiꝰ agñt. uten¬
tes primo auctontate d̾ina. qm̃ in ip̃o decalo
nere complectit᷑ om̃e m̃daciũ. Esqͥs eñi alicͥo¬

Expanded text:
Aegyptias, quoque obstetrices, ne infantes Hebraei nascenAegyptias, quoque obstetrices, ne infantes Hebraei nascentes interficerentur, etiam deo adprobante et remunerante mentitas et multa eius modi exempla eligentes eorum hominum mendacia commemorant, quos culpare non audeas atque ita fatearis aliquando esse posse non solum reprehensione non dignum, sed etiam dignum laude mendacised etiam omnes homines sensumque communem, dicentes: Si quis ad te confugiat, qui mendacio tuo possit a morte ut silere, potius quam honesto et misericordi mendacio valetudini ejus opitulari? His itaque talibus copiosissime se arbitrantur urgere, ut si consulendi causa exigit aliquando mentiamur. Contra illi quibus placet nunquam sic mentiendum multo fortius agunt, utentes primo auctoritate divina, quoniam in ipso Decalognere complectimur omne mendacium. Quisquis enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
uel qd̃ incognitũ ẽ nob̾ ꝓ cognito hñtes. uelꝙ
mur. ñ abest qͥdẽ temeritas et error. sed abest oẽ
mẽdaciũ. Nulla enĩ diffinitionũ illaꝵ tim̃ẽda
ẽ. cũ bene sibi consciꝰ ẽ aĩmꝰ ħ se enũtiare ꝙ ue¬
rũ ẽẽ: aut nouit aut opinat᷑. aut credit: neq
tiationẽ ip̃am fłam ħre noluerit. qr iõ uoluit
ut uer̃ ꝑsuad̾et. et utr̃ m̃tiatur. qͥsqͥs etiã uer̃
uolens enũtiat. causa fallendi dubitari porest.
Nemo aũ dubitat ñtiri eũ qui uolens fłm enũ¬
tiat causa fallendi. Quapp̃ eñtiationẽ fłam c̃
polũtate ad fallendũ platã. manifest̾ ẽ ẽẽ mẽ¬
datiũ. S utr̃ hoc solum sit m̃daciũ : alia qõ ẽ. In¬
terim de ħ gen̾e in qd̾ om̃s ꝯsentiũt inqͥramꝰ.
utr̃ aliqñ sit utłe fłm aliqͥd enũtiare cũ uo¬
lũtate fallendi. Nam qui hoc sentiũt adhibẽt
set angłis negasse: ꝙ riserit. ia coba pr̃e int̾roga¬
tũ respondisse ꝙ ip̃e eẽt esau maior filiꝰ eius.

Expanded text:
uel quod incognitum est nobis pro cognito habentes uel quod mur: non abest quidem temeritatis error, sed abest omne mendacium. nulla enim definitionum illarum timenda est, cum bene sibi conscius est animus hoc se enuntiare, quod uerum esse aut nouit aut opinatur aut credit, nequtiationem ipsam falsam habere uoluerit, quia ideo uoluit, ut uerum persuaderet; et utrum mentiatur quisquis etiam uerum uolens enuntiat causa fallendi, dubitari potest. nemo autem dubitat mentiri eum, qui uolens falsum enuntiat causa fallendi. quapropter enuntiationem falsam cum uoluntate ad fallendum prolatam manifestum est esse mendacium. sed utrum hoc solum sit mendacium, alia quaestio est. Interim de hoc genere, in quod omnes consentiunt, inquiramus: utrum aliquando sit utile falsum aliquid enuntiare cum uoluntate fallendi. nam qui hoc sentiunt, adhibentset, angelis negasse quod riserit; Iacob a patre interrogatum respondisse, quod ipse esset Esau maior filius eius;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticipẽ. si male face̾ pp̃t nollet. qͥcqͥd alii pp̃ea
fecissent qr ip̃e ũ face̾t. Qd enĩ tales ꝑfecu¬
toies dñt. uisi fac malo nenos facĩamꝰ Qͥ
si iurẽ nob̾ facientib ñ fecissẽt nͦsseis nr̃o
nob̾ ẽ ꝓhibentes ne faciant. fcm ꝙ ip̃oꝵ ũ solũ
ñ ꝯmtiterices cũ eis. sed eciã qͣnta possumꝰ dece¬
statione clamãtes. Qũo inqͥs nõ eũ facit. qͣndo¬

Expanded text:
ollet, quidquid alii propterea fecissent, quia ipse non faceret. Quid enim tales persecutores dicunt, nisi, Fac male, ne nos faciamus? Qui si vere, nobis facientibus, non fecissent, nec sic eis nostro nobis est prohibentes ne faciant, factumque ipsorum non solum non committentes cum eis, sed etiam quanta possumus detestatione damnantes.
Abbreviated transcription (Latin):
simis usꝙꝑ ad isttimã nuditatẽ. Aut expolietꝰ
honorib atꝑ ingentes accipiat ꝯtumelias ꝑ
fuerit. nemo ẽ tamdomẽs qͥ eũ ĩr̃dũ fĩ dicat
at si fimo ꝑfundat᷑ aut sitale ãd ei ꝑ osi̾fũda¬
sensus ex horet ꝯspurcatũ. atcꝑ ĩ tñ dũ uocãt.

Expanded text:
simis usque ad ultimam nuditatem, aut exspolietur honoribus atque ingentes accipiat contumelias fuerit, nemo est tam demens qui eum immundum fieri dicat. At si fimo perfundatur, aut si tale aliquid ei per os infundasensus abhorret, et conspurcatum at
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ sidicat᷑ q̃renti. noĩato aliqͥ casto uiro.
atiꝑ ab hꝰi flagiciis alieno. Uade ad illũ et sepe
tͥ pcͣabit qͦ libentiꝰ utaris. Noust enĩ tales
et̃ diligit. atq itaieab eo qũe q̃robat posset
au̾ti. Nescio utr̃ altius fama iñdacio uolan¬
da sit. ne alt̾is corpꝰ altenalibidine uioletur.
Et om̃io ñꝙͣ ꝓ aliqͦ mẽtiendũ ẽ. eo mĩdatio
qͦ alt̾m ledat. et si lemiꝰ leditͦ ꝙͣ ille nͥ ita m̃e¬
cieris led̾e̾tͦ. qr nec panis alienꝰ ĩuito ꝙͣius
uallentiori aufẽndus ẽ. ut alatͦ ĩ fiͥiornec
ĩnocens ĩuitꝰ uirgis cedendus ẽ. ne alius

Expanded text:
am si dicatur quaerenti nominato aliquo casto uiro atque ab huius modi flagitiis alieno: uade ad illum, et ipse tibi procurabit, quo libentius utaris, nouit enim tales et diligit, atque ita iste ab eo, quem quaerebat, posset auerti — nescio utrum alterius fama mendacio uiolanda sit, ne alterius corpus aliena libidine uioletur. et omnino numquam pro aliquo mentiendum est eo mendacio, quod alterum laedat, etsi leuius laeditur, quam ille, nisi ita mentireris, laederetur, quia nec panis alienus inuito, quamuis ualentiori, auferendus est, ut alatur infirmior, nec innocens inuitus uirgis caedendus est, ne alius
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis hiis que ĩm̃dũ faciũt. inqũe ꝯmittũ¬
t . ñ euitet qͥsꝙ peccatis sus. necẜ ꝓ se neꝙ pro
quocpͣ. sed easufferat poꝰ. fortit̃ qͣ patiat ᷑ Et¬
si ulłis ꝑcc̃is suis ea debet euitate. n eq m̃datio.
Illa u̾o que ita ꝯmitũtͦ in hõiem ut eũ faci¬
ꝑ ħ nec pcc̃a dicenda sinit: que pp̃ca fũit ut
slla ĩm̃dicia deuicet᷑. Qͥcq̾d eñi ita fit ut nͥ fi̾e̾t
illa ĩ ñdicia uocanda sit. qñ euitandi eã ulła
ut patient̾ ferat qͥoqͥd ñ pot euitare. Nullus¬

Expanded text:
his, quae inmundum faciunt in quem committuntur. non euitet quisque peccatis suis neque pro se neque pro quoquam, sed ea sufferat potius fortiterque patiatur, etsi nullis peccatis suis ea debet euitare neque mendacio, illa uero, quae ita committuntur in homine, ut eum faci nec peccata dicenda sint, quae propterea fiunt, ut illa inmunditia deuitetur. quidquid enim ita fit, ut, nisi fieret, illa inmunditia uocanda sit, quando euitandi eam nulla ut patienter ferat, quidquid non pote
Abbreviated transcription (Latin):
agnaq̃õ ẽ de m̃datio que nos ĩ ip̃is
cotidianis actib nr̃is sepe contͦbat
ne aut temi̾e accusemꝰ m̃datiũ qd̃
mẽtiendũ. honesto quodã ⁊ offii
misi̾cordi m̃dacio. Quã qõm tam sol¬
licite ꝑtͣctabimꝰ. ut q̃ramꝰ cũ querẽtib. Utrũ
aũ aliquarũ inueniamꝰ nicħ nob̾ tem̾e affir¬
mantib. lectori bene attendenti satis iudicabͭ
ip̃a tͣctatio. latebrosa ẽ cũ minis et qͥbdã qiͣ cau̾¬
nosis anfractib sepe intentionẽ querẽtis eludit
ut iͦ uelut elabat᷑᷑ e manib qd̾ inuẽtũ erat.
mͦ rursus appareat. et r᷑sus absorbeat᷑. ad epcͤmmũ
In qua si ulłus error ẽ cũ ab om̃ĩ errore iu̾tas li¬
beret. atꝙ iñ oĩ errore fłitas implicet. ñ qͣm er¬
rari titiꝰ existimo. qͣm cũ in amore uimio ue¬
ritatis et reiectione nimia falsitatis erratꝰ.
Qͥ enĩ se uere rep̃hẽdũt ħ niniũ dẽm̃ ẽẽ. ip̃a
aũ uĩtas fortasse adhuc dicat ñdũ ẽ satis. Sa¬

Expanded text:
aestio est de mendacio, quae nos in ipsis quotidianis actibus nostris saepe conturbat: ne aut temere accusemus mendacium, quod mentiendum, honesto quodam et officioso ac misericordi mendacio. Quam quaestionem tam sollicite pertractabimus, ut quaeramus cum quaerentibus: utrum autem aliquantum inueniamus, nihil nobis temere adfirmantibus lectori bene adtendenti satis indicabit ipsa tractatio. latebrosa est enim nimis et quibusdam quasi cauernosis anfractibus saepe intentionem quaerentis eludit, ut modo uelut elabatur e manibus quod inuentum erat, modo rursus adpareat et rursus absorbeatur. ad extremumin qua si ullus error est, cum ab omni errore ueritas liberet atque in omni errore falsitas inplicet, numquam errari tutius existimo, quam cum in amore nimio ueritatis et reiectione nimia falsitatis erratur. qui enim seuere reprehendunt, hoc nimium dicunt esse; ipsa autem ueritas fortasse adhuc dicat: nondum est satis. sa
Abbreviated transcription (Latin):
hc̃ aracm attinet: ꝙ ei obuiet. de canonis
institutis. qͥn ad sacros ordines ꝓmoueri
ualeat. Si uͦ tał sponsa fuiss. int̾ qͣm ⁊ spoti¬
sum eiꝰ. ꝯsensus de p̾senti int̾cessiss. eo mor¬
tuo uidua reniansiss. cͥ copłatus cłicus¬

Expanded text:
hunc articulum attinet, quod ei obviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui cop
Abbreviated transcription (Latin):
umi t mulierẽ de tͥmine excusari ꝑ ignor¬
se. S ex quo ad pͥmã redire uolens. nͨ ualtus:
cogitur eccłie disciplina hanc retin̾e. incipit
extusari ꝑ obedientiam. ⁊ timorem. de ħ ꝙ pos¬
centi mulicri debitum reddit. a qͣip̃e numꝗͣ
posce debet. ⁊ sic de aliis hi. scitnd̾ ẽ.¬

Expanded text:
 ignorse. Sed ex quo ad primam redire volens nec valens cogitur Ecclesiae disciplina hanc tenere, incipit excusari, per obedientiam et timorem, de hoc quod poscenti mulieri debitum reddit, a qua ipse nunquam poscere debet; et sic de aliis hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo mñ broꝵ qͥsqͣs renuit. p̾ negare aĩam eẽ.
q̃ ĩ sõpnis uidet. ł ambulare so.ł sede. ł huc
rũ silẽm: tra ⁊̃ in locis uidͤ etͣ. ñ corporalib.
s corpłim siłib siue ĩ reqͥe.siue in dolor¬
ib. In cassian ĩ uoluminib legr᷑ . ꝙ. ñ ft̃
ociose. neq nicħ ñ sentiãt c̃ diues ille ĩ in¬
ferno se flama cruciari clatnat. Uñ ꝓbat᷑
aĩas defunttoꝵͥ ñ solum suis sensib iñ pͥua¬
mĩe reseruãt᷑. qͥddam eas iam ĩciꝑe pꝰgusta

Expanded text:
est negare animam esse quae in somnis videt, vel ambulare se vel sedere, vel huc ri similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in doloribus. otiosae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno se flamma cruciari clamet. Unde probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privamine reseruantur, quiddam eas iam incipere praegusta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ spatium loci. s ĩunoqͦ corpore ⁊ ĩ toto: tota ẽ.
gua partiła coporis ꝓ seutiat ãa qͣuis ñ fiãt
intoto corpore: illa tam̃ tota sentit: ꝙ totãñ
aliud sit aitificiosum ẽẽ aliud inħtem. aliud
acutum. ald̾ memorẽ. alid̾ cupiditas: alid̾ tu¬
or. aliud leticia: aliud tristicia. Poss̃q ħ ⁊alia

Expanded text:
in unoquoque corpore, et in toto tota est, gua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, possintque et alia
Abbreviated transcription (Latin):
speii ꝯueniat. sane ꝯcocli pot̾. utr̃libet.
diaũ dicat᷑ ꝯuenire: ft̃ ⁊ alia plura quib
differ̃t. fides. ⁊ spes. sñ inꝓbe dici pot̾ soli fid̾i
ꝯuenure: ñ sper qr fides sola fundam̃tũ dicto᷑
ñ qr fides untꝰ possit eẽ sñ spe ⁊ caritate. Unde

Expanded text:
spei conveniat, sane concedi potest utrumlibet. dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides sola fundamentum dicitur, non quia fides virtus possit esse sine spe et charitate. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iͥstis fuit s uolũtate tͥsticiã suscepit u̾am:
Quomꝰ uoluntate carnẽ u̾am. Aꝑte noscis
eund̃ sͥ in his u̾b ꝯtradicẽ. nͥ uarias dictoꝵ
disc̾neret cãs. ex qͥb intelligñtia u̾boꝵ assu¬
menda ẽ. Si .n. disc̾natur ĩcelligñtie.causa

Expanded text:
Ergo tristis fuit; sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veram. Aperte noscis eumdem sibi in his verbis contradicere, nisi varias dictorum discerneret causas; ex quibus intelligentia verborum assumenda est. Si enim discernatur intelligentiae causa
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑. habuit n. xp̃c uerũ timorẽ. ⁊ tͥstici¬
am:. in nat᷑a hoĩs. s ñ sic̃ uos: qui sumꝰ tñbͣ
eiꝰ. Nos .ni. cã parati nr̃i: his defectib neces¬
sario subiacemꝰ. ⁊ in nob̾ st̃ isti defectꝰ. scd̾m¬
ꝓpassionẽ ⁊ passionẽ. s in xp̃o: non nͥ scd̾m¬

Expanded text:
um timorem et tristitiam in natura hominis; sed non sicut nos, qui sumus membra ejus. Nos enim causa peccati nostri his defectibus necessario subjacemus, et in nobis sunt isti defectus sopassionem et passionem, sed in Christo nonnis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. poss. Ut ã ħ uellet: in eiꝰ dimisit arbit̾o. In
cod̾. Accẽꝑpat posse si uellet. sñ habuit ualle:
quo poss. Nam sihabuiss ꝑscu̾ass. his te¬
stimoniis euidẽt᷑ mõstrat᷑ ꝙ hõ rectitudĩe
bõam uolũtatẽ. in c̾atõne accepit atꝙ aux

Expanded text:
 posset. Ut tamen hoc vellet, in ejus dimisit arbitrio. In eodem: Acceperat posse si vellet, sed non habuit velle quo posset; nam si habuisset, perseverasset. His testimoniis evidenter monstratur quod homo rectitudinem et bonam voluntatem in creatione a
Abbreviated transcription (Latin):
cato aliqͦ impẽdit᷑. Non .il. qͥsqͣm init̾e
dn̾ans. añ surriꝑe hoĩem potuit. ue¬
lud ignoranti d̾o. aut extorqͣre ĩuito. tã¬
qͣm inualidiori: ut hoĩem iniusta pena
liis płib testimonus docet᷑. q̃dam c̃e pec

Expanded text:
cato aliquo impenditur. Non enim quisquam injuste dominans aut surripere hominem potuit velut ignoranti Deo, aut extorquere invito tanquam invalidiori, ut hominem injusta poena liis pluribus testimoniis docetur quaedam esse
Abbreviated transcription (Latin):
nouo ⁊ testamento rep̾sentat᷑. cum diacono sr̃
leuum hum̾um stola ponit᷑. ⁊ casula in dieb
ieiunii ꝯplicat᷑. qr qͥcꝙͣ laboris ⁊ sustinentie ĩ
hͣ uita tołatur qͣi in leua portatur: donͦ in dex¬
tera .i. in et̾nitate reqͥes h̃at᷑. Hic ordo ab apłis
p̾missa: manꝰ eis imposuer̃t. uñ ⁊ ꝯsuetudo ĩ ole¬
uit. ut in om̃i matͥci eccłia: uii. diacones cͥca
gebi tuba canentes in apocalipsi: q̃ quales eẽ de¬
beant: apłs docet timotheo scbens. Hii c̃ordi¬
nant᷑. solꝰ ep̃s eis manꝰ imponit. qr ad minnst̾i¬
um applicant᷑. Ponit eis orariũ .i. stolam srͥ
leuũ hum̾um.: ut ꝑħ intlligãt seaccepisseu¬
gum dm̃ suaue. qͦ adsimstͣm ꝑtinentia: d̾mo

Expanded text:
novo Testamento repraesentatur, cum diacono super laevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in laeva portatur, donec in dextera, id est, in aeternitate, requies habeatur . Hic ordo ab apostopraemissa manus eis imposuerunt. Unde et consuetudo inolevit, ut geli tuba canentes in Apocalypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad ministerium applicantur. Ponit eis orarium, id est stolam, super laevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram perti
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ex noĩe auctoris uocatis̃. Del eui .ii. leuite
ex orti st̃. a quib in tem plo mistiti sacͣmenti
mift̾ia: explebant᷑. hii gce diacones: latine
ꝑtinet assist̾e sac̾dotib ⁊ miniftͣre in om̃ib que
in patena. ⁊ calico Obłones qͦ inferre ⁊ dispon̾e
cem ferre. ⁊ p̾dicare euͣngłium: ⁊ apłm. Nam
sĩc lectorib uetꝰ testam̃tum. ita diaconib nouũ
p̾dicare. p̾ceptum ẽ. ad ip̃m ⁊̃ ꝑtinetioffm̃ p̾tũ

Expanded text:
i enim Levitae exorti sunt, a quibus in templo mystici sacramenti mysteria explebantur. Hi Graece diacones, Latine pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae et patena, et calice, oblationes quoque inferre et disponere cem ferre, et praedicare Evangelium et Apostolum. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium
Abbreviated transcription (Latin):
extoto. qr ex parte diligimꝰ. sic̃ ex parte ꝯgnos¬
cimꝰ. In futuro aũ. implebit᷑ ex toto.Uñ asͣ Cũ
adhuc ẽ aliqͥs carnał ꝯcupiscentie. ñ oĩmodo
saugebit᷑. ⁊ implebit᷑. In qͣplenitudine illd̃
p̃ceptum caritatis implebit. Diliges dñm dm̃

Expanded text:
e cognoscimus. In futuro autem implebitur ex toto. Unde August. Cum adhuc est aliquid carnalis concupiscentiae, non omni modo sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine illud praeceptum charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ⁊̃ mulier: ꝯficet᷑ peccm. s infert in
alceꝵ dicens. Serpẽs: decepit me. ⁊ ꝯmedi.
in pari sexii: s pari fastui. Ecce. hic dicit
a̾s qr parem fastũ habuit mulier. c̃ uipo.
hoc: ita detłninari pot̾. ut dicamꝰ premu¬
tͥusq fuisse fastũ. in extusatõe peccĩ. ⁊ eciã
ĩ esu ligni ueciti. s disparẽ. ⁊ ĩ muliere in¬
ulto maiorẽ. in eo ꝙ c̾clidit. ⁊ uoluit eẽ sit̃

Expanded text:
n alterum, dicens: Serpens decepit me, et comedi; impari sexu, sed pari fastu. Ecce hic dicit Aug. quia parem fastum habuit mulier cum viro; hoc ita determinari potest, ut dicamus parem utriusque fuisse fastum in excusatione peccati, et etiam in esu ligni vetiti; sed disparem, et in muliere multo majorem, in
Abbreviated transcription (Latin):
genitũ ne in ħ uocabulo ł duos pr̃es in illa tͥni¬
tate. ł duos qͥ ñ sunt de alio: qͥspiam suspicetur

Expanded text:
e in hoc vocabulo vel duos patres in illa Trinitate, vel duos qui non sunt de alio quispiam suspicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tione ysaias: ait. gn̾ationẽ eiꝰ qͥs enarrabit: In li
ita loquit᷑ dñs p̾sedit ut ĩ initio uiaꝵ suaꝵ añ¬
ꝙͣ qͥcꝙꝗͣ ficret. a pͥncipio. ab et̾no: ordinata sum.
añꝙͣ terra fieret: nedum erãt abyssi. ⁊ ogo iam
ꝯcepta erã: nec dũ fontes: ndum mõtos: aut col¬
les. ⁊ ego parturiebar. ad h t̾ram ñ fecerat: ⁊ car¬
dines orbͥ t̾re. Qñ p̾parabat celos aderam qũ ap

Expanded text:
tione Isaias ait: Generationem ejus quis enarrabit? In libita loquitur: Dominus possedit me in initio viarum suarum anquam faceret a principio, ab aeterno ordinata sum; antequam terra fieret, necdum erant abyssi, et ego jam concepta eram: necdum fontes, necdum montes aut colles, et ego parturiebar; adhuc terram non fecerat, et cardines orbis terrae, quando praeparabat coelos, aderam; qua
Abbreviated transcription (Latin):
los. ⁊ ñ lib̾o.ar. in malitiã declinasse. s in
malitia a d̾o fc̃os et̃. nͨ aliqͣ. fuisse morã. in¬
t̾ c̾atõnẽ ⁊ lapsum. s ab initio: apostatasse.
alios uͦ c̾atos fuisse plene b̾atos. Q oppinio
tẽporis : diabłm ciidisse. nͨ cũ scĩs angłis pa¬
catũ aliqñ uixisse. ⁊̃ b̾atum. s mox aposta
ritate ñ stecit: ex qͦ c̾atus ẽ.ꝙ staret si uolu¬

Expanded text:
am declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opiniotemporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostatritate non stetit ex quo creatus est, qui staret si
Abbreviated transcription (Latin):
omes electi: eund̾ hebunt denariũ. quẽ pr̃¬
familias dedit om̃ib qͥ oꝑatis̃ in uinrea.
Hoĩs denarii. ad om̃ib electis cõe intesligͥ.¬
.s. uita et̾nal d̾s ip̃e qͦ om̃is frucnt᷑. s inparit̾.
nam sic̃ erit differens clarificatio corpoꝵ iͣ
electus ab electo. differt in claritate mentis
⁊ corporis. alii .ii aliis: uicimꝰ clariꝰq da spe¬
citm ꝯtemplabunt᷑. ⁊ ipa ꝯtemplandi dif¬

Expanded text:
omnes electi eumdem habebunt denarium, quem paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Nomine denarii aliquid omnibus electis commune intellig vita aeterna, Deus ipse quo omnes fruentur, sed impariter. Nam sicut erit differens clarificatio corporum, ita electus ab electo, differt in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariusque Dei speciem contemplabuntur; et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
potestate durarantib. Qm̃ utͥq sñ fine. s in
batitudine istraliꝰ alio p̾stabiliꝰ. In miseria
uͦ illi:. aliꝰ alio telerabiliꝰ ꝑmanebunt. Ex his
apparet ꝙ sic̃ bom different̾ glificabunt᷑. i alii
mag̾.alii mmꝰ. ita ⁊ mali different̾ ĩ infn̾o
punient᷑. Sic̃ .n. i domo pr̃is .i. in regno ce¬

Expanded text:
 sine fine. Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut enim in domo Patris, id est, in regno coe
Abbreviated transcription (Latin):
non dectat: ẽ eẽ misrimũ nͨ tam miser̃ est:
ñ adipisci ꝙ uelit: ꝙͣ ad ipisci uelle: ꝙ ñ opor¬
tet. Qͥs ita sit cetus: ut dicat aliquem iõ be¬
atum: q uiuit ut uult. c̃ ꝓfc̃o: ⁊ simiser es¬
hr̃e potuiss : Mala .ni. uolutate.ł sola qͥsꝙ
miser efficit᷑. s miserior. c̃ desid̾ium male
hoĩes cẽ beati uolunt. toq ardentissimo amo
urtã b̾atam sciant. Omẽs ã beatti hĩt qͥd¬

Expanded text:
 est non adipisci quod velis, quam adipisci velle quod non oporteat. Quis ita caecus sit, ut dicat aliquem ideo beatum, quia vivit ut vult? cum profecto etsi miser eshabere potuisset. Mala enim voluntate sed sola mishomines esse beati velint, idque ardentissimo amorbeatam vitam sciant. Omnes autem beati habent q
Abbreviated transcription (Latin):
tute aĩ. ab aliis. in uoluptate corporis. ab a¬
liis. atq aliis. a libi. atq alibi. Qͦ mͦgͥ om̃es
cit & sic supͣdisputani: Cur gͦ b̾atitudo ama¬
tur ab om̃ib. nec tñ scit᷑ abomĩb÷ an forte
sciunt om̃es. q̃ ip̃a sit: s non omes scint. uͭ
sit. ⁊ iñ ꝯtencio ẽ. an forte falsum ẽ: ꝙ ꝓ u̾o

Expanded text:
tute animi, ab aliis in voluptate corporis, ab aliis atque aliis alibi atque alibi. Quomodo ergo omnes cit, sicut supra disputavi? Cur ergo beatitudo amatur ab omnibus, nec tamen scitur ab omnibus? An forte sciunt omnes quae ipsa sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est? An forte falsum est quo
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas. qꝑ ista sigͣ st̃ liuine uoluntatis.
ira in eo aliqͣ s signatmñ. q̃ foris s̃. quib iratͥ
ostũdit᷑. ira pp̃iꝰ noĩat᷑. Et est sigͣa dicendi. ẜꝙͣ¬
dicũt᷑. qr diu̾sa s̃ illa q̃ ꝑ tropum. uolũtates
ui dm̃. Uhi uolũtas di pro p̾cepto accipiat᷑

Expanded text:
voluntas, quia ista sunt signa divinae voluntatis: ira in eo aliqua, sed signa tantum quae foris fiunt, quibus iratus ostenditur, ira ipsius nominantur. Et est figura dicendi dicuntur, quia diversa sunt illa quae per tropum voluntas untur. 9. Ubi voluntas Dei pro praecepto et
Abbreviated transcription (Latin):
tus: eo mͦ qͦ mulier. Nõ enĩ putauit ẽẽ ue¬
uerit. qd̾ ꝑemptoriũ erat. S nec pͥor seduc¬
tus fuit. nec ĩ eo in qͦ mulier ut c̃deret dm̃.
ilłd lignũ. iõ tang̾e ꝓhibuisse. qm̃ sitan¬
g̾ent. fi̾ent sic̃ clii. uer̃tũ: p̾uaricator fuit

Expanded text:
tus eo modo quo mulier. Non enim putavit esse veverit, quod peremptorium erat. Sed nec prior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sic
Abbreviated transcription (Latin):
Ad a colitum ꝑtinet p̃paratio lummarium:
in satͣrio ap̃ecercum pͥortat Ip̃e urceolũ cũ
uino ⁊ aqͣ sugesta ꝓ eucharistia: subdiaconus
p̃parati hii cum ordinant᷑. cũ edocti fu̾int ab
ep̃o: qͣlit̾ in offo suo ag̾e debeant. ab archidi¬
acono: acciprũt candelabr̃ t̃ cereo: ⁊ irrceolũ

Expanded text:
Ad acolytum pertinet praeparatio luminarium in sacrario. Ipse cereum portat, ipse urceolum cum vino et aqua suggesta, pro Eucharistia, subdiaconis praeparat. Hi cum ordinantur, cum edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, ab archidiacono accipiunt candelabrum cum cereo, et urceolum
Abbreviated transcription (Latin):
in hͣ uita ulłꝰ ado malꝰ ẽ. ũ penitꝰ secludat᷑
ã cogitatõe d̾i. qͥ noc ꝑdit appetitũ bitudĩs:
tura. Illas aũ ext̾ioros. ⁊ ꝑfundissimas tene¬
bras: repbos ꝑpessuros pꝰ iuditiũ. dic̃ a̾s.op¬
ponẽs de illo diuite. qͥ in inferno fuit positus.

Expanded text:
 vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, ionalis creatura. Illas autem exteriores et profundissimas tenebras reprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positu
Abbreviated transcription (Latin):
habitat lucẽ ĩ accessibłem hee añ tenebre:
ħiam ĩcipiũt ĩ peceantel c̃ ab int̾iori d̾i lu¬
ce secludit᷑. s s̃i penitꝰ dũ in hͣuita ẽ. Ecce¬
qr̃ pecc̃or ĩ dr᷑ ꝑati et̾iores tenebras. ⁊ ñ h.
qr ibi secludetur penitꝰ a luce di. ꝙ ñ hic.
S quomͦ ĩtelligñda ẽ illa seclusios an qr ñ

Expanded text:
habitat lucem inaccessibilem: hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiore Dei luce secluditur; sed nondum penitus, dum in hac vita est. E peccator dicitur pati exteriores tenebras, et non hic, quia ibi secludetur penitus a luce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda est illa seclusio? An quia non
Abbreviated transcription (Latin):
parere.gͦ. q uiꝵ debuit susciꝑe. qͥ sex̃ honor¬
abilior ẽ: ꝯseq̃ts erat. iit feminci sexꝰ lib̾atio:
hĩc appareret. ꝙ ille uir: de femina natꝰ est.
Sapĩa gͦ d̾i: q̃ dicit᷑ unuigenitꝰ filiꝰ. hoĩe sus¬
cepto inut̾o. ⁊ de ut̾o u̾ginis. lib̾atõnẽ hõis¬

Expanded text:
suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est. Sapientia ergo Dei quae dicitur unigenitus Filius, homine suscepto in utero et de utero Virginis, liberationem homi
Abbreviated transcription (Latin):
non nullis. Si d̾s hũanã nat᷑am potu¬
it assum̾e. scd̾m muliebrẽ sexum. Qͥdam
arbitͣnͣt᷑. cũ potuisse assum̾e hoĩem. ĩ femi¬
nco sexu: ut assũpsit ĩ uirili. S oportumiꝰ
atq ꝯuenientiꝰ factũ ẽ. ut de femina nasce¬
retur. ⁊uirũ assum̃et. ut ita ittͥusq sexꝰ. lib̾¬

Expanded text:
nonnullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque sexus libe
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ ñ uides cred̾e. U̾itas: ꝙ tredidisti uid̾e uñ
recte fides dicit᷑ argum̃tum. ł ꝯuictio re¬
rum non apparentũ. qr si fides ẽ. ex eo ꝯuin¬
citur. ⁊ ꝓbatur. aliqͣsion cẽ apparentia. cũ
fides non sit: nͣ de non apparentib. Descriptio

Expanded text:
non vides credere, veritas quod credidisti videre. Unde recte fides dicitur argumentum vel convictio rerum non apparentium; quia si fides est, ex eo convincitur et probatur aliqua esse non apparentia, cum fides non sit nisi de non apparentibus. 8. Descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. ut ad huc ꝓbatur fut᷑a resurrectio. Qͥa
ita crtdider̃t patriarche ⁊ alii scĩ. Uel ꝓbatio ẽ.
⁊ c̾titudo: ꝙ sint aliqͣ ñ apparentia: ut supra
ꝙ nemo mnutare pot̾.
i illa descriptio

Expanded text:
surrectio, quia ita crediderunt patriarchae et alii sancti. Vel probatio est et certitudo quod sint aliqua non apparentia, ut supra quod nemo putare potest. 9. Si illa descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾ii malũ. uicit fornicatõnẽ. uincit᷑ ab
incesto. Pciꝰ enĩ ẽ cum mr̃e ꝗͣ cum aliena uxo
utat᷑. ħ execrabiłr fit in m̾etͥce s execͣbiliꝰ fit:
in uxore.
De ilł qͥ pꝰ longã captiuitatẽ rede

Expanded text:
ulterii malum vincit fornicationem, vincitur ab incestu. Pejus enim est cum matre, quam cum aliena uxorutatur; hoc execrabiliter fit in meretrice, sed execrabilius fit in uxore. 5. De illis qui post longam captivitatem rede
Abbreviated transcription (Latin):
testatem ht̃ ponendi ⁊ sumendi. Eoce ⁊ hic
habes xp̃m non deseriusse carnt̾ in morte. ⁊
uita n. discessisse a mortuo.⁊ ꝙ sponte tͣcadit
ce ⁊omĩa ꝯmouebat. S uñ einisit: ex carne.
Q emisit e ad prem

Expanded text:
testatem habet ponendi et sumendi. Ecce et hic habes, Christum non deseruisse carnem in morte, et vitam non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit ce, et omnia commovebat. Sed unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
Iõqꝙ aꝑte listinguit qͦmͦ dm̃ uelle. dix̾iti no
d̾ad rõnt ĩclłig̾et᷑ uelle bona ⁊ imala subdẽs
u sinendo. ⁊tt fiat hoc: qͣntũ ad mala dicit.
ł tp̃ faciendo h: qͣntum ad bona Mala .ii. si¬
nit fĩ s ñ facit. bona uͦ ip̃e facit. Iõq droit
eũ uelle. ꝙ. nolẽs mala sinit.⁊ uolenł bo¬
tas d̾i dtͣ.¬

Expanded text:
elle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens mala sinit, et volens botas Dei d
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dõ auctore ꝙ malũ fit ab aliqͦ.⁊ ita dco
uolente: mala non fiuint. Ꝙ u
c̾e asscrit: in cod̾ libͦ sic dicens. Ut sit hõ de¬
t̾ior. aut in ip̃o ẽ: aut in alio. aut ĩ nichilo.
Si in nicho: nlła cã est Si in alio: aut u
d̃o. aut ĩ aliqͦ quolib hoĩe. aut in eo. ꝙ neq
d̾s. neq homo sit. S ñ in d̾o. Bonoꝵ gͥ deus.¬

Expanded text:
go Deo auctore quod malum fit ab aliquo; et ita Deo volente mala non fiunt. 11. esse asserit, in eodem lib. dicens ut si homo deterior, aut in ipso est, aut in alio, aut in nihilo. Si in nihilo, nulla causa est. Si in alio, aut in Deo, aut in alio quolibet homine, aut in eo qui neque Deus neque homo sit: sed non in Deo bono
Abbreviated transcription (Latin):
pars maloꝵ pͥoris angꝰtie memorari. S ħ ⁊ his
siłia posst̾ actipi fic ut ñ excludãt memoriã
p̾cedentiũ tnaloꝵ s ex ea molestiã. ⁊ lesionẽ
ãmoueãti Non. n eoꝵ memoria scõs ꝯtͥstabit.
ł eoꝵ b̾atitudĩem obfuscabit. s gͣtiores d̾o red¬

Expanded text:
angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo red
Abbreviated transcription (Latin):
ult᷑ oẽm cͤaturã cẽ illũ. qͥ ea fec̃. q̃ ulła creaturaꝵ fa¬
cere ł destruert ualt. Accedat q̃ cumq uis cirat᷑a
⁊ fatiat tale celum ⁊ talẽ t̾ram. ⁊ dicã: qr d̾s est.
S q nlła creatura. talia fac̾e uale. ꝯstat supͣ oẽm
creat᷑am ẽẽ illum: qr ea fecit ac ꝑħ illũ ẽẽ dñi. hu

Expanded text:
e illum, qui ea fecit, que nulla creatura facere au t destruere valet. Accedat quecumque vis creatura et faciat tale celum et talem terram et dico, quia deus est. Sed quia nulla creatura talia facere potest, constat super omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, ac per hoc illum esse deum hu
Abbreviated transcription (Latin):
gi pħonis serpentes fecert̃. ⁊ alia. s illd̾ est.
serpũtes fac̾e potuit. uͭ ad muscas minitiis
magi: dicentes. Dig̃ctꝰ di est ł. Uñ: dat᷑ intel¬
ligi. nͦ ip̃os qͥd̾ tͣnsgressores angłos. ⁊ aerias
potestates. ĩ unam istã caliginẽ tanq̃. in

Expanded text:
fecerunt, et alia. Sed illud est serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimagi dicentes: Digitus Dei est hic. Unde intelligi datur nec ipsos quidem transgressores angelos, et aereas potestates
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ dm̃ uł in d̾o. Hec ht̃ duo mandata.
Unum ꝑtinẽs ad dilectõnem d̾i: ꝙ. ẽ maximũ
in lege mandatum. ⁊ alt̾um ꝑtinens ad dili¬
gendum ꝓximũ. illi simile. Primũ ẽ. Biligos
dm̃ extotocorde. ex tota mente extota aĩa. E
scͥptũm ẽ. indeut̾onomo. Scd̃m est. Diliges ꝓx

Expanded text:
pter Deum, vel in Deo. Haec habet duo mandata: unum pertinens ad dilectionem Dei, quod est maximum in lege mandatum; et alterum pertinens ad diligendum proximum, illi simile. Primum est: Diliges Deum ex toto corde, ex tota mente, et ex tota anima, quod scriptum est in Deuter. 6. Secundum est:
Abbreviated transcription (Latin):
upientes. aliquid de p̾e̾nuria
ac tenuitate nr̃a cum pauꝑcła.
in gazophylatium dñi mitt̾e:
arclua scand̾e. opꝰ ultͣ uires ntr̃as
ag̾e: p̾sumpsimꝰ. ꝯsumationis
fidutiam. laborisq mercedem.¬

Expanded text:
upientes aliquid de penuria ac tenuitate nostra cum paupercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
N aliter sediligit: iniꝰte sediligit. qi ad hoc
se diligit. ut sit iniustꝰ. Ad ħ gͦut sit malus.
nongͣ. iam sediligit. Qui .ii. diligit iniqͥta¬
liquẽ nocere ei studet. non ĩmerito:⁊ mens
hoĩs qñ sͥ nocet: seodisse dr᷑. Nesciens .ii. sibi
uult male dum ñ putat sͥ obẽẽ: ꝙ uult. s tñ:
male s uult. qñ illd̾ uult ꝙ. obfit sͥ. scdm illo̾¬
tur. ⁊ seip̃m tanꝗͣ suus inimicꝰ insequitur.

Expanded text:
enim aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligit, ut sit injustus; ad hoc ergo ut sit malus, non ergo jam se diligit. Qui enim diligit iniquitaliquem, nocere illi studet, non immerito et mens hominis quando sibi nocet, se odisse dicitur. Nesciens enim sibi vult male, dum non putat sibi obesse quod vult; sed tamen male sibi vult, quando illud vult quod obsit sibi, secundum illtur, et se ipsum tanquam suus inimicus insequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ic querit᷑ si xp̃o in morte alitubrhõ ste.¬
erat homo. ⁊ si ubitumq est. homositi ad
ꝙ ditimꝰ. qr ñ ubicumq erat. homo erati nec
moto ubicũq est: horo ẽ. q ubiq ẽ. scd̾m dei¬
tatẽ. necubiꝙ homo: q ñ ubiq hõi unttꝰ. s u¬

Expanded text:
ic quaeritur, si Christus in morte alicubi erat homo, et si ubicumque est, homo sit. Ad quod dicimus, quia non ubicumque erat, homo erat; nec modo ubicumque est, homo est: quia ubique est secundum deitatem, nec ubique homo, quia non ubique homin
Abbreviated transcription (Latin):
ritas d̾i: ꝑ ea q̃ fca sunt. Ex ppetuitace nã creataꝵ¬
intelligitur conditor et̾nus. ex magnitudĩe
creaturaꝵ oĩpotũs ex ordĩe ⁊ dispõitiõe: sapi¬
ens. ex gub̾natione. honꝰ ħ aũ omĩa ad uuitatẽ
d̾itatis ꝑtinẽt mõstͣndã.
Quomͦi in creatĩs appa

Expanded text:
ritas Dei per ea quae facta sunt. Ex perpetuitate namque creatintelligitur conditor aeternus; ex magnitudine creaturarum, omnipotens; ex ordine et dispositione, sapiens; ex gubernatione, bonus. Haec autem omnia ad unitatem deitatis pertinent monstrandam. 6. Quomodo in creaturis appa
Abbreviated transcription (French):
bñ ministraueĩt. Qͥ ad huncgͣdum ꝓue¬
hitur: litt̾aꝵ sc̃ĩa deb et̃ instructꝰ. uit sensũ
ũboꝵ intłłigat: ui accentiũ sciat. diftĩcte
legat: ne ꝯfusione ꝓlatõnis. intellectũ an¬
sit int t̾rogatue legñd u sit in orone facienda

Expanded text:
 ministraverunt. Qui ad hunc gradum provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auuid interrogat