comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. semꝑdicentes: ut ⁊ pꝰmortẽ disce̾ ꝑse¬
uerent uana ⁊ infructuosa: cumtalib do
serint. hic gͦ exquirit᷑ dei lex qͣmdiu ĩ ea
ꝓficitur et sciendo ⁊ diligendo: ibi autẽ
plenitudo eiꝰ manet ad fruendum. ñ rema
quod sine fastidio diligitur. ⁊ idagitur
ne amittat᷑: semꝑ omnino sine fine que¬
remꝰ legem dĩ. hoc ÷ u̾itatem dei. In hoc qͥp¬
pe ipso psalmo dr̃. Et lex tua u̾itas Quȩ¬
rit᷑ nunc ut teneat᷑: tc̃ tenet᷑ ne derelinqͣ¬
tur: sic̃ de spu dĩ dictum ẽ. quod omnia
serutat᷑ etiamaltitudines dei: ñutiq ut

Expanded text:
tum est, «semper discentes,» ut et post mortem discere persetum est, «semper discentes,» ut et post mortem discere perseverent vana et infructuosa; cum talibus derna. Hic ergo exquiritur Dei lex, quamdiu in ea proficitur, et sciendo et diligendo; ibi autem plenitudo ejus manet ad fruendum, non remaquod sine fastidio diligitur, et id agitur ne amittatur; semper omnino sine fine quaeremus legem Dei, hoc est veritatem Dei: in hoc quippe ipso dicitur psalmo, «Et lex tua veritas.» Quaeritur nunc, ut teneatur; tunc tenebitur, ne derelinquatur: sicut de Spiritu Dei dictum est quod omnia scrutetur, etiam altitudines De
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uaricationis reos. ñ ꝓmissionis efficit fi¬
lios. S: ullȩ qui eiꝰ meminit. nec eã dilig̃:
eomͦ reus ÷: quia in memoriã eiꝰ lapis illi ÷
oñis ñtitulus honoris. Hanc autẽ legem:
iste uiam iustificationum dei uocauit.
nȩc alia uia÷ mandatoꝵ eiꝰ: qͣm se cucur¬
risse iam dix̾at. cum dilatatum ẽ coreiꝰ. Ergo
et cucurrit. ⁊ currit: donec ueniat ad palmã¬
.Ec nͨ suꝑne uocationis dei. Deniq cum dixisset. le¬
gem pone mͥdñe uiam iustificationũ tuar᷑: ad¬
didit. Et exquiram eam semꝑ. Quid enĩexqui¬
rit quod ht̃ : nͥ quia et ht̃ agendo. et exquirit
cum legamꝰ. beati quihabitant indomo tua¬
sicut de quibꝰdam feminisdictũ ÷ semꝑ dicẽ¬
tes: S illȩ male: quia secutus a diunxit. Et
adu̾itatis scientiã nunꝗͣ ꝑuenientes. Quiuͦ
inmelius semphic ꝓficit: qͦ proficiendo ni¬
sine fine consistit. Nec de illis tam̃ ita dic¬

Expanded text:
praevaricationis reos, non promissionis efficit fipraevaricationis reos, non promissionis efficit filios. Sed et ille qui ejus meminit, nec eam diligit, eo modo reus est; quia memoria ejus lapis illi est oneris, non titulus honoris. Hanc autem legem iste viam justificationum Dei vocavit; nec alia via est mandatorum ejus, quam se cucurrisse jam dixerat, cum dilatatum est cor ejus. Ergo et cucurrit, et currit, donec perveniat ad palmam supernae vocationis Dei. Denique cum dixisset, «Legem pone mihi, Domine, viam justificationum tuarum;» addidit, «et exquiram eam semper.» Quid enim exquirit quod habet, nisi quia et habet agendo, et exquirit cum legamus, «Beati quiSicut de quibusdam feminis dictum est, «semper discentes:» sed illae male, quia secutus adjunxit, «Et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes» . Qui vero in melius semper hic proficit, quo proficiendo nisine fine consistit. Nec de illis tamen ita dic
Abbreviated transcription (Latin):
sicut iniustis et ñ subditis. aduetus testam¬
tum ꝑtinentib posita ÷ intabulis lapideiᷤᷤ
dib scribit᷑: ñ qͣm memoria teneant. ⁊ ui¬
tanegligant: s qͣmsciant intelligendo
faciant diligendo: in latitudine amoriᷤ
ñ intimoris angustus. Nam qui timore
pene n̾ amore iusticiȩ opꝰ legis facit: ꝓ¬
fecto inuitus facit. Qͦd autẽ inuit᷑ fac̃:
si posset fieri uellet utiq ñ iuberi. de ꝑ
hoc legis qͣmuellet ñ eẽ. ñ ẽ amicꝰ: s po¬
tius inimicꝰ. Nec mundat᷑ oꝑe: qͥ imm̃dꝰ
ẽ uoluntate. Talis ñ pot̾ dice qͦd iste di¬
xit insuꝑiorib u̾sib: uiam mandatoꝵ
tuorum cucurri. cum dilatasti cor meũ:
ꝓficiens loquit᷑. & dei donum nouit eẽ.
qͦd ꝓficit: quid aliud petit cum sibi poni
petit. nͥ ut in ea magis magisq ꝓficiat.
quẽ admodũ sipoculum plenum teneas.
et sitienti dare incipias. ⁊ haurit bibendo
et poscit desidando: Quib autẽ in iustiꝰ
et ñ subditis lex in lapideis tabulis ponit᷑.

Expanded text:
t injustis et non subditis, ad vetus testamentum pertinentibus posita est, in tabulis lapideis; dibus scribitur: non quam memoria teneant, et vita negligant; sed quam sciant intelligendo, faciant diligendo, in latitudine amoris, non in timoris angustiis. Nam qui timore poenae, non amore justitiae opus legis facit, profecto invitus facit. Quod autem invitus facit, si posset fieri, mallet utique non juberi: ac per hoc legis, quam vellet non esse, non est amicus, sed potius inimicus; nec mundatur opere, qui immundus est voluntate . Talis non potest dicere quod iste dixit in superioribus versibus, «Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum;» proficiens loquitur, et Dei donum novit esse quod proficit; quid aliud petit, cum sibi legem poni petit, nisi ut in ea magis magisque proficiat. Quemadmodum si poculum plenum teneas, et sitienti dare incipias; et haurit bibendo, et poscit desiderando. Quibus autem injustis et non subditis lex in lapideis tabulis ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
colatur ds. Ad qͦd sanctũ. iob inagone tẽ¬
ptationis ipse ꝓuocat inimicꝰ: cũ de illo
dicit. Nunquid gͣcis colit iob dm̃: Puta¬
bat enĩ diabolꝰ quod indeo colendo uir
iustus corinclinatũ hab̾et in auariciã:
et causa emolumenti uł utilitatis rer̃
temporaliũ quib eum ditau̾at dñs. ue¬
lut mercennariꝰ ei ꝓtali mercede serui¬
ret. S qͣm gratis deũ coleret: tẽptatus
diligamꝰ in nob̾ ipsũmnꝓximis nr̃is. quosdi¬
ligimꝰ sicut nosmet ipsos: siue qͦd ha¬
beant eum. siue ut habeant eũ. Quod
nob qm̃ ipso donante confert᷑: ideo illi
dr. Inclina cormeũ intestimonia tua:
⁊ nͨ in auariciã. S que secunt᷑: alio ser¬
mone tractanda sunt.

Expanded text:
colatur Deus. Ad quod sanctum Job in agone tecolatur Deus. Ad quod sanctum Job in agone tentationis ipse provocat inimicus, cum de illo dicit: «Numquid gratis colit Job Deum» ? Putabat enim Diabolus quod in Deo colendo vir justus cor inclinatum haberet in avaritiam, et causa emolumenti vel utilitatis rerum temporalium quibus eum ditaverat Dominus, velut mercenarius ei pro tali mercede serviret: sed quam gratis Deum coleret, tentatus adiligamus in nobis, ipsum in proximis nostris quos diligimus sicut nosmetipsos, sive habeant eum, sive ut habeant eum. Quod nobis quoniam ipso donante confertur, ideo illi dicitur. «Inclina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam.» Sed quae sequuntur, alio serm
Abbreviated transcription (Latin):
li int̾p̾tati s̃ emolumentũ: quidã uͦ inuti¬
litatẽ: s melius qui auariciã. Diẽ aut̃
apłs. Radix enim omniũ maloꝵ aua¬
Uerũ apłs intelligendus ÷ isto nomine
genꝰ significasse ꝑspeciem: id: ꝑamorem¬
peccuniȩ uniu̾salẽ gen̾alẽq auariciã
que uͭ radix ẽ maloꝵ omniũ. Nam ip̃i
pͥmi homines ꝑserpentẽ deceptr⁊ deiecti
ñ fuissent: nisi plusqͣm acceꝑant hab̾e. et
plusqͣm facti fuerant ẽẽ uoluissent. Hoc
quippe ꝓmiserat dicens. Eritis sicut dii.
Ergo ista pleon ex ia subu̾si sunt. Plus it
uolentes hab̾e quã acceꝑant: ⁊ qͦd accepe¬
rant amiser̃. Cuiusuestigiũ u̾itatis. quȩ
uͥq disꝑsa ẽ. ⁊ inforensi iure dep̾hensũ ẽ :
qͦ institutum ẽ. ut płpetendo cause ce¬
dat. id÷ ut qui płꝰ petierit qͣm ei debet᷑¬
⁊ quod ei debebatur amittat. Omis aut̾
a nobis cucumcidit᷑ auaricia: si gratiᷤ

Expanded text:
li interpretati sunt «emolumentum,» quidam vero «utili interpretati sunt «emolumentum,» quidam vero «utilitatem;» sed melius qui «avaritiam.» Dicit autem Apostolus: «Radix enim omnium malorum avaVerum Apostolus intelligendus est isto nomine genus significasse per speciem, id e avaritiam, quae vere radix est malorum omnium. Nam ipsi primi homines per serpentem decepti et dejecti non fuissent, nisi plus quam acceperant habere, et plus quam facti fuerant esse voluissent. Hoc quippe ille promiserat dicens: «Eritis sicut dii» . Ergo ista πλεονεξία subversi sunt. Plus enim volentes habere quam acceperant, et quod acceperant amiserunt. Cubique dispersa est, et in forensi jure deprehensum est, quo institutum est ut plus petendo causa cadat: id est, ut qui plus petierit quam ei debetur, et quod ei debebatur amittat. Omnis autem a nobis circumciditur avaritia, si gratis
Abbreviated transcription (Latin):
intestimonia tua: ⁊ non inauariciã. Quid
ẽ inclinatũ ad aliquid corhr̃e. nͥ hoc uelle:
Et uoluit gͦ: ⁊oratut uelit. Uoluit cum
dicit. deduc me insemita mandatoꝵ tuoꝵ
q̃m ipsam uolui: orat autẽ ut uelit. cũ
dicit. Inclina cor meũ intestimonia tua:
iñ in auariciã. Hoc itaq orat: ut inipsa
uoluntate profitiat. Quid sunt autẽ
dei testimonia: nͥ quib sipse attestat᷑:
Testimoniis enim aliqͥd ꝓbat᷑. Ac ꝑhoc
iustificationes dei ⁊ mandata dei: testi¬
moniis deiꝓbant᷑. Et quicqͥd nob̾ ꝑsua¬
dere uult ds̃: suis testimoniis ꝑsuadet.
Inque iste petit inclinari cor suum: ⁊ ñ
inauariciã. Testimoniis quippe suis ag̾
nob̃cum ds: ut eum gratiscolamꝰ. Qd
impedit auaricia. radix omniũ maloꝵ:
tali u̾bo greco hic appellata. quo possit
intelligi gn̾alis auaricia: qͣ plꝰ appetit
tine plus ẽ. Exia habitꝰ ẽ: ab eo qͦd ÷ hr̃e.
Ergo aplus habendo appellata ẽ. pleon¬
exia: qͣm latini int̃p̾tes in hoc loco ñ nul¬

Expanded text:
non in avaritiam.» Quid est inclinatum cor ad aliquid habere, nisi hoc velle? Et voluit ergo, et orat ut velit. Voluit, cum dicit, «Deduc me in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui:» orat autem ut velit, cum dicit, «Inclina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam.» Hoc itaque orat, ut in ipsa voluntate proficiat. Quae sunt autem Dei testimonia, nisi quibus sibi ipse attestatur? Testimoniis enim aliquid probatur; ac per hoc justificationes Dei et mandata Dei testimoniis Dei probantur; et quidquid nobis persuadere vult Deus, suis testimoniis persuadet: in quae iste petit inclinari cor suum, et non in avaritiam. Testimoniis quippe suis agit nobiscum Deus, ut eum gratis colamus; quod impedit avaritia radix omnium malorum. Tali verbo graeco hic appellat, a quo possit intelligi generalis avaritia, qua plus appetit tine plus est; ἔξις habitus est, ab eo quod est habere. Ergo a plus habendo appellata est πλεονεξία, quam latini interpretes in hoc loco nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
commendat᷑: qñs legem poni poscit adño.
qui utiq iam legem scd̾m litt̾am nou̾at . S:
quia litt̾a occidit. sp̃c autẽ uiuificat: orat
ut sp̃m scm̃ faciat qͦd ꝑlitt̾am sciebat: ne ꝑ
scientiam mandati ñ obseruati. etiam p̾ua¬
ricationis eicrim̃ accedat: qͣmꝗͣ etiam ut sci¬
atur lex qͦmͦ scienda ÷ id÷ ut intelligatur
quid sibi uelit: quare sit eisposita quieã
ñ erant seruaturi. quidq habeat utilita¬
tis etiam hoc ipsum quodlex sub intͣuit ut
abundaret delictum: nemo comp̾hendit
nͥa dño acceꝑit intellectum. Unde iste ad¬
iungit ⁊ dic̃. Da mͥintellectum ⁊ scrutabor
legem tuam: ⁊ custodiã illam in toto cor¬
de meo. Tum enimqͥsq legẽ scrutatꝰ fu

Expanded text:
oni poscit a Domino, qui utique jam legem secundum litteram noverat. Sed quia littera occidit, spiritus autem vivificat ; orat ut per Spiritum faciat quod per litteram sciebat; ne per scientiam mandati non observati etiam praevaricationis ei crimen accedat. Quanquam etiam ut sciatur lex quomodo scienda est, id est, ut intelligatur quid sibi velit, quare sit eis posita qui eam non erant servaturi, quid habeat utilitatis etiam hoc ipsum quod «lex subintravit, ut abundaret delictum» , nemo comprehendit, nisi a Domino acceperit intellectum: unde iste adjungit et dicit, «Da mihi intellectum, et scrutabor legem tuam, et custodiam illam in toto corde meo.» Cum
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝓpriis. nͥadiuuet᷑ ab illo qͥ iubet ut faci¬
at qͦd iubet: deduc me inquit insemita
mandatoꝵ tuoꝵ. qr ipsã uolui. Par̃ ẽ michi
uoluntasmea: nͥ ineo quod uolui me ipse de¬
risse iam dix̾at. Qm ꝓpt̾ea etiam semitã
uocat: ꝙ angusta uia ẽ. quȩ ducit ad ui¬
tam. Et cum sit angusta: nͥ dilatato cor
rit. ⁊ ideo diuinũ auxilium qͦ deducat᷑ inqͥ¬
rit. quia neq uolentis neq currentis. sed
miserentis ẽ di̾: deniq quia ⁊ ipsum uellȩ

Expanded text:
bus propriis, nisi adjuvetur ab illo qui jubet, ut faciat quod jubet, «Deduc me,» inquit, «in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui.» Parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volui, me ipse derrisse jam dixerat. Quam propterea etiam semitam vocat, quia angusta est via quae ducit ad vitam ; et cum sit angusta, nisi dilatato cordrit; et ideo divinum auxilium quo deducatur inquirit, quia neque volentis, neque currentis, sed misere
Abbreviated transcription (Latin):
creditum ẽ mͥ. Nunquid gͦ talis erat iste
qui dicit. legempone mͥ dñe: qualib bea¬
tus paulus apłs dicit positam legẽ: Absit.
Sienim talisẽet: ñ suꝑiꝰ dixisset. Uiã man¬
datoꝵ tuorũ cucurri: cum dilatares cor
nat᷑: si ñ ponit᷑ iusto: Aneo mͦ nͨ ponitur
iusto qͣm posita : ppło contumaci. intabu¬
lis lapideis. ñ intabulis cordis carnalibꝰ se¬
cundum testam̃tũ uetꝰ ex monte sẏna qd
inseruitute gen̾at. ñ scd̾m testam̃tũ no¬

Expanded text:
creditum est mihi» . Numquid ergo talis erat iste qui dicit, «Legem pone mihi, Domine,» qualibus beatus Paulus dicit positam legem? Absit. Si enim talis esset, non superius dixisset, «Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor natur, si non ponitur justo? An eo modo non ponitur justo, quomodo posita est populo contumaci, in tabulis lapideis , non in tabulis cordis carnalibus ; secundum testamentum vetus ex monte Sina, quod in servitutem generat ,
Abbreviated transcription (Latin):
capite placeamꝰ dõ. pedib autẽ tanqͣm
extremis animȩ partib. adhuc lubric̃
sentiamꝰ: audi quẽ ad modũ ad spẽ ꝑtine¬
at. qͦd ita canit᷑ uelut iam sit effectum.
Satint inquit ocłos meos alacͥmis: pedes mõ
ndum se place in conspectu dni. q̃ ẽ in regione
uiuoꝵ. mortuoꝵ. id: incarne mortali. Quiit
incarne s̃: do placẽ ñ possunt. Unde qͦd seqͥt᷑
⁊dicit idem apłs. uos autẽ ñ estis in carne: se¬
sum incarne ñerant. Quis autem placeat
deouiuo incorpore mortuo: s quid ait: Si
habitat inuob̾: qͥsuscitatut iħm xp̃m amor

Expanded text:
capite placeamus Deo, pedibus autem tanquam capite placeamus Deo, pedibus autem tanquam extremis animae partibus adhuc lubricum sentiamus, audi quemadmodum ad spem pertineat quod ita canitur velut jam sit effectum, «Exemit,» inquit, «oculos meos a lacrymis, pedes meos nondum se placere in conspectu Domini, quae est in regione mortuorum, id est in carne mortali. «Qui» enim «in carne sunt, Deo placere non possunt.» Unde quod sequitur, et dicit idem apostolus, «Vos autem non estis in carne;» sesum in carne non erant. Quis autem placeat Deo vivo, in corpore mortuo? Sed quid ait? «Si habitat in vobis; qui suscitavit Jesum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Et illud insuꝑiori psalmo. Non mortui lau¬
dabunt te dñe. neq om̃s qui descendunt
ininfernũ: sed nos qͥ uiuimꝰ benedicimꝰ do¬
minũ. Ex hac gͦ morte. pot̾ recte intellige
homo fidelis iam exemptã ẽẽ. animã suã:
eo ipo quo ex infideli fidelis effectus ẽ. Unde
ipse saluator qui credit in me inquit: tnsitũ
facit amorte aduitam. C et̾a uͦ : spe com¬
pleta sunt in eis qui ñ dum ex hac uita e¬
migrarunt. Nũc enim cum lapfus nr̃os
ꝑiculosissimos cogitamꝰ: ñ cessant a lacͥmiᷤᷤ
oculi. Tunc autem eximit oculos nr̃osa
lacrimis. qñ ⁊ pedes alapsu: quia tunc nul¬
lus erit lapsus ambulantium pedum: qͣn¬
do in firmȩ carnis nullum erit lubricũ.
mare substernimꝰ: inipso prorsꝰ oꝑe qͦ eã
subditam castigamꝰ. ñ in ea cade magnũ
carne enim sumꝰ eo uincło qͦd ñdum solu
qͦd spc̃ pͥmicias dedimꝰ deo. si tam̃ possumꝰ
dic̾e quia conu̾satio nr̃a incelis ÷ ut tãꝗͣ

Expanded text:
et illud in superiore psalmo: «Non mortui lauet illud in superiore psalmo: «Non mortui laudabunt te, Domine, neque omnes qui descendunt in infernum; sed nos qui vivimus, benedicimus Dominum» . Ex hac ergo morte potest recte intelligere homo fidelis jam exemptam esse animam suam, eo ipso quod ex infideli fidelis effecta est: unde ipse Salvator, «Qui credit in me,» inquit, «transitum facit a morte ad vitam» . Caetera vero spe completa sunt in eis qui nondum ex hac vita emigrarunt. Nunc enim cum lapsus nostros periculosissimos cogitamus, non cessant a lacrymis oculi: tunc autem eximet oculos nostros a lacrymis, quando et pedes a lapsu. Quia tunc nullus erit lapsus ambulantium pedum, quando infirmae carnis nullum erit lubricum. mare, substernimus; in ipso prorsus opere quo eam subditam castigamus, non in ea cadere magnum carne enim sumus eo vinculo quod nondum solutquod spiritus primitias dedimus Deo, si tamen possimus dicere quia «conversatio nostra in coelis est»
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ⁊ humilis corde: ⁊ inuenietis reqͥẽ ani¬
mab ur̃is. Iugũ enĩmeũ suaue ẽ: et sar¬
cina mea leuis ẽ. Mitisitaq ihumilis.
tanqͣm uiam xp̃m sequens. debet ẽẽ aĩȩ
actio tendentis ad reqͥem: ñ tnpigͣ et
desidiosa. ut cursum c̃sumet: sic̃ scͥpt̾
ẽ. In mansuetudine oꝑa tua ꝑfice. Et¬
enim ne mansuetudo ad segnitiã ducet:
adiunctũ ẽ oꝑatua ꝑfice. Neq enĩsicut
iistauita. somni requies nos reparat ad
actionẽ: sed actio bona ꝑducit ad semꝑ
uigilantẽ quietẽ. Illȩ autem cuncta p̾s¬
tat cuncta exhibet d̾s: deqͦhic dr. Qm̃¬
dñs benefecit mͥ: qm̃ exemit animam
meã amorte: ocłos meos alacͥmis: pedeᷤᷤ
meos alapsu. Hȩc enĩ. inspe completa¬
erga se cantat: quisquis huniuscariis unculũ
intelligit. Uere quippe dictumẽ. Humiliatꝰ
qͦd exempti sumꝰ. recte dr iam eẽ. completũ:
ut mortẽ intelligamꝰ ñ credentiũ : de qͣlibus
ait. Dimitte mortuos sepelire mortuos suoᷤ.

Expanded text:
invenietis requiem animabus vestris; jugum enim meum suave est, et sarcina mea levis est» . Mitis itaque et humilis, tanquam viam Christum sequens, debet esse animae actio tendentis ad requiem: non tamen pigra et desidiosa; ut cursum consummet, sicut scriptum est, «In mansuetudine opera tua perfice» . Etenim, ne mansuetudo ad segnitiem duceretur, adjunctum est, «Opera tua perfice.» Neque enim sicut in ista vita somni requies nos reparat ad actionem; sed actio bona perducit ad semper vigilantem quietem. 7. Ille autem cuncta praestat, cuncta exhibet Deus, de quo hic dnus benefecit mihi, quoniam exemit animam meam a morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu.» Haec enim in spe completaerga se cantat quisquis hujus carnis vinculum intelligit. Vere quippe dictum est, «Humiliatus quod exempti sumus, recte dicitur jam esse completum, ut mortem intelligamus non credentium, de qualibus ait, «Dimitte mortuos sepelire mortuos suos» :
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m qͥhabitat inuob̾. Tc̃ erimꝰ in regione
uiuoꝵ: exomĩ parte placentes in conspectu
dni: exnulla abeo parte ꝑegͥni. Qmͣdiuit.
sumꝰ incorpore: ꝑegͥnamur adño. Et in
qͣntum inde ꝑegͥnamur: intantũ ñ sumꝰ in
regione uiuoꝵ. Confidimꝰ autẽ & bene ar¬
bitm magis ꝑegͥnari acorpore ⁊ immanere
ad dñm: ⁊ ideo ambimꝰ siue immanentes
siue ꝑegͥnantes placentes illi ẽẽ. Ambimuᷤᷤ
quidẽ nunc: q expectamꝰ adhuc redẽpti¬
onem corꝑisnr̃i. S: cum absorpta fuerit
mors inuictoriam. & corruptibile hoc in
duerit incorruptionem: et mortale hoc
induerit ĩmortalitatẽ: nulluserit fletus.
q nullus lapsus. Et nullus lapsus: quia
nulla corruptio. Et iõ iã ñ abiemꝰ placere :
sommino placebimꝰ inconspectu diu̾ in re¬
gione uiuoꝵ¬

Expanded text:
 habitat in vobis» , Tunc erimus «in regione vivorum,» ex omni parte placentes in conspectu Domini, ex nulla ab eo parte peregrini. «Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Dominnamur, in tantum non sumus «in regione vivorum.» «Confidimus autem et bene arbitramur magis peregrinari a corpore, et immanere ad Dominum; et ideo ambimus, sive immanentes, sive peregrinantes, placentes illi esse» . «Ambimus» quidem nunc, qui exspectamus adhuc redemptionem corporis nostri : sed cum absorpta fuerit moduerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc nullus erit fletus, quia nullus lapsus; et nullus lapsus, quia nulla corruptio. Et ideo jam non ambiemus placere, sed omnino placebimus in conspectu Domini, in regione vivo
Abbreviated transcription (Latin):
nefecit tͥ. Qm̃exemit inqͥt animã meã
inrequiẽ conu̾tendam animã suã. qm̃
benefec̃ ei dñs: subiecit qm̃ exemit aĩa
meã de morte. Ideone in reqͥem c̃u̾tet᷑.
morte requies dici solet: Quȩ tandẽ eiꝰ
actio ÷ cꝰ uita reqͥes. ⁊ mors ĩqͥetudo ẽ : Ta¬
lisgͦ actio debet ẽẽ. aĩȩ quȩ tendat ad
quietam securitatẽ: ñ q̃ augeat inqͥetũ
laborem: qm̃ exemit eã de morte qͥ mi¬
sertꝰ eiusdixit. Uenite adme õs qͥlabora¬

Expanded text:
nefecit tibi. Quoniam exemit,» inquit, «animam meam in requiem convertendam animam suam, quoniam benefecit ei Dominus; subjecit, «Quoniam exemit animam meam a morte.» Ideone in requiem convertermorte requies dici solet? Quae tandem ejus actio est, cujus vita requies, et mors inquietudo est? Talis ergo actio debet esse animae, quae tendat ad quietam securitatem, non quae augeat inquietum laborem: quoniam exemit eam de morte qui misertus ejus dixit, «Venite ad me, o
Abbreviated transcription (Latin):
et dñs. uocem oratioĩs
meȩ. Cantet hoc aĩa:
quȩ ꝑegͥnatur a dño.
Cantẽt hoc ouis illa: que errauerat.
Cantet hoc filius illȩ: qui mortuꝰ fuerat
& reuixit. ꝑierat ⁊ inuentꝰ ẽ. Cantet hoc
xi: qm̃ exaudiet dñs uocem dep̾catio¬
nismeȩ. Numqͥd ipsa diligendi causa
meȩ: ac non potius aut ideo diligimꝰ quia
exaudiuit. aut ideo diligimꝰ ut exaudiat:
lectionem spes solet accende. dilexisse se di¬
xit. qm̃sꝑauit exauditurum dm uocem
dep̾cationis suȩ: Unde autem hoc sꝑauit:¬
Qm̃ inclinauit inquit aurem suam mͥ: ⁊
indieb meis inuocaui. Ergo ideo dilexi:
qm̃ exaudiet. Ideo exaudiet: qm̃ inclina¬
uit aurem suam mͥ. Sed unde scis o anima
humana quia inclinauit ds aurẽ suã tibi ÷
nͥdicas credidi: Manent gͦ tria hȩc: fides.
spes. caritas. Quia credidisti: sꝑasti. Q uia
sꝑasti: iam dilexisti. Tamsiquęrã unde cre¬
diderit anima inclinasse sibi aurẽ dm̃
suum: ñ ne respondebit. quia pͥor dilexit

Expanded text:
et Dominus vocem deprecationis meae.» Cantet hoc anima quae peregrinatur a Domino, cantet hoc ovis illa quae erraverat, cantet hoc filius ille qui mortuus fuerat et revixit, perierat et inventus est ; cantet hoc xi, quoniam exaudiet Dominus vocem deprecationis meae.» Numquid ipsa diligendi causa cationis meae?» ac non potius aut ideo diligimus quia exaudivit, aut ideo diligimus ut exaudiat? lectionem spes solet accendere, dilexisse se dixit, quoniam speravit exauditurum Deum vocem deprecationis suae? «Quoniam inclinavit,» inquit, «aurem suam mihi, et in diebus meis invocavi.» Ergo ideo dilexi, quoniam exaudiet; ideo exaudiet, «quoniam inclinavit aurem suam mihi.» Sed unde scis, o anima humana, quod inclinavit Deus aurem suam tibi, nisi dicas, Credidi? Manent ergo tria haec, fides, spes, charitas : quia credidisti, sperasti; quia sperasti, dilexisti. Jam si quaeram unde crediderit anima inclinasse sibi aurem Deum suum; nonne respondebit: Quia «prior dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
indigent dum mortalit̾ uiuunt: s ut
hoc plangant. qͦd amissa sacietate cele¬
sti. t̾renis ñdum ad fruendum stabilibꝰ
bonis. s ad sustentandum necessarĩis in¬
digere m̾uer̃. Agnoscant et lugeant
iffam miseriã. Faciat eos beatos lugẽ¬
tes: qui eos eẽ. semꝑ miseros noluit. Mi
sericors dñs et iustus: et d̾s nr̃ miseret᷑.
Misericors. ⁊ iustus: ⁊ miseret᷑. Miseri¬
cors pͥmum: quia inclinauit aurẽ suã
mͥ. Et nesciebamꝓpinqͣsse aurẽ dĩ mei
ori meo: nͥ ꝑillos speciosos pedes excitarer
ut inuocarem. Quis enim inuocauit nꝰ
sericors. Iustꝰ autẽ: quia flagellat. Et
iterum miseret᷑: quia recipit. Flagellat
enim omnẽ filiũ quẽ recipit. Nec tã mͥ
recipit. Qmͦ enim ñ flagellat custodietᷤ
paruulos dñs: qͦs gͣndes q̃rit heredes:
Quis enim ẽ. filius cuiñ det disciplinam

Expanded text:
indigent, dum mortaliter vivunt; sed ut indigent, dum mortaliter vivunt; sed ut hoc plangant, quod amissa satietate coelesti, terrenis, non ad fruendum stabilibus bonis, sed ad sustentandum necessariis indigere meruerunt. Agnoscant et lugeant istam miseriam; faciet eos beatos lugentes, qui eos esse semper miseros noluit. 5. «Misericors Dominus, et justus, et Deus noster miseretur.» Misericors, et justus, et miseretur. «Misericors» primum, quia inclinavit aurem suam mihi; et nesciebam propinquasse aurem Dei mei ori meo, nisi per illos speciosos pedes excitarer, ut invocarem: quis enim eum invocavit, nisi sericors. Justus» autem, quia flagellat; et iterum «miseretur,» quia recipit: flagellat enim omnem filium quem recipit, nec tam mihrecipit. Quomodo enim non flagellet, «Custodiens parvulos Dominus,» quos grandes quaerit haeredes? qui
Abbreviated transcription (Latin):
na temꝑalia qͥb male oblectabar. ⁊ t̃c
lugerem:s. attendi in eandem ipsam
mseriã meã: qua talib oblectabar q̃
iamittẽ formidarem: ⁊ ten̾e ñ possẽ.
Attendi in eam uehement̾ et fortit̾: &
me ñ solum excruciari adu̾sitatib huiuᷤ
seculi. s etiam obligari ꝓsꝑitatib uidi.
Atq ita tribulationẽ ce dolorẽ qͥ me late¬
bat inueni: & nomͣ dñi inuocaui. o dñe
erue animã meã. Miser enim ego homo
quismȩ lib̾abit de corpore mortis huius:
cat gͦ sc̃s ppłs dei: tͥbulationem et dolo¬
rẽ inueni. ⁊ nom̃ dm̃ inocaui: ⁊ audiãt
reliqͥe gentiũ. qͦñdũ inuocant nom̃ dñi.
Audiant et querant ut intueniant tri¬
bulationẽ et dolorẽ: ⁊ inuocent nomẽ
dnĩet saluifiant. Non hoc eis dicimꝰ ut
querant miseriã ꝗͣ n̾ bñt: s ut inueni¬
ant eam ꝗͣ nescientes hñt. Neq hoc eis
optamꝰ ut t̾rena necessaria desint eis. qͥb

Expanded text:
na temporalia quibus male oblectabar, et tunc na temporalia quibus male oblectabar, et tunc lugerem: sed attendi in eamdem ipsam miseriam meam qua talibus oblectabar, quae et amittere formidarem, et tenere non possem; attendi in eam vehementer et fortiter, et me non solum excrucsaeculi, sed etiam obligari prosperitatibus vidi; atque ita «tribulationem et dolorem» qui me latebat «inveni, et nomen Domini invocavi. O Domine, erue animam meam.» Miser enim ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus, ulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi:» et audiant reliquiae gentium quae nondum invocant nomen Domini; audiant et quaerant, ut inveniant tribulationem et dolorem, et invocent nomen Domini, et salvae fiant. Non hoc eis dicimus, ut quaerant miseriam quam non habent, sed ut inveniant eam quam nescientes habent: neque hoc eis optamus, ut terrena necessaria desint eis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ compedes mortalitatis accepi. In his
dieb meis inuocaui: quia ego et alibi cla¬
mo. Educ de carce̾ anmã meã. Et qm̃
indie salutis quẽ mͥp̾stitit adiuuit me:
intrat in conspectu eiꝰ gemitꝰ compedito-¬
rum. In his enim dieb mis circ̃ded̾unt
me dolores mortis: ꝑicula inferni inuenẽ¬
runt me. Quȩ nͥ ab errantẽ abste: ñ in¬
uenirent me. Nunc autẽ illa me inuene¬
runt: ego uͦ ea ñ inueniebã: qͥ gaudebã
ꝓsꝑis scłi. inquib plus fallunt ꝑicula in
ferni. S pꝰea qͣm et ego. tͥbulationẽ et
dolorem inueni: nom̃ dñi inuocaui.
Latebat enim me tribulatio &e dolor
utilis: tͥbulatio deqͣdat auxilium cui
dictumẽ. Da nob auxiliũ detribulatio¬
ne: ⁊ uana salus hominis. Ego enĩ de
uana salute hoĩs gaudendũ ⁊ exultan¬
dum arbitrabar. S cum audissẽ a dn̾o
meo. beati lugentes qm̃ ipsi consolabũ¬
tur.: ñ expectaui ut pͥus ad mitt̾em bo¬

Expanded text:
et compedes mortalitatis accepi. «In» his et compedes mortalitatis accepi. «In» his «diebus meis invocavi;» quia ego et alibi clamo, «Educ de carcere animam meam» : et quoniam in die salutis, quam mihi praestitit, adjuvit me; intrat in conspectum ejus gemitus compeditorum . In his enim diebus meis, «Circumdederunt me dolores mortis; pericula inferni invenerunt me:» quae nisi aberrantem abs te non invenirent me. Nunc autem illa me invenerunt: ego vero ea non inveniebam, qui gaudebam prosperis saeculi, in quibus plus fallunt pericula ined posteaquam et ego «tribulationem et dolorem inveni, nomen Domini invocavi.» Latebat enim me tribulatio et dolor utilis; tribulatio de qua dat auxilium, cui dictum est, «Da nobis auxilium de tribulatione, et vana sulus hominis» . Ego enim de vana salute hominis gaudendum et exsultandum arbitrabar; sed cum audissem a Domino meo, «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» , non exspectavi ut prius amitterem bo
Abbreviated transcription (Latin):
nͥmittant᷑: Cum hȩc omĩa gesta circame
c̃nerẽ: qͦmͦ ñ crederẽ qͦd inclinauit dñsau¬
rem suammͥ. ⁊ sic cõmendauit innobis
pedes eorum qui annuncianer̃ pacẽ. qui an-¬
⁊ indieb mis in uocaui. Et qͥ s̃ dies tui: qm
dixisti indieb meis inuocaui: Anforte illi
qͥb uenit plenitudo tẽꝑis ⁊ misit ds̃ filiũ
suum: qui iam dix̾at. temꝑe accepto exau¬
diui te. ⁊ indie salutis aduiuite: Audisti
exore p̾dicatoris uenientis adte pedib spe¬
ciosis: ecce nunc tempꝰ acceptabile. ecce nẽ
dies salutis: ⁊ credidisti. ⁊ indieb tuis in¬
uocasti. & dixisti. O dñe erue animã meã.
gunt quidem ista. Sed ⁊ dies meos magis
inquit possum dicẽ diesmiserie meȩ. dies mor.¬
alltatis mee: dies sccłm ad am̃ plenos laboris et sudoris.
uet̾es posusti dies meos. In his dieb mei̾
inuocaui. Distant quippe diesmei:adi¬
eb diũi mei. Dies meos dico: quos ipse mͥfe
merui carcerẽ. id÷ ignorantiȩ tenebraᷤᷤ:

Expanded text:
omnia gesta erga me cernerem, quomodo non crederem quod inclinavit Dominus aurem suam mihi? Et sic commendavit in nobispedes eorum qui annuntiaverunt pacem, qui an«et in diebus meis invocavi.» 3. Et qui sunt dies tui, quoniam dixisti, «In diebus meis invocavi?» an forte illi quibus venit plenitudo temporis, et misit Deus Filium suum , qui jam dixerat, «Tempore acceptabili exaudivi te, et in die salutis adjuvi te» ? Audisti ex ore praedicatoris venientis ad te pedibus speciosis, «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis» : et credidisti, et in diebus tuis invocasti, et dixisti, «O Domine, erue animam meam.» Sunt quidem ista: sed dies meos magis, inquit, possum dicere dies miseriae meae, dies mortalitatis meae, dies secundum Adam, plenos laboris et sudoris, veteres posuisti dies meos» : «in» his «diebus meis invocavi.» Distant quippe dies mei a diebus Domini mei. Dies meos dico, quos ipse mihi merui carcerem; id est, ignorantiae tenebras,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: cogitaui inquit uias meas: ⁊ au̾ti pe¬
desmeos intestimonia tua. Au̾ti scilicet
aniis meis q̃ displicuer̃ mͥ: ut irent inte¬
stimonia tua. atq ibi hab̾ent uiã. Plureᷤ
enim codices. ñ hnt᷑ qr cogitaui: s tantũ¬

Expanded text:
uit, «vias meas, et averti pedes meos in testimonia tua. Averti» scilicet a viis meis, quae displicuerunt mihi, ut irent in testimonia tua, atque ibi haberent viam. Plures enim codices non habent, «Quia cogitavi,» sicu
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli ⁊ angłoꝵ eiꝰ : siue carnaliũ. in quib
filiis iniquitatis diabol oꝑatur. Nonenĩ
hoc nom̃ qͦd dictum ẽ. peccõꝵ. ab eo qͦd
sunt peccata declinatũ ẽ: s ab eo qͦd st̃
peccatores. Quod ingreco euidenter ap¬
paret. Cum itaq minantur mala quib
terreant iustos. ne ꝓlege dei patiant᷑:
qͦdamͦ funib implicant. uelut ualidas &
robustas restes suas. Trabunt enĩ peccã¬
cant corpꝰ. ñ implicant animũ. uͥ ñ ẽ. dei¬
qͦd funes peccõꝵ circũ plectunt᷑ iustum
iudicia s̃ iusticie dei. ꝓpt̾ qͦd dicit apłs petrꝰ.
tempꝰ eẽ. ut iudicium incipiat adomo dei
Et simitium inquit a nob̾: quis finis erit
eis. qui ñ credunt dñi euuangłio: Et si iꝰtꝰ¬
quidẽ uix saluus erit: peccator ⁊ impiꝰ ubi
parebunt: Hoc enim ait de ꝑsecutionib
qͣs patiebat᷑ eccłia: cum funes peccõꝵ circ̃¬
plecterent᷑ eã. Pinde : mediã noctẽ gͣuio¬
ra tͥbulationis intelligenda existimo. In

Expanded text:
in quibus filiis infidelitatis diabolus operatur . Non enim hoc nomen quod dictum est «peccatorum,» ab eo quod sunt peccata declinatum est, sed ab eo quod sunt peccatores: quod in graeco evidenter apparet. Cum itaque minantur mala, quibus terreant justos, ne pro Dei lege patiantur, quodammodo funibus implicant, veluti valida et robusta restecant corpquod funes peccatorum circumplectuntur justum, judicia sunt justitiae Dei. Propter quod dicit apostolus Petrus, tempus, ut iudicium incipiat a domo domini, et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit, peccator et impius ubparebunt» ? Hoc enim ait de persecutionibus quas patiebatur Ecclesia, cum funes peccatorum circumplecterentur eam. Proinde mediam noctem graviora tribulationis intelligenda existimo. In
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ muno qͦdã homine diffuso toto orbe
terrarũ. ⁊ succre scente ꝑ uolumina scłorũ:
quedã uͦ inseip̃o capite nr̃o: unde ⁊ hoc÷ qͦd
ait. particeps ego sũ omniũ tim̃tiũ te ⁊ custo¬
dientiũ mandata tua. Et q ꝓpt̾ hoc quod

Expanded text:
to orbe terrarum, et succrescente per volumina saeculorum; quaedam vero in seipso capite nostro. Unde et hoc est quod ait, «Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua.» Et quia propter hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
illud qͦd apłs ait. Ds̃ ẽ enim: qui opat᷑¬
inuobis. Cuice dicit᷑: auerte oculos meosne
uideant uanitatẽ. Si oculos ne uideant ua¬
nitatẽ: cur ñ et pedes. ne sectent᷑ errorem:
ad dnm: quia ipse euellet de laqueo pedes
meos. S siue au̾tistipedes meos. siue au̾ti
pedes meos legat᷑: ab illo fit. ut faciamꝰ. cuiꝰ
faciẽ p̾catꝰ ẽ. incorde suo: et cui dixit. mise¬
rere mei scdm eloqͥum tuum: hoc ẽ scd̃m
uerbũ ꝓmissionis tuȩ. Filii quippe ꝓmis¬
sionis: insemine deputant᷑ abrabȩ. Deni¬
q hoc impecͣto gr̃e benefitio: paratꝰ sum
inquit ⁊ ñ sũ turbat᷑. ut custodiã manda . R.i¬
ta tua. Quod aliqͥ int̾p̾tati sunt adcusto¬
diendum mandata tua. aliqͥ ut custodi¬
rem÷ aliqui custodire: quod grecꝰposuit

Expanded text:
s ait, «Deus est enim qui operain vobis» : cui etiam dicitur, «Averte oculos meos, ne videant vanitatem.» Si oculos, ne videant vanitatem, cur non et pedes, ne sectentur errorem? ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos» . Sed sive «avertisti pedes meos,» sive «averti pedes meos» legatur, ab illo fit ut faciamus, cujus faciem precatus est in corde suo, et cui dixit, «Miserere mei secundum eloquium tuum,» hoc est, secundum verbum promissionis tuae. Filii quippe promissionis inque hoc impetrato gratiae beneficio, «Paratus sum,» inquit, «et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua:» quod aliqui interpretati sunt, «ad custodiendum mandata tua;» aliqui, «ut custodirem;» aliqui, «custodire:» quod graecus posuit
Abbreviated transcription (Latin):
qui illas nouer᷑ litt̾as indicatum ẽ. Qd
multo diligentius factum ẽ: qͣm nr̃i
uel latini uel punici. quos ab ecedarios
uocant. psalmos facere consuerunt.
Nonenim õs uers donec claudatur
peryodus: s solos pͥmos. ab eadẽ litt̾a
incipiunt quam prepomNt¬

Expanded text:
qui illas noverunt litteras, indicatum est. Quod qui illas noverunt litteras, indicatum est. Quod multo diligentius factum est, quam nostri vel latine vel punice, quos abecedarios vocant psalmos, facere consueverunt. Non enim omnes versus donec claudatur periodus, sed solos primos ab eadem littera incipiunt, quam praepon
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sum oblitus inuenta ẽ: s ꝑ eos qͥman¬
data dei eligunt. colligunt. diligunt.
ad huc querit᷑: oe ꝑ sui pastoris sangͥnẽ
fusum atq disꝑsum. in omnib gentib
inuenitur. At potui. qͣntũ a dño
adiutus sũ: psalmum istum magnũ ꝑ¬
tctaui et exposui. Qͦd ꝓfecto melius
sapientiores doctioresq fec̾unt: siue
facturi sunt. Nec ideo tam̃ ei nr̃m de¬
eẽ debuit minist̾ium: maxime id effla¬
gitantib fr̃ib. quibꝰ sum debitor huiꝰ
offitii. Qͦd autẽ de alfabeto hebreo uͥ
octoni u̾sus singulis subiacent lit̾is.
atq ita psalmꝰ totus contex it᷑. nichildi¬
xi: ñ sit mir̃: qm̃ nichil quod ad istũ
ꝓpͥe ꝑtin̾et inueni. Noneumi solus ht
has litt̾as. Illud sane sciant. qui hoc inG
greca ⁊ latina scͥptura quia non illic ser¬
uatum ÷ inuenire ñ possunt: om̃s octo
u̾sus. in hebraicis codicib ab ea quȩ it
p̾ponit᷑ litt̾a inciꝑe: sicut nobis ab eis

Expanded text:
non sum oblitus,» inventa est; sed per eos qui mannon sum oblitus,» inventa est; sed per eos qui mandata Dei eligunt, colligunt, diligunt, adhuc quaeritur, et per sui pastoris sanguinem fusum atque dispersum, in omnibus gentibus invenitur. 8. Ut potui, quantum a Domino adjutus sum, psalmum istum magnum pertractavi et exposui. Quod profecto melius sapientiores doctioresque fecerunt, sive facturi sunt; nec ideo tamen ei nostrum deesse debuit ministerium, maxime id de me flagitantibus fratribus, quibus sum debitor hujus officii. Quod autem de alphabeto hebraeo, ubi octoni versus singulis subjacent litteris, atque ita Psalmus totus contexitur, nihil dixi, non sit mirum, quoniam nihil quod ad istum proprie pertineret inveni: non enim solus habet has litteras. Illud sane sciant qui hoc in graeca et latina scriptura, quoniam non illic servatum est, invenire non possunt, omnes octonos versus in hebraicis codicibus ab ea quae illis praeponitur, littera incipere; sicut nobis ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nolentib omĩb inimicis. salutare
dei nob̾ xp̃c occurrat. Ipsũ se concupis¬
se iusti antiqͥ u̾acissime c̃fitent᷑. Ipsum
c̃cupiuit ȩccłia uenturũ de uisc̾ib ma¬
tris: ipsum c̃cupiscit eccłia uenturum
a dextera patris. Subiungitur autem
huic sententiȩ. et lex tua meditatio mã
ẽ: quia lex ꝑhibet testimoniũ xͦ. S in¬
uissime ꝓrsus aꝑit se: et quȩ ꝑsona ꝑto
tum psalmũ loquebat᷑ ostendit. Erra¬
in inquit sic̃ ouis ꝑdita. Quere seruũ
tuum: quia mandata tua ñ sũ oblitus.
Nonmili codices ñ hñt quere: s uiuifi care
Una quippe sillaba int̾ est: qua inter se in
et ipsi codices greci uariant. s qͦd lib et hoꝵ sit.
pastor eiꝰ nonaginta nouem dimisit in
montib : & eam querens. iudaicis lacat᷑ꝰ
ẽ uepͥb. S adhuc querit᷑: adhuc qͣrat᷑.
Ex parte muenta: adhuc querat᷑. Ex
ea namq parte qͣ dic̃ istȩ. mandata tua

Expanded text:
etiam nolentibus omnibus inimetiam nolentibus omnibus inimpsum se concupisse justi antiqui veracissime confitentur, ipsum concupivit Ecclesia venturum de visceribus matris, ipsum concupiscit Ecclesia venturum a dextera Patris. Subjungitur autem huic sententiae, «Et lex tua meditatio mea est:» quia lex perhibet testimonium Chrisore autem confessio fit ad salutem ; fremant gentes, ostendit. «Erravi,» inquit, «sicut ovis perdita; quaere servum tuum, quia mandata tua non sum oblitus.» Nonnulli codices non habent «quaere,» sed «vivifica.» Una quippe syllaba interest, qua inter se in et ipsi codices graeci variant. Sed quodlibet horum sit, pastor ejus nonaginta novem dimisit in montibus, et eam quaerens , Judaicis laceratus est vepribus. Sed adhuc quaeritur, adhuc quaeratur, ex parte inventa adhuc quaeratur. Ex ea namque parte, qua dicit iste, «Mandata tua
Abbreviated transcription (Latin):
cum fuerit ꝓnunciator ȩloquioꝵ dei.
ꝓpt̾ qͦd adiunxit. Fiat manꝰ tua ut
saluum me facias: qm̃ mandata tua
elegi. Ut ñ tim̾em. nec solũ cormeum
ten̾et. s lingua etiam ꝓnunciaret ȩlo¬
quia tua: mandata tua ȩlegi. timorẽ¬
q amore comp̾ssi. ł iat gͦ manꝰ tua:
ut saluum me de manu facias aliena. Sic
autem deus saluos martyres fecit: cu eos
manima ñ ꝑmisit occidi. Nam scd̾m car-¬
nem: uana salꝰ hominis. Pot̾ et sic accipi
fiat manꝰ tua: ut manꝰ di xp̃c intelligat᷑
iuxta illud isayȩ. Et brachiũ dñi cui
reuelatum ẽ: Non enimerat factꝰ uni-¬
genitus. cũ ꝑ eum facta sunt omĩa: sed
factus ẽ. ex semine daũ. ut ẽẽt iħc id ÷
saluator. qui iã erat cͤator. S c̃ familia-¬
re sit scͥturȩ. fiat manꝰ tua. et facta ẽ.
manꝰ dñi: nescio utrũ possit hic sensus
meis locis omib obtin̾i. Sane uͥ audimꝰ
qͦd sequit᷑. concupiui salutare tuũ dñe:

Expanded text:
cum fuerit pronuntiator eloquiorum Dei: cum fuerit pronuntiator eloquiorum Dei: propter quod adjunxit, «Fiat manus tua, ut salvum me faciat; quia mandata tua elegi.» Ut non timerem, nec solum cor meum teneret, sed lingua etiam pronuntiaret eloquia tua; «mandata tua elegi,» timoremque amore compressi. Fiat ergo manus tua, ut salvum me de manu facias aliena. Sic autem Deus salvos martyres fecit, cum eos in anima non permisit occidi: nam secundum carnem vana salus hominis . Potest et sic accipi. «Fiat manus tua,» ut manus Dei Christus intelligatur; juxta illud Isaiae, «Et brachium Domini cui revelatum est» ? Non enim erat factus Unigenitus, cum per eum facta sint omnia ; sed factus est ex semine David , ut esset Jesus, id est Salvator, qui jam erat Creator. Sed cum familiare sit Scripturae, «Fiat manus tua;» et, «Facta est manus Domini» : nescio utrum possit hic sensus in eis locis omnibus obtineri. Sane ubi audimus quod sequitur, «Concupivi salutare tuum, Domine;»
Abbreviated transcription (Latin):
simile ẽ qͦd ait post̾is. intret postulatio
mea in conspectu tuo dñe. Et qͦd prius
scdm eloquium tuum damͥ intellectũ:
huic congruit quod ÷ post̾i̾us. scd̾m elo¬
quium tuum eripe me. Accipiendo qͥp¬
pe intellectum eripitur: qui ꝑseipsum
inquit labia mea ymnũ: cũ docueris
me iustificationes tuas. Nouimꝰ quẽ ad¬
modũ doceat ds: eos qui s̃ docibiles dĩ
O mĩs enim qui audiuit a patre. et di¬
dicit. uenit ad eum qui iustificat im¬
pium: ut ñ solum memoria retinendo.
uer̾ etiam faciendo custodiat iustifica¬
tiones dĩ. Sic enim quigłatur. ñ inse
¶. Lcũ. rem dm̃: deinde uult doce. ꝓnunciabit
Linquit lingͣ mea ȩloquia tua: quia oĩa
mandata tua iudicia. Cum hȩc se ꝓnũ¬
ciaturum dicit: utiq minist̾ fit u̾bi.
Qͣmuis enim ds̃ doceat intͥnsecus: tñ
fides ex auditu ẽ. Et qͦm audient sine
p̃dicante: Neq enim quia ds̃ dat in¬
crem̃tum: ideo ñ ẽ. plantandum neq
tura sint a contͣdicentib et ꝑsequentib:

Expanded text:
ret postulatio mea in conspectu tuo, Domine;» et quod prius, «Secundum eloquium tuum da mihi intellectum;» huic congruit quod posterius, «Secundum eloquium tuum eripe me.» Accipiendo quippe intellectum eripitur, qui per seipsum inquit, «labia mea hymnum, cum docueris me justificationes tuas.» Novimus quemadmodum doceat eos Deus qui sunt docibiles Deo. Omnis enim qui audivit a Patre et didicit, venit ad eum qui justificat impium : ut non solum memoria retinendo, verum etiam faciendo custodiat justificationes Dei. Sic enim qui gloriatur, non rem Deum, deinde vult docere. «Pronuntiabit,» inquit, «lingua mea eloquia tua, quia omnia mandata tua justitia». Cum haec se pronuntiaturum dicit, utique minister fit verbi. Quamvis enim Deus doceat intrinsecus; tamen fides ex auditu est: et quomodo audiunt sine praedicante ? Neque enim quia Deus dat incrementum , ideo non est plantandum et tura sint a contradicentibus et persequentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ocem nunc orantis audi¬
amus: qmͣquis oret forte¬
nouimꝰ : et nosipsos si re¬
probi nͨ sumꝰ. in menbris
huius orantis agnoscimꝰ.
Appropinquet oratio mea in conspectu
tuo dñe : id÷ oratio mea q̃ fit inconspec-¬
tutuo: appropinquet tͥ. Ppe ẽ. enim
dñs: his qui obtriuerunt cor. Scd̾m
ȩloquiũ tuũ: damͥ intellectum. ꝓ mis¬
sum petit: Namhoc ait scđm eloquiũ
tuum: tanqͣm dic̾e̾t scđm ꝓmissũ tuũ.
ꝓmisit enim hoc dñs: uͥ ait. Intelle¬

Expanded text:
ocem nunc orantis audiamus: quoniam quis oret novimus, et nos ipsos si reprobi non sumus, in membris hujus orantis agnoscimus. «Appropinquet oratio mea in conspectu tuo, Domine:» id est oratio mea, quae fit in conspectu tuo, appropinquet tibi. Prope est enim Dominus his qui obtriverunt cor . «Secundum eloquium tuum da mihi intellectum.» Promissum petit. Nam hoc ait, «Secundum eloquium tuum;» tanquam diceret, secundum promissum tuum. Promisit enim hoc Dominus, ubi ait, «Intelle
Abbreviated transcription (Latin):
dit suꝑ se animã suã. Non gͦ sic tͥ dr̃¬
humilis esto: ut ñ sapias. Humilis
Audi euidentẽ sententiã de hac re.
Nolite pueri effici m̃tib. s malicia
pueri estote: ut mentib ꝑ fecti sitis.
Certe explicatum ẽ frẽs mei: ubi noᷤᷤ
uoluit deus eẽ. humiles. ubi altos.¬
Humiles ꝓpt̾ cauendã suꝑbiã: altos ꝓpt̾
capiendam sapientiã. Lactare: ut nutri-¬
aris. Sic nutrire: ut crescas. Sic cresce:
ut panem manduces. Cum enim cȩꝑis
panem manducare: ablactabis : idẽ iã
hoc uidet᷑ dixisse. siñ humilit̾ sentie
bam. s exaltaui animã meã: id: si nõ
m̃te s malicia paruuluᷤ fui. qͦd signi
ficans dix̃ suꝑiora u̾ba. Dñe ñ ẽ exalta
tum cormeũ: neq in altũ elatis̃ ocłi¬
in mirabilib suꝑ me. Ecce qr malicia par¬
uuluᷤ fui. S quia sensu ñ fui paruulus:
si ñ humilit̾ sentiebam s exaltaui aĩa
meã : retͥbuat᷑ mͥ qͦd retͥbuit᷑ paruulo

Expanded text:
dit super se animam suam. Non ergo sic tdit super se animam suam. Non ergo sic tHumilis esto, ut non sapias. Humilis Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altoshumiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, milis esto, ut non sapias. Humilis Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altoscapiendam sapientiam. Lactare, ut nutrisu non fui parvulus; «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» retribuatur mihi quod retribuitur parvulo
Abbreviated transcription (Latin):
spũalit̾ altꝰ. Nec ꝑueniat anima ut
contingat eũ: nͥ tͣnsierit se. Namqͥcqͥd
de deo sentis scdm corpꝰ: multũ erras.
Multũ infans es. si sentis de deo etiam
scdm animã humanã: qͦd as aut obli¬
uiscatur. aut ita sapiat ut desipiat:
aut faciat aliquid. et peniteat eum.
Omĩa enimista posita sunt inscͥpturiᷤ.
ut nob̾ lactentib comm̃daret᷑ deus:
non ut ꝓpͥe de illo sic audiamꝰ ista ut
intelligamꝰ qͣsi peniteat dm̃ &e mͦ
discat aliqͥd qͦd nͨ nou̾at. et intelligat
quod ñ intelligebat: & reminiscat᷑
qͦd oblit᷑ erat. Talia enim animȩ sunt:
ñ di. Nisi enim quis tͣnsierit et modũ
animȩ suȩ: ñ uidebit quia ds ẽ. qͦd
÷ qui dixit. Ego sum qͥ sũ. Itaq ille
cui dicebat᷑ uͥ ẽ ds tuus. qͥd dix̃: fac-¬
te sunt mͥ lacͥmȩ meȩ panis die ac no¬
autẽ inueniret dm̃suũ qͥd egit: hȩc
meditat᷑ sũ inquit: et effudi suꝑ me
animã meã. Ut inueniret dm̃: effu¬

Expanded text:
spiritualiter altus; nec pervenit anima ut spiritualiter altus; nec pervenit anima ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Deo etiam secundum animam humanam, quod Deus aut obliviscatur, aut ita sapiat ut desipiat, aut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur Deus; non ut proprie de illo sic audiamus ista, et intediscat aliquid quod non noverat, et intelligat quod non intelligebat, et reminiscatur quod oblitus erat. Talia enim animae sunt, non Dei. Nisi ergo transierit et modum animae suae, non videbit quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum qui sum» . Itaque ille cui dicebatur, «Ubi est Deus tuus,» quid dixit? «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac noautem inveniret Deum suum, quid egit? «Haec meditatus sum,» inquit, «et effudi super me animam meam» . Ut inveniret Deum, effu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Quanto magnus es tanto humilia
te in omnib: et corã deo inuenies gr̃ã
S rursꝰ sunt qͥdã homines quicũ au¬
dierint qi humiles ẽẽ debent. dimit¬
tunt se. nicħ uolunt disc̾e̾: putan¬
tes quia si aliqͥd didic̾int. suꝑbi er̃t:
et remanent in solo lacte. Quos repre-¬
hendit scͥptura: dicens. Et facti eftis
opꝰ hñtes lacte : ñ solido cibo. Sicenĩ
nos ds̃ uult nutriri lacte᷑ : ut ñ ibi
remaneamꝰ: s crescendo ꝑlac ad soli¬
dum cibumꝑ ueniamꝰ. Ergo ñdebet
hõ extolłe cor suum insuꝑbiã: sed
debet leuare in docꝰtrinã u̾bi dei.
Nã si leuanda anima ñ ẽẽt: ñ dic̾et᷑
in alia uoce psalmi. Ad te dñe leuaui
animã meã. Et nͥ se ipsam anima sr̃
se effundat: ñ ꝑueniet adusionem
dĩ. et ad cognicionẽ sub̃e illiꝰ incõ¬
mutabilis. Nam mͦ cum adhuc in
talis altitudo querenda ẽ: uincunt nos
aues ad dm̃. Ergo intꝰ deus altꝰ ẽ: ce

Expanded text:
est, «Quanto magnus es, tanto humilia est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» . Sed rursus sunt quidam homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suum in superbiam, sed debet levare in doctrinam verbi Dei. Nam si levanda anima non esset, non diceretur in alia voce psalmi: «Ad te, Domine, levavi animam meam» . Et nisi se ipsa anima super se effundat, non pervenit ad visionem Dei, et ad cognitionem substantiae illius incommutabilis. Nam modo cum adhuc in talis altitudo quaerenda est, vincunt nos aves ad Deum. Ergo intus Deus altus est, et