comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnobis oportuno temipore ꝑiorituriis. Unde
& amagis illis non solum aurum honorandꝰ.
ce chiuis adorandus: ueruuietiam in yrram
uales etiam fuissent pro eiuis
nomine morituri. quam innocentẽ
quam Bumiles: ostendit inpariuilis qͣs
uerodes occidit. Nam ex quib tota lex peu¬
det & ꝓphete: eciam illum nnimerun pre¬
ceptorum. significauit bimatus illoeum. Iam
uelit quod magorum inqu. sitione. ibi ap̃e
uisceretur. indei de scriptiura respondert.
& ipsi curi eis non adoratierinit: Noraie¬
se lioe uidenius etiani nunc. quando exip¬
sis sacramentis quib eoꝵ duritia si it᷑
dere osterditur: Nome & quando occi¬
dintt euemi e pascha mandlicant gentib
⁊pir demonstrant: quem cumeis ipsi non
ami illud quale est quod sepe de testi¬
illa conscpta sint. non adhuc futura sed
facta: aduideorum codices ꝓuocamur.
nt animos dubitantium corriganius:
Nonne etiam nunc uidei.xp̃m ostendiuit
gentib: quem nolunt adorare cum gen

Expanded text:
nobis opportuno tempore moriturus. Unde nobis opportuno tempore moriturus. Unde a Magis illis non solum aurum honorandus, et thus adorandus, verum etiam myrrham uales etiam fuissent pro ejus nomine morituri, quam innocentes, quam humiles, ostendit in parvulis, quos Herodes occidit. Nam ex quibus tota Lex pendet et Prophetae, etiam illum numerum praeceptorum significavit bimatus illorum. CAPUvelit quod Magorum inquisitioni, ubi Christus nasceretur, Judaei de Scriptura responderunt, et ipsi cum eis non adoraverunt? Nonne hoc videmus etiam nunc, quando ex ipsis sacramentis, quibus eorum duritia subditur, dere, ostenditur? Nonne et quando occidunt ovem et Pascha manducant , gentibus Christum demonstrant, quem cum eis ipsi non  quale est, quod saepe de testiilla conscripta sint, non adhuc futura, sed facta, ad Judaeorum codices provocamus, ut animos dubitantium confirmemus? Nonne etiam tunc Judaei Christum ostendunt Gentibus, quem nolunt adorare cum Gen
Abbreviated transcription (Latin):
orbem regrum diaboli: hec pͥmitus spolia
paolarrie dominationi detrarit. ut adse ado¬
rundim mnagos conuersos. apeste iliuis suꝑsttio¬
uoce carnis sed iurtute uerbi quod caro fac¬
tum est demonstraret. Hoc enim uerbum
quod in pͥncipio eiat c̾ apuddm̃ iami etiã
caro factum ut habitaret innobis. & ad nos
ueuerat. & apud patrem manebat: sursum
anglos non deserens. & deorsum ad sc homi¬
elestib habitatoribus scłm uer ..¬
bum in cominutabili ueritate fulge¬
bat: & ꝓpter angustum diuersorram. inpre¬
sepi iacebat. Ab ipso in oelo deuionstrabatur.
stella: ut ipsum adorari. ui demonstraret᷑
interra. Et tamen infaus tam potens. tã
uaguiis. tam pariuis: ꝓpter ninicitias he¬
rodis iuegẏptum portanta parentib fugit:
ita nundum serione sed factus iami sius
uiembris loquens: & tacitus diceiis. Si uos
psecuti fuerit mnunam ciuitatem: fugite
maliam. Mortalem quippe carnem inqua
uos p̾figuraret gerebat: inqua erat etiani

Expanded text:
orbem regnum diaboli, haec prima puer spolia idololatriae dominationi detraxit, ut ad se adorandum Magos conversos a peste illius superstitioenisset, non voce carnis, sed virtute Verbi, quod caro factum est, demonstraret. Hoc enim Verbum, quod in principio erat Deus apud Deum, jam etiam caro factum, ut habitaret in nobis, et ad nos venerat, et apud Patrem manebat; sursum Angelos non deserens, et deorsum ad se homielestibus habitatoribus secundum Verbum incommutabili veritate fulgebat, et propter angustum diversorium in praesepi jacebat. Ab ipso in coelo demonstrabatur stella, et ipsum adorandum demonstrabat in terra. Et tamen infans tam potens, tam magnus, parvulus propter inimicitias Herodis in Aegyptum portantibus parentibus fugit: ita nondum sermone, sed factis jam suis membris loquens, et tacitus dicens, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Mortalem quippe carnem, in qua nos praefiguraret, gerebat, in qua erat etiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
tias insemiet ipso. Merito istum diem. nun¬
per nobiscum heretici donatiste celebrare uo¬
luerint: quia nec initatẽ amant. nec oricui¬
tali ecclie. ubi apparuit stella uia comiuii¬
cant. NIos autem manifestationẽ dñ & salua
saret uocare patrem aut matrem. sicut
dẽ illo fuerat ꝓphetatun. accepit iur tutẽ da¬
masci a spolia samarie: id est anteqm ꝑhuma¬
nam caruem huana uerba ꝓferret. accepit
i tutẽ damasci: illud scilicet uude damasẽ
p̃sinuebat. Indiuitiis quippe ciuitas uia seđii
sellui florens: al quando presumpserat. In diui¬
tis autẽ pͥncipatus auro defertur: quod ap̃o
magi supplicit̾ decuserunt. Spolia uero sana¬
rie idem ipsi erant: qui cam nicolebantt. Smna¬
ria uamq: ꝓ idolatria. posita ẽ. Inic enim
ioss isrł auersus a dño: adidola colenda con¬

Expanded text:
is delibatae. Merito istum diem nunquam nobiscum haeretici Donatistae celebrare voluerunt: quia nec unitatem amant, nec Orientali Ecclesiae, ubi apparuit illa stella, communicant. Nos autem manifestationem Domini et Saret vocare patrem aut matrem, sicut de illo fuerat prophetatum, accepit virtutem Damasci, et spolia Samariae : id est, antequam per humanam carnem humana verba proferret, accepit virtutem Damasci, illud scilicet unde Damascus praesumebat. In divitiis quippe civitas illa secundum saeculum florens aliquando praesumpserat. In divitiis autem principatus auro defertur, quod Christo Magi suppliciter obtulerunt. Spolia vero Samariae iidem ipsi erant, qui eam incolebant. Samaria namque pro idololatria posita est. Illic enim populus Israel aversus a Domino, ad idola colenda con
Abbreviated transcription (Latin):
odierui diei ꝑ uniuersum
mundum nota sollempi¬
tas. quid nobis afferat sa¬
saria repecitione comuie¬
moret: anuersario qͦq
sermone tempus ammo¬
uet ut loquaniur: Epyphania quippe:
stella scilicet apparente commoniti: & p̃¬
o quippe die quo natus est. illi
stellam moriente uiderunt: q qmn
natum indicauerit aguonierint.
Exx illo igitur die: ad hunc diem occur¬
rerunt. Herodem regem nunciantes derꝰ¬
ruerunt: iudeis expropria scriptura
respondentibus: bedileem curitatem
ubi natus dñs fuerat inuenerint. Ad ip¬
sum deuide anm stelia eadem ducente ue
lerunt: alio itinere redierint. Manifẽ
ꝑstellam & illis est longe moriente nunciatꝰ:
sed isto dic abeis est adoratus. Suscipiat g de¬
uotissime istum quoq diem celebrandiun.
muuersa eccłia gentium. quia & illi magi
quid fuerunt. nisi primitiş gentiumꝰ Ic¬
labelite pastores: magi gentiles. Ini ꝓpe: isti
louge: Atriq tamen: ad lapidem anguiarẽ¬

Expanded text:
odierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat fesaria repetitione commemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe g; stella scilicet apparente commoniti, et pr quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem occurrerunt, Herodem regem nuntio terruerunt, Judaeis ex prophetica Scriptura respondentibus, Bethlehem civitatem, ubi Dominus natus fuerat, invenerunt. Ad ipsum deinde Dominum stella eadem ducente venlerunt; alio itinere redierunt . Manifesstellam et illis est longe in Oriente nuntiatus: sed isto die ab eis est adoratus. Suscepit ergo devotissime istum diem celebrandum universa Ecclesia Gentium: quia et illi Magi quid jam fuerunt, nisi primitiae Gentium? Israelitae pastores, Magi gentiles: illi prope, isti longe: utrique tamen ad angulare
Abbreviated transcription (Latin):
iãs p̃ces ut audiat suamq dexcrã porrigat.
& expiatos sordib reddat poloꝵ sedibus.
It quicq sacratissimo huius diei tempore.
horis quietis psallimus donis beatis mnunet.
am mine pat̾na clartias te postulamꝰ asfatim
absit libido sordidans omuisq actus norius.
Ne feda sit uel lubrica compago nr̃i corporis ꝑ que
auerui ignibus ipsi crememur acruis. Obhoc
redemptor q̃s̃. ut probra nr̃a diluas uite ꝑhen¬
nis commoda nobis benignus conferas. Quo
caruis actu exules effecti ipsi celibes. ut presto¬
lamur cernui melos canamus głȩ. D eo patͥ sit.¬

Expanded text:
ces ut audiat, Suamque dextram porrigat, Et hic piatos sordibus Reddat polorum sedibus. Ut quique sacratissimo Huius diei tempore Horis quietis psallimus Donis beatis muneret. Iam nunc paterna claritas Te postulamus affatim, Absit libido sordidans Omnesque actus noxius. Ne feda sit vel lubrica Compago nostri corporis, Per que aberni ignibus Ipsi crememur acrius. Ob hoc Redemtor quesumus, Ut probra nostra diluas, Vite perhennis commoda Nobis benignus conferas. Quo carnis actu exules Effecti ipsi celibes Ut prestolantes cernui Melos canamus glorie. Prest
Abbreviated transcription (Latin):
qui dilexit nos inquit. & lauit nos apeccatis
on solum autem lauit nos apec .xi.¬
catis nris insanguine suo. quando
sanguinẽ suum dedit incruce pronobis:
uel quando unusquisq nr̃m. mysterio sacro¬
sancte passionis illius baptismo aquȩ ablu¬
tus est: uerum etiam cotidie tollit peccata
mundi. lauĩtq nos apeccatis nr̃is cotidie
insanguine suo: cum eiasdem beatȩ pas¬
sionis. ad altare memoria replicatur: cum pa¬
nis & uii creatura. in sacramentum carnis
& sanguiiis eius. meffabili spiritus scĩficati¬
one cransfertur: sieq corpus de sanguis
ipsius. non infidelium manib adꝑuiciem
ipsorum funditur & occiditur: sed fidelium
agnus iu lege paschalis ostendit: qui
semes populum de egyptia seruitute liberans.
iii inemoriam erusdem liberationis. ꝑ
onmes annos iinmolatione sua populum
eumdem sanctificare solebat: donec ueni¬
ret ipse. cui talis hostia tesfimontum dabat:
oblatusq patri pronobis in hostiam odorẽq
suauitatis. mysterium suȩ passionis ablato

Expanded text:
Qui dilexit nos, inquit, et lavit nos a peccatis on solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immoleumdem sanctificare solebat, donec veniret ipse cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque Patri pro nobis in hostiam odoremque suavitatis, mysterium suae passionis, ablato
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia oinius qui se liumiliat exalta¬
bitur: & dũs qui in fornia homiuis
ꝓpter homines instruendos humilis appa¬
ruit. iuox adõ patre quantum suꝑ homi
de lapsa adeuni lnuus modi a maginfica gła.
hic ẽ filius meus dilectus in quo mͥ placui
& fidelissimus atq huiuusinus seruus
ille iohes. qui baptitari adño. qm baptira

Expanded text:
ur, et qui se humiliat, exaltabitur, et Dominus qui in forma hominis propter homines instruendos humilis apparuit, mox a Deo Patre quantum super home lapsa ad eum hujusmodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Et fidelissimus atque humillimus servus il
Abbreviated transcription (Latin):
Lectio sci ergłii qũi modo frs̃ audiuunus:
magnium nobis & indño & inseruo. dat ꝑfe¬
de humilitatis exemplum. In dnõ quidem.
quia cum sic dĩs. non solum abhomine ser¬
uo.bantiariͥ sed etiam ipse ad hinc bepti¬
tandi uenire dignatus est. Inseruo autem.
quia crri sciret precur sorcu se ac baptistain¬
sui saluatoris destinatum: memor tam̃ ꝓprie
fragilitatis. inunctummi sibi huinilit̃ excusa¬
uit osficiuin dians. Ego auteni ate debeo

Expanded text:
 modo, fratres, audivimus, magnum nobis et in Domino et in servo dat perfectae humilitatis exemplum. In Domino quidem, quia cum sit Dominus non solum ab homine servo baptizari, sed etiam ipse ad hunc baptizandus venire dignatus est. In servo autem, quia cum sciret praecursorem se ac baptistam Salvatoris sui esse destinatum, memor tamen propriae fragilitatis injunctum sibi humiliter excusavit officium, dicens: Ego a te debeo
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes baptista & precursor dĩi salua¬
toris: quem dui uenturun ppłis uerbo
p̃dicauerat. ipsum iam uenientem adse.
sicut ex lectione sc̃i exglii fr̃s modo cum
legeretur audiuimus mox digito de¬
monstrauit dicens. Eoce agnis der ecce
qui tollit peccata mundi. Ecce agnꝰ dei.
ecce innocens & ab omni peccato unumu¬
ius: ut pote qui os quidem de ossib adam
earne peccatrice. traxit maculam culpe.¬
cce qui tollit peccata mundi: ecce
qui iustus inter peccatores. mitis
inter impios. hoc ẽ quasi agns inter
lupos apparens: etiam peccatores & impi¬
os. iustificandi habet pocestatẽ. Quo mͦ
autem peccata inundi tollat. quo ordiue
iustificet impios. petrus apłs ostendit qui ait.
Non corruptibilib argento uel auro. redemp¬
ti estis de uana ur̃a conuersatione pat̾ne tra¬
ditionis: sed precioso sanguine. quasi agni

Expanded text:
oannes Baptista, et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evangelii, fratres, modo cum legeretur, audistis, mox digito demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ecce Agnus Dei, ecce innocens et ab omni peccato immunis, utpote qui os quidem de ossibus Adamcarne peccatrice traxit maculam culpaqui tollit peccata mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, se
Abbreviated transcription (Latin):
uenit inquit iħ̾e in iordanem ad ioħem:
ut baptitaretur ab eo. Uenit filius dei
baptitari ab homine: non auxia neces¬
sitate abluendi alicuius sui peccati com¬
pulsus. qui peccatum non fecit. nec in¬
uentus ẽ dolus inore eius sed pia dispen¬
satione abluendi omĩs nr̃ĩ contagione
peccati: qui in multis offendimtis om̃s.
St si dixerinuuis quia peccatum non habe¬
mus: nos ipsos seducimus. & ueritas n
nobis non est.
enit baptizari maquis ipsarum
conditor aquarum: ut nobis qui
miniquitatib concepti. & indelictis
insinuaret inysterium dignatus ẽ laua¬
ri aquis iordanicis: qui erat mundusa
sordibus cinictis: ut addiliendas nr̃oꝵ sor¬
des scelerum. omnium fluenta scificaret
a quarum. Sed̾ quia humillimam dĩ dis¬
per sationem. ex lectione erglica cognoni¬
nus: etiam seritt humillimam obedienti¬
ani sollicita intentione uideamus. Sequit᷑.
pauuit illum adse uenisse ut baptizare¬
tur a qua. cui milia merat quȩ baptismo

Expanded text:
 in Jordanem ad Joannem, ut baptizaretur ab eo. Venit Filius Dei baptizari ab homine, non anxia necessitate abluendi alicujus sui peccati qui peccatum non fecit ullum, nec inventus est dolus in ore ejus, sed pia dispensatione abluendi omnis nostri contagionem peccati, qui in multis offendimus omnes, et si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Venit baptizari in aquis ipsarum conditor aquarum ut nobis qui in iniquitatibus concepti, et in delictis insinuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium fluenta sanctificaret aquarum. Sed quia humillimam Domini dispensationem ex lectione evangelica cognovimus, etiam servi humillimam obeditionem sollicita intentione videamus. Sequpavit illum ad se venisse, ut baptisaretur aqua, cui nulla inerat, que baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
menores in edendo carnẽ et potando sã-¬
guinem eiꝰ. q̃ ꝓ nob̾ oblata sunt signi¬
te hoc mysticum calicis sacramentũ fiat
u̾itas ait. Caro mea u̾e est cibus: et san¬
gus meus uere est potus. Alioqͥn quo¬
modo uetum erit panis quem ego dabo ca¬
to mea esti ꝓ mundi uita. nisi uera sit ca
sterio carnem suam et sanguinẽ suũ con¬
secratione spritus scĩ potentialit̾ cteari:
et cotidie ꝓ mundi uita mystice ĩmolari:
sine choitu creatur. ita ꝑ cumidẽ ex substã¬
tia panis et uini mystice idem corpus xp̃i

Expanded text:
 nos esse memores in edendo carnem et potando san nos esse memores in edendo carnem et potando sanguinem quae pro nobis oblata sunt signite hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit carsterio vere carnem suam et sanguinem suum consecratione Spiritus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mundi vita mystice immolari, vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
do manna pluit deus patrib in de¬
serto. qui cotidiano celi pascebantur a¬
limento. Unde dictum est: panem ange¬
loꝵ manducauit homo. Sed tamen pa¬
nem illum qui manducauerunt: om̃s in
deserto mortui sunt. Ista autem esca qm
accipicis iste panis uuus qui de celo de¬
Et quicumq hunc panem manducau̾it:
non morietur met̾num. quia corpus xͥ
est. Considera utrũ nunc p̾stantior sit
panis angeloꝵ: an caro xp̃i: Que uti¬
ꝙ est corpus uite. Manna illud de celo: hoc
suꝑ celum. Illud celi: hoc domini celorũ.
Illud corruptioni ob noxium si in diem al¬
terum seruaretur: hoc almũ ac alienum
ab om̃i corruptione. Quicumq religiose
gustau̾it: corruptionẽ sentire non pot̾it.
Illis aqua de petra fluxit: tibi sangius de
xp̃o. Illos ad horam saciauit aqua: te sã¬
guis xp̃i diluit met̾tiũ. Indeus bibiti et
sitit: tu cum bib̾is sitire non pot̾is. Et il

Expanded text:
do manna pluit Deus patribus in deserto, qui quotidiano coeli pascebantur alimento. Undelorum manducavit homo ; sed tamen panem illum qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt . Ista autem esca quam accipis, iste panis vivus, qui de coelo deet quicunque panem hunc manducaverit, non morietur in aeternum, quia corpus est Christi. Considera nunc, utrum praestantior sit panis angelorum, an caro Christi, quae utique corpus est vitae. Manna illud de coelo, hoc super coelum; illud coeli, hoc Domini coelorum; illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur, hoc alienum ab omni corruptione, quod quicunque religiose gustaverit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo; illos ad horam satiavit aqua, te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit et sitit; tu, quum biberis, sitire non poteris; et il
Abbreviated transcription (Latin):
ta aminalia subtuit descrirtuit.
ut liee euii angelista uni signisica¬
re ꝑsonas. ipsa nobis subtilitas
descriptionis aperiat: nichilqi
serio diairo int llectui dubictatis reliꝗͥt.

Expanded text:
ta animalia subtiliter describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
tris ipsorum quatuor. Facies autem bonuis.
a nnistris ipsorimi quatior. Et facies aquile.
desuꝑ ipsorum quatuor. Quod enim lięc
en uangelistas designent: ipsa inuius cuiusqi
lrori erglici erordi testantur:¬

Expanded text:
psorum quatuor: facies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor, et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuovangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur
Abbreviated transcription (Latin):
et oruns. ꝑhoc quor uembra euis figurata st
nu obstat. s etrã ihis omimbi e ipse signet.¬
omo ipse in sacrificio ur̃e redempnioni
tuatus eit iori nt uitulus. Ipse puixtu¬
T uie fortaidinis. surrerit ut leo. Leo
Em aptis ocuuis dornure plubetur: quia
sa morte. ini qua erhumauitate redẽp
ui dormure potuit. exdiuiuitate sna
muuorta ꝑmaneudo ingilatit. Ipse etã
post reiut rectionem suam ascendens ad celos.
nismꝑiorib est eleuatus. ut aquila. Totum
ergo sunil nobis est: qui & uascendo homo.
ꝯ moriendo uitulus. & resingendo leo. &
elos ascentento aquila factus est.

Expanded text:
er hoc quod membra ejus figurata sunt, nihil obstat si etiam in his omnibus et ipse signethomo; ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur, quia in ipsa morte in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus ut aquila. Totum ergo simul nobis est, qui et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nius itaq qui miratione ꝑfectus est:
honio cit. Et qũi semet ipsuui ab huiꝰ
nundi uolum aite mortificat: uitulus est.
Qia uero ipsa sui spontane mettificatione.
contra adieri omnia fortitudiuei. securita¬
tis habet. Nude scriptum est. iustiu anteni
quisi lco consilens absq terrore etit. leo est.
Quero sublimiter contemplitur ea. quę
celestia atqr eitrna sunt: aquilꝰ es. Itiu¬
qũ iustus quisq prationem homo. ꝑ sacrisi¬
cuim mnortis cationis sue intiuins. ꝓ sortiten¬
dinem securitatis leo. ꝑ contemplatioi em uͦ
emcitur aquila: recte ꝑ hec sc̃a aninalia. sigua¬
rimiis quisq ꝑfectus potest. Etł iccirco di¬
cims: ut ca que de quatuor animalib dicta

Expanded text:
 qui in ratione perfectus est homo est, et quando semetipsum ab hujus mundi voluptate se mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: « Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Qui vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igi justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuo
Abbreviated transcription (Latin):
omo &leo aciertris ipsorum quatuor. uitu
Et rursum querendum: eur aquila. non
adertris nel sinistris. sed desuꝑ ipsorum qua¬
tuor esse memoratur. Duas itaq nobis queh¬
ones obieci: quas oportet ut aꝑte chño
adiuuante dissoluamus. Homo igitur & lco
Adertris. intulus uero asinistris esse ꝑhibet᷑.
Adertris ctenim leta: a sinistris uero tristia
habemus. Inde & snustrum nobis esse dici¬
mus: hoc quod aduersum esse deputamus.

Expanded text:
leo a dextris ipsorum quatuor, vitulEt rursum quaerendum cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoratur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse deputamus.
Abbreviated transcription (Latin):
meritum ercellemia tua. ł iiuentior ein¬
ctis. sanctio untuersis. Nemo ut tu gr̃a
plenus fitit. quę sola sinic cremplo mat̾¬
a uirgo gemuusti. & castitatis litiin ser¬
uasti. cuiu fructi fecunditatis. Esi go sp̃s¬
e in tua humilitate singularit̃ requieute
quia in tua itirgmitate. intraculium nulli

Expanded text:
meritum, excellentia tua, eminentior cunctis, sanctior universis. Nemo ut tu gratia plenus fuit, quae sola sine exemplo mater virgo genuisti, castitatis lilium servasti cu in tua humilitate singulariter requievit, qui in tua virginitate miraculum nulli
Abbreviated transcription (Latin):
Iam qui abiii generatione cepit.
re indeserto: recte ꝑleonem marcus. Qui
a sacrificio exorsus est: beneꝑ atulum lucas.
Qui uero a diuinitate uerbi epit. digne
aquilam significatur iosies quidicens ui
pͥncipia erat uerbun. & uerhimi erat ptid

Expanded text:
ab humana generatione coepit, rem in deserto, recte designatur per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes, qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
equo profecto oleo: psalmusta dicit.
nr̃m: caput est. Appellatione atitẽ capi¬
tis: ea quę pricipatut amniȩ mens uo¬
catur. Imipinguat ergo caprit oleum pecca¬
toris: cum demulcet uentem fauor adulan¬
tis. S cum irent eniere. uenit sponsus.
quia cum uite suȩ testimonium a proxi¬
niis querunt. iudex irenit: qui non solũ
oꝑum sed cordium testis est. Ieni electa

Expanded text:
De quo profecto oleo Psalmista dicit: nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt, judex venit, qui non solum operum, sed et cordium testis est. Quae a
Abbreviated transcription (Latin):
eã prudentes uirgines: respondent di¬
Icentes. Ne forte uon sufficiat nob̾ & nob̾.
Inila enim dic quod tam̃ dequib dam inpa¬
ce ecł quiescentib loquor. sibimet ipsi cesti¬
monium iniuiscuiusq uir sufficiet. quan¬
tominus & sibi & prorimo. Ubi & protuiꝰ
ꝑ increpationẽ subdunt. Ite potuis ad uenden¬
tes: & einite uobis. Uenditores quippe olei.
ad utatores sinit. Qura enum iaccepta qua¬
libet gra. uanis sius laudib nicorem gle offe¬
runt: quasi oleum uendunt.

Expanded text:
ed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quid anmnirationis habet quod dicitur.
uenit sponsus: quid dulcedinis intrauerunt
cum eo ad nuptias: quid amaritudinis. &
clausa est ianua. Ueint quippe ille. qui ad¬
uentu suo elementa concucit: in cuius
conspectu celuni cum terra contremiseit.
Ynde etiam ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Adhuc semel¬
& ego mouebo non solum t̾ram: sed etiam
celum. Ad cuius examen omne humanũ
genꝰ deducitur:. cru ad iundictam maloꝵ
remuerationeᷤ bonoꝵ: angłi. archangłi.
throni. pͥncipatus & dominationes obsecinnt᷑.

Expanded text:
sit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cujus conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principat
Abbreviated transcription (Latin):
nocte fit: quia sic dies uidi
cte. ita uemiet. Tunt om̃s uirgines surgunt.
quia electi & repbi a sonno sue mortis exci¬
tantur. Limpades ornant: quia sua secum
oꝑa mimerant: ꝓ quib eternam recipere
beatitudinẽ expectant.
cernum. Propter ueritatem & man

Expanded text:
nocte fit, quia sic dies judicet . Tunc omnes virgines surquia electi et reprobi a somno suae mortis excitantur, lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. perum
Abbreviated transcription (Latin):
ed lampades fatuarun uirginum
extingiuntur: quia earuni oꝑa quȩ cla¬
ranominib foris apparuerunt: iaduentu
nidicis intus obscurantur. Et ido retribu¬
cionem non inueniunt: quia ꝓcis recepert̃.
est autem quod tunc aprudentib oleum pe¬
tunt: nisi qͣd maduentu udicis cum se intꝰ
uacrias inueneruit. testimonium foris que.¬
runt: Ac si asua fidutia decepte: proxnins
dicant. Quia uos quasi sine oꝑe repelli con¬
spicitis: dicite de nrĩs oꝑib quid uidistis.¬

Expanded text:
ed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera quae clara hominibus foras apparuerunt, in adventu judicis intus obscurantur, et ad retributionem non veniunt, quia pro eis receperunt est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt nisi quod in adventu judicis, cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt. Ac si a sua fiducia deceptae, proximis dicant, quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostri
Abbreviated transcription (Latin):
quosq ac rectores fidelium aminarum. Nor
cuius iugilias custodiebant suꝑ gregem
suuni. pericula temptationum indicat:
aquib se suos subiectos. om̃s qui ꝑfecte
uiguant custodire non desistuit. Et be¬
ne nato dño: pastores supra gregem uigilant.
Ille et enimi natus est. quidicit. Ego sum
pastor bonus. Bonus pastor: anmam suã
dat pouib suis. Sed & tempus inmine¬
bat: quo idem pastor sumine bonus mis¬
ram summo pastori p̃cepit. Si diligis me:
pasce oues meas. Quod aperiens ait. Con¬

Expanded text:
quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis . Sed et tempus imminebat quo idem pastor summe bonus, misram summo pastori praecepit: Si diligis me, pasce oves meas . Quod apertius aperiens, ait: Con
Abbreviated transcription (Latin):
eunangelii testatur hẏstoria: pastorib
qui meadem regione erant iugilantes. &
custodientes uigilias noctis siꝑ gregem suũ
angł dni magna cum luce apparitit: ex or¬
tumq mnundo solem iustitie. non solum
celestis uoce sermonis: uerumetiam claritate
diuine lucis astrurit. Nusquã enur C̾into¬
ta ueteris iustrumentiserie repperunus. an¬
gelos qui tam sedulo apparuere patrib cum
luce apparuisse: sed hoc priuilegium recte
hodierno tempori seruatum est quando ex¬
ortum ẽ intenebris lamen rectis corde: iuise.¬
ricors & miserator dñs. Uerun ne parua
untis angli uideret᷑ auctoritas. pt quam
unus sacramentum nouȩ natiuitatis edocu¬
it. statim multitudo celestium agminum.
quȩ glmi dõ caueret. pacemq simul orti¬
nib p̃dicaret. affuit: aperte de monstrana
quia ꝑ hanc natiuitatem. homines ad pacẽ
uinus fidei spei & dilectionis. atq ad głam
diuniȩ laudationis essent conuertendi.
mystice pastores istigregum: doctores

Expanded text:
pastoribus qui in regione eadem erant vigilantes et custodientes vigilias noctis super gregem suum, angelus Domini magna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus. Verum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. mystice pastores isti gregum doctores
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a qui fecit utraq uinum: id est qui de ange¬
lis & hominib. unam dei domum pius mectia¬
tor & reconciliator instituit. R Quẽ indistis. aii
tiplicabitur enis imꝑtum: & pacis ñ erit finus.
Unde idem ꝓpħa bene alias cum incarnatio¬
ins illius. ac nr̃ȩ redemptionis sacramenta.
mystico sermone describit dicens. & erit in
nouissimis dieb preparatus mons domus
diũi inuerticem montium. & eleriabit᷑ sitper
colles. & fluent adeum omnes gentes. Sere¬
nitatem quoq pacis quȩ tunc esset futura.
manifeste de signauit dicens. Et conflabunt
gladios suos uiuomeres: & lanceas suas infal¬
ces. Non leuabit gens contra gentẽ gladiũ.
nec exercebinitur ultra ad preltum. Prop
ter quod mox exliortando subiungit. Do¬
mus lacob: uenite ambulemus in lumiue
dĩ diur̾i. Premisit gͦ tempora pacis: &
sic apparens nicarue ipse auctor pacis & tẽ¬
porum conditor: primo domui iacob idest

Expanded text:
nostra, qui fecit utraque unum , id est, qui de angenostra, qui fecit utraque unum , id est, qui de angelis et hominibus unam Dei domum pius mediator et reconciliator instituit. Pacis  Al. tiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis. Unde bene idem propheta alias cum incarnationem illius ac nostrae redemptionis sacramenta mystico sermone descripsisset, dicens: Et erit in noDomini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes: serenitatem quoque pacis, quae tunc esset futura, manifeste designavit, subjiciens: Et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium, nequod et mox exhortando subjunxit: Domus Jacob, venite, et ambulemus in lumine Domini. Praemisit ergo tempora pacis, et sic apparens in carne ipse auctor pacis et temporum conditor, primo domui Jacob, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
a cesare angusto: qui tunc mundani regni api¬
cem denebat: ut inuudus describeretur um¬
uersus. Quod non casu contigisse putandũ
est: sed certissima dispensatione enisdem
nr̃i redemptoris. intelligendum ẽ esse ꝓui¬
sum. Ipse enim inediator dĩ & hominum. si¬
cut matrem sibi diuuntus qm uoluit p̃uidit.
de qua nasceretur quando uellet humanitus:
ita etiam tempora natiuitatis quȩ uoluit
p̃uidit. imnio ea ipsa qualia uoluit esse do¬
nauit: talia uidelicet inquib sopito turbi¬
he bellorum. noua pacis insolitȩ tranquilli¬
uod enniu mauis nihacuita potuit .ii.¬
Desse pacis indiciiu. qm ab uno homine
orbem describi inuuersum: atq unius censtis
numinismate concludi: Matren quippe ele.¬
git uirginem: quia non alit̾ dĩ filium nasci in
carne: qͣm de intemerata genitrice decebat.
Tempis quaudo nasceretur funimȩ bacis ele¬
git: quia hec mrur um ei nascendi causa fuie:
ut genus humanura ad supn: pacis dona re¬
dnceret. Hinc et enu scͥptum est. Ipse est pax

Expanded text:
a Caesare Augusto, qui tunc mundani regni apicem tenebat, ut mundus describeretur universus. Quod non casu contigisse putandum est, sed certissima dispensatione ejusdem nostri Redemptoris intelligendum esse provisum. Ipse etenim Mediator Dei et hominum, sicut matrem sibi divinitus quam voluit praevidit, de qua nasceretur quando vellet, humanitus; ita etiam tempora nativitatis, quae voluit elegit; imo ipse ea qualia voluit esse donavit, talia, videlicet, in quibus sopito turbine bellorum, nova pacis insolitae tranquillid enim majus in hac vita potuit esse pacis indictum, quam ab uno homine orbem describi universum, atque unius census numismate concludi? Matrem quippe elegit virginem, quia non aliter Dei Filium nasci in carne, quam de intemerata genitrice, decebat. Tempus quando nasceretur summae pacis elegit, quia haec nimirum ei nascendi in mundo causa fuit, ut genus humanum ad supernae pacis dona reduceret. Hinc etenim scriptum est: Ipse est pax
Abbreviated transcription (Latin):
quod factum est. quod fecit dũs & ostendit
nobis. Et ueueruut festinantes. & uniene¬
runt maxiam & ioseph: & infautẽ positũ
in presepio. Pastores quidem illi. felici gaudio
festinauerunt uidere quod audierant: & qͥa
ardenti amore quesierunt: coutunio salua¬
torem quẽ quesierunt inuenire meruert.
Sed & intellectualium pastores gregum. i¬
mo cuncti fideles. qua mentis industria
xp̃m querere debeaut: dictis partt̃ suis

Expanded text:
 ostendit nobis. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis
Abbreviated transcription (Latin):
agatł e: mnuitipharia intentione ꝑquire¬
bat. uit ad cani ꝑtingeret. Persiugua eiũ
crimis mentis sue: singulorum inse ni¬
dere nobilissinis ortam natalib dĩ fantu¬
lam. facit artari: ut qui erat degener & ig¬
uotus: ꝑhioc sonaret apud aures uulgi. qͥd
taitus eet ac talis: qui posset etiam spec

Expanded text:
agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in se| uidere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat di genere ignotus per hoc sonaret apud| aures uulgi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spec
Abbreviated transcription (Latin):
i autem queritis ut de coningatis ali¬
quis testimonium domino ꝑhibeat:
⁊ acnariam considerate. Nemio gͦ querat
Aliuti fr̾s mei xp̾iami fideles: aut uirgo
aut uidaa. aut coniugata: aut uir conti¬
nens. ant uxoratus sit. Quicquid plus eẽ

Expanded text:
i autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium Domini perhibeat, Zachariam considerate. Nemo ergo quaerat aliud fratres mei Christiani fideles, aut virgo, aut vidua, aut conjugata, aut vir, aut contine
Abbreviated transcription (Latin):
omius sanctissinus
& in cxp̃i amore pre¬
cipua ueneratione
recolendis. ac dili¬
gendis patrib & fr̃i¬
bus. in sacratissimo
corbeie cenobio d̾o
militantib: filii atqi
discipuli reuerentis¬
simi patris aus charii. ꝑbenuẽ felicitatis
orant. in dnõ d ominantium. pacem & salu¬
tem. Dii ꝑ dni grãm pastoris boui munere
delectati. predicationib & erem: lis ui for¬
mati. meritis & intercessionib sufulti:
ninus tandem eius presentia desolati. satis
ipenduus quid pronolis gemendui.
quid ue pro eo gratulandum sit.

Expanded text:
ominis sanctissimis et in Christi amore praecipua veneratione recolendis ac diligendis patribus et fratribus in sacratissimo Corbeiae coenobio Deo militantibus filii atque discipuli reverentissimi patris Anskarii perennis felicitatis orant in Domino dominantium pacem et salutem. Diu per Domini gratiam pastoris boni munere delectati, praedicationibus et exemplis informati, meritis et intercessionibus suffulti, nunc tandem eius praesentia desolati, satis perpendimus, quid pro nobis gemendum quidve pro eo gratulandum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
D omi potentia nascentis: o magnificen¬
tia decelo ad terram uenientis. Ad huc
mutero porcabatur: & erutero inatris
a iob̾e baptista salutabatur. Intemplo
presentabatur: & a symeone sene famoso
annoso. ꝓbato. corouata cognoscebatur.
Tunc adorauit. tunc dirit. Et nuinc

Expanded text:
O omnipotentia nascentis! o magnificentia de coelo ad terram descendentis! Adhuc in utero portabatur; et ex utero matris a Joanne Baptista salutabatur. In templo praesentabatur; et a Simeone sene famoso, annoso, probato, coronato agnoscebatur. Tunc cognovit, tunc adoravit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
osthanc itaq uisĩonem. statun
se cepit grauuis agere. & puerilia con¬
sorcia uitare: lectioni & meditat.oni. ceterisq
utilitatib artius se occupare. ita ut socu eiꝰ
ualde mirarentui: quod tam subito inaliam
cum magister fuisset scole ad scm̃ petrum:
eundo uel redeundo ad claustrum. consuetu¬
dinem sibi fecerat. in oratorio beati baptiste
iohamus. precib secretius in sistere. Itaq
post duos annos superioris uisiomis: quadã
nocte uisum ẽ ei. quod adiddem oracorui m
causa orandi diuertisset.

Expanded text:
Post hanc itaque visionem, statim se coepit gravius agere, et puerilia consortia vitare: lectione autem, meditatione, caeterisque utilitatibus arctius se occupare: ita ut socii ejus valde mirarentur quod tam subito in aliam cum magister fuisset scolae ad Sanctum Petrum, eundo vel redeundo ad claustram, consuetudinem sibi fecerat in oratorio beati baptistae Iohannis precibus secretius insistere. Itaque post duos annos superioris visionis quadam nocte visum est ei, quod ad idem oratorium causa orandi divertisset.
Abbreviated transcription (Latin):
uantus ibi erat. & quani mag.
quam paruus factus erat: Pariius
factus: paruos querebat. Quid est par¬
uos querebat: Non suꝑbos. uon elatos: si
hunies & mutes colligebat. In presepi
dignatus ẽ poni: ut esset piorum cybaria
iunientorum. Accepit ergo euni syineon
mbrachia sua: & dixit. Nunc dimitas do¬
mine seruuini tuiun in pace. Diuittis in
pace: quia uideo pacem. Quare ergo dinus¬
tis in pace: Quia uiderunt oculi mei salu¬
nem sẏmeonem.

Expanded text:
uantus ibi erat, et quam magnus, quam parvus factus erat? Parvus factus, parvos quaerebat. Quid est, parvos quaerebat? Non superbos, non elatos; sed humiles et mites colligebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace. Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quoniam viderunt oculi mei salunem Simeonem.
Abbreviated transcription (Latin):
umq eam recognouisset. ce¬
pit uelle adeam accurrere: sed de
loco illo cenoso & minis lubrico. non faci¬
le erire poterat. Cnortis autẽ ille fenura¬
rum cum ei appropiasset: uisum est illi
eam quȩ quasi domina aliarum uidebat᷑.
quam ille indubitant̾ scãm mariaui esse
credebat. ei dixisse. Bili. uis ad matrẽ tuã
uenire: Cui cum ille respondisser. in lu¬
anter se uale: rursus illa intulit. Si nr̃s
societatis par ticeps esse uolueris. omnem
debei uanitatem fugere: & locos pueriles
diictere: actenet ipsum in grauitate
uite custodire. Ualde enim nos detestam᷑
onmia quę uanas dciosa sunt: nec pot̾
in nr̃o conuentu esse. qui cumqi lis sue¬
rit delectatus.¬

Expanded text:
umque eam recognovisset, coepit velle ad eam accurrere; sed de loco illo coenoso et nimis lubrico non facile exire poterat. Chorus autem ille feminarum cum ei appropiasset, visum est illi, eam, quae quasi domina aliarum videbatur, quam ille indubitanter sanctam Mariam esse credebat, ei dixisse: 'Fili, vis ad matrem tuam venire' ? Cui cum ille respondisset, inhianter se velle, rursus illa intulit: 'Si nostrae societatis particeps esse volueris, omnem debes vanitatem fugere et iocos pueriles dimittere ac temet ipsum in gravitate vitae custodire. Valde enim nos detestamur omnia quae vana et ociosa sunt, nec potest in nostro conventu esse, quicumque his fuerit delectatus
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiam comino uebat: & ut aua¬
rus. ad facultates euis. cupiditatis suc fre¬
na larabat. Atq ut idolatrie & demonum
cemodi furus ut diximus comphensus: bea¬
tam agatham a suis fecit apparitorib coar¬
tari. Et fectt eam cindam matrone tradi
nomine afrodisie: quę habebat noueni fi¬
lias turpissimas. sicut fuerat & mater ea¬
rum. Hoc autemn fectt. ut ꝑdies trignita
cotidie blandirentus ei. quo mutarent
amnnum euis. Et moro ꝓmittendo leca
modo terrendo asꝑa: sperabant se mentẽ
scãni. a bono ꝓposito retocare.

Expanded text:
ommouebat . et ut auaris ad fa| cultates eius cupiditatis suae frena laxabat . atque| idolatriam daemonum scemodi ut diximus furis conpraehensus·| beatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| Et fecit eam cuidam matrunae tradi . nomine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promittendo laeta modo terrendo aspera . Sperabant se | mentem sanctam a bono proposito reuocare.
Abbreviated transcription (Latin):
credo inscͥpturis dĩ. uideam oculis uicis.
Et ut noueritis. quantum desidrum habe¬
bant sc̃i. qui nouerant descͥpturis uirgineni
parituram: sicut audistis cumi ysaias ꝓpłia¬
legeretur: ecce uirgo mutero accipiet. &
pariet filium. & uocabitur nomen eius
enmanuel. Emmanuel quia sit: eruan¬
gelista nobis disseruit diceus. quod inter¬
pretatur nobiscum ds̃. Non tibi ergo sit
atur impossibile ut uirgo pareret. uirgo
pariens ꝑmaneret. Intelligite uatum dñi:
& non mireris uirgis partum.

Expanded text:
credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti qui noverant de Scripturis Virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit Evangelium nobis aperuit, dicens: Quod interpretatur, Nobiscum Deus . Non tibi ergo sit atur impossibile, ut virgo pareret, et virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis part
Abbreviated transcription (Latin):
uretẏris ece aiei agiche. uirgnis eneat etimet¬
qua sun xp̃c e̾am socia̾t & diadema duppler decorat.
tirpe decens elegans facie. s uiagis actib atq
fide. terrea prospera nil reputans: iussa dĩ sibi
corde ligans. Portior liex trucib q uiris exposuit
sua membra flagris. pectore quan fuerit ualido:
corta maminilia docet patulo. Delitie cui
carcer erat: pastor ouem petrus hiue recreat.
inde gauisa magisq flagrans. cicta flagella
cueurrit ouans. Iani renitens quasi sponsa
polo promiscris supplicet dnõ. sic sua felta oli
faciat se celebrantib ut faueat. tunca tutlia¬

Expanded text:
rtyris ecce dies Agathae Virginis emicat eximiaam sibi qua sociat, Et diadema duplex decorat. Stirpe decens, elegans specie, Sed magis actibus, atque fide, Terrea prospera nil reputans, Jussa Dei sibi corde ligans. Fortior haec trucibusque viris Exposuit sua membra flagris, Pectore quam fuerit valido Torta mamilla docet patulo. Deliciae cui carcer erat Pastor ovem Petrus hanc recreat. Laetior inde magisque flagrans Cuncta flagella cucurrit ovans. Ethnpolo, Pro misero rogita Damaso. Sic tua festa coli faciat, Se celebrantibus ut faveat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
uinq aboratione surrexisset: ecce uir
ꝑ ostium neuicbat statura ꝓcerus. uidaico
more uestitus. uultu decorus: ex cuius ocu¬
lis splendor duinitatis uelut flamina ignis
ꝓcurrens ad pedes eius corruit. Et cumi
ꝓstratus in facie iaceret: ille ut iurgeret impe¬
rauit. Cumq surgens coram illo reuerent᷑
adstaret. atq premmio splendore exocuilis
illius enueante. infaciem eniis intenoere ñ
ualeret: blanda i su n uoce ad locutus est
dicens. Dic ait iniqui ates tuas. ut iustisice¬
ris+.

Expanded text:
ue ab oratione surrexisset, ecce vir per ostium veniebat, statura procerus, Iudaico more vestitus, vultu decorus. Ex cuius oculis splendor Divinitatis velut flamma ignis procurrens, ad pedes eius corruit. Cumque prostratus in facie iaceret, ille ut surgeret imperavit. Cumque surgens coram illo reverenter astaret atque prae nimio splendore ex oculis illius emicante in faciem eius intendere non valeret, blanda voce ipsum allocutus est, dicens: 'Dic', ait, 'iniquitates tuas, ut iustificeris'.
Abbreviated transcription (Latin):
lucrunt uidere que uos uidetis & non itide.¬
runt: & audire quȩ auditis & nou audie¬
runt. Nuitum senex iste fuit ad audien¬
dum serus: s ad uidendum maturꝰ. Non
expectauit ut xp̃m audiret loquentem:
quia agnouit saluatorem in fantem. Et hoc
illi tantum concessum erat iam decrepito:
quasi desideranti & suspirantiꝰ & dicenti
cotidie mnorationib suis. Quando ueniet:
Quancdo uascetur: Quando uidebo: Pu¬
tas durabo: Putas hic me i ueniet illa
natiuitas: Putas isti oculi uidebinit. per
quem cordis oçiili reuelabuntur:¬

Expanded text:
luerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? quando nascetur? quando videbo? Putas durabo? putas hic me inveniet? putas isti oculi mei videbunt, per quem cordis oculi revelabuntur