comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signat᷑: De qua scriptũ ẽ. Popłs qͥ
sedebat in tenebris. uidit lucẽ mag¬
nã. Om̃e aut̃ qđ spargit᷑. ñ cõtinue
sed sub quada int̾missione iactat᷑.
Et iccirco spargi lux dr̃. qr & si iam
quȩdã ut sunt ꝑspicimꝰ. quȩdã ta¬
m̃ ita ut uidenda sunt ñ uidemus.
Gor nãq petri lux sparsa tenuerat. qͥ
tanto fidi. tanto miraculoꝵ fulgore
claruerat: & tam̃ cõu̾sis gentib dum
circuncisionis pondus imponeret. qͥd
rectũ diceret nesciebat. Lux gͦ in hac
uita spargit᷑. qr ad om̃s res intelligen¬
tia cõtinua ñ habet᷑. Dũ enĩ aliud
sic̃ ẽ cõphendimꝰ. & aliud ignoramꝰ:
quasi sparsa luces & ex parte cerni¬
mꝰ. & in obscuritate ex parte rema¬
quando mens nr̃a ad dĩ funditus
rapta fulgescit. Et qr hȩc eadẽ lux
quib modis humano cordi insinu¬
et᷑ ignorat᷑. recte in ꝑcunctatione dr̃
ꝑ quã uiã spargit᷑ lux. Uesi aꝑte di¬
ceret᷑. Dic quo ordine iusticiã meã

Expanded text:
De qua scriptum est: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Omne autem quod spargitur, non continue, sed sub quadam intermissione jactatur. Et idcirco spargi lux dicitur, quia etsi jam quaedam ut sunt perspicimus, quaedam tamen ita ut videnda sunt non videmus. Cor namque Petri lux sparsa tenuerat, qui tanto fidei, tanto miraculorum fulgore claruerat, et tamen conversis gentibus dum circumcisionis pondus imponeret, quid rectum diceret nesciebat. Lux ergo in hac vita spargitur, quia ad omnis rei intelligentiam continua non habetur. Dum enim aliud sicut est comprehendimus, quasi sparsam lucem et ex parte cernimus, et in obscuritate ex parte remaquando mens nostra ad Dominum funditus rapta fulgescit. Et quia haec eadem lux, quibus modis humano cordi insinuetur, ignoratur, recte in percunctatione dicitur: Per quam viam spargitur lux. Ac si aperte diceretur: Dic quo ordine justitiam meam
Abbreviated transcription (Latin):
cerant ex diuina cognitione. Dauid
qͥppe ut auctorẽ om̃iũ dm̃ trinita¬
tẽ ostenderet. dixit. Benedicat nos
putaret᷑: ilico unitatẽ eiꝰde trini¬
tatis insinuans addidit. Et metu¬
ant eũ om̃s fi nes t̾rȩ. Qui
enĩ ñ eos. sed eũ subdidit. unũ tri¬
a que dixerat intimauit. Isaias
qͦq cũ laudem de unitate trinita¬
tis aꝑiret. seraphin uoces expͥmenᷤ

Expanded text:
cerunt ex divina cognitione. David cerunt ex divina cognitione. David quippe ut auctorem omnium Deum in Trinitate ostenderet, dixit: Benedicat nos putaretur, illico unitatem ejusdem Trinitatis insinuans, addidit: Et metuant eum omnes fines terrae. Qui enim non eos, sed eum subdidit, unum tria quae dixerat intimavit. Isaias quoque cum laudem de unitate Trinitatis aperiret, Seraphim voces exprimens,
Abbreviated transcription (Latin):
& iuxta aliquid ñ coniunoti. Stel¬
le eñi pliades sic̃ supdictũ ẽ. uici¬
nitate sibi coniunctȩ sunt: cactu
cant: sed ñ semet ipsos cangunt.
qr in diu̾sis tẽporib partiunt᷑.
Quã diu̾sis tẽporib abel isaias ⁊ ioħes
apparuit. Biuisi quide fuerunt
tẽpore. sed nͣ p̃dicatione. Nam a¬
bel redep̃toris nr̃i passionem
significans. agnũ in sacrificio op¬
tulit. De cuiꝰ passione. isaias ait.
b missi. & tam̃ concordit᷑ de redep̃¬
toris nr̃i innocentia sentientes.
eundem agnũ ioħes ostendendo.
isaias p̃uidendo. abel offerendo
locutus est. Et quẽ ioħes in osten¬
sione. qu̾e isaias in locutione: hunc
abel significando in manib tenuit.
diximꝰ. nc̃ qͦmͦ in ostendenda uni¬
tate trinitatis concordit᷑ luceant.
demonstremꝰ. Diu̾sis qͥppe tẽporibus¬
huic mundo dauid isaias & paulus
apparuit. sed tam̃ nullus eoꝵ alte¬
ri diu̾sũ sentit: qr & si semetipsos
ñ nouerant facie. unũ tam̃ didi¬

Expanded text:
conjuncti. Stellae enim Pleiades sicut supra dictum est in civitate sibi conjunctae sunt, tactu cant: sed non semetipsos tangunt, quia diversis temporibus patiuntur. Quam diversis temporibus Abel, Isaias, et Joannes apparuerunt! Divisi quidem fuerunt tempore, sed non praedicatione. Nam Abel Redemptoris nostri passionem significans, agnum in sacrificio obtulit , de cujus passione Isaias ait: bus missi, et tamen concorditer de Redemptoris nostri innocentia sentientes, eumdem agnum Joannes ostendendo, Isaias praevidendo, Abel offerendo locutus est; et quem Joannes in ostensione, quem Isaias in locutione, hunc Abel significando in manibus tenuit.diximus, nunc quomodo in ostendenda unitate Trinitatis concorditer luceant demonstremus. Diversis quippe tehuic mundo David, Isaias et Paulus apparuerunt; sed tamen nullus eorum alteri diversum sensit, quia etsi semetipsos non noverant facie, unum tamen didi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe uel grando fuerat saulus ꝑ¬
frigidã insensibilitate̾. sed uix x
grando contra adusarioꝵ pecto¬
ra factus ẽ: uł candore iusticię.
uł districti eloquii correptione.
Oqualem hunc thesaurũ in niue
& grandine habuit. quando illũ
int̾ prauoꝵ uitã positũ iã tcͣ ele¬
ctũ suũ dñs latent᷑ uidit. O ad
quanta adũsarioꝵ pectora feri¬
enda hanc in manu sua grandi¬
nẽ sũpsit. ꝑ quã tot sibi resisten¬
tia corda ꝓstrauit. Nemo itaq
de suis oꝑib extollat᷑. nemo de¬
sꝑet eos quos adhuc frigidos ui¬
det. q thesauros dĩ in niue & gran¬
dine ñ uidet. Qis enĩ crederet qđ¬
ꝑ apłatus gram lapicdatũ stephanũ
ille p̃cederet. qͥ in morte eiꝰ om̃iũ
lapidantiũ uestim̃ta seruaret:
SSi gͦ ad ista dona uel iudicia occul¬
ta recurrimꝰ. nullos om̃ino desꝑan¬
tes. nec illis nos in corde nr̃o p̃feri¬
iã uidemꝰ quantũ p̃cessimꝰ. nesciniꝰ
quantũ dũ currere ceꝑint p̾ceda

Expanded text:
quippe vel grando fuerat Saulus per infidam insensibilitatem; sed nix et grando contra adversariorum pectora factus est, vel candore justitiae, vel districti eloquii correptione. O qualem hunc thesaurum in nive et grandine habuit, quando illum inter pravorum vitam positum jam tunc electum suum Dominus latenter praescivit! O ad quanta adversariorum pectora ferienda hanc in manu sua grandinem sumpsit, per quam tot sibi resistentia corda prostravit? Nemo itaque de suis operibus extollatur; nemo desperet eos quos adhuc frigidos videt, quia thesauros Dei in nive et grandine non videt. Quis enim crederet qlapidatum Stephanum ille praecederet qui in morte ejus omnium lapidantium vestimenta servavit ? Si ergo ad ista dona vel judicia occulta recurrimus, nullos omnino desperantes, nec illis nos in corde nostro praeferijam videmus quantum praecessimus, nescimus quan
Abbreviated transcription (Latin):
at: eũ supplantare cõtendit. Cuiꝰ
alteriꝰ m̃brũ ẽ: nisi eiꝰ de qͦ scrip¬
tũ ẽ inuidia diaboli mors intra¬
uit in orbem t̾rarum: alius
magni meriti eẽ se ęstimat. ꝑ
tumorẽ cordis cunctis se p̃ferens.
om̃s semetipso inferiores credit.
Cuius alterius m̃brũ ẽ. nisi eiꝰ de
quo scriptũ ẽ. om̃e sublime ui¬
det. & ipse ẽ rex suꝑ uniuersos¬

Expanded text:
ndit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum ? Alius magni meriti esse se aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit: cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt: et ipse e
Abbreviated transcription (Latin):
postquã spargi lux dr̃. potest cõue¬
nient᷑ intelligi. qđ ꝑ estũ ꝑsecutio
designet᷑. Qͥa enĩ lux p̃dicationis
inclaruit. mox a ꝑfidoꝵ cordib ar¬
dor ꝑsecutionis exarsit. Nam qđ
ꝑ estũ ꝑsecutio expͥmat᷑. dñicus ser¬
mo testat᷑: de iactis suꝑ petrosa se
minib dicens. Sole orto estuauert̃¬

Expanded text:
spargi lux dicitur, potest convespargi lux dicitur, potest convenienter intelligi, quod per aestum persecutio designetur. Quia enim lux praedicationis inclaruit, mox a perfidorum cordibus ardor persecutionis exarsit. Nam quod per aestum persecutio exprimitur. Dominicus sermo testatur, de jactatis super petrosa terra seminibus, dicens: Sole orto, aestuaver
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus es thesauros nuis. aut thes¬
auros grandinis aspexisti. que p̃pa¬
raui in tẽpus hostis. in diem pug¬
nȩ & belli: Acsi aꝑte diceret᷑. Nul¬
li te de oꝑib tuis p̾feras. qr de his
quos intueris adhuc ꝑ culpã fri¬
gidos. quantos oꝑatores iusticie
& defensores rectȩ fidi sim factu¬
rus ignoras. Qđ qr ꝑ aduentũ
mediatoris agit᷑. recte subiungit.¬
angustata atq coartata. sed late
fulgens lux p̃dicationis emicuit.
Qͥa uͦ accepta luce cõu̾sionis. mar¬
descit intrinsecus uis amoris. ut uł
transacta mala auxie lugeant᷑. uel
uentura bona flagrantissime requi¬
estus suꝑ terrã: Sparsa enĩ luce
dicata iusticia ad requirendũ dĩ
cordis anxietas in uirtutũ exercita¬
tione dilatat᷑: ut iste in sermone sa¬
pientie. ille in sermone scientiȩ ful¬
geat. hic in curationũ grã. ille in
uirtutũ oꝑatione conualescat: et
accipiunt necessario sibimet iun¬
cti om̃s unaminit᷑ accendant᷑. S

Expanded text:
esauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti, quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli? Ac si aperte diceretur: Nulli te de operibus tuis praeferas, quia de his quos intueris adhuc per culpam frigidos, quantos operatores justitiae et defensores rectae fidei sim facturus ignoras. Quod quia per adventum Mediatoris agitur, recte subjungitangustata atque coarctata, sed late fulgens lux praedicationis emicuit. Quia vero, accepta luce conversionis, inardescit intrinsecus vis amoris, ut vel transacta mala anxie lugeantur, vel ventura bona flagrantissime requiaestus super terram. Sparsa enim luce aedicata justitia, ad requirendum Deum cordis anxietas in virtutum exercitatione dilatatur; ut iste in sermone sapientiae, ille in sermone scientiae fulgeat; hic in curationum gratia, ille in virtutum operatione convalescat: et accipiunt, necessario sibimet juncti omnes unanimiter accendantur.
Abbreviated transcription (Latin):
no agit᷑. ut humanũ cor ñ solũ de
scientia. sed etiã de ipsa sua igno¬
rantia ꝑfecte doceat᷑. & calore amo¬
ris ad suꝑna ferueat. dũ minora
eẽ q̃ cognou̾. in infimis pensat:

Expanded text:
no agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat,
Abbreviated transcription (Latin):
uit. atq hoc & alios docere cõsueũ.
qͣsi tot uestim̃ta habet. qͦt audito
calere ñ possint. sed adiuncta ui¬
uenti corpori dũ exalantes m̃broꝵ
po ros cõtegt̃. emanantẽ ab inti¬
mis calorẽ p̃munt. Qͦ nimirũ
calore hec eade uestim̃ta calefi¬
unt. sed calefacta calorẽ quẽ ac¬
ceꝑint retinendo ad corpꝰ redat.
Qͥd gͦ ꝑ uestim̃ta uiuenti corpori
adherentia. nͥ discipłoꝵ uita ma¬
gistris bene uiuentib cõiuncta
signat᷑. Que qͣsi ꝑ poros calorẽ
accipit. qr ad amorẽ đi & exemplo
actionis. & impulsu exhortationis
ignescit: q̃ uelut frigͥ ꝓpͥũ respu¬
it. dũ a pͥstina iniqͥtate discedit.
Calorẽ quẽ acceꝑit retinet. qr in eo
quẽ ꝑ p̃dicam̃ta sũpserit feruore
cõualescit. Doctores aute̾ scĩ dũ
auditores suos in amore cũ ꝓfice¬
re sentiunt. ipsi ampliꝰ in doctri¬
ne utrtute feruescunt. Et qr eos
ad sũma mardescere & feruere cõ¬
spictunt. ad p̃dicanda bona ce

Expanded text:
vit, atque hoc et alios docere consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot auditorcalere non possint, sed adjuncta viventi corpori, dum exhalantes membrorum poros contegunt, emanantem ab intimis calorem premunt, quo nimirum calore haec eadem vestimenta calefiunt, sed calefacta calorem quem acceperint retinendo ad corpus reddunt. Quid ergo per vestimenta viventi corpori adhaerentia nisi discipulorum vita magistris bene viventibus conjuncta signatur? Quae quasi per poros calorem accipit, quia ad amorem Dei et exemplo actionis et impulsu exhortationis ignescit. Quae velut frigus proprium expellit, dum a pristina iniquitate discedit; calorem quem accepit retinet, quia in eo quem praedicando sumpserit fervore convalescit. Doctores autem sancti dum auditores suos in amorem Dei proficere sentiunt, ipsi amplius in doctrinae virtute fervescunt; et quia eos ad summa inardescere et fervescere conspiciunt, ad praedic
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscit. Corã dõ egit ulia
uel extrema. ut illa ex humita¬
te solidaret. q̃ corã hominib ges¬
serat fortia. Qͥd de eiꝰ factis ab
aluis sentiat᷑ ignoro. ego dd plus
saltantẽ stupeo. qͣm pugnantẽ.
Pugnando qͥppe hostes subdidit.
saltando autẽ corã dño semet¬
ipsũ uicit. Quẽ michol saul fi
lia adhue ex tumore regri gene¬
ris insana. cũ bumiliatũ despice¬
ret dicens. qͣm głosus fuit hodi¬
e rex isrł discooꝑiens se ante an¬
cillas sertioꝵ suoꝵ. & nudatꝰ ẽ qͣsi

Expanded text:
recognoscit. Coram Deo egit debilia recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro, ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol filia Saul adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas se
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. Ante dnm lucła. qͥ elegit
me potiꝰ qͣm patrẽ tuũ. c pau¬
lo post ait. Et ludã & uilior fiã
plusquã factus sũ: eroq humilis
in oculis meis. Acsi aꝑte dicat.
Uilescere corã hominib appeto.

Expanded text:
uia ante Dominum ludam, qui elegit me potius quam patrem tuum . Ac paulo post ait: Et ludam, et vilior fiam plusquam factus sum, eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ indigni estimant᷑ uocat. Seqͥt᷑.¬
Digne eũ inuenire ñ possum. Et si in¬
uenire iã dm̃ possumꝰ. ñ tam̃ digne.
qr qͥcqͥd in illo sentimꝰ ex fide ẽ. ñ
dũ ex specie. Hoc tam̃ qđ iã se in¬
uenisse cõsiderat. adiungit dicens.
.Magnꝰ fortitudine. & iudicio & u¬
stitia. & enarrari ñ potest. Mlagnꝰ
qͥppe ẽ fortitudine. qr fortẽ adusa¬
riũ suꝑat: & de domo illiꝰ uasa cõ¬
tumelie auferens. in miscdie uasa
ꝑmutat. Magnꝰ iudicio. qr & si hic
Magnꝰ iusticia. qr & si hic diu tole¬
rat. qͣndoq tam̃ sine t̾mino reꝓbos
rari ñ potest. Sentiri enĩ digne
ñ ualet. qͥntominꝰ dici: S meliꝰ
huinc uteũq dicimꝰ. si sub cõsi¬
dera tionis eiꝰ formidine admiran¬

Expanded text:
qui indigni aestimantur vocat. Seqqui indigni aestimantur vocat. Seqdigne sentire non possumus.---Et si invenire jam eum possimus, non tamen digne, quia quidquid in illo sentimus ex fide est, et non ex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse considerat adjungit, dicens: IBID.---Magnus fortitudine et judicio et justitia, equippe est fortitudine, quia fortem adversarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens, in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia, etsi hic Magnus justitia, quia, etsi hic diu tolerat, quandoque tamen sine termino reprobos rari non potest, sentiri digne non valet, quanto minus dici? Sed melius hinc utcunque dicimus, si sub considerationis e
Abbreviated transcription (Latin):
His auditis tacuert̃. & głificauerunt
dm̃ dicentes. Ergo & gentib ds pe¬
nitentiã ad uitã dedit. Multitudo
gͦ fideliũ formodolosã do laude op¬
tulit. q̃ saluatis gentib a suo se mur¬
mure dona celestis grx ãmirando
cõpressit. Uñ ipse qͦq petrꝰ mirat᷑ di¬
cens. In u̾itate cõꝑi. qdđ ñ ẽ ꝑsonarũ¬
cipiunt. cur ab eis qͥ iã fideles st̃
formidolosa uenire laudatio dr̃
cũ lȩta uenire potiꝰ qͣm formidolo¬
sa debuisset: S iccireo cõu̾sis gen¬
tib ab hebreis ia fidelib formidolosa
laudatio ꝓdiit. qr nimirũ iuste iu¬
dea repulsa ẽ: dũ pie ẽ gentilitas
uocata. Et dãpna sue repulsionis ci¬
muit. dũ lucra aliene uocationis
uidit. Uñ nos qͦq cotidie dũ iniqͦs
qͦsq ad inopinatã uitę celsitudinẽ
puehi repente cõspicimꝰ. sub occui¬
tis dĩ iudiciis tim̃do gaudem̃. ne
ꝑ occulta iudicia qͦsda ds qͥ digni
putant᷑ deserat. qͥ ꝑ hec ad se eos

Expanded text:
His auditis tacuerunt, et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam Deo laudem obtulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmure, dona coelestis gratiae admirando, compressit. Unde ipse quoque Petrus miratur, dicens: In veritate comperi qcipiunt, cur ab eis qui jam fideles sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebraeis jam fidelibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repulsa est, dum pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos
Abbreviated transcription (Latin):
sũmis: u̾acit᷑ dict̃. Nr̃a cõu̾satio in
celis ẽ. Qͥ solidissimi ut ere fusi st̃.
qr ab integritate accepte fortitudi¬
nis. nulla mutabilitatis rubigine
cõsumunt᷑. Qͥb & fortit᷑ cõtra ad¬
u̾sa durantib. auctoris uoce drͣ.
Uos estis amici mei. qͥ ꝑmansistis
mecũ in tẽptationib meis. S quã¬
uis doctꝰ & arrogans cũ irridere
sem̃ uirũ nitit᷑. irrisioni sue for¬
tia dicta ꝑmisceat. a dictis tam̃
fortib semꝑ ad suꝑuacua u̾ba re¬
labit᷑. Nã iterũ deridendo subiun
cat. Tu qͥ iã magne intelligentiȩ
luce ꝑfrueris. docere nos qͥ igno¬
rantiȩ tenebris inuoluimꝰ debes.
Qͥ mox ab irrisione resiliens. des
ego ei de suis laudib acute sen¬
tiens ñ audita loquor. qͥs hec nar¬
rare uel postquã audierit potest:
S qr cũ doctrina & arrogantia in
uniꝰ m̃tis habitatione cõfligit. a
loquentis ore ñ solũ sonat uiuen¬

Expanded text:
summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter contra adversa durantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, qui permansistis mecum in tentationibus meis. Sed quamvis doctus et arrogans cum irridere sanctum virum nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum deridendo subjungcat: Tu, qui jam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui ignorantiae tenebris involvimur debes. Qui mox ab irrisione resiliens, despego ei de suis laudibus acute sentiens non audita loquor, quis haec narrare vel postquam audierit potest? Sed quia cum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat viven
Abbreviated transcription (Latin):
mana infirmitate seruet᷑. De qͥb
bene dr̃. qͥ solidissimi qͣsi ȩxe fusi
st̃. Nature nãq ęris ẽ. rubigine
difficile cõsumi. Et uirtutes angłi¬
cȩ q̃ in diuino amore fixe ꝑstitert᷑.
lapsis suꝑbientib angłis hoc in mu¬
nere retributionis acceꝑunt. ut
nulla iaͣ rubigine subripientis cul¬
pȩ mordeant᷑. ut in cõtẽplatione
cõditoris sine felicitatis fine ꝑma¬
neant: & in hoc qđ st̃ cõditȩ. et̃na
stabilitate ꝑsistantͥ. Qd̃ bene apud
moysen ipsa de mundi origine
hy storie u̾ba cestant᷑: eũ & pͥus fa¬
ctũ celũ dr̃. & hoc ide postmnodum
firmam̃tũ uocat᷑: qr uidelicet na¬
tura angłica & pͥus subtilis ẽ in
suꝑiorib cõdita. & post ne unqͣm
potuisset cadere. mirabiliꝰ cõfir¬
mata. Posst̃ etiã ꝑ cęlos ut sepe
diximꝰ. electoꝵ m̃tes expͥmi. a cun¬
ctis trenis cõtagiis intuno amore
suspense. Qͥ quãuis corpore degant
in infimis. qr tam̃ iã corde inherent

Expanded text:
na infirmitate servetur. De quibus bene dicitur: Qui solidissimi quasi aere fusi sunt . Naturae namque aeris est, rubigine difficile consumi. Et virtutes angelicae quae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conditoris sine felicitatis fine permaneant, et in hoc quod sunt conditae aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysen ipsa de mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata. Possunt etiam per coelos, ut saepe diximus, electorum mentes exprimi, a cunctis terrenis contagiis intimo amore ant in infimis, quia tamen corde jam inhaerent
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ in nubes. Aer qͥppe ita ipsa sua
tenuitate spargit᷑. ut nulla fir¬
mitate solidet᷑. Nubes autẽ tan¬
to firmiores st̃: qͥnto densiores.
Qͥa gͦ ꝑ aerẽ. nͥ m̃tes seculariũ de¬
signant᷑. q̃ innumeris huiꝰ uitȩ
desideriis dedite. huc illucq mo¬
re aeris fluuide disꝑgunt᷑: Sed
aer in nubes cogit᷑. cũ fluxe m̃tes
ꝑ suꝑni respectus grãm uirtutis
soliditate roborant᷑: ut intra si¬
nũ cordis recta sentiendo se col¬
ligant. & in uanis cogitationib
cũ ꝑ t̾rena desideria sparsus. eũ qͣ¬
si aura transiens ꝓ uita carnis cu¬
ra piscationis agitabat. Aer etiam
ta didicerant. sed necdũ ꝑ fidẽ fir¬
ma sapiebant. Subito autẽ aer
in nubes coactus ẽ.: qr ꝑ respectũ
suꝑnę gr̃e fluxa corda piscanti¬
ũ. in soliditatẽ u̾sa st̃ p̾dicatoꝵ:
ut eoꝵ infirmȩ cogitationes for¬
tia sentiendo densesterent. ac
more nubiũ aqͦs scientie caꝑent.
& subt̃ iacentẽ trã u̾bis p̾dicatio¬

Expanded text:
tur in nubes. Aer quippe ita ipsa sua tenuitate spargitur, ut nulla firmitate solidetur. Nubes autem tanto firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem nisi mentes saecularium designantur, quae, innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur? Sed aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta sentiendo se colligant, et in vanis cogitationibus cum per terrena desideria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam ta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
dant sic̃ ros u̾ba mea. Heȩ ninirũ
pluuiȩ hyemi cõgruunt. estate
cessabunt: qr nc̃ cũ carnaliũ ocu¬
us uita celestis abscondit᷑. necesse
ẽ ut scoꝵ nobis p̃dicationib irroret᷑.
Cũ uͦ et̾ni iudicii estus incanduerit.
nullus u̾ba p̾dicantiũ necessaria
teͣ habebit: qr ueniente iudice. ad
cor suũ qͥsq reducit᷑. ut scã iam
cũ agere ñ ualet sentiat: & rectũ¬
qđ sequi debuit. ex tortitudinis
gregẽ ad uictimã. & scĩfica eos
in die occisionis. In die enĩ occi¬
sionis scĩficant᷑ reꝓbi. qr tẽ scã¬

Expanded text:
ba mea . » Eae nimirum pluviae hiemi congruunt, aestate cessabunt, quia nunc cum carnalium oculis vita coelestis absconditur, necesse est ut sanctorum nobis praedicationibus irroretur. Cum vero aeterni judicii aestus incandaverit, nullus verba praedicantium necessaria tunc habebit, quia veniente judice, ad cor suum quisque reducitur, ut sancta jam cum agere nquod sequi debuit, ex tortitudinis gregem ad victimam, et sanctifica eos in die occisionis . » In die enim occisionis sanctificantur reprobi, quia tunc sa
Abbreviated transcription (Latin):
in memoria in cõspectu dĩ. Aurũ
gͥ ab aqͥlone uenit. dũ in cõspe¬
ctu di ex gentib cũ elemosinis
oratio ascendit. Qđ cũ petrꝰ fr̃ib
retulisset. qͦmͦ uel corneliꝰ angłm.
uel ipse de celo sũmitti ad se lui¬
teũ cũ bestiis. reptilib ac uolatili¬

Expanded text:
in memoriam in conspectu Dei . Aurum ergo ab Aquilone venit, dum in conspectu Dei ex gentibus cum eleemosynis oratio ascendit. Quod cum Petrus fratribus retulisset , quomodo vel Cornelius angelum, vel ipse de coelo submitti ad se linteum cum bestiis reptilibus ac volatili
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥd deuorat. hoc introrsus tra¬
hens ab intuentiũ oculis ocultat.
& rẽ q̃ uideri in suꝑficie potuit.
in ꝓfundũ rapit. Homo gͥ cũ de
do tacet. ꝑ rationẽ in qͣ ẽ cõditus.
eẽ aliqͥd uidet᷑. At si loqͥ de do ce
ꝑit. ilico quã nil sit ostendit᷑: qr
magnitudinis illiꝰ imm̃sitate de¬
uorat᷑. Et qͣsi in ꝓfundũ raptus
abscondit᷑. qr fari in effabilẽ cupi¬
ens. ipsa sue ignorantiȩ angusti¬
a deglutit᷑. Loqͥt᷑ eni caro de sp̃u.
circũscriptus sp̃s de incircũscrip¬
to. creatura de creatore. tẽpora¬
lis de ęt̾no: mutabilis de immu¬
tabili. mortalis de uiuificante.
Et cũ in cenebris positus int̾nũ lu¬
m̃ sic̃ ẽ nesciat. homo de et̾nitate
petit. etiã hoc sibi subtrahit. qđ
de illa uel tacit sentit. S ecce et¬
nitas cc̾ hominib u̾e innotuit. cu
se eis humanitate suscepta mon¬
strauit. Que qr necdũ reuelata
fuerat: de eisłe hominib recte

Expanded text:
liquid devorat, hoc introrsus trahens, ab intuentium oculis occultat, et rem quae videri in superficie potuit in profundum rapit. Homo igitur cum de Deo tacet, per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si lrit illico quam nihil sit ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditurens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate petit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate suscepta monstravit. Quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem hominibus recte
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ gr̃ȩ redẽptoris a gentilitate
dudũ ꝑfidie torpore frigida. in¬
tra scãm eccłiam p̾ciosa do uita
fideliũ multiplicat᷑. Ab aqͥlone
&enĩ aurũ uenit. cũ ab ipsis ido¬
loꝵ cultorib uera in dño fides
clarescit. S cõu̾sis ad fide gen¬
tilib iudȩa cõtradicit. & ad pͣmi¬
a retributionũ cęlestiũ dedigna

Expanded text:
ctum gratiae Redemptoris a gentilitate dudum perfidiae torpore frigida intra sanctam Ecclesiam pretiosa Deo vita fidelium multiplicatur. Ab Aquilone etenim aurum venit cum ab ipsis idolorum cultoribus vera in Domino fides clarescit. Sed conversis ad fidem gentibus, Judaea contradicit, et ad praemiorum retributionem coelestium dedigna
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsi accepte diuitie egenis fr̾ib
largiunt᷑. Qͥa gͦ sepe ꝑ ipsa do¬
dantis in cautꝰ animꝰ elongat. ui¬
gilanti ꝓuisione curandũ ẽ: ut
& pͥus subigant᷑ uicia. & post sub
circũspectione dona teneant᷑. Nã
si in eis mens incaute se deserit. nͣ
ꝑ hec adiuta subuehit᷑: sed qͣsi ꝓ
ante actis laborib remunerata
reꝓbat᷑. Vnde fit etiã ut accepta
uirtus dũ in usu transitorie lau¬
dis assumit᷑. qr uicio militat. uir¬
tꝰ ñ sit. Qla enĩ origo uirtutis
humilitas ẽ: illa in nobis uirtus
ueracit᷑ pullulat. q̃ in radice ꝓpͥa
id ẽ in humilitate ꝑdurat. A qua
nimirũ si abscidit᷑ arescit. qr uiui¬
ficantẽ se in intimis humorẽ ca¬

Expanded text:
quasi acceptae divitiae egenis fratribus quasi acceptae divitiae egenis fratribus largiuntur. Quia ergo saepe per ipsa dodantis incautus animus elongat, vigilanti provisione curandum est, ut et prius subigantur vitia, et post sub circumspectione dona teneantur. Nam si in eis mens incaute se deserit, non per haec adjuta subvehitur, sed quasi pro anteactis laboribus remunerata reprobatur. Unde fit etiam ut accepta virtus, dum in usu transitoriae laudis assumitur, quia vitio militat, virtus non sit. Quia enim origo virtutis humilitas est, illa in nobis virtus veraciter pullulat, quae in radice propria, id est in humilitate perdurat. A qua nimirum si abscinditur, arescit, quia vivificantem se in intimis humorem cha
Abbreviated transcription (Latin):
entia eẽ nequeat. Quee si¬
e si
uirtute locutionis fulgeat. ȩla¬
tionis tam̃ uelamine cor loquentis
obscurat. Alia nãq st bona sũma.
alia bona media. Bona xenĩ sũma
sunt: spes. fides. caritas. quȩ cũ
u̾acit̾ habent᷑. in malo flecti non
possunt. Dona autẽ sunt media.
ꝓphetia. doctrina. curationum
uirtus. & cetera. q̃ ita int̾ utrũq.
st̃ posita. ut aliquando ꝑ hec so¬
la ęt̾na patria. aliquando uͦ
gła trena requirat᷑. Medias gͦ
has uirtutes dicimꝰ. quas ad qđ¬
cũq mens appetit inclinamꝰ. Qr¬
b ꝑceptis ita uti animꝰ sic̃ t̾renis
diuitiis potest. ꝑ t̾renas nãq di¬
uitias. alii in głe ostentatione
suꝑbiunt. alii erga ꝓximoꝵ in¬
digentiã. ministeria pietatis ope¬
rant᷑. Cũ ꝑ doctrinã gͥ atq ꝓphe¬
tiã laus exterior q̃rit᷑. qͥsi ꝑ corpo¬
rales diuitias t̾rene głe culmen
ambit᷑. Cũ uͦ doctrina atq ꝓphe¬
tia lucrandis animab impendit᷑.

Expanded text:
entia esse nequeat, quae entia esse nequeat, quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine cor loquentis obscurat . Alia namque sunt bona summa, alia bona media. Bona etenim summa sunt fides, spes, et charitas. Quae cum veraciter habentur, in malum inflecti non possunt. Bona autem sunt media, prophetia, doctrina, curationum virtus, et caetera , quae ita inter utrumque sunt posita, ut aliquando per haec sola aeterna patria, aliquando vero gloria terrena requiratur. Medias ergo has virtutes dicimus, quas ad quodcunque mens appetit inclinamus. Quibus perceptis ita uti animus sicut terrenis divitiis potest. Per terrenas namque divitias alii in gloriae ostentatione superbiunt, alii erga proximorum indigentiam ministeria pietatis operantur. Cum per doctrinam igitur atque prophetiam laus exterior quaeritur, quasi per corporales divitias terrenae gloriae culmen ambitur. Cum vero doctrina atque prophetia lucrandis animabus impenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. & ñ audebunt contẽplari om̃s
qͥ sibi uident᷑ eẽ sapientes. Hoc loco
heliu uiros. eos qͥ ad intelligentiã
st̃ fortes appellat. Et notandũ qđ
ñ ait. & ñ audebunt cõtẽplari sapi¬
entes: sed qͥ sibi uident̾ eẽ sapien¬
tes. Ub uidelicet ubis. ꝑitos qͥde.
sed arrogantes insinuat. Helui gͦ
dũ multa fortit̾ sentit. in locu¬
tionis sue fine se tetigit. Uiri nãq
arrogantes docti cũ recte ñ uiuunt.
sed tam̃ recta dicere doctrine i¬
pulsionib cõpellunt᷑. ipsi dãpna¬
qr dũ ea q̃ agere respuunt. p̾di¬
cantes insinuant. suis se uocib
dãpnantes clamant. Contra qͦs
bene ꝑ psalmistã dr̃. Conũsi st̃ in
a qͦ tendit᷑ ꝑcutit. In dictis autẽ su¬
is arrogantiũ lingue arcui ꝑũ¬
so st̃ similes. qr dũ cõtra elationẽ
u̾ba faciunt. in suis auctoritati¬
b sagutas figt̃. Unde sũma cura
puidendũ ẽ: ne accepta sapientia
cũ ignorantie tenebras illuminat.
lum̃ bumilitatis collat: & iã sapi¬

Expanded text:
unt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes. - Hoc loco Eliu eos qui ad intelligentiam sunt fortes appellat, et notandum quod non ait. Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogantes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damna dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebralumen humilitatis tollat, ut jam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
austro noli ꝓhibere. Sic̃ enĩ ꝑ aqͥ¬
lonẽ gentilitas. sic ꝑ austrũ iudȩa
designat᷑. Que qͣsi meridiano sole
incaluit. qr redẽptore in carne ap¬
parente: feruorẽ fidi pͥma suscepit.
A qͥloni gͦ dr̃da. cũ offerre do sue
fidi munera gentilitas imꝑatur.
Austro autẽ iubet᷑ ne ꝓhibeat. qͥa
hebreis in fide cõsistentib p̃cipit᷑.
ne uitã gentiũ repellendo cõtẽp¬
nant. Un hic qͦq qr dictũ ẽ ab aqͥlo¬

Expanded text:
Austro: Noli prohibere . Sicut enim per Aquilonem gentilitas, sic per Austrum Judaea signatur, quae quasi meridiano sole incaluit, quia, Redemptore in carne apparente, fervorem fidei prima suscepit. Aquiloni ergo da dicitur cum offerre Deo suae fidei munera gentilitas imperatur. Austro autem jubetur ne prohibeat, quia Hebraeis in fide consistentibus praecipitur ne vitam gentium repellendo condemnent. Unde hic quoque quia dictum est: Ad Aq
Abbreviated transcription (Latin):
bent iste nubes semitas subtilissi¬
mas. scilicet scẽ p̃dicationis uias.
Ang̾ta qͥppe porta ẽ: q̃ ducit ad ui¬
tã. Cos gͦ ꝑ semitas astringunt. qͥ
ab intentionis eoꝵ tramite ꝑ lata
mundi desideria euagando ñ exe¬
unt. Arta enĩ bene uiuendi censu¬
ra. ñ ẽ ampla uia. sed semita. In qͦ¬
p̃dicator quisq studiose cõstringi¬
t᷑. qr sub p̾ceptoꝵ custodia sollicite
coang̾tat᷑. Annon qͣsi q̃da angustia
ẽ itineris. in hoc qͥde mundo uiue¬
re. sed de huiꝰ mundi cõcupiscenti¬
a nichil habere: aliena ñ appetere.
ꝓpͥa ñ tenere. laudes mundi des¬
picere. & ꝓ dõ obꝓbria amare: głam
fugere. despectũ sequi. ad ulantes
despicere. despicientes honorare.
mala nocentiũ ex corde dimittere.
& erga eos dilectionis grãm immo¬
bilẽ in corde retinere Quȩ uide¬
licet omĩa semite st̃ sed magne. qr
qͣnto in p̾senti uita ꝓ ipsa uiuen
di custodia anguste sunt: tanto
amplius in ętͣna retributione di¬

Expanded text:
bent istae nubes semitas subtilissimas, scilicet sanctae praedicationis vias. Angusta quippe porta est, quae ducit ad vitam . Eos ergo per semitas astringunt, qui ab intentionis eorum tramite per lata mundi desideria evagando non exeunt. Arcta enim bene vivendi censura non est ampla electus quisque studiose constringitur; quia sub praeceptorum custodia sollicite coangustatur. Quasi quaedam angustia est itineris, in hoc quidem mundo vivere, sed de hujus mundi concupiscentia nil habere, aliena non appetere, propria non tenere, laudes mundi despicere, et pro Deo opprobria amare, gloriam fugere, despectumque appetere, adulantes despicere, despicientes honorare, mala nocentium ex corde dimittere, et erga eos dilectionis gratiam immobilem in corde retinere. Quae videlicet omnia semitae sunt, sed magnae, quia quanto in di custodia angustae sunt, tanto amplius in aeterna retributione di
Abbreviated transcription (Latin):
excitant᷑. Vcsi apte beato iob dic̃et.
In cassũ tibi cribuis. si qͦs ꝓ te ꝓfecis¬
se in uirtutib cõtẽplaris: qr hii qͦs
feruor attingeret. frigidi in sua
insensibilitate remanerent. Postꝗͣ.
uͦ hȩc fortit᷑ dix̃. ꝑ arrogantiã le¬
uit᷑ mot̾: irrisionis ilico u̾ba sub¬
iungit dicens. Cu forsitan cũ eo¬

Expanded text:
o Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos s sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postquam vero haec fortiter dixit, per arrogantiam leviter motus, irrisionis illico verba subjungit, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
S qr helui de pͣuitate singłoꝵ sen¬
tentiã ꝓtulit. ilico ad ipsũ pͣuita¬
tis auctorẽ ꝑ que̾ unũqđq malũ
oborit᷑. m̃tis oculos deflectit: ut qr
uno hoc u̾su pͥui capitis m̃bra ꝑ¬
strinxerat. etiã hoc ipsũ m̃broꝵ
caput sub breuitate describat.
Uł certe qr suꝑiꝰ nubiũ di uirtu¬
tes intulerat. agit nc̃ ut cõtͣ bono¬
rũ uitã etiã adũsarii impugna¬
tiones innotescat. Nã seqͥt᷑. Ingre¬

Expanded text:
quia Eliu de pravitate singulorum sententiam protulit, illico ad ipsum pravitatis auctorem, per quem unumquodque malum oboritur, mentis oculos deflectit, ut quia uno hoc versu pravi capitis membra perstrinxerat, etiam hoc ipsum membrorum caput sub brevitate describat. Vel certe quia superius , nubium Dei virtutes intulerat, agit nunc ut contra bonorum vitam etiam adversarii impugnationes innotescat. Nam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ge aqͥlo & ueni auster ꝑfla ortũ
meũ. & fluant aromata illiꝰ. Aqͥlo
enĩ iubet᷑ ut surgat. ut nimirũ is
qͥ mortaliũ corda restringit. adũ¬
sari sp̃s fugiat. Auster enĩ ueñ.
& ortũ ꝑflat. ut eiꝰ a romata difflu¬
hominũ replet᷑. ex ea mox opinio
uirtutũ asꝑgit᷑: ut iure iã scoꝵ lin¬
gua qͥsi ortus austro ꝑflatꝰ dicat.
Xp̃i bonꝰ odor sumꝰ do. Uestim̃ta gͦ¬

Expanded text:
ge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Aquilo enim jubetur ut surgat, ut nimirum is qui mortalium corda restringit adversarius spiritus fugiat. Auster enim venit et hortum perflat, ut ejus aromata diffluhominum repletur, ex ea mox opinio virtutum aspergitur, ut jure jam sanctorum lingua quasi hortus Austro perflatus dicat: Christi bonus odor sumus Deo . Vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
ab aqͥlone ueniente a do formido¬
losa laudatio ꝓdiit. qr dũ clari¬
tatẽ suę ficłi gentilitas optulit.
multitudo hebreoꝵ fideliũ diui¬
na iudicia ꝑtimescendo laudaũ.
S qͦmͦ ab aqͥlone aurũ ueniat.
qͦmͦ ab his qͥ sub do st̃. formido¬
losa laudatio erũpat. ipsa nob̾
hẏstoria sacri ȩloqͥi ostendat.

Expanded text:
lone veniente, a Deo formidolosa laudatio prodiit, quia, dum claritatem suae fidei gentilitas abstulit, multitudo Hebraeorum fidelium divina judicia pertimescendo laudavit. Sed quomodo ab aquilone aurum veniat, quomodo ab his qui sub Deo sunt, formidolosa laudatio erumpat, ipsa nobis historia sacri eloquii ostendat,
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis uita ꝑcurrens p̾dicatores
scõs a nr̃is oculis corporalit᷑ occul¬
tat. Uentꝰ transiens nubes fugat. qr
uitȩ tẽporalis excursus a carne
apłos subtrabit. ⁊ eos a t̾re suꝑfi¬
cie in secreta reqͥe qͣsi in cęloꝵ car¬
dine abscõdit. S qr usq ad mor¬
tẽ p̾dicare ñ desinunt. & p̾sentis
uite spaciũ more nubiũ cũ u̾boꝵ
pluuia exeurrunt. qͥa eoꝵ labori

Expanded text:
s praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pl
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdicatores scĩ ostendere semet¬
ipsos ut ꝓsint cupiunt. nec tam̃
possunt. Perũq latere ut qͥeti sint
appetunt. nec tam̃ ꝑmittunt᷑. Ne¬
mo gͥ scit qͣndo lucẽ nubiũ plu¬
uie ostendunt. qr nemo cõp̃hen¬
dit qͦndo ds uirtutẽ p̾dicationis

Expanded text:
praedicatores sancti ostendere semetipsos ut prosint, cupiunt, nec tamen possunt; plerumque latere ut quieti sint appetunt, nec tamen permittuntur. Nemo igitur scit quando lucem pluviae ostendunt, cum nemo comprehendit quando Deu
Abbreviated transcription (Latin):
spm sensit. qr multa sublimiter ꝓ¬
tulit: uir arrogans elationis sue
pondẽ lassatus. ñ ualet portare q̃
dic̃. Nã ꝑ iactantiã ꝓtinꝰ adiungit.¬
cula di. Qͥsi in cõparationẽ sui ia¬
centẽ uidit. quẽ ad u̾ba tante p̃di¬
cationis ut staret admonuit. Quã¬
uis & ꝑ hoc qđ dic̃ ausculta. grauẽ
beato iob cõtumeliã irrogat: qr
sic᷑ iã de illo & suꝑiꝰ diximꝰ. arro¬
gantia minoris ẽ: auditũ sibu
uelle extorquere maiorle: li¬
cet helui bona q̃ dic̃ nesciat pen¬
sare cui dicat: nos qͥ erudiri ab
om̃ib q̃rimꝰ. indagare u̾ba doctri¬
ne illiꝰ subtilit̃ debemꝰ. Nã mag¬
na fortasse uirtutis arce dr̃. sta o¬

Expanded text:
m sensit, quia multa sublimiter protulit, vir arrogans elationis suae pondere lassatus non valet portare quae dicit. Nam per jactantiam protinus adjungite.---Quasi in comparatione sui jacentem vidit, quem ad verba tantae praedicationis ut staret admonuit. Quamvis et per hoc quod dicit Ausculta, gravem beato Job contumeliam irrogat, quia, sicut jam de illo et superius diximus , arrogantia minoris est auditum sibi velle extorquere majoris. Sed licet Eliu bona quae dicit nesciat pensare cui dicat, nos qui erudiri ab omnibus quaerimus, indagare verba doctrinae illius subtiliter debemus. Nam magna fortassis virtutis arte d
Abbreviated transcription (Latin):
Si nubes scĩ p̾dicatores st̾: pliuue
nubiũ st̃ u̾ba p̾dicationũ. S nu
bes cũ ꝑ aera transuolant. nisi plu¬
uia deorsũ ueniat. nescit᷑ quãtã
aquarũ ĩmensitatẽ portant: nisi
choruscus int̾ pluuias erũpat.
intelligi ñ ualet qͥd in eis etiam
claritatis latet. Qa nimirũ p̃di¬
catores scĩ si taceant. & neqͣquã lo¬
quentes ostendant qͥnta sit cȩlestis
spei claritas qͣm in cordib gestant.
aut reliqͥs hominib similes. aut
longe his despectiores uident᷑. Cũ
sit suꝑnȩ patrie remuneratio.
qͣm intrinsecꝰ tenent: cũ ꝑsecuti¬
one pressi in qͣ urtutis arce ꝓfe¬
cerint innotescunt. cũ uisione
despecti loquendo insinuant. un¬
de timeant᷑: ipse quȩ de nubib
influunt pluuie. lucẽ nobis ear¬
de nubiũ ostendunt. ł u̾ba enĩ
p̃dicatoꝵ cognoscimꝰ. ut in eis
claritatẽ uite qͣm appetunt. cũ
magna humilitate uenerem᷑.
Hanc nimirũ lucẽ paulus discipłis
ostendebat. cũ diceret. ut sciatis

Expanded text:
Si nubes sancti praedicatores sunt, pluviae nubium sunt verba praedicationum. Sed cum nubes per aera transvolant, nisi pluvia deorsum veniat, nescitur quantam aquarum immensitatem portant. Nisi coruscus inter pluvias erumpat, intelligi non valet quod in eis etiam claritatis latet. Quia nimirum praedicatores sancti si taceant, et nequaquam loquentes ostendant, quanta sit coelestis spei claritas quam in cordibus gestant, aut reliquis hominibus similes, aut longe his despectiores videntur. Cum sit supernae patriae remuneratio quam intrinsecus tenent; cum persecutione pressi in qua virtutis arce profecerint innotescunt, cum visione despecti loquendo insinuant unde timeantur, ipsae quae de nubibus influunt pluviae lucem nobis earumdem nubium ostendunt. Per verba enim praedicatorum cognoscimus ut in eis claritatem vitae quam appetunt cum magna humilitate veneremur. 882 Hanc nimirum lucem Paulus discipulis ostendebat, cum diceret: Ut sciatis
Abbreviated transcription (Latin):
eleuati it̃ cõsiderant. ne aliene in¬
firmitatis abiecta cõtẽpnant. Qͥsi
gͦ aque ad tras de qͥb subleuate
st̃ redeunt. dũ cõdescendentes iu¬
sti peccatorib. reminisci ñ desinũt
qđ fuert᷑. Certe in tͣris adhue pau¬
lus fuerat. cũ legẽ carnalit̾ sapi¬
ebat. S ductꝰ ad celestia in niuẽ
u̾sus est: qr qd priꝰ infirmũ sapu¬
it. ad soliditatẽ uere incelligenti¬
e cõmutauit. Et tam̃ cõdescendens
fr̃ib qͣsi nix ima repetiit. qr et
post uirtutũ culmina qͣm fue¬
rit indignꝰ agnoscit dicens. Qͥ
prius fui blaspbemꝰ & ꝑsecutor.

Expanded text:
elevati sunt considerant, ne alienae inelevati sunt considerant, ne alienae infirmitatis abjecta contemnant. Quasi ergo aquae ad terras de quibus sublevatae sunt redeunt, dum condescendentes justi peccatoribus reminisci non desinunt quod fuerunt. Certe aqua in terris adhuc Paulus fuerat, cum legem carnaliter sapiebat; sed ductus ad coelestia, in nivem versus est; quia quod prius infirmum sapuit ad soliditatem verae intelligentiae commutavit; et tamen condescendens fratribus quasi nix ima repetiit, quia et post virtutum culmina quam fuerit indignus agnoscit, dicens: Qui prius fui blasphemus et persecutor
Abbreviated transcription (Latin):
sta ait. lauabis me & suꝑ niuẽ de¬
albabor. qͥd hoc loco niuẽ. nisi ꝑ lu¬
cẽ iusticie candida accipimꝰ corda
b cõstipant᷑ ut nubes fiant. sed cũ
intellectu solidant᷑. Cũq in sũma
cõsideratione rapiunt᷑. uirtutẽ cõ¬
siderationis accipiunt. S qr ad¬
nuc in tris frna dilectione reti¬
nentꝰ semet ipsas ab alto intellectu
modificant: & infirmis humilit᷑
tiũ liquate rigant. Niues gͦ ad
t᷑ram de celestib ueniunt. cũ sub¬
limia corda scõꝵ que iã solida
cõtẽplatione pascunt᷑. ꝓ fr̾na ca¬
ritate ad humilia p̾dicationis
ũba descendunt. Sic̃ enĩ nix¬
rigat.: ita scõꝵ uirtus & ꝑ firmi¬
tatẽ suã apud dm̃ uitã peccatorꝵ
ꝓtegit. & ꝑ cõdescensionẽ suã qͣ¬
si liquefacta arentẽ t̾ram ut fru¬
ctus ꝓferat infunditi Et qr aqua
priꝰ ab infimis trabit᷑. ut post a suꝑi¬
orib sparsa reddat᷑: scĩ quiq etiã
cũ in uirtutũ arce cõsistunt. un

Expanded text:
sta ait: Lavabis me, et super nivem dealbabor , quid hoc loco nivem, nisi per lucem justitiae candida accipimus corda bus constipantur, ut nives fiant. Sed cum intellectu solidantur. Cumque in summa consideratione rapiuntur, virtutem confirmationis accipiunt. Sed quia adhuc in terris fraterna dilectione retinentur, semetipsas ab alto intellectu modificant, et infirmis humiliter tium liquefacta erigunt. Nives ergo ad terram de coelestibus veniunt, cum sublimia corda sanctorum, quae jam solida contemplatione pascuntur, pro fraterna charitate ad humilia praedicationis verba descendunt. Sicut enim nixrigat, ita sanctorum virtus et per infirmitatem suam apud Deum vitam peccatorum protegit, et per condescensionem suam quasi liquefacta arentem terram ut fructus proferat infundit. Et quia aqua prius ab infimis trahitur, ut post a superioribus sparsa reddatur, sancti quique etiam cum in virtutum arce consistunt, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ cõspiciunt. & ipsi uel in mini¬
mis eẽ rep̾hensibiles crubeseunt.
ne qͣ forte exempla cortitudinis p̃¬
beant eis. qͦs ꝑ p̾dicationis uocẽ ad
regulam intimȩ rectitudinis uo¬
cant. Dũ gͦ u̾bo doctoꝵ accendunt᷑
auditores. qͣsi ex uiuenti corpore
uestim̃ta calefiunt. S dũ ex ꝓue
ctu auditoꝵ etiã uita docentiũ
ꝓficit. qͣsi ex calefactis uestim̃tis
calor ad corpꝰ redit. S neq̃quã si¬
bi doctores tribuant. qđ ꝑ exhorta¬
repleat. ad aures corpoꝵ uox docen¬
tiũ in cassũ sonat. Formare enĩ
uocẽ magistri exteriꝰ posst̃. s hanc

Expanded text:
ctum conspiciunt, 884 et ipsi vel in minimis esse reprehensibiles erubescunt, ne qua forte exempla tortitudinis praebeant eis quos praedicationis voce ad regulam intimae rectitudinis vocant. Dum ergo verbo doctorum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimentactu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam sibi doctores tribuant, quod per exhortarepleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc
Abbreviated transcription (Latin):
blande corrigere. & tam̃ eoꝵ sermo
in asꝑitatẽ ducit᷑. Plerũq qͦsda re¬
secare asꝑe appetunt. sed tam̃ eoꝵ
iugor ꝑ mansuetudinis sp̃m refre¬
nat᷑. Sic̃ gͦ ñ posst̃ ire qͦ uolunt. i¬
ta etiã neq̃unt agere sic̃ uolunt.
Qa eñ eos int̾nꝰ arbit᷑ cenet cũ mit¬
tit. ita illos etiã modificans susci¬
pit cũ ꝑducit: ut aliqͣndo in cogi¬
tatione alia disponant. sed alia in
oꝑe ꝑagant: aliquando alit̾ incho¬
ent. sed alit̾ cõsũment. Qͥa gͥ urxta
hoc qđ sibi p̾cipit᷑ seruiunt. dicat᷑
recte. qͥcũq eas uoluntas guber

Expanded text:
blande corrigere, et tamen eorum sermo blande corrigere, et tamen eorum sermo in asperitate ducitur; plerumque quosdam resecare aspere appetunt, sed tamen eorum vigor per mansuetudinis spiritum refrenatur. Sicut ergo non possunt ire quo volunt, ita etiam nequeunt agere sicut volunt. Quia enim eos internus arbiter tenet cum mittit, ita illos etiam modificans suscipit cum perducit, ut aliquando in cogitatione alia disponant, sed alia in opere peragant; aliquando aliter inchoent, sed aliter consumment. Quia igitur juxta hoc quod sibi praecipitur serviunt, dicatur recte: Quocunque eas voluntas gube
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamꝰ nubẽ di qͦmͦ gubernantis
manu & ad ea que ñ appetit ducit᷑.
atq ab ĩpulsu suo iterũ gubernan¬
tis manu retinet᷑. Certe paulus cũ
uestim̃ta sua excutiens a corinthi¬
is discede uellet: audiuit. Noli time¬
re sed loquere. & ne taceas ꝓpt̾ qd
ego tecũ sũ: & nemo apponet᷑ tibi
cemsi uoluimꝰ uenire ad uos ego qͥ¬
do. paulus & semel & iterũ. sed ĩpe¬
dipit me satanas. Neq eni ꝑ semet¬
potuit. sed occulte dispensationis u
poterat. altiꝰ ꝓdesset. Nubes gͥ di
cuncta ꝑ circuitũ lustrant. qr p̾di¬
cationis luce mundi fines illumi¬
nant. S qr diuinis nutib subdi¬
te nequeunt explere qđ uolunt.
ire ñ posst̃. nͥ qͥ eas uoluntas gu¬
bernantis duxerit. Uñ & adbue sub
dit᷑. Ud om̃e p̾ceꝑit eis. suꝑ faciem
orbis tre. Sepe enͣ cũ gubernan¬
tis uoluntate ꝑducunt᷑ alit̾ agere
appetunt. sed alit disponunt᷑. Nam
plerũq qͦsda auditores suos student

Expanded text:
Videamus nubem Dei, quomodo gubernantis Videamus nubem Dei, quomodo gubernantis manu, et ad ea quae non appetit ducitur, atque ab impulsu suo iterum gubernantis manu retinetur. Certe Paulus cum vestimenta sua excutiens a Corinthiis discedere vellet, audivit: Noli timere, sed loquere, et ne taceas, quoniam ego tecum sum, et nemo apponetur tibi cens: Volui venire ad vos ego quidem Paulus, et semel et iterum, sed impedivit me Satanas . Neque enim per semetpotuit, sed occultae dispensationis uspoterat aptius prodesset. Nubes igitur Dei cuncta per circuitum lustrant, quia praedicationis luce mundi fines illuminant. Sed quia divinis nutibus subditae nequeunt explere quod volunt, ire non possunt, nisi quo eas voluntas gubernantis duxerit. Unde et adhuc subeperit eis super faciem orbis terrarum. - Saepe enim cum gubernantis voluntate perducuntur, aliter agere appetunt, sed aliter disponuntur. Nam plerumque quosdam auditores suos student