comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bibent: sed ne remaneant peccato¬
res. Ut iustificentur. non ut puni¬
antur. Ego autem. Nam omnes
bibent: sed seorsum ego. id est xp̃c
cum corpore suo. In scłm gaudebo.
psallam deo iacob. Pmissione illa
futura in finem de qua dicicitur:
ne corrumpas. Ego autem in se
humiliat. & hunc exaltat. Holut̃
sibi frangi cornua peccatores. quȩ
sine dubio frangentur in finem.
Non ius ut ille tunc frangat:
tu hodie frange. Audisti enim su¬
pra: noli contempnere. Diti imqͥs
nolite iniqua agere: & delinquen¬
tibus nolite ȩrałtare cormu. Quan¬
do audisti. nolite ȩxaltare cornti: con¬
tempsisti. exaltasti coenti: uenies ad fi¬
neni. ubi fiet omnia corntia peccatoꝵ
confringam: & exaltabuntur corntia
iusti. Cornia peccatoꝵ dignitates suꝑ¬
borun: cornia iusti. munera xp̃i. Per
cornua enim: sublimitates intelligun.¬
tur. Oderis in terra fublimitatem ter¬
renam: ut possis habere celestem. Amaᷤᷤ
terrenam: non te aidmittit ad celestẽ¬

Expanded text:
bibent, sed ne remaneant peccatobibent, sed ne remaneant peccatores; ut justificentur, non ut puniantur. bibunt; sed seorsum ego, id est Christus cum corpore suo; in saeculum gaudebo; psallam Deo Jacob: promissione illa futura in fine, de qua dicitur, Ne corrumpas. Ego autem in saehumiliat, et hunc exaltat. Nolunt sibi frangi cornua peccatores, quae sine dubio frangentur in fine. Non vis ut ille tunc frangat? tu hodie frange. Audisti enim supra; noli contemnere: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu. Quando audisti, Nolite exaltare cornu, contempsisti, et exaltasti cornu; venies ad finem, ubi fiet, Omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabuntur cornua justi. Cornua peccatorum, dignitates superborum; cornua justi, munera Christi: per cornua enim sublimitates intelliguntur. Oderis in terra sublimitatem terrenam, ut possis habere coelestem. Amas terrenam; non te admittit ad c
Abbreviated transcription (Latin):
catores terrȩ. Ni bibent : Om̃s
peccatores terrȩ. Qui peccatores
terre: Iudei erant quidem pecca-¬
tores s suꝑbi: gentiles erant pecca¬
tores sed humiles. Omines peccato¬
resbibent. S uide qui fecem. qui
umum. Et enim illi bibendo fecẽ
etiantierunt: isti bibendo uinum
iustificati sunt. Audeam dicere
&o inebritos : & non timebo. At¬
q utinã omnes sic mebrtanii.
Recoedamin. calix taus inebruns
quam preclarus. Quid enim prita-¬
tis fratres mei. omnes illos qui con¬
fitenda xp̃m. etiam mori uoluerunt
sobrios fuisse: Ilsq adeo ebriĩ erat᷑.
ut suos non agnoscerent. Omnes ꝓpin-¬
qui fui qui eos ab spe celestium pre-¬
miorum terrenis blandimentis ati¬
dere moliti sunt: non sunt agniti.
non sunt auditi ab ebriis. Non erãt
ebrii. quib mutatum erat cor :
Non erant ebrii: quoeum mens
alienata erat ab hoc seculo: Bibẽt̃
inquit omnes peccatores terrȩ. S
quid bibent : uinum. Peccatores

Expanded text:
catores terrae. Qui bibent? Omnes catores terrae. Qui bibent? Omnes peccatores terrae. Qui peccatores terrae? Judaei erant quidem peccatores, sed superbi; Gentiles autem erant peccatores, sed humiles: Omnes peccatores bibent; sed vide qui faecem, qui vinum. Etenim illi bibendo faecem, evanuerunt; isti bibendo vinum, justificati sunt: audeam dicere et inebriatos, et non timebo; atque utinam omnes sic inebriemini! Recordamini: Calix tuus inebrians quam praeclarus ! Quid enim? putatis, fratres mei, omnes illos qui confitendo Christum etiam mori voluerunt, sobrios fuisse? Usque adeo ebrii erant, ut suos non agnoscerent. Omnes propinqui sui, qui eos a spe coelestium praemiorum terrenis blandimentis avertere moliti sunt, non sunt agniti, non sunt auditi ab ebriis. Non erant ebrii, quibus mutatum cor erat? Non erant ebrii, quorum mens alienata erat ab hoc saeculo? Bibent, inquit, omnes peccatores terrae. Sed qui bibent vinum? Peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
&o timca tuctima in cru
hȩc illis sigurabantut. accepte popls̃
ille legem: accepit mandata atist t᷑
bona. Quid tam instam quaon
occides non mechaberis. non esiraberis.
non falsum testimonium dices honora
patrem & matrem. non concapisces
rem ꝑrimi tui. non concupisces grorẽ
ꝓrimi tui: unum deum adorabis. et
illi soli seruies: Omna ista ad unũ
ꝑtinent. Illa uero carnalia quasi resi-¬
derunt ut remanerent. apud illos:
effunderetur inde omnis sp̃uialis in¬
tellectus. Calix uero in manu dm̃:
idest in potestate dm̃. Uii meri:
id est legis sincere plenus est mixto.
id est cum fece corporalium sacramͣ¬
torum. Et quia hunc humiliat su¬
perbum iudeum. & hunc exaltat
confitentem gentilem: inclinauit
ex hoc in hoc: id est a tudaico poplõ
ingentilem populum. Quid incli¬
nauit : Legem. Eliquatus est in de
sp̃tialis intellectiis. Ueruinitamen fex
eitis non est exmanita: quia omnia
sacramenta carnalia apud iudeos
remanserunt. Bibent omnespec¬

Expanded text:
ica victima in crucest, illis haec figurabantur. Accepit populus ille Legem; accepit mandata justa et bona. Quid tam justum quam, Non occides, Non moechaberis, Non furaberis, Non falsum testimonium dices. Honora patrem et matrem, Non concupisces rem proximi tui, Non concupisces uxorem proximi tui, Unum Deum adorabis, et ipsi soli servies ? Omnia ista ad vinum pertinent. Illa vero carnalia quasi resederunt, ut remanerent apud illos, et effunderetur inde omnis spiritualis intellectus. Calix vero in manu Domini, id est in potestate Domini; vini meri, id est Legis sincerae; plenus est mixto, id est cum faece corporalium sacramentorum. Et quia hunc humiliat, superbum Judaeum, et hunc exaltat, confitentem Gentilem, inclinavit ex hoc in hunc, id est a Judaico populo in Gentilem populum. Quid inclinavit? Legem: eliquatus est inde spiritualis intellectus; Verumtamen faex ejus non est exinanita, quia omnia sacramenta carnalia apud Judaeos remanserunt. Bibent omnes pec
Abbreviated transcription (Latin):
blicanus ille: magis quam ille pbari¬
seus. Qua omnis qui se exaltat hu¬
miliabitar: & qui se humiliat exal-¬
tabitur. Expositus est uersus psal-¬
mi huits. Deus itidex quid facit :ͥ
Htinc humiliat & hunc exaltat:
humiliat suꝑbum. & ȩxaltat humi
cdinauit ex hoc & in hunc. tierunta¬
men fex eisis non est exinanita: bibet̃
omnes peccatores terrȩ. Renouamini¬

Expanded text:
anus ille, magis quam Pharisaeus ille: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur » . Expositus est versus psalmi hujus. Deus judex quid facit? Hunc humiliat, et hunc exaltat; humiliat superbum, exaltat humilclinavit ex hoc in hunc; verumtamen faex ejus non est exinanita: bibent omnes peccatores terr
Abbreviated transcription (Latin):
tibi similise Quia tu iniquius es &
me iniquum putasti: tanꝗtam appro-¬
batorem facinorum tuorum: non ad¬
uersatorem. non ultorem. Et qttid
postea dicit: Arguam te & statuã
te ante faciem tuam. Quid est hoci
Quia modo peccando post terga te
ponis non te uides. non te inspicis.
ego te pono ante te: & faciam tibi
supplitium de te. Sic & hic ne loqͥ¬
mini aduersus deum inquitatem
Adtendite Multi enim locuntur
istam iniquitatem. s non caudent
ꝑalam: ne blasphemiȩ exhorreant᷑
ab hominibus piis. In corde suo ista
rodunt. intus tali nefario cibo pas¬
cuntur: delectat eos loqui aduer¬
sus deum. Et si non erumpunt lin¬
gua. corde non tacent. Ulnde in
alio psalmo dicitur. Dirit stultus
incorde suo non est detis. Dirit stastꝰ.
sed homines timuit. Holuit dic̾ẽ
ubi audirent honiines: & ibi dixit
ubi atidiret ipse de quo dixit. ꝓpt̾¬
ea & hit in isto psalmo kim̃ anten¬

Expanded text:
tibi similis? Quia tu iniquus es, et tibi similis? Quia tu iniquus es, et me iniquum putasti; tanquam approbatorem facinorum tuorum, non adversatorem, non ultorem. Et quid postea tibi dicit? Arguam te, et constituam te ante faciem tuam . Quid est hoc? Quia modo peccando post terga te ponis, non te vides, non te inspicis; ego te ponam ante te, et faciam tibi supplicium de te. Sic et hic. Ne loquamini adversus Deum iniquitatem. Attendite. Multi autem loquuntur istam iniquitatem; sed non audent palam, ne blasphemi exhorreantur ab hominibus piis: in corde suo ista rodunt, intus tali nefario cibo pascuntur; delectat eos loqui adversus Deum, et si non erumpunt lingua, corde non tacent. Unde in alio psalmo dicitur: Dixit stultus in corde suo, Non est Deus . Dixit stultus; sed homines timuit: noluit dicere ubi audirent homines; et ibi dixit, ubi audiret ipse de quo dixit. Propterea et hic in isto psalmo, charissimi, inten
Abbreviated transcription (Latin):
deum. Quia non potest dicere iustus
sum: quid putamus eum dicere :
Sunt peiores unqui: & tamen ista
non paciuntur. Hȩc est iniquitas.
quam locuntur homines aduersus
deum. Vlidete autem quam fit iniquũ
dum se uult iustum uideri. illum facit
iniustum. Qui enim dicit inique pa-¬
tior quod patior. illum iniquum facit
cuius iudicio patitur. se autem iustũ
qui iniquum patitur. Rogo uos fr̃s
mei. Equum est hoc ut detis credat᷑
iniustus. tu iustus: Cum autem
hec dicis: loqueris aduersus decim
imquitatem: Quid dicit in alio psil¬
mo: Hȩc fecisti nimeratis quibus¬
dam peccatis: hȩx inquit fecisti o ta¬
cui. Quid est tacue Numquã
tacet precepto: sed interim tacet sup¬
plitio. Quiescit. a uindicta: non pro¬
fert indampnatum sententiã. Sed
hoc ille dicit. feci illa ꝯ illa. oo non
uindicanit ds̃: ec̾ce santis sum. nichil
mali contigit michi. Hec fecisti. &ta¬
cui. Suspicatus es iniquitatem: qd
ero tibi simiłis. Quid est quod ero

Expanded text:
Deum? Quia non potest dicere, Justus Deum? Quia non potest dicere, Justus sum; quid putamus eum dicere? Sunt pejores iniqui, et tamen ista non patiuntur. Haec est iniquitas quam loquuntur homines adversus Deum. Videte autem quam iniquum sit: dum se vult justum videri, illum facit injustum. Qui enim dicit, Inique patior quod patior; illum iniquum facit cujus judicio patitur, se autem justum qui inique patitur. Rogo vos, fratres mei, aequum est hoc, ut Deus credatur injustus, tu justus? Cum autem haec dicis, loqueris ad versus Deum iniquitatem. 9. Quid dicit in alio psalmo? Haec fecisti: numeratis quibusdam peccatis. Haec, inquit, fecisti, et tacui. Quid est, tacui? Nunquam tacet praecepto, sed interim tacet supplicio; quiescit a vindicta, non profert in damnatum sententiam. Sed hoc ille dicit: Feci illa et illa, et non vindicavit Deus; ecce sanus sum, nihil mali contigit mihi. Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis. Quid est, quod ero
Abbreviated transcription (Latin):
iniquis. nolite iniquȩ agere. Quid agimꝰ:
lam fecimus. Et delinquentib noli¬
te exaltare cornti. Quid est hoc : Si fe-¬
cistis inquitatem per cupiditatem: nolite
eam defendere ꝑ elationem. Confitemini
si fecistis. Qui enim non conficetur & iri-¬
quiis est: exaltat coenti. Lixi iniquis no¬
lite inque agere: & delinqtientibiis noli¬
de exaltare coenti. Exaltabitur in nobis
coenii xp̃i: si non exaltetur cornu ur̃m.
loquamin aduersus deum iniquitatẽ.
dudite iam uoces multorum: andiat
tinusquisque pungatur: Quid solent
homines dicere: llere non indicat dg̃
de rebus humanis. & est illud iudicium
der: aut uero carat quid agatur in tͥra:
Tam multi inqui redimdant felicita¬
tibus: innocentes pmunitur liboribas.
S illi accedit nescio quid mali casti¬
guite deo & admonente. & nouit con-¬
scientiam fuam. nouit pro merito pec-¬
catorum suorum aliqtuid se posse ꝓpe¬
ti: unde arguinentetur aduerstis

Expanded text:
iniquis: Nolite inique facere. Quid agimus: iniquis: Nolite inique facere. Quid agimus: Jam fecimus. Et delinquentibus: Nolite exaltare cornu vestrum. Quid est hoc? Si fecistis iniquitatem per cupiditatem, nolite eam defendere per elationem: confitemini, si fecistis. Qui enim non confitetur, et iniquus est, exaltat cornu. Dixi iniquis: Nolite inique facere; et delinquentibus: Nolite exaltare cornu vestrum. Exaltabitur in vobis cornu Christi, si non exaltetur cornu vestrum. loquamini adversus Deum iniquitatem. Audite jam voces multorum; audiat unusquisque, et pungatur. Quid solent homines dicere? Vere judicat Deus de rebus humanis? et est illud judicium Dei? aut vero curat quid agatur in terra? Tam multi iniqui redundant felicitatibus; innocentes premuntur laboribus! Sed illi accidit nescio quid mali, castigante Deo et admonente, et novit conscientiam suam; novit pro merito peccatorum suorum aliquid se perpeti posse: unde argumentatur adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Clamat fratres mei. cerce clanuatis .
delectat nos. Audite clamantem. Per
ipsam obsecro. terreat uos ĩsta uox. Non
tam nos ur̃ȩ iste uoces delectare debet̾.
quamuos iste terrere. Dyxi miquis
nolite inique facere. S ram fecerunt
o̾o rei funt: iam desigrit terra. & oñp
inbabitantes mea. Compuncti sunt
corde qui xp̃m crucifirerunt. agno¬
terant peccatum satim. didicerũt
aliquid ab apłis ne desꝑarent de indul-¬
gentia predicatoris. Medictis enim tiene¬
rat: & ideo non ad sanos uenerat. Non
est opuis inquit. sanis medicus s male ha-¬
bentibus. Non ueni tiocare iustos: sed
peccatores in penitentia. Ego dixi inquis
nolite mique agere: non atidierunt. Oliͣ
enim nobis dictam est: non auditumus.
Lapsi fumiis. mortales facti mortales geniti.
Destuxit terra audiant uel modo ut fur¬
gant ad medicum. qui uenit ad langiuidũ.
Quem nolterunt sani atidire ut non cade¬
rent: audiant iacentes ut fargant. Dyxi

Expanded text:
Clamat, fratres mei; certe clamatis, Clamat, fratres mei; certe clamatis, delectat vos, audite clamantem. Per ipsum obsecro, terreat vos ista vox: non tam nos vestrae istae voces delectare debent, quam vos istae terrere. Dixi iniquis: Nolite inique facere. Sed jam fecerunt, et rei sunt; jam defluxit terra, et omnes inhabitantes in ea. Compuncti sunt corde qui Christum crucifixerunt; agnoverunt peccatum suum, didicerunt aliquid ab Apostolis, ne desperarent de indulgentia praedicatoris . Medicus enim venerat, et ideo non ad sanos venerat: Non est, inquit, opus sanis medicus, sed male habentibus; non veni vocare justos, sed pNolite inique facere. Non audierunt. Olim enim nobis dictum est; non audivimus, lapsi sumus, mortales facti, mortales geniti: defluxit terra. Audiant vel modo, ut surgant, medicum qui venit ad languidum: quem noluerunt audire sani, ut non caderent; audiant jacentes, ut surgant. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
edisitii ꝑ columpnas stias: & in eis
omnibas columpnis architectas ipse
clamanit. Coltimpna enim tana erat
ex illis paulus apł̃ cum diceret. An
ualtis exꝑimentum acciꝑe ens qui in
rexi. ostendi mortem non esse metu¬
endam ostendi timentibus nec ipsum
corpus perire in morientibus terrue¬
runt uulnera firmatierunt cicatri¬
resurgere. Quid enim illi potestati
magnum erat ad tantam integritatẽ
compagem corporis reuocare: ut nullũ
omnino uestigiam p̃teriti uulneris ap¬
pareret : Habebat potestatem. tinde
illud etiam sine cicatrice sanaret: sed
habere uoluit unde nuitantes coltmp¬
quid clamauerit per columpnas has.
Tempus audiendi est: ꝓpter terrorẽ
illum. ego iustictas iudicabo. cum acce-¬
pero temptis. Ille accepturus est tempꝰ
iusticias indicandi: uos iam ninc habe¬
tis tempus iusticias faciendi. Si taceret
non haberetis quid ficere: sed confir¬
matis columpins climat. Qnd dinit:
Prri unquis. nolite iniquẽ factre.

Expanded text:
aedificii per columnas suas, et in eis aedificii per columnas suas, et in eis omnibus columnis architectus ipse clamavit. Columna enim una erat ex illis Paulus apostolus, cum diceret: An vultis experimentum accipere ejus, qui in rexi; ostendi mortem non esse metuendam, ostendi timentibus nec ipsum corpus perire in morientibus. Terruerunt eos vulnera; firmaverunt cicatriresurgere: quid enim illi potestati magnum erat, ad tantam integritatem compagem corporis revocare, ut nullum omnino vestigium praeteriti vulneris appareret? Habebat potestatem unde illud etiam sine cicatrice sanaret; sed habere voluit unde nutantes columquid clamaverit per columnas has. Tempus audiendi est propter terrorem illum: Ego justitias judicabo, cum accepero tempus. Ille accepturus est tempus justitias judicandi; vos jam nunc habetis tempus justitias faciendi. Si taceret, non haberetis quid facere; sed confirmatis columnis clamat. Quid clamat? Dixi iniquis: Nolite inique facere.
Abbreviated transcription (Latin):
liquescit cupiditate inferiorum. Hunc
ftuxum rerum in peccatis hominum.
adtendens donator misericors. dona-¬
tor peccatorum: nondum exactor sup¬
ꝑlitiorum adtendit & ait. Destuxit
terra: Edomnes in habitantes
in ea. Ipsa utiq terra destuxit in habi¬
tantibus se. Expositio est conseqtiens.
non additio. Tamquã si diceres. Quo¬
mͦ dessixit terra:ͤ Subtracta sunt
fundamenta. & aliquid in ea hiatti
quodam demerstim est: Quod dico
terra. omnes habitantes in ea. Inue¬
ni inquit terram peccatricem. Et
quid feci: Ego confirmaui co¬
lumpnas eius. Quas columpnas
confirmanit: Columpnas apłõs dĩc.
Sic apls̃ patilus de coapłis suis: qtna
udebantur inquit columpne ẽẽ. Et
quid essent ille coluimpne: nifi ab illo
firmarentur:: Quia quodam terrȩ
motu etiam ipse colampnȩ nutane¬
rund in passione dm̃ omnes apłi des-¬
ꝑaterunt. Ergo columpne ille quȩ
passion cñ nutauerunt: resurrec¬
tione firmate sunt. Ciamautt initiũ

Expanded text:
liquescit cupiditate inferiorum. Hunc liquescit cupiditate inferiorum. Hunc fluxum rerum in peccatis hominum attendens donator misericors, donator peccatorum, nondum exactor suppliciorum, attendit et ait: Defluxit terra, et omnes inhabitantes in ea. Ipsa utique terra defluxit in habitantibus se. Expositio est consequens, non additio. Tanquam si diceres: Quomodo defluxit terra? subtracta sunt fundamenta, et aliquid in ea hiatu quodam demersum est? Quod dico terram, omnes inhabitantes in ea. Inveni, inquit, terram peccatricem; et quid feci? Ego confirmavi columnas ejus. Quas columnas confirmavit? Columnas Apostolos dicit: sic apostolus Paulus de coapostolis suis, Qui videbantur, inquit, columnae esse . Et quid essent illae columnae, nisi ab illo firmarentur? quia quodam terrae motu etiam ipsae columnae nutaverunt; in passione Domini omnes Apostoli desperaverunt. Ergo columnae illae quae passione Domini nutaverunt, resurrectione firmatae sunt. Clamavit initium
Abbreviated transcription (Latin):
minis accepit tempus iudicandi. Di-¬
cit in euangelio. Dedit ei potestatem
iudicia faciendi. qm̃ filitis hominis
est. Secundum quod filius dĩ num-¬
quam accepit potestatem itdicandi:
quia numꝗͣ caruit potestate iudi-¬
candi. Secundum quod filius homi-¬
nis accepit tempis. ficut nascendi &
paciendi. fictit moriendi & resurgen-¬
di. & ascendendi: ita ueniendi & ra-¬
dicandi. Dicit de illo ista & coepus
eius. Non enim sine illis iudicabit.
Dicit quippe in euangelio. Sedebitis
suꝑ duodecim sedes: iudicantes .xii.
tribus ifrł. Ergo totus xp̃c dicit.
id est caput & corpus in sanctis: cũ
accepero tempus. ego itisticus iudici
terra. Si dessuxit terra. unde de¬
fluxit nisi peocatis: Ideo & delicta
diccntur. Delinquere est tanquã
de loco quodam defluere ab stabili¬
tate firmamenti. uirtutis atq ui¬
sticiȩ. Cupiditate enini inferiorum
quisq peccat. Sicut roboratur cari¬
tate supiorum. sic deficit & quafi

Expanded text:
minis accepit tempus judicandi. Diminis accepit tempus judicandi. Dicit in Evangelio: Dedit ei potestatem judicii faciendi, quoniam Filius hominis est . Secundum quod Filius Dei, nunquam accepit potestatem judicandi; quia nunquam caruit potestate judicandi: secundum quod Filius hominis, accepit tempus sicut nascendi et patiendi, sicut moriendi et resurgendi et ascendendi, ita veniendi et judicandi. Dicit in illo ista et corpus ejus; non enim sine illis judicabit: dicit quippe in Evangelio, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Ergo totus Christus dicit, id est caput et corpus in sanctis, Cum accepero tempus, ego justitias judicabterra. Si defluxit terra, unde defluxit nisi peccatis? Ideo et delicta dicuntur. Delinquere est, tanquam de liquido quodam defluere a stabilitate firmamenti virtutis atque justitiae. Cupiditate enim inferiorum quisque peccat: sicut roboratur charitate superiorum, sic deficit, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dei non accepit tempus: sed filius
honunis accepit: tempus. Idem autẽ
ipse & filius dei ꝑ quem facti fumus.
& filius hominis ꝑ quem refecti sumꝰ
homine assumpto: ipse non assumptꝰ.
homine mutato in melics: nullomodo
ipse indecesius comintitatus. non desti¬
tit esse quod euit: sed accepit quõd
non erat. Quid erte : Cum in forma
dei esset. non rapmam arbitratus est
esse equalis deo. Apłi uerba sunt. Et
quid accepit : S semetipsum exma¬
niuit. formam serui accipiens. Sicut foe¬
mam serti accepit: ita & tempus ac¬
cepit. Demutatus est ergo deminutꝰ
est hic: exilio redditus. in defectum
lapsus : absit. Quid ergo: Semet¬
ipsum erinaniuit: formami serui ac¬
cipiens. Exmanisse se dictus est acci-¬
piendo inferiorem: non de generando
abequali. Ergo fratres. quid est
hoc cum accepero tempus. ego iusti¬
cias indicabo: Accepit tempis ut
filitis hominis: gubernat tempora
ut filius dei. Audi quia ut filius ho¬

Expanded text:
Dei non accepit tempus; sed Filius Dei non accepit tempus; sed Filius hominis accepit tempus. Idem ipse autem et Filius Dei per quem facti sumus, et Filius hominis per quem refecti sumus. Homine assumpto, ipse non assumptus; homine mutato in melius, nullo modo ipse in deterius commutatus, non destitit esse quod erat, sed accepit quod non erat. Quid erat? Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo: Apostoli verba sunt. Et quid accepit? Sed semetipsum exinanivit. formam servi accipiens . Sicut formam servi accepit, ita et tempus accepit. Demutatus est ergo? deminutus est? exilior redditus? in defectum lapsus? Absit. Quid ergo semetipsum exinanivit, formam servi accipiens? Exinanisse se dictus est accipiendo inferiorem, non degenerando ab aequali. Ergo, fratres, quid est hoc, Cum accepero tempus, ego justitias judicabo? Accepit tempus ut Filius hominis; gubernat tempora ut Filius Dei. Audi quia ut Filius ho
Abbreviated transcription (Latin):
corpus sub ino capite. in uno spͣuͣ.
accepero inquit tempus: ego iusti¬
cias indicabo. Quando iudicabgt
iusticias: Cum acceperit tempus
Hondum est ipsum tempus. Gr̃ãs
miscłiȩ enis. prius precedit iusticia:
& sic iudicat iusticias. Ham si ante
uellet indicare. quam predicare. qͥs
inueniretur liberandus: quis ab sol¬
uendus occurreret: Modo ergo
predicationis tempus est: narrabo
inquit omnia mirabilia tua. dudi
narrantem: & audi p̃dicantem. Nã
si contempseris. cum accepero inquit
tempus: ego iusticias iudicabo. Dono
inquit nunc peccata confitenti: ñ
partam postea contempnenti. Mise¬
ricordiam & iudicium cantabo tibi
dñe. Dicitur in psalmo. miscdĩa &c iudiciũ.
Modo miscdia. postea iudicium. In qͦ
miscdia. peccata donantur: in quo ui¬
dicium peccata puniuntur. blis non
timere peccatorum punitorem : Ama
donatorem. Holi respuere. noli te
extollere: noli dicere. non habeo qd̃
michi donet. Audi enim quid seꝗtit᷑.

Expanded text:
corpus sub uno capite, in uno spiritucorpus sub uno capite, in uno spirituaccepero, inquit, tempus ego justitias judicabo. Quando judicabit justitias? Cum acceperit tempus. Nondum est ipsum tempus. Gratias misericordiae ejus: prius praedicat justitias, et sic judicat justitias. Nam si ante vellet judicare quam praedicare, quis inveniretur liberandus? quis absolvendus occurreret? Modo ergo praedicationis tempus est: Narrabo, inquit, omnia mirabilia tua. Audi narrantem, audi praedicantem; nam si contempseris, Cum accepero tempus, inquit, ego justitias judicabo. Dono, inquit, nunc peccata confitenti; non parcam postea contemnenti. Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine , dicitur in psalmo. Misericordiam et judicium: modo misericordiam, postea judicium; in qua misericordia peccata donantur, in quo judicio peccata puniuntur. Vis non timere peccatorum punitorem? Ama donatorem; noli respuere, noli te extollere, noli dicere, Non habeo quod mihi donet; audi enim quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
capitis sermo. Siue autem caput
loquatur siue menbra loquantur:
xp̃c loquitur. Loquitur ex ꝑsona ca-¬
pitis: loquitur ex persona corporis.
S quid dictum est : Erunt dto in
carne una. Sacramentum hoc mag¬
num est. Ego inquit dico in xp̃o
& in ȩccłã. Et ipse in euangelio. Igit᷑
iam non duo: sed una caro. Ham
tit notieritis has duas quodanmͦ esse
ꝑsonas: & rursum unam copulationẽ
conugũ tanquam tnus loquitar apd̃
isaiam. & dicit. Sicut sponso alliganit
michi mitram: & fictit sponsam indiute
me oenamento. Sponsum se dixit ex
capite: sponsam ex corpore. Ioquit᷑
ergo untis. Audiamtis eum: & meo
nosquoq loquamur: simus menbra
eiua ut hec uox & nr̃a esse possit.
Enarrabo inquit omnia mirabilia
tua. Euangelirat xp̃c seipsum euan¬
gelitat se etiam in nienbris fuis: ram
existentibus ut & alios addncat. & ac¬
cedant qui non erant. &o copuilent᷑
menbris eius. ꝑ quȩ menbra eits pre¬
dicatum est euangelium: & fiat unũ

Expanded text:
capitis sermo. Sive autem caput capitis sermo. Sive autem caput loquatur, sive membra loquantur, Christus loquitur: loquitur ex persona capitis, loquitur ex persona corporis. Sed quid dictum est? Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego, inquit, dico, in Christo et in Ecclesia . Et ipse in Evangelio: Igitur jam non duo, sed una caro . Nam ut noveritis has duas quodammodo esse personas, et rursus unam copulatione conjugii, tanquam unus loquitur apud Isaiam, et dicit: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam induit me ornamento . Sponsum se dixit ex capite, sponsam ex corpore. Loquitur ergo unus; audiamus eum, et in eo nos quoque loquamur: simus membra ejus, ut haec vox et nostra esse possit. Enarrabo, inquit, omnia mirabilia tua. Evangelizat Christus seipsum, evangelizat se etiam in membris suis jam existentibus, ut et alios adducat, et accedant qui non erant, et copulentur membris ejus, per quae membra ejus praedicatum est Evangelium; et fiat unum
Abbreviated transcription (Latin):
fessio. quia quem inuocas inuitaᷤᷤ.
llenire autem non ualt inuocatꝰ:
si tu fueris elatus. Elatus si fueris.
confiteri non poteris. nec ea negas deo
quȩ nescit. Itaq confessio tua non illũ
docet: sed te mundat. Iam confessus
est: inuocauit. Inmo confessi sunt:
inuocauerunt. & dicitur ex persona
untus. Enarrabo omnia mtra¬
bilia tua. Confessus exmaniit se
malis. inuocans impleuit se bonis:
enarrans eructuauit quo se imple-¬
tut. Et uidete fratres: cum confite¬
rentur multi erant. Confitebinur
tibi deus confitebimur tibi . & inuo¬
cabimus nomen tuum. Multa enim
sunt corda confitentium: unum cre-
homines confitentur. unam fidem
credunt. Iam ergo cum ceperint
xp̃c habitare in interiore homine
ꝑfidem. ceꝑitq inuocatus possidere
confessum: fit totus xp̃c caput et
corpus. ex multis untis. Audite iã
uidebantur confitebunur tibi dsͣ
conficebimur tibi: & inuocabimus
nomen tuum. Iam incipit ex ꝑsona

Expanded text:
fessio: quia quem invocas, invitas. fessio: quia quem invocas, invitas. Venire autem non vult invocatus, si tu fueris elatus: elatus si fueris, confiteri non poteris; nec ea negas Deo quae nescit. Itaque confessio tua non illum docet, sed te mundat. 4. Et jam confessus est, invocavit: imo confessi sunt, invocaverunt; et dicitur ex persona unius, Enarrabo omnia mirabilia tua. Confessus exinanivit se malis, invocans implevit se bonis, enarrans eructavit quo se implevit. Et videte, fratres; cum confiterentur multi erant: Confitebimur tibi, Deus; confitebimur tibi, et invocabimus nomen tuum. Multa enim sunt corda confitentium, unum credehomines confitentur; unam fidem credunt. Jam ergo cum coeperit Christus habitare in interiore homine per fidem , coeperitque invocatus possidere confessum; fit totus Christus, caput, et corpus, et ex multis unus. Audite jam videbantur, Confitebimur tibi, Deus; confitebimur tibi, et invocabimus nomen tuum. Jam incipit ex persona
Abbreviated transcription (Latin):
tinum fiat. ad significationem firmi-¬
tatis accessit altertim fiat. Rex egrp-¬
ti pharao nostis. quod cum ibi iam eẽt
ioseph ꝓpter pudicitiȩ amorem inclu¬
sus in carcere: uidit sompnium idẽ
pharao notum omnibug nobis. a sep¬
tem macris consumptas esse septẽ
boties pingues. & rursum a septem
spicis exilibtis consumptas esse septẽ
fecundas. Et quid est interp̃tatus
sus uidisti ait: ad confirmationem
ualet. Hec dixi: ut non putetis re-¬
petitionem in uerbis sc̃ȩ linguȩ
quasi loquacitatis ẽe̾ appetitum.
Sepe ibi repetitio. firmamenti hc̃
uim. Paratum cor meum deus in¬
quit paratum cor meum. Alio lo-¬
codicit. Sustine dñm. uiriliter ige.
& confortetur cor tuum: o fustine
dñm. Innumerabilia taba sunt ꝑ
omnes scripturas. His sufficit coͣ¬
mendasse nos uobis loquendi genus.
quod obseruetis in omnibus sumili¬
bus. Modo ad rem aduertite. Con¬
fitebimur tibi inquit. & inuocabi¬
ante inuocationem precedit con-¬

Expanded text:
unum fiat; ad significationem firmiunum fiat; ad significationem firmitatis accessit alterum fiat. Rex Aegypti Pharao, nostis quod cum ibi jam esset Joseph propter pudicitiae amorem inclusus in carcere, vidit somnium idem Pharao notum omnibus nobis: a septem macris consumptas esse septem boves pingues; et rursus, a septem spicis exilibus consumptas esse septem fecundas. Et quid est interpretatus quod rursus vidisti, » ait, « ad confirmationem valet » . Haec dixi ut non putetis repetitionem in verbis sanctae linguae, quasi loquacitatis esse appetitum. Saepe ibi repetitio firmamenti habet vim. « Paratum cor meum, Deus, » inquit; « paratum cor meum » . Alio loco dicit: « Sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum » . Innumerabilia talia sunt per omnes Scripturas. His sufficit commendasse nos vobis loquendi genus, quod observetis in omnibus similibus: modo ad rem advertite. Confitebimur tibi, inquit, et invocabiante invocationem praecedit con
Abbreviated transcription (Latin):
tat ab eo quod ipse fecit. Tt enun ho¬
minem ipse fecit: peccata tua ipse fecis¬
ti. Confitere ergo & inuoca.dic. Con-¬
fitebimur tibi detis. confitebimur tibi.
Ipsa repetitio confirmatio est : ne te con¬
sessum esse peniteat. Non enim ali¬
cui crudeli confessus es: non ultori. ñ
insultatori: confitere securus. Audi
aliam uocem psalmi adhortantem: con
tisconfiteri: Bonis est: ignoscit confi¬
tenti. Tane confiteri iudici homini.
ne forte confessum punat: deo noli.
fac confitendo ꝓpittam: quem negando
non facis nesciũ. Confitebimur tibi dg̃
confitebmur: & sectiri iam intiocabimꝰ
nomen tutum. Exhansimus corda nr̃a
confessione: terrinsti mundasti. Con¬
fessio. nos humiles facit. ꝓpinqua hu¬
milibuis: qui recedis ab excelsis. firma-¬
mentum auteme̾ẽ sententiȩ in repe-¬
titione: multis scripturarum locis
docenur:. Inde est quod dnͣs amen
amen: inde in aliquibus psalmif fuat.
fiat. Ad significationem rei fufficeret

Expanded text:
tat ab eo quod ipse fecit. Te enim hotat ab eo quod ipse fecit. Te enim hominem ipse fecit; peccata tua ipse fecisti. Confitere ergo, et invoca; dic: Confitebimur tibi, Deus: confitebimur tibi. 3. Ipsa repetitio, confirmatio est, ne te confessum esse poeniteat. Non enim alicui erudeli confessus es; non ultori, non insultatori: confitere securus. Audi aliam vocem psalmi adhortantem: Conftis confiteri? bonus est; ignoscit confitenti. Time confiteri judici homini, ne forte confessum puniat; Deo noli: fac confitendo propitium, quem negando non facis nescium. Confitebimur tibi, Deus; confitebimur, et securi jam invocabimus nomen tuum. Exhausimus corda nostra confessione; terruisti, mundasti. Confessio nos humiles facit, propinqua humilibus, qui recedis ab excelsis. Firmamentum autem esse sententiae in repetitione, multis Scripturarum locis docemur. Inde est quod Dominus ait, Amen amen . Inde in aliquibus psalmis, Fiat, fiat : ad significationem rei sufficeret
Abbreviated transcription (Latin):
ge. Hos facit beatos. qtuibus ꝓpinquat
uos autem inquit. o suꝑbi. õ excelsi. nͣ
eritis inpuniti: quia cognoseit. non eri¬
tis beati quia a longe cognoscit. Ulidͥete
ergo quid agatis: quia fi agnoscit. non
ignoscit. Melius ergo ignoscit. quam
agnoscit. Quid est enim ipsum ignosce¬
re: nisi non nosceres Quid est non nof¬
cere: Non ammaduertere. Nam¬
& ammaduersio uindicantis solet dici.
dudi orantem. ut ignoscat. Auerte
faciem tuam a peccatis meis. Quid gͥ
facies: si auerterit faciem fuam a te :
Molestam est & timendum ne de¬
serat te. Rursus si faciem non auer¬
tit: ammaduertit. Nouit hoc ds̃.
potest hoc deus: & auertere faciẽ¬
a peccante. & non auertere a confitente.
Itaq ei alibi dicitur. auerte faciem tuã
i peccatis meis: & alibi ei dicitur. neat̾i¬
tas faciem tuam a me. Ibi a peccatis
meis auerte: hic autem a me noli auer-¬
tere. Confitere ergo & inuoca. Confitẽ¬
do enim minidas templum: quo uenat

Expanded text:
ge. Hos facit beatos quibus propinquat: ge. Hos facit beatos quibus propinquat: vos autem, inquit, o superbi, o excelsi, non eritis impuniti, quia cognoscit; non eritis beati, quia a longe cognoscit. Videte ergo quid agatis; quia si agnoscit, non ignoscit. Melius ergo ignoscit, quam agnoscit. Quid est enim ipsum ignoscere, nisi non noscere? Quid est non noscere? Non animadvertere: nam et vindicantis solet dici animadversio. Audi orantem ut ignoscat: Averte faciem tuam a peccatis meis . Quid igitur facies, si averterit faciem suam a te? Molestum est, et timendum ne deserat te. Rursus si faciem non avertit, animadvertit. Novit hoc Deus, potest hoc Deus, et avertere faciea peccante, et non avertere a confitente. Itaque alibi ei dicitur: Averte faciem tuam a peccatis meis; et alibi ei dicitur: Ne avertas faciem tuam a me . Ibi, A peccatis meis averte; hic autem, A me noli avertere. Confitere ergo, et invoca: confitendo enim mundas templum quo veniat
Abbreviated transcription (Latin):
si uocatur in te ad quem accedit :
dd suꝑbum non accedit. Certe altꝰ
est: non eum attingit elatus. Onĩa
sublimia ut contingamus: attollimꝰ
nos. Et si attingere non possumus.
machinamenta aliqua uel scalas
querimus: ut sublimitate sublimia
contingamus. Contra deus. & altꝰ
est & ab humilibus tangitur. Scrip¬
tum est. ꝓpe est dñs his qui obtriue-¬
runt cor. Tritura cordis. pietas. humi¬
litas. Qui se conterit. irascitur sibi.
Se habeat iratum. ut illum ꝓpitium:
se habeat iudicem. ut illum babeat de¬
fensorem. Ergo inuocatus deus uenit.
Ad quem non uenit: Ad suꝑbum non
uenit. Alitd audi testimonium. Excel¬
sus dñs & humilia respicit: excelsa aut̃
a longe cognoscit. Excesstis dñs & hu¬
ne forte cum dictum esset humilia res¬
picit: suꝑbi de impimnitate gauderent:
quasi eos suꝑbientes non agnoscat qui
in excelsis habitat: territi suint. & dictã
est eis. Uidec uos & agnoscit tos: s alon¬

Expanded text:
si vocatur in te, ad quem accedit? si vocatur in te, ad quem accedit? Ad superbum non accedit. Certe altus est; non eum attingit elatus. Omnia sublimia ut contingamus, attollimus nos; et si attingere non possumus, machinamenta aliqua vel scalas quaerimus, ut sublimati sublimia contingamus: contra Deus; et altus est, et ab humilibus contingitur. Scriptum est, Prope est Dominus his qui obtriverunt cor : tritura cordis, pietas, humilitas. Qui se conterit, irascitur sibi: se habeat iratum, ut illum habeat propitium; se habeat judicem, ut illum habeat defensorem. Ergo invocatus Deus venit. Ad quem venit? Ad superbum non venit. Audi aliud testimonium: Excelsus Dominus, et humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit . Excelsus Dominus, et hune forte cum dictum esset quia humilia respicit, superbi de impunitate gauderent, quasi eos superbientes non agnoscat qui in excelsis habitat; territi sunt et dictum est eis: Videt vos, et cognoscit vos, sed a lon
Abbreviated transcription (Latin):
Tanͣc illa lx: quam in libro sapien-¬
tiȩ nouimus. Dicent enim tunc ui-¬
dentes gloriam scoꝵ qui cum hio hu¬
miliarentur toleratierunt : qui cũ
hic sublimarentur: non anntierunt.
Ttnc ergo illi dicent. Hi funt quos
aliquando habtumts in derifum. llbi
etiam dicunt. Quid nobis ꝓfuit super¬
bia: & dinitiarum iactantia quid con-¬
tulit nobise Transierunt omnia:
tanꝗͣ umbta. Quia de corruptibilibꝰ
p̃sumpserunt spes eorum coerumpet᷑:
nr̃a nero spes tunc erit res. Pnissio
enim dei: ut maneat integra & firma:
& certa erga nos: diximiis ex coede
fidei. in finem ne corrumpas. Noli
ergo timere. ne ꝓmissiones dei cor-¬
rumpat aliquis potentium. Ipse ñ
corrumpit quia uerar est: potentioẽẽ
non habet a quo eitis ꝓmissio corrum¬
patur. Certi ergo simus de ꝓmiffis
ris inuocare. confitere & muoca. Illũ
quippe quem inuocas. in te uocas.
Quid est inuocare: nisi in teipsum
uocare : Si inuocatur a te: id est

Expanded text:
Tunc erit illa vox quam in libro SapienTunc erit illa vox quam in libro Sapientiae novimus: dicent enim tunc videntes gloriam sanctorum, qui cum hic humiliarentur, toleraverunt; qui cum hic sublimarentur, non annuerunt; tunc ergo illi dicent: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum. Ubi etiam dicunt: Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Quia de corruptibilibus praesumpserunt, spes eorum corrumpetur; nostra vero spes tunc erit res. Promissio enim Dei ut maneat integra et firma et certa erga nos, diximus ex corde fidei, In finem, ne corrumpas. Noli ergo timere ne promissiones Dei corrumpat aliquis potentium. Ipse non corrumpit, quia verax est; potentiorem non habet a quo ejus promissio corrumpatur: certi ergo simus de promissiris invocare; confitere, et invoca. Illum quippe quem invocas, in te vocas. Quid est enim invocare, nisi in teipsum vocare? Si invocatur a te, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓmittit: subiecit statim. & da¬
bit tibi petitiones cordis tui. Si ergo
nondum petitiones cordis. unde de-¬
lectaris in dño: nisi quia tenes certum
ꝓmissorem. qui se effecit ꝓmittendo
debitorem : Huitis igitur depreca¬
tionis ut maneat nobiscam spes nr̃a.
& introducamur in id quod ꝓmisit
deus. loquitur titulus btutis psalmi.
in finem ne corrumpas. Quid est ne
corrumpas: Quod ꝓmisisti exhibe.
S quando: In finem. Iluc ergo men-¬
tis oculuis dirigatur in finem. Omĩa
quȩ in ia occurrerint transeant᷑ :
ut ꝑtienant in finem. Exultent suꝑ¬
bi de p̾senti felicitate : tumeant hono¬
tibus. fulgeant auro. redundent fami-¬
luis. obsequiis clientium constipent᷑.
Pretereant ista: transeunt tanqu̾ã
umbra. Cum ille finis uenerit tibi
omnes qui modo in dño sꝑant gui-¬
debunt: tunc illis uemiet sine fine
tristicia. Quando acceperint humi¬
les quod irrident suꝑbi: tunc suꝑ¬
borum tiptis conuertetar in luctũ.

Expanded text:
quod promittit, subjecit statim, Et daquod promittit, subjecit statim, Et dabit tibi petitiones cordis tui . Si ergo nondum habes petitiones cordis tui, unde delectaris in Domino, nisi quia tenes certum promissorem, qui se effecit promittendo debitorem? Hujus igitur deprecationis ut permaneat nobiscum spes nostra, et introducamur in id quod promisit Deus, loquitur titulus hujus psalmi: In finem ne corrumpas. Quid est, ne corrumpas? Quod promisisti, exhibe. Sed quando? In finem. Illuc ergo mentis oculus dirigatur; in finem: omnia quae in via occurrerint, transeantur, ut perveniatur in finem. Exsultent superbi de praesenti felicitate; tumeant honoribus, fulgeant auro, redundent familiis, obsequiis clientium constipentur: praetereunt ista; transeunt tanquam umbra. Cum ille finis venerit, ubi omnes qui modo in Domino sperant gaudeant, tunc illis veniet sine fine tristitia. Quando acceperint humiles quod irrident superbi, tunc superborum typhus convertetur in luctum.
Abbreviated transcription (Latin):
salorus iste: tu¬
mori suꝑbiȩ medici¬
nam humilitatis
aspoetat. Humiles
autem consolatur in spe. hoc agens
ut neq quisꝗͣ suꝑbrȩ de se prefumat:
nec quisquam hunulis de dño desꝑet.
Est enim ꝓmissio dei rata. certa. fixa.
&o inconcissa: fidelis & omni dubita¬
tione carens. quȩ consolat᷑ asflictos.
eligenda est: & sola aduersa deuitan-¬
da. sutraq cauenda est. Illa ne cor¬
rumpat: ista ne frangat. Ut uniciuq
hominum in quocumq statu rerum
in hac uita egerit: non sit restigium
nisi deus: nec ullum gauditim nisi in
promissis eius. Ulita enim hȩc quali¬
bet redundans felicitate multos fallit:
deus neminem. Quia ergo omni homi¬
ni contierso ad deum mutat᷑ delecta¬
tio: mutantur delitiȩ. Non enim
subtrahuntur. s mutantur. Omnes
autem delitiȩ nr̃ȩ in hac uita. nondũ
funt in re: sed ipsa spes tam certa ẽ.
ut omnibus huius sclĩ deliciis. p̃ponen¬
da sit. Scriptum est delectare in do¬
nino. Et ne puitares iam te hab̾e

Expanded text:
salmus iste tumori superbiae medicinam humilitatis apportat, humiles autem consolatur in spe: hoc agens, ut ne quisquam superbe de se praesumat, ne quisquam humilis de Domino desperet. Est enim promissio Dei rata, certa, fixa et inconcussa, fidelis et omni dubitatione carens, quae consolatur afflictos. eligenda est, et sola adversa devitanda: sed utraque cavenda est; illa ne corrumpat, ista ne frangat; ut unicuique hominum, in quocumque statu rerum in hac vita egerit, non sit refugium nisi Deus, nec ullum gaudium nisi in promissis ejus. Vita enim haec qualibet redundans felicitate multos fallit; Deus neminem. Quia ergo omni homini converso ad Deum mutatur delectatio, mutantur deliciae non enim subtrahuntur, sed mutantur: omnes autem deliciae nostrae in hac vita, nondum sunt in re; sed ipsa spes tam certa est, ut omnibus hujus saeculi deliciis praeponenda sit, sicut scriptum est, Delectare in Domino. Et ne putares te jam habere
Abbreviated transcription (Latin):
liat. quem exaltat: Iudex est ille.
Adtendite dios illos in demplo:
& iudetis quem humiliat. quem exal¬
tat. Ascenderunt in templo orare.
tinus phariseus. & alter publicanus.
ago. quia non sum ficut ceteri homi¬
nes iniusti. raptores. adulteri. sic̃
& publicanus iste. Ieumo bis in sab¬
bato. decimas do omnium quec̃q¬
possideo. Ad medicum ascenderat.
& menbra sana ostendebat: uulne¬
ra tegebat. Quid ergo ille qui me-¬
lius nouerat. unde sanaretur:

Expanded text:
liat, quem exaltat judex ille? liat, quem exaltat judex ille? Attendite duos illos in templo, et videtis quem humiliat, et quem exaltat. « Ascenderunt in templo orare, » ait; « unus Pharisaeus, et alter Publicanus. ago, quia non sum sicut ceteri homines iniusti, raptores, adulteri, quomodo et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecpossideo. » Ad medicum ascenderat, et membra sana ostendebat; vulnera tegebat. Quid ergo ille qui melius noverat unde sanaretur?
Abbreviated transcription (Latin):
tium erat: illi autem omnes cultores
idolortimi. ueneratores demoniorum. lon¬
ge quidem positi. sicut publicanus ille
de longinquo stabant. Sicut illi suꝑbi¬
endo recesserunt: sic isti confitendo pro¬
pinquanerunt. Calix ergo ium meri
plenus in manu dm̃. Quantum donat
deas ut intessigam. potest entni altis¬

Expanded text:
tium erat . Illi autem omnes cultores tium erat . Illi autem omnes cultores idolorum, veneratores daemoniorum, longe quidem positi; sicut Publicanus ille de longinquo stabat. Sicut illi superbiendo recesserunt, sic isti confitendo propinquaverunt. Calix ergo vini meri plenus in manu Domini, quantum donat Dominus ut intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Non ergo nos terreat: quia &me.¬
rum & mixtum. Merum ꝓpter sincerita.¬
tem: nuxtum ꝓpter fecem. Quid ergo ibi
uinum. & qtud fex. & quid est inclinatiit
ex hoc in hoc: ita ut sex non esset exmani¬
ta : bainde uenerit ad hoc recodamun:
hunc humiliat. & hunc exaltat. Quod
figuratum est nobis in euangelio ꝑ dtios
homines phariseum & ptiblicantim: hoo
latius accipientes. intelligamus dtios
populus phariseus ille: gentiam popłs
publicantis ille. Iudeorum popłs iacta¬
bat merita sua: gentium confitebatar
peccata fua. Qti nouit in litteris scĩs.
& epistolas apłicas. & actus apłorum: tui¬
det ibi quod dico. Ne longum faciam.
quomͦi apłi exhoctabantur gentes ne des¬
perarent quod in magnis peccatis iactuis¬
sent: & reprimebant iudeos ne se ex¬
tollerent. quasi ex instificationibus
legis & ideo se putarent iustos: gentiles
autem peccatores esse. Quia in itdeis
&o lex erat & templum erat. & sacerdo¬

Expanded text:
erat. Non ergo vos terreat, quia et meerat. Non ergo vos terreat, quia et merum et mixtum: merum propter sinceritatem, mixtum propter faecem. Quid ergo ibi vinum, et quid faex? Et quid est, Inclinavit ex hoc in hunc, ita ut faex ejus non esset exinanita? 12. Unde venerit ad hoc, recordamini: Hunc humiliat, et hunc exaltat. Quod figuratum est nobis in Evangelio per duos homines, Pharisaeum et Publicanum, hoc latius accipientes, intelligamus duos populus, Pharisaeus ille; Gentium populus, Publicanus ille. Judaeorum populus jactabat merita sua; Gentium confitebatur peccata sua. Qui novit in Litteris sanctis et Epistolas apostolicas, et Actus Apostolorum, videt ibi quod dico: ne longum faciam quomodo Apostoli exhortabantur Gentes ne desperarent, quod in magnis peccatis jacuissent; et reprimebant Judaeos, ne se extollerent quasi ex justificationibus Legis, et ideo se putarent justos, Gentiles autem peccatores esse, quia Judaeis et Lex erat, et templum erat, et sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
rietur nobis. S dicis. Qtio ptilso.
ut aꝑiatur michi: Heq ex orien¬
te neq ex occidente. neq a desertis
montium:. qm̃ deus iudex est. Si pre-¬
sens est hic atq illic. & absens nusꝙͣ
tibi stas ibi pulsa. Ibi tantumsta: qr
stando pulsatur. Quid ergo est hoc :
Prima questio ista occurrit: uini me¬
ri plenus est nuxto. Quomͦ meri. si
mirto: Ceterum calix in manu dm̃i
cum dicit. eruditis in ecclã xp̃i loquior.
non utiq ueluti forma humana cir¬
cunscriptum dm̃ debetis nobis in
corde pingere. ne clausis templi fi-¬
mulachra in cordibus fabricetis. Ca¬
lir ergo iste. aliquid significat. Inue¬
niemus hoc. In manu atitem dñi ẽ.
in potestate dm̃. Mnus autem der:
potestas dei commendata est. Hã
oc ede hominibus plerumq dicitur.
in manti hoc habet: hoc est in potesta¬
te habet. cum tiult facit. llim meri
plenus est mixto: consequenter ipse ex¬
posint. In clmauit inquit ex hoc in
exinanita. Ecce unde nuxto uino plenus

Expanded text:
o pulso, ut aperiatur mihi? Neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montium; quoniam Deus judex est. Si praesens est hic atque illic, et absens nusquam, ubi stas, ibi pulsa; ibi tantum sta, quia stando pulsatur. Quid ergo est hoc? Prima quaestio ista occurrit, Vini meri plenus est mixto: quomodo meri, si mixto? Caeterum, Calix in manu Domini, cum dicit, eruditis in Ecclesia Christi loquor, non utique veluti forma humana circumscriptum Deum debetis vobis in corde pingere, ne clausis templis simulacra in cordibus fabricetis. Calix ergo iste aliquid significat. Inveniemus hoc. In manu autem Domini, est in potestate Domini: manus enim Dei potestas Dei commendata est. Nam et de hominibus plerumque dicitur, In manu hoc habet; hoc est, in potestate habet, cum vult facit. Vini meri plenus est mixto. Consequenter ipse exposuit: Inclinavit, inquit, ex hoc in exinanita. Ecce unde mixto vino plenus
Abbreviated transcription (Latin):
ri plenus mixto michi uidetur esse lex
quȩ data est uideis: & omns illa scrip¬
tura ueteris quod dicitur testamenti
Ibi funt pondera omnium sententiarũ.
Ham ibi nouum testamentum abscon¬
ditum latet: tanquam in fece corpora¬
lium sacramentorum. Circumcisio car-¬
nis magni sacramentires est: & intelli¬
gitur inde circuncisio cordis. Tempłt̃
ꝓmissionis intelligitur regnum celoꝵ.
Sacrifitium uictimarum & peccetm
magnum habet saciamentum : sed in
omͥmbus illis generibus sacrifitiorum
intelligitur unumillud sactisittum

Expanded text:
meri plenus misto videtur mihi esse lex quae data est Judaeis et omnis illa Scriptura Veteris, quod dicitur Testamenti. Ibi sunt pondera omnium sententiarum, nam ibi Novum Testamentum absconditum latet tanquam in faece corporalium sacramentorum. Circumcisio carnis magni sacramenti res est, et intelligitur inde circumcisio cordis. Templum repromissionis intelligitur regnum coelorum. Sacrificium victimarum et pecorum magnum habet sacramentum: sed in omnibus illis generibus sacrificiorum intelligitur unum illud sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc alii planius dixerunt. & non sit
memoria nominis isrł adhuc: quia
memoretur nominis in latina lingua
inusitata locutio est. Potius enim
dici solet memoretur nomen: s ea¬
dem ipsa sententia est. Ham qͥ
dixit memoretur nominis: grecam
transtulit locutionem. Ifrł autem
hic debet intelligi. utiq semen abra-¬
he cui dicit apłs. ergo abrahe sem̃
estis secundum ꝓmissionem heredes:
non ifrł scdm carnem de quo dicit

Expanded text:
Hoc alii planius dixerunt, «Et non sit Hoc alii planius dixerunt, «Et non sit memoria nominis Israel adhuc.» Quia «memoretur nominis,» in latina lingua inusitata locutio est; potius enim dici solet, memoretur nomen: sed eadem ipsa sententia est; nam qui dixit, «memoretur nominis,» graecam transtulit locutionem. «Israel» autem hic debet intelligi utique semen Abrahae, cui dicit Apostolus, «Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes» : non Israel secundum carnem, de quo dicit