comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sideu. Sarraceni uers et tur¬
ei impetum eoꝵ non ferẽtes
et de ciuitatis retentione dif-¬
fidentes. regi francoꝵ et exer¬
reddiderunt. Qmͣ rex ea con-¬
ditione recepit. ut om̃s uide

Expanded text:
. Sarraceni vero et Turci, impetum eorum non ferentes, et de civitatis retentione diffidentes, eam regi Francorum et exerreddiderunt. Quam rex ea conditio
Abbreviated transcription (Latin):
lippus comes flandrie in-¬
m̃se transfretatõis sue: et
sepultus est in basilica scĩ
Nicholai foris murum
ubi etiam tumulati sũt
tu dolori in cõꝑarabił xp̃ia-¬
nis fuit gaudiũ uero sarra¬
cens et turcis. Suctessit ei in¬

Expanded text:
lippus comes Flandrie inmense transfretationis sue, et sepultus est in basilica sancti Nicolai, foris murum Achre; ubi etiam tumulati sunt tu dolor incomparabilis christianis fuit, gaudium vero Sarracenis et Turcis. Eclypsis soli
Abbreviated transcription (Latin):
fraganeos .ix.
cassanensem.
N eucastrensem.
Cathacensem.
Crothoniensẽ.
Tropiensem.
Opensem.
.Ronensem.
Geratinum.

Expanded text:
fraganeos episcopos. Cassanen. Neocastren. Catacensem. Crotoniensem. Tropiensem. Opiensem. Bovensem. Geratinum.
Abbreviated transcription (Latin):
rent : quidam ex gallis u¬
num de romains quis eẽt
uit. Tunc se mꝯarcus uale¬
rius tribinꝰ mulitum op¬
tulit. ⁊ cũ ꝓcessisset arma¬
tus: coruus ei supra dextrũ
hrachium secdit. Mox cõmis¬
sa actuersus eum pugna:
idem coruus alis ⁊ ungulic¬
ocłos galli uerberauit ne
rectũ posset aspicere. Ita a
tribuno ualerio interfectus
non solum uictoriam ei sed
etiam nomen deddit. Nã postea
hoc meritum annoꝵ .xx. ⁊ triũ
consul est factus. Occiso autẽ
ꝑuocatore gallo alii omnes
territi sparsiq fugientes gra¬
uiter trucidati sunt. Cunc sa¬
xa grando mixta. nubibus ce¬
ciderunt. Et eodem tempore
magnus alexander ue ille¬
gurges miseriarum atq atro¬
cissimꝰ turbo totiꝰ orientis est
natus.

Expanded text:
rio, quidam ex Gallis unum ex Romanis, qui esset bat. Tunc se M. Valerius tribunus militum obtulit, et cum processisset armatus, corvus ei supra dexterum brachium sedit. Mox commissa adversus Gallum pugna, idem corvus alis et unguibus Galli oculos verberavit, ne rectum posset aspicere. Ita a tribuno Valerio interfectus, non solum victoriam ei, sed etiam nomen dedit. Nam postea hoc meritum annorum XIII consul est factus. Occiso enim provocatore Gallo, alii omnes territi, sparsimque fugientes, graviter trucidati sunt. Tunc sxa grandini mista nubibus cecidere. Eodemque tempore Magnus Alexandergurges miseriarum atque atrocissimus turbo totius Orientis, est natus.
Abbreviated transcription (Latin):
tra se uenienti confederatur.
Northinanni galliam re-¬
petentes. nãnetis. andegauis.¬
et pictauis. et turonis termi¬
nos depopulantur.Quibz oc¬
cursantes dux aquitanie Rã-¬
nul fus et Robertus fortis
ip̃i in caute p̾liantes ꝑimũ¬
tur ceteri a northinannis.
ut oues a lupis a ceruatim

Expanded text:
tra se venienti confoederatur. tra se venienti confoederatur. Northmanni Galliam repetentes, Nannetis, Andegavis, Pictavis et Turonis terminos depopulantur. Quibus accurrentes dux Aquitaniae Ranulphus, et Robertus fortis ipsi incaute praeliantes perimuntur, caeteri a Northmannis ut oves a lupis acervatim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ .xx. annos franciam nimis
attriuerant in patriã suam
reuersi in testino inter se bello
usq ad interitionẽ delent᷑
ut de regia eoꝵ stirpe nullus
nisi unus puer remaneret.
Terremotus. aeris insolita cõ¬
motio turbines. tẽpestates. gnͣ¬
dines. fulmina. multa muitis
modi incõmoda hominib
inferunt: quidam etiam hõ
igni celesti consũptus est ue¬
ste illesa manente. francisr̃¬
crudelitate karoli regis sura¬
pud ludouicũ frẽm eius expo¬
stulant: et eum ad regnandũ
suꝑ se contra karolũ muttãt
Qd̾ ille in consultu aggres-¬
sus:turpiter alienis excessit
gis inter se discordantib: bri-¬
tones destitutã auxilio terrã
inuadentes. usq pictauis oĩa
uastando ueniunt. quos rede-¬
untis rex karolus ꝓsetutus
hritanniã intrat. et pugna cõ¬
serta franci uincuntur.brito
andegauensis urbis olim ep̃m:
a quo in capite baculo ꝑcussus
iram dei morte ꝑsensit. Heris¬
to. Salomon filius eius suꝑ
britones regnat. & karolo cõ¬

Expanded text:
per 20 annos Franciam nimis attriverant, in patriam reversi, intestino inter se bello usque ad internecionem delentur: ut de regia eorum stirpe nullus, nisi puer unus, remaneret. Terraemotus aeris insolita comotio, turbines, tempestates, grandines, fulmina, multa multis modis incommoda hominibus inferunt. Quidam etiam homo igne caelesti consumptus est, veste illesa manente. Lotharcredulitate Karoli regis sui apud Ludowicum fratrem ejus expostulant, et eum ad regnandum super se contra Karolum invitant. Quod ille inconsultu aggressus, turpiter alienis excessit gis inter se discordantibus, Brittones destitutam auxilio terram invadentes, usque Pictavis omnia vastando veniunt. Quos redeuntes rex Karolus prosecutus, Britanniam intrat, et pugna conserta Franci vincuntur, BrittAndegavensis urbis olim episcopum; a quo in capite baculo percussus, iram Dei morte persensit. Hto, Salomon filius ejus super Brittones regnat, qui Carolo con
Abbreviated transcription (Latin):
partes regno.fr̃s adur¬
bem gallie uiridunũ con-¬
ueniunt.et inter se paci-¬
ficantuꝵ & datis et accep¬
tis inuuẽ satra m̃tis. quis¬
q ad descriptas sibi par-¬
tes regni tuendas reuer-¬
tuntur. karolus accepit
occidentalia regna. abri¬
tannico occeaño usq ad
mosam fliium in qua par¬
te ex tunc et modo nom̃ fran¬
cie remansit.Ludoiuco orien¬
talia regna cesserunt omĩs
scilicet germania usq ad re-¬
nni fluenta. et alique tnͣsre¬
num ciuitates cum adiacẽ-¬
tib pagis. ꝓpter uni copiã.
lotharius qui maior natu
erat. et imꝑator appellaba¬
tur. omnia italie regna te¬
nuit. cum ip̃a roma necuon
et ꝓuintiam et mediam par-¬
tem frantie. intet frantie scal-¬
dum et renum que mutato
noĩe ab eo denoĩatur lothorin¬
gia. Post factam ergo diuisio¬
iem karolus regnat infran¬
ta annis .xxxiiii. ludouicus fr̃¬

Expanded text:
partes regno, fratres ad urbem Galliae Viridunum conveniunt, et inter se pacificantur; et datis et acceptis invicem sacramentis, quisque ad descriptas sibi partes regni tuendas revertuntur. Karolus accepit occidentalia regna a Britannico occeano usque ad Mosam fluvium; in qua parte extunc et modo nomen Franciae remansit. Ludowico orientalia regna cesserunt, omnis scilicet Germania usque ad Rheni fluenta, et aliquae trans Rhenum civitates cum adjacentibus pagis, propter vini copiam. Lotharius, qui major natu erat et imperator appellabatur, omnia Italiae regna tenuit cum ipsa Roma, nec non et Provintiam, et mediam partem Franciae inter Scaldim et Rhenum, quae mutato nomine ab eo denominatur Lotharingia. Post factam ergo divisionem Karolus regnat in Francia annis 34, Ludowicus fr
Abbreviated transcription (Latin):
stantino reme in eccłia scõꝵ
Ma rcellimi. et p̾etri in mauso¬
leo purpureo sepulta ad frã¬
tiam a theogiso monacho
transfertur. et indiocesi Re¬
mensi magna francoꝵ uene
boemanis p̾lio grauiter uĩ¬
cuntur. cui bello maliguꝰ
se et ꝑ suos sotios sp̃e scili¬
cet suꝑbie et discordie egis¬
se. ut franci terga uerterẽt.
karolus rex francoꝵ filios
frĩs sui piꝑini regis. pipinũ
et karolũ regnum inquie¬
tantes capit: et in monachũ
attonsos in monasterĩ tru
rum et ppłm ꝑununt. inde
andegauis. deinde turonis
occupant et ut tẽpestas
omnia diruunt. Templum
etiam sc̃i martim incendt̃.¬

Expanded text:
atore Rome in ecclesia sanctorum Marcellini et Petri martyrum in mausoleo purpureo sepulta, ad Franciam a Theogiso monacho transfertur, et in diocesi Remensi magna Francorum venBoemanis prelio graviter vincuntur. Cui bello spiritusse et per suos socios, spiritus scilicet superbiae et discordiae, egisse, ut Franci terga verterent.Karolus rex Francorum filios fratris sui Pipini regis, Pipinum et Karolum, regnum inquietantes capit, et in monachum attonsos in monasterium trurum et populum perimunt. Inde Andegavis, deinde Turonis occupant, et ut tempestas omnia diruunt templum etiam sancti Martini incend
Abbreviated transcription (Latin):
manni regnum enis grauit̃
infestant. et usq parisius
nouigio uenunt. cum fre-¬
sonib trib preliũ confligt̃.
in primo iuẽti. in duobus
uictores existunt. karolus
eum brittonib infeliciter
dum missarũ satra sollẽp¬
nia celebrantur. nullir ex
laicis in presbitero stare
uel sedere uel ingredi p̾su¬
mat: nisi tantũ sacra plebs
que ad ministrationem
sacri offirũ constituta est.
Decreuit etiam ut octaue
assũptioinis sc̃e marie ui ec¬
clesia romana celebrentur:
qd̃ ante non fiebat. Sc̃a hele-¬

Expanded text:
manni regnum Karoli graviter infestant, et usque Parisius navigio veniunt; cum Fresonibus tribus preliis confligunt, in primo victi, in duobus victores existunt. Karolus cum Brittonibus infeliciter dum missarum sacra solemnia celebrantur, nullus ex laicis in presbiterio stare vel sedere vel ingredi presumat, nisi tantum sacra plebs, quae ad ministrationem sacri officii constituta est. Decrevit etiam, ut octavae assumptionis sanctae Mariae in aecclesia Romana celebrentur, quod ante non fiebat. 848.
Abbreviated transcription (Latin):
uisum uenientes. ibiq solis
ortũ expectantes. ꝑ spatium
unius diei aerem uelabant
ip̃m solis splendorẽ obnubi-¬
lantes.ore lato. extenso in¬
testino omnia uitidia in her-¬
bis et arborib uastabant. spaciũ
diurni itineris. quatuor aut qͥn-¬
q nulib extendentes. Hoc mise¬
rabili spectaculo usq ad mare
britannicũ ꝑuenientes. tandem
flatu uentoꝵ in ꝓfundum maris
dimerse sunt: sed estu octeani ad
littus deieste. ex putredine sua
aere corrupto multor ꝑire fece¬
runt. Secuta fames ualida. mul¬
tos consũpsit inedia: ut pene ter-¬
tia pars hominũ consũpta sit.
nix et gelua kł̃ nouembris usq
ni urbem andegauis qͣi in ea ha-¬
bitaturi cum suis oĩb occupãt
Ad qm obpugnandã karolus
rex asstito salomone britonũ
rege. multis eam dieb obsedit.
Sed cum normanni ad desꝑatio¬
nem ad ducti fuissent. rex in-¬
uito exertitu pecunia ab eis ac-¬
cepta egressũ eis annuit. eisci

Expanded text:
visum venientes, ibique solis visum venientes, ibique solis ortum expectantes, per spacium unius diei aerem velabant, ipsum solis splendorem obnubilantes; ore lato, extenso intestino, omnia viridia in herbis et arboribus vastabant, spatium diurni itineris quatuor aut quinque milibus extendentes. Hoc miserBritannicum pervenientes, tandem flatu ventorum in profundum maris demersae sunt; sed aestu Oceani ad littus rejectae, putredine sua aere corrupto multos perire fecerunt. Secuta fames valida multos consumpsit inedia, ut pene tertia pars hominum consumpta sit inix et gelu a Kalendis Novembris usque ni urbem Andegavis, quasi in ea habitaturi, cum suis omnibus occupant. Ad quam oppugnandam Karolus rex, ascito Salomone Britonum rege, multis diebus eam obsedit. Sed cum Northmanni ad desperationem adducti fuissent, rex invito exercitu, pecunia ab eis accepta, egressum eis annuit, eisque
Abbreviated transcription (Latin):
karolus rex francoꝵ defuncto
fratruele sue suo lothario dũ
lotharingiam solus usurpa-¬
re nititur. ꝑ moderantiã et
in dustriam frĩs sui ludoui¬
ci germanoꝵ regis ad hoc at-¬
tractus est. ut equaliter iter
se regnũ frautel diuid̾et. ka-
ca calamitas in filiis suis af¬
flixit. Sicruidem karlomannũ
in clericatu usq ad diacona-¬
tus officium ꝓuectum. ip̃e pr
cepit et excecauit. ꝓ eo qd̃ ad
apostasiam conuersus et omĩ
giriere nocendi regnum ꝑtur-¬
bans. alter quidem uilianus
erat. Porro alter filius eius ka¬
rolus dum inconsulte uolu¬
isset exꝑiri exꝑtam cuiusdã
albium militis fortitudinẽ.
et solus soli congressus fuiss
ab eodem albuino ignorante
quis esset ꝑemptus est.Locus-¬
iores. sena alarum remigia.sex
pedes.duos dentes.lapide duri-¬
ores habentes.ut castroꝵ aties
turmatĩ uolantes. duces cũ
paucis itinere unius diei p̾-¬
isicentes. ad metanda loca
uenture multitudim. circa
horam nouam ad locum p̾-¬

Expanded text:
Karolus rex Francorum, defuncto fratruele suo Lothario, dum Lotharingiam solus usurpare nititur, per moderantiam et industriam fratris sui Ludowici Germanorum regis ad hoc attractus est, ut aequaliter inter se regnum fratruelis dividerent. Ab ca calamitas in filiis suis affixit. Siquidem Karlomannum in clericatu usque ad diaconatus officium provectum, ipse pater caepit et excecavit, pro eo quod ad apostasiam conversus et omni genere nocendi regnum perturbans, alter quidam Julianus effectus erat. Porro alter filius ejus Karolus dum inconsulte voluisset experiri expertam cujusdam Albuini militis fortitudinem, et solus soli congressus fuisset, ab eodem Albuino, ignorante quis esset peremptus est. Basipedes, duos dentes lapide duriores habentes, ut castrorum acies turmatim volantes, duces cum paucis itinere unius diei premittentes ad metanda loca venturae multitudini, circa horam nonam ad locum pre
Abbreviated transcription (Latin):
tellus sudore madescet. E ce¬
lo rex ailueniet ꝑ secla fu¬
turus. Scilicet in carne p̃¬
sens ut iudicet orbem unde
deum cernent incredulus

Expanded text:
tellus sudore madescet. E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens ut judicet orbem. Unde Deum cernent incredulus
Abbreviated transcription (Latin):
est q̃ ñ est iuncta cõmis ñ est
nudata capillis. quia intus ple¬
na est. Hec manibz missa ma¬
nib remittit᷑. Iterum ait ad
eũ puella. Nulla mͥ certa est
nulla ꝑegrina figura. fulgor in¬
ait. Nulla certa figura inest
speculo. quod mentitur as¬
pectu. Nulla peregrina figͣaͣ
se habuerit. Iterum ait puel
la. Quatuor equali currunt
ex arte sorores. Sic quasi cer¬
tantes cũ sit labor omnib
unus. Et ꝓpe sunt pariter
nec se contingere gaudent. A¬

Expanded text:
est, quae non est vincta comis et non est est, quae non est vincta comis et non est nudata capillis, quia intus plena est; haec manibus missa manibusque remittitur». Item ait ad eum puella: «Nulla mihi certa est, nulla est peregrina figura. Fulgor in Apollonius ait: «Nulla certa figura est speculo, quia mutatur aspectu; nulla peregrina figura, se habet». Item ait puella ad eum: «Quattuor aequales currunt ex arte sorores Sic quasi certantes, cum sit labor omnibus unus. Cum prope sint pariter, non se pertingere possunt».
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ne ideo tacere iudeor
ut pecuniam meam recipiam.
respondebo questionib tuis. Mi¬
rorienim te in hac tenera etate
fertur arbor est naius formosa
filia silue. fercur uelox repen
te uento stipata cateruis currit.
uestigia nulla relinquit. Ite¬
rum puella inflãmata pru¬
dentia questionũ ait ad eum.
Per toras sedes iirngxius intro
ad eam apollonius. Ego si luc¬
tum istum possim deponere
da domus est quia nichil intꝰ
uento luctor cũ gurgite pug¬
no profundo. Scrutor aquas
terras. Respondens apolloniꝰ
ait. Que sedentẽ in hac naui
auchora est. Qui uero gem¬
no ferro contingitur una cũ
uento luctatur. sed ⁊ gurgite
grauis non sum sed aque
michi pondus inhesit Uisc̾a
dota tument patulis diffu¬
sa cauernis. Intra limpha
ta conus nou sum nucdata ca¬
pillic. Intus enĩ crines mͥ st̃
quos ñ uidet ullus. Meq ma¬
nus mittunt manibꝙ remit¬
tor in auras. Apollonius an.¬
naufragus habui ducẽ ut rei
ainicus efficeret᷑. Nam spera

Expanded text:
Tamen ne ideo tacere uidear, ut pecuniam recipiam, respondebo quaestioni tuae. Miror enim te tenerae aetatis longa arbor est nauis, formosae filia siluae; fertur uelox uento pellente, stipata catervis; currit vestigia nulla relinquit». Item puella inflammata prudentia solutionum ait ad eum: «Per totas aedes innoxius introiad eam Apollonius: «Ego si istum luctum possem deponere, da domus est, quia nihil intus vento lucto, cum gurgite pugno profundo. Scrutor aquas terras». Respondit ei Apollonius: «Quae te sedentem in hac nave ancora est, quae mucrone gemino ferro coniungitur uno; quae cum vento luctatur et cum gurgite grauis non sum, sed aquae mihi pondus inhaeret; uiscera tota tument patulis diffusa cauernis: intus lympha ta comis et non sum nuda capillis. Intus enim mihi crines sunt, quos non videt ullus. Me manibus mittunt manibusque remittor in auras». Apollonius ainaufragus habui ducem, ut regi amicus efficerer. Nam sphaera
Abbreviated transcription (Latin):
erit aut contemptor ser
negligens aut remissus
ꝓ certo se nouerit ñ solũ
ab officio deponendũ. S
solum ꝓpͥa uerũetiam ali¬
eua de suis manib reqͥ¬
ratur. nec estimãt abbas
qd̃ suꝑ habenda ꝓpͥetate
possit̾ cum aliquo mona¬
cho dispensare quia ab¬
clicatio ꝓprietatis sicut ⁊
custodia castitatis adeo ẽ
annexa regule monacha¬
li ut extrã eam nec sũmꝰ
pontifex possit indulge¬
N singulis regnis siue ꝑ¬
iuncus fiat de triennio
in trienniũ saluo iure
dyocesianoꝵ pontificũ
cõmune capitulum ab¬
batum atq priorum ab¬
bates ꝓprios ñ habentiũ
qui non consueuerunt
tale capitulum celebra¬
re. ad quod uniuiersi con¬

Expanded text:
erit aut contemptor seu erit aut contemptor seu negligens aut remissus, pro certo se noverit non solum ab officio deponendum, sedsolum propria verum etiam aliena de suis manibus requiratur. Nec aestimet abbas quod super habenda proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quoniam abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit n singulis regnis siue prouinciis de triennio in triennium, saluo iure dioecesanorum pontificum fieret commune capitulum abbatum atque priorum abbates proprios non habentium, qui non consueuerunt tale Concilium celebrare, ad quod uniuersi
Abbreviated transcription (Latin):
torio miscłiam facere spe¬
cialem. cibum aliquẽ com¬
petentem ñ aute illum s
ante se faciat apportari de
tiam ꝓ sustentatione na¬
ture. ¶Tases autẽ ad agen¬
da officia monasterii depu¬
tentur qui fideles sint ⁊
uiscreti nec alicui cõmitta¬
tar aliqua obedientia ꝑ¬
petuo possidenda tamquã
in sua sibi uita locetur s
cum oportuerit amoueri
sine contradictione quali¬
bet reuocetur. ¶ Prior autẽ
pre ceteris post abbatẽ po¬
tens sit in opere ⁊ sermone
it exemplo uite uerboq
doctrine fratres suos instru¬
reuocare zelum religionis
habens sccłm scientiam ut
delinquentes corripiat &¬
castiget. obeddientes foueat
⁊ conforter Abbas uͦ cui
om̃s in omnib reuerent᷑
obediant quanto frequen¬
tus poterit sit cũ fratrib
in conuentu iugilẽ curã
⁊ diligent̾ sollicitudinem
gerens de omnib ut de of¬
ficio sibi cõmisso dignã cło
possit reddere rationẽ. Qo
si preuaricator ordinis fu¬

Expanded text:
torio misericordiam ei facere spetorio misericordiam ei facere specialem, cibum aliquem competentem non ante illum sed ante se faciat apportari, de ciam pro sustentatione naturae. Tales autem ad agenda officia monasterii deputentur qui fideles sint et discreti, nec alicui committatur aliqua obedientia perpetuo possidenda, tanquam in sua sibi vita locetur, sed cum oportuerit amoveri sine contradictione qualibet revocetur. Prior autem prae caeteris post abbatem potens sit in opere et sermone, ut exemplo vitae verboque doctrinae fratres suos et institurevocare, zelum religionis habens secundum scientiam, ut delinquentes corripiat et castiget, obedientes vero foveat et confortet. Abbas vero, cui omnes in omnibus reverenter obediant, quanto frequentius poterit sit cum fratribus in conventu, vigilem curam et diligentem sollicitudinem gerens de omnibus, ut de officio sibi commisso dignam Deo possit reddere rationem. Quod si praevaricator ordinis fu
Abbreviated transcription (Latin):
sterĩ laudabilit̾ obserua¬
tam. In refectorio nullus
omĩno carne uescatur. nͦ
in quibdam sollempnita¬
tib sicut aliquando fieri
consueit. conuentus exe¬
at cũ abbate paucis ibire¬
lictis ut excra refectorium
edant carnes. cum in illis
clieliz precipue regularis dis¬
ciplina sit studiosius obser-¬
uanda. Sed nec extra refec¬
torium nisi in infirmitorio
esum carniũ credant sibi
licers quamquã ex indul¬
gentia possit abbas utter¬
dum aliquos fratrum nc̃
hos nc̃ illos ꝓut necessitas
postulauerit aduocare ip¬
sos quos secum in camera
sua melius ⁊ plenius uide¬
rit exhibere. ¶ Porro de¬
builes ⁊infirmi qui minuti¬
one indigent uł aliqua me¬
dicina non seorsum in ca¬
mneris sed om̃s in infirmi¬
torio que necessaria sibi¬
fuerint tam in carnib qm
in aliis recipiant cõpetent̾
possit cõmunib cibrs esse
contentus sic ei prouideat᷑
siue scandalo. ut si abbas
uł prior uoluerit in refec¬

Expanded text:
sterii laudabiliter observasterii laudabiliter observataomnino carne vescatur; nec in quibusdam solemnitatibus, sicut aliquando fieri consuevit, conventus exeat cum abbate, paucis ibi relictis, ut extra refectorium edant carnes, cum in illis diebus praecipue regularis disciplina sit studiosius observanda; sed nec extra refectorium, nisi tantum in infirmitorio, esum carnium credant sibi licere. Quanquam ex indulgentia possit abbas interdum aliquos fratrum, nunc hos, nunc illos, prout necessitas postulaverit, advocare, ipsosque secum in camera sua melius et plenius exhibere. Porro debiles et infirmi qui minutione indigent vel aliqua medicina, non seorsum in cameris, sed omnes in infirmitorio quae necessaria fuerint sibi tam in carnibus quam in aliis recipiant competenterpossit communibus cibis esse contentus, sic ei provideatur sine scandalo aliorum ut, si abbas vel prior voluerit in refec
Abbreviated transcription (Latin):
ceñ ⁊ infra. firmiter in¬
Hibuimꝰ ne quis decet̾o mona¬
choꝵ lineis camisiis uteret᷑.¬
districte in uirtrite obeti¬
entie sub obtestatione diui¬
at. Sed siquis aliquid ha¬
bet ꝓprii totum in continen¬
ti resignet. Si uͦ post hec ꝓpͥ¬
etatẽ aliquam habere fuie¬
rit deprehensus regulari
monitione premissa de mo¬
nasterio expellatur. nec re¬
cipiatur ulterius tusi peni¬
teat sccłm monasticã uiscipli¬
nam. Qd̃ si ꝓpͥetas apud quẽ¬
quem inuerita fuerit: in mee¬
te ipsa cũ eo in signũ ꝑditio¬
nis extra monasterium in
ster quilimo subterretur.
scd̃m qd̃ beatus õregorius
narrat in dyalogo se fecisse.
Unde si quicquã alicui fuerte
spetialiter destinatũ ñ pre¬
surnat illum acciꝑe. sed ab¬
bati ⁊ pͥori aut cellerario as¬
signetur. ¶ In oratorio uͦ
refectorio ⁊ dormitorio conti¬
nuũ semꝑ silentium obser¬
uetur. In claustris quoq
certis horis ⁊ locis sccłm anti¬
quam consuetudinẽ mona¬

Expanded text:
Et infra. Firmiter inhibuimus ne quis de caetero monachorum lineis camisiis uteretdistricte in virtute obedientiae, sub obtestatione diviat; sed, si quis aliquid habet proprii, totum incontinenti resignet. Si vero post haec proprietatem aliquam fuerit deprehensus habere, regulari admonitione praemissa, de monasterio expellatur; nec recipiatur ulterius, nisi poeniteat secundum monasticam disciplinam. Quod si proprietas apud quemquam inventa fuerit in morte, ipse cum ea in signum perditionis extra monasterium in sterquilinio subterretur, secundum quod beatus Gregorius narrat in Dialogo se fecisse.Unde, si quidquam alicui fuerit specialiter destinatum, non praesumat illud accipere, sed abbati vel priori vel cellarario assignetur. In oratorio vero, refectorio, et dormitorio continuum semper silentium observetur; in claustro quoque certis et locis, secundum antiquam consuetudinem mona
Abbreviated transcription (Latin):
Usq ad proximã synocdum
a cõmunione abstineat qui
a metropolitano uocatus abs¬
q graui necessitate synodo
aclesse neglexerit.¬

Expanded text:
Usque ad proximam synodum a communione abstineat, qui a metropolitano vocatus absque gravi necessitate synodo adesse neglexerit
Abbreviated transcription (Latin):
monachos quos contuntates
inuenerint ⁊ rebesles uixta
modum culpe uite nra regui¬
lari censura ꝑcellant absq ꝑ
sonaꝵ delicto ñ parcenlo re¬
bellib ob suam partinentiã
uł potentiam amicoꝵ quin
ouem morbidam ettiant ab
ouili ne inficiat sanas ouea.

Expanded text:
ntes, quos contumaces inueneritis et rebelles, iuxta modum culpe vice nostra regulari censura percellendi absque personarum delectu non parcendo rebellibus ob suam pertinaciam uel potentiam amicorum ouem morbidam eiiciat ab ouili, ne inficiat sanas oues.
Abbreviated transcription (Latin):
abbatum aliqua capitula
ad usus regularum mona¬
choꝵ addita sunt. et multa
scãrum scripturarũ cõpila¬
tione fc̃a clericoꝵ et cderica-¬
lium scimomaliũ regule cõ¬
uicut imꝑator particionem
regni inter filios suos factã.
confirmat sacram̃tis obtrma¬
sc̃e cecilie uirginis ip̃a reue¬
lante iuenit aures uelatũ
indum̃tis sanguine ip̃ius
adhuc infusis: et ip̃a et cor¬
pora scõꝵ ualeriani sponsi
eius. et tyburtii et maximi.
urban quoq pape. in eccle-¬
siam a se eis edificatam trãs¬
pis longitudine pedum quĩ-¬
quagenũ. latitudine quatu¬
ordenum altitudine sexqui¬
p̾cisus et sublatus est. Anno¬

Expanded text:
abbatum, aliqua capitula ad usus regularium monachorum addita sunt: et multa sanctarum Scripturarum compilatione facta, clericorum et clericalium sanctimonialium regulae conwicus imperator partitionem regni inter filios suos factam confirmat sacramentis optimasanctae Ceciliae virginis ipsa revelante invenit, aureis velatum indumentis sanguine ipsius adhuc infusis; et ipsam et corpora sanctorum Valeriani sponsi ejus et Tyburtii et Maximi, Urbani quoque papae, in aecclesiam a se eis edificatam transpis longitudine pedum quinquagenum, latitudine quattuordenum, altitudine sesquiecisus et sublatus est
Abbreviated transcription (Latin):
est cantarum qd̃ fecit syma¬
chus papa colũpnis porphire¬
is ornatũq tabulis marmoreis
cũ griphonib ereis cõnoxe
precioso celo ereo. coo perte
cũ florib ⁊ delfits ereis ⁊
deauratis aquas fundentib.
In meclio cantari est pinea
erea que fuit cooꝑtoriũ cũ
sinino ereo. ⁊ deaurato. Suꝑ
statuã sibiles matͥs d̾oꝵ in fo¬
ramine pantheon. in qua pi¬
neam subterranea fistula plũ¬
bea subministrabat aquam
ex forma sabatina que toto
dempore prebebat aquã ꝑ fo¬
ramina uicũ om̃ib inligentib
ea. ⁊ ꝑ subterraneã fistulã que¬
dam pars fluebat ad libicum
mauseolum cesaris. In almacha
est sepulchrũ romuli qd̾ uoca¬
tur meta q̃ fuit miro lapide
duob gyronib sicut castrũ
quoꝵ labia erant cooperta
tabulis lapideis ꝓ stillicidi¬
is iuxta quod crucifixiis fuit¬
beatus petrus apłs

Expanded text:
est cantarum quod fecit Simacus papa columpnis porphireticis ornatumque tabulis marmoreis cum griphonibus connexe, precioso celo ereo cooperte, cum floribus et delfinis ereis et deauratis, aquas fundentibus. In medio cantari est pinea erea que fuit coopertorium cum sinino ereo statuam Cybeles, matris deorum, in foramine Pantheon. In qua pinea subterranea fistula plumbea subministrabat aquam ex forma Sabbatina, quae toto tempore plena praebebat aquas per foramina nucum omnibus indigentibus ea, et per subterraneam fistulam quaedam pars fluebat ad balneum ausoleum Caesaris. 26. In Naumachia est sepulcrum Romuli, quod vocatur Meta, quae fuit miro lapiduobus geronibus, sicut castrum; rum labia erant cooperta tabulis lapideis pro stillicidiis, iuxta quod fuit crucifixus beatus Petrus apos
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe quo dyocletianus ĩ¬
pator scãm lucinã matronã
ꝓ fide xp̃i in urbe cruciabat
iussit eam extendi ad uer¬
bam ut fustib mactaretur
⁊ ecce qui eani cedebat factꝰ¬
est lapideus.⁊ manꝰ eiꝰ car¬

Expanded text:
Tempore quo Dioclitianus imperator sanctam Luciam matronam pro fide Christi in urbe Roma cruciabat, iussit eam extendi ad verbera, ut fustibus mactaretur. Et ecce, qui eam caedebat, factus lapideus; manus autem eius car
Abbreviated transcription (Latin):
inuterium chalepo¬
tiũ. Cimiteriũ sce agathes
ad gyrolum. Cimiteriũ¬
scĩ ursi ad partesan. Cimi¬
tercũ sc̃ felicis. Cimiteri¬
um scĩ chalisti iuxta tata¬
cumbas. Ciniteriũ p̾tex¬
tati intus portam apiam.
ad scm apollinarẽ. Cimi¬
latinã. Cimiteriũ inter
duas lauros. ad scãm he¬
lenam. Cimiteriũ ad ur¬
sum pilleatum. ad scãm¬
bimanam. Cimiteriũ in
agro uerauo ad scr̃a lau¬
miteriũ sce agnetis. Ci¬
miteriũ fontis sc̃ petri.
Cimiteriũ sc̃e priscille
terium cucumeris. Cimite¬
riũ traionis ad scm̃ satur¬
num. Cuniteriũ sc̃e felici¬
tatis. iuxta cimiteriũ calixti.
Cimiteriũ pontianũ. Cimi¬
deriũ scõꝵ hermetis ⁊ dom¬
tille. Ciniteriũ Mriaci uia
hostiensi. qd̃ fuit cõmodille.

Expanded text:
iterium Calepotium; cimiterium s. Agathe ad Girolum; cimiterium Ursi ad Portesan, et cimiterium s. Felicis; cimiteriFelicis; Calisti iuxta Catacumbas. Cimiterium Praetextati intus portam Appiam ad Sanctum Appollinarem. Cimiterium inter Duas Lauros ad Salenam; cimiterium Ursum pilleatum ad s. Vivianam; cimiterium in agrum Veranum ad s. Laumiterium s. Agnetis; cimiterium Fontis s. Petri; cimiterium Priscille terium Cucumeris; cimiterium Trasonis ad s. Saturninum; et cimiterium sancte Felicitatis iuxta cimiterium Calixti; cimiterium Pontianum; cimiterium sancti Hermetis et Domitille; cimiterium s. Ciriaci via Hostiensi. 11.De iussio
Abbreviated transcription (Latin):
dicam qͣm fallaciter ꝑpetͣ¬
uerat a deo ꝑcussus predic-¬
tus gillemarus ut dignus e
mortuo: pater eius Warato
honorem pristinum maioꝵ
dñatus sui recepit. Eratq u¬
uaratomi matrona nobilis ce
strenua. ansfledis. Cuiusq ge¬
ner noĩe bercharuis honorẽ ma¬
ioꝵ dñatus palacii suscepit. Erat¬
q statura paruus intellectu
modicus. leuis atq citatus. frã¬
coꝵ amicttias atq consilia sepe
cõmentens. Hec indignantes
franci audorannus. reolus. &
alii multi relinquentes bercha¬
rium ad pipinum ꝑobsides
confuguint amicitias copu¬
uel reliqͣm partem francoꝵ

Expanded text:
dica, quam fallaciter perpetraverat, a Deo percussus praedictus Ghislemaris, ut dignus erum. Illoque mortuo, pater eius Warato honorem pristinum maiorum domatus sui recepit. Eo ue ei matrona nobilis et strenua nomine Ansfledis, cuiusque gener nomine Bercharius honorem maiorum domatus palatii suscepit. Eratque statura parvus, intellecto modicus, levis atque citatus, Francorum amicitia atque consilia sepe contempnens. Haec indignantes Franci Audoramnus, Reolus et alii multi, relinquentes Bercharium, ad Pippinum per obsides coniungunt, amicitias copuvel reliqua parte Franc
Abbreviated transcription (Latin):
diuertit. et pontifirii et ꝓterũ
suoꝵ consilio. Sigebertũ filiũ
suum in regno austrasioꝵ sub¬
lunauit: sedemq mettis h̃re
ꝑmisit. Cunq eidem dagob̾to
de nantilde regina natus fuis¬
set filius. noĩe clodoueus. obti¬
maut suoꝵ consilio. cũ si¬
geberto rege austrasioꝵ filio
suo pactionis uinculo con-¬
firmauit. ut neustriam et
burgundiam ad regnum eiꝰ¬
dem clodouei. post distessum¬
a que laudabiliter fieri ius¬
sit memor uoti sui. scõꝵ dy¬
onisii rustici et eleutherii
auro puro et preciosissimi¬
mis gẽmis memorias exorna¬
uit et qͣmuis eccłiam qͣm a
fundamine construxerat ĩ¬
trinsecus miro decore fabricaue-¬
rit foris quoq desuꝑ aridã infra
qm mr̃m corpora tu mulaue¬
rat ex argento puro cooꝑuit.
post głosam uero regni ad mi¬
qͣm regnũ francoꝵ sortitus fu¬
erat anno ꝓfluiuo uentris
spinogilo uilla. non ꝓcula

Expanded text:
divertit, et pontificum et procerum divertit, et pontificum et procerum suorum consilio Sigebertum filium suum in regno Austrasiorum sublimavit sedemque Mettis habere permisit. Cumque eidem regi Dagoberto de Nantilde regina natus fuisset filius nomine Ludovius, obtimatum suorum consilio cum Sigeberto rege Austrasiorum filio suo per pactionis vinculum confirmavit, ut Neutricum et Burgundia ad regnum ejusdem Ludovia que laudabiliter gessit, memor voti sui, sanctorum Dyonisii Rustici et Eleuterii auro puro et preciosis gemmis memorias exornavit, et quamvis ecclesiam, quam a fundamine construxerat, intrinsecus miro decore fabricaverit, foris quoque desuper auxidam, infra quam martirum corpora tumulaverat, ex argento puro cooperuit. Post gloriosam vero regni ammiquam regnum Francorum sortitus fuerat anno, profluvio ventris Spinogilo villa non procul a
Abbreviated transcription (Latin):
ra sapiens in lib̾alib artib &
maxune in astronoinia. man¬
dauit dagoberto ut hebreos
de reguo suo exterminaret. qd̃
et libentissime dagob̾tus fecit
dreuiderat enim idem imꝑa¬
tor in siderib quib intentus
erat: qd̃ romanoꝵ imꝑiũ a cir¬
cũcisis deleretur. S qd intellexe¬
rat de hebreis. hoc actum esse di¬
noscitur agente agarenoꝵ. qͦs
sarracenos uocamus. Bagob̾¬
sclauoꝵ direxit quatinus reg¬
num sum ab eo reciꝑet. Qui¬
b samo rex respondit. Et ter¬
ra qͣm habemus. Sagoberti ẽ:
et nos sui sumus. si amicitias
disposuerit seruare nobiscũ.
Non est possibile: uit serui
dei cum canib amicitias uin¬
rio respondit. Si uor estis serui
dei. et nos sumus dei canes. et
dum uos contra ip̃m agitis.
mus uos dentib laterare. Tu nc
mitsi da mołm eiecti sunt de con¬
spectu samoni. Quo audito.
Bagob̾tus grauit tulit: et cõ¬
gregato exercitu terrã clauoꝵ
trudelissime deuascauit. Inde
uictor rediens met is ciuitatẽ

Expanded text:
 sapiens in artibus liberalibus et maxime in astronomia, mandavit Dagoberto, ut Hebreos de regno suo exterminaret; quod et libentissime Dagobertus fecit; previderat enim idem imperator in sideribus quibus intentus erat, quod Romanorum imperium a circuncisis deleretur; sed quod intellexerat de Hebreis, hoc actum dinoscitur esse a gente Agarenorum, quos Sarracenos vocamus. Sclavorum regi direxit, quatinus regnum suum ab eo reciperet. Quibus Samo respondit: Et terra quam habemus Dagoberti est, et nos sui sumus, si amicitias disposuerit servare nobiscum. Non est possibile, ut servi Dei cum canibus amicitias junamo respondit: Si vos estis servi Dei, et nos sumus Dei canes, et dum vos contra ipsum agitis, mus vos morsibus lacerare. Tunc missi Dagoberti ejecti sunt de conspectu Samonis. Quo audito Dagobertus graviter tulit, et congregato exercitu, terram illorum crudelissime devastavit. Inde victor rediens, Mettis civitate
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Caus imꝑator qui & constãs.
omnib suis exosus: syracusis
a fuis in balneo est occisus Mi-¬
Aus quidam in sycilia tyranni¬
dem meditatus mox extiguit᷑.
Constantis filius constantinut.
post patrẽ imꝑat annis decem ⁊¬

Expanded text:
tinus imperator, qui et Constans, omnibus suis exosus, Syracusis a suis in balneo est occisus. Mizius quidam in Sicilia tyrannidem meditatus, mox extinguitur. Constantis filius Constantinus post patrem imperat annis 17.
Abbreviated transcription (Latin):
reginam que ꝓpinquos suos the¬
odebertũ. et theodericũ filios ui¬
delicet childeb̾ti consobrini sui
ꝑemerat. et plures alios desemi-¬
ne regio extinxerat qͣi iungere¬
tur ei in coningiũ conuocauit.
Que leta effect̾a. sicut ei ussum
fuerat uenit. compta p̾ciosis
ornam̃tis. quasi ad nuptias.
Qmͣ ille iuditio francoꝵ uno¬
sit camelo in potu et per circu-¬
itum castroꝵ circũducr: et pꝰ¬
ea ad equos in domitos liga¬
tam disrũpi. sicq obitu ne¬
fando ut fuerat merita ad
inferos descendit. Cuius etiã
ta nusqm̃ cõparuert. Hic fu-¬

Expanded text:
reginam, que propinquos suos Theodebertum et Theodericum, filios videlicet Childeberti consobrini sui, peremerat et plures alios de semine regio extinxerat, quasi jungeretur ei in conjugium convocavit. Que leta effecta, sicut ei jussum fuerat, venit, compta preciosis ornamentis quasi ad nuptias. Quam ille judicio Francorusit imponi et per circuitum castrorum circumduci et postea ad equos indomitos ligatam disrumpi. Sicque obitu nefando, ut fuerat digna, ad inferos descendit. Cujus etiam ta nusquam comparuerunt. 8
Abbreviated transcription (Latin):
silio ebromii synodum ep̃oꝵ
cogit. et in hac multos eoꝵ
ex sententia hebroun eꝑatu
priuat: aliquos etiam inre¬
uocabili exilio dampnat.
Sub tam ꝓcelloso domestice
ꝑsecutionis tumultu. sc̃s e¬
tiam lamb̾tus a traiectensi
a motus ep̾atu in cenobio
stabulaus monachie quie¬
tis expetit portum: uibiq
ꝑ septem annos habitauit

Expanded text:
silio synodum episcoporum cogit, et in hac multos eorum, ex sententia Ebroini, episcopatu privat, aliquos etiam inrevocabili exilio damnat. Sub tam procelloso domesticae persecutionis tumultu sanctus etiam Lambertus a Trajectensi amotus episcopatu, in coenobio Stabulaus monachicae quietis expetit portum, ibique per septem annos habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
suus ꝑimeret: sed spatarius hora
sc̃e cõmunionis papã nullo mͦ
turpiter uictus turpiter perũt.
Clodoueus rex corpus sci dẏomi¬
sii parisiensis discos periens. minꝰ
religiose licet cupide os brachii
euis fregit. et rapuit: moxq in
amentiam perpetuã incidit. An-¬

Expanded text:
suus perimeret. Sed spatarius hora sanctae communionis papam nullo modturpiter victus, turpius periit.Clodoveus rex corpus sancti Dionysii Parisiensis discooperiens minus religiose, licet cupide, os brachii ejus fregit et rapuit, moxque in amentiam perpetuam incidit. A
Abbreviated transcription (Latin):
ctus totum repleuit palacium
uniu̾sũt regnum ob ip̃ius
mortẽ a cerbissima occupa-¬
uit lam̃tatio. Conditus est¬
autẽ a romatib. et cum ingẽ-¬
ti dolore atq frequentia tnͣs¬
dionisii. rustici et eleuteru.
qi condigne ex auro et ge¬
ris ornam̃tis foris et intus
ultra qm credi possit mirifi-¬
ce ex ornauerat: ubi etiam
ordinem psallentiũ adinstar
monasterii a gaunensium.
et eius martimi turonensis.
ut ibidem laus dei ꝑhenint̃
haberetur insitanit. atqiz
iuxta eoꝵ tumulum in dex-¬
tro latere honore meritose¬

Expanded text:
to totum replevit palatium, universumque regnum ob ipsius mortem acerbissima occupavit lamentatio. Conditus autem aromatibus, cum inge dolore atque frequentia transDyonisii Rustici et Eleuterii, quam condigne ex auro et preris ornamentis foris et intus ultra quam credi possit mirifice exornavit; ubi etiam ordinem psallentium ad instar monasterii Augaunensium et sancti Martini Turonensis, ut ibidem laus Dei perhenniter haberetur, instituerat, atque juxta eorum tumulum in dextro latere honore debito se
Abbreviated transcription (Latin):
coris et generis puellara no¬
mine manitisdem in matrimo¬
mo accipiens reginam subli
mauit mestusq esset inmi-¬
um eo qd̃ filium qui post eũ
regnaret minime haberet.
quandam puellam noĩe rag-¬
netrudem stratui suo ascuit.
de qua eodem anno multis pre-¬
cib et elemosinarũ largitio¬
nib dõ donante filium hahu¬
it. qͥm̃ hanrhett̃ frater suus
aurelianis de sacro fonte suscepit
Sum autẽ illum heatus amã¬
dus post treiectensiũ ep̃c bñdice-¬
ret catecuminũ q faceret. fini¬
taq oratõe nemo responderet.
am̃. aꝑuit dñs os pueri cunctis¬
qz audientib respondit am̃.
Qui ex aqua et sp̃u scõ rege¬
defuncto. Dagobertus rex om̃e
regnũ eus ꝓtimis subditione

Expanded text:
coris et generis puellam nocoris et generis puellam nomine Nantildem in matrimonio accipiens reginam sublim mestusque esset nimium, eo quod filium qui post eum regnaret minime haberet, quandam puellam nomine Ragnetrudem stratui suo ascivit; de qua eodem anno multis precibus et elemosinarum largitionibus Deo donante filium habuit, quem Hairbertus frater suus Aurelianis de sacro fonte suscepit. Dum autem illum domnus Amandus Trejectensis episcopus benediceret cathecuminumque faceret, finitaque oratione nemo responderet Amen, aperuit Dominus os pueri, cunctisque audientibus respondit Amen. Qui ex aqua et spiritu sancto regedefuncto, Dagobertus rex omne regnum suum sub ditione
Abbreviated transcription (Latin):
abat ꝓmouere iubet exer¬
citum. Cunq remis ꝑue¬
nisset om̃t pontifices et
duces burgundie et neu¬
strie inibi se noscuntur¬
illi tradidisse Hatrbertus
uero fr̃ eius nitebatur.
si posset regnum parris¬
sur assmero sed uolun¬
tas eus parum sortita
est efeclum brunulfut
autẽ fr̃ Sichildis regipe
et auuncłs eiuscẽ hait¬
berti. uolens eum in reg
sus dagoh̾tum machinabatur.
Qua ꝓpter multit transac¬
tis dieb a ducib dagoberti
uissri eiusdem regis apud ab-¬
latona interfectus est. Cunq
totum regnum a dagoberto
fuisset occupatum. sapienti
usus consilio pagum tholo¬
sanum & catͣcianum agennẽ¬
sem et petragoricũ & sc̃om¬
cum & usq ad pinereos mõ¬
tes hairh̾to fr̃i suo concessit:
eo tenore. ut nullo tp̃r adu̾¬
sus eum de regno pr̃is p̾su-¬
risius rediens. gomatrudẽ
reginam qmͣ patris sui clo-¬
tharii in consilio conugẽ
acceꝑat. eo qd̃ esset sterilis
francoꝵ instinctu reliquuit¬
& quandam spetiosissimi de¬

Expanded text:
a promovere jubet exercitum. Cumque Remis pervenisset, omnes pontifices et duces Burgundie et Neustrie inibi se illi noscuntur tradidisse. Hairbertus vero frater ejus nitebatur, si posset regnum patri assumere; sed voluntas illius parum sortita est effectum. Brunulfus autem, frater Sichildis regine et avunculus ejusdem Hairberti, volens eum stabilire sus Dagobertum machinabatur. Quapropter, multis transactis diebus, a ducibus Dagoberti jussu ejusdem regis apud Ablatona interfectus est. Cumque totum regnum a Dagoberto fuisset occupatum, sapienti usus consilio pagum Tholosanum et Caturciacum, Agenensem et Petragonicum et Sanctonicum et usque ad Pireneos montes Hairberto fratri suo concessit, eo tenore ut nullo tempore adversus eum de regno patris presurisius rediens, Gomadrudem reginam, quam patris sui Clotharii consilio conjugem acceperat, eo quod esset sterilis, Francorum instinctu reliquit, et quandam speciosissimi de
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Contra quẽ saxones cõ¬
moto exercitu fortiter pug¬
nauer̃t. s deo donante pater
suus clotharius ei subuenit
uirauit se non manducatur do¬
nec qd̃ petebat actiꝑet. et sic sep¬
tem dieb ieinans. septima tan¬
dem die desuꝑ altari pollitem
miri candoris apparere uidensle¬
ta donum dei accepit: ad qd̃ ad¬
orandum tres ep̃i uenientes.
cum de hoc scõ pignẽ partem
elicem uellent.tres sanguinis
guttas ex eo stillare in linteo
sub posito stupuerunt et sin¬
guli singulas se meruisse leta

Expanded text:
 contra quem Saxones commoto exercitu fortiter pugnaverunt; sed Deo donante pater suus Clotharius ei subvenituravit, se non manducaturam, donec quod petebat, acciperet. Et sic septem diebus jejunans, septima tandem die desuper altari pollicem miri candoris apparere videns, leta donum Dei accepit. Ad quod adorandum tres episcopi venientes, cum de hoc sancto pignore partem elicere vellent, tres sanguinis guttas ex eo stillare in linteo supposito stupuerunt, et singuli singulas se meruisse leta
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝓsapia. Pipinus filius kar¬
lomanni maior domus regis
lotharii principabatur. Sip¬
pino indisponenda republi-¬
ca cooꝑabatur sc̃s arnul fus
filius arnoldi. filuĩ au berti
ex blitilde filis primi lo tha-¬

Expanded text:
 Pippinus filius Karlomanni, major domus regis Lotharii, principabatur. Pippino in disponenda re publica cooperabatur sanctus Arnulfus, filius Arnoldi, filii Ansberti, ex Blithilde, filia primi Lotha
Abbreviated transcription (Latin):
annis .xiiii. Hoc tẽpore arabũ
siue sarracenoꝵ princeps erar
muhͣmat. qui ꝑseudo ꝓph̃a ex
orphano et in ope ꝑheresis sue
prestigia ad regnum ꝓuectus
est. Hic de ꝓgenie isma elis. ortus
cum esset pauꝑ et orphanus.
ad quandam cognatã suam
p̃diuitẽ noĩe chadigam. pͥmo
ut mercennarius demnde ut
sponsus se coniungens. per eã
ditatus est. Que cum egre fer¬
ret illum epilentico morbo
uexari. ille dicebat. hoc non
esse morbum. sed uisionẽ at¬
changłi gabrielis se interim
ferre non posset. mente defec¬
ta cadere. Hic cõmunicabat
xp̃ianis et uideis. ex eoꝵ scrip¬
turis suam ꝑseudo ꝓphetiam
in aliquib confirmans. Hic
dicebat. qd̃ hi qui inimicũ occidũt.
uel qui ab inimico occiduntur.
paradisũ ingrediantur. paradi¬
sum uero esse carnalis cibi ac potꝰ
ibiq esse fluuiũ um lactis ac
mellis & mixturam feminarũ
non p̃sentium sed aliarũ multo
tp̃r futuram. et affiuente uolup¬
tatẽ. et multa huiusmodi. Hic

Expanded text:
ntiat. Hoc tempore Arabum sive Saracenorum princeps erat Muhammad, qui pseudopropheta ex orphano et inope, per heresis suae prestigia ad regnum provectus est. Hic de progenie Ismahelis ortus, cum esset pauper et orphanus ad quandam cognatam suam predivitem nomine Chadigam, primo ut mercenarius, deinde ut sponsus se conjungens, per eam ditatus est. Quae cum aegre ferret, illum epileptico morbo vexari, ille dicebat hoc non esse morbum, sed visionem archangeli Gabrihelis se interim ferre non posset, mente defecta cadere. Hic communicabat christianis et Judaeis, ex eorum scripturis suam pseudoprophetiam in aliquibus confirmans. Hic docebat, quod hi qui inimicum occidunt vel qui ab inimico occiduntur, paradisum ingrediantur. Paradisum vero esse carnalis cibi ac potus; ibique esse fluvium vini, lactis ac mellis, et mixturam feminarum non presentium, sed aliarum multo tempore futuram, et affluentem voluptatem, et multa hujusmodi. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
tollerabilis erat francis. ut
merito crederetur sibillam
de ea uaticinatam esse ueni¬
et ait bruma de partibus
hispanie. ad cuius conspee¬
tum gentes uel gentiũ reges
disrupta ꝑibit. Hanc rex chil¬

Expanded text:
tolerabilis erat Francis, ut merito crederetur, Sibillam de ea vaticinatam esse: « Veniet, ait, Bruma de partibus Hispaniae, ante cujus conspectum gentes vel gentium reges dirupta peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss in soleus. tñ dei ecclias
honorabat plura etiam scõꝵ
cenobia fundauit. et edificia
ãmirandi oꝑis construxit. ut
miratulo fuerit tanta ab ea
fieri potuisse. Defunctis igitur hoc¬

Expanded text:
ita esset insolens, tamen ecclesias Dei honorabat. Plura etiam sanctorum cenobia fundavit, et edificia ammirandi operis construxit, ut miraculo fuerit, tanta ab ea fieri potuisse. Sanctus Ger
Abbreviated transcription (Latin):
abscidit. Hyris apparuit in
celo mense mãtio. et tremu¬
it omnis caro ita ut omnes
dicerent qd̃ consũmatõ eẽt.
In italia tante pliuue et
tonitrua fuerunt. quales
leta mias quas cotidie facie¬
bant dñs esset ꝓpitiatus nõ
potuissent hoĩes triturare
uel in horreis frum̃ta recon-
cerentur. et ad maturitatẽ

Expanded text:
12. Hyris apparuit in coelo mense Marcio, et tremuit omnis caro, ita ut omnes dicerent, quod consummatio esset.nsitum tantae pluviae, et tonitrua fuerunt, quales litanias quae quotidie fiebant Dominus esset propitiatus, non potuissent homines triturare, vel in horreis frumenta recondecerentur, et ad maturitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cipabatur. Balthildis regina
mater. lotharii corbiam. A ca-¬
lam monasteria deo con strux̃¬
Porro illo in tp̃r apud gallias
francoꝵ regali decidente gła ꝑ
p̾fectos palacii domus ordina¬
batur regia regib obimꝑitiã
desidiamq solum regale nom̃
maniter gestantib. Namo o¬
pes et potentia regni penes pa¬
latii prefectos qui maiores domꝰ
dicebantur et ad quos sũma ĩ¬
ꝑii ꝑtinehat retinebant᷑. neq
aliud regi relinquebatur. qͣm
ut regio tantum noĩe conten¬
tus crine ꝓfuso barba sũmis¬
sa solio residẽt. ac spetiem do¬
minantis effingeret. legatos
unũcũq uenientes audiret.
eisq abeuntib responsa que
erat edoctus uel etiam iussus
ex sua uelut potes tate red¬
d̾et. Qͦucũq eindem erat car¬
pento ibat qd̃ bob uictis. et
bubulco rustico more agẽ-¬
te trahebatur. Sic ad pala¬
tium sic ad publicũ populi
sin conuen tum qui annu-¬
atun ob regna utilitatẽ cele¬
brabatur ire. Sic domum re¬

Expanded text:
inus. Balthildis regina, mater Lotharii, Corbeiam et Chalam monasteria Deo construxPorro illo in tempore, apud Gallias Francorum decidente gloria, a praefectis palatii domus ordinabatur regia, regibus ob imperitiam desidiamque solum regale nomen inaniter gestantibus. Namque et opes et potentia regni penes palatii praefectos, qui majoresdomus dicebantur, et ad quos summa imperii pertinebat, retinebantur, neque aliud regi relinquebatur, quam ut regio tantum nomine contentus, crine profuso, barba submissa solio resideret, ac speciem dominantis effingeret, legatos undecunque venientes audiret, eisque abeuntibus responsa quae erat edoctus vel etiam jussus ex sua velut potestate redebat. Quocumque eundum erat, carpento ibat, quod bubus iunctis, et bubulco rustico more agente, trahebatur; sic ad palatium, sic ad publicum populi sui conventum, qui annuatim ob regni utilitatem celebrabatur, ire, sic domum re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuisionem cuidam reuelatũ
est. qd̃ anima eius ad iudiciũ
dei rapta sit et multis scĩs con¬
tra eam ꝓ expoliatione eccl̃ia¬
rum suarum reclamantib cũ
ea iam mali angłi uellent ad
penas inferni rapere interuen-¬
tu s̾ mrĩs dionisii parisiensis.
a penis lib̾ata est.

Expanded text:
isionem cuidam revelatum est, quod anima ejus ad judicium Dei rapta sit, et multis sanctis contra eam pro expoliatione suarum aecclesiarum reclamantibus, cum eam jam mali angeli vellent ad poenas inferni rapere, interventu sancti martyris Dionisii Parisiensis, a poenis liberata est.
Abbreviated transcription (Latin):
Nephesinus.
Sutrinus.
Cuntatensis.
Balneoregensis.
uerbenetanus.
Tuscanensis.
Castrensis.
Aretinus.
Pistoriensis.
e fuliginas.
Spoletanus
Reatinus.
Nar neensis.

Expanded text:
Nepesinus. Sutrinus. Civitatensis. Balneoregensis. Urbevetanus. Soanensis. Castrensis. Aretinus. Pistoriensis.  Fulginas. Spoletinus. Perusinus. Ariminensis.