comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos i sinnoi tesu nome ĩdidit Idq impit quod echer uocatur
precans pͥmũ celũ nomtau̾it eaniq hostia quã ibi sacrificuuit cor¬
tam adoleuit Rec hic tantũ sacrisicasse inpit̾ ĩnemit ¶lesar quo¬
q in arato refert aglastenem diceie. lone cu inisuła naxo aduersy
eicanas ꝓficisteretur ⁊ sacrificmũ faceret inlictore aquiła ei in auspiciũ
aduolosse quam uictor bouo omine acceptam cucule sue submghrt¬
¶ Satra uero hostoria ecĩa ance consedisse illi aquilam iħ capito at
q reguu portendisse tescatur Cui ergo sacrificare mpitei potiut tusi
celo auo que dicit enemerus in occeam mortuũ et ĩ oppedo aulacia
pulcũ nia de ⁊e uelanimꝰ misteria ꝑoetarũ ac saturm parentes l̃ne¬
imꝰ adiurtuces eius et fcti redeamus iustais in regno siue
p̾mũ ex hoc ip̃o iamt deus non est quod fuit Deuide ꝙ ne
iustꝰ quidem fuit s impius non modo in filios quos necaui
erũ eciam in pr̃em cmuꝰ dicis abstulisse genitalia Quod̾ forsitan

Expanded text:
nomine caelum nomen indidit idque Iuppiter quod aether uocatur placans primus caelum nominauit eamque hostiam quam ibi sacrifiauit, totam adoleuit. nec hic tantum sacrificasse Iuppiter inuenitur. Caesar quoque in Arato refert Aglaosthenen dicere, Iouem cum ex insula Naxo aduersus Titanas proficisceretur et sacrificium faceret in litore, aquilam ei in auspicium aduolasse, quam uictor bono omine acceptam tutelae suae subiugarit. Sacra uero Historia etiam ante consedisse illi aquilam in capite atque ei regnum portendisse testatur. cui ergo sacrificare Iuppiter potuit nisi Caelo auo, quem dicit Euhemerus in Oceania mortuum et in oppido Aulacia sepultum? Quoniam reuelauimus mysteria poetarum ac Saturni parentes inuenimus, ad uirtutes eius et facta redeamus. iustus in regno fuit. rimum ex hoc ipso iam deus non est, quod fuit: deinde, quod ne iustus quidem fuit, sed impius non modo in filios, quos necauit, uerum etiam in patrem, cuius dicitur abscidisse genitalia, quod forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
crtinus in ciiꝰ sinu pudendo mibentes ꝑresident ut illarum pndiciciam
por deus delibasse iudeatur a Et mille alia portenca nc̃ lamuaulo:¬
res qui hec colenda susceperint quã egpcios esre dicamꝰ qui monsteno¬
hic est que ꝓ ioue sacurmꝰ dicit᷑ deuorasse Rec ĩmerico ilłi
honos tribuitur Nam cũ corquiniꝰ capicoliũ face̾ uellet acq i
loco mulcor deoꝵ sacella eeñt cõsuluit eos ꝑ auguria utr̃ũ ioui cede
non cessit lapis ea forte fiducia ꝙ illum de ꝑaceruis fancibus liberaue¬
rat facto itaq capitolio supra ip̃m tiuinu foramen ess in cecto re¬
lictum / ut quia non cesserat libero celo frueret᷑ quo nẽ ipi quidẽ frue¬
bant᷑ qui lapidem frui pucauerunt Et huic ergo publice suplicatur
quasi cuscodi firmũ doo qui non tantũ lapis ẜ ecia cribulus interest
Quid de hus dicas qui colunt talia iusi ip̃os potissimũ lapides ac scirys¬

Expanded text:
tinus, in cujus sinu pudendo nubentes praesident, ut illarum pudicitiam prior deus delibasse videatur: et mille alia portenta, ut jam vaniores qui haec colenda susceperint, quam Aegyptios esse dicamus, qui monstruoHic est, quem pro Jove Saturnus dicitur devorasse; nec immerito illi honos triloco multorum deorum sacella essent, consuluit eos per auguria, utrum Jovi cedernon cessit lapis, ea fortasse fiducia, quod illum de paternis faucibus liberaverat. Facto itaque Capitolio, supra ipsum Terminum foramen est in tecto relictum: ut quia non cesserat, libero coelo frueretur; quo ne ipsi quidem fruebantur, qui lapidem frui putaverunt. Et huic ergo publice supplicacatur, quasi custodi finium deo: qui non tantum lapis, sed etiam stipes interdum est. Quid de iis dicam, qui colunt talia? nisi ipsos potissimum lapides ac st
Abbreviated transcription (Latin):
emniam nõiatam q ibi quno adolenerit ib̃iq ecia Ioui nupselurica ꝙ
nobilissiu et anciquissimũ templum est eius sami et simulacẽũ uy
ħabici nub̾entis figuratũ et sacra eius om̃uersaria nupciaꝵ ritu celebt¬
antur Ei ergo adoleuit si fuit uirgo p̾mo poste̾a nuilier Idĩem fuisse
qui no incelligit pecudem se facetur
ud loquar obfenicatem ueneris om̃m libidinibus ꝑsatute no deoꝵ
tantũ sed̾ et hominũ hec em̃ ex famoso martis scupro genuit her¬
moniã ex mercurio hermofrodicũ / qui est natus audroginus / Ex
mupidinem Ex anchise eneam Sx birce ericem de adomo quidem

Expanded text:
 ibi Iuno adoleuerit ibique etiam Ioui nupserit. itaque nobilissimum et antiquissimum templum eius est Sami et simulacrum in habitu nubentis figuratum et sacra eius anniuersaria nuptiarum ritu celebrantur. si ergo adoleuit, si fuit uirgo primo, postea mulier, hominem fuisse qui non intellegit, pecudem se fatetur. quid loquar obsceuitatem Veneris omnium libidinibus prostitutae non deorum tantum, sed et hominum? haec enim ex famoso Martis stupro genuit Harmoniam, ex Mercurio Hermaphroditum, qui est natus androgynus, ex Ioue Cupidinem, ex Anchise Aenean, ex Bute Erycem; ex Adonio quidem
Abbreviated transcription (Latin):
pharia sacra consaciut et ꝑam̃ ꝑatot anfedeos ħouorautt ot
isetasst s amdus uiris cande gario seriit tante puditite Fisse
nome uius audierit Idcirco illi mulieres inoperto sacrificant et

Expanded text:
nefaria sacra constituit et Picum patrem inter deos honorauit et nefaria sacra constituit et Picum patrem inter deos honorauit et sset, ut Faunus viris. Eandem Varro scribit tante pudicitie fuisse, nomen eius audierit; et ideo mulieres illi in operto sacrificare
Abbreviated transcription (Latin):
corpus nimie fuit In alcera septe latimi libri de Inie poncificio Itẽ
greci totide disciplina sapiencie scripti quibꝰ Religiones no eas.
modo quas ip̃e iuscituerat sed om̃es ꝓterea dissoliũt/ qua de Re ad
senãtũ delata decretum est ut hn libri abolerent᷑ Itaq eos pecilius
utor urbanus in concione ppłi concremauit Insipient᷑ id quidẽ quĩd
uñ ꝑfirit libros fuisse comblistos cum hoc ip̃m ꝙ sũc ideo combusti
qmia religionibꝰ de rogabat memorie sit tradiciͭ Aemo ergo ĩsena
tu cuuit non sculcissimꝰ pocuerit em̃ et libri aboleri et taie Res
in memoriam non exire/ Ita dum uolunt etia posteris aꝑꝑbare qnta
pietate defenderũt religiones auctoi̾tatẽ religionũ ipaꝵ testan¬
do minuerint
e int pompilius apud romanos institucor meptaꝵ resigionũ
fit sicuit ante pompili famius in lacio qm et sacurno ne

Expanded text:
corpus Numae fuit, in altera septem latini libri de jure pontificio, item corpus Numae fuit, in altera septem latini libri de jure pontificio, item graeci totidem de disciplina sapientiae scripti, quibus religiones, non eas modo, quas ipse instituerat, sed omnes praeterea dissolvit. Qua re ad senatum delata, decretum est, ut hi libri abolerentur: ita eos Q. Petilius Praetor urbanus in concione populi concremavit, insipienter id quidem. Quid enim profuit, libros esse combustos? cum hoc ipsum, quod sunt ideo combusti, quia religionibus derogabant, memoriae sit traditum? Nemo ergo tunc in senatu non stultissimus: potuerunt enim et libri aboleri et tamen res in memoriam non exire. ita dum uolunt etiam posteris adprobare quanta pietate defenderint religiones, auctoritatem religionum ipsarum testando minuerunt. sed ut Pompilius aput Romanos institutor ineptarum religionum uit, sic ante Pompilium Faunus in Latio, qui et Saturno auo
Abbreviated transcription (Latin):
toltace sumsesubs cucoas e geriu notturuos segbas ele tongress e
colat sepuscnquedan ꝑ opaca innemore arouer so de erinus ꝑ¬
hemipm p̃onte manabatͥ hus se remotisimus aibitris inseire con¬
ꝯsuenerat / nt mentiri posset monicũ de cõmgis ea sacra ppło Tradere
que accepcissia dus eẽnt uidelicet ascucia minois uoluit imutari qui
e in antru lonis recondebat et ibi diu moratus leges canꝙͣͣ sibi tradi¬
tas a ione deferebat / ut hom̃es ad parendum no modo imperio sed eciã
religione constringerent nec difficile sane fuit ꝑsuadere pastoribus
Itaq pontifices flamines salios augures creauit dẽos ꝑ familias de sc̃p¬
sit sic noui ppłi feroces aĩos mitigauit et ad scudia patis a rebus
u.ssicis quotauit / Ged cum alios falleret seipm tãme no fesellit R
post annos płimos cornelio et bebio consulibus in agro stribe petili sg
laniculo arche due lapidee sunt reperte a fossoribus auaꝵ in alcera

Expanded text:
toritate, simulauit cum dea Egeria nocturnos se habere congressus. erat spelunca quaedam peropaca in nemore Aricino, unde riuus perenni fonte manabat. huc se remotis arbitris inferre consueuerat, ut mentiri posset monitu deae coniugis ea sacra populo se tradere, quae acceptissima diis essent. uidelicet astutiam Minois uoluit imitari, qui se in antrum Iotraditas afferebat, ut homines ad parendum non modo imperio, sed etiam religione constringeret. Nec difficile sane fuit persuadere pastoribus. Itaque pontifices, flamines, salios, augures creavit, deos per familias descripsit. Sic novi populi feroces animos mitigavit, et ad studia pacis a rebus bellicis avocavit. Sed cum alios falleret, seipsum tamen non fefellit; nam post annos plurimos, Cornelio et Bebio coss., in agro scribae Petilii sub janiculo arcae duae lapideae sunt repertae a fossoribus, quarum in altera
Abbreviated transcription (Latin):
rau uerba sut dxm sacurnꝰ ex more dudit opem citan qui maioꝵ
nati erat postisat ut ipe regnaret ibi besta mater eo si at sorores
ne saret staq pactus est aũ satͥno ut si quid libeꝵ norile seons et
natuꝰ ret ie ẜ ducaret so eus rei cansa fecit ur ad suos gnraces nt¬
nm rediret ¶tnt satͣno filius qui pͥma nacus est eũ necauerinit¬

Expanded text:
nii uerba sunt: exim Saturnus uxorem duxit Opem. Titan, qui maior natu erat, postulat ut ipse regnaret. ibi Vesta mater eorum et sorores regnaret. itaque pactus est cum Saturno, uti si quid liberum uirile secus ei natum esset, ne quid educaret. id eius rei causa fecit, uti ad suos gnatos regnum rediret
Abbreviated transcription (Latin):
grecis ⁊ ahk uonsoy idest latine inpicer sacuruũ
oc certe non poete tradũt sed anciquaꝵ rerũ scripcores que¬
adeo uera sũt ut ea sibilliis uersibus cõfirment᷑ qui sũt cales

Expanded text:
Graecis ZAN KPONOT id est Latine Iuppiter Saturni. Graecis ZAN KPONOT id est Latine Iuppiter Saturni. hoc certe non poetae tradunt, sed antiquarum rerum scriptores. quaadeo uera sunt, ut ea Sibyllinis uersibus confirmentur, qui sunt tales
Abbreviated transcription (Latin):
ciplicem subimiustrat
on intelligit beneficia diuina qui se tantũmõdo a deo inuari¬
pũtat ergo non imperitꝰ modo sed etiã t̃piꝰ est qui nõie io¬
us uircute sũme pocestatis ĩminuit. Quare si iõue et ex re¬
bus gestis et ex moribus hõiem fuisse initraq regnasse dep̃hendinius
suꝑ est ut morte quoq eius ĩuestigemꝰ ¶ hemua in sacra hystoĩa loq̃t᷑
de scriptis omibus que in bica sua gessit ad ulcimũ sic ait deiude¬
ipit̾ pꝰquã qñquies t̾ras circiuuit omibꝰ amicis atq cognatis sus
impia dimisit reliquit hõmibus leges mores fruuentaq parauit
multaq alia bona fecit In mortali głia memoriaq affectus sẽpit̾na
momimenta suis reliquit / etate pessum acta in creca nicam cõmuta¬
uit et ad deos abut eumq cureces filũ sui curauerũt decorauerũt¬
ꝙ eũ et sepulchrũ eius est in creta in oppido gnoso Et dicit᷑ uesta
haus urb̃e creauisse in qua sepulcrũ est inscriptũ antiquis licteris

Expanded text:
tiplicem subministrat. tiplicem subministrat. Non intelligit beneficia divina, qui se juvari tantummodo a Deo putat. Ergo non imperitus modo, sed etiam impius est, qui nomine Jovis virtutem summae potestatis imminuit. Quare si Jovem et ex rebus gestis et ex moribus hominem fuisse, in terraque regnasse deprehendimus, superest ut mortem quoque ejus investigemus. Ennius in sacra Historia, descriptis omIuppiter postquam quinquies terras circuiuit omnibusque amicis atque cognatis suis imperia diuisit reliquitque hominibus leges mores frumentaque parauit multaque alia bona fecit, inmortali gloria memoriaque adfectus sempiterna monumenta sui reliquit. aetate pessum acta in Creta uitam commutauit et ad deos abiit eumque Curetes filii sui curauerunt decoraueruntque eum; et sepulchrum eius est in Creta in oppido Gnosso et dicitur Vesta hanc urbem creauisse; inque sepulchro eius est inscriptum antiquis litteris
Abbreviated transcription (Latin):
defendere/ qui cõuicti de uno deo cun id negare non possuĩt ip̃m se co¬
lere affirmant berũ hoc sibi placere ut iupit̾ nomiet᷑ quo qudd ab¬
surdius Iupit̾ em̃i sine cõmbernio cõiugis filiaq eque coli non sołet
unde qui sit apparet nec pas fas est illud nouiẽ eo transferri ubi
nec inmerua est ulla nec inno
undquod huiꝰ nõis ꝓp̾etas nõ diuinã uii exp̃mit fed humauã¬
iouẽ em̃ linonẽq a innando ẽẽ dictos Cicero interp̃tatur
et iupit quasi mnans pat̾ dicit᷑ Quod nomẽ indeũ miume
cõgruit quia inuare hõis est opis aliquid cõferentis in eũ qui sic
alienus et extingui benesioi Nemo sic deũ dep̃cat᷑ ut se adiuuet s
ut seruet ut uicam saluct᷑q cribuat quod mulco plus ac maiꝰ est
qua inuare Et qm̃ de p̃rẽ loquimur Nullus pater dicit᷑ filĩos inua̾e¬
cum eos generat aut educat id eñi leuius est ꝙͣ ut eo uerbo mag̃¬
mui aliinam̃ am nobis iutam imparcit salucẽ tribuit nictũ mul¬

Expanded text:
defendere; qui convicti de uno Deo, cum id negare non possunt, ipsum se colere affirmant, verum hoc sibi placere, ut Jupiter nominetur: quo quid absurdius? Jupiter enim sine contubernio conjugis filiaeque coli non solet. Unde quid sit, apparet: nec fas est id nomen eo transferri, ubi nec Minerva est ulla, nec Juno. Quid? quod hujus nominis proprietas non divinam vim exprimit, sed humanamIouem enim Iunonemque a iuuando esse dictos Cicero interpretatur et Iuppiter quasi iuuans pater dicitur: quod nomen in deum minime congruit, quia iuuare hominis est opis aliquid conferentis in eum qui sit alienus, et exigui beneficii. nemo sic deum precatur, ut se adiuuet, sed ut seruet, ut uitam salutemque tribuat: quod multo plus ac maius est quam iuuare. et quoniam de patre loquimur, nullus pater dicitur filios iuuacum eos generat, aut educat. Illud enim levius est, quam ut eo verbo magnmur, illuminamur; qui nobis vitam impertit, salutem tribuit, victum mul
Abbreviated transcription (Latin):
mãgniũ menciunt᷑ Si eiu hic est iupit̾ qui a nobis dicit᷑ deus Si
non is est qui ex sacurno et oꝑe nacus est non opportuit nisi illiꝰ sinui¬
lacrũ in cemplis omibus collocari Quid sibi mulierũ effigies uolunt
qui sexus infirmꝰ in que si cecidit hic iuꝑit̾ eũ uero ip̃i lapides hoiem
facebunt᷑ mencitos ee poecas auunt / et hũs tame credũt ymo uero nõ
ere menticos re ip̃a ꝓbant ica eñt deoꝵ simulachra cõfiungunt ut ex¬

Expanded text:
maginum mentiuntur. si enim hic est Iuppiter qui a uobis dicitur deus, si maginum mentiuntur. si enim hic est Iuppiter qui a uobis dicitur deus, si non is est qui ex Saturno et Ope natus est, non oportuit nisi solius simulacrum in templis omnibus conlocari. quid sibi mulierum effigies uolunt? quid sexus infirmus? in quem si cecidit hic Iuppiter, eum uero ipsi lapides hominem fatebuntur. mentitos esse poetas aiunt et his tamen credunt: immo uero non esse mentitos re ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
repudiant nãc senciut in cerra id ẽẽ sc̃m quia res ac libido
ipa terrena est non ergo res ip̃as gestas fiuxerũt poete quod si facerẽt
ẽent uanissum Ded rebus gestis addiderut quendã colorẽ Non em̃ ob¬
crectances illa dicebant sed ornare cupiences huic hoies decipunutur
maxĩe ꝙ dum hec om̃ia fc̃a ee a poetis arbicrant᷑ colunt ꝙ ignorant
Resciunt eñi quid sit poecite licencie modus quousq ꝓgredi fingendo
liceat Cum officiũ poete in eo sit ut ea que uere gesta sũt in alia sp̃e
obliquis figuracionibꝰ ai decore aliquo cõuersa traducant Tocũ aucem
ꝙ referas fingere ide ineptũ eẽ et mendacem pocius qua poetam
ed fuixerunt ista que fabulosa creduntur uerũ ecĩa illa que diis
femiis deorq combũs dicta sũt Cur igitur sic sigurant᷑ sic
colunt᷑ insi forte non tantũ poete sed pictores ecia fictoresq u¬

Expanded text:
repudiant nec sentiunt in terra id esse factum, quia res ac libido repudiant nec sentiunt in terra id esse factum, quia res ac libido ipsa terrena est. non ergo res ipsas gestas finxerunt poetae, quod si facerent, essent uanissimi, sed rebus gestis addiderunt quendam colorem. non enim obtrectantes illa dicebant, sed ornare cupientes. hinc homines decipiuntur, maxime quod dum haec omnia ficta esse a poetis arbitrantur, colunt quod ignorant. nesciunt enim qui sit poeticae licentiae modus, quousque progredi fingendo liceat, cum officium poetae in eo sit, ut ea quae uere gesta sunt in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conuersa traducat. totum autem quod referas fingere, id est ineptum esse et mendacem potius quam poetam. sed nnxennt ista. quae fabulosa creauntur: num etiam illa quae de diis feminis deorumque conubiis dicta sunt? cur igitur sic figurantur, sic coluntur? nisi forte non tantum poetae, sed pictores etiam fictoresque i
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ ne auctoritatẽ credite marestatis ĩfringerent fuxerũt ip̃m au
rum sagittarũ q describunt ¶ Rapuisse dicitur in aquiła catamitũ
poecicus color est S aut ꝑ legionẽ rapuit cuiꝰ insigne aquila est aut
nauis in qua est impositus tucelam habuit in aquilam figuracã Micut
caurus cum rapuit et cransuexit europam eode modo quertisse in ħo¬
uem craditur io inachi filiam que ut iram inuonis efugeret ut eiat
iam setis obsita uos crausuatasse dicit᷑ mare in eciptũq uenisse acq ibi
recepta priscina sp̃e dea fc̃a que nũc ysis uocat᷑ Quo igitur argumẽto
ꝓbari p̃t nec europam in tauro sedisse nec bone fc̃am oł certus dies
habeatur in fastis / quo ysc̃dis nauigni celebratur Que res docet non
transuacasse illam sed nauigasse
gicm qͣmi sapientes sibi utdent᷑ quia intelligũt uiuũ terrenum¬
q corpus in ceło esse nõ posse cotam gauimedea fabulam ꝓfaha¬

Expanded text:
bantur, ne auctoritatem creditae maiestatis infringerent, finxerunt ipsum in bantur, ne auctoritatem creditae maiestatis infringerent, finxerunt ipsum in rum sagittarumque describunt. rapuisse dicitur in aquila Catamitum: poeticus color est. sed aut per legionem rapuit cuius insigne aquila est aut nauis in qua est inpositus tutelam habuit in aquila figuratam, sicut taurum, cum rapuit et transvexit Europam. eodem modo conuertisse in bouem traditur lo Inachi filiam, quae ut iram Iunonis effugeret, ut erat iam saetis obsita., iam bos, tranasse dicitur mare in Aegyptumque uenisse atque ibi recepta pristina specie dea facta quae nunc Isis uocatur. quo igitur argumento probari potest nee Europam in tauro sedisse nec Io bouem factam? quod certus dies habetur in fastis quo Isidis nauigium celebratur: quae res docet non tranasse illam, sed nauigasse. igitur qui sapere sibi uidentur, quia intellegunt uiuum terrenumque corpus in caelo esse non posse, totam Ganymedeam fabulam pro fals
Abbreviated transcription (Latin):
mera soaResedris qe formido ntiq eius est ore sitas mot estgu
mse cislis e uchiu  quippe qͣui potiut et nũc ti nasteret᷑ exfigui
sicut frater eius aute genicus excuictus est Qui si uiuere pocuisset nñquã
mñori cõcessisset ĩꝑium ip̃e aũt fs furco ẜuatus furc̃iq mit̾tus getus siue
zeti appellacus ẽ Non ut isti putant a fernore celestis ignis uł ꝙuite
sit dacor et animantibꝰ iunspiret aĩas que uirtus solius deĩ est quã em̃
In maribus iuixerit potuerunt igitur hom̃es ałiũ dẽũ habere r gem
sacurnus non fuisset ad uxore delusus
T em̃ poete ista fiuxerũt tr̃at quisquis hoc putat illi eũt de hõĩbꝯ¬
loquebantur sed ut eos ornarent quorũ memoria laudibus cele¬
dus non illa que cãꝙͣ de hom̃ibus sunt locuti Quod̾ clarum fiet exem¬
pło quod inferemꝰ ¶ Danem molaturꝰ aureos nũmos largiter in sũt
eius infudit hec scupri merces fuit at poete qui quasi de deo loque¬

Expanded text:
metu successoris. quae formido utique eius est qui sit et mortalis et nbecillus et nihili, quippe qui potuit et tunc cum nasceretur extingui, sicut frater eius ante genitus extinctus est, qui si uiuere potuisset, numquam minori concessisset imperium. ipse autem furto seruatus furtimque nutritus Zεύς siue Zήν appellatus est, non ut isti putant a feruore caelestis ignis uel quod uitae sit dator et animantibus inspiret animas, quae uirtus solius dei est — quam eniris Saturni maribus uixerit. potuerunt igitur homines alium deum habere rectorem, si Saturnus non fuisset ab uxore delusus at enim poetae ista finxerunt. errat quisquis hoc putat. illi enim de hominibuloquebantur, sed ut eos ornarent quorum memoriam laudibus celeuam de diis, non illa quae tamquam de hominibus sunt locuti: quod clarum fiet exemplo quod inferemus. Danaen uiolaturus aureos nummos largiter in sinum eius infudit, haec stupri merces fuit. at poetae, qui quasi de deo loque
Abbreviated transcription (Latin):
arcłia uicã capĩt. Auaxagoras dẽu esse dicit infiuitã mẽtẽ que
ꝑ ip̃am moueat᷑ aucistenes uult quidẽ esse populares deos bnũ
cañe nacuralem sũme cocius artificem Cleances et auaxinenos
ethera esse dicunt sumũ deu sut opĩoni poeta noster asfencit
Tñc pat̾ omĩpocens fecundus ymbribꝰ ether Couigis ĩ gre¬
miũ lete destendit et oĩs Magnus alit magno ꝑmixtꝰ corpore
fetus Crisippus nacurale uimi diuina racõe ꝑdictã icerdũ ucaiͭ ͤ̃¬

Expanded text:
alia uitam capiunt. Anaxagoras deum esse dicit infinitam mentem quae per se ipsam moueatur: Antisthenes multos quidem esse populares deos, unum tamen naturalem id est summae totius artificem. Cleanthes et Anaximenes aethera esse dicunt summum deum, cui opinioni poeta noster adsensit: tum pater omnipotens fecundis imbribus aether coniugis in gremium laetae descendit et omnis magnus alit magno permixtus corpore fetus. Chrysippus naturalem uim diuina ratione praeditam, interdum di
Abbreviated transcription (Latin):
a maculosus esset ac curpis nisi etiam sexu suo face̾t ĩiuri¬
nomẽ a cõmiptoribꝰ eb adulceris ab iñcestis ab est insi forte
eramus hoies qui talia facientes sceleratos uocamꝰ ac ꝑditos
mbusq penis dignissimos indicamus
mlis ant᷑ martus culliꝰ qui .C. neiri adulcei̾a obie¬
cit iadem enĩ iupicer qũe colebat admisit qui . ꝑ.
clodio sororis intestũ ac illi optimo maximo eade
fuit et soror et̃ ꝯñx siis egn tam excors qu hunc regnire
in eelo pͥncet ⁊ qui nec in crda dem debu h̃o isi l curdo

Expanded text:
a maculosus esset ac turpis, nisi etiam sexui suo faceret iniuria maculosus esset ac turpis, nisi etiam sexui suo faceret iniurinomen a corruptoribus ab adulteris ab incestis abest, nisi forte nos erramus homines, qui talia facientes sceleratos uocamus ac perditos : omnibusque poenis dignissimos iudicamus. tultus autem Marcus Tullius, qui Gaio Verri adulteria obiecit: eadem enim Iuppiter quem colebat admisit; qui Publio Clodio sororis incestum: at illi Optimo Maximo eadem fuit et soror et coniunx. Quis est igitur tam excors qui hunc regnare in caelo putet, qui ne in terra quidem debuit? no
Abbreviated transcription (Latin):
pator in diuicus maximꝰ ob amorẽ acq libidinẽ curpissie uit¬
nis est delatus em̃ creta tñ seuiuro comitatu nactus est in¬
pud cam mulierẽ in lictore ac fiducia uctoi̾e iudice ir ẽs̃ uolu¬
it ne niiirũ mollis iuderet᷑ etq in illã patris ꝑdicricẽ frĩs in¬
ieremptricẽ ab ałio Relictã it repidiatã in coigiu sibi ben-¬
imꝰ nomĩat᷑ Nonne apͥma sua puericia impius ac pe
et nĩ paternũ sołiũ ꝑ uniii per arma cepisset bello est a titanib
lacessitꝰ / quod humano generi pñcipiũ fuit malor/ Quibꝰ int̾¬
tis et pace in ꝑpetuũ comꝑata reliquã sũã uitã in scupris ad¬
ulter is q coscpsit Omicto uirgines quas ĩminuit It em colle¬
rabile iudicari solet
mphitrione ac pyndarũ pt̾ne nõ possũ quoꝵ domos de¬
detore atq infam̃a ꝑlenissimas reddidit Illud uero sũ¬
me inꝑietatis ac sceleris ꝙ regiũ pueru raꝑuit ad
siprũ pãꝵ em̃ indebatur si in expugnanda mulierũ ꝓudicici¬

Expanded text:
ator Indicus maximus ab amore ac libidine turpissime uictus est. delatus enim Cretam cum semiuiro comitatu nanctus est inpudicam mulierem in litore ac fiducia uictoriae Indicae uir esse uoluit, ne nimium mollis uideretur, atque illam patris proditricem, fratris interemptricem, ab alio relictam et repudiatam in coniugium sibi uinimus nominatur? nonne a prima sua pueritia inpius ac paeum per uim, per arma cepisset, bello est a Titanibus lacessitus, quod humano generi principium fuit malorum: quibus uictis et pace in perpetuum conparata reliquam suam uitam in stupris adulteriisque consumsit. omitto uirgines quas imminuit: id enim tolerabile iudicari solet. Amphitryonem ac Tyndarum praeterire non possum, quorum domos dedecore atque infamia plenissimas reddidit. illut uero summae inpietatis ac sceleris, quod regium puerum rapuit ad stuprum. parum enim uidebatur, si in expugnanda feminarum pudiciti
Abbreviated transcription (Latin):
usterus sibcdmbꝰ inquinauit᷑ nec nurũ cũ ẽet adulce̾i̾o genicus
alcime fles quid tandem in eo port̾unt esse diuini qui suis ip̃e sicus
mantipatus et mares ⁊ fem̃as cõcra om̃es leges in famia flaga¬
to dedetore affecit E ne illa quidẽ que magna et mirabilia a¬
gessit᷑ ut uultis calia iudicanda sunt ut uirtutibꝰ diuinis ebuẽda
uideant᷑ buid em tam magiificũ si leonẽ aprũq superauit Si
aues deiecit sagictis Si regiũ scabułũ eiecit Gi uiragine uicit
cngulũ qr decraxit Si equos ferotes cũ dño interemit opera
sut ista fortis iri hoĩs tam̃e ilła eñi que uicit fragilia et mor¬
talia fuerut Railla est cui quod ait oracor tanca uis que no fert
at uribus debilitari et fraugi posat Amamu uinẽ er aciindiam echibẽ
fortis ims eselqueille nec peti oirpnec pooue se deo i faciat essem

Expanded text:
ibus inquinauit? nec mirum, cum esset adulterio genitus Alcimenae. quid tandem potuit in eo esse diuini, qui suis ipse uitiis mancipatus et mares et feminas contra omnes leges infamia flagitio dedecore adfecit? sed ne illa quidem quae magna et mirabilia gessit talia iudicana sunt, ut uirtutibus diuinis tribuenda uideantur. quid enim tam magnificum, si leonem aprumque superauit, si aues deiecit sagittis, si regium stabulum egessit, si uiraginem uicit cingulumque detraxit, si equos feroces cum domino interemit? opera sunt ista fortis uiri, hominis tamen. illa enim quae : uicit fragilia et mort-alIa fuerunt. nulla est enim quod ait orator tanta uis, quae non ferro ac uiribus debilitari frangique possit: animum uincere, iracundiam cohibere fo
Abbreviated transcription (Latin):
fecit asua dinnus honoribꝰ dign iusi oo sauauit pipo¬
minari sns corquicius de illustribus uiris disserens ctt Mtem¬
ris parentibus naru exposiat et a uenatoribus ĩuentia etnim
messemut sed epidanti mortuũ uulliꝰ ectã cyuosiris aut repultũ
iub apposso pat̾ eius Monue obamore quo flagraebon
turpispinie Rgregem panit alienũ et muros laõmedonci¬
inseruxit.¶ Neptimꝰ mercẽde conduictus que illi negare potuit ĩpu¬
ne abeo q primo Rex ꝓuidus quid quĩ cũ dispergsset didicit᷑ ep¬

Expanded text:
fecit aliud diuinis honoribus dignum nisi quod sanauit Hippminari. hunc Tarquitius de inlustribus uiris disserens ait incertis parentibus natum, expositum et a uenatoribus inuentum, canino s ait sepultum. Quid Apollo pater ejus? Nonne ob amorem, quo flagrabat, turpissime gregem pavit alienum, et muros Laomedontiexstruxit, cum Neptuno mercede conductus, quae illi negari potuit impune, ab eoque primo Rex perfidus, quidquid cum diis pepigisset, didicit
Abbreviated transcription (Latin):
ubicet uero aliquis au qui tꝙͣ difficile aut impossibile sit deo
qui tanta taq mirifica opera prouidencia excogitauit uirtii¬
re cõstituit racione ꝑfecit Nũc añt sp̃ũ sustentet ⁊ ptãte
de tanta maiestate sepius cogitanti qui deos colũt me̾dum uideri solet
ta ceci tam incogtabiles tam excordes tam no mulcũ a mutis diasi
bus differentes qui credunt cos qui geuiti sus maris ac femĩe coitu
aliqudo maiestatis diuine birtutis habere pocuisse cu Sibilla ericħ¬

Expanded text:
Dubitet vero aliquis, an quidquam difficile aut impossibile sit Deo, Dubitet vero aliquis, an quidquam difficile aut impossibile sit Deo, qui tanta tamque mirifica opera providentia excogitavit, virtte constituit, ratione perfecit; nunc autem spiritu sustentet, potestate mde tanta majestate saepius cogitanti, qui deos colunt, interdum videri solent tam caeci, tam incogbus differentes, qui credant eos qui geniti sint maris ac feminae coitu aliquid maiestatis diuinaeque uirtutis habere potuisse, cum Sibylla Er
Abbreviated transcription (Latin):
mic interĩ nob̃ satis est quod dũ houorare se uult et incelo
collocare cofessus est id quod res habet quomo suit appłladi
qui deo semꝑ assistũt ¶ Retrahant ergo se hoĩes ab erroribꝰ
et abiẽctis Religionibꝰ prauis paretem suũ dñm q cognostant auꝰ
nec bircus estimari p̃t nec magnicudo ꝑsꝑici nec pn̾cipiu cõprehen
di Cum ad uiu mentis humane incẽtio et acmũe ⁊ memoria ꝑue¬
nerit quasi sub dugtis et cõsũp̃tis dib̃us suis subsistit heret defia
nec est aliquid ulceis quo progredi possit beru qr fieri nõ potest
qn̾ co quod fit aliqũ ẽẽ ceperit cosequens est ut qũ nichil aute illi
fuit ip̃e aute om̃ia ex se ipo sit procreatus ideoq ab appolliue ultro¬
us igitut toc ac tantis tescibus comꝓbat᷑ unꝰ dei ptate ac ꝑ¬
iudencia mudu gubernari anꝰ unm marestate q tantã ose
dicit in thmeo plato uͥt cam neq ientes conapere n eꝙͦ t¬
ueibis enarrare quisquã possit ob niumam et in estimabilẽ pcãtem

Expanded text:
nunc interim nobis satis est quod dum honorare se uult et in caelo conlocare, confessus est, id quod res habet, quomodo sint appellandi qui deo semper adsistunt. retrahant ergo se homines ab erroribus et abiectis religionibus prauis parentem suum dominumque cognoscant, cuius nec uirtus aestimari potest nec magnitudo perspici nec principium conpdi. Cum ad illum mentis humanae intentio et acumen et memoria pervenerit, quasi subductis et consummatis omnibus viis, subsistit, haeret, deficit; nec est aliquid ulterius quo progredi possit. Verum quia fieri non potest, quin id quod sit, aliquando esse coeperit, consequens est, ut quando nihil ante illum fuit, ipse ante omnia ex se ipso sit procreatus. Ideoque ab Apolline His igitur tot ac tantis testibus conprobatur unius dei potestate ac prouidentia mdicit in Timaeo Plato, ut eam neque mente concipere, nequverbis enarrare quisquam possit, ob nimiam ejus et inaestimabilem potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos igio quos imperiti et isipiences saqͥneos etcucu ptt
Et sdorant quon. est tam in consideratus quis dicreditisstũ¬
suisto mor taeros es omo ergo iliquiet asiquis dii credato sut
uinurã quia Reges maxnui ac potentissm fueruit ab merta sir¬
tutu u apm aut mimeri ant arcu reportar cun cari fiussent

Expanded text:
Illos igitur, quos imperiti et insipientes tanquam deos et nuncupant et adorant, nemo est tam inconsideratus, qui non intelligafuisse mortales. Quomodo ergo, inquiet aliquis, dii crediti sunt? Nimirum quia reges maximi ac potentissimi fuerint: ob merita virtutum suarum, aut munerum, aut artium repertarum, cum cari fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
Romami cinhcũq sibille noĩe fuerũt. ¶ dctana ellesponcia in agro troia¬
uo nat᷑a uico marmessa circa oppidũ gergiciũ ꝙͣꝙͣ scribat eruclides
pontitus solonis et tyri fusse tẽporibꝰ ¶ Noña frigiã que sus auc¬
m̃a tibintẽ noiẽ albumẽa que tibuu colatur ut dea iuxta ripas am¬
nĩs arsemi cinqͣ ingurgice simulacrũ ĩ uentũ esse dicitur tenens in
manu librum¬

Expanded text:
Romam cuiuscumque Sibyllae nomine fuerunt; octauam Hellespontiam in agro TroiaRomam cuiuscumque Sibyllae nomine fuerunt; octauam Hellespontiam in agro Troiano natam, uico Marmesso circa oppidum Gergithium, quam scribat Heraclides Ponticus Solonis et Cyri fuisse temporibus; nonam Phrygiam, quae uaimam Tiburtem nomine Albuneam, quae Tiburi colatur ut dea iuxta ripas amnis Anienis, cuius in gurgite simulacrum eius inuentum esse dicitur tenens in manu librum
Abbreviated transcription (Latin):
sua fiusse cuĩe eamq grecis iliũ pecentibus uacicinata et peritu¬
ram ẽe troia et homierũ mendatia scripturũ ¶ Sextã Sanuã
de qua scribit erathoscenes in antiquis anualibus reperisre sc̃pcũ¬
¶ Eeptiam Sumana nõie amolacheam q̃ ab aliis erophile nel
demophile nomiat᷑ eã q nonẽ libros absculisse ad regem carqui¬
linũ pristum ac ꝑ hus crecentos philuppeos postulasse Regẽq asp¬
ernatum precii magnicudiuẽ derisisse nuilieris insamĩa illam
in conspectu regis tres combussisse y Reliquis preciũ popotispe
Darquimiũ mults magis insanire mulierẽ pucasse q̃ denuo tribꝰ aliis.
exustis cũ in eodem precio ꝑsenaret motũ esse regem ac residuos trecẽtis
amieis emisse/ quoꝵ piea nimerus sit auotus capitolio restituto quod ex¬
ombs cuitatibꝰ italitis et grecis precipueq erytristoactiallatiꝙ sunt

Expanded text:
suam fuisse civem, eamque Graiis Ilium petentibus vaticinatam, et peritusuam fuisse civem, eamque Graiis Ilium petentibus vaticinatam, et perituram esse Trojam, et Homerum mendacia scripturum: sextam Samiam de qua scribit Eratosthenes in antiquis annalibus Samioru; septimam Cumanam nomine Amaltheam, quae ab aliis Herophile uel Demophile nominetur, eamque nouem libros attulisse ad regem Tarquinium Priscum ac pro iis trecentos philippeos postulasse regemque aspernatum pretii magnitudinem derisisse mulieris insaniam; illam in conspectu regis tris combussisse ac pro reliquis idem pretium Tarquinium multo magis insanire mulierem putauisse; quae denuo tribus aliis exustis cum in eodem pretio perseueraret, motum esse regem ac residuos trecentis aureis emisse; quorum postea numerus sit auomnibus civitatibus et Italicis, et Graecis, et praecipue Erythraeis coacti, allatique sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nome est quia solus nec opus est pp̃o uocabulo nisi cũ distrinien exig
mulcitudo ut uñã ꝙͣq ꝑsona sua nota et appella
terciora ꝑferre Nam forcasse hui contra quos agiuꝰ nec poetis
re pocerint quia et ip̃i hoĩes fuerint ¶ua tro quo nemo umꝙͣ docti¬
or ne apud grecos quide uixit In libris rerũ dimuarũ quos ad ce
sarem poncificẽ maximũ scribit cum de qndeci uiris loqueretur
Sibilliuos libros ait non fuisse unia sibille Et appllari bno nouue si¬
billios oͥ om̃es femie uaces sibille sint a ueteribus mĩcupate
ab uiꝰ delphidis nonuie uł aconsilus deoꝵ enũciandis Itaq Sib¬
gestas alexandri macedonis scribit ¶ Scdam libissam cuiꝰ
meniunt euripedes ur lamie prologo ¶ Tercia deiphidam de qua cri¬
siꝰ foquitur in eo libro quẽ de diuinacoe composuit ¶ quartã cu¬
ieniam ĩ ytałia quã uenius ilibris belli puniti ꝑiso ĩ auualibꝰ
nounat ¶ Qu̾tam erichream quã apollodrus erichreus affirmat

Expanded text:
non est, quia solus est, nec opus est proprio uocabulo, nisi cum discrimen exigit multitudo, ut unam quamque personam sua nota et appellatcertiora proferre. nam fortasse ii contra quos agimus nec poetis uod errare potuerint, quia et ipsi homines fuerint. M. Varro, quo nemo umquam doctior ne apud Graecos quidem uixit, in libris rerum diuinarum quos ad C. Caesarem pontificem maximum scripsit, cum de quindecimuiris loqueretur, Sibyllinos libros ait non fuisse unius Sibyllae, sed appellari uno nomine Sibyllinos, quod omnes feminae uates Sibyllae sint a ueteribus nuncupatae uel ab unius Delphidis nomine uel a consiliis deorum enuntiandis. atouq engestas Alexandri Macedonis scripsit: secundam Lybissam, cujus meminit Euripides in Lamiae prologo: tertiam Delphida, de qua Chrysippus loquitur in eo libro, quem de divinatione composuit: quartam Cimmeriam in Italia, quam Naevius in libris belli Punici, Piso in annalibus nominat: quintam Erythraeam, quam Apollodorus Erythraeus affirmat
Abbreviated transcription (Latin):
in diuersũ qui tam paucos pucant
exponus dñ pluribus cribuunt aredant appolliui suo qui eodẽ
illo responso ut iom pu̾cipatũ sic ecia ceceris dus abstulit᷑ nõ¬
mẽn Tercius emu uersus ostendit mistros dei non deos ueꝵ angelos a¬
ppłari opporcere de se quidẽ ille mencitus est qui cũ sit e nuuero de¬
monũ angelis se dei aggregauit demiq in alus responsis demonẽ
se esre cosessus e/ na cu introgaret᷑ quomo sibi suppłitare uellet ita re

Expanded text:
in diversum, qui tam paucos putant.exponunt, dum pluribus tribuunt. Credant Apollini suo, qui eodem illo responso, ut Jovi principatum, sic etiam caeteris diis abstulit nomen. Tertius enim versus ostendit, Dei ministros, non deos, verum angelos appellari oportere. De se quidem ille mentitus est, qui cum sit e numero daemonum, angelis se Dei aggregavit: denique in aliis responsis daemonem se esse confessus est. Nam cum interrogaretur, quomodo sibi supplica
Abbreviated transcription (Latin):
ions effe dc̃m qui et matre habuit ⁊ nomĩe ¶ Quid ꝙ mercurrꝰ
iuse tes maximꝰ cuiꝰ supra feci mencionẽ nõ modo ametora nt
apollo s apacora quoq applłat deũ ꝙ origo illi nõ sic aliude/ u ͨ
em pt̾ ab ullo esse generatus qui ip̃e bniuersa geuerauerit
esre regem mũdi bnũ patr̃e bnũ dñmm ec fortasre quer at ałiqͥ̾s
a nobis idem illud ꝙ apid ciceronẽ querit horcensiꝰ Si deus unꝰ
est que ee beata solitudo queat/tꝙͣ nos qui unũ dicimꝰ deẜtu acͣ solita¬
wistros deum belũ sui neꝙ dn sũt oeq deos se uocari ant coli uosunt
Smipe qui nichil facrant pter ius sine uolũtãte dei nec tame iłist
qui sulge coluunitͥ quoꝵ et euiginus ⁊ tertus est nuimerus oͥsi cultoles

Expanded text:
Ioue esse dictum, qui et matrem habuit et nomen? quid quod Mercurius ille Termaximus, cuius supra feci mentionem, non modo ἀμήτορα ut Apollo, sed ἀπάτορα quoque appellat deum, quod origo illi non sit aliunde? nec enim potest ab ullo esse genesse regem mundi, unum patrem, unum Deum. Sed fortasse quaerat aliquis a nobis idem illud, quod apud Ciceronem quaerit Hortensius: Si Deus unus est, quae esse beata solitudo queat. tamquam nos quia unum dicimus, desertum ac solitani sui ministros deum. uerum hi neque dii sunt neque deos se uocari aut coli uolunt, quippe qui nihil faciant praeter iussum ac uoluntatem dei. nec tamen illi sunt qui uulgo coluntur, quorum et exiguus et certus est numerus. quodsi cultores
Abbreviated transcription (Latin):
resideusis o da sarietate opiuionũ que sosentans de uss tot nsore
ꝯͥchadenicor ouria faceretincerta/ quinq mercurios uit d nuiueratis
ꝑ edipe quatuor quiqũ fuissur duo fit arguo otisus os ent mersau
peorte appellant idest factore a quo apud cos p̾mus anm siũ mensis
idest septeber uõiue accepit Idem opidũ condid̾it᷑ quod ecia uñs tree
uocatur mercurii ciuitas Et feuice colunt eñ religͣiose qmi came  etͣ¬
rerũ et arcuil scientia trimegisto nom̃e imponerẽt hic̃ stribit libros
ecquidem multos ad cognitione diuinarũ rerũ pertinẽtes iñ quibus
mauestate sum ac singułoris dei asser unt hus demq nõmibꝰ applłãt
quibus nos dñm ac pr̃em. At ne quis nõme eius Requireret anomi¬

Expanded text:
religionibus et uarietate opinionum quae solent esse de diis, ut more Academicorum omnia faceret incerta, quinque fuisse Mercurios ait et enumeratis per ordinem quattuor quintum fuisse eum a quo sit Argus occisus; ob eamque cauThoyth appellant, a quo apud eos primus anni sui mensis id est September nomen accepit. idem oppidum condidit, quod etiam nunc graece uocatur Mercurii ciuitas, et Pheneatae colunt eum religiose. qui tametrerum et artium scientia Trismegisto cognomen inponeret. hic scripsit libros et quidem multos ad cognitionem diuinarum rerum pertinentes, in quibus maiestatem summi ac singularis dei asserit isdemque nominibus appellat quibus nos dominum et patrem. ac ne quis nomen eius requireret, άνώνυ
Abbreviated transcription (Latin):
Mͣcꝰ tulliꝰ in cosolacione diffunt Aec bero deus ip̃e qui incelligitur a
nobis alio modo intelligi p̃t nnisi mens soluta quidẽ et libera segre
gata abonu concrecione mortali om̃ia senciens et mouens Dnneꝰ
quoque seneca qui ex romanis acerrimꝰ scoycus fuit ꝙͣ sepissime.
deũ merita laude ꝓsequitur Nã cũ de ĩmacura morte dissereret
Nõ incelluis inquit ueritatẽ et marestate iudicis cui Rectoris orb
terraru celiq et deoꝵ oĩum deu a quo ista nomia que suiguli ado¬
ramꝰ et columꝰ suspẽsa sunt Idẽ in exortacionibꝰ hic cũ p̾ma fũ
damẽta molis pulcherrime iaceret et hoc ordiretur quo neq marꝰ
quidqua nouit natura nec melius ut om̃ia sub ducibus suis irent
ꝙͣuis ip̃e ꝑ totũ se corpus impenderat rame mistros regmi sui deos
genuit Et quã multa alia de deo nostris similia loqucus est que
uuc differo ꝙ alus locis oportumora sunt

Expanded text:
, in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a , in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a nobis, alio modo intelligi potest, nisi mens soluta quaedam egata ab omni concretione mortali, omnia sentiens I et mouens. Annaeus quoque Seneca, qui ex Romanis uel acerrimus Stoicus fuit, quam saepe summum deum merita. laude prosequitur! nam cum de inmatura morte dissereret, non intellegis inquit auctoritatem ac maiestatem iudicis tui, rectoris orbis terrarum caelique et deorum omnium dei, a quo ista numina quae singula adoramus et colimus suspensa sunt? itedamenta molis pulcherrimae jaceret, et hoc ordiretur, quo neque majus quidquam novit natura, nec melius; ut omnia sub ducibus suis irent, quamvis ipse per totum se corpus intenderat, tamen ministros regni sui deos genuit. » Et quam multa alia de Deo nostris similia locutus est: quae nunc differo, quod aliis locis opportuniora sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sma ꝙͣuis sit inc̾ta iodem tamẽ expectat ot ꝓuidẽtiã unã eẽ cõ¬
senciant Oine eñĩ nacura sine ether sine racio sine mens sine
fatalis necessitas siue diuina lex sine quidꝙ aliud dixeris idẽ est
ꝙ a nob̾ dicitur deus Aec obstat appllaconũ du̾sitas cũ ip̃a signi¬
senciat Iu sumũ tame uñã mẽte mũdo proesse cestat᷑. Ipla¬
Ato qui ouim sapiẽcissimꝰ iudicatur mouarchĩa plane aperteq
defendit nec ethera aut racõnẽ aut nacurã sed ut est deũ nominat
ab eo mundũ hñc perfectũ acq mirabile esse fabricatũ Que citero
secutus acq muitatus in plurimus frequẽt᷑ deũ coficet᷑ ac sup̃mũ uor¬
cat in hus libris quos de legibiꝰ scribit ab eo regi mudũ argumẽtat
cũ disputat de natura deorũ hoc modo nichil est p̃stancius deo ab
eo igitut muddũ Regi necesse est nulli igit᷑ ẽ nacure obediens aut
subiectus deus om̃em ergo Regit ip̃e naturã. Quid aũt sit deus¬

Expanded text:
 spectat, ut prouidentiam unam esse consentiant. siue enim natura siue aether siue ratio siue mens siue fatalis necessitas siue diuina lex siue quid aliut dixeris, idem est quod a nobis dicitur deussenciat, in summum tamen unam mentem mundo <preesse testa>tur. Plato, qui omnium sapientissimus idefendit; nec aethera, aut rationem, aut naturam, sed, ut est, Deum nominat; ab eo mundum hunc perfectum atque mirabilem esse fabricatum. Quem Cicero secutus atque imitatus in plurimis, Deum frequenter confitetur, ac supremum vocat in iis libris, quos de Legibus scripsit; ab eoque regi mundum argumentatur, cum disputat de Natura deorum, hoc modo: « Nihil est praestantius Deo; ab eo igitur mundum regi necesse est. Nulli igitur est naturae obediens aut subjectus Deus; omnem ergo regit ipse naturam. » Quid autem sit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
aluid eiũ amplius ꝙ diceret nõ habebat hunc ait ẽẽ oñmi deoꝵ
parentẽ quoꝵ causa celũ condiderit liberisq ꝑspexĩt ut haberẽt

Expanded text:
aliut enim amplius quod diceret non habebat. hunc ait esse omnium deorum aliut enim amplius quod diceret non habebat. hunc ait esse omnium deorum parentem, quorum causa caelum condiderit liberisque prospexerit, ut haberent
Abbreviated transcription (Latin):
sa fallendi. Quid ꝙ aliqui coꝵ pũcipes aut ec̃iã reges fuerut in
quos cadere nõ posset suspictio cupiditatis et fr̾audis ⁊ tam̃ p̃cor¬
u dei singularis eadem que ceteri diuinacõe fecerunt
auctores et eos ip̃os ad ueri probacionẽ testes citenius quibus
contra nos uti solent poetas dico ac ph̃os. Ex hus bnũ deñ probemus
necesse est / non ꝙ illi habuerint cognitã ueritatẽ O ꝙ ueritatis ipiꝰ
tanta uis est ut nemo possit esse ta cecus qui nõ uideat ingerẽtem
et eoꝵo Res gestas amplificauerĩt sũmis laudibus sepissie tanĩe con¬
sicentur spũ ał mente una contiueri regiq oñna
Rpheus qui et uetuscissimꝰ poetaꝵ et equalis ip̃oꝵ deoꝵ siq̃¬
dem̃ cradit᷑ inter argonautas cũ tindaris et hercule naui
primꝰ et infinitus apparuerit ⁊ extiterit Ciuꝰ origi nẽ atq nacu¬
ram qr cõspitere aĩo no poterat ex aere ĩmenso natũ ẽẽ dixit

Expanded text:
sa fallendi. Quid, quod aliqui eorum principes aut etiam reges fuerunt, in sa fallendi. Quid, quod aliqui eorum principes aut etiam reges fuerunt, in quos cadere non posset suspicio cupiditatis ac fraudis, et tamen praeconium dei singularis eadem qua ceteri diuinatione feceruntauctores et eos ipsos ad ueri probationem testes citemus, quibus cnecesse est: non quod illi habuerint cognitam veritatem; sed quod veritatis ipsius tanta vis est, ut nemo possit esse tam caecus, qui non videat ingerentem et eorum res gestas amplificaverint summis laudibus, saepissime tamen confitentur spiritu vel mente una contineri regique omnia. Orpheus, qui est vetustissimus poetarum, et aequalis ipsorum deorum siquidem traditur inter Argonautas cum Tyndaridis et Hercule navigprimus ex infinito apparuerit et extiterit. Cujus originem atque naturam quia concipere animo non poterat, ex aere immenso natum esse dixit
Abbreviated transcription (Latin):
euut᷑ At qui imꝑleta eẽ in plerisq coctidie illoꝵ uacicima uidemus ⁊
in õna sentẽtiã cogruens diminacio docet nõ fuisse furiosos: Quis
ent mentis se motẽ nõ modo fucura p̃cinere s etiã coheretia loqui
rato palłendi cũ ceceros ad om̃i fraude ꝑhiberent idcirco ei a do̾
nutteb̾ant᷑ ut et p̃cones ẽẽnt maestatis eius et correctores praui¬
cacis ħuinane. Preterea uolintas fingendi ac menciẽdi coꝵ est
qui opes pecũt qui lucra desiderant Que Res ꝑcul ab illis st̃ĩs mris
abfuit᷑ Ita eñ delegaco sibi officio functi sũt ut derelictis omibus ad
tutellam inte necessarus nõ modo infucurũ s ne iudiẽ quidẽ labo¬
rarent/ concenci teporali cibo quẽ deus submiscͣret / et hũ qui nõ
modo qui scimulũ habuerũt sed̾ ecia cruciatus atq morte amara
pcca arguebantur et ꝓhibebant᷑ excruciacos eos acerbissie necaue¬
rũt ergo a quibꝰ ab sũit scudũ lucri abfuit eciã uolintas et cau¬

Expanded text:
a esse implerique quotidie illorum vaticinia videmus; et in unam sententiam congruens divinatio docet non fuisse furiosos. Quis enim mentis emotae, non modo futura praecinere, sed etiam cohaerentia loqui ratio fallendi, cum caeteros ab omni fraude cohiberent? Idcirco enim a Deo mittebantur, ut et praecones essent majestatis ejus, et correctores pravitatis humanae. Praeterea voluntas fingendi ac mentiendi eorum est qui opes appetunt, qui lucra desiderant; quae res procul ab illis sanctis viris abfuit. Ita enim delegato sibi officio functi sunt, ut, derelictis omnibus ad tutelam vitae necessariis, non modo in futurum, sed ne in diem quidem laborarent, contenti extemporali cibo, quem Deus subministrasset: et hi non modo quaestum nullum habuerunt, sed etiam cruciatus atque mortem. Amara , quorum peccata et arguebantur et prohibebantur, excruciatos eos acerbissime necaverunt. Ergo a quibus abfuit studium lucri, abfuit etiam voluntas et cau
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ cpid÷ s tiam uicto .⁊ icic emimeratis em̃ moriba
singuloꝵ quibꝰ in pcãtem cupidins dicionẽq uenissent iustrue¬
it pompam in quã imppit̾ cũ ceteris dus ance curm rimphantis
ducit᷑ cathenatus / Elegant᷑ id quide a poeta figuratũ s tamen
nõ multũ Distat a uero Qui eũi mrtutis est expers qmi cupidi¬
tace ac sibidiuibꝰ malis uincit᷑ nõ cupidiui ut ille fiuxit sed

Expanded text:
em, sed etiam uictorem facit. enumeratis enim amoribus singulorum, quibus in potestatem Cupidinis dicionemque uenissent, instruit pompam, in qua Iuppiter cum ceteris diis ante currum triumphantis ducitur catenatus. eleganter id quidem a poeta figuratum, sed tamen non multum distat a uero. qui enim uirtutis est expers, qui cupiditate ac libidinibus malis uincitur, non Cupidini ut ille finxit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
icelius nõs et recaus dininas iustitucõnes frĩs ꝓsequeniur Inq̾bis
no is salicidiis aut aquis arcendis aut de mauue cẽser̃da Et des
spe de uita de salute de ⁊̃ mortalitate de deo loquem᷑ bt suꝑst̾itiões
mortistias erroresq curpissimus sopiamus ibus

Expanded text:
melius nos et rectius diuinas institutiones litteris persequemur, in quibus melius nos et rectius diuinas institutiones litteris persequemur, in quibus non de stillicidiis aut aquis arcendis aut de manu conserenda, sed de spe, de uita, de salute, de inmortalitate, de deo loquemur, ut superstitiones mortiferas erroresque turpissimos sopiamus? Omis