comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dere : lxͫx. annorũ facies eb domades. hoc
isdẽ uerbis quȩ ex pressimꝰ locutus est.
Ranseamus ad eusebium pamphyli. qui
Non mͥ uidetur frustra. Lx.x. ebdomadarum
facta diuisio. ut pͥmũ dicerent᷑. unͤi. deinde
Larͣ duȩ. & ultimo adderet᷑ ebdomada
una. quȩ ce mnduas partes secta est. Scriptũ
ponit infine. Et confortabit testamentum
& absq inspiratione dĩ angłm respondisse
manifestum est. Quȩ obseruatio cautam
atq sollicitam uidetur expetere rationem.
inquirat. Sin aut̃ necesse est nos dicere quȩ sen.¬
timus: iuxta aliam expositionẽ quȩ in p̃senti
uncti sunt scriptura cognominat. quorum
princeps fuit iesus filius iosedech sacerdos ma¬
gnus. &e qui fuer̃ usq ad aduentũ dñi salua¬
toris. Hoc significat uaticinium ꝓpħale dic̃s.

Expanded text:
dere, septuaginta annorum facies hebdomadas, hoc dere, septuaginta annorum facies hebdomadas, hoc eisdem verbis quibus expressimus locutus est. Transeamus ad Eusebium Pamphili, qui Non mihi videtur frustra septuaginta hebdomadarum facta divisio: ut primum diceretur septem, deindea duae, et ultima adderetur hebdomas una, quae et ipsa in duas partes secta est. Scriptum ponit in fine: confirmabit testamentum et absque inspiratione Dei Angelum respondisse manifestum est. Quae observatio cautam atque sollicitam videtur expetere rationem, inquirat. Sin autem necesse est nos dicere quod sentimus, juxta aliam expositionem, quae in praesenti uncti sunt, Scriptura cognominat: quorum princeps fuit Jesus filius Josedec, Sacerdos magnus: et qui fuerunt usque ad adventum Domini Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
anni. Auicesimo aut̃ anno artaxersis regis¬
usq ad xp̃m complent᷑ ebdomades. Lx .xͦ.
iuxta lunarẽ hebreoꝵ. supputationẽ. qui
menses ñ iuxta solis sed iuxta lunȩ cursum
numerant. Nã a centesimo & quinto decimo
anno regni ꝑsarũ quando artaxersis rex¬
eiusdẽ imꝑii uicesimũ regnisui habebat
annum. & erat octogesuȩ & t̃ciȩ olimpia-¬
dis annus quartꝰ. usq addicentesimã scdam
olympiadẽ & scdm eiusdẽ ol ympiadis annũ
tyberii uͦ cęsaris annum quintũ decimum.
colligunt᷑ anni. cc̃ce.lxxxx.dͦ. qui faciunt an¬
nos hebraicos. ccce .xc. iuxta lunares ut di¬
aimꝰ menses. qui scdm illor supputationem
possunt facere ꝑsingulos menses dies . xx.¬
nouem &e semis. ita ut solis circulus ꝑ annos
plus reꝑiantur. Unde greci ac iudei.ꝑ.uiii.
an nos triũ mensiũ embolismos faciunt.
Si enĩ octies undecim & quartã partẽ uolu
eris supputare: nonaginta dies hoc est

Expanded text:
anni. A vicesimo autem anno Artaxeranni. A vicesimo autem anno Artaxerusque ad Christum, complentur hebdomades LXX juxta lunarem Hebraeorum subputationem, qui menses non juxta solis, sed juxta lunae cursum numerant. Nam a centesimo et quinto decimo anno regni Persarum, quando Artaxerxes ejusdem imperii vicesimum regni sui habebat annum, et erat octuagesimae et tertiae Olympiadis annus quartus, usque ad ducentesimam secundam Olympiadem, et secundum ejusdem Olympiadis annum Tiberiique Caesaris annum quintum decimum colliguntur anni CCCCLXXV, qui faciunt annos Hebraicos CCCCXC, juxta lunares, ut diximus, menses, qui secundum illorum supputationem possunt facere per singulos menses dies XXIX semis, ita ut solis circulus per annos plius reperiantur, unde Graeci et Judaei pro octo annis trium mensium embolismis faciunt. Si enim eris supputare, nonaginta dies, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Quo tempore regni ꝑsarũ centũ & quin¬
decim anni fuerant euoluti. captiuitatis
aut̃ ierłm centesimꝰ octogesimꝰ quintꝰ annꝰ
erat. Q tunc pͥmũ artaxersis iussit muros
ex trui ierłm. cui oꝑi prȩfuit neemias. &
edificata est platea &e muris circundata
Ex illo tempore si numerare uelis: septuagin
in uenire. Quod si harũ principiũ ab illo tem¬
pore noluerimꝰ sumere : & tempora ñ concur.¬
rent. & multa reꝑiemus contraria. Nam si
a cyro & pͥma eius indulgentia qua udeoꝵ.
est laxata captiuitas. septuaginta numeren.¬
tur ebdomades: centũ &e eo amplius inueni-¬
emꝰ annos. qui statutũ septuaginta ebdoma.¬
darum excedant numerum. Et̃ multo plus:
Additurq amplior numeriis: si captiuitatis
exordium uolueris ebdomadarũ habere pͥn.¬
cipium. Permansit enĩ regnũ ꝑsarũ usq ad
initiũ macedonũ. annos ducentos triginta.
anni sexaginta. Qui simul faciunt annos
quingentos non aginta. ita ut . cͣ. suꝑsinit

Expanded text:
 quo tempore regni Persarum, centum et quindecim anni fuerant evoluti, captivitatis autem Jerusalem, centesimus octogesimus, et quintus annus erat: tunc primum Artaxerxes jussit muros exstrui Jerusalem: cui operi praefuit Neemias, et aedificata est platea, et muri circumdati: et ex illo tempore si numerare velis septuagintam poteris invenire. Quod si harum principium ab alio tempore voluerimus sumere, et tempora non concurrent, et multa reperiemus contraria. Nam si a Cyro, et prima ejus indulgentia, quae Judaeorum est laxata captivitas, septuaginta numerentur hebdomadae, centum et eo amplius inveniemus annos, qui statutum septuaginta hebdomadarum excedant numerum: et multo plus  additurque amplior numerus, si captivitatis exordium volueris hebdomadarum habere principium. Permansit enim regnum Persarum, usque ad initium Macedonum, annis ducentis triginta: anni sexaginta, qui simul faciunt annos quingentos nonaginta, ita ut centum supersint
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum senatus consultu accepit. & pͥmus
alienigena udeis p̃fuit. Qui pontificatũ qͦq
nequaquam iuxta legẽ moysi mortuis pa¬
rentib tradebat liberis sed alienis. & nec ipsis
multo tẽpore. ob grãm & p̃ciũ diuinȩ legis
uissa contemnens. Ponit & aliam
idem eusebius explanationẽ. Quã si uolueri.¬
mus in latinũ sermonẽ uertere : extendemus
librimagnitudinẽ. Hȩc est gͦ int̾p̃tationis
eiꝰ sententia. A sexto anno darii qui post cy.¬
rum &e cambisen filium eiꝰ regnauit iN
ꝑsis. quando templi oꝑa consũmata sunt.¬
est. & cessauit uirtalegem pontificũ successio.
Ciuitatẽ quoq & ipsum scũariũ sub duce roma¬
no romanꝰ uastauit exercitꝰ. siue ipse herodes.
qui ꝑ ambitionẽ indebitũ in uideos arripuit
imꝑium. Qđq infert. confirmauit aut̃ pa.¬
ctũ multis ebdomada una. & indimidio¬

Expanded text:
Judaeorum senatusconsulto accepit, et primus Judaeorum senatusconsulto accepit, et primus alienigena Judaeis praefuit. Qui pontificatum quoque nequaquam juxta legem Moysi, mortuis parentibus, tradebat liberis, sed alienis, et nec ipsis multo tempore, nisi ob gratiam et pretium, divinae legis jussa contemnens. » Ponit et aliam idem Eusebius explanationem, quam si voluerimus in Latinum sermonem vertere, extendemus libri magnitudinem. Haec est ergo interpretationis ejus sententia: A sexto anno Darii, qui post Cyrum, et Cambysen filium ejus regnavit in Persis, quando templi opera consuest, et cessavit juxta legem Dei pontificum successio. Civitatem quoque et ipsum sanctuarium sub duce Romano, Romanus vastavit exercitus, sive ipse Herodes, qui per Romanos indebitum in Judaeos arripuit imperium. Quodque infert: Confirmabit enim pactum multis hebdomada Al. hebdomadi
Abbreviated transcription (Latin):
Uiiii. efficiunt. Q hoc om̃i tempore pontifices
rexer̃t popłm uideors. quos ego nunc arbitror
uocari duces xp̃os. Mortuo aut̃ nouissimo
eoꝵ alexandro: huc atq illuc inuarias
partes absq ullo duce gens iudeoꝵ. sedicio¬
nib uexabat᷑. in tantum ut alexandra quȩ
& salina uocabatur eiusdẽ alexandri uxor
obtineret imꝑium. & pontificatũ quidem
hyrcano filio reseruaret. aristobolo autẽ
alteri filio regnum traderet. quod &e obti¬
nuit annis decem. Pugnantib aut̃ contra
se in testina sedicione germanis. & uideorũ¬
gentẽ indiuersa studiã trahentib: suꝑue¬
nit cȩsar nomine pompeius dux romaNi
exercitus. Captaq ierosolima usq ad abdita
templi ingressus quȩ uocabant᷑ scã scoꝵ̾. uin
Ctũq aristobolum romã misit seruans eum¬
triumpho suo. & pontificatũ hẏrcano frĩ
euis tradidit. Tunc primũ gens iudeorum
romanis facta est tributaria. Post quẽ herodeᷤ
filius antipatri interfecto hyrcano regnum

Expanded text:
imul efficiunt. Et hoc omni tempore pontifices rexerunt populum Judaeorum, quos ego nunc arbitror vocari Christos duces. Mortuo autem novissimo eorum Alexandro, huc atque illuc in varias partes absque ullo duce gens Judaeorum seditionibus vexabatur, in tantum ut Alexandra, quae et Salina vocabatur, ejusdem Alexandri uxor, obtineret imperium, et pontificatum quidem Hircano filio reservaret: Aristobolo autem alteri filio regnum traderet, quod obtinuit annis decem. Pugnantibus autem contra se intestina seditione germanis, et gentem Judaeorum in diversa studia trahentibus, supervenit Cneus Pompeius dux Romani exercitus, captaque Jerosolyma, usque ad adyta templi ingressus est, quae vocabantur sancta sanctumque Aristobolum Romam misit servans triumpho suo, et pontificatum Hircano fratri ejus tradidit. Tunc primum gens Judaeorum Romanis facta est tributaria. Post quem Herodes filius Antipatris, interfecto Hircano, regnum
Abbreviated transcription (Latin):
supra dixerat. tibi dnẽ iusticia: nunc quia
ꝓuocet adclementiã. Et stillauit suꝑ nos¬
disti irã quã ferre ñ poteramꝰ: sed stillã fum.¬
ris tui. ut correcti in plaga ad te reuertere.
mur.Galedictio & detestatio. quȩ scri¬
pta est in libro moysi serui dĩ. In deuterono.¬
mio maledictiones & benedictiones legimꝰ¬
dĩ. quȩ postea dictȩ sunt in monte garizim
&e hebal suꝑ iustos & peccatores. Omne
dis duricia. ut & inplagis positi dñm Non
rogarent. Qđ & si rogarunt. ideo ñ rogar̃t
quia ñ sunt reuersi abiniquitatib suis. Re.¬
uersio aut̃ abiniquitate est: cogitare ueri¬
tatẽ dĩ. Ex uigilauit dñs suꝑ maliciam.
& adduxit eam suꝑ nos. Quando ꝓpt̃ pecca¬
ta corripim᷑: inuigilat suꝑ nos ds̃ & usitat
nos. Quando uͦ a dõ deseri᷑ & ñ iudicam᷑.
indigniq sumꝰ correctione dñi: tunc dor-¬
mire dr̃. Vnde & in psalmis legimꝰ. Surre.¬
xit quasi dormiens dñs. & quasi crapulat᷑

Expanded text:
supra dixerat: Tibi, Domine, justitia; nunc quia provocet ad clementiam. Et stillavit sudisti iram, quam ferre non poteramus; sed stillam furoris tui, ut correpti in plaga, reverteremur ad te. Maledictio et detestatio quae scripta est in libro Moysi servi Dei, etc. In Deuteronomio maledictiones et benedictiones Dei legimus , quae postea dictae sunt in monte Garizim, et Hebal, justos super et peccatores. Omne dis duritia, ut in plagis positi, Deum non rogarent, quod et si rogarunt, ideo non rogarunt, quia non sunt reversi ab iniquitatibus suis. Reversio autem ab iniquitate est cogitare veritatem Dei. Et vigilavit Dominus super malitiam, et adduxit eam super nos, etc. Quando propter peccata corripimur, vigilat super nos Deus, et visitat nos. Quando vero a Deo deserimur, et non judicamur, indignique sumus correptione Domini, tunc dormire dicitur. Unde et in Psalmis legimus: Surrexit quasi dormiens Dominus, et quasi crapulatus
Abbreviated transcription (Latin):
gangen fluuium ñ tam proelus quã uicto.¬
riis p̾cucurrit. & sex annis europȩ partem
&e omnẽ sibi asiam subiugauit. Quattuor
successores regni extiterunt. ptholomeum.
seleucũ. phylippũ. antigonum. Qđq addt᷑.
ce potestas data est ei: ostendit ñ al exandri
fortitudinis sed dĩ uoluntatis fuisse.

Expanded text:
Gangem fluvium, non tam praeliis quam victoGangem fluvium, non tam praeliis quam victoriis percucurrit, et sex annis Europae partem et omnem sibi Asiam subjugavit. 37. Quid successores regni exstiterunt, Ptolomeum, Seleucum, Philippum, Antigonum. 38. Quid Et potestas quae data est ei? Ostenditur non Alexandri fortitudinis, sed Domini voluntatis fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
more regni ꝑsarĩ &e indentib eiꝰ tria re.¬
gna debemꝰ acciꝑe. babyloniorũ. medor.
atq ꝑsarum. quȩ in unũ redacta sunt re.¬
gnum. Quodq infert᷑. & sic dicebant ei.¬
surge. comede carnes plurimas: illud tẽ.¬
pus significat. quando sub assuero quẽ Ecax
arta xersen uocant. ad suggestionẽ aman
a gagitȩ una die om̃s uidei iussi sunt truci-¬
dari. Pulchre ñ ait. & deuorabat eos. sed sic
dicebant ei. ut conatus hoc fuerit. & nequa.¬
quam rei exitus consecutus sit. Post hoc
aspiciebam. & ecce alia quasi pardus. & alas
inbestia. & potestas data est ei. Terciũ regnũ
macedonum de qͦ instatua legimꝰ. uent̃ &ͦ¬
femora eiꝰ ex hȩre. pirdo bestiȩ uelocissimȩ.
ETOEMCNTILai comparatur. quȩ prȩceps
fertur ad sanguinẽ. & saltu in mortẽ ruit.
Et alas habebat.iiii. Nichil enim alexandri
uictoria uelocius fuit. qui ab illirico & ad¬
riatico mari usq adindicum oceanũ &¬

Expanded text:
in ore regni Persarum, et in dentibus ejus, tria rein ore regni Persarum, et in dentibus ejus, tria regna debemus accipere, Babyloniorum, Medorum, atque Persarum: quae in unum redacta sunt regnum. Quodque infertur. Et sic dicebant ei: comede carnes plurimas, illud tempus significat, quando sub Assuero, quem Septuaginta Artaxerxem vocant, ad suggestionem Aman Agagitae, una die omnes Judaei jussi sunt trucidari . Et pulchre non ait, devorabat eos; sed, sic dicebant ei: ut conatus tantum fuerit, et nequaquam rei exitus sit consecutus. aspiciebam, et ecce alia quasi pardus, et alas in bestia, et potestas data est ei ? Tertium regnum Macedonum, de qfemora ejus ex aere, pardo bestiae velocissimae et ὁρμητικῇ comparatur, quae praeceps fertur ad sanguinem, et saltu in mortem ruit. Et alas habebat quatuor. Nihil enim Alexandri victoria velocius fuit, qui ab Illyrico, et Adriatico mari usq
Abbreviated transcription (Latin):
stetit: sic hebrei interp̃tant᷑. nichil eos ad¬
uersum isrł crudele gessisse. Unde & in
zacharia ꝓpħa. equi albi appellant᷑. Tres
aut̃ ordines diuersos qui erant in ore eiꝰ &
dentib. quidam sic interp̃tatꝰ est ut regnũ
ꝑsarum inter tres principes diceret esse
diuisum. sic̃ in pericope halthasar & daru
legimꝰ tres fuisse principes. quicentũ ui-¬
ginti satrapis p̃fuerint. Alii aut̃ tres reges
post cyrum fuisse ꝑsarũ. autumant. & qui
illi sint nomina reticent. Nos uͦ cum post
cyrum qui regnauit annis triginta. scia¬
mus apud ꝑsas regnasse cambisem filiũ eiꝰ
& fr̃s magos. & deinceps dariũ. cuiꝰ scđo
cium decimũ xersen ochi filiũ. quartum
decimũ dariũ arsami filiũ qui abalexan.¬
aro macedonum rege suꝑat᷑ est: quomͦ
tres reges ꝑsarum fuisse dicemus. nisi forte
eligamus aliquos seuissimos. quos ex hysto.¬
rus reꝑire non possumus. Ergo tres ordines

Expanded text:
stetit, sic Hebraei interpretantur, nihil eos adstetit, sic Hebraei interpretantur, nihil eos adversum Israel crudele gessisse. Unde et in Zacharia Propheta, equi albi appellantur . Tres autem ordines, sive versus qui erant in ore ejus, et in dentibus, quidam sic interpretatus est, ut regnum Persarum in tres principes diceret fuisse divisum: sicut in περικοπῇ Balthasar et Darii legimus, tres fuisse principes, qui centum viginti satrapis praefuerint. Alii autem, tres reges post Cyrum fuisse Persarum autumant, et quae illis sint nomina reticent. Nos vero cum post Cyrum qui regnavit annis triginta, sciamus apud Persas regnasse Cambysen filium ejus, et fratres magos, et deinceps Darium, cujus secutium decimum, Arsen, Ochi filium: quartum decimum, Darium Arsami filium, qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est: Quomodo tres reges Persarum fuisse dicemus? nisi forte eligamus aliquos saevissimos, quos ex historiis reperire non possumus. Ergo tres ordines
Abbreviated transcription (Latin):
uerso uidelic& imꝑio chaldeoꝵ. Qđq seqͥt᷑.¬
& suꝑ pedes quasi homo stetit & cor eiꝰ datũ
est ei: si de nabuchodonosor intelligimus.
ꝑspicuum est qđ post quã ꝑdidit regnum
&e potentia eius sublata est. rursum in prĩsti¬¬
nũ statum restitutus sit. & ñ leenam sed homi¬
nẽ se esse didicerit. & cor receꝑit qđ amise.¬
rat. Sin aut̃ generalit̾ de regno chaldeorũ:
nes humilis fragilisq naturȩ se esse intel.¬
lexerint. Nota ordinem. Qui in imagine
caput aureum dr̃: Hic leena appellatur.
⁊ ecce bestia alia similis urso in parte stecit.
& tres ordines erant in ore eius & indentib
eius. & sic dicebant ei. Surge. comede car-¬
nes plurimas. Bestia scđa urso similis ipsa
& ferocitatẽ urso comparat᷑. Rigidũ enĩ
& parcioris uictus in morẽ lacedemonioꝵ.
regnum ꝑsarum fuit. ita ut inpulmento
sale uteretur & cardamo. legamꝰ cyrima

Expanded text:
verso videlicet imperio Chaldaeorum. Quodque seqverso videlicet imperio Chaldaeorum. Quodque seq super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei, si de Nabuchodonosor intelligimus, perspicuum est quod postquam perdidit regnum, et potentia ejus ablata est, rursum in pristinum statum restitutus sit, et non leaenam, sed hominem se esse didicerit, et cor receperit quod amiserat. Sin autem generaliter de regno Chaldaeorum nes, et humilis fragilisque naturae se esse intellexerint. Nota ordinem: qui in imagine caput aureum dicitur, hic leaena appellatur. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit, et tres ordines erant in ore ejus, et in dentibus ejus; et sic dicebant ei: Surge, comede carnes plurimas. Bestia secunda urso similis, ipsa et ferocitatem urso comparatur. Rigidum enim et parcioris victus in morem Lacedaemoniorum, 665 regnum Persarum fuit: ita ut in pulmento sale uteretur et cardamo. Legamus Cyri m
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra. Et suꝑ pedes quasi homostetit. & cor eiꝰ
datũ est ei. Regnũ babyloniũ ꝓpt̃ seuiciã
& crudelitatẽ. siue ꝓpt̃ luxuriã ce uitam
libidini seruientẽ. ñ leo sed leena appellat᷑.
Aiunt enĩ ii qui de bestiarũ scripsere naturis
leenas. ẽẽ. ferociores maxime si catulos nu¬
triant. & semꝑ gestire ad coitum. Qđ aut̃
habebat alas aquilȩ: suꝑbiam significat re-¬
gni potentissimi. cuiꝰ princeps loquit᷑ pisaiã.
Suꝑsydera cęli ponam thronum meũ. ero si¬
milis altissimo. Unde dr̃ ad eum. Si alte fera.¬
ris ut aquila: inde detrahamtẽ. Alioquin.
ut leo int̾ bestias: ita aquila int̾ aues regnũ
tenet. Sed & hoc dicendum. aquilã multõ
tempore uiuere. & regnũ assyrioꝵ. multis
ȩtatib fuisse dominatũ. Qđ aut̃ euulsȩ st̃
alȩ eiꝰ idest leenȩ siue aquilȩ: cętera regna
significat quib prius imꝑabat. & uolitabat
inmundo. Et sublata est inquit de t̾ra. sub¬

Expanded text:
tit , et cor ejus datum est ei. Regnum Babylonium propter saevitiam, et crudelitatem, sive propter luxuriam, et vitam libidini servientem, non leo, sed leaena appellatur. Aiunt enim hi qui de bestiarum scripsere naturis, leaenas esse ferociores, maxime si catulos nutriant, et semper gestire ad coitum. Quod autem habebat alas aquilae, superbiam significat regni potentissimi, cujus princeps loquitur per Isaiam: Super sidera coeli ponam thronum meum: et ero similis Altissimo . Unde dicitur ad eum: Si alte feraris ut aquila, inde te detraham . Alioquin, ut leo inter bestias, ita aquila inter aves regnum tenet. Sed et hoc dicendum, aquilam multo tempore vivere, et regnum Assyriorum multis aetatibus fuisse dominatum. Quod autem evulsae sunt alae ejus, id est, leaenae, sive aquilae, caetera regna significat, quibus prius imperabat, et volitabat in mundo. Et sublata est, inquit, de terra; sub
Abbreviated transcription (Latin):
re coepisti: statim impetrasti miscdiã dĩ.
quia uir desideriorũ es. siue amabilis &
dĩ amore dignus ut salomon appellatus
rio tuo dĩ secreta audire merearis. & esse con¬
scius futurorũ. TU gͦ animaduerte sermo.¬
nẽ. & intellige uisionẽ. Si daniheli dr̃. dilige.¬
nter attendẽ ut audias & intelligas qđ uides:
quid nos facere oportet. quoꝵ ocłi ignorantiȩ

Expanded text:
re coepisti, statim impetrasti misericordiam Dei: re coepisti, statim impetrasti misericordiam Dei: quia vir desideriorum es, sive amabilis, et Dei amore dignus, ut Salomon appellatus rio tuo, Dei secreta audire merearis, et esse conscius futurorum. 681 Tu ergo animadverte Sermonem, et intellige visionem. Si Danieli dicitur: diligenter attende, ut audias et intelligas, quod vides: quid nos facere oportet, quorum oculi ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ non tantũ popłi peccata sed & sua repli¬
cat. quia unus ẽ popło est. Siue humilit̃ cum¬
ipse peccatum ñ fecerit & se iungit popło pec.¬
catori: ut ex humilitate ueniã consequatur.
Nota qđ hic dixerit. confiterer peccata mea.
Inmultis enĩ sc̃ę scripturȩ locis. confessio non
poenitentiã sed laudẽ sonat. Adhuc me
orationis effectus est. Implet᷑ itaq ꝓmissio
dñi. quiait. Adhuc te loquente dicam. ecce
assũ. Uidetur aut̃ gabrihel. ñ angłs. ñ archan¬
gelus. sed uir: ut nequaquã sexũ sed nomen
uirtutis ostender&e. Et uolans tetigit
me in tempore sacrificui uesꝑtini. Uolare dr̃.
quia ut uir apparuerat. & in tempore sa.¬
crificii uesꝑtini: quia oratio ꝓpħȩ a sacrificio
matutino usq ad sacrificiũ uesꝑtinũ ꝑseuerauerat.
& ꝓpterea dĩ insẽ flex̃ miscđiam. ⁊ docu¬
it me. Tam obscura est uisio. ut ꝓpħa an¬
głi doctrina indigeat. Danihel. nunc
egressus sũ ut docerẽ te. & intelligeres.

Expanded text:
diximus, non populi tantum peccata, sed et sua replicat; quia unus e populo est: sive humiliter, cum peccatum ipse non fecerit, se jungit populo peccatori, ut ex humilitate veniam consequatur. Nota quod hic dixerit, confiterer peccata mea. In multis enim sanctae Scripturae locis confessio, non poenitentiam, sed laudem sonat. Adhuc me orationis effectus est; impletaque promissio Domini qui ait: Adhuc te loquente dicam, ecce adsum . Videtur autem Gabriel, non angelus vel archangelus, sed vir: ut nequaquam sexum, sed nomen virtutis ostenderet. Cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Volare dicitur, quia ut vir apparuerit, et in tempore sacrificii vespertini: quia oratio prophetae a sacrificio matutino usque ad sacrificium vespertinum perseverarat: et propterea Dei in se flexit misericordiam. Et docuit meli doctrina indigeat. Daniel nunc egressus sum ut docerem te, et intelligeres.
Abbreviated transcription (Latin):
Imeam ad dñm dm̃. rogare & dep̃cari in
facit neglegentẽ sed magis ꝓuocat adro.
& ingenesi legimus. centũ uiginti annos
poenitentiȩ constitutos ante dĩluiũ. Qui
quia tanto tẽpore hoc est centũ annis
noluer̾ agere poenitentiam: nequaquã
expectat ut & iuginti alii cõpleantur.
sed infert ante quod postea fuerat com
cordis popłi uideoꝵ. Ne ores ꝓpopło
hoc. quia non exaudiam te. Et ad samuhelẽ.
qđ ꝓmiserat ds̃. ñ qđ esset incredulus futu¬
rorũ: sed ne securitas neglegentiã. & negleger¬
temnunt. custodiens pactũ & miscđiã dili¬
gentib te & custodientib mandata tua. Hon
gͦ qđ pollicet᷑ ds̃ statim futurũ est: sed ineos
sua ꝓmissa cõplet qui custodiunt mandata
illuis. Peccauimꝰ. inique egimꝰ. impie

Expanded text:
meam ad dominum deum meum rogare et deprecari in facit negligentem, sed magis provocat ad roge in Genesi legimus , centum viginti annos poenitentiae constitutos ante diluvium: qui quia tanto tempore, hoc est, centum annis, noluerunt agere poenitentiam, nequaquam exspectat ut et viginti alii compleantur: sed infert ante, quod postea fuerat commcordis populi Judaeorum: Ne ores pro populo hoc: quia non exaudiam te . Et ad Samuel: quod promiserat Deus: non quo esset incredulus futurorum; sed ne securitas negligentiam, et negligentemnunt. Custodiens pactum et misericordiam diligentibus te, et custodientibus mandata tua. Non ergo quod pollicetur Deus statim futurum est; sed in eos sua promissa complet, qui custodiunt mandata illius. Peccavimus, inique egimus, impie
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ popło udeors ut orent ꝓbabyloniis.
quia in pace eors sit paxcaptiuors.
Cum adhuc sermo esset inore regis: uox de
cȩlo ruit. Tibi dr̃ nabuchodonosor rex. Re
Honec seias. qđ dominet᷑ excelsus in regno ho¬
minũ. Magna miscdiȩ consolatio. quando
intormentis positus scit ꝓsꝑa secutura. Quan.¬
quam nabuchodonosor tanti furoris sit &
amentiȩ. ut maloꝵ tempore bonoꝵ quȩ ei
ds̃ ꝓmiserat non fuerit recordatus.
oo nabuchodonosor ocłos meos ad cȩlũ leua¬
ii. & sensus iñs redditus est mͥ. Hisi oculos le.¬
iuset ad cȩlũ: sensũ pristinũ ñ recepisset.
Quando aut̃ dic̃ sensum sibi redditũ: ostendit
non formã se amisisse sed mentem.
Et regnum eius ingenerationẽ & generationẽ.
Si hoc qđ in scripturis dr̃. ingenerationẽ & ge-¬
nerationẽ. simpliciter accipimus. pro eo quod
est in omĩa futura tempora: nulla quęstio
est. Si autem ut sepe diximus. generatio &

Expanded text:
ceptum populo Judaeorum; ut orent pro Babyloniis; ceptum populo Judaeorum; ut orent pro Babyloniis; quia in pace eorum, sit pax captivorum. Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo irruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex, regDonec scias quod dominetur Excelsus in regno hominum. Magna miseriae consolatio, quando in tormentis positus, scit prospera secutura: quamquam Nabuchodonosor tanti furoris sit et amentiae, ut malorum tempore, bonorum quae ei Deus promiserat, non fuerit recordatus. Ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levari: et sensus meus redditus est mihi. Nisi oculos levasset ad coelum, sensum pristinum non recepisset. Quando autem dicit sensum sibi redditum, ostendit non formam se amisisse, sed mentem. Et regnum ejus in generatione et generatione. Si hoc quod in Scripturis dicitur, in generatione et generatione, simpliciter accipimus pro eo quod est, in omnia futura tempora, nulla quaestio est. Sin autem ut saepe diximus generatio et
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã. ñ in homines sed in oꝑa quȩ muta.¬
ta sunt. Neq enim ds̃ hominib sed uiti is
irascitur. Quȩcum in homine non fuerint:
nequaquã punit qđ mutatum est. Dic amus
& alit̃. Fecit quidem nabuchodonosor iuxta
danihelis consiliũ miscđias in pauꝑes. & iccir.¬
cousq ad mensem duodecimũ in eo est dilata
sententia. Sed qui a postea ambulans in aula
habylonis głat᷑ &e dic̃. nonne hȩc est babylon
magna quam ego edificaui in domum regni.
in robore fortitudinis meȩ. in gła nominis mei.
bonum miscđiȩ ꝑdidit malo suꝑbiȩ. Forsitan
ignosc& delictis tuis. Cum beatus danihel
irȩscius futuror de sententia ͥ dubitet: rem
temerariam faciunt. qui audacter peccatorib
indulgentiam pollicent᷑. & tam̃ sciendũ. qđ
sinabucho donosor bona oꝑa facienti uenia
ꝓmittit᷑: multo magis aliis ꝑmitit᷑. qui le¬
uiora peccauerint. Legimus in ieremia prȩ.¬

Expanded text:
sententiam: non in homines, sed in opera quae mutasententiam: non in homines, sed in opera quae mutata sunt. Neque enim Deus hominibus, sed vitiis irascitur: quae cum in homine non fuerint, nequaquam punit quod mutatum est. Dicamus et aliter: Fecit quidem Nabuchodonosor juxta Danielis consilium misericordias in pauperes; et idcirco usque ad mensem duodecimum in eum est dilata sententia: sed quia postea ambulans in aula Babylonis, gloriatur et dicit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni; in robore fortitudinis meae in gloria nominis mei? bonum misericordiae perdidit malo superbiae. Forsitan ignoscet Deus delictis tuis, Cum beatus Daniel praescius futurorum de sententia Dei dubitet, rem temerariam faciunt, qui audacter peccatoribus indulgentiam pollicentur. Et tamen sciendum quod si Nabuchodonosor bona opera facienti venia repromittitur; multo magis aliis promittitur qui leviora peccata commiserunt. Legimus et in Jeremia prae
Abbreviated transcription (Latin):
barum & foenicibos & septem annor. crrcu¬
los confiteatur dm̃. & sit qui priꝰ fuerat.
Qui respondere debent. quomodo congruat.
ut angłi qui nunquã corruer̃: eum rursus
principem habeant qui ꝑ poenitentiam sit
reuersus. Quamobrem rex consiliũ
meũ placeat tibi. &e peccata tua elemosinis
redime. & iniquitates tuas miscđi is paupe.¬
rum. Forsitan ignoscoe delictis tuis. Si prę¬
Aixit sententiam dĩ quȩ ñ potest unmutari.
quomodo hortatur adelemosinã & mise¬
ricordiam pauꝑum. ut dĩ sententia cõmu.¬
tetur: Quod facile soluitur ez echiȩ regis
exemplo quem isaias dixerat esse moriturũ.
nͥues dĩ sententia cõmutata est.
non uanitate uidicii. sed conuersione eor
qui meruere indulgentiam. Alioquin & in
ieremia loquitur ds se mala minari suꝑ gen¬
tem. & si bona fecerit: minas clementia com¬
mutare. Rursum bona genti sẽ asserit polli¬
ceri. & si mala fecerit: dic̃ sẽ suam mutare

Expanded text:
barum et feni cibos, et septem annorum circubarum et feni cibos, et septem annorum circulos, confiteatur Dominum, et sit qui prius fuerat. Qui respondere debent quomodo congruat, ut angeli qui numquam corruerant, eum rursus principem habeant qui per poenitentiam sit reversus. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, 649 et iniquitates tuas misericordiis pauperum, forsitan ignoscat Deus delictis tuis. Si praedixit sententiam Dei, quae non potest immutari, quomodo hortatur ad eleemosynas et misericordias pauperum, ut Dei sententia commutetur? Quod facile solvitur Ezechiexemplo quem Isaias dixerat esse moriturum nive Dei sententia commutata est, non vanitate judicii, sed eorum conversione, qui meruere indulgentiam. Alioquin et in reverentiam loquitur Deus se mala minari super gentem, et, si bona fecerit, minas clementia commutare. Rursum bona agenti se asserit polliceri; et si mala fecerit, dicit se suam mutare
Abbreviated transcription (Latin):
t̾errȩ. Absq regis iniuria explicat ueritatem.
ut non suꝑbiȩ sed potentiȩ uideat᷑ arguere.
Et uinciatur ferro & hȩre. In herbis foris &
Irore cęli consꝑgatur: & cum feris sit pabulũ
eius. donec septem tempora cõmutent᷑ suꝑeũ.
Et supra similit̾ scriptũ est. Quęrunt gͦ a nob̃
qui hystoriȩ contradicunt. quonͦ inuinculo
ferreo & hęre fuerit nabuchodonosor. aut
quis eum uixerit & compedib alligauerit.
cum ꝑspicuũ sit om̃s furiosos ne se prȩcipi¬
tent & alios inuadant. ferro catenisq li.¬
gari. Haec est interpretatio sententię
altissimi. quę ꝑuenit suꝑ dnm̃ meũ regem.¬
dimentis. &e cum dura prȩcesserint: mitiorib
ꝓmissis releuat animum territi. Deniq in.¬
fert. Regnum tuũ tibi manebit põstquam
cognoueris potestatẽ cȩlestẽ. Unde ii quihy.¬
storie contradicunt & uolunt diabolo reddi
pristinam dignitatẽ. in hoc loco uelificant.
qđ post tormenta. post efferationẽ. post her¬

Expanded text:
tc. Absque regis injuria explicat veritatem: ut non eum superbiae, sed potentiae videatur arguere. Et vinciatur ferro, et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur: et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Et supra similiter scriptum est. Quaerunt ergo a nobis qui historiae contradicunt: quomodo in vinculo ferreo et aereo fuerit Nabuchodonosor: aut quis eum vinxerit et compedibus alligaverit: cum perspicuum sit omnes furiosos, ne se praecipitent et alios ferro invadant, catenis ligari. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae pervenit super Dominum meum regemet cum dura praecesserint, milioribus repromissis relevet  Al. relevat animum territi. Denique infert. Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Unde hi qui historiae contradicunt, et volunt diabolo reddi pristinam dignitatem, in hoc loco velificant: quod post tormenta, post efferationem, post her
Abbreviated transcription (Latin):
dicina & sanatio necessaria est: raphahel
mitcitur qͥ int̾pretat᷑ curatio uel medicina
dĩ. sicui tamen placet tobiȩ librũ reciꝑe.¬
Porro ubi popło ꝓsꝑa ꝓmittunt᷑. & tia X uͦ¬
michahel dirigit᷑ qui int̃p̃tatur quis sic̃¬

Expanded text:
dicina, et sanatio necessaria est, Raphael dicina, et sanatio necessaria est, Raphael mittitur, qui interpretatur curatio; vel medicina Dei: si cui tamen placet Tobiae librum reci» Porro ubi populo prospera promittuntuMichael dirigitur, qui interpretatur, quis sic
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce stetit in conspectu meo quasi species iui¬
ri. Non enĩ uiri sunt angłi sed in specie ui-
dentur uiroꝵ. sic̃ abraham ad quercum
mambre tres uisi sunt uiri. qui utiq uiri
ñ erant. ẽ quib unus adorat᷑ ut ds̃. Unde
& saluator loquit᷑ in euangłio. Abraham
uidit diẽ meũ. & letatꝰ est. Et audiui
uocẽ uiri int̾ ulai. & clamauit & ait.
Gabrihel. fac intelligere istũ uisionem.
faciat intelligere uisionẽ: udei michahe¬
de proelus erat regũq certaminib. immo
regnoꝵ. successionib : gabrihel qui pͣpositꝰ
est proeliis huic officio mancipat᷑. Gabrihel
enĩ in linguã nr̃am uertit᷑. fortitudo uel
robustus dĩ. Unde & eo tempore quo erat
dñs nasciturus. & indicturꝰ hellũ demonibꝰ
& triumphaturus de mundo. gabrihel ue.¬
nit ad zachariã & ad mariã. & postea in
psalmis de dño legimꝰ triũphante. Quis est
iste rex głȩ dñs fortis & potens. dñs potenᷤ
inproelio: ipse est rex głȩ. Ubicunq uͦ me.¬

Expanded text:
ecce stetit in conspectu meo quasi species viri ? Non enim viri sunt angeli, sed in specie virorum videntur, sicut Abraham ad quercum Mambre tres visi sunt viri, qui utique viri non erant, e quibus unus adoratur ut Dominus, unde et Salvator loquitur in Evangelio: Abraham vidit diem meum, et laetatus estvocem viri inter Ulai, et clamavit, et ait: Gabrihel, fac intelligere istam visionem ?faciat intelligere visionem? Judaei Michaede praeliis erat, regumque certaminibus, immo regnorum successionibus, Gabriel, qui praepositus est praeliis huic officio mancipatur. Gabriel enim in linguam nostram vertitur fortitudo, vel robustus Dei. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus, et indicturus bellum daemonibus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Zachariam, et ad Mariam . Et postea in Psalmis legimus de Domino triumphante: Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus fortis in praelio; ipse est rex gloriae . Ubicumque autem me
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. hoc est contra meridiẽ & contra ȩgyptios.
rursumq adorientẽ contra eos quires nouas
in ꝑside moliebantur. Ad extremũ contra ui¬
deos dimicans: capta uidea ingressus est ie.¬
rosolymã. & in templo dĩ simulachrũ iouis
olimpiati statuit. & usq ad fortitudinẽ cȩli
id est filios isrł qui angłos uallabant᷑ auxilio
erexit magnificentiã suam. ita ut de scĩs
plurimos idolatriȩ subiecerit. & uelut stellas
cęli concuscarit pedib suis. Atq ita fac̾tum
est ut ce meridiẽ & orientẽ idest ȩgyptum
& ꝑsidem suo tener&e imꝑio. Quodq ait. &
usq ad principẽ fortitudinis magnificatus
est: hoc significat qđ erectus sit contra dmn

Expanded text:
cavit, hoc est, contra Meridiem, et contra Aegyptios. cavit, hoc est, contra Meridiem, et contra Aegyptios. Rursumque ad Orientem, et contra eos qui res novas in Perside moliebantur; ad extremum contra Judaeos dimicans, capta Judaea, ingressus est Jerosolymam; et in templo Dei simulacrum Jovis Olympii statuit: et usque ad» id est, filios Israel, qui angelorum vallabantur auxilio, erexit magnificentiam suam, ita ut de sanctis plurimos idololatriae subjiceret, et velut stellas coeli conculcaret pedibus suis. Atque ita factum est, ut meridiem et orientem, id est, Aegyptum et Persidem, suo teneret imperio. Quodque ait, « et usque ad principem fortitudinis magnificatus est, » hoc significat quod erectus sit contra Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
corum. qui subuersis thebis in ꝑsas armã
corripuit. & apud granicum fluuiũ inito
certamine darii duces suꝑauit. & ad extre¬
mũ ipsũ ꝑcussit arietẽ. & duo eiꝰ cornua con¬
fregit. medos atq ꝑsas. misitq eũ subpedib
suis. & utrunq cornii suo imꝑio subiugauit
Cornu aut̃ grande. ipse est rex pͥmꝰ alexiꝰdi.
in babylone. surrexer̃ ꝓeo .iiiͦi. duces eius.
qui sibi imꝑiũ diuiser̃t̃. Aegyptũ enĩ ptho¬
lomeus lagi filius tenuit. macedonas phy¬
lippus qui de arideus fr̃ alexandri. syriam
& babylonẽ & omĩa regna orientis selȩucus
nicanor. Asiȩ regnauit antigonus. Sed
ñ inquit infortitudine eiꝰ. Nuillus enim
magnitudini alex andri potuit coȩquari.
⁊ post multa tempora. syriȩ rex impudens
facie &e intelligens ꝓpositiones consurget.
Antiochus epiphanes filius seleuci qui & phy.¬
lopator appellatus est. cum obses fuisset
romȩ. & nesciente senatu ꝑ dolum cepisset im¬
ꝑium: contra ptholomeũ phylometorẽ dimi¬

Expanded text:
. Nam subversis Thebis, in Persas arma corripiens apud Gangem fluvium inito certamine Darii duces superavit, et ad extremum ipsum percussit arietem, et duo ejus cornua confregit, Medos ac Persas, misitque eum sub pedibus suis et utrinque cornu suo subjugavitCornu autem grande, ipse est rex primus Alexandein Babylone, surrexerunt pro eo quatuor duces ejus, qui sibi imperium diviserunt. Aegyptum Ptolomeus Lagi filius tenuit; Macedoniam Philippus qui et Arideus frater Alexandri; Syriam et Babylonem et omnia regna Orientis SeleucNicanor: Asiae regnavit Antigonus. Sed non, inquit, in fortitudine ejus. Nullus enim magnitudini Alexandri potuit coaequari. Et post multa tempora Syriae rex impudens facie, et intelligens propositiones consurget Antiochus ἑπιφανὴς filius Seleuci, qui et Philopator appellatus est. Qui cum obses fuisset Romae, et, nesciente senatu, per dolum cepisset imperium, contra Ptolomaeum Philometorem dimi
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq nr̃ors ad antixp̃m refer̃. & quod
sub antiocho in typo factũ est. subillo
inueritate dicunt esse complendũ. Quod
aut̃ infert. mundabit᷑ scuariũ: udę
machabei significat tempora. qui de uico
modim filus &e ꝓpinquis sannitentib
& multis de popło udeors. antiochi du¬
ces suꝑat iuxta emmaus quȩ nunc Ny.¬
copolis dr̃. Qđ audiens antiochus qͥ cont᷑
principẽ principũ surrexerat. idest dñm
dominantium & regẽ regũ: in elimaide
quȩ regio ꝑsarum est templũ dianȩ spo.¬
sꝑe aut̃ & mane. successionẽ diei noctisq
significat. actũ est aut̃. Cũ uiderẽ
eg̃o danihel uisionẽ. & quęrerẽ intelligen.

Expanded text:
plerique nostrorum ad antichristum referunt, et quod plerique nostrorum ad antichristum referunt, et quod sub Antiocho in typo factum est, sub illo in veritate dicunt esse complendum. Quod autem infert: Mundabitur sanctuarium, Judae Machabaei significat tempora, qui de vico Modin fratribus ac propinquis secum annitentibus, et multis de populo Judaeorum, Antiochi duces superat juxta Emaus, quae nunc Nicopolis dicitur. Quod audiens Antiochus qui contra principem principum surrexerat, id est, Dominum dominantium, et regem regum in Elimaide, quae regio Persarum est, templum Dianae spoVespere autem et mane, successionem diei noctisque significat. Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem in
Abbreviated transcription (Latin):
Isquequo unisio ce uigẽ sacrificium. &e pecca¬
tu de solationis quȩ facta est. &e sanctuariũ
& forticudo conculcabit᷑. Unus angłs int̾ro¬
gat alterũ angłm. usq ad qđ tempus di u¬
dicio subantio cho rege syriȩ templũ futurũ
sit desolatum. & simulachrũ iouis staturũ
& mane dies duo milia. cc̾c. ce mundabit
Sanctuariũ. legamꝰ machabeoꝵe libros &
iosephi hystoriã ibiq scriptũ repiemus.
mus regnauit in syria post alexandrũ.¬
ingressum antiochũ ierosolimã uniuersa
uastasse. reuersũq anno t̃cio in templo
posuisse statuã iouis. & usq adiudã ma.¬
chabeũ idest usq ad annum centesimũ
quadragesimũ octauũi. ꝑ annos uast᷑atis
ierłm sex. contaminationis aut̃ templi
tres. duo milia trecenitos dies & tres men:¬
ses esse completos. post quos templũ pur.¬
gatum est. Quidã ꝓ duob milib trecentiᷤ
duo milia ducentos legunt. ne sex annis
tres menses suꝑ esse uideant᷑. Hunc locũ

Expanded text:
 et peccatum desolationis quae facta est, et sanctuarium et fortitudo conculcabitur. Unus angelus interrogat alterum angelum, usque ad quod tempus Dei judicio sub Antiocho rege Syriae templum futurum sit desolatum, et simulacrum Jovis staturum et mane dies duo milia trecenti et mundabitur sanctuarium: 'Legamus, ait, Machabeorum libros et Iosephi hystoriam, ibique scriptum reperiemus cmus regnaingressum Antiochum Jerosolymam, et universa vastasse, reversumque anno tertio, in templo posuisse statuam Jovis, et usque ad Judam Machabaeum, id est, usque ad annum centesimum quadragesimum octavum, per annos vastitatis Jerusalem sex, contaminationis autem templi tres, duo millia trecentos dies, et tres menses esse completos; post quos templum purgatum est. Quidam pro duobus millibus trecentis, duo millia ducentos legunt: ne sex anni, et tres menses superesse videantur. Hunc locum
Abbreviated transcription (Latin):
set ꝓpe ariete.: efferatꝰ est in eun ce ꝑcussit
arietẽ. & cõminuit duo cornua eiꝰ. &e ñ pote¬
rat aries resistere ei. Cumq eũ misisset in
t̾ram conculeauit. & nemo quibat liberare
arietẽ de manu eiꝰ. Hyrcus aut̃ caprarum
magnus fastꝰ est nimis. Cũq creuisset. fa¬
ctũ est cornu magnũ. & orta sunt cornua
niii. subt̃ illud ꝑ iiii. uentos cęli. De uno aut̃
ereis egressum est cornu unũ modicũ. & fa¬
stũ est grande. Ne quis me putet ꝓprium
sensũ ponere: gabrihelis exponentis uisionẽ
ꝓpħe uerba dicamus. Aries inquit quẽ uidi¬
sti habere coruua duo: rex medorũ est atq
psarum. Darius uidelicet arsami filius.
in quo medors & ꝑsarũ regnũ destructum
est. Porro hyrcus caprarũ qui ueniebat ab
occidente. & ꝓ pt̃ nimiam uelocitatẽ t̾ram

Expanded text:
ietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnum, et orta sunt quatuor cornua subter illud per quatuor ventos coeli. De uno autem ex eis egressum est cornu unum modicum: et fa etc. Ne quis me putet proprium sensum ponere, Gabrielis exponentis visionem prophetae, verba dicamus: Aries, inquit, quem vidisti habere duo cornua, rex Medorum est, atque Persarum. Darius videlicet Arsami filius, in quo Medorum et Persarum regnum destructum est. Porro hircus caprarum, qui veniebat ab occidente, et propter nimiam
Abbreviated transcription (Latin):
offerebat᷑ & uesꝑe. & polluerit atq deiecerit
locum sc̃ificationis eiꝰ. & hoc ñ sua uirtute.
sed ꝓpt̃ peccata popłi. Atq ita factũ est ut ue¬
ritas prosterneret᷑ in t̾ram. & cultu idolor
florente dĩ religio conquiesceret. Ex auduui
unum de sc̃is loquente. & dix̃ uinus ses alt̾i
nescio cui loquenti. Pro altero nescio eui loqunite
sxmmachus int̾pretatꝰ est. Fi ri ⁊ PoNE
que &e nos secuti sumꝰ. Aquila & theodotio &

Expanded text:
rit locum sanctificationis ejus. Et hoc non sua virtute, sed propter peccata populi. Atque ita factum est, ut veritas prosterneretur in terram, et, cultu idolorum florente, Dei religio conquiesceret. Et audivi unum de sanctis loquentem: et dixit unus sanctus alteri nescio, cui loquenti. Pro altero nescio quo, quod Symmachus interpretatus est τινί ποτε, quem et nos secuti sumus, Aquila e
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ darius iste rex potentissimꝰ & ditissimꝰ
fuerit: tam grecȩ quam latinȩ ac barbarȩ
narrant hystoriȩ. : ⁊ ego inquit intelli¬
gebam. E x supiorib enĩ uisionib inquib
sedm regnum pargentũ & ursum significa¬
tum est᷑: etiã nunc intelligit qđ medorũ atq

Expanded text:
autem Darius iste rex potentissimus, et ditissimus autem Darius iste rex potentissimus, et ditissimus fuerit, tam Graecae, quam Latinae, ac barbarae narrant historiae. Et ego intelligebam. Ex superioribus enim visionibus, in quibus secundum regnum per arietem et hircum significatum est, etiam nunc intel
Abbreviated transcription (Latin):
susis castro. Non qđ castrumsit susis ut dixi¬
mus metropolis potentissima. sed qđ tanta
firmitate edificata sit: ut castrũ esse uideat᷑.
idi aut̃ in uisione. esse me suꝑ portã ulai.
ea porta & apud romanos carmentalis dr̃.¬
habentes singulȩ exppriis causis origines
Quãuis in somnis uideant᷑ quȩ uident᷑. iti
umbra uidelicce & imagine : tam̃ ne ipsa
Et ecce aries unus stabat ante paludẽ siue
ante portã. qđ hebraice dr̃ usal. habens
Icornua excelsa. & unum excelsius altero
Satq succrescens. Arietẽ dariũ uocat auuncu¬
lumcyri. qui post astiagen patrẽ regnauit
inmedis. Cornu aut̃ unũ excelsius altero
atq succrescens ipsũ cyrũ significat. qui
post astiagen auummat̾nũ cũ auunculo
dario quẽ greci Rya zaptiA uocant.
udelicoe uł dariũ. sed eiusdẽ regni arietẽ
idest darium alterũ qui ultimus p̾sicȩ
potentiȩ rex fuit. & quẽ suꝑauit alexan-¬
der phylippi filius rex macedonũ. Quod

Expanded text:
Susis castro. Non quo castrum ipsa sit urbs, ut diximus, metropolis et potentissima, sed quo tanta firmitate aediidi autem in visione esse me super portam ιὰ porta, 673 et apud Romanos, Carmentalis dntes singulae ex propriis causis originesQuamvis in somnis videantur, quae videntur in umbra, videlicet et imagine: tamen ne ipsa Et ecce aries unus stabat ante paludem sive ante portam, quod Hebraice dicitur UBAL habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Arietem, Darium vocat avunculum Cyri, qui post Astyagen patrem regnavit in Medis. Cornu autem unum excelsius altero atque succrescens, ipsum Cyrum significat, qui post Astyagen avum maternum cum avunculo Dario, quem Graeci κυαξαρεν vocant, videlicet, vel Darium, sed ejusdem regni arietem, id est, Darium alterum, qui ultimus potentiae Persicae rex fuit, et quem superavit Alexander Philippi filius rex Macedonum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sis p̃mimur angustis: ex toto cordis hoc lo.¬
quamur affectu. & quicquid nob̾ acciderit
iuste nos sustinere fateamur. ut compleatur
in nob̾ illud qđ scriptum est. Exultauerunt
& lȩtatȩ sunt filiȩ udȩ. in omĩb uidiciis
tuis dñe. Peccauimꝰ enĩ & inique egimꝰ
recedentes aͣ te. & deliquimꝰ in omĩb. Et
certe tres pueri ñ peccauerant. nec eiꝰ ȩtatis
erant quando ducti sunt inbabylonẽ: ut
ꝓpt̃ sua uitia punirent᷑. Ergo quomodo hi
ex ꝑsona popłi loquuntur: sic illud apłi
legendumest. ñ enĩ qđ uolo hoc ago sed qđ
nolo illud oꝑor. & cętera quȩ in eodem loco
scripta sunt. Qoniam dñe imminuti
Isumus plusquã om̃s gentes. & sumꝰ humileᷤᷤ
Iinuniuersa t̾ra hodie ꝓpt̃ peccata nr̃a. & ñ ÷
Iin tempore hoc princeps & ꝓpħa & dux.

Expanded text:
sis premimur angustiis, ex toto cordis hoc loquamur affectu, et quidquid nobis acciderit, juste nos sustinere fateamur, ut compleatur in nobis illud quod scriptum est: Exsultaverunt et laetatae sunt filiae Judae in omnibus judiciis tuis, Domine . Peccavimus enim et inique egimus recedentes a te, et deliquimus in omnibus. Et certe tres pueri non peccaverant, nec ejus aetatis erant quando ducti sunt in Babylonem, ut propter sua vitia punirentur. Ergo quomodo hi ex persona populi loquuntur: sic illud Apostoli legendum est: Non enim quod volo, hoc ago: sed quod nolo, illud operor , et caetera quae in eodem loco scripta sunt. Quoniam, Domine, imminuti sumus plusquam omnes gentes, et sumus humiles in universa terra hodie propter peccata nostra, et non est in tempore hoc pr
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ grandia. Et uidi qm̃ int̾ fecta¬
esset bestia & ꝑisset cõrpus eiꝰ & traditum
esset ad comburendũ igni. aliarũ quoq
bestiarum ablata esset potestas. & tempora
uitȩ constituta essent eis usq ad tempus & tẽpus
quaquam t̾renũ imꝑium erit. sed scõr conuer.¬
satio & aduentus filii dĩ triũphantis. de quo
dr̃. Ecce cũ nubib cęli filius hominis uenie.¬
bat. Qui in somnio nabuchodonosor lapis scri.¬
bit᷑ abscisus sine manib. & creuisse in montẽ
magnũ. & cõminuisse testã. ferrũ. hȩs & ar¬
gentũ. & aurũ: nunc sub ꝑsona filii homi¬
nis introducit᷑. ut assũptio carnis hominis
significet᷑ in filio dĩ. uixta illud qđ inactib
apłors legit᷑. Uiri galilei quid statis aspici

Expanded text:
loquebatur grandia. Et vidi quoniam loquebatur grandia. Et vidi quoniam esset bestia, et perisset corpus ejus, et traditum esset ad comburendum igni, aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempquaquam terrenum imperium erit, sed sanctorum conversatio, et adventus Filii Dei triumphantis, de quo dicitur: Et ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat. Qui in somno Nabuchodonosor, lapis scribitur abscissus sine manibus, et crevisse in montem magnum, et comminuisse testam, ferrum, aes, argentum, et aurum, nunc sub persona filii hominis introducitur, ut assumptio carnis humanae significetur in filio Dei, juxta illud quod in Actibus A