comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ tolerant a mał. a quib quanto mag̾ tͥbu¬
lationib grercentur. tanto putions ⁊ taelioreᷤᷤ
gt̃ã dei opante relduntut. uel de futuro potest
boni datit. S quid dices si ⁊̃ bona ded̾: ⁊ dedit
ut inexcusabilis deperutat quos p̾scunt nõ
cũ uindictam sangͥtus eor. suꝑmilos ex̾cebit.
qui cum ante putaretur ñ iundicaturꝰ. qr dui
dissunulame. uindicando potens uidebitut.

Expanded text:
quam tolerant a malis, quia quanto magis tribulationibus exercentur, tanto puriores et meliores gratia Dei operante redduntur. Vel de futuro potest boni daret. Sed quid dices, si etiam bona dedit, et dedit ut inexcusabiles deperirent, quos praescivit non cum vindictam sanguinis eorum super malos exercebit, qui cum ante putaretur, non judicaturus quia diu dissimulavit, judicando potens videbitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicio deputandum ẽ. bene autẽ dispens aũ
dũs ut uec om̃s tampnaret. noc ot̃is libeta¬
tet. si crum ot̃s libetatentur. late̾t quid
pecc̃o ꝑ usticiam debetit᷑. si nemo libereret᷑
ittret qui gc̃a largiretur. Qͥuia ꝓcul du¬
bio quantum ꝑtinet᷑ ad ouginale peccm̃ oł

Expanded text:
e autem dispensavit Dominus, ut nec omnes damnaret, nec omnes liberaret: si enim omnes liberarentur, lateret quid peccato per justitiam deberetur; si nemo liberaretur, lateret quod gratia largiretur, quia procul dubio, quantum pertinet ad originale peccatum, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nente. istos uõ ꝑuidigim descrente. Quiõq
enim᷑ intelleriet nolute credere id debet con¬
sequi quod uult. s. ne de cetero possit credete.
Inuolintate gͦ sua. aduiti sunt. ñ ĩnussa ma¬
licia. s dserente grã. ut qi scientes ĩm diceͣ¬
bant et̃. falsum. de cet̾o non intelligerent qꝯ¬
non ita autemẽ de ilł. qui ertore boc agtͣ.
Dcuide aucdortate ysaie ꝓbat uideos ex pit¬
to fuisse excecatos dicem. Sicire sqͥpt ĩ mỹ.¬

Expanded text:
nente, istos vero per judicium deserente. Quicunque enim cum intellexisset noluit credere, id debet consequi quod vult, scilicet ne de caetero possit credere. In voluntate ergo sua adjuti sunt, non immissa malitia, sed deserente gratia, ut quia scientes verum dicerent esse falsum, de caetero non intelligerent qHaimo Non ita autem est de illis qui errore hoc agunt. Deinde auctoritate Isaiae probat Judaeos ex parte fuisse excaecatos dicens: Sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
tas coedis sui. inscutabilẽ altitudinẽ uidi¬
cioꝵ dei cogitare conantes. in fabulas ua¬
uitatis abictunt dicintes. qr anime suisũ
in celo peccant. ⁊ scd̾m sua peccã ad corpa
includuntut. Iect̾ hii tales post cogitationeᷤᷤ
suis ⁊ uolentis disputare de dei ꝓfundo.
m̾si sunt u ꝓfundum dicẽtes. aĩas incelo
ante conu̾sitas. ⁊ ibi aliquid bom ł ma¬
li egisse. ⁊ ꝓm̾itis ad coeꝑa tertena detru
sas cẽ. hoc autẽ resꝑuit catholica fides. ꝓp
nati ec̾at. aut aliquid boni ł mali egisset᷑
Mclice gͦ ẽ fidcłꝰ ignorantia quam temeraria
scñ. Gͣ cuiꝰ uult miscritur gtunta m̃a. ⁊ qut̃¬

Expanded text:
jecturas cordis sui inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod animae sursum in coelo peccant, et secundum peccata suaincluduntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena detrusas esse. Hoc autem respuit Catholica fides propnati essent, aut aliquid boni vel mali egissent. Melior ergo est fidelis ignorantia, quam temeraria scientia. Ergo cujus vult miseretur gratuita m
Abbreviated transcription (Latin):
lictum solum incultu dei. Qñ achab rit sami¬
rie ⁊ iezabel gror ciꝰ pstudo ꝓpħis credentes ꝓ¬
pbas dei ꝑseguebantur. qui inspelimas se occul¬
cabant. ⁊ iꝑi id̾ achab ⁊ ĩerabel ppłm ad idola¬
tͥam hortabantur. s ostead̾ deꝰ belie ꝙ ñ remł̃¬
setat solus et hoc ÷. quod ait. annes. quod dic̃¬

Expanded text:
m in cultu Dei. Quando Achab rex Samariae et Jezabel uxor ejus pseudoprophetis credentes, prophetas Dei persequebantur, qui in speluncis se occultabant, et ipsi item Achab et Jezabel populum ad idololatriam hortabantur, sed ostendit Deus Eliae quod non remanserat solus, et hoc est quod ait: An nescitis quid dic
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbit. Magna indignitas ⁊ ⁊ p̃sinatpõ
hominem conitadic̾e d̾o. iniquum sto
malitm bono. imꝑitum ꝑfecto. infirnũ
fitmisimo. mortalẽ ĩmgrtali. sctuũ
domino. creaturam creatori. Oouet᷑ au
ituguus eo qdꝰ de eadem massa gcato
alios iustificat alios tep̃bat. Ad ẜͥ autũ

Expanded text:
reprobet? Magna indignitas est, et praesumptio hominem contradicere Deo, iniquum justo, malum bono, imperitum perfecto, infirmum firmissimo, mortalem immortali, servum domino, creaturam Creatori. Movetur autem iniquus eo quod de eadem massa creatos alios justificat Deus, alios reprobat. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
aduitꝰ. sc aduitum gratis agnoscat. Mt¬
seretut gͦ magni bonitate. ⁊ obdutat
ulła unniqͦuitte. ut nec libetatꝰ de suis ra̾i¬
tis głetur. nec dampnatꝰ nͥde suis mu̾tis
conquentur. Sola enim gra redimptor di ᷤᷤ¬
cetuto apdits quos in una ꝑdicionis
conecraneq misa ab orignie ducta.
ꝑdiciotas tausa omimis. Uim̾sił quippe

Expanded text:
adjutus, se adjutum gratis agnoscat. Miseretur ergo magna bonitate et obdurat nulla iniquitate, ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia Redemptor discernit a perditis, quos in una perditionis concreaverat massa ab origine ducta perditionis causa communis. Universum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
quam fututum nouit. Ptescĩa caii d̾i ÷ que sif¬
et uoluntas. ꝑ quam aut dampnit auc corone¬
tur. p̾scicns itaq deͤ aliquos male uoluntati ᷤ
et̃ correcturum. Apłm uõ paulum eleg̃ p̃sciꝰ.¬
utiq qd̃ fututꝰ cẽt fideł. Sunt autẽ ⁊ aliĩ qͥ¬
dam quib gr̃a data ÷ iusił. ut sauli uide. ⁊¬

Expanded text:
uturum novit. Praescientia enim Dei est qua diferit voluntas, per quam aut damnetur aut coronetur. Praesciens itaque Deus aliquos malae voluntatis se correcturum, Apostolum vero Paulum elegit praescius quod futurus esset fidelis. Sunt autem et alii quidam, quibus gratia data est in usum, ut Sauli
Abbreviated transcription (Latin):
ut . s. tl disit ad iusticiam de orñib fignta¬
tis. uel iõ dicitut. adb̾uians in equitatẽ. qr
q̃ equa sunt retimꝰ. ut moralia. que uis est
tolli ut figuras recidie. ⁊ ne quis tubitet
de eo ꝓpħa tepiticione confirmat diccus.

Expanded text:
ut nil desit ad justitiam de omnibus figurativis. Vel ideo dicitur, abbrevians in aequitate, quia quae aequa sunt retinet, ut moralia quae jus est tolli, ut figuras recidit. Et ne quis dubitet de eo, propheta repetitione confirmat dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tionem bonoꝵ. sifm cuui deꝰ ł angeloꝵ uel ho¬
tuinũ createt qut̃ malum futurũ ẽt p̃sciret. nͥ
parit̾ uoss quib cos bonoꝵ usib ꝯmodant. di¬
co quod sustinuit malos. ⁊ int̾mm d̾eipectabat
ostendꝰ us multis indiciis. Uel ip̃os aligã ꝑutu¬
endo uel alios coram cas. irĩ. suam. futurã .i. pe
nam ct̾niam. ut sibi caueteat. ⁊ inħ qd̾ sustinu¬
it cos ⁊ iram eis ostend̾. notã. fec̃. potentuã sił̃.

Expanded text:
hominum crearet, quem malum futurum esse praesciret, nisi pariter nosset quibus eos bonorum usibus commendaret. Dico quod sustinuit malos, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ipsos aliquando puniendos, vel alios coram eis, iram suam futuram, id est poenam aeternam ut sibi caverent, et in hoc quod sustinuit eos, et iram eis ostendit. Notam fecit potentiam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ uimcas sugislari s exbẽdari. Curre sub
mami patͥs flagellantis. qr dñ flagellat
erudit ad hr̾ditatẽ. noli ee iniqͥ sensu
⁊ puerili. ut dicas. plusamat pat meus
fr̃em meũ cui ꝑmittit fad̾e qͥoqͥduult¬

Expanded text:
non timeas flagellari, sed exhaeredari. Curre sub manu patris flagellantis, quia dum flagellat, erudit ad haereditatem. Noli esse iniquo sensu et puerili, ut dicas: Plus amat pater meus fratrem meum, cui permittit facere quidqu
Abbreviated transcription (Latin):
mañ .i. asfectũ caritatis. q̃ dsi olim plestebamini
i remissas .i. pigras ad elemosinas ⁊ genia
h q̃ soluta ẽ refrigdata caritat̃e. erigite
surfũ ad dm̃. ut nec ocio torpeatis. nec de¬
bilitate hestretis ⁊ facite pedibi nt̾s .i. fidiͥ¬

Expanded text:
manus, id est affectum charitatis quo Deum olim complectebamini modo, remissas, id est pigras ad eleemosynas, et genua ibus quae soluta est refrigidata charitate, erigite, sursum ad Deum, ut nec otio torpeatis, nec debilitate haesitetis. Et facite pedibus vestris, id
Abbreviated transcription (Latin):
ret.⁊ oĩa t̃riua mala sustenuit. q̃ fustine̾¬
da p̃cipiebat. ut nec in illis q̃ret᷑ felicitas.
neo in istis tameret᷑ infelicitas. Natꝰ i de
oe̾m carnał nobilitatis cumorẽ extiẽ. stas
⁊̃ ĩ ecuitate bechleem q̃ int̾ õs uidce empi¬

Expanded text:
ret; et omnia terrena mala sustinuit quae sustinenda praecipiebat, ut nec in illis quaereretur felicitas, nec in istis timeretur infelicitas. Natus enimomnem carnalis nobilitatis tumorem exstinxit. Natus et in civitate Bethlehem, quae int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmꝯnemens p̾dictũ ꝯstat qd̾ apparuit pa¬
tri ꝑ bostis fag. ñ sepe st sema oblatam.
ad deibructionem peccati. .s. ut peatus di¬
milli alaa hostra fad̾e potuit. oblatã dica:
õm̃ia ad impleta. q̃ añ erao ĩꝑfecta t ĩ

Expanded text:
niens praedictum constat quod apparuit Patri per hostiam suam, non saepe, sed semel oblatam ad destitutionem peccati, scilicet ut reatus dinulla alia hostiaomnia adimpleta quae ante erant imperfecta, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
alius sanguis ñ ẽ m̃niaculatꝰ. obtulit dico
que qui tangio ꝯsentienda: inquinat᷑. si¬
cut qui tangebꝗt mortitũ comquinaba¬
binec intrat iste in celũ. sic̃ nec ille in
tẽplũ. Eimindabit a pecis dico: ad senu.
deinceps ꝑ iustitiã. do uiuenti. O mus¬

Expanded text:
alius sanguis non est immaculatus. Obtulit, dicoquae qui tangit consentiendo inquinatur, sicut qui tangebat mortuum coinquinabatur, nec intrat iste in coelum, sicut nec ille in templum emundabit a peccatis. Dico, ad serviendum, deinceps per justitiam, Deo viventi? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
fi c̃ ꝓfiteat᷑ religionem. Et hisudius pͥci¬
amotan. a spe mundane ꝯu̾sationis ⁊ cor¬
ꝑis curandi offr ad dum̃i seꝯtulit. ut ꝓbabi¬
ieni agat uitã. sublatis it. atbinb mundi q̃
adiitis solent a ꝑire pct̾is. potest bona ꝯũsi

Expanded text:
 profiteatur religionem. Et his viduis praeciAmota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus mundi quae aditus solent aperire
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in sola fide xͥ cos constituat. Cuta finẽ u mo
tał subditur instructõ. atq in actione gr̃ar

Expanded text:
 in sola fide Christi eos constituat. Circa finem vero moralis subditur instructio, atque in actione gra
Abbreviated transcription (Latin):
ri potestatem dandi ignem de subluni a d cõ¬
sumendos cos. qui ͥ hospicium ñ p̃berent. s
ignorantiam uindicandi. inapłis rep̾bend̾.
qi odio ũ amore corrections desidetabãt uin¬
dictam. tales uindicde ⁊̃ innouo .t. ñ defuetũ.¬

Expanded text:
ri potestatem dandi ignem de sublimi ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent . Sed ignorantiam vindicandi in apostolis reprehendit, quia odio non amore correctionis desiderabant vindictam. Tales vindictae etiam in Novo Test
Abbreviated transcription (Latin):
plangens pocius qr sinc utait cẽ non potuit. quam
gaudens. qr dix̃. ⁊ marime qui pari conscasii dumc̃¬
cim serciant. btatiora sane conuigia uidicãdi st̃
qr siue filiis portatis siue ⁊̃ ꝑle concctapta conti¬
nonciam pari consensu sccuatᷤ pot̾t. Ecq ⁊ qui
flent. pro casib conuign. ł pro aliqs t̾cticia sacli.
sint tanq ᷑ non ficntas. ut spe faturi bomi nõ ceat
certumpi. Et qui emł. ut faciunt conitigati. qͥ
ꝓuident filis. sicit tanquam t̃ possidentas. ut .s.
ũ apponant cor ꝑituris reb. s sic hant ut ame

Expanded text:
plangens potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, et maxime qui pari consensu continentiam servant. Beatiora sane conjugia judicanda sunt, quae sive filiis procreatis, sive in prole contempta continentiam pari consensu servare poterunt. Et qui flent, pro casibus conjugii, vel pro aliqua tristitia saeculi, sint tanquam non flentes, et spe futuri boni non cedant, corrumpi; et qui emunt, ut faciunt conjugati, qui provident filiis, sint tanquam non possidentes, scilicet non apponant cor perituris rebus; sed sic habeant, ut amore
Abbreviated transcription (Latin):
olo ꝙ.q. si nubitis hoc facete consulo. s mag
uolo uos eł sũ sollicitudine. tei uxorie. q diminu¬
ta in daiteb ꝓpensiꝰ uigilatur. ⁊ tecit ħ uolo.
Du sine urore ẽ sallictꝰ.¬
ut compleat ea q̃ dñi sã.

Expanded text:
dicat: Si nubitis, hoc facere consulo. Sed magis volo vos esse sine sollicitudine rei uxoriae; qua diminuta in Dei rebus propensius vigilatur. Et recte hoc volo, qui sine uxore est, sollicut compleat ea quae Domini
Abbreviated transcription (Latin):
matͥmonumm sunt. uix ͨ iustittitionẽ eccłit. Alie
namq fuere legitine᷑ ingordio nte originis. ⁊
ante legem moysi. alic sub lege. alie ui tmppie
gł. Iorm in piunitiua eccłia qͥdam erant legiti¬
me que mͦi ñ sunt. Et carum que modo legitue
sunt. łillegitune. q̃data sunt pleue ssgitime. q̃¬
tam oiõ illegitune. q̃dam neut᷑. Plent legitune

Expanded text:
matrimonium sunt, juxta institutionem Ecclesiae. Aliae namque fuere legitimae in exordio nostrae originis, et ante legem Mosi. Aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non sunt; et earum quae modo legitimae sunt vel illegitimae, quaedam sunt plene legitimae, quaedam omnino illegitimae, quaedam neutrae. Plene legit
Abbreviated transcription (Latin):
tinentes eitis. iniciam ub¬
laq̃um. fcemcationis. ñ¬
hec dico ut laq̃tm nob̾¬
unciam. s hoc dico. ad
id tenders ꝙ honest᷑ ÷ .s. si¬

Expanded text:
tinentes estis, injilaqueum fornicationis. Nc dico ut laqueum vobjiciam, sed hoc dico, ad id tendens quod honestum est, s
Abbreviated transcription (Latin):
insirmis medicamcta monstrauit. Magnũ it aq
bonum ẽ falgetium muliete̾ ñ tange̾ ꝙ debi oĩs
sideł prncipałr obseruart. Tñ siquis ad huc płꝰ ẽ
de sua infirinitati sollicit᷑. quam de dm̃ iurtute.
sacarꝰ. si ꝯtiuenciam ñ uouit. uxore utatur. S
qr nuptie tales ct ñ possunt. qualos pͥmoꝵ hou̾ĩ
iẽ potnett̃. sit̃ talcs. quales scõꝵ patrũ fucrũt.

Expanded text:
rius Magnum itaque bonum est mulierem non tangere, quod debet omnis fidelis principaliter observare. Tamen si quis adhuc plus est de sua infirmitate sollicitus quam de Domini virtute securus, si continentiam non novit, uxore utatur. Sed quia nuptiae tales esse non possunt quales primorum hominum esse potuerunt, sint tales quales sanctorum patru
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipuint᷑ a domino. quimuis dnõ moncatitur at¬
fetri. ut canto intelligantur ct gcioa. quintomi¬
g̃ osstrduntur indebita. Illicita gͦ phibentit.
licita uõ que non xxpediunt libe caueantut.¬
oequitut. Omĩa michi licet᷑. hic tepetit ꝙ dirat̾.

Expanded text:
ntur a Domino, quamvis Domino moneantur offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediunt libere caveantur. Omnia mihi licent. Hic repetit quod dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
aliud si dimittitut ꝓp deum. ab illo qui ab har¬
ret nom̃ xͥ. Ibi beniuoletie lex ñ secuatur. s
u̾itas custoditut. Iõq cum liceat sꝑ duiitere
i infideli. In ꝑace ã.
ti in hͦmi. s pacan deb

Expanded text:
aliud si dimittitur propter Deum ab illo qui abhorret nomen Christi. Ibi benevolentiae lex non servatur, hic veritas custoditur. Ideoque cum liceat semper dimitideli. In pace autem. ti in h
Abbreviated transcription (Latin):
i põ motãto ⁊ et ꝑusito. ħꝰ tam magri flagen. cagta.¬
it hõi liorat᷑ aut intende. ꝙ m̃tẽ captitm. studit.
ipã submetsio ⁊ absobitio libidinis. qr libidius ardore
quo maia milł ẽ. uoluptas ip̃iꝰ corporis at̃mĩ scnuũ te¬
net. effici q captuum. lib̾m enim anuimoẽ inalus
alĩ cagitationes eoꝵ distnde̾. ꝙ in fornicationis ape¬

Expanded text:
tam magni flagitii cogitare homini liceat, aut intendere, quia mentem captivam subdit ipsa submersio et absorbitio libidinis quia libidinis ardore quo nullus major est; voluptas ipsius corporis animum servum tenet, efficitque captivum. Liberum enim est animo in aliis ali
Abbreviated transcription (Latin):
cus qui pessit iudicart¬
ita nocẽ sit ut stultos¬
statuatis uidices. ⁊ hu
tũ pocł statuendi st̃. quam ad iufidles iudices
eitur. si desunt sapientes sic inꝙͣ ñ c̃ sapiens.

Expanded text:
ens, qui possit judicarita necesse sit ut stultosuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si desunt sapientes; sic, inquam, non est sapiens.
Abbreviated transcription (Latin):
adibant. ł stultos uidicis iustituebant. ⁊ liti¬
debeatis. aliquis uito hus negocium adu̾sus aldͥn
qui iniqui suut fidelib quotimq mado p̾ft̃.
⁊ legis diuinas. aut oid sꝑnunt. aut ꝑp ippͥ¬
mendos botios. falsa erpone intͥp̾tantut.⁊

Expanded text:
adibant, vel stultos judices instituebant, et litidebeatis, aliquis vestrum habens negotium adversus alterum qui iniqui sunt fidelibus quocunque modo possunt, et leges divinas aut omnino spernunt, aut propter opprimendos bonos falsa
Abbreviated transcription (Latin):
s. ut mibat. qr uirgo nonuult contitiere. ꝗx
uult uͥgo faciat. cistos. qr ñ pecocat cꝰtos. si nu¬
bat. uirgo. hoc iõ dico ne ⁊ si uirgo ñpeccat. c̾toᷤᷤ
c̾ uidcatur paccate. iõ dico si oporat ñ peccat.

Expanded text:
 ut nubat, quia virgo non vult continere. Quod vult virgo, faciat custos, quia non peccat custos, si nubat virgo. Hoc ideo dicit, ne et si virgo non peccat, custos ejus videatur peccare. Ideo dico, si oportet, non peccat.
Abbreviated transcription (Latin):
ces. es. uͥq t̾rarum. in omui eccłia.
⁊ ũ autentice sunt. d¬
ico misi timotheum.⁊ opꝰ
cuat nutti.
iibsatisunt. de philoso¬

Expanded text:
ceo eas ubique terrarum, in omni Ecclesia; et ideo authentice. Dico misi Timotheum, et opus erat mitti. flati sunt de philos
Abbreviated transcription (Latin):
uetba infert ut inflati humilianentur. ⁊ se p̃¬
ꝑarcait ad cciꝑiendum tumi. absit ã ut pu filũ
dice̾nt. si in uirga uenturus es noli uenire. me¬
isꝰ ẽ trim crudiri in uirga patͥs. quam ꝑire ĩ blã¬
fornicaroiem quiuxtorem patͥs tenebat. ⁊ c̃m
ainbꝵ qui cum tołabant. Erant enĩ ⁊ ip̃i participes dum
paterentur. itum tam ingentis pecti. secum incortip¬
tum conuenurt. Notigͦ solum illum aꝑte itum mor¬

Expanded text:
verba infert, ut inflati humiliarentur, et se praepararent ad recipiendum eum. Absit autem, ut pii filii dicerent: Si in virga venturus es, noli venire. Melius enim est erudiri in virga patris, quam perire in blanuxorem patris tenebat, et illum tolerabant. Erant enim ipsi participes, dum paterentur reum tam ingentis peccati secum incorreptum convenire. Non ergo solum illum aperte reum mor
Abbreviated transcription (Latin):
di tał ÷ more scͥbentium epłas : salutõnẽ p̾mit¬
tit. in qͣ tͥa facit. Conm̃dat cnĩ ꝑsonam suam.⁊
negotium ⁊ auctorem negotii in quib ꝯgͣt
captat br̃auolentiam. Post salutõem uõ. utuᷤ¬
q ꝑtis uicia arguit. ostendens gentiles anͥli

Expanded text:
e scribentium epistolas salutationem praemittit, in qua tria facit. Commendat enim personam suam et negotium et auctorem negotii: in quibus congrue captat benevolentiam. Post salutationem vero utriusque partis vitia arguit, ostendens gentiles a
Abbreviated transcription (Latin):
euangłiiã ͥ. quã ꝓpt̾ea et grãm uocari ostñdit.
qr ñ qͣi debitum uisticie reddita ÷. s gͣtuito da¬
ta.Qͥd cĩ tͥ gr̃a s̃ gͣtis data donata n reodita. Si
er̃ tͥ debebatur añꝗ̃ grãm hab̾es m̾oes tͥ reddita
qi om̃iũ maloꝵ ut pdictũ ÷ radictmn petimit
signatis ratõib oꝑis: nũi ⁊ orduns epłarum.
explicato qͦ uñ et quare apłł romanis scͥscrit:
suꝑ ÷ de mat̾ia ⁊ intcatõe et mͦ c̾ctandi. ercqui. Ge

Expanded text:
Christi: quam propterea et gratiam vocari ostendit, quia non quasi debitum justitiae reddita est, sed gratuito data. Quid enim est gratia? Gratis data, donata, non reddita. Si enim tibi debebatur, antequam gratiam haberes, merces tibi reddita  omnium malorum, ut praedictum est, radicem perimit. Assignatis rationibus operis, numeri et ordinis Epistolarum, explicato quoque, unde et quare Apostolus Romanis scripsit, superest de materia et intentione et modo tractandi exsequi. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nri ib̾u rͥ. atq ex bis inflati gentib se p̃fe̾¬
bant dicentes. Nos de gn̾e abrabe sumꝰ. cui ꝑͥ¬
mũ facta fuit ꝓmissio. nos popuł peculiaris
d̾i sumꝰ. nos de egẏpto forti manu ⁊ mirabili¬
bi signis: deꝰ cdutit. nos sicco uestigio mare tu¬
brum tͦnsire fecit. in deserto mãta pauit. Aꝗͣ
de petra ꝓdux̃. acq aliis sub silentio relictis: noᷤᷤ
cognoseere. Ad nos qͦ speciałt d̾i filiꝰ uenit. ut¬
ip̃e in cuangłio ait. Nt̃ sũmiss nͥ ad oues que
ꝑierunt domꝰ isrł. Gentiles aut̃ ec̃c dicebant.
ꝙͣ topła benesicia uob̾ exbibita memoratis:
tanto uos det̾iores cc̃. ostenditis. Eiss̃ siquidẽ
pedib quib mare tͣnsistis. añ ydola p̾ca sal¬
tastis. que et ꝓpͥis manib fecistis. ⁊ illo ore qͦ
paulo ante de subm̾sione pbaraonis ⁊ egip¬
tioꝵ laudes deo ꝑsolueratis. ydola adorastis.
Pretea magna celiꝰ datam in deserto fastidi ᷤ
taq uob̾ digniores sumꝰ. qui ut de xͦ audtui

Expanded text:
risti. Atque his inflati, gentibus se praeferebant dicentes: Nos de lege Abrahae sumus, cui primum facta est promissio, nos populus peculiaris Dei sumus; nos de Aegypto forti manu et mirabilibus signis Dominus eduxit; nos sicco vestigio mare Rubrum transire fecit, in deserto manna pavit, aquam de petra produxit, et aliis sub silentio relictis, nos cognoscere. Ad nos quoque specialiter Dei Fili sum missus nisi ad oves quae perierunt domui Israel . Gentiles autem contra dicebant: Quanto beneficia plura vobis exhibita memoratis, tanto vos deteriores esse ostenditis. Eisdem siquidem pedibus quibus mare transivistis, ante idolum postea saltavistis, quod et propriis manibus fecistis. Et illo ore quo paulo ante de submersione in Pharaonis et Aegyptiorum laudem Deo persolveratis, idola adorastis. Praeterea manna coelitus datum in deserto fastidistiitaque vobis digniores sumus, qui ut de Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tia deliquisse. Si cni ꝓpħas aut apłos ani habu¬
isscmꝰ ydola tĩ coluissemꝰ. Quod aũ de gn̾is no¬
bilitate uos iactatis si qͣ talium gła ÷. tunc hys¬
mad et esau possp̃t parit̾ głari. c̃ de isd̾ pa¬
rentib sint nati. His itti alt̾cantib apłs

Expanded text:
se. Si enim prophetas aut apostolos ante habuissemus, idola non coluissemus. Quod autem de generis nobilitate vos jactatis, si qua talium gloria est, tunc Ismael et Esau possunt pariter gloriari, cum de eisdem parentibus sint nati. His itaque altercationibus
Abbreviated transcription (Latin):
s ut duobi apłis attestantib atq doctoribu.
eoꝵ corrobor aretur fides. Harũ itap auctiri¬
tatum conflictũ qui iudetut ditimm ente ᷤ dicimꝰ
pettũ primũ p̃dicasse tomanis. quantũ ad alioᷤ
fccuse. atq iide tomanis eã destinasse. Uel potiꝰ
io prima ponitur. qr pumũ gͣdũ ertoris desttũ.
s. suꝑbiam. oiũ maloꝵ tadiet. sic̃ sꝙͥtum est.
Initium om̃is pect̾i suꝑbia ÷. q̃ natõe celestis.¬
Q sublimium mtes itihabitat. sub cui̾e. et cilicio
latitans. que romanos a deo occupauetat. uͥ ĩt̾ se

Expanded text:
sed ut duobus apostolis attestantibus atque doctoribus, sed ut duobus apostolis attestantibus atque doctoribus, eorum corroboraretur fides. » Harum itaque auctoritatum conflictum qui videtur dirimentes, dicimus Petrum primum praedicasse Romanis, quantum ad alios perfecisse, atque inde eam Romanis destinasse. Vel potius igitur prima ponitur, quia primum gradum erroris  radicem, sicut scriptum est: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se
Abbreviated transcription (Latin):
sit scͥpta. s causa dignitatis comanoꝵ qͥ tu̾c tc̃ꝑis
uniu̾sis gentib imꝑabant. Int̾p̾tantut romani
sublimes. suie tonantes. qr illo temꝑe quo epłos
hanc epłam cis misit: cunctis gnͣtib dñabantut.
Id̾o ꝙ sublimiores eta̾t om̃ib ppłis. et intonabãt
p̾cepta publica. et pͥuata. coꝵ q fama oñim ho¬
minũ resonabat more. Aimo aũ ab athenis apłm
scͥpsuse tomanis dicit his uerb. ab athens ciuita¬
ci gͥcoꝵ scͥpsit apłs romanis banc epłam. quos nũ
t̾ qd̾ aimo dic̃. apłm ab athenis scͥpsule. orige¬
nes uͦ de cerntho. Itẽ. inspice quod id̾ auno di¬
cit. petrũ romanis pͥmũ ñ ꝑt edicasse. c̃ eccłiasti¬
ca historia sic contineat. Claudu temꝑib clem̃¬
tia diuine ꝓuidentie petrũ adurbẽ tomã de
ducit᷑. Iste adueniens pͥmꝰ murbe roma. cuã¬
głii sui clauib ianuam regni celestiᷤ aꝑuit.
se uelle paudꝰ dic̃. ñ quod minꝰ accepissẽt apet᷑

Expanded text:
sit scripta, sed causa dignitatis Romanorum, qui tunc temporis universis gentibus imperabant. Interpretantur autem Romani sublimes sive tonantes, quia illo tempore, quo Apostolus hanc Epistolam eis misit, cunctis gentibus dominabantur: ideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum resonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse Romanis dicit his verbis: « Ab Athenis civitate Graecorum scripsit Apostolus Romanis hanc Epistoter, quod Haimo dicit Apostolum ab Athenis scripsisse, Origenes vero, de Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum praedicasse, cum ecclesiastica historia sic contineat: « Claudii temporibus clementia divinae providentiae Petrum ad urbem Romam ducit. Iste adueniens primus in urbe Roma euangelii sui clauibus ianuam regni caelestis aperuit. se uelle Paulus dicit, non quominus accepissent a Petro,
Abbreviated transcription (Latin):
finsse pauli. s barnabe uel elementis. uł tculi¬
ani. uł luce. quos in hunc ertorẽ occasio dedup̃
bitur: et longe facondiore et splendidiore sti¬
lo quã cet̾e edita est. quib sufficient̾ respondet̃
in titulo ñ ht̃ gͦ nec barnabe nec alicꝰ p̃dc̃orũ.
cũ nłłiꝰ eoꝵ nomine pretitulata sit. nec ob id qͦ
pauli ñ cẽ putanda ⁊. qr diligamtiꝰ ÷ scͥpta: cũ
nat᷑ale sit unicuiq plus uałe in sua lingua qm
diosus erat. cam legis destructor ẽ arbitntib.
Quo cicta de legis atq cimoniarũ abolitõe
tractutꝰ. recte nom̃ suĩ subticuit: ne̾ p̃scͥꝑti
nominis inuidia utilitatem sequetitis exeludet¬
lictionis. Est itaq et illa cpła pauli sicut et alie.

Expanded text:
fuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertullifuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertulliani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxitbitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur in titulo non habet: ergo nec Barnabae, nec alicujus praedictorum, cum nullius eorum nomine scripta sit. Nec ob id quoque Pauli non esse putanda est, quia diligentius est scripta, cum naturale sit unicuique plus valere in sua lingua quam diosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilitatem sequentis excludelectionis. Est itaque et illa Epistola Pauli, sicut et aliae.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. utriꝰq testamenti sũma contin̾i mõstret᷑
ꝑ denarium namq uetꝰ testam̃tum signat᷑.
quat̾nariꝰ ũo noui testam̃ti nota est. Id̾o itaq¬
decem et quatuor scͥpsit. ut utͥq legi se consẽti
quos placatos hr̃e uolens.x. ad eccłas scͥpsit. Ut
sicut moyses ubłitico ppło. apharaonis ⁊ egipti¬
oꝵ seruitute educto. detem mandatoꝵ doctnã
et ydolattie seruitutt redemptas. detẽ cpłarũ
doctrina uformaret. Ideo ⁊̃ detem et .iiii. seͥpsit
ut duoꝵ testamentoꝵ ⁊ cordiam. atq duenien¬
tiam signatet. quam moyses in duab tabuł
lapideis simul iunctis quib legis decalogus
ptans in ocuł nr̃is panem suꝑ celestẽ. cũ typico agno
it panem qui noui ligis sactamenti fdema est
enĩ rota: in medio tote. sicut uidit exacbiel. Ex
predictis itaq patit mist̾ii eui dentissuna rat̾io.
.iiii. ad ꝑsonas ditexit. Uñ quoꝵdã insania ꝑcuti¬
tur. dicentiu epłam que ad bebreos scͥbitut ñ

Expanded text:
e utriusque Testamenti summa contineri monstraretur. Per denarium namque Vetus Testamentum significatur. Quaternarius vero Novi Testamenti nota est. Ideo itaque XIV scripsit, ut utrique legi se consentirquos placatos habere volens, X ad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptiorum servitute educto X mandatorum doctrinam et idololatriae servitute redemptas, X epistolarum doctrina informaret. Ideo et XIV scripsit, ut duorum Testamentorum concordiam atque convenientiam significaret, quam et Moyses in duabus tabulis lapideis simul junctis, quibus legis Decalogus praestans in oculis nostris, panem supercoelestem cum typico agno is erat hostia, et panem qui novae legis sacramenti forma est, enim rota in medio rotae, sicut vidit Ezechiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, as, IV ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
que ÷ chenes. Chencris enĩ dicit᷑ locꝰ. corintho
uiciꝰ. ĩmo portꝰ ipiꝰ corinthi. Ex hoc apparet de
corintho scripta et ex eo quod dic̃ salutat uoco.
Gauis hospes incꝰ de quo scͥbens corinthiis dinemo¬
tat dicens. Grͣas ago deo m̃o qd̾ neminẽ ut̃m bap¬

Expanded text:
enchris . Cenchris enim dicitur locus Corintho vicinus, imo portus ipsius Corinthi. Ex hoc ergo apparet de Corintho scripta, et ex eo quod dicit: Salutat vos Caius hospes ; de quo scribens Corinthiis commemorat dicens: Gra
Abbreviated transcription (Latin):
supplitio: ꝓ maledictione consecutꝰ est gr̃ã.
et ꝓ dampnatõe suscep̾ miscdĩam. in quo
ip̃o spes nt̃ a płimũ subleuatut. Sic̃ enĩ
cum audiuimꝰ dauid homicidam et aduł
saulum priꝰ ecclie ꝑsetutorẽ. pea factum
mag̃ alus ꝓphitus. Sciendum ũo ÷ quod

Expanded text:
supplicio, pro maledictione consecutus est gratiam, et pro damnatione suscepit misericordiam. In quo ipso spes nostra plurimum sublevatur. Sicut enim cum audimus David homicidam et adultPaulum prius Ecclesiae persecutorem, postea factum magis aliis prophetis. Sciendum vero est quod
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ suborientia uicia resccaret.⁊ post futu¬
tas q̃stiones erelude̾t. hii sunt panni qui ad̾et¬
trabendum hie̾rtmiam de lacu : funib ec̃¬
ligati sunt. Epłarum siquidem doctrina:
mis uelud tͥplici fu̾m cirtum ligata: de
lacu ignorantie ⁊ infidelitatis peccator ad
lucema gr̃e et u̾tatis: educitur. Int̾ omnes

Expanded text:
tes, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligati sunt . Epistolarum siquidem doctrina, niis, velut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucem gratiae et veritatis educitur. Inter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Rincipia rerum requirenda sunt
ptiꝰ ut earum noticia plenior pͦsit
habcri. qunc enĩ demum faciliꝰ po¬
terit cause ratio declarati: si eu ᷤ
augo discatur. Si gͦ cplarum scͥp¬
ture pꝰ cuangłium edite. modum ⁊
tatonem ostend̾imꝰ: potit uid̾i um̾: qd̾ dicimꝰ.¬

Expanded text:
rincipia rerum requirenda sunt prius, ut earum notitia plenior haberi possit. Tunc enim demum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evangelium editae modum et rationem ostenderimus, poterit videri verum quod dicim
Abbreviated transcription (Latin):
adutilitatẽ. qns magro labore agatur.
ꝙ magis nominetur in uob accio grͥat᷑
si debent illa noiari ¶ os it. scitote. tñtis.
rõne. ⁊ ⁊̃ intelligentes
ꝙ fripture m̃ dicũt.¬

Expanded text:
tinet, quamvis magno labore agatur. Sed magis nominetur in vobis actio gratiarum. Nec debent illa nominari. Hoc enim scitote mentis ratione, et etiam intelligentes Scripturae inde dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
samaritana ꝑ legem docta dix̃. scio qi messias uenit.
cum tã ego ipẽ non eem sublege. seriułt. ⁊ qł eis ita
factꝰ sum. ut lucͥfacem eos qui suble .e. qui sub lege
etant samaritani intelliguntur. sunt aũ er origine
ꝑsarum. ⁊ asirioꝵ. quos ret assitioꝵ sublatis filus
canquam sine lege

Expanded text:
Samaritana, per legem docta, dixit: Scio quia Messias venit. Cum tamen ego ipse non essem sub lege serviliter. Et quare eis ita factus sum? ut lucrifacerem eos qui sub lege erant. Qui sub lege erant Samaritani intelliguntur. Sunt autem ex origine Persarum et Assyriorum, quos rex Assyriorum, sublatis filiis anquam sine lege
Abbreviated transcription (Latin):
homim qui mendai est ꝑ iuramentũ c̾¬
ditur. quantomagis deo credendumẽ
ostendere habundantius heredib pouu¬
citationis sue .i. his qui habituri erant᷑
uolens in quam hoc : int̾pofuit int̾ ꝓmis¬
sionem ⁊ gxpletionem. iusiurandum.
ꝯdescendens ꝯsuetudini hominũut c̾er¬
tos faceret. Nota quod ait habundantiꝰ.
habundantͥ enim ostendit ꝑ promissio¬
nem ĩmobilitatem ꝯsilĩ sui. s habun.

Expanded text:
homini qui mendax est per juramentum creditur, quanto magis Deo credendum esostendere abundantius haeredibus pollicitationis suae, id est his qui liberaturi erant mines. Volens, inquam. Hoc interposuit, inter promissionem et impletionem, jusjurandum, condescendens consuetudini hominum, ut certos faceret. Et nota quod ait, abundantius, abundanter enim ostendit per promissionem immobibilitatem consilii
Abbreviated transcription (Latin):
tus e a .iiiͦi. Quod cũ audisse abrabam. cũ
.ccc. x. uiii. ĩmacuł ꝑsecutus est eos. at
ꝙ ꝑcussit. Reduxitq loch. ⁊ omẽm suba
quam ceꝑant. huic gͥ abrahe redeunti
octurrit melchisedech. ⁊ bñdiẽ ei. ab̃he.
cu melchisedech. ⁊ abrabam decimas olũ
sem filium noe. ⁊ quando aboabam natꝰ
ut nepoti obruasse.⁊ panem inrefectio¬
nem eius ⁊ suoꝵ ꝓtulisse. ⁊ ut sacerdotẽ
dei decimas accepisse. Salem uͦ płimi di¬
cunt fuisse ierłm. s fuit opidum regi¬
onis sichem. quod ⁊ hodie silem dñ. ubigi
magnitudine rumaꝵ palaciũ melch
ostendit᷑. Uñ ⁊ in eisagłio drt Ert ioħi

Expanded text:
tus a quatuor. Quod cum audisset Abraham cum CCCXVIII vernaculis persecutus est eos atque percussit, reduxit Lot et omnem substantiam quam ceperant. Huic igitur Abrahae redeunti occurrit Melchisedech, et benedixit ei, Abrahae. Cui Melchisedech et Abraham decimas omnium, Sem filium Noe. Et quando Abraham natus ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mul multi. te. sine fine in bis qͥ
sutit harena. ⁊ sic abraham certꝰ.
longanimit̃ ferens .i. inb̾ malta ad¬
usa diu pacient̃ expectans tandi
adeꝑtui est repromusions .i. sepe ꝓ¬

Expanded text:
 multiplicabo te, sine fine, in his qui sunt arena. Et sic Abraham certus, longanimiter ferens, id est inter multa adversa diu patienter exspectans, tandem adeptus est repromissionem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tum. hec aut̃ u̾ttites. illa extrinses. Ista:
intrniseciis. Illa: quilibr oꝑari pot̃. hec
aut̃᷑ pauci. Quanto enim melior ẽ pecore
homo: tanto hoc sacrifictum illis. hio enĩ
ammã tuã in sicrifictum offers. ibi ꝑtob
Iic enim melchise

Expanded text:
tum, haec autem virtutes; illa extrinsecus, ista intrinsecus; illa quilibet operari potest, haec autem pauci. Quanto enim melior est pecore homo, tanto hoc sacrificium illis. Hic enim animam tuam in sacrificium offers, ibi pecora Hic enim Melchise
Abbreviated transcription (Latin):
le ad spem. qͥ spe
beatitudinis. tͥbu¬
lationes sꝑnit. spem dico: iam ꝓpositã
uito ancharam anime. Sicut enim an¬
chora nauem. sic spes tenetaminam
ne mergatur i salo. huiꝰ mundi ꝯscu¬
tiendo miquitati. Si gͦ inderis fuctu¬
are in mari isto: noli abrũpi ab anobo
⁊ si ad tempus fluctuet. Anchora gͦanine
destiuat᷑. ac firmã quȩ nec etiam titu¬
bet. ⁊ incedenterp .i. nos incedere facientẽ.
quia introducit nos in rem.s. usq ad inte¬
nora uelaminis .i. ad interiorem ⁊ uelatã
beatitudinem. quam nemo uidit sicut ẽ
in bac uitã. I bi.i. inque interiora p̾cur.¬

Expanded text:
le ad spem, qui spe beatitudinis tribulationes spernit. Spem dico, jam propositam sicut anchoram animae. Sicut enim anchora navem, sic spes tenet animam: non emergatur in salo hujus mundi consentiendo iniquitati. Si ergo videris fluctuare in mari isto, noli abrumpi ab anchosi ad tempus fluctuet. Anchora ergo animae destruatur, ac firmam, quae nec etiam titubet, et incedentem, id est nos incedere facientem, quia introducit nos in rem, id est usque ad interiora velaminis, id est ad interiorem et velatam beatitudinem quam nemo vidit, sicut est in hac vita. Ubi, id est in quae interiora, pr
Abbreviated transcription (French):
le est mentiri. dm̃:¬
fortissimum solati
uolentes ad horã¬
regnemus. Quil¬
aduersis ꝯfugiiꝰ¬
ad tenendam spẽ¬
rendam. fugit il

Expanded text:
le est mentiri, Defortissimum solativolentes ad horaregnemus. Quiadversis confugiad tenendam sperosius Fugit il
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩũ p̃ꝑ bͫ. ut ⁊̃ int̾missa rachele decara facie
s ñ relicta: cũ iacob intret ad lẏam oclis¬
se descendebet ad ca¬
ad labore̾ actionis. ñ¬
ñ. sic eẽ qͥsq deb ociosus ut in eod̾ ocio utili¬
tatẽ ñ cogite ꝓr̾i. nec sic actuosus: ut ꝯtẽpla¬
tionẽ ñ reqͥrit dĩ. Iocio ñ mers uacatio delecta
actioe si. ñ amand̾ ẽ honor inhac uita siu̾ potẽ¬

Expanded text:
hristum, ut etiam intermissa Rachele decora facie, sed non relicta, cum Jacob intret ad Liam oculisse descendat ad caad laborem actionis. Nec sic esse quisque debet otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi, nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners uacatio delectaractione uero non amandus est honor in hac uita siue poten
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscitur dulciꝰᷤ fit dum uetatur. ⁊ sic pec¬
catum fallit pet mandatum. Et ꝓhibitde
nanq uͥ caritas defic̃ desid̾iũ mali c̾scit.
quo qͣcto dulciꝰ fit ꝙ ꝓhibet᷑. ⁊ ita peccm̃
fallit falsa dulocdine. fallax em dulcedo:¬

Expanded text:
cupiscitur, dulcius fit dum vetatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fit quod prohibetur, et ita peccatum fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo
Abbreviated transcription (Latin):
obiecto defend̾e: aliud de¬
bito p̃conio ꝑdicare. Et uñ obictum fuit uͥ
dictum ẽ. lex ꝑcocat᷑ ĩ. defensio sulsccuta d̾
ma laude legem ꝯmcudat nc qͥd susꝑnd̃ĩ
adu̾se remaneret in lege. q .d. qr leo ÷ ad

Expanded text:
debito praeconio praedicare. Crimen objectum fuit, ubi dictum est, lex peccatum est. 34 Defensio subsecuta est ma laude legem commendat, ne quid suspicionis adversae remaneret in lege. Quasi d
Abbreviated transcription (Latin):
latõ. Uñ subd̾. Replitꝰ sũ
oso. audita correctõne urã ꝑ iamcoerectos iui¬
tat alios ad correctõnem. ⁊ suꝑhabando qui.¬

Expanded text:
latio. Unde subdit: Repletus sum one, audita correctione vestra. Per jam correctos invitat alios ad correctionem. Et superabundo gaud
Abbreviated transcription (Latin):
lũ pct̾i. longe nos distinguit. Atqi abicit.
Inhac tanĩa distantia. ut eẽt nob̾ura
qͣueniremꝰ ad dm̃. accedithõ ad dm̃. ⁊
sit una p᷑. ut ñ sit semid̾ꝰ. qiͣ parte di
đs. ⁊ parte hominis. homo. s totus dd ⁊¬

Expanded text:
lum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et fit una persona, ut non sit semideus, quasi parte Dei Deus; et parte hominis homo, sed totus D
Abbreviated transcription (Latin):
docent magistri qͦs dͥ coac̾uant. Bosmagist᷑s
slomon uult intelligi ꝑ mulierem de qͣ ait.
Mulier insipiens ⁊ audor. mops panis. ꝯuocat
p̃ceuntes dicens. paneloccłtos lib̾nt̾ at tingite.
⁊ a q̃ furctue dulcedinẽ.ł it mulieruanitis ẽ
ĩpioꝵ q̃c̃ sic mops panis ꝓrintut panes .i. e̾ sic
ignara ilitatis ꝓmittit scũim m̾tatis. ꝙͣ p̃i ocł̾
tatione ꝯũdat. ⁊ qiͣ ꝯdit ut libentiꝰ audiat᷑. ꝗͦp

Expanded text:
docent magistri quos sibi coacervant. Hos magistros Salomon vult intelligi per mulierem de qua ait: Mulier insipiens et audax inops panis convocat praetereuntes, dicens: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitasdocent magistri quos sibi coacervant. Hos magistros Salomon vult intelligi per mulierem de qua ait: Mulier insipiens et audax inops panis convocat praetereuntes, dicens: Panes occultos libenter attingite,
Abbreviated transcription (Latin):
colans corꝑe apparentia: lepͤ ꝯꝑant. hũa
corꝑa diu̾sis colarib uarianti atꝙ macłũ¬
ti. cales uitandi ss̃ sic̃ hic doct apłs. Noli¬
Optimum enim est
nec escar̃ habundã¬

Expanded text:
antur humana corpora diversis coloribus varianti atque maculanti. Tales vitandi sunt, sicut hic docet Apostolus: NoliOptimum enim est nec escarum abunda
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾raloq̃bat᷑. c̃ legẽ dabat in monte sy¬
na mouit t̾. ut ꝯminaret᷑ ne recusarẽt.
ñc̃. ñ dico minat᷑. s⁊ reꝑmittit ⁊ iomłto mi¬
mis debetis recusare. ꝓmittit inꝗͣ dicens.
adhuc e semłmo. Ĩ aggeo ħ legi᷑ ñ solũ tͥ.¬

Expanded text:
de terra loquebatur, cum legem dabat in monte Sina, movit terram, ut comminaretur ne recusarent. Nunc, non dico minatur, sed repromittit. Et ideo multo minus debetis recusare. Promittit, inquam, dicens: Adhuc ego semel movebo, in Aggaeo hoc legitur, non solum t
Abbreviated transcription (Latin):
odẽpnabia. ⁊ si alit̃¬
quidũ putẽt dicen¬
curare. sint t̃mo.
Monet ut non sint tenaces in habitis ⁊ sit̃
in largiendo. Cupidꝰ ẽ maccipiendo. hoc i̾di¬

Expanded text:
demnabit, etsi alitquidam putent dicencurare. Sint mores,Monet ut non sint tenaces in habitis, et sinin largiendo, cupidus in accipiendo. Hoc id
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis .un. a festiuitate paschali in fe.¬
stiuitate iides ꝓpiteationis acciꝑent
intulũ ⁊ hyrcũ ⁊ smolarent mbͣ castra.
quaꝵ singuinẽ ferret solus põtifer in
portarent᷑ ȩxt̃ castra. ibiq cremares
nec t̾e̾t alicui tab̾nacło. defuienti licita¬

Expanded text:
n festivitate videlicet propitiationis acciperent vitulum et hircum, et immolarent intra castra, quorum sanguinem ferret solus pontifex in portarentur extra castra, ibique cremarentur, nec esset alicui tabernaculo deservienti licit
Abbreviated transcription (Latin):
ou. ne det̾tenis diuiciis quisꝙͣ extolłet᷑. nolu¬
it rex ab hoĩb fĩ. qr heu̾litatis inã ostndebat
miseris. Esuriuit qui os pascit. sitrunt qͥ ẽ
fons sicientiũ. fatigatꝰ ẽ ex itinere qͥuiã no¬
b̾ fec̃ ĩ celũ. Obimuituit ⁊ obsordint ꝑ quẽ

Expanded text:
 ne de terrenis divitiis quisquam extolleretur; noluit rex ab hominibus fieri, quia humilitatis viam ostendit miseris. Esuriit qui omnes pascit; sitivit qui est fons sitientium; fatigatus est ex itinere qui viam nobis fecit in coelum; obmutuit et obsur
Abbreviated transcription (Latin):
tune noua uita signatur q̃ a uistiscatione incipit.
⁊ ĩmortalitati ꝑficietur. id̃ ꝙ congͥ qͣtum ad signi¬
ficationis du̾siratem u̾ba diuisit diceus. fouꝰ ẽ ꝑ

Expanded text:
tione, nova vita signatur; quae a justificatione incipit, et in immortalitate perficietur. Ideoque congrue quantum ad significationis diversitatem verba divisit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
futurim ẽ. Ułi ali. Qui fecit que futura suno.
⁊ asiͥ. Qui elegit nos añ mũdi constitutõnem.
Quis sufficit hoc ex planare. Eliguntur quiñ
hẽ electos quos creaturꝰ ⁊ digendos quos ht̃ a
pud scincripm̃. nec innatura sla. s in p̃sentia
sua. ũd̾ ecant quib ꝓmttcbatur. si quib pro

Expanded text:
futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quibus promittebatur; sed quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
nerentur cur ⁊ pͦ ad codescend̾it qui oma pecco catu¬
it. Si qi uiciosa lege concipiendi ꝙ pecco primi hõis
accedeisdi concepti sumꝰ .i. cattus concupisciatia. iõ
pecc̾irti sumꝰ qd̾ onginale dicitur. Ecce b̾t assigna¬
tum ÷ quid sit otiginale pecc̃m.⁊ qr᷑ dicatur origiua.¬
le. ⁊ qtͣ imputetut postis. ⁊ quonͦ in baptismate
temitatur. ut .s. ñ temaneat post baptisium cł¬

Expanded text:
et Christus ab eo descenderit qui omni peccato caruit; sed quia vitiosa lege concipiendi, ex peccato primi hominis accedenti, concepti sumus, id est carnis concupiscentia, ideo peccati rei sumus, quod originale dicitur. Ecce breviter assignatum est quid sit originale peccatum, et quare dicatur originale, et quare imputetur posteris, et quomodo in baptismate remittatur, ut scilicet non remaneat post baptismum cu
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscertii .i. concupistibiltas pretcreat reatu ⁊ mi
neat actu. De hacita ait ac̃. Manet quiꝑpe uicotpe
mortis hꝰ carnał concupiscentia. cus uitiosis deside¬
riis nos ñ obedite precipinut. q̃ tñ concupsceacu ce¬
tidie minitut in ꝑficientib ⁊ continentib. ¶la

Expanded text:
cupiscentia, id est ut concupiscibilitas praetereat reatu, et neat actu. De hac ita ait Augustinus: Manet quippe in corpore mortis hujus carnalis concupiscentia, cujus vitiosis desideriis nos non obedire praecipimur, quae tamen concupiscentia quotidie minuitur in proficientibus et continentibus. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
habebimꝰ. Qddam it. increm̃tũ głe habebõ
simu doctores ultͣ illd̾ od̃ coit̾ om̃s habebt̃:
habebunt om̃s eund̾ denarul. s differet stel¬
la astella in claritate. ⁊ erunt dulse man¬
siones in domo patͥł. ⁊ int̾ alios clatiꝰ ful¬
gentes apłi. altiꝰ sedebĩ. Uñ intab̾nacło dm̃¬

Expanded text:
habebimus. Quoddam enim incrementum gloriae habebunt summi doctores ultra illud quod communiter omnes habebunt. Habebunt enim omnes eumdem denarium, sed differet stella a stella in claritate, et erunt diversae mansiones in domo Patris: et inter alios clarius fulgentes, apostoli altius sedebunt. Unde in tabernaculo D
Abbreviated transcription (Latin):
di. in qͣ renouaris ĩ agnitioe d̾i. In imagine
s sua ꝯgnosce auctorẽ eiꝰ. qͥ corꝑali sensu rĩo
attingr. ne ͤ putetis cor ꝑto sensud̾m attingi
socłis ifitis ip̃m cogͦscite. ⁊ aurib m̃tis ipͥm
audite. In corꝑe ubidiu̾sa m̃bea st̃. Alibi nu¬
dis. alibi uides. in coede ã tuo ubi diu̾si m̃bea
ñ inueniunt᷑. ibi audis ubi uides ad ħ illu
hoc dicio ut ꝓpensiores sint. qͥi c̃plene scierĩt
q̃ fructus ⁊ credentisi. ꝓpenacres funt cͥca eito¬

Expanded text:
Dei, in qua renovatis in agnitione Dei. In imagine ergo sua cognosce auctorem ejus qui corporali sensu non attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum cognoscite, et auribus mentis ipsum audite. In corpore enim diversa membra sunt. Alibi audis, alibi vides; in corde autem tuo, ubi diversa membra non inveniuntur, ibi audis ubi vides. Ad hoc ilHoc dicit ut propensiores sint, quia, cum plene scierint quis fructus credentium, propensiores fient circa exco
Abbreviated transcription (Latin):
liginoso. ñ c̃hõib in m̃do. Qui. Ad ista cali¬
giosa de apꝑatu suꝑnor angłor ẽ angłis a¬
postatis lapsus ÷ tanꝗ᷑ ad carc̾em. caliginosus
it aer infermis÷ demonũ usq ad iudiciũ.
Uñ ĩcanonica epła dr̃ Carcerib caliginis¬

Expanded text:
liginoso, non cum hominibus in mundo, qui ad ista caliginosa de apparatu supernorum angelorum cum angelis apostatis lapsus est tanquam ad carcerem. Caliginosus enim aer infernus est daemonum usque ad judicium. Unde in canonica Ep
Abbreviated transcription (Latin):
ut se euasise gaudeant. ⁊ de cecb sibi cant
indigna. de alio sublimato. maliciã. esseo¬
tum ire .s. ⁊ indignationis. Malicta it ẽ.
q̃n quis molit᷑ dãpuũ alicui. blasphe. inft̃ẽ
ꝯsuccadinem ebrietatis. qui tñ aliqa me
briant᷑. sic sẽ qui ñ h̃nt ꝯsuetudine men¬

Expanded text:
nc indignationem, de alio sublimato; malitiam, effectum irae, scilicet indignationis. Malitia autem est qua quis molitur damnum alicui, blasphemiam, in fconsuetudinem ebrietatis, qui tamen aliquando inebriantur; sicut sunt qui non habent consuetudinem men
Abbreviated transcription (Latin):
s adss inquiunt illi. sic ⁊ mͦ iꝑfecte diligumits.
tunc autem ꝑfestissir. o modꝰ̾ diligendi cuacubt᷑.
Sic gͦ caritas potest dici enacuanda ut scĩã. Ad qd̾
illi. um̾ quid̾ ẽ. ꝙ de caritate sicut de sciã om̃is s̃per¬
fectõ tolletur. Si sicut duo sunt diligenda .i. d̾ꝰ ⁊¬

Expanded text:
fecte diligimus, tunc autem perfectissime. Ergo modus diligendi evacuabitur. Sic ergo charitas 105 potest dici evacuanda ut scientia. Ad quod illi: Verum quidem est quod de charitate sicut de scientia omnis imperfectio tolletur, sed sicut duo sunt diligenda, id