comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lioꝵ quidem p̾ciosa
mors martyrũ laudẽ
in confessione ꝓmeruit.¬
in consummatione com¬
placuit: quia incipiẽtis
uite primordiis. ip̃e eis oc¬
casus initium glorie le¬
dit. qui p̾sentis t̾minum
imposuit: quos heroclis.
impietas lactentes macrũ
uberib abstraxit. Qui in¬
re clicunt᷑ martyrũ flores:
quos inmeclio frigore in¬
fidelitatis exortos uelut p̾¬
mas erumpentes eccłie gẽ¬
mas q̃dam ꝑsecutionis
pruina decoxit. Et id̾o dig¬
num est interfectis ꝓ xp̃o
infantib. honoris impen¬
dere cerimonias nõ doloriᷤ.
sacram̃tis dare uota nõ
lacrimis: quia ipse illis
fuit causa pene qui extitit
⁊ corone, ip̃e oclii causa qͥ
premii.Parante aũt hero¬
de pariuilis necem: ioseph
per angelum admonetur.
transferat. egyptum ydo¬
lis plenam. Iam post iude¬
oꝵ persecutionem.⁊ ad occi¬
assensum: xp̃e ad gentes
ydolis declitas transire dig¬
natur: ⁊ uideam relinq̃ns
ignoranti scło. colendus
infertur.

Expanded text:
liorum quidem pretiosa . mors martyrum laudem in confessione promeruiin consummatione conplacuit, quia incipientis uitae primordiis ipcasus initium gloriae dedit, qui praesentis terminum imposuit. Quos Herodis impietas lactentes matrum uberibus abstraxit, qui jure dicuntur martyrum flores, quos in medio frigore infidelitatis exortos, velut primas erumpentes Ecclesiae gemmas quaedam persecutionis pruina decoxit. Et ideo dignum est interfectis pro Christo infantibus honores impendere; ceremonias, non dolores, sacramentis dare vota, non lacrymas: quia ipse illis fuit causa poenae, qui exstitit et coronae; ipse odii causa, qui praemii. Parante autem Herode parvulis necem, Joseph per angelum admonetur, transferat , Aegyptum idolis plenam. Jam post Judaeorum persecutionem et ad occiassensum, Christus ad Gentes idolis deditas transire dignatur; et Judaeam relinquens, ignoranti saeculo colendus infertur.
Abbreviated transcription (Latin):
restabat. hec immacrilata
finierat: Quod cũ uicliss
mater apre beate: aponti¬
fice postulat. ut ⁊ ip̃a si me¬
reretur erepta de muncli
crimine. cum filia presen¬
taretur ad regnum. Cuiuᷤ
uota considerans: assidua
oratione ⁊ ip̃am ante se tͣns¬
misit ad gloriam. Quis
estimaturus est talem ni¬
rum ita dilexisse clñm.
fectu contempto: Tamen
in hoc magis illas amasse
cognoscitur: cum ꝑ ip̃m
lumini perpetuo transfe

Expanded text:
restabat, haec immaculata restabat, haec immaculata finierat. Quod cum vidisset mater beatae Abrae, a pontifice postulat, ut et ipsa, si mereretur, erepta de mundi crimine, cum filia praesentaretur ad regnum. Cujus vota considerans, assidua oratione et ipsam ante se transmisit ad gloriam. Quis aestimaturus est talem virum ita dilexisse Dominum, fectu contempto? Tamen in hoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpetuo transfe
Abbreviated transcription (Latin):
comparare aliquem uix
audemus: nisi qui fuerit
sp̃u diuino ut ille repletꝰ.
Temptat enis animũ: si
quem pr̃is gr̃a prouidiss.
Tunc libenter desiderant̾¬
q ut celeriter ei iungere¬
tur optabat. Cuius uo¬
luntatem pater pius ag¬
noscens: intentus oratio¬
nib nõ cessauit, donec
sine dolore. sine contagio.
se presence.filia de mũdi¬
ludibrio migraret ad xͣ.
Quam ꝓpriis manib ut
decuit:uenerande tracli¬
dit sepulture. O fueris
głia. que melior habetur
quam uita: quia qd̃ ter
re subripuit. in celũ trãs¬
misit. Uere ut ego conside
ro. plus fuit quam resus¬
citari: sic mori. Certa enĩ
salus est: nõ contamina¬
ri peccatis. Quanti cuperẽt
reb cum uita traclitis. ta¬
lem transitum comparare:¬
si mercatorem forsitan ĩ¬
uenirent. Quid clistat in
ter uiuificati infantis. et
filie mortificate misteriũ.
nisi quod illum resuscita¬
uit ad baptismum. hanc
destinauit ad regnũ. ⁊ qd̃
adhuc in illo spes peccandi

Expanded text:
comparare aliquem vix comparare aliquem vix audemus, nisi qui fuerit spiritu divino, ut ille, repletus: tentat ejus animum, si quem patris gratia providerat. Tunc libenter desideranterque, ut celeriter ei jungeretur, optabat. Quam voluntatem pius pater agnoscens, intentus orationibus non cessavit, donec sine dolore, sine contagio, se praesente filia de muludibrio migraret ad christum. Quam propriis manibus| ut decuit . uenerandae tradedit sepulturae o funeris| gloria quae melior habetur . quam uita . quia quod ter| rae subricuit . in caelo transmisit . uere ut et ego conside| ro . plus fuit quam resuscitare . sic mori certa enim salus| est non contaminare peccatis quanti . cupirent rebus| cum uita . tradetis talem transitum conparai| mercatorem forsitan inuenirent . sed quid distat in| ter uiuifecati . infantis et filiae mortifecate miste| rio illum resuscitauit ad bapraedestinavit ad regnum: nisi quod in illo adhuc spes peccandi
Abbreviated transcription (Latin):
pallor in ruborem conuer¬
titur. frigida membra re¬
uocato sp̃u intepescunt.
oculi apercis palpebrarum
ianuis peregrinum lumẽ
agnoscunt, uox adducto
aere de pectoris domicilio cõ¬
flata profertur gressus
suis uestigiis recliuiuus
extenditur: atq in anteri¬
oris fundam̃ti statum tota
fabrica renouatur. Quid
plura: Tam diu iacuit sa¬
cerdos in puluere:donec pa¬
riter surgerent senex de o¬
ratione infans de morte. Et¬
ce uita lauclabilis: que de
alterius corpore necem pre¬
cib effugauitz spoliauit
tartarum spem habens in
xp̃o. Mors ibi iura nõ te¬
nuit: ubi hylarius uim o¬
rationis ingessit. lc .uii.¬
misimus:qualiter mira¬
cula reliqua hoc subiecto
miraculo cumulanit. De
niq cum beatissimã aprã
filiam suam ad quam de
exilio destinauit epłam. ĩ¬
columem muenisset: allo¬
quitur eam qũo poterat
dulcedo patris.⁊ facũlia
oratoris. Quid clicam: Al¬
loquitur illam hylarius:
cuius eloquentie post ip̃m

Expanded text:
pallor in ruborem converpallor in ruborem convertitur, frigida membra, revocato spiritu, intepescunt, oculi apertis palpebrarum januis peregrinum lumen agnoscunt, vox adducto aere de pectoris domicilio conflata profertur, gressus suis vestigiis redivivus extenditur, in anterioris fundamenti statum tota fabrica renovatur. Quid plura? Tandiu jacuit sacerdos in pulvere, donec pariter surgerent, senex de oratione, infans de morte. Ecce vita laudabilis, quae de alterius corpore necem precibus effugavit, spoliavit Tartarum, spem habens ino mors . ibi iura non tenuit . ubi . hylarius uim| orationis ingessit .misimus, qualiter miracula reliqua hoc subjecto miraculo cumulavit. 13. Denique cum beatissimam Abram filiam suam, ad quam de exsilio destinavit epistolam, incolumem invenisset, alloquitur eam, quomodo poterat dulcedo patris et facundia oratoris. Quid dicam? Alloquitur illam Hilarius, cujus eloquentiae post ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
um igitur de exilio re¬
gressus introiuit pie¬
tauum: sũmo fauore plan¬
debant om̃s pariter. eo qd̃
eccł̾ia recepisset pontificem
grex pastorem. Et ac si õs
cum ip̃o tunc reclissent ad
patriam: ita sine illo se exu¬
les fuisse deflebant. It aq
consistere: uirtute diuina
meruit ibidem marcinus
mortuũ suscitare. Post ali¬
quot aũt dies infans qͥclã
sine baptismi regeneratio¬
ne defunctus est: duplici
morte dampnatus. Presen¬
⁊ pena futuri sch̾ nõ care¬
bat. Tunc mater extincti
que iam mater nõ erat dũ
filium nõ haberet. ꝓuolu¬
ta ad pedes scĩ hylarii pre¬
cedentib lacrimis nati sui
corpus effuclit: exclamãs.
Martinus adhuc incipiẽs
cathecuminum mortuum
tifex redde rego filium aiit
michi aut baptismo. Qui
populi pater agnosceris:
ut ego mater uocer queso
obtineas. Sit illa plus la¬
crimis petente quam u̾bis.
commotus est pietate uir
dei: ⁊spectante populo ad
consueta arma recurrens
interram prosternitur.
Mox paulatim defuncti

Expanded text:
um, de exsilio regressus, introivit Pictavis, summo favore plaudebant omnes pariter, eo quod ecclesia recepisset pontificem, grex pastorem; et ac si omnes cum ipso tunc redissent ad patriam, ita sine illo se exsules fuisse deflebant. 12. Itaconsistere, virtute divina meruit ibi beatus Martinus mortuum suscitare. Deinde post aliquot dies infans quidam sine baptismi regeneratione defunctus est: duplici morte damnatus, praesenpoena futuri saeculi non carebat. Tunc mater exstincti, quae jam mater non erat, dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii, praecedentibus lacrymis, nati sui corpus effudit, exclamans: Martinus adhuc incipiens catechumenum mortuum tifex, redde, rogo, filium, aut mihi, aut baptismo; qui populi pater agnosceris, ut ego mater vocer, quaeso, obtineas. Sic illa plus lacrymis petente quam verbis, commotus est pietate vir Dei, et, spectante populo, ad consueta arma recurrens, in terram prosternitur. Mox paulatim defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
lare. Agatha clixit. Sit ta¬
lis uxor tua qualis dea tua
uenus fuit: ⁊ tu sis talis.
qualis iouis deus cuus exti¬
ens: iussit eam a lapis cedi
noli temerario ore garri¬
re. Agatha dixit. Dixisti
deos tuos esse: quos uera di¬
uinitas demonstranit. Sit
ergo uxor tua ut uenus.
⁊ tu ut iouis: ut ⁊ uos pos¬
sitis in deoꝵ nr̃oꝵ nmero
computari. Quincianus
clixit. Apparet te hos elig̾e
ut diuersa tormenta sus¬
tineas: que repetits me in¬
iuriis tuoꝵ sermonũ exa¬
gitas. Agatha clixit. Mi¬
ror te uirum pridentẽ ad
tantam stultitiam deuo¬
lutum: ut illos deos tuos
exemplo. Si enim ueri dii
sunt: bonũ tibi optaui. ut
talis tra uita sit. qualis
aũt execraris eoꝵ consor¬
tia: metum sentis. Dic gͦ¬
eos tam pessimos eẽ ⁊ tam
sorliclissimos: ut qui ma¬
leclicere uoluerit aliquem
talem illum optet ẽẽ qua¬
lis fuit illoꝵ execrabilis

Expanded text:
a Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus extiec . ius| sit eam alapis caedi. noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . et tu ut ioues . ut uos possitis in deorum numero con| putari. Quincianus dixit appare te hoc elegire ut di| uersa tormenta susteneas. Qui repetitis meis iniuriis “tuorum”| sermonum exagetas. Agathe dixit miror te urum pruden| tem . ad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos tuos exemplo . si enim dii tui sunt . bonum tibi opta| ui . ut talis uita tua sit qualis autem execraris eorum consortia m sentis. Dic ergo| tam pessimos esse tamque sordedissimos+ ut qui male| dicere uoluerit aliquem talem illum optit esse qualis| fuit execrabilis
Abbreviated transcription (Latin):
quib me suppliciis terres:
anclito xp̃i nomine man¬
suescunt. Si ignem adhi¬
trabunt. Si plagas ⁊uer
bera ingeras: habeo intra
uersa tua tormenta despi¬
ciam.

Expanded text:
quibus me suppliciis terres? audito Christi nomine mansuescunt. Si ignem adhitrabunt. Si plagas et uer| bera habeo intra uersa tua| tormenta dispiciam.
Abbreviated transcription (Latin):
uincianus clixit. Eli¬
ge tibi unum quodcũ¬
q uolueris consilium: aut
diuersas penas inter damp¬
naticios quasi stultã in cur¬
rere, aut quasi sapientem
nitas demonstrauit. absq¬

Expanded text:
uintianus dixit . eliae tibi unum  quodcumque uo| lueris consilium ut+ diuersus poenus inter torticios+ qua| si stulta in . aut quasi sapiens . nitas esse demonstrat. B
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i natalẽ illo¬
rum infantium
colimus: quos
ab herode crudelissimo rege
interfectos ẽe euan gelii tex¬
tus eloquitur. Et ideo cũ
multa exultatione gaude¬
at terra nr̃a: celestium mi¬
litum.⁊tantarũ parens
fecunda uircutũ. Ecce pro¬
fanus hostis nũquã beatis
paruilis tantum prodesse
potuisset obsequio: qͣntũ
ꝓfuit oclio. Nam sicut sa¬
cratissima presentis cliei
festa manifestant: quan¬
tum contra beatos pariui-¬
los iniquitas habundauit:
tantum in eis gr̃a beneclic¬
cionis effulsit. Beata es
o bethleem terra iuda. que
herodis regis immanitatẽ
in pueroꝵ extinctione per¬
pessa es: que sub uno tp̃re
cancliclatã plebem im be¬
cillis infantie deo offerre
merinsti. Digne aũt na¬
talem illoꝵ colimus: quos
beatius eterne uite mũluᷤ
eclicdit. quã quos mat̾noꝵ
uiscerum parcus effucdit.
Si quidem ante uite perpe¬
tue ad epti sunt clignita¬
tem: quã usuram presen¬
tis acciperent.

Expanded text:
mi, Natalem illorum infantium colimus quos ab Herode crudelissimo rege interfectos esse, Evangelii textus eloquitur. Et ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, coelestium militum et tantarum parens fecunda virtutum. Ecce profanus hostis nunquam beatis parvulis tantum prodesse potuisset obsequio, quantum profuit odio. Nam sicut sacratissimum praesentis diei festum manifestat, quantum contra beatos parvulos iniquitas abundavit, tantum in eis gratia benedictionis effulsit. Beata es, o Bethlehem terra Juda, quae Herodis regis immanitatem in puerorum exstinctione perpessa es, quae sub uno tempore candidatam plebem imbellis infantiae Deo offerre meruisti. Digne tamen Natalem illorum colimus, quos beatius aeternae vitae mundus edidit, quam quos maternorum viscerum partus effudit: siquidem ante vitae perpetuae adepti sunt dignitatem, quam usum praesentis accep
Abbreviated transcription (Latin):
isse israelitam. ⁊ ex sacerdo¬
tali ortum ꝓ sapia. atq pꝰ
passionem ac resurrectionẽ
domini saluatoris. ad p̾cli¬
cationem apłoꝵ euangłica
fide ac sacramentis imbutũ:
⁊ ex eoꝵ fuisse numero de qͥb
scribit lucas. quia multa
etiam turba sacerdotum obe¬
cliebat fidei. Qua ꝓpter ut¬
pote legalib institutus edic¬
tus optimum per oĩa uiuẽ¬
di ordinem genti quam
ad ficdem uocabat p̾mõstra¬
uit. Secl ⁊ canonicam pasche
obseruantiam que uniũsis
xp̃i eccłiis foret imitabilis:

Expanded text:
e Israelitica, et sacerdotali ortum prosapia, ac post passionem ac resurrectionem Domini salvatoris ad praedicationem apostolorum evangelica fide ac sacramentis imbutum, atque ex eorum fuisse numero de quibus scribit Lucas quia multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei. Quapropter, utpote legalibus institutus edictis, optimum per omnia vivendi ordinem genti, quam ad fidem vocabat praemonstravit. Sed et canonicam Paschae observantiam, quae universis Christi Ecclesiis foret imitabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines integritatem cas¬
ti corporis nõ necessitate a¬
liqua sed cleuotione seruã¬
tes: dum cliume sapientie
stucliis semet gestiunt nõ
solum animo secl ⁊ corpore
consecrare. indignum clu¬
centes libiclini mancipare
uas ad capienclam sapien¬
tiam p̾paratum: ⁊ eclere mor¬
talem partum eas a quib
cliuin uerbi concubitus
sacrosẽs ⁊ irumortalis expe¬
titur exquo posteritas re¬
luquatur. nequaquam
corruptele mortalitatis ob¬

Expanded text:
et integritatem casti corporis non necessitate aliqua sed devotione sancta servantes, dum sapientiae studiis semet gestiebant, non solum animo sed et corpore consecrare. Indignum ducentes libidini mancipare vas ad capiendum sapientiam preparatum et edere mortalem partum eas, a quibus divini verbi concubitus sacrosanctus et immortalis expetitur. Ex qua posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis ob
Abbreviated transcription (Latin):
riter festiuitatem glo¬
riose semper uirginis ma¬
rie cleuotissime celebremꝰ:
quia hec est lies preclara
inqua meruit exaltari su¬
per choros angeloꝵ.⁊ ꝑueni¬
re ultra quam nr̃e huma¬
nitatis est natura. ubi nõ
substantia tollitur. s głie
magnitudo monstratur.
cum eleuatur in lexterã
iit pontifex factus ineter¬
num acl celi palatiũ. Hec
est in quam clies. inqua us¬
q ad throni celsitucdinem
intemerata mater ⁊ uirgo
ꝓcessit: atq in regni solio
sublimata. post xp̃m glori

Expanded text:
riter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram iit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum glori
Abbreviated transcription (Latin):
tia ceteris preminent: pro
eo quod eis ad obediendũ
angeloꝵ agmina subiec¬
ta sunt. Alii tanta cliuini¬
tatis gratia replentur: ut
in eis dñs secleat: ⁊ ꝑ eos
sua iudicia cleternat. Alii
tanco ꝑfectiori scientia
pleni sunt: quanto clari¬
tatem dei uicinius con¬
templantur. Alia uero
ita deo coniuncta sũt an¬
geloꝵ agmina: ut inter
hec ⁊ cleum nulli alii int̾¬
sint. Et tanto magis ardẽt
amore: quanto subtilius
claritatem diuinitatis eiꝰ
aspiciunt. Talib ut dixi¬
mus a primordio incipien¬
tis uite. beacoꝵ sp̃uum dis¬
tinctionib: suꝑna celoꝵ
regna a cleo conclitore im
perpetuum mirabiliter col¬
locata subsistunt. His om¬

Expanded text:
tia caeteris praeeminent, pro tia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, subsistunt. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃o ⁊ ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o sunt
omnia. Ipsi honor ⁊ gloria
in secula seculoꝵ am̃. le .iii
suꝑna celoꝵ regna
spiricib angelicis ad landẽ
⁊gloriam atq honorẽ sui
nominis ac maiestatis: ĩ
perpetuum miro ordine col¬
locauit. De quib plura
loqui pertimescimus: qͥ a
soli deo scire est. quomo do
uel quemad modum eorũ¬
nobis inuisibilis absqz con¬
tagione seu liminutione
in sua sola puritate con sis¬
tat natura. Secl tamen
nouem esse angeloꝵ orcli¬
nes ad cdei inlicia ac mi¬
nisteria complenla: tes¬
tante sacro eloquio cogno¬
uimus. Quoꝵ principatꝰ
atq potestas subtiliter ac
mirabiliter dei omnipotẽ¬
tis nutu clistinguitur. Alii
ex illis: ad nos in mundũ
missi futura p̃clicendo per¬
ueniunt. Alii ad hec sunt
constituti: ut per eos sig¬
na ⁊ miracula freq̃ntius
fiant. Alii subiectis ange¬
loꝵ spiritib presunt: eis¬
q acl explenla diuina mi¬
nisteria disponendo prin¬
cipantur. Alii mira poten¬

Expanded text:
ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? ipsi honor et gloria in saecula saeculorum, Amen, a coelorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira poten
Abbreviated transcription (Latin):
riam haberetur: ⁊ plebs
uniu̾sa in capice kalenda¬
rum nouembrium sicut ĩ
die natalis dñi ad eccłiã
in honore omniũ scoꝵ cõ¬
secratam conueniret: ibiq
missarum sollempnitace
a presule seclis apostolice
celebrata. omnibq rite
ꝑfectis: unusquisq in sua
cum gaudio remearet. Ex
hac ergo consuetudine sc̃e
romane eccłie. crescente re-¬
ligione xp̃iana clecretum
est. ut in ecclesiis dei que
per orbem terrarũ longe la¬
teq construtintur. honor
⁊ memoria omniũ scõrum
in cdie qua pretliximus ha¬
beretur: ut quicquid hu¬
mana fragilitas ꝑ igno¬
rantiam uel negligentiã
seu per occupationem rei
secularis in sollempnitati
b scõꝵ minus plene pere¬
gisset in hac sc̃a obseruati¬
one solueretur: quatinus
eoꝵ patrociniis ꝓtecti ad su¬

Expanded text:
ria haberetur; et plebs universa in capite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in solemnitate sanctorum minus plene peregisset, in hac observatione solveretur, quatenus, eorum patrociniis protecti, ad su
Abbreviated transcription (Latin):
retulerunt. Nõ tam̃ uisi¬
oni illi omnimodo fidem
dantes: uirum dei sicut se
uenire ꝓmiserat expecta¬
bant. Cumq uir dei consti¬
tuto clie minime uenisset:
ad eum cũ merore reuersi
sunt dicentes. Expectanimꝰ
pater ut uenires sicut ꝓmi¬
seras. ⁊ nobis ostenderes ubi
quid eclificare deberemus: ⁊
nõ uenisti. Quib ip̃e ait. Qͣ¬
re frẽs. quare ista clicitis:
Numquid sicut ꝓmisi nõ
ueni: Cui cum ip̃i dicerẽt.
Quando uenisti: respondit.
Numquid utrisq nobis
dormientib nõ apparui. et
loca singula designaui:
Ite: ⁊ sicut peruisionẽ au¬
clistis. omne habitacislum
monasterii ita construite.
Qui hec auclientes uehem̃¬
ter admirati. ad preclictũ
p̃dium sunt reuersi: ⁊ cũc¬
ta habitacula sicrit exreue¬
latione cdiclicerant cõstru¬
xerunt.

Expanded text:
retulerunt. Non tamen visiretulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore a qͦ¬
dam fideli uiro fuerat
rogatus: ut in eius predio
iuxta terratinensem urbẽ
missis cliscipulis suis con¬
struere monasteriũ debu¬
isset. Qui roganti consen¬
tiens deputatis frĩb patrẽ
constituit: ⁊ quis ei secun¬
dus ẽẽt orclinauit. Quib
eunctib spopondit dicens.
Ite. ⁊ die illo ego uenio: et
ostendo uobis in quo loco ora¬
torium. in quo refectorium
fratrum. in quo susceptio¬
nem hospitum. uł que sũt
necessaria edificare debeatiᷤ.
Qui beneclictione percepta
illico perrexerunt: ⁊ consti¬
tutum diem magnopere
prestolantes paraucrũt oĩa.
que his qui cum tanto pr̃e
uenire potuissent uideban-¬
tur ẽẽ necessaria. Nocte u̾o
eacdem qua promissus il¬
lucescebat clies eidem seruo
dei quem illic patrem con¬
stituerat. atq eius preposi¬
to uir dñi in sompnis ap¬
paruit: ⁊ loca singula ubi
quid eclificari dehuiss sb¬
ciliter designauit. Cumq
utriqz a sompno surg̾ent
sib inuicem quod uiderãt

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant,
Abbreviated transcription (Latin):
mbo mirabiliter sũt¬
nati: preco ⁊ iuclex. lu¬
cerna ⁊dies. uox ⁊ uerbum
seruus ⁊ clominus. De steri¬
li seruus: de uirgine dñs.
sibi seruum in utero sterili
cle sene patre ⁊anicula ma¬
tre: ⁊ idem ip̃e dñs fecit si¬
bi carnem in utero uirginiᷤ
sine homine patre qui ferit
primũ hominẽ sine patre
⁊ matre.

Expanded text:
mbo mirabiliter nati, praeco et Judex, lucerna et dies, vox et Verbum, servus et Dominus. De sterili servus, de virgine Dominus. sibi servum in utero sterili, de sene patre, et de anicula matre: et idem ipse Dominus fecit sibi carnem in utero virginis, sine homine patre, qui fecit primum hominem sine patre et matre.
Abbreviated transcription (Latin):
dam uana uł scelera perpe¬
tranla. secl sicut a domino
de finitum est ꝓpt̾ iusticiã.
Utroq moclo sc̃i martyres
cercauerunt. Nam ⁊ impi¬
orũ obprobriis saturati st̃.
ubi animus corpore ĩtacto
quasclam ueluti plagas
suas integer sustinet.⁊ in
corporib iuncti sunt. in¬
clusi sunt fame ac siti affec¬
ti sunt. torti sunt. secti sũt.
clilaniati sũt. incensi sunt.
trucilati sunt. Et impieta¬
te mobili subcliderũt. leo
mentem: cum paterentur
in carne quicquid exquirẽ¬
ti crudelitati uenit ĩmẽtẽ.¬

Expanded text:
da uana uel scelera perpeda uana uel scelera perpetranda, sed, sicut a domino definitum est, propter iustitiam. utroque modo sancti martyres certauerunt — nam et inpiorum obprobriis saturati sunt, ubi animus corpore intacto quasdam ueluti plagas suas integer sustinet, et in corporibus uincti sunt, inclusi sunt, fame ac siti affecti sunt, torti sunt, secti sunt, dilaniati sunt, incensi sunt, trucidati sunt — et pietate inmobili subdiderunt deo mentem, cum paterentur in carne quidquid exquirenti crudelitati uenit in mentem.
Abbreviated transcription (Latin):
anc pacientiam dñs
docuit: quando com¬
motis ⁊ iranioꝵ per mixti¬
oue seruis ⁊ uolentibz ea col¬
ligere. clixit responclisse pa¬
trem familias. Sinite ntra
q crescere usq ad messem.
Oportet enim pacienter fer¬
ri: quod festinanter nõ opor¬
tet auferri. Huius ⁊ ip̃e pa¬
cientie p̾buit ⁊demonstra¬
uit exemplum: quãdo an¬
te passionem corporis sui
cliscipulum iudam prius¬
quam ostenderet traclito¬
rem.ꝑtulit furem.⁊ante
experimentũ uinculorũ.
⁊ trucis. ⁊ mortis. labiis
eius dolosis nõ negauit os¬
culum pacis. hec omnia
⁊si qͣ alia sunt. que com¬
memorare longum est: ad
eum pacientie moclũ per¬
tinentz quo animus non
sua peccata. secd quecũq
extrinsecus mala pacient̾
sustinet in se ip̃o. suo pror¬
sus corpore illeso. Alius est
aũt pacientie moclus quo
idem ip̃e animus quecũq
molesta ⁊grauia in sui
corporis passionib ꝑfert:
nõ sicut stulti uł malig¬
ni homines ꝓpter ad ipiscẽ¬

Expanded text:
anc patientiam Dominus docuit, quando commotis zizaniorum permixtione servis, et volentibus ea colligere, dixit respondisse patremfaque crescere usque ad messem. oportet enim patienter ferri, quod festinanter non oportet auferri. huius et ipse patientiae praebuit et demonstrauit exemplum, quando ante passionem corporis sui diabolum ludam, priusquam ostenderet traditorem, pertulit furem et ante experimentum uinculorum et crucis et mortis labiis eius dolosis non negauit osculum pacis. haec omnia et si qua alia sunt, quae commemorare longum est, ad eum patientiae modum pertinent, quo animus non sua peccata, sed quaecumque extrinsecus mala patienter sustinet in se ipso suo prorsus corpore inlaeso. Alius est autem patientiae modus, quo idem ipse animus quaecumque molesta et grauia in sui corporis passionibus perfert non sicut stulti uel maligni homines propter adipiscen
Abbreviated transcription (Latin):
suis per sex ⁊ quinquagin¬
ta annos sine ullo ocio a
opere irrẽprehetsibiliter cõ¬
gesimo etatis sue anuo.
in clomino requieuit. Beth¬
leem eum alma tenet:ite¬
rum uenturo dño offeren¬
clum. Dorminit autẽ beatꝰ
ieronimus anno imperii
theodosii iunioris cluocdeci¬

Expanded text:
suis per sex et quinquaginta annos sine ullo otio apopere irreprehensibiliter conaetatis suae anno in Domino requievit. Bethleem eum alma tenet, iterum venturo Domino offerendum. Dormivit autem Beatus Hieronymus anno imperii Theodosii junioris 12. Omne
Abbreviated transcription (Latin):
ad omnes ꝑtinet ut intel
comp̾hendet muncli nouis¬
simus dies qm̃ qualis in
clie isto quisq moritur. ta¬
lis inlic illo iulicabitur:
Tunc ergo unicuiq ueni¬
et dies ille. cum uenerit ei
cdies. ut talis hinc exeat. qͣ¬
lis iulicandus est illo die.
Ae per hoc uigilare clebet
omnis xp̃ianus ne impara¬
uentus. Imparatũ aũt in
ueniet ille dies quẽ impa¬
ratum inuenerit sue uite
huius ultimus dies.

Expanded text:
ad omnes pertinet, quo modo ad omnes pertinet, quo modo comprehendet mundi novissimus dies, quia qualis in die isto quisque moritur, talis in die illo judicabitur. Tunc enim unicuique veniet dies ille, cum venerit ei dies ut talis hinc exeat, qualis judicandus est illo die. Ac per hoc vigilare debet omnis christianus, ne imparaventus. Imparatum autem inueniet ille dies, quem inparatum inuenerit suae uitae huius ultimus dies.
Abbreviated transcription (Latin):
entes. Nõ apħ tantũ ⁊ suc¬
cessores coꝵ rectores nimirũ
ecclie: s ⁊ omnes uigilare
precipimur: uniu̾si iami¬
as cordium nr̃oꝵ ne hostis
aritiquus mala suggeren¬
do irrumpat instanter ser¬
uare iubemut. Ne nos dor¬
mientes dominꝰ. ueniens.
inueniat: seclulo singuli
p̾cauere debenius. Unusqͥs¬
uod aũt nobis dico õi¬
bus clico: uigilate. Qͥ
b omnib clicit. nisi elee¬
tis ⁊ cdilectis suis. ad corpꝰ
eius pertinentib quod est
eccłia: Nõ solum ergo ilł
dixit. quib tunc auclier¬
tib loquebatur: sed etiã
illis qui fuerunt post illoᷤ
ante nos ⁊ ad nos ip̃os, et
qui erunt post nos. usq
ad cius nouissimũ aduen¬
tum. Num quid aũt om̃s
inuenturus est dies ille in
hac uita: Aut quisquam
clicturus est. quod nõ ad
defurctos etiam pertineat
quod clixit. uigilate ne cũ
inuenerit repente inueni¬
at uos dormientes: Cur
itaq omnib dicit. quod
ad eos solos ꝑtineat qͥ tũc
erũt. nisi quia hoc modo

Expanded text:
te. Non apostoli tantum et successores eorum, rectores nimirum Ecclesiae, sed et omnes vigilare praecipimur. Universi januas cordium nostrorum, ne hostis antiquus mala suggerendo irrumpat, instanter servare jubemur. Ne nos dormientes Dominus veniens inveniat, sedulo singuli praecavere debemus. Unusquisuod autem nobis dico, omnibus dico: Vigilate. quibus enim omnibus dicit, nisi electis et dilectis suis ad corpus eius pertinentibus, quod est ecclesia? non solum ergo illis dixit, quibus tunc audientibus loquebatur, sed etiam illis, qui fuerunt post illos ante nos, et ad nos ipsos et qui erunt post nos usque ad eius nouissimum aduentum. numquid autem omnes inuenturus est dies ille in hac uita aut quisquam dicturus est, quod ad defunctos etiam pertineat, quod ait: Vigilate, ne, cum uenerit repente, inueniat uos dormientes? cur itaque omnibus dicit. quod ad eos solos pertineat, qui tunc erunt, nisi quia eo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ona aũt huius hoĩs
sp̃ualia dona sunt:
id est uircutes anime q̃ cle
eius bonitate: nate ⁊ ip̃iuᷤ
uocatis seruis suis trach¬
clit illis bona sua: quia ⁊¬
sp̃ualib sp̃ualia dona cõ¬
cessit. Et quia eaclem do¬
na nõ omnes equalit̾ acci¬
piunt. sed scd̾m clantis dis¬
tributionem. alus plus.
alius minus ꝓficit: recte
dicitur. Et uni delit qͥn¬
q talenta alii aũt duo:

Expanded text:
ona autem hujus hominis, spiritualia dona sunt, id est, virtutes animae, quae de ejus bonitate sunt natae, et illius vocatis servis tradidit bona sua, quia spiritualibus spiritualia dona concessit. Et quia eadem dona non omnes aequaliter accipiunt, sed secundum dantis distributionem, alius plus, alius minus proficit, recte dicitur: Et uni dedit quinque talenta, alii duo,
Abbreviated transcription (Latin):
uoc ergo in se habuit
oblectamenta: tot
de se ad inuenit holocausta.
Conuertit ad uirturũ nu¬
merum. numerũ criminũ.:
ut totum seruiret deo ĩpe¬
nitentia. quicquid ex se de¬
um contempserat in culpa.
Sed hoc phariseus intuẽs
despicit: ⁊ nõ solum ueni¬
entem peccatricem muli¬
erem. sed etiam suscipien¬
tem dñm reprehendit di¬
cens intra se. Hic si ẽẽt pro¬
pheta: sciret utiq que et
qualis est mulier que tan¬
git eum quia peccatrix ẽ.
Ecce phariseus ueraciter
apud se superb. ⁊ fallaci¬
ter iustus: egram rep̾heni¬
clit de egritucline: medi¬
cum de subuentione. Qui
ip̃e quoq de elationis uul¬
nere egrotabat: ⁊ ignora¬
bat. Inter luos aũt egros
meclicus aderat: s unus
ager in febre integrũ sen¬
sum cenebat alter uero in
febre carnis.⁊sensum per¬
diderat mentis. Illa qͥ ppe
flebat quod fecerat: pha¬
riseus aũt falsa iusticia
elatus. uim sue in ualitu¬
clinis ex aggerebat. In egri¬
cudine ergo ⁊sensum per¬

Expanded text:
uot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum conte3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, et fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum per
Abbreviated transcription (Latin):
cathenis igneis strictus tene
tur: ut neq suspirare neq
loqui aucleat: ex illa hora
meus ingressus est. Dicunt
illi. Et quis est iste bartholo¬
Amieus est dei omni poten¬
tis. Et icleo uenit mistam

Expanded text:
cathenis igneis detinetur, ita ut nec suspirare nec loqui audeat ex illa hora olus ingressus est». Dicunt ei: «Et quis est iste BartholoAmicus dei omnipotentis et ideo uenit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi humilitatis nr̃e. sicut
natiuitas xp̃i plena ẽ mis¬
terio altitudinis nr̃e : Ergo
in homine minuamur: ut
in deo crescamus. In nobis
humiliemur: ut in cleo ex¬
altemur. humilietur hu¬
mana presumptio: ut cres¬
cat cliuina miseratio. Nã
huius rei sacramentũ. in
passionib amboꝵ impletũ
est. Ut humilietur homo:

Expanded text:
nisi humilitatis nostrae; sicut nisi humilitatis nostrae; sicut nativitas Christi plena est mysterio altitudinis nostrae? Ergo in homine minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiam in passionibus amborum impletum est. Ut minueretur h
Abbreviated transcription (Latin):
autem cle uirgine natus
est. Ille corruptibilis uteri
est: iste impollute uulue
flore ꝓgenitus. Icleo aũt
cum iohannis natiuitate
dñi generatio cleputatur:
ne dñs extra ueritatem ui¬
cleatur conclitionis huma¬
i comparetur hõibus
cdleum. tanta in illo excel¬
lentia erat. tanta gratia.
ut ip̃e putatus sit xpistus.
Quid ergo dixit cle xpisto:
ante in carnationem pre¬
missi uł ab incarnatione
missi: omnes nos le pleni¬
tudine enis accepimꝰ. Nos
uasa sumus: ille fons est.
terium frẽs mei: iohannes
homo est. xp̃c dens est. Humi¬
lietur homo ut exaltetur
dens: scd̾m illucl qcł de do¬
mino ip̃e iohes clixit. Illum
oportet crescere: me autem
minui. Ut humiliet᷑ homo:
eo die natus est ioh̾es. quo
incipiunt clecrescere dies.
Ut exaltetur cleus: eo clie
natiis est xp̃c. quo incipiũt
crescere dies. Magnum sa¬
cramentum fratres clilec¬
tissimi. Itleo celebramus
quia ip̃a natiuitas plena
est misterio. Quo misterio

Expanded text:
autem virginis natus autem virginis natus est; ille corruptibilis uteri est, iste impollutae vulvae flore progenitus. Ideo autem cum Joannis nativitate Domini generatio deputatur, ne Dominus extra veritatem videatur conditionis humai comparetur hominibus Deum. Tanta in illo excellentia erat, tanta gratia, ut ipse putatus sit Christus. Quid ergo dixit de Christo? ante incarnationem praemissi, vel ab incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus: nos vasa sumus, ille fons est. terium, fratres mei, Joannes homo est, Christus Deus est: humilietur homo, et exaltetur Deus, secundum illud quod de Domino ipse Joannes dixit, Illum oportet crescere, me autem minui . Ut humiliaretur homo, eo die natus est Joannes, quo incipiunt decrescere dies: ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipiunt crescere dies. Magnum sacramentum, fratres charissimi. Ideo celebramus quia et ipsa nativitas plena est mysterio. Quo mysterio,
Abbreviated transcription (Latin):
bramus: quod
nulli unquam
scõꝵ legĩins fuisse cõcessũ.
Solius enim dñi ⁊ beati io¬
hannis clies natiuitatis: ĩ
uniuerso muncdo celebra¬
tur ⁊ colitur. Illum enĩ ste¬
rilis peperit: istum uirgo
cõcepit. In helisabeth sterili¬
tas uincitur: in beata ma¬
ria conceptionis cõsuetuclo
mutatur. Helisabeth uirũ
cognoscendo filium genir.¬
it: maria angło creclidit
⁊ cõcepit. Hominẽ concepit
hely sabech: hominẽ maria.
Secl helysabeth solũ hoĩem:
maria cdeum ⁊ hominem.
uncde interpositus. unle
premissus: Magnus igit᷑
iohannes: cuius magnitu¬
clinis etiam ip̃e saluator tes¬
timonium ꝑhibet licens.
Nõ surrexit inter natos mu¬
lierum maior iohanne bap¬
tista. Precellit cunctis: emi¬
net uniuersis. Antececlit
ꝓph̾as: super grelitur patͥ¬
archas. Et quisquis cle mu-¬
liere natus est: inferior est
iołx. Dicit fortasse aliquis.
Si inter natos mulierum
ioh̾es maior est:maior est
saluatore. Absit. Ioh̾es enĩ
natus de muliere: xpistꝰ

Expanded text:
bramus, quod nulli unquam sanctorum legimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et colitur. Illum enim sterilis peperit; istum virgo concepit. In Elisabeth sterilitas vincitur; in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur. Elisabeth virum cognoscendo filium genuit; Maria angelo credidit, et concepit. Hominem concepit Elisabeth, et hominem Maria; sed Elisabeth solum hominem, Maria Deum et hominem. Unde interpositus, unde praemissus? Magnus igitur Joannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis; antecellit Prophetas, supergreditur Patriarchas; et quisquis de muliere natus est, inferior est Joanne. Dicit fortasse aliquis: Si inter natos mulierum Joannes major est, major est Salvatore. Absit. Joannes enim natus mulieris, Christus
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit euangelista. quia
erat queclam mulier inci¬
uitate peccatrix. sed qr clile¬
xit multum dimissa sũt
et peccata multa: ⁊ cle qua
marcus ait. surgens iħx ma
ne prima salbi apparuit pri¬
mo marie maglalene cle
qua eiecerat septẽ lemonia.
Sel quam misericors clñs
erga peccatores exciterit. in
istius comprobatur perfee¬
tione: que nõ solum sui cri¬
minis ꝓmerint ablutionẽ.
sed apłoꝵ consors effecta il¬
lis clestinata est clominice
resurrectionis nuntia. Hec
ne uite cletrimenta nõ sus¬
tinens: ut comperit clñm
⁊ creatorem tocius humani
generis in clomum uenis¬
se symonis qui nõ uenerat
uocare iustos secl peccatores
ad penitentiam. nõ obsuo¬
rũ enormitatem scelerum
cle sui conclitoris lifficlens
clementia. preciosissimo as¬
cepto unguento ad ipsum
miscd̃ie fontem concito pro¬
perauit graclu. corruens
ante clementie clomini ues¬
tigia: amarituclinem cor¬
clis per uberem lacrimarũ
exaggerans fontem.
ox cleniq¬

Expanded text:
scribit Lucas evangelista: Quia erat quaedam mulier in civitate peccatrix, quae quia dilexit multum, dimissa sunt ei peccata multa . Et de qua Marcus ait: Surgens autem Jesus mane prima Sabbati, apparuit primo Mariae Magdalenae, de qua ejecerat septem daemonia. . Quamconversos peccatores exstiterit Deus, istius comprobat perfectio, quae non solum criminis promerui ablutionem, sed apostolorum consors effecta, illis donata est Dominicae Resurrectionis nuntia. Haecnae vitae detrimenta non sustinens, ut comperit Dominum et Creatorem totius humani generis, in domum venisse Simonis, qui non venerat vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam , non ob suorum enormitatem scelerum de sui Conditoris diffidens clementia, pretiosissimo accepto unguento ad ipsum misericordiae fontem concito properavit gradu, corruens ante clementia Domini vestigia, amaritudinemque cordis, per uberem lacrymarum exaggerans fontem. Mox deniq
Abbreviated transcription (Latin):
tis defensor nomine uir glo¬
riosus. ⁊ scd̾m caducos hu¬
ius muncl honores potentis¬
simus: tot miraculoꝵ noni¬
tate ꝑculsus. deo clignũ pon¬
tificem ꝑ int̾nuntios euocãs:
ut ad se uenire clignaretur
suppliciter exorat. fidelissi¬
mus aũt minister xp̃i. cũ
ad principem accederet: an¬
te principalis aule iamã
obuium habuit quemclã
cecum: qui coram eo ꝓcum¬
bens flagitabat auxilium.
At ille inuocato xp̃i noĩe.
⁊ crucis impresso uexillo:¬
cum sub momento pristine
restituit sanitati. Quod pͥn¬
ceps aucliens festinus accur¬
rit. genib sc̃i aduoluitur:
supplex exoranf. quo parti¬
ceps uire eterne fieri merere¬
tur. Quem uerbo dei liligẽ¬
ter instructũ. pontifex ne¬
nerabilis catheziz auit: et
sollempni ieiunio peracto.
cum tota familia multa¬
q nobilium turba bapti¬
⁊ auit. Qui intanto pieta¬
tis ardore excrenit: ut clo¬
mum suam scõ uiro trade¬
ret. quo ibi eccłiam cliuino

Expanded text:
tis Defensor nomine, vir glotis Defensor nomine, vir gloriosus, et secundum caducos hujus mundi honores potentissimus, tot miraculorum novitate perculsus, Deo dignum pontificem per internuntios evocans, ut ad se venire dignaretur, suppliciter exorat. 15. Fidelissimus autem minister Christi cum ad principem accederet, ante principalis aulae januam obviam habuit quemdam caecum, qui coram eo procumbens flagitabat auxilium. At ille invocato Christi nomine et crucis impresso vexillo, sub momento eum pristinae restituit sanitati. Quod princeps audiens, festinus accurrit, genibus sancti advolvitur supplex exorans, quo particeps vitae aeternae fieri mereretur. Quem verbo Dei diligentissime instructum pontifex venerabilis catechizavit, et solemni jejunio peracto, cum tota familia multaque nobilium turba baptizavit. Qui in tanto pietatis ardore excrevit, ut domum suam sancto viro traderet, quo ibi ecclesiam divino
Abbreviated transcription (Latin):
conuehende aque penuria
nõ moclica querimonia:
uir dei ad locum quẽ ap¬
tum crecliclit accedens cus¬
pidemq baculz quẽ manu
gestabat humi defigens:
cuictis auclientib clixit.
Domine deus nr̃ qui si ci¬
enti ppło in heremo de du¬
ra silice pocum tribisti.
ricia huius celluris minis¬
trari fontem aque uiuen¬
tis: ut cognoscant presen¬
des quia tu es uerus deus.¬
Cumq fideles responclissẽt
amen: subito erupit fõs
uiuacissimus qui ⁊ potẽ¬
tiam cliuinitatis osten de
ret: ⁊ meritum beati uiri
liquido cunctis astantib
demonstraret.Tunc qͥ iã
crecliderant in fide corrobo¬
rati sunt: ⁊ qui adhuc gẽ¬
tilitatis errore detinebantur.
ad pecles sc̃i ꝓcumbunt. orã¬
tes se sc̃e fidei sacramentis
initiari. Hunc ergo fontẽ
tari: quia exibitionis eius
gaudio multiplicato fidei
fenore. numerus credentiũ
cepit multiplicari. lc .iii.¬
ritatis quasi lucifer
maturinis solem nuntiãs
lustrasset: princeps ciuita¬

Expanded text:
convehendae aquae penuria convehendae aquae penuria non modica quaerimonia, vir Dei ad locum, quem aptum credidit, accedens, cuspidem baculi, quem manu gestabat, humi defigens, cunctis audientibus dixit: Domine Deus noster, qui sitienti populo tuo in eremo de dura silice potum tribuisti,ritia hujus telluris ministrari fontem aquae viventis, ut cognoscant praesentes, quia tu es verus DeusCumque fideles respondissent, Amen, subito erupit fons vivacissimus, qui et potentiam divinitatis ostenderet, et meritum beati viri liquido cunctis astantibus demonstraret. 13. Tunc qui jam crediderant, in fide sunt corroborati, et qui adhuc gentilitatis errore detinebantur, ad pedes sancti procumbunt, orantes se sanctae fidei sacramentis initiari. Hunc ergo fontem tari, quia exhibitionis ejus gaudio, multiplicato fidei foenore numerus credentium coepit multiplicari. Multi enritatis, quasi Lucifer matutinus solem justitiaeciam jam perlustrasset, princeps civita
Abbreviated transcription (Latin):
d collocancdũ in
galliis noue fi¬
dei fundamentũ
ad erigendum
rudis ad huc eccłie statum.
pietas superna magnificoᷤ
atq inclustrios uiros clesti¬
nanit: lugdunensib foti¬
num. arelacensib trophi¬
mum, narbone paulum.
tolose saturninũ. aruernis
austremonium. lemoui¬
cinis marcialem, turoni¬
cis gacianum. parisiacis
dyonisium: cenomanni¬
cis iulianum. hic itaq
iulianus romana genero¬
sitate clarissimus. lingna
facundus: iusticia ĩsig¬
nis. merito ficlei per cele¬
bris: primus apłs cenomã¬
nice urb a deo destinatur.
Qui ⁊ si aliis apłs nõ est:
cenomanensib tameri ẽ.
Nai sieut de se quoq bs̃
clamat apłs: signũ apos¬
tolacus eius ip̃i sunt ĩ dño.
Is ergo uir clñi fide muni¬
tus glaclio sp̃c sc̃i accinctus:
ad destruendos errores. ad
conculcandas demonum
uanitates. ad urbem supͣ¬
dictam accessit intrepidus.
S
cecline de liniti. ⁊ luce fidei
racliati. eius sc̃o contuber¬
nio inhererentz eẽtqz le

Expanded text:
d collocandum igitur in Galliis novae fidei fundamentum, ad erigendum rudis adhuc Ecclesiae statum, pietas superna magnificos atque industrios viros destinavit, Lugdunensibus Photinum, Arelatensibus Trophimum, Narbonae Paulum, Tolosae Saturninum, Arvernis Austremonium, Lemovicinis Martialem, Turonicis Gatianum, Parisiacis Dionysium, Cenomanicis Julianum. 9. Hic itaque Julianus Romana generositate clarissimus, lingua facundus, justitia insignis, merito fidei percelebris, primus apostolus Cenomanicae urbi a Deo destinatur: qui etsi aliis apostolus non est, Cenomanensibus tamen est. Nam sicut, de se quoque beatus clamat Apostolus, signum apostolatus ejus ipsi sunt in Domino. 10. Is ergo vir Domini fide munitus, gladio Spiritus sancti accinctus, ad destruendos errores, ad conculcandas daemonum vanitates, ad urbem supradictam accessit intrepidus. scedine deliniti, et luce Dei radiati, ejus sancto conturbernio inhaererent, essetque de
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis suis. Attenclite
a fermento phariseoꝵ quod
est ypocrisis. M Rel̾.¬
d hoc fermentũ ꝑtinẽt
omĩa.que recumbens
apud phariseum superius
disputauerat. De quo et
apls precipit. Itaq epule¬
mur nõ infermento neteri
neq in fermento malicie
⁊nequicie: sed in azimis
sicut molicum fermenti
totam farine cui inicitur
massam corrumpit. uni¬
uersamq mox conspersio¬
nem suo sapore cõmaculat:
sic nimirum simulatio.
cuius semel animũ imbu¬
erit tota uirtutũ sinceri¬
tate ⁊ ueritate frandabit.
ichil opertum est le¬
quod nõ reuelecur: ne¬
q absconditum qd̃ nõ sci¬
atur. Et quomodo in p̾sen¬
ti scło. multoꝵ diu latet
ypocrisis: Ergo de futuro tẽ¬
pore intelligendum: quã¬
do indicabit cleus occulta
hominũ. Nam sicut unus
amicoꝵ beati iob uerissime
clixit: laus impioꝵ breuis
est ⁊ gaudium ypocrite
ad instar puncti. Si ascẽ¬
clerit usq ad celum super¬
bia eius. ⁊ capite euis nu¬
bes tetigerit: quasi sterqui¬

Expanded text:
discipulos suos: Attendite a fermento Pharisaeorum quod est hypocrisis. Ad hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in asicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti. Si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterqui