comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbandum quia ds̃ erat eisdem lo¬
quentibus sublimiter respondebat.
Q uod matri quęrenti ac dicenti. fili
quid fecisti nobis sic. ecce pater tuus
& ego dolentes quęrebamus te:
respondit. Et quid est qđ me quȩ¬
rebatis. nesciebatis. quia in his quȩ
patris mei sunt oportet me esse:
diuinȩ maiestatis indiciũ fuit. De
qua alibi dicit. Omia quȩcumq
habet pater mea sunt: atq ideo
rectissime templũ non minus
adse quã ad patrem ꝑtinere testa.¬
tur. Inuentus quippe in templo
dicit. quia in his que patris mei
sunt oportet me esse. quia nimi¬
rum quoꝵ una est maiestas & gła:
horũ etiam una sedes ac domus
est. Nec solum materialis dĩ domͦ.
quȩ adadorandũ eũ temporalit᷑
fieri solet: sed etiã domus intelle.¬
ctualis. que ad laudandũ eum in
ȩternũ construitur : ȩque patri
&e filio. immo etiã spu scoͣ constat
esse cõmunis. Deniq. idem filius
qui dese ac patre dilectori suo pro¬

Expanded text:
robandum quia Deus erat eisdem lorobandum quia Deus erat eisdem loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quarebatis? An nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse: quia nimirum quorum una est majestas et gloria, horum etiam una sedes ac domus est; nec solum materialis Dei domus, quae ad adorandum eum temporaliter fieri solet, sed etiam domus intellectualis quae ad laudandum eum in aeternum construitur, aeque Patri ac Filio, imo etiam Spiritui sancto constat esse communis. Denique idem Dei Filius, qui de se ac Patre dilectori suo pro
Abbreviated transcription (Latin):
sionis : memores semꝑ illius p̾cepti.
Audi fili mi disciplinã patris tui.
& ne dimittas legem matris tuȩ:
ut addatur gr̃a capiti tuo. & tor¬
ques collo tuo. Per auditũ quippe
discipline paternę. ac pro obser¬
uantia maternȩ legis gr̃a capiti
nr̃o. & collo torques additur: qͥa
quanto quis diuinis intentus fue¬
rit ascultare p̃ceptis. quanto ea
quȩ didicerit in unitate matris
ȩccłe diligentius obseruare studue¬
rit: tanto & nunc dignius ad honorẽ
predicandi. & in futuro sublimius
ascendet ad beatitudinẽ cũ xp̃o sine
fine regnandi. Uerũ ne quis autu¬
met dñm saluatorẽ obimperitis ne.¬
cessitatem adisse audisseq & in t̾ro¬
gasse magistros: uideamus quid se.¬
quitur. Stupebant autẽ om̃s qui
eum audiebant. suꝑ prudentia &e
responsis eius. & uidentes mirati
sunt. Quia eni idem uerus homo
e uerus erat ds. adostendendum
quia homo erat. homines magis¬
tros humiliter audiebat: ad com.¬

Expanded text:
sionis, memores semper illius praecepti: sionis, memores semper illius praecepti: Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne quis autumet Dominum Salvatorem ob imperitiae necessitatem adiisse audisseque et interrogasse magistros, videamus quid sequitur: Stupebant autem omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis ejus, et videntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comp
Abbreviated transcription (Latin):
pientia. ȩternaq diuinitas loquit᷑.
Ego sapientia habito in consilio: &
eruditis intersum cogitationibus.
Meũ est consiliũ & ȩquitas mea pru¬
dentia: mea est fortitudo. Per me
reges regnant. & conditores begũ
iusta decernunt. Beatus homo qͥ
audit me. qui uigilat ad fores meas
cotidie. & obseruat ad postes ostui
mei. Ipsa homine induta ad audi.¬
endos homines aduenire dignata
est. ut nimirũ hominib quãuis
sũmo ingenio prȩditis necessariã
discendi uerbi formã p̾rogaret.
ne si qui discipłi ueritatis fieri re¬
fugerent. magistri efficerentur
erroris. ft bene qui iuuenis erat
doctrinȩ subiturus officiũ. pueru.¬
lus adbuc seniores audit & int̾ro¬
gat: ut uidelicet eoꝵ prouida dis¬
pensatione cõpescat audaciam: qui
non solũ indocti sed aeram impu¬
bes addocendũ ꝓrũpere magis
quã addiscendũ uolunt submitti.
Sequamur iter eius humanitatis.
si nos mansio diuine delectat ui¬

Expanded text:
pientia aeterna quae divinitus loquitur: pientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submitti. Sequamur iter ejus humanitatis, si nos mansio divinae delectat vi
Abbreviated transcription (Latin):
crificioꝵ sp̃u̾aliũ uota concurrere:
e auctorem sutͣ orationib lacrimiꝰq.
sibi conciliare profusis. Fecit gͦ dñs¬
inter homines homo natus: quod
faciendũ hominib ꝑ angelos impe.¬
rauerat ds̃. Seruauit ipse legem quã
dedit: ut nobis qui puri homines
sumus seruandt᷑ ꝑ omĩa quicquid̃
ds iubet ostenderet. Sequamut iter
humanȩ conuersationis ciꝰ : si deita¬
tis głam delectamur intueri. si op¬
tamus habitare in domo eiꝰ ȩterna
in cęlis. om̃ibus dieb uite nr̃e: si
iuuat uidere uoluntatt᷑ dm̃ a ꝓtegi
a templo scõ eius. Et ne ulla inet̾nũ
maloꝵ aura pulsemur: memine¬
rimus presentis eccłȩ domũ neces¬
sariȩ precũ mundarũ frequentare
muneribus. Quod ipse duoden¬
nis intemplo sedit in medio doctoꝵ
audiens & in terrogans illos: huma¬
nȩ est humilitatis indiciũ: imino
etiam eximiu̾ discende humilitatis
exemplũ. Dĩ quippe uirtus & dĩ sa¬

Expanded text:
crificiorum spiritualium vota concurrere, crificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamur igitur iter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei sa
Abbreviated transcription (Latin):
diligit me. diligitur a patre meo.
& ego diligam cũ. & manifestabo
ei meipsum. Me ipsũ inquit ma¬
nifestabo. id est non quale̾ me om̃s
conspicere. qualeͣ etiam infideles
uidere possunt & crucifigere. sed
quale̾ in decore suo regem scłoꝵ.
soli uidere possunt oculi mundi
scõꝵ : talem me ad rependendam
uicẽ dilectionis his qui me diligtꝰ
ostendam. Igitur speremus nos ut
diximus ꝑ humanitatis eiꝰ sacram̃ta.
ad uidendam diuinitatis eiꝰ speciem
posse conscendere. si tamen eadem
sacramenta digno iustitiȩ & scitatis
& ueritatis honore ut accepimus
illibata seruamus: si humanȩ con¬
uersationis eius exempla. si doctri¬
nȩ quã ꝑ hominẽ nobis ministra.¬
uit humiliter dicta sequamur.
Nam qui humilitatis eius uestigia
sequi dedignatur: qua temeritate
sperat se ad intuenda claritatis eius
dñs ꝑ om̃s annos cũ parentibus in
pascha hierusolimã uenit: humanȩ
nimtrũ est humilitatis indicium.
Hominis namq est adofferenda dõ sa¬

Expanded text:
diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam infideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis ejus Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sa
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ euuangelii lectio recitata: neq
opus est. ut in ea quid exponendo
loquamur. Describit namq infantiã
pueritiamq nr̃i redep̃toris. qua niͣx
particeps humanitatis dignatus est
fieri. cõmemorat eternitatẽ diui¬
nȩ maiestatis. in qua patri mansit
ac manet semꝑ equalis. ut uidelicet
incarnationis eius humilitatẽ ad
memoriã reuocata. & ipsi contra
omiũ uulnera peccatoꝵ medicam᷑¬
tum uere humilitatis curemus
exercere: pio semꝑ animo recolen.¬
tes. quantũ nos ꝓ diuino amore.
quantũ ꝓ nr̃a salute oporteat hu¬
miliari. qui terra sumus & cinis.
si tantũ sũma illa potestas ꝓ nobis
humiliari non respuit. ut ad sus¬
cipienda nr̃e fragilitatis infirma
descenderet. Item audita credita ẽ.¬
& confessa diumitas dni saluatoris:
qua patri & spui scõ consubstantia¬
lis semꝑ & coeternus ꝑ seueret.
Speremus ꝑ humanitatis eiꝰ sacra. .uiii¬
menta: quib imbuti sumus. usq
ad contemplandã diuinitatis eiꝰdẽ

Expanded text:
sancti Evangelii lectio recitata, neque opus est ut in ea quid exponendo loquamur. Describit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi opinione ueneramur: Quid
autẽ ꝑ ungentũ. nisi bonus odor
opinionis insinuatur. paulo attestan¬
te qui ait. dõ autẽ gr̃as: qui semꝑ
triumphat nos in xp̃o iħu. & odorẽ
notitiȩ suȩ manifestat ꝑ nos in om̃ti
qui est caput ȩccłs recte significari.
ꝑ pedes autẽ ultima quelibet mebra
eius non inconuenienter intelligi.

Expanded text:
verbi opinione veneramur. Quid verbi opinione veneramur. Quid enim per unguentum, nisi bonus odor opinionis insinuatur? Paulo attestante, qui ait: Deo autem gratias, qui semper triumphat nos in Christo Jesu, et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni qui est caput Ecclesiae, recte significari; per pedes autem ultima quaelibet membra ejus non inconvenienter intel
Abbreviated transcription (Latin):
& capillis capiti sui tergebat. & oscu¬
labatur pedes eius. & ungento un¬
gebat. Cadem ergo est mulier.
Sed ibi pedes solum dñi prona un.¬
gebat. & hoc inter penitentie la¬
caputquoq ungendũ non
dubitauit lerigi. Ibi quippe ru¬
dimenta pęnitentiũ. hic iustiti.¬
am ꝑfectarũ designat animarũ.
Unde recte tunc mensura ungenti
non dicitur: nunc autẽ libra fu.¬
isse ghibetur. Quid namq ꝑ librã
ungenti. nisi ꝑfectio iustitię expͥ¬
mitur.: Tunc quale fuerit ungen¬
tum tacetur. nunc quia nardi
pistici id est fidelis neq extraneis
specieb adulterati: sed preciosi fu¬
erit indicitur. ut ꝑfecte fidei &
actionis quȩ sit castitas intimetur.
Per caput autẽ dni qđ unxit maria:
sublimitas diuinitatis eius. ꝑ pedes
humilitas incarnationis exprimit᷑.
Et pedes ungimus eius. cũ mysteri¬
um suscepte incarnationis debita
laude p̃dicamus. Caput ungimus.
cũ excellentiam ditinitatis digna

Expanded text:
et capillis capiti sui tergebat, et oscuet capillis capiti sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Eadem ergo est mulier, sed ibi pedes solum Domini prona unguebat, et hoc inter poenitentiae lacaput quoque ungendum non dubitavit erigi. Ibi quippe rudimenta poenitentium, hic justitiam perfectarum designat animarum, unde recte tunc mensura unguenti non dicitur, nunc autem libra fuisse perhibetur. Quid namque per libram unguenti, nisi perfectio justitiae exprimitur? Tunc quale fuerit unguentum tacetur, nunc quia nardi pistici, id est fidelis neque extraneis speciebus adulterati, sed pretiosi fuerit indicatur, ut perfectae fidei et actionis quae sit castitas intimetur. Per caput autem Domini quod unxit Maria, sublimitas divinitatis ejus, per pedes humilitas incarnationis exprimitur. Et pedes ungimus ejus, cum mysterium susceptae incarnationis debita laude praedicamus; caput ungimus, cum excellentiam divinitatis digna
Abbreviated transcription (Latin):
tis oliueti. & interpretatur domus
obędientie. Domus namq obedientie
eccła est. quȩ fideliter añi iussis obtẽ¬
perat. & ipsa est ciuitas quȩ suꝑ montẽ
miscdiȩ constituta n en quã potest
abscondi. ipsa que de sui latere con¬
structa redemptoris. id est aqua ablu
latere ꝓse morientis exierit imbuta
est. Ubi etiam altera soror lazari ma¬
ria in magnȩ indicium dilectionis
accepit libram ungenti nardi pistici
preciosi. & unxit pedes iłni. & extir¬
sit capillis fuis pedes eius. Quo facto
non solum sue dedit indicium de¬
uotionis. sed & aliarum fidelium
dõ animarũ: signat pietatis obse¬
quium. Sed prius notandũ. qđ
sicut narrantib matheo & marco
didicimus. non solum pedes dnĩ
maria. sed & caput nardo ꝑfudit.
Non dubitandum est. quin & ipsa
sit mulier. quȩ sicut euangelista
lucas refert quondam peccatrix
ad dñm cum alabastro uenit un¬
genti. & stans retro secus pedes eiꝰ
lacrimis cepit rigare pedes eius.

Expanded text:
tis Oliveti, et interpretatur Domus tis Oliveti, et interpretatur Domus obedientiae. Domus namque obedientiae Ecclesia est, quae fideliter Domini jussis obtemperat; et ipsa est civitas quae super montem misericordiae constituta, nunquam potest abscondi ; ipsaque de sui latere constructa redemptoris, id est, aqua ablulatere pro se morientis exiere, imbuta est. Ubi etiam altera soror Lazari Maria, in magnae indicium dilectioniscepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus. Quo facto non solum suae dat indicium devotionis, sed et aliarum fidelium Deo animarum signat pietatis obsequium. Sed prius notandum quod, sicut narrantibus Matthaeo et Marco didicimus, non solum pedes Domini Maria, sed et caput nardo perfudit. Nec dubitandum est quin et ipsa sit mulier, quae, sicut evangelista Lucas refert , quondam peccatrix ad Dominum cum alabastro venit unguenti, et stans retro secus pedes ejus, lacrymis coepit rigare pedes ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. & acciperent grãm. uel obdu¬
rato corde nolentes ueritati adquies¬
cere incurrerent pęnam. Mystice
autẽ cena hec dominica. ubi marcha
ministrabat. & latarus inter alios
discũbebat: fides est eccłȩ. quȩ ꝑ di¬
lectionem operatur. Unde alibi dñs
de credituris in se popłis dicit ad dis¬
cipulos. Ego erbum habeo mandu¬
care. quẽ uos nescitis. Et hoc exponenꝰ
adiunxit. m̃s cybus est: ut faciam
uoluntatem eius qui misit me. ut
ꝑficiam opus eus. In qua cena martha
ministrabat. cum anima queq fidelis
operam dño sue deuotionis impendit.
Lararus uero unus fit ex discũbentib
cũ dño. cum etiam hi qui post pecca¬
toꝵ mortẽ resuscitati ad iustitiam
funt una cũ eis qui in sua ꝑmansere
tustitia. de prȩsentia ueritatiexul¬
tant. pe nitentes simul cũ innocen¬
tibus cęlestis gr̃ȩ munerib aluntur.
Et bene eadem cȩna in bethania cele¬
bratur: quȩ est ciuitas in latere mon¬

Expanded text:
cerent, et acciperent gratiam, vel obducerent, et acciperent gratiam, vel obdurato corde nolentes veritati acquiescere, incurrerent poenam. Mystice autem coena haec Dominica, ubi Martha ministrabat, et Lazarus inter alios discumbebat, fides est Ecclesiae quae per dilectionem operatur: unde alibi Dominus de credituris in se populis dicit ad discipulos: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis . Et hoc exponens adjunxit: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut ionem operatur. In qua coena Martha ministrat, cum anima quaeque fidelis operam Domino suae devotionis impendit. Lazarus vero unus fit ex discumbentibus cum Domino, cum etiam hi qui post peccatorum mortem resuscitati ad justitiam sunt, una cum eis qui in sua permansere justitia, de praesentia veritatis exsultantes, poenitentes simul cum innocentibus coelestis gratiae muneribus aluntur. Et bene eadem in coena Bethania celebratur, quae est civitas in latere mon
Abbreviated transcription (Latin):
declinauit manus. sed certus de gła
resurrectionis: primo uenit bethani¬
am. ꝓximã bierusoly mis ciuitatem.
ubi lazarum suscitauit a mortuis.
inde etiam hierusolymã ubi ipse pa¬
teretur. & resurgeret amortuis. Hie¬
rusolymã quidẽ. ut ipse ibi moreret᷑.
Bethaniam uero. ut resuscitatio latari
cunctoꝵ memorię artius imprime¬
retur. & magis magisq confunderen¬
tur. atq in excusabiles conuincerent᷑
impii principes. qui occidere non
timerent eum. qui suscitare possit
a mortuis. & nec beneficiis suscitatio¬
nis ꝓuocati. nec diuina suscitantis
uirtute ꝑterriti: animos ab iniusta
cȩde retraherent. & ne dicerent ma¬
chinatores calup̃niarũ fantastice
suscitatum fuisse lazarũ: facta ibi
dño cȩna. & ipse unus erat ex discũ¬
bentibus cũ eo. ut dum uiuentem.
loquentẽ. epulantẽ. cũ suis familiari¬
ter conuersantẽ uiderent. siue audi¬
rent. uel suscitantis potentiam agnos¬

Expanded text:
m manus, sed certus de gloria m manus, sed certus de gloria resurrectionis primo venit Bethaniam, proximam Hierosolymis civitatem, ubi Lazarum suscitaverat a mortuis, deinde etiam Hierosolymam, ubi ipse pateretur et resurgeret a mortuis: Hierosolymam quidem, ut ipse ibi moreretur; Bethaniam vero, ut suscitatio Lazari cunctorum memoriae arctius imprimeretur, et magis magisque confunderentur, atque inexcusabiles convincerentur impii principes, qui occidere non timerent eum qui suscitare possit a mortuis, et nec beneficiis suscitationis provocati, nec divina suscitantis virtute perterriti, animos ab injusta caede retraherent. Et ne dicerent machinatores calumniarum, phantastice suscitatum fuisse Lazarum, facta ibi Domino coena, et ipse unus erat ex discumbentibus cum eo, ut dum viventem, loquentem, epulantem, cum suis familiariter conversantem viderent sive audirent, vel suscitantis potentiam agnos
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista iħm. & conloquebantur
adinuicem intemplo stantes. Quid
putatis. quia non uenit ad diem festuĩ:
Quȩrebant eni iudei iħm. Sed male
quȩrebant eum. ut uenientẽ ad diem
festum interficerent. Quęramus autẽ
nos illum stantes intemplo di. & ꝑse¬
uerantes unanimiter in oratione.
& conloquamur adinuicem psalmis.
ymnis. canticis sp̃ualibus. in gr̃a postu¬
lantes ipsum. tit uenire ad diem festũ
nr̃m. & sua nos prȩsentia illustrare.
sua ipse nobis dona scificare dignetur.
Dederunt autẽ pontifices & pbarisȩi
mandatum. ut si quis cognouerit ubi
sit: indicet. ut apprehendant eum.
Demus & nos inuicem mandatũ fr̃s mei.
ut si quis cognouerit in cuius corde
fr̃is uberiora sunt uiscera miscđiȩ.
maior humilitas. benignitas. modestia.
patientia. cęterarũq abundantior
copia uirtutũ : presentis uidelicet
uenta fideliter imitando teneamꝰ.
Sciens autẽ dñs conspirasse de se occi¬
dendo uidȩos: non fuga insidiantiũ¬

Expanded text:
ur adinvicem in templo stantes. Quid putatis, quia non venit ad diem festum? Quaerebant enim Judaei Jesum, sed male: quaerebant eum ut venientem ad diem festum interficerent. Quaeramus autem nos illum stantem in templo Dei, et perseverantes unanimiter in oratione, et colloquamur adinvicem psalmis, hymnis, canticis spiritualibus, in gratia postulantes ipsum, ut venire ad diem festum nostrum, et sua nos praesentia illustrare, sua ipse nobis dona sanctificare dignetur. Dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Demus et nos invicem mandatum, fratres mei, ut si quis cognoverit in cujus corde fratris uberiora sint viscera misericordia, major humilitas, benignitas, modestia, potentia, caeterarumque abundantior copia virtutum, praesentis videlicet venta fideliter imitando teneamus. Sciens autem Dominus conspirasse de se occidendo Judaeos, non fugit insidiantiu
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis discedebant. Curemus sol
adaltare dominicum accedamus. non
agni carnes comesuri. sed nr̃i redep̃¬
toris mysteria scã sup̃turi. Mundemꝰ
nos ab om̃i inquinam̃to carnis & sp̃s.
ꝑficientes scĩficationem intimore dĩ.
Nemo domũ orationis: conuertat in
speluncam latronũ. Nemo mebris
manens adhuc in morte. ad accipien¬

Expanded text:
sanguinis descendebant. Curemus solesanguinis descendebant. Curemus solead altare Dominicum accedamus, non agni carnes comesuri, sed nostri Redemptoris mysteria sancta sumpturi. Mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Nemo domum orationis convertat in speluncam latronum, nemo membris manens adhuc in morte ad accip
Abbreviated transcription (Latin):
oris esse prudentium solet. non
solum ex eis quȩ recte apprehen
gesta seu dicta cognouerint: pruden¬
tiȩ discere uirtutem. Hȩc nimirum
ut imitentur sequendo. illa ne incur¬
rant deuitando. Quod nos fr̃s dilectis¬
simi in hodierna scĩ euangelii lectione
facere ratio cogit. non tantum uide¬
licet deuotionem amatoꝵ xp̃i ad
considerare. & consideratam declina¬
re ꝑsequentium. Sequamur enim
necesse est illam prudentiam femina¬
rum. quas tanta fide &  dilectione
dño adhesisse cognouimꝰ. rł ugiam
insipientiam pontificum. & phariseoꝵ.
qui sapientiam dĩ circũuenire insi¬
diis. & interficere querebant. Cauea¬
mus dementiam eoꝵ. qui scĩficandi
ꝓpter pascha hierusolymã ascende¬
rant. sed obliti scĩficationis. in ipsa
domo orationis. saluatoris necem trac¬
tabant. Imminebat pascha. quo scifi¬
catum quẽq ac mundũ ad esum agni
uenire oporteret. & ipsi qui scĩfican¬
di ad templũ ascenderant: sordidio¬
res iam deconspiratione effundendi

Expanded text:
oris esse prudentium solet, non solum ex eis, quae recte apprehendgesta seu dicta cognoverint, prudentiae discere virtutem; haec nimirum ut imitentur sequendo, illa ne incurrant devitando. Quod nos, fratres dilectissimi, in hodierna sancti Evangelii lectione facere ratio cogit, non tantum videlicet devotionem amatorum Christconsiderare, et consideratam citius declinare persequentium. Sequamur enim necesse est illarum prudentiam feminarum quas tanta fide et dilectione Domino adhaesisse cognovimus; fugiamus insipientiam pontificum et Pharisaeorum, qui sapientiam Dei circumvenire insidiis et interficere quaerebant; caveamus dementiam eorum qui sanctificandi propter pascha Hierosolymam ascenderant, sed obliti sanctificationis, in ipsa domo orationis de Salvatoris nece tractabant. Imminebat pascha, quo sanctificatum quemque ac mundum ad esum agni venire oporteret: et ipsi qui sanctificandi ad templum ascenderant, sordidiores jam de conspiratione effundendi
Abbreviated transcription (Latin):
nullus habet nisi obȩdiens intrare:
studeamus uenire illuc totis animi
cordis affectibus. suspiremus ipsum
domus illius conditorem. petamus
om̃s. petamus singuli. ut in habitemꝰ
in domo eius om̃ibus diebus uitȩ
nr̃ȩ. non ut lazarum ibi uideamis.
quẽ suscitauit a mortuis. sed ut ipso
cum lazaro & cẽteris scĩs resuscitati
a mortuis : uideamus uoluntatem
sutia: occidere uelle suscitatũ. quasi
non possit suscitare occisum. qui po¬
terat defunctum. Et quidẽ se utrũq
posse docuit. qui & lazarũ defunctũ.
& seipsum suscitauit occisum. Sed
nos fr̃s relicta malitia ꝑfidoꝵ: sequa¬
mur deuotionem fideliũ. ab eamus
ab impioꝵ contubernio. non sedeam᷑
in concilio uanitatis. & cũ iniqua ge¬
rentibus non intremus. Credamus
in eum. qui non tantum corpus
sed animã saluat amorte. ut creden¬

Expanded text:
nullus valet nisi obediens intrare. nullus valet nisi obediens intrare. Studeamus igitur venire illuc internis cordis affectibus suspiremus domus illius conditorem, petamus omnes, petamus singuli, ut inhabitemus in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, non ut Lazarum ibi videamus quem suscitavit a mortuis, sed ut ipsi cum Lazaro et caeteris sanctis resuscitati a mortuis, videamus voluntatem sutia, occidere velle suscitatum, quasi non possit suscitare occisum, qui poterat defunctum! Et quidem se utrumque posse docuit, qui et Lazarum defunctum, et seipsum suscitavit occisum. Sed nos, fratres, relicta malitia perfidorum, sequamur devotionem fidelium, abeamus ab impiorum contubernio, non sedeamus in consilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non intremus; credamus in eum qui non tantum corpus, sed et animam salvat a morte, serve
Abbreviated transcription (Latin):
ex ratione demonstrat non eẽ cul¬
pandos eos qui ei inter homines
conuersanti de facultatib suis mini¬
strarent. cũ tam paruo tempore
ipse apud ȩccłam corporaliter man¬
surus. pauperes autẽ quib elemosi¬
na fieri possit in ea semꝑ essent ha¬
bendi. Cognouit ergo turba multa
ex iudȩis quiꝰ illic essent. & uenerunt
non ꝓpter iħm tantum. sed ut lara¬
rum uiderent. quẽ suscitauit a
mortuis. Curiositas hos non caritas
iħc est. ubi mansionem facit. ubi
bethaniam. id est domũ animȩ obe¬
dientis. in qua habitet inuenit: ue¬
niamus illuc contemplatione. nͣ
ꝓpter hominẽ tantum. quẽ amor¬
te anime suscitatum sp̃ualiter ui¬
uere donauit. sed ut bonam homi¬
nis uitam imitando: ꝑ hoc ad uisio¬
nem iħu ꝑtingere mereamur.
Quia procerto cognouimus ubi ib̾e
est: resurrexit enim post mortem.
& ascendit in cȩlum. ubi habet man¬
sionem ꝑpetuam: ipsa est uera bet¬
hania. citas sollicet celestis. quam

Expanded text:
ex ratione demonstrat non esse culex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent, cum tam parvo tempore ipse apud Ecclesiam corporaliter mansurus, pauperes autem, quibus eleemosyna fieri posset, in ea semper essent habendi. Cognovit ergo turba multa ex Judaeis quia illic esset, et venerunt non propter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit a mortuis. Curiositas hos, non charitas,Jesus est, ubi mansionem facit, ubi Bethaniam, id est, domum animae obedientis in qua habitet, invenit, veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum, quem a morte animae suscitatum spiritualiter vivere donavit, sed ut bonam hominis vitam imitando per hoc ad visionem Jesu pertingere mereamur: quia pro certo cognovimus ubi Jesus est. Resurrexit enim post mortem, et ascendit in coelum, ibi habet mansionem perpetuam. Ipsa est vera Bethania, civitas scilicet coelestis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
a furto pecunie quã portabat: ꝑuenit
adtraditionem dnĩ quã destinabat.
Dixit ergo iħc. Sine illam. ut in diẽ
sepulturȩ mee seruet illud. Quasi
innocenter interroganti iudȩ dñs
simpliciter & mansuete quo ministe¬
rium mariȩ ꝑtimesceret exposuit.
quia ipse uidelicet moriturus & ad
sepeliendũ aromatib esset ungendꝰ.
Ideoq mariȩ cui adunctionem mor¬
tui corporis eius quãuis multum
desideranti ꝑuenire non liceret do¬
natum sit uiuenti ad huo impende¬
te obsequiũ. quod post mortem
dixisse. quod habuit hȩc fecit. p̾uenit
ungere corpus meũ in sepulturam.
Quod est aꝑte dicere. quia corpus meũ
iam defunctũ tangere non poterit.
solum qͦd nunc potuit fecit. Preuenit
uiuum adhuc funerandi officio do¬
nare. Pauꝑes enĩ semꝑ habetis uobiscũ.
me autẽ semꝑ non habebitis. Et hic
magno moderamine patientiȩ dñs
non iudam arguit auaritie & non
pauperũ gr̃a de pecunia loqui. sed

Expanded text:
a furto pecuniae quam portabat pervenit a furto pecuniae quam portabat pervenit ad traditionem Domini qui commendabat. Dixit ergo Jesus: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. Quasi insimpliciter et mansuete, quo ministerium Mariae pertineret, exposuit: quia ipse videlicet moriturus, et ad sepeliendum aromatibus esset ungendus. Ideoque Mariae, cui ad unctionem mortui corporis ejus quamvis multum desideranti pervenire non liceret, donatum est ut viventi adhuc impenderet obsequium, quod post mortem,ur: Quod habuit, haec fecit: praevenit ungere corpus meum in sepulturam . Quod est aperte dicere: Quia corpus meum jam defuncti tangere non poterit, solum quod nunc potuit, fecit, praevenit vivum adhuc funerandi officio donare. Pauperes enim semper habetis vobiscum, me autem non semper habetis. Et hic magnae moderamine patientiae Dominus non Judam arguit avaritiae, et non pauperum gratia de pecunia loqui, sed
Abbreviated transcription (Latin):
denariis. & datum est egenis: Ue
impio traditori. ue complicibus
nequitie eiꝰ. etiam nunc mebra
xp̃i ꝑsequentibus. qui famã uirtutis
quã ipsi habere non merentur pro¬
ximis qui hanc habent inuidere ñ
cessant. Et quidẽ putare possimus
iudam cura pauperũ hȩc fuisse lo¬
cutum. sed prodit mentẽ illius testis
uerax qui ate. Dixit aute hoc. non
quia de egenis ꝑtinebat ad eum.
sed quia fur erat. & loculos habens
Non ergo tunc iudas perut. quando
pecunia corruptus dñm prodidit :
sed iam ꝑditus dnm sequebatur. qui
loculos habens dominicos. & ea que
tare. sed furto exportare solebat.
Uidens eñi dñs cor iuidȩ cupiditatis
iam sorde pollutum. p̃uidens peiori
proditionis sorde polluendũ cõmisit
eius fidei quicquid habebant in
saculis. eumq de his que uellet face¬
re ꝑmifit. ut uel collati honoris uel
habite memoria pecunię mentem
ab ipsius uenditione reuocaret. Uerũ
quia semꝑ auarus eget. neq umquã
beneficioꝵ ꝑfidus meminit: impius

Expanded text:
denariis, et datum est egenis? Vae impio traditori, vae complicibus nequitiae ejus, etiam nunc membra Christi persequentibus, qui famam virtutis, quam ipsi habere non merentur, proximis, qui hanc habent, invidere non cessant! Et quidem putare possemus Judam cura pauperum haec fuisse locutum, sed prodit mentem illius testis verax, qui ait: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia fur erat, et loculos habens, Non ergo tunc Judas periit, quando pecunia corruptus Dominum prodidit, sed jam perditus Dominum sequebatur, qui loculos habens Dominicos, ea quae mtare, sed etiam furto exportare solebat. Videns enim Dominus cor Judae cupiditatis jam sorde pollutum, praevidens pejoris proditionis sorde polluendum, commisit ejus fidei quidquid habebant in sacculis, eumque de his quae is vellet facere permisit, ut vel collati honoris, vel habitae mab ipsius venditione revocaret. Verum quia semper avarus eget, neque unquam beneficiorum perfidus meminit, impius
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. cum diuinitatis eius głam dig¬
ne fidei. spei. caritatisq dulcedine
complectiraur. & laudẽ nominis eiꝰ
bene uiuendo dilatamus. Pedes un¬
gimus dñi. cũ pauꝑes eiꝰ uerbo con¬
solationis ne desperare in pressuris
debeant refouemus. Fosdem capilliᷤᷤ
nr̃is extergimus. cũ de rebus quȩ
nobis suꝑfluunt: egentium neces¬
sitati cõmunicamus. Fitq de nobis
quod sequitur. & domus impleta ẽ.
exodore ungenti. quia ꝓmodulo
deuotionis. qua dm̃ & ꝓximũ sim¬
plici & puro corde uenerari ac dili¬
gere ꝓbamur. Eitq qđ in amoris
cantico sponsa głatur. dum esset rex
in accubitu suo nardus mea dedit
odorem suu. Ubi aꝑte quid maria
semel fecerit. typice autẽ quid domꝰ
ȩccłe. quid anima queque ꝑfecta
semꝑ faciat ostenditur. Dicit ergo
unus ex discipłis eius iudas scario

Expanded text:
et humanitatis ejus gloriam digna fidei, spei, charitatis dulcedine complectimur, cum laudem nominis ejus bene vivendo dilatamus. Pedes ungimus Domini, cum pauperes ejus verbo consolationis ne desperare in pressuris debeant, refovemus. Eosdem capillis nostris extergimus, cum de rebus quae nobis superfluunt egentium necessitati communicamus: fitque de nobis quod sequitur: Et domus impleta est ex odore unguenti. Quia pro modulo devotionis, qua Deum et proximum simplici puroque corde venerari ac diligere probamur: fitque quod in amoris Cantico sponsa gloriatur, dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Ubi aperte quid Maria semel fecerit, typice autem quid omnis Ecclesia, quid anima quaeque perfecta semper faciat, ostenditur. Dixit ergo unus e
Abbreviated transcription (Latin):
quod caritatem tuã primã reli¬
quisti. Memor esto itaq unde
excideris. & age pęnitentiam.
& prima opera fac. Sin autem:
uenio tibi. & mouebo candela¬
brum tuuͣ de loco suo. nisi peni¬
tentiam egeris. Sed hoc habes
bonũ. quia odisti facta nicolaita¬
rum. quȩ & ego odi. Qui habet

Expanded text:
od charitatem tuam primam reliquisti. Memor esto itaque unde excideris: et age poenitentiam, et prima opera fac: sin autem, venio tibi, et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris. Sebonum, quia odisti facta Nicolaitarum que ego odi’. Similit
Abbreviated transcription (Latin):
nouit ualde. Hoc ipsum enim
quod incomprehensibilis est dĩ.
anima eius nouerat: caro sentire
non poterat. Om̃is ergo qui oꝑa
di magis uult examinare quã
credere: non sequitur anime
sensum. sed carnis errorem. Et
ideo fr̃s. non discutiamus qua¬
liter as. de dõ natus est: sed cre¬
damus. nec retractemus partũ
uirginis : sed miremur. ut uni¬
genitũ dĩ dm̃ & hominẽ confi¬
tentes. in offensam teneamus

Expanded text:
novit valde. Hoc ipsum enim quod incomprehensibilis est Deus, anima ejus noverat, caro sentire non poterat. Omnis ergo, qui opera Dei magis vult examinare quam credere, non sequitur animae sensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discutiamus, qualiter Deus de Deo natus est, sed credamus; nec retractemus partum virginis, sed miremur, ut Unigenitum Dei Deum et hominem confitentes inoffensam teneamus
Abbreviated transcription (Latin):
fuder̃t in medio eiꝰ sanguinẽ
iustoꝵ.i. Errauerunt ceci
in plateis. polluti sunt sanguine.
Cumq ingredi non possent. te¬
nuerunt lacinias suas. Samech.
Recedite pollut  lamauerunt
eis. recedite. abite noli tangere.
Iurgati quippe sunt & cõmoti.
dixerunt inter gentes. non ad¬
det ultra ut habitet in eis. Fe.
Facies dñi diuisit eos. non adde
ut respiciat eos. E acies sacerdotũ
non erubuerunt. neq addet ut
sunt. di. Cum adhuc subsiste¬
remus defecerunt oculi nr̃i ad
auxilium nrm uanũ. cum res¬
picere mus. adtenti ad gentem
quȩ saluari non poterat. Sade.
Lubricauerunt uestigia nr̃a in
itinere platearũ nr̃arum. appro.
sunt nos. in deserto insidiati sunt

Expanded text:
fuderunt in medio eius sanguinem iustorum NUN erraverunt caeci in plateis polluti sunt sanguine cumque non possent tenuerunt lacinias suas SAMECH recedite polluti clamaverunt eis recedite abite nolite tangere iurgati quippe sunt et commoti dixerunt inter gentes non addet ultra ut habitet in eis FE facies Domini divisit eos non addet ut respiciat eos facies sacerdotum non erubuerunt neque senum sunt.  Ain.  Cum adhuc subsisteremus, defecerunt oculi nostri ad auxilium nostrum vanum, cum respiceremus attenti ad gentem, quae salvare non poterat.  Sade.  Lubricaverunt vestigia nostra in itinere platearum nostrarum, appropisunt nos, in deserto insidiati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sacramento dominice fidei quãꝙ
ꝓfundissimũ sit atq. om̃ino diui¬
nũ. & utrũq pari mͦ uires humanȩ
mentis excedat. nec uideatur in
tamen beati ioħs singularitatis
locuͣ sibi uendicare conspicitur :
quia neq ante illũ. neq post illum
hoc idem scripsisse aliquis inuenit᷑.
Nam illam beati petri. sententiã. &
marchã sororẽ larari eisdem fere
uerbis legimus ꝓtulisse. Cui .ni.¬
mirũ cũ saluator diceret. om̃is
qui uiuit & credit in me non mo¬
rietur in ȩternuͣ. atq subiunge

Expanded text:
mento Dominicae fidei, quanquam profundissimum sit atque omnino divinum, et utrumque pari modo vires humanae mentis excedat, nec videatur in tamen beati Joannis singularitatis locum sibi vindicare conspicitur, quia neque ante illum, neque post illum hoc idem scripsisse aliquis invenitur. Nam illam B. Petri apostoli sententiam, et Martham sororem Lazari eisdem fere verbis legimus protulisse. Cui nimirum cum Salvator diceret: «Omnis qui vivit et credit in me non morietur in aeternum ;» atque subjunge
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi saphyris distinguit. dum
Quia gͥ hic beatꝰ ioħes de dõ mirabi¬
liter atq. incõparabiliter cȩteris
mortalib loquitur. iure factũ est:
ut non solũ agrecis. sed etiã alati¬
genuit: theologus ioħes. quia dĩ
uerbũ ante scła apud patre̾ esse.
& dm̃ ẽẽ non solum inenarrabili¬
ter uidit. sed & ꝓfundissima sub¬
tilitate descripsit. Unde non in¬
merito potest dicere cũ ꝓpheta.
Cructauit cor meũ uerbũ bonũ.
Recte gͥ uirgo uirgini ad obseqͥũ
traditur. & ꝓ dño seruus uice
filii subrogatur. ut uirginalis
pudicitiȩ splendor exutraq ꝑso¬
na sibimet inuicẽ congruat. &¬
floridus intimi candoris aspectꝰ
qͦd in se uirere considerat. hoc
uernate & in altero depͣhendat.
etatem diuine dispositionis corã
caritate ur̃a ꝑpendere. & egregioᷤ
duos redepͣtoris nr̃i discipłos
qualiter inter se quadã dignita¬
tis similitudine congruant cõpa¬
rare. petrũ uidelicet & iobannẽ.

Expanded text:
sponsi sapphiris distinguit, dum sponsi sapphiris distinguit, dum Quia igitur hic beatus Joannes de Deo mirabiliter atque incomparabiliter caeteris mortalibus loquituut non solum a Graecis, sed etiam genuit; Theologus Joannes, quia Dei Verbum ante saecula apud Patrem esse et Deum esse non solum inenarrabiliter vidit, sed et profunda sublimitate descripsit. Unde non immerito potest dicere cum Propheta: «Eructavit cor meum verbum bonum .» Recte igitur virgo Virgini ad obsequium traditur et pro Domino servus vice filii subrogatur, ut virginalis pudicitiae splendor ex utraque persona sibimet invicem congruat, et floridus intimi candoris aspectus quod in se virere considerat hoc vernare et in altero deprehendat. etatem divinae dispositionis coram charitate vestra perpendere, et egregios duos Redemptoris nostri discipulos qualiter inter se quadam dignitatis similitudine congruant comparare? Petrum videlicet, et Joannem.
Abbreviated transcription (Latin):
humanitas. ab om̃i peccatoꝵ conta¬
gio casta prorsus & inuiolata ꝑ¬
mansit. Si quidẽ peccatũ nͣ fecit.
nec dolus inuentus est in ore eius.
Saphẏrus autẽ lapis est. sereni cȩli
colorem habens. unde & inuisione
dñi dicitur. Erat sub pedib eius
quasi opus lapidis saphyri. & qͣsi
opera diuinitatis intelliguntur.
quȩ in carne dñs ostendebat. Uent᷑
ergo sponsi distinctus erat saphyris.
quia xp̃i humanitas diuinis uirtu¬
tibus refulgebat. Nec plenus esse
saphyris dicitur sed distinctus. ita
uidelicet ut inter saphyros candor
eboris appareret: quia sic dñs ex
parte assumpti hominis oꝑabatur
humana. ut aliquando mebilomi¬
nus ex parte deitatis ostenderet
& diuina. Nam esurire. flere.
postremo crucifigi & mori. huma¬
nitatis erant opera: miracula uͦ
facere. & non solum alios. sed semet¬
ipsum etiã amortuis suscitare :
euidentissima erant diuinitatis
indicitia. Hoc itaq modo beatus
iohannes quasi eburneũ uentrem

Expanded text:
humanitas ab omni peccatorum contahumanitas ab omni peccatorum contagio casta prorsus et inviolata permansit. Siquidem peccatum non fecit, nec dolus inventus in ore ejus . Sapphirus autem lapis est sereni coeli colorem habens; unde et in visione Domini dicitur: «Erat sub pedibus ejus quasi opus lapidis sapphirini, et quasi opera divinitatis intelliguntur, quae in carne Dominus ostendebat. Venter ergo sponsi distinctus erat sapphiris, quia Christi humanitas divinis virtutibus refulgebat. Nec plenus esse sapphiris dicitur, sed distinctus; ita videlicet ut inter sapphiros candor eboris appareret, quia sic Dominus ex parte assumpti hominis operabatur humana, ut aliquando nihilominus ex parte deitatis ostenderet et divina. Nam esurire, flere, postremo crucifigi et mori, humanitatis erant opera; miracula vero facere, et non solum alios, sed semetipsum a mortuis suscitare, evidentissima erant divinitatis indicia. Hoc itaque modo beatus Joannes quasi eburneum ventrem
Abbreviated transcription (Latin):
ita seriatim usq ad finem hunc
eundem modũ ꝑ omne̾ suȩ discre¬
tionis articulũ tenuit. Nam sicut
nostis in capite sui libri deificum
illud ac singulare ponit exordiũ.
In principio inquiens erat uerbũ.
& uerbũ erat apud dm̃. & ds erat
uerbũ. Eoce aquila dĩ ad cęli uer¬
ticem sublimiter euolat. sed ad
escam carnis necesse est ut pressis
alis aliquando in imũ descendat
submissa. Unde & paulopost qͥd
subdat audite. Et uerbũ inquit
caro factũ est. & habitauit in nobis.
hanc itaq diuersitatẽ humanitatis
atq diuinitatis unite sibimet atq
inconfuse. sponsa de sponso dicit
in canticis. Uenter inquit ebur
neus distinctus saphẏris. In men¬
bris nẽpe humani corporis. ute
aliqͥd uentre fragilius siue teme¬
rius inuenitur: ideoq ꝑ uentrẽ
recte fragilitas in xp̃o assũptȩ hu¬
manitatis accipitur. Ebur autẽ os
est elephanti. qđ uidelicet animal
sponsi. quia suscepta redepͣtoris

Expanded text:
ita seriatim usque ad finem hunc ita seriatim usque ad finem hunc eumdem modum per omnem suae descriptionis articulum tenuit. Nam, sicut nostis, in capite sui libri deificum illud ac singulare ponit exordium: «In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum .» Ecce aquila Dei ad coeli verticem sublimiter evolat, sed ad escam carnis necesse est ut repressis alis aliquando in imum submissa descendat. Unde et paulo post quid subdat, audite: «Et Verbum, 337 inquit, caro factum est, et habitavit in nobis .» Hanc itaque diversitatem humanitatis atque divinitatis unitae sibimet atque inconfusae sponsa de sponso dicit in Canticis: «Venter, inquit, ejus eburneus, distinctus sapphiris .» In membris nempe humani corporis vix aliquid ventre fragilius, sive tenerius invenitur, ideoque per ventrem recte fragilitas in Christo assumptae humanitatis accipitur; ebur autem os est elephantis, quod videlicet animal , quia suscepta Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
& quadaͣ uiciusitudine mẏsticȩ
uarietatis alternat: ut mͦ humana
ꝓnuntiet. modo diuina reuelet.
Modo quȩ humanitatis sunt hẏsto¬
rialiter inferat. modo quȩ sunt
diuinitatis quadã sublimiũ ac
subtiliũ uerboꝵ maiestate depro¬
mat. Tantaq locutionis arte uerboꝵ
uim temperat. ac librati modera¬
minis sobrietate dispensat. ut nec
diuinitatis archana uulgari. nec
ea quȩ fidei nrͣe necessaria sunt
patiatur abscondi. Proinde dum
hẏstorie uerba contexit. uelut
ꝑtenuissimas rimas diuinitatis
fulgorem ad oculos hominuͣ cho¬
ruschare ꝑmitcit. Sicq. dũ tenuis¬
simo lucis eterne radio oculus
mentis nr̃e ꝑstringitur. ad in da¬
gandũ mox illud in acessibile sũmȩ
ueritatis lumen ꝑspicatius aperit᷑.
Quia uͦ beatus ioħes alternato suȩ
narrationis ordine. mͦ diuinitatẽ
xp̃i sublimiter intonat. modo que
humanitatis sunt plane quodãmͦ
atq. humiliter asseuerat. sicut in
ipso euangelii sui principio cepit.

Expanded text:
et quadam vicissitudine mysticae et quadam vicissitudine mysticae varietatis alternat ut modo humana pronuntiet, modo divina revelet, modo quae humanitatis sunt historialiter inserat, modo quae sunt divinitatis quadam sublimium ac subtilium verborum majestate depromat. Tantaque locutionis arte verborum vim temperat ac librati moderaminis sobrietate dispensat ut nec divinitatis arcana vulgari, nec ea quae fidei nostrae necessaria sunt patiatur abscondi. Proinde dum historiae verba contexit, velut per tenuissimas rimas divinitatis fulgorem ad oculos hominum coruscare permittit, sicque dum tenuissimo lucis aeternae radio, oculus mentis nostrae perstringitur, ad indagandum mox illud inaccessibile summae veritatis lumen perspicacius aperitur. Quia vero beatus Joannes alternato suae narrationis ordine, modo divinitatem Christi subtiliter intonat, modo quae humanitatis sunt plane quodammodo atque humiliter asseverat, sicut ipse in Evangelii sui principio coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
creaturam: illuc acie mentis attin¬
geret. quo non ꝓpħa. non pa.¬
triarcha. non deniq quisq. ab ipso
mundi primordio cognoscatur
in carne positus aspirasse. Nec
mirũ si redep̃tor nrͣ beato ioħi
uicem suã ad celebrandũ diuini¬
tatis sue mysteriũ delegauit. queͣ
ad custodiendam uenerabilem
matreͣ. ꝑpetuam uidelicet uirginẽ.
quasi alteruͣ filiũ suo loco subposuit.
Mulier inquit eoce filius tuus. ad dis¬
cipulũ autẽ. ecce mater tua. Dignũ
quippe fuerat ut cui potissimum
cõmisit celestia. cõmitteret & ter¬
tena Et quia mediator dĩ & homi¬
nuͣ ex duab naturis. diuina uide¬
licet & humana consistit unusem
qͥ & diuinitatis sacram̃ta conscribe¬
ret. & beatȩ genitrici ꝑpetue custo¬
diȩ. ac sedulitatis sue ministeriũ
exhiberet. Cuius utriusq excellen¬
tissimi uidelicet sacramenti. quo.¬
dãmodo ministrũ se eẽ testatur.
cũ ꝑ omneꝰ euangelici textus sui
seriem sic stili modũ temperat.

Expanded text:
creaturam, illuc acie mentis attincreaturam, illuc acie mentis attingeret, quo non propheta, non patriarcha, non denique quisquam ab ipso mundi primordio cognoscatur in carne positus aspirasse. Nec mirum si Redemptor noster beato Joanni vicem suam ad declarandum divinitatis suae mysterium delegavit, quem et ad custodiendam venerabilem matrem suam, perpetuam videlicet Virginem, quasi alterum filium sui loco supposuit: «Mulier, inquiens, ecce filius tuus;» ad discipulum autem: «Ecce mater tua .» Dignum quippe fuerat ut cui potissimum commisit coelestia committeret et terrena. Et quia Mediator Dei et hominum ex duabus naturis, divina videlicet et humana consistit unus Emqui et divinitatis sacramenta conscriberet, et beatae Genitrici perpetuae custodiae ac sedulitatis suae ministerium exhiberet. Cujus utriusque, excellentissimi videlicet sacramenti, quodammodo ministrum se esse testatur, cum per omnem evangelici textus sui seriem, sic styli modum temperet
Abbreviated transcription (Latin):
philatio suminã traxit: unde nrͣe
pauꝑtatis inopiam copiosa libera¬
litate ditauit. Ex illo in quã nobis
erario diuitiarũ copias attulit. &
in cõmunẽ totius mundi salutem
bene ꝓdigus erogauit. Immo
supra fontem ꝑennis uitȩ recu¬
buit. ut & ipse semꝑ manantia
& eadem nobis postmodũ pͣfixo
certi temporis articulo ꝓpinaret.
Magnus uidelicet paradysi fluuius.
qui ex principali sui fontis origi¬
ne ꝓfluens. ac uberiori celestium
carismatu in undatione ꝓcedens.
squalentia deserta humanarũ m̃tiũ
irrigat: & ad ꝓferenda bonoꝵ oꝑ̾u
tamquã nouarũ segetũ germina.
uberrima fertilitate fecundat. Et
non inmerito tam ꝓfunda. tam
suꝑeminens reuelatio deitatis uir¬
gini debebatur. ut qͥ carnis sibimet
amputauit illecebras. felici cõmer¬
tio ꝓcarnali dulcedine. cȩlestium
epularũ diuitis frueretur. Ad
tantũ scilicet gr̃e ꝓuectus est pri¬
uilegiũ. ut omnẽ transgrediens

Expanded text:
phylacio summam traxit, unde nostrae phylacio summam traxit, unde nostrae paupertatis inopiam copiosa liberalitate ditavit. Ex illo, inquam, nobis aerario divitiarum copias attulit, et in communem totius mundi salutem bene prodigus erogavit, imo supra fontem perennis vitae recubuit, ut et ipse tunc semper manantia  eadem nobis postmodum praefixo certi temporis articulo propinaret. Magnus videlicet paradisi fluvius, qui ex 336 principali sui fontis origine profluens ac uberiori coelestium charismatum inundatione procedens, squalentia deserta humanarum mentium irrigat, et ad proferenda bonorum operum tanquam novarum frugum germina uberrima fertilitate fecundat. Et non immerito tam profunda, tam supereminens revelatio deitatis Virgini debebatur ut qui carnis sibimet amputavit illecebras, felici commercio, pro carnali dulcedine, coelestium epularum divitiis frueretur. Ad tantum scilicet gratiae provectus est privilegium ut omnem transgrediens