comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at . s. ⁊ ip̃e ꝗdẽ qui partẽ alienauĩt cõĩ di¬
idũdo iudicio si age uelit ñ audiẽtur
¶Is ũo ꝗemit si ex ꝑiri uelit ex illa parte e¬
dicti uetat᷑. q̃ cauetur. nequa alienatio
inditu mutãdi cã fiat. de retẽptis qui

Expanded text:
at. Sed ipse quidem qui partem alienauerit communi diuidundo iudicio si agere uelit, non audietur: is uero qui emit si experiri uelit, ex illa parte edicti uetatur, qua cauetur, ne qua alienatio iudicii mutandi causa fiat. DE RECEPTIS: QUI
Abbreviated transcription (Latin):
trlinqũe. ex causa tñ puto etiam ip̃i sue¬
currendũ. ¶ ait p̃cor aut cũ cũ inuitũ
inius uocare non lice̾t. ueq defendetur¬
¶ hec clausula ad eos ꝑtinet. quos more
maior sine st̃aude inuis uocate ñ licet
ut ꝯsulẽ. p̃torẽ. cetõsq qui impiũ potest¬
atem ue qͣm hñt. f nec ad eos ꝑtinet hoc
cdictũ quos p̃tor ꝓhib sine ꝑmissu suo¬

Expanded text:
am ipsi succurrendum. Ait praetor: 'aut cum eum inuitum in ius uocare non liceret neque defenderetur'. haec clausula ad eos pertinet, quos more maiorum sine fraude in ius uocare non licet, ut consulem praetorem ceterosque, qui imperium potestatemue quam habent. sed nec ad eos pertinet hoc edictum, quos praetor prohibet sine permissu suo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃to erp̃ssit. cr̃ adĩsus cos restituit. qua
cũ rõs suluenit. nam hĩc ño certas ꝑso¬
nas enierauit. adũsus qͣs subuenit. ut̃
supͣ.s. adicit clausulã qua em̃t qui absẽtes
ñ defcndũt᷑ ãplerꝰ ẽ. ¶ hec aũt restitutio
locũ ht̃ sius ꝑsi. siue ꝑ subiectas sibi ꝑso

Expanded text:
praetor expressit, cum aduersus eos restituit, quam cum ipsis ‹s›ubuenit: nam hic non certas personas enumerauit aduersus quas subuenit, ut supra, sed adiecit clausulam, qua omnes qui absentes non defenduntur complexus est. Haec autem restitutio loc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯciliat᷑. que res effuit ut tuũ negm̃ ge¬
it. ¶ Quid igitur inquit pedius. si cũ
te hedem putarẽ Insulam fulsero hed¬
itariam. tuq ratũ habuis ansit mͥ ad¬
ũsus ce accõ. Sco non fore ait. cum ħ fac¬
to nigo alt̃ sit locupletatus. ⁊ alt̾ius re
ip̃a gestũ sit negm̃a. Nec possit q. ali a¬
gotiũ uideri. ¶ uidcanius in ꝑsona esꝰ
qui negotia administtat. si quedã gessit

Expanded text:
at: quae res efficit, ut tuum negotium geit. quid ergo, inquit Pedius, si, cum te heredem putarem, insulam fulsero hereditariam tuque ratum habueris, an sit mihi aduersus te actio? sed non fore ait, cum hoc facto meo alter sit locupletatus et alterius re ipsa gestum negotium sit, nec possit, quod alii agotium uideri. Uideamus in persona eius, qui nego
Abbreviated transcription (Latin):
de quo erat ꝯptuissũ. nisi postĩoie casuali¬
qͥd litigantiu int̃sit᷑. ¶ Iuł idistĩctione
scb̃. si ꝑerrort̃ de famoso delicio ad ꝓrbnt̃
itũ est. uł d̾ ea re d̾ qͥua puplicũ iudicium
sit ꝯstitutũ. ueluti d̾ adult̾us sicarns. et

Expanded text:
de quo erat compromissum: nisi si posteriore casu aliquid litigantium intersit. Iulianus indistincte scribit: si per ‹er›rorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, uel de ea ‹re›, de qua publicum iudicium sit constitutum, ueluti de adulteriis sica
Abbreviated transcription (Latin):
insolutũ ĩ ꝯsulte dedit ad suã eꝗtatẽ per
i̾it̾. restitutõñe reuocanda res est. ĩrsuiͣs
pecume qmͣ ꝯstittũt. ex tutela debĩ repu¬
tans:⁊ cũ qnͣtitate fuctuũ ꝑceptor ꝯpen.¬
uł. Siidex cutũ¬
ũeto in uendic̃one adolescẽti iussit sũoũ
restitui eu̾q pͣtiũ ep̃tori redd̾e ⁊ hic nol¬
it uti hac. inm̃. pestitutõneᷤ ꝓeh tẽtia acta
itutꝰ fuit in eam cãm ĩ qua ip̃e ꝯffituit
⁊ qmͣ mutare ñ potundet. si tuinor auxi¬
lium p̃toris non implorasset.

Expanded text:
in solutum inconsulte dedit: ad suam aequitatem per in integrum restitutionem reuocanda res est, usuris pecuniae, quam constiterit, ex tutela deberi, reputatis et cum quantitate fructuum perceptor. Si iudex circumuento in uenditione adulescenti iussit fundum restitui eumque pretium emptori reddere, et hic nolit ‹uti› hac in integrum restitutione paenitentia acta,itutus fuerit in eam causam, in qua se ipse constituit et quam mutare non potuisset, si minor auxilium praetoris non implorasset.
Abbreviated transcription (Latin):
Eti eam ꝯunttẽdũ ⁊ ñosit etatis excusatio
adusus p̃cepta legũ ei ꝗ dũ leges inuocat.
putolanũ iege ꝯmissora emerat datã pa¬
rte petunie ita ut siuit duos m̃ses ali ep̃¬
tione. reliꝗͣ p̃tu partẽ dim̃idiã non soluis¬
set in ep̃tus ec̃c. Itẽ si int̾ alios duos m̃ses
rrliquu p̃tiũ non numerasset. similĩt eẽt
sit. Euꝰ tutores in solutõne cessauerant.
cauerat. putablbine iudicatũ ꝙ pãt eius
non ip̃a ꝯtrarats imp̃i. aũt. añ. motus est:
qm dies ꝯmittedi ĩ tꝑs pupille ĩ cidisit ea¬
q effecisset. ne pareretur legi ueditioĩs.
ꝙ seditor remĩitiãdo post diem quo placu¬
erat ẽẽ ꝯmissũ. ⁊ p̃tiũ petendo recessi ssc
a legeꝰ sua uidet᷑. non me monet qi diẽs
pꝰea tr̃sisset. ñ magis qmͣ si creditor pignꝰ
nis ut solugionis fiñita qr tñ lex ꝯmissoia
res qui nõ restitui desid̾assent. suspecti ꝓ¬
nũtiatierant. ¶ Id ꝙ dicitur. nõ solere

Expanded text:
e in eam committendum: et non sit aetatis excusatio aduersus praecepta legum ei, qui dum leges inuocat, Rutilianum lege commissoria emerat data parte pecuniae, ita ut si intra duos menses ab emptione reliqui pretii partem dimidiam non soluisset, inemptus esset, item si intra alios duos menses reliquum pretium non numerasset, similiter esse‹e›rat, cuius tutores in solutione cessauerunt.cauerat. putabam bene iudicatum, quod pater eius, non ipsa contraxerat: imperator autem motus est, quod dies committendi in tisset, ne pareretur legi uenditionis. quod uenditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uideretur: non me moueri quod dies postea transisset, non magis quam si creditor pignus disres, qui non restitui desiderassent, suspecti pronuntiati erant. Quod dicitur non solere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦibfato ꝯtĩgit curuis patrifamił. ꝙͣte¬
uis diligñtiułiͥo posset ꝯtĩgere. set hec
res asferre põt restitutõne minori si ad¬
ut hͣcditatẽ in qua res erant multe in¬
ortales. uł p̾dia urbatia. es aũ alienũ gͣ¬
us. ꝙ non ꝓsperit posse euenite ut de¬
moriantur mancipia. p̃dia ruant. uł
qued non cito distrarit hec q̃ multis ea¬
sid obtioria sũt. ¶ Item qͣr. si minor
adu̾sus minoiẽ. resiitui desid̃at. an sit

Expanded text:
 cuiuis patri familias quamuis diligentissimo possit contingere. sed haec res adferre potest restitutionem minori, si adiit hereditatem, in qua res erant multae mortales uel praedia urbana, aes autem alienum graue, quod non prospexit posse euenire, ut demoriantur mancipia, praedia ruant, uel quod non cito distraxerit haec, quae multis casibus obnoxia sunt. Item quaeritur, si minor aduersus minorem restitui desiderat, an sit
Abbreviated transcription (Latin):
od Etiam si patre cod̾q tutore auc¬
tore pupillus captus ꝓbari possit cura¬
torem possea ei datum noĩe ip̃ius iiim.
restitutioñe postulate. ñ phubi. ¶ ex cau
unũ capłitistũe restitui uolebat. et qr
uidet᷑ in cet̾is litis sp̃eb releuata fuisse
stitui desid̾t. cetis spẽtieb nõ coherẽt.
nichil ꝓponi. cut a tota sentẽtia recedi
auctor postulãs audiendus sit ¶ Si hẽdi
sa restitutio recte facta uideat᷑. qrͣ. Mod̾.
tutõnis dec̾tũ int̃positũ pponat᷑. minm¬
e io creditoribus prenidicasse.

Expanded text:
 Etiamsi patre eodemque tutore auctore pupillus captus probari possit, curatorem postea ei datum nomine ipsius in integrum restitutionem postulare non prohiberi. Ex cauunum caput sententiae restitui uolebat, et quia uidetur in ceteris litis speciebus releuata fuisse,stitui desiderat, ceteris speciebus non cohaeret, nihil proponi, cur a tota sententia recedi actor postulans audiendus est. Si hereditea restitutio recte facta uideatur, quaeritur.tutionis decretum interpositum proponatur, minime id creditoribus praeiudicasse.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scripsit᷑. pat̃ dñs ue ꝙ ad eum ꝑuen¬
erit. restituere iubẽduis ẽ. q. nõ ꝑuent¬
rit ex petulio eoꝵ p̃stare. si ex neutro
atis fiet. ⁊ dolus ẜui int̃uent. aut u̾bi¬
b castigandus. aut noxe dandus erte. s
⁊ si filius fanuł hoc fecit᷑. ob dolũ suũ
aꝯdẽpniabit᷑. ¶ restitutõ aũt ita faciẽda l¬
est. ut unrus quisq n in̾i̾. suũ ius re¬

Expanded text:
ipserit, pater dominusue quod ad eum peruenerit restituere iubendus est, quod non peruenerit ex peculio eorum praestare: si ex neutro satisfiet et dolus serui interuenerit, aut uerberibus castigandus aut noxae dedendus erit. sed et si filius familias hoc fecit, ob dolum suum condemnabitur. Restitutio autem ita facienda est, ut unusquisque integrum ius
Abbreviated transcription (Latin):
missũ. qm̃ in assum̃do dissetitire ñ pos¬
sũt. ¶ prãcipalit̃ tñ queramꝰ si in duos arͥ¬
bitros sit ꝯꝓmissũ. an cogẽ eos p̃tor deb̾e
tem. In impari enĩ numero idento ꝯꝓmis¬
cuiꝰ arbitrio stabit᷑. uet usitatũ est etiam in

Expanded text:
missum, quoniam in adsumendo dissentire non possunt. Principaliter tamen quaeramus, si in duos arbitros sit compromissum, an cogere eos praetor debeattem. in impari enim numero idcirco compromiscuius arbitrio stabitur. sed usitatum est etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
nũsit minoris ¶ Indotis quoq mõdo
mulieri subuenitux. si ultra uires patri¬
monii uł totũ patͥmoniũ cͥcũscͥpta ĩdo¬
utrũ in ꝯtractib captis dũtarat subu¬
eniatur. anetiam delinqñtib ut putasi
dolo aliquid minor fecc̃t.ĩ re deposita ł
ꝯmodata ut alias in ꝯtetu an eisubuetii¬
atur. si nicħ ad eũ ꝑuenit. ⁊ placet ĩ oe¬
lictis. minorib non subuenĩ. hec hicita¬
q subuenict᷑. nã ⁊ si surtũ fecit. ł dãpnũ
tuendus sit. ut ꝓ ꝯfesso h̾atur. ergo ⁊ si
actõnem dicpli. ł quaditipli pati. ei su¬
buenietur. ¶ Si mulier cũ cũlpͣa diũ¬
tisset uelit sibi subueturi. łsi maĩtus ꝑ¬
uto restitutõne non hñdain. ẽ eñi deu¬
ctũ ño moditũ. ham ⁊ si adult̾iũ mi

Expanded text:
sit minoris. In dotis quoque modo mulieri subuenitur, si ultra uires patrimonii uel totum patrimonium circumscripta in doutrum in contractibus captis dumtaxat subueniatur, an etiam delinquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re deposita uel commodata uel alias in contractu, an ei subueniatur, si nihil ad eum peruenit? et placet in delictis minoribus non subueniri. nec hic itaque subuenietur. nam et si furtum fecit uel damnum tuendus sit, ut pro confesso habeatur. ergo et siactionem dupli uel quadrupli pati, ei subuenietur. Si mulier, cum culpa diuertisset, uelit sibi subueniri, uel si maritus, puto restitutionem non habendam: est enim delictum non modicum. nam et si adulteriu
Abbreviated transcription (Latin):
rte siqͣs ĩpẽsas feciͣt. aut siqm̃ aliã ĩ cõ¬
inõditate passus erit alio adu̾saĩo sub¬
sttto quid etgo ẽ si is adu̾sus qũẽ talis
accõ ꝯpetit. ꝑatus sit utile iudicium
pati ꝑ iñ ac si posu̾dit recte dicit᷑ oene¬
ganidam et̃ adusus eũ ex ħ edicto accõnẽ.
lp̃. I tẽ si res fui̾nt usucapte᷑ ab eo eui
alienate sũt nec peti obhoc pꝰsũt. loc
ht̃ hoc edictũ. ¶Itẽ fiꝰ põt. ut sine dolo.
in. ꝗs possid̾e desieit. ueꝵ iudicii mu¬
tandi causa io faciat. sũt ⁊ alia qmͣ pla
talia ¶ põt aũt qͥs dolo malo desiñe pos¬
sid̾c. nec tñ inutandi iudicu cã fecisle. nͥ
hoc edic̃to tenĩ. ⁊eq eñi ħ alienat. qui

Expanded text:
rte si quas inpensas fecerit aut si quam aliam incommoditatem passus erit alio aduersario substituto. Quid ergo est, si is, aduersus quem talis actio competit, paratus sit utile iudicium pati perinde ac si possideret? recte dicitur denegandam esse aduersus eum ex hoc edicto actionem.. Item si res fuerint usucaptae ab eo cui alienatae sint nec peti ab hoc possint, locum habet hoc edictum. Itemque fieri potest, ut sine dolo malo quidem possidere ‹de›sierit, uetandi causa id fiat. Sunt et alia complura talia. Potest autem quis dolo malo desinere possidere, nec tamen mutandi iudicii causa fecisse nec hoc edicto tenebitur, neque enim alienat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. N etnon ⁊ siguis ex cã ꝓbabili abfu¬
erit. delib̾are deb p̃tor an tsubueni deb̾e¬
at. puta studioꝵ. ẽa forte ꝓ curatore suo de¬
fũctꝙ ne decipiatur ꝑ iustissim̃a absentie
cãm  Item siquis nec in eustodia. nec ĩ ũ¬
cults sit. s sub fid̾iussoꝵ. satisaatõnt. ⁊ dũ
ꝓp̃t hoc recedere nõ põt capͣtus sit resti¬

Expanded text:
. Nec non et si quis de causa probabili afuerit, deliberare debet praetor, an ei subueniri debeat, puta studiorum causa, forte procuratore suo defuncto: ne decipiatur per iustissimam absentiae causam. Item si quis nec in custodia nec in uinculis sit, sed sub fideiussorum satisdatione et, dum propter hoc recedere non potest, captus sit, resti
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ. cred̾c aũ nõ ẽ nẽcene. nã ⁊̃ sĩ
origo ꝯtc̃tus ita ꝯftitit. ut infirraar
auis. Lllud nuillã ht̃ dubitatẽne ꝗn mi¬
noi si debitũ non soluit exea causa ex
xxu. ãnis iustis ex causis dari solet re
p̃stari deb:. aut ꝓcurator eius eui id
ip̃m noĩatim mãdatũ sit / Q i uõ ge̾¬

Expanded text:
cesse est, credere autem non est necesse. nam et si origo contractus ita constitit, ut infirmandaale. Illud nullam habet dubitationem, quin minor si non debitum soluerit ex ea causa, ex ibus uiginti quinque annis iustis ex causis dari solet reppraestari debet aut procuratori eius, cui id ipsum nominatim mandatum sit: qui u
Abbreviated transcription (Latin):
siũo pꝰea qm̃ dies uenit. uolũtas maioris
uenditoris lib̾tatẽ imponit. ¶ Ex fc̃õ q̃¬
sitũ ẽ adolescentes quidõ acceꝑant cura¬
torẽ saluianũ qñdã nõĩe. hic cũ cugatp
ad ministraret. bñsiuo pͥncipis urbicari
aͣm ꝓcuratõñe erat adeptus. ⁊ ap̃ p̃terẽ
se acura adolescẽtiũ excusauerat. absẽ¬
tib eis. adolescẽtes aditrant p̃torẽ. desi¬

Expanded text:
uam dies uenit, uoluntas maioris uenditoris libertatem imponit. Ex facto quaesitum est: adulescentes quidam acceperant curatorem Saluianum quendam nomine: hic cum curam administrasset, beneficio principis urbicam procurationem erat adeptus et apud praetorem se a cura adulescentium excusauerat absentibus eis: adulescentes adierant praetorem desi
Abbreviated transcription (Latin):
roculꝰ: Cum quis ꝑsuastͣ familie
mee. ut de possone decedat. possõ quid̃
tionem rogatus manumittere post cer¬
tũ tp̃s. p̾ea qm̃ ratõnes ip̃i ⁊ coheredib
frĩb reddiset. añt diem ⁊ añt recltas
rationes ad lib̾tatẽ ĩdicta matumlt¬
tendo ꝑdureratꝰ q̃sitũ ẽ. an er fidicõ¬
misso fratrib teueretor. ut ratõnes s
rum fecisset. ex causa quidẽ fidi ꝯmissi
sse de dolo actionem in eum ererẽt si
ebat. litem ꝓpͥetatis adusanus ce ⁊pit
mouẽ. ⁊ p̾ostea qmͣ oportunitatẽ emp¬
toris cui uenũdari potuit ꝑemit. desti¬
tit. placuit posso̾ri hoc noĩe accõnẽ in
fr̃m cũ sua indc̃ꝑnitate̾ ꝯpetẽ ⁊ s¬

Expanded text:
rum. Cum quis persuaserit familiae meae, ut de possessione decedat, possessio quitionem rogatus manumittere post certum tempus, posteaquam rationes ipsi et coheredibus fratribus reddidisset, ante diem et ante redditas rationes ad libertatem uindicta manumittendo perduxerat: quaesitum est, an ex fideicommisso fratribus tenetur, ut rationes eorum rum fecisset, ex causa quidem fideicommisssse de dolo actionem in eum exercere. 3ebat, litem proprietatis aduersarius mouere coepit et posteaquam oportunitatem emptoris, cui uenundari potuit, peremit, destitit: placuit possessori hoc nomine actionem in factum cum sua indemnitate competere.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ posse eum restitiu. inͥm̾. Int̾fuit. ⁊n.
eins non caꝑi. henc cum patri ñ acq̃re¬
ret set ip̃e hr̃ec. E et si heres sit ĩstitut᷑
si a patre in dieb. c. emancipatus eẽt.
mer prtrem debuerat certiorare nec
secerit cũ poss. qui eũ em̃acipasset si co¬
gnouiss et dicendũ erit posse eũ restitu
I m̾in. ꝑatato patre eum em̃a cipare

Expanded text:
fuit enim eius non capi, cum hanc patri non adquireret, sed ipse haberet. Et si heres sit institutus, si a patre in diebus centum sit emancipatus: mox patrem debuerit certiorare nec fecerit cum posset: qui eum emancipasset, si cognouisset: dicendum erit posse eum restitui in integrum parato patre eum emancipare
Abbreviated transcription (Latin):
tri. ꝓinde quicquid huc habẽt si ño ma¬
numisisset. id ei mĩe p̃stabit᷑. sec ⁊ nõĩe
eaꝵ. teꝵ. quas om̃cas ẜum manumissus
suppͥmebat. ꝯpetũt adu̾sus eũ actõnes.
delicto in ẜuitute scõ. dño adu̾siis eum
pꝰ libtatẽ actio ñ ꝯpetit. ⁊ ħ rescͥpto di¬
ui seuiͣ. ꝯtinetur. ¶ Quod si mitior xxu.

Expanded text:
roinde quidquid hic haberet, si non manumisisset, id ei nunc praestabitur. sed et nomine earum rerum, quas dominicas seruus manumissus supprimebat, competunt aduersus eum actiones adelicto in seruitutem facto domino aduersus eum post libertatem actio non competit: et hoc rescripto diui Seueri continetur.
Abbreviated transcription (Latin):
neꝵ ẽ. nam unonẽ solũedo hẽditas ab¬
lo locum b ibe sore necessario substituto
t̃ qd̾ aĩt uberi inane t̃ale ẽ. qi non et
pupilus nt̃s non fiat. set unies actioes
nãt. sitie oꝑibiꝰ hẽs manebit. qui semel
sid̾are. Item in ħxr modicus ei subuenit᷑¬

Expanded text:
est. nam si non est soluendo hereditas, ablo locum fore necessario substituto. et quod ait liberum manere, tale est, quasi non et pupillus heres non fiat, sed utiles actiones habeat, sine dubio heres manebit, qui semel siderare. Item et in eremodiciis ei subuenitu
Abbreviated transcription (Latin):
restiturtur deb p̃stare. si quid ex hẽdit¬
ate in rera eius ꝑuenit. nec ꝑnt ꝑ eta¬
tis in betcillitate. ¶ hodie certo iure
sine dolo cunsaa logatũ repudiaũt
uł inoptõnis legato captus sit cũ elegiͣt
detͣiorem. uł si du̾as res ꝓmisitͣ illam
aut illam. ⁊ p̃tiosiorem dedit debere
subueniri. ⁊ subuiemend̾ẽ. ¶ Quesi¬
tũ ẽ ex eo ꝙ. in lucro quoꝙ muioribus
subuemiesidũ dicitur. si res eiꝰ uenierit.
⁊ eristat ꝗ plus liceatur. an initi. ꝓp̃t
lucrũ restituendus sit. ⁊ cotidie p̃toies
eos restituũt. ut rursus adipitatur li
reb que forturtis casib subiecte sunt
ñ eẽ minori adu̾sus ep̃torem sucͣcurrẽ¬
diĩ. nisi aut sordes. aut eiudẽs grã tu¬
toꝵ suc curatoꝵ doceatur. ¶ restitut᷑
aũt cũ se heditati misteat. mł eam ade¬
at qm̃ repudiauit. rursus restitui pot̾e¬
ori substit̾utũ ẜuũ necessariũ repudiã¬
te quid̃ hẽditatẽ minore necessarium

Expanded text:
restituitur, debet praestare, si quid ex hereditate in rem eius peruenit nec periit per aetatis inbecillitatem.Hodie certo iure sine dolo cuiusquam legatum repudiauerit, uel in optionis legato captus sit dum elegit deteriorem, uel si duas res promiserit illam aut illam et pretiosiorem dederit, debere subueniri: et subueniendum est. Quaesitum est ex eo, quod in lucro quoque minoribus subueniendum dicitur, si res eius uenierit et existat qui plus liceatur, an in intlucrum restituendus sit? et cottidie praetores eos restituunt, ut rursum admittatur licrebus, quae fortuitis casibus subiectae sunt, non esse minori aduersus emptorem succurrendum, nisi aut sordes aut euidens gratia tutorum siue curatorum doceatur. Restitutus autem cum se hereditati misceat uel eam adeat quam repudiauit, rursus restitui poteori substitutum seruum necessarium repudiante quidem hereditatem minore necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
cũ statũ mũtat. ¶ Si iꝯmissũ incidis¬
se nec uectigalis dicatur. erit m̾im. restiqͣi¬
tio. q sic erit accipiendũ si non dolus rõi
int̾ueniꝗt. alioꝗu cessabit restitutõ ¶ad¬
uersus lib̾tatẽ quoq minori. ap̃tore sub¬
uenir inpossibile est.¬

Expanded text:
cum statum mutat. Si in commissum incidisse uectigalis dicatur, erit in integrum restitutio. quod sic erit accipiendum, si non dolus ipsorum interueniat: ceterum cessabit restitutio. Aduersus libertatem quoque minori a praetore subueniri impossibile est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓto. ⁊ seio pũpillis p̃tiũ cũ usuris reci¬
ꝑe debẽt. an uõ ab hẽde curatois. R. here¬
des quid̃ curatois teneri ueꝵ. in seium qͦq¬
⁊ semꝓniũ ꝓ parte qua eoꝵ fũdus fuit ac¬
tiones dandas. utiq si ad eos accepta pe¬
cuma ꝓ eadem parte ꝑuenisset
auł Mmor se iid ꝙ fid̾iussit. uł
mãdauit. mñin̾. reftituendo reũ pͥncipa¬
lem non libãt. ¶ Minor ancillam uedi¬
dit. si eam ep̃tei manumisit᷑. obħ. in̾mi

Expanded text:
trum a Seio et Sempronio pupillis pretium cum usuris recipere deberet an uero ab herede curatoris? respondi heredes quidem curatoris teneri, uerum in Seium et Sempronium pro parte, qua eorum fundus fuit, actiones dandas: utique si ad eos accepta pecunia pro eadem parte peruenisset Minor se in id, quod fideiussit uel mandauit, in integrum restituendo reum principalem non liberat. Minor ancillam uendidit: si eam emptor manumiserit, ob hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
ites iprenbet. trebatꝰ de dolo oltarte
actonem̃. at qui indiora pod̾a ꝯmoda¬
uit. Dꝙ ampliꝰ mercis datũ est rope¬
ti ꝯbitione potest.Si tamora ut reliq̃
⁊ert detur erempto agi põt. nisi ea
trad̾etur. cã ie decitietu cã assirm¬
asset se egra põnda lte ¶ dalo cũꝰ effec¬
at. ł rebatiꝰ de dolo ait dand̃ iudicium
non ut arbitrio iudicis res resttir atur
lex̃ circũ tribat᷑. ¶ Si ẜum qũt tu mĩ¬
ib ꝑipiseras aliꝰ occiderit. d̾ alo .ii.

Expanded text:
erces adpenderet, Trebatius de dolo dabat actionem. atquin si maiora pondera commodauit, id quod amplius mercis datum est repeti condictione potest, si minora, ut reliqua merx detur ex empto agi potest: nisi si ea traderetur, cum ille decipiendi causa adfirmasset se atius ait de dolo dandum iudicium, non ut arbitrio iudicis res restituatur, lex circumscribatur. Si seruum, quem tu mihi promiseras, alius occi
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ⁊ ꝯdempnaus est. ex causa nidie¬
ati posse ꝯueniri. nec eius que defẽdit
⁊ex quo apparet nec cũ cuiꝰ noĩe ꝯdemp¬
natus est auriliũ restĩtutiõis ꝓpt̃ eam
sententiam implorare põsse. suar
ceuoł I utor ingñtib creditorib
rẽ pupillarem bõa fide uẽdidit denũ¬
tiante tñ matre ep̃tõrb q̃ro. cũ ur¬
gnetib creditorib distracta sit. nec de
sordib tutois mĩto quipprã dici possit ar
pupillus min̾. restitui põt . R. eã cogn¬

Expanded text:
t condemnatus est, ex causa iudicati posse conueniri nec eius quem defenditex quo apparet nec eum, cuius nomine condemnatus est, auxilium restitutionis propter eam sententiam implorare pum. Tutor urguentibus creditoribus rem pupillarem bona fide uendidit, denuntiante tamen matr‹e› emptoribus: quaero, cum urguentibus creditoribus distracta sit nec de sordibus tutoris merito quippiam dici potest, an pupillus in integrum restitui potest. respondi cogn
Abbreviated transcription (Latin):
pͥtor ad u̾sus ualos ⁊ dolosos. qui aliisof¬
suert calliditate quadã subuenit. ne
ut ut malitia sũa sit lucrosa uł istis sĩp¬
licitas damp̾nosa suba aũt edieti talia
suĩt. q̃ dolo.m. fca eẽ dicent᷑. si d̾ bis re¬
b alia atͥtõ nonerit. ⁊ iuftacausa eẽ in¬
debttur. iuditiũ dabo ¶ dolũ malũ. ser¬
uius ꝗd̾ ita diffinit. machinatõne qñdã
alt̾ius decipiẽdi cã cũ aliud simulatar
⁊ aliud agitur. ladeo aut ait̃. p̾se ⁊ et̃
siu̾e simulatione idagi ut quis circũne
ent᷑ ut sũa uł aliena. Itaq ip̃e sic dif

Expanded text:
etor aduersus uarios et dolosos, qui aliis offuerunt calliditate quadam, subuenit, ne uel illis malitia sua sit lucrosa uel istis simplicitas damnosa. Uerba autem edicti talia sunt: 'Quae dolo malo facta esse dicentur, si de his rebus alia actio nonalum Seruius quidem ita definiit machinationem quandam alterius decipiendi causa, cum aliud simulatur et aliud agitur. Labeo autem posse et sine simulatione id agi, ut quis circumuenentur uel sua uel aliena: itaque ipse sic def
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝓponatur te titio m̃adasse ut ꝓ
iretur. quo minꝰ fid̾ iub̾et. lib̾ande fi¬
ħ iudicio exꝑiri. nec resect directa ꝗs
an ũtili actione agat ł ꝯueniat᷑. q ⁊
in ertͣ ordinarus iudiciis. ubi ꝯceptio
otium eius geͣns. doiem a iliro stipulgꝰ.

Expanded text:
Si proponatur te Titio mandasse, ut pcausa impediretur quo minus fideiuberet, liberandae fihoc iudicio experiri. Nec refert directa quis an utili actione agat uel conueniatur, quia in extraordinariis iudiciis, ubi conceptio otium eius gerens dotem a uiro stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatẽ se hr̃e p̃tendebat. cũ potuerit
ius publitũ inuocare.⁊ adire aliquem
aꝑtissirias ꝓbatõnes molentie oꝑpon.¬
ere ¶ Si iusto ngu ꝑt̃ritus cogisitiõe
ad qͣm ut iũct᷑us iret potens adu̾sarius
minabat᷑. id ꝙ. hr̃e licebat ꝯpulsus ueni¬
didit. ressue euitati ꝑ p̃sidem ꝓuintie
restituitur. ¶ Si feneraior incnuliter.
custodiẽdo athleta s a certãminib
ꝓhibñdo cau̾e compuli̾t ult qnͣtitatẽ
debite pecisme. his ꝓbatis competens.
nidex rem sue equitati restitui dẽcern¬
ẽ dare. iudex iiciuilit̃ ex torta reftitul
ab eo qui rei damphũ pͣsfitit iubeat oꝵ
si debitis satis fecit. simplici itissiõe et
non cognitõne habita qmͣts non extͣ
ordincm erattõnẽ sieri sec cñulit op̃o¬
rtuit ł tñ q̃ solutiomi debitaꝵ ab eo qͣnti¬

Expanded text:
gnitatem se habere praetendebat, cum pot‹u›erit ius publicum inuocare et adire aliquem apertissimas probationes uiolentiae opponere. Si iusto metu perterritus cognitionem, ad quam ut uinctus iret, potens aduersarius minabatur, id quod habere licebat compulsus uendidit, res suae aequitati per praesidem prouinciae restituitur. Si faenerator inciuiliter custodiendo athletam et a certaminibus prohibendo cauere compulerit ultra quantitatem debitae pecuniae, his probatis competens iudex rem suae aequitati restitui decernest dare, iudex inciuiliter extorta restitui ab eo, qui rei damnum praestiterit, iubeat. quod si debitis satisfecit simplici iussione et non cognitione habita, quamuis non extra ordinem exactionem fieri, sed ciuiliter oportuit, tamen quae solutioni debitarum ab eo q
Abbreviated transcription (Latin):
ironem putist mnin. restituendã. s
iluud pomp̃ adĩcit. ꝙͣ põtuit incerti .s¬
ꝯdĩti hce cautio etiam amaiore nont
E ¶ Et gnͣalit̃ probandum est. ubina
contractus non ualit ꝓcerio p̃torẽ se

Expanded text:
onem putasse in integrum restituendam. sed et illud Pomponius adicit, quod potuit incerti condici haec cautio etiam a maiore: non est. Et generaliter probandum est, ubi contractus non ualet, pro certo praetorem se
Abbreviated transcription (Latin):
oi sit. ⁊ se citrũuentũ doceatis. ⁊ in
iudicus subuenitur. siue dũ agit. siue
dum ꝯuen̾iatur captus sit ¶set ⁊ si he¬
ditatem minor adit. inmꝰ lucros am
succurntur ei. ut se possit abstin̾e. nã
⁊ hic captus ẽ. Id̾ est in bonoꝵ posses¬
sione. ut alia successionẽ. ¶ non solũ
aul filiꝰ qui se nuscuit pat̃ne heditati.¬

Expanded text:
or sit et se cir‹cum›uentum doceat. Sed et in iudiciis subuenitur, siue dum agit siue dum conuenitur captus sit. Sed et si hereditatem minor adiit minus lucrosam, succurritur ei ut se possit abstinere: nam et hic ‹ca›ptus est. idem et in bonorum possessione uel alia successione. non solum autem filius, qui se miscuit pat
Abbreviated transcription (Latin):
Iom̃p. H ecce scb. posse eum ad hoc edic¬
tum ꝑtinete limunt eñi uł martem ł
uincula. Q m̃ͣqm̃ non om̃tm adultm̃ uos¬
at occid̾e. uł surcm nisi se telo defendat.
set potuerunt uł non iure occidi: ⁊ id̃o
iustus finit metussset ⁊ si ue ꝓdatur ab
nur debet. Nam ⁊ gestũ ẽ malo more. ⁊
p̃coi non respicit. an adistẽ sit qui dedit.
set hoc solum ꝙ hic accepit. metumor¬
tis uato. ¶ Si is accipiat pecuniã qui ĩ¬
strum̃ta status mei int̾uersurus est. ni¬
si dem non dubitatur. quin marimo me¬
tu compellar. utiq si iam in ẜ uiꝰtutẽ pe¬
ri non possum. ¶ Qod si dedĩt.ni stup¬
rum patiatur uir. seu mulier. hoc roi¬
pctum locum had. cum iutis bonis iste
metus marer qmͣ mortis eẽ deb. E hec
q̃ diximus ad edictum ꝑtinere nicħ int̃¬

Expanded text:
dictum pertinere: timuit enim vel mortem vel vincula. quamquam non omnem adulterum liceat occidere, vel furem, nisi se telo defendat: sed potuerunt vel non iure occidi, et ideo iustus fuerit metus. sed et si, ne prodatur ab enire debet: nam et gestum est malo more, et praetor non respicit, an adulter sit qui dedit, sed hoc solum, quod hic accepit metu mortis illato. Si is accipiat pecuniam, qui instrumenta status mei interversurus est nisi dem, non dubitatur quin maximo metu compellat, utique si iam in servitutem peri non possum. Quod si dederit ne stuprum patiatur uir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum uiris bonis iste metus maior quam mortis esse debet. Haec, quae diximus ad edictum pertinere, nihil int
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ ¶ In hac accõne non querit᷑. uttu
adhibuit. ⁊ id̾o ad hoc tantũ accor aftã¬
git᷑. ut doceat metũ in cã fuisse. ut ali¬
cui acceptã pecuniã face̾t. ł rem trade¬
ret. ł quid aliud facẽt. Hec cuiqm iniqũ¬
ꝑ pnari. qr nos statim quadaupli ẽ actio¬
⁊ set si res non restituatur. ¶ hec aũ accõ
cũ arbitraĩa sit. ht̃ itus hcentiã usq ad
stipͣ diximꝰ rei face.ꝙ. si non fecĩt iure᷑
ctur. ¶ aliqñ tamĩ ⁊si metus adhibitus
ꝓponatur. arbitiũ absolutõñe affer¬
at. Quid eñi si pietũ quid̃ tiuiꝰ adbibuit

Expanded text:
. In hac actione non quaeritur, utrum adhibuit: et ideo ad hoc tantum actor adstringitur, ut doceat metum in causa fuisse, ut alicui acceptam pecuniam faceret uel rem traderet uel quid aliud faceret. nec cuiquam iniqunari, quia non statim quadrupli est actio, sed si res non restituatur. Hec autem actio cum arbitraria sit, habet reus licentiam, usque ad supra diximus, rei facere: quod si non fecerit, iure etur. Aliquando tamen et si metus adhibitus proponatur, arbitrium absolutionem adfert. quid enim si metum quidem Titius adhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
si dñs quadrupedis non sit solũedo daĩ de¬
bet de dõlo hrͣruis si nqͣre deditõ sit sccu¬
ta. non puto dandam nec in io ꝙ̃. ercedit.
Idem labco quetit si compeditur ser¬
uum meum ut sugeret solueris. ande
dolo actõ danida ẽ. Et ait ꝗntꝰ mutius.¬

Expanded text:
si dominus quadrupedis non sit soluendo, dari desi dominus quadrupedis non sit soluendo, dari debere de dolo, quamuis si noxae deditio sit secuta, non puto dandam nec in id quod excedit. Idem Labeo quaerit, si compeditum seruum meum ut fugeret solueris, an de dolo actio danda sit? et ait
Abbreviated transcription (Latin):
hĩr. scd̾m qũe ⁊ si p̃eñali accõne indẽpni¬
tati eius asuli possir᷑. dicendũ ent cessa¬
ix de dolo actõnem. porãp. aut̃ ctiã si
ꝯͣpłaris actio sit. cessare de doĩo actõñe¬
ait¶ nõn solũ aũt si alia accõ non sit.
set ⁊ sidubitet᷑ an alia sit pu̾tat labeod̾
dolo dandã actõnem.⁊ atfert taleto sp̃em
qui ẜuu michi debebat uł et uenditiõt
uł ex stipulãtu uenenũ ei dedit. ⁊ c eum
excidit. uł uingam extirꝑauit. ait lab̾
um ẽ an ꝯpetit ex stipulatu accõ. Set ẽ
uerus si quid̃ de dolo eautũ ẽ cessare ac¬
ne cessat d̾ dolo actõ. qm̃ est ex empto 
In exͣ stipulatu uo de dolo accõ necessaĩa᷑
est. ¶ Si ẜtũ tsiariũ ꝓpͥctariꝰ occidit.
legn᷑ aquilie accõniꝰ ⁊ ad erhebẽdũ subia¬
cebit . Si possidens ꝓpͥctarius occidit. id̾o¬
q cessat de dolo accio¶Itẽ il snu legat¬
est. cessat legis aquilie actẽ. de dolo ⁊ũt
accioñe. ⁊ platuit᷑ michi ꝙ labdo scribit.

Expanded text:
indemnitati eius consuli possit, dicendum erit cessare de dolo actionem. Pomponius autem, etiam si popularis actio sit, cessare de dolo ait actionem. Non solum autem si alia actio non sit, sed et si dubitetur an alia sit, putat Labeo de dolo dandam actionem et adfert talem speciem. qui seruum mihi debebat uel ex uenditione uel ex stipulatu, uenenum ei dedit et sic euexcidit: uel extirpauit: ait Labeoum est, an competat ex stipulatu actio. sed est uerius, si quidem de dolo cautum est, cessare acne cessat de dolo actio, quoniam est ex empto, in ex stipulatu de dolo actio necessaria est. Si seruum usuarium proprietarius occidit, legis Aquiliae ace›dit, si possidens proprietarius occidit, ideoque cessat de dolo actio. Item si seruum legat interemptus est, cessat legis Aquiliae actio: de dolo autem actionem. et placuit mihi, quod Labeo scribit,
Abbreviated transcription (Latin):
stimat᷑ eñi quid restitui oportet .i. quod
abẽ. abẽ aũ ruda possõ cũ suis fructibus
ꝙ . pom̃p. ait. ¶ Si dos metu ꝓmissa sit
non puto nasti obligõñe. q̃ est uerissi¬
niũ. nec talẽ ꝓmissioñe dotis ullam cẽ.
sit acceptilatõni. qi nulla ex bone fidei
obligõne pꝰsumꝰ niti. cũ finitasit dũ ad¬
mitut᷑ ⁊ magis ẽ ut situił spẽs acceptila¬
tioni sit. ⁊ ideo p̃tona actõ nascitur ¶ fai
metu coactus adii hẽoitatẽ puto me hẽ¬
dẽ effici. ꝙ qmuis si libeꝵ eẽt noluissẽ.¬

Expanded text:
tui oportet, id est quod abest: ‹abest› autem nuda possessio cum suis fructibus. quod et Pomponius. Si dos metu promis‹s›a sit, non puto nasci obligationem, quia est uerissimum nec talem promissionem dotis ullam esse.sit acceptilationi, quia nulla ex bonae fidei obligatione possimus niti, cum finita sit dum amittitur: et magis est ut similis species acceptilationis sit, et ideo praetoria actio nascitur. Si metu coactus adii hereditatem, puto me heredem effici, quia quamuis si liberum esset noluisse
Abbreviated transcription (Latin):
tñ coactus uolui. s ꝑ p̃torem restituẽdus
sim. ut abstmnẽdi micħ potestas tribu¬
atur. ¶ Si coactus heditatem repudi¬
em duplici nia michi p̃toi succurrit. a¬
ut utilem accõñe qͣ lsedi dando. aut ac

Expanded text:
n coactus uolui: sed per praetorem restituendus sum, ut abstinendi mihi potestas tribuatur. Si coactus hereditatem repudiem, duplici uia praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut ac
Abbreviated transcription (Latin):
tum qui dono accepit. uł tui res legata est
set rectissime nliano indetur. etiani ho¬
ꝑ tens. ne mnetus qũe poossus fua michi ca
arbitriũ uibicis in restituenda re tale es¬
se ut eum quidẽ qui um ad mistt. iuł¬
eit restitũe. etiam si ad aliũ res ꝑuerat.
eum aũt ad qñe ꝑuerit etiam̃ si alins
ꝑnetũ fecit. Nam ĩn altĩus p̃muũ u̾rti
lalienũ metum non oꝑprcet. ¶ labeo ait
sorem uolentẽ d̾ediͣt ⁊̃ ip̃e ⁊ sid̾ussor
lib̾abit᷑ si solus fid̾iussor in inttu accessit.
non etiam reus. sec sollis sid̾iuissoa lib̾atur.
Quadiuplat᷑ aũt id qnͣti ea res erit .i. cũ¬

Expanded text:
 cui res legata est. sed rectissime Uiuiano uidetur etiam hos teneri, ne metus, quem passus sum, mihi capbit arbitrium iudicis in restituenda re tale esse, ut eum quidem qui uim admisit iubeat restituere, etiamsi ad alium res peruenit, eum autem ad quem peruenit, etiamsi alius metum fecit: nam in alterius praemium uerti alienum metum non oportet. Labeo ait, sorem uolentem dederit, et ipse et fideiussor liberatur: si solus fideiussor metu accessit, non etiam reus, solus fideiussor liberabitur. Quadruplatur autem id quanti ea res erit, id
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ restituitur. s urm accipimꝰ atrocẽ
⁊ ẜam q̃ adu̾sus bonos mores siat. ñ enã
e qmͣ magistratus recte intidit scilc̃ iute
nuto. ⁊ iure honois qũe sustinet. Cetex.
si ꝑ miuriã quid fecit. prłi romani mã
uerbeꝵ t̃rore petuniã aliem excorsit.
aul. Ego putoetiam ẜiitutis timo

Expanded text:
dictum restituitur. Sed uim accipimus atrocem et eam, quae aduersus bonos mores fiat, non eam quam magistratus recte intulit, scilicet iure licito et iure honoris quem sustinet. ceterum si per iniuriam quid fecit populi Romani magiuerberum terrore pecuniam alicui extorserit.um Ego puto etiam servitutis timor
Abbreviated transcription (Latin):
indiciũ dediictã  artco desertã frustatous
amicus ultro egit. cãm absentie eius alle¬
gans i̾dici culpam ꝯtraxisse non uidetar
quod sentẽtia contra absentẽ dicta ip̃e ñ
ꝓuocanit. ulp̃. notat hoc uerũ ẽ. qr frust

Expanded text:
iudicium deductam et a reo desertam frustratoris amicus ultro egit, causas absentiae eius allegans iudici: culpam contraxisse non uidebitur, quod sententia contra absentem dicta ipse non prouocauit. Ulpianus notat: hoc uerum est, quia frust
Abbreviated transcription (Latin):
set. si uellet ꝓcuratorẽ dare̾. inqũẽ auctor
tnͣsserat iuditiũ audiri debr. sollẽpnit̃q
ꝓiudicato solui sotis dtõne caũe ¶ ei
qui defendit eum cuiꝰ noĩe ip̃e nõ. ag.
liberũ est uł in unãrem defend̃e. ¶ Q
iliũ defendit satis dare cogetur. Nemo
Iem̃ a liene litis idoneus desensor sine sa¬
tis dotonẽ intelligitur. ¶ Itgn querit᷑

Expanded text:
are, in quem actor transferat iudicium, audiri debet sollemniterque pro iudicatum solui satisdatione cauere. Ei qui defendit eum, cuius nomine ipse non agat, liberum est uel in unam rem defendere. Qui alium defendit, satisdare cogitur: nemo enim alienae litis idoneus defensor sine satisdatione intellegitur. Item quaer
Abbreviated transcription (Latin):
an efiã dĩe natał sui ad huc dicimꝰ. an ⁊̃
ħ oram᷑ in qͣnatus ẽ: ut si cãptus sit re¬
stituat᷑. ⁊ cũ nõdũ ꝯpłeuit. enit ita dicẽ¬
dũ. ut a mom̃ito ĩ mom̃tũ tp̃s spẽctetur
ꝓm̃ ⁊ si bissextõ natus ẽ. siue pͥore siue pꝰ¬
teriore die celsus sepsit nichil reserre. ña
idbiduũ ꝓ uno die habetut. ⁊ postiore die
halenidax int̾calatur. ¶ Sedutrũ soł pa¬
dendũ. mouet eñi dubitatõnĩe. q siqͥs di¬
tit etiã filiis famit. in re peculiari subue
aurilium ꝓmisit. non malcoib ego au
tui pꝰse. exhis solis causis que ip̃iꝰ nt̃sit̃
puta si sit obligatus ꝓm si nissr patris
obligatus sit. pat̃ utiꝙ potiͣt ĩ solidũ cõ¬

Expanded text:
an etiam di‹e› natalis sui adhuc dicimus ante horam qua natus est, ut si captus sit restituatur? et cum nondum compleuerit, ita erit dicendum, ut a momento in momentum tempus spectetur. proinde et si bissexto natus est, siue priore siue posteriore die Celsus scripsit nihil referre: nam id biduum pro uno die habetur et posterior dies kalendarum intercalatur. Sed utrum solis padendum. movet dubitationem, quod, si quis dixerit etiam filiis familiarum in re peculiari subvenauxilium promisit, non maioribus. ego autui posse ex his solis causis quae ipsius intersint, puta si sit obligatus. proinde si iussu patris obligatus sit, pater utique poterit in solidum con
Abbreviated transcription (Latin):
atioñe reuocet. Itaq. si iueniat᷑. uel
malo mare pecitua m yuitute eroga¬
ta libabitur. ¶ Si libem hominiꝗ mͥ
dona fide ẜuiebat. mandarẽ ut aliqd
agat. non forte cũ eo mãdati actionero
labeo ait. qr non lib̾a uolũtate sregtur¬
iem sibi m̃ãdatã .s. ql ex necitate ẜuilia

Expanded text:
ationem reuocet: itaque si inueniatur uel malo more pecunia in seruitute erogata, liberabitur. Si libero homini, qui bona fide mihi seruiebat, mandem, ut aliquid agat, non fore cum eo mandati actionem Labeo ait, quia non libera uoluntate exsequi
Abbreviated transcription (Latin):
qui tibi nichil mandauat. neg̃.gͣ. accio
tibi petit. cũ ea solutõne debitor a cre¬
ditere lif̾atus sit. nisi si quid deditoi̾s intꝰ¬
uis tutorẽ pctieit. ł suspectos tutores po¬
sulauĩt. nullã adũstis eos ht accõñe. scõm¬
rogant᷑. in quib ⁊ ẽ sũptus honeste. ad
hurtitem acceꝑũt actus qũe nũetibus
dñus idmsuistauert̃. ratõne redde non ꝯ¬
pellũtur. ¶ Titꝰ pecuniã crroitorle hẽ
ditarus soluit. eristimas soiorẽ suã desũ¬
cio ħedẽ testõ extitisse. qm̃uis aĩo gt̃ndi
suors negotia id fecisset. ⁊̃ inͣtate toñi si¬
lior. desũcti qui sui heoes patri. sublato te¬

Expanded text:
 actio tibi competit, cum ea solutione debitor a creditore liberatus sit: nisi si quid debitoris interlis tutorem petierit uel suspectos tutores postulauit, nullam aduersus eos habet actionem secundrogantur, in quibus est etiam sumptus honeste ad hlibertatem acceperunt, actus, quem uiuentibus dominis administrauerunt, rationem reddere non conpelluntur. Tditariis soluit existimans sororem suam defuncto heredem testamento extitisse. quamuis animo gerendi sororis negotia id fecisset, ueritate ‹ta›men filiorum defuncti, qui sui heredes patri sublato te
Abbreviated transcription (Latin):
auł. A tbittio uioieis in hac quoq acti
one restitucio ap̃hñd̾it᷑. ⁊ nisi fiat resa¬
traio. seqͣnit̃ adempnatio qͣnti ea re s eͣ¬
¶ Ido aũt ⁊ hic ⁊ in metus cã accõn̾e ce¬
rta qnͣtitas non adicit᷑. ut possit ꝑ con¬

Expanded text:
um. Arbitrio iudicis in hac quoque actione restitutio comprehenditur: et nisi fiat restitutio, sequitur condemnatio quanti ea res est. ideo autem et hic et in metus causa actione certa q
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis fidutia gerat. tñ ius actoĩs p¬
ericło suo littũ causa ꝯstituendi non ha.¬
bebit. ꝙ nec ip̃a silu noie rocte agit᷑. a¬
ut res bonoꝵ eius alienat. ut debutorẽ
impub̾is accipiẽdo pecutuã libat. ¶⁊¬
uno defendẽte cãm non cõis aque ssũa p̃¬
¶ dio dãtur. set qui sũptus netessarios. ac ꝓ¬

Expanded text:
a gerat, tamen ius actoris periculo suo litium causa constituendi non habebit, quia nec ipsa filii nomine recte agit aut res bonorum eius alienat uel debitorem impuberis accipiendo pecuniam liberat. Uno defendente causam communis aquae sententia praedio datur: sed qui sumptus necessarios ‹ac› p
Abbreviated transcription (Latin):
am ut negni facerent. aut non facc̾nt
accepisse oicentur. restitui iubeat ⁊ ei
qui ig cõmusit. ꝓ modo delicti ptnã nrr̃o
Pap̃. De suo qui accu ¶gt¬
satur. si postulet᷑ quõ habe̾tur quo ab
tũ est enm calõpine crmien. a damp¬
no quea in s. uo ꝓpt̃ qstionẽ datum s¬

Expanded text:
am ut negotium facerent aut non facerent accepisse dicerentur, restitui iubeat et ei, qui id commisit, pro modo delicti poenam irro. De seruo qui accusatur, si postuletur, quaestio habetur: quo absratum est etenim calumniae crimen a damno quod in seruo propter quaestionem dom
Abbreviated transcription (Latin):
si quis obligõne liba̾tus sit. põt indĩ¬
accepisse. Idemq si gratinta pecimi¬
a utenda sit data. auit ininoris loca¬
ta uendita ue res sit. nec refert ip̃e
petrunã accepit. an alu dari iusserit.
uł acept̃ suo noĩe ratũ habmͣt.¬
Ilp̃ Etͦ gñalit idem erit siquis oĩo
compendri setisit ꝓp̃t hoc siue ab ad¬
u̾sario. siue ab ałio quocũq ¶ Sĩ igͥ
accepit ut nrgñ facet. siue fecii siue
nor secit tenetur ⁊ quratcep̃ ne face¬
ret ⁊ si feuͣt ienet᷑. ¶ Hos esicto tene¬
tur. ctiatu is qn oepectus est. depec¬
tus aur cicitu turpit̃ pactus. ¶ Nd̾
erit notandr̃ q. cn dedit pecuniam
ut negña quis pateretur non habebit
ip̃e repetiuoñe turpit em̃ fecit. si ei
dabitur repetitõ. ꝓp̃t qũe datũ ẽ ut e¬
a calũpnia ei fiat. Quare siguis ate pe

Expanded text:
si quis obligatione liberatus sit, potest uideri cepisse: idemque si gratuita pecunia utenda data sit, aut minoris locata uenditaue res sit. nec refert, ipse pecuniam acceperit an alii dari iusserit uel accept‹u›m suo nomine ratum hab Et generaliter idem erit, si quid omnino compendii sensit propter hoc, siue ab aduersario siue ab alio quocumque. Si igitur accepit ut negotium faceret siue fecit siue non fecit, et qui accepit ne faceret etsi fecit, tenetur. Hoc edicto tenetur etiam is qui depectus est: depectus autem dicitur turpiter pactus. Illud erit notandum, quod qui dedit pecuniam, ut negotium quis pateretur, non habebit ipse repetitionem: turpiter enim fecit: sed ei dabitur petitio, propter quem datum est ut calumnia ei f
Abbreviated transcription (Latin):
sit in petulio qm̃ ꝑlus patridño ue deb¬
etur. ⁊ in patrr dindam accõnẽ. in qͣntũ
locuplctiq ex mea administratõne. fa¬
ctus sit. ¶ Sed si homĩs libi. qui tibib¬
ona fide ẜ mebat negotia gessero si qd̾

Expanded text:
sit in peculio, quoniam plus patri dominoue debetur, et in patrem dandam actionem, in quantum locupletior ex mea administratione factus sit. Sed si hominis liberi qui tibi bona fide seruiebat negotia gessero: si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Si mulier ꝯtͣ patronũ suũ ĩgͣ¬
ta facta sciens se ingratã cũ de suo statu
ꝑiclitabat᷑ aliquid patrono dedĩt uł pro¬
misst᷑. ne in ẜuitutẽ redigat᷑ ofsat eie¬
tũ. qi haĩc sibi tnetũ ip̃a ĩfcit. ¶ Quod me

Expanded text:
um. Si mulier contra patronum suum ingrata facta sciens se ingratam, cum de suo statu periclitabatur, aliquid patrono dederit uel promiserit, ne in seruitutem redigatur: cessat edictum, quia hunc sibi metum ipsa infert. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sit reus ꝯsicutus ł abeo aũt etiom pꝰ qua¬
drupli actioñt nicħominꝰ exceptone su¬
binouendũ eũ qui uĩ intunt dicebat:
quod cĩ duri udebat᷑. ita tẽpandũ est
ut tam tripli ꝯdĩpnatõnt plectat᷑. qm̃
acceptilatõnẽ om̃imodo facere cõpellat
drupli res quid̃ omimobo ꝯnneat᷑. ⁊ eiꝰ re¬
siitutõ fiat. pena aũt usq ad triplũ siti¬

Expanded text:
sit reus consecutus. Labeo autem etiam post quadrupli actionem nihilo minus exceptione summouendum eum, qui uim intulit, dicebat: quod cum durum uidebatur, ita temperandum est, ut tam tripli condemnatione plectatur, quam acceptilationem omnimodo facere compellatudrupli res quidem omnimodo contineatur et eius restitutio fiat, poenae autem usque ad triplum st
Abbreviated transcription (Latin):
bentur. spasitan ⁊ ip̃i dantux non ꝗdem
ad agñdum. si adisnifirãdũ. ¶ Cum que¬
ratur an alicui ꝓcuratoiem hab̾e ugat.
inspiciendũ erit. an non ꝓhibeatur ꝓcu¬
ratdaiem dere. quia hoc edictum ꝓhibitoi¬
um ẽ. ¶ In popularib accõnib ubi ꝗs
qͣi unui er ppło agit. defensioñe ut ꝓcu¬

Expanded text:
be‹n›tur: forsitan et ipsi dantur non quidem ad agendum, sed ad administrandum. Cum quaeretur, an alicui procuratorem habere liceat, inspiciendum erit, an non prohibeatur procuratorem dare, quia hoc edictum prohibitorium est. In popularibus actionibus, ubi quis quasi unus ex populo agit, defensionem ut procu
Abbreviated transcription (Latin):
qui iuris dictõm p̃ est erponere. uł altĩus
desidio qͥtradicẽ. ¶ Inuiũ aũt socit p̃tͥor
abhis qui intotũ ꝓhubñtur postulare. In
quo edicto aut pueritiam aut casum excui
lare. quia mod̾atã hanc etatem p̃tor mitut
ẽ. ad ꝓcedendam inpublicũ. quasẽtate aur
paulo maiore fertur nerua filiꝰ ⁊ publice
de iure respondisse ¶ ꝓp̃t casum surdũ
qui prsus non audit phib ap̃ se postula¬
re. hei eñi erar ꝑmittendũ ei postulate. ꝙ
deretũ p̃toris eraudire non potat. ꝙ etiũ

Expanded text:
qui iurisdictioni praeest, exponere: uel alterius desiderio contradicere. Initium autem fecit praetor ab his, qui in totum prohibentur postulare. in quo edicto aut pueritiam aut casum excusalare, quia moderatam hanc aetatem ratus est ad procedendum in publicum, qua aetate aut paulo maiore fertur Nerua filius et publice de iure responsitasse. propter casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudire non pot
Abbreviated transcription (Latin):
Nut: Constitui põt accor ⁊̃ ad optris
noui nuntiationẽ. ⁊ ad stipulationes ĩ¬
⁊̃ponendas ueluti legatoꝵ dampni inse¬
cti iudicatũ solui. q̃iuis suo potius ci¬
uitatis cauen debeat. si. si auetor cautũ
fiñt utilis actio ad minislratori rex ciui

Expanded text:
um. Constitui potest actor etiam ad operis noui nuntiationem et ad stipulationes interponendas, ueluti legatorum, damni infecti, iudicatum solui, quamuis seruo potius ciuitatis caueri debeat: sed et si actori cautum fuerit, utilis actio administratori rerum ciui
Abbreviated transcription (Latin):
gotia qm̃i apud hostes decessit. hec accõ
danqi ent. E sed si filiꝰ famił. militis defũ¬
cti testam̃to facpo uegotia gessi similiter
grit danda accõ Słeut aũt in negogiit
uiuoꝵ gestis sifficit utilĩt negm̃ gestĩ

Expanded text:
stes decessit, haec actio danda erit. Sed si filii familias militis defuncti testamento facto gessi, similiter erit danda actio. Sicut autem in negotiis uiuorum gestis sufficit utiliter negotium gestum,
Abbreviated transcription (Latin):
Som̃p. S inegotia abfentis ⁊̾ ignor¬
antis. geras ⁊ cuspani ⁊ dolũ ꝑĩart deb¬
es. Sed ꝓculus interdũ ctiã c̃asũ p̃stare
debere. ueluti si nouũ neͣgm̃ ꝙ non sit
solttũs absens facere ta noĩe enis geras.
ueluti uenales nou̾itios coem̃do. łaliꝙͣ
negotiatõnem incundo. Ham siq damp¬
num ex ea ie seclitũ fuit te sequit᷑. lucrũ¬

Expanded text:
m. Si negotia ‹a›bsentis et ignorantis geras, et culpam et dolum praestare debes. sed Proculus interdum etiam casum praestare debere, ueluti si nouum negotium, quod non sit solitus absens facere, tu nomine eius geras: ueluti uenales nouicios coemendo uel aliquam negotiationem ineundo. nam si quid damnum ex ea re secutum fuerit, te sequet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊quia uit bonus arbitraturus non fuerit
sut qui iust a extusa tõñe asserret defẽ¬
d̾e cogẽtur s ⁊ si satis non dedĩt .s. repro¬
mittenti ei reditũ est. idem statuẽdumt
est. ¶ Quiita de publica agũt ut pͥua

Expanded text:
bonus arbitraturus non fuerit, ut qui iustam excusationem adferret, defendere cogeretur. sed et si satis non dedit, sed repromittenti ei creditum est, idem statuendum est. Qui ita de publico agunt, ut priua
Abbreviated transcription (Latin):
agcipe. ne dccipiat᷑ is quisatis acccp̃.
nam ⁊ cos qui non cogunt reũ desẽ¬
dẽ post satis oatõnem cogilo sausa co¬
gnita temꝑandũ ait. ⁊ sicaptiõ aũctõis
Ctipta sit. aut minucitie int̃cessint. au̾
uel alia iusta causa int̾uemit¬

Expanded text:
accipere, ne decipiatur is qui satis accepit: nam eos, qui non coguntur rem defendere, post satisdationem cogi. Labeo causa cognita temperandum, et si captio actorisrempta sit aut inimicitiae intercesserint aut uel alia iusta causa inte