comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransiit anma nr̃a. Fortasse ꝑtratsit anima
nr̃ã. aquam sine substantia. E. cet qualem
aquã dicebat. forsitan aqua demersisset nos.
Qualis aut̃t aqua est: Sinc substantia. Qd est
sine substantia : Primo qͥd. ẽ. forsitan ꝑtransut
anima nr̃a:. Quomͦ potucrunt cñi latini exp̃s¬
scrut: quod greci dicunt arã. Sic eñi habeꝵ
greca exemplaria. arã. Quia dubitantis uer¬
bũ est expressum quidem. c̃. dubitationis u̾bo
qͦd est fortasse: sed non omĩno hoc t̃. Possumꝰ
illud uerbo dicere minus qͥdem latine con¬
iuncto: sed apto ad intelligentias ur̃as. Qͦ d
piniei dicunt iar. non lignum. s quando
dubitant: hoc greci arã. hoc latini possunt
uł solent dicere putas. cum ita locuntur.
Putans euasi hoc: Si ergo dicatur forsitan cua¬
si: uidetis quia non hoc sonat. Seo qͦo dixi
putas: usitate dicitur. latine non ita dicitur.
Et potui illad dicere: cũ tracto uobis. Sepe cm̃
& nerba non latina dico: ut uos intelligatis.

Expanded text:
transiit anima nostra: fortasse pertransiit anima nostra aquam sine substantia.» Ecce qualem aquam dicebat, «Forsitan aqua demersisset nos.» Quales autem aqua est sine substantia? Quid est, «sine substantia?» 8. Primo quid est, «Forsitan pertransiit anima nostra?» Quomodo potuerunt enim, Latini expresserunt quod Graeci dicunt ἄρα. Sic enim graeca habent exemplaria, ἄρα: quia dubitantis verbum est, expressum est quidem dubitationis verbo, quod est «fortasse;» sed non omnino hoc est. Possumus illud verbo dicere minus quidem latine conjuncto, sed apto ad intelligentias vestras. Quod Punici dicunt, «iar,» non lignum, sed quando dubitant; hoc Graeci, ἄρα: hoc Latini possunt vel solent dicere, Putas, cum ita loquuntur: Putas, evasi hoc? Si ergo dicatur, Forsitan evasi, videtis quia non hoc sonat: sed quod dixi, Putas, usitate dicitur; latine non ita dicitur. Et potui illud dicere, cum tracte vobis; saepe enim et verba non latina dico, ut vos intelligatis.
Abbreviated transcription (Latin):
retur uoluntatẽ dĩ. & uideret pauꝑtatẽ suã
temꝑalem esle & transitariã. diuitias autẽ sibi
spirituales ita uenturas : ut nullo pacto pos¬
sint p̃terire. & habere in diuitiis cordis fidem.
si ei non contingat aurũ habere in archa. Qa
si aurũ haberet in archa furtm timerit.
& aurũ de archa itiã nolens ꝑderet : fidt̃ aut̃
de corde non ꝑderet. si ipse illam non inde
expelleret. Cito antẽ responderi pot᷑ lm̃i.¬
fecit dẽ diuitẽ. ut ꝓbet illum de pauꝑe: ꝙom¬
nia quȩ fecit ds̃. recte fecit. Rsi ñ possumus
uidere consiliũ ipsus quare illud sic fecit.
&s illud sic: bonũ est nobis ut subdamꝰ nos sa¬
picatiȩ ipsius. & credamus qui a benefecit:
& si nrndũ nouimus quare sic sseit. & ha¬
bebimus cor rectum. ut p̃sumamꝰ & confida.¬
mus in dr̃o. & non mouebuntur pedes nr̃i.
S sit in nobis asccudentib unde expit iste psalmꝰ:

Expanded text:
etur voluntatem Dei, et videret paupertatem suam temporalem esse, et transituram, divitias autem sibi spirituales ita venturas, ut nullo pacto possent praeterire; et haberet in divitiis cordis fidem, si ei non contingit aurum habere in arca? Quia si aurum haberet in arca, furem timeret, et aurum de arca etiam nolens perderet; fidem autem de corde non perderet, si ipse illam inde non expelleret. Cito autem responderi potfecit Deus divitem, ut probet illum de paupere. Et omnia quae fecit Deus, recte fecit. Et si non possumus videre consilium ipsius, quare illud sic fecit et illud sic; bonum est nobis ut subdamur sapientiae ipsius, et credamus quia bene fecit, et si nondum novimus quare fecit: et habebimus cor rectum, ut praesumamus et confidamus in Domino, et non movebuntur pedes nostri, et fit in nobis ascendentibus unde coepit iste psalm
Abbreviated transcription (Latin):
inquit dimersisset nos. Sed qualis est ista
aqua: Torrens est. Fluit eñi cũ impetu.
s transitura est. Torrentes uͦ dicunt᷑ fluuii
qui repentins imbrib crescunt. & magnũ
habent impetum. Quisqͥs incurrerit tra¬
hitur. s in quo dñs non. t̃. In quo aut̃ dñs
est: transit torrentẽ anima ipsiꝰ. Adhue
fluit torrens. s sam transiit anima marty.¬
rũ. Aohue quãdiu scłm hoc nascendo o mo¬
riendo currit: toyrens est. Hinc ꝑsecutio¬
nes at isto torreqite. hinc bibit ille primꝰ
caput nr̃m. de qͦ dictum .c̃. in psalmo: de
torrente in uia bibit. De torrente aqua
ala quȩ signisicat ppłm ꝑstentorem : inde
bibit ille qui daxit discipłis. Potestis bibere
calictm. quẽ ego bibitarꝰ sũ: De torrente
in uia bebit. Quid est in ua bibit: Tran¬
siens bibit. non hefit. In uia bibit. quia de
alo forte dictum est: a in uia peecatoꝵ ñ
sticit. Transicus bibit. Ꝙ inde qͥ dictũ. ẽs

Expanded text:
inquit, «demersisset nos.» 7. Sed qualis est ista inquit, «demersisset nos.» 7. Sed qualis est ista aqua? Torrens est, fluit cum impetu, sed transitura est. Torrentes enim dicuntur fluvii qui repentinis imbribus crescunt: magnum habent impetum; quisquis incurrerit trahitur, sed in quo Dominus non est; in quo autem Dominus est, transit torrentem anima ipsius. Adhuc fluit torrens, sed jam transiit anima martyrum. Adhuc quamdiu saeculum hoc nascendo et moriendo currit, torrens est: hinc persecutiones, de isto torrente. Hinc bibit ille primus caput nostrum, de quo dictum est in psalmo: «De torrente in via bibit.» De torrente, aqua illa quae significat populum persecutorem, inde bibit ille qui dixit discipulis: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? «De torrente in via bibit.» Quid est, «in via bibit?» Transiens bibit, non haesit. In via bibit; quia de illo forte dictum est, «Et in via peccatorum non stetit» . Transiens bibit. Et quid inde dictum est?
Abbreviated transcription (Latin):
cisti ta: s uicit ille qui est in te. Imꝑatorẽ talẽ
portas. & uinceris: Honne ile cst quẽ portas.
qui dixit. ego uiei scłm: Nonne priꝰ moricus
uieit diabolum. cũ semꝑ cĩt. suꝑ omẽm erea¬
turã. quia uerbũ as̃ est apud dm̃: Quart ui-¬
cit. nͥ ut te aocerit o cũ diabolo dimicare: Et
tamen iam doctus nͥ in te sit ille qui prior
tͥ uicit: uinceris. Nisi quia dñs erat in
nobis: dũ insurgerent homines suꝑ nos.
forsitan uiuos absorbuissent nos. Dũ iraset¬
retar faror ipsoꝵ suꝑ nos. Iam irascuntur.
iã aꝑte scͥuiunt. forsitan aqua demersisset
nos. Aquã dicit popłos peccatores. Ꝙ uide¬
bimus qualem aquam in consequentibus.
Quicũq autẽ conscnsisset illis: aqua illũ ope.¬
ruisset. Moreritur eñi morte egyptiorũ.
non transiret exemplo isrłicarũ. Nostis cnim
sr̃s. quia ꝑ aquam popłs ifrahelitarũ transiit.¬
& ipsa aqua ppłs sgyptiorũ coopertꝰ.ẽ. Aqua

Expanded text:
cisti tu, sed vicit ille qui est in te. Imperatorem talem cisti tu, sed vicit ille qui est in te. Imperatorem talem portas, et vinceris? Nonne ille est quem portas, qui dixit, «Ego vici saeculum» ? nonne prior moriens vicit diabolum, cum semper esset super omnem creaturam, quia Verbum Deus est apud Deum? Quare vicit, nisi ut te doceret cum diabolo dimicare? Et tamen jam doctus, nisi in te sit ille qui prior tibi vicit, vinceris. «Nisi quia Dominus erat in nobis, dum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos. Dum irasceretur furor ipsorum super nos:» jam irascuntur, jam aperte saeviunt: «forsitan aqua demersisset nos.» Aquam dicit populos peccatores; et videbimus qualem aquam in consequentibus. Quicumque autem consensisset illis, aqua illum operuisset. Moreretur enim morte Aegyptiorum, non transiret exemplo Israelitarum. Nostis enim, fratres, quia per aquam populus Israelitarum transiit, et ipsa aqua populus Aegyptiorum coopertus est . «Aqua,»
Abbreviated transcription (Latin):
neris alios qui tecũ sirit. illa blanda & dolosa
lingua quid dicit: Eece illi potuerunt. forte
tu non poteris. Aggrederis. deficies. & meliꝰ
erat ñ inciꝑe: quã ꝯpisse & defecisse. Lingua
ꝑseueraueris. nincitur lingua dolosa. &blan¬
diens incipit esse aꝑte seuiens. Ex quȩ blandi¬
ebatur ut seduceret: minatur ut terreat. Sed
si añs est init. & non reliquexis de corde tuo xp̃m.¬
quom ꝑ sagritas acutas. & carbones desolatorios
uicisti lingnas dolosas: id. c̃. ꝑ uerba dĩ quib
transsponm crat cor tuum. & ꝑ gxempla iustoꝵ
qui de mortuis uiificati sunt. de peocatorsb
facti farat iusti: quomꝰ carbones de morte re-¬
inuiscnnt. quorsi ergo illos uicisti sagittis &
carbonib desolatoris. dolose blandientis. o blan.¬
dicado seducentes: sic istos uinees iam irasccu¬
do cõmitantes. qui a blandicndo seducert ne.¬
qui ueriat᷑. Ui ai sunt cũ blandirent᷑. uincint᷑

Expanded text:
neris alios qui tecum sunt, illa blanda et dolosa neris alios qui tecum sunt, illa blanda et dolosa lingua quid dicit? Ecce illi potuerunt; forte tu non poteris. Aggrederis; deficies: et melius erat non incipere, quam coepisse et defecisse. Lingua everaveris, vincitur lingua dolosa et blandiens, incipit esse aperte saeviens; et quae blandiebatur ut seduceret, minatur ut terreat. Sed si Dominus est in te, et non reliqueris de corde tuo  sagittas acutas et carbones desolatorios vicisti linguas dolosas , id est, per verba Dei quibus transfixum erat cor tuum, et per exempla justorum qui de mortuis vivificati sunt, de peccatoribus facti sunt justi, quomodo carbones de morte revivescunt: quomodo ergo illos vicisti sagittis et carbonibus desolatoriis, dolose blandientes et blandiendo seducentes; sic istos vinces jam irascendo comminantes, quia blandiendo seducere nequiverunt. Victi sunt cum blandirentur, vincantur
Abbreviated transcription (Latin):
non incis est añs. In quib autẽ in est añs:
occiduntur & ñ moriuntur. Qui autẽ con.¬
seatinnt  inuiat: uim absorbentur. ab¬
sorti morint᷑. Isti auit̃ qui passi sunt o ñ
consenserunt tribulationib : gcultant a di¬
cunt. Dicat nc̃ istł.dicat exul.¬
tans. dicat sicurus. Nii
quia dñs erat in nobis. cũ
insurgerent homines suꝑ nos. forsitan uiuos
absorbuissent nos: dũ uasocretur furor eoꝵ
suꝑ nos. Nostis fr̃s. in aliquo de suꝑioribus
psalmis. in ipso uitio canticoꝵ graduũ. contra
lingnã subdolam petisse auxiliũ quendã qui
oꝓit ascendert: & dixisse. Dñe erue animã
a labiis iniustis:  a lingua dolosa. Primo enĩ
cũ epit homo ascendere & ꝓfictre. in ipso ex.¬
ordio ascensionis linguas dolosas patitur.blan.¬
das ad ꝑmciem. blandas ad malã suasionẽ. Qͥt
facis: Quart hoc facis: Aliter eñi uiere non
potes: Seruire dõ alit̃ non potes: Tu solus es
qui uis hoc esse quod alii non sunt : Ꝙ si inue.¬

Expanded text:
nus. In quibus autem inest Dominus, occiduntur et non moriuntur. Qui autem consentiunt et vivunt, vivi absorbentur, absorpti moriuntur. Isti autem qui passi sunt, et non cesserunt tribulationibus, exsultant et dicunt, «Dicat nunc Israel;» dicat exsultans, dicat securus, «Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos.» 6. «Cum irasceretur furor eorum super nos.» Nostis, fratres, in aliquo de superioribus psalmis, in ipso initio canticorum graduum contra linguam subdolam petisse auxilium quemdam, qui coepit ascendere; et dixisse, «Domine, erue animam meam a labiis injustis, et a lingua dolosa.» Primo enim cum coeperit homo ascendere et proficere, in ipso exordio ascensionis, linguas dolosas patitur, blandas ad perniciem, blandas ad malam suasionem: Quid facis? quare hoc facis? Aliter enim vivi non potest? serviri aliter Deo non potest? Tu solus es qui vis hoc esse quod alii non sunt! Et si inve
Abbreviated transcription (Latin):
Time autẽ uidebimus facie ad faciem. cũ habut.¬
rimus corda mundata. Beati em̃ mundo corde.
gm̃ tpsi arã indebunt. U̾nde autẽ corda mun¬
dantur. trsi ꝑ fidem sicut petous ait inactib
ꝑ speciem. Ambulamus cñi nc̃ ꝑ fidem nũdũ ꝑ sp̃em:
sicut apłs dicit. Quãdiu sumus in corꝑe ꝑegri¬
namur a dño. Et quid.c̃. ꝑ egrinamur : ꝑ fidem
em̃ ambulamus inquit: non ꝑ speciem. Qui ergo
ꝑegrinatur co ꝑ fidem ambulat: nondũ est in patͥi.
s est iam in ma. Qii autẽ nec credit: nec inpatͥa
est nec in uia. Sic ergo ambulemus. tanquam in
ma simus: quia ipse rex patriȩ factus est uia.
autẽ ia. Quo imus: Ad ueritatẽ. Qua tͥmus:
ꝑfidem. Quo imus: Ad xp̃m. Qua imus: Per
acp̃m. Ipse eñi dixit. Ego sum uia. ueritas. &
uita. Dixetat autc̃ aliquando credentib in se.

Expanded text:
tunc autem videbimus facie ad faciem, cum hahuetunc autem videbimus facie ad faciem, cum hahuerimus corda mundata. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Unde autem corda mundantur, nisi per fidem, sicut Petrus ait in Actibure speciem. Ambulamus enim nunc per fidem, nondum per speciem; sicut Apostolus dicit, «Quamdiu sumus in corEt quid est, «peregrinamur? Per fidem enim ambulamus,» inquit, «non per speciem» . Qui ergo peregrinatur, et per fidem ambulat, nondum est in patria, sed jam est in via; qui autem non credit, nec in patria est, nec in via. Sic ergo ambulemus, tanquam in via simus; quia ipse Rex patriae factus est via. autem via. Quo imus? Ad veritatem. Qua imus? Per fidem. Quo imus? Ad Christum. Qua imus? Per Christum. Ipse enim dixit: «Ego sum via, veritas et vita» . Dixerat autem aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
qͥo me ꝑsc̃queris: Et hec optine nostis. o usitata st̃
uobis. Nlon autt̃ cura sastioio cõmemorentur cis
quib non exciderunt: ut ꝑ eoꝵ patientiã redcant
in cor gtiam coꝵ quib exidetant. Salubria sunt
et̃. co scp̃uis dĩccnda. Sine ergo unus cantet. siut
multi cantent: ao mnati homines unus bomo et.
apiam mcubra sunt cepĩ. Quid ergo isti cantant:
Hec metibra xp̃i quid cantant : Amant eñi. Gaman¬
do cantant. desiderando cantant. Auquando cũ
tribulationt cantant. ꝙ aliquando gcultando can.¬
tant. cũ inspe cãtant. Tribulatio eisi nr̃a in pre.
in re. seo iam ispt. Spes antẽ ur̃a tam certa
est: quasi iam res ꝑsccta sit. Neꝙ em̃ timemus.
ꝓmitente ueritate. Ueritas etũ nec falli potest.
ner fallere. Ponũ est ut hertamus illi. ila nos
uberat. s si manscrimus in uerbo ciꝰ. Modo
eñi eredimus. tunc tudebimus. Cũ credimus.
spes est in isto scło. Cũ udebimus. res erit in
futaro scło. Uidebimus autt̃ facie ad faciem.

Expanded text:
queris» ? Et haec optime nostis, et usitata sunt vobis. Non autem cum fastidio commemorentur eis quibus non exciderunt, ut per eorum patientiam redeant in cor etiam eorum quibus exciderant; salubria sunt enim, et saepius dicenda. Sive ergo unus cantet, sive multi cantent; et multi homines unus homo est, ani membra sunt Christi. 2. Quid ergo isti cantant? haec membra Christi quid cantant? Amant enim, et amando cantant, desiderando cantant. Aliquando cum tribulatione cantant, et aliquando exsultando cantant, cum in spe cantant. Tribulatio enim nostra in prain re, sed jam in spe. Spes autem nostra tam certa est, quasi jam res perfecta sit: neque enim timemus promittente Veritate. Veritas enim nec falli potest, nec fallere: bonum est ut haereamus illi; illa nos liberat, sed si manserimus in verbo ejus. Modo enim credimus, tunc videbimus: cum credimus, spes est in isto saeculo; cum videbimus, res erit in futuro saeculo. Videbimus autem facie ad faciem :
Abbreviated transcription (Latin):
cutores aliquando. & nc̃ non desunt. Singilla¬
tan insurgunt. o aliquando unios abserbent: sed
in quib nom est añs. Ideo ante om̃ia illi ixerant.
nͥ quia añs erat in nobis: quia multi sorbentur.
in ꝗrab non est aris. Hi sunt qui uim forbent᷑.
qui scurat mabũ esse. & lingna consentiunt.
Surrexcyunt cũi quidã ꝑsecutores. & diccerunt
hominib. Thurisicate. Si non feceritis: occi¬
aemus uos. Iui amauerunt hanc uitam. & dua.¬
cedo uite hus tenuit eos. Non plus dapxert̃
ta que ꝓmisit aĩ. quã ea qͥ uidebant in terra.
INa ctu credere tabebantur qui̧ noiͥ indebatit.
isti guȩ amabatt uidebant. Plus retinentes ea
quȩ uidebant: exclnserunt de cordib dm̃ti.
& quia noti erat in eis añs: uui absotti sunt.
Quto est uiui absorti sunt: Thurificando idolis.
scientes quia nichil est uolum. Nã si aliqͥd
putarent esse idolũ: mortui absorberent᷑. Cũ
antẽ putant. nichil esse idolũ: & noueritit

Expanded text:
cutores aliquando, et nunc non desunt. Singillacutores aliquando, et nunc non desunt. Singillatim insurgunt, et aliquando vivos absorbent, sed in quibus non est Dominus. Ideo ante omnia illi dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» quia multi absorbentur, in quibus non est Dominus. Hi sunt qui vivi absorbentur, qui sciunt malum esse, et lingua consentiunt. Surrexerunt enim quidam persecutores, et dixerunt hominibus: Thurificate; si non feceritis, occidimus vos. Illi amaverunt hanc vitam, et dulcedo vitae hujus tenuit eos. Non plus dilexerunt ea quae promisit Deus, quam ea quae videbant in terra. Illa enim credere jubebantur, quae nondum videbant, ista quae amabant videbant. Plus retinentes ea quae videbant, excluserunt de cordibus Dominum; et quia non erat in eis Dominus, vivi absorpti sunt. Quid est, vivi absorpti sunt? Thurificando idolis, scientes quia nihil est idolum. Nam si aliquid putarent esse idolum, mortui absorberentur: cum autem putant nihil esse idolum, et noverunt
Abbreviated transcription (Latin):
uiuos absorbuissent nos. Uiuos absorbu.¬
issent. Non prius occidissent: & sie obsor¬
buissent. O unmanes. o crudeles. non sio
sorbet ixcłia. Petro macta & manduca
duictum. ẽi non uiuos obsorbe. Quomͦ gͦ
petrus id.c̃. eccłia mactat. & sic manducat:
S quomꝰ isti qui exurrexerunt suꝑ nos. for¬
sitani uiuos abserbuissent nos. nisi qͥa dñs
trat in nobis: Quia in eccłiȩ corpus nemo
intrat. nͥ ꝑrius occisus. Moritur qͥd fuit.
ut sit qͦͥd non fuit. Alioqͥn qui ñ occiditur.
o non mandueatur ab eecłia: esse in numero
popłi potest qui uidetur oculis humanis.
in numero autẽ ppłi qui cognitus dõ est. ac qͦ dicit
ducatus. nec manducari poterit: nͥ pͥmo mactatꝰ.
Ucuit paganus. adhuc in illo idolatria utuit: inse.¬
rendus est m̃bris ccp̃i. Ut inscratur: necesse est¬
ut manducitur. S non potest manducari ab
eocłia: nisi pͥmo mactatus. Remntiet scło: tunc
mactatur. Credat in dm̃: tunc manducatur.

Expanded text:
vivos absorbuissent nos. Vivos absorbuvivos absorbuissent nos. Vivos absorbuissent;» non prius occidissent, et sic absorbuissent. O immanes! o crudeles! Non sic absorbet Ecclesia: Petro, «Macta et manduca» , dictum est; non, Vivos absorbe. Quomodo ergo Petrus, id est Ecclesia, mactat, et sic manducat? et quomodo isti qui exsurrexerunt super nos, «forsitan vivos absorbuissent nos, nisi quia Dominus erat in nobis?» Quia in Ecclesiae corpus nemo intrat, nisi prius occisus. Moritur quod fuit, ut sit quod non fuit. Alioquin, qui non occiditur et non manducatur ab Ecclesia, esse in numero populi potest, qui videtur oculis humanis; in numero autem populi qui cognitus Deo est, de quo dicitducatus, nec manducari poterit, nisi primo mactatus. Venit paganus, adhuc in illo idololatria vivit; inserendus est membris Christi: ut inseratur, necesse est manducetur; sed non potest manducari ab Ecclesia, nisi primo mactatus. Renuntiet saeculo, tunc mactatur; credat in Deum, tunc manducatur.
Abbreviated transcription (Latin):
s nemo ante illũ resurrexit ingłnũ. Epoul¬
tantes autẽ cũ illo ꝙiã ibi spe. & corde consti¬
tuti quia euasimus: cogitemus quid euasimis.
quȩ scandala. quas trsbulationes mundi. qs
ꝑsccutiones om̃iũ paganoꝵ. quos dolos om̃iũ
bereticoꝵ: quas suggestiones diaboli. quas cupi¬
ditatũ conflictationes. Om̃ia ista quis eua¬
deoet. nͥ quia dñs erat in nobis: Dicat nc̃
isrł. Sccurus cñi dicat isrł. nͥ quia dñs erat
in nobis. Quando: Oũ insurgerent ho.¬
homo erat in nobis. Homines surrexert̃
homines: nisi ia his bominib qui non ꝑo.¬
tuerunt opprim non homo essit seo añs.
Ergo nisi quia auis erat in nobis. cũ insurge¬
reat homines suꝑ nos. quid em̃ faccrent no.¬
bis: O homines qui exultatis & cantatis.
& securi tenetis beatitudinẽ sempit̾niã. qͥo
uobis facerent homines insurgentes in uos.
nͥ dñs esset in uobis: Qͥo facerent: Forsitan

Expanded text:
sed nemo ante illum resurrexit in aeternum. Exsulsed nemo ante illum resurrexit in aeternum. Exsultantes autem cum illo, etiam ibi spe et corde constituti, quia evasimus, cogitemus quid evasimus, quae scandala, quas tribulationes mundi, quas persecutiones omnium Paganorum, quos dolos omnium haereticorum, quas suggestiones diaboli, quas cupiditatum conflictationes. Omnia ista quis evaderet, «nisi quia Dominus erat in nobis? Dicat nunc Israel;» securus enim dicit Israel, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Quando? «Cum insurgerent hohomo erat in nobis; homines autem insurhomines, nisi in his hominibus qui non potuerunt opprimi, non homo esset, sed Dominus. 5. Ergo, «Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines super nos.» Quid enim facerent vobis homines, exsultantibus et cantantibus, et secure tenentibus beatitudinem sempiternam? quid vobis facerent homines insurgentes in vos, nisi Dominus esset in vobis? quid facerent? «Forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
tatio est. Nidi qͥa añs erat in nobis. dicat nẽ
isrł: nͥ quia añs erat in nobis. Nc̃ dicat. iam
euasit. E uadentes eui id. ẽ. cos qui iam cua¬
serunt. constituit intucndos psalmus iste.
Constituamus alos & nos in corde iã trium.¬
phantes. & tanquam ibi & nos simus. sicut in
suꝑiore psalmo dictum est. stantes crant pedes
nri in atriis tuis iherłm. ñ dum ibi erant. s
in uia erant: tanta aut̃ erat lytieia festinantiũ.
co tanta ꝑueniendi spes. ut adhuc in uia positi.
& laborantes. iam sĩri ali constituti uiderent᷑:
sic a nc̃ ponamꝰ nos in illo triumpho qͦd erit
in futuro scło. quando insultabimꝰ morti
iam finitȩ. iam consumptȩ. quando dictmꝰ. ubi
est mors contentio tua. ubi est mors aculeus tuns.
iam comuncti angłis. & exultantes eñ rege nrõ
qui primus resurgere uoluit: quãitis pͥor mori
nolterit. Multi eñi ante illũ mortui sunt.

Expanded text:
tatio est: «Nisi quia Dominus erat in nobis.» 4. «Dicat nunc tatio est: «Nisi quia Dominus erat in nobis.» 4. «Dicat nunc Israel: Nisi quia Dominus erat in nobis.» Nunc dicat, quia jam evasit. Evadentes enim, id est, eos, qui jam evaserunt, constituit intuendos psalmus iste. Constituamus illos et nos in corde jam triumphantes; et tanquam ibi et nos simus, sicut in superiore psalmo dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem» . Nondum ibi erant, sed in via erant: tanta autem laetitia erat festinantium, et tanta perveniendi spes, ut adhuc in via positi et laborantes, jam sibi illic constituti viderentur. Sic et nunc ponamus nos in illo triumpho qui erit in futuro saeculo, quando insultabimus morti jam finitae, jam consumptae; quando dicemus, «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? jam conjuncti Angelis, et exsultantes cum Rege nostro, qui primus resurgere voluit, quamvis prior mori noluerit. Multi enim ante illum mortui sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de corꝑe illo. de quo & nos sumꝰ : quȩ possunt
in ueritate cantare. Q hoc cantarunt marty¬
res scĩ. Iam cͥnaserunt. & in exultatione cũ xp̃o
sunt. recepturi corꝑa iã incorrupta. eadẽ ipsa
quȩ pͥmo erant corruptibilia. In quib passist̃
pynas: inde illis fient or namenta iusticie.
Ergo siue illi iam in re. siue nos in spe coniũ¬
gentes affectum coronis eoꝵ. & desiderante
talem uitam qualem hic ñ habemus. sed hab̾e
ũ poterimus. nͥ eam hic desiderauerimꝰ: cante¬
mus simul om̃s & dicamus ¶isi quia adñs
erat in nobis. Respexerunt cñi quasdlam tribu¬
lationes quas passi sunt: & considerauerunt
in eo iam loco & in beatitudine & insecurita.¬
te constituti. qua transieruit. qͦ ueneruit: &
quia difficile trat inde liberari. nisi adesset
manus liberantis: & in gaudio aixert̃. Hisi
quia dt̃s erat in nobis. Sic cȩꝑunt cantare.
Nondum dixerunt unde cuaserint: tanta gcul¬

Expanded text:
de corpore illo de quo et nos sumus, quae possunt de corpore illo de quo et nos sumus, quae possunt in veritate cantare. Et hoc cantarunt martyres sancti: jam enim evaserunt, et in exsultatione cum Christo sunt, recepturi corpora jam incorrupta, eadem ipsa quae primo erant corruptibilia, in quibus passi sunt poenas; inde illis fient ornamenta justitiae. Ergo, sive illi jam in re, sive nos in spe conjungentes affectum coronis eorum, et desiderantes talem vitam qualem hic non habemus, sed habere non poterimus nisi eam hic desideraverimus, cantemus simul omnes, et dicamus: «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Respexerunt enim quasdam tribulationes quas passi sunt, et consideraverunt in eo jam loco et in beatitudine et in securitate constituti, qua transierint, quo venerint; et quia difficile erat inde liberari, nisi adesset manus liberantis, in gaudio dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Sic coeperunt cantare: nondum dixerunt unde evaserint; tanta exsul
Abbreviated transcription (Latin):
dato: Qnoc mundantur coroa: & uerbũ caro
factum est. & habitauit in nobis. Qͦ d gͦ manet
uerbũ in sc̃. ueritas est ad quã uenumꝰ. & qͣ nos
liberat. Quod autẽ p̃dicatur uerbũ fidei in quo
isti quos legrmus. Menbra ista acp̃i exultantia.
cantanit istum psalmum. Et quis hic exultat.
nͥ in spẽ sicut dixi: Q nobis certa sit ista spes:
& exultando cantemus. Non cñi qui cantant
alieni sunt a nobis. aut non in hoc psalmo uox
nr̃a est. Sic audite. tanquam
nos ipsos audiatis. Sic au¬
dite. tanquã in speculo
scripturarũ uos ipsos attendite. Cũ cñ tanquã
speculum attendis scripturas. ghilaratur facies
tua: cũ similem te inuenies gxultatone spei.
menbris quibdam xxp̃i. quȩ menbra ista canta¬
runt. Eris a tu in ipsis menbris. & cantabies
ista. Cur ergo ista cantant exultando: Quia
euaserunt. E. rgo spes est. in qua cantant.
Cũ enłi hic sumus & ꝑegrinamur: ñctam eua¬
simus. Prgcesserunt quidẽ meubra quȩdam

Expanded text:
 mundantur corda? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Quod ergo manet Verbum in se, veritas est ad quam venimus, et quae nos liberat: quod autem praedicatur verbum fidei, in quo isti quos legimus; membra ista Christi exsultantia cantant psalmum istum. Et quis hic exsultat, nisi in spe, sicut dixi? Et nobis certa sit ipsa spes, et exsultando cantemus. Non enim qui cantant alieni sunt a nobis, aut non in hoc psalmo vox nostra est. Sic audite, tanquam vos ipsos audiatis; sic audite, tanquam in speculo Scripturarum vos ipsos attendatis. Cum enim tanquam speculum attendis Scripturas, exhilaratur facies tua: cum similem te invenies exsultatione spei, membris quibusdam Christi, quae membra ista cantarunt; eris et tu in ipsis membris, et cantabis ista. Cur ergo isti cantant ista exsultando? Quia evaserunt. Ergo spes est in qua cantant. Cum enim hic sumus et peregrinamur, nondum evasimus. Praecesserunt quidem membra quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
non creporis pedib ficri. seo cotois affectib. Hoc sepis.¬
sinc itsinuauimus uodis. nec eadem septus reptita¬
da sunt: tit fit locus dicinda quȩ ñdum dicta st̃.
Et iste ergo psalmus quẽ nc̃ nobis cantatũ audistis.
canticũ graduũ suꝑscribit᷑. Ipse est titalus cius.
Cantant ergo ascrndentis. Ꝙ aiquando tanquã inius
cantat. ali quando tanquã multi : quia e tuulti unꝰ.¬

Expanded text:
i, sed cordis affectibus. Hoc saepissime insinuavimus vobis; nec eadem saepius repetenda sunt, ut sit locus dicendi quae nondum dicta sunt. Et iste ergo psalmus, quem nunc vobis cantatum audistis, «Canticum graduum» superscribitur. Ipse est titulus ejus. Cantant ergo ascendentes: et aliquando tanquam unus cantat, aliquando tanquam multi; quia et multi un
Abbreviated transcription (Latin):
ut homo dirigat cor suũ. Uis habere rectũ
cor: Tu fac quod uult dĩ. noli uelle dm̃ fa¬
cere quod uis tii. Praui cordes cni sunt. id.
.c̃. qui rectum cor non habent: qui sedent
& disputant quons aebuit facere ac̃. ñ lau.¬
dando quod fecit. s rip̃h endendo. Corrige¬
re illum uolunt. parũ est quia corrigi ab
co nolunt & dicunt. Hon debuit ds̃ factrt
pauꝑes. sed soli diuites esst debuerunt. & ipsi
soli uiuere. Vt qͥo factus est pauꝑ: Ut quid
uinit: Rep̃hendit dm̃ pauꝑũ. Quanto meliꝰ¬

Expanded text:
ut homo dirigat cor suum. Vis habere rectum ut homo dirigat cor suum. Vis habere rectum cor? Tu fac quod vult Deus; noli Deum velle facere quod vis tu. Pravicordes ergo sunt, id est, qui rectum cor non habent, qui sedent et disputant quomodo debuit facere Deus; non laudando quod fecit, sed reprehendendo. Corrigere illum volunt: parum est quia corrigi ab eo nolunt; et dicunt, Non debuit Deus facere pauperes, sed soli divites esse debuerunt; et ipsi soli viverent. Utquid factus est pauper? utquid vivit? Reprehendit D
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi peceatores habundantes in scło. optinutrt᷑
diuitias: nũqͥd uane iustisicaui cor meu. & laui
int᷑ innocentes manꝰ ieas. Ille ergo psalmus
ubi uidetis quia ꝑiclitatur anima. ubi uide¬
tis quia mitant pedos: sic expit. Quã bonus
istł as. rectis corre. Mci autẽ inquit pene cõ¬
moti sunt pedes. paulominus effusi stͣ gressus
mei. Quart: Quia celaui in peccatoribꝰ. pacẽ
ꝑeccatoꝵ intuens. Inde ergo dixit cõmotos
pedes suos. Opene effusos gressus lapsu ad
ruina̾ adõ: quia intiutus est & inspexit seli¬
citatẽ peceatoꝵ. & uidit cos habere pacẽ. sẽ
autẽ laborem. Narrauit autt᷑ hoc. cũ iam
cuafisset. C. ũ iã corresto corde dõ inhesisset:
narrauit p̃terita perienla sua. Ergo bonus
as isrł. Sed quibꝰ: Rectis corde. Qui sunt
recti corde: Qui non rep̃hendirat am̃. Qui
sunt recti corde : Qui uoluntatẽ sciã ad uo¬
luntatem dĩ dirigunt. ñ uoluntatẽ dĩ ad uo¬
luntatẽ sua̾ conantur. Breue p̃ciptum est.

Expanded text:
ndantes in saeculo obtinuerunt divitias. Numquid vane justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas?» ille ergo psalmus, ubi videtis quia periclitatur anima, ubi videtis quia nutant pedes, sic coepit: «Quam bonus Deus Israel rectis corde! Mei autem,» inquit, «pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei.» Quare? «Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens» . Inde ergo dixit commotos pedes suos et pene effusos gressus, lapsu ad ruinam a Deo, quia intuitus est et inspexit felicitatem peccatorum, et vidit eos habere pacem, se autem laevasisset, cum jam correcto corde Deo inhaesisset, narravit praeterita pericula sua. Ergo, «Bonus Deus Israel:» sed quibus? «Rectis corde.» Qui sunt recti corde? Qui non reprehendunt Deum. Qui sunt recti corde? Qui voluntatem suam ad voluntatem Dei dirigunt; non voluntatem Dei ad voluntatem suam curvare conantur. Breve praeceptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt uiri. Est eu̾i tab̾naculũ añi. ipsa scã gcełia
toto orbe aiffusa. Hexetiei diuidentes se ab eccłis
tab̾naculis: sibi tab̾nacula posuerunt. Hon in ipsis
tib̾naculis uiri bene sentiet at. S pullũ cor uorũ
attende dicentẽ. Clegi abiei in domo dĩ. magis quã
habitare in tib̾naculis peccatoꝵ. &eñi si alicui bono.
pio. conficenti infirmitatẽ suã pullo corui inuocan.¬
ti am̃. contiagit forte in eccłla carere honore tem.¬
porali: non it extra ꝓccłiam. non sibi facit ģetra co¬
dosiam tab̾naculã. in quo ñ bene sentiat ał. Sed
quid dicit: Elegi abici in domo dĩ: magis quam¬

Expanded text:
inquit, «viri.» Est enim tabernaculum Domini, ipsa sancta Ecclesia toto orbe diffusa. Haeretici dividentes se ab Ecclesiae tabernaculis, sibi tabernacula posuerunt: non in ipsis tabernaculis viri bene sentiet Deus. Sed pullum corvorum attende dicentem: «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum» . Etenim si alicui bono, pio, confitenti infirmitatem suam, pullo corvi invocanti Deum, contingit forte in Ecclesia carere honore temporali; non it extra Ecclesiam, non sibi facit extra Ecclesiam tabernaculum, in quo non bene sentiat Deus: sed quid dicit? «Elegi abjici in domo D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinatia. accusctur in malo: renascat᷑ in bono. Diri.¬
get ipse. alligabit fracturã. consolidabit sinitatem.
e non crunt iam impossibilia nobis. quȩ mͦ impossi¬
bilia sunt. Donũ est cñi ut consiteat᷑ insirmitatẽ. qui
uidt ꝑuenire ad cdiuinitatẽ. Intelligentiȩ ciꝰ. non est

Expanded text:
pertinacia, accusetur in malo, renascatur in bono. Diripertinacia, accusetur in malo, renascatur in bono. Diriget ipse, alligabit fracturam, consolidabit sanitatem; et non erunt jam impossibilia nobis, quae modo impossibilia sunt. Bonum est enim ut confiteatur infirmitatem, qui vult pervenire ad divinit
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est ei. mutabis ea & mutaburt᷑. tũ autẽ
idem ipse es. & anni tui non deficient. Igitur sĩ
ipse idem. ipse & mutari ex nulla parte potest.
participando eł duimitatẽ. er unus & nos imimor.¬
tales in tutã xiernã. Et hoc nobis pignꝰ aatĩ ẽ de filio
dĩ. qd̾ i dixi scĩtati ur̃ẽ: ut antequã efficercisi parnici¬
pes ĩmortalitatis iplĩ. sicret ipse particips mortalita
tis nrẽ. Sicut aut̃ ille moitalis ũ de sua substantia
s de m̃a: sic nos ĩmortales ñ de nr̃a substantia. s
de ipsus. Participes gͦ crimus. Nemo dubitet. scrip¬
tura hoc apxit. Et cuiꝰ rei erimꝰ participes: Quasi
partes suit apud dm̃. aut ꝑ partes diuidat᷑ d̾s. Quis
ergo explicat. quomͦ sint participes uinꝰ simplicis
niulti: Non ergo geigatis qd̾ apte dici ũ posse puto.
quia uidetis: s itdite ad remedia saltiatoris. Coutẽrite
cor. confringatur atumi duritia. conteratur animi

Expanded text:
dictum est ei: «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem dictum est ei: «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Igitur si ipse idem ipse est, et mutari ex nulla parte potest; participando ejus divinitatem erimus et nos immortales in vitam aeternam. Et hoc nobis pignus datum est de Filio Dei, quod jam dixi Sanctitati vestrae, ut antequam efficeremur participes immortalitde sua substantia, sed de nostra: sic nos immortales, non de nostra substantia, sed de ipsius. Participes ergo erimus: nemo dubitet, Scriptura hoc dixit. Et cujus rei participes erimus, quasi partes sint apud Deum, aut per partes dividatur Deus? Quis ergo explicat quomodo sint participes unius simplicis multi? Non ergo exigatis quod apte dici non posse, puto quia videtis: sed redite ad remedium Salvatoris; conterite cor, confringatur animi duritia, conteratur animi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis non potest. Ipsũ numerũ qͥs nrnuerat:
Nuniero numeratit᷑. quȩctĩq numerant᷑. Si qͥcqͥd
numerat᷑ iunnero numerat᷑: mimeri ñ potest
esse numerꝰ. Numerari ninnierꝰ. nullo pacto
potest. Qd ergo est apud dĩ: Inde fecit om̃ia.
mersuram. & ipsũ numerũ. & ipsum pondus
ubi d̃s om̃ia disposuit. aut numerare potest.
aut metiri. aut appeudere: Ergo intelligentiȩ
e t̃ est numerus. Conticescant humanȩ uoces.
requiescant humanȩ cogitationes. Ad incomp̃.¬
hensibilia non se tendant quasi cõprehensuri:
s tanquã participaturi. Participes eñi erunus.
non hoc quod capimnꝰ erimus. Nec totũ capiemꝰ
s participes crimꝰ: quia dictum. ẽ. de iherłm¬
cuiꝰ disꝑsiones cosligit. dictũ est de illa qͥodam
participatio eiꝰ in idipsum. In idipsum quio ait.
nͥ qd̾ mutari ñ potest: Cetera quȩ creata sunt
alit̃ o alit̾ possunt esse. qui creauit aut̃ aliter
s aliter ñ potest. c̾e. Io ipsũ ergo ille est: qm̃

Expanded text:
numerat? Numero numerantur quaecumque numerantur. Si quidquid numeratur, numero numeratur; numeri non potest esse numerus, numerari numerus nullo pacto potest. Quid ergo est apud Deum, unde fecit omnia, mensuram, et ipsum numerum, et ipsum pondus, ubi Deus omnia disposuit, aut numerare potest, aut metiri, aut appendere? Ergo, «Intelligentiae ejus non est numerus.» Conticescant humanae voces, requiescant humanae cogitationes: ad incomprehensibilia non se extendant quasi comprehensuri, sed tanquam participaturi; participes enim erimus. Non hoc quod capimus erimus, nec totum capiemus: sed participes erimus; quia dictum est de Jerus dispersiones colligit, dictum est de illa quiddam participatio ejus in idipsum» . «In idipsum» quid ait, nisi quod mutari non potest? Caetera quae sunt creata, aliter et aliter possunt esse; qui autem creavit, aliter et aliter non potest esse. Idipsum ergo ille est, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Pcccani. quia tradidi sanguinẽ iustũ. Bene qͥdem
timiusti. s si sꝑares in misołia ciꝰ quẽ timusti.
Iue desꝑando abiit: & laqueo se suspendit. Ergo
sic tune am̃: ut sꝑeres in miscłia eiꝰ. Si times
latronẽ: ab allo speras auxiliũ. ñ ab eo quẽ times.
Poscis auxiliũ ab eo quẽ ñ times. aduersus cũ quẽ
tines. Si sic times dm̃. & id̾õ tanes dm̃ quia pec.¬
cator es. a quo aecepturꝰ es auxiliũ aduersus dm̃:
Qno iturus: quid factutꝰ : Uis ab illo fugere: Ad
ipsim fuge. Uis fugere ab irato: fuge ad placatũ.
Placabis aut̾ cum. si speris in miscdłia ipstus: atq
ita de cȩiero peccare caneas. ut de p̃teritis dep̃ceris

Expanded text:
um.» Bene quidem timuisti; sed si sperares in misericordia ejus quem timuisti. Ille desperando abiit, et laqueo se suspendit. . Ergo sic time Dominum, ut speres in misericordia ejus. Si times latronem, ab alio speras auxilium, non ab eo quem times: poscis auxilium ab eo quem non times, adversus eum quem times. Si sic times Deum, et ideo times Deum quia peccator es, a quo accepturus es auxilium adversus Deum? Quo iturus es? quid facturus? Vis ab illo fugere? Ad ipsum fuge. Vis fugere ab irato? Fuge ad placatum. Placabis autem eum, si speres in misericordia ipsius; atque ita de caetero peccare caveas, ut de praeteritis depreceris,
Abbreviated transcription (Latin):
eet ipse. audite uocẽ ipsitis. Hemo eñi uos potest
exigere. nͥ forte exactione opus est: ut qui uobis i
euangłio seruiunt. petant a nobis. Si ad hoc uentũ
fuerit ut petant: iudete ne qͦd uos a dõ petitis.
frustra petatis. Ergo estote exauctores ur̃ĩ. nẽ aliqͥ
illi qͥ uobis in euangłio seruiunt. ñ dicam petert
cogant᷑: nã sorte ũ coacti petunt. s nẽ silen tio¬

Expanded text:
et ipse; audite vocem ejus. Nemo enim vos potest exigere; nisi forte exactione opus est, ut qui vobis in Evangelio serviunt, petant a vobis. Si ad hoc ventum fuerit, ut petant; videte ne quod vos a Deo petitis, frustra petatis. Ergo estote exactores vestri, ne aliquid illi qui vobis in Evangelio serviunt, non dico patere cogantur, nam forte
Abbreviated transcription (Latin):
nos tpsi inuocamꝰ dñm. Dat peccorib escam ipsoꝵ. o
pullis coruoꝵ qui inuocant eũ. Ipsi sunt pulli coruoꝵ
quib dicit petrus. quia ñ corruptibili argento uł
auro redempti estis. de suꝑuacua urã consuetudine
a parentib ur̃is tradita. Proficientes eñi pulli cor¬
uoꝵ. qͥ simulacra colere uidebent᷑ parentã suoꝵ. con-¬
uersi sunt ad dm̃. Q audis mͦ pullũ corm. inuocantẽ
utiũ dtũ. Quid gͦ dimisisti patrẽ tut̃ dicis pullo eiui :
Dimisi plane. Ille eñi coruus non inuoeans am̃. ego pul¬
lus corui inuoco drã. Et pullis coruoꝵ qͥ inuocant
cũ. Non in potentatu eqni uoluttatẽ habebit. s qui¬
pottutatꝰ est suꝑbia. Uidetur cñi gquus ueluti ad
suggestum hominis accõmodatus. ut altior incedat.
Et re nera est in eo ocruix. indicans quandã suꝑbiã.
Non se getollant homines in fins diguitatib. non sẽ
sublimes putent honorib. ciueant ne cquo indo¬
rirte ⁊̃sixipentar. Uide eñi quio dictum. ẽ in alio

Expanded text:
nos ipsi invocamus Deum. «Dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Ipsi sunt pulli corvorum, quibus dicit Petrus: «Quia non corruptibili argento vel auro redempti estis de supervacua vestra consuetudine a parentibus vestris tradita» . Proficientes enim pulli corvorum qui simulacra colere videbantur parentum suorum, conversi sunt ad Deum. Et audis modo pullum corvi invocantem unum Deum. Quid ergo? dimisisti patrem tuum, dicis pullo corvi? Dimisi plane: ille enim corvus non invocans Deum, ego pullus corvi invoco Deum. «Et pullis corvorum qui invocant Non in potentatu equi voluntatem habebit.» Potentatus equi est superbia. Videtur enim equus veluti ad suggestum hominis accommodatus, ut altior incedat. Et revera est in eo cervix, indicans quamdam superbiam. Non se extollant homines in suis dignitatibus, non se sublimes putent honoribus; caveant ne equo indomito praecipitentur. Vide enim quid dictum est in alio
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosa non sedueatur. Si non fuerit sebue.¬
tas nec uictus. tanquã stella crit quã. iam nu
dam apud am̃. Ut nouerit as̾ nomina nr̃ã :¬
hoc optare debemus. hoc agere. hoc satagere.
quantũ possumus. non de aliis reb gaudere.
nec de donis quibdam sp̃ũalib Uĩdeat eari¬
tas ur̃a. Multa dona sunt in eccłia. sic̃ dicit
I t alii donatio enrationn ⁊ alii dundicatio spũum.¬
Multi donis talib male usi. audient in fine:
non noui uos. Et quid dicturi sunt in fine.
qui audient non noui uos: Dñe nonne in
nomine tuo ꝓpħauimꝰ. & in tuo nomine demõ.¬
nia ciecimus. & in tuo nomine uirtutes mul.¬

Expanded text:
tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam stella erit quam jam numedam apud Deum: ut noverit Deus nomina nostra, hoc optare debemus, hoc agere, hoc satagere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Videat Charitas vestra: multa dona sunt in Ecclesia, sicut tu, alii donatio curationum, alii dijudicatio spMulti donis talibus male usi audient in fine, «Non novi vos.» Et quid dicturi sunt in fine, qui audient, «Non novi vos? Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in no
Abbreviated transcription (Latin):
quit uocans. Sunt stelle quȩdã lumina inȩccła
In ista inquit natione tortuosa & ꝑuersa. in quib
apparets tanquã liminaria in mundo u̾bũ inte
habentes. Ipsas stellas numerat E. Ot̃is secũ regua¬
turos. om̃is aggregandos corpori uingeniti. sui
mumneratos lubet. & nunerat cos. Qui indignts
est: nec mnimeratur. Q multi crediderunt. na
multi se qualicũq adubrata specie fidei popło
cuis appliciuerunt. nouit tamen ille qͥd nu¬
meret: & quid uentilet. Nam tanta est celsim¬
do cuangłii. ut fieret qđ dictum est: antinn¬
tiam & locutus sũ: multiplicati sunt suꝑ nu¬
merũ. Sunt ergo in spłis. & suꝑnumerarii
quodã isi. Ea est suꝑniunerarii: Plusquam
ibi futuri sunt. Intra parietes istos plures st̃.
quam futuri in regno dĩ. in ipsa iberłm cęlesti.
psi suꝑ numerũ sunt. Animaduertat quisque
utrũ luceat in tenebris. titrũ iniquitate scłi

Expanded text:
omina vocans.» Sunt stellae quaedam lumina in Ecclesia omina vocans.» Sunt stellae quaedam lumina in Ecclesia In ista,» inquit, «natione tortuosa et perversa, in quibus apparetis tanquam luminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Ipsas stellas numerat Deus; omnes secum regnaturos, omnes aggregandos corpori Unigeniti sui numeratos habet, et numerat eos. Qui indignus est, nec numeratur: Et multi crediderunt, vel multi se qualicumque adumbrata specie fidei, populo ejus applicuerunt; novit tamen ille quid numeret, et quid ventilet. Nam tanta est celsitudo Evangelii, ut fieret quod dictum est: «Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum» . Sunt ergo in populis et supernumerarii quodammodo. Quid est, supernumerarii? Plus quam ibi futuri sunt. Intra parietes istos plures sunt, quam futuri sunt in regno Dei, in illa Jerusalem coelesti; ipsi super numerum sunt. Animadvertat quisque utrum luceat in tenebris, utrum iniquitate saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
est nobis ȩuanglium ut fides nrã ꝑmaneat: aut
imponenda est manꝰ ab aliquo p̃posito: Ista om̃ia
alligam̃ta fracturȩ sunt : ꝑsecta santate detra¬
hentur: s ad eam ñ ꝑueniretur. nͥ alligarentur.
Sanat gͦ contritos coede: & alligat contritionẽ coꝵ.¬
Qm numerat multitudinẽ stellarũ. & om̃ibꝰ eis
nomina uocans. Qd magnũ dõ nuimerare mul-¬
titudinẽ stellarũ: Hoc a homines conati sunt.
Uiderint utrũ impłere potuerint: non tam̃ co.¬
narent᷑. nͥ se impleturos esse sꝑarent. Illis draut.¬
tanus qͥd potuerint. & quousq ꝑuenerint: dõ
ant̃ puto ñ esse magnũ numerare om̃s stellas.
An forte numerat ne obliuiscatur : Recens o mag¬
nũ est aliqd̾ dõ numerare stellas. cui capilli capi¬
tũ numerati sunt: Manifestã est fratres aliquid
uelle dm̃ intelligere nos in eo qd̾ ait. qui nume¬
rat multitudinẽ stellarũ. & om̃ib eis nomina in¬

Expanded text:
est nobis Evangelium, ut fides nostra permaneat? aut est nobis Evangelium, ut fides nostra permaneat? aut imponenda est manus ab aliquo praeposito? Ista omnia alligamenta fracturae sunt; perfecta sanitate detrahentur: sed ad eam non perveniretur, nisi alligarentur. «Sanat» ergo «contritos corde, et alligat contritiones eo numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans.» Quid magnum Deo numerare multitudinem stellarum? Hoc et homines conati sunt: viderint utrum implere potuerint; non tamen conarentur, nisi se impleturos esse sperarent. Illis dimittamus quid potuerint, et quousque pervenerint: Deo autem puto non esse magnum numerare omnes stellas. An forte numerum, ne obliviscatur, recenset? Magnum est aliquid Deo stellas numerare, cui capilli capitum numerati sunt ? Manifestum est, fratres, aliquid velle Deum intelligere nos in eo quod ait, «Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis,» inquit, «n
Abbreviated transcription (Latin):
nos cor conterere. ut a dño dirigatur. Sanac ergo
contritos corde. & contritũ cor habentes. & sanitas
ipsius coedis tunc erit ꝑfecta: cñ & corꝑis reꝑatio
implebit᷑ quȩ ꝓmissa est. Nc̃ inierea qͥd fatit nie.¬
dicus : Alligat contritiones tuas. ut possis ꝑue-¬
ture ad plenissimã firmitatẽ. donec consolidet᷑
qͦd fractum est: qd̾ alligatũ est. Quȩ sunt ista
alliganienta : Temporalia sacramenta. Alliga¬
menta medicinalia sunt contritionis nostrȩ.
sacramenta iuterim temꝑalia quib habemus
consolationẽ. & ista omla quȩ loquimur uobis.
ista quȩ sonant & transeunt. Qcquid in gccłia
geritur temꝑalit̃. alligamenta sunt contritionũ.
Quẽadmodũ medicus ꝑfecta sanitate detrahit
ligaturã: sic in illa ciuitate ihetłm. cũ equales
angłis facti fucrimꝰ. Hũquid putatis ibi acceptu.¬
ros nos esse quod hic accepimꝰ. aut ibi recitandũ

Expanded text:
nos cor conterere, ut a Domino dirigatur. 8. «Sanat» ergo nos cor conterere, ut a Domino dirigatur. 8. «Sanat» ergo «contritos corde,» et contritum cor habentes; et sanitas ipsius cordis tunc erit perfecta, cum et corporis reparatio implebitur quae promissa est. Nunc interea quid facit medicus? Alligat contritiones tuas, ut possis pervenire ad plenissimam firmitatem, donec consolidetur quod fractum est, quod alligatum est. Quae sunt ista alligamenta? Temporalia Sacramenta. Alligamenta medicinalia sunt contritionis nostrae, Sacramenta interim temporalia, quibus habemus consolationem: et ista omnia quae loquimur vobis, ipsa quae sonant et transeunt, quidquid in Ecclesia geritur temporaliter, alligamenta sunt contritionum. Quemadmodum enim medicus perfecta sanitate detrahit ligaturam; sic in illa civitate Jerusalem, cum aequales Angelis facti fuerimus, numquid putatis ibi accepturos nos esse quod hic accipimus? Aut ibi recitandum
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur. Qo est prauicordiꝰ : Torticordiꝰ. tortũ coꝵ
quib ipse corripit᷑. & sedet & disputat quã male
faciat ds: quia non ꝓeius uoluntate facit. Distortũ
cor parũ est qd̾ ñ se corrigit ad dm̃. & dm̃ uult
distorquere ad se. Qͥd ergo ei dicit desuꝑ deus.
Tortus es: equus sũ. Si tu rectus esses: sentire⁊
equitatem meam. Quẽadmodũ si in pauimento
equali poneres distortũ lignũ ñ collocaretur.
undiq mtaret. lindiq agitaret᷑. Quod ñ loci
ingualitas. sco distartio ligni facit: sicut ait scͥp¬
tura. Quãbonus istł aĩ. rectis corde. Quid est gͦ
tortã cor: Q.uomͦ dirigit᷑ : & tortũ est & durũ.
lam ergo tortũ & durũ frangat᷑: conteratur ut di¬
rigatur. Tũ dirigere cor tuũ ñ potes: tu frange.
ille dirigat. Quomͦ tu frangis: Quomꝰ tu conteris:
Consitendo. puniendo. peccata tua. Qd aliud sig.¬
nisicat pectoꝵ tunsio: Hidi forte putamus ossa
nr̃a aliquid peccasse. cũ cedimus pectus. S significamꝰ

Expanded text:
id est, «pravicordius?» Torticordius, tortum cor quibus ipse corripitur; et sedet, et disputat quam male faciat Deus, quia non pro ejus voluntate facit. Distortum cor, parum est quod non se corrigit ad Deum; et Deum vult distorquere ad se. Quid ergo dicit Deus desuper? Tortus es, aequus sum. Si tu rectus esses, sentires aequitatem meam. Quemadmodum si in pavimento aequali poneres distortum lignum, non collocaretur, undique nutaret, undique agitaretur; quod non loci inaequalitas, sed distortio ligni facit: sicut ait Scriptura, «Quam bonus Israel Deus rectis corde» ! Quid ergo? tortum cor quomodo dirigitur? Et tortum est, et durum: jam ergo tortum et durum frangatur, conteratur, ut dirigatur. Tu dirigere cor tuum non potes: tu frange, ille dirigat. Quomodo tu frangis? quomodo tu conteris? Confitendo, puniendo peccata tua. Quid aliud significat pectorum tunsio? Nisi forte putamus ossa nostra aliquid peccasse, cum caedimus pectus. Sed significamus