comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pturarũ scientiã ꝑuenimꝰ. Potest pluui a
temporanea & serotina. uetus & nouũ testa.
mentũ accipi. & nonsolũ inquit hoc dedit:
sed fecit uos nouis uirtutũ frugib abun¬
dare. & saturari atq in ebriariꝰ frumento¬
&e uino & oleo. de quio sepe diximꝰ. & annos
quos ꝑturbationib ante regnantibus
ꝑdideratis in uobis. quando oꝑa urã. locusta.
brucus. rubigo. eruçaq consũpserat : dñs uobis
ꝑire nĩ passus est. Iunc comedetis fruges iusti¬
ciȩ. & saturabimini & laudabitis nom̃ dĩ ur̃i
qui fecit uobiscũ mirabilia. Sin aut̃ post poe.¬
nitentiã tantã ubertatẽ ds̃ rerũ omĩũ pollicet᷑.
quid respondet nouatianus. negans poeniten¬
tiã & reformari posse peccatores in pristinũ
statũ. si digna fecerint oꝑa poenitentiȩ:
In tantũ enim ds̃ recipit poenitentes. ut uoc&
eos popłm suum. & nequaquã asserat confun¬
dendos. & habitarũ se in eor medio reꝑmit¬
tat. nec amplius eos aliũ habituros dm̃. sed

Expanded text:
tiam pervenimus. Potest pluvia temporanea et serotina, vetus et novum accipi Testamentum. Et non solum, inquit, hoc dedit; sed fecit vos novis virtutum frugibus abundare, et saturari atque inebriari frumento, vino et oleo, de quo saepe diximus. Et annos quos perturbationibus ante regnantibus perdideratis in vobis, quando opera vestra locusta, bruchus, rubigo, erucaque consumpserant, Deus vobis perire non passus est. Tunc comedetis fructus justitiae, et saturabimini, et laudabitis nomen Domia. Si autem post poenitentiam tantam ubertatem Deus rerum omnium pollicetur, quid respondebit novatus? negans poenitentiam, et reformari posse peccatores in pristinum statum; si digna fecerint opera poenitentiae; in tantum enim Deus recipit poenitentes, ut vocet eos populum suum, et nequaquam asserat confundendos et habitatorem se in eorum medio repromittat nec amplius eos alium habituros Deum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
maritꝰ idest dñs uirginalis. sed meretricem
de gentium sordib ducit uxorẽ. Qđ & de omĩ
anima credentiũ possumꝰ dicere. Sia parua¬
ȩtate crediderit dño: habet sponsũ dñm uir¬
ginalẽ. Sin aut̃ ex iudeis siue ex gentilib &
hereticor spurcissimis foecib ad fidei uene-¬
rit ueritatẽ. & de tenebris ad lucẽ transierit.
habebit quidem sponsũ sed ñ uirgineũ. Et de
huiuscemodi hominib dr̃. In egypto fractȩ
Serut sacrificiũ & libatio de domo dñi. &¬
luxerunt sacerdotes ministri dñi. Depopu¬
Ilata est regio. luxit humus. qm̃ deuastatũ¬
I est triticum. confusũ est uinũ. el anguit
Ioleum. Confusi sunt agricolȩ. ulu lauerunt
Iunitores. suꝑfrum̃to & hordeo. quia perut

Expanded text:
maritus, id est, dominus virginalis, sed meretricem maritus, id est, dominus virginalis, sed meretricem de gentium sordibus duxit uxorem. Quod et de omni anima credentium possumus dicere. Si a parva aetate credidit Domino, habet sponsum Dominum virginalem. Sin autem ex Judaeis, sive gentilibus, et haereticorum spurcissimis faecibus, ad fidei venerit veritatem, et de tenebris ad lucem transierit, habebit quidem sponsum, sed non virgineum: et de hujuscemodi hominibus dicitur: In Aegypto fractae Periit sacrificium et libatio de domo Domini: luxerunt sacerdotes ministri Domini. Depopulata est regio, luxit humus: Quoniam devastatum est triticum, confusum est vinum, elanguit oleum: Confusi sunt agricolae, ululaverunt vinitores super frumento et hordeo
Abbreviated transcription (Latin):
nem castã ex hibere. xp̃o. Quam diu cũ hac
sponsa sponsus fuerit: ñ potest ieiuinare nec
plangere. nec absenti sponso desiderium lacri-¬
mis indicare. Cum aut̃ ablatꝰ fuerit sponsus
abea : plangit & plorat & accingit se cilicio.
sponsus sit uirginalis. Uerum quia iste
sponsus siue maritꝰ non solũ uirginẽ accipit
sponsam. sed & meretricẽ in osee ducit uxorẽ:
ꝓpterea scriptũ est in deuteronomio. Si egres¬
sus fueris contra inimicos tuos. & tradide¬
rit eos dñs dĩ tuus in manu tua captiuosq
duxeris. & uideris innumero captiuoꝵ mu
lierem pulchrã. & ad amaueris eã uoluerisq
habere uxorẽ: introduces indomũ tuã. Quȩ
radet cęsariẽ & circuncidet ungues suos. &
deponet uestẽ inqua capta est. sedensq in do¬
mo tua flebit patrẽ & matrẽ suã unomense.
& postea intrabis ad eã dormiesq cũ illa. &
erit uxor tua. Huiuscemodi mulieris ñ est

Expanded text:
virginem castam exhibere Christo . Quamdiu cum hac virginem castam exhibere Christo . Quamdiu cum hac sponsa sponsus fuerit, non potest jejunare , nec plangere, nec absentis sponsi desiderium lacrymis indicare. Cum autem ablatus fuerit sponsus ab ea, plangit et plorat, et accingit se sacco et sponsus sit virginalis: verum quia iste sponsus, sive maritus, non solum virginem accepit sponsam, sed et meretricem in Osee ducit uxorem, propterea scriptum est in Deuteronomio: Si egressus fueris contra inimicos tuos: et tradiderit eos Dominus Deus tuus in manu tua, captivosque duxeris, et videris in numer adamaveris eam, voluerisque habere uxorem: introduces in domum tuam: quae radet caesariem, et circumcidet ungues suos, et deponet vestem 177 in qua capta est, sedensque in domo tua, flebit patrem et matrem suam uno mense, et postea intrabis ad eam, dormiesque cum illa, et erit uxor tua . Hujusmodi mulieris non est
Abbreviated transcription (Latin):
in desertũ. de qua uinũ facere solebamꝰ qđ
lȩtificat cor hominis. & ficus nr̃as decorti¬
c̾at siue confringit. ne habeamꝰ in nobis
sp̃s scĩ dona dulcissima. ne sub nr̃a uinea
&e ficu uir sc̃s requiescat. sub quib cũ fuerit.
aduesariorũ impetũ non timebit. Nec suffi¬
cit huic genti uineã disꝑdere ficũq con¬
fringere : nisi scrutans scrutetur eas. & qͥcqͥd
in illis uitale fuerit int̾ficiat. ut omĩ uirore
consupto albi atq mortui ramusculi ma¬
neant. & compleat᷑ in nob̾. Si inuiridi ligno
hoc faciunt. in sicco quid facient:
sponsam accincꝰtã cilicio. suꝑuirũ suũ uirgine¬
lerit: non alius intelligit᷑ nͥ ds̃. qui in abrahã.
isa ac. & iacob desponditꝰ sibi uirginẽ sponsã.
nulla idolatriȩ sorde maculata. Ad quã &
ꝑieremiã loquit᷑. Non ut dñm me uocasti ce
patrẽ. & principẽ uirginitatis tuȩ. Unde &
apłs ad credentes loquit᷑. Despondi uos uirgi.

Expanded text:
in desertum, de qua vinum facere solebamus, quod in desertum, de qua vinum facere solebamus, quod laetificat cor hominis : et ficus nostras decorticat, sive confringit, ne habeamus in nobis Spiritus sancti dona dulcissima, ne sub nostra vinea et ficu vir sanctus requiescat; sub quibus cum fuerit, adversariorum impetus non timebit. Nec sufficit huic genti vineam disperdere, ficumque confringere, nisi scrutans scrutetur eas, et quidquid in illis vitale fuerit, interficiat: ut, omni virore consumpto, albi atque emortui ramusculi remaneant, et compleatur in nobis: Si in viridi ligno haec faciunt, in sicco quid facient ?sponsam accinctam cilicio, super virum suum virginelerit, non alius intelligitur nisi Deus, qui in Abraham, Isaac et Jacob despondit sibi virginem sponsam nulla idololatriae sorde maculatam. Ad quam et per Jeremiam loquitur: Non ut dominum me vocasti, et patrem, et principem virginitatis tuae . Unde et Apostolus ad credentes loquitur: Despondi vos uni viro
Abbreviated transcription (Latin):
ra locustarũ dicta cognoscamꝰ. quȩ in tantũ
cuncta populant᷑ ut derodant arborũ corti¬
ces exutasq ꝓiciant. & omĩ uirore consũpto:
albos ramos & aridos derelinquant. Diximꝰ
iuxta hystoriã. Transeamꝰ ad intelligentiã
spũalem. ut cũ senib audire possimꝰ. Ascendit
gens suꝑ t̾rã dĩ. animã uidelicet humanam.
Oñs enĩ animȩ. dĩ sunt. Sicut anima patris sic
&e anima filii. & ascendit gens pͥncipũ mundi
istius &e tenebrarũ. & sp̃ualia nequiciȩ it⁊
cȩlestib. aduersũ quos nob̾ est lucta atq cer
Cuiꝰ gentis dentes sunt sicut dentes leonis. de
quõ petrus apłs loquit᷑. Aduersarius nr̃
diabolus tanquã leo rugiens circumit.
quȩrens quem deuoret. & molares illius.
quasi catuli leonis. Catulũ leonis uel eum
tent & non uident᷑ ne facile uitent᷑: etiam
psalmista lȩtat᷑ dicens. Molas leonũ confrin¬
get dñs. Si gͦ dederimꝰ locũ huic genti ut
ascendat in nob̾: statim ponet uineã nr̃am

Expanded text:
ra locustarum, dicta noscamus: quae intantum cuncta populantur, ut derodant arborum cortices, exutasque projiciant, et omni virore consumpto, albos ramos et aridos derelinquant. Diximus juxta historiam; transeamus ad intelligentiam spiritualem, ut cum senibus audire possimus: Ascendit gens super terram Dei, animam videlicet humanam. Omnes enim animae Dei sunt: sicut anima patris, sic et anima filii. Et ascendit gens principum mundi istius, et tenebrarum, et spiritualia nequitiae in coelestibus, adversum quos nobis est lucta atque certcujus gentis dentes sunt sicut dentes leonis, de quo Petrus apostolus loquitur: Adversarius noster diabolus, quasi leo rugiens circuit quaerens quem devoret . Et molares illius quasi catuli leonis. Catulum leonis, vel eum tent et non videntur, ne facile vitentur, etiam Psalmista laetatur dicens: Molas leonum confringet Dominus . Si ergo dederimus locum huic genti, ut ascendat in nobis, statim ponet vineam nostram
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. ut uendant eos uidei ñ ꝑsis & ȩd nopib
& cȩteris nationib quȩ uicinȩ sunt. sed sa¬
beis genti longissimȩ̃. quia dñs locutꝰ sit
ut popłi sui ulciscat᷑ iniuriã. Hȩc illi & nr̃i
iudaitantes. qui mille annord regnũ in u¬
deȩ sibi finib pollicent᷑. & aureã ierłm. &
uictimarũ sanguinẽ. & filios ac nepotes &
delitias in credibiles. & portas genimarum
uaritate distinctas. Nos aut̃ dicamꝰ. qͦd susci¬
tauit dñs post aduentũ suũ &e cotidie suscitat
& suscitaturus est eos. quos uarius error edu¬
xerat de finib suis. Pulchreq ait. qͣuasi ia
stent in eccła. reddens hereticis qdđ fecerant.
ut filios eorũ & filias quos & in mysticis
& in carnalib erudierant tradat in manib
filioꝵ iuida. in manib eorũ qui ȩccłarum
principes extiterunt. & instructi sunt ar¬
matura apłi. & habent scutũ & lanceã ue-¬
teris &e noui instrumenti. Ut cũ ceꝑint

Expanded text:
rum, ut vendant eos Judaei, non Persis et Aethiopibus rum, ut vendant eos Judaei, non Persis et Aethiopibus et caeteris nationibus quae vicinae sunt; sed Sabaeis, genti longissimae: quia Dominus locutus sit, et populi sui ulciscatur injuriam. Haec illi et nostri Judaizantes, qui mille annorum regnum in Judaeae sibi finibus pollicentur, et auream Jerusalem, et victimarum sanguinem, et filios ac nepotes et delicias incredibiles, et portas gemmarum 211 varietate distinctas. Nos autem dicamus, quod et suscitavit Dominus post adventum suum, et quotidie suscitat, et suscitaturus est eos, quos varius error eduxerat de finibus suis. Pulchreque suscitabo, aitstent in Ecclesia, reddens haereticis quod fecerant: Ut filios eorum et filias, quos et in mysticis et in carnalibus erudierant, tradat in manibus filiorum Juda, in manibus eorum, qui Ecclesiarum principes exstiterunt; et instructi sunt armatura Apostoli, et habent scutum et lanceam veteris et novi Instrumenti. Ut cum ceperint,
Abbreviated transcription (Latin):
ginquȩ. quia dñs locutꝰ est. Larx. fcce ego
suscitabo eos de loco in quo uendidistis eos.
S&e reddam retributionẽ ur̃am in capita
Sur̃a. &e uendã filios ur̃os & filias uras iN
manib filioꝵ uida. & uenundabunt eos
in captiuitatẽ genti quȩ ꝓcul ab est. qm̃
dñs locutꝰ est. Uerbũ hebraicũ sabaim. qđ
aquia ce sẏmmachus ita ut scriptũ est
transtulert. Lair. captiuitatẽ inter¬
pretati sunt. quod melius captiuos signifi¬
cat. Sabaim aut̃ gens trans indiã dr̃. de
qua fuit & regina saba quȩ uenit sapientiã
audire salomonis. de quib & isaias loquit᷑.
Et sabaim uiri excelsi ad te transibunt.
Unde & thus uenire ꝑhibet᷑. dicente uirgilio.
Centũq sabeo thure calent arȩ. Licet quidã
sabeos arabas suspicent᷑. Promittunt gͦ sibi
udei immo somniant. qđ in ultimo tempore
congregent᷑ ad nõ & reducant᷑ in ierłm
Nec hac felicitate contenti ipsũ dm̃ suis manib
romanorũ filios & filias asserunt traditu¬

Expanded text:
ocutus est. LXX: Ecce ego suscitabo eos de loco in quo vendidistis eos, et reddam retributionem vestram in capita vestra, et vendam filios vestros et filias vestras in manibus filiorum Juda, et venundabunt eos in captivitatem genti, quae procul abest, quoniam Dominus locutus est. Verbum Hebraicum SABAIM  , quod Aquila et Symmachus ita ut scriptum est transtulerunt, LXX captivitatem interpretati sunt, quod melius captivos significat. Sabaim autem gens trans Indiam dicitur, de qua fuit et regina Saba, quae venit sapientiam audire Salomonis , de quibus et Isaias loquitur: Et Sabaim viri excelsi ad te transibunt . Unde et thus venire perhibetur, dicente Virgilio : . . . Centumque Sabaeo Thure calent arae: licet quidam Sabaeos, Arabes suspicentur. Promittunt ergo sibi Judaei, immo somniant, quod in ultimo tempore congregentur a Domino, et reducantur in Jerusalem. Nec hac felicitate contenti, ipsum Deum suis manibus Romanorum filios et filias asserunt traditu
Abbreviated transcription (Latin):
inuiã &e desertam. quȩ ñ habet noticiã dĩ. in
qua ñ habitat sp̃s sc̃s. Faciesq eius erit in mari
primo & inmari nouissimo. iniis qui apuerint
ei iantã peccatorum. & apud quos usq ad extre¬
mũ uitȩ tempus ꝑmanserit. Foetor illius &
putredo ascendet etiam in eos qui sibi magna
ꝓmittunt & cadunt ꝑsuꝑbiã. quia nunquã
tuta est humana fragilitas. & quanto uir¬
tutib crescimus: tanto magis timere debemꝰ
ne de sullimib corruamꝰ. luxta litterã. greges
locustarũ magis auster quã aquilo consue.¬
uit ad ducere. Id est ñ ex frigore ueniunt.
sed excalore. Uerũ qm̃ de assyriis loquebat᷑.
locustarum ponens similitudinẽ: ideo aquilonẽ.
inter posuit. ut ñ uerã locustã quȩ abaustro
uenire consueuit. sed sub locusta intelligamꝰ
assyrios atq chaldeos. oli timere t̾ra.
Exulta & lȩtare. qm̃ magnificauit dñs ut fa¬
ceret. Nolite timere animalia regionis. quia

Expanded text:
inviam et desertam, quae non habet notitiam Dei, in inviam et desertam, quae non habet notitiam Dei, in qua non habitat Spiritus sanctus. Faciesque ejus erit in mari primo et in mari novissimo, in his qui aperuerint ei januam peccatorum, et apud quos usque ad extremum vitae tempus permanserint, et fetor illius et putredo ascendit etiam in eos qui sibi magna promittunt, et cadunt per superbiam: quia numquam tuta est humana fragilitas, et quanto virtutibus crescimus, tanto magis timere debemus ne de sublimibus corruamus. Juxta litteram, greges locustarum magis Auster quam Aquilo consuevit adducere, id est, non ex frigore veniunt, sed ex calore: verum quoniam de Assyriis loquebatur, locustarum ponens similitudinem, ideo Aquilonem interposuit, ut non veram locustam, quae ab Austro venire consuevit, sed sub locusta intelligamus Assyrios atque Chaldaeos. Noli timere, terra: exsulta et laetare quoniam magnificavit Dominus ut faceret: nolite timere, animalia regionis; quia
Abbreviated transcription (Latin):
&e dicit. Mittam tibi frumentu. de quo scriptũ
est. am̃ am̃ dico uob̾. nisi graniĩ frumenti
cadens in terram mortuum fuerit: ipsum
solum manet. si autẽ mortuũ fuerit multos
fructus affert. & uinum qđ lȩtificat corho¬
minis. & oleum qđ ex hylarat faciẽ. ut uetus
tristicia peccatorũ. frumenti & iuni & olei idest
uirtutũ lȩticia temꝑet᷑. Tantamq habebunt
bonorũ omĩũ abundantiã: ut repleant᷑ eis atq
saturent᷑. Cumq hoc fuerint consecuti: nequaꝗ
tradent᷑ in opꝓbriũ gentib de quib apłs loqͥt᷑:
Non est nobis colluctatio aduersus carnẽ & san
uersũ mundi rectores tenebrarũ harũ. contra
sp̃ualia nequiciȩ incȩlestib łum quoq qui
abaquilone est. de quo ieremias loquit᷑. ab aqͥ¬
lone exardescent mala suꝑ om̃s habitͥores t̾rȩ.
de quo& salomon scribit. aqulo uentꝰ durissimꝰ:
ꝓcul inquit a uob̾ faciã. & expellã eũ in terram

Expanded text:
et dicit: Mittam tibi frumentum, de quo scriptum et dicit: Mittam tibi frumentum, de quo scriptum est: Amen amen, dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet: si autem mortuum fuerit, multos fructus facit : et vinum quod laetificat cor hominis, et oleum quod exhilarat faciem, ut vetus tristitia peccatorum, frumenti et vini et olei, id est, virtutum laetitia temperetur, tantamque habebunt bonorum omnium abundantiam, ut repleantur eis atque saturentur. Cumque hoc fuerint consecuti, nequaquam tradentur in opprobrium gentibus, de quibus Apostolus loquitur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Eum quoque qui ab Aquilone est de quo Jeremias loquitur: Ab Aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae : de quo et Salomon scribit: Aquilo ventus durissimus  procul, inquit, a vobis faciam, et expellam eum in terram
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Mare aut̃ nouissimũ. hoc qͦd adoccidentẽ est
& qđ ducit in egyptũ. in cuiꝰ litore gaza oe
ascalon. a totusq & ioppe & cęsarea & cȩterȩ
urbes maritimȩ sitȩ sunt. Cumq litora utriꝰq
maris aceruis mortuarũ locustarũ quos aquę
euomuerunt implerent᷑: putredo earũ &e foe¬
tor in tantũ noxius fuit. ut aerẽ quoq corrũ¬
peret. & pestilentia tã iumentoꝵ quã hominũ
gigneretur. Quęrat eruditus lector. ubi hoc
luxta litteram factũ sit de chaldeis. hon post
ꝑcussa. Hoc iuxta hystoriã dixerimꝰ. Cȩterum
uxta tropologiam omĩs anima t̾ra est dni.
inqua seminat᷑ pat̾ familias sementẽ suam.
Quȩ cũ ꝓtritico ⁊izaniã fecerit: id est auenas ae
lolium. & offenderit dnm̃ suũ & postea egerit᷑
poenitentiam &e plangens dixerit. parce añe
popło tuo. telat᷑ dñs t̾ram suã &e parcit ei quã
dudum contẽpserat. suoq eã dignat᷑ alloquio

Expanded text:
tia. Mare autem novissimum, hoc quod ad Occidentem est, tia. Mare autem novissimum, hoc quod ad Occidentem est, et quod ducit in Aegyptum, in cujus littore Gaza, et Ascalon, Azotusque et Joppe, et Caesarea, et caeterae urbes maritimae sitae sunt. Cumque littora utriusque maris acervis mortuarum locustarum, quas aquae evomuerant, implerentur, putredo earum et fetor intantum noxius fuit, ut aerem quoque corrumperet, et pestilentia tam jumentorum quam hominum gigneretur. Quaerat eruditus lector ubi hoc juxta litteram factum sit de Chaldaeis? Non multpercussa . Hoc juxta historiam dixerimus. Caeterum juxta tropologiam, omnis anima terra est Domini, in qua seminat pater familias sementem suam, quae cum pro tritico zizania fecerit, id est, avenas et lolium, et offenderit Dominum suum, et postea egerit poenitentiam, 196 plangensque dixerit: Parce, Domine, populo tuo, zelatur Dominus terram suam, et parcet ei quam dudum contempserat, suoque eam dignatur alloquio
Abbreviated transcription (Latin):
partes illius cadent in mare orientale. & poste¬
riores in mare nouissimũ. E ascendet foetor
eiꝰ. idest qui abaquilone est. & putredo. qͥa suꝑbe
egit. Sepe commonui. subtrans latione locusta.¬
rũ describumpetũ chaldeoꝵ. quo iudea uastata
est. ltaq seruat metaphoram in reliquis. & uix.¬
ta sitũ ꝓuintiȩ sic loquit᷑. quasi ñ de hostibus
sed de locustis referre uideat᷑. Etiam nr̃is tẽpo¬
rib uidimꝰ agmina locustarũ t̾rã texisse
iudeam. quȩ postea miscđia dñi. int̾ uestibulũ
&e altare hoc est inter crucis &e resurrectionis
locum sacerdotib & popłis dñm dep̃cantib
atq dicentib. parce popło tuo: uento surgente.
in mare primũ & nouissimũ pͣcipitatȩ sunt.
Mare primũ qͦd uixta solitudinẽ est & uergit
ad orientem illud intellige. in quo fuit quondã
sodoma & gomorra. adama & seboim. qd nunc
mortuũ nominat᷑ eo qͦd nulla ibi uiuant animan¬

Expanded text:
partes illius cadent in mare Orientale, et postepartes illius cadent in mare Orientale, et posteriores in mare novissimum, et ascendet fetor ejus, id est, qui ab Aquilone est, et putredo, quia superbe egit. Saepe commonui sub translatione locustarum describi impetum Chaldaeorum, quo Judaea vastata est. Itaque servat metaphoram in reliquis, et juxta situm provinciae sic loquitur, quasi non de hostibus, sed de locustis referre videatur. Etiam nostris temporibus vidimus agmina locustarum terram texisse Judaeam, quae postea misericordia Domini inter vestibulum et altare, hoc est, inter crucis et resurrectionis locum, sacerdotibus et populis Dominum deprecantibus atque dicentibus: Parce populo tuo, vento surgente, in mare primum et novissimum praecipitatae sunt. Mare primum quod juxta solitudinem est, et vergit ad Orientem, illud intellige, in quo fuit quondam Sodoma et Gomorrha, Adama et Seboim, quod nunc Mortuum nominatur, eo quod nulla ibi vivant animan
Abbreviated transcription (Latin):
& ne des hereditatẽ tuã in opprobriũ. fecitq
popłs qđ p̃ceptum est. ut scificaret. ieiunium.
pͣdicaret curationẽ. cogeret multitudinẽ. scifica¬
ret ȩccłam. eligeret senes. paruulos & sugentes
ubera congregaret. & egrederet᷑ sponsus de cu-¬
biculo suo &e sponsa de thalamo suo. ut neqͣꝗ
carni & uoluptati sed anime & fletib unserui¬
ret: telatus est dñs t̾ram suã quã priꝰ quasi
alienã contẽpserat. & passus fuerat locusta
uastante populari. Et in tantũ peꝑcit poeniten¬
tib: ut eos dignos sua responsione faceret.
dicerẽtq. Qm̃ om̃s fruges ur̃as. locusta. brucus.
eruca. rubigo uastauit: ideo dabo uob̾ frum̃¬
tum. & cȩtera quȩ ꝓpħa describit. & ultra
ñ tradam captiuitati. & assyriũ atq chaldeũ
supra dictum est. Populus multus & fortis.
ante faciem eius ignis uorans & post cũ exirens
flamma. quasi aspectus equoꝵs aspestꝰ eorum.
Expellã inqͥt eũ in terrã solitudinis. & primȩ

Expanded text:
 ne des haereditatem tuam in opprobrium, fecitque populus quod praeceptum est, ut sanctificaret jejunium, praedicaret curationem, congregaret  Al. cogeret multitudinem, sanctificaret Ecclesiam, eligeret senes, parvulos et sugentes ubera congregaret, et egrederetur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo, et nequaquam carni et voluptati, sed animae et fletibus inservirent. Zelatus est Dominus terram suam, quam prius quasi alienam contempserat, et passus fuerat locusta vastante populari, et intantum pepercit poenitentibus, ut eos dignos sua responsione faceret, diceretque, quoniam omnes fruges vestras, locusta, bruchus, rubigoque vastavit: ideo dabo vobis frumentum, et caetera quae propheta describit, et ultra vos non tradam captivitati. Et Assyrium atque Chaldaeum supra scriptum est: Populus multus et fortis, 195 ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma, quasi aspectus equorum aspectus eorum. Et expellam, inquit, eum in terram solitudinis, et primae
Abbreviated transcription (Latin):
cõminatus. nunc contraria pollicet᷑. Supra
dixerat. ignis comedit speciosa deserti. &e
flamma succendit omĩa ligna regionis. & be¬
stiȩ agri quasi area sitiens ymbre suspexert̃
ad te. qm̃ exiccati sunt fontes aquarũ &e ignis
deuorauit speciosa deserti: nunc lȩtis tristi¬
ciam mitigat. & lacrimas uercit in risum.
Nolite inquit timere animalia regionis. quia
germinauert speciosa deserti. quia lignum
attulit fructum suũ. ficus & unea deder̃t̃
uirtutẽ suã. & tanta erit rerũ omiũ ab un¬
ant᷑ areȩ frum̃to. & redundent torcularia
uino & oleo. ut non solum ipsi comedere. sed
etiã alus prȩbere ualeatis. Ad filios quoq sy¬
on specialit̾ loquit᷑. ut exultent &e gaudeant.
ñ inquacunq re leui sed in dño dõ suo. qui
dedit eis alimenta iusticiae ut. Larr. transtu
ut comedant atq lȩtentur & laudent nomen
dnĩ dĩ sui qui fecit cumeis mirabilia. & nequaꝗ
confundantur. & sciant quia dñs ds̃ isrł habitec

Expanded text:
comminatus, nunc contraria pollicetur. Supra dixerat: ignis comedit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna regionis, et bestiae agri quasi area sitiens imbrem suspexerunt ad te: quoniam exsiccati sunt fontes aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. Nunc laetis tristitiam mitigat, et lacrymas vertit in risum. Nolite, inquit, timere, animalia regionis: quia germinaverunt speciosa deserti: quia lignum attulit fructum suum, ficus et vinea dederunt virtutem suam: et tanta erit rerum omnium abunantur areae frumento, et redundent torcularia vino et oleo, ut non solum ipsi comedere, sed etiam aliis praebere valeatis. Ad filios quoque Sion specialiter loquitur, ut exsultent et gaudeant, non in quacumque re levi; sed in Domino Deo suo, qui dedit eis alimenta justitiae: et ut Septuagintaerotinum, ut comedant atque laetentur, et laudent nomen Domini Dei sui, qui fecit cum eis mirabilia, et nequaquam confundantur: et sciant quia Dominus Deus Israel habitet
Abbreviated transcription (Latin):
dabit dñs uocensuam ante faciẽ exercitꝰ sui.
Quomͦ enĩ babylonii punientes isrłm dĩ uocant᷑
exercitꝰ : sic angłi pessimi dequib scriptũ est.
furorẽ & iram &e angustiã. immissionẽ ꝑ angłos
pessimos. dĩ exercitꝰ dicunt᷑ & castra illius
nominant᷑. dum dñi faciunt uoluntatem.
Magnus est dies dñi atq terribilis. de qͦ alibi
scriptũ est. Ut quid desid eratis diem dñi:
& hic est tenebre &e non lux. & terribilis ualde.
Rarusq aut nullus eũ poterit sustinere. qui non
inse prȩbeat materiam seuiendi.
unc gͦ dicit dũs conuertimini ad me in toto
corde ur̃o. inieiunio & fletu & inplanctu. &

Expanded text:
dabit Dominus vocem suam, ante faciem exercitus sui. dabit Dominus vocem suam, ante faciem exercitus sui. Quomodo enim Babylonii punientes Jerusalem, Dei vocantur exercitus: sic angeli pessimi de quibus scriptum est: Furorem et iram et angustiam, immissionem per angelos pessimos Dei exercitus dicuntur, et castra illius nominantur, dum Domini faciunt voluntatem. Magnus est dies Domini atque terribilis, de quo alibi scriptum est: Ut quid desideratis diem Domini ? et hic est tenebrae, et non lux; et terribilis valde; rarusque aut nullus eum poterit sustinere, quin in se praebeat materiam saeviendi. Nunc ergo dicit Dominus: Convertimini ad me in toto corde vestro, in jejunio, et fletu et planctu
Abbreviated transcription (Latin):
dent ii quos accepint consumendos. Hȩ sunt
fenestrȩ. de quib & ieremias dic̃. Mors intra.
uit ꝑfenestras ur̃as. Per om̃s enĩ sensus nr̃os
ingredi hostes desiderant. & caꝑe urbem
boñȩ conscientiȩ. & ꝑ nrã munimenta
discurrere. domosq quas nobis bonis oꝑib edi¬
ficauimus destruere. Omĩa aut̃ faciunt. iN¬
tro euntes ꝑfenestras quasi fur. Libere enim
ingrediuntur. ut sagitent in obscuro rectos
corde. A facie istius popłi qui est multꝰ & fortis
terra contremuit. & cȩli cõmoti sunt. Cȩlũ enĩ
& t̾ra ꝑtransibunt. uerbũ aut̃ dnĩ ꝑmanet
in ȩt̾̃num. Sed &e sol &e luna tanta miserorũ
supplicia uidere ñ poterunt. & merebunt
habentia officii sui iusticiã. & ꝓclaro lumine
tenebris oꝑientur horridis. Stellȩ quoq retra¬
hent fulgorẽ suum. dũ etiã qui scĩ sunt pͣsentiã
dnĩ absq formidine ñ uidebunt. In his om̃ib

Expanded text:
 Al. suis cadent hi, quos acceperint consumendos. Hae sunt  Al. suis cadent hi, quos acceperint consumendos. Hae sunt fenestrae, de quibus et Jeremias dicit: Mors intrabit per fenestras nostras : omnes enim sensus nostros ingredi hostes desiderant, et capere urbem bonae conscientiae, et per nostra munimenta discurrere, domosque quas nobis bonis operibus aedificavimus, destruere. Omnia autem faciunt introeuntes per fenestras, quasi fur: libere enim non ingrediuntur, ut sagittent in obscuro rectos corde . A facie istius populi, qui est multus et fortis, terra contremuit, et coeli commoti sunt. Coelum enim et terra transibunt, verbum autem Domini permanet in aeternum . Sed et sol et luna tanta miserorum supplicia videre non poterunt, et moerebunt, non habentia officii sui justitiam, et pro claro lumine, tenebris operientur horrendis; stellae quoque retrahent fulgorem suum, 190 dum etiam qui sancti sunt praesentiam Domini absque formidine non videbunt. In his omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
in potestatẽ accepint: quasi equites huc illucq
uolitantes. Terribilis erit sonitus equorũ quasi
quadrigarũ ꝑprona currentiũ. & suꝑcapita
montiũ exilient. excelsos quosq & inȩccłiȩ
culmine constitutos cruciare cupientes. Et qͥa
ante faciem eors ignis est uorans atq consii-¬
mens: sic cuncta uastabunt quomͦ stipulam
flãma consumit. & ita uenient ad puniendũ.
ita expediti er̃t & parati: ut popłs fortis ad
proelium. Tantusq erit timor omiũ & tanta
conscientia peccatorũ: ut nullus luceat nec
splendorẽ habeat gaudii. sed instar adustȩ
ollȩ facies eius uertat᷑ intenebras. Ascendent
murũ & omnẽ munitionẽ. in iunctũq sibi
explentes opus ñ declinabt̃ in partẽ alteram.
sed herebunt miseroꝵs supplicus. Nec tormen¬¬
tis eorũ satiabunt᷑. sed unusquisq credita sibi
inpeccatores supplicia ꝑsequet᷑. Sed & ꝑfene¬
stras intrabunt siue cadent. uel aggrauati

Expanded text:
in potestatem acceperint, quasi equites huc illucque in potestatem acceperint, quasi equites huc illucque volitantes: terribilis erit sonitus eorum, quasi quadrigarum per prona currentium; et super capita montium exsilient, excelsos quosque et in Ecclesiae culmine constitutos cruciare cupientes. Et quia ante faciem eorum ignis est vorax, atque consumens, sic cuncta vastabunt, quomodo stipulam flamma consumit: ita venient ad puniendum: ita expediti erunt et parati, ut populus fortis ad praelium. Tantus erit timor omnium, tanta conscientia peccatorum, ut nullus luceat, nec splendorem habeat gaudii, sed instar adustae ollae facies ejus vertatur in tenebras. Ascendent murum et omnem munitionem; injunctumque sibi explentes opus, non declinabunt in partem alteram; sed inhiabunt miserorum suppliciis, nec tormentis eorum satiabuntur; sed unusquisque credita sibi in peccatores supplicia prosequetur. Sed et per fenestras intrabunt, sive cadent; vel aggravati
Abbreviated transcription (Latin):
& generationis. Omĩa enĩ mala quȩ ueterib
hystorus continent᷑. & aut inundatione ma.¬
ris. aut alluuione fluminũ. aut pestilentia.
morbis. fame. bestiis. hostiũ uastitate. homi¬
nib acciderunt: his supplicus quȩ indie st̃
reddenda udicii non poterunt comparari.
Ante faciem huius popłi qui fortis &e multus
est erit ignis uorans siue consumens. ut
ome in nob̾ foenum. ligna. stipulamq consu¬
mat. UNde &e de dõ dr̃. Ds̃. ignis consumenᷤ
est. & post eum urens flamma. ut nichil absq
supplicus derelinquat. Et quencunq hic
popłs non attigerit. nec inuenerit in eo com¬
bustionis materiã: orto dĩ & paradiso assimi¬
labit᷑ uoluptatis. qui hebraice dicitur. eden.
Si quem aut̃ excusserit: quasi solitudinem in
cinerem rediget ac fauillas. Nec est qui furo¬
rem eius possit euadere: cuius crudelis aspe¬
ctus frementium equorũ habebit similitu¬
dinẽ. & sic discurrent ad cruciandos quos

Expanded text:
et generationis . Omnia enim mala, quae veteribus et generationis . Omnia enim mala, quae veteribus historiis continentur, et aut inundatione maris, aut illuvione fluminum, aut pestilentia, morbis, fame, bestiis, hostium vastitate, hominibus acciderunt, his suppliciis, quae in die sunt reddenda judicii, non poterunt comparari. Ante faciem hujus populi qui fortis et multus est, erit ignis vorans, sive consumens, ut omne in nobis fenum, ligna, stipulamque consumat. Unde et de Deo dicitur: Deus ignis consumens est, et post eum urens flamma ; ut nihil absque suppliciis derelinquat. Quemcumque hic populus non attigerit, nec in venerit in eo combustionis materiam, horto Dei et paradiso assimilabitur voluptatis, qui 189 Hebraice dicitur EDEN  . Si quem autem exusserit, quasi solitudinem in cinerem rediget ac favillas, nec est qui furorem ejus possit evadere, cujus crudelis aspectus frementium equorum habebit similitudinem, et sic discurrent ad cruciandos quos
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ scriptũ est. Inmontẽ excelsũ ascende
qui euangelizas syon: exalta uocẽ tuã qui
annuncias ierłm. Ut canant tuba insyor
idest in ȩccła quȩ int̾p̃tat᷑ specula atq sulli¬
mitas. & in scõ dĩ monte qui xp̃c est. ut contur¬
bentur siue confundant᷑ om̃s habitatores tͣrȩ
& confusio eos ꝑtrahat ad salutẽ. Diem autẽ
dnĩ diẽ intellige iudicu. siue diẽ exitus uniꝰ¬
cuiusq de corpore. Qd enĩ indie udicii futu¬
rũ est omĩb : hoc in singulis die mortis im¬
plet᷑. Dies tenebrarũ & angustiȩ. dies nubis
& turbinis. quia cuncta poenarũ plena sunt
atq cruciatuũ. Ueniet angłord popłs multꝰ
& sicut mane &e aurora consurgens primum
occupat montes: sic iudiciũ ab excelsis &
potentib incipiet. ut potentes potent̃ torm̃¬
ta patiant᷑. Similis ei ñ fuit apͥncipio. &
post eũ nonerit usq ad annos generationis

Expanded text:
illud quod scriptum est: In montem excelsum ascende illud quod scriptum est: In montem excelsum ascende qui evangelizas Sion: exalta vocem tuam qui annuntias Jerusalem , ut canat tuba in Sion, id est, in Ecclesia, quae interpretatur specula atque sublimitas. Et in sancto Dei monte qui Christus est, ut conturbentur, sive confundantur omnes habitatores terrae, et confusio eos pertrahat ad salutem. Diem autem Domini, diem intellige judicii, sive diem exitus uniuscujusque de corpore. Quod enim in die judicii futurum est omnibus, hoc in singulis die mortis impletur. Dies tenebrarum est et angustiae, dies nubis et turbinis; quia cuncta poenarum plena sunt atque cruciatuum. Veniet angelorum populus multus era sua; et sicut mane et aurora consurgens primum occupat montes, sic judicium ab excelsis et potentibus incipiet, ut potentes potenter tormenta patiantur. Similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque ad annos generationis
Abbreviated transcription (Latin):
ne qđ sensu unũ erat: diuersis capitulis cape¬
ret᷑. Transeamꝰ ad intelligentiã sp̃ualẽ. singula
quęq repetentes. Tubruꝰ buccinarũq clango¬
rẽ ñ solũ in leuitico & innumeror libro leginiꝰ.
in quib iubet᷑ ut duas argenteas tubas faci.¬
at moyses. quib & in kalendis &e in septimo
mense prima die mensis. & inuibeleo &e in
cȩteris festiuitatib &e quando ad bella ꝑce¬
dunt. canant ii qui huic officio mancipati
sunt: sed etiã muros iericho ad tubarũ clan¬
gorẽ scriptũ est corruisse. Et dñs angłin se
missurũ dicit cũ clangore tubȩ. & apłs resur¬
rectionẽ mortuoꝵ ad tubȩ sonitũ fieri p̃dicat.
In a pocalipsi quoq ioħis legimꝰ septẽ angłos ac¬
cepisse tubas singulas. quib ꝑordinem canen¬
tib facta sunt quȩ scriptura describit.
Prȩcipitur gͦ nunc sacerdotib & magistris. ut
exaltent quasi tuba uocem suã. & impleant

Expanded text:
ne quod sensu unum erat, diversis capitulis carpene quod sensu unum erat, diversis capitulis carperetur. Transeamus ad intelligentiam spiritualem, singula quaeque repetentes. Tubarum buccinarumque clangorem non solum in Levitico et Numerorum libro legimus , in quibus jubetur, ut duas argenteas tubas faciat Moyses, quibus et in kalendis, et in septimo mense, prima die mensis, et in jubilaeo, et in 188 caeteris festivitatibus, et quando ad bella procedunt, canant hi qui huic officio mancipati sunt; sed etiam muros Jericho ad tubarum clangorem scriptum est corruisse . Et Dominus angelum missurum se dicit esse cum clangore tubae , et Apostolus resurrectionem mortuorum, ad tubae sonitum fieri praedicat . Et in Apocalypsi quoque Joannis legimus, septem angelos accepisse tubas singulas, quibus per ordinem canentibus, facta sunt quae Scriptura describit . Praecipitur ergo nunc sacerdotibus et magistris, ut exaltent quasi tuba vocem suam, et impleant
Abbreviated transcription (Latin):
possit mouere s cte ͦ t̾rã concutere: sed quo ad¬
uersa patientib prȩ t̾roris magnitudine &
cȩlũ ruere &e t̾ra fluctuare uideat᷑. Deniq prȩ
multitudine locustarũ obtexentiũ cęlũ sol
& luna conuertent᷑ intenebras. & stellȩ retra¬
hent splendorẽ suũ. dũ lumen inmedio nubes
posita locustarũ ad t̾ram ñ sinit ꝑuenire.
Dñs quoq dabit uocẽ suã ante faciẽ tã poten¬
tis exercitꝰ. quia multa sunt castra eiꝰ. &
magnitudo uirtutis illius in paruis quoq
animantib demonstrat᷑. Hȩc aut̃ multa
castra &e innumerabilia. fortia sunt nimis
& facientia uerbum eius. Quo dicto ostendit᷑.
babylonios dĩ uoluntate uenturos. & illius
imꝑio parituros. Magnus est inqͥt dies dnĩ
quo capienda est ierłm. & ualde t̾ribilis. &
nullus eũ poterit sustinere. & de necessitate
captiuitatis aut mortis euadere. lunctã ce
cohȩrentẽ sibi. FIEPIPCOEIE diuidere nolui.

Expanded text:
possit movere coelos, et terram concutere; sed quod adpossit movere coelos, et terram concutere; sed quod adversa patientibus prae terroris magnitudine, et coelum ruere et terra fluctuare videatur. Denique prae multitudine locustarum obtexentium coelum, sol et luna convertentur in tenebras, et stellae retrahent splendorem suum: dum lumen in medio nubes posita locustarum, ad terram non sinit pervenire. Dominus quoque dabit vocem suam ante faciem tam potentis exercitus, quia multa sunt castra ejus, et magnitudo virtutis illius in parvis quoque animantibus demonstratur. Haec autem multa castra, et innumerabilia fortia sunt nimis, et facientia verbum illius. Quo dicto ostenditur Babylonios Dei voluntate venturos, et illius imperio parituros. Magnus est, inquit, dies Domini, quo capienda est Jerusalem, et valde terribilis, et nullus eum poterit sustinere, et de necessitate captivitatis aut mortis evadere. Junctam et cohaerentem sibi pericopen dividere nolui,
Abbreviated transcription (Latin):
bes. & domos. & cubiculorũ secreta penetrent.
Hoc aut̃ de locustis dr̃. ut de hostib intelligat᷑.
Qđq nos int̾p̃tati sumꝰ ꝑfenestras cadent & non
demolient᷑. Lx.x. transtuler̃. aggrauati in ar-¬
mis suis ibunt. & in iaculis suis cadent & non
consument᷑. Quod nequaquã mͥ uidet᷑ expositi¬
onis ordini conuenire. sed in eo errorẽ esse gene¬
ratũ. qͦd sala uerbũ hebraicũ. illi iacula. nos
fenestras intelleximꝰ. Seruatq coeptã narratio.¬
nẽ. ut eos dicat urbẽ ingredi. in muris discur¬
rere. domosq conscendere. & ꝑfenestras intrare
quasi fures. Non quo furũ timorẽ habeant qui
uictores sunt. sed ut fures solent ingredi ꝑfene¬
stras & occulta raꝑe. sic illi clausis ianuis nẽ ulla
sit mora ꝑfenestras tota irrũpent audacia.
A facie istiusmodi locustarũ t̾ra contremuit &e
cęli moti sunt. quȩ dicta yꝑbolice sentiamus.
ñ quo locustarũ aut hostiũ tanta uis sit ut

Expanded text:
bes, et domos, et 187 cubiculorum secreta penetrent. bes, et domos, et 187 cubiculorum secreta penetrent. Hoc autem de locustis dicitur, ut de hostibus intelligatur. Quodque nos interpretati sumus per fenestras cadent, et non demolientur, LXX transtulerunt, aggravati in armis suis ibunt, et in jaculis suis cadent et non consumentur: quod nequaquam mihi videtur expositionis ordini convenire, sed in eo errorem esse generatum, quia SALA   verbum Hebraicum, illi jacula, nos fenestras intelleximus. Servatque coeptam narrationem, ut eos dicat urbem ingredi, in muris discurrere, domosque conscendere, et per fenestras intrare quasi fures, non quod furum timorem habeant qui victores sunt; sed ut fures solent ingredi per fenestras, et occulte rapere, sic illi, clausis januis, ne ulla sit mora, per fenestras tota irrumpent audacia. A facie istiusmodi locustarum terra contremuit, et coeli moti sunt, quae dicta hyperbolice sentiamus, non quod locustarum aut hostium tanta vis sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uultꝰ omĩũ inollȩ similitudinẽ conuertant᷑.
quȩ igne combusta ngredinẽ ce fuliginẽ foedi¬
monstrat aspestus. Discurrent inquit quasi
uiri fortes. haud dubiũ quin locustȩ. & quasi uiri
bellatores ascendent murũ. ut murorũ sullimi¬
tas impetũ fortiũ ꝓhibere ñ ualeat. & neqͣquã
ꝑportas sed ꝑmuros ingrediant᷑. Singuli in
uus suis gradient᷑. & ñ declinabunt a semitis
suis. Hoc nuꝑ in hac ꝓuintia uidimꝰ. Cũ enim
locustarũ agmina uenerint. & aerẽ qui int̾ t̾rã
&e cȩlũ est occuparint. tanto ordine & disposi¬
tione iubentis dĩ uolitant. ut instar tesserula¬
rũ quȩ inpauientis inanu artificis figunt᷑
suum locũ teneant. & ne puncto quidẽ & ut
ita dicã ungue transuerso declinent ad alterũ.
& ut aꝑtã faceret metaphorã. & ꝑfenestras inqͥt
cadent & non demolient᷑. Nic hil enĩ locustis
inuiũ est. cum & agros. & sata. & arbores. & ur¬

Expanded text:
vultus omnium in ollae similitudinem convertantur, vultus omnium in ollae similitudinem convertantur, quae igne combusta, nigredinem et fuliginem foestret aspectus. Discurrent, inquit, quasi viri fortes, haud dubium quin locustae: et quasi viri bellatores ascendent murum, ut murorum sublimitas impetum fortium prohibere non valeat, et nequaquam per portas, sed per muros ingrediantur: Singulis in viis suis gradientur, et non declinabunt a semitis suis. Hoc nuper in hac provincia vidimus. Cum enim locustarum agmina venirent, et aerem qui inter coelum et terram est occuparent, tanto ordine ex dispositione jubentis Dei volitant, ut instar tesserularum quae in pavimentis artificis figuntur manu, suum locum teneant, et ne puncto quidem, et, ut ita dicam, ungue transverso declinent ad alteram. Et ut apertam faceret metaphoram, et per fenestras, ait, cadent, et non demolientur. Nihil enim locustis invium est, cum et agros, et sata, et arbores, et ur
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi solitudo & desertũ. quicqͥd fuerit depre.¬
datus. Neq ullus poterit inueniri. qui illiuis
fugiat manus. Aspectus eorũ quasi equorũ
ferocium: & quasi equites huc illucq discurrent.
Non quo babylonu equitib cõparent᷑. sed quo
locustȩ ꝑtranslationẽ hostium quasi equites
dicant᷑ huc illucq discurrere. Sic̃ sonitꝰ in¬
qͥt quadrigarũ & curruũ: sic erit sonitꝰ locu¬
starũ. Suꝑ capita montiũ exilient. ut omĩa
excelsa conscendant. & sicut stipulã cito flam¬
ma consumit: ita sonitꝰ & t̾ror uocis eoꝵ cun¬
cta populabit᷑. Qđq infert. uelut popłs fortis
p̃paratꝰ ad proeliũ: rursus ad locustas refert.
ut ñ quasi de hostib sed quasi de locustis refer¬
re uideat᷑. & tam̃ dũ locustas legimꝰ babylo¬
nios cogitemꝰ. Tantꝰ t̾ror erit: ut om̃s ꝑcir.¬
cũitũ nationes & animo & corpore ꝑhorre¬
scant. immo crucient᷑. & pauoris magnitudine

Expanded text:
quasi solitudo et desertum, quidquid fuerit depraequasi solitudo et desertum, quidquid fuerit depraedatus, neque ullus poterit inveniri qui illius effugiat manus. Aspectus eorum quasi ferocium equorum, et quasi equites huc illucque discurrent. Non quo Babylonii equitibus comparentur; sed quo locustae per translationem hostium quasi equites dicantur huc illucque discurrere: Sicut sonitus, inquit, quadrigarum et curruum, sic erit sonitus locustarum. Super capita montium exsilient, ut omnia excelsa conscendant; et sicut stipulam cito flamma consumit, ita sonitus et terror vocis eorum cuncta populabitur. Quodque infert: Velut populus fortis praeparatus ad praelium, rursum ad locustas refert, ut non quasi de hostibus, sed quasi de locustis referre videatur; et tamen dum locustas legimus, Babylonios cogitemus. Tantus terror erit, ut omnes per circuitum nationes, et animo et corpore perhorrescant, immo crucientur: et pavoris magnitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui possunt dĩ audire sermone᷑. ut quasi
tuba exaltent uocem suã & in syon pͣdicent.¬
& clangant in monte scõ eiꝰ. ut ad strepitũ
clamoris & buccinȩ omĩs ierłm popłs contre.¬
miscat. Cũq ait cetineritis: hoc dicite. Neqͣqͣm
dies dnĩ ultra differt᷑. id est dies ultionis atq
uindictȩ. Adest uicina captiuitas. iã de suoloco
babylonioꝵs est egressus exercitꝰ. Prope est
dies tenebrarũ & angustiȩ. dies caliginis &
nubis & turbinis. in qua auferat᷑ lum omne
mane & diluculũ subito tenebras fugat. &¬
cunctos montes aurora collustrat: ita babẏlo.¬
nioꝵ suꝑ omnẽ t̾rã urãm fundet᷑ exercitus.
Nec putetis turbã esse inualidã. Popłs multus
& fortis est. cui similis nec in pͣteritũ nec in
futurũ ulla gens alia poterit inueniri. Qcqͥd
attigerit quasi uorax flãma consumet. nichilq
post se integrũ derelinquet. Quasi ortꝰ &e pa-¬
ra disus uoluptatis. omĩs t̾ra est quã ñ tetigerit.

Expanded text:
s qui possunt Dei audire sermonem, ut quasi tuba exaltent vocem suam, et in Sion praedicent, et clangant in monte sancto ejus, ut ad strepitum clamoris et buccinae omnis Jerusalem populus contremiscat. Cumque, ait, cecineritis, hoc dicite: Nequaquam dies Domini ultra differetur, id est, dies ultionis atque vindictae; adest vicina captivitas, jam de suo loco Babyloniorum est egressus exercitus, prope est dies tenebrarum, et angustiae, dies caliginis et nubis et turbinis, in qua auferetur lumen ommane et diluculum subito tenebras fugat, et cunctos montes aurora collustrat: ita Babyloniorum super omnem terram vestram fundetur exercitus. Nec putetis turbam esse invalidam, populus 186 multus et fortis est, cujus similis nec in praeterito, nec in futuro, ulla gens alia poterit inveniri: quidquid attigerit, quasi vorax flamma consumet, nihilque post se integrum derelinquet; quasi hortus et paradisus voluptatis omnis terra est, quam non tetigerit:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplũ & altare. & dicant cũ apło. Quis infirma¬
tur. & ego non infirmor: Quis scandalizatur.
& ego ñuror: &. Fere cumflentib. Locusq
aptus poenitentiȩ & confessionis: tẽplum est¬
& altare. Docẽ̾q quid dicere debeant sacer¬
tuo. qui quando peccabat uocabat᷑ ñ popłs
tuus. nunc põstquã recessit a uitis appellat᷑
popłs tuus. Et ne des hereditatẽ tuã in opp¬
briũ. ut dominent᷑ eis nationes. Aꝑtũ est
enigina qd latebat. Popłs enĩ ille multus &
fortis. qui supͣ suberũcȩ & locustȩ & bruci &e
rubiginis descriptus est nomine: nunc ma¬
nifestus quis sit ostendit᷑. Ut dominentur
inquit eis nationes. Datur aut̃ in opꝓbriũ
hereditas dñi: quando seruierit hostib. & dire¬
rint nationes. Ubi est dĩ eoꝵ. quem sibi presulem
quem defensorẽ esse iactabant: Possumꝰ nationes
int̾pretari & aduersarias potestates. quȩ quam¬
diu non agimꝰ poenitentiã dominant᷑ nr̃i. &
nationes. quas inultimo tempore contra isrł

Expanded text:
uis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Et: Flere cum flentibus. Locusque aptus poenitentiae et confessioni, templum est et altare: docetque quid dicere debeant sacertuo; qui quando peccabat, vocabatur non populus tuus: nunc postquam recessit a vitiis, appellatur populus tuus. Et ne des haereditatem tuam in opprobrium, ut dominentur eis nationes. Apertum est aenigma quod latebat. Populus enim ille multus et fortis, qui supra sub erucae, et locustae, et bruchi, et rubiginis descriptus est nomine, nunc manifestius qui sit ostenditur: Ut dominentur, inquit, eis nationes. Datur autem in opprobrium haereditas Domini, quando servierint hostibus, et dixerint nationes: Ubi est Deus eorum, quem sibi praesulem, quem defensorem esse jactabant? Possumus nationes interpretari et adversarias potestates, quae quamdiu non 194 agimus poenitentiam, dominantur nostri, et simas nationes, quas in ultimo tempore contra Israel
Abbreviated transcription (Latin):
postea rideatis. nunc plangentes postea conso¬
lemini. Et quia consuetudinis est ut in tristi¬
bus atq aduersis scindatis uestes. qͦd & pon.¬
tifex ad dni saluatoris crimen augendũ iN
euangłio fecisse memorat᷑. & paulũ & barna¬
bã audientes uerba blasphemiȩ legimꝰ ꝑpetras¬
se: iccirco ego p̃cipio uob̾. ut nequaquã scinda-¬
tis uestimenta. sed corda quȩ plena sunt
peccatorum. quȩ instar utriũ nisi scissa
fuerint sponte rumpent᷑. Cũq hȩc feceritis:
peccata alienum fecerant. Nec desꝑetis ueniã
scelerum magnitudine. quia magna peccata
magna delebit miscđia. Est enim benignus
& misericors. malens poenitentiã peccatorũ
quam mortẽ. Patiens & multus miscđia. qui
ñ humanã imitat᷑ impatientiã. sed longo tem
pore nr̃am poenitentiã p̃stolat᷑. & prestabiliᷤᷤ
siue poenitens suꝑ malicus. ut si nos egerimꝰ
suꝑ peccatis poenitentiã & ipsũ poeniteat

Expanded text:
postea rideatis, nunc plangentes postea consopostea rideatis, nunc plangentes postea consolemini. Et quia consuetudinis est, ut in tristibus atque adversis scindatis vestes, quod et pontifex ad Domini Salvatoris crimen augendum in Evangelio fecisse memoratur , et Paulum et Barnabam audientes verba blasphemiae, legimus perpetrasse : idcirco ego praecipio vobis, ut nequaquam scindatis vestimenta, sed corda quae plena sunt peccatis, quae instar utrium, nisi scissa fuerint, sponte rumpentur. Cumque hoc feceritis, s priora peccata alienum fecerant: nec desperetis veniam scelerum magnitudine; quia magna peccata magna delebit misericordia. Est enim benignus et misericors, malens poenitentiam peccatorum, quam mortem , patiens et multus in misericordia, qui non humanam imitatur impatientiam; pore nostram poenitentiam praestoletur, et praestabilis, sive poenitens super malitiis, ut si nos egerimus super peccatis poenitentiam, et ipsum poeniteat