comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͦ in malis suis dõ abominabilis .ẽ:
inbonis inutilis. ẽ quia dũ se ꝑ praua
oꝑa dõ execrabilẽ ȩxhibet: nec illud
de eo qđ rectũ uidet᷑ placet. Bene
mora glutitur: qͥa mandit᷑ ut glu¬
tiatur᷑: Qđ aut̃ bibit᷑. tanto ad
glutiendũ morã ñ habet: qͣnto nullã
& ad mandendũ necessitate habet
Culpagͦ quia a stulto homine sine
ulla retractatione ꝑpetrat᷑: quasi aqua
iniqͥtas bibit᷑. Qui enĩ illicita sine ti¬
more facit: quasi potũ iniusticiȩ. sine
obstaculo glutit. Seqr̃. Ostendã tͥ¬
audi me: qđ uidi narrabo tͥ. Habent
hoc om̃s arrogantes ꝓpriũ. ut cũ re¬
ctũ quid uł paruiũ senserint. inusũ
hoc elationis inflectant. atq unde ꝑ
intellectũ sibimet ipsis altiores fiu̾nt:
seq doctis doctiores existiment. reue¬
rentiã sibi a meliorib exigant. & do¬
cere sanctiores quasi ex auẽtoritate con¬
tendant. Unde nunc dr̃. Ostendã tͥ.

Expanded text:
Homo ergo in malis suis Deo abominabilis est, Homo ergo in malis suis Deo abominabilis est, et in bonis inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud Deo, quod rectum videtur, placet. Bene ditur, cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tantum ad glutiendum moram non habet, quantum nullam et ad mandendum necessitatem. Culpa ergo, quae ab stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo glutit. Sequitur: audi me, quod vidi narrabo tibi. - Habent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parum senserint, in usum hoc elationis inflectant, atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiunt, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
strictũ dĩ iudiciũ. nec ipsi esse mundi
ad ꝑfectũ possunt. qͥ mundiciȩ p̾dica¬
tores fiunt. iołse actestante qui ait:
Si dixerimꝰ qͥa peccatũ ñ habemꝰ: nos
mo immutabilis. & cęli in conspectu
illius ñ st̃ mundi. quis apud se de ui¬
sticiȩ oꝑe p̾sumat: Unde & subdit᷑¬
Quanto magis abominabilis & inutilis
homo. qͥ bibit quasi aquas iniqͥtatẽ:
Qui immaculatũ pͥus hominẽ. & iustũ
ꝑse posse esse negauerat. hunc abo¬
minabilẽ & inutilẽ appellat. Abomi¬
nabilẽ scilicet ꝓpt̾ ĩmmundiciã ma¬
culȩ. inutilẽ uero ꝓpt̾ iniusticiã
imꝑfectȩ uitȩ. Quitam̃ abominabilis
& inutilis intelligi & alit̾ potest. Ali¬
quando enĩ hom̃o ꝑuersis quȩdã re¬
cte agere uidet᷑. sed ꝑ ea quȩ inĩqua
sunt. etiã ea quȩ eiꝰ recta st̃ destruun¬
tur: Et qͥa multũ dõ displicent mala:
neq illa placent. quȩ uident᷑ bona.

Expanded text:
strictum Dei judicium nec ipsi esse mundi strictum Dei judicium nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt qui munditiae praedicatores fiunt, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccamo immutabilis est, et coeli in conspectu ejus non sunt mundi, quis apud se de justitiae opere praesumat? Unde et subditQuanto magis abominabilis et inutilis homo, qui bibit quasi aquas iniquitatem? » Qui immaculatum prius hominem, et justum esse per se posse negaverat, hinc abominabilem et inutilem appellat. Abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur; sed per ea, quae iniqua sunt, etiam ea, quae ejus recta sunt destruuntur. Et cum multum Deo displicent mala, neque illa placent, quae videntur bona.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑ naturã om̃s insemetipsis ꝓpri
mutabilitatẽ habent. sed dũ immi
bilitati studiose semꝑ inhȩrere de¬
rant : in hȩrendo agunt. ut inimit
biles fiant. Cũq ad hanc toto affeict
se tenent: quandoq accipiunt. it
suꝑ semet ipsos ducti. uincant hoc qd
in semet ipsis mutabiles extiterunt
Quid enĩ mutabilitas nisi mors quedã
ẽ: Quȩ dum rem quã libet in aliud
immutat. quasi occidit qđ fuerat. ut
incipiat esse qđ ñ erat : Sed & de al
ctore omiũ scriptũ. ẽ. Qui solus habet
immutabilitate. Quia uidelicet in
semet ipso solus immutabilis. ẽ: de qudi
ꝑ iacobũ dicit᷑: Apud quẽ ñ. ẽ. transa¬
tatio. nec uicissitudinis obumbratio
psa enĩ mutabilitas umbra . ẽ: que qua¬
si obscuraret lucẽ. si hanc ꝑaliquas in¬
cissitudines immucaret. Sed qͥa indm̃
mutabilitas ñ uenit: nulla eiꝰ lumen
umbra uicissitudinis int̾cidit. Bene
aut̃ dicit᷑. Cęli ñ sunt mundi in con¬
spectu eiꝰ. Quia ꝑsemet ipsos ante di¬

Expanded text:
quia per naturam omnes in semetipsis propriam mutabilitatem habent. Sed dum immutabili veritati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt, ut mundi et immutabiles fiant. Cumque ad hanc toto affectu se tenent, quandoque accipiunt, ut super semetipsos ducti, vincant hoc, quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas, nisi quaedam mors est? Quae dum rem quamlibet in aliud mutat, quasi occidit, quod fuerat, ut incctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur: Coeli non sunt mundi in conspectu ejus, quia per semetipsos ante di
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Adhoc aut̃ conditor nr̃ laten
nos uoluit finẽ nr̃m: ut dũ inceri
sumꝰ quando moriam᷑. semꝑ ad mos¬
tẽ parati inueniam᷑. Undẽ recte
postquã dictũ. ẽ. cunctis dieb sus
impius suꝑbit: adiungit. Ꝙ numa
annoꝵ incertꝰ. ẽ. tyrannidis eiꝰ desi¬
aꝑte diceret᷑ Cur quasi de certo er¬
tollit᷑. cuiꝰ uita sub poena incerciu¬
dinis tenet᷑ Sed om̃ps ds̃. prauei
gentib ñ solũ uentura suppliciã
seruat: sed eoꝵ corda hic etiã ubi
delinquunt. poenis implicat. Ut eo
ipso qͦ peccant. semet ipsos feriant:
Ut semꝑ trepidi. semꝑq suspecti. ma¬
la ab aliis pati metuant. quȩ se aliis
fecisse meminer. Unde adhuc de hor

Expanded text:
vit. Ad hoc autem conditor noster latere vit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem parati inveniamur. Unde recte postquam dictum est: Cunctis diebus suis impius superbit, adjungit: Et numerus annorum incertus est tyrannidis erum est quod quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertitudinis tenetur? Sed omnipotens Deus prave agentibus non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda, hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant; ut, semper trepidi semperque suspecti, mala ab aliis pati metuant qufecisse meminerunt. Unde adhuc de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ. Quia dũ feriri se undiq
insidiis credit: salute desꝑata. semꝑ
ad nequiciã crescit. Aliquando uͦ iste
ꝑuersus etiã suꝑna iudicia attendit.
& suꝑ se hȩc euenire metuit: Sed
cũ stipendiũ uitȩ p̃sentis quęrit: hȩc
eadẽ iudicia quȩ metuere coeꝑat.
auariciȩ deuictꝰ insania contẽnit
Et quidem inori se posse inpeccato ȩxi¬
stimat. & tam̃ a peccato ñ cessat:

Expanded text:
it. --Quia dum feriri se undique insidiis credit, salute desperata, semper ad nequitiam excrescit. Aliquando vero iste perversus etiam superna judicia attendit, et super se haec venire metuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devictus insania contemnit. Et quidem mori se posse in peccato existimat, sed tamen a peccato non cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quib solis data .ẽ. t̾ra & ñ transiuit
alienꝰ ꝑeos. Solis suis patrib datã t̾rã
existimant: qͥa solos erroꝵ suor ma¬
gistros. rexisse ueracit̾ eccłam putant.
Quis uͦ alienꝰ. nisi apostata angłs uocat᷑:
Unde & ꝑ psalmistã. de cunctũ simul
rexerunt in me. & fortes quȩ sier̃ animã
mea. Heretici gͥ. qͥa doctoꝵ suor cor¬
da: apostatȩ angło ęxistimant non
fuisse subiecta: transisse ꝑeos alienũ
denegint. Cui uidelicet alieno ꝑ unũ¬
quenq transire. ẽ: iniquas incorde
eiꝰ cogitationes iminittere. Unde & ꝑ
ꝓphȩ uocẽ. de malignis spiritib
contra stantẽ animã dr̃. Qui dixer̃
animȩ tuȩ. incuruare. ut transeamꝰ.
Sed eliphar themanites. qͥa quȩdam
narraturus audiri uult: quãuis mul¬
ta quȩ dicenda st̃ sciat. sed qͥa beata
iob dicenda ñ erant nesciat: audĩa¬
mus sententias. quas contra beatũ iob
ꝓtulit. Nec debemꝰ cuĩ. sed tantũ¬
modo pensare qͥd dixit. Sequit᷑.¬

Expanded text:
Quibus solis data est terra, et non transivit per eos alienus. - Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus, nisi apostata angelus vocatur? Unde per Psalmistam de cunctis simul rexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Haeretici igitur, quia doctorum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unuquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes immittere. Unde et per prophetae vocem de malignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum pensare quid dixit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
tionib suis atq actib suꝑbire: Sed
qͥa electi st̃: cunctis dieb suis suꝑbi¬
re ñ possunt: qͥa priusquã uitã fini¬
ant. ad humilitatis metũ abelati.¬
one corda cõmutant. Impius uͦ di¬
eb suis omĩb suꝑbit: qͥa sic uitã
t̃minat. ut ab elatione minime re¬
cedat. Circũ spicit qđ tẽporalit̾
floret. & pensare neglegit quo in
ȩt̃nũ ducit᷑. Inuita carnis fiduciã
ponit. eaq diu ꝑmanere existimat.
quȩ ad pͣsens tenet. Solidat᷑ in ela¬
tione animꝰ. in despectũ adducitur
om̃ĩs ꝓpinquus. Quã repentina mors
surripiat nunquã considerat. quã
sit eiꝰ incerta felicitas nunquã pensat
Qui si incertitudinẽ fugacis uitȩ con¬
spiceret : incerta ꝓcerto nequaquã
teneret. Unde bene subdit᷑. Et nu

Expanded text:
tque actibus superbire. Sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda commutant. Impius vero diebus suis omnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene subditu
Abbreviated transcription (Latin):
sant. & dici humilit̾ posse uerba bona
ñ estimant. Sicut enĩ grauis culpa. ẽ.
sibi hoc hominẽ arrogare qđ ñ. ẽ: sic
plerunq culꝑa nulla. ẽ. si humiliter
bonũ dicat qđ est. Unde sepe contingit.
ut iusti & iniusti habeant uerba simi¬
lia. sed tam̃ semꝑ cor longe dissimile:
Et quib dictis dñs ab iniustis offendi¬
tur: in eisdẽ qͦq iustis placat᷑. Nam
phariseus ingressus tẽplũ: dix̃. Ieiuino
bis in sabbatõ. decimas do om̃iũ quȩ
possideo: Sed iustificatꝰ magis publi¬

Expanded text:
sant, et dici humiliter posse verba bona sant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo
Abbreviated transcription (Latin):
ut consolet᷑ te ds̃: Sed uerba tua
praua hoc ꝓhibent Acsi ei aꝑte di¬
cat. Si ꝓfessionẽ fidei corrigeres.
iã dudũ consolationẽ a flagellis ha¬
bere potuisses. Seqr̃. Quid te ele
rũ mens ita ad altiora contẽplanda
suspendit᷑: ut exterius eoꝵ facies ob¬
stupuisse uideat᷑. Sed quia hanc
contẽplationis uim in occulto age¬
re heretici ignorant: hoc a iustis &
recta sapientib fieri magis ꝑ hypo¬
chrisin quã ꝑueritatẽ putant. quia
hoc qđ ipsi habere nequeunt. inesse
ueracit̾ aliis ñ suspicant᷑. Seꝙr.¬
Quid tumet contra dm̃ sp̃s tũus. ut
ꝓferas de ore tuo huiꝰcemodi sermo¬
nes: Plerunq iusti aliquib necessi¬
tatib afflicti sua oꝑa fateri cogunt᷑:¬
Qđ beatꝰ iob fecerat. quẽ post iusticiã
flagella deprimebant. Sed cũ eoꝵ
dicta in iusti audiunt: hȩc ꝑelationẽ
potius quã ꝑueritatẽ existimant ꝓla¬
ta. Ex suis enĩ cordib uerba iustoꝵ pen¬

Expanded text:
ut consoletur te Deus, sed verba tua ut consoletur te Deus, sed verba tua prava hoc prohibent. - Ac si ei patenter dicat: Si professione fidei corrigeris, jam dudum consolationem flagellis habere potuisses. Seqrum mens ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed hanc contemplationis vim in occulto agere haeretici ignorant, hoc a justis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim quam per veritatem putant, quia hoc quod ipsi habere nequeunt inesse veraciter aliis non suspicantur. SeQuid tumet contra Deum spiritus tuus, ut proferas de ore tuo hujuscemodi sermones? - Plerumque justi aliquibus necessitatibus afflicti, sua opera coguntod beatus Job fecerat, quem post justitiam flagella deprimebant; sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pen
Abbreviated transcription (Latin):
Qui a om̃s heretici a scã uniuersali
eccła sunt egressi: testat᷑ ioħes qͥart
Ex nob̾ ꝓdierunt: sed ñ erant ex nob̾
Sed ut ea quȩ asserunt cõm̃dare stul-¬
tis m̃tib hominũ quasi de antiqui¬
tate possint: antiquos patres se ha¬
bere testant᷑. atq ipsos doctores ec¬
cłȩ: suȩ ꝓfessionis magistros dicug̃.
Cũq p̾sentes p̃dicatores despiciunt:
de antiquoꝵ patrũ magisterio falsa
p̃sũptione gloriant᷑. ut ea quȩ ipsi
dicunt. etiãm antiqͦs patres tenuis¬
se fateant᷑: Quatinꝰ hoc qđ recti¬
tudine astruere ñ ualent. quasi
ex illorũ auctoritate confirmant
Quia uͦ scriptũ. ẽ quẽ diligit dñs ca¬
stigat. flagellat aut̃ omnẽ filiũ
quẽ recipit : sepe scã ȩccła multis
in hac uita aduersitatib laborat.
& reproboꝵ uita tanto sine flagello
dimittit᷑. quanto ad nulla prȩmĩa
seruat᷑. Sed afflictionẽ scẽ eccłȩ
uidentes heretici eã despiciunt:
& tot illã flagellis atteri. ex prauȩ

Expanded text:
Quia omnes haeretici a sancta universali Ecclesia sunt egressi, testatur Joannes, qui ait: Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis . Sed ut ea quae asserunt commendare stultis mentibus hominum quasi de antiquitate possint, antiquos patres se habere testantur, atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesentes praedicatores despiciunt de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloriantur, ut ea quae ipsi dicunt, etiam antiquos patres tenuisse fateantur, quatenus hoc quod rectitudine astruere non valent quasi ex illorum auctoritate confirment. Quia vero scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam f
Abbreviated transcription (Latin):
honorabilior. ẽ. pars. Non immerito
gͦ m̃tis intentio ꝑ faciẽ designatur.
quã qͦlibet uertimꝰ. illuc uidemꝰ
Faciem gͦ crassitudo operit: qͥa desi¬
derata t̾renarũ rerũ abundantia.
oculos m̃tis p̃mit. Et hoc qđ in eis
esse honorabilius debuit. ante dĩ
oculos fedat: qͥa curis multiplicib

Expanded text:
o immerito mentis intentio per faciem designatur, quam quolibet vertimus, illud videmus. Faciem ergo crassitudo operit, quia desiderata terrenarum rerum abundantia oculos mentis premit, et hoc quod in eis honorabile esse debuit, ante Dei oculos foedat, quia curis multiplicibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt. quȩ humili corde ꝓferunt᷑:
Unde beatꝰ iob cũ sua oꝑa ꝓtulit. con¬
tra dm̃ nullo mͦ tumuit: qͥa ea quȩ
ueracit̾ fecerat. humilit̾ dixit.
Sed solent heretici errorũ suorũ di¬
ctis uera aliqua ꝑmiscere. Et amici
beati iob. quãuis in rep̾hensione eiꝰ
omĩmodo fallant᷑ : possunt tam̃ &
uera quȩdã dicere. quȩ ex illius assi¬
duitate didicer̃. Quoꝵ dicta si omĩa
refutanda essent: eliphar sententu
iob recte ñ dicunt: nos in eoꝵ dis
& calcemꝰ uitiũ indiscretionis .ai.¬
tiamꝰ uires rectitudinis. Sequi

Expanded text:
orde proferuntur? Unde beatus Job, cum sua opera protulit, contra Deum nullo modo tumuit, quia ea quae veraciter fecerat humiliter dixit. Sed solent haeretici errorum suorum dictis vera aliqua permiscere, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiaJob recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamus vires rectitudinis. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ne cõpunctꝰ dix̃. Obsecro dnẽ. mem̃¬
to quȩso. quomͦ ambulauerĩ corã te
in ueritate & incorde ꝑfecto. Nec tam̃
dñs hanc confessionẽ ꝑfectionis eiꝰ
despexit aut renuit. quẽ mox insu¬
is precib exaudiuit. Eece phariseus
se iustificauit in oꝑe: et ecdhias iu¬
stũ se asseruit etiã in cogitatione.
atq unde ille offendit. inde iste
dñm placauit. Cur itaq hoc. nͥ¬

Expanded text:
ne compunctus dixit: Obsecro, Domine: memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et corde perfecto. Nec tamen Dominus hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Domino placuit. Cur itaque hoc? N
Abbreviated transcription (Latin):
confessionis dicunt Unde ad huc sub¬
& labia tua respondebunt tͥ. Quia
enĩ ex errore confessionis. existimant
mala aduersitatis erũꝑe: labia sua ei
asserunt respondere. ut culpa eloquii
sit causa flagelli. Aliquando uͦ eam&
cõprimere. quasi ratiocinantes uolunt.

Expanded text:
confessionis dicunt. Unde adhuc subconfessionis dicunt. Unde adhuc subet labia tua respondebunt tibi. - Quia enim ex errore confessionis existimant mala adversitatis erumpere, labia sua ei asserunt ressit causa flagelli. Aliquando vero eam comprimere quasi ratiocinantes volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
os docẽt: qͣndo ex mala uita concipit᷑.
qđ peius dicat᷑. Quia aut̃ beatꝰ iob
tanto in ore liber fuerat. qͣnto iustꝰ
in oꝑe: ab amicis suis hereticoꝵ typũ
tenentib. & de iniqua uita. & de au¬
contralicunt: Et humilitatẽ putant
si ueritatẽ denegant. Sunt nanq i¬
nulli qͥ dõ se iniuriã irrogare exis¬
mant: si eũ uerã carnẽ assũpsisse
fateant᷑. aut si hunc ueracit̾ ꝓ nobis
carne mori potuisse crediderint.
Cũq dõ quasi plus honoris conant᷑ tri¬
buere: cogunt᷑ laudes ueras bonita¬
cis illius nẽgare. Quid enĩ ei est in
caritatis suȩ laude potentius. quã ut
illa sibi ꝓ nob̾ digna ad susceptionẽ
faceret. quȩ ei uident᷑ indigna:
Scã aut̃ eccła. uerã carnẽ. uerã morte
illius conficet᷑. Sed hȩc dicens. abhe¬
reticis irrogare dõ contumeliã cre¬
dit᷑. Unde nunc dr̃. Et imitaris lin¬
guã blasphemantiũ. Cui si qͥd in hoc
mundo aduersitatis euenerit: hoc el
contingere ex ipsa hac iniuria sue

Expanded text:
os docet quando ex mala vita concipitur quod pejus dicatur. Quia autem beatus Job tanto in ore liber fuerat quanto justus in opere, ab amicis suis haereticorum typum tenentibus, et de iniqua vita, et de auteriis contradicunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram mortem illius confitetur; sed haec dicens, ab haereticis irrogare Deo contumeliam creditur. Unde nunc dicitur: Et imitaris linguam blasphemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac injuria suae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ primꝰ homo natꝰ es. & ante colles
formatꝰ: Nunqͥd consiliũ dĩ audisti.
& inferior te erit eiꝰ sapientia: Acsi
uerbis aptiorib dicat. Qui de ȩt̾̃no
loqueris: pensa qͥa tẽporalis es. Qui¬
de ciꝰ sapientia disputas: pensa qͥa eiꝰ
consiliũ ignoras. Sed qͥa adhoc here¬
tici uerbã dominicȩ defensionis assu¬
munt. ut docti esse uideant᷑. & dũ
diuinã głam defendere uident᷑. suã
scientiam hominib innotescunt: ipsa
hoc eliphar subiuncta uerba testan¬
tur. qͥ loqui quidẽ de sapientia dĩ
coepit. sed statĩ ad suã elationẽ cecĩ
qua m̃tis elatione ꝓcdeat. qͥcqͥd qua¬
si ad dominicã defensionẽ sonat

Expanded text:
 primus homo tu natus es, et ante colles formatus? Nunquid consilium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? - Ac si verbis apertioribus dicat: Qui de aeterno loqueris, pensa quia tede ejus sapientia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjuncta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad suam elationem cecidiqua mentis elatione prodeat quidquid quasi ad Dominicam defensionem sonat
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. heatũ iob typũ scẽ uniuer¬
salis ȩccłȩ. amicos uͦ illius hereticoꝵ
speciem tenere. Qui quasi ex defensi
one ocͥcasionẽ stultȩ locutionis in¬
ueniunt. & contumeliosa contra bo¬
nos uerba iaculant᷑: Quib cuncta
quȩ a fidelib sentiunt᷑: quasi in
uentũ ꝓlata displicent. Unde nunc
quasi in uentũ loquens: Nec bono¬
rũ uerba: dicta rationis. sed stimu
los furoris estimant. Unde & subdit᷑
Et implebit ardore stomachũ suũ
Quia ea etiã quȩ se sciunt contumeli¬
ose dicer e. student semꝑ ut dictũ
.ẽ. ex dni defensione palliare. Unde
ñ expedit. Nullũ uͦ existimant ti¬
morem dnĩ habere. nisi eũ quẽ po¬
tuerint ad suȩ confessionis stultici¬
am
trahere. Unde adiungit. Quantum
inte. ẽ. euacuasti timorẽ: & tulisti pͥas
corã dño. Tulisti. dicit᷑ abstulisti.
Aesi aꝑte dicat. De tua iusticia p̃sumens
creatoris tui grãm despicis dep̃cari.
Cũ enĩ uera mala heretici contra bonos

Expanded text:
diximus beatum Job, typum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur, quasi in vento prolata displicent. Unde nunc quasi in ventum loquens? - Nec bonorum verba, dicta ratlos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. Unde non expediunt. - Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit: VERS. 4. Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Domino. - Tulisti, dicitur abstulisti. Ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos
Abbreviated transcription (Latin):
sumit᷑. Salomon qͥppe. immoderat
usu atq assiduitate mulierũ. adha
usq ꝑductꝰ. ẽ: ut tẽplũ idolis fabria¬
ret. Et qͥ prius dõ templũ constru¬
xerat: assiduitate libidinis etiã pfi¬
diȩ substratꝰ. idolis construere tẽpla
ñ timuit. Sicq factũ. ẽ.: ut ab assidua
carnis petulantia. usq ad m̃tis ꝑfi¬
diã ꝑueniret. Quid itaq aliud. qui
aquȩ̃ excauauerant lapidẽ: Et alli¬
uione paulatĩ t̾ra consũpta. ẽ: quia
surripiente paulisꝑ in fusione peceati
tin cordis illius ad consũptionẽ deflu¬
xerat. Consideret gͦ beatꝰ iob utrasq
teptaciones. uł subitã & immensã. ił
lentã atꝙ longiorẽ. consideret casus
hominia & ex his quȩ exterius accidt̃.
rapiat in terius contẽplationẽ dicens
Mons cadens deflu it. & saxũ trans fer¬
tur de loco suo. Lapides excauant aquȩ:
& alluuione paulatĩ t̾ra consumit᷑
& homines gͦ similit̃ ꝑdes. Id .ẽ. sic̃

Expanded text:
sumitur. Salomon quippe immoderato sumitur. Salomon quippe immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ iusto iudicio: eiꝰ m̃ti qͥstan
in alto cernit᷑: repente dominari
ꝑmittis: cadere ac defluere montẽ fi¬
cis. Et cũ uoluntas ad uitiũ cõmutat
quasi ad locũ aliũ transfert᷑ saxum
Cũ uͦ tẽptationẽ lentã atq subtilẽ s
tam̃ assiduã. eoꝵ qui esse fortes cre¬
dunt᷑. p̃ualere m̃tib sinis: quasi la¬
pides excauant aquȩ. Et alluui one
paulatim t̾ra consumit᷑: qͥa nimirũ
suggestione lȩni subacta m̃tis durico
mons altus fuerit. qͥ tanta dĩ myste
ꝓphetico sp̃u ualuit contẽplari. Sel
aspiciamꝰ quã subito casu defluxit.
dũ in solario deambulans. alienam
coniugẽ concupiuit: abstulit. eius
uirũ cũ dãno sui exercitꝰ interemit
Repentino casu mons cecidit: cũ mes
illa mysteriis cȩlestib assueta. inop¬
nata tẽptatione deuicta. ẽ. tãq in¬
manissimȩ turpitudini subacta:. Sqñ
ad cogitandas turpitudines uenit
Uideamꝰ etiã. qualit᷑ lapides excauat
aquȩ. & alluuione paulatĩ t̃ra con¬

Expanded text:
tionem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur repente dominari permittis, cadere ac defluere montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum tentationem lentam atque subtilem, sed tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur praevalere mentibus sinis, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis duritia mons altus fuerit, qui tanta Dei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra con
Abbreviated transcription (Latin):
lugebit. De coniugib paulus dicit.
Tribulationẽ tam̃ carnis. habebunt
huiꝰ modi. Sed carnis tribulationẽ Inc
Cur ergo inesse coniugib carnis tribu¬
latio quasi specialit̾ dicit᷑. quȩ etiã a
uita spũaliũ longe ñ. ẽ nisi qđ ii
frequent᷑ maiores tribulationes ex
carne suscipiunt. qͥ carnis uolupta¬
tib delectant᷑  Bene aut̃ dicitur.
Q anima eiꝰ suꝑ semet ipso lugebit.
Quia qͥsquis in se gaudere ap̃petit:
eo ipso iã in luctu . ẽ. quo a uera lȩci¬
cia recessit. Uera qͥppe lȩticia m̃tis
creator. ẽ. Dignũ itaq . ẽ. ut in se

Expanded text:
onjugibus Paulus dicit: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis hic Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nob̾ se amantib apparet. Sed a
quisqͥs ęt̃nitatis desiderio anhelat
met ipsũ subtilit̾ rep̾hendens facta
discutit. & ne qͥd in illo sit in qͦ ault¬
ris sui faciẽ offendat quęrie: recti
subiungit. Quantas habeo iniqͥtates
& peccãta: scelera mea & delicta ost¬
de mͥ. Iste in hac uita iustoꝵ labori
ut semet ipsos inueniant. & inuenin

Expanded text:
Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor est ut sem
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. Quã tam̃ mutabilitatẽ. ñ soli
exterius. sed interius qͦq hõ pacit
dũ ad meliora exurgere opa conatur
Mens & enĩ. mutabilitatis sue pondere
ad aliud semꝑ impellit᷑ quã est. Et
instatu suo arta custodiȩ disciplina
teneat᷑ : semꝑ in deteriora dilabit᷑
Quia & enĩ semꝑ stantẽ deseruit: stis
quẽ habere potuit amisit. Unde iꝰ¬

Expanded text:
fectum. Quam tamen mutabifectum. Quam tamen mutabiexterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora exsurgere opera conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
amisso amore conditoris: calorẽ co
remansit: Quia iuxta ueritatis ua
abundauit iniqͥtas. & refrigescit e¬
tas multor. Qui gͥ in amore dĩ cala¬
git tenet: scilicet uelut umbra fug
Unde recte qͦq de illo scriptũ. ẽ: qu
secutꝰ. ẽ. umbrã. Bene aut̃ dicit᷑. E
nunquã in eodẽ statu ꝑmanet : Quli¬
duĩ infantia ad puericiã. puericia is
adolescentiã. adolescentia ad iuuer¬
tẽ. iuuentꝰ ad senectutẽ. senectꝰ tris
ad mortẽ: incursu uitȩ pͣsentis. ips
suis augm̃tis ad detrim̃ta impellitus
& inde semꝑ deficit. unde se ꝓficeriu
spaciũ uĩtȩ credit. Fixũ & enĩ statũl
habere ñ possumꝰ. ubi transituri ue
Atq hoc ipsũ nr̃m uiuere. cotidie a.
transire. ẽ. Quẽ uidelicet lapsũ pͥm
homo ante culpã habere ñ potuit qͥ
tẽpora eo stante transibant: Sed posta
deliquit: in qͦdã se quasi lubricota¬
ralitatis posuit. Et qͥa cibũ comedt
uetitũ: status sui ꝓtinꝰ inuenit db¬

Expanded text:
amisso amore conditoris, calorem coramisso amore conditoris, calorem corremansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorgit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus est umbram. Bene autem dicitur: Et nunquam in eodede infantia ad pueritiam, de pueritia ad adolescentiam, de adolescentia ad iuventem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur; et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit de
Abbreviated transcription (Latin):
fugit uelut umbra. ꝙ nunquã in eo¬
dem statu ꝑmanet. Quasi flos enĩ
egredit᷑: quia nitet in carne: Sed con¬
terit᷑: qͥa redigit᷑ in putredinẽ.
Quid enĩ st̃ nati homines in mundo. nͥ
qͥdã flores in cãpo: Tendamꝰ ocłos
cordis in hanc latitudinẽ mundi p̃¬
sentis & ecce quasi tot florib qͦt ho¬
minib plenꝰ. ẽ. Uita itaq in carne.
flos in foeno. ẽ. Unde bene ꝑ psalmi-¬
flos agri ita florebit. Isaias qͦq ait
mĩs caro foenũ. & omĩs gła eiꝰ sicut
flos agri. Homo & enĩ more floris
ꝓcedit ex occulto. & subito apparet
in publico: qui statĩ ex publico ꝑ
mortẽ retrahit᷑ ad occultũ. Carnis
nos uiriditas ostendit. sed ariditas
pulueris ab aspectib retraliit. Qua¬
si flos apparuimꝰ qui ñ eramꝰ. qͣsi
flos arescimꝰ. qͥ tẽporalit᷑ appare¬
statu pmanet. Sed cũ sol qͦq cursu
tatẽ figat. cur cursus uitȩ homini
umbrẽ potius quã soli cõparat᷑. nisiq

Expanded text:
fugit velut umbra, et nunquam in eofugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati homines in mundo, nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmiflos agri, ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico, qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus, qui non eramus; quasi flos arescimus, qui temporaliter apparestatu permanet. Sed cum sol quoque indetate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia,
Abbreviated transcription (Latin):
cela custodit᷑ salus corporis. qđ etiã
custodita amitcit᷑. amissa cũ graui
amicos. suspecti ne offendi ualeant:
formidamꝰ inimicos. atq securi de
eis ñ sumꝰ utiq qͦs formidamꝰ qđ
plerunq inimicis sic fident̾ quasi
amicis loquim᷑. & nonnunquã pura
uerba ꝓximoꝵ & multũ nos fortasse
diligentiũ : quasi uerba suscipimꝰ inimi¬
corũ. & qͥ falli nunquã uł fallere nolu¬
mus. ex cautela nr̃a grauius erramus.
qͥd itaq hoc nͥ humanȩ uitȩ miseria
.ẽ : Qđ amissa cȩlesti patria: repuls
homo delectat᷑ exilio. grauat᷑ curis. &
tam̃ cogitare dissimulat quã graue sit
qͥa multa cogitant᷑. qđ priuatꝰ. ẽ. inter.¬
no lumine. & tam̃ in hac uita diu uult
ꝑpeti cȩcitatẽ suã. qͥd hoc aluid. quã
de poena nr̃a nata miseria ẽ: Sed¬
& quãuis diuhic stare desideret.
ipso tam̃ cursu mortalis uitȩ cõpellit᷑
ui quasi flos egredit᷑ & conterit᷑. &

Expanded text:
tela custoditur salus corporis; quod etiam tela custoditur salus corporis; quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi amicos, suspecti ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus; quod plerumque inimicis sic confidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium, quasi verba suscipimus inimicorum, et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus; quid itaque hoc nisi humanae vitae miseria est? Quod, amissa coelesti patria, repulhomo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit quia multa cogitantur; quod privatus est interno lumine, et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam; quid hoc aliud quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu vitae mortalis impellitur ui quasi flos egreditur, et conteritur, et
Abbreviated transcription (Latin):
gulã artius se reducit. & inde altius
ad iusticiã ꝓficit. unde ad tẽpus a
nisticia cecidisse uidebat᷑: Qua in re
reste dr̃. melior ẽ. iniqͥtas uiri. quã
bene faciens mulier: quia nonnunꝗ
etiã culpa fortiũ: occasio uirtutis
fit & uirtꝰ infirmoꝵ ocçasio peccati
Hoc gͥ loco mulieris romine qͥd nisi:
infirmitas m̃tis designat᷑. cũ dicit᷑.
homo natꝰ de muliere : Acsi aꝑtius
dicat᷑. Quid in se habet fortitudinis
qͥnatꝰ .ẽ. ex infirmitate: breui uiuens
tẽpore. repletꝰ multis miseriis: Ecce
scĩuiri uocib. poena hominib breuit̃
est expressa: qͥa & angustat᷑ aduitã.
& dilatat᷑ ad miseriã. Si enĩ subtilit
consideret᷑. om̃e qđ hic agit᷑. poena¬
& miseria. ẽ. Ipsi & enĩ corruptioni
carnis seruire ad necessaria atq con
cessa: miseria.ẽ. Ut contra frigusue¬
stim̃ta. contra famẽ alim̃ta. contra
estũ frigora reqͥrant᷑. qđ multa cau¬

Expanded text:
gulam arctius se reducit; et inde altius gulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius diqui natus est ex infirmitate, brevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poena hominis breviter est expreet dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur omne quod hic agitur, poena miseriae est. Ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque ccessa miseria est, ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur. Quod multa cau
Abbreviated transcription (Latin):
fossi in m̃te fuerimꝰ. Quã uidelicet
infirmitatẽ nr̃am. bene ad huc sc̃s uir
considerans adiungit. Homo natꝰ¬
plet᷑ mulcis miseri is. In sacro eloquio.
mulier aut ꝓ sexu ponit᷑. aut ꝓ infir¬
mitate. Pro sexũ qͥppe: sic̃ scriptũ ẽ
Misit dĩ filiũ suũ factũ ex muliere. fa¬
ctũ sub lege. Pro infirmitate uͦ: sicut
ꝑ quendã sapientẽ dr̃. Melior. ẽ. ini¬
quitas uiri. quã bene faciens mulier.
Uir c&eenĩ. fortis quilibet & discrecus
uocat᷑. mulier uͦ mens infirma uł in¬
discreta accipit᷑. Ꝙ sepe contingit. ut
etiã discretus qͥsq subito labatur in
culpã. atq inliscretꝰ alius & infirmꝰ
bonã exhibeat oꝑationẽ. Sed is qͥ in¬
discretꝰ atq infirmꝰ.ẽ. non nunquã
de eo qđ bene egerit. amplius eleua¬
tur atq grauius inculpã cadit. di¬
scretꝰ uͭ quisq etiã ex eo qđ male se
egisse intelligit: ad districtionis re¬

Expanded text:
fossi in mente fuerimus. Quam videlicet fossi in mente fuerimus. Quam videlicet infirmitatem nostram bene adhuc sanctus vir considerans, adjungit: CAPde muliere ortus. --In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: Misit Deus filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur, mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis re
Abbreviated transcription (Latin):
stigia distorta relinquimꝰ: dũ pni
oꝑã. ad scandalũ aliena coͥda ꝓuocam¬
U alde aut̃ laboriosũ. ẽ. custodire. ne
mala homo facere̾ audeat. ne inboni
actib ꝑ intentionẽ titubet. & int̾
recta oꝑa: sinistra eũ cogitatio illudũ
Quȩ tam̃ cuncta omp̃s ds̃ subtilit̃ ex¬
minat. atq in iudicio singula repensis
Sed qͣndo homo qͥ carnis suȩ infirmtas

Expanded text:
stigia distorta relinquimus, dum perstigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
Seqr̃. Posuisti in neruo pedẽ meũ. & ob¬
seruasti om̃s semitas meas. & uestigia
pedũ meoꝵ considerasti. Inneruo ds̃
pedẽ hominis posuit : qͥa prauitatem
illius. forti districtionis suȩ sententiua
ligauit. Cuiꝰ om̃s semitas obseruat: qͥ
subtilit̾ singula eiꝰ quȩq diiudicat.
Semita & enĩ angustior solet. eẽ. quãili
Quia aut̃ uias actiones: ñ immerito s¬
mitas: ipsas actionũ cogitationes aeci¬
ꝑimꝰ. Ds̃ itaq om̃ssemitas obseruat.
qͥa in singulis quibq nr̃is actib etũ
cogitationes pensat. & uestigia pedũ
considerat: quia intentiones nr̃oꝵ
oꝑum quã recte ponant᷑ examinat
ne & hoc qđ bonũ agit᷑ ñ recto desiu¬
rio agat᷑. Possunt quoq ꝑ pedũ uest¬
gia. quȩdã mala acta signari: Nã pt
incorpore. ẽ: uestigiũ inuia. Et plerun
dũ quȩdã praue agimꝰ: intuentib le
frĩb ȩxemplũ malũ p̃bemꝰ. Et quasi
inflexo extra uiã pede: sequentib u¬

Expanded text:
S. 27. Posuisti in nervo pedem meum, et observasti omnes semitas meas, et vestigia pedum meorum considerasti. - In nervo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius sorti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
ribilis es. & qͥs resistet tͥ: Ex tunc
ira tua. Quia uidelicet peccanti in
paradẏso homini iratꝰ : semel de mor¬
talitate carnis nr̃ȩ sententiã fixit.
quȩ & nunc & usq ad ultimũ muta¬
ri nullo mͦ ualebit. Dicat gͦ. Scri¬
bis contra me amaritudines. Ubi ad¬
qͥa in iuuentute sua se peccasse ñ inue¬
nit: adolescentiȩ facta ptimescit.
Sed sciendũ. ẽ: qͥa sic̃ in cor̃pore ita st̃
etiã in crem̃ta ȩtatis in m̃te. Prima qͥp¬
pe hominis ȩtas. infantia. ẽ. cũ & si
innocent̾ uiuit: nescit tam̃ fari in no¬
centiã quã habet Ac deinde puericia
sequit᷑. in qua iã ualet dicere quod
uult: Cui succedit adolescentia. quȩ
uidelicet pͥma. ẽ etas inoꝑatione:
Quã iuuentꝰ sequit᷑. scilicet apta fortĩ¬
tudini: Ac post modũ senectꝰ. etiã ꝑ
tẽpus iã congrua maturitati. Quia
adolescentiã diximꝰ. & iusti uiri cũ
magna m̃tis maturitate ꝓficiunt.

Expanded text:
ribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. Unde adquia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia adolescentia est, et justi viri cum magna mentis maturitate proficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uilitatis sit. & ds̃ quantȩ districti¬
onis: & dicat. Contra foliũ qđ uen¬
to rapit᷑ ostendis potentiã tuã. &
stipulã siccã ꝑsequeris: Aosi aꝑte
dicat. Cus̃ tanta rectitudine impe
om̃ẽ qđ loquim᷑ transit. qđ uͦ scri¬
bimꝰ manet: ds̃ ñ loqͥ sed scribere
amaritudines dr̃. cũ diu suꝑ nos
eiꝰ flagella ꝑdurant. Semel: quippe
peccanti homini dictũ. ẽ. t̾ra es &
in t̾rã ibis. & sepe apparentes angli
hominib p̃cepta dederunt.: moy ses
legis lator ꝑ districtionẽ peccata co¬
ercuit. ipse unigenitꝰ sũmi patris
ad nos redimendos uenit. moriendo
mortẽ absorbuit. uitã ꝑpetuã de¬
nunciauit nob̾ quã ostendit in se:
sed tam̃ illa quȩ in paradyso data. ẽ.
de morte carnis nr̃ȩ sententia. ab ipso
initio generis humani usq ad finẽ
scłi ñ mutat᷑. Quis . ẽ. enĩ homo. qui
uiuit & ñ uidebit mortẽ: Qđ hene
rursũ psalmista intuens: ait. Tu ter¬

Expanded text:
vilitatis sit, et Deus quantae districtivilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Ac si apedicens: Cur tanta rectitudine impetomne quod loquimur transit; quod vero scribimus, manet. Deus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu ter
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe humana qͦt tẽptationes patit᷑.
quasi tot flatib mouet᷑. Hanc & enĩ
plerunq ira ꝑturbat: Cũ recedit
ira: succedit in epta lȩticia. Luxuriȩ
stimulis urget᷑. estu auariciȩ longe
lateq ad ambienda quȩ trena fc̃ ten¬
ditur. Aliquando hanc suꝑbia eleuat.
Aliqͥndo uͦ in ordinatꝰ timor ininfimis
deponit. Quia gͦ tot tẽptadonũ fla¬
tib eleuat᷑ & ducit᷑: recte folio homo
coparat᷑. Vnde bene qͦq ꝑisaia dr̃¬
Cecidimꝰ quasi foliũ uniuersi. & iniqͥ¬
tates nrȩ quasi uentꝰ abstuler̃ nos.
Quasi uentꝰ qͥppe nos iniqͥtas abstulit.
qͥa nullo fixos uirtutis pondere. in
uanã elationẽ leuauit. Bene autẽ
post foliũ. etiã stipula appellat᷑ hõ.
Qui enĩ arbor fuit inconditione:
foliũ a semet ipso factꝰ.ẽ. in tẽptatio¬
ne. sed post stipula apparuit in deie¬
ctione. Quia enĩ de alto cecidit: fo
ris pdidit : iã stipula sicca. ẽ. Con¬
sideret itaq uir sc̃s. & homo qͣntȩ

Expanded text:
ppe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dCecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia nullo fixos virtutis pondere in vanam elationem levavit. Bene autem post folium etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim de alto cecidit, folris perdidit, jam stipula sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ait. iniqͥtas peccat᷑ũ. ẽ: ipso tam̃i
bescit. Int̾ scelera uͦ & delicta hoc difi
qđ scelus etiã pondus peccati trans
delictũ uͦ pondus peccati ñ transit.¬
Quia & cũ offerri sacrificiũ ꝑlegẽ u

Expanded text:
 ait: Iniquitas peccatum est , ipso tamen erubescit. Inter scelera vero atque delicta hoc distat, quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero pondus peccati non transit. Cum offerri