comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ud colũpnas celi quam uel scõs angelos uelsũmos eccłie
p̃dicatores appellat: Suꝑ quos incelestib crescens imi¬
uersa spiritalis fabrice structura surrexit: sicut alias scã
striptura testat᷑ dicens. Qui uicerit faciam illum colũp¬
nam intemplo dei mei. Nlam siquis in dei opere recta
intentione firmatur: colũpna instructura fabrice
spiritał erigit᷑. ut in hoc templo qd̾ est eccłia positꝰ
nutilitati sit ⁊ decori. Cos uero Iob colũpnas celi: quos apłs¬

Expanded text:
li quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritalis erigitur, ut in hoc templo, quod est Ecclesia, positus, et utilitati sit et decori. Eos vero Job columnas coeli quos Apos
Abbreviated transcription (Latin):
dus incadit: quia sine uelamine boni oꝑis ꝑiter sue
liSER
pranitatis ꝑgit. Sunt uero non nulli quimalum sue nequitie
cognoscentes. saciari pane iusticie festinant. ꝑciꝑe sacrieloquii
dicta desiderant. qui quotiens patrum sententias peclificandis
mentib incogitationem uersant: quasi de bona segete spitas
lis se bonis exerceant. seuꝑiter impudentie absq uelamine
boni operis ꝑgant. etiam si q̃n tam ad penitentiam redire cu¬
punt. ⁊ pabulum uerbi concupiscunt: uesurientib spicas dol¬
lunt: quia in eoꝵ mẽte ꝑmciosis ꝑsuasionib patrum sentẽ¬
tias destruunt. Nec immerito spicas signare patrum senten
ab eis teginen littere quasi aristarum paleas substrahimus

Expanded text:
it, quia sine velamine boni operis iter pravitatis pergit. Sunt vero nonnulli qui, malum suae nequitiae cognoscentes, satiari pane justitiae festinant, percipere sacri eloquii dicta desiderant. Qui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas lis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sententias destruunt. Nec immerito spicas signaab eis, tegmen litterae quasi aristarum palea subtrahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto faciliorib uiciis p̃munt᷑: qnͣto maiorib curis gra¬
uatur. Humanꝰ nãq animus uidere ⁊ deuitare
peccata utinã ualeat uel quietꝰ. Quia ergo uidit desi¬
deratas rerum celsitudines absq peccatis ministrari
non posse: ⁊ quia diuine ire non absconditur. qͥcqͥd
sllicitum ꝑpetrat᷑: apte secutꝰ adunxit. Nludus est¬
Qd Paulus qͦ ait apl̃s. Omĩa enim nuda ⁊ aꝑta
sunt oculis eius. Inferni uero ⁊ ꝑditionis nomine
diabolum om̃sq dãpnationis eius socios designa¬

Expanded text:
facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namque animus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, apte secutus adjunxit- Quod Paulus quoque ait: « Omnia enim nuda et aperta sunt oculis ejus . » Inferni vero et perditionis nomine diabolum et omnes damnationis ejus socios designa
Abbreviated transcription (Latin):
quam serpens insidians intulit. mulier infirmata ꝑsuasit.
Unde nunc quia homo ꝑmulierem culpe subditam nascit᷑:
reatus pͥmi infirmitas in ple ꝓpagat᷑. Et quia in radice putru¬
it humani generis ramus: in conditionis sue iuriditate
minime subsistit. Unde recte nunc dicit᷑. Numquid iustifica¬
ri potest homo comꝑatus deo aut apparere mundꝰ natus
de muliere: Ac si aꝑte diceretur. Ne contra auctorẽ suũ
homo suꝑbiat: consideret unde huc uenit. et intelligit qͥd
sit. S ecce non nulli ꝑ donum sp̃s aduti: contra infirmi¬
tatem sue carnis erigunt᷑. uirtutib emicant: signoꝵ qͦq
miraculis choruscant: nullus tam̃ est quisine culpa
uitam tͣnseat qͦ usq carnem corruptionis portat. unde¬
eccłia: Quid ꝑstellas nisi singulor̃ bñ uuentiũ anime
designantur:: Qui it prauoꝵ homimĩ conuersatiões
dum magnis uirtutib eminent: quasi intenebris noctis

Expanded text:
quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam transeat, quousque carnem corruptionis portat. UndeEcclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis
Abbreviated transcription (Latin):
Subito facta est cum angelo multitudo militie ce¬
iestis. sui tamen militiȩ electoꝵ quoq hominum
numerus  ingit᷑ qui ꝑsublime mentis deside
cat se secularib negociis. Qui licet nunc pauci appare¬
arit. in inuisibili tamen patria innumerabiles regnant.
quia ⁊si ex comꝑatione pͣuoꝵ pauci sunt.: incongrega¬
tionis sue frequentia metiri nequa qm possunt. slia
uero eorumdem militum uirtus non ꝓpriis uirib s
gr̃a p̃ueniens. Qaie sim nr̃o corde nequaqͣm gratuito
surgeret: ꝓfecto mens nr̃a inpeccatoꝵ suoꝵ tenebris obs¬
⁊ de muliere : uersus iste suꝑnis a beato Iob dicitur: ⁊ ñc
in euis exꝓbratione replicatur. Om̃is narnq uir iustus
dei illustrationẽ iustus est non comparatione. Huitanta
quippe iusticia auctori comꝑata: imusticia est. Qua et simip¬
sa sua conditione homo ꝑsisteret: creatori non posset aqͣr crea
tura. suitamen ad gͣuiora defectus pondera accessit. ⁊ culpa:

Expanded text:
Subito facta est cum angelo multitudo militiae coeSubito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae electorum quoque hominum numerus jungitur, qui per sublime mentis desidercat se negotiis saecularibus . Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant, quia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt. Quia vero eorumdem militum virtus non propriis viribus,gratia praeveniens. Quae si in nostro corde nequaquam gratuito consurgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obss Deo? - Versus iste superius a beato Job dicitur, et nunc in ejus exprobratione replicatur. Omnis namque vir justus, Dei illustratione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia auctori comparata injustitia est, quia etsi in ipsa sua condtura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa,
Abbreviated transcription (Latin):
 mlitum enis: In cognitione humane rationis sirnor
spium nirnerus non est: quia qͣnta illa sit freqntia inui¬
libilis exercit᷑ nescit. Dequo ꝑ damielem dict᷑. Milia miliũ
Suꝑnors ciuium nuimerus infinit᷑ ⁊ definitꝰ expriitur.
ut qui de est numerabilis. ẽe nobis innumerabilis dem̃o¬
strctur: m̃ius aliud sit assistere alid̾ ministrare. Assistũt
emimile peul dubio potestates que adquedam hominib
nuntianda non exeunt. Ministrant uero hii: qui ad ex¬
plenda officia nuncioꝵ uenuuinit. s tamen ipsi quoq con¬
templatione ab intimis non recedunt. Et quia plures
sunt quiministrant quamhii qui principaliter as¬
sistiuit. asistentium numerus quasi definitꝰ. mainistũ
da miltes dicirmis: quia decertare eos contra potestates
aereas non ignoramnis. Que tamen certamina nonlabo¬
re s inꝑio ꝑagunt. quia quidquid agendo cont᷑ im¬
mundos sp̃s appetunt. exadiutorio cuncta regentis pos¬
sunt. Dehac namq militia: nascente rege nr̃o scriptũ:.

Expanded text:
lorum. In cognitione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus nescit, de qua recte dicitur: Millia millium rum civium numerus infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse hominibus innumerabilis demonstretur. Quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuntianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia untiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant, quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi defininitus, ministrDei milites dicimus, quia decertare eos contra potestates aereas non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quidquid agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
curie consilium ducitur: ciusdiem geritis p̃positus uel obti¬
nuisse incertamine uel non obtinuisse uictonã ꝑhidetur.
Quoꝵ tamen omnium una nictoria est. sui suꝑ se cyi¬
ficis uolunt as summa quam dum semꝑ aspicuitt qdꝰ eb¬

Expanded text:
curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus, vel obticuriae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus, vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur: quorum tamen omnium una victoria est et sui super se opificis voluntas summa; quam dum semper aspiciunt, quod ob
Abbreviated transcription (Latin):
sibi princeps aduerens apparet. Qua exre imnutur qd̾ aduer¬
sum grecos quoq aliquid uidea cõmiserat. quoꝵs ꝓfecto causa
ereptioni illiis resistebat. ẜꝰ pħe gͥ p̃ces angelus exaudit sel
ꝑsarum pͥnceps resistit. quia et si iam uita iusti dẽp̃eantis erepti¬
onem ppłi exigit. euisdlem populi tam̃ adhuc uita contͣdicit.
ut quia necaũ plene hiĩ qui incaptiuitatem fuerant ducti
purgati sunt: uire eis adhuc ꝑse dominẽt᷑. Alichael adualat.
si g̃coꝵ pͥnceps ad p̃lum uenit: quia mereri quidem ueniã
tam onga opp̃ssorum captuutas poterat. s ereptionis eoꝵ
beneficio hoc quoq qd̾ ing̾cos deliquerant obuiabat. Recte
gͦ dicit᷑. qd̾ contra se angeli ueniunt: quia sũbiectaꝵs sibi gẽ¬
tium uicissim sibi merita contͣaicũt. Ham sublimẽ sputꝰ
aisdiem gentib principantes. nequaqͣm ꝓmuiste agenib
detertant: s eorum facta uiste iudicantes examinant.
sumqunius cuiꝰq geritis uel culpa uel iusticia ad suꝑne

Expanded text:
sibi princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos quoque aliquid Judaea commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae igitur preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit, quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exegit, ejusdem tamen populi hanc vita contradicit, ut quia necdum plene ii qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit, quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte ergo dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant. Cumque uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae
Abbreviated transcription (Latin):
michael unꝰ de principib primis: uenit in aduitorum
mͥ. Qui dum nequaqͣm simul ẽe s uenire in adiutoriũ
dicitur: aꝑte ei populo prelatꝰ agnoscitur. qui captiuis
in alia parte tenebatur. Quid est gͦ angl̃m dicere. ego ueni
tuarum merita exigurt. ut isfraheliticus populus aiigo sue
captiuitatis exuatur:⁊ s est adhuc qd̾ ineodem populo ꝑsaꝵ
dño purgari debeat. ut de ereptione illiꝰ ꝑsarũ pͥnceps ui¬
re mͥ contradicat. qͣimiis p̃ces tuas eoꝵ qͦ lacrime qui
in iuidea relicti sunt adiuuent. Unde hoc qͦ qd̃ diximꝰ ad

Expanded text:
Michael unus de principibus primis venit in adjutorium Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi . Qui dum nequaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, 542 aperte ei populo praelatus agnoscitur, qui captivus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere: Ego veni tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus a jugo suae captivitatis exuatur, sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat, ut de ereptione illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum quoque lacrymae qui in Judaea rel
Abbreviated transcription (Latin):
graoꝵ deueniens. Quos itaq alios pͥncipes gertium mũi ange¬
los apelat qui sibi resistere exeunti potuisent aue gͦ ẽe
pax in sublimib potest ⁊ si int ipsos quoq anglicos sp̃o pͣli¬
andi certamen agitur. qui semꝑ conspectii ueritatis assisãt:
t quia certa angelorum ministeria dispensandis singu¬
lis quib q gentib sunt prelata: cum subiectoꝵ mores ad¬
uersum se uicissim p̃positoꝵ spĩum opem merent᷑ ipsi qͥ
presunt sp̃s contra se uerure referunt᷑. Is namq angelus
qui dameli loquebatur: captiuis israhelitici populi in
preside constitutis prelatus agnosatur. Alichael autem:
coꝵ qui ex eadera plebe inuidea terra remanserant. p̃po¬
situs inuenitur. Unde abhoc eodem angelo paulo post da¬
neli dicit᷑. Nemo est adiutor meus iomuib his: isi mi¬
chael pͥnceps ur̃. Dequo ⁊ hoc qd̾ p̃mifimꝰ dicit. Et etre

Expanded text:
Graecorum adveniens . Quos itaque alios principes gentium, nisi angeGraecorum adveniens . Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur. Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant praepositus invenitur. Unde et ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester . De quo et hoc, quod praemisimus, dicit: Et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
uire eiuisdem potennie qñ careat noscit.: Recte autem
dicit᷑. qui facit concordiam insublimib suis: quia młta
sibimet inferus dissident. s ad concordem suꝑnoꝵ plemi¬
tudinem currunt. ⁊ex int̾ne pacis causa agit᷑. ut sepe ea
que sunt exteriꝰ sine pace disponant᷑. Nlam bonos om¬
ni potens d̾s ad meritum ꝓuehit: cum contra eoꝵ ui¬
tam malos seuire ꝑmittit. atq inconcordiã componũt᷑
summa dum confunduntur infima: quia inde in
celestib lectos suos angeloꝵ choris socat: unde int̃terus. ⁊ o
fimis tẽ tori mores suis nutib aduersantes portat. s int hec li
prigesui damiei dicitur: Ego ueri ꝓpt̃ sermones tuos. Bn¬
cens aitem ragri ꝑsarum restiit michiiuginti ⁊ uno die
bis. utet nic hael unis de pͥcipb pͥms uenit in adiutoriũ
michi. Et paillo post. sluine reuertar ut preler aduersus pͥn¬
cipera regni ꝑsarum. sum enim egrederer: apparuit pͥncepᷤ

Expanded text:
jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit. Atque in concordia componuntur summa, dum confunduntur infima, quia inde in oelestibus electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. 17. Qui angeliper angelum Danieli dicitur: Ego veni propter sermones tuos: princeps autbus. Et ecce Michahel unus de principibus primis venit in adiutorium meum. Et paulo post: Nunc revertar, ut prelier adversus principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps
Abbreviated transcription (Latin):
audita cogitans. atq ħ ex regula ueritatis pensans. uerba
ante deumponit. quia apud se inconspectu ueritatis ex¬
aminat. quid foris fallatiam decernat. Ante deum quip¬
pe uerba ponere est: considerato intimo iudice exteriora
dicta pensare. uirigit᷑ sc̃s ab amicis suꝑbiettib uerba
sua ante deum poni posse non estunat. Ac si aꝑte dicat. Ic¬
cirto que loquor ponere ante udicem non ualetis: quia eiꝰ
irrisione reprehendit᷑: ipsam irrisionis eoꝵ astuciam de¬
dignatur. Quia tolerabilus deo est. ut infirmitate quis
prehendat cumelatione. S quia scs uir multa contͣ eos
protulit qui fugitua potestate suꝑbiunt ⁊ uentosis hono¬
rib intumescunt: baldach suites ex eiꝰ correptione ꝓfici¬
⁊ens apud quem uera sit potentia agnoscit dicens. Potestas
terret: qui ex diuinitatis sue potentia ueracit᷑ possidet.
humana enim potentia quem t̃porem incutit.⁊ que

Expanded text:
audita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba audita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est considerato intimo judice, exteriora dicta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis prehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis honoribus intumescunt Baldad Suhites ex ejus correptione proficiens, apud quem vera sit potentia agnoscit, dicens: CAPUT XIterret, qui ex divinitatis suae potentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. sur gͦ dicitur sitta non est mentitum mearguere quis
potest: dum scilicet nouerimus qd̾ fallacem reprehendere cui¬
libet licet: S siloqñtis sensum subtili int̾rogatione discuti¬
mns: quam sint recta que ꝓtulit cicius inuenimꝰ. Iustus
namq ⁊ siquid uinqmͣ delinquendo loquit᷑: dignum non
est ut abiniustis ⁊ praue uiuentib iudicetur. Unde scõ uir
amicoꝵ suꝑbiam deprimens: non solũ siita est. uerũ etiã
sitta non est. ut ꝓtulit. nequaqm reprehenda se posse cõ¬
fidit. Quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt:
qui falsa agere nescuint. Nlam correptionis ausum
contra fallatiam ꝑdunt. qui adhuc fallacĩt uiuunt. Ait
gͦ. Ad̾ si non ita est. quis me poterit arguere ẽe mentitũ:
Ac si aꝑte dicat. Ita sunt cuncta ut ꝓtuli. que tamen suta
non eẽtit. auobis redargui naruaquam possem. Quia dimmi
adhuc ꝓprie succumbitis: alienã reprehendere fallatiam
mea. Qiuisquis enim dicta fallatia ueracit̃ reprehendit.

Expanded text:
ur ergo dicitur: Si non est ita, mentitum me arguere quis potest, dum scilicet noverimus quod fallacem reprehendere cuilibet licet? Sed si loquentis, sensum subtili interrogatione discutimus, quam sint recta quae protulit citius invenimus. Justus namque etsi quid unquam delinquendo loquitur, dignum non est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si aperte dicat: Ita sunt cuncta ut protuli, quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere fallaciam mea. Quisquis enim dicta fallacia veraciter reprehendit,
Abbreviated transcription (Latin):
toris est: elata scientia locutionis qua inflatus ceteros despicit
uera de dño ignorans: longe afidei agnitione disiungitur.
itamen uideri fidei p̃dicator conatur. Unde adhuc subditur.
ũ sus quisq p̾clicator. quo usq t̾reno uiuit in corꝑe. s uite
sue cretlere renuit. quia de deo uera cognoscere contẽpnit.
Uite sue enm crederet: si de conditoris sui suba recta sen¬
tiret. Hitaq suꝑius dequolibet iniquo ꝓlata dicebamꝰ
s reperite ad erroris p̃dicatołem intellectum uertimus.
Unde sciendum est. quia sic ad speciem ducumir: ut neqͣqmͣ
tamen agenere funditus euellamut. Nam ꝑuersus quisq
etiam si rectam fidem in sinu uniuersalis eccłie tenere ui¬
Quia recta quidem sunt. que ꝑfidem de conditore intelligit.
s tamenfidei oꝑa tenere contẽpnit. Et incredulitatis redar
guit᷑: quia ab eo qd̾ se ostendit credere uiuendo repbatur.

Expanded text:
toris est elata scientia locutionis, qua inflatus, caeteros despicitoris est elata scientia locutionis, qua inflatus, caeteros despicivera de Domino ignorans, longe a fidei cognitione disjungitur, et tamen videri fidei praedicator conatur. Unde adhuc subditur: erversus quisque praedicator, quousque terreno vivit in corpore. Sed vitae suae credere renuit, quia de Deo vera cognoscere contemnit. Vitae enim suae crederet, si de conditoris sui substantia recte sentiret. Haec itaque superius de quolibet iniquo prolata dicebamus, sed repente ad erroris praedicatorem intellectum vertimus. Unde sciendum est quia sic ad speciem ducimur, ut nequaquam tamen a genere funditus evellamur. Nam perversus quisque etiam si rectam fidem in sinu universalis Ecclesiae tenere viquia recta quidem sunt quae per fidem de conditore intelligit, sed tamen fidei opera tenere contemnit; et increguitur, quia ab eo quod se ostendit credere, vivendo reprobatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersali eccl̃ie cuiꝰ uir aduersa mortis ꝑtulit: uiuere ac
deseruire contempnit. uidue enim bñfacere est: ineuisq̃
mortui uiri sui amore atteritur: Consolatione laborare:
unde ⁊ psalmiste uoce hec eadem uidua scilicet sc̃ã eccł̃ia q̃¬
ritur. dicens. Consolantem me quesiui ⁊ non inueni. Tũc
solum quippe consolantem inuenit: cum exea morte quam
uir eius ꝑtulit. multos intra semet ipsam surgere ad uitã
cernit. Sepe autem predicator erroris huius mundi erroris¬
nib incubant. dictoꝵ deprehendere astucias ignorant. Et cũ
potentes ẽẽ exterus ambiunt: ꝑuerse predicationis laqueo
sine labore capiuntur. Unde ⁊ subdit᷑. Detͣrit fortes: infortitu
dine sua. Infortitudine quippe sue prauitatis fortes quosq
detrahit: cum ꝑ sui erroris astuciam mundi huiis potentes
rapit. Quo contͣ ꝑpaulum dicit᷑. Infirma mundi elegit

Expanded text:
universali Ecclesiae, cujus vir adversa mortis pertulit, vivere ac universali Ecclesiae, cujus vir adversa mortis pertulit, vivere ac deservire contemnit. Viduae enim benefacere est in ejus quae mortui viri sui amore conteritur consolatione laborare. Unde et Psalmistae voce haec eadem vidua, scilicet sancta Ecclesia queritur, dicens: Consolantem me quaesivi, et non inveni . Tunc solum quippe consolantem invenit, cum ex ea morte quam vir ejus pertulit multos intra semetipsam surgere ad vitam cernit. Saepe autem praedicator erroris hujus mundi divitinibus incubant, dictorum deprehendere astutias ignorant; et cum potentes esse exterius ambiunt, perversae praedicationis laqueo sine labore capiuntur. Unde et subditur: CAPUT IV. dine sua. - In fortitudine quippe suae pravitatis fortes quosque detrahit, cum per sui erroris astutiam mundi hujus. potentes rapit, quos contra per Paulum dicitur: « Infirma mundi elegit
Abbreviated transcription (Latin):
rit dicit᷑: quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in
ultunis ualet. Auigore enim iam ꝓprio deficit: ⁊tamen adhus
tͣnsitoria concupiscere non desistit. Iamq apͥstino robore las¬
sata. pene ab ipso quem diligit mundo repellitur. ⁊ tamen ad¬
huc a nisu ꝓpͥo obtinere temꝑalia conat᷑. Agere iam ꝑuer¬
sa non sufficit: s tamen cogitare uel que non agit. nequaqmͣ
desistit. Recte gͦ non solum sterilis s etiam non pariens di¬
citur. quia suo sensu ut diximꝰ ad bone cogitationis plem
nec cum uifirmata fuerit fetat᷑. Qd̾ tamen intelligi etram
de hereticis predicantib potest. Unꝰ quisq enimn p̃dicator
erroris dum plebem extra unitatem eccłie positam do¬
cet: ꝓfecto sterilem ⁊eam que parere nonualet pascit. quia
ei usum sui laboris impendit. que spiritales fructris neqͣqmͣ
recddit. Bene autem uidue non facit: quia uidelicet scẽ

Expanded text:
rit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in rit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in ultimis valet. A vigore enim jam proprio deficit, et tamen adhuc transitoria concupiscere non desistit, jamque a pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo repellitur, et tamen adhuc annisu improbo obtinere temporalia conatur. Agere jam perversa non sufficit, sed tamen cogitare vel quae non agit nequaquam desistit. Recte ergo non solum sterilis, sed etiam non pariens dicitur, quae suo sensu, ut diximus, ad bonae cogitationis prolem, nec cum infirmata fuerit, fetatur. 5. Labores haereticorumde haereticis praedicantibus potest. Unusquisque enim praedicator erroris, dum plebem extra unitatem Ecclesiae positam docet, profecto sterilem, et eam quae parere non valet, pascit, quia et ei usum sui laboris impendit, quae spiritales fructus nequaquam reddit. Bene autem viduae non facit, quia videlicet sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
car noĩatur: Que dum sola presentia appetit ponas gui¬
nere cogitationes nescit. Que autem uidua nisi arima non¬
cupatur: Quam quia sibi conclitor ꝯiungere uolit: ad
thalamum uteri carnalis uenit psalmista attestanti qui
ait. Et ipse tanquam sponsus: ꝓcedens de thalamo suo.
Que recte uidua dicitur quia eius uir ꝓ ea mortem
ꝑtulit. ⁊nuno in celi penetralib ab euis oculis occultus
seruiens. turam anime uitamq contempnit. Tota nãq in¬
tentione omniq stuclio cogitat: quam sine ullis neccessi¬
tatib caro moritura subustat. Et curare anime uitã despi¬
cit: que uel in morte uel in beatitudine ꝓcul dubio ĩ ꝑpetuũ
iuuit. Recte aut̃ cum diceret᷑. pauit sterilem: ꝓtinus adnin¬
git᷑. ⁊ que non parit. Quasdã namq ex sacra historia femi¬
nas nouimꝰ steriles extitisse: s tamen intẽꝑe extremo pe¬
ꝑisse. Caro autem non solum sterilis: s etiam que non pa-¬

Expanded text:
caro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gigcaro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens de thalamo suo . Quae recte vidua dicitur, quia ejus vir pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus ab ejus oculis occultus,serviens, curam animae vitamque contemnit. Tota namque intentione omnique studio cogitat, quam sine ullis necessitatibus caro moritura subsistat, et curare animae vitam despicit, quae vel in morte vel in beatitudine procul dubio in perpetuum vivit. Recte autem cum diceretur: Pavit sterilem, protinus adjungitur: Et quae non parit. Quasdam namque ex sacra historia feminas novimus 536 steriles exstitisse, sed tamen in tempore extremo peperisse. Caro autem non solum sterilis, sed etiam quae non pa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui qm̃ in eis recordatione non ueniunt: qͣsi infru¬
ctuosum lignum ex eius iudicio conterunt᷑. Terra qͥp¬
pe eos temporali sumptu aluit : predicationis desuper
pluuia infudit. S quia eoꝵ uita nequaqͣm fructum
bom oꝑis ptulit: iratꝰ hanc agͥcola abscidit. ut iuixta
ueritatis sententiam locum non occupet. quem tenere
alius adfructum nabet. Re hoc infructuoso ligno ꝑiohem
dicit᷑. Iam securis ad radicem arboꝵ posita est. Omnis gͦ
arbor que non facit fructum bonum excidetur: ⁊ in
ignem mittet᷑. Hoc autem loco ut et̃na repboꝵ suppli¬
cia designent᷑: nequaqmͣ lignum dicitur abscidi. s cõ¬
teri. Quia uidelicet reꝓbos mors quidem carnis absadit:
s pena subsequens conterit. Quasi enim hic incidit᷑ quis:
cum ap̃senti uita seꝑat᷑. S ingehenna conterit᷑: cum
ppetua dãpnatione cruciatur. uir autem sc̃s quia distͥc¬
tam ꝑuersi penam ꝓtulit: ꝓtinꝰ ad culpam recurrit. ut
ex iusticie inmensitate edoceat: qd̾ tanta enis dãpnatio

Expanded text:
iam in ejus recordationem non veniunt, quasi infructuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuoso ligno per Joannem dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit, protinus ad culpam recurrit, ut ex injustitiae immensitate edoceat quod tanta ejus damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
mus: si t̾ra ⁊ celum uel qualit̃ tͣnseat uel qualit̃ ma¬
hñt imaginem tͣnseunt: s tam̃ ꝑ essentiam sine fine
subsistunt. Hinc nãq ꝑ paulum dicit᷑. Preterit enim
figura huiꝰ mundi. Hinic ꝑsemet ipsam ueritas dicit.
Celum ⁊ terra tͣnsibuit uerba autem mer non tͣnsient. Hs̃

Expanded text:
mus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter mamus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter mahabent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Coelum et
Abbreviated transcription (Latin):
inflate altius extenduntur. Cumq trescunt ut appare¬
ant: crescendo ꝑagurit ne subsistant. D miquis gͦ tem¬
ꝑalis głis elatione tumentib s tamen nulla in hac soli¬
ditate duratitib: dicatur recte. Fleuati sunt ad modicũ
i non suosistent. Re quib adhuc subdit᷑. Et humiliabũt᷑
tionis debet: ut ex paucis ad multa. ex multis ad oĩa
prehensibiliter excrescat. Unde sc̃s uir cum prauoꝵ gli¬
am defestum q discuteret: ad cuncta ꝓtinꝰ mentis ocu¬
lum tetendit dicens. Humiliabunt᷑ sicut omnia.
iauferentur. Omnia ꝓfecto terrena. Ac si aꝑte dicat.
Stare ullo mͦ nequeunt: quia ipsa quoq fugiunt
quib innitunt᷑. Dumq temꝑalia diligunt: cum his
ex temꝑis uolubilitate ꝑcurrunt. S queri potest cum
ꝑsalomonem dicat᷑. keneratio p̃terit n⁊generatio adue¬
nit. terra uero inet̾nium stat: cur beatus Iob omnia
humiliari asserat ⁊ auferri. Etd̃ tamen facile discuti¬

Expanded text:
inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareinflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant. De iniquis igitur temporalis gloriae elatione tumentibus, sed tamen nulla in hac soliditate durantibus, dicatur recte: Elevati sunt ad modicum, et non subsistent. De quibus adhuc subditur: CAtionis debet, ut ex paucis ad multa, ad omnia prehensibiliter excrescat. Unde sanctus vir cum pravorum gloriam defectumque discuteret, ad cuncta protinus mentis oculum tetendit, dicens: Humiliabuntur sicut omnia, et auferentur. Omnia profecto terrena. Ac si aperte dicat: Stare ullo modo nequeunt, quia ipsa quoque fugiunt quibus innituntur; dumque temporalia diligunt, cum his ex temporis volubilitate percurrunt. Sed quaeri potest cum per Salomonem dicitur: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat , cur beatus Job omnia humiliari asserat et auferri? Quod tamen facile discuti
Abbreviated transcription (Latin):
hanc urtuitatem głie temꝑalis iterum aspiciens: itm̃ dicit.
udi impum suꝑ exaltatũ ⁊eleuatum sicut tecͥros aibam. u
tͣnsui iecce non erat. Hinc rursum ait. Pusillum adhuc
iomnis głia eius sicut flos fem. Iniquoꝵ quippe poten¬
tia femi flori comꝑatur: quia nimirum carnis glia
dum nitet cadit. Dum apud se extollitur: repentino in¬
tertepta fine t̃minat᷑. Sic namq aurarum flatu inaltũ
stipula rapit᷑: s casu concito ad ima reuocatur. Sic ad
nubila fumiis extollit᷑: s repente in nichilum tumes¬
cendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densiscendo
se erigit: s exortus hanc solis radius acsinon fuerit ab¬
stergit. Sic inherbarum suꝑficie nocturni roris humoꝵ
asꝑgitur. s diurni luminis subito calore siccatur. Sic spu¬
mose aquarura bulle. inchoantib pluuiis extitate: ab in-¬
timis certatim ꝓdeunt. s eo celerius disrute ꝑeunt. quo

Expanded text:
is aspiciens, iterum dicit: is aspiciens, iterum dicit: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; transivi, et ecce non erat . Hinc iterum ait: Pusillum adhuc,et omnis gloria ejus sicut flos feni . Iniquorum quippe potentia feni flori comparatur, quia nimirum carnalis gloria dum nitet, cadit; dum apud se extollitur, repentino intercepta fine 539 terminatur. Sic namque aurarum flatu in altum stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
s solis inquib carnalit᷑ uttenclit delectetur: recte nunc dicit᷑.
Ocili enim enis sunt: in uris illius. Sequit᷑. Eleuati sunt
ad modicũ: iñ s̾osistẽt. Inͥ quoꝵ głia cumplerumq in annoꝵ
multitudine tendit᷑: ab infirmoꝵ meritib ẽe longa ⁊qͣsi
stabilis estimat᷑. S cum repentinꝰ hanc finis int̃cipit: bre¬
uem ꝓculdubio fuisse redarguit. q̃m finis det̾minans
innotescit. quia tł preteriri potuit modicum fuit. fle¬
uantur gͦ ad modicum iminime subsistunt: quia eb
ipso quo uderi alti appetunt. auera dei eẽntia longe ꝑ
elationem fiunt. Subsistere uenim nequeunt: quia ab et̃ne
c̃ẽntie solditate diuiduntur. Atq hanc primã ruinã tole¬
rant: quia ꝑpriuatam głiam insemet ipsis cadunt. Hinc
ienim ꝑpsalmistam dicitur. Pxiecisti eds. dum alleuarentur.
Aua e intr in secus corruunt: quo male extͥnsetus surgũt.

Expanded text:
sed solis in quibus carnaliter delectetur intendit, recte nunc dicitur: sed solis in quibus carnaliter delectetur intendit, recte nunc dicitur: Oculi enim ejus sunt in viannorum multitudinem tenditur, ab infirmorum mentibus esse longa et quasi stabilis aestimatur. Sed cum repentinus hanc finis intercipit, brevem procul dubio fuisse redarguit, quoniam finis determinans innotescit, quia quod praeterire potuit, modicum fuit. Elevantur ergo ad modicum, et minime subsistunt, quia eo ipso quo videri alti appetunt, a vera Dei essentia longe per elatiessentiae soliditate dividuntur; atque hanc primam ruinam tolerant, quia per privatam gloriam in semetipsis cadunt. Sicut per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos, dum allevarentur , quia eo intrinsecus corruunt, quo male extrinsecus surgunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tue uram ꝑgere coni̾sionisgressib in ardesco. Qui em̃
p̃sentiiam mundo contradicit: amoris extitatione conti¬
nua redemptoris sui uias cordis oculis obicit. ut mens ꝓsꝑa
fugiat. ad adueisa p̃paret᷑. Nicħ qd̾ demulcet appetat. incħ
qd̃ det̾ere creclit᷑ ꝑtimescat. Merorem gaudium deputet.
p̃sentis urte gaudia dãpna raeroris penset. Abiectionis detrimen
nistrat: mne sequat᷑. Ad has uias tumentia discipuloꝵ corda re¬
uocabat: cum locum iam głie quererent. s: eiusdem głie iter:
ignorarent. dicens. Potestis bibere calicem quem ego bibiturꝰ
sum: sonsessionis quippe illuis celsitudinem adextris simsins¬
ue quesierant: s qñta ad hanc eẽt itineris angustia nesciebãt.
Unce ⁊oꝵ mox oculis imitancdus calix passionis obicit᷑: ut ui¬
delicet si ad sublimitatis gaudia tenderent. priꝰ uã humilita¬
tis inuemrent. Quia gͥ considerare peccator uias dei negligit::

Expanded text:
tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimentnistrat, me sequatur . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Quia igitur considerare peccator vias Dei negligit,
Abbreviated transcription (Latin):
qura sola cogitare. sola cernere nnititur. que sibi ad cõmo¬
dũis que sua siat: querunt. non que ihu xp̃i. Uia
namqs elati: suꝑbia. uia raptoris auaricia. uia est lu¬
brici concupiscentia carnalis. Inuiis gͦ suis iniqrus qͥlo
orulos deprimit: quia solis uicuis ut ꝑhec ammo satiffa¬
cat intencit. unde ⁊ ꝑsalomonem dicit᷑. Oculi stultoꝵ in
finib terre quia hoc solum tota cordis intentione cons
uero sue tonsiderationis obititum interra pacator fige¬
ret. si ad scã sui redemptoris itinera mentis oculos le¬
uaret. unede ꝑsalomonem rursum dicit᷑. Oculi sapientiᷤ
in capite eius. Quia uidelicet fapiens quisq illum tota
intentione considerat: cuiis se menbrum ẽẽ ꝑficiem
pensat. Has namq humane conuerfationis uias ui¬
dere contempsãt: qui dicebat. In mandatis tuis me
exertebo ⁊ considerabo uias tuas. Ac si aꝑte spͦndeat. dicens.
Que mea sunt iam uicdere refugio: qͥuia ꝑimitatiois

Expanded text:
quia sola cogitare, sola cernere nititur, quae sibi ad commoOmnes quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi . Via namque elati, superbia; via raptoris, avaritia; via est lubrici, concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos deprimit, quia solis vitiis, ut per haec animo satisfaciat, intendit. Unde per Salomonem dicitur: Oculi stultorum in fivero suae considerationis obtutum in terra peccator figeret, si 538 ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Unde per Salomonem rursum dicitur: Oculi sapientis in capite ejus , quia videlicet sapiens quisque illum tota intentione considerat, cujus se membrum esse per fidem pensat. Has namque humanae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis
Abbreviated transcription (Latin):
seruat. Hinc enim scriptum est. Oculi dñi contẽplant᷑
bonos ⁊ malos. Huic etiam ꝑpsalmistam dicit᷑ uultus
autem dñi suꝑfacientes mala: ut ꝑcdat de terra memo¬
riam eoꝵ. sonsiderat gͦ quos puniat: s eosdem ipsos
ante non uicdit quos nescit. Nam quib cdam infine dic¬
turꝰ est. Nescio uos unde sitis: discedite ame om̃s oparii

Expanded text:
servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam dicitur: Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ slon sitin recordatione: s conterat᷑ quasi lignum infructu
usg ad finem uite uiciis subiugat᷑. Nam si hunc suꝑm reᷤ¬
petus menoria tangeret: ꝓtul dubio ab iniquitate rauo¬
aret fiuis quppe merita exigunt: ut funditꝰ ab aucto¬
ris reoidatione deleatur. Sciendum uero: qd̃ recoidari d̃s
nequaqͣm ꝓprie dict᷑. Qui enim obliuisci non potest: quo
pacto recordari potest: S quia eos quoꝵ recordamur am¬
pectinur: abhis autem quoꝵs obliuscim̃ elongamur. hu¬
mano usu ⁊ recordari d̃s dicit᷑. cum dona tribuit. ⁊ obliuis¬
ci cum inculpa debeliquit. S quia cuncta pensat. cuncta
sine int̾missionis alt̾natione considerat: ⁊ recordat᷑ bonors
quors tameri ñ qmͣ obliuiscitur. mulla tenꝰ recordatur
maloꝵ quos tam̃ semꝑ ꝑuidicium intuet᷑. Quasi enĩ
redit ad bonoꝵ remoriam: quam tamen ñqͣm deseru¬
it. Et quasi nequaquã malos respicit. quoꝵs tam̃ facta
considerat. s suꝑ ħ dampnationis iudicium in ultimis

Expanded text:
on sit in recordatione, sed conteratur quasi lignum infructuousque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt ut funditus ab auctoris recordatione deleatur. Sciendum vero est quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus recordatur malorum, quos tamen per judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis
Abbreviated transcription (Latin):
deum dum defendere nituntur offendunt. Sc̃s gͦ uir
ꝑuulnera ⁊ uerbera sic loquit᷑ sua: ut etiam nr̃a sig-¬
ut futura tͣnscendat. Nlon ñqm uero sic de p̃sentib dis¬
serit: ut de futuro reticescat. Cognita itaq huiꝰ discre¬
tionis custodia: cum iminutatione uocis illius nr̃a
qͦ intelligentia alternet. ut tanto ueriꝰ eiꝰ sensib
congruat. qnͣto se ⁊ cum eiꝰ sensib in nutat. Uerbis
itaq p̃cedentib scs uir ꝑ disertas prudentie aite¬

Expanded text:
Deum dum defendere nituntur, offendunt.Deum dum defendere nituntur, offendunt.ulnera et verba sic loquatur sua, ut etiam nostra sigpraesentia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
mis. quia is qui uidesiderio carnalis corruptionis ex estu¬
at. ad fetorem putredinis anhelat. Hec sicut inhuiꝰ
parcis t̾cie initio pmisisse me merim sub breuitate
transcurri. ut eã que inhoc oꝑe secuntur. quia mag¬
UOciens in sancti uiri historia
ꝑ nouum uolumen enodare mi¬
sterium typice expositionis ag¬
greclim᷑: oportet ut ex eiusdem
uiri uel nomine uel passione
significationem misticam pͥn¬
cipaliter ꝓferamus. quatinus
ipso postis fronte p̃figimus. quia cuius est domiis ag¬
noscitur. securius intretur. Crebro autem dixisse me
memini. qm̃ beatus Iob passionem relemptoris nr̃i¬
mine. Iob quippe intp̃tat᷑ dolens. Et qͥs alius in hoc
dolente figuratur: nisi is de quo scriptum est. uere lan¬
guores nr̃os ipse tulit. ⁊ dolores nr̃os ipse portauit:
De quo rursum dicitur. liuore eus sanati sumus. Ami¬
ci uero enis hereticoꝵ spẽm tenent: qui ut sepe iam diximꝰ.

Expanded text:
mis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestumis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia maguoties in sancti viri historia per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, securius intretur. Crebro autem dixisse me memini qmine. Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit ? De quo rursum dicitur: Livore ejus sanati sumus . Amici vero ejus haereticorum speciem tenent, qui, ut saepe jam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
etudo cogitationum. Puerse itaq mentis inquietu¬
uermis. caro signari. unde ⁊ suꝑuis dicitur. homo
putredo. ⁊ filius hominis uermis: Iuxuriosi igitur
cuiuslibet atq carnis uoluptatib dediti: głiasit qͣta
demonstrat᷑. cum dicit᷑. Dulcedo illius uertus. Mule¬
at uermis est.  st quisquis carnalib desiderus anhe¬
lat: quid aliud qmͣ uermem amat: Que enunsit
carnis suba: testãt᷑ sepulchra. Qius parentum.
quis amicoꝵ fideluim ꝙͣlibet dilecti sui tangere
scaturientem uernbus carnem potest. sum caro
itaq concupiscit᷑: pensetur quid sit exanimis: intel¬
ligitur quid amatur. sul quippe sic ad edomandõi
defiderioꝵ carnalium appetitum ualet: qmͣ ut umis¬
quisq qd̾ uniũ diligit: quale sit mortuum penset.
Considerata ⁊ erum corruptione carnali cici agnosc̾t.
quia cum illicite caro concupiscit᷑: tabes desideratuꝵ¬
bene g̾ de luxuriosa mente dicitur:. dulcedo illunis uer¬

Expanded text:
etudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcetudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcnomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratne ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑioh̃em dicit᷑. Est peccatum ad mortem: non ꝓillo dico
catum usq ad mortẽ. Quia scilicet peccatum qd̵ hic
non corrigitur: eius uenia frustra postulat᷑. De qͦ ad¬
huc subditur. Obliuiscatur eus mssericordia. Om¬
mpotentis dei misericordia obliuisci enus dicitur:
qui om̃ipotentis dei iusticie fuerit oblitꝰ. quia qͥsqͥs
eum nunc iustum nontunet. post inuenire non ua¬
lum ei intenditur qui uere fidei predicamenta de¬
serit. s etiam ei qui infide recta positus carnaliter
iulut. quia ultio et̃ne animaduersionis non euadit᷑
utrum infide an in oꝑe peccetur. slam isi indãpna¬
tione dispar est. qualitas culpe: tamen que nequa
qmͣ ꝑpenitentiam tergitur: nulla abso lutionis sup¬
in hoc appetit mundo ꝓsꝑari. ceteros reb excedere.
ihonorib timere: huic nuirũ cura secularis in
delectatione est. quies ulabore. Ualde ⁊ enĩ fatigat᷑.
si desit cura seculi qua fatigetur. Quia autem nat᷑a
non inmerito signatur nomine uermium inqui¬

Expanded text:
olus dicit: Est peccatum ad mortem: non pro illo dico est usque ad mortem, quia scilicet peccatum qnon corrigitur, ejus venia frustra postulatur. De hoc adhuc subditur: Obliviscatur ejus misericordia. Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur, qui omnipotentis Dei justitiam fuerit oblitus. Quisquis eum nunc justum non timet, post invenire non valum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis supin hoc appetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturai, non immerito signatur nomine vermium inqui