comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ca dignitas a nullo ematur aut uendatur.
ut nullus cranst sacriordinis carnali con¬
mnciontatur. ut eis auferantur eccastice iͥ¬
dignitates qui scienter a se uł aꝑentib suis e¬
emptas hũerunt. ut eis ignoscatur. qui ħ igno¬
rauerint a sanonib ꝓhĩtum. ut nemo laycoꝵ
offiũ celebretur. ut ab aduentu dñi usq ad oc¬
pentecoscen. et. a .iiii. ferͣ. occidente sole omĩ
eligatur insi ꝓsb̃r aut dyaconus. aut dyaconꝰ
et cui natalium diguitas suffragatur. nisi e¬
maxima uccitate et lũia pp̃e ut silii p̾sbr̃oꝵ ur
uł concubinaꝵ ad p̾sotfatum ñ ꝓmoueantur nͥ
prius ad religio /am uitam transierint ut qui
ad ecc̃am uł crucem consug̾it data membroꝵ ĩ¬
punitate iusticie tradatur uł ĩnocens liberet:
ut unaqͣ ecc̃a decimas suas he̾bat hẽat. nec
ad alteram tnͣseant. ut laycus decimas nec
uendat nec retineat ut ꝓ sepultura mortuoꝵ

Expanded text:
ca dignitas a nullo vendatur aut ematur. Ut nullus cujuslibet sacri ordinis carnali commercio utatur; ut eis auferantur Eccdignitates, qui scienter a se vel a parentibus suis emptas habuerint. Ut eis ignoscatur, qui hoc ignoraverint a canonibus prohibitum. Ut nemo laicoruofficium celebretur. Ut ab adventu Domini usque ad ocPentecostes, et a 4 feria occidente sole omni eligatur, nisi presbyter, aut diaconus, aut subdiaconus: et cui natalium dignitas suffragetur, nisi maxima necessitate, et licentia papae. Ut filii presbyterorum vel concubinarum ad presbyteratum non provehantur, nisi prius ad religiosam vitam intraverint. Ut qui ad ecclesiam vel ad crucem confugerit, data membrorum impunitate justitiae tradatur, vel innocens liberetur. Ut unaquaeque ecclesia decimas suas habeat, nec ad alteram transeant. Ut laicus decimas non vendat, nec retineat. Ut pro sepultura mortuorum
Abbreviated transcription (Latin):
anno dm̃. mͦ. xibͦ. urbanus ppͣ uerit
ua galliam et celebrauit conciliũ apd̾ cla¬
romontensi. In quo iuter cetera statutũ
ẽ ꝑt ep̃i uel abbes. uł aliqui de clero aliqui
ecc̃asticam dignitatẽ de mani principũ

Expanded text:
anno Domini 1095, Urbanus papa venit in Galliam, et celebravit concilium, apud Clarum montem: in quo inter caetera statutum est, ut episcopi, abbates, vel aliquis de clero, aliquam ecclesiasticam dignitatem de manu principum
Abbreviated transcription (Latin):
ignis incendia mortuus ẽ. Post quen orim¬
childis filium eius sigibtum in regno suffecit.
situ. fĩes regni qui suedicioni debebantur uolẽs
u. theoderia filios cum ꝓ ama hrinchilde cepit¬
et pueros quidem seꝑatim ꝑemut brinchil¬
dem uero igno biłr cãmelo nupositam hosti¬
b girando monstraut primo post q in domi¬
tor equoꝵ caudis ureticam iniserabilit inta
priuauit. funditus ergo radicitus q theode

Expanded text:
ignis incendia mortuus est: post quem Brunechildis filium ejus Sigebertum in regno suffecit. rcitu fines regni, quae suae ditioni debebantur, conatur ue Theoderici filios cum proavia Brunechilde cepit, pueros separatim peremit: Brunechildem vero primo ignobiliter camelo impositam hostibus gyrando monstravit, post indomitorum equorum caudis ligatam miserabiliter vita privavit. Funditus ergo radicitusque deleta
Abbreviated transcription (Latin):
i emnes dicerent. quia aque diluum suꝑ ũm¬
darent. et tanta clades fuit ut millus gramo¬
rem a seculo fuisse memunt. Magnus eti am
draco in modum ualide trabis. cum ĩnuabili ẜ¬
pentium multitudine ꝑtycerim in mare desce¬
dit. a amb suffocate bestie maris. et ad ltus
tum fulius ens cosoree occidit et ad maurici¬
nm impꝑatorem confugit. enisq uitute ꝑsas
lenuigildo wisigothoꝵ rege mortuo ricardus
filius eius regnauit. amus uo. ¶ ⁊ ytalia
confusionem reruam subsecuta ẽ. ꝑ cladera in¬
gumnariam ĩmedicabilis mortali hõmi .ix. Ne

Expanded text:
ut omnes dicerent, quia aquae diluvii superinundarent; et tanta clades fuit, ut nullus graviorem a seculo fuisse meminerit. Magnus etiam draco in modum validae trabis cum innumerabili serpentium multitudine per Tiberim in mare descendit: a quibus suffocatae bestiae maris et ad litus tum, filius ejus Chosroe occidit, et ad Mauritium imp. confugit, ejusque virtute Persas Levigildo Wisigothorum rege mortuo, Richaredus filius ejus regnat annis 15. In Italia am confusionem rerum subsecuta est per cladem inguinariam inedicibilis mortalitas hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
dum dicit et scripsit. feminaꝵ nulla intra
tomũ eius mansit. nec etiam germana so¬
ror s nec fr̃is sui filie que deo ꝑiter sermebãt
Nicetant enuim quia et si de sorore et nepti¬
bus nulla poss nasci mala suspicio. tamen
quia tales ꝑsone sũ aliis ncc̃iis secumq ma¬
nentib ẽẽ nõ possent et ad eas etiam alie ad¬
uentarent. ex illis possent infirmiores auit
temptationib humanis ꝑire. suit terre ma¬
lis hoĩm suspitionib infirim infamari. Et
si forte eum aliqua feramaꝵ ad se indendum
urgeret. nĩqmͣ solus cura sola loquebatur in¬
si secretum aliquid intereẽt. Hic itaq sapie
lumen p̾fulgidum ꝓpugnaculum ũnitatis et
fidei tutamentũ omnes ecc̃e doctores tam in¬
genio quam scĩa uicct: incomꝑabiłr florens
tam exemplis uirtutum quatu affluentia e¬
doctrinaꝵ et enim tanta scripsit ut ñ solum
ab aliquo toto utte sue tempore scribi. s nec

Expanded text:
dum et dixit et scripsit. Feminarum nulla intra dum et dixit et scripsit. Feminarum nulla intra domum eius mansit. Nec etiam germana soror, sed nec fratris sui filie que deo pariter seruiebant. Dicebat enim quia et si de sorore et neptibus nulla posset nasci mala suspicio, tamen quia tales persone sine aliis necessariis secumque manentibus esse non possunt et ad eas etiam alie aduentarent et ex illis possent infirmiores aut temptationibus humanis perire aut certe malis hominum suspicionibus infamari. Et si forte cum aliqua feminarum ad se uidendum urgeret, nunquam solus cum sola loquebatur nisi secretum aliquid interesset. Hic itaque sapientie lumen perfulgidum propugnaculum ueritatis et fidei iuramentum omnes ecclesie doctores tam ingenio quam scientia uicit incomparabiliter florens tam exemplis uirtutum quam affluentia doctrinarum. Et enim tanta scripsit ut non solum ab aliquo toto uite sue tempore scribi, sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
ex moderato et competenti hĩtu erant. nec
q uł dicebat uł iactare se inisollenter solent
tenens in regula canonicoꝵ dyxit fateor de p̾¬
tiosa ueste erubesco. Et ideo cum datur inc
uendo eam ut quia uestis ñ potest ẽẽ cõmu¬
nis: precium sit cõmune. Mensa frugali et¬
ꝑca uilis ẽ. et inter oła et legiima carnes
etiam pp̃ infirmos et hospites hẽbat. In m̃¬
sa lectionem semꝑ aut disputationẽ diligẽs
contra pestem detractionis in ea scriptum
hẽtat. Quisquis amat dictis ab sentum ro¬
dere uitam hñc mensam indignã nouerit ẽẽ
tio em̾geret. dicebat ꝙ si nõ tacerent. aũ uer¬
sus illos ip̃e deleret aut a mensa recederet
Etga paupes tam pius et mmisencors erat
nũciabat ñ se hre qd̾ indigentib erogaret.
Nam et de uasis dñicis pp̃ captiuos et indi¬
gentes frangi et consiari iubebat et et indi¬
gentib dispensari. Ꝙ etiam beatus ambro¬
sius in talib ncc̃itatib indubitant᷑ eẽ faciẽ¬

Expanded text:
ex moderato et competenti habitu erant nec numque», ut dicebat, «uel iactare se insolenter solent tenens in regula canonicorum dixit: «Fateor, de pretiosa ueste erubesco; et ideo cum datur michi uendo eam, ut quia uestis non potest esse communis, pretium sit commune». Mensa frugali parca usus est et inter olera et legumina carnes etiam propter infirmos et hospites habebat. In mensa lectionem semper aut disputationem diligens contra pestem detractionis in ea ita scriptum habebat: ‘Quisquis amat dictis absentum rodere uitam hanc mensam indignam nouerit esse tio emergeret, dicebat quod si non tacerent, aut uersus illos ipse deleret aut a mensa recederet. Erga pauperes tam pius et misericors erat nuntiabat non se habere quod indigentibus erogaret. Nam et de uasis dominicis propter captiuos et indigentes frangi et conflari iubebat et indigentibus dispensari. Quod etiam beatus Ambrosius in talibus necessitatibus indubitanter esse facien
Abbreviated transcription (Latin):
deo facio cũ illũ p̾cor ut or̃om meami exaudiat
qmͣ ego qui fundo ñ audio. p̾cor ut michi itẽ¬
dat. ego uero nec mnͥ nec illii tendo. S qd̾ dete¬
rius ẽ ĩmũda et ĩntilia ĩ corde u̾sando. fetorẽ
corde meo fugacius. O queciens me desent.
et ꝑ pͥuas cogitatõnes defluit. tociens dm̃ of¬

Expanded text:
Deo facio, cum illum precor ut meam precem exaudiat, quam ego qui fundo, non audio. Deprecor illum ut mihi intendat: ego vero nec mihi, nec illi intendo; sed, quod deterius est, immunda et inutilia in corde versando, fetorem corde meo fugacius; quod quoties me deserit, et per pravas cogitationes defluit, toties Deum of
Abbreviated transcription (Latin):
mn nocere potest. et ego ip̃e m sarcina sum.
nollet uł ñ poss. et ita uolui dñ ẽẽ insipien¬
tem et ĩiustũ. et ĩpotentẽ ꝙ si eẽt: deus nõ¬
eẽt. Sepe ad saccumi mĩst̾ium uocẽ in eam
fregi ut dulcius cantarẽ. magisq delecta¬
bar in uocis modulatõne qmͣ in cordis com¬

Expanded text:
ihi nocere potest, et ego ipse mihi sarcina sum. nollet, aut non posset; et ita volui Deum esse insipientem, injustum et impotentem: . Saepe ad sacrum Mysterium vocem meam fregi, ut dulcius cantarem: magis delectabar in vocis modulatione, quam in cordis com
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis errorib ꝑdidissent comĩsos posdea rece¬
piss exponentem trimina singłoꝵ. Marsinũ dy¬
abolo repugnantẽ Rndisse constanter antiq̃ de¬
licta melioris inte cõuersatione purgari. et
desierint. Contradicente dyabolo ñ ꝑtinere ad
ueniam criminosos et semł lapsis nullam a
fertur extlamasse martinus. Si tu ip̃e. o mi¬
serabilis ab hõnu in sectatione desistes. et te
fcõꝵ tuoꝵ uł h tempore cum dies iudicii ĩ ꝓri¬
mo ẽ penitens: ego tibi uere confisus in dño

Expanded text:
diuersis erroribus perdidissent, conuersos postea recepisset, exponentem crimina singulorum: Martinum diabolo repugnantem respondisse constanter, antiqua delicta melioris uitae conuersatione purgari, et is, qui peccare desierint. contra dicente diabolo, non pertinere ad ueniam criminosos, et semel lapsis nullam a fertur exclamasse Martinus: si tu ipse, miserabilis , ab hominum insectatione desisteres et te factorum tuorum uel hoc tempore, cum dies iudicii in proximo est, paeniteret, ego tibi uere confisus in Do
Abbreviated transcription (Latin):
fremitu ceslulam eius irrupit cruentamq ostẽ¬
tans dexteram et adrnisso recens scelere con¬
gaudens. ubi ẽ inquit martine mitus fua unũ
de tins modo interfeci. Tunc ille cõnocatis frĩ¬
b refert quid dyaꝰ iudicass. sollicitos ẽẽ i¬
ret ꝑ cessulas singuloꝵ quis nã h̃ casu fuiss af¬
fectus. Neminẽ quid̃ de ẽẽ de monachis. sed
unũ rusticum m̾cede conductim ut uehiculo
ligna de ferret. isse ad siluam nũciant. Iutet gͥ
aliquos ire ei ꝯbuiam. Itaq haud longe a¬
monana monast̾io iam pene exaninus iuẽi¬
tur. Extremũ tamen sp̃m trahens. Indicat
dum dissoluta artius lora constringeret bonẽ
sibi extusso capite int̾ ĩguina corru necisse
Nec multo post uitam̃ reddidit. uid̾is quo in¬
dicio dei di abolo data fuerit h potestas. In e¬
et multa humsmodi s quociens accidissent.
longe aũ p̾uidebat. et sibi mĩciata frĩb indi¬
cabat. freqũt autem dyabolus dum mille no¬

Expanded text:
fremitu cellulam ejus irrupit, cruentamque ostentans dexteram, et admisso recens scelere congaudens, Ubi est, inquit, Martine, virtus tua? unum de tuis modo interfeci. Tunc ille convocatis fratribus refert quid diabolus indicasset; sollicitosque r cellulas singulorum, quisnam hoc casu fuisset affectus. Neminem quidem deesse de monachis, sed unum rusticum mercede conductum, ut vehiculo ligna deferret, isse ad silvam nuntiant. Jubet igitur aliquos ire ei obviam. Ita baud longe a monasterio jam pene exanimis invenitur. Extremum tamen spiritum trahens, indicat dum dissoluta arctius lora constringit, bovem sibi excusso capite inter inguina cornu adegisse: nec multo post vitam reddidit. Viderit is, quo judicio Domini diabolo data fuerit haec potestas. In ed multa istius modi, quoties accidissent, longe ante praevidebat, aut sibi nuntiata fratribus indicabat. XXII. Frequenter autem diabolus, dum mille no
Abbreviated transcription (Latin):
et qu uͥaciter diligit libent᷑ facit quicquid bo¬
nori dei militare ꝯgnou̾it. Eultũ enĩ ꝯm̃dat
bonrtatẽ dei. ñ solum largitas sua. s etiam
tib gratis impendere multa quale qnͣtũ ne e¬
ut tribuere bona ꝓm̾entib mala. O qualis
pietas qmͣ nulla nr̃a suꝑare potest ĩpietas.
allia erã sirat que muscdr ignoscit ellia que

Expanded text:
 qui veraciter diligit, libenter facit quidquid honori Dei militare cognoverit? Multum commendat bonitatem Dei non solum largitas sua, sed etiam tibus gratis impendere multa, quale quantumve erit tribuere bona promerentibus mala? O qualis pietas, quam nulla nostra superare potest impietas! Alia sunt quae misericorditer ignoscit, alia quae
Abbreviated transcription (Latin):
lodes salesb̾iensis. et ip̃e a
qui de eodem adriano talia refert. Audim a
drianũ pp̃m dicentem qd̾ romano pontifice
nemo miserabilior ẽ. conditione eius nulla
miserior. fatebatur enim in eadem sede tau
felicitas fuerit spinosam enim dicebat cathe¬
dram romam pontificis. mantũ acittissimis
usqꝙͣ consertum aculeis. tante q molis ut
robustisimos p̾mat fat et cõminuat hume¬
ros. coronam et frigium clara mito inderi e¬
glie malle exisse. aut in claustio bĩ rufi apud
ualentiam ꝑpetuo iatuisse. qmͣ tantas intras¬
se augustias. nͥ quia diuine dispensatiom re¬
luctari ũ auderet. ħ etiara sepisine michi ad¬
iecit. qd̾ cum de gradu in gradum aclaust᷑¬
li cũco ꝑ omia officia in sumũ pontificem ac
cendiss. nich uniqui felicitatis aut tͣnsquille
quietis uite priori adiectum ẽ ad ascensu.

Expanded text:
nes Salesberiensis, et ipse Anglicus natione, qui de eodem Adriano talia refert: « Audivi papam Adrianum dicentem, quod Romano ponemo miserabilior est, condicione eius nulla miserior. Fatebatur enim tantas miserias infelicitas fuit. Spinosam enim dicebat kathedram Romani pontificis acutissimis unde quaque consertam aculeis tanteque molis, ut robustissimos premat, terat et comminuat humeros. Coronam et frigium videri umquam exiisse aut in claustro beati Ruffi apud Valenciam perpetuo latuisse, quam tantas intrasse angustias, nisi quia divine dispensacioni reluctari non auderet. Hoc eciam sepissime adiecit, quod cum de gradu ad gradum a claustrali clerico per omnia ocendisset, nichil unquam felicitatis aut tranquille quietis vite priori adiectum esset ex ascensu.
Abbreviated transcription (Latin):
redituri sunt. tanta eis exultatio erit uncti
presentiam fuere et eius regno exultare.
Iosolums ut olim hĩtare et templo ntu ne-
teri sacrificare. ut et corpoꝵ pena sit eis milla.
et quam nũc hñt requies hẽatur. postea ꝓ
Nullus enim mũdi presentis honor uł gnia
eterne uite deliciis et quieti comꝑatõne ali¬
qua cõuenit. quia nec mio momento quisꝙͣ
lis antem teate rate głia nulla intcidente
molestia ꝑmanet ꝑpes atz contunia precipue

Expanded text:
unct praesentiam cernere, et ejus regno exsultare, Hierosolymis ut olim habitare, in templo veterum ritu sacrificare, ut et corporum poena sit eis nulla, et quam modo habent, requies habeatur postea prNullus enim praesentis mundi honor et gloria aeternae vitae deliciis et quieti comparatione convenit aliqua quia nec uno momento quisqualius autem beatae vitae gloria, nulla intercedente molestia permanet perpes et continua, praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
rituros illos ẽẽ concedatis. uolout an illa re¬
sirectio sit eis ad penam. an ad coronam di
q corpis et cordis hẽant leticiam. Nue er¬
go de statu internui bonoꝵ de fuctoꝵ donec
resurgant audire nolo quid senciatis. utrũ
ad penam eis potius quam ad corona fu¬
tura ẽ. Qm emm nũc eterne uite mune głi¬
entur. curiter in corpoꝵ ergastulis retruden¬
q et iniuins demno cruciatib agitentur.

Expanded text:
rituros eos esse concedas, volo dicas, illa resurrectio utrum erit eis ad poenam an ad coronam. MOcorporis et cordis habeant laetitiam. PETRUS. De statu interim bonorum donec resurgant, audire volo quid sentias, scilicet utrum ad poenam potius quam ad coronam futura est. Cum enim nunc aeternae vitae munere glorientur, cur iterum in corporum ergastulis retrudenatque innumeris denuo cruciatibus agitentur?
Abbreviated transcription (Latin):
nerandi. et naturam et usum sunt hĩturi.
et post mille annoꝵ tnͣsacta cunricula ĩꝑꝑe¬
in tm̃a multitudo ꝓpagabitur eoꝵ ut ulłatenꝰ
intra terre concludi ualeant ambitum. aqul¬
to igitur minꝰ ad incolendos agros illum
rit ac biberit ac generandi usum hũerit. ncc̃e
ẽ ut ex. mi ͦ  elementis compositus sit. Ee ccpͥ
autem taliter compositi fuerintr corruptioni¬

Expanded text:
nerandi et naturam et usum sint habitaturi, et post mille annorum transacta curricula, in pein tantum multitudo propagabitur eorum, ut nullo modo intra terrae concludi valeant ambitum. Multo minus igitur ad incolendos agros ullum rit, biberit, generandi usum habuerit, necesse est quod ex quatuor elementis compositus sit. Quidquid autem taliter compositum est, id eti
Abbreviated transcription (Latin):
abo ᷝo. at contra qui aliena raꝑe contẽdũt
ut sollicite audiant quid uemiens ad indi¬
cium dñs dicat. Esurii et ñ dedistis michi¬
qnͣta dempnatione plectendi sunt qui alie¬
na rapiunt si tanta aĩadusione feruntur.
qui sua in discrete tenuerũt. ꝑꝑendant qũe
sciant qd̾ ea de qua sumpti sunt cuactis hoĩ¬
b terra cõmunis ẽ. et idcͥco alimenta hoĩb
putent qͣui cõmune dei mimnꝰ sibi prinatim
uendicant. Qmi cum accepta ñ tribuũt in
ꝓximoꝵ nece gͣssantur. quia tot pene con¬
die ꝑuinĩt quot morientiũ pauꝑum apud
se subsidia abscondunt. Nam cum quelib
ncc̃ia indigentib uñstramius sua illis reddi¬
muus ñ nr̃a largimur et iusticie potius debi

Expanded text:
onendi sunt qui aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant, quod veniens in judicio Dominus dicat: Esurivi et non dedistis mihiquanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo icite quod ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur; justitiae debi
Abbreviated transcription (Latin):
qui sua misericordit᷑ dant ne cogitatione tum¬
da suꝑ eos se quib terrena largiuntur extollãt
ne idc̾co se meliores estiment. quia contineri
se positos subditoꝵ temꝑaliumi cognoicant. et
tanto humiliter pbeant᷑ qnͣto et aliena eẽ intel¬
ligunt que dispensant. unde et ncc̃e ẽ ut sollici¬
te ꝑpendant ne cõmissa in digne distribuant.
ne aliqua quibus nulla. nec nulla quib ali¬
qua ne multa quib panca nec pauca prebeãt.
quib impendere multa debũant ne p̾cipitatio¬
ne ħ qd̾ tribuũt mutiliter sꝑgant ne tardi¬
tate petentes crucient. ne recipiende hic gr̃e
intentio subrepat. nẽdatiationis nedacionis
lumen tnͣsitorie laudis appetitus extinguat
ne oblatum mimꝰ cõmuicta tristicia obsideat
ne in bñ oblato mun̾e animꝰ plusꝙͣ decet e¬
hyllarescat. ne sibi quicqũ aumi totum imple¬
ueriit tribuart. et sumul omnia postqmͣ ꝑe¬
ñ nulli emm hinus mũdi diuites cum fame
crucientur cp̃i panꝑes effusis largitatib

Expanded text:
qui sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur extollant; et ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse inteltimor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam pennulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
fiãma suscepit. ñ quia aliquid illictum gessit.
d quia ĩmoderato usu totum se licitis tradi¬
dit Admonendi sunt ergo tenaces. ut noue¬
rint qd̃ hñc primã deo ĩuriam faciunt quia
tanti sibi omina nillam mĩe hostiam reddñt.¬

Expanded text:
gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces, ut noverint quod hanc primam injuriam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae host
Abbreviated transcription (Latin):
danor. Pacile enim pecunia consimuitur confi¬
lia exhauriri. nesciunt s usu aaigentur. Pecu¬
eris pantiores adiuueris et sepe tibi desit qd̃
quo in ꝑlures refunditur eo redundantior ma¬
libertas prudentie et quo plurib auxit. eo exer¬
citacius fit omne qd̃ remanet. lib̾alitatis aũt
adhibendum. Modus iõ ut qd̾ benefacis id co¬
tidie facias nec subtrahas ncc̃itati qd̾ indulse¬
melius oꝑatur pecunia in pauꝑis cibo qmͣ in
diuitis sacculo. Cane ergo ne intra loculos tu¬
os includas in opunt salutem in opũ et tanꝙͣ
quam esurientib dare. quia si pancis dediss
daret. De suo uero uirũ bonĩ aliquid relcocare
ñ solum liberalitatis. s płmq etiam cõmo¬
ditatis. Primũ enim dispendio litis carere

Expanded text:
. Facile autem pecunia consumitur, consilia exhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecueris, eo pauciores adjuves, et saepe tibi desit quodquo in plures diffunditur, eo redundantior maubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet. CAPUT XVI. detur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulsemelius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam quam donare esurientibus; quia si paucis donasset, dem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere,
Abbreviated transcription (Latin):
me debet ẽẽ cui me ꝑo cõmittere. ⁊ln u̾o eum
ydoneum putabs am michi det consilitm¬
sibi ñ dedit uacet cunis auimũ uoluptates
occupent libido deuincat. auaricia subinuget.
cus consilii ubi nullus quieti. sũma literalitas
ẽ captiuos redimere ex hossium manib eriꝑe
subirahere homines neci et maxime femmas

Expanded text:
me debet esse cui me committere paro. an vero eum ydoneum putabo, qui misibi non vacet? cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, c consilii locus, ubi nullus quietis? Admirandus, captos redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci homines, et maxime feminas
Abbreviated transcription (Latin):
illa sangumẽ siciens ĩocentũ ep̃is nec dum
as terre tempore tortores crudenssimos
destinare ut nulla remansiss et locus ubi ñ
fuiss ululatus et luctus. ut nulli etati parce
ti. Hos fustibus alios suspendio. alios igri¬
bus concremabant. Mulieres etian p̾cipue
nobiles contra iuranature midas oĩo in facie
publica cruciabant. Et quibus unam nr̃am
dyonisiam cursim ac breuiter noĩabo.y
umi inderent
eam ñ solum auda¬
cem eẽ. s etiam matronis ceteris pulcriorẽ:¬

Expanded text:
illa, sanguinem sitiens innocentum, episcopis necdumtempore tortores crudelissimos destinare, ut nulla remansisset domus et locus, ubi non fuisset eiulatus et luctus, ut nulli aetati, nullti. Hos fustibus, illos suspendio, alios ignibus concremabant. Mulieres et praecipue nobiles contra iura naturae nudas omnino in facie publica cruciabant. Ex quibus unam nostram Dionisiam cursim ac breuiter nominabo. Cum uiderent eam non solum audacem, sed etiam matronis ceteris pulcriore
Abbreviated transcription (Latin):
uens duos secum monachos hũit. Et quia aqͣ
uno ab eis miliario longe erat puteo queni fo¬
derant a quam p̾cibus nenire faciens. locum
ip̃m nobiliacum pp̃ regera nobilem qui locũ
dederat applłauit. Ibi quoq tantam contulit
deus ei gr̃am. ut ubicumq aliquis nom eu eiꝰ
in carcere. uł in uuculis mocasset sratim solu¬
tus et liber ad emu nemens suas ei cathenas
et ꝯpedes presentaret. Himsmodi plures cum
eo nꝑpetim̃ remanebart. et qui male aliena
rapuerant iam de mo labore etiam alios sustẽ¬
tabant. Septem quoq familie de genere eius
ad eum uenerunt et distributo singulis ne¬
more. ibi cum ip̃o n¬
õo manentes exemplosuo płi¬

Expanded text:
uens duos secum monachos habuit et quia aqua uens duos secum monachos habuit et quia aqua uno ab eis miliario longe erat, puteo quem foderat aquam precibus uenire faciens locum ipsum Nobiliacum propter regem nobilem qui locum dederat appellauit. Ibi quoque tantam gratiam deus contulit ut ubicumque aliquis nomen eius in carcere uel in uinculis inuocasset, statim solutus et liber ad eum ueniens suas ei cathenas et compedes presentaret. Huiusmodi plures cum eo in perpetuum remanebant; et qui male aliena rapuerant iam de suo labore etiam alios sustentabant. Septem quoque familie de genere eius ad eum uenerunt et distributo singulis nemore ibi cum ipso manentes exemplo suo pluri
Abbreviated transcription (Latin):
quodam tempore ut rex cum suis inuerib mo¬
re solito nullo nemore uenaretur et regnia q̃
cum ip̃o cã delectandi ꝑrex̾at ꝑtu ꝑichtans mo¬
reretur. dumergo morienti medici sb̃uenire ñ
possent et rex et familia pp̃ eam nehementer
lug̾ent: leonardus tunc ꝑnemꝰ iter faciens.
planctus eoꝵ audiuit. et illuc ex pietate nemẽs
ad regem sine mora uocatus intrauit. Cumq
interrogatus quis eẽt. et uude leonardum se
ẽẽ et discipulum sancti remigii fuisse se diceret:
rex spem nonam concipiens eum ad regiam
raduxit. rogans ut ꝓ ea oraret. quatinus de edi¬
ta prole. et liberata cõige duplex ꝑ illũ gau¬
diuin obtineret. Tunc uir dei fusa or̃one qd̃ pe¬
tebat obtirnt et oblatis ei copiosis iumbus
cuncta respuit ħ solum a rege postulans. ut fibi
et posceris sins deo seruitutis trã de nemore illo
daret. Qnͣtum ip̃e nocte cum a sino circuiret.
Constructo itaq monasterio stuictissime diu in¬

Expanded text:
quodam tempore ut rex cum suis iuuenibus moquodam tempore ut rex cum suis iuuenibus more solito in illo nemore uenaretur et regina que cum ipso causa delectandi perrexerat partu pericilitans moreretur. Dum ergo morienti medici subuenire non possent et rex et familia propter eam uehementer lugerent Leonardus tunc per nemus iter faciens planctus eorum audiuit et illuc ex pietate ueniens ad regem sine mora uocatus intrauit. Cumque interrogatus quis esset et unde Leonardum se esse et discipulum sancti Remigii fuisse se diceret, rex spem bonam concipiens eum ad reginam induxit rogans ut pro ea oraret quatinus de edita prole et liberata coniuge duplex per illum gaudium obtineret. Tunc uir dei fusa oratione quod petebat optinuit; et oblatis ei copiosis muneribus cuncta respuit hoc solum a rege postulans, ut sibi et posteris suis deo seruituris tantum de nemore illo daret, quantum ipse una nocte cum asino circumiret. Constructo itaque ibi monasterio strictissime diu ui
Abbreviated transcription (Latin):
Ieonardus qui a sancto remigio de sacro
fonte leuatus et ab ip̃o sabutarib disciplinuis
instructus cum ꝑentes eius primi eẽnt ĩ pa¬
latio regis fraucie dodonei: tantam ab ip̃o
rege gr̃am optimit. ut quosamiq incarce¬
ratos ꝑsonaliter insitaret absolueret. Tan¬
tum quoq a dño impetrauit: ut om̃ib ĩfix¬
mis ad se confuentib sanitatis remediñ
obtineret. Cum ergo fama scĩtatis eius se uͥq
diffuderet: rex eum secum manere multocies
rogaint. donec oportimo tempore ei ep̃atum
daret. S ille hummiliter renuit et optans in¬
uenire sontudinem relcis om̃ib aurelianũ
p̾dicando aurr fre suo liphardo ꝑuenit. ubi post¬
quam in quodam cenobio aliquam du uixunt.
cum liphardus ibi suꝑ lig̾im solitarius rena¬
nere uellet. et leonardus in acquitana pre¬
dicare disponeret. osculantes se aduncem dis¬
cesserunt leonardus igitur conscant᷑. ubiq p̃¬
dicans et miracula faciens in quadam sunsi
ꝓpe urbem lemonicas hĩtauit.  ecidit aut

Expanded text:
eonardus a sancto Remigio de sacro fonte leuatus et ab ipso salutaribus disciplinis instructus cum parentes eius primi essent in palatio regis Francie Clodouei tantam ab ipso rege gratiam obtinuit ut quoscumque incarceratos personaliter uisitaret absolueret tantumque a domino impetrauit ut omnibus infirmis ad se confluentibus sanitatis remedium optineret. Cum ergo fama sanctitatis eius se ubique diffunderet rex eum secum manere multociens rogauit donec oportuno tempore ei episcopatum donaret. Sed ille humiliter renuit et optans inuenire solitudinem relictis omnibus Aurelianum predicando cum fratre suo Liphardo peruenit. Vbi postquam in quodam cenobio aliquandiu uixerunt cum Liphardus ibi super Ligerim solitarius remanere uellet et Leonardus in Aquitania predicare disponeret osculantes se ad inuicem discesserunt. Leonardus itaque ubique constanter predicans et miracula faciens in quadam silua prope urbem Lemouicas habitauit. Accidit autem
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. ad toritruũ itaq diuine uocis audi¬
tor cadit. quia ad idem qd̾ dunitus inspira¬
tur hũam sensus capacitas succũbit. et ił
hũane rõnationis iõciatõis augustias de¬
serat. ad capiendũ diuine inspiratõis archa¬
nũ cutłsigentie sinũ ñ dilatat. Ibi itaq e
auditor cadit. obi humana ñ deficit. Ibi ra¬
thel moritur et bemanũ oriatur. Itaq idẽ
ñ fallor ꝑ mortem rathel et casũ discipłoꝵ¬
ut

Expanded text:
t. Ad tonitruum itaque divinae vocis auditor cadit, quia ad id quod divinitus inspiratur, humani sensus capacitas succumbit, et nisi humanae ratiocinationis angustias deserat, ad capiendum divinae inspirationis arcanum intelligentiae sinum non dilatat. Ibi itaque auditor cadit, ubi humana ratio deficit. Ibi Rachel moritur, ut Benjamin oriatur. Idem itaque, nisi fallor, per mortem Rachel, et casum discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
quia quõ prĩ ꝯplacet in filio. Sic in filio com¬
hoꝵ rectius dicitur au potius totũ h. quia
uaccam ducetat ne sibi pontem p̾occuparet.
ut tundalus simiłr illum rogabat ut it̾ suũ
eum ꝯplere sineret qd̾ iam mediũ ꝑfecerat
Nent᷑ ñ dico reuerti. s nes respicere retro po¬
terat. sicq stantes et plorantes. pontem
plantaꝵ suaꝵ sanguine cruentabant. Cum¬
q ita diucius srarent nescientes quõ uterq
alteꝵ se ꝑtnͣsisse indit. emidalus ã angelũ
suũ quem retro relinq̃rat aute se stantẽ in¬
suos diceretq amplius ire ñ posset. Rendit
angelus. menĩisse enim debes qmͣ ueloces
fuerunt pedes ti ad effinidendũ sanguinẽ.
et ideo ꝯtricio et ĩfelicitas m uiis tuis. Et tã¬
gens eimi sanauit eum. et sic p̾cesfit. Et cũ
diceret tundalus. dũe quo inꝰ modo: Rudit
angłs. quidã tortor tefimus nr̃m expectat e¬
aduentũ. quius hospiciũ ũ possumus p̾t̾ire.

Expanded text:
Quia quomodo Pater complacet in Filio, sic in Filio comhorum rectius dicitur? An potius totum hoc, quam vaccam ducebat, ne sibi pontem praeoccuparet: et Tundalus similiter rogabat, ut iter suum complere eum sineret, quia jam medium perfecerat. Neuter non dico reverti, sed nec respicere retro poterat. Sic stantes et plorantes, pontem plantarum suarum sanguine cruentabant. Cumque ita diutius starent, nescientes quomodo, uterque alterum se pertransisse vidit. Tundalus autem angelum suum quem retro reliquerat, ante se visuos, diceretque quod amplius ire non posset, respondit angelus: « Meminisse debes, quam veloces fuerint pedes tui ad effundendum sanguinem; et ideo contritio et infelicitas in viis tuis. » Et tangens eum, sanavit eum, et sic praecessit. Et cum diceret Tundalus: « Domine, quo imus modo? » Ait angelus: « Quidam tortor teterrimus nostrum exspectat adventum, cujus hospitiu
Abbreviated transcription (Latin):
et boĩem. quicquid excellentis sb̾lutatis po¬
tentie deo de eo referunt scripture ad memoran¬
tam eius diunitatẽ tribuendũ sentimus. Et
quicquid infra honorem celestis potentie de eo¬
dem. humilius narrant: ñ u̾bo deisq hõi repu¬
tanuus assummpto. secundũ d̃mitatem ergo ẽ
unũ
cumq pater facit eadem et filius facit simłt
uł cetera que suꝑius cotinentur. Illa uero que
de eo secundũ hominẽ referuntur ista funt. pr̃

Expanded text:
tem: quicquid ergo excellenti sublimitatis potentia de eo referunt scripturae, admirandae eius diuinitati tribuendum sentimus; et quicquid infra honorem caelestis potentiae de eodem humilius enarratur, non uerbo deo, sed homini reputamus adsumpto. Secundum diuinitatem ergo est unum aecumque pater facit, eadem et filius facit similiter, uel cetera. quae superius continentur. Illa uero, quae de eo secundum hominem referuntur, ista sunt: pat
Abbreviated transcription (Latin):
et deum ẽẽ et sue uoluntatis auctorem qui cũc¬
ta oꝑari et secundũ ꝓprie uoluntatis arbitriũ
diuine dispensationis dona largiri aꝑtissime.
demonscratur. quia ubi uoluntaria gr̃aꝵ distri¬
butio p̾dicatur. ñ potest uideri conditio seruitu¬
tis. Hates quoq creatorem sp̃m scm̃ in libro
potentis. qui docet me. Et dd dicit. Emute sp̃m

Expanded text:
et Deum esse, et suae voluntatis auctorem, qui cuncta operari, et secundum propriae voluntatis arbitrium divinae dispensationis dona largiri apertissime demonstratur. Quia ubi voluntaria gratiarum distributio praedicatur, non potest videri conditio servitur, habes creatorem spiritum sanctum in libro omnipotentis quidocet me. Et Dauid dicit: emitte spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tum filium et de patre et filio ꝓcedentem sp̃m
sci. una ẽ deitas. Tres uero ꝑsonaꝵ ꝓprietates
Et quia contra hnͣc catholicam uł aplicam fide
sereus filiũ ñ de patris sba genitũ. S ex nuil¬
lis extantib .i. ex nichilo enu sbtisse. Ad hñc
impietatis ꝓfessionem. que contra fidem erã¬
serat refellendam et penitus abolendam. ho¬
mousion sermo grecus positus ẽ qd̾ intptatur
Qui ergo putat honsion homonsion auferen¬
dũ ex inchilo nult asserere filiũ extisse. S si ex
nichilo ñ ẽẽ ẽ ex patre sine dubio ẽ. et recte ho¬
monsion unius cum patre sb̃e hus testimoniis¬

Expanded text:
tum Filium, et de Patre et Filio procedentem Spiritum sancti una est deitas, tres vero personarum proprietates. Et quia contra hanc catholicam vel apostolicam fidem serens Filium nlis extantibus, id est ex nihilo substitisse: ad hanc impietatis professionem, quae contra fidem emerserat, refellendam et penitus abolendam homousion sermo graecus positus est, quod interpretatur Qui ergo putat homousion auferendum, ex nihilo vult adserere filium extitisse. Sed si ex nihilo non est, ex patre sine dubio est, et recte homousion, id est unius cum patre substanti
Abbreviated transcription (Latin):
Atrem et filiũ et sp̃m scm̃ ita in anos¬
mitate deitatis ꝓfitemur. ut et patren
in sua pprietate ꝑ sone subsistere et filiũ nich̾oꝰ
Non emm enudem asserentes prem quẽ film̃
neq filiũ confitentes quia pater sit aut sp̃c¬

Expanded text:
rgo et filium et spiritum sanctum ita in unitate deitatis profitemur, ut et patrem in sua proprietatis persona subsistere et filium nihilominus non eundem asserentes patrem quem filium neque filium confitentes qui pater sit aut sp
Abbreviated transcription (Latin):
duciti adnanem. Et traducto ponto cum
ne et puer de morte. Quo septifornns spe
gẽa conseciato ex euentu uocamit eni rena¬
tum. Qn dnius cultib ilico mancipatus
et aceato manrilo diugentius ernditus tã¬
tis ꝓmeruit aorere mitutib ut post maui¬
uiluum pontificalem ecc̃e cathedram et pꝰ tu

Expanded text:
ducitur ad navem et traducto ponto cum ne et puer de morte. Quem septiformis spiritus gratia consecratum ex eventu vocavit Renatum. 96 Qui divinis cultibus ilico mancipatus et a beato Maurilio diligentius eruditus tantis promeruit florere virtutibus, ut post Maurilium pontificalem
Abbreviated transcription (Latin):
raitur cmcti et quem ut ortolanũ hu̾ant.
nũt ut scĩssimũ p̾ͥsulem uenantes arorant.
mltis eum imimib et donariis honorare qmͣ¬
tocius conctantes ut qui quasi pauꝑ et ꝑegũ¬
greteretur et mracuł uictus dum sossiciciqr
de reu̾sione cunctaretur. et nigitus ac orõnib
r sompuem ducere seqũtem disponeret nes¬
tem tandem fatigatus ienino paululum ob¬
torens indit angłm dicenteni sibi. Surge
maurili et ppłoꝵ te requirentiũ exequere nõ¬
tur gcc̃e enim tus pͥcibus at m̾itis tiboi
cõmissas seruant dñs oues ꝑ am rogasti¬

Expanded text:
rantur cuncti et quem ut ortolanum habuerant nunc ut sanctissimum praesulem venerantes adorant, multis eum muneribus et donariis honorare quantotius concertantes, ut qui quasi pauper et pereggrederetur et miraculis victus, dum sollicitior de reversione cunctaretur et vigiliis atque orationibus insomnem ducere sequentem disponeret noctem, tandem fatigatus ieiunio paululum obdormiens vidit angelum dicentem sibi: Surge, Maurili, et populorum te requirentium praepes exequere votum. Ecce enim tuis precibus atque meritis tibi commissas servavit d
Abbreviated transcription (Latin):
ras hostiam inuã. Scit hostis antiqus ma¬
gis continentie quam nĩmoꝵ ẽẽ certumen
facile abicitur qd̾ het extiuisecus Intestinĩ
pauꝑes et qnͣtum ad diuicias nichil quͣtum
ad uoluntatem totũ mũdimi ꝑit̾ reliq̃tinit.
Si offeranus xp̃o opes cum amina nr̃a
libenter suscipiet. si auter que r̃oxiꝰ sñt
deo que nitus dyabolo. demꝰ. ñ ẽ equa par¬
monachos ẽẽ cepisti. ñ tibi sit tumoris s
ceris himulior xp̃o ñ eris. esto incedas pe¬
dibus fusca tunica uestiaris et queris pan¬
pibus. in opumi cellulas dignant᷑ introe
extiuas ubi uincula. ubi alape. ubi sputa.
ubi flagella ubi patibulum. ubi mors. et
cum omnia que dici feceris ab eustochio¬
Hec dico ũ quo de ariore tue mentis quic
quam dubitem. S quo currentem ĩpellã
et acriter dimicanti fernorem feruori au¬

Expanded text:
rit tibi. scit hostis antiquus maius continentiae quam nummorum esse certamen. facile abicitur, quod haeret extrinsecus; intestinum pauperes: et quantum ad divitias nihil, quantum ad voluntatem totum mundum reliquerunt. Si offeramus Christo opes cum anima nostra, libenter suscipiet. Si autem quae foris sunt Deo, quae intus diabolo demus, non est aequa parmonachus esse coepisti, non tibi sit tumoris, seceris, humilior Christo non eris. esto, incedas pedibus, fusca tunica uestiaris, aequeris pauperibus, inopum cellulas dignanter introeextruas: ubi uincula? ubi alapubi flagella, ubi patibulum? ubi mors? Et cum haec omnia, quae dixi feceris, ab EustochioHaec dico, non quod de ardore mentis tuae quidquam dubitem, sed quod currentem impellam: et acriter dimicanti fervorem au
Abbreviated transcription (Latin):
lom̃ciam nec more puoꝵ argutas sententi¬
olas inclansulis scruis. Cito cur gens sꝑuma
dilabitur selices inquit fabius artes eẽnt.¬
si d illis soli artifices iudicarent. Hec pre¬
teriens tetigi ut eruditis contentus aliri¬
bus ñ magñoꝑe cures quid imꝑitoꝵ de in¬
gemotuo riumiscłi iacticent s ꝓph̾aꝵ coti¬

Expanded text:
loquentiam nec more puerorum argutas sententiolas in clausulis struis. cito turgens spuma dilabitur si de illis soli artifices iudicarent. pteriens tetigi, ut eruditis contentus auribus non magnopere cures, quid inperitorum de ingenio tuo rumusculi iactitent, sed prophetarum coti
Abbreviated transcription (Latin):
illius negare uirtutes: quam suam mertiam
confiteri. Um nobis ad alia ꝓperantib om̃is
istoꝵ memoria relinquetur. tñ potius ut iam
dudum desidero reli qua martin oꝑa contere.
At ego in qmͣ arbitror rectius ista a gallo ẽẽ
poscendara quippe qui plura nouerit. Neq
enim ignorare potirit magñ fr̃a discipulus.
Ego plane inquit gallus licet impar sim tã¬
to honeri. tamen relatis suꝑius apostruniano
obedientie cogor exemplis ut mimius istud ñ re¬
in primis ẽe arbitror ne ea de martini urtuti¬
bus repetam que in hbro suo sulpicius iste me¬
moranit. unde prima illius intim militando
gesta preteres. neq ea altingam que laicus
egit. ac monachus. Nec uero andita ab aliis

Expanded text:
illius negare uirtutes quam suam inertiam illius negare uirtutes quam suam inertiam confiteri. uerum nobis ad alia properantibus omnis istorum memoria relinquatur: tu potius, ut iam dudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe qui plura nouerit — neque enim ignorare potuit magistri facta discipulus Ego plane, inquit Gallus, licet impar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumiano obedientiae cogor exemplis, ut munus istud inprimis esse arbitror, ne ea de Martini uirtutibus repetam, quae in libro suo Sulpicius iste memorauit. unde prima illius inter militandum gesta praetereo, neque ea adtingam, quae laicus egit ac monachus: nec uero audita ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
q senserim. Ego uero quo ad inuam semꝑ ⁊
anachoritas: mirabor heremitas: martinũ
semꝑ excpiam. Non iłłi ego quẽqm. audebo
indus audiuit. h parchus et ꝑsi nount. nec ig¬
uorat armenia. bophorus exclusa cognouit.
Et postremo si quis aut fortumatas insulas.
ant glacialem freqũtat occeamĩ. quo miserior
e regio ista nr̃as que tm̃ uirũ cum in ꝓximo hu̾it
nosse ñ meruit᷑. Net tũ huic crimuu miscebo
ppłares. soli illimi cłici. soli nesciunt sacerdtes
Nes in m̃ito nosse illum ĩuidi uolu̾nt. quia si
uirtutes illius nossent. sua uicia cognouissent.
titum. Non ẽ hominis uox ista s dyabol nec
martino in hac ꝑte detrahitur. s fidei eunge¬
lii derogatur. Nami cum dñs ip̃e testatus sit
istius modi oꝑa que muartinus impleuit ab
omnib fidelib ẽẽ facienda. qui martinũ ñ cre¬
dit ista fecisse. ñ credit xp̃m ista dycisse. S infe¬
lices. degeneres. sompnolenti. que ip̃i facere
si possunt. frã ab illo erubescunt. Et maliit

Expanded text:
 senserim. Ego vero quoad vivam semper et anachoretas, mirabor eremitas; Martinum semper excipiam: non illi ego quemquam audebo Indus audivit, hoc Parthus et Persa noverunt, nec ignorat Armenia; Bosphorus exclusa cognovit, et postremo si quis aut fortunatas insulas, aut glacialem frequentat oceanum: quo miserior est regio ista nostra, quae tantum virum, cum in proximo habuerit, nosse non meruit. nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes, nec inmerito nosse illum inuidi noluerunt, quia si uirtutes illius nossent, sua uitia cognouissent. titum. non est hominis uox ista, sed diaboli, nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Euangeliis derogatur. nam cum Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera, quae Martinus inpleuit, ab omnibus fidelibus esse facienda, qui Martinum non credit ista fecisse, non credit Christum ista dixisse. sed infelices, degeneres, somnulenti, quae ipsi facere non possunt, facta ab illo erubescunt, et malunt
Abbreviated transcription (Latin):
normanine monasteriũ sancti scepħi edifica¬
int. cadons magnifite q ditauit. ubi lanfũ¬
cum abbem instituit. qui postea funit ar̾ep̃s can¬
tuariensis archiep̃s. uir antiquus scĩa et religi¬
one comꝑandus. Alterũ monasc̾num hastmn¬
gis sancti martim fecit. Cum ad huc pene pn
ẽẽt patruũ suũ malg̾ium ab arep̃atu rotho¬
magensi remouit.

Expanded text:
Normanniae. Monasterium Sancti Stephani aedificaNormanniae. Monasterium Sancti Stephani aedificavit Cadomis, magnificeque ditavit; ubi Lanfrancum abbatem instituit, qui postea fuit Conoturiensis archiepiscopus, vir antiquis scientia et religione comparandus. Alterum monasterium Hastingis Sancti Martini fuit: cum adhuc pene puer esset, patruum suum Malgerium archiepiscopatu Rothomagensi removit.
Abbreviated transcription (Latin):
am intrat. et conseito cum anglis p̾lio aral¬
dum cum multis milib ꝑmit. et regnat in
di secundi mulieris in choreis saltantis sp̃em
conspicatus. ñ abstimit quin eam sibi nocte
cõuingeret. quͣi deinceps bnice dilexit. et aliqmͣ¬
diu loco niste cõuigis hũit. puer ex ea editus dic
tus ẽ guilłs nomime abam. Cuius maguitudi¬
uem futuram mr̃ sompnio preuidit ĩtestina
sua ꝑ totam northinãmam et augliam exten¬
di uidit et dilatari. Ip̃o quoq temꝑe quo idem¬
puer natus humũ primo attigit aubas ma¬
nus iuco quo pauuuenti pulius cauebatur
implenit. stricte qd̾ corripuat copugnans.
pueti constitutus ẽ. concilio apud fiscanũ ꝓ¬
cerib indicto. tutela tutoris regi francoꝵ hen¬
rico assignatur. In nomen et fidem pueri ibi¬
ibente pre ab omnib mratur. qui mox ut ade¬
leuit a rege francoꝵ milicie insignia accepit.
Duixitq iycorem matildim filiam balditim mi¬
litis comitis flandrie. amus .xox. somes fuit

Expanded text:
am intrat, et conserto cum Anglis prelio, Araldum, cum multis milibus perimit, et regnat in di II mulieris in choreis saltantis speciem conspicatus, non abstinuit, quin sibi eam nocte conjungeret. Quam deinceps unice dilexit; et aliquandiu justae conjugis loco habuit; puer ex ea editus est Guillelmus, nomine Albani. Cujus magnitudinem futuram mater somnio praevidit: quae intestina sua per totam Angliam et Normanniam extendi vidit et dilatari. Ipso quoque quo puer natus humum primo attigit, ambas manus junco, quo pavimenti pulvis cavebatur implevit, stricte quod corripuerat compugnans pueri constituitur. Concilio apud Fiscanum proceribus indicto, tutela tutoris regis Francorum Henrico assignatur. In nomen et fidem pueri, jubente patre, ab omnibus juratur. Qui mox ut adolevit, a rege Francorum militiae insignia accepit; duxitque uxorem Mathildem filiam Balduini comitis Flandriae. Annis 30 comes fuit
Abbreviated transcription (Latin):
in dumus lr̃is eruditus iutͣ hystoriam suffici¬
intestino libros tres et expositiones diu̾sarũ
causa. in qmib ob suoꝵ defensionem antiqͣ¬
meniunt synodor. Equibus omnib: coguos¬
cctur donatiane ꝑtis fiunsse. Composint etian
regulas ad ĩuestigandam et ĩnemendam in¬
tlłigentiam scripturaꝵ et .uiii. quasi nolumĩa
concluisit. Exposuit et apocalipsim iohĩs exĩ¬

Expanded text:
in divinis litteris eruditus, juxta historiam sufficiintestino libros tres et Expositiones diversarum causarum, in quibus ob suorum defensionem, antiqmeminit synodorum. E quibus omnibus agnoscitur Donatianae partis fuisse. Composuit et Regulas ad investigandam et inveniendam intelligentiam Scripturarum, septem, quas in uno volumine conclusit. Exposuit et Apocalypsin Joannis ex in
Abbreviated transcription (Latin):
Resb quidam inf suos nobilis ꝑaliticꝰ
factus e̾. ad corpus sancti delatus ẽ. sẽ¬
fit q quedam manũ ꝑ totũ corpus sum̃ ducẽ¬
tem et menibra sua resolidantem. Sanatus
igitur grande cõuiumũ celebrabat. Etultanti¬
b cõiuis et diuistanũ landantib. tumens
ille ait. nuĩquid iue inter paupes nuatis.
et si diuistanus ñ eẽt sanatus fuissem. Quo
dicto: statim pristins morbo correptus ẽ. et
cum iiserabiłr clamaret emifit sp̃m. Then¬
.uii. anuos sathane traditus sensu ꝑdito to¬
to corꝑe tremebat. Qui tandem ad sepulcrũ
duustam ꝑtractus in nocte purificationis
beate marie. qũ R̾ensoriũ indete miraculũ ĩ¬
choabatur. demonẽ fuũ cum multo cruore
enomunt. Quedam uirgo a natiuitate ceca
erat tumbam sancti ad ugilias festiuitatis
retur heusorium. sint lumbi urĩ precincti. et
lucerne ardentes. illĩata ẽ. auidam puer
clandus ab utero a matre sua illuc deiatus est.
Quicum sua matre orante poniũ teneret. sb̃i¬

Expanded text:
er quidam inter suos nobilis paralyticus factus, ad corpus sancti delatus est, sensitque quemdam, manum per totum corpus suum ducentem, et membra sua resolidantem. Sanatus igitur grande convivium celebrabat. Exsultantibus convivis, et Dunstanum laudantibus, tumens ille, ait: « Nunquid me inter pauperes numeratis? Etsi Dunstanus non esset, sanatus fuissem. » Quo dicto, statim pristino morbo correptus est: et cum miserabiliter clamaret, emisit spiritum. Teu7 annos Satanae traditus, sensu perdito toto corpore tremebat. Qui tandem ad sepulcrum Dunstani pertractus, in nocte Purificationis B. Mariae, quando responsorium Videte miraculum inchoabatur, daemonem suum cum multo cruore evomuit. Quaedam virgo a nativitate caeca, erat juxta tumbam sancti ad vigilias festivitatis retur responsorium: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes , illuminata est. Quidam puer claudus ab utero, a matre sua illuc delatus est; qui cum, matre sua orante, pomum teneret, subi
Abbreviated transcription (Latin):
gio ut si dertur aliis ucc̃ia infirmis plura et
delicatiora querantur. plura: ut ex multis a¬
liquid placeat delicatiora ut cumi gustau̾it re¬
ficiatur ex aliquo.

Expanded text:
 ut si dentur aliis necessaria, infirmis plura et delicatiora quaerantur; plura, ut ex multis aliquid placeat, delicatiora, ut cum gustaverint, reficiantur ex aliquo.