comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sinistra inquit eius sub capite me¬
o ds illum dat Ideo sinistra eius
quia om̃ia ista temporalia. ds̃ dat.
Quami uani sunt quam impii qui
ab idolis a demonib ista petunt
quam multi a de monib ista petuit¬
& non illa habent: & rursus qui
illa non petunt a dȩmonib habeNt
ea : sed non a dȩ monib istadant᷑
Item multi petunt adõ: & non ha¬
bent Nouit enim ille despensa¬
re sinistram qui uocat ad dexterã
Ergo si est sinistra sit sinistra. sed
sub capite sit. Supra illam sit caput
tuum id .ẽ. supra illam sit fides tua:
libi habitat xp̃s. Noli temporalia
preponere fidei tuȩ. & non erit
sinistra suꝑ caput tuum Sed om¬
nia temporalia subde fideituȩ
& fidem tuam prepone om̃ib.
temporalib: & erit sinistra sub
capite tuo. & recte dextera eius
complecteturte: Audi hoc ipsum
ex poni in ꝓ uerbiis. quid est sinis¬
tra ipsa. quid ẽ. dextera. cum de
sapien tia dicer&. Longitudo

Expanded text:
«Sinistra,» inquit, «ejus sub capite me«Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Deus illam dat: ideo sinistra ejus, quia omnia ista temporalia Deus dat. Quam vani sunt, quam impii, qui ab idolis, a daemonibus ista petunt! Quam multi a daemonibus ista petunt, et non illa habent? et rursus, qui illa non petunt a daemonibus, habent ea; sed non a daemonibus ista dantur. Item multi petunt a Deo, et non habent. Novit enim ille dispensare sinistram, qui vocat ad dexteram. Ergo si est sinistra, sit sinistra; sed sub capite sit: supra illam sit caput tuum, id est, supra illam sit fides tua, ubi habitat Christus. Noli temporalia praeponere fidei tuae; et non erit sinistra super caput tuum: sed omnia temporalia subde fidei tuae, et fidem tuam praepone omnibus temporalibus; et erit sinistra sub capite tuo, et recte dextera ejus complectetur te. 10. Audi hoc ipsum exponi in Proverbiis, quid est sinistra ipsa, quid est dextera: cum de Sapientia diceret, «Longitudo,»
Abbreviated transcription (Latin):
tem de quib dicit dauid. quia os
eorum locutum est uanitatẽ. & dex¬
tera eorum dextera iniquitatis
Non hinc eos rep̃hendit. quia his
om̃ib ab undubant : sed quia os
eoꝵ locutum ẽ. uanitatẽ. Quid enĩ
sequitur : cũ enumeras s& copias
eorum: ait. Beatum dixer̃ popłm
cui hȩc sunt. Hȩc ẽ. uanitas quoa
locutum ẽ os eoꝵ: qđ bea tũ dixer̃
popłm cui hȩc sunt. Tu quid dicis
qui nosti quid est sinistra & quid
e dextera : sequit᷑ & dicit Beatus
uuĩdimus dexteram. Audi hoc con¬
firmatũ in canticis canticorum.
Sinistra eius inquit sub capite
meo Sponsa dicit de sponso. de
xp̃o eccła In amplexupietatis &
caritatis quid ait : sinistra eius
sub capite meo: & dextera eius
complectetur me. Quid autem.
quia sur sum erat dextera.¬
deorsum sinistra & sic complecte¬
batur sponsus sponsam sub¬
ponens sinistram ad consolationem :
inponens dexteram ad ꝓtectionem

Expanded text:
tem de quibus dicit David quia «os» tem de quibus dicit David quia «os» eorum «locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis;» non hinc eos reprehendit, quia his omnibus abundabant, sed quia «os» eorum «locutum est vanitatem.» Quid enim sequitur? Cum enumerasset copias eorum, ait: «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Haec est vanitas quam locutum est os eorum, quod «beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Tu quid dicis, qui nosti quid est sinistra, et quid est dextera? Sequitur et dicit: «Beatuvidimus et dexteram. Audi hoc confirmatum in Canticis canticorum: «Sinistra ejus,» inquit, «sub capite meo.» Sponsa dicit de sponso, de Christo Ecclesia in amplexu pietatis et charitatis. Quid ait? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Quid autem, quia sursum erat dextera,deorsum sinistra, et sic complectebatur sponsus sponsam, supponens sinistram ad consolationem, imponens dexteram ad protectionem?
Abbreviated transcription (Latin):
teram non habebat. nisi apud dm̃
ꝑpecuam & sempit̾nam felicita¬
tem. Ideo concessa est ꝑcutienda
sinistra & sufficit ei dextera: Quo¬
modo ꝑcussa est sinistra: tcemptatio¬
nib diaboli Abstulit subito diabo¬
lus. ꝑ missus quidem adeo ut iustus
ꝓbaretur: impius puniret᷑. Abstulit
om̃ia. Sed iob qui nouerat sinistrã.
sinistram eẽ. & dexteram non nisi
dexterã. quomͦ se tenuit. ad dextram¬
& exultauit in dño: Consolatus ẽ
dampna : quia non est passus dãp¬
num de interiorib diuitiis: deo
plenum cor habebat. dñs inquit
dedit. dñs abstulit. sicut dño placuit
ita factum. ẽ: sit nom̃ dñi benedictũ
Hȩc erat dextera ipsius ipse dñs ip¬
sa uita et̃na Illa lucis possessio fons
uitȩ. lum̃ inlumine: In ebriabuntur
ab ubertate domus tuȩ: ipsa erat
dextera. Sinistra uero erat ꝓ adiu.¬
torio consolationis. non ad firmam̃¬
tũ felicitatis Nam felicitas eius.
uera atq germana ds̃ erat. Isti au¬

Expanded text:
teram non habebat nisi apud Deum teram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei dextera. Quomodo percussa est sinistra? Tentationibus diaboli. Abstulit subito diabolus; permissus quidem a Deo, ut justus probaretur, impius puniretur; abstulit omnia: sed Job qui noverat sinistram sinistram esse, et dexteram nonnisi dexteram, quomodo se tenuit ad dexteram? Exsultavit in Domino, consolatus est damna, quia non est passus damnum de interioribus divitiis; Deo plenum cor habebat. «Dominus,» inquit, «dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Haec erat dextera ipsius, ipse Dominus, ipsa vita aeterna, illa lucis possessio, fons vitae, lumen in lumine. «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae:» ipsa erat dextera. Sinistra vero erat pro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felicitatis. Nam felicitas ejus vera atque germana Deus erat. Isti au
Abbreviated transcription (Latin):
mo qui felicitatem non putat esse
hominos solam nisi in istis tempo¬
ralib facultatib & deliciis & af¬
fluentia & copia mundi huius
Iste est stultus. atq ꝑuersus. qui si¬
nistram facit sibi dexteram: Tales
illi erant : de quib dicit psalmus
Non quia adeo non acceper̃ etiã
quȩ temporalit̃ posside bant. sed
quia ipsam solam putabant esse
beatam uitam : & nihil aliud requi¬
rebant. Audite enim: quid de
illis consequent̃ dicit. Quorum os
locutum .ẽ. uanitatẽ & dextera
eorum dextera iniquitatis & se¬
quitur. Quoꝵ filii eoꝵ uelut no-¬
sic̃ similitudo templi. Cellaria
corum plena: eructantia ex hoc
in hoc Oues eoꝵ fecundȩ multi¬
plicantes in exitib suis: boues eoꝵ
crassȩ Non est ruina sepis: nec
exitus neq clamor in plateis eoꝵ.¬
Magnam felicitatẽ quorum dam
descripsit poss& tam̃ istam felici¬
dtẽ & aliquis iustus habere: sicut
habuit iob Sed iob ꝓ sinistra illã
habebat: non ꝓdextera Nam dex¬

Expanded text:
mo qui felicitatem non putat esse mo qui felicitatem non putat esse hominis, nisi solum in istis temporalibus facultatibus et deliciis, et affluentia et copia mundi hujus, iste est stultus atque perversus, qui sinistram sibi facit dexteram: tales illi erant de quibus dicit psalmus; non quia a Deo non acceperant etiam quae temporaliter possidebant, sed quia ipsam solam putabant esse beatam vitam, et nihil aliud requirebant. Audite enim quid de illis consequenter dicit: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Et sequitur: «Quovelut similitudo templi. Cellaria eorum plena, eructantia ex hoc in hoc. Oves eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boves eorum crassae. Non est ruina sepis, nec exitus, neque clamor in plateis eoMagnam felicitatem quorumdam descripsit. Posset tamen istam felicitatem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dex
Abbreviated transcription (Latin):
đa ꝓficiendi estis qui iam ꝓficitis
introgo uos quid soletis intellege¬
re: quod dictum est in eugłio Nes¬
ciat sinistra tua quid faciãt dexte¬
ra tua hoc enim intellecto. in¬
uenietis quȩ sit dextera. & quȩ
sit sinistra: Simul intellegetis
& utramq partem dm̃ fecisse &
dexteram & sinistram & tam̃ non
deb& scire sinistra. quid faciat
dextera. Sinistra nr̃a dr̃: quic¬
quid temporalit᷑ habemus dex¬
tera nr̃a dr̃: quic quid nobis ȩt̃num
& in commutabile dñs pollicetur
Si autem ille qui dabit ȩt̃nam uitã¬
uitam ipse & de ipsis temporalib
con solatur. p̃sentem uitam ipse fe.¬
cit. dexteram & sinistram dicit.
de quibusdam psalmus apud dauid
quorum os locutum est uanitatem.
& dextera eorum dextera iniquita.¬
tis: Inuenit ergo quosdam repre¬
hendit qui a dexteram & ueram ꝓ
sinistra habebant. & ueram sinis¬
tram. dexteram sibi fecer̃. Quisuñ
isti: exponit consequent̃. Om̃is ho¬

Expanded text:
clesia proficiendi estis qui jam profecistis clesia proficiendi estis qui jam profecistis , interrogo vos quid soletis intelligere quod dictum est in Evangelio, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . Hoc enim intellecto invenietis quae sit dextera, et quae sit sinistra: simul intelligetis et utramque partem Deum fecisse, et dexteram et sinistram; et tamen non debet scire sinistra quid faciat dextera. Sinistra nostra dicitur, quidquid temporaliter habemus: dextera nostra dicitur, quidquid nobis aeternum et incommutabile Dominus pollicetur. Si autem ille qui dabit aeternam vitam, ipse et de istis temporalibus consolatur praesentem vitam, ipse fecit dexteram et sinistram. Dicit de quibusdam psalmus apud David: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Invenit ergo quosdam quos reprehendit, qui dexteram veram pro sinistra habebant, et veram sinistram dexteram sibi fecerant: qui sint isti exponit consequenter. Omnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ignoratis sed cum dixerimꝰ non ab ipsis
nobis uobis ostendimus uerũ eẽ quod
dicimus sed uos ipsi agnoscetis uerũ
ee qđ dicimus. Vndẽ autem agnos¬
cetis nisi demonstrante illo quĩ in
uobis habitat : quantum de illo nu¬
mero estis quorum uox est. ne des
ad mouendum pedem nr̃m. Et quib.
dr̃ neq dormit& qui custodit te.
Oport& enim ut xp̃s non dormiat
in uobis & modo in tellegetur uerũ
esse qđ dicimus. Iuomodo inquiens:
quia si dormi& fides ur̃a. dormit
fides xp̃i est. Ait apłs. habitare
xpm ꝑ fidem in cordib ur̃is. In quo
non dormit fides: uigilat xp̃s.
Et si forte dormiebatꝰ fides tua:
& ideo in ista questione fluctua¬
bas quasi nauis illa quȩ tempes¬
tatem patiebat᷑ ubi xp̃s dormiebat
excita xp̃m: & sed abunt᷑ tempes¬
tates. Fidem ergo uram in t̃rogo
uaris simi. qm̃ filii estis eccłȩ &
in eccła ꝓficistis & in eccła ꝓfici¬
tis qui nondum ꝓficistis & in ec¬

Expanded text:
ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus verum esse quod dicimus, sed vos ipsi agnoscetis verum esse quod dicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quantum de illo numero estis, quorum vox est, «Ne des ad movendum pedem meum;» et quibus dicitur, «Neque dormitet qui custodit te?» Oportet enim ut Christus non dormiat in vobis, et modo intelligetis verum esse quod dicimus. Quomodo inquies? Quia si dormiat fides vestra, dormit fides Christi est. Ait Apostolus: «Habitareper fidem in cordibus vestris» . In quo non dormit fides, vigilat Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita Christum, et sedabuntur tempestates . 8. Fidem ergo vestram interrogo, charisia profecistis, et in Ecclesia proficietis qui nondum profecistis, et in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tur enim mihi habere sensum occultũ
Quare non dixerit dñs custodit te
ab solute & simplicit̃. sed addidit. suꝑ
manum dexterȩ tuȩ. Quid enĩ dexte.¬
ram nr̃am ds̃ custodit & sinistram¬
nr̃am non custodit. nonne ipse nosto¬
tos fecit. non ne qui fecit nobis dexte.¬
ram ipse fecit & sinistram: postremo
si placuit dici de dextera sola quare
dixit suꝑ manũ dexterȩ tuȩ. & non iam
suꝑ dexteram tuam : cur hoc dicer&.
nisi aliquid hic occultum quo pulsan.¬
do ꝑueniremꝰ absconder& : dicer& e¬
nim aut dñs custodi& te & nihil ad.¬
der&. aut si dexteram addere uoluit.
Dñs custodit te suꝑ manum dextera
tuam. Aut certe quia addidit manũ
hoc dicer&. dñs custodi& te suꝑmanũ
dexteram tuam. non suꝑ manũ dexte¬
re tuȩ Qđ dñs ipse suggerere dignat᷑
pmam uobis. Qui & in uobis habitat
sine dubio facit uos ad ꝓbare uerum
ẽe qđ dico Nam quid dicturi sumus

Expanded text:
tur enim mihi habere sensum occultum, tur enim mihi habere sensum occultum, quare non dixerit, «Dominus custodiet te,» absolute et simpliciter; sed addidit, «super manum dexterae tuae.» Quid enim? dexteram nostram Deus custodit, et sinistram non custodit? Nonne ipse nos totos fecit? nonne qui fecit nobis dexteram, ipse fecit et sinistram? Postremo si placuit dici de dextera sola, quare dixit, «super manum dexterae tuae,» et non jam, super dexteram tuam? Cur hoc diceret, nisi aliquid hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; aut certe, quia addidit «manum,» hoc diceret, Dominus custodiet te super manum dexteram tuam, non, «super manum dexterae tuae.» Quod Dominus ipse suggerere dignatur, promam vobis; qui et in vobis habitat, sine dubio facit vos approbare verum esse quod dico. Nam quid dicturi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
sed uiuit in uistute dĩ. Et iterum ait
Xp̃s resurgens a mortuis iã non morit᷑
& mors ei ultra non dominabit᷑. Recte
tibi cantat. ecce non dormitauit neq
dormi& qui custodit isrł. Adhuc
forte quȩris carnali sensu. quis ẽ. qui
non dormitauit neq obdormi&. &
cũ quȩris int̃ homines : falleris Nũ¬
quam inuenturus es. Noli ergo p̃sume :¬
re. de quoquam homine. Om̃is homo:
dormit & dormitauit. Quando dor¬
mitat : cum portat carnẽ infirmita.¬
tis Quando dormi&: cum fuerit mor¬
tuus: Noli ergo p̃sumere de homine :
potest dormitare mortalis. Dormit
moriens: noli quȩrere int̃ homines
Et quis inquif custodit me qui nondor¬
mitat neq dormi& : Audi quid sequit᷑
Drĩs cus todi&te Non ergo homo
dormitans & dormiens. sed dñs custo¬
dit te. Quomodo te custodit: dñs te.¬
gumentum tuum. SUꝑ MANuM dex¬
terȩtus. Eia fr̃s: intelligamus ad¬
iuuante dño. Quid sibi uelit dñs tegu¬
mentum suꝑ manũ dexterȩ tuȩ. Cũde¬

Expanded text:
virtute Dei» ; et iterum ait, «Christus surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur» : recte tibi cantat, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Adhuc forte quaeris carnali sensu, Quis est, qui «non dormitabit, neque obdormiet?» Et cum quaeris inter homines, falleris; nunquam inventurus es. Noli ergo praesumere de quoquam homine: omnis homo dormit, et dormitabit. Quando dormitat? Cum portat carnem infirmitatis. Quando dormiet? Cum fuerit mortuus. Noli ergo praesumere de homine. Potest dormitare mortalis: dormit moriens. Noli quaerere inter hominesEt quis, inquis, custodiet me, qui non dormitat, neque dormiet? Audi quid sequitur: «Dominus custodiet» «te.» Non ergo homo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodo te custodit? «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Eia, fratres, intelligamus adjuvante Domino quid sibi velit, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Vide
Abbreviated transcription (Latin):
Templum enim dĩ scm̃ .ẽ. quod estis
uos Ipsa ergo modo ciuitas ȩdifica¬
tur. Prȩciduntur de montib lapi¬
des. ꝑ manus p̃dicantium ueritatem
conquadrantur: ut intrent instruc¬
turam sempit̃nam. Adhuc multi
lapides in manib artificis sunt
non cadunt demanib artificis ut
possint ꝑfecti coȩdificari instruc¬
turam templi. Est ergo ista hierłm
quȩ edificatur ut ciuitas: fundam̃tũ
ipsius xp̃s est dicit apłs paulus
Fundamentum enim aliud nemoa

Expanded text:
«Templum enim Dei sanctum est, quod estis «Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos.» Ipsa ergo modo civitas aedificatur; praeciduntur de montibus lapides per manus praedicantium veritatem, conquadrantur ut intrent in structuram sempiternam. Adhuc multi lapides in manibus artificis sunt; non cadant de manibus artificis, ut possint perfecti coaedificari in structuram templi. Est ergo ista «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» fundamentum ipsius Christus est. Dicit apostolus Paulus: «Fundamentu
Abbreviated transcription (Latin):
triis hierłm: Nonne illa est hierłm
cui dix̃ dñs. hierusalem hierusalem.
quȩ int̃ficis ꝓphetas. & lapidas mis¬
sos ad te: Quid magnum ergo iste
concupiscebat stare inter illos. qui
int̃ficiebant ꝓphecas & lapidabaN
missos ad se: Ab sit : ut de ista hie¬
rusalem sic cogit&. qui sic amat. qui
sic ard& qui sic uult ꝑ uenire ad
illam hierusalem matrem nrãm.
illi. De qua hierłm dicis de qua
hierłm loqueris: subiecit statim
HIerUSALEM QUE AEDITICATUR
VT CIUITAS. I R̃s quando dicebat
ista dauid ꝑfec Eta erat illa ciuitas:
non ȩdificabatur. Nescio quam er¬
go ciuitatem dicit. quȩ modo edifi¬
catur. ad quam iam currimꝰ in fide
lapides uiui : de quib dicit petrus.
& uos tanquam lapides uiui. co¬
ȩdificamini in domum spiritalem.
id est templum scm̃ dĩ. Quid est la¬
pides uiui coȩdificamini: uiuis si
credis: Si autem credis efficeris
templum dĩ. quic dicit apłs paulus:

Expanded text:
triis Jerusalem?» nonne illa est Jerusalem, triis Jerusalem?» nonne illa est Jerusalem, cui dixit Dominus, «Jerusalem, Jerusalem, quae interficis Prophetas, et lapidas missos ad te» ? Quid magnum ergo iste concupiscebat, stare inter illos qui interficiebant Prophetas, et lapidabant missos ad se? Absit ut de ista Jerusalem sic cogitet qui sic amat, qui sic ardet, qui sic vult pervenire ad illam Jerusalem matrem nostramilli, De qua Jerusalem dicis? de qua Jerusalem loqueris? subjecit statim, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Fratres, quando dicebat ista David, perfecta erat illa civitas, non aedificabatur. Nescio quam ergo civitatem dicit, quae modo aedificatur, ad quam currunt in fide lapides vivi, de quibus dicit Petrus: «Et vos tanquam lapides vivi coaedificamini in domum spiritualem» , id est, templum sanctum Dei. Quid est, «lapides vivi coaedificamini?» Vivis, si credis: si autem credis, efficeris templum Dei; quia dicit apostolus Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
se frui uoluerit: cadit. Quis autem se
frui uult : qui suꝑb est: Ideo illȩ qui
semꝑ stare uolebat in atris hierłm
in lumine tuo inquit uidebimꝰ lumen:
non in lumine meo Et apud te in qͥt
fons uitȩ. non apud me. Et quid ad
illi non potuer̾ stare quia suꝑbi fuer̃
humilit ascende ut dicas. Ftantes
erant pedes nr̃i : in atriis hierłm.
Cogita qualis ibi futurussis Et quãe¬
uis adhuc inuia sis. hoc tibi pone otu¬
los quasi ibi stes: quasi iam int̃ angłos
indeficiens gaudeas. & fiat inte quod
dictum est. Beati qui habitant in do¬
motua dñe. in scła scłoꝵ laudabunt
te. Stantes erant pedes nr̃i in atrus
enim dici & ista hierłm. Sed ista
hierłm umbra est illius. Et quid
magnũ ẽ. stare in ista hierłm. Quan¬
do ista hierłm stare non potuit quȩ
in ruinam conuersa est Hoc ergo
cordẽ amantis huius eloquit᷑ quia
dicit stantes erant pedes nr̃i in a¬

Expanded text:
se frui voluerit, cadit. Quis autem se se frui voluerit, cadit. Quis autem se frui vult? Qui superbus est. Ideo ille qui semper stare volebat in atriis Jerusalem, «In lumine tuo,» inquit, «videbimuss lumen;» non, in lumine meo: et, «Apud te,» inquit, «fon vitae;» non, apud me. Et quid adjilli non potuerunt stare, quia superbi fuerunt; humiliter ascende, ut dicas, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cogita qualis ibi futurus sis; et quamvis adhuc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi jam inter Angelos indeficiens gaudeas, et fiat in te quod dictum est, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . «Stantes erant pedes nostri in atriis enim dici et ista Jerusalem; sed ista Jerusalem umbra est illius. Et quid magnum est stare in ista Jerusalem, quando ista Jerusalem stare non potuit, quae in ruinam conversa est? Hoc ergocorde amantis hujus eloquitur, quia dicit, «Stantes erant pedes nostri in a
Abbreviated transcription (Latin):
anima nr̃a in his qui ea nobis dicuñ
Qui enim ea nobis dicunt: priores
uiderunt ipsam patriam. de longin.¬
quo clamantes ad posteriores in do¬
mum dñi ibimus. ambulate currite
Vider̃ illam apłi & dixerunt nobis
currite. ambulate sequimini indo¬
mum dñi ibimus & quid dicit & u¬
nus quisq: nr̃m : Iocundatus sum
inhis quȩ dicta sunt mihi : in domũ
dñi ibimus. Iocundatus sumiorp̃¬
phetis: iocundatus sum itu aptio
Om̃s enim isti dixerunt nobis i
mum dñi. Si quȩ rebas quid sit do¬
mus dñi : inilla domo dnĩ laudatur
qui condilit domum Ipse deliciȩ
om̃ium habitantium indomo. ep̃s
sola spes hic & resibin ro ipi
currunt. quid debent cogitare
quasi ibi um sint : & ibistent¬
Magnum enim est ibi stare int̃ angłos:
& non deficere. Qui enim inde lapsur
est: inueritate non stetit. Quicumq
non sunt lapsi: inueritate stant. Et
ille stat : qui deo fruitur. Qui autem

Expanded text:
anima nostra in his qui ea nobis dicunt. anima nostra in his qui ea nobis dicunt. Qui enim ea nobis dicunt, priores viderunt ipsam patriam, de longinquo clamantes ad posteriores, «In domum Domini ibimus:» ambulate, currite. Viderunt illam Apostoli, et dixerunt nobis, Currite, ambulate, sequimini; «In domum Domini ibimus.» Et quid dicit unusquisque nostrum? «Jucundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.» Jucundatus sum in Prophetis, jucundatus sum in Apostolis. Omnes enim isti dixerunt nobis, «mum Domini, si quaerebas quid sit domus Domini. In illa domo Domini laudatur qui condidit domum: ipse deliciae omnium habitantium in domo; ipse sola spes hic, et res ibi. Ergo qui currunt, quid debent cogitare? Quasi ibi jam sint, et ibi stentMagnum enim est ibi stare inter Angelos, et non deficere. Qui enim inde lapsus est, in veritate non stetit . Quicumque non sunt lapsi, in veritate stant: et ille stat, qui Deo fruitur; qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenimus autem & socios in ista
peregrinatione : qui iam uider̃ ip̾am
ciuitatem : & inuitant nos ut curra¬
mus ad illam: adhos gaud& iste qui
ocondatus sum inhis QUae dicta¬
Surit mihi: ĩt docum diu ibimos¬
ẽs ueniat inmentem caritati ur̃ȩ. si
qua forte festiuitas martyrum & locus
aliquis sc̃s nominatus quo certo die
turbȩ confluant ad cdebrandam sol¬
lempnitatem illȩ turbȩ quomodo
se ex suscitant. quomodo sehortantur.
& dicunt eamus eamus. Et querunt
quo eamus: & dicitur ad illum locum
ad scm̃ locum inuicem sibi locunt᷑: &
tam quam incensi singillatim faciuNt
unam flammam: Et ipsa una flam¬
ma. facta ex conlutione sese acceden
temporalem sic rapit amorsc̃s qua¬
lis amor deb& esse qui concordes
rapit incęlum & dicentes sibi in do-¬
mum dñi ibimus : Ergo curramus:
Curramus: quia in domum dñiibimꝰ
Curramus & non fatigemur : quia il¬
luc ꝑueniemus ubi non las sabimur:
Curramus indomum dñi : iocundetur

Expanded text:
Invenimus autem et socios in ista Invenimus autem et socios in ista peregrinatione, qui jam viderunt ipsam civitatem, et invitant nos ut curramus ad illam. Ad hos gaudet iste qui cundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimes, veniat in mentem Charitati vestrae, si qua forte festivitas martyrum et locus aliquis sanctus nominatur, quo certo die turbae confluant ad celebrandam solemnitatem; illae turbae quomodo se exsuscitant, quomodo se hortantur et dicunt: Eamus, eamus. Et quaerunt, Quo eamus? Et dicitur, Ad illum locum, ad sanctum locum. Invicem sibi loquuntur, et tanquam incensi singillatim faciunt unam flammam: et ipsa una flamma facta ex collocutione sese accendentemporalem sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse qui concordes rapit in coelum, et dicentes sibi, «In domum Domini ibimus?» Ergo curramus, curramus, quia in domum Domini ibimus. Curramus, et non fatigemur; quia illuc perveniemus, ubi non lassabimur. Curramus in domum Domini, jucundetur
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Quis dabit mihi pennas sicut co¬
lumbȩ & uolabo & requiescam. Quo
autem uolauit: nisi de medis scan¬
dalis ubi gemebat etiam iste. cuius
hȩc uox .ẽ. quam commemoraui
De medus ergo scandalis a commix¬
tione malorum hominum. a palea
cͦui grana commixta sunt uolare
uult: ubi non patiat᷑ coniunctionem
& societatem iniqui alicuius: sed uiuat
die suscepimus tractandum scĩtati
ur̃ȩ : ipsam hierusalem desiderat. id
est iste qui ascendit in hoc psalmo
Est enim canticum graduum quod
sȩpe diximus caritati ur̃ȩ  quia non
sunt gradus isti descendentium seđ
ascenðentium. Ascendere ergo uult
iste. Et quo uult ascendere. nisi ad
cȩlum: Quid est in cȩlo: Utrum ideo
iuilt ascendere. ut sit cum sole & u¬
na & stellis : Absit Sed est in cęlo
aeterna herłm. ubi sunt ciues nr̃i
angłi. Ab ipsis ciuib nr̃is peregrina¬
mur interra. In peregrinatiõne
sus piramus: in ciuitate gaudebimus.

Expanded text:
dicit: «Quis dabit mihi pennas sicut codicit: «Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam» ? Quo autem volabit, nisi de mediis scandalis, ubi gemebat etiam iste cujus haec vox est quam commemoravi? De mediis ergo scandalis, a commixtione malorum hominum, a paleis quibus grana commixta sunt, volare vult, ubi non patiatur conjunctionem et societatem iniqui alicujus, sed vivat die suscepimus tractandum Sanctitati vestrae, ipsam Jerusalem desiderat, id est, iste qui ascendit in hoc psalmo: est enim, «Canticum graduum;» quod saepe diximus Charitati vestrae, quia non sunt gradus isti descendentium, sed ascendentium . Ascendere ergo vult iste. Et quo vult ascendere, nisi in coelum? Quid est, in coelum? Utrum ideo vult ascendere, ut sit cum sole et luna et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterna Jerusalem, ubi sunt cives nostri Angeli: ab ipsis civibus nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus; in civitate gaudebimus.
Abbreviated transcription (Latin):
mat animam. & ad terrena
concupiscenda & peritura
sectanda perituram uocat.
& in ima precipitat. atq in ꝓfunda
demergit: Sic amorsẽs ad suꝑna
eleuat᷑. & ad ȩterna in flammat.
& ad ea quȩ non transeunt neq
moriuntur excitat animam. & de
ꝓfundo inferni leuat ad cęlum.
Hab& tamen om̃is amor uim suam.
Nec potest uacare amor in anima a¬
mantis. necesse .ẽ. ducat. Sed uis nos¬
se qualis amorsit: Uide quo ducat
Non ergo monemus ut nil ametis
sed monemus ne mundum ametis.
ut eum qui fecit mundũ libere amecis
Obligata anima enim amore terre¬
no quasi uscum hab& inpennis: uo¬
lare non potest. Mundata uero ab
affectib sordidissimis scłi tam quam
extensis pennis & duab. alis resolutis
ab om̃i impedimento. id est duob pre¬
ceptis dilectionis dei & dilectionis ꝓ¬
ximi uolat: Quo: nisi ad dm̃ ascen¬
dens uolando. quia ascendit amanda
Quod antequam poss& gemitin t̃ra
si iam in est ei uolandi desiderium. &

Expanded text:
mat animam, et ad terrena mat animam, et ad terrena concupiscenda et peritura sectanda perituram vocat, et in ima praecipitat, atque in profunda demergit: sic amor sanctus ad superna levat, et ad aeterna inflammat, et ad ea quae non transeunt neque moriuntur, excitat animam, et de profundo inferni levat ad coelum. Habet tamen omnis amor vim suam, nec potest vacare amor in anima amantis; necesse est ducat. Sed vis nosse qualis amor sit? Vide quo ducat. Non ergo monemus ut nihil ametis; sed monemus ne mundum ametis, ut eum qui fecit mundum, libere ametis. Obligata enim anima amore terreno, quasi viscum habet in pennis; volare non potest. Mundata vero ab affectibus sordidissimis saeculi, tanquam extensis pennis et duabus alis resolutis ab omni impedimento, id est, duobus praeceptis dilectionis Dei et dilectionis proximi volat. Quo, nisi ad Deum ascendens volando, quia ascendit amando? Quod antequam possit, gemit in terra, si jam inest ei volandi desiderium; et
Abbreviated transcription (Latin):
dõ donante. si eum nobis faciamus cus¬
todem. qui non dormit neq dormitat.
qui custodit isrł. Quem isrł: uiden¬
tem dm̃. I Ita erit auxilium tuum
manum dexterȩ tuȩ. ita custoditur
motus ẽ. pes tuus: Si motus est pes
tuus. iam putas te in aliquo gradu
esse. Inde cadis si suꝑb es. quia hu¬
milis in conualle plorationis dicis.
ne des ad mouendum pedem meum
Et si breuis ꝑsalmus .ẽ. longa tamen
tractatio & longus sermo Putate
fr̃s quia łper natale beatȩ crispinȩ
mutauiuos: & in moderatior fui in
conuiuio ꝓducendo. Nonne poss&
hoc uobis fieri siquis uos militaris
inuitar& & ad mensam. sine mensura
bibere coger&: Liceat nobis hoc fa¬
cere in sermone diuino. ut in ebriemi¬
ni & satiemini. quem ad modũ & dñs
pluuia sua temporali terram dignatꝰ
est in rigare. ut cum maiore gaudio
nos non siner& ire ad locum martẏrũ.
sicut esterno die ꝓmiseramus. Illie¬
nim martyres sine labore hic sunt

Expanded text:
Deo donante, si eum nobis faciamus cusDeo donante, si eum nobis faciamus custodem qui non dormit neque dormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum manum dexterae tuae; ita custoditur motus est pes tuus; si motus est pes tuus, jam putas te in aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putate, fratres, quia per natalem beatae Crispinae invitavi vos, et immoderatior fui in convivio producendo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in divino sermone, ut inebriemini et satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est terram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatio terrebit. nulla concupiscentia
saltim sollicitabit. Audi apłm id ip̾ũ
commemorantem. id ipsum qđ paulo
ante commemoraui. Fidelis ds̃ qui non
p̃mittat uos temptari supra quam
potestis ferre. Ecce introitus tuus
custoditur. Quando non sinit tibi ds̃
accidere temptationem quam non po¬
tes ferre. in troitum tuum custodit
Uidete si custodit exitum. Sed faci et
inquit cum temptatione etiam exitũ.
ut possitis sustinere. Numquid pos¬
sumus nos fr̃s interpretari alit̃ quã
ipsa uerba apłi docuerunt: Custodite
ergo uos sed non auobis: quia dñs
tegumentum tuum qui custodit. qui
non dormitat. neq dormit. Semes
dormitauit ꝓ nobis. surrexit iam r̃
dormitat. Nemo de se p̃sumat. de con¬
ualle plorationis ascendimus. non re¬
maneamus in uia. Gradus in uia res¬
tant : non debemus pigri in uia rema¬
nere. non debemꝰ suꝑbi cadere. Dicamꝰ
dõ. non moueat᷑ pes noster . non dormi¬
at qui custodit nos. In nr̃a potestate

Expanded text:
tatio terrebit, nulla concupiscentia tatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,» inquit, «cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Numquid possumus nos, fratres, interpretari aliter, quam ipsa verba Apostoli docuerunt? Custodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat nec dormit. Semel dormivit pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. De convalle plorationis ascendimus, non remaneamus in via. Gradus in via restant; non debemus pigri remanere, non debemus superbi cadere: dicamus Deo, Non moveatur pes noster. Non dormiet, qui custodit nos. In nostra potestate est,
Abbreviated transcription (Latin):
custodiat dñs ne cedas ꝑsuasorimalo.
ne cedas ꝓmittenti falsa. ne cedas¬
ꝓmittenti minanti temporalia: Et
Nam introitum tuum ad tempus
adtende. Custodiat dñs in troitũ
tuum & exitum tuum ex hoc nunc
& usq in scłm. Exitum : id est cus¬
todiat. Quid est̃ introitum: quid
est exitum: Quando temptamur
intramus. Quando uincimus tẽp.¬
tationem: eximus. Audi introitũ
audi exitum. Uasa figuli ꝓbat
fornax ait scriptura. & homines
uistos temptatio tribulationis. Si
sic sunt homines iusti quomodo
iam securus est figulus. sed cum exi¬
erint. Dñs autem securus est qui a
nouit qui sunt eius : & nouit qui infor¬
nace non crepent. Illi non crepant.
qui non habent uentum suꝑbiȩ. Humi¬
litas ergo. custodit inom̃i temptatio¬
ne : quia a conualle plorationis ascen¬
dimus. cantantes canticum graduum
Et custodit dñs introitum: ut intremus
Sana fide simus quando accidit temp¬
tatio: & custodit exitum ex hoc & usq.

Expanded text:
custodiat Dominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas minanti temporalia, et que in saeculum.» Nam introitum tuum ad tempus attende. «Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Exitum idem custodiat. Quid est, «introitum?» quid est, «exitum?» Quando tentamur, intramus: quando vincimus tentationem, eximus. Audi, «introitum;» audi, «exitum. Vasa figuli probat fornax,» ait Scriptura, «et homines justos tentatio tribulationis» . Si sic sunt homines justi, quomodo  intrant, jam securus est figulus, sed cum exierint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum ex hoc nunc et
Abbreviated transcription (Latin):
carnem nr̃am infine resurrecturũs. ẽ.
Ideo suscitatum est caput: quo adtende¬
r& corpus & non deficer&. Custodiat
animam tuam dñs: ipsa non cedat ip̾a
non frangatur scandalif. in ꝑsecuti¬
onib in tribulationib Ipsa non cadat
deficiendo sicut dñs dicit Nolie ti¬

Expanded text:
carnem nostram in fine resuscitaturus est. carnem nostram in fine resuscitaturus est. Ideo suscitatum est caput, quod attenderet corpus, ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ipsa non frangatur scandalis; in persecutionibus, in tribulationibus, ipsa non cedat deficiendo: sicut Dominus dicit, «Noli
Abbreviated transcription (Latin):
eam custodiebat. Haec enim fr̃s. num¬
quid est qui in affrica ignor&: Cla.¬
rissima etiam fuit nobilis abundans
diuitiis sed hȩc om̃ia sinistra erant.
sub capite erant. Uenit inimicus qui
ferir& caput. & sinistra illi obiecta
est que  sub capite. Caput supra erat:
dextra desuꝑ complectebatur. Quid
poterant facere ꝑsecutor. quamuis de¬
licate feminȩ: Erat quid em illa & sexu
infirma & diuitiis forte languidior
& consuetudine corporali infirmior
sed quid ad tanta munimenta: Quid
ad illum spansum mittentem sinistram
sub caput & dextera sua complectentẽ
Quando sic munitam ꝑcuter& inimi.¬
cus: & tamen ꝑcussit. sed in corpus.
Quid autẽ dicit psalmus custodiat
corpus ꝑcussum est & corpus ad tem¬
pus ꝑcussum est . nam in fine resurre¬
turum est. Quia & ipse qui dignatꝰ
est. eẽ. caput eccłae. prebuit corpus
suum ad tempus ꝑcutiendum. Sed
carnem suam ille triduo resuscitauit.

Expanded text:
eam custodiebat. Hanc enim, fratres, numeam custodiebat. Hanc enim, fratres, numquid est qui in Africa ignoret? Clarissima enim fuit, nobilis genere, abundans divitiis: sed haec omnia sinistra erant, sub capite erant. Venit inimicus qui feriret caput, et sinistra illi objecta est, quae erat sub capite. Caput supra erat, dextera desuper complectebatur. Quid poterat facere persecutor, quamvis delicatae feminae? Erat quidem illa sexu infirma, et divitiis forte languidior, et consuetudine corporali infirmior; sed quid ad tanta munimenta? quid ad illum sponsum mittentem sinistram sub caput, et dextera sua complectentem? Quando sic munitam percuteret inimicus? Et tamen percussit, sed in corpus. Quid autem dicit Psalmus? «Custodiacorpus percussum est. Et corpus ad tempus percussum est: nam in fine resurrecturum est. Quia et ipse qui dignatus est esse caput Ecclesiae, praebuit corpus suum ad tempus percutiendum: sed carnem suam ille triduo resuscitavit;
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. quia figurate dictum est. Et¬
enim reuerã si solem uisibilem co¬
gitemus: urit ꝑdiem. Num quid lu¬
na urit ꝑ noctem: sed quid est us¬
tio scandaclum. Audiui apłm di.¬
ur& te. neq. lun c ꝑ noctem. Iuare.
Quia dr̃s custodit te ab oc̃i
malo. Ab scandalis in sole & abscan¬
dalis inluna: ab om̃i malo te custodiat.
qui est tegumentum tuum suꝑ manũ
dexterȩ tuȩ . qui non dormit neq dor¬
mitauit. Et ad quam rem: quia in
temptationib sumus. Dñs custodi&
te ab om̃i malo. Custodiat animam tuã
dñs etiam in ipsa anima. Costodiat
um ex hoc nunc &usq in sctm.
Non qua si in corpus tuum. Nam in
corpore ꝑ empti sunt martyres. Sed
custodi& animam tuam dñs. quia de
anima non cesserunt martyres. & se¬
uiebant ꝑsecutores In crispinam cuius
hodie natalicia celebramus. sȩuebanT
in feminam diuitem & delicatam.
sed fortis erat. quia dñs tegumentũ
eius suꝑ manum dextere euis. ille qui

Expanded text:
fratres, quia figurate dictum est. Etfratres, quia figurate dictum est. Etenim revera, solem visibilem si cogitemus, urit per diem: numquid luna urit per noctem? Sed quid est ustio? Scandalum. Audi Apostolum diuret te, neque luna per noctem.» Quare? Quia «Dominus custodiet» «te ab omni malo.» A scandalis in sole, a scandalis in luna, ab omni malo te custodiet, qui est tegumentum tuum super manum dexterae tuae, qui non dormit, neque dormitabit. Et ad quam rem? Quia in tentationibus sumus: «Dominus custodiet te ab omni malo. Custodiat animam tuam Dominus:» etiam ipsam animam. «Custodiat um, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Non quasi corpus tuum; nam in corpore perempti sunt martyres: sed «custodiat animam tuam Dominus;» quia de anima non cesserunt martyres. Et saeviebant persecutores in Crispinam, cujus hodie natalitia celebramus; saeviebant in feminam divitem et delicatam: sed fortis erat, quia Dominus tegumentum ejus super manum dexterae ejus, ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
est intelligentia in commutabilis
ueritatis de ipso dicunt impii. &
sol non ortus est nobis. Quisquis
in ipsa sapientia non errat non uri-¬
tur a sole: Quisquis in ecđa & in
carne dñi & in his quȩ ꝓ nobis tem¬
poraliter gesta sunt non errat non
uritur a luna. Om̃is autem homo
quam uis iam crediderit in xp̃m.
aut ibi errat aut ibi non errat si¬
non illo fit quod dictum est dñs
tegumentum tuum suꝑ manum
dexterȩ tuȩ: Ideo enim cum dixis.¬
s&ꝰ. dñs tegumentum tuum super
manum dexterȩ tuȩ. quasi quesis¬
s& ille & dixiss&. iam ecce est
manus dexterȩ meȩ iam elegi
credere in xp̃m. accepi potesta¬
tem inter filios dei esse. quid est
quod ds̃ tegumentum meum est:
Adhuc supra id est suꝑ manum dex¬
terȩ meȩ: Sequitur. Per diem sol
NON URET TE NEQ LUNA PER
NoCTEM. Ad hoc igitur tegum̃ tũ
tuum est sũꝑ manum dexterȩ tuȩ.
ut non te urat sol per diem. neq lu¬
na ꝑ noctem. Nam hinc intelligite

Expanded text:
est intelligentia incommutabilis est intelligentia incommutabilis veritatis: de ipso dicunt impii, «Et sol non ortus est nobis». Quisquis in ipsa sapientia non errat, non uritur a sole. Quisquis in Ecclesia, et in carne Domini, et in his quae pro nobis temporaliter gesta sunt, non errat, non uritur a luna. Omnis autem homo quamvis jam crediderit in Christum, aut ibi errat, aut ibi, si non in illo fit quod dictum est, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae». Ideo enim cum dixisset, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae;» quasi quaesisset ille et dixisset, Jam ecce est manus dexterae meae, jam elegi credere in Christum, accepi potestatem inter filios Dei esse, quid est quod Deus tegumentum meum est adhuc supra, id est, «super manum dexterae» meae? sequitur, «Per diem sol non uret te, neque luna per noctem.» Ad hoc igitur tegumentum tuum est super manum dexterae tuae, ut non te urat sol per diem, neque luna per noctem. Nam hinc intelligite,
Abbreviated transcription (Latin):
& caro xpi. & crucifixio xp̃i. quia
ipsum est lac. qđ sufficit paruulis
Et ideo non relinquuntur in nocte
paruuli. Quia luc& & luna etiam
in nocte id est ꝑ carnem xp̃i predi-¬
catur eccła quia ipsa caro xpĩ caput
eccłae est. Quisquis ibi non scanda.¬
a luna non uritur: Quis quis scan¬
dalizatus non fuerit in ueritate
illa in commutabili & in contami¬
uident muscȩ & pecora: sed in illo
sole de quo dicunt impii infine.
quid nobis ꝓ fuit suꝑbia: & diuiti¬
arum iactatio quid contulit nobis:
transierunt om̃ia tamquam umbra
Et cum ista dixissent: ergo in qui¬
unt errauimus auia ueritatis. &
iustitiȩ lumen non luxit nobis. &
sol non est ortus nobis. Numquid
non iste sol om̃ib. impiis oritur. illo
instituente de quo dictum .ẽ. qui fa¬¬
cit solem suum oriri suꝑ bonos &
malos: Ergo alium solem fecit ds̃.
qui oritur suꝑ bonos & malos: istũ
quem uident & boni & mali. Alius
est autem ille sol non factus sed ge-¬
nitus ꝑ quem facta sunt om̃ia. u̾bi

Expanded text:
 Christi, et crucifixio Christi; quia ipsum est lac quod sufficit parvulis. Et ideo non relinquuntur in nocte parvuli, quia lucet et luna etiam in nocte; id est, per carnem Christi praedicatur Ecclesia, quia ipsa caro Christi caput Ecclesiae est. Quisquis ibi non scandaa luna non uritur. Quisquis scandalizatus non fuerit in veritate illa incommutabili et incontamivident muscae et pecora; sed illo sole de quo dicunt impii in fine, «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra.» Et cum ista dixissent: «Ergo,» inquiunt, «erravimus a via veritatis et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Numquid non iste sol omnibus impiis oritur, illo instituente de quo dictum est: «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos» ? Ergo alium solem fecit Deus, qui oritur super bonos et malos, istum quem vident et boni et mali; alius est autem ille sol, non factus, sed genitus, per quem facta sunt omnia, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximum diligitur: ds̃ autem prop¬
ter dm̃. In dẽo intelligitur figura.¬
te dictum sol In ecđa intelligitur
figurate dicta luna. Quisquis po-¬
test errare. ut aliud de deo credat
quam oport& Non credat patrem
tantiȩ : deceptus .ẽ. uersutia here¬
ticorum. maxime arrianorum.
Si aliquid minus infilio. aut mi.¬
nus in sp̃ũ scõ. quam in patre cre¬
diderit: passus est scandalum in
eccłam inuna parte . ẽẽ & non eam
cognouerit difsusam toto orbe
terrarum & crediderit eis qui di.¬
cunt. ecce hic est xp̃s. & ecce illic
sicut modo audistis cum eugłium
legeretur. Cum ille totum orbem
emerit quia tantum precium dedit.
ille tamquam in ꝓximo scandaliza¬
tur : aluna uritur. quisquis igitur
errat in ipsa substantia ueritatis:
a sole uritur. & ꝑ diem uritur.
quia in ipsa sapientia errat de qͣ
dictum est. dies diei eructuat
uerbum unde dicit & apostolus
Spiritalib: spiritalia comparamꝰ
dies diei eructuat uerbum: spin.¬
talib spiritalia comparantes. Dies

Expanded text:
ximum diligitur, Deus autem propter Deum. In Deo, intelligitur figurate dictus sol: in Ecclesia, intelligitur figurate dicta luna. Quisquis potest errare, ut aliud de Deo credat quam oportet, non credat Patrem tantiae, deceptus est versutia haereticorum, maxime Arianorum. Si aliquid minus in Filio, aut minus in Spiritu sancto quam in Patre crediderit, passus est scandalum in Ecclesiam in una parte esse, et non eam cognoverit diffusam toto orbe terrarum, et crediderit eis qui dicunt, «Ecce hic est Christus, et ecce illic» , sicut modo audistis cum Evangelium legeretur; cum ille totum orbem emerit, quia tantum pretium dedit: ille tanquam in proximo scandalizatur; a luna uritur. Quisquerrat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur; et per diem uritur, quia in ipsa sapientia errat, de qua dictum est, «Dies diei eructat verbum:» unde dicit et Apostolus, «Spiritualibus spiritualia comparantes. Dies diei eructat verbum; Spiritualibus spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo dici poss& quo ascendendum
estꝰ id eo cũ dici non poss&: ait. in locum
quem disposuit. Quid tibi plus dicta
talem : quicquid dixero terrenũ cogitas:
humore pleris. carnem portas Corpus N¬
qđ corrumpitur ad grauat animam :¬
& deprimit terrena inhabitatio sensum
multa cogitantem. Cui loquor. quis
auditurus ẽ quis capi&: ubi erimus
post hanc uitam si in corde ascenderimꝰ:
quia ergo nemo sperat aliquem in ef¬
fabiliter beatitudinis locum quẽ sibi
disposuit qui ascensiones etiam in cor¬
de tuo disposuit. Sed ubi. In conualle
plorationis Conuallis humilitatem
significat: mon̾s celsitudinẽ significat

Expanded text:
quomodo dici posset quo ascendendum est? Ideo cum dici non posset, ait, «In locum quem disposuit.» Quid tibi plus dicturtalem? Quidquid dixero, terrenum cogitas, humi repis, carnem portas: corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Cui loquar? quis auditurus est? quis capiet ubi erimus post hanc vitam, si in corde ascenderimus? Quia ergo nemo, spera aliquem ineffabilem beatitudinis locum, quem tibi disposuit qui ascensiones etiam in corde tuo disposuit. Sed ubi? «In convalle plorationis.» Convallis humilitatem significat; mons celsitudinem significat
Abbreviated transcription (Latin):
audisti alta quȩdam cogites terrę
nec cum saxum audis aut petram ali¬
qua duritia ate intelligatur. Nec cum
audis leonem: cogites feritatem. nec
cum audis agnũm: cogites pecus. Nihil
horum ẽ inse : & om̃ia factus ẽ. ꝓpter
te: hinc ergo ascendendum ẽ: illuc as¬
cendendum ab exemplo illius: ad diui

Expanded text:
audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exempl
Abbreviated transcription (Latin):
reuis psalmus est & ualde uti.¬
lis quem modo nobis cantatum
audimus: & cantando respondimꝰ.
Non diu laborabitis in audiendo:
nec infructuose laborabitis in oꝑando.
Est enim sicut eius titulus prenuntiat
canticum graduum: grece scriptum
dentium sunt: uel ascendentium Sed
gradus quomodo in his psalmis positi
sunt : ascendentes significant. In telle¬
gamus ergo tamquamꝰ ascensuri: nec
ascensiones pedib corporalib queramꝰ.¬
sed sic̃ in alio psalmo scriptum . ẽ. ascen¬
siones in corde eius disposuit in conual¬
lem plorationis in loco quẽ disposuit
Dixit ascensiones ubi: id est in corde
Unde : a conualle plorationis. Etiam
quo ascendatur tamquam deficit
sermo humanus. nec explicari potest
forte nec cogitart: audistis modo cum

Expanded text:
revis Psalmus est, et valde utilis, quem modo nobis cantatum audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum graduum.» Graece scriptum dentium sunt vel ascendentium: sed gradus quomodo in his psalmis positi sunt, ascendentes significant. Intelligamus ergo tanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibpsalmo scriptum est, «Ascensiones in corde ejus disposuit, in convalle plorationis, in locum quem disposuit» . Dixit «ascensiones;» ubi? Id est, «in corde.» Unde? A «convalle plorationis.» Et jam quo ascendatur, tanquam deficit sermo humanus, nec explicari potest, forte nec cogitari. Audistis modo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
solem in potestatẽ diei. Alii sermo sci
Deinde quodã modo stellas cõmemo¬
rari puto in eo qđ dr̃: alii fides in eo¬
dem sp̃ũ. alii curationũ donatio in uno
spũ. alii oꝑatio uirtutũ. alii ꝓphetia
alii diudicatio spũum: alteri genera
linguarũ. alii interp̃tatio sermonum
Nihil enĩ horũ .ẽ: qđ non in huius scłi
nocte sit necessarium: Quȩ cũ transie¬
rit : necessario ista non er̃. Ideo in po
ut potestas && die lucere uł nocte.
qđ inspiritalib donis sic intelligitur
quia dedit potestatẽ filios dĩ fieri
Qui ꝑcussit aesiptũ cũ primos e¬
NITIS eoꝵ. Percussit & scłm cũ his quȩ
fideles suos de medio maloꝵ. Inmanci
POTENTI & BRachio Excelso quid
potentius : quid excellentius eo de
quo dictum .ẽ. & brachium dñi cuire¬
uelatũ. ẽ: Qui diuisit mare rubrum
in diusiones. diuid& etiã ut unum¬

Expanded text:
«Solem in potestatem diei: Alii sermo scie«Solem in potestatem diei: Alii sermo scieDeinde quodammodo «stellas» commemorari puto in eo quod dicitur, «Alii fides in eodem Spiritu, alii curationum donatio in uno Spiritu, alii operationes virtutum, alii prophetia, alii dijudicatio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum» . Nihil enim horum est quod in hujus saeculi nocte non sit necessarium: quae cum transierit, necessaria ista non erunt: ideo, «in put potestas esset die lucere vel nocte; quod in spiritualibus donis sic intelligitur, quia dedit potestatem filios Dei fieri . «Qui percussit Aegyptum, cum primogenitis eorum.» Percussit et saeculum, cum his quae fideles suos de medio malorum. «In manu potenti et brachio excelso.» Quid potentius, quid excelsius eo de quo dictum est: «Et brachium Domini cui revelatum est» ? «Qui divisit mare Rubrum in divisiones.» Dividit etia