comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunqͥd alȩ scutum eẽ. possent. uel scutũ alę
S quia figurate ꝑ similitudines dici om̃ia ista
possunt : ido & alȩ. & scutũ ẽẽ. potuerun.
Si uere lapis eẽt xp̃c : leo ñ c̾e̾t. Q si leo esset:
agnus ñ ẽẽt. Ido & leo & agnus. & lapis. et
uitulus. et si quid huiꝰ modi: quia nec lapis
nec leo. nec agnus. nec uitulus. s saluator
omniũ xp̃c iħc. Iste enĩ similitudines sunt. ñ
ꝓpͥetates. Ueritas eiꝰ inquit curcundabit te.
Danqͣm scutum ueritatis eiꝰ . ẽ: ut ñ misceat cos
qui inseipsis ꝑant cũ eis qͥ indõ sꝑant. Peo¬
cator ẽ. & peccator. S dapeccatorem de sẽ p̃¬
sumentẽ. contẽpnentẽ peocata sua. ñ confiten¬
tem. & dicet. Si do displicerent peccata mea.
ñ ꝑmiteret me uiuere. Alius aut̃ ocłos suos¬
ñ audebat leuare. s ꝑcutiebat pectus suũ
dicens. Dnẽ. ꝓpitius esto mͥ peccatori. Ꝙille
peccator. & ille. S ille irridens. iste plangenᷤ.
Ille contẽptor. hic confessor peccatoꝵ suoꝵ

Expanded text:
numquid alae scutum esse possent, vel scutum alae? Sed quia figurate per similitudines dici omnia ista possunt, ideo et alae et scutum esse potuerunt. Si vere lapis esset Christus, leo non esset; et si leo esset, agnus non esset: ideo et leo , et agnus , et lapis , et vitulus, et si quid hujusmodi; quia nec lapis, nec leo, nec agnus, nec vitulus, sed salvator omnium Jesus Christus. Istae enim similitudines sunt, non proprietates. «Veritas ejus,» inquit, «circumdabit te.» Tanquam scutum veritas ejus est; ut non misceat eos qui in seipsis sperant, cum eis qui in Deo sperant. Peccator est, et peccator: sed da peccatorem de se praesumentem, contemnentem, peccata sua non confitentem, et dicet, Si Deo displicerent peccata mea, non permitteret me vivere. Alius autem oculos non audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens, «Domine, propitius esto mihi peccatori» . Et ille peccator, et ille: sed ille irridens, iste plangens; ille contemptor, hic confessor peccatorum suorum.
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatis nr̃is & delictis tenebamur. ipse ẽ ca¬
put nr̃m. ipse ẽ. ds̃ ȩqualis patri. uerbum an¬
homo ut recrearemur. ds̃ ut faceret. homo ut
Intendat caritas ur̃a. disciplina ẽ. ista. & diti¬
na scolȩ huius. quȩ nob̃ ualeat ñ ad unũ plil¬
mum intelligendum. s ad multos: si teneatis
hanc regulam. Aliquando psalmus. ñ solum.
psalmus s & omnis ꝓphetia aliquando sic labͥ ͤ
de xp̃o: ut caput solum cõmendet. & aliqͣndo
a capite it ad corpus. id ÷. ad ȩccłam. Et non¬

Expanded text:
bamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; sehomo, ut recrearemur; Deus ut faceret, homo ut lina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. Aliquando psalmus, non solum psalmus, sed et omnis prophetia, aliquando sic loquitur de Christo, ut caput solum commendet, et aliquando a capite it ad corpus, id est ad Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
quib tanta licuit exercere inxp̃ĩanos accen¬
dant᷑ a quib: dam infiriis. & dicat᷑. Ecce qͥd uoluit
ds̃. ut tantum impiis & sceleratis liceat in seruosdi:
Modicum considera oculis tuis. oculis fidei. & ui¬
debis retributionem peccatoꝵ infinem. qͥb: mͦ tan¬
ta ꝑmittunt᷑: ut exerccaris. Hoc enĩ seqͥr. Uerũ¬
tamen oculis tuis considabis. & recributionem

Expanded text:
uibus tanta licuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem
Abbreviated transcription (Latin):
Attendat caritas ur̃a. Hẏriuidines. anseres. &
ciconias uidemus extra nidos suos. nec cognos¬
cimus utrũ fȩtus habeant. At uͦ gallinam
agnoscimus ininfirmitate uocis. in relaxati¬
one plumarũ. Tõta mutat᷑ affectu pulloꝵ.
Quia illi infirmi sunt: infirmã sc̃ facit. Qagͦ
& nos infirmi eramꝰ: infirmã se fec̃ sapientia di.
qͥa uerbũ caro factum ẽ. & habitauit in nobis.

Expanded text:
Attendat Charitas vestra: hirundines, passeres et Attendat Charitas vestra: hirundines, passeres et ciconias videmus extra nidos suos, nec cognoscimus utrum fetus habeant; at vero gallinam cognoscimus in infirmitate vocis, in relaxatione plumarum: tota mutatur affectu pullorum; quia illi infirmi sunt, infirmam se facit. Quia ergo et nos infirmi eramus, infirmam se fecit Sapientia Dei; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ sub alis eiꝰ sꝑ abis: manifestũ ẽ. qͥa ꝓtec¬
tio a larum spansarũ facit te e̾ẽ. int̾ scapulas
dĩ. ut hinc atq illinc alȩ dĩ te ponant in
medio. & non timebis nequis tͥ noceat. tan-¬
tum tu noli inde recedere. quo nullus ini¬
micus audet accedẽ. Si gallina ꝓtegit pul¬
los suos sub alis suis. qͣnto magis tu sub alisdĩ
cutus eris aduersus diabolum & angłos eius.
quȩ aeriȩ potestates tanqͣm accipitres circũ¬
uolitant. ut infirmũ pullũ auferant: Neq
nos. Illa rapta est. ab aeriis potestatib fugiens
alas gallinȩ. p̃sumens de uirib suis. cũ eẽt in¬
firma. Nos confitentes infirmitatẽ nrãm. sub
alis dĩ fugiamus. Er it enĩ nobis canqͣm gal¬
lina ꝓtegens pullos suos. Nonẽ. inuiriosumno¬
men galline. Attendite cet̾as aues fr̃s. multȩ a¬
aues ante nos fetant. calefaciunt pullos suos.
nulla sic auis infirmat᷑ cũ pullis. qͦmͦ gallina.

Expanded text:
dicit, «sub alis ejus sperabis,» manifestum est quia protecdicit, «sub alis ejus sperabis,» manifestum est quia protectio alarum expansarum facit te esse inter scapulas Dei, ut hinc atque hinc alae Dei te ponant in medio: et non timebis ne quis tibi noceat; tantum tu noli inde recedere, quo nullus inimicus audet accedere. Si gallina protegit pullos suos sub alis suis; quanto magis tu sub alis Dei tutus eris, et adversus diabolum et angelos ejus, quae aereae potestates tanquam accipitres circumvolitant, ut infirmum pullum auferant? Neque nos. Illa rapta est ab aereis potestatibus fugiens alas gallinae, praesumens de viribus suis, cum esset infirma: nos confitentes infirmitatem nostram, sub alas Dei fugiamus; erit nobis enim tanquam gallina protegens pullos suos. Non est enim injuriosum nomen gallinae. Attendite caeteras aves, fratres: multae aves ante nos fetant, calefaciunt pullos suos; nulla sic avis infirmatur cum pullis, quomodo gallina.
Abbreviated transcription (Latin):
tu es helyas. tues petrus. de celo uenisti. In¬
sultant qͦcũq se uertit. audit hinc atq
inde uerbum asꝑum. Qđ si timet & recedit
auia xp̃i: cadit in laqueos uenantium.
Um aut̃ cũ audiunt᷑ hȩc uerba ñ recedit᷑
a una: Qͥd ẽ. ñ reced̾e auia: Qͣndo aut̃ au¬
dit u̾ba asꝑa. unde sͥ habet facere solatiũ
ut ñ curet u̾ba asꝑa. nec recedat auia. et
intret ꝑ ianuamͦ Dicat. Qualia uerba
audio. seruiis peccator: dñs m̃s audiuit. de¬
monium hab eg. Modo audisti uerbũ asꝑũ
qđ dictum ẽ. in dnm̃. Non opus erat ut dñs
hoc audiret. s te monuit adu̾sus u̾ba asꝑa
ne incidas in laqueos uenantiũ. Int̾ scapu
ne putes quia tu ce potes ꝓtegere. Ille ce ꝓte¬
get. ut eruat. Eruet de muscipula uenan¬
tium. & a uerbo asꝑo. Int̾ scapulas suas ob¬
umbrabit tͥ. &. at̾go potes intellig̾e. & aper¬
tore. Scapulȩ enĩ. circa caput sunt. S qͥa

Expanded text:
tu es Elias, tu es Petrus, de coelo venisti. Intu es Elias, tu es Petrus, de coelo venisti. Insultant; quocumque se verterit, audit hinc atque inde verbum asperum. Quod si timet et recedit a via Christi, cadit in laqueos venantium. Quomodo autem cum audiuntur haec verba, non receditur a via? Quid est, non recedere a via? Quando audit verba aspera, unde sibi habet facere solatium, ut non curet verba aspera, nec recedat a via, et intret per januam? Dicat: qualia verba audio, servus, peccator? Dominus meus audivit: «Daemonium habes» . Modo audistis verbum asperum quod dictum est in Dominum: non opus erat ut Dominus hoc audiret, sed te monuit adversus verba aspera ne incidas in laqueos venantium. 5. «vers. ne putes quia tu te potes protegere: ille te proteget, ut eruat; et cruet de muscipula venantium, et a verbo aspero. «Inter scapulas suas obumbrabit tibi,» et a tergo potes intelligere, et a pectore: scapulae enim circa caput sunt. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
go ipse auerbo asꝑo cado in laqueos uenantiũ.
qui uos moneo. ut non tumeatis u̾ba hominum.
Quid ẽ. gͦ qđ dicturus sũ : Qͦmͦ int̾ paganos qͥ
fuerit xp̃ianus. apaganis audit uerba aspera.
quib si erubuerit cadit inmuscipulã uenantiũ.
sic int̾ xp̃ianos qͥ uoluerint ẽẽ. diligentiores &
meliores. ab ipsis xp̃ianis audituri sunt insulta¬
tiones. & quid ꝓdest fr̃s. qđ aliqͣndo inuenis
siuitatẽ ubi nullus ẽ. paganus: Nemo ibi m¬
sultat xp̃iano. quia xpĩanꝰ ẽ. qͥa ñ ibi inuenit᷑
paganus: s multi sunt male uiuentes xp̃iani.
int̾ quos qͥ uoluerit bene uiuere. et int̾ ebrios
sobrius ẽẽ. & int̾ fornicarios castus e̾ẽ. interi
consulatores mathematicoꝵ. dm̃ sincerit colere
& nichil tale reqͥrere. & int̾ spectatores mi¬
gatiũ theatroꝵ. nolle ire nisi ad ecłam:
patit᷑ insultatores ipsos xp̃ianos. & pacitur
uerba asꝑa & dicunt. Magnus tii. cu iustꝰ.

Expanded text:
go ipse a verbo aspero cado in laqueos venantium, go ipse a verbo aspero cado in laqueos venantium, qui vos moneo ut non timeatis verba hominum. Quid est ergo quod dicturus sum? Quomodo inter Paganos qui fuerit Christianus, a Paganis audit verba aspera, quibus si erubuerit, cadit in muscipulam venantium: sic inter Christianos qui voluerint esse diligentiores et meliores, ab ipsis Christianis audituri sunt insultationes. Et quid prodest, frater, quod aliquando invenis civitatem, ubi nullus est paganus? Nemo ibi insultapaganus: sed sunt multi male viventes christiani, inter quos qui voluerit bene vivere, et inter ebriosos sobrius esse, et inter fornicarios castus esse, et inter consultores mathematicorum Deum sinceriter colere et nihil tale requirere, et inter spectatores nugacium theatrorum noluerit ire nisi ad ecclesiam, patitur insultatores ipsos christianos, et patitur verba aspera; et dicunt, Magnus tu, justus,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani int̃ paganos: insultatores patiunt᷑ pa¬
ganos. Erubescunt int̾ insultatores. & a uerbo asꝑo
recedentes de uia: incidunt in laqueos uenan¬
tium. & quid tͥ facturũ ẽ. uerbũ asꝑum:
Nichil. Nunquid nichil tͥ facturus ẽ. laqueus
quo te compellit inimicus ꝑ uerbũ asꝑum: Qͦ¬
mͦ retia plerũq ad caput sepis tendunt᷑ auib.
& lapides mittunt᷑ in sepem. Lapides illi. nichil
facturi sunt auib. Quando enim ferit auẽ. qui
lapidem mittit in sepẽ : Simens aut̾ auis inanẽ
sonũ: cadit in retia. Sic homines cimentes in¬
sultatoꝵ uerba: uana & inania. & erubescen¬
ces conuitiis suꝑfluis: cadunt in laqͥos uenan¬
tium. & captiuant᷑ adiabolo. S cur ñ dicoftĩ¬
qđ ñ ẽ. tacendum. qđ me cogit ds dicere: Qͦmͦ¬
libet hoc accipiatis: cogit me ds̃ dicere. Et si
non dixtro: ego cado inlaqueos uenantium. Si
enĩ detractiones hominũ timeo ut ñ dicam: e¬

Expanded text:
Christiani inter Paganos, insultatores patiuntur PaChristiani inter Paganos, insultatores patiuntur Paganos; erubescunt inter insultatores, et a verbo aspero recedentes de via, incidunt in laqueos venantium. Et quid tibi facturum est verbum asperum? Nihil. Numquid nihil tibi facturus est laqueus, quo te compellit inimicus per verbum asperum? Quomodo retia plerumque tenduntur, ad caput sepis tenduntur avibus, et lapides mittuntur in sepem: lapides illi nihil facturi sunt avibus. Quando enim ferit avem, qui lapidem mittit in sepem? Timens autem avis inanem sonum, cadit in retia: sic homines timentes insultatorum verba vana et inania, et erubescentes conviciis superfluis, cadunt in laqueos venantium, et captivantur a diabolo. Sed cur non dicon est tacendum, quod me cogit Deus dicere? Quomodolibet hoc accipiatis, cogit me Deus dicere; et si non dixero, ego cado in laqueos venantium: si enim detractiones hominum timeo, ut non dicam; e
Abbreviated transcription (Latin):
in eum: qm̃ ipse eruet me. Non ego el ui¬
de. si aluid aliqͥd̃ docet. nisi ut cota hł
nr̃ã ñ sit in nob̾. ñ sit in homine. Unde atpri¬
et: De muscipula uenantium. & autłs
asꝑo. De muscipula uenantium. magi al¬
quid ẽ. A uerbo asꝑo quid magnĩ Mibt
in muscipulam uenantiũ. ꝑ uerbũ aspimi
ceciderunt. Qdẽ. qđ dico: T̃endit dabea
& angłi ens canqmͣ uenantes. andunl
muscipulas. & longe ab ipsis nostpil
ambulant homines. qui in xp̃o ambulant. N audae
enim in xpo tendere muscipulam. circa uiam
cades in muscipulam diaboli. Aberranti auia
iam ibi ẽ. muscipula. Hinc atq hinc ponit mus¬
laqueos ambulas. S uis securus ambulare: No¬
li declinare in dext̾am neq in sinistram. & sit
tͥ uia ille qͥ tͥ factꝰ ẽ. uia. ut ꝑducat te ad sẽ ꝑse.
& ñ cimebis laqueos uenantium. S: qͥd ẽ. a uerbo
asꝑo: Multos ꝑ u̾bum asꝑum misit in muscipu¬
lam diaboluis. Uerbi gr̃a. qui uoluerunt eẽ.

Expanded text:
in eum; quoniam ipse eruet me,» non ego me. Vide si aliud aliquid docet, nisi ut tota spes nostra non sit in nobis, non sit in homine. Unde te eruet? «De muscipula venantium, et a verbo aspero. De muscipula venantium,» magnum aliquid est: «a verbo aspero,» quid magnum? Multi in muscipulam venantium per verbum asperum ceciderunt. Quid est quod dico? Tendit diabolus et angeli ejus, tanquam venantes tendunt muscipulas; et longe ab ipsis muscipulis ambulant homines qui in Christo ambulant: non audet enim in Christo tendere muscipulam; circa viam cades in muscipulam diaboli. Aberranti a via, jam ibi est muscipula. Hinc atque hinc ponit laqueos ambulas. Sed vis securus ambulare? Noli declinare in dexteram neque in sinistram; et sit tibi via ille qui tibi factus est via , ut perducat te ad se per se; et non timebis laqueos venantium. Sed quid est, «a verbo aspero?» Multos per verbum asperum misit in muscipulam diabolus: verbi gratia, qui voluerint esse
Abbreviated transcription (Latin):
Asiurrexit. ascendit incelum. Adõ clarificatꝰ
costis. In lege aut̃. in libro moysi exodo. adie
agni occisi & manducati: qͥnqͣginta dies
numerant᷑. & data ẽ. lex in tabulis lapideiᷤᷤ.
scripta digito dĩ. Qͥd sit digitus dĩ: euan¬
głium nobis exponit. quia digitus dĩ sp̃s
qui illũ dicebant in nomine beeltebub eice¬
re demonia: ait. Si ego in spũ dĩ eicio de¬
monia. Alius ȩuangłista cum hoc narra¬
ret. si ego inquit indigito dĩ eicio demonsa
Qͥa gͦ positum ẽ. in uno aꝑte : positũ ẽ. ina¬
lio obscure: Nesciebas quid sit digitus dei.
Digito gͦ dĩ scripta lex data die qͥnqͣgesimo
ta dies. Data ẽ. lex. S lex illa ad timorem.
ñ add amorem. Ut aut̃ timor conuerteretur
in amorẽ : occisus ẽ. iustus iam inueritate.
cuiꝰ tẏpus erat ille agnus qmͦ occidebant
iudei. Resurrexit. & adie paschȩ dñi. sic̃ adie
hoc enim resurrexit dñs & głificatus ẽ : ut

Expanded text:
esurrexit, et ascendit in coelum. A Deo clarificatus um die Pentecostes. In Lege autem, in libro Moysi Exodo, a die agni occisi et manducati quinquaginta dies numerantur; et data est Lex in tabulis lapideis scripta digito Dei . Quid sit digitus Dei, Evangelium nobis exponit: quia digitus Dei Spiriqui illum dicebant in nomine Beelzebub ejicere daemonia, ait, «Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia» : alius evangelista cum hoc narraret, «Si ego,» inquit, «in digito Dei ejicio daemonia» . Quod ergo positum est in uno aperte, positum est in altero obscure: nesciebas quid sit digitus Dei, Digito ergo Dei scripta Lex data est die quinquagesimo ta dies, data est Lex. Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor converteretur in amorem, occisus est justus jam in veritate; cujus typus erat ille agnus quem occidebant Judaei. Resurrexit; et a die Paschae Domini, sicut a die hoc ergo resurrexit Dominus et glorificatus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
icut non dubito maminisse
caritatẽ ur̃ãm. qui hest̾no
die sermoni affiustis: psalmꝰ¬
qͦm ceꝑamus exponere ne ad t̾minũ ꝑueniret.
angustia temporis impediuit. & dilata t̾ pars

Expanded text:
icut non dubito meminisse Charitatem vestram, qui hesterno die sermoni adfuistis, psalmcoeperamus exponere, ne ad terminum perveniret, angustia temporis impedivit;
Abbreviated transcription (Latin):
ad ce mala. Dnõ dic̃. Qm̃ tues dñe spes mea:
altissimum posusti refugium tuũ. Non accedeñ
ad te mala. & flagellum ñ appropinquabit ta¬
bnaculo tuo. Deinde iam uerba quȩ audistis.
dicta adiabolo. Qm̃ angłis suis mandauit de ce
ut custodiant te inomnib uiis. In manib tol¬
lent te. nequando offendas ad lapidem pedem
tuum. Cui hoc dixit: Cui dixit. qm̃ cues dñe
quis sit dñs. Si dm̃ patrem intelligunt. quomͦ
put nr̃m appellatum t̾. mͦ cũ diceret᷑: qm̃ tu es
dñe spes mea. altissimum posuisti refugiũ cuum.
Ido posiusti altissimũ refugium tuũ: qm̃ tues
dñe spes mea. Quid sibi hoc uult. Attendat

Expanded text:
mea; altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala; et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Deinde jam verba quae audistis dicta a diabolo: «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent te, nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» Cui hoc dicit? Cui dixit, «Quoniam tu esquis sit Dominus. Si Deum Patrem intelligunt, quomodo put nostrum appellatum est modo, cum diceretur: «Quoniam tu esne, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Ideo «posuisti altissimum refugium tuum, quoniam tu es, Domine, spes mea.» Quid sibi hoc vult? Attendat
Abbreviated transcription (Latin):
iuitorio alcissimi: Qui ñ habitat in adnto¬
rio suo. Quis ẽ. qͥ habitat in adiutorio abis¬
simi: Qui ñ ẽ. suꝑbus. qͦmͦ illi qͥ mindna¬
uerunt ut ẽe̾nt quasi dii. & ꝑdiderint qd
erant facti homines immortales. In acͥto¬
rio enim suo habitare uoluerunt. ñ inadu¬
torio altissimi. Idõ suggestiones serpentẽ
audierunt. p̃cepta dĩ contẽpserunt. & mul

Expanded text:
adjutorio Altissimi?» Qui non habitat in adjutoadjutorio Altissimi?» Qui non habitat in adjutorio suo. Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non est superbus, quomodo illi qui manducaverunt ut essent quasi dii, et perdiderunt quod erant facti homines immortales. In adjutorio enim suo habitare voluerunt, non in adjutorio Altissimi: ideo suggestionem serpentis audierunt, praeceptum Dei contemp
Abbreviated transcription (Latin):
ga ꝑcussit: ille ꝑmisit. Quia cũ a sapite isꝙ
adpedes inputredinẽ uerinium flueret.
tunc tribuit diabolo aliqͣm potestatem iob.
S cum ei suggessiss&e uxor eiꝰ qͣm solã reliq̃nt
diabolus. ñ consolatricẽ mariti. s ad iutriã
sui. & dixisset ei. dic aliqͦd uerbũ indm̃. e
morere: dix̃ ei. Locuta es tanqm una ex insi¬
pientib mulierib. Si bona suscepimꝰ de m
tatur. xpm̃. ut toleret omnes molestias hi
scłi. spes eiꝰ indõ sit. ut nec illecebra capt.
nec timore frangat᷑. ipse ẽ. qui habitãt ia
uitorio altissimi. & inꝑcectione dĩ cęli con¬
morabitur. Sicut audistis psalmũ & anti¬
tis. Nam inde incipit psalmus. Quib aut̾
uerbis temptauit dnm di abolus. cũ adisi
uenerimus agnoscetis. Noca sunt enĩ. Iat
dño. Susceptoi meus estu: & refugiũ mã l
m̃s. Quis hoc dicit dño: Qui habttat u
uitorio altissimi. Quis ẽ. qui habitat maͥ

Expanded text:
ga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei suggessisset uxor ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem mariti, sed adjutricem sui, et dixisset ei, «Dic aliquod verbum in Deum, et morere;» dixit ei, «Locuta es tanquam una de insipientibus mulieribus: si bona suscitatur Christum, ut toleret omnes molestias hujus saeculi, spes ejus in Deo sit, ut nec illecebra capiatur, nec timore frangatur, ipse est «qui habitat in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorabitur:» sicut audistis psalmum, et cantastis; nam inde incipit Psalmus. Quibus autem verbis tentavit Dominum diabolus, cum ad ipsa venerimus, agnoscetis: nota sunt enim. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus.» Quis hoc dicit Domino? «Qui habitat in adjutorio Altissimi.» Quis est «qui habitat in
Abbreviated transcription (Latin):
re cades. Multi enĩ foites sunt qͣndo ab ho¬
minib patiunt᷑ ꝑsecutionẽ. & uident cos a¬
ꝑte seuire inse. & putant quia tunc imitant᷑
passiones xp̃i: si aꝑte eos homines ꝑsequant᷑.
Si aut̃ occulta diaboli ꝑsecutione feriantiu:
putant se non coronaria xp̃o. Noli timere
quando imitaris xp̃m. Nam & qͣndo cẽpca¬
uit diabolus dnm. nullꝰ homo fuit in here¬
Quando postulat hominem ut aliquid ei noce¬
at ꝑ corporales molestias. ꝑ febres. ꝑ egritudineᷤ.
ꝑ aliquos labores corporis. sicut & laborauit
iob. Diabolum ñ uidebat. s potestatẽ dĩ in¬
celligebat. Nouerat quia diabolus in eũ nicħ
posset: nisi ab illo cuiꝰ sũma potestas ẽ. ꝑmit¬
teretur. Totam głam dõ dabat. pocentiam
diabolo non dabat. Nam & qͣndo abstulit
lit: quia nichil abstulisset diabolus. nͥ ꝑma¬
sisset dñs. Idõ aut̃ ꝑmisit dñs: ut homo ꝓba¬
retur. diab olus uinceret᷑. Et quando eũ pla¬

Expanded text:
Multi enim fortes sunt, quando ab hominibus patiuntur persecutionem, et vident eos aperte saevire in se; et putant quia tunc imitantur passiones Christi, si aperte eos homines persequantur: si autem occulta diaboli persecutione feriantur, putant se non coronari a Christo. Noli timere quando imitaris Christum. Nam et quando tentavit diabolus Dominum, nullus homo fuit in erequando postulat hominem ut aliquid ei noceat per corporales molestias, per febres, per aegritudines, per aliquos labores corporis, sicut laboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit lit: quia nihil abstulisset diabolus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum pla
Abbreviated transcription (Latin):
hoitatur. Ut imiteris quod ñ posset nisi fac¬
tus homo. Tolerare enĩ passiones. nunquid
posset nisi homo: Mori & crucifigi & humi¬
liari ñ posset: nisi bomo. Si gͦ & tu molestiaᷤ
huius seculi cũ pateris qͣs facit diabolus. siue¬

Expanded text:
hortatur? ut imiteris quod non posset nisi fachortatur? ut imiteris quod non posset nisi factus homo. Tolerare enim passiones nunquid posset nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset nisi homo. Si ergo et tu molestias hujus saeculi pateris, q
Abbreviated transcription (Latin):
enim & ñdum natꝰ de maria fec̃. Qͥs enĩ unqͣm
fecit nisi ipse de quo dictum ẽ. qui facit mira¬
bilia solus: In ipsius enĩ uirtute & antea qui
fecerunt: pocuerunt aliquid facere. Inuirtuti
xp̃i helẏas mortuũ suscitauit. Nisi forte maior
ẽ. petrus qͣm xp̃o: quia xp̃c uoce suscitauit egro
tantem. petrus aut̾ cum tͣnsiret. umbra eiꝰ
tangendi ꝓferebant᷑ egroti. Potentior gͦ pe¬
trus qͣm xp̃c. Quis hoc dementissimus dixerit:
Quare gͦ tanta potentia in petro: Qͥa xp̃c inpe¬
cro. Id̾o dixit. Omnes qui uenerunt. fures ft̃
& latrones. Id ẽ. qui uenerunt sua sponte. a
nie non sunt missi. qui uenerunt sine me. in
quib ego ñ fui. quos ego ñ introduxi. At qͦt gͦ
miracula facta sunt. siue ap̃cedentib siue
a consequentib: idem ipse dñs fecit. qui fecit¬
& p̃sentia sua. Nec ad ipsa gͦ miracula hortat᷑.
quȩ ipse fecit & antequã ẽẽt homo. S qͦ tẽ

Expanded text:
enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse de quo dictum est, «Qui facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim virtute, et antea qui fecerunt, potuerunt aliquid facere: in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisi forte major est Pettantem , Petrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferebantur aegroti . Potentior ergo Petrus quam Christus? Quis hoc dementissimus dixerit? Quare ergo tanta potentia in Petro? Quia Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponte, a me non sunt missi, qui venerunt sine me, in quibus ego non fui, quos ego non introduxi. Quotquot ergo miracula facta sunt, sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ipse D post: Nec ad ipsa ergo miracula hortatur quae ipse fecit, et antequam esset homo; sed quo te
Abbreviated transcription (Latin):
cep̃tare ausus ẽ. Audiamꝰ
gͦ. ut possimus instructi
resistere temptatori. ñ p̃su¬
mentes in nobͣ. s in ipso qͥ pͥus
temptatus est. ne nos incemptatione uincerem᷑.
Illi enĩ cẽptatio ñ erat necessaria. Temptatio
xp̃i. nr̃ã doctrina ẽ. Si aut̃ attendamus quid
responderit diabolo. ut hoc & nos respondeamꝰ
quando similit̾ temptat: intramiis ꝑ ianuã
sic̃ audistis lectionem ȩuangłii. Qͥd ẽ. enĩ intͣre
ianua. Quid ẽ. intrare ꝑ xpm̃ : Imitariuias xͥ.
In quo imitaturi sumus uias xp̃i: Nunquid
in ea magnificentia qua dĩ erat incarne: Aut
ad hoc nos exhortat᷑. aut hoc a nob̾ exigit. ut
mundũ gub̃nat : & nunquid uel adhoc uo¬
cat hominem. faciens eũ imitatorẽ suũ. ut cũ
illo gub̃net clum & t̾ram & omnia qͦ in eis
sunt. aut sit & ipse creator ꝑ qͦm fiant omnia.
initio. de quib scriptum ẽ. omnia ꝑ ipsũ facta
sunt: neq ad illa quȩ fecit int̾ra. Non hoc cͥ
hoc in eo debes attendere ut imiteris. Miracula

Expanded text:
tentare ausus est. Audiamus ergo, ut possimus instructi resistere tentatori, non praesumentes in nobis, sed in ipso qui prior tentatus est, ne nos in tentatione vinceremur. Illi enim tentatio non erat necessaria: tentatio Christi, nostra doctrina est. Si autem attendamus quid responderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare janua» . Quid eIn quo imitaturi sumus vias Christi? numquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut mundum gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant omnia, initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi hoc in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula
Abbreviated transcription (Latin):
Felicitas gͦ heredum ueteris cestamenti. qͣm pro
magno bono expetierunt adño dõ suo: hanc legt̃
acciꝑe meruerat. in occulta eiꝰ ꝓuidentia. qͣm ui¬
detur recitare moyses. Quȩ ꝓ nichilo habent᷑.
anni erunt eoꝵ. Pnichilo enĩ habent᷑. qͦ ante¬
qͣm ueniant adhic ñ sunt: cũ uenerint iam

Expanded text:
Felicitas ergo haeredum Veteris Testamenti, quam pro magno bono expetiverunt a Domino Deo suo, hanc legem accipere meruit in occulta ejus providentia, quam videtur recitare Moyses: «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum.» Pro nihilo enim habentur, quae antequam veniant, adhuc n
Abbreviated transcription (Latin):
ego acẽ baptitari: & dñs. Sine mͦ. sic enĩ decae
impleri omnẽ iusticiam. Uoluit implere hu¬
militatẽ. ut ab lueret᷑ qui sordes ñ babebat. Ut¬
quid hoc ͦ sppt̾ suꝑbiam futuroꝵ. Existit enĩ
aliquando aliquis caticuminus. qͥ forte doctͥ¬
nan& morib uicit multos fideles. Attendit
iam baptiratos multos imꝑitos. & multos ñ sic
iuuentes qͦmͦ ipse uiuit. ñ in canta continen¬
siea. non intanta castitate. Iam ille nec iporẽ
qͣtti. & uidet aliqͣneo fidelem si foricanti.
tam̃ iixore intẽperantius utentẽ. Po cest erigere
ceruicem suꝑbiȩ & dicere. Quid mͥ iam opꝰ ẽ. bap¬
titari. ut hoc accipiam qđ iste habet. qͦm iam
& uita & doctrina p̃cedo : Huic dñs. Qͥd p̃cessisti:
Quantum p̃cessisti: d̾antũ ne qͣntum ego ce: sĩ e̾.
seruus suꝑ dñm siuĩ. neq discipłs suꝑ magistrũ

Expanded text:
eo baptizari;» et Dominus, «Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando aliquis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam baptizatos multos imperitos, et multos non sic viventes quomodo ipse vivit, non in tanta continentia, non in tanta castitate; jam ille nec uxorem quaerit, et videt aliquando fidelem, si non fornicantem, tamen uxore intemperantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid mihi jam opus est baptizari, ut hoc accipiam quod iste habet, quem jam et vita et doctrina praecedo? Huic Dominus, Quid praecessisti? quantum praecessisti? tantumne quantum ego te? «Non est servus super dominum suum, neque discipulus super magistr
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & brachium dñi cui reuelatum ẽ. sic notũ
fac. ut in eo discant fideles cui. ea magis a ce
poscere. & sperare p̃mia fidĩ. quȩ ñ apparent.
inueteri cestamento. s reuelantur in nouo. ne

Expanded text:
est, «Et brachium Domini cui revelatum est» , sic notum est, «Et brachium Domini cui revelatum est» , sic notum fac, ut in eo discant fideles tui ea magis a te poscere et sperare praemia fidei quae non apparent in Vetere Testamento, sed revelantur in Novo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb plus irasceris parcere uidearis ut ꝓsꝑet᷑
peccator inuia sua. & maiora recipiat in no¬
uissimo. Potestas quippe humanȩ irȩ cũ corpꝰ
occidit: ampliꝰ ñ habet qͥd faciat. Ds̃ uͦ hab&
potestatem & hic puniri. & post corꝑis mortem
mittere ingehennam. Ꝙ a paucis eruditis maior
eiꝰ ira intelligit᷑. uana & seductoria felicitas im¬
pioꝵ. Hanc ille non nouerat. cuiꝰ pene cõmo¬
ti sunt pedes. quia relauit inpeccatorib. pa¬
cem peccatoꝵ intriens. S didicit eam cũ intͣ¬
ret insanctuarium dĩ. & intelligeret in no¬
uissima. quo pauci intrant: ut discant pre
cumnore di dinumerare iram eiꝰ. & ꝓpitatem
hominũ maloꝵ numero applicare pęnarum.
Dexteram tuã sic notam fac. Hoc enĩ magis
habent codices greci. ñ sic̃ quidam latini:
dext̾am tuam notã fac mͥ. Quid ẽ. gͦ dext̾am
tuã sic notam fac. nisi xpm̃ cuũ de quo dictũ

Expanded text:
quibus plus irasceris, parcere videaris, ut prosperetur quibus plus irasceris, parcere videaris, ut prosperetur peccator in via sua, et majora recipiat in novissimo? Potestas quippe humanae irae cum corpus occiderit, amplius non habet quid faciat; Deus vero habet potestatem et hic punire, et post corporis mortem mittere in gehennam . Et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur vana et seductoria felicitas impiorum. Hanc ille non noverat, cujus pene commoti sunt pedes, quia zelavit in peccatoribus, pacem peccatorum intuens: sed didicit eam, cum intraret in sanctuarium Dei, et intelligeret in novissima ; quo pauci intrant, ut discant prae timore Dei dinumerare iram ejus, et prosperitatem hominum malorum numero applicare poenarum. 12. «Dexteram tuam sic notam fac.» Hoc enim magis habent codices graeci; non sicut quidam latini, «Dexteram tuam notam fac mihi.» Quid est ergo, «Dexteram tuam sic notam fac;» nisi Christum tuum, de quo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
stimulũ carnis. a qͦ colafitent᷑: ne ex tollant᷑
in magnitudine reuelationũ suarũ. ut uirtꝰ
minfirmitate ꝑficiat᷑. Quidam sane codices.
ñ habent corripiemur. s erudiemur: qđ ad
eandem mansuetudinẽ reuocat᷑. Non enĩ po¬
dinumerare: U alde paucoꝵ hominũ ẽ. inqͥt
nosse irȩ tuȩ potestatem. qͥa plerisq ita mag̃
cũ parcis irasceris. ut ñ ad iram s potiꝰ ad man¬
suetudinem tuam ꝑtinere intelligat᷑ labor
& dolor. qͦ corripis erudisq qͦs diligis. ne
penis excrucient᷑ ȩt̾nis. Sic̃ enĩ legitur in alio
psalmo irritauit dnm̃ peccator: ꝓ magni¬
tudipe irȩ suȩ ñ exguiret. Quis gͦ nouit:
Id ẽ. qͦmͦ unusquisq repperit᷑ qͥ nouerit po¬
cestatem urx̧ cuȩ .&. p̃timore tuo iram tuã
dinumerare: Etiam hic subaudit᷑ qͥs nouit.
in difficile inuenit᷑ qui nouerit ita p̃ cimo¬
re tuo dinumerare iram cuã. ut etiã hoc
addat. & adeã intelligat ꝑtinere qđ ñ nullis

Expanded text:
quo colaphizentur, ne extollantur in magnitudine revelationum suarum, ut virtus in infirmitate perficiatur . Quidam sane codices non habent, «corripiemur;» sed «erudiemur,» quod ad eamdem mansuetudinem revocatur. Non enim podinumerare?» Valde paucorum hominum est, inquit, nosse irae tuae potestatem; quia plerisque ita magis, cum parcis, irasceris, ut non ad iram, sed potius ad mansuetudinem tuam pertinere intelligatur labor et dolor, quo corripis erudisque quos diligis, ne poenis excrucientur aeternis: sicut enim legitur in alio psalmo, «Irritavit Dominum peccator; pro magnitudine irae suae non exquiret» . «Quis» ergo «novit,» id est, quotusquisque reperitur qui noverit «potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare?» Etiam hic subauditur, «quis novit.» Quam difficile invenitur qui noverit ita prae timore tuo dinumerare iram tuam, ut etiam hoc addat, et ad eam intelligat pertinere, quod nonnullis,
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ p̃parauit ds̃ ut in illis ambulemus. Os
bona uoluntate. & dirige filioseoꝵ. Ut
sint recti corde: quib bonus ẽ.dĩ. Bonꝰ
enĩ ds̃ isrł: s reccis corde. Non sic̃ illicui
commoti sunt pedes. quia pace̾ peccatoꝵ
uituenti displicere ceꝑat dĩ qͣsi ista nes¬
ciens. quasi ista ñ curans. & ab humani gene¬
ris gub̾natione dissimulans. & sit splendor

Expanded text:
lis ambulemus . Deus bona voluntate . «Et dirige filios eorum:» ut sint recti corde, quibus bonus est Deus. Bonus enim Deus Israel, sed rectis corde. Non sicut ille cui commoti sunt pedes, quia pacem peccatorum intuenti displicere coeperat Deus, quasi ista nesciens, quasi ista non curans, et ab humani generis gubernatione dissimulans . 17. «ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphecia nobiᷤᷤ accensa ẽ. sic̃ lucerna in obscu¬
ro loco: donec dies lucescat. & lucifer oriat᷑ in
cordib nr̃is. Beati enĩ mundo corde: qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt. Tunc replebunt᷑ eobono iusti:
qđ nunc esuriunt. & sitiunt. cum ꝑfidẽ ambu¬
lantes ꝑ egrinant᷑ ad nõ. Unde & illud dr̃.
Replebis me leticia cũ uultu tuo. Mane asta¬
Sic̃ enĩ alibi ait: satiabor dũ manifestabit᷑ gła
cuã. Unde dr̃. Ostende nob̾ patrẽ & sufficit roͥ¬
& ipse dñs. Ostendam me ipsũ illi. Quod done
fiat. nichil boni nob̾ sufficit. nec sufficere dͥdia
ne desid̾ium nr̃m inuia remaneat. qđ donec
ꝑ ueniat: extendendũ ẽ. Repleci sumus man
in om̃ib dieb nr̃is. Dies ille. dies ẽ. sine fine.
Simul st̃ illi omnes dies: idõ satiant. N enĩ sne¬
cedentib cedunt. ubi ñ ẽ. aliquid qđ ñ uen¬
endoñdũ sit. & ueniendo iam ñ sit. Om̃s simi

Expanded text:
prophetia nobis accensa est, sicut lucerna in obscuprophetia nobis accensa est, sicut lucerna in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus nostris . Beati enim mundi corde, quia ipsi Deum videbunt. Tunc replebuntur eo bono justi, quod nunc esuriunt et sitiunt , cum per fidem ambulantes peregrinantur a Domino . Unde et illud dicitur, «Replebis me laetitia cum sicut enim alibi ait: Satiabor cum apparuerit gloria tua. Unde dicitur, Ostende nobis Patrem, et sufficit no ipse Dominus: Ostendam meipsum illi. Quod donec fiat, nihil boni nobis sune desiderium nostrum in via remaneat, quod donec perveniat extendendum est. «Repleti sumus mane «in omnibus diebus nostris.» Dies ille, dies est sine fine. Simul sunt illi omnes dies; ideo satiant. Non enim succedentibus cedunt, ubi non est aliquid quod non veniendo nondum sit, et veniendo jam non sit. Omnes simul
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ usq & dep̃cabilis esto suꝑ seruos tuos. Uox ẽ.
eoꝵ. uel ꝓ eis qui multa ꝑseqͤnte isto scło mala
colerantes. innotescunt compediti corde insapi¬
entia. ut nec tantis malis coacti refugiant a
humani corporis formã. auersionẽ uultꝰ eius
& conuersionẽ ñ fieri motu simili motibꝰ oor¬
poris nr̃i: in hoc eodem psalmo recolant suꝑiora
Posiusti inquit mniquitates nr̃as in conspectu
tuo. scłm nrm in illummatione uultus cui.
Qͦ mͦ gͦ hic dic̃. conuertere ut sit ꝓpitiꝰ. qͣsi faciẽ
auertisset iratus. cũ ibi se sic insinuet iracũ.
ut ñ au̾terit faciem ab iniquitatib & scło
t̃pretati sunt. S qui ait dep̾cabilis esto. ui¬
tauit ambiguum. quia dep̾care cõmune
u̾bum ẽ. Nam & ille dep̃cat᷑ qͥ dep̃cationẽ fun¬
spe anticipans. & uelut facta iam deputans:
repleti sumus inquit mane miscđia tua. Gͦ
inhis uelut nocturnis laborib & dolorib.

Expanded text:
que? et deprecobilis esto super servos tuos.» Vox est que? et deprecobilis esto super servos tuos.» Vox est eorum, vel pro eis, qui multa, persequente isto saeculo, mala tolerantes, innotescunt compediti corde in sapientia, ut nec tantis malis coacti refugiant a humani corporis formam, aversionem vultus ejus et conversionem non fieri motu simili motibus corporis nostri; in hoc eodem psalmo recolant superiora: «Posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo, saeculum nostrum in illuminatione vultus tui.» Quomodo ergo hic dicit, «Convertere,» ut sit propitius, quasi faciem avertisset iratus; cum ibi sic insinuet iratum, ut non averterit faciem ab iniquitatibus et saeterpretati sunt. Sed qui ait, «deprecabilis esto,» vitavit ambiguum; quia deprecari commune verbum est: nam et ille deprecatur qui deprecationem funspe anticipans, et velut jam facta deputans: «Repleti sumus,» inquit, «mane misericordia tua.» Ergo in his velut nocturnis laboribus et doloribus
Abbreviated transcription (Latin):
codices ñ habent compeditos. s eruditos. Uer¬
bum enĩ grecum ita inut᷑q significatione
similit̾ sonat: ut una sy llaba paululũ diffe¬
rat. S cum illi erudiant᷑ insapientia. qui
iniciunt sicut scriptũ ẽ. pedem in cõpedes eiꝰ
ñ utiq pedem corporis. s pedem cordis. et eiꝰ
uelut aureis uinculis illigati auia dnĩ ñ exor¬
bitant. nec fiunt ab illo fugitiui: qͦđlibet hoꝵ
legatur. salua c̃. sententia ueritatis. & ipsos
enĩ compeditos uel eruditos corde insapientia.
sic notos dĩ fecit in nouo cestamento: ut ꝓfide
qͣm iuideoꝵ & gentilium decestabat᷑ impietas.
omnia contẽpnerent & eis se pͥuari paterent᷑.
quȩ magna putant ꝓmissa inuet̾i testamento:
ut illa contẽpnerent. & desid̾andis ȩt̾nis ꝑ suas
passiones testimonium ꝑhiberent. unde & testẽ
dicti sunt. sic enĩ grece martẏres appellant᷑: mul¬
ta & multũ mala & acerba temꝑalia ꝑtulert.

Expanded text:
codices non habent, «compeditos,» sed, «eruditos.» Vercodices non habent, «compeditos,» sed, «eruditos.» Verbum enim graecum ita in utraque significatione similiter sonat, ut una syllaba paululum differat. Sed cum illi erudiantur in sapientia, qui injiciunt, sicut scriptum est, «pedem in compedes ejus» non utique pedem corporis, sed pedem cordis, et ejus velut aureis vinculis illigati a via Dei non exorbitant, nec fiunt ab illo fugitivi; quodlibet horum legatur, salva est sententia veritatis. Et ipsos enim «compeditos,» vel «eruditos corde in sapientia» sic notos Deus fecit in Novo Testamento, ut pro fide quam Judaeorum et Gentilium detestabatur impietas, omnia contemnerent; et eis se privari paterentur, quae magna putant promissa in Vetere Testamento qut illa contemnerent, et desiderandis aeternis per suas passiones testimonium perhiberent unde et testes dicti sunt; sic enim graece martyres appellantur, multa et multum mala et acerba temporalia pertulerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
uel amandam ẽẽ. t̾renoꝵ ac temporaliumbo¬
noꝵ felicitatẽ. & cõmoueant᷑ pedes eoꝵ cũ eã
uiderint & in eis qui te ñ colunt. & egressus
eoꝵ effundant᷑ in lapsum. dũ nescuint dinu¬
merare iram tuam : Deniq scđm hanc ͤ ratio¬
nem hominis sui. sic notũ fecit xpm̃ suum:
ut suis pasionib demonstraret. ñ ea munera
quȩ uident᷑ sonare in ueteri testamento. ubi
sunt umbrȩ fucuroꝵ. s ȩt̾na ẽẽ. concupis¬
cenda. Pocest in isto sensu etiam dext̾a dĩ in¬
telligi: in qua iustos suos ab impiis segregabat.
Quia & ipsa bene inotescit: cũ flagellat omnẽ
filium quẽ recipit. nec in peccatis suis ꝓsꝑari
sinit plus irascendo s in mansuetudine si nstrũ
flagellat. ut emendatũ addext̾am ponat. Q
illud quod pleriq codices habent dext̾am tuã
notam fac mͥ: ad utrumq referri pocest. siue
ad xpm̃. siue ad et̾nam felicitatẽ. Nam ds̃ ita
non habet corporalis formȩ dexteram: sic̃ nec

Expanded text:
amandam esse terrenorum ac temporalium bonorum felicitatem, et commoveantur pedes eorum, cum eam viderent et in eis qui te non colunt; et gressus eorum effundantur in lapsum, dum nesciunt dinumerare iram tuam? Denique secundum hanc orationem hominis sui, sic notum fecit Christum suum, ut suis passionibus demonstraret, non ea munera quae videntur sonare in Vetere Testamento, ubi sunt umbrae futurorum, sed aeterna esse concupiscenda. Potest in isto sensu etiam Dei dextera intelligi, in qua justos suos ab impiis segregabit: quia et ipsa bene sic innotescit, cum flagellat omnem filium quem recipit, nec in peccatis suis prosperari sinit plus irascendo, sed in mansuetudine, sinistra flagellat, ut emendatum ad dexteram ponat . Et illud quod plerique codices habent, «Dexteram tuam notam fac mihi,» ad utrumque referri potest, sive ad Christum, sive ad aeternam felicitatem: nam Deus ita non habet corporalis formae dexteram, sicut nec
Abbreviated transcription (Latin):
cedent ad te mala .&. flagellum ñ appropinqͣbit
tab̾naculo tuo. S ne putennis qͥa seꝑatũ ẽ. ca¬
put a corpore. discretum ẽ. enĩ locis. s iunctũ
ẽ. affectu: ipsa affectio coniunctionis. clama.¬
uit de cȩlo. Saule. saule. qͥd me ꝑsequeris :
ꝓstrauit enĩ eum uoce obuirgante: & leuauit

Expanded text:
ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Sed ne putemus quia separatum est caput a corpore: discretum est enim locis, sed junctum est affectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eum voce o
Abbreviated transcription (Latin):
uerxq leticiȩ. id ẽ. & pena pͥmi hominis & reg¬
num scdi satis aꝑteq distincta sint: adhoc
existimo hominis di moysi nomen citulo eius
inscͥptum. nt eis qui pie recteq scrutant᷑ scirp¬
turas. eo mͦ intimaret᷑ etiã legẽ dĩ ͦ ꝑ moỹ sen
muinistͣta c̃. ubi ꝓbonis oꝑib sola uel pene so¬
la p̃mia t̾renoꝵ bonoꝵ aĩ polliceri uidecur¬
sine dubio habere sub uelamento tale aliquid:
quale iste psalmus ostendit.S cum quisq tran¬
sierit ad xpm̃: auferet᷑ uelamen. & reuelabunt᷑
ocłi eius ut consideret mirabilia de lege dei.
donante ei illo ciudicimus. reuela oculos meos.
& considerabo mirabilia de lege tua:

Expanded text:
ue laetitiae, id est, et poena primi hominis et regnum secundi, satis aperteque distincta sint; ad hoc existimo hominis Dei Moysi nomen titulo ejus inscriptum, ut eis qui pie recteque scrutantur Scripturas, eo modo intimaretur etiam legem Dei, quae per Moysen ministrata est, ubi pro bonis operibus sola vel pene sola praemia terrenorum bonorum Deus polliceri videtursine dubio habere sub velamento tale aliquid, quale iste psalmus ostendit. Sed cum quisque transierit ad Christum, auferetur velamen , et revelabuntur oculi ejus, ut consideret mirabilia de lege Dei; donante illo cui dicimus, «Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua»
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicant fieri ñ posse. ut caro ista c̾rena
incȩlum possit ascendere. Idõ luna ista ꝑfecta
inȩternum.&. adu̾sus om̃s contͣdictores cestis
certa. qͣm firma. qͣm aꝑta. qͣm indubitata.
Nam & si quędam st̃ tecta mẏsteriis: qͤdã tam̃
sic manifesta. ut ex ipsis facillime aꝑiantur
obscura. Hȩc cũ ita sint: uidete qͥd seqñ. Tui
xpm̃ tuum. Euertisti cestamentũ serui tui.
ꝓfanasti in t̾ra sc̃itatem eiꝰ. Destruxisti om̃s¬

Expanded text:
ut dicant fieri non posse ut caro ista terrena ut dicant fieri non posse ut caro ista terrena possit in coelum ascendere. Ideo luna ista perfecta in aeternum, et adversus omnes contradictores certa, quam firma, quam aperta, quam indubitata. Nam, etsi quaedam sunt tecta mysteriis, quaedam tamen sic manifesta, ut ex ipsis facillime aperiantur obscura. Haec cum ita sint, videte quid sequitur: Christum tuum. Evertisti testamentum servi tur; profanasti in terra sanctitatem ejus. Destruxisti om
Abbreviated transcription (Latin):
caro ꝑfecta in ȩt̾num: in resurrectione morcu¬
orum. & cestis incęlo fidelis: quia uera dice¬
bantur omnia de resurrectione mortuoꝵ. Ob¬
secro uos. audite hoc iterum planius. & men̾ito¬
te. Scio enim qͦsdam intellexisse. alios uͦ fortassĩ
quid dixerim adhuc inquirere. In nulla re
carras.. Deniq ille qui natus ẽ. in signũ
cui contͣdicit᷑. & ipsam carnẽ suam resuscita¬
uit. ut obuiam iret contͣdictori. & qͥ posset
m̃bra sua sic sanare. ut ea uulnerata fuisse ñ
appareret: cicatrices seruauit incorpore. ut
uulnus dubitationis sanaret incorde. In
nulla gͦ re tam uehement̾. tam ꝑtinacit̾. tam
obnixe &. contentiose contͣdicit᷑ fidei xp̃iane:
sicut de carnis resurrectione. Nam de animi
immortalitate. multi etiam phẏ losophi genti¬
um multa disputauerunt. & inimortalem ẽẽ.
ad resurrectionẽ carnis: ñ titubant. s aꝑtis¬
sime contͣdicunt. & contͣdictio eoꝵ calis est.

Expanded text:
caro; «perfecta in aeternum,» in resurrectione mortucaro; «perfecta in aeternum,» in resurrectione mortuorum: «et testis in coelo fidelis;» quia vera dicebantur omnia de resurrectione mortuorum. Obsecro vos, audite hoc iterum planius, et mementote: scio enim quosdam intellexisse, alios vero fortassis quid dixerim adhuc inquirere. In nulla re carnis. Denique ille qui natus est in signum cui contradicitur , et ipsam carnem suam resuscitavit, ut obviam iret contradictori; et qui posset membra sua sic sanare, ut ea vulnerata fuisse non appareret, cicatrices servavit in corpore, ut vulnus dubitationis sanaret in corde. In nulla ergo re tam vehementer, tam pertinaciter, tam obnixe et contentiose contradicitur fidei christianae, sicut de carnis resurrectione. Nam de animi immortalitate multi etiam philosophi Gentium multa disputaverunt, et immortalem esse aad resurrectionem carnis, non titubant, sed apertissime contradicunt, et contradictio eorum talis est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficietur sedes eius canqͣm luna. s luna mę
ternũ ꝑfecta. Si sol qͣre & luna: ꝑ lunã so¬
lent significare scripturȩ mortalitatẽ carniᷤᷤ
huius ꝓpt̾ augmenta & detrimenta. ꝓpt̾ cͣnsi¬
coriam speciem. Deniq & iericho luna int̾¬
p̃tatur. & utiq quidam qͥ descendebat ab ie¬
rłm in iericho: incidit in latrones. Descende¬
bat enĩ ab immortalitate admortalitatẽ. Simi¬
lis ẽ. gͦ caro ista lunȩ. quȩ omni tẽpore. & om̃i
mense patit᷑ augmenta & detͥmenta. s erit ca¬
ro ista nrã: in resurrectione ꝑfecta. & cestis in
& lo fidelis. Itaq si in solo animo ꝑficeremur:
tantũmͦ soli nos comꝑaret. Rursus simsolo
corpore ꝑficerem᷑ : tantũ mͦ lunȩ nos cõꝑar&.
 quia ꝑficiet nos ds̃ & in animo & in corpore :
scđdm animũ diotũ ẽ. sic̃ sol in conspeccu meo.
quia animũ non uidet nͥ ds̃. & sic̃ luna iam

Expanded text:
perficietur sedes ejus tanquam luna; sed luna in perficietur sedes ejus tanquam luna; sed luna in aeternum perfecta. Si sol, quare et luna? Per lunam solent significare Scripturae mortalitatem carnis hujus, propter augmenta et decrementa, propter transitoriam speciem. Denique et Jericho Luna interpretatur: et utique quidam qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones ; descendebat enim ab immortalitate ad mortalitatem. Similis est ergo caro ista lunae, quae omni tempore et omni mense patitur augmenta et decrementa: sed erit caro ista nostra in resurrectione perfecta; «et testis in coelo fidelis.» Itaque si in solo animo perficeremur. tantummodo soli nos compararet; rursus, si in solo corpore perficeremur, tantummodo lunae nos compararet: sed quia perficiet nos Deus et in animo et in corpore, secundum animum dictum est, «sicut sol in conspectu meo;» quia animum non videt nisi Deus: «et sicut luna,» jam