comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coe ut facta est uox salutationis
tue ĩ aurib meis: exultauit ĩ fãs¬
in gaudio in btero meo. Intellexit eli¬
zabeth codem quo inpleta erat spũ re¬
uelãte. quid illa exultatio sui fignificas¬
set infãtis: hoc est illius uenisse ma¬
trẽ. cuus ip̃e precursor aͣc demonstrato.
esset futinus.
qͣ miranda etꝙͣ. cita scĩ spr̃s ope¬
ratio. Nulla quippe in discendo mora
est: ubi spũs scũs doctor adest. En uno
codemq momẽto cũ bocr salutãtis. gau

Expanded text:
nim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. m miranda, quam cita sancti Spiritus operatio! Nulla quippe in discendo mora est, ubi Spiritus sanctus doctor adest. In uno eodemque momento cum voce salutantis gau
Abbreviated transcription (Latin):
uni ex minimis meis fecistis: michi
fecistis. E rgo qͥd est fr̃s: Illi iudicabũt
de qͥbꝰ dictum ẽ. ut fiant amici de
maniona iniqͥtatis: ut & ipsi inquit
recipiant uos in eterna taberacla.
De eos qui fecerunt muscd̾iam¬

Expanded text:
ni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Ergo quid est, fratres? Illi judicabunt de quibus dictum est ut fiant amici de mammona iniquitatis; «ut et ipsi,» inquit, «recipiant vos in aeterna tabernacula» . dere qui fecerunt miseri
Abbreviated transcription (Latin):
Ego in hac uita ⁊ in hac terra. eo
pauꝑ. ꝑegrinus. ⁊ gemens: nõ dũ
ꝑfruens pace tua. ⁊ip̃dicans pacẽ
tuam. Non ꝓpt̾ me illam predico
sic̃ heretici: qui querentes głam
suam dicunt. pax uob̾cum: ⁊ pa¬
cem ñ habent qͣm ppłis predicant.
Si haberent pacem: non conscinde¬
rent. unitatem. Ego inqͥt loquebi
pacem de te.S quare : ꝓ pter fꝰ
norem meumi. ñ ꝓpt̾ peccuniã n¬

Expanded text:
ego in hac vita et in hac terra, ego pauper, peregrinus et gemens, nondum perfruens pace tua, et praedicans pacem tuam; non propter me illam praedico, sicut haeretici, qui quaerentes gloriam suam dicunt, Pax vobiscum: et pacem non habent quam populis praedicant. Si enim haberent pacem, non conscinderent unitatem. Ego, inquit, «loquebar pacem de te.» Sed quare? «Propter fratres norem meum, non propter pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ hoc ẽ ꝑ uirtutem. In qͦ est
aut̃ caritas fr̃s: Qͥ nõ sua querit
in hac uita. Audite paulum apłm
habentẽ caritatem. Ait. P lacete õĩbꝰ
ꝑ om̃ia:. sic̃ & ego om̃ibꝰ ꝑ oĩa placeo.
Ubi ẽ gͦ qͦd dixisti: si adhuc honat¬
nibꝰ placerem. xp̃is eruus si esse:
& modo dicis te placere: modo or¬
taris. ut & illi placeant S ⁊̃ ibi
posuit finem: ut quis ꝓpter se. aõ
ꝓpt̾ caritatem placeat. & głan sua
querit: ñ querit salutem alior.
Ait enim. Sic̃ ⁊ ego om̃ibꝰ ꝑ om̃ia
placeo: ñ quereus qͦd mͥ ꝓdest .s
qͦd multis ut salui fiant. Ideo ꝙ

Expanded text:
irtutem. In quo autem est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . Audi Apostolum habentem charitatem: ait, «Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem» ? et modo dicis te placere, modo hortaris ut et illi placeant? Sed non ibi posuit finem, ut quis propter se, non propter charitatem placeat. Qui gloriam suam quaerit, non quaerit salutem aliorum. Ait enim: «Sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens quod mihi prodest, sed quod multis, ut salvi fiant
Abbreviated transcription (Latin):
reuerti. Ego aut̃ dixi. forsiran
pauꝑes funt ⁊ stulti: ignorantes
ua sm̃. i udicium dei sui. Ibo ħ ad
abtimates: ⁊ loq̃reis. lps enĩcl¬
nouer uiam dñi: iud.iu dẽi si
Q aree magis his cmul ꝯfrẽger iugũ.¬

Expanded text:
reuerti. ego autem dixi: forsitan pauperes sunt et stulti, ignorantes uiam domini, iudicium dei sui. ibo igitur ad optimates et loquar eis: ipsi enim cognouerunt uiam domini, iudicium dei sui : et ecce magis hi simul
Abbreviated transcription (Latin):
ter: Quesier̃ me qͥ antea ñ int̾roga-¬
bant: inuener̃ qͥ ñ quesier̃ me. dixi.
manꝰ meas tota die ad ppłm incre¬
dulũ: qͥ gradit᷑ inuia ñ bona post
cogitationes suas. ꝑopłs qͥ ad iracũ

Expanded text:
: Quaesierunt me qui ante non interrogabant, invenerunt qui non quaesierunt me: dixi: manus meas tota die ad populum incredulum, qui graditur in via non bona post cogitationes suas. Populus q
Abbreviated transcription (Latin):
flamina ignis. Qͥa in igne dñs di¬
iudicabit᷑ : ⁊ ingladio suo ad omnẽ
caruem: & multiplicabunt᷑ inter¬
fectidla dño. Q sc̃ificabant᷑. ⁊ mun¬
dos se putabant in ortis post iami¬
am intrinsecus: qͥ comedebãt car¬
nẽ suillam. ⁊ ab ominationẽ. ⁊ mu¬
rem: simul consum̃tur dicit dñs.
Ego aut̃ oꝑa eoꝵ. ⁊ cogitationes eoꝵ
uenio ut congregem: cũ om̃ibꝰ gen¬
tibꝰ ⁊ liguis. & uenient. ⁊ uidebiit¬

Expanded text:
dijudicat, et in gladio suo ad omnem carnem, et multiplicabuntur interfecti a Domino. Qui sanctificabantur et mundos se putabant in ortis post januam intrinsecus, qui comedebant carnem suillam, et abominationem et murem, simul consumentur, dicit Dominus. Ego autem opera eorum et cogitationes eorum, venio ut congregem cum omnibus gentib
Abbreviated transcription (Latin):
& mittam ex eis qui saluati fuerĩt
ad gendes: in mare. inaffricam. in
lidiam. tenentes sagitas initaliam.
& greciam. ad insulas longe: ade
meã. & annuntiabũt głam meã
gentibꝰ. ⁊ adducent om̃s fr̃s ur̃os¬

Expanded text:
 mittam ex eis qui salvati fuerint, ad gentes in mare in Africam, in Libyam tenentes sagittam; in Italiam et Graeciam, ad Insulas longe ad eos, meam. Et annuntiabunt gloriam meam gentibus. »
Abbreviated transcription (Latin):
& exultate in ea om̃s qͥ diligitis eã.
Gaudete cũ ea gaudio. uniu̾si qui
lugebatis suꝑ eam: & suggatis ⁊ re¬
pleamini ab ubere consolationis eiꝰ:¬
Ecce egõ declinabo suꝑ eam quasi
fluuiũ pacis  ⁊ qͣsi torrentẽ inun¬
dantẽ głam gentiũ qͣm suggetis.
Ad ubera portabimini: ⁊ suꝑ ge¬
nua blandient᷑ uob̃. Qm sicui ma¬
ter blandiat᷑: ita ego cõsolabor uos.

Expanded text:
et exsultate in ea, omnes qui diligitis eam. Gaudete cum ea gaudio, universi qui lugebatis super eam, ut sugatis et repleamini ab ubere consolationis ejEcce ego declinabo super eam quasi fluvium pacis: et quasi torrentem inundantem gloriam gentium: quam suggetis. Ad ubera portabimini: et super genua blandietur vobis. Quomodo si cui mater blandiatur: ita ego consolabor vos:
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ habitabit: ñ plantabunt ⁊ aliꝰ
comedet. Scđm dies enĩ ligni erũt
dies ppłi mei: ⁊ oꝑa manuũ eoꝵ
inuetabunt electis meis. Nõ labora¬
bunt frustra. neq gen̾abunt incõ
turbatione: qͥa semen benedictoꝵ¬
dñi ẽ.⁊ nepotes eoꝵ cũ eis. Eritq
ante qͣm clament ego exaudiam:
adhuc illis loquentibꝰ. ego audiam.
Lupus ⁊ agnꝰ pascentur simul: &
leo ⁊ bos comedent paleas: ⁊ serpẽti.
puluis panis eiꝰ. Non nocebunt neq
occident inom̃i monte sc̃o meo: di¬
Celum mͥ sedes: ⁊ terra scabel
lam pedũ meoꝵ. Quȩ ẽ ista domꝰ
qͣm edificabitis mͥ: ⁊ qͥs iste locuᷤᷤ
quietis meȩ: O mia ħ manus mea
fecit: ⁊ facta sunt uniuersa ista
dic̃ dñs. Ad quẽ aut̃ respiciam:
nͥ ad pauꝑcłm ⁊ contritũ sp̃u. ⁊ tre¬
mentẽ sermones meos: Qͥ immolat

Expanded text:
t. Non plantabunt: et alius comedet. Secundum enim dies ligni: erunt dies populi mei: et opera manum eorum inveterabunt electis meis. Non laborabunt frustra: neque generabunt filios in conturbatione. Quia semen benedicto et nepotes eorum cum eis eritque antequam clament ego exaudiam adhuc illis loquentibus ego audiam lupus et agnus pascentur simul et leo et bos comedent paleas et serpenti pulvis panis eius non nocebunt neque occident in omni monte sancto meo dicaelum sedis lum pedum meorum. Que ista domus quam edificabilis mihi: et quis iste locus quietis mee? Omnia hec manus mea fecit: et facta sunt universa ista dicit Dominus. Ad quem autem respiciam nisi ad pauperculum et contritum spiritu: et trementem sermones meos. Qui imm
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ suillũ offerat. Ꝙ recordat᷑
thuris: qͣsi qͥ benedicat ydolo. Hec
om̃ia elegerunt inuiis suis: ⁊ in
abominationibꝰ suis anima eoꝵ
delectata ẽ. Unde ⁊ ego eligam il¬
lusiones eoꝵ: ⁊ quȩ timebant ad¬
ducam eis: qͥa uocaui ⁊ ñ erat qͥ
responderet: locutus sum ⁊ non
audier̃: fecer̃q malũ in ocłis meis:
& quę nolui elegerunt. Aũdite uer¬
bum dñi : qui tremitis ad uerbũ eiꝰ.

Expanded text:
recordatur thuris: quasi qui benedicat idolo. Hec omnia elegerunt in viis suis: et in abhominationibus suis anima eorum delectata est. Unde et ego eligam illusiones eorum: et que timebant adducam eis. Quia vocavi: et non erat qui responderet. Locutus sum: et non audierunt. Feceruntque malum in oculis meis: et que nolui elegerunt. Audite verbum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ exultatione cordis: ⁊ uos clama¬
bitis p̃dolore cordis. ⁊ p̃ contritiõe¬
sp̃s ululabitis. & dimittetis nom̃
ur̃m in iuram̃tũ electis meis: et
interficiet te dñs ds̃. & seruos suoᷤ
uocabit nomine alio. In qͦ qͥ bene¬
dictus ẽ suꝑ t̾rã benedicetur indo¬

Expanded text:
lamabitis prae dolore cordis, et prae contritione ululabitis: et dimittetis nomen vestrum in juramentum electis meis, et interficiet te Dominus; et servos suos vocabit nomine alio, in quo qui benedictus est super terram benedicetur in Do
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erunt in memoria pͥora. ⁊ non
ascendent suꝑ cor: s gaudebitis &
exultabitis usq in sempit̾nũ inhiᷤᷤ
inppło meo: ⁊ ñ audietur ineo ultͣ
uox fletus: ⁊ uox elamoris. Non¬

Expanded text:
t in memoria priora et non ascendet super cor. Sed gaudebitis et exultabitis in sempiternum in his in populo meo, et non audietur ultra vox fletus et vox clamoris".
Abbreviated transcription (Latin):
datus ẽ dierũ scłi : moysi ppłi sui.
ubi ẽ qͥ eduxit eos de mari. cũ pas¬
toribꝰ gregis sui: Ubi ẽ qͥ posuit in
medio eiꝰ sp̃m sc̃i sui : qui eduxit
ad dextam moẏ sen brachio maie¬
statis suȩ : qui scidit aqͣs ante eos.
ut faceret sibi nom̃ sempit̾num :
qui eduxit eos ꝑ abyssos qͣsi equũ¬

Expanded text:
datus est dierum saeculi, Moysi, populi sui. Ubi est qui eduxit eos de mari cum pastoribus gregis sui? ubi est qui posuit in medio ejus Spiritum sancti sui? Qui eduxit ad dexteram Moysen brachio majestatis suae: qui scidit aquas ante eos, ut faceret sibi nomen sempiternum. Qui duxit
Abbreviated transcription (Latin):
um tuarũ om̃s nos. Ne irascaris
dñe satis: ⁊ ne ultra memineris
iniqͥtatis. Ecce respice. Popls tuus
om̃s nos. Ciuitas sc̃a tua facta est
deserta. Syon deserta facta est:
ierłm desolata. Domꝰ scĩficationiᷤᷤ¬

Expanded text:
um tuarum omnes nos. Ne irascaris, Domine, satis, et ne ultra memineris iniquitatis. Ecce respice, populus tuus omnes nos. Civitas sancti tui facta est deserta, Sion deserta facta est, Jerusalem desolata: domus sanctificationi
Abbreviated transcription (Latin):
habita. ⁊ ñ erat qͥ ꝑtͣnsiret: ponã
te insuꝑbiã scłoꝵ: gaudiũ ingen̾a¬
tione ⁊ gen̾ationẽ. & sugges lac
gentium: & mamillis regum lacta¬
beris. & scies qͥa ego dñs saluan̾te.¬
e redemptor tuus fortis iacob.
ro ere afferam aurũ. iii
& ꝓ ferro afferam argentũ: ⁊ ꝓligniᷤ
es: ⁊ ꝓ lapidibꝰ ferrum. Ꝙ ponã uisi¬
tationẽ tuã pacen: ⁊ p̃positos tuoᷤᷤ

Expanded text:
iret. Ponam te in supervia seculorum: gaudium in generatione et generationem. Et sugges lac gentium: et mamillas regum lactaberis. Et scies quia ego Dominus salvans te: redemtor tuus fortis Jacob. Pro ere afferam aurum et pro ferro afferam argentum et pro lignis hes: et pro lapidibus ferrum. Et ponam visitationem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Circũspexi ⁊ ñ erat auxil¬
ator: quesiui ⁊ ñ fuit qͥ adiuuarti.
& saluauit mͥ brachiũ meum: et
indignatio mea ipsa auxiliata est
mͥ . X conculcaui ppłos in furore
meo: ⁊ inebriaui eos in indignati¬
one mea: ⁊ detͣxi in t̾rã uirtutẽ eoꝵ.¬

Expanded text:
venit. Circumspexi, et non erat auxiliator: quaesivi, et non erat qui adjuvaret. Et salvavit mihi brachium meum, et indignatio mea ipsa auxiliata est mihi. Et conculcavi populos in furore meo, et inebriavi eos in indignatione mea, et detraxi in terram virtutem eo
Abbreviated transcription (Latin):
plebunt᷑ dies luctus tui. Popls aut̃
tuus om̃s iusti. in ꝑpetuũ heredita¬
bunt t̾rã: germen plantationis ieȩ.
opus manus meȩ ad głificandum.
Minimꝰ erit in mille: ⁊ paruulus
ingentẽ fortissimã. Ego dñs: intẽ¬
pore eiꝰ. subito faciam istud. Sp̃s¬

Expanded text:
plebuntur dies luctus tui. Populus autem tuus omnes iusti, in perpetuum hereditabunt terram, germen plantationis mee, opus manus mee ad glorificandum. Minimus erit in mille et parvulus in gentem fortissimam. Ego Dominus, in tempore eius subito faciam istud. Sp
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa głificabit te. Ꝙ edificabũt filii
ꝑegrinoꝵ muros tuos: ⁊ reges eoꝵ
ministrabunt tibi. In indignatione
enĩ mea ꝑcussi te: ⁊ in reconciliati¬
one mea misertus sum tui.& aꝑien¬
tur portȩ tuȩ iugiter: die ⁊ nocte ñ
claudent᷑: ut afferat᷑ ad te fortitudo
gentiũ. ⁊ reges earũ adducant᷑. Genꝰ
enĩ ⁊ regnũ qͦd ñ seruierit tͥ ꝑibit:¬

Expanded text:
a glorificabit te. Et edificabunt filii peregrinorum muros tuos: et reges eorum ministrabunt tibi. In indignatione enim mea percussi te: et in reconciliatione mea misertus sum tui. Et aperientur porte tue iugiter die ac nocte - et non claudentur. Ut afferatur ad te fortitudo gentium: et reges eorum adducantur. Gens eni
Abbreviated transcription (Latin):
transitu uidere. Sꝑo enĩ me ali¬
qͣntulũ temporis manere apud
uos: si dñs ꝑmiserit. ꝑ manebo
aut̃ ephesi: usq ad pentecosten.
Ostium enĩ mͥ aꝑtũ ẽ magnum.
& euidens: ⁊ aduersarii multi.
Si aut̃ uenerit timotheus: uide¬
te ut sine tuore sit apud uos.

Expanded text:
 me aliquantum temporis manere apud uos, si dominus permiserit. permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten. ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, aduersarii multi. si autem uenerit Timotheus, uidete, ut sine timore sit apud uos.
Abbreviated transcription (Latin):
liber essem ex om̃ibꝰ. om̃iũ me
seruum feci: ut plures lucrifi¬
facerem. His qui sine lege erãt.
tanqͣm sine lege essem. cum
sine lege dei nõ essem. s in lege
essem xp̃i : ut lucrifacerem eos
qui sine lege erant. Factus sũ

Expanded text:
liber essem ex omnibus omnium me seruum feci, ut plures lucrififacerem: his qui sine lege erant, tamquam sine lege essem — cum sine lege dei non essem, sed in lege essem Christi —, ut lucri facerem eos qui sine lege erant. factus sum
Abbreviated transcription (Latin):
ut de pplo qui mecũ ẽ saltem socii re¬
maneant uie tuȩ. Non ẽ inqͥt necesse.
Hoc uno indigeo: ut inueniã gr̃am
in conspectu dñi inei.
euersus ẽ itaq in illo die esau
itinere quo uenerat in seyr: et
iacob uenit in soccoth. Ubi edificata
domo. ⁊ fixxis tentoriis: appellauit no¬
men loci illiꝰ soccoth. idest tab̃nacła.
Transiuitq insalem urbem sichimo¬
rũ. quȩ ẽ in t̾ra chanaan. postqͣm re¬
uersus ẽ de mesopotamia sẏriȩ: ⁊ ha¬
bitauit iuxta oppidum. Emitq par¬
tem agri in qua fixerat tab̃nacłm a
filiis hemor patris sichem: centum
agnis.& erecto ibi altari: inuocauit
suꝑ illud fortissimũ dm̃ isrł. Egressa
est aut̃ dina filia liȩ: ut uideret mu

Expanded text:
ut de populo qui mecum est saltem socii reut de populo qui mecum est saltem socii remaneant viae tuae non est inquit necesse hoc uno indigeo ut inveniam gratiam in conspectu domini mei reversus est itaque illo die Esau itinere quo venerat in Seir et Iacob venit in Soccoth ubi aedificata domo et fixis tentoriis appellavit nomen loci illius Soccoth id est Tabernacula transivitque in Salem urbem Sycimorum quae est in terra Chanaan postquam regressus est de Mesopotamiam Syriae et habitavit iuxta oppidum emitque partem agri in qua fixerat tabernaculum a filiis Emor patris Sychem centum agnis et erecto ibi altari invocavit super illud Fortissimum Deum Israhel egressa est autem Dina filia Liae ut
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ d̾s seruo tuo. & appropinqͣntes
ancille ⁊ filii earũ: incuruati sũt.
Accessit lia cũ liberis suis. &. cum si¬
militer ad orassent: extremi ioseph
nam sunt istę turme qͣs obuiam
habui: Respondit. Ut inuenirem
gr̃am corã dño ineo.&ille. Habeo
ait pluruna frat̾ mi: sint tua tibi.
Dixit iacob. Noli ita obsecro: s si
inueni gr̃am inocłis tuis: accipe
munuscłm de manibꝰ meis. Sic enĩ
tum dĩ. Esto mͥ ꝓpiciꝰ: ⁊ suscipe be¬
nedictionẽ qͣm actuli tͥ: ⁊ qͣm dom¬
michi d̾s tribuens omnia. Uix fr̃e
cõpellente suscipiens ait. Gradiam᷑
simul: eroq socius itineris tui. Dix̃q
iacob. Nosti dñe mi qͦd paruulos ha¬
beam teneros. ⁊ oues ac boues fetas
mecũ : quas si plus in ambulando
fecero laborare: morientur una die
cuncti greges. P recedat dñs m̾s ante
seruum suum: ⁊ego sequar paula¬
tim uestigia eiꝰ. sic̃ uidero posse par¬
uulos meos: donec ueniam ad dñm
meũ inseẏr. Respondit esau. Orote:

Expanded text:
 adpropinquantes ancillae et filii earum incurvati sunt accessitque Lia cum liberis suis et cum similiter adorassent extremi Ioseph t inquit istae turmae quas obvias habui respondit ut invenirem gratiam coram domino meo et ille habeo ait plurima frater mi sint tua tibi dixit Iacob noli ita obsecro sed si inveni gratiam in oculis tuis accipe munusculum de manibus meis sic enim tum Dei esto mihi propitius et suscipe benedictionem quam adtuli tibi et quam donmihi Deus tribuens omnia vix fratre conpellente suscipiens ait gradiamur simul eroque socius itineris tui dixit Iacob nosti domine mi quod parvulos habeam teneros et oves ac boves fetas mecum quas si plus in ambulando fecero laborare morientur una die cuncti greges praecedat dominus meus ante servum suum et ego sequar paulatim vestigia eius sicut videro posse parvulos meos donec veniam ad dominum meum in Seir respondit Esau oro te
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am ⁊ recedemꝰ. Placuit oblatio eoꝵ
hemor ⁊ sichem filio eiꝰ: nec distulit
adolescens. qͥn statim qͦd petebatur
expleret. Amabat enĩ puellã ualde:
xipse erat inclitus in om̃i domo pa¬
tris sui. Ingressiq portam urbis:
locuti sunt ppło. Uiri isti pacifici s̃:
& uolunt habitare nob̾cũ. Negotient᷑
in terra.⁊ exerceant eam: quȩ spaci¬
osa ⁊ lata cultoribꝰ indiget. Filias eoꝵ
accipiemꝰ uxores: ⁊ nr̃as illisdabimꝰ.
Unũ ẽ qͦd differtur tantũ bonũ. si cir¬
cũcidamꝰ ma̾cłos nr̃os. ritum gentis
imitantes: & substantia eoꝵ ⁊ pecora.
&cuncta quȩ possident nr̃a erunt.
Tantũ in hoc acqͥescamꝰ.: & habitantẽ
simul unũ efficiemꝰ ppłm. Assensi
sunt om̃s: circũ cisis cũctis maribꝰ.
⁊ ecce die tercio. qͣndo

Expanded text:
edemus. Placuit oblatio eorum Emor, et Sichem filio ejus: nec distulit adolescens quin statim quod petebatur, expleret: amabat enim puellam valde, et ipse erat inclytus in omni domo patris sui. Ingressique portam urbis, locuti sunt populo: Viri isti pacifici sunt, et volunt habitare nobiscum: negotientur in terra, et exerceant eam, quae spatiosa et lata cultoribus indiget: filias eorum accipiemus uxores, et nostras illis dabimus. Unum est, quo differtur tantum bonum: Si circumcidamus masculos nostros, ritum gentis imitantes. Et substantia eorum, et pecora, et cuncta quae possident nostra erunt: tantum in hoc acquiescamus, et habitantes simul, unum efficiemus populum. Assensi sunt omnes, circumcisis cunctis maribus. Et ecce die tertio, quando
Abbreviated transcription (Latin):
euans iacob ocłos suos. uidit
uenientẽ esau: & cũ eo qͣdringentoᷤ
uiros. Diuisitq filios lię ⁊ rachel.
ambarũq famularũ: ⁊ posuit utͣm¬
q ancillã ⁊ liberos earum in pͥncipi¬
o: liam uͦ ⁊ filios eiꝰ in scđo loco:
rachel aut̃ ⁊ ioseph nouissimos.
& ipse ꝓgrediens. ad orauit ꝓnus
in terram septies: donec appropin-¬
quaret frater eiꝰ. Currens itaq esau
obuiã fr̃i suo: amplexatus ẽ eum.
Stringensq collũ eiꝰ ⁊ osculans: fle

Expanded text:
utem Jacob oculos suos, vidit venientem Esau, et cum eo quadringentos viros, divisitque filios Liae et Rachel, ambarumque famularum; et posuit utramque ancillam, et liberos earum, in principio; Liam vero, et filios ejus, in secundo loco; Rachel autem et Joseph, novissimos. Et ipse progrediens adoravit pronus in terram septies, donec appropinquaret frater ejus. Currens itaque Esau obviam fratri suo, amplexatus est eum: stringensque collum ejus et osculans fl
Abbreviated transcription (Latin):
miuit cũ illa. ui opprimens uirginẽ.
& conglutinata ẽ amina eiꝰ cum ea:
tristemq blandiciis deliniuit. Ee ꝑ¬
gens ad hemor patrẽ suum : accipe in
quit mͥ puellam hanc comugẽ. Qͦd
cum audisset iacob absentibꝰ filiis. et
in pastũ occupatis pecoꝵ: siluit do¬
nec redirent. E gresso aut̃ hemor patre
sichem ut loqueret᷑ ad iacob: ecce fi¬
lii eiꝰ uemebant de agro. Auditoq
qͦd acciderat. irati sũt ualde. eoqͦd
fedam rem esset oꝑatus in ifrł: ⁊ ui
olata filia iacob rem illicitã ꝑpetras¬
set. Locutus ẽ itaq emor ad eos. Si¬
chem filii mei adhesit amina filię
mus uicissim conubia. filias ur̃as
tradite nob̃: ⁊ filias nr̃as accipite :¬
& habitate nob̾cũ. Terra in potestate
ur̃a ẽ: exeirete. negotiamini. ⁊ possi¬
dete eam. S ⁊ sichem ad patrẽ ⁊ fr̃s
eiꝰ ait. Inueniam gr̃am corã uobis:
& quecũq statueritis dabo. Augete do¬
sichem ⁊ patri eiꝰ indolo: seuientes
ob stuprũ sororis. Non possumꝰ fac̾e̾

Expanded text:
mivit cum illa, vi opprimens virginem. Et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit. Et pergens ad Emor patrem suum, Accipe mihi, inquit, puellam hanc conjugem. Quod cum audisset Jacob, absentibus filiis, et in pastu pecorum occupatis, siluit donec redirent. Egresso autem Emor patre Sichem, ut loqueretur ad Jacob, ecce filii eius veniebant de agro auditoque quod acciderat irati sunt valde eo quod foedam rem esset operatus in Israhel et violata filia Iacob rem inlicitam perpetrasset locutus est itaque Emor ad eos Sychem filii mei adhesit anima filiae mus vicissim conubia filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite et habitate nobiscum terra in potestatevestra est: exercete, negotiamini, et possidete eam. Sed et Sichem ad patrem et fratres ejus ait: Inveniam gratiam coram vobis, et quaecumque statueritis, dabo: augete dotSichem et patri ejus in dolo, saevientes ob stuprum sororis: Non possumus facere
Abbreviated transcription (Latin):
eoqͦd caritatẽ ueritatis ñ receperunt:
ut salui fierent. & ideo mittet illis as̃
oꝑationẽ erroris. ut credant mendacio:
ut iudicentur om̃s qui ñ credider̃ uen¬
tati: s cõsenser̃ iniqͥtati. Nos aut̃ debe¬
lecti a deo. qͦd elegit nos ds̃ primicias
insalutem. inscificationẽ sp̃s ⁊ fidem
ueritatis: in qua ⁊ uocauit uos ꝑ euã

Expanded text:
 veritatis non receperunt ut salvi fierent ideo mittit illis Deus operationem erroris ut credant mendacio ut iudicentur omnes qui non crediderunt veritati sed consenserunt iniquitati nos autem debetres dilecti a Deo quod elegerit nos Deus primitias in salutem in sanctificatione Spiritus et fide veritatis ad quod et vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisceamini cũ illo: ut confundat᷑.
& nolite qͣsi inunicũ exterminare il
lum: s corripite ut frẽm. Ipse aut̃
d̾s pacis det uob̃ pacẽ sẽpiternam:
inom̃i loco. Dñs sit cum om̃ibꝰ uob̃.
Salutatio mea manu pauli: quod
signum in om̃i epła ita scribo. Gr̃a

Expanded text:
commisceamini cum illo, ut confundatur. Et nolite quasi inimicum existimare, sed corripite ut fratrem. Ipse autem Dominus pacis det vobis pacem sempiternam in omni loco. Dominus sit cum omnibus vobis. Salutatio mea manu Pauli; quod est signum in omni epistola. Ita scribo. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
pienti tempore sinpliciis hominuse¬
piari s. manum omniporentis uet
inuens neq de functus esfugiame
Srmobrem fortiter uitam exceden a
senectute qͥdem dignus apatebo
ad olescentib aut̃ exemplun forte
reliqͣm: si ꝓuito antino at fortiten

Expanded text:
enti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
icribarum. uir etate ꝓuectus ⁊ uul¬
tu decorus: aperto ore biaus. cõm.¬
pellebatur caruem porcinam man¬
ducare. At ille głosam mortem ma¬
gis qͣm odibilem uitam amplecten᷑:
uoluntarie preibat ad sixplicium.
Intuens aut̃ quemadinꝯoum oportet
accedere: pacienter sostinens. desti¬
nauit non admitax illicita. ꝓpter
uitȩ amorem. h aut̃ qui adstabant
iqua miseratione cominoti. ꝓpter
antiqͣm uiri ainicitiam: tollentes
eum secreto: rogabant afferri carnes
uib uesci ei licebat: & simularetur
duc& sicut rex imꝑauerat de
sacrificis carnib. ut hoc facto amor¬
te liberaretur: & ꝓpter ueteren ami¬
ritiam. hanc in eo facerent humami¬
tatem. At ille cogitare cepit ȩtatis
ac senrctutis suȩ eminentiã dignam.¬
a puero obtumȩ conuersationis: & se¬
cundũ sc̃ȩ ⁊ a deo conditȩ legis consti¬
tuta. respondit cito: dicens. premitti
se uelle in infernum. Non eñ etatẽ
nr̃am dignum est inquit fingere: ut
multi adolescentium arbitrantes hele¬

Expanded text:
cribarum vir aetate provectus et vultu decorus aperto ore hians conpellebatur carnem porcinam manducare at ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitae amorem hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus ut hoc facto a morte liberaretur et propter veterem amicitiam hanc in eo facerent humanitatem at ille cogitationem cepit aetatis ac senectutis suae eminentiam dignama puero optime conversationis et secundum sancte et a Deo condite legis constituta. Respondit cito dicens premitti se velle in infernum non enim aetatem nostram dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Ele
Abbreviated transcription (Latin):
te fuerant miciores. in ram uersi st
ꝓpter sermones ab eo dictos: q̃s illi
ꝑarrogantiam ꝓlatos arbitrabant᷑.
S eum plagis ꝓimeretur: ingemũ¬
it & dixit. Domine qui habes scam
scientiam: manifeste scis tu. qͥa cũ
a morte possem liberari. duros corpo¬
ris sustineo dolores: seđ̾m animam
uͥ. ꝓpter timorem tuum libent̾ hec
pacior. & iste qͥdem hoc modo uita
discessit: ñ solum iuuenib s ⁊ umi¬
uersȩ ger⁊ memoriã mortis suȩ. ad¬

Expanded text:
am versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum libenter haec patior et iste quidem hoc modo vita decessit non solum iuvenibus sed et universae genti memoria
Abbreviated transcription (Latin):
inter̃ malos est: nec recedere amalis
potest. nisi cum redierit ad societatẽ
angłoꝵ: ut ibi sit unde ꝑegrinat᷑ :
ubi om̃s iusti ⁊ sc̃ĩ. qui fruuntur
uerbo dei. sine lectione sine litteris.
Qd enim nob̾ ꝑ paginas scriptũ est:
ꝑ faciem dei illic erit. Qualis patͥa:
Magna patria: & miseri sunt ꝑcgͥ¬
ni ab illa patria. S quid ait iste sꝰ¬
Longinqua facta ẽ ꝑegͥnatio mea.
Maxime eoꝵ uox est. idest ipsiꝰ eccłie.
quȩ laborat in hac terra. Illlꝰ uox ẽ.
qui clamat afinibꝰ terrę. in alio loco¬
psalmi dicens. Afinibꝰ terre. ad tẽ
clamaui. Qs nr̃m clamat a finibus
terre: Nec ego. nec tu. nec ille: s a
finibꝰ terrȩ. ipsa sola ȩccłia. Tota
hereditas xp̃i clamat : qͥa ȩccłia he¬
reditas est: & de eccłia dictum est.¬

Expanded text:
inter malos est. Nec recedere a malis inter malos est. Nec recedere a malis potest nisi cum redierit ad societatem angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur, ubi omnes justi et sancti qui fruuntur verbo Dei sine lectione, sine litteris. Quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria? Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua facta est peregrinatio mea;» maxime eorum vox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae laborat in hac terra. Illius vox est, quae clamat a finibus terrae in alio psalmo dicens: «A finibus terrae ad te clamavi.» Quis nostrum clamat a finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia, tota haereditas Christi clamat; quia Ecclesia haereditas e
Abbreviated transcription (Latin):
longinquus iactus est. Multũ ate
recessi: ꝑegrinatio mea facta ẽ longin¬
s̃qua.
Non dum ueni in patriam illam: ubi
cum nullo malo uicturus sum. Nõdũ
ueni ad illam societatem angłoꝵ: ubi
scandala non timebo. Quare aut̃ nõ dũ
sum ibi: quia in colatus meus longin¬
quus factus est.:i
Ncolatus. ꝑegrinatio est. In cola
dicitur qui habitat interra aliena:
non inciuitate sua. Longinquus in¬
quit factus est: ꝓlongatus ẽ incolatuᷤᷤ
meus. & ubi longinquus: Aliquando
fr̃s mei cum ꝑegrinatur homo: inter
meliores uiuit. qͣm in patria sua forte
uiueret. S non sic est. qͣndo de illa ie¬
rłm celesti ꝑegrinamur: mutat enim
homo patriam: ⁊ aliquando illi inꝑe
grinatione bene est. Inuenit amicos
fideles ꝑegrinando: quos in patria
inuenire non potuit. Inimicos habu¬
it. ut de patria pelleret᷑. ⁊ ꝑegrinaret᷑:
inuenit qͦd non habebat in patria.
Non sic ẽ patria illa ierłm: ubi om̃s¬
sunt boni. Qͥ cũq inde ꝑegrinatur

Expanded text:
inquit, «factus est!» Multum a te recessi, peregrinatio mea facta est longinqua. Nondum veni in patriam illam, ubi cum nullo malo victurus sum; nondum veni ad illam societatem Angelorum, ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? Quia «incolatus meus longinquus factus est.» Incolatus peregrinatio est: incola dicitur qui habitat in terra aliena, non in civitate sua. «Longinquus,» inquit, «factus est incolatus meus.» Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, cum peregrinatur homo, inter meliores vivit, quam in patria sua forte viveret: sed non sic est, quando de illa Jerusalem coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliqregrinatione bene est. Invenit amicos fideles peregrinando quos in patria invenire non potuit; inimicos habuit ut de patira pelleretur et peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. Non sic est patria illa Hierusalem ubi omnes boni, quicunque inde peregrinatur
Abbreviated transcription (Latin):
est anima mea. Ne ꝑegͥnationem cor¬
poralem intelligeres: animam dixit
ꝑegͥnari. Corpus ꝑeg̾natur locis: aĩa
ꝑegͥnat᷑ affectibꝰ. Si amaueris terram.
peregrinaris adeo: si amaueris deũ.
ascendis ad eum. In caritate dei ⁊ ꝓxi¬
mi exercemur: ut redeamꝰ ad caritatẽ.
Si cadamus in terra: marcescimus &
putrescimus. Iste aut̃ qui cecidat.
descensum ẽ ad eum. ut ascenderet.
Intendens tempus ꝑeg̾nationiᷤᷤ suę:
dixit se ꝑegrinari in tab̾naculis
cedar. Quare: quia multii ꝑegna¬
ta est amina mea. Ibi ꝑegrinatur:
ubi ascendit. Non corpore ꝑegrinat᷑.
quę ꝑegrinat᷑. S donec ꝑueniat:
multum ꝑegrinata ẽ amina mea.
ubi : In tab̾nacłis cedar.

Expanded text:
est anima mea.» Ne peregrinationem corporalem intelligeres, animam dixit peregrinari. Corpus peregrinatur locis, anima peregrinatur affectibus. Si amaveris terram, peregrinaris a Deo: si amaveris Deum, ascendis ad Deum. In charitate Dei et proximi exerceamur, ut redeamus ad charitatem. Si cadamus in terram, marcescimus et putrescimus. Iste autem qui ceciderat, descensum est ad eum, ut ascenderet. Intendens tempus peregrinationis suae, dixit se peregrinari in tabernaculis Cedar. Quare? Quia «multum peregrinata est anima mea.» Ibi peregrinatur, ubi ascendit. Non corpore peregrinatuquae peregrinatur. Sed donec perveniat, «multum peregrinata est anima mea.» Ubi? In «tabernaculis Cedar.
Abbreviated transcription (Latin):
carbones uastatores. & quare uas¬
tatores dicunt᷑: breuiter a ccipiat
Icaritas ur̃a. Primo qͦmͦ exrmplis
agendum sit uidete. Lingua sub¬
dola nichil sic nouit dicere. qͦ magiꝰ
subdola est. nisi uide ne non possis
implere: multum ẽ ad te hoc qued¬
adgredi cepisti S tu preceptum
euangłicũ habes sagittam: s carbo¬
ues non dum habes. Timendum ne
sagicta sola non ualeat ad uersus
linguam dolosam: sunt ⁊ carbont
iit puta incipit enĩ tibi dicere ds.¬
ĩ u non potes: quare ille pocest:
Numqͥd tu delicatior es illo senato¬
re: Nuinqͥd tu infirmior es illoant
illo inualitudine. u Nuqͥd
tu infirmior es femimis teminę
tum peccaui: & mutũ peceator
sunt. Qͦ modo dictum : in euangħo.
cin modicum dinintitir. modieum
diligit. Cum gͥ fuerin ista ẽnuin

Expanded text:
carbones vastatores. Et quare vascarbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminaetum peccavi, et multum peccator sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista en
Abbreviated transcription (Latin):
aut qiuis apponet᷑. int̾rogauit exercens.
Nam ipse dicturus est qui interrog¬
at. Respondit enim subiciens sibi un¬
terroganti. Sagitę potentis acute:
cum carbonibꝰ desolatoriis. uł uastato¬
ribꝰ. Siue desolatoriis dicas. siue
uastatoribꝰ dicas. nam in dilersis cõ¬
dicibꝰ diuerse scriptuni idem signifi¬
cat: iidete. Uastatores carbones di¬
cunt᷑: qui uastando ⁊ desolando.
unt᷑ ⁊ transfigunt corda: s cũ trañ¬
fixa fuerint corda sagittis uerbi dñi.
amor excitatur: non interitus com¬
parat᷑. Nouit dñs sagittare ad amor¬
em: & nemo pulerius sagittat ad
amorem. qͦmqui uere sagtitat: im¬
mo sagittat cor amantis. ut adiuuet
amantem: sagittat. ut faciat am¬
antem. Sagittę aut̃ sunt: cũ agimꝰ
uerbis. C arbones aut̃ uastatores qͥ
sunt: Parum ẽ uerbis agere. contͣ
linguã subdolam ⁊ labia iniqua:
parum ẽ uerbis agere: quia ⁊ ex¬
emplis agendum est. Exempla sũt

Expanded text:
aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis;» vel, «vastatoribus.» Sive «desolatoriis» dicas, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando auntur, et transfigunt corda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertit se dolosa lingua ad lau¬
dem ꝓhibentem. Si laudas: orta¬
re. Q uare laudando premis: ꝙ eluᷤ¬
esset ut uituꝑares: quam dolose lau¬
dares. Quid enim diceres uituꝑãdo:
absit. Feda uita ista est: mala uita
ista ẽ.S quia nosti cum hec dixeriᷤᷤ.
premi te posse auctoritate euangłica.
conuertis te ad aliud dissuadendi ge¬
nus. ut laudando me falso. a uera
laude ꝓhibeas. imino laudando xpi¬
stum. axpisto ꝓbibeas dicens. Ed
hoc: Ecce illi fecerunt: forte ti nõ
poteris. Incipis ascendere: cadis.
Monere uidetur serpens : dolosa
lingua est: uenenum habet. Roga
contra illam siuis ascendere: ⁊ die
deo tuo. Dñe : erue animam in eam
alabiis iniustis: & alingua dolosa.
& dicit tibi dñs tuus. Qd dabitur
tibi. aut quid apponetur tͥ. ad linguã
dolosam: id est quod habeas aduer¬
sus linguam dolosam. qͦd opponas
linguę dolosȩ. quo te munias adu̾sꝰ
linguam dolosam: Qd tibi dabit᷑.

Expanded text:
convertit se lingua dolosa ad lauconvertit se lingua dolosa ad laudem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose laudares. Quid enim diceres vituperando? Absit: foeda vita ista est, mala vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera laude prohibeas; imo laudando Christum, a Christo prohibeas, dicens: Quid est hoc? Ecce illi fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadis. Monere videtur; serpens est, dolosa lingua est, venenum habet. Roga contra illam, si vis ascendere, et dic Deo tuo: «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa. dicit tibi Dominus tuus, «Quid dabitur tibi, aut quid apponetur tibi ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
clamain. & exaudint.i
me. Unde illum exaudiuit: Ut iam
constitueret eum. ad gradus ascenden¬
tus quid querat: Dñe erue anmã
meam alabiis inustis. ⁊ alingua
dolosa. Quȩ est lingua dolosa:
habens ymaginem consulendi : &
ꝑniciem nocendi. Ipsi sunt qui di¬
cunt. & tu hoc facturus es quod ne¬
mo fecit: & tu solus eris xp̃ianu :
& si ostenderit alios hoc facere: ⁊ le¬
geret eu̾głm. ubi precepit dñs fieri.
& legeret actas apłoꝵ: illi quiꝰ dicũt
in lingua sibdola ⁊ labiis iniquis:
non poteris forte implere. multũ ẽ
qͦd ad gredens. Alii ꝓhibendo deter¬
rent: alii laudando plus premũt.
Qa iaitalis est uita. quȩ iam oc¬
eupauxit mundum. tanta auctor¬
itas. sp̃i ẽ. ut rep̃hendere iam xpi¬
stim/ nec pagar ius audeat legit᷑
illessui reprehendr ñ potest. Aua
dixit. uade uende omnia que habes.
& distribue pauꝑibꝰ. ⁊ sequere me.
Xp̃o contradici non potest: eu̾głio
contradici ñ potest: reprehendi xp̃c
non potest.ii

Expanded text:
clamavi, et exaudisti me.» Unde illum exaudivit? Ut jam constitueret eum ad gradus ascendentus, quid orat? «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa.» Quae est lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi. Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris christianus? Et si ostenderit alios hoc facere, et legerit Evangelium ubi praecepit Dominus fieri, et legerit Actus Apostolorum; illi quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte implere; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo deterrent, alii laudando plus premunt. Quia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tanta auctoritas Christi est, ut reprehendere jam Christum nec paganus audeat. Legitur ille qui reprehendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, et sequere me» : Christo contradici non potest, Evangelio contradici non potest, reprehendi Christus non potest;
Abbreviated transcription (Latin):
Eice ancillam: ⁊ filium eius. Non enĩ
heres erit filius ancillę: cum filio suo
ẏsabac. S hoc quod dicit eice. quando
erit: Qndo area ceꝑit uentilari. Modo
aut̃ anteqͣm eiciatur. heu me quia
incolatus meus longinquus factus ẽ:
in habitaui cum tab̃nacłis cedar. &

Expanded text:
llam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac» . Sed hoc quod dicit, «Ejice,» quando erit? Quando area coeperit ventilari. Modo autem antequam ejiciatur, «Heu me, quod incolatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis C
Abbreviated transcription (Latin):
do laudas uiuum. si nosti laudare.
adhibe illum mortuo. ut accendat᷑:
id est quicũq adhuc piger est sequi
deum. ad moue illi carbonem qͥ erat
extinctus: & habeto sagittam uerbi
dei. ⁊ carbonem uastatorem: ut oceur¬
cepit iste sagittas ardentes: accipiat
carbones uastatores. ii.¬
⁊ repellit homo linguã subdolã.
⁊ labia miqua. iam ascendit gͣ¬
dum: incipit ꝓficere: s adhuc uiuit
iuter malos. inter iniqͦs. Nondum ẽ
area uentilata: puta qͥa triticũ factũ
est. Numqͥd iam in horreo est: Ad huc
necesse ẽ: ut multa palea premat᷑.
&̾ qͣntum ꝓficit: tantum uidet ma¬
iora scandala in ppło. Nam si nõ ꝓfici-¬
at. ñ uidet iniqͥtates: si non sit uerax
xp̃ianus. non uidet fictos. & enĩ fr̃s
⁊ de illa similitudine hoc nos docet
dñs: de frumentis ⁊ zizaniis. Cum
homini apparent mali. isi factus
fuerit ipse bonus. Qͥa cum creuisset
herba ⁊ fructum fecisset: tunc apparu

Expanded text:
do laudas vivum, si nosti laudare, do laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurcepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates; si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cumhomini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparu
Abbreviated transcription (Latin):
multe carnales cogitationes. mul¬
⁊ amores seculares. Ipsi uruntur
carbonibꝰ desolatoriis: ut fiat purꝰ
suum: qͥa facta erat ibi ruina
diaboli. nunc edificat᷑ ibi xp̃s.
Nam quamdui mauet ibi diabolꝰ.
non potest edificari . xp̃s. Accedunt
carbones desolatorii: & deiciunt
qͦd male fuerat edificatum: ⁊ deso¬
lato loco. accedit structura felicita¬
tis perpetuȩ. Uidete gͦ quare dicti
sunt carbones: qͥa qui se conu̾tunt
ad dñm. de mortuis reuiuiscunt.
Carbones aut̃ quando accendinit᷑:
ante qͣm accend̾ent᷑. extincti erant.
llam extincti carbones mortui die¬
untur: ardentes uiui appellantur.
E. xempla gͦ multoꝵ inquoꝵ. qui
conuersi funt ad deum: carbones
dieti sunt. Audis homines mirari
i dicere. ego illum noui qͦm ebri¬
osus fuit: qͣm sceleratus. qualis
amator circi aut amphiteatri: qͣliᷤ
fraudator: modo qͦmodo seruit :
qͣm inuocens factus est: noli mi¬
rari. carbo est. Uiuum gaudeas:
quia extinctum plangebas. S qͣn¬

Expanded text:
multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purussuum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quan
Abbreviated transcription (Latin):
fecunditatem frugum. Omnia ista:
ꝓmissiones sunt terrene. In figura
spiritaliter intelligunt᷑: quomͦ ierłm
terrena umbra erat regni celoꝵ. sic
ce. Si gͦ ismael inũmbra: non mirũ
qͥa ibi tenebre praguiores: ⁊ enĩ uin¬
brȩ. tenebre sunt. Ergo ismael in te
nent. Ipsi sunt qui contradieunt sp̃a¬
libꝰ ꝓficientibꝰ. ⁊ detrahunt illam:
& habent labia iniqua. ⁊ linguaᷤᷤ sub¬
dolas. Contra quos rogauit iste ascen¬
dens: ⁊ appositi sunt ei carbones de¬
solatorii: & sagittę potentis acutȩ.
Inter illos enim adhuc uiuit: donec
tota area uentiletur. Ideo dixit. in¬
habitaui cum tab̾nacłis cedar⁊ upx
psa tab̃nacła ismael. cedar dicta
sunt. Sic habet liber geneseos sic
habet qͦd cedar ad ismael ꝑtinet. Ergo
y sabac cum ismael: idest qui ꝑtinent
ady sabac. inter illos uiuunt. qͥ ꝑtinent
adẏsmabel. Isti sursum uolunt ascend̾e:
illi deorsum uolunt premere. Isti uola¬
re uolunt addcum: illi conant᷑ pennaᷤ

Expanded text:
fecunditatem frugum. Omnia ista fecunditatem frugum. Omnia ista promissiones sunt terrenae. In figura spiritualiter intelliguntur, quomodo Jerusalem terrena umbra erat regni coelestis, ce. Si ergo Ismael in umbra, non mirum quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tennent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas subdolas. Contra quos rogavit iste ascendens, et appositi sunt ei carbones desolatorii, et sagittae potentis acutae. Inter illos enim adhuc vivit, donec tota area ventiletur: ideo dixit, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Nam et ipsa tabernacula Ismael, Cedar dicta sunt. Sic habet liber Geneseos; sic habet, quod Cedar ad Ismael pertinet . Ergo Isaac cum Ismael; id est, qui pertinent ad Isaac, inter illos vivunt, qui pertinent ad Ismael. Isti sursum volunt ascendere, illi deorsum volunt premere: isti volunt volare ad Deum, illi conantur pennas
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Unus de ancilla erat: alter
de lbera. E& ancilla hĩsmael erat.
de libera sarra quem suscepit ex de¬
speratione ꝑ fidem.ysabac erat.
Uterq ex semine abrahȩ: s ñ ut̾q
heres abrahe. De abraham natꝰ unꝰ.
s tam̃ non hereditat: alter etiam
heres: non solum filius s & heres.
N ismael sunt om̃s qui .ii¬
carnaliter colunt deum: ad
ipsos enim ⁊ uetus testam̃tũ
ꝑtinet. qͥa sic dixxit apłs. Sub lege
uolentes esse: in lege non audistiᷤ:
Scriptum est enim. qm̃ abraham
duos filios habuit. unũ de ancilla
⁊ unum de libera: que sunt in al¬
legoria. hec sunt duo testamenta.
Quȩ sunt duo testamenta: Unum
uetus. ⁊ alterum nouum. lletus te¬
stamentum adeo: & nouum testam̃tũ
a deo. Q mͦ ab abraham ⁊ hismael.
⁊ysabac: s ysmael ad terrenum.
ysahac ad celeste regnum. Ideo uetꝰ
ierłm. terrenam palestinam: regnũ
terrenum. salutem terrenã: hostium
subiugationem. habundantiã filioꝵ.

Expanded text:
dicit: unus de ancilla erat, et alter dicit: unus de ancilla erat, et alter de libera. Ex ancilla, Ismael erat; de libera Sara, quem suscepit ex desperatione per fidem, Isaac erat. Uterque ex semine Abrahae, sed non uterque haeres Abrahae. De Abraham natus unus, sed tamen non haereditat: alter etiam haeres; non solum filius, sed et haeres. In Ismael sunt omnes qui carnaliter colunt Deum. Ad ipsos enim et vetus testamentum pertinet: quia sic dixit Apostolus, «Sub Lege volentes esse, Legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera; quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo testamenta.» Quae sunt duo testamenta? Unum vetus, et alterum novum. Vetus testamentum a Deo, et novum testamentum a Deo; quomodo de Abraham et Ismael et Isaac. Sed Ismael ad terrenum, Isaac ad coeleste regnum. Ideo vetusJerusalem, terrenam Palaestinam, regnum terrenum, salutem terrenam, hostium subjugationem, abundantiam filiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s sci. unus homo in xp̃o: qͥa uni¬
tas sc̃a in xp̃o est
Nes homo dicit. a finibus
terrȩ ad te clamaui: cũ ange¬
retur cor ineum. Huius gͦ hominiᷤ
longinqua ꝑegrinatio facta est.
inter malos. & tamqͣm si diceree
ceret: heu me: heu uox est mi ser.
uox est calamitatis ⁊ infelicitatis.
s tamen inspe. qͥa iam uel gemere
didicit: multi enim ⁊ miseri sunt
⁊ non gemunt: ⁊ ꝑegͥnantur. &
redire nolunt. Iste iam uolenꝰ rediis
cognoscit infelicitatem ꝑegͥnationiᷤᷤ
suȩ. Qa agnouit illam. redit ⁊ as¬
cendere incipit: quia canticũ gra¬
duum cepit cantare. Ubi gͦ gemit:
Qa int̾ miquos habitat. In habita¬
ui cũ tabnacłis cedar. Uerbum hoc
quia hebreum est: ꝓculdubio nõ
intellexistis. Quid est inhabitaui
cum tabernacłis cedar: Quantum
oꝵ: tenebras significat. Int̾pretatũ
cedar. latine tenebrȩ dicunt᷑. Nostĩ
aut̃ duos filios habuisse abraant:
quos qͥdem commemorat apłs. ⁊ ad
ẏmaginem duoꝵ testamentoꝵ ẽe

Expanded text:
sancti unus homo in Christo, quia unitas sancta in Christo unus homo dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum» . Hujus ergo hominis longinqua peregrinatio facta est inter malos. Et tanquam diceretur ceret, «Heu me!» Heu, vox est miseriae, vox est calamitatis et infelicitatis; sed tamen in spe, quia jam vel gemere didicit. Multi enim et miseri sunt, et non gemunt, et peregrinantur, et redire nolunt. Iste jam volens redire, cognoscit infelicitatem peregrinationis suae: quia agnovit illam, redit; et ascendere incipit, quia Canticum graduum coepit cantare. Ubi ergo gemit, et inter quos habitat? «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Verbum hoc quia hebraeum est, procul dubio non intellexistis. Quid est, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar?» Cedar, quantum um hebraeorum, Tenebras significat. Interpretatum Cedar latine, Tenebrae dicuntur. Nostis autem duos filios habuisse Abraham, quos quidem commemorat Apostolus, et ad imaginem duorum testamentorum esse