comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misero lux. & uita isq iin aiacritiõme animȩ sunt. Et in ȩ¬
uuangelio simpliciaer dictũ legimii:.i. eluis ei fuerat ii natus
non esset: non quo sit qri⁊ atus  atus non fuerit. scd qđ
melius sit non esie quar nale ẽẽ. Auud est enĩ omĩno ñ ẽẽ. ali
udd cum sit ahiq i a intermissione crutiari. Quomodo morte
quietũ. uitȩ mi. erȩ p̃ferimus: Unde ⁊a nos dieni appellat tene
gustia. dies uitę suę prauos & pessimos uocat. & paulus apłs di¬
cit. ut eriperet nos de presenti scło ne quã. & iterũ. redimentes
tẽpus. qm̃ dies mali sunt. Hebrei quintũ mensem quo capta est¬
hierusalem. templũq subuersum est. natiuitatẽ hieremiȩ sup¬
putant. mextricabilibus quboscã x incredibilibus argum̃tis.
Quod si probare potuerint.⁊.mꝰuioniũ iob ualeant inter¬
pretari nescio. nis forte cillt̃ diemn quadã p̃figuratione & ua¬

Expanded text:
misero lux et uita his. qui in amaritudine animae- sunt? et in emisero lux et uita his. qui in amaritudine animae- sunt? et in euangelio simpliciter dictum legimus: melius ei fuerat. si natus non esset, non quo sit, qui natus non fuerit, sed quo melius sit non esse quam male esse; aliud est enim omnino non eud cum sit, absque ulla intermissione cruciari, quomodo mortem quietam, vitae miseriae praeferimus. Unde et Amos diem appellat tenebgustia, dies vitae suae parvos et pessimos vocat . Et Paulus apostolus dicit: Ut eriperet nos de praesenti seculo nequam . Et iterum: Redimentes tempus quoniam dies mali sunt . Hebraei quintum mensem quo capta Jerusalem Templumque subversum est, nativitati Jeremiae supputant, inextricabilibus quibusdam et incredibilibus argumentis. quod si probare potuerint: quomodo testimonium Iob ualeant interpretari, nescio; nisi forte et illum diem quadam praefiguratione et ua
Abbreviated transcription (Latin):
ululatũ in tempore meridiano. qui non me interfecit a uulua.
ut fier& mihi mater mea sepulchrũ. & uulua eius conceptus ae.¬
ternus. Quare de uulua egressus sum ut uiderẽ laborẽ & dolo.¬
rem & consumerentur in confusione dies mei: Qui putant ani¬
mas fuisse in caelestibus. & de meliori in peiorem statum p̃cipitaras.
hoc ꝙ huusscemodi utunt᷑ testimoniis. quod scilicet melus fuis¬
set in cȩlestib quam in terrenis cõmorari. & corpus humilitatis
ad sumere: noua quedam immo iam uetera hereseos suie argu¬
menta querentes. Nos uͦ legentes ulud ueati iob. maledicta dies
in qua natus sum. ⁊ nox illi in qua aixerunt. ecce masculus. & ma¬
iedictus homo qr i adnatiauit patri meo dicens. natus est tibi
puer. huic testimonio coaptaraus. qui silicet melius est uen esse
quam uiuere in suppliciis. iuxta iłli.. quod scriptum est. mors
uero requies. cui elai it ãs ir: ar. suam: & iterũ. Quare data est

Expanded text:
ululatum in tempore meridiano qui non me interfecit a vulva ululatum in tempore meridiano qui non me interfecit a vulva ut fieret mihi mater mea sepulchrum ternus. quare de uulua egressus sum, ut uiderem laborem et dolorem et consumerentur in confusione dies mei? Qui putant animas fuisse in caelestibus et de meliore in peiorem statum praecipitatas, hoc et huiuscemodi utuntur testimoniis, quod scilicet melius fuerit in caelestibus quam in terrenis commorari et corpus humilitatis assumere, noua quaedam, immo iam uetera hereseos suae argumenta quaerentes. nos uero legentes illud beati Iob: maledicta dies, in qua natus sum, et nox illa, in qua dixerunt: ecce masculus, et: maledictus homo. qui annuntiauit patri meo dicens: natus tibi est puer, huic testimonio coaptamus, quod scilicet melius sit non esse quam uiuere in suppliciis iuxta illud, quod scriptum est: mors uiro requies, cui elusit deus uiam suam, et iterum: quare data est
Abbreviated transcription (Latin):
a dño reuelabitur. dicente apostolo: Om̃e quod manifestatur
lux est. Cantate dño. laudate dñm. quia liberauit animam
pauperis de manu pessimorum. Qui pauper est spũ nec ha¬
bet diuitias qui receperunt in isto scło consolationem suam.
& de quib paulus loquitur. tantum ut pauperũ memores
essemus: cum fuerit uindictam a dño consecutus. dnm̃ laudat
in spũ. & de manu pessimarũ eius uitam gloriatur. Hoc autẽ
totum fit non nr̃o merito. sed eius gr̃a. qui pauperem liberauit.
nec hab& diuitias superbiȩ corruentis. sed humilitatẽ pau¬
peris lberati Maledicta dies in qua natus sum: dies in qua pe.¬
perit me mater mea. non sit benedicta. Maledictus uir qui ad
nuntiauit patri meo diccns. natus est tibi puer masculus. & qua¬
si gaudio lȩtificauit eum. Sit homo ille ut sunt ciuitates quas
subuertit dñs & non pęnituit eum. Audiat clamorem mane. &

Expanded text:
causa domino reuelatur dicente apostolo: omne. quod manifestatur. causa domino reuelatur dicente apostolo: omne. quod manifestatur. lux est. Cantate domino, laudate dominum, quia liberauit animant pauperis de manu pessimorum! Qui pauper est spiritu nec habet diuitias, quae receperunt in isto saeculo consolationem suam et de quibus Paulus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, cum fueiit uindictam a domino consecutus, dominum laudat in spiritu et se de manu pessimorum erutum gloriatur. hoc autem totum fit non nostro merito, sed eius gratia, qui pauperem liberauit nec habet diuitias superbiae corruentis, sed humilitatem pauperis liberati Maledicta dies, in qua natus sum, dies, in qua peperit me mnuntiavit patri meo dicens natus est tibi puer masculus et quasi gaudio laetificavit eum sit homo ille ut sunt civitates quas subvertit Dominus et non paenituit eum audiat clamorem mane et
Abbreviated transcription (Latin):
intellexerunt ignominiam sempiternã. quȩ obtinebit eos. & nul-¬
la obliuione delebri i. Dcant igitur quod uolunt uiri quon¬
dam pacifici. & qui custodiebant latus meum ꝙ decipere cupie¬
bant. dũ modo uistũ uirũ atq doctorem ȩccł st peri
exercituum probator iuste. siue qui probas i is qui ides renes
ꝙ cor. uideam queso ultionem tuam ex eis. tili eñ i enc laui cau¬
sam meam. Solus est dñs qui nouerit ꝓbare i istitiã. quomodo
solus est qui cordis interna conspiciat. Unde & ihc sciens cogi-¬
tationes hominũ. non ex profectu ut quidam putant. sed na¬
tura ds est. Tale quid & in psalmis sonat. Non iustificabitur
tus habere propugnatorem dm̃. tamen in patientia fragilita¬
tis humanȩ. qđ nouit esse uenturũ. iam nunc iuidere desiderat.
Cui & reuelauit causam suam. qui dicit in alio loco. mihi uin¬
dictam. ego retribuã dicit dñs. Felix autem conscientia. cuiꝰ

Expanded text:
intellexerunt ignominiam sempiternam, quae optinebit eos et nulintellexerunt ignominiam sempiternam, quae optinebit eos et nulla obliuione delebitur. dicant igitur, quod uolunt, uin quondam pacifici et, qui custodiebant latus meum, et decipere cupiant. dummodo iustum uirum atque doctorem ecclesiae postexercituum, probatoriusti — siue qui probas iusta —, qui uides renes et cor, uideam, quaeso, ultionem tuam ex eis! tibi enim reuelaui causam meam. Solus est dominus, qui nouerit probare iustitiam. quomodo solus est, qui cordis interna conspiciat; unde et Iesus sciens cogitationes hominum non ex profectu, ut quidam putant, sed natura deus est. tale quid et in psalmis sonat: non iustificabitur at iustus habere propugnatorem deum, tamen inpatientia fragilitatis humanae, quod nouit esse uenturum. iam nunc uidere desiderat. cui et reuelauit causam suam, qui dicit in alio loco: mihi uindictam, ego retribuam, dicit dominus. felix autem conscientia, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
uituperationẽ multorũ aduersum se in circuitu atq dicentiũ.
Persequimini & ꝑsequamur eos. Om̃s uiri qui erant pacifici mei
ꝙ custodienteslatus meũ ĩ quomodo decipiatur. & preualeanus
aduersus eum. & consequamur ultionem ex eo. Dñs autẽ mecũ ẽ¬
tanquã bellator fortis. Cum aduersarii surrexerint & amici
quondam atq pacifici fuerint ad bella conuersi. uoluerintq
nobis insidias tendere. non magnopere curemus sed optemus
hoc dicere quod & propheta loquitur. Dñs autem mecum est
quasi bellator fortis: idcirco qui persequuntur me cadent.
& infirmi erunt. siue ideo ꝑsecuti sunt. & intelligere non potu¬
erint. Confundantur uehementer. quua non intellexerunt
obprobrium sempiternũ. quod nunquã lelebitur. Quia per
secuti sunt ideo propheticum non potuerunt intelligere ser¬
monem. & ignorantiam confus o uehemens consecuta est. nec

Expanded text:
uituperationem multorum congregatorum adnersum se in circuitu atque dicentium: uituperationem multorum congregatorum adnersum se in circuitu atque dicentium: persequimini et persequamur eos! Omnes uiri, qui erant pacifici mihi et custodientes latus meum: si quo modo decipiatur et praeualeamus aduersum eum et consequamur ultionem ex eo! dominus autem mecum est quasi bellator fortis. Cum aduersarii surrexerint et amici quondam atque pacifici fuerint ad bella conuersi uoluerintque nobis insidias tendere, non magnopere curemus, sed optemus hoc dicere. quod et propheta loquitur: dominus autem mecum est quasi bellator fortis. Idcirco, qui persequuntur me, cadent et infirmi erunt — siue ideo persecuti sunt et intellegere non potuerunt —, con fundentur uehementer, quia non intellexerunt opprsecuti sunt, ideo propheticum non potuerunt intellegere sermonem et ignorantiam confusio uehemens consecuta est nec
Abbreviated transcription (Latin):
contumelias multorum : & terrorem in circuitu. Persequimi
babylonius ueniret exercitus: om̃ia hostilis gladius perder&.
uersus est mihi sermo dñi in obprobriũ atq derisũ. dũ tardi¬
tatem prophetiȩ putant esse mendatium. Quam obrem in
mea mente decreui. ut ultra ad popłm dĩ non loquerer. nec
nomen illius neminarem. Quod cum pudore superatus est¬
meis. siue undiq desolutus est: ita ut ferre non possem. Con¬
ceptus enim animo sermo diuinus. nec exore prolatus. ardet
in pectoribus. Inde & paulus loquitur. Si ȩuuangelizauero.
non est mihi gła. necessitas enim mihi incumbit. Uae enim
mihi est.si non euuangeliz auero. Si enim uolens hoc ago.
mercedem habeo: si autem inuitus. dispensatiomͥ credita est.
Et in athenis. uidens idolatriȩ debitam ciuitatem. incitaba¬
tur spũ. & tota mente feruebat. Et postmodũ in codem uolu¬
mine legimus. Cum uenissent autem a macedonta silas& ti¬
motheus. instabat uerbo paulus. testificans uideis esse ihm̃

Expanded text:
onem — multorum um et terrorem in circuitu — siue congrBabylonius ueniret exercitus et omnia hostilis gladius praedaretur, uersus est mihi sermo domini in opprobrium atque derisum, dum tarditatem prophetiae putant \'esse mendacium: quamobrem in mea mente decreui, ut ultra ad populum dei uerbis non loquerer nec nomen illius nominarem. quod cum pudore superatus i siue undique dissolutus sum, ita ut ferre non possim. \' conceptus enim animo sermo diuinus nec ore prolatus ardet in pectore: unde et Paulus loquitur: si euangelizauero. non est mihi gloria; necessitas enim mihi incumbit; uae enim mihi est, si non euangelizauero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus, dispensatio mihi credita est. et in Athenis uidens idololatriae deditam ciuitatem incitabatur spiritu et tota mente feruebat; et post modicum in eodem uolumine legimus: cum uenissent autem de Macedonia Silas et Timotheus. instabat uerbo Panlus testificans Iudaeis esse Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tristitiam. futuro gaudio cõmutandã. uxta illud quod
scriptum est. beati flentes. qm̃ ipsi ridebunt. & idcirco mi¬
seriam & iniquitatẽ. afflictionẽq libenter sustineo. ita ut
capiam & inuocem eas: & breuitatẽ u uiriȩ. felicitatis ȩter¬
nitate cõpensem. Quia factus est mihi sermo dñi in obpro.¬
brium. & in derisum tota die. & dixi. non recordabor euis.
siuie non nominabo dnm nec loquar ultra in nomine euis.

Expanded text:
tristitiam futuro gaudio commutandam iuxta illud, quod tristitiam futuro gaudio commutandam iuxta illud, quod scriptum est: beati flentes. quoniam ipsi ridebunt, et idcirco miseriam et iniquitatem afflictionemque libenter sustineo, ita ut cupiam et iuuocem eas et breuitatem iniuriae felicitatis aeternitate compensem: Quia factus est mihi sermo domini in opprobrium et in derisum tota die. et dixi: non recordabor eius — siue
Abbreviated transcription (Latin):
audiens. propħam in gentibus dedite. & iterũ. ecce ego con¬
stitui te hodie suꝑ gentes. & suꝑ regna. ut euellas. & destruas.
& disperdas & dissipes. & ȩdifices & plantes. arbitratus sit me-¬
hil se contra populũ uidȩorũ. sed contra diuersas nationes in
circiuitu esse dicturũ. unde & ꝓphetiam libenter ad sumpse¬
t. & euenisse contrario. ut captiuitatem hierusaler
dicans. ꝑsecutiones & angustias sustineret. Quodq intulit
factus sum in derisum totadie: om̃s subsannabant me. eo qđ
estiment illum uniuersa mentitum. & cuncta quȩ prȩdixerit
esse uentura mendatia fuerint. et per se enim putauerunt
statim futurũ qđ dñs minabatur. & populus aestuat nequa-¬
quam ultra uenturũ quod statim non uenerat. Atq uocife¬
ro uastitatem babiloniam & iniquitatem hostium. per quam
opprimendus sit populus meus. S in autem sequimur beax.
in eo quod dixere quia amaro uerbo meo ridebo. preuarica¬
tionem & miseriam inuocabo. hic sensus est. Scio presentẽ

Expanded text:
audiens: Prophetam in gentibus dedi te Supra I, 5. tui te hodie super gentes et super regna. ut euellas et destruas et disperdas et dissipes et aedifices et plantes. arbitratus sit nihil se contra populum Iudaeorum. sed contra diuersas in circuitu nationes esse dicturum, unde et prophetiam libenter assumserit: et euenisse contrario. ut captiuitatem Hierusalem praedicans persecutiones et angustias sustineret. quodque intulit: factus sum in derisum tota die, omnes subsannant me, eo, quod aestiment illum uniuersa mentitam et cuncta, quae praedixerit esse uentura, mendacia fuerint; et propheta enim putauerat statim futuram, quod dominus minabatur, et populus aestimabat nequaquam ultra uenturum, quod statim non uenerat. atque uociferor uastitatem Babyloniam et iniquitatem hostium, per quam opprimendus sit populus meus\', sin autem sequimur LXX in eo, quod dixere: quia amaro uerbo meo ridebo. praeuaricationem et miseriam inuocabo, hic sensus est: scio praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ recedentẽ. & nunquã ad se uenientẽ. Dies autẽ prȩdi¬
cationis uidaicȩ. om̃e tempus est post passionem saluatoris.
usq ad consummationẽ seculi. ut postquã subintrauerit
multitudo gentiũ. tunc om̃is isrł saluus fiat. Et dixerunt.
Uenite & cogitemus contra hieremiam cogitationes. Non enĩ
peribit lex a sacerdote. neq consilium a sapiente: neq ser¬
mo a propheta. Uenite & percutiamus eũ lingua. & non at.¬
tendamus ad unuiersos sermones eius. Ista & tunc uidȩorum
contra hieremiam siue dñm saluatorem. & hodie hereticorum
contra seruos eius cogitatio est: ut calũpnias struant. ꝙ scõs
iuros accusatione pręueniant. nec cogitent quid illi ueritatis
loquantur. sed quid ipsi tradunt mendatii. Lactant enim in
sacerdotibus & insipientibus & pseudo prophetis suis legẽ dĩ.¬
& consiliũ & ȩloquiũ ꝑmanere. dicente scriptura. In peruer¬

Expanded text:
semper recedentem, et nunquam ad se venientem; dies autem perdisemper recedentem, et nunquam ad se venientem; dies autem perditionis Judaicae, omne tempus est post passionem Salvatoris, usque ad consummationem saeculi, ut postquam subintraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiat . « Et dixerunt: Venite et cogitemus contra Jeremiam cogitationes; non enim peribit lex a sacerdote, neque consilium a sapiente, nec sermo a propheta: venite et percutiamus eum lingua, et non attendamus ad uniuersos sermones eius! Ista et tunc Iudaeorum contra Hieremiam siue dominum saluatorem et hodie hereticorum contra seruos eius cogitatio est, ut calumnias struant et sanctos uiros accusatione praeueniant nec cogitent, quid illi ueritatis loquantur, sed quid ipsi struant mendacii; iactant enim in sacerdotibus et in sapientibus et pseudoprophetis suis legem dei et consilium et eloquium permanere dicente scriptura: in peruer
Abbreviated transcription (Latin):
terra eorum redacta est in solitudinẽ: & in miraculũ om̃ium
sibilumq: ita ut qui terram quondã & urbem florentissimã
uiderint. in desertũ & cineres esse conlapsum. admirentur &
upeant. & animȩ confusionẽ gestu corporis indicent. He
enim mouere caput. & stuporem mentis sibilo demonstrare.
Quod plenius & rectius post aduentũ dñi intelligimus esse
completũ. quando nullus uidaeorũ terrã quondam & urbem
scam. ingredi lege ꝑmittitur. sed cum ad planctũ uenerint.
mirantur & deflent uaticinia ꝓphetarũ opere completa.
Sicut uentus urens disꝑgam eos coram inimico siue inimi¬
cis: dorsum & non faciem ostendã eis. in die perditionis eorum.
Usq hodie sententia dĩ perman& in uidacos. In toto orbe disꝑsi
sunt coram inimico diabolo: uel inimicis dȩmonibus. Et cum
diebus ac noctibus in sẏnagogis satanȩ inuocent nomen dĩ.
dorsum & non faciem suam ostendit eis ds. ut intelligant eũ

Expanded text:
terra eorum redacta est in solitudinem et in miraculum omnium terra eorum redacta est in solitudinem et in miraculum omnium sibilumque, ita ut, qui terram quondam et urbem florentissimam uiderint in desertum et cineres esse conlapsam, ammirentur et stupeant et animae confusionem gestu corporis indicent:\' hoc est enim mouere caput et stuporem mentis sibilo demonstrare. quod plenius et rectius post aduentum domini intellegimus esse conpletum, quando nullus Iudaeorum terram quondam et urbem sanctam ingredi lege permittitur, sed cum ad planctum uenerint, mirantur et deflent uaticinia prophetarum opere completa. Sicut uentus urens dispergam eos co ram inimico - siue inimicis —: dorsum et non faciem ostendam eis in die perditio» Usque hodie sententia Dei permanet in Judaeis, in toto orbe dispersi sunt coram inimico diabolo, vel inimicis daemonibus, et cum diebus ac noctibus in synagogis Satanae invocent nomen Dei, dorsum et non faciem suam ostendit eis Deus, ut intelligant eum
Abbreviated transcription (Latin):
terit immutari. Et tamen cum cetera naturȩ ordinẽ seruent.
popłs m̃s oblitus est mei. Sequitur enim. Quia oblitus es mei po¬
pulus meus frustra libantes & impingentes in uiis suis: in semitis
seculi siue sempiternis. ut ambularent per eas in itinere non trito.
ii obliuiscitur dm̃. & relinquit eum qui dicit. ego sum uia. u
diis alienis. mnpinguit in uiis suis: nequaquã dĩ sed suis. & anti.¬
quas sempiternasq semitas derelinquit. quȩ om̃iũ sanctorum
sunt tritacuestigiis. colentium dm̃. Isti uero ambulauerunt in iti-¬
nere non trito. & relicto cultu dĩ. idola uenerati sunt. Propter
quȩ infertur pęna quȩ sequitur. ut fieret terra eoꝵ in desola¬
tionem. & in sibilum sempiternum. Om̃ĩs qui preterit ꝑ eam
obstupescet : & mouebit caput suum. Et quia dereliquerunt
ait cultum dĩ. & prauas idolatriȩ semitas sunt secuti: propterea

Expanded text:
terit immutari; et tamen, cum cetera naturae ordinem seruent, terit immutari; et tamen, cum cetera naturae ordinem seruent, populus meus oblitus est mei.\' sequitur enim: Quia oblitus est mei populus meus frustra libantes et inpingentes in uiis suis, in semitis saeculi - siue sempiternis —, ut ambularent per eas in itinere non trito. Qui obliuiscitur dei et relinquit eum, qui dicit: ego sum uia, libatque dis alienis, inpingit in uiis suis - nequaquam dei, sed suis — et antiquas sempiternasque semitas derelinquit, quae omnium sanctorum sunt tritae uestigiis colentium deum. isti uero ambulauerunt in itinere non trito et relicto cultu dei idola uenerati sunt; propter quae infertur poena. Quae sequitur: Ut fieret terra eorum in desolationem et in sibilum sempiternum; omnis, qui praeterit per eam, obstupescet et mouebit caput suum. \'Et quia dereliquerunt,\' ait, \'cultum dei et prauas idololatriae semitas sunt secuti, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uocat. eoquod uni dõ seruierit. dicente ꝓpħa. notus
in iudea ds̃. in israbel magnũ nomen eius. Numquid defici&
de petra agri nix libanti. aut euelli possunt aquȩ erum¬
pentes frigidȩ & defluentes: Lxx. Huniquid defitient de
petra ubera. aut nix de libano. aut declinabit aqua uolent̃
sublato uento. Tale quid & illud uirgilianũ sonat. Ante le¬
ues ergo pascentur in ȩthere cerui. & freta destituent nudos
in littore pisces. quam nr̃o illius labatur pectore uultus. Et
in alio loco. In freta dum fluuũ current dum montibus um.¬
brȩ. lustrabunt conuexa polus dum sẏdera pascet. & semper ouos. no¬
menq tuum laudesq manebunt. Quomͦ inquit nix de libani sũ¬
mitatib deficere non potest. nec ullo ut om̃is lucescat solis ardo¬
re superatur. fluentesq de montib riui nequaquã siceantur in
frontibus. sic nomen tuũ qđ ꝑse stabile est. atq ꝑpetuũ. non po¬

Expanded text:
autem uocat eo, quod uni deo seruierit dicente propheta: notus autem uocat eo, quod uni deo seruierit dicente propheta: notus in Iudaea deus, in Israhel magnum nomen eius. Numquid deficiet de petra r a agri nix Libani? aut anelli possunt aquae erumpentes frigidae et defluente? LXX: numquid deficient de petra ubera aut nix de Libano? aut declinabit aqua uiolenter sublata uento? Tale quid et illud Uerguianum sonat. ante leues ergo pascentur in aethere cerui et freta destituent nudos in litore pisces, quam nostro illius labatur pectore uultus: et in alio loco: in freta dum fluuii current, dum montibus umbrae lustrabunt, conuexa polus dum sidera pascet, semper honos nomenque tuum laudesque manebunt. \'quomodo,\' inquit, nix de Libani summitatibus deficere non potest nec ullo. ut omnis liquescat, solis ardore superatur fluentesque de montibus riui nequaquam siccantur in fontibus, sic meum nomen, quod per se stabile est atque perpetuum, non po
Abbreviated transcription (Latin):
cit dñs. Interrogate gentes quis audiuit talia. horribilia quȩ
fecit nuis uirgo isrł : Impl& dñs parabolam. quã & aspectu &
sermonib docuerat. & dicit. Ecce ego fingo contra uos malũ.
quasi figulus lutum. Malum autẽ uixta isaiam. qui dicit.
faciens pacẽ & creans malum. non quo per se malũ sit. sed quod
patientib malũ esse uideatur. Et cogito contra uos cogitati¬
onem. id est pro merito inferre sententiã. Mutate opera. & di¬
rigite uias ur̃as: ut & prosperis poena mutetur. Qui inquit
ribus. siue uixta aquilam desperauimus. & urxta simmachũ
defecimus. Quod utrũq offendit dm̃. ut aut nequaquam
putet posse saluari. aut ad placandum dm̃ animo defecisse.
Et post cogitationes nr̃as inquit ibimus. Ubi est ergo absq
dis facere uoluntatem: Propterea infert dicens. Interroga¬
te gentes & omnes in circuitu nationes. quis fecerit. quis au¬
dierit idolis seruiens. quȩ fecit nimis uirgo israhel. Uirginem

Expanded text:
nus: interrogate gentes: quis audiuit talia horribilia, quae fecit nimis uirgo Israhel? Implet dominus parabolam. quam et aspectu et sermonibus docuerat. et dicit: \'ecce ego fingo contra uos malum quasi figulus lutum\' — malum autem iuxta Isaiam, qui dicit: faciens pacem et creans malum, non quo per se malum sit, sed quod patientibus malum esse uideatur — et cogito contra uos cogitationem\' — id est pro merito inferre sententiam —; mutate opera et dirigite uias uestras, ut et prosperis -poena mutetur! \' \'qui/inribus siue iuxta Aquilam desperauimus us et iuita Symmachum defecimus, quod utrumque offendit deum, ut aut nequaquam se putet posse saluari aut ad placandum deum animo defecisse — et post cogitationes,\' inquit, \'nostras ibimus.\' ubi est ergo absquedis facere uoluntatem? propterea infert dicens: \'interrogate gentes et omnes in circuitu nationes, quis fecerit. quis audierit idolis seruiens, quae fecit nimis uirgo Israhel.\' uirginem
Abbreviated transcription (Latin):
sit postea. Alir d enun est h storiã. aliud prophetiam scribere.
Et in presenti loco sedechiai. qui cum urbe hierusalem captusest
mittens se ⁊ibit a Ihieremiam. & eo tempore quo obsidebat ur
hierusalem. y postea narratui hi toria ioachim frĩs euis qui
ante eum rex fuit. & ioachim icde ł lechoniȩ qui fuius ioachim fu¬

Expanded text:
sit, postea. Aliud est enim historiam, aliud prophetiam scribere, sit, postea. Aliud est enim historiam, aliud prophetiam scribere, ut in praesenti loco. Sedechias, qui cum urbe Hierusalem captus est, mittens scribitur ad Jeremiam, et eo tempore quo obsidebatur Hierusalem, et postea narratur historia Joachim fratris ejus, qui ante eum rex fuit, et Joachin, id est Jechoniae, qui fuit filius Joachim
Abbreviated transcription (Latin):
quare de uulua egressus sum. ut uiderem laborem & dolorem. &
consumerentur in confusione dies mei: Uerbũ qđ factũ est ad hie¬
remiam a dño. quando misit eũ rex sedechias fassur filiũ melchiȩ
e. s. pꝰomar fi im mia ⁊ sact: doten dicens. Inte rroga prono.¬
nobi. Sr̃ pra pontifex ar aue saschor cui ꝑcussit hieremiam
patreri habuit eminer. hic autẽ fassur filius est melchiȩ. hoc id¬
circo ne quis eundem put. Mittit autem sedechias rex ad pro¬
phetam: uolens uel populẽ cire uel principes. ut occulto ꝑle¬
gatos nuntio recõgnescat. Qam dñ si per urbem hierusalem.
& popłm uidȩorũ habeat sententiam. Quodq infert quia nabu¬
godonosor rex babilonis p̃oatur aduci sum uos: ostendit iam ob¬
sessam hierusalem. hoc a ror ħa sis itare sedechiam. Et no-
tandum quo i in propͭ is. ma:ume in hie zechie & hieremia.
nequaquã regũ & temporũ  rao eruetur. sed p̃postere qđ uixta
historiam postea factum set pe us r.serri: ÷ quod prius factum

Expanded text:
quare de vulva egressus sum ut viderem laborem et dolorem et consumerentur in confusione dies mei verbum quod factum est ad Hieremiam a Domino quando misit ad eum rex Sedecias Phassur filium Melchiae et Sophoniam filium Maasiae sacerdotem dicens interroga pro nonobis. Supra pontifex Phassur siue Phaschor, qui percussit Hieremiam. patrem habuit Emmer, hic autem Phassur filius est Melchiae: hoc idcirco, ne quis eundem putet. mittit autem Sedecias rex ad prophetam nolens uel populum scire uel principes. ut occulto per legatos nuntio recognoscat, quam dominus super urbe Hierusalem et populo Iudaeorum habeat sententiam. quodque infert: quia Nabuchodonosor, rex Babylonis, proeliatur aduersum nos, ostendit iam obsessa Hiertandum, quod in prophetis maximeque in Ezechiele et Jeremia nequaquam regum et temporum ordo servetur: sed praepostere, quod juxta historiam postea factum sit prius referri, et quod prius gestum
Abbreviated transcription (Latin):
conteram:s belli. quȩ in manib uoĩs sunt: & quibus uos
pugnatis a sum regem baoylona & chaldeos qui obsi¬
dent uor in cire ut i ulio ̃ Et congregabo ea in mediorio¬
tiam babitatores ciaitatis huius. homines & bestiȩ pestilentia
magna morientur. Trustra inquit repugnare uultis chal¬
aeis obsidentib: & arma bellica p̃paratis: quorũ in medio

Expanded text:
convertam vasa belli quae in manibus vestris sunt et quibus vos pugnatis adversum regem Babylonis et Chaldeos qui obsident vos in circuitu murorum et congregabo ea in medio citiam habitatores civitatis hujus: homines et jumenta pestilentia magna morientur. Frustra, inquit, repugnare vultis Chaldaeis obsidentibus, et arma bellica praeparatis, quorum in media
Abbreviated transcription (Latin):
popłm tribus uidȩ. babilonis regis manibus obtinendum:
aliosq interfitiendos gladio. & alios ducendos in captiui¬
tatem: & uniuersas diuitias tam urbis quam thesauros re¬
gum ab inimicis esse capiendas ipsum phassur cum omni
cognatione sua & familia adducendum in captiuitatem:
& in babilone esse moriturũ. eoquod populũ suum men¬
datio deceperit: nequaquã uera illi & tristia. sed per men¬
datiũ prospera pollicendo. Simulq animaduertendum
prophetȩ patientiam atq prudentiam. qđ missus in car.¬
cerem tacet. & silentio uincit iniuriam: nec tamen dissi¬
mulat quod scit esse uenturũ. ut saltem sic pseudo ꝓpħa
pontifex peccare desistat. & dm̃ deprecetur. Sedux isti me
dñe & seductus sum: siue decepisti me dñe & deceptus sum.
fortior me fuisti & inualusti. siue obtinusti & potiusti. Fac¬
tus sum in derisum: tota die om̃s subsannant me. quia

Expanded text:
populum tribus Iudae Babylonii regis manibus optinendum populum tribus Iudae Babylonii regis manibus optinendum aliosque interficiendos gladio et alios ducendos in captiuitatem et uniuersas diuitias tam urbis quam thesaurorum regiorum ab inimicis esse capiendas ipsumque Phassur cum omni cognatione sua et familia ducendum in captiuitatem et in Babylone esse moriturum eo. quod populum suo mendacio deceperit nequaquam illi uera et tristia. sed per mendacium prospera pollicendo. simulque animaduertenda prophetae patientia atque prndentia, quod missus in carcerem tacet et silentio uincit iniuriam nec tamen dissimulat, quod scit esse uenturum, ut saltem sic pseudopropheta pontifex peccare desistat et dei clementiam deprecetur. Seduxisti me. dom , et seductussum— siue decepisti me, domine, et deceptussum —; fortior me fuisti et inualuisti — siue optinuisti et potuisti-; factus sum in derisum tota die. omnes subs
Abbreviated transcription (Latin):
siue congregatum. & coactum interpretati sunt. Quia
hȩc dicit dñs. Ecce dabo te in pauorem. te & om̃s mimicos
tuos. Et corruent gladio inimicorũ suorũ. & oculi tui ui¬
debunt. & omẽm uidam dabo in manu regis babilonis. et
transducet eos in babilonem. & percutiet eos gladio. Et da¬
in manu inimicorũ eorũ. & diripient eos & tollent. & du-¬
cent in babilonem. Tu autem phassur & om̃s habitatores
domus tuȩ ibitis in captiuitatem. & in babilonẽ uenies.
& ibi mor̾ieris: ibiq sepelieris tu & om̃s amici tui quibus
prophetasti mendatium. Iuxta superiorem interpretationẽ
qua phassur tiomen fuerat immutatum ut appellaretur
magur. om̃s similiter transtulerunt. ut significarent uel
pauorem uel peregrinationem. uel sublationẽ. translatio¬
nem ꝙ congregationẽ. Cõminaturq eũ cũ amicis suis
iamq capiendũ. tradendũq hostium manibus. & cunctum

Expanded text:
sine congregatum et \'coactum\' interpretati sunt. Quia sine congregatum et \'coactum\' interpretati sunt. Quia haec dicit dominus: ecce ego dabo te in pauorem et omnes amicos tuos et corruent gladio inimicorum suorum et oculi tui uidebunt; et omnem Iudam dabo in manu regis Babylonis et traducet eos in Babylonem et percutiet eos gladio. et dain manu inimicorum eorum, et diripient eos, et tollent et ducent in Babylonem. Tu autem Phasur, et omnes habitatores domus tuae, ibitis in captivitatem, et in Babylonem venies, et ibi morieris ibique sepelieris et omnes amici tui, quibus prophetasti mendacium. Iuxta superiorem interpretationem, qua \'Phassur\' nomen fuerat inmntatum, ut appellaretur \'Magur,\' omnes similiter transtulerunt, ut significarent uel \'pauorem\' uel \'peregrinationem\' uel \'sublationem et \'transiationem\' et \'commigrationem\'. comminaturque eum cum amicis suis iam iamque capiendum tradendumque hostium manibus et cunctum
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur beniamin. & in porta sublimi. quȩ non ueritatẽ
indicat. sed iniustam pontificis potestatẽ. Cũ illuxisset
in crastinũ. eduxit phassur hieremiam de neruo. Dixit ad
eum hieremias. Non phassur uocauit dñs nomen tuum.
sed pauorem undiq. Et hic tam nomen poutificis quam
tormenti genus. similiter om̃s tit supra interpretati sunt.
Mutatur autem nomen pontificis. ut ex nomine futuro¬
rum supplicium monstretur. N equaquã inquit habes
oris nigredinem. & michi imperiũ potestatis. sed captiuus
duceris in babilonẽ. Hoc enim significat pauor undiq suie
per circuitũ. ut tremens & propriȩ salutis incertus. huc illuc.¬
q circũspicis & uenientes contra te aduersarios reformides.
Pro paupere quod in hebraico scriptum est magũr. bex & the.¬
odotion.Mẽĩoĩt̃ o Ñ.idest migrantem: aquilȩ scđã editio pe¬
regrinum pruna circumspitientem. simmachus abilatum.

Expanded text:
pretatur \'Beniamin\', et in porta \'sublimi,\' quae non ueritatem pretatur \'Beniamin\', et in porta \'sublimi,\' quae non ueritatem indicat, sed iniustam pontificis potestatem- Cumque inluxisset in crastinum, eduxit Phassur Hieremiam de neruo et dixit ad eum Hieremias: non Phassur uocauit dominus nomen tuum, sed pauorem undique. Et hic tam nomen ponti- Scis quam tormenti genus similiter omnes ut supra interpretati sunt. mutatur autem nomen pontificis, ut ex nomine futurorum supplicium demonstretur. \'nequaauam,\' inquit, \'habebis oris nigredinem et iniquae imperium potestatis, sed captiuus duceris Babylonem — hoc enim significat \'pauor undique\' siue per circuitum\' —, \'ut tremens et propriae salutis incertus huc illucque circumspicias et uenientes contra te aduersario reformides! pro \'pauore\', quod in Hebraico scriptum est magur, LXX et Theodotio μέτκοv, id est \'migrantem\', Aquilae secunda editio \'peregrinum\', prima \'circumspicientem\', Symmachus \'ablatum\'
Abbreviated transcription (Latin):
gredo. & pro neruo quẽ nos diximus lex & theodotio uertere
quod utrumq tormenta significat. Nos autem neruum dixi¬
mus more uulgari. quod tormenti genus etiam in actibus apos¬
tolorũ legimus. quando apłi paulus & silas in custodiã carce¬
ris dati sunt. Iste autem erat pontifex templi. & data sibi sa¬
rdotii dignitate. in ꝑuersum abutitur. non ut doceat.
mone corripiat: sed ut crutiatib terreat. Unde & saluator &
apłs paulus uissione pontificis uerberantur. Nec mirũ si &¬
hodie serui dĩ cedantur. a phaschor mittantur in carcerem:
horribili custodia reseruentur. Datur eirim hȩc potestas quȩ
dõ ut prophetarum ostendatur fides. nec tamen maior est ille
qui cȩdit. sed fortior iste qui ceditur. ut patienter ꝓpħa susce
idicium dĩ. nec reclamat ad uerbera. sed considerat im¬
rantem.. Emmer uerbo sonat. de quo sepe nigredo generatur.
non parentis uitio. sed scelere degenerantis. tormentũ autem
quo cruciatur propħa. uidetur in parte dextera quod inter¬

Expanded text:
X et Theodotio uertere quod utrumque tormenta\' significat; nos autem \'neruum\' diximus more uulgari, quod tormenti genus etiam in Actibus apostolorum legimus, quando apostoli Paulus et Silas in custodiam carceris dati sunt. iste autem erat pontifex templi et data sibi sacerdotii dignitate in peruersum abutitur, non ut doceat et sermone corripiat, sed ut cruciatibus terreat. unde et saluator et apostolus Paulus iussione pontificis uerberantur. nec mirum, si hodieque serui dei caedantur a Phaschor, mittantur in carcerem, horribili custodia reseruentur; datur enim haec potestas a deo, ut prophetarum ostendatur fides. nec tamen maior est ille, qui caedit, sed fortior iste, qui caeditur. et patienter propheta suscipit iudicium dei nec reclamat ad uerbera, sed considerat imperantem. \'Emmer\' \'uerbum\' sonat. de ouo saepe \'nigredo\' generatur, non parentis uitio, sed scelere degenerantis. tormentum\' autem, quo cruciatur propheta, uidetur in parte dextera\', quod inter
Abbreviated transcription (Latin):
re inducturus sit mala. Qm̃ inqi it indurauerunt ceruicẽ
suam. ut non audirent sermones meos: non post multas qui¬
dem impietates. uolentes agere pęnitentiam. Et audiuit
fassur filius emiror sacerdos qui constitutus erat princeps
in domo dñi. hieremiam prophet intem sermones istos: & per¬
cussit fassur hieremiam prophetant. et misit eum in ner¬
uum qđ erat in porta beniamin supriori in domo dñi. Fro

Expanded text:
r inducturus sit mala: \'quoniam,\' inquit, \'indurauerunt ceruicem r inducturus sit mala: \'quoniam,\' inquit, \'indurauerunt ceruicem suam, ut non audirent sermones meos ne post multas quidem impietates uolentes agere paenitentiam.\' Et audiuit Phassur filius Emmer sacerdos qui constitutus erat princeps in domo Domini Hieremiam prophetantem sermones istos et percussit Phassur Hieremiam prophetam et misit eum in nervum quod erat in porta Beniamin superiori in domo Do
Abbreviated transcription (Latin):
figuli. aquila. simmachus. & theoditio ipsum uerbũ posueru¬
nt hebraicum harsith. pro quo.lxx. uixta morẽ suũ pro as.¬
docere poplm. sed & oculis. Magis enim ut iam diximus mente
retinetur quod usu. quã qđ auditu. ad animũ ꝑuenit. Tolle
inquit lagunculam siue doliolũ testeũ. & de semoribus populi
ac sacerdotũ. & egredere ad uallem filii ennon. de qua supra
diximus. ubi erat delubrũ bachal. & nemus. Hic locts siloȩ
fontib inrigatur. Ipsa autẽ inquit uallis. uxta portã est.
quȩ hebreo sermone harsit hoc est fictilis appellatur. Et p̃¬
dicabis uel leges ibi uerba quȩ ego laquar ad te. ut ibi au.¬
diantur que dicturus sum. Ido autẽ ut iam diximus & pre¬
dicabis & clamabis & leges ponitur. quia uerbum hebraicũ
caratbiria significat: uultq quȩ dicturus est. & reges uda¬
Et ne putemus crudelem esse sententiam: reddit causas. qua¬

Expanded text:
fictili\' Aquila, Symmachus et Theodotio ipsum uerbum posuerufictili\' Aquila, Symmachus et Theodotio ipsum uerbum posuerunt Hebraicum \'Harsith\', pro quo LXX iuxta morem suum pro adsdoceri populum, sed et oculis; magis enim, ut iam diximus, mente retinetur, quod uisu quam quod auditu ad animum peruenit. tolle. inquit. lagunculam - siue doliolum testeum — et de senioribus: populi ac sacerdotum et egredere ad uallem filii Ennom, de qua supra diximus, ubi erat delubrum Bahal et nemus ac lucus Siloae fontibus irrigatus. \'ipsa autem,\' inquit, \'uallis iuxta portam est.\' quae Hebraeo sermone \'Harsith\', hoc est \'fictilis\', appellatur. \'et praedicabis — uel leges — ibi uerba. quae ego loquar tecum, ut ibi audiantur quae dicturus sum: ideo autem, ut iam diximus, et \'praedicabis\' et \'clamabis\' et \'leges\' ponitur, quia uerbum Hebraicum \'carath\' tria significat. uultque, quae dicturus est, et reges ludaet ne putemus crudelem esse sententiam, reddit causas, cu
Abbreviated transcription (Latin):
deleatur a facie tua: nequaquã priori sententiȩ contrariũ
est. in qua pro popło deprȩcatur patrẽ. sed postquã datum
tempus pęnitentiȩ preterut & illi in suo scelere ꝑseuerant.
non tam pro se punientur. quam pro aliis. ne multum pecca¬
im cȩteros prouoc& exemplo. Quodq infert. fiant im¬
gentes siue corruentes in conspectu tuo: illius isaiȩ & petri
apłi simile est. &̃ non impingetis sicut in lapidem offensio¬
nis & petram scandali. Cuius & in psalmis ꝓpħa memuit.
Lapidem quem reprobauerunt aedificantes. hic factus est
sume lagunculam figuli testeam. a senioribus populi acse¬
nioribus sacerdotum. & egredere ad uallem filii ennon. quȩ
est iuxta introitum portȩ fictilis. & prȩdicabis ibi uerl
ego laquar ad te: & dices. Audite uerbũ dñi reges uida & ha¬
bitatores hierusalem. Pro laguncula figuli quȩ hebraice di
citur bocboc septuaginta doliolũ transtulerunt᷑. & proporta

Expanded text:
acie tua non deleatur, nequaquam priori sententiae contrarium acie tua non deleatur, nequaquam priori sententiae contrarium est, in qua pro populo deprecatur patrem; sed postquam datum tempus paenitentiae praeteriit et illi in suo scelere perseuerant, non tam pro se puniuntur quam pro aliis, ne inultum peccatum ceteris noceat exemplo. quodqpingentes, sive corruentes, in conspectu tuo, illius Isaiae, et Petri apostoli simile est, Et non impingetis sicut in lapidem offensionis, et petram scandali . Cujus et in psalmis Propheta meminit: Lapidem, quem reprobaverunt aediaccipe lagunculam figuli testeam a senioribus populi et a senioribus sacerdotum et egredere ad vallem filii Ennom quae est iuxta introitum portae Fictilis et praedicabis ibi verba quae ego loquar ad te et dices audite verbum Domini reges Iuda et habitatores Hiercitur \'bocboc\', LXX \'doliolum\' transtulerunt et pro porta
Abbreviated transcription (Latin):
Manifesta transcurramus. ut in obscurioribus immoremur.
N equaquam deliramenta quorundam & captiuitatẽ cę̧les¬
tis hierusalem interpretamur: sed perspicuam histortam
& manifestissimã prophetiã omĩ uerbarũ & sensuũ confi¬
dentia prosequentes. Adduces enim super eos latronem
repente. quia foderunt foueam ut caperent me: & laqueos
absconderunt pedibus meis. Tu autem dñe scisom̃e con¬
siliũ eorum aduersum me in mortem. Ne propitieris ini-¬
quitati eorũ. & peccatũ eoꝵ a facie tua non deleatur.
Fiant corruentes in conspectu tuo. in tempore furoris tui
ab utere eis. siue fac in eis. Si de hieremia intelligamus:
epentinum latronem referamus ad nabugo donoso
de saluatore. quod uerius & meluis est. ad romanũ exercitũ.
Et ne nunia ista uideretur sententia di. exponit quid fe¬
cerint contra filiũ di. & quid passi sint. Quod autem in¬
fert ne propitieris iniquitati eorũ. & peccatũ eorũ non¬

Expanded text:
Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur: Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur: nequaquam deliramenta quorumdam, et captivitatem coelestis Hierusalem interpretantes, sed perspicuam historiam, et manifestissimam prophetiam omni verborum et sensuum confidentia persequentes. « Adduces enim super eos latronem repente, quia foderunt foveam, ut caperent me, et laqueos absconderunt pedibus meis. Tu autem, Domine, scis omne consilium eorum adversum me in mortem. Ne propitieris iniquitati eorum, et peccatum eorum a facie tua non deleatur. ingentes — in conspectu tuo, in tempore furoris tui abutere eis siue fac in eis! Si de Hieremia intellegimus, repentinum latronem referamus ad Nabuchodonosor: si de saluatore. quod uerius et melius est, ad Romanum exercitum. et ne iniusta uideatur sententia dei, exponit, quid fecerint contra Christum, filium dei, et quid passi sint. quod autem infert: ne propitieris iniquitati eorum et peccatum eorum a f
Abbreviated transcription (Latin):
absq liberis: & uiri & uiduȩ earũ interfitiantur morte:
Iuuenes eorũ confodiantur gladio in prȩlio. audiatur cla¬
mor de domib eorũ In typo quidem saluatoris hȩc ad
populum uidȩorũ hieremias uniuersa perpetitur. quo
postea babilonio ueniente uastantur. sed plenius atq per¬
fectius complentur in xp̃o. & urbe subuersa romano gladio. truci¬
dati sunt. non ob idolatriam. quȩ eo tempore non erat: sed ob in¬
terfectionẽ filii dĩ. quando cunctus populus simul ꝓclai
Tolle tolle talem. non habemus regem nisi cȩsarem: & impreca¬
tio eorũ. ȩterna dampnatione completa est. sanguis eius super
nos. & super filios nrõs. Foderunt in xp̃o foueam: & dixerunt.
auferamus cum de terra uiuentiũ. qui tantȩ erga nos miseri¬
cordiç fuit. & stetit in conspectu patris. ut loqueretur proe:
is bonum. & auerteret indignationẽ illius ab eis: ut in cru¬
ce quoq diceret. pater ignosce eis. quodemm fatiunt nesciunt.

Expanded text:
nterficiantur morte, in ue nes corum confodiantur gladio in proelio, audiatur clamor de domibus eorum! In typo quidem saluatoris haec a populo Iudaeorum Hieremias uniuersa perpetitur, qui postea Babylonio ueniente uastantur; sed plenius atque perfectius conplentur in Christo. et urbe subuersa Romano gladio trucidati sunt non ob idololatriam, quae eo tempore non erat, sed ob interfectionem filii dei, quando cunctus simul populus conclamauit: tolle, tolle talem; non habemus regem nisi Caesarem! et inprecatio eorum aeterna damnatione conpleta est: sanguis eius super nos et super filios nostros! foderant enim Christo foueam et dixerant: auferamus eum de terra uiuentium! qui tantae erga eos misericordiae fuit et stetit in conspectu patris, ut loquis bonum, et averteret indignationem illius ab eis, ut in cruce quoque diceret: « Pater, ignosce eis: quod enim faciunt, nesciunt . »
Abbreviated transcription (Latin):
excellat gratia largitoris. iuxta illud ꝓpħicũ. Nisi dñs aedi¬
ficauerit domum. inuanum laborant qui aedificant eam. &¬
reliqua. usq qui custodit eam. Non enim uolentis neq cur¬
rentis. sed miserentis est dĩ. Nunc ergo dic uiro uida &. ha¬

Expanded text:
excellat gratia largitoris iuxta illud propheticum: nisi dominus aediexcellat gratia largitoris iuxta illud propheticum: nisi dominus aedificauerit domum. in uanum laborauerunt. qui aedificant eam; uigilauit, qui custodit eam. non enim uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. Nunc ergo dic uiro Iudae et ha
Abbreviated transcription (Latin):
lus. qui uas e luto rota currente ꝑdiderant fecit illud ut ei
isum est. Statimq dñs ad propham. si figulus ait hanc
potestatem ut ex eodem luto rursum faciat quod fuerit dissĩpa¬
tum. ego in uobis qui quantum in uobis est perisse uidemini hoc
facere non potero: Et ut liberũ significar& arbitriũ. dicit
se & mala admntiare genti & regno illi uel illi. & rursum
bona. nec tamen hoc uenire qđ ipse predicerit. sed contrario
fieri. ut & bona malis eueniant. si egerut pęnitentiã. & bonis
mala si post repromissiones fuerint ad peccata conuersi. Et
hoc dicimus. non quo ignoraret ds̃ hoc uel illud gentem aut reg¬
nũ esse facturum : sed qđ dimittat hominẽ uoluntati suę. ut
uel p̃mia uel pęnã. suo merito recipiat. nec statĩ totum erit
hominis. quod cueniet: sed eus grãe qui cuncta largitus est.
ta enim libertas arbitrii semꝑ seruanda est: ut in om̃ibus

Expanded text:
lus, qui uas e luto rota currente perdiderat, fecit aliud sibi, ut ei lus, qui uas e luto rota currente perdiderat, fecit aliud sibi, ut ei uisum est. statimque dominus ad prophetam: \'si figulus,\' ait, \'hanc habet potestatem. ut ex eodem luto rursum faciat, quod fuerit dissipatum, ego in uobis, qui, quantum in uobis est, perisse uidemini, hoc facere non potero?\' et ut liberum signiticaret arbitrium, dicit se et mala annuntiare genti et regno illi uel illi et rursum bona; nec tamen hoc euenire, quod ipse praedixerit. sed e contrario fieri. ut et bona malis eueniant, si egerint paenitentiam, et bonis mala, si post repromissiones fuerint ad peccata conuersi. et hoc dicimus, non quo ignoret deus hoc uel illud gentem aut regnum esse facturum, sed quod dimittat hominem uoluntati suae, ut uel praemia uel poenas suo merito recipiat. nec statim totum erit hominis, quod eueniet, sed eius gratiae, qui cuncta largitus est; ita enim libertas arbitrii reseruanda est, ut in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
gente & regno. ut ȩdificem & plantẽ illud. Si fecerit ialiĩ
in oculis meis. ut non audiat uocem meami. periteuteã agã
suꝑ bono quod locutus sum ut facerẽ ei. Per om̃s quidem sen.¬
sus ad iudiciũ & ad intelligentiam animi ꝑuenitur. auditu.
odoratui. gustu. tactu. sed magis mente retinetur. quod ocu-¬
lis cernitur. Unde iubetur proph̃a ire ad domũ figuli. & ibi dñ au¬
dire prȩcepta. Cunq ait perrexissem &. descendissem in domũ
figuli. faciebat ipse opus suꝑ rotam. quã bex. uerbi ambigui.¬
tate seducti. lapides transtulerunt. Ab̃amͣm̃ enĩ ꝓ qualitate lo¬
ci. &. diuersitate ꝓnuntiationis. & organũ. idest rota figuli uo¬
catur & lapides. Cumq inquit cernerẽ uas e luto fieri. subito
dissipatum est. hoc dĩ agente ꝓuidentia. ut manus artificis dũ
nesciret. errore suo parabolam figurar&. Rursumq ille figu¬

Expanded text:
gente et regno, ut aedificem et ut plantem illud. si fecerit malum gente et regno, ut aedificem et ut plantem illud. si fecerit malum in oculis meis, ut non audiat uocem meam, paenitentiam agam s u per bono. quoa locutus sum, ut facerem ei. Per omnes quidem sensus ad iudicium et intellegentiam animi peruenitur. auditu. odoratu, gustu, tactu, sed magis mente retinetur, quod oculis cernitur. unde iubetur propheta ire ad domum figuli et ibi domini audire praecepta. \'cumque,\' ait, perrexissem et descendissem in domum figuli, faciebatipse opussuperrotam,\' quam LXX uerbi ambiguitate seducti \'lapides\' transtulerunt; \'abanim\' enim pro qualitate loci et diuersitate pronuntiationis et \'organum\', id est \'rota\' figuli, uocatur et \'lapides\'. cumque, inquit, \'cernerem uas e luto fieri, subito dissipatum est hoc dei agente prouidentia, ut manus artificis, dum nesciret, errore suo parabolam figuraret. rursumque ille figu