comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur p̾cipitur. Quem si rea¬
tu deserte pͥme ꝓfessionis
ten̾i cognouisset. certum
est qꝑ hoc mintme laudas¬
set certum qr nlło mͦ ꝑmi¬
sisset. certum q om̃imodis
eum aliquid latere pꝰset¬
culpa in tali tantaq re
lat̾e potusset Nam cui
occulta manifesta erant.
manifesta occulta fieri
minime potuerũt. Qd̾ si
stabłitatem firmare mo¬
nacho ꝑegrino conceditur.
ut in loco quem elegit
stabilem se semꝑ ẽẽ opor¬
tere intelligat. nec ultra
inde ͥ licere euagari nicħ¬
lominꝰ pr̃i monast̾ii obedi¬
entiam eum ꝓmitt̾e expe¬
dit ut habeat cui loco xp̃i
obedire debeait. Conũsionẽ
u̾o moꝵ rupsum polliceri
quid oberit. cum ñ tm̃ bis
in ꝑfessione. s etiam mi¬
lies in confessiõne tam dõ
qͣm hominib cotidie mo¬
rum conũsionem ⁊ uite
em̃datõem cum p̾terito¬
rum maloꝵ penitentia
Si uͦ stabłitatem. cõuer¬

Expanded text:
tur, præcipitur. Quem si reatur, præcipitur. Quem si reatu desertæ primæ professionis teneri cognouisset, certum est, quia hoc minime laudasset: certum, quia nullo modo permisisset, certum, quia omnimodis eum aliquid latere posset, in tali tantaque re culpa latere potuisset. Nam cui occulta manifesta erant, manifesta occulta fieri minime potuerunt? Quod si stabilitatem firmare monacho peregrino conceditur, vt in loco quem elegit stabilem se semper esse oportere intelligat, nec vltra inde sibi licere euagari: nihilominus Patri monasterij obedientiam illū promittere expedit, vt habeat cui loco Christi obedire debeat. Cōuersionem vero morum rursum polliceri quid oberit, cum non tantum bis in professione, sed etiam millies in confessione, tam Deo, quam hominibus quotidie morum conuersionem & vitæ emendationem, cum præteritorum malorum pœnitētia Si vero stab
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc tandem nũc ad
illa ueniamꝰ q̃ cum tanta
ãmiratõne ꝓtulistis que
omni ratõni ⁊ auccoritati
contͣria ẽẽ clixistis. Illa ois¬
cutiamꝰ. quib in euitabłi
ꝑicło nob̾ alquiescentes
cdicitis cinctos: ut ad qͣn¬
ricatores nõ ẽẽ possint. Hoc
certe de illis dicitis. qͥ post
semel promissam alibi sta¬
rursum obedĩam sub alio
ab̃bate ꝓmitoũt atq pͥorẽ
fidem irritam qͣmitũ in
ip̃is est faciunt. Hiis nos
subiungimꝰ. Cum ꝓ regu¬
la uos agere dicatis. qͣre
contͣ eam uos ẽẽ monstra¬
tis: Et quam nõ ten̾e¬
nos arguitis qͣre nos ab
ip̃ius tͣmite sequendo re¬
peslitis: Sic enim legimꝰ
ibi uͥ de monachis ꝑegͥnis
qͣlit̾ suscipiant᷑ tͣctatur.
Si uͦ postea inqͥt uoluit
stabłitatem suam fir¬
mare ñ renuatur talis
uolũtas Eoce quem ante
ut pote monachũ certũ
erat stabłitatem suam
aubi firmasse. si rursum
firmare alio in loco uolu¬
erit nõ ꝓhibetur qͥn potiꝰ
ne talis uoluntas renua¬

Expanded text:
c ad illa veniamus, quae cum tanta admiratione protulistis, quae omni rationi et auctoritati contraria esse dixistis. Illa discutiamus quibus inevitabili periculo nobis acquiescentes dicitis cinctos, ut ad qricatores non esse non possint. Hoc certe de illis dicitis qui post semel promissam alibi starursum obedientiam sub alio Abbate promittunt, atque priorem fidem irritam quantum in ipsis est, faciunt. His nos subiungimus. Cum pro Regula vos agere dicatis, quare contra eam vos esse monstratis? Et quam nos non tenere arguitis, quare nos ab ipsius tramite sequendo repellitis? Sic enim legimus, vbi de monachis peregrinis, qualiter suspiciantur, tractatur. Si vero postea, inquit, voluerit stabilitatem suam firmare: non renuatur talis voluntas. Ecce quem ante, vtpote monachum, certum erat stabilitatem suam alibi firmasse: si rursum firmare alio in loco voluerit, non prohibetur, quin potius, ne talis voluntas renua
Abbreviated transcription (Latin):
tare inuenit᷑ dicens. ue¬
nite ad me om̃s qui labo¬
ratis ⁊ onerciti estis ⁊ ego
uos reficiam. Et de nr̃i
ordinis iugo ferendo sub¬
infert. tollite ingũ meũ
suꝑ uos. ⁊ cliscite ad me
qr mitis sum ⁊ hũilis
corde: iugum enĩ meũ sua¬
ue est. ⁊ onus meũ leue est.
Et ut nichii fing̾e s totũ
diuinis auctoritatib uide¬
amur firmare: dicite qui
nõ nͥ annuũ monachum
uultis nũquid illi cui sal¬
uator dicebat. siuis ꝑfectꝰ
ẽẽ. uade et uende om̃ia que
habes ⁊ da pauꝑib. et ue¬
ni seq̃re me. annũ remorã

Expanded text:
tare inuenitur, dicens. Vetare inuenitur, dicens. Venite ad me omnes qui laboratis, & onerati estis: & ego vos reficiam. Et de nostri Ordinis iugo ferendo subinfert. Tollite iugum meum super vos, & discite a me, quia mitis sum & humilis corde. Iugum enim meum suaue est, & onus meum leue. Et vt nihil fingere, sed totū diuinis auctoritatibus videamur firmare: dicite qui nō nisi annuum monachum vultis, nunquid illi, cui Saluator dicebat, Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quæ habes, & da pauperibus: & veni sequere me, an
Abbreviated transcription (Latin):
quam de uia queq sectari:
sed ꝑ om̃ia ducentes regu¬
le rectitudiẽm seqͥ. p̾riua¬
tis legib patrũ tͣditõnes
a scĩs peĩb inuente sunt
quos deo placuisse sc̃a ui¬
ta ⁊ młta miracła testata
sunt ⁊ testantur quib et
licuit talia mandare. et
nob̾ licet talia obseruare.
p̾lane licuit. semꝑq lice¬
bit ut pastores ouib su¬
is que recta sunt p̾cipiãt:
⁊ oues pastorib ut deo o¬
bediant. Uoti nr̃i nos ni¬
timini ostend̾e tnͣsgresso¬
res: cuiꝰ nos ueros sic ostẽ¬
dimꝰ conseruatores.
am in suscipiendis
nouitiis regulam om¬
nim᷑ seruamꝰ: qm̃ illũ se¬
quim᷑ qui clixit. om̃e qd̃
dat mͥ pat̾ ad me ueniet.
Seũ qui uenit ad me nõ
eiciam foras quẽ nõ seq̃¬
remur. si eos qui ad ip̃m
ab ip̃o inspirati ueniunt.
eiceremꝰ foras. Nemo enĩ
suscipit. ac sp̃c qui ubi
uult spirat inspirat. ex¬
pelleremꝰ: quid aliud qͣm
deo resistere uid̾emur:
suscipere. s etiam ñ ueni¬
entes ad uenienclũ iuui¬

Expanded text:
quam deuia quæque sectari, sed per omnia ducentis regulæ rectitudinem sequi. Priuatis legibus Patrum traditiones a sanctis Patribus inuentæ sunt: quos Deo placuisse sancta vita & multa miracula testata sunt & testantur, quibus & licuit talia mandare, & nobis licet talia obseruare. Plane licuit, semperq; licebit, vt pastores ouibus suis quæ recta sunt præcipiant: & oues pastoribus vt Deo obediant. Voti nostri nos nitimini ostendere transgressores, cuius nos veros sic ostendimus obseruatores. Nam in suscipiendis nouiciis regulam omnium seruamus, quoniam illum sequimur qui dixit. Omne quod dat mihi Pater ad me veniet: & eum qui venit ad me non eiiciam foras. Quem nō sequeremur, si eos, qui ad ipsum ab ipso inspirati veniunt, eiiceremus foras. Nemo enim,svult spirat, inspirat, expelleremus, quid aliud quam Deo resistere videremur? suscipere, sed etiam non venientes ad veniendū inui
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sancit. qd̃ petrus a¬
płs tenendũ ẽẽ decreuit.
cum ananiam ⁊ saphirã
ꝓpͥa habere uolentes t̾ri¬
bili morte dãpnauit. Ad
hanc gͦ conũsatõem qͣm
siue monachiam. siue
apłicam dix̾im nil refert.
quicũq ueniebat ab apłis
suscipiebatur. ilico cet̾is
iungebat᷑. nec ꝑ annũ ut
apd̾ uos differebatur. Nũ¬
quid hiis om̃ib auctori¬
tatib ñ ad quiescitis: nec
adhuo hominib aditum
ueniendi ad deũ reserabi¬
tis: Sed forte adhuc p̾statis
⁊ dicitis. Reglam bĩ bñdc̃i
ten̾e uouistis ⁊sos eꝯtra.
ros nos nouimꝰ. ⁊ euuan¬
głia negauimꝰ ⁊ sũquid
buit. Nonne petrus ait.
bis reliquẽs exemplum.
ut sequamini uestigia eiꝰ:
bat. ut se seq̃rent᷑ dicebat.
Re colite enuãgłia ⁊ fere
uͥq sic inuenietis. Sequi
aũt pro imitari positum
a doctorib nr̃is accipiemiꝰ.
Suꝑ hec om̃ia matͥs cari¬
tatis regulã nicħ ⁊ in re¬
liquis nos sequi ꝓfitem᷑:
q̃ hoc sͥ ꝓprie uendicat. ut

Expanded text:
 sancit, quod Petrus Apostolus tenendum esse decreuit: cum Ananiam & Sapphirā propria habere volentes, terribili morte damnauit. Ad hanc ergo conuersationem, quam siue monachicam seu Apostolicā dixerim, nil refert, quicumque veniebat, ab Apostolis suscipiebatur: ilico cæteris iungebatur, nec per annum, vt apud vos, differebatur. Numquid his omnibus auctoritatibus non adquiescitis, nec adhuc hominibus aditum venienti ad Deum reserabitis? Sed forte adhuc perstatis, & dicitis. Regulam beati Benedicti tenere vouistis. Nos econtra. ros nos vouimus, & Euangelia negauimus? Nunquid buit? Nonne Petrus ait, bis, relinquens vobis exemplum vt sequamini vestigia eius? bat, vt se sequerentur dicebat. Recolite Euangelia, & fere vbique sic inuenietis. Sequi autem pro imitari positum a doctoribus nostris accepimus. Super hæc omnia matris charitatis regulam in his, & in reliquis, nos sequi profitemur: quæ hoc sibi proprie vendicat, vt
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ. ⁊ ilico apłos uidemꝰ.
Sed ne hec magis uenerãda
miracła qͣm imitanda ex¬
empla ẽẽ dicatis. ad uitam
illã primitiue eccłie recur¬
rimus qͣm ẽẽ eam q̃ apd̾
nos seruari debet. quis sa¬
nũ sapiens negare: Que
Hanc sane ⁊ illam eãdem
ficat. cum tͣctans qͣliter
debeãt frẽs necessaria acci¬
ꝑe ait. Sieut scͥptum est

Expanded text:
nimus: & ilico Apostolos videmus. nimus: & ilico Apostolos videmus. Sed ne hæc magis veneranda miracula, quam imitanda exempla esse dicatis: ad vitam illam primitiuæ Ecclesiæ recurrimus, quam esse eam, quæ apud nos seruari debet, quis sanum sapiens negare potesHanc sane & illam eandem ficat, cum tractans qualiter debeant fratres necessaria accipere, ait, sicut scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
n̾i. Nam qͥd aliud est dic̾e¬
uende omĩa q̃ hãbes ⁊ da
pauꝑib. ⁊ ueni seq̃re me.
nͥ esto monachꝰ. Ded forte
dicetis eum hoc ñ fecisse.
Nũquid dic̾e potestis do¬
minũ hoc nõ monuisses
Qd̾ si iste nõ impleuit. ĩ¬
pleuit ille. qui cũ ei dic̾ẽt
dñs. seq̃re me. ⁊ respondiss.
ut cid sepeliendũ prẽm eũ
pͥus ire ꝑmitt̾et. ⁊ dñs addi¬
disset sine mortuos sepeli¬
re mortuos suos. tu añt ue¬
ni et annũtia regnũ dei. sur¬
gens secutus est eum. Nun¬
quid ñ dicam annũ. s uel
diem. aut horam. añ qͣm cõ¬
u̾teretur ei indixit ac nõ
potius remorari eciam pi¬
etatis causa uolentẽ ne mo¬
raret᷑ coegit. Et c̾te sapĩa
dei ꝑ salomonẽ dixit. fili
ne tardes conu̾ti ad dñm ⁊
ne differas de die in cliem.
nescis enim qͥd suꝑuentu¬
ra pariat dies. Et ut ma¬
iora aggrediamur. qͦsdam
apłoꝵ de mari. qͦsdam de
theloneo. alios de diu̾sis mũ¬
di cõmertiis uocatos cer¬

Expanded text:
neri. Nam quid est aliud dicere, omnia quæ habes da pauperibus, &, veni sequere me: nisi esto monachus? Sed forte dicetis, eum hoc non fecisse. Nunquid dicere potestis, Dominum hoc non monuisse? Quod si iste non impleuit, impleuit ille, qui, cum ei diceret Dominus, Sequere me, & respondisset, vt ad sepeliendum patrem eum prius ire permitteret, & Dominus addidisset, Sine mortuos sepelire mortuos suos, tu autem veni, & annuncia regnum Dei, surgens sequutus est eum. Nunquid non dicam annum, sed vel diem, aut horam, antequam conuerteretur, ei indixit: ac non potius remorari etiam pietatis causa volentem, ne moraretur coegit? Et certe sapiētia Dei per Salomonem dicit. Fili ne tardes conuerti ad Deum; & ne differas de die in diem. Nescis enim quid superuentura pariat dies. Et vt maiora aggrediamur, quosdam Apostolorum de mari, quosdam de theloneo, alios de diuersis mundi commerciis vocatos cer
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥmaꝵ positos. quib p̾ci¬
pitur ut semꝑ luctui nũ¬
qͣm leticie intendant dece¬
ant uestim̃ta. luctũ ⁊ pe¬
nitentiam designantia:
uos eꝯtͣ in miseriis felici¬
tatem in merore gauidiũ.
in luctu leticiam. uestiũ
candore monstratis. Sed
ne magis iniurias u̾boꝵ
ũbis ulcisci. qͣm obiectis ex
ratõne send̾e uideam᷑. hiis
quib uos iuste impet̾e pos¬
semꝰ. ad p̾sens omissis ad
ea q̃ obiecistis talit̾ respõ-¬
demus.
t ut eo orclĩe quo a uo¬
bis positai st̃ obiecta di¬
luamꝰ. dicimꝰ nos in obser¬
uatõne regule neqͣquam

Expanded text:
lachrymarum positos, quibus præcilachrymarum positos, quibus præcipitur, vt semper luctui, numquam lætitiæ intendant, deceant vestimenta luctum & pœnitentiam designantia: vos ecōtra in miseriis felicitatem, in mœrore gaudium, in luctu lætitiam, vestium candore monstratis. Sed ne magis iniurias verborum verbis vlcisci, quam obiectis ex ratione respondere videamur: his quibus vos iuste impetere possemus ad præsens omissis, ad ea quæ obiecistis taliter respondemus. Et vt eo ordine quo a vobis posita sunt obiecta diluamus: dicimus nos in obseruatione regulæ, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
struate om̃s iustificatõnes
nr̃e. At uos scĩ uos singu¬
lares. uos in uniũso orbe
aliis om̃ib falsis ⁊ ꝑditis
scd̃m nominis int̾pretatõ¬
nẽ solos uos int̾ om̃s con¬
stituistis unde ⁊ habitum
insoliti coloris p̾tenclitis.¬
et ad distinctõem cũctorũ
rũ int̾ nigros ues oandi¬
dos ostñdatis. Et certe heo¬
uestiũ nigͣdo antiqͥtus hu¬
militatis causa a prib
inuenta. cum a uob̾ reici¬
tur. meliores uos ip̃is can¬
dorẽ inusitatũ p̾ferendo
iudicatis. Inde quoq ⁊ re
głam cuiꝰ defensores magis
qͣm obseruatores uid̾i inil¬
tis. ualde trans gredimini:
qͣ iubente didicistis. ut
de uestium colore aut gros¬
situdine ñ causent᷑ mona¬
chi. Cuiꝰ manifestissimi
p̾uaricatores ẽẽ conuinci¬
mini qͥ colorem humili¬
tati ⁊ abieccõni magis cõ¬
petentẽ abicitis: ⁊ illũ qͦ
etiam in scͥpturis gaudi¬
um ⁊ sollempnitas fign¬
ratur. album scilicet. contͣ
iam dc̃a regule mandata
assumitis. Oũq in ualse

Expanded text:
atæ, omnes iustificationes nostræ. Et vos sancti, vos singulares, vos in vniuerso orbe aliis omnibus falsis & perditis secundum nominis interpretationem, solos vos inter omnes constituitis: vnde & habitum insoliti coloris prætenet ad distinctionem cunctorum rum, inter nigros vos candidos ostvestium nigredo, antiquitus humilitatis causa a Patribus inuēta, cum a vobis reiicitur, meliores vos ipsis candorem inusitatum præferendo iudicatis. De magno tamegulam, cuius defensores magis quam obseruatores videri vultis, valde transgredimini: qua iubente didicistis, vt de vestium colore aut grossitudine nō causentur monachi. Cuius manifestissimi præuaricatores esse conuincimini, qui colorem humilitati & abiectioni magis competentem abiicitis: & illum, quo etiam in scripturis gaudium & solemnitas figuratur, album scilicet, contra iam dicta regulæ mandata assumitis. Cumque in valle
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e maiores.
tõem p̾cendite qd̵ contra
eandem tociens noĩatam¬
uł ꝯdemꝑnãtem. alt̾ius
⁊ noͭ monast̾i monachos
siue ꝑmissione abb̃is ꝓ¬
prii. aut litt̃is cõmenda¬
tiis in different̃ susorpi¬
tis. ⁊ qd̾ uob̾ nolletis fieri
alt̾i facitis Ea ꝓpt̾ ⁊ res¬
pectũ fr̃ne caritatis amit¬
titis. neq sod̾m diuinũ
p̃ceptũ. quo clicit hoc est
p̾ceptũ meũ ut diligatis
inuicẽ proximũ sicut
uos ip̃os diligitis.
b inuĩctum. ⁊ contͣ¬
eccłiastica decreta ẽẽ ꝑspi¬
cue patet ⁊ unde ab uniũ¬
sis iuste iudicamini. ne¬
qͣquam relinq̃re uultis.
s contͣ totius orbis morem

Expanded text:
habere maiores. habere maiores. tionem prætendite, quod contra eandem totiens nominatvel condemnantem; alterius et noti monasterii monachos, sine permissione abbatis proprii, aut litteris commendatitiis, indifferenter suscipitis, et quod vobis nolletis fieri, alteri facitis. Eapropter et respectum fraternae charitatis amittitis, neque secundum divinum praeceptum, quod dicit: Hoc est praeceptum meum ut diligatis inuicem, proximum sicut vos ipsos diligitis. bus iniustum & contrecclesiastica decreta esse perspicue patet, & vnde ab vniuersis iuste iudicamini, nequaquam relinquere vultis: sed contra totius orbis morem
Abbreviated transcription (Latin):
bicũq qͥ obuiant fra¬
tres. iunior a pͥore
bũdictõem pet̾e p̾cipitur.
neo apud uos tenet᷑.
d portam monast̾ii
senex sapiens poni
iubet᷑ neo ponitur.
t pulsantib uł cla¬
mantib deo gras.
portariꝰ respondeat. aut
bñdicat imꝑatur. nec
obseruat᷑.
llud aũt illd̾ inqͣm om̃i
ratõni ⁊ auctorrtate ad¬
u̾sum quomͦ tuemini qd̃
iam semel stabilitatẽ ⁊
cõuersionẽ moꝵ ⁊ obedi¬
entiam uuo in loco ꝓfes¬
sos. uursũ in alio loco
stabłitatem rursũ con¬
ũsionẽ moꝵ. rursũ obe¬
dientiã uou̾e. ⁊ pͥorem
fidem irritam fac̾e̾ com¬
pellitis: Ita qͥꝓpe ita ine¬
centes cingitis. ut ad qͣm¬
libet ꝑtem se uerterint
p̾uaricatores nõ eẽ ñ pꝰ¬
sint ⁊ sam si pͥus uotũ
seruauerĩt. scd̾i̾ rei tene¬
bunt᷑ Si sod̾m pͥoris nexa
constringent᷑. Nec soli hoc
patient᷑ s par catena uos
ip̃osq constringet ⁊ for¬
tasse uos clurior debet enĩ
de ceptores. deceptis penas

Expanded text:
Vbicumque sibi obuiant fraVbicumque sibi obuiant fratres, iunior a priore benedictionem petnec apud vos tenetur. Ad portam monasterii senex sapiens poni jubetur, nec ponitur. Ut pulsantibus vel clamantibus Deo gratias portarius respondeat, aut benedicat, imperatur, nec observatur. Illud autem, illud, inquam, omni rationi et auctoritati adversum, quomodo tuemini, quod jam semel stabilitatem et conversionem morum, et obedientiam uno in loco professos rursus alio in loco stabilitatem, rursum conversionem morum, rursum obedientiam vovere, et priorem fidem irritam facere compellitis? Ita quippe, ita inecentes cingitis, ut ad quamlibet partē se verterint, præuaricatores non esse non possint. Nam si prius votum seruauerint, secundi rei tenebuntur. Si secundum, prioris noxa constringētur. Nec soli hoc patientur, sed par cathena vos ipsosque constringet, & fortasse vos durior. Debent enim deceptores, deceptis pænas
Abbreviated transcription (Latin):
et suscipit᷑. Non ignoratis
⁊ illud iussum. aqͣm in
manib abb̃ hospitib det.
pedes hospitib om̃ĩb tam
abbas qͣm cũcta congrega¬
tio lauet. s nec istud tan¬
tillum uoti ur̃i contẽpto¬
res seruare curatis.
e ferram̃tis ⁊ rebus
monast̾ii breuem
gligentia hr̃e ñ curat uł
suꝑbici hr̃e dedignat᷑.
dhuc cum hiis qͥ ob
debitas laudes deo
decantandas ad eccłiam
occurr̾e ñ ualent: p̾cipia¬
tur in loco uͥ sunt cũ di¬
uiuo timore genua flec¬
tere more uob̃ solito legi¬
b ꝓpͥis utentes ⁊ cõmu¬
nes contẽpnentes cũ nec
istud ualde grauescit.
tñ negligitis et alia q̃am
inuenticia facientes. par¬
uũ hoc p̾ceptũ sicut ⁊ ma¬
iora uilipenditis.
ensam quoq abb̃is
cum hosꝑitib ⁊ pe¬
griuis ẽẽ semꝑ iubet. ut
uiuã hr̃e mereat᷑. qui dic¬
turũ se ẽẽ licit. hospes
fui ⁊ suscepistiᷤᷤ me. Istud
quoq tantũ ⁊ tam leue
bonũ qͣi ꝓ nichilo ducẽtes
contẽpnitis.

Expanded text:
& suscipitur. Non ignoratis & illud iussum, Aquam in manibus Abbas hospitibus det. Pedes hospitibus omnibus tam Abbas quam cuncta Congregatio lauet. Sed nec istud tantillum voti vestri contemptores seruare curatis. De ferramentis, & rebus monasterij breuē gligentia habere non curat, vel superbia habere dedignatur. Ad hæc, cum his, qui ob debitas laudes Deo decantandas ad Ecclesiam occurrere nō valent, pręcipiatur, in loco vbi sunt cū diuino timore genua flectere: more vobis solito legibus propriis vtentes, & communes contemnentes, cum nec istud valde graue sit, tamen negligitis, & alia quædam inuenticia facientes, paruum hoc præceptum sicut & maiora vilipenditis. Mensam quoque Abbatis cum hospitibus, & peregrinis esse semper iubet: vt habere mereatur, qui dicturum se esse dicit. Hospes sui, & suscepistis me. Istud quoque tantum & tam leue bonum, quasi pro nihilo ducentes, contemnitis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̃ nõ legitime tenetis
contͣ infestantes modis
monastici ordinis institu¬
ta. causas secłares religi¬
osi tractant. monachi cau¬
sidici efficiunt ᷑. accusant.
⁊ accusant᷑. testes fiunt:
contͣ apłm iudiciis int̾¬
sunt: atq sub p̾cextu iu¬
ris ꝓpͥi tuendi. cordib in
egẏptum reũtunt᷑: in¬
cendiũ sodome a sodomis
iam egressi respiciũt:
manũ mittentes in ara¬
trũ respiciũt. ⁊ idcirco reg¬
no celoꝵ aptiẽẽ nõ pꝰsũt
In hiis om̃ib ꝓfessionis
⁊ uoti nr̃i tnͣsgressores
uos ẽẽ aꝑtissime ostñdi
mꝰ. Sienim ꝯstat regu¬
lam hec p̾cepisse. ⁊ uos hnͣc
seruare uouisse. cũ constet
uos hactenus hoc nõ fecis¬
se. patet ut diximus ñ ser¬
uate ꝓmissionis uos p̾¬
uaricatores existere Nos
simꝰ custodimus.

Expanded text:
: non legitime tenetis, : non legitime tenetis, contra infestantes modis monastici Ordinis instituta, causas seculares religiosi tractant, monachi causidici efficiuntur, accusant & accusantur, testes fiunt, contra Apostolum iudiciis intersunt, atque sub prætextu iuris proprij tuendi, cordibus in Ægyptum reuertuntur: incendium Sodomæ a Sodomis iam egressi respiciunt, manum mittentes in aratrum, retro respiciunt, & idcirco regno cœlorum apti esse non possunt. In his omnibus professionis & voti vestri transgressores vos esse, apertissime omus. Si enim constat Regulam haec praecepisse, et vos hanc servare vovisse, cum constet hoc vos hactenus non fecisse, patet, ut diximus, non servatae promissionis vos praevaricatores existere. Nossimus, custodimus.
Abbreviated transcription (Latin):
unde enim uob̾ charisma̾
dines: Uñ eccłiaꝵ conse-¬
cratões ⁊ cimit̾iorũ bñdic¬
tõnes: Uñ ad postremum
ccl̾iaꝵ parrochialiũ
possessiones. q̃ ratio uł au¬
hec om̃ia nõ ad monachos
s ad cł̾icos canonica sanc¬
tõne ꝑtineãt. Illis qͥꝓpe
quoꝵ officii est baptira
re p̾dicare ⁊ reliqͣ q̃ ad ai
nimaꝵ ꝑtinẽt salutem
gere. hec concessa sũt: ut
nõ sit eis necesse impli¬
cari secłarib negociis. s
qui in ecołia laborant.
de ecołia uiuant. ut dñs
dicit dignꝰ est oꝑarius
mĩcede sua at uos qͣre .i
surpatis hoc cũ nichil
hoꝵ q̃ diximus fac̾e debe¬
atis: Et cum illũ nõ fe¬
ratis laborẽ. cur laboris
suscipitis p̾mium.
ed ⁊ de secłarib pos¬
sessionib a uob̾ more
secłaꝵ possessis. quid res¬
pondebitis. cũ in nullo ĩ
hac ꝑte ab ip̃is differre
uideamini: Nam castra.
uillas.⁊ rusticos seruos
theloneria lucra ⁊ fere
cũcta huiꝰ modi emolum̃¬
ta indifferent̾. suscipitis.¬

Expanded text:
a? dines? Unde ecclesiarum consecrationes et coemeteriorum benedictiones? Unde ad postremum Ecclesiarum parochialium, possessiones, quae ratio haec omnia non ad monachos, sed ad clericos canonica sanctione pertineant? Illis quippe, quorum officii est baptizare et praedicare, et reliqua quae ad animarum pertinent salutem genere, haec concessa sunt, ut non sit eis necesse implicari saecularibus negotiis, sed quia in Ecclesia laborant, de Ecclesia vivant, ut Dominus dicit: Dignus est operarius mercede sua . At vos quare hoc usurpatis, cum nihil horum quae diximus facere debeatis? Et cum illum non feratis laborem, cur laboris suscipitis mercedem? Sed et de saecularibus possessionibus a vobis more saecularium possessis, quid respondebitis, cum in nullo in hac parte ab ipsis discrepare videamini? Nam castra, villas et rusticos, servos thelonearia lucra, & fere cuncta huiusmodi emolumēta indifferenter suscipitis
Abbreviated transcription (Latin):
ad quod ueniũt ueniẽtes
ñ intelligunt. iam cet̾is
sociati qͥd agere debeant
nesciunt. Dumq in sta¬
dio more athlettiꝵ ante
pugnam ñ exercent᷑. ad
conflictum uenientes cũ
pugnare debeant fugiũt.¬
⁊ cum fortit̾ dimicantes
uinc̾e. ut pote taliũ in ex¬
ꝑti facillime uincũtur.
auctoritate uobis defendi¬
tis: cum in eadem regła
nicħ de huiꝰ modi reꝑiat᷑.
utiq p̾cer illos nulli ea
te plura ⁊ diu̾sa qͣm re¬
gula p̾cipiat nobis sub¬
ponatis.
cocta fr̃ib om̃ib¬
pomis. aut legu¬
minib si fu̾it
unde addat᷑ in sepetlicta re¬
gula legitis. an ita tenea¬
tis agnoscitis.
res tnͣsgressores ⁊ ꝓ¬
fessionis sue p̾uari¬
catores illos uidelicet qui
collum iugo regule subdu¬
oentes. ⁊ de monast̃iis fu¬
gientes ad secłm reũtir¬
penit̾e uoluint recipi p̾

Expanded text:
ad quod veniunt venientes ad quod veniunt venientes non intelligunt, jam caeteris sociati, quid agere debeant nesciunt; dumque in stadio more athletarum ante pugnam non exercentur, ad conflictum venientes, cum pugnare debeant, fugiunt, et cum fortiter dimicantes vincere, utpote talium inexperti, facillime vincuntur. auctoritate vobis defenditis, cum in eadem regula nihil de huiusmodi reperiatur? vtique præter illos nulli ea  certe plura & diuersa, quam regula præcipiat vobis, & supponatis, cocta frpomis aut leguminibus si fuerit vnde addatur, in sæpe dicta regula legitis: an ita teneatis agnoscitis. Fratres transgressores & professionis suæ præuaricatores, illos videlicet, qui collum iugo regulæ subducentes, & de monasteriis fugientes ad seculum reuertunp
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃oꝵ. Non inqui¬
uos regłam cuiꝰ rectitudĩem
sequi ꝓposustis. ut ip̃is
oꝑib monstͣtur seqͥmini:
ĩmo distortis gͣssib ignotas
semitas ⁊ de uia q̃q secta¬
mini. Propͥas nãq leges
ip̃i uobis ꝓut libuit ꝯpo¬
qd̃ monstruosũ ẽẽ uidetur
magr̃i ⁊ discipłi existitis:
insuꝑ ao augm̃tũ p̾uarica¬
tõnis. ⁊ diuitie irritatõis
coram deo ⁊ scĩs eiꝰ uoto
uos astringitis: qd̃ tnsgre¬
dientes reos uos uiolati
uoti absq dubio ostñditis.
Promittitis si qͥdem scd̃m
regłam bĩ bñdc̃i uos in ca¬
stris celestib militaturos:
atq iuxͣ ip̃ius instituta in¬
deficientem obedĩam ser-¬
uaturos. Hec ꝓmissio.
uideamꝰ utrũ sic se hẽat
conuersatio.
t ut ꝑ oeclĩem cũcta
aggrediam᷑. in sus¬
cipiendis nouitiis quomͦ
regłam seruatis. cũ nisi
post annũ spiritib si ex
deo sunt probatis eos sus
Uñ contingit ut quia in¬
caute recipiunt᷑. in cauti¬
us recepti conũsent᷑. ⁊ q

Expanded text:
um. Non, inquivos regulam, cujus rectitudinem sequi proposuistis, ut ipsis operibus monstratur, sequimini: imo distortis gressibus ignotas semitas, et devia quaeque sectamini. Proprias namque leges ipsi vobis, prout libuit, compoquod monstruosum videtur magistri et discipuli existitis. Insuper ad augmentum praevaricationis et divinae irritationis, coram Deo et sanctis ejus voto vos astringitis: quod transgredientes, reos vos violati voti absque dubio ostenditis. Promittitis siquidem secundum Regulam beati Benedicti, vos in castris coelestibus militaturos, atque juxta ipsius instituta, indeficientem obedientiam servaturos. Haec promissio. Videamus utrum sic se habeat conversatio. Et ut per ordinem cuncta aggrediamur, in suscipiendis novitiis quomodo Regulam servatis, cum non nisi post annum, spiritibus si ex Deo sunt probatis, eos suscUnde contingit, ut quia incaute recipiuntur, incautius recepti conversentur, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
monachi semꝑ usi sunt:
quo ip̃i apłi uictũ qͥ ⁊ ali¬
is ministrabãt: de quo d̾s
reatũ pͥmi hominis hac
q pena plectens ait in
suclore uultꝰ tui uesderis
pane tuo: de quo dauid. la¬
bores manuũ tuaꝵ qͥci mã¬
ducabis beatꝰ es ⁊ bñ tibi
erit. ita crbiecistis ut nec
iste om̃s auctoritates ad
oꝑandũ uos cog̾e possint
nec obedĩa qͣm uixͣ regłam
deo uos ex hib̾e ꝓmisistis
delicatas ocio manus
de sinu ad opus extͣhe¬
re ualeat
ostis ⁊ inibi p̾ceptũ
ẽẽ ut om̃ib adueni¬
entib siue discedentib hos¬
pitib inclinato capite.

Expanded text:
Monachi semper vsi sunt, Monachi semper vsi sunt, quo ipsi Apostoli victum sibi & aliis ministrabant, de quo Deus reatum primi hominis hac quoque pæna plectēs ait, In sudore vultus tui vesceris pane tuo. De quo & Dauid, Labores manuum tuarū quia manducabis: beatus es, & bene tibi erit, ita abiecistis: vt nec istæ omnes auctoritates ad operādum vos cogere possint, nec obedientia quam iuxta regulam Deo vos exhibere promisistis, delicatas ocio manus de sinu ad opus extrahere valeat. Nostis etiam inibi præceptum esse, vt omnibus aduenientibus siue discedentibus hospitibus in
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃int. omẽm eis reu̾sio¬
nis aditum denegari. S
uos sicut oet̾a sio ⁊ istud
quoq contẽpnitis: ⁊ qͦci¬
enscũq libet aduenien¬
tes contͣ regule p̾cepta
suscipitis.
e ieiniis uͦ regu¬
larib quid dicemꝰ.
q̃ sic abiecistis. sic ꝓnel¬
le mutastis. ut uix ꝑ¬
uas ip̃oꝵ reliqͥas ma-¬
gis forte humano pudo¬
re. qͣm diuino timore re¬
tinueritis: Nam cũ mo¬
nachis p̾cipiat. ut a pen¬
tecoste usq ad ydus sep¬
tembris qrͣta ⁊ sexta fe¬
ria ieiuuet usꝙ ad no¬
nam nͥ labores in agris
habuerint aut eftatis
feruor nimius fu̾it. cũ¬
q ab eisdem ydib usq
ad caput qͣdragesime. ut
ad nonam semꝑ reficiãt
iniungatur: uos eꝯͣrio
tota estate om̃s ferias pa¬
res facitis ⁊ ieiunioꝵ
eamdem formã cotilie
bis comedendo seruatis.
Reliquo aũt tpr̃e quan¬
do uultis ieiunando.
qͣndo uultis ieiunia sol¬
uendo. nõ uos ip̃os regu¬
le s regulam nob̾ subi¬
citis.
pus manuũ quo sc̃i
pres h̾emite ⁊ antiqͥ

Expanded text:
eis reuersionis aditum denegari. Sed vos sicut cætera, sic & istud quoque contemnitis: & quotienscumque libet, aduenientes contra regulæ præcepta suscipitis. De ieiuniis vero regularibus quid dicemus, quæ sic abiecistis, sic le mutastis, ut vix parvas ipsorum reliquias magis forte humano pudore quam divino timore retinueritis? Nam cum monachis praecipiatur ut a Pentecoste usque ad Idus Septembris, quarta et sexta feria jejunent usque ad Nonam, nisi labores in agris habuerint, aut aestaferuor nimius fuerit: cumque ab eisdem Idibus vsque ad caput Quadragesimæ, vt ad nonam semper reficiant iniungatur, vos contrario tota æstate omnes ferias pares facitis, & ieiuniorum eandem formam quotidie bis comedendo seruatis. Reliquo autem tempore quando vultis ieiunando, quando vultis ieiunia soluendo: non vos ipsos regulæ, sed regulam vobis subiicitis. Opus manuum, quo sancti Patres eremitæ & antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aũt om̃ia ita ordĩaui¬
mus ad p̾sens retenta nobꝰ
potestate int̾pretandi. cor¬
rigendi faciendi alia q̃ re¬
stant ꝙͣtum de iure pos¬
sumus iuxͣ formam apłi¬
ci mandati: Actum anno
sabb̃i ꝑxĩa ante festum

Expanded text:
Hec autem omnia ita ordinavimus ad presens, retenta nobis potestate interpretandi corrigendi et faciendi alia que restant, quantum de jure possumus, juxta formam apostolici mandati. Actum anno sabbati proxima ante festum
Abbreviated transcription (Latin):
abb̃i frat̾ petrus dei uti¬
niacensis abb̃s salutẽ p̾¬
sentẽ ⁊ salutẽ et̃nam.
ratu hauriens teq ante
dilig̾e. qͣm nosse. añ uen̾a¬
ri qͣm cõtemplari incipi¬
ens. te uid̾e. te amplecti. te¬
cum de anime ꝓfectibus
loqui desid̾aui Cuiꝰ rei
effectũ hactenꝰ p̾stolatus.
qd̾ de hiis caritriti tue scͥ¬
bere decreuerã distuli. Ma¬
lui qͥppe niuo sermone se¬
creta cordis mei tͥ aꝑire.
qͣm hec cedule calamo ꝑ¬
currente cõmitt̾e: s młta
t̾raꝵ int̾capedo. młta nego¬
gruentiũ amaritudo. hoc
ne conting̾et hucusq ꝓhi¬
buer̃t. Faciam gͦ necesse est

Expanded text:
abbati, frater PETRUS huniacensium abbas, salutem praesentem, et salutem aeternam. ratu hauriens, teque ante diligere quam nosse, ante venerari quam comtemplari incipiens, te videre, te amplecti, tecum de animae profectibus loqui desideravi. Cujus rei effectum hactenus praestolatus, quod de his charitati tuae scribere decreveram, distuli. Malui quippe vivo sermone secreta cordis mei tibi aperire, quam haec schedulae calamo percurrente committere. Sed multa terrarum intercapedo, multa negogruentium amaritudo, hoc ne contingeret, hucusque prohibuerunt. Faciam ergo necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
Dicti uisitatores correpto¬
res ⁊ reformatores a sũmo
pontifice ad monast̾ia ex¬
monast̾ium sc̃i uedasti
accrebatñ. ꝑsonalit̾ acce-¬
dentes. In eod̾ qͣm płima
inuenimꝰ. correptõne ⁊ re¬
formatõne indig̾̃e. Que
reformanda ⁊ corrigẽda
duximꝰ in forma ĩferius
annotata Cũ exing̾ssu
canoĩco qͣi ex fundam̃ti
stabłitate fabrica totiꝰ
religionis sirmitatis ro-¬
bur assumat: formã reci-¬
piendi monachos in regła
tõnem sicut credit᷑ institu¬
tam sp̃alit̾ p̾cipimꝰ obser¬
uari. Ne ingredientes igno¬
rẽt ad q̃ uł qͣnta on̾a obligẽ¬
tur.⁊ sic magis corruptam
loci consuecutliẽm qͣm cur¬
sum regule estimãt obser¬
uandam. sicut in locis ꝙͣ¬
płiis huiꝰ ordinis contin¬
git inuenire. Cum gͥ tͥa sĩt
de sub̃a ordinis uͥ nullus p᷑
dispensare uidelicet obedĩa

Expanded text:
dati visitatores correctores et reformatores a Summo Pontifice ad monasteria exmonasterium sancti Vedasti Atrebatensis personaliter accedentes, — in eodem quamplurima invenimus correctione et reformatione indigere, que reformanda et corrigenda duximus in forma inferius annotata. Cum ex ingressu canonico, quasi ex fundamenti stabilitate, fabrica totius religionis firmitatis robur assumat, formam recipiendi monachos in regula ionem, sicut credimus, institutam, specialiter precipimus observari, ne ingredientes ignorent, ad que vel quanta onera obligentur, et sic magis corruptam loci consuetudinem, quam cursum regule, estiment observandam, sicut in locis quamplurimis hujus ordinis contigit invenire. Cum igitur tria sint de substantia ordinis, ubi nullus potest dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
ord̾ ad hec tͥa obseruanda
uoto mona sp̃alit̾ sũt astͥc¬
ti s ut nullatemis de ig¬
norantia se ualeant ex¬
cusare. Legatur eis et
exponat᷑ regła ter in an¬
no ꝓbatõnis t̾minis a
beato bñdicto constitutis si¬
cut cõtinet᷑ in capitło de dis¬
ciplina suscipiendoꝵ fr̃m.¬

Expanded text:
od ad hec tria observanda vota monachi specialiter sunt astricti; et ut nullatenus de ignorantia se valeant excusare, legatur eis et exponatur regula, ter in anno probationis, terminis a beato Benedicto constitutis, sicut continetur in capitulo de disciplina suscipiendorum
Abbreviated transcription (Latin):
nus rupsus mũdo
redoitũ: qui se a cet̾is diui¬
dentes. om̃ib p̾ferentes.
ros p̾dixit. Noli me tan¬
g̾e. qm̃ mũdus ego sum.
Seo ut hiis q̃ in ultimis
posiustis. in pͥmis respõ¬
deamꝰ. dicite ueri obserua¬
tores regule. quom uos
ea ten̾e iactatis. qͥ nec bre¬
ue illd̃ capitłm in ip̃is
ũbis ur̃is ostendit᷑ serua¬
re curatis. quo dicit᷑ ut mo¬
nachus om̃ib se inferiorẽ
et uiliorẽ nõ solũ sua lingua
ꝓnũtiet s etiam intimo
cordis credat affectu. Hoc¬
rem se cred̾e ⁊ ꝓnũtiare.
alioꝵ fc̃a de pͥmere: sua ex¬
tollere. contempti̾e alios sͥ
magnũ uid̃i: cum scͥptura
p̾cipiat. cum fec̾itis omĩa
q̃ uob̾ p̾cepta sunt. clicite.
serui inutiles sumꝰ Non
iustificabit᷑ inqͥt ꝓpħa in¬

Expanded text:
mundo redditum! qui se a cæteris diuidentes, omnibus præferentes, eos prædixit. Noli me tangere, quoniam mundus ego sum. Sed vt his quæ in vltimis posuistis in primis respondeamus: dicite veri obseruatores regulæ, quomodo vos eam tenere iactatis, qui nec breue illud capitulum, vt ipsis vestris verbis ostenditur, seruare curatis, quod dicitur, vt monachus omnibus se inferiorem & viliorem non solum sua lingua pronunciet, sed etiam intimo cordis credat affectu? Hocrem se credere & pronunciare, aliorum facta deprimere, sua extollere, contemnere alios, sibi magnum videri: cum Scriptura præcipiat, Cum feceritis omnia quæ vobis præcepta sunt, dicite: Serui inutiles sumus? Non iustificabitur, inquit P
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑbia uite. Concupiscẽtia
carnis ad uoluptatẽ. Cõcupis¬
centia ocłoꝵ ad opes. Suꝑbra
uite ꝑtinet ad honores. Opes
geu̾ant cupiditatẽ et aua¬
riciam Uoluptates pariũt
gulam et luxuriã. Honores
sapientis qd̾ cõfirmat apłs
dicẽs. Qui uolunt diuites
fieri iucidũt in tẽptationẽ

Expanded text:
I. » Concupiscentia carnis ad voluptates, concupiscentia oculorum ad opes, superbia vitae pertinet ad honores. Opes generant cupiditates et avaritiam: voluptates pariunt gulam et luxuriam: honores sapientis, quod confirmat Apostolus, dicens: « Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem,
Abbreviated transcription (Latin):
ria maxime solent ho¬
mines affectare. opes.
uoluptates. Honores. De opi¬
b praua. de uoluptatib tur¬
pia. De honorib uana ꝓcedt̃.
lite dilig̾e mũdum. neq ea

Expanded text:
ria maxime solent homines affectare: Opes, voluptates, honores. De opibus prava, de voluptatibus turpia, de honoribus vana procedunt. lite diligere mundum, neque ea
Abbreviated transcription (Latin):
bñ uiuentium ⁊ obedien¬
tiũ moncichoꝵ iustrum̃¬
ta uirtutũ: Nob̾ aũt de¬
sidiosis ⁊ male uiuentib
atq negligentib rubor
confusionis est. Quis qͥs gͦ
ad patͥam celestem festinas
hanc minimã inchoatiõ¬
nis regulam descͥptam do¬

Expanded text:
edientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam
Abbreviated transcription (Latin):
in hao sit regula constit᷑.
egulam aũt hanc des¬
cͥpsimꝰ. ut hanc obser¬
uantes in monast̾iis. aliqͣ¬
tenus uł honestatem moꝵ
aut initiũ conu̾satõnis
uos demonstremꝰ hr̃e. Cete¬
rũ ad ꝑfectõnem conũsatio¬
nis qui festinat sũt doctͥne
sc̃oꝵ patrũ. qͣrum obser¬
uatio ꝑducat hominẽ ad
celsitudĩem ꝑfectõnis. Q̃
enim pagina aut qͥs ser¬
mo diuine auctoritatis
uet̾is. ac noui testam̃ti nõ
est rectissima norma uite
humane.Aut qͥs liber

Expanded text:
in hac sit Regula constituta. Regulam autem hanc descripsimus, ut hanc observantes in monasteriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus hrum ad perfectionem conversationis qui festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum, quarum observatio perducat hominem ad celsitudinem perfectionis. Quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis Veteris ac Novi Testamenti non est rectissima norma vitae humanae? Aut q
Abbreviated transcription (Latin):
mni tpr̃e silentio de¬
bñt stud̾e monachi:
maxime tñ nocturnis ho¬
ris. Et id̾o om̃i tpr̃e. siue
ieiunii siue prandii. si tẽ¬
pus fũt prandii mox ut
surrexint a cena. sedeant
om̃s in unũ. ⁊ legat unus
collatões us uitas prũm:
aut c̾te aͥd qd̃ edificet audi¬
entes. Non aũt eptathicum
aut regum: q infirmis in¬
tellectib nõ erit utile illa
hora hauc scͥpturam audi¬
re. Aliis uͦ horis legantur.
Si aũt ieiunii dies fu̾ĩt:
mox accedant ad loõem col¬
latõnum ut cliximꝰ: ⁊ iectis
qͣtuor aut qͥnq foliis. uł ꝙͣ¬
tum hora ꝑmittit om̃ib ĩ
unũ occurrentib ꝑ hano mo¬
ram loõnis siquis forte
in assignato sͥ cõmisso fu̾it
occupatus occurrat. Omnes
gͦ in unũ poĩti compleant
Et exeuntes a completoriis
nulla sit licentia demio cui¬
qͣm loqui ad. Qd̾ si iuuentꝰ
ricari tacuturnitatis re¬
gulam. gͣuiori irinilicte.
subiaiceait: excepto si necessi¬
tas hosptenm suꝑuen̾it:
aut forte abbas alicui aliqͥd

Expanded text:
mni tempore silentio debent studere monachi, maxime tamen nocturnis horis. Et ideo omni tempore sive jejunii, sive prandii, si tempus fuerit prandii, mox ut surrexerint a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si autem jejunii dies fuerit, mox accedant ad lectionem Collationum, ut diximus, et lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum occurrentibus per hanc moram flectionis. Si quis forte in assignato sibi commisso fuerit occupatus, occurrat. Omnes ergo in unum positi compleant. Et exeuntes a completoriis nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. Quod si inventus ri hanc taciturnitatis Regulam, graviori vindictae subjaceat: excepto si necessitas hospitum supervenerit, aut forte abbas alicui aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o pascha usq ad pente¬
costen ad sextam refici-¬
ant fr̃es: et ad seram cenẽt.
Apentecosten aũt tota esta¬
te. si labores agroꝵ nõ hñt
monachi. aut nimietas ẽca¬
tis nõ ꝑturbat: quarta et
sexta feria ieiunent usq
ad nonam. reliqͥs dieb ad
sextam prandeant. Que
pranclii sexta si oꝑa in a¬
gris habuerĩt aut estatis
feruor nimius fuĩt conti¬
nuanda erit: et in abb̃is
sit ꝓuidentia. Et sic omĩa
temꝑet atq disponat qͣlit̃¬
et aĩe saluent᷑: ⁊ qd̾ faciũt
faciant. Ab idib aũt sep¬
tembris usq ad caput qͣdra¬
gesime. ad nonam semꝑ re¬
sime usq ad pascha. ad ues¬
ꝑam reficiant. Ipsa tñ ues¬
ꝑa sic agatur: ut lumine
luc̃ne. ñ indigeant reficiẽ¬
tes. s luce adhuc diei om¬
nia consumãt᷑. S ⁊ om̃i
tempore. siue cene siue re¬
fectõnis hora sic temꝑetur:
ut cũ luce fiant om̃ia ut¬

Expanded text:
cto Pascha usque ad Pentecosten ad sextam reficiant fratres et sera coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam. Reliquis vero diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis sit providentia. Et sic omnia temperet atque disponat, qualiter animae salventur, et quod faciunt faciant. Ab idibus autem Septembris usque ad caput quadragesimae ad nonam semper resima usque ad Pascha ad vesperam reficiant. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cum ñ suspicat᷑ iunfor-¬
tuinũ accidit. calcamitas iu¬
ruit mord inuadit mors iu¬
t̾cipit qͣm nullus euadit.Er¬
go ne glorieris ĩ orastinũ. Ig¬
noras enim qͥd suꝑuent᷑a pa¬
riat dies. Nescit hõ fnẽ suũ.
sed sicut pisces capiũtur ha¬
mo ⁊ sicut aues cõprehendũ¬
tur laq̃o. sic capiũtur hoĩes
tpr̃e malo cũ eis extimplo sr̃

Expanded text:
n suspicatur, infortunium accidit, calamitas irruit, morbus invadit, mors intercipit, quam nullus evadit. Ergo, «ne glorieris in crastinum: ignoras enim quid superventura pariat dies». «Nescit homo finem suum, sed sicut pisces capiuntur hamo, et sicut aves comprehenduntur laqueo, sic capiuntur homines tempore malo cum eis ex
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ. Certe nõ ułt ecluci de
carrẽ qui nõ ult exire de
corpore. Nam carcer aĩe cor¬
pꝰ est de quo dicit psalmi-¬
sta Educ de carc̾e aĩam me¬
quillitas. Nusqͣm pax et
securitas u̾q timor ⁊ tremor
uͥq labor et dolor. Caro dum
uiuit dolebit. ⁊ anima suꝑ
seiz ip̃am lugebit.

Expanded text:
 Certe non vult educi de carcere, qui non vult exire de corpore; nam carcer animae corpus est. De quo Psalmista: « Educ de carcere animam mequillitas, nusquam pax nec securitas ubique timor et tremor, ubique labor et dolor. Caro dum vivit, dolebit, et anima super semetipsam lugebit.
Abbreviated transcription (Latin):
pascha usq ad kalen¬
das nouẽbris. om̃is ut
supͣ dc̃m est psalmo lie qͣm¬
titas teneatur. excepto qd̃
loõnes in codice ꝓpt̃ breuita¬
tẽ noctiũ minime legant᷑:
s pro ip̃is tͥb lectõnib una
de uet̾i testam̃to memorit̾
dicat᷑. qͣm breue responsori¬
um subseqͣtur. ⁊ reliqͣ am̃a
ut dc̃m est impleant᷑ .i. ut
nũqͣm minꝰ a duodecim psal¬
moꝵ qͣntitate ad uigilias
nocturnas clicant᷑ exceptis

Expanded text:
autem usque ad Kalendas Novembris omnis, ut supra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantur: sed pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
ed esto sublimet᷑ in¬
altũ prouehat᷑ ad sũ¬
mũ. Statĩ cure succrescũt.
Sollicitudines cumulant᷑
extenclũtur ieiunia uigi¬
lie ꝓducũt᷑. Ex quib nat᷑a
corrũpitur. Sp̃c infirmat᷑
corripit᷑ sompnꝰ. Amittit᷑
ip̃o deficiens. ñ dimicliat di¬
es sues: sed miserabilẽ ui¬
tam miserabłiori fine cõ
negatũ est stare diu. Tollũ

Expanded text:
ed esto: sublimetur inaltum, provehatur ad summum. Statim cure succrescunt, sollicitudines cumulantur, exstenduntur ieiunia, vigilie producuntur. Ex quibus natura corrumpitur, spiritus infirmatur, corrumpitur sompnus, amittitur ipso deficiens non dimidiat dies suos, sed miserabilem vitam miserabiliori fine concnegatum est Stare diu . . . .
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs forte de nobłib offt̃
filiũ suũ deo in mona¬
st̾io: si ip̃e puer minori eta¬
te est: parentes eiꝰ faciant
petitõem qͣm supͣ diximꝰ. ⁊ cũ
oblatõne ip̃am petitõem: S
manũ ꝑiũ inuoluant in
palla altaris ⁊ sic eũ offerãt.
De reb aũt suis aut in p̾sẽ¬
ti petitõne ꝓmittant sub iu¬
reiurando qr nũqͣm ꝑ se. nũ¬
aut tͥbuãt occonem hñdi.
ex reb qͣs dare uolũt mo¬
nast̾io donatõem. reseruato
sͥ si ita uolu̾int usu fruo¬
tuario. Atꝙ ita om̃ia ob¬

Expanded text:
is forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, quia nunquam per se, nunaut tribuant occasionem habendi: ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructuario. Atque ita om
Abbreviated transcription (Latin):
i om̃s cogitatões malas
cordi suo acluenientes
uł mala a se absconse cõmis
de hac re scͥptura dicit. Re¬
eum. Et item dicit. Confi¬

Expanded text:
i omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissde hac re Scriptura dicit: Reeum . Et item dicit: Confi
Abbreviated transcription (Latin):
sis ⁊ in iniuriis ꝑ patĩam
cidimplentes. qui ꝑcusserit
in maxillam p̾beat ⁊ alt̾am
auferenti tunicam climit¬
tant ⁊ palliũ. angariati
miliario uadant ⁊ luo. ⁊̃¬
cum paulo apło falsos fr̃es
⁊ ꝑsecutõem sustineãt ⁊ ma¬
lelicentes se bñdicant.

Expanded text:
am adimplentes, qui percussi in maxillam, praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos fratres et persecutionem sustinent, et maledicentes se benedicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sa obedientia duris s
irrogatis in iuriis tacita
tura. Qui ꝑ seuerau̾it usq
in finẽ hic saluus erit. It̃
ne dñm. Et ostñdens fidelẽ

Expanded text:
sa obedientia duris et irrogatis injuriis tacite tura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et re
Abbreviated transcription (Latin):
iñ solũ corde
s ⁊̃ in corpore mona¬
chus humilitatẽ uidẽti-¬
b se semꝑ indicet. idest in
oꝑe in oratorio. in mona¬
uł ubicũq sedens ambu¬
lans uł stans. inclinato
semꝑ sit capite. defixis ĩ
t̾ram aspectib: reum se
om̃i hora de pecc̃is suis exi¬
stimans. Iam se trem̃do iu¬
dicio dei p̾sentari existimz
dicens sͥ in corde suo. semꝑ
illd̃ qd̃ publicanus ille eu¬
oculis clixit. Dñe ñ sum dig¬
nus ego pecõor leuare oculos
meos ad celos. Et item cum
sum usq quaq Ergo hiis
oñub hũilitatis gradib
ascensis monachꝰ. mox ad
q̃ ꝑfc̃a foras mittit tunoeẽ:
sine formidine obseruabat.
cibsq ullo labore uelut na¬
turalit̾ ex consuetudine ĩ¬
cipiet custoclire: nõ iam ti¬
more gehenne s amore xͥ¬
⁊ consuetudine ip̃a bona ⁊
delectatione uirtutũ: q̃ do¬
minus iam in oꝑario suo¬

Expanded text:
n solum corde, sed etiam corpore monacha humilitatem videntibus se semper indicet, id est, in opere, in oratorio, in monael ubicunque sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terra aspectibus, ream se omni hora de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio Dei repraesentari existimet, dicens sibi in corde semper illud, quod Publicanus ille eoculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator levare oculos meos ad coelos . Et item cum sum usquequaque . Ergo his omnibus humilitatis gradibus ascensis monachperfecta foris mittit timorem. sine formidine observabat, absque ullo labore, velut naturaliter, ex consuetudine incipiat custodire; non jam timore gehennae, sed amore ipsius consuetudinis bonae, et delectatione virtutum: quae Dominus jam per operarium su
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i p̃ceptum ãmoneat᷑
semel ⁊ scd̃o secreto a maro¬
rib suis. Si ñ em̃dau̾it: ob¬
iurgetur publice coram oĩ¬
intelligit qualis pena sit
excoĩcatõni subiaceat. Sin

Expanded text:
i praeceptum admoneatur semel et secundo secreto a senioribus suis; si non emendaverit, objurgetur publice coram omnintelligit qualis poena sit, excommunicationi subjaceat; sin
Abbreviated transcription (Latin):
nĩco die temꝑius sur¬
gatur ad uigilias. Inqͥ¬
suimꝰ sex psalmis ⁊ u̾su re¬
sidentib cunctis disposite
⁊ ꝑ ordĩem in subselliis. le¬
gantur in cocdice ut supͣ di¬
ximꝰ qͣtuor lcõnes. cum respõ¬
soriis suis: uͥ tm̃ in qrͣto res¬
ponsorio clicat᷑ a cantate
gła. Quam dum incipit:
mox oms cum reu̾entia sue¬
gant. Post qͣs lcõnes seqͣnt᷑
ex oecline alii sex psalmi
cum antiphonis sicut ante¬
cum responsoriis suis. ordi¬
ne quo supͣ. Post quas dican¬
tur tͥa cantica de a płis q̃ in¬
stituerit ab̃bas. Que canti¬
ca cum alła psallant᷑. Dic
nouo testam̃to ordĩe quo
supͣ. Post qrͣtum aũt res¬
ponsoriũ. incipiat ab̃bas
hymuũ. Ted̾m laudamꝰ
Quo ꝑdicto logat abbas
loõem de euuangłio. cum
honore ⁊ tremore stantibz
om̃ib. Qua ꝑlecta respon¬
deant om̃s amen: ⁊ subseqͣ¬
tur mox abb̃s hymuum
T̃e decet laus zdata bñdic¬
tõne incipiat matutinos.
Qui ordo nigiliaꝵ om̃i tẽ¬

Expanded text:
nica die temperius surgatur ad vigilias: in qusuimus, sex psalmis et versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante, Gloria. Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. Post lectiones sequantur ex ordine alii sex psalmi cum antiphonis et vecum responsoriis suis, ordine quo supra. Post quas dicantur tria cantica de prophetis, quae instituerit abbas. Quae cantica cum alleluia psallantur. DicNovo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te decet laus. Et data benedictione incipiant Matutinos. Qui ordo vigiliarum omni tem