comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt etiam sa¬
lomoni septua¬
ginta milia eoꝵ
qui portarent oña: et octo¬
gnnita milia latoniorum in
monte absqz p̾postris qui pre¬
erant singulis oꝑib. num̾̃o
trium milium trecentorum:
precipientium ppło et hiis
qui faciebant opus. Habui¬
sti suꝑius cesores lignorum
habes ⁊ nunc cesores lapidumt
latomi etenim cesores lapidũ
solent appellari. Sunt et alii
qui on̾a portant. quia alios
sustentant: portat enim humi¬
litas ligna. patientia lapides.
tudo calcem: continentia aqͣm.
Portant enim de monte suꝑ¬
bie ad edificium sp̃ale. humileᷤ
clatos. parientes duros: stabi¬
les leuitati deditos: mansueti
igne iracundie dissolitos: cõ¬
tinentes in lapsu positos. Au¬
dis ꝓceritatem lignorum. du¬
ritiam lapidum. leuitatem sa¬
buli: ardorem calcis. effluen¬
tiam aque. Cum aut̃ aqua
cum calce ⁊ sabulo miscetur.
iam aliud quam prius essent
efficitur: fit enim cementum
tur. Que enim prius fuerant¬
leuia et dissoluta: iam sunt ĩ

Expanded text:
uerunt itaque Salomoni septuaginta milia eorum qui onera portabant et octoginta milia latomorumonte, absque praepositis qui praeerant singulis operibus numero trium millium trecentorum praecipientium populo, et iis qui faciebant opus . Habuisti superius caesores lignorum, habes et nunc caesores lapidum. Latomi etenim caesores lapidum solent appellari. Sunt et alii qui onera portant, quia alios sustentant. Portat enim humilitas ligna, patientia lapides, tudo calcem, continentia aquam. Portant enim de monte superbiae ad aedificium spirituale humiles elatos, patientes duros, stabiles levitati deditos, mansueti igne iracundiae dissolutos, continentes in lapsu positos. Audis proceritatem lignorum, duritiam lapidum, levitatem sabuli, ardorem calcis, effluentiam aquae. Cum autem aqua cum calce et sabulo miscetur, jam aliud quam prius esset efficitur, fit enim caementum, tur. Quae enim prius levia et dissoluta fuerant, jam sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
congesta socum. suauẽ red-¬
dant odoem. Ex radicibus
itaq idem ex sententiis pe¬
lis testamenti aliquod fe¬
medium sanitatis infir¬
sunt: fortiores uero ex fru

Expanded text:
congesta locum, suavem reddant odorem. Ex radicibus itaque, id est ex sententiis Veteris Testamenti, aliquod remedium sanitatis infircipere. Fortiores vero ex fru
Abbreviated transcription (Latin):
numerus ẽ immundorum:
quia penitentia ductus: ait.
Peccaui. tradens sanguinem
iustum. Si sciret iusticiam
nis. non ad laqueum curre-¬
ret: s ad crucem dñi humi¬
lis p̾pararet. Pond̾auit aut̃
pondere publico. non pondere
sanctuarii: posuit enim ta¬
lentum plumbi. suꝑ qd̃ sedet
num suam. Posurt pondus
pondus apud se hẽbat. illo
carebat: et ideo forsitan qͥa
misereri noluit. mĩe ueniã
querere dubitauit. Audi
pondus scũarii. Peraui. de¬
lictum meum cognitum ti-¬
bi feci: et iniusticiam meã
non abscondi. Dixi confite¬
bor adu̾sum me in iusticiam

Expanded text:
numerus est immundorum, quia poenitentia ductus ait: Peccavi, tradens sanguinem justum . Si sciret ponderis nis, non ad laqueum curreret, sed ad crucem Domini humilis properaret. Ponderavit autem pondere publico, non pondere sanctuarii . Posuit enim talentum plumbi, super quod sedet upponit manum suam. Posuit pondus pondus apud se habebat, illo carebat, et ideo forsitan, quia misereri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi, delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injusti
Abbreviated transcription (Latin):
cogunt. Mulieres u̾o captiue
ducuntur: dum delestationeᷤ
animi extra t̾ram carnis exu¬
late a desideriis carnalibz pri¬
uantur. Sic igitur filiĩ iacob¬
illis exeunt cum sorore: quia
cum mens post lapsum resi¬
piscit uirtutum collectis ag¬
minib. ne tt̾um capiatur. a
recedit:s et altius ascendit.
Ascendit enim in bethel. Sz hoc
fit: qͣndo mens ascensiones
uirtutum in se disponit. Sic
igitur in bethel ꝑuenitur: qͣn¬
Do cor cuiuslibet domus dĩ qd̾
int̾pretatur bechel efficitur. In
hac domo altare dñi erigit᷑:
in hac domo claustri sp̃alis
ordo stabilitur. De quatuor

Expanded text:
cogunt. Mulieres vero captivae cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis carnalibus privantur. Sic igitur coillius exeunt cum sorore, quia dum mens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus, ne iterum capiatur a recedit, sed etiam altius ascendit. Ascendit enim in Bethel . Sed hoc fit, quando mens ascensionis virtutum in se disponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei, quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac domo claustri spiritualis ordo stabilitur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
sum flere conatur. corruptor
autem spẽs et securitates an
te oculos uocat. quatinus
utilitatem tristicie retrahat:
reste illic subiungitur. tristẽq
blanditiis deliniuit. Modo
enim aliorum fr̃a grauiora.
modo nil ẽẽ qd̃ ꝑpetratum ẽ.
modo misericordem d̃m loqͥ¬
tur. modo adhuc tempus
subsequens ad penitentiam
pollicetur: ut dum ꝑ hec de
cepta mens ducitur. ab inten¬
tione penitentie suspendatur.
Sic kiñe quandoq mens e¬
greditur: et egressa curis se¬
cularib implicata capitur.
Fratres autem dine sororẽ
suam in aliena domo diu
morari nõ ꝑmittunt: s int̾¬
fecto sichem. cum reliquis
masculis urbe depopulata
sororem suam tollunt. uxore
u̾o corum captiuas ducunt.
.Sororem suam filii iacob cũ
reliquis masculis int̾fecto sichẽ.
reducunt: quando uiriles a¬
nme motus contra uitia lu¬
ctantes expulso dyabolo et
maiorib uitiis exstirpatis.
mentem a carnali desiderio ui¬
olatam. secum quasi quadã¬
ui ab hostib ereptam man̾e

Expanded text:
sum flere conatur, corruptor autem spes et securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae substrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modo nihil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam polcepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur. Sic, charissime, quandoque mens egreditur, et egressa curis saecularibus implicata capitur. Fratres autem Dinae sororem suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis interfecto Sichem, reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur expulso diabolo, et majoribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus ereptam manere
Abbreviated transcription (Latin):
igiur sp̃ale templum: id est
cor nr̃m ad d̾̃m̃ conu̾sum. Ha¬
bemus enim ut suꝑius dixi¬
idelicet ⁊ edificii pacificam
mentem. Habemus mat̾iam
ligna et lapides. id ẽ diu̾sas
uiruites: habemus. ⁊ artificẽ
intellectum. rationabilit̾ sin¬
gnla discernentem. Habemuᷤ.
etiam mensuras longitudiniꝰ.
latitudinis. ⁊ altitudinis: id
ꝑegrinatione huius exilii. lar
Ordo siquidem lapidum ẽ ꝓ

Expanded text:
igitur spirituale templum, id est igitur spirituale templum, id est cor nostrum ad Deum conversum. Habemus enim, ut supra dixividelicet aedificii, pacificam mentem. Habemus materiam, ligna et lapides, id est diversas virtutes. Habemus et artificem, intellectum rationabiliter singula discernentem. Habemus etiam mensuras longitudinis, latitudinis et altitudinis, id peregrinatione hujus exsilii, largOrdo siquidem lapidum e
Abbreviated transcription (Latin):
nis ẽ spes de premio eterne
retributionis. Sic fit ut sis¬
moralit̾ in bona oꝑatione
longus. in mĩa largus. in
desiderio altus: ita scilicet ut
ꝑseu̾antia duret usq ad ul¬
timum uite finem. miscd̃ia
dilatet manus usq ad pau¬
ꝑem: altitudo u̾o desiderii
gustet et̾nitatis dulcedinẽ.
In hac ignur longitudine. la¬
utudine.: aliitudine parietũ:
disponuntur diu̾si ordines
lapidun. In mystico siquidẽ
disponuntur homines: in
morali uirtutes. Tria enim
assignauimus templa: uide¬
licet mat̾iale. mystitum. mo-¬
tale. Primum ni monte.sed̾m
in mente: t̾cium in congrega¬
tione. Unum delignis ⁊ lapi-¬
dib. aliud de uirtutib: t̾cium
de iustis hominibz. Habes nũc
utriusq templi locum. ⁊ ma-¬
t̾iam: artificem et mensurã.
S qm̃ demorali templo spiri-¬
talit̾ loqui suscepimus: idcir¬
co ad edificationem claustra-¬
lium int̾ponentes aliquid de
mystico. que restant. aliqͣntu¬
lum latius exponendo. mora¬
lit̾ transcurramus. Edificemꝰ

Expanded text:
nis est spes de praemio aeternae retributionis. Sic fit ut moraliter sis in bona operatione longus, in misericordia latus, in desiderio alius; ita scilicet ut perseverantia duret usque ad ultimum vitae finem, misericordia dilatet manus usque ad pauperem, altitudo vero desiderii gustet aeternitatis dulcedinem. In hac igitur longitudine, latitudine, altitudine parietum disponuntur diversi ordines lapidum. In mystico siquidem disponuntur homines, in morali virtutes. Tria enim assignamus templa, videlicet materiale, mysticum et morale. Primum in monte, secundum in mente, tertium in congregatione. Unum de lignis et lapidibus, alterum de virtutibus, tertium de justis hominibus. Habes nunc utriusque templi locum et materiam, artificem et mensuram. Sed quoniam de morali templo et spirituali loqui suscepimus, idcirco ad aedificationem claustralium interponentes aliquid de mystico, quae restant aliquantulum latius exponendo moraliter transcurramus. Aedificemus
Abbreviated transcription (Latin):
lia corda carnalia. Adu̾sus
se inuicem animalia diui¬
duntur: dum ꝑ diu̾sa desi¬
decia carnales distrahunt᷑.
Porro aues indiuise rema¬
nent: quia sp̃ales semper
unitatis uinculum tenent.
Suꝑ corꝑa u̾o diuisa uolu¬
cres descendunt: quia in di¬
uisione carnalium. demonẽ
desiderii sui pastum querũt.
Sunt etiam alie uolucres
importune: scilicet cogita¬
tiones que in ipso nr̃e ora¬
tionis sacrificio qͣndoq se
ing̾unt: et qd̃ in nobis deo
ninolamus. hoc raꝑe uel
commaculare uolunt. Sed
abraham abigente diffugi¬
unt uolucres: quia manus

Expanded text:
lia corda carnalia. Adversus se invicem animalia dividuntur, dum perversa desideria distrahuntur. Porro aves indivisae remanent quia spiritales semper unitatis vinculum tenent. Super corpora vero divisa volucres descendunt, quia in divisione carnalium daemones desiderii sui pastum quaerunt. Sunt et aliae volucres, importunae scilicet cogitationes, quae in ipso nostrae orationis sacrificio quandoque se ingerunt, et quod in nobis Deo immolamus, hoc rapere, vel commaculare volunt. Sed Abraham abigente diffugiunt volucres, quia manus
Abbreviated transcription (Latin):
ligni tute. quasi sub imibra
dmme ꝓtestionis tequiescẽt
Hec requies mea in scłm scł̃i:
hic habitabo qm̃ elegi eam.
Ibi usdebo d̾m saluatorem
meum. Scio enim quod re-¬
demptor mens uiiit. ⁊ in
nouissimo die de tͤra surre-¬
eturus st̾m: ⁊ rursum cirtũ¬
dalm pesse mea. ⁊ in came¬

Expanded text:
ni vitae quasi sub umbra divinae protectionis quiescent. Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo quoniam elegi eam . Ibi videbo Deum Salvatorem meum. Scio enim quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum: et rursum circumda
Abbreviated transcription (Latin):
nõ differas: s accclera discur¬
rere ꝑ altaria templi. ingrede¬
in sc̃ascõrum. Ibi ẽ enĩ altare
eneum. ibi altare aureum: ibi
sc̃ascõrum. In altari eneo im¬
molantur carnes. in aureo
thimiamata: in scascõrum
sunt tabule legis. Immola
igitur carnes si apud te ad¬
huc aliquas habes: accende
thimiamata. intende legi dei.
Immolatione carnis intessi¬
gitur carnalium desiderioꝵ
mortificatio: in odore thuni¬
amatis or̃o ĩ tabuł legis di¬
uine sapientie contemplatõ.
Hic siquidem habes quem et
nbi et ꝓ quib ores: id ẽ ꝓ de¬
lictis misere carnis in ara cor
ipso templo mat̾iali exponẽ¬
do aliquid diceremus. ut hec
que facta sunt iñ templo ma¬
teriali: assignare possemus
in mystico uel morali. De

Expanded text:
non differas, sed accelera, discurre per altaria templi, ingredere Sancta sanctorum. Ibi est enim altare aeneum, ibi est altare aureum, ibi Sancta sanctorum. In altari aeneo immolantur carnes, in aureo thymiamata, in Sancta sanctorum sunt tabulae legis. Immola igitur carnes, si apud te adhuc aliquas habeas; accende thymiamata; intende legi Dei. In immolatione carnis intelligitur carnalium desideriorum mortificatio; in odore thymiamatis oratio, in tabulis legis divinae sapientiae contemplatio. Hic quidem habes, quem, et ubi, et pro quibus ores, id est, pro delictis miserae carnis, in ara coripso templo materiali exponendo aliquid diceremus, ut haec, quae facta sunt in templo materiali, assignare possemus in mystico vel morali.
Abbreviated transcription (Latin):
talis officinas hospitum domꝰ
prior occurrit: que ꝑegrinanti¬
b in regionem longinquam.
cum ad claustrum anime ue-
tet. Hospitum siquidem domꝰ:
mens compatiens appellari
potest. Tinde b̃s ambrosius.
Mens inquit sapientis: hos¬
pitalis debet ẽe. Mens enim
hospitalitatis officio fungit᷑:
cum delinquentium fr̃m culpiꝰ
benigne compatitur. Habet
hec domus ministros suos:
qui hospitibz seruiant. Pul¬
santi entm ianuam ꝑ egri
no caritas aꝑit. Intrantem
hylaritas recipit. receptum
affabilitas detinet. esurien¬
tem collatio pascit: fesso hu-¬
militas seruit. Hec hospiti
debentur: hec reuertenti filio
qui luxuriose uiuendo ꝑtẽ
substantie dissipau̾at. pa¬
t̾familias exsoluit. Alonge
enim uenientem uidet. ot¬
currit. amplectitur: occidit
uitulum saginatum. ordi¬
nat chorum. symphoniam
tangit. Sic ⁊ sp̃ualium pa-¬
trum pietas. que quasi pa̾no
affectu p̾sidet subiectis. delin

Expanded text:
talis talis prima occurrit, quae peregrinantibus in regionem longinquam, cum ad claustra animae reditet. Hospitum siquidem domus, mens compatiens appellari potest. Unde Ambrosius: « Mens, inquit, sapientis hospitalis esse debet. Mens enim hospitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui hospitibus serviant. Pulsanti etenim peregrino januam charitas aperit. intrantem hilaritas recipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas servit. Haec hospiti debentur, haec reverenti filio, qui luxuriose vivendo partem substantiae dissipaverat, paterfamilias exsolvit . A longe enim venientem cum videret, occurrit, amplectitur, occidit vitulum saginatum, ordinat chorum, symphoniam tangit. Sic et spiritualium patrum pietas, quae quasi paterno affectu praesidet subjectis, delin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtuntur. scilicet lignea. sapide¬
a. et picta: s hee fragiliores
sunt p̾cedentib. citius enim
destrui possunt. Igne enim
lignea comburitur. lapidea
gelu frangitur: picta u̾o ni¬
chil portat. s ab alio sustenta¬
tur. Hec aut̃ in edificio nr̃e
mentis. oculo intelligibili
quandoq discerni possunt.
Dum enim facib iracundie
seu luxurie flammnis succen¬
dimur. quid aliud in nob̾ qͣm
patientie basis uel abstinen¬
tie fortitudo destruitur: Dñ
caritas in nob̃ frigescit. ⁊ menᷤ
ad diu̾sa desideria partitur.
nonne lapidea basis. frigore
temptationis in partes diui¬
ditur: Basis u̾o picta. ẽ pa¬
tientia ficta: que simulitudi¬
nem tenet non u̾itatem. colo¬
rem. non fortitudinem. Simu¬
lationis etenim patientia.
mñ ostensione ẽ: nõ in oꝑatio¬
ne. Erigamus igitur in edifi¬
aut igne comburi: que por¬
tent tabulas uirtutum. que
sustineant pondus colump¬
narum: id ẽ obedientiam p̾la¬

Expanded text:
eriuntur, scilicet lignea, lapideeriuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibus iracundiae seu luxuriae flammis accendimur, quid aliud in nobis quam patientiae basis vel abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non in operatione. Erigamus igitur in aedifiaut igne comburi, quae portent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id est obedientiam praela
Abbreviated transcription (Latin):
lo suo archam. xpr̃c: in suo
carnem ꝓpriam: iustus u̾o
conscientiam. Archa moysi
deauratur auro purissimo
intus et ext̾ius: caro xpristi
deauratur intus diuinitate:
ext̾ius miraculoꝵ claritate:
conscientia iusti int̾ius ful¬
get splendore puritatis. ex¬
terius u̾o oꝑib. caritatis.
Posuit et moyses tabulaᷤᷤ
ꝑ circuitum tabernaculi stã¬
tes. et bine incastrature e.¬
ut altera alt̾i iungeretur.
Duebases sirb una tabula
ponebantur ex utraq parte
angulorum: ubi incastra¬
ture lat̾um in angulis t̾mi¬
nantur. Tabule que dispo¬
nuntur ꝑ circuitum: desig¬
nant moralit̾ ordinem uĩr¬
tutum. Bine u̾o incastratu¬
re que erant in singulis ta¬
bulis: sunt affectus mentis.
et exhibitio oꝑis. Dum men̾
oꝑi concardat. ne tabula ta¬
bulam excedat: incastrature
firmitas seruat. Due u̾o ba¬
ses sub singulis tabulis: sunt
nimitas. in ꝓsꝑis ⁊ in adu̾sis.
Sunt et alie tres bastum spẽs
que minc in nr̃is edificiis re-¬

Expanded text:
lo suo arcam, Christus in suo carnem propriam, justus vero conscientiam. Arca Moysi decoratur auro mundissimo intus et exterius. Caro Christi deauratur intus divinitate, foris miraculorum claritate. Conscientia justi interius fulget splendore puritatis, exterius vero operibus claritatis. Posuit Moyses tabulas per circuitum tabernaculi et binae incastraturae eut altera alteri jungeretur. Duae bases sub una tabula ponebantur ex utraque parte angulorum, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Tabulae, quae disponuntur per circuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulis, sunt nimitas in prosperis et adversis. Sunt et aliae basum species, quae nunc in nostris aedificiis rep
Abbreviated transcription (Latin):
fortem: ambulauit enim in
fortitudine cybi illius qua-¬
draginta dieb et quadragin¬
ta noctib usq ad montem d̾̃i
oreb. fortis cyb est caritas.
omnia suffert: et usq ad alti¬
titudinem diuine contempla¬
tionis animum ꝓuehit ⁊ sub-¬
stollit. Surgentes autẽ mini
uini: stephanus scilicet uinũ
passum. ysaias aqua mixtũ
Inebriantur autem duo. noe¬
quies. Loth ergo declinatio
int̾pretatur. Est aut̃ requies
mentis: et est requies carnis.
Qui querunt requiem carnis.
inebriantur uino aqua mixto:
qui u̾o requiem mentis. uino
passo. Apponit paulus olera:
tres pueri legumina ministrã.
Paulus infirmis olera pro

Expanded text:
fortem, ambulavit enim in fortitudine cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus usque ad montem Dei Oreb. Fortis cibus est charitas. omnia sustinet , et usque ad altitudinem divinae contemplationis animum provehit, et sustollit. Surgentes autem minisvini, Stephanus scilicet vinum passum, Isaias aqua mistum. Inebriantur autem duo. quies, Loth vero declinatio interpretatur. Est autem requies mentis, et requies carnis. Qui quaerunt requiem carnis, inebriantur vino aqua misto; qui vero requiem mentis, vino passo. Apponit Paulus olera , tres pueri legumina ministrant . Paulus infirmis per o
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ boni amplius gaudeãt.
qui secum eos letari conspi¬
cuit. quos amau̾unt. et
mali dum cum eis torquen¬
tur quos in hoc sclo dilexe¬
runt. despecto deo. eos ñ solũ
sua. s etiam eorum consu¬
mat pena. fit autem quidam
mirabilius in electis: quia ñ
solum eos quos in hoc cog¬
nou̾ant mundo agnoscunt.
sz uelut uisos ac cognitos re-¬
cognoscunt bonos: quos ñ¬
quam uid̾unt. Qur̃a enim
illi bumnes commini clari¬
tgr deum conspiciunt: nõ
qd̃ ibi nesciant ubi scien¬
tan omnia sciunt. Tunc
aum in claustro ꝑfecte bea¬
titudinis angłis ⁊ homini¬
b deus preerit: quib nichil
deesse pot̾it. qm̃ abbĩs more
dei sapientia omnibz omĩa

Expanded text:
ut et boni amplius gaudeant, ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt, quos amaverant; et mali, dum cum eis torquentur, quos in hoc saeculo dilexerunt, despecto Deo, eos non solum sua, sed etiam illorum consumat poena. Fit autem quiddam mirabilius in electis, quia non solum eos, quos in hoc cognoverunt mundo, agnoscunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, non est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt. Tunc enim in claustro perfectae beatitudinis angelis et hominibus Deus praeerit quibus nihil deesse poterit, quoniam abbatis more, Dei sapientia omnia om
Abbreviated transcription (Latin):
sub ipsis sunt. ꝓpostra sua te¬
nere cogunt. Alios rep̾hendũt:
⁊ ab alis reprehendi nolunt.
Nichil enim in se habere deside¬
rant: quod oculis hominum
⁊ oculis diuine maiestatis ñ
ostendant. Et quia scriptum
reꝑiunt. beati mundo corde:
qm̃ ipsi deum uidebunt: ideo
ut d̾̃m in futuro uideant. o¬
culum cordis a pulu̾e t̾rene
uanitatis iuissant. In fit᷑a
siquidem uita d̃s uidebitur:
ab hiis quorum oculus men¬
tis. a uitiis purgatur. Unde
b̃s gregorius. Uidebimus in¬
quit deum ipsum. qui erit
nr̃i laboris premium: ut post
huius tenebras mortalitatis.
gaudeamus luce diuine cõ¬
temlationis. Que nimirũ
tunc in specie ꝑficitur. qͣr
coet̾nam dei sapientiam. q̃
modo ꝑ ora predicantium.
quasi ꝑ decurrentia flumina
sumimus: in ipso suo fonte
bibemus. In libro etiam dya¬
logi scriptum reꝑi: qd̃ sicut
mali malos in supplitio. sic
boni bonos cognoscent in
regno. In qua uidelicet cogni¬
tione uiriusq partis. cumu¬
lus excrescit retributionis:

Expanded text:
sub ipsis sunt proposita sua tenere cogunt, alios reprehendunt, et ab iis reprehendi volunt. Nihil enim in se habere desiderant, quod oculis hominum et oculis divinae majestatis non ostendant. Et quia scriptum reperiunt: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , ideo ut Deum in futuro videant, oculum cordis pulvere terrenae vanitatis mundant. In futura siquidem vita Deus videbitur ab iis, quorum oculi mentis a vitiis purgantur. Unde beatus Gregorius: « Videbimus, inquit, Deum ipsum, qui erit nostri laboris praemium, ut post hujus tenebras mortalitatis gaudeamus luce divinae contemplationis. Quae nimirum tunc in specie perficietur, quando coaeternam Dei sapientiam, quam modo per ora praedicantium quasi per decurrentia flumina sumimus, in ipso suo fonte bibemus. In libro etiam Dialogi scriptum reperi: quod sicut mali malos in supplicio, sic boni bonos cognoscent in regno. In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus excrescit retributionis,
Abbreviated transcription (Latin):
tur precedente gr̃a. Penna:.
uel calamus est dei digitu:
id ẽ benignitas sc̃i sp̃c. Hoc
calamo scribuntur tabule
moysi. De eodem dixerunt

Expanded text:
tur, praecedente gratia. Penna vel calamus, est Dei digitus, id est benignitas Spiritus sancti. Hoc calamo scribuntur tabulae Moysi. De eodem dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. quid statis hic tota
die otiosi: Tota die otiosi
stant: qui omni temꝑe uite
sue cessantes a bono oꝑe. mi
foro uane gle torpentes ꝑse¬
u̾ant. Audiant tam̃ prelati
causam otii. Nemo inquit
conuentum. Quo enim con¬
ducerent: Ad querendum for¬
sitan honorem. ñ ad laborẽ:
ad curiam. ñ ad uineam. Ibi¬
igitur agitur depondere pe¬
cunie nõ de quantitate culpe:
de examinatione argenti. nõ
de purgatione peccati. Sunt
tamen prelati boni. qui oꝑa¬
rios ad laborem conducunt:
u̾bo enim docent. et exemplo
precedunt. Ad hunc laborem
diu̾si ueniunt et pueri. et mũ¬
uenes. et senes. et diuersis
die. et uesꝑe: mane pueri.
m̾idie iuuenes. uesꝑe senes.
mane maurus. m̾idie pau¬
lus: uesꝑe gentianus. hic
large accipimus iuuentu¬
tem: ut non tantum ado¬
lescentiam. s etiam matu¬
ram comp̾hendamus eta¬
tem. Hec ẽ etas labori con

Expanded text:
dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, inquiunt, conventum. Quo enim conducerent? Ad quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est pueri, juvenes et senes, et diversis mane, et meridie. Mane pueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori con
Abbreviated transcription (Latin):
longiorem. An nescis quia
ut ait apls omnia contin¬
gebant illis in figuram: An
ignoras quia in iacob fra-¬
glantia uestim̃torum. fa-¬
mam designat uirtutum:

Expanded text:
longiorem. An nescis, quod, ut ait Apostolus, omnia contingebant illis in figura? An ignoras, quod in Jacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
in dulcedine diuine cõtem¬
plationis nutritur. Nota qd̾
structura predicte ciuitatis:
habeat colorem ꝑpetue uiri-¬
ditatis. Nota etiam qd̃ mar-¬
garite dicantur ẽẽ candile.
Attende igitur candorem:
attende ⁊ uirorem. Candor
in portis ẽ munditia casti¬
tatis: uiror in muro. ꝑse¬
u̾antia in ꝓposito. De seris¬

Expanded text:
in dulcedine divinae contemin dulcedine divinae contemplationis nutritur. Nota quod structura praedictae civitatis habet colorem perpetuae viriditatis. Nota etiam quod margaritae dicantur esse candidae. Attende igitur candorem, attende et virorem. Candor in portis, est munditia castitatis. Viror in muro, perseverantia in proposito.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uite dulcedinem ĩ qͣn¬
tum possibilitas admitrit ꝑ¬
fecte cognou̾it. ea que in t̾ris
amau̾at. libent̾ cuncta d̾elin¬
quit: in comparatione eius
uilescunt omnia. deserit ha¬
bita: congregata disꝑgit. In¬
ardescit in celestib animus.
nil in t̾ris libet: deforme cõspi¬
citur quicquid de t̾rena place¬
bat specie. quia sola preciose
reargarite caritas fulget in
mente. Habes nunc ꝑ marga¬
ritam dulcedinem celestis ui-¬
te: ⁊ eiͣnglicam doctrinam.
Hee sunt margarite: ex quib
fiunt duodecim porrte. Ex rore
sieut suꝑius diximus mar¬
garite fiunt: quem certis an¬
ni temꝑib coclee haurunt
quia iustr qui in mari huinꝰ
scłi habitant. qnͣdoq dulce¬
dinem diuitie contemplatio.¬
nis. qͣmuis tenuit᷑ gustant.
Tinde b̃s gregorius. Ros de¬
suꝑ: ⁊ subtilit̾ cadit. Et totiẽs
de roze celi accipimus: quo¬
tiens ꝑ infusionem contem¬
plationis intime. de suꝑnis
aliquid tenuit̾ uidemus. Ex
rore igitur creari dicit : qui

Expanded text:
em, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat, libenter cuncta derelinquit. » In comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit. Inardescit animus in coelestibus, nil in terris libet. Deforme conspicitur quidquid in terra placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. Habes nunc per margaritam, dulcedinem coelestis vitae et evangelicam doctrinam. Hae sunt margaritae, ex quibus fiunt duodecim portae. Ex rore, sicut superius diximus, margaritae fiunt, quae certis anni temporibus cocleae hauriunt, quia justi, qui in maris hujus saeculi habitant, quandoque dulcedinem divinae contemplationis quamvis tenuiter gustant. Unde beatus Gregorius: « Ros desuper et subtiliter cadit. » Et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae, de supernis aliquid tenuiter videmus. Ex rore igitur creari dicitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lestis iherusalẽ.
alit predicta ci¬
uitas: in muro
duodecim portas. fi̾nt auf̃
porte cuntatis de duodecim
margaritis: ita qd̃ unaqueq
margarita. Hoc aut̃ genus
lapidis: inuenitur in quibus¬
dam piscib marmis. De co-¬
cleis enim marinis legitur:
qd̃ in carum carne quasi cal¬
culus candidus nascatur. De
celesti siquidem rore calculus
gignitur: qui certis anni tem¬
porib a codeis hauritur. Me¬
garitas ẽẽ dicunt: quam ea
que flauescunt. Illas enint ut¬
tutini coris conceptio reddit
candidas: has senestus seu
nesꝑtinus aer gignit obscu-¬
ras. Margarita u̾o mystice
significat eiͣngłicam doctri¬
nant. seu dulcedinem celestis
uite: unde legitur in enͣnglica
parabola de homine bonas
margaritas querente: qd̃ in¬
irental tina pretiosa marga.¬

Expanded text:
lestis Hierusalem. abet praedicta civitas in muro duodecim portas. Fiunt autem portae civitatis de duodecim margaritis, ita ut unaquaeque margarita . Hoc autem genus lapidis invenitur in quibusdam piscibus marinis. De cocleis enim marinis legitur quod in earum carne quasi calculus candidus nascitur. De coelesti siquidem rore calculus gignitur, qui certis anni temporibus a cocleis hauritur. Caiores esse dicunt, quam eas quae flavescunt. Illas entutini roris conceptio reddit candidas; has senectus seu vespertinus aer gignit obscuras. Margarita vero mystice significat evangelicam doctrinam seu dulcedinem coelestis vitae. Unde legitur in evangelica parabola de homine quaerens bonas margaritas, quod, inventa una pretiosa marga
Abbreviated transcription (Latin):
dines electorum. Habet enĩ
crocus similitudinem ma-¬
turi fructus: similit̾ antiqͥ
patres mature uiuentes. cũ
de hoc scl̃o ad celestem iheru-¬
salem trauseunt. quasi de
uiuis lapidib in claustro ꝑ¬
fecte beatitudinis. crocee co¬
lumpne fiunt. Et qui diu
eccl̃ie fabricam portare con¬
sueu̾ant: claustrum ꝑfecte
beatitudinis suo decore quasi
crocee columpme decenter or¬
uant. S caligrordo colump¬
narum eoseo colore pingit᷑
ꝑ quem cruor martyrum nõ
inconuenient̾ designatur.
Harum columpnarum an¬
geli mirantur colorem. mi¬
rantur ⁊ foriitudinem: mi¬
tantur rubeum colorem ste¬
phani: mirantur flamineũ
colorem laurentii. Mirant᷑
spattudinem que lapidibus
frangi non potuit: mirant᷑
tortitudinem que in medio
ignis incolumis remansit.

Expanded text:
dines electorum. Habet enim crocus similitudinem maturi fructus. Similiter antiqui patres mature viventes, cum de hoc saeculo ad coelestem Hierusalem transeunt, quasi de vivis lapidibus in claustro perfectae beatitudinis croccae columnae fiunt. Et qui diu Ecclesiae fabricam portare consueverant, claustrum perfectae beatitudinis suo decore quasi croceae columnae decenter ornant. Secundus ordo columnarum roseo colore pingitur, per quem cruor martyrum non inconvenienter designatur. Harum columnarum angeli mirantur colorem, mirantur et fortitudinem. Mirantur rubrum colorem Stephani; mirantur flammeum colorem Laurentii; mirantur fortitudinem, quae lapidibus frangi non potuit; mirantur fortitudinem, quae in medio ignis incolumis remansit.
Abbreviated transcription (French):
ne desꝑent instruit: sed ad
spem salutis reuocat. ⁊ ac¬
cendit: oneratos subleuat.¬
⁊ ne succumbant oñi. u̾bis

Expanded text:
ne desperent instruit, sed ad spem salutis revocat et accendit; oneratos sublevat, et, ne succumbant oneri, verbis
Abbreviated transcription (Latin):
de huis que ad claustrum nõ
manufactum qd̃ est in celis ꝑ¬
tinent. ꝓ modulo
imbocillitatis mee aliquid di¬
cere ultra non differam: ut ex
ipso ordine ⁊ dilectione illius
summi abbĩs. ⁊ ipsoꝵ sp̃uum
suꝑnorum doceri ⁊ instrui pos¬
sit p̾latorum diligentia: et
humilitas subditoꝵ. Sequar
igitur post t̾ga metentium:
ne aberrare uidear a dostrina

Expanded text:
de iis, quae ad claustrum non manufactum quod est in coelis pertinent, pro modulo imbecillitatis meae aliquid dicere ultra non differam, ut ex ipso ordine, et dilectione illius summi abbatis, et ipsorum spirituum supernorum, doceri et instrui possit praelatorum diligentia, et humilitas subditorum. Sequar igitur post terga metentium, ne aberrare videar a doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
Ad abluendos huius lectuli
pannos. maria magdalene p̾¬
buit aquam: eosdem extorsit
marcha manibz ut siccaren¬
tur. accendit iohes ignem. il¬
la scilicet aquamn meroris.
ista extorsionem laboris: io¬
hannes ignem amoris. Con¬
ueniunt igitur hec tria. ad

Expanded text:
Ad abluendos igitur hujus lectuli pannos Maria Magdalene praebuit aquam; eosdem extorsit Martha manibus ut siccarentur; accendit Joannes ignem. Illa scilicet aquam moeroris, ista extorsionem laboris, Joannes ignem amoris. Conveniunt igitur haec tria ad
Abbreviated transcription (Latin):
choro seuera simplicitas: cir¬
ca altare reu̾entie honestas.
Ex hiis igitur obseruantie
mandatis: pendet summa to¬
que de ordina.¬
tione claustri
mat̾ialis dixi¬
mus. non solum scripta sed
etiam ꝓ loco et temꝑe ⁊ ꝑso¬
nis sunt ordinata: sz forsi

Expanded text:
choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa toquae de ordinatione claustri materialis diximus, non solum scripta, sed etiam pro loco, et tempore, et personis sunt ordinata, et exs
Abbreviated transcription (Latin):
icut in domo dei pa¬
tris mansiones
multe sunt: sic qui diuinas
scripturas spiritalit̾ intelli-¬
gunt. in celesti iherłm ana-

Expanded text:
icut in domo Dei Patris mansiones multae sunt , sic qui divinas Scripturas spiritualiter intelligunt, in coelesti Hierusa
Abbreviated transcription (Latin):
quirere. aut male nti acqui¬
sitis: de licito facit illicitum.
Multa u̾o possidere. ꝓpinquũ
ẽ cupiditati: et sic quandoq
quod nimium diligitur.
male defendi solet. Duo sũt
duo que fruuntur acquisitiꝰ.
io ẽ gula. et luxuria. Duo
sunt qui male possidere uo¬
lunt. so e ꝓdigus et auaruᷤ:
unus ut congreget. alt̾ ut
dissipet. Duo sunt q̃ posses¬
sa male defendunt: io est
intemꝑantia et prudentia
mundi. Suꝑbia dyabolo
clausit celum. gula primo
parenti abstulit paradysũ:
auaritia diuiti aꝑuit mñ¬
fernum. intemꝑantia u̾o
ad huc corrumpit mundũ
Hec omnia frat̾ diuitias
secuntur: est enĩ iutiie locꝰ
in diuitiis. Uirtutum uero
sedes ẽ humilitas. humilita¬
tis autem locus ẽ pauꝑtas:
de qua bs̃ gregorius dicit.

Expanded text:
quirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male defendi solet. Duo sunt,duo, quae male fruuntur acquisitis, id est, gula et luxuria: duo sunt quae male possidere volunt, id est, prodigus et avarus, unus ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, divitias sequuntur. Est enim vitiis locus in divitiis, virtutum vero sedes humilitas, humilitatis autem locus est paupertas. De qua beatus Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
capite omnium platearum.
nisi ut quidam sapiens dicit.
sacerdotes xpri et ministri sa¬
cri altaris et canonicorum
sc̃a et deo consecrata societas
necnon et uirginum ⁊ sc̃imo¬
nialium innum̾ositas. qui
semꝑ apparere debent in secre¬
to dei conspectib. quas nonꝙͣ
necesse ẽ foris conspici. ñ quã
extraneis et scli actionib oc¬
cupari: Sz quod grauius ẽ¬
et omnino disꝑsi deplorant᷑
quasi lapides sanctuarii in
capite omnium platearum:
quia dum ꝑ uitam ⁊ oratio¬
nem intus ẽe in contempla¬
tione dei semꝑ debuerant. ꝑ
uitam reprobam foris passim
uacant. Ecce tam pene nulla
ẽ scłaris uite actio. qͣm sacer¬
dotes xpri nõ administrent:
rulla mundi negotia ĩ quib
ministri altaris se nõ occupẽt.
nulla rerum imꝓbitas. qua

Expanded text:
capite omnium platearum, nisi, ut quidam sapiens dicit, sacerdotes Christi et ministri sacri altaris, et canonicorum sancta et Deo consecrata societas, nec non et virginum et sanctimonialium numerositas, qui semper apparere debent in secreto Dei conspectibus, quos nunquam necesse est foris conspici, nunquam extraneis et saeculi actibus occupari. Sed, quod gravius est, ideo dispersi deplorantur quasi lapides sanctuarii in capite omnium platearum, qui dum per vitam et orationem intus esse in contemplatione Dei semper debuerant, per vitam reprobam foris passim vacant. Ecce jam pene nulla est saecularis vitae actio, quam sacerdotes Christi non administrent; nulla mundi negotia, in quibus ministri altaris se non occupent; nulla rerum improbitas, qua
Abbreviated transcription (Latin):
catoris. parati ad inquiren¬
da uestigia leporis: uelotio¬
res ad congregandos canes:
qͣmͣ ad conuocandos pauꝑeᷤ
Iibentius porrigunt panem
cani quam pauꝑi. Plures
seruiunt eis ad mensam: ad
missam nullus. Faniulos ⁊
famulas habere secum uolũt:
s clericos habere non possunt
quia nolunt. Hii sunt quoꝵ
thalamus ornatior ẽ ecclia¬
carior missali. cappa casula
pulchior: camisia delicatior
alba. Ecce quomodo obscura¬
tum ẽ aurum. mutatus ẽ co¬
lor optimus: disꝑsi sunt lapi¬
des sanctuarii. in capite om¬
nium plateaꝵ. Obscuratum
ẽ aurum fuligine pecc̃orum:
mutatus ẽ color optimus de¬
coris et sc̃ĩtatis. in feditatem
itiorum. Qui sunt ergo isti
lapides sanctuarii disꝑsi in

Expanded text:
catoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad congregandos canes, quam ad convocandos pauperes; libentius porrigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis ad mensam, ad missam nullus; famulas aut famulos habere secum volunt, sed clericos habere non possunt, quia nolunt. Hi sunt, quorum thalamus ornatior est ecclt missali; cappa casula pulchrior; camisia delicatior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum . Obscuratum est aurum fuligine peccatorum, mutatus est color decoris et sanctitatis in foeditatem vitiorum. Qui sunt isti lapides sanctuarii dispersi in
Abbreviated transcription (Latin):
excelsa sustollat. quam ut
inferior suꝑiorem in infer-¬
ni ꝓfunda demergat. Dat᷑
igitur post uictoriam p̾mi¬
sic homo ext̾ior int̾iori con¬
gaudet. id ẽ caro głificata cõ¬
gratulatur sp̃ui. quia nul-¬
lant corruptionis ult̾ius ex-¬
frẽs ut suꝑius diximus cõ¬
git et miramur quomodo
contingat: Quis enim nõ
miretur ab indiscreto discre¬
tum decipi posse: apigro for¬
tem suꝑari: Miramur hinc
ordinem nature: miramur
et modum. Succumbit ra¬
tio. dominatur animalitaᷤ.
infirmitas carnis aniium
priuat a uirtute: et sic eicit᷑¬

Expanded text:
excelsa sustollat, quam ut inferior superiorem in inferni profunda demergat. » Datur igitur post victoriam praemisic homo exterior interiori congaudet, id est, caro glorificata congratulatur spiritui, quia nullam corruptionis amplius exsres, ut superius diximus, congit, et miramur quomodo contingat. Quis enim non miretur ab indiscreto discretum decipi, a pigro fortem superari posse? Miramur hunc ordinem naturae, miramur et modum, succumbit ratio, dominatur animalitas, infirmitas carnis animum privat a virtute, et sic ejicit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ipse habebat et posuit in
olla: et sic factum ẽ dulce. qd̃
ppius amarum extit̾at. He¬
lyseus qui solaris in̾pretat᷑.
xpp̃m designat: cochus docto¬
res. pulmentum u̾bum dei.
farina caritatem. Ponit
igitur helyseus farmam in
pulmento. quando aliquis
ꝓ habundantem caritatem
uisitatur a dñor ut cui gros¬
sior gb prius fastidio exti

Expanded text:
quam ipse habebat, et posuit in quam ipse habebat, et posuit in ollam, et sic factum est dulce, quod prius amarum exstiterat. Eliseus qui solaris interpretatur. Christum designat, cocus doctores, pulmentum verbum Dei, farina charitatem. Ponit ergo Eliseus farinam in pulmento, quando aliquis per abundantem charitatem visitatur a Domino, ut cui grossior cibus fastidio pri
Abbreviated transcription (Latin):
optimam ꝑ ꝑfectam̃. Tisi¬
tat igitur t̾ram malam.
quando aliquis timore iũ¬
dicii compungitur: et ab
illicitis abstinet. Bonam
u̾o ꝑ incipientem caritatẽ.
iusttat. quando sua distri-¬
buit aliquis. renuntiat
mundo. mutat habitiam.
si autem calumpnietur. ca¬
lumpniam non patitur. s
ad huc leuit̾ turbatur. irasci¬
tur. et odit. Claustri tediũ
non equanimit̾ portat: ui¬
litatem et identitatem cybo¬
rum abhominatur. Ephuni
u̾o anime quod ẽ u̾bum di
amarum ẽ ei: si aliquotiẽs
artius corrigatur. Sic filii
ꝓpharum. cum uenissent
ad domum helysei : p̾cepit
helyseus coco suo ut eis re-¬
fectionem pararet. Cum aut
gustassent illi pulmentum
cum herbis coctum. et inue-¬
nissent amarissimum: cepe¬
ab egyptiis ollis: ille quidẽ
carnium sunt. hec pulmen
condiuntur. unde ꝓcedit mi¬
quitas hec. helysci farma dul¬
coratur que ẽ caritas: illaꝵ
dulcedinem sequitur amari¬
tudo. huius u̾o asꝑitatem se¬
quitur su auitas. Surgens
helyseus accepit farinam

Expanded text:
optimam per perfectam. Visitat Deus terram malam, quando aliquis timore judicii compungitur, et ab illicitis abstinet. Bonam vero per incipientem charitatem visitat, quando sua distribuit aliquis, renuntiat mundo, mutat habitum, tsi autem calumnietur, calumniam non patitur, sed adhuc leviter turbatur, irascitur et odit. Claustri taedium non aequanimiter portat, vilitatem et identitatem ciborum abominatur. Cibus vero animae, quod est verbum Dei amarus videtur ei, si aliquoties arctius corrigatur. Sic filii prophetarum cum venissent ad domum Elisei, praecepit Eliseus coquo suo ut refectionem eis pararet. Cum autem gustassent illi pulmentum in herbis coctum, et invenissent amarissimum, coepeab Aegyptiis ollis. Illae quidem carnium sunt, haec pulmentcondiuntur, unde procedit iniquitas, haec Elisei farina dulcoratur, quae est charitas. Illarum dulcedinem sequitur amaritudo, hujus vero amaritudinem sequitur suavitas. Surgens Eliseus accepit farinam
Abbreviated transcription (Latin):
sent: nec sic curis ext̾iorib in¬
hnant. ut a sp̃ali doctrina re¬
frigescant. Sumia regunt:
⁊ tam̃ ima nõ deserunt. Illa
cum potestate: ista cum hu¬
militate. Non enim a sapien¬
tib recedunt: ⁊ tam̃ simplici¬
orib frĩb condescendunt. Sic
latent frĩb in sua uolunta¬
te: ut tamen aliqͣndo cog¬
noscantur in oꝑatione. Sic
cognostuntur in suo oꝑe: ut
uir reprehendi possint. cognoᷤᷤ¬
centis estimatione. Sic assũt
quandoꝙ ut nideri nequeãt:
quia quamuis remoti sint
corpore. assunt tam̃ sollicita
cirum spectione. Sic se intelli¬
gendos prebent cet̾is: ut uix
intelligi ualeant etiam a
discretis. Nec tam̃ sic secretũ
mentis obnubilant: quin ꝓ
temꝑe ⁊ loco. quib congenũ
uiderint: illud dicant. Et qͥa
sumio abbi toto affectu me¬
tis iam inherent: ad huc in
t̾ris positi. formam summi
abbĩs tenent. A ꝓposito suo
flecti nequeunt: ⁊ eos qui

Expanded text:
sent; nec sic curis exterioribus insent; nec sic curis exterioribus inhiant, ut a spirituali doctrina refrigescant. Summa regunt, et tamen ima non deserunt. Illa cum potestate, ista cum humilitate. Non enim a sapientibus recedunt, sed tamen simplicioribus fratribus condescendunt. Sic latent fratribus in sua voluntate, ut tamen aliquando cognoscantur in operatione; sic cognoscuntur in suo opere, ut vix reprehendi possint cognoscentis aestimatione; sic adsunt quandoque, ut videri nequeant, quia quamvis remoti sint corpore, adsunt tamen sollicita circumspectione; sic se intelligendos praebent caeteris, ut vix intelligi valeant etiam a discretis. Nec tamen sic secretum mentis obnubilant, quin pro tempore et loco quibus congruum viderint, illud dicant. Et quia summo abbati toto affectu mentis inhaerent, adhuc in terris positi formam summi abbatis tenent. A proposito suo flecti nequeunt, et eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
implet. ut ext̾iora circundet.
Sic summa regit. ut ima ñ
deserat: sic imis p̾sens ẽ: ut
a suꝑiorib non recedat. Sic
lacet in sua specie. ut tamen
cognostatur in oꝑatione:
siom suo cognoscitur oꝑe. ut
cameu comprehendi nõ ua.¬
leat cognoscentis estimatio¬
ne. Sic adest ut uideri neq̃at:
sic uideri nõ ualet. ut tam̃
eius presentiam ipsa sua
uidicia testentur. Sic se itel¬
ligendum prebet. ut tanen
ip̃sum nobis radium sui ĩ¬
tellectus obnubilet: et rire¬
sum sic caligine nos igno¬
rantie ueprtinit. ut tamen
nc̃e menti radiis sue clari¬
tatis int̾micet. quatinus ⁊
subleuata quippiam uideat.
⁊ reu̾berata contremiscat:¬
⁊ quia eum sicuti ẽ uid̾e nõ
potest. aliquando uidendo
cognoscat. Sunt autem in
aclesiis quidam prelan. qͥ
licet dit̾isis oꝑib sint inten¬
tr: tam̃ oꝑantur quieti. Intt̾i¬
qia domus sue implent do¬
sttma: ext̾iora u̾o circinidãt
ꝓuidentia. Ncc tam̃ sic dostri-¬
ne student ut a ꝓuidentia ces¬

Expanded text:
implet, ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic in suo cognoscitur opere, ut tamen comprehendi non valeat cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur; sic se intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet; et rursum nos caligine ignorantiae sic reprimit, ut tamen nostrae menti radios suae claritatis intermisceat, quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverberata contremiscat: et quia eum sicuti est videre non potest, aliquando vivendo cognoscat. Sunt autem in Ecclesiis quidam praelati qui, licet diversis operibus sint intenti, tamen operantur quieti. Interiora domus suae implent doctrina, exteriora vero circumdant providentia; nec tamen sic doctrinae student, ut a providentia ces
Abbreviated transcription (Latin):
det. Et cum deuorassem li¬
liuim: amaricatus ẽ uent̾.
meus. Tinde b̃s gregoriu
suꝑ ihezechielem. Iñ sacro
inquit eloquio: nonnonꝙͣ
uent̾ ꝓ mate poni consue¬
uit. Tinde iheremias dicit.
Uentrem meum dolco. Uen¬
trem quippe doluit: qui mẽ¬
tis afflictionem sensit. S
sciendum ẽ quia cui sermõ
dei in ore cordis dulcis ẽe
ceꝑit: huius proculdubio
contra seinctipsum animꝰ

Expanded text:
det. Et cum devorassem librum, amaricatus est venter meus. Unde beatus Gregorius super Ezechielem: « In sacro, inquit, eloquio nonnunquam venter pro mente poni consuevit. » Unde Jeremias dicit: Ventrem meum doleo . Ventrem quippe doluit, qui mentis afflictionem sensit. Sed sciendum est quia, cum sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum anim
Abbreviated transcription (Latin):
exauditio: quando quis
exaudit preceptum dyabo¬
li. Solet enim dicere. Si ꝓ¬
cidens adorau̾is me: dabo
tibi hec omnia. Et ad euã
dixisse legitur. Eritis in qͥt¬
sic exaudiunt dyabolum:
cum rege assur occurrunt.
ysrahelitis. Mittit ⁊ infenen¬
dor . fenendoꝵ int̾pretatur
conu̾sio. Conu̾sio dupplici¬
t̾ dicitur. Est enim conu̾sio
qua quis ad d̃m̃ conu̾titur:
et est alia de qua paulus a¬
postolus galatis dicit. Cur¬
rebatis bene: quis uos impe¬
diuit: Id ẽ acursu bono et
deat igitur sibi homo int̾i
igne comburant. Est in hoc
exercim elanonis currus. ĩ
quo ꝑ similitudinem rotas
quib feratur. equos qui ip¬
sum trahant. aurigam qui
regat. qui ue sedeat in ipso
curru: assignare possumus.

Expanded text:
exauditio, quando quis exaudit praeceptum diaboli. Solet enim dicere: Si procidens adoraveris me, dabo tibi haec omnia . Et ad Evam dixisse legitur: Eritis sisic exaudiunt diabolum, cum rege Asor occurrunt Israelitis. Mittit et in Fennendor, qui interpretatur conversio. Conversio dupliciter dicitur. Est enim conversio qua quis ad Deum convertitur. Est et alia de qua Apostolus ad Galatas dicit: Currebatis bene, quis vos impedivit , id est, a cursu bono et deant igitur sibi homo interiigne comburant. Est in hoc exercitu elationis currus, in quo per similitudinem rotas quibus feratur, equos qui ipsum trahant, aurigam qui regat, quive sedeat in ipso curru, assignare possumus.