comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccĩ c̾a pͥma s pena. nͨ caro corruptibilis aĩam pe¬
ccatͥcem fecit. s peccatͥx aĩa carnẽ corruptibilẽ fe¬
cit. Qͥ gͦ oĩa mala aĩe tx corpe putant accidisse.
in errore sc̃.Attende ꝗđ ingemiscere se dicit & gͣua¬
ri stibsarcina corruptibilis corp̾is. & tñ ait nolumꝰ
expoliari Scce uox nat᷑e. dfessio pene. Eraue ÷ corpꝰ
& onerostm atq corruptibile. Gẽmit᷑ sub illo. & tñ
ñ libent̃ deserit᷑. Niꝰ enĩ homo m̃tis rõne cupit dissolui
ht̃ humanus affectꝰ. ħ ip̃a aĩa nescio qͦmͦ ht̃ intiolun¬
tate. qm̃ diligendo uitã odit mort̃e. & qm̃ car nẽ suã
ñ odit. nec ipse̾ uult accide qͥ odit. & si ficri possit ñ
nult expoliari s suꝑuestiri. fic̾ ait apłs. Nolumꝰ cx¬
poliari s. sr̃ uestiri. Qͣ dic̾et. Su̾b t̾rena tunica ge-¬
mo. ad celestẽ festino. Illã uolo acciꝑe. istã nolo po¬
nere. Qͥd apłe dicis : fiet inurta tanta illi uesti
m̃to celesti. ut ueniat tͥ immortalitas sr̾ hos pan

Expanded text:
animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corruptibilis carnis, et tamen ait: nolumus exspoliari. Ecce vox nec confessio poenae. Grave est corpus et onerosum atque corruptibile, gemitur sub illo, et tamen non libenter deseritur. Prius enim mentis ratione cupit dissolvi,habet humanus affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vitam, odit mortem, et n vult exspoliari, sed supervestiri, sicut ait Apostolus, nolumus exspoliari, sed supervestiri. Quasi dicat: Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tanto illi coelesti vestimento ut veniat tibi immortalitas super hos pan
Abbreviated transcription (Latin):
stola ĩmortalitatis. ita ut qd mortale ẽ absorbeatur
auita .i. ut uita ĩmortalitatis destruat mortalitatt.
ñ ut suꝑ eã ueniat. Ꝙ ÷ senstis. Sic uellemꝰ ficri ĩ mor¬
tales si ficri posset. ut iã ueniret ip̃a ĩmortalitas.
& m sicut sumꝰ mutaret nos. qr ⁊si a bonis ad ma¬
.a. acre qͥd tolerandũ. Etsi corpꝰ gͣtiet animã & ht̾

Expanded text:
stola immortalitatis, ita ut quod mortale est absorbeatur vita, id est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem, non ut super eam veniat, etc. Sensus est: Sic vellemus fieri immortales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad boest acre quid to
Abbreviated transcription (Latin):
ñ osumunt᷑ ab igne. s nichil ł parũ sentiunt.
puint. reb tam̃ infirmitati ꝯcessis aliqua di¬
lectione inherent. qui scdm suos amandi hec
modos diuttꝰ ut lignũ. ł minꝰ ut stnũ. łmi
nimũ ut stipula ignẽ sustinebunt. & qr hȩc
do ñ preponunt. falui erunt ꝑ fundamentũ.
Qui uero hec do preponunt. uł crimina cõ-

Expanded text:
non consumuntur ab igne, sed nihil vel parum sentiunt. piunt, rebus tamen infirmitati concessis aliqua delectatione inhaerent, qui secundum suos amandi haec modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenum, vel minimum ut stipula ignem sustinebunt. Et quia haec Deo non praeponunt, salvi erunt per fundamentum. Qui vero haec Deo praeponunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ita idem ẽ ager & cdificiũ. qđ ñ ÷ in reb uisibilib
dit uicuiq recłtus ip̃e dr agricola. apłi uͦ oꝑarii¬
illiꝰ agͥcole: & hoc ip̃m ab ipso imꝑtitis turibi sdo¬
nata grã. Hõ u agͥcola uineã colit. & ect̾a adhibet
q̃ ꝑtinent ad agricolaꝵ diligentiã. increm̃tum uͦ
dare sarm̃tis ñ potest. formare fructꝰ ñ pot̾. ds aͥ¬
am̃. & aͣs cosit nos. s ñ sic colimꝰ dm̃ ut inde melior
fiat. solimꝰ cnĩ adorando eũ ñ ornando. Ille ati̾ sic¬
colit tos qd meliores nos re¬

Expanded text:
ita idem est ager, et aedificium, quod non est in rebus visibilibus. visit unicuique, rectius ipse dicitur agricola. Apostolihoc ipsum ab ipso impertitis viribus, et donata gratia. Homo enim agricola vineam colit, et caetera adhibet quae pertinent ad agricolarum diligentiam, incrementum vero dare sacramentis non potest, formare fructus non potest. Deus aDeum, et Deus colit nos; sed non sic colimus Deum ut inde melior fiat. Colimus enim adorando eum, non orando; ille autem siccolit nos, quod meliores nos re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib accipienda sunt. qͦi fides sine oꝑib saluet.
qđ non ẽ. S ligna fe. stipula. ñ absurde posst̃̾
accipi scłarium rerum quamius licite ocessaꝵ
tales cupiditates. ut amitti sine animi dolore
ñ possint. Qͥ ergo adhuc amant scłaria. & ne:¬
gotiis terrenis implicati suntͥ & dediti sunt
uinclis quibusdã & affectionib carnis. domi
ita ut cor eoꝵ ñ recedat a xꝑo. & nil prepo¬
ꝑtius dicã. qui circa diuitias suas quodã car¬
nali tenet᷑ affectu. & tñ eu eis multas elomo¬
sinas facit. nec ad eas. augendas fraudis. aliꝗͥ

Expanded text:
a sunt, quasi fides sine operibus salvet, quod non est; sed ligna, fenum, stipulam, non absurde possunt accipi saecularium rerum, quamvis licite concessarum tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Qui ergo adhuc amant saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectionibus carnis domibuita ut cor eorum non recedat a Christo, et nil praepotiosi. porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
liter ergo intelligendũ ÷ qđ hic dicit apłs. Hõc
aut̾ si subtiliꝰ diccre coner. uereor. ut ad intel¬
ligendũ difficilior sit illa expositio. Enitar tñ
quantũ dñs adiuat. breuiter & dilucide qͣn¬
tum potero. expedire qtie sentio. Suꝑ funda¬
m̃tum ergo xꝑiant fidei aliꝰ suꝑedificat au.¬

Expanded text:
ligendum est quod hic dicit Apostolus. Hoc autem si subtilius disserere coner, vereor ne ad intelligendum difficilior sit ipsa expositio. Enitar tamen, quantum Dominus adjuvat, breviter et dilucide, quantum potero, expedire quae sentio. Supra fundamentum Christianae fidei, alius superaedificat au
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ꝓbatur qđ sꝑm dĩ accepimꝰ. quia hoc scimꝰ qđ
utiq scire expedit. qͥa sine hac scĩa nemo batus ẽ.
Multi quippe hñt multa dona di. & nescientes
a quo habeant impia uanitate iactant᷑. Nemo
autẽ de donis di beatus ẽ. qui danti ẽ ingratus.
Nñ in enangłio. Qui ht̃ dabit᷑ ti. Plene enĩ ha

Expanded text:
tum Dei accepimus, quia hoc scimus quod utique scire expedit, quia sine hac scientia nemo beatus est. Multi quippe habent dona Dei, et nescientes a quo habeant, impia vanitate jactantur. Nemo autem de donis Dei beatus est, qui danti est ingratus. Unde in Evangelio, qui h
Abbreviated transcription (Latin):
pectantib te. qđ pene idem ÷ in sensu. cũ eo qđ
apłs posuit. ꝙ sicut ibi dr̃ absqte. ita & hic
łi ut de essentia dĩ. Scro¬
scrutari te facit. Qđ u
dono ip̾iꝰ tu facis ille fa

Expanded text:
entibus te . Quod pene idem est in sensu cum eo quod Apostolus posuit, et sicut ibi dicitur absque te, ita et hic Dei, ut de essentia Dei. Scruscrutari te facit. Quod enim dono ipsius tu facis, ille fa
Abbreviated transcription (Latin):
runt. quanto magis ho¬
mines: Non igitur ali¬
ter scierunt demones
quam seierunt princi¬
pes. Sciebant enĩ ip̃m
esse qui ꝓmissus trat
in lege. non tñ misteri¬
um eius qđ filiꝰ di erat
neq sacram̃tum in car¬
nationis. passionis & re¬
dẽptionis. Qđ ergo in
euangłio clamant de¬
mones. quid nobis & tͥ
cione ꝗͣ ex cognitione di
forma enĩ serui rrucifi
cifixus est. Tals mnĩ erat illa susceptio q̃ dm̃ ho¬
minẽ faceret. & hominẽ dm̃. qͥd tr̃ ꝓpter qͥd. &
¶serit mortem. u̾
quantũ in se est uitã ꝑ
set. uite fons aruisset.
Sensit gͥ mortem. par¬
ticipatione humani af¬
fectus qut sponte susec¬
ꝑat. ñ natͣe sue ꝑdidit
potentiam. ꝑ quã cunc¬
ta uiuificat. Sic in sep¬
ulchro carnẽ suã cõmo¬
riendo ñ descruit. sicut
in uttro uirginis cog¬
tuus est gͦ ñ discedente
uita. sicut passus ẽ ñ ꝑ
eo. quia potestatẽ habet
rem oꝑis. ponet animã¬

Expanded text:
runt, quanto magis homines? Non igitur illum aliter scierunt daemones, quam scierunt principes. Sciebant enim ipsum esse qui promissus erat in lege, non tamen mysterium ejus quod Filius Dei erat, bant sacramentum incarnationis, passionis et redemptionis. Quod ergo in Evangelio clamant daemones: Quid nobis et ticione quam ex cognitione dixforma enim servi crucifixloriae crucifixus est. Talis enim erat illa susceptio quae Deum hominem faceret, et hominem Deum. Quid tamen propter quid, serit mortem, ut quantum in se est, vita viset, vitae fons aruisset. Sensit ergo mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro Christus carnem suam commoriendo non deseruit, sicut in utero virginis cotuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non eo, quia potestatem habet rem operis, ponet anima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis. Non gͦ ad mariã
Locali motu u̾bi diuini¬
tas uenit. s ineffabili po¬
tentie sue plenitudine
ñ priuata. nec dimisit
patrẽ xꝑc cũ uenit in
uirginem. ubiq totus.
uͥq ꝑfectus. Uño gͥ eodẽ¬
q tp̃e totus erat in infrr¬
no. totus in celo. uere
mortuꝰ. uert uiuꝰ. in qͦ
& mortẽ susceptio morta¬
litatis excepit. e uitã di¬
uinitas ñ ꝑdidit. Mortẽ
tulit. & in maiestate non
sensit. s tm̃ participati¬
one infirmitatis rex
głe crucifꝑtus est.
uirtute diuinitatis. s ex infirmitate carnis.
minis descendit. & filiꝰ dĩ est crucifixus. Prop¬
ter hanc unitatẽ ꝑsone. ñ solum filiũ hominis des¬

Expanded text:
Non ergo ad Mariam locali motu verbi divinitatis venit, sed ineffabili potentiae suae plenitudine non privata; nec dimisit Patrem Christus cum venit in Virginem. Ubique totus, ubique perfectus. Uno igitur eodemque tempore totus erat in inferno, totus in coelo, vere mortuus, vere vivus, in quo et mortem susceptio mortalitatis excepit, et vitam divinitas non perdidit. Mortem ertulit, et in majestate non sensit, sed tantum participatione infirmitatis rex gloriae crucifixus est.virtute divinitatis, sed ex infirmitate carnis. minis descendit, et Filius Dei crucifixus est. Propter hanc aute
Abbreviated transcription (Latin):
cipimꝰ. nec iđo reus ẽ
qui accipit ꝙ illa res ÷ mala quã accipit.
est malis. sicut e conu̾so mala patient̾ portata ꝓ¬
sunt bonis. ut paulo angłs sachane. Attende qͥ¬
ait qui man. ꝙbi. indi .i. indignus ÷ qͥ alit̾ ce¬
lebrat misteriũ eucharistiȩ ꝗͣ a xꝑo traditũ ÷.
& qui ñ deuota mente accedit ad eucharistiã uel
in uoluntate peccandi manens. & ille talis reus

Expanded text:
cipimus, nec ideo reus est qui accipit, quia illa res mala est quam accipit, sed est malis, sicut ediverso, mala patienter portata prosunt bonis, ut Paulo angelus Satanae. bit indigne. Indignus est qui aliter celebrat mysterium eucharistiae quam a Christo traditum est, et qui non devota mente accedit ad eucharistiam vel in voluntate peccandi manens. Et ille talis, reus
Abbreviated transcription (Latin):
głos dictos dõs. Si gͦ nusquã indiuinis eloqͥis reppe¬
rit᷑. ea mͥ c̃a potissimũ occurrit q̃re angłi ñ dñrdii.
ne ab hoĩb putarent᷑ colendi. ne homines ad hoc in¬
clinarent᷑. ut seruitiũ religionis q̃ grece laturgia
Platria dr̃ angłis exhiberent. S nomine officii mł¬
to utiliꝰ uocantur .s. angłi. qͥ latine dñr nuntis. ut

Expanded text:
os deos. Si ergo nusquam in divinis eloquiis reperitur ea mihi causa potissimum occurrit, quare angeli non dicuntur dii, ne ab hominibus putarentur colendi; ne homines ad hoc inclinarentur, ut servitium religionis quae liturgia vel latria dicitur, angelis exhiberent, sed nomine officii multo utilius vocantur angeli, qui Latine dicuntur nuntii, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enĩ apłica digtutate potestatẽ hñs ñ oꝑari ma-¬
nib s de cuangłio uiuere. nequẽ tam̃ accipiendo
scandali ⁊ aret abstiruit. Qiͣ. abstinete ab hoc lici¬
to. qr & ego habeo lib̾tatẽ accipiendi stipendia. etd̃
ñ accipio. & tie habeo lib̾¬
tatẽ. Nũ qͥd enĩ ñ sũ li.
acciꝑe: Ntiq lib sũ acci
Hoc etsisic inductũ sit.
płoꝵ minꝰ de eo sensert̃
corithii. Uñ stibdit. Nõ

Expanded text:
Ipse enim apostolica dignitate potestatem habens non operari manibus, sed de Evangelio vivere, ne quem tamen accipiendo scandalizaret, abstinuit. Quasi dicat: Abstinete ab hoc licito, quia et ego habeo libertatem accipiendi stipendia, et tamen non accipio. Et vere habeo libertatem. Nunquid enim non sum liber acciHoc etsi sic inductum sit, postolorum minus de eo senserunt Corinthii. Unde subdit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra sunt. Cũm eñĩ cari¬
tatis ñ emuli st̃ qua x ꝑo
nos lib̾auit peccant in xͦ.¬
st̃ͥ peecare: sicut hic qͥ sub
lege ÷ in lege dr̃ peccare.
ita hi qͥ in xꝑo st̃ inxͦ pe¬

Expanded text:
mbra sunt. Cum enim charitatis non aemuli sunt, qua Christus nos liberavit, peccant in sunt peccare. Sicut hic qui sub lege est, in lege dicitur peccare, ita hi qui in Christo sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ filiũ creata sunt. nec alia ꝑfiliũ alia ꝑpatrẽ.
s eadem. Alioqͥn. iã ñ omĩa ꝑ patrẽ nec oĩa ꝑfilium.
Si aut̾ omĩa ꝑ patrẽ & om̃ia ꝑfiliũ. gͦ cadem ꝑpa
trẽ que ꝑ filium facta sunt. E qualis ꝰ gͦ patri filiꝰ
& in separabilis oꝑatio utriꝰq. Seqr̃. & nos perip̃er

Expanded text:
 Filium creata sunt. Nec alia per Filium, alia per Patrem, sed eadem. Alioquin jam non omnia per Patrem, nec omnia per Filium. Si autem omnia per Patrem, et omnia per Filium, ergo eadem per Patrem quae per Filium facta sunt. Aequalis ergo est Patri Filius, et inseparabilis operatio utriusque. Et nos per
Abbreviated transcription (Latin):
manducandũ carnes sa¬
cͥficioꝵ. sic̃ idolatita. ui¬
dens enĩ ꝗs frem ꝑitũ in
idolio sacͥficata edere. in¬
cipit & ip̾e ełe. ñ illa ⁊¬
sçientia qua ille ꝑitie
ca. sciens nicħ esse idolũ

Expanded text:
manducandum carnes sacrificiorum sicut idolothyta? Videns enim quis fratrem peritum in idolio sacrificata edere incipit et ipse edere, non illa conscientia qua ille peritiae causa sciens nihil esse idolum,
Abbreviated transcription (Latin):
re ẽ đs qr ipse ẽ ex qͦ credimꝰ eẽ oĩa. & uere pater
ẽ. qr credinꝰ nos foueri in ille .i. in illiꝰ gr̃a. Querit᷑
unꝰ creator. S item queritur sids̃ trinitas ẽ nobis
utꝰ pat̾. ansit nobis ille pat̃ qui et̾naliter pater ẽ
tas ÷ pater. ne intelligat᷑ ꝑ patris. s ÷ nobis pat̃.¬

Expanded text:
quo credimus esse omnia. Et vere Pater est, quia credimus nos foveri in illo, id est in illius gratia. Quaeritur unus Creator. Sed item quaeritur, si Deus Trinitas unus nobis est Pater, an sit ille Pater, qui aeternaliter Pater est tas est Pater, ne intelligatur persona Pat
Abbreviated transcription (Latin):
iusti qͥ ꝑecco ade uincti in inserno tenebant᷑. resurrexert̃. N Solet aut̃ queriutrũ¬
antiqͥs iustis qͥ in inferno tenebant᷑ peccã e̾e̾nt remissa ꝑ siacm & penitentiã. quã tos
uere hũisse ꝯstat. & si remissa erant omĩa. quade causa apł inseros tenebant᷑. Adqđͥ

Expanded text:
rrexerunt. Solet autem quaeri utrantiquis justis qui in inferno tenebantur peccata essent remissa per fidem et poenitentiam, quam eos vere habuisse constat; et si remissa erant omnia, qua de causa apud inferos detinebantur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
one nr̃a .i. edificatione q̃ de celo ẽ .i. unmortalis &
impassibilis. & ẽ sensus. Io ingemiscimꝰ qr cuꝑi¬
mꝰ suꝑ innouationẽ aĩe quã iam acce punꝰ indui
nos habitationẽ nr̃am .i. dari aĩe uestim̃tum ñde
tirra corruptibile s de cȩlo .i. ĩmortale & ĩpassibi¬
dicit ne idem de nudis putaretur. Uł ita. Cu¬
prmꝰ indui corp̾e in resurro̾ne. ita tñ si inue. ue¬
gła ꝓmissa ñ nudi. Hoc enĩ desiderant scĩ ne re¬
surgentes recepto corp̾e nudi .i. alieni a ꝓmissa
gła inueniatitur. Hoc enĩ opꝰ t̃ ut inditti corp̃e
suꝑindirant᷑ & gła. q̃ ⁊ imiiitatio in elaritatem

Expanded text:
lis et impassibilis. Et est sensus: Ideo ingemiscimus, quia cupimus super innovationem animae, quam jam accepimus, indui nos habitationem nostram, id est dari animae vestimentum, non de terra corruptibile, sed de coelo, id est immortale et impassibidico, ne idem de nudis putaretur. Vel ita, cupimus indui corpore in resurrectionem, ita tamen si invemissa, non nudi. Hoc enim desiderant sancti, ne resurgentes, recepto corpore, nudi, id est alieni a promissa gloria inveniantur. Hoc enim opus est, ut induti corpore superinduantur g
Abbreviated transcription (Latin):
cite quantũ erratis. & quantũ de do p̃stimatis. & quantũ
hominib tribuatis. qͥ mter homines głam di partimini.
mine. ñ mͦ qͣr ministro s qͣi auctore. Uł putabant x in bap¬
tismo magis oꝑari ꝑ meliorẽ baptistã. & minꝰ ꝑminꝰ bonũ.¬
tũ aduos. dum credit᷑ in isto plus oꝑari i millo minꝰ. hł ita
ter isti errabant. qr ostia sibi preter. xꝑm ꝯstituebant. &
fundatũta diu̾sa ponere p̃sumebant. cã unũ sit fundamen¬
suꝑ quã fundata ẽ eeoła.a qua noĩatus est petrꝰ. dño ad
illũ dicente. Tues petrus. &c̾. Simon enĩ antea uocaba

Expanded text:
cite quantum erretis, et quantum de Deo praesumatis, et quantum hominibus tribuatis, qui inter eos gloriam partimini.mine, non modo quasi ministro sed auctore. Vel putabant Christum in baptismo magis operari per meliorem baptistam, et minus per minus bonutum ad vos, dum creditur in isto plus operari, in illo minus. Vel ita, ratus. Vehementer isti errabant, quia ostia sibi praeter Christum constituebant, et fundamenta diversa ponere praesumebant, cum unum sit fundamensupra quam fundata est Ecclesia, a qua nominatus est Petrus, Domino ad illum dicente: Tu es Petrus, etc. Simon enim antea vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
Heri in minori apparet.
unt. Ita & nos ab offendicłis debetis abstinere.
Attende qd de reb ñ laudandis trahunt᷑ multe si¬
militudines. ut in euangłio de iniq̃ iudiee qͥ ui¬
duã nolebat audire. & de illo pigro qui ñ ꝓpter
amiciciã s tedio inctus panes cõmodat petenti.
& in pso dat̃ similitudo de marso. qͥ incantat u̾
educat aspidem de tenebrosa cauerua. ita & hͥ
ũ cõmendãt᷑ agonistica & ludicra. & tũ iñ simi¬
litudo trahit᷑. Seqr̃
bemꝰ abstinere ab offen¬
dicłis cũ illi. abstineant
a otrariis. qr res maior

Expanded text:
eri, in minori apparet, unt; ita et vos ab offendiculis debetis abstinere. Attende quod de rebus non laudandis trahuntur multae similitudines, ut in Evangelio de iniquo judice, qui viduam nolebat audire; et de illo pigro qui non propter amicitiam, sed taedio victus panes commodat petenti; et in psalmo datur similitudo de marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna. Et ita hinc non commendatur agonistica, et ludrica, et tamen inde similitudo trahitur. bemus abstinere ab offenlis, cum illi abstineant a contrariis, quia res major
Abbreviated transcription (Latin):
uicert̾ re. ⁊ oꝑati st̃ iustitiã .i. equũ iudiciũ. Etsi recusat di¬
cere q̃ singłi fec̾int. dicit tñ q̃ qͥdã fide oꝑati st̃. Sapient̾ hẏst¬
gens. Nec enĩ oĩo tacuit. nec dicens molẽstꝰ effectꝰ ẽ. Fugit
lensitat̃t. longitudinẽ. ne satigiͣt auditorẽ. Seqr̃. & adepti st̾
fide reꝑmissiones .i. ea q̃ ꝓmittebant᷑. ut uictoriã & alia. Promis¬

Expanded text:
at dicere quae singulis fecerunt, dicit tamen quae quidam fide operati sunt. Sapienter histgens; nec enim omnino tacuit, nec dicens molestus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et adepti sunt, fide, re
Abbreviated transcription (Latin):
bedientes .s. seris indomitiores. Insipientes .s. ñ disenentesint̃ bonã ẜ malũ. In cõpo¬
sitos habitu & incessu. In cõpositio eor poris indicat q̃litatẽ m̃tis. Sine affectiõe .i. sñ

Expanded text:
bedientes, scilicet feris indomitiores. Insipientes, id est non discernentes inter bonum et malum. Incompobedientes, scilicet feris indomitiores. Insipientes, id est non discernentes inter bonum et malum. Incompositos, habitu vel incessu. Incompositio corporis indicat qualitatem mentis. Sine affectione, id est sine
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Inuidꝰ enĩ dr̃ qͥ alt̾iꝰ felicitate torque t᷑. & sic indrcit᷑ in duplice passioñe. cũ
aut qd ĩp̾e t aliũ eise ñ uult. aut aliũ uidens et̾ meliorẽ dolet se ñ eẽ ꝯsimilem.
Homieidus. Pła lit̾ dicit. q st̃ homicidia act & uoluntatis. Contentiõe. Contentio
tĩ ĩpugnatio u̾itaris ꝑ fidentiã chamoris. Dolo. Hołͫ: qñ aluid simulat᷑ & aliua¬
agit᷑. Malignitate. Ala lignitas : mala uoluntas cũ ultra ñ pot̾. uł de bñficiis gr̃is
ñ restrre. Susurrones. int̃ amicos discordiã semmantes. Petractores. qͥ alioꝵ bo¬
nanegant. uł inũtunt. Q ne leuia putent̃ susurro & detractio qr in ubis st̃.: ad¬
dit de eis. dõ odibiles: ⁊tumeliosos. qͥ dictis uł factis ꝯtumelias & t̃pra infert᷑. Sr̃¬
bos i honorib. Elatos. Elati st qui nolt̾ pati pͥorẽ uł parẽ. Inuentores maloꝵ. qͣ
nouũ genmali cuiꝰ ẽq. inueniunt u̾bo uł oꝑe. Parentib carnalib tił sꝑualib ño

Expanded text:
alterius felicitate torquetur, et sic scinditur in duplicem passionem, cum aut quod ipse est alium esse non vult, aut alium videns meliorem, dolet se non esse consimilem. Homicidiis, pluraliter dicit, quia sunt homicidia actus et voluntatis. Contentione. Contentio est impugnatio veritatis per confidentiam clamoris. Dolo. Dolus est quando aliuagitur. Malignitate. Malignitas est mala voluntas cum ultra non potest, vel de beneficiis gratiam non referre. Susurrones, inter amicos discordias seminantes. Detractores, qui aliorum bona negant vel invertunt, et ne levia putentur susurratio et detractio, quia in verbis sunt, addit de eis: Deo odibiles, et contumeliosos, qui dictis vel factis contumelias et turpia inferunt. Superbos in honoribus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem vel parem. Inventores malorum, qui novum genus mali cujuscunque inveniunt verbo
Abbreviated transcription (Latin):
clinandas uoluntates eoꝵ. qͥcũq uoluerit. sitie ad bona ꝑmiscd̾am suã. siue admala ꝓm̾itis eoꝵ. Iudicio utiq

Expanded text:
clinandas voluntates eorum quocunque voluerit, siveclinandas voluntates eorum quocunque voluerit, sive
Abbreviated transcription (Latin):
& ħ ÷ qͥait. Fropt̾ q .s. ꝑꝑ idolatͥã .i. qr cu̾ltũ & religionẽ dĩ imaginb tͣdidert̃. as tradiq il¬
ra & gͣuia peccã collapsi st̃. Tradidit dico priꝰ in desiqdia cordis. cordis dicoqd erat eoꝵ .i. a dõ adi¬
diciȩ. ut ip̃o ac tu oꝑent᷑ turpitudinẽ tantã ut asficrant corꝑora stia eentumeliis quantũ ad
sas qͥb afficiunt & inficiunt corpora sua. ip̃i dico hñtes hȩc in semetipsis .i. ñ aliũn s ast ip
mascłi cũ mascłis. feminȩ cũ feminis. Diligent̃ aĩadu̾tendũ est qͣ hic & subsequent̃ ait. tradiait illos as̃ qͥ hic¬
maliciã ñ fac̾. Intẽptator ⁊t maloꝵ ⁊. Qͥ gͦ dic̃ dm̃ hoĩes adista ñ cog̾t. si cdignos deseri tm̃ deser̾enicrissime di
Deserit aut̃ ds̃. ñ apponendo grãm. ł appositã subtrahendo. Manifestũ ẽ tnĩ dm̃ oꝑari in cordib hominum ad in¬

Expanded text:
ropter idololatriam, et quia cultum et religionem Dei imaginibus tradiderunt, Deus tradidit ilra et graviora peccata collapsi sunt. Tradidit, dico, prius in desideria cordis, cordis dico; quod erat eorum, id ditiae, ut ipso actu operarentur turpitudinem tantam, ut afficiant corpora sua contumeliis, quantum adsas, quibus afficiunt et inficiunt corpora sua. Ipsi dico habentes haec, in semetipsis, id non aliunde, 9 sed amasculi cum masculis, feminae cum feminis. Diligenter animadvertendum est quod hic, et subsequenter ait: Tradidit Deus, malitiam non facit, intentator enim malorum. Qui ergo dicit Deum homines ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere, verissime dicit. Deserit autem Deus non apponendo gratiam, vel appositam subtrahendo. Manifestum est enim Deum operari in cordibus hominum ad in
Abbreviated transcription (Latin):
passionib efficit᷑ in no.¬
.i. ꝑmittimꝰ effici in no¬
bis. s ꝑ hoc uita ꝑficit᷑¬
inuo .i. fides plantatur
inuobis ꝑ quã uiuitis.¬

Expanded text:
passionibus efficitur; in nt permittimus effici in nobis, sed per hoc vita efficiid est fides plantatur in vobis, per quam vivitis.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ dm̃ ex partib n̾ẽe
cõpositũ. & hoc de pat᷑
uis intelligi. Ille inqͥs
uirtus ÷ ingenita. Sim¬
quã simplicẽ eẽ dixisti.
nũqͥd partes st̾ bouitas.
sapĩa. elem̃tia & poten¬
tia: Si dix̾is partes st̃.
simplex ergo ex partib¬
ee ostat. q̃ te diffiniente u
n ÷ ds. Ergo dm̃ ex partib cõpositũ eẽ dicis. Non di
tem de uirtute genit̾a. & uirtut̾ẽ de uirtute ꝓce¬
dent̾e ñ uis eandẽ hr̃e nat᷑am. hoc falsũ dicis. boc

Expanded text:
unum Deum ex partibus non esse compositum, et hoc de patre vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita simquam simplicem esse dixisti, nunquid partes sunt bonitas, sapientia, clementia, et potentia? Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus constat, quae te diffiniente unus est Deus, ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dictem de virtute genitam, et virtutem de virtute procedentem non vis eamdem habere naturam, hoc falsum dicis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
łi apparebit. dũ bonos eligent. malos foras mittent. ⁊ cẽ gła
his. ⁊ t̾ror ilł erit. dñi itt̃u dieo uenientis in flãma ignis. ñ qđ
sit flãma circundatꝰ. s ꝑ effectũ. quia inimicos exuret. Uł iõ
dicit in flã. ig. qr ignis erit in m̃do qͥ p̃cedet eũ. tmsaeris occu¬
ni. ⁊ his qͥ p̃ obedunt euangłio. eui esset obediendũ. qr ẽ dñi no.¬

Expanded text:
i apparebit, dum bonos eligent, malos foras mittent; et tunc gloria his et terror illis erit. Domini Jesu, dico, venientis in flamma ignis, non quod sit flamma circumdatus, sed per effectum, quia inimicos 205 exuret. Vel ideo dicit, in flamma ignis, quia ignis erit in mundo qui praecedet eum tantum spani, et his qui non obediunt Evangelio: cui esset obediendum, quia est Do
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ qr sustinetis ita ut sitis exemplũ ⁊ docum̃tũ aliis qđ
iuste udieat ds̃. dũ suos ꝑmittit affligi. ⁊ malos ꝓsꝑarͥi.
Uident Et ulos ex malis in meliꝰ ꝓfiẽe. illos ex ꝓsꝑis det̾i¬
ores ẽẽ. ⁊ ita eis estis exemplᷤ ne fatigent᷑ dũ corripiun¬
tͣ a do qͥ flagellat omnẽ filiũ quẽ recipit. Apđ quẽ ẽ iu¬
stũ ut incipiat a domo eiꝰ iudiciũ. Uñ petrꝰ ait. Tẽpꝰ¬

Expanded text:
mplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Unde Petrus ait: Temp
Abbreviated transcription (Latin):
obedirent. qr emendan¬
tes errores pristinos ac mo
qr muncra excecant ocłos.
& iiim auctoritatis incli¬
nant. Qͥ uͦ dant ut ñ ar¬
guant᷑. fructũ dandi ñ ha

Expanded text:
obedirent, quia emendantes errores pristinos ac morquia munera excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant. Qui vero dant ut non arguan
Abbreviated transcription (Latin):
panuos iniquitatis. ut iduerem stola ĩmortalitatis. Oñs gͦ di¬
uites facti st̃ in pauꝑem xꝑm credentes. Nemo gͦ se ꝯtẽnat.
Pauꝑ in cella diues in ꝯscĩa securior dormit in terra. ꝗͣ aurodi¬
ues in purpura. Non gͦ expauescas cũ tua m̃dicitate ad illũ ac¬
cedere qͥ indutꝰ ẽ nr̃a pauꝑtate. Ubi se pauꝑauit. nos ditauit.

Expanded text:
pannos iniquitatis, ut induamur stola immortalitatis. Omnes ergo divites facti sunt, in pauperem Christum credentes. Nemo ergo se contemnat pauper in cella, dives in conscientia. Securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Non ergo expavescas cum-tua mendicitate ad illum accedere qui indutus nostra paupertate, ubi se pauperavit, nos ditavit.
Abbreviated transcription (Latin):
seis .i. discordia in cor
humano. uł in ȩccła u¬
bi debet ẽẽ unitas. sed
in reb agendis. Ase in¬
uicẽ sollicita sint dico.
ut tendant in idipsũ.
.i. inͥ sollicitudinis qđ
sit ipsũ .i. indifferens.
licita stnt̾. Uñ subdit.

Expanded text:
, id est discordia, in corpore humano, vel in Ecclesia ubi debet esse unitas, sed in rebus agendis. Pro se invicem sollicita sint dico, ita ut tendant in idipsum, id est in id sollicitudinis, quod sit ipsum, id est indifferens licita sint. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
lium rõnem tͣcłasse.
St qͦsqa. Hic det̾minat
de donis dĩ q̃ sint altio¬
ra & q̃ sint instriora qi
de his putabant corm
uersitatẽ quã dixit in¬

Expanded text:
lium rationem tractasse. Et quosdam hic determinat de donis Dei quae sint altiora et quae sint inferiora, quia de his putabant Corinversitatem quam dixit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ labor ur̃ quẽ habetis
tra illud. Nolite cogita
humano more ista peu¬
rit. s siꝗs ꝓpt̃ ista ddo̾ mi¬
litet. ut in oꝑib suis ñ
regnũ di s istoꝵ acqͥsiti¬

Expanded text:
quod labor vester, quem habetis,tra illud; Nolite cogitarhumano more ista procuret; sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisiti
Abbreviated transcription (Latin):
tm. lce tñ ait uixit s reuirit. qr uixerat aliq̃n in paradiso. qñ
tra p̃ceptum datũ satis. apparebat admissũ. S cũ homines natipe¬
cmris fine mandato uixerunt: tͣnꝗͣ martaũ latebat. siquebat᷑ qr
eupiscentia carnis sine cognitioc̃. ꝙ sñ cobibitione. S data lege pe¬
com̃ innotitiã nati hõĩs reuixit. qđ in noticiã pͥmã facti hoĩs ali

Expanded text:
mihi; nec tamen ait vixit, sed revixit, quia vixerat aliquando in paradiso, quando contra praeceptum datum satis apparebat admissum; sed cum homines nati peccatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam nati hominis revixit quod in notitiam primam facti hominis, ali
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥmunt q̃ ñ intelligt᷑.
Nolite gͦ esse pueri sen.
cens. efficiamini ficut
eñ ł qͥdem. Rõ hic ostendit̃ qͣr linguas ñ debent que¬
rete qr lingue in signũ st̃ infidetibi qͣ ipi iã ãsc̃. Ã

Expanded text:
exprimunt quae non intelligunt. Nolite ergo esse pueri sensicens: Efficiamini sicut enim, vel, quidem. Ratio hic ostenditur quare non deberent quaerere ling
Abbreviated transcription (Latin):
mens inaliis q in se ñ ha¬
b̾et. ostendit oiũ hoꝵ se
loqui linguis. subdens.
Grãs ago. Hie ꝓponit se
exemplum q non debent
loqui linguis nͥ adedifico¬
nem. sicut ip̃e facit ꝗ õs¬

Expanded text:
mens in aliis quod in se non haberet, ostendit omnium horum se loqui linguis, subdens: Gratias ago. Hic proponit se exemplum quod non deberent loqui linguis, nisi ad aedificationem, sicut ipse facit,
Abbreviated transcription (Latin):
nouat᷑ in agnitione di ẜ imaginẽ eus qͥereauit
nẽ cłi. ñ ẜ corpꝰ neq sed̾m quãlibet animi par
femina cum uiro. & mulier cũ urro .i. tota illa sub̾a
una ẽ imago di. qr nat᷑a ipsa humana & ad imagi
łi. qr in utroq sexu imago dĩ cõpletͣ. a qua ima¬
gine femina ñ separat᷑ sicut nec a gr̃a renouatio¬
nis. ⁊ reformatione imaginis di exeludit᷑. Nonu

Expanded text:
 qui creauit  corpus neque secundum quamlibet animi partfemina cum viro, et mulier cum viro, id est tota illa substantia una est imago Dei, quia natura ipsa humana et ad imagiia in utroque sexu imago Dei completur, a qua imagine femina non separatur, sicut nec a gratia renovationis et reformatione imaginis Dei excluditu
Abbreviated transcription (Latin):
delabra aucta st̃. qr saꝑĩa lucent. Iurũ enĩ sapĩam sig̾cat. Ipse xꝑe ẽ sti¬
pes qͥ portat tͥa brachia a dextͥs. & tria a sinstris. qr ip̃t ẽ uitis uera in qua
b uign quos qt zechihel saluandos uidit .s. nos danihel & iob .i. rectores. Stinct
Legit᷑ cñi ibi sic & ert duo in agro. unꝰ assumet᷑ & alt̾ relinquet᷑. & duo in
lecto unt̃ aslumet᷑. & als̃ relinquet᷑. & duc molentes in mola. una assumet᷑
& alt̃a relinquit᷑ Per illos qͥ st̃ in agro sig̾eant᷑ rectores. sicut ⁊ꝑ noe. ẜ il¬
siẽ ñ ꝑ iob. Orima pars hastilium erat qͣi ealami aurei. pꝰ erant sciphi. m̃
spulẽ aurte. tande lilia. Calami st̃ scĩ qui in humidis dnuni fontis nutͥti

Expanded text:
delabra aurea sunt, quia sapientia lucent. Aurum enim sapientiam significat. Ipse Christus est stipes, qui portat tria brachia a dextris et tria a sinistris; quia ipse est vitis vera , in qua bus viris quos Ezechiel salvandos vidit, scilicet Noe, Daniel et Job , Legitur enim ibi: Et erunt duo in agro, unus assumetur, et alter relinquetur. Et duo in lecto, unus assumetur, et alter relinquetur; et: duo molentes in mola, unus assumetur, et alter relinquetPrima pars hastilium erat quasi calami aurei, post erant scyphi, inde sphaerulae aureae, tandem lilia. Calami sunt sancti qui in humidis divini fontis nutri
Abbreviated transcription (Latin):
ca. & tabula de auro purissimo. q̃ dicebat᷑ ꝓpitiatoriũ siu̾e oracłm. qr il
angłs đi moysi apparebat loq̃ns qñ ꝓpitiaturꝰ erat ds̃ filiis isrł. & suꝑ ꝓ
de lignis sechym. hñs duos eubitos & dimidiũ in longitudiñe. unũ & dimi¬
dium in latitudiñe. tantunde in altitudinẽ. & inunoqͦ angulo aurcũ
anulũ. duos a dextris ⁊ duos a sinistris. in qͥb assidue erant᷑ ad portati¬
dũ uectes de lignis sethim auro purissimo deaurati. ꝓꝑitiatoriũ uͦ erat ta¬
bula sr̃ aream tiustłe longitudinis ⁊ latitudinis. stͣ quã stabant eherubyn¬

Expanded text:
at tabula de auro purissimo, quae dicebatur propitiatorium sive oraculum; quia ibi angelus Dei Moysi apparebat loquens, quando propitiaturus erat Deus filiis Israel, et super de lignis Setim habens cubitos duos, et dimidium in longitudine, unum et dimidium in latitudine, tantumdem in altitudine, et in unoquoque angelo aureum annulum, duos a dextris, et duos a sinistris, in quibus assidue erant ad portandum vectes de lignis Setim auro purissimo deaurati; propitiatorium erat tabula super arcam ejusdem longitudinis et latitudinis, super quam stabant cherub
Abbreviated transcription (Latin):
signat dimidiꝰ cubitꝰ.Latitudo ꝑsectio caritatis. altitudo ꝑeectio sꝑei
Ad quã nos dimidii .i. imꝑfictisumꝰ. Quattuor anuli. iiii. euangłiste
aurei.⁊. predicatores sapĩã fulgentes. semꝑ ꝑati ⁊tͣ hostes. In area urna
quantũ in st ẽ.¶ In pͥmo aut̃ ta. cotidie introibant sac̾dotes sacrificioꝵ
titus ꝯsummantes. qr in p̃senti eecłia otidie debent se offerre fideles. ear¬
nt̃ suã cũ uitiis & ꝯcupiseentiis mortificantes. In scdo aut̃ intͦibat sũmus
pontitex cũ sangͥne semel in anno. qr xꝑo uerꝰ & fl̃mꝰ saẽdos semel in anno
nuꝗm ꝑadisi añ clausam fidelib patulam faciens. His decursis insiste lit

Expanded text:
signat dimidius; latitudo, perfectio charitatis, altitudo perfectio spei, ad quam nos dimidii, id est imperfecti sumus quatuor annuli. Quatuor evangelistae aurei, id est praedicatores sapientia fulgentes, semper parati contra hostes. In arca enim quantum in se est. In primo tabernaculo quotidie intrabant sacerdotes sacrificiorum intus consummantes, quia in praesenti Ecclesia quotidie debent se offerre fideles, carnem suam cum vitiis et concupiscentiis mortificantes. In secundo autem introibat summus pontifex cum nuam paradisi ante clausam fidelibus patulam faciens. His decursis insiste litt
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ uectes ut posset portari. qui erant de lignis sechim. & auro circunda
loco eiꝰ substitueret᷑. E sr̃ panes erat patena aurea. & pugulꝰ lucidissimi
thuris. In code quoq tab̾nacło erat altare incensi. uͥ .s. adolebat᷑ incensũ
sr̃ ein̾es calentes. qui illuc deferebant᷑ ab altari sacͥficioꝵ qđ erat extͣ tab¬
nacłm in atͥo sub diuo. &̃ erat quadratũ.u. cubitis latũ: & totide longũ.

Expanded text:
bantur vectes, ut posset portari, qui erant de lignis setim, et auro circumdatloco ejus substitueretur. Et super panes erat patena aurea, et pugillus lucidissimi thuris. In eodem quoque tabernaculo erat altare incensi, ubi scilicet adolebatur incensum super cineres calentes, qui illuc deferebantur ab altari sacrificiorum, quod erat extra tabernaculum in atrio sub divo. Et erat quadratum quinque cubitis latum, et totidem longum.
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ debetis nobiscum reg¬
les nouissimis scĩs s. heliȩ ⁊ enoch in tribulationib. Nos dico¬
tã .m. de. qr ita fit nobis ut illis qͥ a uictorib mor¬
ti seruabant᷑. Ad qđ spectacłm ꝯueniebat ppłs. sic¬
dit. & an. & ho. & ucrisq bonis ł malis. S bonis
ut ofortent & laudent. malis ut insultent & ui¬
tuꝑent. Boni enĩ angłi & boni homines laudat.
de mali irrident. Heosunt dext̾a & siustra. His
utim̃ qͣ armis ad feriendũ hostem .i. diabolũ.s.

Expanded text:
eo deberetis nobiscum regles novissimis Eliae et Enoch in tribulationibus. Et tos, quia ita fit nobis, ut illis qui a victoribus morti servabantur, ad quod spectaculum conveniebat populus, sicibus, id est utrisque, bonis vel malis; sed bonis, ut confortent et laudent; malis, ut insultent et vituperent. Boni enim angeli et boni homines laudant, et mali irrident. Haec sunt dextra et sinistra. His utimur, quasi armis ad feriendum hostem, id est diabolum,
Abbreviated transcription (Latin):
moy ses dicit. E goad
emulationẽ uos addu¬
cã in ñgentẽ. ingent̃t̃
insipientẽ. inirã uos
mitam. Isaias autẽ
audet & dicit. Iuen¬
tus sum ñ querentibus
me. palam apparui his
qͥ me ñ inter rogabant.
Ad isrł aut̃ dicit. To¬
ta die expandi manꝰ me.¬
hoc accipi. ut positũ sit totũ ꝓ parte. Tota gͦ die .i. cdiei parteto

Expanded text:
Moyses dicit: Ego ad aemulationem vos adducam in non gentem, in gentem insipientem, in iram vos mittam. Isaias autem audet et dicit: Inventus sum a non quaerentibus me, palam apparui his qui me non interrogabant. Ad Israel autem dicit: Tota die expandi manus meest accipi, ut positum sit totum pro parte. Tota ergo die, id est diei parte to
Abbreviated transcription (Latin):
tes. uigilantiores & cautiores simꝰ. Prostint gͦ
nobis heretici ñ uerũ docendo qđ nesciunt. ł
ad uerũ querendũ & aꝑiendũ eatholicos ex¬
citando. Ioq diuina ꝓuidentia he reticos ẽẽ młt
ꝑmittit. ut cũ insultant nobis & inter rogant
nos que nescimꝰ uł sic exeutiamꝰ pigritũ. & di¬
uinas seript᷑as nosse cupiamꝰ. Unde ait. Opor¬
tet hereses eẽ. Non uult apłs nec optat ut
qui bñ possunt docere. s manifesti hominib
rendũ pigri sunt. nisi ꝑ molestias & insultatio¬
nes hereticoꝵ qͣi de somno excitent᷑. Herecicus¬

Expanded text:
simus. Prosunt ergo nobis haeretici, non verum docendo quod nesciunt, sed ad verum quaerendum et aperiendum Catholicos excitando. Ideoque divina providentia haereticos esse multos permittit, ut cum insultant nobis et interrogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportet haereses esse. Non vult Apostolus nec optat ut qui bene possunt docere, sed manifesti hominibus pigri sunt, nisi per molestias et insultationes haereticorum quasi de somno excitentu
Abbreviated transcription (Latin):
uati ꝓsunt. qr si accipiunt potestatẽ corporalit
affligendi. exercent eiꝰ patientiã. Si uero ma¬
le sentiendo aduersant᷑. exercent eiꝰ sapientiara.
Ab adu̾sario enĩ mota q̃stio discetidi existit occo.
Multa qͥppe ad fidem catholicã ꝑtinentia dũ he¬
reticoꝵ callida inqͥetudine exagitant᷑. ut ad¬
uersus eos defendi possint & considerant᷑ dilig̃n¬
tiꝰ & iitelligunt᷑ clariꝰ. & p̃dicant᷑ in stantiꝰ. He

Expanded text:
rauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si le sentiendo adversantur, exercent ejus sapientiam. Ab adversario enim mota quaestio, discendi existit occasio. Multa quidem ad fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerantur diligentius, et intelliguntur clarius, et praedicantur instantius. E
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. & resurgens a mortuis iã ñ morit᷑. dicit mortuũ. ⁊ ele¬
ctos mortuos dicit dormientes. xꝑm gͦ appellat mortuũ. ut dũ
audimꝰ illũ mortuũ fuisse ⁊⁊ resuf rexisse. nos qͦ sꝑemꝰ resurre¬
cturos ꝑ uirtutẽ diuinitatis eiꝰ. electos aut̾ iõ dicit dormi¬
entes. qr nemo tã facile pot̾ sociũ excitare a sõno. ꝗͣ facile om̃s
excitabunt᷑ a sõno mortis. Hoc it. Qi. ł u̾e addncet. nã ħ or

Expanded text:
vivit, et resurgens a mortuis, jam non moritur, dicit mortuum; et electos mortuos dicit dormientes. Christum ergo appellat mortuum, ut dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes excitabuntur a somno mortis. Hoc enim. Quasi dicat: Et ver
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua aduentꝰ antixͥ signa᷑ licet obscura
denuntiat. agens de abolitiõe romani re¬
gni. ÷ de interfectione antixꝑi. Circa finẽ
uero ut curiosos corripiant obscerat. Pre¬
mittit aut̃ salut̾onẽ dicens. Daulꝰ ⁊ sil ⁊¬

Expanded text:
aliqua adventus Christi signa licet obscura denuntiat, agens de abolitione Romani regni et de interfectione Antichristi; circa finem vero ut curiosos atque otiosos corripiant obsecrat. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus, et
Abbreviated transcription (Latin):
x it de aduentu dni & de
resurrõne mortuoꝵ. un putabat᷑ dies do¬
abolitione romam regni. & de antix appa¬
rentia & dãnatioẽ. ⁊ de qͦrundã srm̃ inqͥe¬
tudine. Scribit ñ ñ instare diẽ dñi. sicut¬

Expanded text:
xit de adventu Domini, de resurrectione mortuorum, unde putabatur dies Doabolitione Romani regni, et de Antichristi apparentia et damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine. Scribit
Abbreviated transcription (Latin):
nosse eos qui la. in. uos.i. in regimine ur̃i ⁊
in ordinatioe dñi. ⁊ sui offii debito. ⁊ moneit
rent p̾sb̃ros. ⁊ nec̾ia eis mini stndo. ⁊ reu̾enti¬
si qñi grauit̃ increpant ł puniunt. habetę
ut subditoꝵs imꝓbitatẽ ⁊ ĩpatientiã patien¬

Expanded text:
 in regimine vestro et est ordinatione Domini, et sui officii debito monent rent presbyteros necessaria eis ministrando, et reverentisi quandoque graviter increpant, vel puniunt, habete put subjectorum improbitatem et impatientiam patien
Abbreviated transcription (Latin):
di. & no. tu. can .i. faciam cantantes tibi canticũ no¬
.i.xii. tribꝰ magnificate cũ. qui auxit numerum ple¬
bis sue gentib adicctis. Etrur ysa. quiddã adidem
ꝑtinens ait. Iesse qui fuit pater dauid qͥ & y sai
dictus : erit radix. Dauid arbor fuit qͥuȩ ꝑ ra

Expanded text:
 cantabo, id est faciam cantantes tibi canticum noim tribus, magnificate eum, qui auxit numerum plebis suae gentibus adjectis. Et rursus Isaias, quiddam ad idem pertinens, ait: Jesse, qui fuit pater David, qui et Esai dictus est, erit radix. David arbor fuit, quae per r
Abbreviated transcription (Latin):
Ita repleti estis his duob ut pos. nisi culpa remanea ur̃a¬
Lota qr ꝑ hac laudẽ ꝓuocat tos ad meliora more ex¬
Nhortantis. Qͥ  uidet se laudari. laborat ut uera
se doceant s moneant. Qͣ qd sciat᷑. s subt̾ fugit aĩo. Hoc it
solet moneri. qđ cũ sciat᷑ aliqñ subt̾fugit aĩo. aut negligñ¬
isi pleni sitis auda .i. Aliquantulũ audacter scriꝑ.no. õ
mores qͥd ag̾e debeatis. In quo eos qͣi oblitos lacenterar.¬
guit. Dico qͥ scripsi uob audacter s ñ tem̾e. qr ħ ad me

Expanded text:
ita repleti estis his duobus, ut possitis, nisi culpa vestra rNota, quia per hanc laudem provocat eos ad meliora more exhortantis. Qui enim videt se laudari, laborat ut vera se doceant, sed moneant, quasi quod sciatur, sed subterfugit animo, hoc enim solet moneri, quod cum sciatur aliquando, subterfugit animo aut negligenis, audacius, id est aliquantulum audacter, scripsi vobis, o mores quid agere debeatis. In quo eos quasi oblitos latenter arguit. Dico quod scripsi vobis audacter, sed non temere, quia hoc ad me
Abbreviated transcription (Latin):
sum autẽ fr̃s mei & ego ip¬
se de uobis. qm̃ ipsi pleni
estis dilectione. repleti om¬
ni scientia. ita ut possi¬
tis. alterutrũ monere.
Audaciꝰ aut̃ scripsi uobis
fr̃s ex parte. tãquã in
memoriam uos reducens.

Expanded text:
sum autem, fratres mei, et ego ipse de vobis, quoniam et ipsi pleni estis dilectione, repleti omni scientia, ita ut possitis alterutrum monere. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte, tamquam in memoriam vos reducens:
Abbreviated transcription (Latin):
pleta ÷ gͦ ueritas di in isrłitis qui eredider unt. Ue¬
nit unꝰ paries ex circũcisione applicans se ad lapidemangl
s ille łapis angulũ ñ faceret. nisi in se parietẽ aliũ sus¬
uelut ones adduxit. Hocͥ aut̃ testimoto ꝓpħico ꝓ bãt.
subdens. Sic̃ scriꝑ. ÷ in pso̾. eniꝰ anctoritate dfirmat
de gentib quod assumpte sint. de quib minꝰ uidetur.

Expanded text:
pleta ergo est veritas Dei in Israelitis qui crediderunt. Venit unus paries ex circumcisione applicans se ad lapidem angularem, sed ille lapis angulum non faceret, nisi in se parietem alium susvelut oves adduxit. Hoc autem testimonio prophetico probat subdens, sicut scriptum est in Psalmo cujus auctoritate confirmat de gentibus quod assumptae sunt de quibus minus videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ intellig̾e apłs om̃s cẽ discordes. & ad corrigendũ. insi¬
pientes. remouet hoc. Qđ ĩõ incipit. ut admoneat ꝑfe¬
ctiores de correctiõe minoꝵ. & iñ ꝓponit se exemplum
qͥ laborat de altis. & opꝰ ÷ ut isti hoc factant. cũ ip̃t a¬
liis impeditꝰ ad cos uenire ñ possit. Qł. si ita moneo¬
uos susciꝑe inuicẽ. ñ tñ om̃s indigetis. hac admonitione.

Expanded text:
es intelligere discordes et ad corrigendum insipientes, removet quod ideo incipit, ut admoneat perfectiores de correctione minorum; et inde praeponit se exemplum qui laborat de aliis, et opus est ut isti hoc faciant, cum ipse aliis impeditus ad eos venire non possit. vos suscipere invicem, non tamen omnes indigetis hac admonitione.
Abbreviated transcription (Latin):
eos audiamꝰ ꝗ negant ad dext̃am patͥs filiũ sedere dicentes. Nũ¬
qͥd ds̃ pat̾ ht̃ latus dextrũ ł sinistrũ sicut eorꝑa: Neo nos hoc de deo
tur.L ẽ sensus. Constituens illũ ad dext̾am suã .i. ostenaens homi¬
stit in resurrectione saluatoris. ut in ea cognoseant fideles qͥd eiꝰ
ꝓmissũ est. Simili N mͦ extollent᷑ suꝑ eelos eũ xꝑo. sictit ipse¬

Expanded text:
eos audiamus qui negant ad dexteram Patris sedere Filium, dicentes: Nunquid Deus Pater habet latus dexterum, vel sinistrum, sicut corpora? Nec nos hoc de Deo nstituens illum ad dexteram suam, id est ostendens homiorum consistit in resurrectione Salvatoris, ut in ea cognoscant fideles quid eis promissum est. Simili enim modo extollentur supra coelos cum Christo; s
Abbreviated transcription (Latin):
głe habebt̃ sũmi doctores ultͣ illud qđ cõmunit̃ om̃s habebt̾. Habe¬
bt̃ it om̃s cundẽ denariũ. s differt stella a stella in claritate. & ert̃
dit̾ise mansiones in domo pats. & inter alios clariꝰ fulgentes apłi altiꝰ¬
sedebt̾. Uñ in tab̃nacło dñi suꝑ m̃sam facta ẽ eorona interrasilis. alta
digitis. iiiͦiͬ. oꝑiens totã m̃sam. ⁊ sr̃ eã alt̾a eorona aureola. Per coro
annuntiat᷑. & erat int̾rasit. ꝓ diu̾ sitate meritoꝵ. eorona aureola su̾
illã ẽ ꝑfectio remunerõnis eoꝵ qͥ in doctorib excellt̃. Ido apłs ait.

Expanded text:
bebunt summi doctores, ultra illud quod communiter omnes habebunt. Habebunt enim omnes eumdem denarium. Sed differt stella a stella in claritate . Et erunt diversae mansiones in domo Patrisedebunt. Unde in tabernaculo Domini super mensam facta est corona in terra simul alta digitis quatuor et operiens totam mensam, et super eam altera corona aureola. Per coronannuntiatur: et erat in terra simul pro diversitate meritorum. Corona aureola, super illam, est perfectio remunerationis eorum qui in doctoribus excellunt. Ideo Apostolus ait,
Abbreviated transcription (Latin):
uussit discipłis piseantib ut in dexterã partẽ miterent recia. qͥe
tiã dixit se in iudicio agnos ad dext̾am. hedos ad sinistrã ẽẽ positu¬
omẽ iudiciũ pat̾ dedit filio. ido ad dext̾am dĩ sedere dr̃. qͣi uidex
Unde ait uidris. Amͦ uidebitis filiũ hoĩs sedentẽ ad dext̾am uir
tutis đi. ẽ Il onstituens illũ in celestib suꝑ om. pͥnei iꝑo. ⁊iux¬

Expanded text:
mitterent retia, qui etiam dixit agnos ad dexteram, haedos ad sinistram se posituomne judicium Pater dedit Filio , ideo ad dexteram Dei sedere dicitur quasi judex. Unde ait Judaeis: Amodo videbitis Filium hominis sedere ad dexteram Dei, etc. . Et constituens illum in c
Abbreviated transcription (Latin):
plebit᷑. Icło meliꝰ habet arra ꝗ̃ pignꝰ. Dedit nob̾ sp̃m. ad hoc utiq .s. in
redẽptionẽ aeqͥsitionis .i. ad hoc ut sangͥne eiꝰ redẽpti a iure inimici
ut ultta ñ dñetur nob̾ inimicꝰ. acqͥramꝰ dm̃. ł aequiram dõ Ad hoc
enĩ redemit. ut habeit ñ ꝑͣdat nos. & in laudẽ głe ipsĩ. Qiͣ . Ad ħ ded̾¬
nob sp̃m . ut laudit᷑ ip̃e ds̃. ł ropt̾ea. Enumeratis beneficiis humano
gn̾i uł apłis ⁊ ephesiis collatis. ꝗd de bñficiis ephesiis datis sentiat
gr̃as dõ. Qͣi. Bñ noui qͣles estis. ⁊ inde ñ uos s dm̃ laudo qui hoc̃ fe

Expanded text:
o melius habetur arrha quam pignus. Dedit nobis spiritum, ad hoc utique, scilicet in redemptionem acquisitionis, id est ad hoc ut sanguine ejus redempti a jure inimici, et ultra non dominetur nobis inimicus. Acquiramus Deum, vel acquiramur a Deo. Ad hoc enim redemit ut habeat, non ut perdat nos. Et in laudem gloriae ipsius. Quasi dn omnibus adimpletur. » Propterea. Enumeratis beneficiis humano generi vel apostolis vel Ephesiis collatis, quid de beneficiis Ephesiis datis sentiat asi dicat: Bene novi quales estis. Et inde non vos, sed Deum laudo qui hoc feci