comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alius enĩ suꝑ edicat aurũ. argentũ. lapides pͣci¬
osos. alius ligna. fęnũ. stipulam. unius cuiꝰq¬
labitur. Siciuius opiis ꝑmanserit qͦd suꝑedi¬
ficauit: mercedem accipiet. Hoc ẽ. si suꝑ fun¬
damentũ iusta oꝑa ȩdificat. aurũ. argentũ.
lapides p̃tiosos. Si aut̃ peccata. ligna. fenũ.
stipulam: tam̃ ꝓpt̾ fundamentũ. ipse saluus
erit. sic tam̃ tanqͣm ꝑignẽ. fr̃s. nimis timidꝰ
ee̾. uolo. Melius ẽ. enim ñ uob̃̾ dare securita.¬
tem malam. Non dabo qͦd non accipio. timmenᷤ
t̾reo. Securos uos facerem: si securus fierem.
Ego ignem ȩternũ cimeo. & erit tempꝰ eoꝵ
inet̾num. Non accipio nisi ignẽ eternum.
de quo alio loco scriptura dicit. Ignis eoꝵ
ñ extinguetur. & uermis eoꝵ ñ morietiur.
S de impiis dixit: ait aliquis. ñ dixͣ de me.
quia q̃muis peceator sim. qͣmuis adulter.
qͣniuis fraudator. qͣmuis raptor. qͣmius ꝑ¬
Xp̃ianus sum. baptiratus sũ. ego ꝑ ignẽ pur¬

Expanded text:
Alius aedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius, ligna, fenum, stipulam. Et trilabitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, mercedem accipiet:» hoc est, quia super fundamentum justa opera aedificavit; «aurum, argentum, lapides pretiosos.» Si autem peccata; «lignum, fenum, stipulam:» tamen propter fundamentum «ipse salvus erit; sic tamen tanquam per ignem» . Fratres, nimis timidus esse volo: melius est enim non vobis dare securitatem malam. Non dabo quod non accipio, timens terreo: securos vos facerem, si securus fierem; ego ignem aeternum timeo. «Et erit tempus eorum in aeternum,» non accipio nisi ignem aeternum; de quo alio loco Scriptura dicit: «Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur» . Sed de impiis dixit, ait aliquis, non de me; qui quamvis peccator sim, quamvis adulter, quamvis fraudator, quamvis raptor, quamvis pstum, christianus sum, baptizatus sum: ego per ignem pur
Abbreviated transcription (Latin):
actende qͦd seqr̃. Inimici dñi mentiti sunt ei.
Dicturus es. & quid eis fecit: Non uitiunt:
Non auras carpunt: N lucem hauriunt: Ñ
adoleum intorculari ꝑtineat. Non sͥ pollice¬
atur uniisquisq habens facta nefaria. quȩ
regnum dĩ ñ possidebunt. & dicat sͥ qm̃ ha¬
beo signum xp̃i. & sacram̃ta xp̃i: non mouebor
ineternum. & si purgor ꝑ ignem: saluus ero.

Expanded text:
attende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» attende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non ad oleum in torculari pertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria, quae regnum Dei non possidebunt, et dicat sibi: Quoniam habeo signum Christi et Sacramenta Christi, non delebor in aeternum; et si purgor, per ignem salvus ero.
Abbreviated transcription (Latin):
ulteriis. sacrilegiis. sacris ab hominandis.
curiositatib: His omnib renuntias. & rur¬
sus his inflexiis suꝑaris. Facta sunt tͥ poste¬
riora: deteriora priorib. sgnis reuersus
ad uomitum suũ. & sus lota in uolutabris
cȩni. Inimici dñi mentiti sunt ei. Et qͣnta
patientia dñi : Quare non ꝓsternunt᷑ Cre
non trueidantur: Quare non t̾ra debiscen¬
te sorbentur. Quare ñ cȩlo flagrante incen¬
duntur: Qa magna patientia dñi. & ert̃
impuniti : Absit. Non sibi tantũ de dei
miscdia blandiant᷑: ut sͥ eius iniusticiam
polliccantur. Ignoras quia patientia dĩ ad
penitentiam te adducit dũ aut̃ scđm du¬
riciam cordis cui. & cor impenitens: thesau¬
ritas tͥ iram indie urx. & reuelationis usti
uidicii dĩ. qui reqdet unicuq scđ̾m oꝑa sua.
Et si mͦ ñ readit: tunc reddet. Si enĩ mͦ reddit: ad
tempꝰ reddit. Nonconuerso aut̃. nec correpto. in
ȩtenum reddet. Uide gͦ qͥa ñ erunt unpuniti.

Expanded text:
ulteriis, sacrilegiis, sacris abominandis, ulteriis, sacrilegiis, sacris abominandis, curiositatibus? His omnibus renuntias, et rursus his inflexus superaris. Facta sunt tibi posteriora deteriora prioribus: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabris coeni . «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Et quanta patientia Domini! Quare non prosternuntur? quare non trucidantur? quare non terra dehiscente sorbentur? quare non coelo flagrante incenduntur? Quia magna patientia Domini. Et erunt impuniti? Absit. Non sibi tantum de Dei misericordia blandiantur, ut sibi ejus injustitiam polliceantur. Ignoras quia Dei patientia ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et si modo non reddit, tunc reddet: si enim modo reddit, ad tempus reddit; non converso autem nec correcto, in aeternum reddet. Vide ergo quia non erunt impuniti;
Abbreviated transcription (Latin):
nes cordis eoꝵ. ibunt in affectionib suis. Inde
ẽ. quod horretis. si tam̃ eliquamini ingemella¬
ria abscondita dni. sitam̃ apothecas eiꝰ ad a¬
mastis. inde ẽ. qͦd horretis. Alii defendunt
curum. alii amphyteatrum. alii całas inui¬
eis: alii cheatra. alii illud. alii illud. alii post¬
Paee perco. manifestum ẽ. eo post affectiones cor¬
dis mei. S quid facio: Diabolus boc facit.
demones hoc faciunt. Qͥs ẽ diabolus: Qui
sunt demones: serte inimici tui. Istł si inuisꝰ
meis ambulasset: innichilum omnes inimi¬
cos eoꝵ humiliasem. Ergo si plebs mea audissec
set me: Si inuus meis ambulasset. Qͤ ritur
& gemit sub immicis. In nichilum inimicos
enim: Qͥa seqũ: De mimicis q̃rimini. uos
quid estis: Inimici dñi mentiti sunt et.
Renuntias: Renuntio. & redit ad quod re¬
nuntiacur. Utiq quib renuntias. nisi fao¬
tis malis. factis diabolicis. factis adõ dãpnan¬
dis. furtis. rapinis. ꝑ iuriis. homitidiis. ad¬

Expanded text:
nes cordis eorum; ibunt in affectionibus suis.» Inde est quod horretis: si tamen eliquamini in gemellaria abscondita Domini, si tamen apothecas ejus adamastis, inde est quod horretis. Alii defendunt circum, alii amphitheatrum, alii casas in vicis, alii theatra, alii illud, alii illud; alii posEcce pecco, manifestum est; eo post affectiones cordis mei: sed quid facio? Diabolus hoc facit, daemones hoc faciunt. Quid est diabolus? qui sunt daemones? Certe inimici tui. «Israel si in viis meis ambulasset; in nihilum omnes inimicos eorum humiliassem.» Ergo, «Si plebs mea, audisset set me? Si in viis meis ambulasset.» Queritur, et gemit sub inimicis: «In nihilum inimicos enim? quid sequitur? De inimicis querimini; vos quid estis? «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Renuntias? Renuntio: et redit ad quod renuntiat. Utique quibus rebus renuntias, nisi factis malis, factis diabolicis, factis a Deo damnandis; furtis, rapinis, perjuriis, homicidiis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Baptitantur enim & transeunt ꝑ mare rubrũ
s in uia murmurant. contͣdicunt. conq̃runt᷑.
seditionib conturbant᷑. ingrati ei qͥ lib̃auit a
ꝑsequentib hostib. qui dueit ꝑ siccũ. ꝑherenũ
cum cibo tam̃ & potu. cũ lumine nocturno.
& umbraculo diurno. Q isrł ñ intenait mͥ¬

Expanded text:
Baptizantur enim et transeunt per mare Rubrum; Baptizantur enim et transeunt per mare Rubrum; sed in via murmurant, contradicunt, conqueruntur, seditionibus conturbantur, ingrati ei qui liberavit a persequentibus hostibus, qui ducit per siccum, per eremum, cum cibo tamen et potu, cum lumine nocturno et umbraculo diurno: «Et Israel non intendit m
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ego sum qͥ sũ. & ego quidem inquit sũ.
qui sum suꝑ omnẽ creaturam. tͥ tam̃ tẽpo¬
ralit̾ quid prestiti: Qui eduxi te de t̾raq¬
ti sumus de t̾ra ȩgẏpti. om̃s ꝑ mare rubrũ
transiuimus. inimici nr̃i ꝑ sequentes nos. in
aqua ꝑierunt. Don simus ingrati dõ nr̃o. ñ
obliuiscamur dm̃ manentẽ. & fabricemus in
nobis dm̃ recentem. Qui eduxi te de t̾ra egẏp.¬
ti. Loqr ds̃. Dilata os tuum & adimplebo il¬
lacrum deice de conscientia tua fictũ idolĩ.
Dilata os tuum confitendo. amando. & ad¬
implebo illud : qm̃ apud me ẽ. fons uite. hr¬
quidem dic̃ dñs. S quid sequit᷑ & ñ obauh¬
uit popłs meus uocẽ meam. Non enĩ loquat̃
ista nisi popło suo. Scimus em̃ qͥa quęcumnq
lex dic̃. his qui in lege sunt dic̃. Q ñ obal¬
diuit popłs mĩ uocẽ meã. & isrł ñ intendit nͥ.
ame uocata anima. ame in spem reducta. a
me a peccatis abluta. & isrł non intendit mͥ

Expanded text:
a ego sum qui sum. Et ego quidem sum, inquit, qui sum super omnem creaturam: tibi tamen temporaliter quid praestiti? «Qui eduxi te de terra Aegys enim educti sumus de terra Aegypti, omnes per mare Rubrum transivimus, inimici nostri persequentes nos in aqua perierunt. Non simus ingrati Deo nostro; non obliviscamur Deum manentem, et fabricemus in nobis deum recentem. «Qui eduxi te de terra Aegypti:» loquitur Deus. «Dilata os tuum, et adimplebo il simulacrum, dejice de conscientia tua fictum idolum: «dilata os tuum,» confitendo, amando; «et adimplebo illud,» quoniam apud me fons vitae. quidem dicit Dominus; sed quid sequitur? «Et non obaudivit populus meus vocem meam.» Non enim loqueretur ista, nisi populo suo: scimus enim quia quaecumque Lex dicit, his qui in Lege sunt dicit . «Et non obaudivit populus meus vocem meam; et Israel non intendit mihi.» a me vocata anima, a me in spem reducta, a me a peccatis abluta: «Et Israel non intendit mihi.»
Abbreviated transcription (Latin):
si. Exaudiui te mabscondito tempestatiᷤ
ꝓbaui te inaqua contͣdictionis. Hoc toũ¬
ab initio psalmi usq ad hunc uersum.
de oleo toicularis audiuimus. Quod res¬
tat magis dolendum. ẽ. & cauendum. A
amurcam enĩ torcularis ꝑtinet. usq ad
finem: fortasse non frustra int̾posito da¬
psalmate. S etiam hoc audire utile est
It qui iam se moleum uidet gaudeat. q
ꝑiclitatur ne in amurcam currat aaue¬
at. Ucrũq audi. Unum dilige. alterũ
time. Audi popłs ms & loquar. et cesti¬
ficabor tͥ. Non enĩ popło alieno. non enĩ ꝑo¬
pło ñ ꝑtinenti ad corcular. Indicate inqt
inter me & uineam meam. Audi popłs
m̃s & loquar.&. testificabor tͥ. Isrł sime¬

Expanded text:
ipsi» . «Exaudivi te in abscondito tempestatis, ipsi» . «Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te in aqua contradictionis.ab initio Psalmi usque ad hunc versum, de oleo torcularis audivimus. Quod restat magis dolendum est et cavendum: ad amurcam enim torcularis pertinet usque ad finem; fortasse non frustra et interposito diapsalmate. Sed etiam hoc audire utile est, ut qui se jam in oleo videt, gaudeat; qui periclitatur ne in amurca currat, caveat. Utrumque audi: unum dilige, alterum time. «Audi, populus meus, et loquar, et testificabor tibi.» Non enim populo alieno, non enim populo non pertinenti ad torcular: «Judicate,» inquit, «inter me et vineam meam» . «Audi populus meus, et loquar, et testificabor tibi
Abbreviated transcription (Latin):
peccator: Occisa aut̃ illa feritate: iam non
sic fremit regia potestas. ñ sic fremit popłs
inipso regno gentium. inuenimus leges
metuam aquam contͣdictionis. quȩ ꝓpe iã
tota siocata est: Illa pene iam silet.: si a¬
iurca non contͣdicat. Qͣmtũlibet mali se¬
iuant alien. o si ñ eos adiuuent malinĩ.
Craudiui te inabscondito cempestatis. ꝓ¬
baui te maqua contradictionis. Recoli
cis quid de xp̃o dictum sit natum eum
ẽẽ. in multoꝵ riunam. &. multoꝵ resur.¬
rectionem. & in signum eui contͣdicetur.
Nouimus. uidemus. signũ crucis erectũ ẽ.
& contͣdictum ẽ. ei. Contradictũ ẽ. głȩ
crucis: s titulus erat suꝑ cruce̾ qui non
corrumpebatur. Est enim titulus inpsa¬
mo. In cituli inscriptionẽ ne corrumpas.
Dignum erat cui contͣdiceret᷑. Dixeruntgͦ
iudei. Noli facere rex iudeoꝵ. s fac qdđ̃
ipse dixerit regem se ẽẽ. uideoꝵ. Uicta ẽ.
contradictio. responsum ẽ. qđ scripsi scͥ¬

Expanded text:
peccator? Occisa autem illa feritate, jam non peccator? Occisa autem illa feritate, jam non sic fremit regia potestas, non sic fremit populus in ipso regno Gentium in venimus leges metuam aquam contradictionis, quae prope jam tota siccata est? Illa pene jam silet, si amurca non contradicat. Quantumlibet mali saeviant alieni, o si eos non adjuvent mali nostri! «Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te in aquatum eum esse in multorum ruinam, et multorum resurrectionem, et in signum cui contradicetur . Novimus, videmus: signum crucis erectum est, et contradictum est ei. Contradictum est gloriae crucis; sed titulus erat super crucem, qui non corrumpebatur. Est enim titulus in psalmo: «In tituli inscriptionem, ne corrumpas» . Signum erat cui contradiceretur: dixerunt enim Judaei, «Noli facere, Rex Judaeorum; sed fac quod ipse dixerit regem se esse Judaeorum.» Victa est contradictio; responsum est, «Quod scripsi, scr
Abbreviated transcription (Latin):
didisti. Si enim exaudiris in abscondito tem¬
pestatis: corde credit᷑ ad iusticiam. Si ꝓba¬
ris inaqua contͣdictionis: ore confessio fit
ad salutem. Quanta ẽ. enim ipsa aqua con¬
tradictionis: Iam pene siccata ẽ. Sensert̃
illam maiores nr̃i. qͣndo uerbo dĩ. quando
mysterio xp̃i acrit̾ resistebant gences. Tur¬
batur aqua. Aquas enim ꝓpopłis aliquando
incelligendas: euident̃ apocalipsis script᷑a
demonstrat. ubi aquȩ mulge cum uidentur.
& quererent᷑ quid ee̾nt: responsum ẽ. popłi
sunt. Ptulerunt gͦ illi aquam contͣdictionis.
quando fremuerunt gentes. & popłi medi¬
tati sunt inania. quando astiterunt regeᷤ
ti sanson uenienti adducendã de alieni¬
genis uxorem. xp̃o scilicet descendenti
ad habendam eccłam de gentib : fremens
ibat in obuiam. S quid egit Accepit.
tenuit. fregit. dissipauit̃ leonem. factꝰ
est. inmanib eius uelut edus capͣrum. Ad
enĩ fieret popłs fremens. nisi languidus

Expanded text:
didisti: si enim exaudiris in abscondito temdidisti: si enim exaudiris in abscondito tempestatis, corde creditur ad justitiam; si probaris in aqua contradictionis, ore confessio fit ad salutem . Quanta est enim ipsa aqua, contradictionis? jam pene siccata est. Senserunt illam majores nostri, quando verbo Dei, quando mysterio Christi acriter resistebant gentes; turbabatur aqua aquas enim pro populis aliquando intelligendas evidenter Apocalypsis scriptura demonstrat, ubi aquae multae cum viderentur, et quaereretur quid essent, responsum est, «Populi sunt» . Pertulerunt ergo illi aquam contradictionis, quando fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania; quando astiterunt reges ti Samson venienti ad ducendam de alienigenis uxorem, Christo scilicet descendenti ad habendam Ecclesiam de Gentibus, fremens ibat in obviam. Sed quid egit? Accepit, tenuit, fregit, dissipavit leonem; factus est in manibus ejus velut haedus caprarum. Quid enim fieret populus fremens, nisi languidus
Abbreviated transcription (Latin):
ce cordis. Ex audiui te in ab scondito tempeᷤ¬
tatis. ꝓbaui te in aqua contradictionis
Re uera fr̃s. re uera qui exauditꝰ ẽ in abscon¬
dito tempestatis: debet ꝓbari inaqͦ contra¬
dictionis. Cum eiũ crediderit. cũ baptitatus
fuertt. cũuiã dĩ carpere ceꝑit. cum ingemel¬
larium eliquari intenderit. & ab amurca
publice euirente se extraxerit: habebit
multos exagitatores. multos insultatores.
multos detractores. dehoitatores. minantes
etiam ubi possunt. det̾rentes. depͥmentes.
Hȩc cota aqua contͣdictionis. ẽ. Puto e̾e̾. hic
hodie sic. Arbitror eẽ. hic ñnullos. qͦs amci
sui uolebant raꝑe ad ciroum. & ad nescio
quas hodiernȩ festiuitatis nugas. forte ipsi:
illos addurerunt adeccłam. S sine illi il¬
los adduxerunt. siue ab eis ad circũ ab duci
non potuerunt: in aqua contradictionis
ꝓbati sunt. Non gͦ erubescas p̃dicare quod
nosti. defendere & iit̾ blaphemos qđ cre¬

Expanded text:
te cordis. «Exaudivi te in abscondito tempeste cordis. «Exaudivi te in abscondito tempestatis; probavi te in aqua contradictionis.» Revera, fratres, revera, qui exauditus est in abscondito tempestatis, debet probari in aqua contradictionis. Cum enim crediderit, cum baptizatus fuerit, cum viam Dei carpere coeperit, cum in gemellarium eliquari intenderit, et ab amurca publice currente se extraxerit; habebit multos exagitatores, multos insultatores, multos detractores, dehortatores, minantes etiam ubi possunt, deterrentes, deprimentes: haec tota aqua contradictionis est. Puto hodie esse hic sic; arbitror esse hic nonnullos quos amici sui volebant rapere ad circum, et ad nescio quas hodiernae festivitatis nugas: forte ipsi illos adduxerunt ad ecclesiam. Sed sive ipsi illos adduxerunt, sive ab eis ad circum abduci non potuerunt, in aqua contradictionis probati sunt. Non ergo erubescas praedicare quod nosti, defendere et inter blasphemos quod cre
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit. Duodecĩ copbinos bucellarũ im¬
pleuit: qͥa abiecta mundi elegit. ut confunde¬
ret fortia. S quando in cophino seruiebat
ioseph: t̾ram ibi portabat. qͥa lateres faciebat.
unaqueq conscientia xp̃iana. Si deuote tnͣ¬
siit mare rubrũ. si cũ fide credendi & obser¬
nandi. linguam qͣm ñ nouerat audiuit: re¬
cognoscat se intribulatione exauditam. Ip¬
sa enim magna tribulatio erat: p̃mi sarci¬
nis peccatoꝵ. Qntum gaudet releuata cons¬
cientia : Fcce baptitatus es. Conscientia quę
heri p̃mebatur: hodie gͣtulatur. Ex auditꝰ
es intribulatione. Memento cribulationis
tuȩ. Anteqiłam accederes ad aqͣm. qͥd solli¬
citudinis gerebas: Quid ieimoꝵ exhibeba:
Quid tribulationum incorde gestabas. ora¬
tionum int̾narum. piarũ. deuotarum: De¬
cisi sunt hostes tui. omnia peccata tua de¬
leca sunt. In tribulatione inuocastime. et
erui te. Ex audini te in abscondito tempesta¬
tis. Non intempestate maris. s intempesta¬

Expanded text:
evit; duodecim cophinos buccellarum implevit ; quia abjecta hujusmundi elegit, ut confunderet fortia . Sed et quando in cophino serviebat Joseph, terram ibi portabat, quia lateres faciebat: unaquaeque conscientia christiana, si devote transierit mare rubrum, si cum fide credendi et observandi linguam quam non noverat, audivit; recognoscat se in tribulatione exauditam. Ipsa enim magna tribulatio erat, premi sarcinis peccatorum; quantum gaudet relevata conscientia! Ecce baptizatus es; conscientia quae heri premebatur, hodie gratulatur. Exauditus es in tribulatione; memento tribulationis tuae. Antequam accederes ad aquam, quid sollicitudinis gerebas? quid jejuniorum exhibebas? quid tribulationum in corde gestabas, orationum internanarum, piarum, devotarum? Occisi sunt hostes tui, omnia peccata tua deleta sunt: «In tribulatione invocasti me, et erui te.» 11. «Exaudivi te in abscondito tempestatis:» non in tempestate maris, sed in tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
& iusticie lumen non luxit nob̾. &. sol ñ est ortꝰ
nobis. Dicturi sunt adoratores solis. sol ñ ẽ.
ortiis nobis. quia cũ adorant solẽ: qͦm facit
oriri suꝑ bonos & malos. ñ ẽ. eis ortꝰ sol: qui
solus illuminat bonos. faciunt gͦ sͥ deos reren¬
ces quiq: quales uolunt. Quid enĩ impedit
offirinam decepti cordis. fabricare fantasma
quale libuerit: S om̃s hii iposteriorib con¬
sentiunt. id ẽ. simili uanitate detinent᷑. Un¬
de sanson nr̃. qui etiam int̾pretat᷑ sol ipsoꝵ.
eoꝵ scicilet quib lucet. non ominiũ sicu¬
ti ẽ. oriens suꝑbonos & malos. s sol quorũdã.
sol iusticie. figuram enĩ habebatt xp̃i: colli¬
gauit ut dicere ceꝑam caudas uulpium. et
ibi ignẽ alligauit. Ignem ad incendendũ.
s messes alienigenarũ. Pinde tales consentien¬
ces in posteriorib: tanquam caudis colligati
trahunt ignem corrumpentẽ. s ñ incenduis

Expanded text:
et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis» . Dicturi sunt adoratores solis, «Sol non ortus est nobis;» quia cum adorent solem quem facit oriri super bonos et malos , non est eis ortus sol qui solos illuminat bonos. Faciunt sibi ergo deos recentes quique quales volunt: quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare phantasma quale voluerit? Sed omnes hi in posterioribus consentiunt, id est, simili vanitate detinentur. Unde Samson noster, qui etiam interpretatur Sol ipsorum, eorum scilicet quibus lucet; non omnium, sicuti est oriens super bonos et malos, sed sol quorumdam, sol justitiae figuram enim habebat Christi, colligavit, ut dicere coeperam, caudas vulpium, et ibi ignem alligavit; ignem ad incendendum, sed messes alienigenarum. Proinde tales consentientes in posterioribus, tanquam caudis colligati, trahunt ignem corrumpentem; sed non incendunt
Abbreviated transcription (Latin):
tia dĩ corruptibilis ẽ. an incorruptibilis:
Elige qđ uis. & exi qua uis. s ñ effugies.
Si dixeris corruptibilis: ñ apopło s a te¬
ipso lapidaberis. Si dixeris incorruptibi¬
lem dm̃: incorruptibilis qͦmͦ cimuit gen¬
tem tenebrarum: Quid factura erat incor¬
ruptibili. gens corruptionis: Qͥa restat. nͥ
ut dicat᷑. Nescimus. S tam̃ si hoc ñ dolo
si ignorantia dr̃: non remaneat intenebris.
ex ulilpe fiat ouis. Credat iniusibili. incor¬
ruptibili soli dõ: ñ recenti. soli ab eo qđ est
solus. ñ ab eo qđ ẽ. sol: ne nos ipsi uulpi figi¬
enti aliam cauernã aꝑuisse uideamur. Qm¬
qͣm nec nom̃ solis formidabimus. Est enĩ in
scripturis nr̃is sol iusticie. & sanitas inpen¬
nis eius. Ab estu solis huiꝰ umbra appecitur.
sub alas aut̃ solis huiꝰ. ab estu fugit᷑. Sani-¬
tas enim inpennis eiꝰ. Ipse ẽ sol de qͦ dicturi
sunt impii. Ergo errauimꝰ auia ueritatiᷤᷤ.

Expanded text:
tia Dei corruptibilis est, an incorruptibilis? tia Dei corruptibilis est, an incorruptibilis? Elige quod vis, et exi qua vis, sed non effugies. Si dixeris, Corruptibilis; non a populo, sed a teipso lapidaberis: si autem dixeris incorruptibilem Deum; incorruptibilis quomodo timuit gentem tenebrarum? quid factura erat incorruptibili gens corruptionis? Quid restat nisi ut dicatur, «Nescimus?» Sed tamen si hoc non dolo, sed ignorantia dicitur, non remaneat in tenebris: ex vulpe fiat ovis, credat invisibili, incorruptibili soli Deo, non recenti; soli, ab eo quod est solus, non ab eo quod est sol, ne nos ipsi vulpi fugienti aliam cavernam aperuisse videamur. Quanquam nec nomen solis formidabimus. Est enim in Scripturis nostris: «Sol justitiae, et sanitas in pennis ejus» . Ab aestu solis hujus umbra appetitur: sub alas autem solis hujus ab aestu fugitur; sanitas enim in pennis ejus. Iste est sol de quo dicturi sunt impii: «Ergo erravimus a via veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Sentiunt illum exutͣq parte tecendisse. unde
caꝑet. & aiunt apud se. Si dixerimus inqͥunt
de celo: dicturus ẽ. nob̃. Qr̃e gͦ ñ ei credidistiᷤᷤ:
Ille enĩ testimoniũ xp̃o ꝑbibuit. Si dixerimꝰ
de t̾ra: lapidat nos popłs. qͥa ut ꝓpħam eũ
habent. Sentientes gͦ hac atq illac ẽẽ unde
caꝑentur: responderunt. Nescimus. & dñs.
Nec ego dico uob̾. inqͣ potestate ista facio.
Uos dicitis uos nescire qđ scitis: ego uobis ñ dico
quod quęritis. Quia ex nulla parte exire
ausi estis: inur̃is tenebris remansistis. Ob¬
temꝑemus gͦ & nos si possumꝰ dicenti uerbo
dĩ. capite nobis uulpes pisillas. ext̾minantes
uineas. Uideamus si & nos quasdam uulpe¬
culas caꝑe possumus. ꝓponamus ad foram̃
utrũq. unde uulpes dũ exire uoluerit.
capiatur. Uerbi grã manicheo facientis
diñ recentem. & incorde suo ponenti qđ ñ
est: ÷ dicamus & int̾rogemus eũ. Substan¬

Expanded text:
Sentiunt illi eum ex utraque parte tetendisse unde Sentiunt illi eum ex utraque parte tetendisse unde caperet; et aiunt apud se: «Si dixerimus,» in quiunt, «De coelo; dicturus est nobis, Quare ergo non credidistis?» ille enim testimonium Christo perhibuit. «Si dixerimus, De terra; lapidat nos populus, quia ut prophetam eum habent.» Sentientes ergo hac atque hac esse unde caperentur, responderunt, «Nescimus.» Et Dominus: «Nec ego vobis dico in qua potestate ista facio» . Vos dicitis vos nescire quod scitis; ego vobis non dico quod quaeritis: quia ex nulla parte exire ausi estis, in vestris tenebris remansistis. Obtemperemus ergo et nos, si possumus, dicenti verbo Dei «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas:» videamus si et nos quasdam vulpeculas capere possumus; proponamus ad foramen utrumque, ut unde vulpes exire voluerit, capiatur. Verbi gratia, manichaeo facienti sibi deum recentem, et in corde suo ponenti quod non est, dicamus et interrogemus eum: Substan
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatem oblitus: in ea quȩ ante sunt
id ẽ. in ueritate extensus. sequit᷑ ad palmã
suꝑnȩ uocationis dĩ in xp̃o iħu. Ergo in penis
uicem uideant᷑. Idõ sanson. caudas uulpiũ
colligauit. Uulpes insiosos maximeq here¬
cicos significant. dolosos. fraudulentos. cau̾¬
nosis anfractib latentes & decipientes. odo¬
re etiã retro putentes. contͣ qͦm odorem dicit
ubi dr̃. Capite nob̃ uulpes pusillas ext̾minan¬
tes uineas. latentes in cauernis tortuosis. sa¬
pite nobis: comuncite nob̾. Capis enĩ eũ
qͤm de falsitate conuincis. Contͣdicentib demq
uulpeculis dño. & dicentib. inqua potestate
ista facis. respondete mͥ inquit & uos unum¬
sermonẽ. Baptismus ioħis unde ẽ. De cȩlo an
ex hominib : Uulpes aut̃ solent habere ta¬
les foueas. ut ex una parte intrent. exalia
exeant. Adutrumq foram̃ captor uulpium.
retia posuit. Dicite mͥ de cȩlo ẽ. an exhominibꝰ.

Expanded text:
vanitatem oblitus, in ea quae ante sunt, vanitatem oblitus, in ea quae ante sunt, id est in veritatem extentus, sequitur ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu . Ergo in pejus vicem videantur. Ideo Samson caudas vulpium colligavit . Vulpes insidiosos, maximeque haereticos significant; dolosos, fraudulentos, cavernosis anfractibus latentes et decipientes, odore etiam tetro putentes. Contra quem odorem dicit ubi dicitur: «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas, latentes in cavernis tortuosis» . «Capite nobis,» convincite nobis; capis enim eum quem de falsitate convincis. Contradicentibus denique vulpeculis Domino, et dicentibus, «In qua potestate ista facis? Respondete mihi et vossermonem: Baptismus Joannis unde est de coelo, an ex hominibus?» Vulpes autem solent habere tales foveas, ut ex una parte intrent, et ex alia parte exeant: ad utrumque foramen captor vulpium retia posuit. Dicite mihi, «de coelo est, an ex hominibus?»
Abbreviated transcription (Latin):
chei ista dicunt. faciunt sͥ & isti incorde re
tio tua iacob. S qui fecit cȩlum & t̾ram. ip¬
se ẽ. ds̃ cuus. Qui ñ eget bonis. qui ñ cimet
a malis. Multi gͦ heretici cum paganis alios
plis. tam̃ qͦd ẽ. peuis in suo corde posuerunt.
& falsorum sidendoruĩq simulacoꝵ templa
ipsi facti sunt. Magnum opus ẽ. intus. hec
idola frangere. & locundõ uiuenti ñ recen¬
ti mundare. Omnes enim isti alirad atq ali¬
ud sentientes. alios atq alios dõs facientes.
ipsamq fidem falsitate uariantes. iudentur
dissentire: s omnes a t̾renis cogitationibus
non recedunt. in t̾renis cogitationib con¬
sentiunt sͥ. Opinio diuersa ẽ: uanitas ẽ.
una. De illis in alio psalmo dr̾. Ipsi de ua¬
nitate inunũ colligant᷑. Qͣmuis opinionũ
uarietate discordent: simili tam̃ uanitate
colligant᷑. & nostis qͥa uanitas retro ẽ. poste¬
rior est. Ideo ille quȩ retro oblitus. id est

Expanded text:
chaei ista dicunt; faciunt sibi et isti in corde recchaei ista dicunt; faciunt sibi et isti in corde rectio tua Jacob: sed qui fecit coelum et terram, ipse est Deus tuus; qui non eget bonis, qui non timet a malis. 14. Multi ergo haeretici cum Paganis alios plis, tamen quod est pejus in suo corde posuerunt, et falsorum ridendorumque simulacrorum templa ipsi facti sunt. Magnum opus est, intus haec idola frangere; et locum Deo viventi, non recenti mundare. Omnes enim isti aliud atque aliud sentientes, alios atque alios deos sibi facientes, ipsamque fidem falsitate variantes, videntur dissentire; sed omnes a terrenis cogitationibus non recedunt, in terrenis cogitationibus consentiunt sibi: opinio diversa est, vanitas una est. De illis in alio psalmo dicitur, «Ipsi de vanitate in unum» : quamvis opinionum varietate discordent, simili tamen vanitate colligantur. Et nostis quia vanitas retro est, posterior est: ideo ille quae retro oblitus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cens forte homo. s sempit̾nus ds. Qiuid
Absit gͦ. utt sit inaliquo dẽ recens. D̃ ci
recens: aut lapis. ant fantasma ẽ. Non est
inquit lapis. ego asgenteum habeo & au¬
reum. Merito ipsa preciosa uoluit nume¬
rare: qui dix idolagentium argentũ etau¬
rum. Magna sunt. quia argentea & au¬
rea sunt. p̃ciosa sunt. lucida sunt: s tam̃
ocłos habent & non uident. Recentes hii dii.
Quid recentiꝰ dõ ex officina. licet iam uet̾es
aranearum casses contexerint: Qͥ sempit̾ni
non sunt: recentes sunt. Hoc de paganis.
Nescio quis alius inuanitatem accipiens no
& filiũ dĩ negans. Si enim filiꝰ unicus ẽ: hoc
qđ pat̃ est. & hoc ẽ. exȩcernitate. Tii autẽ
nescio quid aliud cogitasti incorde tuo. Dm̃
recentem posuisti. fẽcit sͥ alius dm̃ pugnã¬
tem contͣ gentẽ cenebrarum. cimentẽ ne
inuadatur. satagentẽ ne corrumpat᷑. expar¬
te tam̃ corrupcum. ut possit ẽẽ. totus saluuᷤ
s non totus: quia exparte corruptus. M ani¬

Expanded text:
cens forte homo, sed sempiternus Deus. Quid Absit ergo ut sit in aliquo deus recens: deus recens, aut lapis, aut phantasma est. Non est, inquit, lapis: ego argenteum habeo et aureum. Merito ipsa pretiosa voluit nominare, qui dixit, «Idola Gentium argentum et aurum.» Magna sunt, quia aurea et argentea sunt; pretiosa sunt; lucida sunt: sed tamen oculos habent, et non vident . Recentes hi dii. Quid recentius deo ex officina? Licet illos jam vetustos aranearum casses contexerint; qui sempiterni non sunt, recentes sunt: hoc de Paganis. Nescio quis alius, in vanitatem accipiens nomet Filium Dei negans. Si enim Filius unicus est, hoc quod Pater est, et hoc est ex aeternitate: tu autem nescio quid aliud cogitasti in corde tuo; deum recentem posuisti. Fecit sibi alius deum pugnantem contra gentem tenebrarum, timentem ne invadatur, satagentem ne corrumpatur; ex parte tamen corruptum, ut posset esse totus salvus; sed non totus, quia ex parte corruptus. Mani
Abbreviated transcription (Latin):
cunt testantes & scientes qui norunt. Au¬
dies ĩbi debeas habere con. Qđ mͦ cũ dice¬
rem. multi intellexerunt. ac clamauert̃.
reliqui muti steterunt. quia ñdiũ linguã
qͣm non nouerant andierunt. Accelerent gͦ.
transeant. discant. Linguã qͣm ñ nouerat
auertit ab onerib dorsum eiꝰ. nͥ ille qͥ ola¬
mauit. uenite ad me omnes qui laboratis
& onerati estis: Alio mͦ hoc idem significat᷑.
Qđ faciebat insecutio egẏptioꝵ: hoc faciuis
sarcine peccatoꝵ. Auertit ab onerib dorsũ
eius. & quasi diceres: quib onerib: Manꝰ
eiꝰ in cophino seruierunt. ꝑ cophinũ signifi¬
cantur oꝑa seruilia. Mundare. stercorare.
t̾ram portare: cophino fit. Seruilia st̃ oꝑa:
quia omnis qͥ fac̾ peccatum. seruis ẽ. pec¬
cati.&. Si uos filiꝰ lib̾auerit: tunc uere li

Expanded text:
cunt, testantes et scientes qui norunt. Aucunt, testantes et scientes qui norunt. Audies ubi debeas habere cor: quod modo cum dicerem, multi intellexerunt, et acclamaverunt; reliqui muti steterunt, quia nondum linguam quam non noverant, audierunt. Accelerent ergo, transeant, discant: «Linguam quam non noverat, Avertit ab oneribus dorsum emavit: «Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis» ? Alio modo hoc idem significatur. quod faciebat insecutio Aegyptiorum, hoc faciunt sarcinae peccatorum. «Avertit ab oneribus dorsum ejus.» Et quasi diceres, Quibus oneribus? «Manus ejus in cophino servierunt.» Per cophinum significantur opera servilia. Mundare, stercorare, terram portare, cophino fit; servilia sunt opera; quia omnis qui facit peccatum servus est peccati; et si vos Filius liberaverit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
aliud significabat transitus ꝑ mare: nisi
sacramentũ baptitadoꝵ. Nichil aliud in¬
sequentes egypcii. nisi habundantiam p̃¬
t̾itorum delictoꝵ. Uidetis eiudentissima sac᷑¬
menta. Premunt egẏptii. urgent. in stant
gͦ peccata. s usq ad aqm. Quid̃ gͦ times qui
nondũ uenisti uenire ad baptisiũ xp̃i. tñ¬
sire ꝑ mare rubrum: Q̾dẽ. rubrun᷑ San¬
guine dni consecratum. Quid times ueni¬
re: conscientia forte aliquoꝵ immaniũ
delictoꝵ stimulat. & excruciat inte ani¬
mũ. & dic̃ tͥ tammagnum ẽẽ illuđ quod̾
cõmissisti ut desꝑes t̾ aiuta. Time ne re¬
maneat aliquid peccatoꝵ: siuixit aliqͣs
egẏptioꝵ. Cum aut̃ transieris rubrum
mare: cũ eductus fueris adelictis cuis.
inmanu potenti .&. brachio forti: ꝑ ceptu¬
rus es mysteria quȩ non noueras. qͥa xipse
ioseph cum exiret de terra egẏpti: linguã
qͣm non nouerat audiuit. Audies linguã
qͣm ñ noueras. qͣm mͦ audiunt & recognos¬

Expanded text:
aliud significabat transitus per mare, nisi Sacramentum baptizatorum; nihil aliud insequentes Aegyptii, nisi abundantiam praeteritorum delictorum. Videtis evidentissima sacramenta: premunt Aegyptii, urgent; instant ergo peccata, sed usque ad aquam. Quid ergo times, qui nondum venisti, venire ad baptismum Christi, transire per mare Rubrum? Quid est rubrum? Sanguine Domini consecratum. Quid times venire? Conscientia forte aliquorum immanium delictorum stimulat, et excruciat in te animum, et dicit tibi tam magnum esse illud quod commisisti, ut desperes tibi dimitti: time ne remaneat aliquid peccatorum, si vixit aliquis Aegyptiorum. Cum autem transieris rubrum mare, cum eductus fueris a delictis tuis in manu potenti et brachio forti , percepturus es mysteria quae non noveras; quia et ipse Joseph, «cum exiret de terra Aegypti, linguam quam non noverat, audivit.» Audies linguam quam non noveras: quam modo audiunt et recognos
Abbreviated transcription (Latin):
phanum qđ decorio fit: ad carnem ꝑtinet. Psat¬
mus gͦ spũalis ẽ. tẏmphanum carnale. Ergo
pleps dĩ. congregatio dĩ. accipite psaliũ. & da¬
te tẏmphamim. acccipite spũalia. &. date car¬
nalia. hoc ẽ. qđ nos & ad illam mensã beati
martiris exhortati sumus. ut accipientes spũ¬
alia : daretis carnalia. Hec enim quę excru¬
untur ad cempꝰ. ad recipienda corpora unuioꝵ
uel mortuor necessaria sunt: s tempore p̃te

Expanded text:
panum quod de corio fit, ad carnem pertinet. Psalpanum quod de corio fit, ad carnem pertinet. Psalmus ergo spiritualis est, tympanum carnale. Ergo plebs Dei, congregatio Dei, «accipite psalmum, et date tympanum:» accipite spiritualia, et date carnalia. Hoc est quod vos et ad illam mensam beati Martyris exhortati sumus, ut accipientes spiritualia, daretis carnalia. Haec enim quae exstruuntur ad tempus, ad recipienda corpora vel vivorum vel mortuorum necessar
Abbreviated transcription (Latin):
domini. siquidem uob̾ canit᷑ psalmus ipsi asꝓh.
exultate dõ adiutori nr̃o. Exultent alii curo:
uos dõ. Exultent alii deceptori suo. exultate
uos adiutori ur̃o. Erultant alii dõ suo uen¬
tri suo: exultate uos dõ ur̃õ adiutori nr̃o.
ubilate dõ iacob. Quia & uos ꝑtinetis ad ia¬
cob: immo uos estis iacob minor popłs cui
seruit maior. Iubilate dõ iacob. Quic qͥd uer¬
bis explicare non poceritis: ñ idõ tam̃ abex¬
ultatione cessetis. Quod poteritis explicare:
clamate. qđ non pocestis iubilate. stenim
ex undantia gaudioꝵ. cui uerba sufficere
non possunt : in ubilationẽ solet erumꝑe
Quid date: Accipite psalmũ. & date tẏpha¬
num. Dicit qͦdam loco apłs paulus. repre¬
hendens & dolens. qđ nemo illi cõmunicau̾it
inratione dati & accepti. Qͥd ẽ in ratione
dati & accepti. nisi qđ alio loco aꝑte exposu¬
it. si nos uob̾ spũalia seminauimꝰ. magnũ
ẽ. si urã carnalia metamus: & uerum ẽ. qđ ty in¬

Expanded text:
uidem vobis canitur Psalmus, ipsi Asaph, «Exsultate Deo adjutori nostro.» Exsultant alii circo, vos Deo: exsultant alii deceptori suo; exsultate vos adjutori vestro: exsultant alii Deo suo ventri suo; exsultate vos Deo vestro adjutori vestro. «Jubilate Deo Jacob:» quia et vos pertinetis ad Jacob; imo vos eservit major . «Jubilate Deo Jacob.» Quidquid verbis explicare non poteritis, non ideo tamen ab exsultatione cessetis: quod poteritis explicare, clamate; quod non potestis, «jubilate.» Etenim ex abundantia gaudiorum, cui verba sufficere non possunt, in jubilationem solet erumperquid «date? Accipite psalmum, et date tympanum.» Dicit quodam loco apostolus Paulus, reprehendens et dolens, quod nemo illi communicaverit «in ratione dati et accepti» . Quid est, «in ratione dati et accepti,» nisi quod alio loco aperte exposuit: «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si nos vestra carnalia metamus» ? Et verum est quod tym
Abbreviated transcription (Latin):
& mouebunt᷑: donec intret quȩ p̃destinata
ligamus fundamenta t̾re. t̾renoꝵ bonoꝵ copia
felices : recte p̃dictum ẽ. qđ mouerent᷑. uł ad¬
mirando. sic amari. sic coli humilitatẽ. pau¬
ꝑtatem. mortẽ. uelut magnam scd̾m ipsos mi¬
seriam xp̃i: uel ipsi quoq huiꝰ mundi uana
felicitate contempta. illam diligendo. atq
sectando. Ita mouent᷑ omnia fundamenta t̾re
cũ partĩ mirant᷑. partĩ etiã cõmutant᷑. Sicut
enim ñ absurde dicimꝰ fundam̃ta ceti. quibus
regnum celoꝵ supedificat᷑ in sc̃is & fidelib. qͦs
dic̃ scriptura lapides uiuos. quorũ fundamentũ
ẽ. pͥmitus ipse xp̃c ex uirgine. de qͦ dicit apłs.
fundamentũ enĩ aliud nemo p̃onere potest. p̾t̾
& ꝓphete. quoꝵ auctoritate locus cȩlestis eligit᷑.
ut eam sectando coedificemur. unde qieit ad
ephesios. iam non estis ꝑegrini & inquilim. s
estis ciues scõꝵ & domestici dĩ. suꝑedificati suꝑ¬

Expanded text:
et movebuntur, donec intret quae praedestinata et movebuntur, donec intret quae praedestinata ligamus fundamenta terrae, terrenorum bonorum copia felices: recte praedictum est quod moverentur, vel admirando sic amari, sic coli humilitatem, paupertatem, mortem, velut magnam secundum ipsos miseriam Christi; vel ipsi quoque, hujus mundi vana felicitate contempta, illam diligendo atque sectando. Ita moventur omnia fundamenta terrae, cum partim mirantur, partim etiam commutantur. Sicut enim non absurde dicimus fundamenta coeli, quibus regnum coelorum superaedificatur in sanctis et fidelibus, quos dicit Scriptura lapides vivos : quorum fundamentum est primitus ipse Christus ex virgine; de quo dicit Apostolus, «Fundamentum aliet Prophetae, quorum auctoritate locus coelestis eligitur, ut eam sectando coaedificemur; unde dicit ad Ephesios, «Jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum et domestici Dei, supe
Abbreviated transcription (Latin):
quippe & alibi dr̃. Canes muti. nescierunt
latrare. De his etiã illud ẽ. Poce qͦmͦ iustus
perit. & nemo considerat. Perit quantũ in ip¬
sis est: qui ꝑdere uoluerunt. Nam qͦmͦ ille pos¬
set perire moriendo. qͥ eomꝰ potius qd erat ꝑ¬
ditum requirebat: Porro susti iuste iuere¬
pantur. & merito arguuntur qui tantũ scelꝰ
fieri dissimulando siluerunt. quomͦ increpan¬
di aut ne increpandi quidem. s qͣ seueritate
dap̃nandi sunt. qui hoc consilio maliciaq fe
in tenebris ambulant. Quia & illi si cognoins¬
sent: nunquam dnm̃ głȩ crucifixissent. et
illi si cognouissent: minqͣm baraban lib̾andũ.
& xpiñ crucifigendũ petere consensissent. S
qm̃ supͣ memorata ceritas exparte isrł facta ẽ.
donec plenitudo gentium intraret: ꝑ hanc
utiq illius popłi cecitatẽ crucifixo xp̃o. moue¬
bunt᷑ om̃ia fundamenta t̾rȩ. Sic mota sunt

Expanded text:
quippe et alibi dicitur: «Canes muti nescierunt quippe et alibi dicitur: «Canes muti nescierunt latrare» . De his etiam illud: «Ecce quomodo justus periit, et nemo considerat» . Periit, quantum in ipsis est, qui eum perdere voluerunt: nam quomodo ille posset perire moriendo, qui eo modo potius quod erat perditum requirebat? Porro, si isti juste increpantur, meritoque arguuntur, qui tantum scelus fieri dissimulando siverunt; quomodo increpandi, aut ne increpandi quidem, sed qua severitate damnandi sunt qui hoc consilio malitiaque fein tenebris ambulant.» Quia et illi, si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent ; et illi, si cognovissent, nunquam Barabbam liberandum, et Christum crucifigendum petere consensissent. Sed quoniam supra memorata «caecitas ex parte Israel facta est, donec plenitudo Gentium intraret;» per hanc utique illius populi caecitatem crucifixo Christo, «movebuntur omnia fundamenta terrae.» Sic mota sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dendus est: Ponne ipse ꝓpt̾ uos sine patre
ẽẽ. uoluit. tanqm pupillus: Nonne ꝓpt̾
uos esuriit. & sitiuit ut egenus: Nonne
ad uos clamauit. discite ame qm̃ mitis sũ.
& humilis corde: Nonne pauꝑ factus ẽ. cũ
diues eẽt. ut ipsius pauꝑtate ditaremini:
udicate gͦ pupillo & egeno. humilem & pau¬
ꝑem iustificate. Non illos ꝓpt̾ se suꝑbos et
dnutes. s istum ꝓpt̾ uos humilem. & pauꝑem.
ẽ. heres. uenite occidamus eum. & nr̃a erit
hereditas. Auferte gͦ in opem. & pauꝑem
de manu peccatoris eruite. Hȩc dicta sunt.
ut sciretur in eo popło inquo natꝰ & occisus
ẽ. xpc̃. nec illos fuisse a tanto scelere umu¬
nes. qui cum ee̾nt tantȩ multitudinis. ut
postea coniuerunt. eũq interum malignis
& inuidis iudeoꝵ principib ꝑmiserunt. Qui
si uoluissent: tunerentur semꝑ. ut nunqͣm
in illum sceleratoꝵ p̃ualerent manus. De his

Expanded text:
dendus est? Nonne ipse propter vos sine patre dendus est? Nonne ipse propter vos sine patre esse voluit tanquam pupillus? nonne propter vos esurivit et sitivit ut egenus? nonne ad vos clamavit, «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» ? Nonne pauper factus est, cum dives esset, ut ipsius paupertate ditaremini ? «Judicate» ergo «pupillo et egeno; humilem et pauperem justificate.» Non illos propter se superbos et divites, sed istum propter vos humilem et pauperem, est haeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas» . «Auferte» ergo «inopem, et pauperem de manu peccatoris eruite.» Haec dicta sunt, ut sciretur in eo populo in quo natus et occisus est Christus, nec illos fuisse immunes a tanto scelere, qui cum essent tantae multitudinis, ut postea conniverunt, eumque interimi a malignis et invidis Judaeorum principibus permiserunt; qui si voluissent, timerentur semper, ut nunquam in illum sceleratorum praevalerent manus. De his
Abbreviated transcription (Latin):
Stantem quippe in medio sui uidebant. sã
non uidebant dm̃. qualem se uolebat uł¬
ri. dicens. Qui me uidet. uiddet &. patrem
Discernit aut̃ deos. non eoꝵ meritis. s gr̃ sil
ex eadem consꝑsione faciens alia uasa inhe¬
norem. alia in contumeliam. Qͥs enĩ tidis¬
cernit: Quid aut̃ habes qđ ñ accepisti
Qudi: de uocem dĩ discernentis. audi & uati
dñi diuidentis flãmam ignis. Usq quou¬
dicatis iniquitatem. & facies pecoatoꝵ si¬
mitis: Sicut alibi. usq quo graues crbł
Nunquid & usq ad aduentum eiꝰ. qui lĩ
ẽ. cordis: Dedi legem. durit̾ restreistis insi
ꝓphetas. inuris affec astis: aut int̃tiis
aut hȩc agentib coniuistis. S cum illis nec
loqui tti gnim sit qui occiderunt seruos dei.
pmillos ad se: niosqui cum hȩc fierent taciustis.
i ẽ. uos qͥ eos qui tunc tacuerunt uelut
inocentes imitari ultis. usq qͦ uidicatis
iniqͥuitatem. & facies peccatoꝵ sumitis: Nlun¬
quiã etiam nunc & ipse heres ueniens occi¬

Expanded text:
ppe in medio sui videbant eum; sed non eum videbant Deum, qualem se volebat videri, dicens: «Qui me vidit, vidit» «et Patrem» . Discernit autem deos, non corum meritis, sed gratia sua; ex eadem conspersione faciens alia vasa in honorem, alia in contumeliam . Quis enim te discernit? Quid enim habes, qAudi et vocem Dei discernentis, audi et vocem Domini dividentis flammam ignis : «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Sicut alibi: «Usquequo graves corde» ? Numquid et usque ad adventum ejus qui lumen est cordis? Dedi legem; duriter restitistis: misi Prophetas; injuriis affecistis, aut interfecistis, aut haec agentibus connivistis. Sed ut illis nec loqui dignum sit, qui occiderunt servos Dei praemissos ad se; vos qui cum haec fierent tacuistis, id est, vos qui eos qui tunc tacuerunt, velut innocentes imitari voluistis, «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Numquid etiam nunc et ipse haeres veniens occi
Abbreviated transcription (Latin):
meis uides ista qui eũ ñ colunt. Gͦ ista om
ma dat eciã malis: se solũ seruat bonis. Ui¬
inficabis nos. Nam mortui eramꝰ qnͣdo t̾renis
reb inherebamus. mortui eramus quando
t̃reni hominis imaginem portabamus.
Iiuificabis nos. innouabis nos. Uitam inte¬
rioris hominis dabis nobis. & nomen cuũ
inuocabimus. id ÷ te diligemus. Tu nobis
dulcis eris. remissor peccatoꝵ nr̃oꝵi. tu eris
totum p̃mium iustificatoꝵꝵ. One ds̃ uirtu.¬
cũ conuerte nos. & ostende faciem tuam &
salui erimus amet. Explicit de psalmo

Expanded text:
in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eramus, quando terrenis rebus inhaerebamus; mortui eramus, quando terreni hominis imaginem portabamus. Vivificabis nos: innovabis nos; vitam interioris hominis dabis nobis. Et nomen tuum invocabimus: id est, te diligemus. Tu nobis dulcis eris remissor peccatorum nostrorum; tu eris totum praemium justificatorum. Domine Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus. E
Abbreviated transcription (Latin):
Ama si potes aliquiđ. qđ ille ñ fecit. Cireũs.¬
pice uniuersam ereaturã. uide utruĩ alicu¬
bi cupiditatis uisco tenearis. & adiligendo
ereatore impediaris. nisi ea re qm creauit
ipse qͦm neglegis. Quare aut̃ amas ista. nͥ
quia pilera sunt. Possut eẽ. tampulcra
qͣm ille aquo facta sunt: miraris hȩc qui
illum ñ uides. s ꝑea quȩ miraris: ama qͣm
ñ uides. Int̾roga creaturam. Si a se ipsa est.
remane in ila. Si aut̃ ab illo ẽ: ñ ob aliud
ꝑnciosa ẽ. amatori. nisi quia p̃ponit᷑ crea¬
tori. Quare hoc dixi: ꝓpter uersum istũ
frĩ. Mortui gͦ erant qui ꝓpt̾ea dm̃ colebais.
dat talia bona. quȩ dat & non honis. Pe-¬
cuniam iuis adeo : habet et latro. Uxorẽ uis.
fecunditatem filioꝵ. salutẽ corꝑis. dignita¬
tem scłi : Attende qm multi mali habent.
Hoc ẽ totum ꝓpt̾ qđ eum colis: Hutabunt
pedes tui. putabis ce sine causa colere. qnͣdo

Expanded text:
Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. CircumsAma, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant dat talia bona quae dat et non bonis. Pecuniam vis a Deo? Habet et latro. Uxorem, fecunditatem filiorum, salutem corporis, dignitatem saeculi? Attende quam multi mali habent. Hoc est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet peccata: ab increpatione uultus cui
ꝑibunt. Fiat maniis suꝑ uirũ dextere cuę
& suꝑ filiũ hominis quẽ confirmasti tͥ. &. ñ
discedimus ate. Qͣm diu generatio praua
& amaricans. & quȩ cor non dirigit suũ:
Dicat asaph. Ostendiͣt se miscdia tua. fac be¬
ne cum uinea tua. ꝑfice illã. quĩ cecitas ex
parte inisrł facta ẽ. ut plenitudo gentiũ
introiret. & sic omnis isrł saluus fieret.¬
De monstrata facie tua suꝑ uirũ dextere tuę.
qͦm confirmasti tͥ: ñ discedimus ate. Qndiu
nos mereꝑas. qͣmdi accusas: Hoc fac et
ñ discedimus ace. Uiuificabis nos. & nom̃
tuum inuocabimus. Tu nob̾ dulcis eris. ui¬
iuficabis nos. Nam pͥus amauimus t̾ram.
ñte .s mortificasti membͣ nr̃a. quȩ sunt suꝑ
e̾ram. Illua enĩ ueais cestamentũ habens
pmissa t̾rena: hoc uidet᷑ suadere ne gratis
colatur as. s qͥadat aliqiid int̾ra. idło dili¬
gatur. Quid amas ut dm̃ non ames: dicmͥ.

Expanded text:
scilicet peccata, ab increpatione vultus tuiscilicet peccata, ab increpatione vultus tuiiat manus tua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi. Et non discedimus a te. Quamdiu generatio prava et amaricans, et quae cor non dirigit suum ? Dicat Asaph: Ostendat se misericordia tua; fac bene cum vinea tua, perfice illam, quoniam caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium introiret, a facie tua super virum dexterae tuae quem confirmasti tibi, non discedimus a te: quamdiu nos increpas? quamdiu accusas? Hoc fac, et non discedimus a te: Vivificabis nos, et nomen tuum invocabimus. Tu nobis dulcis eris; vivificabis nos. Nam prius amabamus terram, non te; sed mortificasti membra nostra quae sunt super terram . Illud enim Vetus Testamentum habens promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi.