comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui sectionem recipit. & in duo diuidi
pot̾. corruptibilia & transitorra signi¬
ficat. Ternarius uͦ. quia unitate me¬
dia int̾uemente sectionem ñ recipit
ut induo equa diuidat᷑: in corruptibi¬
lia significat. Scd̾̃m modum porrec¬
tionis: ut septenarus ultra senatiũ
in longum tendit᷑ rectitudinẽ fidei
significat. Centenarius qͥa in latum
expandit᷑. amplitudinẽ caritatis.
Millenarius quia in altum leuat᷑. alii¬
tudinem spei. Scd̾m computationẽ.
ut deuaruis ꝑfectionem. qiia in eo
porrectio computationis finem facit.
Scđm multiplicationẽ: ut duo denars
umu̾sitatem significat: quia ext̾nar io
& quat̾nario inuicem multiplicatis
ꝑficitur. qmͣ quat̾narius corꝑalium.
t̾narius sp̃ualium forma ẽ. Scd̾m
partiũ aggregationem: ut senariꝰ
forma ẽ ꝑfectionis. ꝓpt̾ea qͦd partes
eitis. t̾naruus. binarius. unitas. aggre¬
gate sunul.totum complent. & nec
ultra exuberant. nec infra subsistunt.

Expanded text:
qui sectionem recipit, et in duo dividi qui sectionem recipit, et in duo dividi potest, corruptibilia et transitoria significat. Ternarius vero, quia unitate media interveniente sectionem non recipit, ut in duo aequa dividatur, incorruptibilia significat. Secundum modum porrectionis, ut septenarius ultra senarium,  quia in longum tenditur, rectitudinem fidei significat; centenarius, quia in latum expanditur, amplitudinem charitatis; millenarius, quia in altum levatur, altitudinem spei. Secundum computationem, ut denarius perfectionem quia in eo porrectio computationis finem facit; secundum multiplicationem, ut duodenarius universitatem significat, quia ex ternario et quaternario invicem multiplicatis perficitur, quoniam quaternarius corporalium, ternarius spiritualium forma est. Secundum partium aggregationem, ut senarius forma est perfectionis, propterea quod ejus ternarius, binarius, et unitas, aggregatae simul totum complent, et nec ultra exuberant, nec infra subsistunt,
Abbreviated transcription (Latin):
oces ñ plus quam duas aut tres
habent significationes: res autem
tot possunt habere significationes. qͦt
habent ꝓprietates. Hȩ autẽ res prime.
res scdas significantes.ui. circũstantus
discrete considerant᷑. Quȩ sunt heȩ. res.
ꝑsona. mimerus. loctis. tempus. gestum
Res autem hic intelligit᷑ in materia
quacumq uel substantia in animata.
celestium siue terrestriũ constituta. ut
sunt lapides. ligna. Res duob moctis
significat. natura. & forma. Natura: ut
nix. quia frigida ẽ. extinctionem desig¬
nat libidinis. forna: quia candida ẽ.
mundiciam designat boni oꝑis. ꝑso¬
na significat: ut ysaac significat dm̃
patrem. iacob gentilem ppłm. Nume¬
ri significant nouem modis indiumo
eloquio. Scd̾m ordinem positionis.
ut unitas quia prima ẽ in numeris.
rerum omniũ principtũ significat
Binarius qͥa scd̾s ẽ. & primus ab unita¬
te recedit: peccatum significat. quo a
primo bono deuiatum ẽ. Scđm qua¬
litatem dispositionis. ut idem binariꝰ

Expanded text:
oces non plus quam duas aut tres habent significationes. Res autem tot possunt habere significationes, quot habent proprietates. Hae autem res primae, res secundas significantes sex circumstantiis discretae considerantur, quae sunt hae, res, persona, numerus, locus, tempus, gestum. Res autem hic intelligitur in materia quacunque, vel substantia inanimata coelestium, sive terrestrium constituta, ut sunt lapides, ligna. Res duobus modis significat, natura et forma. Natura, ut nix, quia frigida est, exstinctionem designat libidinis. Forma, quia candida est, munditiam designat boni operis. Persona significat, ut Isaac significat Deum Patrem, Jacob gentilium populum. Numeri significant novem modis in divino eloquio. Secundum ordinem positionis, ut unitas, qui prima est in numeris, rerum omnium principium significat. Binarius, quia secundus est, et primus ab unitate recedit, peccatum significat, quo a primo bono deviatum est. Secundum qualitatem dispositionis, ut idem binarius,
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. Moxq
germaniã. & trans
danubiũ gentes multas suꝑanit:
ce nationes tnscygrim & eufraten in
ꝓuintias redegit. & usq ad indie fines
post alexandrum magnũ accessit.
Prat ei cdomi sc̃itas. & iarmis fortitu
pitatus. symon filius cleophe crucifi¬
xiis. ignatius bestus tractitus. & pa¬
pa alexandex martyrio coronatus.
uerum plimus scłs orator. & hystorio¬
graphus sccipsit imꝑatori. p̃ter con¬
fessionem xp̃i & honesta conuenticula.
xp̃ianos nichil contrariũ romanis le

Expanded text:
. Moxque Germaniam, et trans Danubium gentes multas superavit, et nationes trans Tigrim et Euphratem in provincias redegit, et usque ad Indiae fines post Alexandrum Magnum accessit. Erat ei domi sanctitas, et in armis fortitudpitatus est, Simon filius Cleophae crucifixus, Ignatius bestiis traditus et papa Alexander martyrio coronatus. Verum Plinius secundus, orator et historiographus, scripsit imperatori, praeter confessionem Christi et honesta conventicula, Christianos nihil contrarium Roman
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationis uenit adeccłiam.
Mulier uͦ duo ligna collegit. qͣndo
sc̃a ecclia fidem passionis recepit.
Modicum farine significat inꝑfec¬
nis diuine. & parum olei. insuffici¬
entiam expͥmt gr̃e. uenit helyas
aduentu xp̃i multiplicata ẽ scien¬

Expanded text:
incarnationis venit ad Ecclesiam. Mulier vero duo ligna collegit, quando sancta Ecclesia fidem passionis recepit. Modicum farinae significat imperfecnis de divinis, et parum olei insufficientiam exprimit gratiae. Venit Elias adventu Christi multiplicata e
Abbreviated transcription (Latin):
dia xp̃m fide & bonis oꝑib reficit.
ad opus bouium ꝑtinent. qd̾ penitꝰ
ab om̃ib desierat. sicut scriptum ẽ.
Non ẽ qui faciat bonũ. ñ ẽ usq ad
unum. Suscitauit helyas uidue
filium. quando. xp̃e redemit genꝰ
farina scientia. oleum gr̃a. tres an¬
ni famis imꝑfecta cognitio trinita¬
tis. sex menses defectus boni oꝑis.
resuscitatio filii redemptio generis
humani. largitas pliuue plenitudo

Expanded text:
istum fide et bonis operibus reficit. ad opus bonum pertinent, quod penitus ab hominibus desierat, sicut scriptum est: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Suscitavit Elias viduae filium, quando Christus redemit genusfarina, scientia; oleum, gratia; tres anni famis, imperfecta cognitio Trinitatis; sex menses, defectus boni operis; resuscitatio filii, redemptio generis humani; largitas pluviae, plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
but helyas &e sedit intorrente
carith. qui ẽ contra iordanem:
Corui quoq deferebant ei panem
bibit. cum in caluarie loco ubi abscõ¬
dita ẽ fortitudo eiꝰ. de torrente morta¬
litatis nr̃e gustauit. Cormi pascebant
helyam. deferentes ei panem & carues.
cum gentilitas de nigredine peccatoꝵ
ueniens. xp̃o salutem ur̃am esurien¬
ti. panem fidei. & carnes. idẽ spem re¬
surrectionis. ꝑ gr̃am eiꝰ illuminata.
incontaminatam. cum caruis resur¬
rectione uenienti indici p̃sentat.
Post dies siccatus ẽ torrens. quia con¬
summato cursu p̃sentis uite absor¬
ta erit mors inuictoriam. & iã ultͣ¬
ũ erit mors neq lustus. neq damor.

Expanded text:
t Elias, et sedit in torrente Carith, qui est contra Jordanem. Corvi quoque deferebant ei panem bibit, cum in Calvariae loco ubi abscondita est fortitudo ejus , de torrente mortalitatis nostrae gustavit. Corvi pascebant Eliam deferentes ei panem, et carnes, cum gentilitas de nigredine peccatorum veniens, Christo salutem nostram esurienti; panem fide, et carnes, id est spem resurrectionis per gratiam ejus illuminata incontaminatam, carnis resurrectio venienti judici praesentatur. Post dies aliquot siccatus est torrens, quia consummato cursu praesentis vitae, absorpta erit mors in victoriam, et jam non erit mors neque luctus neque clamor,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt anni septuaginta. quib ꝓpħa¬
uerat ieremias iudeoꝵ captuntatẽ
ẽe̾ soluendam. Igitur his dieb cyrꝰ
babyloniam expugnauit. & iudeoꝵ
captiuitatẽ relaxauit. sicut scͥptum
ẽ in libro esdre ꝓpħe. In anno pͥmo
cyri regis ꝑsarum ut impleret᷑ u̾bũ

Expanded text:
sunt anni septuaginta quibus prophetasunt anni septuaginta quibus prophetaverat Jeremias Judaeorum captivitatem esse solvendam. Igitur his diebus Cyrus Babyloniam expugnavit, et Judaeorum captivitatem relaxavit, sicut scriptum est in libro Esdrae Prophetae. In anno primo Cyri regi
Abbreviated transcription (Latin):
nono. uenit nabugodonosor mihe¬
rłem. & eregit ab eo tributũ qd̾ egyp¬
tioꝵ regi soluere solebat. Qd̃ ille tri¬
b annis reddere ñ erubuit. Cercio
anno audiens egyptios contra baby¬
loniam dimicaturos. soluere distulit.
Unide sicut rebellem eũ nabugoqdono¬
sor int̾fecit. & tria milia uiroꝵ de ui¬
da captiuos duxit. & constituit ꝓ eo
regem ioachin. qui iechonias nomi
ppło cepit. & in babylonẽ duxit. & con¬
stituit ꝓ eo sedechiam patruũ eius.
S & hic sedechias ñ multo post. cont
nabugodonosor rebellare ceꝑit. & t̃c
scdđo reu̾sus nabugodonosor duxit eũ
inbabyloniã caꝑtiuũ. ꝙ murũ cui¬
tatis ęuertit. & templũ exussit. & ua¬
sa sc̃a asportauit. & posuit intemplo
dei sui. Uixitq nabugodonosor ptꝰ
euersionem templi. iuginti quinq
annis. & hoc decedente regnauit
euulmerodach. & post hunc labosor¬
dach. & post lninc egesar. & ptͦ hunc
balthasar. Quo regnante completi

Expanded text:
decimo venit Nabuchodonosor in Jedecimo venit Nabuchodonosor in Jerusalem, et exegit ab eo tributum, quod Aegyptiorum regi solvere solebat, quod ille tribus annis reddere non erubuit, tertio anno audiens Aegyptios contra Babyloniam dimicaturos solvere distulit, unde sicut rebellem eum Nabuchodonosor interfecit, et ad tria millia viros de Juda captivos duxit, et constituit pro eo regem Joachim, qui Jechonias nominpopulo cepit, et duxit in Babylonem, et constituit pro eo Sedechiam patruum ejus. Sed et hic Sedechias non multo post contra Nabuchodonosor rebellare coepit, et tunc secundo reversus Nabuchodonosor duxit eum in Babyloniam captivum, et murum civitatis evertit, et templum exussit, et vasa sancta asportavit, et posuit in templo Dei sui. Vixitque Nabuchodonosor post eversionem templi viginti quinque annis. Et hoc recedente, regnavit Evilmerodach: et post hunc Labosordac, et post hunc Egesar, et post hunc Balthasar, quo regnante completi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quia fecit manasses abomina¬
tiones istas. delebo ihersem. & tradã eã
iimanꝰ inunicoꝵ eiꝰ. Mortuo manasse.
regnauit amon filius eiꝰ ꝓeo. Hic ani¬
bulauit in uia patris sui. & int̾fecer̃t
eũ serui sui. regnauitq iosias pro eo.
Ambulanit qi iosias inuia dauid patͥs
sii. & ñ declinauut ab ea ad dext̾am uel
ad sinistram. & fecit mundari templũ.
&e celebrar⁊ phase. quale ñ fuit a dieb
iudicũ usq ad tempꝰ illud. Destrixit
quoq altare qd̾ fecerat ieroboam. in
bethel: & combissit in eo ossa saẽdotũ.
qui optulerant suꝑ illud incensum.
dñs: quẽ locutus ẽ suꝑ uidam. Iosias
demiq congressus cum nechao rege
egypti. occisus ẽ in campo magedo.
& regnauit ioachat trib mensibus.
Quib iux explets memoratus nechao
cepit euni & duxit megyptũ. & consti¬
tuit regem ꝓ eo elyachim filiũ iosie.
quẽ uocauit ioachim. Condempna¬
uit etiã uidam. centũ talentis argen¬
ti. & talento auri. Anno qͦ ioachim ĩ¬

Expanded text:
dicens: Quia fecit Manasses abominationes istas, delebo Jerusalem, et tradam eam in manus inimicorum ejus. Mortuo Manasse, regnavit Amon filius ejus pro eo. Hic ambulavit in via patris sui, et interfecerunt eum servi sui. Regnavitque Josias pro eo. Ambulavitque Josias in via David patris sui, et non declinavit ab ea ad dexteram neque ad sinistram, et fecit mundari templum, et celebrari Phase quale non fuit a diebus Judicum usque ad tempus illud. Destruxit quoque altare, quod fecerat Jeroboam in Bethel, et combussit in eo ossa sacerdotum qui obtulerant super illud incensum.  quem locutus est contra Judam. Josias denique congressus cum Nechar rege Aegypti occisus est in campo Magendo, et regnavit Joatham tribus mensibus, quibus expletis memoratus Nechar coepit eum, et duxit in Aegyptum, et constituit regem pro eo Eliachim filium Josiae, quem vocavit Joachim. Condemnavit etiam Judam centum talentis argenti, et talento auri. Annoque Joachim un
Abbreviated transcription (Latin):
statunq lepra ꝑcussus ẽ. Uude post¬
modum extra urbem uitã exegit pͥ¬
uatam: ioatha filio eiꝰ regni negocia
ꝓcurante. Olimpias a grecis institui¬
tur. Mortuo ꝓinde oria. regnauit ioa¬
thas filis eiꝰ ꝓeo. Edificauit aut̃ ioa¬
thas portam domꝰ dñi. quȩ speciosa uo¬
cabatur. Romulus nascit᷑. Defuincto
ioatha. regnauit achat filius eiꝰ pro eo.
Indieb illis ascendit rasyn rex syrie.
& faceee filius romelie. ad p̃liandun
contͣ ihersem. & conduxit achat tegla

Expanded text:
statimque lepra percussus est; unde poststatimque lepra percussus est; unde postmodum extra urbem vitam exegit privatam, Joatha filio ejus regni negotia procurante. Olympias a Graecis instituitur. Mortuo deinde Ozia regnavit Joathas filius ejus pro eo; aedificavit autem Joathas portam domus Domini, quae speciosa vocabatur. Romulus nascitur. Defuncto Joatha regnavit Achas filius ejus pro eo. In diebus illis ascendit Rasim rex Syriae, et Facee filius Romeliae ad praeliandum contra Jerusalem, et conduxit
Abbreviated transcription (Latin):
regis ifrł. quȩ uidens mortuũ filium
suum ẽẽ. int̾fecit omne señi regium.
Culit aut̃ soror ararie. ioas filiñ ararie.
& seruauit eum sex anuis. quib regna¬
uit athalia suꝑ t̾ram. Anno uͦ septimo
conuocauit ioiada sacerdos centurionẽ
& ostendit eis filiũ regis. constituert q
regem. & athaliam int̾fecer̃t. In dieb eiꝰ
uoluit rex syrie. pugnare contͣ iherłm.
deditq ioas ei ea quȩ obtulerunt pa¬
tres eiꝰ inthesauros dñi. & recessit. Deni
q seru ioas int̾fecert̃ eũ. & regnauit
amasias filius eiꝰ ꝓeo. Iste ꝓuocanit¬
ioas regem isrł. adbellum. S fugit ama¬
sias. & ascendit ioas rex ifrł in ihersem.
& tulit inde aurũ. & uasa aurea quȩ in¬
uenta fuerunt indomo dñi. facta ẽ aut̃
conuiratio contͣ amasiam. & int̾fectus
ẽ in lachis: &e regnauit orias filins euis
ꝑeo. Porro instante insigni sollẽpnita¬
te induit se orras ueste sacerdotali. &
intranit intemplũ oblaturus incensũ.

Expanded text:
filium suum, interfecit omne semen regium. Tulit autem soror Azariae Joas filium Azariae, et servavit eum sex annis, quibus regnavit Athalia super terram. Anno vero septimo convocavit Joiada sacerdos centuriones, et ostendit eis filium regis, constitueruntque regem, et Athaliam interfecerunt. In diebus illis voluit rex Syriae pugnare contra Jerusalem, deditque ei Joas ea quae obtulerant patres ejus in thesauros Domini, et recessoas interfecerunt eum, et regnavit Amasis filius ejus pro eo. Iste provocavit regem Joas ad bellum, et fugit Amasias, et ascendit Joras rex Israel in Jerusalem, et tulit inde aurum et vasa aurea quae inventa fuerunt in domo Domini. Facta est autem conjuratio contra Amasiam, et interfectus est in Lachis, et regnavit Ozias filius ejus pro eo. Porro, instante insigni solemnitate, induit se Ozias veste sacerdotali, et intravit in templum oblaturus incensum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussit aut̃ incastris assyrioꝵ. centum
octoginta quinq milia uiroꝵ. Post
hec int̾fecerunt sennacherib filii sui.
intemplo dei sui. Post erechiam regna¬
uit manasses filius eiꝰ. fecitq malum
uixta ritũ gentiũ. & adorauit ominẽ
nuliciam celi. & transduxit filtũ sui

Expanded text:
cussit autem in castris Assyriorum centum octoginta millia virorum. Post haec interfecerunt ipsum Sennacherib filii sui in templo Dei sui. Post Ezechiam regnavit Manasses filius ejus, fecitque malum juxta ritum Gentium, et adoravit omnem militiam coeli; et tra
Abbreviated transcription (Latin):
ũ coutebant᷑ iudei. Igit᷑ post salomonẽ.
regnauit in uidea roboam. & post robo¬
am abia. Hic ambulauit inpeccatis pa¬
tris sui. Post abiam. regnauit asa. Cor
aut̾ asa erat rectum cum do: & bellum
liabuit cum baasa rege ifrł. Quo mor¬
tuo regnauit iosaphat. Hic fecit quod
rectum fuit coram dño: & ꝑrexit ad bel¬
lum cum achat. contra regem syrie.
His dieb ꝓpħauit helyas. Post iosaphat
regnauit ioram. ambulauitq inuiis
regum isrł. Indieb eiꝰ recessit edom. ne
ẽẽt sub uda. Tunc recessit & lobna. Q
dormiuit ioram cũ patrib suis. & reg¬
nanit atarias filius athalie ꝓeo. Des¬
cendit aut̃ ararias niuisere ioram regẽ
isrł. qͦm uulnerauerat syri. & occidit eas¬

Expanded text:
non coutebantur Judaei. Igitur post Salomonem non coutebantur Judaei. Igitur post Salomonem regnavit in Judaea Roboam: et post Roboam Abia. Hic ambulavit in peccatis patris sui. Post Abiam regnavit Asa; cor autem Asa erat rectum cum Deo, et bellum habuit cum Baasa rege Israel, quo mortuo regnavit Josaphat. Hic fecit quod rectum fuit coram Domino, et perrexit ad bellum cum Achaz contra regem Syriae. His diebus prophetavit Elias. Post Josaphat regnavit Joram, ambulavitque in viis regum Israel. In diebus illis recessit Edom, ne esset sub Juda, tunc recessit et Lobna, et dormivit Joram cum patribus suis, et regnavit Azarias filius Athaliae pro eo. Descendit autem Azarias invisere Joram regem Israel, quem vulneraverunt Syri, et occidit a
Abbreviated transcription (Latin):
uit salomon. filius eiꝰ. Hic edificauit
templum dñ. qui boriũ quidẽ initiũ¬
s finem habitit ñ bonũ. quia deos co¬
luit alienos. Unde iratus dñs scidit reg¬
num demani filũ eius roboam. & tra¬
didit illud seruo eiꝰ ieroboam. Cum enĩ
postularet ppłs ut eis alleuiaret iugũ.
patris sui. respondit ei dure. constitue¬
riuitq decem trib regem sibi. ieroboã
filiũ nabath. Porro ieroboami. ppłm ydo¬
lorum cultu contaminauit. Cucurrit
aut̾ reguũ isrł ꝑ annos trecentoᷤ & qua¬
draginta. & ꝑ reges decem & nouem. quor
ista sunt nomina. Ieroboam. ionadab.
baasa. ela. ⁊ ambri. amri. achab. ochori¬
as. ioram. hieu. ioath. ioas. ieroboam.
⁊acharias. sellum. Manahen. faceia. facge.
osee. Indieb osee regis isrł. & indieb e¬
rechie regis uida. traustulit salmana¬
sar rex assyrioꝵ decem trib. & posuit
in urbib medoꝵ. & introduxit cuseos
nisamariam. Isti sunt samaritant. qͥb

Expanded text:
vit Salomon filius ejus. Hic aedificavit vit Salomon filius ejus. Hic aedificavit templum Domini; qui bonum quidem initiued finem habuit non bonum, quia deos coluit alienos. Unde iratus Dominus scidit regnum de manu filii ejus Roboam, et tradidit illud servo ejus Jeroboam. Cum enim postularet populus ut allevaret jugum patris sui, respondit ei dure. Constitueruntque decem tribus regem sibi Jeroboam filium Nabath. Porro Jeroboam populum idolorum cultu contaminavit. Cucurrit autem regnum Israel per annos trecentos et quadraginta, et per reges decem novem, quorum ista sunt nomina: Jeroboam, Nadab, Baasa, Ela, Jamri, Amri, Acha, Ochozias, Joram, Hieu, Johath, Joas, Jeroboam, Zacharias, Sellum, Manahen, Faceia, Facee, Ozee. In diebus Ozee regis Israel, et in diebus Ezechiae regis Juda transtulit Salmanasar rex Assyriorum decem tribus, et posuit in urbibus Medorum, et introduxit Cuseos in Samariam. Isti sunt Samaritani, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sella. & fractis ceruicib mortuus ẽ. Et
plaga coasti: remiserunt archam dei.
runt filii isrł regeni. qͦd dño displi¬
cuit. Dedit eis tañ regem saul filiũ
cis. qui bonũ habens mitiũ defendit
ifrł. s finem malti habuit. qͥa dño in
bello qͦd fecit contra amalech mobedi¬
eus fuit. Reꝓbatus itaq a sp̃u malo
uerabat᷑. Uuctus ẽ aut̃ dauid ꝓ eo in
regem. Post hec ductus ẽ. datid indo¬
mũ saul. & qͣn cũq arripiebat sp̃s
dñi malus sanl. psallebat dauid cytha¬
ra: & leunis habebat. Postqm aut̃ dd̾.
ꝑcussit phylisteum. amouit eũ saul.
a se. & fecit eum tribunũ suꝑ mille ui¬
ros. Ionathas uͦ filus saul dilexit. dd̾.
quasi auimã suã. Cumq saui dauid
suspectum hab̾et deregno. tetendit ei
tuo aut̃ saul. ascendit danid in ebron.
ꝗ regnauit ibi suꝑ tribũ uida. Deinde
post mort̾e̾ abner. regnauit suꝑ omnẽ
Porro tempꝰ quo regnauit dauid. qua¬
Araginta anni sunt. Post daiud regna¬

Expanded text:
sella, et fractis cervicibus mortuus est. Et plaga coacti remiserunt arcam Dei; Hrunt filii Israel regem. Quod Domino displicuit; dedit eis tamen regem Saulem filium Cis, qui bonum habens initium defendit Israel, sed finem malum habuit, quia Domino in bello quod fecit contra Amalec inobediens fuit. Reprobatus itaque, a spiritu malo vexabatur. Unctus est autem David pro eo in regem. Post haec ductus est David in domum Saulis, et quandocunque arripiebat spiritus Domini malus Saulem, psallebat David cithara et levius habebat. Postquam autem David percussit Philisthaeum, amovit eum Saul a se, et fecit eum tribunum super mille viros. Jonathas vero filius Saulis, dilexit David quasi animam suam. Cumque Saul ipsum David suspectum haberet de regno, tetendit ei tuo autem Saule ascendit in Hebron, et regnavit super tribum Juda. Deinde post mortem Abner regnavit super omnem Porro tempus, quo regnavit David, quadraginta anni sunt. Post David regna
Abbreviated transcription (Latin):
clia ẽ. que sicut ciuitas edificatur.
& edificata : diu̾sis ornam̃tis ador¬
natur. Habet hec tiuitas sc̃a. id est
sc̃a eccłia. lapides suos. murũ suũ:
turres suas: edificia sua: portas
suas. Habet lãpides scił ficdeles.: qͥ

Expanded text:
ia est. quae sicut civitas aedificatur, et aedificata diversis ornamentis ornatur. Habet haec civitas sancta, id est Ecclesia, lapides suos, murum suum, turres suas, aedificia sua, portas suas. Habet lapides, scilicet fideles, q
Abbreviated transcription (Latin):
significat animã. reb ext̾iorib in¬
mis intentam. Regio cuiꝰ mulieres
dyna uidere concupunt. mundum
designat. Mulieres expͥmunt animã
diũsis modis emollitas. Sichem dia¬
bolum. expͥmit: qui animã rebus¬
mundanis curiosius intendentem.
ꝑconcupiscentiam corriipit. Dyna
gͥ anima. regio illa mundꝰ. exitus
dẏne. curiositas anime. sichem dia

Expanded text:
significat animam, rebus exterioribus nimis intentam. Regio, cujus mulieres Dina videre cupivit, mundum designat. Mulieres, exprimunt animas diversis vitiis emollitas. Sichem diabolum exprimit, qui animam mundanis rebus curiosius intendentem, per concupiscentiam corrumpit. Dina igitur, anima; regio illa, mundus; exitus Dinae, curiositas animae; Sichem, dia
Abbreviated transcription (Latin):
&e saluandos: aque inferiores.¬
De aquis suꝑiorib scriptum ẽ. Be¬
nedicite aque quȩ suꝑ cęlos st̃ dño:
quia electi in ꝑpetirum ñ tacebunt.
laudare nom̃ dñi. De aquis uͦ in¬
feriorib scriptum ẽ. Congregent᷑¬

Expanded text:
 salvandos; aquae inferioreDe aquis superioribus dictum est: Benedicite, aquae, quae super coelos sunt, Domino . Quia electi in perpetuum non cessabunt laudare nomen Domini. De aquis inferioribus scriptum est: Congregent
Abbreviated transcription (Latin):
b ppłs uidaitus. maria maglalena
que erat mrilier peccatrix. eccłia gen¬
tilis dedita ydolis. effusio lacrimaꝵ
confessio crimminũ. extersio satisfac¬
tio. unguntũ bom oꝑis opimo. di¬
sꝑsio odoris dilatatio bone opiio¬
debent numinũ. id ẽ animã suam
regis imagine insignitam. & ad seu¬
uandã sibi cõmissam. Utriusq debi¬
tum ppłi ꝑ quinariũ multiplicat᷑

Expanded text:
t judaicus; Maria Magdalenae, quae erat mulier peccatrix, Ecclesia gentilis dedita idolis; effusio lacrymarum, confessio criminum; extersio, satisfactio; unguentum, boni operis opinio; dispersio odoris, dilatatio bonae opiniodebent nummum, id est animam suam regis imagine insignitam, ad servandum sibi commissam. Utriusque populi debitum per quinarium multiplicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
do.ii. Plus g diligit eccłia gentiũ qmͣ
udeus. quia scd̾m p̾sentem statum
maior ei grã confertur. & scd̾m p̃te¬
ritum demaiori feditate extrahit᷑.

Expanded text:
. Plus ergo diligit Ecclesia gentium quam Judaeus, quia et secundum praesentem statum major ei gratia confertur, et secundum praeteritum de majori foeditate extrahit
Abbreviated transcription (Latin):
eum & herodes uidee rex. deposito di¬
ademate & insignib regni sequestratis
gia mente. Cumq corã imꝑatore fidẽ
qm antonio seruauerat elegantissime
ꝑorasset. cesaꝵ fidem & bonitatẽ ad mu¬
ratus in homine. salue inquit & nunc
magis utere regno tuo. qͣm ñ in uide¬
mus uirtutib s delectam᷑. & hec dicẽs
imposuit coronam capiti eiꝰ. Amplia¬
uit quoq regnum eiꝰ. dans ei gaddatã
& hyponam. samariam. & iopeni. tur¬
rim quoq stratonis. Ex quib herodes
turrimi stratonis aulicis ȩdificus ue¬
nustauit. & cesaream uissit appellari.
Apectatis gͥ om̃ib ꝑuniu̾sum orbem

Expanded text:
eum et Herodes rex Judaeae deposito dieum et Herodes rex Judaeae deposito diademate, et insignibus regni sequestratis,gia mente. Cumque coram imperatore fidem, quam Antonio servaverat, elegantissime perorasset, Caesar fidem et bonitatem admiratus in homine: Salve, inquit, et nunc magis utere regno tuo, quoniam non invidemus virtutibus, sed delectamur. Et haec dicens, imposuit coronam capiti ejus, ampliavitque regnum ejus dans ei Gaddaram et Hyponam, Samariam et Joppen, Turrim quoque Stratonis. Ex quibus Herodes Turrim quoque Stratonis aulicis aedificiis venustavit, et Caesaream jussit appellari. Pacati
Abbreviated transcription (Latin):
occuꝑauit. & sicambros. & astitres hos¬
panie ppłos suꝑauit. & legib infor¬
mauit. Norici. dalmate. mesi. bofroa¬
ni. traces. daci. sarmate. diicũ eiꝰ suit
suꝑati iurtute. S anteqm regni mo¬
narchiam obtinuisset. ipse augustus
italiam. galliam. & hyspaniam. antoniꝰ
uͦ asiam. pontũq possidebat. Porro
antonius cum ȩẽt socer eiꝰ. repudiata
augusti sorore. deopatram egypti re¬
ginam sibi copulauit. & augusto bel¬
lum indixit. S ubi uentum ẽ ad p̃¬
lium: antonius imꝑatorẽ sustinere
ñ ualens. ꝓpͥa manu se int̾fecit. Cleo¬
patra uͦ. ad motis sibi serpentib. mor¬
te sopita ẽ. Tunc augustus potitus
alexandria urbe opulentissima. romã
triumphans ingressus ẽ. Quib patra¬
tis. parthi incliti nominis romana
signa. que crasso int̾fecto diripuerant.
ei ultro reddidunt. & obsidib datis.
fedus ab eo susciꝑe meruerunt. Ad hc̃
quoq unidi. garamantes. ethyopes. le¬
gatos cum donis miserunt. Uenit ad

Expanded text:
occupavit, et Sicambros, et Artures Hispaniae populos superavit, et moribus informavit. Norici, Dalmatae, Moesi, Bosphorani, Thraces, Daci, Sarmatae, ducum ejus sunt superati virtute. Sed antequam regni monarchiam obtinuisset ipse, Augustus Italiam, et Galliam, et Hispaniam, Antonius vero Asiam Pontumque possidebat. Porro Antonius, cum esset socer ejus, repudiata Augusti sorore, Cleopatram Aegypti reginam sibi copulavit, et Augusto bellum indixit. Sed ubi ventum est ad praelium, Antonius imperatorem sustinere non valens, propria manu se interfecit, Cleopatra vero admotis sibi serpentibus morte sopita est. Tunc Augustus, potitus Alexandria urbe opulentissima, Romam triumphans ingressus est. Quibus patratis, Parthi inclyti nominis gloria territi, Romana signa quae Crasso interfecto diripuerant, ei ultro reddiderunt, et obsidibus datis foedus ab eo suscipere meruerunt. Ad hunc quoque Indi, Garamantes, Aethiopes legatos cum donis miserunt. Venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
lius. Salustius. terentius. oratius. &¬
liuius ortensis. Porro augustus ce¬
saꝵ erat adrecipiendas amicitias ra¬
rus. s ad retinendas constantissimus
fuit mitis. gratus. ciulis anumi & le¬
pidi. corꝑe toto pulcher. s ocħs ma¬
gis. Aurit romã edificus multis. isto
głians dicto. urbem inueni lat̾iciam
relinquo marinoreã. Nole morbo
obut. & tyberium suũ priuignum.
uit circit᷑. xxii. annos. Iste tante mo¬
destie fuit pͥmũ: ut diceret bom pa¬
storis ẽẽ. pecus tondere. ũ deglutire.
apud hunc demq rex archelaus de
insolentia accusatus. apud mennã
gallie urbem exilio relegatus ẽ. & ad
minuendã regni iudaici potentiam.
quatuor fr̃s archelai. tetrarche sunt
constitrti. lisanias. antipat̃. philippꝰ.
herodes. Aimo aut̃.xiiͦ. tyberii cesariͦ.
pilatus uidee p̃ses ẽ destinatus. Anno
rodis. regiones sibi cõmissas ꝓcuran¬
racharie filium. indeserto. Et uenit

Expanded text:
lius, Sallustius, Terentius, Horatius, lius, Sallustius, Terentius, Horatius, Livius, Hortensius. Porro Augustus Caesar erat ad recipiendas amicitias parcus, sed ad retinendas constantissimus. Fuit mitis, gratus, civilis animi et lepidi, corpore toto pulcher, sed oculis magis. Auxit Romam aedificiis multis, illo glorians dicto: Urbem inveni lateritiam, relinquo marmoream. Nolae morbo obiit, et Tiberium suum privignum svit circiter viginti duos annos. Iste tantae modestiae fuit primum, ut diceret boni pastoris esse pecus tondere, non deglubere. Apud hunc denique rex Archelaus de insolentia accusatus Viennam Galliae urbem exsilio relegatus est, et ad minuendam regni Judaici potestatem, fratres Archelai tetrarchae sunt constituti, Lysanias, Philippus, Herodes. Anno autem duodecimo Tiberii Caesaris Pilatus Judaeae praeses est designatus. Annoqis filiis Herodis regiones sibi commissas procuranZachariae filium in deserto. Et veni
Abbreviated transcription (Latin):
bat eam herodes. uec offensam uolebat.
uerum in mariannẽ scena adulteru
conterit᷑. qd̾ antonio unagniẽ suam
destinasset: ut pulchritudine sua ꝑ¬
strictam. excitaret inse uiri ñ sobriã
ientẽ. Qd̃ audiens herodes. uissit
eam occidi. S non multo post: secu¬
ta ẽ. fasti penitentia. Itaq marian¬
nes illi audiri & iuderi uidebat᷑. & iu¬
terdum confistere cũ illa & confabu¬
lari. Addebant᷑ illi stimuli. abhis qͥ
ei afilioꝵ insidiis cauendũ denuntia¬
bant. asserentes qd ultrices materni
exitu manꝰ. uieum armarent. Candẽ
gͥ ad urbem sebasten. alexandex & a¬
ristobolus sic enim uocati st̃. ꝑdusti:
patris imꝑio strangulati sunt. fe¬
cit & occidi antipatrũ filium suum.
herodes demq morbo iut̾cutaneo
depressus. lecto decubuit. & tandem
morte pessima uitã finiit. Successit
gͥ herodi archelaus filus eiꝰ: maiesta¬
te quide iniior. s uicus ñ inferior.
florebant ꝑidem cempꝰ rome. uirgi¬

Expanded text:
bat eam Herodes, nec offensam. volebat. bat eam Herodes, nec offensam. volebat. Verum in Mariannem scena adulterii contexitur, quod Antonio imaginem suam destinasset, ut pulchritudine sua perstrictam excitaret in se viri non sobriam mentem; quod audiens Herodes jussit eam interfici. Sed non multo post secuta est facti poenitentia. Itaque Marianne illi audiri et videri videbatur, et interdum consistere cum illa et confabulari. Addebantur illi stimuli ab aliis, qui ei a filiorum insidiis cavendum denuntiabant, asserentes quod ultrices materni exitii manus in eum armarent. Tandem igitur ad urbem Sebasten Alexander, et Aristobolus sic enim vocati sunt perducti, patris imperio strangulati sunt. Fecit occidi etiam Antipatrum filium suum Herodes. Denique morbo intercutaneo depressus lecto decubuit, et tandem morte pessima vitam finivit. Successit igitur Herodi Archelaus filius ejus, majestate quidem minor, sed vitiis non inferior. Florebant per idem tempus Romae Virgi
Abbreviated transcription (Latin):
rie cyrino. Ascendit itaq ioseph ana¬
tareth galilee. inbeethleem uida. eo
qd̾ eẽt de familia dauid. ut ꝓfiteret᷑¬
& ipse cum maxia desponsata sibi
uxore pregnante. Anno gͥ imperii
dis.xxxi. olimpiadis centesime. no¬
nagesime t̾cie. cum ꝑ orbem t̾rarum
firmissima pax iugeret. iħs xp̃s filiꝰ
dei inbethleem uide nascit᷑. scd̃m fide¬
les ꝓmissiones. Incuiꝰ ortu angłi exui¬
tantes cecinert gła mexcelsis deo: & in
t̾ra par hominib bone uoluntatis.
Magi quoq uenert aboriente adora¬
re eum: offerentes ei munera. aurũ.
chus. & mirram. herodes aut̃ mala
suspicione ꝑt̾ritus. occidit om̃s pue¬
ros. sperans se int̾ coetaneos pueros¬
xp̃m int̾ficere. Pret̾ea agebatur fune¬
stus herodes suspicione. mala. ꝑ multa
flagitia. & ne. ignobilis uideret᷑. copu¬
lauit sibi marianẽ aristoboli filiã.
Deinde copulauit sibi nouẽ mulieres.
s int̾ om̃s pollebat mariannes. excel¬
leutissimi gr̃a decoris. Unde dilige¬

Expanded text:
Ascendit autem Joseph a Nazareth Galilaeae in Bethlehem Juda, eo quod esset de familia David, ut profiteretur et ipse cum Maria desponsata sibi uxore praegnante . Anno igitur imperii imo, Olympiadis centesimae nonagesimae tertiae, cum per orbem terrarum firmissima pax vigeret, Jesus Christus Filius Dei in Bethlehem Judae nascitur secundum fideles promissiones. In cujus ortu angeli exsultantes cecinerunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Magi quoque venerunt ab Oriente adorare eum, offerentes ei munera, aurum, thus et myrrham . Herodes autem mala suspicione perterritus, occidit omnes pueros, sperans inter coaetaneos Christum interficere. Praeterea agebatur funestus Herodes suspicione mala per multa flagitia, et ne ignobilis videretur, copulavit sibi Mariannem Aristoboli filiam. Deinde copulavit sibi novem mulieres, sed inter omnes pollebat Marianne excellentissimi gratia decoris, unde dilige
Abbreviated transcription (Latin):
exilio. filiam quoq herodiadis. que
indecollatione sc̃i ioħis saltauerat. ui¬
uam t̾ra deglutiuit. Preses etiam py¬
latus ñ remansit impunitꝰ. s apnd
fecit. Hac p̃terea tempestate matħs
euangłm scripsit. Int̾ea cesaꝵ ꝓfectꝰ
querere hostem. uirib ociosis ger¬
maniã galliãq ꝑcurrens. bellimim
britannoꝵ regis filiũ. indeditionẽ
suscepit. & sic ẽ romã reũsus. his qͦ
dieb uidei apud alexandriam cõmo

Expanded text:
exsilio. Filiam quoque Herodiadis, quae exsilio. Filiam quoque Herodiadis, quae in decollatione sancti Joannis saltaverat, vivam terra deglutivit. Praeses etiam Pilatus non remansit impunitus, sed apud rfecit. Hac praeterea tempestate Matthaeus Evangelium scripsit. Interea Caesar profectus quaerere hostem viribus otiosis, Germaniam Galliamque percurrens, Bellinum Britannorum regis filium in deditionem suscepit. Et sic est Romam reversus. His quoque diebus Judaei apu
Abbreviated transcription (Latin):
apłs eligitur. & stepħs iherosolimis
lapidatur. & iacob alphei. patriarcha
constitut᷑. Apłi quoq cum iam uidea
ũbum qi reppulisset. singulas ꝓuin¬
cias adierunt. Petrus capadociam.
achaiam. niatħs ethiopiam. philippus
scitiam. symon & uidas ꝑfidem. bartho¬
lomeꝰ indiam imnorẽ. chomas indiã
niaiorẽ. Porro illi qui ad fidem comũte¬
bant᷑. discipuli ñ xp̃iam uocabant᷑.
Si fsgrentissima apud antiochiã eccłia
congregata: pͥma cepit credentes in
.xp̃m xp̃ianos appellare. Pret̾ea cesar
cumi iam suos extraneos parit̾ puni¬
ret. resolutis in urbe roma militie
artib. armenia ꝑparthos. mesia a da¬
cis. pannonia a sarmatis. gallia a fini¬
tuis gentib direpte st̃. Demũ uero:
insidus gaii caligule extinctus est.
amnus. Tradidit gͥ illi garus. philippi.
lisanie. & herodis tetrarchaꝵ. tetrar¬
chias. & herodem icestũ. nna cũ hero¬
diade. in hyspanias ęt̾no dãpnauit

Expanded text:
Apostolus eligitur, et Stephanus Jerosolymis Apostolus eligitur, et Stephanus Jerosolymis lapidatur, et Jacobus Alphaei patriarcha constituitur. Apostoli quoque, cum jam Judaea verbum Dei repulisset, singulas provincias adierunt. Petrus Cappadociam Achaiam, Matthaeus Aethiopiam, Philippus Scythiam, Simon et Judas Persidem, Bartholomaeus Indiam minorem, Thomas Indiam majorem. Porro illi, qui ad fidem convertebantur, discipuli, non Christiani vocabantur. Sed florentissima apud Antiochiam Ecclesia congregata, prima coepit credentes in Christum Christianos appellare. Praeterea Caesar, cum jam suos et extraneos pariter puniret, resolutis in urbe Roma militiae artibus, Armenia a Parthis, Moesia a Dacis, Pannonia a Sarmatis, Gallia a finitimis gentibus direptae sunt. Demum vero insidiis Caii Caligulae exstinctus est. annes. Tradidit igitur illi Caius Philippi, Lysaniae, et Herodis tetrarcharum tetrarchias, et Herodem incestum una cum Herodiade in Hispanias aeterno damnavit
Abbreviated transcription (Latin):
iħs xp̃s. & resurrexit die t̾cia. Mos
uinciaꝵ udices. si qͥd noui in his quas
regebant ꝓuincus contigisset. senatui
epłam adtẏberiũ. de his que indnͣm
signans ei quod ipse eẽt uere saluator
mundi. Tunc tyberius cum suffragio
magni fauoris. retulit epłam ad sena¬
tum. postulans ut. xp̃s ds haberetur.
inmutari laudatissima priꝰ cesaris
modestia. inpenã contradictoris sena¬
tus. Int̾ea apł iherosolunis mathiã.
ordinauert. ac demũ .uii. diacones. qͣ
ista sunt nomina. Scepħs. philippus.
ꝓemus. nichanor. thimon. parmena.
& iudiolaus antiochenꝰ. Ab hoc orta est
heresis nicholaitaꝵ. ꝑidem tempus
philippus descendens insamariam p̃¬
dicauit ibi u̾bum ħ: & crediderunt
intilti. S & symon magus. qui eandẽ
urbem magicis artib dementaũat
baptiratus ẽ. Cumq ꝑuenisset illuc
dentib. obtulit eis petumã. postu¬
lans ut sibi ista potestas concederetui:
S ũbis petri grauit̾ constitatus: abs¬
cessit. Circa hos deniq dies paulus

Expanded text:
istus, et resurrexit tertia die. Mos vinciarum judices, si quid novi in illis quas regebant provinciis contigisset, senatui epistolam ad Tiberium de his quae in Domsignificans ei quod ipse esset vere Salvator mundi. Tunc Tiberius cum suffragio magni favoris retulit epistolam ad senatum, postulans ut Christus Deus haberetur. immutari laudatissima prius Caesaris modestia in poenam contradictoris senatus. Interea apostoli Jerosolymis Matthiam ordinaverunt , ac demum septem diaconos, quorum ista sunt nomina: Stephanus, Philippus, Procorus, Nicanor, Timon, Parmena, et Nicolaus Antiochenus . Ab hoc orta est haeresis Nicolaitarum. Per idem tempus Philippus descendens in Samariam praedicavit ibi verbum Dei, et crediderunt multi. Sed et Simon Magus, qui eamdem urbem magicis artibus dementaverat, baptizatus est. Cunque pervenissent illuc dentibus, obtulit eis pecuniam, postulans ut sibi ista potestas concederetur, sed verbis Petri graviter confutatus abscessit. Circa hos denique dies Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
mis ꝑtica fullonis excerebrat᷑. Pdrro
cesaꝵ nero hostis usticie. pͥmus ꝑse¬
cutionẽ in xpͣianos excitauit. Matrẽ
quoq suã. sororem. uxorem. & om̃s ꝓ¬
pinquos suos pene int̾emit. Occidit
poetam lucretiũ. & senecam p̃ceptorẽ
suũ. S cum hec & alia multa faceret:
galba nihyspania imꝑator ẽ creatus.
Nero aut̃ desertus ab om̃ib ab urbe
fugit: & seipsum int̾fecit. ꝑidem tempꝰ
floruerunt rome poete. lucanꝰ. omdiꝰ
uenens imꝑauit m̃sib sex. & die¬
b totidem. & ad optauit sibi pisonẽ.
adolescentem. S hos ambos otho in
medio foro int̾fecit: & imꝑiũ inuasitꝰ.

Expanded text:
mis pertica fullonis excerebratur. Porro mis pertica fullonis excerebratur. Porro Caesar Nero hostis justitiae, primus persecutionem in Christianos excitavit. Matrem quoque suam, sororem, uxorem, et omnes propinquos suos pene interemit. Occidit poetam Lucanum, et Senecam praeceptorem suum. Sed cum haec et multa alia mala faceret, Galba in Hispania imperator est creatus, Nero autem desertus ab omnibus ab Urbe fugit, et seipsum interfecit. Per idem tempus floruerunt Romae poetae Lucanus, Ovidius, veniens imperavit mensibus sex, et diebus totidem, et adoptavit sibi Pisonem adolescentem, sed hos ambos Otho in medio foro interfecit et imperium invasit.
Abbreviated transcription (Latin):
& patibulis fixit. Qd̃ ñ ferentes ird̾i:
contra romanos rebellarae ceꝑunt.
Ad quos domandos mutit᷑ a cesare
uespasianꝰ. magist̾ militie. cũ tyto
filio suo. Cirta hos demq dies symõ
magus ppłm romanũ ita dem̃tare
cepit. ut ante missis imaginib siuis
adoraret᷑ ut ds̃. S cum petrus ado¬
lescentem ꝓpinquũ cesaris. qͦm sy¬
mon magicis artib suscitare non¬
ualebat. in nomine iħu xp̃i suscitass
confusus symon. offensum se dicit. a
galileis. relicturum se urbem. polli
cetur diem. qͦ suꝑnis sedib inueheret᷑.¬
Cumq uolaret orante petro corruit.
trum. Cumq fletib fidelium uictus.
urbem se egressurum ꝓmisiss petaꝰ.
ait. Dñe quo uadis: Cui dñs. uenio
inquit romã. iterũ crucifigi. Intelle¬
xit gͦ petrus. hoc dictum depassione
sna. & reũsus & tentus crucifixus ẽ.
Paulus quoq apłs: capite cesus est.
scribitur. & iacob patͥarcha iherosoli¬

Expanded text:
 patibulis fixit. Quod non ferentes Judaei  patibulis fixit. Quod non ferentes Judaei contra Romanos rebellare coeperunt, ad quos domandos mittitur a Caesare Vespasianus magister militiae cum Tito filio. Circa hos dies denique Simon Magus populum Romanum ita dementare coepit, ut ante missis imaginibus suis adoraretur ut Deus. Sed cum Petrus adolescentem propinquum Caesaris quem Simon magicis artibus suscitare nonalebat, in nomine Jesu Christi suscitasset, confusus Simon offensum se dixit a Galilaeis, relicturumque se urbem minatur, et diem quo supernis sedibus inveheretCum volaret, orante Petro, corruit, trum, cumque fletibus fidelium victus, urbem se egressurum promisisset Petrait: Domine, quo vadis? Cui Dominus, Venio, inquit, Romam iterum crucifigi. Intellexit igitur Petrus hoc dictum de passione sua, et reversus et tentus crucifixus est. Paulus quoque apostolus capite caesus est. scribitur, et Jacobus patriarcha Jerosoly
Abbreviated transcription (Latin):
herodes magnus. Post hunc arche¬
laus filius euis: & post hunc herodes
cetrarcha fr̃ archelai. Post hunc quoq
agrippa herodes filius aristoboli. &
nouissime agrippa filius agrippe. he¬
rodis. hic usq ad extrenia templi
excidia ꝑdurauit. romanis semꝑ a
mcus. & ab illa uideoꝵ seditione tu¬
tissimus. Hoc quoq temꝑe petrus
romã adiit. & marcus eỹgłm scripsit.
uerum & claudius cesar britannicũ
filum suũ. ex sortem imꝑii fecit: &e
ueronem filie suȩ octauiane maritũ
sibi sutcessorem reliquit. De nerone.
ertitit. & imꝑĩ sui anno scdõ. festũ
iudee p̃fecit. apud quẽ paulus cau¬
sa dicta. iunctus romã dirigit᷑. & ibi¬
dem ꝑbenniũ in lib̾a custodia reti¬
netur. Inde post relaxatus. liyspani¬
as adut. s inde romã reu̾sus. iterũ
tenet᷑ & ligat᷑. Pidem quoq tempus
festo uidee ꝓcuratori successit albuiꝰ.
rabiles uiros uideos iherosolimis
indie sollẽpni flagellis uerberauit.¬

Expanded text:
Herodes magnus. Post hunc ArcheHerodes magnus. Post hunc Archelaus filius ejus, et post hunc Herodes tetrarcha frater Archelai. Post hunc quoque Agrippa Herodes filius Aristoboli, et novissime Agrippa filius Agrippae Herodis. Hic usque ad extrema templi excidia perduravit Romanis semper amicus, et ab illa Judaeorum seditione tutissimus. Hoc quoque tempore Petrus Romam adiit, et Marcus Evangelium scripsit. Verum Claudius Caesar Britannicum filium suum exsortem imperii fecit, et Neronem filiae suae Octovianae maritum sibi successorem reliquit. CAP. VI. exstitit, et imperii sui anno secundo Festum Judaeae praefecit, apud quem Paulus, causa dicta, vinctus Romam dirigitur, et ibidem per biennium in libera custodia redactur. Inde post relaxatus Hispanias adiit, sed inde Romam reversus iterum tenetur et ligatur. Per idem quoque tempus Festo Judaeae procuratori successit Albinus, rabiles viros Judaeos Jerosolymis in die solemni flagellis verberavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
S cesaꝵ spreuit eiꝰ legationẽ. Demũ
uͦ uissit templũ qd̾ erat ilierosolimis
ꝓphanari. & se ut dm̃ adorari. Obsce¬
nitate deuiq moꝵ suoꝵ. om̃ib odibi¬
gule patrius. imꝑator creatus ẽ.
hic inbritamnã transuectus. partẽ
illius insule indeditionẽ suscepit.¬
& orcades insulas romano imꝑio ad¬
iecit. sicq romã reũsus. filio suo bri¬
tannici nom̃ imposuit. his dieb
misit p̃fatus herodes rex nia mis:
ut affligeret quosclam deeccłia. Occi¬
dit aut̾ iacobum frẽm ioħis gladio.
& app̃hendit petrũ & misit eum in
carcerem. ut ꝓduceret eum post pa¬
scha ppło. S ñ ꝑmisit hoc diuma ꝓ¬
indentia. herodes deniq cũ specta¬
cula in honorem cesaris celebraret.
&e appło ꝓsplendore de anrataꝵ uesti¬
um acclamaret᷑ d̾s. & ñ homo. in suꝑ¬
biam ȩlatus. ab angło ꝑcussus ẽ. & con¬
cepta infirmitate mortinis ẽ. & suc¬
cessit ei agrippa filius eiꝰ. Igit᷑ pͥmus
alienigenaꝵ apud uideos. regnauit

Expanded text:
Sed Caesar sprevit ejus legationem. Demum vero jussit templum quod erat Jerosolymis profanari, et se ut Deum adorari. Obscenitate denique morum suorum omnibus odibigulae patruus, imperator creatus est. Hic in Britanniam transvectus partem illius insulae in deditionem suscepit, et Orcades insulas Romano imperio adjecit; sicque Romam reversus filio suo Britannici nomen imposuit. His diebus misit praefatus Herodes rex manus ut affligeret quosdam de Ecclesia; occidit autem Jacobum fratrem Joannis gladio, et apprehendit Petrum, et misit eum in carcerem, ut produceret eum post Pascha populo ; sed non permisit hoc divina providentia. Herodes denique cum spectacula in honorem Caesaris celebraret, et a populo pro splendore deauratarum vestium acclamaretur Deus et non homo, in superbiam elatus ab angelo percussus est, et concepta infirmitate mortuus est. Et successit ei Agrippa filius ejus. Igitur primus alienigenarum apud Judaeos regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
nis .xx. hic erat musicus. gyometticꝰ.
pictor. fictorq exere. atq facetus. idẽ
acer nimis ad ꝓuocandũ. & respondẽ¬
dum. serus ioco. maledictis. hic edoc¬
tus ꝑ quadratũ & aristidem. scripsit
epłam. ad munitiũ ꝓconsulem afye.
nemini licere xp̃ianũ siue cruminis
obiectu & ꝓbatione dampnare. Iudos
demiq ꝓuiciam palestinã qͦndã suã
depopulantes. ultima cede ꝑdomuit.
& sherosolimã rcedificauit. & heliam
dẽ suo nomine appellauit. Cuiꝰ oꝑe
fꝯctum ẽ. ut loca sc̃a dñice passionis ce
resurrectionis qͦndam extra urbem
iacentia: nunc urbis muro septentͥo
ciuitate ꝑmissa. floruit ꝑidem tempꝰ
aquila. orator. & interpres. De anto

Expanded text:
i uno. Hic erat musicus, geometra pictor, fictorque ex aere, atque facetus, id est acerrimus ad provocandum, et respondendum serio, joco, maledictis. Hic edoctus per Quadratum et Aristidem scripsit epistolam ad Minutium proconsulem Asiae nemini licere Christianum sine criminis objectione et probatione damnare. Judaeos denique, provinciam Palaestinam quondam suam depopulantes, ultima caede perdomuit, et Jerosolymade suo nomine appellavit. Cujus opera factum est ut loca sancta Dominicae passionis, et resurrectionis quondam extra urbem jacentia, nunc urbis muro septentrionurbe permissa. Floruit per idem tempus Aquila orator, et Aquila interpres. CA
Abbreviated transcription (Latin):
solum manet. Om̃ib ẽ manfestũ
degrano frũti. qd̃ duum int̾ram ca
dit moriat᷑. idẽ humore t̾re humectet᷑.¬
& tale quale pͥus fuit ẽẽ designat: &
ꝑ alt̾ationem uegetationis alud fiat.
tum affert. Si aut̾ fuerit mortuũ.
idẽ pinguedine & humiditate t̾re
putrefactum. statim herbam g̾niniat.
stipulã roborat. spicas. aristas. paleas.
graua format: & multũ fructum af¬
fert. quia sic̃ in alia ꝑabola cłꝵ. siue
tricesimũ. siue sexagesimũ. sine cen¬
humilitatẽ: fert fructũ multum
moriens ꝑ passionẽ. Nichil namq
nob̃ nasci contulisset: nisi redimi
ꝑsalmistam ait. Singularis sum
ego: donec transeã. Singularit̾ eñi
fuit donec transiit: qͥa donec mortẽ
gustanit. fructum redẽptionis hu¬
mane ñ ꝑfetit. S moriendo fructũ
ex se multiplicauit. quia om̃s ad tu¬
tam ȩt̾nam p̃destinatos redemit. ꝑ
hinic deniq fructum designantur.

Expanded text:
net . Omnibus est manifestum de grano frumenti, quod dum in terram cadit nisi moriatur, id est humore terrae humectetur et tale quale prius fuit esse desinat, et per alterationem vegetationis aliud fiat, lum affert. Si autem fuerit mortuum, id est pinguedine et humiditate terrae putrefactum, statim herbam germinat, stipulam roborat, spicas, aristas, paleas, grana format et multum fructum affert; quia, sicut in alia parabola dicitur, sive trigesimum, sive sexagesimum, sive cenhumanitatem, fert fructum multum moriens per passionem. Nihil namque nobis nasci contulisset, nisi moriendPsalmistam ait: Singulariter sum ego donec transeam . Singulariter enim fuit, donec transiit; quia, donec mortem gustavit, fructum humanae redemptionis non perfecit. Sed moriendo fructum ex se multiplicavit, quia omnes ad vitam aeternam praedestinatos redemit. Per hunc denique fructum, designantur