comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enim quidam fortes
animo. alii u̾o corꝑe: alii
scientia. Scientia fortes sũt
quidam: qui licet diligentis
affectu animi careant. licet
fortitudo corꝑis ñ suppetat
ipsis. tam̃ quidam rationa¬
bili scientia qua creatoris
sui benignitatem et suam
negligentiam recognoscũt:
inlinant animi rigorem.
et corpus cogunt seruire
suo creaton. Onera fratrũ
consolando portant. corru¬
entes alleuant docendo: et
si corruerint ipsi. cito resur¬
gunt. ne scandalum gene¬
rent quia sapientes sunt.
Duo grauia portant. anu¬
mum uidelicet labentem.
carnemq infirmam: tegñt
carnis sola discretione: ⁊ sic
discunt bene amare: quia¬
sciunt bene oꝑari. Corpore
fortes sunt quos natura

Expanded text:
Sunt enim quidam fortes animo, alii vero corpore, alii scientia. Scientia sunt fortes quidam, qui licet diligentis affectu animi careant, licet fortitudo corporis non suppetat ipsis, tamen rationabili quadam scientia qua Creatoris sui benignitatem et suam negligentiam cognoscunt inclinant animi rigorem, et corpus cogunt servire suo Creatori, onera fraterna consolando portant, corruentes allevant docendo, et si corruerint ipsi, cito resurgunt, ne scandalum generent, quia sapientes sunt. Duo gravia portant, animum videlicet labentem, carnemque infirmam; tegunt gunt opera carnis sola discretione: et sic discunt bene amare, quiasciunt bene operari. Corpore sunt fortes, quos natura
Abbreviated transcription (Latin):
rum filie syon dñs dissipa¬
re cogitat: quandui peccan¬
tium culpas ꝑ patientiam
portat. Cogitat ⁊ destruit: dũ

Expanded text:
rum filiae Sion Dominus dissipare cogitat, quandiu peccantium culpas per patientiam portat. Cogitat et destruit, du
Abbreviated transcription (Latin):
silentium tenecet omnia.
Ticre omnia: quia ⁊ ea q̃
ante legem fuerant. ⁊ ea q̃
sub lege erant. Illa enim in

Expanded text:
silentium tenerent omnia, vere omnia, quia et ea quae ante legem fuerant, et quae sub lege erant. Illa enim in
Abbreviated transcription (Latin):
uage mentis gressus cohi¬
bent. Ab hoc claustro egres¬
sa ẽ dina filia iacob ut ui¬
deret mulieres regionis a¬
liene: quam cum uidisset
sichem filius emor adama¬
uit. et rapuit: et dormiuit
cum illa. et conglutinata
ẽ anima eius cum ea: tri-¬
stemq blanditiis deliniuit.
Audi b̃m̃ gregorium. Di¬
na inquit ut mulieres ui

Expanded text:
ae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemor, adamavit, et rapuit, et dormivit cum illa, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « Dina, inquit, ut mulieres vi
Abbreviated transcription (Latin):
sidentes. utuntur possessis
quasi nõ utentes. exempla
pauꝑtatis diligunt. et ea
que de pauꝑtate scripta sũt.
studiose legunt: legentes se¬
ipsos conspiciunt. et sub
onere diuitiarum dolentes¬
gemunt. Hii sunt pauꝑes
sp̃u: non habitu. Nos aut̃
ad oculum pauꝑes sumius:
locum mutauimus. nõ ani¬
mum. uestem nõ mentem.
Sunt etiam in maioribus
eccliis aliqui sublimes ocu¬
lis. inflati suꝑbie sp̃u. qui
pauꝑes fr̃es cum suꝑuene¬
rint ex lat̾e respiciunt: deri¬
dent eos detrahunt illis. ua¬
cantes otio. ponentes symbo¬
lum quasi canes dente liui¬
do ossa pauꝑum fr̃m corro¬
dentes. odientes saccum ihe-¬
ronimi. tunicam benedifti
matulamr eulalii. lacrimas
arsenii. nuditatem apłi: ol

Expanded text:
sidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes saccum Hieronymi, tunicam Benedicti, matulam Eulalii, lacrymas Arsenii, nuditatem Pauli, ol
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Tidens aut̃ lysias su-
audaciam: abiit anthyochi¬
am. Lysias ab anthyocho ad¬
destruendam iudeam ⁊ thecłm
mittitur: quando spiritus
luxurie ad subu̾tendam cõ¬
fessionis pacem. a dyabolo
destinatur. Aysias enim ge-¬
nerans int̾precatur. Iuxuria
siquidem plures filios gen̾at:
ex se cotidie creat. Et uen̾unt¬
in iudeant: ⁊ castra posuerũt
in bechoron. Uen̾unt in uide¬
am: dum ingrediuntur con¬
fessionis t̾ram. Et in betho¬
ron castra ponunt: quia ꝑ
iram t̾ram confessionis inua¬
dunt. Bethoron enim: donrꝰ
ire int̾pretatur. Est autem

Expanded text:
. Videt autem Lysias suoraudaciam, abiit Antiochiam. Antiochiam Lysias abiitdestruendam Judaeam et Hierusalem mittitur, quando spiritus luxuriae ad subvertendam confessionis pacem a diabolo destinatur. Lysias enim generans interpretatur. Luxuria siquidem plures filios generat, ex se quotidie creat. Et venerunt Judaeam, et castra posuerunt in Bethoron: veniunt in Judaeam, dum ingrediuntur confessionis terram, et in Bethoron castra ponunt, quia per iram terram confessionis invadunt. Bethoron enim domus irae interpretatur. Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ hoc qd̃ in communi et
simplici fide manent. ad edifi¬
cium templi ꝑtinent: nec ta¬
men tales sunt it ꝑ se hostia
immolent. s mn manu sacͥdo¬
tum eas offecunt. ut ꝓ cĩs
qrent. Hostias etiam offe¬
tant: dum ex habundantia-
retum quas possident. egen¬
tes quosq siue ministros eccle¬
sie offerendo pascunt. De in-¬
fimis ad dñin clamant: dum
de ꝓfundo t̾cene habitationis
erui. toto dessderio mentis ex¬
optant. Nonge a templo remo¬
ti sunt: ⁊ tam̃ in templum
intuitum dirigunt: auri
fulgorem ⁊ pulchritudinem
oꝑis admirantur: dum uiro¬
rum sublimium. uitam quã
atting̾e nequeunt. effectu. pie
deuotionis uen̾antur affectu.
S ext̾ius atrium moralit̾ de¬
signatr rocoxdationem peccãꝵ
adducuntur ibidem ut sac̾do¬
tib offerant᷑ pecisdes: dum
ad memoriam correctionis.
reducuntur motus. animali
Hoc autem fit. cum animuꝰ
ad memoriam reducit uitu¬
lum petulantie: hedumo lasci¬

Expanded text:
Qui per hoc quod in communi et Qui per hoc quod in communi et simplici fide manent, ad aedificium templi pertinent. Nec tamen tales sunt, ut per se hostias immolent, sed in manu sacerdotum eas offerunt, ut pro eis orent. Hostias etiam offerunt, dum ex abundantia rerum, quas possident, egentes quosque sive ministros Ecclesiae offerendo pascunt. De infirmis ad Dominum clamant, dum de profundo terrenae habitationis erui toto desiderio mentis exoptant. Longe a templo remoti sunt, et tamen in templum intuitum dirigunt. Auri fulgorem et pulchritudinem operis admirantur, dum virorum sublimium vitam, quam attingere nequeunt effectu, piae devotionis venerantur affectu. Sed exterius atrium moraliter designat recordationem peccatorum. Adducuntur eodem, ut sacerdotibus offerantur pecudes dum ad memoriam recordationis reducuntur motus animales. Hoc autem fit, cum animus ad memoriam reducit vitulum petulantiae, haedum lasci
Abbreviated transcription (Latin):
ignur dispositioneni edificii
mat̾ialis: ut in te disponere
possis mat̾iam ⁊ ordinem
spiritalis. Erat enim in ma¬
t̾iali edificio templi attrium
ext̾ius qd̵̃ in paralypomenon
uocatur basilica grandis: in
qua conueniebat nulgus. In
ea siquidem ad ducebantur
pecudes: ut de manu ppli susci¬
ꝑent eas sacerdotes. Erat aut̃
⁊ aliud attrium qd̃ uocabat᷑
sac̾dotum: in quo erat mare
eneum positum ad abluendaᷤ
manus ⁊ pedes sacerdotum.
Abidem erant lut̾es. ad ablu-¬
endas hostias: ibi altare ene-¬
um ad immolandum eas.
Sequitur ⁊ porticus templi
in qua salomon duas cõ¬
lumpnas creas fixit: inde et
templum. in quo niense au¬
rre ⁊ candelabra aurea : in
quo ⁊ altare aureum: ante
ostium oraculi positum. Erat
etiam in int̾iori domo oracu¬
lum in quo erat archa fed̃is:
in qua erant tabule legis. Im¬
moremur itaq in hiis que pre¬
libauimus: nt ex ipsis aliqͥd
silicam grandem
id ẽ ext̾ius atrium : mn quo de¬
signantur corda carnalium.

Expanded text:
itur dispositionem aedificii materialis, ut in te disponere possis materiam et ordinem spiritualis. Erat enim in materiali aedificio templi atrium exterius. Quod in libro Paralipomenon vocatur basilica grandis, in quam conveniebat vulgus . In eam siquidem adducebantur pecudes, ut de manu populi susciperent eas sacerdotes. Erat autem et aliud atrium, quod vocabatur sacerdotum, in quo erat mare aeneum positum ad abluendas manus et pedes sacerdotum . Ibidem erant luteres ad abluendas hostias, ibi altare aeneum ad immolandum eas. Sequitur: Et porticus templi, in qua Salomon duas columnas aereas fixit, inde et templum, in quo mensae aureae, et candelabra aurea, in quo et altare aureum ante ostium oraculi positum . Erat etim in interiori domo oraculum, in quo erat arca foederis, in qua erant tabulae legis. Immoremur itaque in his, quae praelibavimus, ut ex ipsis aliquidsil cam grandem , id est, exterius atrium, in quo designantur corda carnalium.
Abbreviated transcription (Latin):
lestis. sicut mysti¬
ca uel moralis.
in iudea esse dicitur: quia
iudea non tantum confessio.
s etiam laudans int̾pretat᷑.
Laudans inuocabo dñm: ⁊
ab inimicis meis salius e¬
ro. Laudans dñin inuocat.
qui eum ꝓ suis excessib hu-¬
milit̾ rogat: qui in omnib¬
deo laudem tribuit. nec ali¬
quid suis m̾itis ascribit: qr
humiliatas illuc ascendit:
mide suꝑbia nolens cecidit.
Laudabo nom̃ dei cũ cantico.
⁊ magnificabo eum in laude:
⁊ placebit deo suꝑ uitulum
nouellum. cornua ꝓducentẽ
⁊ ungulas. Laudabo nom̃
dei cum cantico. id ẽ cum di-¬
lectionis modulo: ⁊ magni-¬
ficabo eum in laude. In saude
deum magnificat. qui oꝑ a
potentie ⁊ miscd̃ie eius m̃te
diligit: ⁊ ea cet̾is ad laudem

Expanded text:
coelestis sicut mystica vel moralis, in Judaea esse dicitur, quia Judaea non tantum confessio, sed etiam laudans interpretatur. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Laudans Dominum invocat, qui eum pro suis excessibus humiliter rogat, qui in omnibus laudem Deo tribuit, nec aliquid suis meritis ascribit, quia humilitas illuc volens ascendit, unde superbia nolens cecidit. Laudabo igitur nomen Dei cum cantico, et magnificabo eum in laude. Et placebit Deo super vitulum novellum cornua producentem et ungulas . Laudabo nomen Dei cum cantico, id est cum dilectionis modulo; et magnificabo eum in laude. In laude Deum magnificat, qui opera potentiae et misericordiae ejus mente diligit, et ea caeteris ad laudem
Abbreviated transcription (Latin):
cipatio eius in idipsum esse
dicitur: quia qui in illa ꝑfe¬
cta beautudine participant.
ñ quam sue rectitudinis sta-¬
tum mutant. ⁊ in deo qui idẽ
ipse ẽ. ⁊ anni eius ñ deficient:
incomnuitabili stabilitate
semꝑ manent. Nec sp̃c ibi in
malo. carni consentiet: nec ĩ
bono caro sp̃ui contradicet
Nec erit ibi diminutio uel
augmentum corporis: seu fi¬
nis etatis. Puer ibi in iuue¬¬
nem non crescet: nec aliqnͣdo
iuuenis senescet. Non erit ibi
senectus: nec senestutis defect᷑
Nemini conferet ibi timor
pallorem. uel ira ruborem:
nec labor sudorem. nec tnfir.¬
mitas dolorem. Nec mirum
si hii qui cum incõmutabili
conditore ꝑmanent: formã¬
incorrupte ꝑfectionis semꝑ¬

Expanded text:
cipatio ejus in idipsum esse dicitur, quia qui illa perfecta beatitudine participant, nunquam suae rectitudinis statum mutant, et cum Deo, qui idem ipso est, et anni ejus non deficient , incommutabili stabilitate semper manent. Nec spiritus ibi in malo carni consentiet, nec in bono caro spiritui contradicet. Nec erit ibi diminutio vel augmentum corporis, seu finis aetatis. Puer ibi in juvenem non crescet, nec aliquis juvenis senescet. Non erit ibi senectus, nec senectutis defectus. Nemini conferet ibi timor pallorem, vel ira ruborem, nec labor sudorem, nec infirmitas dolorem. Nec mirum si ii, qui cum incommutabili Conditore permanent, formincorruptae perfectionis sem
Abbreviated transcription (Latin):
onge frat̾ digres¬
si sumus. ut ali¬
quid de confessio¬
ne ad edificationem clau-¬
stralium dic̾emus: s nec ad¬
huc differam quin de confeᷤ¬
sione aliquid sub breuitate
dicam. Ipsa ẽ enim initium
⁊ finis. humane conu̾satio¬
nis: nec ad iherłm mysticã.
uel moralem. uel etiã celestẽ
ꝑuenire pot̾it: qui confessio¬
ne fidei uel confessione peccĩ
dum uiperit. ⁊ in mortis ar¬
ticulo carebit. Ereuntib aut̃
necesse ẽ ut exeant iuda duce:
io ẽ confessione precedente:
Primus nidas machabeus
int̾ frẽs ducatum tenuit:
prima tribus iuda ꝑ turmaᷤ
epercstus sui ad orientem ta¬
bernaculi federis tentoria fixit.
prinus iuxta imꝑium dñi

Expanded text:
onge, frater, digressi sumus ut aliquid de confessione ad aedificationem claustralium diceremus; sed nec adhuc differam quin de confessione sub brevitate aliquid dicam. Ipsa est enim initium, et finis humanae conversationis, nec ad Hierusalem mysticam, vel moralem, vel etiam coelestem pervenire poterit, qui confessione fidei, vel confessione peccati dum vixerit, et in mortis articulo carebit. Exeuntibus autem sse est ut exeant, Juda duce, id est confessione praecedente. Primus Judas Machabaeus inter fratres ducatum tenuit . Prima tribus Juda per turmas exercitus sui ad orientem tabernaculi foederis tentoria fixit . Primus juxta imperium Domi
Abbreviated transcription (Latin):
apłm dicentem: nõ in ueste
inquit preciosa. Et iheroni¬
mnus contra iouĩanum
monachum. Grandis in qͥt
exultatio ẽ anime: cum par¬
uo contemptus fu̾is: mun¬
dum hẽre sub pedib ⁊ õem
eius potentiam. epulas libi
bis: et grossiori tunica cõ¬
pensare. De diu̾sitate nesti¬
um: a diu̾sis diu̾sa dicunt᷑
Tolunt enim quidam inter
purpuram et saccum. int̾ se¬
ricum et cylitium: linum ẽẽ
medium. Nos aut̃ qui non
sumus de domo regia sed de
eccłia. in medio lanam loca¬
mus. que nec asꝑitate nimia
quemquam ꝓurget: nec ml¬
tum recedit a su auite. linee
diumitur. in domib regum
sunt: in deserto autem non
uestis suauitas. s asꝑitas
queri debet. Unde et b̃s au-¬
gustinus. Fateor inquit: de
ueste preciosa erubesco. Et bs
iheronimus. Saccus inquit
et ieinium arma sunt pe¬
nitentie et remedia peccatoꝵ:
quia inanis uent̾. et hĩtus
luctuosus. ambitiosus dm̃
deppecantur. Sufficiant igit᷑
unicuiq frm nr̃orum. tuni¬

Expanded text:
m dicentem: Non in veste, inquit, pretiosa . Et Hieronymus contra Jovinianum monachum: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum hejus potentiam, epulas libids mutare cibis et grossiori tunica copensare. » De diversitate vestium a diversis diversa dicuntur. Volunt enim quidam inter purpuram et saccum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum recedit a suavitate lineae mollibus, in domibus regum sunt , » in deserto vero non vestis suavitas, sed asperitas quaeri debet. Unde beatus Augustinus: « Fateor, inquit, de veste pretiosa erubesco. » Et beatus Hieronymus: « Saccus, inquit, et jejunium, arma sunt poenitentiae, et remedia peccatorum, quia inanis venter, et habitus luctuosus ambitiosius Deum deprecantur. » Sufficiant igitur unicuique fratrum nostrorum tuni
Abbreviated transcription (Latin):
mulam quam dauid salomo¬
ni reliquit humilis sedisset.
Si enim teneret modum:
non diuidet regnum. Uenit
autem roboam in sychem: il¬
luc enim congregatus fuerat
omnis yfrl̃ ad constituendũ
eum regem. Tenit ergo omͬ¬
nis multitudo yfrl̃: ⁊ locuti
sunt ad roboam dicantes. Pa¬
t̾ tuus durissimum ingum.
imposuit nob̾: tu itaq nunc
imminue paululum de impe¬
rio patris tui durissimo. et
de iugo grauissimo qd̃ impo¬
suit nobis releua nos: ⁊ ser¬
uiemus tibi. Qui ait eis. Ite
usq ad t̾cium diem: ⁊ reuer¬
timini ad me. Iniit itaq con¬
silium cum seniorib. Qui
dixerunt ei. Si obedieris ppło
huie. locutusq fueris ad eos
u̾ba leuia : erunt tibi serui
cunctis dieb. Qui dereliquit
consilium senum ⁊ adhibuit
iuuenes qui cum eo nutriti
fuerant: et dixerunt ei iuue¬
nes. Sic loqueris ppło huic.
Pat̾ meus aggrauauit u-¬
gum ur̃m: ego aut̃ addam
qd̃ noluisset eos audire rex:

Expanded text:
mulam, quam David Salomoni reliquit, humilis sedisset. Si enim teneret modum, non divideret regnum. Venit autem Roboam in Sichem. Illuc enim congregatus fuerat omnis Israel ad constituendum eum regem. Venit ergo omnis multitudo Israel, et locuti sunt ad Roboam, dicentes: Pater tuus durissimum jugum imposuit nobis. Tu itaque nunc imminue paululum de imperio patris tui durissimo, et de jugo gravissimo, quod imposuit nobis, releva nos, et serviemus tibi. Qui ait eis: Ite usque ad tertium diem, et revertimini ad me. Iniit itaque consilium cum senioribus. Qui dixerunt ei: Si obedieris hodie populo huic, locutusque fueris ad eos verba lenia, erunt tibi servi cunctis diebus. Qui dereliquit consilium senum, et adhibuit juvenes, qui cum eo nutriti fuerant, et dixerunt ei juvenes: Sic loqueris populo huic. Pater meus aggravavit jugum vestrum, ego autem addam quia noluiss
Abbreviated transcription (Latin):
mon moritur: roboam filius
eius ad regnum promonetur.
Congregatur eiaonmnis
ppłs in sycchem nłiconstituãt
eum regem. Salomon pacifi¬
cus. Roboam latitudo ppłi uł
impetus ppłi int̾ppetatur. Tũc
enim salomon id ẽ pax in a¬
niio cuiuslibet hominis mo¬
ritur: dum in qualibet mante
impetus iracundie ut regna¬
re debeat tadicatur. Congrega¬
tur etiam omnis ystl̾ in syc¬
chen: ut inclinet humerum

Expanded text:
mon, Roboam filius ejus ad regnum promovetur. Congregatur etiam omnis Israel in Sichem, ut constituat eum regem. Salomon pacificus, Roboam latitudo populi, vel impetus populi interpretatur. Tunc enim Salomon, id est, pax in animo cujuslibet hominis moritur, dum in qualibet mente impetus iracundiae, ut regnare debeat, radicatur. Congregatur etiam omnis Israel in Sichem, ut inclinet humerum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renarum rerum. p̾lati eccł̃ie
delectantur. Erecte sunt: quo¬
tiens celestia querunt. Tnde
ꝑ ezechielem ꝓph̾am dicitur.
Porta in quit respiciebat mã
aquilonis: Tia aquilonis ẽ
uita peccatoris. Tiam aquilo¬
nis porta respicit: qͣndo quili¬
let doctor sp̃alis. considerat ⁊
reppiehendit uitam peccõris.
Parta enim doctoꝵ ẽe dicitur:
quia ꝑ ipsum ad et̾nam uitã
rsto tramite ꝑuenstur. S ⁊ ꝑ
portas annne designare pos¬
sumus: diu̾sos corꝑis sensus.
Porte enim sunt: quia ꝑ eas
intrant ⁊ exeunt. qui ciuitatẽ
subũtunt. Ereunt ⁊ intrant:
qui ciues eiusdem ciuitatis qͣn¬
doq muniunt. ⁊ conseruant.
Hec si quidem porte tunc de
corꝑis t̾renis desideriis penituꝰ
inherent. In uectib u̾o erecte
poris diuine contemplatõni
patent. lum de portis ihertm.
de portis iherłm legisse me re-¬
colo: quod huic oꝑi ad edifi.¬
cationem claustralium edisse¬
re uolo. Egressus sum inquit
ꝑ portan uassis nocte. ⁊ ante

Expanded text:
m praelati Ecclesiae delectantur. Et erectae sunt, quoties coelestia quaerunt. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: Porta, inquit, respiciebat viam aquilonis . Via aquilonis est vita peccatoris. Viam aquilonis porta respicit, quando quilibet doctor spiritualis considerat, et reprehendit vitam peccatoris. Porta enim doctor esse dicitur, quia per ipsum ad aeternam vitam recto tramite pervenitur. Sed et per portas animae designare possumus diversos corporis sensus. Portae enim sunt, quia per eas intrant, et exeunt, qui civitatem subvertunt. Exeunt et intrant, qui cives ejusdem civitatis quandoque muniunt et conservant. Hae siquidem portae tunc in corporis terrenis desideriis penitus inhaerent. In vectibus vero erectae ensus divinae contemplationi patent. CAP. X. De portis Jerusalem de portis Jerusalem legisse me recolo, quod huic operi ad aedificationem claustralium inserere volo. Egressus sum, inquit, per portam vallis nocte et ante
Abbreviated transcription (Latin):
nes iudelicet scõrum patrum
discretas: ꝑ quas ingredimur¬
iñ eccl̃iam. ⁊ egredimur ad et¬
nam uitam. Attollite in quit
portas principes ur̃as. ⁊ eleua.¬
mini porte et̾nales: ⁊ introibit
rex gle. Principes sunt boni ul
mali doctores. Malorum por¬
te. sunt ꝑu̾se suggestiones: bo-¬
noxum lio. st̃e. echortationes.
Pistas itur ad celum: ꝑ illas
descenditur ad infernum. Iste
grauantur: ille eleuantur. Iste
et̾nales sunt: quia ad et̾nita¬
tem ꝑpetue felicitatis ducunt.
Ille sunt porte mortis: qui a
ꝑducunt ad abyssum ꝑpetue
dampnationis. ꝑ istas intro¬
ibit rex gle: ꝑ illas dyabolus
rex suꝑbie. Defire sunt in qͥt¬

Expanded text:
nes videlicet sanctorum Patrum discretas, per quas ingredimuin Ecclesiam et egredimur ad aeternam vitam. Attollite, inquit, portas principes vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae . Principes sunt boni vel mali doctores. Malorum portae sunt perversae suggestiones; bonorum vero sanctae exhortationes. Per istas itur in coelum, per illas descenditur ad infernum. Istae gravantur, illae elevantur. Istae aeternales sunt, quia ad aeternitatem perpetuae felicitatis ducunt; illae sunt portae mortis, quia perducunt ad abyssum perpetuae damnationis. Per istas introibit rex gloriae, per illas diabolus rex superbiae. Defixae sunt in t
Abbreviated transcription (Latin):
autem diu̾sis expositionũ
florib meditando delectẽ¬
tur. Sic paulus aplłs apd̃
mletam insulam egres

Expanded text:
autem diversis expositionum floribus meditando delectentur. Sic Paulus apostolus, apud Miletam insulam egres
Abbreviated transcription (Latin):
et compositio: ut positione
sua remoueantur a sclarib.
dispositõne u̾o scl̃ares remo¬
ueant. compositione autẽ¬
non suꝑflua sint s utilia.

Expanded text:
 compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione non superflua sint sed utilia.
Abbreviated transcription (Latin):
comitata. sobietatem scili¬
cet modestiam ac u̾ecundi¬
am. parsymoniam cybi. fu¬
gam lasciuie. seriam cautio¬
nem. sollicitam custodiam.
subito aut ebrietatis succen¬
sus calore: aut ipsius car¬
nis estu. aut occursu for¬
me decentioris nequaꝙͣ se
pugnet: nonne dicit. Pu¬
tabam rem faciliorem. ca¬
stimoniam sequi supra hu¬
meros meos. supra lires
meas ẽ: rarus cui ista iun¬
gantur: Rocedat ergo rece¬
dat de finibz sensuum meoꝵ.
Et conu̾sus ad aliquẽ mo¬
nitorem sui. qui studuerit
in eius mentem inducere
assuetudinem. castimonie.
dicens non arduam fore
nec impossibilem. s plurib
sociam. finitumam studio¬
sis. conuenientem uolun¬
tariis: quid hoc inquit fe¬
cisti michi: Quare nõ di¬
xisti michi quia uxor tua ẽ:
Hoc ẽ quod nõ ꝑfunctorie.
si legitimo teneatur coniu-¬
gio. S̾ dixisti sororem tuã¬
in ecclesiis euenisse: Sunt
enim quidam qui delicatã
ac uoluptuosam fore cre-¬
dant religionem exꝑtem la¬

Expanded text:
comitata, sobrietatem scilicomitata, sobrietatem scilicet et modestiam ac verecundiam, parcimoniam cibi, fugam lasciviae, seriam cautionem, sollicitam custodiam, subitoque ebrietatis succensus calore, aut ipsius carnis aestu, aut occursu formae decentioris, nequaquam se pugnet, nonne dicit: « Putabam rem faciliorem castimoniam sequi. Supra humeros meos, supra vires meas est, rarus cui ista jungatur. » Recedat ergo, recedat de finibus sensuum meorum. Et conversus ad aliquem monitorem sui, qui studuerit in ejus mentem inducere assuetudinem castimoniae dicens non arduam fore nec impossibilem, sed pluribus sociam, finitimam studiosis, convenientem voluntariis. « Quid hoc, inquit, fecisti mihi? » quare non dixisti mihi, quia uxor tua est? hoc est, quod non perfunctorie sed legitimo teneatur conjugio, sed dixisti sororem in Ecclesiis evenisse? Sunt enim nonnulli qui delicatam ac voluptuosam esse credunt religionem, expertem la
Abbreviated transcription (Latin):
tudine illius delectetur. et
de nobilitate filiorum głe¬
tur. ut au geantur suã. il¬
lius censu: et seruentur
sensu. Huic mulieri assi¬
nilari potest religio: pul
chra ẽ in contemplatione.
sapiens in sui circumspectio¬
ne: nobilis. quia libera ẽ. a
peccati seruitute: diues he-¬
reditate. cuius hereditas ẽ
regni celestis et̾nitas
mat luxuriosus speciosã:
s non amat castam. Sic
quandoq carnalis animꝰ
tactus pulchritudine reli¬
gionis. religionis induit
habitum: cum autem ca¬
stitatis munditiam reꝑit.
displicet qd̃ placuerat. Sic
uxorem abrahe quam rex
egypti ꝓpt̾ pulchritudinẽ
rapuerat: intactam reddi¬
dit marito dicens. Ecce in¬
quit uxor tua ante te: acci-¬
pe eam et recurre hinc. Suꝑ
hunc locum dicit beatus
ambrosius iñ scd̃o libro ꝙ̃
facit de abraham. intueam᷑
inquit animo aliquem in¬
temꝑantem: qui intuitus
castitatis gr̃am et quodã
eius captus decore se quẽ¬
dam putet. Deinde pediseqͣs
eius nesciens quib incedit

Expanded text:
tudine illius delectetur, et de nobilitate filiorum glorietur, ut augeantur sua illius censu, et serventur sensu. Huic mulieri assimilari potest religio, quae pulchra est in contemplatione, sapiens est in circumspectione, nobilis quia libera a peccati servitute, dives haereditate, cujus haereditas est regni coelestis aeternitas. Amat luxuriosus speciosam, sed non amat castam, si quandoque carnalis animus tactus pulchritudine religionis, ejus induit habitum. Cum autem castitatis munditiam reperit, displicet quod placuerat. Sic uxorem Abrae, quam rex Aegypti propter pulchritudinem rapuerat, intactam reddidit marito dicens: Ecce, inquit, uxor tua ante te, accipe eam, recede hinc . Super hunc locum beatus Ambrosius in secundo libro quem fecit de Abraham: « Intueamur, inquit, animo aliquem intemperantem, qui invitus castitatis gratiam quodam ejus captus decore sequendam putet, deinde pedissequas ejus nesciens, quibus incedit
Abbreviated transcription (Latin):
carnales se extendit affectus.
Plaga siquidem tenebraꝵ.
cecitatem designat animaꝵ:
que palpabiles ẽẽ comꝓban-¬
tur: dum ꝓu̾sa que mens
cogitat. oꝑe ꝑpetrantur. hoc
enim palpabile ẽ: qd̃ manu
tangi pot st. Nota quod int̾
plagam grandinis. et pla¬
gam tenebrarum: media po¬
nitur plaga locustaꝵ. Ab

Expanded text:
carnis se extendit affectus. carnis se extendit affectus. Plaga siquidem tenebrarum caecitatem designat animarum, quae palpabiles esse comprobantur, dum perversa, quae mens cogitat, opere perpetrantur. Hoc enim palpabile est, quod manu tangi potest. Nota quod inter plagam grandinis et plagam tenebrarum media ponitur plaga locustarum. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
nec culpam dimittunt: nec
tamen in sp̃u columbino cõ
tritionem. s in uoce coruina
dilationem querunt: quoꝵ
t̾ra diu̾sis plagis affligitur.
nec emollitur: s ex consuetu-¬
dine pecrandi. magis ac ma
gis induratur. Tunc enim
dñs in sanguinem aquas¬
conu̾tit: cum de rerum cau-¬
sis aliquis carnalit̾ sentit.
Terra ꝓducit ranas: cum in
aliquõ garrienti dominat᷑
uana loquacitas. Cynomia
siquidem et sciniphes sunt
importuni mentis impetus:
et canini mores. Mors pera¬
torum mortem designat co¬
gitationum: que pecoribus
assimilari solent: quando
rationabili intellestu carẽt:
sic enim homo comparatus
ẽ iumentis insipientib et
similis factus ẽ illis. Sex ta
plaga ẽ cum tument uesice¬
et corrumpuntur uiscera:
quod fit dum int̾iora m̃tis
tument odio et ebulliunt
ira. Plaga u̾o grandinis in
fructib: iniquitatem desig¬
nat manifestam in oꝑibus.
Plaga locuste. instabilitas
ẽ anime: que ore ledit cum
derrahit. dat saltus cum ad

Expanded text:
nec culpam dimittunt; nec nec culpam dimittunt; nec tamen in columbino spiritu contritionem, sed in voce corvina dilationem quaerunt. Quorum terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed ex consuetudine peccandi magis agis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra producit ranas, cum in aliquo garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomyia quidem et ciniphes sunt in portum mentis impetus et canini mores. Mors pecorum mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili intellectu carent; sicut enim homo comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Sexta plaga est cum tument vesicae, corrumpuntur viscera; quod fit, dum interiora mentis tument odio, et ebulliunt ira. Plaga grandinis in fructibus iniquitatem designat manifestam in operibus. Plaga locustae instabilitas est animae, quae ore laedit cum detrahit; dat saltus, dum ad
Abbreviated transcription (Latin):
que audierat a dauid: et
emortuũ ẽ coꝵ eiꝰ intrinsecꝰ.
et factus ẽ quasi lapis. Bo¬
ni siquidem subditi ꝑu̾sos
magistros de negligentia
commonent: s ex commo¬
nitione det̾iores fieri qͣnͣdo¬
q solent. Emortuum ẽ cor
nabal et factus ẽ quasi la¬
pis: cum aliquis morte ꝓpe¬
tua induratur in potatis.
Post mortem nabal abi¬
gail in reginam constituit᷑:
quia qui sub ꝑu̾so magr̃o
bñ uixerit. citius ad regim̃
animaꝵ sublimari ꝓm̾etur.
ut cum dauid obtineat reg¬
num et cum xpr̃o regnet in
et̾num. Misit enim dauid
nuntios ad abigail: ipsa
autem secuta ẽ eos. Nuntioᷤ
dauid abigail sequitur: dũ
quilibet fidelis eccl̃ie doctore
uita et morib imitatur.
Sz et quinq puelle pedisse¬
ce ierunt cum illa. Quinq
gradiuntur: dum ꝑ mun¬
diciam continentie cuilibet
iusto seruientes obsecunt᷑.
Pharao u̾o qui ppłm dei
moysi dimittere promisit.
nec tamen dimisit: illos
signat qui uite melioris
emendationem ꝓmittunt.

Expanded text:
quae audierat a David, et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor Nabal, et factus quasi lapis, cum aliquis morte perpetua induratur in peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo regnet in aeternum. Misit enim nuntios David ad Abigail; ipsa autem secuta est eos. Nuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae ierunt cum illa . Quinque gradiuntur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur. Pharao vero, qui populum Dei Moysi dimittere promisit, nec tamen divisit , illos designat, qui vitae melioris emendationem promittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eorum ad quos confessio ꝑti¬
net: confessionis uires ener¬
uare possit. Manum contra
templum iratus extendit: qr
suꝑb ea que sunt religioni
contraria. fac̾e nõ omittit. Ni¬
si inquit michi tradid̾itis uin
ctum uidam. istud dei fanum
in planitiem deducam: ĩmo
si uidam trad̾ent nichancxi.
nõ reman̾et lapis suꝑ lapidẽ
in constructione templi. Tem
Si enim destrueretur confes¬
sionis uirtus. destrueret᷑ qui li¬
bet fidelis animus: nec rema¬
neret lapis suꝑ lapidem. qͥa

Expanded text:
eorum, ad quos confessio pertieorum, ad quos confessio pertinet, confessionis vires enervare possit. Manum contra templum iratus extendit, quia superbus ea quae sunt religioni contraria facere non omittit. Nisi, inquit, tradideritis mihi vinctum Judam, istud Dei fanum in planitiem deducam. Imo si Judam traderent Nicanori, non remaneret lapis super lapidem in constructione templi. TempSi enim destrueretur confessionis virtus, destrueretur quilibet fidelis animus. Nec remaneret lapis super lapidem, q
Abbreviated transcription (Latin):
chiam. Dum nichanor cum
iuda in bonum pacis indu¬
citur. tunc demetrius rex ex-¬
aspatur: quia dum peccator
ad pacem confessionis redit.
dyabolus grauius insurgit.
Iubet ut iudas uinctus an¬
thyochiam citius mittatur:
ut ꝑ hoc absq mora bonitm
confessionis impediatur. Lu¬
gari uidam postulat: ut opꝰ
penitentie qd̃ confessionem
sequitur: debilitare queat.
Solent enim qui alios cap¬
tos tenent hoc habere consne¬
tudinis: ut transu̾sis post
t̾gum manibz eos ligent. ꝑ
manus: bonas oꝑationes
intellig̾e solemus. Unde scrip¬
tum est. Plaudite manibz
manus ligatas gerit: qui
bonum opus qd̵ ante oculos
habere consueuerat. obliuioni
tradit. Hoc enim demetrius
ag̾e non cessat: quin peccõꝵ
fimib ligatum usdam. id ẽ
aliquem peccata sua confiten¬
tem a bonis oꝑibz. si possit exꝑ¬
tem reddat.: Tenit nichanoꝵ
ad sanctissimum templum ĩ
ihecłm. nõ ut conseruet. s ut
destruat pacem: ⁊ a sac̾dorib
uirumt sibi tradi p̾cepit. ut

Expanded text:
chiam. Dum Nicanor cum Juda in bonum pacis inducitur, tunc Demetrius rex exasperatur; quia, dum peccator ad pacem confessionis redit, diabolus graviter insurgit. Jubet ut Judas vinctus Antiochiam citius mittatur, ut per hoc absque mora bonum confessionis impediatur. Ligari Judam postulat, ut opus poenitentiae, quod confessionem sequitur, debilitare queat. Solent enim qui alios captos tenent, hoc habere consuetudinis, ut transversis post tergum manibus eos ligent. Per manus bonas operationes intelligere solemus. Unde scriptum est: Plaudite manibusm igitur manus ligatas gerit, qui bonum opus, quod ante oculos habere consueverat, oblivioni tradit. Hoc enim Demetrius agere non cessat, quin peccatorum funibus ligatum Judam, id est aliquem peccata sua confitentem, a bonis operibus, si possit, expertem reddat. Venit Nicanor ad sanctissimum templum in Hierusalem, non ut conservet, sed ut destruat pacem; et a sacerdotibus virum sibi tradi praecipit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
chilatur consilium. Proui¬
det chusi ne turbetur cxerci¬
incursus et impetus sermo¬
num a conuentu fratrum
d̃m uidere desiderantium.
rationabilit̾ arcentur. Hec
duo ad seu̾itatem. rarus
scilicet sermo. et rigor ser¬
monis ꝑtinent: rarus enĩ
sermo concordiam seruat.
rigor sermonis corrigit e

Expanded text:
hilatur consilium. Providet Chusi ne turbetur exerciimpetus et incursus sermonum a conventu fratrum Deum videre cupientium rationabiliter arcentur. Haec duo ad severitatem, rarus scilicet sermo et rigor sermonis, pertinent. Rarus enim sermo concordiam servat, rigor sermonis corrigit e
Abbreviated transcription (Latin):
culatim auib dari. Caput
nichanoris ẽ intentio ꝑu̾se
oꝑationis: manus ꝑu̾sum
opus: lingua detractionis
u̾ba. Caput nichanoris am¬
putat. qui intentionem ꝑu̾si
scidit. qui ꝑu̾sum opus indi¬
cat ⁊ reprehendit: lingna p̾¬
ciditur: dum otiosus sermo
ꝑfilentium amputaturr. Nin¬
gua nichanoris auibz par¬
Mulatim dari precipitur:
uan a penitente ꝓ hiis que
male gesserat. scoꝵ suffragi¬
a queruntur. S̾z ⁊ aues sũt
quilibet uiri sp̃uales. Aues.
enim sunt: qui remoti a t̾re¬
nis. sublimit̾ uiuunt. Huinᷤ¬
modi auib linguam diui¬
ditr qui ꝓ diu̾sis peccatis. di¬
u̾sas orationes fundit. Hec
nisi pacem teneat qui pecc̃a

Expanded text:
culatim avibus dari. Caput Nicanoris, est intentio perversae operationis, manus perversum opus, lingua detractionis verba. Caput Nicanoris amputat, qui intentionem perverscindit, qui perversum opus judicat et reprehendit. Lingua praeciditur, dum otiosus sermo per silentium amputatur. Lingua Nicanoris avibus particulatim dari praecipitur, cum a poenitente pro iis, quae male gesserat, sanctorum suffragia quaeruntur. Sed et aves sunt quilibet viri spirituales. Aves enim sunt, quia remoti a terrenis sublimiter vivunt. Hujusmodi avibus linguam dividit, qui pro diversis peccatis diversas orationes fundit. Haecnisi pacem teneat, qui pecca
Abbreviated transcription (Latin):
patiuntur. Plangit dauid ꝑ¬
sequentem filium: quia qui¬
libet pat̾ sp̃alis de ꝑu̾sitate
filiqrum que ẽ mors anime
contristatur. Tres planxit
dauid. filium. amicum. ⁊ ho-¬
stem: id ẽ absalon. ionachan.
et saul. Implet dauid omnẽ
legem. scilicet naturalem.

Expanded text:
patiuntur. Plangit David ppatiuntur. Plangit David persequentem filium, quia quilibet pater spiritualis de perversitate filiorum quae est mors animae contristatur. Tres planxit David, filium, amicum et hostem, id est, Absalon, Jonathan et Saulem. Implet David omnem legem, scilicet naturalem
Abbreviated transcription (Latin):
ad imꝑium regis. cogita¬
bat tamen eum saul int̾fi¬
cere: porro dauid obtinue¬
rat grãm ionathe. qui nun-¬
tiabat ei regis animum.
Cum u̾o mortuo saule da¬
uid regnum susciperet: im¬
pugnatus a filio suo absa¬
lon. cum seniorib ppłi fu¬
giendo ꝑiculum uitauit:
nec exorauit filii mortem.
ralis sensus. Dauid enim
cum puer ẽẽt in domo prĩs
sui: uicit leonem et ursum.
hoc autem fit cum aliquis
am ac luxuriam in se destru¬
it: post hec in exercitu ystł
ueniens. goliam int̾ficit. id
ẽ congregationi fidelium fra-¬
trum adiunctus: dyabolum
suꝑat. Obediens efficitur pre¬
latis licet ꝑu̾sis: et hoc est in¬
gredi et egredi. ad imꝑium sa¬
ul. In quietatur a saule dauid.
s ionathe gr̃am obtinet. qui
consolatur eum: quia sp̃c sc̃ĩ
donum habet a quo consolet᷑
Hoc enim int̾pretatur iona¬
tuo saul: dauid quem eleg̾at
dñs a ppło sublimatur ad reg¬
num. quia qui humilit̾ didi
absalon prem: multa enim
prelati a filiis sius sp̃alib

Expanded text:
ad imperium regis, cogitabat tamen Saul interficere eum. Porro David obtinuerat gratiam Jonathae, qui nuntiabat ei regis animum . Cum vero mortuo Saule David regnum susciperet impugnatus a filio suo Absalon, cum senioribus populi fugiendo periculum vitavit, nec exoptavit filii mortem, ralis sensus. David enim, cum puer esset in domo patris sui, vicit leonem et ursum: hoc autem fit cum aliquis am ac luxuriam in se destruit. Post haec in exercitum Israel veniens Goliam interfecit, id est, congregationi fidelium fratrum adjunctus, diabolum superat. Obediens fit praelatis licet perversis, et hoc est ingredi et egredi ad imperium Saulis. Inquietatur a Saule David, sed Jonathae gratiam obtinet qui consolatur eum, quia Spiritus sancti donum habet a quo consoletur: hoc enim interpretatur Jonatuo Saule David quem elegerat Dominus, a populo sublimatur in regnum, quia qui humiliter subeAbsalon patrem, multa enim praelati a filiis spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
latiorem: possu¬
mus intelligere mentis ua¬
gationem. Platee siquidem
ciuitatis: sunt delectationes
nage mentis. Platea grece.
latitudo dicitur latine: que
lata ẽ in oꝑe. latior in sermo¬
ne: latissima in cogitatione
Cum enim qd̃ male agimu.
u̾bis defendimus: tunc platee
latiori appropinquamus. Gra¬
ue ẽ enim peccare: s grauius
paratum defend̾e: grauissimũ
ꝑ delestationem peccato cõsen¬
tire. Cum culpa ergo defendi¬
tur: tunc platea dilatatur.
Dum aut̃ edificatur iherłm.
⁊ appropinquatur ad plateã
latiorem. edificari ciuitas di¬
mittitur: ⁊ hoc fit dũ culpa
ũbis excusatur. Nemo enim
edificare potest aliquem. rea¬
tus sui culpam defendentem:
sz cum culpa cognoscitur. tũc
ciuitatis murus. id ẽ bonum

Expanded text:
latiorem possumus intelligere mentis vagationem. Plateae siquidem civitatis, sunt delectationes vagae mentis. Platea Graece, latitudo dicitur Latine. Quae lata est in opere, latior in sermone, latissima in cogitatione. Cum enim quod male agimus, verbis defendimus, tunc plateae latiori appropinquamus. Grave est enim peccare, sed gravius peccatum defendere, gravissimum per delectationem peccato consentire. Cum culpa ergo defenditur, tunc platea dilatatur. Dum autem aedificatur Hierusalem, et appropinquatur ad plateam latiorem, aedificari civitas dimittitur. Et hoc fit, dum culpa verbis excusatur. Nemo enim aedificare potest aliquem reatus sui culpam defendentem, sed cum culpa cognoscitur, tunc civitatis murus, id est, bonum
Abbreviated transcription (Latin):
librum legis moysi afferri
poscit. ut ꝑ legem corrigat.
qd̃ contra legis precepta ges¬
sit. Platca que est ante por¬
tam effraym. ultima ponit᷑:
nichil enmm ꝓdest laboranti.
nisi frustus oꝑis in fine col-¬
ligatur. Effraym enim frugi¬
fer int̾pretatur. Initium igit᷑
boni oꝑis ẽ: porta penitentis.
ẽ. quando adhuc in ea plan-¬
gimus qd̃ deliquimus: s in
ea lutum delemus. dum ꝑ pe-¬
nitentiam laboramlis. De pla¬
tea quandoq egredimur: et
ad eam quandoq ren̾timur.
De platea egredimur: cum
a scłari uita recedimus. Ad
plateam u̾o reu̾timur: cum
ad ea que male gesta sunt a
mus. Egredimini inquit in
montem. ⁊ afferte frondes oli¬
ue. ⁊ frondes mirti. ⁊ ramos
palmarum: ut fiant tab̾nacu¬
la. In montem egredimur. qͣn¬
do ad montem mĩe. precibus
subleuanur: ipse ẽ forsitan
mon oliueti. Affecte inquit
dicitur ẽẽ: palma u̾o in altũ
crescit. ꝑ oliuam igitur opus
rantie: ꝑ palmamn spes uenie.
Hiis itaq frondib. ⁊ hiis ra¬

Expanded text:
librum legis Moysi afferri poscit, ut per legem corrigat quae contra legis praecepta gessit. Platea, quae est ante portam Ephraim, ultima ponitur. Nihil enim prodest laboranti, nisi fructus operis in fine colligantur. Ephraim enim frugifer interpretatur. Initium igitur boni operis, est porta poenitentis. est, quando adhuc in ea plangimus quod deliquimus, sed in ea lutum delemus, dum per poenitentiam laboramus. De platea quandoque egredimur, et ad eam quandoque revertimur; de platea egredimur, cum a saeculari vita recedimus; ad plateam vero revertimur, cum ad ea quae male gesta sunt a mus. Egredimini, inquit, in montem, et afferte frondes olivae, et frondes myrti, et ramos palmarum, ut fiant tabernacula . In montem egredimur, quando ad montem misericordiae precibus sublevamur. Ipse est forsitan mons Oliveti. Afferte, inquit,dicitur esse; palma vero in altum crescit. Per olivam igitur opus rantiae, per palmam spes veniae. His itaque frondibus, et ra
Abbreviated transcription (Latin):
moni fratri suo. Ascende me¬
cum in sorte mea. Iudas con¬
fessio: symon exauditio inter¬
pretatur. Qui enim peccata
confitetur. necesse ẽ ut a dño

Expanded text:
oni fratri suo: Ascende mecum in sortem meam . Judas confessio, Simeon exauditio interpretatur. Qui enim peccata confitetur, necesse est ut a Do
Abbreviated transcription (Latin):
mib: sicut cum caro putri¬
da u̾mib nutrim̃tum p̾stat.
sic carnales affectus cogita¬
tiones ꝑu̾sas enutriunt. A¬
nes celi illos designant. qui
alis contemplationis ad co-¬
gitanda celestia subleuantur:
bestiis t̾re coaptantur illi. qui
t̾ram suam nou̾unt excolere:
qui necessitati fratrum t̾rena
ministrant. rei familiaris cu¬
ram g̾entes: quos alibi desig¬
nant rachel et lya. martha et
maria. Hiis auibz celi ⁊ hiis
bestiis t̾re cadau̾a castrorum
philistiim: id ẽ carnales affe¬
ctus repborum dantur ad

Expanded text:
mibus. Sicut enim caro putrimibus. Sicut enim caro putrida vermibus nutrimentum praestat, sic carnales affectus cogitationes perversas nutriunt. Aves coeli illos designant, qui alis contemplationis ad cogitanda coelestia sublevantur. Bestiis terrae coapiantur illi qui terram suam noverunt excolere, qui necessitati fratrum terrena ministrant, rei familiaris curam gerentes, quos alibi designant Rachel et Lia , Martha et Maria . His avibus coeli et his bestiis terrae cadavera castrorum Philisthiim, id est, carnales affectus reproboru
Abbreviated transcription (Latin):
s non maledixit dauid phi¬
listeo. Tu uenis inquit ad
me cum gladio. et hasta. et
clipeo: ego autem uenio ad
te in nomine dñi exercituũ.
Maledicunt multi philisteo:
nec ueniunt ad eum in no¬
mine dñi. Maledicit ille phi¬
listeo: qui cum ad aliquem
cadentem potione dyaboli
corrigendum ꝓperet non hu¬
militatis u̾ba s suꝑbie. nõ
exhortationis s iracundie:
non blandimenta s obpro¬
bria profert. Non uenit in
nomine dñi ad philisteum.
qui religioni uel nobilitati
sue seu etiam scientie litt̃aꝵ
qua preualet: et nõ diuine
gr̃e tribuit qd̃ ꝑu̾sum corri¬
gat. Sic multi ueniut: et
ideo non tradit ds̃ phi steũ
in manu eorum. Quod nõ
maledixit dauid philisteo.
benignitatis est: qd̾ dõ ascrip¬
sit siñ aduentus efficatiam.
humilitatis. quod autem mi¬
natus ẽ. seu̾itatis. Sed quid
minatur: Auferam inquit.
caput tuum a te: et dabo ca
repborum. qui sunt castra dy¬
aboli: moralit̾ designant. Ca¬
dauer ẽ quasi caro data uer¬

Expanded text:
 non maledixit David Philisthaeo. Tu venis, inquit, ad me cum gladio et hasta et clypeo, ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum . Maledicunt Philisthaeo multi, nec veniunt ad eum in nomine Domini. Maledicit ille Philisthaeo qui, cum ad aliquem cadentem potione diaboli properat corrigendum, non humilitatis verba sed superbiae, non exhortationis sed iracundiae, non blandimenta sed opprobria profert. Nec venit in nomine Domini ad Philisthaeum, qui religioni vel nobilitati suae, seu etiam scientiae litterarum, qua praevalet, et non divinae gratiae tribuit quod perversum corrigit. Sic multi veniunt, eum in manus eorum. Quod non maledixit David Philisthaeo, benignitatis est; quod Deo ascripsit sui adventus efficaciam, humilitatis; quod autem minatus est, severitatis. Sed quid minatur? Auferam, inquit, caput tuum a te, et dabo cadreproborum qui sunt castra diaboli moraliter designant. Cadaver est quasi caro data ver
Abbreviated transcription (Latin):
obrem misit nuntios: ut da¬
rent dextras ⁊ acciꝑent. Et cũ
dui de hiis consilium ag̾etur.
et ipse dux ad multitudinem
retulisset: omnium una fuit
sententia. amicitiis annuere:
⁊ congruum consilium fece¬
runt. Morabatur autem ni¬
chanor therosolimis. ⁊ nichil
miq agebat: gregesq turba¬
rum que congregate fuerãt
dimisit. Exasꝑatus itaq rex
demetrius scripsit nichanor
dicens. grauiter quidem se
ferre de amicitie. conuentõne:
iubere tam̃ ut machabeum
citius uinctum mitt̾et an¬
thiochian. Uenit igitur
nichanor ad scĩssimum tem¬
plum. ⁊ a sacerdotib iussit
sibi tradi iusdam: ⁊ extenden̾
manum ad templum iura

Expanded text:
obrem misit nuntios, ut darent dextras, et acciperent. Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium una fuit sententia amicitiis annuere, et congruum consilium fecerunt. Morabatur autem Nicanor Hierosolymis, et nihil inique agebat, gregesque turbarum, quae congregatae fuerant, dimisit. Exasperatus itaque Demetrius scripsit Nicanori, dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione, jubere tamen Machabaeum citius vinctum mittere Antiochiam. Venit igitur Nicanor ad sanctissimum templum, et a sacerdotibus jussit sibi tradi Judam. Et extendens manum ad templum jura
Abbreviated transcription (Latin):
ras. uocem tuam uendis:
et facis eam nõ tuam sed
suam. Caue ne monasteri¬
um u̾tas in theatrum. Ha¬
bes in potestate tua uocem
tuam. habeto et animum:
stangis uocem. frange et
uoluntatem. seruas conso¬
nantiam uocum. serua et

Expanded text:
ras, vocem tuam vendis, et facis eam non tuam sed ementi suam. Cave ne monasterium vertas in theatrum. Habes in potestate tua vocem tuam, habeto et animum, frangis vocem, frange et voluntatem, servas consonantiam vocum, serva et
Abbreviated transcription (Latin):
dium numeros ascribuntur:
ꝑ quos dum sca ecclia regi-¬
tur: plerumq de quibusdam
suis m̾firmis actib. ctiã eleti
udicantur. Et sunt nõ nul

Expanded text:
dium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
torum. oꝑimentoꝵ. datur.
quod aliis fortiorib et ideo
feliciorib non datur: cogi¬
tare debent quib nõ dat᷑.
quantum de sua scl̃ari uita.
uis usq ad aliorum qui
sunt corꝑe firmiores fru¬
galitatem ꝑuenire nequi¬
uerint. Ordinet igitur nr̃i
ꝓpositi legem mediocritas:
que nouit equalit̾ omnib

Expanded text:
torum, operimentorum datur, quod aliis fortioribus et ideo felicioribus non datur, cogitare debent, quibus non datur, quantum de sua saeculari uita vis usque ad aliorum, qui sunt corpore firmiores, frugalitatem pervenire nequiverunt. » Ordinet igitur nostri propositi legem mediocritas quae novit aequaliter omnib
Abbreviated transcription (Latin):
rire et habundare. et penuri¬
am pati cum bõ paulo. ne-
plus carni tribuamus qm
necessitas petat: et sic exclu¬
datur delicata uoluntas.
Usu u̾o delicati sunt multi
licet sint de plebe: qui cum
in scło essent seruiebant
uentri. in eccł̃ia u̾o positi. a¬
usum soliti cybi mutare
nolunt: ne sequat᷑ infirmi¬
tas. Infirmitatem corporis¬
timent: et anime sue mor

Expanded text:
rire, et abundare et penuriam pati cum beato Paulo , « ne plus carni tribuamus quam necessitas petat, et sic excludatur delicata voluptas. » Usu vero delicati sunt multi, licet sint de plebe: qui cum in saeculo essent, serviebant ventri; in Ecclesia vero positi, usum soliti cibi mutare nolunt, ne sequatur infirmitas. Infirmitatem timent, et animae suae mor
Abbreviated transcription (Latin):
sclarium contra ea que su¬
ꝑius minatus ẽ dyabolus
ꝑ delestationem temꝑalium
po modulo imbecillitatis
nr̃e dicamus. Audiant igit᷑
talium retinet. qui religiont̾
abhorrent habitum: quam
suauis sit u̾e religionis co-¬
habitatio. Audiant pauperes
et letentur mediocres: ⁊ alioꝰ
hortentur. diuites: et confor¬
tentur. Habundans ẽ enim
ciens. tolerabilis diuiti. infir¬
nus larga. delicatis compa-¬
tiens. fortiorib moderata. pe¬
nitentib misericors. ꝑu̾sis
seciera: bonis optima. Hec
religionis. Immoremur igi

Expanded text:
saecularium contra ea, quae susaecularium contra ea, quae superius minatus est diabolus per delectationem temporalium, pro modulo imbecillitatis nostrae dicamus. Audiant igitur tatio retinet, qui religionis abhorrent habitum, quam suavis sit verae religionis cohabitatio. Audiant pauperes et laetentur; mediocres et hortentur alios; divites et confortentur. Abundans est enim ciens, tolerabilis diviti, infirmis larga, delicatis compatiens. fortioribus moderata, poenitentibus misericors, perversis severa, bonis optima. Haec religionis. Immoremur igi