comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut apłica si gilla corruꝑint. hortans eos ut
redixẽt et que acceꝑant dũo suo cum honore
deffenent. S millatenus mourtis enis a ca¬
escentes ꝯ usq ad dm̃ gregom uere p̃senciã.
Factoq compto pacientissime eoꝵ tulit stułti¬
ciam eos ꝙ sacosanctis missaꝵ solempnus
precepit interee. unde cmi ad locum sui ser¬
ruonis ẽ uentum suacet ppło dei et sancior
gsani ecoiate qigtemis in hac rediguet᷑¬
aꝑꝑtissime. Sic suam potenciam patefacere. ut
quid meatur fides euidencius nmꝰ creduli ⁊
ignorantes possint cognoscere. Et data or̃one
accepit ab es cultelsum qui tem̾au̾at signa.
et sub altare corꝑis sancti petri acceptã unã
sanguis decurrit. et omnẽ eantem ꝑticulam

Expanded text:
ut apostolica sigilla corrumperent, hortans eos ut ut apostolica sigilla corrumperent, hortans eos ut redirent, et quae acceperant domino suo cum honore deferrent. Sed hi nullatenus monitis ejus acquiescentes, usque ad domni Gregorii venere praesentiam; factoque comperto, patientissime eorum tulit stultitiam, eosque sacrosanctis missarum solemniis praecepit interesse. Unde cum ad locum sui sermonis est ventum, suadet populo Dei sanctorum gratiam exorare, quatenus in hac re dignetuapertissime sic suam potentiam patefacere, ut quid mereatur fides, evidentius minus creduli et ignorantes possint cognoscere. Et data oratione, accepit ab eo cultellum qui temeraverat signa, et super altare corporis sancti Petri acceptam unam sanguis decucurrit, et omnem eamdem portiuncu
Abbreviated transcription (Latin):
ad sedem pontificalem petens reliquias ueatoꝵ
co ꝓ huiismodi negocio missas celebñdo et re¬
liqͥmas in eoꝵ ueneratione consecrando arcui¬
ens p̾fatos o legatos sibi ꝯĩtes semꝑ hũs cũ
explicuisser eo celebrationes quor reliquie
petebantur ꝑticulatim eosdem pannos conse¬
trcctos suꝑ qubus sancta celebr auerat dim¬
dit et singulis sigillatim bustis imposint.
sunt. s dum iter carpent ei qu primus cete¬
tis bẽratur arica humanitati subripiut cu¬
nositas dicens sodalib. stulte tante itrms
subilie laborem cum nescirent quid preciosi
ppła dño suo referrent. Pedetetim aũ srescẽ¬
te collatione ũtor et iurescente suggestione
tione. romam regressi ardiaconũ ademnt cõ¬
pud eum obtimuisie sꝑanerat qd sc nolutt¬
chilonunꝰ sede quesita. tam longo et difficilli¬
io satis itinere. et date nobis sunt pani
modice porcumale. ac si hunismodi pauni¬
culi genus apud nos negiuiss ĩueniri.
darguit. Cur in tantam p̾sumpnonẽ eruꝑuit

Expanded text:
ad sedem pontificalem, petens reliquias beatoruco, pro hujusmodi negotio missas celebrando, et reliquias in eorum veneratione consecrando circumiens, praefatosque legatos sibi comites semper habens, cum explicuisset eorum celebrationes, quorum reliquiae petebantur, particulatim eosdem pannos consecratos, super quibus sancta celebraverat, divisit, et singulis singillatim buxis imposuit; ssionis suae iter carperent, ei qui primus caeteris habebatur, amica humanitati subripuit curiositas, dixitque sodalibus se stulte tanti itineris subisse laborem, cum nescirent quid pretiosi domino suo referrent. Pedetentim autem crescente collatione verborum, et virescente suggestione tione Romam regressi, archidiaconum adeunt conpud eum obtinuisse speraverat; quod sic voluernihilominus sede quaesita tam longo et difficillimo satis itinere, et datae sunt nobis panni modicae portiunculae, ac si hujusmodi panniculi genus apud nos nequivisset inveniri. darguit, cur in tantam praesumptionem eruperint,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e scilittis eiusdemꝰ tustodis: timor dm̃
. ꝑ hunc enim et micium conisionis et ra¬
niomi uitioꝵ purgatio et uirtutũ custodia.
hiis qui mmbuũtur ad mam ꝑfectionis acqͥ¬
ntur. Quu cum penetrauent hominis mẽ¬
tem. contemptum ei reꝵ õmi paꝵ oblinio¬
nemaq pentum. mũdiq pp̃ius gignit horro¬
uero. hiis iudiciis compbatur. Primo: si ẽ¬
mortificatas in se se ha bebat onꝑries uolũ¬
Tertio: si nichil sue discretiomi f iuditio eiꝰ
umiũsa cõmittat. ac monita eius siciens
libenter ascultet. Quarto: si in om̃ib seruet
obedĩam. mansuetudine᷑. et pacĩe constan¬
tiam. Quinto. s ñ solum ingriam inferat
nulli: S ne ab alio quidem sibimet irroga¬
tam toleat at tristetur. Sexto. si mil agat.
nichil presumat qd̾ ñ uł cõmaiis regula uł
maioꝵ cohortantur exempla. Septimo:
si onũ ulitate contentus sit. et ad om̃ia se que
sibi p̾cipiuntur uelud oꝑarium malũ indica¬
uerit et indignũ. Octauo: si semet ip̃m cũc¬

Expanded text:
rae salutis eiusdemque custodia timor domini est. per hunc enim et initium conuersionis et uitiorum purgatio et uirtutum custodia his qui inbuuntur ad uiam perfectionis adquiritur. qui cum penetrauerit hominis mentem, contemptum rerum omnium parit, obliuionem parentum mundique ipsius gignit horrouero his indiciis conprobatur: primo si mortificatas in sese omnes habeat uolunt seniorem, tertio si nihil suae discretioni, sed iudicio eius uniuersa committat ac monita eius sitiens ac libenter auscultet, quarto si in omnibus seruet oboedientiae mansuetudinem patientiaeque constantiam, quinto si non solum iniuriam inferat nulli, sed ne ab alio quidem sibimet inrogatam doleat atque tristetur, sexto si nihil agat, nihil praesumat, quod non uel communis regula uel maagat cohortantur exempla, septimo ni uilitate contentus sit et ad omnia se quae sibi praebentur uelut operarium malum iudicarit indignum, octauo si semet ipsum cunc
Abbreviated transcription (Latin):
uł abrahmnͣ de ĩmolando filio. uł ille nescio
qͥs de filio itidem furm incendiis exponendo
trũ dĩne ĩdignatõis et ulcõis m̾ito ĩcurrissẽt.
si ñ obedissent qnͣtũ landis et gre receꝑurit
ꝓ eo ꝙ obedierũt. ꝙ nobis quidẽ uidet ⁊ durũ¬
⁊ nccͣm. s ñ ẽ ita. Eñ uero ꝯstat ñ nulla nec
fieri sũ głia. et posse ñ fieri sũ culpa. I deoq si
diocris. et nlłius delicti ꝓpriã ampłcti ꝯiugẽ.

Expanded text:
 Abraham de immolando filio , vel ille nescio quis de filio itidem furni incendiis exponendo , tantum divinae indignationis et ultionis merito incurrissent, si non obedissent, quantum laudis et gratiae receperunt pro eo quod obedierunt. Quod vobis quidem et duru non est ita. Enimvero constat nonnulla nec fieri sine gloria, et posse non fieri sine culpa; ideoque si diocris; et nullius tamen delicti propriam amplecti conjugem.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq actõis ꝑtes benigña qͣtã p̾suptõne
suas facit p̾agendo quodãmõ et p̾ordinan¬
magis ꝑicło fiant

Expanded text:
quoque actionis partes benigna quadam praesumptione suas facit, praeagendo quodammodo, et praeordinanmagis periculo fiant:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ħ error sũ noxa. sicut dico sic et credo. nec
in pͣuam ꝑtem cedo. In de uenit bone deus.
ne desꝑem qm̃ius reus. Reus mortis ñ des¬
ꝑo. s in morte untam quero. Quo te placẽ
iul pretendo msi fidem qmͣ defendo. fidem
indes hac imploro. leua fascem quo laboro.
P ħ sacrum cathaplasma. cõualescat egtũ

Expanded text:
Non hic error sine noxa. Sicut dico, sic et credo, 1339 Nec Non hic error sine noxa. Sicut dico, sic et credo, 1339 Nec in pravam partem cedo. Inde venit, bone Deus, Ne desperem quamvis reus: Reus mortis non despero, Sed in morte vitam quaero. Quo te placem nil praetendo Nisi fidem quam defendo. Fidem vides, hanc imploro Leva fascem quo laboro. Per hoc sacrum cataplasma Convalescat aegrum
Abbreviated transcription (Latin):
assumptus ẽ in deum. nec consumptus pp̃
deum. Pri compar deitate. ramor carnis
ueritate. Dens pater tr̃ dei. uirgo mat̾
s et dei. in tam nona ligatura. sic utraq
ctat natura. ut conseruet quicuid erat e
gator. lator. Circumasus captiz atus. cru¬
cificus tumiulatus. obdormut et descen¬
dit resurexit et ascendit. sic ad celos ele
atus. neq factus n natus. patri consors ge¬
nitoq. sic ꝓcedit ab utroq. Nesit minor po¬
testate. uł discretus qualitate. Qnͣti illi tã¬
gignendo. natus alter s nascendo. Famen
ab hiis ꝓcedendo. tres sunt unũ subsistendo.
Quisq trmũ plenus deus. ñ tres tamen dii
s dens. In h deo deo uero. tres et unũ asse¬
uero. Dans usye mutatem. et ꝑsonis tri¬
nitatem. In ꝑsonis nilla prior. nulla mi¬
nor nlła maior. una queq semꝑ ip̃a. sic est
constans at fica. bt nec in se uarietur. n ͨͤ
in ullami tñsmtetur. ħ ẽ fides ortodora.

Expanded text:
assumptus est in Deum, Nec consumptus proter assumptus est in Deum, Nec consumptus proter Deum; Patri compar Deitate, Minor carnis veritate. Deus pater tantum Dei, Virgo Mater est sed Dei. In tam nova ligatura Sic utraque stat natura, Ut conservet quidquid erat, gis dator Circumcisus, baptizatus, Crucifixus, tumulatus Obdormivit et descendit, Resurrexit et ascendit. Sic ad coelos eleatus, Neque factus, neque natus, Patri consors, genitoque Sic procedit ab utroque Ne sit minor potestate, Vel discretus qualitate. Quanti illi, tangignendo; Natus alter, sed nascendo, Flamen ab his procedendo, Tres sunt unum subsistendo. Quisque trium plenus Deus, Non tres tamen dii, sed Deus. In hoc Deo, Deo vero Tres et unum assevero Dans Usiae unitatem, Et personis Trinitatem. In personis nulla prior, Nulla minor, nulla major: Unaquaeque semper ipsa, Sic est constans atque fixa, Ut nec in se varietur, Nec in ulla transmutetur. Haec est fides orthodoxa,
Abbreviated transcription (Latin):
meus cius uirtus totum posse anus sensus
totũ nosse. Cuius eẽ sũiũ bonũ. suius opus
quicquid bonũ. suꝑ cucta subter cuncta exͣ
cuncta intra cuncta. Subter cracta nec sub¬
ne ininius. extra cuncta nec exclusus. fuꝑ¬
totus presidendo. Subter totus sustinendo. exͣ
totus complectendo. intra totus ĩcõplendo.
intra nuisqmͣ coarctaris. exͣ nuisqmͣ dilata¬
taris. Mũdum moueus a mon̾is. locum te¬
neus ũ teneris. ẽempus mutãs ñ muta¬
ris. unga firmans ñ nagaris ius externa
uł necesse. ñ alteruat tuũ ẽẽ. Herinrm e
cras et pridem. semꝑ tibi nũc et idem. ẽ m̃
deus hodiernũ in dnusum sempiternũ. In
ħ totum preudisti. totũ sumil ꝑfecisti. Ad
sb̾alis. patris splendor et figura. factor fc̃us
creatura. Carnem nr̃am indiusti. sarnem
nr̃am suscepisti. Sempitinis temꝑalis.
moriturus ĩmortalis. uerus homo uerus
deus. ĩꝑmixtus homo deus. Non conũsus
ħ incarnem. nec minutus pp̃ carnem. hic

Expanded text:
meus, Cujus virtus totum posse, Cujus sensus totum nosse, Cujus esse summum bonum, Cujus opus quidquid bonum. Super cuncta, subter cuncta; Extra cuncta, intra cuncta. Intra cuncta, nec nec inclusus, extra cuncta nec exclusus. Sutotus, praesidendo; Subter totus, sustinendo; Extra totus, complectendo; Intra totus es, implendo. Intra nunquam coarctaris, Extra nunquam dilatagaris. Mundum movens non moveris, Locum tenens non teneris, Tempus mutans non mutaris, Vaga firmans non vagaris. Vis externa, vel necesse Non alternat tuum esse. Heri nostrum, cras et pridem, Semper tibi nunc et idem. Tuum, Deus, hodiernum, Indivisum, sempiternum: 1338 In hoc totum praevidisti, Totum simul praefecisti, Ad substantialis, Patris splendor et figura, Factor factus creatura, Carnem nostram induisti, Causam nostram suscepisti: Sempiternus, temporalis; Moriturus, immortalis; Verus homo, verus Deus; Impermistus homo Deus. Non conversus hic in carnem, Nec minutus propter carnem; Hic
Abbreviated transcription (Latin):
sit principaliter bonũ qd̃ apłs ũ potue ne.¬
rit ꝑficere cum uellet diligentius ĩ dagemꝰ.¬
Et emim bona caritas: laudabilis in continẽ¬
cia. miranda prudentia: larga humanitas
circumspecta sobrietas: modesta temꝑantia.
pia mĩa: sancta iusticia. Que om̃ia ĩ apło
paulo eiusq consortib ita ꝑlena at ꝑfecta
boꝵ magisterio ab eis religio doceretur. Set

Expanded text:
sit principaliter bonum quod apostolus non potuerit perficere. cum uellet, diligentius indagemt enim bona castitas, laudabilis continentia, miranda prudentia, larga humanitas, circumspecta sobrietas, modesta temperantia, pia misericordia, sancta iustitia: quae omnia in apostolo Paulo eiusdemque consortibus ita plena atque perfecta magisterio
Abbreviated transcription (Latin):
qd ñ carperet laceraret exponeret. Precipue
auariciam nec minꝰ uanitatem insectatus ẽ.
Eulta de suꝑbia ñ panca de suꝑscitione disseruit.
uere fatebor: ꝑuytisse michi indetur intia mul¬
toꝵ. Ceterũ de familaritatib ungurĩ et mo¬
nachoꝵ at etiam cłicoꝵ quam uera quiͣ fortia

Expanded text:
quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue auaritiam nec minus uanitatem insectatus est. multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit: uere fatebor, pinxisse mihi uidetur uitia multorum. Ceterum de familiaritatibus uirginum et monachorum adque etiam c
Abbreviated transcription (Latin):
u. milib desꝑatur. Ab alexandria autem .xui.
mansionib abest. Ecc̃iam loci illius Ionnus
presbiter regit. Nam ꝑrochia ẽ ep̃i qui ieroso¬
limam tenet. Hic ur preter fidei m̾itum dotẽ
ꝙ urtutum ñ solum latimi at grecis s hebreis
etiam br̃is ita institutus ẽ ut se illi in onti scĩa
nemo audeat comꝑare. Miror autemũ nõ et
nobis ꝑ multa que scripsit oꝑa comꝑatus esti
cum ꝑ totum orbem legatur. Nobis quoq gal
ta nr̃oꝵ nacio monachoꝵ ab eo uehementissi¬
me uexatur et carpitur. unde interdũ belgi¬
cus uidetur ualde irasci solet qd̾ drcat nos usq
ad nomitũ saciari. Ego autem inqmͣ gallus¬
illi uiro ignosco: at ita sencio de orientalibus
pocius illum monachis qmͣ de occidentalibus
disputasse. Nam edacitas in grecis gula ẽ. ĩ
gassis natura. Tum ego. sco lastice in qua m
galle. defendis gentem tuam. s queso te lib
iste nũquid ħ solum inciũ dampuat in mona¬
chis. Inimio uero inquit nicħ penitus omisit:

Expanded text:
 milibus separatur, ab Alexandria autem XVI mansionibus abest. Ecclesiam loci illius Hieronymus pręsbiter regit. Nam parochia est episcopi qui Hierosolimam tenet. Mihi iamprque uirtutum non solum Latinis adque Graecis, sed et Hebraeis litteris ita institutus est, ut se illi in omni scientia nemo audeat conparare. miror autem, si non et uobis per multa quae scripsit opera conpertus est, cum per totum orbem legatur. Nobis uero, Gallta nostrorum natio monachorum ab eo uehementissime uexatur et carpitur. unde interdum Belgicus noster ualde irasci solet, quod dixerit, nos usque ad uomitum solere satiari. ego autem illi uiro ignosco, adque ita sentio, de orientalibus illum potius monachis quam de occidentalibus disputasse. nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, scolastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam: sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum uitium damnat in monachis? Immo uero, inquit, nihil penitus omisit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicere inscitueram apud iominũ .ui. men¬
sib fui nigis aduisus malos pugna ꝑꝑetuũq
certamen conscunt odia ꝑditoꝵ. Oderunt eum
h̃tici quia eos impuguare ñ desiuit. Oderũt
cłici quia uitam eoꝵ insectatur et crimina. S
plane enra bom omnes adiuirantur et diligũt
Nam qui eum hr̃ticum ẽẽ arbitatur ĩscmũt.
aliquid semꝑ aut scribit. Oe nisi michi fuiss
animo ficum et ꝓmissum deo teste ꝓpositi mi
heremũ adire. nel exigui temporis puncto
a tanto mro discedere uoluissem. Hinc ergo
ac insitatis ibi fr̃ib ad suꝑiorem inde thebar¬
dam .i. ad egypti extrema contendi. Ibi enm¬
¶ uaste patentes heremi solitudines płuũ fe¬
rebantur hr̃e monachoꝵ.¬

Expanded text:
ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui: cui jugis adversum malos pugna perpetuumque certamen concivit odia perditorum. Oderunt eum haeretici, quia eos impugnare non desinit: oderunt clerici, quia vitam eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. aliquid semper, aut scribit. Quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum, Deo teste, propositam eremum adire, vel exigui temporis punctum a tanto viro discedere noluissem. Huic ergo visitatis ibi fratribus, ad superiorem inde Thebaidam, id est ad Aegypti extrema contendi. Ibi enim vastae patentis eremi solitudines plurimum ferebantur habere monacho
Abbreviated transcription (Latin):
et sc̃itate laruerat. Cmi deus aꝑꝑens ad p̾ce̾
enis docuit ut ꝓpriis u̾bis sanctũ sacrificmũ cõ¬
secraret. Cui reuelatum ẽ qd̾ m̃curiꝰ miles
et martir iulianũ imꝑatorem ꝑemerit. O
niuenẽ qui ob amorem uirginis sibi ꝑ dya¬
bolum consiliare negau̾at xp̃m. reconcilia¬
uit xp̃o: palam altercans cum dyabolo.
impetrauit a deo ut sanctus effrem syrus

Expanded text:
et sanctitate claruerat; cui Deus apparens ad precem ejus eum docuit, ut propriis verbis sanctum sacrificium consecraret; cui revelatum est, quod Mercurius miles et martyr Julianum imperatorem peremerit; qui juvenem, qui ob amorem virginis sibi per diabolum conciliatae negaverat Christum, reconciliavit Christo, palam altercans cum diabolo; qui impetravit a Deo, ut sanctus Effrem Syrus
Abbreviated transcription (Latin):
tantib quis genus unde domo Rͥusum ẽ gene
ẽẽ anglos. ꝓmucia deiros ẽ enim deira ꝓuin¬
fortumo de xp̃iantate nicħ audire meruit. S¬
ad filium eius manauit electio. post allam
regnant eldericus yde filius amtus .u. post ꝙ̃
dicitur expugnauit. pͥmus in monachos debaca

Expanded text:
tantes: Qui genus? Unde domo? Responsum est, esse genere Anglos, provincia Deiros,--est enim Deira ganismo deditos: quorum extremum dolentibus suspiriis prosecutus, reliquis eleganter applausit, ut Angli, angelis similes, de ira eruerentur, et Alleluia dit, fugavitque, prius in monachos debacch
Abbreviated transcription (Latin):
multa diligentia ꝓ amore filie sue accurra¬
bat unde et orta turpis suspicio de muliere
et genero suo inter incinos homines ualde
eam turtaut. Que ĩpacienter ferens famã
suam hunsmodi oꝓpbrio turꝑari. ĩiurie sue
sausam in eum retorũt et clamdestinama¬
chinatione. ut occidetur a duob puens ꝓcu¬
rauit. postino dũ nero ad pnĩam fc̃ honia¬
dii comĩsa cuidam pͥsoro ꝑ confessione pct̃ar
suũ reuelanit. s elapso aliqnͣti temꝑis spa¬
tio. p̾sb̾r idem cum ea litigans. malum qd̾ fe
orib lignis. s nicħ ꝓfecerunt. Iterato enĩ
miraculo seruauit eam deus in colunẽ ab

Expanded text:
igentia pro amore filiae suae accurabat; unde et orta turpis suspicio de muliere et genere suo inter vicinos homines valde eam turbavit . Que impatienter ferens, famam suam hujusmodi opprobrio turpari, injuriae suae causam in eum retorsit, et clandestina machinatione, ut occideretur a duobus pueris, procuravit. Postmodum vero ad penitentiam facti homicidii conversa, cuidam presbytero per confessionem peccatum suum revelavit. Sed elapso aliquanti temporis spatio, presbyter idem cum ea litigans, malum, quod oribus lignis, sed nichil profecerunt. Iterato enim miraculo servavit eam Deus incolumem ab
Abbreviated transcription (Latin):
ta ualidissime ĩgranatur. et fit amiꝰ salann¬
finta et incendia ditiores grauiter uexanti¬
b. Cum ualido uentoꝵ turbine etiam terre¬
motus factus ẽ media nocte. miͦ. ydus. sep
ccͣ diluculũ scelle ppłes simł de celo in terram
cecidisse uise sunt. Inter quas unã maxĩã
labi intram. cum quidam infranicia ssuꝑet.
et notato loco libi labi isa ẽ aqm ibi fudis¬
set fumũ cum fernoris sono inde exire ma
subcinenciũ quasi sarguine infectũ indimꝰ.

Expanded text:
ta validissime ingravatur, et fit annus calamiribus per furta et incendia ditiores graviter vexantibus. Cum valido ventorum turbine etiam terraemotus factus est media nocte, 4 Idus sepcirca diluculum stellae perplures de coelo in terram cecidisse visae sunt. Inter quas unam maximam labi in terram cum quidam in Francia stuperet, et notato loco ubi labi visa est, cum aquam ibi fudisset, fumum cum fervoris sono inde exire magsubcinericium quasi sanguine infectum vidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cerat in faciem ei expbranit. Quuo audito.
ꝑentes hominis occisi ꝑꝑantes nũciautt.
uicedño landimensi. Inbente uicedño uoca¬
ta mulier uenit. et quałr hoĩem occidisset ne¬
quaꝙͣ celauit. Iudicatum ẽ igitur eam ignib
debere concremari. S prius ducta ad ecc̃am bea¬
te dei genitricis marie. pcc̃m suũ coram deo et
sib scĩssime uirgis matus marie se ip̃am
fideliter cõmendauit. Deuide missa in ignẽ
incendiũ missatenus senfit. s dmina ꝓtegẽ¬
Ꝙ fcm̃ cognati hoĩs occisi ñ diuine uirtuti
ascridentes. s fragilem pocius lignoꝵ mͣm
etussione ignis ad landem fin noĩs sueq ge¬
intricis głiam et honorem. Egressa igitur
ex incendio ñ solum carne. s etiam ueste et
cune illesa. ad ecc̃am sancte dei genitricis
om̃i ppło applandente ducta ẽ. et post lau¬
des deo redditas uolente deo pancis dieb¬

Expanded text:
erat, in faciem ei exprobravit. Quo audito, parentes hominis occisi properantes nuntiaverunt vicedomino Laudunensi. Jubente vicedomino, vocata mulier venit, et qualiter hominem occidisset, nequaquam celavit. Judicatum est igitur, eam ignibus debere concremari; sed prius ducta ad ecclesiam beatae Dei genitricis Mariae, peccatum suum coram Deo etsanctissimae virginis Mariae se ipsam fideliter commendavit. Deinde missa in ignem, incendium nullatenus sensit, sed divina protegensa. Quod factum cognati hominis occisi non divinae virtuti ascribentes, sed fragilem potius lignorum maexustione ignis, ad laudem sui nominis suaeque genitricis gloriam et honorem. Egressa igitur ex incendio, non solum carne, sed etiam veste et carne illaesa, ad ecclesiam sanctae Dei genetricis, omni populo applaudente, ducta est, et post laudes Deo redditas, volente Deo, paucis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
mo.ł .i. De sancto thobia.ł .i. De sancta iͥ¬
mos tractatus .xi. suꝑ bĩ ĩmaculati. ł .i. Suꝑ
.xiiii. De trad traditione basince tractatus
duos. De obitu theodosii tractatum .I. De
symbolo ad neophitos .i. De induis.ł .i. De

Expanded text:
m I, de sancto Tobia librum I, de sancta virmos tractatus II, super beati immaculati librum I, super XIV, de traditione basilice tractatus duos, de obitu Theodosii tractatum unum, de symbolo ad Neophitos librum unum, de
Abbreviated transcription (Latin):
ternis suppliciis digne prius ducuntur ad e¬
scõꝵ głiam ut insis p̃miis que sponte defue¬
runt magis postea doleant. Sullũ enĩtam
uidisti ductus ẽ ad suppliciũ ut uisis penis
ardentius laudet illũ qui uocanit eum ad glo¬
repunsit deus diligentib se. s qm̃ ñ dum oĩa
mala indimus ꝓpemus.

Expanded text:
ternis suppliciis dignae prius ducuntur ad sternis suppliciis dignae prius ducuntur ad sanctorum gloriam ut, visis praemiis quae sponte deseruerunt, magis postea doleant. Nullum enim tamem secure transire vidisti, ductus est ad supplicium, ut visis poenis ardentius laudet illum, qui vocavit eum ad glorepromisit Deus diligentibus se. Sed quoniam nondum omnia mala vidimus, properemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Deus enum licet sit misericors ẽ tñ iustus.
Multa undicat s plura ꝯdonat. tu iuste e¬
passus ẽ es quicquid passus es. s time gr̃as
euaseris. Si deus cuncta dimitteret cur hõ
iustus eẽt. et si supplicia ñ ꝑtimesc̾et. quare
pcrare timeret. uł a uoluptatib suis se aute¬
teret. et quid opus ẽẽt ut ꝯfessi penitent si
iuis puniũtur. I ustis quoq ꝓ sins excessib
temꝑale ꝯmodũ incorꝑe de gentib iuste tol¬
litur. S bona eis sũ fine mansura miscd̃r cũ
angelis reseruantur. Multa mala oꝑa ⁊ do¬
nat deus. ulłm tũ opus tonũ ab eo irremu¬
n̾atum relinqͥtur. Nemo enĩ liber a pcco et¬
am nec ⁊ infaris unius hore. multi tam̃ li¬
bantur a pena ut eos ñ tangat ubͣ mor¬
tis. Ideo autẽ iusti qui penas ñ paciuitur.
post mortem. 2ld uidend̾ tñ illas ducuntur
ut insis torm̃tis a quibus ꝑ dei grãm libe¬
rantur. magis mardescant in amorẽ dei
et in laudem creatoris sin. sicut eꝯͣrio aĩe e¬

Expanded text:
Deus enim licet sit misericors, est tamen justus. Multa vindicat, sed plura condonat. Tu juste passus es, quidquid passus es. Sed tunc gratimisericordiam Dei evaseris. Si Deus cuncta dimitteret, cur homo justus esset? et si supplicia non pertimesceret, quare peccare timeret, vel a voluptatibus suis se averteret? Et quid opus esset, ut confessi poeniterent, si perimuntur. Justis quoque pro suis excessibus temporale commodum in corpore degentibus juste tollitur, sed bona eis sine fine mansueta misericorditer cum angelis reservantur. Multa mala opera condonat Deus, nullum tamen opus bonum ab eo irremuneratum relinquitur. Nemo liber est a peccato, nec infans unius horae . Multi tamen liberantur a poena, ut eos non tangat umbra mortis. Ideo autem justi qui poenas non patiuntur post mortem, ad videndum tamen illas ducuntur ut, visis tormentis, a quibus per Dei gratiam liberantur, magis inardescant in amorem Dei et in laudem Creatoris sui. Sicut econtrario animae ae
Abbreviated transcription (Latin):
ũ solum scłariũ s etiam religiosoꝵ dire que¬
dam intrabant bestie. Ibiq amnia tundali
se iuste pati talia fatebatur. s qñ deo pla¬
cuit nesciens quo ordine se exͣ tormenta eẽ
cognouit. sedebat a in tenebris et ĩ umbra
mortis. et uidens angłm suũ dyxit. hen do ͤ mi¬

Expanded text:
 solum saecularium sed etiam religiosorum, dirae quaedam intrabant bestiae. Ibi anima Tundali se juste pati talia fatebatur. Sed quando Deo placuit, nesciens quo ordine, se extra tormenta esse cognovit. Sedebat autem in tenebris, et umbra mortis: et videns angelum suum, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ꝓ fecit. Nemones ã indentes eum sibi ꝯ¬
cessum c̾cũded̾urit eum. et magius ꝯuiciis
expbuͣtes cum supͣdictis instrim̃itis in frustͣ
dũdͥpserunt. 2dñs huis domus dicebatur
phitrinus in qua erat genutus et tristicia.
aetus et stridordentiũ. lentus ignis extruse¬
cus et intrinsecus. uastũ incendiũ. Almditas
cibi in explebilis ibi erat. nec saciari pot̾at
inimetas gule. u̾enda loca dolorib scruciabã¬
tur ꝑ maxinus. pudenda ip̃a putredine cor¬
u̾rob. et in ip̃a uerenda unoꝵ ac mulierũ

Expanded text:
sed non profecit. Daemones autem videntes eum sibi csed non profecit. Daemones autem videntes eum sibi concessum, circumdederunt eum et magnis convitiis exprobrantes, cum supradictis instrumentis in frusta discerpserunt. Dominus hujus domus dicebatur Phistrinus. In qua domo erat gemitus, et tristitia, fletus et stridor dentium; lentus ignis extrinsecus, et intrinsecus vastum incendium. Aviditas cibi inexplebilis ibi erat, nec satiari poterat nimietas gulae. Venerea loca doloribus cruciabantur permaximis. Pudenda ipsa putredine corus: et in ipsa verenda virorum ac
Abbreviated transcription (Latin):
uiq irent ꝑ loca tenebrosa et arrida.
appuit eis domus aꝑta maxima quasi
quidã mons ardins p̾ miniã magnitudĩe
rotunda quasi furnus flãma inde exibat que
ꝑ nille passus ammas quas ĩuenire pot̾at
aburebat. Oe uidens tundalus dixit ad ange¬
lum. ecte aꝓpinqͣmus ad portas mortis. Qs
uid̃unt carnices carnifices cum securib et
cultris et bisacutis et dolabris et cerebris
et falcibus et forcipib acittissimis et uan¬
gis. et fossoriis. et ceteris instrum̃tis qui¬
nib eoꝵ multitudĩem aĩaꝵ ħ om̃ia sustinẽctũ.
O uideus tun dalus dixit ad angłm. Obfecro
dñe si placet ab h solo me libera supꝑlicio. et
ceteris que post ħ̾ occurrerint me tradi con¬
cedo. Cui angelus. ħ ẽ manis supplicium
om̃ib que hactenus indisti. s ad huc uideb̾
unũ manis. Intra istud supplicium qr canes
rabidi te expectant. Tundalus autẽ trem̃s
et p̾ augustia deficiens rogabat. ne intͣret.

Expanded text:
ue iret per loca tenebrosa et arida, apparuit eis domus aperta maxima, quasi quidam mons arduus prae nimia magnitudine, rotunda quasi furnus. Flamma inde exibat, quae per mille passus animas quas invenire poterat comburebat. Quod videns Tundalus, dixit ad angelum: « Ecce appropinquamus ad portas mortis. Quis viderunt carnifices cum securibus et cultris, et bis acutis dolabris, et terebris, et falcibus, et forcipibus acutissimis, et vangis, et fossoriis, et caeteris instrumentis, quinibus eorum multitudinem animarum haec omnia sustinentium. Quod videns Tundalus, dixit ad angelum: « Obsecro, domine, si placet, ab hoc solo me libera supplicio, et caeteris quae post haec occurrerint, me tradi concede. » Cui angelus: « Hoc est majus supplicium omnibus quae hactenus vidisti: sed adhuc videbis unum majus. Intra vero istud supplicium, quia canes rabidi te exspectant. » Tundalus autem tremens, et prae angustia deficiens, rogabat ne intraret,
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ aristodinũ auctorem fabulaꝵ inter¬
rogasset qnͣtum incedis uti ageret accepis¬
set et sendiss talentũ. It egoait demosre¬
nes plus accepi ut tacem. Cansidicoꝵ lin¬
gua dampnifica ẽ insi eatu ut dici solet
fimib argenteis nĩcias. Nicħ autem ut
ait seneca. uenali mĩa turpius. Inustũ
ꝓrsus ẽ mĩam uendere sũ iusticiam. In le¬
ge uero scriptum ẽ. iuste ꝙ iustũ ẽ exeque¬
ris. lege quoq nilia repetendaꝵ tenetur.
ex officio faceret. ħ u̾ba legis sunt. Itemq¬
dm̃is ꝯgnitores aut indices a pecumis eti
patrociniis in anus abstineant. Neq ali
enuĩ uurgiũ suara putent p̾dam plebiscito
etiam continetur ne quis p̾sidũ mnimꝰ do¬
nũ ne caꝑet. insi esculentũ poculentũ ne.
et id quidem intra dies ꝓximos ꝓdigat᷑
s nec exennna ꝓducenta sunt ad numeꝑ
qͣlitatem. De taliũ inuñb ait epła seue¬
ri imꝑatoris. uetus ꝓũbiũ ẽ. Nec om̃ĩa.

Expanded text:
qui cum Aristodium auctorem fabularum interqui cum Aristodium auctorem fabularum interrogasset, quantum mercedis, ut ageret, accepisset, et respondisset, talentum. At ego, ait Demosthenes, plus accepi, ut tacerem. Causidicorum lingua damnifica est, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincias. Nihil autem, uturpius. Iniustum prorsus est materiam vendere, sive iustitiam. In lege vero scriptum est: iuste quod iustum est exequeris. Lege quoque Iulia repetundarum tenetur, ex officio faceret. omnes cognitores aut judices a pecuniis et patrociniis manus abstineant. Neque enim alienum jurgium suam putent praedam. Plebiscito etiam continetur, ne quis praesidum munus, donumve caperet, nisi esculentum, poculumve; et id quidem inter dies proximos porrigatur, sed nec exenia producenda sunt ad munerum qualitatem. De talium muneribus, ait epistola Severi imperatoris: « Vetus proverbium est, nec omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
bile eẽt si tanta impleretur sollicitudĩe.
qnͣta interdũ petitur ambitione. et dili¬
gerentur ut patres. timĩentur ut dñi. co¬
lerentur ut sancti. si exactionib ꝑ cerent
et ꝓicerent ex amino quicquit ꝓuenit ex
calumpnia. nec om̃ questũ pietatẽ puta¬
rent. In domib prelatoꝵ et principũ oĩa
hodie uenalia surit. frustra aput curiales
de testimomo conscĩe. De uenustate moꝵ
de torrente eloqũtie ub̃i precio int̾uenente
confidis. ip̃e licet uenias niusis comita¬
tus om̃e. si nicħ attuleris ibis omere fo¬
ras. Ego enim credo me indisse hostiari¬
os cherdero dimiores. Apud inferos tñ ch¬
berus ut auunt uinus ẽ. s quot sunt diu̾¬
ticula curiaꝵ tot cherteri. tota autem fa¬
nilia. aut mordet aut latrat. uetus ꝓu̾¬
biũ ẽ. uacue manus temeraria peticio ẽ.
apud aduocatos quoq et ip̃m silentiũ
uenale ẽ. ħ fortassis a demonsrene acceꝑũt.

Expanded text:
bile esset, si tanta impleretur sollicitudine, bile esset, si tanta impleretur sollicitudine, quanta interdum appetitur ambitione: et diligerentur ut patres, timerentur ut domini, colerentur ut sancti, si exactionibus parcerent, et projicerent ex animo quidquid provenit ex calumnia, nec omnem quaestum pietatem putarent. In domibus praelatorum et principum omnia hodie venalia sunt: frustra apud curiales de testimonio conscientiae, de venustate morum, de torrente eloquentiae, nisi pretio interveniente confidis. Ipse licet venias musis comitatus, Homere, Si nihil attuleris, ibis, Homere, foras. Ego etiam credo me vidisse ostiarios cerbero duriores. Apud inferos tamen, cerberus, ut aiunt, unus est. Sed quot sunt diversicula curiarum, tot cerberi. Tota enim familia aut mordet, aut latrat. Vetus Proverbium est: « Vacuae manus temeraria petitio est. » Apud advocatos quoque et ipsum silentium venale est. Hoc fortassis a Demosthene acceperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina. Nich iniquo diuitis con¬
siliario ꝑinciosiꝰ unde in ꝓu̾biis. Omĩ¬
ẜ custodia serna cortuũ qui ex ip̃o uita
ꝓcedit. Est igitur ꝓuidendũ potestati ne
consia consiliarii indigeant. uene aliena
ĩmoderacius ꝯcupiscant nicħ ẽ scelerius
qm̃ amare petu et c̃. Non solum in corde
i. incõsiliano: s etiam in uentre et intes¬
tims rei publice .i. questorib et cõmenta¬
riensib. ħ̾ rõ seruanda ẽ. In laterib quo
q .i. illis qui semꝑ principi asfistunt. Nã
a ꝯinctu mores formantur. et qui tangit
picem ĩ quinabitur ab ea. uitaq ꝯspecta
uł contacta liuorem ducit ab una. Itaq
quidem legati apłice sedis in ꝓmuciis de uã¬
chantur ac si ad ecc̃am flageslandã egres¬
sus sit sathan a facie dm̃. Acceptores ꝑso¬
naꝵ. et quasi quidam bonoꝵ mallei. unde
iuenalis. Om̃e amini uiciũ tanto cõspec¬
tius in se crimen hͣt. qnͣto maior qui pec¬
cat hẽtur. Ep̃oꝵ nomen et officiũ uenera¬

Expanded text:
quo divitis consiliario perniciosius. Unde in Proverbiis: Omni custodia conserva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Est igitur providendum potestati, ne consiliarii indigeant, neve aliena immoderatius concupiscant. Nihil est sceleratius quam amare pecuniam, etc. Non solum in corde, id est in consiliario, sed etiam in ventre et intestinis reipublicae, id est quaestoribus, et commentariensibus haec ratio servanda est. In lateribus quoque, id est illis, qui semper principi assistunt. Nam a convictu mores mutantur. Et qui tangit picem, inquinabitur ab ea , uvaque conspecta vel contacta livorem ducit ab uva . Ita quidam legati apostolicae sedis in provinciis debacchantur, ac si ad Ecclesiam flagellandum egressus sit Satanas a facie Domini, acceptores personarum, et quasi quidam bonorum mallei. Inde Juvenalis: Omne animi vitium tanto conspectius in se Crimen habet, quanto major qui peccat habetur. Episcoporum nomen et officium venera
Abbreviated transcription (Latin):
uentib grans. Post ħ nenit ouiduꝓcerꝰ
splendido mltu ꝯituq intico fulgens et cepit
graua uacua macilenta at similagiu rep¬
ua purganto ꝓicere. Que du exammãs nix
magnatudinẽ illius masse licet ꝓbate ad a¬
ceruũ tamen ꝑdixit exiguũ. S ꝯuratun
montem scare de quo conspicietat gregem m
one niniũ bullientes. Aderant autẽ ourũ oe¬
cisores quarũ carnes ołłis bullientib dem¬
gebant. Et cum ita fieret omins illa mas¬
intudo consumpta ẽ gregis. Reor ergo illas
a quibus incendiũ miciũ sumpsit. aut hono¬
ricum regem et cyrillam ep̃m eius. S demł¬
tis uisionib quia breuitati consulendũ fuit.
N dycisse sufficiat.

Expanded text:
nentibus granis. Post haec uenit quidam procerus nentibus granis. Post haec uenit quidam procerus splendido uultu habituque nitido fulgens, et coepit grana uacua macilenta atque simulagini reproba purgando proicere. Quae diu examinans uix magnitudinem illius massae, licet probatae, ad aceruum tamen perduxit exiguum. Item montem stare, de quo conspiciebat gregem inollae nimium bullientes. Aderant autem ouium occisores, quarum carnes ollis bullientibus demergebant; et cum ita fieret, omnis illa magnitudo consumpta est gregis. Reor ergo illas e quibus incendium initium sumpsit, aut Huniricum regem et Cyrilam episcopum eius. Sed de multis uisionibus, quia breuitati consulendum fuit, haec dixisse sufficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tnebat. et solidans sibi ut putabat regnũ qd̾
tionis tamen tempestatem: mults premitiba
usionib et sigris ĩinuens demonsiratũ suet
masũ. Nam ferme ante biẽmũ quama fieret
uidit quidam fansti eccam solito iornatu ful¬
ilnus concupiscibił extractus ẽ fulgor ac tene¬
uris succedentib adu̾sarius narib natus
ẽ fetor et omnis illa alrator turba expeslen¬
tib quib dam ethiopib minata e foras. Ob
h lamentandũ. qd̾ eam in claritate pristina
uequaꝙͣ inderit iterũ restitutam. Nam in¬
sionem ip̃am nobis p̾sentib sancto retulit
euctmio uidit et quidam ps̾ istam fausti
tasilitam refertam turba ĩnu̾abiliũ ppłoꝵ et
post pamniulum enacuatam. et repletã mul
aru arem triticeam uentilatiom patam
grauis uentilatoris mdiio nec dum a palea
sepatis. Et duni in gentis masse consir se re
ens tempesfatis somuago aatu cepit adue̾¬
tum sim surgente pnmere temonstrare. Quiꝰ
impetu pales illa omnis oĩo nolauit. rema¬

Expanded text:
ebat et solidans sibi, ut putabat, regnum, quod tionis tamen tempestatem multis praeeuntibus uisionibus et signis inminens demonstratum fuerat malum. Nam ferme ante biennium quam fieret, uidit quidam Fausti ecclesiam solito in ornatu fulillius concupiscibilis extinctus est fulgor ac tenebris succedentibus aduersarius naribus natus est fetor; omnisque illa beatorum turba expellentibus quibusdam Aethiopibus minata est foras, ob hnequaquam viderit iterum restitutam. Nam visionem istam nobis praesentibus sancto retulit Eugenio. Vidit et quidam presbyter ipsam Fausti basilicam refertam turbis innumerabilium populorum, et post paululum evacuatam, et repletam porcidit aream triticeam ventilationi paratam, granis adhuc ventilatoris judiseparatis. Et dum ingentis massae, licet confuens tempestatis soniuago flatu coepit aduentum suum surgente puluere demonstrare; cuius impetu palea illa omnis omnino uolauit rema
Abbreviated transcription (Latin):
modatas longitudies. suꝑuacuas latitudi¬
uis. sũptuosas depoliciones. curiosas depictõ¬
nes. q̃ dũ inse oranciũ retorqu̾t aspectũ. im¬
pediunt et affectũ. et mͥ quodãmo rep̾ sentãt
antiqũ iudeoꝵ ritũ. s esto. fiant ħ. ad hono¬
rẽ dei. illd̾ ã introgo monachꝰ moͣchos ꝙ ĩ gẽ¬
tilib gentił arguebat. Dicite ait ille ponti¬
fices in scõ quid facit aurũ. Ego ã dico dicite
pauꝑes. Non eĩ altendo ũsũ s sensũ. Dicite
inꝙͣ pauꝑes. Si tũ pauꝑes. ĩ scõ quid faciat

Expanded text:
moderatas longitudines, supervacuas latitudines, sumptuosas depolitiones, curiosas depictiones: quae dum orantium in se retorquent aspectum, impediunt et affectum, et mihi quodammodo repraesentant antiquum ritum Judaeorum. Sed esto, fiant haec ad honorem Dei. Illud autem interrogo monachus monachos, quod in gentilibus gentilis arguebat: Dicite ait ille, pontifices, in sancto quid facit aurum? Ego autem dico: Dicite, 539 pauperes: non enim attendo versum, sed sensum; dicite, inquam, pauperes, si tamen pauperes, in sancto quid facit
Abbreviated transcription (Latin):
tuosaꝵ s et mirã daꝵ uanitatũ attendũtur
hoiẽs mag̾ ad offerend̾ ꝙͣ ad orand̾̃. Sic opes
opib hauriũtur. sic pecĩa pecuĩam tralit.
qr nescio quo pacto nͥ ampliꝰ diuiciaꝵ c̃uitur
ibi offertur libencius. ⁊urotextis rel quiis signͣ¬
coloratior. Currũt hoĩes ad oscłand̃. Inuitãtꝰͦ
ad donand̾. et mag̃ mirart᷑ pulcͣ ꝙͣ uen̾antͦ¬

Expanded text:
tuosarum, sed mirandarum vanitatum, accenduntur homines magis ad offerendum quam ad orandum. Sic opes opibus hauriuntur, sic pecunia pecuniam trahit: quia nescio quo pacto, ubi amplius divitiarum cernitur, ibi offertur libentius. Auro tectis reliquiis saginancoloratior. Currunt homines ad osculandum, invitantur ad donandum; et magis mirantur pulchra, qua
Abbreviated transcription (Latin):
get ecc̃a ĩ pietib. et ĩ pauꝑib eget. suos lapi¬
des ĩduit auro. et suos filios nudos deẜit. Re
sũptib egenoꝵ ẜuitur ocuł duittũ. Inuẽiunt
curiosi quo dełctantur dełctent: et ñ ĩuemũt
Tquid sal

Expanded text:
get ecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inveniunt tquid sal
Abbreviated transcription (Latin):
ticit qua composint trocheuni. De toto ueteri
et nouo testamento ꝑsonis excerptis cõmen¬
tatus ẽ et in morem grecoꝵ exameron. demũ¬
di fabrica usq ad conditionem primi hominuis
et p̃uaricatõm eius. Composiit et libellos
quos greca applłatione p̾titulauit. apotho¬
sis chychomathia amartigenia .i. dnuuitate
de cõpugnantia amim de origine pcc̃oꝵ. fecit ⁊
in lande martirum sub aliqnoꝵ nomĩb ĩuita¬
torium ad martyrium librum mũ et hymp¬
nioꝵ alterum sp̃ali tamen intentione aduer¬
sus symachum ydolatriam defendentem. Ex
quoꝵ lectione agnoscitur palatinus sumil fu¬

Expanded text:
toto Veteri et Novo Testamento personis exceptis. Commentatus est autem in morem Graecorum Hexaemeron de mundi fabrica usque ad conditionem primi hominis et praevaricationem ejus. Composuit et libellos, quos Graeca appellatione attitulavit Apotheosis, Psychomacliia, Hamartigenia, id ede compugnantia animae, de origine peccatorum. Fecit et in laudem martyrum, sub aliorum nominibus, invitatorium ad martyrium librum unum, et hymnorum alterum: speciali tamen intentione adversus Symmachum idololatriam defendentem: ex quorum lectione agnoscitur Palatinus miles fu
Abbreviated transcription (Latin):
qui cosłones pr̃m inscribitur. studiose legẽs
ac ingilanter intlłigens. salutis in eo ra¬
rimatus semitas magnũ ꝑfectionis api¬
cemapp̾hendit. Agit siquidem lib̾ ille de cor¬
dis puritate. de uiciis. et de om̃i ꝑfectõne

Expanded text:
qui Collationes Patrum inscribitur, studiose legens, ac vigilanter intelligens, salutis in eo rimatus semitas, magnum perfectionis apicem apprehendit. Agit siquidem liber iste de cordis puritate, de vitiis, et de omnium perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
bs̃ berardus pueꝵ sibi cum diuina e¬
laritate astantem et magna aucte sibi pre¬
cipientem ut fiducialiter ioqueretur quicqͥd
ei suggeretur in aꝑtione oris sin qui loquere
pa abstinere preceꝑat a cõione in quadam p̃¬
cipua solempintatẽ erubescens ꝙ solus renia¬
ueret incoĩtatus. unt cum a liis cõicare.
Quem uitens sc̃s cõionem illi negare noluit¬

Expanded text:
s Bernardus puerum sibi cum divina claritate astantem, et magna auctoritate sibi praecipientem, ut fiducialiter loqueretur, quidquid ei suggereretur in apertione oris sui; quando non pa abstinere praeceperat a communione in quadam praecipua solemnitate, erubescens quod solus remaneret incommunicatus ivit cum aliis communicare. Quem videns sanctus co
Abbreviated transcription (Latin):
eo cur aꝑuicialiũ morib descisceret et intra
septa secretiora omnib xͥans aditus ñ pat̾et.
Cui beatus columbanis ut erat audax et am
mo iugens ait. si in hunc locum uenisti ut hĩ¬
tacula semoꝵ dei destruas et regularem disci¬
plinam macules sato regnũ trũ funditus
rnturum. et cum om̃i ꝓpagine regia dimer
ut qui alioꝵ moribus regulari tue ꝓposito discor¬

Expanded text:
eo, cur a comprovincialibus moribus descisceret, et intra septa secretiora omnibus Christianis aditus non pateret. Beatus itaque Columbanus, ut erat audax atque usam tu in hunc locum venisti, ut servorum Dei cenobia destruas, et regularem disciplinam macules, scito tuum regnum funditus ruiturum, et cum omni propagine regia dimersut
Abbreviated transcription (Latin):
caritas foras mittit timorẽ. In isto ꝯsũmata¬
nuĩquid dicis o apłe ut quis desꝑet ĩmo gemat
qui illũ amat ñ p̾sumat orare. nec defistat e¬
drã in degma dñi magnã ĩ mirabilib fidem
hr̃e. ĩ magna fide uesundiam retin̾e. Disce u̾e¬
cundia fortasse supplebit. petri post gue̾ lapsũ

Expanded text:
itas foras mittit timorem. Illi nunquid dicis, o Apostole, ut quis desperet? Imo gemat qui illum amat. Non praesumat orare, nec desistat Matre Domini magnam in mirabilibus fidem habere, in magna fide verecundiam retinere. Disce verecundia fortasse supplebit. Petri quoque post grave
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ab illicitis cogrtandis patnͣdis. ĩuestigã¬
s cor. in buccã ad manũ uert. machinatur.
garrit. oꝑatur. maliuolus. uanloqꝰ. facinoro¬
sus. Q̾ad̾m demq ascensis hiis oĩb gradib
corde iam alacer. et absq labore ꝓ bona ꝯsuetu¬
dine iustus turrit ad uitã. sic descensis ĩpius
ris freno retentans. ĩtrepious festinat ad
mortẽ. Medii sunt qͥ fatigantur. et angustiã¬
tur. qui nũc metu cruciati iehenne. ñc p̾stina
latore ad mortẽ hic. ad uitã ille festinat att̾

Expanded text:
am ab illicitis cogitandis, patrandis, investiganin cor, in buccam, ad manum venerit, machinatur, garrit et operatur, malevolus, vaniloquus, facinorosus. Quemadmodum denique ascensis his omnibus gradibus, corde jam alacri et absque labore pro bona consuetudine justus currit ad vitam: sic descensis impius ris freno retentans, intrepidus festinat ad mortem. Medii sunt qui fatigantur, angustiantur: qui nunc metu cruciantur gehennae, nunc pristina labore. Ad mortem hic, ad vitam ille fe
Abbreviated transcription (Latin):
sĩuan qui sicut cyrotecas de manib tuis ac¬
cepit. sic codicem apłicum placide suscipiet
postqmͣ impleius. Rursum tñslationis e¬
apłi sermonem ueneranda die michi ru¬
nimanti. et scripturam eius inter manꝰ
tenenti. inia cum bõ iacobo in extasi ip̃e ap¬
puit dicens. Scribe que cepisti. corrige sce¬
lera p̃uor hospitum manentiũ nitinere
apłi mei. Nemo igitur hunc librum despi¬
ciat. quicquid in eo scriptum ẽ auctenticũ
magnaq aũc auͣcte exp̃ssum. Itaq uira¬
cula que in h̃ codice continentur. dieb festis
enis in refectoruis legantur. Idem de hystorĩ¬

Expanded text:
summi qui, sicut cirothecas de manibus tuis accepit, sic codicem apostolicum placide suscipiet, postquam impleveris. » Rursus translationis apostoli sermonem veneranda die mihi ruminanti et scripturam ejus inter manus tenenti, una cum beato Jacobo in exstasi ipse apparuit dicens: « Scribe quae coepisti, corrige scelera pravorum hospitum manentium in itinere apostoli mei. » Nemo igitur hunc librum despiciat; quidquid in eo scriptum est authenticum magnaque auctoritate expressum. Itaque miracula quae in hoc codice continentur diebus festis n refectoriis legantur. Tempori
Abbreviated transcription (Latin):
anselunis ꝓ logion .i. alloqinũ de deo. O o¬
pus quidam insipiens refelle gestiens. qd̾tã
scriptum contra illud composunit. Ox cum si¬
bi a quodam amico suo tnsiissũ anseluus
considerass: suam ad ħ Baisionem edidit ĩ
libeslo urio. Scripsit et monologion .i. solilo¬
quiũ de sancta trmitate in .ł. Pi ͦ De m̾tate .ł.¬

Expanded text:
Anselmus prologion, id est alloquium de deo, quod opus quidam insipiens revellere gestiens, quoddam scriptum contra illud composuit; quod cum sibi a quodam amico suo transmissum Anselmus considerasset, suam ad hoc responsionem edidit in libello uno. Scripsit et monologion, id est soliloquium de sancta trinitate librum unum, de veritate
Abbreviated transcription (Latin):
illo. popone uero econtra affirmante ihni xp̃m
a se ꝓbaret testimonio ueritatis. O amente
cłico ingentis ponderis ferrũ ualde ignitum
manib islius ferendum ĩponitur. Ox cum cli¬
cus usq ad placitum omi contulisset absq
ulla lesione. rex penitus abiecta ydolatria.
se suos ꝙ ad colendum uerũ deũ solum conũtit.
cłicus uero ad ep̃atum ꝓmotus ẽ. ħ temꝑe bul¬
garib dũabantur filii symeonis petrus et ba¬
ianus. Qaioꝵ baianus in arte maro magica
adeo ualebat ut quociens uellet lupus uł q̃ li¬
bet feraferi sieu inderetur.

Expanded text:
illo; Popone contra affirmante Jesumillo; Popone contra affirmante Jesuma se probaret testimonio veritatis. Quod annuente clerico, ingentis ponderis ferrum valde ignitum manibus illius ferendum imponitur; quod cum clericus usque ad placitum omnium tulisset absque ulla lesione, rex penitus abjecta idolatria, se suosque ad colendum verum solum Deum convertit; clericus vero ad episcopatum promotus est. us dominabantur filii Symeonis Petrus et Bajanus; quorum Bajanus in arte magica adeo valebat, ut quoties vellet, lupus vel quaelibet fera fieri videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tia ip̃ius ep̃i. ĩuentus ẽ loculus in ꝓfundo ter¬
re defossus in quo p̾ciosus ille thesamus ser¬
uabatur. et ħ secunda ĩentio sub sancto el¬
gio facta ẽ amno ĩcarnatione dm̃i. dcbon ͦ ii
absq diuine uirtutis magno miraculo. Nã
b accensis quesitum loculum ĩueniret. et fos¬
sorio qd̾ mami tenebat ꝑforaret: tanta subi¬
to odoris suauissum fragrantia. tantaq suꝑ
ep̃o mortuo. deod̾icus consobrinus gthonis
iuꝑatoris ep̃c subrogatur. hic ut legitur i¬
talloꝵ qualitate ẽẽ anotatas. Cum inderet
etiam lĩam sui nomĩs argento ee pnotatã.
draiste se fertuir in ep̃am tanta bona fore fcũ¬
rũ ut ip̃a nouunis sm lr̃a nnto de beret auro
anotar. Suis bone intentionis unciũ ostẽ¬
ditur in cenobio saucti martiris et leuite
uincenca fundato in ip̃rus urbis insula. ħ tp̃re
danis qui xp̃m iħm et y dola simul colebant tẽ
popone cłico in cõmuno altercantib suꝑ atr¬

Expanded text:
tia ipsius episcopi inventus est loculus, in profundo tertia ipsius episcopi inventus est loculus, in profundo terrae defossus, in quo preciosus ille thesaurus servabatur. Et hec secunda inventio sub sancto Eligio facta est, anno ab incarnatione Domini 657, non absque divinae virtutis magno miraculo. Nam bus accensis, quesitum loculum inveniret, et fossorio quod manu tenebat perforaret, tanta subito odoris suavissimi fragrantia tantaque supeepiscopo mortuo, Deodericus consobrinus Ottonis imperatoris episcopus subrogatur. Hic, ut legitur, iritorum qualitate esse annotatas; cum videret etiam litteram sui nominis argento esse prenotatam, dixisse fertur se in episcopatu tanta bona fore facturum, ut ipsa nominis sui littera merito deberet auro annotari. Cujus bonae intentionis initium ostendit in coenobio sancti martyris et levitae Vincentii, fundaDanis, qui Christum simul et idola colebant, cum Popone clerico in convivio altercantibus super cultu