comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moriturum dicens: sed solatium habet
malum alternis. Talis est diabolus: se¬
ducere uult illos qui cum illo pumant᷑.
Et quia non potest fallere iudicem
deum: non enim nominat apud illum
innocentem uera crimina uolens hab̾e
quȩ obitiat. peccata ꝑsuadet. Ecce qͥles
Que enim immolant gentes. demo¬
niis unmolant: & non deo. Nolo uos
socios fieri demoniorum. Hos autem.
qualem deum habemuse Audite qͥd
sequitur. Cum enim ditissed confun¬
dantar qui adorant sculptilia. & qui
glociantur in simulichris sinis. ne existe¬
rent quasi reddentes rationem de sinu¬
lacbris. & dicerent non lapides sed nui¬
mina colimus. Quȩ numina colis :
Dic michi. Demonia colis: an sp̃o bonos
quales sunt angeli : Sunt enim angeli
sancti: & sunt sp̃c maligni. Ego dico qi
in templis tus non coluntur nisi sp̃ẽ
malignsꝰ qui sibi ȩxigant superbȩ sacͥfi¬
tium. & uolunt se coli tanquam deus.
Maligni sunt: stiꝑbi sunt. Tales stint

Expanded text:
moriturum dicens, sed solatium habet moriturum dicens, sed solatium habet malum alterius. Talis est diabolus; seducere vult illos qui cum illo puniantur: et quia non potest fallere judicem Deum non enim nominat apud illum innocentem, vera crimina volens habere quae objiciat, peccata persuadet. Ecce quales aemonia: «Quae» enim «immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo: nolo vos socios fieri daemoniorum.» 12. Nos autem qualem Deum habequatur. Cum enim dixisset, «Confundantur omnes qui adorant sculptilia», «qui gloriantur in simulacris suis:» ne existerent quasi reddentes rationem de simulacris, et dicerent, Non lapides, sed numina colimus; Quae numina colis? dic mihi, daemonia colis, an spiritus bonos, quales sunt Angeli? Sunt enim Angeli sancti, et sunt spiritus maligni. Ego dico quia in templis tuis non coluntur nisi spiritus maligni: qui sibi exigunt superbe sacrificium, et volunt se coli tanquam Deos, maligni sunt, superbi sunt. Tales sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lnt gentes demonĩs inimolant & non deo.
Diit nolo uos sotios fieri demonioeum.
Non enꝓ hino se excusent qta quasi ido¬
lis isensatis dediti non sunt: demoniis
nigis dediti sunt quod est periculosius.
Nam si tantum idoli colerent sicut eos
pon aduuarent: ita illis nichil nocerent.
Suntem adores & seriis demonibus ẽrunt
dm̃ tm. Et qui erunt dm̃tmi mindi tui.
libeãti tuȩ necesse est inunideant: semꝑer
tr ueliit possidere. semꝑ talem facere.
qualem possint secum trahere. Est enĩ
insita malitiolentia quedim p̾ernities no¬
endi istis milis spirttibus gandente de mi¬
lo hemintim. & de fallatia nr̃a. Si nos
fefellerint: pascuntur. Et qui quert̃:
Non quibus in eternum dominentur.
sed cum quibus in eternum dampnent᷑:
quomͦ solet maliuoluis latro nommare
innocentem. Numquid si fuerit uiuis
incensus minus ardet si duo ardeant:
minus moritur si duo moriantur.
Pena illa non minuitur. s in aliuolentia
pascitur. mecum mouatur. non se minꝰ

Expanded text:
lant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo:» dixit, «Nolo vos fieri socios daemoniorum.» Non ergo hinc se excusent, quia quasi idolis insensatis dediti non sunt; daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent; si autem adores et servias daemonibus, erunt domini tui. Et qui erunt domini tui? Invidi tui: libertati tuae necesse est invideant, semper te velint possidere, semper talem facere, qualem possint secum trahere. Est enim insita malevolentia quaedam et pernicies nocendi istis malis spiritibus: gaudent de malo hominum; et de fallacia nostra, si nos fefellerint, pascuntur. Et quid quaerunt? Non quibus in aeternum dominentur, sed cum quibus in aeternum damnentur; quomodo solet malevolus latro nominare innocentem. Numquid si fuerit vivus incensus, minus ardet, si duo ardeant? minus moritur, si duo moriantur? Poena illi non minuitur, sed malevolentia pascitur. Mecum moriatur, non se minus
Abbreviated transcription (Latin):
autem pressuram. Si ꝓp̃am esti. presfuras
iimando sꝑate. Tranquilliora & meliora tẽ.¬
pora. nolite sꝑare fratres. fallitis uos. quod
nobis enangelium non ꝑmittit. holite uobis
pmittere. Quid dicat euangdium scitis:
tp̃rans loqtumur: fiłei precurieatores esse
non debemus. Euingeliim hoc dicit. quia
m norissimis temporibrs malta mali. musta
scandala. multe pressurȩ. multe inquita¬
tes abundabunt: sed qui ꝑsenerauerit
tsq in finem. hic saluus erit. Refriges¬
cet inquit caritas inultorum. Qui ergo
ꝑ seueranter sp̃u ferbuerit. scdm apłm¬

Expanded text:
autem pressuram» . Si christiani estis, pressuras in isto mundo sperate; tranquilliora et meliora tempora nolite sperare. Fratres, fallitis vos; quod vobis Evangelium non promittit, nolite vobis promittere. Quid dicat Evangelium, scitis: christianis loquimur; fidei praevaricatores esse non debemus. Evangelium hoc dicit, quia in novissimis temporibus multa mala, multa scandala, multae pressurae, multae iniquitates abundabunt: sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. «Refrigescet,» inquit, «charitas multorum» . Qui ergo perseveranter spiritu ferbuerit, secundum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ itde. Propter iudicia tua dñe.
Quȩ iudicia᷑ Qua non est ꝑsonarum
acceptor deus. Namq ipse petrus cum
iudisset cornelitim centurionem. & eos
qui cum illo erunt adimpletos sp̃u sants
exclamatit & ait. In ueritate comp̃hen.¬
do: quia non est ꝑsonarum acceptoe atis
Ergo exultauerunt filiȩ tude ꝓpter n.¬
dicia tua dñe. Quid pter iidica tu¬

Expanded text:
ne.» Quae judicia? Quia non est personarum acceptor Deus. Namque ipse Petrus cum vidisset Cornelium centurionem, et eos qui cum illo erant, adimpletos Spiritu sancto, exclamavit, et ait, «In veritate comprehendo quia non est personarum acceptor Deus.» Ergo, «Exsultaverunt filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine.» Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
nem domtis. Ligna siliurtim erant: sed
antequã irent in edifitium. Tunc exule¬
em dñi qm̃ uenit iudicare terram. ꝓpi¬
mo uenitide postea uenturus est. Primo
uenit in gecłi sua in nubibus. Quȩ sunt
ntibes da cumi portauerunt: Apłĩ pit¬
dicautis de quibus audistis cum legorit
obseintes prezrp̃o reconciliari deo ps
ssinttimibes in quibus uenit. excpto ad¬
uentel suo postenioie: quo uenturuse us
dicare iitios & mortuos. Uenit primo in
nubibus: hec prima uox ipsis sontut
in euangelio. Amodo uidebitis filium ho¬
minis uenientem in nubibus. Quid est
est quando se plangent omnes tribus t̾rȩ :
Prius tienit in predicatoribus suis. & im

Expanded text:
nem domus. Ligna silvarum erant, sed nem domus. Ligna silvarum erant, sed antequam irent in aedificium; ligna silquoniam venit judicare terram.» Primo venit, et postea venturus est. Primo venit in Ecclesia sua in nubibus. Quae sunt nubes quae eum portaverunt? Apostoli praedicantes, de quibus audistis, cum legeretur obsecrantes pro Christo reconciliari Deo» . Ipsae sunt nubes in quibus venit, excepto adventu suo posteriore, quo venturus est judicare vivos et mortuos. Venit primo in nubibus. Haec primo vox ipsius sonuit in Evangelio: «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus.» Quid est, est, quando se plangent omnes tribus terrae? Prius venit in praedicatoribu
Abbreviated transcription (Latin):
enim in te non inuenis: quia superbra
tumuisti. Et enim correxit orbem ter¬
rȩ qui non commonebitur. Iudicabit
popłõs in equitate. Tunc se illi plinget̾:
qtu nolunt. anodo diligere equitatem.
Locundentur celi & exaltet terra. Iocundta.¬
tur celi qui enarrant glorum dei. iocundq¬
tur celi quosdñs fecit: exultet terra quã
complurint celi. Celi enim predicatores:
terra auditores. Commotieatur mare et
plenitudo eiis. Quod mare: Seculum.
Commotum est mare. & plenitudo maris
Onme scłm concitatum est aduersus ecch̃a
cum dilataretur & edificaretur toto cebe
terrarum. De ipsa commotione audistis
omines mites. omnes equi campi funt de
T unc exultabunt omna ligna siltratã
ligna silnarum pagani sunt. Quire iam
gutident: Quia precisi sunt oleastri. &
insertim olina. Tuno exaltabilnt ommi
ligna filuarum. quia precise sunt in gen¬
tes arbores cedrmne. & cipressine: & inpi¬
tribilia ligna translata sunt ad edificato¬

Expanded text:
enim in te non invenis, quia superbia enim in te non invenis, quia superbia tumuisti. «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur. Judicabit populos in aequitate.» Tunc se illi plangent, qui nolunt modo diligere aequitatem. exultet terra.» Jucundentur coeli, qui enarrant gloriam Dei; jucundentur coeli, quos Dominus fecit: exsultet terra, quam compluunt coeli. Coeli enim praedicatores, terra auditores. «Commoveatur mare et plenitudo ejus.» Quod mare? Saeculum. Commotum est mare, et plenitudo maris: omne saeculum concitatum est adversus Ecclesiam, cum dilataretur et aedificaretur, toto orbe terrarum. De ipsa commotione audistis omnes mites, omnes aequi, campi sunt Dei. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum.» Ligna silvarum, Pagani sunt. Quare jam gaudent? Quia praecisi sunt de oleastro, et inserti in oliva . «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum:» quia praecisae sunt ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et imputribilia ligna translata sunt ad aedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
quia fustibus cirtumcellionum regnant :
De crace xp̃i regna: si a ligno regnaturꝰ
es. Nam lignum hoc tuum ligneum te
facit: lignum xp̃i mare te craicit. Audi
psalmum dicentem. Correrit oebem
terrȩ qui non commotiebitur: & tu di¬
cis non solum motum post correctionem.
sed etiam diminutum: Tu uerum di¬
cis: iste mentituir Pseudo ꝓphetȩ cla¬
mantes ecce hic est xp̃c ecce illio:: ue¬
rum dicunt. & ꝓpheta iste mentitur:
fratres. contra istas aꝑtissimas uoces au¬
ditis in angulis strepitumꝰ ille tradidit:
& ille tradidit. Quid dicis: lloces
tuȩ audiende sunt: an uoces dei : Et¬
enim correxit orbem terrȩ qui non com¬
mouebitur. Ergo tibi orbem terrarum
ostendo ediscatum. tolle hostram. intra
in atria dm̃. Hostus non habes: ꝓpterea
non uis intrare. Quid est hoc:: Si hostrĩ
tibi indiceret deus. taurum. hircum.
arietem: inuenires quod offerres. Indi
tibi humile cor: & non uis intrare. Hoc

Expanded text:
quia fustibus Circumcellionum regnant? quia fustibus Circumcellionum regnant? De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum post correctionem, sed etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est Christus, ecce illic,» verum dicunt; et propheta iste mentitur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatum; tolle hostiam, intra in atria Domini. Hostias non habes, propterea non vis intrare. Quid est hoc? Si hostiam tibi indiceret Deus taurum, hircum, arietem, invenires quod afferres: indixit tibi humile cor, et non vis intrare. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃c. ecce illic. Exurgent enim pseudo¬
prophetȩ. Dic eis istud. Lapis suꝑ lapidẽ
non relinquetur qui non destruatur.
Ad parietem dealbatum uocatis: in
atrio sancto enis adoro deum meum.
Commoueatar a facie enis umiuersa
terra dicite in nationibus dñs regnauit
a ligno: & enim cocrȩrit orbem terre
qui non commouebitur. Quȩ testimo.¬
ma edificationis domus dei intonane
nubes celorum per totum orbem ter¬
rarum edificari domum dei. & cla¬
mant rane de paludibus: nos soli suimꝰ
xp̃lani. Que testimonia profero psalte¬
rii: Profero quod surdus cantas: aꝑi
aures tu cantas ista. Cantas mecum:
& concordas mecum. Lingua tua sonat
quod sonit mea: & cor tuum dissonat
a corde meo. Nonne tu cantas ista:
llide testimonu cebis terrarum. Com¬
moueatur a facit enis uniuersa terra: o
tadicis non commoueri : Dicite in natio¬
nibus dñs regnanit a ligno. An forte hoc
obtinebunt & dicent se regnare a ligno:

Expanded text:
Christus, ecce illic. Exsurgent enim pseudoChristus, ecce illic. Exsurgent enim pseudoprophetae.» Dic cis istud, «Lapis super lapidem non relinquetur, qui non destruatur» : ad parietem dealbatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum meum. 11. «Commoveatur a facie ejus universa terra: dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terrarum aedificari domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno,
Abbreviated transcription (Latin):
racne intrare. Tollite hostus. Quis hostiᷤᷤ
nobiscum portaturi sumusł: Sagrisitium
dco sp̃c contribulitus cͥoi crritat  hui¬
miliactim decis non sꝑuite. Sum blcuai si
corde intra in domum doupb eue bostia
intrasti. Si autem sicperbais ediians
utras. Nam unde stiꝑ bires tass tauus
esses: Nam si plenus esses: non inflare¬
ris. Quomͦ plenus essese Si tecum toli¬
leres hostiam quam portares ad atria
dm̃. lam ne diu teneamus. curramus
cetera. Ulidete crescentem domum:
uidece edifitium ire per totum orbẽ
terrarum. Gaudete quia intrastis in
atria: gaudete quia edificamini tͣem¬
plum dei. Qui enim intrant ipsi edifi¬
cantur: ipsi funt domus dei. Ille est in¬
habitator cui edificatur domus toto
oebe terrarum: & hoc post captiuita¬
tem. Tollite hostias & introite in atͥa¬
euis. Adorate dñm in atrio sancto
eius. In catholica eccłã. hoc est sanctum
atrium eius. Nemo dicat. ecce hic est

Expanded text:
vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum portaturi sumus? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Cum humili corde intra in domum Dei, et cum hostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificatur domus toto orbe terrarum, et hoc post captivitatem. «Tollite hostias, et introite in at Adorate Dominum in atrio sancto ejus:» in catholica Ecclesia; hoc est atrium sanctum ejus. Nemo dicat, «Ecce hic est
Abbreviated transcription (Latin):
Et uos afferte dño gloriam & honorem.
& dicite: non nobis dñe non nobis. sed no-¬
mini trio da gloriam. Nolite spem in ho-¬
mine ponere. Si baptiratur tinusqtusq
ur̃m dicat. ille me baptitauit. de quo ami¬
cus sponĩ dixit: hic est qui baptirat. Si
enim hȩc dixeritis: affertis dño glorram &
Non nomini hominum. non nomini ur̃o:
sed nomini euis afferte gloriam. C ollite
hostias o introite in atria enis. Tollite
hostias. Quid allaturi estis ut introeatis
matria enis :: lamenim creuit domis:
& facta sunt atria. Qui afferunt hostras.
intrant in atria. Tauros allatatrisamus.
hyrcos uel ones: Absit. Si uoluisses sacri¬
fitium dedissem utiq. Ille nobis hostiam
cõmendabat: quam offerri debemus. Ui¬
dete ne illud sit hostia de quo iam dudũ
ditit: consessio & ptilchrituido inconspectu
enis. Confessio hostia est deo. O ergogen¬
tes: si uultis intrare in atria cuis. nolite

Expanded text:
et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et dicite, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite spem in homine ponere. Si baptizatur unusquisque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit, «Hic est qui baptizat» . Si enim haec dixeritis, affertis Domino gloriam Non nomini hominum, non nomini vestro, sed nomini ejus afferte gloriam. «Tollite hostias, et introite in atria ejus. Tollite hostias:» quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vel oves? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commendabat, quam offerre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confessio hostia est Deo. O ergo gentes, si vultis intrare in atria ejus, nolite
Abbreviated transcription (Latin):
centia in scificatione eus. Ta iam quere¬
bas magniicentiam: prins dilige sanoliti¬
tem. Cum sanctificatus fueris: eris &
magnifictis. Nam si p̃postere prius esse
uoltieris magnificus: ante cadis quam
surgis. Non enin sargis. sed extolleris.
Melius surgis: si te ille erigat qui non
cadit. Descendit enim ad te ille quũ
cadit. Tn cetideras. ille descendit: par¬
rexit tibi manum. Non potes iuiribas
tuis surgere. amplectere mantm desita¬
dentis: ut erigariꝰ a forti. Quid ergo:
Si confessio & pulchritudo in conspectu
enis. si sanctitas & magnificentia in sc̃a¬
catione ens: hoc adnuntiamus cum
edificamus domum. Ecce tm adnintu¬
tum est gentibus quid debeant facert
gentes. quibus adnuntiauerunt iliqͥ
siluam exstir pauerunt. lim ad ipsis
gentes dicit. Afferce dño patrie gentium:
afferte dño glorram & honorem. Holite nob:
quia & illi qui nobis adnuntiauerunt. non
suam sed illius gloriam adnuntiauerunt.

Expanded text:
centia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerecentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descendentis, ut erigaris a forti. 8. «vers.» 7. Quid ergo? Si «confessio et pulchritudo in conspectu ejus, sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas gentes dicit, «Afferte Domino patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem:» nolite vobis; quia et illi qui vobis annuntiaverunt, non suam, sed illius gloriam annuntiaverunt:
Abbreviated transcription (Latin):
potes. Qualis est autem sponsus nr̃ qui
fedam amauit: ut pulchram faceret :
Quomͦ ait aliquis fedam amauit: Non
ueni inquit uocare iustos. sed peccatoreᷤ.
Quo uocas peccatores: llt remaneaut
peccatores: Non inquit. Et quomodo
non erunt peccatores: Confessio et
pulcbritado in conspectu eis. Confitent᷑
enin pecrata sua: uoniunt mala quȩ atide
tiorauerunt. Non redeunt ad uomitum
suum ficut canis inmundus: & erte confes¬
sio & pulchritudo. &manius puilchritadi.¬
nem. prius eliganitis consessionem: ut seqt
pulchritudo. Iterum extitit qui amit
potentiam. amat & magnificentiam. llut
esse magniis quomͦ angeli sunt. Magnes.¬
centia quedam in angelis tanta potentaa.
ut si faciant angeli quic quid possunt:
sustinere non possit. Et omnis homo des¬
derat potentiam angelorun: sed itisticũ
angelorum non amat. Prius iusticiam cdi¬
ge: &sequetur te potentia. Quid enm
sequitur & hic f Sanctitas  magnid.¬

Expanded text:
potes. Qualis autem est sponsus noster, qui potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni,» inquit, «vocare justos, sed peccatores» . Quos vocas peccatores, ut remaneant peccatores? Non, inquit. Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est in Angelis; et tanta potentia, ut si faciant Angeli quidquid possunt, sustineri non possit. Et omnis homo desiderat potentiam Angelorum, sed justitiam Angelorum non amat. Prius justitiam dilige, et sequetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
sus est dñs. Hon dixit. dñs attem fuper
celos sedet: fortasse enini alius illos fecisse
putaretur. suꝑ quod sederet. sed dixit. do¬
minus autem celos fecit. Si celos fecit. etiã
angelos fecit. Ipse angelos fecit: o ipse fecit
apłos. Apostołis cedebant demonia: sed ipsĩ
facti erant. Audi quia celi funt. Celi enar¬
rant gloriam dei. Ipsis celis dicitar. adnuntia.¬
te in gentibus gloriam eits. in omnibus po-¬
pulis mirabilia eius: qm̃ magnus dñs & lau¬
dabilis nimis. terribilis est super omnes
deos. Quos deos : Qmͣ̃ omnes diĩ gentiun
demona. Et ipse est terribilis stiper omnes
fecit: adnuntiate in gentibis gloriam eiꝰ.
Edificetur domus super omnem terram:
cantet omnis terra canticum nouum.
pulcher: Confitere. Non dixit pulchri¬
tudo et confessio: sed confessio & pulbri-¬
tudo. fedus eras: confitere ut fis pailcher.
Peccator eras: confitere ut sis iustus. Re¬
dare te potiusti: formosum te facere non

Expanded text:
sus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super sus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fecit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Angelos, ipse fecit Apostolos. Apostolis cedebant daemonia: sed ipsi facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in gentibus gloriam ejus, in omnibus populis mirabilia ejus. Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos.» Quos deos? «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipse est terribilis super omnes ifecit, annuntiate in gentibus gloriam ejus! Aedificetur domus per omnem terram, cantet omnis terra canticum novum. pulcher? Confitere. Non dixit, Pulchritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non
Abbreviated transcription (Latin):
angistias sp̃c humani sillabas sonat. s
cogitationes generat. explicare ergo
per hanc lingnam uolens. quid ait:
Magnus dñs & laudabilis nimis. Dic.
dic quantum laudabilis dic. Terribilis
est inquit super omnes deos. Quare
dixisti super omnes deose: Quia omnes
diĩ gentium demonia. Et ipsa est tota
laus illius qui laudabilis est nimis: quia
superat omnes deos gentium qui sunt
demonia. Expecta & atdi quid sequit᷑.
Dñs autem celos fecit. lam ergo non
fuper demonia solum: sed suꝑ omnes ce-¬
los quos fecit. Si diceret suꝑ omnes deos.
qm̃ omnes diĩ gentium demonia. et
ibi r⁊ tantummͦ remaneret laudatio
dñi: minus dixerat quam nos solemus
de xp̃o cogitare. Cum autem dixit
dñs autem celos fecit: uidete quid
inter sit inter celos & demonia: et
indete qͥd iuster sit uiter ipsos celos
& illum qui fecit cebos. Ecce quantum excel¬

Expanded text:
angustias spiritus humani syllabas sonat, sed angustias spiritus humani syllabas sonat, sed cogitationes generat: explicare ergo per hanc linguam volens, quid ait? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Dic, dic, quantum laudabilis; dic. «Terribilis est,» inquit, «super omnes deos.» Quare dixisti, «super omnes deos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipsa est tota laus illius qui laudabilis est nimis, quia superat omnes deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod sequitur: «Dominus autem coelos fecit.» Jam ergo non super daemonia solum, sed super omnes coelos quos fecit. Si diceret, «Super omnes deos, quoniam omnes dii Gentium daemonia,» et ibi tantummodo remaneret laudatio Domini, minus dixerat quam nos solemus de Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid intersit inter coelos et daemonia; et videte quid intersit inter ipsos coelos et illum qui fecit coelos; ecce quantum excel
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Et quomͦ ostenditur magnitudo eiꝰ
ut eradicet illas suꝑstitiones sed quibtis
captiuiis ꝑopł tenebatur: quem redim̾e
aduenie terribilis suꝑ omines deos: Et
quisi diceretur ei quare dixisti suꝑ om̃s
deoss sunt enim dii: sequitur & dicit.
Qm̃ omnes dis gentium demonia.
hitendat caritas ũra. Magnum aliqͥd
dicbat paulo aute magnus dñs. & tã¬
quam deficiens in laude ipsiis: & lau¬
dibilis nimis. Honne hoc dixeram.
quia dimisit tibi cogitare: quod non pote¬
rat ipse uerbis explicare : Explicansautẽ
ipse uerbis: qtud magnum michi dixit de
monia est : Cum enim ditisset terribilis
demonia. Non est magnum esse fuper de¬
monia. potes & tu si uolueris eris: sed si
in illum credideris. Ita ne in ip̃sa est mag¬
nitudo laudis: magnus dñs & laudabilis
nimis: Uolens enim explicare ut pote¬
rat humana lingua. & quamuis magnꝰ
sit factor organ sp̃c sanctus: tamen per

Expanded text:
 Et quomodo ostenditur magnitudo ejus,  Et quomodo ostenditur magnitudo ejus, ut eradicet illas superstitiones, sub quibus captivus populus tenebatur, quem redimere advenit «terribilis super omnes deos?» Et quasi diceretur illi, Quare dixisti, «super omnes deos?» sunt enim dii? sequitur et dicit, «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Intendat Charitas vestra. Magnum aliquid dicebat paulo ante, «Magnus Dominus;» et tanquam deficiens in laudi ipsius, «et laudabilis nimis.» Nonne hoc dixeram, quia dimisit tibi cogitare quod non poterat ipse verbis explicare? Explicans autem ipse verbis, quid magnum mihi dixit de monia est? Cum enim dixisset, «Terribilis dii Gentium daemonia.» Non est magnum, esse super daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitudo laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat humana lingua, et quamvis magnus sit tactor organi Spiritus sanctus, tamen per
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi sunt qui dicunt: aut illud tam par¬
tum esse ut solos afros emerit: aut se tam
magnos esse pro quibus soli illud sit ditũ.
Non ergo exultent: non superbiant: pro
toto dedit. quantum dedit. Nouit quid
omerit: qui nouit quantum emerat. Inde
qtua redempti sumus: post captiuitatem
gdificatar domus. Et qui sunt qui nos te¬
nchant in captiuitate : Quia illi quibus
drcitur adniuitiate extirpatores silue sunt.
it ȩxstr pant siluam. liberent de captiuitate
terram. & instruante: edificent adnuntian¬
domagnitudinem domus dm̃. Unde filtia
demonum exstirpatur: nisi precidecur
ile qui suꝑ omnes est: Ergo omnes gentes
demonia. habebunt deos quos dicebant
deos demotua erant aplõ dicente apertius:
qmͣ quȩ immolant gentes. demoniis inmo¬
lint & non deo. Quia ergo ideo erant in
captiuitate quia demoniis immolabant.
& pꝑterea tota terra siluosa remanserat:
adminntiatur iste magnus & laudabilis ni

Expanded text:
superbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parsuperbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parvum esse, ut solos Afros emerit; aut se tam magnos esse, pro quibus solis illud sit datum. Non ergo exsultent, non superbiant: pro toto dedit, quantum dedit. Novit quid emerit, quia novit quanti emerit. Inde quia redempti sumus post captivitatem aedificatur domus. Et qui sunt qui nos tenebant in captivitate? Quia illi quibus dicitur, «Annuntiate,» exstirpatores silvae sunt: ut exstirpent silvam, liberent de captivitate terram, et struant, aedificent, annuntiando magnitudinem domus Domini. Unde silva daemonum exstirpatur, nisi praedicetur ille qui super omnes est? Ergo omnes gentes daemonia habebant deos: quos dicebant deos, daemonia erant, Apostolo dicente apertius, «Quoniam quae immolant gentes, daemoniis immolant, et non Deo» . Quia ergo ideo erant in captivitate, quia daemoniis immolabant, et propterea tota terra silvosa remanserat; annuntiatur iste «magnus et laudabilis ni
Abbreviated transcription (Latin):
die. inueminius eam in campis filue. Domũ
enim ipsam querebat cum diceret. in cam¬
pis filue. Et unde siltostis est locus ille:
Simulachra colebant homines: non mirũ
quia porcos pascebant. filius enini ille era
qui dimisit patrem. & omira sua consimp¬
sit: in meretricibus uinens prodige pasde.¬
bat porcos. id est colebat demonia. Et ipa
suꝑstitione gentilitim. filuia facta erat om¬
nis terra. S exstirpat siluani qui edificio
donitim: & ꝓpterea dictum est cuim doniꝰ
edificaretur post captutatem. Tenebat
enim homines captiui sub diabolo & dem¬
mbus seruiebant: sed redempti funt a
captinitate. llendere enim se potuert:
s redimere non pottierant. Ulent re¬
demptor & dedit pretium: fudit sang¬
nen suum. enut orbem terraram. Que¬
ritis quid emerit: llidete quid deden:
& inuenite quid emerit. Sangnis xp̃i
pretium est. Tanti quid ualet: Quel
nisi totus orbist Quid ansi omnes gentas
llalde ingrati sunt pretio suo. aut multi

Expanded text:
die, «Invenimus eam in campis silvae». Domum die, «Invenimus eam in campis silvae». Domum enim ipsam quaerebat, cum diceret, «In campis silvae.» Et unde silvosus est locus ille? Simulacra colebant homines: non mirum quia porcos pascebant. Filius enim ille erat qui dimisit patrem, et omnia sua consumpsit in meretricibus, vivens prodige; pascebat porcos , id est, colebat daemonia: et ipsa superstitione Gentilium, silva facta erat omnis terra. Sed exstirpat silvam quist, «Cum domus aedificaretur post captivitatem.» Tenebantur enim homines captivi sub diabolo, et daemonibus serviebant; sed redempti sunt a captivitate. Vendere se potuerunt, sed redimere non potuerunt. Venit Redemptor, et dedit pretium; fudit sanguinem suum, emit orbem terrarum. Quaeritis quid emerit? Videte quid dederit, et invenite quid emerit. Sanguis Christi, pretium est. Tanti quid valet? Quid, nisi totus orbis? quid, nisi omnes gentes? Valde ingrati sunt pretio suo, aut multum
Abbreviated transcription (Latin):
cens. quod sonare non possum tu cogita:
& cum cogitaueris parum erit. Quod
cogitatio nullius explicati lingua aliciuꝰ
explicat: Magnus dñs & landabilis
nimis. Ipse laudetur. ipse predicatur.
eius gloria nuntietur: & edificetur do¬
mus. Cerribilis est suꝑ omnes deos.
Sunt enim dis super quos terribilis¬
fit ille. llidebinius quos dicat. & inde¬
bunus quare dicat. Interim antequã
territus uidetar inter homines:
terribilis est super omnes deos. Num¬
quid fremuerunt gentes: Numquid non
popłi meditati sunt in anti aduersus dĩm
& aduersus tp̃m eis: Hunquid illi tai¬
ri pingues non entumdederunt etim: nĩ¬
quid non leo ille rugiens fremuit suꝑ illtam
& intrans in corda seuientium exclamatit
crucifige. crucifige: quasi ille isto fremita
terreretur qui terribilis est non solum¬
fuꝑ omnes homines sed super omnes der:
llbi enim uult edificare domuni. loctis i.¬
se silnosus est. Ulnde dictum est hesterno

Expanded text:
cens, Quod sonare non possum, tu cogita; cens, Quod sonare non possum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat, lingua alicujus explicat? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Ipse laudetur, ipse praedicetur, ejus gloria nuntietur, et aedificatur domus. 5. «Terribilis est super omnes deos.» Sunt enim dii super quos sit terribilis ille? Videamus quos dicat, et videbimus quare dicat. Interim antequam territus videtur inter homines, «terribilis est super omnes deos.» Numquid non fremuerunt gentes? numquid non populi meditati sunt inania adversus Dominum et adversus Christum ejus ? Numquid illi tauri pingues non circumdederunt eum? numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans in corda saevientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; quasi ille isto fremitu terreretur qui «terribilis est,» non super omnes homines, sed «super omnes deos?» Ubi enim vult aedificare domum, locus ipse silvosus est, unde dictum est hesterno
Abbreviated transcription (Latin):
pro illo oblata est: quia creute. Pos¬
tremo nostis quia expalmatus est:
consputus. spinis coionatus. cruci-¬
firus. mortuus est: lancea ꝑcusius est:
nostis. qiuia hȩc omnia passus est. Mignus
est eo laucdabilis nimis. Holite contempn̾e
paruum. intelligite magnum. Pariius fae¬
tus est quia parm eratis: intelligitur mag-¬
nus. & in illo magni critis. Sic enim edifi¬
catur domus. sic eriguntur moles in ipsa
domo: crescant lapides qui ducuntur
ad edifitium. Crescite ergo. intelligite
xp̃m magnum. & partus mignus est.
magnus nimis. finuit uerba. uolebat di¬
cere quantum magnus: & si tota die
diceret. magnus. magnus. quid diceret:
Tota die dicens magnus. finiret aliqͥn¬
do: quia finitur dies. Magnitado illiꝰ
ante dies. ultra dies. Sine die ergo qͥd
diccret: Qm̃ magnus dñs & lauda¬
bilis nimis. Quid enim dictura est lin¬
gua parua. ad laudandum magnum:
Dicendo nimis enisit uocem. & dedit
cogitationi quoil sapiat canquam di¬

Expanded text:
pro illo oblata est, quia crevit; pospro illo oblata est, quia crevit; postremo nostis quia expalmatus est, consputus, spinis coronatus, crucifixus est, mortuus est, lancea percussus est; nostis quia haec omnia passus est: «Magnus» est «et laudabilis nimis.» Nolite contemnere parvum, intelligite magnum. Parvus factus est, quia parvi eratis; intelligatur magnus, et in illo magni eritis. Sic enim aedificatur domus, sic eriguntur moles in ipsa domo: crescunt lapides qui ducuntur ad aedificium. Crescite ergo, intelligite Christum magnum: et parvus magnus est, magnus nimis. Finivit verba: volebat dicere quantum magnus; etsi tota die diceret, Magnus, magnus, quid diceret? Tota die dicens, Magnus finiret aliquando; quia finitur dies: magnitudo illius ante dies, ultra dies, sine die. Ergo quid diceret? «Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis.» Quid enim dictura est lingua parva ad laudandum magnum? Dicendo, «nimis,» emisit vocem, et dedit cogitationi quod sapiat: tanquam di
Abbreviated transcription (Latin):
est: qui per aliam partem ascendit. fu¬
perbus est. Ideo illum dixit intrare.
illum ascendere: sed ille intrando reci-¬
pitur. ille ascendendo precipitatur.
Adnuntiate in gentibus gloriam eius.
Quid est ingentibus: forte gentes no¬
minantur & pauce: & adhuc habet
quod dicat illa pars quȩ erexit parie¬
tem dealbatum. Quare non gentes
sunt. getulia. numidia. mauritania:
brantium ꝓuintia : Gentes sunt.
auferat sermonem hypocrisis parie¬
ti dealbato sermo dei: edificans do-¬
mum toto orbe terrarum. Parum
est quod dixit annuntiate ingentibꝰ
glorram eius. ne aliquas gentes excep-¬
tasputares: sequitur & dicit.n
omnibus poptilis mirabilia euis: qm̃¬
Quis dñs : nisi iħs xp̃c magnus et¬
laudabilis nimis: Nostis certe q
homo apparuit: nostis certe quia in
utero feminȩ conceptus est. nostis
quia grutero natus est: nostis quia
lactatus est. quia manibus portatus
est: quia cirtumcisus est: quia hostia

Expanded text:
est; qui per aliam partem ascendit, suest; qui per aliam partem ascendit, sumus; et quidquid modo eodem Spiritu dicimus, illum ascendere. Sed ille intrando recipitur; ille ascendendo praecipitatur. «Annuntiate in gentibus gloriam ejus.» Quid est, «in gentibus?» Forte gentes nominantur et paucae; et adhuc habet quod dicat illa pars quae erexit parietem dealbatum: Quare non gentes sunt Getulia, Numidia, Mauritania, Byzacium? Provinciae gentes sunt. Auferat sermonem hypocrisi parieti dealbato, sermo Dei, aedificans domum toto orbe terrarum. Parum est quod dixit, «Annuntiate» «in gentibus gloriam ejus;» ne aliquas gentes exceptas putares, sequitur et dicit, «In omnibus populis mirabilia ejusqui intrant per januam? Qui laudabilis nimis?» Nostis certe quia homo apparuit; nostis certe quia in utero feminae conceptus est, nostis quia ex utero natus est, nostis quia lactatus est, quia manibus portatus est, quia circumcisus, quia hostia
Abbreviated transcription (Latin):
litio: Foeis lucet. intus lutum est. Quod
dicturus sum iam dictum est. sed quia eo
sp̃a iam dictum est quem nobis quoq do-¬
minus imꝑtiri dignatus esti nos illud dixi¬
mus: & quicquid modo eodem sp̃u dicimꝰ.
illi dixerunt qui fuerunt ante nos. Non
est ergo p̃termittendum. & dicendum est:
quia dono dei dictum est. Quidam de
isto pariete dealbato cum diceret hoo ait.
Qnomͦ in pariete non conuncto aliis
parietibus. sed singulariter erecto si hosti¬
um facias quisquis intrauerit fõris est:
sic in illa parte quȩ noluit cantare cum
domo canticum notium. sed partem uo¬
lnit struere. & hoc deabbatam non solida¬
tam. Quid ualet qui habet ianuam:
Sintraueris. foris inueniris. Quia enim
ipsi non per ianuam introierunt: & ianui
ipsorum non intromittit. Dñs enim dic̃.
ego sum ianua: per me intratur. Qui st̃
qm intrant per iantams Qui faciunt¬
aliam partem ascendit. ille fur est et
latro. Quiper ianuam intrat humił

Expanded text:
latio? Foris lucet, intus lutum est. Quod latio? Foris lucet, intus lutum est. Quod dicturus sum, jam dictum est, sed quia eo spiritu dictum est, quem nobis quoque Dominus impertire dignatus est, nos illud diximus; et quidquid modo eodem Spiritu dicimus, illi dixerunt qui fuerumt ante nos. Non est ergo praetermittendum, sed dicendum est, quia dono Dei dictum est. Quidam de isto pariete dealbato cum diceret, hoc ait: «Quomodo in pariete non conjuncto aliis parietibus, sed singulariter erecto, si ostium facias, quisquis intraverit foris est; sic in illa parte quae noluit cantare cum domo canticum novum, sed parietem voluit struere, et hunc dealbatum, non solidatum quid valet quod habet januam? Si intraveris, foris inveniris.» Quia enim ipsi non per januam introierunt, et janua ipsorum non intromittit. Dominus enim dicit: «Ego sum janua; per me intratur.» Qui sunt qui intrant per januam? Qui aliam partem ascendit, ille fur est et latro» . Qui per januam intrat, humilis
Abbreviated transcription (Latin):
operariis. ubi iubes edificari domum:
ubi tuscrescere domum tuam. elige nos
aliquem loctm equalem. aliquem̃ loclr
spatiosum. si tibi amplim domun uis
edificari. ubi iubes ut bene nuntiemas
de dic in diem. ostendit locum. E a¬
nuntiate in gentibus gloriam eitis. Glaxĩ
inquuit citis adnuntiate in gentibasglo¬
uam eius. nongboriam cir̃am. Ostracto¬
res. glorram enis bene nuntiate ingen¬
tibus. Si gloriam tir̃am annuntiare tiolue¬
ritis: cadetis. Sieius. elificabinum cum edificatiᷤ.
Idco qui gloriam suam annuntiare noluert̃.
noluerunt esse in ista domo: & ꝓpterca non
cantant canticum nouum cum omni terra.
Hon enim communicant uniuerso orbi ter¬
parum. & ideo non funt edificantes in do-¬
mo: sed parietem dealbatum erexertint.
Quanta minatur deus parieti dealbato::
Sunt testimonia ꝓphetarum. Inminere se¬
dicit parieti dealbato hypocrisis. Quid ẽ
ꝑaries dealbatus isi hypocrifis: id est simu¬

Expanded text:
operariis, Ubi jubes aedificari? operariis, Ubi jubes aedificari? ubi vis crescere domum tuam? Elige nobis aliquem locum aequalem, aliquem locum spatiosum, si tibi amplam domum vis aedificari. Ubi jubes ut bene nuntiemus de die in diem? Ostendit locum: «Annuntiate in gentibus gloriam ejus. Gloriam,» inquit, «ejus annuntiate in gentibus:» gloriam ejus, non gloriam vestram. O structores, gloriam ejus bene nuntiate in gentibus. Si gloriam vestram annuntiare volueritis, cadetis; si ejus aedificabimini, cum aedificatis. Ideo qui gloriam suam annuntiare voluerunt, noluerunt esse in ista domo; et propterea non cantant canticum novum cum omni terra. Non enim communicant universo orbi terrarum: et ideo non sunt aedificantes in domo, sed parietem dealbatum erexerunt. Quanta minatur Deus parieti dealbato? Sunt testimonia Prophetarum innumedicit parieti dealbato? Quid est paries dealbatus, nisi hypocrisis, id est simu
Abbreviated transcription (Latin):
& contradcitur ab eis qui domesticos
eiuis se esse gloriantur. & dicitur iam de¬
crenit. adhuc crescit: adhuc crediture
sunt omnes gentes quȩ nondum credi¬
derant. Ne quis dicat & in illa lingui
creditura est & barbari crȩcituri sunt.
Et quid sibi uult quod sp̃e metus appa¬
riit in linguis igneis: nis ua nullitis
linguȩ duritia est. quȩ non illo igne solua.
dum poerectum est romanum imperium:
in fronte firit. Et glorantur de illa: qi
ibi est salus eortim. Hoc agitur. sic creseit
domus: sic edificatur. Et ut noueritis se¬
quentia psalmi audite: udete oꝑantes
& fabricantes domtim. Cantate dño car¬
ticum noutim: cantate dño omnis t̾ra.¬
Cantate c̃o benedicite nonini eus
bene nuntite de die in diem salutare
ena Quomͦ cresit edifittum: Bene
inquit nuntiate de die in diem salittara
ciuis. De die indiem predicetur: de die
in diem inquit edificetur. Crescat inqͥt
deus domus mea. Et quasi cdcerctur ab

Expanded text:
et contradicitur ab eis qui domesticos et contradicitur ab eis qui domesticos ejus se esse gloriantur, et dicitur, Jam decrevit. Adhuc crescit, adhuc crediturae sunt omnes gentes quae nondum crediderunt: ne quis dicat, Et illa lingua creditura est? et Barbari credituri sunt? Et quid sibi vult quod Spiritus sanctus apparuit in linguis igneis , nisi quia nullius linguae duritia est quae non illo igne solvatudum porrectum est Romanum imperium, in fronte fixit; et gloriantur de illa, quia ibi est salus eorum. Hoc agitur, sic crescit domus, sic aedificatur: et ut noveritis, sequentia Psalmi audite; videte operantes et fabricantes domum. «Cantate Domino canticum novum, cantate DCantate Domino», «benedicite nomen ejus, bene nuntiate de die in diem salutare ejus.» Quomodo crescit aedificium? «Bene,» inquit, «nuntiate de die in diem salutare ejus.» De die in diem praedicetur; de die in diem, inquit, aedificetur; crescat, inquit Deus, domus mea. Et quasi diceretur ab
Abbreviated transcription (Latin):
non destruetur. Lapides enim ad fabricã
nouam quȩ edificatur post captiuitatẽ
sic colliguntur: oo sic illos caritas inuni¬
tate constringit ut non sit lapis super
lapidem. sed unus lapis sint omnes lipi¬
des. Ne miremini hoc fecit canticum
nouum: idest hoc fecit in nouatio carita¬
tis. Ad ipsam structurani nos conpingit
apl̃: & in illa unitate nos constrictos
compaginat dicens. fufferentes intucem
in dilectione. tudentes seruare unitatẽ
sp̃c̃ in uinculo pacis. Ulbi tinttas spc̃. tinus
lapis: sed unus de multis factus. Quomͦ
de multis factus. Sufferendo iuicem
in dilectione. Edificatur ergo domusdo¬
mini dei nr̃i edificatur. hoc fit. hoc agit᷑.
hoc uoces iste agunt. hoc lectiones. hoc
predicatio enangeliĩ toto orbe terrarum.
Adhuc edisicatur. creuit multum domꝰ
hec: &o maltas gentesimpleuit. Hondũ
tamen omnesgentes occupaiuit crescendo
multas tenuit. Omnes occupattira est

Expanded text:
non destruetur.» Lapides enim ad fabricam non destruetur.» Lapides enim ad fabricam novam, quae aedificatur post captivitatem, sic colliguntur, et sic illos charitas in unitate constringit, ut non sit lapis super lapidem, sed unus lapis sint omnes lapides. Ne miremini: hoc fecit canticum novum, id est, hoc fecit innovatio charitatis. Ad ipsam structuram nos compingit Apostolus, et in illa unitate nos constrictos compaginat, dicens: «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus, in vinculo pacis» . Ubi unitas Spiritus, unus lapis; sed unus lapis de multis factus. Quomodo de multis unus factus? Sufferendo invicem in dilectione. Aedificatur ergo domus Domini Dei nostri, aedificatur: hoc fit, hoc agitur, hoc voces istae agunt, hoc lectiones, hoc praedicatio Evangelii toto orbe terrarum; adhuc aedificatur. Crevit multum domus haec, et multas gentes implevit: nondum tamen omnes gentes occupavit: crescendo multas tenuit, omnes occupatura est;
Abbreviated transcription (Latin):
cantat cupiditas carnis: nouum cantat
caritas dei. Quicquid cantaueris de cupi¬
ditate: uetuscantas. Et si non sonant in
ore uerba cantici nour non est spetiosa
lans in ore peccatoris. Meluis est ut no¬
uus taceas quam ut uetus cantes: quia
si fueris nouus & tacueris. auribus ho¬
minum non sonat. Nam cor tuum non
tacet canticum nouum: & ꝑuenit ad au¬
res dei. qui te fecit hominem nouum.
Diligis & taces dilectio ipsa. Nor est ad
deum: &o ipsa dilectio canticam nouum
uobis: ut uos inuicem diligatis. Omnis
ergo terracantat canticum nouum: ubi
edificatur domus. Omnis ergo terra
est dontis dei. Si omnis derra domus
dei. ꝗtui non heret omni terrȩ ruma ẽ
non domus: ruma illa uetue cuius¬
timbra habebat templum illud uetts.
Ibi enim diruiebatur tietustas: uit noui¬
tas edificaretur. Et quomͦ diruitur
uetustas: men dico uobis inquit: non
relinquetur lapis suꝑ lapidemꝰ. nisi quis
S nolite terreri: non relinquetur qui

Expanded text:
cantat cupiditas carnis: novum cantat cantat cupiditas carnis: novum cantat charitas Dei. Quidquid cantaveris de cupiditate, vetus cantas; etsi sonant in ore verba cantici novi, non est speciosa laus in ore peccatoris . Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes; quia si fueris novus, et tacueris, auribus hominum non sonat: nam cor tuum non tacet canticum novum; et pervenit ad aures Dei, qui te fecit hominem novum. Diligis, et taces: dilectio ipsa vox est ad Deum, et ipsa dilectio canticum novum vobis, ut vos invicem diligatis» . Omnis ergo terra cantat canticum novum: ibi aedificatur domus. Omnis ergo terra est domus Dei. Si omnis terra domus Dei, qui non haeret omni terrae, ruina est, non domus; ruina illa vetmbram habebat templum illud vetus. Ibi enim diruebatur vetustas, ut novitas aedificaretur. Et quomodo diruitur vetustas? «Amen dico vobis,» inquit, «non relinquetur lapis super lapidem, qui Sed nolite terreri; «non relinquetur qui
Abbreviated transcription (Latin):
erigerentur. Nichil horum cantat. Et
si altud aliquid: non ergo consonat psalmꝰ
titulo suo. Et aliud portat in fronte.
altud in uoce : Inmonichil aliud: sed in¬
tellectores querit. Loquitur enim de
edisicatione donius. Omnes lapides ipsus
domus intelligint: quod cantarunt. Edifi¬
citur enim domus deo: non illo bco ubi
edisicanit salomon. Edisicant enumn tẽ¬
plum: & de ipso templo atidistis modo
quȩ dixerit dñs. Cum sara templi et
moles ingentes admirarentur discipili:
indicauerunt dño ad mirationem & stu¬
porem suum. Et dñs illis. Amen amen
dicouobis. non relinquetur hic lapis suꝑ
lapidem qui non destruatur. Non talis
edificatur domus. Ham uidete quiaͣ edifi-¬
catur. quia non uno loco aliqua in par¬
te. Sic enim incipit.
Dantate dño canticum nouum:¬
Nm. cantate dño omnis terra. Si
canticum nouum cantat omnis terra:
sic edificatur eam cantat. Ipsum cantare
edificare est: sed si non uetus cantet. lletꝰ

Expanded text:
erigerentur. Nihil horum cantat: et erigerentur. Nihil horum cantat: et si aliud aliquid, non ergo consonat Psalmus titulo suo, et aliud portat in fronte, aliud in voce? Imo nihil aliud, sed intellectores quaerit. Loquitur enim de aedificatione domus. Omnes lapides ipsius domus intelligant quod cantarunt. Aedificatur enim domus Deo, non illo loco ubi aedificavit Salomon. Aedificavit enim templum : et de ipso templo audistis modo quae dixerit Dominus. Cum saxa templi et moles ingentes admirarentur discipuli, indicaverunt Domino admirationem et stuporem suum; et Dominus illis: «Amen dico vobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruetur» . Non talis aedificatur domus. Nam videte ubi aedificatur, quia non uno loco, aliqua in parte. Sic enim incipit: 2. «Cantate Domino canticum novum, cantate Domino omnis terra.» Si canticum novum cantat omnis terra; sic aedificatur, cum cantat: ipsum cantare, aedificare est; sed si non vetus cantet. Vetus