comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pũ ãbulate & desideriũ carnis ñ ꝑficiais S alo¬
mon dix̃. Qui autẽ confidit in cogitationib sus
impie agit. Cogitationes iustorũ indicia. consi¬
lia autẽ impiorũ fraudulenta. Dolus in corde co¬
gitantiũ mala ab ominatio ẽ dño cogitationes
male. Reuela dnõ opera tua. & dirigent cogi¬
tationes tue. Qui at tonitis oculis cogitat pra¬
ua.mordens libia sui ꝑficit milũ. Non prę te¬
rit dño omnis cogitatus & non abs condit se
abeo ullus sermo. In cogitatiobus enĩ impn: in¬
t̃ro gatio erit. In pi autẽ secindũ quȩ cogitaueri
correptionẽ habebt̃: Corpꝰ enĩ quod corrũ pit̃
ad grauat anmã: et deprennt t̃reni habitatio. sen

Expanded text:
u ambulate, et desideria carnis non perficietis . SALOMON. Qui autem confidit in cogitationibus suis, impie agit . Cogitationes justorum, judicia: consilia impiorum fraudulenta . Dolus in corde cogitantium mala . Abominatio est a Domino cogitatio mala . Revela Domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae . Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum . Non praeterit Dominum omnis cogitatus, et non abscondit se ab eo ullus sermo . In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Impii autem secundum quae cogitaverunt, correptionem habebunt . Corpus autem quod corrumpitur, aggravat a
Abbreviated transcription (Latin):
rius Consiliatorẽ amicũ in habitat. qͥ dolens depit¬
diuex quire. Diu ꝓba. & sic facias. Cũ diu cogitaue¬
quod cogitas facere. primũ cogita dm̃. & si secundũ
dm̃ ẽ quod cogitas. diligent̃ examina. Q siẽ rectũ corãdõ.
ꝑfict il lud. Si uero ꝑuersũ fuerit reꝑtũ. amputa illud
ab anima tua.

Expanded text:
RIUS. Consiliatorem animus inhabitat, qui dolens de praRIUS. Consiliatorem animus inhabitat, qui dolens de pradiu exquire, diu proba, et sic age: cum diu cogitavequod cogitas facere, primum cogita Deum, et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examina. Et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero perversum fuerit, amputa illud ab anima tua.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua ꝓ funda. sic consiliũ in corde uirrsea hgno
sapiens. ex hauri& illud. Hiesus filius syrachdix̃.
Multi pacifici sint tibi. consilarius sit tibi undemille.
Cũ fatius ne consiliũ habeas. non enĩ potrt̃ diligere.
misi quod ipsis placuerit. Corã extranco nefacias con¬
siliũ. ñ om̃i homini cortuũ manifestes. ne forte au¬
ferat tibi graitiã & conuiti& urtibi. Lingua sapientis
quasi diluuiũ habundauit. & consiliũ illius sicut fons
uitȩ ꝑ man&. Loram̃tũ ligncũ conligatũ. fundam̃tũ ȩdi¬
ficii nondis soluit. sic & cor confirmatũ. in cogitatio¬
ne consilii. Faciens nequissimũ consiliũ. suꝑ ipsũ
deuoluit᷑. & non agnoscit unde ueniat illi. Sine con¬
silio nihil facias. & post factũ non penitebis. Azelan¬
tibus te. abstine consiliũ. Cũ uiro religioso tracta
scĩtate. & cũ iusto deiustitia. Cor bonũ consil
statut. anit omnẽ ac tũ consiliũ stabilesit.¶ꝗ rego¬

Expanded text:
 sic consilium in ore viri, sed homo sapiens exhauriet illud . JESUS SIRACH. Multi pacifici sint tibi, consiliarius sit tibi unus de mille . Cum fatuis ne consilium habeas . Non enim poterunt diligere, nisi quae ipsis placent . Coram extraneo ne facias consilium . Non omni homini cor tuum manifestes, ne forte auferat tibi gratiam, et convicietur tibi . Lingua sapientis quasi diluvium abundabit, et consilium ejus sicut fons vitae est . Loramentum ligneum colligatum in fundamento aedificii non dissolvetur, sic et cor confirmatum in cogitatione consilii . Facienti nequissimum consilium, super ipsum dissolvetur, et non agnoscet unde veniat illi . Sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebit . A zelantibus te absconde consilium . Cum viro religioso tracta de sanctitate, et cum justo de justitia. Cor bonum consilia statuet. Ante omnem actum tuum consilium stabile sit. GREGO
Abbreviated transcription (Latin):
ao de illis qui leui suspitione
post moti simplicit̾ uiuentes obiurgant. ut & illos in con¬
dita correptione confundant atq deiciant: & sibi ꝑ hoc
nescio cuius districtionis głam querant. non ẽ meũ
aliquid dicere. suꝑ quibus tam ꝑspicuȩ diuinꝰ sermo
ꝓnuntiat. ut expositione non eͥgeat. Ait enim in ecclesiastico
sp̃s sc̃s: ẽ correpti m̃dax in ore contumeliosi. idẽ indiciũ qđ non
ẽbonũ. Utiq: contumeliosi hominis & suꝑbi correptio. que¬

Expanded text:
am de illis qui, levi suspicione permoti, simpliciter viventes objurgant, ut et illos incondita correptione confundant atque dejiciant, et sibi per hoc nescio cujus districtionis gloriam quaerant, non est meum aliquid dicere; super quibus tam perspicue divinus sermo pronuntiat, ut expositore non egeat. Ait enim in Ecclesiastico Spiritus sanctus: Est correptio mendax in ira contumeliosi; et est judicium quod non est bonum . Utiq
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliosus ẽ quim̃ dacit̃ arguit. & qui contumeliã facit.
tẽ in pro uerbus. Testis falsus ñ crit inpunitꝰ & qui arguit
inique. non effugi&. Quis ẽ testis falsus. nisi qui hominẽ
quẽ lib& de criminib: indiscussis obiurgat : Quẽ ꝓpterca
iniq increpantẽ dicit ñ inpunitũ futurũ. quia in nocen¬
tẽ nullis ꝓuocantibus meritis. arguendo uult uiderireũ.
uod aut̃ dicit deeo qui iniq argu& non effugi&. quid aliud
deb& intelligi. nisi iram dĩ non effugi&. qui aliquẽ non sic
corripit ut em̃ d&. sed ut se ꝓcacit̾ iact& ÷ sed de contẽp¬
torib p̃ ceptorũ dĩ. & de correptionis acpatientię̧ uirtu¬
te sufficiant ista quȩ diximus. ne in uno capitulo iusto am¬
plius in morati. aut cetera breuius quã necesse ẽ trans¬
curramus. aut intentionẽ uram longitudinenimiũ¬
ꝓtelati uoluminis oncre inus. Uid eamus itaq: quid nos
& iam continentia consequentis capituli edoceat. utrũ

Expanded text:
t; et mendaciter arguit qui contumeliam facit. Item in Proverbiis: Testis falsus non erit impunitus, et qui arguit inique non effugiet . Quis est falsus testis, nisi qui hominem quemlibet de criminibus indiscussis objurgat? Quem propterea inique increpantem dicit non impunitum futurum, quia innocentem nullis provocantibus meritis arguendo, videri vult reum. Quod autem dicit de eo qui inique arguit, non effugiet; quid aliud debet intelligi, nisi quia iram Dei non effugiet, qui aliquem non sic corripit, ut emendet, sed ut se procaciter jactet? Sed de contemptoribus praeceptorum Dei, et de correptionis ac patientiae virtute, sufficiant ista quae diximus: ne in uno capitulo justo amplius immorati, aut caetera brevius quam necesse sit transcurramus, aut intentionem, vestram longitudine nimiuotelati voluminis oneremus. Videamus itaque quid nos etiam continentia capituli sequentis edoceat. Utrum,
Abbreviated transcription (Latin):
maius aut melius ꝓpt qđ diligatur ꝓptͣ se ipsum
ꝑfecte diligitur. Si uero saltem ꝓptͣ illa quae
praestat amatur non utique gratis amatur qui i¬
um illud ꝓpt quod diligitur ei quod dictu quoq
nefas est ante fertur. Ipse quippe ẽ om̃ib: ama¬
toribus suis uita beata ac salus act̾na & regnũ
gaudiumq ꝑp&uum. Haec accipient qui dm̃
diligunt quia solus illis erit om̃ia quando ip
cuius iustitiae opus ẽ ꝓprium sua cuique tri¬
buere dõnos a quo sumus facti reddamus. nec
dominari nobis ea quibus sumus naturalit᷑ p̃¬
posit ꝑmittamus. Dominctur uitus ratio
subititur corpus animo aminius dõ & im¬
pleta ẽ hominis tota ꝑfectio. Ac ꝑhoc & nos
iustitue facti participes sua cuiq tribunnus
si inferiora idioribus & uirtutib
carnalia oblectam̃ta subdamus. ut sicut ui

Expanded text:
majus aut melius propter quod diligatur, propter seipsum majus aut melius propter quod diligatur, propter seipsum perfecte diligitur. Si vero saltem propter illa quae praestat amatur, non utique gratis amatur: quia jam illud propter quod diligitur, ei, quod dictu quoque nefas est, antefertur. Ipse quippe est omnibus amatoribus suis vita beata, ac salus aeterna, et regnum, gaudiumque perpetuum. Haec accipient qui Deum diligunt, quia solus erit illis omnia, quando ipscujus justitiae opus est proprium sua cuique tribuere, Deo nos, a quo sumus facti, reddamus: nec dominari nobis ea quibus sumus naturaliter praepositi permittamus. Dominetur vitiis ratio, subjiciatur corpus animo, animus Deo, et impleta est hominis tota perfectio. Ac per hoc, et nos justitiae facti participes, sua cuique tribuimus, si inferiora melioribus, et virtutibus carnalia oblectamenta subdamus; et sicut vi
Abbreviated transcription (Latin):
TaQUEiam de caritate unde di¬
plura in hoc libro su pra disserin quia locus
exigit. hic quoq pauca ꝑstringam. Taceo de
carnali amore qui incipiens a coniugio man&
infilios quia talem amorẽ cum pecudibus ha¬
bemus bestusq communẽ. Propinquorum quoq
prȩtereo quia ipsi adhuc ad carne̾ ꝑtinere ui¬
dent᷑ & sanguinẽ. nee de illo aliquid dico. quo
& si amicos amicos tam̃ ipsi&iam referuntun
ad aliquod commodum temporale. non qđ
hi amores honesti nonsint. cum sint om̃ib
naturales sed p̃ his om̃ibus illesit in conparabili ne¬
cestite praestantior dum gratis diligimus & ami¬
cos & c&eros. Qui amicũ ꝓpt commodũ quodlib&
amat: non amicum conuincit᷑ amare sed cõmodũ
Rutique qui aliquẽ ꝓpt̾ temporalem quamlib&¬
rem amauerit. cum res ipsa ut pote temporalis¬
ȩ desicrit. amare cessabit. Qui aut diligit ꝓpt᷑
dm̃ sicut ds̃ a& ernus ẽ ita in a&ernũ ipsi ami¬
ci dilectio ꝑmanebit. Et idõ dr̃ quo nihil est

Expanded text:
taque jam de caritate, unde plura in hoc libro supra disserui, quia locus exigit, hic quoque pauca perstringam. Tacco de carnali amore qui incipiens a conjugio manat in filios, quia talem amorem cum pecoribus habemus, bestiisque communem. Propinquorum etiam praetereo, quia et ipse adhuc ad carnem pertinere videtur et sanguinem. Nec de illo aliquid dico, quo etsi amicos amamus, tamen etiam ipse refertur ad aliquod commodum temporale. Non quod hi amores honesti non sint, cum sint omnibus naturales; sed quod his omnibus sit ille incomparabili diversitate praestantior, quo Deum gratis diligimus, et amicum. Caeterum qui amicum propter commodum quodlibet amat, non amicum convincitur amare, sed commodum. Et utique qui aliquem propter rem temporalem quamlibet amaverit, cum res ipsa utpote temporalis desierit esse, amare cessabit. Qui autem diligit propter Deum, sicut Deus aeternus est, ita in aeternum ipsa amici dilectio permanebit. Et ideo Deus, quo nihil est
Abbreviated transcription (Latin):
tate possidendi suꝑflua. quam a uoluptate ꝑcipiendi
ñ habeamus ea quibus uti nobilis ardent̾ habere uelle
uel &iam lucris hinc inde quesitis augere: nihilẽ aliud
quam non tolerande necessitati. sed ingolerande cupidi¬
tate seruire : nec possũ dicere utsit unde cottidie pau¬
peribus crog&᷑ mea possideo. quando nemo ꝑfectius ero¬
gauerit. eo qui nihil sibi ꝑfectionis intentione reliquid
expprio

Expanded text:
tate possidendi superflua, quam a voluptate percipiendi tate possidendi superflua, quam a voluptate percipiendi ostris usibus habeamus, ea quibus uti nolis, ardenter habere velle, vel etiam lucris hinc inde quaesitis augere, nihil est aliud quam non tolerandae necessitati, sed intolerandae cupiditati servire. Nec possum dicere: Ut sit unde quotidie pauperibus erogetur, mea possideo; quando nemo perfectius erogaverit eo, qui nihil sibi perfectionis intentione relinquit ex pro
Abbreviated transcription (Latin):
cũ spĩtalis ab stinentia ñ aliquorũ tiborũ usum. sed de¬
sideriũ suadeat conpescendũ: & illi magis parsimoniȩ
seruire censendi sint. qui sibi non aliquarũ rerũ ꝑcep¬
tiones: sed delectationes corporis int̾ dicunt. Illi quoq
qui negata sibi uini ꝑceptione diuersorũ poculorũ
potionib in undant᷑. nequaquam mihi alistinentiam
uident᷑ implere. Qui & ad hoc sefortassis auino suspendt̃
ut mercentur ab hominibus laudem. & int̾ dicti sibi uini¬
ꝑ conpensant poculis suauioribus uoluptatẽ in uini.¬
Usu enim non auino tantũ. sect ab om̃ibus quȩ accipientes
inebiriant. uel ab aliis quȩ & sinon ebrietatẽ suauitatẽ
certȩ ꝑcepta conciliant abstinebit. ut sit ueritate
abstinentie consum matus : non cius imaginẽ foris
splendidus. in tus cauus hominibus uelud purus & dõ
simulate uirtutis sordib: plenus. Nec minus acupidi¬

Expanded text:
cum spiritalis abstinentia, non aliquorum ciborum usum, sed decum spiritalis abstinentia, non aliquorum ciborum usum, sed desiderium suadeat compescendum. Et illi magis parcimoniae servire censendi sunt, qui sibi non aliquarum rerum perceptiones, sed delectationes corporis interdicunt. Illi quoque qui, negata sibi vini perceptione, diversorum poculorum potionibus inundantur, nequaquam mihi abstinentiam videntur implere. Qui et ad hoc se fortassis a vino suspendunt, ut mercentur ab hominibus laudem, et interdicti sibi vini compensant poculis suavioribus voluptatem. » Lienim usu non a vino tantum, sed ab omnibus quae accipientes inebriant, vel ab aliis quae etsi non ebrietatem, suavitatem certe percepta conciliant, abstinebit, ut sit veritate abstinentiae perfecte consummatus; non ejus imagine foris splendidus, intus cavus, hominibus velut purus, et Deo simulatae virtutis sordibus plenus. Nec minus a cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
& erum si a qua drupedib abstinentes
fasianis utilibus uel aliis auibus p̃tiosis aut piscib
ꝑ fruant᷑: ñ mihi uident᷑ resecare delectationes sui cor
poris sed mutare: nec ꝓ abstinentia. sed uelud ꝓnescio qua
in munditia. uel certe qđ ẽ uerius ꝓpt̃ stomachi nau¬
siantis teneritudinẽ delicatas illas cõmunes acuiles
carnes abicere. quo possint aliis ñ solũ carnib: sed &iam
delicatiorib: acp̃tiosiorib: carnib: suas uoluptates ox¬
plere : cum supra sicut iam patuit non aliquarũ car¬
niũ quȩ usui humano concessesunt. nobis nature dam¬
nande sint quas ds̃ instituit : sed carnales concupi¬
scentiȩ fugiende. quas sensui carnis dabolus intro¬
duxit. Illi aut̃ qui partiores uideri uolunt. & głam
sibi uelud de abstinentia districtiore conquirunt.
sic ab om̃ibi ani malibus iudicant temperandũ. ut
peregrinis pomis ac sorbitiunculis delicatis. c&e¬
risq: alus inanimis sui corporis impleant appetitum:

Expanded text:
erum si a quadrupedibus abstinentes, phasianis altilibus, vel aliis avibus pretiosis, aut piscibus perfruantur; non mihi videntur resecare delectationes sui corporis, sed mutare; nec pro abstinentia, sed velut pro nescio qua immunditia, vel certe, quod verius est, pro stomachi nauseantis teneritudine, delicatas illas et minus communes ac viles carnes abjicere, quo posdelicatioribus ac pretiosioribus carnibus suas voluptates explere: cum, sicut jam supra patuit, non aliquarum carnium, quae usui humano concessae sunt, nobis naturae damnandae sint, quas Deus instituit; sed carnales concupiscentiae fugiendae, quas sensui carnis dduxit. Illi autem qui parciores videri volunt, et gloriam sibi velut de abstinentiae districtione conquirunt, sic ab omnibus animalibus judicant temperandum, ut peregrinis pomis, ac sorbis poculisdelicatis, caeterisque aliis immanem sui corporis impleant appetitum,
Abbreviated transcription (Latin):
tenti reb. nihil eorũ quȩ labori uel ordine suo deberi ar¬
bitrant᷑ accipiunt. Quod si putant idõ accipi debere
eorũ quȩ conferunt᷑ ecłe portionẽ. ne ea uideant᷑ ab¬
icere : seuero ñ posse sua relinquere. qđ eis de forme sit
int̾ suos pauperes reddi: nouerint eẽ demormius posses¬
sores de elemosinis pauperũ pasci.

Expanded text:
tenti rebus, nihil eorum quae labori vel ordini suo deberi arbitrantur, accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur Ecclesiae, portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos pauperes reddi, noverint esse deformius possessores de eleemosynis pauperum pasci.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ꝓcedat exlabiis. qđ aures ñ polluat audientis.
Sermo uanus. uane conscientie index e. Qualis
sermo ostendit᷑. talis & animus conꝓbatur. R&ice
uerbũ quod nͦ aedificat aures. Qui otiosa uerba nͦ
repriit. ad noxia cito transit. Paulatim crescunt
uitia. & dũ parua non cauemus. in magnis ꝓlabin¬
& inloquendo & intacendo. peritus esto. Discerna
quid loquaris quid taceas ł ingua tua : te ñpdato¬
ppone linguae tuae. claustra silentui. den¬

Expanded text:
hoc procedat ex labiis quod aures non polluat audientis. hoc procedat ex labiis quod aures non polluat audientis. Sermo vanus vanae conscientiae index est. Qualis sermo ostenditur, talis et animus comprobatur. Retice verbum quod non aedificat. Auris quae otiosa verba non reprimit, ad noxia cito transit. Paulatim crescunt vitia, et dum parva non cavemus, in magna prolabimur. In loquendo et in tacendo peritus esto. Disce quid loquaris, quid taceas: lingua tua non te perdat. Oppone linguae tuae claustra silentii.
Abbreviated transcription (Latin):
NS dicit in euangło. Dico autͦ uobis.
quia om̃i uerbo ocioso qđ locuti fuerint homi¬
nes. reddent deeo ratione indie iudicii. Unus¬
quisq: enim ex uerbis sus iustificabit᷑. aut exuer¬
bis suis condempnabit᷑. Paulus apłs dicit. Nemo
uos seducat in anibus uerbis. Ineptas enim & in anes
fabulas deuita. Salomon dic. Proptͦ peccata la¬
bioꝵ. ruina ad ꝓximat malo. Hie ronimus dicꝰ.
Nens xp̃o dedita. si cau& minora quo modo & ma¬
iora. sciens &iam ꝓuerbo ocioso reddendã esse
ratione Gregorius dic Ociosũ quippe uerbuꝰ ẽ.
qđ aut utilitate rectitudinis. aut ratione iuste
necessitatis car&. Sicut in cauta locutio inerro¬
re ꝑtrahit. ita in discretũ silentiũ os qđ crudire
terat. inerrore᷑ derelinquit. Hisidorus dici
Ciaude aures tuas neaudias malũ. fuge incauta u̾ba.
anus sermo. cito polluit m̃te᷑. facile agit᷑. qđ liben¬
ter audit᷑. Nihil exore tuo qđ impedire possit
ꝓcedat. nihil qđ non expedit sonus uocis erumpat.

Expanded text:
. Dico autem vobis quia ex omni verbo otioso quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii . Unusquisque enim ex verbis suis justificabitur, aut ex verbis suis condemnabitur . PAULUS. Nemo vos seducat inanibus verbis . Ineptas autem et inanes fabulas devita . SALOMON. Propter peccata labiorum, ruina proximat malo. HIERONYMUS. Mens Christo dedita, sic cavet minora quomodo et majora, sciens etiam pro verbo otioso reddendam esse rationem. GREGORIUS. Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos quos erudire poterat in errore derelinquit. ISIDORUS. Claude aures tuas, ne audiant malum. Fuge incauta verba. Vanus sermo cito polluet mentem. Facile agitur quod libenter auditur. Nihil ex ore tuo quod impedire possit, procedat. Nihil quod non expedit, sonus vocis prorumpat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad culm̃ honoris uener̃. amicos habere despici¬
unt. Illa uera ẽ amicitia. quȩ nihil quęrit e& reb
amici.nisi solã beniuolentiã.scilio& ut gratis amo
amantẽ. Plerũque amicitia ex necessitatt. uel indi
gentia nascit᷑. ut sit ꝑquẽ quisque quod desiderat con¬
sẽquat᷑. Ille enĩ amicitiã ueracit̃ quęrit. qͥ nihil agendo
tam appait. Nam illa exinopia brtuis & figura. istan
tunc sentit quoͥd boni habuerit. post quã habtre de¬
sicrit. Melius ẽ iniicitias hominũ in fideliu᷑ subi¬
re ꝑ p&uas. quã dõ offensis amicitis noxiũ ꝓuoca¬
re. Si ceciderit inimicus tuus. noli gratulari Non
l& eris suꝑ inimici interitũ. ne suꝑ uenia̾t inte simi¬
lia. Qui enĩ gaud& inimicicasũ.cito in cid& iillũ¬
DE CONSILIIS.

Expanded text:
ad culmen honoris venerint, amicos habere despiciad culmen honoris venerint, amicos habere despiciur. Illa vera est amicitia, quae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam benevolentiam, scilicet ut gratis amet amantem. 3. Plerumque amicitia ex necessitate vel indigentia nascitur, ut sit per quem quisque quod desiderat, consequatur. Ille autem veraciter amicitiam quaerit, qui nihil agendo eam appetit. Nam illa ex inopia brevis et fucata, ista tunc sentit quid boni habuerit, postquam habere desierit. Melius est inimicitias hominum infidelium subire perpetuas, quam Dei offensam amicitiis noxiis provocare. Si ceciderit inimicus tuus, noli gratulari. Non laeteris super inimici interitum, ne superveniant in te similia. Qui enim gaudet inimici casu, cito incidit in illumDe consiliis.
Abbreviated transcription (Latin):
drã tuã. Agustinus dix̃. Maliuolus uero amicus con¬
tristat᷑. si eiꝰ inimicus correptus euaserit poenam.
t̃rarũ longitudo non separat. Gregorius dix̃. Tunc enĩ
ueraciter fideles sum. si quod uerbis ꝓmittimꝰ operi¬
is adimplemus. Qui enĩ in
gladionon
potest ꝑsequi. ꝑ sequit᷑ oratione. Hisidorus dixito
Tunc uere amicus amat. si non ꝓse. sed ꝓ dõ am&ur.
Qu enĩ in tẽperant̃ amicũ amat. ꝓse magis illũ non ꝓ đo
imat. Sepe ꝑ simulationẽ amicitia colligit᷑. ut quiñ
potnt aꝑte decipere. decipiat fraudulenter Tunc
cũ despicit amicũ aliqua aduersitate ꝑ cus sũ. Dũ
ĩ aduersa ꝓcedt̃. amicus fraudulentus. daegiti
Statinꝗ despicit. quẽ se diligere simulabat. A mier¬
tia certa nulla ui excludit᷑. nullo tẽpore ab oletur
Ubicũque se uerterit tẽpus. illuc fi̾rma est. Rari
st̃ amici. qui usque ad finẽ existunt cari. Quos enĩ
aliqui conglutinatos acaritate habuert̃. post quã

Expanded text:
. Malevolus vero animus contristatur, si ejus inimicus correptus evaserit. terrarum longitudo non separat. GREGORIUS. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus, opere adimplemus. Qui enim inimicum gladio non potest persequi, persequatur oratione. ISIDORUS. Tunc vere amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo ametur. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum, non pro Deo amat. Saepe per simulationem amicitia colligitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. Tunc cum despicit amicum aliqua adversitate percussum. Unde enim adversa procedunt, amicus fraudulentus detegitur, statimque despicit quem se diligere simulavit. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur: ubicunque se verterit tempus, illa firmissima est. Rari sunt amici, qui usque ad finem existant chari. Quos enim aliqui conglutinatos charitate habuerunt, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
tem inaudatiam sub eundem p̃ceptionis uestrȩ
ꝑdux̃. Quodiam ñ humilitatis ess& ꝑ seuerant᷑
tenere silentium sed suꝑbiȩ ultra rennuere. quã¬
uis infirmis ceruicibus onus inpositũ cui oneri
sustinendo & simea merusticitas faciebat in¬
ualidum uestra fieri credidi fide qui iubebatis
idoneum Floc quoq mihi audendi aliquid

Expanded text:
tem, in audaciam subeundae praeceptionis vestrae tem, in audaciam subeundae praeceptionis vestrae perduxit; quod jam non humilitatis esset perseveranter tenere silentium, sed superbiae ultra renuere, quamvis infirmis cervicibus onus impositum: cui oneri sustinendo, etsi mea me rusticitas faciebat invalidum, vestra fieri credidi fide qui jubebatis, idoneum. 2. Hoc quoque mihi audendi aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
IuMΩLTUMQUE renisus sum uoluntati
tuȩ mi dñe studiosissime pontificũ iuliane.
non uelut ꝓuocacit̃ durus. sed pprie in possibilitatis
am monitus. Ui debat᷑ enim mihi & iure forsitan
indebat᷑. quod &iam ips praesũpsionẽ meam potu¬
issetis in prouide temeritatis arguere: sitantam
rem quȩ utiq ess& operose traͤ tanda facile ac
sine ulla deliberatione susciperim : cũ me opor¬
ter& prius ipsius rei pondus unde dicendũ for&
explorata ꝑ mit ter& ad hoc arripiendũ qđ iube¬
retis accederẽ. His & talib: sollicita considerati¬
one ꝑspectis. ne cessariũ dxi ut me aliquandiu
ascribendi p̃sumptione suspenderim. sed quia sic ut
cogitanda fuit iniuncti operis difficultas. ita cogitari
debuit iniungentis autoritas. Nec uolui nec debui
usque quaq resistere. certus quia uires meas multo
amplius adiuuar& tua p̃cipientis oratio: quam
grauar& ipsius materiȩ magnitudo. De inde
illa consideratio animũ meũ suis uiribus diffiden¬

Expanded text:
iu multumque renisus sum voluntati tuae, mi domine studiosissime pontificum Juliane; non velut pertinaciter durus, sed propriae impossibilitatis admonitus. Videbatur enim mihi, et jure forsitan videbatur, quod etiam ipsi praesumptionem meam potuissetis improvidae temeritatis arguere, si tantam rem, quae utique esset operose tractanda, facile ac sine ulla deliberatione susciperem: cum me oporteret prius ipsius rei pondus unde dicendum foretexplorata promitteret, ad hoc arripiendum, quod juberetis, accedere. His et talibus sollicita consideratione perspectis, necessarium duxi, ut me aliquandiu a scribendi praesumptione suspenderem. Sed quia sicut cogitanda fuit injuncti operis difficultas, ita cogitari debuit injungentis auctoritas, nec volui, nec debui usquequaque resistere, certus quod vires meas multo amplius adjuvaret tua praecipientis oratio, quam gravaret ipsius materiae magnitudo. Deinde illa consideratio animum meum suis viribus diffiden
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate. non de fraudes seruũ sensatũ. neque in opẽ derelinquas
illũ. Seruo sensato liberi seruiunt. & in scius non honorabit᷑. Ciba¬
ria & uirga & onus asino. panis & displina & opus seruo. Iugũ &
lorũ curuant ceruicẽ durãi& seruũ inclinant operationes
ratione neuac&. Siẽ tibi seruus fidelis. sit tibi quasi anima tua.
Quasi fratrẽ. sic eũ tracta. Sileseris seruũ iniuste. infugã conuer¬
tetur. Laxa manus seruo. & querit libertatẽ. Melior ẽ subiecta
utus. quã elata libertas. In opere constitue seruũ. sic enĩ c¬
deca& illũ. Hieronimus dix̃. Quid magis potest prȩstari seruo.
quã es se cũ dño Satis diues ẽ. qui pane non indig&. Nimiũ
cupis ergate esse dnm̃. talis esto ipse contra seruũ tuũ¬

Expanded text:
it . Non defraudes servum tuum sensatum, neque inopem derelinquas illum . Servo sensato liberi serviunt, et inscius non honorabitur . Cibaria et virga, et onus asino: panis et disciplina, lorum curuant collum durum, et seruum inclinant operationes rationem, ne vacet . Si tibi est servus fidelis, sit tibi quasi anima tua, et quasi fratrem sic eum tracta . Si laeseris servum injuste, in fugam convertetur . Laxa manus servo, et quaeret libertatem . Melior est subjecta servitus quam elata libertas . In opere constitue servum tuum, sic enim condecet illum . HIERONYMUS. Quid majus potest praestari servo quam esse cum domino? Satis dives est qui pane non indiget. Nimium cupis erga te esse Dominum, talis esto ipse contra servum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ob est ꝓuerilis ętis si fueris m̃it ꝑ fectus. Nec seni¬
Iit ꝓ derit ȩtas. si fueris paruulus sensu de

Expanded text:
obest puerilis aetas, si fueris mente perfectus: nec semel proderit aetas, si fueris parvulus sensu.
Abbreviated transcription (Latin):
r&e. & ipsũ ꝓ salute sua aliquid elaborare. Inue¬
nire pos sumus misericordiã. sedĩ animã contribu¬
latã
& spm̃ humilitatis. In exitũ tuũ cogita dm̃. & in testam̃¬
to tuo. relinquȩ pauperibus. Tu illic uadis. & opera
tua ꝑmanent. G regorius dix̃. Ubi miseri cordia quȩ¬
ritur. sine controuersia salus est. Disciplina sine
misericordia multũ distituit᷑. si una sine altera teneat᷑.¬
isi dorus dix̃. Misericordia ad conpaciendũ alienȩ̨¬
nseriȩ. uocabulũ sortita est. Nullus autẽ in alio esse
sericors poterit. qui praue uiuendo in semisericors non
diã poterit. qui misericors ipse non fuerit . Neque in¬
parabit diuina pixate aliquid in prȩcibus. qui ad prę¬
cem pauperis non fuerit humanꝰ.¬

Expanded text:
rit, et ipsum pro salute sua aliquid elaborare. Invenire possumus misericordiam, sed in anima conturbata spiritu humilitatis. In exitu tuo cogita Deum, et in testamento tuo relinque pauperibus: tu illuc vades, et opera tua hic permanent. GREGORIUS. Ubi misericordia quaeritur sine controversia, salus est. Disciplina sine misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatISIDORUS. Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita est. Nullus autem in alio esse misericors potest, qui prave vivendo in se misericors non diam poterit qui misericors ipse non fuerit aut inpetrabit de diuina pietate aliquid in precibus qui ad precem pauperis non fuerit human
Abbreviated transcription (Latin):
consequentur. Estote ergo misericordes. sicut & pater
uester misericors est. Non negabis mercedem. indigenis & pau¬
perib Paulus apłs dix̃. Stote autẽ inuicẽ benigni. miseri¬
cordes. In duite uos sicut electi dĩ & sc̃i. & dilecti uiscera
misericordiȩ. Exerce tẽ ipsũ. ad piaatẽ.Nam corpora¬
lis exercitatio. ad modicũ utilis est. Sa lomon dix̃. Mi
suȩ. uir misericors. Qui autẽ crudelis est. & ꝓpin quos
abiecit. Clementia prȩparat uitã. Misericordia &
ueritas. prȩparant bona. Misericordia & ueritas.
custo diunt regẽ. & roborat᷑ clem̃tia thronus ei. Face¬
e misericor diã. & iudiciũ. magis plac& apud dm̃ c

Expanded text:
consequentur . » -- « Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est . » Non neglexeris ignem pest . PAULUS. Estote autem invicem benigni, et misericordes: induite vos, sicut electi Dei sancti et dilecti, viscera misericordiae . Exerce teipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est, pietas autem ad suae vir misericors . Qui autem crudelis est, propinquos abjicit . Clementia praeparat vitam, misericordia et veritas praeparant bona . Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus . Facere misericordiam et judi
Abbreviated transcription (Latin):
hic sed in illa uita beati futuri. quia ibi om̃iu beati¬
tudo beatorũ ꝑfecta erit. ubi humana natura su
glam conditoris & suam ꝑfecte beatificata uisisra
c̃atq: ei sine ullo defectu suȩ beatitudinis adere

Expanded text:
hic, sed in illa vita beati futuri sunt: quia ibi omnium beatohic, sed in illa vita beati futuri sunt: quia ibi omnium beatorum beatitudo perfecta erit, ubi humana natura sui gloriam Conditoris, et suam perfecte beatificata visura est, atque ei sine ullo defectu suae beatitudinis adhae
Abbreviated transcription (Latin):
quia iustus p̃cepta facit. ꝑfectꝰ aut̃ p̃cepta transcen¬
dit: ita idẽ conlatus illis absolute ꝑfectis. qui in uita
beata futurisunt. Non est ut ita dicam ꝑfecte ꝑ¬
fectus. cui & si dimissa ẽ om̃is iniquitas. ñ ẽ adhuc
sanata. sed sanat᷑ eius infirmitas. &idõ & siñ pec¬
cat. ut sit uere ꝑfectus : peccare tam̃ pocest. quia
nonẽ c̃sũpta om̃i infirmitate sanatus. Ac ꝑ hoc ubi
ab omĩ peccato mundatꝰ peccare ñ poterit. ibi erit
ꝑfectȩ sanus. & sum me ꝑfectus. Hic aut̃ quanta¬
ficri ꝓ modulo hius uitȩ ꝑfectus. sed non ẽ sic desua
ꝑfectione securus. ut ñ debeat esse de casu sollicitꝰ.
et utiq ubi ẽ sollicitudo. non ẽ absoluta beatitudo
que ne quaquã ꝑfecta credendaẽ si secura ñ fucrit nee
secur erit. nisi omnẽ sollicitudinẽ securitas gt̾nas
consũpserit. Qua ꝓpt̃ quidicunt᷑ in hac uita beati
spe beatitudinis future beati sunt. Ipsa aut̃ re ñ

Expanded text:
quia justus praecepta facit, perfectus autem praecepta transcendit: ita idem collatus illis absolute perfectis, qui in vita beata futuri sunt, non est, ut ita dicam, perfecte perfectus; cui etsi dimissa est omnis iniquitas, non est adhuc sanata, sed sanatur ejus infirmitas; et ideo etsi non peccat, ut sit vere perfectus, peccare tamen potest: quia non est consumpta omni infirmitate sanatus; ac per hoc, ubi ab omni peccato mundatus, peccare non poterit, ibi erit perfecte sanus et summe perfectus 2. Hic autem quantafieri pro modulo hujus vitae perfectus; sed non est sic de sua perfectione securus, ut non debeat esse de casu sollicitus: et utique ubi est sollicitudo, non est absoluta beatitudo. Quae nequaquam perfecta credenda est, si secura non fuerit; nec secura erit, nisi omnem sollicitudinem securitas aeterna consumpserit. Quapropter, qui dicuntur in hac vita beati, spe beatitudinis futurae beati sunt; ipsa autem re non
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi carnalib Nondũ enim poteratis. sed nec ad huc
quidẽ potestis: ad huc enim estis carnales. Et tamquam
quȩ reremꝰ quid carnales uelit intelligi. secutus ad umx̃.

Expanded text:
sed quasi carnalibus: nondum enim poteratis; sed nec adhuc sed quasi carnalibus: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis, adhuc enim estis carnales . Et tanquam quaereremus quid carnales velit intelligi, secutus adjunx
Abbreviated transcription (Latin):
appeti uel haberi: nec earũ similitudines quȩ sunt
uitia. uirtutes imitantia declinari. intantũ ut in¬
fidelib nihil ꝓfuisse credamus. & iam sisunt aliquas
ꝑ corpus oꝑati uirtutes: qđ eas nec adõ suo se acce¬
pisse crediderunt. nec ad eũ quiẽ finis bonorũ om̃
roferre uoluer̃. Eit quid dico: Nihil eis ꝓfuer̃.
immo &iam nocuerunt : dicente scõ apło. O mẽ
qđ non ẽ exfide. peccatũ ẽ. Non dix̃ om̃e qđ ñ ẽ
exfide nibilẽ: sed dicendo ome qđ ñ ẽ exfide pec¬
catũ ẽ: declarauit qđ om̃ia bona aut exfide gesta
uirtutes st̃ quę ꝓfecto iustificant. aut sifuerint si¬
ne fide: n st̃ aliqua bona credenda seduitia. quȩ
nĩ iunant suos operarios. sed condẽpnant. inflatosq
p̃cipitant: atq afinib gt̾ne salutis climinant.
ed quid ergo: Hat de infi delib unde nullus am¬
& ego fr̃s cum uenissẽ aduos. ñ uobis potui loqui quasi spĩtalib

Expanded text:
appeti vel haberi; nec earum similitudines, quae sunt appeti vel haberi; nec earum similitudines, quae sunt vitia virtutes imitantia, declinari: in tantum, ut infidelibus niihil profuisse credamus, etiamsi sunt aliquas per corpus operati virtutes, quod eas nec a Deo suo se accepisse crediderunt, nec ad eum qui est finis bonorum omnium referre voluerunt. Et quid dico, nihil eis profuerunt? imo etiam nocuerunt, dicente Apostolo: Omne quod non est ex fide peccatum est . Non dixit, Omne quod non est ex fide, nihil catum est, » declaravit quod omnia bona aut ex fide gesta, virtutes sunt, quae profecto justificant; aut si fuerint sine fide, non sunt aliqua bona credenda, sed vitia, quae non juvant suos operarios, sed condemnant inflatosque praecipitant, atque a finibus aeternae salutis eliminant. Sed quid ego haec de infidelibus, unde nullus amEt ego, fratres, cum venissem ad vos, non vobis potui loqui quasi spiritalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tit᷑ occidit animã. Acꝑ hoc sicut uirtus animq̃
sibi ueracit̾ inherentem si fuerit uera iustificat. itã
simulata condẽnat. & quid iustificatio anime. m¬
si cius ẽ uita ꝑ p& uę. beata acbeate ꝑp&ue. sicut
condẽnatio animę paena eius ẽ sentienda. quȩ mors ꝓ¬
bat᷑ & ipsa ꝑp&ua: Itaq duplicit̃ rea ẽ anima. si & bo¬
nũ ñ faciat unde spĩtalit̾ uiuat: & appetat similitu¬
dinẽ bom. sub qua male uiuat & lateat. Suꝑbus uult
se credi constantẽ. ꝓdigus liberalẽ: auarus diligen¬
tẽ. temerarius fortẽ : inhumanus parcũ. gulosus hu¬
manũ : ignauus qui&um. timidus cautũ: inpudentia
fiducie sibi nom̃ ad scribit. ꝓcacitas appellationem
lib̵tatis obtendit. eloquentiã uerbositas fingit. &¬
curiositatis malũ substudii spĩtalis colore delitescit.
Haet & si possunt ingenio humano discerni. tam̃ si¬
ne dono dĩ quantũ mihi uidet᷑. nec uirtutes posst̃

Expanded text:
mentitur occidit animam . Ac per hoc sicut virtus animam mentitur occidit animam . Ac per hoc sicut virtus animam sibi veraciter inhaerentem, si fuerit vera, justificat; ita simulata condemnat. Et quid justificatio animae, nisi ejus est vita perpetue beata ac beate perpetua? Sicut condemnatio animae poena ejus est sentienda, quae mors probatur, et ipsa perpetua. 2. Itaque dupliciter rea est anima, si et bonum non faciat unde spiritualiter vivat, et appetat similitudinem boni, sub qua male vivat et lateat. Superbus vult se credi constantem, prodigus liberalem, avarus diligentem, temerarius fortem, inhumanus parcum, gulosus humanum, ignavus quietum, timidus cautum. Impudentia fiduciae sibi nomen ascribit, procacitas appellationem libertatis obtendit, eloquentiam fingit verbositas, et curiositatis malum sub studii spiritualis colore delitescit. Haec etsi possunt ingenio humano discerni, tamen sine dono Dei, quantum mihi videtur, nec virtutes possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ue sistis quantũ aueris uirtutib uirtutũ similitudi¬
nes distent. ñ dico quantũ a medicam̃to uenenum.
quia medicam̃tũ ita corpus aliquotiens sanat. ut id
defendere a mortis necessitate ñ ualeat & uenenũ no
auferri facit uitam corpori. quasi auferenda ñ ess&.
nisi fuiss& acceptũ : sed ac celerat corporis mortẽ. qđ
erat aliquanto dutius forte uicturũ. Sed plane di¬
co. aueris uirtutib tantũ similitudines distare uir¬
tutũ : quantũ distat aueritate m̃daciũ. quia & simi
est aliud nisi m̃daciũ. & ideo ñ ẽ uirtꝰ dicenda sedui¬
ciũ &uera uirtus ẽ ueritas. cui qui a mant̾ adheserit.
a peccati morte resuscitatus mori ultra ñ poterit. nisi
cũ ab ea de prauata uoluntate recesserit: sicut e con¬
trario uirtutis simulatio que ẽ ut dixi m̃daciũ. ue¬
ritati contrariũ animã separat adõ uitã suã non in¬
terituram sed supplicio quȩ ẽ illius mors poenale¬
t̃sine fine uitturam. scriptura dicente. O
Ouod

Expanded text:
esistis quantum a veris virtutibus virtutum similitudines distent. Non dico quantum a medicamento venenum: quia medicamentum ita corpus aliquoties sanat, ut id defendere a mortis necessitate non valeat, et venenum non auferri facit vitam corpori, quasi auferenda non esset, nisi fuisset acceptum, sed accelerat corporis mortem, quod erat aliquanto diutius forte victurum. Sed plane dico a veris virtutibus tantum similitudines distare virtutum, quantum distat a veritate mendacium: quiaest aliud quam mendacium; et ideo non est virtus dicenda, sed vitium. Et vera virtus est veritas, cui qui amanter adhaeserit, a peccati morte resuscitatus, mori ultra non poterit; nisi cum ab ea depravata voluntate recesserit. Sicut econtrario virtutis simulatio, quae est, ut dixi, mendacium veritati contrarium, animam separat a Deo vita sua, non interituram, sed in supplicio, quae est illius mors, poenaliter sine fine victuram: Scriptura dicente: Os quod
Abbreviated transcription (Latin):
ratio & clamor ẽ. appellandus. hilarius dix̃. Stultus
iuxta ĩ firmitatẽ suas sentit. & iuxta ĩ becillicatẽ natu¬
rȩ suȩ sapit Gregorius dix̃. Sicut necauris escas. nec
gutt᷑ uerba cognoscit. ita nec stultꝰ quisque sententi¬
ã sapientie in tellegit Natud̃ cũ sapientibus ĩprę¬
dicatione ñ suscipies. neꝑ eũ qui implere rẽ ñ ual&.
illi qui prȩual& obsistas. Hisidor dix̃. Nihil stulti¬
tia peius. nihil ĩsipientia decerius. nihil ignauiat᷑pi¬
us. Ignorantia. uitiorũ nytrixẽ. Ignorantia enĩ qͥd¬

Expanded text:
ultus juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae sentit. GREGORIUS. Sicut nec auris escas, nec guttur verba agnoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientiae intelligit. Fatuum cum sapientibus in praedicatione non suscipies, nec per eum qui implere non valet, illi qui praevalet obsistas. ISIDORUS. Nihil stultitia pejus, nihil insipientia deterius, nihil ignavia turpius. Ignorantia vitiorum nutrix est. Ignorantia enim, q
Abbreviated transcription (Latin):
is excludunt᷑ Cesarius dix̃. Uitia enĩ nr̃a. hostis nr̃i st̃.
nuitas patrũ dic̃. Sic̃ pinguis t̾ra germinat quod abs¬
consum est in ea. sic & caro pinguis ꝓducit uitam.

Expanded text:
is, excluduntur. CAESARIUS. Vitia enim nostra hostes nostri sunt. is, excluduntur. CAESARIUS. Vitia enim nostra hostes nostri sunt. IN VITIS PATRUM. Sicut pinguis terra germinat quod absconsum est in ea, sic et caro pinguis producit vitium.
Abbreviated transcription (Latin):
rtuter aliorũ uitia subleuari. Circũ dati enĩ ui¬
tus. ñ pos st̃ uidere uirtutes. Omt uitiũ expelle
abanima tua. ut uirtutes animȩ conqueresẜos¬
sii. Nos uero amore uirtutũ. uitia superem. Om̃is
eĩ liominis. uitus nr̃is faciem & quod ꝓpriafa¬
tim uoluntate. ad nature referem necessitate.
isidor diã. Recedens homo a dõ.statĩ uitiorũ tradit po¬
testate ut dũ patit᷑ ĩ tenta uitia. reuertendo unde ceci¬
dit. resipiscat. Satis dslioate se palpant. qui uolunt
sinc labore uitia superare. Perfecte renuntiat uitio
qui occasionẽ curtat. ĩ ꝑ parando peccato. Uitia uero
cordis tui reuela Non nũ quã hominẽ sua uitia ꝑse¬
cunt᷑. quianimirũ qui prius uolendo. ea sibi fecit soci¬
ea postra sentit. &iã nolens stimulosa. Duplicit̃ ẽ aut̃
criminis reus. qui & dimittit scelera ꝑuoluntatẽ.& de¬
fendit ea ꝑ contuma tiȩ tumorẽ. Inuicẽ sibi suc creset̃
uitia. ut dũ unũ abierit. succedat aliu. Aliquandou

Expanded text:
rtutes, aliorum vitia sublevare. Circumdati enim vitiis, non possunt videre virtutes. Omne vitium expelle ab anima tua, ut virtutes animae consequi possis. Nos vero amore virtutum vitia superemus. Omnes enim homines vitiis nostris favemus: et quod propria facimus voluntate, ad naturae ferimus necessitatem. ISIDORUS Recedens homo a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde cecidit, resipiscat. Satis delicate se palpant, qui volunt sine labore vitia superare. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Vitia vero cordis tui revela. Nonnunquam hominem sua persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa dupliciter. Est autem criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem et defendit ea per contumaciae tumorem. Invicem sibi succrescunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
erepubsiata discedunt si uirtutib cedant Aloquin
uel subsidunt ad tẽpus eiecta uel redeunt. nisiuirtu¬
ges in locis uitiorũ quȩ fuerint depulsa successerin
punto fundata colerceat : pudicitia libidine uinca
amimositate tranquillitas tollat uerb oitidie uimn ca
uexari. Sed si animi eius pestẽ qua p̃cipitat᷑ incensus
subtilit̃. alt̃q rimemeni. inuenietis eũ inꝑditionis¬
eius cupidũ. cuius cupit interitũ & suꝑ bię malo teneri.
quos ibi iugit̃ ingemescit meliorẽ cui inuid& ante¬
ferri. Quis facile potest quale sit hoc malũ uerbis
exprimere. quo inuidus odio hominis ꝑsequit᷑ di¬
uinũ mius in homine. cũ potius a marihomodebesat
&iam ꝓsui mariti scĩtate : tantos inuidus hab& iusta
poena portores. quantos inuidiosus habuerit lauda¬
tores. Diquidem inuidiosum facit excellentia meriti.
inuidum poena peccati. nec ei ab homine potest ad¬
hberi remedium: cuius est uulnus occultum.

Expanded text:
ex pectore discedunt, si virtutibus cedant; alioquin ex pectore discedunt, si virtutibus cedant; alioquin vel subsidunt ad tempus ejecta, vel redeunt, nisi virtutes in locis vitiorum quae fuerunt depulsa successerinttientia fundata coerceat, pudicitia libidinem vincat, animositatem tranquillitas tollat, verbositatem tavexari. Sed si animi ejus pestem, qua praecipitatur incensus, subtiliter alteque rimemini, invenietis eum et perditionis cupidum, cujus cupit interitum, et superbiae malo teneri, quod sibi jugiter ingemiscit meliorem cui invidet meliori. Quis facile potest quale sit hoc malum verbis exprimere, quo invidus odio hominis persequitur divinum munus in homine, cum potius amari homo debeat, etiam pro sui meriti sanctitate? Tantos invidus habet poena justa tortores, quantos invidiosus habuerit laudatores. Si quidem invidiosum facit excellentia meriti, invidum poena peccati, nec ei ab homine potest adhiberi remedium, cujus est vulnus occultum.
Abbreviated transcription (Latin):
So inde suꝑbia ẽ initiũ om̃is peccati. & concupisces
poena petcati. Non potest alit̾ uinci concupisten¬
tia uitiosa . nisi prius caueat᷑ humilitatis uirtute si¬
ꝑbia. quȩ ẽ eius inimica. Suꝑbis a uoluntas facit dĩ
cepta contẽpni. humilis custodiri. Suꝑbia ex angł
demones fecit humilitas homines sc̃is angłis simile
reddit. Iua rebelles diabolo subditos facit Nee hu¬
les ep̃o conungit. Duꝑbi cupiunt in se quodñ fac¬
unt p̃ dicor humi los refugiunt quic quid boni or¬
rant᷑ agnosei. Illi uitia sua alienando asc ꝑori qt
tatt̃ sug uoluntatis excusant & bona sua suis uiri
de putando sem & ipsos turpit̃ iactant. Isti siqua pu¬
cati cõmiserint uoluntariȩ confitendo sem& ipsos a¬
sant & om̃ia bona sua diuino muneri deputando.
dm̃ iugit̾ laudant. Qua ꝓpt̃ siuirtus non habeat in
animo uitioso suꝑbia humilitatis cedit imperio : qui
non potest mens regnũ habere uirtutũ nisi iugum¬
prius ex cusserit uitiorũ. Tu nc enim uitia fidelit̃

Expanded text:
si superbia est initium omnis peccati, et concupiscentia poena peccati, non potest aliter vinci concupiscentia vitiosa, nisi prius caveatur humilitatis virtute superbia, quae ejus est inimica. Superba voluntas facit Dei praecepta contemni, humilitas custodiri. Superbia ex angelis daemones fecit, humilitas homines sanctis angelis similes reddit. Illa rebelles diabolo subditos facit, haec humiles Christo conjungit. Superbi cupiunt in se quod non faciunt praedicari; humiles refugiunt quidquid boni operantur agnosci. Illi vitia sua a se atate suae voluntatis excusant, et bona sua suis viribus deputando semetipsos turpiter jactant, isti si qua peccata commiserint, voluntarie confitendo semetipsos accusant, et omnia bona sua divino muneri deputando, Deum jugiter laudant. Quapropter si virtus non habitat in animo vitioso, superbia humilitatis non cedit imperio, quia non poterit mens regnum habere virtutum, nisi jugum excusserit prius vitiorum. Tunc enim vitia fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
simã ꝓfecto ꝑtinuit. qđ uoluntatẽ redeundi. ac facul
angłoꝵ fuit. quod malis sponte cadentib ipsi in sua
dignitate manser̃ & diuino iustoq iudicio factũ est.
ut quȩ fuit cũ dõ suo manendi uoluntas. fier& ꝑmanen¬
di uoluntaria. felixq necessitas. Et idõ qr nec pec¬
cauer̃ umquã. nec peccare iam possunt: illius con¬
tẽplatiuȩ uitȩ semel facti participes. in explebilit̃
auctorẽ beatitudinis sue conspitiunt. ac merito
suȩ stabilitatis in et̾nũ felices effecti. desua ꝑ man¬
sione securisunt Nui summũ solidũq: gaudiũ quo
in saciabilit̾ ꝑfruunt᷑. de diuina contẽplatione ꝑci¬
piunt. ac dõ suo infatigabilit̃ & amanter inseruiunt
Ita ꝑfecte beati: ut nec cupi ant beatiores fieriultra
nec ualeaNT.

Expanded text:
simam profecto pertinuit, quod voluntatem redeundi ac facultasimam profecto pertinuit, quod voluntatem redeundi ac facultaorum angelorum fuit, quod malis sponte cadentibus, ipsi in sua dignitate manserunt, et divino justoque judicio actum est, ut quae fuit cum Deo suo manendi voluntas, fieret permanendi voluntaria felixque necessitas. Et ideo, quia nec peccaverunt unquam, nec peccare jam possunt, illius contemplativae vitae semel facti participes, inexplebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciunt, et merito suae stabilitatis in aeternum felices effecti, de sua permansione securi sunt. Qui summum solidumque gaudium, quo insatiabiliter perfruuntur, de divina contepiunt, ac Deo suo infatigabiliter et amanter inserviunt. Ita perfecte beati, ut nec cupiant beatiores fieri ultra nec valeant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ed hoc futurũ credimus. ꝑ iustum
dĩ iudiciũ. in quo ñ solũ meritis sed etiam locis. sic
abiniquis iusti separandist̃ in gt̾nũ. ut iam nec remu¬
nerati p̃miũ finiant. nec dãpnati suppliciũ Quando¬
quidẽ ꝓpt̃ ea incorruptio & in mortalitas. dabit᷑ & iam
corporib: miseroꝵ ut nec ipsi a&ernã poenã finiant.
nec ipsos c̃sumat in mortalis poena. sed puniat. Id eo
corpora donabunt᷑. ut & ipsi in gła & in ipsis głi a& crna
ꝑ maneat Hoc iudiciũ qđ int̾ iustoi homines in iustõ: q
futurũ dicimꝰ. int̾scõs angłos & inmundos credimꝰ fact
Nam cũ essent utriq sine peccato ereati. & ad ser¬
uiendũ dõ suo felicit̾ instituti: eoꝵ quidĩ uolunia
Quos diuina sententia eo supplicio condẽ pnauit: ut qͥa
noluer̃ ꝑ seueraretĩ possent. nec uelint reparare nec
possint Siquidẽ p̃uaricationis eoꝵ̃ fuit. qđ in reuocabi¬
lis iudicii animad ũsione ꝑ cussist̃: & ad dãpnationẽ iustis¬

Expanded text:
et hoc futurum credimus per justum ei judicium, in quo non solum meritis, sed etiam locis sic ab iniquis justi separandi sunt in aeternum, ut jam nec remunerati praemium finiant, nec damnati supplicium; quandoquidem propterea incorruptio et immortalitas dabitur etiam corporibus miserorum, ut nec ipsi aeternam poenam finiant, nec ipsos consumat immortalis poena, sed puniat. Ideo corpora donabuntur, ut ét ipsi in gloria, et in ipsis gloria aeterna permaneat. 2. Hoc judicium, quod inter justos homines injustosque futurum dicimus, inter sanctos angelos et immundos credimus factum. Nam cum essent utrique sine peccato creati, et ad serviendum Deo suo feliciter instituti, eorum quidam volunt. Quos divina sententia eo supplicio condemnavit, ut quia noluerunt perseverare, cum possent, nec velint reparari, nec possint. Siquidem praevaricationis eorum fuit, quod irrevocabilis judicii animadversione percussi sunt; et ad damnationem justis