comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsi sumptus prompsi promptus. demps⁊
nũt ĩ usirnõ est. eini emptus ademi ademptus
uũ pastoi pastus cũ alia eiusdẽ forme soleant¬
s. abicere. Nascor natus. Irascor iuntus. obliuiscor
oblitus. paciscor pactus/ naciscor nactus ꝓficis¬
cor profectus. ulascor ulasceris ultus. eꝑgisdoi
experrectus. de ficiscor solũ diplitauit s ĩ ꝑticipio

Expanded text:
sumpsi sumptus, prompsi promptus, dempsi nunc in usu non est, emi emptus, ademi ademptus, uum, pascor pastus, cum alia eiusdem formae soleant abicere s: nascor natus, irascor iratus, obliuiscor oblitus, paciscor pactus, nanciscor nactus, proficiscor profectus, ulciscor ultus, expergiscor experrectus; defetiscor solum duplicauit s in participio,
Abbreviated transcription (Latin):
Aomedia oda qd̾ est cantus łͥ laus ꝯponit᷑ cum comos
qd̾ est iulla et dt̃ liec comedia . i uillanus cantris l
condiane locutionis qr cirta illas fiebat et recitalati¬
ł dĩ comedia a comessanone solebant emm post tibum
homimes ad audiendum eam conuennie et dr̃t a trage

Expanded text:
m oda quod est cantus vel laus componitur cum comos quod est villa et dicitur hec comedia, idest villanus cantus velcotidiane locutioni quia circa villas fiebat et recitabatur. Vel comedia a comessatione: solebant enim post cibum homines ad audiendam eam venire. Et hinc come
Abbreviated transcription (Latin):
ubesim ad aula dicitir a labrum bri .i. illud in quo fila
uertinitur unde quidam utitur ħ alabro quioquid iusi feumnis
fuso ⁊ nota ꝙ filum a colo diccitur in fusum de fuso in alabrũ
hinc in girgillum. deinde inglomscellum. huit tupanan
postea in telam.¬

Expanded text:
unde hoc alabrum -bri, illud in quo fila vertuntur, unde quidam‘vertitur hoc alabro quicquid net femina fuso’; et nota quod filum a colo ducitur in fusum, a fuso in alabrum, hinc in girgillum, hinc in glomicellum, hinc in pannum, postea in telam
Abbreviated transcription (Latin):
interp̾tata sepe inuerimus in sacris libris sicut aniẽ allã
⁊ racha et osarma et siqͥ st̃ alit. Quorum parũ ꝓpter.
sanctiorem auctoritatem ꝙͣuis int̾pretari potiussont serua¬
ta est antiquitas sicut sunt amẽ alls. partim bero ĩ alũ
lingam transferi non potuisse dũr sicut alia duo q̃ posumꝰ
St̃ enim quedam uerlu critarum lingͣrum que ni blli alte¬
uius lingue ꝑ interpͥtationem transire non possut. Et
alia esse phñtur. Dicunt ennu racha indignantis ẽẽ uo¬
cem osamnia letantis.

Expanded text:
interpretata saepe inveniamus in libris, sicut Amen, Alleluia, et Racha, et Osanna, et si qua sunt alia. quorum partim propter sanctiorem autoritatem, quamvis interpretari potuissent, servata est antiquitas, sicut est Amen et Alleluia: partim vero in aliam linguam transferri non potuisse dicuntur, sicut alia duerba certarum linguarum, quae in usum alterius linguae per interpretationem transire non possunt. Et talia esse perhibentur. Dicunt enim Racha indignantis esse vocem, Osanna laetantis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qꝰ enis agit iñ comita cupiditas ad conibmpend ar̃u
Elagitia peiora sunt q̃ cum corrumpint anũ sid facinora
psisitu sst einuu fagitici in dcĩs ł in cogitatonib s fe¬
cinora in factis unde ⁊ illa dño flagitia a flagitando
facere ꝙ sibi uocent ł a flagitando eprruptelam li¬

Expanded text:
quit «agit indomita cupiditas ad conrumpendum aniflagitia priora sunt, que cum corruperint animum, ad facinora prosilitur; sunt enim flagitia in dictis vel cogitationibus, sed facinora in factis; unde et illa dicuntur flagitia a flagitando facere quod sibi nocet vel a flagitando corruptelam li
Abbreviated transcription (Latin):
fitio ⁊ ab infiinuis st̃ ueutra Et omma renuenite lit¬
teratinam dui smplicis ubiq ⁊ aitentus donnliter
⁊ dup enndem silla bam et onni ietnent coritutoẽs
impanu. dt benefanio caleffacio benefeti calefeti benefat
calefat benefacere calefatere benefactum talefattitn.
Item omna compo̾ a fucio ex nominib non ex toto
postitat facile dilligiri cum gemis. s̾ qͥdam lt actiua
ut deifico magnifico. q̃dam neutra ut edifico domiłicois
C nomnb q̃ ex toto rennent litteratram ⁊ acenius¬

Expanded text:
is sunt neutra et omnia retinent literaturam sui simplicis ubique et accentum similiter et super eandem sillabam et omnia retinent corruptionem imperativi, ut benefacio calefacio, benefeci calefeci, benefac calefac, benefacere calefacere, benefactum calefactum. Item omnia composita a facio et nominibus non ex toto possunt facile distingui circa genus, sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domifico, et nominibus, que ex toto retinent litteraturam et accentu
Abbreviated transcription (Latin):
intertertos aclos ⁊ ħ aclas cicladis dc̃ insula qͤ
cum quibulta m abiis in cicło dispõĩta est cicla¬
des eium t̾nerunt lxuii. insule cuta delum in orbe
lite. Et ideo sic dc̃e sint non qr in orbe sunt dige¬
ste sed propter scrupulos qui circa easdem ẜm hũg¬

Expanded text:
 insula que cum quibusdam aliis in ciclo disposita est. Cyclades enim fuerunt LX tres insule circa Delum in orbem site. Vel ideo dicte sunt sic non quia in orbem sunt digeste, sed propter scopulos qui circa easdem su
Abbreviated transcription (Latin):
adiminstrare sio est neutrum. Et compoͣ ab. eo. q̃ͥ
non muitant liãmram illius. omnia sł neutra. Et
hut̃ accentus sͣ edem fillam̃ sͣ quam ⁊ simplex
iuxta regulam illam quotiens facio ł fis ꝯponit᷑
Ita ut non nutetur batura simplicis sͣ estndem
sillabam est accentus in compõito s̃ quam est ĩ
simplici Q msi ꝯponuntui Ia sio ita ut nuitant
litteraturam simplitis sui. ⁊ accentus nutant et

Expanded text:
b eo que non mutant litteraturam illius omnia sunt neutra et habent accentus super eandem sillabam supra quam et simplex iuxta regulam illam: quotiens facio vel fio componitur ita ut non mutetur litteratura simplicis, super eandem sillabam est accentus in composito supra quam est in simplici; que vero componuntur a fio ita ut mutent litteraturam sui simplicis et a
Abbreviated transcription (Latin):
Lerathan ett serpens tortuosus in aquis .s. diabołꝰ
hoĩm qb in padiso sel culpa pͥuaricanonis nitulit ⁊
hanc usq ad cternam mortem cotdie pessimis sugges
proculdubio sine cessttione cosceruat pt̾ q leui achã¬
ꝑ antifi asiun diue per irrisionem uocan pͥmo qͥppe ho
iumum per suassione callida di̾itatẽ ad̾diturĩt de ꝑhi¬
lemciathan iste hanio captꝰ est qr ĩ redẽptore nro. d̾ ꝑ
satellites guos estam corporis momordit diuinitatis

Expanded text:
LEVIATAN est serpens tortuosus in aquis, scilicet hominum? quibus semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidie pessimis suggestprocul dubio sine cessatione coacervat. Potest quoque Leviathan etiam per irrisionem vocari. Primo quippe homini, persuasione callida, divinitatem se additurum perhiLeviathan iste hamo captus est, quia in Redemptore nostro dum per satellites suos escam corporis momordit, divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Nex. legis dĩ a lego gis .gi qr legitur Et est lex Ius¬
scriptum ascissens honestum ꝓhũs contrariã L lox
est scriptum pplo̾ ꝓmulgatum iugr̃atu q̃rente ⁊ pplo̾
respondente. Solełnt enim magr̃ enutatis ꝯ siliquam
legem uellet constitu̾e ascende̾ pulꝑpitĩe in media con¬
cione et querere a ppło̾ si uellet illd̾ ratum osse. Et
accepta responsione a pplõ deinceps ꝓ lege habelatur

Expanded text:
 lego hec lex -gis, quia legitur. Et est lex scriptum asciscens honestum, prohibens contrarium. Vel lex est scriptum populo promulgatum, magistratu querente et populo respondente. Solebat enim magister civitatis, cum aliquam legem vellet constituere, ascendere pulpitum in media contione et querere a populo si vellet illud ratum esse, et , accepta responsione a populo, deinceps pro lege habebatur
Abbreviated transcription (Latin):
h euim omnia cũ nõ significant tp̃t uoia st.
Tu stus a nõib uel a uerbis nascũtur ext̾mã ꝑtẽ
meror mestus modus modestus scelus soelestꝰ
robur robustus ãgo angustus. p̾cereabenꝰ uenꝰ
sumpta tus facuit diriuatiua et om̃ia una uni.¬
cũt uilla p̾mitĩa absq mestusi¬

Expanded text:
 enim omnia, cum non significant tempus, nomina sunt. in stus a nominibus uel a uerbis nascuntur exstremam parmaeror maestus, modus modestus, scelus scelestus, robur robustus, ango angustus, augur augustus. psumpta tus faciunt deriuatiua et omnia una uincunt syllaba primitiua absque maest
Abbreviated transcription (Latin):
dum enim est in aquã dĩ ꝓprie angius. dum est ĩ
ctorum serpentum siue omiuni amuantum suꝑ
terram qui sepo a spelontis abstractus fertur in
aerem contidatur qr ꝓpter ipm aer Est autem crista¬
tus ore̾ pstruo et artis fistulis ꝑ quas trahit spnĩ
et liugnam ecerit uimi autem in dentib s ĩcanda
ht̃ et uerlere poꝰ spͣ ictu nocet Inotius est a ueuenig¬

Expanded text:
dum est in aqua proprie anguis, dum est in ctorum serpentum cunctorumque animalium super terram. Qui sepe a speluncis abstractus fertur in aerem concitaturque aer propter eum. Est autem cristatus, ore paruo et artis fistulis, et linguam exerat. Vim autem non in dentibus, sed in cauda habet, et verbere potius quam rictu nocet. Innoxius autem est a veneni
Abbreviated transcription (Latin):
nccĩa s si ꝙ̾ ligauil occidit a qͦ nec elephas tutus
est sni corporis magnitudine ꝑlam arta senitas
delitestens ꝑ quas Sephanti soliti gradunttur cru
in eorum nodis illigat . It suffocatõs ꝑnint gignit᷑
autem in ethiopiã et in udia in ip̃o intendio iugis

Expanded text:
ia si quem ligarit occidit. A quo nec elephas tutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens, per quas elephanti soliti gradiuntur, crura eorum nodis inligat ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia vel India in ipso incendio iugis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferunt non ad hanc ee uto ultionis ẜi ex iustine
exaamine erumpunt Intus eitim subtile denudi¬
tuua aspitiunt ⁊ mala foras exurgentia qr
maledictio debeat fenri cognoscant ⁊ eo in
maledictio noti peccant qͦ ab intero idicio non
peamam smionẽ bnñam maledictionis intor¬
sis dicens. Ppetutna tua tecum sit in ꝑditione
qͥ emni non ait. est s sit non iuditatio s opta¬
quinq̃genariis ad ge uementib dixit ui homo sĩc
descendat ignus de celo ⁊ consumat nos qͦ utror

Expanded text:
proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia quia maledicto debeant ferire cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non em sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo, sed optaquinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de coelo, et consumat vos , Quor
Abbreviated transcription (Latin):
letutut ꝯsumpsit: uirtus gͣ subseꝙs testifi¬
catur qͣ mente maledcõrus siñst ꝓfernutur cum
qui iualedicitur usq ad interitum maledc̃o ab¬
lorb ee utriusq ꝑtis fine colligitur qr a bono
t intnuo iudice in reꝵ sina sumpta Iaculatur

Expanded text:
ens consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur qua mente maledictionis sententia cum eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur
Abbreviated transcription (Latin):
et mali malos cognoscunt b enm abraham li¬
zarum mimine cognouisset neq̃ꝙͣ ad duntem
ui tormentis positum de transacta eius ꝯtritione
loqueretur dicers ꝙ mala recepit in uita sua
memiuisset quomodo enim pñtes non pom isset
cognosc̾e qui enam ꝑ absentium memoriam Qus¬

Expanded text:
et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ante retributionem etremi urdicii. miusti in irq̾e
quostam iustos conspitiunt in eos uidentes in gau¬
dio non solum de suo supplitis s etiam de illoruntĩ
bono crucientur Iusti bero ni tormentis semper ntu¬
entub miustos ut hinc eorumm gaudium crestat qr
iores ereptori suo gratias referunt qñ uident in
a liis ꝙ ip̃i ppeti si eent̃ relicti potuerunt. De h̾ ui

Expanded text:
 ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos aspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, qujores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerint. Nec i
Abbreviated transcription (Latin):
deum quem du̾ntus irrogata pena phiberet ⁊ d
suos reuertilse eius sociõs in uolutres fuisse con¬
iisula diomedia non longe a monte gargano qͥ
est in ampulia ⁊ hͦ templum arnimuotre. et
incolere has alites tam mirabili obsequio ut
autem aliemgenas uiderint sbuolare ad capita
tanꝙͣ grauib ĩttib ut etiam phimant uuluerarẽ
nami ditris et grandib rostris satis ad ħͥ prelia

Expanded text:
deum, quem poena diuinitus inrogata perhibent ad suos non reuertisse: eiusque socios in uolucres fuisse coninsula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, ut autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandibus rostris satis ad haec proelia
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝙ ille ꝑmiserit ciius idicia occulta funt
ulis st oculte eiꝰ aliis lotis ubi hoc gemis stu¬
um ad ea lota p̃ducte Ao repente suppõite t̾ dunt᷑
esse com̾si. Er autem dyomedis templo aꝙ̃ rostris
afferunt et spergunt et partunt ⁊ blanduentur gͥci¬
genis atq aliengenas ꝑsecuntur mirandum nõ
est fieri demonum instnctu quorum interest ꝑsu¬
tid̾e deum factum esse dixmedem ad despitien dos

Expanded text:
nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus auium, ad ea loca perductae ac resse conversi. Quod autem Diomedis in templum aquam rostris afferunt et aspergunt, quod blandiuntur Graecigenis, alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu; quorum interest, persuadere deum factum esse Diomedem, ad decipiendos
Abbreviated transcription (Latin):
Ds eris ge neuiri dr̃ ab aere qr sit eiusdem coloris cinu
aere uñ ħ erarutm .iii. bbi pecuma publica reporutici᷑ et
dr̃ ab ere qr oliu prius. ibi es reponebatui. Es enim
p̾us oliu fuit in usu auro ⁊ argento de ferro ñdum muẽto
Ex qitib metallis ꝙͣuis postea fcã fuiss pecuĩa nomen
tu erarii ꝑmansit ab eo metalło. uñ pecuma nitium sic̃plit
⁊ q es ut pote pritis inuentu hẽlant in usu cuiusdam me¬
talli Inde est ꝙ es inuenitur ꝓ quol metallo gn̾alĩ en¬

Expanded text:
s eris dicitur ab aere, quia sit eiusdem coloris cum aere; unde hoc erarium ubi pecunia publica reponitur, et ab ere dicitur quia olim prius ibi es reponebatur; es enim prius olim in usu fuit, auro et argento et ferro nondum invento, ex quibus metallis quamvis postea fuisset facta pecunia, nomen tamen erarii permansit ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit; et, quia es, utpote prius inventum, habebant in usu cuiuslibet metalli, inde est quod es invenitur pro quolibet metallo gen
Abbreviated transcription (Latin):
coĩs gn̾is qr desiguat dignitatem ⁊ officium. ui
enim dict. qr ẜit du̾tter ec̾citus. s non statim qͥq
princeps ł duces st̃ ⁊ reges dici possurit In belło
uero melius est nominari ducem ꝙ regem sã
ħ nomen eopimunt in p̾lium ducentem dux ꝯpo

Expanded text:
itatem et officium: dicitur enim dux quia sit ductor exercitus; sed non statim quicumque principes vel duces etiam reges dici possunt. In bello autem melius est ducem nominari quam regem: nam hoc nomen exprimit in prelium ducentem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
roͣstulosus. unde condilomatica passis dr᷑ mamumn nõ¬
dosita ł ociam aliorum menbrorimi q̃ plena st
leis nodus ⁊ precqpue qui apparet in articubs digitorum
pugno clauso. quo solemus qñq capita pue. orint lu¬
deude ꝓcutere ⁊ maximam ifene sesiouem um lu
mar. Capelła ictib crebris uerticent compħicãtigͤa¬
uͦ
n condilos digitis uulueralait.

Expanded text:
pustulosus: inde condilomatica passio dicitur manuum nodositas, vel etiam aliorum membrorum, que plena est li, nodus, et precipue qui apparet in articulis digitorum pugno clauso, quo solemus quandoque capita puerorum ludendo percutere, et maximam infert lesionem, unde andita ictibus crebris uerticem complicatisque in condylos digitis uulnerabat.
Abbreviated transcription (Latin):
uenundo. Et ꝯdo ꝯpõitũ ado. et ex eo abscõdo.
Itaq oĩa id p̃teritũ ꝑfc̃m seruãt credidi. uendidi
ꝯdidi abscãdi Plantus ĩ carbonaria. ẜ̃m ipam
imperfecto. Et si añ .i. u. uel .i. hũu̾i̾t amittũt
n. ut fundo fudi. scindo sc̃indi. Uetustissum tñ
s errat nã luc̾ ĩ iiiͦ sidit pouit. Qua mare tellu¬
rẽ subicit aut obruct undis. aut sc̃dit ⁊ medias¬
afiamus aore antiquo dyxit ĩ noĩe satis fortit᷑

Expanded text:
uenum do, et condo compositum a do et ex eo abscondo. itaque omnia idem praeteritum perfectum seruant: credidi, uendidi, condidi, abscondidi. Plautus in carbonaria : «secundum ipsam perfecto et, si ante n u uel i habuerint, amittunt n, ut fundo fudi, scindo scidi. uetustissimi tamen sed errat. nam Lucanus in III scidit ponit: «qua mare tellurem subitis aut obruit undis / aut scidit et mediaAfranius more antiquo dixit in homine : «satis fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ xi fiantiũ p̾teritũ ꝑfc̃m̃ ꝑ ctũ proferunt
N lo de siẽtia presẽs ꝑ lui exent̃ ĩ p̾terito .Ø.¬
mutata ĩ ũi. ut alo alu. colo colui molo molui
dupplicantia .l. que si amuta incipiãt geĩant¬
ĩ p̾terito pͥncipale sillaba. et si ñ seruãt ubiq
fallo fefelli tollo tetuli pro quonũt ĩ urufie-¬

Expanded text:
i terminantium praeteritum perfectum per ctum proferunt in lo finientia praesens per lui exeunt in praeterito, ut alo alui, colo colui, molo molui, duplicantia l, quae si a muta incipiant, geminant principalem syllabam, etsi non seruent ubique fallo fefelli, tollo tetuli, pro quo nunc in usu fre
Abbreviated transcription (Latin):
¶Abiciũt tamẽ ĩ supiõ .i. euphonie causa ẜ q̃
penult̾ ar hñt uel i ĩ pñti ut frango fractum
pango pactũ tango tactũ fingo fictũ piugo
pictũ. striugo stoictũ. rigo rictum ¶ Exepiũt
ango q dr̃ie causa seruauit .m. ĩ supiõ auctũ

Expanded text:
abiciunt tamen n euphoniae causa haec quae paenultimam a habent uel i, ut frango fractum, pango pactum, tango tactum, fingo fictum, pingo pictum, stringo strictum, ringo rictum. excipitur ae causa seruauit n in supino anctum,
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ fieri coĩs sillaba qñ ĩ prinepis sillale seꝙ̃tis pt uol ͤ
cor . s. et ꝓt̾ nata et pt̃ ea liquida sequit᷑. Quippe cũ .s. ĩ
metro subtrahimore soleat betmn Et orriꝰ seimonũ libio ̾
liquinius insam ridentes premia seribe. In longis nac̾a
del p̃pone duo sr tempora ut dos ars. duo et senns qũ
pt̃ botalem naͣ longa uiia sequitur cõsonãs ut sol ta¬

Expanded text:
t fieri communis syllaba, quando in principio syllabae sequentis post uocalem correptam s et muta et post eam liquida sequatur, quippe cum s in metro subtrahi more soleat ueteri, ut Horatius sermonum libro primo: «linquimus, insani ridentes praemia scribae». in longis natura uel positione duo sunt tempora, ut dō, ārs, duo semis, quando post uocalem natura longam una sequitur co
Abbreviated transcription (Latin):
ptici᷑ hũt fer quo noia nec st̃ ĩ ip̃is deficientia aliqͣ
caũ. llec mirũ nã in eo ꝙͦ auta etuꝵ adiectua qus
nullo deficiũt caũ siue molłi et siue ĩ duas
ꝯsonantes desmentia. Que eĩ deficiũt fira st utfar
dcio est. Itẽ scias ꝙ nentropassina q̃ sẽ quinq atii
tprin hric participia ut gandes gaudẽs gauis ͥ surꝰ
sile sit partiaipia ꝙ uenit a fatio uebo ꝙ uimi actuã
possidet fio uerbi. un a supĩo eiꝰ nascitur passuiũ p̃tĩti
participiũ et futuri actuui factũ factu factꝰ fr̃ũrꝰ¬

Expanded text:
nt, quomodo nomina, nec sunt in ipsis deficientia aliquo casu. nec mirum, nam in eo quoque imitantur adiectiua, quae nullo deficiunt casu, siue sint mobilia siue in duas consonantes desinentia. quae enim deficiunt, fixa sunt, ut fas, dicione, It participia, ut gaudeo gaudens gauisus gauisurus, simile sit participio, quod uenit a facio uerbo, quod uim actiuam possidet fio uerbi, unde a supino eius nascitur passiuum praeteriti participium et futuri actiuum: factum factu, factus factur
Abbreviated transcription (Latin):
dogͥma cogitationes arbituo suo de eccła recessert̃
inde heresis gͦ dicta. est ab electione quam quis¬
q arbitrio ad instituenda ł suscipienda qͥl ip̃e sͥ
eligit nobis uero uch ex arbitrio nr̃o inducerr
nec ipi ꝙͥꝙͣ ex suo arbitrio ꝙ. indicceret elegeiunt.
S acceptam a xp̃õ disciplinaui fideliter. nãtiombus
celo aliter enuangłirauerit auathena sit̃.ẜn ꝙ di¬

Expanded text:
dogma cogitantes arbitrio suo, ab ecclesia recesserunt; inde ergo heresis dicta est ab electione quam quisque arbitrio suo, ad instituenda vel suscipienda quelibet, ipse sibi eligit. Nobis vero nichil ex arbitrio nostro inducere nec ipsi quidquam ex suo arbitrio, quod inducerent elegerunt; sed susceptam a Christo disciplinam fideliter nationibus coelo aliter evangelizaverit, anathema sit . »
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinentes extales eorum ꝙ dicit iosephus factum
fuisse. ex uiolenta passione disinterie ut putrefucta
egererent intestina. unde ebullientes de agris come¬
cor. ⁊ excessus. mentis .s. cum homo portur ext
statum. sue mentis. gicut in artitulo mentis et ꝯpõ¬

Expanded text:
inentes extales eorum. Quod Josephus dicit factum ex crudeli passione dysenteriae, ita ut putrefacta egererent intestina, et mures ebullientes de agris corr excessus mentis, scilicet cum homo ponitur extra statum sue mentis, sicut in articulo mortis; et c
Abbreviated transcription (Latin):
dum abii qiidem unde atq inreuerenter un niꝰ buccã
deneru uns euomat detractionis. Alii suteni ai
mulata recocendie suco conceptrin malitian
ꝙ retinere non possunt adumbiare conantur di¬
deas alta p̾mit suspiris. siq̃ qdam congrnitatẽ
et tradita dultu mesto dninssis suptiliis et uocẽ
plangente egredi maledictionem. Et qͥd̾ tanto
corde muito et magis ꝯdelentis affectu ꝙ mali¬
ciose proferri deleo inquit uehementer ꝑ eõ ꝙ diligo
eum satis ⁊ iumꝙͣ ponu de hãc re corriode eitmi. Et
abus michi quid̾ an bñ comptinu fuart de illo i ͤ
falta est res ueritatem nere nori possum. Dolens dito
reuera Ita est ⁊ ait grande dampnu nam ał quidem
i płib ualet Ceterum in hac ꝑte u steruni fateanu

Expanded text:
e atque irreverenter, uti in buccam venerit, virus evomant detractionis; alii autem quodam simulatae verecundiae fuco conceptam malitiam, quam retinere non possunt, adumbrare conentur. Videas alta praemitti suspiria, sicque quadam cum gravitate et tarditate, vultu moesto, dimissis superciliis, et voce plangenti egredi maledictionem, et quidem tanto corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo, inquit, vehementer, pro eo quod diligo eum satis, et nunquam potui de hac re corrigere eum. Et alius: Mihi quidem, ait, bene compertum fuerat de illo istud; facta est res, veritatem negare non possum: dolens dico, revera ita est. Et addit: Grande damnum! nam alias quidem in pluribus valet; caeterum in hac parte, ut verum fateamur,
Abbreviated transcription (Latin):
firmat detirhentem in quid proxino suo hunc pase¬
quebar. net mirum an id pͥcipus uicutm carita¬
temq deus est ẽt ꝙͥ ceteris arrius impugnare et
ꝑsequi cognostatur ꝙ̃adinodum nos q potestis᷑ eid¬
liertere. onnis qui detra hit primum quid̾ sepmũ
prodit nicuum caritate Demde qui detiahelido insint¬
ad quos detrahit. ferit gꝰ atritatem i omnb que ᷑¬
se audiunt liugua maledita et ꝙͣ in se est necat

Expanded text:
sequebar . 4. Nec mirum, cum id praecipue vitium charitatem, quae Deus est, et quidem caeteris acrius, impugnare et persequi cognoscatur, quemadmodum vos quoque potestis advertere Omnis qui detrahit, primum quidem se ipsum prodit vacuum charitate, Deinde quid aliapud quos detrahit? Ferit ergo charitatem in omnibus qui se audiunt lingua maledica, et quantum in se est, necat
Abbreviated transcription (Latin):
est uxor ł nuptie ⁊ dr̃ hec deuterogamũt sd i ha
Reuteron groce latine dĩ secundi uoĩa lex uñ qͥd̾
liber dcus est deuterononmnu .i setunda lex qr uplicat
sincopam dicitur dextra q ista pignus patis̃testig
fidei solet dari ł qr ea dannis. Et a dextera dicitui

Expanded text:
est uxor vel nuptie et dicitur hec deuterogamia, idest seEUTERON grece, latine secundum; noma, lex, inde quidam liber dictus est Deuteronomium, idest secunda lex, quia replicat sincopam dicitur dextra, quia ipsa pignus pacis et testis fidei solet dari, vel quia ea damus, unde hic
Abbreviated transcription (Latin):
uotalis producta esse onderetur. In ħ̃ gͦ nn seꝙ̃do
ueteres seruamus antiquam consuetirdinem ꝙ
striblimts m dii et in diis duas urales ⁊ ꝓmin¬
ei in ẜ. et tmenstribuntur ibi duo I. l cm̃ unum
pronintietur. et fit talis scriptura a p̾dcis̃ duab

Expanded text:
vocalis esse producta ostenderetur. In hoc ergo sequentes veteres servamus antiquam consuetudinem quod scribimus in dii et diis duas vocales et pronei in i et scribuntur ibi duo i, licet tantum unum pronuntietur; et fit talis scriptura predictis duabus
Abbreviated transcription (Latin):
a dest singulis ut siml outrib iiꝙͣ defit. Nqm si
quoldam ptt̃ores deserit eistem tilmen ipis atist ꝑ
exteriora cutundat᷑ ut interiora imꝑlet gigiat̾iora
implet ut exteniora cu cundet Sic sumima regit ut
recedat sic latet ui sua spẽ ut tamdi cognołtant in opa¬
tione. Sit cognostitur in suo oꝑe ut comprchendi non

Expanded text:
adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit. Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per exteriora circumdat, ut interiora impleat: sic interiora implet, ut exteriora circumdet: sic summa regit ut ioribus non recedat: sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione: sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non
Abbreviated transcription (Latin):
ne qr gignat homines caudidiorẽs reliquis hilꝑame ppbs
uũ galiciamis na num. gentile nomẽ. ⁊ hii galitam
grecam origniem sibi asserunt. uñ ⁊ naturałi ingeĩe
rallent
alileai a gala dr̃ hͨ gaililest lee regio palestine sic ĩtã
qr eignat landidiores homines ꝙ̃ alia regio pale¬
stme. Et huic galileus a uni. galileus int̾petat᷑ uo¬
lubilis. unde seꝑe inuenitur galilei łł i uolubiles. Et

Expanded text:
quia gignat homines candidiores reliquis Yspanie populis, unde galitianus -a -um, gentile. Hii Galitiani grecam originem sibi asserunt, unde et naturali ingenio calentItem a gala hec Galilea -e, regio Palestine, sic dicta quia gignat candidiores homines quam alia regio Palestine; et hinc galileus. Galileus interpretatur volubilis, unde sepe invenitur ‘galilei sunt’, idest
Abbreviated transcription (Latin):
inłula est q̃dam in fine hisꝑane q̃ dĩd᷑ europam
ab affrita in qͣ hertuł columpne inseruntur q̃ de
nomine insule gades dcẽ st. Et inde tirem moris
fantib occeaui estꝰ ummititur ⁊ ẽ a continente ⁊¬
ia ex passib diuisa Quam tirii a rubro mari

Expanded text:
insula est in fine Yspanie, que dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columne visuntur, que de nomine insule Gades dicte sunt, et inde extremi maris faucibus oceani estus immittitur, et est a continenti terra CXX passibus divis
Abbreviated transcription (Latin):
uãs ĩ cẽplo neste uͥ reponelentur q̃ de sacrificio re¬
stabant ñ enim licebit cuiꝙͣ mam tange ł esfũde̾
uas autẽ ilud hẽbat os amplum ⁊̃ latũ fundũ
uero acutissimũ adeo ꝙ iustare nou posẜet
uñ statim inclinabat᷑ ita illud sacrificii ꝙ intꝰ
erat effundelatur ꝙ ñ licebat illud Reseruam.
uñ a fundendo łutis dicebat᷑ ⁊ h me hͥ ⁊ h ͨ futił¬

Expanded text:
vas in templo Veste ubi reponebatur quod de sacrificio restabat; non enim licebat cuiquam manu tangere vel effundere, vas autem illud os habebat latum et amplum, fundum vero acutissimum, adeo quod etiam stare non posset, unde statim inclinabatur ita quod illud sacrificii quod intus erat effundebatur quia non licebat illud servari, unde a fundendo futis dicebatur. Et hinc hic et hec futi
Abbreviated transcription (Latin):
cominigere sociare tͣnslatĩe qi cilia uingere Et nota ꝙ
maioribus minore contiliantur et non econuerso. Et
comppnitur retontilio. as. Conciliantur noui stimt. re¬
concilantur beteres. Item contiliamur deo qñ primo a
gentilitate comuertinr contiliamur qnͣ post pcciũ pe
sumlitudine cibiorum qr sicut cilia uingintur rã oclis
uinguntur in concilio. Et est tractum ex romano more
tempore enim quo cãe agebantur queniebant om̃s ĩ
Doucnno nas. naui nare i cõmiscere componere

Expanded text:
coniungere, sociare, translatare, quasi cilia coniungere, et nota quod maioribus minores conciliantur et non e contrario; et componitur reconcilio -as: conciliantur novi amici, reconciliantur veteres. Item conciliamur Deo quando primum a gentilitate convertimur, reconciliamur quando post peccatum pelitudine ciliorum, quia, sicut cilia iunguntur cum oculi unguntur homines in concilio, et est tractum ex romano more; tempore enim quo cause agebantur, conveniebant omnes in d
Abbreviated transcription (Latin):
loqueus. Et comꝑatur infantior nnis. Uñ prudenꝰ
in libro humorim Largae nichi carmen infan
te ⁊ distiricte osq ad illud tempies ł qr in ip̃a pͣ¬
ꝑte illius temporis loqui non potest. uñ h infan
cia infantis etas infantis¬
res infantis ł ꝑtinens ad infantem ⁊ ꝓd̾ ꝑba. ñ

Expanded text:
loquens, et comparatur -tior -simus, unde Prudentius in libro Ymnorum ‘largire michi carmen infantte et distincte usque ad illud tempus, vel quia in prima parte illius temporis loqui non potest. Et inde hic infantulus et infantilr
Abbreviated transcription (Latin):
ti qui ex dcruo fcũs elt liber qr liberatus a iuigo seruitutis
uñ h᷑ lilerta . te. q̃ de ancilla facta est libera. ⁊ ħͥ libertinus .ii.¬
.i. filius liberti. et h ͨ libertina. ne filia liberte .q. de lilexto
natus ł nata. et liberimus. na. numr ad libertum ꝑtirieus
libertus ł liberta ꝯpouit᷑ ꝙ con ⁊ dr̃ collileitꝰ ł colliberta qͥł qͣ

Expanded text:
-ti, qui ex servo factus est liber, quasi liberatus a iugo servitutis. Unde hec liberta, que de ancilla facta est libera, et hic libertinus -ni, filius liberti, et hec libertina, filia liberti, quasi de liberto natus vel nata, et libertinus -a -um, ad libertum pertinens. Libertus vel liberta componitur colibertus vel coliberta, qui vel que
Abbreviated transcription (Latin):
ualde ł uixta forare. Conforo. ras .i. simul forare: Cu¬
cĩforo. yais. deforo. ras. ⁊ ualde forare ł deorsum uel do
foraine extrsihere. Inforo. ias. itro forare ł in fora¬
mine̾. niuinttere. perforo. ras perfocte. bsq ad aliam ptẽ
forare ł de foramine extrahere retrahere. Sufforo.
ulira ad aliam partem forare. foro. ias ⁊ omnia eiꝰ
compõita actiua sint ⁊ corr̃ hauc siłlalima ẜo. unde

Expanded text:
idest valde vel iuxta forare; conforo -as, simul forare; circumforo -as; deforo -as, idest valde forare vel deorsum vel de foramine extrahere; inforo -as, idest intro forare vel in foramen immittere; perforo -as, idest perfecte usque ad aliam partem forare vel de foramine retrahere; sufforo -ultra, ad aliam partem forare. Foro -as et eius composita activa sunt et corripiunt hanc sillabam fo. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
F ormx a fornax dĩ ħ forme. nitis. artus lapideits sͨ
dcũs qr de coctura fornatis extruitur ł qr lirruatus
sit ut fornax ⁊ qr meretrices solent meretritadi in
illis formtibus. Ideo ⁊ forme dicitur Iupanar .s.
domus meretricum. bñ ⁊ dr̃ forn fos necans. ⁊ dest¬

Expanded text:
Item a fornax hic fornix -cis, idest arcus lapideus sic dictus quia de coctura fornacis extruitur, vel quia arcuatus sit ut fornax. Et quia meretrices solent meretricari in his fornicibus, ideo et fornix dicitur lupanar, scilicet domus meretricum. Unde et dicitur forn
Abbreviated transcription (Latin):
Iteber bia. brum .i. deusus. s creber dr̃ de mltitudiue
ut creber paries earcuit hauc dominui a/ multi pietes
deusiml deusuctum est qd uissu penetrabilẽ non est
ut ebur licet tenuis spissura uͤ qd̃ non est tenuẽ Et ꝯpat᷑¬
unde crebre brius. iuo aduerbiu et pd̾. cre qr .c. añ¬

Expanded text:
EBER -bra -um, idest densus; sed creber dicitur de multitudine, ut ‘creber paries circuit hanc domum’, idest multi parietes; densum sive densetum est quod visu penetrabile non est, ut ebur licet tenue; spissum est quod non est tenue; et compaunde crebre -brius -rime adverbium et crebreo
Abbreviated transcription (Latin):
lũi patis celle ⁊ celi hĩtatio ergnate sunt qr sicut
celũ ⁊ cella adimuc̃e uident᷑ hẽre aliquã cognatõem
noĩs Sic pietatis ad celindo n celum et cella nom
hẽre uidentur ⁊ qd̾ celatur in celis hoc et in celłis
quod g̾itur in celis hoc ⁊ in cellis. Quid nam hoc est

Expanded text:
 sicut coelum et cella ad invicem videntur aliquam habere cognationem nominis, sic et pietatis. A celando enim coelum, et cella nomen habere videntur: et quod celatur in coelis, hoc et in cellis: quod geritur in coelis, hoc et in cellis. Quidnam est hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
nũ facit qr et plitaui et plicui. Ex eo gͥ compoĩta
peult a uel .i. hũt ĩ suppins. dipplicaui dupli-¬
catũ. explicui eoplicitũ iniplieuideł implicaui
qdĩ rars usu est implieatũ uel implicitũ. unde
lucanus r̃iii. implicitas magno cesar torpore

Expanded text:
um facit, quia et plicaui et plicui. ex eo igitur composita paenultimam a uel i habent in supino: duplicaui duplicatum, explicui explicitum, implicui uel implicaui, quod in raro usu est, implicitum et implicatum. unde Lucanus in III: «implicitas magno Caesar torpore
Abbreviated transcription (Latin):
cpilintur que ĩ ui diuisas fatiũt pret̾itũ sb̾tuicta
as.doma domas doniii. crepo crepas crepur.
cono sonas iiii. tono. nas iiiii. ueto. tas uetui.
plieo. cas ciii. uel plicaui. Ꝙ mauiẽ ĩ ꝯpoĩtis di¬
gnoscitur. Llã cũ prepõitõe magis per ui dĩsas
cũ noĩe uero ꝯpositũ per aui t̾iant p̃ceritũ ꝓstm̃
tripsicaui multiplico multiplicauĩ. Inueĩt᷑ etiã¬

Expanded text:
cipiuntur haec, quae in ui diuisas faciunt praeteritum subtracta a: domo domas domui, crepo crepas crepui, sono sonas sonui, tono tonas tonui, ueto uetas uetui. plico plicas plicui uel plicaui, quod maxime ex compositis dinoscitur. nam cum praepositione magis per ui diuisas, cum nomine uero compositum per aui terminat perfectum, triplicaui, multiplico multiplicaui. inuenitur ta
Abbreviated transcription (Latin):
t feti qͥ ẜ bũfeci. Qut si male. nõ multum mal
aut sĩ multum male non mala intentioneeri
dit. qũ occultas et malas cogitatõnes cordi suo aduemientes
excusatõnis eatenus male iudicentur. qtinus ore ꝓpħetito s̃¬
n. tum de apeinonib argiuntur. scientes ꝙ si deffenderet̃.
non credereti. Subtilius innemunt argninentun deffensio¬
nis uerba respondences dolose confessionis. Est quippe ut striptũ
est qui nequiter humilat be ⁊ nueriora euis pleua st̃ dolo.
wltus demittitur. prosterntur corpits. Aliquas sibi lacounas
Gldsa res hiumilitas qua ip̃a q suꝓbia palliare se appetit ne
uilescat s htito terguerlatõ ⁊ p̾lato depiehenditu si ad

Expanded text:
d bene feci; aut, Si male, non multum male; aut, Si multum male, non mala intentione. Si dit, quando occultas et malas cogitationes, cordi suo advenientes, excusationis eatenus mala judicentur, quatenus ore prophetico veenim cum de apertioribus arguuntur, scientes quod si se defenderent, sibi non crederetur, subtilius inveniunt argumentum defensionis, verba respondentes dolosae confessionis. Est quippe, ut scriptum est, qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo . Vultus demittitur, prosternitur corpus: aliquas sibi lacrymulas sa res humilitas, qua ipsa quoque superbia palliare se appetit, ne vilescat! Sed haec cito tergiversatio a praelato deprehenditur, si ad
Abbreviated transcription (Latin):
absimentes ut noui̾t qr tunt placente deo abfimentiqm
offerunt cum ea que sibi de alimentis detrahunt indigẽtib
largnintur. Non em̃ deo s abunet ip̃i quisq ieumat᷑ si ea
quẽ uenter ad tempus subtrahit non pauperb triluit᷑
s uenter pt̾modum. offerenda custodit. Et illd̾ diit. Qui¬

Expanded text:
abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Non enim Deo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerendo custodit. Rursumqu
Abbreviated transcription (Latin):
nie filius ihĩc saluatori bono qͥ apparuit in lotis hie¬
ro olimorum sabtem. Iuditum elt nchi de te et de
santatib quas facis. ꝙ sine medicamentis ã̾ herb̾
Quib omnib auditis de te statui de te in animo
ro curare Nam ⁊ illitd comperi qd̾ uidei mur¬
nurant adu̾sum te ⁊ colunt tusidiari.Uen¬

Expanded text:
nie filius, Iesu salvatori bono, qui apparuit in locis Iherosolimorum, salutem. Auditum michi est de te et de sanitatibus, quas facis, quod sine medicamentis aut herbis Quibus omnibus auditis de te, statui in animo ro, curare. Nam illud comperi, quod Iudei murmurant adversum te et volunt tibi insidiari. Es
Abbreviated transcription (Latin):
Nam autem hebrei siue iluł dicti sunt. s ee quo
m duo regnia pplu̾s diuisꝰ est. tunt duo trib q̃ de
stupe uida reges habebant nideorum nomen sortite. st̃
iebiqua pare. e tribuum q̃ in samaria regon s con¬
stituit ob populi magnitudinem psimum nomen ie¬
tiunit isr ł. At interpͥtat ᷑ uideus confessor siue confĩ
ab eis longe absentatur. non enm bero nomine nc̃
dicintur confessores. S deffensores poniꝰ. Et a Iudeus¬
dr het Iudea. dee .i. terra quam incoluernt ⁊ pt̃

Expanded text:
Hebrei vel Israel dicti sunt, sed, ex quo in duo regna populus Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israelis. Et interpretatur iudeus confessor sive confiteenim eius ab eis longe absentatur, non enim vero nomine nunc dicuntur confessores, sed potius diffessores. Et a iudeus hec Iudea -e, terra quam incolu
Abbreviated transcription (Latin):
facit neutrũ ꝙ ĩ ullis aliis nͥ ĩ cõpauatĩs ĩueit᷑. Et
uõ a predc̃o aduerbio nasti . ꝙ accepta dẽ accipit .or.
facit cõparatm̃ prior. ẜ ĩ corriput᷑ ꝙ ĩ ulło ꝯꝑatino¬
accerta mus pͥmus. ex quo aliud aduerbiu nasor̃
et tuc̃ sũ dubio habet b̃im comparatuii et pͥmus

Expanded text:
facit neutrum, quod in nullis aliis nisi in comparatiuis inuenitur. et uidentur a pridem aduerbio nasci, quod abiecta dem accipit or et facit comparatiuum prior, sed i corripuit, quia inaccepta mus primus, ex quo aliud aduerbium nascitur et tunc sine dubio habet uim comparatiui, et primus
Abbreviated transcription (Latin):
tonhuntur. unde ⁊ quedam uasa ad suilitudinem ulloꝵ
facta carchesia diã. trochee autem st̃ uocace q rotulas
habeant. troches enim grete uotha dicitur It̾ carche
lium sũatas mali in qua cordeus currunt. Unde¬
lut̃. Altq iter suimui cuiuet carchesia małi

Expanded text:
trahuntur, unde et quedam vasa, ad similitudinem illorum facta, carchesia dicuntur; trochee autem sunt vocate, quia rotulas habeant: trochos enim grece, latine rota dicitur. C 58 CAREsium, summitas mali in qua corde concurrunt, Lucanus ‘atque utinam summi currus carchesia mali
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt dodona dcã est quedam silica epui a dando dona
glandes hominib et inde dodoneus nea neuui
solatio Icem dognatitus ca. tum. i sagat prudens
sophillitus instruens instructus ł consolatus. Et
doginatizo zas i doce̾ instru̾e Inuenitur etiam doma¬

Expanded text:
et Dodona dicta est quedam silva Epiri, a dando dona, idest glandes, hominibus, unde dodoneus -a -um. consolatio; inde dogmaticus -a -um, doctus, sagax, prudens, sophisticus, instruens vel instructus vel consolatus, et dogmatizo -as, idest docere, instruere. Item a do
Abbreviated transcription (Latin):
quãm ciuitatem cũ lutulus deleuisset qd̾ genꝰ pomii
inde adnexit. Et dcã eã arlor ħ cerasus ⁊ fructus ciꝰ¬
hoc cerasum ł dr̃ cerasus a cerite opido u̾ habundat
¶cratim indecliuabile qdd̾ pondus ¶⁊ coir̃ ra.¬
.s. media pars oboli hñs silitam unami ⁊ senis Hut
latiuisemobolum uocant Ceratim grece latine siri¬
cã cornuum interpretatut
eratus a cera dr̃ ceratus ta tum ⁊ diffort a cere
.A. um qr tereum est qd̾ totum et tera cotistat ceratũ
qd̾ luntum ł incrustatum est cera. unde et cerate di¬
cuntur tabule in quibus scribitur.

Expanded text:
quam civitatem cum Lucullus delevisset, quoddam genus pomi inde advexit; et dicta est arbor hec cerasus, fructus hoc cerasum, vel dicitur cerasus a Cerite oppido. C 148 Hic CERATIM indeclinabile, quoddam pondus scilicet media pars oboli habens siliquam unam et semis: hunc Latini semiobolum vocant; ceratim autem grece, latine siliqua cornuum interpr. Item a cera ceratus -a -um, et differt a cereus -a -um: cereum est quod totum ex cera constat, ceratum quod litum vel incrustatum est cera, unde et cerate dicuntur tabule in quibus scribitur;
Abbreviated transcription (Latin):
eniui romani unlitarent olim uixta aquilinam ei¬
uitatem quesiuerunt a ciuibus qd̾ ẽẽt nomen ciuitatis
Illi uero ex ꝑtes lingue latius ut pote greti se a ro¬
manis ẽẽ salutatos credentes responderunt tere qd̾ est
salue . Tunc romam cere nomen ciuitatis ẽẽ credentes
sb̾traterunt .h. ⁊ addiderunt hant sillalam te. ⁊ dit̾ũt qͥ
terete ceretis pro nomine cuutatis penult̾ prod̾.
⁊ ħ cerite similiter penult̃ ꝓd̾. Postea moderm ãpli¬
us nomen corrumpenunt patrium in nt̃o isto mit
ꝙͣ in .I. penultuna inuenitur in isto nd̃is corͣ apͥ

Expanded text:
arent iuxta Achiliam civitatem, quesiverunt a civibus quod esset nomen civitatis; illi vero expertes lingue latine, utpote Greci, se a Romanis esse salutatos credentes, responderunt: ‘chere’, quod est salve. Tunc Romani chere nomen civitatis esse credentes, subtraxerunt h et addiderunt hanc sillabam te, et dixerunt hoc Cerete -tis pro nomine civitatis, penultima producta, et hoc -te, similiter penultima producta. Postea moderni amplius nomen corruperunt patrium in nominativo ist e quam i penultima invenitur in isto nomine correpta apud
Abbreviated transcription (Latin):
Ienturio. as il ordinare ꝑ centurias diftb¬
.as. i coordinare ł adimare ł succenturio as
succurrere ł potius succursũ p̾moꝵ pt̃ illos ordi¬
nare ꝓprie enim luccentuari dur qui post p̾mã
aciem st̃ ordinati ut ei succurant si nccẽ suit᷑.¬

Expanded text:
enturio -as idest ordinare, per centurias dist-as idest coordinare vel adiuvare, et succenturio -as idest succurrere, vel potius in succursus primorum post illos ordinare; proprie enim succenturiati dicuntur qui post primam aciem sunt ordinati, ut eis succurrant si neces
Abbreviated transcription (Latin):
ħ contingit iõ ꝙ uelecior ẽ oculus ad uidend̾ ꝙͣ au
us ad andiendꝰ. radius enim ab oculo exiens ĩ ictu
ipiũs oculi reꝑcutitur ⁊ in remotissima. uñ oculus
extitatur ⁊ uisu rem illam statim ꝑcipit. s sonus nͥ
p̃st beniat ad aurẽ ⁊ eam percutiat auditu ñ pcipit̾
qr gͦ sonus ille ualde ẽ remotus sensui ad aurẽ
accedens ⁊ eam ꝑaitiois tarde auditu ꝑcipit᷑ ¶ Fs¬

Expanded text:
 contingit quia velocior est oculus ad videndum quam auris ad audiendum: radius enim ab oculo exiens in ictu ipsius oculi repercutitur, etiam in re remotissima unde oculus excitatur, et visu rem illam statim percipit; sed sonus, nisi primo veniat ad aurem et eam percutiat, auditu non percipitur; quia ergo sonus ille valde est remotus, sensim ad aurem accedens et eam percutiens, tarde auditu percipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uel plures uel poes uenti in aere intercipiunt imbem
aliquam eam confrngunt ⁊ colligunt ⁊ ut ex illa
cosulsione fit sonus in aere et ꝑcreatur ignis. So
ꝑ fulgor tgnis siue iaculum ee eo scm̃ ł ictꝰ illuis
do iͥ adendo ł pertutiendo. S ꝓprie dẽ fulgur qr ĩcendͭ
Tertium qd̾ fidit. et ideo cũ trib indiis pnigitur kicd¬
tointruũ dr᷑ qr suo sono terreat. fulgetra ł fulgor¬
łͥ fulgui qr fulgeat. fulgus q tangat. fulguo qr

Expanded text:
vel tres vel plures venti in aere intercipiunt nubem aliquam, eam confringunt et colliduntur, et ex illa collisione fit sonus et procreatur ignis, sonvel fulgor; ignis ille, sive iaculum ex eo factum vel ictus illius lgur quia incendit tertium quod findit, et ideo cum ternis radiis pingitur fultonitruum dicitur quia suo sono terreat, fulgetra vel fulgor quia fulgeat: fulgus quia tangat, fulgur quia
Abbreviated transcription (Latin):
famib. Ianr̃ einm quordam oculi in usi uientes
⁊ hinc eoꝵ eictus festinanio dĩ Et potest fieri ut hiic ptc̃
iusexiuant demones. similiter in dummidia tanꝙͣ fascimis
urit. inuidus enim non modo sibi noq ami aliena beli¬
citate talestit. s etiam hiis in quib aliq̃ bona ẽẽ ĩcipi¬
unt. unide in libro qui sapiã salõnis instribitur fastinatõ
inalignitatis obscurat bona sic doũ ełł ut imadi ranꝙͣ
fuscinantes uocauerunt galatis iuper tñ xp̃o renatis
ut idem galache si fidĩ stomaco uausennte̾ cibum euo¬

Expanded text:
dam oculi visu urentes, et hic eorum actus fascinatio dicitur, et potest fieri ut huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei stomacho nauseante cibum
Abbreviated transcription (Latin):
bacit fulcui na nomina in mentũ delinẽn a u̾bis
renien solent formani a preterito perfecto .ui.
mutata in meitia ut lulouu fulomentũ nu¬
Lulcio cis ⁊ sustentiue subportare ¶cio. cio.
mioure firmare adiuuare ⁊ lacit p̾teritũ suł
p̾terito perfcõ .ui. mutata in mentum ut fuloui
fultumentũ. ⁊ inde fultus ta tum. ⁊ fulcitꝰ ta. tum¬

Expanded text:
nomen fulcimentum: nam nomina in -mentum desinentia a verbis venientia solent formari a preterito, sillaba -vi mutata in -mentum, ut fulcivi fulcimenULCIO -cis, sustentare, supportare, sublevare, munire, firmare, adiuvare, et facit preteritum fulsi preterito, sillaba -vi mutata in -mentum, ut fulcivi fulcimentum, et inde fultus -a -um, et fulcitus -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
l sꝑso crme stilłisq restib ubera quib te mitrie¬
rat mater oñdat ł in bim̃e pr̃ iateat ꝑ caltatũ
pge prem̃ ꝑ talcatum. ꝑge inrem̃ siccis oculis
cõntra honorẽ facere uituꝑare: honoro actiuũ est
apłis ante crucẽ stabat ⁊ piia spectabat oculis fi¬
lꝯ uuln̾a ꝙ spectabat nõ pignoris mortem s m̃di
Elm̃ añ fortasse qr cogrou̾at . ꝑ filii mortem mũdi
dedemptoem̃ aula regał putabat se ⁊ sus morte

Expanded text:
so crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis contra honorem facere, vituperare. Honoro activum est apostolis ante crucem stabat et piis spectabat oculis filii uulnera, quia exspectabat non pignoris mortem, sed mundi salutem. aut fortasse quia cognouerat per filii mortem mundi redemtionem, aula regalis putabat se et sua morte
Abbreviated transcription (Latin):
cortina subtilissima instar recim pleta dect᷑ et
fenestrata. unde lã nobilium oruantur ad arcendos
culices et muscas et dr̃ sic qr in egipto huius reche
precipue haleatur. unde iuuel ut testudines tibi
lectiłe anopes. In eodem sensu inuentur ĩ idit

Expanded text:
cortina ad instar retium plexa, texta et fenestrata, unde lectuli nobilium ornantur ad arcendos culices et muscas, et dicitur sic quia in Egypto huiusmodi rete precipue habeatur, unde Iuvenalis ‘ut testudineo tibi, Lentule, canopeo’. In eodem sensu invenitur in Iudit
Abbreviated transcription (Latin):
complectitur a duersarium ⁊ħ a latmms dr̃ comple xro ͥͫ
cormitus sillogisins a gretis dyalema. Et complerio
dr̾ natura ł dispõitio bude ħ ⁊ ħ complexionalio ⁊ s. le¬
et complexionaliter et litas Et complexionatus ta tam
complexione participans ł dispẽitus. Item complexus
acapitur in pesluia lignifications ut cominictus uẽl
completor complexo frequentatiuam de nomimb com¬

Expanded text:
complectitur adversarium: hec a Latinis dicitur complexio vel cornutus sillogismus, a Grecis dilema; et complexio dicitur naturalis dispositio; unde complexionalis -e, complexionaliter, complexionalitas; et complexionatus -a -um, complexione participans vel dispositus; item complexus accipitur in passiva significatione, idest coniunctus vel complector complexor -aris frequentativum. Plec