comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agamꝰ qđ urget defontib emissis in conualli¬
b & deaquis inter mediũ montiũ ꝑ transeun¬
tibIamdictũ .ẽ: sed huc usq dictũ. hinc
aquas ꝑtranseuntes intermediũ montiũ:
Quid potabunt : fontes emissos in conuallib:
& quȩ potabunt : bestiȩ sil uȩ : Uidemus
quidem hociam in ista creatura. bestias
siluȩ bibere defontib: & deriuis inter
montes currentib: Sediam qm̃dõ pla¬
cuit taliũ rerũ figuris abscondere
sapientiã suã non auferre studiosis.
sed claudere neglegentibus. aperire
pulsantibus: placuit etiã ipsi dño dõ
nr̃o ad hoc ortari uos ꝑnos. ut in his
om̃ib quȩ uelut decorporali & deuisi¬
bili creatura dicuntur. quȩ ramꝰ aliqͥd
spiritaliter absconditũ ÷ quo inuento
gaudeamꝰ. Bestias sil uȩ: gentes intelli¬
gimꝰ: & multis hoclocis scriptura testa¬
tur : sed tam̃ euidentissima duo maxi¬
me occurr̃ docum̃ta : qđ in arca noe.

Expanded text:
agamus quod urget. De fontibus emissis in convalliagamus quod urget. De fontibus emissis in convallibus, et de aquis inter medium montium pertranseuntibus jam dictum est: sed hucusque dictum; hinc Aquas pertranseuntes inter medium montium. Quid potabunt? Fontes emissos in convallibus. Et qui potabunt? Bestiae silvae. Videmus quidem hoc etiam in ista creatura, bestias silvae bibere de fontibus et de rivis inter montes currentibus: sed jam quoniam Deo placuit talium rerum figuris abscondere sapientiam suam, non auferre studiosis, sed claudere negligentibus, aperire pulsantibus; placuit etiam ipsi Domino Deo nostro ad hoc hortari vos per nos, ut in his omnibus, quae velut de corporali et de visibili creatura dicuntur, quaeramus aliquid spiritualiter absconditum, quo invento gaudeamus. Bestias silvae, Gentes intelligimus; et multis hoc locis Scriptura testatur. Sed tamen evidentissima duo maxime occurrunt documenta, quod in arca Noe,
Abbreviated transcription (Latin):
locutus ẽ. desuo : quia qͥloqͥtur m̃dacium
de suo loqͥt᷑ : & miseri audiendo dimiser̃
qđ cõmune erat unde beatierant : & ad
suũ ꝓpriũ redacti. cũuolunt ꝑuersi. ẽẽ
similes dõ hoc enĩ eis dixerat Gustate.
qđ acceperant amiser̃ : Ergo fr̃s. ad hoo
ualeat qđ diximꝰ caritati ur̃ȩ ꝓpõ fontes.
ut fluant deuobis : Conualles estote: &cũ
om̃ib: conferte qđ dedõ habetis : Inter
mediũ fluant aquȩ : nulli inuideatis : bibite:
saturamini : manete saturati Vbiq
cõmunis aqua dĩ habeat głam: non homi¬
num priuata mendacia.¬
eliquarũ partiũ psalmihuius
ꝑtractandarũ debitores nos. eẽ.
meminit carita sura. Non
ergo opus. ẽ : ut intentionẽ uram aliquo
ꝓmio moueam : Video enĩuos ad intelli¬
genda sacram̃ta ꝓphetica. om̃i a lacritate
suspensos: nec opus. ẽ. ut intentos faciat
sermom̃s. quosia ifecit sp̃s dĩ: hoc potiꝰ

Expanded text:
locutus est, de suo; quia «qui loquitur mendacium, locutus est, de suo; quia «qui loquitur mendacium, de suo loquitur:» et miseri audiendo dimiserunt quod commune erat, unde beati erant; et ad suum proprium redacti, cum volunt perverse esse similes Deo hoc enim eis dixerat, «Gustate, quod acceperant amiserunt. Ergo, fratres, ad hoc valeat quod diximus Charitati vestrae, propter fontes: ut fluant de vobis, convalles estote, et cum omnibus conferte quod de Deo habetis. Inter medium fluant aquae, nulli invideatis; bibite, saturamini; manate saturati. Ubique communis aqua Dei habeat gloriam, non hominum privata mendacia.eliquarum partium psalmi hujus pertractandarum debitores nos esse meminit Charitas Vestra. Non ergo opus est ut intentionem vestram aliquo prooemio moveam. Video enim vos ad intelligenda sacramenta prophetica omni alacritate suspensos; nec opus est ut intentos faciat sermo meus, quos jam fecit Spiritus Dei. Hoc potius
Abbreviated transcription (Latin):
Licet sinos: & quantus mons dixit hoc. quã
uberrimȩ aquȩ fluebant de conualle eiꝰ:
tam̃ hoc uolebat. ut medius int̃ montes
qđ interse mediũ atq: cõmune apłi reti¬
nebant. licet sinos inqͥt: & tupaule. potes
aliqͥd aliter p̃dicare : depaulo quȩstio :
Audiqđ seqͥtur : Licet sinos. aut angłs decęlo
annuntiauerit uobis p̃terquã quod acce¬
pistis: anathema sit : Siueniat mons aliud
quia depriuato uult fluere. non demedio
& hoc forte homo carnali nebula p̃peditus.
& fonte cõmunad ꝓpriã suã falsitatẽ redac
auditus : non p̃cipitaremur in mortẽ: Media
aqua posita erat hominib p̃ceptũdĩ: a qua
media. aqua qͦdã modo publica. sine fraude fluebat
:Quid diximꝰ caritatiurȩ : sine labe.
sine cȩno fluebat: Supsa aqua sẽꝑbiberet᷑:
semꝑ uiueretur : Uenit angłs lapsus decȩlo
factꝰ serpens. qui insidiose iãuenena spar¬
gere cupiebat : Emisit uenenũ deꝓprio.

Expanded text:
«Licet si nos» Et quantus mons dixit hoc! quam «Licet si nos» Et quantus mons dixit hoc! quam uberrime aqua fluebat de convalle ejus! Tamen hoc volebat ut medios inter montes , quod inter se medium atque commune Apostoli retinebant. «Licet si nos,» inquit. Et tu, Paule, potes aliquid aliter praedicare? de Paulo quaestio; audi quod sequitur: «Licet si nos, aut angelus de coelo annuntiaverit vobis praeterquam quod accepistis; anathema sit» . Si veniat mons aliud Quia de privato vult fluere, non de medio. Et hoc forte homo carnali nebula praepeditus, et a fonte communi ad propriam suam falsitatem redactauditus, non praecipitaremur in mortem. Media aqua posita erat hominibus, praeceptum Dei: aqua media, aqua quodam modo publica, sine fraude valebat, quod diximus Charitati vestrae, sine labe, sine coeno fluebat. Si ipsa aqua semper biberetur, semper viveretur. Venit angelus lapsus de coelo, factus serpens, quia insidiose jam venena spargere cupiebat: emisit venenum, de proprio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria nectua . Ut & measit & tua: inter me¬
diũ montiũ ꝑtransibunt aquȩ : Audupsũ
montẽ ut dixi: quia in termediũ montium
ꝑtransibunt aquȩ : Siue autẽ ego. siue illi:
sic p̃dicamꝰ & sic credidistis: Securus dixit:
siue ego siue illi. sic p̃dicamꝰ. & sic credidistis:
Intermediũ enĩ montiũ: fluebant aquȩ.
Nulla deaquis discordia montiũ: sed pax
consensionis & sociatas caritatis Siquis
autẽ uelit aliud p̃dicare : iã de suo p̃dicaret
nondemedio : & audi qͥdde illo dicatur
abipso qͥemisit fontes in conuallib. Quilo¬
quitur m̃daciũ : desuo loqͥt᷑: Itaq neacci¬
peretur aliqͥs mons ñ demedio. sed desuo
manans : ait apłs : Quis qͥsuobis euangelita¬
uerit p̃terquã qđ accepistis: anathemasit:
& uide quẽ ad modũ noluerit demonte p̃su¬
mi: ne forte mons discedat abaquis ꝑme
diũ currentib & aliqͥd ꝓpriũ uelit in fluere:

Expanded text:
propria, nec tua, ut et tua sit et mea: «Inter mepropria, nec tua, ut et tua sit et mea: «Inter medium montium pertransibunt aquae.» Audi ipsum montem, ut dixi, quia «inter medium montium pertransibunt aquae. Sive autem ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis» . Securus dixit, «Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis:» inter medium enim montium fluebant aquae; nulla de aquis discordia montium, sed pax consensionis, et societas charitatis: si quis autem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaret, non de medio. Et audi quid de illo dicatur ab ipso qui emisit fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur» . Itaque ne acciperetur aliquis mons non de medio, sed de suo manans, ait Apostolus: «Quisquis vobis evangelizaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit.» Et vide quemadmodum noluerit de monte praesumi: ne forte mons discedat ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium velit influere.
Abbreviated transcription (Latin):
ne .ẽ : Rescõmunis. unde om̃s ȩqualiter
uiuunt. media. ẽ. nec attinet adme. sed nec
adtenec adme : Propterea loquimur. & sic
dealiqͥb hominib: habent in terse pacem.
habent in terse fidẽ: habent inter se cari¬
tatẽ : Sic certe dicimꝰ: Quid .ẽ. interse :
inmediosui: Quidi ẽ in medio sui: cõmune. ẽ.
illis : Audiaquas intermediũ montiũ: quia
cõmunis illis fideserat: neq uisq aquas
quasi ꝓprias & suas habebitt Sienĩnons̃
inmedio. qua si priuatȩ sunt: non publice
fluunt: & ego habeo meã: &ille habet suã:
Non est in medio: qđ &̃ ego ipse habeo:
Sedtalis non est pacifica p̃dicatio: At uero ut int̃
medium montium fluant aquȩ . audi uocẽ
montis : ds inqͥt pacis : det uobis id ipsũ sapere
in inuicẽ : &iterũ : Vt idipsum sapiatis om̃s :
& non sint in uobis scismata : Quod sentio: sentis:
Inmedio fluit aqua : non habeo quasi priuatã
meã. nectu priuatã tuã. Ueritas: net measit

Expanded text:
ne est. Res communis, unde omnes aequaliter vivunt, media est, nec attinet ad me; sed nec attinet ad te, nec ad me. Propterea loquimur et sic de aliquibus hominibus: Habent inter se pacem, habent inter se fidem, habent inter se charitatem; sic certe dicimus. Quid est, inter se? In medio sui. Quid est, in medio sui? Commune est illis. Audi aquas inter medium montium. Quia communis illis fides erat, nec quisque aquas quasi proprias et suas habebat. Si enim non sunt in medio, quasi privatae sunt, non publice fluunt; et ego habeo meam, et ille habet suam, non est in medio quod et ego et ipse habeat; sed talis non est pacifica praedicatio. At vero ut inter medium montium fluant aquae, audi vocem montis: «Deus,» inquit, «pacis det vobis idipsum sapere in invicem» . Et iterum: «Ut idipsum sapiatis omnes, et non sint in vobis schismata» . Quod sentio, sentis; in medio fluit aqua: non habeo quasi privatum meum, nec tu privatum tuum. Veritas nec mea sit
Abbreviated transcription (Latin):
Quicredit inme. flumina aquȩ uiuȩ fluent
deuentre eiꝰ: Vnde ꝓbamꝰ quia desp̃u
dictũ ẽ : dicit ipse euangelista qͥ sequit᷑ :¬
& ait Hoc autẽ dicebat despũ. quẽ accep¬
turierant. hi quiineũ erant credituri.
Quiambulat suꝑpennas uentoꝵ Id .ẽ. suꝑ
uirtutes animarũ : Quȩ ẽ uirtꝰ animȩ
ipsa caritas: Quomodo autẽ ille suꝑ illa :
indm̃. Q uifacit angłos suos sp̃s & mi¬
nistros suos ignẽ flagrantẽ : Id. ẽ eos.
quiiam sp̃ssunt qui spiritales non carna¬
lessunt facit angłos suos. mittendo
ut p̃dicent eiꝰ euangłm : & ministros suos
ignẽ flagrantẽ : Nisi enĩ ardeat mim¬
ster p̃dicans : non accendit eũ cui p̃dicat¬

Expanded text:
aquae vivae fluent de ventre ejus.» Unde probamus quia de Spiritu dictum est? Dicat ipse Evangelista, qui sequitur et ait: «Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum fuerant credituri» . «Qui ambulat super pennas ventorum:» id est, super virtutes animarum. Quae est virtus animae? Ipsa charitas. Quomodo aut4. Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem flagrantem:» id est, eos qui jam spiritus sunt, qui spirituales, non carnales sunt, facit angelos suos, mittendo ut praedicent ejus Evangelium. «Et ministros suos ignem flagrantem.» Nisi enim ardeat minister praedicans, non accendit eum cui praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
informadĩ : quo modo uidisti in forma
dĩ: quia inuisibilia eiꝰ ꝑ ea quȩ facta sun:
intellecta conspiciuntur: Bene. optime.
accepi. agnoui: & quem uideris. & qualẽ
uideris: & ubi uideris : & unde uideris:
Qualem uidisti. sponsum nr̃m: Qualem
ui disti: speciosum forma praefiliis
hominum: Ubi uidisti: cũ informadĩ
esset: Vnde uidisti: ꝑ ea quȩ facta sunt :¬
intellecta conspiciuntur : Uideamus
&iste quiddicat alius ꝓpħa: sed non
alius sp̃s : Non enĩ discordant interse:
Ex hibuit nobis ille speciosum forma
pauli. utriq ꝓpħȩ ꝑhibeb testimonium:
Ibi habeo speciosum forma praefiliis ho.¬
minũ : quicũ informa dĩ esset non rapinã
arbitratus est. eẽ. se ȩqualẽ dõ: Ibi dix̃¬

Expanded text:
forma Dei? quomodo vidisti in forma Dei? Quia «invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur» . Bene, optime; accepi, agnovi et quem videris, et qualem videris, et ubi videris, et unde videris. Quem vidisti? Sponsum nostrum. Qualem vidisti? Speciosum «forma prae filiis hominum.» Ubi vidisti? «Cum in forma Dei esset.» Unde vidisti? «Per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur.» Videamus et de isto quid dicat alius propheta, sed non alius spiritus; non enim discordant inter se. Exhibuit nobis ille speciosum forma Pauli utrique prophetae perhibet testimonium. Ibi habeo speciosum forma prae filiis hominum: «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequal
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalia spiritales uiri qͥde om̃ib
uidicant. & anemine uidicantur : itaq
ipsi soli non diuiduntur inhereses & scis¬
mata : Inariete intelliguntur p̃positi
ducunt enĩ greges : Inuacca. intelligit᷑¬
plebs iudeorũ  Habuit enĩ iugum legis
sub quo laborabat: Incapra intelligitur
eccła degentibus: Quibusdã enĩ liberis
saltib insultabat: & amaro pascebat᷑¬

Expanded text:
temporalia? Spirituales viri qui de omnibus temporalia? Spirituales viri qui de omnibus judicant, et a nemine judicantur : itaque ipsi soli non dividuntur in haereses et schismata. In ariete intelliguntur praepositi; ducunt enim greges: in vacca plebs intelligitur Judaeorum; habuit enim jugum Legis, sub quo laborabat: in capra inteligitur Ecclesia de Gentibus; quibusdam enim liberis saltibus insultabat, et amaro pascebat
Abbreviated transcription (Latin):
cęli auesistȩ : sed tam̃ pastꝰ earũ inmontib
illic in habitabunt: Nostis montes: iãtrac¬
tatis : Montes ꝓphetȩ : montes apłi. montes
om̃s p̃dicatores ueritatis : Quicũq uult. eẽ
spiritalis. ibi in habitet: non incorde suo unde¬
aberret: Habitet : ꝑferat uolando : Habemꝰ
aues: significantes aliquid spiritale : Non
non diuisit abraham: In illo sacrificiosatis
mystico. accepittria animalia. arietem
trimum: uaccã trimã. caprã trimã. & dur¬
turẽ & colũbam : Diuisus ẽ. aries: & aduer¬
sus inuicẽ partes constitutȩ : diuisa uacca :
sic etiã de ipsius carne factũ.ẽ: & subiecit
scriptura : aues autẽ non diuisit : De inde
dicit᷑ trimus aries. trimauacca : trima
capra : Deauiũ ȩtate tacetur : Vnde ergo:
spͥritales : quorũ ȩeas tẽporalis ꝓpterea
tacetur. quia ȩterna meditantur. & trans¬
grediuntur desiderio & intellectu om̃ia

Expanded text:
coeli aves istae: sed tamen pastus earum in montibus; coeli aves istae: sed tamen pastus earum in montibus; illic inhabitabunt. Nostis montes; jam tractati sunt. Montes Prophetae, montes Apostoli, montes omnes praedicatores veritatis. Quicumque vult esse spiritualis, ibi inhabitet: non in corde suo aberret; habitet, perferat votando. Habemus aves significantes aliquid spirituale. Non non divisit.» Abraham in illo sacrificio satis mystico accepit tria animalia; arietem trimum, vaccam trimam, capram trimam, et turturem, et columbam. Divisus est aries, et adversus invicem parsic etiam de ipsius carne factum est: et subjecit Scriptura, «Aves autem non divisit.» Deinde dicitur trimus aries, trima vacca, trima capra: de avium aetate tacetur. Unde, rogo spirituales, quorum aetas temporalis propterea tacetur, quia aeterna meditantur, et transgrediuntur desiderio et intellectu omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde seqͥt᷑ in contexione sua psalmꝰ. Su ꝑ
illos uolatilia cȩli inhabitabuntꝰ
Suꝑquos : suꝑ onagros anpotius suꝑ montes:
illuc enĩ sensus iste dirigit᷑: intermedium
montium ꝑtransibuntꝰ aquȩ Potabunt
om̃s bestiȩ siluȩ suscipiunt onagri insitĩ
sua: supillos uolatilia cȩli inhabitabunt :
Congruentius intelligimꝰ suꝑ montes: quia
hoc .ẽ. etiã huic simile creatura: Suꝑ mon¬
tes possunt habitare uolatilia: non suꝑ ona¬
gros : Non hoo intelligeremꝰ : sinecessitas
cogeret suꝑmontefergo uolatilia cȩli
in habitabunt : Videmꝰ aues istas in habita¬
re suꝑmontes: sed multȩ earũ habitant
in campis. multȩ in conuallib: multȩ
innemorib multȩ in hortis. ñ om̃s suꝑ montes:
Sunt quȩ dã uolatilia: quȩ ñ habitant nisi suꝑ
montes : Spiridales quasdã animas. signifi¬
cat hoc nom̃: Uolatilia. spiritalia cordasuñ :
Aere libero ꝑfruunt᷑ : Qaudent serenitate

Expanded text:
Deinde sequitur in contextione sua Psalmus: «Super illos volatilia coeli inhabitabunt.» Super quos? super onagros, an potius super montes? Illinc enim sensus iste dirigitur: «Inter medium montium pertransibunt aquae; potabunt omnes bestiae silvae; suscipient onagri in sitim suam: super illos volatilia coeli inhabitabunt.» Congruentius intelligimus super montes, quia hoc est etiam huic simile creaturae. Super montes possunt habitare volatilia, super onagros non: hoc intelligeremus, si necessitas cogeret. Super montes ergo volatilia coeli inhabitabunt. Videmus aves istas habitare super montes: sed multae earum habitant in campis, multae in convallibus, multae in nemoribus, multae in hortis, non omnes super montes. Sunt quaedam volatilia quae non habitant nisi super montes. Spirituales quasdam animas significat hoc nomen: volatilia, spiritualia corda sunt, quae aere libero perfruuntur. Gaudent serenitate
Abbreviated transcription (Latin):
pedit conligato priusagere: neligar&ur:
Alligatus esuxori : nequesieris solutionẽ :
Sed nones onager: nones solutꝰ abuxore:
Habes ibi qđ & lepus bibas: Et si acceperuau
ad ñõ. non licere ullomodo p̃ter causam
fornicationis disiungi coniugia: sitalis . ẽ.
in quiunt causa cũuxore. non expedit ducere:
& dñs: Nonom̃s capiunt uerbũ hoc: Nã uerũ
dicitis : quia sitalis . ẽ. causa cũ uxore. non
expedit ducere : Sednũ qͥd soli onagri
bibituri sunt : no n om̃s capiunt uerbũ hoc:
Multi ñ capiunt: & quis̃ qͥcapiunt : suscipi¬
unt onagri insitĩ suam : Quid ẽ. suscipiunt

Expanded text:
pedit colligato; prius ageret ne ligaretur. pedit colligato; prius ageret ne ligaretur. «AlligatuSi nondum es onager, et solutus ab uxore, habes ibi quod et lepus bibas: et si acceperis rent dictum a Domino, non licere ullo modo praeter causam fornicationis disjungi conjugia: «Si talis est,» inquiunt, «causa cum uxore, non expedit ducere.» Et Dominus: «Non omnes capiunt verbum hoc» . Nam verum dicitis, quia si talis est causa cum uxore, non expedit ducere; sed numquid soli onagri bibituri sunt? Non omnes capiunt verbum hoc, multi non capiunt. Et qui sunt qui capiunt? «Suscipient onagri in si
Abbreviated transcription (Latin):
timidum non audeat accedere. & bibere:
cui sonuit In principio fecit ds̃cȩlum
& terrã . & non ausus. ẽ. bibere: cui son&
psalmus & dicat multũ ẽ. ad meꝰ Ecce
modo qđ sonat psalmꝰ. certe occulta sutt
mysteria : Tam̃ ita sonat. ut & pueros
audire delectet. & imperiti accedant
adbibendũ & satiati ructent in psal¬
lendo: Bibunte ergo minores bestiȩ.¬
& maiores : sed capacius maiores. quia
suscipiunt onagri insitĩ suã. Bibat mi¬
nor : qđ scriptum.ẽ. Uiri diligite uxo
Mulieres : uiris suis subditȩ sint Bibant
minores : dictũ ẽ. autẽ dño: licet dimit¬
tere uxorẽ omĩ excausa : ꝓhibuit dñs:
& dix̃ nonlicere . Nonscitis inquit. quiads̃
abintio masculũ & feminã fecit: qđ ds̃
coniunx homo ñ separet de inde addidit:
Quidimi serit uxorẽ suã. excepta causa forni¬
cationis: fecit eã mechari: & si aliam duxerit:
mechatur: Confirmauit cõpedẽ: Hoc ex¬

Expanded text:
timidum non audeat accedere et bibere. timidum non audeat accedere et bibere. Cui sonuit, «In principio fecit Deus coelum et terram» , et non ausus est bibere? Cui sonat Psalmus et dicat: Multum est ad me? Ecce modo quod sonat Psalmus, certe occulta sunt mysteria; tamen ita sonat, ut et pueros audire delectet, et imperiti accedant ad bibendum, et satiati ructent in psallendo. Bibunt ergo minores bestiae et majores; sed capacius majores, quia «suscipient onagri in sitim suam.» Bibant minores quod dictum est: «Viri, diligite uxores Mulieres viris suis subditae sint» . Bibant minores. Dictum est autem Domino: «Si licet dimittere uxorem ex omni causa?» Prohibuit Dominus, et dixit non licere. «Non scitis,» inquit, «quia Deus ab initio masculum et feminam fecit? Quod Deus conjunxit, homo non separet.» Deinde addidit: «Qui dimiserit uxorem suam, excepta causa fornicationis, facit eam moechari; et si aliam duxerit, moechatur .» Confirmavit compedem: hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam dicit in domitos: Nullum
eni habebant gentes iugũ legis : Viuebat̃
multȩ gentes morib: suis: suꝑba iactan¬
tia uagantes: tã quã in deserto : &om̃s
quidem bestiȩ ita: sed onagripositis
ad significationẽ magnitudinis Potabt̃
& ipsi insitim suam: Fluunt enĩ & illȩ
aquȩ in debibit lepus : inde onager.
Lepus paruus: & onager magnꝰ: Lepus timi¬
dus: & onagerferus Uterq indebibit:
sed qͥsq insitĩ suã : Nondicit aqua lepori
sufficio & repellit onagrũ : neq hoc
dicit onager accedat. lepussi accesse¬
rit rapiatur : Ia m̃ fideliter & tẽperate
fluit : ut sic onagrũ satiet neleporem
terreat Sonat strepitꝰ uocis tullianȩ:
cicero legitur: aliquis liber ẽ. dialogꝰ
eiꝰ ẽ. siue ipsius. siue platonis. siue cuiꝰ¬
cũq talium: Audiunt imperiti. in firmi
minoris cordis: Quis audet illuc aspirare:
strepitꝰ aquȩ & forte turbatȩ certe
tam̃ . tã rapaciter fluentis: ut animal

Expanded text:
quosdam dicit indomitos. Nullum quosdam dicit indomitos. Nullum enim habebant Gentes jugum Legis; vivebant multae gentes moribus suis, superba jactantia vagantes, tanquam in deserto. Et omnes quidem bestiae ita, sed onagri positi sunt ad significationem magnitudinis. Potabunt et ipsi in sitim suam; fluunt enim et illis aquae. Inde bibit lepus, inde onager: lepus parvus, et onager magnus; lepus timidus, et onager ferus; uterque inde bibit, sed quisque «in sitim suam.» Non dicit aqua, Lepori sufficio, et repellit onagrum: neque hoc dicit, Onager accedat, lepus si accesserit, rapietur. Tam fideliter et temperate fluit, ut sic onagrum satiet, ne leporem terreat. Sonat strepitus vocis Tullianae, Cicero legitur, aliquis liber est, dialogus ejus est, sive ipsius, sive Platonis, seu cujuscumque talium: audiunt imperiti, infirmi minoris cordis; quis audet illuc aspirare? Strepitus aquae, et forte turbatae; certe tamen tam rapaciter fluentis, ut animal
Abbreviated transcription (Latin):
factus est : Tale uerbũ contẽplaturisumꝰ :
sitam̃ post finitã uiã non iudicitra ddoñ.
ut udex mittat in carcerẽ : Sed si finita
uia sicut speramꝰ. & optamꝰ. & studemus.
ad patriã uenerimꝰ : ibi contẽplabimur.
qđ semꝑ laudabimꝰ Nec illud deficiet.
qđ nobis p̃sto .ẽ. e nos qui fruimur :
Nec fastidiet qͥmanducabit: hec defiti&
qđ manducabitur : Magna illa & mira
contẽplatio erit : & qͥs deilla digne dicit
isto tẽport. cũ inter montes fluunt aquȩ
Interim ergo fluant aquȩ intermontes :
& ꝑtranseant : Cũ ꝑtranseunt aquȩ. bi¬
bitur inperegrinatione: nesiti inuia
deficiamꝰ: Potabunt om̃s bestiȩ siluȩ
Inde uenistis desilua collecti estis: & qualis
Sed ad arcã construendã. concisa sunt
ligna desiluis: Inde ligna. inde bestiȩ.
inde uenistis: Ergo bibite. Potabunt
om̃s bestiȩ siluȩ: SUSCIPIEN ONACRI
INSITISUΑ : Onagros : magnas quasdã
bestias dicit Quis enĩ nesciat onagros
dici agrestes asinos: magnos ergo.

Expanded text:
factus est» . Tale verbum contemplaturi sumus.si tamen post finitam viam non judici tradamur, ut judex mittat in carcerem. Sed si finita via, sicut speramus, et optamus, et studemus, ad patriam venerimus, ibi contemplabimur quod semper laudabimus: nec illud deficiet quod nobis praesto est, nec nos qui fruimur; nec fastidiet qui manducabit, nec deficiet quod manducabit. Magna illa et mira contemplatio erit. Et quis de illa digne dicit isto tempore, cum inter montes fluunt aquae? Interim ergo fluant aquae inter montes, et pertranseant: cum pertranseunt aquae, bibitur in peregrinatione, ne siti in via deficiamus. «Potabunt omnes bestiae silvae.» Inde venistis, de silva collecti estis. Et quali Sed ad arcam construendam concisa suntligna de silvis: inde ligna, inde bestiae, inde venistis. Ergo bibite. «Potabunt omnes bestiae silvae.» 4. «Suscipient onagri in sitim suam.» Onagros magnas quasdam bestias dicit. Quis enim nesciat onagros dici agrestes asinos? Magnos ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mamulier adultera: sed adulterata
Iener̃ ad petrã : absorti sunt iuxta petrã
iudices eorũ : Faciens mi scđias dñs : Sed
tibus tantũ corporalib. Quibus sidefu¬
erint supplem̃ta ate ñ deer̃ adõ. qđ
ergo facis. tibiplus ꝓdest : Das m̃dico
transeunti & petenti : quęris &iustum
cuides. ꝑquẽ recipiaris intabernacula
acterna : Quia qͥ recipit iustũ. in nomine
iusti. mercedẽ iusti accipiet: Medicus te

Expanded text:
ma mulier adultera, sed adulterata ma mulier adultera, sed adulterata venerunt ad petram, absorpti sunt juxta petram judices eorum . 12. «Faciens misericordias Dtibus tantum corporalibus; quibus si defuerint supplementa a te, non deerunt a Deo. Quod ergo facis, tibi plus prodest. Das mendico transeunti et petenti: quaeris et justum cui des, per quem recipiaris in tabernacula aeterna; quia «qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet» . Mendicus te
Abbreviated transcription (Latin):
Sipeccator seu̾is irpeccatrice: relinque
illam. Nouit ille quid deilla sentiat.
quid iudic&. quomodo parcat. quomͦ
san&. Exlege seuis : melius nouit quid
agat lator legis ex qua seuis. Iam dñs
eo tempore quo illi oblatt est : inclinato
capite scribebat in terrã. Tunc scripsit
in terrã : quando se inclinauit in terra
Antequã se inclinar& in terrã: non inter¬
rã scripsit đ in lapide. Iam fructuo sum
aliquid erat terra. dedñ: litteris paritura:
In lapide legẽ scripserat. significans duritiã
iudeorũ : Int̾rã scripsit. significans fruc¬
tũ xp̃ianorũ : Venerunt ergo illi addu¬
centes ad olterã. tã quã seientes fluctꝰ
inpetrã: sed eiꝰ responsione confractisuns :
aitꝰ illis enĩ: Quunuobis sine peccato est :
prior in illã lapidẽ iactet : & rursus in¬
clinato capite : scribebat in terrã : & unꝰ¬
qͥsq: iã in terrogans conscientiã suam:
non conparuerunt : Repulit eos. non infir¬

Expanded text:
si peccator saevis in peccatricem, relinque si peccator saevis in peccatricem, relinque illam; novit ille quid de illa sentiat, quid judicet, quomodo parcat, quomodo sanet. Ex Lege saevis? Melius novit quid agat lator Legis, ex qua saevis. Jam Dominus eo tempore quo illi oblata est, inclinato capite scribebat in terra. Tunc scripsit in terra, quando se inclinavit in terram: antequam se inclinaret in terram, non in terra scripsit, sed in lapide. Jam fructuosum aliquid erat terra de Domini Litteris paritura. In lapide Legem scripserat, significans duritiam Judaeorum: in terra scripsit, significans fructum Christianorum. Venerunt ergo illi adducentes adulteram, tanquam saevientes fluctus in petram: sed ejus responsione confracti sunt. Ait enim illis, «Qui in vobis sine peccato est, prior in illam lapidem jactet.» Et rursum inclinato capite, scribebat in terra. Et unusquisque jam interrogans conscientiam suam, non comparuerunt . Repulit eos, non infir
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: Plena miscđia. ipsa ẽ. ꝑfecta miscđia:
ipsa. ẽ. quȩ amat. quȩ diligit etiã habentẽ
seodio: Nã qͥd faciã inquis : sicȩ pero
diligere inimicũ meũ: iniurias accipiam.
& in iurias ꝑferã. & non me uindicabo : Cũ
ad sint leges : iustũ. ẽ. ut uindiceste : Con¬
ceditur : qr iustũ. ẽ: Vide utrũ non habeas.
qͥd inte uindicetur : & uindica: sic enĩ dicis:
Ita neme uindicabo: Quasi dẽ iustitiã uin¬
dictȩ reprimat: & non suꝑbiã uindicantis
extinguat: Aut uero adultera illa non
erat lapidanda : aut si lapidaretur. iniquũ
aliqͥd fieret: suniq fieret: iniq iussum
esset : Lex autẽ uissit ds̃ iussit : sed o uos
ultores : uidete sinonestis peccatores :
Adducta ẽ. adultera mulier lapidanda
exlege: sed ducta est ad latorem legis:
sicuis qui adduxisti: uide qui se¬
uias & in quã seuias. Si peccator inpec¬
catrice: desine: seuire : prius confitere :

Expanded text:
ordia. Plena misericordia ipsa est perfecta misercordia; ordia. Plena misericordia ipsa est perfecta misercordia; ipsa est quae amat, quae diligit etiam habentem se odio. Nam quid faciam, inquis? Si coepero diligere inimicum meum, injurias accipiam, et injurias perferam, et non me vindicabo, cum adsint leges? Justum est ut vindices te; conceditur, quia justum est: vide utrum non habeas quod in te vindicetur, et vindica. Sic enim dicis, Itane me non vindicabo? quasi Deus justitiam vindictae reprimat, et non superbiam vindicantis exstinguat. Aut vero adultera illa non erat lapidanda? aut si lapidaretur, iniquum aliquid fieret? Si inique fieret, inique jussum est; Lex autem jussit, Deus jussit: sed, o vos ultores, videte si non estis peccatores. Adducta est adultera mulier lapidanda ex Lege, sed adducta est ad latorem Legis. Saevis qui adduxisti: vide qui saevias, et in quam saevias; si peccator in peccatricem, desine saevire, prius confitere:
Abbreviated transcription (Latin):
clausit ꝓpter ea petra data. ẽ. ubiue tꝰtate
& possis manducare panẽ illũ tuũ qͥait:
ego sũ panis uiuus qͥdecȩlo descendi : Reno¬
uabitur iuuentꝰ tua sicut aqͥlȩ. tunc sati¬
&IUDICIUM SIS QUIINIUNAMACCIPIUNT:
facitimodo fr̃s. antequã ueniamꝰ ad reno¬
uationẽ sicut aqͥlȩ: antequã satiemur
in bonis: Quid enĩhic ꝗͥd in ista peregrina¬
tione. qͥd in ista uita: Niũ qͥd deseret
faciat miscđiam : Noninos relinquens
indeserto: Nonnos relinquens in herem o
donec ꝑueniamꝰ ad patriam: Faciet miscđias¬
sed qͥbus: Beatimisericordes: quia ipsimi¬
scđiam consequentur : Modo audistis fr̃s:
cũ euangłm legeretur : Nonergo putet
aliqͥs futurã inse esse miscđiã dĩ. si est ipse
in misericors : Sed audi. quȩ sit m̃sura mi¬
scđiȩ : Nequasi in amicũ sit. & ñ sit in inimi¬
cũ : dictũ est. Diligite inimico suros:
Satiariuis bonis dĩ : satiata sit inte miscđia¬

Expanded text:
clausit, propterea petra data est, ubi vetustateclausit, propterea petra data est, ubi vetustatee; ut possis manducare panem tuum, illum qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . «Renovabitur juventus tua sicut aquilae:» tunc satiudicium eis qui injuriam accipiunt.» Facit modo, fratres, antequam veniamus ad renovationem sicut aquilae, antequam satiemur in bonis. Quid enim hic, quid in ista peregrinatione, quid in ista vita? numquid deserimur? faciat misericordias, non nos relinquens in deserto, non nos relinquens in eremo, donec perveniamus ad patriam: «faciens» «missed quibus? «Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur.» Modo audistis, fratres, cum Evangelium legeretur. Non ergo putet aliquis futuram in se esse misericordiam Dei, si est ipse immisericors. Sed audi quae sit mensura misericordiae, ne quasi in amicum sit, et non sit in inimicum. Dictum est: «Diligite inimicos vestros» . Satiari vis bonis Dei; satiata sit in te miseric
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat ergo anima iam desiderans satiari qͦdã
excelso menarrabili bono: cuuubilatur potiꝰ:
& deqͦ iubila t᷑ quã aliqͥd explicat᷑: Iam enĩ
uult. iã sentit inde aliquid: Videt se impediri
p̃grauatione corporis. non sc̃ posse in hac
tuũ: Nouibonũ eiꝰ qđ desiderẽ: noui qͥdmihi
sufficiat: Uide hoc inphilippo: Ostende
nobis inqͥt patrẽ: & sufficit nobis : solũ patrẽ.
quasi desiderabat. Ostendit dñs tres panes
desiderandos. qͥ est unꝰ panis: ostendit & dix̃.
Tanto tẽpore uobiscũ sum & patrẽ non nostis :
Itẽq: ait .uẽ ego mittã uobis a patre᷑ do nũ
suum equale sibi: noui qͥd desiderem: sed quan¬
do inde satiabor : Ecce modo detrinitate cogi¬
to: Quomodo cũq de trinitate uix in enigniatẽ
ꝑspeculũ exparte audeo aliqͥd sentire: quan¬
do satiabor : Renouabit sicut aqlȩ iuuentꝰ
tua:. Non satiaris modo. quia non es idon ea
anima. ad solidũ illũ & magnũ cibũ: sedro¬
stro clauso nones idonea: Uetustas tibi os

Expanded text:
Dicat ergo anima jam desiderans satiari quodam excelso, inenarrabili bono, cui jubilatur potius, et de quo jubilatur, quam aliquid explicatur; jam enim vult, jam sentit inde aliquid: videt se impediri praegravatione corporis, non se posse in hac tuum? Novi bonum ejus quod desiderem, novi quid mihi sufficiat, video hoc in Philippo: «Ostende,» inquit, «nobis Patrem, et sufficit nobis.» Solum Patrem quasi desiderabat: ostendit Dominus tres panes desiderandos; qui est unus panis ostendit et dixit: «Tanto tempore vobiscum sum, et Patrem non nostis? Pitemque ait, «Quem ego mittam vobis a Patre» : donum suum aequale sibi. Novi quid desiderem; sed quando inde satiabor? Ecce modo de Trinitate cogito, quomodocumque de Trinitate, vix in aenigmate per speculum, ex parte audeo aliquid sentire; quando satiabor? «Renovabitur sicut aquilae juventus tua.» Non satiaris modo, quia non est idonea anima tua ad solidum illum et magnum cibum; sed rostro clauso, non est idonea. Vetustas tibi os
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat adme : Quicredit inme. flumina
aquȩ uiuȩ fluent deuentre eiꝰ: Hoc autẽ
dicebat de spũ: quẽ accepturierant hiqͥineũ
erant credituri: Videamꝰ siconualles sunt:
ut emittantur fontes in conuallib: Audiꝓpħam:¬

Expanded text:
na aquae vivae fluent de ventre ejus. Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum fuerant credituri.» Videamus si convalles sunt, ut emittantur fontes in convallibus. Audi p
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinẽ : potestis bibere calicẽ quẽ ego
bibiturus sum: & illi etiã in hoc suꝑbi: possumꝰ:
Quomodo petrus tecũ usq ad mortẽ : fortisuir.
donec femina diceret. & iste cũ illiserat :
sic & isti possumꝰ. potestis : possumꝰ & ille:
Calicẽ qdẽ meum bibetis: &si modo non potes¬
tis. bibetis : Quomodo p&ro ñ potes meseqͥ
modo. sequeris me postea: Calicẽ qͥdemmeũ
bibetis: sedere autẽ addexterãmeã uł adsi¬
nistrã non est meũ dare uobis Quid ẽ. ñ est
met̃ dare uobis: non est meũ dare suꝑbis
Modo quib: loquor : suꝑbiestis. Ideo dixi. non ẽ
meũ dare uobis : Sed forte dicerent: erimꝰ
humiles : Nonergo eritisuos: ego uobisdixi:
Non dixinon dabo humilib sed nondabo suꝑb
Quiautẽ ex suꝑbo fit humilis: nonerit qͥerat
Ergo p̃dicatores uerbi : & ium̃ta & seruisunt:
Producat terra surrigata.ẽ. foenũ ium̃tis :¬

Expanded text:
altitudinem? «Potestis bibere calicem quem ego altitudinem? «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum?» Et illi, etiam in hoc superbi: «Possumus.» Quomodo Petrus: «Tecum usque ad mortem.» Fortis vir, donec femina diceret: «Et iste cum illis erat» . Sic et isti: «Possumus. Potestis? Possumus.» Et ille, «Calicem quidem meum bibetis,» etsi modo non potestis, «bibetis:» quomodo Petro, «Non potes me modo sequi; sequeris me postea . Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel ad sinistram, non est meum dare vobis» . Quid est, «Non est meum dare vobis?» Non est meum dare superbis. Modo quibus loquor, superbi estis; ideo dixi, «Non est meum dare vobis.» Sed forte dicerent, Erimus humiles. Non ergo eritis vos: ego, «Vobis» dixi. Non dixi, Non dabo humilibus: sed, non dabo superbis. Qui autem rex superbo fit humilis, non erit qui erat. 10. Ergo praedicatores verbi, et jumenta et servi sunt. Producat terra, si irrigata est, «fenum jumentis, e
Abbreviated transcription (Latin):
seruiente plurimis ꝓpħa legitur : denullo
nisidexpo accipi solet : Audiamꝰ tam̃ ꝓprie
& ineuangłio uocẽ eiꝰ: Quicũq inqͥt in uob
meũ tefecit : quite suo sanguine liberũ
fecit : Dicite hoc nobis: quia uerũ dicetis:
ur̃o. Prestet nobis ut bene seruiamꝰ: nam
uelimꝰ nollmꝰ. serui sumꝰ : At tam̃ siuolentes
sumꝰ non necessitate. sed caritate seruimꝰ:
Quodammodo quasi suꝑbia seruoꝵ stomachata
Unꝰ uolebã sedere addexterã. alter ad sini¬
strã : dicentes ꝑmatrẽ qđ ipsi cupiebant:
Dñs non illis sedes inuidit: sed conuallem
prius plorationis ostendit: quasi diceret:
Illuc uultis uenire . ubisum ego: uenite
quaego. Quid ẽ. uenite qua ego: ꝑ humilitat̃
ego de sublimitate descendi: & humiliatus
ascendo : Uos in terra inueni. & ante uultis
uolare quã pasci: prius nutrimini. edðcamini :
ferte nidum: Quid enĩait : quomodo illos
reuocauit adhumilitatẽ iamquȩrentes

Expanded text:
servientem plurimis?» Propheta legitur: de nullo servientem plurimis?» Propheta legitur: de nullo nisi de Christo accipi solet. Audiamus tamen proprie et in Evangelio vocem ejus: «Quicumque,» inquit, «in vobmeum te fecit, qui te suo sanguine liberum fecit. Dicite hoc nobis, quia verum dicitis. vestro. Praestet nobis ut bene serviamus. Nam velimus, nolimus, servi su mus: et tamen si volentes sumus, non necessitate, sed charitate servimus. Quodammodo enim quasi superbia servorum stomachata unus volebat sedere ad dexteram, alter ad sinistram, dicentes per matrem quod ipsi cupiebant. Dominus non illis sedes invidit, sed convallem prius plorationis ostendit, quasi diceret, Illuc vultis venire, ubi sum ego? venite qua ego. Quid est, venite qua ego? Per humilitatem. Ego de sublimi descendi, et humiliatus ascendo: vos in terra inveni, et ante vultis volare quam pasci; prius nutrimini, educamini, ferte nidum. Quid enim ait? quomodo illos revocavit ad humilitatem, jam quaerentes
Abbreviated transcription (Latin):
sed tam̃ reddat ꝓuintialis annonam:
Ut autẽ hinc dicam potius quia ium̃ta s̃.
boui trituranti os non infrenabis:
ꝓducens inquit foenũ ium̃tis: & quasi
hoc exponens addidit: & herbam
seruituti hominũ : Non intelligeres
qđ dictũ ẽ. ꝓducens foenũ ium̃tis:
repetitione exposuit. quod p̃misit:
Quodenĩ dix̃ supra foenũ. post ea herbam
nominauit : Quodautẽ dixerat iuñtas.¬
seho sietuti hominũ : dix ergo seruituti: & non
liberati: Ubiergo ẽ uox. inlibertatẽ uocati
estis: sed audi eundẽ ipsum: Cũenĩ libersim
ex om̃ib: om̃iũ me seruũ feci. ut plures
lucrifaciam: & quib: dix̃. in libertatẽ uo
catiestis: & quid adiunx̃ : tantũ nelibertatẽ
moccasionẽ carnis detis: sed ꝑcaritatem
ser uite in uicẽ. Quos liberos fecerat. seruos
fecit : non conditione seruili. sed tam̃ xp̃i
redẽptione : Nonnecessitate. sed caritate :
seruimꝰ ait non populis. non carnalib non¬

Expanded text:
sed tamen reddat provincialis annonam. sed tamen reddat provincialis annonam. Ut autem hinc dicam potius; jumenta sunt: «Bovi trituranti os non infrenabis. Producens,» inquit, «fenum jumentis;» et quasi hoc exponens adjecit, «Et herbam servituti hominum:» ne non intelligeres quod dictum est, «Producens fenum jumentis,» repetitione exposuit quod praemisit. Quod enim dixit supra «fenum,» postea «herbam» nominavit; quod autem dixerat «jumentis,» hoc «servituti hominum» dixit. Ergo servituti, et non libertati. Ubi ergo est, «Vos in libertatem vocati estis?» Sed audi eumdem ipsum: «Cum enim liber sim ex omnibus, omnium servum me feci, ut plures lucrifacerem» . Et quibus did adjunxit? «Tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem» . Quos liberos fecerat, servos fecit; non conditione, sed tamen Christi redemptione; non necessitate, sed charitate: servim
Abbreviated transcription (Latin):
Talis annuntiator. tãlaboriosus: łam
impiger. tamexercitatꝰ : ut ipsũ foenũ
donaret terrȩ : Ego inquit nullius horũ
usussum : Ostendit sibi deberi. & non acce¬
pit neccondẽpnauit eos quiacceper̃
qđ debebatur : Condempnandi enĩ erant
exigentes indebita non accipientes mer¬
cede suã : ille tam̃ & ipsam mercedẽ dona¬
uit : Nonquia tibi alius donauit. non
debes alteri: alioquin noneris irrigata
terra. quȩ ꝓducit foenũ ium̃tis: De fruc¬
tuoperũ tuorũ inqͥt satiabit᷑ terra:
ꝓducens foenũ ium̃tis : Tunoli. eẽ sterilis:
ꝓduc foenũ ium̃tis: Sinolunt ium̃ta
foenũ tuũ. nonte tam̃ sterilem inueniañ:¬
Si accipis spiritalia : redde carnalia: debi¬
ta sunt milia smilta reddes: Prouintialis
xp̃ies. Quismilitat suis stipendus
umquã : quisplantat uineã & defructu
eiꝰ nonedit: quis pascit gregẽ. & delac¬
te eorũ non ꝑcipit : Non ideo dico :
ut ista fiant inme. Fuit quidã miles.
quietiã ꝓuintiali donaret annonam:

Expanded text:
talis annuntiator tam laboriosus, tam impiger, tam exercitatus, ut ipsum fenum donaret terrae. «Ego,» inquit, «nullius horum usus sum.» Ostendit sibi deberi, et non accepit; nec condemnavit eos qui acceperunt quod debebatur. Condemnandi enim erant exigentes indebita, non accipientes mercedem suam: ille tamen et ipsam mercedem suam donavit. Non quia alius tibi donavit, non debes alteri; alioquin non eris irrigata terra quae producit fenum jumentis. «De fructu operum tuorum,» inquit, «satiatibur terra: producens fenum jumentis.» Tu noli esse sterilis, produc fenum jumentis: si nolunt jumenta fenum tuum, non te tamen sterilem inveniant. Accipis spiritualia, redde carnalia: debita sunt militi, militi reddis; provincialis Christi es. «Quis militat suis stipendiis unquam? quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? quis pascit gregem, et de lacte ejus non percipit?» Non ideo dico, ut ista fiant in me. Fuit quidam miles qui etiam provinciali donaret annonam:
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃to suffulta. quidmeruit audire :
nuta uerit fundam̃tũ : & unde nutabit
xp̃o. qui antequã ueniret ad nos. & car¬
nẽ susciperet. om̃ia ꝑ ipsum fact̾a sunt
& sine ipso fact̾ũ. ẽ.nihil: qui omĩa con¬
tinet maiestate : & nos bonitate non nu¬
Vbi sunt quidicunt perisse demundo ecłam.
quando nec inclinari potest : sed unde
cȩpit dñs asserere istã eccłam reuȩlare.
incipere. ostendere. diffundere : Vnde
cȩpit hoc: quiderat primo. quia firmauit
terrã suꝑ firmitatẽ eiꝰ Son inclinabit᷑
in scłm scdiꝰ Abyssus sicut uestim̃tũ amie¬
tus ipsius : Cuius : Num ꝗd fortedĩ :
sediam deamictu eiꝰ dixerat : Circum¬
amictus luce uelut uestim̃tũ: Audio
dm̃luce uestitũ : & lux ipsa siuolumus
nos sumꝰ: Quid ẽ siuolumꝰ : si iã tenebrȩ
non sumꝰ: Ergo sids̃ luce uestitus. ẽ. cuiꝰ
rursus uestimtũ .ẽ. abyssus : Abyssus eñi
dicitur: inm̃sa aquarũ copia: Om̃is aqua.
om̃is humidanatura atq substantia

Expanded text:
fundamento suffulta, quid meruit audire? «nutaverit fundamentum: sed unde nutabit Christus, qui antequam veniret ad nos, et carnem susciperet, «omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; qui omnia continet majestate, et nos bonitate? Non nuUbi sunt qui dicunt perisse de mundo Ecclesiam, quando nec inclinari potest? 6. Sed unde coepit Dominus asserere istam Ecclesiam, revelare, incipere, ostendere, diffundere? unde coepit hoc? quid erat primo? «Quia fundavit terram super firmamentum ejus, non inclinabitur in saeculum saeculi. Abyssus sicut vestimentum amictus ipsius.» Cujus? numquid forte Dei? Sed jam de amictu ejus dixerat, «Circumamictus lucem, velut vestimentum.» Audio Deum luce vestitum, et lux ipsa si volumus, nos sumus. Quid est, si volumus? Si jam tenebrae non sumus. Ergo si Deus luce vestitus est, cujus rursum vestimentum est abyssus? Abyssus enim dicitur immensa aquarum copia: omnis aqua, omnis humida natura, atque substantia
Abbreviated transcription (Latin):
deberenos exequiis fidelis corporis sollene
obsequũ : ecce iam quȩ dicta sunt rȩpetere
& rursus exponere non cogamur : Sed si
defuer̃ aliqui qͥnon audier̃ qͥ non de essent.
ꝓdest autẽ illis fortasse qđ non audiunt
adesse : Legamꝰ ergo cursim : BENedic
ut decoremini. ut induat uos circũ amic¬
tꝰ luce. sic̃ uestim̃tũ : circũ amictꝰ eccłam
suã quia ipsa facta ẽ. lux in illo. quȩ priꝰ
erat tenebrȩ in se. dicente apło. fuistis
aliquando tenebrȩ. nunc autẽ lux indño:
Extendens cȩlũ sici⁊ pellemi: Ueltã
facile quã tupellem: Sitã facilesit tãquã
adlitterã accipias: uel auctoritatẽ scrip¬
turarũ intelligamꝰ distentã ꝑ totũ mundũ
nomine pellis. qui a mortalitas inpelle
significatur . Dispensata. ẽ. autẽ nobis
om̃is auctoritas scripturarũ diuinarum
pmieortales : quorũ iãmortuorũ fama

Expanded text:
debere nos exsequiis fidelis corporis solemne debere nos exsequiis fidelis corporis solemne obsequium. Ecce jam quae dicta sunt repetere, et rursus exponere non cogamur: si defuerunt aliqui, qui non audierunt, non deessent; prodest autem illis fortasse, quod non audiunt adesse. Legamus ergo cursim. 2. «versut decoremini, ut induat vos. «Circumamictus lucem sicut vestimentum.» Circumamictus Ecclesiam suam; quia ipsa facta est lux in illo, quae prius erat tenebrae in se, dicente Apostolo: «Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . «Extendens coelum sicut pellem:» vel tam facile quam tu pelad litteram accipias: vel auctoritatem Scripturarum intelligamus distentam per totum mundum nomine pellis; quia mortalitas in pelle significatur, dispensata est autem nobis omnis auctoritas Scripturarum divinarum per homines mortales, quorum jam mortuorum fama
Abbreviated transcription (Latin):
hoc primo dño dõ nr̃o. qͥhabitans & in uobis
exigit ista de nobis: deinde domno & patri
p̃senti & iubenti & oranti ꝓme : Deinde urẽ
uiolentiȩ . quȩ extorquet ista. etiã infirmis
uirib nr̃is: Tam̃ quantũ dñs donat. qui&
ipsas uires uobis orantib: donare dign&ur.
qm̃psalmi huiꝰ primas partes die iamnuꝑ
p̃cedente tractauimꝰ. etiã sequentia suscipi¬
enda sunt : & illo ad iuuante cuiꝰ nomine
coepimꝰ. terminanda sunt: Cõmendaueramꝰ
autẽ caritati ur̃ȩ. quia ffuistis. totũ istũ
psalmũ figuratis mysterus. eẽ. contextũ:
Vnde qđ difficilius querit᷑: solet dulcius
inueniri : Neputetis ista uobis obscuritate
subtracta. sed difficultate condita
Ad hoc qđ sȩpe iã diximꝰ: ut detur petentib
inueniatur aquȩrentib: intretur apulsan
quȩ dicturi sumꝰ ñ ꝑstrepitũ tẽpus amplius
occupent : Pauca enĩ nos dicere tẽporis
cogit angustia. qđ nouit & caritas ur̃a:

Expanded text:
hoc primo Domino Deo nostro, qui habitans et in vobis hoc primo Domino Deo nostro, qui habitans et in vobis exigit ista de nobis: deinde domno et patri, praesenti et jubenti et oranti pro me; deinde vestrae violentiae qua extorquetis etiam iris. Tamen, quantum Dominus donat, qui et ipsas vires vobis orantibus donare dignetur, quoniam psalmi hujus primas partes die jam nuper praecedente tractavimus; etiam sequentia suscipienda sunt, et illo adjuvante, in cujus nomine coepimus, terminanda sunt. Commendaveramus autem Charitati vestrae, qui adfuistis, totum istum psalmum figuratis mysteriis esse contextum. Unde quod difficilius quaeritur, solet dulcius inveniri. Nec putetis ista vobis obscuritate subtracta, sed difficultate condita; ad hoc, quod saepe jam diximus, ut detur petentibus, inveniatur a quaerentibus, intretur a pulsanquae dicturi sumus, non per strepitum tempus amplius occupent. Pauca enim nos dicere temporis cogit angustia, quod novit et Charitas vestra
Abbreviated transcription (Latin):
Videte : quomodo transmittatis uersumistũ:
dimitte nobis debita nrã sicut & nos dimit¬
timꝰ debitorib nr̃is. Non eris orans: nisi
ista dicas: Sialia dicas. nonte exaudit
ille: quia non ipsam tibi dictauit iuris¬
peritus quẽ misit. Necesse . ẽ. ergo. ut &
quando uerba nr̃a dicimꝰ inoratione.
scđm ipsam dicamꝰ : & quando ipsa uerba
dicimꝰ. bene intelligamꝰ qđ dicimꝰ: quia
manifestã illã eẽ. dsuoluit : Siergo
nonoraueritis: spem non habebitis: Sialit̃
quã magister docuit oraueritis. non exau¬
diemini : Aut si in oratione m̃titi fueritis.
non impetrabitis. Ergo & orandũ & uerũ
dicendum ẽ: & sic orandũ. ẽ. qͦ modo ille
docuit : Uelis nolis cotidie dicturuses :
dimitte nobis debita nr̃a. sicut & nos dimit¬
timꝰ debitorib nr̃is. Vis securus dicere .
fac qđ dicis¬
cio quia debitores nos tenetis:
non necessitate. sed quod est
uehem̃tius caritate : debemꝰ autẽ

Expanded text:
videte quomodo transmittatis versum istum: videte quomodo transmittatis versum istum: «Dimitte nobis debita nostra,» «sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Non eris orans, nisi istam dicas: si aliam dicas, non te exaudit ille; quia non ipsam tibi dictavit Jurisperitus quem misit. Necesse est ergo ut et quando verba nostra dicimus in oratione, secundum ipsam dicamus; et quando ipsa verba dicimus, bene intelligamus quod dicimus, quia manifestam illam esse Deus voluit. Si ergo non oraveritis, spem non habebitis: si aliter quam Magister docuit oraveritis, non exaudiemini; aut si in oratione mentiti fueritis, non impetrabitis. Ergo, et orandum, et verum dicendum est, et sic orandum est, quomodo ille docuit. Velis nolis, quotidie dicturus es: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Vis securus dicere? Fac quod diciscio quia debitores nos tenetis, non necessitate, sed quod est vehementius, charitate. Debemus autem