comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perto igsiam precedit humilitas. hos¬
ben ingiam. Ommes uie hominitm
plti culis eius. spũum pond̾ator
iamuius. Reue la domino oꝑa tua. ⁊
anent᷑ cogitatones tue. Uniu̾s a ppt̃¬

Expanded text:
praecedit humilitas hobernare linguam omnes viae hominum patent oculis eius spirituum ponderator est Dominus revela Domino opera tua et dirigentur cogitationes tuae universa p
Abbreviated transcription (Latin):
funda ex ore uiri. ⁊ torrẽs tel db
fons sapiẽcie. Accipere ꝑsonam st¬
⁊̃ iuditio ñ ẽ bonum. ut declires
uĩtate iuditii. Labia stuln intas¬
cunt se rixis. ⁊ os eus uirgiap¬
nocat. Os stulti contritio etus
labia ipĩus ruina anime eiuib
ba be linguis qͣͣ semplitta. ⁊ ip̃a pe¬
unt usq ad inti̾ora uentris. Rn
mollis et dissolutus ẽ ĩ open su

Expanded text:
a ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate iudicii labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat os stulti contritio eius et labia illius ruina animae eius verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris qui mollis et dissolut
Abbreviated transcription (Latin):
litigete gressus etꝰ. Ditnatõ ĩ ia¬
uotegis ĩ iuditõ ñ errabit os etits.
hono ⁊ statera uiditia domimi sit̃t.
et opera eius omnes lapites seculi. Ab¬
hominabiles regi qui agunt impie. qͦ¬
niam iustitie firmaint᷑ solitm. Uo¬
luntas regum labia tusta. qui recta
loquit diriget᷑. Indignatõ regis nũtii
mortes. et uir sapiens placabit eam.
Ini halaritate uuitus regis uita. ⁊̃ cle¬
m̃tia eius qͣi imber serotitute. Posside
sapĩam. quia auro melior ẽ. ⁊ ad quire
prudẽciã qr preccosior ẽ argẽto. Semita
iustorum declinat mala. tristos aunne
sue suat iuam suã. Contritõnẽ p̃cedit
sitꝑbia. ⁊ ante runã exaltabit sp̃c. Me¬

Expanded text:
essus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur sp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽciam emere non possit.¶
nnui tempe diligit qui amicus ẽ.
et frat̾ in angustiis comꝑbatur.
Homo stultꝰ plaudet manib. cum sp̃¬
pond̾it pro amico suo. Qͥ meditat᷑ dis¬
cordias. diligit rixas. Et qui ex altat
os suum. querit ruinam. Qͥ ꝑu̾si
cordis ẽ. ñ inueniet bonum. ⁊ qui u̾¬
tit linguam. incidet ĩ malum. Natꝰ
ẽ stultus ĩ ignominia sua. sed nec
p̃r ĩ fatuo letabitur. Animus gau¬
dens et atẽ floridam facit. sp̃c tristis
exsiccat ossa Munera de sinu accip̃¬

Expanded text:
entiam emere non possit? Omni tempore diligit qui amicus est: et frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordiam, dirigit rixas: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu
Abbreviated transcription (Latin):
profert inendatum dolosus cestis. Que¬
rit derisor sapĩam. ⁊ ñ inueniet. Soctͥna
prudẽtium faciłis. Uade contra uirum
tultum. et nescit. Labia prudẽtie sa¬
piẽtia. Callidi ẽ intelligere iuam suã
et ĩ prudẽtia stultorum errans. Stultꝰ
inludit pctm. Intꝰ iustos morabit᷑ gͣ¬
tia. Cor qd̾ ñ nouit amaritudinẽ aĩe
sue ĩgaudio eius ñ miscebit extra
neus. Domus impiorum delebitur.
t ab̾nacula iustorum germinabunt.
st ina que iudetur ho.x¬
mim uista nouissima autẽ euis
deducẽt ad mortẽ. Risus dolore mis¬
cebitur. et extremagaudii luctus
octupat. Uiis snis replebitur stultus. ⁊
suꝑ enm erit iur bonus. Innocens credit
omui u̾bo. astutus considerat gressus su¬
os. Sapiens timet ⁊ declinat amalo. stied¬
tus transtfilit et confidit. Imꝑaciẽs
oꝑabit᷑ stultitiam ⁊ uir u̾bosirs odiosꝰ
ẽ. Possidebunt ꝑuuli stultitiã. ⁊ astuti
etpectabunt scĩam. Iacebirnt mali an¬
de bonos. ⁊ impii ante porters iustorũ

Expanded text:
profert mendacium testis dolosus. quaerit derisor sapientiam et non inuenit: doctrina prudentium facilis. uade contra uirum stultum et nescito labia inprudentiae. sapientia callidi est intellegere uiam suam, et inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio eineus. Domus impiorum delebitur: tabernacula vero justorum germinabunt. Est via quae videtur homini justa; novissima autem ejus deducunt ad mortem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ¶cũ ñ he̾at ducẽ nec preceptoꝵ.
ia piuicipẽ parat estate. cibum sͥ. et
inggat i m̃se qd̾ comedat. Usquequo
iiger dounis. qñ consurges ex somno
tuo: paululum dormies pacilulum do¬
nntałi paululum conseres manus ut
dormas. ⁊ uemiet tͥ qiͣ uiator egestas
⁊ pauꝑes qiͣ uir armatꝰ. Si uõ impi¬

Expanded text:
 cum non habeat ducem vel praeceptorem, nec principem, parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓt huitum iustꝰ ẽ itet autẽ impiorũ
acpiet eos. Nõ inueniet fraudulent᷑
luril ⁊ substantia hominis erit auri
piatum. In semita tustitie ueita. iter
ue deuium ducit ad mortẽ. Fãlius sa¬
aur eñ argnit᷑. De fructit oris homo

Expanded text:
 iustus est: iter autem impiorum decipiet eos. non inueniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. in semita iustitiae uita: iter autem deuium ducit ad mortem. Filius saaudit, cum arguitur. de fructu oris sui
Abbreviated transcription (Latin):
agunt consilo cuncta. regunt sapĩa.
Si ibstantia festinata minuet᷑. q̃ aritẽ
parilatin colligit᷑ manu multiplicabi¬
tur. Spes que differtur affliget aĩam.
lignum uite desidĩum ueniens. Qeͥ de¬
trahit alicui rei. ip̃e infuturum obli¬
gat. Qͥ autẽ tunet preceptum ĩ pace
u̾sabit᷑. Qex sapienti fons uite. ut de¬
clinet ariuna mortis. Doctrina bona
dat grãm initine̾ contemptorum uora¬

Expanded text:
o, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis. doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum uora
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi autẽ u̾ba sunt płima. ibi frec̾nt᷑
egestas. Corona sapientium diuiti¬
e eorum. fatititas stultorum ĩ pru¬
dẽtia. Liberat auimas testis fide¬
lis. ⁊ ꝑfert m̃datia u̾si pellis. In timo¬
re domini fedutia fortitudinis ⁊ fili¬
is eius erit spes. Timor domini fons
cute ut declinent a ruina mortis.
In multitudine ppłi dignitas regi.
et ĩ pautitate plebis ignomima
principis. Qͥ patiens ẽ multa gu¬

Expanded text:
bi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens e
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ berbum m̃dax iustꝰ detestabitꝰ.
pus aduitẽ confundit ⁊ confunde¬
t̃. Iustitia aistodit umocentis utam. ii¬
piet as uero pcc̃orem supplantat. Est qtͣ
diues cũ nichil habeat. ⁊ ẽ qiͣ pauꝑ cũ t̃
multis diuitis sit. Redemptõ autẽ a¬
uime uiri diuitie sue. qui Autẽ pauꝑ
ẽ iuncrepatõnẽ ñ sustinet. Aux iustorum

Expanded text:
mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum
Abbreviated transcription (Latin):
Capie monstrabo tͥ. ducam te ꝑsemitas
equitatis. Quas cum ing̾ssios fu̾s ñ
art abiuit᷑ gressus tui. ⁊ currẽs ñ he̾bi⁊
offendiculum. Tene discipliuam ne de¬
mittas eã. custodi illam. quia ip̃a c̃ uita
tua. Ne delecteris semitis impiortun.
nec tͥ placeat malorum uia. Suge ab ca
nec transeas ꝑ illam delina ⁊ desere eã
Nõ enĩ dormiunt nisi male feceruit.
⁊ taꝑit᷑ sominus ab eis. nͥ supplãt aue¬
rint. Commedunt pauẽ impcetatis
et uinum inquitatis bibunt. Ius¬
torum autẽ semita qiͣ lux. splendẽs
procedit. et crescit usq ad ꝑfcam diẽ.
Uia impiorum tenebrosa. nesciunt
ibi carruant¶xi¬
ilimi ausculta sermones meos
et ad eloquia mea indina aurẽ
tua. Ne recedant ab occlis tiuis. custo¬
diea ĩmedio cordis tui. Uita enĩ sunt

Expanded text:
per semitas aequitatis: Quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint:  rapitur somnus ab eis nisi subplantaverint comedunt panem impietatis et vinum iniquitatis bibunt iustorum autem semita quasi lux splendens procedit et crescit usque ad perfectam diem via impiorum tenebrosa nesciunt ubi corruant fimi ausculta sermones meos et ad eloquia mea inclina aurem tuam ne recedant ab oculis tuis custodi ea in medio cordis tui vita enim su
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. E gestas ⁊ ignominia ei qͥ deserit
disciplinã. qui autẽ ad quiescit argnẽti
glorificabit᷑. Desidũum si compleat᷑ de¬
lect at aninã. detestant᷑ stulti eos qui fu¬
giunt mala. Qͥ cũ sapic̃tib gradit᷑. sa¬
piens erit. Amicus stultorum efficiet᷑
similis. Pccõres ꝑsequit᷑ malum. ⁊ iustis

Expanded text:
gestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui autem acquiescit arguenti glorificabitur. Desiderium si compleatur: delectat animam: detestantur stulti eos qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur: sapiens erit: amicus stultorum efficitur similis. Peccatores sequentur malum; et justis
Abbreviated transcription (Latin):
plicitas iustorum diriget eos. ⁊ supplã¬
tatio pu̾sorum uastabit illos. Nõ ꝑde¬
runt diuitie ĩ dre ultiomis. iustitia aũ
lib̾abit amorte. Iustiti a simplicis diri¬
get uiam euis. ⁊ ĩ impietate sua corrũ¬
et impuis. Institia rectorum lib̾abit
eos. ⁊ ĩ insidiis suid capient᷑ iniqui.
Mortuo homine impio. nulla erit ult᷑
spes. ⁊ expectatõ sollicitorum ꝑibit. Instꝰ¬

Expanded text:
upplantatio peruersorum perdet illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in impietate sua corruet impius. iustitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui. mortuo homine impio nulla erit ultra spes, et expectatio sollicitorum peribit. Et
Abbreviated transcription (French):
Qͥ diligit disciplinam. dilign sate
qͥ a utẽ odit increꝑatões insant l
Qͥ bonus ẽ hatiriet a domin pez
Mulier diligõs corona ent bole
tredo ĩ ossib eurd. q̃ confu d¬

Expanded text:
 diligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gramulier diligens corona viro suo et putredo in ossibus eius quae confu
Abbreviated transcription (Latin):
lius sapiẽs letificat xxiiui¬
pẽm. filius uero stultus mes¬
nia s̃matris sue No ꝑdert chesati¬
ri impietatis iustitia uero libe¬
rabit a morte. Non affliget dñs
fame finimã iusti. et insidias im¬
piorum subuertet. Egestatem opa¬
ta ẽ manus remissa. et manus au¬
tẽ fortium diuitias parat. Qui
cong̾gat ĩ messe filius sapiẽs est.
qui autẽ stertit estate filurs con¬
firsionis. Bñdictio domini suꝑ cap̾
ruste. os autẽ imptorum oꝑit tiiqui¬
t atẽ. Memoria iusti cum laudib. ⁊
nom̃ impiorum putrescet. Sapiens
corde precepta suscipiet stultus ce¬
dit᷑ labiis. Qui ambłat simpliciter
ambłat confident̾. qui autẽ deprauat
ias suas mainifestꝰ erit. qͥ annuit o

Expanded text:
lius sapiens laetificat patrem: filius vero stultus moestitia est matris suae. Non proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Benedictio Dominijusti: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus: et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: et stultus caeditur labiis. Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem depravat vias suas, manifestus erit. Qui annuit o
Abbreviated transcription (Latin):
ob̾scuro ad uesꝑascente die. ĩ noctis te¬
nebris et caligine. ⁊ ecce mulier octut¬
rit illi ornatu m̾etricio. preparata ad
capiendas animas. garrula et uaga.
quietis ĩpaciẽs. nec ualẽs ĩ domo con¬
sistere pedib sius. nunc foris. nunc
ĩ plateis. nunc iuxta angulos insi¬
et procati nultu blandit᷑ dicens. Uie¬
tim as ꝑ salute debui. hodie reddidi
uota mea. Iocͥco egressa sum ĩ occur¬
sum tuum. desiderans te iudere ⁊
reperi. Intexiu funib lectum me¬
um. straui tapetib prctis ex egypto
asꝑsi cubile meum mirra ⁊ aloe et cẽ¬
namonio. uem inebriemur uberib¬

Expanded text:
obscuro, advesperascente die, in noctis tenebris et caligine ecce mulier occurrit illi in ornatu meretricio, praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insiet procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo veni inebriemur uberib
Abbreviated transcription (Latin):
mim diuites facit. uͭ sociabit᷑ eis afflic¬
tio. Quasi ꝑ risum stuatꝰ opat᷑ scelus.
sapĩa autẽ ẽ iuiro prudenti. Qd̃ timet
impius ueniet suꝑ eñ. desidĩum sitm.
eũ. Timor domina apponet dies. et
anui impiorum breuiabunt᷑. Expec¬
tatõ iustorum letitia. spes autẽ imꝑt¬
orum ꝑibit. fortitudo simplicis uia do¬
mini et pauor his qui opant᷑ malũ.
Inestus ĩ et̾num ñ commouebit᷑. impii
autẽ ñ hĩtabunt suꝑ fram. Os iuste

Expanded text:
sociabitur eis adflictio. quasi per risum stultus operatur scelus: sapientia autem est uiro prudentia. quod timet impius, ueniet super eum: desiderium suum eum. timor domini adponet dies et anni impiorum adbreuiabuntur. expectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peribit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui operantur malum. iustus in aeternum non commouebitur: impii autem non habitabunt in terra. os iusti
Abbreviated transcription (Latin):
gite ꝑiuili astutiã. ⁊ insipiẽtes anima¬
ditite. Andite qm̃ dereb magnis lo¬
cutura sum ⁊ apient᷑ labia mea ut
recta predicent. Ueritatẽ meditabit᷑
guitur meum ⁊ labia mea detestabũt
impuinti. Iusti sunt omnes smoues mei.
ñ ẽ ĩ eis piauum quid neq pu̾sum. Rec¬
ti sunt intelligẽtib. ⁊ eqni inueniẽtib
meã ⁊ ã peculam. doctrenã magis
et omne de si detabile ei si prtes e¬
parari. Ego sapĩa habito inaes¬
lio. Et eruditis inter sum togt¬
tionib. Timor domini odit mal
arroganti ã et suꝑbiam. l uiar
uam. ⁊ os bilingue detestor lla
ẽ consilium ⁊ equit .¶s. mea pubꝰ¬
a mea ẽ fortitudo. Per me reg
nant. et leguni conditoies uetss
cernunt. Per me prncipes r
et potẽtes deceriuint iuslatiau̾s¬
go diligentes me diligo. ⁊ qui tart
iuigilant ad me inueniẽt ne Iltorn
sunt diuitie et gloria. opes suelet
iustitea. Melior ẽ fruitꝰ meuis autie

Expanded text:
uli astutiam et insipientes animadvertite audite quoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent veritatem meditabitur guttur meum et labia mea detestabuntur impium iusti sunt omnes sermones mei non est in eis pravum quid neque perversum recti sunt intellegentibus et aequi invenientibus meam et non pecuniam docet omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt per me principes imperant et potentes decernunt iustitiam ego diligentes me diligo et qui mane vigilant ad me invenient me mecum sunt divitiae et gloria opes superbae et iustitia melior est fructus meus auro
Abbreviated transcription (Latin):
runt abyssi. ⁊ nubes rore contrescunt.
ili mi ne affluant hec ab ocłis xl.¬
tuis. Custodi legẽ atq consilium. ⁊
r̃ti uite amine tue. ⁊ gratia faucib
tuis. Tunc ambulabis cum fidutia ĩ
nia tua. ⁊ pes tuus ñ impinget. Ui
dormieris ñ timebis. quiesces asicauis
erit somnus tuus. Ne paueas repenti¬
no timoie. ⁊ uiruentes tibi potẽcias ĩ¬
ꝑiorum. Dominus enĩ erit ĩ latere
tuo. ⁊ crtstodiet pedẽ tuum ne capiari.¬

Expanded text:
t fili mi ne effluant haec ab oculis tuis custodi legem atque consilium et erit vita animae tuae et gratia faucibus tuis tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget si dormieris non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum Dominus enim erit in latere tuo
Abbreviated transcription (Latin):
sidĩum ustorum omne boruu qi
prescolatio impiorum furor trn¬
pinguabit᷑. et qui iebuat pp̃e nes
mnebuabit᷑. Qͥ abscondit frumta ma¬
ledicet᷑ in ppłis. bñdictõ aute empb¬
caput uendẽtium. Bñ confurait
dilucło qui querit bona. qui antẽ e¬
uestigator malorum ẽ oppumer
bunt. Qui conturbat domum suti
possi debit uentos. ⁊ qͥ stultꝰ ẽ liuee sq¬

Expanded text:
siderium justorum omne bonum est: praestolatio impiorum furor. Apinguabitur: et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. Qui abscondit frumenta, maledicetur in pcaput vendentium. Bene consurgit diluculo qui quaerit bona: qui autem investigator malorum est, opprimnabunt. Qui conturbat domum suam, possidet ventos: et qui stultus es
Abbreviated transcription (Latin):
ltm. cum ille in te heat. fidutiã. Ne cõ¬
tendas adu̾sus hominẽ frristra. cũip̃e
nichil tͥ mali fecerit. Ne emuleris ho¬
minẽ iniustum. nec imitteros eiꝰ mau.
quia ab hominatõ ẽ domino omĩs ĩlus orr.
et cum simplicib s̃mocinatõ eius. Eges¬
tas adomino ĩ domum impii. hĩt acłã
autẽ uistorum bñditent᷑. Illusores ip̃e
deludet. ⁊ mansuetis dabit grãm. Glo¬
tiam sapientes possidebunt. stultorĩ¬

Expanded text:
am. Ne contendas adversus hominem frustra, cum ipse tibi nihil malefecerit. Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris vias ejus: quia abominatio est Domini omnis inlusor, et cum simplicibus sermocinatio ejus. Egestas a Domino in domum impii, tabernacula autem justorum benedicentur. Inlusores ipse inludet, et mansuetis dat gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
U dite filii disciplinam prr̃s. ⁊ adtẽ¬
dite ut sciatis prudẽciam. Donum
onum tribuã uobis. legẽ meã ne derelĩ¬
quatos. Nam et filius ego fui prĩs mei te¬
nellus. ⁊ unrgenitus coram matre mea
et docebat me atꝙ dicebat. Suscipiat u̾¬
ba mea cor tuum. custodi preceptamea ⁊

Expanded text:
udite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiam donum bonum tribuam vobis legem meam ne derelinquatis nam et ego filius fui patris mei tenellus et unigenitus coram matre mea et docebat me atque dicebat suscipiat verba mea cor tuum custodi praecepta mea et
Abbreviated transcription (Latin):
piuliere mala. et ablanda lui¬
gua extranee ñ contupiscat pulcꝰ¬
tudinẽ euis cor tuum. nec capiaris
ntib illius. Pietium enĩ scorti uix
unius ẽ panis. Mulier autẽ uiri. p̃¬
tiosam animã capit. Numquid abscõ¬
d̾e potest homo ignẽ ĩ sintisuo. ut uis¬
tim̃ta illius ñ ardeant: aut ambła¬
re suꝑprunas ⁊ ñ comburẽt᷑ plante
eius sit qui ingredit᷑ ad mulierẽ

Expanded text:
liere mala et a blanda lingua extraneae non concupiscat pulchritudinem eius cor tuum nec capiaris nutibus illius pretium enim scorti vix unius est panis mulier autem viri pretiosam animam capit numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardeant aut ambulare super prunas et non conburentur plantae ei
Abbreviated transcription (Latin):
sue tradet. Qui aictẽ adulter ẽ ꝓpt̾
cordis ĩopiam ꝑdet animã suã. Tut¬
ꝑitudinẽ ⁊ ignomniã congregat qͥ
et obprobrium illius ñ delebitur. qi
zelus ⁊ furor itiri ñ ꝑcet ĩ dre uiudc̃t
nec adquiescet cuiusꝙͣ precib nec sus¬
cipiet ꝓ redemptõe doua plurima. ¶¬
ili mi custodi smones meos. xii¬
⁊ precepta mea reconde tͥ. Serua uiã

Expanded text:
tem adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima fili mi custodi sermones meos et praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
abe fidutiam ĩ domino ex toto
corde tuo ⁊ ne inuitaris prudẽ¬
ie tue. Inomnib uiis tuis cogit a
lun. t pp̃s diriget gressus tuos. N
sepiens apud temet ip̃m. Tune
dminum. ⁊ recede a malo. Saitas

Expanded text:
abe fiduciam in Domino ex toto corde tuo: et ne innitaris prudentie tue. In omnibus viis tuis cogita illum: et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum. Time Dominum: et re
Abbreviated transcription (Latin):
tomo itrum amore an odro dignus
it hom̃a in fucturũ resuantur ĩcer¬
mpio. bono et malo. mundo ⁊ immũdo.
nmolanti iuitimas. ⁊ sacrificia contẽ¬
paiti. Sicut bonus sic et ꝑct̾or ut ꝑtu¬
tsita tille qui uoꝵ dicebat. Hoc est
pesimum int̾ omĩa q̃ subsole fiunt.
ouis ead̾ cũitis eueniunt. Unde et
nda faiorum hominum implẽtur
balitia ⁊ contemptu ĩ uita sua. c̃ptꝰ
ui ad inferos deducẽt᷑. Nemo ẽ qͥ sẽꝑ
niut. et qui huius rei hẽat fiduti¬
. Welior ẽ canis tuiius. leoue mor¬
mo uientes enĩ sciunt se eẽ mori¬
amplites. nec hñt ułtra m̾cedẽ qr obliui¬
oni tradit a ẽ memoria corum. Amor qͦ
nẽ cuum. et bibe cum gaudio unum
et oleum de capite tuo ñ deficiat. Per¬
fruere ita cũ uxore ꝙͣ diligis cũctis
dieb uite iustabilitatis tue qui dati st̃
tͥ sub sole omĩ tempore uanitatis tue. H

Expanded text:
um amore an odio dignus sit; sed omnia in futuro servantur incerimpio, bono et malo, mundo et immundo, immolanti victimas, et sacrificia contemnenti. Sicut bonus, sic et peccator; ut perjuet ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua et post haec ad inferos deducentur nemo est qui semper vivat et qui huius rei habeat fiduciam melior est canis vivens leone mortuo viventes enim sciunt se esse moriamplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, nem tuum, et bibe cum gaudio vinumet oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c potestatẽ hñtis ascendit suꝑ te loc̃
tuum ne dimisis. quia curatõ cessare
faciet pcc̃a maxima. Est malum qd̃ iu¬
di sub sole qiͣ ꝑ errorẽ egrediẽs afacie pͥn¬
cipis positum stultum ĩ dignitate subli¬
mi. et diuites sedere deorsum. Uidi suos
ĩequis. ⁊ principes ambłantes qiͣ suos sr̃¬

Expanded text:
s potestatem habentis ascenderit super te locum tuum ne dimiseris quia curatio cessare faciet peccata maxima est malum quod vidi sub sole quasi per errorem egrediens a facie principis positum stultum in dignitate sublimi et divites sedere deorsum vidi servos in equis et principes ambulantes quasi s
Abbreviated transcription (Latin):
cebam ego meliorẽ eẽ saprẽciã fortitudi¬
ne. Quomͦ gͦ sapĩa pauꝑis contẽpta
ẽ. et u̾ba eius ñ sunt audita: Uerba sa¬
piẽtium audiunt᷑ ĩ silentio. plusꝙͣ clamor
principis it̾ scultos. Melior ẽ sapĩa
ꝙͣ arma bellica. et qui ĩ uno pectaut̃t.
multa bona ꝑdet. ¶¬
ꝑsce moriẽtes ꝑdunt suauitatẽ
iingenti. Pretiosior ẽ sapĩa et głia

Expanded text:
entiam fortitudine quomodo ergo sapientia pauperis contempta est et verba eius non sunt audita verba sapientium audiuntur in silentio plus quam clamor principis inter stultos melior est sapientia quam arma bellica et qui in uno peccaverit multa bona perdet muscae morientes perdunt suavitatem unguenti pretiosior est sapi
Abbreviated transcription (Latin):
det ĩ eã. ⁊ qui dissipat sepem morde¬
bit̾ eum coluber. Qͥ transfert lapides
affliget᷑ ĩ eis. ⁊̃ qui scindit ligna uulne¬
rabit᷑ ab eis. Si retunsum fuit ferrũ.
et hoc ñ ut prius. s hebetatum erit.
multo labore exacnet᷑ et post industͥ¬
am sequitur sapientia. ¶¬
i mordeat serpẽs ĩ silentio. nichil eo
minus ht̃ qui occulte detrahit. uer¬
ba oris sapientis. gr̃a. et labia insipiẽ¬
tis precipitabunt eum. Initium u̾boꝵ
eius stultitia ⁊ norussimum oris illiꝰ
error pessimus. Stultꝰ u̾ba multipli¬
cat. Ignorat homo quid ante se fuit᷑.
⁊ qd̃ pt̾ futurum ẽ quis illipoti̾t ĩ di¬
care. Aabor stultorum affliget eos. ⁊¬
qui nescuunt ĩ urbẽ ꝑgere. Ue tͥ t̾ra
cuius rex puer ẽ. ⁊ tuus principes ma¬
ne comcdunt. ¶¬
eata terra cuius ẽ rex nobilis. et
cuius principes uescunt᷑ ĩ temp̃r
sũo. ad reficiendum. ⁊ ñ ad luxuria.
In pigritiis humiliabit᷑ contignatõ.
et in infirmitate manuum ꝑstialla¬

Expanded text:
det in eam: et qui dissipat saepem, mordebit eum coluber. qui transfert lapides, adfligetur in eis: et qui scindit ligna, uulnerabitur ab eis. si retunsum fuerit ferrum et hoc non ut prius sed hebetatum fuerit, multo labore exacuatur: et post industriam sequitur sapientia. si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. uerba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipiejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat. Ignorat homo, quid ante se fuerit: et quod post futurum est, quis illi poterit in dicare? Labor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstilla
Abbreviated transcription (Latin):
tua facere instant̾ oꝑare. quia nec opuis
nec ratõ. nec sciẽcia. nec sapiẽtia. erunt a¬
pd̃ inferos. quo tu ꝓperas. Uerti me alio
nec doctorum diuitias. nec artificum gͣ¬
tiã. s tempꝰ casumq ĩ omĩb. Nec scit ho¬
mo finẽ siuim. s sicut pisces capiunt᷑.¬
queo. sic capiunt᷑ homines tempore
malo. cum eis ex templo suꝑueni̾t. Hãc
qͦ sub sole uidi sapĩam. et probaui ma¬
ximam. Ciuit as ꝑua et pauci in ea.
uiri. uenit contra eã rex magnus et
uallauit eã extruxitq munitõnes
inea uir pauꝑ ⁊ sapiens. libauit ur

Expanded text:
are quia nec opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos quo tu properas verti me alio nec doctorum divitias nec artificum gratiam sed tempus casumque in omnibus nescit homo finem suum sed sicut pisces capiuntur: Sic capiuntur homines in tempore malo, cum eis extemplo supervenerit. Hanc quoque sub sole vidi sapientiam, et probavi maximam. Civitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et vallavit eam: Exstruxitque munitiones in ea vir pauper et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
sic et illam fecit d̾s̃. ut ñ iunueniat hõ
contra eum uistas q̃rimonias. Hec quocꝑ
uidi ĩ dieb uanitatis mee. Iustus ꝑit
ĩ iustitia sua ⁊ impius multo uiuit
temꝑe ĩ malitia sua. Noli ẽẽ ustus
multum. neq plus sapias ꝙͣ necesse
ẽ. ne obtupescas. Ne impie agas mul¬
tum ⁊ noli ẽẽ stultus. ne moriaris ĩ
temꝑe ñ tuo. Bonum ẽ te sustentare
iustum. s ⁊ ab illo ne subtrahas ma¬
num tuam. qr qui deũ timet nichil
neglegit. Sapĩa confortauit sapien¬
tẽ. suꝑ decem principes cuutatis:
Nõ ẽ emĩ homo iustus ĩ terra. qui fac¬
at bonum ⁊ ñ peccet. S ⁊ cunctis sec¬
monib qui dicunt᷑ ne accomodes
cortuum ne forte audias suum tu¬
um maledicẽtẽ tͥ. Scit eñ tua con¬
sciẽtisi. q ⁊ tu crebio maledixisti aliis
Cunsta temptaui ĩ sapĩa. dixi sapi¬
ens efficiar. ⁊ ip̃a longius ame reces¬
sit multomagis ꝙͣ erat. Et alta

Expanded text:
sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat e
Abbreviated transcription (Latin):
lius ẽ ira risu. quia ꝑ tristitiã uiltus
corrigit᷑ ammus delinq̃ntis. Cor sapiẽ¬
tium ubi tristitia ẽ. ⁊ cor stultorum
ubi lecitia. Melius est a sapiente corripi.
ꝙͣ stultorum adulatõne decipi. qui a situt
sonttus spinaꝵ ardẽtium sub olla sic ris
stutti. s et hoc uanitas. Calumnia con¬
turbat sapietẽ. et ꝑdet robur cordis
illius. Melior ẽ funs oratõnis. ꝙͣ prin¬
cipium. Melior ẽ paciẽs arrogante. ¶¬
e uolox sis ad irascendum. xu.
quia ira ĩ sin stulti requiescit.
Ne dicas. quid putas cause ẽ qd̾ priora
tempora meliora fuere ꝙͣ nunc sunt.
stulta ẽ enĩ huiuis cemodi int̾rogatio
utilior ẽ sapĩa cum diuitiis. ⁊ magis
ꝓdest uidentib solem. Sicut enĩ prote¬
git sapiẽcia. sic ꝓtegit petiũa. Hoc
autẽ plus ht̃ eruditio et sapĩa. qd̾ ui¬
tam tribuunt possessori suo. Conside¬
ra oꝑa dei. qd̾ nemo possit coiigere ꝙ̃
ille despexerit. In die bona fruere bonis.
et malam diẽ precaue. Sicut em̃ hãc.

Expanded text:
ultus, corrigitur animus delinquentis. Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irasquia ira in sinu stulti requiescit. Ne dicas: Quid putas causae est, quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt? stulta est hujuscemodi interrogatio. Utilior est sapientia cum divitiis, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc
Abbreviated transcription (Latin):
lnbra transeant. qui ñ timẽt faciẽ
innini. Est et alia uanitas q̃ fit supet
multa ꝑroueniunt qͣiͣ oꝑam
qeiit impiorum: et suiit impii q
tascruri sunt qͣiͣ iustorum fcã hẽant.
et hoc uanissimum iudico. Laudaui
it᷑ letitiam qd̃ ñ eẽt homni botiũ
sibsole. nisi qd̃ commederet ⁊ biberet.
atq gauderet. ⁊ hoc solum secu as¬
feitet de labore suo ĩ dieb uite quos

Expanded text:
aciem Dei est et alia vanitas quae fit super multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae qu
Abbreviated transcription (Latin):
turus ẽ iam uocatum ẽ nom̃ eius. ⁊̃ scit᷑
qd̃ honio sit. et nõ possit contra fortiorẽ
se iuditõ contendete. Uerba sunt pluri
ret quid conducat sibi. inuita sua:¬
numero dieꝵ pegrinatõns sue: et
tempe qd̃ uelut umbra pretiit. Aut
quis ei potit indicare quid pt᷑ eum sub¬

Expanded text:
 ejus: et scitur quod homo sit, et non possit contra fortiorem se in judicio contendere. Verba sunt plurimret quid conducat sibi numero dierum peregrinationis suae, et tempore, quo ut umbra praeteriit. Aut quis ei poterit indicare quid post eum
Abbreviated transcription (Latin):
ntis ñ sinit doͬmire eũ. Est ⁊̃ alia ĩ¬
nfirmitas pessima. ꝙͣ uidi sub sole. Di¬
iutie congregate ĩ malum domini
sn ꝑeunt enĩ ĩ afflictõe pessima. gene¬
rauit filium qui ĩ summa egestate e¬
nt Sicut egressus ẽ iuidꝰ de itto matͥs
sue he reu̾tet᷑. ⁊ nichil auferet secum
de lalme suo. Miserabilis prorsus infirꝰ¬
nitas quomiꝰ uenit su reu̾tet᷑. Quidgͦ
ioest ei qd̃ laborauit inuentum: cũctae

Expanded text:
s non sinit dormire eum est et alia infirmitas pessima quam vidi sub sole divitiae conservatae in malum domini sui pereunt enim in adflictione pessima generavit filium qui in summa egestate erit sicut egressus est nudus de utero matris suae sic revertetur et nihil auferet secum de labore suo miserabilis prorsus infirmitas quomodo venit sic revertetur quid ergo prodest ei quod l
Abbreviated transcription (Latin):
pecuna ⁊ qui amat diuitias fri¬
tus ñcapiet ex eis. Et hoc uanitas.
ubi multe sunt opes. miti ⁊ qui co¬
medunt eas. Et quid ꝑdest possessori
il qd̾ teruit diuitias ocłis suis: dul¬
as ẽ somnus oꝑanti. siue paꝵ siue ml¬

Expanded text:
pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive m
Abbreviated transcription (Latin):
de mille unum. reperi muke ti
fecerit ds̃ honunẽ rectum ⁊ p̃
finitis miscui̾t q̃stionib. Qs clbi
ut sapiẽs ẽ. ł quis cegnouit soli nĩ¬
lucet ĩ uultu eius ⁊ potẽtissitis
⁊ aciẽ illius commutabit. Egi
regis obsuo ⁊ precepta iuramenti
testate ꝑlenus ẽ. nec ditere ei qui
potest. qͣre it a facio: Qͥ custidit rtq¬

Expanded text:
de mille unum repperi mulieremfecerit Deus hominem rectum et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus quis talis ut sapiens est et quis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti testate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥͣ pt uotim ꝓmissa nõ reddere. Ne dedi̾s
os tuum ut pere are facias carnẽ tiia
nsc dicas coram angelo. ñ ẽ prudẽtta
n forte iratus d̾s suꝑ smones tuos dis¬
siet. cuncta oꝑa maniuun tuaꝵ db
sunt multa somua płime uaintates

Expanded text:
post votum promissa non reddere. Ne dederis os tuum ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo, Non est providentia: ne forte iratus Deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi mult
Abbreviated transcription (Latin):
de meo. Iustũ et impium uidicabit domi¬
nus. ⁊ tempꝰ omnis rei tũc erit. Dixi ĩ coꝵ¬
de meo de filiiᷤ hominum. ut ꝓbaret eoꝵ
dominus. ⁊ ostendet similes esse bestiis.
Dcͥco unius int̾i̾tus ẽ hominis et
iuim̃torum. ⁊ equa utriusq conditio
Sicut morit᷑ homo. sic ⁊ illa moriunt᷑.
Simulit̾ spirant omĩa. ⁊ nichil ht̃ home¬

Expanded text:
de meo iustum et impium iudicabit Dde meo iustum et impium iudicabit Deus et tempus omni rei tunc erit dixi in corde meo de filiis hominum ut probaret eos Deus et ostenderet similes esse bestiis idcirco unus interitus est hominis et iumentorum et aequa utriusque condicio sicut moritur homo sic et illa moriuntur similiter spirant omnia
Abbreviated transcription (Latin):
longe fieri a complexib. Tempꝰ adquirẽ¬
di. et tempꝰ ꝑdendi. Tempꝰ citstodiendi. ⁊
tempꝰ abiciendi. Tempꝰ scindendi ⁊ tempꝰ
consuendi. Tempꝰ loq̃ndi. ⁊ tempꝰ tacẽdi.
Tempꝰ dilectõis. ⁊ tempꝰ odii. Tempꝰ bel¬
li. et tempꝰ pacis. Quid ht̃ homo ampli¬
de labore suo. Uioi asfluctonẽ ꝙ̃ dedit dõ
filiis hominum. ut distendant᷑ ĩ ea. Cũc¬
ta fecit bona ĩ tempore suo. ⁊ mundum
tradidit disputatõm eorum. ut ñ inue¬
mat homo opꝰ qd̾ oꝑatus ẽ ds̃ ab initro
usq ad finẽ. Et cognoui qd̃ ñ ẽẽt meliꝰ
nisi letari et facere bñ. ĩ uita sua. Omĩs
enĩ homo qui comedit et bibit. ⁊ uidet
bonum de labore suo. hoc donum dei ẽ
Sidici qd̾ omĩ a oꝑa que fecit d̾s. ꝑseue¬
rent ĩ et̾num. Nõ possumus eis quicqͣ
add̾e nec aufere q̃ fecit ds̃ ut tuneatur.¬
iam fuerunt. ⁊ d̾s iustaurat qd̾ abiit.
uidi subsole. ĩ loco iuditũ impietatẽ.
et ĩ loco iustitie iniquitatẽ. Et dixi ĩ cor¬

Expanded text:
empus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Tempus dilectionis, et tempus odii. Tempus belli, et tempus pacis. Quid habet amplide labore suo? Vidi afflictionem, quam dedit Deus filiis hominum, ut distendantur in ea. Cuncta fecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum, ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem et cognovi quod non esset melius nisi laetari et facere bene in vita sua omnis enim homo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quae fecit Deus perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam addere nec auferre quae fecit Deus ut timeaturiam fuerunt et Deus instaurat quod abiit vidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniquitatem et dixi in cor
Abbreviated transcription (Latin):
libos. ⁊ iuxerit multos annos. ⁊ plu¬
res dies etatis hũerit. ⁊ anima illius ñ
ꝑgit ad tenebras. ⁊̃ obliuione delebit᷑¬
distantiã boni ⁊ mali. Etiam si duob
milib annis. uixit. ⁊ ñ fuit ꝑfruitus
bonis. nonne ad unum locum ꝑperant
onũa: omnis labor hominis ĩ ore eius.
s amma illiuis. ñ implet᷑. Qd ht am¬
pliꝰ sapiẽs stulto. ⁊ quid pauꝑ nͥ ut ꝑgat

Expanded text:
is vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non pergit ad tenebras, et oblivione delebitdistantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amplius sapiens ab stulto et quid pauper
Abbreviated transcription (Latin):
ultra laborare sub sole. Nam tũ alius
laboret ĩ sapĩa. ⁊ doctrina. ⁊ sollititud̾ie
homini occioso quesit a dimittit. ⁊ hoc
ergouanitas. et magnum malum. Qp
enĩ ꝑderit honuni de uniu̾so labore suo
et afflictõe sp̃c quo sub sole crutiatꝰ est.
cuncti dies eius dolorib ⁊ erumnis ple¬
in sunt. nec ꝑ noctẽ mente requiescit
et hec ñ uanitas ẽ: nonne melius ẽ co¬
medere ⁊ bibere et ostendete amine sue
bona de laborib sius: ⁊ hoc de manu dei
ẽ. Qͥs ita uorabit. ⁊ delitiis affluet ut e¬
go: homini bond ĩ conspectu suo dedit d̾s
autẽ dedit afflictõnẽ ⁊ curã suꝑfluã. ut

Expanded text:
ius laboret in sapientia et doctrina et sollicitudine homini otioso quaesita dimittit et hoc ergo vanitas et magnum malum quid enim proderit homini de universo labore suo et adflictione spiritus qua sub sole cruciatus est cuncti dies eius doloribus et aerumnis pleni sunt nec per noctem mente requiescit et haec non vanitas est nonne melius est comedere et bibere et ostendere animae suae bona de laboribus suis et hoc de manu Dei est quis ita vorabit et deliciis affluet ut ego homini bono in conspectu suo dedit Deus autem dedit a
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Melior ẽ puer pauꝑ sapiõs
tege sene ⁊ stulto. qui nescit pieuaea
ĩ posterum. qd̃ ⁊ de carcere eathenie
nt̾dum quis egrediat᷑ ad regiumn. il
liusonatus ĩ regno inopia consit
uidicũctos iuẽtos qui ambilarb
sole cũ adolescente secumdo qͥcosa

Expanded text:
 Melior est puer pauper et sapiens rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod de carcere, catenisque interdum quis egrediatur ad regnum, et alius natus in regno, inopia consumatur. Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget
Abbreviated transcription (Latin):
solatorẽ neminẽ. nͨ posse resistere eoꝵ
uiolẽcte cunctorum a uxilio destitu¬
tos. et laudaui magis mortuos ꝙͣ iu
uentes. et felitiorẽ utroq uidicatu
qͥ necdum uatus ẽ nec uidi mala que
sub sole fiunt. rursus comtẽplatꝰ sum õs
labores hominum et industrias. Ani¬
madu̾ti patere inuidete proximi. ⁊ ĩ
hoc gͦ uauitas ⁊ cura stupfluia ẽ Sue
complicat matuts suas ĩ comedt

Expanded text:
solatorem: Nec posse resistere eorum violentiae, cunctorum auxilio destitutos. Et laudavi magis mortuos, quam viventes: et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est, nec vidit mala, quae sub sole fiunt. Rursum contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat m
Abbreviated transcription (Latin):
difficile origunt᷑. ⁊ stultorumis i
ẽ numerus. Locutꝰ sum i terdeund
cens. Ecce magnus effectis lila
precessi sapĩa om̃s qui fudiaẜ as
ẽ multa sapient̾. ⁊ didia. dediꝗ aus¬

Expanded text:
difficile corriguntur et stultorum infinitus est numerus locutus sum in corde meo dicens ecce magnus effectus sum et praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante est multa sapienter et didicit dediqu
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃c ium̃torum descendat deorsum:
et deprehendi nichil ẽẽ melius qm
let ari hominẽ ĩ oꝑe suo. et hanc esse
ꝑtẽ illius. Qͥs enĩ eum adducet. ut
pt̾ se futura cognoscat: Uerti me ad a¬

Expanded text:
us iumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nichil esse melius quam letari hominem in opere suo, et hanc esse partem illius. Quis enim eum adducet ut post se futura cognoscat? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ tẽꝑis. sic̃ supͣdcm̃ ẽ. hodie st uo¬
cẽ eiꝰ andieritis. nolite obdurare cor¬
da ur̃a. Nam si eis ihc requiẽ p̾stitis¬
set: numꝙͣ de alia loq̃ret᷑ pt̾ hãc diẽ.
It aq relinquit᷑ sabbatismꝰ: ppło dĩ
Qͥ enĩ ing̾ssus ẽ ĩ requiẽ eiꝰ: eciam rp̃e
requie uit ab oꝑib sius. sic̃ ⁊ a suis ds

Expanded text:
tantum temporis sicut supra dictum est hodie si vocem eius audieritis nolite obdurare corda vestra nam si eis Iesus requiem praestitisset numquam de alio loqueretur posthac die itaque relinquitur sabbatismus populo Dei qui enim ingressus est in requiem eius etiam ipse requievit ab
Abbreviated transcription (Latin):
fuĩt inuenta. ⁊ idcirco comburetur
lepia ẽ. recludetq illd̾ septem dieb
aliis. Et cum uiderit fatiem quidẽ
pristinam nõ reu̾sam. nec tamẽ cre¬
usse lepram in mnundum indicabit.
⁊ igne comburet. eo qd infusa sit ĩ
suꝑficie nestimenti uel ꝑ totum le¬
pra. Uinautẽ obscurior fui̾t locus
lepre postquam uestis ẽ lota. abrũ¬
pet eum. et asolido diuidet. Qd̃ si
ultra apparut̃t in hio locis q̃ pritis
immaculata erant lepra uolatilie
et naga. debet igne comburi. Si ces¬
sauit lauabit ea que pura sunt se¬
cumdo. ⁊ munda erunt. Ista ẽ lex
lepre uestimenti lanei. staminis
atq subteminis. omnisq suppellec¬
tilis pollicie. quomodo mundari de¬
beat. uel contaminari. ¶¬

Expanded text:
fuerit inventa; et idcirco comburetur fuerit inventa; et idcirco comburetur lepra est recludetque illud septem diebus aliis et cum viderit faciem quidem pristinam non reversam nec tamen crevisse lepram inmundum iudicabit et igne conburet eo quod infusa sit in superficie vestimenti vel per totum lepra sin autem obscurior fuerit locus leprae postquam vestis est lota abrumpet eum et a solido dividet quod si ultra apparuerit in his locis quae prius inmaculata erant lepra volatilis et vaga debet igne conburi si cessaverit lavabit ea quae pura sunt secundo et munda erunt ista est lex leprae vestimenti lanei et linei staminis atque subteminis omnisque supellectilis pelliciae quomodo mundari debeat vel contaminari
Abbreviated transcription (Latin):
arborem lucere incute. sciat nõ ẽẽ le¬
pram. s maccilam coloris candidi. et
hominẽ mundum. Uir de cuurs ca¬
pite capilli fluunt. caluus ac mun¬
dus ẽ. Et si afronte cecidũnit pili re¬
caluast̾ ac mundꝰ ẽ. Sinautemĩ
calurtõ siue iurecaluatõe alb̾ uel
enfus color fui̾t ecortus. et hoc sac̃¬
dos uiderit condempnabit eum:
ant dubie lepre que ort a ẽ incalui¬
tio. Quicumq ergo maculatus fu¬
erit lepra ⁊ seꝑatus ad arbitrium
sacerdotis habebit uestunenta dissu
contaminatum ac sordidum se clama
mundus solus habitabit extra cast᷑
uestis linea siue linea q̃ lepram haby¬
erit ustamine. atq subtemine. aict
certe pellis. uel quicquid expelle con¬
fectum ẽ. si alba aut rufa macula ĩ¬
sacerdoti. Qui consideratam recludet
seꝑtem dieli. et die septimo rursus
aspiciens. si creuisse deprehenderit
lepia ꝑseuerans erit. pollutum uidi¬
cabit uestimentum. ⁊ omne in quo

Expanded text:
alborem lucere in cute, sciat non esse lealborem lucere in cute, sciat non esse lepram, sed maculam coloris candidi, et hominem mundum. Vir, de cujus capite capilli fluunt, calvus ac mundus est; et si a fronte ceciderint pili, recalvaster et mundus est. Sin autem in calvitio sive in recalvatione albus, vel rufus color fuerit exortus, et hoc sacerdos viderit, condemnabit eum haud dubie leprae, quae orta est in calvitio. Quicumque ergo maculatus fuerit lepra, et separatus ad arbitrium sacerdotis, habebit vestimenta dissutcontaminatum ac sordidum se clamabmundus, solus habitabit extra castra. Vestis lanea, sive linea, quae lepram habuerit in stamine atque subtegmine, aut certe pellis, vel quidquid ex pelle confectum est, si alba vel rufa macula fusacerdoti. Qui consideratam recludet septem diebus, et die septimo rursus aspiciens si crevisse deprehenderit, lepra perseverans est: pollutum judicabit vestimentum, et omne in quo
Abbreviated transcription (Latin):
rit lepra. uidebit eos saceidos. Et
si quidem humilior fuit. locus car¬
ne reliqua. et capillus flauus. so¬
litoq subtilior. contaminabit eos
quia lepra capitis ac barbe ẽ. Sinan¬
tem iuderit et locum macule aese¬
equalem uicine carm. et capill
ngrum. recludet eos septem die
et die septimo inttiebitur. Si nõ ce¬
uĩt maccila et capillus sui colora
ẽ. et locus plage carni religue equi¬
lis. radetur homo absq loco matille
et includetur seꝑtem dieb aliis. Si
clie septuno uisa fui̾t stetisse plagi
in loco suo. nec humilior carne reliͦ¬
mundabit eum. lotiseꝑ uestib mũ
dus erit. Sinautẽ post emundatu¬
uemrursus creuit macula incate.
nõ queret amplius utriun capul
influuium colorem sit commuita¬
tus. qr a ꝑte. imrntindus ẽ porro
si steterit macula. ⁊ capillinigr
⁊ confidenter eum prontuitiet mͥ¬
dum. uir et mulier incutus aite
candor apparuĩt. intuebitur eos l¬
cẽidos. ¶i depiehenderit sub obscur

Expanded text:
rit lepra videbit eos sacerdos et rit lepra videbit eos sacerdos et siquidem humilior fuerit locus carne reliqua et capillus flavus solitoque subtilior contaminabit eos quia lepra capitis ac barbae est sin autem viderit et locum maculae aequalem vicinae carni et capillum nigrum recludet eos septem diebus et die septimo intuebitur si non creverit macula et capillus sui coloris est et locus plagae carni reliquae aequalis radetur homo absque loco maculae et includetur septem diebus aliis si die septimo visa fuerit stetisse plaga in loco suo nec humilior carne relimundabit eum, lotisque vestibus suis, mundus erit. Sin autem post emundationem rursus creverit macula in cute, non quaeret amplius utrum capillus in flavum colorem sit commutatus, quia aperte immundus est. Porro si steterit macula, et capilli nigri et confidenter eum pronuntiet mundum. Vir, sive mulier, in cujus cute candor apparuerit, intuebitur eos sacerdos. Si deprehenderit subobscurum