comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia autẽ ex deo. si mulieris corpꝰ ita ẽ ex
uiro ut ñ sit ex deo: Quaꝓpter ut apłs
potius uerum loquat᷑. quiam iste apło p̃¬
tura. Nichil enim horum tanquã cer¬
tum affirmamꝰ: sed quid horum uerum
sit adhuc querimꝰ. Et uir ꝑ mulierẽ.
siue ex patre tota hominis nat᷑a ducat᷑.
que ꝑ muleierẽ nascit᷑ siue sola caro uñ
adhuc questio est. Omĩa tamen ex deo:
unde nulla questio ẽ. Idẽ & corptis. &
anima. & sp̃c. & turi. & mulieris. Sosi
enim non ex deo nata uel tracta sunt. ł
manar̃t ita ut eius nat᷑e sint: tam̃ ex
deo sunt. A quo enĩ creata. condita fac¬
ta sunt: ab illo habent ut sint. Si qͥs¬

Expanded text:
omnia autem ex deo, si mulieris corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur, quam iste apostolo praetura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sint, tamen ex deo sunt. a quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. S
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt: iam udicatꝰ ẽ. ꝓinde illi qͥ ad uidiciũ
resurrectari sunt: ñ cõmutabunt᷑ in illã
incorpuptelam. q̃ nec doloris corruptionẽ
ꝑati potest. Illa namq fideliũ ẽ: atq sc̃õꝵ.
sti uͦ ꝑpetui corruptione craciabunt᷑. q
ignis eor̃ ñ extinguet᷑. & nermis
eorũ ñ moriet᷑. Quuid s sibi uult gͦ ista
distinctio. &mor  tui resurgent in
corrupti.M
nos cõmutabu: insi
quia
omnes incorrupti resurgẽt:
S ex his iusti etiã immutabunt᷑
in illam incorruiptelam: cui omnins
ntilla possit nocere corruptio. Ac ꝑ hoct
qͥ in eam ñ comutabunt᷑ incorrapti qdẽ
resurgent integͥtate menbrorũ. s tamei
corrũpendi dolore penarum. cũ audierint
ite in ignem et̾num qͥ paratꝰ ẽ diabolo &
angłis eiꝰ. A quo anditu malo iustus ñ
timnebit. De illa uͦ cõmutatione iustoiũ
cũ dixisset. & nos cõmutabim᷑. tanqͣ que¬
reremꝰ quomͦ istad fiat. uel quał illa com¬
mutatio fut᷑a sit: ad iungit & dicit.

Expanded text:
dicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidelium est atque sanctorum, isti uero perpetua corruptione cruciabuntur, quia ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur. -Quid sibi ergo uult ista dicorrupti, et nos immutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his justi etiam immutabuntur in illam incorruptelam, cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: Nos commutabimur, tamquam quaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
rupti: & nos inimatabimur.
rgo istam cõmutationẽ. in melius
sine dubitatione oporet intelligi.
Quia om̃s & iusti & miusti resur recturist̃.
S sic̃ dñs in euangłio loqͥtur. qͥ bene fecert̃
in resurrectionẽ nite. qͥ male egerunt in re

Expanded text:
rupti et nos commutabimur . Ergo istam commutationem in melius sine dubitatione oportet intelligi, quia omnes et justi et injusti resurrecturi sunt. Sed sicut Dominus in Evangelio loquitur: Qui bene fecerunt in resurrectionem vitae; qui male egeru
Abbreviated transcription (Latin):
fides saluare eum : Dicit etiam: qr fides
sine oꝑibtis mortua est. Quousq igitur
falluntur: qui de fide mortua. sibi uitã
ꝑpettiam pollicent᷑ : Quappter diligent̾
oportet attendere. quomͦ accipienda sit
apłi pauli illa sententia. plane ad intelli¬
gendum difficilis: ubi ait. fundamentũ
enim aliud nemo potest ponere. p̃ter

Expanded text:
fides saluare eum? dicit etiam, quia fides fides saluare eum? dicit etiam, quia fides sine operibus mortua est. quousque igitur falluntur, qui de fide mortua sibi uitam perpetuam pollicentur! Quapropter diligenter oportet adtendere, quo modo accipienda sit apostoli Pauli illa sententia, plane ad intellegendum difficilis, ubi ait: fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter
Abbreviated transcription (Latin):
lus. scdm̃ eam quȩ data est illi sapientiã
scͥpsit uob̃. ut & in omnibuis epłis loquenᷤᷤ
in eis de his in quibus funt difficilia in-¬
tellectu. que indocti & instabiles ꝑuer-¬
tunt sicut & ceteras scͥpturas. ad ꝓprium
suum interitum. uos igitur amantissi-¬
mi p̃scientes: cauete. ne in faustortim er-¬
rore seducti. decidatis a corroboratione
in diem eternitatis. Iacobtis autẽ. tam ne¬
hementer infensus est eis. qui sapitint
fidem sine oꝑibus ualere ad salutẽ: ut
illos etiam demonibis comparet dicens.
Tu credis qm̃ unus est deus: bene facis.
& demones credunt: & contremiscunt.
Quid breuits. ueritis. uehementitis dici
potuit: cũ ⁊ ĩ eungło legamꝰ hoc dixisse de¬
monia cũ xp̃m filitĩ di cõfiterentur: et ab
illo corriperent᷑ quod in petri confessione
laudatum est : Quid ꝑderit ait iacobus
fratres mei: si fiden dicat se quis habere.
oꝑa autẽ non habeat: Nunquid poterit

Expanded text:
lus secundum eam quae data est illi sapientiam lus secundum eam quae data est illi sapientiam scripsit uobis, ut et in omnibus epistulis loquens in eis de his, in quibus sunt difficilia intellectu, quae indocti et instabiles peruertunt sicut et ceteras scripturas ad proprium suum interitum. uos igitur, amantissimi, praescientes cauete, ne infaustorum errore seducti decidatis a corroboratione in diem aeternitatis. Iacobus autem tam uehementer infestus est eis, qui sapiunt fidem sine operibus ualere ad salutem, ut illos etiam daemonibus conparet dicens: tu credis quoniam unus est deus? bene facis; et daemones credunt et contremescunt. quid breuius, uerius, uehementius dici potuit, cum et in euangelio legamus hoc dixisse daemonia, cum Christum filium dei confiterentur et ab illo corriperentur, quod in Petri confessione laudatum est? quid proderit, ait Iacobus, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? numquid poterit
Abbreviated transcription (Latin):
li quibusdam sub obscuris sententiis.
nonnullos unquos accepisse occasionem.
ut tanquã securi de salute quȩ in fide est.
bene uiuere non curarent: cominemora¬
uit quedam ad intelligendum difficilia
esse in epłis eus. quȩ homines ꝑuerterẽt
sicut & alias scͥpturas. ad ꝓpͥum sucmi in¬
teritum. cum tamen & ille apls̾. de salu¬
te et̾na. que nisi bene unuentibus non da¬
retur. eadem sentiret que ceteri apłi. Sic
itaq petrus. His ergo inquit omiubus pe¬
reuntibus. quales oportet esse nos in sancts
conuersatiomibus & pietatibus expectanteᷤᷤ
& ꝓperantes ad p̃sentiam diei dm̃: ꝑ quã
celi ardentes soluentur. et elementa ignis
ardore decoquentur. Nonos nͦ celos et
t̾ram nouam scdm ꝓmissa ipsius expec-¬
tamus: in quibus iusticia in habitat. Qua
ꝓpt̾ kiñi hec expectantes: satis agite inino¬
lati & iminaculati apud eum reperiri
in pace. Et dñi nr̃i pacientiã. salutẽ existi¬
mate: sicut & dilectissinus frater nr̃ pau¬

Expanded text:
li quibusdam subobscuris sententiis nonnullos iniquos accepisse occasionem, ut tamquam securi de salute, quae in fide est, bene uiuere non curarent, commemorauit quaedam ad intellegendum difficilia esse in epistulis eius, quae homines peruerterent sicut et alias scripturas ad proprium suum interitum: cum tamen et ille apostolus de salute aeterna, quae nisi bene uiuentibus non daretur, eadem sentiret, quae ceteri apostoli. sic itaque Petrus, his ergo, inquit, omnibus pereuntibus, quales oportet esse uos in sanctis conuersationibus et pietatibus, expectantes et properantes ad praesentiam diei domini, per quam caeli ardentes soluentur et elementa ignis ardore decoquentur. nouos uero caelos et terram nouam secundum promissa ipsius expectamus, in quibus iustitia inhabitati, haec expectantes satis agite inuiolati et inmaculati apud eum reperiri in pace, et domini nostri patientiam salutem existimate, sicut et dilectissimus frater noster Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ius ex eis multas elemosinas fac̾et. nec
ad eas augendas fraudis aliquid rapine¬
q moliretur. aut earum ininuendarũ
uel amittendarum metu. in aliquod
facintis flagitium aie laberet᷑: alioquin
iam se isto modo ab illitis fundamenti
stabilitate subtraheret. S ꝓpter carna¬
lem ut qdixi quẽ in eis habebat affectũ.
quo talibus bonis sine dolore carere ñ
posset. edificaret suꝑ fundamentum
illud. ligna. fenum. stipulam: maxime
si & uxorem sic haberet. ut etrã ꝓpter
ipsam cogitaret ea que funt mundi.
dilecta. carnali ñ sine dolore amnittunt᷑:
ꝓpt̾ea quiea sic habent cum habeant
in fundamento fidem que ꝑ dilectio¬
nem oꝑat᷑. neq huic ista ulla ratione
uel cupiditate p̃ponant. in eorum a¬
missione passi detrimentũ. ꝑ ignem
quendam doloris ꝑueniunt ad salutẽ.
A quo dolore atq detͥmento tanto ẽ qͥsq
securior: quanto ea uel minus amauerit.
uel tanquã non habens habuerit. Qui

Expanded text:
uis ex eis multas elemosynas faceret nec uis ex eis multas elemosynas faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid rapinaeque moliretur aut earum minuendarum uel amittendarum metu in aliquod facinus flagitiumue laberetur — alioquin iam se isto modo ab illius fundamenti stabilitate subtraheret —, sed propter carnalem, ut dixi, quem in eis habebat affectum, quo talibus bonis sine dolore carere non posset, aedificaret super fundamentum illud ligna, fenum, stipulam, maxime si et uxorem sic haberet, ut etiam propter ipsam cogitaret ea, quae sunt mundi, dilecta carnali non sine dolore amittuntur, propterea qui ea sic habent, ut habeant in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, neque huic ista ulla ratione uel cupiditate praeponunt, in eorum amissione passi detrimentum per ignem quendam doloris perueniunt ad salutem. a quo dolore atque detrimento tanto est quisque securior, quanto ea uel minus amauerit uel tamquam non habens habuerit. qui
Abbreviated transcription (Latin):
ret uitam et̾nam. & atiditut si ad uitã
uenire uellet seruanda sibi esse manda¬
ta. & cũ quiereret que mandata. dictũ ẽ
ei. ñ occides. non mechaberis. ñ furtum
facies. non falsum testimoutuni dices.
honora patrem taũ. & matrẽ tuã. et
diliges ꝓximum ttium tanqͣ te ipsum:
hec faciens. in fide xp̃i teneret. ꝑcaldubio
fidem. que ꝑ dilectionem oꝑatur. Neq¬
enim diligeret ꝓximum tanquã seipsũ:
nͥ recepta dilectione dei. sine qua ñ dili¬
geret seipsum. Porro si faceret etiã quod
dñs addidit dicens. siuis ꝑfectius ẽẽ uade
uende ominia quȩ habes & da pauꝑibꝰ
&o habebis thesauruni in celo ueni seq̃re
me: edificaret suꝑ illud fundamentũ.
aurum. argentum. lapides p̃ciosos. Nõ
enim cogitaret nisi que sunt der: quomͦ
placeret deo. E he cogitationes sunt:
quantũ existimamus. aurum. argentũ.
lapides p̃ciosi. Porro si cirta diuitias suas
quodã carnali teneretur affectu. quã¬

Expanded text:
ret vitam aeternam; et audivit, si ad vitam ret vitam aeternam; et audivit, si ad vitam venire vellet, servanda sibi esse mandata: et cum quaereret quae mandata, dictum est ei, Non occides, Non moechaberis, Non furtum facies, Non falsum testimonium dices, Honora patrem tuum et matrem tuam; et, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Haec faciens in fide Christi, teneret procul dubio fidem quae per dilectionem operatur. Neque diligeret proximum tanquam se ipsum, nisi recepta dilectione Dei, sine qua non diligeret se ipsum. Porro si faceret etiam quod Dominus addidit, dicens, Si vis perfectus esse, vade, uende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo; et ueni, sequere me, aedificaret super illud fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos; non enim cogitaret, nisi quae sunt dei, quomodo placeret deo. et hae cogitationes sunt, quantum existimo, aurum, argentum, lapides pretiosi. porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur affectu, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc expositione non indiget. Aꝑte enim
dictum est: fundamentum enim aliud
nenio potest ponere. p̃ter id quod positũ
bio fides xp̃i. ꝑ fidem quippe habitat xp̃c
incordibtis nr̃is: ficut idem apłs dicit. Por¬
ro si fides xp̃i: illa utiq quam definiuit
apl̃. que ꝑ dilectionem oꝑatur. None-¬
nim fides illa demont̃. cum & ipsi cre-¬
dant & contremiscant. & filium dei con-¬
fiteantur iħm: potest accipi in funda
xp̃ianȩ: idest ea fides que ꝑ dilectionem
oꝑatur posita in fundamento. neminem
perire ꝑmnittit. S quid sit edificare suꝑ
hoc fundamentun. aurum. argentum.
lapides pretiosos. ligna. fenum. stiptilã.
si subtilitis disserere coner: uereor ne ad
intelligendum difficilior sit ipsa expositio.
Enitar tam̃ quantũ dñs adiuuat: & bre¬
uiter & quantum potero. dilucide expedi¬
re qued sentio. Ecce ille qui quesicut a
magistro bono quid boni faceret ut habe¬

Expanded text:
hoc expositione non indiget: aperte enim hoc expositione non indiget: aperte enim dictum est, Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum bio fides Christi: per fidem quippe habitat Christus in cordibus nostris, sicut idem apostolus dicit . Porro si fides Christi, illa utique quam definivit Apostolus, quae per dilectionem operatur. Non enim fides illa daemonum, cum et ipsi credant et contremiscant, et Filium Dei confiteantur Jesum, potest accipi in fundamchristianae, id est, ea fides quae per dilectionem operatur, posita in fundamento, neminem perire permittit. Sed quid sit aedificare super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et ligna, fenum, stipulam, si subtilius disserere coner, vereor ne ad intelligendum difficilior sit ipsa expositio: enitar tamen, quantum Dominus adjuvat, et breviter, et quantum potero, dilucide expedire quod sentio. Ecce ille qui quaesivit a magistro bono, quid boni faceret, ut habe
Abbreviated transcription (Latin):
penam et̾nam. Per ignem qͥppe quia et̾mis
erit. tͣnsituros arbitrant᷑ eos. quibus ꝓpter
fidem mortirã. ꝑ ignem ꝓmittant salutẽ:
ut uidelicet ipse ignis et̾mis sit. combustio
ibunt illi in combustionẽ et̾nam: iustiaut
in uitã et̾uam. Erit ergo et̾na combustio
sicut ignis: & eos ituros in illam ueritas
dixit. quorum non fidem s bona oꝑa de¬
Atq in his deputanda ẽ: que petrus dix̃
eẽ in scͥptis eius. quedam difficilia intellec¬
tu. Quam ñ debent homines ꝑuertere
ad ꝓpͥum sutim interitũ: ut contͣ euden¬
tissima testimonia scͥpturarum. sectiros
faciant de ꝑcipienda salute nequissimos.
neqͥtiȩ stiȩ ꝑtinacissime coherentes. nec
emendando aut penitendo mutatos. Hic
a me fortasse queratur. de ipsa pauli apłi
sententia quid ego sentiam. & quonani
mͦ intelligendam puiteni: fateor malle
me hinc audire intelligentiores atq doctio¬
xp̃c est. instructura arcbitecti sapientis.

Expanded text:
poenam aeternam. per ignem quippe, qui aeternus poenam aeternam. per ignem quippe, qui aeternus erit, transituros arbitrantur eos quibus propter fidem mortuam per ignem promittunt salutem, ut uidelicet ipse ignis aeternus sit, conbustio ibunt illi in conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. erit ergo aeterna conbustio, sicut ignis; et eos in illam ituros ueritas dixit, quorum non fidem, sed bona opera deatque in his deputanda est, quae Petrus dicit esse in scriptis eius quaedam difficilia intellectu: quam non debent homines peruertere ad proprium suum interitum, ut contra euidentissima testimonia scripturarum securos faciant de percipienda salute nequissimos, nequitiae suae pertinacissime cohaerentes nec emendando aut paenitendo mutatos. Hic a me fortasse quaeratur, de ipsa Pauli apostoli sententia quid ego sentiam et quonam modo intellegendam putem. fateor, hinc mallem audire intellegentiores atque doctioChristus est in structura architecti sapientis;
Abbreviated transcription (Latin):
paratus ẽ chiabolo & angłis eius: Quibus
non increpitat quia in eum ñ crediderunt:
s quia bona oꝑa non fecerunt. Nam ꝓfec-¬
to: ne sibi quisquã de fide quȩ sine oꝑibuis
mortua est. uitã ꝓmittat eternam. ꝓpterea
onnes gentes segregaturum se dixit. que
ꝑmixte eisdeni pascius itebant᷑: ut appa-¬
reat eos illi dicturos. dñe quando te tudr¬
mꝰ illa & illa pacientem .& non ministraui¬
mtis tibi. qui in eum crediderant. s bona
oꝑari ñ curauerant. tanꝗͣ de ipsa fide mor¬
tua ad uitã ꝑueniretur et̾name. An foce
ibunt in ignem et̾uum qui oꝑa miscdie
ñ fecerunt: & non ibunt qui aliena rapue¬
runt. uel corrumpendo in se templum dei.
in seipsos imimsericordes fuerunt᷑. Quasi
dicente aplõ. si distribuam omnia mea pau¬
ꝑibtis. caritatẽ autẽ non habeam. nichil mͥ
ꝓdest. Aut diligat quisq ꝓximum sicut
seipsum: qui ñ diligit seipsum: Qui enin

Expanded text:
paratus est diabolo et angelis eius? quibus paratus est diabolo et angelis eius? quibus non increpitat, quia in eum non crediderunt, sed quia bona opera non fecerunt. nam profecto ne sibi quisquam de fide, quae sine operibus mortua est, uitam promittat aeternam, propterea omnes gentes segregaturum se dixit, quae permixtae eisdem pastoribus utebantur, ut adpareat eos illi dicturos: domine, quando te uidimus illa et illa patientem, et non ministrauimus tibi? qui in eum crediderant, sed bona operari non curauerant, tamquam de ipsa fide mortua ad uitam perueniretur aeternam. an forte ibunt in ignem aeternum, qui opera misericordiae non fecerunt, et non ibunt, qui aliena rapuerunt uel corrumpendo in se templum dei in se ipsos inmisericordes fuerunt? quasi odicente apostolo: si distribuam omnia mea pauperibus, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest, aut diligat quisquam proximum sicut se ipsum, qui non diligit se ipsum. qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
agunt. regnum dei non possidebtunit. falsa
erunt hec. Si enim tantunmͦ credant et
baptirentur. quamuis in malis talibus ꝑse-¬
uerent. salui erunt ꝑ ignem: atq ideo in
xp̃o baptizati etiam qui talia agunt reg¬
num dei possidebunt. Frustra attẽ dicit᷑.
hȩc quidem fuistis. s abluti estis: quando &
abluti hec sunt. Haniter etiam illud ape¬
tro dictam uidebitur. Sic & uos. simili for¬
ma baptisia saluos facit: non carns depo¬
sitio sordium. s conscientiȩ bone interroga¬
tio. Siquidem & habentes pessimas consci¬
entias. omnium flagitiorum & scelerum ple¬
nas. nec eorum malorum penitentra mutatos:
tam̃ baptisma saluos facit. Ilud quoq ñ ui¬
deo cur dñs dixerit. siuis uenire ad uitam
serua mandata. & cõmemorauit ea que ad
mores bonos ꝑtinent: si etiã his non sertia¬
tis. ad uitã ueniri potest ꝑ solam fidem. q̃
sine oꝑibus mortua ẽ. Illud deinde quomͦ
uerum erit: quod eis quos ad simstram po¬
siturus est dicet. ite in ignem et̾num. qui

Expanded text:
agunt, regnum dei non possidebunt. falsa erunt haec. si enim tantummodo credant et baptizentur, quamuis in malis talibus perseuerent, salui erunt per ignem, atque ideo in Christo baptizati etiam qui talia agunt, regnum dei possidebunt. frustra autem dicitur: haec quidam fuistis, sed abluti estis, quando et abluti haec sunt. inaniter etiam illud a Petro dictum uidebitur: sic et uos simili forma baptisma saluos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio, siquidem et habentes pessimas conscientias omnium flagitiorum et scelerum plenas nec eorum malorum paenitentia mutatas tamen baptisma saluos facit; prodeo, cur dominus dixerit: si uis uenire ad uitam, serua mandata, et commemorauit ea, quae ad bonos mores pertinent, si etiam his non seruatis ad uitam ueniri potest per solam fidem, quae sine operibus mortua est. illud deinde quomodo uerum erit, quod eis, quos ad sinistram positurus est, dicet: ite in ignem aeternum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
igne reuelabitur. & unius cuiꝰq opus
quale sit: ignis ꝓbabit. Si cuius opus ꝑ¬
manserit. quod suꝑ edificauit. mercedẽ
accipiet. Si cuius autẽ opis arserit:
dampnum pacietur. Ipse autẽ saluus erit:
sic tam̃ quasi ꝑ ignem. Quod ita intelli¬
gendum putant. ut illi uideant᷑ edifica¬
re siꝑ hoc fundamentum aurum. ar-¬
gentum. lapides p̃ciosos. qui fidei que
in xp̃o ẽ bona oꝑa adiciunt: illi autem
ligna. fenim. stipulam. qui cam eandem
fidem habeant. male oꝑantur. Vnde ar¬
bitrantur: ꝑ quasdam penas ignis. eos
posse purgari ad salutẽ ꝑcipiendam.
merito fuudamenti. Hoc si ita est: fal¬
biguitatẽq non habent. Si habeam om¬
nem fidem ita ut montes tͣnsferam. cari¬
tatẽ autẽ non habeam: nichil sum. Et
quid ꝓderit fratres mer: siquis fidem
dicat se habere. oꝑa autẽ non habeat:
Nunquid poterit fides saluare eum:

Expanded text:
cuiusque opus quale sit ignis probabit. si cuius opus permanserit, quod super er aedificauit, mercedem accipiet; si cuius autem, opus arserit, damnum patietur; ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. quod ita intellegendum putant, ut illi uideantur aedificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, qui fidei, quae in Christo est, bona opera adiciunt; illi autem ligna, fenum, stipulam, qui cum eandem fidem habeant, male operantur. unde arbitrantur per quasdam poenas ignis eos posse purgari ad salutem percipiendam mento fundamenti. Hoc si ita est, fbiguitatemque non habent: Si habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum ; et, Quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides s
Abbreviated transcription (Latin):
rum s simulatũ. de uulneribus emanasse.
Si falsas eum cicatrices. tanꝗͣ post falsa uul¬
nera demonstrasse. Cum uͦ ista omnia ue¬
ra dicimus. facta dicimus. certa expres¬
sa. impleta credimus & p̃dicamus. quam¬
iusde sublimi. illius & de. cõmutabili ue¬
ritate non loquamur: non tam̃ inius
in uanitatem. Qui autẽ omnia illa in
xp̃o falsa & simulata dicunt: rane sunt
clamantes in palude. Strepitũ uocis ba¬
bere posstint: doctrinam sapientie infi¬
nuare ñ possuint. Beniq in eccłia loctint᷑
herentes ueritati: ueritatẽ ꝑ quã facta

Expanded text:
rum, sed simulatum de vulneribus emanasse; si falsas eum cicatrices, tanquam post falsa vulnera, demonstrasse. Cum vero ista omnia vera dicimus, facta dicimus, certa, expressa, impleta credimus et praedicamus; quamvis de sublimi illius et de incommutabili veritate non loquamur, non tamen imus in vanitatem. Qui autem illa omnia in Christo falsa et simulata dicunt, ranae sunt clamantes in palude: strepitum vocis habere possunt, doctrinam sapientiae insinuare non possunt. Denique in Ecclesia loquuntur h
Abbreviated transcription (Latin):
idete quemadmodum nobis abstulit
głam: ut daret glãm. Abstulit nos¬
tram: ut daret suam. Abstulit inanem:
ut daret plenam. Abstulit nutantem:
ut daret solidam. Quanto ergo głã nr̃a
fortior. & firmior: que in deo ẽ. Non ergo
in te debes goriari quod ꝓhibuit ueritas.

Expanded text:
idete quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam: abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Quanto ergo gloria nostra fortior et firmior, quia in Deo est! Non ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
Idem quippe panis ut lac fiat. ꝑ carnẽ
traicitur. Qui autẽ huic ueritati con¬
tradicunt. & ipsa uanitate decepti
decipiunt. rane sunt. tedium afferẽ.¬
tes auribus non cibum mentibus. Ex¬
Decessaria purgatio mentis nr̃e: qua
illud ineffabile in effabiliter uide¬
ri possit. Qua noudum prediti: fide
mitrimur. Et ꝑ quedam tolerabiliora
ut ad illud capiendum. apti. & habiles
efficiam᷑: itinera ducimur. Ulnde & a¬
postolus in xp̃o quidẽ dicit esse omnes
thesauros sapientie & scientie. abscon¬
ditos: eũ tam̃ quamuis iam gratia eius
renatis. s adhuc carnalibus & animalibꝰ.
tanꝗͣ paruulis in xp̃o. ñ ex duima uir¬
tute in qua equalis ẽ patri. s ex huma¬
na infirmitate. ex qua crucifirus est.
cõmendauit. Ait namq Neq enĩ iudi¬
xp̃m. & hunc crucifixum. Deinde secutꝰ
ait. Et ego in infirmitate: ex timore &
tremore multo fui apud uos. Et pau¬
lo post eis dicit. Et ego fratres: non po¬
tui loqti uob̃ quasi sp̃ualibus .s quasi

Expanded text:
e panis, ut lac fiat, per carnem trajicitur. Qui autem huic veritati contradicunt, et in sua vanitate decepti decipiunt, ranae sunt, taedium offerentes auribus, non cibum mentibus. Auecessaria purgatio mentis nostrae, qua illud ineffabile ineffabiliter videri possit; qua nondum praediti, fide nutrimur, et per quaedam tolerabiliora, ut ad illud capiendum apti et habiles efficiamur, itinera ducimur. Unde Apostolus in Christo quidem dicit esse omnes thesauros sapientiae et scientiae absconditos : eum tamen quamvis jam gratia ejus renatis, sed adhuc carnalibus et animalibus, tanquam parvulis in Christo, non ex divina virtute in qua aequalis est Patri, sed ex humana infirmitate ex qua crucifixus est, commendavit. Ait namque: Neque enim judim, et hunc crucifixum. Deinde secutus ait: Et ego in infirmitate, et timore, et tremore multo fui apud vos . Et paulo post dicit eis: Et ego, fratres, non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rectio morttiorũ. Ipsa ẽ: qua in xp̃o omnes
niuificabunt᷑. Qni attẽ male egerunt: in
refurrectionem indicii. Quid g de illis
infantibus intelligendũ ẽ: qͥ pͥus quãm
possent agere uel bene uel male. sine bap¬
tismo corpore exuti funt: Nichil ne hic
de talibtis dictum ẽ: S sicaro eorum idõ
ñ resurget quia nec bom aliqͥd egerunt nec
mali: nec illorum resurrectura ẽ qͥ ꝑcepta
egerunt: int̾ quos & illi resurrecturi sunt.
ñ inter eos qͥ male egerunt: Ne aliquas
hamanas animas credamꝰ corpora sua non
recepturas. siue in resurrectionẽ uite. siuie
in resurrectionẽ iudicii. Que sententia pͥtis¬
quã refellat᷑: ipsa nouitate iam displicet

Expanded text:
psa est, qua in Christo omnes uiuificabuntur, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui. priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta egerunt, inter quos et illi resurrecturi, sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet
Abbreviated transcription (Latin):
magnas patiuntur angustias. Et cũ ti¬
ment quod fieri ñ potesti ne humana car¬
ne ueritas inqͥnet᷑ : ueritatẽ dicunt esse
mentitã. Et cum ille p̃ceꝑit dicens. sit
in illo est. & non. s ẽ in illo erat: isti totũ
corpꝰ eiꝰ in falsam carnem fuisse conten¬
dunt. ut non sibi uideantur unitari xp̃m.
si ñ sus auditoribꝰ mentiant᷑.
idest in illo firmate sunt. Qura in

Expanded text:
magnas patiuntur angustias et, cum timagnas patiuntur angustias et, cum timent, quod fieri non potest, ne humana carne ueritas inquinetur, ueritatem dicunt esse mentitam. et cum ille praeceperit dicens: sit in illo est et non, sed est in illo erat, isti totum corpus eius falsam carnem fuisse contendunt, ut non sibi uideantur imitari Christum, si non suis auditoribus mentiantur. idem
Abbreviated transcription (Latin):
etiam tibi uideat᷑: uen̾re aduersus apłm
dicentẽ. Omnia hec figure nr̃e fuerunt. e¬
Item dicentẽ de xp̃o. Quia ñ fuit etiam
& non: s ectam in illo erat. Quotqͦt enim
ꝓmissiones dei in illo etiam. Idest in illo
exhibite. in illo ad implete funt. Ex libro¬
qͥ ñ uerum hominem suscepisse di¬
cunt filium dei: neq natum ẽẽ de femina.
s falsam carnem & ymaginem simtilatã
corporis humani ostendisse uidentibꝰ. Nesci¬
unt enim: quomͦ substantia qͥei adminis¬
trans unitiersam creaturã. inqͥnari om̃i¬
no ñ possit. E tamen p̃dicat̃ istum ufibi¬
lem solem radios suos ꝑ omnes feces oosor¬
des corporũ spargere: ob eos mundos & since¬
ros ubiq seruare. Sigͦ insibilia munda ui¬
sibilibus inimundis contingi possunt. &ñ
inqͥnari: quantomagis ininsibilis & incom¬
mutabilis ueritas. ꝑ sp̃m animã. ooꝑ ani¬
mam corpꝰ suscipiens. toto homine affũpto.
ab ommbus eum infirmitatibus milla
sua contaminatione liberanit: Itaq

Expanded text:
m dicentem: omnia haec figurae nostrae fuerunt. item dicentem de Christo: quia non fuit etiam et non, sed etiam in illo erat: quotquot enim promissiones dei. in illo etiam, id est in illo exhibitae, in illo adinpletae sunt et sin uerum hominem suscepisse dicunt filium dei neque natum esse de femina, sed falsam carnem et imaginem simulatam corporis humani ostendisse uidentibus. nesciunt enim, quomodo substantia dei administrans uniuersam creaturam inquinari omnino non possit, et tamen praedicant istum uisibilem solem radios suos per omnes feces et sordes corporum spargere et eos mundos et sinceros ubique seruare. si ergo uisibilia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommutabilis ueritas per spiritum animam et per animam corpus suscipiens toto homine adsumpto ab omnibus eum infirmitatibus nulla sua contaminatione liberauit! itaque
Abbreviated transcription (Latin):
diderit regnum deo & petri. id est cũ cre¬
nem. cui ꝑcipiende suspiramts & gemimꝰ.
& tͣnsierit labor & gemiitus : iam ñ int̾pel¬
labit ꝓ nob̃. tradito regno deo & patri.
fideles qͥppe eiꝰ. qͦs redemit sangnine suo
Tunc autẽ illic eos sͥ faciens inherere.
tͥi eqͣt ẽ patri: iam ñ rogabit patrẽ ꝓ eis.
Ipse enini inqͥt pater amat uos. Et hoc
enĩ rogat: quo minor ẽ patre. Quo uͦ eqͣlis:
in qua equalis patri: ꝓculdubio impii ñ cu¬
debunt. Non enĩ sunt mundi cordes. Beati
enim mundi cordes: qm̃ ipsi deũ uidebũt.
Et ipsa itisio ẽ facie ad faciem: q̃ summnũ p̃¬

Expanded text:
diderit regnum deo et patri, id est cum crediderit regnum deo et patri, id est cum crenem, cui percipiendae suspiramus et gemimus, et transierit labor et gemitus, iam non interpellabit pro nobis tradito regno deo Fideles quippe ejus, quos redemit sanguine suo,Tunc autem illic eos sibi faciens inhaerere, ubi aequalis est Patri, non jam rogabit Patrem pro eis: Ipse enim, inquit, Pater amat vos. Ex hoc enim rogat, quo minor est Patre, quo vero aequalis in qua aequalis est Patri, procul dubio impii non videbunt. Non enim sunt mundicordes: Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt . Et ipsa visio est facie ad faciem , quae summum p
Abbreviated transcription (Latin):
in et̾nim. Ita qͥppe ait. Heo ẽ autẽ uita
eterna: ut cognoscant te untm uerum dm̃
& quẽ inisisti iħm xp̃m. Hoc fiet cum uen̾it
dñs: & illuminauerit occulta tenebrarum.
Cum tenebre mortalitatis huiꝰ corruptionis¬
q tͣnsierint. Tunc erit mane nr̃m: de quo
in psalmo dicitur. Mane ad stabo tibi: & con-¬
templabor. De hac contemplatione intelligo
dictum: cum tradiderit regnum deo & patri.
Id est cum ꝑ duxerit iustos. quib nc̃ ex fide ui¬
uentibꝰ regnat mediator dei & hominum
Neq enim q̃remus aliud: cam ad illits con¬
templationem ꝑuenerimꝰ. Que nunc ñ est:
quamdui gaudium nr̃m in spe est. Spes aũt¬
tu fuo ẽ. Tunc erit qd̾ scͥptum ẽ. Adim-¬
plebis me leticia cum uultu tuo. Illa leticia
nichil amplius reqͥret᷑: quia nec erit qͥd am¬
plius reqͥratur. Tradet itaq regnum deo
contemplationẽ dei: ubi ẽ finis omnium
bonarum actionum do reqͥes sempit̾na. &o
gaudit̃ quod ñ auferet᷑ a nob̃. Cum gͦ tra¬

Expanded text:
m. Ita quippe ait: « Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . » Hoc fiet, cum venerit Dominus, et illuminaverit abscondita tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis hujus corruptionisque transierint. Tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: « Mane astabo tibi, et videbo . » De hac contemplatione intelligitur dictum, cum tradiderit regnum Deo et Patri , id est, cum perduxerit justos, in quibus nunc ex fide viventibus regnat mediator Dei et hominumneque enim quaeremus aliud, cum ad illius contemplationem peruenerimus, quae nunc non est, quamdiu gaudium nostrum in spe est. spes tu suo est. tunc erit quod scriptum est: adimplebis me laetitia cum uultu tuo. illa laetitia nihil amplius requiretur, quia nec erit quod amplius requiratur. contemplationem dei, ubi est finis omnium bonarum actionum et requies sempiterna et gaudium, quod non auferetur a nobis. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quarũ ꝑsona. ñ inconuenient̾ intelligr¬
t᷑ur dici in cantico canticorũ ad sponsam.
Similitaidines auri faciemꝰ tͥ. cum distincto¬
ẽ. Quia uita nr̃a abscondita ẽ cum xp̃o m
deo. Cum enim xp̃c in qͥt apparuerit uita
ur̃a: tc̃ & uos cum ipso apparebitis in głã.
Quod antequã fiat: uidemꝰ nc̃ ꝑ sꝑeculum
in enigmate. hocẽ in similitadimbꝰ. tc̃ autẽ
facie ad faciem. Hec enĩ nob̃ contẽplatio pro¬
mittit᷑ actionũ omniũ finis: atq et̾na ꝑfec¬
tio gaudiorum. filii enĩ dĩ sumus: & nondũ
apparuit quid erimꝰ. Scimus quia cũ apꝑa¬
ruerit similos ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eũ fica¬

Expanded text:
ex quarum persona non inconuenienter intellegiex quarum persona non inconuenienter intellegitur dici in cantico canticorum ad sponsam: similitudines auri faciemus tibi cum distinctioest, quia uita nostra abscondita est cum Christo in deo; cum Christus, inquit, apparuerit, uitavestra, tunc et vos cum ipso apparebitis in gloria . Quod antequam fiat, videmus nunc per speculum in aenigmate, hoc est in similitudinibus; tunc autem, facie ad faciem . 17. Haec enim nobis contemplatio promittitur actionum omnium finis atque aeterna perfectio gaudiorum. Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ec sic arbitremur xp̃m regnum
traditurũ deo & patri: ut adimat
sibi. Nam & hoc quidã tiamiloqui credi¬
derunt. Cum enĩ dicit᷑ tradiderit regnũ
deo & patri. ñ separãt ipse. qur simul
cũ patre tiniis ẽ ds̃. Qind gͦ ẽ cum tradide¬
rit regnum deo o patri: quasi mͦ ñ babeit
regnum ds̃ pater: S quia omnes iustos
qͥb nunc regnat ex fide uiuentibꝰ. mediator
ad spetiem. quã uisionẽ dicit idem apls fi¬
cie ad faciem: ita dictum ẽ cum tradiderit
regnum deo & patri. ac si diceret᷑. cum ꝑ¬
diyxerit credentes ad contemplationẽ dei
& patͥs. Sicat enim dicit omĩa mͥ tradita
sunt a patre meo. & nemo nouit filium nͥ
pater. neq patrẽ qͥs nouit nͥ filitis. & cu
tioluerit filius reuelare: tt̃ reuelabit᷑ a fi¬
lio pater. cũ euacuau̾it omnẽ pͥncipatũ
& omnẽ potestatẽ & uirtutẽ. idest ut neces¬
saria ñ sit dispensatio similitudiĩ. ꝑ ange¬
licos pͥncipatus. & potestates. &o uirtutes.

Expanded text:
ec sic arbitremur Christum traditurum regnum deo et patri, ut adimat sibi; nam et hoc quidam uaniloqui crediderunt. cum enim dicitur tradere regnum deo et patri, non separatur ipse, quia simul cum patre unrit regnum deo et patri? quasi modo non habeat regnum deus et pater. sed quia omnes iustos, quibus nunc regnat ex fide uiuentibus, mediatorad speciem, quam uisionem dicit idem apostolus facie ad faciem, ita dictum est: cum tradiderit regnum deo et patri, ac si diceretur: "cum perduxerit credentes ad contemplationem dei et patris". sicut enim dicit: omnia mihi traditilium nisi pater; neque patrem quis nouit nisi filius et cui noluerit filius reuelare, tunc reuelabitur a filio pater, cum euacuauerit omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem, id est ut necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelicos principatus et potestates et uirtutes.
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑmittet uos temptari. suꝑ id qd̾ potestis.
Sed faciet cum temptatione etiã exictm: ut
possitis fustinere. Hanc spem dedit etiã sal¬
uator. ore suo: quando ait. Hac nocte postu¬
lauit sathanas uexare uos sicut triticum:
& ego rogaui ꝓte petre. nedefitiat fides tua.
Hanc spem dedit ⁊ uioratione qua docuit:
ubi monuit ut dicamꝰ. Ne nos inferas intẽp¬
tationẽ. Quod̾amodo enini ꝓmisit sedaturũ
siris ꝑiditantib: qͦd dici uoluit ab orantibꝰ.
ddes tua: manus dexterx tuȩ. Idẽ poceᷤ̾¬
tas que tibidata ẽ. ut sis inter filios dei: ma¬
nus est dexcere tue. S qͥd ualet ipsa potestas
quã accepit homo: nisi dñs ꝓtegat: E cce
credidit. Iam ambulat uifide. Infirmꝰ est.
Inter tempcationes agitat᷑. Inter molestias.
Int̾ carnales corruptiones. Int̾ suggestiones cu¬
piditates. Int̾ uersutias. ⁊ laqueos inimnici. Qa¬
habet potestatem: credidit in xp̃m. ut sit in¬
ter filios dei. Ue homini: uisi ⁊ ipsius fidem

Expanded text:
mittet vos tentari super id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exilum, ut possitis sustinere» . Hanc spem dedit etiam Salvator ore suo, quando ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Hanc spem dedit et in oratione quam docuit, ubi monuit ut dicamus, «Ne nos inferas in tentationem» : quodammodo enim promisit se daturum suis periclitantibus, quod dici des tua, manus dexterae tuae; id est, potestas quae tibi data est, ut sis inter filios Dei, manus est dexterae tuae. Sed quid valet ipsa potestas quam accepit homo, nisi Dominus protegat? Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Qhabet potestatem, et credidit in Christum, ut sit inter filios Dei? Vae homini illi, nisi et ipsius fidem
Abbreviated transcription (Latin):
Qldo temptam᷑: intramts. Qlido uncimꝰ
temptationẽ: eximus. Audi introitũ: audi
ut uasa figuli fornacẽ intrent. Et non qͣndo
intrant iam securꝰ est figulus: sed cũ exire̾nt
Dñs autẽ sectirus ẽ: qͥa nouit qͥ sunt eiꝰ. Et no¬
uit qui infornace ñ crepent. Illi ũ creꝑant:
qͥ non habent uentũ suꝑbiȩ. Humilitas ergo:
custodit in om̃i tẽptatione. Qͥa a conualle
ploratioins ascendimꝰ: cantantes canticum gra¬
duum. Et eustodit dñs introicũ ut salui in¬
tremus: sane fide fumis. qñ accedit tẽptatio.
nulla nos tẽptatio terrebit. nulla concupis¬
centia saltem sollicitabit. Audi apłm id ip¬
sum cõmemorancẽ: id qͦd paulo aute cõme¬
moraui. Fideł ds: qui non ꝑmittat uos tẽp¬
cari. supra qũa potestis ferre. Ecoe introitus
tuus custoditur. Qndo non tibi sinit d̾s ac¬
cidere tẽptationẽ. qũa non potes ferre: introi¬
tum tuũ custodit. Uide: si custodit nexitũ.

Expanded text:
Quando tentamur, intramus: quando vincimus tentationem, eximus. Audi, «introitum;» audi, ut vasa figuli fornacem intrent. Et non quando intrant, jam securus est figulus, sed cum exierint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum.
Abbreviated transcription (Latin):
in lacrimis in mensura. Quid est inm̾¬
fura: Apłm audi. Fidelis łs: qui non per¬
mit it uos tẽptari supra qũa potestis ferre.
Ipsa eit mensura ꝓuirib tuis. Ipsa est men¬
sura ut erudiaris: non ut opprimaris. Ex¬

Expanded text:
in lacrymis in mensura. Quid est, in mensura? Apostolum audi: Fidelis Deus qui non vos permittit tentari supra quam potestis ferre . Ipsa est mensura, pro viribus tuis: ipsa est mensura, ut erudiaris, non ut opprimaris.
Abbreviated transcription (Latin):
quantomagis mintis ue bona ꝑeuntia di-¬
iexerunt. tanto tardius citius ue saluari.
Non tam̃ tales: de quibus dictum ẽ. qd̃
regntni dei non possidebunt. nisi contieni¬
enter penitentibus. eadem crimina remiit¬
tant᷑. Conuenienter autẽ dixi. ut steri¬
les in elemosinis non fint: quibus tan¬
tum tribuit scͥptura diuina. ut earum
tantummͦ fructum se imputatarum p̃¬
nntiaet dñs dextris. & earum tantum¬
mͦ sterilitatem sinistris. quando his dicturꝰ
est. uenite benedicti patris mei. ꝑcipite reg¬
num. illis autẽ. ite in ignem eternum.

Expanded text:
quanto magis minusve bona pereuntia diquanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales de quibus dictum est, quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando his dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: illis autem, Ite in ignem aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
apls dixit. si accidat duobus fidelibus.
tm scilicet cogitanti que sunt dei. quomͦ
placeat deo. hoc est edificanti suꝑ xp̃i fum e¬
damentum. aurum. argentum. lapides
pretiosos: alteri autẽ cogitanti ea que fc̃
mundi. quomꝰ placeat uxori. idest edificã¬
ti suꝑ idem fundamentum ligna. fenum
stipulam. Illius enim opus non exurit᷑:
guia ea non dilexit. quorum amissione
crucietur. Exuritur autem huius: qm̃
sine dolore ñ pereunt. quȩ cum amore
possessa sunt. S qm̃ alterutra conditio¬
ne ꝓposita. eis potius mallet carere qͣ
xp̃m. quãuis doleat cum amittit: saluus ẽ
quideni sic tam̃ quasi ꝑ ignen. quia urit
eum dolor rerum quas dilexerat amissarũ.
s non stibuertit neq consiunit. fundam̃ti
stabilitate atq incorruptione munitum.
Tale aliquid etiam post hanc uitam fieri
incredibile non est: & utrũ ita sit queri
potest. & aut inteniri. aut latere non nul¬
los fideles ꝑignem quendam purgatoriũ.

Expanded text:
Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scilicet cogitanti quae Dei sunt, quomodo placeat Deo, hoc est, aedificanti super Christum fundamentum, aurum argentum, lapides pretiosos; alteri autem cogitanti ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori , id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum amissione crucietur; exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione proposita, eis potius carere mallet quaChristum, quamvis doleat cum amittit, salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem, quia urit eum dolor rerum quas dilexerat amissarum, sed non subvertit, neque consumit fundamenti stabilitatem, atque incorruptione munitum, tale aliqincredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium,
Abbreviated transcription (Latin):
les ac scłares tempore temptationis ma¬
luerit tenere quã xp̃m: eum in fundam̃¬
to non habuit. qui hec pͥore loco habuit.
cum in edifitio pͥtis non sit aliquid funda¬
mento. Ignis enim de quo eo loco locutus
est apls̃. talis debet intelligi. ut ambo ꝑ
eum tͣnseant: id est & qui edificat super
hoc fundamentũ aurum. argentuni. la¬
pides preciosos. & qui edificat ligna fenũ.
&o stipulam. Cum enim hoc dixisset: ad¬
iinxit. Uniuscuiꝰq opus quale sit: ignis
ꝓbabit. Si cuitis opus manserit. quod suꝑ¬
edificatit. mercedem accipiet. Si cuiis
opus exustum fuerit: dampnum pacie¬
tur. Ipse autẽ saluus erit: sic tam̃ quasi
ꝑ ignem. Non ergo unitis eortim: sed utͥ¬
usq optis ignis ꝓbabit. Est quiidam ignis
temptatio tribulationis: de quo aꝑte alio
loco scͥptum est. Lasa figuli ꝓbat fornax:
& homines iustos. temptatio tribulatiomiᷤ.
Iste ignis in hac interim uita facit quod

Expanded text:
les ac saeculares tempore tentationis males ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum transeant; id est, et qui aedificat super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et stipulam. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus permanserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet. Si cujus opus autem exustum fuerit, damnum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Non ergo unius eorum, sed utriusque opus ignis probabit. Est quidam ignis tentatio tribulationis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod
Abbreviated transcription (Latin):
oleum subt̾. Quomͦ aqua stiꝑ oleũ missa.
pondere suo ad ima. locum fuum querit.
Ignis sursum fertur. locum suũ querit:¬
& aqua locum suũ querit. pondere suo.
Lapis ima petit. & tignũ. ⁊ colũpne ⁊ t̾ra ũn
edificat᷑ ista domꝰ Deillo gͦ st̃ genẽ rerũ. que
pod̾e̾ suo deorsũ ferunt᷑. Manfestũ ÷ gͦ id̃o de¬
orsũ acciꝑe fundamentum: quia pond̾e
suo deorsum uerstis ferunꝰt & nisi sit qd̃
eclĩa uero dei in imo posita. tendit in
celum. fundamentũ enim nr̃m. ibi posi.¬
&stiptila: non absurde accipi possunt: rerũ
scłarium. quamuis licite concessarum. ta¬
lescupiditates. ut amitti sine animi dolo¬
re non possint. Cum autẽ iste dolor urit.
si xp̃c in corde fundamenti habet loctim.
idest ut ei nichil ante ponatur. & malit
homo qui tali dolore uritur. rebus quas
ita diligit magis carere quã xp̃o: ꝑ ignem
fit saluus. Si autẽ res eiuismodi tẽpora¬

Expanded text:
oleum subter. Quomodo aqua super oleum missa, oleum subter. Quomodo aqua super oleum missa, pondere ad ima locum suum quaerit: Ignis sursum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus: de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo deorsum feruntur. Manifestum est ergo ideo deorsum accipere fundamentum, quia pondere suo deorsum versus feruntur; et nisi sit quod Ecclesia vero Dei in imo posita tendit in coelum. Fundamentum ergo nostrum ibi posistipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; per ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi tempora
Abbreviated transcription (Latin):
mentum est xp̃c: quomͦ dixi. Dedicatum
est caput nr̃m. Ipsum capiit. est fundam̃tũ.
S fundamentum deorsum solet esse: caput
autẽ sursum. Intelligat scĩtas ur̃a. quod
dicam. fortassis explicabo in nomine iħti¬
xp̃i. Pondera gemina sunt. Pondus enim
locum fuum. Hoc ẽ pondtis. fers lapidem
manti. Pateris pondus: p̃mit manum
tuã. qr locum stium querit. E uis uide̾
quid querat: Subtrahe manum. uenit
ad terram: quiescit in terra. Puenit qͦ
tendebat: inuenit locum suum. Pondꝰ
ergo illud. motus erat quasi spontaneus:
sine anima. sine sensu. Sunt alia quȩ sur
sum petunt locum. Namq si aquã mit¬
tas suꝑ oleum: pondere suo in una ten¬
dit. Locum enĩ suũ querit. Ordinari que¬
rit quia p̃ter ordinem est aqua suꝑ oleã.
Donec gͦ ueniat ad ordinem siñi: inquietꝰ
motus est. donec teneat locum suum. Con¬
tra oleum funde sub aqua: uerbi gratta.
quemadinodum si uas olei cadat in aquã.
in abysso. inmari & frangat᷑. ñ se patitur

Expanded text:
mentum est Christus. Quomodo dixi, dedicatum est caput nostrum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abyssum, in mare, et frangatur, non se patitur