comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de qualibet cauerna : nescionescio
quifures tollere uolebant. nescio qui
ꝑsecuturi incendere uolebant: Cinde¬
cũq ꝓbatũ ẽ : legatur. Quare litigas:
fr̃ssumus : Q uare litigamus: non in¬
testatus mortuus ẽ. pater: Pecit testa¬
mentũ & sic mortuus ẽ: et mortuus. ẽ.
& resurrexit : Tandiucontenditur
hereditate mortuorũ : quã diutesta¬
mentũ ꝓferatur in medium : Et cum
testamentũ ꝓlatum fuer it inpublicũ :
tacent om̃s ut tabulȩ aꝑeriantur.
recitentur  Iudex in tus audit : ad uo¬
catisilent: Precones silentium fiunt:
imiuersus populus suspensus ẽ. ut le¬
gantur uerba mor tui nonsentientis
inmonumento Ille sine sensuiacet
inmonumento : & ualent uerba ipsi:
Sedet xp̃c incelo: & contradicitur
testamento: Aperi: legamus : Pr̃s
sumus : Quare contendimus ꝓ place¬
tur animꝰ nr̃ : Nonsine testamento
dimisit nos pater : Quifecit testamen¬
tũ uiuit maeter nũ : audit uoces nras.

Expanded text:
de qualibet caverna: nescio de qualibet caverna: nescio qui fures toliere volebant, nescio qui persecutores incendere volebant: undecumque prolatum est, legatur. Quare litigas? Fratres sumus, quare litigamus? Non intestatus mortuus est pater. Fecit testamentum, et sic mortuus est: mortuus est, et resurrexit. Tamdiu contenditur de haereditate mortuorum, quamdiu testamentum proferatur in publicum; et cum testamentum prolatum fuerit in publicum, tacent omnes, ut tabulae aperiantur et recitentur: judex intentus audit, advocati silent, praecones silentium faciunt, universus populus suspensus est, ut legantur verba mortui, non sentientis in monumento. Ille sine sensu jacet in monumento, et valent verba ipsius: sedet Christus in coelo, et contradicitur testamento ejus? Aperi, legamus. Fratres sumus, quare contendimus? Placetur animus noster, non sine testamento nos dimisit pater. Qui fecit testamentum, vivit in aeternum: audit voces nostras,
Abbreviated transcription (Latin):
tentur ad dnm uniuersi fines terrȩ :
Euigilas. sed adhuc fricas oculos Et
adorabunt inconspectu eiꝰ umiuersȩ
patriȩ gentium. Excute somnũ. ad¬
huc grauaris  audi: Qm̃ d̃i est reg¬
num. & ipse dominabitur gentium:
Siest adhuc quod dicant nescio: liti¬
gent cũ scriptur is. non nob̵. non nobis¬
cum Ecce codexipse contra illum:
certe tibi & lingua. Nonseru amus &¬
scripturas near derent: seruatȩ sunt :
undetu ardeas: Quid seruasti : aperi.
lege: Tuser uasti: & tuob pugnas Q uid
seruasti a flamma quod delere uis
lingua: noncredo: Noncredo quia
seruasti prorsus noncredo. non ser¬
uasti Cierissime dicunt̾ nr̃i : quia
tutra didisti : Ille ꝓbatur traditor:
quilecto testamento non sequitur:
eccelegitur & sequor : legitur & re¬
cusas Euius manus misit inflãmam.
quicredit & sequitur. anquidol&
quia ẽ quodlegatur ÷ noloscire qui
seruauerit: unde cũq: inuentus est
codex: Testamentũ patris nr̃i exiit

Expanded text:
tentur ad Dominum universi fines terrae? tentur ad Dominum universi fines terrae? Evigilas, sed adhuc fricas oculos: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Excute somnum, adhuc gravaris, audi: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. 30. Si est adhuc quod dicant, nescio: litigent cum Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contra illum certent. Ubi est lingua, Nos servavimus Scripturas, ne arderent? Servatae sunt, unde tu ardeas. Quid servasti? Aperi, lege: tu servasti, et tu oppugnas. Quid servasti a flamma, quod delere vis lingua? Non credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. Verissime dicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur traditor, qui lecto testamento non sequitur. Ecce legitur, et sequor; legitur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui credit, et sequitur; an qui dolet quia est quod legatur? Nolo scire quis servaverit: undecumque inventus est codex, testamentum patris nostri exiit
Abbreviated transcription (Latin):
łines enĩterrȩ : cõmemorabuntur:
Sedheretici oblitisunt : & idõ audiunt
om̃i anno: Putas ubi ponunt aures suas
quando lector ipsorum dicit. cõme¬
morabuntur & conuertentur addnm̃
uniuersi fines terrȩ : Eya forte
imus uersus ẽ: Aliunde cogitabas. cũ
frẽ tuo fabular is. quando illud diacit :
adtende quia repetit & surꝰ dos pul¬
sat Etadorabunt in conspettueius:
uniuersȩ patriȩ gentiũ. Adhuc sur d̾
est : non audit pulsetur iterũ: Qm̃
chũ est regnũ. et ipse dominabitur gen¬
tium: Tresistos uersus tenete fr̃s: ho¬
die cantatisunt &ibi. aut forte dele¬
uer̃ illos: Eredite michi fr̃s mei : ita
estuo ut uimpatiar. ut mirer nescio
quã surditatẽ. & duritiam cor disipsoꝵ
ut aliquando dubitẽ utrũ habeant
illud in codicib Hodie currunt om̃s
mũ. om̃s sus penso corde audiunt:
sed fac quia nons̃ intenti Nũ quid unus
uersus ẽ. cõmemorabuntur & conuer¬

Expanded text:
Fines enim terrae commemorabuntur. Fines enim terrae commemorabuntur. Sed haeretici obliti sunt, et ideo audiunt omni anno. Putas ibi ponunt aures, quando lector ipsorum dicit: Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Eia, forte unus versus est: aliunde cogitabas, cum fratre tuo fabulabaris, quando illud dixit: attende, quia repetit, et surdos pulsat: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Adhuc surdus est, non audit, pulsetur iterum: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Tres istos versus tenete, fratres. Hodie cantati sunt et ibi, aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie currunt omnesmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et conver
Abbreviated transcription (Latin):
quod dedit. sanguis eius fusus est. Insac¬
coferebat p̃tium nrm P ecusus ẽ
lancea: fusus ẽ sac cus. et manauit pre¬
cium orbis terrarum: Euid michi dicis
oheretice: non ẽ p̃ciumorbisterraꝵ
a frica sola redep̃ta ẽ : non audes dice¬
re totus orbis redep̃tus. ẽ : sed peruit
Quem inuasorem passus ẽ. xp̃c ut per¬
deret remsuam: ecce cõmemorabuN
terrȩ . & nondiceret uniuersi fines
terr&: dicere habebant: Eccehabemꝰ
fines terrȩ inmauritania: Vlni uersi
finesterrȩ dix̃: Oheretice: uniuersi
dix̃ Qua exiturus es. ut euadas questi¬
onem non habes quaexeas: sed habes
tare : nedicatur quia sermom̃s aliquid
ualet: Sobũ attendite : solũ legite
Ecce np̃c passus ẽ : sanguis cius fusus c̃:
Ecceredẽptor nr̃ : ecce p̃tium nr̃m
Quidemit dicatur michi: Simter ro¬
unde enit . ⁊ ibi quȩre quodemit:
Ecce ibi habes : cõmemorabuntur & cõ¬
uertentur ad dnm̃umuersi finest̃rȩ.

Expanded text:
quod dedit, sanguis ejus fusus est. In sacquod dedit, sanguis ejus fusus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus est lancea, fusus est saccus, et manavit pretium orbis terrarum. Quid mihi dicis, o haeretice? Non est pretium orbis terrarum? Africa sola redempta est? Non audes dicere: Totus orbis redemptus est, sed periit. Quem invasorem passus est Christus, ut perderet rem suam? Ecce commemorabuntterrae, et non diceret universi fines terrae; dicere habebant, Ecce habemus fines terrae in Mauritania. Universi fines terrae dixit: o haeretice, universi dixit; qua exiturus es, ut evadas quaestionem? Non habes qua exeas, sed habes tare, ne dicatur, quia sermo meus aliquid valet: Psalmum attendite, Psalmum legite. Ecce Christus passus est, sanguis ejus fusus est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, dicatur mihi. Quid interrounde emit, ibi quaere quid emit. Ecce ibi habes, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
semen isrł: qm̃ nonspreuit neque
despex̃ dep̃cationẽ pauperis: Ad huc
dicant : nos sumus : Meq auertit faci¬
ab aecda sua. ipsius corpus ipsius.
apudte laus mea: Clos ipsos uultis
laudare : sed respondent : Prorsus & nos
ipsum laudamus : Clota mea reddamin
conspectutimentiũ eum. Sacrificium
pacis. sacrificium caritatis. sacrificium
corporissin nor̃ fideles : Disputare inde
modo nom potest: Uotamear eddã in cons¬
pectutim̃tiũ eum Edant publican. edaNs
piscatores manducent imitentur dñm.
patientur . saturentur: Mortuus ẽ. iiose
dñs: moriuntur & pauperes: Ad ditur
& mors discipłor mortimagistri. Qua¬
re s da michi fructum. Cõme morabun᷑
et cõuertentur ad dnm uniuersi fines
ter rȩ: Cya fr̃s : Quid quȩritis a nobis
Quidrespondeamus partidonati: Ecce
psalmus. & hic legitur hodie & ibilegit᷑
procedamꝰ. Non quiescat lingua nr̃a :
istadicat. Ecce dep̃c passus e. ecce mer¬
cator ostendit mercedẽ. ecce p̃tium

Expanded text:
m non sprevit neque despexit precem pauperis. Adhuc dicunt, Nos sumus. Neque avertit faciab Ecclesia sua, quae est corpus ipsius. Apud te laus mea. Vos ipsos vultis laudare. Sed respondent, Prorsus et nos ipsum laudamus. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Sacrificium pacis, sacrificium charitatis, sacrificium corporis sui norunt fideles: disputari inde modo non potest. Vota mea reddam coram timentibus eum. Edant publicani, edant piscatores, manducent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. Mortuus est ipse Dominus, moriuntur et pauperes: additur et mors discipulorum morti magistri. Quare? Da mihi fructum. Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Eia fratres, quid quaeritis a nobis quid respondeamus parti Donati? Ecce Psalmus, et hic legitur hodie, et ibi legitur procedamus, non quiescat lingua nostra, ista dicat: Ecce Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium
Abbreviated transcription (Latin):
blicanus matthsus: de pauperib Ipsi
erant quicomeder̃ & saturati sunt. talia
passi. qualia manducauer̃ Cȩnã suam
dedit: passionẽ suam dedit: ille satura¬
tur. qui imitatur: Imitati sunt paupe¬
res: Ipsienĩ sic passisunt : ut xp̃i uesti¬
gia sequerentur Edunt pauperes et
quirequir unt eum Diuites selaudant.
pauperes dñm laudant : Quare sunt
Diuitesquęrant unde archãimpleant:
pauꝑes quȩrant unde cor impleant: Et
cum impleuerint: laudant dñm qui
requirunt eum Et uidete fr̃s. qui
uere pauꝑes sunt. cuius reidiuites.
sint quia non marcha. nonmhor reo.
non ina pothecał Viuunt corda eoꝵ
dñs Omĩa quȩ audistis. passus ẽ. dñs
Quȩrimus quare passus est dñs: & cȩ¬
pit narrare : Nar rabo nom̃tuum frib:
meis : in medio a eccłȩ laudabote: Sed
adhuc dicitur : ista ẽ. aeccła Timeat.

Expanded text:
blicanus Matthaeus. De pauperibus ipsi blicanus Matthaeus. De pauperibus ipsi erant, qui comederunt et saturati sunt, talia passi qualia manducaverunt. Coenam suam dedit, passionem suam dedit: ille saturatur, qui imitatur. Imitati sunt pauperes: ipsi enim sic passi sunt, ut Christi vestigia sequerentur. Edent pauperes. Sed qui requirunt eum. Divites se laudant, pauperes Dominum laudant. Quare sunt Divites quaerant unde arcam impleant, pauperes quaerunt unde cor impleant: et cum impleverint, laudant Dominum qui requirunt eum. Et videte, fratres, qui vere pauperes sunt, cujus rei divites sint: quia non in arca, non in horreo, non in apotheca, Vivent corda eoruDominus; omnia quae audistis passus est Dominus. Quaerimus quare passus est, et coepit narrare: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo te. Sed adhuc dicunt, Ista est Ecclesia. Timeat
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrentes : scientestam̃ quod dicitur:
Ponamus nos nescire quod dicat: non¬
ne nobis respondet qͣuiescite: ad huc
dico unde nemo dubitet ex pectemꝰ
quod dicturus ẽ. Iã ergo uolebam pro¬
nntiare. & non amit tere homines
aliud aliquid inter p̃tare. cũdicit. dp̃c
ma parte remansit : et adhuc audent
dicere : et nrã aeccta magna est. Quid
tibi uidetur si nondicit aliquid unde
obmute scant: adhuc dicant. quia mag¬
Audiamus adhuc dnm̃ U ota mea
reddã coramtimentibus eum Quȩ sunt̃
uota suas sacrificium quod obtulit dõ:
Nostis quale sacrificium: norunt fide¬
les uota quȩ red didit corã timentibus
eum: Nãsequitur: Edent pauperes
et saturabuntur : Beati pauperes : quia
idõ edunt ut saturentur: Edunt enim
pauperes Quiautẽ diuites sunt. non
saciantur : quia none suriunt Eome¬
dant pauperes Inde erat piscator ille
petrus: inde erat alius piscator ioħs.
et ia cobus fr̃ ipsius Inde erat etiam pu¬

Expanded text:
quaerentes, scientes tamen quid dicturi. quaerentes, scientes tamen quid dicturi. Ponamus nos nescire quid dicat: nonne nobis respondet? Quiescite, adhuc dico unde nemo dubitet. Exspectemus ergo quid dicturus est. Jam ego volebam pronuntiare, et non admittere homines aliud aliquid interpretari, cum dicat Chrisma parte remansit. Et adhuc audent dicere, Et nostra Ecclesia magna est, quid tibi videtur Bagai et Tamugade? Si non dicit aliquid unde obmutescant, adhuc dicant quia magaudiamus adhuc Dominum: Vota mea reddam coram timentibus eum. Quae sunt vota sua? Sacrificium quod obtulit Deo. Nostis quale sacrificium? Norunt fideles vota quae reddidit coram timentibus eum: nam sequitur, Edent pauperes, et saturabuntur. Beati pauperes, quia ideo edunt ut saturentur: edunt enim pauperes; qui autem divites sunt, non satiantur, quia non esuriunt. Comedent pauperes: inde erat piscator ille Petrus, inde erat alius piscator Joannes et Jacobus frater ipsius, inde erat etiam pu
Abbreviated transcription (Latin):
neque despexit de p̃cationẽ paupe¬
rum: Q uorũ pauperum non de se
p̃sumentium: Elideamus si pauperes
sunt quidicunt : Nossumus iusti Np̃c
clamat : Longe asalute mea: uerba
delictorummeorum: Sed adhuc
dicant quoduolunt: N eq auertit
faciẽ suamame : & cũ clamarem adcũ
Apud dnmposuit laudẽ suam : docu¬
it non p̃sumi in homine: Adhuc dcant
qđ uolunt : Iã quidẽ ceper̃ uri Cepit
ꝓpinquare ignis : nonẽ quise abscondat
acalore eius Sed adhuc dicant: Et nos
cła magna confitebor tibi. Iãhic puto:
quia cepit interiora tangere : Aeccła
magna quidẽ. fr̃s: nũ quid exigua
pars orbisterrarum aeccła magna ẽ
aecda magna : totuse. orbis Modo
siquis uelit xp̃m contradicere : dic nob.
tudixisti mȩccła magna. confitebor
tibi Quȩ ȩccta magna ad fructum
a frica remansisti: totũ mundũ ꝑdi¬
disti. fudisti sanguinẽ ꝓtota. sed inuaso¬
rempassus es : Ista nos diximꝰ dño tanꝗ

Expanded text:
neque despexit precem paupeneque despexit precem pauperum: quorum pauperum? Non de se praesumentium. Videamus si pauperes sunt, qui dicunt: Nos sumus justi. Christus clamat, Longe a salute mea verba delictorum meorum. Sed adhuc dicant quod volunt. Neque avertit faciem suam a me, et cum clamarem ad eum, apud Deum posuit laudem suam; docuit non praesumi in homine. Adhuc dicant quod volunt. Jam quidem coeperunt uri, coepit propinquare ignis; non est qui se abscondat a calore ejus . Sed adhuc dicant, Et nos lesia magna confitebor tibi: jam hic puto, quia coepit interiora tangere. Ecclesia magna quid est, fratres? Numquid exigua pars orbis terrarum Ecclesia magna est? Ecclesia magna totus orbis est. Modo si quis velit Christo contradicere: Dic nobis, tu dixisti, In Ecclesia magna confitebor tibi: quae Ecclesia magna? Ad frustum Africae remansisti, totum mundum perdidisti: effudisti sanguinem pro toto, sed invasorem passus es. Ista nos diximus Domino tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib: suis : Fit hoc modo : Seduideamus
ipsam aecctam: Quȩ ẽ : nãdix in me dio
aeccłȩ laudabote Aeccłam uideamus:
rarum sine causadicitur. amen et alle¬
luia: Ponibitimetur deus: non lauda¬
tur deus& exiuit᷑ &ait : prorsus non
timetur : totus mundus perit: Sine
causa dicis: totus mundus perit: Ergo
modica pars. remansit inafricaꝰ
ergo non dicit aliquid xp̃c. unde obtu¬
ret ora ista: nondicit aliquid unde
eradicet linguas istas dicentium: ui¬
deamus ne forte inuenia mus adhuc
ligamus side ipsis dix̃ : et si in me dio
aeccłȩ ipsor ũ laudatur Q uomo do
laudant xp̃m quidicunt᷑ ꝑ didit totũ
orbẽterrar ũ diabolus: illi totum abs¬
tulit: & m parte ipse remansit: sed ui
deamus Aꝑtius dicat: aꝑtius loquat᷑:
Honsit quod inter pretari :: non sit qđ
suspicari: Vniuersum sem̃ia cobmag¬
nificate eum: Forte adhuc dicunt:
nos sumus sem̃ iacob Sisint ipsi uide¬
Adhuc dicunt nos sumus sem̃ isrł
ꝑmit tamus: dicant Qm̃ nonspreuit.

Expanded text:
Fit hoc modo. Sed videamus ipsa Ecclesia quae est. Nam dixit: In medio Ecclesiae cantabo te. Ecclesiam videamus, rarum sine causa dicitur, Amen et Alleluia. Non ibi timetur Deus? Non ibi laudatur Deus? Exivit Donatus, et ait: Prorsus non timetur, totus mundus periit. Sine causa dicis: Totus mundus periit. Ergo modica pars remansit in Africa? Ergo non dicit aliquid Christus, unde obturet ista ora? non dicit aliquid, unde eradicet linguas ista dicentium? Videamus, ne forte inveniamus. Adhuc ligamus si de ipsis dicit, et si in medio Ecclesiae ipsorum laudatur. Quomodo laudant Christum, qui dicunt: Perdidit totum orbem terrarum, diabolus illi totum abstulit, et in parte ipse remansit? Sed adhuc videamus, apertius dicat, apertius loquatur: non sit quod interpretari, non sit quod suspicari. Universum semen Jacob, magnificate eum. Forte adhuc dicunt: Nos sumus semen Jacob. Si sint ipsi, videAdhuc dicant, Nos sumus semen Israel; permittamus, dicant. Quoniam non sprevit
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: Quare ergo sic se abiecit. ut diceret
uermis : anquia uermis detar ne sine
concubitu nascitur. sic ut xp̃c demaria
uirgine : & uermis & tamen non homo:
quare uermis :: quia mortalis quia de
carne natus. quia sine concubitu carnis¬
natus: Q uare non homo: quia in prin¬
cipio erat uerbũ: et uerbũ erat apud
dm̃: et ds̃ erat uerbũ: Obprobrium
hominũ & abiectio plebis Elidete quan¬
ta passus est Iamut dicamꝰ passionem.
& adillud maiore gemitu ueniamus:
undete quanta modo patitur : & deinde
uidete quare: Quis enĩ fructus  ecce
sꝑauer̃ patres nr̃i. & eruti sunt de terra
aegipti : Et sicut dixitam multi iuoca¬
uer̃. & statim ad tẽpus non in futura uita.
sed continuo liberati sunt Ipse iob diabo¬
lo petenti concessus ẽ. putrescentib uer¬
mib: tam̃ abhac uita reparauit salutem :
Duplo accepit quã ꝑdiderat Oñ sautẽ
flagellabatur : & ne mosub uenebat: be¬

Expanded text:
Deus. Quare ergo sic se abjecit ut diceret, Deus. Quare ergo sic se abjecit ut diceret, Vermis? An quia vermis de carne sine concubitu nascitur, sicut Christus de Maria virgine? Et vermis, et tamen non homo. Quare vermis? Quia mortalis, quia de carne natus, quia sine concubitu natus. Quare non homo? Quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 8. Opprobrium hominum et abjectio plebis: videte quanta passus est! Jam ut dicamus passionem, et ad illam majori gemitu veniamus, videte quanta modo patitur, et deinde videte quare! Quis enim fructus? Ecce speraverunt patres nostri, et eruti sunt de terra Aegypti. Et sicut dixi, tam multi invocaverunt, et statim ad tempus, non in futura vita, sed continuo liberati sunt. Ipse Job diabolo petenti concessus est, putrescens vermibus: tamen in hac vita recuperavit salutem, duplo accepit quae perdiderat : Dominus autem flagellabatur, et nemo subveniebat;
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ẽ. palea : ibi ignis mangusto opera¬
tur: Ignis ille non est diuersus : sed di¬
uersa agit : Paleam incmerem uertit :
auro sordes tollit In quib autẽ habitat
ds̃ : utique in tribulatione meliores
fiunt tanquã aurũ probati: Et si for¬
te petierit inimicus diabolus. & con¬
cessum illi fuerit siue aliquo dolore
corporis. siue aliquo dãpno. siue amis¬
sione suorum: fixũ cor habeat millo
quise non subtrait : Et si quasi subtrahit
aurẽ ploranti apponit miscđiam dep̃¬
canti Nouit quod agat q̃uinos fr̃cit.
nouit & reficere nos: Bonus ẽ structor
qui ȩ difica uit domũ: & si aliquid ibi
ceciderit. nouit resarcire & uide quid
eruit dñs: Eruit ipsum populũ isrł de
ter raegipti : eruit trespueros de cami
no: eruit danielem de laculeonum :
eruit susannã de falso crimine : Om̃s
cit ad filium suum ut incruce penden¬
tẽ non exaudir &: Quare autẽ ipse non
mis & non homo: Vnde non homo quia

Expanded text:
ibi est palea, ibi ignis in angusto operaibi est palea, ibi ignis in angusto operatur. Ignis ille non est diversus, et diversa agit; paleam in cinerem vertit, auro sordes tollit. In quibus autem habitat Deus, utique in tribulatione meliores fiunt, tanquam aurum probati. Et si forte petierit inimicus diabolus, et concessum illi fuerit: sive aliquo dolore corporis, sive aliquo damno, sive amissione suorum, fixum cor habeat in illo qui se non subtrahit; et si quasi subtrahit aurem ploranti, sed apponit misericordiam deprecanti. Novit quid agat qui nos fecit, novit et reficere nos. Bonus est structor qui aedificavit domum; et si aliquid ibi ceciderit, novit resarcire. 6. vers. 5.eruit Deus. Eruit ipsum populum Israel de terra Aegypti ; eruit tres pueros de camino ignis ; eruit Danielem de lacu leonum ; eruit Susannam de falso crimine . Omnes cit ad Filium suum, ut in cruce pendentem non exaudiret? Quare autem ipse non mis, et non homo. Unde non homo? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
mas: non eaaudit me dicus ad uolu¬
tatem : sed exaudit ad sanitatem:
habitas quos sci ficasti : & quos facis intel¬
ligere. quia ad utilitatẽ quos dam
non exaudisti. et addãpnationem quos¬
dam excaudis Ad utilitatem non exau¬
ditus est paulus: ad dãpnationem exau¬
ditus ẽ. diabolus Pȩcut iobtẽptandum.
& conces sume st : Demones pecierunt
se ire inporcos : exauditi sunt: De mones
exaudiuntur : et apłs non exauditur:
Sedilli exaudiuntur ad dãpnationem.
ad insipientiam micbi Tuautẽ inscõ
habitas laus isrł. uare non exaudis et
tuos: Quare dico ista: mementote :¬
semꝑ dicite dõ grãs: et magna est hic
multitudo: Quinon solent uenire:
uener̃: Omib dico: Intribulatione
positus xp̃ianus probatur : si non dere¬
liquit dm̃ suum: Nam quando bene ẽ
homini : desertus ẽ. ibi xp̃ianus: Ignis
itrat infor nacẽ : et fornax aurifi¬
cis. magni sacramentires. ẽ: Ibi est aurũ:

Expanded text:
mas: non audit medicus ad volumas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit ad sanitatem. habitas, quos sanctificasti, et quos facis intelligere quia ad utilitatem quosdam non exaudis, et ad damnationem quosdam exaudis. Ad utilitatem non est exauditus Paulus, ad damnationem exauditus est diabolus. Petiit Job ad tentandum, et concessum est . Daemones petierunt se ire in porcos, et exauditi sunt . Daemones exaudiuntur, Apostolus non exauditur: sed illi exaudiuntur ad damnationem, Aad insipientiam mihi. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. Quare non exaudis et tuos? Quare dico ista? Mementote semper dici, Deo gratias. Et magna est hic multitudo, et qui non solent venire, venerunt: omnibus dico, quia in tribulatione positus christianus probatur, si non dereliquit Deum suum. Nam quando bene est homini, desertus est sibi christianus. Ignis intrat in fornacem, et fornax aurificis magni sacramenti res est. Ibi est aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
tior miles : quã imperator. Sufficit
seruo : ut sit sicut dñs eius Paulus dicit:
miles regis xp̃i : Cõpellor eduobus :
concupiscentiam habens dissolui. et
eẽ cũ xp̃o  Ille optat mortem ut
sed quid nisi infirmitatẽ nr̃ãm porta¬
bat. & ꝓhis quiadhuc timent mortẽ
incorpore constitutus ista dicebat
Inde erat illa uox: menbror um ipsi¬
us uox erat : non capitis: Sic & hic ꝑdi
emet noc tẽ clamaui: et non exaudies
Multi enĩ clamant intribulatione
& non ex audiuntur : sed ad salutem.
non ad insipientiam Clamauit paulꝰ
ut auferretur ab eo stimulus carnis :¬
& non est exauditus ut auferretur :
et dictũ ẽ ci. Sufficit tibi gramea :
nam uirtus in infirmitate ꝑficitur:
Ergo non est exauditus. sed nonadm
sipientiam sedad sapientiam: Uit intel¬
ligat homo me dicũ eẽ. dm̃: & tribula¬
tionem me dicamentũ esse ad salutẽ.
non poenam ad dãpnationem: Subme¬
dicamento positus. urer is. secaris. &la.¬

Expanded text:
tior miles, quam imperator. Sufficit tior miles, quam imperator. Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Compellor e duobus, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo . Ille optat mortem, ut mortem? Sed quid nisi infirmitatem nostram portabat, et pro his qui adhuc timent mortem in corpore suo constitutis, ista dicebat? Inde erat illa vox, membrorum ipsius vox erat, non capitis; sic et hic, Per diem et noctem clamavi, et non exaudies. Multi enim clamant in tribulatione, et non exaudiuntur: sed ad salutem, non ad insipientiam. Clamavit Paulus ut auferretur ab eo stimulus carnis, et non est exauditus ut auferretur; et dictum est ei: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur . Ergo non est exauditus; sed non ad insipientiam, sed ad sapientiam: ut intelligat homo medicum esse Deum, et tribulationem medicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, cla
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ds̃ aĩs respiceme.
quareme dereliquisti:
Istũ uersum primũ
reme de reliquisti: Inter p̃tatus ẽ
illud euangł ista : et dix eum hebra¬
ice dixisse. Ds̃ m̃s. ds̃m̃s. Quareme
dereliquisti: quiduoluit dicere dñs
Honenim dereliquerat eum dñs:
uerbum deids̃ Audia capite illũ euan¬
gelistam q̃uir uctabat quodbiberat
Ipsumergo uerbum quod ds̃ erat caro
factum est : et habita uit in nobis
Et cũ uerbũ ds̃ factũ esset : caro pen
quare dicitur : nisiquia nos ibi erantus :
tos nos faciens & dicens. psal mus iste
de me scriptus. ẽ Longe a salute
mea uerba delictor ũ meorum.
Quorũ delictorum. de quo dic tũ est
quipet catum non fecit. net inuentꝰ ẽ.
¶ doł inore eius
Quomodo ergo dicit delictor ũ meor
nisiquia & prodelictis nrĩs ipse p̃catur.
& delicta nr̃a sua delicta fecit. ut iusti¬
enĩ suum gerebat : id est aeccłam Nisi
forte putatis fr̃s. quia quando dixit
s pater si fieripotest transeat a me
calix iste. moritimebat: Nonest for¬

Expanded text:
s meus, respice me: quare me dereliquisti? Istum versum primum re me dereliquisti Interpretatus est illud Evangelista, et dixit eum Hebraice dixisse, Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Quid voluit dicere Dominus? Non enim dereliquerat eum Deus, Verbum Dei Deus. Audi a capite illum evangelistam, qui ructabat quod biberatIpsum ergo Verbum quod Deus erat, caro factum est, et habitavit in nobis . Et cum Verbum Deus factum esset caro, penQuare dicitur, nisi quia nos ibi eramus, tos nos faciens et dicens, Psalmus iste de me scriptus est? Longe a salute mea, verba delictorum meorum. Quorum delictorum, de quo dictum est: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus Quomodo ergo dicit delictorum meorum; nisi quia pro delictis nostris ipse precatur, et delicta nostra sua delicta fecit, ut justienim suum gerebat, id est Ecclesiam. Nisi forte putatis, fratres, quia quando dixit Dominus, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , mori timebat. Non est for
Abbreviated transcription (Latin):
unicã meam: Animã meã. unicãmeam :
cȩcomorelatrant : nec intelligunt con¬
tra quos nichil illis fit : & latrant : Quid
fecit cani transiens uiasua: tunc illila¬
trant. quilatrant cȩcis oculis : non dis¬
cernentes contra quos aut proquibus
iens & quȩ rens quẽ deuoret : Etacor¬
nib: unicor mumhimilitatẽ meam
Cinicor nes nondiceret. nisi suꝑbos:
Idõq subiecit humilitatẽ meam. Au
distis quȩ passus est: Et quodorauit.
ut eruatur ab istis: Ad tendamus modo
quare passus e st: Modoia indete fr̃s.
sius : Eir cũ deder̃ illũ furentes & sȩui¬
entes. & disꝑsã sunt omia ossa eius Et
hic audimus: & in euangelio legimus
Clideamus quare. Oxp̃e filidei : sinol¬
les non patereris Ostende nobis fruc¬
tum passionis tuae Audimquit fructũ:
Ego nontaceo: sed sur disunt homines
Audiinquit fructũ : quare passus est

Expanded text:
unicam meam. Animam meam, unicam meam, unicam meam. Animam meam, unicam meam, canino more latrant, nec intelligunt contra quos. Nihil illis fit, et latrant. Quid fecit cani transiens viam suam? Tamen ille latrat. Qui latrant caecis oculis, non discernentes contra quos aut pro quibus,iens et quaerens quem devoret . Et a cornibus unicornium humilitatem meam: unicornes non diceret, nisi superbos; ideo subjecit, humilitatem mdistis quae passus est, et quid oravit, ut eruatur ab istis: attendamus modo quare passus est. Modo jam videte, fratres, sius, circumdederunt illum furentes et saevientes, et dispersa sunt omnia ossa ejus, et hic audimus et in Evangelio legimus. Videamus quare. O Christe Fili Dei, si nolles, non patereris, ostende nobis fructum passionis tuae. Audi, inquit, fructum: ego non taceo, sed surdi sunt homines. Audi, inquit, fructum quare passus sum
Abbreviated transcription (Latin):
uiser̃ sibi uestimenta mea: Ciestimen¬
ta ipsius : sacramenta eius Ad tendite
fr̃s: Vlestimenta ipsius sac ramenta
ipsius potuer̃ diuidi ꝑhereses: sederat
ibi uestimentũ quod ne modiuisit Et
suꝑ uestẽ meam miser̃ sortem: Erat
ibi tunica dicit euangelista: de super
texta : Ergo decȩlo ergo apatre:
ergo aspũsco Quȩ est istatumca nisi cari¬
tas. quã nemo potest diuidere quȩ ẽ.
istatimica. nisi unitas: in ipsã sorsmit¬
titur: nemo illã diuidit: Sacramenta
sibi heretici duudere potuer̃ : carita¬
tem non diuiser̃: Et quia diuidere non
potuer̃ recesser̃ : Illa autẽ manet
integra : Sorte obuenit quib dam :
quihabet hanc: securus est: Nemo illã
mouet de ȩcdacatholica: &si foris
illã incipiat habere : intromittitur :¬
quomodo ramus oliuȩ a colũba ł uautẽ¬
dñe. ne longe feceris auxilium tuum:
& factumẽ. Post triduum resurrexit:
framea enĩ. gladius ẽ. Et ꝑgladium mor¬
tem uoluit intelligi Et demanucanis :¬

Expanded text:
vestimenta mea: vestimenta sua, sacramenta ipsius. Attendite, fratres. Vestimenta ipsius, sacramenta ipsius potuerunt dividi per haereses: sed erat ibi vestimentum quod nemo divisit. Et super vestimentum meum miserunt sortem. Erat ibi tunica, dicit evangelista, desuper texta . Ergo de coelo, ergo a Patre, ergo a Spiritu sancto. Quae est ista tunica, nisi charitas, quam nemo potest dividere? Quae est ista tunica, nisi unitas? In ipsam sors mittitur, nemo illam dividit. Sacramenta sibi haeretici dividere potuerunt, charitatem non diviserunt: et quia dividere non potuerunt, recesserunt: illa autem manet integra. Sorte obvenit quibusdam. Qui habet hanc, securus est. Nemo illum movet de Ecclesia catholica. Et si foris illa incipiat habere, intromittitur:quomodo ramus olivae a columba, quane, ne longe feceris auxilium tuum. Et factum est: post triduum resurrexit. framea enim gladius est, et per gladium mortem intelligi voluit. Et de manu canis
Abbreviated transcription (Latin):
Sedquare dicebant istas quia homo
factus erat : dicebant tanquã in homi
quod iprincipio erat apud ch̃. et ds̃
erat uerbum⁊ uerbũ enĩ illud. ꝑ quod
facta sunt om̃ia. non ex tractũ est de
& habitauit in nobis Qm̃ tues quieatra¬
xistime deuentre. ds̃ ms ab uberibus
Namdete pater ms: sed deuentre

Expanded text:
sed quare dicebant ista? Quia homo factus erat, dicebant tanquam in hominquod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum? Verbum enim illud per quod facta sunt habitavit in nobis. Quoniam tu extraxisti me de ventre: Deus meus, ab uberibus nam de te Pater meus: sed de ventre
Abbreviated transcription (Latin):
nomemieum detribulatione: Quomo¬
do enĩte sta ante ignẽ mollis est postig¬
nẽ fortis: sic nom̃ dni ante passionem
contẽpnebatur : post passionem hono¬
rificatur Etlinguamea adhesit fau
cib meis: Quomodo m̃brum illud in
nobis nonualet nisi adloquendum : sic
p̃dicatores suos linguã suam dixẽ ad he¬
sis se faucib: suis : ut de interioribus eiꝰ
euangelium Eoder̃ manus meas & pe¬
desmeos: Tunc facta sunt uulnera :
Iuorũ uulnerum cicatrices dubitans
discipł s contrectauit ille quidix̃. Nisi
misero digitos meos incicatr ices eius¬
uul nerum: noncredam: Quando ei
dix̃. uenimit te manũ tuam mcre dule:
Et misit manũ suam. & clamauit: Deus
m̃s. & dñs meus Et illeꝰ. Quia uidisti
me inquit credidisti : beatiquinonui
mea: Quando pendens extentus erat
in ligno Non potuit melius describi
extensio corporis inligno: quã ut di¬
ceret . dinumerauer̃ omnia ossamea:¬

Expanded text:
nomen meum de tribulatione. Quomonomen meum de tribulatione. Quomodo testa ante ignem mollis est, et post ignem fortis: sic Domini virtus ante passionem contemnebatur, post passionem honoricibus meis: quomodo membrum illud in nobis non valet nisi ad loquendum; sic praedicatores suos, linguam suam, dixit adhaesisse faucibus suis, ut de interioribus ejusEvangelium. Foderunt manus meas et pedes meos. Tunc facta sunt vulnera, quorum vulnerum cicatrices dubitans discipulus contrectavit, ille qui dixit: Nisi misero digitos meos in cicatrices vulnerum ejus, non credam. Quando ei dixit, Veni, mitte manum tuam, incredule; et misit manum suam, et clamavit: Dominus meus et Deus meus! Et ille: Quia vidisti me, credidisti; beatimea: quando pendens extentus erat in ligno. Non potuit melius describi extensio corporis in ligno, quam ut diceret: Dinumeraverunt omnia ossa mea
Abbreviated transcription (Latin):
me uituli multi. taur ipingues obse¬
¶ der̃ me :
Populus & principes Populus. ut uitu¬
mea: Ossasua: firmos suos dicit. Ossa
enĩ firmas̃ incorpore: Quomodo disꝑ¬
sit ossa sua: quando illis diãc. Ecce ego
mit touos: uelut agnos in me dio lupo¬
rum: Pir mossuos disꝑsit : & sicut a qua
effusus est. Aqua enĩ quando funditur:
aut abluit. aut ir rigat Effusus est xp̃c
sicut aqua: abluti sunt sordentes. riga¬
tȩ sunt mentes: Factum est cormeũ
tanquã cęraliquescens: in me dio uen¬
trismei : Clentrem suum dicit: infir¬
mos in aeccła sua. Quo modo cor ipsius
factume st sicut cȩra: corapsius scrip¬
tura sua idẽ sapientia ipsius quȩ erat
inscripturis Elausa enĩerat scriptu¬
ra: nemo eam intelligebat Erucifi¬
xus ẽ. dñs. &liq facta est sicut cęra :
ut om̃s infirmi intelligerent scriptu¬
ram. Naminde & uelũ templiscissũ ẽ.
quia quod uelabatur reuelatum est
nifice quod dix̃ : firmius factũ est

Expanded text:
me vituli multi, tauri pingues obsederunt me: populus et principes; populus, vitumea: ossa sua, firmos suos dicit; ossa enim firma sunt in corpore. Quando dispersit ossa sua? Quando dixit illis: Ecce ego mitto vos velut agnos in medio luporum . Firmos suos dispersit, et sicut aqua effusus est: aqua enim quando effunditur, aut abluit, aut irrigat; effusus est Christus sicut aqua, abluti sunt sordentes, rigatae sunt mentes. Factum est cor meum tanquam cera liquescens, in medio ventris mei: ventrem suum dicit infirmos in Ecclesia sua. Quomodo cor ipsius factum est sicut cera? Cor ipsius Scriptura ipsius, id est, sapientia ipsius quae erat in Scripturis. Clausa enim erat Scriptura; nemo illam intelligebat: crucifixus est Dominus, et liquefacta est sicut cera, ut omnes infirmi intelligerent Scripturam; nam inde et velum templi scissum est, quia quod velabatur revelatum est. nifice quod dixit, Firmius factum est
Abbreviated transcription (Latin):
nemo subueniebat: Quare fr̃s mei qua¬
re ÷ qua mercede tanta passus ẽ : omñia
istaquȩ passus ẽ: pretiumest : Cuius rei
pretiotanta passus ẽ : recitemus : uidea¬
mus quid dicat. Primũ quȩ ramus quȩ
passus sit : deinde quare : et indeamus
quisint hostes axpĩ quiconfitentur
quanta passus ẽ: & tollunt quare :
I inc audiamus totũ inisto psalmo: &
quȩ passus sit : &quare: Tenete ista
duo: quid & quare: Modo quid ex pli¬
cẽ: non ibi inmoremur : & melius
ad uos ꝑuenient ipsa uerbapsalmi

Expanded text:
n subvenitur . Quare, fratres mei? quare? qua mercede tanta passus est? Omnia ista quae passus est, pretium est. Cujus rei pretio tanta passus est, recitemus, videamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui confitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae passus sit, et quare. Tenete ista duo, quid et quare. Modo ipsum quid explicem. Non ibi immoremur, et melius ad vos perveniunt ipsa verba Psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
Quiduis amplius  p̃miũ quȩris adeo.
ut aliquid det tibids. ut quod tibi dede¬
rit tuũ sit. Ecce ipse ds̃ quidabit . tuus
ẽ. Quid idõ ditius dona quȩ rebas : ipsũ
& rex nr̃ Quid uectigal nobis indicit.
Nontrepidet pauꝑ sub indictione dĩ.
qđ sibi ds̃ dari indicit Ipse priꝰdonat:
qui indicit. Uostantũ de uoties tote
ñ exigit ds̃ qđ nondedit & omibus dedit
qđ exigit. Quid eñ exigit : audiamꝰ
iã : Non suꝑͣ sacrifitia tua arguamte:
Nontibi dicã quare non michitaurũ
pinguẽ mactasti : quare ñ degrege
tisooptimũ hyrcũ elegisti : quare aries
ille ãbulat moib tuis. & mara mea
ñ ponitur : ñ dicã. inspice agros tuos.
& curtẽ tuam & parietes tuos quȩ ren¬
do quid mͥdes: non suꝑ sacrificiatua

Expanded text:
Quid vis amplius? Praemium quaeris a Deo, Quid vis amplius? Praemium quaeris a Deo, ut aliquid tibi det Deus, ut quod tibi dederit tuum sit? Ecce ipse Deus qui dabit, tuus est. Quid eo ditius? Dona quaerebas, ipsum et rex noster, quod vectigal nobis indicit; Non trepidet pauper sub indictione Dei: quod sibi Deus dari indicit, ipse prius donat qui indicit: vos tantum devoti estote. Non exigit Deus quod non dedit, et omnibus dedit quod exigit. Quid enim exigit? Audiamus jam: Non super sacrificia tua arguam te. Non tibi dicam: Quare non mihi pinguem taurum mactasti? quare non de grege tuo optimum hircum elegisti? quare aries ille ambulat in ovibus tuis, et in ara mea non ponitur? Non dicam: Inspice agros tuos et chortem tuam, et parietes tuos, quaerendo quid mihi des. Non super sacrificia tua
Abbreviated transcription (Latin):
populũ suum: Audi populus meus & lo¬
quar tibi Ille qui ueni& & ñ silebit
Uidetequia & modo siauditis : nonsilet:
Audi populus ms & loquartibi  Nã si
tibi si ñ audis:: quando audis si populus
m̃s Audiem̃ populꝰ m̃s: Nñ audis sies
populꝰ alienus. Audi populꝰ m̃s & loqͣr
tibi: Isrł & testificabor tibi Audiifrł¬
populꝰ:. Audiisrł: nom̃ electionis est
tuum Ergo audi sicut isrł sicut uidens
dm̃. & sinondũ spetie: sed etiã fide
Hoc enĩ int̃p̃tatus ẽ isrł: uidens dm̃.
Quihab& aures audiendi : audiat Q̃ui
hab& oculos uidendi : uideat: Audi isrł
& testificabortibi : Q uod sursum dix̃
quod dix̃ sursũ loquartibi: hoc nc̃se¬
quenti testific abor tibi: Quidloq: tur
dñs ds̃ nr̃ populo suo is raheli quid testi¬
meo sum ds̃ : malotuo non sum ds̃ tuus.
Et enĩ ds̃tuus ei ꝓpriedr̃. quã familiariꝰ
habet ds̃ tuus. tanquã in mancipio suo.
tanquã in peculio suo Ds̃ ds̃ tuus egosum

Expanded text:
 7. Audi, populus meus, et loquor tibi. Ille qui veniet et non silebit, videte quia et modo, si auditis, non silet: Audi, populus meus, et loquar tibi. Nam si tibi loquar? Si audis. Quando audis? Si populus meus es. Audi enim, populus meus: non audis, si populus alienus. Audi, populus meus, et loquar tibi; Israel, et testificabor tibi. Isrus, audi. Israel nomen electionis est: ael . Ergo audi sicut Israel, sicut videns Deum; etsi nondum specie, sed jam fide. Hoc enim interpretatur Israel, Videns Deum. Qui habet aures audiendi, audiat ; et qui habet oculos videndi, videat. Audi, Israel, et testificabor tibi. Quod sursum dixit, quod dixit sursum, loquar tibi; hoc in consequenti, testificabor tibi. Quid loquetur Dominus Deus noster populo suo? Israeli suo quid testimeo sum Deus, malo tuo non sum Deus tuus. Etenim Deus tuus, ei proprie dicitur quem familiarius habet Deus, tanquam in mancipio suo, tanquam in peculio suo. Deus, Deus tuus sum ego.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ Clox diuina & ꝓphetica uidens futura
tanquã p̃sentia exhortatur angłos c̃gre¬
gantes Mit tet enĩ angłos suos. & c̃grega¬
buntur ante eumomĩs gentes Congrega¬
te illiiustos eiꝰ. Quos iustos nisi uiuentes

Expanded text:
ejus. Vox divina et prophetica, videns futura tanquam praesentia, exhortatur Angelos congregantes. Mittet enim Angelos suos, et congregabuntur ante eum omnes gentes . Congregate illi justos ejus. Quos justos, ni
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ eius : Non quod homines uident.
sed inconspectu oculorũ eius: m̃ quȩ
uidentur temporalia sunt: quȩ autem
non uidentur aeter nasunt : quod ꝑtinet¬
ad altitudinẽ spei: Cũ scõscs eris:
Est etiam occulta ꝓfunditas. qu a intel
ligeris cũ scõsc̃s quia tuscĩ ficas Et cum¬
uiroin nocente in nocens eris. quia
nulli noces: Sederiniculis peccatorũ
suorumimus quisq constringitur :
Etcũ electo electuseris & ab eo quẽ
eligis eligeris Etcum ꝑ uerso sub¬
uerteris : Et cum ꝑ uer sõ uideris per¬
dm̃i & ipsor umuia non ẽ recta: Qmn
tupopulum huilem saluũ facies
Hoc autem ꝑ uer sum uidetur ꝑuer¬
sis: quod confitentes peccata sua. sal¬
uos facies: Et oculos suꝑbor umhumi¬
liabis : Ignorantes aut̃ deiiustitiam
& suam uolente s statuere : humiliab¬

Expanded text:
lorum ejus. Non quod homines vident, sed in conspectu oculorum ejus, quoniam quae videntur temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna sunt, quo pertinet altitudo spei. Cum sancto sanctus eris. Est etiam occulta profunditas qua intligeris; cum sancto sanctus, quia tu sanctificas, et qviro innocente innocens eris, quia nulli noces, sed funiculis peccatorum suorum unusquisque constringitur. Et cum electo electus eris, et ab eo quem eligis eligeris. Et cum perverso subverteris, et cum perverso videris perDomini: et ipsorum via non est recta. » Quoniam tu populum humilem salvum facies. « Hoc autem perversum, videtur perversis, quod confitentes peccata sua salvos facies. Et oculos superborum humiliabis. Ignorantes autem Dei justitiam, et suam volentes constituere, humiliab
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ legem indeat apeccatore p̃teriri. s¬
Propter humanũ motũ iustae animarũ.
multauidicantur. Quã quam possit ira
dĩ recte intelligi. etiã ipsamentis obscu¬
ratio : q̃ consequitur eos quilegem ditrans¬
manifesta sunt : Sion autẽ quȩ speculati¬
onem ut quidã inter p̾tantur signficat.
nichil magis quã ecclãm debennis accipe¬
re. ubi cotidie intentio erigitur spetuland
claritatis dĩ. sicut aplũs chcit. Nosau

Expanded text:
legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transmanifesta sunt. Sion autem, si speculationem, ut quidam interpretantur, significat, nihil magis quam Ecclesiam debemus accipere, ubi quotidie intentio erigitur speculandae claritatis Dei, sicut Apostolus dicit: Nos au
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ xp̃i & dominationẽ ꝑuagaturã in pos¬
teros & uniuersas gentes obtentur a illos
mania meditatos eẽ. intelligant. : Haec
enĩ uis qua ista prȩscita sunt : irrisio dĩest.
& subsannatio : Qui habitat incoelis irri¬
debit eos: Caelos siammas scas accipiamus:.
ꝑ has eos utiq p̃sciens qđ futurũ sit. de ride
Planius e m̃ ostendens quomodo ad illos lo¬
quitur. dixit conturbabit eos: ut mira
sua. hoc sit infurore suo : lrã autẽ & furo
remhñ dĩ non ꝑturbationem mentis
oport& intelligi. sed uimi qua iustissi me
umdicat subiectã sibi adminis teriumuni¬
uersam creaturã : Precipue nãq p̃iuden¬
dũ est et tenendũ illud qđ scriptũ est in
salomone : Quautem dnẽ uir tutũ cumtran¬
quillitate iudicas & cũ magnareueren

Expanded text:
n Christi et dominationem pervagaturam in posteros et universas gentes obtenturam, illos inania meditatos esse intelligant; haec enim vis qua ista praescita sunt, irrisio Dei est et subsannatio. Qui habitat in coelis, irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebiplanius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magn
Abbreviated transcription (Latin):
nũ coepi. aut obdormio & somnũ capio:
sed obdormiã & somnũ capiã : Tunc cor¬
ruptibile hoc induetur incorruptione:
& mortale hoc induetur inmor talitate :
tunc absorbetur mors inuictoria.: Hoc
ẽ. unde cdicit᷑. Siautẽ qđ non uidemꝰ sꝑa¬
mꝰ: ꝑpatientiã expectamꝰ: Quaꝓpter
Hic non dix̃ facies : sed fecisti: In quoergo
iã istaspes ẽ : erit ꝓfecto etiã qđ sꝑatur:
Et beneait singularit̃: Potest enĩ refer¬
riaduers illos multos : qͥ multiplicati
atẽ pore frum̃ti. uini& olei suidicunt.
qͥ sostendit nob̵ bona: Perit enĩ hȩc mul¬
tiplicitas & singularitas tenetur insc̃ĩs :
deqͥb: dicitur mactib apłorĩ: Multi¬
tudinis aut̃ credentiũ: erat anima una.
&corunũ : Singulares ergo & simpli¬
ces. idẽ secretiamultitudme ac curba
nascentiũ reratq: morientiũ. Amatores
aeternitatis & unitatis eẽ debemꝰ : sumi

Expanded text:
num cepi; aut, Obdormio et somnum capio; num cepi; aut, Obdormio et somnum capio; sed, Obdormiam et somnum capiam. Tunc corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortalitate; tunc absorbebitur mors in victoriam . Hoc est unde dicitur: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspecHic non dixit, Facies; sed, Fecisti. In quo ergo jam ista spes est, erit profecto etiam quod speratur. Et bene ait, singulariter: potest enim referri adversus illos multos qui, multiplicati a tempore frumenti vini et olei sui, dicunt: Quis ostendit nobis bona? perit enim haec multiplicitas, et singularitas tenetur in sanctis, de quibus dicitur in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum . Singulares ergo et simplices, id est, secreti a multitudine ac turba nascentium rerum ac morientium, amatores aeternitatis et unitatis esse debemus; si
Abbreviated transcription (Latin):
ralium bonor̃ decessione. & successione.
idẽ atẽ pore frumenti. uim &olei sui.
innume rabilib: conpleta phantasus.
sic multiplicataẽ. ut non possit agere
qđ preceptũ ẽ : Sentite de ch̃õ inboni¬
tate & in sĩ plicitate cordisquȩrite
illũ: Ista enĩ multiplicitas illisimpli¬
citati uehem̃ t̃ aduersaest: Et idõ istis
relictis quimulti sunt. multiplicati
scilicet tẽ poraliũ cupiditate & dicuNT.
qͥs ostendit nob bona. quȩ non ocuł fo¬
ris sed intꝰ corđ simplicitate quȩ ren¬
dasunt : uir fide ł exultat & dicit :
m̃tis ab alienatio amortalib reb & mi¬
seriar scłihuius obliuio. quȩ nomine
obdormitionis & somni decent̃ & ꝓphe¬
tica ex p̃ssione significatur : ubi sũ ma
pax nullo tu multu int̃ pellari potest.
Sed hoc noniã tene turin hac uita: sed pꝰ
hanc uitã. sꝑandũ est. Hoc etiã ipsa uer¬
ba ostendunt : quȩ futuri sunt tẽporis
Nonenĩ dictũ ẽ. aut obdormiui. aut som¬

Expanded text:
ralium bonorum decessione et successione, id est, a tempore frumenti, vini et olei sui, innumerabilibus completa phantasmatibus sic multiplicata est, ut non possit agere quod praeceptum est: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum ; ista enim multiplicitas illi simplicitati vehementer adversa est. Et ideo istis relictis qui multi sunt, multiplicati scilicet temporalium cupiditate et dicunt, Quis ostendit nobis bona, quae non oculis foris, sed intus cordis simplicitate quaerenda sunt, vir fidelis exsultat et dicit: Imentis abalienatio a mortalibus rebus et miseriarum saeculi hujus oblivio, quae nomine obdormitionis et somni decenter et prophetice significatur, ubi summa pax nullo tumultu interpellari potest. Sed hoc jam non tenetur in hac vita, sed post hanc vitam sperandum est. Hoc etiam ipsa verba ostendunt, quae futuri sunt temporis: non enim dictum est, aut, Obdormivi et som
Abbreviated transcription (Latin):
uerit : Tanquã dicer &: Plon ꝓfuit cũ hȩc
gueret᷑. aut corriperetur  sedsi illa diẽ
iuiditi significat: quomodo nunc potest
intelligis aninchoatio eiꝰ ẽ. qđ hic homines
dolores & tormenta patiunt᷑. & maxi¬
me dãpnũ intelligentiȩ ueritatis. sicut
iã cõmemoraur qđ dictũ est. de dit illos
ds̃ in reꝓbũ sensũ: nã eaẽ cęcitas mentis:
In eã quis quis datꝰ fuerit ab interiore
dĩ luce seduditur : sed nondũ penitꝰ cũ in
hac uitaẽ : Sunt enĩ tenebrȩ exterioresquȩ
magis ad diem iudicuꝑtinere intelliguutt᷑:
ut penitꝰ ex tradm̃sit: quis quis dũ tempis ẽ.
corriginoluerit: Penitus aut̃ essȩ ex tradm̃

Expanded text:
verit; tanquam diceret: Non profuit cum hoc verit; tanquam diceret: Non profuit cum hoc gueretur, aut corriperetur? Sed si illa diem judicii significat, quomodo nunc potest intelligi? An inchoatio ejus est, quod hic homines dolores et tormenta patiuntur, et maxime damnum intelligendae veritatis: sicut jam commemoravi, quod dictum est, Dedit illos Deus in reprobum sensum ? Nam ea est caecitas mentis. In eam quisquis datus fuerit, ab interiori Dei luce secluditur: sed nondum penitus cum in hac vita est. Sunt enim tenebrae exteriores , quae magis ad diem judicii pertinere intelliguntur: ut penitus extra Deum sit, quisquis, dum tempus est, corrigi noluit: penitus autem esse extra Deum,