comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nom absurde impii uocant᷑ heretiei. qͥ
ꝑ errorem praui dognatis a cogniti¬
one sunt ueritatis alien: quos sequen¬
ti uerbo etiam uiolentos appellat. qͥp¬
pe qui scripturȩ sacre sententias recta
doginata continentis. ad intellectum
prauum conant᷑ uiolenter inflectere.
Uiolenti gͥ sunt. & si non reb hominũ:
certe sensib p̃ceptoꝵ. Filii aut̃t iuolen¬
toꝵ. sunt sequaces hereticoꝵ. qui dũ
eoꝵ errori consentiunt. quasi ex eoꝵ
p̃dicatione generant᷑. Sed multiplica¬
ti in gladio erunt. quia quãuis m
immensa multitudine in ꝑdita liber¬
tate succrescunt: uenturi tamen iudi¬
ci sententia feriunt᷑. Unde ꝑ morsen
dñs dicit. Uladius m̃s deuorabit car¬
nes. Dei enim gladius carnes comedit.
quia in extremo iudicio eius senten¬
tia eos qui carnaliter sapiunt occidit.
Qua in re querendum ẽ cur dicat᷑ qđ
banc partem atq hereditatem suam
praui ab om̃ipotente ꝑcipiunt. Sed
recte considerantib liquet. quia & si

Expanded text:
Non absurde impii vocantur haeretici, qui per errorem pravi dogmatis a cognitione sunt veritatis alieni, quos sequenti verbo etiam violentos appellat, quippe qui Scripturae sacrae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescant, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte considerantibus liquet quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
na: plagis uapulabit piucis. Rursũꝙ
scriptum ẽ. Scienti gͥ bonum facere
& non facienti: peccatum ẽ illi. Ad ma¬
ioris gͦ culpe cumulum hostes suos
scã eccła ꝑhibet. & scire qđ sequi de¬
beant: & sequi nolle qđ sciant. De qͥb
alias dictum est. Descendant in infer¬
num uiuentes. Niui sunt. qui sentiunt
quȩ erga illos funt. Mortui enĩ. nec
sciunt om̃io. nec sentiunt. Mortui
itaꝙ qui non sentiunt: ꝓ nescientib¬
ponunt᷑. Uiuentes uͦ qui sentiunt: ꝓ sci¬
entib poni solent. Uiuentes gͦ ẽ in iufer

Expanded text:
. Rursumque scriptum est: Scienti igitur bonum facere, et non facienti, peccatum est illi . Ad majoris ergo culpae cumulum hostes suos sancta Ecclesia perhibet et scire quod sequi debeant, et sequi nolle quod sciant. De quibus alias dictum est: Descendant in infernum viventes . Vivi sunt qui sentiunt quae erga illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt pro nescientibus, viventes vero qui sentiunt pro scientibus poni solent. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
nit: spiraculum homini prestat ad
uitam. Quȩ uidelicet lui omĩa se¬
creta uentris inuestigare dicitur.
quia occulta mentis penetrat. ut
ea quȩ de ipsa latebant anumam
ante eius flenda oculos reducat.
Hinc hieremias ait. Uentrem meũ.
uentrem meum doleo. Qui ut uen¬
trem suum qͥd dixit ostenderet.
adiunxit. Sensus cordis mei curbati
sunt. Uteri itaq nomine recte mens
accipitur. quia sicut proles in utero
concipitur. sic cogitatio in mente
generatur: et sicut in uentre cibi.
ita continent᷑ in mente cogitationes.
Uterus itaq hẏpocritȩ p̃parat dolos.
quia tanto semꝑ maiorem maliciã
contra proximos in mente concipit.
quanto solus pre om̃ib uideri intio¬
centior quęrit. Hec iccirco eliphar
protulit. quia beatum iob tanto ꝑ¬
cussum uerbere ꝓpter hypocrisin
putauit. Sed eius uerba et si mul¬
tis congruunt. ab ipso solo aliena
sunt pro quo solo dicebantur: quia
sc̃s uir nichil in suis actib duppli¬

Expanded text:
nit, spiraculum homini praestat ad nit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus dupli
Abbreviated transcription (Latin):
Nam siue terrena quȩq seu lau¬
dem appetat: hȩc aliis inuidet.
quȩ sibi tribui anhelat. Et tanto
cȩteros ostendere ꝑuersos molit᷑.
quanto uideri sanctior om̃ibus
appetit. ut exeo qđ alii despica.¬
biles fiant. ipse reuerentior sẽ¬
ꝑ appareat. Unde fit ut de opini¬
one ꝓximi ante humana iudicia
linguȩ suȩ laqueos p̃tendat. ut
eoꝵ quib placere appetit. solus
estimatione capiatur. Unde et
sequitur. Concepit dolorem. &
peꝑit iniquitatem: et uterus eius
cipit. cum peruersa cogitat. Ini¬
quitatem parit. cum explere ce¬
ꝑit qđ cogitauit. Inuidendo dolo¬
rem concipit. derogando iniqui¬
tatem parit. Orauis quippe mi
quitas ẽ: quando is qui ꝑuersus
ẽ. ostendere alios ꝑuersos molitur.
uͦ qđ in sacro eloquio uentris uel
uteri nomine: mens solet intelligi.
Hinc est enim qđ ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Lucerna dm̃ spiraculum hominis.
quȩ inuestigat omĩa secreta uen¬
tris. Lux enim grẽ quȩ desuꝑ ue¬

Expanded text:
nam sive terrena quaeque, seu launam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimationem capiat. Unde et enditur. Concepit dolorem, et peperit iniquitatem, et uterus ejus cipit cum perversa cogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux enim gratiae, quae desuper ve
Abbreviated transcription (Latin):
recipe laudes quęrit. Et fortasse
munus se accepisse non estimat.
quia bona corporalia accipere re¬
cusat. Unde sciendum ẽ. quia a-¬
liquando munus amanu. aliqͣn¬
do uͦ ab ore porrigitur. Nam qui
nũmum tribuit. munus ex manu
dedit. Qui autẽ uerbum laudis
impendit. munus ab ore ꝓtulit.
Hypocrita itaq & si exteriora dona
quȩ terrenȩ forsitan necessitati
congruunt. accipere recusat. plus
ẽ qđ sibi recribui appetit: cum
ultra meritum laudari desiderans.
munus ab ore quęrit. Et quia in
ipso laudis appetitu ninio cor ar¬
dore succendit᷑. dicat᷑ recte. Et ig¬
nis deuorabit tabernacula eoꝵ.
qui munera libenter accipiunt.
Sin uͦ eoꝵ tabernacula corpora
debemus acciꝑe. in quib illoꝵ ani¬
mȩ habitant. ignis eoꝵ caberna¬
cula deuorat: quia qui hic in mͣ¬
ce ardent igne auaritiȩ. illic etiã
in carne concremantur ignib
gehennȩ: & mens hẏpocritȩ nũ¬
quã uacat a maliciȩ cogitatione.

Expanded text:
recipere laudes quaerat; et fortasse recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt.Sin vero eorum tabernacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione;
Abbreviated transcription (Latin):
Unde recte subditur. Congregatio
enim hẏpocritȩ sterilis. Cepta enĩ
bona non amnteret. si hẏpocrita
non fuisset. Congregant uͦ hẏpo¬
critȩ bona oꝑa. sed eoꝵ sterilis est
ipsa congregatio: quia ꝑ hoc qđd
agunt. fructum recipere in ȩterna
retributione non appetunt. Fecũ¬
di ac uirides in suis oꝑib huma-¬
nis oculis uidentur. sed in conspe¬
ctu occulti iudicis infecundi et
aridi apparent. Sȩpe uͦ estu aua-¬
ritiȩ accensi. eo maiora de se oꝑa
hlnhanis oculis ostendunt. quo
ampliora sibi ab hominib offerri
mũner appetunt. Unde ad huc
sub ditur. Et ignis deuorabit ta
bernacula eoꝵ. qui munera liben¬
ter accipiunt. Sicut enim corpus
in tabernaculo. sic mens habitat
in cogitatione. Sed ignis taberna¬
cula deuorat. cum estus auaritiȩ
cogitationes deuastat. & fit ple¬
rumq ut hypocrita aurum uel
quȩꝙ bona corporalia ab homi-¬
nib accipere contempnat. sed qr
hȩc non accipit. maiores ab eis

Expanded text:
Unde recte subditur: Congregatio Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. Unde adhuc subditbernacula eorum qui munera libenter accipiunt. - Sicut enim corpus in tabein cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͥ intuendum eͣ si uineȩ floreant.
sed si flores ad partum fructuum
conualescant: quia mirum non ẽ.
si quis bona inchoet. sed ualde mira¬
bile si intentione recta in bono oꝑe
ꝑduret. Unde fit plerumq ut si
in bono oꝑe recta intentio ñ tenet᷑.
etiam ipsum hoc opus qđ bonum
creditur amittatur. Nam quosdã
sepe uidemus terrena que possede¬
rant reliquisse. et nil iam cransito.¬
rium querere: nullis pro hac uita
iurgiis admisceri. Cum itaꝙ hoc
in se fidelis anima ostendit. quasi
oliua florem protulit. Sed cum qͥ¬
dam ex talib rursus ceꝑint mundi
głam quam contempserant quere¬
re. et tͬrenis reb quas spreuisse ui¬
debantur. insaciabiliter inhiare.
uacare iurgiis. primoꝵ lesiones
exquirere: nimirum ꝓiecit oliua
florem quem ꝓposuit: quia rudi¬
menta bom studii. ad ꝑfecta opera
non ꝑduxit. Sed sciendum ẽ quia
hec semꝑ eis ueniunt. qui dm̃ puro
ac simplici studio non sequuntur.

Expanded text:
Non ergo intuendum est si vineae floreant, Non ergo intuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convasi quis bona inchoet, sed valde mirabile est si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus quod bonum creditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
accendiͥntur. humanis placitura
oculis agere anxii studeant: et qua¬
si in scõ studio feruescant. Quid ita¬
ꝙ istos. nisi in flore ęstus contingit.
quos humanȩ laudis appetitio a
fructu alienos facit: Unde et be¬
ne subditur. & quasi oliua ꝓiciens
florem suum. Oliua quippe cum
in flore ẽ. si immoderata nebula
tangitur. a plenitudine fructuũ
euacuatur. Et quotiens inchoan¬
tes quiꝙ bona oꝑa. laudari ab as.¬
picientib ceꝑint. atq in suis laudi¬
b delectari. fit caligo intelligentiȩ
in cogitatione: ut iam discernere ne¬
queat. qua intentione quid faciat:
& fructum ꝑdit oꝑis. uelut ex nebu¬
la fauoris. Unde bene ꝑ salomonẽ
dicitur. Mane surgamus ad uineas.
uideamus si floruit uinea. si flores
fructus parturiunt. Fiorent quip¬
pe uneȩ. cum mentes fidelium bo¬
na oꝑa proponunt. Sed fructus ñ
parturiunt. si ab eo qđ ꝓposuerint.
aliquib uicti errorib infirmant᷑.

Expanded text:
accendantur, humanis placitura accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi in sancto studio fervescant. Quis itaque istos nisi in flore aestus contigit, quos humanae laudis appetitio a fructu alienos fecit? Unde et bene subditur: Et quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florent quippe vineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus parturiunt, si ab eo quod proposuerunt aliquibus victi erroribus infirmantur.
Abbreviated transcription (Latin):
In terrenis quippe actibus ualde
frigescit animus. si nec dum fuerit
ꝑ intima dona solidatus. Unde ne¬
cesse est. ut loca maiora uel exteriora
oꝑa. quȩ humanis sint necessitatib
profutura. illi exercenda suscipiant.
qui hec duudicare atꝙ sub semet¬
ipsis premere ex uirtute intima no¬
uerunt. Nam cum infirmus quisq
ad locum regiminis uel ad exterio¬
ra agenda retrahitur. quo quasi ex.¬
tra se ducitur. eradicatur: quia & ar¬
bor quȩ radices prius in altum non
mittit. citius uentoꝵ impetu sterm¬
tur. si se ad altum uerticem extollit:
& eo citius ad ima corruit. quo alti¬
us inaere sine radicib excreuit. N¬
numquam uͦ florentem uineam. ñ
frigus sed estus arefacit. Cumq im¬
moderato calore tangitur: discussa
florib botrus tabescit. Et plerũq
contingit. ut hiĩ qui ad bona oꝑa
recta intentione non ueniunt. cum
placere se hominib uident. ad exer¬
cenda hȩc eadem oꝑa uebementius

Expanded text:
In terrenis quippe actibus valde In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Unde necesse est ut loca majora vel exteriora era, quae humanis sunt necessitatibus profutura, illi exercenda suscipiant, qui haec dijudicare, atque sub semetipsis premere ex virtute intima noverunt. Nam cum infirmus quisque vel ad locum regiminis, vel ad exteriora agenda retrahitur, quo quasi extra se ducitur, eradicatur, quia et arbor quae radices in altum prius non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altum vertice extollit; eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam vero florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit ut hi qui ad bona opera recta intentione non veniunt, cum placere se hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera vehementius
Abbreviated transcription (Latin):
iniquo loquitur. ut tamen diuinus
sermo ad specialem eius nequitiã
diriuctur. Quienim dicens. lede¬
tur quasi uinea in primo flore botrꝰ
eius. et quasi oliua ꝓiciens germ̃
suum: ꝓtinus subdit. congregatio
enim hypocritȩ sterilis. patenter
indicat. quia in hoc iniquo repro¬
bationis sententiam contra eius hy¬
pocrisim inferat. Sed nunc pensan
dum nobis ẽ: qualiter hẏpocrita
sicut uinea in primo flore. uel sicut
oliua florem proiciens ledatur.
Si florentem uineam ꝑ inȩqualita¬
tem aeris immoderatum frigus
attigerit: ꝓtinus ab om̃i humore
uiriditatis arefacit. Et sunt non¬
nulli qui post ꝑuersa itinera scãs
uias sectari appetunt. sed priusꝙͣ
in eis ut diximus desideria bona
roborent᷑. quȩdam illos presentis
seculi prosperitas accipit. que eos
reb exteriorib implicet: & eaꝵ m̃¬
tem dum a calore intimi amoris
retrahit. quasi ex frigore extinguit:
et quicquid in eis de uirtutũ flore
apparere uidebatur interficit.

Expanded text:
loquitur, ut tamen divinus sermo ad specialem ejus nequitiam derivetur. Qui enim dicens: Laedetur quasi vinea in primo flore botrus ejus, et quasi oliva projiciens florem suum, protinus subdit: Congregatio enim hypocritae sterilis, patenter indicat quia in hoc iniquo reprobationis sententiam contra ejus hypocrisim ferat.  dum nobis est qualiter hypocrita sicut vinea in primo flore, vel sicut oliva florem projiciens laedatur. Si florentem vineam per inaequalitatem aeris immoderatum frigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit, quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem dum a calore intimi amoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de virtutum flore apparere videbatur, interficit.
Abbreviated transcription (Latin):
sint siue ignobiles filii nesciant. qͦ¬
rum eos semꝑ cura fatigabat. Qd
tamen si intelligi spũalit᷑ debet. ñ
incongrue filioꝵ nomine oꝑa desig¬
nant᷑: sicut de muliere paulus dicit.
quia salua erit ꝑfilioꝵ generatio¬
nem. Neq enim musier que conti¬
nentiȩ studens. nequaquam filios
generat. salua non erit sed ꝑ gene¬
rationem filioꝵ saluari dicitur: qr
ꝑ effectum bonoꝵ oꝑum ꝑpetue
saluti sociatur. Nobiles gͦ filii stint
recta oꝑa. ignobiles autemi ꝑũsq
oꝑa. Et sept homo agere quȩtibet
bona intentione nititur. sed tamen
ꝓ multis quȩ subripiunt. enis acta
apud om̃ipotentem dm̃ qualiter
babeant᷑ incertum est. Siue itaq
nobiles fuerint filii eius suie igno¬
biles. non intelligit: qutia subtili
examine discussa. utrum approben¬
tur eius oꝑa an reꝓbentur ignorat.
Et hic gͦ homo in dolore laboris est
positus. et illuc dicit᷑ intimore suspi¬

Expanded text:
s, sive ignobiles sint filii nesciant, qus, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intpro multis quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur, incertum est. Sive itaque nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit, quia, subtili examine discussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspi
Abbreviated transcription (Latin):
cia non euadat. Qui ꝓ eo qđ pau¬
lulum roboratus ẽ ut iꝑpetut̃
tabis faciem eius. & emittes eum.
species morte atterit᷑. Emititur uͦ.
quia ab bis quȩ uolens cenuit. tran¬
sire ad eterna cogit᷑ nolens: dũq
ad illa ꝑducit᷑. hec quȩ diu cogi¬
tata tenuit. qualiter sese habitu¬
ra sint relicta nescit. Unde o sub¬
sunt. mortuoꝵ animas quo loco
habeantur ignorant: ita mortui
in carne uitam uiuentiũ post eos
qualiter disponatur nesciunt: quia
& uita sp̃s longe eͣ auita carnis. et
sicut corportea atꝙ incorporea diũ¬
sa sunt genere. ita etiam distincta
cognitione. Qđ tamen de aminab
scĩs sentiendum non ẽ: quia quȩ intꝰ
om̃ipotentis dei claritatem uident.
nullom credendum est. quia sit foris
aliquid qđ ignorent. Sed carnales
quiq qui amorem p̾cipuum filiis
impendunt. hoc eos beatus iob nesci¬
re postmodum asserit qđ hic uehe¬
menter amauerunt: ut sue nobiles¬

Expanded text:
cia non evadat. Qui pro eo quod paucia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum tabis faciem ejus, et emittes eum. species morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit transire ad aeterna cogitur nolens; dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta nescit. Unde et adsunt 403 mortuorum animae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobile
Abbreviated transcription (Latin):
tus iob utrasq temptationes. uel su¬
bitam & iminensam uel lentã atꝙ
longiorem: consideret casus homi¬
num. et ex his quȩ exterius accidt̃.
caͣpiat interius contemplationem
dicens. Mons cadens defluit. & sa¬
xum transfertur de locosuo. lapides
excauant aquȩ. & alluitione pau-¬
latim terra consumit᷑. ⁊ homines
gͦ similiter ꝑdes: id ẽ sicut hȩc insen¬
sibilia modo subito cotruunt. mͦ
paulisper infusa aquarum mollicie
consumuntur. ita etiam eum quem
rationabilem condidisti. uel subita
temptatione deicis. uel longa ac len¬
ta consumi ꝑmittis. Attq mex
eamdem rationabilem creaturam
uerbis sequentib explicat dicens.¬
Roborasti eum paululum: ut in ꝑpe¬
tuum transiret. Paulatim roboratꝰ
di uires accipit. ut in ꝑpetuũ tran-¬
seat: ubi eius uitam terminus non
concludat. Sed in hac breuitate u
bi roboratus ẽ homo colligit. unde
in ꝑpetuitate inueniat. uel ut sem¬
ꝑ gaudeat. uel ut suscepta suppli¬

Expanded text:
tus Job utrasque tentationes, vel sutus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta consumi permittis. Atque mox eamdem rationabilem creaturam verbis sequentibus explicat, dicensRoborasti eum paululum, ut in perpetuum transiret. - Paululum roboratus dicum accepit, ut in perpetuum transeat, ubi ejus vitam terminus non concludat. Sequitur: Immubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta suppli
Abbreviated transcription (Latin):
teremit. repentino casu mons cecidit.
cum mens illa mysteriis cȩlestibus
assueta. inopinata cemptatione
deuicta t̃ tamq mmanissime tur¬
pitudini subacta. Saxum itaꝙ de
locosuo translatum est. cum ꝓpħe
animus a ꝓphetiȩ mysteriis exclu¬
sus. ad cogitandas turpitudines
uenit. Uideamus etiam qualiter
lapides excauant aquȩ. & alliuuio¬
ne paulatim terra consumit᷑. Salo¬
mon quippe immnoderato ust attq
assiduitate mulierum ad hoc usq
ꝑductus ẽ. ut templũ idolis fabri¬
caret. Et qui prius dõtemplũ con¬
struxerat: assiduitate libidinis etiã
ꝑfidie substratus. idolis construere
templa non timuit. Sicq factũ ẽ:
ut ab assidua carnis petulantia usꝙ
ad mentis ꝑfidiam ꝑueniret. Quid
itaꝙ aliud quam aquȩ excauaue¬
runt lapidem. & alluuione pau¬
latim terra consumpta ẽ. quia sub¬
ripiente paulisꝑ infusione pecca¬
ti. terra cordis illius ad consumpti¬
onem defluxit: Consideret gͦ bea¬

Expanded text:
teremit , repentino casu mons cecidit, teremit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum est, cum prophetae animus, a prophetiae mysteriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo bea
Abbreviated transcription (Latin):
influente aqua paulatim consumit᷑
terra. sic leniter subripiente uitio¬
mens etiam fortis absorbetur. Unde
bene fubditur. Et homines gͦ similit᷑
ꝑdes. id ẽ quia cum temptationem
iusto iudicio eius menti qui stare in
alto cernitur. repente dominari per¬
mittis: cadere ac defluere montem
facis. Ꝙ cum uoluntas ad intium ꝑ¬
mutatur. quasi ad locum aliũ tranꝰ¬
fertur saxum. Cum uͦ temptationẽ
lentam atꝙ subtilem sed tamen as¬
siduam. eoꝵ qui eẽ fortes credunt᷑
pͣualere mentib sinis. quasi lapides
excauant aquȩ. ꝙ alluuione paula¬
tim terra conflunit᷑ quia nimirum
suggestione leni subacta mentis du¬
ritia mollitur. Uideanus dauid il¬
le quantum monis altus fuerit. qui
tanta dĩ mysteria. ꝓphetico sp̃u ua¬
luit contemplarr sed aspiciamus
quam subito cast defluxerit. Qui
dim tisolario deambulans alienã
conuigem concupunt. abstulit. eiꝰq
utrum cũ damptio sui exercitus in¬

Expanded text:
influente aqua paulatim consumitur influente aqua paulatim consumitur terra, sic leniter subripiente mens etiam fortis absorbetur. Unde bene subjungitur Et homines ergo similiter perdes. Id est, quia cum tentationem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur repente dominari permittis, cadere ac defluere montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum; 402 cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur praevalere mentibus sinis, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis duritia mollitur. 23. Dale quantum mons altus fuerit, qui tanta Dei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus in
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑. ut hunc in opinato ꝓuentu
concutiat. & ꝓsternat. casumq
suum non nisi postquã ceciderit
uideat: aliud uero qđ paulatim
uenit inm̃tem. & resistentẽ animũ
lenib suggestionib inficit. & om̃s
in eo uires iusticiȩ non nimietate
sua sed assi duitate consumit Qa
gͦ alia ẽ temptatio. quȩ iustos plerũꝙ
subita instiasione ꝓsternit. dicat᷑.
mons cadens defluit. et saxum trans¬
fert᷑ de loco suo: id ẽ mens scã cuiꝰ
locus iusticia fuerat. impulsu su¬
bito transfertur ad culpam. Rur¬
sum quia alia ẽ temptatio quȩ se
cordi hominis leniter infundit.
om̃emq duritiam fortitudinis cor¬
rumpit. atq consumit: dicat᷑. lapi
des excauant aquȩ. quia uidelicet
duritiam mentis absorbent assi¬
dua & mollia blandim̃ta libidinis.
& lentum atq subtile uitium corrũ¬
pit durum et forte ꝓpositum m̃tis.
Unde stibditur. Et alluuione terra¬
paulatim consumitur. Sicut enm

Expanded text:
tetur, ut hunc inopinato proventu tetur, ut hunc inopinato proventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi postquam ceciderit videat. Aliud vero, quod paulatim venit in mentem, et resistentem animum lenibus suggestionin eo vires justitiae, non nimietate sua, sed assiduitate consumit. Quia ergo alia est tentatio quae justos plerumque subita invasione prosternit, dicatur: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo ; id est, mens sancta, cujus loco justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Alia est tentatio quae sese cordi hominis leniter infundit, omnemque duritiam fortitudinis corrumpit atque cdes excavant aquae. Quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde subditur: Et alluvione paulatim terra consumitur. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
nobis conditor relaxat: recte post
signata in sacculo delicta subiun¬
git᷑. sed curasti iniquitatẽ meam.
Ac si aꝑte dicat. Quȩ mͦ signas ut
penitendo uideam: agis ꝓculdu¬
bio ne in retributione uideant᷑.¬
Sequitur. Mons cadens defluit.
& saxum transfertur de loco suo.
Lapides excauant aquȩ. & alluui¬
one paulatim terra consumitur.
Et homines gͦ similiter ꝑdes: Hoc
crebro agitur. ut cadentib mon¬
tib saxum ad loca alia transfera
tur: ut aquȩ lapides excauent.
oe paulatim terra alluuionibus
consumatur. Sed magna nobis in¬
tentione discutiendum ẽ qđ infer¬
tur. & homines gͦ similiter ꝑdes.
Quid ẽ enim qđ cadenti monti et
saxo translato. qđ excauato lapi¬
di. et ꝑ alluuionẽ terrȩ consũptȩ.¬
ꝑditio humana comparatur:. ni¬
si hoc qđ patenter datur intelli¬
gi. quia duo sunt genera tempta¬
tionum: unum qđ inmente etiam
iusti hominis ꝑ terpentinũ euentũ
agitur. quatinus sic subito temp¬

Expanded text:
nobis Conditor relaxat, recte post nobis Conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta, subjungit: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas, ut poenitendo videam, agis procul dubio, ne in retributione videantns defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et hominem ergo similiter perdes. - Hoc crebro agitur, ut cadentibus rupibus saxum ad loca alia transtur; ut aquae lapides excavent, et paulatim terra alluvionibus consumatur. Sed magna nobis intentione discutiendum est quod infertur: Et homines ergo similiter perdes. Quid est enim hoc, quod cadenti monti et saxo translato, quod excavato lapidi et per alluvionem terrae consumptae perditio humana comparatur, nisi hoc, quod patenter datur intelligi, quia duo sunt genera tentationum? Unum, quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito ten
Abbreviated transcription (Latin):
tus relaxat. Unde iniquitatẽ qͦq
illius ꝑsecutoris sui quem in ter
ra ꝓstrauerat signando curaũ.
cum de illo ad ananiam dixit.
Uas electionis. mͥ ẽ iste. ut portet
nomen meum coram gentib et
regib. & filiis isrł. Ego enĩ osten¬
dam illi. quanta oporteat eum
pati ꝓ nomine meo. Cui eñi ad¬
huc ꝓ transactis excessib uentu
deliquerat in corde signatum tene¬
bat. Sed ꝓculdubio delicta eius
signando curauerat. quem uas ele¬
ctionis uocabat. Uel certe peccata
nr̃a signant᷑ in sacculo: cum mala
quȩ fecimus. sollicito semꝑ corde
pensamus. Quid namq ẽ cor homi¬
nis. nisi sacculus dĩ Ubi dumstu¬
diose conspicimus ꝑ quanta delin¬
quimus. peccata nr̃a qͣsi indĩ sac¬
culo signata portamus. Annon
peccatum suum dauid signatũ
tenebat in sacculo qui dicebat.
iniquitatem meam ego cognosco.
& delictum meum coram me ẽ semꝑ:
Et quia culpas quas nos intuendo
& penitendo cognoscimus. pius

Expanded text:
tus relaxat. Unde iniquitatem quoque tus relaxat. Unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra 401 prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste, ut portet nomen meum coram gentibus, et regibus, et filiis Isrdam illi quanta oporteat eum pro nomine meo pati . Cum enim adhuc pro transactis excessibus ventuuod deliquerat, in corde signatum tenebat; sed procul dubio delicta ejus signando, curaverat, quem vas electionis vocabat. Vel certe peccata nostra signantur in sacculo, cum mala quae fecimus, sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? ubi dum studiose conspicimus per quanta delinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poenitendo cognoscimus, pius
Abbreviated transcription (Latin):
misericordit᷑ relaxat. quia ea dũ
nos punimus. ipse nequaquam in
extremo examine iudicat: paulo
attestante qui ait. Si nosinet ipsos¬
S diuidicaremus. non utiq uidicare¬
mur. Unde adhuc subditur. Signa¬
sti quasi in sacculo delicta mea. sed
curasti iniquitatem meam. Signan
tur quasi insacculo delicta nr̃a.
quia hoc qd nos exterius agimus.
nisi penitentia interueniente di-¬
luamus. in secreto iudicioꝵ dei
sub quadam occultatione seruat᷑:
ut quandoq etiam de sigillo secre¬
ti. exeat ad publicum iudicii. Un¬
de etiam ꝑ moysen dicit᷑. Nonne
hec congregata sunt apud me. &
signata in thesauris meis: Et in
die ultionis reddam illis. Cum uͦ
ꝓmalis quȩ fecimus. disciplinȩ
flagello atterimur: & hȩc ꝑ peniten¬
tiam deflemus. iniquitatem nr̃am
signat & curat: quia nec mulca
hic deserit. nec in iudicio punienda
reseruat. Signat gͥ delicta: quia
ea hic subtilit̾ attendit. ut feriat.
Curat uͦ: quia hȩc ꝑ flagella fundi-¬

Expanded text:
misericorditer relaxat, quia eas, dum misericorditer relaxat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. Signata sunt quasi in sacculo delicta nd nos exterius agimus, nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei, sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam per Moysen dicit: « Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In diem ultionis repro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec inulta hic deserit, nec in judicireservat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter attendit ut feriat; curat vero, quia haec per flagellum fundi
Abbreviated transcription (Latin):
geret. genus humanum. incarnatũ
ad hoc unigenitum misit. Ex cuiꝰ
nobis incarnatione datũ ẽ: ut qui
ex uoluntate ꝓpria in corruptionẽ
cecidimus. uocantinos dõ quando¬
ꝙ ad incorruptionis głam respon¬
dere ualeamus. Qua in re largita¬
tem diuinȩ miscđiȩ pensare quis
ualeat. qđ ad tantam ꝑducit głam
hominem post culpam: Pensat ds̃
mala quȩ fecimus. & tamen ꝑbe-
ngnitatis suȩ grãm ea miscditer
relaxat. Unde ce subdit᷑. Tu quidẽ¬
gressus meos dinumerasti: sed par¬
rat. cum singula quȩq nr̃a oꝑa ꝓp
enĩ ingressib. nisiuna queq nr̃a
actio designatur: Ompͣs itaq ds̃
& gressus dinumerat. et peocatis par¬
cit. quia & subtiliter acta nr̃a con¬
siderat. et tamen hec penitentib
miscdit᷑ relaxat. Qui & duritiam
in peccantib conspicit. sed tamen
hanc p̾ueniente graͣ ad peniten¬
tiam emollit. Culpas gͦ enumerat.
cum nos ipsos ad singula quȩ feci-¬
mus deflenda conuertit. Quas

Expanded text:
geret genus humanum, incarnatum geret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relaxat. Unde et subditugressus meos dinumerasti, sed parrat, cum singula quaeque nostra opeenim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus, et gressus dinumerat et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo enumerat, cum nos ipsos ad singula, quae fecimus, deflenda convertit: quas
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uocanti dõ ueraciter respondemꝰ.
quando ad summȩ incorruptionis
iussum. incorruptibiles surgimus.
ipsa non ualet. sed solius omipoten¬
tis dono agitur. ut ad tantam incor¬
ruptionis głam ꝑmutetur: recte
porriges dexteram. Acsi patenter
dicat. Iccirco creatura corruptibilis
ꝑsistere ad incorruptionẽ potest.
quia tuȩ potestatis manu erigit᷑.¬
& tui respectus gr̃a ut ꝑsistat tenet᷑.¬
Humana namq creatura eo ipso quo
creata ẽ. insemet ipsa habet sub se
defluere. Sed a conditore suo homo
accipit. ut e ad suꝑna contemplati¬
one rapiatur. et in se ipso incorrupti¬
one teneat᷑. Creatura gͦ ne subse de¬
fluat. sed in incorruptione ꝑsistat:
ad incõmutabilitatis statum aucto¬
ris sui dextera leuat᷑. Potest quoq
dextere nomine filius designari.
quia om̃ia ꝑ ipsum facta sunt. Oꝑi
gͥ manuum suarum porrexit omp̃s
ds̃ dexteram suam. quia ut abiectũ
atq in infimis iacens ad sumia eri¬

Expanded text:
ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptibiles surgemus. ipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte porrige dexteram. - Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetHumana namque creatura, eo ipso quod creatura est, in semetipsa habet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa eri
Abbreviated transcription (Latin):
lus nequaquam diceret. Uanitati
creatura subiecta ẽ non uolens. sed
ꝓpter eum qui subiecit in spe: qr
& ipsa creatura liberabit᷑ a serui
tute corruptionis. in libertatem
głe filioꝵ dĩ. Scimus enĩ qđ om̃is
creatura ingemiscit. et parturit
usq usq adhuc. Sc̃s gͦ uir incor-¬
ruptionis statum desiderans. dicat.
Cunctis dieb quib nunc milito. ex¬
specto donec ueniat immutatio
mea. In qua immutatione quid
go respondebo tibi. Respondere
cuilibet dicimͣ. cum eius factis con¬
grua adinuicem oꝑa reddius.
In illa gͥ cõmutatione uocat dñs.
& respondet homo. quia ante incor¬
rupti claritatem. incorruptus
homo ostendit᷑ post corruptionẽ.
Nunc etenim quousq subditi cor-¬
ruptioni sumus. auctori nr̃o mini¬
me respondemus. quia dum corrup¬
tio ab incorruptione longe ẽ.simi¬
litudo apta nr̃e responsioni ñ est.
De illa uͦ immutatione scriptum ẽ.
Cum apparuerit. similes ei erimus.
qm̃ uidebimus eum sicutiẽ. Tunc

Expanded text:
lus nequaquam diceret: Vanitati lus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est non volens, sed propter eum qui subjecit in spe, quia et ipstute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid go respondebo tibi. - Respondere cuilibet dicimus, cum ejus factis congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia, dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: « Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
roborentur. Unde beatus iob cũ
quasi dubitantis uerba ꝓtulit
dicens. putasne mortuus homo
rursum uiuet. ilico sententiam suę
certitudinis adiunxit. qua ait.
specto donec ueniat inmutatiomea.
Qui itaq immutationem suã tanto
defiderio exspectat. quam sit dere-¬
surrectione certus mũnuat. Ꝙ cursũ
uite p̃sentis quantum despiciat innio¬
tescit. qui hunc in iliciam appellat.
Per m iliciam quippe semꝑ ad finem
tenditur. & cotidie conclusionis ter¬
minus exspectat᷑. Cursum itaq ui¬
cȩ huius despicit. & statum solidita¬
tis requirit: qui ꝑ hoc qđ̃ mutabili¬
ter militat. ad immutationẽ suam
ꝑuenire sestinat. Iustis quippe in hac
uita ipsa sarcina suȩ corruptionis
onerosa ẽ qđ uigiliȩ defatigant. som¬
nus queritur. ut uigiliarum labor
etiam somnus occidit. fames corpus
atterit: atq ut eius necessitas repel¬
lat᷑. cibi requiruntur. Sed sepe et
cibi grauant. qui ad repellendum
debilitatis grauamen quesiti fue

Expanded text:
roborentur. Unde beatus Job, cum roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, qua ait: specto donec veniat immutatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat, innotescit qui hunc miseriam appellat. Per malitiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor etiam somnus occidit, fames corpus atterit, atque ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur. Sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen qu
Abbreviated transcription (Latin):
Solent iusti uiri in eo qđ ipsi certum
ac solidum sentiunt. quasi ex du-¬
bietate aliquid ꝓferre. ut infirmoꝵ
in se uerba transferant: sed rursũ
ꝑfortem sententiam infirmantiũ
dubietati om̃imͦ contradicunt. qͣ¬
tinus ꝑ hoc qđ dubie ꝓferre cernũ¬
tur. infirmis aliquatenus condes¬
cendant: & ꝑ hoc qđ certam sentin¬
tiam ꝓferunt. infirmoꝵ mentes
dubias ad soliditatẽ trahant. ¶ &
nimirum dum faciunt. exemplũ
nr̃i capitis sequuntur. Passioni
quippe dñs ꝓpinquans. infirman¬
tium in se uocem sumpsit dicens.
Patermi: si possibile ẽ. transeat ame
calix iste. Eoꝵꝙ timorem ut ab¬
traheret suscepit: & rursus ꝑ obedi¬
entiam uim fortitudinis ostendens
ait. uerumtamen non sicut ego
uolo. sed sicut tu: ut cũ hoc inmi¬
net qđ fieri nolumus. sic ꝑ infir¬
mitatẽ petamus ut non fiat: qͣtinꝰ
ꝑ fortitudinẽ parati simus. ut uo¬
infirmitatis uerba suscipienda
sunt: ut ꝑ eoꝵ post p̃dicamenta
fortia. infirmoꝵ corda gratius¬

Expanded text:
Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt, exemplum capitis nostri sequuntur; passioni quippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstraheret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu; ut cum imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voinfirmitatis illa verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
Quia eñi a conuersatione fuiuen¬
tium eiuitas appellatiui cuita¬
ces desolatȩ sunt. ipsi obsequeni¬
tium eunei ꝑuersoꝵ: quoꝵ cda¬
morib ꝑuersus iste laudatur. eũ
ad praua oꝑa ꝑ nequitiã rapit᷑.
Unde scriptitm est. Laudatur
pcitator in desideriis amore suȩ.
ecum inqua gerit. benedicitur.
Domus uͦ desirge sunt cogitationes
prauȩ. Quas iniquus iste in ha¬
bitat. quia ꝑ omne qđ agit. in¬
iquoꝵ hominum placere cogi¬
tationib appetit. Quȩ ciuita¬
tes desolatȩ et domus deserte re¬
cte nominantur. quia nisi omp̃s
ds̃ talium conuersationes cogi¬
tationesq p̾cedentib eoꝵ culpis
relinqueret. ad grauiora ꝑpetͣn¬
da minime ꝑuenirent. Bene au¬
tem dicitur. quȩ in cumulos st̃
redactȩ. Ruentia namꝙ domoꝵ
atq ciuitatum edificia tumu¬
los faciunt. qm̃ dum praui qͥq
confusis actib sibimetipsis ad ꝑ¬
uersa oꝑa iungunt᷑: ostendunt
ꝓculdubio quia de edificatione
uitȩ ceciderunt. Sequit᷑. Non

Expanded text:
Quia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei perversorum, quorum clamoribus perversus iste laudatur cum ad prava opera per nequitiam rapiatur. Unde scriptum est: Laudatur peccator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominantur, quia nisi omnipotens Deus, talium conversationes cogitationesque, praecedentibus eorum culpis, relinqueret, ad graviora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quique confusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio quia de aedificio vitae ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pe in facie ẽ: in qua & prima cor¬
porisbo nomtbilior pars est. Non
gͦ iine/rito mentis intentio ꝑ
faciem designatur. quã quolibet
uertimus illuc uidemus. Faciẽ
gͦ crassitudo oꝑit. quia desidem¬
ta terrenarum rerũ habundan¬
tia. oculos mentis p̃mit: e hoc
qđ in eis ee̾ honorabile debuiti an¬
te dĩ oculos fedat: quia curis
multipticib aggrauat. Quib
tamen nẽt solum sufficit ut ipsi
suꝑbiantenisi ce hii qui eis con¬
incłostnt ae eoꝵ ꝑinguedine
xtram sidi gleraentur. Nam st̃
nonnulli qui patronis maiorib
adiuncti suꝑbiunt. & de eoꝵ po¬
tentia contra inopes extollunt᷑.
Unde adhuc subditur. Et de late
aruina pinguedo carnis ẽ. & la¬
tera dicere diuitum solemus.
hos quos eis comunctos cernimꝰ.
aruina de eius laterib dependet.
quia quisquis potenti et iniquo
adheret. ipse quoꝙ de eius po¬
tentia uelut ex pinguedine re¬
rum cumet: ut patroni ꝑu̾si
iniquitatem sequens dm̃ non
timeat. quos ualet & quantũ

Expanded text:
pe in facie est, in qua et prima corporis honorabilior pars est. Non ergo immerito mentis intentio per faciem designatur, quam quolibet vertimus, illuc videmus. Faciem ergo crassitudo operit, quia desiderata terrenarum rerum abundantia oculos mentis premit, et hoc quod in eis esse honorabile debuit, ante Dei oculos foedat, quia curis multiplicibus aggravat. Quibus tamen nec solum sufficit ut ipsi superbiant, nisi et hi qui eis conjuncti sunt de eorum pinguedine etiam ipsi glorientur. Nam sunt nonnulli qui patronis majoribus adjuti superbiunt, et de eorum potentia contra inopes extolluntur. Unde et adhuc subditur: CAPUT XLV. arvina pinguedo carnis est, et latera dicere divitum solemus hos quos eis conjunctos cernimus, arvina de ejus lateribus dependet, quia quisquis potenti et iniquo adhaeret, ipse quoque de ejus potentia, velut ex pinguedine rerum, tumet, ut, patroni perversi iniquitatem sequens, Deum non timeat, quos valet, et quantum