comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin ⁊ palmaᷤ
⁊picturas uaria:
quasi ꝓminentes de pariete
⁊ ꝓgredientes. fa̾cit salomon
cherubin in parietib templi
mystici: dum quossibet fidele
scripture sacre p̾cepta in qua
ẽ scientie multitudo. docet tmi-¬
tari. Cherubin facit dum fie¬
ri docet in t̾ris. qd̃ angeli te¬
nent in celis: dum dõcet hu¬
manam creaturam. angelicã
possid̾ẽ uitam. dum etiam ce-¬
teros in mundo multitudine
scientie precellunt. qui deum
p̃ cet̾is diligunt. Nonne etiã
nunc uides aliquos a seculo
longe remotos. tanta scientia
peditos. ut scientia scłaris
subdatur eis: ut non tantum
uocentur ad consilia princi-¬
pum. s etiam int̾sint negotit
regum. ut qui ceꝑunt domi¬
nari ꝓpriis morib. dominait᷑
etiam alienis: ⁊ honorentur
a ꝑsonis sublimiorib: Hii

Expanded text:
cherubin, et palmis, et picturas varias, quasi proeminentes de pariete, et progredientes . Facit Salomon cherubin in parietibus templi mystici, dum quoslibet fideles Scripturae praecepta, in qua est scientiae multitudo, docet imitari. Cherubin facit, dum fieri docet in terris, quod angeli tenent in coelis, dum docet humanam creaturam, angelicam possidere vitam, dum etiam caeteros in mundo multitudine scientiae praecellunt, qui Deum prae caeteris diligunt. Nonne et nunc vides aliquos a saeculo longe remotos, tanta scientia praeditos, ut scientia saecularis subdatur eis, ut non tantum vocentur ad consilia principum, sed etiam intersint negotiis regum, ut qui coeperunt dominari propriis moribus, dominentur etiam alienis, et honorentur a personis sublimioribus? Hi
Abbreviated transcription (Latin):
clinans se et eleuans: ꝑcutien¬
tis more. disciplinam minat᷑.
Corrigia autem ligatur in sũ¬
mitate uirge: et in ligno. qd̃
tenetur sub pede. Hec enun car¬
nem moxtificant. et mentem
domant: labor uidelicet obedi¬
entie et correctio discipline.
Rignum sub pede premitur.
uirga desuꝑ minatur: quia ad
obedientiam cogimur. dum
discipline legibz coartamur.
Aduob accuminib ferri ani¬
mus pungitur: int̾ que duo
ponitur imum ne ad scłm re-¬
deas. aliud ut ad regnum tͣn¬
seas: timor enim compellit.
amor u̾o trahit. Int̾ hec itaq
uoluitur qui in torno sp̃ali po¬
nitur: et dicit. Paratum cor
meum d̾s paratum cor meum.
Bis dicit paratum id ẽ int̾iꝰ
in mente: et ext̾ius in oꝑacio¬
ne: nntus ad cogitanditi recta:
sons ad faciendum ualiades.

Expanded text:
clinans se et elevans percutientis more disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur in summitate virgae, et ligno quod tenetur sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur, quia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animus pungitur, inter quae duo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in operatione, intus ad cogitandum recta, foris ad faciendum utilia.
Abbreviated transcription (Latin):
est obstinatio carnalium in
stilicet miguento et ferro:
io ẽ exemplo boni oꝑis. u̾bo
commonitionis. disciplina
correctionis. Cum enĩ mens
non emittit saniem ꝑ cõfes-¬
sionem. uel ex commonitõne
nõ ꝓmittit emendationem.
restat ut ferri recipiat incisi¬
onem: io ẽ correctionem disci¬
pline. Est aut̃ tumor mollis.
cum mens inflata delectatur
uoluptuosis: dum sectatur
otium. sompnolentia tor-¬
pescit. Ex hiis igitur languor
anime nascitur: quando du¬
ritia obstinationis pressa uł
mollitie dissoluta mens suꝑ¬
ba nichil oꝑatue. Assumit
sibi mobedientia qͣndoꝙ nom̃
obedientie: ut solo nomme
gletur. S̾z quia obedientia

Expanded text:
est obstinatio carnalium in scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia
Abbreviated transcription (Latin):
locis uicinos fluctib. qui
in montib ⁊ fluctib ꝑmo¬
u̾ent cuncta. Qui sunt ex
gen̾e chancam filii cham.
filii noe. Cham int̾pretatur
calor. chanaam u̾o commo¬
tio. Qui aut̃ calet: cito cõ¬
Mittit ⁊ ad montana. so ẽ
ad illos qui głantur in sub¬
liib: et ambulant in ma¬
gnis ⁊ in mirabilib suꝑ se.
Mittit et ad campos id ẽ
ad eos qui t̾rena sapiunt.
qui planitie uoluptatum
delestantur: qui sunt qutasi
pecora campi proni ad uicia.
Mitrit et ad regẽ symeon:
qui int̾pretatur exauditio.
In bonam quandoq partẽ
ponitur exauditio: ut cum
symeon unus de pr̃iarchis
nomen accepit: exaudierat.
enim d̾s precen matris erꝰ
Dicitur autem econtrario

Expanded text:
locis, vicinos fluctibus, qui in montibus et fluctibus permovent cuncta, qui sunt ex genere Chanaan, filii Cham, filii Noe. Cham interpretatur calor, Chanaan vero commotio. Qui autem calet cito comt et ad montana, id est, ad illos qui gloriantur in sublimibus, et ambulant in magnis et mirabilibus super se. Mittit et ad campos, id est, ad eos qui terrena sapiunt, qui planitie voluptatum delectantur, qui sunt quasi pecora campi, proni ad vitia. Mittit et ad regem Simeon, qui interpretatur exauditio. In bonam quandoque partem ponitur exauditio, ut cum m quod Simeon unus de patriarchis nomen accepit . Exaudierat enim Dominus precem matris ejus. Dicitur autem econtrario
Abbreviated transcription (Latin):
autem accusantur: quasi
ad suscipiendam disciplinã
denudantur. Sz quomodo de¬
nudantur: Quando ꝑ cõfes¬
sionem nitiorum occulta
siquidem species discipline:
int̾ior scilicet et ext̾ior. Int̾ior
disciplina ẽ ꝑ districtionem
cordis correstio moꝵ. Ext̾ior
u̾o ꝑ afflictionem carnis cor¬
rectio actionum. Ext̾ior qͣndo¬
Q gen̾at int̾iorem: qui a
dum mens nõ spargitur ad
ext̾iora. reu̾titur ad quietis
amorem. Ad hoc ꝑtinet qd̃
lamech genuit noe: id ẽ dis¬
ciplina requiem. Int̾pretatur
enim lamech ꝑcutiens: qd̃ ẽ¬
ꝓprium discipline. Noe u̾o
requies int̾pretatur: qui tũc
nascitur. qͣndo mens ab ext̾iõ¬
rib ꝑ disciplinam reprimit᷑
Hic est noe qui construxit
arrham id ẽ edificat aĩam:

Expanded text:
enim accusantur, quasi ad suscipiendam disciplinam denudantur. Sed quomodo denudantur? Quando per confessionem vitiorum occulta siquidem sunt species disciplinae, interior scilicet et exterior. Interior disciplina est per districtionem cordis, correctio morum; exterior vero per afflictionem carnis, correctio actionum. Exterior quandoque generat interiorem; quia, dum mens non spargitur ad exteriora, revertitur ad quietis amorem. Ad hoc pertinet quod Lamech Noe genuit , id est, disciplina requiem. Interpretatur enim Lamech percutiens, quod proprium est disciplinae: Noe vero requies interpretatur, quae tunc nascitur, quando mens ab exterioribus per disciplinam reprimitur. Hic est Noe, qui construit arcam , id est, aedificat animam
Abbreviated transcription (Latin):
culus mirre dilectus meus
michi int̾ ubera mea cõmo¬
rabitur. Int̾ ub̾a sponse qͣsi
fasciculiis mirre dilectus
commoratur: dum in corde
cuiussibet xpri passio cum
amaritudine ꝑ memoriam
renouatur. In agro u̾o booz
sorum. spicas colligit: qui
sententias a magnis docto¬
rib intactas diligenter in¬
quirit. Sic ruth moabitis
anima scilicet fidelis secuta
nurum suam uenit in iude¬
am confessionis t̾ram. ibi in
agro booz sequens post t̾ga
merentium ne a doctrina
aberraret: eorum spicas id ẽ
sententias colligit: quas
lex in cybum uidue pupilli ⁊
aduene remancre preceꝑit.

Expanded text:
us myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur . Inter ubera sponsae quasi fasciculus myrrhae dilectus commoratur, dum in corde cujuslibet Christi passio cum amaritudine per memoriam renovatur. In agro vero Boosserant, spicas colligit , qui sententias a magnis doctoribus intactas diligenter inquirit. Sic Ruth Moabitis, anima scilicet peccatrix, secuta nurum suam venit in Judaeam confessionis terram. Ibi in agro Boos sequens post terga metentium, ne a doctrina aberret, eorum spicas, id est, sententias colligit, quas lex in cibum viduae, pupilli et advenae remanere praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ nos minor angłis exti¬
tit: equales nos angelis
uirtute sue immorationis
fecit. Tinde ⁊ moriendo do¬
cuit. mortem nõ metui: re¬
surgendo de uita confidi:
ascendendo de celestis patrie-
hereditate głari: ut quo
caput preisse conspicitur.
illuc subsequi ⁊ membra
gratulentur. Omnes autẽ
nos qui in eius fide nati su¬
mus: eius ꝓculdubio corpͦ
existimus. Non ergo fragi¬
litas humana se desꝑet. s
unigeniti sanguinem con-¬
sideret: ⁊ in precio suo uidet.
quam magna ẽ que tanti
ualet. ꝑpendat sollicite quo
caput precessit: ⁊ qui ad ui

Expanded text:
pter nos minor angelis exstitit, aequales nos angelis virtute suae minorationis fecit. » Unde et moriendo docuit mortem non motui; resurgendo, de vita confidi; ascendendo, de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspicitur, illuc subsequi et membra gratulentur Omnes autem nos, qui in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Non ergo fragilitas humana de se desperet. Unigeniti sanguinem consideret, et in pretio suo videat quam magna est, quae tanti valet. Perpendat sollicite quo caput praecessit, et quae ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
ltimam de duode¬
cim abusionib
claustri habens ĩ
manib ad eam discutiendã
pauca dicturus accedo: qui
me solum int̾ cet̾os in hac ꝑte
negligentiorem reꝑio. Qui
licet ablutis manib. lota fa¬
cie. albis uestibz inditus. ac¬
cedam ad altare: tam̃ ꝑu̾sus
oꝑe. ore pollutus. immundu̾
corde. xp̃ri corpus meis mani-¬

Expanded text:
ltimam de duodecim abusionibus claustri habens in manibus, ad eam discutiendam pauca dicturus accedo, qui me solum inter caeteros in hac parte negligentiorem reperio. Qui licet ablutis manibus, lota facie, albis vestibus indutus accedam ad altare, tamen perversus opere, ore pollutus, immundus corde, Christi corpus meis n
Abbreviated transcription (Latin):
dam silentium facit. Sed
quia hoc silentium contẽ¬
plationis. ⁊ hec quies mẽ¬
tis in hac uita non potest
ẽe ꝑfecta. nequaquam ho¬
ra integra factum in celo

Expanded text:
dam silentium facit. Sed quia hoc silentium contemplationis, et haec quies mentis in hac vita non potest esse perfecta, nequaquam hora integra factum in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
scripture sacre meditando mẽ¬
tem ponunt. qui et in animo
tenent memoriam dominice
passionis. ⁊ in carne portant
crucem mortificationis: qui
ꝑ omnia placent mundo. et
tam̃ mundum fugientes. ser-¬
uiunt deo. In hac siquidem e¬
tate flauescunt crines. caro
nitescit eburnea: ocloͬrum
gemmis facies rosea decorat᷑.
ualitudo corpori uires submi¬
nistrat. iuuenilis etas: lon¬
gioris uite. spacium reꝓmit¬
iit. Tunc enim uiget ratio:
uigent etiam corꝑis sensus.
Tunc ẽ uisus acutior. audi¬
tus prõptior: incessus rectior
uultus iocundior. Qui igit᷑
sne dulcedinis dñs prebet. sic

Expanded text:
Scripturae sacrae imitando mentem ponunt; qui et in animo tenent memoriam Dominicae passionis, et in carne portant crucem mortificationis; qui per omnia placent mundo, et tamen mundum fugientes serviunt Deo. In hac siquidem aetate flavescunt crines, caro nitescit eburnea, oculorum gemmis facies rosea decoratur, valetudo corpori vires subministrat, juvenilis aetas longioris vitae spatium repromittit. Tunc enim viget ratio, vigent etiam corporis sensus. Tunc etiam visus acutior, auditus promptior, incessus rectior, vultus jucundior. Qui igitursuae dulcedinis Dominus praebet, sic
Abbreviated transcription (Latin):
Laban siquidem seruiunt:
que deo obediunt. Hec tria
enim fecit iacob. ut ait b̃s
ambrosius: obediuit matri.
cessit fr̃. seruiuit auunculo.

Expanded text:
Laban siquidem serviunt, qui Deo obediunt. « Haec enim tria fecit Jacob, ut ait beatus Ambrosius, obedivit matri, cessit fratri, servivit avunculo.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sunt desideria. Nam l
desiderium sermo non esset:
ꝓpha nõ diceret. Desid̾ium
cordis corum audiuit au¬
ris tua. Sz quomodo dicun¬
tur pet̾e. quas ⁊ uoluntatẽ
dei certum ẽ. ⁊ ea que futu¬
ra sunt nõ ignorare: De
ipso ergo bibunt: qd̃ ab ip̃o
sitiunt. Discordarent igitur
a uoluntate conditoris: si
que eum uident uelle non
peterent. eiq minus inuehe¬
rent:si uolentem dare. dessde¬
rio pigrion pulsarent. Sz ⁊
deus ad scõzum animas lo¬
quitur: sicut eis resurrestio¬
nem corporum suozum desi¬
derantib. responsum diuini¬
tus dicitur. Requiescite tenpͤ¬
pus adhuc modicum : donec
impleatur numerus conser
Dicere ẽ: int̾ ardorem deside¬
rii c ipsa prescientia sola¬
tium consolationis aspira¬
ire. ut ⁊ animarum uox sit.
hoc qd̃ amantes desiderent:
⁊ respondentis dei sermo sit.
hoc qd̃ eas retributionis cer¬
titudine int̾ desideria con¬
firmat. Respondere ergo eiꝰ
ẽ. ut collectionem frãtrum
expectare debeant. eoꝵ men¬

Expanded text:
ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desiderium cordis eorum audivit auris tua . Sed quomodo dicuntur petere, quas et voluntatem Dei certum est et ea quae futura sunt non ignorare? De ipso ergo bibunt, quod ab ipso sitiunt. Discordarent igitur a voluntate Conditoris, si quae eum vident velle, non peterent; eique minus inhaererent, si volentem dare desiderio pigriori pulsarent. Sed et Deus ad sanctorum animas loquitur, sicut eis resurrectionem corporum suorum desiderantibus, per responsum divinum dicitur: Requiescite tempus adhuompleatur numerus conservdicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare; ut et animarum vox sit hoc, quod amantes desiderant; et respondentis Dei sermo sit hoc, quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus est, ut collectionem fratrum exspectare debeant, eorum men
Abbreviated transcription (Latin):
induit eum mat̾ sua uesti¬
b ualde bonis. similit̾ precio¬
sis uestiri queris: dum legi
tuicam ioseph fuisse tala¬
rem. conaris et tu habere

Expanded text:
induit eum mater sua vestibus valde bonis, similiter pretiosis vestiri quaeris, dum legis tunicam Joseph fuisse talarem, conaris et tu habere
Abbreviated transcription (Latin):
quo appositorum reficiantur.
ne abstinentia nimia caro
afflicta deficiat: aut. saturi¬
tate luxuriet. In mensura
debet esse equalitas: nõ qͣnti¬
tatis s sufficientie:. Tnde b̃s
augustinus. Non equaliter
inquit omnib: quia non e¬
quantitatis s sufficientie:
Tunc enim res equaliter
diuiditur: cum ille qui di¬
uidit ꝓut cuiq opus ẽ. sin¬
gulis partitur. In hoc mului
multociens decipiunt᷑: cum
delicatiori alicui usum lau¬
tioris cybi concessum ud̾int.
Non ẽ inquiunt hec equa
religio. que ꝑsonas recipit.
diuites honorat: et sic con
ut in monasterio uibi quan¬
tum possunt siunt diuites
laboriosi. fiant pauꝑes deli

Expanded text:
quo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae. Unde beatus Augustinus: « Non aequaliter, inquit, omnibus, quia non aequantitatis, sed sufficientiae. Tunc enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit, haec aequa religio, quae personas recipit, divites honorat: et sic contut in monasterio utum possunt fiunt divites laboriosi fiant pauperes deli
Abbreviated transcription (Latin):
solum nõ ꝑsequeretur. s etiã
captum liberaret ac erueret.
doceat. quartum p̾ceptis sui̾
soluit: quod addiderat phi¬
losophia. Ait enim cum pa-¬
cificum dei ppłm informare
uellet. Si fieri potest. qd̃ ex
uob̾ est: cum om̃ib hoĩb
pacem habentes. Deinde
si hoc non potest:certe nõ
discordias. nõ inimicitias.
exluditur: uindicare nos.
nequaquam uelimus. sed

Expanded text:
solum non persequeretur, sed etiam solum non persequeretur, sed etiam captum liberaret ac erueret. doceat, quartum praeceptis suis solvit, quod addiderat Philosophia. Ait enim cum pacificum populum Dei informare vellet: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes : deinde si hoc non potest, certe, nec discordias, nec inimicitias. excluditur, ut vindicare nos nequaquam velimus: Sed
Abbreviated transcription (Latin):
mouetur ad iram ꝓ seipso
uel ꝓ amico. uel ꝓ cõmodo.
Hec tria remouit abraham:
dun habitaret cum nepote.
Primum remouit dicens.
non sit rixa int̾ me et te.
Scd̾m cum dic̾et. neq int̾
pastores tuos. et pastores
meos: t̾cium posuit. ecce in¬
quit tota t̾ra ante te. Hoc ẽ
si de me. si de amico. si de pos¬
sessione dissensio ẽ: omnibz
cedo: si aut̃ moribz. non con¬
uenit. discede a me. O qͣnͣta¬
ante p̾misit abraham ne
cogeretur a nepote discedere:
S etiam hoc uirtutis ẽ ac
discipline. Dixit enim ante
nos quidam phylosophus:
quatuor hec bono uiro mẽe.¬
om̃s sibi amicos faciat.
Scd̃m: ut si nõ potest amc̃i¬
cos facere: non faciat inimi¬
cos. Tercium: ut si istud nõ
suppetit: sententia nõ disce¬
dat. Quartum autem: si qͥs
cedentem ꝑsequatur: nindi¬
cet se ut potest. S̾z illa tria
suꝑiora in oꝑib abrahe cog¬
noscimus. Quartum autẽ
non ita ẽ. quando etiam
cirra cedentem seruauit af¬
fectum. parentis: ut eum ñ

Expanded text:
movetur ad iram pro seipso, vel pro amico, vel pro commodo. Haec tria removit Abraham dum habitaret cum nepote. Primum removit dicens, non sit rixa inter me et te; secundum, cum diceret, neque inter pastores meos et pastores tuos . Tertium posuit: Ecce, inquit, tota terra ante te, hoc est, si de me, si de amico, si de possessione dissensio est, omnibus cedo; si autem moribus non convenit, discede a me. O quanta promisit nepoti Abraham, ne cogeretur a nepote discedere. Sed etiam virtutis est hoc, ac disciplinae. Dixit enim ante nos quidam philosophus, quatuor haec bono viro ineomnes sibi amicos faciat. Secundum, ut si non potest facere amicos, non faciat inimicos. Tertium, ut si istud non suppetit, sententia communi discedat. Quartum autem, ut si quis cedentem persequatur, vindicet se ut potest. Sed illa tria superiora in operibus Abrahae cognoscimus, quartum autem non ita est, quando etiam circa cedentem servavit, affectum parentis, ut eum non
Abbreviated transcription (Latin):
tempnit. Transouctisq om¬
nib que ad se ꝑtinent. solu̾
remanet: ut collectis secum
uirib mentis. remotꝰ a scło.
dñm securius oret. Ad hoc
ꝑtinet qd̃ sequitur. Et ecce
uir luctabatur cum eo usq
mane. Iacob cum uiro lucta-¬
tur: dum cuiussibet iusti a¬
nimus dñm obnixius solito
deprecatur. Et dixit ad eum.
Mimitte me: iain enim ascen¬
dit aurora. io ẽ cessa ab o̾atõ¬
ne ⁊ pecib modo: quia lurx
liberalitatis refulget in mente
tua. Quanidui enim sũmis¬
cum fletib ad dñm inclina-

Expanded text:
temnit. Traductisque omnibus quae ad se pertinent, solus remanet, ut collectis secum viribus mentis remotus a saeculo Dominum securius oret. Ad hoc pertinet quod sequitur: Et ecce vir luctabatur cum eo usque mane. Jacob cum viro luctatur, dum cujuslibet justi animus Dominum obnixius solito deprecatur. Et dixit ad eum: Dimitte me, jam enim ascendit aurora, id est, cessa ab oratione et precibus modo, quia lux libertatis refulget in mente tua. Quandiu enim cum summis fletibus ad Dominum inclina
Abbreviated transcription (Latin):
lestauire nslatur scientia ho¬
noribz sublimari desiderat.
Offert autem hec omnia ani¬
mus summo sacerdoti ĩ ma
ponantur suꝑ contritionis
altare. Intuetur etiam ocdõ
discretionis licet longe positꝰ
dum a ꝑitur templum. ip̃ius
templi pulchritudinem: dũ
in conu̾sis quibuslibet ꝑ exẽ¬
plum boni oꝑis foras appa¬
rentem attendit morum ue-¬
nustatem. Ad dñm clamat:
dum ꝓ hiis in quibz iacet. ad
dĩmi suspirans anhelat. D e

Expanded text:
lectatur, inflatur scientia, honoribus sublimari desiderat. Offert autem haec omnia animus summo sacerdoti in manponantur super contritionis altare. Intuetur etiam oculo discretionis licet longe positus dum aperitur templum ipsius templi pulchritudinem, dum in conversis quibuslibet per exemplum boni operis foris apparentem attendit morum venustatem. Ad Dominum clamat, dum pro iis, in quibus jacet, ad Dominum suspirans anhelat.
Abbreviated transcription (Latin):
stum. In se ergo ꝑ se deficiũt:
quia ip̃si ꝑ se sibi nõ sufficiũt.
Ne igitur omnino in seipsis
remanentes deficiant: in de¬
um ꝓficiant. Ne talib enĩ
ꝓpha dicit. Clamau̾unt ad
dñn cum tribularentur: ⁊ de
nercessitatib eorum eripuit

Expanded text:
tum. In se ergo per se deficiunt, tum. In se ergo per se deficiunt, quia ipsi per se sibi non sufficiunt. Ne igitur omnino in seipsis remanentes deficiant, in Deum proficiant. De talibus enim propheta dicit: Clamaverant ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum eripuit
Abbreviated transcription (Latin):
rentes. hostiatim uictuĩ ne-¬
cessaria querunt. Sic ⁊ nos
mendici sumus: qui a ꝓximo¬
rum res quas habere nõ pos¬
sumus. desiderio et affectu a¬
nimi mendicantes concupis-¬
cimus. In hac aut̃ mendici¬
tate ferro liganur: quia du¬
ris et opprimentib culpis ag¬
grauamur. ferrea enim et iñ¬
dissolubiliad uincula sunte gra¬
uia et inseparabilia pecc̃a
Ad infirmitatem u̾o ꝑtinẽt
quatuor. de quib ꝓpħ̃a dicit.
Esurientes et sitientes: aĩa
eorum in ipsis defecit. Et ali¬
bi. Omnem escam abhomi¬
nata ẽ anima eorum. Audiᷤᷤ
quia esuruint ⁊ sitiunt: ab¬
hominantur ⁊ fastidiunt.
Esuriunt ⁊ sitiunt infirmi¬
tati contraria. abhominan¬
tur et fastidiunt sanitati
conuementia. Esuriunt enĩ
curiositatem: sitiunt uolup-¬
tatem. Abhominantur ⁊ fa¬
stidiunt u̾bum dei: qd̃ est ro¬
bur anime ⁊ alimonia sp̃aliᷤ.
In fame igitur et siti genera¬
tur desiderii tormentum: in
fastidio nouimus esse defe-¬

Expanded text:
rentes, ostiatim victui nerentes, ostiatim victui necessaria quaerunt. Sic et nos mendici sumus quia, proximorum res, quas habere non possumus, desiderio et affectu animi mendicantes concupiscimus. In hac autem mendicitate ferro ligamur, quia duris et opprimentibus culpis aggravamur. Ferrea etenim et indissolubilia vincula, sunt gravia et inseparabilia peccata. Ad infirmitatem vero pertinent quatuor, de quibus propheta dicit. Esurientes et sitientes, anima eorum in ipsis defecit . Et iterum: Omnem escam abominata est anima eorum . Audis quod esuriunt, et sitiunt abominantur et fastidiunt. Esuriunt et sitiunt, infirmitati contraria; abominantur, et fastidiunt sanitati convenientia. Esuriunt enim curiositatem, sitiunt voluptatem; abominantur, et fastidiunt verbum Dei, quod est robor animae et alimonia spiritualis. In fame igitur et siti generatur desiderii tormentum, in fastidio novimus esse defec
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pio uidici: quia ipse de
celo mn t̾ram aspexit. ut audi¬
ret gemitus compeditorum:
ut solu̾et filios int̾emptorũ.
Quatuor sunt aut̃ in captiui¬
tate. quatuor in cart̾e: ⁊ qua¬
tuor in infirmitate notanda.
In captiuitate siquidem sunt
locus. et tempus: pondus la¬
boris ⁊ crudelitas exastoris.
Nocus dum in egypto stimus.
tempus quamdiu male uixi¬
mus: pondus laboris. qntitã
oꝑis: crudelitas exactoris:
ꝑtinatia pharaonis. Sic igit᷑
sub pharaone id ẽ sub dyabo¬
lo in conficiendis latib dũ
sub peccato sumus: tenemur
in mundo. De hiis u̾o que
ad carc̾em ꝑtinent: dicit pro¬
pheta. Sedentes in tenebris et
umbra mortis: uinctos in
mendicitate et ferro. Sedent
in tenebris: qui morantur in
ignorantia ꝓprie fragilitatis.¬
ipsa ẽ ymago future damp¬
nationis. Timbram sequitur¬
corpus: et ymaginem uite ui¬
tiose mors et̾na comitatur.
Mendici u̾o uocari possunt:
qui ꝑ alienas domos discur¬

Expanded text:
sunt pio judici quia ipse de sunt pio judici quia ipse de coelo in terram aspexit, ut audiret gemitus compeditorum, ut solveret filios interemptorum . Quatuor autem sunt in captivitate, quatuor in carcere, et quatuor in infirmitate notanda. In captivitate siquidem sunt locus et tempus, pondus laboris et crudelitas exactoris. Locus, dum in Aegypto sumus, tempus quandiu male viximus, pondus laboris, quantitas operis, crudelitas exactionis, pertinacia Pharaonis. Sic igitur sub Pharaone id est, sub diabolo in conficiendis lateribus dum sub peccato sumus, tenemur in mundo. De iis vero, quae ad carcerem pertinent, dicit propheta: Sedentes in tenebris et umbra mortis, vinctos in mendicitate et ferro . Sedent in tenebris, qui morantur in ignorantia propriae fragilitatis.ipsa est imago futurae damnationis. Umbra corpus sequitur, et imaginem vitae vitiosae mors aeterna comitatur. Mendici vero vocari possunt, qui per alienas domos discur
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑat. Cum igitur oramus
assistentes coram summi ui¬
dicis maiestate: tria sunt at¬
tendenda uidelicet insinuatio.
captatio. postulatio. Ut insi¬
nuemus miseriam captemꝰ
beniuolentiam: postulemus
ueniam. Hic ẽ ordo supplicã¬
tium. ut respiciat miseriam
miscd̃ia: beniuolentiam dili¬
gentia. ueniam gr̃a. Sunt
autem quedam in oratione
ad memoriam reducenda: id
ẽ opp̾ssio. lib̾atio. ⁊ iustifica¬
tio. Ad insinuationem siqui¬
dem miserie. ꝑtinet memoria
opprressionis. ad captationẽ
beniuolentiẽ ꝑtinet memori¬
a liberanionis: ad postulatiõ¬
nem uenie: memoria iustifi¬
cationis. Insinuemus igitur
humilit̾ misericordi iudici.
b grauamur. Ipse enim̃n res¬
pexit in orationem humilium:
et non spreuit precem eorum.
Tria sunt autem quib oppri¬
mimur: uidelicet carcer. capti¬
uitas et infirmitas. Grauat᷑
infirmus debilitate. ⁊ dolore:
incarceratus cathenis. et com¬
pedib captiius seruitute et
labore. Hec tt̾um insinuanda

Expanded text:
et. Cum igitur oramus assistentes coram summi judicis majestate, tria sunt attendenda, videlicet, insinuatio, captatio, postulatio, ut insinuemus miseriam, captemus benenevolentiam, postulemus veniam. Hic est ordo supplicantium, ut respiciat miseriam misericordia, benevolentiam diligentia, veniam gratia. Sunt autem quaedam in oratione ad memoriam reducenda, id est, oppressio, liberatio et justificatio. Ad insinuationem miseriae siquidem pertinet memoria oppressionis, ad captationem benevolentiae pertinet memoria liberationis, ad postulationem veniae memoria liberathumiliter misericordis judicis bus gravamur. Ipse enim respexit in orationem humilium, et non sprevit precem eorum . Tria sunt autem, quibus opprimimur, videlicet carcer, captivitas, et infirmitas. Gravatur infirmus debilitate et dolore, incarceratus catenis et compedibus, captivus servitute et labore. Haec iterum insinuanda
Abbreviated transcription (Latin):
du eccli̾astico. quem euisdent
saulis unctio non indecenter
exprimit: cognou̾imus insig¬
nitos. Sunt enim młti qui
ẽe qd̃ illi sunt: si aut̃ contin¬
gat qd̃ uolunt. illis quos in¬
dicau̾unt. meliores nõ sunt.
Sic igitur ut supradiximus
pecrauit saul ꝑ suꝑbiam. ꝑ in¬
obedientiam. ꝑ excusationem

Expanded text:
du ecclesiastico quem ejusdem du ecclesiastico quem ejusdem Saulis vinctio non indecenter exprimit cognoverimus insignitos. Sunt enim multi qui esse quod illi sunt. Si autem contingat quod volunt, illis quod judicaveverant, meliores non sunt. Sicut igitur diximus supra, peccavit Saul per superbiam, per inob
Abbreviated transcription (Latin):
precepit: nos aut̃ reliqua
occidimus. qd̃ preceꝑat dñs.
Tnde beda suꝑ samuelem.
Saul inquit ea que dño iu¬
bente occisa sunt. se cũ ppło
occidisse: hiis u̾o que contͣ
int̾distum eius reseruata st̃.
non se s ppłm peꝑcisse testa¬
tur. Per suꝑbiam peccauit.
cum demum dic̾et samueli.
peccaui: s nunc honora me
coram seniorib ppli̾ mei et
coram yfrl̃. Immod̾ata sauliˢ
suꝑbia s modesta samuelis
humilitas: honorari repb
querit. et honorat ꝓph̾a rep¬
bum. Sic etiam nrĩs tempo¬
rib inueniuntur multi qͥ
a magistris sp̃alib redar¬
guti: penitentes ore tantũ
timent honore priuari. Si
aut̃ int̾ nos tales uidemuᷤ.
aut pati nolumus. aut ac¬
cusamus: quia iñcorrigibi¬
les sunt. Saiuel aut̃ nõ tan¬
tum patitur: s honorat. Unde
beda suꝑ samuelem. Nos qͦ¬
inquit in exemplum b̃ĩ sa¬
muelis erga tales modeste
tet:quos incorrigibiles et
diuino iam iudicio non du¬
bitamus dampnandos. ma¬
xime filios quos aliquo gra¬

Expanded text:
praecepit; nos autem reliqua occidimus, quod praeceperat Dominus. Unde Beda super Samuelem: « Saul, inquit, ea quae, Domino jubente, occisa sunt, se cum populo occidisse, his vero quae contra interdictum ejus reservata sunt, non se, sed populum pepercisse testatur. » Per superbiam peccavit, cum demum diceret Samueli: Peccavi, sed nunc honora me coram senioribus populi mei et coram Israel . Immoderata Saulis superbia, sed moderata Samuelis humilitas. Honorari reprobus quaerit, et honorat propheta reprobum. Sic etiam nostris temporibus inveniuntur multi, qui a magistris spiritualibus redarguti, poenitentes ore tantum, timent honore privari. Si quidem inter nos tales videmus, aut pati nolumus, aut accusamus, quia incorrigibiles. Samuel autem non tantum patitur, sed etiam honorat. Unde Beda super Samuelem: « Nos quoque in exemplum beati Samuelis decet ergo tales modeste aducere, quos incorrigibiles et divino judicio non dubitamus damnandos, maxime illos quos aliquo gra
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis. cui petrus absci-¬
dit auriculain: huic nomen
erat malchus. qd int̾pretat᷑
rex. Serniebat igit᷑ malchuꝰ
pontifici: quia dignius est
sacerdotium regno. Mirant᷑¬
de dampnatione saulis: hoc
qd̃ diximus. Regant illi ihe¬
ronimum contra iouinia¬
num et inuenient ibidem
tres ordines: arietes scilicet
oues. et hedos. Int̾ arietes
dauid numeratur. int̾ oues
ionathas: int̾ hedos saul.
Ad sinistram ergo saul. qr

Expanded text:
pontificis, cui Petrus abscipontificis, cui Petrus abscidit auriculam, huic nomen erat Malchus , quod interpretatur rex. Serviebat enim Malchus pontifici, quia dignius est sacerdotium regno. Mirantude damnatione Saulis, hoc quod diximus. Legant Hieronymum contra Jovinianum, et invenient ibidem tres hominum ordines, arietes scilicet, oves et haedos. Inter arietes David numeratur, inter oves Jonathas, inter haedos Saul. Ad sinistram ergo Saul, q
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. eua filii sapientiam:
dyabolus sp̃s sc̃i benignitatẽ
bonitatem prĩs cum diceret.
mulier qmͣ dedisti mͥ seduxit
me: eua filii sapientiam re¬
darguit qd̃ nõ sapient̾ eg̾it.
quia posuit serpentem in pa¬
radyso a quo decepta ẽ: dya¬
bolus autem benignitatem
sp̃s scĩ ignorat. dumi desꝑan¬
do deuenia. in delicto maxi-¬
mo ꝑseu̾at: id ẽ in superbia.
Tinde psalmista. Et emunda¬
bor a delicto maximo. Ait bs̃
angustinus: delictum inquit
u̾itas de mendaci excusatio¬
ne. filius qui ẽ pp̃ĩ obediens
peccati testimonsum ꝓfert.
Cauendum ẽ igitur nobis
qui culpas nr̃as excusamuꝰ.
qui sumus mobedientes et
suꝑbi: ne adu̾sum nos dent
hii tres testimonium ĩ celo.
Suꝑiori nõ obediuit saul.
nec peꝑcit inferion s sibi. dũ
ppłm sibi subiectum accusat.
dum seipsum excusat: dum
Contra suꝑiorem enĩ peccat.
io ẽ contra sainuelem: dig¬
nius ẽ enĩ sacerdotiũ reg¬
no. qd̃ in passione dñi fign¬
ratum nouimus ẽẽ ꝑ seruũ

Expanded text:
 Eva Filii sapientiam, diabolus Spiritus sancti benignitatem bonitatem, cum diceret: Mulier quam dedisti mihi, seduxit me . Eva Filii sapientiam redarguit, quod non sapienter egerit, quia posuit serpentem in paradiso a quo decepta est. Diabolus autem benignitatem Spiritus sancti ignorat, dum desperando de venia in delicto maximo perseverat, id est, in superbia. Unde Psalmista: Et emundabor a delicto maximo . Ubi beatus Augustinus: « Delictum » , inquit, veritas, de mendacii excusatione; Filius, qui est Patri obediens peccati testimonium proferunt. Cavendum igitur nobis est, qui culpas nostras excusamus, qui sumus inobedientes et superbi, ne adversum nos dent hi tres testimonium in coelo. Superiori non obedivit Saul, nec pepercit inferiori, sed sibi, dum populum sibi subjectum accusat, dum seipsum excusat et Contra superiorem enim peccat, id est contra Samuelem, nius est enim sacerdotium regno. Quod in Passione Domini figuratum novimus esse per servum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ignur pacem diligit.
cui qd̃ habet sufficit. qui sa¬
tiari celesti desiderio nititur.
⁊ in eo toris medullis cordis
delectatur. qui cum gr̃arum
actione etiam adu̾sa sustinet.
talis dico adhuc in. domo ꝓ¬
bationis posttus. ordinem ꝑ¬
feste beatitudinis. ex parte
tenet. Sz cum ad illud clau¬
strum ꝑuen̾it: non ex parte
s ex integro. regulam ꝑfestio¬
sunt quatuor ordines colũp¬
narum: distincti quatuor
diu̾sis ꝓprietatib colorum.
Est enin primus ordo cro¬
ceus. sid̾us rubeus: t̾cius n¬
ueus. quartus cerulens. Pri¬
mus ẽ similis croco. scd̃us
roser t̾cius lilio. quartꝰ mole
Hec quatuor diu̾sitates colo¬
rum : designant quatuor or

Expanded text:
Qui igitur pacem diligit, cui quod habet sufficit, qui satiari coelesti desiderio nititur, et in eo totis medullis cordis delectatur, qui cum gratiarum actione etiam adversa sustinet: talis, dico, adhuc in domo probationis positus, ordinem perfectae beatitudinis ex parte tenet. Sed cum ad illud claustrum pervenerit, non ex parte, sed ex integro regulam perfectiosunt quatuor ordines columnarum distincti quatuor diversis proprietatibus colorum. Est enim primus ordo croceus, secundus ruber, tertius niveus, quartus caeruleus. Primus similis est croco, secundus rosae, tertius lilio, quartus violae. Hae quatuor diversitates colorum designant quatuor or
Abbreviated transcription (Latin):
egypti in iherłm: ⁊ tulit the¬
sauros domus dñi. ⁊ thesau-¬
ros regios ⁊ uniu̾sa diripuit.¬
⁊ scuta aurea que fecerat sa¬
lomon: ꝓ quibz fecit rex robo¬
am scuta erea. Sesac int̾pre¬
tatur byssus cilitii. Ciliciũ
uestis ẽ penitentium. Hac
enim ueste se induunt: qui
peccata plangere nouerunt.
Byssus u̾o ẽ genus panni:
subtilitate ⁊ mollitie ualde
delicati. Qui enim in domib
regum sunt. mollib uesti-¬
untur: et uoluptuosa que¬
runt. De cilitio igitur bys¬
sum faciunt: qui asꝑitatẽ
uite. in uoluptatem uertunt.
Tulit etiam sesac thesauros
domus dñi. id ẽ secreta diui¬
ni consilii: sz ⁊ thesauros re¬
gios abstulit. quia discretas
dispansationes uoluptas dis¬
soluit. Thesauros quos sa

Expanded text:
egypti in Hierusalem, et tulit thesauros domus Domini, et thesauros regios, et universa diripuit, et scuta aurea quae fecerat Salomon, pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea . Sesac interpretatur byssus cilicii. Cilicium est vestis poenitentium. Hac enim veste se induunt, qui peccata plangere noverunt. Byssus vero est genus panni subtilitate et mollitie delicati. Qui enim in domibus regum sunt, mollibus vestiuntur, et voluptuosa quaerunt . De cilicio igitur byssum faciunt, qui asperitatem vitae in voluptatem vertunt. Tulit autem Sesac thesauros de domo Domini, id est, secreta divini consilii. Sed et thesauros gios abstulit, quia discretas dispensationes voluptas dissolvit. Thesauros quos Sa
Abbreviated transcription (Latin):
suscipite infirmos: patientes
estote ad omnes. Precepitq
rex ut tollerent lapides grandeᷤ
preciosos in fundamentũ tem¬
pli: et quadrarent cos. In edi¬
ficanda domo dñi in primis
fundam̃tum ponitur: qd̃ nõ¬
nisi eu̾sa ⁊ eiecta t̾ra firmum
reꝑitur. ne edificemus suꝑ ter¬
ram. s suꝑ petram: petra aut̃
erat xpp̃ic. In quo fundam̃to
lapides preciosi. et grandes
grandes fama. conditori fuo¬
adherentes disponuntur. prrꝰ
tam̃ debent lapides quadrari:
et sic in fundam̃to pont. Qua¬
drature lapidum. potest assi¬
mlari stabilitas elestorum.
Electi siquidem quadrantur:
dum int̾ quatuor uirtutes.
prudentiam scilicet ⁊ tempe-¬
rantiam. fortitudinem. ⁊ ui-¬
sticiam. constituuntur. Tunc
enim quocumq u̾tatur dest.
firmus manet: ne ad ignaui¬
am prudentia. ad delectatio¬
nem temꝑantia. fortitudo

Expanded text:
suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . Praecepitque rex, ut tollerent lapides grandes pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos . In aedificanda domo Domini in primis fundamentum ponitur, quod nonnisi eversa et ejecta terra firmum reperitur, ne aedificemus super terram, sed supra petram. Petra autem erat Christus . In quo fundamento lapides pretiosi et grandes grandes et fama, suo Conditori adhaerentes disponuntur. Prius tamen debent lapides quadrari, et sic in fundamento poni. Quadraturae lapidum potest assimilari stabilitas electorum. Electi siquidem quadrantur, dum inter quatuor virtutes, prudentiam scilicet et temperantiam, fortitudinem et justitiam constituuntur. Tunc enim quocunque vertatur electus, firmus manet, ne ad ignaviam prudentia, ad delectationem temperantia, fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
icut homo ext̾ior
in refectorio mat̾i¬
ali ad horam cybo
potuq reficitur: sic int̾ior ho¬
mo in refectorio sc̃e meditatõ.¬
nis. potatur uino compun-¬
ctionis et diu̾sorum exem¬
plorum saginatur ferctilis.
In hoc igitur refestono tres
ponuntur mense. id ẽ tres in¬
tellectus diuine scripture: ui¬
delicet hystorialis. misticus.
et moralis. Prima mensa
simplicib. scd̾a doctorib: t̾cia
communis ẽ utrisq. In pri¬
ma ꝙb ẽ grossior. in scc̃a sub¬
tilior: in t̾cia dulcior. Prima
saporem continet exemplorũ.
scd̾a uim mysteriorum: t̾cia
dulcedinem moꝵ. In una xpr̃e
uinum ministrat. in alia frã¬
git panem: in t̾cia docet. Pri

Expanded text:
icut homo exterior in refectorio materiali ad horam cibo potuque reficitur, sic homo interior in refectorio sanctae meditationis potatur vino compunctionis, et diversis exemplorum saginatur ferculis. In hoc refectorio tres ponuntur mensae, id est, triplices intellectus divinae Scripturae, videlicet historialis, mysticus et moralis. Prima mensa simplicibus, secunda doctoribus, tertia communis est utrisque. In prima cibus grossior, in secunda subtilior, in tertia dulcior. Prima saporem continet exemplorum, secunda vim mysteriorum, tertia dulcedinem morum. In una Christus vinum ministrat, in secunda frangit panem, in tertia docet. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
designat anime claustrum.
Tria possumus assignare ta¬
b̾nacula. scilicet mat̾iale. my¬
sticum. et morale: id ẽ taber¬
naculum moysi. tab̾naculũ
xpri. tab̾naculum cuiuslibet
iusti. Tab̾naculum moysi:
fuit ex diu̾sis ornamentoꝵ
gen̾ib conueniens structura.
Tab̾naculum xp̃r̃i ẽ ecclesia:
tab̾naculum iusti quelibet
fidelis anima. Tnun fit ex
lignis sechim in putribilib:
aliud ex scĩs infatigabilib.
aliud ex uirtutibz. Moyses
catur: quia ab hominibz nõ
inhabitatur. Mundus uero
dicitur desertum: quia deser¬
uerat ꝓprm. Similit̾ ⁊ animꝰ
desertum nuncupatur: quia
Posuit moyses in tab̾nacu

Expanded text:
designat claustrum animae. Tria possumus assignare tabernacula, scilicet materiale, mysticum et morale, id est tabernaculum Moysi, tabernaculum Christi, tabernaculum cujuslibet justi. Tabernaculum Moysi fuit ex diversis ornamentorum generibus conveniens structura. Tabernaculum Christi est Ecclesia. Tabernaculum justi quaelibet fidelis anima. Unum fit ex lignis Setim imputribilibus, alterum ex sanctis infatigabilibus, tertium ex virtutibus. Moyses catur, quia ab hominibus non habitatur; mundus vero dicitur desertum, quia deseruerat Christum: similiter et anima desertum nuncupatur, quandPosuit Moyses in tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
conqueruntur. alii qd̃ dispẽ¬
dium patiatur eccl̃ia. ꝓ sa-
lute eorum: contristantur.
De cybo aut̃ quidam queri¬
moniam faciunt. eoquod
nõ sufficient̾. uel quomodo
uel quando uolunt ministre¬
tur eis: alii u̾o dolent eoqd̃
delicata comedant. nichil o¬
perantes. qd̃ aliquis eis ser-¬
uiat. et ipsi nulli seruiant.
De ordine aut̃ quidam cõ¬
queruntur imputantes gͣ¬
uitati ordinis. infirmitatis
sue causam: et sic quod bñ
eg̾unt male ꝑdunt. Sunt
autem alii qui ideo conque¬
runtur de ordine. quia a cõ¬
uentu fratrum seꝑati delica-¬
tius trastentur: si autem
a lestulo fr̃m in choro psal.¬
lentium uoces audierint.
tunc psalmos ruminant.
orantes iñ cubiculo cordis
clausis ostiis: et licet totã

Expanded text:
conqueruntur. Alii quod dispendium patiatur Ecclesia pro infirmitate eorum, contristantur. De cibo autem quidam querimoniam faciunt, eo quod non sufficienter vel quomodo vel quando volunt ministretur eis. Alii vero dolent eo quod delicata comedant nihil operantes, et quod aliquis eis serviat et ipsi nulli serviant. De ordine autem quidam conqueruntur, imputantes ordinis gravitati infirmitatis suae causam, et sic quod bene egerant, male perdunt. Sunt autem alii qui ideo conqueruntur de ordine, quia a conventu fratrum separati delicatius tractentur. Si autem a lectulo, fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminant, orantes in cubiculo cordis clausis ostiis: et licet tota
Abbreviated transcription (Latin):
gio: quia ducit ad ꝑfectio¬
nem. Sufficiant nunc ea¬
que de nouem beneficiis
religionis dicta sunt: ut ad¬
huc aliquid quasi in transi¬
tu. de cohabitatione eiusdẽ
breuit̾ tanganus. Quatu¬
or sunt in religione notan¬
da: suauis ẽ enim. et mitis.
quieta. et secura. Suauis in
cohabitatione: mitis in ser-¬
mone. quieta in mente: se¬
cura in actione. Nec tamen
sic suauis ẽ ut nõ sit discre¬
ta: nec sic mitis ut patiatur
miusta. nec sic mente quie¬
ta. ut bonum non cogitet.¬
otiosa: nec sic secura. ut do¬
minum nõ timeat. sed sic
secura. ut pro amore huma¬
no ab oꝑe bono ñ desistat.
Religio assimilatur mulie¬
ri caste. que ab aliquo dili¬
gitur ut ducatur in uxorẽ.
ideo scilicet ut pulchia sit.
quod diuitiis habundet. et¬

Expanded text:
gio quia ducit ad perfectionem. Sufficiant nunc quae de novem beneficiis religionis dicta sunt, ut adhuc aliquid quasi in transitu de cohabitatione ejusdem breviter tangamus. CAor sunt in religione notanda. Suavis est enim et mitis, quieta et secura. Suavis est in cohabitatione, mitis in sermone, quieta in mente, secura in actione. Nec tamen sic suavis est ut sit indiscreta, nec sic mitis ut patiatur injusta; nec sic mente quieta, ut bonum non cogitet; nec sic secura, ut Dominum non timeat; sed sic secura, ut pro timore humano ab opere bono non desistat. Religio assimilatur mulieri castae, quae ab aliquo diligitur ut ducatur in uxorem, ideo scilicet quod pulchra sit, quod divitiis abund
Abbreviated transcription (Latin):
eos quos patient̾ expestaue¬
rat. puniendos hostib relin¬
quit. Nec tantum muros ci¬
uitatis destruit: s etiã mu

Expanded text:
eos, quos patienter exspectaverat, puniendos hostibus relinquit. Nec tantum muros civitatis destruit, sed etiam mu
Abbreviated transcription (Latin):
amplius aꝑiantur firmat.
Cum seras confortatas ẽẽ
dicit: clausas ianuas bea¬
te ciuitatis ostendit. Sera
in porta ponttur. ut intran¬
di. licentia denegetur: quod
illo temꝑe accidit. qͣndo spõ¬
sus intrauit. sic̃ in euͣngłio
de uirginib dicit. Et que p̾
parate erant intrauerunt
quidam sapiens dicit. ñ ad
custodie penam: s ad beati¬
tudinem sempit̾nam: quia
nec inde quisqm sc̃s ult̾ius
exibit. nec aliquis postea ali¬
enus intrabit. Tunc enim
erit beatitdo iustoꝵ secura.
que tali lege ꝓbatur suscipt
ut ñ quam possit amitri. qm̃

Expanded text:
amplius aperiantur, firmat. Cum seras confortatas esse dicit, clausas januas beatae civitatis ostendit. Sera in porta ponitur, ut intrandi licentia denegetur, quod illo tempore accidit, quando Sponsus intravit, sicut in Evangelio de virginibus dicitur: Et quae paratae eraquidam sapiens dicit, « non ad custodiae poenam, sed ad beatitudinem sempiternam, quia nec inde quisquam sanctorum ulterius exibit, nec aliquis postea alienus intrabit. » Tunc enim erit beatitudo justorum secura, quae tali lege probatur suscipi, ut nunquam possit amitti, q
Abbreviated transcription (Latin):
precipit dauid: du̾te inquit
a malo et fac bonum. Pes
esau u̾o designatur carnalis
affectus. Ab esau igit᷑ disce¬
dit: qui carnalib desideriis
non consentit. Cum iacob
u̾o graditur: qui contra ui¬
tia luctando ambulans in
uia immaculata. in lege do

Expanded text:
praecepit David: Diverte, inquit, a malo, et fac bonum . Per Esau sero designatur carnalis affectus. Ab Esau igitur discedit, qui carnalibus desideriis non consentit. Cum Jacob vero graditur, qui contra vitia luctando, ambulans in via immaculata, in lege Do
Abbreviated transcription (Latin):
on negat religio qd̃
raquirit necessitas¬
naturr: ꝓhubet autem quod
appetit suꝑfluitas gule. Cau

Expanded text:
on negat religio quod requirit necessitasnaturae, prohibet tamen quod appetit superfluitas gulae. Cau
Abbreviated transcription (Latin):
qum trahas. Dum enim sc̃i
sp̃e oleum infundis: cordis dũ¬
ritiam molliendo dissoluis.
Dum u̾o humilitatem ⁊ pa¬
tientiam filiĩ pretendis. ĩ nob̃
tumorem suꝑbie. ipsius exem¬
pla p̾mis: et sic ad dexteram
quanidiu ꝑ expectationem
porexisti accedimis. ut cum
electis ad dext̾am pr̃s simus.
Hec igitur confideranda sunt
in atrio confessionis: ordina¬
ta sub regula iusticie: et sub
funiculo predicationis. Dicit᷑
etiam hoc atrium. int̾ius a¬
trium: uocatur ⁊ atrium sac̾¬
dotum. Et recte dicitur int̾ius:
quia quicquid ꝑ confessionẽ

Expanded text:
ctum trahas. Dum enim: sancti ctum trahas. Dum enim: sancti Spiritus oleum infundis, cordis duritiem molliendo dissolvis. Dum vero humilitatem et patientiam filii praetendis, in nobis tumorem superbiae ipsius exemplo premis . Et sic ad dextram, quam diu per exspectationem porrexisti, accedimus, ut cum electis ad dextram Patris simus. Haec igitur consideranda sunt in atrio confessionis, ordinata sub regula justitiae, et sub funiculo praedicationis. Dicitur etiam hoc atrium interius, vocatur et atrium sacerdotum. Et recte dicitur interius, quia quidquid per confessione
Abbreviated transcription (Latin):
recogitat multitudinem tur¬
pium delictorint que gessit.
s etiam magnitudinem eoꝵ¬
demi. ante oculos mentis po-¬
nit. si timeat ⁊ abharreat nõ
ẽ mirandum: s stmmopere
ne desꝑet est enitandum. Põ¬
liendi igitur sunt lapides: ne
exasꝑentur ꝑ desꝑatiõnant s-¬
delium mentes. Poliendus et
siquidem timor benignitace
tentie: pudor puritate conscĩ-¬
entie: In poliendis enim lapi-¬
dibz tria sunt assignanda: sci¬
licet oleum. lapis. ⁊ manus.
Infunditur enim desuꝑ oleũ.
mendo trahit. Benignitas
tatem lapidum leuit: assidu¬
itas penitentie. uelut lapis
peccõrum scrupulos texit:
puritas u̾o conscientie quasi
manus ad ultimum peccati
sordes t̾git᷑. I stud ẽ oleum sp̃c.
hic ẽ lapis angularis: hec ẽ
dext̾a dei p̃is. Primum leuit.
scd̃m premit: tercium trahit.
Rogo igitur benignissime pat̾.
ut dolorem meum leuias: a¬
nimi mei tumorem premas:
oꝑrenanuum tuarum dext̾am¬
ii porrigas: iacentem erigas. ere¬

Expanded text:
recogitat multitudinem turrecogitat multitudinem turpium delictorum quae gessit, sed etiam magnitudinem eorum ante oculos mentis ponit, si timeat et abhorreat non est mirandum, sed summopere ne desperet est evirandum. Poliendi sunt igitur lapides, ne exasperentur per desperationem fidelium mentes. Poliendus est siquidem timor benignitate te poenitentiae, pudor puritate conscientiae. In poliendis enim lapidibus tria sunt assignanda, scilicet oleum, lapis et manus. Infunditur enim desuper oleumemit, et premendo trahit. Benignitas tatem lapidum lenit; assiduitas poenitentiae velut lapis peccatorum scrupulos terit; puritas vero conscientiae quasi manus ad ultimum peccati sordes tergit. Istud est oleum spiritus, hic est lapis angularis, haec est dextra Dei Patris. Primum lenit, secundum premit, tertium trahit. Rogo ergo, benignissime Pater, ut dolorem meum lenias, animi mei timorem premas, operi manuum tuarum dexteram porrigas, jacentem erigas, ere