comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dominꝰ: Plenus sum holocausto¬
mate arietũ & pinguamine agnorum.
& sanguinem hyrcorum & taurorum
nolo: Quis enim exqͥsiuit ista de manib
ur̃is: Item in psalmo. xl .ix. Non edam
carnes taurorum: & sanguinem hyrcoꝵ
bibam. Dacrifica deo sacrificium laudis.
& redde altissimo uota tua. & inuoca me
in diem p̃sstirȩ. & eximam te. et głificab
me.Item in eodem psalmo Sacrificrũ
laudis clarificabit me. & illic uia est
in qua ostendam illi salutare dei: Item
in psalmo. iiiiSacͥficate sacrificium
iusticie & sꝑate in domino. Item apud
meũ apd̃ gentes & in om̃i loco odores
incensi offerunt᷑ nomini meo. ⁊ sacͥfi¬
cium mundum. qm̃ magnum ẽ nom̃
meum apd̾ gentes dicit dominꝰ. xu u¬
d̾ sac̃dotium uetꝰ cessaret & nouus
fidelem. qui omnia quȩ sunt incorde meo
faciet. & edificabo ei domum fidelem. et
tnͣsibit in conspectu xp̃orum meorũ om
nib dieb & erit qui remanserit in domo
ueniet adorare in obolo pecuniȩ & in pa¬

Expanded text:
dicit Dominus. Plenus sum, holocaustomata arietum et pinguamina agnorum et sanguinem taurorum et hircorum nolo. Quis enim exquisivit ista de manibus vestris? Item in Psalmo XLIX: Non edam carnes taurorum, aut sanguinem hircorum bibam. Sacrifica Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. Invoca me in die pressurae, et eruam te et clarificabis me . Item in Psalmo eodem: Sacrificium laudis clarificabit me, illic via est in qua ostendam illi salutare Dei. Item in psalmo IIII: Sacrificate sacrificium iustitiae et sperate in Domino. Item apud meum apud gentes, et in omni loco odores incensi offeruntur nomini meo et sacrificium mundum, quoniam magnum est nomen meum apud gentes, dicit Dominus. QVOD SACERDOTIVM VETVS CESSARET ET KOVVS o mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae sunt in corde meo, faciet, et aedificabo ei domum fidelem et transibit in conspectu Christorum meorum diebus omnibus. Et erit qui remanserit in domo veniet adorare in obolo pecuniae, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
tis expͥmitur. Eid̾o uenientes ad eccłiã
heticos integro & catholico baptismo bap¬
tizari debere manifestũ est. ut blasphe¬
mia suȩ p᷑sumptionis purificati possit̃

Expanded text:
tis exprimitur. Et ideo venientes ad Ecclesiam haereticos integro et catholico Baptismate baptizari debere manifestum est, ut a blasphemia suae praesumptionis purificati, possint
Abbreviated transcription (Latin):
lius secdinus acarpos dix̃. Heretici
xp̃iani sunt annonꝰ Si arriani sc̃. cur
in eccłia di ñ sunt. si xp̃iani ñ sunt: fiant.
aut qͦ ꝑtinebit sermo domini dicentis:¬
Qui ñ ẽ mecũ adu̾sum me ẽ & qui ñ mec̃
collig̾ spargit. Unde constat suꝑ filios ali-¬

Expanded text:
lius Secundinus a Carpos dixit: Haeretici christiani sunt an non? si christiani sunt, cur in; ecclesia Dei non sunt ? si christiani non sunt, fiant. aut qQui non est mecum, adversus me est, et qui non mecum colligit spargit. Unde constat super filios ali
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s inuidꝰ ẽ. & malignus quib u̾itas reue¬
latur. aut circa dm̃ ingratꝰ ẽ. cuiꝰ inspira¬
tione eccłia eiꝰ instruit᷑.¬
ueratius athenis dix̃ Fidem nr̃am
NGaptismatis grãm . legis eccłiasticȩ re¬

Expanded text:
fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuefratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruitEucratins a Thenis dixit: Fidem nostram et baptismatis gratiam et legis ecclesiasticae re
Abbreviated transcription (Latin):
orandam & uenerabilem maiestat̾e. memo
res gͦ ꝑicl̃i hoc quoq ñ tantũ obseruare de¬
bemꝰ Uerum etiam ab om̃ib nob̾ ꝯfirma¬
re ut om̃s hẽtici qui ad sinum matͥs eccliȩ
adcurrunt baptrzant᷑. ut mens hẽtica ꝯ̃
diut᷑na tabe polluta ÷ scĩficatiõe lauachri
pͣgata in melius reformet᷑.
uiet᷑ aburuc dix̃. Qui fide uiuimꝰ ob¬
tequiis qu̾ȩ instruendis nob̾ ante p̃dicta
sunt. credula obseruatione tenere debe¬
mus Nam scͥptum ẽ apd̃ salomonem: Q
baptizat᷑ amortuo qͥd ꝓficit lauatione eiꝰ.
Qd̾utiq de his qui ab hẽticis tingunt᷑ ⁊ de
tinguentib loquit᷑. Si enim qui apd̃ illos
baptizant᷑ ꝑ remissionem peccatorũ uit̾a
ȩt̾nam ꝯsecunt᷑. Cur ad eccł̃iam ueniunt
siuͦ amortuo salutis nichil accipit᷑. ac ꝓp¬
terea cognito errore pͥstino ad u̾tatẽ cum
penitentia reũtunt᷑. uno uitali baptisma
astꝰ assicca dix̃. Qui ꝯtẽpta u̾itate
pssunit consuetudinem sequi. aut circa

Expanded text:
orandam et veneres ergo periculi hoc quoque non tantum obseruare debemus, uerum etiam ab omnibus nobis confirmare, ut omnes haeretici qui ad sinum matris ecclesiae adcurrunt baptizentur, ut mens haeretica quae diuturna tabe polluta est sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur. Quietus a Buruc dixit: Qui fide uiuimus obhis quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula obseruatione debemus. nam scriptum est aput Salomonem: qui baptizatur a mortuo quid proficit lauatione eius? quod utique de his qui ab haereticis intinguuntur et de tinguentibus loquitur. si enim qui apbaptizantur per remissionem peccatorum vitam aeternam consequuntur, cur ad Ecclesiam veniunt? Si vero a mortuo salutis nihil accipitur, ac proptera agnito errore pristino ad veritatem cum poenitentia revertuntur, uno vitali Baptismatastus a Sicca dixit: Qui contempta ueritate praesumit consuetudinem sequi aut circa
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ d̾s amorte p̃senti lib̾ari nos possit &
tam̃ mortem non timere nec ced̾e. Ut ꝓba¬
ri fortius fides possit. erupit ꝑ os eoꝵ
reat uera ẽẽ quȩ in euͣngłio suo dñs p̃dix̃
dicens Cum autem uos apprehenderint.
nolite cogitare quid loqͣmini. ñ enim uos
estis quid loquimini: s sp̃c patͥs ur̃i qui
loquit᷑ in uob̃ Dix̃ quid loqui & respon¬
dere possumꝰ dari nob̃ in illa hora diui-¬
non discedit. neq diuidit᷑ ipse in nobis.
& loquit᷑. & coronat᷑ Sic & danihel cũ cõ¬
pelleretur adorare ydolum bel. qͣm tẽ po¬
pulus & rex colebant. in asserendum dei
sui honorem plena fide ⁊ lib̾tate ꝓrupit
dicens. Hichil colo ego nisi dñm dm̃ me¬
um. qui condidit cȩlum & terram. ¶d
in machabeis beatorum mr̃m gͣuia tor-¬
fortans lib̃os suos mat̾ in pęnis & mori¬
ens qͦq ipsa cum lib̾is ñne magnȩ uirtu¬
tis & fidei docum̃ta testant᷑. & nos ad mar

Expanded text:
quod Deus a morte praesenti liberare possit, et quod Deus a morte praesenti liberare possit, et tamen mortem non timere nec cedere, ut probari fortius fides possit. erupit per os eoreat uera esse quae in euangelio suo Dominus edixit dicens: cum autem uos adprehenderint, nolite cogitare quid, li qui loquitur in vobis . Dixit quid loqui et respondere possimus dari nobis in illa hora divinon discedit neque dividitur, ipse in nobis et loquitur et coronatur. Sic et Daniel cum compelleretur adorare idolum Bel, quem tunc populus et rex colebat, in asserendum Dei sui honorem plena fide et libertate prorupit dicens: Nihil colo ego nisi Dominum Deum meum, qui condidit coelum et terram . VI. Quid in Machabaeis, beatorum martyrum gravia tormfortans liberos suos mater in poenis et moriens ipsa quoque cum liberis, nonne magnae virtutis et fidei documenta te
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam pͥmꝰ occiditur Imitem᷑ abra¬
ham dei amicum qui ñ est cunctat᷑ uic
timam filium suis manib offerre: dum
deo fide deuotionis obsequit᷑. Imitemur
tres pueros. ananiam. azariam. & misa-¬
hel. qui nec ȩtate territi. nec captuuta¬
te fracti. iudea deuicta & ierusolimis cap¬
tis. in ipso suo regno regem fidei uirtu¬
te uicerunt. qͥ adorare statuam qmͣ na-¬
bugodonosor rex fecerat. fuerant iussi
& minis regis ⁊ flaminas fortiores exti-
opꝰ ẽ nob̃ de hoc u̾bo respond̾e tͥ Est e¬
nim d̾s cui nos seruimꝰ potens eriꝑe nos
de camino ignis ardentis. & de manib
tius lib̾abit nos. ⁊ si ñ: notum sit tͥ qr
tuis diis non seruimꝰ & imaginem auream
tiu qmͣ statiusti ñ adoramͦ. Credebant se
illi scđm fidem suam posde euadere. s
addiderunt. & sinon ut sciret rex illos ꝓ¬
pter dm̃ quem colebant & mori posse Hoc
enim robur uirtutis & fidei. cred̾e & scire

Expanded text:
justitiam primus occiditur. Imitemur Abrajustitiam primus occiditur. Imitemur Abraham Dei amicum, qui non est cunctatus ut filium victimam suis manibus offerret, dum Deo fide devotionis obsequitur. Imitemur tres pueros, Ananiam, Azariam et Misahelem, qui, nec aetate territi, nec captivitate fracti, Judaea devicta et Hierosolymis captis, in ipso regno suo regem fidei virtute vicerunt; qui, adorare statuam quam Nabuchodonosor rex fecerat jussi, et minis regis et flammis fortiores extiteopus est nobis de hoc uerbo respondere tibi. est enim Deus, cui nos seruimus, potens eripere nos de camino ignis ardentis, et de manibus tuis liberabit nos: et sinon, notum sit tibi quia diis tuis non seruimus et imaginem auream quam statuisti non adoramus. credebant se illi secundum fidem posse euadere, sed addiderunt et si non, ut sciret rex illos propter Deum quem colebant et mori posse. hoc est enim robur uirtutis et fidei credere et scire
Abbreviated transcription (Latin):
occid̾e ñ licet. s occidi necesse ẽ. lic̃q in
illis dieb unusqͥsq frm fu̾it a grege in¬
terim necessitate temporis corpore ñ
re. nec recedens ⁊ latens. de serti loci solitudi-
ne terreatur. solus ñ ẽ: cui xp̃c infuga co¬
mes ẽ. Solus ñ est: qui templum dei ser-¬
uans ubicumq fuĩt sine deo ñ ẽ & si fugi¬
entem in solitudine ac montib latro op-¬
p̃sserit. fera muaserit. fames aut sitis aut
frigus afflixerit. uel p̾cipiti nauigatione
ꝓpantem tempestas ac ꝓcella submerserit.
spectat militem suum xp̃c ubic̃q pugnan¬
dem. & ꝑsecutionis causa ꝓ nominis sui
honore morienti p̃mium reddit. qd̃ da-¬
turum se in resurrectione ꝓmisit. Nec
minor martyrii gloria. ñ publice & int̃¬
multos ꝑisse. cum ꝑeundi causa sit. ꝓpt̾
tẏrii sui. testis ille qui ꝓbat mr̃es & co¬
ronat Imitem᷑ fr̃s dilectissimi abel iu¬
stum qui iniciauit martyria. dũ ꝓpter

Expanded text:
occidere non licet, sed occidi necesse est. Ubicumque in occidere non licet, sed occidi necesse est. Ubicumque in illis diebus unusquisque fratrum fuerit a grege interim necessitate temporis corpore nonillius horrorem, nec recedens et latens deserti loci solitudne terreatur. solus non est cui Christus in fuga comes est. solus non est qui templum Dei seruans ubicumque fuerit sine Deo non est. et si fugientem in solitudine ac montibus latro oppresserit, fera inuaserit, fames aut sitis aut frigus adflixerit, uel per maria praecipiti nauigatione properantem tempestas ac procella submerserit, spectat militem suum Christus ubicumque pugnantem et persecutionis causa pro nominis sui honore morienti praemium reddit quod daturum se in resurrectione promisit. nec minor estmultos perisse, cum pereundi causa sit proptetyrii sui testis ille qui probat martyres et coronat. V. Imitemur, fratres dilectissimi, Abel justum, qui initiavit martyria dum propter
Abbreviated transcription (Latin):
amͦ. quando in ipsa milicia pͥmꝰ ambula-
u̾it dominꝰ. humilitatis & tolerantiȩ. et
passionis magist᷑. ut qd̃ fieri docuit pͥor
faceret. & qui pati hortatur prior ꝓ nob̃
ipse pateretur. Sit ante ocłos fr̃s dilectis
pit. & qui uentur ẽ iudicatur᷑. iam iudicii
sui et cognitionis futurȩ sententiã ꝓtu¬
lerit. p̾nuntians & contestans confessu¬
gantes. si mortem possumꝰ euadere. mĩto
morti timeremꝰ. Porro autem cum mor¬
talem mori necesse sit. amplectam᷑ occa¬
sionem de diuina ꝓmissione & dignati¬
one uenientem. fungam᷑ exitu mortis cũ
p̃mio ĩmortalitatis. nec ueream᷑ occidi
qͦs constet quando occidim᷑ coronari Nec
quisqmͣ fr̃s dilectissimi cum ppłm nr̃m
fugari conspexerit. metu ꝑsecutionis.
& spargi conturbetur. qd̾ collectam fr̃ni-¬
tatem ñ uideat. nec tractantes epos au-¬
diat fimul t̾c om̃s ñ ẽẽ possunt. quib

Expanded text:
amus, quaamus, quaerit Dominus humilitatis et tolerantiae et passionis magister, ut quod fieri docuit prior faceret, et quod pati hortatur, prior pro nobis ipse pateretur. Sit ante oculos vestros, fratpit et qui venturus est judicaturus, jam judicii sui et cognitionis futurae sententiam protulerit, praenuntians et contestans confessugantes. Si mortem possemus evadere, merito mori timeremus: porro autem, cum mortalem mori necesse sit, amplectamur occasionem de divina promissione et dignatione venientem, et fungamur exitu mortis cum praemio immortalitatis, nec vereamur occidi, quos constat quando occidimur coronari. IV. Nec quisquam, fratres dilectissimi, cum populum nostrum fugari conspexerit metu persecutionis et spargi, conturbetur quod collectam fraternitatem non videat, nec tractantes episcopos audiat. Simul tunc omnes esse non possunt, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad temptationem urãm fit. neo exceda¬
tis tamqm nouum uob̃ contingat. Sed
qͦcienscumq communicatis xp̃i passio¬
nib ꝑom̃ia gaudete. & ut in reuelatiõe
fc̃a claritatis eius gaudentes exultetis.
si impꝑatur uob̃ in nomine xp̃i beati es¬
tis. quia maiestatiꝰ & uirtutis domini
nom̃ in uob̃ requiescit. Qd̃ quidem scdm
si quoq didicerunt. domino scilicet ipso¬
corroborante nos parit̾ & dicente. Nemo
ẽ qui relinquat domum aut agrum. aut
in scło autem uenturo uitam ȩternam:
& iterum Beati inquit eritis cũ odio uos
hominis. gaudete in illa die & exultate. ecce
enim merces ur̃a multa ẽ in cȩlis Oaud̾e
uos & exultare uoluit in ꝑseuitionib dñs.
quia quando ꝑsecutiones fiunt. tc̃ dant᷑
coronȩ fidei. tẽ ꝓbant᷑ milites dei. t̾c mar¬
tirib patent cȩli. neq enim sic nom̃ mi¬
liciȩ dedimꝰ. ut pacem tantum mͦ cogitare
ac detractare ac recufare miliciam debe-¬

Expanded text:
ad temptationem uestram fit, nec excidaad temptationem uestram fit, nec excidatis tamquam nouum uobis contingat sed quotienscumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete, ut et in reuelatione facta claritatis eius gaudentes exultetis. si inproperatur uobis in nomine Christi, beati estis, quia maiestatis et uirtutis Domini nomen in uobis requiescit, quod quidem secundum si quoque didicerunt Domino ipso scilicet corroborante nos et dicente: nemo est qui relinquat domum aut agrum aut pin saeculo autem uenturo uitam aeternam. et iterum, beati, inquit, eritis, cum odio uos hominis. \'gaudete in illa die et exultate. ecce enim merces uestra multa in caelis. Gaudere nos et exultare uoluit in persecutionibus Dominus, quia quando persecutiones fiunt, tunc dantur coronae fidei, tunc probantur milites Dei, tunc martyribus patent caeli. neque enim sic nomen militiae dedimus ut pacem tantummodo cogitare et detractare ac recusare militiam debe
Abbreviated transcription (Latin):
ex hortat᷑ & docet dicens Sum filii dei.
si autem filii & heredes dei. coheredes au¬
tem xp̃i. siqͥdem compatiam᷑ ut & cõmag¬
nificemur: Quȩ nõ om̃ia consid̾anda sunt
sui nominis constitutos. Uenit enim tẽpꝰ
hora ut om̃is qui uos occid̾it putet se of¬
ficium deo facere. s boc facient quia non
cognouerunt patrem neq me: Hȩe autẽ
locutꝰ sum uob̃. ut cum uenerit hora eoꝵ
memores sitis. quia dixi uob̃ Hec qͥsqmͣ mi¬
retur ꝑsecutionib nos assidius fatigari &
p̃ssuris angentib frequent̾ urgeri. qnͣdo
hȩc futura innouissimis temporib domi¬
nus hec ante p̃dixerit. & miliciam nr̃am
magisterio & hortam̃to sui sermonis in¬
struxerit Petrus quoq apl̃s eius docũit
ideoꝑsecutiones fieri ut ꝓbem᷑. & ut dile¬
ctioni dei iustorum p̃cedentium exemplo
nos etiam morte & passionib copulem᷑. po¬
suit enim in epła sua dicens R m̃i noli¬
te mirari ardorem accidentem uob̃. qui

Expanded text:
sumus filii Dei. si autem filii et heredes Dei, coheredes autem Christi, siquidem conpatiamur ut et conmagnificemur. Quae nunc omnia consideranda sunt sui nominis constitutos. uenit enim tempushora ut omnis qui uos occiderit putet se officium Deo facere. sed hoc facient, quoniam non cognouerunt patrem neque me. haec autem locutus sum uobis ut cum uenerit hora eorum, memores sitis quia ego dixi uobis. nec quisquam miretur persecutionibus nos adsiduis fatigari et pressuris angentibus frequenter urgeri, quando haec futura in nouissimis temporibus Dominus ante praedixerit et militiam nostram magisterio et hortamento sui sermonis instruxerit, Petrus quoque apostolus eius docuerit ideo persecutiones fieri ut probemur et ut dilectioni Dei iusto iustorum. praecedentium exemplo nos etiam morte et passionibus copulemur. posuit enim in epistula sua dicens: carissimi, nolite mirari ardorem accidentem uobis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lux om̃ium pectorib infusa ÷ & eccłia
catholica una ẽẽ hȩc nec scindi nec diui-¬
di posse monstrata÷. Hec qͥsꝗͣ iam facile
poterit scismatici furentis ũb̃ loqͣcib de¬
eib decipi. qͦndo ꝓbatum sit bonos & gło¬
sos xp̃i milites ñ potuisse diu aliena fal¬
lacia ⁊ ꝑfidia extra eccł̃iam detineri: Op

Expanded text:
lux omnium pectoribus infusa est, et Ecclesia lux omnium pectoribus infusa est, et Ecclesia catholica una esse, nec scindi nec dividi posse monstrata est. Ne quisquam jam facile poterit schismatici furentis verbis loquacibus decipi; quando probatum sit bonos et gloriosos Christi milites non potuisse diu aliena fallacia et perfidia extra Ecclesiam detineri. Op
Abbreviated transcription (Latin):
natores reliquisse Merito illo reũten¬
te summo ut scͥbitis gaudio. & clerꝰ ꝙ
plebs fr̃nitas om̃is excepit. qm̃ in con¬
fessorib głam suam conseruantib
nad unitatem reu̾tentib nemo & ñ
socium se ꝯparticipem eorumgłȩ ꝯ
ad litteras ur̃as qͣs de eorum confes¬
sione misistis. letatus sit omis frm̃
numerꝰ. n sũma alacritate hc̃ nuntiõ
c̃munis gratulationis exceꝑit. quid
illic uͥ res ipsa ꝯp̾sens leticia sub ocłis
om̃ium celebratur. cũ enim dñs in
ȩungłio suo dicat ẽẽ sũmum gaudi¬
um in cȩlo suꝑ peccatore pęnitentiã
agente Quanto maius ÷ gaudi ũn
in terris parit̾ & in cȩlo suꝑ confesso¬
rib ad ȩccłiam dei cum gła sua ⁊cũ
laude redeuntib ꝯredeundi uiã cet̾is
exemplum sui fide & ꝓbatione facienti¬
b. hic enim quosdam fr̃s nr̃os error in¬
duxerat. qd̾ sͥ c̃municationem ꝯfessorum
sequi uiderentur. Quo errore sublato.

Expanded text:
natores reliquisse. Merito illos revertennatores reliquisse. Merito illos revertentes summo, ut scribitis, gaudio et clerus et plebs et fraternitas omnis excepit: quoniam in confessoribus gloriam suam conservantibus, et ad unitatem revertentibus, nemo non socium se et participem eorum gloriaad litteras vestras, quas de eorum confessione misistis, laetatus sit omnis fratrum numerus, et summa alacritate hunc nuntium communis gratulationis exceperit; quid illic, ubi res ipsa et praesens laetitia sub oculis omnium gerebatur? Cum enim Dominus in Evangelio suo dicat, esse summum gaudium in coelo super uno peccatore poenitentiam agente ; quanto majus est gaudium et in terris pariter et in coelo super Confessoribus ad Ecclesiam Dei cum gloria sua et cum laude redeuntibus, et redeundi viam caeteris exempli sui fide et probatione facientibus? Hic enim quosdam fratres nostros error induxerat, quod sibi communicationem Confessorum sequi viderentur. Quo errore sublato,
Abbreviated transcription (Latin):
gras sine cessatione ꝓfitem᷑ d̾o patͥ om-¬
nipotenti. & xp̃o eiꝰ domino & do nr̃o
salutari. qd̾ sic eccłia diuinitꝰ ꝓtega¬
tur ut unitas eius & sanctitas ñ iugi¬
ter nec intotũ ꝑfidiȩ ⁊ hereticȩ pͣuita¬
tis obstinatione uitetur Legim enim
litteras ur̃as ⁊uoti cõmunis amplis¬
simum gaudiũ exultant̾ a excepimꝰ.
maximum pb̃rm ⁊ urbanum confes¬
sores. cũ sẏdonio & machario ad eccłiã
catholicam regressos ẽẽ. idẽ errore de¬
posito ⁊ scismatico. ĩmo heretico furore
deserto. unitatis ac ui̾tatis domiciliũ
fideli sanitate pͣetisse. ut unde adglo¬
riam ꝓcesserant. illio głosi redirent.
castra desererent. nec temptarent᷑ cari-¬
tatis atq unitatis fide qui uictirobo¬
re & uirtute ñ fuerant: Eoce incolumis
& immacłata laudis integͥtas. ecce in¬
corrupta ⁊ solida confitentium digni-¬
tas a desertorib ꝓꝓfugis recessiss e. pro¬
ditores fidei. & eccłiȩ catholicȩ impug¬

Expanded text:
ione profitemur Deo patri omnipotenti et Christo eius Domino et Deo nostro salutari, quod sic ecclesia diuinitus protegatur ut unitas eius et sanctitas non iugiter nec in totum perfidiae et haereticae prauitatis obstinatione uitietur. legimus enim litteras uestras et uoti cosimum gaudium exsultanter excepimus, Maximum presbyterum et Urbanum confessores cum Sidonio et Macario ad Ecclesiam Catholicam regressos esse, id est errore deposito, et schismatico, immo haeretico furore deserto, unitatis ac veritatis domicilium fideli sanitate repetisse; ut unde ad gloriam processerant, illuc gloriosi redirent; dum castra desererent, nec tentarent charitatis atque unitatis fidem, qui victi robore et virtute non fuerant. Ecce incolumis et immaculata laudis integritas, ecce incorrupta et solida confitentium dignitas, a desertoribus et profugis recessisse, proditores fidei et Ecclesiae Catholicae impug
Abbreviated transcription (Latin):
unt antixp̃os dicat. indubit̾ hostes
baptismi salutaris ministrare ñ pos¬
sunt. & ideo censeo eos qͥ de insidiis hẽ¬
ticorum confugiunt ad eccłiam bapti¬
zandos a nob̾. qui amiti apellati sumꝰ.
de eius dignatione:¬

Expanded text:
unt antichristos dicat, indubitanter hostes baptismi salutaris ministrare non possunt. et ideo censeo eos qui de insidiis haereticorum confugiunt ad ecclesiam baptizandos esse a nobis qui amici appellati sumus Dei de eius dignatione
Abbreviated transcription (Latin):
Rationi insistendum: In epl̃a pauli
ad colosenses. Instate orationi: uigilan¬
tes in ea. Item in psalmo.i. S in lege
domini uoluntas eius fuit: & in lege eiꝰ
meditabit᷑ die ac nocte

Expanded text:
RATIONIBUS INSISTENDUM. In Epistola Pauli ad Colossenses: Instate orationi, vigilantes in ea . Item in Psalmo primo: Sed in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte
Abbreviated transcription (Latin):
malicia ipsorum. & nesciert sacram̃tad̃i.
Item apd̃ ysaiam Uidete quomͦ iustꝰ pe-¬
rit & nemo intelligit: & uirĩ iusti tollũ¬
tur & nemo recognoscit: Afacie enĩ in-¬
iusticiȩ sublat᷑ ẽ iust᷑. erit enim in pace
sepultura eiꝰ: De hoc ipso in exodo ante
p̃dic̾tum Innocentem & uistum ñ occi¬
des: Item in euͣngłio: Indas pęnitentia
ductꝰ & sacerdotib & semorib dix̃. Pecca¬
ui tradens sanguinem iustũ

Expanded text:
ta Dei . Item apud Esaiam: Videte quomodo justus perit, et nemo intelligit, et viri justi tolluntur, et nemo recognoscit. A facie enim injustitiae sublatus est justus, et erit in pace sepultura ejus . De hoc ipso in Exodo ante praedictum: Innocentem et justum non occides . Item in Evangelio: Judas, poenitentia ductus, sacerdotibus et senioribus dixit: Peccavi tradens sanguinem justu
Abbreviated transcription (Latin):
nis dicit᷑. Circum ueniam iustũ. qm in¬
Et exꝓbrat nob̃ peccata legis: ꝓmittit sci¬
entiam dei se habere⁊ filium dei senomi¬
nat. factꝰ ẽ nob̃ in contͣductione cogitatio¬
num nr̃arum. gͣuis ẽ nob̃ ad uidendum.

Expanded text:
s est: circumueniamus iustum, quoniam inat nobis peccata legis. promittit scientiam dei se habere et filium dei se nominat. factus est nobis in traductionem cogitationum nostrarum, grauis est nobi
Abbreviated transcription (Latin):
de eo uidebt̃. & qui ñ audier̃t intelligent.
quert. inuentꝰ sum ab eis qui me ñ int̾¬
rogabant. & dixi Ecce sum genti quȩ ñ
inuocauit nom̃ meum De hoc ipso in
actis apłorum paulus:. Uob̃ pͥmum o¬
portuerat indicari u̾bum dñi. s quia
expulistis illud. nec uos dignos uita e-¬
t̾na iudicastis. ecce conu̾tim᷑ ad gentes
pofui te inter gentes. ita ut sis in salua¬
tionem usq ad fines t̾re.¬

Expanded text:
de eo videbunt, et qui non audierunt intelligent .de eo videbunt, et qui non audierunt intelligent .quaerunt, inventus sum ab eis qui me non interrogabant. Dixi: Ecce sum, genti quae non invocavit nomen meum De hoc ipso in Actibus Apostolorum Paulus: Vobis primum opportuerat indicari verbum Dei. Sed, quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce convertimus nos ad Gentes.: Ecce lucem posui te inter Gentes, ita ut sis in salvationem usque ad fines te
Abbreviated transcription (Latin):
es eius honor. Item apd̾ eundem Ter¬
ra ⁊abulon & terra neptalim. uia ma¬
ris & cet̾i qui maritima in habitatis.
& tͣnsi ordanem galilȩẽ. gentium popłs
ambulans in tenebris. lum̃ uidert̃
magnum. qui habitatis in regione um¬
brȩ mortis. lumen lucebit suꝑ uos. Itẽ¬
apd̾ eundem Sic dicit dominꝰ deus
xp̃o meo domino cuiꝰ tenui dexteram.
& exaudient eum gentes. & fortitudiñe
regum disrumpam: Aꝑiam ante illum
non dudent᷑. Item apd̃ eundem: U enio
colligere om̃s gͥs & linguas. & uenient et
uideb̾t claritatem meam. et mittã suꝑ
eos signum. & mittam ex his conseruatos
in gentes quȩ longe sunt que ñ audie¬
runt nom̃ meũ. neq uider̾t głam meã.
& ãnuntiabt̃ claritatem meã in gentes:
Item apd̃ eundem: & iom̃ib his ñ st̃
conũsi Igitur extollet signum in g̾s quȩ
sunt longe. & attrahet illos asummo t̾rȩ.
Item apd̃ eundem: Quib ñ est nuntiatũ

Expanded text:
es eius honor. Item illic: Teres eius honor. Item illic: Terra Zabulon et terra Neptalim, uia maris et ceteri, qui maritima inhabitatis, et trans Iordanem gentium populus ambulans in tenebris, uidete lumen magnum: qui habitatis in regione umbrae mortis, lumen lucebit super uos. Item illic: Sic dicit Dominus Deus Christo meo Domino: cuius tenui dexteram, ut exaudiant eum gentes: fortitudinem regum disrumpam, aperiam ante illum non cludentur. Item illic: Venio colligere omnes gentes et linguas, et uenient et uidebunt claritatem meam, et dimittam super eos signum et mittam ex his conseruin gentes quae longe sunt, quae non audierunt nomen meum, neque viderunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem meam in gentes . Item apud eumdem: Et in omnibus his non sunt conversi. Igitur extollet signum in gentes quae sunt longe, et attrahet illos a summo terrae . Item apud eumdem: Quibus non est nuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
suam. & in sanguine uuȩ amictũ suum:
Formidolosi ocłi eius auino. & candidi
dentes eius magis qm lac Inde in nume¬
ris de ppło nr̃o dictum ẽ: Ecce popłs qͣsi
popłs leonimis ascendet: Item in deutro¬
nomio. Eritis gt̾s in caput. incredulus
autem popłs in caudam: apd̾ ezechiel
audite uocem tubȩ. & dixert ñ audiemꝰ.
ꝓpter hoc audient gentes & qui pascent
pecora in eis: In psalmo.xuii. Constitu¬
es me in caput gentium Populꝰ quem ñ
eognoui seruiuit michi De hoc ipso apd̃¬
ieremiam dicit: Prius qm te formarem
in utero noui te & ante qmͣ exires de
uulua sanctificaui te. & ꝓpħam in genti¬
b posui te: Item apd̾ ysaiam E cce testem
illum nationib manifestaui. pͥncipem
& imꝑantem gentib. Item apd̃ eundẽ
gentes que te ñ nouer̾t inuocabt̾ te &
popłi qui te ignorabant ad te confugi¬
la radix iesse qui surget imꝑare om̃ib
gentib in illo gentes sꝑabt̃. & erit reqͥ¬

Expanded text:
suam et in sanguine uuae amictum suum. suam et in sanguine uuae amictum suum. formidolosi oculi eius a uino et candidi dentes eius magis quam lac. Inde in Numeris de populo nostro dictum: Ecce populus quasi populus leoninus exurget. Item in Deuteronomio: Eritis gentes in caput, incredulus autem populus in caudam. Item in Ezechiel: Audite uocem tubae. et dixerunt: non audiemus. propter hoc audient gentes et qui pascent pecora in eis. I tem in psalmo XVII: Constitues me in caput gentium. populus, quem non cognoui, seruiet mihi , iiusquam te formarem in utero. noui te, et priusquam exires de uulua, sanctificaui te et prophetam in gentibus posui te. Item apud Esaiam prophetam: Ecce testem illum nationibus manifestaui, principem et imperantem gentibus. Item illic: Gentes quae non nouerant te inuocabunt te, et populi qui ignorabant te ad te confugidie radix Iesse, qui surget imperare gentibus: in illum gentes sperabunt, et erit requi
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & adorabt̃ te filii patͥs tui. & qui ma
ledix̾it te erit maledictꝰ. et qui bñdixerit¬
te erit bñdict᷑. De hoc ipso in genesi Ut
suus manum dextram suꝑ caput effrẽ.
graue illi uisum ẽ. & app̃hendit ioseph
manum patris sui. auferre eam acapi¬
te effrem ad caput manasse: Dixit aut̃
ioseph ad patrem suum. ñ sic pat̾. hic ẽ
pͥmitiuus mĩs. suꝑpone dexteram tuam
suꝑ caput eiꝰ. Ille autẽ noluit & dix̃. Scio
fili scio. & hic erit in ppłm. & hic exalta¬
bit᷑. s fr̃ illiuis iunior maior illo erit. &
sem̃ eius erit in multitudinem genti¬
um: Item in genesi. Iuda te laudabt̃
fr̃s tu Manus tuȩ suꝑ dorsum inimi¬
corum tuorum. adorab̾t te filii patris
uelut catulus leonis. qͥs excitabit illũ:
Non deficiet princeps de uida. et dux de fe-¬
morib eius. quoadusq ueniant quȩ repo¬
sita sunt illi. & ipse erit spes gentiũ. reli¬
gans ad uitem pullum suũ. & ad cilicium
pullum asinȩ suȩ Lauabit in uino stolã

Expanded text:
filii patris tui; et qui te maledixerit erit maledictus, et qui te benedixerit benedictus . De hoc ipso in Genesi: Ubisuus manum dextram super caput Effraim, grave illi visum est; et apprehendit Joseph manum patris sui, auferre eam a capite Effraim ad caput ManIoseph ad patrem suum: non sic, pater. hic est primitiuus meus, superpone dexteram tuam super caput eius. ille autem noluit et dixit: scio, fili, scio. et hic erit in populum, et hic exaltabitur, sed frater eius iunior maior illo erit, et semen eius erit in multitudinem gentium. Item in Genesi: Iuda, te laudabunt fratres tui, manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. adorabunt te filii patris uelut catulus leonis. quis excitabit illum ? non deficiet princeps de Iuda et dux de femoribus eius, quoadusque ueniant deposita illi, et ipse est spes gentium. deligans ad uitem pullum suum et ad cilicium . pullum asinae suae. lauabit in uino stolam
Abbreviated transcription (Latin):
uod g̾s magis in xp̃m crediturȩ es¬
Exi de terra tua. & de cognatione tua. et
de domo patͥs tui. et uade in illam ter¬
ram qm tibi ostendero. et faciam de in
gentem magnam ⁊ bñdicam te. & mag¬
ificabo nom̃ tuum. et eris bñdictꝰ & bñ¬
dicam qui te bñdixerit. & maledicam qͥ
te maledix̃it. Ꝙ bñdicent᷑ inte om̃s trib
ysaac iacob Scce odor filii mei sic̃ odor

Expanded text:
OD GENTES MAGIS IN CHRISTVM CREDITVRAE ESexi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui et uade in illam terram quam tibi ostendero. et faciam te in gentem magnam et benedicam te et magnificabo nomen tuum, et eris benedictus. et benedicam, qui te benedixerit, et maledicam, qui te maledixerit, et benedicentur in te omnes tribus Isaac Iacob
Abbreviated transcription (Latin):
ichil licere diabolo in homine. nisi
ds̃ ꝑmiserit. In euͣngłio cataiob̾m Drxit
ibo. Hullam haberes potestatem adu̾sũ
mer nisi data eẽt t desuꝑ. Item in basilion:
.iii. Et excitauit ds sathanam ipsi salomo¬
ni Item in iob. Prius dominꝰ ꝑmisit. ꝙ tc̃
dicendo iude Qd̃ facis fac cicius: Item apd̃
salomonem in parohemiis: Cor regis in
manu dei.

Expanded text:
IHIL LICERE DIABOLO IN HOMINEM, NISI DEUS PERMISERIT. In Evangelio cata Joannem dixit Jesus: Nullam haberes potestatem adversus m, nisi data esset tibi desuper. Item in Regnorum tertio: Et excitauit Dominus satanam ipsi Salomoni. Item in Iob prius Deus permisit, et sic dicendo Iudae: Quod facis fac citius. Item apud Salomonem in Prouerbiis: Cor regis in manu Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Item qd̾ amissuri eeñt lum̃ domini: uii
Qd̾ circuncisio pͥma carnalis euacuatasit.
& scd̃a sp̃alis repromissa sit:.uiii
Qd̾ baptisma uetꝰ cessaret ⁊ nouu ĩciꝑet. xi
Qd̾ iugũ uetꝰ euacuaret᷑ . qd̾ noũu daretur.xii
Qd̾ pastores rieteres cessaturi eeñt et noxiii¬
ui inciperent.
Qd sacͥficiũ uetꝰ euacuaret᷑. qd noũu ĩciꝑet᷑ xui¬
Qd̾ sac̃dotiũ uetꝰ cessaret & nouus sac̃dos ue¬
niret. qui ineternum fututꝰ esset. xuii
Qd̾ ꝓph̃a alius sicut moyses ꝓmissꝰ sit scilixe ui¬
cet qui testam̃tum nouum daret. & qͥ
magis audiri deberet.

Expanded text:
t amissuri lumen Domini. VIII. Quod circumcisio prima carnalis euacuata sit et secunda spiritalis repromissa sit. VIIII. II. Quod baptisma uetus cessaret et nouum inciperet. XIII. Quod iugum uetus euacuaretur et iugum nouum daretur. XIIII. Quod pastores ueteres cessaturi essent et noui inciperent. Quod sacrificium uetus euacuaretur et nouum ced sacerdotium uetus cessaret et nouus sacerdos ueniret qui in aeternum futurus esset. XVIII. Quod propheta alius sicut Moyses promissus sit, scilicet qui testamentum nouum daret et qui magis audiri deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
Ante predictum qd̾ dñm neq cognit᷑i. neq
intellecturi. neq recepturi essent: iiii
Qd̾ scͥpturas sc̃as intellecturi uidei ñ eẽnt.
incelligi autem haberent in nouissimis
temporib postea qmͣ xp̃c uenisset.
Dichil posse uideos intelligere de scͥptis.
nisi pͥus credid̾int in xp̃m .ui. s ant.

Expanded text:
Ante praedictum, quod Dominum neque cognituri neque intellecturi neque recepturi essent. IIII. Quod scripturas sanctas intellecturi Iudaei non essent, intellegi autem haberent in nouissimis temporibus, posteaquam Christus uenisset. V. Nihil posse Iudaeos intellegere de scripturis, nisi prius c
Abbreviated transcription (Latin):
ipso in epła iohs. Ex nob̃ exierunt s ñ
fuerunt ex nob̃ Si enim fuissent ex nob̃̾:
mansissent nobcum: Item ad timotheũ
.ii. Sermo eorum ut cancer serpit: Lxxui.
ẽpła ioh̃is Si cor nr̃m non nos reprehendit:
fiduciam habem᷑ ad dm̃. & qd̃cũq petieri¬
mus accipiemꝰ abeo. Item in eungłio ca¬
dm̃ uidebunt. Item in psalmo. xxiii. Qͥs
ascendet in montem domini. aut qͥs sta¬
bit in loco sc̃o eiꝰ: innocens manib & mũ¬

Expanded text:
pso in Epistola Joannis: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Item ad Timotheum secunda: Sermo eorum ut cancer serpit . CAP. LEpistola Joannis: Si cor nostrum nos non reprehendat, fiduciam habemus ad Deum, et quodcumque petierimus accipiemus ab eo . Item in Evangelio caDeum videbunt . Item in Psalmo XXIII: Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manib
Abbreviated transcription (Latin):
oportet m̃te & cogitatione conplecti. hec die
ac nocte meditari: Si talem ꝑsecutio in¬
uenerit dei militem. uinci ñ pot̾it uirtꝰ
ad pͣlium ꝓnita. uł si accersio ant̃ puene¬
rit sine p̃mio ñ erit fides. que erat ad
martẏrium p̃parata. sine dampno tẽpo¬
ris merces iudice deo redditur. in ꝑsecutio¬
ne milicia. in pace conscientia coronat᷑.¬

Expanded text:
oportet mente et cogitatione conplecti, haec die oportet mente et cogitatione conplecti, haec die ac nocte meditari. si talem persecutio inuenerit Dei militem, uinci non poterit uirtus ad proelium prompta. uel si arcessitio ante praeuenerit, sine praemio non erit fides quae erat ad martyrium praeparata: sine damno temporis merces Deo iudice redditur: in persecutione militia, in pace conscientia coronat
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ. incorruptam fidem. uirtutẽ m̃tis
incolumen. laudem deuotionis illustrẽ
comitari eum cũ uenire ceꝑit uindictam
de inimicis receptur. lat̃i eiꝰ assistẽ cũ sede¬
rit iudicatur᷑ coheredem xp̃i fieri. angłis
adȩquari. cum patͥarchis. cum apłis. cum
ꝓpħis cȩlestis regni possessione letari. Has
cogitationes quȩ ꝑsecutio potest uinc̾e.
quȩ possunt torm̃ta suꝑare: Durat for¬
tis & stabilis religiolis meditationibꝰ fun¬
data mens. & adu̾sus om̃s diaboli derrores
et minas mundi anim immobilis ꝑstat.
quȩ fut᷑orum fides certa & solida corrobo¬
infert᷑. s ĩ mortalitas sequit᷑. occiso mundꝰ
eripitur. s restituto paradisus exhibetur.
Uita temporalis extinguitur. s eterna re
curitas exire hinc letum. exire int̾ p̃ssuras
& angustias głosum. cludere in mom̃ito o¬
culos quib homines uidebant᷑ ꝙ mundus.
haris. & in regnis cȩlestib reponaris: Hoc

Expanded text:
munus incorruptam fidem, uirtutem mentis munus incorruptam fidem, uirtutem mentis incolumem, laudem deuotionis inlustrem, comitari eum cum uenire coeperit uindictam de inimicis recepturus, lateri eius adsistere cum sederit iudicaturus, coheredem Christi fieri, angelis coaequari, cum patriarchis, cum apostolis, cum prophetis caelestis regni possessione laetari. has cogitationes quae persecutio potest uincere, quae possunt tormenta superare? durat fortis et stabilis religiosis meditationibus fundata mens et aduersus omnes diaboli terrores et minas mundi animus inmobilis perstat quem futurorum fides certa et solida corroboinfertur, sed inmortalitas sequitur: occiso mundus eripitur, sed restituto paradisus exhibetur: uita temporalis extinguitur, sed aeternitaquanta securitas exire hinc laetum, exire inter pressuras et angustias gloriosum, eludere in momento oculos, quibus homines uidebantur et mundus, heris, ut in regnis caelestibus reponaris. haec
Abbreviated transcription (Latin):
lus ñ acciꝑe in passionis mercede
qmͣ qd̾ hic sustinemꝰ in ipsa passi¬
one. Probat beat᷑ apls paulus qui digna-¬
tione diuina usq in tercium celum atq
in paradisum raptꝰ audisse se in enarrabi¬
la testatur. qui occilata fide dñm ih̃m ui¬
disse se gloriatur. qui id qd̃ & didicit & ui¬
dit. maioris conscientiȩ uĩtate ꝓfitetur.
Nonsunt inquit condigne pasfionis huiꝰ
temporis. ad fuꝑuenturam claritatẽ que
reuelabit᷑ in nob̃ Quis gͦ ñ om̃ib uirib
elaboret ad claritatem tantam ꝑuenire.
utamicus dei fiati ut cũ xp̃o statĩ gaude¬
at. ut post torm̃ta & supplicia t̾rena. p̃mia
diuina ꝑcipiate Si militib scłarib głosũ
est ut hoste deuicto redeant inpatriam tͥ-¬
umphantes. quanto pocior & maior ẽ gła
uicto diabolo ad paradisum triumphantẽ
redire. & unde adam peccator eiectꝰ ẽ. illuc
ꝓstrato eo qui ante deceꝑat trophea uic-¬
tricia reportare. offerre dño acceptissimũ

Expanded text:
LUS NOS ACCIPERE IN PASSIONIS MERCEDE, QUAM QUOD HIC SUSTINEMUS IN IPSA PASSIONE. Probat beatus apostolus Paulus, qui, dignatione diuina usque in tertium caelum adque in paradisum raptus audisse se inenarrabilia testatur, qui oculata fide legum Christum uidisse se gloriatur, qui id quod et didicit et uidit maioris conscientiae ueritate profitetur. non sunt, inquit, condignae passiones huius temporis ad superuenturam claritudinem quae reuelabitur in nobis. quis ergo non omnibus modis elaboret ad claritatem tantam peruenire, ut amicus Dei fiat, ut cum Christo statim gaudeat, ut post tormenta et supplicia terrena praemia diuina percipiat? si militibus saecularibus gloriosum est ut hoste deuicto redeant in patriam triumphantes, quanto potior et maior est gloria uicto diabolo ad paradisum triumphantem redire et unde Adam peccator eiectus est illuc, prostrato eo qui ante deceperat trophaea uictricia reportare, offerre Domino . acceptissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ingreditur autẽ ꝑ auia loca atq arida.
& terram destinatam in siti ẽthit aut̃
manib infructuosa: & iterũ: Ab aqͦ a
liena abstinete fonti extraneo ne bibis
ut longum bibas tempꝰ. adiciant᷑ autẽ
tͥ anni uitȩ. & in eungłio diuina sua uo¬

Expanded text:
ingreditur autem per auia loca adque arida ingreditur autem per auia loca adque arida et terram destinatam in sitim, contrahit autem manibus infructuosa. et iterum: ab aqua autem aliena abstine nec de fonte extraneo biberis, ut longum uiuas tempus, adiciantur etiam tibi anni uitae. et in euangelio diuina sua uo
Abbreviated transcription (Latin):
Dolicarpꝰ ab adͥmeto dix̃. Qui hẽticorum
aptismum ꝓbant. nr̃m euacuant.
ouat᷑ athamogade dix̃. Licet sciamꝰõs
scͥpturas sͥ testimoniũ redd̾e de salutari
baptismo. debemꝰ gͦ fidem nr̃am expͥmere.
ut hẽticos & scismaticos ad ȩccłiam ueni¬
entes. qui pseudo baptizari uident᷑. deb̾e
eos in fonte ꝑhemni baptizarin id̾o sec̃¬
dum testimoniũ scͥpturarum.⁊ scm de-¬
cretum collegart̾i nr̃oꝵ scĩssimȩ memoriȩ
uirorum. om̃s scismaticos ⁊ hẽticos qͥ ad
eccłiam ꝯũsi st̃ baptizari. sed& eos qͥ ordi¬
nati uidebant᷑ laicos recipi.
emesianus athubanas dix̃. Baptisma
qd̾ dant hẽtici ⁊ scismatici ñ ẽẽ uerũ uͥq
in script᷑is scĩs declaratũ ẽ. qm̃ ipsi p̃posi¬
ti eorũ falsi xp̃i sunt. ⁊ falsi ꝓpħȩ. dicente
domino ꝑsalomonem Qui fidens÷ in
falsis hic pascit uentos. idem aut̃ seqͥt᷑¬
ipse aues uolantes. deseruit enim uias
uinȩȩ sue. semitas uͦ agelli sui errauit.

Expanded text:
olycarpus ab Hadrumeto dixit:. Qui haereticorum baptismum probat nostrum euacuat. Nouatus a Thamogade dixit: Licet sciamus omnes scripturas sibi testimonium reddere de salutari baptismo: debemus ergo fidem nostram exprimere ut haereticos et schismaticos ad ecclesiam uenientes qui pseudobaptizati uidentur debere eos in fonte perenni baptizari, et ideo secundum testimonium scripturarum et secundum decretum collegarum nostrorum sanctissimae memoriae uirorum omnes schismaticos et haereticos qui ad ecclesiam conuersi sunt baptizaui, sed et eos qui ordinati uidebantur laicos recepi. emesianus a Thubunas dixit: Baptisma quod dant haeretici et schismatici non esse uerum ubique in scripturis sanctis declaratum est, quoniam ipsi praepositi eorum falsi Christi sunt et falsi prophetae dicente Dcmino per Salomonem: qui fidens est falsis hic pascit uentos, idem autem ipse sequitur aues uolantes. deseruit enim uias uineae suae, semitas uero agelli sui errauit.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa carnis. quȩ sunt fornicationes. im-¬
mundiciȩ. incestũ. ydolatͥa. seruit᷑. uene¬
ficia. inimicicie. contentiones. ⁊ elꝰ.ira.
diuisiones. hẽsis ⁊ his similia de quib
p̃dixi uob̃. sicut p̃dico. qm̃ quicũq hȩc fa¬
ciunt regnum dĩ ñ hẽ ditabt̃. Condemnat
itaq apłs cum om̃ib malis ⁊ qui diuisio¬
nem faciunt. hoc ẽ. scismaticos & hereti¬
cos nisi gͦ acceꝑint baptismum salutare
in eccłia catholica quȩ una ẽ. salui ẽẽ ñ
possunt. s cum carnalib in iudiciodo¬
mini xp̃i dampnari:

Expanded text:
nicationes, inmunditiae, incestum, idololatriae seruitus, ueneficia, inimicitiae, certamina, zelus, ira, diuisiones, haereses et his similia: de quibus praedixi uobis, sicut praedico, quoniam quicumque haec faciunt regnum Dei non hereditabunt. condemnat itaque apostolus cum omnibus malis et qui diuisionem faciunt hoc est schismaticos et haereticos. nisi ergo acceperint baptismum salutare in ecclesia catholica quae est una, salui esse non possunt, sed cum carnalibus in iudicio Domini Christi damnari
Abbreviated transcription (Latin):
oȩ comminatio dei sit adu̾sus eos qui
ydolis lacrificant: In exodo: Sacrificans
diis eradicabitur nisi dño soli. Idem in
cerunt digiti eorum. & curuatꝰ ẽ homo.
& humiliatꝰ ẽ urr: et ñ laxabo illis: & ite¬
rum. Illis fudistis libamina. & illis impo¬
siustis sacrificia. suꝑ hȩc non indignabor
dicit dominꝰ. Item apd̃ ieremiam. Noli¬
te ambulare post deos alienos ut serui¬
atis eis: & ne adorau̾itis. & ne incitetis
me in oꝑib manuum ur̃arũ ad disꝑd̾n¬
dum uos. Item in apocalipsi: Si qͥs adorat
bestiam & imaginem eiꝰ & accipit notam
infronte sua aut in manu bibet & ipse de
uino ire dei mixto pocło irȩ eiꝰ. & puniet᷑
igni & sulphure. sub ocłis sc̃orum angłoꝵ
& sub ocłis agnis & fumꝰ de torm̃tis eorum
in scła scłorum ascendet. nec habebt̃ requi¬
ein die ac nocte quic̃q adorant bestiam.
& imaginem eiꝰ¬

Expanded text:
E COMMINATIO DEI SIT ADVERSUS EOS QUI IDOLIS SACRIFICANT. In Exodo: Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli . Item in cerunt digiti eorum, et curvatus est homo, et humiliatus est vir, et non taxabo illis . Et iterum: Illis fudistis libamina, et illis imposuistis sacrificia. Super haec ergo non indignabor, dicit Dominus ? Item apud Hieremiam: Nolite ambulare post deos alienos ut serviatis eis, et ne adoraveritis eos, et ne incitetis me in operibus manuum vestrarum ad disperdendos vos . Item in Apocalypsi: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua aut in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni: et fumus de tormentis eorum in saecula saeculoruma scendet; nec habebunt requiem die ac nocte quicumque adorant bestiam et imaginem e
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i rebaptizandi baptizare ptꝰ hostes dĩ
nefas ducitur. cum baptizatos inuenia¬
mus qͦs ioħc baptizauerat: Ille iohs ma¬
ior int̾ ꝓpħas habitus. ille dina gr̃a ad
s p̃cursor ac p̃dicator fuit. qͥ dnm nr̃m
ñ tantũ u̾bis p̃nuntiauit. s & ocłis os¬
tendit. qui ipsum xp̃m ꝑ qu̾e baptizan¬
tur cet̾i baptizauit. Qd̃ si iccirco hẽticꝰ
ius baptismi obtinere potuit qr por
baptizauit. ñ possidentis erit iam bap¬
tisma s occupantis Ꝙ cũ separaria se
idiuidi om̃io ñ possint baptisma & eccł̃ia.
qͥ occupare baptisma pͥor potuit: & eo¬
cłiam parit̾ occupauit: Ꝙ incipies tu
illi hẽticus uid̾i qui p̃uentꝰ postĩor ẽẽ
cepisti: qui cedendo ac manus dando. ius qd
acceꝑas reliqͥsti Qmͣ ꝑicłosum sit aut̃ in
diuinis reb ut quis cedat iuiri suo ⁊ po¬
testati scͥpt᷑a sc̃a declarat. cũ in genesi esa¬
u pͥmat᷑ suos inde ꝑdid̾it. nec reciꝑe id

Expanded text:
quasi rebaptizandi baptizare post hostes Dei quasi rebaptizandi baptizare post hostes Dei nefas ducitur, cum baptizatos inueniamus quos Iohannes baptizauerat, ille Iohannes maior inter prophetas habitus, ille diuina gratia adhsed praecursor ac praedicator fuit, qui Dominum non tantum uerbis praenuntiauit sed et oculis ostendit, qui ipsum Christum per quem baptizantur ceteri baptizauit. quod si idcirco haereticus ius baptismi obtinere potuit, quia prior baptizauit, non possidentis erit iam baptisma sed occupantis: et cum separari a se et diuidi omnino non possint baptisma et ecclesia, qui occupare baptisma prior potuit et ecclesiam pariter occupauit, et incipis tu illi haereticus uideri qui praeuentus posterior esse coepisti, qui cedendo ac manus dando ius quod acceperas reliquisti. quam periculosum sit autem in diuinis rebus ut quis cedat iure suo et potestate scriptura sancta declarat, cum in Genesi Esau primatus suos inde perdiderit nec recipere id
Abbreviated transcription (Latin):
cerni & statui ut baptisma iustũ & le
gitimũ ꝯputet᷑ qd̾ illi baptizant᷑. puta-¬
bant se eccłiam quoq & cet̾a eccł̃iȩ mu-¬
nera iuste & legitime possid̾e Nec erit¬
causa ueniendi ad nos: quando haben¬
tes baptisma habere uideant᷑ & cet̾a. Lor¬
ro autem cum cognoscunt baptisma nł¬
num foris ẽẽ. nec remissam peccatorũ extͣ
eccłiam dari posse. auidius ad nos ⁊ ꝓm¬
tius ꝓperant. & munera ac dona eccłiȩ
matris ĩplorant. certi ꝑuenire se om̃io¬
ñ posse ad uerã diuinȩ gr̃e pollicitatio¬
nem. nͥ pͥus uenerint ad eccłie ueritatẽ.
Nec recusabunt baptizari apd̃ nos hẽ¬
tici legitimo  uero eccłie baptismo. qnͣ¬
do ex nob̃ didicerint baptizatos qͦ apau¬
lo eos qui iam baptismo iohis baptizati
fussent. sic̃ legun in actis apłorum ñc
apd̃ quosdam de nr̃ĩs hẽticorum bapti-¬
sina ẽẽ occupatum asserit᷑ ⁊ inuidia qͣdã

Expanded text:
cerni cerni gitimum conputetur quod illic baptizantur, putabunt se ecclesiam quoque et cetera ecclesiae munera iuste et legitime possidcausa. ueniendi ad nos, quando habentes baptisma habere uideantur et cetera. porro autem cum cognoscunt baptisma nullum foris esse nec remissam peccatorum extra ecclesiam dari posse, auidius ad nos et promptius properant et munera ac dona ecclesiae matris inplorant, certi peruenire se omnino non posse ad ueram diuinae gratiae pollicitationem, nisi prius uenerint ad ecclesiae ueritatem. nec recusabunt baptizari apud nos haeretici legitimo et uero ecclesiae baptismo, quando ex nobis didicerint baptizatos quoque a Paulo eos qui iam baptismo Iohannis baptizati fuissent, sicut legimus in actis apostolorum. Et nunc apud quosdam de nostris haereticorum baptisma occupatum adseritur et inuidia quadam
Abbreviated transcription (Latin):
remitti sͥ peccata deposcunt. deciꝑe ñ
debem᷑ nec fallere. s correptos a nobis
ac reformatos ad regnum cȩlorum di¬
sciplinis cȩlestib erudire S dic̃ aliqͥs.¬
ad eccł̃iam ueniendes sine baptismo
admissi sunt e Potens ẽ dominꝰ mise¬
ricordia sua indulgentiam dare & e¬
os qui ad eccłiam simplicit̾ admissi
in eccłia dormierunt. ab eccł̃ie suȩ
munĩb ñ separare. Nũ tam̃ qr ali¬
quia aliqnͣdo erratum ẽ. id̾o semꝑ
errandum ẽ. cum mag̃ sapientib
& dm̃ tim̃tib congruat patefacta &
ꝑspecta u̾itate. libent̾ atq incunctã¬
ter obsequi. qmͣ ꝑtinacit̾ atq obsti
ticis reluctari: Hec qͥsqm᷑ existimet
hẽticos & qd̾ illi baptisma opponit᷑
qiͣ scdi bapismi uocabulo scandali¬
zatos. tt ad eccłiam ueniant retar¬
dari. ĩmo uͦ hoc ipso magis ad necessi¬
datem ueniendi destimonio ostensȩ
uiderint uidicio & sententia ur̃a id de¬

Expanded text:
remitti sibi peccata deposcunt, decipere non remitti sibi peccata deposcunt, decipere non debemus et fallere, sed correctos a nobis ac reformatos ad regnum coelorum disciplinis coelestibus erudire. XXIII. Sad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt?\' potens est Dominus misericordia sua indulgentiam dare et eos qui ad ecclesiam simpliciter admissi in ecclesia dormierunt ab ecclesiae suae muneribus non separare. non tamen quia aliquando erratum est, ideo semper errandum est, cum magis sapientibus et Deum timentibus congruat patefactae et perspectae ueritati libenter adque incunctanter obsequi quam pertinaciter adque obstinticis reluctari. Nec quisquam existimet haereticos, eo quod illis baptisma opponitur, quasi secundi baptismi uocabulo scandalizatos ut ad ecclesiam ueniant retardari. immo uero hoc ipso magis ad necessitatem ueniendi testimonio ostensae uiderint iudicio ac sententia nostra id de