comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in aliqͦ munẽ gr̃e similant᷑ sic̃ ⁊ ĩ nat᷑aliũ datorũ
cunt᷑ qͥ p̃ aliis ardent caritate. Seraphin enim
int̾p̃r ardens. uł sutcẽdens. cherubin qͥ p̃ aliis
bõ. ait qui tanta diuinitatis gr̃a replent᷑. ut
in eis sedeat d̾s. ⁊ ꝑ eos iudicia discernat. atq¬
testates transcendt̃. Pͥncipatꝰ dñr. qͥ sibi subie

Expanded text:
similantur, sicut et in naturalium datorum cuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui gorius ait, qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis sedeat Deus, et per eos judicia sua decernat. testatem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt infirme cogitõni qͥd possit occurrẽ. cur.s.
ista miracula ⁊̃ magicis artib fiant. Nã ⁊ ma-¬
gi pharaonis serpentes fecert. ⁊ alia. s illd̾ est
ampliꝰ admirandũ. qͦmͦ magoꝵ potñcia q̃ serpẽ¬
tes facẽ potuit. ubi ad mꝰcas minutissimaᷤ. s. cini¬
phes uentũ ÷: omĩno defecit. qͣ t̾tia plaga egiptꝰ
cedebat᷑. Ibi c̃te defecerũt magi dicentes. digitꝰ
dei ÷ hic. un intelligi dat᷑. nec ip̃os qͥd tͣnsgresorẽ
angłos ⁊ aerias potestates in imã istã caliginẽ
tãquã in sui gñis cartẽm ab illiꝰ sublimis ethereȩ
puritatis habitone detrusos. ꝑ oͦs magice artes
possũt qͥchͥd possũt: ualẽ aliqͥd nͥ data desuꝑ po¬
testate. Dat᷑ aũ uł ad fallendos fallaces. sic̃ ine¬
giptios. ⁊ ĩ ip̃os ⁊̃ magos data÷. ut ĩ eoꝵ sp̃ĩũ.

Expanded text:
quit, infirmae cogitationi quid possit occurrere; ut scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant. Nam et magi Pharaonis serpentes fecerunt, et alia. Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas, scilicet, ciniphes ventum est, omnino defecit, qua tertia plaga Aegyptus caedebatur. Ibi certe defecerunt magi dicentes: Digitus Dei est hic. Unde intelligi datur nec ipsos quidem transgressores angelos, et aereas potestates in imam istam caliginem tanquam in sui generis carcerem ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusos, per quos magicpossunt quidquid possunt, valere aliquid, nisi data desuper potestate. Datur autem vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios, et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum
Abbreviated transcription (Latin):
lica. ad damasũ papam. Ab arrianoꝵ p̃sule¬
y postasion nouellũ nom̃. a me hoĩe roma¬
no exigit᷑ Int̾rogamꝰ qͥd tres ypostases arbi¬
trent᷑ intelligi. Tres ꝑsonas subsistentes auĩt.
Respondemus nos ita credere: non sufficit
eis sensus. ip̃m nom̃ efflagitant. qr nescio
qͥd ueneni in silłis latet. Clamamꝰ. siqͥs tres
ypostases .i. tres subsistentes ꝑͣs non ꝯfitet᷑
anathema sit. Siqͥs aũ ypostasim usiam
intelligens. non tͥb ꝑsonis unã ypostasim
ses dicens. sub noĩe pietatis. tres nͣs cõit̾ asse¬
runt.Sufficiat nobis dr̃e unã sub̾am. ⁊ treᷤ¬
ꝑsonas ꝑfectas. eqͣles. Iaceamꝰ tres ypostases
ũbo. sensus dissentiunt. aut si rectum puta¬
tis: tres ypostases cũ int̾p̃tationib suis de¬
b̾e nos dr̃e: non negamꝰ. S mͥ credite. uene¬
num sub melle latet. Transfigͣat enĩ se an
negat utendũ eẽ noĩe ypostasis. s ħeticos
eo pͣue usos ostñdit. cc quos cautela opꝰ erat

Expanded text:
lica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesulypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbiintelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam intelligens, non tribus personis unam hypostasim ses dicens, sub nomine pietatis tres naturas conatur asserere. Sufficiat nobis dicere unam substsonas perfectas aequales; taceamus hypostases,t, cum in eodem verbo sensus dissentiunt. Aut si rectum putatis, tres hypostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, venenum sub melle latet. Transfigurat enim se annegat utendum esse nomine hypostasis, sed haereticos eo prave usos ostendit; contra quos cautela opus erat
Abbreviated transcription (Latin):
non erat tempꝰ añ ꝗͣ tempora inciꝑent. ⁊ iõ
non intẽpore accid̾it dõ ut dñs eẽt. ꝙ ipsoꝵ¬
tꝑm dñs erat. que utiq ñ in tẽꝑe eẽ ceꝑunt.
quid respõdebit de hoĩe qͥ intemꝑe fc̃s ẽꝰ su¬
nis utiq dñs non erat. añqͣ eẽt certe ut dñs
tiua que cũ aliqͣ mutatioe rer̃ deqͥb dñr.¬

Expanded text:
non erat tempus antequam tempora inciperent; et ideo non in tempore accidere Deo ut Dominus esset, quia ipsoat, quae utique non in tempore esse coeperunt; quid respondebit de homine qui in tempore factus est, cujus utique Dominus non erat antequam esset? Certe ut Domintiua quae cum aliqua mutatione earum r
Abbreviated transcription (Latin):
alia. Nam quantum ad moralia: sunt eadẽ.
s plemius in euuangł̃io tinent᷑. Audistis .x.
cordas psalterii utriq sexui impositas. que
caritate tangende sunt: ut uicioꝵ ferȩ: occi¬

Expanded text:
alia. Nam quantum ad moralia sunt eadem, sed plenius in Evangelio continentur. Audistis decem chordas Psalterii utrique sexui impositas, quae charitate tangendae sunt, ut vitiorum ferae occi
Abbreviated transcription (Latin):
ea certe est decalogus. qui ñ dicit᷑ litra oceidñ
eo quod mala sit lex: s qr ꝓhibens pett̾m au¬
get ꝯcupiscentiam: iaddit p̃uariconẽ: nͥ
liberet gr̃a. Que gr̃a: non sic habundabat in
dit sine gr̃a. cum sit uirtus peccati. que iu¬
głii lictã a legis litt̃a. qr diu̾sa sunt ꝓmissa.
Ib̃i terrena. hic celestia ꝓmittit. Diũsa ⁊̃ sa¬
cramenta. qr illa t̾m sig̾cant. hec ꝯferunt

Expanded text:
ea certe est Decalogus, qui non dicitur littera occidens eo quod mala sit lex, sed quia prohibens peccatum auget concupiscentiam, et addit praevaricationem nisi liberet gratia, quae gratia non sic abundat in dit sine gratia, cum sit virtus peccati quae jugelii littera, a legis littera, quia diversa sunt promissa; ibi terrena, hic coelestia promittuntur. Diversa etiam sacramenta, quia illa tantum significabant
Abbreviated transcription (Latin):
 ñ ꝯcupisces domũ ꝓximi tui. ñ seruũ. ñ an¬
cillam. ⁊ c̃ss uidet᷑ preceptum de si ꝯtupiscen¬
disreb ꝓximi: unum ẽẽ tum eo quo dr̃. Non
furabis: ⁊ p̃ceptum de ñ ꝯcupiscenda uxore:
unum esse cum eo: guo d̾r. Non mechabis.
Po̾terat it p̃ceptum non furandi in illa ge¬
nalitate intelligi. ubi de ñ ꝯcupiscendare
Inhiis uͦ extremis ipsa ꝯcupiscentia. Multũ
gͦ differunt illa abistis. uñ illi p̃cepto ñ me¬
chandi fit suꝑadditio in euuangłio. ubi oĩs¬
ocupiscentia mechandi ꝓhibet᷑ S cum hic ꝓ¬
hibet᷑ concupiscentia aliene uxoris ⁊ aliene
rei. quare dr lex ꝯprim̾e manũ. ⁊ ñ animũ.¬
lege dicit᷑ scdm cerimonialia. ñ sccłm mora¬
lia. uelqrinlege ñ ÷ genãlis ꝓhibitio: omĩs
mortifere ꝯcupiscentie. ut in euuangłio Si¬

Expanded text:
Non concupisces domum proximi tui, non servum, non ancillam, etc. Sed videtur praeceptum de non concupiscendis rebus proximi, unum esse cum eo quo dicitur: Non furaberis; et praeceptum de non concupiscenda uxore, unum esse cum eo quo dicitur: Non moechaberis. Poterat enim praeceptum non furandi in illa generalitate intelligi, ubi de non concupiscenda re in his vero extremis, ipsa concupiscentia; multum ergo differunt illa ab istis. Unde illi praecepto non moechandi, fit superadditio in Evangeliocupiscentia moechandi prohibetur. Sed cum hic prohibeatur concupiscentia alienae uxoris, et alienae rei, quare dicitur lex comprimere manumlege dicitur secundum caeremonialia, non secundum moralia; vel quia in lege non est generalis prohibitio omnis mortiferae c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ xp̃i p̃termittendũ ñ ÷. de quo qͥdã¬
ꝯ dicere solent. qͦd non sibi s membris tm̃
meruĩt. Meruit quidẽ m̃b̃ris redempti¬
onẽ a diabolo. ãpeccato.apena.⁊regni
reserõnem. ut amota ignea rumphea li¬
bere pateret intͦitus. S ⁊ sibi meruit ĩ.¬
passibisitatis ⁊̃ mortalitatis głam sit apls¬

Expanded text:
 praetermittendum non est, de quo quidam dicere solent, quod non sibi, sed membris tantum, meruerit. Meruit quidem membris redemptionem a diabolo, a peccato, a poena, et regni reserationem; ut, amota ignea romphea, liber pateret introitus; sed et sibi meruit impassibilitatis et immortalitatis gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ prius humisiat᷑ ÷ passione. humilitas
claritatis ÷ meritũ. claritas humilitatis ÷
p̃mium. s hoc totũ fc̾m ÷ in forma serui. In
forma enĩ dei semꝑ fuit ⁊ erit claritas. Itẽ.
humilitas mereat᷑: hic ostendit᷑. hiis testimo¬
niis euidñs fit quod xp̃s ꝑ humilitatẽ ⁊ obe¬
dientiã passionis meruit clarificationẽ
corporis. nec id solũ: s ⁊̃ impassibilitatẽ
Lanime. Anima it ipsius ante mortẽ erat
passibilis. sicut caro mortalis. s post mortẽ
humilitatis mĩto ⁊ anima impassibilis fc̃a:
⁊ caro ĩmortalis. utrũ aũ anima sit facta im¬
passibilis. qn caro fc̃a ÷ ĩmortalis. s. ipso re¬
surrectionis momento. de auctoritate nobiᷤ
certum non ÷. s uel mox post carnis seꝑatio¬
nẽ anima impassibilitate donata ÷. aut in
resurrectione qñ caro refloruit

Expanded text:
ne. Humilitas, claritatis est meritum; claritas, humilitatis est praemium, sed hoc totum factum est in forma servi. In forma enim Dei semper fuit et erit claritas. Item Ahumilitatis mereatur hic ostenditur. His testimoniis evidens fit quod Christus per humilitatem edientiam passionis meruit clarificationem corporis; nec id solum, sed etiam impassibilitatem animae. Anima enim ipsius ante mortem erat passibilis, sicut caro mortalis; sed post mortem merito humilitatis et anima impassibilis facta est, et caro immortalis. Utrum autem anima sit facta impassibilis, quando caro facta est immortalis, scilicet ipso resurrectionis momento, de auctoritate nobis certum non est. Sed vel mox post carnis separationem anima impassibilitate donata est, aut in resurrectione, quando caro refloruit
Abbreviated transcription (Latin):
licet naturalit uelit homo bonum: non tam̃
absolute concedi oportet bonam habere uo¬
luntatem: sed potius malam. Alii aut̃ dic̃t
unam esse uoluntatẽ. id ÷ unum motũ quo¬
⁊ naturalit̾ uult homo bonum ⁊ ex uicio uult
masum. eoq delectat᷑. ⁊ inquantũ uult bo¬
num: naturalit̾ bonus ÷. inquantũ uult¬

Expanded text:
licet naturaliter homo velit bonum, non tamen licet naturaliter homo velit bonum, non tamen absolute concedi oportet bonam habere voluntatem, sed potius malam. Alii autem dicunt unam esse voluntatem, id est, unum motum, quo naturaliter vult homo bonum, et ex vitio vult homo malum, eoque delectatur: et in quantum vult bonum, naturaliter bonus est; in quantum mal
Abbreviated transcription (Latin):
berat. que uoluntatem hominis prepa¬
rat adiuuandam.⁊ adiuuat preparatã.
S que ÷ illa uoluntas. an illa que natura¬
lit uult bonum. an que libenter seruit
sis expositione terminat᷑. Alii enim dic̃t
duos esse motus. unum quo uult bonum
naturalit̾. Quare naturalit̃. ⁊ quare na¬
turalis dicit᷑ : Quia talis fuit motus hum¬
ane nature in prima conditione in qua
creati sine uicio sumus. que ꝓprie natura
dicit᷑. fuit enim homo creatus in uolun¬
homines bonos ⁊ rectos esse creatoscũ libe¬
ro arb̃. quo possent siuellent ꝓpria uolũ¬
tate peccare. eosq non necessitate s pro¬
pria uoluntate peccasse. Recte gͦ dicit᷑
uult ⁊ malum odit. Alium aũ dicunt mo¬
tum esse mentis. quo mens relicta suꝑiorũ
sege subicit se peccatis. eisq oblectatur. Iste
mit motum. Uterq tam̃ exlibero ar est. ye¬
niente. aut̃ gratia: ille malus motus elidit᷑.¬
⁊ alter naturalis bonus liberat᷑ ⁊ adiuuat᷑:
ut efficacit bonum uelit. Ante grãm uero

Expanded text:
at, quae voluntatem hominis praeparat adjuvandam et adjuvat praeparatam. Sed quae est illa voluntas, an illa quae naturaliter vult donum? an illa quae libenter servit sis expositione determinatur. Alii enim dicunt duos esse motus: unum quo vult bonum naturaliter. Quare naturaliter, et quare naturalis dicitur? Quia talis fuit motus naturae humanae in prima conditione, in qua creati sine vitio sumus, quae proprie natura dicitur. Fuit enim homo creatus in volunhomines bonos et rectos esse creatos cum libero arbitrio, quod possent si vellent propria voluntate peccare, eosque non necessitate, sed propria voluntate peccasse. Recte ergo dicitvult, et malum semper odit. Alium autem dicunt motum esse quo mens relicta superiorum lege subjicit se peccatis, eisque oblectatur. Iste mit motum; uterque tamen ex libero arbitrio est. Veniente autem gratia ille malus motus eliditur, et alter naturaliter bonus liberatur, et adjuvatur ut efficaciter bonum velit. Ante gratiam vero
Abbreviated transcription (Latin):
Reterea queri solet quomodo intelli¬
gendum sit quod ait ambrr. expo
uolo illud ago. sed qͦd nolo illud facio. Dicit
lenim quod homo subiectus peccato facit
quod non uult. qr naturaliter uult bonũ.
S uoluntas seͣmꝑ caret effectu: nisi gratia
dei adiuuet: ⁊ liberet. Si homo subiectuspec¬
cato ÷: uult quidẽ malum ⁊ oꝑatur. quia
seruus est peccatiᷤᷤ. ⁊ euis uoluntatem sic̃¬
supradixit ag̃. libenter facit. Quomodo gͦ
naturalit uult bonum: An est eadem uo¬
luntas .i. idem motus qua libent̾ peccato
seruit. ⁊ qua naturalit̾ uult bonum: Si
non ÷ eadem uoluntas. Que gͦ istarum:
qua cum homo iustificat᷑ a seruitute pec¬
cati liberat᷑  Ut enim suꝑuis disseruimꝰ:¬

Expanded text:
eterea quaeri solet quomodo intelligendum sit quod ait Ambr., in ton enim quod volo, illud ago, sed quod nolo, illud facio. Dicit enim quod homo subjectus peccato facit quod non vult, quia naturaliter vult bonum. Sed voluntas haec semper caret effectu, nisi gratia Dei adjuvet et liberet. Si homo subjectus peccato est, vult quidem malum et operatur, quia servus est peccati, et ejus voluntatem, sics, c. 18, libenter facit. Quomodo ergo naturaliter vult bonum? An est eadem voluntas, id est, idem motus, quo libenter peccato servit, et quo naturaliter vult bonum? Si non eadem voluntas, quae ergo istarum est, qua cum homo justificatur, a servitute peccati liberatur? Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas. Isti nimia ꝑtinatia ⁊ presumpti¬
one peccant. autumantes deũ nõ iustũ.
Illi desꝑatione b̃m nonbonum existimãt.
tollentes in hoc turbulentissimo iniquita¬
tũ mari: portum diuine indulgentie quo
se recipiant fluctuantes. atq ipsa desꝑa¬
tione addunt peccata pecc̃is. dicentes. mi¬

Expanded text:
bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptibonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, Deum non bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dicentes mi
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. nonpeo dico ut quis oret. Qui
peccat in patre: remittetur ei. & qui peccat
in filium remitet᷑ ei. Qui aũ blasphemaue¬
rit in sp̃m sc̃m: non remutet᷑ ei neq hic neq
in futuro. S querit᷑ quid sit pecc̾m in sp̃m
sc̃m. uel ad mortem. Quidam dicunt illud
esse pecc̃m desꝑationis uel obstinationis. ob̃¬
stinatio est indurate in malitia mentis ꝑti¬
natia. ꝑ quam fit homo impenitens. desꝑa¬
tate. estimans suam malitiam diuine boni¬
tatis magnitudinẽ excedere. Sicut chaymqͥ
nignitas qua se inuicem ⁊ nos diligunt. q̃
tanta ÷: cuiꝰ finis non est. Recte gͦ in sp̃m
sc̃m delinquere dicunt᷑: qui suam malici¬
am dei bonitatem suꝑare putant. ⁊ideo
penitentiam non assumunt. ⁊ qui iniqui¬
tati tam ꝑtinaci mente inherent: ut eam
numꝗͣ relinquere ꝓponant. ⁊ adbonitatẽ
sp̃s sci: numquã redire. pacientia dei ab¬
utentes. ⁊ de miscd̃ia dei nimis presumen¬
tes. quib placet masitia ꝑꝑ se: sicut piis

Expanded text:
ad mortem, non pro eo dico ut quis oret. Qui enim peccat in Patrem, remittetur ei; et qui peccat in Filium, remittetur ei: qui autem blasphemaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei neque hic, neque in futuro. Sed quaeritur qm vel ad mortem? Quidam dicunt illud peccatum esse desperationis vel obstinationis. Obstinatio est induratae mentis in malitia pertinacia, per quam homo fit impoenitens. Desperate Dei, aestimans suam malitiam divinae bonitatis magnitudinem excedere; sicut Cain quinignitas qua se invicem et nos diligunt; quae tanta est, cujus finis non est. Recte ergo in Spiritum sanctum delinquere dicuntur, qui sua malitia Dei bonitatem superare putant, et ideo poenitentiam non assumunt; et qui iniquitati tam pertinaci mente inhaerent, ut eam nunquam relinquere proponant, et ad bonitatem Spiritus sancti nunquam redire, patientia Dei abutentes, et de misericordia Dei nimis praesumentes; quibus placet malitia propter se, sicut piis
Abbreviated transcription (Latin):
pena. licet mirabilia martires passi sint¬
tormenta: ⁊ multi nequit̾ quanta sepe su¬
stinuerunt tormenta. Exhiis satis ostendi¬
tur quam ꝑiculosum sit deferre peniten¬
⁊tiam usq infinem uite. si t̾n ⁊ tunc uera
habeat᷑ penitentia: hominem liberat:⁊
⁊uitam mortuo impetrat. non sic t̾n ut nul¬
lam sentiat penam. nisi forte tanta sit ue
hementiagemitus ptritionis que suffi¬
ciat ad delicti punitionem. Licet gͦ diffici¬
le sit ut tunc sit uera penitentia qntam
sera uenit. qncruciatus membra ligat.⁊
dolor sensum opprimit. ut uix homo aliqd
cogitare ualeat: melior est tñ seraquam
nulla. Penitentia it si inextremo uitehia¬
tu aduenit: sanat ⁊ liberat. Multũ fuit
sera latronis penitentia s non fuit sera
indulgentia. S licet latro ueniam meru¬
iss infine de omni crimine: non tñ dẽdit
baptiratis peccandi ⁊ perseuerandi auc¬
Ltoritatem

Expanded text:
poena licet mirabilia passipoena licet mirabilia passitormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentiam usque in finem vitae. Si tamen etiam tunc vera habeatur poenitentia, hominem liberat, et vitam mortuo impetrat; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi fhementia gemitus, et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo difficile sit ut tunc sit vera poenitentia, quando tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat; melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim, si in extremo vitae hiatu adveniat, sanat et liberat. Multum fuit sera latronis poenitentia, sed non fuit sera indulgentia: sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine; non tamen dedit baptizatis peccandi vel perseverandi auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
siꝯtigerit alicui ⁊̃ infine: desꝑandum non ÷
de eius remissione. S q̃m uix uelraro est tã
iusta ꝯuersio: timendum ÷ depenitente sero
maxime cum filii quos illicite dilexit sint p̾¬
sentes. uxor ⁊ mundus ad seuocet multos
solet serotina penitentia decipe. S qm d̃s
let quib ualet. Cum gͥ opussit non hominiˢ
s dei fructifera penitentia: inspirare eam po¬
test q̃ncumq uult sua misccd̃ia: ⁊ remun̾are
ex miscđia: quos dampnare potest ex iusti¬
cia.S q̃m multa sunt que impediunt. ⁊
languentem retrahunt. ꝑiculosissimum
⁊ interitui uicinum ad mortem ꝓtraħe
penitentie remedium.S magnum ÷ cui
deus tunc inspirat siquis est: uam penitñ¬
tiam. S si⁊̃ sic conu̾sus uita uiuat ⁊ non
moriat᷑: non ꝓmittimus quod euadat om¬
nem penam. Nam prius purgandus ÷ igne
purgationis qui in aluid scł̃m distulit fruc¬
nam quam unquam passus est aliquis in
hac uita. Nũquã in carne tanta inuenta÷

Expanded text:
tigerit alicui etiam in fine, desperandum non est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poenitentia decipere. Sed quonlet, quibus placet. Cum ergo opus sit non hominis, sed Dei, fructifera poenitentia, inspirare eam potest quandoque vult sua misericordia, et remunerare ex misericordia, quos damnare potest ex justitia. Sed quoniam multa sunt quae impediunt, et languentem retrahunt, periculosum est, et interitui vicinum, ad mortem protrahere poenitentiae remedium. Sed magnum est, cui Deus tunc inspirat si quis est veram poenitentiam. Sed si etiam sic conversus vita vivat, et non moriatur, non promittimus quod enem poenam: nam prius purgandus est igne purgationis, qui in aliud saeculum distulit frucnam quam unquam passus est aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est
Abbreviated transcription (Latin):
in lege: Icum inquatumq inuocet᷑ die deus
assit: Iquacumq hora ingemui̾t ⁊ ꝯuersus
fui̾t peccator uita uiuat: S illa dixit agͦ ꝑꝑ
illos qui penitentiam usq in fine iute ꝓtra¬
hunt ⁊ tuncͥ ex dei amore udent᷑ penitere
s timore mortis quasi ex necessitate. Unde
Nullus exspettet qn peccare non potest. arbi¬
trũ enim libertatem querit ut delere possit
ꝯmissa: non necessitatem. caritatem nõtm
timorem. qr non in solo timore iuuit homo.
Quem gͦ sero penitet: oportet non solum ti¬
mere iudicem: s diligere. qr sine caritate

Expanded text:
in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et quacumque hora ingemuerit, et conversus fuerit peccator, vita illos qui poenitentiam usque in finem vitae protrahunt; et tunc non ex Dei amore videntur poenitere, sed timore mortis, quasi ex necessitate. Unde Nullus expectet quando peccare non potest. Arbitrii enim libertatem quaerit Deus, ut deleri possint commissa; non necessitatem, sed charitatem; non tantum timorem, quia non in solo timore vivit homo. Quem ergo sero poenitet, oportet non solum timere judicem, sed diligere; quia sine charitate
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum ⁊̃ est quod tp̃s penitentie estus¬
est. qr non nũquam quod diffidentia etatis differ¬
tur. ꝯsilio maturiore ꝑficitur. agꝰ tñ de peni¬
tentiam differentib ita scribit. Siquis positus
in ultima netessitate uoluerit acciꝑe peniten¬
tiam ⁊ accipit: mox reconciliabit᷑. ⁊ hinc uadit
fateor uobis non illi negamus quod petit. s nõ
presumimꝰ qr bene binc exit. si securus hinc
exierit: ego nescio. penitentiam dare possumꝰ
securitatem uͦ non. Numquid dico dampna¬
rari: age penitentiam: dum sanus es. Si sic
agis: dico tibi qr securus es. qr penitentiam e¬
gisti eo temꝑe quo peccare potiusti. Siuis agẽ
penitentiam qn iam peccare non potes: petca¬
tatediiserunt nontuilla. Item. Due res suit
aut ignoscit᷑ tibi. aut non ignoscit᷑. Quidhorũ
tibi sit futurum nescio. gͦ tene certum. dunit
te incertum ES quare hoc dixit agͦ : cum peni¬
tentia que infine agit᷑ in psalmo appellet᷑ sacͥ¬
ficium uesꝑtinum quoderat acceptabilius

Expanded text:
ciendum est etiam quod tempus poenitentiae est usest: quia nonnunquam quod diffidentia aetatis differtur, consilio maturiore perficitur. Aug. tamen de poenitentiam differentibus ita scriin ultima necessitate voluit accipere poenitentiam, et accipit, et mox reconciliatus hinc vadit, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumimus, quia bene hinc exit. Si securus hinc exierit, ego nescio: poenitentiam illi dare possumus, securitatem vero, non. Nunquid damnarari? Age poenitentiam, dum sanus es; si sic agis, dico libi, quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore, quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam, quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item, duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non; quid horum tibi sit futurum nescio. te incertum. Sed quare hoc dixit Aug., cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius
Abbreviated transcription (Latin):
consentiant catholici tractatores. qͦd
.ĩ. deus non ÷ auctor malorum. cauendũ ÷
tam̃ ne malorum nomine penas sicut pec¬
ans malum.: ⁊ faciens bonum. Ecce hic dicit᷑
creasse ⁊ fecisse malum. sed mali nomine:
pena intelligitur: non peccatum. sicut ecõ¬
uerso creditur dens non esse anctor malorũ.
Nomine mali peccata intelligunt᷑. Ideoq ad̾.

Expanded text:
consentiant catholici tractatores, scilicet quod Deus non est auctor malorum, cavendum est tamen ne malorum nomine poenas sicut pecans malum, et faciens bonum. Ecce hic dicitur creasse et fecisse malum; sed mali nomine poena intelligitur, non peccatum: sicut e converso, cum dicitur Deus non esse auctor malorum, nomine mali peccata intelliguntur. Ideoque Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
quod dixi. Deus auctor mali non est. qui ⁊
omnium que sunt: auctor ÷. qr inquantũ
sunt: intantũ bona sunt. ⁊ ne hinc putet᷑
non ab illo esse pena malorum. que utiq
malum est hus qui puniunt᷑. S hec ita di
est. Malorum gͥ pena que a deo ÷: malũ ÷
quidẽ malis. sed in bonis dei oꝑibus est. qm̃
iustum est ut mali puniant᷑. ⁊ utiq bonũ
tiõ ÷ omne qͦd iustum ÷. Sic gͦ deus dicit᷑ non
fecisse mortem. qr non fecit illud ꝑ quod.

Expanded text:
ixi: mali auctor non. est, quia omnium, quae sunt, auctor est, quia in quantum sunt, in tantum bona sunt, et ne hinc putetur non ab illo esse poena malorum, quae utique malum est his, qui puniuntur. seest. Malorum ergo poena quae a Deo est, malum est quidem malis; sed in bonis Dei operibus est, quoniam justum est ut mali puniantur, et utique bonum est omne quod justum est. Sic ergo dicitur Deus non fecisse mortem, quia non fecit illud pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
succurrat. nisi qͦd deest peccatori sua oratione
ꝯpłeat: de manib inimici non eripiet᷑ anima
succurrant recognoscenti mortem suam ad
uersionem. Ideoq nemo digne potest peni-¬
q non petat sacerdotes ꝑ aliquam culpam
ab unitate eccłie diuisos. Exhiis satis aꝑiur¬
⁊i absoluit᷑ premisse questionis articulus. Qͤ¬
rendus ÷ it sacerdos sapiens ⁊ discretus. qui
cum potestate simul habeat iudicium. qui
si forte defuerit ꝯfiteri debet socio. Beda uõ¬

Expanded text:
succurrat, nisi quod deest peccatori, sua opitulatione succurrat, nisi quod deest peccatori, sua opitulatione compleat, de manibus inimici non eripietur anima succurrant recognoscenti mortem suam ad conversionem suam. Ideoque nemo digne poenitere podeoque non petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate Ecclesiae divisos. Judas eniet absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est sacerdos sapiens et discretus, qui cum potestate simul habeat judicium, qui si forte defuerit, confiteri debet socio. Beda
Abbreviated transcription (Latin):
uis ꝯfessionis est. ut si deest sacerdos: ꝯficeat᷑
ꝓximo. Sepen ꝯtingit quod penitens ñ pot̃
uerecundari coram sacerdote. quem deside¬
ranti nec tempus nec locus offert.: ⁊ si ille cui
t̾n dignus uenia exdesidio sacerdotis quicri¬
men ꝯfitet᷑ socio. Mhundati it sunt leꝓsi dum¬
puenirent. unde patet deum ad cor respitẽ.¬
runt qui uident. Nondum it erat sepulta.
nondũ extra portam delata. nondũ extra do¬
mum in noticiam delata. Intus resuscitaurt
quam intus inuenit. relictis solis petro ⁊ iaco
bo ⁊ ioħe. ⁊ patre ⁊ matre puelle. in quib fi¬
guralit̾ ꝯtinent᷑ sacerdotes eccł̃ie. Quos autẽ
extra inuenit: aduertendum est quomͦ sus¬
citauit. fsebat enĩ turba post filium uidue.
fleuit martha ⁊ maria supplicantes ꝓ fratre.
flebat ⁊ turba mariam secuta. In quo docem᷑
publice peccantib non ꝓprium s eccł̃ie sufsicẽ
eccłie unitatem tendere. Nisi it unitas eccl̃ie

Expanded text:
vis confessionis est, vis confessionis est, proximo. Saepe enim contingit quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desideranti nec tempus nec locus offert. Quamvis ille cutamen dignus venia ex desiderio sacerdotis, qui crimen confitetur socio. Mundati enim sunt leam ad eos pervenirent. Unde patet Deum ad cor inspicerrunt qui viderent. Nondum enim erat sepulta, nondum extra portam civitatis delata, nondum extra domum in notitiam deportata. Intus resuscitavit, quam intus invenit, relictis solis Petro et Joanne et Jacobo et patre et matre puellae , in quibus figuraliter continentur sacerdotes Eextra invenit, advertendum est quomodo suscitavit. Flebat enim turba post filium viduae; flevit Martha et Maria supplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam secuta. In quo docemur, publice peccantibus non proprium, sed Ecclesiae sufficere Ecclesiae unitatem tendere. Nisi enim unitas Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
sine ꝯfessione ⁊ uiditio sacerdotis solideo ꝯfi¬
teri sufficeret: expeditum ⁊ certificatum est:¬
no p̾missis testimonis quod non sufficit ꝯfiteri
deo sine sacerdote. nec est uere humilis ⁊ peni¬
tens si non desiderat ⁊ requirit sacerdotis iu¬
dicium. S numquid eque ualet alicui ꝯfueri
socio uel ꝓximo suo saltem si deest sacerdos:
Sane ad hoc dicipot quod sacerdotis examen
requirendum est studiose. qr sacerdotib ꝯces¬
sit d̾s potestatem ligandi ⁊ soluendi. ⁊ ioqui¬
bus ipsidimitunt᷑: ⁊d̾s dimittit. Sit̾n de¬
fuerit sacerdos: ꝓximo uel socio ÷ facienda
ꝯfessio. S curet quisq sacerdotem quer̾e qui
sciat ligare ⁊ soluere. Talem enum oportet ẽe¬
qui aliorum crimina iudicat. unde ab᷑. q uult
dotem. qui sciat ligare ⁊ soluere. netum negłi¬
gens cura se extiterit: negligat᷑ ab eo quieum
miscłiter monet ⁊ petit ne ambo infoueam
cadant quamstultus euitare noluit. santaq

Expanded text:
sine confessione et judicio sacerdotis soli Deo confiteri sufficeret, expeditum est; et certificatum praemissis testimoniis, quod non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere humilis et poenitens, si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio vel proximo suo, saltem cum deest sacerdos? Sane ad hoc potest dici quod sacerdotis examen requirendum est studiose, quia sacerdotibus concessit Deus potestatem ligandi atque solvendi; et ideo quibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. Si tamen defuerit sacerdos, proximo vel socio est facienda confessio. Sed curet quisque sacerdotem quaerere, qui sciat ligare et solvere. Talem enim essequi aliorum crimina judicat, ex eodem libro dedotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sacerdoti pandamus . ⁊ quanto uisserit tẽ¬
pore purgare curemus. qr sine ꝯfessione em̃¬
dationis peccata nequeunt dimitti. S ⁊ gra¬
uiora coequalib pandenda sunt cum deest
sacerdos ⁊ urget ꝑiculum. uenialia uͦ ⁊̃ sa
cerdotis ablatã copia licet ꝯfiteri coequali ⁊
sufficit ut quibusdam placet. si tn̾ex ꝯtẽptu

Expanded text:
vero sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus, quia sine confessione emendationis, peccata nequeunt dimitti. Sed et graviora coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget periculum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu
Abbreviated transcription (Latin):
deant in noticiam omniũ sicut mala dampnan¬
dorum omĩb erunt nota: non legi hoc exp̃ssum
inscriptura. Uñ non irro̾nabilit̾ putari pot᷑ pec
lia uo̾ cunctis ꝓpalari
De his qui uiui reperi
ueri ⁊ solet utrum illi qͦs uiuos entua

Expanded text:
deant tunc in notitiam omnium, sicut mala damnandeant tunc in notitiam omnium, sicut mala damnandorum omnibus erunt nota, non legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationabiliter putari potest peccalia vero cunctis propalari. 5. De his qui vivi reperientur. Quaeri solet utrum illi quos vivos
Abbreviated transcription (Latin):
utrum electis tunc assit memoria maloꝵ
p̃cedentium sicut bonorum. Qdam auctoritates
uident᷑ tradere bonos non habituros tunc memo¬
riam prececlentium malorum .i. peccatoꝵ uł tor¬
nouam :⁊ nonerĩt in memoria priora.:⁊ non ascen¬
onitradite sunt angustie priores ⁊ abscondite ab
oculis nr̃is. quede futuro exponens ieꝵ ait. obli¬
uonitradent᷑ priora mala. qr forsitan in futuro
pristine ⁊u̾sationis memoria omnino delebitur
succedentib bonis eternis. nesit pars malorum
prioris angustie memorari. S ⁊ ħ ⁊hũs similia
possunt accipi sic. ut non excludant memoriam
precedentium malorum. s ex ea molestiam. ⁊ lesi¬
onem ammoueant. Non it eorũ memoria scõs con¬
tristabit. uel eorum beatitudinem obfuscabit.
non meminit: Quom au plenabeantudo erit
si memoria reatus mentem tangit: s sepe leti
tristium meminimꝰ: ⁊ sani dolorum meminimꝰ
sine dolore: ⁊ inde amplius leti ⁊ grati sumus.
Exhiis apparet quodsi priorũ malorũ memori¬

Expanded text:
utrum electis tunc adsit memoria praecedentium malorum, sicut bonorum. Quaedam auctoritates videntur tradere bonos non habituros tunc memoriam praecedentium malorum, id est, peccatorum vel tornooni traditae sunt angustiae priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, non meminit? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memori
Abbreviated transcription (Latin):
eod̾. Si uoluisset ⁊̃ deus ꝓat̾ ꝑ subiectam crea¬
turam uisibilit̾ appare: absurdissime tam̃¬
aut a filio quem genuit. aut a sp̃u scõ qui
de illo ꝓcedit: missus dr̃et᷑ songruent̾ aũ
ille missus dr̃: qͥ in carne apparuit. misisse
aũ ille: qui in ea non apparuit.

Expanded text:
etiam si voluisset Deus Pater per subjectam creaturam visibiliter apparere, absurdissime tamaut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Congruenter autem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misisse autem ille, qui in ea non apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
stam ꝑtinet: exorcismos memorit̾ retinere. ma¬
nusq suꝑ energuminos ⁊ cathecuminos in ex¬
gnum expelle de corde suo: quem expellit de
corpore alieno. ne medicina quam alii facit
sibi non ꝓsit: dicat᷑ ei medice curate ipsum
huicumordinant᷑ accipiunt de manuep̾ili¬
guminos. uel exorcimos. hocofficio usus est
nos spu̾alit̾ debere aꝑire aures precordioꝵ
hominum: ad intelligendum. Iora ad ꝯfir̾n¬
acos multos sanauit. Hic orboa salomõne
uidet᷑ descendisse. qui quendã modum exor¬
cirandi inuenit. quo demones adiuratiex
obsessis corꝑibus pellebant᷑. huic officionã¬
cipati exorciste uocati sunt. de quib xp̃sin¬

Expanded text:
stam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exgnum expellere de corde suo, quem expellit de corpore alieno; ne medicina quam alii facit, sibi non prosit, et dicatur ei: Medice, cura teipsumcum ordinantur, accipiunt de manu episcopi ligumenos, vel catechumenos. Hoc officio usus est nos spiritualiter debere aperire aures praecordiorum hominum ad intelligendum, et ora ad confitenacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic officio mancipati exorcistae vocati sunt. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
huic sententie qua dictum ÷. fidesi¬
um quasdam rectas uoluntates diuersos
fines sortiri ⁊ tam̃ ad unum referri: uide
nobis duos fines constituamus. ita inqui Ab̃
bemus ideo euuangelizare ut manduce¬
mus. s ideo manducare ut euuangeli ⁊ e¬
mus. ut cibus non sit bonum quod appe¬
tit᷑. s necessarium quod adicitur. ut ilid
impleatur. Querite pͥmum regnum dei
⁊ hec omnia adicient᷑ uobis. Non dixit pͥ
mũ querite regnum dei. ⁊ deinde queti¬
te ista. quamuis sint necessaria. sed ait.
tamini. aut ne duos fines ꝯstituatis. ut
⁊ regnum ꝓpter se appetatis: ⁊ ista necessa.¬
ria ꝓpt̾ illud. Ergo ꝓpt̃ regnum dei tantũ
debemus oꝑari omnia. Non sołam uel cũ
regno dei mercedem temꝑalem meditari.
Ecce hic aꝑte dicit ne duos nobis ostituamꝰ:¬
fines. sed unum tantũ .i. regnum dei. cũ
supradixerit bonas uoluntates alias ⁊ a¬
lias: ꝓprios habere fines. hic ostñdu¬
sicet uideat᷑ non repugnent predicta

Expanded text:
huic sententiae, qua dictum est fidelium quasdam rectas voluntates diversos fines sortiri, et tamen ad unum referri, videtscilicet nobis duos fines constituamus, ita inquiens ibemus ideo evangelizare ut manducemus, sed ideo manducare ut evangelizemus; ut cibus non sit bonum quod appetitur, sed necessarium quod adjicitur ut illud impleatur. Quaerite primum regnum Dei, et haec omnia adjicimum quaerite regnum Dei, et deinde quaerite ista, quamvis sint necessaria; sed ait: tamini; aut ne duos fines constituatis, ut et regnum propter se appetatis, et ista necessaria propter illud, ergo propter regnum Dei tantum debemus operari omnia, non solam vel cum regno Dei mercedem corporalem meditari. Ecce hic aperte dicit ne duos fines nobis constituamus, sed unum tantum, id est, regnum Dei, cum supra dixerit bonas voluntates alias et alias proprios habere fines. 5. licet videantur, non repugnent praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
diũsis mͦis accipi .s. uel ꝓ lucis absentia qualit̾
supͣ accepit ag̃. iuxta quã acceptionẽ non sũt
aliquid. uel ꝓ aere obscurato: siue aeris obscu¬
ra qualitate. ⁊ scd̾m hoc: aliqua res creata st̃
Ideo gͦ dicit tenebras tunc fuisse suꝑ faciem
abysi. qr nondũ erat lux que si ẽẽt: suꝑeẽt.¬

Expanded text:
ipi, scilicet vel pro lucis absentia, qualiter supra accepit Aug., juxta quam acceptionem non sunt aliquid; vel pro aere obscurato, sive aeris obscura qualitate, et secundum hoc aliquae res creatae sunt. Ideo ergo dicit tenebras tunc fuisse super faciem abyssi quia nondum erat lux; quae si esset, et
Abbreviated transcription (Latin):
de cognatione aliquid dicere. Est aũ cognatio
alia carnalis. alia sp̃ualis. pͥmũ de carnali cognati¬
one ⁊ asfinitate inspiciamꝰ. Cognati gͥuel affines
in .ui. graduuł infra copulari non debent. Un gͥg
re decreuimꝰ gen̾ationem:⁊ quanidui se agnoscunt
asfinitate ꝓpinquos. ad iugalem copulam acced̾e¬
genationem .uii. uł quousq parentela cognoscip¬

Expanded text:
de cognatione aliquid dicere. Est autem cognatio alia carnalis, alia spiritualis. Primum de carnali cognatione et affinitate inspiciamus. Cognati ergo vel affines in septimo gradu, vel infra, copulari non debent; unde Grre decernimus generationem; et quamdiu se cognoscunt affinitate pgenerationem septimam, vel quousque parentela cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
uo in pͥmo gradu ponit: qui fr̃es dicit ẽe pͥmũ
gradum. hoc mͦ putat ⁊acharias ppͣ. inquiens.
parentele gradus talit̾ ꝯputamus. Ego ⁊ frat̾ nĩs
una generatio sumus. pͥmũq efficimus gradũ.¬
⁊ gradũ scłm faciunt. atq ad hunc modũ cetere
successiones. Int̾ illos uo̾ gui .ui. ꝯputant gradus
Iillos qui .uii: nulla in sensu existit diu̾sitas. quã¬
uis in nũo graduum uarietas uideat᷑. Ultima it

Expanded text:
vero in primo gradu ponit, qui fratres dicit esse secundum vero in primo gradu ponit, qui fratres dicit esse secundum gradum. Hoc modo computat Zacharias papa, inquiens, ibid.: Parentelae gradus taliter computamus: Ego et frater meus una generatio sumus, primumque gradu gradum secundum faciunt. Atque ad hunc modum caeterae successiones. Inter illos vero, qui sex computant gradus, imam. Nec ulla in sensu existit diversitas, quamvis in numero graduum varietas videatur. Ultima enim
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sanguinitatis ꝯputandi suit. ysidorꝰ ostͤ. sic. Seri¬
es ꝯsanguinitatis .ui. gradib dirimit᷑. hmͦ. filius
sccłs. abnepos ⁊ abneptis: t̾cius. adnepos ⁊ adneꝑ.¬
tis: quart᷑. Trinepos ⁊ trmeptis: qͥntꝰ. Trinepotis
nepos ⁊ tͥneptis neptis: sextus. aitende qͥd sex
gradus t̾m ponit ysidorꝰ. qi truncũ int̾ gradus¬
c non ꝯputat. Alii uo qui .uii. ponunt gradus. trũ¬
cum int̾ gradus ꝓputant. Uarienamq ꝯpurant᷑
gradus cognationis. alii ⁊t patrem in pͥmo gradu
filios in scđo ponunt. alii pͥmum gradũ filios appel¬
lant. negantes gradum cognationis int̾ patrẽ ⁊ fi¬
lium ẽe cum unacaro sint pat̾ ⁊ filius. Auctoritate
gͦ que ꝯsanguinitatis cautela usq in .uii. gradũ
ꝓhibent: patrem ponunt ĩ pͥmo gradu. Ille u̾ q̃
usq ad .ui. gradum ꝓhibent: pͥmũ gradũ filioᷤᷤ ap¬
pessant. atq ita fit ut eecdem ꝑsone scd̃m hancdi¬
u̾sitatem inueniant᷑ in .uiͦ. ⁊ .uiiͦ. gradu. Patrem

Expanded text:
 gradus computandi sunt, Isidorus ostendit sic: « Series consanguinitatis sex gradibus dirimitur hoc modo: secundus; abnepos et abneptis, tertius; adnepos et adneptis, quartus; trinepos et trineptis, quintus; trinepotis nepos et trineptis neptis, sextus. Attende quod sex gradus tantum ponit Isidorus, quia truncum inter gradus non computat. Alii vero qui septem gradus cum inter gradus computant. Varie namque computantur gradus consanguinitatis. Alii enim patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant. Atque ita fit, ut eaedem personae secundum hanc diversitatem inveniantur in sexto et septimo gradu. Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
luntas tua sicut in celo ⁊ in terra. Et ibi. Qͥ
facit uoluntatem patris mei qui in celis
est. ipse frater meus. ⁊ soror. ⁊ mater est. Et
contra hanc uoluntatem multa fuirit.
quit contra dei uoluntatem faciunt: cũ
enuis euangelio non credunt.

Expanded text:
luntas tua sicut in coelo et in terra. Et Matth. 12: Qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse frater meus, et soror, et mater est. Et contra hanc voluntatem multa fiunt. Uquit, contra voluntatem Dei faciunt, cum ejus Evangelio non credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
o dicens. Solus d̃s est in quem peccm̃ nõ cadit.
nec cadere potest. Cetera cum sint lib̾i ar. in .u.
tramq partem flecti posst̃. Dum ait cetera: in¬
dicat lib̃m ar. sicut est in cetĩs: non esse in deo.
Qdangłi ⁊ sancti qͥ iã beati ft̃: hñt lib̾m arb̃.

Expanded text:
o dicens: Solus Deus est in quem peccatum non cadit, nec cadere potest. Caetera, cum sint liberi arbitrii, in utramque partem flecti possunt. Dum ait caetera, indicat liberum arbitrium sicut est in caeteris, non ita esse in Deo. 5. Quod angeli et sancti qui jam beati sunt, habent liber
Abbreviated transcription (Latin):
de stulto sapientẽ facit. Qdam uͦ sic accedũt
uel accidunt: ut̃ mutent ⁊ mutent᷑ u̾ cibꝰ
qui amittens spẽm suã in corpus uertit᷑. ⁊¬
nos cibo refecti ab exisitate ⁊ languore ĩro¬
bur atq ualentiã mutam᷑. Terciũ gnꝰ ÷. cũ
ea que accidunt uel accedũt. nec mutent ea
quib accidunt: nec ab eis ipsa mutant᷑. Sic̃
anulus positus in digito. qͦd genꝰ: rarissime
inuenit᷑. Quartũ genus ÷ cũ ea que accid̃t¬
mã accipiunt. ut est uestis que deiecta atq
deposita: non habet eã formã quã sumit in¬
duta. Induta enĩ membris: accipit formã
quã non habebat exuta. Quod genꝰ ꝯgruit
huic ꝯꝑationi. Ds enĩ filiꝰ semet ip̃m exina¬

Expanded text:
de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens speciem suam in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accidunt vel accedunt, nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quartum genus est cum ea quae accidmam accipiunt, ut est vestis quae dejecta atque deposita, non habet eam formam quam habet vel sumit induta. Induta enim membris accipit formam, quam non habebat exuta: quod genus congruit huic comparationi. Dei enim Filius exina
Abbreviated transcription (Latin):
nem factam .i. hominẽ fc̃m. Non t̃nin hocͦqd
fc̃m est ꝯũsum atq mutatũ. s carne uͥ car-¬
nalib ꝯgruent̃ apparẽt indutũ. Ita sane fc̃m.
ut ibi sit nõ t̃m ũbum dei ⁊ hominis caro: s
⁊ rõnalis hominis anima. atq hoc totũ ⁊ d̃s

Expanded text:
hoc quod factum est, conversum atque mutatum; sed carne, ut carnalibus congruenter appareret, indutum. Ita sane factum, ut ibi sit non tantum Verbum Dei et hominis caro, sed etiam rationalis hominis anima. Atque hoc totum et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
sumentẽ d̃m dicit᷑ homo ẽẽ ds̃. Nam si essenti¬
alit inquiuint illi d̃s esse homo uel homo ẽẽ
d̃s intelligeret᷑. tunc si deus hoĩem assũpsiss
in sexumuliebri.⁊ mulier ẽentialit̾ d̾s esset
deant᷑. testinioniis ĩ mediũ ꝓductis qͦd dicũt
dit anime ut sit unus homo: sic ñ augetur
huiꝰ ꝑsone singularitatẽ. non ut suspicem᷑ ĩ
carnẽ mutatã diuinitatẽ. Idem qͦ tractans

Expanded text:
sumentem hominem dicitur homo esse Deus. Nam si essentialiter, inquiunt illi, Deus esset homo, vel homo esse Deus intelligeretur; tunc si Deus hominem assumpsisset in sexu muliebri, etiam mulier essentialiter esset deantur, testimoniis in medium productis quod dicunt dit animae ut sit unus homo, sic non augetur hujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitatem. Idem quoque tractans
Abbreviated transcription (Latin):
plex erat uerbi ypostasis. Composita uõ ex
duab ꝑfetis naturis. deitate ⁊ bumani¬
tate. ⁊ ferat ipsa diuine u̾bi dei filiatioĩs
caracteristicũ ⁊̃ det̾minatiuũ idioma. scd̃m
qͦd diuisa ÷ apatre ⁊ sp̃u scõ. ⁊ carmꝰ caracte¬
ristica ⁊ det̾minatiua idiomata. scd̃m qͦ dif¬
ꝑfecte se habentib deuatis ⁊ humanitatis.
⁊ incarnatã eandẽ ẏpostasim. ⁊ has duã na¬
turas custodiri ⁊ manẽ in xp̃o post unionẽ
non seorsũ. ⁊ scd̃m partẽ ponenteᷤᷤ singłam:
s unitas inuicẽ ĩ unã ꝯpositã ypostasim.

Expanded text:
plex Verbi hypostasis; composita vero ex duabus perfectis naturis, deitate et humanitate, ut ferat ipsa divinae Verbi Dei filiationis characteristicum et determinativum idioma; secundum quod divisa est a Patre et Spiritu sancto, et carnis characteristica et determinativa idiomata, secundum quae difperfecte se habentibus, deitatis et humanitatis; et incarnatam esse eamdem hypostasim; et has duas naturas custodiri et manere in ipso post unionem, non seorsum et secundum partes ponentes singulam, sed unitas invicem in unam compositam hypostasim;
Abbreviated transcription (Latin):
bis uerus ⁊ płenus. In eo uerꝰ: qr uãm habet
aliud fuit illa dei sũmi exinanitio: nisi for¬
me seruit᷑ .i. nisi nature humane susceptio.
utraq gͥ est in xp̃o forma. qr utraq uera ⁊
sum inuisibił: uisibilis in homine apparu¬
it. quẽ de femina susciꝑe dignatus est. Itẽ¬
se credimꝰ. ⁊ in ipso uisibilit̃ ĩuisibilẽ homi¬
nib apparuisse: in ipso int̾ hoĩes. hilarius¬
ꝯũsatũ fuisse. in ipso ab hominib humana
dei cum in forma dei esset formã serui ac¬
cepit: ĩsnum tam̃ eundẽq non dei defectio
tum fuisse:. Non fuit habitus ille tam̃ hoĩs
s ut hoĩs. Neq caro illa caro peccati. s in
scd̃m diũsos positas sentñtias. ⁊ ꝓ singulis
inducta testimonia

Expanded text:
et liud fuit illa Dei summi susceptio vel exinanitio, nisi formae servilis, id est, naturae humanae susceptio: utraque ergo est in Christo forma, quia utraque vera et sum inuisibilis, uisibilis in homine adparuit. quem de femina suscipere dignatus est, atse credimus et in ipso uisibiliter inuisibilem hominibus adparuisse, in ipso inter homines conaersatum fuisse, in ipso ab hominibus humana Dei, cum in forma Dei esset, formam servi accepit, unum tamen eumdem, non Dei defectionabitum repertum fuisse. Non fuit habitus ille tamen hominis, sed ut hominis; neque caro illa caro peccati, sed insecundum diversos positas sententias, et pro singulis inducta testimonia.
Abbreviated transcription (Latin):
uĩtatẽ exprimit. Nomine gͦ habitus sati̾sig¬
nificauit apłs qualit̃ dixerit ĩ similitudinẽ
hoĩum fc̃s. qr non tͣnsfigurõne in hominẽs
habitu factus est: cum indut᷑ est hoĩem. Quẽ
sibi uniens quodã mͦ atq ꝯforman᷑ ĩ morta¬
litati et̾nitatiq sociaret. Non gͦ oportet in¬
telligi mutatũ ẽẽ ũbũ susceptione hominiᷤ
sicut nec membra ueste in duta mutant᷑. ꝗͣ

Expanded text:
significavit Apostolus qualiter dixit, in similitudinem hominum factus; quia non transfiguratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur; qu
Abbreviated transcription (Latin):
nũs auctus ut fieret quat̾nitas in tͥnitate: ⁊
qr ipsa ꝑsona ũ̾bi que erat pͥus sine indum̃to.
assumptione ĩdumenti ñ ÷ diuisa uel muta¬
ta. s una eadẽq ĩmutata ꝑmansit. Qui scdm
habitũ deum hoĩem factum dicunt. accipien¬
do enĩ hominẽ dictus ÷ d̃s factus homo. ⁊ ꝑꝑ¬

Expanded text:
personarum numerus auctus, ut fieret quaternitas in Trinitate, et quia ipsa persona Verbi quae erat prius sine indumento, assumptione indumenti non est divisa vel mutata, sed una et eadem immutata permansit; qui secundum habitum Deum hominem factum dicunt, accipiendo enim hominem, dicitur Deus esse verus homo,