comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideant. simulq in eis fiag& intꝰ
uerbũ qđ auliunt. & foris qd dict᷑.
Patet gͥ causa. eur qui nichil dire¬
rat. in choauit dicens. Et factñ est
in trigesimo anno. quia hoc uerbri
qđ foris ꝓtulit. illi uerbo qđ intꝰ au¬
dierat coniunrit. Continuauit gͦ
uerba quȩ ꝓtulit uisioni intime:
& ideirco incipit dicens. Ꝙ factã ÷
Subiungit enĩ hoc quod exteruis laqͥ
inchodit. acsi ⁊ illud foris sit qđ intꝰ
uidet. Hoc autẽ qđ dr̃ quia tͥgesi¬
mo anno spm ꝓphetię acceꝑit. indi¬
licet quia iurta rationis usum. doc¬
trinȩ sermo ñ suppetit. nͥ in ȩtate ꝑ¬
fecta. Unde ⁊ ipse dñs anno duode¬
cimo ȩtatis suȩ in medio doctorum
in tẽplo secdens. ñ clocens s interrogans
uoluit inueniri. Ut autẽ ñ aude¬
rent homines in infirma ȩtate p̃cli¬
care. ille anno duodecimo ętatis suę
in terrogare homines dignatus est ĩ
t̾ra. qui ꝑ diuinitatẽ suã semꝑ an¬

Expanded text:
videant simulque in eis fiat, et intus videant simulque in eis fiat, et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit ergo verba quae protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo anno spiritum prophetiae acceperit, indilicet quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper an
Abbreviated transcription (Latin):
Cum c̾e̾nt in mectio captiuoꝵ iuxta
flum̃ cohbar. aꝑti sunt cęli : o inidi
uisiones dñi. Tempus &̃ captiuitatis
insinuat subdens. In quinta m̃sio
tpse est anns quintus transimigratio¬
nis regis ioachim. Qui ut bene ꝑ¬
sonam incdicet. ętiam genus narrat
cũ subctit᷑. Et factum est uerbuor
dñi ad hierechiel filiũ buti sacerdo¬
tem. Seo prima nobis questio oritur.
eur is qui nichil aclhue dir¬
erat. ita erorsus ⁊ dicens. Et facꝰ¬
tum est in trigestmo anno. Et nãq
sermo comtunctionis est. Ꝙ seimꝰ
quia ñ coniungit᷑ sermo stibsequens.
nͥ sermoni p̃ceclenti. Qui gͥ nichil
dixerat. eur dicit & factum est.
cũ nͣ sit sermo eiu hoo quod incipit
subiungat: Qua in re intuendũ
est. quia sic̃ nos corporalia. sic ꝑpħȩ
sensus sp̾ualia aspiciunt. etsq ⁊ illa
sunt p̃sentia. quȩ nr̃ȩ ignorantiȩ absen¬
tia uicdent᷑. U̾nde fit ut in mente
ꝓpharũ ita c̃uncta sint exteriorib
interiora .ł qliateipsi simul itraq

Expanded text:
captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi visiones Domini. » Tempus etiam captivitatis insinuat subdens. « In quinta die mensis ipse est annus quintus transmigrationis Joachin. » Qui ut bene personam indicet, etiam genus narrat cum subditur: « Et factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi sacerdotem. » Sed prima nobis quaestio oritur, cur is qui nihil adhuc dixerat, ita exorsus est dicens: « Et factum est in tricesimo anno; » et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens, nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat, cur dicit, « et factum est, » cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est, quia sicut nos corporalia, sic Prophetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia, quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente Prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ spm nuntiati st̃. Scriptã quippe ÷.
Dirit sp̃s ei. Ecce uiri tres quęrt᷑
te. Ao quos ille descendit: & reqͥreiᷤᷤ
dixrit. Quȩ causa est ꝓpt̾ ꝗͣ uenisti: ᷤᷤ¬
In cuius uerbis ostendit᷑. quia ean¬

Expanded text:
m nuntiati. Scriptum quippe est: Dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te . Ad quos ille descendit et requirens dixit: Quae causa est propter quam venistis? Cujus verbis ostenditur quia ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetiȩe loquutionis est.
ria ꝓphetiȩ incipiat: quatinus ad ue¬
ritatẽ solidius ostendendã ante hysto¬
riȩ racdicẽ figat. & post fructus sp̃s
ꝑ signa & allegorias ꝓferat. Hietechi

Expanded text:
pheticae locutionis est, ria prophetiae incipiat, quatenus ad veritatem solidius ostendendam, ante historiae radicem figat, et post fructus Spiritus per signa et allegorias proferat. Isai
Abbreviated transcription (Latin):
quod in sacro ȩloquio ñnumꝗͣ adoles¬
centia iuuentus uiuentus uocatur.
Unde scriptã est.L.etare iuuenis
in adolescentia tua. Propħea gͥ ut
ostendat᷑ cuiꝰ auttoritatis sit. in pͣdi¬
cationẽ ȩtatis solide eẽ. describitur.
quatenus ci cum uita & sp̃u om̃ia q̃
ad pͣdicandũ congruunt. concortla
quia miracula in eremplã oꝑationis
laudem. Sed aliud est quod nos de
doctrinȩ usu atq disciplinȩ dicimus.
aliud qđ de miraculo scimus. Iam uͦ
si queritur ut in ipsa quoq ętatis
illius expressione inyticũ aliqͥd defig
qu̾e uerbis denuntiat. ipso quoq eta¬
tis suȩ tp̃r ostendat. Anno trigesimo
hiedechielis ꝓpħȩ cęli aꝑti sunt. & ui¬
di uisiones dñi. iurta flumͣ chobar.
Quia & quasi trigisimo ętatis suȩ
anno dñs ad fluuiũ iordane̾ uenit.
Ibi itaq eli aꝑti sunt. quia spͣs m
coltimba descendit. Uox quoq sonu¬

Expanded text:
loquio nonnunquam adolescentia juventus vocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Profecto igitur, ut ostendatur cujus auctoritatis sit in praedicatione aetatis solidae esse, describitur quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt, concordarequia miracula in exempla operationis laudem: sed aliud est qdoctrinae usu atque disciplina discimus, aliud quod de miraculo scimus. 5. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum aliquid desigDominum, quem verbis denuntiat, ipso quoque aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno tricesimo Ezechielis prophetae coeli aperti sunt, et vidit visiones Domini juxta fluvium Chobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaque coeli aperti sunt, quia Spiritus in columba descendit; vox quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
est illi. Ipse & enim suꝑ occasũ ascen¬
dit. qui mortẽ resurgendo calcauit.
Cui dũ cantamus it facimus. ut
ad nr̃m cor ueniat: & sui nos amo¬
ris gr̃a accenclat. Quia autem

Expanded text:
est ei . Ipse etenim super occasum ascendit, qui mortem resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoris gratia accendat. Quia autem
Abbreviated transcription (Latin):
figurat᷑ in monte. Uir aũ iste me¬
tiri ȩdificiũ dr̃. Et recte dñs ꝑ
uirũ signat᷑ a& montẽ. qr ⁊ ipse oĩa
intra scãm ȩccłiam iudicando dis¬
ponit. & ipse eandem scam ȩccłiam
portat. & portando ad cȩlestia sub.¬
lenat. Sic in sc̃o quoq ȩuuangłio.
isdem redemptor nr loquit᷑ dicens.
Qui intrat ꝑ hostiuͣ pastor. ẽ. oui¬
um.Et paulo post. ego sum ostui.
Atq iterñ post pauca subiungit.
Ego fu̾ pastor bontis. Si gͥ ipse pas¬
tor. ⁊ ipse hostiu᷑. & intrat pastor¬

Expanded text:
figuratur ex monte: vir autem iste mefiguratur ex monte: vir autem iste metiri aedificium dicitur. Et recte Dominus per virum signatur et montem, quia et ipse omnia intra sanctam Ecclesiam judicando disponit, et ipse eamdem sanctam Ecclesiam portat, et portando ad coelestia sublevat. Sic in sancto quoque Evangelio idem Redemptor noster loquitur, dicens: Qui intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post: Ego sum ostium . Atque iterum post pauca subjungit: Ego sum pastor bonus . Si igitur ipse pastor, et ipse ostiu
Abbreviated transcription (Latin):
ut eer earũ oura indigentib mi¬
sereat᷑. Uerbũ uitȩ auditoribus
p̾dicat. animab simul ⁊⁊ corporib
necessaria ministrat. Et qͥ ꝓpt̾ se
ad cȩleste desidertum iaͣ ꝑ conte¬
plationẽ euolat. adhuc tamͣ ꝓ pro¬
fectu & utilitate prurimoꝵ ĩ reb
temporalib laborat. Quisquis gͦ
in scã ȩccłia considerare sollicite
studet. ut aut in bonoꝵ coniuga¬
toꝵ uita. aut in arbe continentiũ.
& om̃ia quȩ sunt huiꝰ mundi de¬
relinquentiũ. atit aͣ in pͣdicatoꝵ
su̾mitate ꝓficiat. iam ciuitatis
in montẽ positȩ edificiũ intrauit.¬
Nam qui considerare meliorem
uitã ut ꝓficiat negligit. ad huc
exrtra fabricam stat. Et si hono¬
rem quͣe iam sca eccłia in muͣdo
habet ammirat᷑. quasi edificium
foris conspicit. & obstupescit. &
quia eirteriorib solis intentꝰ est.
intus ingressus non est. Sequit᷑.
Et ecce uir cuiis erat speties. qͣsi
speties ęxis. Ipse signat᷑ ĩ uiro. qͥ

Expanded text:
ut ex earum cura indigentibus miut ex earum cura indigentibus misereatur; verbum vitae auditoribus praedicat, animabus simul et corporibus necessaria ministrat. Et qui propter se ad coeleste desiderium jam per contemplationem evolat, adhuc tamen pro provectu et utilitate proximorum in rebus temporalibus desudat. Quisquis ergo in sancta Ecclesia considerare sollicite studet, ut aut in bonorum conjugatorum vita, aut in arce continentium et omnia quae sunt hujus mundi derelinquentium, aut etiam in praedicatorum summitate proficiat, jam civitatis in monte positae aedificium intraNam qui considerare meliorum vitam ut proficiat negligit, adhuc extra fabricam stat: et si honorem quem jam sancta Ecclesia in mundo habet admiratur quasi aedificium foris conspicit et obstupescit: et quia exterioribus solis intentus est, intus ingressus non est. « Et ecce vir cujus erat species quasi species aeris. » Ipse signatur in viro qui
Abbreviated transcription (Latin):
siderat. Intrare quippe ẽ. edificiũ.
quicquid pͣualet inctigentib lar¬
git᷑. Peocata sine quib cotitiana
uita a coningatis duci nͣ potest.
flere non negligit. Pro eo eniͣ qd̃
ipsa familiaris cura anmitͣ con¬
turbat. sese ad lacrimas ercitat.
Ille uͦ ia cuncta quę sunt mundi
deseruit. nil eiꝰ habere appetit.
solius contemplacionis ecercita¬
cione pascitur. spe pͥmioꝵ celesti¬
um cũ fletib letatur. Transcendit
etiam ipsa quę haberi concessa
sunt. cotidianũ cũ dño habere
secretum quexit. nulla ciꝰ animu̾
pͣtereuntis mundi cura ꝑturbat.
mente̾ semꝑ in epectatione cȩ-¬
lestium gaudioꝵ dilatat. Alius
uͦ iam huiꝰ mundi cuncta deseru¬
it. eiusq mens in contemplatioe
cȩlestiũ subleuat᷑. s tamen ꝓ edi¬
ficatione multoꝵ. locũ regiminis
tenens. qui reb pͣtereuntib e& de¬
sicderio ñ succubit. ad eas aliqͣndo
ꝑpt prarimoꝵ cõpassionẽ reflectit᷑

Expanded text:
siderat. Intrare quippe est aedificium siderat. Intrare quippe est aedificium quidquid praevalet indigentibus largitur, peccata sine quibus quotidiana vita a conjugatis duci non potest flere non negligit. Pro eo enim quod ipsa familiaris cura animum conturbat, sese ad lacrymas excitat. Ille vero jam cuncta quae sunt mundi deseruit, nil ejus habere appetit, solius contemplationis exercitatione pascitur, spe praemiorum coelestium cum fletibus laetatur, transcendit ipsa etiam quae haberi concessa sunt, quotidianum cum Domino habere secretum quaerit, nulla ejus animum praetereuntis mundi cura perturbat, mentem semper in exspectatione coelestium gaudiorum dilatat. Alius vero jam hujus mundi cuncta deseruit, ejusque mens in contemplationem coelestium sublevatur; sed tamen pro aedificatione multorum, locum regiminis tenens, qui rebus praetereuntibus ex desiderio non succumbit, ad eas aliquando propter proximorum compassionem reflectitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mitti. eiꝰ delectatione calefieri.
eiꝰ afflatus semꝑ munere repleri.
Unde ⁊ ualido amore succensus
contẽplator. dicebat. Anima mea
exrtiltabit in dño. & delectabitur
suꝑ salutari cuis. Qui enĩ latine
salutaris. tpse hebraice iłs dr̃. Pro¬
pheta gͥ. quia tuas eiꝰ atq miracła.¬
& fedemptionis quoq nr̃e mysteriũ.¬
ultare se i dño. & delectari suꝑ
iħu ꝑbibuit. quia inde gaudim
in mente conceꝑit. unde ꝑ amorẽ
fortit᷑ ardebat. Pensemus itaq si
mentes spiritaliũ patrũ ĩ illo
delectate sunt. qui necdũ uene¬
rat. s pͣtudebat᷑ cuiꝰ reatus sit.
eius uias. ciuis erempla. eiꝰ mom¬
ta. postꝗͣ uenit ⁊ redemptionẽ
exxhibuit. non amare: Hȩc gͦ
lib suis ad aquilonẽ stetit. quȩ
in frigore ꝑfidie manere curatut.
cepit. ꝑ calorem ad atstru u̾git.¬
& quasi calido uento innitit᷑. qr
ñ in sui fidutia. s ĩ dono spirita¬
ȩccli̾a bonoꝵ uias uratando con¬

Expanded text:
mitti, dilectione calefieri, mitti, dilectione calefieri, ejus afflatus semper munere repleri. Unde et valido amore succensus contemplator dicebat: Anima mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari ejus . Qui enim Latine salutaris, ipse Hebraice Jesus dicitur. Propheta igitur quia vias ejus atque miracula redemptionis quoque nostrae mysteriuultare se in Domino et delectari super Jesu perhibet, quia inde gaudium in mente conceperat unde per amorem fortiter ardebat. Pensemus itaque si mentes spiritalium patrum in illo delectatae sunt qui necdum venerat, sed praevidebatur, cujus reatus sit ejus vias, ejus exempla, ejus monita, postquam venit et redemptionem exhibuit, non amare. Haec erglibus suis ad Aquilonem stetit, quae in frigore perfidiae duravit.cepit, per calorem ad Austrum vergit, et quasi calido vento innititur, quia non in sui fiducia, sed in dono spiritaEcclesia bonorum vias imitando con
Abbreviated transcription (Latin):
lone̾ sepe diabolas designat᷑. qr
& ille relacrat in calore. & iste
constringit in frigore. Et ueritas
dicit. Abundauit iniquitas. restigescit
caritas multoꝵ. Propħa quoq asse¬
rit. de tudea dicens. Sieut frigi¬
dam facit eisterna aꝗͣ. sic frigidã
fecit maliciã suam. Hinc emi dia¬
bolus. ꝓpħa eodem attestante. dix¬
isse ꝑhibetur. Sedebo in monte
testamenti. in laterib aquilonis.
gr̃a relacrat. hinc psalmista ait.
Conuerte dñe captiuitatẽ nram.
srẽ torrens in austro. Captiuitas
enim nr̃a. quȩ torporis frigore
ad sequendũ dm̃ pigra remanse¬
rat. ꝑ calorẽ sc̃i sp̃s relaantur.
tit currat in amorẽ di. Unde ⁊
nͣc dr̃. qd ciuitas q̃ ĩ monte con¬
stituta est. ad austrũ uergit. qr
electoꝵ ȩccłia cogitationes suas in
afflatu sc̃i sp̾s aꝑit. atq ab om̃i
suꝑbiȩ suę u̾tice descendens. ⁊̃ do̾
cui credit amoris calorẽ concipit.
ut nichil ei placeat nͥ eiꝰ gr̃ȩ sub¬

Expanded text:
ilonem saepe diabolus designatur, quia ilonem saepe diabolus designatur, quia et ille relaxat in calore, et iste constringit in frigore. Et Veritas dicit: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Propheta quoqicens: Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic frigidam fecit malitiam suam . Hinc enim diabolus, propheta eodem attestante, dixisse perhibetur: Sedebo in monte Testamenti, in lateribus Aquilonis gratia relaxat. Hinc Psalmista ait: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Captivitas enim nostra, quae torporis frigore ad sequendum Deum pigra remanserat, per calorem sancti Spiritus relaxatur, ut currat in amorem Dei. Unde et nunc dicitur quod civitas quae in monte constituta est ad Austrum vergit, quia electorum Ecclesia cogitationes suas in afflatu sancti Spiritus aperit, atque, ab omni superbiae suae vertice descendens, in Deo, cui credit, amoris calorem concipit, ut nihil ei libeat, nisi ejus gratiae sub
Abbreviated transcription (Latin):
portant᷑ a nob. nos uͦ portati sumꝰ
ab aliis. Om̃e autẽ pondus fabricȩ
fundamentũ portat. quia mores
simul om̃iũ solus redemptor nrͣ
tolerat. de quo paulus ait. funda
Portat fundamentũ lapides. & a
lapidib nͣ portat᷑. quia redemptor
nrͣ oĩa nr̃a tolerat. s in ipso malũ
ñ fint. quod tolerari debuisset.
Unde bene nc̃ dr̃. Dimisit me suꝑ
monte excelsum nimis. suꝑ qu̾e
erat quasi edificium oiuitatis Aita
moris & culpas nras solus ille susti¬
net. qui totã ȩccłiȩ suȩ fabricam
Non atͣi sustinendo dnͣs laborat. ciiꝰ
ditunitatis potentiã nulla fatigatio
contingit. s u̾bis humanis loquens
ipsã sũa circa noss potentiã laborem
uocat. Et notanda᷑ quod eande̾ ciui¬
tatẽ quͣa ꝓpħa consperit. ad austr̃u
uergentẽ uicdit. Auster eniͣ uentꝰ
quia in sc̾i sp̃s tẏpo poni soleat.
hii qui in sacro eloquio studiosi st̃
recognoscunt. Sicͣ econtrario ꝑ aqͥ¬

Expanded text:
portantur a nobis, nos vero portati sumus portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis: omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat, de quo PPortat fundamentum lapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Unde bene nunc dicitur: Dimisit me super montem excelsum nimis, super quem erat quasi 1312 aedificium civitatis, quia mores et culpas nostras solus ille sustinet, qui totam sanctae Ecclesiae fabricam Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem quam propheta conspexit ad Austrum vergentem vidit. Auster enim ventus quia in sancti Spiritus typo poni soleat, hi qui in sacro eloquio studiosi sunt recognoscunt; sicut e contrario per Aqu
Abbreviated transcription (Latin):
est caritas. Si enĩ ego uos portare
negligo in morib uris. & uos me
tolerare contempnitis in morib
surgit : quos uicaria dilectio ꝑ pa-¬
cientiam non coniungit: Inedifi¬
citio au ut pͣdicrimus. lapis qͥ portat
portat᷑. Quia siõ ego ia eoꝵ mores
tolero. qui adhuo in conisione boni
oꝑis rtides sunt. ita ego quoq ab
aliis toleratus sum. qui me inti¬
more dñi pͣcesserunt. & portauerͣ.
ut portatus portare discerẽ. S ipsi
quoq a maiorib portati sunt. Lapi¬
des uͦ qui in sũmitate atq ĩ ertre¬
mitate fabrice ponunt᷑. ipsi quid̾e
portant᷑ ab aliis. s alios nequaꝗͣ. por¬
tant. quia ⁊ hii qui in fine ȩccłiȩ.
id÷ in ertremitate mundi nascit᷑i
st̃. tolerant᷑ quide̾ a maiorib. ut eoꝵ
mores ad bona oꝑa cõpant᷑. S cũ
nͥ. eos sequint᷑ qui ꝑ illos ꝓficiant.
nullos suꝑ se fidelis fabrice iã la¬
pides portant. Nunc itaq alii

Expanded text:
charitas . Si enim ego vos portare charitas . Si enim ego vos portare negligo in moribus vestris, et vos me tolerare contemnitis in moribussurgit, quos vicaria dilectio per patientiam non conjungit? In aedificio autem, ut praediximus, lapis qui portat portatur, quia sicut ego jam mtolero, qui adhuc in conversatione boni operis rudes sunt: ita ego quoque ab illis toleratus sum, qui me in timore Domini praecesserunt et portaverunt, ut portatus portare discerem. Sed ipsi quoque a majoribus portati sunt. Lapides vero qui in summitate atque extremitate fabricae ponuntur, ipsi quidem portantur ab aliis, sed alios ne quaquam portant: quia et hi qui in fine Ecclesiae, id est in extremitate mundi nascituri sunt, tolerantur quidem a majoribus, ut eorum mores ad bona merita componantur; sed cum eos non sequuntur qui per illos proficiant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii
Abbreviated transcription (Latin):
Hierłm quȩ edificat᷑ ut ciuitas.
Quia enĩ illa int̾nȩ pacis uisio. qͣ
ear sc̃oꝵ ciuium congregatione con-¬
struit᷑. hierłm cęlestis ut ciuitas
ectificat᷑. Quȩ tam̃ in hac peregri¬
nationis terra duͣ flagellis ꝑctitit᷑.
tͥbulationib tundit᷑. eiꝰ lapides co¬
tidie quadrant᷑. Et trpsa ÷ ciuita ᷤ
scilicet sc̃a ęccłia. quȩ regnat᷑a ĩ
cȩlo adhuc laborat in tͣra. euius
ciuib petrus dicit. Et uos tãꝙͣ
ait. Di agri cultura. cłi edificatio
estis. Quȩ iudelicet ciuitas hab&
hic in scõꝵ morib magnnͣ ĩa edifi¬
oiũ suũ. In edific ao quippe la
pis lapidem portat. quia lapis
suꝑ lapidẽ ponit᷑. & qui portat
in sc̃a ȩccłia. unusquisq ⁊ portat
alteruͣ : & portat᷑ ab altero. Nam
uicissim se prarimi tolerant : ut
ꝑ eos edificiũ caritatis surgat. Hic
paulus ammonet dicens. Inuicẽ
onera ur̃a portate : & sic adimple¬
bitis legẽ xpͣi. Cius legis uirtutẽ
denuntians. ait. Plenitudo legis

Expanded text:
em quae aedificatur ut civitas . Quia enim illa interna pacis visio ex sanctorum civium congregatione construitur, Jerusalem coelestis ut civitas aedificatur; quae tamen in hac peregrinationis terra, dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur. Et ipsa est civitas, scilicet sancta Ecclesia quae regnatura in coelo, adhuc laborat in terra, cujus civibus Petrus dicit: Et vos tanquaait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quae videlicet civitas habet hic in sanctorum moribus magnum jam aedificium suum. In aedificio quippe lapis lapidem portat, quia lapis super lapidem ponitur, et qui portat in sancta Ecclesia unusquisque portat alterum, et portatur ab altero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat. Hinc etenim Paulus admonet, dicens: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Cujus legis virtutem denuntians, ait: Plenitudo legis
Abbreviated transcription (Latin):
agitur. in diȩ extremi iudicii. ĩt̃
euͣ ⁊ animã qua a uitus zelat᷑ testis
est. ut ⁊ si auclire quȩͥ docet᷑ no¬
luerit. doctor tamen ꝓ telo quͣe
exibet. de aucditoris negligentia
reus non sit. Murum gͦ ferreuͣ
int᷑ se ⁊ ciuitatẽ ponit : quia ĩ ulti¬
onis temꝑe. uide doctor a dãpnati¬
custodię cordis friariram patitur.
Nullũ quippe om̃ipotenti dõ tale
est sacrificium. quale ⁊ ⁊elus ani¬
maruͣ. Hine est emi quod psalmista
ait. ⁊elus domus tuę comectit me.
Quantũ uͦ friaura cortdis. quȩ ꝑ¬
spiritalem zelũ agit᷑ om̃i potentẽ¬

Expanded text:
agitur in die extremi judicii inter agitur in die extremi judicii inter eum et animam quam a vitiis zelat testis est? ut etsi audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo quem exhibet de auditoris negligentia reus non sit. Murum ergo ferreum inter se et civitatem ponit, quia ultionis tempore inde doctor a damnaticustodiae cordis frixuram patitur. Nullum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum. Hinc enim Psalmista ait: Zelus domus tuae comedit me . Quantum vero frixura cordis quae spiritali zelo agitur omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
ferreti int te ⁊ ciuitatem. Quia
ferrũ forte metallũ est. & in sar¬
tagine eyb frigitur. quid ꝑ sar¬
tagnẽ ferreã. nͥ spiritalis ⁊eli for¬
tis friacura designat᷑. Om̃is qͥppe
spiritalis telus. doctoris animã fri¬
git : quia ualde cruciatur dũ ĩfir¬
mos quosq ȩt̾na deserere. & reb
temporalib delectari conspicit.
Quã bene paulus sartagine̾ ferreã sũpserat
cũ delo animarũ cruciatꝰ dicebat. Quis
infirmat᷑ & ego ñ. infirmor: Qui scan¬
dalitat᷑. & ego ñ. uror : Ipsũ suũ cor qͦd
animarũ telo succenderat. qͥd aliud quã
sartaginẽ fecerat. in quo amore uirtutũ
contra uitia ardebat: Quo enĩ urebat᷑.
sartago erat. In ardescebat enĩ & coqͥbat.
qͥa incendebat᷑ amaritudine. s uirtutũ
alimenta p̃parabat ex sua afflicta cogita¬
tione. Sed quid ÷ qđ eancdc̃ sartaginẽ
um ponit : tͥi quod isdem fortis
⁊elus qui nuno in mente doctoris

Expanded text:
ferreum inter te et civitatem. Quia ferreum inter te et civitatem. Quia ferrum forte metallum est, et in sartagine cibus frigitur, quid per sartaginem ferream, nisi spiritalis zeli fortis frixura signatur? Omnis quippe spiritalis zelus doctoris animam frigit, quia valde cruciatur dum infirmos quosque aeterna deserere et rebus temporalibus delectari conspicit. Quam bene Paulus sartaginem ferream sumpserat, cum zelo animarum cruciatus dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Ipsum suum cor quod animarum zelo succenderat, quid aliud quam sartaginem fecerat, in quo amore virtutum contra vitia ardebat? Quod enim urebatur, sartago erat. Inardescebat enim et coquebat, quia incendebatur amaritudine, sed virtutum alimenta praeparabat ex sua afflicta cogitatium ponit, nisi quod idem fortis zelus qui nunc in mente doctoris
Abbreviated transcription (Latin):
uitia. plerumq se alia ꝓ aliis furti¬
ue fupponunt. sicut ñ nuͣꝗͣ dum
plus ꝗͣ necesse est lenitas mentem
occupat. ut asꝑitate peccantibus
ꝗͣ opportet minime ꝓponat. Sepe
uero duͣ nobis inesse in cauta lenita ᷤᷤ
displicet. telus se in furorẽ trahit.
atq ertra pacientie limitẽ ani
mum rapit. Quia gͦ ꝑ mixta si¬
mul uitia atq aclunata contra
mentem ueniunt. recte in pͣdi¬
catoris ore contra descriptã bierłm
castra ꝓponunt᷑. Et quia aliqͣndo
singula hinc inde sensum feriuns.
in gyro arietes ortlinant᷑. Ponit
gͦ pͣclicator arietes in grro. dum
caute denuntiat. qua blande lux¬
uria ꝑcutit. ꝗͣ. asꝑe in pacientia
occidit. qua laboriose auaritia
accenit. & inttrimit : & qͣ. tu¬
mide suꝑbia ertinguit. In grro
itaq arietes ponere est. p̾dican¬
do ostendere. qui undiq soleant
animã mucrones uitioꝵ ferire.
Sequitur. Et tu sume tͥ sartagi¬
nem ferreã. & pones eam muruͣ

Expanded text:
vitia plerumque se alia pro aliis furtivitia plerumque se alia pro aliis furtive supponunt, sicut nonnunquam duplus quam necesse est lenitas mentem occupat, ut asperitatem peccantibus quam oportet minime proponat. Saepe vero dum nobis inesse incauta lenitas displicet, zelus se in furorem trahit, atque extra patientiae limitem animum captivum rapit. Quia ergo permista simul vitia atque adunata contra mentem veniunt, recte in praedicatoris ore contra descriptam Jerusalem castra proponuntur. Et quia aliquando singula hinc inde sensum feriunt, in gyro arietes ordinantur. Ponit ergo praedicator arietes in gyro, dum caute denuntiat quam blande luxuria percutit, quam aspere impatientia occidit, quam laboriose avaritia accendit et interimit, quam tumide superbia exstinguit. In gyro itaque arietes ponere est praedicando ostendere qui undique soleant animam mucrones vitiorum ferire. 29. Sequitur: Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum
Abbreviated transcription (Latin):
& dũ eybis uenter exrtendit᷑. ad
lururiam caro trahit᷑. suꝑbren¬
do captiua. Et rursum ex mul¬
tiloquio. falatia generat᷑ : qui a
ualde difficile est. ut qui multa
loquit᷑. non etiam mentiat᷑. Et
sepe mendatiũ &̾ ꝑiurio tegitur.
ut ante humana iudioia ueletur.
Suꝑbia quoq e̾ẽ sine inuidia atq
mani gła nullatens potest. Suꝑ¬
bus & enim quisq honorem quem
ipse ambit. aliis inuidet. Et cũ
hunc fortasse optinuerit : in ela¬
tione temporalis głȩ attollit᷑. atq
quod alios conspieit minime ꝑciꝑe
potuisse. hoc se ꝑ inanẽ głam gati¬
det pͣ ceteris habere. Sciendũ qͦq
est quia sepe non nulla uitia ad m̃¬
tem ñ simul ueniunt. s suppon̾t᷑
ut unuͣ alteri in temptatione sue¬
ceclat. Et aliud contra faciem ue¬
nit. aliud uͦ in temptatione se er
latere subieit. quatenus dũ alt̾i
resistit᷑: ab altero chens decepta ca¬
piatur. Ipsa enim quȩ suꝑius dirimꝰ

Expanded text:
et dum cibis venter extenditur, ad et dum cibis venter extenditur, ad luxuriam caro trahitur superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est ut qui multa loquitur non etiam mentiatur; et saepe mendacium etiam perjurio tegitur, ut ante humana judicia veletur. Superbia quoque esse sine invidia atque inani gloria nullatenus potest. Superbus etenim ipse ambit, aliis invidet. Et cum hunc fortasse obtinuerit, in elatione gloriae temporalis attollitur, atque quod alios conspicit minime percipere potuisse, hoc se per inanem gloriam gaudet prae caeteris habere. Sciendum quoque est, quod saepe nonnulla vitia ad mentem non simul veniunt, sed supponuntur, ut unum alteri in tentatione succedat. Et aliud contra faciem venit, aliud vero in tentationem se ex latere subjicit, quatenus dum alteri resistitur, ab altero mens decepta capiatur. Ipsa enim quae superius diximus
Abbreviated transcription (Latin):
ficate contra mente̾ munitiones
sunt. quando uutia sub uirtutu
spetiȩ excreseunt: & in alto se
ostenclunt ꝑ imaginẽ. quȩ ĩ imo
iacent semꝑ ꝑ actionem. Adbuc
quoq additur. Et cõportabis ag¬
gerem. Quo enim mens deside¬
rare cȩlestia ceꝑit. eo in illã ma¬
ligni spͣc temptationib suis tͣrenas
Propħa gͦ aggerem conportat. cũ
p̃dicator sõs. bonis mentib qualit̃
terrena desideria eas surriꝑe so¬
lent denuntiat. Atq adhue ad¬
ditur. Et dabis contra eam castͣ.
& pones arietes in grro. Quasi
dat contra animã doctor castra:
quando malignoꝵ sp̃uu contra eã
indicat. ut aliquando non solã¬
mͦ ex uno. s ex couinotis uitiis
simul temptent. Nam sunt q̃d̃ã
uitia quasi ꝑ quandã cognationẽ
sibi ꝓpinqua. sic̃ dissolutio sp̃s. ap¬
petitus gubȩ. & inmundicia lucru¬
riȩ. sic̃ multiloquiũ. fallatia atq
ꝑiurium. E& dissolutione quippe
sp̃e mens ad ingluuiem rapitur.

Expanded text:
ficatae contra mentem munitiones ficatae contra mentem munitiones sunt, quando vitia sub virtutum specie excrescunt, et in alto se ostendunt per imaginem, quae in imo jacent semper per actionem. 26. Adhuc quoque additur: Et comportabis aggerem. Quo enim mens desiderare coelestia coeperit, eo in illam maligni spiritus tentationibus suis terrenas Propheta ergo aggerem comportat cum praedicator sanctus bonis mentibus qualiter terrena desideria subrepere solent denuntiat. Atque adhuc additur: Et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Quasi dat contra animam doctor castra, quando malignorum spirituum contra eam indicat, ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex conjunctis vitiis simul tentent. 27. Nam sunt quaedam vitia quasi per quamdam sibi cognationem propinqua, sicut dissolutio spiritus, appetitus gulae, et immunditia luxuriae, sicut multiloquium, fallacia, atque perjurium. Ex dissolutione quippe spiritus mens ad ingluviem ventris rapitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ponant. quomͦ luxuria castitate᷑
feriat. qualit̾ ira tranquillitatẽ
animi ꝑturbet. quantũ inepta
leticia a uigore menteͣ resoluat.
qualit᷑ multiloquiu̾̃ mimitionem
cordis destruat. Quomͦ imudia ca¬
ritatt᷑ interficiat. qu̾e ad modum
suꝑbia arcẽ humilitatis effocliat.
qualit̾ fallacia ueritatr᷑ in
sermone corriꝑit. hano ꝙ̃ ĩ cogi¬
tatione corrumpat. ut qui clice
re uerũ noluit quod intellerit.
iam nec utelligat qđ dicere ua¬
leat. Ordinat᷑ gͦ a pͣdicatore obsi¬
dio. cum ꝑ sc̾ę ammonitionis u̾ba
singulis quibq uirtutib. quȩ uel
quib modis uitia insidient᷑: osten¬
dit᷑. Et contra hierłm qͣ. descrip¬
sit in latere pͣdicator munitiones
edificat. quando mala queq qua
munita contra mente ueniant
demonstrat: ut sese uitia sub uir¬
tutũ spetiȩ abseondant. quatenus
⁊ tenacia sese parsymoniã nominet:
& in ortlinata effusio. se beniuo¬
lentiam appellet. Quasi enĩ edi¬

Expanded text:
ponant, quomodo luxuria castitatem ponant, quomodo luxuria castitatem feriat, qualiter ira tranquillitatem animi perturbet, quantum inepta laetitia vigorem mentis resolvat, qualiter multiloquium munitionem cordis destruat, quomodo invidia charitatem interficiat, quemadmodum superbia arcem humilitatis effodiat, qualiter fallacia cum veritatem in sermone corruperit, hanc etiam in cognitione corrumpat, ut qui verum dicere noluit quod intellexit jam nec intelligat, quod dicere valeat. Ordinatur ergo a praedicatore obsidio cum per sanctae admonitionis verba singulis quibusque virtutibus quae vel quibus modis vitia insidientur ostenditur. Et contra Jerusalem, quam describit in latere, praedicator munitiones aedificat quando mala quaeque quam munita contra mentem veniant demonstrat, ut sese vitia sub virtutum specie abscondant; quatenus, tenacia sese parcimoniam nominet, et inordinata rerum effusio se benevolentiam appellet. Quasi enim aedi
Abbreviated transcription (Latin):
at dñs ⁊ iudieet. qmͣ fetẽre fe¬
eistis odorem nr̃m coram pharao¬
ne & seruis eius. & pͣbuistis ei gla¬
dium ut intͣficeret nos. In moy¬
se enim ⁊ aãron ler ⁊ ꝓphetiȩ fi¬
guratȩ sunt . Et scpe apud se in¬
firmus animus quasi contra sacͣ
eloquia murmurat. quia post ꝗͣ.¬
iugilanter doctor ꝓficienti animę
quȩ illam temptationes sequant᷑
in notescere. ut caute se ualeat
contra maligni sp̾s insichias p̃para¬
re. Unde bene nunc post descrip¬
Et o̾ctinabis aduersus eam obsidi¬
onem. et ȩdificabis munitiones.
& comportabis aggerem. In qua
enim ĩa pacis uisio deseribit᷑. ei
necesse est ut temptationuͣ bella
nuntientur. Nam & ut ualeat
ad illa pacis gaucdia ꝑtingere ȩtͣna.
hanc hic ꝓculclubio oportet tͥbula¬
tronum certamina multa sustinere.
De qua bene dr̃. Orclinabis adu̾sus
eam obsidionẽ. Predicator quippe
contra erudiendam animã ordinat
obsidionẽ. cum pͣmonendo indicat
quib modis uitia se uirtatib op¬

Expanded text:
m fetore fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus, et praebuistis ei gladium, ut occideret nos . In Moyse enim et Aaron lex et prophetae figuratae sunt. Et saepe apud se infirmus animus quasi contra sacra eloquia murmurat, quia postquvigilanter doctor proficienti animae, quae illam tentationes sequantur, innotescere, ut cautam se valeat contra maligni spiritus insidias praeparare. Unde bene nunc post descripEt ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem. In qua enim jam pacis visio describitur, ei necesse est ut tentationum bella nuntientur. Nam ut valeat ad illa pacis gaudia aeterna pertingere, hanc hic procul dubio 1303 oportet tribulationum certamina multa sustinere. De qua bene dicitur: Ordinabis adversus eam obsidionem. Praedicator quippe contra erudiendam animam obsidionem ordinat cum praemuniendo indicat quibus se modis vitia virtutibus op
Abbreviated transcription (Latin):
quod hebraicꝰ popłs de ȩgrptia ser¬
nitutt liberatꝰ. cnͣ loquente do̾ coli̾p¬
nã nubis cerneret. unusquisq ĩ ta¬
bernaculi sui forib stabat. ⁊ adorabat.
t᷑ moyses ad tab̾naculũ : surgebat
uniu̾sa. plebis. & stabat unusqͥsq ĩ hostio
figimus. Unde helyas ait. Uiuit dñs
in ouiꝰ conspectu sto. Ibi itaq stabat.
ubi cor firerat. Quid ÷ aũ popłm co¬
lũpnã nubis aspicere. & in tab̾nactili
sui forib stare. atq ad orart. nͥ qł hu¬
mana mens enͣ suꝑiora illa atirr oe¬
lestia ut cuͣq in enigmape conspicit.
iã claustra babitatidnis copporee ꝑ
subleuatã cognationd urit. atq illũ

Expanded text:
um. Hebraeus populus de Aegyptia servitute liberatus, cum loquente Deo columnam nubis cerneret, unusquisque in tabernaculi sui foribus stabat et adorabat. tur Moyses ad tabernaculum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio figimus. Unde Elias ait: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . Ibi utique stabat, ubi cor fixerat. Quid est autem populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare atque adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa atque coelestia utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exit, atque i
Abbreviated transcription (Latin):
ante dubitantiũ oculos factus est: qr
miracła faciens. si nichil ꝑtulisset ut
ho. plene apparuss eis ac. Et rursũ
humana paoiensa si nulla fecissit ut
nł appareret ea miraculis. & lateras
eer passionib. Et homo cerneret᷑ in pas¬
sionib : s tam̃ ee̾ ultͣ homine̾ ear mira¬
etilis agnosceret᷑. S qr uir iste stare in
porta dr᷑. querendũ nob̾ ÷: utrͣn faciȩ

Expanded text:
ante dubitantium oculos factus est, quia si ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens, nil pertulisset ut homo, plane eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen esse ultra hominem ex miraculis agnosceretur. Sed quia vir iste stare in porta dicitur, quaerendum nobis est utrum facie
Abbreviated transcription (Latin):
rursu̾ passionet illrꝰ ꝑpendentes : dedig¬
nabant᷑ dm credert. qu̾e carne
mortalem uidebant. Unde factũ ÷.
ut de eiꝰ cognitione dubitarent.
Uidebant eni esurientt᷑. sicient᷑e.
cometdentẽ. bibente᷑. Alassescentẽ.
dormientt̃. ⁊ puru hunc hominẽ
eẽ putabant. Uilebant mortuos
sascitantt̃. leꝓser inundantẽ. cecos
illuminantẽ. demonia eicient̾ẽ. & c̾e̾.
hunc ultra homines sentiebant. Seo
ipsa eiꝰ intracłã in eoꝵ cortle cogitata
humanitas ꝑturbabat. Unde sc̃a ȩcłia
sub sponsȩ uoce. hunc aꝑte iã uidere
desiderans: ait. En ipse stat pꝰ parie
quod de mortali nat᷑a assũpsit ostendit.
&e in se ipso inuisibilis ꝑmansit. ĩ aꝑto
se uidere querentib quasi pꝰ parietem¬
stetit. qtui humanitatis nat᷑am buina¬
nis oculis occultauit. Unde ⁊ illicsub¬
dit᷑. Respiciens ꝑ fenestras : ꝓspiciei
ꝑ cancellos. Quisqͥs eniͣ ꝑ fenestras.

Expanded text:
rursum passiones illius perpendentes, dedigrursum passiones illius perpendentes, dedignabantur Deum credere, quem carne mortalem videbant; unde factum est ut de ejus cognitione dubitarent. Videbant enim esurientem, sitientem, comedentem, bibentem, lassescentem, dormientem, et purabant. Videbant mortuos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminantem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant: sed ipsa ejus miracula in eorum corde cogitata humanitas perturbabat, unde sancta Ecclesia sub sponsae voce hunc aperte jam videre desiderans aiculis hoc quod de mortali natura assumpsit, ostendit, et in ipso invisibilis permansit in aperto se videre quaerentibus, quasi postendit; et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur, Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos; quisquis enim per fenestras
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs hanc legit. in ea semet ipsũ
metit᷑. uel quantũ in spiritali ꝓficit
uirtute. uł quantũ a bonis quȩ pͣ¬
cepta st̃: longe disiunctus remansit.
quantu ia assurgat ad bona facienda.
qͣntũ adhuc in pͣtus actib ꝓstratus
iaceat. Sequitur. Staba t aute in
eco quacłã parte intus ÷. & ex qͣdam
foris. quia aliud eiꝰ foris aspicit᷑: aliud
uͦ intus abscondit᷑. Redemptor itaq
nrͣ incarnatus ꝓ nobis. misericordit᷑
ante humanos oculos quasi ĩ porta
stetit : qr ⁊ ꝑhumanitate̾ uisibilis
apparuit. & sese inuisibile̾ in ouuni¬
tate seruauit. Hinc enĩ iudei qͥ
hunc ex ꝓmissione ꝓpħaꝵ sustimue¬
rant: ꝑfidiȩ̨ suȩ confusione pt᷑bati
st̃. qr eũ que ad redemptione̾ suam
uenire crecdiderant. mortale̾ uidebãt.
Qui gͥ in porta stat. sicut suꝑiꝰ dictũ
ꝑficdia stne diuinę uirtatis ẽ ostensi¬
one derelicta. Nã miracula cꝰ iben¬
tes. trahebant᷑ ut erederent. sed

Expanded text:
um metitur, vel quantum in spiritale proficit virtute, vel quantum a bonis quae praecepta sunt longe disjunctus remansit, quantum jam assurgat ad bona facienda, quantum adhuc in pravis actibus prostratus jaceat. Sequitur: « Stabat autem in ex quadam parte intus est, ex quadam foris quia aliud ejus foris aspicitur, aliud vero intus absconditur. Redemptor itaque noster incarnatus pro nobis misericorditer ante humanos oculos quasi in porta stetit, qui et per humanitatem visibilis apparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim Judaei  sustinuerant perfidiae suae confusione turbati sunt, quia eum quem ad ereptionem suam venire crediderant, mortalem videbant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictperfidia sine divinae virtutis ostensione est derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur ut crederent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
luminis aliquid queramꝰ. Aurem
dnͣo intendere. & faciem oꝑtre ÷.
uoce̾ suꝑioris substantiȩ audire ꝑ
mͣte. & tam̃ ab om̃i spetiȩ corporea
oculos au̾tere. ne quid sibi in illa
corporale animꝰ fingat. quȩ ubiq
tota ⁊i ubiq in oircu̾seripta est.
atq ad cȩlos ascensione̾ gatdia etͣ-¬
na didicimus. qͥ in testimonio diui-¬
nitatis eiꝰ appartusse exteriꝰ ciues
nr̃os angłos illiꝰ scimus. concupis¬
camus regẽ. desideremꝰ ciues qͦs
edificio stantes. oculos in porta te¬
neamus. Demꝰ t̾ga mentis huie cor
cordis faciem ad cȩlestis patriȩ lib̾¬
tatẽ. S ecce adhuc multa sunt. q̃
nos le cura uitȩ corruptibilis pre¬
munt. Quia gͦ ꝑfecte extre non
possumus. salte̾ in speloncȩ nr̃ȩ
ostio stemus. exrituri quandoq¬

Expanded text:
luminis aliquid quaeramus: aurem luminis aliquid quaeramus: aurem enim intendere et faciem operire est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota et ubique incircumscripta est. atque ad coelos ascensionem, gaudia aeterna didicimus, qui in testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corrus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos de cura vitae corruptibilis premunt. Quia ergo perfecte exire non possumus, saltem in speluncae nostrae ostio stemus, exituri quandoq
Abbreviated transcription (Latin):
quia postrema q̃ p᷑ualent. ꝑ iͣtellco¬
tnͣ secunt᷑. d in ipsis qi irimis
q̃ caꝑe sufficiunt. ia de fuis papilio¬
nib quasi exreunt. atq in ostiis
stant. quia ⁊ habitacula carnisre¬
linquere. & ad illa et̾nȩ uitȩ gau-¬
dia q̃ audiunt ꝓgreti conantur.
Hinc. ẽ.ẽ quod̃ helras cu uoce dñi
secũ loquentis aucdirit. in speluncę
stiȩ ostio stetisse describit᷑. & facie̾
uelasse. quia eti ꝑ contemplationis
graͣm. uorr suꝑnȩ intelligentię fit
in mente. totus homo iã intra spe¬
luncã ñ est. quia antinũ carnis
cura nͣ possidet. S stat in ostio. qr
mortalitatis angustias etrire medi
ꝑ sitꝑnaͣ grãm ad altiora intelligen
da duonnur. quanto fuptiliꝰ leuamꝰ.
tanto sẽꝑ ꝑ humilitate noᷤmet ipsos
in intellestu nr̃o pͣmere debemus.
nec conem᷑ plus saꝑe ꝗͣ oportet saꝑe:
s saꝑe ad sobrietate. Ne dũ nimis
inuisibilia discitimus. ab erremus.
ne in illa nat᷑a incorporea corporti

Expanded text:
quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur. Hinc est etiam quod Elias, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non est, quia animam carnis cura non possidet, sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias exire meditper supernam gratiam ad altiora inteda ducimur, quantum subtilius levamur, tantum semper in humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere dnec conemur plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus, ne in illa natura incorporea corporei
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. ut hii qͥ ĩ eũ crectunt ad portã
sẽꝑ aspiciant. & passione̾ eiꝰ sollicita
consideratione pensantes. a suo qͦ. exitu
cordis oculas nͥ au̾tant. Nos qͦ oũ iã
claustra cariis despicere. mortalitatis
nr̃ȩ angustias ꝑ in mortalitatis deside¬
rtũ tranfire. in suꝑnę licis lib̾tatẽ
tendere. ad cȩlestis pate gaudia han¬

Expanded text:
edit: ut hi qui in eum credunt, ad portam semper aspiciant, et passionem ejus sollicita consideratione pensantes, a suo quoque exitu cordis oculos non avertant. Nos quoque cum jam claustra carnis despicere mortalitatis nostrae angustias per mortalitatis desiderium transire, in supernae lucis libertatem tendere
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentis in quib ministraue¬
rant. & reponant ea in garofilatio
sanctuarii. Grossiora quippe uesti¬
menta sunt lanea. S cuͣ sacerdos
ad scm mysteriũ accedit. cũ intꝰ
ꝑ contemplatione̾ ingredit᷑. subti¬
liori intellectu necesse est. quasi
ad popłm foras egretitur. oportet
ut uestumͣta in quib intrinsecus
ministrauerat reponat: atq po¬
pło aliis uestib indutus appareat:
quia si in conpunctionis suȩ rigo¬
re se teneat. si in eo que orationis
temꝑe habuit merore ꝑduret.
exterioꝵ rerũ uerba susciꝑe non
admittit. Et quid grea de neces¬
sariis faciat. si audire atq ꝑpen¬
dere & hoc quod p̾sens tepus ecri¬
git pastor recusat: Grossiora gͦ
uestimenta sacertlos exiens aute
popłm induat. ut uestis suȩ ha¬
bitũ ꝓ utilitate filioꝵ. &ͣ ad tͣrena
toleranda cõponat. Pensate gͦ fr̃s
repente ad ima reuocare. in subli¬
mitate conditionis intime extenu¬
ate. ⁊ animum ꝑptͣ ecteriores

Expanded text:
vestimenta sua in quibus ministravevestimenta sua in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intead populum foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat, reponat, et populo aliis vestibus indutus appareat. Quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire et perpendere hoc quod praesens tempus exigit pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. Pensate, rogo, frepente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet merens suꝑuenerit. nͥ
eius merbre̾ in se susceꝑit. tͥbula¬
tioni illius copaciens non est. Et
aliquando de dampnis animarum
luget. & repente siꝑueniunt. qͥ
de quib dã suis ꝓsperitatib letant᷑.
Quoꝵ si leticię sacertlos non cõgau¬
deat. minus amare credit᷑ filios.
in quoꝵ gauctia non ecrultat. p̾ci¬
pue cum paulus dicat. gaudere
cũ gaudentib flere cum flentib.
Niohil gͦ tam onerosum ordini sa¬
certlotũ uicdeo. qua rigore̾ mentis
cõpaciendo flectere. & cũ ꝑsonis
suꝑuenientib animu̾ mutare : ⁊
tam hoc ualde est necessariũ. Nã
quando exx pͣclicatione enuis ad boni
oꝑis grãm. peccator reducit᷑: si
ipse p̃dicator uidet᷑ ingratus. Un-
de ꝑ hunc quoq euncdẽ ꝓpħam.
in eartrema parte dr̃. Et eũ sacer¬
dotes intrinsecus ministrant. ues¬
tib laneis non utant᷑. De quib fub¬
ditur. Cumq egredient᷑ arrium
exterius ad popłm. eruant se a¬

Expanded text:
quilibet moerens supervenerit; nisi quilibet moerens supervenerit; nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget, et repente superveniunt, qui de quibusdam suis prosperitatibus laetantur, quorum si laetitiae sacerdos non congaudeat, minus amare creditur filios, in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: « Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . » Nihil ergo tam onerosum ordini video, quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus anitamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse praedicator videtur ingratus? Unde per hunc quoque eumdem prophetam in extrema parte dicitur: Et cum sacerdotes intrinsecus ministrant, vestibus laneis non utantur . De quibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se
Abbreviated transcription (Latin):
sictit hii qͣtuetã acremotã ducunt.
firi ualent in sua cogitatione ꝑ ma¬
nere. Hii eni sicut & suꝑus dirimꝰ
quia a loco regiminis longe sunt.
possunt peccatoꝵ suoꝵ maculas &
fletib lauare. & post fletus ĩ eodẽ
mentis merore ꝑsisttre. Sic̃ de bona
quoq muliere scriptũ est. quȩ
ad tabernaculũ orauerat. & ab inte¬
cione sua animuͣ post conpuncti¬
onis grãm ñ mutabat. eum dt̃.
Uultus quoq eius non sunt ampliꝰ
in ctiuersa mutati. In qua nobis
considerandũ est. qr si sio plãx¬
it mulier. que querebat filium.
quomͦ debet plangere anima quȩ
querit dm̃. Sacertlos uͦ etiam post
cõpunctionẽ ac lacrimas cogitur
necessaria queq filioꝵ suoꝵ cognos¬
cere. & ea quȩ refugit. animo pa¬
cient᷑ audire. atq post suspiria
cȩlestium. quoruͣlibet carnalium
bominũ onera portare. & sepe cũ
suꝑuenientib cor in diu̾sa qͣlitate
transfundere. Nan aliquanclo
de lucris spiritalib gaudet. S cũ

Expanded text:
i vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore persistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis considerandum est quia si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plangere anima quae quaerit Deum? Sacerdos vero etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animus patienter audire, atque post suspiria coelestium quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversas qualitates trande lucris spiritalibus gaudet. Sed cum