comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unum nescio quid ferens piscium. ⁊ aliud plenum caseis.
Quod beatus pat̾ audiens letus ꝓ fratre: uissit eũ adesse
continuo. Etre frat̾ inquit ⁊ quod timebas argueris.
ecce imprudens conuincitur ignauia. Tum ilłe ut erat
simplex animo. uidens se arguere beneficiis: da mi pat̾
inquit. deinceps da qͣntum uolueris. tam enim ñ dicam
ułtius nõ dabit dñs. s dicdam popsus. quia dabit᷑ quan¬
terat ignorare. quid cui ⁊ qͣntũ dare hoc solum uicii si libe¬
at deputetur. qd̃ aiebat. Dicebat enim ita. Si dandi michi
ita exiguum fuerit ut nõ habeam quod duob imꝑtiam
indigentib quo solum eorum aliquis ad iumentum capi¬
at. bonum uidetur cui iure magis competit ut ei totum
tribuam. quam utrisq nil pene imꝑtiam. aut eos ex toto
uacuos relinquant. Unde uni impendebat utrumq beni¬
uolentie munus. alt̾i pietatis affectum. Tidete duri cordiᷤᷤ.

Expanded text:
unum nescio quid ferens piscium, et aliud plenum caseis. unum nescio quid ferens piscium, et aliud plenum caseis. Quod beatus Pater audiens, laetus pro fratre, jussit eum adesse continuo. Ecce frater, inquit, et quod timebas argueris; ecce imprudens convincitur ignavia. Tum ille, ut erat simplex animo, videns se argui beneficiis, Da, mi Pater, inquit deinceps, da quantum volueris. Jam enim non dicam ulterius: Non dabit Dominus; sed dicam prorsus, quia dabitur quanterat ignorare, quid, cui et quantum daret. Hoc solum vitii, si libeat; deputetur quod aiebat, dicebat enim ita: « Si ad dandum mihi ita exiguum fuerit, ut non habeam quod duobus impertiam indigentibus, quo solum eorum aliquis adjumentum capiat; bonum mihi videtur, cui jure magis competit ut ei totum tribuam, quam utrisque nil pene impertiam, aut eos ex toto vacuos relinquam. » Unde uni impendebat utrumque benevolentiae munus, alteri pietatis affectum. Videte, duricordes,
Abbreviated transcription (Latin):
presentis uite gaudia: alios u̾o ad luxum ⁊ libidinent
carnis. nõ nullos aut̃ sectari iusticiam: nec nõ ⁊ aliquoᷤᷤ
futuram respicere uitam. Elegit tam̃ ex om̃ib quos po¬
tuit intelligere quinq uirgines. que pio caritatis oleo
suas inidesment̾ ornant lampades. ⁊ parant exire obui¬
am sponso ⁊ sponse. Et unde cum quodam die omne pul
mentum casei de monasterio hospitib ex integro expen¬
disset. ita ut nichil fratrib reseruaret: contigit ut quidã
cum esset cellerarius. quasi uoce minaci quodam m̃tis
affectu diceret. Mum ait pat̾. quid tua uelit ingentis
re expensio. ⁊ nichil residu ꝑmittis esse fratrib qd uescr
libeat. Tunc ille ut erat suauis eloquio arridens. dñs da¬
bit inquit. Et ille. Tu semꝑ inquit ita polliceris: s ñ sic̃
extimplo dabitur. qd̃ tu in different̾ effinidis. Int̾dum au¬
tem dum hec aguntur. ecce duo assunt plaustra p̾ forib:

Expanded text:
praesentis vitae gaudia, alios vero ad luxum et libidinem praesentis vitae gaudia, alios vero ad luxum et libidinem carnis; nonnullos autem sectari justitiam, necnon et aliquos futuram respicere vitam. Elegit tamen ex omnibus quos potuit intelligere quinque virgines, quae pio charitatis oleo suas indesinenter ornant lampadas, et parant exire obviam sponso et sponsae; et mentum casei de monasterio hospitibus ex integro expendisset, ita ut nihil fratribus reservaret, contigit ut quidam cum esset cellerarius, quasi voce minaci quodam mentis affectu diceret: « Miror, ait Pater, quid tua velit ingentis rei expensio. En nihil residui permittis esse fratribus, quo vesci libeat. Tum ille, ut erat suavis eloquio, arridens: Dominus dabit, inquit. Et ille: Tu semper, inquit, ita polliceris; sed non sic extemplo dabitur, quod tu indifferenter effundis. Interim autem dum haec aguntur, ecce duo adsunt plaustra pro foribus,
Abbreviated transcription (Latin):
mas ⁊ corpora magno hic oꝑe miraretur: horum inquiũt
illi sorores sunt apud nos uirgines. que quante sint dig¬
nitatis potes ex hiis suspicari. Et ille. Prebete igitur illas
mithi queso. ut ex hiis dum pingo formosissima queque
transferam suꝑ unius ymaginem rei. quã pet̾e censuistis.
Quod illi obtemꝑantes pictor quinq delegit. quarum for¬
mam suo ꝓbauit iudicio pulchritudinis esse. Neq enim
putauit omnia que quereret ad uenustatem uno se in cor¬
pore repperisse posse: ideo qd̃ nichil simplici in gen̾e om̃ib
ex partib ꝑfectum natura expoliuit. tanquam cet̾is ñ sit
habitura quod largiatinsiuni cuncta concesserit. Ita siqui¬
dem ⁊ senex ñr ingrediens pabestramr huius uite postquam
ablutus est baptismi fonte: post abrenuntiationent scli
quo puro mentis intuitu conspexit diu̾sos ad diu̾sa ten¬
dentes: alios quidem uidit sudare ad mundi honores ⁊

Expanded text:
mas et corpora magno hic opere miraretur: Horum, inquiunt mas et corpora magno hic opere miraretur: Horum, inquiunt illi, sorores sunt apud nos virgines, quae quanta sint dignitate, potes ex his suspicari. Et ille: Praebete illas mihi, quaeso, ut ex his dum pingo formosissima quaeque, transferam super unius imaginem rei quam petere censuistis. Quod illi obtemperantes, pictor quinque delegit, quarum formam suo probavit judicio pulchritudinis esse. Neque enim putavit omnia quae quaereret ad venustatem uno se in corpore reperire posse, eo quod nihil simplici in genere omnibus ex partibus perfectum natura expolivit, tanquam caeteris non sit habitura quid largiatur, si uni cuncta concesserit. Ob dem et senex noster ingrediens palaestram hujus vitae, postquam ablutus est baptismi fonte, post abrenuntiationem saeculi; quo puro mentis intuitu conspexit diversos ad diversa tendentes? Alios quidem vidit sudare ad mundi honores et
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos. atq ita om̃ium scõrum uitas. uno mentis intin¬
tu considerabat. Quorum sedulo ruminabat uirtutum
exempla: ut ex hiis omnib colligeret unum uirunt ꝑfe¬
stum. deo plenum. ⁊ religionis officio decoratimi. Scribit
tione rechorice artis. qd̃ tempore cum crothoniate flore-¬
rent opib: atq ita cum beati num̾arentur. ⁊ templum
religionis sue pisturis egregie locupletare uellent: itaq¬
uocasse heux in quenidam qui omnium pictorum inge¬
niis uidebatur excellere: quem magno precio conductum
adhibuerunt ut sib pingeret cuiusdam helene ymaginẽ
scłis opus mirabile ꝑmansurum. Qui ilico quesiuit ab
eis. quas nam uirgines formosas haberent. Illi autẽ sta¬
tim deduxerunt hominem in palestram: atq ei pueros o¬
stenderunt multos. magna preditos dignitate: deinde ho¬
nestissimas ex gyminico certamine uictorias. domumq
cum laudemmiaxima retulerunt. Cum puerorum igitur for¬

Expanded text:
oculos: atque ita omnium sanctorum vitas uno mentis intuioculos: atque ita omnium sanctorum vitas uno mentis intuitu considerabat, quorum sedulo ruminabat virtutum exempla, ut ex his omnibus unum colligeret virum perfectum Deo plenum, et religionis officio decoratum. Similitudtione rhetoricae artis, quo tempore Crotonienses florerent opibus, atque ita cum beati numerarentur, et templum religionis suae picturis egregie locupletare vellent, vocasse Zeuxim quemdam, qui omnium pictorum ingeniis videbatur excellere: quem magno pretio conductum adhibuerunt, ut sibi pingeret cujusdam Helenae imaginem saeculis opus mirabile permansurum. Qui illico quaesivit ab eis quasnam virgines formosas haberent. Illi autem statim deduxerunt hominem in palaestram, atque ei pueros ostenderunt multos magna praeditos dignitate: deinde honestissimas ex gymnico certamine victorias domum cum laude maxima retulerunt. Cum puerorum igitur for
Abbreviated transcription (Latin):
Talib dictis ꝓculdubio liquet. qd̃ facilius fuerit ferri
molari uincula: quam huius uiri fidei contaminari
promissa. presertim cum in eius pectore nil uoto. nist
fons u̾itatis. ⁊ nura simplicitas radiabat. Quem si
diligent̾ inspiceres. erat in eo animus sigillo xp̃ri im¬
pressus: ideo in nullo penitus corrumpi pot̾at. Animuᷤᷤ
sus: uniu̾sarum consitus uirtutum gen̾ib. Huius
uiri imitabatur humilitatem. istius lenitatem. Seque¬
batur aut̃ alt̾ius parsymonie uictum. ⁊ mediocrem
uestimentorum habitum. illius quoq habebat patien-¬
tiam. huius u̾o mansuetudinem. Cum frequenti aut̃
õs: Tu nosti bone ih̃u. ut quid talia sibi sedulo replica¬
bat mentis affectu. Habebat enim sibi distincte ⁊ apposi¬
te ad ꝑsuadendam hominib sc̃ctatent uniu̾sa tua pie¬
cepta sibi animo commissa tenebat. Et inde conferebat
secum habens tuorum dicta mandatorum suos ante

Expanded text:
Talibus dictis procul dubio liquet, quod facilius fuerit ferri Talibus dictis procul dubio liquet, quod facilius fuerit ferri violari vincula, quam hujus viri fidei contaminari promissa: praesertim cum in ejus pectore nil toto nisi fons veritatis et mira simplicitas radiabat. Quem si diligenter inspiceres, erat in eo animus sigillo Christi impressus: ideo in nullo penitus corrumpi poterat. Aliorumsus, universarum consitus virtutum generibus. Hujus viri imitabatur humilitatem, istius lenitatem: sequebatur autem alterius parcimoniae victum et mediocrem vestimentorum habitum. Illius quoque habebat patientiam, hujus vero mansuetudinem. Cum frequenti autemos? Tu nosti, bone Jesu, ut quid talia sibi sedulo replicabat mentis affectu. Habebat enim sibi distincte et apposite ad persuadendam hominis sanctitatem: universa tua praecepta sibi animo commissa tenebat, et inde conferebat secum, habens tuorum dicta mandatorum suos ante
Abbreviated transcription (Latin):
tunc temporis apłico tanto familiaritatis est officio
pisse. Unde nr̃orunt quidam narrant sibi iocoso dixisse
animo. Ftance inquit sciẽdo sciã qr site aliud inuenero
quam credo. nõ ultra necesse ẽ francoꝵ aliquẽ huc uenire
cui credere debeam. Quo ꝓfecto patet quantum pondus
habuerit idem uir. cuius euacuatio fidei francorum ge¬
nus omne ꝓbau̾it nõ credendum. cuius ue firmitatis
nis impleta. Et testantur litt̾e quas de hac que int̾ ho¬
mines ẽ tenenda fides. dothario imꝑatori nuꝑ direxit.
int̾ reliqua ita dicens. Quid putas inquit oprinceps. si
fides sepe int̾ cruores ⁊ seuientium arma. etiam inter pa¬
ganos tantum ualuit. ut quisq se committeret alt̾ius
fidei sacramentis: quantum ualere debeat fedus xp̃iant
in u̾itate ꝓmissum : Non te decipiat aliquis obsecro¬
inquit imꝑator. quia fides cum contra aliquem molat᷑.
non homo s deus testis. ⁊ u̾itas inea contempnitur.

Expanded text:
tunc temporis apostolico, tanto familiaritatis officio tunc temporis apostolico, tanto familiaritatis officio pisse. Unde nostrorum quidam narrant sibi jocoso dixisse animo: « France, inquit, sciendo scias, quia si te aliud invenero quam te credo, non ultra necesse est Francorum aliquem huc venire cui credere debeam. » Quo profecto patet quantum pondus habuerit idem vir, cujus evacuatio fidei Francorum genus omne probaverit non credendum, cujusve firmitatis nis impleta: et testantur litterae quas de hac quae inter homines est tenenda fines, Lothario imperatori nuper direxit, inter reliqua ita dicens: « Quid putas, inquit, o princeps, si fides saepe inter cruores et saevientium arma, etiam inter paganos tantum valuit, ut quisque se committeret alterius fidei sacramentis: quantum valere debeat foedus Christiani in veritate promissum? non te decipiat aliquis, obsecroinquit, imperator, quia fides cum contra aliquem violatur, non homo, sed Deus testis et veritas mea contemnitur. »
Abbreviated transcription (Latin):
rontis auari. ⁊ sine discrimine recitatis ex alpib remea¬
re ꝑ annos. Ante quem tremebat impromptu suꝑboꝵ
aliitudo. gloriabatur humilitas mansuetorum. Deposuit
enim ilico in ingressum omnent inde tyrannicam pote¬
statem. qui uelut predones iniqui in populo furebant.
tantoq audentius. quantum liciti auxiliabantur dñi
iure. Unde ⁊ omnem t̾ram. pessima potestate uastabant.
Primum ergo hiis pacem reddidit: demnde sua cuiq q̃¬
iusta fuerant designando. fecit igitur ut suum quiq ad
implerent officium. ⁊ nullius usurparent alienum. Erat
autent thesaurarius pauꝑum: uiduarum patrimoniũ.
Pat̾ u̾o orphanorum : merentium consolator. Brachiũ
infirmorum. ⁊ forte suꝑbientium flagrum. Uerumptam̃t
omnes de suꝑcilio mentis artificioso deponebat ingenio:
⁊ nullum penitus frangebat. nisi quem conspiceret in¬
suetus: romanorunt ꝑuenit fines. Ubi a domno leone

Expanded text:
rontis avari, et sine discrimine caecitatis ex Alpibus remearontis avari, et sine discrimine caecitatis ex Alpibus remeare per annos. Ante quem tremebat in promptu superborum altitudo, gloriabatur humilitas mansuetorum: deposuit enim illico in ingressu omnem inde tyrannicam potestatem, qui velut praedones iniqui in populo ferebant: tantoque audentius quantum liciti auxiliabantur domini jure. Unde et omnem terram pessima potestate vastabant. Primum ergo his pacem reddidit; deinde sua cuique piimplerent officium, et nulli jus usurparent alienum. Erat autem thesaurarius pauperum, viduarum patrimonium, pater vero orphanorum, moerentium consolator, brachium infirmorum, et forte superbientium flagrum. Verumtamen omnes de supercilio mentis artificioso deponebat ingenio, et nullum penitus frangebat, nisi quem conspiceret irsuetus Romanorum pervenit ad fines, ubi a domno Leone
Abbreviated transcription (Latin):
liberalit̾ tribuebat. ut ipse pauꝑ ac sui simul uiderent᷑
egere. S tunc letus. tunc gaudens. exultabat in dño.
Aiebat namq. Utinam uel in modico pauꝑtate xpr̃i
ẽ aliquando ad hoc potuisse ꝑuenire negotium. eoqd̃
xpr̃c magis in eo pusillanimes animaret assidue. ut sua
liberalit̾ discerent erogare. ⁊ de dei largitate presumere.
Preoccupabat enim eum diuina clementia ministrã¬
do missa. maxime tam̃. italia que sibi commussa fuerat
ut regnum ⁊ eius regem pippinum iuniorem ad statũ
rei publice. ⁊ ad religionis cultum utilit̾ iuste atq discre¬
te honestius informaret. Ubi tantam ꝓmeruit laudem:
ut a quibustam ita ut fertur non homo s pro uirtute
amoris angłs predicetur. Fatentur enm qd̃ ñquam in
iudicio alicuius ꝑsonam inspexerit. neq iuxta ꝓu̾bium
uulgi. aureo pugno sit murus eius animi fractus
Solus ut aiunt potuit inlesus fluuiunt transire ache¬

Expanded text:
liberaliter tribuebat, ut ipse pauper ac sui simul viderentur liberaliter tribuebat, ut ipse pauper ac sui simul viderentur egere. Sed tunc laetus, tunc gaudens exsultabat in Domino. Aiebat namque: Utinam vel in modico paupertate Christi t aliquando ad hoc potuisse pervenire negotium, eo quod Christus magis in eo pusillanimes animaret assidue, ut sua liberaliter discerent erogare; et de Dei largitate praesumere; praeoccupabat enim eum divina clementia ministransubmissa: maxime tamen Italia, quae sibi commissa fuerat, ut regnum et ejus regem Pippinum juniorem ad statum reipublicae et ad religionis cultum utiliter, juste atque discrete honestius informaret: ubi tantam promeruit laudem, ut a quibusdam, ita ut fertur, non homo, sed pro virtutis amore angelus praedicaretur. Fatentur enim quod nunquam in judicio alicujus personam inspexerit: neque juxta proverbium vulgi, aureo pugno sit murus ejus animi fractus. Solus, ut aiunt, potuit illaesus fluvium transire Ache
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie partib natura ꝓhibuit. gr̃a concessit. ut sit deus
onnia in omnib. Idcirco ex omnib ꝑ omnia satagebat.
ut iam xp̃rmt in omnib inueniret. Ob hoc aut̃ ab aliqui¬
b ut epłe magistri albini ferunt antonius uocabatur.
a nõ nullis u̾o ut supra dictum ẽ aurelius augustinus.
mutuo uellet accipere: ut iudigentib uel suorum croga¬
ret usib: donec uitam bĩ siluestri inspexi. Cuius in hoc
mitabatur exemplum: ut semꝑ magis mutuando pau¬
ꝑ quam diues inueniretur. Dicebat namq sibi sepe co¬
herentib. Uis nosse omquam tu utrum auarus. largꝰ¬
ne uidearis: Scias pporsus quod si timneris quid magiᷤ
te dedisse quam oportuerit: auarus conuinceris. Quod
si minus quam debueras: largitatis ẽ utiq signum. Et
ideo te fili moneo: ne magis si neglexeris in hoc rens ap¬
pareas. ut de nr̃o plus censeas tribuere. quã minus aliqͥd

Expanded text:
Ecclesiae partibus natura prohibuit, gratia concessit, ut sit Deus Ecclesiae partibus natura prohibuit, gratia concessit, ut sit Deus omnia in omnibus. Idcirco ex omnibus per omnia satagebat, ut jam Christum in omnibus inveniret. Ob hoc autem ab aliquibus, ut epistolae magistri Albini ferunt, Antonius vocabatur; a nonnullis vero, ut supra dictum est, Aurelius Augustinus: mutuo vellet accipere, ut indigentibus vel suorum erogaret usibus, donec vitam beati Silvestri inspexi, cujus in hoc imitabatur exemplum, ut semper magis mutuando pauper quam dives inveniretur. Dicebat namque sibi saepe cohaerentibus: « Vis nosse, o, inquam, tu, utrum avarus largusne videaris? scias prorsus quod si timueris quis magis te dedisse quam oportuerit, avarus convinceris; quod si minus quam debueras, largitatis est utique signum. Et ideo te, fili, moneo ut magis si neglexeris, in hoc reus appareas, ut de nostro plus censeas tribuere, quam minus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
iatiuitatis solum. reputabat quod adhuc corpore inter¬
esset. Et si iuxta eunͣgelis preceptum patrem aut matrem
aut cognatos iam reliquerat ut d̃o dignus haberetur di¬
scipulus: adhuc etiam amplius molestabatur. quia licet
ꝓ dignitatis gen̾e. sepius tamen cum in uisendo ꝓpinqui
⁊ nati frequentarent. quam quieti uiri animus poposcis¬
set. Quo ftm̃ẽ ntalico. ałt helyas fuga laberetur. non
ihezsibel s carnis fugiens uoluptatem. Querebat enm
se u̾us xp̃n miles effugere: ut sese fugiendo plenius
inueniret. Atq ita qui dudum fuerat multis fulcitus
te fur nocte ueniens dormientem subriperet. Audunt etiã
er gymuco carmine scõrum quam dignas honore uicto¬
rias. atq ex hiis omnib unam in se xp̃r reformauit
ymaginemt. Illic in uno iudelicet deo ⁊ homine xpro ih̃u
omnia que sunt uenustatis ⁊ decoris et̾ne uite. ultra
quam intelligi possit adinuenit: s ꝑfectum qd̃ in om̃ib

Expanded text:
nativitatis solum, reputabat quod adhuc corpore internativitatis solum, reputabat quod adhuc corpore interesset, et si juxta Evangelii praeceptum , patrem aut matrem aut cognatos jam reliquerat, ut Deo dignus haberetur discipulus, adhuc etiam amplius molestabatur: quia, licet pro dignitatis genere, saepius tamen eum invisendo propinqui et noti frequentarent, quam quieti viri animus poposcisset. Quo factum est, ut illico alter Elias fuga laberetur, non Jezabel, sed carnis fugiens voluptatem. Quaerebat enim severus Christi miles effugere, ut sese fugiendo plenius inveniret: atque ita qui dudum fuerat multis fulcitus te fur nocte veniens dormientem subriperet. Audivit etiam ex gymnico carmine sanctorum quam dignas honore victorias, atque ex his omnibus unam in se Christi reformavit imaginem. Illic in uno videlicet Deo et homine Christo Jesu omnia quae sunt venustatis et decoris aeternae vitae ultra quam intelligi possit adinvenit: sed perfectum quod in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
poma conuallium. celestib disciplinis iurorata. Germi¬
nantur mala punica ꝓpt̾ odoramenta bonozum actuũ:
absq eo si quid intrinsctus latet dei fraglans pius ardor
amoris. Inde est frat̾ si uelis adu̾tere. quod nr senex totꝰ
amabilis ⁊ suauis erat. inde quod aptus omni eloquio
puritatis. nonne tibi uidecur mel ⁊ lac ex eius lingua
manasse: qui ita se suo influebat eloquiõ. ut nõ ñquam
nexos pre dulcore nimio faciens. Et quid aliud erant
cius labia: quã fauus distillans: Et ut altius dicam:
quid aliud quã organum sc̃i sp̃c: Alioquin humana
non potuisset apprehendere sapientia que loquebatur.
Plena deniq scĩtatis mim̾e. u̾ba celesti manabat oracło.
tus precepti abrahe fuisse dicitur. ubi inquit scriptura.
exi de t̾ra ⁊ de cognatione tua ⁊ de domo patris tui ac ue¬
ui in t̾ram quam monstrau̾o tibi. Qui cum secum talia
precepti genus oꝑe compleuisset. Qui si mente reliq̃rat

Expanded text:
poma convallium, coelestibus disciplinis irrorata; germipoma convallium, coelestibus disciplinis irrorata; germinant mala Punica propter odoramenta bonorum actuum: absque eo si quid intrinsecus latet Dei flagrans pius ardor amoris. Inde est, frater, si velis advertere, quod noster senex totus amabilis et suavis erat: inde quod aptus omni eloquio puritatis. Nonne tibi videtur mel et lac ex ejus lingua manasse, qui ita se suo influebat eloquio, ut nonnunquam  connexos prae dulcore nimio faciens? et quid aliud erant ejus labia, quam favus distillans? et ut altius dicam, quid aliud quam organum sancti Spiritus? alioquin humana non potuisset apprehendere sapientia quae loquebatur: plena denique sanctitatis munere verba coelesti manabat al., matus praecepti Abrahae fuisse dicitur, ubi inquit Scriptura: Exi de terra et de cognatione tua, et de domo patris tui, ac veni in terram quam monstravero tibi . Qui cum secum talia oc praecepti genus opere complevisset: qui si mente reliquerat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amore dignissimus. in tantum ut omnia omnib esset:¬
⁊ pene cunctis lucri fieret. Erat siquidem carne nobilis. s
nobilior morib. Plenus dei sapientia. s opere ñ uaciuis.
Pulchra facie: s fide ac sc̃itate pulchrior. Diues ꝓgenie:
s ditior almitate quia ꝓpago erat natus de ꝓpagine ce
hic mortalib fas ẽ. in intimo dño recreatus. Equitatus eiꝰ
erat quadriga uirtutum. Note u̾o quadrige illius: prisden¬
tia. iusticia. fortitudo. ⁊ temperantia. Porro prudentia tã¬
ta illi inerat: ut fons consilii ex eius animo manare iu¬
deretur. Cernebat enim simul prct̾ita. presentia ⁊ futura:
ut de singulis preuideret quid agendum quidue seq̃ndum
dei consilio monstraretur. Iusticiam u̾o quantum sestatus
sit: testis ẽ francia ⁊ omnia regna t̾rarum confultu sibi
brorum scilicet mortificatio cum uirtutum aromatib.
Colligitur rosa. martyrii sanguine rubricata. Nitent

Expanded text:
et amore dignissimus; intantum ut omnia omnibus esset etet amore dignissimus; intantum ut omnia omnibus esset et pene cunctis lucrifieret. Erat siquidem carne nobilis, sed nobilior moribus: plenus Dei sapientia, sed opere non vacuus: pulchra facie, sed fide ac sanctitate pulchrior: dives progenie; sed ditior almitate, quia propago erat natus de propagine chic mortalibus fas est, in intimo Domino recreatus. Equitatus ejus erat quadriga virtutum: rotae vero quadrigae illius, prudentia, justitia, fortitudo, et temperantia. Porro prudentia tanta illi inerat ut fons consilii ex ejus animo manare videretur. Cernebat enim simul praeterita, praesentia et futura: ut de singulis praevideret quid agendum, quidve sequendum Dei consilio monstraretur. Justitiam vero quantum sectatus sit testis est Francia et omnia regna terrarum consultu sibi brorum scilicet mortificatio, cum virtutum aromatibus; colligitur rosa martyrii sanguine rubricata; nitent
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c credere potuisses. Predicationis eiꝰ officium lacrime
commendabant. ⁊ cordis duritiam gemitus mollie-¬
bat. fluebat itaq lacrimarum ab eo serotinus ymber.
quatinus mentes uberius semen fructificandt caperent.
⁊ cor audientium huinsmodi censu caritatis amore mul
fortio uidebatur. Ipse u̾o uultu corporeo nitens. plenuᷤᷤ
oracii quod magnis laudib predicatur fortis ⁊ in seip̃o
totus teres atq rotundus. Fortis siquidem fide: constan¬
tia ⁊ uirtute solidus. In tantum ut nil trepidans nichilꝙ
dubitans uideretur : etiam si totus t̾rore infractus oibis
ꝓcella. aliquando spe suꝑabat. aliqͣndo u̾o ratione uine¬
bat. Timor aut̃ nuimdialis. eum nusquaᷤ potnt sũbrigẽ¬
do transũberare. Teres autem ⁊ rotundus ideo in seipso im¬
mo mñ deo dicitur fuisse: quia non solum sibimet uirtutib
ac morib aptabatur. u̾um etiam omnib congruus erat.

Expanded text:
Spiritus credere potuisses. Praedicationis ejus officium lacrymae Spiritus credere potuisses. Praedicationis ejus officium lacrymae commendabant, et cordis duritiam gemitus molliebat. Fluebat itaque lacrymarum ab eo serotinus imber, quatenus mentes uberius semen fructificandi caperent, et cor audientium hujusmodi sensu charitatis amore mulcfortior videbatur: ipse vero vultu corporeo nitens, plenus plud Horatii quod magnis laudibus praedicatur, Fortis, et in seipso totus teres atque rotundus. Fortis siquidem fide, constantia et virtute solidus, intantum ut nil trepidans nihilque dubitans videretur, etiamsi totus terrore infractus orbis  aliquando spe superabat, aliquando vero ratione vincebat: timor autem mundialis eum nusquam potuit subrigendo transverberare. Teres autem et rotundus ideo in seipso, imo in Deo fuisse dicitur, quia non solum sibimet virtutibus ac moribus aptabatur, verum etiam omnibus congruus erat
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis sublimioꝵ. Et ut beati iheronimi uerbis
utar sint diditiores monachi quã fuerint scłares. pos¬
mundus ante mendicos. Adalardus u̾o ñr̃ mundi
omnia calcans nicit in schamate: ⁊ cuncta que mũdi
celsa sederet in mentis arce: dispensante dei ꝓuidentia
rucsus ei nouus constituitur pugnandi ordo. Agitur
namq non longe postquam redierat ꝓprio cõsentiente
monasterii patre. ut nec multum longe dispar id est
alt̾ augustimus iuuente p̾decessore successor eligatur.
nisi quod ille episcopus fuerit: iste u̾o abbis loco sub¬
rogatus sit. Utriq tamen ꝑfecti dei dispensatores in¬
ueniuntur. Erat autem idem beatus augustini p̾fati
patris uelut pedissecus oꝑum clarissimus imitator. sa¬
tis acutus ingenio. uoluntate promptus. eloquentia
diues. Dulcifluus affatu. auditorem tanto afficiens
fructu. ut linguam eiꝰ iux aliud quam calamum scĩ

Expanded text:
humilitatis sublimior: et ut beati Hieronymi verbis humilitatis sublimior: et ut beati Hieronymi verbis utar, sint nonnulli ditiores monachi, quam fuerint saeculares: postenuit ante mendicos. Adalhardus vero noster, mundi omnia calcans, vicit in schemate, et cuncta quae mundi celsa sederet in mentis arce, dispensante Dei providentia, rursus ei novus constituitur pugnandi ordo. Agitur namque non longe postquam redierat, proprio consentiente monasterii patre, ut nec multum longe dispar, id est alter Augustinus vivente praedecessore successor eligatur: nisi quod ille episcopus fuerit, iste vero abbatis loco subrogatus sit; utrique tamen perfecti Dei dispensatores inveniuntur. Erat autem idem beatus praefati patris Augustini velut pedissequus operum clarissimus imitator, satis aculus ingenio, voluntate promptus, eloquentia dives, dulcifluus affatu, auditorem tanto afficiens fructu, ut linguam ejus vix aliud quam calamum sancti
Abbreviated transcription (Latin):
qui in celis ẽ. ipse meus frat̾ soror ⁊ mat̾ ẽ. Deinde re¬
uocat discipulum ab officio fun̾is: ne patrem liceat
sepelire debito carnis iuire. sine inquit mortuos sepelire
mortuos suos. tu autem sequere me. Hoc igitur totũ
nouerat pius senex ñr. ⁊ ideo fugere festinabat e medio
ciuium suozum. Recordabatur namq quod ih̾c nõ fit
signa oꝑatus in patria. neq ꝓpha sit sine honore nisi
in ꝓprio solo. Hic autem honore mundi expoliatus
idcirco festinabat exire carorum uinculis. ut u̾e poss
sibi mentis honorem adscisci: atq ut altius dicam an¬
gelicam in t̾ris degere uitam. Uidebatur nõ satis pauꝑ
posse fieri in medio parentum suorum: qui regni polle¬
bant honore. ⁊ diuitiarum copiis renitebant. Et ideo
disruptis uinculis clari nominis. uoluit pauꝑ fieri
sine ambitione quondam locupletis. S sui contemptor
eximius pauꝑtate fit ornatior. fuga clarior. iulitate

Expanded text:
qui in coelis est, ipse meus frater, soror et mater est . Deinde requi in coelis est, ipse meus frater, soror et mater est . Deinde revocat discipulum ab officio funeris ne patrem liceat sepelire debito carnis jure: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos, tu autem sequere me . Hoc igitur totum noverat pius senex noster: et ideo fugere festinabat e medio civium suorum. Recordabatur namque quod Jesus non sit signa operatus in patria: neque propheta sit sine honore, nisi in proprio solo . Hic autem honore mundi exspoliatus idcirco festinabat exire charorum vinculis, ut vere posset sibi mentis honorem asciscere, atque ut altius dicam angelicam in terris degere vitam. Videbatur non satis pauper posse fieri in medio parentum suorum, qui regni pollebant honore, et divitiarum copiis renitebant, et ideo disruptis vinculis clari nominis, voluit pauper fieri sine ambitione, quondam locuples. Sed sui contemptor eximius paupertate fit ornatior, fuga clarior, vilitate
Abbreviated transcription (Latin):
eo usq aduenisset. Ac deinde post modicii predicit
aduenturos regis nuntios qui eum repterent: suo¬
q in loco restituerent. Quod ille audiens turbaba¬
tur plurimum: quod uotis prosꝑa nõ supederent.
Qui assummens ilico abbatem loci illius petulit ei
sua queque rogans atq obsecrans si quqnodo posset
effugere clement̾ annueret: quo nom̃ illuis ultra
di. continuo preoccupatur nuntiis. Quipenentes
eum. reduxerunt in patriam. Quid putas quã ama¬
rus erat animus. quã mestus. qui ad pafie fines¬
⁊ ad dulcia ꝓprii soli arua inuitus redupi Audi¬
ant igitur huiusmodi uirum nr̃i conqs mona¬
chi: qui lenti requiescunt umbrarum eit fuligi¬
ne. Audiant qui post se secularium grgri itahunt
liniri parentum affectib xp̃ic ergo maronnescĩt. et
ignorat fr̃es. ut ueram nobis ostendai ietis frat̾m¬
tatem. Si quis inquit fecerit uoluntaent Iñs mei

Expanded text:
eo usque advenisset: ac deinde post modicum praedicit eo usque advenisset: ac deinde post modicum praedicit adventuros regis nuntios, qui eum repeterent, suoque in loco restituerent. Quod ille audiens turbabatur plurimum quod votis prospera non succederent: qui assumens illico abbatem loci illius, retulit ei sua quaeque, rogans atque obsecrans, si quo modo posset effugeret, clementer annueret, quo nomen illius ultra di, continuo praeoccupatur nuntiis, qui tenentes eum reduxerunt in patriam. Quid putas? quam amarus erat animus, quam moestus, quia ad patriae fines et dulcia proprii soli arva invitus rediret! Audiant igitur hujusmodi virum nostri concives monachi qui lenti requiescunt umbrarum delibuti fuligine: audiant qui post se saecularium greges trahuntliniri parentum affectibus. Christus ergo matrem nescit et ignorat fratres, ut veram nobis mentis ostendat fraternitatem: Si quis, inquit, fecerit voluntatem Patris mei,
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Tnse ⁊ quidam eum florentem dixerunt. Descen
siiam mali punica germinassent. Est autem boni ob¬
quiis. factis ẽ hospes ꝑegrinationis. non habens cum
xpĩo qd̃ eregium haberoi genus ẽ saltim ubi caput
reclinet. Iaq sic se fugiens ut se inueniret ꝑuenit se¬
cum in foꝑitudine u̾bi usq ad montem cassinum. no¬
lens pariie agnoscere curas. neq predicari de se uen¬
to iactantie hudes. Cogitabat aut̃ solum se uelle tan¬
tum ꝑcepsse nec dum diuisum a uitus. quousq mora¬
retur infri parie fines. Et ne rursus nouis dyaboli
rechib ligaretur. exunt ultra se uadens si quomodo
posset relitu litatis edicere. Uiuo aut̃ iam nõ ego:
quo totius fons religionis ⁊ origo putalatur. suscep¬
tus quidem a patre ẽ monasterii. s dei dsponente iu¬
dicio ibi eum paululum licuit immorani. Fertur
namq quod ilico quidam a anachoretam sp̃u dei
prediceret qui nam ⁊ unde esset. ⁊ obquan causam

Expanded text:
tatur; unde et quidam florentem eum dixerunt. Descendtatur; unde et quidam florentem eum dixerunt. Descendsi jam mala Punica germinassent. Eloquii quiis, factus est hospes peregrinationis: non habens cum Christo quod egregium habendi genus est saltem ubi caput reclinet. Itaque sic se fugiens ut se inveniret, pervenit secum in fortitudine verbi usque ad montem Casinum, nolens patriae cognoscere curas, neque praedicari de se vento jactantiae laudes. Cogitabat autem solum se velle tantum percepisse, necdum divisum a vitiis, quousque moraretur infra patriae fines. Et ne rursus novis diaboli retibus ligaretur, exivit ultra se vadens si quomodo posset relatu veritatis edicere: Vivo autem jam non ego,quo totius fons religionis et origo putabatur; susceptus quidem a Patre monasterii: sed Dei disponente judicio ibi eum paululum licuit immorari. Fertur namque quod illico quidam ei anachoreta in spiritu Dei praediceret quinam et unde esset, et ob quam causam
Abbreviated transcription (Latin):
effodiens in ortis animo: multiplici corpus aroma¬
stipulatus officio: Ni fallor. dicebat si non uoce mẽ¬
tis tamen affectu: dicebat inquam. Ueniat dilectus
meus in ortum suum uirtutum consitum: ⁊ come¬
dat fructus pomorum suorum. Erant igitur illi in
animo diu̾sa uirtutum olera. ⁊ idcirco dixisse non
ambigitur. ut comedat fructus pomorum suorum.
Suorum inquam. quia non sibi s dñi ad plaudebat
gr̃e. si quid bom mente gestaret. Alii labores agroꝵ
suꝑ excolant quam uirtutes animi obedientie causa
defensi: iste talia non omittens. ortum deliciarum a¬
nimam dñi consecrauerat. fecerat enm quod ab eo
sibi dictum meminerat. pone me sicut signaculum er
poralium. Pescenderat eim ꝓfecto dilectus eius xpr̃c
aromatis  in eo uirtutum deliciis pascebatur. Ortus
autem delflarum eo uocatus ẽ paradysus. qd̃ intelli¬
gitur men hominis. quia edẽ ortus deliciarum int̾pre¬

Expanded text:
effodiens in hortis animi multiplici corpus aromaeffodiens in hortis animi multiplici corpus aromastipulatus officio? Ni fallor, dicebat, si non voce, mentis tamen affectu dicebat, inquam: Veniat dilectus meus in hortum suum virtute consitum, et comedat fructus pomorum suorum . Erant igitur illi in animo diversa virtutum olera; et idcirco dixisse non ambigitur, ut comedat fructus pomorum suorum: suorum, inquam, quia non sibi, sed Domini applaudebat gratiae, si quid boni mente gestaret. Alii labores agrorum super excolant quam virtutes animi obedientiae causa defensi: iste talia non omittens hortum deliciarum animam suam Domino consecraverat. Fecerat enim quod ab eo sibi dictum meminerat: Pone me sicut signaculum ergporalium. Descenderat enim profecto dilectus ejus Christaromatis, et in eo virtutum deliciis pascebatur: hortus autem deliciarum eo vocatus est paradisus, quod intelligitur mens hominis, quia Eden hortus deliciarum interpre
Abbreviated transcription (Latin):
lia nequitie in celestib dimicare. Quid plura: Ita cer¬
taminis campum ingressus ꝑuenit ad cenobium: ubi
annuo pulsans uoto. tandem introuut portas iusticie:
ꝑ quas soli iusti ingrediuntur. Demde ꝑuenit ad portã
uirtute mactus: que sola suos quosq ducit ad uitam.
Ingressus namq est artam ⁊ strictam uiam que pau¬
corum ẽ: ut dilatato animo uiam mandatorum dei
curreret. sagacissime artis ingenio. Atq cum iam
du ita totus effloruisset int̾ monasticam disciplinã.
ut magis iesse celestib quam t̾renis crederetur: ne¬
scio quo ducti patres affectu. quasi ex iussu regio or¬
tolanum constituunt. Qui gaudens ut bonus athle¬
ta xp̃ri: ac si in paradysi delicias. ita obediens letaba¬
tur animo. Sciebat namq dñm in huius sepultũ
fuisse speleo. ibiq ei marie ut ortolanum apparuisse
sciebat eum idem in loco resurrexisse: etiam iuibi ui¬
siones angelicas apparuisse. Unde ꝓfecto thesaurum

Expanded text:
lia nequitiae in coelestibus dimicare . Quid plura? ita cerlia nequitiae in coelestibus dimicare . Quid plura? ita certaminis campum ingressus, pervenit ad coenobium: ubi annuo pulsans voto, tandem introivit portas justitiae, per quas soli justi ingrediuntur. Deinde pervenit ad portam virtute mactus, quae sola suos quosque ducit ad vitam. Ingressus namque est arctam et sctrictam viam, quae paucorum est , ut dilatato animo viam mandatorum Dei cureret sagacissimae artis ingenio: atque cum jam diu ita totus efforuisset inter monasticam disciplinam, ut magis inesse coelestibus quam terrenis crederetur; nescio quo ducti patres affectu, quasi ex jussu regio, hortulanum eum constituunt. Qui gaudens ut bonus athleta Christi, ac si inter paradisi delicias, ita obediens laetabatur animo. Sciebat namque Dominum in hujusce sepultum fuisse spelaeo, ibique Mariae ut hortulanum apparuisse . Sciebat eodem in loco eum resurrexisse, etiam inibi visiones angelicas apparuisse. Unde profecto thesaurum
Abbreviated transcription (Latin):
etate ⁊ deinceps qui possunt ad bella procedere: in celeste
collegium subputantur. Hii tantum in castris dñi figñt
tentoria: hii soli procedunt ad bella: sane quia mirum
ad modum ẽ tunc uincere: cum oblectatur uariis blan¬
dimentis: tryumphare. multis cum impellitur argumẽ¬
tis. Uiginti etenim fiunt quinq quat̃ ducti: aut qua¬
tuor quinquies subputati. Quib ita collectis: constat
cos tantum ad bella fore promptissimus. qui uet̾is ac
noui testamenti etate senuerint: ⁊ eius sapientia fue¬
rint educati. Hozum uirtus ẽ ad bellandum aptissima.
⁊ ut se uincant primum monenda: presertim cum tunc
hostis quantum in carne ẽ. maiorib utitur decipiendi
nuus: prostrauit mundi illecebras. Tunc deposuit arma
saul regis: ut te solo lapide quem gestabat in pectore.
prostraretur ingens animarum delusor. Te deniq ele-¬
git secum in pecordiis ferre: te austore contra spirita-¬

Expanded text:
aetate, et deinceps qui possunt ad bella procedere , in coeleste aetate, et deinceps qui possunt ad bella procedere , in coeleste collegium supputantur, hi tantum in castris Domini figunt tentoria, hi soli procedunt ad bella. Sane quia mirum ad modum est tunc vincere, cum oblectatur variis blandimentis; triumphare, multis cum impellitur argumentis. Viginti etenim fiunt quinque quater ducti, aut quatuor quinquies supputati; quibus ita collectis, constat eos tantum ad bella fore promptissimos, qui Veteris ac Novi Testamenti aetate senuerint, et ejus sapientia fuerint educati. Horum igitur virtus est ad bellandum aptissima, et ut se vincant primum monenda; praesertim cum tunc hostis, quantum in carne est, majoribus utitur decipiendi nuus, prostravit mundi illecebras: tunc deposuit arma Saul regis, ut te solo lapide, quem gestabat in pectore, prosterneretur al., prostraretur ingens animarum delusor. Te denique elegit secum in praecordiis ferre: te auctore contra spirita
Abbreviated transcription (Latin):
ignorabat. qd̃ facilius sit camelum ꝑ foramen acus
transire: quam diuitem in regnum celorum intrare.
Et ideo deposuit a selli onera: ut facilius artam atq
strictam uiam mandatorum dei curreret. Quib depo¬
sitis: corbeie immo xpri ibidem expeciit fontem÷ uelut
ceruus ille dauiticus. Quo cum parum fuisset immo¬
ratus: subito humilitatis discipulus. factus ẽ mag̃r
uirtutum. Et qui pridie pedissecus indebatur aliorum:
inuentus ẽ dux ⁊ prenius suorum in xpr̃o commlito¬
num. Elegeras enim bone ih̃u tibi tyronem ⁊ puerũ.
Non quidem ille te: s tu illum elegeras ⁊ preelegeras:
tua p̾uentum miscd̃ia. Elegisti eum ferme cum uiginti
esset annorum: quando infelix nimium etas humana.
fragilis ⁊ ualde procliuis ẽ ad peccandum. Tunc quando
omnes tyrones tui cum exirent de t̾ra egypti: a uiginti
annis ⁊ supra. in libro uite te conscripti sunt p̾monente.
Necnon ⁊ cum rursus a iosue recensentur. omnes hac

Expanded text:
ignorabat quod facilius sit camelum per foramen acus ignorabat quod facilius sit camelum per foramen acus transire, quam divitem in regnum coelorum intrare ; et ideo deposuit aselli onera, ut facilius arctam atque strictam viam mandatorum Dei curreret. Quibus depositis, Corbeiae, imo Christi ibidem expetiit fontem, velut cervus ille Davidicus . Quo cum parum fuisset immoratus, subito humilitatis discipulus factus est magister virtutum; et qui pridie pedissequus videbatur, aliorum inventus est dux et praevius suorum in Christo commilitonum. Elegeras enim, bone Jesu, tibi tironem et puerum; non quidem ille te, sed tu illum elegeras et praeelegeras, tua praeventum misericordia. Elegisti eum ferme cum viginti esset annorum, quando infelix nimium aetas humana fragilis et valde proclivis est ad peccandum; tunc quando omnes tirones tui, cum exirent de terra Aegypti, a viginti annis et supra in libro vitae te conscripti sunt praemonente ; necnon et cum rursus a Josue recensentur omnes hac
Abbreviated transcription (Latin):
quum quem contra ire ꝓhibendo nõ posset: non con¬
sentire fugiendo monstraret. Nec minus igitur ioh̃e
ꝓ iusticta mori paratus fuisse creditur. qui pari annsu
ni licitam reprelicudebat regis audatiam. ⁊ sꝑnebat huiꝰ¬
modi nuptias. nec considerans ꝓpinquitatis iura ut
carni assensum preberet: s leges xp̃u quas uiolare nõ
ferens sibi in animo p̾ponebat. Unde ⁊ uoluit magis
cum xpr̃o mente ingenuus crucis ignominam ferre.
ut fortia queque confunderet: quam si etiam adopta¬
pharaonis regni diuitias: ꝑuenit tandem ut mona¬
chus. uelut moyses in heremo dei frueretur alloquiis.
Neq enim adhuc scl̃o ita calciatus. pot̾at celeste uisũ
in mente uidere: s exutus hiis omnib ⁊ sc̃ificatus
dei agente gr̃a. discipulus factus ẽ saluatoris. Leg̾at
ergo. nisi quis renuntiau̾it omnib que possidet adhuc¬
⁊ semetipsum: non potest m̃s esse discipulus. Neq igit᷑

Expanded text:
quo quem contraire prohibendo non posset, non se conquo quem contraire prohibendo non posset, non se consentire fugiendo monstraret. Nec minus igitur Joanne pro justitia mori paratus fuisse creditur, qui pari adnisu illicitam reprehendebat regis audaciam, et spernebat hujusmodi nuptias; nec considerans propinquitatis jura, ut carni assensum praeberet sed leges Christi, quas violare non ferens sibi in animo praeponebat. Unde et voluit magis cum Christo mente ingenuus crucis ignominiam ferre, ut fortia quaeque confunderet, quam si etiam adoptaPharaonis regni divitias, pervenit tandem ut monachus, velut Moyses in eremo. Dei frueretur alloquiis. Neque enim adhuc saeculo ita calceatus, poterat coeleste visum in monte videre; sed exutus his omnibus et sanctificatus, Dei agente gratia, discipulus factus est Salvatoris. Legerat ergo: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Neque igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ui cum esset regalis ꝓsapie pippini
magni regis nepos. caroli consobri¬
nus augusti. inter palatii tyrocini¬
a omni mundi prudentia eruditus.
una cum t̾rarum principe magistri
adhibitis: elegit magis iusticie fore ⁊ u̾itatis amicus.
quam iu licita consentire: etiam multis oblectatus
blanditiis. Unde factum ẽ. cum idem imꝑator karolus.
desideratam desiderii regis ytalorum filiam repudiaret.
quam sibi dudum etiam quorumndam francorum uira¬
mentis petierat in coniugium. ut nullo negotio beatus
senex ꝑsuaderi posset. dum esset adhuc tyro palatii.
ut ei quam uiuente illa rex acceꝑat. aliquo cõmuni¬
caret seruitutis obsequio. S culpabat modis omnib
tale conubium. ⁊ gemebat puer beate indolis quod
⁊ nõ nulli francorum eo essent ꝑuiri. atq rex nr licito
ut̾etur thoro: ꝓpria sine aliquo crimine repulsa uxo¬
re. Quo nimio zelo succensus. elegit plus scl̃m relinq̃re
adhuc puer quam talib admisceri negotiis: ut ꝓpin-¬

Expanded text:
ui cum esset regali prosapia, Pippini magni regis nepos, Caroli consobrinus Augusti, inter palatii tirocinia omni mundi prudentia eruditus, una cum terrarum principe magistris adhibitus; elegit magis justitiae fore et veritatis amicus quam in illicita consentire, etiam multis oblectatus blanditiis. Unde factum est, cum idem imperator Carolus desideratam Desiderii regis Italorum filiam repudiaret, quam sibi dudum etiam quorumdam Francorum juramentis petierat in conjugium; ut nullo negotio beatus senex persuaderi posset, dum esset adhuc tiro palatii, ut, ei quam vivente illa rex acceperat, aliquo communicaret servitutis obsequio; sed culpabat modis omnibus tale connubium, et gemebat puer beatae indolis, quod et nonnulli Francorum eo essent perjuri, atque rex illicito uteretur thoro, propria, sine aliquo crimine, repulsa uxore. Quo nimio zelo succensus elegit plus saeculum relinquere, adhuc puer, quam talibus admisceri negotiis, ut propin
Abbreviated transcription (Latin):
Sepulta sunt aut̃ decent̾ membra karissimi senis. in basi¬
lica. beati petri apli sub fastigio int̾ eiusdem medioxiie qͣ¬
tuor eccdie centratectus polito lapide. suꝑ quem octonis u̾sib
scuptum musici carminis haustu digne legitur.

Expanded text:
Sepulta sunt autem decenter membra charissimi senis in basilica beati Petri apostoli sub fastigio inter ejusdem medioximae qtuor ecclesiae centra, tectus polito lapide: super quem octonis sculptum versibus musici carminis haustu digne legitur
Abbreviated transcription (Latin):
natione. patria. genere. dignitate: fortuna. corpore. institu¬
tione: morib. uictu. Quomodo rem suam administrat. qr
consuetudine domestica teneatur. Affectione. arte. conditõ.
ne: alia conditione. babitu. uultu. incessu oratione. affectu.
Istis igitur modis consideratis ꝑsona censetur utrum imꝑ

Expanded text:
nomine, patria, genere, dignitate, fortuna, corpore, institutione, moribus, victu; si rem bene administret; qua consuetudine domestica teneatur; affectione mentis, arte, conditione, habitu, vultu, incessuque, oratione, affectu. Talibus igitu
Abbreviated transcription (Latin):
radysi nos tuo adscineris consortio. Propt̾ qd̃ obsecro
mi pat̾ ꝓspicias ꝑ cancellos: ꝑ fenestras quoq dño cõ¬
cedente uoti intuearis filios. Noui igitur qua fueris
caritate preditus. qua ue fide firmus: qualiq spe diu
uelut anchora dño religatus. Certissimum idcirco te¬
neo. quod triplex iste tinus funiculus. difficile uumo ñ¬
quam resoluitur. Miraris nõ modo sub pedib nubes ac
sydera: s etiam altam planiciem celi niueo candidat᷑
habitu. Ideo precor ne differas misereri humilium : qͦs
dudum ad talia ꝓuocabas in certaminis campo. Fõr¬
tis fuit mi pat̾ ut mors dilectio tua: ideo nullo uuctꝰ
es hoste : nullo suꝑatus agone. Uicisti oblestamenta
mundi fortit: ⁊ ideo coronaris credimus gła tryum¬
phantis indubitant᷑. Tenite filie iherłm. ⁊ uidete dya¬
dema quo coronatus ẽ senex nr sollempnitate et̾na:
quib ille in auratus ẽ indimentis. Perpendite quomͦ

Expanded text:
radisinos tuo asciveris consortio. Propter quod obsecro, radisinos tuo asciveris consortio. Propter quod obsecro, mi Pater, prospicias per cancellos, per fanestras quoque Domino concedente voti intuearis filios. Novi igitur qua fueris charitate praeditus, quave fide firmus, qualique spe diu velut anchora Domino religatus; certissimum idcirco teneo, quod triplex iste tuus funiculus difficile, imo nunquam resolvitur. Miraris non modo sub pedibus nubes ac sidera, sed etiam altam planitiem coeli, niveo candidatus habitu; ideo precor ne differas misereri humilium, quos dudum ad talia provocabas in certaminis campo. Fortis, mi Pater, fuit ut mors dilectio tua: ideo nullo victus es hoste, nullo superatus agone. Vicisti oblectamenta mundi fortiter; et ideo coronaris, credimus, gloria triumphantis indubitanter. Venite, filiae Jerusalem, et videte diadema quo coronatus est senex noster solemnitate aeterna! quibus ille inauratus est indumentis! perpendite quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
mus quidem głosa: s cernimus potiora. In ciuitate
dm̃ uirtutum. Uirtutum ergo ⁊ nõ uitiorum: quia
deus fundauit eam inet̾num : fundamento ꝑpetuitatis
Intelligo quidem plane talia te canentem: s sulpiro
dolens ⁊ gemo anxius. longe int̾dum a tuo se uinctuᷤᷤ
consortio. Et quod seruis ẽ orbis te uirtutis uirum
predicati: nec continginius nec uidemus. Noui igitur
quod noq has uelis acciꝑe laudes: qui tuas iam in
celo scriptas tenes. Ibi tuum prorsus feceras horreũ:
ibiq tuum semꝑ erat mentis habitaculum. Unde quã¬
uis michi exigam qd̃ impendo. tui exinde gratulor quia
frueris quod amasti: michi doleo : quem depulsum a
lacte uelotius amisisti. Iocundor tui: s mei plango. Tuiꝰ
itaq gaudiis suꝑatus: tandem grãs deo agere non re¬
cuso. Ago quidem gr̃as qd̃ talem te habuimus: iuncor
u̾o affectu. quia prius te caruimus. quam comites pa¬

Expanded text:
mus quidem gloriosa, sed cernimus potiora, in civitate mus quidem gloriosa, sed cernimus potiora, in civitate Domini virtutum, Virtutum ergo, et non vitiorum, quia Deus fundavit eam in aeternum fundamento perpetuitatis. Intelligo quidem plane talia te canentem, sed suspiro dolens, et gemo anxius, longe interdum a tuo sejunctus consortio: et quod serius est, orbis te virtutis virum praedicat, nec contingimus, nec videmus 6. Novi igitur quod neque has velis accipere laudes, qui tuas jam in coelo scriptas procul dubio tenes. Ibi tuum prorsus feceras horreum, ibique tuum semper erat mentis habitaculum. Unde quamvis mihi exigam quod impendo, tibi exinde gratulor, quia frueris quod amasti: mihi doleo, quem depulsum a lacte velocius amisisti; jucundor tui causa, sed mei plango; tuis itaque gaudiis superatus, tandem gratias Deo agere non recuso. Ago quidem gratias, quod talem te habuimus; vincor vero affectu, quia prius te caruimus, quam comites pa