comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
claicalib uestim̃tis lericñutantur
id ẽ. mantello ł cotta sin e cappa ne
p̃tiosis & ineptis calciamentis & alus no¬
uicatũ uanitatib sed religiosõ & decen¬
ti abitu induti incedant.

Expanded text:
laicalibus vestimentis clerici non utantur, id est mantello vel coto, sive cappa, nec pretiosiset ineptis calciamentis, et aliis novitatum vanitatibus, sed religioso et decenti habitu induti incedant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq exclero. eẽ uidentur armami.¬
litaria ñ sumant. nec armati incedant
sed ꝑfessionis suȩ uocabulũ religio.¬
sis morib & religioso abitu p̾beant.
Quod si contẽpserint: tanquã sacroꝵ
canonũ contẽptores. & eccłastice sci.¬
.tatis ꝑꝓfanatores ꝓpͥi gradus amis¬
sione multentur. qͥa non possunt¬
IiIi simuldõ & scłomilitare

Expanded text:
Quicunque ex clero esse videntur, arma militaria non sumant, nec armati incedant, sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, tanquam sacrorum canonum contemptores et ecclesiasticae sanctitatis profanatores proprii gradus amissione mulctentur, quia non possunt simul Deo et saeculo militare
Abbreviated transcription (Latin):
d monendi sunt fielosancte dei ecde
siȩ ut filu uel filie parentibus
sũper oboedientiam eaibeant. dicente
domino. fili honorifica patrem tiũ
Nam nt & ipse parentes erga filios
suos ac filias moleste agant admo¬
nendi sunt. dicente apostolo. & uos
parentes nolite ad iracundiam ꝓ-¬
uocare filios uestros. Nam & hoc ot¬
cendumest eifut si illi genitali af¬
fectu parcere uelint in iurus fili.¬
orum: in hos inpunitionẽ oominus
sinit no forte penitentie subici

Expanded text:
dmonendi sunt fideles sanctae Ecclesiae Dei, ut filii et filiae parentibus suis obedientiam exhibeant, dicente Domino: Fili, honorifica patrem tuum. Nam, ut ipsi parentes erga filios suos ac filias modeste se agant, admonendi sunt, dicente Apostolo: Et vos parentes, nolite ad iracundiam provocare filios vestros . Nam et hoc dicendum est eis, ut si illi genitali affectu parcere velint injuriis filiorum, non hos impunitos Dominus sinit, nisi forte poenitentiae sub
Abbreviated transcription (Latin):
Deparuulis uero qui mat̾no utero
editi sunt. placuit constitui sin¬
firmi ut assolet fuerint. et lac ma¬
ternũ appecunt: ętiam eadem die
qua natisunt si oblati fuerint bapti¬
zenturr.
inegritudine fuerit baptigatus
pbr ordinari ñ debet. Non enĩfides
illius est uoluntaria. sed ex necessita¬
te descendit. Nisi forte postea ipsi¬
aut hominũ raritas cogit.

Expanded text:
De parvulis qui immaturo utero editi sunt, placuit constitui, ut si infirmi, ut assolet, fuerint et lac maternum non appetunt, etiam eadem die qua nati sunt, si oblati fuerint, baptizentur. VI. egritudine fuerit baptizatus, presbyter ordinari non debet: non enim fides illius est voluntaria, sed ex necessitate descendit, nisi forte postea ipsiaut hominum raritas cogit.
Abbreviated transcription (Latin):
ce adnuntiet. et si aliqua femina
clanculo corrupta conceperit.
p̃ualet ingenio ante ianuas eccłȩ
partũ deportari ibiq ponifaciat.¬
ut corã sacerdote in crastinũ de¬
latus. ab aliquo fideli fuscipiaturr
et enutriat᷑. et tali excausa homici¬
dii reatũ et quo mauisẽ. parricidiũ
euadat. Nam qui filiũ aut filiam
NATIS &ADECCLIAMEXPOSTTS

Expanded text:
ce annuntiet, ut si aliqua femina clanculo corrupta conceperit, praevalet ingenio, ante januas Ecclesiae partum deportari, ibiqut coram sacerdote in crastinum delatus ab aliquo fideli suscipiatur, et enutriatur, et tali ex causa homicidii reatum, et quod majus est parricidium evadat. Nam, qui filium aut filiam natis, et ad ecclesiam exposit
Abbreviated transcription (Latin):
qua si idẽ missũ in facultates eccle cõ¬
pritetur. qr iustũ ẽ. ut sicut sacerdos
hab& quod eccłȩ dimissũ ẽ: ita eccła
habeat quod relinquitur as acerdote.

Expanded text:
acultates ecclesiae computetur; quia justum est, ut sicut sacerdos habet, quod ecclesiae dimissum est, ita et ecclesia habeat quod relinquitur a sacerdote.
Abbreviated transcription (Latin):
Antifices uͦ qͥbus insũmo sacerootio
constitutos ab extraneis dũ taxat dona¬
tur aliquid. uł cũ eccła ut sequestratin
dimittitur. aut danat᷑ qr hec ille qui
donat ꝓredemtione anime sue. ñ qͦmͦ¬

Expanded text:
ntifices vero quibus in summo sacerdotio constitutis ab extraneis duntaxat aliquid, aut cum ecclesia, aut sequestratim, aut dimittitur, aut donatur, quia hoc ille qui donat pro redemptione animae suae, n
Abbreviated transcription (Latin):
SACR AMTV DE PARENTELA Cͦ¬
Mͦ IN QUIRENOASIT
Ie illa parentela quam dicunt
illum .N. et istam eius coniahẽ
N quicquid inde sit. aut audistu
atus uicinis aut atius antiquio¬
ribus propinquis. quod tu ꝑnullũ
ingenium. nec propter timorẽ¬

Expanded text:
Sacramentum de parentela, quomodo inquirendum sit. De ista parentela quam dicunt esse inter illum N. et istam ejus conjugem N. quidquid inde scis, aut audisti a tuis vicinis, aut a tuis antiquioribus propinquis, quod tu per nullum ingenium, nec propter amore
Abbreviated transcription (Latin):
excellencici. cur nõ concẽpnu¬
ntur a prudentibꝰ. cũ pleriq in¬
iqui ac ꝑditi hoĩes ita exercean
coipora sua. tantaq diuersa ar¬
tib. possint : ut hi qui hec nesci¬
unt nec aliquando uiderunt.
etiam narratti uix credanit
Quã multa funcĩbuli ceteriq
Non idõ meliores sunt bonis. et
scc̃i pietate p̃ditis hõibꝰ. Queidõ
cõmemorcuimꝰ : ut qͥ hec sine ꝑ¬
uicacia & sine iuua resistendi
animositate considerat. simul
cogitet. si de subiacenti crassiore
materia aliqui cuiꝰcũq corporis
uel terre. ⁊ aquę. lapidũ. atq
lignorũ. mettillorũq uariorũ

Expanded text:
excellentia, cur non contemnexcellentia, cur non contemnatur a prudentibus, cum plerique iniqui ac perditi homines ita exerceant corpora sua tantaque diuersis artibus possint, ut ea qui haec nesciunt nec aliquando uiderunt, etiam narrata ut credant? quam multa funiambuli ceteriquenum ideo meliores sunt bonis et sancta pietate praeditis hominibus? quae ideo commemoraui, ut qui haec sine peruicacia et sine uana resistendi animositate considerat, simul cogitet, si de subiacenti crassiore materia uel sui quisque corporis uel terrae et aquae, lapidum atque lignorum metallorumque uarioru
Abbreviated transcription (Latin):
prudens quisq concesserit
Hoc et decorporũ celerittite di¬
solũ auolucribꝰ hores. uerũ
etiam amultis quadrupad¬
cione plũbei deputandi sou
Nec tam̃ idõ sibi haec animon
ciũ gnã exxis timant p̃ponen
coporis s racionis imperitant
Illã uͦ terciã demonũ poten¬
cicn qđ diurna rerũ exꝑien¬
ca quẽ ad modũ p̾noscaint.
at p̃nunci̾nt multa didicer̃
itti contẽpnunt qͥ hec uigilant᷑
curant a uerissimȩ lucis uerita¬
te discere. ut nec malos senes
idõ probi ad olescentes sibi ante¬
cellere existiment Ut nec me¬
dicos. nec nauttis. nec agrico¬
las. quos pͣue uoluntatis
& iniquis morib. uiderint. idõ
putent sibi eẽ p̃ferendos: qđ il¬
li de ualitudinib illi de tem¬
pestatib. illi de arbustoꝵ fruc¬
tuumq generib multa itai pre¬
rerũ diuinare uideantur Qđ uͦ
non solũ quedã demones futura
p̃dicunt. uerũ etiam quedã
faciunt. ꝓipsa utiq sui corporis

Expanded text:
prudens quisque censuerit. prudens quisque censuerit. hoc et de corporum celeritate disolum a uolucribus homines, uerum etiam a multis quadrupedatione plumbei deputandi sint; nec tamen idtium genera existimant praeponendcorporis, sed rationis impertiant. Illam vero tertiam daemonum potentiam, quod diurna rerum experientia quemadmodum praenoscant atque praenuntient, multa didicerunt, ita contemnunt, qui haec vigilanter curant a verissimae lucis veritate discernere, ut nec malos senes ideo probi adolescentes sibi antecellere existiment: ut nec medicos, nec nautas, nec agricolas, quos pravae voluntatis et iniquis moribus putent sibi esse praeferendos, quod illi de ualitudinibus, illi de tempestatibus, illi de arbustorum fructuumque generibus multa ita praeinexperto diuinare uideantur. Quod uero non solum quaedam daemones futura praedicunt, uerum etiam quaedam mira faciunt, pro ipsa utique sui corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ponendos eẽ. demones qđ acrio¬
ri sensu corporis p̃ucilent. dens
scilicet. hoc ÷ subtilioris elem̃ti
qe nec ipsis terrenis corporibis
bestias sibi p̃ponendcis puccint
quȩ acrius multti p̃senciunt
ueluti scigacẽ cane̾ qui lam¬
tẽ feram olfatu a cerrimo siem
uenit: ut ad eam capiendom
duccitũ quidem hõĩb p̾beat
Nõ utiq prudenciori intellatu
animi: s acuciore corporis sen¬
su. uel uulturẽ qui prolacto
cadauieri exinꝓui sci longiqͥ¬
quia sublimit̾ uolcins de tanto
int̃uallo natantẽ subflucabꝰ
piscẽ dr̃ p̃uidere. ⁊ grauiter
illisum exertis pedĩb atq un¬
guib rapere Nec alici mulca
animainciũ gña quȩ int̾ herbas
sciluti suȩ Noxicis pascendo err¬
cũ errant. nec aliquid earũ quo
ledantur attingunt: cũ eas hõ
iux exꝑiendo cauere didicerit.
formidet. Unde conicere faci¬
le ÷. quantũ possit in aercis
corporib sensus eẽ. acrior: na
ideo ttom̃ demones qui eo p̃di¬
ti sunt : bonis hoĩbꝰ p̃ponendo

Expanded text:
ponendos esse daemones, quod acriore sensu corporis praeualent. aerii scilicet, hoc est subtilioris elementi, quia nec in ipsis terrenis corporibus bestias sibi praeponendas putant, quae acrius multa praesentiunt; uelut sagacem canem, quia latentem feram olfactu acerrimo sic inuenit, ut ad eam capiendam ducatum quendam homini praebeat, non utique prudentiore intellectu animi, sed acutiore corporis sensu; uel uulturem. quia proiecto cadauere ex inprouisa longinququia sublimiter uolans de tanto interuallo natantem sub fluctibus piscem dicitur peruidere et grauiter aquis inlisa exertis pedibus atque unguibus rapere; nec alia multa animantium genera, quae inter herbas saluti suae noxias pascendo circumerrant nec aliquid earum, quo laedantur, adtingunt, cum eas homo uix experiendo cauere didicerit eformidet. unde conicere facile est, quanto possit in aeriis corporibus sensus esse acrior. nec ideo tamen daemones, qui eo praediti sunt, bonis hominibus praeponendos
Abbreviated transcription (Latin):
stupendo insui cõparacione di¬
uinos uocent. cũ quidã illoꝵ
sint artib. potenciores quidã
istorũ morib meliores. Quan¬
to meliora et maiora ꝓsubtilis¬
simi corporis ħ ÷ aerei faculitite
ac feicilitate demones possunt.
cũ ttm̃ sint prauitate uolun¬
tatis maximȩq suꝑbiȩ fastu.
et euidenti malicia sp̃s inmun¬
di atq ꝑuersi. Quantũ aut̃
uisibilit̾ molienda. mouenda
facile occurrat. DEEAO¬

Expanded text:
comparatione divinos vocent, cum quidam illorum sint artibus potentiores, quidam istorum moribus meliores: quanto meliora et majora pro subtilissimi corporis, hoc est aerei facultate ac facilitate, daemones possint, cum tamen sint pravitate voluntatis maximeque superbiae fastu et evidenti malitia spiritus immundi atque perversi. Quantum autemvisibiliter molienda, movenda,facile occurrat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
cardittite mirantur. Accessũ
etiam demonibꝰ tam ꝑ longũ
tẽpꝰ quo eorũ uitti ꝓtendicur
rerũ longe maior experiencia :
quã potest hoĩbꝰ ꝓpc̃ breuictitẽ
uitȩ ꝓuenire Perhas gͥ effica¬
cias quas aerei corporis natura
sortitt ÷ : nõ solũ multa futu¬
ra p̃dicunt demones : uerum
etiam mira multa faciunt.
Quȩ qm̃ hoiẽs dicere ac facere
nõ possunt : eos dignos quibꝰ
uinos deferant arbitrantur.
inuestigante maximo uicio
curiositatis ꝓpt̾ amorẽ fulsȩ¬
cellencie tẽprł. Qui aũt se¬

Expanded text:
tate mirentur. Accessit etiam daemonibus per tam longum tempus, quo eorum vita protenditur, rerum longe major experientia, quam potest hominibus propter brevitatem vitae provenire. Per has efficacias quas aerii corporis natura sortita est, non solum multa futura praedicunt daemones, verum etiam mira multa faciunt: quae quoniam homines dicere ac facere non possunt, eos dignos quidam quibus nores deferant, arbitrantur: instigante maxime vitio curiositatis, propter amorem fecellentiae temporalis. Qui aut
Abbreviated transcription (Latin):
de numero certo didconora
ia coni septẽ debent
ẽẽ uixta regulã lic& & ualde
magna sic eiuitas. Id ipsũ aut̃ &¬
.i. actuũ apłoꝵ lib̾ insinuat.
magna sĩc ciitas. cui regulȩ auc.¬
Similit̃ aut̃ &e diacones honorhac¬
beat᷑ ab obsequentib id ẽ asub XXX¬
diaconis & om̃ib clericis.

Expanded text:
De numero certo diaconorum. LVIII. Diaconi septem debent esse, juxta regulam, licet et valde magna sit civitas. Idipsum autet Actuum apostolorum liber insinuat. magna sit civitas. Cui regulae aucSimiliter autem et diaconis honor habeatur ab obsequentibus, id est, a subdiaconis et omnibus cleric
Abbreviated transcription (Latin):
diac̃ intantã erupunt suꝑbiã
ut sese pbr̾̃is ante ponant. atq in
pͥmo choio ipsi pͥores stare p̃samant
ut sublimiores sibi pbrũsagnos¬
cant. tam hi ꝗ illi inutroq choro
consistant

Expanded text:
in tantam erumpunt superbiam, ut sese presbyteris anteponant, atque in primo choro ipsi priores stare praesumanut sublimiores sibi presbyteros agnoscant, tam hi quam illi in utroque choro consistant
Abbreviated transcription (Latin):
Se ostiuis ÷ mistor snouiddunos tsober icond̃
aptr diacomi sunt inurbe roma
ꝓ septẽ regiones ciuitatis sicut a
patrib accepimus qͥ ꝑsingulaseb.¬
ac sequentiũ ordiñ ministris. iniun¬
Ati sibi obseruet ministeria. s pa¬

Expanded text:
tumeliam pertulerit, a pontifice district diaconi sunt in urbe Roma per septem regiones civitatis, sicut a Patribus accepimus, qui per singulas hebac sequentium ordinum ministris, injuncta sibi observent ministeria, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
his etiã suꝑ qͥb int̃̾roga¬
stis. hocẽ de illa femina q̃
m̃struũ suũ sanguinẽ immiscuit
cibo uł potui & dedit iuiro suo
ut comedet. & de illa que sem̃
uiri sui impꝰtũ bibit. & de illa q̃
testã hominis cõbussit igni &
uiro suo dedit ꝓ infirmĩtate uten¬
dã quali penit̃ sint plectendȩ
ut nob̵ uidet᷑ tali sententia sunt¬
feriende sic̃ magi & arioli qui
magicã exercuisse noscuntur.
Nã de his qui magicã artẽ exer¬
tendunt. & diuinationẽs obser¬
uant theodori archiep̃i gentis
grecorũ constititiones habemꝰ
ĩn quib sc̃riptũ. ẽ. Qui immolat
sed etiã om̃i electi arguunt dũ
contẽpnunt. dũ uirtute m̃tismalitiȩ¬
eiꝰ resistunt

Expanded text:
his etiam, super quibus interrogasti, id est de illa femina quae menstruum sanguinem suum miscuit cibo vel potui, et dedit viro suo, ut comederet; et quae semen viri sui in potu bibit; et de ea, quae testam hominis combussit igni, et viro suo dedit pro infirmitate vitanda: quali poenitentia sint plectendae? Ut nobis videtur, tali sententia feriendi sunt, sicut magi et arioli, qui magicam artem exercuisse noscuntur. Nam de his, qui magicam artem exertendunt, et divinationem observant, Theodori archiepiscopi gentis Anglorum constitutiones habemus, in quibus scriptum est: « Qui immolat sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt
Abbreviated transcription (Latin):
dominicis diebus et p̃cipuis
festiuitatib ep̃i missas celebrent.
tus alterius clericũ ordinare

Expanded text:
Dominicis diebus, et praecipuis festivitatibus episcopi missas celebrent, tus alterius clericum ordinare
Abbreviated transcription (Latin):
immnunditia corporis. instabili¬
tasm̃tis. ebrietas. libido. ebitudo
sensus: de luxuria. generat᷑ ceci¬
tasm̃tis. inconsid̾atio. in constan¬
tia oculorũ. totiꝰ corporis p̃cipita¬
tio amor ĩmoderatus sui. odiũ
mandatorũ dĩ. affectus p̃sentis
scłi. horror & desperatio.

Expanded text:
immundicia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido, hebetudo sensus. De luxuria generatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia oculorum, vel totius corporis praecipitatio, amor immoderatus sui, odium mandatorum Dei, affectus praesentis saeculi, horror et desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
diã. irã. tristitiã. auaritiã. uentrs
ingluuiẽ. luxuriã. Ex qͥb si tecila¬
pabilẽ recognoscis: benitentũ sil¬
cipe. nã ex his omnia uicia oriunit᷑
de suꝑbia q̃ mitiũ omnis peccati
ẽ. & regina omniũ malorũ : nascitꝰ
omnis inobȩdientia. onnis p̃sũpio
& omnis ꝑtinatia. contentiones. he¬
reses. arrogantia. De uana gła: uꝰ
tantia. arrogantia. indignatio s¬
cordia. mn anis głȩ cupido & lrpss¬
sis. de inuidia nascit᷑ odiũ. sisu¬
ratio detͣctio exultatio in adĩsis
ꝓximi. afflictio in ꝓsperis. De
ira. oriunt᷑ rixe tumor mentis
cotuimeliȩ clamor. indignatio p̃¬
otios blas phemiȩ. sanguinis effusio.
uonicide ulciscendi cupiditas.
puiriarũ memoria de tristitia:
nisit᷑ malitia rancor animi: pusil¬
iiunitas amaritudo desperatio.
coror uagatiom̃tis. sepe etiã & p̃¬
sentisuitȩ nulla delectatio. de
auaritia. oriunt᷑ inuidiȩ. furta. la¬
trocinia. homicidia. m̃datia. pur¬
ria. rapinȩ. uuolentie. inqͥetudo.

Expanded text:
ritiam, ventris ingluviem, luxuriam. Ex quibus si te culpabilem recognoscis, poenitentiam suscipe, nam ex his omnia vitia oriuntur. De superbia, quae initium omnis peccati est, et regina omnium malorum, nascitur omnis inobedientia, omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogantia. De vana gloria, jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis. De invidia, nascitur odium, susurratio, detractio, exultatio in adversis proximi, afflictio in prosperis. De ira oriuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. De tristitia nascitur malitia, rancor animi, pusillanimitas, amaritudo, desperatio, torpor, vagatio mentis, saepe etiam et praesentis vitae nulla delectatio. De avaritia oriuntur invidiae, furta, latrocinia, homicidia, mendacia, perjuria, rapinae, violentiae, inquietudo,
Abbreviated transcription (Latin):
ncopulatione fidelium generati¬
onisnumerum difiniuimus sed id
statiumus ut nulli liceat. xp̃iano
deꝓpria consanguinitate seu cog¬
natione uxorem accipere usq
dum generatio recordatur. et cog¬
noscitur aut in memoria rotinetur

Expanded text:
copulatione fidelium generationum numerum non definimus; sed id statuimus, 311 ut nulli liceat Christiano de propria consanguinitate seu cognatione uxorem accipere usque dum generatio recordatur, cognoscitur, aut memoria retinetur
Abbreviated transcription (Latin):
to omium sollẽpnit̾ electione
ei debiti de eadem ȩccła minis¬
tretur. Enim uero si nullo cẽpore
ad sane mentis redit officium ꝑ¬
sona sidelis ac uite ẽ probabit
eligenda quȩ ad regim̃ ȩcclae
ydonea possit existere. atq
de animarũ utilitate cogitare.
inquietos sub discipline iunculo
essicacem se in omĩb exibere.
Qui etiã epõ qui nẽ egrotat

Expanded text:
to, omnium solemniter electione to, omnium solemniter electione ei debiti de eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo tempore ad sanae redit mentis officium, persona fidelis ac vitae probabilis est eligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vinculo efficacem se in omnibus exhibere. Qui etiamsi episcopo, qui nunc aegrotat
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis triste nobis sit ual¬
de quod loquim᷑ atq frat̾na
nos cõpassio potiꝰ arguat. quã
aliquid de auditis desinire
permittat suscepti tam̃ sollici¬
tudo regiminis cor tirm̃ in¬
stanti pulsat aculeo. Magnã
nos eccłiis curam prospicere.
& antequa eaꝵ possit utilitas
deperire quid sieri debeat dõ
auctore disponere. Peruente
ergo adnos quib dam referen¬
tib quendam epm̃ ita pas¬
sionem capitis incurrisse. ut quod
mente alienata agere soleat
gemitus & fletus audire sit
ne ergo languente pastore gres
quod absit insidiatoris lani
andis dentib exponat᷑ uł ȩccłae
ipsius utilia depereant: cauta
nos necesse ÷ prouisione tractare.
fitio suo necesse ÷ insirmitatis
non crim̃ obducit alium loco eiꝰ
nisi recusante eo nulla sinit
ratio ordinari. S si int̾ ualla
egritudinis habere ⁊ sollicitus
ipse data peticione nonse ul¬
terius ad hoc ministeriu̾ sub ũ
atur assurgere. & alium loco
suo expectat orclinandũ Quo fac¬

Expanded text:
uamvis triste nobis sit valde quod loquimur, atque fraterna nos compassione potius urgeat quam aliquid de auditis definire permittat: suscepti tamen sollicitudo regiminis cor nostrum instanti pulsat aculeo magnam nos Ecclesiis curam prospicere, et, antequam earum possit utilitas deperire, quid fieri debeat Deo auctore disponere. Pervenit igitur ad nos, quibusdam referentibus, quemdam episcopum ita passionem capitis incurrisse, ut, quod mente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo, languente pastore, grex, quod absit! insandus dentibus exponatur, vel Ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione tractare. m ab officio suo necessitas infirmitatis, non crimen abducit, alium loco ejus, nisi recusante eo, nulla sinit ratio ordinari, si intervalla aegritudinis 1218 habere est solitus, ipse data petitione non se ulterius ad hoc ministerium, intellatur assurgere, et alium loco suo expetat ordinandum. Quo fac
Abbreviated transcription (Latin):
& penitentib quamuis bonorum.
clericus non ordinetur. sꝑͥ ignoran¬
tiam episcopi factum fuerit.
deponatur a elero quia se ordina¬
tionis tẽpore non ꝓoidit fecisse pe¬
nitentiam.

Expanded text:
 poenitentibus, quamvis bonus, clericus non ordinetur; et si per ignorantiam episcopi factus fuerit, deponatur a clero, quia se ordinationis tempore non prodidit fuisse poenitentem.
Abbreviated transcription (Latin):
iu prixã ictu debilẽ. uł defor¬
mem hominẽ fecerit: reddat
imũ peniteat. Si laieꝰ ꝑdolũ san¬
guinẽ effudit : reddat illitotũ
quantũ nocuit. & siñ habet unde
reddat̃ : soluat in opere ꝓximi

Expanded text:
 rixam ictu debilem, vel deformem hominem fecerit, reddat unum poeniteat. Si laicus per dolum sanguinem effuderit, reddat illi tantum quantum nocuit: et si non habet unde reddat, solvat in opera proximi
Abbreviated transcription (Latin):
Resenti concilio dõ auctore
sancimus. ut nullum xp̃ianũ
mancipium uideo deinceps seruiat.
sed datis ꝓ quolibet bono mancipio
xii. solides ipsum mancipium quod
tatẽ. seu ad seruitium. licentiam
habeat redimendi. et si xp̃ianũ
fieri desiderat et non ꝑmittitur:
similitet faciat quia nefas est. ut
quod xp̃s dñs sanguinis sui effu¬
sione redemit. błasphenũ xp̃i¬
ane religionis inuinculis tenere
Quodsi ad quiescere his quȩ sta¬
tuimus quicumq idȩus noluerit.
quam diu ad pecunã constitutã
uenire distulerit. liceat manci¬
pium ipsum cum xp̃ianis ubicũq
uoluerit habitare

Expanded text:
esenti concilio, Deo auctore, sancimus ut nullum Christianum mancipium Judaeo deinceps serviat, sed datis pro quolibet bono mancipio duodecim solidis, ipsum mancipium quicutatem, seu ad servitium licentiam habeat redimendi, et si Christianum fieri desiderat et non permittitur, similiter faciat: quia nefas est ut quod Christus Dominus sanguinis sui effusione redemit, blasphemum Christianae religionis in vinculis tenere. Quod si acquiescere his quae statuimus quicunque Judaeus noluerit, quandiu ad pecuniam constitutam venire distulerit, liceat mancipium ipsum cum Christianis ubicunque voluerit habitare
Abbreviated transcription (Latin):
dotes ep̃m circũ stare. et lucer¬
nas ardentes inmanib. tenere.
quas in condusione anathemati
ł ex cõmimicicionis ꝓicere debe¬
nt in terrã et conculcare pedibꝰ.
Post hȩc ep̃s plebi ipsc̃ ex cõmu¬
nicicionẽ cõmunib uerb̃ expla¬
nart deb&: ut om̃s intelligant
quã t̾ribilit̃ dãpnatus sit Ec ut
nouerint qđ ab illa hora in reli¬

Expanded text:
dotes episcopum circumstare, et lucernas ardentes in manibus tenere, quas in conclusione anathematis vel excommunicationis projicere debent in terram, et conculcare pedibus. Post haec episcopus plebi ipsam excommunicationem communibus verbis debet explanare, ut omnes intelligant, quam terribiliter dampnatus sit: et ut noverint, quod ab illa hora in reli
Abbreviated transcription (Latin):
gitur quici monita nr̃x cre¬
brȩ exortticionis contẽpnit. qr
adem̃dacionẽ. et pent̃ uenire de¬
spex̃. quia culpc̃i sucã necdũ cogno¬
ueniam nõ postulciut. qe in in¬
ceptti malicia diabolo coreius
indurante ꝑseuerat. et iuatti qd¬
apłs dic̃ scđm duriciam suam
&cor inpenitens thesauri at
sibi iram indie uindictȩ : id¬
circo nos eum cũ uniuersis cõ¬
plicib et cõmimicatorib. ftuto¬
ribꝰq suis iudicio dĩ omĩpoten¬
tis patris et filii et sp̃s scĩ. et be¬
ati petri principis apłorũ. et
omĩum scõrũ. necnon et nr̃ȩ
mediocritatis auctorittite. et po¬
testaite nob̾ diuinitus collata
ligandi et soluendi. incelo et
guinis dni ꝑcepcione. et a socie¬
tate omĩum xp̃ianorũ sepciramꝰ.
et a liminib seȩ̃ matris ecctȩ
in cdo & interra excludimus.
et excõmuniccitũ & anathemati¬
zatũ eẽ. decernimꝰ. et dãpnatũ
cũ dicibolo et angłis eiꝰ. et om̃ib.¬

Expanded text:
crebras exhortationes contempnit: quia ad emendationem et poenitentiam venire despexit: quia culpam suam necdum cognoveniam non postulavit: quia in incepta malitia, diabolo cor ejus indurantesecundum duriciam suam et cor impoenitens thesaurizat sibi iram in die irae; idcirco nos eum cum universis complicibus et communicatoribus fautoribusque suis judicio Dei omnipotentis Patris, et Filii, et Spiritus sancti, et beati Petri principis apostolorum, et omnium Sanctorum, nec non et nostrae mediocritatis auctoritate et potestate nobis divinitus collata ligandi et solvendi in coelo et guinis Domini perceptione, et a societate omnium Christianorum separamus, et a liminibus sanctae matris Ecclesiae in coelo et in terra excludimus, et excommunicatum, et anathematizatum esse decernimus, et damnatum cum diabolo et angelis ejus, et omnib
Abbreviated transcription (Latin):
his ceiam qui post baptismum admi¬
nistrauerunt. aut tormenta sola
excreuerunt. aut aetiã capitalẽ
protulerunt sentenciam. De his
nichil legimus a maioribus definitũ.
Meminerant enĩ adõ potestates has
fuisses concessas. et qđ ꝓpter iun¬
dictam noxiorum gladium fuisse
permissũ. et dei ministrum eẽ
datum. in huiuscemodi uindicem.
Quomodo ergo rep̃honderent factũ.
quod ab auctore uiderent esse con¬
cessum. De his ergo ita ut actenus
seruatum est sic habemus ne aut
disciplinam euertere. aut contra
auctoritatem dñi uenire udeamꝰ
Ipsi autem in ratione reddenda
gesta sua omnia seruabuntur. de¬

Expanded text:
his qui post baptismum administraverunt, et aut tormenta sola exercuerunt, aut etiam capitalem protulerunt sententiam, de his nihil legimus a majoribus definitum . Meminerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum gladium fuisse permissum, et Dei ministrum esse datum in hujusmodi vindicem. Quomodo igitur reprehenderent factum quod auctore Deo viderant esse concessum? De his ergo ita ut hactenus servatum est, sic habemus, ne aut disciplinam evertere, aut contra auctoritatem Domini venire videamur. Ipsis autem in ratione reddenda, gesta sua omnia servabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
rat̃ noli erubescere peccata¬
I tua confiteri. Nã & ego pecca¬
ctor sũ. & fortassis peiora quã tu fece¬
ris habeo facta. Hȩc id circo ad mo¬
neo: quia usitatũ humano generi
& labendo cõmittere. & cõmissũ ñ
confitendo ꝓdere. sed negando
defendere. atq coniunctũ defenden¬
do multiplicare. & quia diabolo in¬
stigante nefanda crimina ꝑpetrare
saltĩ ũbis erubescimꝰ confiteri. & corã
homine qui simił nr̃i ẽ & eisdẽ for¬
tasse passi onibus subiacet. confun¬
dim᷑ dicere qđ corã dõ qͥ omnia con¬
spicit absq ullo m̃tis rubore cõmitt̃e.
ñ formidamidamꝰ detestatione de-¬
testanda. Sponte ergo fateamur :
qđ nullo cogente cõmisimꝰ. Si uero
nr̃a scelera modo celamꝰ : ab illo mani¬
festabuntur qui & accusator est pecca¬
ti & incentor. Ipse enĩ hic nos ut
peccemus instigat. ipse cũ peccaueri¬
mꝰ accusat. Si ergo in hac uita p̃ue¬
niamꝰ eũ & ipsi nr̃i sceleris accusa¬
tores simus: nequitias diaboli mimici

Expanded text:
r, noli erubescere peccata tua confiteri. Nam et ego peccator sum, et fortassis pejora quam tu feceris habeo facta. Haec idcirco admoneo, quia usitatum genericatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Et qui diabolo instigante nefanda crimina perpetrare saltem verbis erubescimus confiteri, et coram homine qui similis nostri est, eisdemque fortasse passionibus subjacet, confundimur dicere quod coram Deo, qui omnia inspicit, absque ullo mentis rubore committere non formidavimus, detrectatione detestanda. Sponte ergo fateamur, quod nullo cogente commisimus. Si vero nos nostra scelera celaverimus, ab illo manifestabuntur qui et accusator est peccati et incentor. Ipse enim hic nos ut peccemus instigat, ipse cum peccaverimus accusat; si ergo in hac vita preveniamus eum, et ipsi nostri sceleris accusatores simus, nequitias diaboli inimici
Abbreviated transcription (Latin):
ratio et usus obtineat neminem
cui non uult contra utilitatẽ et ra¬
tionem prestitum de proprioface¬
re beneficium.¬

Expanded text:
ratio et usus obtineat neminem cui non vult contra utilitatem et rationem praestitum de proprio facere beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
t primȩ sedis ep̃s ñ appellat᷑
princeps sacerdotũ aut sũ mus
sacerdos. aut aliqͥd huius modi:
sed tantũ primȩ sedis ep̃is

Expanded text:
t primae sedis episcopus non appelletur princeps sacerdotum, aut summus sacerdos, aut aliquid hujusmodi, sed tantum primae sedis episco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittant᷑ eccłastici adbereti¬
coꝵ cimiteria. uł ab ea quȩ abeis
appellant᷑ martiria orationis
causa uł sanitatis accedere. Sed
huiu̾modi si fideles fuerint certo
tẽpore cõmunione pͥuari. peniten¬
tes autẽ et confitentes se deliqͥsse
conuenit suscipi

Expanded text:
mittantur ecclesiastici ad haereticorum coemeteria, vel ad ea quae ab eis appellantur martyria, orationis causa, vel sanitatis, accedere, sed hujusmodi, si fideles fuerint, certo tempore communione privari; poenitentes autem et confitentes se deliquisse convenit suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
istrietꝰ iudex ad uidiciũ ueniens en¬
& ao saluandũ ñ uidens ad feriendũ
uidens. q quẽ ĩ p̃senti uita dispensitionis
suȩ miseratione ñ respic̃ respiciendo
postinodũ ꝑ iusticiã extinguit. Nc̃ enĩ

Expanded text:
istrictus Judex ad judicium veniet, et ad salvandum non videns, ad feriendum videns: quia quem in praesenti vita dispensationis suae miseratione non respicit, respiciendo postmodum per justitiam extinguit. Nunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
bes: & nũq ẽẽ. sine penitentia a sinesa
coniugii debes ꝑmanere. Uxor aut̃nu
si se continere ñ potest: nubat indũ
Iccepisti mulierẽ & habuisti eam dnꝰ
& si illa q̃ uxor tua. eẽ. debuit. ad
affirmat quȩ tu dicis & ꝓbari potł¬

Expanded text:
bes esse sine poenitentia, et sine spe conjugii debes permanere. Uxor autem tua, si se continere non potest, nubat in Domino. Accepisti mulierem, et habuisti eam aliquod et si illa quae uxor tua esse debuit, eadem affirmat quae tu dicis: et si p
Abbreviated transcription (Latin):
tua inueniunt᷑. ñ in necessitate¬
flumine muentꝰ nisi in eõ
die apiscatorib: tactus. ẽ & sic mor¬
tuꝰ eodẽ die inuentus. Si fecisti.
in m̃ suris aut in ponde .rib
ita dico. ut falso modio aut cũ
ponderib iniustis tua bona uen¬
des aliis xp̃ianis: Si fecisti aut
uxorat alicuiꝰ feminȩ. itã dico.
sĩmamillas. & eiꝰ uerenda obtrecta¬
sti. Si fecisti : .ii. d̾ ponit̃ in pane

Expanded text:
tua inveniuntur? Nisi in necessitatflumine inventus? Nisi eo die a piscatoribus tactus est, et sic mortuus, et eodem die inventus? Si fecisti, in mensuris, aut in ponderibus, ita dico, ut falso modio, aut cum ponderibus injustis tua bona venderes aliis Christianis? Si fecisti, autconjugatus alicujus feminae, ita dico, si mamillas et ejus verenda obtrectasti. Si fecisti, quinque dies in pane
Abbreviated transcription (Latin):
płri irrideres. uł subsannares. Si fe
oblationib q̃ in qb dã locis ad sepil¬
chra mortuorũ fiunt. ł ad fontes il
ad arbores. aut lapides: aut ad biuix
aut cõportasti in aggerẽ lapides. aieꝰ
pitis ligaturas ad cruces q̃ in bnuis
ponunt᷑. Si fecisti. aut consentiens i

Expanded text:
ri irrideres vel subsannares? Si fecoblationibus quae in quibusdam locis ad sepulcra mortuorum fiunt, vel ad fontes, aut ad arbores, aut ad lapides, aut ad bivia, aut portasti in aggerem lapides, aut capitis ligaturas ad cruces quae in biviis ponuntur? Si fecisti, aut consentiens in
Abbreviated transcription (Latin):
uir motuu hominis adbuc in domo iacet.
apruit ad aquã & adueunt tacite uas
uꝰ aqua &cũ subleuat᷑ corpus mortui. ean¬
ł̃ aquã fundunt subtus fererũ & hoc
osseruant. dũ extra domũ asportatur
sinis ñ altius quã ad genua eleuet᷑. &
homini occiso cũ sepelit̾ dant ei in ma¬
nũ ungentũ qđ dã. qͣsi illo ungento post
ugila Si fecisti: xxđ in pane& aqua penit̃.
Dexsti uł maledisti alicui causa in uidiȩ.
ubi ficore solent ignẽ in domo sua. &
uiittunit grana ordei adhuc loco calido & si

Expanded text:
 mortui hominis adhuc in domo jacet, currunt ad aquam, et adducunt tacite vas cum aqua, et, cum sublevatur corpus mortui, eamdem aquam fundunt subtus feretrum, et hoc observant, dum extra domum asportatur funus, ut non altius quam ad genua elevetur, ehomini occiso, cum sepelitur? Dant ei in manum unguentum quoddam, quasi illo unguento post ginta dies in pane et aqua poeniteas. Detraxisti vel maledixisti alicui causa invidiae? Subi facere solent ignem in domo sua, et mittunt grana hordei adhuc loco calido: et, si
Abbreviated transcription (Latin):
Ibseruasti excubias funeris. idint̃n¬
sti e uigiliis cadauerũ mortiorius
xp̃ianorũ corpora ritũ paganorũ custo¬
diebant᷑. & cantasti ibi diabolica carmmu
& fecisti ibi salutationes quas diabol
pagani docente ad inuener̃. & bibisbi
cachinnis ora dissoluisti. & omni pt
& affectu caritatis postposito qͣsida sa¬
t̃na morte exultare uisus es. Si ftami
Iteres diabolicos. qͥs qͥdã diabdlo
suadente facere solent. uel herbas uł
succinos. uł qͥntã fr̃ in honorẽ iouis lo¬
norasti: Si fecisti. uł consensisti xdoxlia

Expanded text:
Observasti excubias funeris, id est interfuisti vigiliis cadaverum mortuorum ubi Christianorum corpora ritu paganorum custodiebantur, et cantasti ibi diabolica carmina, et fecisti ibi saltationes quas pagani diabolo docente adinvenerunt; et ibi cachinnis ora dissolvi, et omni pietate et affectu charitatis postposito quasi de frana morte exsultare visus es? Si fecisti, cteres diabolicos quos quidam diabolo suadente facere solent, vel herbas, vel succinos; vel quintam feriam in honorem Jovis honorasti? Si fecisti vel consens
Abbreviated transcription (Latin):
cat. sit cũ scopis bene castigatus
ii. anñ .p̃. Si autẽ tał . ẽ. seruus ut gͣ¬
tis ũb̾a pati ñ uelit. & ẽ tã digna ꝑ¬
sona: ita penit̃ ut ille qui ingenuest.
nitate aliqͣ aut bibisti ꝓpt̃ so
siue st̃cora aliqͣ. comedisti ꝓsani¬

Expanded text:
cat, si cum scopis bene castigatur,. Si autem talis est servus ut gratis verbera pati non velit, et est tam digna persona, ita poeniteat ut ille qui ingenus estnitate, aut bibisti propter sive stercora aliqua comedisti pro sani
Abbreviated transcription (Latin):
oncubiusti cũ sorore uxoris tuę
Si fecisti: neutram habeas. It si
illa q̃ uxor tua fuit conscia sceleris ñ
fuit: si se continere ñ uult. nubat in
dño cui uelit. Tuautẽ & adult̾a sine
spe coniugii ꝑmaneatis. & quã diuiuu
tis. uixta p̃cepta sac̃dotis penitentiã
agite.
i absente uxore tua in lectũ te
nesciente & uxore tua ignorante
intͣ tuit soror uxoris tuę. & tu puta¬
sti uxorẽ tuã eẽ. & concubiusti cũ eã
Si fecisti. penitentia ꝑacta. legitimũ
cuñ coniugiũ hab̾e poteris. Illa autẽ
adult̾a digna uindicta debet affligi.
Etu posteriorẽ. sororẽ pͥoris eẽ. ignorasti.
potes uti legitimo conugio. Et illȩ
sorores si digne penituerint. & si se
continere ñ ualuerint: nubant in dño
Si autẽ ñ ignorauerint: usq ad mor¬
tẽ peniteant. & se a c̃iuigio abstineant.
Iecisti fornicationẽ cũ aliqua femi

Expanded text:
oncubuisti cum sorore uxoris tuae? Si fecisti, neutram habeas. Et si illa quae uxor tua fuifuerit, si continere non vult, nubat in domino cui velit. Tu autem et adultera sine spe coniugii permanebitis et quamdiu vixeritis, precepto sacerdotis, penitentiam agite.Si absente uxore tua in lectum tuum, te nesciente et uxore tua ignorante, intravit soror uxoris tuae, et tu putasti eam uxorem tuam esse, et concubuisti cum ea, si fecisti, poenitentia peracta, legitimum tuum conjugium habere poteris. Illa autem adultera, digna vindicta debet affligi, et tu posteriorem, sororem prioris esse ignorasti? potes uti legitimo conjugio. Et illae sorores, si digne poenituerint, et si se continere non valuerint, nubant in Domino. Si autem non ignoraverunt, usque ad mortem poeniteant, et se a conjugio abstineant. Fecisti for
Abbreviated transcription (Latin):
eccłus x sine dubio xp̃o qui cris spl¬
sus .ẽ. oblata sunt. uł testam̃a edis
ab aliqͥ fideli relicta: Si fecisti ił ss
quã ds̃ ipse sibi constituit dari id̾ñ
udisti ei decimã de cunctis fructib
dus qͥstu ad tuos usus colligere desi
daimnũ animal q dõ debueras dare.
eqͣ siũ erat illud ꝓpeiori cõmutasti.
si fecisti. uł consensisti. dõ qd suũ erat

Expanded text:
Ecclesiis sine dubio Christo qui earum sponsus est oblata sunt, vel testamento Ecclesiis ab aliquo fideli relicta? Si fecisti, vel cquam Deus ipse sibi dari constituit, id est non dedisti ei decimam de cunctis fructibus tuis, quos tu ad tuos usus colligere desiddecimum animal quod Deo debueras dare, et quod suum erat, illud pejori commutasti? Si fecisti vel consensisti, Deo quod suum erat
Abbreviated transcription (Latin):
elebrasti pascha pente costenrnt¬
ceres. aut eũ indomũ recipes ut e
aliquã humanitẽ p̃biusti. cdã ułapte nus¬
in eodẽ tẽpore. uł in eodẽ itiemo attiũd
ab aliis posito. ei de disti uictui narssa¬
ria: Si alit̃ fecisti: tc̃ & tu similit̃ ex¬
cõmunicatus es sic̃ ille & debes ꝓxld

Expanded text:
elebrasti Pascha, Pentecosten,ceres, aut eum in domum reciperes, aut ei aliquam humanitatem praebuisti, clam, vel aperte, nisi eodem tempore, vel eodem rsum ab aliis posito ei dedisti victui necessaria? Si aliter fecisti, tunc et tu similiter excommunicatus es, sicut et ille, et debes quad
Abbreviated transcription (Latin):
homo uoluerit. in lupũ tnsfor
uocat᷑. aut in aliã aliquã figurã:
Si credidisti qdͥ ũꝗ fieret. aut ipse
possit ut diuina imago in aliã for¬
mã aut in aliã speciẽ tnsmutari
possit: ab aliqͦ ñ ab omni potenti dõ.
decẽ đ inpane &aqͣ debes penit̃.
redidisti qd qͥdã cređe solent. qđ
sint a grestes feminȩ qͣs siluati¬
cas uocant. quas dicunt corporeas¬
ẽẽ & quando uoluerint ostendant
se suis amatorib & cũ eis dicunt
sẽ obletasse. & itẽ quando uolue¬
rint abscondant se. & euanescunt.
ut discernant int̾ illũ qͥ publice

Expanded text:
homo voluerit, in lupum transformhomo voluerit, in lupum transform weruvolff vocat, aut in aliam aliquam figuram? Si credidisti, quod unquam fieret aut esse possit, ut divina imago in aliam formam aut in speciem transmutari possit ab aliquo, nisi ab omnipotente Deo, decem dies in pane et aqua debes poenitere. Credidisti quod quidam credere solent, quod sint agrestes feminae, quas sylvaticas vocant, quas dicunt esse corporeas, et quando voluerint ostendant se suis amatoribus, et cum eis dicunt se oblectasse, et item quando voluerint, abscondant se et evanescant? ut discernant inter illum qui publice
Abbreviated transcription (Latin):
& sinistra eorũ in dexterã illis canta¬
uerit: inde se sperant hab̾e ꝓsperũ
it̃. Et dũ anxii fuerint hospicii. si
mures capiat. & inde pascat᷑ nomi¬
nata. uiã ꝑ quã uadunt ante se
tns uolauerit : se illi augurio & omi¬
ni magis cõmittunt quã dõ.
Si fecisti. aut ista credidisti. uiiđ m
aliorsũ exire: ñ audent dicentes. q
posterũ sit . & ante gallicantũ. egre¬
di ñ liceat. & periculosũ sit. eo qd im¬
mundi sp̃s ante galliciniũ plus ad
nocendũ potestatẽ habeant quã
postea. & gallus suo cantu plus ua¬
leat eos repellere & sedare. quã
illa diuina mens quȩ ẽ. in homine
sua fide. & crucis signaculo:
Si fecisti aut credidisti: Uđ in
pane & aqua debes penit̃.
redidisti qd qͥdã credẽ solent.
ut illȩ q̃ auulgo partes uocant᷑
ipse uł sint. uł possint hoc facere
qd credunt. iđ dũ aliquis homo
nascit᷑. ut tc̃ ualeant illũ designa¬
re ad hoc qd uelint. ut đcũq ille

Expanded text:
ex sinistra eorum in dexteram illis cantaex sinistra eorum in dexteram illis cantaverit, inde se sperant habere prosperum iter. Et dum anxii fuerint hospitii, si eo quod mures capiat, et inde pascatur nominata, viam per quam vadunt ante se transvolaverit, se illi augurio et omini magis committunt quam Deo. Si fecisti, aut ista credidisti, quinquealiorsum exire, non audent, dicentes quod posterum sit, et ante galli cantum egredi non liceat, et periculosum sit eo quod immundi spiritus ante gallicinium plus ad nocendum potestatis habeant, quam post, et gallus suo cantu plus valeat eos repellere et sedare, quam illa divina mens quae est in homine sua fide et crucis signaculo? Si fecisti aut credidisti, decem dies in pane et aqua debes poenitere. Credidisti quod quidam credere solent, ut illae quae a vulgo parcae vocantur, ipsae, vel sint, vel possint hoc facere quod creduntur; id est, dum aliquis homo nascitur, et tunc valeant illum designare ad hoc quod velint ut quandocunque ille
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ssisti pauꝑes qͥ tibi uicini erant.
qͥ se defende ñ poterant. uł eorũ
bona illis nolentib tulisti. Si fecisti:
uinolenti: a scđote ꝓpopło offerente.
signũ pacis acciꝑe p̃simiunt. Si feci¬
ccepisti corpꝰe sanguinẽ dñi post
Laliquã paruissimã degustationẽ.
Si fecistiaut semel: aut illud in pu¬
& aqua penit̃ debes:
etisti qd qͥdã facere solent. dũ ad
eccłam uenerint in pͥmis parũ labia
cõmouent qͣsi orent ꝓpt̃ alios circũstan¬
tes uł sedentes & statĩ ad fabulas & ad
uaniloquia festinant. & cũ eos pb̃r
salutat & ortat᷑ ad orationẽ. illi autẽ
ad fabulas suas reũtunt᷑. ñ ad respon¬
sionẽ. nec ad orationẽ. Si fecisti: xd̾
onere iacenti. Si fecisti: tãdii peni¬
teas quã diu reciciusti.
offerre: dũ domi fueras. ditt ͤ in
domo tua siue in aliquo. loco nisi in
ecda : Si fecisti: udies in pane & aqͣ deb p̃¬
redidisti qd qͥdã fadere solent.
dũ it̃ aliqd faciunt. si cornicula.

Expanded text:
pressisti pauperes qui tibi vicini erant, qui se defendere non poterant, vel eorum bona, illis nolentibus, tulisti? Si fecisti, vinolenti, a sacerdote pro populo offerente signum pacis accipere praesumunt. Si feciAccepisti corpus et sanguinem Domini post aliquam parvissimam degustationem? Si fecisti, et semel et illud in puet aqua poenitere debes. Fecisti quod quidam facere solent, dum ad Ecclesiam venerint, in primis parum labia commovent quasi orent propter alios circumstantes, vel sedentes, et statim ad fabulas et ad vaniloquia festinant; et cum presbyter eos salutat, et hortatur ad orationem, illi autem ad fabulas suas revertuntur, non ad responsionem, nec ad orationem. Si fecisti, deceonere jacenti? Si fecisti, tam diu poeniteas quam diu reticuisti. offerre dum domi fueras, sive in domo tua, sive in alio aliquo loco, nisi in Ecclesia? Si fecisti, decem dies in pane et aqua predidisti quod quidam credere solent? Dum iter aliquod faciunt si cornicula
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Si fecisti: nec matrẽ:. nec
mortẽ penitere debetis. Uxor tua post
ꝑpetratũ habuiti: si tecũ ñ concubu¬
it. nubat in dño si uoluerit.
ecisti fornicationẽ cũ nouerc̃a
tua. Si fecisti: neq tu neq ipsa
ultiꝰ ad coniugiũ ꝑuenire potestis.
Pat̾ autẽ tuꝰ si uoluerit aliã acciꝑe
ꝑotest
ecisti fornicationẽ cũ uxore fr̃is
tin. Si fecisti: penitẽ debetis tu&
illa. usq ad mortẽ & sine spe conuigu
ꝑmanere. Fr̃ autẽ tuꝰ siuult aliã ac¬
cipiat.
ecisti fornicationẽ cũ spon sa
filii tui & postea filius tuus dux̃
eã uxorẽ. Si fecisti. eo qđ crim̃ celasti
filiũ tuũ: usq ad mortẽ penit̃ & sine
spe coniugii ꝑmaneas. filiꝰ autẽ tuꝰ eo
q ignorabat peccatũ tuũ: si uultaliã
accipiat. Illa autẽ penitentia ꝑacta.
sine spe coniuigii ꝑmaneat.
ecisti fornicationẽ cũ u ma¬
Itre tua. Si fecisti. OxU annos .p̃.¬

Expanded text:
tua? Si fecisti, nec matrem nec fimortem poenitere debetis. Uxor autem tuaperpetratum habuisti, tecum non concubuit, nubat in Domino, si voluerit. Fecisti fornicationem cum noverca tua? Si fecisti, neque tu neque ipsa ulterius ad conjugium pervenire potestis. Pater autem tuus, si voluerit, aliam accipere potest. Fecisti fornicationem cum uxore fratris tui? Si fecisti, mortem, et sine spe conjugii permanere. Frater autem tuus, si vult, aliam accipiat. Fecisti fornicationem cum sponsa filii tui, et postea filius tuus duxit eam uxorem? Si fecisti, eo quod crimen celasti filium tuum, usque ad mortem poeniteas, et sine spe conjugii permaneas. Filius autem tuus, eo quod ignorabat peccatum tuum, si vult, aliam accipiat. Illa autem, poenitentia peracta, sine spe conjugii permaneat. Fecisti fornicationem cum matre tua? Si fecisti, XV annos p
Abbreviated transcription (Latin):
tem predicandum est quomodo filius
oei incarnatus est de spiritu sc̃o
& maria uirgine pro salute hu¬
mani generis passus sepultus
tercia die resurrexit & in celũ
ascendit in fine mundi ueniens
iudicare omnes homines secim-¬
dum opera propria quomodoimpi
cum diabolo in ignem eternum
mittentur. iusti autem elm¬
xpo in uita eterna erunt.

Expanded text:
tem praedicandum est quomodo Filius Dei incarnatus est de Spiritu sancto, ex Maria virgine, pro salute humani generis passus, sepultus, tertia die resurrexit, et in coelum ascendit, in fine mundi venturus judicare omnes homines secundum opera propria: quomodo impii cum diabolo in ignem aeternum mittentur, justi cum Christo in vita aeterna erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
t parrochiani cłi a pontificib
sus necessaria sibi statuta cano¬
num legenda ꝑcipiant. nerei
ipsi uel popłi quen prosalute
eorum de creta sunc. eacusent se
post modũ ignorasse. QO NUILIS¬
IsSE. QO NUILI SA¬
CORDOTI CANONES LICCATIGIOR

Expanded text:
t parochiarii clerici a pontificibus suis necessaria sibi statuta canonum legenda percipiant, ne rei ipsi vel populi quae per salutem eorum decreta sunt, excusent se postmodum ignorasse. CAP. CLX.-- Quod nulli sacerdotum canones liceat ignor
Abbreviated transcription (Latin):
Enitentes femine que defim¬
ctis uirisaliis mib̾e p̃sũpser̃.¬
liaritate. cũ extͣneo iuxerint cũ
eodẽ ab eccł& liminib arceant᷑.
hec etiã deuiris in penitentia po

Expanded text:
enitentes feminae, quae defunctis viris aliis nubere praesumpserinliaritate cum extraneo vixerint, cum eodem ab Ecclesiae liminibus arceantur. Haec etiam de viris in poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
CÕMUNICARE NOI DEBEANT.
Senitentes ñ debent cõmunicare.
dꝰ Qͥ ꝓpeccato cõmisso penit̾e noluerit

Expanded text:
communicare non debeant. Poenitentes non debent communicare adus, qui pro peccato commisso poenitere noluerit
Abbreviated transcription (Latin):
ui disꝑsos isrł congregat. ipse
uos hic et ubiq cũstodiat. a aĩ
Et non solũ uos custodiat. sed ouium
suarũ idoneos custodes efficiat. AMi
Et cũ sumo pastore xp̃o degregũ su&¬
rũ passione gaudeatis incȩlo

Expanded text:
ui dispersos Israel congregat, ipse vos hic et ubique custodiat. Amen. Et non solum vos custodiat, sed et ovium suarum idoneos custodes efficiat. Amen. Ut cum summo pastore Christo de gregum suorum pastione gaudeatis in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
Q uomodo contrarius legi dei non
existit. qui hoc quod ds̃ dicit cassum
Sed inter haec sciendum est quod magna
distantia est inter legiamum princi¬
pem &e sediciosum tyrannum inter eũ
qui subuertere nititur xp̃ianȩ pacis
tranquillitatem & illum qui armis
contra iniquitatem certat defen¬
DE IUIS Q ho
mieidio sotet in lamati. si

Expanded text:
quomodo contrarius legi Dei non quomodo contrarius legi Dei non existit, qui hoc quod Deus praecepit, cassum Sed inter haec sciendum est, quod magna distantia est inter legitimum principem, et seditiosum tyrannum: inter eum qui subvertere nititur Christianae pacis tranquillitatem, et illum qui armis contra iniquitatem certat defenDe illis qui de homicidio sunt infamati, si