comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biguitate uerbors. quia. rehem. & uuluã &¬
hebrath. uero & indignatio & impetus dr̃.
Porro armanoth. quas nos edes int̾p̃tati sumꝰ.
theo dotio habitationes transtulit. soli. Laxx:
ec dicit dñs. Suꝑtrib scelerib filiorum
ammon & suꝑ quattuor ñ conuertã eũ. eo qͦd

Expanded text:
biguitate verborum: quia REHEM  , biguitate verborum: quia REHEM  , EBRATH   vero et indignatio et impetus dicitur. Porro ARMANOTH  , quas nos aedes interpretati sumus, Theodotio, habitatores transtulit: soli SeptuagHaec dicit Dominus: Super tribus sceleribus 236 filiorum Ammon et super quatuor non convertam eum: eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
debosra: Iste formorsus instolasua. gradienᷤᷤ
in multitudine fortitudinis suȩ. Qdq de
esau &e iacob diximus. referamꝰ ad iudeos &
popłm xpistianũ. Illi enĩ t̾ren & sanguina¬
ru ꝑsecuti sunt frẽm suũ iacob qui eos sup.¬
plantauit & abstulit pͥmogenita eoꝵ. &
ꝑsecuti sunt ingladio. ita ut substantias pos¬
sessionesq credentium publicarent. qđ iN
rebeccȩ quȩ int̾p̃tat᷑ patientia: & simul eos
generauit in xp̃o. Antiquũq furorẽ & iracun¬
diam tenentes. usq hodie insynagogis suis
sub nomine nazarenorũ blasphemant popłm
xp̃ianũ. &e dũ modo nos int̾ficiant uolunt
igne comburi. Sed dñs mittit ignẽ inthemãn.
inꝰdeserta siccaq uideȩ quȩ nequaquã irrigan¬
tur ymbrib ꝓpħarum. &e deuorat om̃s mu.¬
nitiones eoꝵ siue fundamenta muroꝵ euis.
ut omni sensu litterȩ concidente: suꝑedifi¬
cetur ȩccła in xp̃i diĩ fundamentis. Pro mise.
horrorẽ. & ꝓindignatione impetũ. ducti am¬

Expanded text:
sic formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae ? Quidquid de Esau et Jacob diximus, referamus ad Judaeos et populum Christianum. Illi enim terreni et sanguinarii persecuti sunt fratrem Jacob, qui eos supplantavit, et abstulit primogenita eorum, et persecuti sunt in gladio, ita ut substantias possessionesque credentium publicarent, quod iRebeccae, quae interpretatur patientia, et simul eos generavit in Christo: antiquumque furorem et iracundiam tenentes, usque hodie in synagogis suis sub nomine Nazarenorum blasphemant populum christianum: et dummodo nos interficiant, volunt igne comburi. Sed Dominus mittet ignem in Theman, in deserta siccaque Judaeae quae nequaquam irrigantur imbribus prophetarum, et devorabit omnes munitiones eorum, sive fundamenta murorum ejus, ut omni sensu litterae concidente, superaedificetur Ecclesia Christi Domini fundamentis. Pro miserihorrorem: et pro indignatione, impetum, ducti am
Abbreviated transcription (Latin):
horrorẽ suum. & impetũ custodiuit in et̃nũ.
Et emittã ignẽ in theman. & deuorabit fun¬
dam̃ta murorũ eiꝰ. E dom ipse est qui & esau.
obcoctionẽ rufȩ lentis ita appellatꝰ. cuius
edulio pͥmogenita ꝑdidit. Hic alio nomine
appellat᷑ seir. pilosus & hispidus. Unde montes
idumeoꝵ. uocant᷑ montes seir. & ab edom
greco sermone idumea dr̃. Iste ꝑsecutꝰ est
ingladio frẽm suum filios uidelicet iacob.
de quib in benedictionib isa ac quib benedi
xit iacob & postea esau plenius scriptum est.
ut odium fr̃m seruaretur inposteris. & gens idu¬
mea in tantum ꝑsequeret᷑ fr̃s suos. ut egredi¬
entib de egypto nec transitũ quidẽ in t̾ram
scãm concederet. Et nonsolũ ꝑsecutꝰ est ingla¬

Expanded text:
um suum custodivit in aeternum: et emittam ignem in Theman, et devorabit fundamenta murorum ejus. Edom ipse est qui et Esau, ob coctionem rufae lentis ita appellatus, cujus edulio primogenita perdidit: hic alio nomine appellatur Seir, pilosus et hispidus. Unde montes Idumaeorum vocantur montes Seir, et ab Edom Graeco sermone Idumaea dicitur. Iste persecutus est in gladio fratrem suum, filios videlicet Jacob, de quibus in benedictionibus Isat postea Esau, plenius scriptum est: ut odium fratrum servaretur in posteris, et gens Idumaea intantum persequeretur fratres suos, ut egredientibus de Aegypto ne transitum quidem in terram sanctam concederet; et non solum in gla
Abbreviated transcription (Latin):
chus uiscera ꝓpria. ut obliuisceret᷑ germanita
nesciret esse & contemneret uuluã rebeccȩ.
quȩ uno partu geminos edidisset infantes.
Qͦq sequitur. & tenuit ultra furorẽ suũ. & indi¬
gnationẽ suam seruauit usq infinẽ: odium
&e dicit. mittã ignẽ intheman: quȩ idumeor.
regio est & uergit ad australem plagã. qͦd in¬
terpretat᷑ theman. Quȩ ꝓuintia. ñ solũ the-¬
man sed & darom & nageb dr̃. eo qͦd eurũ &¬

Expanded text:
a nesciret, et contemneret vulvam Rebeccae, quae uno partu geminos edidisset infantes. Quodque sequitur: Et tenuit ultra furorem suum, et indignationem suam servavit usque in finem, odium et dixit: Mittam ignem in Theman, quae Idumaeorum regio est, et vergit ad Australem partem, quod interpretatur Theman: quae provincia non solum Theman, sed et Daron et Nageb d
Abbreviated transcription (Latin):
quod atahel regnantib ozia & ieroboam iam
in syria mortuus erat. & eun regnũ successe¬
rat filius suus benadab. a quo postea omnes
reges aran. id est syriȩ & damasci. benadab
uocabulũ possederunt. Unde pulchre ñ dixit
mittã ignẽ in azahel sed in domũ azahel.
idest indomũ eiꝰ regiã. cui benadab filiꝰ eo
tempore prȩerat. Et conterã inquit uectes
damasci. & disꝑdã habitatorẽ de cãpoidoli.
omnẽ uidelic& syrorũ fortitudinẽ. qua ue.

Expanded text:
quod Azael, regnantibus Ozia et Jeroboam, jam in Syria mortuus erat, et ei in regnum successerat filius suus Benadad, a quo omnes postea reges Aram, id est, Syriae et Damasci, Benadad vocabulum possederunt. Unde pulchre Mittam ignem in Azahel, sed, « in domum Azahel, » id est in domum ejus regiam, cui Benadab filius eo tempore praeerat. Et conteram, inquit, vectes Damasci, et disperdam habitatores de campo idoli. Omnem videlicet Syrorum fortitudinem  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
qua seruiuit mͥ aduersus eam. Eoqd aggerem
ad capiendã tyrum quȩ prius insula erat.
illius comportarit exercitus. Qd̾ &e alexandrũ
macedonem fecisse narrat hystoria. ut ex
insula pene insulã faceret. quã greciuocant

Expanded text:
qua servivit mihi adversum eam : eo quod aggerem ad capiendam Tyrum, quae fuit prius insula, illius comportarit exercitus. Quod et Alexandrum Macedonem fecisse narrat historia, ut ex insula peninsulam faceret, quam Graeci vocant
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa eius. Qđ gͦ dicit. hoc est. Ex pectaui mul¬
to tempore ut agerent poenitentiã. & id eo
nolui punire peccantes: ut aliquan do conuer-¬
si reciꝑent sanitatẽ. Uerũ quia &e t̾cio & quarto
eadem faciunt: cogor mutare sententiã. &
plagis corrigere delinquentes. Uideamꝰ aut̃
quid phylistiim & urbes eiꝰ peccauerunt. qͦs¬
Lxa. semꝑ alienigenas transtulerunt.
est alienigenas segerimꝰ: ñ cõmune nomen
omĩũ externarũ gentiũ. sed ꝓprie phylisti¬
im qui nunc palestini uocantur accipiendi
sunt. Quid fecit gaza. ut adiracundiam
atq uindictã dnĩn ꝓuocaret: Transtulit ca-¬
ptiuitatẽ ꝑfectã popłi uideor. & conclusit
eã inidumea. ut idumeis uenderet quos
ceꝑat ex iudeis. Pro captiuitate ꝑfecta .Lx.x.¬

Expanded text:
od ergo dicit, hoc est: Exspectavi multo tempore ut agerent poenitentiam, et ideo nolui  Al. volui punire peccantes, ut aliquando conversi reciperent sanitatem. Verum quia tertio et quarto eadem faciunt, cogor mutare sententiam, et plagis corrigere delinquentes. Videamus autem quid Philistiim, et urbes ejus peccaverint, qa semper alienigenas transtulerunt; est, alienigenas legerimus, non commune nomen omnium externarum gentium, sed proprie Philistiim, qui nunc Palaestini vocantur, accipiendi sunt. Quid fecit Gaza, ut ad iracundiam atque vindictam Dominum provocaret? Transtulit captivitatem perfectam populi Judaeorum, et conclusit eam in Idumaea, ut Idumaeis venderet, quos ceperat ex Judaeis. Pro captivitate perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Et ut omĩa semel uno sermone comp̃hende¬
ret: ꝑditurũ se esse dicit om̃s reliquias physli¬
stum. uel geth ciuitatem in qua torcular diabo¬
li est. uel om̃s reliquos phylistiim qui appel¬
lantur cadentes poculo. Cum enĩ in ebriati fue¬
rint: corruent & in suo uomitu uolutabunt᷑.
et dicit dñs. Suꝑ trib scelerib tyri & suꝑ

Expanded text:
tia. Et ut omnia semel uno sermone comprehendetia. Et ut omnia semel uno sermone comprehenderet, perditurum se esse dicit omnes reliquias Philistiim, vel Geth civitatem, in qua torcular diaboli est, vel omnes reliquos Philistiim, qui interpretantur cadentes poculo. Cum enim inebriati fuerint, corruent, et in suo vomitu volutabuntur. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus T
Abbreviated transcription (Latin):
quib sua mendacia circundare nitit᷑ & tueri
Cũq ignẽ inmuros miserit: deuorabunt᷑ edes
suie fundamenta illius. &e qͥcqͥd firmũ habere
potuerit & dialectica arte constructum.¬
De at oto quoq quȩ & ipsa alienigenarum est.
auferet habitatorẽ. Cuius quia litterã sequit᷑:
ubera non lacte sed igne sunt plena. quia m̃tit᷑
ignẽ se habere patrui. uel cuius uniuersa gene¬
ratio ignib deputanda est. & tollet sceptrũ
siue tribum de ascalone. ubi ignis homicida
est. Sicut enĩ ignis dñi saluos facit eos quorũ
corda penetrat: sic ignis iste qui de cęlo ceci¬
dit quasi fulgur: succendit diaboli sagittas.¬
ce̾ quoscunq afflauerit int̾ficioe. Trans feret
quoq manum suã suꝑ accaron. ubi sterilitas
est & eradicatio. Quicunq enĩ sp̃ualẽ ñ receꝑit
intelligentiã: audiet ꝑosee. Da eis dñe. Quid
dabis eis: Da eis uuluam sterilẽ. & ubera aren¬

Expanded text:
quibus sua mendacia circumdare nititur et tueri. quibus sua mendacia circumdare nititur et tueri. Cumque ignem in muros miserit, devorabuntur aedes, sive fundamenta illius, quidquid firmum habere poterit  AlDe Azoto quoque, quae et ipsa alienigenarum est, auferet habitatorem: cujus, quia litteram sequitur, ubera non lacte, sed igne sunt plena: et quae mentitur ignem habere se patrui, ejus universa generatio ignibus deputanda est. . Et tollet sceptrum, sive tribum de Ascalone, ubi ignis homicida est. Sicut enim ignis Domini salvos faciet eos, quorum corda penetraverit: sic ignis iste qui de coelo decidit, quasi fulgur, qui succendit diaboli sagittas, quoscumque afflaverit, interficiet. Transferet quoque manum suam super Accaron, ubi sterilitas et eradicatio est. Quicumque enim spiritualem non receperit intelligentiam, audiet per Osee: Da eis, Domine. Quid dabis eis? Da eis vulvam sterilem, et ubera aren
Abbreviated transcription (Latin):
exponendũ uidetur. Gaza quȩ hebraice dr̃.
aza. sonat fortitudinẽ uel imꝑiũ. salomon
pacificum. idumeus sanguinariũ atq terre.¬
nũ. atotus idest. esdod. ĩgnẽ uberis siue pa¬
trui. Licet quidã .dor. ꝓ. dod. male legentes.
ignẽ generationis putent. Ascalon int̃ p̃tat᷑
ignis homicida. siue appensa & ponderata.
mittit: accusat᷑ in eo quod capt̾iuos de familia
salomonis concluserit in idumea. Hos ego ar¬
bitror uideors magistros & om̃s qui occiden¬
tẽ sequunt᷑ litterã. noluntq recipe sp̃m uiui¬
ficantẽ. sed quȩcunq int̃ p̃tant᷑ & sapiunt
uolunt esse t̃rena. nec audiunt cum discipłis
parabolas dñm disserentẽ & dicentẽ eis. Qui
habet aures audiendi: audiat. Prȩsertimcũ
apłs manifestã hystoriam induob intelli¬
gat testam̃tis. uno suꝑ montẽ syna quȩ est
agar & seruit cũ filiis suis. altero suꝑierłm
gazȩ & in omĩa eiꝰ dicit argumenta missurũ.

Expanded text:
exponendum videtur: Gaza quae Hebraice dicitur exponendum videtur: Gaza quae Hebraice dicitur AZA  , sonat fortitudinem vel imperium: Salomon, pacificum: Idumaeus, sanguinarium, atque terrenum: Azotus, id est, Esdod, ignem uberis, sive patrui: licet quidam dor, pro dod male legentes, ignem generationis putent: Ascalon interpretatur ignis homicida, sive appensa et ponderata: romittit, accusatur in eo quod captivos de familia Salomonis concluserit in Idumaea. Hos ego arbitror Judaeorum magistros, et omnes qui occidentem sequuntur litteram, noluntque recipere spiritum vivificantem; sed quaecumque interpretantur et sapiunt, volunt esse terrena, nec audiunt cum discipulis parabolas Dominum disserentem, et dicentem eis: Qui habet aures audiendi, audiat : praesertim cum Apostolus manifestam historiam in duobus intelligat Testamentis . Unum super montem Sina, quae est Agar, et servit cum filiis suis: alterum super JeGazae, et omnia ejus dicit argumenta missurum,
Abbreviated transcription (Latin):
non salomonẽ sed ꝑfectã significat atq cõ¬
pletam. ut nullus remanserit captiuorũ
qui non sit traditꝰ idumeis. Unde ignem
se ingazȩ muros &e edes siue fundamenta
dicit esse missurum. qui uniuersa deuor&e
& absorbeat. Et quia quinq palestinorũ legi¬
mus ciuitates. quȩ ꝓpt̃ arcȩ iniuriã ꝑcussȩ
sunt plagis: post gazam transit ad azotum
quȩ appellatur. esdod. & rursum ad ascalo.¬
nem. & uoce terribili comminat᷑ habitatores
azoti se esse ꝑditurũ. & tenentẽ sceptrũ de
ascalone. regiam uidelicet potestatẽ. siue tri¬
bum ascalonis. ut nullus ibi remaneat nec
ultimȩ quid ẽ ȩtatis homines. qui trementes
artus baculo regente sustentent. Rursusque
transfert manũ suã ut ꝑcutiat accaron &
quattuor enumeratis urbib reliquas phyli¬
sti im ciuitates uno sermone cõp̃hendit. & pi¬
bunt reliqui phylistum. quos aut geth ciuita¬
tẽ aut om̃s uicos qui supra dictis urbib sub¬
iacent debemꝰ accipe. Scđm tropologiã sic nob̾

Expanded text:
non Salomonem, sed perfectam significat atque completam: ut nullus remanserit captivorum, qui non sit traditus Idumaeis. Unde ignem se in Gazae muros et aedes, sive fundamenta dicit esse missurum, qui universa devoret et absorbeat. Et quia Palaestinorum quinque legimus civitates, quae propter arcae injuriam percussae sunt plagis, post Gazam transit ad Azotum , quae appellatur ESDOD  , et rursus ad Ascalonem, et voce terribili comminatur habitatores se Azoti perditurum, et tenentem sceptrum de Ascalone, regiam videlicet potestatem, sive tribum Ascalonis, ut nullus ibi remaneat, ne ultimae quidem aetatis homines, qui trementes artus baculo regente sustentent. Rursumque transfert manum suam, ut percutiat Accaron. Et quatuor enumeratis urbibus, reliquas Philistiim civitates uno sermone comprehendit. Et peribunt reliqui Philistiim: quos aut Geth civitatem, aut omnes vicos qui supradictis urbibus subjacent, debemus accipere. Secundum tropologiam sic nobis
Abbreviated transcription (Latin):
chaldeorũ fecisse cõmemorat. ubi ait. Circun¬
dabit te munitionib. & comportabit aggerẽ
ingyro. Et rursũ. Nabuchodonosor rex baby.¬
lonis. seruire fecit exercitum suum seruitu.¬
te magna aduersũ tyrũ. Om̃e caput de cal.

Expanded text:
Chaldaeorum fecisse commemorat, ubi ait: CircumChaldaeorum fecisse commemorat, ubi ait: Circumdabit te munitionibus, et comportabit aggerem in gyro . Et rursum: Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum Tyrum.
Abbreviated transcription (Latin):
murũ tyri. & deuorabit edes eius. L.xx.
Hec dicit dñs. Suꝑ trib impietatibꝰ tyri &e
suꝑ quattuor non auersabor eũ. ꝓeo qđ con¬
cluserunt captiuitatẽ salomonis in idumea.
&e ñ sunt recordati testamenti fr̃m. & emit¬
tam ignẽ suꝑmuros tyri. & deuorabit edes
eius. Easdem tres & quattuor impietates siue
scelera quas imputauerat damasco. gazȩ &
a roto & ascaloni & accaron & reliquis ur¬
bib phylistum: etiam tyro ingerit. & ex¬
ꝓbrat quare concluserit captiuitatẽ consum
eoqđ hyram princeps tyri cũ dauid atq
salomone habuerit amicicias. in tantũ ut
&e ille in edificationẽ tẽpli atq palatii ligna
cedrinaratib iopen usq ꝑduceret. & hi fru-¬
mentũ & oleũ tyriis largirent᷑. & uiginti
urbes in basan eis donarent. quas ille quia¬
graminis plenȩ erant acciꝑe noluit. Ignem
gͥ in muros eiꝰ missurũ esse sẽ dicit. & deuoratu.¬
rũ edes uel fundam̃ta illius. Quod e zechihel
ꝓpħa inuisione trri nabuchodonosor regem

Expanded text:
us. LXX: Haec dicit Dominus: Super tribus impietatibus Tyri et super quatuor non aversabor eam, pro eo quod concluserunt captivitatem Salomonis in Idumaea, et non sunt recordati testamenti fratrum. Et emittam ignem super muros Tyri, et devorabit fundamenta ejus. Easdem tres et quatuor impietatis sive scelera quae imputaverat Damasco, Gazae, et Azoto, et Ascaloni, et Accaroni, et reliquis urbibus Philistiim, etiam Tyro ingerit, et exprobrat quare concluserit captivitatem consummeo quod Hiram princeps Tyri cum David et Salomone habuerit amicitias, intantum ut et ille in aedificationem Templi atque palatii, ligna cedrina ratibus Joppen usque perduceret: et hi frumentum et oleum Tyriis largirentur, et viginti urbes in Basan ei  Al. eis dono darent: quas ille quigraminis plenae erant, suscipere noluit . Ignem igitur in muros ejus se missurum esse dicit, et devoraturum aedes vel fundamenta ejus, quod Ezechiel propheta in visione Tyri, Nabuchodonosor regem
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis. ut concluderent eam in idumea.
Et emitã ignẽ suꝑmuros gazȩ. & deuorabit
fundam̃ta eiꝰ. Et disꝑdam habitatores azoti.
& auferetur trib de ascalone. Et inferã manũ
meam post accaron. & ꝑibunt reliqui alieni¬
genarũ dicit dñs. In t̾cia & quarta generatione
peccata patrum se dñs cõminat᷑ in lege filiis
redditurũ. ñ inȩqualitate iudicii. ut alii pec¬
cent & ali i puniantur: sed magnitudine cle¬
mentiȩ dum semꝑ ex pectat poenitentiã. ce
qđ in prima generatione delinquit᷑ ñ prius
corripit & emendat. nisi t̾cia & quarta genera¬
tio uenerit. Tale quid & apłs paulus loquit᷑
ad romanos. An diuitias bonitatis eiꝰ & susten

Expanded text:
Idumaeam, et emittam ignem super muros Gazae, et devorabit fundamenta ejus, et disperdam habitatores Azoti, et auferetur tribus de Ascalone, et inferam manum meam in Accaronem Al. post Accaron, et peribunt reliqui alienigenarum, dicit Dominus. In tertia et quarta generatione peccata patrum se Dominus comminatur in Lege filiis redditurum: non in aequalitate judicii, ut alii peccent, et alii puniantur, sed magnitudine clementiae, dum semper exspectat poenitentiam: et quod in prima generatione delinquitur, non prius corripit et emendat, nisi tertia et quarta generatio venerit. Tale quid et Paulus apostolus loquitur ad Romanos: An divitias bonitat
Abbreviated transcription (Latin):
noxia & immunda ingrediant᷑ animantia
Ꝙ captiuus ducet᷑ aran popłs excelsus atq sul.¬
limis. qui erectus est insuꝑbiã & sibi cȩle¬
stia reꝑmittit. ut capiat᷑ in salutẽ suã. &
iuxta hebraicũ incyrenen ubi uocatio dĩ est

Expanded text:
noxia et immunda ingrediantur animantia. noxia et immunda ingrediantur animantia. Et captivus ducetur Aram, populus excelsus atque sublimis, qui erectus est in superbiam, et sibi coelestia repromittit, ut 230 capiatur in salutem suam: et juxta Hebraicum in Cyrenen, u
Abbreviated transcription (Latin):
&e iuxta . lxix. dicere. ne eos frustra ꝓposuisse
quẽ nos decorẽ possumus dicere. eoqđ omĩs sermo
hereticors concinnus sit atq cõpositꝰ. & habens
pulchritudinẽ eloquentiȩ scłaris. ut facilius
decipiat audientes. Uectes aut̃ damasci quasi
phylosophorũ. Uerbi gr̃a. hostiũ uocatur qui
falsum dogina concepit &e peꝑit. ut arrius in
matib. immo sophysmatib & seudomenis
atq sorytis. quȩ male ab aliis inuenta sunt ro¬
borare conantur. Cumq contriti fuerint
atq confracti uectes damasci: disꝑdet etiã
habitatores de cãpo. on. qđ int̾̃p̃tatur labor
siue dolor. Onĩs enim heretici. labore nimio
ac dolore quȩrendi ordinẽ aliquẽ & consequen¬
tiã hreseos suȩ reꝑire conati sunt. & concidet
tribum ex uiris charran. qͦd lingua nr̃a in
foramina uertitur. Non enĩ habent fenestras
ꝑquas ad eos ueritatis lumen introeat. sed
foramina quȩdã & occultos meatꝰ. ꝑ quos

Expanded text:
et juxta Septuaginta dicere, ne eos frustra proposuisse et juxta Septuaginta dicere, ne eos frustra proposuisse quem nos decorem possumus dicere: eo quod omnis sermo haereticorum concinnus atque compositus, et habens pulchritudinem eloquentiae saecularis, facilius decipiat audientes. Vectes autem Damasci, quasiphilosophorum. Verbi gratia: Ostium vocatur, qui falsum dogma concepit et peperit, ut Arius in matibus, immo sophismatibus, et pseudomenis atque soritis, quae ab aliis male inventa sunt, roborare conantur. Cumque contriti fuerint atque confracti vectes Damasci, disperdet etiam habitatores de campo Ὦν, quod interpretatur labor, sive dolor. Omnes enim haeretici labore nimio ac dolore quaerendi ordinem aliquem, et consequentiam haereseos suae reperire conati sunt. Et concidam tribum ex viris Charram, quod lingua nostra in foramina vertitur. Non enim habent fenestras, per quas ad eos lumen veritatis introeat; sed foramina quaedam et occultos meatus, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ. quȩ in ꝑrincipio fidei possunt dice¬
Ꝙ si ñ fuerint plaustris acrotis ferreis atq
dentatis de quib psalmista dicit. filui homi¬
nũ.dentes eor. arma & sagittȩ. concisȩ atq
serratȩ : possunt etiam ea dicere quȩ sequunt᷑.
& peꝑimus. sp̃m salutis tuȩ faciemus suꝑ t̾rã.
Sumulq considera. qđ ꝑfectȩ ȩtatis uiros seca¬
re ñ possunt. sed eos qui adhuc inutero sunt¬
uł qui adhuc solidum cibũ cape nequeunt.¬
& adhuc lacte nutriunt᷑ infantię. Istȩ autem
pregnantes de galaad sunt. qđ int̃p̃tat᷑ trans¬
latio siue transmigratio testimonii. Migra¬
uerunt enĩ de ȩccła in heresim. & testimonia
dĩ quȩ prius acceꝑant ad alienos terminos
transtulerunt. Sed emittet dñs ignẽ indomũ
atahel. quem ipsi uocant atahel idest uisionẽ
dĩ. ignem quiligna in eis stipulãq comsumat.
&e deuoret fundamenta filii ader. Debemꝰ enĩ

Expanded text:
credentium, quae in principio fidei possunt dicecredentium, quae in principio fidei possunt dicerturivimus ; et si non fuerint plaustris ac rotis ferreis ac dentatis de quibus Psalmista dicit: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae , concisae atque ferratae, possunt etiam ea dicere quae sequuntur: Et peperimus, spiritum salutis tuae faciemus super terram. Simulque 229 considera quod perfectae aetatis viros secare non possint; sed eos qui adhuc in utero sunt, vel qui solidum cibum capere nequeunt, et adhuc lacte nutriuntur infantiae. Istae autem praegnantes de Galaad sunt, quod interpretatur translatio, sive transmigratio testimonii. Migraverunt enim de Ecclesia in haeresim, et testimonia ei quae prius acceperant, ad alienos terminos transtulerunt. Sed mittet Dominus ignem in domum Azael, quam ipsi vocant AZAEL  , id est, visionem Dei: ignem qui ligna in eis stipulamque consumat, et devoret fundamenta filii Ader. Debemus enim
Abbreviated transcription (Latin):
eum. idest damasci popłm siue aran id est
syrũ: hunc sensum uixta hystoriã habere
potest. Si semel esset meũ popłm ꝑsecutus
aut scdo: darẽ ueniã. Nunc uͦ cum tercio &
quarto crudelis ex titerit. ut captiuã multi¬
tudinẽ plaustris ferreis tereret: nonne eum
debeo plagis corriꝑe. nonne uultũ clementiȩ
meȩ auersari abeo: Iuxta tropologiã uero
hoc possumus dicere. Primũ peccatũ est. cogi¬
tasse quȩ mala sunt.Scđ̾m. cogitationib
adquieuisse ꝑuersis. Terciũ. qđ mente decre-¬
ueris oꝑe complesse. Quartũ. post peccatum
non agere poenitentiam. & insuo sibi compla¬
cere delicto. Hoc om̃s faciunt heretici. qui ñ
solum cogitant & faciunt mala: sed doctri-
na sua simplices quosq decipiunt. & in morẽ
damascenorũ qui int̾p̃tant᷑ sanguinẽ biben
gnum est ut eos corripiam plagis. & auertã
abeis faciem meã. ut qui ueritatẽ meorum
doginatũ ñ uident. auersione uultꝰ mei
tenebris obruant᷑. Contriuer̃ enĩ siue disse.

Expanded text:
eum, id est, Damasci populum, sive Aram, id est, Syrum, hunc sensum juxta historiam habere potest: Si semel meum esset populum persecutus, aut secundo, darem veniam: nunc vero cum tertio et quarto crudelis exstiterit, ut captivam multitudinem plaustris ferreis tereret: nonne debeo eum plagis corripere? nonne clementiae meae vultum aversare ab eo? Juxta tropologiam vero hoc possumus dicere: Primum peccatum est, cogitasse quae mala sunt. Secundum, cogitationibus acquievisse perversis. Tertium, quod mente decreveris, opere complesse. Quartum, post peccatum non agere poenitentiam, et in suo sibi complacere delicto. Hoc omnes faciunt haeretici, qui non solum cogitant, et faciunt mala, sed doctrina sua quosque simplices decipiunt, et in morem Damascenorum, qui interpretantur, sanguinem bibentgnum est, ut eos plagis corripiam, et avertam ab eis faciem meam? ut qui veritatem dogmatum meorum non vident, aversione vultus mei tenebris obruantur. Contriverunt enim, sive dissecu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa flexis genib pluuias impetrauit. Si gͦ
de chermel dicit in quo habitauit nabal: ma¬
gis pastorũ gregib conuenit. quia est iuxta
solitudinẽ. Sun aut̃ de illo qui uicinꝰ est litori:
ad reges & ad suꝑbiã ꝑtinet regũ isrł. quos
imminente captiuitate instar montium
desertors dicit esse uastandos. Aliter. Cũ dñs
suꝑ montẽ sita latere non potest. & in qua
quasi clara biiccina insonuerit: tunc omĩa
speciosa pastor idest doctrina hereticor
quȩ pulchro uidebitur sermone composita. &
cognitio circuncisionis. hoc enĩ in terpretatur
chermel ꝑquam sibi uerȩ circuncisionis scientiã
pollicent᷑. lugebit atq siccabit᷑. idest popłors
milia quȩ ꝓpt̃ simplicitatẽ uocant᷑ greges.
subita ariditate marcescent. Hȩc dic̃ dñs.
Suꝑtrib scelerib damasci &e suꝑ quattuor non
conuertã eo qđ triturauerint in plaustris ferreiᷤᷤ
pregnantes gala ad. & mittã ignẽ indomũ

Expanded text:
propheta flexis genibus pluvias impetravit . Si ergo propheta flexis genibus pluvias impetravit . Si ergo de Chermel dicit, in quo habitavit Nabal, magis pastorum gregibus convenit, quia est juxta solitudinem . Sin autem de illo, qui vicinus est littori, ad reges et superbiam pertinet regum Israel, quos imminente captivitate, instar montium desertorum dicit esse vastandos. Aliter: Cum Dominus super montem sita latere non potest, et in qua cem suam, et quasi clara buccina insonuerit, tunc 226 omnia speciosa pastorum, id est, doctrina haereticorum, quae pulchro videbatur sermone composita, et cognitio circumcisionis hoc enim interpretatur CHERMEL   per quam sibi verae circumcisionis scientiam pollicentur, lugebit atque siccabitur, et populorum millia, quae propter simplicitatem vocantur greges, subita ariditate marcescent. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Damasci, et super quatuor non convertam eum, eo quod trituraverint in plas Galaad. Et mittam ignem in 508 Domum
Abbreviated transcription (Latin):
stitate in qua uersatur leonũ feritas & interfe¬
ctio pecorũ. artis suȩ usũ esse sermonib. ut
uocẽ dñi terribilẽ atq metuendã rugitum
leonũ & fremitũ nominaret. euersionẽ isrłi.¬
ticarũ urbiũ: pastorũ solitudini & ariditati
ut doceret dm̃ ñ in isrł urbib idest inbethe¬
& in dan. ubi erant aurei uituli. nec in metro¬
poli samariȩ & ietrahel. sed inuera religio¬
ne uersari quȩ illo tempore colebat᷑ in syon
& ierłm. Quo rugiente de syon &e dante
uocem suã de ierłm. de syon enĩ egredit᷑ lex
gregũ isrł speciosa luxerunt. & exiccatꝰ est
uertex carmeli. qui quondã lȩtis pascuis
abundabat. Carmelus. grece dr̃ & latine.
Hebraice aut̃ appellatur chermel. Et sunt duo
montes. qui hoc uocant᷑ nomine. Alt̾ in quo fuit
nabal carmelus maritꝰ abigail adaustralem
plagã. alt̾ uxta ptolomaidã quȩ prius uo¬
cabat᷑ accho. mari imminens. in quohelias

Expanded text:
stitate, in qua versatur leonum feritas et interfestitate, in qua versatur leonum feritas et interfectio pecorum, artis suae usum esse sermonibus, ut vocem Domini terribilem atque metuendam, rugitum leonum et fremitum nominaret. Eversionem Israeliticarum urbium, pastorum solitudini  Al. sollicut doceret, Deum non in Israel urbibus, id est, in Bethel et Dan, ubi erant aurei vituli, nec in metropoli Samaria et Jezrael, sed in vera religione versari, quae illo tempore colebatur in Sion et Jerusalem. Quo rugiente de Sion, et dante vocem suam de Jerusalem de Sion enim egredietur lex regum Israel speciosa luxerunt, et exsiccatus est vertex Carmeli, qui quondam laetis pascuis abundabat. Carmelus Graece dicitur et Latine, Hebraice autem appellatur CHERMEL: et sunt duo montes, qui vocantur hoc nomine. Alter in quo fuit Nabal Carmelus, maritus Abigail ad Australem plagam. Alter juxta Ptolemaidem, quae prius vocabatur Acho, mari imminens, in quo Elias
Abbreviated transcription (Latin):
& gubernator: tristiciã suã cõparat tem¬
pestati. damnũ naufragiũ uocat. inimicos
suos uentos appellat contrarios. Rursum
ꝓsꝑitatẽ & lȩticiã aurã placidissimã & scdos
nõminat uentos. tranquilla maria &e ȩqͦra
campis similia. Eregione miles quicquid
direrit: scutũ. gladiũ. loricã. galeã. lanceã.
arcum &e sagitas. mortẽ. uulnus & uictoriã
sonat. In ore phylosophorũ semꝑ socrates &
&e peripathetici. Oratores: lysian & hy¬
periden. periclen &e demostenen. grecos.
catones. tullios & ortensios incęlum laudib
ferunt. Poetȩ. si epici sunt : homerũ atq uir¬
giliũ. si lyrici: pindarũ & flaccũ. crebro ser¬
mone concelebrant. Cur hȩc dicta sunt
Ut scilicae ostendamꝰ. etiã amos ꝓpħam qͥ pastor
de pastorib fuit. & pastor non in locis cultis
&e arborib ac uineis consitis. aut certe inter
siluas &e prata uirentia. sed in lata heremi ua-¬

Expanded text:
et gubernator, tristitiam suam comparat temet gubernator, tristitiam suam comparat tempestati, damnum naufragium vocat, inimicos suos ventos appellat contrarios; rursum prosperitatem et laetitiam, auram placidissimam et secundos nominat ventos, tranquilla maria et aequora campis similia. E regione, miles quidquid dixerit, scutum, gladium, loricam, galeam, lanceam, arcum, sagittam, mortem, vulnus, et victoriam sonat. In ore philosophorum semper Socrates et et Peripatetici. Oratores Lysiam et Hyperidem, Periclem et Demosthenem, Gracchos, Catones, Tullios, et Hortensios in coelum laudibus ferunt. Poetae, si epici sunt, Homerum atque Virgilium; si lyrici, Pindarum et 225 Flaccum crebro sermone concelebrant. Cur haec dicta sunt? ut scilicet ostendamus etiam Amos prophetam, qui pastor de pastoribus fuit, et pastor non in locis cultis et arboribus ac vineis consitis, aut certe inter silvas et prata virentia, sed in lata eremi va
Abbreviated transcription (Latin):
monstras: quasi argumentũ & ypotesin amos
ꝓpħȩ longo sermone complexus sum. illud
breuit̃ admonens. ex planationẽ & huius
&e osee ac tachͣriȩ ꝓpharũ. me &e aliis quidẽ
scĩs uiris. sed pͣcipue scȩ̃ ac uenerabilis me¬
moriȩ parenti tuȩ paulȩ dum uiueret ꝓmi¬
sisse. nec multũ errare me insponsionis fide:
si qđ matri pollicitus sũ filio reddã. Uerũ iam
tempus est.: ut ipsius ꝓpħȩ uerba ꝓponens.
qͥd m uideatur in singulis disserã
Dt dixit. Dñs desyon rugiet. & de ierłm dabit
uocem suã. Et luxerunt speciosa pastorũ. ce
ex iccatus est uertex carmeli. Lxa. Et ait.
Dñs de syon effatus est. de ierłm dedit uocem
suã. Et luxerunt pascua pastorũ. & arefactꝰ
est uertex carmeli. Naturale est ut omnes
artifices suȩ artis loquantur exemplis. & unꝰ.¬
quisq inquostudio triuit etatẽ : illius simi¬
litudines ꝓferat. Uerbi grã. qui nauta est

Expanded text:
monstras, quasi argumentum et ὑπόθεσιν Amos monstras, quasi argumentum et ὑπόθεσιν Amos prophetae longo sermone complexus sum. Illud breviter admonens, explanationem et hujus et Osee et Zachariae prophetarum, me et aliis quidem sanctis viris, sed praecipue sanctae et venerabilis memoriae parenti tuae Paulae, dum viveret, promisisse. Nec multum errare in sponsionis fide, si quod matri pollicitus sum, reddam filio. Verum jam tempus est, ut ipsius Prophetae verba proponens, quid mihi videatur, in singulis edisseram. Et dixit: Dominus de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam. Et luxerunt speciosa pastorum, et exsiccatus est vertex Carmeli. LXX: Et ait: Dominus de Sion effatus est, et de Jerusalem dedit vocem suam, et luxerunt pascua pastorum, et arefactus est vertex Carmeli. Natuartifices suae artis loquantur exemplis, et unusquisque in quo studio trivit aetatem, illius similitudines proferat: verbi gratia, qui nauta est
Abbreviated transcription (Latin):
mora siue tẽporalitas. Uerba itaq amos. quo
tempore popłs isrł auulsus erat a dno & aureis
uitulis seruiebat. siue auulsus a regno stirpis
dauid: clara uoce cecinerunt instar clangentis
tubȩ. quȩ int̃p̃tat᷑ thecuẽ. & ceciner̃t sup
isrł qui quondã erat rectissimꝰ dĩ. idest
ẽy ytafoe in dieb otiȩ regis uida. in
quo ꝓpt̃ templum & scã scõrũ fortitudo dñi
ꝑmanebat. suoq regebat imꝑio popłm confi¬
t̾entẽ. Nomen aut̃ ieroboam qui diuisionis po-¬
płi causa extiterat. significat isrłem longo
tempore intdolatriȩ errore mansisse priusꝗ
captiuitas uniuersa concuteret. quȩ in duob
annis duplicem ostendit angustiã decẽ tribu¬
um ac duarũ. ut agentes si uellent poeniten-¬
tiã: motũ terrȩ de cȩtero non sentirent.
Sȩc pammachi animo meo carissime. qui ex
interp̃tatione nominis tui quodã uaticinio
futuroꝵ omĩ arte pugnandi aduersũ dia¬
bolum &e contrarias potestates te bellare de-¬

Expanded text:
mora, sive temporalitas. Verba itaque Amos, quo tempore populus Israel avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David, clara voce cecinerunt instar clangentis tubae, quae interpretatur Thecue. Et cecinerunt super Israelem, qui quondam erat rectissimus Dei, id est Θεοῦ. In diebus Oziae regis Juda, in quo propter templum et sancta sanctorum, fortitudo Domini permanebat, suoque regebat imperio populum confitentem. Nomen autem Jeroboam, qui divisionis populi causa exstiterat, significat Israelem longo tempore in idololatriae 224 errore mansisse, priusquam captivitas universa concuteret, quae in duobus annis duplicem ostendit angustiam decem tribuum, ac duarum: ut agentes, si vellent, poenitentiam, motum terrae de caetero non sentirent. Haec, Pammachi animo meo charissime, qui ex interpretatione nominis tui, quodam vaticinio futurorum omni arte pugnandi adversum diabolum et contrarias potestates te bellare de
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. de terrenis adcȩlestia. pręceptũq nobis¬
sit describere scãm scripturã in corde nr̃o tri¬
plicit᷑. Mitcet aut̃ ignẽ dñs in om̃s munitiones
tyri. qui non solũ muros sed & fundam̃ta illiꝰ
deuorabit. De captiuitate salomonis. ꝓquo
in hebraico habet᷑ consũmata atq ꝑfecta. supͣ
diximus. Hec dicit dñs. Suꝑ trib scelerib

Expanded text:
 nobis describere sacram Scripturam in corde nostro tripliciter. Mittet autem Deus ignem in omnes munitiones Tyri, qui non solum muros, sed et fundamenta illius devorabit. De captivitate Salomonis, pro quo in Hebraico habetur, consummata atque perfecta, supra diximus. Haec dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tati sunt. on: syminachus & quinta
editio transtulerunt iniquitatẽ. aquila.¬
uana idoloꝵs auxilia. cũ popłs damasci
rege damasci de qͦ & isaias loquit᷑: omnem
sẏriȩ popłm quȩ appellabat᷑ aran. incyre¬
nen transtulerit. & obhanc causã esse nunc

Expanded text:
terpretati sunt ὢν: Symmachus et quinta editio transtulerunt, iniquitatem: Aquila,vana idolorum auxilia, cum populus Damasci, rege Damasci, de quo et Isaias loquitur, omnem Syriae populum, qui appellabatur Aram, in Cyrenem transtulerit, et ob hanc c
Abbreviated transcription (Latin):
in accarim dethecuẽ. quos uidit ꝓierłm. Sci¬
quȩ appellabant᷑ isrł & erant in samaria.
ꝓpħasse. Quod quidẽ. & aquila &e syminachus
& theodotio similit̾ transtuler̃. Primus ergo
osee ꝓpħa addecem tribus quȩ appellantur
ephraim & samaria ce domꝰ iõseph & isrł lo
quit᷑. scđs iohel ad ierłm & duas trib quȩ
uocantur uida & ierłm & iacob ꝓfert uati-¬
cinium. nullã omĩno isrłis faciens mentionẽ.
Tercius amos. nequaquã ad ierłm quȩ regnabat᷑
a tribu uida. sed adisrł & samariã pͣdicat.
Qđ & de toto uolumine eiꝰ ꝓbari potest: & ma-¬
xime ex eo qđ scriptũ ÷. Misit amasias
sacerdos bethel. ad ieroboam regẽ isrł dicens.
Rebellauit contra te amos inmedio domꝰ isrł.

Expanded text:
in Accarim de Thecue, quos vidit pro Jerusalem. Sciin Accarim de Thecue, quos vidit pro Jerusalem. Sciquae appellantur Israel, et erant in Samaria, prophetasse. Quod quidem et Aquila et Symmachus et Theodotio similiter transtulerunt. Primus ergo Osee propheta ad decem tribus quae appellantur Ephraim, Samaria, domus Joseph et Israel, loquitur. Secundus Joel, ad Jerusalem et duas tribus quae vocantur Juda et Jerusalem et Jacob, profert vaticinium, nullam omnino Israelis faciens mentionem. Tertius Amos, nequaquam ad Jerusalem quae regebatur a tribu Juda; sed ad Israel in Samaria praedicat. Quod et de toto volumine ejus probari potest, et maxime ex eo quod scriptum est: Misit Amasias sacerdos Bethel ad Jeroboam regem Israel, dicens: Rebellavit contra t
Abbreviated transcription (Latin):
& sade. & interp̃tat᷑ fortis atq robustus.
auulsus. Mediȩ litterȩ. mem. &. uau. utrisq
& suis ꝓprietatib distingunt᷑. Hic igitur
ꝓpħa quẽ nunc habemꝰ inmanib fuit de
oppido thecue. quod sex milib ad meridia¬
nã plagã abest a scã bethleem. quȩ mundi
genuit saluatorẽ. & ultra nullus est uicu¬
lus. ne agrestes quidẽ casȩ & furnorũ similes.
quas afri appellant mappalia. Tanta est
heremi uastitas. quȩ usq ad mare rubrũ
ꝑsarũq &e ȩchiopũ atq indorũ t̾minos dila¬
tat᷑. Et quia in humo arida atq arenosa
nichil omĩno frugũ gignitur: cuncta sunt
plena pastorib ut sterilitatẽ terrȩ com¬
pensent pecorũ multitu dine. Ex hoc nume¬
ro pastorũ &e amos ꝓpħa fuit. iꝑitꝰ ser¬
mone sed non scientia. Idemenĩ qͥ ꝑ omnes
ꝓpħas. in eo sp̃s sc̃s loquebat᷑. Unde nos ex
Septuaginita autẽ nescio quid uolentes. inter.¬
pretati sunt. Sermones amos qui facti sunt

Expanded text:
ustus. avulsus: mediae litterae MEM et VAU utrique et suis proprietatibus distinguuntur. Hic igitur propheta quem nunc habemus in manibus, fuit de oppido Thecue, quod sex millibus ad meridianam plagam abest a sancta Bethleem, quae mundi genuit Salvatorem; et ultra nullus est viculus, ne agrestes quidem casae et furnorum similes, quas Afri appellant mapalia. Tanta est eremi vastitas, quae usque ad mare Rubrum, Persarumque et Aethiopum atque Indorum terminos dilatatur. Et quia humi arido atque arenoso nihil omnino frugum gignitur, cuncta sunt plena pastoribus, ut sterilitatem terrae compensent pecorum multitudine. Ex hoc numero pastorum Amos propheta fuit, imperitus sermone, sed non scientia. Idem enim, qui per omnes prophetas, in eo Spiritus sanctus loquebatur. Unde nos ex Septuaginta autem, nescio quid volentes, interpretati sunt: Sermones Amos, qui facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
regio: hoc uolumine continent᷑. Quos uidit
suꝑ isrł ñ carnis ocłis sedmentis intuitu. quia
ce popłs uidebat uocẽ dĩ. & moyses tacens lo¬
quebatur ad dm̃. quando dicebat ei. Quid
clamas adme: In nouo quoq testam̃to legi¬

Expanded text:
regio, hoc volumine continentur, quos vidit regio, hoc volumine continentur, quos vidit super Israel, non carnis oculis, sed mentis intuitu: quia et populus videbat vocem Dei, et Moyses tacens loquebatur 223 ad Dominum, quando dicebat ei: Quid clamas ad me ? In novo quoque legi
Abbreviated transcription (Latin):
de ibi panem. & ibi ꝓpħabis. & in bethel ñ
adicies ultra ut ꝓphetes. quia scĩficatio regis
&e domus regni est. Cui respondit a mos.
Non eram ꝓpheta nec ꝓpħȩ filius. sed opilio ru-
sed ad isrł idest decemtrib. quȩ obpopłi mul¬
titudinẽ pristinũ nom̃ obtinuerant. In eo
aut̃ loco ubi. Lacx. transtuler̃t. in accarim:
theodotio ipsum uerbũ hebraicũ posuit. in
⁊p̃o ꝙioie. idest in pastoralib. syminachus
id est inpastorib. Et puto ꝓpt̾ deleth. &
res. litterarũ similitudinem. hic quoq de¬
ceptos. ꝓ nocedim. quasi nocerim. & ex inde
accarim posuisse sermonẽ. quanquã in pͥn¬
cipio nominis. nun. litcera nullã excusatio¬
nẽ relinquat erroris. Accarim aut̃. usq in
p̾sentiarũ hebreũ esse ñ legi. Et qui sterisi¬
accharon urbẽ phylistum. quã accarim
ex primunt quȩ omĩno non legitur. Sermo.¬
nes itaq amos qui fuit de oppido thecue ex
numero pastorũ. quia pastoralis & ipsa est

Expanded text:
abis, et in Bethel non adjicies ultra ut prophetes, quia sanctificatio regis et domus regni est. Cui respondit Amos: Non eram propheta, nec prophetae filius, sed opilio rubosed ad Israel, id est, decem tribus, quae ob populi multitudinem, pristinum nomen obtinuerant. In eo autem loco ubi Septuaginta transtulerunt, in Accarim, Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit: in ρόφοις, id est, in pastoralibus: Symmachus id est, in pastoribus. Et puto propter DALETH et RES litterarum similitudinem hic quoque deceptos, pro NOCEDIM, quasi NOCERIM: et exinde Accarim posuisse sermonem, quamquam in principio nominis NUN littera nullam excusationem relinquat erroris. Accarim autem usque in praesentiarum Hebraeum esse non legi. Et qui steriliACCARON urbem Philistiim, quam Accarim exprimunt, quae omnino non legitur. Sermones itaque Amos, qui fuit de oppido Thecue ex numero pastorum, quia pastoralis et ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
Prumum aduersũ damascũ inqua regnabat
atahel dĩ sermo dirigit᷑. qui eo tempore quo
in ramoth galaad. omnẽ regionẽ quȩ appel¬
labatur galaad & in hereditatẽ cesserat dimi¬
diȩ tribui manasse. instar tribularũ frum̃tũ
in areis triturantiũ. iugularet atq contereree.
Qđ plenius heliseus ꝓpħa in regũ uolumine
loquit᷑. ubi scriptũ legimꝰ. Stetitq cũ eo &
conturbatus est usq ad effusionẽ uultꝰ. fleuitq
uir dĩ. Cui atahel ait. Quare dñs m̃s flet
At ille respondit. Quia scio quȩ facturus sis
filiis isrł mala. Cuutates eor munitas igne
succendes. & uuenes eoꝵ int̾ficies gladio. &
paruulos elides. & pregnantes diuides. Dix̃q¬
azahel. Quid enĩ sumseruus tuus canis. ut
faciam rem istã magnã: & ait heliseus. Osten¬¬
dit mͥ dñs. te regẽ syriȩ fore. Quod aut̃ sequit᷑¬

Expanded text:
Primum adversum Damascum, in qua regnabat Primum adversum Damascum, in qua regnabat Azael, sermo Dei dirigitur, qui eo tempore quo in Ramoth Galaad, omnem regionem quae appellabatur 227 Galaad, et in haereditatem cesserat dimidiae tribui Manasse, instar tribularum frumentum in areis triturantium jugularet atque contereret. Quod plenius Elisaeus propheta in Regum volumine loquitur, ubi scriptum legimus: Stetitque cum eo, et conturbatus est usque ad suffusionem vultus flevitque vir Dei cui Azahel ait quare dominus meus flet at ille respondit quia scio quae facturus sis filiis Israhel mala civitates eorum munitas igne succendes et iuvenes eorum interficies gladio et parAzael: Quid sum enim servus tuus canis, ut faciam rem istam magnam? Et ait Elisaeus: Ostendit mihi Dominus te regem Syriae fore . Quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs. Pro tribulis quȩ hebraice appellant᷑
arsoth. & a theodotione trans late sunt rote
ferreȩ quȩ nos plaustra ferrea interp̃tati sumꝰ:
genus plaustri. quod rotis subt̃ ferreis atq
dentatis uoluitur. ut excussis frumentis sti¬
pulam in areis conterat. & in cibos iumentoꝵᷤ
ꝓpt̃ foeni sterilitatẽ in paleas cõminuat.
Rursum ubi in hebraico habet. benadab &
res. & deleth. elementorũ falsi similitudine.
neo quoq loco ubi nos diximus. dedomo uolu¬
ptatis. qđ hebraice dr̃. me. betdi. eden. & om̃s¬
res. arbitrantes. & uixta consuetudinẽ suam
ain. primȩ hebraicȩ litterȩ. chi. grecũ p̃ponen¬
tes. Crenen etiã quȩ hebraice dr̃. cira. ftuͥ¬
Rcat toͦꝯ. idest uocatũ uel nominatũ tran¬
stulerunt ꝓp̃t uerbi similitudinẽ. quia cyre.¬
& cira. etiam uocatio dici potest. & nomen ꝓpͥ¬
um appellatiuum intellexerunt. De causis
diuersȩ trans lationis breuit᷑ diximꝰ. nunc
ad sensũ eoꝵ quȩ dicta sunt transeamus.

Expanded text:
in Galaad. Pro tribulis, quae Hebraice appellantur ARSOTH  , et a Theodotione translatae sunt rotae ferreae, quae nos plaustra ferrea intepretati sumus,genus plaustri, quod rotis subter ferreis atque dentatis volvitur, ut, excussis frumentis, stipulam in areis conterat, et in cibos jumentorum propter feni sterilitatem paleas comminuat. Rursum ubi in Hebraico habetur BENADAD  RES et DALETH elementorum falsi similitudine. In eo quoque loco ubi nos diximus, de domo voluptatis, quod Hebraice dicitur MEBBETH EDEN  RES arbitrantes, et juxta consuetudinem suam AIN primae Hebraicae litterae, Chi  Χ Graecum praeponentes. Cyrenem etiam quae Hebraice dicitu id est, vocatum, vel nominatum transtulerunt, propter verbi similitudinem, quia CARAE  , vocatio dici potest, et nomen proprium, appellativum intellexerunt. De causis diversae translationis breviter diximus: nunc ad sensum eorum quae dicta sunt transeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dieb ieroboam filii ioas regis isrł. ante duos
annos terrȩ motꝰ. quando assyrios urbesq
ciliciȩ regnabat sardanapallus. de quo in¬
signis orator. turpior inquit uitus quã no¬
mine. & apud latinos ꝓcas siluius. cui amuliꝰ
expulso numitore germano successit in re¬
gnum. Quo interfecto: congregata pastors
&e latronum manu. romulus sui nominis
condidit ciuitatẽ. Hic est aut̃ ozias rexiu.¬
da cognomento azarias. qui indebitũ sibi
sacerdotiũ uindicare conatus. lepra ꝑcussus
in fronte est. quando iram dnĩ ñ solũ poena
eiꝰ qui sacrilegus fuit: sed & t̾rȩ motus oste-¬
ndit. quẽ hebrei tunc accidisse cõmemorant.
Leroboã uͦ ñ est filius nabath qui peccare fe¬
cit isrł. sed filius ioas fili i ioatham filii hieu.

Expanded text:
 sermones. filii Joas regis Israel, ante duos annos terrae motus. Quando apud Assyrios urbesque Ciliciae regnabat Sardanapalus, de quo insignis orator: Turpior, inquit, vitiis, quam nomine. Et apud Latinos Procas Silvius, cui Amulius, expulso Numitore germano, successit in regnum. Quo interfecto, congregata pastorum et latronum manu, Romulus sui nominis condidit civitatem. Hic est autem Ozias rex Juda, cognomento Azarias, qui indebitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra percussus in fronte est , quando iram Domini non solum poena ejus, qui sacrilegus fuit; sed et terrae motus ostendit, quem Hebraei tunc accidisse commemorant. Jeroboam vero non est filius Nabath, qui peccare fecit Israel , sed filius Joas filii Joathan  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ plena. Hunquid iustific abo stateram impiam.
& sacelli pondera dolosa: in quib diuites eiꝰ reple¬
ti sunt iniquitate. & habitantes in ea loqueban¬
tur mendacium: & lingua eoꝵ fraudulenta
in ore eor: Et ego gͦ coepi ꝑcutere te ꝑditione
suꝑpeccatis tuis. Tu comedes & non saturaberis.
ce humiliatio tua inmedio tui. Et app̃hendes &
ñ saluabis: & quos saluaueris in gladium dabo.
Tu seminabis & ñ metes: tu calcabis oliuã & ñ
ungueris oleo. & mustũ: & ñ bibes uinũ.
& custo disti prȩcepta amri & omẽ opus domus
achab & ambulasti in uoluptatib eors: ut da¬
rẽ te inꝑditionẽ. & habitatores tuos insibilum.¬

Expanded text:
m et saccelli pondera dolosa in quibus divites eius repleti sunt iniquitate et habitantes in ea loquebantur mendacium et lingua eorum fraudulenta in ore eorum et ego ergo coepi percutere te perditione super peccatis tuis tu comedes et non saturaberis et humiliatio tua in medio tui et adprehendes et non salvabis et quos salvaveris in gladium dabo tu seminabis et non metes tu calcabis olivam et non ungueris oleo et mustum et non bibes vinum et custodisti praecepta Omri et omne opus domus Achab et ambulasti in voluntatibus eorum ut darem te in perditionem
Abbreviated transcription (Latin):
nunc erit in conculcationẽ ut lutũ platearũ.
Dies ut edificent᷑ maceriȩ tuȩ. In die illa longe
fiet lex: indie illa usq adte ueniet assur.
& ad montẽ de monte. Et erit t̾ra in desolatio¬
nẽ ꝓpter habitatores suos. & ꝓpter fructum
cogitationũ eorũ. Pasce popłm tuum in uirga
tua. gregẽ hereditatis tuȩ. habitantes solos in
saltu. In medio carmeli pascentur basan & ga

Expanded text:
nunc erit in conculcanunc erit in conculcadies ut aedificentur maceriae tuae. In die illa longe fiet lex: in die illa usque Vulg. et ad montem de monte. Et erit terra in desolationem propter habitatores suos, et propter fructum cogitationum eorum. Pasce populum tuum in virga tua, gregem haereditatis tuae, habitantes solos in salt