comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ego suscitabo pastorẽ in t̾ra qui dere¬
licta non uisitabit. disꝑsa non queret. & con¬
tritum ñ sanabit: & id qđ stat ñ enutriet
&e carnes pinguiũ comedet. & ungulas eor
dissoluet. O pastor & idolum derelinquens
gregẽ. gladius suꝑ brachiũ eiꝰ &e suꝑ oculum
dextrũ eiꝰ Brachiũ eiꝰ ariditate siccabit᷑. &

Expanded text:
Ecce ego suscitabo pastorem in terra, qui derelicta non visitabit, dispersa non queret et contritum non sanabit, et id quod stat non enutriet et carnes pinguium comedet et ungulas eorum dissolvet. O pastor et ydolum derelinquens gregem! Gladius super brachium eius et super oculum dextrum e
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacula suscitamꝰ. ut beneficioꝵ dĩ omĩ
tempore recordemur. cum coeꝑimus habita.¬
re in urbib. Prȩcepit quoq ut facerent ta.¬
bernacula deligno pulcherrimo qͦd uidei ci.¬
trum uocant. & de palmarum ramis ac fron¬¬
dib ligni densissimi &e salicis & popłi.
Hystoriȩ iecimus fundam̃ta. ut ex his ad sp̃u¬
alia transeamus. Quã diu in ꝑfectusceͫꝰ incur.¬
su atq certamine habitamꝰ in tabernaculis.
hoc omĩ mente nitentes. ut de tabernaculis
ad firmam & stabilẽ sedẽ transeamus. idest
mͥ quia incolatus m̃s ꝓlongatus est. Et
aduena sum & ꝑegrinus sic̃ om̃s patres
mei. Hoc loquitur qui inegypto est & ad¬
huc in scło constitutꝰ. Qui aut̃ egreditur de
egypto quȩ hebraice dr̃ mesraim. & int̃pre¬

Expanded text:
tabernacula suscitamus, ut beneficiorum Dei omni tabernacula suscitamus, ut beneficiorum Dei omni tempore recordemur, cum coeperimus 931 habitare in urbibus . Praecepit quoque ut facerent tabernacula de ligno pulcherrimo, quod Judaei citrum vocant, et de palmarum ramis ac frondibus ligni densissimi, et salicis, et populi. Historiae jecimus fundamenta, ut ex his ad spiritualia transeamus. Quamdiu in profectu sumus et in cursu atque certamine, habitamus in tabernaculis, hoc omni mente nitentes, ut de tabernaculis ad firmam et stabilem sedem transeamus, id estmihi, quia incolatus meus prolongatus est ! Et: Advena ego sum, et peregrinus sicut omnes patres mei . Hoc loquitur qui in Aegypto est, et adhuc in saeculo constitutus. Qui autem egreditur de Aegypto, quae Hebraice d
Abbreviated transcription (Latin):
inquit qui relicti fuerint: de cunctis gen.¬
tibus quȩ uenerint contra ierłm. ascendent
ꝑsingulos anos ut adorent regẽ dnm̃. exer.¬
cituum. & celebrent festiuitatem taber¬
naculorum. Hȩc quoq uidei cassa sp̃e i
mille annorũ regnum futura ꝓmittunt.
cui solennitatis istud exordiũ est. Egressus
popłs isrł de egypto ꝑuastã & t̾ribilẽ a
latam solitudinẽ in qua ñ erat domus.
uilla. oppidum. specus. faciebat. sibi taler¬
nacula atq tentoria. quȩ nunc ad simili¬
tudinẽ paruulȩ auis papiliones uocait᷑.
in quib cum conuigib morarent᷑ ac libe¬
ris. & cibum capent. & ꝑ diem solis ardo¬
res. &e ꝑnoctẽ humorẽ & frigus & roris
in uiriam deuitarent. lussumq est ut
in mense septimo quinta decima die mensis.
int̾rogauerit inquit filius tuus cras dicens.
quid sibi uolunt hȩc tabercͣula: respondebis
ei. Multo temꝑore ꝑegrinati sumꝰ in egypto.
dequa eduxit  dñs insolitudinẽ.  iccirco

Expanded text:
inquit, qui relicti fuerint de gentibus quae venerint contra Jerusalem, ascendent per singulos annos, ut adorent regem Dominum exercituum, et celebrent festivitatem Tabernaculorum. Haec quoque Judaei cassa spe in mille annorum regno futura promittunt, cujus solemnitatis istud exordium est: Egressus populus Israel de Aegypto per vastam et terribilem ac latam solitudinem, in qua non erat domus, villa, oppidum, specus, faciebat sibi tabernacula atque tentoria quae nunc a similitudine parvulae avis papiliones vocantur in quibus cum conjugibus morarentur ac liberis, et cibum caperent, et per diem solis ardores, per noctem humorem, et frigus, et roris injuriam devitarent: jussumque est ut in mense septimo quinta decima die mensis finquit, interrogaverit filius tuus cras, dicens: Quid sibi volunt haec tabernacula? respondebis ei: Multo tempore peregrinati sumus in Aegypto, de qua eduxit nos Dominus in solitudinem, et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse uertatur ad lȩticiam. uel certe uidas
omĩs confitens & fidelis non aduersũ ierłm
pugnoe. sed prȩparce se inierłm. ut contra
aduersarios dimicet. & congregabit ipse
uidas diuitias omĩum gentium incircũitu.
aurũ &e argentũ & uestes multas nimis.
Aurũ &e argentũ in sensu & sermone intelli¬
gi sepe diximꝰ. Vnde & uestes ȩque debemus
acciꝑe. quib xp̃i decorat᷑ ȩccła. de qua scriptũ
est. Astitit regina a dextris tuis in uestitu de¬
aurato. circũ amicta uarietate. Quib uestib
indutam se credentium turba letat᷑. & dicit.
Exultabo in dño. quia induit me uestim̃tis
salutis. & tunica leticiȩ. Dixerat enĩ dñs ei.¬
uestes tenues accipiamꝰ. quȩ tam pulchrae
sunt atq subtiles. ut capillorũ similes esse
uideantur. Has uestes ȩccła congregat.
ut habeat quib induat popłm suum. cui
a uero concionatore p̃ceptũ est. In omĩ tem¬
pore sint uestimenta tua candida.
Et sic erit riuna equi. muli. & cameli. &

Expanded text:
et ipse vertatur ad laetitiam. Vel certe Judas, omnis confitens et fidelis, non adversum Jerusalem pugnet, sed praeparet se in Jerusalem, ut contra adversarios dimicet. Et congregabit ipse Judas divitias omnium gentium in circuitu, aurum, et argentum, et vestes multas nimis, Aurum et argentum in sensu et sermone intelligi saepe diximus: unde et vestes aeque debemus accipere, quibus Christi decoratur Ecclesia, de qua scriptum est: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate . Quibus vestibus indutam se credentium turba laetatur et dicit: Exsultabo in Domino, quia induit me vestimentis salutis, et tunica laetitiae . Dixerat enim ei Dominvestes tenues accipiamus, quae tam pulchrae sunt atque subtiles, ut capillorum similes esse videantur. Has vestes Ecclesia congregat, ut habeat quibus induat populum suum, cui a vero concionatore praeceptum est: In omni tempore sint vestimenta tua candida . Et sic erit ruina equi, et muli, et cameli, et
Abbreviated transcription (Latin):
dorẽ & insaniẽ dissoluta sint. Porro si ex hoc
dicto hereticis crudelitas dĩ uidet᷑ ostendi:
audiant hȩc uniuersa fieri. ut deficientib
malis succrescant bona. Qui enĩ in dño &
cum dño steterit: defluent carnalia eiꝰ ut
oriant᷑ sp̃ualia. & oculi qui male uidebant
cadent de foraminib suis. ut alii reponaitꝰ
qui possint dm̃ suspicere. cum ꝓpła dicente.
Adte leuaui oculos meos qͥ habitas in cȩlo.
Et lingua blasphemans ideo computrescet:
ut altera lingua renascatur quȩ glorificce
dnm. &e possit dicere. Lingua mẽa medita¬
bitur iusticiam tuam. tota die laudẽ tuã.
Unde & sẏmeon suscipiens in ulnis in fantẽ
& futura pręnuncians: ait. Ecce hic positus
est inruinam & in resurrectionẽ multorum.
ut mala cadant. & optima suscitent᷑. Unde &
dñs. In udicium inquit ego ueni in hunc muͥ.¬
dum. ut qui non uidebant uideant. & qui
uidebant cȩci fiant. Non uidebat gentiũ popłs.

Expanded text:
dorem et saniem dissoluta sit. Porro si ex hoc dorem et saniem dissoluta sit. Porro si ex hoc dicto haereticis crudelitas Dei videtur ostendi, audiat haec universa fieri, ut deficientibus malis succrescant bona. Qui enim in Domino et cum Domino steterit, defluent ejus carnalia, ut oriantur spiritualia, et oculi qui male videbant, cadent de foraminibus suis, ut alii reponantur, qui possint Dominum suscipere cum propheta dicente: Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelis . Et lingua blasphemans ideo computrescet, ut altera lingua nascatur, quae glorificet Deum, et possit dicere: Lingua mea meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam . Unde et Simeon suscipiens in ulnis Infantem, et futura praenuntians, ait: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum , ut mala cadant, et optima suscitentur. Unde et Dominus: In judicium, inquit, ego veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant . Non videbat gentilium populus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ hȩc erit ruina qua ꝑcutiet dñs ꝰ pͥopłos. qͥ
militauer̃ contra ierłm. Iabescent carnes
eorũ stantium suꝑ pedes suos. & oculi eorũ
defluent de foraminib eoꝵ. & lingua eor
tabescce inore eorũ. Quȩ passurȩ sint gs
quȩ contra urbẽ dñi dimicabunt. pͣsens seri.¬
ptura testatur. Stabunt in quit suꝑ pedes
Lingua magniloqua quȩ dĩ popłm blasphe¬
mabat soluetur insaniẽ. & intra ualliũ
dentium cõputrescet. Hȩc passos ñ esse ro-¬
manos qui ierłm subuerter̃. cunctis ꝑspi.¬
cuum est. Nisi forte udei illas nationes
de futuris cruciatib. etiã in p̾senti scło recepisse
quȩ fecerint. Legamꝰ ȩccłasticas hystorias.
quid ualerianꝰ. quid decius. qͥd diocletianus.
quid maximianus. qͥd seuissimꝰ omĩũ ma¬
ximinus. & nuꝑ uilianus passi sunit. & tunc
reb ꝓbabimꝰ etiam uixta litterã ꝓphetiȩ
ueritatẽ esse completã. qđ putruerint carneᷤ
eorũ. & oculi contabuerint. & linguȩ inpe.¬

Expanded text:
Et haec erit ruina qua percutiet Dominus omnes populos qui militaverunt contra Jerusalem. Tabescent carnes eorum stantium super pedes suos, et oculi illorum defluent de foraminibus eorum, et lingua eorum tabescet in ore eorum. Quae passurae sint gentes quae contra urbem Domini dimicabunt, praesens Scriptura testatur: Stabunt, inquit, super pedlingua magniloqua, quae Dei populum blasphemabat, solvetur in saniem, et intra vallum dentium computrescet. Haec passos non esse Romanos qui Jerusalem subverterunt, cunctis perspicuum est: nisi forte Judaei illas nationes de futuris cruciatibus, etiam in praesenti saeculo recepisse quae fecerint. Legamus Ecclesiasticas historias, quid Valerianus, quid Decius, quid Dioquid Maximianus, quid saevissimus Maximinus et Apostata Julianus passi sunt, et tunc rebus probabimus etiam juxta litteram, prophetiae veritatem esse completam, quod computruerint carnes eorum, et oculi contabuerint, et lingua in pe
Abbreviated transcription (Latin):
iudaitantes sꝑant futura corporalit̾. utiq
&e circuncisionẽ sibi & coniuigia in mille
annor imꝑio ꝓmittentes. ne impleatur
in illis maledictio quȩ scripta est. Male¬
dicta sterilis quȩ ñ facit sem̃ in isrł.
Et beatus qui habet sem̃ insyon. & domesticõ
in ierłm. Qđ si uerũ est om̃s uirgines quas
mille annorũ regnum inuenerit maledi-¬
ctioni & sterilitati ꝑpetuȩ subiacebunt.
aut certe nupturȩ sunt. ut maledictionẽ
effugiant.i die illo erit qđ suꝑfrenũ

Expanded text:
judaizantes, sperant futura corporaliter, utique judaizantes, sperant futura corporaliter, utique et circumcisionem sibi, et conjugia in mille annorum 934 imperio promittentes, ne impleatur in illis maledictio quae scripta est: Maledicta sterilis quae non facit semen in Israel; et: Beatus qui habet semen in Sion et domesticos in Jerusalem . Quod si verum est, omnes virgines quas mille annorum regnum invenerit, maledictioni et sterilitati perpetuae subjacebunt: aut certe nupturae sunt, ut maledictionem effugiant. In die illa erit, quod super frenum
Abbreviated transcription (Latin):
derun ad celebrandã festiuitatẽ taberna-¬
Ia scenderit nec uenerit illuc: & suꝑhos erit
Iruna qua ꝑcutiet dñs om̃s gentes quȩ non
ascenderunt ut agerent solennitatẽ sceno¬
phegiȩ. Hoc est peccãtum egypti. & hoc pec¬
catum omĩum gentium quȩ ñ ascenderint
ut celebrarent festiuitatẽ scenophegiȩ.
Qui ȩgyptius est & gentium cȩterarũ quam¬
diu egyptius & ethnicus ꝑmanet. non
ascendet ierłm. Et qui ascendere ñ potest.
nec gradum ad excelsa subrigere: ideo
non erit suꝑ eum ymber dnĩcȩ benedictio¬
nis. & hoc peccatum erit maximũ egyptio.
assyrio. chaldeo. syro. moabitȩ. & am̃ma.¬
nite si noluerint egredi de t̾ris suis & a.
scendere ierłm. ut ꝑ tabernacula transe.¬
ant in ierłm & inueniant ȩt̃nam domũ.
aliarũq gentium homines esse distant.
& efficiantur isrłitȩ. in quib dolus ñ est.
Hec omia quȩ nos celeri sermone ꝑstringimꝰ.
uidei &e udarzantes nr̃i immo ñ nr̃i quia

Expanded text:
erint ad celebrandam festivitatem Tabernaascenderit, nec venerit illuc: et super eos erit ruina, qua percutiet Dominus omnes gentes, quae non ascenderunt ut agerent solemnitatem scenopegiae. Hoc erit peccatum Aegypti, et peccatum omnium gentium quae non ascenderint ut celebrent festivitatem scenopegiae. Qui Aegyptius est, et gentium caeterarum, quamdiu Aegyptius et ethnicus permanet, non ascendet in Jerusalem; et quia ascendere non potest, nec gradum ad excelsa subrigere, ideo non erit super eum imber Dominicae benedictionis. Et hoc peccatum erit maximum Aegyptio, Assyrio, Chaldaeo, Syro, Moabitae, et Ammonitae, si noluerint egredi de terris suis, et ascendere Jerusalem, ut per tabernacula transeant in Jerusalem, et inveniant aeternam domum, aliarumque gentium homines esse desistant, et efficiantur Israelitae in quibus dolus non est . Haec omnia quae nos celeri sermone perstringimus, Judaei, et judaizantes nostri, immo non nostri, quia
Abbreviated transcription (Latin):
est in locis humilib sita. sed inmonte ex¬
Unde qui adoraturus est dñm exercituum
in ierłm: debet admontana conscendere.
Qui aut̃ de familiis ac tribub t̾rȩ est. & ic¬
circo dñm non potest adorare: ñ erit suꝑ
eum ymber temporaneus & serotinꝰ. nec
t̾ra illius pluuiis cęli rigabit᷑. siue ut uer-¬
terunt septuaginta. qui ñ ascenderint de
familiis t̾rȩ ad ierłm ut adorent regẽ dñm
omĩpotentẽ. cũ illis reputabunt᷑ qui pugna.
Iuod ce familia egypti non ascenderit
cẽ ñ uenerit: nec suꝑ eos erit. sederit rui.¬
Ina qua ꝑcutiet dñs om̃s gentes quȩ non
a scenderint adcelebrandã festiuitatem
tabernaculor. Hoc erit peccatũ egypti.

Expanded text:
est in locis humilibus sita, sed in monte exUnde qui adoraturus est Dominum exercituum in Jerusalem, debet ad montana conscendere. Qui autem de familiis ac tribubus terrae est, et idcirco Dominum non potest adorare, non erit super eum imber temporaneus, et serotinus, nec terra illius pluviis coeli rigabitur. Sive, ut verterunt Septuaginta, qui non ascenderint de familiis terrae ad Jerusalem, ut adorent regem Dominum omnipotentem, cum illis reputabuntur, qui pugnaQuod et si familia Aegypti non ascenderit, et non venerit: nec super eos erit, sed erit ruina qua percutiet Dominus omnes gentes, quae non ascenderint ad celebrandam festivitatem Tabernaculorum. H
Abbreviated transcription (Latin):
quidam unã arborẽ uocant. ipsũq ligni
A iunt medici & iiqui de arboꝵ & herbarũ
ineo frigescat calor. & libidinis uena siccet᷑.
ultraq filios generare non possit. Qui tali¬
um arborũ ramis ꝓtectus fuerit: exerceat
festiuitatem tabernaculorum. sextũ mensẽ
transiens qui refertur ad mundũ. & iN
septimo agens sabbatum sp̃uale. in quinta
decima die eiusdem mensis. quando noctis
luna plenissima est & om̃s t̾rȩ tenebrȩ cla¬
ro lumine resoluunt᷑. Hȩc breuit̃ dicimus.
olim animo contemplantes libroꝵ magni¬
tudinẽ. ut ad reliqua transeamꝰ. Et erit.
Qui ñ ascenderint de familiis t̾rȩ adierłm.¬
Serit suꝑeos ymber . Lxx. Et erit. Qui non
Sillis apponentur. Pro eo qͦd septuaginta
transtulerunt. & isti illis apponentur.
inhebraico scriptum est alo ale hemeie
gese. qđ aquila & simmachus & theodotio
similit̾ int̾pretati sunt. & ñ erit suꝑeos
ymber. Eccła dnĩ iesu appellat᷑ cȩlestis

Expanded text:
quidam unam arborem vocant; ipsumque ligni quidam unam arborem vocant; ipsumque ligni tatem. Aiunt medici, et hi qui de arborum et herbarum in eo frigescat calor, et libidinis vena siccetur, ultraque filios generare non possit. Qui talium arborum ramis protectus fuerit, exerceat festivitatem tabernaculorum, sextum mensem transiens, qui refertur ad mundum, et septimo agens sabbatum spirituale, in quinta decima die mensis ejusdem, quando noctis luna plenissima est, et omnes ejus tenebrae claro lumine resolvuntur. Haec breviter diximus, olim animo contemplantes librorum magnitudinem, ut ad reliqua transeamus. Et erit, qui non ascenderint de familiis terrae ad Jernon sti illis apponentur. Pro eo quod Septuaginta transtulerunt, et isti illis apponentur, in Hebraico scriptum est, ULO ALEHEM EJE GESEM, quod Aquila et Symmachus et Theodotio similiter interpretati sunt, et non erit super eos imber. Ecclesia Domini Jesu appellatur coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
nis & salutis. in tabernaculis iustoꝵ. Et in
ꝓuerbiis scriptũ repꝑimus. Domus iustoꝵ
ꝑmanent. & tabernacula eoꝵ. qui recte
agunt stabunt. De domib qđ ꝑmaneant.
de tabernaculis quod statura sint. pollicet᷑.
Dicit & in alio loco sc̃s uir. Unam peti a dño
hanc requirã. ut in habitẽ in domo dnĩ om̃ib
dieb uite meȩ . & uideam dilectionẽ dñi.
ut uisitem templũ eiꝰ. Qui in istius modi ha-¬
bitat tabernaculis. & de tabernaculis ad
atria. & de atriis ad domũ. de domo ad
templum dni ire festinat: debet celebrare
festiuitatem tabernaculoꝵ. inligno sapien
qui reclinant᷑ suꝑ eam quasi suꝑ dñm firma-¬
ti sunt. & in ramis palmarum in quibus
signum uictoriȩ & uirtutis pͣmiũ contine.¬
tur. & in frondib densissimȩ arboris quã
mẏrtũ iudei intelligunt. ꝓpt̾ mortificati¬
onẽ uitiorũ ac libidinũ. Unde & dño salua.¬
tori. a magis mẏrra offert᷑ inmunere.
& in ramis inquit salicis siue populi quam

Expanded text:
in tabernaculis justorum . Et in Proverbiis scriptum reperimus: Domus justorum permanent, et tabernacula eorum, qui recte agunt, stabunt . De domibus, quod permaneant; de tabernaculis, quod statura sint, pollicetur. Dicit et in alio loco sanctus vir: Unum petivi a Domino, hoc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, et videam delectationem Domini, et visitem templum ejus . Qui in istiusmodi habitat tabernaculis, et de tabernaculis ad atria, et de atriis ad domum, et de domo ad templum Domini ire festinat, debet celebrare solemnia tabernaculorum in ligno sapientqui reclinantur super eum, quasi super domum firmitatis . Et in ramis palmarum, in quibus signum victoriae, et virtutis praemium continetur, et in frondibus densissimae arboris quam myrtum Judaei intelligunt, propter mortificationem carnis ac libidinum. Unde et Domino Salvatori a magis myrrha offertur in munere . Et in ramis, inquit, salicis et populi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quando pharaonẽ in mare sũmersit rubro.
& ꝓ isrłitico popło dimicauit. Et stabunt
pedes eiꝰ his quoꝵ misertꝰ fuerit. & nequaqͣm
mouebunt᷑. ut rursũ de eo dici possit. Et dñs
tuba canet. & ambulabit in cõminatione irȩ
suȩ. Nec ambulabit declinante iã sole & uici¬
nis tenebris post meridiẽ. qđ suꝑ adam eum
fecisse legimꝰ. Cũq steterit: ñ stabit inualle
& in locis humilib. sed in monte qui non in¬
fructuosas arbores habeat & siluã sterilẽ. sed
ubi oliueta nascunt᷑ qͥb alit᷑ lum̃ ȩt̾nũ & sol¬
uunt᷑ infirmitates. & requies lassis tribuitur.¬

Expanded text:
quando Pharaonem in mari submersit Rubro, quando Pharaonem in mari submersit Rubro, et pro Israelitico populo dimicavit . Et stabunt pedes ejus his quorum misertus fuerit, et nequaquam movebuntur, ut rursum de eo dici possit: Et Dominus tuba canet; et ambulabit in comminatione irae suae . Nec ambulabit, declinante jam sole, et vicinis tenebris post meridiem, quod super Adam eum fecisse legimus . Cumque steterit, non stabit in valle et in locis humilibus, sed in monte, qui non infructuosas arbores habeat, et silvam sterilem; sed ubi oliveta nascuntur, quibus alitur lumen aeternum, et solvuntur infirmitates
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩtera corporis membra ꝑ uarietate causa-¬
rũ && sensus int̃pretationis accipimꝰ. sic & hoc
qđ scriptum est egredietur dñs & proeliabit᷑.
iuxta illud accipiendũ. qđ in abaicuc legimus.
Egressus es in salutẽ popłi tui. in salutẽ cũ xp̃o
tuo. Ꝙ inmichea. Quia ecce dñs egredietur
de loco suo. & descendet &e calcabit suꝑ excelsa
t̾rȩ. & consument᷑ montes subt̃ eũ. uallesq
scindent᷑. In isaia quoq. Dñs uirtutũ egredi.
et᷑ & conteret bellum. & suscitabit telum.
& clamabit suꝑ hostes suos cum fortitudine.
Egredietur gͦ dñs de loco suo: quando quietẽ &
mansuetudinẽ &e clementiã suã ꝓemendatione
peccantium rumꝑe cogitur. Qui cũ ꝑnaturã
est amarus efficitur. ñ sibi patientib: quib
amara tormenta sunt. Iste qui alibi loquit᷑¬
ꝑꝓpħam. ego sũ ds̃ &e ñ cõmutor. & ad ipsũ
iacobi. apud quẽ ñ est cõmutatio. Nunc egre¬
diet᷑ & proeliabit᷑ sicut indie certaminis.

Expanded text:
etera corporis membra, pro varietate causarum et sensuum interpretationis accipimus: sic et hoc quod scriptum est, Egredietur Dominus, et praeliabitur, juxta illud accipiendum quod in Abacuc legimus: Egressus es in salutem populi tui, in salutem cum Christo tuo . Et in Michaea: Quia ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendit et calcabit super excelsa terrae, et consumentu 915 montes subtus eum, vallesque scindentur . In Isaia quoque: Dominus virtutum egredietur, et conteret bellum, et suscitabit zelum, et clamabit super hostes suos cum fortitudine . Egredietur ergo Deus de loco suo, quando quietem et mansuetudinem et clementiam suam pro emendatione peccantium rumpere cogitur: qui cum per naturam est, amarus efficitur: non sibi, sed patientibus, quibus amara tormenta sunt. Iste qui alibi loquitam: Ego sum Deus, et non commutor . Et ad ipsum Jacobi: Apud quem non est commutatio : nunc egreditur et praeliatur sicut in die certaminis,
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ. carpit it̃ suum. &e dic̃ in psalmis. Per¬
transibo locum tabernaculi admirabilis usq
addomum dĩ. Ad mirabile est enĩ nolle habi¬
tare cumȩgyptus. sed summerso pharaone.
terrã cuꝑe reꝑmissionis intrare. Unde &
alibi loquitur. Quam dilecta tabernacula
tua dñe uirtutũ. concupiscit & deficit am¬

Expanded text:
dicit in psalmo: Pertransibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei . Admirabile est enim nolle habitare cum Aegyptiis; sed submerso Pharaone, terram cupere repromissionis intrare . Unde et alibi loquitur: Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! concupiscit et deficit an
Abbreviated transcription (Latin):
uina. & ea quȩ scripta sunt neglegentes.
Restius aut̃ camelus dici potest popłs udeoꝵ.
qui &e ipse legẽ dĩ meditat᷑ & eam ruminat.
&e uoluit inpectore. sed ñ diuidit ungulam.
ut credat in patrem &e filiũ. Ꝙ in eo iminun¬
aus est qđ nequaquã separat litterã a sp̃u.
umbram a ueritate. & portat legis onera.
populus plenus delictis. De istiusmodi came.¬
lo qui ruminat ungulamq non findit. & in
ꝓuerbiis quasi ad filium dicitur. Qui relinqͥt
custodire disciplinã patris: meditabit᷑ eloqͥa
erat. & multos habebat dominos & ꝑp̃cipi.¬
tia labebatur. ut corruens repente consur.¬
ipse uinitor loquit᷑. Ego plantaui te uineam
frugiferã. totam uerã. Omĩa quoq iumenta
hendit. ꝓ singuloꝵ naturis int̾pretanda st̃.
hoc magis dĩ filio conuenit. quã ea quȩ stul¬
ta popłs iudeoꝵ uaticinatione prȩsumit.
⁊ om̃s qui reliqui fuerint de uniuersis
gentib quȩ uenerint contra ierłni. ascendent

Expanded text:
vina, et ea quae scripta sunt negligentes. vina, et ea quae scripta sunt negligentes. Rectius autem camelus dici potest populus Judaeorum, qui et ipse Legem Dei meditatur, et eam ruminat et volvit in pectore, sed non dividit ungulam, ut credat in Patrem, et in Filium: et in eo immundus est, quod nequaquam separat litteram a spiritu, umbram a veritate, et portat Legis onera, populus plenus delictis . De istiusmodi camelo qui ruminat, ungulamque non findit, et in Proverbiis quasi ad filium dicitur: Qui relinquit custodire disciplinam patris, meditabitur eloquia erat, et multos habebat dominos, et per praecipitia labebatur, ut corruens repente consuripse vinitor loquitur: Ego plantavi te vineam frugiferam totam veram . Omnia quoque jumenta hendit, pro singulorum naturis interpretanda sunt, et hoc magis Dei Filio convenit, quam ea quae stulta populus Judaeorum vaticinatione praesumit. Et omnes qui reliqui fuerint de universis gentibus, quae venerint
Abbreviated transcription (Latin):
sed uoluptate lasciuiunt. de qͥb psalmista
cõmemorat. Nolite fieri sicut equus & mulus.
ad libidinẽ equi appellant᷑. sic mulos iuste
uocabimus. qui uirgines sunt carne ñ sp̃ũ.
rituales filios ꝓcrearint: audient ꝑisaiam.
& non dieat eunuchus. qm̃ sum lignũ aridum.
Hȩc enĩ dic̃ dñs eunuchis qui custodierint sab.¬
bata mea. & elegerint quȩ uolui. & tenuerint
foedus meum: Dabo eis indomo mea & in
muro meo locũ nominatum. & nom̃ meluiᷤ
filus &e filiab. Nom̃ sempit̾nũ dabo eis. qͦd
non deficice. Tales mulos & mulas habebant
reges ifrł: & maxime dauid qui refertur
adꝰ xp̃m. Si intelleximꝰ qui sunt equi & muli
ruentes & consurgentes: transeamꝰ ad came.¬
los animal ruminans ungulãq ñ fidens.
& dicamꝰ camelos esse om̃s peccatores t̾rȩ
qui graui delictors sarcina depͥmunt᷑. &
uident᷑ sibi sacras scripturas legere. sedun¬
gulam non findunt ruminantes eloquia di¬

Expanded text:
sed voluptate lasciviunt: de quibus Psalmista sed voluptate lasciviunt: de quibus Psalmista commemorat: Nolite fieri sicut equus et mulus,ad libidinem, equi apellantur: sic mulos juste vocabimus, qui virgines sunt carne et non spiritu: rituales filios procrearint, audient per Isaiam; Et ne dicat eunuchus, quoniam sum lignum aridum. Haec enim dicit Dominus eunuchis, qui custodierint sabbata mea, et elegerint quae volui, et tenuerint foedus meum, dabo eis in domo mea et in muro meo locum nominatum, et nomen melius a filiis et filiabus: nomen sempiternum dabo eis quod non deficiet . Tales mulos et mulas habebant reges Israel, et maxime David, qui refertur ad Christum . Si intelleximus qui sint equi et muli ruentes et consurgentes, transeamus ad camelos, animal ruminans, ungulamque non findens : et dicamus, camelum esse omnes peccatores terrae, qui gravi peccatorum sarcina deprimuntur, et videntur sibi sanctas Scripturas legere, sed ungulam non findunt, ruminantes eloquia di
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. & om̃ium iumentoꝵ. quȩ fuerint in
castris illis uxta ruinã hancꝰ. & hȩc ude
sub NAYACΗ N Ω suo carnalit᷑ explen¬
da contendunt. Grandis reuera dnĩ forti¬
tudo. ut corruant in castris hostium equi
&e muli. & cameli & asini. & omĩa ium̾̃ta
eor. sic̃ & homines corruent. Magnus tri¬
umphus. głosa uictoria. bruta animalia
dõ pugnante suꝑari. Dicamꝰ gͦ iuxta coe.¬
ptam tropologiam. qđ iccirco omĩa mala
corruant quȩ prius contra ȩccłam dimicar̃.¬
ut in bona repente consurgant. Deniq qui
prius equus fuerat hinniens aduxorẽ ꝓxi.¬
mi sui. & impatiens ad libidinem ferebat᷑.
& iacebat inturpitudine uoluptatũ. cum
Et in apło. Surge qui dormis. & exurge amor.¬
tuis. & illuminabit te xp̃c. Cumq surre.¬
xerint qui ante ceciderant equi. & mollia
terga dno prȩbuerint ad seden dum dicent
adeum. Ascende suꝑ equos tuos. & equitatio
tua salus. Iuxta hunc sensum mulos accipi¬
amus qui steriles sunt. & ñ ꝓcreant filios.

Expanded text:
umentorum, quae fuerint in castris illis, juxta ruinam hanc. Et haec Judaei sub ἠλειμμένῳ suo carnaliter explenda contendunt. Grandis revera Domini fortitudo, ut corruant in castris hostium equi, et muli, cameli, et asini, et omnia jumenta eorum sicut et homines corruerant  Al. corruent. Magnus triumphus, gloriosa victoria, bruta animalia Deo pugnante superari. Dicamus ergo juxta coeptam tropologiam: quod idcirco omnia mala corruant, quae prius contra Ecclesiam dimicaveut bona repente consurgant. Denique qui prius equus fuerat hinniens ad uxorem proximi sui , et impatiens ad libidinem ferebatur, et jacebat in turpitudine voluptatum: cum Et in Apostolo: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Cumque surrexerint qui ante ceciderant equi, et mollia terga Domino praebuerint ad sedendum, dicent ad Deum: Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . Juxta hunc sensum mulos accipiamus, qui steriles sunt, et non procreant filios;
Abbreviated transcription (Latin):
usmodi in ebriauerint torcularia. habita.¬
bimus inierłm. In qua anathema ultra
ñ erit. maledictio uidelicet & abomina.
spũ dĩ loquens. dicit anathema iħu. Et ꝓ
fr̃m salute anathema esse cupit. imitari
uolens dñm suum. qui ce ipse cũ ñ esset
maledictio: ꝓ nob̾ factus est maledictio.
Ablato aut̃ omĩ anathemate: habitabit
ierłm secura atq confidens. & illud in se
expͥmens. Qui confidit in dño. beatus erit.
& meliꝰ est confidere in dño. quã confidere
in homine. De qua securitate & confidentia.
ieremias ꝓ pħa cõmemorat. Benedictus

Expanded text:
usmodi inebriarint torcularia, habitausmodi inebriarint torcularia, habitabimus in Jerusalem, in qua anathema ultra non erit, maledictio videlicet et abominatispiritu Dei loquens, dicit anathema Jesu . Et pro fratrum salute anathema esse cupit, imitari volens Dominum suum, qui et ipse cum non esset maledictio, pro nobis factus est maledictio . Ablato autem omni anathemate, habitabit Jerusalem secura atque confidens, et illud in se exprimens: Qui confidit in Domino, beatus est. Et: Melius est confidere in Domino, quam confidere in homine : de qua securitate et confidentia Jeremias propheta commemorat: Benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
angulos transeamꝰ. Ad quos cum ꝑuenerimꝰ:
statim nobis occurr& turris ananeel quod
int̾pretatur gratissimꝰ dĩ. Quid enĩ turre
salomonis gratius est. de qua ad sponsam dr̃.
sicut turris dauid ceriuix tua. quȩ edificata
est in talphyoth: Mille scuta pendent suꝑ
pensis prius & sũptib supputatis. & de qua
dr̃ adierłm. Fiat pax in uirtute tua. &
abundantia in turrib: tuis. De qua & sc̃s dđ̃
ad dñi loquitur. Deduxistime quia factus
es ses mea. turris fortitudinis a facie inimi.¬
ci de turre ananeel ꝑuenimus ad regis tor¬
cularia. ꝓ quib & tres psalmi titulũ habeNt̃.
ce dñs dicit inisaia. torcular calcaui solus.
ut exuheret in illis nr̃a uindemia. & expͥ¬
mamus botros. & rubentia in xp̃i sanguine
musta calcemus. ut hibamꝰ uinum qͦd leti.¬
ficat cor hominis. & sponsa desiderat per¬
sponsi sodales loquens. Inducite me incel¬
lamuini. ponite suꝑme caritatẽ. Si nos isti¬

Expanded text:
angulos transeamus, ad quos cum pervenerimus, angulos transeamus, ad quos cum pervenerimus, statim nobis occurrit turris Ananeel, quod interpretatur, gratissimus Dei. Quid enim turre Salomonis gratius est? de qua ad sponsam dicitur: Sicut turris David cervix tua, quae aedificata est in Thalphioth: mille scuta pendent super pensis prius et sumptibus supputatis: et de qua 925 Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis , de qua et sanctus ad Dominum loquitur: Deduxisti me, quoniam factus es spes mea: turris fortitudinis a facie inimici . De turre Ananeel pervenimus ad regis torcularia, pro quibus et tres psalmi titulum habent. Et Dominus dicit in Isaia: Torcular calcavi solus , ut exuberet in illis nostra vindemia, et exprimamus botros, et rubentia in Christi sanguine musta calcemus; ut bibamus vinum quod laetificat cor hominis ; et sponsa desiderat sponsi sodalibus loquens: Inducite me in cellam vini, ponite super me charitatem . Si nos isti
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentis eiꝰ. & qui crediderit in eum
non confundetur. Hic lapis angularis & cȩ-¬
teros lapides angulares suꝑ edificari sibi
uoluit. ut apłs paulus posset libere dicere.
Edificati suꝑ fundamentũ apłoꝵ & ꝓpħarũ.¬
ipso angulari lapide.xp̃o iħu. hos lapides
imitantur heretiei. qui omĩa głȩ & lucri
causa faciunt. & orant in angulis platearũ.
rectam semitam relinquentes. Om̃is enim
angulus. rectam lineã frangit. & iccirco mere.¬
trix in ꝓuerbus ut cunq eam acciꝑe uolue.¬
rimus: cuius ñ quiescunt pedes domi. sed
aut foris uagatur. aut in omib insidiatur
angulis platearum. cum uiderit iuuenem
insipientẽ. uitat enĩ quẽ senserit esse prudentẽ
& maturum senectute. de qua scriptũ est. cani
hominis sapientia eiꝰ: statim apprehendit &e
osculatur atq blanditur. & ducit ad lupa-¬
nar. &e inuitat ad coitũ. Relinquamꝰ gͥ simu¬
latos angulos & ad firmos atq robusos. xp̃i

Expanded text:
fundamentis ejus: et qui crediderit in eum, fundamentis ejus: et qui crediderit in eum, non confundetur . Hic lapis angularis et caeteros lapides angulares superaedificari sibi voluit, ut apostolus Paulus posset libere dicere: Aedificati super fundamentum apostoloruo angulari lapide Christo Jesu . Hos lapides non imitantur haeretici, qui omnia gloriae et lucri causa faciunt, et orant in angulis platearum, rectam semitam relinquentes. Omnis enim angulus rectam lineam frangit: et idcirco meretrix in Proverbiis , utcumque eam accipere voluerimus, cujus non quiescunt pedes domi, sed aut foris vagatur, aut in omnibus insidiatur angulis platearum, cum viderit juvenem insipientem non invitat enim quem senserit esse prudentem et maturum senectute, de quo scriptum est : Cani hominis sapientia ejus , statim apprehendit, et osculatur atque blanditur, et ducit ad lupanar, et invitat ad coitum. Relinquamus igitur simulatos angulos, et ad firmos atque robustos Christi
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad austrum luce plenissima: suꝑ quo du¬
dum ex posuimus. & nunc iccirco reticemꝰ. ne
eadẽ sepius inculcantes. lectori simꝰ fastidio.
& ex altabit᷑ ȩccła quȩ coepit a collib &e ꝑuenit
ad meridiem. & habitabit in loco suo. de quo
scriptũ est. In loco pascuȩ ibi me collocauit.
A porta beniamin qui intẽpretatur filius dex.¬
terȩ & non filius dierum ut male quidam
suspicantur. aliud est enim si in NUN. litte.¬
ram aliud si in msm. finiat᷑. & ꝑueniet
usq ad locũ portȩ orientalis & prioris usq
ad portam anguloꝵs. A uirtute incipimus
hoc quippe dextera significat. & ꝑuenimus
ras. Statimq nobis occurrit porta anguloꝵ
ubi angularis lapis est quem reꝑbauerunt
edificantes. & factus est incaput᷑ anguli.
Qui angularis lapis parietẽ utrunq connestit.
& duos popłos inunum redigit. De quo &
as loquitur ꝑisaiam. Ecce ponam insyon la¬
pidem angularem. electum. & p̃ciosum iN

Expanded text:
usque ad Austrum in luce plenissima, super quo duusque ad Austrum in luce plenissima, super quo dudum exposuimus. et nunc idcirco reticemus, ne eadem saepius inculcantes, lectori simus fastidio. Et exaltabitur Ecclesia quae coepit a collibus, et pervenit ad meridiem; et habitabit in loco suo, de quo scriptum est: In loco 924 pascuae ibi me collocavit . A porta Benjamin, qui interpretatur filius dexterae, et non filius dierum, ut male quidam suspicantur: aliud est enim si in NUN litteram, aliud si in MEM finiatur. Et perveniet usque ad locum portae orientalis et prioris, usque ad portam angulorum. A virtute incipimus: hoc quippe dextera significat; et pervenimras: statimque nobis occurrit porta angulorum, ubi angularis lapis est, quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli . Qui angularis lapis parietem utrumque connectit, et duos populos in unum redigit , de quo et Deus loquitur per Isaiam: Ecce ponam in Sion lapidem angularem, electum et pretiosum in
Abbreviated transcription (Latin):
& rursũ. magnificasti suꝑ omne nom̃ scm tuũ.
t̾ram. de quo &e abbacuc loquitur. laudis eius
plena est t̾ra. de cuius gła nominis ipse ds̃
loquit᷑. absq me ñ scies dm̃. & p̃ter nom̃ tuũ
qđ magnificatũ est suꝑ om̃s: tunc reuertet᷑
omĩs terra in quo habitauere uideiusq ad de-¬
sertus erat. & legis noticiam non habebat.
a gabaa usq ad remmon. hoc est a colle¬
usq ad excelsum. quia de terra & de deserto
ad colles. & decollib ad montana consurgimꝰ.
Unde &e sponsus in cantico canticorũ transilit
colles qui minores sunt. & salit suꝑ montes
excelsos. de quib scriptum est. Montes excelsi
ceruis. Sin aut̃ renmon malogranatũ accipe
uolumꝰ utrunq enĩ apud hebreos int̾pretat᷑:
hoc diçamꝰ qđ fines ȩccłȩ decollib incipiunt.
ut om̃is ordo ȩccłasticus construatur. De quo
supra diximus. quando int̾pretatisumꝰ plan.¬
ctum unigeniti. & planctũ sic̃ adremmon.
N ec hoc ȩccła fine contenta est. sed ꝑuenice

Expanded text:
casti super omnes nomen sanctum tuum . terra : de quo et Abacuc loquitur: Laudis ejus plena est terra . De cujus gloria nominis ipse Deus loquitur: Absque me non scies Deum, et praeter nomen meum, quod magnificatum est super omnes . Tunc revertetur omnis terra, in qua habitavere Judaei usque ad desertus erat, et Legis notitiam non habebat: a Gabaa usque ad Remmon, hoc est, a colleusque ad excelsum, quia de terra et de deserto ad colles, et de collibus ad montana consurgimus. Unde et sponsus in Cantico canticorum transilit colles qui minores sunt, et salit super montes excelsos , de quibus scriptum est: Montes excelsi cervis . Sin autem Remmon, malogranatum accipere volumus utrumque enim apud Hebraeos interpretatur, hoc dicamus, quod fines Ecclesiae de collibus incipiant, ut omnis ordo Ecclesiasticus construatur, de quo supra diximus, quando interpretati sumus planctum unigeniti, et planctum sicut Adadremmon. Nec hoc est Ecclesia fine contenta; sed perveniet
Abbreviated transcription (Latin):
sit me. prȩdicare captiuis remissionẽ. & cȩcis
ut uideant & illuminent᷑ sapientia. de qua
scriptum est. Sapientia hominis. illuminat
faciẽ eiꝰ. Et in psalmis legimꝰ. Dñs illum inat
cecos. siue sapientes facit. Hoc enĩ magis signi¬
ficat. coqͥ uy. Uidebant uidei. & quia lum̃
recipe noluerunt. ȩt̃na cecitate cooꝑti sunt.
N die illo erit tumultus dñi magnus in eis.
&e iudas pugnabit aduersum ierłm: & con¬
Igregabunt᷑ diuitiȩ omĩũ gentiũ incircũitu
Iaurũ ce argentum. & uestes multȩ satis. Lxx.
Et erit indie illo stupor dni magnus suꝑ eos.
& app̃hendet unusquisq manũ ꝓximi sui.
& adhęrebit manꝰ eiꝰ in manu ꝓrimi sui.
Et iudas p̾parabitur inierłm. ce congregabit
robur omium popłor ꝑcircũitũ. aurũ ce ar.¬
gentũ. & uestes multas nimis. Cũ hȩc fuerint
expleta miracula. ut caro hostiũ defluat.
tabescant oculi. lingua in ore blasphemantiũ
computrescat : tunc erit magnus tumultus

Expanded text:
remissionem, et caecis ut videant, 927 et illuminentur sapientia , de qua scriptum est: Sapientia hominis illuminat faciem ejus . Et in Psalmis legimus: Dominus illuminat caecos, sive sapientes facit . Hoc enim magis significat σοφοῖ. Videbant Judaei; et quia lumen recipere noluerunt, aeterna caecitate cooperti sunt. In die illa erit tumultus Domini magnus in eis: et Judas pugnabit adversum Jerusalem, et congregabuntur divitiae omnium gentium in circuitu: aurum, et argentum, et vestes multae satis. LXX: Et erit in die illa stupor Domini magnus super eos: et apprehendet unusquisque manum proximi sui, et adhaerebit manus ejus in manu proximi sui: et Judas praeparabitur in Jerusalem, et congregabit robur omnium populorum per circuitum: aurum, et argentum, et vestes multas nimis. Cum haec fuerint expleta miracula, ut caro hostium defluat, tabescant oculi, et lingua in ore blasphemantium computrescat: tunc erit magnus tumultus,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓbabo eos sicut ꝓbat᷑ aurũ. Ipse uocabit
nomen meũ. & ego exaudiã eũ. Dicam po.¬
płsm̃s es: ce ipse dic& dñs dĩ m̃s. Lxx.
Rumphea consurge suꝑ pastorẽ ieũ. & suꝑ
uirũ ciuem eiꝰ dicit dñs omp̃s. Percute pasto.¬
Irẽ & disꝑgent᷑ oues. & inducã manũ meam
Isuꝑ pastores. & erit indie illa dicit dñs. duȩ¬

Expanded text:
ocabit nomen meum, et ego exaudiam eum: dicam, Populus meus es: et ipse dicet, Dominus Deus meus. LXX: Framea, consurge super pastorem meum, et super virum civem ejus, dicit Dominus omnipotens. Percute pastorem, et dispergentur oves: et inducam manum meam super pastores. Et erit in die illa, dicit Dominus, du
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dr̃ anguloꝵ. & a turre ananeel. Non
ut greci ce latini male legunt anamael
usq ad torcularia regis qđ hebraice scri.¬
ea. hoc est inierłm. & anathema amplius ñ
erit. nullus uidelicce metus hostilis impe.¬
tus. nulla formido. sed sedebit uel habita¬
bitur ierłm ȩt̃na pace requiescens. Hȩc iudei
uxta litterã somniant. & nr̃i. i xi.aiac¬
⁊ai. qui rursũ audire desiderant. cresci.
bulbos ͥ  uuluas. & aues phasidis & attagenẽ
nequaquam ionicum seduidaicum reꝑmit.
&̾ ipsa sp̃ualit̃ disserenda est. Nos aut̃ celestem
ierłm int̾pretemur ȩccłam. quȩ incarne am¬
bulans ñ uiuit scđm carnẽ. cuius municipatꝰ
incȩlo est. Post quã enun diis iesus rex fuerit
scriptũ est. scitote quia dñs ipse est ds̃. & unũ
nomen eiꝰ. Om̃i praua religione calcata. iurta

Expanded text:
quae dicitur angulorum, et a turre Ananeel non quae dicitur angulorum, et a turre Ananeel non ut Graeci et Latini male legunt Anamael usque ad torcularia regis: quod Hebraice scriea, hoc est, in Jerusalem: et anathema amplius non erit: nullus videlicet metus hostilis impetus, nulla formido; sed sedebit vel habitabitur Jerusalem aeterna pace requiescens. Haec Judaei juxta litteram somniant, et nostri χιλιασταὶ, qui rursum audire desiderant: Crescitebulbos sibi, et vulvas, et aves Phasidis, et attagenem, nequaquam lonicum, sed Judaicum repromittuet ipsa spiritualiter disserenda est. Nos autem coelestem Jerusalem interpretemur Ecclesiam, quae, in carne ambulans, non vivit secundum carnem, cujus municipatus in coelo est . Postquam enim Dominus Jesus rex fuerit scriptum est: Scitote quoniam Dominus ipse est Deus : Et unum nomen ejus, omni prava religione calcata, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ad portã heniamin usq ad portã pͥmã usq
ad portã anguloꝵ. & usq ad turrim ana.¬
neel. usq ad torcularia regis. & habitabunt
mnea. & anathema ultra non erit. & habita¬
aquarum egressum de medio eiꝰ quȩ ad utru.¬
nque defluant mare. iudei & xp̃iani ui.
daizantes ultimo sibi tẽpore repmittunt.
quando rursũ exercenda circuncisio sit. &e
immolande uictimȩ. & omĩa legis p̾cepta
turus. ñ er̃t idola nec diuinitatis cultura
diuersa. s erit dñs unus. & reuercet᷑ omĩs t̾ra
usq ad solitudinẽ. idest in antiquu statum.
Ponitq locoꝵ uocabula. a qͦ loco usq ad quẽ
edificanda sit ierłm. De colle remmon hoc
enĩ gabaa sonat ubi arbor maligranati est
usq ad australẽ plagã ierłm. Qͦdq sequitur.
rama aut̃ in loco suo ꝑmanebit. melius
interpretatus est aquila. & cȩteri qui posu.¬
erunt ex altabitur. Rama quippe exaltatio
ramã audita est hoc est in excelsis sonuit.
pristino. a porta beniamin usq adportam

Expanded text:
 Benjamin, usque ad portam 922 primam, usque ad portam angulorum, et usque ad turrem Anamael, usque ad torcularia regis habitabunt in ea, et anathema ultra non erit, et habitarusalem, et aquarum egressum de medio ejus, quae ad utrumque defluant mare, Judaei et Christiani judaizantes, ultimo sibi tempore repromittunt, quando rursum exercenda circumcisio sit, et immolandae victimae, et omnia Legis praecepta turus, non erunt idola nec divinitatis cultura diversa, sed erit Dominus unus, et revertetur omnis terra usque ad solitudinem, id est, in antiquum statum. Ponitque locorum vocabula a quo loco usque ad quem locum aedificanda sit Jerusalem: de colle Remmon hoc enim Gabaa sonat, ubi arbor maligranati est usque ad australem plagam Jerusalem. Quodque sequitur: Rhama autem in loco suo permanebit, melius interpretatus est Aquila et caeteri, qui posuerunt, exaltabitur: Rhama quippe exaltatio Rhama audita est, hoc est, in excelsis sonuit . pristino, a porta Benjamin, usque ad portam
Abbreviated transcription (Latin):
um humore decocto. remaneat qđ igne
paratũ fuerit aduescendũ. Quȩ sunt phy¬
alȩ toram altari dñi inquas lebetes isrłi¬
tici conuertant᷑ : & supra diximꝰ. &e nunc
ex parte dicemꝰ. Laudat sponsa incantico
canticorum sponsũ suum. Maxilla eiꝰ sicut
phẏalȩ aromatum. in maxillis sermo acci.¬
pitur. Qui ꝓlatꝰ a dño uaria unguenta de-¬
ꝓmit. & tanta erit boni odoris fragrantia.
ut faciat sibi dñs flagellũ de scripturarũ
textum testimonis. &e eiciat de templo uen.¬
dentes & ementes. & dicat ad eos. Scriptũ ÷.
Domꝰ patris mei domꝰ orationis uocabitur
cunctis gentib. uos aut̃ fecistis eã domũ
negotiationis. Quidam illud qđ indaniele
scriptum est. lic&e in hebraico ñ legat᷑ sem̃
de ephraim dr̃. particeps idoloꝵ ephraim
posuit sibi scandala. ꝓuocauit chananeos
fornicantes edificati sunt. huic coaptant
loco. & omnẽ fornicatorẽ cͥananeũ &e alieni-¬
genam appellari uolunt. quẽ de domo

Expanded text:
um humore decocto, remaneat quod igne um humore decocto, remaneat quod igne paratum fuerit ad vescendum. Quae sint phialae coram altari Domini, in quas lebetes Israelitici convertantur, et supra diximus, et nunc ex parte dicemus. Laudat sponsa in Cantico canticorum sponsum suum: Maxillae ejus sicut phialae aromatum . In maxillis sermo accipitur, qui prolatus a Domino, varia unguenta depromit, et tanta erit boni odoris fragrantia ut faciat sibi Dominus 937 flagellum de Scripturarum textum testimoniis, et ejiciat de templo vendentes et ementes, et dicat ad eos: Scriptum est, domus Patris mei, domus orationis vocabitur cunctis gentibus: vos autem fecistis eam domum negotiationis . Quidam illud quod in Daniele scriptum est, licet in Hebraico non legatur: Sede Ephraim dicitur: Particeps idolorum Ephraim: posuit sibi scandala, provocavit Chananaeos: fornicantes fornicati sunt , huic coaptant loco, et omnem fornicatorem, Chananaeum et alienigenam appellari volunt, quem de domo
Abbreviated transcription (Latin):
ndit in ortum meũ ad phyalas aromatum.
pascere iortis &e colligere lilia. Ortus &
paradisus in quẽ sponsus descendit ad sponsã.
sc̃arum lectio scripturarũ est. De quib lilia
&e uiolas. &e rosas. &e uaria decerpit aromata.
ut impleat phyalas animarum credentiũ.
& dño exeis liba defundat. Istiusmodi lebe¬
tius diximus. qͦd ierłm uisionẽ ꝑacis. ce
udas ex pͥmat confitentẽ. Ex uenient
om̃s immolantes & sument ex eis. & coqͦnt
Iin eis. & nonerit mercator ultra in domo
Idnĩ exercituum indie illo. Lx .x. Et ueni¬
I ent om̃s qui immolent & sument ex his.
I& coquent in illis. & ñ chananeus ultra in
int̾pretatꝰ est mercatorẽ. quẽ & nos in hoc
loco secuti sumus. Cum lebetes fuerint uer¬
si in phẏalas: uenient om̃s incircũitu nati¬
ones. siue qui relicti fuerint de uniuersis
gentib immolantes. & sument lebetes ce
coquent in eis carnes uictimarũ ut ñcru.¬
das carnes agnicomedant: sed omĩ carni.¬

Expanded text:
ndit in hortum meum ad phialas aromatum, ndit in hortum meum ad phialas aromatum, pascere in hortis, et colligere lilia . Hortus et paradisus in quem sponsus descendit ad sponsam, sanctarum lectio Scripturarum est: de quibus lilia, et violas et rosas et varia decerpit aromata, ut impleat phialas animarum credentium, et Domino ex eis liba diffundat. Istiusmodi lebetius diximus, quod Jerusalem visionem pacis, et Judas exprimat confitentem. Et venient omnes immolantes, et sument ex eis, et coquent in eis: et non erit mercator ultra in domo Domini exercituum in die illo. LXX: Et venient omnes qui immolent et sument ex eis, et coquent in illis, et non erit Chananaeus ultra in interpretatus est mercatorem, quem et nos in hoc loco secuti sumus. Cum lebetes fuerint versi in phialas, venient omnes in circuitu nationes, sive qui relicti fuerint de universis gentibus immolantes, et sument lebetes, et coquent in eis carnes victimarum, ut non crudas carnes agni comedant, sed omni carni
Abbreviated transcription (Latin):
De hoc freno &e iacob: loquitur. Inequor ora
mittimus frenos. & omẽ corpus eoꝵ circum.¬
agimus. Ut scilicae recto gradiantur itinere.
& mollia ad sedendum dño possint terga prȩ.¬
bere. Tale frenum & talis sermo auri & ar.¬
genti uarietate compositus. feros equos sal-¬
uatori prȩparat ad sedendum. & scõs facit.
acꝓprie illius cultui consecratos. Audiui
aquodam rẽ sensu quidẽ pio ductam sed ri¬
diculam. clauos dominicȩ crucis e quib con¬
stantinꝰ augustus frenos suo equo fecerit.
scm dño appellari. Hoc utrum accipiendum
sit. lectoris prudentiȩ derelinqͦ Nos transe¬
amꝰ ad lebetes qui futuri sunt indomo dñi.
quasi phyale altaris. Erit enĩ omĩs lebes in
ierłm & inuida sanctificatꝰ dño omĩpoten¬
ti. Ament ȩneos lebetes qui amauerunt ollas
coquebant᷑ carnes uictimarũ. uertamꝰ in phy¬
alas aromatũ. coram altari dñi. De quib
sponsa dicit ad sponsum. Fratruelis m̃s desce-¬

Expanded text:
De hoc freno et Jacobus loquitur: In equorum ora De hoc freno et Jacobus loquitur: In equorum ora mittimus frenos, et omne corpus eorum circumagimus , ut scilicet recto gradiantur itinere, et mollia ad sedendum Domino possint terga praebere. Tale frenum et talis sermo auri et argenti varietate compositus, feros equos Salvatori praeparat ad sedendum; et sanctos facit, ac proprie illius cultui consecratos. Audivi a quodam rem, sensu quidem pio dictam, sed ridiculam. Clavos Dominicae crucis, e quibus Constantinus Augustus frenos equo suo fecerat, sanctum Domini appellari. Hoc utrum ita accipiendum sit, lectoris prudentiae relinquo. Nos transeamus ad lebetes, qui futuri sunt in domo Domini, quasi phialae altaris. Erit enim omnis lebes in Jerusalem, et in Juda sanctificatus Domino omnipotenti. Ament aeneos lebetes, qui amaverunt ollas coquebantur carnes victimarum, vertamus in phialas aromatum coram altari Domini, de quibus sponsa dicit ad sponsum: Fratruelis meus desce