comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti in eccłiam posse. ne exemplum cet̾is
ad ruinas delictis sius fac̃e incipiant.
nec putent sͥ uitȩ ac salutis constare
rationem. si ep̃is & sacerdotib obtem¬
dicat Et homo quicumq fecerit suꝑ¬
biam ut ñ exaͣdiat sac̾dotẽ. aut uidi¬
cem qui fu̾it in dieb illis. moriet᷑ hõ
ille. et om̃is popl̃s cũ audierit timebit.
nñ aget impie etiam n̾c. Int̾fici ds iꝰ¬
sit sacerdotib suis ñ obtemꝑantes: Iu¬
dicii sui tempꝰ constituit ñ obedienti¬
b & tẽ quidem gladio occidebant᷑ qͣn
adhuc et circuncisio carnalis manebat.
Nc̃ autẽ qrcircuncisio sp̃alis eẽ apd̾ fide¬
les dei seruos cepit. sp̾ali gladiosuꝑbio
contumaces necant᷑. dũ de ȩccłia eiciunt᷑.
Neq enim uiuere foris poss unt cũ domͦ
dei una sit. ⁊ nemini salus ẽẽ nisi in eccłia
possit: Indisciplinatos autem ꝑire dũ
ñ audiunt nec obtemꝑant salubͥb pre¬

Expanded text:
ti in ecclesiam posse, ne exemplum ceteris ti in ecclesiam posse, ne exemplum ceteris ad ruinam delictis suis facere incipiant, nec putent sibi vitae aut salutis constare rationem, si episcopis et sacerdotibus obtemdicens: Et homo quicumque fecerit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille; et omnis populus cum audierit, timebit; et non agent impie etiam nunc . Issit sacerdotibus suis non obtemperantes, iudicii sui tempus constituit non oboedientibus. et tunc quidem gladio occidebantur, quando adhuc et circumcisio carnalis manebat: nunc autem quia circumcisio spiritalis esse ad fideles seruos Dei coepit, spiritali gladio superbi et contumaces necantur, dum de ecclesia eiciuntur. neque enim uiuere foris possunt, cum domus Dei una sit et nemini salus esse nisi in ecclesia possit. indisciplinatos autem perire, dum non audiunt nec obtemperant salubribus prae
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine sepe mansit. s & ceteros qͥ cũ uir¬
ginib dormire ꝯsueuerunt: Qd̾ si peni¬
tentiam huiꝰ illiciti c̃cubit᷑ sui egerint.
et a se inuicem recesserint. inspiciant᷑
interim uirgines ab obstetͥcib diligñ¬
ter. ⁊ si uirgines inuentȩ fuerint. accep¬
tam ꝯmutationem. ad ecełlam admit¬
tanturꝰ. ac tam̃ int̾minatione ut ade-¬
os dem masculos si postmodum reu̾sȩ
fuerint. aut sicũ isdem inuna domo
ꝯ sub eodem decto simul habitauerint.
gͣuiore censura eiciant᷑. nec in eccłia p̾¬
modum facile tales recipiant᷑. Si aut̃
de eis aliqͣ corrupta fu̾it dep̃hensa.a-
gat penitentiam plenam. qr quȩ hoc
crimen admisit. ñ mariti s xp̃i adulte
ra÷. Et ideo estimato iusto tp̃r pꝰteaex¬
omologesim facta ad eccł̃iam redeant.
Qd̃obstinatȩ ꝑseuerant. nec ab inuicem¬
se separant. sciant secum hac sua ĩpudi¬
ca obstinatione nunqmͣ a nob̾ admit¬

Expanded text:
uirgine saepe mansit, sed et ceteros qui cum uiruirgine saepe mansit, sed et ceteros qui cum uirginibus dormire consueuerant. quod si paenitentiam huius inliciti concubitus sui egerint et ab se inuicem recesserint, inspiciantur interim uirgines ab obstetricibus diligenter, et si uirgines inuentae fuerint, accepta communicatione ad ecclesiam admittantur hac tamen interminatione, ut si ad eosdem masculos postmodum reuersae fueet sub eodem tecto simul habitaverint, graviore censura ejiciantur, nec in ecclesiam postmodum facile recipiantur. Si autem de eis aliquae corruptae fuerint et deprehensae, agant poenitentiam plenam, quia quae hoc crimen admisit non mariti, sed Christi adultera est, et ideo aestimato justo tempore, postea exomologesi facta ad ecclesiam redeat. Quod si obstinate perseverant, nec se ab invicem separant, sciant se cum hac sua impudica obstinatione nunquam a nobis admit
Abbreviated transcription (Latin):
concubit᷑. ipse complexꝰ. ipsa confabulato
micio. ꝗͣtum dedecoris ⁊ criminis ꝯfitetur:
Si suꝑueniens marit᷑ sponsam silam iacen¬
tem cum altero uideat. nonne indignat᷑
& fremit :ꝑzeli dolorẽ fortassis gladium
nr̃. cum uirginem suã sͥ dicatam ⁊ sc̾itati
suȩ destinatam iacere cũ alt̾o cernit qmͣ
indignat᷑ & irascitur. qͣs pęnas incestis
eiꝰmodi ꝯiunctionib ꝯminat᷑: Cuiꝰ ut
gladium sp̃italem & uenturum iudicii
diem unusqͥsq fratrum possit euade.
om̃i consilio ꝓuide. & elaborare debemꝰ
Et cum om̃s oñno di sciplinam tenere
oporteat. multomagis p̃positos i diaconos
curare hoc fas ẽ. qui exemplum ꝙ docu¬
m̃tum cet̾is de conu̾satione ⁊ morib ss.
p̃beant. Quomͦ enim possumꝰ integͥitati
& continentiȩ preesse. si exipsis incipi¬
ant corruptele & uiciorũ magistĩa ꝓce¬
dere: Ꝙ iccirco consulte & cõ uigore fe

Expanded text:
concubitus, ipse complexus, ipsa confabulatioconcubitus, ipse complexus, ipsa confabulatiomitio quantum dedecoris et criminis confitetur? si superueniens maritus sponsam suam iacentem cum altero uideat, nonne indignatur et fremit et per zeli dolorem fortassis et gladi et iudex noster cum uirginem suam sibi dicatam et sanctitati suae destinatam iacere cum altero cernit, quam indignatur et irascitur et quas paenas incestis eiusmodi coniunctionibus comminatur, cuius ut gladium spiritalem et uenturum iudicii diem unusquisque fratrum possit euadere omni consilio prouidere et elaborare debemus. et cum omnes omnino disciplinam tenere oporteat, multo magis praepositos et diaconos curare hoc fas est, qui exemplum et documentum ceteris de conuersatione et moribus suis praebeant. quomodo enim possunt integritati et continentiae praeesse, si ex ipsis incipiant corruptelae et uitiorum magisteria procedere ? Et idcirco consulte et çum uigore fec
Abbreviated transcription (Latin):
runt. postea ꝗͣ conscientia gͣuissima cohe-¬
serunt: Deniq qmͣ gͣues multorũ ruinas
hinc fieri uidemꝰ᷑ ⁊ꝑ huiꝰ modi illicitas ⁊ꝑi¬
culosas coniunctiones corrumpiplurimas
uirgines. cum summo animi nr̃i dolore
conspicimꝰ Qd̃ si ex fide se xp̃o dicauer̃t.
pudicȩ & caste sine ulla fabula ꝑseuerent:
Ita fortes acstabiles p̾miũ uirginitatis
expectent. Si autem ꝑseuerare nolunt.
uel ñ possunt. meliꝰ ẽ nubant qm in ignẽ
delictis suis cadant. Certe nullum fr̃ib
aut sororib scandalum faciant. cũ scͥptũ
sit: Si cib scandalizat frẽm. ñ manduca¬
bo carnem in scłm ne frẽm scandalizem
Nec aliqͣ putet se posse hac excusatione de¬
fendi. qd̾ & inspici& ꝓbari possit. an uir-¬
go sit: cũ & manꝰ obstetͥcum ⁊ ocłs sepe
fallat᷑. Et si incorrupta fu̾it uirgo inuen¬
ta ea parte qͦmulier potest ẽẽ. potuerit tn
& exalia corporis parte peccasse quȩ corrũ¬
pi potest⁊ tñ inspici ñ potest. Certe ipse

Expanded text:
runt postea quam conscientia grauissima cohaeserunt. denique quam graues multorum ruinas hinc fieri uidemus et per huiusmodi. inlicitas et periculosas coniunctiones corrumpi plurimas uirgines cum summo animi nostri dolore conspicimus. quod si se ex fide Christo dicauerunt, pudicae et castae sine ulla fabula perseuerent, ita fortes ac stabiles praemium uirginitatis expectent: si autem perseuerare nolunt uel non possunt, melius nubant quam in ignem delictis suis cadant. certe nullum fratribus aut sororibus scandalum faciant, cum scriptum sit: si cibus scandalizat fratrem, non manducabo carnem in saeculo ne fratrem scandalizem. Nec aliqua putet se posse hac excusatione defendi quod inspici et probari possit an uirgo sit, cum et manus obstetricum et oculus saepe fallatur, ut et si incorrupta inuenta fuerit uirgo ea parte qua mulier potest esse, potuerit tamen et ex alia corporis parte peccasse quae corrumpi potest et tamen inspici non potest. certe ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tñ in salubri ꝑsuasione maneamꝰ. scientes
& apłm dixisse Ergoego inimicꝰ factꝰ sum
uerum dicens uob̃ Qd̃ si obtemꝑauint nob̾.
gͣtissimum ẽ: Stantes eos ad salutem nr̃os̾¬
Si hominib placerem xp̃i seruus ñ eem: si
quibdam suadere ñ possumꝰ. ut eos xp̃o pla¬

Expanded text:
tamen salubri persuasione moneamus scientes et apostolum dixisse: ergo ego inimicus factus sum uerum praedicans uobis? quod si obtemperauerint, nobis gratissimum est. stantes eos ad salutem dignatSi hominibus placerem, Christi servus non essem . Si quibusdam suadere non possumus ut eos Christo pla
Abbreviated transcription (Latin):
eum ad hoc patientem ẽẽ. ut nos peni-¬
teat peccati nr̃i & reformem᷑: Apd̃ salomo¬
nem. In eccłiastico: Ne dixeris peccaui. et
quid accidit mͥ tͥste: Est enim altissim pa-¬
ciens redditor: Idem ad romanos: An ñqͥd
opulentiam bonitatis eius & sustinentiã.
& pacientiam contempnis. ignorans quia
bonitas dei. ad penitentiam te adducit:
Tu autem scđm duriciam tuam & cormm¬
penitens thesaurizas tibi iram in die ire.
& reuelationis iusti iudicii dei. qui reddet

Expanded text:
EVM AD HOC PATIENTEM ESSE VT NOS PAENITEAT PECCATI NOSTRI ET EEFOEMEMVB. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Ne dixeris: peccaui, et quid accidit mihi triste? est enim altissimus patiens redditor. Item apostolus ad Romanos: An numquid opulentiam bonitatis eius et sustinentiam et patientiam contemnis. ignorans quia bonitas Dei in paenitentiam te adducit? tu autem secundum duritiam tuam et cor inpaenitens thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudici
Abbreviated transcription (Latin):
cisma non faciendum. etiam si inuna
Te & in eadem traditione ꝑmaneat. qui
recedit: Apd̃ salomonem in eccłiastico. Sem¬
dens ligna ꝑiclitabit᷑ in eis: si excidit ferrũ
Item in ȩxodo: In domo una comedet᷑. ñ eici¬
etis de domo una carnem foras. Item in¬
psalmo.cxxii. Ecce qmͣ bonum & qmͣ ioc̃¬
dum ut habitent fr̃s in unum. Itẽ in e¬
meẽ: & qui mecum non colligit: disꝑgit.
Item in epła pauli ad corinthios.i. Obsecͦ
ut idipsum dicatis om̃s. & ñ fint in uob̃
scismata: Sitis autem compositi in eodẽ
sensir. & in eadem sententia. Item in psal¬
mo lxui. Ds̃ qui habitare facis unanimes
in domor¬

Expanded text:
isma non faciendum, etiamsi in una fide et in eadem traditione permaneat quRECEDIT. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Scindens ligna periclitabitur in eis, si exciderit ferrum. Item in Exodo: In domo una comedetur, non eicietis de domo caPsalmo CXXXII: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum ! Item in Eme est, et qui mecum non colligit spargi . Item in Epistola Pauli ad Corinthios prima: Obsecro ut id ipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata, sitis autem compositi in eodem sensu et in eadem sententia . Item in Psalmo LXVII: Deus, qui inhabitare facit unanimes in domo
Abbreviated transcription (Latin):
olianus anuleto dix̃. Iustum ẽ hẽticõ
baptizari in eccl̃ia scã:¬
heo genes abhipponȩ regio drx̃. Scd̃m
sacram̃tum dei gr̃ȩ cȩlestis qd accepimꝰ.
unum baptismum qd̃ ẽ in eccl̃ia sc̃a cre-¬

Expanded text:
olianus a Mileo dixit: Iustum est haereticum baptizari in ecclesia saTheogenes ab Hippone regio dixit: Secundum sacramentum Dei gratiae caelestis quod accepimus unum baptisma quod est in ecclesia sancta cre
Abbreviated transcription (Latin):
on fenerandum: In psalmoxiii. Le
cuniam suam ñ dedit fȩnori. & munera
suꝑ innocentes ñ accepit: Qui ista fecerit.
apd̃ ezechielem Homo autem qui erit
uistꝰ. hominem ñ opprimet: & pignꝰ debi¬
tori reddet. ⁊rapinam ñ rapiet & panem
suum esurienti dabit. ⁊ nudum oꝑiet:
pecuniam suam in usuram ñ dabit: De¬
hoc ipso in deutronomio: Nonfenerab¬
frĩ tuo fr̾i̾tito usuram pecuniȩ yusur̾ã
ciborum:¬

Expanded text:
ON FOENERANDUM. In Psalmo XIII: Qui pecuniam suam non dedit in foenore, et munera super innocentes non accepit. Qui ista fecerit apud Ezechielem: Homo autem qui erit justus hominem non opprimet et pignus debitoris reddet, et rapinam suum esurienti dabit et nudum. operiet et pecuniam suam in usuram non dabit. Item in Deuteronomio: Non faenerabis fratri tuo usuram pecuniae et usuram ciborum
Abbreviated transcription (Latin):
unaspes. & una eccł̃ia. unum debet ẽe ⁊
baptisma. & ideo dico ut siquid ad hẽti¬
cos motum aut factum fui̾t. rescindi
debere. & eos qui inde uenuint in eccłia
baptizandos esse:¬

Expanded text:
us, una ecclesia, unum debet esse et baptisma. et ideo dico ut si quid apud haereticos motum aut factum fuerit, rescindi debere, et eos qui exinde ueniunt in ecclesia baptizandos esse
Abbreviated transcription (Latin):
dadei maiestate. ne qͥd uideam in hac par¬
te negligere. qnͣdo admonet dñs & dicat.
& nunc p̃ceptũ hoc apd̃ uos ẽ osac̾dotes.
Siñ audieritis ⁊ si ñ posu̾itis in corde
ur̃o ut detis honorem nomini meo di
cit dñs. immittam in uos maledictioñẽ.
& maledicam bñdictionem ur̃am. Honor
ꝯtẽpnitur: ut cũ seille indignari ⁊ ira-¬
sci sacͥficantib dicat ⁊ cũ pęnas ȩt̾naᷤᷤ &
supplicia ꝑpetua ꝯminetur. ꝓponat᷑ a sa-¬
crilegis atq dicatur ne ira cogitetur di.
ne timeatur iudicium dñi. ne pulsetur
adeccłiam xp̃i. s sublata pęnitentia. nec
ulla exhomologesin cͥminis facta. dispe¬
foris positi ad ęccłiam redeant. ꝯmuni¬
catio ñ ꝯmunicantib offerat᷑: Quibetiã

Expanded text:
da Dei majestate, ne quid videamur in hac parda Dei majestate, ne quid videamur in hac parte negligere, quando admoneat Dominus et dicat: Et nunc praeceptum hoc ad vos est, o sacerdotes: si non audieritis, et si vestro ut detis honorem nomini meo, dicit Dominus omnipotens, immittam in vos maledictionem, et maledicam benedictionem vestram ari et irasci sacrificantibus dicat, et cum poenas aeternas et supplicia perpetua comminetur, proponatur a sacrilegis atque dicatur; ne ira cogitetur Dei, ne timeatur judicium Domini, ne pulsetur ad Ecclesiam Christi: sed sublata poenitentia, nec ulla exomologesi criminis facta, despeforis positi ad Ecclesiam redeant, communicatio a non communicantibus offeratur? XI
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ẽ: & dedit illis d̾s sp̃m transpunc¬
buerunt ut salui fierent. acꝓpterea
mittet illis d̾s oꝑationem erroris. ut
credant m̃dacio. ut iudicent᷑ om̃s qͥ non
crediderunt u̾itati: s sͥ placent in iniꝰti¬
cia: Primꝰ felicitatis gradꝰ ẽ: ñ delinq̃re.
Scd̾s: delicta cognosc̃e. Illic currit in no¬
centia indegͣ & illibata q̃ seruet. hic suc¬
cedit medicina q̃ sanet. Qd̃ utrumq isti
offenso d̾o ꝑdid̾unt. ut & missa sit gr̾a
q̃ de baptismi scĩficatione ꝑcipit᷑ & non
subueniat penitentia ꝑ qͣm culpa curat᷑.
an putas fr̃ leuia ẽẽ adu̾sus dm̃ facino¬
raparua & modica delicta. qd̃ ꝑ illos ñ
rogatur maiestas indignantis di. qd̾
ñ timet᷑ ira & ignis & dies dñi. qͦd ĩminen¬
deantixp̃o exarmat᷑ fides militantis ppłi.¬
dum tollit᷑ uigor & timorxp̃i: Uid̾int la-¬
ici hoc quomͦ curent: Sacerdotib labor
maior incũbit in asserenda & ꝓcuran-¬

Expanded text:
scriptum est: et dedit illis Deus spiritum transpuncscriptum est: et dedit illis Deus spiritum transpuncbuerunt ut salui fierent: ac propterea mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, ut iudicentur omnes qui non crediderunt ueritati, sed sibi placent in iniustitia. primus felicitatis gradus est non delinquere, secundus delicta cognoscere. illic currit innocentia integra et inlibata quae seruet, hic succedit medella quae sanet. quod utrumque isti offenso Deo perdiderunt, ut et amissa sit gratia quae de baptismi sanctificatione percipitur et non subsit paenitentia per quam culpa curatur. an putas, frater, lenia esse aduersus Deum facinora, parua et modica delicta, quod per illos non rogatur maiestas indignantis Dei, quod non timetur ira et ignis et dies Domini, quod inminente antichristo exarmatur fides militantis pdum tollitur vigor et timor Christi? Viderint laici hoc quomodo curent; sacerdotibus labor major incumbit in asserenda et procuran
Abbreviated transcription (Latin):
dacio tollit᷑. salutaris sinꝰ matͥs noũca in-¬
t̾̃cedente cludit᷑. ne de pectore ato ore lap¬
sorum fletꝰ & gemit᷑ audiatur Conpel¬
lunt᷑ ad huc insuꝑ lapsi. ut linguis atq ore
quo in capitolio ante deliq̃rant. sac̾dotib
ꝯuicium faciant:. Confessores & uirgines
&iustos qͦsq fidei laude p̃cipuos atq in
eccłia głosos. ꝯtumeliis & maledicis uoci¬
b ꝓsecuntiu: a quib quidem ñ tam nr̃o¬
rum modestia & humilitas & pudor cedi-¬
tur: qm illorũ ipsoru̾ spes & uita lacerat᷑.
Neq enim qui audit: s qui facit ꝯuiciũ
miser ẽ. Nec qui afr̃e uapulat: s qͥ frem
cedit in lege peccator est: &cũ nocentes
innocentib inuiriam faciunt: illi pati¬
untur iniuriam qui facere se credunt.
Deniq hinc illis ꝑcussa mens. & hebes
aninus & sensus alienꝰ ẽ. Ira ÷ di ñ intel¬
ligere delicta ne seqͣtur pęnitentia. sic̃

Expanded text:
dacio tollitur, salutaris sinus matris noverca indacio tollitur, salutaris sinus matris noverca intercedente praecluditur, ne de pectore atque ore lapsorum fletus et gemitus audiatur. Compelluntur adhuc insuper lapsi, ut linguis, atque ore quo in capitolio ante deliquerant, sacerdotibus convicium faciant; confessores, et virgines, et justos quoque fidei laude praecipuos atque in ecclesia gloriosos contumeliis et maledicis uocibus prosecuntur. a quibus quidem non tam nostrorum modestia et humilitas et pudor caeditur quam illorum ipsorum spes et uita laceratur. neque enim qui audit, sed qui facit conuicium, miser est: nec qui a fratre uapulat sed qui fratrem caedit, in lege peccator est: et cum nocentes innocentibus iniuriam faciunt, illi patiuntur iniuriam qui facere se credunt. denique hinc illis percussa mens et hebes animus et sensus alienus est: ira est Dei non intellegere delicta, ne sequatur paenitentia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
& intercedunt ne rogaretur ds. qͥ indig¬
nari se ipse testatur. & intcedunt ne ex¬
oretur p̃cib ꝯ satisfactionib xp̃c. qui ne¬
gare se negantem ꝓfitetur. Nos in ipso
ꝑseuitionis tempore de hoc ipso litt̾as
misimꝰ. nec auditi sumꝰ Concilio freq̾̃n¬
ter acto. ñ ꝯsensione tantũ nr̃a s & ꝯ
minatione decreuimꝰ. ut penitentiam
nemo temere pacem daret & illi contͣ
deum sacrilegi & contra sacerdotes dei impio
furore temerarii de eccłia recedentes. & cõtͣ
eccłiam parricidalia arma tollentes: elabo¬
rant ut opꝰ suum diaboli malicia ꝯsũment.
nec uulneratos diuina dem̃tia in eccłia
sua curet. miserorum penitentiam m̃dati-¬
orũ suorũ fraude corrũpunt. ne dõ indigna¬
ti satis fiat. ne xpm̃ dominum suũ qͥ xp̃i-¬
anus ẽẽ uel erubuit ante uł dimuit post¬
modũ q̃rat ne ad eccłiam qͥ de eccłia reces-¬
mis abluantur Paxuera falsȩ pacis m̃¬

Expanded text:
 intercedunt ne rogetur Deus qui indig intercedunt ne rogetur Deus qui indignari se ipse testatur. intercedunt ne exoretur precibus et satisfactionibus Christus qui negantem se negare profitetur. Nos in ipso persecutionis tempore de hoc ipso litteras misimus nec auditi sumus. concilio frequenter acto non consensione tantum nostra sed et comminatione decreuimus ut paenitentiam nemo temere pacem daret: et illi contra Deum sacrilegi, contra sacerdotes Dei impio furore temerarii, de Ecclesia recedentes, et contra Ecclesiam parricidalia arma tollentes, elaborant ut opus suum diaboli malitia consummet, nec vulneratos divina clementia in Ecclesia sua curet; miserorum poenitentiam mendaciorum suorum fraude corrumpunt, ne Deo indignanti satisfiat; ne Christum Dominum suum, qui Christianus esse vel erubuit ante, vel timuit, postmodum quaerat; ne ad Ecclesiam qui de Ecclesia recesmis abluantur. Pax vera falsae pacis men
Abbreviated transcription (Latin):
abiniustis iusticia uincatur: Nec me o
meo sermone decurrere.cum ꝯsidandũ
sit nob̃ quid ꝓferre & scrib̾e sacerdotes
dei oporteat. nec tam dolor apd̃ nos debe¬
at qͣm pudor loqͥ: & ne uidear ꝓuocat᷑
maledicta pociꝰ qm̃ crimina & peccata
c̃gerere: Laceo itaq de fraudib eccl̃iȩ fac¬
tis: Conuirationes.  adult̾ia. & uariade¬
lictorum genera pretereo. Unum illud
inquo ñ mea nec hominum s di causa
de eorũ facinore ñ puto ẽẽ reticendum.
qͦd apͥmo statim ꝑsecutionis die cũ recen¬
tia delinquentium facinora feruerent.
& sacrificiis nefandis ñ tantũ diaboli al¬
taria. s ad buc manꝰ ipse lapsorum atq
ora fumarent. ꝯmunicare cũ lapsis & pe¬
nitentiȩ agendȩ intercedere ñ destitert.
Clamat ds: Sacrificans diis eradicabit᷑.
dignatio. & ira diuina ñ tacet dicens It
fudistis libamina. & illis imposiustis
sacrificia. suꝑ hȩc ñ indignabor dic̃ dñs:

Expanded text:
ab iniustis iustitia uincatur. Nec me opab iniustis iustitia uincatur. Nec me opmeo sermone decurrere, cum considerandum sit nobis quid proferre et scribere sacerdotes Dei oporteat, nec tam dolor apud nos debeat quam pudor loqui, et ne uidear prouocatus maledicta potius quam crimina et peccata congerere. taceo itaque de fraudibus ecclesiae factis, coniurationes et adulteria et uaria delictorum genera praetereo: unum illud, in quo non mea nec hominum sed Dei causa est, de eorum facinore non puto esse reticendum, quod a primo statim persecutionis die, cum recentia deliet sacrificiis nefandis non tantum diaboli altaria, sed adhuc manus ipsae lapsorum atque ora fumarent, communicare cum lapsis et poenitentiae agendae intercedere non destiterunt. Clamat Deus: Sacrificans diis eradicabitur,dignatio et ira divina non tacet, dicens: Illis fudistis libamina, et illis imposuistis sacrificia: super haec non indignabor? dicit Dominus :
Abbreviated transcription (Latin):
socium constituerint: illi tñ qͣsi filii dia¬
boli & m̃dacio pleni ausi sunt ut scribis
ros. qui sͥ epm̃ facerent: Qd̃ in m̃dacio suo
posteaqm quinq solis ꝯuenientib naufra-¬
gis & a nob̃ abstentis detenti sunt atq c̾¬
fusi.romam cum m̾daciorum suoru mer¬
ce nauigauerunt. qͣsi uĩtas post eos naui¬
gare non posset.q̃ m̃daces linguas rei cer¬
tȩ probatione ꝯuinceret:. Atq hȩc est
fr̃ uera dem̃tia. ñ cogitare nec scire qd̾
nĩ dacia nec di fallant. noctem tam diu
ẽẽ qmͣ diu illucescat dies. clarificato autẽ
die & sole oborto luci tenebras & caliginẽ
cedere. & quȩ crassabant᷑ ꝑ noctem latro¬
cinia cessare Deniq si nomina ab eis q̃¬
rexes. ñ haberent uł qͦs falso nominarẽt.
Tanta enim apðeos etiam malorũ pe¬
nuria ẽ: ut ad illos nec de sacͥficatis nec
tium. m̃dacio numerꝰ inflat᷑ qͣi & si uerͦ
ẽẽt numerꝰ hic: aut ab hereticis eccłia au

Expanded text:
socium constituerint, illi tamen qua filii diasocium constituerint, illi tamen qua filii diaboli et mendacio pleni ausi sint ut scribis ros qui sibi episcopum facerent. quo in mendacio suo posteaquam quinque solis conuenientibus naufragis et a nobis abstentis detecti sunt adque confusi, Romam cum mendaciorum suorum merce nauigauerunt, quasi ueritas post eos nauigare non posset, quae mendaces linguas rei certae probatione conuinceret. adque haec est, frater, uera dementia non cogitare nec scire quod mendacia non diu fallant, noctem tamdiu esse quamdiu inlucescat dies, clarificato autem die et sole oborto luci tenebras et caliginem cedere et quae grassabantur per noctem latrocinia cessare. denique si nomina ab eis quaereres, non haberent uel quos falso nominarent. tanta apud eos etiam malorum paenuria est ut ad illos nec de sacrificatis nec tium mendacio numerus inflatur, quasi etsi uerus esset hic numerus, aut ab haereticis ecclesia aut
Abbreviated transcription (Latin):
gio suo fecit. Uenerat etiam cũ illo & felix
quidam. qͦm ipse extra eccłiam in heresi
pseudo episcopũ olim constituerat: S ꝙ io¬
uinus & maximꝰ comites cũ ꝓbatio hẽticoꝵ
affuerint. ob nefanda sacrificia. & crimina
in se ꝓbata. sententia nouem collegarum nr̃o¬
rum condẽpnati. & iterato qͦ a compluribꝰ
nob anno pͥore in concilio absenti. Cũ his
autẽ qͥtuor uinctͦ ẽ repositꝰ sutunurcensis.
qui nc̃ tantũ in ꝑsecutione ipse cecidit. s
& maximam partem plebis suȩ sacͥlega
ꝑsuasione deiecit. Hĩi quinq cũ paucis
uł sacrificatis uł male sͥ ꝯsciis. fortunatũ
unum ꝯsentientib talis eẽt scilicet rec¬
tor qͥles illi qui reguntur: Hinc etiam &
illic homines desꝑati & ꝑditi uentilauert
ut cũ de sacrificatis uł hẽticis ampliꝰ qmͣ
qͥnq pseudo ep̃i ñ fuiñt qͥ carthaginem
uenerint.⁊ fortunatum sibi dem̃tiȩ suȩ

Expanded text:
gio suo fecit. uenerat etiam cum illo et Felix gio suo fecit. uenerat etiam cum illo et Felix quidam quem ipse extra ecclesiam in haeresi pseudoepiscopum olim constituerat. sed et Iouinus et Maximus comites cam Priuato haeretico adfuerunt. ob nefanda sacrificia ei crimina in se probata sententia nouem collegarum nostrorum condemnati et iterato quoque a pluribus nobis anno priore in concilio abstenti. cum his autem quattuor iunctus est et Repostus Sutunurcensis, qui non tantum in persecutione ipse cecidit. sed et maximam partem plebis suae sacrilega persuasione deiecit. hi quinque cum paucis uel sacrificatis uel male sibi consciis Fortunatum unum consentientibus talis esset scilicet rector quales illi qui reguntur. Hinc iam et cillic homines desperati et perditi uentilauerunt, ut cum de sacrificatis uel haereticis amplius quam quinque pseudoepiscopi non fuerint qui Carthaginem uenerint et Fortunatum sibi dementiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
iĩtatis ꝯpendium fieret. & scires tu & col¬
legȩ nr̃i quib scͥb̃e & litt̃as mutuo aqͥb
uos acciꝑe oporteret: Si quis aut̾ẽ p̃t̾ hos
qͦs epła nr̃a complexi sumꝰ scͥb̃e uob̾ au¬
deret. sciretis eum uł sacͥficio uł libello
ẽẽ maculatũ. uel unum de hẽticis ꝑu̾sũ
scilicet & ꝓphanũ: Dactꝰ tñ occasionem
familiarissimi hõis & clerici. s & ꝑfelici
anum acolitum. qͣm cũ ꝑ se collega nr̃o
miseras. inter cetera quȩ in noticiã tuã
ꝑferenda hinc fuerant. etiam de fortu
nato tͥ scͥpsi. S dum istic felicianꝰ fr̃ nr̃
uł uento retardatur. uł accipiendis aliis
epłis a nob̃ detinetur. felicissimo ad uos
nant. qͣsi contͣ in nocentiam festinatiõe
ticum.in labesitana colonia ante mul-¬
tos fere annos obmulta & gͣuia delicta
teris seu̾issime notatũ. Qui cũ causamsu-¬
am apd̃ nos inconcilio qͦd habuimꝰ ẽdib

Expanded text:
ueritatis conpendium fieret et scires tu et colueritatis conpendium fieret et scires tu et collegae nostri quibus scribere et litteras mutuo a quibus uos accipere oporteret: si quis autem praeter hos quos epistula nostra conplexi sumus scribere nobis auderet, sciretis eum uel sacrificio uel libello esse maculatum uel unum de haereticis, peruersum scilicet et profanum. nanctus tamen occasionem familanum acolythum, quem cum Perseo collega nostro miseras, inter caetera quae in notitiam tuam perferenda hinc fuerant, etiam de Fortunato isto tibi scripsi. Sed dum istic Felicianus frater noster vel vento retardatur, vel accipiendis aliis epistolis a nobis detinetur, Felicissimo ad vos nant, quasi contra innocentiam festinatione ticum, in Lambesitana colonia ante multos fere annos ob multa et gravia delicta teris severissime notatum: qui cum causam suam ap
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃orum factis ad te pͥdem littis ꝯtinet᷑.
qui ñ tantum ab his istic abstentꝰ. s et
abste illic nuꝑ de eccłia pulsus ẽ Cũ hec
in noticia tua ẽẽ ꝯfid̾em. & ꝓcerto herere
memoriȩ & disciplinȩ tuȩ scirem: necessa-¬
rium non putaui celeriter & urgent̃ hẽti¬
corum tͥ ineptias nunciandas. Deq enim
ã catholicȩ eccłiȩ maiestatem parit̃ acdig¬
nitatẽ ꝑtinere debet qui apd̃ se hereticoꝵ
& scismaticorum moliatur audacia. Ham
et pars nouatiani maximum p̃b̃rm nuꝑ
ad nos anouatiano legatum missũ. atq
a nr̃a communicatione reiectum. nc̃ istie
Sfecisse pseudo ep̃m dicit᷑. Nec tñ de hoc
t scͥpseram quando hȩx om̃ia ꝯtempnant᷑
a nob̃. & miserim tibi ꝓxime nomina ep̃o¬
rum istic constitutorum. qui integͥ & sani
in eccłia catholica fr̃ib p̃sunt. Qd̃ utiq i¬
deo de om̃ium nr̃orum consilio placuit.
tͥ scͥbere. ut erroris diluendi ac ꝑspiciendȩ

Expanded text:
nostrorum factis ad te pridem litteris continetur: nostrorum factis ad te pridem litteris continetur: qui non tantum ab his istic abstentus, sed et abs te illic nuper de ecclesia pulsus est. cum haec in notitia tua esse confiderem et pro certo haerere memoriae et disciplinae tuae scirem, necessarium non putaui celeriter et urgenter haereticorum tibi ineptias nuntiandas. neque enim ad catholicae ecclesiae maiestatem pariter ac dignitatem pertinere debet quid apud se haereticorum et schismaticorum moliatur audacia. nam et pars Nouatiani Maximum presbyterum nuper ad nos a Nouatiano legatum missum adque a nostra communicatione reiectum nunc istic sibi fecisse pseudoepiscopum dicitur. nec tamen de hoc tibi scripseram, quando haec omnia contemnantur a nobis et miserim tibi proxime nomina episcoporum istic constitutorum qui integri et sani in ecclesia catholica fratribus praesunt. quod utique ideo de omnium nostrorum consilio placuit tibi scribere ut erroris diluendi ac perspiciendae
Abbreviated transcription (Latin):
illos solos in pȩnis remansuros. qui nolu¬
erunt ꝯsilii nr̃i salubritate sanari. Hec
mouere nos debent ꝯuicia ꝑditorui. qͦminꝰ
a uiarecta & acerta regla non recedamꝰ qͣnͣ
cerem: xp̃i seruus ñ eẽm Interest utrum
qͥs homines ꝓmereri an dm̃ cupiat: si
hominib placet᷑. ds offenditur Si uͦ id
enitim᷑ elaboremꝰ ut possimꝰ dõ place̾: et
ꝯuicia & maledicta debemꝰ humana c̃tẽp
nere. Qd̃ autem tibi de fortuinato isto pse-
res erat. quȩ in noticiam tuã deberet fe-
stinato statĩ qͣsi magna aut metuenda
ꝑferri. maxime qͣndo & fortunati nom̃
iam satis nosses qui ẽ unꝰ ex quinq p̃b̃ris
iam pͥdem de eccłia ꝓfugis. ⁊ sententia coe-¬
piscoporum nr̃orũ multorũ & gͣuissimo¬
rum uirorum nuꝑ abstentis. qui suꝑ hac
re pͥore anno ad te litteras fecert. Item fe¬
licissimum signiferum sedicionis recog¬
nosceres. qui & ipse in hisdem coep̃orum

Expanded text:
illos solos in poenis remansuros qui noluillos solos in poenis remansuros qui noluerint consilii nostri salubritate sanari. nec mouere nos debent conuicia perditorum quo minus a uia recta et a certa regula non recedamus, quacerem, Christi seruus non essem. interest utrum quis homines promereri an Deum cupiat. si hominibus placetur, Dominus offenditur. si uero id enitimur et elaboramus ut possimus Deo placere, et conuicia et manere. IX. Quod autem tibi de Fortunato isto pseudres erat, quae in notitiam tuam deberet per nos festinato statim quasi magna aut metuenda ferri, maxime quando et Fortunati nomen iam satis nosses, qui est unus ex quinque presbyteris iam pridem de ecclesia profugis et sententia coepiscoporum nostrorum multorum et grauissimorum uirorum nuper abstentis qui super hac re priore anno ad te litteras fecerunt. item Felicissimum signiferum seditionis recognosceres, qui et ipse in isdem coepiscoporum
Abbreviated transcription (Latin):
bitrio ꝓͥo ꝯstitutꝰ. sibimet ipsi uł mortem
appetit uł salutem Petrus autẽ suꝑ qͦm
edificata ab eodem dño fuerat eccłia. uiꝰi
ꝓom̃ib loquens. & eccłiȩ uoce respondens.
dei uiui.significans scilicet & ostendens
eos qui a xp̃o recesserint culpa sua ꝑire.
plantationem uͦ plantatam adeo patre ñ
ẽẽ. qͦs uidem ñ frum̃ti stabilitate solidari.
exier̃t: s non fuerunt ex nob̃ Si eñi fuis¬
sent ex nob̃: mansissent nobcũ: Itẽ paulꝰ
monet nos. cũ mali de eccłia ꝑeunt ñ mo¬
ueri. nec recedentib ꝑfidis fidem minui:¬
Qdenim inqͥt si ercider̃t a fide qͥdam il¬
lorum. nũiqͥd infidelitas illorũ fidẽ d̾i eua
nr̃ȩ ꝯuenit fr̃ dare oꝑa ne qͥs culpa nr̃a
de eccłia ꝑeat. Si autẽ qͥs ult᷑ & crimine
suo ꝑlerit. ꝙ pęnitentiam agẽ atq ad
eccłiam redire noluerit: nos die iudicii
in cupatos futuros qͥ ꝯsulim̾ sanitati

Expanded text:
bitrio proprio constitutus, sibimet ipse vel mortem bitrio proprio constitutus, sibimet ipse vel mortem appetit, vel salutem. Petrus tamen, super quem aedificata ab eodem Domino fuerat Ecclesia, unus pro omnibus loquens, et Ecclesiae voce respondens Dei uiui, significans scilicet et ostendens eos qui a Christo recesserint culpa sua perireplantationem uero plantatam a Deo patre non esse quos uidemus non frumenti stabilitate solidari, exierunt, sed non fuerunt ei nobis, si enim fuissent ex nobis, mansissent nobiscum. item Paulus monet nos cum mali de ecclesia pereunt non moueri nec recedentibQuid enim, inquit, si exciderunt a fide quidam eorum, numquid infidelitas illorum fidem Dei evacnit, frater, dare operam ne quis culpa nostra de ecclesia pereat: si autem quis ultro et crimine suo perierit et paenitentiam agere adque ad ecclesiam redire noluerit, nos die iudicii inculpatos futuros qui consulimus sanitati,
Abbreviated transcription (Latin):
feci. ob sacrificia quȩ edicto ꝓposito ce¬
lebrare popłs uidebatur. clamore po¬
pularium ad leonem denuo postulatꝰ
qͥs impugnet. ñ scilicet xp̃c. qui sac̃do¬
tes. aut constituit. aut ꝓtegit. s ille qͥ
sequit᷑ ut gubnatore sublato atrocius
grassetur: Hec quemqm fidelem & eonͣ¬
gelii memorem atq apłi p̃monentis
mandata retinentem. mouere debet
rib suꝑbi ꝯ ꝯtumaces & sacerdotum
dei hostes. aut de eccłia recedunt.
aut contͣ eccłiam faciunt: qͣndo tales
rint Hec p̃positum seruum deseri aquib¬
dam miretur aligus qͣndo ipsum dñm
magnalia & mirabilia sũma facientẽ. et
uirtutes dei patͥs factorum suorũ testimonio
corroborantem. discipłi sui reliq̃rint. & ta-¬
men ille ñ increpuit recedentes. aut gͣuit̾
ꝯminat᷑ ẽ: s magis ꝯu̾sus adapłos suos dix.
Nũqͥd & uos uultis ires Seruans scilicet &
legem qͦ homo lib̾tatis suȩ relictꝰ. & in ar¬

Expanded text:
feci ob sacrificia quae edicto proposito cefeci ob sacrificia quae edicto proposito celebrare populus iubebatur clamore popularium ad leonem denuo postulatus quis inpugnet, non scilicet Christus qui sacerdotes aut constituit aut protegit, sed ille qui sequitur, ut gubernatore sublato atrocius grassetur. VII. Nec quemquam fidelem et Evangelii memorem, atque Apostoli praemonentis mandata retinentem, movere debet,ribus superbi et contumaces et sacerdotum Dei hostes aut de Ecclesia recedunt, aut contra Ecclesiam faciunt; quando tales rint. nec praedixerint seruum deseri a quibusdam miretur aliquis, quando ipsum Dominum magnalia et mirabilia summa facientem et uirtutes Doi patris factorum suorum testimonio conprobantem discipuli sui reliquerint. et tamen ille non increpuit recedentes ant grauiter comminatus est, sed magis conuersus ad apostolos suos dixit: numquid et nos uultis ire? seruans scillegem, qua homo libertati suae relictus, et in ar
Abbreviated transcription (Latin):
luntate di fiunt. s qͥ extͣ eccłiã fiuuint.
s qui contͣ dispositionem & tͣditionẽ
ȩungłii fiunt.sic̃ ipse dñs in duode¬
cim ꝓpħis ponit & dicit Sibimet ipsi
Sacrificia eorum tamqm panis luctus.
om̃s qui manducant ea ꝯtaminabunt᷑:
Ue uob̃ filii desertores Hȩc dicit dñs:
Habuistis ꝯsilium & non ꝑ me: & feci¬
stis conuentionem ñ ꝑ sp̃m meum. adi-¬
cere peccata suꝑ peccata Ceterũ. dicoe¬
nim ꝓuocat᷑. dico dolensdico c̃pulsus.
qnͣdo ep̃c in locum defuncti substitu¬
itur. qͣndo ppłi uniu̾isi suffragio in pa
ce deligitur. quando dei auxilio in ꝑ-¬
secutione ꝓtegit᷑. collegis om̃ib fidelit̃
iunctꝰ plebi suȩ in ep̾atu qͣdͥennio iam
ꝓbat᷑. in quiete seruiens disciplinȩ. in
tempestate ꝓscͥptꝰ. applicito & adiuncto
ep̾atus sui nomine tociens ad leonem¬
petitꝰ in circo. in amphiteatro. dñicȩ
dignationis destimonio honorat᷑. his
ipsis &̃ dieb quib has ad te litteras

Expanded text:
luntate Dei fiunt, sed qui extra Ecclesiam fiunt, sed qui contra dispositionem et traditionem Evangelii fiunt, sicut ipse Dominus in duodecim Prophetis ponit et dicit: Sibimetipsis t iterum: Sacrificia eorum tamquam panis luctus; omnes, qui manducant ea contaminabuntur. uae uobis, filii desertores. haec dicit Dominus: habuistis consilium, non per me: et fecistis conuentionem, non per spiritummeum, adicere peccata super peccata. Ceteium — dico eniin prouooatus, dico dolens, dico conpulsus quando episcopus in locum defuncti substituitur, quando populi uniuersi suce deligitur, quando Dei auxilio in persecutione protegitur, collegis omnibus fideliter junctus, plebi suae in episcopatu quadriennio jam probatus, in quiete serviens disciplinae, in tempestate proscriptus applicito et adjunto episcopatus sui nomine, topetitus, in circo in amphitheatro dominicae dignationis testimonio honoratus, his ipsis etiam diebus quibus has ad te litteras
Abbreviated transcription (Latin):
cio fieri sacerdotem. cũ dñs in eunͣgłio
sine uoluntate dei dicat. existimat a-¬
liquis summa & magna. aut ñ sciente
aut ñ ꝑmittente deo in eccłia dĩ fieri.
& sac̃dotes id est dispensatores eiꝰ ñ de eiꝰ
sententia ordinaris hoc ÷ fidem ñ ha¬
bere.qͣ uimꝰ. hoc ẽ dõ honorem ñ dare¬

Expanded text:
cio fieri sacerdotem: cum Dominus in Evangecio fieri sacerdotem: cum Dominus in Evangesine voluntate Dei dicat; existimat aliquis summa et magna, aut non sciente aut non permittente Deo, in Ecclesia Dei fieri, et sacerdotes, id est, dispensatores ejus, non de ejus sententia ordinari? Hoc est fidem non habere qua vivimus, hoc est Deo bonorem n
Abbreviated transcription (Latin):
Princtpem plebis tuȩ ñ maledices. Cum
hȩo tanta ac talla & multa exempla prebeant
quib sacerdotalis auctoritas & pote¬
stas diuina dignatione firmat᷑. qͣles
putas ẽẽ eos qͥ sac̾dotum hostes & contͣ
eccłiam catholicam rebelles. nec p̾mo¬
nentis dñi ꝯminatione. nec fut᷑i iudicii
ultione terrent᷑: Heq enim aliunde
hereses obortȩ sunt: aut nata scismata.
unꝰ in eccłia ad tempꝰ sacerdos & ad tẽpꝰ
udex. uice. xp̃i cogitatur: Cui si scđm
magistĩa diuina obtemꝑaret fr̾nitas
uniu̾sa: nemo adu̾sum sac̾dotũ collegi-¬
um qͥcqm moueret. nemo pt diuinũ
iudiciũ. ptꝰ ppłi suffragium. post coe-¬
piscoporũ ꝯsensum. iudicem se ñ iam
epĩ s dĩ faceret Hemodiscidio unitatis
xp̃i eccł̃iã scinderet. nemosͥ placens ac
tumens seorsum foris heresim nouam
c̃deret. nͥ si ita ẽ aliqͥs sacrilegȩ temerita¬
tis. ac ꝑditȩ m̃tis. ut putet sine dĩ uidi¬

Expanded text:
principi tuae plebis non maledices. Cum principi tuae plebis non maledices. Cum haec tanta ac talia multa exempla praecedant quibus sacerdotalis auctoritas et potestas de diuina dignatione firmatur, quales putas esse eos qui sacerdotum hostes et contra ecclesiam catholicam rebelles nec praemonentis Domini comminatione nec futuri iudicii ultione terrentur? neque enim aliunde haereses obortae sunt aut nata sunt schismata unus in ecclesia ad tempus sacerdos et ad tempus iudex uice Christi cogitatur: cui si secundum magisteria diuina obtemperaret fraternitas uniuersa, nemo aduersum sacerdotum collegium quicquam moueret, nemo post diuinum iudicium, post populi suffragium, post coepiscoporum consensum, iudicem se non iam episcopis sed Deo faceret, nemo discidio unitatis Christi ecclesiam scinderet, nemo sibi placens ac tumens seorsum foris haeresim nouam conderet: nisi si ita est aliquis sacrilegae temeritatis ac perditae mentis ut putet sine Dei i
Abbreviated transcription (Latin):
tur homo ille. & om̃is homo cũ audierit
timebit: & ñ agent impie &̃ nc̃ Item ad
samuhelem cũ aiudeis sꝑneret᷑ d̾s dicit:
cipit. recipit eum qui me misit. Et cum
lȩpsum emundasset: uade inqͥt demonstͣ
te sacerdoti & cum postea tp̃r passionis
alapam accepisset a seruo sacerdotis. cum
ei dixisset sic respondes pontifici: adũsus
pontificem dñs ꝯtumeliose nichil dixit.
nec qͥcqm de sacerdotis honore detraxit:
s innocentiam suam magis asserens et
ostendens dix: Si male inquit locutꝰ fũ:
expbra de malo.si autẽ bene. qͥd me cedie
lus cum ei dictum eẽt. sic insilis insac̃do¬
tem dei maledicendo: Qmͣuis dño iam
crucifiro. sacͥlegi & impii & cruenti illi
ẽẽ cepissent. nec iam qͥcqmͣ de sac̃dotali
honore & auctoritate retinerent: tam̃
ipsũ ꝗͣuis inane nomen & umbr̃a qͣn¬
dam sac̾dotis cogitans paulꝰ nesciebam
fr̃s inquit qr pontifex ẽ: Scͥptũ÷ enim

Expanded text:
tur homo ille; et omnis populus cum audierit, tur homo ille; et omnis populus cum audierit, timebit; et non agent impie etiam nunc . Item ad Samuelem, cum a Judaeis sperneretur, Deus dicit: cit et eum qui me misit. et cum leprosum emundasset, uade, inquit, et demonstra tasacerdoti. et cum postea tempore passionis alapam accepisset a seruo sacerdotis cumque ei dixisset: sic respondes pontifici, aduersus pontificem Dominus contumeliose nihil dixit nec quicquam de sacerdotis honore detraxit, sed innocentiam suam magis adserens et ostendens, si male, inquit, locutus sum, exprobra de malo: si autem bene, quid me caedis? . lus, cum ei dictum esset: sic insilis in sacerdotem Dei maledicendo, quamuis Domino iam crucifixo sacrilegi et impii et cruenti illi esse coepissent nec iam quicquam de sacerdotali honore et auctoritate retinerent, tamen ipsum quamuis inane nomen et umbram quandam sacerdotis cogitans Paulus, nesciebam fratres, inquit, quia pontifex est. scriptum est enim:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & diues ille peccator qui de lazaro
in sinu abrahȩ posito. atq in refrigerio
constitrito implorat auxiliũ. cũ in torm̃¬
tis cruciabundꝰ flamme cremantis ardori¬
b adurat᷑. inter om̃s corporis partes mag̃
os eius & lingua pęnas dat. qr plus seilicet
lingua sua & ore peccauerat: Nam cũ scͥp¬
tum sit. neq maledici regnum d̃ĩ ꝯlegͥnt᷑.
& iterum dominꝰ in ęuͣngłio suodicit. Qui
diõit fr̃i suo fatue. & qui dixerit racha. re¬
us erit gehennȩ ignis. Quom᷑ possunt cen¬
suramdñi ultoris euade qui talia inge-¬
runt. ñ solum fr̃ib s & sacerdotib quib
honor tantꝰ᷑ de d̾i dignatione ꝯcedit᷑. ut qͥs¬
q sac̃doti eiꝰ & ad tempꝰ hic iudicanti ñ ob
temꝑet. statim necaretur: In deut̃onomi¬
o loquitur dñs ds dicens & homo quic̃q
fu̾it in suꝑbla ut ñ exaudiat sac̃dot̾ẽ aut
iudicem quic̃q fu̾it in illis dieb. morie¬

Expanded text:
unde et diues ille peccator, qui de Lazaro unde et diues ille peccator, qui de Lazaro in sinu Abraham posito adque in refrigerio constituto inplorat auxilium, cum in tormentis cruciabundus flammae cremantis ardoribus aduratur, inter omnes corporis partes magis os eius et lingua poenas dat, quia plus scilicet lingua sua et ore peccauerat. Nam cum scriptum sit: neque maledici regnum Dei consequantur, et iterum Dominus in euangelio suo dicat: qui dixerit fratri suo fatue et qui dixerit racha, reus erit in gehenna ignis, quomodo possunt censuram Domini ultoris euadere qui talia ingerunt non solum fratribus sed et sacerdotibus quibus honor tantus de Dei dignatione conceditur, ut quisque sacerdottemperaret, statim necaretur? In Deuteronomio loquitur Dominus Deus dicens: Et homo quicumque fecerit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morie
Abbreviated transcription (Latin):
altatum & extolli suꝑ cedros libani. E tͣnͣ¬
siui & ecce ñ erat: & quesiui eum & ñ est
inuent᷑ locꝰ eiꝰ Exaltatio & inflacio & arro¬
gans ac suꝑba iactatio. ñ de xp̃i magist̾io
ascendam. & suꝑstellas cȩli ponam sedem
meam.sedebo in monte alto suꝑ montes
altos. ad aquilonem ascendam suꝑ nubes.¬
et ero similis altissimo & addidit dicens
Tu uͦ ad inferos descendes infundam̃ta t̾rȩ
& qui uidebt̾ te mirabunt᷑ suꝑ te: Unde¬
& parem talib pęnam sͥptura diuna lo¬
co alio c̃minat᷑ & dic̃. Dies enim dñi saba¬
oth suꝑomnem iniuriosum & suꝑbum.
& suꝑ omnem elatũ & excelsũ De ore itaq
acde ũbis suis unusqͥsq statim ꝓdit᷑. &¬
habeat detegitur. scdm qͦd dñs in ȩunͣgłio
suo dicit: Progenies uꝑarum. quomͦ po¬
testis bona loqui. cũ sitis malis De habũ¬
dantia enim cordis os emittit. Bonus ho¬
mo de bono thesauro emittit bona & ma¬
lus homo de malo thesauro emittit mala:

Expanded text:
Libani; et transivi, et ecce non fuit; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Exaltatio et inflatio, et arrogans ac superba jactatio non de Christi magisterio, ascendam, super stellas Dei ponam sedem meam; sedebo in monte alto, super montes altos in aquilonem ascendam super nubes, ero similis Altissimo . Et addidit dicens: Tu vero ad inferos descendes in fundamenta terrae, et qui videbunt te, mirabuntur super te . Unde parem talibus poenam Scriptura divina loco alio comminatur et dicit: Dies enim Domini Sabaoth super omnem injuriosum et superbum, et super omnem elatum et excelsum . De ore itaque ac de verbis suis unusquisque statim prodit detegitur, secundum quod Dominus in euangelio suo dicit: progenies uiperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis nequam? de abundantia enim cordis os emittit. bonus homo de bono thesauro emittit bona et nequam homo de nequam thesauro emittit nequam.
Abbreviated transcription (Latin):
habeant in potestate p̾sentẽ : Conuicia
eorum quib se & uitã suam cotidie lace-¬
rant ñ timemꝰ. fustes & lapides. & gladios
quos u̾bis parricidalib iactitant ñ ꝑhor¬
rescimꝰ Qd̃ in illis ẽ homicidȩ sunt apud
dm̃ tales. necare tam̃ ñ possunt. nisi eis
dñs necare ꝑmiserit: & cum nob̃ semel
moriendum sit: illi tñ odio & ũb̃ & delictis
sacerdotał soluenda censura. qm̃ ꝯuiciis
max ẽ. uir sui iactans. nichil om̃ĩo ꝓfici-¬
et qͥ dilatauit tãqmͣ inferi animam suã

Expanded text:
habeant in potestate praesentem? conuicia habeant in potestate praesentem? conuicia eorum quibus se et uitam suam cotidie lacerant non timemus, fustes et lapides et gladios quos uerbis parricidalibus iactitant non perhorrescimus. quod in illis est, homicidae sunt apud Deum tales. necare tamen non possunt, nisi eis Dominus necare permiserit. et cum nobis semel moriendum sit, illi tamen odio et uerbis et delictis sacerdotalis soluenda censura quoniam conuiciis max est, uir sui iactans, nihil omnino proficiet, qui dilatauit tamquam inferi a
Abbreviated transcription (Latin):
petrȩ obiacentis fortitudine & mole debet
obsistere. nec intest unde ep̃o aut t̾ror aut
ꝑiculum ueniat. qͥ terrorib & ꝑiculis ui-¬
uit obnoxius. & tam̃ fit de ipsis terrorib
acꝑiculis glosus Neq enim solas genti¬
lium uł iudeorum minas cogitare & spe¬
ctare debemꝰ. cum uideamꝰ ipsum dñm a
fr̃ib ẽẽ detentũ. & ab eo quem inter apłos
ipse delegarat ꝓditum: Inter inicia qͦq
mundi abel iustũ ñ nͥ fr̃ occid̾it & iacob
fugientem ꝑsecut᷑ sit fr̃ infestꝰ. & ioseph
inimicos fut᷑os. & qui pͥus copłati sacͣm̃¬
to unanimitatis fuerint. ipsos inuicem
Tdituros Nichil interẽ quis traditaut
seuiat. cũ dñs tradi ꝑmittat qͦs disponit
coronari Neq nob ignominia ẽ pati a
fr̃ib qͦd passus ẽ xp̃c. nec illis gła ẽ facere
qd̾ fecerit iudas. Quȩ autẽ sui elatio est.
q̃ cõminantium tumens & inflata & ua-¬
na lactatio illic absenti minari. cũ hic me

Expanded text:
petrae obiacentis fortitudine et mole debet petrae obiacentis fortitudine et mole debet obsistere. nec interest unde episcopo aut terror aut periculum ueniat, qui terroribus et periculis uiuit obnoxius et tamen fit de ipsis terroribus ac periculis gloriosus. neque enim solas gentilium uel Iudaeorum minas cogitare et spectare debemus, cum uideamus ipsum Dominum a fratribus esse detentum et ab eo quem inter apostolos ipse delegerat proditum, inter initia quoque mundi Abel iustum non nisi frater occiderit et Iacob fugientem persecutus sit frater infestus et Ioseph inimicos futuros et qui prius copulati sacramento unanimitatis fuerint ipsos inuicem tradituros. nihil interest quis tradat aut saeuiat, cum Deus tradi permittit et coronari. neque nobis ignominia est pati a fratribus quod passus est Christus nec illis gloria est facere quod fecerit ludas. quae , autem sui elatio est, quae comminantium tumens et inflata et uana iactatio, illic absenti minari, cum hic me
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rorib eorum qui uenerant aliqͣnͣtũ ẽẽ ꝯ-¬
motum. cũ te scđm qͦd scͥpsisti agressi eẽnt.
cum sũma desꝑatione ꝯminantes. qͦd silit¬
teras qͣs attulerant ñ accepisses publice eas
recitarent: & multa turpia ac ꝓbrosa. & ore
li iure atq ȩqͥtate ñ possunt. temeritate
ac desꝑatione ꝑficiant. factũ ẽ de ep̃at᷑ uigo¬
re. & de eccłiȩ gub̃nandȩ sublimi ac diuina
potestate. nec xp̃iani ultͣ aut durare aut
ẽe iam possum. si ad hoc uentum ẽ ut ꝑdi-¬
torum minas atq insidias ꝑtimescamus.
Nam & gentiles & udei minant᷑. hẽticiat¬
q om̃s quorum pectora & m̃tes diabolꝰ ob-¬
sedit. uenenatam rabiem suam cotidie
furiosa uoce testantur. ñ tñ iccirco ceden¬
dum ẽ qr minant᷑. aut inde adu̾sariꝰ & ini-¬
assumit in scło Manere apd̃ nos debet
fr̃ kiñe fidei robur ĩmobile. & stabilis
atq inconcussa uirtꝰ contͣ om̃s incursus
atq impetꝰ oblatrantium fluctuum uelut

Expanded text:
roribus eorum, qui venerant, aliquantum esse commotum; cum te, secundum quod scripsisti, agressi essent, cum summa desperatione comminantes, quod si litteras quas attulerant, non accepisses, publice eas recitarent, et multa turpia ac probrosa et ore li jure atque aequitate non possunt, temeritate ac desperatione perficiant, actum est de episcopatus vigore et de Ecclesiae gubernandae sublimi ac divina potestate: nec Christiani ultra aut durare aut esse jam possumus, si ad hoc ventum est, ut perditorum minas atque insidias pertimescamus. Nam et Gentiles et Judaei minantur, et haeretici atque omnes, quorum pectora et mentes diabolus obsedit, venenatam rabiem suam quotidie furiosa voce testantur: non tamen idcirco cedendum est, quia minantur; aut ideo adversarius iniassumit in saeculo. Manere apud nos debetrissime, fidei robur inmobile et stabilis adque inconcussa uirtus contra omnes incursus adque inpetus oblatrantium fluctuum uelut