comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quem elegerit dñs deus tuus: eum qui ex fratribus tuis sit. Non
enim poteris constituere suꝑ te hominem alienigenam: qm̃ non
est frater tuus. Et rursum. Ne uiso utulo fratris tui uel oue
eius errantibus ꝑ uiam. negligas ea: sed reuersione reduces ea fr̃i¬
tuo. & reddes ea fratri tuo. Quod si non appropinquat tibi fr̃
tuus. neq noueris eum: colliges ea intra domum tuam & erunt
tecum donec querat ea frateꝵ tuus. & reddes ei. Item apł
paulus. Optabam inquit ipse ego anathema esse a xp̃o ꝑ fratͥ¬
bus meis cognatis scdm̃ carnem: qui sunt ifrabelite. Porro cogna¬
tione fratres uocantur qui sunt de una familia: id est patria qual
latini paternitates interp̃tantur. cum ex una radice multa generis
turba diffunditur. ut in genesy. Dixit autem abrabam ad loth.
Non sit rixa inter me & te & inter pastores meos & uiter pasto¬
res tuos: quia omnes fratres nos sumus. Ibiq. Et elegit sibi loch

Expanded text:
quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim poteris constituere super te hominem alienigenam, quia Fort. qui non est frater tuus . Et rursum: Ne viso vitulo fratris tui, vel ove ejus errantibus per viam, negligas ea: Reversione reduces ea fratri tuo. Quod si non appropinquat tibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, inquit, ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis, cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffunditur, ut in Genesi. Dixit autem Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos, quia homines fratres nos sumus. Ibique, et elegit sibi Lot
Abbreviated transcription (Latin):
dictam mariam iacobi minoris. Quȩ si mater esset dñi magis eam
ut in omnibus locis matrem illius appellasset: & non aliorum dicen-¬
do matrem alterius uoluisset intelligi. Uerum hac parte contentio¬
sum fi nem non traho. Alia fuerit oraria cleophe alia oarza iacobi
& iosetis: Ium modo constet non eandem orariam iacobi oo iosetis
esse quam matrem dñi. Et unde ais. fratres dñi dicti funt qui non
erant fratres: Iam nunc doceberis quatuor modis inscriptunis di¬
uinis fratres dici. natura. gente. cognatione: affectti. Natura. ut esau¬
& iacob. & duodecim patriarche. andreas & petrus. iacobus oioħẽs
Gente. qua omnes iudei fratres inter se uocantuꝵ. ut indeutero¬
nono. Si autem emeris fratrem tuum qui est hebreus uel quȩ est he-¬
brea: seruiet tibi sex annis. & septimo anno dimittes eum liberum
abste. Et in eodem. Constituendo constitues suꝑ te principem

Expanded text:
dictam Mariam Jacobi minoris. Quae si esset mater Domini, magis eam, dictam Mariam Jacobi minoris. Quae si esset mater Domini, magis eam, ut in omnibus locis, matrem illius appellasset, et non aliorum dicendo matrem, alterius voluisset intelligi. Verum in hac parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Josetis, dummodo constet, non eamdem Mariam Jacobi et Josetis esse, quam matrem Domini. Et unde, ais, fratres Domini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affectu. Natura, Esau, Jacob, duodecim Patriarchae, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, qua omnes Judaei inter se fratres vocantur, ut in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, vel quae est Hebraea, serviet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem,
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine eundem hominem diuerils nominibus appellari.
agui.  hel socer moysi & iechro dicitur. Gedeon nonnul
sis inmutandi nominis ante premissis. subitoie
legitur. Orias rex iuda. uicissim azarias uoca¬
tur. Mons thabor ytabirium dicitur. Rursum ermon pheny.¬
ces cognominant sanyor: & amoreus cognominauit eum sanyn.
Eadem celi plaga tribus nominibus appellatur. nageth. theman.
claron. Lege ez echiel. Perus symon dicitur & cephas. Iudas ra¬
cobi ⁊elotes. in alio euangelio tbaddeus scribitur. Multaq alia
que ad exemplum horum ipse sibi de omnibus scripturis lector ꝑo-¬
terit congregare. Nunc illud est quod conamux ostendere quem¬
admodum fratres dñi appellentur filiĩ matertere eius mranis qͥ
antea non credentes postea crediderunt: licet fieri potuerit ut
uno statim credente aliĩ diu increduli fuerint & hanc esse ma¬
trem iacobi & iosctis. id est orariao cleophe urorem alphey. hanc

Expanded text:
suetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. suetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli plaga tribus nominibus appellatur, Nageb, Theman, Darom, lege Ezechiel. Petrus, et Simon dicitur, et Cephas. Judas zelotes, in alio Evangelio 220 Thaddaeus dicitur: multaque alia quae ad exemplum horum pertinent ipse sibi de omnibus Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illud est quod conamur ostendere, quemadmodum fratres Domini appellentur filii materterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. neq enim fratres eius tunc credebant in eum. Si non
labittr minor. cum maior & minor non inter tres sed inter
puos soleant prebere distantiam: & frater dñi apłs̃ sit paulo di-¬
cente. deinde post triennum ueni iherosolimam uidere petrũ
& mansi apud illum diebus quindecim. alium autem apłorum
uidi neminem. nisi iacobum fratrẽ dñi : Et in eadem epłã. Et
cognita gratia quȩ data est michi. petrus & iacobus & iohannes
qui uidebantur columpne esse. Ne autem hunc iacobum pu¬
tes filium ⁊ ebeder lege actus apłoꝵ. Iam ab herode fuerat intepͣ¬
tus. Restat conclusio. ut oraria ista quȩ iacobi minoris scribit᷑
mater fuerit uxor alphei & soror maris matris dñi: quam ma-¬
xiam cleophe iohannes euangelista cognomiinat a patre siue a¬
gentilitate familie aut quacumq alia causa ei nomen imponẽs.
Si autem inde tibi alia atq alia uidetur. quod alibi dicatur.

Expanded text:
tum est: Neque enim tunc fratres ejus credebant in eum. Si non tum est: Neque enim tunc fratres ejus credebant in eum. Si non labitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam; et frater Domini Apostolus sit, Paulo dicente: Deinde post triennium veni Jerusalem videre Petrum, et mansi apud illum diebus quindecim. Alium autem Apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini ? Et in eadem Epistola: Et cognita gratia, quae data est mihi, Petrus et Jacobus et Joannes, qui videbantur columnae esse . Ne autem hunc putes Jacobum filium Zebedaei, lege Actus Apostolorum. Jam ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobi minoris scribitur mater, fuerit uxor Alphaei, et soror Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes Evangelista cognominat, sive a patre, sive gentilitate familiae aut quacumque alia causa ei nomen imponens. Si  Al. Sin autem inde tibi alia atque alia videtur, quod alibi dicatur:
Abbreviated transcription (Latin):
beret quatuor filios & innumeras filias quarum consortio
frueretur. Uliduam quoq nominas quod scriptura non loquit᷑.¬
& cum omnia euangelistarum exempla ꝓponas. solius tibi ioħis
uerba non complacent. Dicis transitorie ad crucem dñi eam
fuisse presentem: ne consulto preterise uidereris. & tamen qͣ
cum illa mulieres fuerint siles. Ignoscerem nescienti. nisi uiderẽ
consulto reticentem. Audi itaq iohannes euangelista quid di¬
cat. Stabant autem iuxta crucem iħu mater citis o soror ma¬
tris eitis: maria cleophe & maria magdalene. Nulli dubit̃
est duos fuisse apłos iacobi uocabulo nuncupatos: iacobum Ze¬
bedei. & iacobum alphey. Itstum nescio quem minorem iacobũ
quem orare filium nec tamen matex dñi scriptura comine¬
morat. apłm uis esse annon:: Si apls est alphey filius erit &
credet in iħ̃m: & non erit de illis fratribus de quibus scriꝑ¬

Expanded text:
beret quatuor filios, et innumeras filias, quarum consortio beret quatuor filios, et innumeras filias, quarum consortio frueretur? Viduam quoque nominas, quod Scriptura non loquitur. Et cum omnia Evangelistarum exempla proponas, solius tibi Joannis verba non placent. Dicis transitorie, ad crucem Domini eam fuisse praesentem, ne consulto praeterisse videaris: et tamen quae cum illa mulieres fuerint, siles. Ignoscerem nescienti, nisi viderem consulto reticentem. Audi, itaque, Joannes quid dicat: Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae, et Maria Magdalene . Nulli dubium est, 219 duos fuisse Apostolos Jacobi vocabulo nuncupatos, Jacobum Zebedaei, et Jacobum Alphaei. Istum, nescio quem minorem Jacobum, quem Mariae filium, nec tamen matris Domini Scriptura commemorat, Apostolum vis esse, an non? Si Apostolus est, Alphaei filius erit; et credet in Jesum; et non erit de illis fratribus, de quibus, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
non & lticas. Erant autem mauia magdalene & iohanna: & maria
& clamitet ea que ꝓ sẽ faciant a nobis esse subtracta. & sententiã
suam non testimoniis scripturarum: sed lubrica disputatione con-¬
ris autem iacobi ad distinctionem maioris iacobi. qui erat filius
Tebedei. sicati & in alio loco marcus ponit. Maria autem magda¬
lene & maria iacobi & iosetis uiderunt ubi poneretur. & transac¬
to sabbato emerunt a romata. & uencrunt ad monumentum
eius dicamus absentem. aut alteram esse maniaoi uescio quam
confinganius. presertim cum euangelium iohannis testetuꝵ eã
ut matrem iohanui commnendat. Aut numquid & euangelistȩ
&o falluntim & fallunt: ut eorum mauiao matrem dicerent.
quos iudei fratres iħ̃u esse dixerunt: Ofuror cectis & in ꝓpͥum
exitum mens uesana. Dicis ad crucem dñi matrem
eius
fuisse p̃stucem: dicii iohanni discipulo obuidunta¬
tem
&o solitudinem commendatam. quasi uxta te
non ha¬

Expanded text:
non et Lucas: Erant autem Maria Magdalene et Joanna, et Marianon et Lucas: Erant autem Maria Magdalene et Joanna, et Mariaet clamitet, ea quae pro se faciant, a nobis esse subtracta, et sententiam suam, non testimoniis Scripturarum, sed lubrica disputatione convris autem Jacobi, ad distinctionem majoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transacto sabbato, emerunt aromata, et venerunt ad monumentum. ejus dicamus absentem: aut alteram esse Mariam, nescio quam, confingamus: praesertim cum Evangelium Joannis testetur praeut matrem Joanni commendabat. Aut numquid Evangelistae et falluntur et fallunt, ut eorum Mariam matrem dicerent, quos Judaei fratres Jesu esse dixerunt? » 13. O furor caecus, et in proprium exitium mens vesana! Dicis ad crucem Domini matrem ejus fuisse praesentem, dicis Joanni discipulo ob viduitatem et solitudinem commendatam: quasi juxta te non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & ceteri apłs: & fratres dñi. & cephas. Et ne forte aliquis
iudeorum testimonium non admiserit: qui etiam nomina fratrũ
illius ediderant. simili eos asserens in fratribus errore deceptos.
quo in patre estimando sunt lapsi argute precauit. & ait hȩc ea¬
dem uocabula ab euangelistis in loco alio nominari: & eosdem eẽ
fratres dñi filihos oaras. Matbeus loquitur. Erant autem ibi
haud dubium qͥtun ante crucem dñi etiam mulieres multe
a longe expectantes. quȩ secute fuerant iħm a galylea. ministran¬
tes illi: inter quas erant orauia magdalene & maria iacobi & io.¬
seph mater. & mater filiorum ⁊ ebedey. Item marcus. Erant
autem & mulieres de longe aspicientes. inter quas erant maria
magdalene. & marua iacobi minoris. & iosetis mateꝵ & salome. Ibiq
post modicum. Et alie multe quȩ ascenderunt cum eo in ierłm. Noc¬

Expanded text:
sicut et caeteri Apostoli, et fratres Domini, et Cephas ? Et ne forte aliquis sicut et caeteri Apostoli, et fratres Domini, et Cephas ? Et ne forte aliquis Judaeorum testimonium non admitteret, qui etiam nomina fratrum illius ediderunt, simili eos asserens  Al. asseris in fratribus errore deceptos, quo « in patre aestimando sunt lapsi, argute praecavit, et ait: Haec eadem vocabula ab Evangelistis in alio loco nominari, et eosdem esse fratres Domini, filios Mariae. » Matthaeus loquitur: Erant autem ibi haud dubium quin ante crucem Domini et mulieres multae a longe spectantes, quae secutae fuerant Jesum a Galilaea, ministrantes illi. Inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Joseph mater, et mater filiorum Zebedaei . Item Marcus: Erant autem et mulieres a longe aspicientes, inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi minoris, et Joseph mater, et Salome : ibique post modicum: Et aliae multae quae ascenderant cum eo in Jerusalem. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
Si hȩc facis. manifesta te ipsum huic mendo: iohanne desuper
inferente. Neq enim fratres eius tunc credebant in eum. Itẽ
marcrs atq matheus. Et docebat eos in synagoga eorum in patͥa
sua. itaut stuperent & dicerent. Unde huic omnns hȩc sapientia
& uirtutes: Nonne hic est fabri filius: Nonne mater eius dicit᷑
mauia & fratres eius iacobus & ioseph & symon & iudas. & soro¬
res eius uniuerse apud nos sunt : Lucas quoq in actibuis aplorũ
ita refert. Hi omnes erant instantes unanimes orationi: cum
mulieribus & maria quȩ fuit mater ihu & frattibus ipsius.
Necnon & paulus apls in eadem hystoriȩ ueritate pari uoce
concordat. Ascendi autem sccłm reuelationem: & neminem uidi
nisi petrum ob iacobuo fratrem dñi. Et rursum dicit in abio
loco. Numquid non habemus potestatem manducandi & biben¬
di: Numquid non habemus potestatem sorores circum ducendi

Expanded text:
Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper inferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec sapientia et virtutes? Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus et Joseph, et Simon et Judas, et sorores ejus omnes apud nos sunt ? Lucas quoque in Actibus Apostolorum ita refert: Hi omnes erant instantes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu, et fratribus ipsius . Necnon et Paulus Apostolus in eadem historiae veritate pari voce concordat: Ascendi autem secundum revelationem, et neminem vidi, nisi Petrum et Jacobum fratrem Domini . Et rursum in alio loco: 217 Numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Numquid non habemus potestatem uxores circumducendi,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ est ad lacum. & omne pͥmogenitum peccorͥs. Responde nuichi
qui tunc abextermmnatore fuerint interempti: pͥmogeniti an & uni¬
geniti. Si pͥmogeniti tantum illi uocantur qui fratres babent:
ergo ab internetione uingeniti liberati stnt. Si autem & tinigeniti
cesi sunt: contra sententiam factum est ite inter pͥmogenitos. & tinige¬
niti morerenti. Aut unigenitos liberabis a pena & ridictiliis eris.
aut si confiteberł interfectos: ingratis obtinebintis & unigenitos
mogenito uoluerit ostendere. fratresdm̃ in euangeliis nominari.
ud ibi. Ecce mateꝵ eius & fratres eius stabant foris: querentes soqͥ
cum eo. Et alibi. Post hec ascendit capharnaum: ipse & mater eiꝰ
oo fratres eius. Et alibi. Dixerunt ergo ad eum fratres ipsitis. Trã¬
si hinc & uade in uideam: & u̾t discipuli tui uideant. oꝑa quȩ facis.
Nemo enim aliquid in occulto faciens. querit ipse in palam ẽẽ.

Expanded text:
quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, Qui tunc ab exterminatore fuerant interempti, primogeniti fuerunt an et unigeniti? Si primogeniti tantum illi vocantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti caesi sunt, contra sententiam factum est, et inter primogenitos et unigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confiteberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos mogenito voluerit ostendere, fratres Domini in Evangeliis nominari, ut ibi: Ecce mater ejus et fratres ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eo . Et alibi: Post haec descendit Capharnaum, ipse et mater ejus, et fratres ejus . Et ibi: Dixerunt ergo fratres ejus ad eum: Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua quae facis. Nemo enim aliquid in occulto faciens, quaerit ipse in palam esse.
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur. Cum expleti essent dies purgationis eorum scdm legem
moysi. duxerunt eum ierłm ut offerrent eum dño sicut scriptũ
est in lege dñi: quia omne masculinum quod aꝑit uuluam sc̃m do¬
mino uocabitur. ut darent hostias scłm quod dictum est in lege
dñi. par turturum aut duos pullos columbarum. Si hec lex tantũ
ad pͥmogenitos ꝑtinet. pͥmogenitum autem sequentes faciant: non
debuit lege pͥmogeniti teneri. qui de sequentibus ignorabatu. Sed
tenetur lege pͥmogenitr etiam ille quem fratres ceteri non sequen¬
tur. Colligitur pͥmogenitum eum uocari qui uuluam aꝑiat. & ante
quem nullus sit. non eum quem fratrer post genitus subsequatira
Moyses scribit in exodo. factum est autem circa medum noctem. &
dñs ꝑcussit omne pͥmogenitum in terra egipti: a pͥmegenito pharao¬
nis qui sedebat suipra thronum eics usq ad pͥmogenitum captiue

Expanded text:
loquitur: Cum expleti essent dies purgationis eorum, secundum Legem loquitur: Cum expleti essent dies purgationis eorum, secundum Legem Moysi, duxerunt eum in Jerusalem, ut offerrent eum Domino: sicut scriptum est in Lege Domini: Quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur, et ut darent hostias secundum quod dictum est in Lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est autem circa mediam noctem et, Dominus percussit omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito Pharaonis, qui sedebat super thronum ejus, usque ad primogenitum captivae,
Abbreviated transcription (Latin):
modo pͥmogenita uitulorum & pͥmogenita ottitm & pͥmogenita ca¬
prarum: non redimes quia sancta sunt. Cogit me sermo dei ut om̃e¬
masculinum quod aꝑit uuluam si de mundis animalibus sit deo uo¬
ueam. si de inmundis redimam. dans pretium sacerdoti. Possum res¬
pondere & dicere: quid me in unius mensis stringis articulo: Quid
primogenitum uocas: quem anfratres sequantum ignoro: Expecta
donec nascatu secuindus. Nichil debeo sacerdoti nisi o ille fueritꝰ
ꝑcreatus. ꝑ quem isqui ante natus est incipiat esse pͥmogenitas. Non¬
ne michi ipsi apices loquentur. & me stulticiȩ redarguent eum dic¬
tum esse pͥmogenitum qui apiat uuluam:. non qui habeat &ofratreᷤᷤ.
Deniq interrogo de iohanne quem constat esse tinigenitum. an os
pͥmogenitus fuerit: utrum nam & ipse scdm legem ꝓ toto ei legi
fuerit obnorius ambigi non potest. Certe de saluatore scriptura sic

Expanded text:
modo primogenita vitulorum, et primogenita ovium, et primogenita camodo primogenita vitulorum, et primogenita ovium, et primogenita caprarum non redimes, quia sancta sunt . Cogit me sermo Dei, ut omne quod aperit vulvam, si de mundis animalibus sit, Deo voveam; si de immundis, redimam: dans pretium sacerdoti. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices loquentur, et me stultitiae redarguent, eum esse dictum primogenitum, qui aperiat vulvam, non qui habeat et fratres? Denique interrogo de Joanne, quem constat esse unigenitum, an et primogenitus fuerit? Utrumne et ipse secundum Legem, pro toto ei legi fuerit obnoxius? Ambigi non potest. Certe de Salvatore Scriptura sic
Abbreviated transcription (Latin):
nitus ille uoceti qui parentibus solus sit filius. Nos autem ita
definimus. Omnis unigenitus est & pͥmogenitus: non omnis primo¬
genitus est unigenitus. Primogenitum esse non post quem &
aliĩ. sed ante quem nullus. Omne inquit dñs ad aaron quod
aperit uuluam. ab omni carne quȩ offertur dño ab homine usq
ab pecus tibi erit: tantum modo preciis rediment pͥmogenita
hominum & pͥmogenita pecudum inmundorum. Definuit ser-¬
mo dei quid sit pͥmogenitum. omne inquit quiod aꝑit uuluami. Aho¬
quin si non est pͥmogenitus nisi is tantum quem secuntur & fratres
tamdiu sacerdotibus pͥmogenita non debenti quam diu & alia fue¬
ruit ꝓcreata : ne forte parta postea non sequente unigenitus sit &¬
non primogenitus. Redemptio inquit eius erit ab uno mense. esti¬
matio quinq siclis secundum siclum sanctam uiginti obolis. Tantũ¬

Expanded text:
nitus ille vocatur, qui parentibus solus sit filius. 10. Hieronymus. --Nos autem ita nitus ille vocatur, qui parentibus solus sit filius. 10. Hieronymus. --Nos autem ita definimus: Omnis unigenitus est primogenitus: non omnis primogenitus est unigenitus. Primogenitus est, non tantum post quem et alii: sed ante quem nullus. Omne, 215 inquit Dominus ad Aaron, quod aperit vulvam, ab omni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuerint procreata; ne forte partu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptio, inquit, ejus erit ab uno mense, aestimatio quinque siclorum. Siclus, secundum siclum sanctuarii, viginti oboli sunt. Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiȩ ne euangelista mentitus sit. S absit ut hoc de matre sal¬
uatoris & uiro iusto sit estimandum. Nulla ibi obstetrix. nulla
muliercularum sedulitas intercessit. ipsa pannis inuoluit infan¬
liramenta conuincit: dum maria ipsa pannis inuoluit infantẽ.
& heluidii expleri non patitur uoluntatem. dum in dicersorio
respondimus ad id quod ꝓposuerat: antequam conuenirent. et
non cognouit eam donec peꝑit filium. ad terciam ueniendum
est questionem ut uixta ordinem disputationis eius etiam nr̃e
responsionis cedo ꝓcedat. Ulult enim alios quoq filios mrariaon
ꝓcreasse & ex eo quod scriptum est ascendit autem iosepb in ci-¬
uitatem dauid. ut ꝓfiteretur cum maria urore sua pregnante.
factum est autẽ cum ibi essent impleti sunt dies ut pareret. &
peperit filium suum pͥmogenitum: nititur approbare. pͥmoge.¬
nitum non posse dici nisi eum qui habeat o fratres. sicuti unige-¬

Expanded text:
nuptiae, ne Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salnuptiae, ne Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salvatoris et viro justo sit aestimandum. Nulla ibi obstetrix: nulla muliercularum sedulitas intercessit. Ipsa pannis involvit infanliramenta convincit, dum Maria ipsa pannis involvit infantem; et Helvidii expleri non patitur voluptatem, dum in diversorio atis abundeque respondimus ad id quod proposuerat, Antequam convenirent, et Non cognovit eam, donec peperit filium, ad tertiam veniendum est quaestionem, ut juxta disputationiMariam procreasse; et ex eo quod scriptum est: Ascendit autem Joseph in civitatem David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unige
Abbreviated transcription (Latin):
id quod uolebat intelligi. posset effari: Non cognouit inqͥt
es. iam nunc tua mente suꝑaberis. Nolo michi aliquod inteꝵ
partum & coitum tempus interseras.: nolo dicas. mulieꝵ que¬
cumq conceperit & peꝑit masculum inmunda erit. septem
diebus scdm̃ dies secessionis & purgationis suȩ inmunda erit.
&c octauo die circuncidet carnem p̃putii eius. & triginta trib
diebus sedebit in sanguine puro. & omne sanctum non tanget
& reliqua. statim eam inuadat ioseph. statim audiat ꝑ iberemiã.
equi insamentes in feminas facti sunt michi. unusquisq ad uxo¬
rem ꝑximi sui hinniebat. Alioquin quomodo stare poterit non
cognouit eam donec peꝑit filiunsi purgationis tempus expec¬
tat: si quadraginta rursum diebus tanto tempore dilata libi¬
do differtur : Polluatur cruore puerpere obstetrices pariui-
lum uagientem. maritus laxam teneat uxorem. sic incipiant

Expanded text:
id quod intelligi volebat, posset effari? Non cognovit, inquiid quod intelligi volebat, posset effari? Non cognovit, inquies, jam nunc tua mente superaberis. Nolo mihi aliquod inter partum et coitum tempus interseras. 214 Nolo dicas: Mulier quaecumque concepit et peperit masculum, immunda erit septem diebus, secundum dies secessionis et purgationis suae immundata et octavo die circumcidet carnem praeputii ejus, et triginta tribus diebus sedebit in sanguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat Joseph: statim audiat per Jeremiam: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Alioqui quomodo stare poterit, Non cognovit eam, donec peperit filium: si post purgationis tempus exspectat: si quadraginta rursum diebus tanto tempore dilata libido differtur? Polluatur cruore puerpera: obstetrices suscipiant parvulum vagientem: maritus lassam teneat uxorem. Sic incipiant
Abbreviated transcription (Latin):
la tanta cognouerat. dei templum. sp̃c sancti sedem. dñi sui ma¬
trem audebat attingere: Et certe maria consertabat omina
ignorasse ioseph. & erant inquit lucas pater illtus & mater ad¬
mirantes suꝑ his quȩ dicebantur de eo. licet tu mira impuden-¬
tia hȩc in grecis codicibus falsata contendas: que non solum om¬
nes pene greciȩ tractatores in suis uoluminibus reliquerunt. sed
nonnulli quoq latim ita ut in grecis habetu assumpserint.
Nec necesse est nunc de exemplariorum uarietate tractare. cũ
omne & ueteris & noue scripturȩ instrumentum in latinum
sermonem ex inde translatum sit. & multo purior manare cre¬
& argumentatio suꝑflua: & disputatio magis curiosa quam ue¬
ra. Nunquid non potuit scriptura dicere & non accepit uxorẽ
suam. & non fuit ausus amplius contingere eam: sicuti de tha¬
mari dixit & iuda : Aut defuerunt matheo uerba quib

Expanded text:
la tanta cognoverat, Dei templum, Spiritus sancti sedem, Domini sui mala tanta cognoverat, Dei templum, Spiritus sancti sedem, Domini sui matrem audebat attingere? Et certe Maria conservabat omnia ignorasse Joseph: Et erant, inquit Lucas, pater illius, et mater admirantes super his, quae dicebantur de eo. Licet tu mira impudentia haec in Graecis codicibus falsata contendas, quae non solum omnes pene Graeciae Tractatores in suis voluminibus reliquerunt; sed nonnulli quoque e Latinis, ita ut in Graecis habetur, assumpserint. Nec necesse est nunc de exemplariorum varietate tractare, cum omne et veteris et novae Scripturae instrumentum in Latinum sermonem exinde translatum sit, et multo purior manare creet argumentationes superfluae, et disputatio magis curiosa, quam vera. Numquid non potuit Scriptura dicere: Et accepit uxorem suam, et non fuit amplius ausus contingere eam : sicut de Thamar dixit et Juda? Aut defuerunt Matthaeo verba quibus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ne derelinqueret: ne adulteram estimaret uxorem.
Numquid & a congressu conugis fuerat separatus: cum uti¬
q ne separaretiu magis fuisset admonitus: Et audebatꝰ
inquiunt uir iustus dei in utero audiens filium de uxoris coitu
cogitare : Pulchre. Qui ergo sonnio tantum credidit ut uxorẽ
non auderet attingere: is postquam pastorum uoce cognouerat
angelum dñi uenisse de celis & dixisse ad eos nolite tunere ecce
euangelizo uobis gaudium magnum quod erit omni populo:
quia natus est uobis hodie saluator qui est xp̃c dñs in ciuitate
dauid. & cum eo laudes cecinisse militie celestis gloria in excel¬
sis deo & in terra pax hominibus bone uoluntatis. qui symeonẽ
iustum inter amplexts paruuli uiderat predicantem. nunc
dimittis seruum tuum dñe scdm̃ uerbum tuum in pace qr
uiderunt oculi mei salutare tuum: qui annam ꝓphetissam
magos. stellam. herodem. angelos uiderat. qui inquam miracu¬

Expanded text:
fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo somnio tantum credidit, ut uxorem non 213 auderet attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Domini venisse de coelis, et dixisse ad eos: Nolite timere; ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hoisse coelestis: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax hominibus bonae voluntatis: qui Simeonem justum inter amplexus parvuli viderat praedicantem, Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuum : qui Annam prophetissam, Magos, stellam, Herodem, Angelos viderat; qui, inquam, miracu
Abbreviated transcription (Latin):
anunaduertat scripturȩ sc̃ȩ ydioma & nobiscum in quo hesi-¬
tabat intelligat ea de quibus posset ambigi si non fuissent
scripta signari: cetera uero nr̃ȩ intelligentiȩ derelinqui. Si
enim adhuc recenti tempore uiuentibus his qui uiderant
moysen sepulchrum eius potuit ignorari. multomagis tot se¬
culis pretereuntibus iuxta quod & illud intelligitim de io¬
seph euangelistam id indicasse. de quo scandalum poterat
moueri. non eam cognitam esse a uiro suo usq ad partum: ut
multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum
aqua tunc sẽ abstimit. cum adhuc de uisione poterat fluctua¬
re. Ad summam illud requiro quare se abstinuerit ioseph
usq ad partus diem. Respondebie. utiq quia angelum au¬
dierit dicentem: quod enim in ea natum est de sp̃u sancto est.
Ad quod nos inferimus. Et certe audierat. Ioseph fili dauid
noli timere acciꝑe mariam uxorem tuam. Prohibitum ei

Expanded text:
animadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesianimadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesitabat, intelligat ea, de quibus posset ambigi, si non fuissent scripta, signari, caetera vero nostrae intelligentiae derelinqui. Si enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem. Respondebit utique, quia Angelum audierit dicentem: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est . Ad quod nos inferimus, et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei
Abbreviated transcription (Latin):
rebyntum quȩ est in sybimis. & ꝑdidit eos usq in hodiernum
diem. Item in fine de uterononiii. Et defunctus est moyses
seruus dñi in terra moab ꝑ uerbum dñi: & sepelierunt eum in
geth ꝓpe domum phegor. & nemo scit sepulchrum eits usq in
diem istum. Certe hodiernus dies illius temporis estimandus
est quo hystoria ipsa contexta est. Siue moysen dicere uolueris
auctorem pentateuchi siue hesdram eiusdem instauratorem
oꝑis non recuso. Nunc hoc queritur ut id quod dictum est
usq ad diem istum: ad illam referatuꝵ etatem quo libri editi¬
sunt siue conscripti. Doceat igitur post illam diem tot iam an-¬
norum usq ad nos uoluminibus ex actis aut ydola quȩ sub the¬
rebynto condita fuerant reꝑta. aut moysi tumulum in uestiga¬
tum. quia obnixe asserit post donec & usq esse inciꝑe. quotã¬
diu non fuit quandiu usq compleretur & donec. quinpotiꝰ

Expanded text:
rebinthum, quae est in Sichimis, et perdidit ea usque in hodiernum rebinthum, quae est in Sichimis, et perdidit ea usque in hodiernum diem . 212 Item in fine Deuteronomii: Et defunctus est Moyses servus Domini in terra Moab per verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth, prope domum Phegor, et nemo scit sepulcrum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus est, quo historia ipsa contexta est, sive Moysen dicere volueris auctorem Pentateuchi, sive Ezram ejusdem instauratorem operis, non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id quod dictum est, usque in diem istum, ad illam referatur aetatem, qua libri editi sive conscripti sunt. Doceat igitur post illam diem tot jam annorum usque ad nos voluminibus exactis, aut idola, quae sub terebintho condita fuerant, reperta, aut Moysi tumulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipere, quod tamdiu non fuit quamdiu usque compleretur et donec. Quin potius
Abbreviated transcription (Latin):
de homine. dictum sit. Non neganitis deo qui passus est crucem:
qui postea sedere iubetur adextris. Quid sibi uult quod ait:
oportet enim illum regnare donec ponat omnes inimicos sub
pedibus eius: Numquid tamdiu regnaturus est dñs donec¬
iimici incipiant esse sub pedibus eius: & postquam illi sub pedib
fueruit regnare desistet. cum utiq tunc magis regnare incipiat.
cum inimici ceperint esse sub pedibuse. Datud quoq in quarto
diui ꝓpheta oculos habebit ad dñm quamditi miscdĩam impe¬
tret: & post impetratam miscłiam oculos torquebit ad ter.¬
ras. qui inalio loco dicit. oculi mei defecerunt in salutare tuũ
exempla congerere: & omnem lacessentis ꝓcacitatem testimonioꝵ
nube celare. Uerum adhuc pauca subitiam: ut hissimilia ipse sͥ
lector inueniat. Loquitur in genesy sermo diuinus. Et tradide-¬
runt iacob deos alienos. qui erant in manibus eortim & in aures
quȩ erant in auriculis eorum: & abscondit eas iacob subtus he¬

Expanded text:
de homine dictum sit, non negamus de eo qui passus est crucem, qui postea sedere jubetur a dextris. Quid sibi vult hoc quod ait, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejus? Numquid tamdiu regnaturus est Dominus, donec incipiant esse inimici sub pedibus ejus; et postquam illi sub pedibus fuerint, regnare desistet: cum utique tunc magis regnare incipiet, cum inimici coeperint esse sub pedibus? David quoque in quarto  . Ergo tamdiu Propheta oculos habebit ad Dominum, quamdiu misericordiam impetret, et post impetratam misericordiam, oculos torquebit in terram? Qui in alio loco dicit: Oculi mei defecerunt in salutare tuum,ilia exempla congerere, et omnem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lector inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erant in manibus eorum, et inaures quae erant in auriculis eorum. Et abscondit ea Jacob subter te
Abbreviated transcription (Latin):
Et te igitu absentem corpore presentem fide offert conserua tira
dño saluatori: & dicit cum chananea. filia mea male uexatu. a demo.¬
nio. Recte enim appellabo anunam tuam filiam anime eius quȩ sexꝰ
nescit diuersitatem: quia tẽ quasi partiulum atꝙ lactãtem. & neo¬
dum ualentem sumere solidos cibos. inuitat ad lac infantie & nutͥ¬
cis tibi alimenta der onstrat: ut possis dicere cum ꝓpheta. Errauy
sicut ouis ꝑdita: quere seruum tuum. quia mandata tua ñ fũ oblitꝰ.

Expanded text:
et te igitur absentem corpore, praesentem fide offert conserua tua et te igitur absentem corpore, praesentem fide offert conserua tua domino saluatori et dicit cum Chananaea: filia mea male uexatur daemon i o. recte enim appellabo animam tuam filiam animae eius, quae sexus nescit diuersitatem, quia te quasi paruulum atque lactantem et necdum ualentem sumere solidos cibos inuitat ad lac infantiae et nutricis tibi alimenta demonstrat, ut possis dicere cum propheta: erraui sicut ouis perdita; quaere seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus.
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. Quod si tẽ rei familiaris denent reliquie: ut scilicet mortes
amicorum & ciuium uideas. & ruinas urbium atq uillarum.
saltem inter captiuitatis mala. & ferocium hostium uulntis &
ꝓuntiȩ tuȩ infinita naufragia tencto tabulam penitentiȩ. et
memento conseruȩ tuȩ quȩ tuam cotidie suspirat. salutem. Tu
uagaris in patria immo non patria quia patriam ꝑdidisti. ista
ꝓ de in locis uenerabilibus resurrectionis & crucis & in cimabulorũ
dm̃i saluatoris in quibus paruulus uagiit tui nominis recordat᷑. teq
ad se orationibus trahit:ut si non tuo merito. saltem huits salueriᷤᷤ
fide. Iacebat quondam paralyticus in lectalo. & sic erat cunctis artu.¬
bus dissolutus: ut nec pedes ad ingrediendam. nec mants mociere.
posset ad precandum: & tamen ꝑfertur ab aliis & restituitaꝵ. pristi¬
ne sanitati. ut portaret lectulum: qui dudum a lectulo portabatira.

Expanded text:
fidei? quodsi te rei familiaris tenent reliquiae, ut scilicet mortes fidei? quodsi te rei familiaris tenent reliquiae, ut scilicet mortes amicorum et ciuium uideas et ruinas urbium atque uillarum, saltim inter captiuitatis mala et feroces hostium uultus et prouinciae tuae infinita naufragia teneto tabulam paenitentiae et memento conseruae tuae, quae tuam cottidie suspirat nec desperat salutem. tu uagaris in patria, immo non patria, quia patriam perdidisti; ista pro te in locis uenerabilibus resurrectionis et crucis et incunabulorum domini saluatoris, in quibus paruulus uagiit, tui nominis recordatur teque ad se orationibus trahit, ut, si non tuo merito, saltim huius salueris fide. iacebat quondam paralyticus in lectulo et sic erat cunctis artubus dissolutus, ut nec pedes ad ingrediendum nec manus mouere posset ad precandum; et tamen offertur ab aliis et restituitur pristinae sanitati, ut portaret lectu- lum, qui dudum a lectulo portabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
audisse a dño cum moyse tu uero hic sta mecum. & dixisse de do¬
mino statuit supra petram pedes meos. tuam domum quȩ fun¬
damenta fide solida non habebat postea diaboli tarbine concidis¬
se. porro illius ꝑstare in dño & suum tibi hospitium non negare:.
ut cui prius coniunctus fueras corpore. nunc sp̃u copulerus. Qui
enim adheret dño unus sp̃c est. Cumq uos rabies barbarorum
& inminens captiuitas separaret. sub uiris iurandi testificatione
pollicitum: ut ad sancta transeuntem loca uel statim uel postea
sequereris. & seruares animam tuam. quam uisis fueras negli-¬
gentia ꝑdidisse. Redde igitur quod presente dño spopondisti.
incerta est uita mortalium: ne ante rapiaris quam tuam un-¬
pleas sponsionem. imitare eam quam docere debueras. Propudo
fragilior sexus uincit scłm: & robustior suꝑatuꝵ a scło. Tanti dux
femina facti est & non sequeris eam: in cuitis salute candidatus es

Expanded text:
audisse a domino cum Moysi: tu uero hic sta mecum et dixisse de doaudisse a domino cum Moysi: tu uero hic sta mecum et dixisse de domino: statuit supra petram pedes meos, tuam domum, quae fundamenta fidei solida non habebat, postea diaboli turbine concidisse, porro illius perstare in domino et suum tibi hospitium non negare, ut, cui prius coniunctus fueras corpore, nunc spiritu copuleris — qui enim adhaeret domino, unus spiritus est-, cumque uos rabies barbarorum et inminens captiuitas separaret, sub iuris iurandi testificatione pollicitum, ut ad sancta transeuntem loca uel statim uel postea sequereris et seruares animam tuam, quam uisus fueras neglegentia perdidisse. redde igitur, quod praesente domino spopondisti. incerta est uita mortalium; ne ante rapiaris, quam tuam inpleas sponsionem, imitare eam, quam docere debueras. pro pudor! fragilior sexus uincit saeculum et robustior superatur a saeculo. tanti dux femina facti est et non sequeris eam, in cuius salute candidatus es
Abbreviated transcription (Latin):
aplĩ nequaqͦuã caruere peccato. si purissimũ triticum babuit
mutas paleas: quid de nobis dici potest de quibuis illua sexiptã
est. quid paleis ad frumentũ. dicit dñs: Et camen paleȩ futtro
bus frumentortim. donec ueniat qui habet uentilabrum in ma¬
nu fua & purgabit aream. ut triticum in horrea congreget. &
quisquilias gehenne igne comburat. Hec omnia quasi ꝑ pul-¬
cherrima scripturarum prata discurrens. in unum locum uo¬
lui congregare: & de spetiosissimis floribus coronam tibi texere
penitentiȩ. quam imponas capiti tuo. & assumas pennas columbe
& uoles & requiescas. & clementissimo patri reconcilieris. Narra-¬
uit michi quondam uxor tua nunc soror atq conserua qd̾ uix.¬
ta preceptum aplĩ ex consensu abstinueritis uos ab opere nup-¬
tiarum ut uacaretis orationi. tuaq rursum uestigia quasi in
salo posita fluctuasse: inmo ut aꝑtius loquaꝵ esse plapsa. illam aũt

Expanded text:
apostoli nequaquam caruere peccato, si purissimum triticum habuit apostoli nequaquam caruere peccato, si purissimum triticum habuit mixtas paleas, quid de nobis dici potest, de quibus illud scriptum est: quid paleis ad frumentum, dicit dominus? et tamen paleae futuro bus frumentorum, donec ueniat, qui habet uentilabrum in manu sua et purgabit aream, ut triticum in horrea congreget et quisquilias gehennae igne conburat. Haec omnia quasi per pulcherrima scripturarum prata discurrens in unum locum uolui congregare et de speciosissimis floribus coronam tibi texere paenitentiae, quam inponas capiti tuo et adsumas pennas columbae et uoles et requiescas et clementissimo reconcilieris patri. narrauit mihi uxor quondam tua, nunc soror atque conserua, quod iuxta praeceptum apostoli ex consensu abstinueritis uos ab opere nuptiarum, ut uacaretis orationi, tuaque rursum uestigia quasi in salo posita fluctuasse, immo — ut apertius loquar — esse prolapsa, illam autem
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui carent temptatione corporea: quantomagis in nobis qͥ
fragili carne circumdamina : Et cum apło dicimtis. Miser ego. qͥs
me liberabit de corpore mortis huitis : Non enim habitat in car.
ne nr̃a bonum. nec agimus quod uolumtis sed quod nolumus. ut
aluid anima desideret. aliud caro facere cogat. Quod si quidã
iusti appellantupr. in scripturis. & non solum iusti sed iusti in.
conspectu dei. iuxta illam iusticiam iusti appellantuꝵ. iuxta
quam supradictum est septies cadit iustus & resurgit: & iuxta
quod iniquitas iniqui non nocebit ei in quacumq die conuer¬
sus fuerit. Deniq & ⁊acharias pateꝵ iohannis qui scribitur iust
peccauit in eo quod non credidit: & statim silentio condempnat᷑.
Et ios qui iustus & inmaculatus ac sine querela in pͥncipio uo¬
luminis sui scribitur:. postea & dei sermone & confessione sua
peccator arguitur. Si abraham ysaãc & iacob ꝓphetȩ quioq &

Expanded text:
in his, qui carent temptatione corporea, quanto magis in nobis, qui in his, qui carent temptatione corporea, quanto magis in nobis, qui fragili carne circumdamur et cum apostolo dicimus: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? non enim habitat in carne nostra bonum nec agimus, quod uolumus, sed quod nolumus, ut aliud anima desideret, aliud caro facere cogatur. quodsi quidam iusti appêllantur in scripturis et non solum iusti sed iusti in conspectu dei, iuxta illam iustitiam appellantur iusti, iuxta quam supra dictum est: septies cadet iustus et resurget et iuxta quod iniquitas iniqui non nocebitei, in quacumque die conuersus fuerit. denique et Zacharias, pater Iohannis, qui scribitur iustus, peccauit in eo, quod non credidit, et statim silentio condemnatur et Iob, qui iustus et inmaculatus ac sine querella in principio uoluminis sui scribitur, postea et dei sermone et confessione sui peccator arguitur. si Abraham, Isaac et Iacob, prophetae quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
hic positus est in ruinam & in resurrectionem multorum. In ruinã
udelicet peccatorum: & in resurrectionem eorum qui agunt pe¬
nitentiam. A pl̃ scribit ad corinthios. Auditur inter uos formca¬
tio. & talis forncatio qualis nec inter gentes quidem. ita ut uxorẽ
patris aliquis habeat. & uos inflati estis. & non magis luctum ha¬
biustis. ut tolleretur de medio ur̃m qui hoc opus fecit. Et in se¬
cunda ad eosdem epłã. Ne habundantiore tristicia pereat qui eiꝰ
modi est reuocat eum & obsecrat ut confirment suꝑ illum kari¬
tatem: & qui in cestu perierat penitentia conseruetar. Nullus
enim mundus a peccato. ne si unius quidem diei fuerit uita illiue:
numerabiles autem anni uitȩ illius. Astra quoq ipsa. non sunt mũ¬
da in conspectu eius. Et aduersum angelos stios ꝑtiersum quid exco¬
gitauit. Si in celo peccatum quantomagis in terra : Si delictã

Expanded text:
hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum, in ruinam hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum, in ruinam uidelicet peccatorum et in resurrectionem eorum, qui agunt paenitentiam. apostolus scribit ad Corinthios: auditur inter uos fornicatio et talis fornicatio, qualis nec inter gentpatris habeat aliquis. Et vos inflati estis, et non potius luxistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc ocunda ad eosdem epistula, ne abundantiori tristitia perea t, qui eius modi est, reuocat eum et obsecrat, ut confirment super illum caritatem et, qui incestu perierat, paenitentia conseruetur. nullus enim mundus a peccato, nec si unius quidem diei fuerit uita eius; numerabiles autem anni uitae illius. astra quoque ipsa non sunt munda in conspectu eius et aduersum angelos suos peruersum quid excogitauit. si in caelo peccatum, quanto magis in terra! si delictum
Abbreviated transcription (Latin):
congregate mereti audire. dimittunt᷑ tibi peccata tua. Phary¬
sei iusticia perte suꝑba: & publicani humilitas confessione sal¬
uatur. Per hieremiã contestatuꝵ detis. Ad suminã loquaꝵ
contra gentẽ & regnum: & eradicem & destruam ot disperdam
illud. Si penitentiam egerit gens illa a malo suo qd locutus sum
aduersus eam: agã & ego penitentiam suꝑ malo qd̃ cogitaui ut
facerem ei. Et ad sũmam loquaꝵ degente &o regno. ut edificẽ
& ut plantem illud. Si fecerit malimmi in conspectu meo ut non
audiat uocem meam: penitentiam agam suꝑ bono quod locutus
sum ut facerem ei. Statimq infert. Ecce ego fingo contra uos malum
& cogito contra uos cogitationem. Reuertatim unusquisq ã uia
sua mala: & dirigite uias ur̃as & studia ur̃a. Qui dixerunt. Desꝑa¬
uimus. Post cogitationes ñim nr̃as ibimus. & unusquisq prattatẽ
cordis sui mali faciemus. Symeon iustas loquitur in euangelio. Ecce

Expanded text:
congregatae meretur audire: dimittuntur tibi peccata tua. pharicongregatae meretur audire: dimittuntur tibi peccata tua. pharisaei iustitia perit superbia et publicani humilitas confessione saluatur. per Hieremiam contestatur deus: ad summam loquar contra gentem et regnum, ut eradicem et destruam et disperdam illud. si paenitentiam egerit gens illa a malo suo, quod locutus sum aduersus eam, agam et ego paenitentiam super malo, quod cogitaui, ut facerem ei. et ad summam loquar de gente et regno, ut aedificem et ut plantem illud. si fecerit malum in conspectu meo, ut non audiat uocem meam, paenitentiam agam super bono, quod locutus sum, ut facerem ei. statimque infert: ecce ego fingo contra uos malum et cogito contra uos cogitationem. reuertatur unusquisque a uia sua mala et dirigite uias uestras et studia uestra. qui dixerunt: desperauimus; post cogitationes enim nostras ibimus et unusquisque prauitatem cordis sui mali faciem u s. Symeon iustus loquitur in euangelio: ecce