comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixinius. & ñ cog¬
na qrię didicerat
Non cognoscebat eam. donec peperit.¬
non quod postea cognouerit. s poni¬
tur donec pro et. uel illud tempus re¬
mouet de quo maior suspicio habet᷑
sicut daind qui dicit: donec ponã

Expanded text:
diximus; et non cogna quae didicerat. Non cognoscebat eam donec peperinon quod postea cognoverit, sed ponitur donec pro et, vel illud tempus removet de quo major suspicio habetur, sicut David qui dicit, donec ponam
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnia.
celebrarent: inuenta est in utero
habens. Prumo ab angłis custodi¬
entibi eam: dehinc a postph sicut
auiro curioso cirta sponsam suam.
Eiiuangłista de p̃certis soribens. bene
scd̃m tempus siuim uocat ioseph uirũ
marie. ⁊ mariam matrem iħti. Con¬
stat enim: quia tempore desponsati¬
onis nundum mat̾ illa. nec dͥumm nra¬
ritus ille erat.

Expanded text:
solemnia celebrarent, inventa est in utero habens, primo ab angelis custodientibus eam, dehinc a Joseph, sicut a viro curioso circa sponsam suam. Evangelista de praeteritis scribens, bene secundum tempus suum vocat, Joseph virum Mariae et Mariam matrem Jesu. Constat enim quia tempore desponsationis nondum mater illa, nondum maritus ille erat.
Abbreviated transcription (Latin):
bat: qm̃ magnum sacͣmentum in
ca e̾e cognoscebat. Oui approxima¬
re sese indignum estimabat: sicut
et beatus petrꝰ se dño humilians
dignus: ut intres subtectum meuni.
& elysa beth ad mariam. Unde hoc
& eum uis coram om̃ib arguere. non
es correptor si ꝓditor. Noluit gͦ io¬
seph diuulgare mariam quamuis
certa e̾e̾t suspicio ad tilterii: s uoluit
prodesse peccanti. quod insticie de¬
putatum ẽei. Hȩc aut̾ eo cogitan¬
te: ecce angͥs dñi in sominis appa¬

Expanded text:
bat, quoniam magnum sacramentum in ea esse cognoscebat. Cui approximare sese indignum aestimabat, sicut et beatus Petrus se Domino humilians dignus ut intres sub tectum meum . Et Elisabeth ad Mariam: Unde hoc  cum vis coram hominibus arguere, non es corrector, sed proditor. Noluit ergo Joseph divulgare Mariam quamvis certa esset suspicio adulterii; sed voluit prodesse peccanti, quod justitiae deputatum est ei. Haec autem eo cogitante, ecce angelus Domini in somnis appa
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓpħa dicit ecce: annuiran¬
tis ẽ tanti mysterii in agnitudinẽ
Hoc autẽ totum quod iurgo ꝓpin¬
quo suo despon saretur quod ioseph
ꝑ angłm doceretur. & cetera. ita
facta sunt: ut cam ꝑ ista quã ꝑ illa
quȩ secuntur. ꝓpħia impleretui.
Exuirgens aut̃ ioseph a somno: fe
a deo monetur: saluat moras. sur¬
gat a sonuo. faciat quod iubetur:
Et accepit comiugem suam. & ñ
cognoscebat eam. donec peꝑit fi¬
lium suum primogenitum: & uo¬
cauit nomen eiꝰ ihm. Ioseph
esset noluit ean pro nt nupta &¬
cerni. Nunc aut̃¬
ne qua de partu¬
eius ambiguitas¬
existeret: ipse con¬
testis assumitur.¬
cum desponsatam

Expanded text:
quod propheta dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem. Hoc autem totum quod virgo propinquo suo desponsaretur, quod Joseph per angelum doceretur, etc., ita facta sunt ut tam per ista quam per illa quae sequuntur, prophetia impleretur. Exsurgens aua Deo monetur, solvat moras, surgat a somno, faciat quod jubetur. Et accepit conjugem suam, et non cognoscebat illam, donec peperit filium suum primogenitum; et vocavit nomen esset, noluit eam propacerni. Nunc aune qua de partuejus ambiguitaexisteret, ipse contestis assumitur,m desponsatam
Abbreviated transcription (Latin):
eundem in danielis principio esfe
ioachim. qui in ierechielis exordio
ioachim scribit᷑. Iste enum extremã
sillabam habet chim. ille chin. Et
odhoc in enuangłio scdm matħm
una tudetur deesse gen̾atio: quia
sccła tesserescedecas in ioachim desut
silium iosie. & t̾cia incipit a ioachim
filio ioaqm. Augustmꝰ uͦ in libro de
concordia euuangłistarum. ut ser¬
monẽ ad allegoriam conu̾teret: dix̃
euindem iechoniam bis ee̾ hic un¬
meratum. S alathiel ant̾. gen̾¬
⁊ orobabel. ⁊̃ orobabel aut̃. genuit.
abiud. Abiud ant̃. guñ eliachim.
Eliachim aut̃: gentut azor. Azor

Expanded text:
eumdem in Danielis principio esse eumdem in Danielis principio esse Joacim, qui in Ezechielis exordio Joachin inscribitur. Iste enim extremam syllabam habet cim, ille chin. Et ob hoc in Evangelio secundum Matthaeum, una videtur deesse generatio; quia secunda tesseradecas in Joacim desinit filium Josiae, et tertia incipit a Joachin filio Joacim. » Augustinus vero in libro De concordia evangelistarum, ut sermonem ad allegoriam converteret, dixit « eumdem Jechoniam bis esse huic numeratum. » Salathiel autem genuit Zorobabel. Zorobabel autem genuit Abiud. Abiud autem genuit Eliachim. Eliachim au
Abbreviated transcription (Latin):
Aminon aut̃: genuit iosiam. Io¬
sias ant̾: gen̾ iecotuam ⁊ fr̾s eius.
intrans imgrationẽ babylonis.
Gransinigrationem babylonis
dicit qd̾ filii isrł captiuati fuer̾t
in babẏloniam. ⁊ ante illam cap¬
tiuitatẽ int̾fectus ẽ iste iostas. a
pharaone nechao rege egẏpti. Cũ
gͦ dicis. Iosias genuit filios intͣns¬
migratione: uel in ꝓante ponit᷑.
uel ut quidam uolunt. cos genu¬
it sub andis. ituros in tnsmigra¬
tionem. Require hystoriã ꝓpe
finem libri regum. Et post
transmigrationẽ babyloms:
scđe tesserescedecades ponere: inse¬
quenti ñ erunt quatuordecrin. Sci¬
amus gͦ iechoniam priorem ipsum
Quorum prior ꝑ .R. & m. seqnens uͦ¬
ꝑ aͣ ͥ & nscribit᷑. qd̾ scͥptorum uicio
& longitudiue temporum apd̾ gͥcos
Exxpeditius explanat hoc ieronimꝰ
in exorctio damelis contra porfiriũ
Ioachim inquit filius iosie. alio no¬
mine appellatus ẽ. hely achim. Cui
successit in reginim filits eiꝰ Ioachi:
cognom̃to ieconias. Nemo gͦ putet

Expanded text:
iam. Josias autem genuit Jechoniam et fratres ejus in transmigrationem Babylonis. Transmigrationem vero Babylonis dicit, quod filii Israel captivati fuerunt in Babyloniam, et ante illam captivitatem interfectus est iste Josias a Pharaone Nechao rege Egypti. Cum ergo dicit: Josias genuit filios in transmigrationem , vel in pro ante ponitur, vel ut quidam volunt, eos genuit, subaudis ituros in transmigrationem. Require historiam prope finem libri Regum. Et post transmigrationem Babylonis secundae tesseradecadis ponere, in sequenti non erunt quatuordecim. Sciamus ergo Jechoniam priorem ipsum Quorum prior per K et M, sequens per ch et N scribitur, quod scriptorum vitio et longitudine temporum apud Graecos Expeditius explanat hoc Hieronymus in exordio Danielis contra Porphyrium: « Joacim, inquit, filius Josiae, alio nomine appellatus est Heliacim, cui successit in regnum filius ejus Joachin, cognomento Jechonias. Nemo igitur putet
Abbreviated transcription (Latin):
imaginationem. consuenit.¬
deo atit̾ ioseph filius dauid dicit᷑:
ut maria quoq detribu dauid
monstraretur sicut scͥptum est.
nisi de tribrisua. uo¬
enim in ea natu ẽ. de¬
Hoc est quod in ea con¬
ceptum est. ex sc̃ĩ sp̃s¬
oꝑatione ẽ. Nasci mn¬
ea concipi ẽ : nasci uͦ ab¬
ea prodire in lucem.¬
ariet aut̃ filium: & descend̾at.
uocabis nomen eius ihm. Ip se enim
saluuni faciet ppłm suum a peccatis

Expanded text:
imaginationem. Ideo autem Joseph filius dicitur David, ut Maria quoque de tribu David monstretur, sicut scriptum est: nisi de tribu sua enim in ea natum eHoc est, quod in ea coceptum est, ex sancti Speratione est. Nasci ea, concipi est; nasci ea, prodire in lucem.ariet autem filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ipse enim salvum
Abbreviated transcription (Latin):
dño iłm. tantummͦ constare: dicentes.
adiutorium nr̃m innomime dñi qui
fecit celũ ⁊ t̾ram. In mathan. ut donũ
sci sp̃c accipientes. ñ simus concupis¬
centes malorum: sicut gentes. In iacob
ut rectores teliebrarũ harum ur̃a for¬
titudine supplanteinus. In ioseph. ut
deficiente extĩore homiine. int̾ior aug¬
mentet᷑ de die indiem. donec sp̃ualit̃
ineffabilem d̃i ommpotentis uisionẽ.

Expanded text:
Domino Jesu tantummodo constare, dicentes: Domino Jesu tantummodo constare, dicentes: Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram . In Mathan, ut donum sancti Spiritus accipientes, non simus concupiscentes malorum sicut gentes. In Jacob, ut rectores tenebrarum harum nostra fortitudine supplantemus. In Joseph, ut deficiente exteriori homine, interior augmentetur de die in diem, donec spiritualiineffabilem Dei omnipotentis visionem.
Abbreviated transcription (Latin):
uia &e ueritas. In ezechia. ut laude¬
mus fortititilinẽ di pugnantẽ pro
nob̾. & ut ille confortet nos semꝑ fla¬
gitemus. In manasse. ut obliuosi¬
simus iniuriarum nr̃arum. ⁊ prece¬
rita obliuiscentes. anteriora semꝑ at
tendamus. In aminon. ut stemtis in
fide. in qua possimius tela ignea dia¬
bolice fraudis extinguere. In ofia. ut
ones. In salathiel. nt unã petitio¬
nem petanuis a dũo. ut in habitemꝰ
in domo dñi omnib dieb uite nt̃e.
In zorobabel ut simus magistri n̾itatis.
ꝓhibentes magisterium hereticorum
confusionis. In abtud. ut nob̾ sit ds
in patre: & nos illi infiliis. In elyachim
ut resurgamus a morte peccati: ut
uinamus do inspũscõ. In ator. ut ad¬
iuuante do mimicos nr̃e salntis uin¬
camus. In sadoch. ut iustificari me¬
reanur abeo qui iustificat impiũ.
In achini ut fr̾s ap̃i. matres ⁊ sorores
simis. ut eo ut faciantus eius uolun ta¬
tem. In eliud. ut nullum habeamꝰ
azar. ut confiteamur salutẽ nr̃am in

Expanded text:
via et veritas . In Ezechia, ut laudemus fortitudinem Dei pugnantem pro nobis, et ut ille confortet nos semper flagitemus. In Manasse, ut oblisimus injuriarum nostrarum et praeterita obliviscentes, semper in antea tendamus. In Amon, ut stemus in fide, in qua possimus omnia tela ignita diabolicae fraudis extinguere. In Josia, ut ones . In Salathiel, ut unam petitionem petamus a Domino, ut inhabitemus in domo Domini omnibus diebus vitae nostrae . In Zorobabel, ut simus magistri veritatis, prohibentes magisterium haereticorum confusionis. In Abiud, ut nobis Deus sit in patre, et nos illi in filiis. In Eliachim, ut resurgamus a morte peccati, ut vivamus Deo in Spiritu sancto. In Azor, ut adjuvante Deo, inimicos nostrae salutis vincamus. In Sadoch, ut justificari mereamur ab eo qui justificat impium. In Achim, ut fratres Christi, matres et sorores simus in eo, ut faciamus ejus voluntatem . In Eliud, ut nullum habeamusazar, ut confiteamur salutem nostram in
Abbreviated transcription (Latin):
sonantia enuangłistaꝵ. Mathian
inquit & mathat diu̾sis temporib
de una uxore esta nomine fingulos
filios ꝓcrearunt: quia mathan qui
ꝑ salomonem descendit. nxorem eã
prius acceꝑat. & relicto filio iacob
defunctus ẽ. Post cuius obitum ma¬
that qui ꝑ nathan filium damd genꝰ
duxit cum qt ex eadem tribi eam¬
dem estam accepit iyrorem. & ex ea
genuit filiui nomine heli. Ergo ia¬
cob & heli fuerunt uterim fr̾s. Quo¬
rum iacob ex mandato legis accepit
uxorem fr̾is sui heli sine lib̃is defim¬
cti: & exea genuit ioseph. Itaq io¬
seph scd̃m legem dicitur filius heli:
scđm naturam filits iacob. Ergo
conuenient̃ dicit matħs. iacob aut̾
genuit ioseph & lucas ut putabat᷑
filius ioseph. Qui fuit heli. qui fuit
mathat.L
braham aut̃: fuit filius thare.
Qui fiit nachor: qui fuit se¬
ruch. Qui fuit ragari. qti fuit phalech
Qui fuit heber. qui fuit sale. Qui

Expanded text:
sonantia evangelistarum: « Mathan, inquit, et Mathat, diversis temporibus de una uxore Esta nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan qui per Salomonem descendit, uxorem eam prius acceperat, et relicto filio Jacob, defunctus est. Post cujus obitum Mathat qui per Nathan filium David genus duxit, cum esset ex eadem tribu, eamdem Estam accepit uxorem, et ex ea genuit filium nomine Eli. Ergo Jacob et Eli fuerunt uterini fratres. Quorum Jacob ex mandato legis, accepit uxorem fratris sui Eli sine liberis defuncti, et ex ea genuit Joseph. Itaque Joseph secundum legem dicitur filius Eli, secundum naturam filius Jacob. Ergo convenienter dicit Matthaeus: Jacob autem genuit Joseph; et Lucas: Ut putubatur filius Joseph, qui fuit Eli, qui fuit Mathat . » Abraham autem filius Thare, qui fuit Nachor, qui fuit Seruch, qui fuit Ragau, qui fuit Phaleg, qui fuit Heber, qui fuit Sale, q
Abbreviated transcription (Latin):
caẏnan. iuxta ebream neritatem
neq ingenesi. neq in uerbis dierũ
inuenitus: s arfaxat sela uel sale
filtum nuillo int̃posito genuisse
ꝑhibetur. Sic emim habes. Porro
arfaxat inxit triguita anuis : &
genut sale. Itemq inparalipo¬
menon. Arfaxat aucẽ gemuit sala.
qui ⁊ genuit heber. Scito gͥ beatũ
lucam hanc gen̾ationem de septu¬
gnita int̾pretum editione sumꝑ¬
sisse. ubi scͥptum ẽ quod arfaxat
centum trignita quinq annoꝵ
gennerit chaynan. & ipse caynan
cum centum trigrata fuerit an¬
norum genuerit sela. S quid ho¬
rum uerum sit. aut si utrumq
uerum e̾ẽ possit: d̾s nouit.
ui fuit sem. qui fuit noe. Qui fuit
lamech: qui fuit matusale. qui

Expanded text:
ainan, juxta Hebraicam veritatem, neque in Genesi, neque in Verbis dierum invenitur, sed Arphaxad Sela vel Sale filium, nullo interposito, genuisse perhibetur. Sic enim habes: Porro Arphaxad vixit triginta annos, et genuit Sale. Itemque in Paralipomenon: Arphaxad autem genuit Sala, qui genuit Heber. Scito ergo beatum Lucam hanc generationem de Septuaginta interpretum editione sumpsisse, ubi scriptum est, quod Arphaxad centum et triginta quinque annorum, genuerit Cainan, et ipse Cainan, cum centum triginta fuerit annorum genuerit Sela. Sed quid horum verum sit, aut si utrumque verum esse possit, Deus novit. Qui fuit Sem, qui fuit Noe, qui fuit Lamech, qui fuit Mathusal
Abbreviated transcription (Latin):
dita responsione elysabeth. qua bea
fide fortem lardanit. iani congruo¬
tempore patefecit. dona ꝑcepta. que
uirginalis pudor silentio tegebat.
Et ait maria. Oagnificat aunnamea
dũm. Ꝙ exultarit sp̃c meus: in deo
salutari meo. S p̃s ipse ẽ anima:
unde in passione dicitur. & indi-¬
nato capite emisit sp̃m̃. Interdum
tam̃ accipittir ꝓ rationalitate &
excellentia anime. ut ibi. Benedicite
namq uiurmis. spũ discernimus. &
intelligiis. Marria gͦ anima &
spũ deuota d̾o: totum qd̾ iuuit & sen¬
tit. totum qd̾ intelligit & discernit.
in dĩ magnitudine contemplan¬
da in eius p̃ceptis obseruandis. in
agendis gr̃arum laudib impen¬
dit. Hoc aut̃ ẽ ni cychara ⁊ psalt̾io
iuxta psalmistam: psallere deo.
Marie aninia magnificat. id est
magnun cogitat. ⁊ laudat dum:
iudelicet dm̃ patrem. Ex quo oi̾a
Exultanit sp̃e eiꝰ. ind̾o salutari. id
anuna mea gxultabit indño. dele¬
ctabit᷑ suꝑ salutari suo. uia res¬
pexit humilitatem ancille sue. ecce

Expanded text:
 responsione Elizabeth, qua eam fide fortem laudavit, ad cutempore perfecit dona percepta, quae virginalis pudor silentio tegebat. Et ait Maria: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Spiritus ipse est anima; unde in Passione dicitur: Et, inclinato capite, emisit spiritum . Interdum tamen accipitur pro rationalitate et excellentia animae, ut ibi: Benedicite namque vivimus, spiritu discernimus et intelligimus. Maria ergo anima et spiritu devota Deo, totum quod vivit et sentit, totum quod intelligit et discernit, in Dei magnitudine contemplanda, in ejus praeceptis observandis, in agendis gratiarum laudibus, impendit. Hoc autem est in cithara et psalterio , juxta Psalmistam psallere Deo. Mariae anima Magnificat, id est, magnum cogitat et laudat Dominum, videlicet Deum Patrem ex quo omnia. Et exsultavit spiritus ejus in Deo salutari, id eAnima mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari suo . Quia respexit humilitatem ancillae suae: ec
Abbreviated transcription (Latin):
Mathei liber dictus ẽ liber genã¬
tionis scđm consuetudinẽ ebreoꝵ
qui uolumnub exprincipiis eo¬
rum nomina imponunt. Ihe ebre¬
ice. sother g̾ce. saluator latine noca¬
tus ẽ. ꝓprio nomine: redemptor
nosterͤ Xp̃c uͦ unctus in latino.
messias iebreo.dicit᷑ eloqrno: & ẽ
nom̃i dignitatis. quia antiguis
temporib reges. ꝓpħ̾e sacerdotes.
ungebant᷑ oleo sc̃ificationis. Ipse
unctus ẽ integẽ & sacerdotem:
quia in eo dirmnitatis plenitudi¬
nem habitare complacuit. Me
quia multo ampliores ⁊ manife¬
stiores facte sunt ei ꝑmissiones
dexp̃o: tum quia maxime inore
ppsi habebatur dauid atq ꝓmis¬
siones qrias srsceꝑat. quod in
euuangłio declaratui. ubi iħm
filium datrid uocant. qui ab ipso
curari postulant. U el aliter.
Cum dicit᷑ filii dauid silii abra¬
ham. ordo ẽ preposterus. s neceᷤ¬
sario cominritatus. quia si pͥmĩ
posuiss abraham ⁊ postea daind.
ut generatio texeret᷑. repetandꝰ
ee̾t aibraham hoc modo. Iħn xp̃i

Expanded text:
Matthaei liber dictus est liber generationis, secundum consuetudinem Hebraeorum, qui voluminibus ex principiis eorum nomina imponunt. Jesus Hebraice, Soter Graece, Salvator Latine, vocatus est proprio nomine Redemptor noster. Christus vero unctus in Latino, Messias in Hebraeo dicitur eloquio, et est nomen dignitatis, quia antiquis temporibus reges, prophetae, sacerdotes, ungebantur oleo sanctificationis . Ipse unctus est in regem et sacerdotem, quia in eo divinitatis plenitudinem habitare complacuit . Mequia multo ampliores et manifestiores factae sunt ei promissiones de Christo, tum quia maxime in ore populi habebantur David atque promissiones quas susceperat, quod in Evangelio declaratur, ubi Jesum filium David vocant, qui ab ipso curari postulant. HIERON. Vel aliter. Cum dicitur: Filii David, filii Abraham, ordo est praeposterus, sed necessario commutatus; quia, si prius posuisset Abraham, et postea David, ut generatio texeretur, repetendus esset Abraham, hoc modo: Jesu Christi
Abbreviated transcription (Latin):
& dm̃ni mundo edidit. edocta ꝑ an¬
gelun: cum econtͣ suafu diaboli fe¬
mina seducta pectati tenebras. & ser¬
nitutem intulerit. ystice. Ma¬
ria desponsata. s uirgo tẏpus eccłie c̃.
quȩ ẽ mimaculata s nupta. Concipit
nos uirgo s sp̃u: parit nos uirgo sine
gemitu. Et igressus angłs ad eam
dixit. Aue gr̾a piena. dñs tecum: bene¬
dicta tu in mulierib. ratia ple¬
na erat. iiciorum exclusione. nerita¬
tis cognitione. uirttitis amore. quȩ pͥ¬
ma uit̃ feminas uirgutatis głosam
minus obtulit deo. Dñs tecum in men¬
te. dñs tecum mutero. dñs tecum in
auxilio: cuius templum sc̃m es. Su ꝑ
om̃s feminas denedicta c̃: qm parit̾
angł ⁊ homines uenerant᷑ tanquam

Expanded text:
et Dominum mundo edidit, edocta per anet Dominum mundo edidit, edocta per angelum: cum econtra suasu diaboli femina seducta, peccati tenebras et servitutem intulerit. Mystice, Maria desponsata, sed virgo, typus Ecclesiae est, quae est immaculata, sed nupta. Concipit nos virgo, sed spiritu; paruit nos virgo sine gemitu. Et ingressus angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena. Dominus tecum; benedicta tu in mulieribus. Gratia plena erat in vitiorum exclusione, veritatis cognitione, virtutis amore: quae prima inter feminas virginitatis gloriosum munus obtulit Deo. Dominus tecum in mente, Dominus tecum in utero, Dominus tecum in auxilio, cujus templum sanctum es. Super omnes feminas benedicta est, quam pariter angeli et homines venerantur tanq
Abbreviated transcription (Latin):
Mensem sextum martium intellige
ditur conceptus ⁊ passuis. Iccirco angłi
priuatis nominib censentur: ut ꝑ
uocabula quid ininistraturi ueniant
astendatur. Gabriel gͦ dĩ fortitudo di¬
citur. quia illum nunciat. qui aerias
potestates debellaturus erat. Obmul¬
tas quippe causas: uirgo desponsata
suit. Primo quia cognita erat ioseph.
ut ꝑcum origo turginis cognosceretur.
quia ambo erant dedomo dauid: &
moris ẽ scͥpture feminar um genealo¬
gam non terere. Deinde ne uelut
ad ult̾a lapidaretur a iudeis: t̾cio. ut
megyptum fugiens solatium uiri &
integritatis haberet custodiam: qͣrto.
ne partus eiꝰ pateret diabolo. Itaq
quia lubrica fama pudoris ẽ: noluit᷑
qñs ortussu fidem matͥs inpirtis astru¬
eit: s potius aliquos de suo ortu qͣm
de matris pudore dubitare ꝑmisit.
Inquo & irqrudicis nirgnib occa¬
sio tollitur. ne dicant matrem dñi
fuisse infamatam. Interp̾tat᷑
aut̾ maria stella maris ebraice. do¬
mina syriace: quia & lucem salutis

Expanded text:
Mensem sextum, Martium intellige, ditur conceptus et passus. Idcirco angeli privatis nominibus censentur, ut per vocabula quid ministraturi veniant ostendatur. Gabriel ergo Dei fortitudo dicitur; quia illum nuntiat, qui aerias potestates debellaturus erat. Ob multas quippe causas virgo desponsata fuit. Primo, quia cognata erat Joseph, ut per eum origo virginis cognosceretur, quia ambo erant de domo David, et moris est Scripturae feminarum genealogiam non texere. Deinde, ne velut adultera lapidaretur a Judaeis. Tertio, ut in Aegyptum fugiens, solatium viri et integritatis haberet custodiam. Quarto, ne partus ejus pateret diabolo. Itaque quia lubrica fama pudoris est, noluit Dominus ortus sui fidem matris injuriis astruere; sed potius aliquos de suo ortu, quam de matris pudore dubitare permisit. In quo et impudicis virginibus occasio tollitur, ne dicant matrem Domini fuisse infamatam. BEDA. Interpretatur autem Maria, stella maris Hebraice; domina, Syriace, quia et lucem salutis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quasi magister talis ualet doc̃e
populum: s quasi ruitib inuit.
quia necrationẽ. atcendit sacͥficiorum
nec curat scire dicta ꝓpharum. Mu¬
to zacharia concipit elisabeth ioħem:
quia licet pontifices ⁊ pharisei. nec
intrent int̾iora legis tañt nec audi¬
tores intrare ꝑunitant: interiora tñ
legis sacramentis xp̃i habundant.
Qumq mensib elisabeth occuiltat con¬
ceptum. sine quia moy ses legifer qͥnq
libris mysterra acp̃i parabolatun desig¬
sexta scli etate ad legis impletionẽ futu¬
ra erat. recte sextomense aconceptione
iohanins nasciturum saltiatorem an¬
gelus marie nuncrat.

Expanded text:
Nec quasi magister, talis valet docere Nec quasi magister, talis valet docere populum, sed quasi nutibus innuit; quia nec rationem attendit sacrificiorum, nec curat scire dicta prophetarum. Muto Zacharia, concipit Elisabeth Joannem; quia, licet pontifices et Pharisaei nec intrent interiora legis, nec auditores intrare permittant, interiora tamen legis sacramentis Christi abundant. Quinque mensibus Elisabeth occultat conceptum, sive quia Moyses legifer quinque libris mysteria Christi parabolatim desigsexta saeculi aetate ad legis impletionem futura erat, recte sexto mense a conceptione Joannis nasciturum Salvatorem angelus Mariae nuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
bona fuit lex. & bonum sacerdotium
tempore scio. Ambo ꝓcesserunt in dieb
suis: quia legalis denotio tempore moy¬
si quasi ni adolescentia cum sacerdotio
floriuit. s aduemente xp̃o & lex & sa¬
cerdotium insenecta fueriuit. cum
& sacerdotu ordo ꝑ ambitiones &
cententiones pontificum confusus. &
lex ꝑ phiarseorum traditiones p̃ria¬
ricata funt. Ta charias ingͥditur tem¬
plum. quia sacerdotum ẽ intelligere
lectum. Foris orat multitudo: quia
dum mnystica penetrare nequit. ne¬
cesse ẽ ut doctorum monitis humili¬
ter intendat. Dim altari thimia¬
ma imponit. nasciturtim ioħem cog¬
uoscit: quia dum doctores dimra
lectione inflaminaut᷑. gr̃am dĩ uentu¬
ram ꝑ xp̃m. de interiori medula lit̾a¬
rum quasi de uulua elisabeth pro¬
dicuram repperiunt. Et hoc ꝑ an¬
geluni: quia lex ẽ ordinata ꝑ angłos
inmanu mediatoris. Non credens
mutus fit: quia mutus ẽ. quia spũa¬
lemi sensum uilitt̾a non intelligit:

Expanded text:
bona fuit lex, et bonum sacerdotium bona fuit lex, et bonum sacerdotium tempore suo. Ambo processerant in diebus suis, quia legalis devotio tempore Moysi, quasi in adolescentia cum sacerdotio floruit; sed, adveniente Christo, lex et sacerdotium in senecta fuerunt, cum et sacerdotii ordo per ambitiones et contentiones pontificum confusus, et lex per Pharisaeorum traditiones praevaricata fuit. Zacharias ingreditur templum; quia sacerdotum est intelligere lectum. Foris orat multitudo; quia, dum mystica penetrare nequit, necesse est ut doctorum monitis humiliter intendat. Dum altari thymiama imponit, nasciturum Joannem cognoscit; quia dum doctores divina lectione inflammantur, gratiam Dei venturam per Christum de interiori medulla litterarum, quasi de vulva Elisabeth prodituram, reperiunt. Et hoc per angelum, quia lex est ordinata per Angelos in manu mediatoris . Non credens, mutus fit; quia mutus est, qui spiritualem sensum in littera non intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum baptista conciꝑetur. Wid̾o pat̾
eius sacerdos uideonum emutuit. qͥr
iam cessare oportebat sacrificia sacerdo¬
talia. urmente sacerdote. qui ꝓpecca¬
tis omnium se offerret. In die ieruni¬
orum conceptio iohannis p̃dicit᷑: quia
ꝑipsum afflictio penitentie erat pre¬
dicanda. Et occultadat se mensib
quinq dicens. quia sic fecit mͥ dñs in
dieb quib respent auferre obꝓbri¬
um meuin int̾ homines. Quanta ambns̃.
scĩs cura sit nequid turpe dequo erubes¬
cere debeant admittant. ostendit eli¬
sabethi. quȩ dono dĩ erubescit. & uere¬
cunditur concepisse in anili etate. ne
senectute lididini uacasse uideatur.
quȩ etiam in iuuentute nullatenus
grercenda c̃. inisi causa sobolis uel ui
ꝑ elisabet lex signatui: quȩ sac̾do¬
tii doctrims exercitata quasi uirihi
auxilio spũales filios dõ gignere debe¬
bat. S quasi sterilis erat : quia uemi
celi aꝑiebat. Ambo erant usti: quia

Expanded text:
cum Baptista conciperetur. Et ideo pater cum Baptista conciperetur. Et ideo pater ejus sacerdos Judaeorum emutuit, quia jam cessare oportebat sacrificia sacerdotalia, veniente sacerdote, qui pro peccatis omnium se offerret. In die jejuniorum conceptio Joannis praedicitur, quia per ipsum afflictio poenitentiae erat praedicanda. Et occultabat se mensibus quinque, dicens: Quia sic fecit mihi Dominus in diebus quibus respexit auferre opprobrium metis cura sit, ne quid turpe de quo erubescere debeant, admittant, ostendit Elisabeth, quae de dono Dei erubescit, et verecundatur concepisse in anili aetate, ne in senectute libidini vacasse videatur, quae etiam in juventute nullatenus exercenda est, nisi causa sobolis vel vitper Elisabeth, lex signatur, quae sacerdotum doctrinis exercitata, quasi virili auxilio, spirituales Deo filios gignere debeat. Sed quasi sterilis erat, quia neminecoeli aperiebat. Ambo erant justi, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
siam. Cuto ⁊ acharie similis ẽ ppłs
iudeorum. actuum suorum impotens
reddere rationem. Pontifices autẽ
uitis suȩ tempore cõntinentiã seruan¬
tes: impleto templi officio ad domos
uroresq suas necessario redibant: qͥa
tunc sac̾dotalis successio ex stirpe aa¬
ron querebatur: Nunc aut̃ quia sac̾¬
dotib non carnalis successio. s spũat
inquiritur ꝑfectio: ut semꝑ altari
queant assistere. semꝑ castititas obser¬
uanda p̃cipitur. ost hos autẽ dies:
concepit elisabet uxor eius. Post di¬
es uidelicet officii ⁊ acharie completos.
Gesta sunt hȩc inquit iohannes chri¬
sostomus niense septembri. octauo¬
kł. octobris. luna undecima. qͣndo
celebrabatur ierunium scenophegie
in equinoctio. qͣnͣdo cepit nox suꝑare¬
lucem: qui a ille concipiebat᷑ qui dixit.
me oportet muiiii. illum aut̃ cres¬
cere. Minorata etemm fuit sex ait¬
nebris. cimi scđ̾m lege̾ dõ sacrificia of¬
ferrent᷑: quia iam cessare oportebat

Expanded text:
A. Muto Zachariae similis est populus Judaeorum, actuum suorum non potens reddere rationem. Pontifices autem vicis suae tempore continentiam servantes impleto templi officio, ad domos uxoresque suas necessario redibant; quia tunc sacerdotalis successio ex stirpe Aaron quaerebatur. Nunc autem quia sacerdotibus non carnalis successio, sed spiritualis inquiritur perfectio, ut semper altari queant assistere, semper castitas observanda praecipitur. Post hos autem dies concepit Elisabeth uxor ejus. Post dies videlicet officii Zachariae completos. Gesta sunt haec, inquit Joannes Chrysostomus, mense Septembri, VIII Kalendas Octobris, luna XI quando celebratur jejunium scenopegiae in aequinoctio, quando incipit dies minui, quia ille concipiebatur, qui dixit: Me oportet minui, illum autem crescere . Minorata etenim fuerat lux a tenebris, cum secundum legem Deo sacrificia offerrentur, quae jam cessare oportebat,
Abbreviated transcription (Latin):
cauͣt iesse qͣm ysai. cum utruisq
nominis eet: ut indicaret in xp̃o
& in martia illud impleri ꝓpłncum.
Egrediettis uirga de radice resse.
& flos de radice eiꝰ ascendet. Danid
aut̃ dicit. quia pͥmus rex fuit de
tribn inda. ꝑ quã oido gen̾ationis
decurrit. aind aut̾ rex. genuit
salomonem exea quȩ fuit urie.
Hoc ẽ ex bethsabee. quȩ ñ nomiuatur
hic. quia plus peccauit ceteris hns
nominatis. Cum enua c̾e̾t uxor
urie: miscuit se dauid madult̾io.
alomon aut̃: genuit roboam.
Roboam aut̃: genute. Abia

Expanded text:
care Jesse quam Isai, cum utriusque care Jesse quam Isai, cum utriusque nominis esset, ut indicaret in Christo et in Maria illud impleri propheticum: Egredietur virga de radice Jessae, et flos de radice ejus ascendet . David regem dicit, quia primus rex fuit de tribu Juda, per quam ordo generationis decurrit. David autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Hoc est, ex Bersabee, quae non nominatur hic, quia plus peccavit caeteris hic nominatis. Cum enim esset uxor Uriae, miscuit se David in adulterio. Salomon autem genuit Roboam. Roboam autem genuit
Abbreviated transcription (Latin):
patriarche fuerunt. Iudas antẽ:
genuit phares ⁊ z aram dethamar.
ngenea logia saluatoris. ñ iuitȩ s
peccatrices femine nominantur.
Ad insinuandum uidelicet qũi qui
de femina formã uiri uoluit assuine¬
re. ut uiros ⁊ feminas saluaret: de
peccatricib dignatus ẽ nasq: ut pec¬
cata deleret. Nascit᷑ aut̃ dñs de
iustis ⁊ peccatorib: uixta qd̾ moy¬
ses p̾ocꝑat agnun nnmo landũ sumi
de grege omium & caprarum. Pha¬
res autẽ. genuit esrom. Esrom aut̃
genuit aram. Aram aut̃: genuit
aminadab. Aminadab aut̃. genuit
naason. Naason ant̃: genuit salmon.
Salmon aut: genuit boot deraab.
Boor aut̃: genuit obethex ruth.
Quia dñs nascitur deritth moabi¬
tide: impleta ẽ ꝓpħia quȩ dicit.
Emute agnum dũe dominatorem
t̃re depetra deserti: idẽ degentib
quȩ dicunt᷑ petra. quia ydola co¬
lunt: & desertum. quia sine lege
uinunt. O beth aut̃ genuit ies¬
se. Iesse aut̃: genuit dauid regem
Maluit euuangłista patrẽ dauid uo¬

Expanded text:
rchae fuerunt. Judas autem genuit Phares et Zaram de Thamar. In genealogia Salvatoris non justae, sed peccatrices feminae nominantur, ad insinuandum videlicet, quoniam qui de femina formam viri voluit assumere, ut viros et feminas salvaret; de peccatricibus dignatus est nasci, ut peccata deleret Nascitur autem Dominus de justis et peccatoribus, juxta quod Moyses praeceperat agnum immolandum sumi de grege ovium et caprarum. Phares autem genuit Esrom. Esrom autem genuit Aram. Aram autem genuit Aminadab. Aminadab autem genuit Naasson. Naasson autem genuit Salmon. Salmon autem genuit Booz de Rahab. Booz autem genuit Obed ex Ruth. Quia Dominus nascitur de Ruth Moabitide, impleta est prophetia quae dicit: Emitte agnum, Domine, dominatorem terrae de petra deserti , id est, de gentibus, quae dicuntur petra, quia idola colunt; et desertum, quia sine lege vivunt. Obed autem genuit Jesse. Jesse autem genuit David regem. Maluit evangelista patrem David vo
Abbreviated transcription (Latin):
sionc tam̃ ẽ maior. Abrahe namq qͥ
ad huc inp̃putio postitis ꝓpria derebqnit.
dm̃ cognoriit. fidei testimonium meru¬
it: fides gintium & sacer eccłie cetus
specialit̾ ẽ ꝓmissus. dicente ad eum dño.
in te benedicent᷑ omnes oognationes t̾re.
Dauid aut̾: oraculo sublinnore. qd̾ ex
suscitabo semen tuum. ⁊ sirmabo soli¬
um eiꝰ usq inet̾num: ego ero ei in pa¬
trem. & ipse erit michi infilium. Ac¬
cepit itaq abraham principalit̾ pro¬
missum de eccłia: dauid uͦ de xp̃o. ꝑ¬

Expanded text:
sione tamen est major. Abrahae namque, qui adhuc in praeputio positus, propria dereliquit, Deum cognovit, fidei testimonium metuit, fides gentium, et sacer Ecclesiae coetus, specialiter est promissus, dicente ad eum Domino: In te benedicentur universae cognationes terrae . David autem oraculo sublimiore, quod exsuscitabo semen tuum, et firmabo solium ejus usque in aeteruum: ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium Accepit itaque Abraham principaliter promissum de Ecclesia, David vero
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit manes. Quod p̃misit¬
quia ꝑ om̃s scłi gen̾ationes depo¬
nit. potentes supbos. desede suꝑbie.
& ex altauit humiles pia dispensa¬
tione. Qui eitm se exaltat humili¬
abitir. & qui se humiliat exaltabit᷑.
sitrientes dicit gentiles. qui nec
Hos dinufit maues dñs qͣndo ext̾im¬
nati sunt. illos aut̃ impleuit bom᷑
quando p̃dicatores receꝑiuit. Im¬
pleuit ⁊ dmmisit. ꝓphecico sp̃u dix̃.
p̃teritum indełicet profuturo.
Suscepit isrł pucrum suum. me
indelicet & humilem. ut osee dic̃.
Puer istł. ⁊ dilexi eum. Qui enĩ
contempnit humiliari. non pot̃
saluari. nec licere cũ ꝓpha. Eccc
d̃s aduniat me. ce dñs fusceptor ẽ
amme mee. Suscipiet dñs
isrł in aduentu helye memorari.
id ẽ ut memor appareat miscdĩc
fuȩ. non quod memoria miscdi
recedat a dõ: s griasi memorari
dicitur. quando post tempꝰ lon¬
gum uelut prius oblitus. miscre¬
tur alicinus. S itut locutus est
ad patres nr̃os: ad raham & seni¬

Expanded text:
dimisit inanes. dimisit inanes. quia per omnes saeculi generationes deponit potentes superbos de sede superbiae, t exaltat humiles pia dispensatione. Qui enim se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Esurientes dicit gentiles, qui nec Hos dimisit inanes Dominus, quando exterminati sunt; illos autem implevit bonis, quando praedicatores receperunt. Implevit et dimisit, prophetico spiritu dixit, praeteritum videlicet pro futuro. Suscepit Israel puerum suum memovidelicet et humilem, ut Osee dicit: Puer Israel et dilexi eum . Qui enim contemnit humiliari, non potest salvari; nec dicere cum Propheta: Ecce Deus adjuvat me, et Dominus susceptor est animae meae . Suscipiet Dominus Israel in adventu Eliae, memorari, id est, ut memor appareat misericordiae suae, non quod memoria misericordiae recedat a Deo, sed quasi memorari dicitur, quando post tempus longum velut prius oblitus miseretur alicujus. Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semi
Abbreviated transcription (Latin):
in eo. Fecit potentiam in brachio
suo: disꝑsit suꝑbos mente cordis sui.
nbrachio significat᷑ filius: ñ quod
tanquam membrum corporihere¬
pat̃. Suꝑbus ẽ: qui uult efferri
sciꝑ id quod ẽ. ut cliabolus. Pat̾ gͦ
qui dicit inpsalmo. eructauit
cor meum u̾bum bonum. inbra¬
chio suo. id ẽ in mente cordis sui.
inqua & oꝑatur. & ommna cum
tranquillitate iudicatꝰ. potenter
disꝑsit suꝑbos. Quia enim diuinȩ
mentis u̾bum bonum ẽ: abicit &
dampnat suꝑbiau. quȩ miquim
ommum malornin est. Iere. de es
sapientie eius mystice inuuit :
ex quo u̾bum enis id ẽ filium suũ
inpassibilit̾ sine uncio genuit.
ipso dicente ꝑ ꝓph̾am. Fructauit
cor metm u̾bum bentm. Uel ita.
Inbrachio disꝑfit suꝑbos. tam la¬
tentes qͣm manifestos. quia cordis
fu mente. id ẽ intellectu quo
dm̃ uidere deberent contra eum
elati sunt. Deposint potentes
de sede. & exaltanit humiles. E su¬
rientes impleuit bonis. & diui

Expanded text:
in eo. Fecit potentiam in brachio in eo. Fecit potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui In brachio significatur Filius, non quod tanquam, membrum corpori haerePater. Superbus est, qui vult efferri super id quod est, ut diabolus. Pater ergo qui dicit in psalmo: Eructavit cor meum verbum bonum : in brachio suo, id est in mente cordis sui, in qua et operatur, et omnia cum tranquillitate judicat, potenter dispersit superbos. Quia enim divinae mentis Verbum bonum est, abjicit et damnat superbiam, quae initium omnium msapientiae ejus mystice innuit, ex quo Verbum ejus id est, Filium suum impassibiliter sine initio genuit, ipso dicente per Prophetam: Eructavit cor meum verbum bonum. Vel ita: In brachio dispersit superbos tam latentes quam manifestos, quia cordis sui mente, id est intellectu quo Deum videre deberent, contra eum elati sunt. Deposuit potentes de sede et exaltavit humiles. Esurientes implevit bonis, et divites
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipse sp̃c obumbrauit in ea.
D ei enim respicere: gr̾am tͥbuere
est. Recte gͥbeati ab omnbus
cognominanda gͣtulatui. Decebat.
ut sicut ꝑ suꝑbiam eue mors intra¬
uit. ita ꝑhumulitatẽ maꝵie pan¬
deretur introitus uitȩ. Quia fe¬
cit michi magna. qui potens ẽ:
&e̾ scm̃ nomen eiꝰ. I deo magnifi¬
cat anuna mea dñm quia michi
magna facere dignatꝰ ẽ: qui ex se
ñ ab alio potens ẽ. id ẽ ds pater &
scm̃ nomen eiꝰ idẽ filius. qui nom̃
ẽ patris. nam ꝑ illura mundo in¬
notuit. Ergo magnificate dn̾m me¬
cum: & ex altemus nomen eiꝰ. Sẽm
ẽ nomeñ dñi. quia singulari po¬
tentia ⁊ scĩtate transcendit omnẽ
ereaturam. Et miscdia eius in ꝓ¬
genies & ꝓgenies. timentib eum.
speciali dono se conũtit ad genalia.
statim humani geni̾s describens: qͥd
suꝑbi. quid humilesmereant᷑. quid
filui ade ꝑlib̾tatem arbitrii. quid fi¬
lii dĩ fuit ꝑgrãm. Non mͥ soli fecit
magna: s momni ꝓgenie qui ti

Expanded text:
cum ipse Spiritus obumbravit in ea. Dei enim respicere, gratiam tribuere est. Recte igitur beata ab omnibus cognominanda gratulatur. Dicebat ut, sicut per superbiam Evae mors intravit , ita per humilitatem Mariae panderetur introitus vitae. Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus. Ideo magnificat anima mea Dominum, quia mihi magna facere dignatus est, qui ex se, non ab alio potens est, id est, Deus Pater, et sanctum nomen ejus, id est, Filius qui nomen est Patris: nam per illum mundo innotuit. Ergo: Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus . Sanctum est nomen Domini, quia singulari potentia et sanctitate transcendit omnem creaturam. Et misericordia ejus in progenies et progenies timentibus eum. A speciali dono se vertit ad generalia, statum humani generis describens. Quid superbi, quid humiles mereantur? Quid filii Adae per libertatem arbitrii, quid filii Dei sint per gratiam? Non mihi soli fecit magna, sed in omni progenie qui tim
Abbreviated transcription (Latin):
Soluit fides linguam: quã incredu¬
litas ligauerat. Allogorice iohanuĩ
celebrata natiuitas: gr̾e ẽ noui te¬
stamenti inchoata sublimitas. uo¬
cabulum iohanns hoc ẽ gr̾e dei.
mat̾ uerb̃. pat̾ litt̾is intinant: qͥa
predicant. Pulchre ⁊ acharias octa¬
ua die ꝓlis edite loquit᷑. quia ꝑ dm̃
resurrectionem octaua die factam.
sac̾dotii legalis archana patnerunt.
Elt suꝑ omnia montara nuidee: di¬
uulgabantur omã u̾ba hec. Et
postierunt om̃s qui audierant in
corde fuo: dicentes. Quis putas puer
iste erit : Q enmmanꝰ dm̃ erat c̃illo.
excitati miraculo ⁊ timore stupefa¬
ai: tacite euentũ rei postulantes
dicunt. Quis putas puer iste erit:
Manus dm̃ fitus eiꝰ intelligit᷑: ut
mysna. Onua hec manus ntea
fecit. Alit̾ uͦ maniis dm̃ flagellum
eius accipit᷑: ut in sophonia. Exten¬
dam manum meã suꝑiuidam. In de
& iob. Manus dñi tetigit me. Hic
aut̃ in ꝯmis dñi potestas eiꝰ intelligit᷑.
de qua in hieremia. Sicut lutum i

Expanded text:
Solvit fides linguam, quam incredulitas ligaverat. Allegorice Joannis celebrata nativitas, gratiae est Novi Testamenti inchoata sublimitas. Vocabulum Joannis hoc est, gratiae Dei mater verbis, pater litteris intimant; quia praedicant. Pulchre Zacharias octava die prolis editae loquitur, quia per Domini resurrectionem octava die factam, sacerdotii legalis arcana patuerunt. Et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec, et s qui audierant in corde suo, dicentes: Quis putas puer iste erit? Etenim manus Domini erat cum illo. excitati miraculo et timore stupefacti tacite eventum rei praestolantes dicunt: Quis putas puer iste erit? Manus Domini Filius ejus intelligitur, ut in Isaia: Omnia haec manus mea fecit . Aliter vero manus Domini flagellum ejus accipitur: ut in Sophonia: Extendam manum meam super Judam . Inde et Job: Manus Domini tetigit me . Hic autem manus Domini, potestas ejus intelligitur, de qua in Jeremia: Sicut lutum in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o p̃cessit. & a tempore ade sci pa¬
tres suis quiq factis eius dispensa¬
tioni testimonium reddunt. Alu¬
tem eximicis nrĩs. & demanuonim¬
rin qui od̾unt nos. E aplanat qd̾
dixerat. Erexit cormi salutis nobis.
id ẽ erexit nob̾ salutem ex ininncis
nr̃is. id ẽ de potestate omnium qui
ui factisumis: infrituro. re ipsa sal¬
cum patͥb nr̃is. ⁊ memorari testam̃

Expanded text:
cessit, et a tempore Adae sancti patres suis quique factis ejus dispensationi testimonium reddunt. Salutem ex inimicis nostris, et de manu omnium qui oderunt nos. Explanat quod dixerat, erexit cornu salutis nobis, id est, erexit nobis salutem ex inimicis nostris, id est, de potestate omnium qui vi facti sumus , in futuro reipsa salcum patribus nostris, et memorari t
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝓphauerat conceptum e̾e̾. xp̃m.
Sciuit enim fp̃u ꝓphecie de nomine
imponendo qd̾ non didicetat ami¬
rico. ut pote muto: cui ab angło p̃¬
minciatum fuerat. Et dixerunt
ad illam. Qinia nemo ẽ incogna¬
tione cua: qui nocet᷑ hoc nomnie.
Innuebant aut̃ patͥ eius. quem

Expanded text:
jam prophetaverat conceptum esse Christum. jam prophetaverat conceptum esse Christum. Scivit enim spiritu prophetiae de nomine imponendo, quod non didicerat a marito, utpote muto, cui ab angelo praenuntiatum fuerat. Et dixerunt ad illum: Quia nemo est in cognatione tua qui vocetur hoc nomine. Innuebant autem patri
Abbreviated transcription (Latin):
uideret procursoris natiuitat̾e ꝓpt̾
quam iuaxime uenerat: & uit tan¬
to tempore elysabeth ⁊ iołns cres¬
ceret ꝓfectus. Nam si inprimo ad¬
uentu marie spũ scõ sunt repleti:
multum ẽ illis suꝑadditum tanta
mora mansionis. iii.
Uerbum impletionis tantum so¬
let accipi in bonis: ut impleti sunt
dies maxie ut pareret. implenit
salomion edificare domum: defun¬
ctus ẽ abrahamplenꝰ dierum. cumi
uenit plenitudo temporis misit
d̃s filium fuum. At coutͣ. dies impi¬
orum manes sunt: sicut legitur:
irisangitimim ⁊ dolosi. ñ dimidia¬
bunt dies suos. Et audierunt
nicim ⁊ cognati eius quia magnifi¬
cauit dñs miscđiam suam cum illa:
& congratulabantur ei. In ortu
iusti: grã secuture uirtutis exriltatio¬
ne niqnorum p̃figurante signatur:
Et factum ẽ indie octauo uener̃t
cur̃cidere puerum & uocabant
eum nomine patris sui ⁊ achariam.
Et respondens mat̾ eiꝰ dixit. Nequa¬
quam: s uocabit᷑ iohinnes. Non
ignorabat mat̃ filii uocabulũ: quȩ

Expanded text:
ursoris nativitatem propter quam maxime venerat, et ut tanto tempore Elisabeth et Joannis cresceret profectus. Nam si in primo adventu Mariae Spiritu sancto sunt repleti, multum est illis superadditum tanta mora mansionis. CAPUTerit filium. Verbum impletionis tantum solet accipi in bonis: ut impleti sunt dies Mariae ut pareret implevit Salomon aedificare domum , defunctus est Abraham plenus dierum , cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . At contra dies impiorum inanes sunt, sicut legitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Et audierunt vicini et cognati ejus, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur ei. In ortu justi gratia secuturae virtutis, exsultatione vicinorum praefigurante, signatur. Et factum est in die octavo venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris suis Zachariam. Et respondens mater ejus, dixit: Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Non ignorabat mater filii vocabulum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Erexit salutẽ indomodauid. ad fa¬
ciendam miscd̃iam nob̾ cum patrib
nr̃is: qui intenebris aduentum redẽp¬
toris expectant. Wita erexit salutẽ
memorari. id ẽ ut memor cognosce¬
retur testamenti sui. ad explendũ
scilicet iusuirandum qd̃ iurarut ad
abraham se daturum nob̃ hoc ẽ com¬
pletitrum in nob. Sic dico completu¬
rum: ut sine tunore mortis et̾ne. ser¬
mauras illi. Dei quippe testamentũ
datud nasciturum: dicitinine eundẽ
ad explendum testam̃tum qd̾ abrahe
disposint nos c̾e̾ lib̾aturum: qui a his
duob p̃cipne patriarchis desuo scim¬
ne & benedictio gentium ⁊ xp̃i est
in carnatio ꝓmissa. Qd̃ matheus
quoq breuit̾ intimauit dicens.

Expanded text:
d, ad faciendam misericordiam nobis cum patribus nostris, qui in tenebris adventum Redemptoris exspectant. Et ita erexit salutem memorari, id est, ut memor cognosceretur testamenti sui, ad explendum scilicet jusjurandum quod juravit ad Abraham, se daturum nobis, hoc est, completurum in nobis. Sic dico completurum, ut sine timore mortis aeternae serviamus illi. Dei quippe testamentum, David nasciturum, dicit nunc eumdem ad explendum testamentum quod Abrahae disposuit, nos esse liberaturum; quia his duobus praecipue patriarchis de suo semine et benedictio gentium et Christi est incarnatio promissa. Quod Matthaeus quoque breviter intimavit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
In enos despatus. ad quẽ duo discipuhi
gutes ad castellum emmax. dixer̃t. s
Nos ant̾ sꝑabamus quia ipse esset
redempturus ifrł. Infech. positio: ut
symeo aiti Eoce positus ẽ hic inrionã:
& resurrectionem multorum. In adã
fuit t̾renus: quia de uirgine uerũ
corpus assumpsit..M. iii lii.
t̃ta plasinatus ẽ. Seda t̃. quafemina
de latere iiri creata est. Tercia uͦ. qͥ
natus t̃ homo exuiro & femina.
P̃i aut̃ genatio sic erat. ut sine uiro
nasceret᷑ defemina. conceptus ꝑ sp̃m
t̃tiam de ruma generatierunt: in
qnarta. salutem inuenerunt.
Cum esset desponsata mat̾ eiꝰ maxia
ioseph. anteqm conuenprunt in uen¬
ta ẽ in utero habens de spũ sc̃õ. Rab̾.¬

Expanded text:
In Enos desperatus, ad quem duo discipuli In Enos desperatus, ad quem duo discipuli euntes in castellum Emmaus, dixerunt: Nos autem sperabamus, quia ipse esset redempturus Israel . In Seth positio, ut Simeon ait: Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum . In Adam, fuit terrenus, quia de Virgine verum corpus assumpsit. M. IVV L. terra plasmatus est. Secunda est, qua femina de latere viri creata est. Tertia vero, qua natus est homo ex viro et femina. Christi autem generatio sic erat, ut sine viro nasceretur de femina, conceptus per Spitertiam de ruina generaverunt, in quarta salutem invenerunt. Cum esset desponsata mater ejus Maria, Joseph, antequam convenirent, inventa est in utero habens de Sp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑascit: quia nouit qͥñs quisuant eius.
& eos in loco pasctie collocabit. In
nachor requieuit insepulchro: insꝑe
bricis immortaritatis. In seruch fuit
corrigia. ꝑ fecte nodata: quia nemo
ad plenum mysfium in carnatioĩs.
In ragau pastor bonus. quidat am¬
mam ꝓ ouib sius. In phaleg. dnudit
spũales a carnalib. In heber: tͣnͣsiit
de morte ad uitam. In sale: solut ini¬
micitus int̾ dm̃ ⁊ homines. In caẏnan
possidet celum ⁊ t̾ram. ⁊om̃a quȩ meis
sunt. In arfaxath. sanauit nos de plagois
diaboli. populantis nos. In sem. nomeu
bonum. quia creator ⁊ recreator puis
& misericors. In noe. requies eterna
tam angłis qm̃ hominib. In lamech.
humilis usq ad infernum. unde illtd.
Morsus tuus ero inferne. In matussa¬
lem. emissus ẽ dñs a morte resurgentp.
In enoch. dedicauit templum. quod
sumus. In iard descendit decelis. &
roborauit eccłiam. In malaleel lauon.¬
uit dñm. unde illud. Ꝙ hymno
dicto: exierunt in montẽ olinarum.

Expanded text:
et pascit, quia novit Dominus qui sunt ejus , et, eos in loco pascuae collocabit . In Nachor, requievit in sepulcro in spe lucis immortalitatis. In Seruch, fuit corrigia perfecte nodata, quia nemo scivit ad plenum mysterium incarnationis. In Ragau, pastor bonus qui dat animam pro omnibus suis . In Phalog, dividit spirituales a carnalibus. In Heber, transiit de morte ad vitam. In Sale, solvit inimicitias inter Deum et homines. In Cainan, possidet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt. In Arphaxad, sanavit nos de plagis diaboli populantis nos. In Sem, nomen bonum, quia Creator et recreator pius et misericors. In Noe, requies aeterna tam angelis quam hominibus. In Lamech, humilis usque ad infernum; unde illud: Morsus tuus ero, inferne . In Mathusalem, emissus est Dominus a morte resurgendo. In Enoch, dedicavit templum quod sumus nos . In Jareth, descendit de coelis, et roboravit Ecclesiam. In Malalehel, laudavit Dominum, unde illud: Et hymno dicto, exierunt in montem Olivarum .