comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonis. ¶Quinq sunt loca. unus ĩ quo ẽ so¬
lũ bonũ ⁊ sũmũ bonũ. unꝰ ĩ quo ẽ solũ ma-¬
lũ ⁊ sũmũ malũ. Post hec alia duo. alt̃ sb̾
sũmo. ĩ quo est solũ bonũ. s nõ sũmũ. Alt̃
supͣ imũ. ĩ quo est solũ malũ. s ño sũmũ.¬

Expanded text:
ocis. Quinque sunt loca. Unus in quo est solum bonum et summum bonum. Unus in quo est solum malum et summum malum. Post haec alia duo. Alter sub summo in quo est solum bonum, sed non summum. Alter supra imum in quo est solum malum, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
hunt᷑ ¶ Penitentes si nc̃citas exeg̾it int̃ hostia¬
rios deputari uł int̾ lc̃ores. itaut uł eun geliũ
uł epłam nõ legant. Si autẽ ordinati st̃: inter
nant. aut sacͣ contingant. Penitentes aũ dicimꝰ
eos qui post bap̃m ꝓ homicidio aut ꝓ diu̾sis cri-¬
minib. aut grauissimis pcc̃is publicam gerentes
s̃ ẽ pnĩam sub cilicio: d̾ino fu̾i̾nt altario reꝯciliati⁊ c̃¬
¶u̾estis quippe candida m̃diciã. ⁊ ona u̾o: ꝯtinẽci¬
am sigͣt. ut illic nõ sordescat. hic nõ effluat uita

Expanded text:
t. Poenitentes vero si necessitas exegerit inter ostiarios deputari, vel inter lectores, ita ut Evangelium vel Epistolam non legant. Si autem ordinati sunt inter nant, nec sacra contingeos qui post baptismum pro homicidio, aut pro diversis criminibus, aut gravissimis peccatis, publicam gerentes poenitentiam sub cilicio, divino fuerint altario reconciliati. Vestis quippe candida munditiam, zona vero continentiam significat, ut illic non sordescat, hic non effluat vita
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificandis sociare ⁊ corꝑmn quid̃ genãndoꝵ
hõi officiũ ĩiunxisse. aĩaꝵ autẽ creandaꝵ
potestatẽ sibi retinuisse. ut h̃o iustꝰ corꝑa
munda gñaret. Deus autẽ iustꝰ. aĩas m̃das
crearet. ⁊ corꝑib sociaret. ⁊ si homo opus
suũ corrupit. deus ꝓpõitũ mutare ñ debuit.
⁊ c̾. ⁊ inf᷑. Qui ergo hoc dicunt: rõnẽ d̾ine
iusticie nõ exponunt. qr sicut ad d̾inã bo-¬
nitatẽ nõ ꝑtinuit ut eas malas fac̾e̾t: sic
nec quenire uidebatur ut ꝓponerz illie collo¬
care: ubi malas fiͥ ncte ẽet. nõ gͥ magnoꝑe
ĩsistendũ est. ut rõne ĩ uestigetur: qd fide
mag̃ qmͣ rõne scrutari oportet ¶ Prima ⁊¬
culpa hõis fuit suꝑbia. qua triplex pena
subsecuta ẽ. Una: que pena est tm̃ .i. mor¬
talitas corꝑis. Due relique: q̃ pene sunt
⁊ culpe. quaꝵ una est ꝯcup̃ia carnis: alt̾a ẽ

Expanded text:
candis sociare, et corporum quidem generandorum homini officium injunxisse, animarum autem creandarum potestatem sibi retinuisse, ut homo justus corpora munda generaret: Deus autem justus animas mundas crearet et corporibus sociaret. Et si homo opus suum corrupit, Deus propositum suum mutare non debuit. corrupit. Qui ergo hoc dicunt rationem divinae justitiae non exponunt; quia, sicut ad divinam bonitatem non pertinuit ut eas malas faceret, sic nec convenire videbatur ut proponeret illic collocare ubi malas fieri necesse esset. Non igitur magnopere insistendum est ut ratione investigetur, quod fide magis quam ratione scrutari oportet. culpa hominis fuit superbia, quam triplex poena subsecuta est. Una quae poena est tantum, id est mortalitas corporis. Duae reliquae et poenae sunt et culpae, quarum una es
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃aliũ foris ad cognitõm u̾i̾tatis excitandi
⁊ erudiendi fuerũt. q̃ tñ excitatõ ⁊ erudi¬
tõ naturalit̃ ⁊ sñ labore hõi ĩneẽt: si sensus
hõis ĩ carne mortali per pct̃m corruptꝰ non
rupto uiciũ ignorancie. Ibi: qr appetitꝰ q̃rẽ¬
de nc̃citatis ult᷑ mensurã se extendit. hic ã
qr ĩstrum̃tũ ꝯcipiende u̾itatis ab ĩtegritatis

Expanded text:
lium foris ad cognitionem veritatis excitandi et erudiendi fuerunt. Quae tamen excitatio et eruditio naturaliter et sine labore homini adesset, si sensus hominis in carne mortali per peccatum corruptus non rupto vitium ignorantiae. Ibi quia appetitus quaerendae necessitatis ultra mensuram se extendit; hic autem quia instrumentum concipiendae veritatis ab integritatis
Abbreviated transcription (Latin):
In debito off̾o accõm dirigitad
debitum finem .i. ad deuni suam accõnem ĩ toͣt
Informis aũ accõ est q̃ debito caret ost̾o nõ
ane eignnt instituta. Deforns ũo est illa que
caret debito siue ut tran iste dat ełam põ nanã¬

Expanded text:
in debito officio actionem dirigit ad debitum finem, id est ad Deum, suam actionem informat. Informis vero actio est, quae debito caret officio, vel ristianae exigunt instituta. Deformis vero est illa quae caret debito fine, ut cum iste dat eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia pociꝰ remoneat qmͣ ponat pct̾m ñ
est . ñ n. iste peccat ĩ eo qd̾ ñ scit. s in eo ꝙ scire cõ¬
tempnit. ut pcc̃m sit in contemptu sciendi ñ ĩ
ĩfirmitate ignorandi si tñ qr ex contemptu sc¬
endi ꝓtedit ignorantia. freq̃nt̾ nͣ ꝯseq̃ntis sũit᷑¬

Expanded text:
m ponat, peccatum non est. Non enim iste peccat in eo quod non scit, sed in eo quod scire contemnat, ut peccatum sit in contemptu sciendi, non in firmitate ignorandi. Sed tamen quia ex contemptu sciendi procedit ignorantia, frequenter nomen consequent
Abbreviated transcription (Latin):
do tessans eã es naso suo apponẽs: olfatit diues in¬
tuens eẽ studet agnosc̾e q̃ sit. Aliqũ ĩ olftũ ⁊ u̾bo
ut ẽ eã offaciens q̃rit ab alio q̃ sĩt. aligũ ĩ ol factu
⁊ tattu. ut cũ eã olfacit ⁊ contrectat: ut sciat utr̃
sit iollis an dura. leuis uł asꝑa. Qꝑ totũ ñ i deo

Expanded text:
do cessans, eamque naso suo apponens, olfacit; deinde intuens, eam studet agnoscere quae sit. Aliquando in olfactu et verbo, ut cum eam olfaciens, quaerit ab alio quae sit. Aliquando in olfactu et tactu, ut cum eam olfacit et contrectat, ut sciat utrum sit mollis an dura, lenis vel aspera; quod totum non ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ⁊ hõm in unã ꝯuenire ꝑsoã. O Sic
posse declinare. a Nõ gͦ ego te duco s ille
de quo loq̃m᷑. sñ quo nͥl possumꝰ. ip̃e nos du¬
debito moriũt᷑. nc̃ ĩuestigape debemꝰ. S si
ada̾ morinitꝰ ñ erat. si ñ poc̃at᷑᷑ młto magis
tulum morati. sũ .n. dicat᷑ posse peccaie¬

Expanded text:
minem in unam convenire personam. BOS. Sic am me ab illa posse declinare. ANS. Non ego te duco; sed ille, de quo loquimur, sine quo nihil possumus, nos dudebito moriuntur, non investigare debemus: sed si Adam moriturus non erat, si non peccasset, multo magis tulum morari; sive enim dicatur posse, si
Abbreviated transcription (Latin):
uint̾et diabolũ ñ ꝯsenciendo suadenti pcc̃m ad
excusacõnẽ ⁊ honorẽ di. ⁊ ad ꝯfiisionẽ diaboli
cũ ille ĩfurmior int̾ra ñ poc̃atet eodem diabo¬
sola suasione spõte uinci ꝑmisit ad uolũ ta¬
tẽ diaboli. ⁊ cͣc uoluntatẽ ⁊ honorẽ d̾i. e Ad

Expanded text:
enti peccatum ad excusationem et honorem Dei, et ad confusionem diaboli; cum ille infirmior in terra non peccaret, eodem diabosola suasione sponte se vinci permisit ad voluntatem diaboli, et contra voluntatem et honorem Dei. BOS. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ ad honorẽ det. ut maiori ñ possit.
an ñ possit ẽ dignũ: qͣtmꝰ qui se sic abstulit
dõ ꝑcc̃ando ut se plus auferre ñ poss. sic se
dec dõ sat̃faciendo. ut magis se ñ possit dare:
aut difficiluis p̃ hõ ad honorẽ dĩ sponte ⁊
ñ ex debito pati qmͣ mortẽ ⁊ nbłateꝰ pot̃ hõ se

Expanded text:
diabolum ad honorem Dei, ut majori non possit? An non est dignum quatenus, qui se sic abstulit Deo peccando, ut se plus auferre non posset, sic se det Deo satisfaciendo, ut magis se non possit dare? aut difficilius potest homo ad honorem Dei sponte et non ex debito pati, quam mortem: et nullatenus se
Abbreviated transcription (Latin):
cõ: plus ẽ boñ ĩ cõꝑabili̾᷑ qmͣ sĩt illa pcc̃a ma¬
dicis. cogita ĩ quia pcc̃a tm̃ sũt odibilia:
bilis qͣ sĩt pcc̃a odibilia. bͥ Nõ possũ hocin
tellig̾e̾. a Putas netm̃ bonum tã amabile.
posse suffic̾e ad soluend̾ ꝙ debet᷑ ꝓ pcc̃is tocius
mũdihꝰ. d Imo plus pot̃ in infinitũ. ꝙ ui¬

Expanded text:
us est bonum incomparabiliter, quam sint ea peccata madicis. Cogita etiam quia peccata tantum sunt odibilia, bilis quam sint peccata odibilia. BOS. Non possum hoc non intelligere. ANS. Putasne tantum bonum tam amabile posse sufficere ad solvendum quod debetur pro peccatis totius mundi? BOS. Imo plus potest in infinitum.
Abbreviated transcription (Latin):
tit gre sue dona ñ desinit ĩꝑtiri. ⁊ utꝰ alia
tacea̾ quib satͣ pagina nos ad ĩuestigãd̾
rõnẽ inuitat. uͥ dicit. nͥ credidertis ñ ĩtdłi¬
getis: a ꝑte nos monet intẽcõm ad in¬
tellc̾m excende̾. cũ docet qͣlit̃ ad illa debea

Expanded text:
tiae suae dona non desinit impertiri. Et, ut alia taceam, quibus sacra pagina nos ad investigandam rationem invitat, ubi dicit: Nisi credideritis, non intelligetis , aperte nos monet intentionem ad intellectum extendere; cum docet qualiter ad illum debea
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur. sic̃ nͥlerit boni ꝙ ñ amet: ita
nlłm bonũ erit ꝙ ignoret. Bonũ a̾ ne¬
mo ꝑfic̾e nouit: nisi qui illud a malosut
disc̾nere. Hanc qͦ discrecõnẽ ulłs sct fac̾ẽ.
qui malũ ignorat. Sic̃ ille gͥ de qͦ loqͥm᷑.¬

Expanded text:
cognoscitur: sicut nihil erit boni quod non amet, ita nullum bonum erit quod ignoret. Bonum autem nemo perfecte novit, nisi qui illud a malo scit discernere: hanc quoque discretionem nullus scit facere, qui malum ignorat. Sicut igitur ille, de quo loq
Abbreviated transcription (Latin):
alicͥ. aut dat ꝙ ille ñ ht̃: aut dimiitit. t ab.
illo pot̃ exigi. prius aũ qmͣ tantã rẽ filiuᷤ
fac̾e̾t. oĩa q̃ pr̃is erãt: sua erant. neo untͣ
debuit illiꝙ dimitti possit. ꝙ gͦ retͥbuetur
nlłius rei egenti. ⁊ cui ñ ẽ ꝙ dais aut dim̾ti
possit. B Ex una ꝑte uideo retͥbuendi nccã¬
bita m̃ ces nec illi nͨ alĩ reddit᷑ ĩ uanũ filiꝰ
tantã rẽ fecisse uidebr̃. b hoc nephas ẽ esti

Expanded text:
alicui, aut dat, quod ille non habet: aut dimittit, quod ab illo potest exigi. Prius autem quam tantam rem Filius faceret, omnia quae Patris erant, sua erant, nec unquam debuit quod illi dimitti possit. Quid ergo retribuetur nullius rei egenti, et cui non est, quod dari aut dimitti possit? BOS. Ex una parte video retribuendi necesbita merces, nec illi, nec alii redditur; in vanum Filius 96 tantam rem fecisse videbitur. BOS. Hoc nefas est aestim
Abbreviated transcription (Latin):
sũt:. meruerunt ꝑ hoc ꝙ potͣlierũt ⁊ nolu¬
erũt. M Quid dicis de dõ qui ꝑcc̃are ñ pot̃.
ñne laudandus est ꝓ iusticia sua. o hit
uolo ut Rudeas ꝑ me. nã si dico eũ ñ eẽ
laudand̃. stio me m̃tiri. Si a dico laudãd̾.

Expanded text:
sunt, meruerunt per hoc quod potuerunt et noluerunt. ANS. Quid dicis de Deo, qui peccare non potest: nonne laudandus est pro justitia sua? BOS. Hic volo ut respondeas pro me: nam si dico eum non esse laudandum, scio me mentiri.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ulłam tuax rõnũ aliqͣtenꝰ infirmari
posse uideo.A Neq ego si bñ consid̾ent᷑:
estimo. Umꝑtã siuł uua de omib qͣs posui
in expugnabili u̾itate roborat᷑. sufficere
in expugnabilr̾ mõstret᷑ eqͣlit̾ ab omni du¬
bitacõe defendit᷑. Ecce ita ẽ. Qmͦ gͦ sal¬
uus erit hõ si ip̃e nec soluit ꝙ d. nͨ salua

Expanded text:
liquatenus infirmari posse video. ANS. Neque ego, si bene considerentur, existimo: verumtamen si vel una de omnibus, quas posui, inexpugnabili veritate roboratur, sufficere inexpugnabiliter monstretur, aequaliter ab omni dubitatione defenditur. BOS. Ecce ita est. Quomodo ergo salvus erit homo, si ip
Abbreviated transcription (Latin):
dñis dõ. dimitte nob̾ debita nr̃a. ⁊ om̃is gns
gens orat dm̃ q̃ tredit ut dimittat sͥ ꝑctã:
Si .n. soluimꝰ ꝙ debemꝰ. cur oramꝰ ut dimit¬
tat: nũꝙ deus u̾ustus ẽ ut itm exigat qd
solutũ õ: Si aũ ñ soluimꝰ cur frustra ora¬

Expanded text:
s Deo: Dimitte nobis debita nostra : et omnis gens orat Deum, quem credit, ut dimittat sibi peccata? Si enim solvimus quod debemus, cur oramus ut dimittat. Nunquid Deus injustus est, ut iterum exigat quod solutum est? Si autem non solvimus, cur frustra ora
Abbreviated transcription (Latin):
q̃mad̾m uid̾is ĩttłig̾ẽ. hõinẽ illũ tractau
aut ĩnccẽtẽ ꝓ ĩnocẽte morti tͣdidit. Nõ .ii.
illũ ad mortẽ ĩuitũ ille coegit. aut cccidiꝑ
nusit. s idẽ ip̃e sponte sua mortẽ sustinuit:
ut hoĩnẽ saluaret. S eciã si ñ ĩuitũ qm̃ uo

Expanded text:
 hominem illum tractavit, aut innocentem pro nocente morti tradidit. Non enim eum invitum ad mortem ille coegit, aut occidi permisit; sed idem ipse sponte sua mortem sustinuit, ut homines salvaret. BOS. Etiamsi non invitum, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
meliã s toto corde grãs agentes laudamꝰ ⁊
de tantis ⁊ tã debitis malis ĩ qͥb eramꝰ ad
tãta ⁊ tã ĩ debita bona q̃ ꝑdidamꝰ restituit:
tanto maiorẽ dilcõnẽ erga nos ⁊ pietatẽ
monstrauit. Si .ni. diligent̃ ꝯsid̾arẽt ꝙͣ ꝯue¬

Expanded text:
meliam; sed toto corde gratias agentes, laudamus de tantis et tam debitis malis in quibus eramus ad tanta et tam indebita bona quae perdideramus, restituit, tanto majorem dilectionem erga nos et pietatem monstravit. Si enim diligenter considerarent qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid abstulit hõ deo cũ uinci se ꝑmisit a di¬
abolo. U Dio tu ut incepisti qr ego nescio
qiuid st̃ ħ mala ã ostendisti potuit addere
discricdã iusticiã ⁊ iudica scd̃m illã utr̃ ad
niolare. i Nõ audeo cogitare. a Nłłatenꝰ gͦ¬

Expanded text:
homo Deo, cum vinci se permisit a diabolo? BOS. Dic tu, ut incoepisti; quia ego nescio quid, super haec mala quae ostendisti, potuit addere.districtam justitiam; et judica secundum illam, utrum ad violare? BOS. Non audeo cogitare. ANS.
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa ꝯu̾tit Ip̃ã nãq ꝑũsitatis spõtanea
satfcõ. uł a ñ sat̾faciente pene exactio. ex¬
cepto ħ qr d̾s de malis młtischodis bona fa¬
cit᷑ ĩ cadẽ uniu̾sitate suũ tenẽt locũ. ⁊ ord̾is
płcritudinẽ. qͣs si dĩna sapĩa. uͥ imiu̾si

Expanded text:
a convertit. Ipsa namque perversitatis spontanea satisfactio, vel a non satisfaciente poenae exactio excepto hoc quod Deus de malis multimodis bona facit in eadem universitate locum tenent suum et ordinis pulchritudinem. Quas si divina sapientia, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ udicis om̃ est sr̃ illũ suꝑbe p̾sumis.
Nich̾ iã audeo in omĩb dr̃e me dare deo.ꝙ
ñ debeo. al Quid gͦ solues dõ ꝓ poc̃o: ̾ Si¬
tur: spero me posse saluari. ⁊ qr legimꝰ si ĩ¬
iustus conũsus fu̾it abĩiusticia ⁊ fec̾i̾t
uisticiam: oẽs ĩiusticias eiꝰ tradiobluuoni.

Expanded text:
udicis omnium est, super illum superbe praesumis. Nihil jam audeo in his omnibus dicere me dare Deo, quod debeo. ANS. Quid ergo solves Deo pro tur , spero me posse salvari, et quia legimus, si injustus conversus fuerit ab injustitia sua, et fecerit justitiam, omnes injustitias e
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ac tͣditor fugitiuũ. fur furẽ cũ fuito dñi
sui accepiss. Ut̃q nãq fur erat eũ alt̾ alt̾o
ꝑsuadẽte se iꝑ̃m dño suo furabat᷑. qͥd .n. ĩtiꝰ
fĩ̾ poss si ħ d̾s feciss. aut si iudex oĩm d̾s ho¬
minẽ sic possessũ de pot̾tate tñ ĩcͦte possidẽtis
illi erꝑet. q̃ ħ ĩ iusticia eẽt: Qmͣus .n. bõiꝰte¬
a diabolo torq̃ret᷑. ip̃e tñ illũ ĩiiste corqͣbat. hõ
nãq meru̾̃at ut puniret᷑. nec ab ullo ꝯue¬
menciꝰ ꝙͣ ab illo cui ꝯsenserat ut pct̃aret.
Diaboli uͦ m̾itũ nlłm erat ut puniret. ĩ mo
tãto ħ faciebat ũustiꝰ qnͣto ñ ad ħ amore iꝰti¬
cie trabebat᷑. S⁊ ĩstinctu malicie ĩpellebatur.

Expanded text:
um, fur furem cum furto Domini sui suscepisset? Uterque namque fur erat; cum alter, altero persuadente, seipsum Domino suo furabatur. Quid enim justius fieri posset, sic hoc Deus faceret? Aut si judex omnium Deus hominem sic possessum, de potestate tam injuste possidentis, illi ern illum injuste torquebat. Homo namque meruerat ut puniretur, nec ab ullo convenientius quam ab illo cui consenserat ut peccaret. Diaboli vero meritum nullum erat, ut puniret: imo hoc tanto faciebat injustius, quanto non ad hoc amore justitiae trahebatur; sed instinctu malitiae impelleba
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit aut ad utr̃q inpotens erit. ꝙ nephaᷤᷤ
tis sit illi honor aut cuiꝰ modi honor sit. Si
.n. pena peccantis ñ ẽ eiꝰ honor cũ poc̃õr ñ¬
ñ soluit ꝙ abstulit s punitꝰͦ. sic ꝑdit c̾s
honorẽ suũ ut ñ recͥꝑet. ꝙ hiis q̃ dc̃a st̃ re¬

Expanded text:
s justus non erit, aut ad utrumque impotens erit: quod nefas ena sit illi honor, aut cujusmodi honor sit. Si enim poena peccantis non ejus honor est, cum peccator non solvit quod abstulit, sed punitur, sic perdit Deus honorem suum, ut non rec
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣ nãq aiũt nob̾ capcõe. aũ ĩ qͦ cart̾e̾: aũ¬
m ĩ cuiꝰ pot̃tate tenebamini: Uñ uos ds
ñ potuit lib̾are. nͥ nos tot laborib ⁊ ad ul¬
demit nos a pctis. ⁊ ab ira sita. ⁊ de ĩferno.
⁊ de potestate diaboli: ꝙ̃ qr nos ñ pot̾am᷑ ip̃e
ꝑ nob̾ uenit expugnare. ⁊ redemit nob̾ reg
ĩpotẽtẽ illũ facitis. ant si fateamini qr potuͣ

Expanded text:
In qua namque, aiunt nobis, captione, aut in quo carcere, aut in cujus potestate tenebamini, unde vos Deus non potuit liberare nisi vos tot laboribus et ad uldemit nos a peccatis, et ab ira sua, et de inferno et de potestate diaboli, quem quia nos non poteramus, ipse pro nobis venit expugnare, et redemit nobis regimpotentem illum facitis. Aut si fatemini quia potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ pr̃ĩs sui. talib inꝙͣ regib qmͣ putamꝰ
dulce sit. qmͣ intime eis sapit cũ nideant
hoĩem iustĩe amore torm̃ta ñ cim̾e. ⁊ ĩter
ip̃as ꝑsecuc̃es pacẽ cordis aĩq tnͣqͥllitatẽ ñ
admitt̾e. Si .n. gaudiũ ẽ in celo sr̃ uno ꝑcc̃o¬

Expanded text:
num Patris sui; talibus, inquam, regibus, quam putamus dulce sit, quam intime eis sapit, cum videant hominem justitiae amore tormenta non timere, et inter ipsas persecutiones pacem cordis animique tranquillitatem non amittere. Si enim gaudiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑingius panis eł. ⁊ p̾bebit delicias regib.
iã ad nuꝑcias agni introierũt. iã ad illud
deliciisq et̾nis uescunt᷑. iã corrẽte uoluꝑ¬
tatis ĩebriabñt᷑. ⁊ adhͨ hꝰ aser delicias insa¬
ciabilr̃ esuriũt. ⁊ usq hodie esurientes ⁊ si¬
cientes iusticia̾ saturantur celestiũ gaudi¬
oꝵ habundancia. hanc suã famẽ ł sitĩ
sedare ñ possũt. aser pĩg̾s panis e. ⁊ p̃bebit
delicias regib. qmͣ putas largus ẽẽ potest
delicias regũ. qͣntũ putas mirant᷑ i qͣntũ¬
ue gratulant᷑ in eiꝰ constancia qͦs utuenteł
adhux in ualle lacrimaꝵ p̾mit ĩfirmitas
gius panis eiꝰ ⁊ p̾bebit delicias regib. ⁊
deliciaꝵ copia nͥtͣudictũ ẽ de hostiũ spoliis
in tã freq̃nti uictoria: Constat nãq qnͣto
amplius atterunt᷑ hostes iusticie: tanto

Expanded text:
pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. jam ad nuptias Agni introierunt, jam ad illud deliciisque aeternis vescuntur, jam torrente voluptatis inebriantur, et adhuc hujus Aser delicias insatiabiliter esuriunt, et usque hodie esurientes, et sitientes justitiam, in tanta coelestium gaudiorum abundantia hanc suam famem vel sitim sedare non possunt. Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quam putas largus esse potest delicias regum? Quantum putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constantia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas nguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Et deliciarum copia, nisi, ut dictum est, de hostium spoliis in tam frequenti victoria? Constat namque quia quanto amplius atteruntur hostes justitiae, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
S qũo dans elcqͥa płcritudinis. fortassis
ħ exẽpla euidentus ostendimꝰ ꝑsuadennus ple¬
nius. Ułtis audire elodͥa płtritud̾i̾s. elcq̾a sua¬
uitatis. plena decore. plena dulcedine. ⁊ qͣlia
neptalĩ formare consueuit. ł qͣlea eũ forre
ꝯuenit: culet᷑ me ĩqͥt oscło oris sui. fulcite

Expanded text:
o dans eloquia pulchritudinis, fortassis hoc per exempla evidentius ostendemus, persuadebimus plenius. Vultis audire eloquia pulchritudinis, eloquia suavitatis, plena decore, plena dulcedine, qualia Nephtalim formare consuevit, vel qualia eum formare convenit: Osculetur me, inquit, osculo oris sui . Fulcite
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatõ aduen̾it. ⁊ locꝰ petcãdi affu̾it. dic̃.
Qͣre istã uolũtatẽ perdem: Satis ⁊̃ hanc admͣ¬
t̾e pot̃o᷑. sic̃ et młtas alias feti. Et c̃ ĩ suto saci¬
atus sũo. dĩa ĩ simł ꝯfitebor. et sic boiꝰ essiciar.
Satiabor gͥ donec deo de õĩb sat̾fatiã. et tunt
tũ ieiunabo. tũc tot affc̃oib afflictõib tot u̾¬
beribus torpꝰ castigabo tm̃i elemosinis ⁊ par¬
simonie stu debo. ut nichil ĩ me remaneat
dignũ suplitio. Cũ eĩ adhuc illaꝵ illa ĩ me
restant sine cõfessione. turme ab hat sola cõ¬
res̾em delestatõe Tłalia ñ ulłi ĩtdũ sibiinz ip̃is
pranscõsulũt n miẜi attendũt qnͣta erroris

Expanded text:
locus peccandi affuerit, dicit: « Quare istam voluptatem perderem? Satis etiam hanc admittere potero, sicut et multas alias feci; et in futuro cum satiatus fuero, omnia in simul confitebor, et sic bonus efficiar. Satiabor igitur, donec Deo de omnibus satisfaciam; et tunc tantum jejunabo, tunc tot afflictionibus, tot verberibus corpus meum castigabo, tantum eleemosynis et parcimoniae studebo, ut in me nihil remaneat dignum supplicio. Cum enim adhuc illa et illa in me restant sine confessione, cur me ab hac sola compescerem delectatione? » Talia nonnulli interdum sibimet ipsis prave consu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibunt qui sapientes nõ st̾. hec ⁊ hiis fiłia
piger ⁊ ĩsipiens sibim ꝓponit: nͨ xcipit q
antiquꝰ hostis ad t̃citũ eiꝰ talia sibi srgg̾it
Qtimis ĩ õi uitasua ulłi utilitati ĩtendat.¬
sed ĩ negligẽtia ⁊ torporte sẽꝑ uiuat ut peat.
amplius quoos. Satis ĩquit st̃ sapientes ĩ
mundo. satis scͥptores. satis qui hñt xinã
arciũ. ñ est opꝰ ut ego me discendo fatigẽ.

Expanded text:
peribunt qui sapientes non sunt. » Haec et his similia piger et insipiens sibimet proponit nec percipit quia antiquus hostis ad interitum ejus talia sibi suggerit, quatenus in omni vita sua nulli sed in negligentia et torpore semper vivat et pereat. Amplius quoque: « Satis, inquit, sunt sapientes in mundo, satis scriptores, satis qui habent peritiam artium, non est opus ut ego me dicendo fatigem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ cecidit. O. Nõ pot̃ aͥd obici conelusioni
tue.M.At si p̾sciebat se casur̾a nolebat:
tm̃ miser erat dolendo. qnͣtũ stare uolebat
D. Negari ñ pot̃.m. at tanto iustior erat:
qͣntomag̾ uolebat stare. ⁊ qͦ erat iustior:
or. qͣnto debebat ẽẽ felicõr ꝙ ñ conuenit .S.
Ita qͥdẽ ⁊ seqͥ negare neq̃o. S ħ sepͥe ñ solũ sũ
incõneniencia. s ⁊ laudabłr ⁊ sr̃na gr̃a fĩ¬

Expanded text:
 cecidit. DISC. Non potest aliquid objici conclusioni tuae. MAG. At si praesciebat se casurum, et nolebat, tantum miser erat dolendo quantum stare volebat. DISC. Negari non potest. MAG. At tanto justior erat quanto magis volebat stare, et quo erat justior, or, quanto debebat esse felicior: quod non convenit. DISC. Ita quidem consequi negare nequeo; sed hoc saepe non solum sine inconvenien
Abbreviated transcription (Latin):
paxillis ⁊ sunib ⁊ alis reb quib nutantia
ligaria stabilir solẽt claborare cͥca montẽ
olipt̃ ad ⁊firmand̾ illũ ne alic̾ ĩpussu nuta¬
ret aũ sb̾ũtet᷑ mir̃ si sea isu ⁊ de risic ⁊ rtineãt.
Qnͣto magis cum lapis qui abscisus de mõte
sñ manib ꝑcussit ⁊ eminuit statua̾ qͣ ui¬
dis in sõpnio nabugedonosor ia̾ fc̃s mons

Expanded text:
paxillis, et funibus, et aliis rebus, quibus nutantia ligari et stabiliri solent elaborare circa montem Olympum, ad confirmandum eum, ne alicujus impulsu nutaret aut subverteretur; mirum, si se a risu et derisu contineant; quanto magis cum lapis, qui abcissus de monte sine manibus, percussit et comminuit statuam, quam vidit in somnio Nabuchodonosor; jam
Abbreviated transcription (Latin):
ta sũteneat ꝙ accepit. sũ spõte deserat. M .s. eͣ¬
te iudicas. s ꝙͥ si uolũtas cand̾ iusticiã tam
ntilr̃ ⁊ tã sapient̾ additam sͥ ulła indigẽ¬
cia ⁊ nlła molẽtia cogẽte deserat utendo spõ¬
te sua pͣtate .s. plus uolendo qͣ debeat an re¬

Expanded text:
to, sive teneat quod accepit sive sponte deserat. MAG. Recte judicas. Sed quid, si voluntas eadem justitiam tam utiliter et tam sapienter additam sibi, nulla indigentia et nulla violentia cogente, deserat, utendo sponte sua potestate, id est plus volendo quam debeat? An re
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ alia cessante cã: sponte mutaret uolũ¬
tatem ꝙͣ ꝑsen̾ant̾ tenere uolebat .B. Qͥ di.¬
ligẽt̾ intelligit ꝙ dicis patent̃ uidet qr ulło
mͣ scire ł putare potuit angłs malus se fcũr̃
uit se ñ debe̾ nelleꝙ p̾uaricando uoluit . e
In hoc dubitare ñ debes si supͣdca ⁊ sideras Si
se deb̾e uoluntatẽ ten̾e ꝙͣ deseruit. a pp̃ nͥ iꝰt̾ eẽt

Expanded text:
i alia cessante causa, sponte mutaret voluntatem, quam perseveranter tenere volebat. DISC. Qui diligenter intelligit quod dicis, patenter videt quia nullo modo scire vel putare potuit angelus malus se facturum vit se non debere velle quod praevaricando voluit. MAG. In hoc dubitare non debes, si supra dicta consideras. Si se debere voluntatem tene
Abbreviated transcription (Latin):
uit ubi dixit. nõ ueni patẽ mitt̾e ĩ t̾rã
sed glładiũ per terrã. frenos. ꝑ gladinu
seꝑatosm qua separamur a carnalita¬
te postͣ ĩteltig̾e. Tertius u̾o modꝰ ꝑ sp̃o
fit urctoriã sibi subigentis carnẽ. dehot

Expanded text:
mendavit, ubi dixit: Non veni pacem mittere in terram, sed gladium . Per terram terrenos, per gladium separationem, qua separamur a carnalitate, potest intelligere. Tertius vero modus per spiritus fit victoriam sibi subjugantis carnem. De hoc
Abbreviated transcription (Latin):
moris eẽ iu solo dando. plem̾itudinẽ debi¬
ti in solo accipiendo. nemo debet sic acci
do nimis ꝓfunda ẽ. ⁊ uix uł noꝙͣ ab ullo
hot̃e u̾bis ydoneis explicari pot̃. nemogͦ
miretiu nemo ĩdignet᷑. si more uͥginus
matris eceptã uitatẽ edendõ ũboꝵ pãni¬
cłis ĩ uoluo. cũ diserti sermonis sericis ñ
ualco q̃ me ñ hr̃e cognosco. s uͥ ꝯstat de
u̾itate sentẽtie. nil restat sagatis lectoris

Expanded text:
moris esse in solo dando, plenitudinem debiti in solo accipiendo, nemo dicitur sic accdo nimis profunda est, et vix vel nunquam ab ullo homine verbis idoneis explicari potest. Nemo ergo miretur, nemo indignetur si, more virginis matris conceptam veritatem edendo, verborum panniculis involvo, qui deserti sermonis sericis non valeo quae me non habere cognosco. Sed ubi constat de veritate sententiae, nihil restat sagacis lectoris
Abbreviated transcription (Latin):
re uolo. sed metͥ eẽ fidelem ꝓmitt̾e nolo.
qrna si tibi hoc ꝓmitro. et postea tͥ peccarẽ.
grauiꝰ delinqñs grauiori ninditta dignus exi¬
st̾em. Qnto ã melius pot̃o ẜuiam tibi. s
si qñ petcau̾o tͥ iudica me ut illũ qui setͥ
eẽ fidelem minime ꝓmisit. alt̾ uo ueĩt et
dic̃ dñe ex toto corde meo te diligo. tibi¬
nũ: sed emendes ut ꝓpͥũ ẜuũ. hũs itat dit¬
tis euenit ut ambo sdem pctm̃ postea faciãt.
noluit. Eͭre hoc fetisti: at ille. dñe ĩguit
confiteor qr deliqui. Sed tñ non me tibi ñ
eẽ delicturũ xniisi. sed ille. Id̾o ne ĩquit uo¬
luisti iħ fidelitatẽ ꝓmitt̾e. ut posses contͣ
me libernus peccire: gͦ et ego contͣte: ñ ut
erganieũ. sed ut adu̾sus alienũ agan do

Expanded text:
delem promittere nolo. Quia si hoc tibi promisso, postea peccarem, gravius delinquens graviori vindicta dignus existerem. Quanto tamen melius potero, serviam tibi, sed, si quando peccavero tibi, judica me ut illum qui se tibi esse fidelem minime promisit. Alter vero venit, et dicit: Domine, ex toto corde meo te diligo, tibinum, sed emendes ut proprium servum. His itaque dictis, evenit ut ambo idem peccatum postea faciant, noluit: Quare hoc fecisti? At ille: Domine, inquit, confiteor quia deliqui, sed tamen me tibi non esse delicturum non promisi. Sed ille: Ideone, inquit, noluisti mihi fidelitatem promittere, ut posses contra me liberius peccare? Ergo et ego contra te, non ut erga meum, sed ut adversus alienum agam, to
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. Et tu serne qui mͥi fidelitatẽ xmis as. et
Iteo tibi mag̃ cau̾e debueras. qͣrͣ hoc feciar
at ille. dũe ait confiteor reu̾ai me deliquis¬
se. t̾co sidelitatẽ ꝓmisisse. sed postꝙͣ me pe¬
nitet qr deliqͥ. debeo ego penis ꝑati. qꝑ tͥbi
fidentatẽ ante ꝙͣ delidssẽ ꝓmisi. qͣmͣ ille qͥ
ñ me iudicares ut alienũ. sed emendares
ut ꝓbͥũ. Nt dñs. Ita est ĩ quit ut difis. Eñ
gͦ noluero: de teuindittã actipiam. ut de
meo. Sit autẽ ⁊ deus int ꝓfessũ mouacħ
⁊ uoientẽ ꝓfit̾i indicet: si eos ꝯtͣ eum p̃¬

Expanded text:
 serve, qui mihi fidelitatem promiseras, et ideo tibi magis cavere debueras, quare hoc fecisti? At ille: Domine, ait, confiteor revera me deliquisse tibique fidelitatem promisisse. Sed postquam me poenitet me deliquisse, debeo ego pejus pati, quia tibi fidelitatem, antequam deliquissem, promisi, quam ille qui non me judicares ut alienum, sed emendares ut proprium. At dominus: Ita est, inquit, ut dicis. Cum ergo voluero, de te vindictam accipiam, ut de meo. Sic autem et Deus inter professum monachum et nolentem profiteri judicat, si eos contra eum p
Abbreviated transcription (Latin):
tacões mce a cegitacõib urĩs. Dicim᷑ amare:
⁊ d̾s. dicim᷑ nosse ⁊ deus. ⁊ młta in hc̃ mod̾. S
d̾s amat ut caa ᷤᷤ. nouit ut uitas. sedet ut eqͥtaᷤ.
dñat᷑ ut maiestas. regit ut pͥncipiũ. tuet᷑ ut
salus. oꝑat᷑ ũ u̾tꝰ. reuelat ut lux. assistat ut
pietas. exͣ oĩa faciũt ⁊ angłi facimꝰ ⁊ nos. s lõ¬
ge inferiori mͦ. Nõ utiq bono ꝙ sumꝰ. s ꝙ ꝑ¬
ticiꝑamꝰ. Nũc ia̾ tnͣsi sꝑc istos. si forte cũ spõ¬
sa dr̃e possis ⁊ tu. Paululũ cũ ꝑtͣnsissẽ cos:
inueni ꝙ̃ diligit aĩa mea. Qͥs ẽ: Nõ sane oc¬
currit meliꝰ ꝙͣ qui ẽ. ħ ip̃e de se uoluit rxderi.
bonũ. si magnũ. si beatũ. si sapiẽtẽ. uł qͥct̾r ta¬
recessisti ab cẽ. Si ea dixerie. nͨ addidisti. S iñõ
ddix̾s n miniusti iã. Si uilliste ħ tã singłare.

Expanded text:
is . Dicimur amare, et Deus: dicimur nosse, et Deus: et multa in hunc modum. Sed Deus amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pietas. Quae omnia faciunt et Angeli, facimus et nos: sed longe inferiori modo, non utique bono qucum sponsa dicere possis et tu: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quis est? Non sane occurrit melius, quam Qui est. Hoc ipse de se voluit responderi, bonum, si magnum, si beatum, si sapientem, vel quidquid tarecessisti ab esse. Si ea dixeris, nihil addidisti: si non dixeris, nihil minuisti. Jam si vidisti hoc tam singulare,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eguit md̾. Nõ .n. officina̾ q̃siuit. ñ arcifice̾.
Ip̃e ꝑse in se oĩa fecit. Unde: De nichlo. Nam
sua incorrupta incoriuꝑtibiliq sub̾a tã mł¬
ta fecerit. ⁊ si bona: corruꝑtibilia tũ. Q̾riesi
in ip̃o oĩa. ip̃e uͥ: Nich̾ minꝰ ĩuenio. Qͥs capi¬
at locꝰ: Q̾ris u ñ sit: Ne ħ qͥdẽ dixerim. aͥs
sine deo locus. In ep̾ hensibilis ẽ dy̾. s ñ paꝵ ap¬

Expanded text:
eus. Non enim officinam quaesivit, non artificem. Ipse per se omnia fecit. Unde? De nihilo: nam sua incorrupta incorruptibilique substantia tam multa fecerit; etsi bona, corruptibilia tamen. Quaeris si in ipso omnia, ipse ubi? Nihil minus invenio. Quis capiat locus? Quaeris ubi non sit? Nec hoc quidem dixerim. Quis sine Deo locus? Incomprehensibilis est Deus: sed non parum ap
Abbreviated transcription (Latin):
dili¬
sit do: Et ego. Causa diligendi deũ ds ẽ. axodꝰ.
sme mͦ diligere. Est ne ħ satis: fõrtassis
utiq sec saꝑienti. Cetm si ⁊ insiꝑientib de¬
bitor sim ubi sat ẽ dcm̃ sapienti. s nłł g̾endꝰ¬

Expanded text:
dilisit Deus? Et ego: Causa diligendi Deum, Deus est; modus, sine modo diligere. Estne hoc satis? Fortassis utique, sed sapienti. Caeterum si et insipientibus debitor sum ; ubi sat est dictum sapienti, e
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ plane aliam mͥ dignam cõcitrre̾ cãm
diligendi ip̃m p̃t̃ ip̃m. Et pͥꝰ de merito uideamꝰ
ultũ aͥppe meruit de nob̾

Expanded text:
n plane aliam mihi dignam occurrere causam diligendi ipsum, praeter ipsum. Et prius de merito videamus. Multum quippe meruit de nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
alia ꝙͣ ipẽ ẽ. Aut si tu aliã inueniste: acliu¬
uet me trinitas. Adu̾sus illã tota ⁊tũacia
erigo. Qtͣnitas orbẽ dist̾minat. ñ signat dĩ¬
qͣrtã liuinitatẽ acdice̾ placet. Int̾im ego hãc¬
⁊ tu. Nẽpe dnm̃ dm̃i titũ adorab̾. ⁊ ilłi soli
seruies. Głosa uͦ diuinitas q̃ sͥ honorẽ ñ au¬
deat arrogare cliuinũ. At meltus q̃sitũ ħ oĩo
respuim᷑. qmͣ sine honore recipimꝰ. Mł̾ta dñr
eẽ in deo: ⁊ qͥdẽ sane catholicet s młta unũ.
Alioqͥn si diu̾sa putemꝰ ñ qͣt̾nitatẽ habem᷑. s¬
centenitatẽ. U̾bi cã. clicimꝰ magnũ. boñ. uis¬
citas. Uo uidicco: nat᷑a simꝑlex młtiplici añst̾:¬

Expanded text:
ae ipse est. Aut si tu aliam invenisti, adjuvet me Trinitas Deus, adversus illam tota me contumacia erigo. Quaternitas orbem disterminat, non signat deiquartam t tu. Nempe Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Gloriosa vero divinitas, quae sibi honorem non audeat arrogare divinum. At melius quartum hoc omnino respuimus, quam sine honore recipimus. Multa dicuntur esse in Deo, et quidem sane catholiceque, sed multa unum. Alioquin si diversa putemus, nntenitatem. Verbi causa, dicimus magnum, bonum, juscitas. Vero judicio, natura simplex multiplici ant
Abbreviated transcription (Latin):
sit lux. ⁊ tencb ᷑ in eo ñ sint ulle. totꝰ sit ocłs̾. ⁊
qui mĩme aliqli fallit᷑. qr mĩm ͤ nͥ extͣ se ñ q̃rat
lum̃ cu aclmoneat᷑ ut uideat ip̃e qui uidet. ip̃e
unde iu̾de. Ceru̾e ẽ inthronis. qmͣ ñ suspectꝰ
om̃i ꝯscĩe ĩnccẽcie uidox sedeat in hiis. qͥ cͥcũue¬
nire nolit. c̾cũueniri ñ possit. Q̾ ppe sic alnãs.
⁊ sic uidens. Nec uacat. sessio tłiqͥllitatis ĩsig¬
ne ẽ. De nultu tali udiciũ meũ ꝓdeat. opto
cui insit amor. eͥxor absit. absit ⁊ ꝑturbacio. Cer¬
nere ẽ in dñatioĩb. qͣnte sit dñs maiestatis
cui nutu ĩꝑiũ ꝯstat.⁊ imꝑio uniũsitas. atq¬

Expanded text:
sit lux, et tenebrae in eo non sint ullae; totus sit oculus, et qui minime aliquando fallitur, qlumen, cui admoveatur ut videat, ipse qui videt, ipse unde videt. Cernere est in Thronis, quam non suspectus omni innocentiae judex sedeat in his, qui circumvenire nolit, circumveniri non possit; quippe sic amans, et sic videns. Nec vacat sessio: tranquillitatis insigne est. De vultu tali judicium meum prodeat opto, cui insit amor, error absit, absit et perturbatio. Cernere est in Dominationibus, quantae sit Dominus majestatis, cujus nutu imperium constat, et imperio universitas atq
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa. uiuificã. efficacẽ. ĩ insibilẽ. ĩ mobilẽq.
oña tñ mouentẽ utilit̾. tenẽtẽ fortit᷑. & cũ in
minꝰ usitata effecta ap̃ mortales eruperit:
miracł̾a sũ ꝓcligia uocant. Cern̾e postremo ⁊
mirari ẽ ĩ angłis ⁊ archangłis u̾itatẽ. atq ex¬
ꝑienciã uocis illius. qm̃ ip̃i cura ẽ de nob̾. qͥ ta

Expanded text:
 efficacem, invisibilem, immobilemque, omnia tamen moventem utiliter, tenentem fortiter: quae cum in minus usitata effecta apud mortales eruperit, miracula sive prodigia vocant. Cernere postremo et mirari est in Angelis et Archangelis veritatem atque experientiam vocis illius, Quoniam ipsi cu
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ si clicam posse mẽẽ ⁊ angłm ñ inficior. Memi¬
ni scͥptũ. ⁊ angłs qui locĩbat᷑ in me. atq diffetẽ¬
cia ⁊ in h̾. In ẽ angelus sugerẽs bona ñ ĩg̾ens.
Inrẽ hortãs ñ ad bonũ: ñ bonũ ereãs. D̾s sic ẽ u̾
afficiat. ut infundat. uł poriꝰ ut infundat᷑ ⁊ ꝑti¬

Expanded text:
 si dicas posse inesse et angelum, non inficior. Memini scriptum: Et angelus qui loquebatur in 450 me . Atqui differentia et in hoc. Inest angelus suggerens bona, non ingerens: inest hortans ad bonum, non bonum creans. Deus sic inest ut afficiat, ut infundat, vel potius ut infundatur et parti
Abbreviated transcription (Latin):
sibiuꝰ Tempꝰ itaq p̃sẽs dies. quo labore de¬
ducta. ad eudẽ semꝑ lotũ ueu̾tit᷑. sic la¬
bor iste singłis annis moye solito reiterat᷑.
Modo namq arat᷑. seminat᷑ metit᷑. panifĩ¬
cat᷑. comedit᷑. Qͥ d. It̾mꝙ ad idẽ reu̾tit᷑ in
uespera gͦ c̃ dicet᷑i uoca oꝑarios ⁊ redde uł

Expanded text:
sibimus. Tempus itaque praesens dies est quo laborare deducta, ad eumdem semper locum revertitur, sic labor iste singulis annis more solito reiteratur. Modo namque aratur, seminatur, metitur, panificatur, comeditur quod iterum ad idem revertitur. In vespe
Abbreviated transcription (Latin):
roẽs de ꝓfundo ⁊ latebroso nat̾e sinueli¬
cere ⁊ uelut deintimo qͦdã sapĩe secre¬
studio qnͣto desiderio deberemus illi ĩcũ¬
det saluandoꝵ oĩm sũma b̾itudo. tredo a̾
me ñ nͥlfetisse si detur mͥ mentes studosaᷤᷤ
in hĩ negõ uł in modico adiu uare. ⁊ ad
tale suidiũ tepidas mentes m̃o studio ꝑ uo¬
care.

Expanded text:
es de profundo et latebroso naturae sinu elicere, et velut de intimo quodam sapientiae secrestudio quandoque desiderio deberemus illi incumdet salvandorum omnium summa beatitudo? Credo autem me nonnihil fecisse, si detur mihi mentes studiosas in hujus negotio vel in modico adjuvare et ad tale studium tepidas mentes meo studio provocare.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ curiositas est ĩ solo gustu. ut c̃ defertur pis¬
tis asicui yisa comedenti. ⁊ pͥusꝙͣ ip̃a cõsũp ẜit.
degustat cuius saporis sit piscis. Aliciñ ĩ ołfcũ.
trectat solũmodo ut sciat utrũ sit asꝑ uł lenis¬
angrossus siue subtilis.

Expanded text:
aliquando curiositas est in solo gustu, ut cum defertur piscis alicui pisa comedenti; et priusquam ipsa comsumpserit, degustat cujus saporis sit piscis. Aliquando in olfactu, dens, contrectat, solummodo ut sciat utrum sit asper vel lenis, grossus an subtilis.
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ in hiis suꝑͣ mod̾ mirabile. qm̃ qͦtͦ¬
stancuis tenemus ꝙͣ ꝙ fide app̾hendimus
Sũt nãq ꝑacrib ⁊ celitꝰ reuelata ⁊ tam
młtis qmͣ magnis. tã miris signisł ꝑdi¬
gnis diiuimit᷑ ꝯfirmata. ut gͣuis uideat᷑
ẽẽ dem̃  In hiis ł aliqͣntulũ dubitare. In¬
mim̾a itaq miracła ⁊ talia q̃ ñ nͥ diuii¬

Expanded text:
 modum mirabile, quia quotconstantius tenemus quam quod fide apprehendimus. Sunt namque patribus coelitus revelata, et tam multis, tam magnis, tam miris prodigiis divinitus confirmata, ut genus videatur esse dementiae in his vel aliquantulum dubitare. Innumera itaque miracula, et alia quae n
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodoꝵ scd̃m uolũtatẽ sufficiencia. et
sine oĩ ĩ digencia ꝑciꝑe post̾. herent aĩmo.
nec młtũ exficati sapore ad audita tra
sapiant. et sic ad opera bona euigilant:
pueroꝵ more cib andos estimo eos. crai¬
si auqñ grossũ alicid̾ poniũ edend̾ ꝑcipiũt:
ind̾ obdenciũ teneritudĩem et oris angꝰ¬
tiam. obsim̾e neq̃unt: si ꝓ illoꝵ capacita¬
te pͥus ñ fuerit ꝑticłatĩ diuisũ. itaq di¬
uidamꝰ ĩ ꝑtes magna quaͣ diximꝰ ut inde¬
possint ad uitã nitͥri: de quib agimus.
Que ut meliꝰ eluteãt. cõsid̾emꝰ: q̃ ĩ hac
uita mens auidius amet humana. et ex
huis ꝓ ut possumꝰ cõiectemus. illas eos
habituros ĩuita et̾na. mułto excollẽtius

Expanded text:
dum voluntatem sufficientia et sine omni indigentia percipere possunt, haerent animo, nec multum affecti sapore ad audita et asapiant et sic ad bona opera evigilent? Puerosi quando grossum aliquod pomum edendum percipiunt, illud ob dentium teneritudinem et oris angustiam absumere nequeunt, si pro illorum capacitate primo non fuerit particulatim divisum. Itaque dividampossint ad vitam nutriri, de quibus agimus. Quae ut melius eluceant, consideremus quae in hac vita mens avidius amet humana; et ex his, prout possumus, conjectemus illa eos habituros in vita aeterna multo excellentius.
Abbreviated transcription (Latin):
xauiunis faciamꝰ. ⁊ anniinis paulatĩ
ꝑtes. quas sinito generali exaĩe ꝑfecti¬
us õs electi habebũt. totidemq miẜie
geũa q̃ mali tũc sustinebũt. hee autẽ
beatitudĩs ꝑtes atꝙ miẜie sic sibi ĩuicẽ
st̃ oĩo contrarie. quõ ⁊ ipi qui eas at¬

Expanded text:
xavimus, faciamus et a minimis paulatim partes, quas, finito generali examine, perfectius omnes electi habebunt; totidemque miseriae genera, quae mali tunc sustinebunt. Hae autem beatitudinis partes atque miseriae sic sibi invicem sunt omnino contrariae quomodo et ipsi qui eas a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmodi ĩseꝑabilẽ tribuit. ⁊ effcm̃ illiꝰ hoc ẽ ꝯmodi
non eq̃ ĩseꝑabiłr adẽe p̃cepit: qͣtinꝰ homo ł illo
solo .s. appetitu iusti amisso: huiꝰ ⁊ illiꝰ effectũ
idcirto mito ⁊ iusticiã ⁊ ꝯmodũ ꝑdidit. solũ
appetitũ ꝯmodi ad augm̃tũ ĩfelicitatis retinẽs.
Sicut eni augm̃tũ głe fuiss ĩ sꝰticia ꝑseuerã¬
ti nõ posse ab amore ⁊ desid̾io illiꝰ tepesc̾e: ita
cumulꝰ miserie est. ab appetitu boni nõ posse
se qmͣuis illd̃ adipisci neq̃at. cohit̾e. ¶ Conside¬
randũ est. qr cũ iꝰtũ appet̾e nich aliud sit qũa
iusticiã uelle. appetitũ iusti desere idem ẽ ꝙ iꝰtici¬
am uelle desinere. qui aũt uelle desinit: non uo¬
lendo uelle desinit. s a uoluntate cessando. q̃ ad̾
nit s cessando tm̃ ⁊ quiescendo ab eo qd̾ facit.
Qriuiã gͥ homo appetitũ iusti deserens. nõ uelle
qd̾ utoluit. nec ideo illd̃ uoluit: qr istd̾ uelle

Expanded text:
m illius, hoc est commodum, non aeque inseparabiliter adesse praecepit quatenus homo, vel illo solo, scilicet appetitu justi amisso, hujus et illius effectum idcirco merito et justitiam et commodum perdidit, solum appetitum commodi ad augmentum infelicitatis retinens. Sicut enim augmentum gloriae fuisset in justitia perseveranti non posse ab amore et desiderio habiti boni tepescere, ita cumulus miseriae est ab appetitu boni non posse sese quamvis illud adipisci nequeat cohibere. Ccum justum appetere nihil aliud sit quam justitiam velle, appetitum justi deserere idem est quod justitiam velle desinere: qui autem velle desinit, non volendo velle desinit, sed a voluntate cessando, quod qunit, sed cessando et quiescendo ab eo quod facit. Quia ergo homo appetitum justi deserens non velle cquod voluit; nec ideo illud voluit quia velle
Abbreviated transcription (Latin):
seꝯt᷑ et ip̃a. et ita nasꝯt᷑ ex ea. Ex hiis u oĩa a
lia .Ex. delectacõe namq nascit᷑ luxia. adult̾iũ.
fornicacõ. ĩnĩdicia. uentris ĩgluuies. ebrietas.
et alia hiꝰ uicia. De ex altacõe uo ĩ anis głia. ⁊̃¬
uidia. ira. tristicia. auaricia. ⁊ alia siłia. Detu¬
riositate ã: ĩ quietudo. susurracõ. detractõ. et

Expanded text:
sequuntur et ipsa, ita nascuntur ex ea, ex his vero alia omnia. Ex delectatione namque nascitur luxuria, adulterium, fornicatio, immunditia, ventris ingluvies, ebrietas et alia hujusmodi vitia. De exaltatione vero inanis gloria, invidia, ira, tristitia, et avaritia, et alia similia. De curiositate autem inqu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾bo ⁊ gustu. ⁊ olfactu ⁊ tattu ut ẽ curiose
facit. Qdraginta itaq qͣtuor curiositatis st̃ geña
plicia. sex quadruplicia. unũ uͥo ex .u. ꝑtibus cõ¬
stat. ħ autẽ tani młtiplex curiositas qm̃ et ex¬
altacõ ⁊ delectatõ. ⁊̃ e quib suꝑus diximꝰ. onĩs
ex ꝓpͥa uolũtate nasꝯt᷑. nisi eĩ hõ pͥns habue

Expanded text:
t olfactu, et tactu, ut cum curiose facit. Quadraginta itaque et quatuor curiositatis sunt generplicia, sex quadruplicia; unum vero ex quinque partibus constat. Haec autem tam multiplex curiositas, quam et exaltatio et delectatio, de quibus superius diximus, omnes ex propria voluntate nascuntur. Nisi e
Abbreviated transcription (Latin):
Reb ex mafia forͣ est q constantib solus
hũ amis animus excitit qui ꝓut uolure no¬
nũa rebus imp̃ssit ad significandam dini¬
nam forͣm tñslatum cadit a soͣr ex qͣ tot̃ dacte
est. ⁊ ita qͦdammꝰ sit iuforme p̾nd̃iatur.
enim nomen. cũ sigͣt diuiuam usiam.
significare. suam forͣm siue qͣlitatem
ñ s̃ignifitat quidem s diuiuam form

Expanded text:
ebus ex materia, formaque constantibus, solus humanus animus exstitit, qui, prout voluit, nomina rebus impressit, ad significandum divinam formam translatum, cadit a forma, ex qua datum est, et ita quodammodo fit informe; pronominatur enim nomen, cum significat divinam usiam; significare suam formam, sive qualitatem, non significat quidem, sed divinam formam,
Abbreviated transcription (Latin):
uocatam hr̃e ñ pt̃ ᷤ si queratur cur hoc uel
Q et deus uult: ut hoc uelit. affectõ autẽ
siueusus ille ex dyabolica nascentes sug¬
gestione: dei uolũtatẽ sibi aduocatã nõ posfr̃t¬
hr̃e. utracs igͥ uoluntas ĩ dubitaut̃ est pro

Expanded text:
 si quaeratur cur hoc vel a et Deus vult ut hoc velit. Affectio autem sive usus illi, ex diabolica nascentes suggestione, Dei voluntatem sibi advocatam habere non possunt. Utraque igitur voluntas indubitanter est pro
Abbreviated transcription (Latin):
hit. s quid putas cãe accidit. ꝙ eam suain¬
Uñ forte alũ easdẽ infirmitates in se sẽciãt:
mĩrari intipimꝰ ⁊ uidemꝰ nob̾ ꝙ dã solaci
genꝰ ĩ uenisse. si dep̾hamꝰ nos in nr̃a saltẽ de¬
iectionẽ ł socõs hr̃e ¶Inde fit ut incipiamꝰ
alioꝵ studia curiosus q̃rere. nc̃ uultũ. ñẽ
eoꝵ occłta ex alioꝵ relatũ libent᷑ addiscere.

Expanded text:
hit. Sed quid putas causae accidit quae eam sua inunde forte alii easdem infirmitates in se sentiant, mirari incipimus, et videtur nobis quoddam solatii genus invenisse, si deprehendamus nos in nostra saltem dejectione vel socios habere? Inde fit ut incipiamus aliorum studia curiosius quaerere, nunc vultum, nunc eorum occulta ex alior
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾̃iorib dep̾hend̾ẽ nitit᷑. quid aliud ꝙͣ sua
deserens ad iuidendas młieres foras eg̾dit᷑.
forisq uagat᷑. Oum gͦ dina młier̃ forͣs
curiose tͥul̃spicit. alias młtũ. alias minꝰ
płitas nimit̃ ĩuenit ⁊ dũ secũ tacita sͥ
ꝯparat qmͣ młtas płcritudinis sue magi

Expanded text:
exterioribus deprehendere nititur, quid aliud quam sua deserens ad videndas mulieres foras egreditur, forisque vagatur? Dum ergo Dina mulierum formas curiose circumspicit, alias multum, alias minus pulchras nimirum invenit. Et dum secum tacita saepe comparat, quam multas pulchritudinis suae ma
Abbreviated transcription (Latin):
addͥestũt. fatiliꝰq aliene ꝑrudencie credt̃.
erroris sui tenebras cognoscentes ꝙͣ de sua
seph spõsus u̾gĩs amator nõ uiolator
castitatis. qr discrecio castos ñ corĩptoreẽ
solec int̾ne pietatis. hic ẽ ille pũ  ⁊ ñciꝰ
tuit. qͥ ei ꝑpetta dãpna statĩ reñciare stu¬
dint. qr nisi ꝑ discrecõnẽ ututũ dãꝑna
añis uͤ cogͦscit nec coerigit. nescit puer
ille cũ ꝑentib ꝑue. nescit discrecõ ꝑ rõ¬

Expanded text:
acquiescunt, faciliusque alienae prudentiae cedunt erroris sui tenebras cognoscentes, quam de jseph sponsus virginis, amator, non violator castitatis, quia discretio custos non corruptor esse solet internae puritatis. Hic est ille puer, et nuntius ta damna statim renuntiare studuit, quia nisi per discretionem, virtutum damna animus nec cognoscit, nec corrigit. Nescit puer ille cum pereuntibus perire; nescit discretio per
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eo aĩo introuit ut stipendia cler̃ in usus
uoluptatis. ciositatis ⁊ uanitatis ⁊ greget.¬
⁊ seruet. ⁊ expendãtur: Triplex gͦ fimicłe:
qui clifficile rũpit᷑ hõinẽ miserũ in ꝑniciẽ
trahit. Qꝰ impuns intͣt. indigne mĩtͣ

Expanded text:
 eo animo introivit, ut stipendia cleri in usus voluptatis, curiositatis et vanitatis congreget, servet, expendat? Triplex ergo funiculus qui difficile rumpitur, hominem miserum in perniciem trahit, qui impure int
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i. S prouidet fingłis ut h̾eat unũqd̾̃ qd̾ sibi
debetur ⁊ ꝯuenit. Scd̾m hnͣc itaq uiniu̾salẽ
ꝑuidenciã cunctoꝵ. nõ solum suis q̃ bona fecit.
S alienis quo. q̃ mala non ip̃e fecit s ꝑmisit
qd̾ debitũ est dispensat. ut nicħ ĩ regno suo i̾tã
ordinatõm euadat. Nam ⁊ ip̃a ĩ iquitas ex hac
ꝓuidencia stipem ht̃ ⁊ nõ potuit. uł ip̃a malicia
in obliuionẽ uenire ap̃ ꝓuisorẽ om̃iũ. ¶ Sti¬

Expanded text:
ut habeat unumquodque quod sibi debetur et convenit. Secundum hanc itaque universalem providentiam cunctorum non solum suis quae bona fecit, sed alienis quoque quae ipse mala non fecit sed permisit; quod debitum est, dispensat, ut nihil in regno suo justam ordinationem evadat. Nam et ipsa iniquitas ex hac providentia stipem habet, et non potuit vel ipsa malitia in oblivionem venire apud provisorem omnium. Vis
Abbreviated transcription (Latin):
te maiestatis. s altissima su̾t ħ egencia
utiq ⁊ diligẽtõri disputacõe ⁊ doctõri dis¬
putatore ⁊ oꝑe ꝓlixiori. Ego .n. putau̾i
mod̾ in hñs tractandis epłarẽ neqͣqmͣ excel¬
sũ ir s smo ut ind̾o ꝑcessit in longiꝰ ꝙͣ sꝑa

Expanded text:
statis. Sed altissima sunt haec, egentia utique et diligentiori disputatione, et doctiori disputatore, et opere prolixiori. Ego enim putaveram modum in his tractandis epistolarum nequaquam excessum iri: sed sermo, ut video, processit in longius qua
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si p̃ter dei ꝓuidenciã fieri aliqͥd ĩpossibile est.
om̃e autẽ qt ꝓuisũ est ẽẽ fi̾ nc̃ce est. aliud fĩ
qmͣ fit: nlła rõne possibile est. ampliꝰ. Quicqͥd
facit deus: meliꝰ pot̃ fac̾e qmͣ facit. ⁊ hoc ip̃o nõ
bene facit. ꝙ optime quid nõ facit qd̃ facit. Me

Expanded text:
 si praeter providentiam fieri aliquid impossibile est omne autem quod provisum est esse, fieri necesse est aliud fieri quam fit nulla ratione possibile est. Amplius quidquid facit Deus, si melius potest facere quam facit, in hoc ipso non bene facit, quod optime quidem non f