comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturale officiũ nulla ratio sinebat loci
s stercoris ⁊ urmȩ. urgente necessitate.
ibidẽ faciebant. ut ille tẽ fȩtor ⁊. horror
unui̾sa pęnarũ genera suꝑaret: Ad quos
aliquando dato ingenti munere mauris.
dormientibꝰ uandalis. uix clã admissi sumꝰ
intrare: Qͥ introeuntes. ueluti ingur¬
gite luti. usq ad genua cȩpimꝰ mergi. illud
tunc iheremiȩ uidentes fuisse cõpletum:
Qͥ nutriti s̃ in croceis. ãplexati s̃ stercora sua
Qd multa᷑ Prȩcepti sunt undiq ꝑ stre¬
pentibꝰ mauris. ad iter uͥ destinati fuerant
ĩparari Exeuntes itaq die dñca. lita ha-¬
bentes stercoribꝰ uestim̃ta. facies simul .⁊.
capita. a mauris tam̃ crudelit̾ minabant᷑.¬
tam̃ hymnũ eũ exultacione dnõ decantantẽ.
hex ẽ gła omĩb scĩs eiͦs Aderat enĩ ibi
tc̃ beatus pontifex eyprianꝰ untibirmensis
ep̃s. consolator egregiꝰ. qͥ singulos pio ⁊

Expanded text:
naturale officium nulla ratio sinebat loci, naturale officium nulla ratio sinebat loci, sed stercora et urinam urguente necessitate ibidem faciebant, ut ille tunc foetor et horror universa poenarum genera superaret: ad quos aliquando data ingentia munera Mauris, dormientibus Wandalis, vix clam admissi sumus intrare. Qui introeuntes veluti in gurgite luti usque ad genua coepimus mergi, illud tunc Hieremiae videntes fuisse completum: qui nutriti sunt in croceis, amplexati sunt stercora sua. Quid multa? praecepti sunt undique perstrepentibus Mauris ad iter, ubi destinati fuerant, praeparari. XI. Exeuntes itaque die dominica, linita habentes stercoribus vestimenta, facies simul et capita, a Mauris tamen crudeliter minabantur, hymnum cum exultatione domino decantantes: haec est gloria omnibus sanctis eius. Aderat enim ibi tunc beatus pontifex Cyprianus Unizibirensis episcopus, consolator egregius, qui singulos pio et
Abbreviated transcription (Latin):
ari. respondit: Benedicite. benedicite.
re ita abiecte ãbulas. uł qua ratione de
tã longo itinere huc ꝑ gere demonstraris:
Quȩ respondit: Cũ hoc paruulo seruo
urõ ad exiliũ ꝑgo. ne inueniat eũ solũ
inimicus. U auia ueritatis reuocet ad
mortẽ Ad hȩc u̾ba. repleti lacrimis ni¬
ebil dicere ualuimꝰ. nͥ ut uoluntas fieret
XIII. dei d ubi adu̾sariꝰ qͥ iã forte dicebat.
partibor spolia. replebo animã meã. int̾fi¬
ciã gladio meo. dnãbit᷑ manꝰ mea. nullũ
potuit aucupare. inqͥrit angusta u teter¬
rima loca. in quoꝵ conclauibꝰ dei exercitũ
corartaret: Tunc eis etiã uisitationis hu¬
manȩ negata ẽ consolatio Puniunt᷑ ⁊
custodes fustib U grauit᷑ affligunt᷑. iactan¬
t confessores xͥ suꝑ inuicẽ angustia coar¬
tante unus suꝑ aliũ ut agmina locustaꝵ.
⁊ ut ꝓpͥe dicat᷑. ut grana p̃ciosissima fru¬
m̃toꝵ: In qua constipatione. secȩdendi ad

Expanded text:
ari, respondit: \'benedicite, benedicite, ari, respondit: \'benedicite, benedicite, re ita abiecte ambulas, uel qua ratione de tam longo itinere hac pergere demonstraris\' ? Quae respondit: cum hoc seruo uestro paruulo ad exilium pergo, ne inueniat eum solum inimicus et a uia ueritatis reuocet ad mortem. Ad haec uhil dicere valuimus nisi ut voluntas fieret dei. X. Sed ubi adversarius, qui iam forte dicebat: 'partibo spolia, replebo animam meam, interficiam gladio meo, dominabitur manus mea' nullum potuit aucupari, inquirit angusta et taeterrima loca, in quorum conclavibus dei exercitum coartaret. Tunc eis etiam visitationis humanae negata consolatio: puniuntur et custodes fustibus et graviter adfliguntur, iactantur confessores Christi super invicem, angustia coartante, unus super alium, ut agmina lucustarum et, ut proprie dicatur, ut grana pretiosissima frumentorum. In qua constipatione secedendi ad
Abbreviated transcription (Latin):
s ad huc latiori custodia Ubi nobis copia
dabat᷑ introire .⁊. uerbũ ad monitionis
frĩb facere. ⁊. diuina misteria celebra¬
genitrices materno sequebant᷑ affectu.
aliȩ gaudentes. aliȩ tristes. aliȩ retrahen¬
tes Aliȩ gaudebant se martyres peꝑisse.
aliȩ moliendo. diluuio rebaptitationis ni¬
tebant᷑ a confessione fidei reuocare: Hul¬
lũ tam̃ tẽ nec blãdim̃ta uicef̃. nec carnalĩ
pietas aliquẽ inclinauit ad terrã Nã quȩ¬
dã tẽ quȩ fecerit anus. breuit᷑ referre
delectat: Dũ iter ageremꝰ dĩ exereitum
comitantes. ⁊ forte magis noctib ꝓmo¬
ueremꝰ ꝓpter solis ardorẽ. conspiscimus
mulierculã. sacculũ.⁊ alia uestim̃ta por¬
tantẽ. manu infantulũ unũ tenentem.
atq his sermonibꝰ consolantẽ: Curre. dñe
festinant hilares ad coronã᷑ Quã nos cũ
increparemꝰ. qͦd importuna uideret᷑ aut
uiris ꝓ seru iungi. aut exercitui xͥ soci¬

Expanded text:
sed adhuc latiori custodia; ubi nobis copia sed adhuc latiori custodia; ubi nobis copia dabatur introire; et verbum admonitionis fratribus facere, et divina mysteria celebra., qui quos genitrices materno sequebantur affectu, aliae gaudentes, aliae tristes, aliae retrahentes; aliae gaaliae moriendos diluuio rebaptizationis nitebantur a confessione fidei reuocare. Nullum tamen tunc nec blandimenta uicerunt nec carnalis pietas aliquem inclinauit ad terram. Nam quaedam quid tunc fecerit anus, breuiter referre delectat. Dum iter ageremus cum dei exercitu comitantes et forte magis noctibus promoneremus propter solis ardorem, conspicimus mulierculam sacculum et alia uestimenta portantem, manu infantulum unum tenentem atque in his sermonibus consolantem : curre, domne rgunt et festinant hilares ad coronas\'. Quam nos cum increparemus, quod inportuna uideretur aut uiris pro sexu iungi aut exercitui Christi soci
Abbreviated transcription (Latin):
ri. suggessimꝰ ut a sius rex peteret᷑. ut
saltẽ eũ ꝓpere moriturũ carthagini ẽẽ
iuberet. qͥa ad exiliũ nulla posset ratione
antnali sedere ñ potest. iungant᷑ boues
indomiti. qͥ eũ colligatũ fumbꝰ traben¬
do ꝑducant. qͦ ego p̃cepi: Quẽ ex transu̾so
suꝑ burdonẽ uinctũ. quasi quendã ligni
truncũ toto itmere portabamꝰ Congre
tatẽ. ut illuc occurrentes mauri. sibi
traditos adheremũ ꝑducerent: Super¬
uenientes gͥ comites duo. subtilitate dãp¬
nali. blandis sermonibꝰ cũ dĩ confessorib
agere ceper̃: Qd uobis inqͥunt udetur.
ut ita ꝑtinaces sitis. ⁊. dni nr̃i p̃ceptis mi¬
nime obtẽꝑetis. qͥ eẽ poteritis in conspec¬
tu regis bonorabiles. si eiꝰ festinetis face¬
re uoluntatẽ: Statim illis uociferatio¬
ne clamantibꝰ ⁊. dicentibꝰ xpĩani sumꝰ. ca-¬
tholici sumꝰ. trinitatẽ unũ dm̃ miuola¬
bilẽ confitem᷑. includunt᷑ grauiori qͥdẽ.

Expanded text:
ri, suggessimus ut a suis rex peteretur, ut ri, suggessimus ut a suis rex peteretur, ut saltem eum propere moriturum Carthagini esse juberet, quia ad exsilium nulla posset ratione animali sedere non potest, iungantur boves indomiti, qui eum conligatis funibus trahendo perducant ubi ego praecepi. Quem ex traverso super burdonem vinctum, truncum, toto itinere portabamus. IX. Miitates, ut illuc occurrentes Mauri, sibi traditos ad eremum perducerent. Supervenientes igitur comites duo subtilitate damnabili, blandis sermonibus cum Dei confessoribus agere coeperunt: Quid vobis, inquiunt, videtur, ut ita pertinaces sitis, et domini nostri praeceptis minime obtemperetis, qui esse poteritis in conspectu regis honorabiles, si ejus festinetis facre voluntatem? Statim illis ingenti vociferatione clamantibus, et dicentibus: Christiani sumus, catholici sumus: Trinitatem unum Deum inviolabiliter confitemur, includuntur graviori quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
matres aderant. nec aliqua catholicarum
atq ingentia pondera pedibꝰ colligantes.
laminasq ferri ignitas dorso. uentri. ma¬
millis ⁊. lateribꝰ apponebant: Qͥb inter
supplicia dicebat᷑ Dicite qm̃ epĩ uobiscũ¬
concũbunt ⁊ clerici ur̃i Quarũ acerbi¬
tate pęnaꝵ. plurimas tc̃ scimꝰ extinctas:
aliȩ quȩ remanser̃. cutib arescentibus
factȩ sũt curuȩ Nitebat᷑ enĩ semitam
inuenire. ꝑ cuiꝰ aditũ publicã sic̃ fecit fa¬
ceret ꝑsecutionẽ: & ita faciens nullo mo
crimaꝵ. quando epõs. prb̃ros. dẏacones. ⁊.
alia ȩccłȩ menbra. id est iͦii. milia ñ gentoᷤ¬
septuaginta sex. ad exiliũ heremi destinauit:
In qͥbꝰ erant podagri quãplurumi. alii ꝑ ȩta
tẽ annosã lumine tẽporali pͥuati In qͦrum
erat numero beatus felix harbiritanꝰ ep̃s.
qͥcquã nec penitꝰ loquebat᷑: De qͦ nos mari¬
me cogitantes. qͦd ñ posset ium̃to porta¬

Expanded text:
matres aderant, nec aliqua catholicarum matres aderant, nec aliqua catholicarum atque ingentia pondera pedibus colligantes, laminasque ferri ignitas dorso, ventri, mamillis et lateribus apponebant. Quibus inter supplicia dicebatur: Dicite quoniam episcconcumbunt et clerici uestri\'. Quarum acerbitate poenarum plurimas tunc scimus extinctas; aliae, quae remanserunt, cutibus arescentibus factae sunt curuae. Nitebatur enim semitam inuenire, per cuius aditum publicam, sicut fecit, faceret persecutionem. Et ita faciens nullo modarum, quando episcopos, presbyteros, diacones et alia ecclesiae membra, id est quattuor milia septuaginta sex, ad exsilium eremi destinavit? in quibus erant podagrici quam plurimi, alii propter aetatem annosam lumine temporali privati. In quorum erat numero beatus Felix Abbiritanus episcoquidquam, nec penitus loquebatur. De quo nos maxime cogitantes quod non posset jumento porta
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ultra᷑ Censet pͥmo tẏrannꝰ ussione
t̾ribili. ut nemo in eiꝰ palatio militaret.
neq publicas ageret actiones. nͥ sese arria¬
nũ fecisset: Quoꝵ ingens numerus ingore
inuicto ne fidẽ ꝑderet. militiã tẽporalem
abiecit: Qͦs postea domib ꝓiectos. omĩq
substantia expoliatos. in insulas siciliã ⁊. sar¬
diiã relegauit: Qͦdã tẽpore statuere ꝑ
Qͥ autẽ defuncto sucedere poterat. non
ante ordinaret᷑. nͥ fisco regali qͥngentos
solidos obtulisset S hoc ȩdificiũ ubi¬
nifus construere nisus ẽ diabolus. statĩ
illud destruere dignatus ẽ xp̃s Sug¬
ger̃ ei domestici sui dicentes Si istud
tib traciȩ ⁊ aliis regionib constituti.
peiora incipient pati Preceͥpit deinde
saeras uirgines congregari. dirigens uã¬
dalos cũ suȩ gentis obstetricib. ad inspi¬
cienda ⁊. contrectanda contraria uis
uerecundiȩ uerecundia pudoris. uͥi nec

Expanded text:
II, 7 Quid ultra ? Censet primo tyrannus iussione II, 7 Quid ultra ? Censet primo tyrannus iussione terribili, ut nemo in eius palatio militaret neque publicas ageret actiones, nisi sese Arrianum fecisset. Quorum ingens numerus, uigore inuicti, ne fidem perderet, militiam temporalem abiecit; quos postea domibus proiectos omnique substantia expoliatos in insulis Sicilia et Sardinia relegauit. Quodam tempore statuere per qui autem defuncto succedere poterat, non ante ordinaretur, nisi fisco regali quingentos solidos obtulisset. Sed hoc aedificium ubi construere nisus est diabolus, statim illud destruere dignatus est Christus. Suggerunt ei domestici sui dicentes: csi istud tibus Traciae et aliis regionibus constituti peiora isacras virgines congregari, dirigens Vandalos cum suae gentis obstetricibus ad inspicienda et contrectanda contra jura verecundiae verecunda pudoris, ubi nec
Abbreviated transcription (Latin):
borẽ usq ad cȩlos ramis florentibꝰ
extensam. quȩ etiã dilatͣione sua omnẽ
africã opaccabat: E cũ uniu̾si eiꝰ multi¬
tudine ⁊ speciositate gauderent. ecce
subito inqͥt uenit asinꝰ uiolentꝰ. qͥ defri¬
cans ceruicẽ suã suꝑ robur radicũ eius.
impulsu suo cũ ingenti sonitu illã uene¬
rabilẽ arborẽ elisit ad terrã S ⁊. qͥntia¬
nꝰ honorabilis ep̃s uidit se suꝑ quendã
montẽ stare. de qͦ conspiciebat gregem Xi¬
mnumerabiliũ ouiũ suaꝵ: E in medio
gregis. duȩ erant ollȩ nimiũ bullientes:
Ad erant autẽ ouiũ occisores. qͥeaꝵ carnes
ollis bullientibꝰ demergebant: & cũ itafi
ẽ: Reor ego illas duas ollas. succensem ⁊
larensem duas eẽ cuuitates. in qͥbꝰ multitu¬
do pͥma fuerat congregata. ex qͥb incendiũ
initiũ sũpsit. aut honoricũ regẽ ⁊ cyrilã
. ep̃m eiꝰ: d de multis uisionib qͥabreuita

Expanded text:
borem usque ad caelos ramis florentibus borem usque ad caelos ramis florentibus extensam, quae etiam dilatatione sua omnem paene Africam opacabat. Et cum uniuersi eius magnitudini et speciositati gauderent, ecce subito, inquit, uenit unus asinus uiolentus, qui defricans ceruicem suam super robur radicum eius, inpulsu suo cum ingenti sonitu illam mirabilem arborem elisit ad terram. Sed et Quintianus honorabilis episcopus uidit se super quendam montem stare, de quo conspiciebat gregem innumerabilium ouium suarum, et in medio gregis duae erant ollae nimium bullientes. Aderant autem ouium occisores, quarum carnes ollis bullientibus demergebant; et cum ita fiis. Reor ergo illas duas ollas Sicca Ueneria et Laribus duas esse ciuitates, in quibus multitudo prima fuerat congregata, e quibus incendium initium sumpsit, aut Huniricum regem et Cyrilam episcopum eius. Sed de multis uisionibus, quia breuitat
Abbreviated transcription (Latin):
III. soniuago flatu cȩpit aduentũ suũ surgen¬
te puluere demonstrare Cuiꝰ impetu
palea illa om̃s omĩno uolauit. remanen¬
tib granis: Post hȩc uenit qͥdã ꝓcerus.
splendido uultu. habituq nitido fulgens
qͥ cȩꝓit grana uacua. macilenta. atq simi¬
lagin rȩꝓba. purgando ꝓ icere: Quȩ du
examinans. uix magnitudinẽ illiꝰ massȩ
licet ꝓbatȩ. adꝰ ceruũ tam̃ ꝑ duxit exiguũ
Itẽ alius ait: Stabat qͥdã p̃celsus suꝑ
montẽ qͥ ziquensis dicit᷑. ⁊. clamabat
dextra leuaq: Migrate. migrate: Alius
consperit rugiente cęlo atq turbato.
lari Q dũ cecidissent int̾rã. plus ac¬
cendebant᷑. ⁊. maiorib flãmis ardebant.
atq intrantes in penetralia domoꝵ. qͦs
inuenerant incendebant: Qͥ autẽ uidit ait¬
qͥa cũ se in qͦdã cubiculo abscondisset. mise¬
ratione diuina. ad eũ flãma ñ potuit ꝑ¬
Tidit ⁊ uenerabilis paulus ep̃s ar¬

Expanded text:
 soniuago flatu coepit aduentum suum surgen soniuago flatu coepit aduentum suum surgente puluere demonstrare; cuius impetu palea illa omnis omnino uolauit remanentibus granis. Post haec uenit quidam procerus splendido uultu habituque nitido fulgens, et coepit grana uacua macilenta atque simulagini reproba purgando proicere. Quae diu examinans uix magnitudinem illius massae, licet probatae, ad aceruum tamen perduxit exiguum. Item alius ait: Stabat quidam praecelsus super montem, qui Ziquensis dicitur, et clamabat dextra laeuaque: migrate, migrate. Alius conspicit rugiente caelo atque turbato lapides dum cecidissent in terram, plus accendebantur et maioribus flammis ardebant, atque intrantes in penetralio domorum quos inuenerant incendebant. Qui autem uidit, ait, cum se in quodam cubiculo abscondisset, miseratione diuina ad eum flamma non potuit perUidit et uenerabilis Paulus episcopus ar
Abbreviated transcription (Latin):
onis tam̃ tẽpestatẽ. multis p̃euntibꝰ uisio
nib ⁊ signis. unminens demonstratũ
fuerat malũ: Nã ferme: ante bienniũ
quã fieret. uidit qͥdã fausti ȩccłam solito
in ornatu fulgentẽ. cereis qͦq fulgentibꝰ.
palliorũq uelamine ac lãpadibꝰ rutilan¬
tẽ ⁊. dũlȩtaret᷑ candore tanti fulgoris.
subito ait luminis illiꝰ concupiscibilis ex¬
tinctus ẽ fulgor. ac tenebris succȩdentibꝰ
adu̾sarnis narib natus ẽ fȩtor. omĩs q
illa beatoꝵ turba. expellentib qͥbꝰ dam
ethiopib. minata ẽ foras: Ob hoc iugit᷑
lamentans qͦd eã in claritatẽ pristinã ne¬
quaquã uideret iterũ restitutã: Nã uisio¬
nẽ istã. nobis p̾sentibꝰ scõ retulit eugenio
paratã. granis ad huc uentilatoriꝰ iudi¬
cio nec dũ apalea separatis. ⁊. dũ ingentis
licet confusȩ massȩ magnitudinẽ mira¬
ret᷑. subito ecce turbo ueniens tẽpestatis.¬

Expanded text:
onis tamen tempestatem multis praeeuntibus onis tamen tempestatem multis praeeuntibus nibus et signis inminens demonstratum fuerat malum. Nam ferme ante biennium quam fieret, uidit quidam Fausti ecclesiam solito in ornatu fulgentem, cereis quoque fulgentibus palleisque uelaminum ac lampadibus rutilantem: et dum laetaretur tanti fulgoris candore, subito, ait ; luminis illius concupiscibilis extinctus est fulgor ac tenebris succedentibus aduersarius naribus natus est fetor; omnisque illa beatorum turba expellentibus quibusdam Aethiopibus minata est foras, ob hoc iugiter lamentantum, quod eam in claritate pristina nequaquam uiderit iterum restitutam. Nam uisionem istam nobis praesentibus sancto rettulit Eugenio. paratam, granis adbuc uentilatoris iudicio necdum a palea separatis. Et dum ingentis massae, licet confusae, magnitudinem miraretur, subito ecce turbo ueniens tempestatis
Abbreviated transcription (Latin):
Postea cũ caprario quodã ⁊. rustico. ad fa¬
ciendas scrobes uineis ꝓfuturas. condẽꝑ¬
nauit: Qͦs etiã duodecies ꝑ annũ. id est
ꝑ singulos m̃ses. flagellis crudelibꝰ dissipa¬
bat. uix modicũ aquȩ cibarioq pane cõ¬
cesso: Hoc ꝑ qͥnq uł ampliꝰ ꝑpessi sũt annoͦ.
qͥb hȩc supplicia sufficere poterant ad ȩter¬
nã mercedẽ. si catholici fuissent. ⁊. fidei suȩ
merito ista ꝑferrent: S ideo istud silere
neqͥuimꝰ. ut impietates regis etiã in suo ᷤᷤ mi¬
mine sileremꝰ: Qͥ ñ solũ ep̃m suũ iocũdũ
ut suꝑuis demonstrauimꝰ flãmis adussit.
s ⁊. prb̃os ⁊ diaconos suos. id ẽ arrianoᷤ.
quãplurimos incendit. nec non ⁊ bestis
regnũ. qͦd breue fuerat ⁊ caducũ. omĩ
ex parte ociosus atq securus. unuiersa
tela furoris in ꝑsecutiones ȩccłȩ catholicȩ
rugiens sic̃ leo comi̾tit: Ante ꝑsecuti¬

Expanded text:
Postea. cum caprario quodam et rustico ad faPostea. cum caprario quodam et rustico ad faciendas scrobes uineis profuturas condemnauit; quos etiam duodecies per annum, id est per singulos menses, flagellis crudelibus dissipabat, uix modico aquae cibarioque pane concesso.. Hoc per quinque uel amplius perpessi sunt annos; quibus haec supplicia nam mercedem, si catholici fuissent, et fidei suae merito ista perferrent. Sed ideo istud silere nequivimus, ut impietas regis etiam in suis minime sileremus, qui non solum episcopum suum Iucundum, ut superius demonstrauimus, flammis adussit, sed et presbyteros et diacones suos id est Arrianos quam plurimos incendit nec non et bestiisregnum, quod breue fuerat et caducum, omni ex parte otiosus atque securus uniuersa tela furoris in persecutione ecclesiae catholicae rugiens sicut leo conuertit. Ante persecuti
Abbreviated transcription (Latin):
obiectationibꝰ falsis insectans. ob hoc qͦd ger¬
mano suo fauerent. alios incendit. alios
gladio iugulauit. imitator existens geyse¬
rici patris. qͥ sui fr̃is uxorẽ ligato pondere
lapidũ in amsagã fluuũ eirtensẽ fecilosũ
iactando demersit. ⁊ post necẽ matris. etiã¬
yui filios int̾fecit: S &̾ multos ei geysericus¬
pater moriens sacram̃to int̾posito cõmen¬
dauerat. qͦs ille mimemor fidei. ⁊ sacram̃ti
uiolator. diu̾sis pȩnis incendit ⁊ trucida
tũ fecerat regni. iã annosũ atq ueteranũ
cũ dexͤore capite truncauit. eiꝰq uxorem
cũ alia nomine theucaria. inmedio eiuitatis
incendit: Quarũ corpora ꝑuicos ⁊ plateas
trahi mandauit. quȩ tota die iacentia. rega¬
tus a suis ep̃ĩs. uix uesꝑe sepeliri concessit:
Gamut nãq heldici frẽm qͥ ad eccłam eeꝵ
confugerat occidere ñ potuit: Quem
tam̃ in loco latrinaꝵ. obsceno conclusit.

Expanded text:
objectionibus falsis insectans, ob hoc quod gerobjectionibus falsis insectans, ob hoc quod germano suo faverent, alios incendit, alios gladio jugulavit; imitator existens Geiserici patris, qui sui fratris uxorem ligato pondere lapidum, in Ampsagam fluvium Cirtensem famosum, jactando demersit, et post necem matris, etiam filios interfecit. Sed et multos ei Gepater moriens sacramento interposito commendauerat, quos ille inmemor fidei et sacra-menti uiolator diuersis poenis et incendiis trucidauraepositum fecerat regni, iam annosum atque ueteranum, cum dedecore capite detruncauit, eiusque uxorem cum alia, nomine Teucharia, in medio ciuitatis incendit. Quarum corpora per uicus et plateas trahi mandauit, quae tota die iacentia rogatus a suis episcopis uix uespere sepeliri concessit. Gamuth namque Heldicae fratrem, quia ad ecclesiam eorum confugerat, occidere non potuit; quem tamen in loco latrinarum obsceno conclusit t
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ adhuc crudeliꝰ aliqͥd ꝑpetrare: Astan¬
te uulgo. inmedia eiuitate. ꝓ gradibus
plateȩ nouȩ. ep̃m suȩ religionis nomine io¬
cundũ. quẽ patriarchã uocitabant. p̾cepit¬
incendio concremari. ob hoe qͦd in domo the¬
oderici germani regis acceptissimꝰ habebat᷑.
cuiꝰ forte suffragio memorata domꝰ regnũ
poterat obtinere In qͦ ĩpietatis scelere. futu¬
rũ nobis ad eẽ ꝑspeximꝰ malũ. aientes inuicẽ
singuli nobis Qinsuo ita erudelis effectus
ẽ sacerdote. quando nr̃ȩ religioni uel nobĩ
filiũ. nomine godagis. cũ uxore. absq sola¬
tio serui aut ancillȩ. erudeli exilio delegauit:
tratrẽ uͦ theodericũ post occisionẽ uxoris
⁊ filii. nudũ atq destitutũ sumliter exula¬
uit: Post cuiꝰ mortẽ. filiũ qͥ suꝑauerat
infantulũ duasq filias eiꝰ adultas. impositaᷤ
asiis. longuis affligendo ꝓiecit: S ⁊ co¬

Expanded text:
ditur adhuc crudelius aliquid perpetrare. Astanditur adhuc crudelius aliquid perpetrare. Astante vulgo in media civitate pro gradibus plateae novae, episcopum suae religionis, nomine Jocundum, quem patriarcham vocitabant, pincendio concremari, ob hoc quod in domo Theoderici germani regis acceptissimus habebatur; cuius forte suffragio memorata domus regnum poterat optinere. In quo impietatis scelere futurum nobis adesse prospeximus malum, aientes inuicem singuli nobis: qui in suo ita crudelis effectus est sacerdote, quando 25 nostrae religioni uel nobis filium, nomine Godagis, cum uxore absque solacio seruuli ant ancillae crudeli exilio delegauit, fratrem uero Theodericum post occisionem uxoris et filii nudum atque destitutum similiter exulauit; post cuius mortem filium qui supererat infantulum duasque filias eius adultas inpositas asinis longius affligendo proiecit. Sed et co
Abbreviated transcription (Latin):
se oꝑari ñ posse. magis uolent̃ uissus est
ꝑgere S uͥ ad locũ uentũ ẽ. ⁊ p̾sertim
ꝓ eo orando ingemuer̃ om̃s. pietate diu¬
na illa arida incolumis confesssri restitu¬
ta ẽ manꝰ: Hinc iã honorici ꝑsecutio. do¬
loris atq parturitionis nr̃ȩ sũpsit initiũ
Ipse autẽ qͥ sese iã dudũ omĩbꝰ lenẽ osten
deret. desiderans post obitũ suũ filiis qͦd
ñ contigit regnũ statuere. theodericũ
frẽm filiosq eiꝰ. gentonisq fr̃is nichilominꝰ
filios erudelit̾ cepit inseqͥ queꝵ. nullũ
dimitteret. nͥ ei mors desiderii surnolun
tatẽ auferret: Primo. sciens uxorẽ theo¬
derici fr̃is astutã. credo ne forte maritũ
nũ armaret. crimine imposito. gladio eã
nus. litteris institutus. eui scd̾m constitutio¬
nẽ geyserici eo qͦd maior om̃ĩb eẽt. reg¬
uii. nũ uit᷑ nepotes potissimũ debebat᷑ Accen¬

Expanded text:
se operari non posse, magis uiolenter iussus est se operari non posse, magis uiolenter iussus est pergere. Sed ubi ad locum uentum est et praesertim pro eo orando ingemuerunt omnes, pietate diuina illa arida incolomis confessoris restitta est manus. Hinc iam Hunirici persecutio doloris atque parturitionis nostrae sumpsit initium. II, 5 Ipse autem, qui sese iamdudum omnibus lenem osten- derat, desiderans post obitum suum filiis, quod non contigit, regnum statuere, Theodericum fratrem filiosque eius Gentunisque fratris nihilominus filios crudeliter coepit insequi. Quorum nullum dtatem auferret. Primo sciens uxorem Theodorici fratris astutam, credo, ne forte maritum num armaret, crimine imposito, gladio eam nus litteris institutus, cui secundum constitutionem Geiserici, eo quod major omnibus esset, regnum inter nepotes potissimum debebatur. Accen
Abbreviated transcription (Latin):
simul capillis omnẽ pelliculã ꝙ capitis
auferebant: Non milli autẽ dũ fieret.
p̃eunte ꝑ plateas. ad ostensionẽ totrus
ciuitatis ducebant᷑. Qͦd sibi magis quȩ
pat̾ebant᷑. lucrũ maximũ cõputabant:
Quoꝵ nos plurimos nouimꝰ: Noͤscimꝰ¬
tam̃ tẽ aliquẽ eoꝵ. etiã penis urgen¬
tib a recto itinere destitisse : At ubi
isto mͦ fidẽ infringere sĩ ualuit llius.
cogitat ut nr̃ȩ religionis homines in
aula eiꝰ constituiti neq annonis neq sti¬
pendio solito potirent᷑: Addidit qͦꝙ ⁊.
laboribꝰ eos conterere rusticanis. dirigit
uiros ingenuos ⁊. admodũ delicatos ad
cãpũ uticensem. ut sub ardentis solis incen-¬
dio. cespites messiũ desecarent: ubi om̃s eũ
gaudio ꝑgentes. in dñõ lȩtabant᷑: In quoꝵ
contubernio qͥdã fuit aridã habens manũ
quȩ ꝑ annos quã plurimos. nullũ ei presti¬
terat obseqͥũ: Qͥ cũ ueraciter excusaret

Expanded text:
simul cum capillis omnem pelliculam capitis simul cum capillis omnem pelliculam capitis auferebant. Nonnulli dum fieret praeeunte per plateas ad ostensionem totius ciuitatis ducebantur. Quod sibi magis quae patiebantur lucrum maximum conputabant. Quorum nos plurimos nouimus, nec scimus eorum aliquem tunc etiam poenis urguentibus ■ a recto itinere destitisse. At ubi isto modo fidei infringere non ualuit murum, cogitat ut nostrae religionis homines in aula. eius constituti neque annonas neque stipendia solita potirentur. Addidit quoque et laboribus eos conterere rusticanis; Dirigit uiros ingenuos et admodum delicatos ad campum Uticensem, ut sub ardentis solis incendio cespites messium desecarent; ubi omnes cum gaudio pergentes in domino laetabantur. In quorum contubernio quidam fuit aridam habens manum, quae per annos quam plurimos nullum ei praestiterat obsequium. Qui cum ueraciter excusaret
Abbreviated transcription (Latin):
tidie ingentia ⁊. maiora donante: S cũ ui¬
fama eiꝰ eẽt ubiq celebris atq manifesta.
cȩper̃ exinde arrianorũ epĩ inuidia gra¬
ui torqueri. cotidianis ⁊ p̃cipue cyrila
eũ calũpniis insectantes Qd plurimũ:
Suggerunt regi de illo. ut suũ nequa¬
quã sederet tbronũ. neq ad dei ppłm
uerbũ faceret consuetũ Deinde qͦs.¬
cũq mares uł feminas in habitu barba¬
ro meedentes inȩccła conspiceret: ꝓhi¬
beret: Ille respondit ut decuit: Domꝰ
dei omĩb patet. intrantes nullus pote¬
rit repellere: Maxime qͥa ingens fu¬
erat multitudo nroꝵ. catholicoꝵ. in
habitu illoꝵ incȩdentiũ. ob hoc qͦd do
dei tale responsũ accepit. statuit in
portis ȩccłȩ collocari tortores: Qͥ uiden¬
tes feminã uł masculũ inspeciȩ suȩ
gentis ambulantes. ilico palis inmorib
dentatis iactis in capite. crinibꝰq mn eisdẽ.
eos ligatis. ac uehem̃t᷑s stringentes.

Expanded text:
tidie ingentia et majora donante. Sed cum tidie ingentia et majora donante. Sed cum fama ejus esset ubique celebris atque manifesta, coeperunt exinde Arianorum episcopi invidia gravi torqueri, quotidianis, et praecipue Cyrila, eum calumniis insectantes. Quid plurimum? Suggerunt regi de illo ut suum nequaquam sederet thronum neque dei populo uerbum faceret consuetum; deinde quoscumque mares uel I feminas in habitu barbaro incedentes in ecclesia conspiceret, prohiberet. Ille respondit ut decuit: domus dei omnibus patet, intrantes nullus poterit repellere\'; maxime quia ingens fuerat multitudo nostrorum catholicorum in habitu illorum incedentium, ob hoc quod domdei tale responsum accepit, statuit in portis ecclesiae collocari tortores. Qui uidentes feminam uel masculum in specie suae gentis ambulantes, ilico palis minoribus dentatis iectis in capite crinibusque in eisdem conligatis ac uehementius stringentes
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ numerus uiuenũ atq ad olescentularũ
sibimet in conmnune gaudens attestabat᷑.
qͦd nũquã uidisset ep̃m in throno sedentẽ:
Porro ille uir dei sacerdos eugenius cȩ¬
pit ꝑ conu̾sationẽ oꝑum bonorũ uenera¬
bilis ⁊ reuerendus haberi. etiã ab eis qui
foris sũt. ⁊ ita ẽẽ om̃ib gratus. ut si fas ẽẽt.
animã suã ꝓ eodẽ imiu̾sos ponere delec¬
taret: Helemosinas qͦq tales ꝑ eũ dñs
dignatus ẽ facere. ut incredibile uideat᷑
tanta eũ impendere. uͥ ȩccła totũ barbaris
tenentibꝰ. ne unius nũmi habere agnos¬
cit᷑ facultatẽ Humilitatẽ in illo. carita¬
tẽ. pietatẽ. diuinitus condonatã si qͥsquã
incipiat laudare. ñ poterit explicare:
Pecuna apud eũ nũquã mansisse ꝓbat᷑. Er¬
nͥ ferre: tali hora offeret᷑. quando iã sol
diei explicans cursum. nocturnis tenebriᷤ
cupiditas expetisset. deo nr̃o sub inde co¬

Expanded text:
mus numerus juvenum atque adolescentularum, mus numerus juvenum atque adolescentularum, sibimet in commune congaudens, attestabatur quod nunquam vidisset episcopum in throno sedentem. Porro ille vir Dei, sacerdos Eugenius coepit per conversationem operum bonorum venerabilis et reverendus haberi, etiam ab eis qui foris sunt; et ita esse omnibus gratus, ut, si fas esset, animam suam pro eodem universos ponere delectaret. Eleemosynas quoque tales per eum Dominus dignatus est facere, ut incredibile videatur tanta eum impendere, ubi Ecclesia, totum barbaris tenentibus, nec unius nummi habere cognoscitur facultatem. Humilitatem in illo, caritatem, pietatem divinitus condonatam, si quisquam incipiat laudare, non poterit explicare. Pecuniam apud eum nunquam mansisse probatur, nisi forte tali hora offeretur, quando jam sol diei explicans cursum, nocturnis tenebris cupiditas expetisset, Deo nostro subinde quo
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ adinodũ uos hic uł in aliis eccłiis quȩ
in ꝓuinciis africȩ constitutȩ s̃ liberũ
arbitriũ habebitis. in ȩccłiis ur̃is missas
agere uel tractare ⁊. quȩ legis ur̃ȩ sñt
quẽ admodũ uultis facere: Nã si hoc
circa eos ñ fuerit obsertatũ. tã ep̃s qui
ordinatus fuerit uel clerici s ⁊ alii
ep̃ĩ cũ clericis suis qͥ in africanis ꝓum¬
ciis s̃. iudebaͣnt᷑ int̾ mauros mitti Qd̾
gemere cepimꝰ musitantes. eo qͦd medi
s ita ẽ. int̾ positis his conditionibus
ẽ gubernare : Quã suggestionem
legatꝰ acciꝑe neglexit. simul ⁊ ppłs
ut tẽ fieret ut ignis exarsit. cuiꝰ erat
clamor intolerabilis. qͥ nulla posset¬
eugenio uiro scõ dõq accepto sub¬
limis nata ẽ lȩticia. ⁊ gaudiũ cu¬
mulatũ ẽ ȩccłe del: Exultat
multitudo catholica. subbarbara dnãtione.
de ordinatione pontificis reparati Nã maxi¬

Expanded text:
quemadmodum uos hic uel in aliis ecclesiis, quae quemadmodum uos hic uel in aliis ecclesiis, quae in prouinciis Africanis constitutae sunt, liberum arbitrium habetis in ecclesiis uestris missas agere uel tractare, et quae legis uestrae sunt quemadmodum uultis facere. Nam si hoc circa eos non fuerit obseruatum, tam episcopus qui ordinatus fuerit uel clerici, sed et alii episcopi cum clericis suis, qui in Africanis prouinciis sunt, iubentur inter Mauros mitti. Qui,gemere coepimus musitantes, eo quod meditsi ita est, interpositis his condicionibus gnatur gubernare.\' Quam suggestionem legatus accipere neglexit. Simul et populus, ut tunc fieret, ut ignis exarsit, cuius eclamor intolerabilis, qui nulla possetEugenio, viro sancto Deoque accepto, sublimis nata est laetitia, et gaudium cumulatum est Ecclesiae Dei. Exsultat multitudo catholica sub barbara dominatione, de ordinatione pontificis reparati. Nam maxi
Abbreviated transcription (Latin):
nensis ȩxcła sibi quẽ uellet ep̃m ordi¬
naret. quȩ iã ꝑ .xx. iiii annos tali or¬
nam̃to fuerat destituta: Mittit gͦ tunc
legationẽ ferentẽ. ut ỹsentia eiꝰ catholicĩ
ppłs dignũ sibi peteret sacerdotẽ. desti¬
nans qͦq ꝑ notariũ suũ nomine uica¬
rith. edictũ qͦd publice legeret᷑. hunc
continens modũ Iussit uobis dñs nr̃
dici. qͥa imꝑator. zenon ⁊ nobilissima
placidia ꝑ alexandrũ uirũ illustrem
scripserunt. petentes ut ȩccła cartha-¬
ginis religionis ur̃ȩ p̃mtũ ꝓpͥũ epm̃
habeat: Hoc fieri p̾cepit. atq eis res¬
seripsit. uł legatis ab eis directis dice¬
re tussit. ut sic̃ petier̃. uobis epm̃
quẽ uolueritis ordinetis. sub hac ratio
ne ut nr̃ȩ religionis epĩ qͥ apud constan¬
tinopolim sũt. ⁊ ꝑ alias ꝓuincias orien
in ȩccłiis suis qͥb uoluerint linguis po¬
pulo tractare. ⁊ legẽ xpĩanã colere.

Expanded text:
niensis ecclesia sibi quem uellet episcopum ordiniensis ecclesia sibi quem uellet episcopum ordinasset, quae iam per XXIIII annos tali ornamento fuerat destituta. II, 2 Mittit legationem ferentem, ut praesentia eius catholicus populus dignum sibi peteret sacerdotem, destinans quoque per notarium suum, nomine Uitarit, edictum quod publice legeretur, in hunc continens modum: \'Iussit nobis domnus dici: qaia imperator Zenon et nobilissima Placidia per Alexandrum uirum inlustrem scripserunt, petentes ut ecclesia Carthaginis religionis uestrae proprium episcopum habeat, hoc fieri praecepit atque eis rescripsit uel legatis ab eis directis dici iussit, ut, sicut petierunt, nobis episcopum quem uolueritis ordinetis, sub eo ut nostrae religionis episcopi, qui in Constantinopolim sunt et per alias prouincias Orientin ecclesiis suis quibus uoluerint linguis populo tractare et legem Christianam colere,
Abbreviated transcription (Latin):
ne spiritales fierent conuentus. conuenti¬
cula concurrerent ppłoꝵ: Q ut se religio¬
sũ ostenderet. statuit sollicitius reqͥrendoᷤ
hereticos manicheos. ex qͥbꝰ multos incendit.
plurimos aut̃ destruxit nauibꝰ transmari¬
nis. qͦs pene om̃s manicheos suȩ religionis
inuenit: & p̃cipue prb̃os .⁊. diaconos arrianȩ
hereseos. unde magis erubescens. ampliꝰ
in illos exarsit: De qͥbꝰ reꝑtus ẽ unꝰ
nomine clementianꝰ monachus illelp. scͥꝑ¬
tũ babens infemore. manicheus discipłs
xp̃i iħu Propter qͦd laudabilior magis¬
memoratus tyramiꝰ uidebat᷑. in uno dis¬
plicens. qͥa cupiditati insaciabili uehem¬
tius inhiabat. ⁊ ꝓuntias regni sui ua-¬
riis calũpniis atq indictionib onerabat.
ut de illo p̃cipue diceret᷑: Rex egens
redditibꝰ. magnꝰ ẽ calũpnator: Dedit
autẽ licentiã. denone ĩꝑatore atq placi¬
dia ꝑ edicta libri rogantibꝰ. ut carthagi¬

Expanded text:
ne spiritales fierent conuentus, conuentine spiritales fierent conuentus, conuenticula concurrerent populorum. Et ut se religiosum ostenderet, statuit sollicitius requirendos hereticos Manicheos; ex quibus multos incendit, plurimos autem distraxit nauibus transmarinis. Quos paene omnes Manicheos suae religionis inuenit et praecipue presbyteros et diaconos Arrianae hereseos; unde magis erubescens amplius in illis exarsit. De quibus repertus est unus, nomine Clementianus, monachus illorum, scriptum habens in femore: Manicheus discipulus Christi Iesu. Propter quod magis laudabilior memoratus tyrannus uidebatur, in uno displicens, quia cupiditati insatiabili uehementius inhiabat et prouincias regni sui uariis calumniis atque indictionibus onerabat, ut de illo praecipue diceretur: crex egens reditibus magnus est calumniator.\' Dedit autem licentiam Zenone imperatore atque Placidia relicta Olibri rogantibus, ut Carthagi
Abbreviated transcription (Latin):
ad coronã. discutit᷑. expoliat᷑. pȩnis conte-¬
rit᷑. mendicus dimittit᷑. int̾dicit᷑ ei ꝓde-¬
undi accessus Totũ ei tuler̃. stolã tam̃
geysericus ȩccłam carthaginis claudi p̾ce
ꝑ patricitũ seuerũ. ⁊. sic unuui̾si ab exilio
redier̾ Quȩ uͦ inhispania. in italia. dal¬
matia. cãpania. calabria. apulia. sicilia.
sardima. bricie. lucania. epiro ueteri uł
hellada gesserit. meliꝰ sibi ipsi qͥ passi st̃
miserabilit̃ lugendo narrabunt: d iam
ꝑsecutionis nr̃ȩ a geyserico quanto subli¬
miter tanto crudelit̾ ingestȩ. iste sit fimꝰ:
Durauit autẽ in regno. annis .xxͣx.uͭͤi.¬
⁊ m̃sibus tribus Explicit liber
ortuo gͥ geyserico. honorieus
maior filiꝰ pat̾ succȩdit: Qͥ in pri¬
mordio regni ut habet subtilitas barba¬
roꝵ. cȩpit mitius ⁊ moderatiꝰ agere. ⁊
maxime circa religionẽ nr̃am. ut etiã uͥ
antea sub geyserico rege p̃iudicatũ fuerat

Expanded text:
ad coronam, discutitur, expoliatur, poenis contead coronam, discutitur, expoliatur, poenis conteritur, mendicus dimittitur, interdicitur ei prodeundi accessus. Totum ei tulerunt, stolam tamen  Post haec Geisericus ecclesiam Carthaginis claudi praecepper patricium Seuerum; et sic uniuersi ab exilio redierunt. Quae uero in Hispania, Italia, Dalmatia, Campania, Calabria, Apulia, Sicilia, Sardinia, Britiis, Lucania, Epiro uetus uel Ellada gesserit, melius ibi ipsi qui passi sunt miserabiliter lugenda narrabunt. Sed iam persecutionis nostrae, a Geiserico quanto sublimiter, tanto crudeliter gestae, iste sit finis. Durauit autem in regno annis tri mensibus tribus. LIBER ortuo igitur Geiserico Huniricus maior filius patri succedit. Qui in primordia regni, ut habet subtilitas barbarorum, coepit mitius et moderatius agere, et maxime circa religionem nostram; ut etiam ubi antea sub rege Geiserico praeiudicatum fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
Miserere cõmunibꝰ liberis. qͦs conspicis ipse:
Non fubiaceant condicioni seruuli. qͦs claro
ꝓsapia reddidit generis nr̃i : Non subiciar
ego indigno ⁊ turpi coniugio iuuente
marito. quȩ mͥ semꝑ int̾ coȩuas plaudebã
de saturo meo Cognoscit ds̃ qͥa inuitũ
facturũ es hoc. qͦd forte uoluntarie ali¬
quanti fecer̃: Cui ille. iob scĩ uoce respon¬
dit: Tanquã una ex insipientibꝰ mulierib
loqueris: Pormidarẽ mulier si sola eẽt huiꝰ
uitȩ amaradulcedo: Artificio conuinx
diaboli ministraris Si diligeres maritũ.
nũquã ad secundã mortẽ attraherẽ ꝓpͥũ
turũ: Distrahant filios. separent uxorẽ.
auferant substanciã. mei dnĩ ego securus
de ꝓmissis uerba tenebo Siqͥs ñ dimise¬
rit uxorẽ. filios. agros. aut domũ. m̃s ñ
poterit eẽ discipulus Qͥd ultra᷑ Discȩdit
mmulier cũ filiis refutata. confortat᷑ sacurꝰ

Expanded text:
miserere communibus liberis, quos conspicis ipse. miserere communibus liberis, quos conspicis ipse. Non subiaceant condicioni seruili, quos claros prosapia reddidit generis nostri; non subiciar ego indigno et turpi coniugio uiuente marito, quae mihi semper inter coaeuas plaudebam de Saturo meo. Cognoscit deus quia inuitus facturus es hoc, quod forte uoluntarie aliquanti fecerunt\'. Cui ille Iob sancti uoce respondit: \'tamquam una ex insipientibus mulieribus loqueris Formidarem, mulier, si sola esset huius uitae amara dulcedo. Artificio, coniux, diaboli ministraris. Si diligeres maritum, numquam ad secundam mortem adtraheres proprium uirum. Distrahant filios, separent uxorem, auferant substantiam: mei domini ego securus de promissis uerba tenebo: si quis non dimiserit uxorem, filios, agros aut domum, meus non poterit esse discipulus\'. Quid ultra? Discedens mulier cum filiis refutata; confortatur Saturus
Abbreviated transcription (Latin):
saturus arrianꝰ: ꝓmittunt᷑ honores ⁊ diuitiȩ
multȩ si faceret. p̃ parant᷑ supplicia dira si nol¬
let: hac optione. ꝓpositaut si regalibꝰ uissis
ñ obediret. pͥma discussione. ⁊. ante amissa do¬
mo uel substantia. distractis omibꝰ mancipiis ac
filiis. uxor eiꝰ ipso p̾sente camelario ad coniugiũ
traderet᷑: Qd psenus deo. magis ut uelo citer
ꝓueniret. impios ꝓuocabat: Ob quã causã.
uxor eiꝰ inducias uisa ẽ ab his qͥ exsequebant᷑
nesciente marito petisse Accȩdit ad mari¬
tũ alia eua consilio magistrata serpentis. s
ille adã ñ fuit. qͥ illecebrosa uetitȩ arboriꝰ
cissis uestib crineq soluto. seq comitan¬
tibꝰ filiis. unãq infantulã quȩ tunc lacta¬
bat᷑ manibꝰ gestans: quã nescientis ꝓ iciens
ad pedes mariti. etiã ipsa suis genua con¬
plectit᷑ ulnis. sibilans uociferatione draco¬
nis Miserere mei dulcissime. sanul ⁊. tuiz

Expanded text:
Saturus Arrianus. Promittuntur honores et divitiae Saturus Arrianus. Promittuntur honores et divitiae multae si faceret, praeparantur supplicia dira si nollet, hac optione pnon oboediret, primo discussione metante amissa domo uel substantia, distractis omnibus mancipiis ac filiis, uxor eius ipso praesente camelario in coniugium traderetur. Quod ille plenus deo magis ut uelociter prouenisset, impios prouocabat. Ob quam causam uxor eius indutias uisa est ab his qui exsequebantur nesciente marito petisse. Accedit ad maritum alia Eua consilio magistrata serpentis. Sed ille Adam non fuit, qui inlecebrosa uetitae arboris cissis uestibus crineque soluto, secum comitantibus filiis unamque infantulam, quae tnnc lactabatur, manibus gestans. Quam nescientis proicit ad pedes mariti, etiam ipsa suis genua conplectitur ulnis, sibilans uociferatione draconis: miserere mei, dulcissime, simul et tui;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃meret᷑ ut catholicã amitteret. fidẽ. ipse
eũ rex postea blandiendo asfẽctibꝰ secularib
inuitabat. ꝓmittens multis eũ diuitiis
cumulandũ. si uoluntati eiꝰ auditũ facilẽ
cõmodasset: Qͥ cũ fortis atq inuctũ infi¬
de maneret. iubet eũ subire sententiam
capitalẽ. ita tam̃ callidus occulte p̃cipiens.
ut si in illa bora uibrantis gladii ꝑtimesce¬
ret ictũ. magis eũ occideret. ne martyrẽ
głosũ fecisset: Si autẽ fortẽ in confessione.
conspiceret. agladio tẽperaret: S ille ut
colũpna ĩmobilis. xp̃õ solidante fortiꝰ effee¬
tus. confessor reu̾tit᷑ głosus & si martyrẽ
iniudus hostis noluit facere. confessorem
tam̃ nr̃m ñ potuit uiolare Nouimꝰ ⁊ aliũ
libertate catholica frequent̃ arguebat: fuit
hic ꝓcurator domꝰ honorici: conuenit᷑ accu¬
sante mariuado qͦdã diacono. quẽ honoricũ
infaustus singularit᷑ honorabat. ut fieret

Expanded text:
premeretur, ut catholicam amitteret fidem, ipse premeretur, ut catholicam amitteret fidem, ipse eum rex postea blandiendo affatibus saecularibus invitabat, promittens multis eum divitiis cumulandum, si voluntati eius auditum facilem commodasset. Qui cum fortis atque invictus in fide maneret, iubet eum subire sententiam capitalem, ita tamen callidus occulte praecipiens, ut si in illa hora vibrantis gladii pertimesceret ictum, magis eum occideret, ne martyrem gloriosum fecisset: si autem fortem in confessione conspiceret, a gladio temperaret. Sed ille ut columna immobilis Christo solidante fortis effectus, confessor revertitur gloriosus. Etsi martyrem invidus hostis noluit facere, confessorem tamen nostrum non potuit violare. XVI. Novimus et alium libertate catholica frequenter argueret fuit hic procurator domus Hunirici, convenitur accusante Marivado quodam diacono, quem Huniricus infaustus singulariter honorabat, ut fieret
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ corpꝰ. s ut demonstraret᷑ qͦd seruo
suo reuelauerat ds̃: Respondit felix. ⁊.
dirit: absit a nobis confessor uenerabiliꝰ:
S sepeliã te in una basilicarũ. cũ trium¬
pho ⁊. grã quã mereris Ciu beatus ar xxͥ¬
mogaster: Non: s qͦd dixi facturus es:
Ille timens dei hominẽ contristare. uera¬
cit᷑ qͦd usserat ꝓmisit se eẽ facturũ Sta¬
tim intra paucissimos dies. comes bonȩ
confessionis. de hac uita migrauit: Festina¬
uit gͥ felix. sibi delegatũ sub arbore fo¬
dere sepulchrũ: Cui cũ intexte radices
⁊ soliditas aridȩ telluris morã faceret.
⁊. labore angeret᷑. qͦd tardiꝰ scĩ m̃bra cor¬
poris humarent᷑. tandẽ abscisis radicibus
multo altius terrã cauans. conspicit sarco¬
fagũ splendidissimi marmoris p̃paratum.
quale forte nullus om̃o habuit regũ:¬
S nec quendã archiminũ nomine manꝰ¬
eulã debeo p̃terire: Q cũ multis insidiis

Expanded text:
retur corpus, sed ut illud demonstraretur, quod seruo retur corpus, sed ut illud demonstraretur, quod seruo suo reuelauerat deus. Respondit Felix et dicit: \'absit a nobis, confessor uenerabilis, sed sepeliam te in una basilicarum cum trinmpho et gratia qua mereris. Cui beatus Armogas: \'non, sed quod dixi facturus es\'. Ille timens dei hominem contristare, ueraciter quod iusserat promisit esse facturum. Statim intra paucissimos dies comes bonae confessionis de hac uita migrauit. Festinauit Felix sibi delegatum sub arbore fodere sepulchrum. Qui, cum intexti radices et soliditas aridae telluris moram faceret et laborem, angebatur, quod tardius sancti membra corporis humarentur. Tandem abscisis radicibus multo altius terram cauantes conspiciunt sarcofagum splendidissimi marmoris praeparatum, qualem forte nullus omnino habuit reguquendam archimimum, nomine Masculan, debeo praeterire. Qui cum multis insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ theodericus regis filiꝰ qͥ eiꝰ dñs erat.
pęnis ñ ualentibꝰ capite truncari uissis¬
set. a suo ꝓhibet᷑ iocundo prb̃ro. dicen¬
te sibi Poteris eũ diu̾sis afflictionibꝰ
int̾ficere: Nã si gladio ꝑemeris. incipiẽt
eũ romani martyrẽ p̃dicare: Time¬
uͥ theodericuᷤ inbitagenã ꝓuinciã ad fodi¬
endas eũ condẽpnat scrobes Postea qͣsi
ad marꝰ obꝓbriũ. haud ꝓcul a carthagine.
uͥ ab omĩbꝰ uderet᷑. eũ pastorẽ p̃cepit
ẽẽ uaccarũ: Int̾ hȩc dũ dnõ reuelante
dormitionis suȩ ꝓximũ cerneret diẽ
aduocat quendã felicẽ. uenerabilem
xpĩanũ. ꝓcuratorẽ : dnis filii regis. qui
armogastẽ ut apłm uenerabat᷑. dicitq illi:
Tempꝰ meȩ resolutionis aduenit. obsecro te
ꝑfidẽ quã utriq tenemꝰ. ut sub hac sili¬
quȩ arbore me sepelire digneris. reddi
ille curaret ubi aut qualit̾ suũ sepeli¬

Expanded text:
cum Theodericus. regis filius, qui eius dominus erat, cum Theodericus. regis filius, qui eius dominus erat, poenis non ualentibus capite truncari iussisset, a suo prohibetur Iucundo presbytero dicenti sibi: poteris eum diuersis afflictionibus interficere; nam si gladio peremeris, incipient eum Romani martyrem praedicare\'. Tunc Theodericus in Bizacenam prouinciam ad fodiendas eum condemnat scrobes. Postea quasi ad maiorem . obprobrium haut procul Carthagine, ubi ab omnibus uideretur, pastorem eum praecepit esse uaccarum. Inter haec dum domino reuelante dormitionis suae proximum cerneret diem, aduocat quendam Felicem uenerabilem Christianum, procuratorem domus filii regis, qui Armogastem ut apostolum uenerabatur, dicitque illi: \'tempus meae resolutionis aduenit; obsecro te per. fidem quam utrique tenemus, ut sub hac siliquae arbore me sepelire digneris, redditille curaret, ubi ant qualiter suum sepeli
Abbreviated transcription (Latin):
nududȩ contigit & galbis uico amo¬
niȩ. uel aliis in locis. tẽpore qͦ sacra¬
m̃ta dei ppło porrigebant᷑. introeun¬
tes maximo cũ furore corpꝰ xp̃i ⁊
sanguinẽ pauim̃to sparser̃. ⁊ illud
suis. ut intra aulã suã filioꝵq suorum.
ñ nͥ arriani ꝑ diu̾sa ministeria ponerent᷑:¬
XUIII. Int̾ alios uentũ ẽ tc̃ ad armogastem
nr̃m cuiꝰ cũ diu ac sepiꝰ tibias torquen¬
do tinnientibꝰ constringerent cordis: ⁊
frontẽ in qua xp̃c uexillũ suȩ frxerat
crucis. rugatã magis quã aratã discin¬
dentes atq mugientes ostenderent ner-¬
ui. ut fila araneaꝵ. scõ cȩlũ respiciente
crepabant: At uͥ tortorẽ neruicas cor¬
das diruptas eẽ uider̃. allatis crebrius
forcioribꝰ cordis. atq cannabinis. illo ni
uanescebant: S ⁊ capite deorsũ dũ ad
unũ penderet pedẽ. dormire quasi suꝑ
lectũ plumis stratũ om̃ibꝰ uidebat᷑ Quẽ

Expanded text:
Tunuzuda contigit, Galibus, Uicu AmmoTunuzuda contigit, Galibus, Uicu Ammoniae uel aliis in locis, tempore quo sacramenta dei populo porrigebantur, introeuntes maximo cum furore corpus Christi et sanguinem pauimentis sparserunt et illud suis, ut intra aulam suam filiorumque suorum nonnisi Arriani per diuersa ministeria ponerentur. Inter alios uentum est tunc ad Armogastem nostrum. Cuius cum diu ac saepius tibias torquendo tinnientibus constringerent cordis et frontem, in qua Christus uexillum suae fixerat crucis, rugatam magisque aratam discindentes atque mugientes ostenderent, nerui ut fila aranearum sancto caelum respiciente crepabant. At ubi tortores neruicas cordas diruptas esse uiderunt, allatis crebrius fortioribus cordis atque cannabinis, illo nihuanescebant. Sed et capite deorsum dum ad unum penderet pedem, dormire quasi super lectum plumis stratum omnibus uidebatur. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
neq in agro dimitteret habitare Qͥ
uacuit subaere Annoꝵ aut̃ erat pluᷤ
octoginta Quẽ nos indigni tẽ in tali
in qͦdã loco quȩ regia uocitat᷑. ob diei pas¬
chalis honorẽ nri sibimet clausã ȩccłam
reserarẽt. cõꝑiunt arriani: Statim
qͥdã prb̃r eoꝵ adduit nomine. congre¬
gatã armatoꝵ manũ ad expugnandã
turbã accendit innocentũ: Introeunt
euaginatis spatis. arma corripiunt. alii
qͦq tecta conscendunt. ⁊ ꝑ fenestras
ȩccłȩ sagitas spargunt: & tẽ forte au¬
diente ⁊ canente ppło dei. lector unus
pulpito sistens alleliuaticũ melos cane
te de manib codice. mortuus post
cecidit ipse: Nã ⁊. alii quã plurimi.
sagntis ⁊ iaculis in medio crepidinis
altaris ꝓbant᷑ occisi: Nã qͥ gladiĩ tunc
int̾empti non sũt. postea pęnis attriti
regio ussu. om̃s pene necati sũt. p̃ser¬
tim maturioris ȩtatis: Alibi nãq: tͣi xui

Expanded text:
neque in agro dimitteret habitare: qui neque in agro dimitteret habitare: qui udo nudus jacuit sub aere. Annorum autem erat plus octoginta, quem nos tunc indigni in tali in quodam loco, qui Regia vocitatur, ob diei Paschalis honorem nostri sibimet clausam ecclesiam reserarent, comperiunt Ariani. Statim quidam presbyter eorum Adduit nomine, congregata secum armatorum manu, ad expugnandam turbam accendit innocentium. Introeunt evaginatis spathis, arma coquoque tecta conscendunt et per fenestras ecclesiae sagittas spargunt. Et tunc forte audiente et canente populo dei lector unus pulpito sistens alleluiaticum melos canebte de manibus codice mortuus post cecidit ipse. Nam et alii quam plurimi sagittis et iaculis in medio crepidinis altaris probantur occisi; nam qui gladiis tunc interempti non sunt, postea poenis adtriti regio iussu omnes paene necati sunt, praesertim maturioris aetatis. Alibi namque, sicut