comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fenum. stipulam. qui edificant. suꝑ fun-¬
damentum. quomͦ non pereaut: sed
salui fiant. sic tam̃ tanquã ꝑ ignem. Ob¬
scura quidem illa questio: sed ut possum
breuiter dico. fratres. sunt homines
omnino contemptores scłi huiꝰ. quibus
ñ ẽ notum quicqͥd temporaliter fluit.
scĩ. casti. continentes. iusti: fortassis. &
omnia stia uendentes. & pauꝑibus
distribuentes. aut possidentes. tanquã
ñ posfidentes. & utentes hoc mundo.
tanquã non utentes. Sunt item alii. qui
rebus infirmitati concessis. inherent ali
quantum dilectione. Non rapit uillam
alienam: sed fic anrat suam. ut si ꝑdide-¬
rit conturbetur. Non appetit uxorem
alienam: sed inheret sue. Sic miscetur
sue: ut modum ibi non teneat prescrip-¬
tum tabulis. liberoꝵ ꝓcreandorum cau-¬
sa. Non tollit aliena. s repetit sua: et
habet iudicium cum fratre suo. Talibꝰ
enĩ dicitur. Iam quidem omnino delic-¬
tũ ẽ in uobis: qi iudicia habetis uobiscum.

Expanded text:
fenum, stipulam qui aedificant super funfenum, stipulam qui aedificant super fundamentum, quomodo non pereant, sed salvi fiant; sic tamen quasi per ignem. Obscura quidem illa quaestio, sed, ut possum, breviter dico. Fratres, sunt homines omnino contemptores saeculi hujus, quibus non est gratum quidquid temporaliter fluit; eribus, sancti, casti, continentes, justi, fortassis et omnia sua vendentes et pauperibus distribuentes, aut possidentes tanquam non possidentes, et utentes hoc mundo tanquam non utentes . Sunt autem alii qui rebus infirmitati coquantum dilectione: non rapit uillam alienam, sed sic amat suam, ut si perdiderit conturbetur; non appetit uxorem alienam, sed sic haeret, sic miscetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis liberorum procreandorum causa; non tollit aliena, sed repetit sua et habet indicium cum fratre suo. talibus enim dicitur : iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
non tacuit sententiã definitam. Non
misit foras eos: & duxit uelum. Ante uo¬
luit p̃muntiare: quod disposuit p̃mintia¬
re. Nempe congregaibunt᷑ ante eũ omnes
gentes. Quid de illis faciet: Separabit
eos: & alios ponet ad dexteram. alios ad
sinstram. Nunquid medius locus ser-¬
uatus ẽ : Quid dextris dictaruis est
uenite benedicti patris mei: ꝑcipite reg¬
num. Quid sinistris: Ite in ignem eter¬
num: qui paratus ẽ diabolo & angłis eiꝰ.
Si times mitti quo: uide cum quo. Sic
ergo omnia illa oꝑa regnum dei ñ possi¬
debunt: mino non oꝑa. sed qui talia a¬
gunt. Nam oꝑa talia. in igne ñ erunt.
Nemo enĩ illo igne ardens: furaturtis¬
est. & adulteraturus. S qui talia agunt:
regnum dei non possidebunt. Hon ergo
erunt a dextris. cum illis: quibus dicit᷑.
llente benedicti patris mei: ꝑcipite reg
ntm. Qui talia agunt: regnum dei ñ
possidebunt. Si ergo a dextris ñ erunt:
non restat nisi ut suit a simstris. Sini¬

Expanded text:
non tacuit sententiam definitivam, non non tacuit sententiam definitivam, non misit foras reos et duxit velum. Ante voluit praenuntiare quod disposuit facere. Nempe «congregabuntur ante eum omnes gentes.» Quid de illis faciet? «Separabit eos; et alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram.» Numquid medius locus servatus est? Quid dextris dicturus est? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum.» Quid sinistris? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Si non times mitti quo, vide cum quo. Si ergo opera illa omnia regnum Dei non possidebunt; imo non opera, sed qui talia agunt; nam opera talia in igne non erunt: non enim illo igne ardentes furaturi sunt et adulteraturi; sed «qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt:» non ergo erunt a dextris cum illis quibus dicetur, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum;» quia «qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Si ergo a dextris non erunt, non restat nisi ut sint a sinistris: sini
Abbreviated transcription (Latin):
lius est:dare ñ uobis securitatem malam.
Non dabo: quod ñ accipio. Timens terre¬
O. Securos uos facerem: si securus fierem.
dicit. Ignis eorum non extinguetur: &
uermis eorum ñ morietur. S de impiis
dixit. ait aliqͥs. non de me: qui quamiuis
peccator sim. quamuis adulter. quãtus
fraudator. quamuis raptor. quaimus ꝑ¬
uirus. habeo tamen in fundamento
Ego ꝑ ignem purgor: & ꝓpter fundam̃¬
tum non pereo. Dic michi itertim quid
es: Xp̃iantis inquit. Interim transi. Qͥd
ñ correctus. de talibus cõmissis. peniten¬
tram non agens: regntm celorum speras:
Non opinor: quia qui talia agunt reg-¬
num dei non possidebunt. Et ignoras.
quia pacientia dei ad penitentiam te
adducit Tu nescio quid tibi pollicens:
scdm cluritiam ttiã & cor impenitens.
thesatiriras tibi iram in die ire & reuela¬
tionis iusti iudicii dei. qui reddet unictu¬
q scdm oꝑa sua. Attende ergo ipsum
iudicem uenientem. Bene deo gratras.

Expanded text:
lius est enim non vobis dare securitatem malam. lius est enim non vobis dare securitatem malam. Non dabo quod non accipio, timens terreo: securos vos facerem, si securus fierem; dicit: «Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur» . Sed de impiis dixit, ait aliquis, non de me; qui quamvis peccator sim, quamvis adulter, quamvis fraudator, quamvis raptor, quamvis perjurus; habeo tamen in fundamento ego per ignem purgor, et propter fundamentum non pereo. Dic mihi iterum, Quid es? Christianus, inquis. Interim transi. Quid non correctus, de talibus commissis poenitentiam non agens, regnum coelorum speras? Non opinor; «quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Et ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu nescio quid tibi pollicens, secundum duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. Attende ergo ipsum judicem venientem. Bene; Deo gratias:
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq habens facta nefaria. quȩ
regutim dei non possidebunt: & dicat sibi.
qm̃ habeo signum xp̃i & sacramenta xp̃i.
non delebor in eterntm. Et si purgor: per
ignem salutis ero. Nam quid est quod ait
apłs. de his qui habent fundamentum:
fundamentum aliud nemo potest ponere
p̃ter id quod positum ẽ: quod ẽ xp̃c iħc.¬
Quid ẽ inquiuint quod sequitur. untis¬
quisq autẽ suꝑ fundamentum uideat.
quod suꝑedificat : Alius enim suꝑ edifi¬
cat aurum. argentum. lapides pretiosos:
alius ligna. fenum stipulam. Vnius cuntisq
opus quale sit: ignis ꝓbabit. Dies em̃ dñi
declarabit: qtua in igne reuelabitur. Si cuiꝰ
optis ꝑmanserit quod suꝑ edificatuit merce¬
dem accipiet: hoc ẽ quia suꝑ fundamen¬
tam icista oꝑa edificat. aurum. argentũ.
lapides p̃ciosos. Si autẽ peccata. ligna. fe¬
nuim. stipulan: tamen ꝓpter fundamen¬
tum ipse salcitis erit. sic tam̃ tanqͣ ꝑ ignẽ.
fratres: ninis uos timidos esse uolo. Me-¬

Expanded text:
unusquisque habens facta nefaria, quae regnum Dei non possidebunt, et dicat sibi: Quoniam habeo signum Christi et Sacramenta Christi, non delebor in aeternum; et si purgor, per ignem salvus ero. Nam quid est quod ait Apostolus de his qui habent fundamentum? «Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est CQuid est, inquiunt, quod sequitur? «Unusquisque autem super fundamentum videat quid superaedificat. Alius enim superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius ligna, fenum, stipulam: uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit; dies enim Domini declarabit, quia in igne revelabitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, mercedem accipiet:» hoc est, quia super fundamentum justa opera aedificavit; «aurum, argentum, lapides pretiosos.» Si autem peccata; «lignum, fenum, stipulam:» tamen propter fundamentum «ipse salvus erit; sic tamen tanquam per ignem» . Fratres, nimis timidus esse volo: me
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipsum quiddam hoc ñ habet: unde cet̾a
teneant᷑. & ipse non pereat. Quid ẽ illtid:
Habet grãm posfidendi: s ñ habet caritatẽ
utendi. Quia gͦ illud non habet: & quod
habet anferet᷑ ab eo. ꝓpterea discipłi ut
haberent caritatẽ: quos uolebat facere in
celo stellas ambulantes suꝑeminentẽ uĩ.
ille qͥ ntimerat multitudinem stellartm
& omnibus eis nomina uocans: cum redirẽt
discipłi quo missi erant. extiltauerunt eo
dixerunt. Dñe ecce sp̃c inmundi subiecti
sunt nob̃. ꝓpter nomen tuum. Et ille qui
mimerat multitudinem stellarum. & oib̃
eis nomina uocans. sciens multoᷤ dicturos
ẽẽ. nonne in nomine tuo demonia eiecimꝰ.
qͥb dicturus est in fine ñ noui uos. quu

Expanded text:
et ipsum quiddam hoc non habet, unde caetera et ipsum quiddam hoc non habet, unde caetera teneantur et ipse non pereat. Quid est illud Habet gratiam possidendi, sed non habet charitatem utendi: quia ergo illud non habet, et quod habet auferetur ab eo. Propterea discipuli, ut haberent charitatem, quos volebat facere in coelo stellas ambulantes supereminentem viam, ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans;» cum redirent discipuli quo missi erant, exsultaverunt, et dixerunt: «Domine, ecce spiritus immundi subjecti sunt nobis propter nomen tuum.» Et ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans,» sciens multos dicturos esse, «Nonne in nomine tuo daemonia ejecimus?» quibus dicturus est in fine, «Non novi vos;» qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uincantur a nocte: Adhuc inqͥt suꝑe¬
minentiorem tiram uob̃ demonstro. Si lin¬
guis hominum loquar & anglõrum cari¬
tatẽ autẽ ñ habeam: factus sum ut era¬
mentum sonans. aut cymbaluun tyniens.
Quale donim ẽ: loqui linguis anglõrum.
& homintimꝰ. Tamen si caritatẽ inquit non
habeam: eramentũ s um sonans. aut cym¬
balum tẏmiens. Si sciero inqͥt omĩa sacram̃.¬
ta. & omnem scientiã. & si habuero omnem
ꝓphetiam & omnem fidem: ita ut montes
transferam. Quanta ista dona sunt. Cari¬
tatem autẽ ñ habeam inqͥt: nichil sum. Qui¬
le est illud donumi martyrii: & distributio¬
nis rerum suarumꝰ Et tam̃ si distribuero
inqͥt omiua mea pauꝑibtis. & tradidero coepꝰ
meum ut arcdeam caritatem antẽ ñ habeã:
nichil michi ꝓdest. Qui gͦ non habet caritat̃:
& fi ad tempꝰ habet hec dona. auferent᷑ ei.
Anfertur quod ht̃: qura qͥddam non habet.

Expanded text:
non vincatur a nocte? «Adhuc,» inquit, «supenon vincatur a nocte? «Adhuc,» inquit, «supereminentiorem viam vobis demonstro» . «Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens.» Quale donum est loqui linguis Angelorum et hominum! Tamen «si charitatem,» inquit, «non habeam, aeramentum sum sonans, aut cymbalum tinniens. Si sciero,» inquit, «omnia sacramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem prophetiam, et omnem fidem, ita ut montes transferam» quanta ista dona sunt!; «charitatem autem non habeam,» inquit, «nihil sum.» Quale est illud donum martyrii, et distributionis rerum suarum! Et tamen «si distribuero,» inquit, «omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Qui ergo non habet charitatem, etsi ad tempus habet haec dona, auferentur ei. Auferetur ei quod habet, quia quiddam non habet:
Abbreviated transcription (Latin):
Qtiando isto fine. idest huiꝰ rei contem¬
platione fit mandatum dei: tunc fit uere
opusbonum. Et tunc leuant᷑ manꝰ: qura
suꝑnũ ẽ quo leuant᷑. Ppt̾ea de ipsa caritate
t̾renȩ felicitatis expetitur: deponuntur
manꝰ potius quam leuant᷑. Quia terrena
emolum̃ta que ñ sursum s deorsum sunt:
t omnibus inqͥt nomina uocans.
Ibi est totum p̃mium. Habemus
nomura quedam apud deum. Ut nouerit
ds̃ noĩa nr̃a. hoc optare debemꝰ. hoc ag̾e.
hoc satagere quantum possumtis. Non
de aliis rebus gaudere: nec de donis quibꝰ¬
dam sp̃ualibus. Uideat caritas ur̃a. Mul¬
donatio curationum. alii diiudicatio sp̃uũ.
idest ut iudicet inter bonos & malos sp̃c.
libiis male usi audient in fine: ñ noui uos.
Et qͥd dicturi sunt in fine: qui audient
ñ noui uos: Dñe nonne in tuo nomine¬
dicam eis: Nunquã noui uos. Discedite a
me: qͥ oꝑamini iniqͥtatem. Quid est gͦ esse
iam lumen celi consolans noctem: & quod

Expanded text:
Quando isto fine, id est, hujus rei contemplatione fit mandatum Dei, tunc fit vere opus bonum; et tunc levantur manus, quia supernum est quo levantur. Propterea de ipsa charitate terrenae felicitatis expetitur, deponuntur manus potius quam levantur; quia terrena emolumenta quae non sursum, sed deorsum sunt, t omnibus,» inquit, «eis nomina vocans:» ibi est totum praemium. Habemus nomina quaedam apud Deum: ut noverit Deus nomina nostra, hoc optare debemus, hoc agere, hoc satagere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Videat Charitas vestra: muldonatio curationum, alii dijudicatio spirituum,» id est, ut dijudicet inter bonos et malos spirilibus male usi audient in fine, «Non novi vos.» Et quid dicturi sunt in fine, qui audient, «Non novi vos? Domine, nonne in nominedicet eis? «Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem» . Quid est ergo, esse jam lumen coeli consolans noctem, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ꝑ ipsam uiam debemtis currere. qua xp̃e
& in cruce pendens dignattis est ambulare.
In crtice enim fixtis erat: & caritatis uram
currens. ꝓ suis ꝑsecutoribus supplicabat. De.¬
niq sic dixit: pater ignosce illis. quia nesci¬
unt quid faciunt. Et nos gͦ ꝓ omnibus mni¬
micis nr̃is hoc iugiter supplicemꝰ: ut illis
d̃s emendationem morum. & indulgentiã
tribuat peccatorum. Si linguis homurum

Expanded text:
ri, per ipsam viam debemus currere, quam Christus et in cruce pendens dignatus est ambulare. In cruce enim fixus erat, et charitatis viam currens, pro suis persecutoribus supplicabat. Denique sic dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et nos ergo pro omnibus inimicis nostris hoc jugiter supplicemus, ut illis Dominus emendationem morum et indulgentiam tribuat peccatorum. Ex Serm
Abbreviated transcription (Latin):
& nulla erit questio. Qm̃ caro scd̃m sub¬
stantiã scd̃m quã dictam ẽ. sp̃c ossa eo car¬
nem ñ habet. sic̃ me iudetis habere : pos¬
sidet regnũ dei. Caro autẽ cã scd̃m cor¬
ruptionẽ intelligitur: ñ possidebit. Hoc
eñ expositũ ẽ. cũ diceret᷑. caro & sanguis
regnum dĩ ñ possidebunt: in eo qd conti¬
nuo additũ ẽ. neq corruptio in corraptio¬

Expanded text:
dum substantiam, secundum quam dictum est: Spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere, possidet regnum dei, caro autem curo secundum corruptionem intellegitur, non possidebit; hoc enim expositum est, cum diceretur: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, in eo, quod continuo additum est: Neque corruptio incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ ẽ sedm hoc dictum. caro &
sangtus regnũ dĩ ñ possidebunt: qi ñ ibi
erit corruptio & mortalitas carnis & san¬
guinis. Scd̃m has enĩ qualitates: hoc mͦ¬
loco carnem & sanguinẽ mncupauit. Qno¬
circa ut aliꝗttid exempli gr̃a ponã quod in¬
terim occurrit: sic̃ scͥptum ẽ. ne forte tẽpta¬
uerit nos is qͥ temptat. & manis sit labor
nr̃t atq hic intelligit᷑ diabolas tanꝙͣ ds̃
omnino ñ tẽptet. de qͦ alio loco scͥpt᷑a dicit.
Ipse autẽ neminem tẽptat. Nec contraria
ẽ ista sententia ei qua dr̃. teptat uos dñs
ds̃ ur̃: sed soluit᷑ questio. cum uocabultim
tẽptationis diu̾sas intelligentias habet: eo
quod alia sit tẽptatio deceptionis. alia tẽp¬
tatio ꝓbationis. Scd̃m illam ñ intelligit᷑
qͥ tẽptat. nͥ diabolus. scd̃m hanc uͭ tẽptat

Expanded text:
andum est secundum hoc dictum: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum has enim qualitates hoc loco carnem łt sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia ponam, quod interim occurrit, sicut scriptum est: Ne forte temptauerit uos, qui temptat, et inanis sit labor noster — atque hic intellegitur diabolus. tamquam deus omnino non temptet, de quo alio loco scriptura dicit: Ipse autem neminem temptat; nec contraria est ista sententia ei. qua dicitur: Temptat uos dominus deus uester, sed soluitur quaestio, cum uocabulum temptationis diuersas intellegentias habet eo -quod alia sit temptatio deceptionis alia temptatio probationis: secundum illam non intellegitur, qui temptat, nisi diabolus. secundum hanc uero temptat
Abbreviated transcription (Latin):
cibum. ipsos cibos ei dat: sed traiectos
ꝑcarnem suam. Nam ipse ẽ panis quo
infans pascitur: quo et mater eiꝰ pascit᷑.
S ad mensam infans minus idonetis ẽ:
ad inamillam idoneus ẽ. Panis ergo de
mensa trabicitur ꝑ matris mamillan:
ut sic ꝑtieniat idem alimentã ad par¬
esset ñ rapinam arbitratꝰ est esse equa¬
lis deo. qualem caperent ꝓ modo suo
angłi. & unde in celo potestates & urtu¬
tes sp̃c intellecttiales pascerent᷑. homo
autẽ infirmꝰ & carne inuolutus iaceret
in t̾ra. nec posset ad eum ꝑuenire panis
celestis ut panem anglõrum manduca¬
ret homo.&. manua descenderet adue-¬
riorem popłm isrł: uerbum caro factũ
est & habitauit in nobis. Quaꝑꝑter
ipsis infirmis patilus apls hoc dicit: quos

Expanded text:
cibum, ipsos cibos ei dat, sed trajectos cibum, ipsos cibos ei dat, sed trajectos per carnem suam: nam ipse est panis quo infans pascitur, quo et mater ejus pascitur; sed ad mensam infans minus idoneus est, ad mamillam idoneus est. Panis ergo de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad paresset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna descenderet ad veriorem populum Israel, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . 10. Quapropter ipsis infirmis Paulus apostolus hoc dicit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
uibusdam infirmis dicit apls. Lac
uobis potum dedi. non escam. Non¬
dum enim poteratis: sed nec adhuc qui¬
dem potestis. Sunt infirmi: qui non sunt
idonei ualido cibo. Uolunt se tendere :¬
ad id quod caꝑe non possunt. Et si ali¬
quid ut cumq ceꝑint. aut uisi sibi fue¬
rint caꝑe quod ñ ceperunt: extollunt᷑
inde & suꝑbiunt. Inde uidentur sibi
quasi sapientes. Hoc autẽ contigit om¬
nibus hereticis. Quiccum essent ania-¬
les & carnales: defendendo sententias
suas prauas. quas falsas esse non potaert̃
uidere. exclusi sunt de catholica. Dicam
buni erat apud dm̃: & deus
erat uerbum. Hoc erat in pͥn¬
cipio apud deum. Omina per
facta sunt: & sine ipso factum est nichil.
Panis ergo est. Inde uiuunt angłi. Ecce
paratus est tibi. S cresce de lacte: ut ad
panem uenias. Et quomͦ inquis cresco
de lacte: Quod tibi factus ẽ xp̃c ad in¬
firmitatem tuã hoc pͥmo crede: &o forti¬
ter tene. Quomͦ ergo mater cum uide¬
rit filium mintis idoneum ad capiendũ

Expanded text:
uibusdam infirmis dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis» . Sunt infirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et si aliquid utcumque coeperint, aut visi sibi fuerint capere quod non ceperunt, extolluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, exclusi sunt de Catholica. Dicam Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Panis ergo est; inde vivunt Angeli. Ecce panis paratus est tibi; sed cresce de lacte, ut ad panem pervenias. Et quomodo, inquis, cresco de lacte? Quod tibi factus est Christus ad infirmitatem tuam, hoc primo crede, et fortiter tene. Quomodo ergo mater cum viderit filium minus idoneum ad capiendum
Abbreviated transcription (Latin):
festatio spc̃ ad utilitatem. Alii quidem dat᷑
ꝑ sp̃m sermo sapientie. alĩ sermo scientie
scd̃m eundem sp̃m: alteri autẽ fides in eodẽ
sp̃u. Aliĩ donatio curationum in uno sp̃ur
Alĩ oꝑationes uirtutum. alii ꝓphetia. alii
discretio sp̃num: alteri genera linguarum.
Omma autẽ hec oꝑatur uniis atq idem
fic̃ ds̃. Quis enim tanta illa oꝑari potest.
de sp̃t sc̃õ: tierissime respondemꝰ quod ds̃
sit. & cum patre & filio simul untis deus ẽ.¬

Expanded text:
itus ad utilitatem. Alii autem datur per Spiritum sermo sapientiae: alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum: alteri autem fides in eodem Spiritu: alii donatio curationum in uno Spiritu: alii operationes virtutum: alii prophetia: alii dijudicatio spirituum: alteri genera linguarum. Omnia autem haec operatur unus atque idem sicut Deus. Quis enim tanta illa potest operaride Spiritu sancto, verissime respondemus quod Deus sit, et cum Patre et Filio simul unus Deus e
Abbreviated transcription (Latin):
cum sint ipsa disparia. cõmuni & pari
salute congatdent. Hitiꝰ corporis caput ẽ
xp̃c: huius corporis unitas nr̃o sacrificio
cõmendatur. Quod breuiter significauit
apłs dicens. llniis panis: unum corpus
multi sumus. ꝑ caput nr̃m reconciliam᷑
deo. Quia in illo ẽ ditmitas uigeniti
facta particeps mortalitatis nr̃e: b nos
participes eiꝰ immortalitatis essemus. hoc
sacramentum longe ẽ ã cordibus sapien¬
tium suꝑborum: & ideo ñ xp̃ranortm.
ac ꝑ hoc nec uere sapientium. Illorũ
etiã dico sapientiũ qui cognouerunt
detim: quia ñ cognoscentes dm̃ sic̃ dict¬
apłs᷑. non ficut dm̃ glorificauerunt aut gr̃as
egerunt. Nosti auitẽ in ꝗtio sacrificio dieat᷑
grãs agamus dño deo nr̃o: a cuius sacrificũ
humilitate longe abest thypus & coturnꝰ

Expanded text:
cum sint ipsa disparia, communi et parili cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. huius corporis caput est Christus, huius corporis unitas nostro sacrificio commendatur, quod breuiter significauit apostolus dicens: Unus panis is, unum corpus multi sumus. per caput nostrum reconciliamur deo. quia in illo est diuinitas unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes eius inmortalitatis essemus. ; Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum et ideo non Christianorum ac per hoc nec uere sapientium, illorum etiam dico sapientium, qui cognouerunt deum, quia cognoscentes deum, sicut diciapostolus, non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. nosti autem, in quo sacrificio dicatur: Gratias agamus domino deo nostro. a cuius sacrificii humilitate longe abest typhus et ęothurnus
Abbreviated transcription (Latin):
liter uiua. eterna. stabilitate. in
seipso manens: totus ad esse rebꝰ om̃ibꝰ
potest. & singłis totus. Quãius
in qͥb habitat habeant eum ꝓ sue capaci¬
tatis dit̾isitate: alii amplius alii minus. Oix
ipse gͥ dilectissimt̃ templum: gratia sue bo¬
nitatis edificat. Et donationtm quidem
dicte sunt ditisiones: tanꝗͣ ꝑ partes & m̃¬
bra unitis corporis. Ubi & simtl om̃s unũ
templtimn. & singłi singula templa sumꝰ: qr
fit plerumq. ut plures eum minꝰ capiant
unꝰ ampliꝰ. S cum dyxisset apls. diuisiones
autẽ donationum sunt: continuo subiecit.
idem autẽ sp̃c. Item cum ipsas donationil
ditusiones cõmemorasset: omnia autẽ hec
unicitiq ꝓtit utilt. Diuidens gͦ ñ ipse diui¬
sus: quia ipse unꝰ atq idem. Ille uͦ diuisio¬
nes dicte sunt : sic̃ menbrorũ in corpore.
Quia ñ idem ualent aures qd̃ oculi: atq
ita cet̾a menbra diu̾sis officiis concorditer
distributa. Que tamen cum sam sumꝰ
qnaqueq diuersa. nec alibi maiore: sed

Expanded text:
ed aeterna stabilitate in seipso manens, totus adesse rebus omnibus potest, et singulis totus, quamvis in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedifificat! 20. Et donationum quidem dictae sunt divisiones tanquam per partes et membra unius corporis, ubi et simul omnes unum templum, et singuli singula templa sumus; qufit plerumque ut plures eum minus capiant, unus amplius. Sed cum dixisset Apostolus, Divisiones autem donationum sunt; continuo Idem autem spiritus; item cum ipsas donationum diuisiones commemorasset, omnia autem haec, unicuique, prout uult; diuidens ergo, non ipse diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuersa nec alibi maiore alibi minore sed,
Abbreviated transcription (Latin):
rguens enim suꝑbiam apłs. qͥnti.
non ait ñ habes: sed ait. Quid enĩ
habes quod non accepisti: Non argue-¬
baris quia dicebas te habere quod habef.
sed quia ex te tibi uolebas esse quod hã-¬
bes. Inimo & habere te agnoste. & ex te
nichil. habere: ut nec suꝑbus sis nec in-
gratus. Qͥ a spectactilũ facti stimꝰ mũdo: E¬
pprobrium inquit insipienti de-
disti me: inter eos me uiuere uo¬
liusti. inter eos predicare ueritatem.
qui amant uanitatem. Non possuim
nisi irrideri ab eis: quia spectaculum
facti sumus huic mundo. & angłis. &
homimibus. Angelis laudantibus. homi¬
nibus opprobrantibus: immo & angłis
& a sinistris habenitis arma in quibuis
militamus. ꝑ głãm & ignobilitatem ꝑ
infaniam & bonam famam: ut seduc¬
tores & ueraces. Hec aptid anglos. hec
apud homines: quia & iiter angelos
sunt nequisfimi homines. qui rideant
bonam uitam. nr̃am. & hec arma st̃.
Illa dextra: illa sinistra. Utraq tam̃
arma funt. Ultrisq armis. & dextris

Expanded text:
rguens enim superbiam Apostolus, non ait, Non habes; sed ait, «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non arguebaris, quia dicebas te habere quod non habes; sed quia ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nihil habere, ut nec superbus sis, ngratus. Quia spectaculum facti sumus mundo Opprobrium, inquit, insipienti disti me. Inter eos me vivere voluisti, inter eos praedicare veritatem, qui amant vanitatem; et non possum nisi irrideri ab eis: quia spectaculum facti sumus huic mundo, et Angelis, et hominibus ; Angelis laudantibus, hominibus opprobrantibus: imo et Angeliset a sinistris habemus arma, in quibus militamus, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, ut seductores et veraces . Haec apud Angelos, haec apud homines: quia et apud Angelos sunt nequissimi homines, qui irrideant bonam vitam nostram. Et haec arma sunt, illa dextra, illa sinistra; utraque tamen arma sunt: utrisque armis, et dextris
Abbreviated transcription (Latin):
minimum ẽ ut a uobis iudicer aut
ab humauo die: ait apłs̃. S neq ego
me ipsum iudico. Melius enĩ me ego
noui quam illi: sed melius deuis quam
Ibyssus. lt noueritis quia abyssus
d ipse apłsͣ ait. Mmimum ẽ ut a uob̃
iudicer: aut ab humano die. Quanta
autẽ abyssus sit: audite amplius. Neq
enu me ipsum duudico. Tantam¬
autẽ ꝓfunditatem credite esse in hoie.
que lateat in ipsum hominem in quo
est: quanta ꝓfunditas latebat infirmi-
tatis in petro. quando quid in se uitus
bat. Quanta abyssus erat. Que etiam
abyssas nuda erat occilis dei. Nam
hoc illi xp̃c p̃mintiabat: quod in se ip¬
ichi mininum est: ut a uobis uii.¬
iudicer. Quando enim potestis
diuidicare conscientiã meã: qñ examina¬
re qͦ animo facio qͥcqͥd facio: Qnͣtũ posst̃
hoĩes de alio iudicare: plꝰ hõ utiq ipse de
se. Ded ds plus de homine: quã hõ de se¬

Expanded text:
minimum est, ut a vobis dijudicer, aut ab humano die, ait Apostolus; sed neque ego meipsum judico : melius enim me ego novi quam illi, sed melius Deus quam abyssus? Ut noveris, quia abyssus et ipsi, Apostolus ait: Minimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die. Quanta autem abyssus sit, audite amplius: Neque enim ego meipsum dijudico . Tantamne profunditatem creditis esse in homine, quae lateat ipsum hominem in quo est? Quanta profunditas infirmitatis latebat in Petro, quando quid in se ageretbat ! quanta abyssus erat! Quae tamen abyssus nuda erat oculis Dei. Nam hoc illi Christus praenuntiabat, quod in se iputem minimum est ut a vobis dijudicer» . Quando enim potestis dijudicare conscientiam meam? quando examinare quo animo facio, quidquid facio? quantum possunt homines de alio judicare? Plus homo utique ipse de se; sed Deus plus de homine, quam homo
Abbreviated transcription (Latin):
die: sed neq me ipsum iudico. Nichil
enim michi conscuis sum: sed non in
hoc iustificatus sum. Qui autẽ uidi-¬
cat me: dñs est. Hon ideo bona est
conscientia mea: quia uos illam lau¬
datis. Quid enim laudatis: Quod
non uidetis. Ille laudet qui uidet. Ille
etiam corrigat. si quid ibi uidet quod
eius oculos offendit: quia & nos non
dicimus ꝑfecte nos sanos. s tundimꝰ
pectus nr̃m. & dicimus deo ꝓpituis
esto ne peccem. Tañ puto. coram illo
enim loquor: nichil aliud a uobis

Expanded text:
Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dictum est. hic omnes & ibi omnes: quia
sic̃ om̃s qͥ moriunt᷑ ñ nͥ in adam moriuntur.
cabuntur. Ac ꝑ hoc: quisqͥs nob̃ qdire¬
rit quẽ quã re surrectione morttiorum
fidei detestandꝰ ẽ. Itẽ qͥs qͥs dixerit. qd̃
in xp̃o minficabunt᷑ etiã parutili. qͥ sine sa¬
cram̃ti eiꝰ participatione de uita exeunt:
hic ꝓfecto & contra apłi p̃dicationem ne¬
nit. & totã condempnat eccłam. Ulbi ꝓp¬
terea cum baptizandis paruulis festinatur
& currit᷑: quia sine dubio creditur alit̾
eos in xp̃o uiuificari omnino ñ posse. Qi
autẽ ñ inuficant᷑ in xp̃o: restat ut in ea
condempnatione maneant de ꝗua dicit
apłs. ꝑ unius delictum in om̃s hopoa¬
nes ad condẽpnationem. Ctu delicto ob¬
noxios paruulos nasci. & omnis credit eccła.¬

Expanded text:
ergo dictum est et hic omnes et ibi \'omnes\', quia sicut omnes, qui moriuntur, non nisi in Adam moriuntur. cabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum  est. item quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Christo, restat, ut in ea condemnatione maneant, de qua dicit apostolus: Per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecc
Abbreviated transcription (Latin):
fier& resurrectio mortuorum: qura
magis uitabant hoĩes quod uitare ñ pote.¬
rant. mortẽ carnis quã mortẽ sp̃c. idest
magis penam quã meritũ pene. Hani
ñ pectare aut ñ curat: aut parũ curat.
Non mori autẽ quãtus ñ optineatur:
uehem̃ter satagit᷑. llite medrator osten¬
dens quã sit mors timenda. q̃ꝑ humanã
conditionẽ iam etia. di ñ potest. s potĩ¬
impietas que ꝑ fidem caueri potest: occur¬
rit nob̾ ad finem quo tienimꝰ s ñ qua ueni¬
mus. Nos enĩ ad mortẽ ꝑ peccatum uenimꝰ
ille ꝑ nsticiam. Et ideo cum sit mors nr̃a
pena peccati: mors illuis facta ẽ hostia pro

Expanded text:
fieret resurrectio mortuorum , quia magis vitabant homines quod evitare non poterant, mortem carnis, quam mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potiuimpietas, quae per fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo venimus, sed non qua venimus. Nos enim ad mortem per peccatum venimus; ille, per justitiam: et ideo cum sit mors nostra poena peccati, mors illius facta est hostia pro
Abbreviated transcription (Latin):
ne uexatione aliqua corporis. asstimpto hci¬
mano sp̃u dicit quod potest. Quando etiã
uera dicit &o utilia p̃dicat. transsigurans
se sĩc scͥptum ẽ. uelut angłm lucis: ad hoc
ut cum illi in manifestis bonis creditũ fuerit.
seducat ad sira. Hunc discerm ñ arbitroi:
nͥ dono illo de quo ait apłs. ctm de diu̾sis
dei muneribus loqueret᷑. Alii dittidicatio
spũtim. Non entm magnum ẽ t̃c etm di¬
noscere. cum ad aliqua ꝑuem̾it uel ꝑdice-¬
rit quȩ sunt contra bonos mores uel regu¬
lam fidei: tc̃ enim a multis discernit. Iulo
autẽ dono in ipso pͥmordio. qtio intiltis ad¬
huc bonus apparet: contintio diiudicatur

Expanded text:
rporis adsumto humano spiritu dicit quod potest. quando etiam uera dicit et utilia praedicat, transfigurans se, sicut scriptum est: uelut angelum lucis, ad hoc, ut, cum illi in manifestis bonis creditum fuerit, seducat ad sua. hunc discerni non arbitror nisi dono illo, de quo ait apostolus, cum de diuersis dei muneribus loqueretur: alii diiudicatio spirituum. non enim magnum est tunc eum dinoscere, cum ad aliqua peruenerit uel perduxerit, quae sunt contra bonos mores uel regulam fidei; tunc enim a multis discernitur. illo autem dono in ipso primordio, quo multis adhuc bonus adparet, continuo diiudicatur
Abbreviated transcription (Latin):
uult. Alii illtd: aliĩ hoc dntisiones sunt
oꝑationis. Omnia hec oꝑat᷑ tinus atq idem
idem sp̃c: & patris & filiĩ sp̃c dicit᷑. Nec ui¬
deo quid alitd significare uoluerit: cum
tangendi ꝓcedens ex corpore. substantia
sp̃c sc̃i fuit: s demonstratio ꝑ congruã fig¬
nificationem. ñ tantum ãpatre. s & a filio
ꝑcedere sp̃m sc̃m. Quis enim dem̃tissimꝰ
dixerit alium fuisse sp̃m quẽ sufflans
dedit : & alium quem post ascensionẽ suã

Expanded text:
ult. Alii illud, alii hoc, divisiones sunt operationis. Omnia haec operatur unus atque idem idem Spiritus et Patris et Filii Spiritus dicitur. Nec video quid aliud significare voluerit, cum tangendi procedens ex corpore, substantia Spiritus sancti fuit; sed demonstratio per congruam significationem, non tantum a Patre, sed et a Filio procedere Spiritum sanctum. Quis enim dementissimus dixerit, alium fuisse Spiritum quem sufflans dedit, et alium quem post ascensionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam codices habent. Quod credo
illi codices uerius habeant qui undecim
etiam in undecim stare uoltierit. quia duo¬
denarius in eis numertis ita misticus erat.
as ad conseruandum sacramentum euis¬
dem numeri subrogari: quodlibet gͦ eorũ
sit. nichil inde exsistit quod ueritati re

Expanded text:
etiam codices habent, quod credo illi codices uerius habeant qui undecim etiam in undecim stare uoluerit, quia duodenarius in eis numerus ita mysticus erat as, ad conseruandum sacramentum eiusdem numeri subrogari. quodlibet ergo eorum sit, nihil inde existit quod ueritati ue
Abbreviated transcription (Latin):
uid ẽ qualis terrentis tales & t̾ren:
Qͥ mortales ex mortali : Et qͥd ẽ qͥł
celestis tales &o celestes: nͥ immortales per
celestis: ut eos qͥ t̾reni erant fac̾e̾t celestes.
nat᷑am: ut eos qͥ mortales erant fac̾et im¬
mortales. imꝑtiendo dm̃cam. grãm. ñ ser¬
uilem iniuriã ꝑpetiendo. Cum gͥ de resure¬
rectione corporali apls disputans. docẽt
nr̃a corpora fut᷑a ex corruptibilibꝰ incor-¬
ruꝑtibilia ex contẽptibilibꝰ glosa ex infir¬
mis fortia. ex animalibꝰ spualia. hoc ẽ ex
mortalibꝰ immortalia: subiecit atq ait.¬

Expanded text:
uid est: Qualis terrenus, tales et terreni nisi mortales ex mortali? et quid est: Qualis caelestis, tales et caelestes nisi inmortales per caelestis, ut eos, qui terreni erant faceret caelestes, naturam, ut eos, qui mortales erant, faceret inmortales impertiendo dominicam gratiam, non seruilem iniuriam retinendo. Cum igitur de resurrectione corporis apostolus disputans doceret nostra corpora futura ex corruptibilibus incorruptibilia, ei contemptibilibus gloriosa, ex infirmis fortia, ex animalibus spiritalia, hoc est ex mortalibus inmortalia, subiecit, unde agit
Abbreviated transcription (Latin):
dicie contractione macularet᷑: nec pol¬
lueretur tangendo pollutum. nec cinꝰ¬
ꝗͣ ferm̃to corrumperetur. Hȩc enim
funt consensione peccatorum. qua
ꝑ feminã. serpens hominem pͥmcim
etiã in paradisi felicitate decepit. non
cõmunione sacramentorũ. in qua con¬
discipulos mundos uidas inmundus
contaminare ñ potuit. A malis autẽ
cum quibus dei sacramenta cõmuni¬
cant: etiã nunc in area nondum in
horreo. iam tam̃ boni discedunt &
separant᷑: morũ dissimilitudine. ũ cor¬
porum segregatione. aliter uiuendo. ñ
ad alia conuenticula ueniendo. Sic
nec cũ malis unum fiunt: nec ab eccłiȩ
unitate discedunt. Expurgite gͥ uetꝰ¬

Expanded text:
ditiae contrectatione macularetur nec polditiae contrectatione macularetur nec pollueretur tangendo pollutum nec cuiusquam fermento corrumperetur. haec enim fiunt consensione peccatorum, qua per feminam serpens hominem primum etiam in paradisi felicitate decepit, non communione sacramentorum, in qua condiscipulos ludas mundos inmundus contaminare non potuit. a malis autem, cum quibus dei sacramenta communicant, etiam nunc in area, nondum in horreo, iam tamen boni discedunt et separantur morum dissimilitudine, non corporum segregatione, aliter uiuendo, non ad alia conuenticula ueniendo. sic nec cum malis unum fiunt nec ab ecclesiae unitate discedunt. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
uid sibi uult tantus furor separa¬
tionis istorum ab unitate corporis
risq iam cernitur. toto orbe terrarum
atq in omnibus gentibus dilatat᷑: Hic
certe sicut scͥptum est. silius malus ipse
se iustum dicit. exitum autẽ suum ñ
abluit. hoc est ũ excusat. ñ diluit. ñ de-¬
fendit. quod furore schismatico. in here¬
ticã pestẽ de domo dei exire nonti-¬
muit: qi si uere iustꝰ esset sicut apls
paulus cum fratribus falsis. de quibus
cum eis quos iniustos uel nouerat uel
putabat sine ulla sui cõmumcatione
ꝑfisteret. nec bouos ꝓpter inalos dese¬
reret. sed malos ꝓpter bonos potius to¬
leraret. tanquã granuim cum palea
pondere caritatis triturã ferens. non
tanquam leuissinius puluis etiam an¬
te uentilationem flatibus cedens. Eo
quippe modo. etiam cum iniquis quos
necesse ẽ usq ad littis retia ista conti¬
neant. in unitate catholica ꝑseueraus.
ñ tam̃ cum fure concurreret nec pecca¬
tis cõmunicaret alienis. nec cuiꝰꝗͣ immũ¬

Expanded text:
ur sibi uult tantus furor separationis istorum ab unitate corporis  implerique iam cernitur, toto orbe terrarum atque in omnibus gentibus dilatatur? hic certe, sicut scriptum est, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, hoc est non excusat, non diluit, non defendit, quod furore schismatico in haereticam pestem de domo dei exire non timuit, quia, si uere iustus esset, sicut apostolus Paulus cum fratribus falsis, de quibus cum eis, quos iniustos uel nouerat uel putabat, sine ulla sui commaculatione persisteret nec bonos propter malos desereret, sed malos propter bonos potius toleraret, tamquam granum cum palea pondere caritatis trituram ferens, non tamquam leuissimus puluis etiam ante uentilationem flatibus cedens. eo quippe modo etiam cum iniquis, quos necesse est usque ad litus retia ista contineant, in unitate catholica perseuerans non tamen cum fure concurreret nec peccatis communicaret alienis nec cuiusquam inmun
Abbreviated transcription (Latin):
ce & septene botes: quam pbarao qui
eas uidit in sompnis. Illius enim sp̃c infor¬
matus ẽ: ut uideret. huiꝰ mens illumi¬
nata. ut intelligeret. Ac ꝑ hoc in illo
erat lingua: in isto ꝓphetia. Quia in illo
rerum imaginatio: in isto imaginationũ
int̾p̃tatio. Oinis ergo ꝓpħa. qͥrerũ que
significanttir sola ipsa signa in sp̃u ꝑ re¬
rum corporalium imagines indet: & ma-¬
gis ꝓpħa. qͥ solo earum intellectu p̃ditus
est. S maxime ꝓpħa qͥ utroq p̃cellit:
ut & uideat in sp̃u corporalium rerum
significatiuas similitudines. & eas uitraci¬
tate mentis intelligat. sic damelis excel¬
lentia temptata ẽ. & ꝓbata. qͥ regi & sõꝑ¬
nium quod uiderat dixit. & quid signi¬
ficaret aperuit. E ipse quippe imagi¬
ties corporales in sp̃u eius expresse sunt:
&earum intellectꝰ reuelatus in mente.
autẽ & mente: ut & signa rerum forma¬
rentur in sp̃u. & eorum refulgeret intel¬

Expanded text:
cae et septenae boues, quam Pharao, qui cae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spiritus informatus est, ut uideret, huius mens inluminata, ut intellegeret. ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime propheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate mentis intellegat, sicut Danihelis excellentia temtata est et probata qui regi et somnium, quod uiderat, dixit et, quid significaret, aperuit. et ipsae quippe imagines corporales in spiritu eius expressae sunt et earum intellectus reuelatus in mente. autem et mente, ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum refulgeret intel
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnslato uerbo linguã appellauit quam¬
libet signorum ꝑlationẽ. pͥtisquã intelli¬
gant᷑. Quo cum intellectus accesserit. qͥ
mentis est pͥus: fit reuelatio uel agnitio.
uel ꝓphetia: uel doct᷑na. Pinde ait. Si
uenero ad uos linguis loquens: qͥd uobis
ꝓdero: Nisi loquar nob̾ in reuelatio¬
ne. aut in agnitione. aut in ꝓphetia:
aut in doctͥna. Idest cum signis hoc ẽ lini¬
gue accesserit intellectus: ut ñ sp̃u tan¬
tum s etiam mente agat᷑ quod agitur:
ꝓinde cui figna ꝑ aliquas rerum corpo¬
ralium similitudines demonstrabantur
in sp̃u: nͥ accesserat mentis offitium. ut
alius uidisset: quã ipse qͥ uidisset. Unde
apparet magis ad mentẽ ꝑtinere ꝓphetiã.
quã ad istum sp̃m qui mͦ quodam ꝓprio
uocatur sp̃c: uis aĩȩ quedã mente infe¬
rior. ii corporalim rerũ similitudines
expͥmuntur: Itaq magis ioseph ꝓpħa qui
intellexit quid significarent septene spi¬

Expanded text:
translato uerbo linguam appellauit quamtranslato uerbo linguam appellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, nisi accesserat mentis officium, ut tabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spi
Abbreviated transcription (Latin):
ic sp̃c ã mente distinguit᷑. einden¬
tissimo testimonio. Si enim oraue¬
ro inquit lingua: sp̃c meus orat. mens
autẽ mea infructuosa est. Cum gͦ lin¬
guam intelligatur hoc loco. obscuras
se dicere & misticas significationes. a qͥbͦ
si intellectum mentis remoueas. nemo.
edificatur audiendo quod intelligit. tñ
etiã dicit. qui enĩ loqͥtur lingua. non
hominibus loqͥt᷑ s deo. nemo enm audit.
sp̃c aucẽ loqͥtur misteria: satis indicat
eam se linguã hoc loco appellare. uͥ funt
significationes. uelut imagines rerum
ac similitudines. Que ut intelligantur
indigent mentis optitti. Cum autẽ ñ
intelligunt᷑: in sp̃n eas dicit e̾ẽ ñ in m̃te.
llnde aꝑtius ait. Si benedixeris in sp̃ti:
quis supplet loctim idiote: Quomͦ dicit
amen stiꝑ tuã benedictionem quando¬
qͥdem nescit quid dicas: Quia gͦ etiã
lingta idẽ menbro corporis qd̃ mouemꝰ
in ore cum loqͥmur. signa utiq rerum
dantur. ñ res ipse ꝓferunt᷑: ꝓpterea

Expanded text:
itus a mente distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco dicere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem non intelleguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait: si benedixeris spiritu, qui subplet locum idiotae quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae proferuntur, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
id est noti famosiq sunt. Quo autẽ ani¬
mo o qua caritate misericors ista setieri¬
tas adhibenda fit: non solum eo loco ubi
ait. ut sp̃c saluus sit indie dñi iħu. s alibi
quoq euidenter ostendit dicens. Siquis
bescat. Ec non ut immicum eũ existime¬
tis: sed corripite ut fratrem. Ex libro re

Expanded text:
id est noti famosique sunt. Quo autem aniid est noti famosique sunt. Quo autem animo et qua caritate misericors ista seueritas adhibenda sit, non solum eo loco, ubi ait: ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, sed alibi quoque euidenter ostendit dicens: si quis bescat; et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem. Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tio fufficit. multi dampnandi sunt inuocen-¬
tes: qi sepe falso in quoꝗ crimine nominat᷑.¬
Quid enim mͥ de his qͥ foris sunt iudicare:
ratres: ad nos ꝑtinet uob̃ dicere. ad
nos ꝑtinet xp̃ianis loqui. Quid emĩ
michi de his qui foris funt iudicare: Ipse
apłs ait. Illos aliter alloquimur tanquã
infirmos. Blandiendum est illis: ut ati¬
diant ueritatem. In uob̃ secanda putredo
est. Auferte malum ex uob̾ipsis. Ex libro¬
liqui id quod dictum de fide & oꝑibꝰ.¬
est ex uobis ipsis. ita intelligunt. ut
ex se ipso unusquisq auferat malum:
hoc est ut ipse sit bonus. S utrolibet mͦ
intelligatur. siue ut seueritate eccłie ma¬
li excõmtinicationibus corripiant᷑. siue ut
sequisq corripiendo & corrrigendo a se ip¬
so auferat malum: illud tamen quod
supra dictum ẽ. ñ habet ambiguitatem.
ubi p̃cipit ñ cõmisceri. eis fratribus qui
in aliquo supradicto uicio nominantur.

Expanded text:
tio sufficit, multi damnandi sunt innocentio sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoQuid enim mihi de iis qui foris sunt judicare? Fratres, ad nos pertinet, vobis dicere: ad nos pertinet, Christianis loqui. Quid enim mihi de eis qui foris sunt judicare, ipse Apostolus ait. Illos aliter alloquimur tanquam infirmos. Blandiendum est illis ut audiant veritatem. In vobis secanda putredo est. Auferte malum ex vobisipsis. Aliqui id quod dictum est, ex vobst ex uobis ipsis>, ita intellegunt, ut ex se ipso unusquisque auferat malum, hoc est, ut ipse sit bonus. sed utrolibet modo intellegatur, siue ut seueritate ecclesiae mali excommunicationibus corripiantur, siue ut se quisque corripiendo et corrigendo a se ipso auferat malum, illud tamen, quod supra dictum est, non habet ambiguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio nominantur,