comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ectio quã audiuimus sc̃i euan¬
gelu & redepͣtionis m̃e nobis semper
ueneranda primordia pͣdicat : & salu¬
taria semꝑ imitande humilitatis re¬
media cõmendat. Nam quia peste
suꝑbie addtactum genus humanũ
perierat : decebat. ut medicamentũ
humilitatis quo sanaretur prima
moꝵ incipientis salutis tempora
pͣtenderent. Et quia ꝑ temeritatem
seduete mulieris mors in mundum
introierat: congruũ fuit. ut in in
se deuotȩ bumilitatis inineem ac
pietatis p̾uenirent obsequus. Prior
ergo nobis beata dĩ genitrix ad
sublimitatem patrie cęlestis iter
ostendit humilitatis. non minus
religionis quã castitatis exemplo
tienerabilis. Si quide̾ gła uirginei
& intemerati corporis qualis sit
uita supne ciuitatis ad quã suspi¬
ramus insinuat. ubi neq nubent
neq nubentur. sed sunt angłi dĩ
in celis: ac uirtute mentis eximia
qua adhanc ꝑtingere debeamus
indicat. Namq sicut pͣcedente scĩ
euangelii lectione cognouimus.
postquã angelica uisione & allocu¬

Expanded text:
ectio quam audivimus sancti Evangelii, et redemptionis nostrae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit  Al., fuese devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocu
Abbreviated transcription (Latin):
nedicta tu inter mulieres. & bene¬
dictus fructus uentris tui. Benedicta
est enͣi incõparabiliter. quȩ & diuini
germinis suscepit głam. & coronam
integritatis seruauit. Benedicta tu
inter mulieres. ꝑ cuius partu uirgi¬
neum a natis mulierũ maledictio
primȩ matris exclusa est. Benedi

Expanded text:
 in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. Benedicta est enim incomparabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedi
Abbreviated transcription (Latin):
exponens ait. Sic eñi dilexit ds̃
mundũ. ut unigenitũ filiũ suu̾
daret. ut om̃is qui credit in ipso
non pereat. sed habeat uitã ętͣnam.
Nec dubitandũ. qui nos de ꝓfundis
ad se clamantes eitius exaudire di¬
gnabitur. ꝓpter quos necdum se
cognoscentes ipse ad ꝓfundam hanc
conuallem lacrimarũ descendere

Expanded text:
exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum se cognoscentes, ipse ad profundam hanc vallem lacrymarum descendere
Abbreviated transcription (Latin):
gularitate meriti excellentioris
singulariter extollit. sed potius sue
conditionis ac diuinȩ dignationis
in omib memor famularũ se xp̃i
consortio humiliter adiungit. fa¬
mulatũ xp̃o deuota qͥd iubetur
impendit. Fiat inquit mͥ scd̾m uer¬
bum tuũ. Eiat. ut sp̃s sc̃s adueniens
me celestib dignam misteriis reddat.
Fiat. ut in meo utero filius dĩ humanę
substantiȩ habitũ induat. atq. ad re¬
demptione̾ mundi tam quã sponsus
suo ꝓcedat de thalamo. Cuius uoce᷑
eunctis actibus nrͣis motibusq re¬
colamus. eius semꝑ obsequiis omia
corporis nr̃i menbra mancipemꝰ.
ad eiꝰ implendam uoluntatẽ totũ
nrͣe mentis dirigamus intuitum.
sicq ꝑceptis eiꝰ muneribus gras
recte uiuendo reddamus. ut ad ma¬
iora ꝑcipienda digni existere me¬
reamur. ꝑ recemur seduli cũ beata
dĩ genitrice. ut fiat nobis scđm uer¬
bum eiꝰ. Illud uidelicet uerbum.
quo rationẽ sue incarnationis ipse

Expanded text:
gularitate meriti excellentioris gularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thalamo. Cujus vocem cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tribu carnis originem haberet.
quia nimirũ ipse in humanitate
assupta utramq habiturus erat
ꝑsonam. & sacerdotis scilicet &
regis. Si quidẽ de regia eiꝰ potesta¬
te qua electis suis regnũ ꝑenne
tribuit. & presens sc̃i euangelu
lectio testatur. quia regnabit in
domo iacob in ȩternu. & regni eiꝰ
non erit finis. Porro de pontificali
dignitate illius in qua ꝓ nr̃a redẽp¬
tione hostiam sue carnis offerre
dignatus est testatur ꝓpheta qui
ait. Tu es sacerdos in eternũ. sc̾m
ordinem melchi sedech. Accepta
autẽ tanta gr̃ã: uideamtis. beata
maria in quanta bumilitatis arce
consistat. Ecce inquit ancilla dñi.
fiat michi scđm uerbũ tuũ. Magnã
quippe humilitatis constantiam
tenet. quȩ se ancillam sui condito¬
ris dũ mater eligitur appellat.
Beata in mulieribus angelico oraculo
prȩdicatur. incognita ad huc cȩte¬
ris mortalib archano nr̃ȩ redep̃ti¬
onis edocetur. nec se tamen de sin¬

Expanded text:
tribu carnis originem haberet, tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicregis. Siquidem de regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de sin
Abbreviated transcription (Latin):
illa de filiab aaron orta ẽẽ narrat᷑.
Legimus nãq. qͦd aaron ipse de tribu
iuda de qua dauid ortus est uxorẽ
acceperit uidelicet elisabeth. filiam
aminadab sororẽ naason. qui fuit
dux tribus iuda in deserto. cum
egrederentur ex egypto. Rursusq
regnantib dauid posteris : legimꝰ
quod ioiada pontifex maximus
hoc est iosabeth filiam regis ioram.
Ipse est ioiada cuius filiũ zachariam
uiruͣ eque scͣisimũ lapidauerunt
inter templũ & altare. sicut &iaa
ipse dñs beatoꝵ martyrũ menti¬
onem faciens in euangelio testatur.
adinuicẽ ꝓbatur esse coniuncta.
Potuit autẽ huniusmodi conunctio
etiam recentiori tempore fieri
datis nuptũ feminis de tribu in
tribum. ut manifeste beatam ĩ
genitricem quȩ de tribu regia
descendit cũ tribu sacerdotali
cognationem generis habuisse
constaret. qđ misteriis celestibus
aptissime congruit. Oportebat
namq ut apparens inmundo
mediator dĩ & hominũ de utraq

Expanded text:
illa de filiabus Aaron orta esse narratur. illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapidaverunt inter templum et altare, sicut etiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens in Evangelio testatur. adinvicem probatur esse conjuncta. Potuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque
Abbreviated transcription (Latin):
phetam dicit. Uobis autẽ timentib
nomen meuͭ. orietur sol iusttaȩ.
Cuius uidelicet solis radios beata
uirgo suscepit. quando dnm conce¬
pit. Sed idem sol id est diuinitas re¬
depͣtoris nrͣi tegmine se humane
nature quasi umbraculo quodã
obtexit. quo mediante uirginis euͣ
uiscera ferre sufficerent. dicq uirtꝰ
altissimi obumbrauit ei. dũ diuina
xp̃i potentia & eam presentialiter
impleuit. & ut capi ab illa posset.
substantie se nr̃e fragilitatis obnubit.
Ecce elisabeth cognata tua. & ipsa con¬
cepit filiũ in senectute sua. Non qͥsi
incredulam exemplis hortatur ad
fidem. sed ut bene iam credenti quȩ
audierat ampliora suꝑne dispen¬
sationis miracula replicat. ut que
dñm uirgo erat paritura: p̾curso¬
rem quoq dñi de anu ac diu sterili
parente cognosceret cẽ nasciturum.
Nec mirandũ iuxta hystoriam quod
elisabeth cognata dicitur mariȩ.
cũ superius hȩc de domo dauid

Expanded text:
phetam dicit: Vobis autem timentibus phetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David,
Abbreviated transcription (Latin):
Congruit conceptioni natiuitas. ut
que contra humanȩ conditionis
morẽ uirgo concipis. supra huma¬
nȩ consuetudinis modũ dĩ filium
generes. Om̃s quippe homines in
iniquitatib concipimur. & in d̾eli¬
ctis nascimur. Quot quot autem
donante dõ ad uitam pͣordinati sumꝰ
eternam. ex aqua & sp̃ũ sc̃o renasci¬
mur. Solus uero redẽptor nr̃ pro
nobis in carnari dignatus mox scͬs
natus est. quia sine iniquitate con¬
ceptus est. Possumus sane in eo qͦd
dicitur. & uirtus altissimi obumbra¬
bit tibi. altius quiddã de sacramento
dñicȩ incarhationis intelligere.
Obumbrari enĩ uobis dicimus. cum
feruente meridiano sole uel arbore
mediam uel aliud quodlibet umbra¬
culi genus inter nos & solem oppo¬
nimus. quo ardorem eiꝰ uel lucem
nobis tolerabiliore᷑ reddamus. Redẽp¬
tor nrͣ igitur non inmerito solis
luce uel ardore designatur: qui
nos ueritatis scientia illustrat. &¬
amore inflãmat. Unde ipse ꝑpro.¬

Expanded text:
Congruit conceptioni nativitas, ut Congruit conceptioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per pro
Abbreviated transcription (Latin):
in ea diuine suȩ potentiȩ efficaciã
ostendit. quia & mentẽ illius adeo
quantũ humana fragilitas patitur
ab om̃i uitioꝵ sorde castificauit. ut
ro illtus scm ac uenerabile redepͣ¬
toris nr̃i corpus sola sui operatio¬
ne creauit. id est nullo uirili int̾ue
niente attactu. carne̾ de carne uir¬
ginis sacroscãm deintemerata for
scm dixit. hunc ipsum denuo uir¬
tutem altissimi nominauit. uixta
hoc qđ dñs cũ eiusdm sp̃s aduentũ
discipłis ꝓmitteret ait. Ecce ego mit¬
to ꝓmissum patris mei in uos. uos
autẽ sedete in ciuitate quoadusq
in duamini uirtute exalto. Obum¬
brauit autẽ beate dĩ genitrici uirtꝰ
altissimi. quia sp̃s sc̃s cor illius cũ
impleuit ab om̃i estu concupiscen¬
tiȩ carnalis temperauit. ac munda¬
uit a desideriis temporalibus. ac
donis cȩlestib mentẽ simul illius
consecrauit & corpus. Ideoq & qđ̃
nascetur inquit scm. uocabitur fi¬
lius dĩ. Quia de sc̃ificatione sp̃s
concipies. scm̃ erit qͦd gignitur.

Expanded text:
in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut ro illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullo interveniente virili attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formritum sanctum dixit, hunc ipsum denuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem Spiritus adventum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ducit. in qua pͣsenti eiꝰ uisione semꝑ
admoniti. nichil agere quã eiꝰ uaca¬
re laudibus gaudent. Dixit autem
maria ad angłm. Quomͦ fiet istud.
qmͣ uiru non cognosco. Quomodo
inquit fieri potest. ut concipram
pariamq. filiũ. que in castimonia
uirginitatis uitam consumare dis¬
posin: Non autẽ quasi in credula
uerbis angeli quomͦ impleri uale¬
ant requirit. sed certa quia opor¬
tebat impleri qđ & tunc ab angło
audiebat. & prius aꝓpbeta dictũ
legerat: quo ordine cõplendũ sit
interrogat. quia uidelicet ꝓpheta
qui hoc futurũ p̃dixit. quomodo
fieri posset non dixit. sed angelo
dicendũ reseruauit. Respondens
ergo angłs dixit ei. Sps scs suꝑue¬

Expanded text:
ducit: in qua praesenti ejus visione semper ducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reservavit. Respondens ergo angelus dixit ei: Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
uenit regnuiꝰ patris nrͣi dauid Ad¬
erat eñi tempus quo redẽpto ꝑ eiꝰ
sanguine̾ mundo rea agnosceretur.
non solum domus dauid & totus
dixit. & dabit illi dñs ds̃ sedẽ dauid
patris eiꝰ: continuo subiunxit. & re¬
gnabit in domo iacob in ȩternum.
Domũ namq ia cob ȩccłam dicit uni¬
uersam. quȩ ꝑfidem & confessionẽ
xp̃i ad patriarcharũ ꝑtinet sortem.
siue in his qui de patriarcharum
stirpe carnis originem duxerunt.
seu in illis qui de aluis nationibus
carnaliter editi. spũali lauacro sunt
in xp̃o renati. In qua uidelicet ddomo
regnabit in eternũ. & regni eiꝰ non
erit finis. Regnat quippe in ea in
presenti uita. cũ electoꝵ corda ꝑ
fidem & dilectionem suã in habitanꝰ
regit. atq. ad ꝑcipienda suꝑnȩ retri¬
butionis dona continua ꝓtectione
gubernat. Regnat infuturo. cum
eosdem finito statu temporalis exilii.
ad habitationem patrie celestis intro¬

Expanded text:
venit regnum patris nostri David . Advenit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et dixit, Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in domo Jacob in aeternum. Domum namque Jacob Ecclesiam dicit universam, quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis intro
Abbreviated transcription (Latin):
partũ uirginis non fuerit. sed ita
hoc potius dictũ intelligamus. qͥa
potentiam diuinȩ maiestatis quam
dĩ filius ecernaliter habuit. hanc
idem homo natus extrͣpore accepe¬
rit. ut una in duab naturis ꝑsona
esset mediatoris ac redepͣtoris nrͣi.
Et dabit illi dnͣs as sedem dauid patriꝰ
eiͦ. Sedem dauid regnũ dicit ista¬
helitice plebis. qđ suo teͣpore dauid
iubente pariter & iuuante dño fi¬
deli deuotione gubernauit. Dedit
ergo dñs redẽptori nr̃o sede̾ dauid
patris eiꝰ. quando hunc de genere
dauid in carnari disposuit. ut popłm
quẽ dauid temporali imperio rexit.
ipse gr̃a spu̾ali ad eternũ ꝓueheret
regnũ. De quo apłs ait. Qui eruit
nos de potestate tenebraru. & tran¬
stulit in regnui filu claritatis sue.
Hinc est quod idem popłs diuino admo¬
nitus instinctu cũ passurus ille hie¬
rusolimã ꝓperaret. in eiꝰ laudem
gaudens decantabat. benedictus qui
uenit in nomine dni rex isrł. e iuita
alium euangelistam. benedictũ qͦd

Expanded text:
partum virginis non fuerit, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris nostri. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et juvante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem David temporali rexit imperio, ipse gratia spirituali ad aeternum proveheret regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis ergo iste mons. quam altus.¬
quã sc̃s. inter illos montes qui sus¬
ceperunt pacem popło dĩ. ut possint
colles suscipere iustitiam. Uidete gͦ
fr̃s. ne forte de his montib est io¬
hannes de quib paulo ante canta

Expanded text:
Qualis ergo iste mons, quam sanctus, quam altQualis ergo iste mons, quam sanctus, quam altus inter illos montes qui susceperunt pacem populo Dei, ut colles possent suscipere justitiam? 6. Videte ergo, fratres, ne forte de ipsis montibus est Joann
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatem uerbi. Qualis iste
mons erat. quã excelsus. Transcen¬
derat om̃ia cacumina terrarum.
& legiones angeloꝵ. Nisi transcen¬
deret ista om̃ia. que creata sunt:
non ꝑueniret ad eũ ꝑ quẽ facta
funt omia. Non potestis cogitare
quid transcenderit. nisi uideatis
quo ꝑuenerit. Quȩris de celo &
terra: facta sunt. Quęris de his
quȩ sunt in celo & in terra: utiq
multo magis & ipsa facta sunt.
Quęris de spualib creaturis. de an¬
gelis. de archangelis. sedibus. do¬
minationibus. uirtutibus. princi¬
patibus : & ipsa facta sunt. Nam
cum enumeret hȩc om̃ia psalmista:
conclusit sic. Ipse dixit & facta
sunt. ipse mandauit & creata sunt.
Si dixxit & facta sunt. ꝑ uerbum
facta sunt. Si aute̾ ꝑ uerbũ facta
sunt. non potuit iohannis cor ꝑue¬
nire ad id quod ait. in principio
erat uerbuͥ. & uerbũ erat apud dmͣ.
⁊ ds erat uerbũ. nisi transcenderet
om̃ta quȩ sunt facta ꝑuerbum.

Expanded text:
divinitatem Verbi. Qualis iste divinitatem Verbi. Qualis iste mons erat? quam excelsus? Transcenderat omnia cacumina terrarum, et legiones Angelorum. Nisi enim transcenderet ista omnia quae creata sunt, non perveniret ad eum per quem facta sunt omnia. Non potestis cogitare quid transcenderit, nisi videatis quo pervenerit. Quaeris de coelo et terra? facta sunt. Quaeris de his quae sunt in coelo et terra? Utique multo magis et ipsa facta sunt. Quaeris de spiritualibus creaturis, de Angelis, Archangelis, Sedibus, Dominationibus, Virtutibus, Principatibus? et ipsa facta sunt. Nam cum enumeraret haec omnia Psalmus, conclusit sic: Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Si dixit, et facta sunt, per Verbum facta sunt: si autem per Verbum facta sunt, non potuit Joannis cor pervenire ad id quod ait, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nisi transcendisset omnia quae sunt facta per Verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
cor iohannis si aliquo modo potest
dici. in tantum ascendit in cor
iohannis. in quantũ ipse iohannes
non erat homo. Quid est non
erat homo : In quantũ cȩperat
esse angelus. quia om̃s scĩ angłi.
quia annuntiatores dĩ. Ideo car¬
nalibus & animalibus non ua¬
lentib ꝑcipere quȩ sunt dĩ. quid
ait apłs: Cum eñĩ dicitis ego sũ
pauli. ego apollo. nonne homines
estis : Qui deos uolebat eos facere
quib exprobat quia homines essent.
uultis nosse quid eos uolebat facere:
Audite in psalmis. ego dixi dii estis.
&e filii excelsi om̃s. Ad hoc gͦ nos
uocat ds̃. ne simus homines: Secd
tunc in melius nouerimus bomi¬
ab humilitate surgamus. ne cum
putamus nos aliquid eẽ eũ mebil
simus. non solum accipiamus qđ
non sumus. sed & amittamus qͦd
sumus. Ergo fr̃s de his montibus
& iohannes erat qui dixit. in prin¬
cipio erat uerbũ. & uerbum erat
apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. Susce¬
perat pacẽ mons iste. contẽplabat᷑

Expanded text:
cor Joannis, si aliquo modo potest cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homo. Quid est, Non erat homo? In quantum coeperat esse angelus: quia omnes sancti, angeli; quia annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homiab humilitate surgamus: ne cum putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, non solum non accipiamus quod non sumus, sed et amittamus quod sumus. 5. Ergo, fratres, de his montibus et Joannes erat, qui dixit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Susceperat pacem mons iste, contemplabatur
Abbreviated transcription (Latin):
pulerit soluitur. Facile est enim
cum uidetur terra aperielitanti¬
bus quasi conari ad terram. sed
aliquando uidetur terra in mon¬
te. & saxa latent sub monte. Et
cum quisq conatur ad montem:
incidit in saxa. &e non ibi inuenit
portum sed planctũ. Si ͨ fuerant
quidam montes. & magni appa¬
ruerunt inter homines. & fecerͣ
hereses & scismata. & diuiserunt
excłam diͣ. Sed isti qui diuisert̃
eccłam dĩ. non erant illi montes
de quib dictũ est. suscipiant mon¬
tes pacem popło tuo. Quomͦ eñi
pacem susceperunt. qui unitatem
diuiserunt: Qui autẽ suscepert᷑
pacem nuntiandam popło. contẽ¬
plati sunt ipsam sapientiam qͣntũ¬
potuit humanis cordibus contin.¬
gi. quod nec oculus uidit. nec
auris audiuit. neo in cor homi¬
iohannis ascendit. In illam ascen¬
dit. Quod eñi ascendit in cor io¬
hannis. de uno est ad hominem.
Quod autẽ ascendit cor ioh̾annis.
sursum est abhomine. Etiam sic
fr̃s dici potest. quia si ascendit in

Expanded text:
pulerit, solvitur. Facile est enim pulerit, solvitur. Facile est enim cum videtur terra a periclitantibus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur terra in monte, et saxa latent sub monte; et cum quisque conatur ad montem, incidit in saxa; et non ibi invenit portum, sed planctum. Sic fuerunt quidam montes, et magni apparuerunt inter homines; et fecerunt haereses et schismata, et diviserunt Ecclesiam Dei: sed isti qui diviserunt Ecclesiam Dei, non erant illi montes de quibus dictum est, Suscipiant montes pacem populo tuo. Quomodo enim pacem susceperunt, qui unitatem diviserunt? 4. Qui autem susceperunt pacem nuntiandam populo, contemplati sunt ipsam Sapientiam, quantum humanis cordibus potuit contingi quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor homiJoannis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest quia si ascendit in
Abbreviated transcription (Latin):
de dõ homo dixit. Et quidem in¬
spiratus adõ. sed tamen homo qͥa
inspiratus dixit aliquid. Si non
inspiratus esset. dixisset nichil.
Quia uero homo inspiratus. non
totum quod est dixit. sed quod
potuit homo dixit. Erat enim
montibus de quib scriptum est.
suscipiant montes pace̾ popło. &
paruulȩ animȩ sunt. Sed ideo
montes excipiunt pacem. ut
colles excipere possint iustitiam.
Quȩ est tustitia quã colles excipi¬
unt : Fides. quia iustus ex fide
uiuit. Non autẽ acciperent mi¬
nores animȩ fidem. nisi maio.¬
res anue que montes dicte
sunt. ab ipsa sapientia illustrent᷑
ut possint paruulis traicere qͦd
ex fide colles. quia montes pacẽ
suscipiunt. Ab ipsis montibus di¬
ctum est ęccłȩ. Pax uobiscũ. & ipsi
montes pacẽ annuntiando ȩccłȩ
non se diuiserunt aduersus eum
a quo susceperunt pacem. ut ue¬
raciter non ficte nuntiarent pace̾.
Sunt autẽ alii montes naufragosi.
quo quisq. nauim nauim cũ im¬

Expanded text:
de Deo homo dixit: et quidem inde Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod est dixit; sed quod potuit homo, dixit. 2. Erat enim montibus, de quibus scriptum est: Suscipiant montes pacem populo tuo, et parvulae animae sunt. Sed ideo montes excipiunt pacem, ut colles possint excipere justitiam. Quae est justitia, quam colles excipiunt? Fides, quia justus ex fide vivit . Non autem exciperent minores animae fidem, nisi majores animae, quae montes dictae sunt, ab ipsa Sapientia illustrarentur, ut possint parvulis trajicere quod ex fide colles, quia montes pacem suscipiunt. Ab ipsis montibus dictum est Ecclesiae, Pax vobiscum: et ipsi montes pacem annuntiando Ecclesiae, non diviserunt se adversus eum a quo susceperunt pacem , ut veraciter, non ficte nuntiarent pacem. 3. Sunt enim alii montes naufragosi, quo quisque navim cum im
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantes in hac presenti turba
caritatis ur̃e necesse esse ut multi
sint animales. qui adhuc scđ̾m
carnem sapiant. nondumq se
possint ad spualem intellectum
erigere: hesito uehementer quo¬
modo ut dñs dederit possim di¬
cere. uel promodulo meo ex pli¬
care. quod lectum est ex euangło.
In principio erat uerbum. &
uerbũ erat apud dm̃. & ds̃ erat
uerbuͣ. Hoc enĩ animalis homo
non ꝑcipit. Quid ergo fr̃s : Sile¬
bimus hoc : Quare gͥ legitur.
si silebitur : Aut quare auditur.
si non exponitur: Sed lit quid
exponitur. si non intelligitur :
numero ur̃o esse quosdam aqͥb
possit non solum expositũ capi.
sed ante quã exponatur intelligi.
non fraudabo eos qui posstint ca¬
pere. dum timeo suꝑfluus esse au¬
ribus eoꝵ qui non possunt capere.
Postremo aderit miscłia dĩ. fortasse
ut om̃ib satis fiat. & capiat quisq
quod potest. quia & qui loquitur
dicit quod potest. Nam dicere ut
forsitan nec ipse iohannes dixit
ut est. sed & ipse ut potuit. quia

Expanded text:
cogitans, in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer, quomodo, ut Dominus dederit, possim dicere, vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Inumero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
minati sunt audiendo. Inde qui
hec dixit accepit iohannes ille
fr̃s qui discũbebat suꝑ pectus dñi.
& de pectore dmͣ bibebat qđ nob
ꝓpinaret. Sed ꝓpinauit uerba.
Intellectũ autẽ inde debes capere.
unde & ipse biberat qui tibi pro¬

Expanded text:
minati sunt audiendo. Inde qui minati sunt audiendo. Inde qui haec dixit accepit, Joannes ille, fratres, qui discumbebat super pectus Domini, et de pectore Domini bibebat quod nobis propinaret. Sed propinavit verba. Intellectum autem inde debes capere, unde et ipse biberat, qui tibi pro
Abbreviated transcription (Latin):
mons erat & ille iohannes baptista
qui dixit. non sum ego xp̃c. ne
deret ab illo qui montes illustrat.
& ipse confessus ait. qm de plenitu¬
dine eius om̃s accipimus. Ita debes
dicere. leuaui oculos meos in mon¬
tes. unde ueniet auxiliũ mͥ. Auxili.¬
um quod tibi uenit. montibus im¬
putes. sed sequaris & dicas. auxiliũ
meuͣ adño qui fecit cęlũ & terrã.
Ergo frͣs ad hoc ista monuerim. ut
quando erexistis cor ad scripturas
cum sonaret euangłm. in principio
erat uerbum. & uerbũ erat apud
dm̃. & ds erat uerbũ. & cętera quę
lecta sunt : intelligatis uos oculos
leuasse in montes. Nisi enim mon¬
tes ista dicerent. unde om̃ino cogi¬
taretur. non inueniretis. Ergo ex
montib uenit uobis auxilium.
ut hȩc uel audiretis. sed nondũ
potestis intelligere qđ audistis.
Inuocate auxiliũ adño qui fecit
celu᷑ & terram. quia montes sic
potuerunt loqui. ut non possint
ipsi illuminare. quia & ipsi illu¬

Expanded text:
Mons erat et ille Joannes Baptista, Mons erat et ille Joannes Baptista, qui dixit, Non sum ego Christus : ne deret ab illo qui montes illustrat, et ipse confessus ait, Quoniam de plenitudine ejus omnes accepimus . Ita debes dicere, Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi, ne auxilium quod tibi venit, montibus imputes; sed sequaris, et dicas, Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. 7. Ergo, fratres, ad hoc ista monuerim, ut quando erexistis cor ad Scripturas, cum sonaret Evangelium, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et caetera quae lecta soculos in montes. Nisi enim ista dicerent, unde omnino cogitaretis, non inveniretis. Ergo ex montibus venit vobis auxilium, ut haec vel audiretis: si nondum potestis intelligere quod audistis, invocate auxilium a Domino qui fecit coelum et terram, quia montes sic potuerunt loqui, ut non possint ipsi illuminare, quia et ipsi illu
Abbreviated transcription (Latin):
tes. unde ueniet auxiliũ mͥ. Ergo
fr̃s mei si uultis intelligere: leuate
oculos uros in istum montẽ. id est
quia montes isti pace̾ suscipiunt.
non potest esse in pacc qui spem
ponit in homine. nolite sic erigere
oculos in montem. ut putetis in
homine̾ spem urãm collocandam.
& sic dicite. leuaui oculos meos in
montes. unde ueniet auxiliũ mͥ. ut
statim subiungatis. auxiliũ meũ a
dño qui fecit cęlũ & terrã. Ergo le¬
uemus oculos in montes. unde ue¬
niet auxiliũ nobis. & tamen non
ipsi montes sunt. in quib spes nr̃a
ponenda. Accipiunt enĩ montes. qđ
nobis ministrent. Ergo unde &
montes accipiunt. ibi spes nrͣa ponen¬
da est. Oculos nr̃os cũ leuamus ad
seripturas. quia ꝑ homines ministra¬
te sunt scripturȩ: leuanus oculos
nros ad montes. unde auxiliũ nobis
uemet. Sed tamen quia ipsi homi¬
nes qui seripserunt scripturas non
de se lucebant. sed ille erat lumen
uerũ qui illuminat omne̾ homi¬
nem uementem in bunc mundũ:

Expanded text:
 unde veniet auxilium mihi. Ergo, fratres mei, si vultis intelligere, levate oculos vestros in montem istum; id est,quia montes isti pacem suscipiunt, non potest autem esse in pace, qui spem ponit in homine; nolite sic erigere oculos in montem, ut putetis in homine spem vestram esse collocandam; et sic dicite, Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi, ut statim subjungatis, Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . Ergo levemus oculos in montes, unde veniet auxilium nobis: et tamen non ipsi montes sunt, in quibus spes nostra ponenda est; accipiunt enim montes quod nobis ministrent: ergo unde et montes accipiunt, ibi spes nostra ponenda est. Oculos nostros cum levamus ad Scripturas, quia per homines ministratae sunt Scripturae, levamus oculos nostros ad montes, unde auxilium veniet nobis: sed tamen quia ipsi homines erant qui scripserunt Scripturas, non de se lucebant; sed ille erat lumen verum , qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
egregius dicens. Missus est angłs
gabrihel a dõ ad uirginem des¬
ponsatam uiro. cui nomen erat
ioseph: & ait ad illam. Ecce conci.
tor dicitur. Ecce qualiter se inui¬
cem concordantibus sententiis
testimonia diuina confirmant᷑.
Et cum predicantũ diuersa sint
tempora. non tamen diuersa
narratio. Nam partũ uirginis
que̾ ille prȩdixerat: iste testatur:.
Quis igitur de diuinitate xp̃i. qͥs
de redepͣtione cunctetur: queͣ &
isaias ꝓfitetur dm̃. & gabrihel
adnuntiat saluatorem: Quis
intactȩ puerpere aluum dubi¬
tet floruisse : quod uno pene ore
atq eodem spͣu ꝓlocuntur euan¬
gelista. angelus. & ꝓpheta : Ubi
tanti talesq sunt testes. non eru¬
bescit ueritas: sed auditor in¬
credulus confutatur. Sed iam
uideamus quas ꝓ nobis natus
ꝑferat xpͣc iniurias. quibusue
rursus iniuriȩ ille uirtutib
decorentur. & ante omia femi¬
neo sexu concipi patitur: qui
in enordio mundi om̃ipotenti
manu de masculo operatus est

Expanded text:
egregius dicens: Missus est angelus egregius dicens: Missus est angelus Gabriel a Deo ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, et ait ad illam: Ecce concipitor dicitur. Ecce qualiter se invicem concordantibus sententiis testimonia divina confirmantur, et cum praedicantum diversa sint tempora, non diversa narratio. Nam partum virginis, quem ille praedixerat, iste testatur. Quis igitur de divinitate Christi, quis de redemptione cunctetur, quem et Isaias profitetur Deum, et Gabriel annuntiat Salvatorem? Quis intactae puerperae alvum dubitet floruisse, quod uno pene ore, atque eodem spiritu proloquuntur evangelista, angelus et propheta? Ubi tanti talesque sunt testes, non erubescit veritas, sed auditor incredulus confutatur. Sed jam videamus quas pro nobis natus perferat Christus injurias, quibusve rursus injuriae illae virtutibus decorentur; et ante omnia femineo sexu se concipi patitur, qui in exordio mundi omnipotenti manu de masculo operatus est
Abbreviated transcription (Latin):
habet uita natalem: quia qui pri¬
uilegia primȩ natiuitatis amisi¬
mus. uisitante nos xp̃o sanctiore
partu redimus ad uitam. Hodie
peperit maria. sed ipsa suuͣ par¬
turiuit auctorem. Hodie edidit
mundo homine᷑. quẽ non susce¬
pit ab homine. Quid est hoc mi¬
raculi fr̃s : Hascitur caro de
carne. non tamen generata per
carne̾. Et secreto quodã incõpre¬
hensoq. conceptii ꝓcedit de mor¬
tali femina diuina ꝓgenies. Nec
mirũ sane. si extitit diuina na¬
tiuitas. ubi non erat humana
conceptio: aut si illam matrẽ non
uolauit partus. quã coitus non
fȩdauit. Ait ille quondã futuroꝵ
conscius isaias. popłis. & gentib.
signũ nouȩ salutis aperiens: ecce
inquit turgo in utero accipiet.
& pariet filium. & uocabunt nom
eius emmanuel. quod est inter.¬
pretatũ nobiscũ dĩ. Atq ut auer¬
tamus noui ac ueteris testamͣti
unum esse consensum. unuͣq
consiltũ : ait &iam beatissimus
lucas dnioȩ generationis relator

Expanded text:
habet vita natalem: quia, qui prihabet vita natalem: quia, qui privilegia primae nativitatis amisimus, visitante nos Christo, sanctiore partu redimus ad vitam. Hodie peperit Maria, sed ipsa suum parturivit auctorem. Hodie edidit mundo hominem quem non suscepit ab homine. Quid hoc est miraculi, fratres? Nascitur caro de carne, non tamen generata per carnem, et secreto quodam incomprehensoque conceptu procedit de mortali femina divina progenies. Nec mirum sane, si exstitit divina nativitas, ubi non erat humana conceptio, aut si illam matrem non violavit partus, quam coitus non foedavit. Ille quondam futurorum conscius Isaias populis et gentibus signum novae salutis aperiens: Ecce, inquit, virgo in utero concipiet, et pariet 31 Filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Atque, ut advertamus Novi ac Veteris Testamenti unum esse consensum unumque consilium, ait etiam beatissimus Lucas dominicae generationis relator
Abbreviated transcription (Latin):
pulchro. fecit nos participes uitȩ
sue. Nunc itaq om̃s dnm exore¬
mus: ut sicut inisto die gaudiũ
suo popło tribuit. ad illum quoq.
diem om̃s cum gaudio & pace
ꝑducat. popłmq suuͣ in fide & ca¬
ritate custodiat. Sermo beati ouxi¬
ustissime fr̃s festiuitate mi ep̃i.¬
prȩsentis diei in om̃e se gaudiuͣ
totus ubiq. suscitat mundus:
quia hodie promissus ascłis uni¬
uerso orbi uidex ortus est & re¬
demptor. Et necesse est ut incõmu.¬
ne nos om̃s qui futuri examinis
resurrectionis q. ꝓmissȩ salutare᷑
suscepiimnus fidem : habeamus metu
quide̾ de iudice. sed de redẽptore
erga humanũ genus om̃ipoten.¬
tis patris dispensatio est. qͣntaue
benignitas. ut quẽ iudicem pre¬
parabat incredulis. hunc credi¬
turis pͣmuteret redepͣtorem: qua¬
tinus precurrens miscdia seue¬
ritatem aduentantis uidicis pͣue¬
niret. Hodie itaq natus est xpͣc.
sed in natiuitate eiꝰ nr̃a om̃ium

Expanded text:
pulcro, fecit nos participes vitae pulcro, fecit nos participes vitae suae. Nunc itaque omnes Dominum exoremus ut, sicut in isto die gaudium suo populo tribuit, ad illum quoque diem omnes cum gaudio et pace perducat, populumque suum in fide et caritate custodiat. Amen. ustissime, fratres, festivitate praesentis diei in omne se gaudium totus ubique suscitat mundus, quia hodie promissus a saeculis universo orbi judex ortus est, et redemptor. Et necesse est, ut in commune nos omnes qui futuri examinis resurrectionisque promissae salutarem suscepimus fidem, habeamus metum quidem de judice, sed de redemptore erga humanum genus omnipotentis Patris dispensatio est, quantave benignitas, ut, quem judicem praeparabat incredulis, hunc credituris 30 praemitteret redemptorem: quatenus, praecurrens misericordia, severitatem adventantis judicis praeveniret. Hodie itaque natus est Christus, sed in nativitate ejus nostra omnium
Abbreviated transcription (Latin):
maculam cũ qua nasceremur ad
supplicium: iste nobis contulit
iustificationis grãm. ut nascerem
ad regnum. Per illũ nos filios scłi
generatio carnalis fecit: ꝑ istum
nos filios diͣ regeneratio spũalis
exchibuit. Ille nos uicus subdidit.
iste nos florere uirtutib fecit.
Ille nos ꝑuicia deiecit qui primus
cecidit. iste nos ꝑ uirtutes eleuat.
qui primus ascendit. Ille quippe
primus cecidit in infernũ. iste
primus conscendit in celũ. Intca
natiuitatis: diem quoq dnĩce re¬
surrectionis sollepͥniter audiatis.
Unigenitus eñi ds sicut ꝓ nobis di¬
gnatus est nasci: sic pro nobis scđm
carnẽ dignatus est mori. dignatꝰ
est &tiam suscitari. Iste quippe
dies est uisitationis: ille redepͣtio¬
nis. Opus em̃ grẽ quo nos ds̃ uni¬
genitus saluos fecit. conceptus in
utero cepit. ipsumq opus grͣe de
sepulchro resirscitatus impleuit.
Conceptus in utero factus est parti¬
ceps mortis nrͣȩ: resurgens de se¬

Expanded text:
maculam, cum qua nasceremur ad maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit. Ille nos per vitia dejecit, quo primus cecidit: iste nos per virtutes elevat, quo primus ascendit. Ille quippe primus cecidit in infernum, iste primus conscendit in coelum. 8. InNativitatis diem quoque dominicae Resurrectionis solemniter audiatis. Unigenitus enim Deus, sicut pro nobis dignatus est nasci, sic pro nobis secundum carnem dignatus est mori, dignatus est etiam suscitari. Iste quippe dies est visitationis, ille redemptionis. Opus enim gratiae, qua nos Deus Unigenitus salvos fecit, conceptus in utero coepit; ipsumque opus gratiae de sepulcro resuscitatus implevit. Conceptus in utero, factus est 555 particeps mortis nostrae; resurgens de se
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato mirabiliter natus est
ds homo. attendite fr̃s medicina¬
lis grͣȩ lineas : diuina nobis beni¬
gnitate monstratas. Tunc ad euã
angls malus accessit: ut ꝑ eam
homo que diͣ fecerat adõ separa¬
retur: nunc autẽ ad mariam
bonus angłs uenit. ut in ea huma¬
nȩ naturȩ ds̃ unigenitus uniret᷑.
Uenit ad euam diabolus: ut uitam
nobis malignus auferret : uenit
ad mariam gabrihel: ut uitam red¬
dendam hominib nuntiaret. Per
primi hominis culpã cepit diabo¬
lus homini dominari: ꝑ scdi ho¬
minis grãm cepit ab homine su¬
perari. Suꝑ primũ suꝑbus: sub
sođo captiuus. Per illũ nos capti¬
uos tenuit : ꝑ istum nos liberatos
amisit. Primus adam nobis auctor
exticit culpe. nouissimus adam
nobis auctor extitit grͣe. Ille de
limo plasmatus terrenos protulit:
iste de spu sco natus cȩlestes effecit.
Per illum ꝑdidimus grãm priorẽ.
ꝑ istum recepimus ampliorem.
Ille quippe nobis intulit peccati.

Expanded text:
sine peccato mirabiliter natus est sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Per primi hominis culpam coepit diabolus homini dominari, per secundi hominis gratiam coepit ab homine superari: super primum superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati
Abbreviated transcription (Latin):
Dilexit mortuũ. ut faceret uiuum.
Et quid amplius dicam: Quando¬
quidem ds̃ unigenitus humanã
naturam tantũ dilexit. ut eam
non solum a potestate mali angłi
liberaret: uerũ & iam in seipso suꝑ
om̃s bonos angelos in patris dex¬
tera collocaret. Natura enĩ quȩ
in primo homine amalo angło
captiuata fuerat: ipsa nunc in
scdđo homine suꝑ om̃s bonos an¬
gelos regnat. Natura que in pͥmo
homine mundum peccato polluit.
ipsa in scđo homine mundũ a
peccato mundauit. Primꝰ homo
de terra terrenus: scds homo de
celo celestis. Primũ homine̾ mulier
corrupta mente decepit: scđm
hominẽ uirgo incorrupta uir¬
ginitate concepit. In primi homi¬
nis coniuge nequitia diaboli sedu¬
ctam deprauauit mentem: in scdi
autẽ hominis matre gr̃a dĩ &
mentem integram seruauit &¬
carnem. Menti contulit firmissi¬
mam fidem: carni abstulit omino
libidinem. Qm̃ igitur miserabilit᷑
ꝓpeccato dapͣnatus est homo: ideo

Expanded text:
dilexit mortuum, ut faceret vivum. dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secundi autem hominis matre gratia Dei et mentem integram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fidem, carni abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter pro peccato damnatus est homo, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
angelicam naturam dĩ filius non
accepit. Ut autẽ suã caritatem ds
cõmendaret in nobis : filius eiꝰ na¬
turam nrãm suscepit ex nobis. Et
ds unigenitus qui panis est angłoꝵ:
ut &riam homini seipsum faceret
pane̾: simul hominis & animam
suscepit & carnem. Accepit utrãq
ueram: utramq scãm. utramq
mundam. Accepit animã nr̃am
sine iniquitate: accepit carnem
nram cũ mortalitate. Accepit ani¬
mam iustam. ꝑ quã nr̃is animab
iustitiam redderet. Carne̾ uero
ꝓpterea dignatus est habere mor¬
talem: ut scd̾m ipsam moriens
morte̾ uinceret. scdđm ipsam &riam
resurgeret. ꝑ quã nr̃a quoq corpo¬
ra suscitaret. Magnũ misterium
dilectissimi fr̃s: magnũ diuine di¬
lectionis indicium. Homo dm̃
contepͣnens a dõ discessit : diͣ ho¬
minẽ diligens ad homines uenit.
Dilexit imptũ. ut faceret iustum.
Dilexit infirmũ. ut faceret sanum.
Dilexit ꝑuersum. ut faceret rectum.

Expanded text:
angelicam naturam Dei Filius non angelicam naturam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angelorum, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, accepit carnem nostram cum mortalitate; accepit animam justam, per quam nostris animabus justitiam redderet, carnem vero propterea dignatus est habere mortalem, ut secundum ipsam moriens mortem vinceret, secundum ipsam etiam resurgeret, per quam nostra quoque corpora suscitaret. 6. Magnum mysterium, dilectissimi fratres, magnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum;