comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩcum solo luca dixit. tam enim tractata sunt cum matthei narra¬
tionem continuam teneremus. quia in ipsum ordinem sic incurre¬
rant ut ea preter mitten da non ar bitrarer: Sequitus idem mas
cus & uenit adeum leprosus de precans eum. & genu flexo dicit.
siius potes memundare & c&era usq ad illud ubiait & clamaban
dicentes tues filius di : & uehementer comminabatur eis. Memani¬
festarent illum: huic quod ultimũ posuimus. simile aliquid &
lucas dicit: sed sine aliqua repugnanciae questione: sequitur mar¬
cus & ascendens inmontem. uocauit ad se quos uoluit ipse & ue¬

Expanded text:
quae cum solo Luca dixit, tamen jam tractata sunt, cum Matthaei narraquae cum solo Luca dixit, tamen jam tractata sunt, cum Matthaei narrationem continuam teneremus; quia in ipsum ordinem sic incurrerant, ut ea praetermittenda non arbitrarer. Sed Lucas de sit: si uis, potes me mundare, et cetera usque ad illud ubi ait: et clamabant dicentes: tu es filius dei. et uehementer comminabatur eis, ne manifestarent illum. huic quod ultimum posuimus simile aliquid et Lucas dicit, sed sine aliqua repugnantiae quaestione. sequitur Marcus: et ascendens in montem uocauit ad se quos uoluit ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sib conueniant usq infinem. considerata tractatumus: Sicergo in¬
cipit marcus. inicium euangelii rhuxpi fili dai sicut seriptum est
mesaia proph&a & c&era usq adillud ubiait .& ingrediuntur ca
pharnaum & statim sabbatis ingressus sinagogam docebut eos: ix hac
tota concextionemomnia superiora cummattheo considerata sunt
hoc autem marcus quia ingressus capharnaum insinagogacorũ
docebat eos sabbatis ingressus cum lucas dixiss& uihil hab& ques¬
tionis. Sequitur marcus & dicit & stubebant suꝑ doctrinameius
erat enim docens eos quasi potestatem habens. & non sicut scribȩ &e
rat insinagogaeorum homo in spũ inmundo & exelamauit dicens
quid nobis &tibiihũ nazarene : uenisti perderenos. & c&xra us
q: ad eum locum ubi ait. & erat predicans insina gogis eorum. & om
nigalilee .& dȩ monia eiciens & in hoctoto loco quauissent quȩ dã

Expanded text:
sibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. Sic ergo insibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. Sic ergo incipit Marcus: xinitium euangelii Iesu Christi filii dei. sicut scriptum est in Esaia propheta, et cetera usque ad illud upharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat enim docens eos quasi potestatem habens et non sicut scribae eorum. et erat in synagoga eorum homo in spiritu inmundo et exclamauit dicens: quid nobis et tibi. Iesu Nazarene? uenisti perdere nos, et cetera usm locum ubi ait, Et erat praedicans in synagogis eorum, et in omni Galilaea, et daemonia ejiciens . Et in hoc toto loco quamvis sint quaedam,
Abbreviated transcription (Latin):
sicuis precepta sic amplectamur. ut ad eius dexteram segregari merta¬
mur: tunc enim ibunt sinistri in conbustionem eternam. uisti autẽ
in uitam ȩ ternam: Hic illuc transmigrabunt &ibicum udebunt
quomodo non uident impii. tolletur enim impiuis. ut non uideat clarita¬
tem dñi &e im pii lumen nonuidebunt: haec est aut̃ inquit uit aeterna.
ut cognoscante unum uerum dm̃. & quem misisti ihm̃ xp̃m. sicut in illa
eternitate cognoscitur quo seruos ꝑ duc& ꝑ formam serui. ut libera
contextim considerantes & eitres alios conferentes usq infinem
innullo cos uelsibi uel interso repugnare dacuimus: Marcum simi¬
licor uideamus: ut ee ceptis his quęcum mattheo dixit. dequi bus iã
quo disserendum uidebatur absoluimus: C&traeius inspecta at¬
q: conlata nullieorum repuignare monstrentur. usq ad cenam
dñi: &aminde iamomnia omnium quattuor quemad modum

Expanded text:
si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dexteram segregari mereasi eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dexteram segregari mereamur. tunc enim ibunt sinistri in conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident inpii. tolletur enim inpius, ut non uideat claritatem domini, et inpii lumen non uidebunt. haec est autem, inquit, uita aeterna, ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti legum Christum, sicut in illa aeternitate cognoscitur, quo seruos perducet per formam serui, ut liberi contextim considerantes et ei tres alios conferentes usque in finem in nullo eos uel sibi uel inter se repugnare docuimus, Marcum similiter uideamus, ut exceptis his quae cum Mattheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque ad cenam domini. nam inde iam omnia omnium quattuor, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
id est ibi menbra cius inuenieus. ibi eum uiuũ corpus eius inhis qui uos
susceperint agnosectis scđm autem illud quod galilea interpretatur
reuelatio. Moniam in forma serui ontellegendus est: sedi illa in qua ae¬
qualis est patri. quam promisit apud iohannem dilectorib suis cum di¬
cgr& & ego diligam cum & ostendam meipsum illi: xonutiq scđm id
quodiam uidebant & quod &iam resurgens cum cita tricib Non solũ
uidendũ. sed&iam tangendũ post modum ostendit: sed secundum
illam in effabulem lucem quainluminat. omnem hominem uenien¬
tem inhuno mundum secundum quam luc& intenebris. & tenebrecũ
uoncom prehendunt illuc nos precessit. unde ad nos ueniens xon reces¬
sit & quonos precedens ondeseruit. illaerit reuelatio tam quam re¬
uera galilea. cum similes ei erimus. ibi eum uidebimus sicuti est
ipsaerit &iam beatior trans migratio existo sȩculo in illam gernitatẽ

Expanded text:
id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohannem dilectoribus suis, cum diceret: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. non utique secundum id quod iam uidebant et quod etiam resurgens cum cicatricibus non solum uidendum sed etiam tangendum postmodum ostendit, sed secundum illam ineffabilem lucem, qua inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris et tenebrae eum non conprehendunt illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
solum aut hoc primũ expectaretur fieri debuisse: pro cul dubio
ergo qũo uox est ista non cuan geliste narrantis quodita factum est sed
Angeli ex mandato dñi. & ipsius postea dñi. euangelistue autem nar¬
rantis sed quoita ab angdo &adño dictum sit pro phoace dictum
accipiendum est: galilea namque inter pretatur uel trans migrati¬
o uel reudatio: prius itaq secundum trans migrationis signi ficati¬
onem quid aliud occurrit intellegendum. precedit uos ingalileam
ibieum uidebitis: Uisi quia xp̃i gr̃a depopulo isrł trans migratura
erat ad gentes. quibus a postoli predicantes euangelium nullo modo
crederentur nisicis ipse dñs uiam in cordibus hominum preparara
Et hoc intellegitur precedit uos ingalileam: quod autem gaudents
mirarentur disruptis & eiuctis difficultatibus a pepiru sibi ostium
dño ꝑ inluminationem fidelium. hoc intellegitur ibi cum uidebitis

Expanded text:
solum, aut hoc primum exspectaretur fieri debuisse. Procsolum, aut hoc primum exspectaretur fieri debuisse. Procergo, quoniam uox est ista non euangelistae narrantis, quod ita factum sit, sed angeli ex mandato domini et ipsius postea domini, euangelistae autem narrantis, sed quod ita ab angelo et a domino dictum sit, prophetice dictum accipiendum est. Galilaea namque interpretatur uel \'transmigratio\' uel \'reuelatio.\' prius itaque secundum transmigrationis significationem quid aliud occurrit intellegendum praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Christi gratia de populo Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes mirarentur disruptis et euictis difficultatibus aperiri sibi ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis,
Abbreviated transcription (Latin):
quahora lib& ipso tamen resurrectionis dic deinde apparut plus¬
quam quingintis fratribus simul. siue isti cum illis undecim erant con¬
gregati clausis ostiis proptermetum uidȩorum. unde cumexiss&
thomas uenitad cos iħs siue postocto illos dies quando lib& nihil
hab& aduersi postea inquit apparuit ia cobo: sed ali xontunc iã
primum accipere debemus uisum esse iacobo sed aliqua pro pria
manifestati onc singulasiter deinde a postolis omnibus. nec illis tunc
primum sedian ut famuli aribus conuersaretur cum eis usque ad di¬
em ascensi onissue. nouissimo autem omnium inquit. quasi ab ort¬
uo apparuit & mihi. Sed hoc iam decaelo non post paruũtem pus
ascensionis sue: xunciam uideamus quod diftuleramus. cuius misteri
gracia secundum mattheum & marcum resurgens ita mandauerit
precedam uos ingalileam. ibime indebitis: quod &si complocum est
cum mandatumꝰ sit quãquam sinep̃ uidicio necessitatis ut aut hoc

Expanded text:
qua hora libet, ipso tamen resurrectionis die. Deinde apparuit plusqua hora libet, ipso tamen resurrectionis die. Deinde apparuit plusquam quingentis fratribus simul: sive isti cum illis undecim erant congregati clausis ostiis propter metum Judaeorum, unde cum exiisset Thomas, venit ad eos Jesus; sive post octo illos dies quando libet; nihil habet adversi. Postea, inquit, apparuit Jacobo: non tunc autem primum accipere debemus visum esse Jacobo, sed aliqua prmanifestatione singulariter. deinde apostolis omnibus; nec illis tunc primum, sed iam ut familiarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissime autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc iam uideamus, quod distuleramus, cuius mysterii gratia secundum Matthaeum et Marcum resurgens ita mandauerit: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis. quod etsi completucum mandatum sic sit quanquam sine praejudicio necessitatis ut aut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cum cornelio & his quicũ illo fuerant predicebat quisimul inquit
man ducauimus & bibimus cum illo. postea quã resurrexit amortius ꝑ
bisent. xamerit contrariũ iohanni. quiocto illos dies inter posuit qui¬
bus cis uisus est ut tercio manifestaretur admare tiberiadis in de iam
&iam cotadie illis uisus & cũ illis conuiuatus e nhil repugnat: fortasse
deo dictum est ꝑ quadraginta dies qui quater denisunt : in misterio
ł tocus mundi uel totius tem poralis sȩculi qui & illi primi decem
dies in quibus erant illi octo dies a parte totum possunt more sori
turarum uondissone computari: conferatur ergo & quod ait
a postolus pauperum utrum uibil afferat questionis resurrexit
inquit tercio die secundumsoripturas. & apparuit cephȩ: non dixit
primo apparuit cephȩ namess& contrarium quod primo mulierib:
ap paruisse in euangelio legitur. post inquit ea duo decim quib: libo

Expanded text:
eum Cornelio et his qui cum illo fuerant praedicabat: qui simul, inquit, eum Cornelio et his qui cum illo fuerant praedicabat: qui simul, inquit, manducauimus et bibimus cum illo, posteaquam resurrexit a mortuis, pbissent; nam erit contrarium Iohanni, qui octo dies illos interposuit, quibus eis uisus non est, ut tertio manifestaretur ad mare Tiberiadis. inde iam etiam si cotidie illis uisus et cum illis conuiuatus est, nihil repugnat. et fortasse ideo dictum est: per quadraginta dies, qui quater deni sunt in mysterio uel totius mundi uel totius temporalis saeculi, quia et illi primi decem dies, in quipturarum non dissone computari. 85. Conferatur ergo et quod ait apostolus Paulus, utrum nihil afferat quaestionis: Resurrexit, inquit, tertio die secundum Scripturas, et apparuit Cephae. Non dixit, Primo apparuit Cephae; nam esset contrarium, quod primo mulieribus apparuisse in Evangelio legitur. Postea, inquit, duodecim: quibuslibet,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo eum preter quod interra uiderant &iam dum fertret᷑ incęlum
tociens ergo in euangeliis libris commemoratus est ab hominibus uisus an¬
tequam ascendiss& incelũ : in terra scilio& nouies. & inhere semel as¬
cendens sed non omnia scripta sunt sicut iohannes fatitur: erebra enĩ
erat eius cum illis conuersatio ꝑ dies quan raginta prius quã ascendiss&
incelũ. Mon tamen eis ꝑ omnes quadraginta continuos apparuerat. nã
post diem primũ resurrectionis eus. alios octodies inter uenisse dicit
io hannes post quos eis rursus apparuit : tercio autem admare tiberia¬
dis. fortassis continuo consequenti dic. uihil eium repugnat. & de¬
inde quando uoluit constituens eis quod& ante predixerat ut eos inga¬
lilȩ monte preceder&. atq om nino ꝑ illos quad raginta dies quociens
uoluit. quibus uoluit. quem ad modũ uoluit. sicut p&rus dicit quando

Expanded text:
ergo eum praeter quod in terra uiderant, etiam cum ferretur in caelum. ergo eum praeter quod in terra uiderant, etiam cum ferretur in caelum. totiens ergo in euangelicis libris commemoratus est ab hominibus uisus, antequam ascendisset in caelum: in terra scilicet nouiens et in aere semel ascendens. Sed non omnia scripta sunt, sicut Iohannes fatetur. crebra enim erat eius cum illis conuersatio per dies quadraginta, priusquam ascendisset in caelum. non tamen eis per omnes quadraginta continuos apparuerat. nam post diem primum resurrectionis eius alios octo dies interuenisse dicit Iohannes, post quos eis rursus apparuit, tertio autem ad mare Tiberiadis. fortassis continuo consequenti die — nihil enim repugnat — et deinde, quando uoluit, constituens eis, quod et ante praedixerat, ut eos in Galilaeae montem praecederet, adque omnino per illos quadraginta dies, quotiens uoluit, quibus uoluit. quemadmodum uoluit; sicut Petrus dicit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
pluribus in hierusalem ubi non erat thomas. sexto ubicum uidit thomas
septimo ad mare tiberia dis. octauo in monte galileȩ scđm mattheum.
nono quod dicit mareus &ouisseme recumbentib quiaiam non erant int̾¬
racũillo conuiuatur decimo in ipsodie woniam in terra sed eleuatum in
nubem cum incȩlũ ascender& quod marcus & lucas commemorant
marcus quidem post illud quodeis discumbentib apparuit ita continu¬
ans ut dicer& & dñs quidem post quam locustus est cis adsumptus
est in cdum. iucas autem preter missis omnibus quȩ ꝑ quadraginta
dies agiabillo cum discipulis potuerunt. illi primo dici resurrectio¬
nis eius quando inhierusalem pluribus apparuit. coniungit tacite
nouissimum diem quo ascendit incelum. ita narrans. eduxit autem
illos foras in bethaniam. & eleuatis manibus suis benedixit eis. & fac¬
tum ł cum benedicer& eis recessit abeis & ferebatur incęlum: uiderun

Expanded text:
pluribus in Hierpluribus in Hierseptimo ad mare Tiberiadis, octauo in monte Galilaeae secundum Mattheum, nono, quod dicit Marcus, nouissime recumbentibus, quia iam non erant in terra cum illo conuiuaturi, decimo in ipso die, non iam in terra, sed eleuatum in nubem, cum in caelum ascenderet, quod Marcus et Lucas commemorant, Marcus quidem post illud, quod eis discumbentibus apparuit, ita continuans, ut diceret: et dominus quidem postquam locutus est eis, adsumptus est in caelum, Lucas autem praetermissis omnibus quae per quadraginta dies agi ah illo cum discipulis potuerunt illi primo diei resurrectionis eius, quando in Hierusalem pluribus apparuit, coniungit tacite nouissimum diem, quo ascendit in caelum, ita narrans: eduxit autem illos foras in Bethaniam, et elevavit manus suas et benedixit eis. Factum est, cum benediceret eis, recessit ab eis et ferebatur in caelum. uiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
cepto quodam amulieribus uisus est. id est quod in euan gelio clar& ter
se manifestauit. semel pero iterum duobus illis quorũ erat unus
cleopas tercio plurimis iamꝰ die conloquentibus noctis exordi sed hoc
totum iohannes ad unũ diem refferens. semel computat: iterum autẽ
hoc est alio die. quando cum uidit & thomas. tercio uero ad mare tiberia¬
dis hoc est tercio die manifestationis eius. uontercia mani festatione Ac ꝑ
hoc posthacc omnia cegimur intellegere factum esse. quod eum uomo¬
te galilcȩ secundũ mattheum discipuli undecim uiderunt. quoeos scđn
constitum precesserat. ut in pleretur &iam ad litteram. quod & ꝑangelũ
tas decies commemoratũ dñm uisum esse abomnib: post resurrectionẽ
semd ad monumentũ mulierib iterum eisdem regredientib a moni¬
mento initinere tercio paro quarto duob euntib incastello quinto

Expanded text:
cepto quod a mulieribus uisus est, id est quod in euangelio claret, ter cepto quod a mulieribus uisus est, id est quod in euangelio claret, ter se manifestauit, semel Petro, iterum duobus illis, quorum erat unus Cleopas, tertio plurimis iam inde conloquentibus noctis exordio, sed hoc totum Iohannes ad unum diem referens semel conputat; iterum autem, hoc est alio die, quando eum uidit et Thomas; tertio uero ad mare Tiberiadis, hoc est tertio die manifestationis eius, non tertia manifestatione. ac per hoc post haec omnia cogimur intellegere factum esse. quod eum in monte Galilaeae secundum Mattheum undecim discipuli uiderunt, quo eos secundum constitutum praecesserat, ut inpleretur etiam ad litteram quod et per angeltas decies commemoratum Dominum visum esse ab hominibus post resurrectionem. Semel ad monumentum mulieribus. Iterum eisdem regredientibus a monumento in itinere. Tertio Petro. Quarto duobus euntibus in castellum. Quinto
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. ut exmimero a postolorũ & aliorũ discipulorũ undecim disei¬
puli complerentur quiuiderint intraillos octo dies ingalileȩ monte
iħm. sed occurrit alud quod obsistat: io hannes enim quando com me¬
morauit nonin monte ab undecim sed admare tiberiadis aseptem
piscantibus uisum esse dnm. hociã tercio in quit manifestusẽ iħs disci¬
pulis cum resurrexiss& a mortuis: siaut̃ acceperimus intra illos oct
dies antequam thomas cum ui diss& ab undecim quib: que discipulis
dñm uisum. non erit hoc ad amare tiberiadis tercio manifestũ esse
sed quarto: quod quidẽ cauendum est nequis existim& tercio iohan¬
nem dixisse. tam quã tressolae facte fuerint manifestationes cius
sed hoo intellegendus ẽ ad numerũ dierum retulisse nonadnu¬
merũ ipsarũ manifestationũ non continuoꝵ dierũ sed ꝑ inter ualla
sicut idem ipse testatur : Nam primo ipsodie resurretionis sue ex¬

Expanded text:
potuit, ut ex numero Apostolorum et aliorum discipulorum, undecim discipotuit, ut ex numero Apostolorum et aliorum discipulorum, undecim discipuli complerentur, qui viderint intra illos octo dies in Galilaeae monte Jesum. 82. Sed occurrit aliud quod obsistat: Joannes enim quando commemoravit non in monte ab undecim, sed ad mare Tipiscantibus uisum esse dominum, hoc iam tertio. inquit, manifestatus est Iesus discipulis, cum resurrexisset a mortuis. si autem acceperimus intra illos octo dies, antequam Thomas eum uidisset, ab undecim quibusque discipulis dominum uisum, non erit hoc ad mare Tiberiadis tertio manifestatum esse, sed quarto. quod quidem cauendum est, ne quis existimet tertio Iohannem dixisse, tamquam tres solae factae fuerint manifestationes eius; sed hoc intellegendus est ad numerum dierum rettulisse, non ad numerum ipsarum manifestationum nec continuorum dierum, sed per interualla, sicut idem ipse testatur. nam primo ipso die resurrectionis suae, ex
Abbreviated transcription (Latin):
iam tunc apostoli uocabantur sed discipulos illic undecim. sed nonsoli¬
crant. fuisse exmulto numero discipulorum. soli quippe ad huc uoca¬
bantur a postoli illiundecim. sed non soli erant discipuli potest ergo fieri
ut non omnes sed aliqui eorũ ibi fuerint. aluuero discipuli cum eis ita ut un¬
dccim complerentur acsinonibi fiusse thomã. quo post illos dies octo pri¬
primo dnm̃ uidit: Marcus qui ppe quando illos undecim commemo¬
rauit. uonut cumque undecim sed illis inquit undecim apparuit Lucas
&iam. regressi sunt inquit hierusalem & inuenerunt congregatos unde¬
cim & eos quicũ ipsis erant. & istendit illos undecim hoc est a postolos fuis¬
se: nam cũ adiunxit & eos quicum ipsis erant. satis utiq: declarauit¬
& eminentius illos undecim appellatos cum quibus erant c&eri ac ꝑ
hoc illi intelleguntur quiiam uocabantur a postoli: hoc proinde fier

Expanded text:
iam tunc apostoli uocabantur, sed discipulos illic undecim iam tunc apostoli uocabantur, sed discipulos illic undecim fuisse ex multo numero discipulorum. soli quippe adhuc uocabantur apostoli illi undecim, sed non soli erant discipuli. potest ergo fieri, ut non omnes, sed aliqui eorum ibi fuerint, alii uero discipuli cum eis ita, ut undecim conplerentur, ac sic non ibi fuisse Thomam. qui post illos dies octo primo dominum uidit. Marcus quippe, quando illos undecim memorauit, non utcumque undecim, sed illis, inquit, undecim apparuit. Lucas etiam: regressi sunt, inquit, Hierusalem et inuenerunt congregatos undecim et eos qui cum ipsis erant. et iste ostendit illos undecim, hoc est apostolos fuisse. nam cum adiunxit: et eos qui cum ipsis erant, satis utique declarauit eminentius illos undecim appellatos, cum quibus erant ceteri, ac per hoc illi intelleguntur qui iam uocabantu
Abbreviated transcription (Latin):
est : dam in hierusalem uisum esse inicio noctis. lucas &hannes aꝑtissime
consonant: marcus autem non aꝑte: quando ergo uiderunt dñm inga¬
lilea non secundũ id quod dicit iohannes admare tiberiadis. tunc enim
septem fuerunt & piscantes inuentisunt: sed secundũ id quod dicit matthe¬
us ubierant undecim in montequo eos secundum predictionem angeli iħs
precesserat: namita narrare appar&. quod illic eum repperierint. qui¬
autiq: secundum constitutũ precesserat. nonergo ipso die quo resurrex
neque in consequentib octo diebus. post quos dicit iohannes discipulis ap¬
paruisse dñm ubieum primo uidit thomas. qui eum uderat die resur¬
rectionis eius Nam utiq suntra eosdem octo dies eum in monte galileȩ
iam illi undecim uiderant. quomodo post octo dies eum primum uidit
thomas. qui in illis undecim fuerat: nsiquis dicat non illos undecim qui

Expanded text:
est; nam in Hierusalem uisum esse eo die initio noctis Lucas et Iohannes apertissime est; nam in Hierusalem uisum esse eo die initio noctis Lucas et Iohannes apertissime consonant, Marcus autem non aperte. quando ergo uiderunt dominum in Galilaea? non secundum id quod dicit Iohannes ad mare Tiseptem fuerunt, et piscantes inventi sunt: sed secundum id quod dicit Matthaeus, ubi erant undecim in monte, quo eos secundum praedictionem angeli Jesus praecesserat. Nam ita narrare apparet, quod illic eum repererint, quia utique secundum constitutum praecesserat. Non ergo ipso die quo resurrexit, neque in consequentibus octo diebus, post quos dicit Joannes discipulis apparuisse Dominum, ubi eum primo vidit Thomas, qui eum non viderat die resurrectionis ejus. Nam utique si intra eosdem octo dies eum in monte Galilaeae jam illi undThomas, qui in illis undecim fuerat? nisi quis dicat non illos undecim, qui
Abbreviated transcription (Latin):
do id futurum ess& utrum anprimũ anitquã alibi abeis iusus essa an
postea quam cum alicubi &dam preter galileam uidissent. idq ipsum qd
discipulos mattheus dicit isse ingalileam in montem. non exprimit diem.
nec narrandi or dincm itic contexit. ut necessitatem ingerat nihil aliud in¬
tellegendi quam hoc primitus factum. xon ad uersatur quidem narra¬
tonibus c&erum & dat eis intellegendis atq ꝑcipiendis locum: uerũ
tamen quod dñs onub primũ sede monstraturus erat. sed ingalileam ubi
necesstorio postea uisus est seuidendum mandauit: & ꝑ angelũ dicentem
fratribus meis ut eant igalileam ibime uidebunt : quem uis fidelem
facit intentum ad querendum. in quomisterio dictum intellegatur: sed pͥ¬
us considerandum est quando &tam corporaliter ingalilea uideri potũ¬
erit : dicente mattheo. undetim autem discipuli abierunt ingalileam

Expanded text:
do id futurum esset, utrum quam primum, antequam alibi ab eis uisus esset, an, do id futurum esset, utrum quam primum, antequam alibi ab eis uisus esset, an, posteaquam eum alicubi etiam praeter Galilaeam uidissent, idque ipsum, quod discipulos Mattheus dicit isse in Galilaeam in montem, non exprimit diem nec narrandi ordinem ita contexit, ut necessitatem ingerat nihil aliud intellegendi quam hoc primitus factum, non aduersatur quidem narrationibus ceterorum et dat eis intellegendis adque accipiendis locum. uerum tamen quod dominus non ubi primum se demonstraturus erat, sed in Galilaea, ubi necessario postea uisus est, se uidendum mandauit et per angelum dicentem:fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me uidebunt, quemuis fidelem facit intentum ad quaerendum, in quo mysterio dictum intellegatur. Sed prius considerandum est, quando etiam corporaliter in Galilaea uideri potuerit dicente Mattheo: undecim autem discipuli abierunt in Galilaea
Abbreviated transcription (Latin):
uero uisum adiscipulis dnm̃ postresurrectionem nusquam commemorans.
uchementer cogunt querere. quẽ ad modum dictũ sit: ecce precedit uos ix
galileam. ibi eum uidebitis: Nam &ipse mattheus siomnino non dicer&
undecim discipulos abisse in montem ingalileam. ubi constituerat eis iħs.
& illic eum uidisse atque adorasse: Mihil exhac predicatione com pletũ
adlitteram putaremus. sed totum figurata significatione predictum.
sicut illud secundum lucã Ecce hodie & cras cicio dęmonia & sanitates fa¬
cio & tertio consum mabor. quod ad litteram certum est non esse conple¬
tum: Item siangelus dixiss& precedit uos ingalilȩam. ibi primũ eum ui¬
debitism. aut ibitantum eum uidebitis: aut nonnisi ibi eum uidebitis. coe¬
ris euangelistis mat̾theus sine dubio repugnar& Cum ergo dictum est
eccc precedit uos ingalileam ibi eum uidebitis : acc expresum est quan¬

Expanded text:
uero uisum a discipulis dominum post resurrectionem nusquam commemorans uero uisum a discipulis dominum post resurrectionem nusquam commemorans uehementer cogunt quaerere, quemadmodum dictum sit: ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. nam et ipse Mattheus si omnino non diceret undecim discipulos abisse in montem in Galilaeam, ubi constituerat eis Iesus, et illic eum uidisse adque adorasse, nihil ex hac praedictione conpletum ad litteram putaremus, sed totum figurata significatione praedictum, sicut illud secundum Lucam: ecce hodie et eras eicio demonia et sanitates perficio et tertia die consummabor, quod ad litteram certum est non esse conpletum. item si angelus dixisset: praecedit uos in Galilaeam, ibi primum eum uidebitis\' aut \'ibi tantum eum uidebitis\' aut \'nonnisi ibi eum uidebitis, ceteris euangelistis Mattheus sine dubio repugnaret; cum uero dictum est: ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nec expressum est, quan
Abbreviated transcription (Latin):
tes eos in nomine patris & filui& sps scĩ : docentes eos seruare omnia quȩ cũq
mandaui uobis & ecce ego uobiscũsum omnibus diebus. usq ad consum¬
ationem seculi itamaxtheus clausit euangelium suum. ac ꝑ hocsi alioꝵ
considerate narrationes ad diligentiorem in quisitionem non com plerent.
nihilaliud arbi tremur. nisidnm̃ post resurrectionem nusquã pret̃
ingalilea primũ esse adis cipulis uisum: item simarcus deilla prenun¬
ciatione angeli tacuiss&. poss& cuiquam putari mat̾theũs ideo dixisse dis¬
cipulos abisse ingalileam in montem. atque ibi adorasse dnm̃. ut im ple¬
tum uideretur quod ipse ꝑ euangelium mandatum ac prenunciatum
esse narrauerat: xunc autẽ & lucas. ac iohannes. satis lucide manifestant
ipso die resurrectionis cius uisum esse dnm̃ in hierus alem adiscipulis suis.
unde ita logeest galilea. ut uno die ab eis utroq loco uideri non poss&
& macus illam quidem predicationem angeli similiter narrans. ingalilea

Expanded text:
ruare omnia quaecumque mandaui uobis. et ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. ita Mattheus clausit euangelium suum. Ac per hoc, si aliorum consideratae narrationes ad diligentiorem inquisitionem non conpellerent, nihil aliud arbitraremur nisi dominum post resurrectionem nusquam praeter in Galilaea primum esse a discipulis uisum. item, si Marcus de illa praenuntiatione angeli tacuisset, posset cuiquam putari Mattheus ideo dixisse discipulos abisse in Galilaeam in montem adque ibi adorasse dominum, ut impletum uideretur quod ipse per angelum mandatum ac praenuntiatum esse narrauerat. nunc autem et Lucas ac Iohannes satis dilucide manifestantes ipso die resurrectionis eius uisum esse dominum in Hierusalem a discipulis suis, unde ita longe est Galilaea, ut uno die ab eis utroque loco uideri non posset, et Marcus illam quidem praedictionem angeli similiter narrans, in Galilaea
Abbreviated transcription (Latin):
minauit: lamnuno querendũ est quando primum uisus sit addiscipu¬
lis ingalilea quia & hoc quod tercio narrat iohannes ingalilea factum ẽ
admare tiberiadis: quod facile iid&. qui recolit illud miraculum de
panibus quinq: : quodita narrare incipit idem iohannes. posthaec abut
iħs trans mare galileȩ tiberiadis. ubi autem putari potest primum adis¬
cipulis post resurrectionem uideri debuisse nisi ingalilea. si recolan¬
tur uerba illius angeli. qui secundum mat̾thcum uenientib ad mo¬
num̃tũ mulierib italoquitur. nolite timcreuos scioenim quod ilm̃¬

Expanded text:
minauit.- Iam nunc quaerendum est, quando primum uisus sit a discipuminauit.- Iam nunc quaerendum est, quando primum uisus sit a discipulis in Galilaea, quia et hoc quod tertio narrat Iohannes in Galilaea factum est ad mare Tiberiadis, quod facile uidet qui recolit illud miraculum de panibus quinque, quod ita narrare incipit idem Iohannes: post haec abiit Iesus trans mare Galilaeae Tiberiadis. ubi autem putari potest primum a discipulis post resurrectionem uideri debuisse nisi in Galilaea. si recolantur uerba illius angeli, qui secundum Mattheum uenientibus ad monumentum mulieribus ita loquitur: nolite timere uos; scio enim, quod I
Abbreviated transcription (Latin):
marcus commemorat ad uinctis &iam consequenter illis uerbis uel dis¬
cipulorum uel ipsius quȩ com memorantur in actibus a postolorum er¬
dendũ est ad sumptum dnm̃ incȩlum quad ragesimo scilic& die post
diem resurrectionis cius: iohannes autem quam uis fateatur multa se
pretermi sisse quȩ fecit iłis: uoluit tamen &iam terciam eius repre¬
sentationem discipulis post resurrectionem factam com memorare
admare tyberiadis septem scilic& discipulis. p&ro. thomȩ. natha¬
eli & filus rebede & aliis duobus quos nominatim non ex pressit cũ
piscarentur. quando issucuis r&ra mittentes indexterã partem. ex¬
traxerunt magnos pisces centũ quinquagontatris: quando &iam
p&rum ter intergauit utrum ab illo a maretur & ei pascendas commen¬
dauit oues suas & decius ipsius passione prȩdixit. & deipso iohanne ait
sic cum uolomanere donec ueniam. ad huc hannes euangelium suum ter¬

Expanded text:
Marcus commemorat, adiunctis etiam consequenter illis uerbis uel disMarcus commemorat, adiunctis etiam consequenter illis uerbis uel discipulorum uel ipsius, quae commemorantur in actibus apostolorum, credendum est adsumtum dominum in caelum, quadragensimo scilicet die post diem resurrectionis eius. Iohannes autem, quamuis fateatur multa se praetermisisse quae fecit Iesus, uoluit tamen etiam tertiam eius repraesentationem discipulis post resurrectionem factam commemorare ad mare Tiberiadis, septem scilicet discipulis, Petro, Thomae, Nathanaheli, filiis Zebedaei et aliis duobus quos nominatim non expressit, cum piscarentur, quando iussu eius retia mittentes in dextram partem extraxerunt magnos pisces centum quinquaginta tres, quando etiam Petrum ter interrogauit, utrum ab illo amaretur, et ei pascendas commendauit oues suas et de eius ipsius passione praedixit et de ipso Iohanne ait: sic eum uolo manere, donec ueniam. ad hoc Iohannes euangelium suum ter
Abbreviated transcription (Latin):
est eis adꝰsũptus est inclum & sedit ad extris dĩ: Illi autem profecti p̃di¬
cauerunt utique dño cooperante & sermonem confirmante sequentib
signis: cumergo dicit. & dñs quidem postquã. locutus ẽ eis ad suptus ẽ ia
lum satis uidetur ostendere nouissimũ cum illis in terra hunc eum habuis¬
se sermonem: quamuis non omnino adid coartare uideatur: non enĩ
it postquam łocutus est cis. sed post quam locutus est cis. unde ad mittit
sinecessitas coger& non istam fuisse nouissimam locutionem nec istũ
fuisse nouissimũ diem. quod eis in terra presens fuit: sed adomã quecũ
eis omnibus illis diebus locutus ẽ. posse ꝑtinere quod dictum est. post qua
locutus ẽ eis ad sũptus est incelum sed quia ea quȩ supra diximus ma
suadent hunc nouissimũ diem fuisse quem ut intellegantur undetim
quithoma absente decem fuerunt ideo post hanec locutionem quam

Expanded text:
est eis adsumptus est in caelum et sedit a dextris Dei illi autem profecti praediest eis adsumptus est in caelum et sedit a dextris Dei illi autem profecti praedicaverunt ubique Domino cooperansignis. cum ergo dicit: et dominus quidem, postquam locutus est eis, adsumtus est in caelum, satis uidetur ostendere nouissimum cum illis in terra hunc eum habuisse sermonem, quamuis non omni modo ad id coartare uideatur. non enim ait \'postquam haec locutus est eis\\ sed: postquam locutus est eis, unde admittit, si necessitas cogeret, non istam fuisse nouissimam locutionem nec istum fuisse nouissimum diem, quo eis in terra praesens fuit, sed ad omnia quae cum eis omnibus illis diebus locutus est posse pertinere quod dictum est: postquam locutus est eis, adsumtus est in caelum. sed quia ea quae supra diximus magis suadent hunc nouissimum diem fuisse, quam ut intellegantur undecim, qui Thoma absente decem fuerunt, ideo post hanc locutionem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nem secutus ait idem marcus: & dixiteis cuntes in mundum uniuersum
predicate euangelium omni creaturao: qui crediderit & baptiza¬
tus fuerit. saluus erit: quiuero non crediderit. condempnabitur:
hoc ergo predicaturi qũo qui non crediderit condempnabitur: cum
idutiq crediderit quod nonuidit. nonĩpsi primitus fuerant ob iurgan¬
di. quod antequam dnm̃ uidissent. non crediderunt eis quibus prius ap¬
ruiss& hanc autem nouissimã fuisse corporaliter in terra representio¬
nem dnĩ apostoli s. &iam illud ad mon& ut credamus quodita sequit᷑
idem marcus: signa autẽ cos qui crediderint. haec sequentur: in nomine
meo demonia ecient. linguis loquentur nouis. serpentes tollent. & si
mortiferũ quodbi berint non cos nocebit suꝑ egrotos manus inponent.
& benehabebunt: deinde sub iungit & dñs quidem  postquã locutus

Expanded text:
nem secutus, ait idem Marcus: Et dixit eis: Euntes in mundum universum, nem secutus, ait idem Marcus: Et dixit eis: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae: qui crediderit tus fuerit, salvus erit; qui vero non crediderit, condemnabitur. Hoc ergo praedicaturi, quoniam qui non crediderit condemnabitur, cum id utique non crediderit quod non vidit; nonne ipsi primitus fuerant objurgandi, quod antequam Dominum vidissent, non crediderunt eis quibus prius apparuisset? 77. Hanc autem novissimam fuisse corporaliter in terra repraesentationem Domini Apostolis etiam illud admonet ut credamus, quod ita sequitur idem Marcus: Signa autem eos qui crediderint, haec sequentur: in nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis: serpentes tollent, et si mortiferum quid biberint non eos nocebit super aegrotos manus inponent et bene habebunt et Dominus quidem postquam locutus
Abbreviated transcription (Latin):
prius inde exisse thomam & postea dnm̃ intrasse. marcus autem quidic̃
nouissime recumbentib indecim apparuit. &iam thomã illie fuisse
cogit fateri. Misi forte quamus uno absente. undecim tamen uoluit ap¬
pellare quia eadem tunca postolica soci&as hoc numero nun pͣatur. ante¬
iuã matthias in locum uidae subrogar&ũr. Aut si hoc durum est sic acci¬
pere illud ergo accipiamus. post multas demonstrationem eius quibus ꝑdi¬
es xl discipusis presentatus ẽ. eum &iam nouissime recum bentib illis un¬
decim apparuisse idest ipso quadragesimo die : & quõiam erat abeis ascen¬
surus est incęlum hoc eis illodie maxime ex probare uoluisse. quia hi ꝗ
uderant eum resurrexisse non crediderant. antequam ipsieum uide¬
rent : cum utiq: post ascensionem suam predicantib illis euangelium. &iam¬
gentes quodꝰ uiderunt fuerant craediturae: postillam qui ppe ex probracio¬

Expanded text:
prius inde exisse Thomam et postea dominum intrasse. Marcus autem, qui dicit: prius inde exisse Thomam et postea dominum intrasse. Marcus autem, qui dicit: nouissime recumbentibus illis undecim apparuit, etiam Thomam illic fuisse cogit fateri. nisi forte quamuis uno absente undecim tamen uoluit appellare, quia eadem tunc apostolica societas hoc numero nuncupabatur, antequam Matthias in locum Iudae subrogaretur. aut si hoc durum est sic accipere, illud ergo accipiamus, post multas demonstrationes eius, quibus s suis praesentatus est, eum etiam novissime recumbentibus illis undecim apparuisse, id est, ipso quadragesimo die; et, quoniam jam erat ab eis ascensurus in coelum, hoc eis illo die maxime exprobrare voluisse, quia his qui viderant eum resurrexisse non crediderant, antequam eum ipsi viderent, cum utique post ascensionem suam praedicantibus illis Evangelium, gentes quae non viderunt, fuerant crediturae. Post illam quippe exprobratio
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. steuit in medio erũ dñf&ait illis pax uobiscum. sicut lucas &iohannes¬
ses autem clausȩ erant cum adeos intrauit. quod solus iohannes commemorat
uerbis itaq: dñi quȩ tunc eum locutũ esse discipulis lucas iohannesq dixerunt
iterponitur & illa exprobracio dequa marcus dicit. quod non credi derint eis
qui eum resurrexisse uiderant: sed hoc rursus mou&. quomodo discum benti¬
bus undecim aitapparuisse marcus. sullud tempus est diei dominici iam noc¬
is inicio quod lucas iohannesq meminerunt: A parte quippe iohannes
dicit non cumeis tunc fuisse a postolum thomã quemcredimus exisse in¬
de antequam dñs ad cos intrar& postea quam illi duo redeuntes dccastell
cumipsis undecim conlocuti sunt. sicut apud lucam inuenitur sed lucas
insua narratione dat locum. quo possit intellegi dum haec. loquerentur

Expanded text:
tibus stetit in medio eorum dominus et ait illis: pax uobiscum, sicut Lucas et Iohannestibus stetit in medio eorum dominus et ait illis: pax uobiscum, sicut Lucas et Iohannesres autem clausae erant, cum ad eos intrauit, quod solus Iohannes commemorat. uerbis itaque domini, quae tunc eum locutum esse discipulis Lucas Iohannesque dixerunt, interponitur et illa exprobratio, de qua Marcus dicit, quod non crediderint eis qui eum resurrexisse uiderant. Sed hoc rursus mouet, quomodo discumbentibus undecim dicit apparuisse Marcus, si illud tempus est diei dominici iam noctis initio, quod Lucas Iohannesque meminerunt. aperte quippe Iohannes dicit non cum eis tunc fuisse apostolum Thomam, quem credimus exisse inde. antequam dominus ad eos intraret, posteaquam illi duo redeuntes de castello cum ipsis undecim conlocuti sunt, sicut aput Lucam inuenitur. sed Lucas in sua narratione dat locum, quo possit intellegi, dum haec loquerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
reman& igitur ut intellegamus cundem diem resurrettionis eius idestu¬
nam sabbati quando cum post diluculum uidit maria & aliac cumilla
mulieres quando &iam p&rus quando & illiduo quorũ erat unus elcopas
quos uid&ur &iamidem marcus commemorare. quando iam feurcanoe dep
isse & ideo dixisse nouissime. qui aipso die hoc nouissimum fuit da
incipiente nocturno tempore postea quam illi dadstello ubieum infractio¬
ne panis agnouerant redierunt in hierusalem. & inuenqr sicut dicit lucas
illis undecim & eosqui cũ illis erant iam loquentes desurrectione dni. & quod
uisum fuerit p&ro : quibus ipsi narrauerunt quod inuia gestum erat. &
quomodo eum cognouerint infractione panis: sederant utiq ibi noncre
dentes unde uerum est quod marcus dicit. Mec illis crediderunt: His ergo
iam sicut marcus dicit discũbentib. & ad huc inde sicut lucas dicit loquen

Expanded text:
remanet igitur, ut intellegamus eundem diem resurrectionis eius, id est uremanet igitur, ut intellegamus eundem diem resurrectionis eius, id est unam sabbati, quando eum post diluculum uidit Maria et aliae cum illa mulieres, quando etiam Petrus, quando et illi duo, quorum erat unus Cleopas. quos uidetur etiam idem Marcus commemorare, quando iam circa noctem isse et ideo dixisse nouissime, quia ipso die hoc nouissimum fuit iam incipiente nocturno tempore, posteaquam illi de castello, ubi eum in fractione panis agnouerant, redierunt in Hierusalem et inuenerunt. sicut dicit Lucas, illos undecim et eos qui cum illis erant iam conloquentes de resurrectione domini et quod uisus fuerit Petro, quibus et ipsi narrauerunt quod in uia gestum erat et quomodo eum agnouerunt in fractidentes: unde verum est quod Marcus dicit, Nec illis crediderunt. His ergo jam, sicut Marcus dicit, discumbentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
numentũ apparuit. & inde redeuntibus in itinere occurrit: xamita oi¬
texit narrationem idem marcus cũ com memorasset breuiter deduobus illis
quibus apparuit inuillam euntibus. quod nunciassent c&eris. nec illis ere¬
ditum essa : nouissime in quid recumbentib illis undecim apparuit. expro¬
brans incredulitatem illorũ & duciam cordis. quihi qui uiderant euitpa¬
surrexisse non crediderant quo modo ergo nouissime quasiuam ultra euaa
nonuiderint : nouissimum quippe illud est quod dnm̃ apostoli interra uide¬
runt quando ascendit incelum quod factũ est quadragesimo die poste
uis resur rectionem: num quid mamtunc ex probaturus erat quod non erur¬
dissent eis quieum uiderant resurrexisse. quando iam & ipsi post sesur¬
rectionem tocienseum inderant. & maxime ipso die resurrectionis eius
id est una sabbatiiam circa noctem silucas iohannesquȩ commemorant

Expanded text:
numentum apparuit et\' inde redeuntibus in itinere occurrit. nam ita connumentum apparuit et\' inde redeuntibus in itinere occurrit. nam ita contexit narrationem idem Marcus, cum commemorasset breuiter de duobus illis, quibus apparuit in uillam euntibus, quod nuntiassent ceteris nec illis creditum esset: nouissime, inquit, recumbentibus illis undecim apparuit et exprobrauit incredulitatem illorum et duritiam cordis, quia his qu-l uiderant eum resurrexisse non crediderant. quomodo ergo n\'ouissime, quasi iam ultra eum non uiderint nouissimum quippe illud est, quo dominum apostoli in terra. uiderunt, quando ascendit in caelum, quod factum est quadragensimo die post eius resurrectionem. num quidnam tunc . exprobraturus erat, quod non credidissent eis qui eum uiderant resurrexisse, quando iam et ipsi post resurrectionem totiens eum uiderant et maxime ipso die resurrectionis eius, id est una sabbati iam circa noctem, sicut Lucas Iohannesque commemorant?
Abbreviated transcription (Latin):
ihs quiaui distime credidisti beati qui non uiderunt & crediderunt: han
scđm dñi uisionem erga discipulos factam id est quã secundo loco iohan¬
nes commemorat apud marcũ possemus agnoscere breuiter eam sicuti ad¬
sol& ꝑstringentem : nisi mouer& quod ibi aitꝰ nouissime recumbentibus illis
undecim apꝰparuit nonideo qui aiohannes tacuit recumbentes. potuit hoc
pretermittre : sed quiaiste dixit nouissime quasi ultra iam non eis apparuer
cum ad huc iohannes terciam sit eius narratus demonstrationem ad mare tiben¬
adis : deinde quod dicit idem marcus ex probrans illis incredulitatem illorũ
& duriciam cordis quiahi qui uiderant eum resurrexisse non crediderant. eil¬
lis uidelic& duobus quibus inuillã cuntibus apparuit postea quã resurr
& paro cui primitus eum appariusse apudlucam uestigatum est. fortas se
& mariȩ magdalenȩ & aliis mulicribus quȩcũ illa erant. quando eis & admo¬

Expanded text:
Iesus: quia uidisti, credidisti; beati qui non uiderunt et crediderunt. hanc secundam domini uisionem erga discipulos factam, id est quam secundo loco Iohannes commemorat, aput Marcum possemus agnoscere breuiter eam, sicuti adsolet, perstringentem, nisi moueret, quod ibi ait: nouissime recumbentibus illis undecim apparuit, non ideo quia Iohannes tacuit recumbentes - potuit enim hoc praetermittere —, sed quia iste dixit: nouissime, quasi ultra iam non eis apparuerit, cum adhuc Iohannes tertiam sit eius narraturus demonstrationem ad mare Tiberiadis; deinde, quod dicit idem Marcus, exprobrans illis incredulitatem illorum et duritiam cordis, quia his qui uiderant\' eum resurrexisse non crediderant, illis uidelicet duobus, quibus in uillam euntibus apparuit, posteaquam resurrexit, et Petro, cui primitus eum apparuisse aput Lucam inuestigatum est, fortasse et Mariae Magdalenae et aliis mulieribus, quae cum illa erant, quando eis et ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
regem facere. solus fugit in montem: Quarenihil mihi aliud
uid&cur animam racionalem com monere uoluisse. Misieos enos¬
trȩ menti narrationi que regnare quod est in ex celsis. culla cum¬
nesterubus cooriuimoneUature solus quia unicus patri : hodautẽ
iimtciuni dcorsum repentes carnales hominci fugie p qua uaddcsab¬
hone est norde illos ceipso fugio in monton quisegnumaus  qrst¬
noua do hoo equiribant : Unde & alibi dicit regnum incũ non eͦt de
unidolaoc ueqduc &iam hoc nisi iohannes ipse commemnorae uola
cabmbos decleri binorte post miraculun dequinquo panibus fscauei
cum his dinuribus paululum remoratus donecmnare transissentt qu¬
duicombulanu supaquas: continuo rursus se in uerbum dan Ecollit qu
quamn praghumo: qua prolicum qua diu suꝑnuaa er ea celsum exhocca¬
Genne, pasus exortum cum dixissa turbis amea amendico uobro
quaritis me cronquia sigra ui distis sed quia elistis detconbus & saci

Expanded text:
regem facere, solus fugit in montem. qua in re nihil mihi aliud regem facere, solus fugit in montem. qua in re nihil mihi aliud uidetur animam rationalem commonere uoluisse, nisi eo se nostrae menti rhominibus communione naturae, solus, quia unicus Patri: hoc autem mysterium deorsum repentes carnales homines fugit, quia valde sublime est, unde illos et ipse fugit in montem, qui regnum eius terreno animo requirebant, unde et alibi dicit: regnum meum non est de hoc mundo. neque etiam hoc nisi Iohannes ipse commemorat uolatab illo itidem monte post miraculum de quinque panibus factum, cum isdem tribus paululum remoratus, donec mare transissent, quando ambulauit super aquas, continuo rursus se in uerbum domini attollit, quam magnum, quam prolixum, quam diu supernum et excelsum, ex occasione panis exortum, cum dixisset turbis: amen, amen dico uobis, quaeritis me, non quia signa uidistis, sed quia edistis de panibus et s
Abbreviated transcription (Latin):
querebant eum uidȩi inter ficere. quianon solum soluebat sabb¬
tum sed & patrem suum dicebat dm̃. a equalem se faciens dõ: ubi satis
ostenditur. quã non usitate sicut solent scĩ homines dicere dixerit p¬
trem suum dm̃. sed quod cisit aequalis insinuans: quippe paulo supe¬
rius dixerat eis. desab bato calomniantibus: pater meususq mo¬
do operatur. & ego operor : ibi exarser̃. nonquia patrem suum
dicer& dñm. sed quod ei aequalis uell& intellegi dicendo: pa¬
ter meus usq modo operatur. & ego operor: consequens esse
osten dens. ut quod pater operatur .&. filius operetur. quia pater
sinefilio monoperetur: ibienim & paulo anteait. iam illis obhoc
iras centib : quȩ cum quae enim ille fecerit. haec & filius similiter
facit: In detandem descendit iohannes ad illos tres cum eodem
dd̃o interra gradientes. ut quin quae milia. panibus quinquae pa¬
cantur : ubitamen solus commemorat. quod cum uellent cum

Expanded text:
quaerebant eum Iudaei interficere, quia non solum soluebat sabbquaerebant eum Iudaei interficere, quia non solum soluebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat deum aequalem se faciens deo. ubi satis ostenditur, quam non usitate, sicut solent sancti homines dicere, dixerit patrem suum deum, sed quod ei sit aequalis insinuans; quippe paulo superius dixerat eis de sabbato calumniantibus: pater meus usque modo operatur, et ego operor. ibi exarserunt, non quia patrem suum diceret deum, sed quod ei aequalis uellet intellegi dicendo: pater meus usque modo operatur, et ego operor, consequens esse ostendens, ut, quoniam pater operatur, et filius operetur, quia pater sine filio non operatur. ibi enim et paulo ante ait iam illis ob hoc irascentibus: quaecumque enim ille fecerit, haec et filius similiter facit. Inde tandem descendit Iohannes ad illos tres cum eodem domino in terra gradientes, ut quinque milia panibus quinque pascantur, ubi tamen solus commemorat, quod, cum uellent eum