comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nue᷑ in t̾ra ñ habitat: s ꝑ loca altiora telas quasdã tenuissima uiscerũ digestione contex̃. sic̃ &
a quibusdã uermib sericũ dr̃ exfilari. Huic gͦ exiguo corpusculo recte conũsi & afflicti a
cõꝑat᷑: qui longiꝰ obseruationib: uigilusq fatigatꝰ. t̃rena deserens subtilissimas oꝑationes iur¬
tutũ. diuino timore tabefactꝰ efficit. Post hȩc reũtit᷑ ad illud suȩ ꝓpositionis iniciũ : quia
et increpet᷑. licet tabefiat tam̃ fragilitate humanitatis diũ sarũ rerũ uarietate confun
Sed ab hac ꝑturbatione ille solus excipit᷑ : qui ad diuinã contẽplationẽ pura m̃te tranffert᷑
suis ut possumꝰ. ũsib:q: reddamꝰ. Propositio eiꝰ ẽ : quaqua in imagmẽ di ãbulet homo tam̃ ua¬
ne conturbabit̃. Probatio ꝓpositionis Thesauritat & ignorat cui congregat ea. Seqͥt᷑ assũptio :¬

Expanded text:
tenue, in terra non habitat, sed per loca altiora telas quasdam tenuissimas viscerum digestione contexit; sicut et tenue, in terra non habitat, sed per loca altiora telas quasdam tenuissimas viscerum digestione contexit; sicut et a quibusdam vermibus sericum dicitur exfilari. Huic ergo exiguo corpusculo recte conversi et afflicti anima comparatur, qui longis observationibus vigiliisque fatigatus, terrena deserens, subtilissimas operationes virtutum divino timore tabeficatus efficit. Post haec revertitur ad illud suae propositionis initium: quia licet increpetur, licet tabefiat, tamen fragilitate humanitatis diversarum rerum varietate confunditur. Sed ab hac perturbatione ille solus excipitur, qui ad divinam contemplationem pura mente transfertur. suis, ut possumus, versibusque reddamus. Propositio ejus est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabit
Abbreviated transcription (Latin):
Premissa causa deuotionis. idithun cõpetent̃ ueniã petit: ut qui p̃cepta secutꝰ fuerat o
reret᷑ audirxe. Plagȩ s̃ correptiones quȩ de flagello ueniunt: quib ꝓ nr̃is pęccatis iuftissime
uerberam̃ ipsas gͦ scissimꝰ uir desiderat amõueri : quȩ culpis debebant᷑ amissis. foras manꝰ
grauit̃ flagellat Et necesse erat que libet illũ deficere: que manꝰ excelsa ꝑcuteret. In in cre
pationib ꝓpt̃ iniqͥtatẽ corripiusti hominẽ : et tabescescere fecisti sic̃ araneã animã eiꝰ. ue¬
tam̃ uane conturbabit᷑ om̃is homo uiuens. hic pietas dñi euident̃ ostendit᷑: qui ñ dil
increpationes nisi ut homines corrigant᷑ Iniquitas quippe mortalũ more putredinis sine fi¬
ne uagaret᷑ : si eã medicinalis increpatio minime desecaret. Tunc enĩ conũtim᷑ : tẽ a mala tẽp¬
ione discedimꝰ : qͥando nos p̾ceptis dominicis argui posse sentimꝰ: Aranea uͦ corpus habet

Expanded text:
Praemissa causa devotionis, Idithum competenter veniam petit; ut qui praecepta secutus fuerat Domini, mereretur audiri. Plagae sunt correptiones quae de flagello veniunt, quibus pro nostris peccatis justissime verberamur. Ipsas ergo sanctissimus vir desiderat amoveri quae culpis debebantur admissis. Fortis manus graviter flagellat; et necesse erat quemlibet illum deficere, quem manus excelsa percuteret. Vehominem, et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus: verumtamen vane conturbatur omnis homo vivens. Hic pietas Domini evidenter ostenditur, qui non diligit increpationes, nisi ut homines corrigantur. Iniquitas quippe mortalium more putredinis sine fine vagaretur, si eam medicinalis increpatio minime desecaret. Tunc enim convertimur, tunc a mala intentione discedimus, quando nos praeceptis dominicis argui posse sentimus. Aranea vero corpus habet
Abbreviated transcription (Latin):
eũ culpis sequentib ñ reddamꝰ infensũ. deinde numerũ dierũ suoꝵ desiderat adũtere: ut euiden¬
tius appareret si eiꝰ conspectũ & iã corporeis oculis mereret᷑ aspicere. Addidit &iã: ut sciã qͥd
desit mͥ. Suo eñi finerecognito scire poterat qͥantũ usq ad aduentũ eiꝰ restare potuisset. Et
bene additũ ẽ. qͥd desit mͥ. qe reuera de esse sibi uidicabat ad uitã si eiꝰ ñ meruisset uidere p̃sen¬
tiã Sic magni ardoris illiꝰ desideriũ sermonis istiꝰ qualitate constat ex pressũ Ecce ueteres po

Expanded text:
eum culpis sequentibus non reddamus infensum. Deinde numerum suorum dierum desiderat advertere, ut evideneum culpis sequentibus non reddamus infensum. Deinde numerum suorum dierum desiderat advertere, ut evidentius appareret si ejus conspectum etiam corporeis oculis mereretur aspicere. Addidit etiam, ut sciam quid desit mihi. Suo enim fine recognito, scire poterat quantum usque ad adventum ejus restare potuisset. Et bene additum est, quid desit mihi; quia revera deesse sibi judicabat ad vitam, si ejus non meruisset videre praesentiam. Sic magni ardoris illius desiderium, sermonis istius qualitate constat expressum. Vers. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
mansueta inflãmatio motus inculpabilis festinatio moderata. Qua ꝓpt̃ uir iste scissimꝰ qđ ꝑ-¬
fectissimis accidit: & cõpetent̃ tacuit : & apte loquitꝰ ẽ Nã qͥ siluerat dolosis mimicis. ueraci dño
conscientiae lingua ꝓclamauit. Nec uacat qđ dic̃ lingua mea: hoc ẽ qua pura m̃te solebat d ño
nstceri & aduentũ eiꝰ studio pie dilactionis expetere. N otũ fac mͥ dñe finẽ meũ: & numer
dierũ meoꝵ quis ẽ ut sciã qͥd desit mͥ. Post illã tã magna patientiã & inuicti animi robur exi¬
miũ absurdũ ẽ credere sc̃m iuirũ desiderio huiꝰ uitȩ annoꝵ sibi notitiã postulasse : sed plenꝰ desi
isset ad illã scãm in carnationẽ qũã gestabat m̃te eiꝰ longeuitas ꝑuenire. Petit gͦ ut finẽ suũ
erit id ẽ. dñm saluatorẽ. Ipse enĩ ñr ẽ finis : ad qu̾e ꝑuenisse uita ẽ. nichilominꝰ sine fine. si.

Expanded text:
mansueta inflammatio, motus inculpabilis, festinatio moderata. Quapropter vir iste sanctissimus, quod perfectissimis accidit, et competenter tacuit, et apte locutus est. Nam qui siluerat dolosis inimicis, veraci Domino conscientiae lingua proclamavit. Nec vacat quod dicit, lingua mea, hoc est qua pura mente solebat Domino confiteri, et adventum ejus studio piae dilectionis expetere. Vers. 5. Notum fac mihi, Domine, finem meatientiam, et invicti animi robur eximium, absurdum est credere sanctum virum desiderio hujus vitae annorum sibi notitiam postulasse: sed plenus desidisset ad illam sanctam incarnationem, quam gestabat mente, ejus longaevitas penum Salvatorem. Ipse enim noster est finis, ad quem pervenisse vita est nihilominus sine fine; si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dus e Sed in primordus eiꝰ eccła loquit᷑ hoc ẽ. sponsa gelestis. mbra xp̃i fideliũ
mufatudo: demde uenit ad caput nr̃m dñm saluatorẽ: ut totiꝰ psalmi contertio¬
unt corpori congruent̃ aptetdiU+++ + damd¬
nima marratione grãs agit eecła quȩ uenit ex gentib qͥa de mundiistiꝰ ueae¬
noso merore libata ad noui testam̃ti meriuit gaudia ꝑuenire. Scła ipse dñs lo
it ꝓoe suomincarnatione & ustitiã suȩ p̃dicationis exponens. Ob hior patris auti¬
lui depcat᷑ ũt ꝑieula possit a uidȩis illata suꝑare: confundi postulans minucosi de lec¬

Expanded text:
dus est. Sed in primordiis ejus Ecclesia loquitur, hoc est sponsa coelestis, membra Christi, fidelium multitudo. Deinde venit ad caput nostrum Dominum Salvatorem, ut totius psalmi contextiouni corpori congruenter aptetur. Drima narratione gratias agit Ecclesia, quae venit ex gentibus: quia de mundi istius veternoso moerore liberata, ad Novi Testamenti meruit gaudia pervenire. Secunda ipse Dominus lotam Incarnationem et justitiam suae praedicationis exponens. Ob hoc Patris auxilium deprecatur, ut pericula possit a Judaeis illata devincere, confundi postulans inimicos, et laet
Abbreviated transcription (Latin):
du rigide s & immobiles : sic habent uiã petralẽ ubi ñ inqͥnatis s mundis pedib abula
t Et immisit in os meũ canticũ nouũ: ymnũ dõ nr̃o. Clidebunt multi & timebunt: et
spabunt in dño Suꝑiora psalmi ad illud ꝑtinent : qm̃ ds̃ humanũ genꝰ in mundi istiꝰ ȩ no¬
aꝑt didendo. et immisit inos meũ canticũ nouũ: id ẽ. noui testam̃ti scĩssimã p̃dication
Sei nouu benedicit᷑ qr in carnationẽ dñi corporeis oculis etas antea nulla consper. Dõ enĩ
nichil nouu ẽ q̃ ando ante constitutionẽ mundi dispensationis suȩ uniuersã p̾scuut. Ymnꝰ aut̃
grecus sermo ẽ id ẽ. laus carminũ lege cõposita. & q̃m ymni erant quos idolissuis &iã gen¬
tilitas ꝑsonabat: addidit dõ nr̃o: ut qualẽ rmniũ diceret. distincte potiussemꝰ aduertere

Expanded text:
odum rigidae sunt et immobiles, sic habent viam petralem, ubi non inquinatis, sed mundis pedibus ambulaodum rigidae sunt et immobiles, sic habent viam petralem, ubi non inquinatis, sed mundis pedibus ambulamisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro: videbunt multi et timebunt, et sperabunt in Domino. Superiora psalmi ad illud pertinent, quoniam Deus humanum genus in mundi istius coenote nunc aperit dicendo: Et immisit in os meum canticum novum, id est Novi Testamenti sanctissimam praedicationem. Sed novum bene dicitur, quia incarnationem Domini corporeis oculis aetas antea nulla conspexit. Deo enim nihil novum est, quando ante constitutionem mundi dispensationis suae universa praescivit. Hymnus autem Graecus sermo est, id est, laus carminum lege composita. Et quoniam hymni erant quos idolis suis etiam gentilitas personabat, addidit, Deo nostro; ut qualem hymnum diceret, distincte potuissemus advertere.
Abbreviated transcription (Latin):
deat᷑. Depcatio qͦq significat ut dictũ ẽ frequentissimã p̃oẽ : qm rarius orare ñ poterat quȩ
pefacuntbionũ :ita duplici ratione dñm dic̃ ꝓfutura concedere. Primũ ẽ. enĩ ut nos edu¬
cit de mundi istꝰ ꝓsundissima calamitate. cuiꝰ apte designata ẽ. maligna latitudo
lacus miseriȩ littiusq fetulentꝰ. Et ut exprimeret delictoꝵ crassitudinẽ corpulentiãq
addidit. qui in imolacꝰ continet᷑: ne peccata solis aquis cognosceres qũauis denfisi¬
mis comꝑata Nã sic̃ lutus laci fetidus atq grauis ẽ : ita & hominũ delicta limosa s. quȩ
& fȩtorib horrescunt: ⁊ grauitate de mergunt. Deinde. pedes nr̃os sup petra statuit. eũ
in xp̃i dñi iustionib abulamꝰ. Ipse ẽ em̃ nob̵ sp̃uał petra : qui mse fira ñ sinit demergi uesti¬
gia Et respice: qͥa sic̃ peccata uirtutib contraria s. ita ⁊ earũ uiae ꝓbant᷑ eẽ. dissimiles Illa

Expanded text:
deatur. Deprecatio quoque significat ut dictum est frequentissimam precem: quoniam rarius orare non poterat, quaet faciat bonum; ita duplici ratione Dominum dicit profutura concedere. Primum est enim, ut nos educat de mundi istius profundissima calamitate, cujus apte designata est maligna latitudo, lacus miseriae lutusque faecilentus. Et ut exprimeret delictorum crassitudinem corpulentam, lutum addidit, qui lacu continetur: ne peccata solis aquis cognosceres quamvis densissimis comparata. Nam sicut lutus laci fetidus atque gravis est, ita et hominum delicta limosa sunt, quae et fetoribus horrescunt, et gravitate demergunt. Deinde pedes nostros supra petram statuit, cum in Christi Domini jussionibus ambulamus. Ipse est enim nobis spiritualis petra, quae in se fixa non sinit demergi vestigia. Et respice quia sicut peccata virtutibus contraria sunt, ita et eorum viae probantur esse dissimiles. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
ad culpa. Qat sapientes ꝓdit: qđ grauissimos facꝰ qđ consiliũ nutrit qđ ipsũ qͦq eratisinũ es¬

Expanded text:
ad culpam, quod sapientes prodit, quod gravissimos facit, ad culpam, quod sapientes prodit, quod gravissimos facit,
Abbreviated transcription (Latin):
psenti uece illiꝰ regni secur tate suscepta P̾ rofessus e enĩ estuanti secura succendi qͥ se postu¬
bsbat imbre miscdiȩ tẽꝑari: sic̃ sup᷑ ipse de se dic̃. Concaluit cor meũ intra mei & in malitatiõe
mea cinaescet ignis. Merito gͦ hec refrigerari sibi petebat. qui tant desideru calore flugra¬
mera t Aadidit pruis qua eã id ẽ antequa de ista luce disecdã. & ãplus ñ endĩ uti qemboe
mundo ubn occators facinorib subuent᷑. dũ se a dño c̃uersionis accepta humilitate correerit
prie bert ẽ derito gͥ n se dicebat eẽ si se hab̾e cũ cletis ñ intellexerit portionẽ. coscroslor¬
c&e iucioꝵ transilitor egregius qͥanta nos beatissime institutionis sal ubritate cõmonut
int̃ blasphemos ⁊ iniquos hab̾e linguȩ tontinentiã: neria uitare certamina ras¬
grauissia moderatione cõprimere. Silentiũ ẽ. qͥppe ꝓbabile: qł nos minme ꝑdluctt

Expanded text:
senti vita, illius regni securitate suscepta. Professus est enim aestuante se cura succendi, qui se postulabat imbre misericordiae temperari; sicut supra ipse de se dicit: Concaluit cor meum intra me; et in meditatione mea exardescit ignis. Merito ergo hic refrigerari sibi petebat, qui tanti desiderii calore flagraverat. Addidit, priusquam eam, id est antequam de ista luce discedam. Et amplius non ero, utique in hoc mundo, ubi peccatorum facinoribus subvenitur, dum se a Domino conversionis accepta humilitate correxerinproprie beati est. Merito ergo non se dicebat esse, si se habere cum electis non intelligeret portionem. Conclusioce vitiorum transilitor egregius quanta nos beatissimae institutionis salubritate commonuit, inter blasphemos et iniquos habere linguae continentiam, noxia vitare certamina, rixasgravissima moderatione comprimere. Silentium est quippe probabile, quod nos minime perducit
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitas a diumitate collatar merito dr̃ hab̾e imaginẽ di: qm̃ ꝓ sp̃uali actuũ suoꝵ dis

Expanded text:
immortalitis a Divinitate collata, merito dicitur habere imaginem Dei: quoniam pro simmortalitis a Divinitate collata, merito dicitur habere imaginem Dei: quoniam pro s
Abbreviated transcription (Latin):
norat eui congregat ea. Qd uere sapientib mest. post quã ꝓbabilit̃ tacuit. & religio
quutꝰ ẽ uenit ad ordinẽ scđm. ubi qͥnqueꝑtito syllogismo ꝓbat. p̃ter dĩ sp̃e atq expecta¬
tionẽ. post primi hominis trans gressionẽ humanũ genꝰ uanitati eẽ. subiectũ. Sed dicendo
qũa quã. nescio qͥd amplũ. nescio quid insigne uult intelligi: qđ licet homo gestet. ta men
uanis desiderus occupat᷑ Sed qͥd sit istud excelsũ. c̃sequent̾ exponit: in imagine dĩ ãbulet
o.Imago dĩ ẽ. illa qũa homo in rerũ conditione suscepit: q ando dictũ ẽ Faciam
hominẽ: ad imaginẽ & similitudinẽ nr̃am. hec sententia sic nob̵ breuit̃ diuisa constabit.
si primit᷑ intelligamꝰ aliud ec̃ imaginẽ aliud similitudinẽ Imago quippe. habet simili
mo qui sic̃ dic̃ apłs. renouat᷑̃ de die in dic̃: in quo ẽ. intelligentia rationis. ⁊ ueritatis agnitio. et

Expanded text:
e sapientibus inest, postquam probabiliter tacuit, et religiose locutus est, venit ad ordinem secundum, ubi quinquepartito syllogismo probat praeter Dei spem atque exspectationem, post primi hominis transgressionem humanum genus vanitati esse subjectum. Sed dicendo, quanquam, nescio quid amplum, nescio quid insigne vult intelligi; quod licet homo gestet, tamen vanis desideriis occupatur. Sed quid sit istud excelsum consequenter exponit: In imagine Dei ambulet homo. Imago Dei est illa quam homo in rerum conditione suscepit quando dictum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Haec sententia sic nobis breviter divisa constabit, si primitus intelligamus aliud esse imaginem, aliud similitudinem. Imago quippe habet similitumo, qui, sicut dicit Apostolus: Renovatur de die in diem , in quo est intelligentia rationis, et veritatis agnitio, et
Abbreviated transcription (Latin):
tale surt de sidcriũ ciꝰ. ut ante dm̃ eẽ. mereret᷑ nã qui peccatis suis ueniã petr. qͥ ouiant¬

Expanded text:
Tale fuit desiderium ejus, ut ante DeTale fuit desiderium ejus, ut ante De
Abbreviated transcription (Latin):
indo acarnis iuciis caremꝰ & immissiones diabolicas uitra ñ patimꝰ Incuruatus si
a huimilia t᷑ sũ usquequaq rugiebã a gemitu cordis mei. Ipsa quidẽ uerba reperit:
sed uehem̃tiora facta s̃. dũ in uno uersiculo colligunt᷑ Possumꝰ enĩ curuari corpore.
& animo ñ humiliari : sed hic idõ utrũq coniunctũ ẽ. ꝗr multiplex calamitas libe¬
rũ nil relinquit. His &iã aliquid mauis adiecit usquequaq id ẽ ex om̃i parte ex
ini consideratione ut eũ copiosa calamitas undiq ꝓbaret ambisse. Seqͥt Rug¬
ba agemitũ cordis mei Rugire ꝓprie beluarũ ẽ. hic aut̃ ut gemitũ oftenderet for¬
tiore ipsis se cõꝑat qͥ ualidissimõ fremitu suũ uelle dedarant Et uide quid seͥtur
agemitui cordis mei. Vt uirtutẽ patientiȩ magnȩ monstraret : in gemitũ se asserit

Expanded text:
quando et carnis vitiis caremus, et immissiones diabolicas ultraquando et carnis vitiis caremus, et immissiones diabolicas ultra humiliatus sum usquequaque: rugiebam a gemitu cordis mei. Ipsa quidem verba repetit, sed vehementiora facta sunt, dum in uno versiculo colliguntur. Possumus enim corpore curvari, et animo non humiliari: sed hic ideo utrumque conjunctum est, quia multiplex calamitas liberum nil relinquit. His etiam aliquid majus adjecit: Usquequaque, id est ex omni parte, ex omni consideratione; ut eum copiosa calamitas undique probaretur ambiisse. Sequitur, Rugiebam a gemitu cordis mei. Rugire proprie belluarum est. Hic autem ut gemitum ostenderet fortiorem, ipsis se comparat, quae validissimo fremitu suum velle declarant. Et vide quod sequitur, a gemitu cordis mei; ut virtutem patientiae magnae monstraret, in gemitum se asserit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñs dies mei. Usq in finẽ siue t̾minũ uttȩ significat siue dñm saluatorẽ qͥa ta diui fi¬
nortes designat que ñ erant a crutiatib eiꝰ aliene i cuiꝰ cicatrices conputruisse referunt
hes int bec merediebat᷑ tristis & afflictus & qđ ẽ fidelib familiare nequaqũa de
mea Ninc erat qđ tota die contristabat᷑ : qr diabolus qͥ corpꝰ acceꝑat affligendũ non
cessabat& anima eiꝰ uana ima giatione fatigare. dic̃ enĩ uiciũ quo maxime humanala¬
berat infirmitas ut modo in oratione ꝓstrati suꝑfluas res uideam᷑ appeterȩ modo psal¬
odiã dicentes traena cogitemꝰ. Sed de nꝰta illusione qu̾a patim̃ sufficient dictũ ẽ inl¬
bro que de anima ꝓ nr̃a mediocritate conscripsimꝰ Sed cũ istud maxime contingere so¬
leat ociosis. dic̃ sibi qͦq ꝓuenise qͥ sanitatẽ corporis ñ habebat᷑ ut tanqua ciurtas obses¬
sa infestantib imimicis undiq pulsaretͣnã quauis caro diuersis frangeret᷑ angustus :

Expanded text:
finem, sive terminum vitae significat, sive Dominum Salvatorem: quia tandiu finoctes designat, quae non erant a cruciatibus ejus alienae, cujus cicatrices computruisse referuntur. Sed inter haec ingrediebatur tristis afflictus; et quod est familiare fidelibus, nequaquam de ie contristabatur, quia diabolus, qui corpus susceperat affligendum, non cessabat et animam ejus vana imaginatione fatigare. Dicit enim vitium, quo maxime humana laborat infirmitas: ut modo in oratione prostrati, superfluas res videamus appetere; modo psalmodiam dicentes terrena cogitemus. Sed de ista illusione quam patimur, sufficienter dictum est in libro quem de Anima pro nostra mediocritate conscripsimus. Sed cum istud maxime contingere soleat otiosis, dicit sibi quoque provenisse, qui sanitatem corporis non habebat; ut tanquam civitas obsessa infestantibus inimicis undique pulsaretur. Nam quamvis caro diversis frangeretur angustiis,
Abbreviated transcription (Latin):
borb p̾sa suꝑet Ego duri dñe miserere mei sana anima meã qm̃ peccaui t. Cũ tribula¬
tiones fideliũ diumno uidicio fieri cognouisseo eielamat pie trepidus ꝓpħa ut & ipse mise¬
ricordiã dñ consequat᷑ : qm̃ qui se peccasse cognouerat. tẽptationib tradi uire metuebat
Om̃e enĩ peccatũ morbus ẽ animarũ : quo crescente salus interioris hominis dissipat᷑
Sensit egritudinẽ suã. qui clamauit ad medicũ Sed intellectu erat sanꝰ dũ se cognouit
infirmũ. A nim̃a itaq suã sanari desiderat remissione scilicet peccatoꝵ : qua reuera sana

Expanded text:
 Ego dixi, Domine, miserere mei: sana animam meam, quia peccavi tibi. Cum tribulationes fidelium divino judicio fieri cognovisset, 140 exclamat pie trepidus propheta, ut et ipse misericordiam Domini consequatur; quoniam qui se peccasse cognoverat, tentationibus tradi jure metuebat. Omne enim peccatum morbus est animarum, quo crescente salus interioris hominis dissipatur. Sensit aegritudinem suam qui clamavit ad medicum, sed intellectu erat sanus, dum se cognovit infirmum. Animam itaque suam sanari desiderat, remissione scilicet peccatorum; qua revera sanamur,
Abbreviated transcription (Latin):
bilitas accuset᷑: a uaricia tam̃ electa ẽ cui hȩc potꝰ impritent᷑ ut insigne malũ audiret qđ sibr
aictu ⁊uidia mmora cognoscerent. Scriptũ ẽ. enĩ. Radix om̃iũ malorũ cupiditas. Et ñc̃ quȩ ẽ¬

Expanded text:
bilitas accusetur, avaritia tamen electa est, cui haec potius imputentur; ut insigne malum audiret quod sibi bilitas accusetur, avaritia tamen electa est, cui haec potius imputentur; ut insigne malum audiret quod sibi dictum, et vitia minora cognoscerent; scriptum est enim: Radix omnium malorum cupiditas Vers. 9. E
Abbreviated transcription (Latin):
tantiae s: ex aliqͣ similitudinis parte. Sic ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ suã fecisse homine reete in¬
telligit̃ ds̃ si suis partib diuisa reddant᷑ Qđ pat̃ augustinꝰ in libro questionũ ttulo sodo sub¬
tilius diligentiusq tractauit Sed licet imago ista magna sit. & tanti auctoris aliqua simili¬
noxuis & primi patris ante transgressionẽ puritati dissimilis. caducis desiderus turbat
atq confundit᷑ modo uctũ cogitans. modo uestẽ tẽporis necessitate ꝑ quirens: uel alia ninis
imumera quib: in hoc mundo subdita tenet᷑ humanitas Et bene dix̃ conturbabit᷑: quia pu¬
rtatẽ mtis ꝑdunt qui desideris tẽ poralib occupant᷑ Addidit Thesauritat &ignorat
ciui congregat ea Hinc ꝓbat᷑ stulta uanitas qm̃ cupit ꝑitura seruare & transitoria custo¬
dire maxime cũ possessio eorũ ꝓbet᷑ mcerta. Nã qui se putat caris filuis relinquere. ignorat
siea contingit mimicisfimos possidere. & intuere qͥa licet multa sint similia in quib mita¬

Expanded text:
tantiae, sed ex aliqua similitudinis parte. Sic ad imaginem et similitudinem suam fecisse hominem recte intelligitur Deus, si suis partibus divisa reddantur. Quod Pater Augustinus in libro Quaestionum titulo secundo subtilius diligentiusque tractavit. Sed licet imago ista magna sit, et tanti auctoris aliqua similiatris ante transgressionem puritati dissimilis, tamen caducis desideriis turbatur atque confunditur: modo victum cogitans, modo vestem corporis necessitate perquirens, vel alia nimis innumera, quibus in hoc mundo subdita tenetur humanitas. Et bene dixit, conturbabitur: quia puritatem mentis perdunt, qui desideriis temporalibus occupantur. Addidit, thesaurizat et ignorat cui congregat ea. Hinc probatur stulta vanitas, quoniam cupit peritura servare et transitoria custodire; maxime cum possessio eorum probetur incerta. Nam qui se putat charis filiis relinquere, ignorat si ea non contingat inimicissimos possidere. Et intuere quia, licet multa sint similia, in quibus hominum muta
Abbreviated transcription (Latin):
batissimi officii sui honorẽ de trili cõmemoratione ꝑciperent: & archana psalmoꝵ de nom̃i¬
nũ ipsoꝵ int̾p̃tationib panderent᷑ Idithun enĩ hebreũ nom̃ ẽ qđ lingua latina dr̃ transilitor:
cauit : in ea ĩa puritate consistit. ut futurȩ tantũ beatitudinis p̃mia consequat᷑. Ergo in hoc psal
o ꝑsona introducit᷑ sc̃ȩ conũsationis: quȩ humanas quidẽ illecebras transilierat. s ad huc
dia futura poscebat. Et qm̃ scĩssimꝰ uir enumerat aliquas afflictiones suas: ne putares & hũnc
salmũ poenitentib applicandũ : subiunx̃ canticũ: qđ utiq talib ñ potest conuenire ꝑsoni¬

Expanded text:
probatissimi officii sui honorem de tali commemoratione perciperent, et arcana psalmorum de nomiprobatissimi officii sui honorem de tali commemoratione perciperent, et arcana psalmorum de nominum ipsorum interpretationibus panderentur. Idithum enim Hebraeum nomen est, quod lingua Latina dicitur transilitor; istius varietates in ea jam puritate consistit, ut futurae tantum beatitudinis praemia consequatur. Ergo in hoc psalmo persona introducitur sanctae conversationis, quae humanas quidem illecebras transilierat, sed adhuc gaudia futura poscebat. Et quoniam vir sanctissimus enumerat aliquas afflictiones suas, ne putares et hunc psalmum poenitentibus applicandum, subjunxit, Canticum, q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iob iste dauiticꝰ uit int̃ tot acerbitates uulnerũ.
modestiã ñ destiterit eruetuare ser¬
monũ. Iacebat corpore insterqͥlinio : s animo habitabat mn cȩlo. Consumebat᷑ uermib: qͥ sp̃s su
s agnoscit᷑: ut cũ ei suas largitates offerimꝰ. retributiones iterũ copiosissimas exigamꝰ
Openitentiũ beata securitas. ḋ se humiliantiũ mirabilis altitudo. ut confidendo redeat ad gram qͥ
o pͥria se estimatione dãnauit. Certe intelligamꝰ que sit dignitas pęnitentiũ : q̃ando nec ille a
excipit᷑ qͥ tanti udicis uoce laudatꝰ ẽ. EXELICIT PSAL xXXΗ. INCIΡIT P SAOꝰ xXXUI.
IN EIN EM
itulus hic: nouũ nob̵ intulit nom̃. Propterea quȩ causa sit istiꝰ positionis. aut quid
significet : diligentiꝰ inqͥramꝰ. In p̃fatione iã dictũ ẽ. hos uiros auctores ñ fuisse psalmoꝵ:
sed qm excellentes cantores erant ꝓpt̾ nominũ significationẽ constat adhibitos: ut

Expanded text:
 Job iste Davidicus, ut inter tot acerbitates vulnerum, modestiam non destiterit eructare sermonum! Jacebat corpore in sterquilinio, sed animo habitabat in coelo. Consumebatur vermibus, qui spirientia Divinitatis agnoscitur; ut cum ei suas largitates offerimus, retributiones iterum copiosissimas exigamus. O poenitentium beata securitas! o se humiliantium mirabilis altitudo! ut confitendo redeat ad gratiam, qui propria se aestimatione damnavit. Certe intelligamus quae sit dignitas poenitentium, quando nec ille ab hac excipitur, qui tanti judicis voce laudatus est. EXPOSITIO IN PSALMUM XXXVIII. In finem Titulus hic novum nobis intulit nomen; propterea quae causa sit istius positionis, aut quid significet diligentius inquiramus. In praefatione jam dictum est hos viros auctores non fuisse psalmorum; sed quoniam excellentes cantores erant, propter nominum significationem constat adhibitos; ut et
Abbreviated transcription (Latin):
posuisse. More aut̃ deuotissimi famuli paratu se qͦq ad flagella testat᷑: qm plusse ad-¬
nuc mereri putat. qũa uidet᷑ eẽ ꝑpessus. Post hȩc ꝓuenit quȩ sẽꝑ pęnitentib dat᷑ exul

Expanded text:
 in Domino posuisse. More autem devotissimi famuli paratum se quoque ad flagella testatur: quoniam plus se ad in Domino posuisse. More autem devotissimi famuli paratum se quoque ad flagella testatur: quoniam plus se adhuc mereri putat, quam videatur esse perpessus. Post
Abbreviated transcription (Latin):
inuiea milias xp̃i. uulnerũ dolore confira: uermib scaturriens insuꝑ exꝓbra¬
tionib s autiata: & int̃ tot calamitates obsessa. sola fidĩ uiuacitate sanissima:
qũa merito beato iob & nos credimꝰ applicandã : qͦando hiuc & erumnȩ similes ex¬
titer  & pęne ipse sermo uidet᷑ eẽ. consimilis. Qua ꝓpt̃ ꝑ loca singula de libro ipsius
estimonia dabimꝰ: ut om̃ino passiones ipse sibi congruere ac conuenire uideat s
mus gͦ iste penitentis : qua drifaria distinctione diuisus ẽ Primo continet exordũ. in
quo miscdiã mouet benigni iudicis uita pęnalis. Seqͥt᷑ biꝑtita narratio: ubi & cor
siũ diũsis pęnis afflictũ cõmemorat: & animũ refert amicoꝵ imputationib grauit᷑
sautiatũ : ut cũ nulla c̃solatio in utraq parte relinqͥt᷑ totis uirib dñs exoret᷑ Tercio sub¬
ungit᷑ collatio medicinȩ salutaris : qm int̃ multiplices calamitates sp̃e suã dic̃ in

Expanded text:
sti, vulnerum dolore confixa, vermibus scaturiens, insuper exprobrationibus sauciata, et inter tot calamitates obsessa, sola fidei vivacitate sanissima. Quam merito beato Job et nos credimus applicandam, quando huic et aerumnae similes exstiterunt, et pene ipse sermo videtur esse consimilis. Quapropter per loca singula de libro ipsius testimonia dabimus; ut omnino passiones ipsae sibi convenire ac congruere videantur. Psalmus ergo iste poenitentis quadrifaria distinctione divisus est. Primo continet exordium, in quo misericordiam movet benigni judicis vita poenalis. Sequitur bipartita narratio, ubi et corpus suum diversis poenis afflictum commemorat, et animum refert amicorum imputationibus graviter sauciatum; ut cum nulla consolatio in utraque parte relinquitur, totis viribus Dominus exoretur. Tertio subjungitur consolatio medicinae salutaris, quam inter multiplices calamitates spem suam dicit se
Abbreviated transcription (Latin):
post tot uulnera passionũ : & sospitatẽ c̃tulit animȩ. qũa antiquus ille tyrannꝰ ñ possit eripere.

Expanded text:
post tot vulnera passionum, et sospitatepost tot vulnera passionum, et sospitate
Abbreviated transcription (Latin):
Penitens iste scĩssimꝰ indulgentia cdñi de p̃terras ꝑiculis absolut: iã lȩtꝰ eiclamat ad dnm ne ab ip¬
sorelinquat᷑ quo fuerat p̃stante lib̾atus Grauior ẽ enĩ bonȩ conscientiae metus errare post
ueniã ut qͥ debet gr̃am. iterũ incurrat offemsã Ille enĩ qͥando a nob̵ discedit auios sectam᷑
erpores qe nece sse ẽ. ab sente iua rectissima sẽꝑ errare Intende in adiutoriũ meũ dñe: ds̃ salutis
ieae . Prus petut ne deredinqueret᷑ a dño ñc̃ enixius supplicat ut in adiutoriũ eiꝰ dignet᷑ in
tissimo. Quib eni uirib hostis ille tã immanissimꝰ uincẽt᷑ : nͥ ille intendẽt. quo respiciente poterat
ñ parere : Et ut ꝑ solt̾a gr̃arũ cognosceres actionẽ: addidit. ds̃ salutis meȩ utiq qͥ eũ saliũ reddidit

Expanded text:
Poenitens iste sanctissimus indulgentia Domini de praeteritis periculis absolutus, jam laetus exclamat ad Dominum, ne ab ipPoenitens iste sanctissimus indulgentia Domini de praeteritis periculis absolutus, jam laetus exclamat ad Dominum, ne ab ipso relinquatur, quo fuerat praestante liberatus. Gravior est enim bonae conscientiae metus errare post veniam; ut qui debet gratiam, iterum incurrat offensam. Ille enim quando a nobis discedit, avios secs. 23. Intende in adjutorium meum, Domine Deus salutis meae. Prius petiit ne derelinqueretur a Domino, nunc enixius supplicat ut in adjutorium ejus dignetur itissimo . Quibus enim viribus hostis ille tam immanissimus vinceretur, nisi ille intenderet, quo respiciente poterat non perire  ed. et ms. G., parere? Et ut persolutam gratiarum cognosceres actionem, addidit, Deus salutis meae; utique qui eum salvum reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ad meritoꝵ puã manẽq iactantiã. Qui retribuebant mala ꝓ bonis detrahebant mͥ iq̃m subse¬
cutus sũ iustitiã Ad amicos laceratores redit. qͥ scĩssimo uiro casus asꝑos imputabant : & detrahe¬
bant magis: cũ utiq patientiã eiꝰ laudare debiussent. Nã & uxor iustitiȩ ipsiꝰ detrahebat: qͦando
ebat dic uerbũ in dño: ⁊ morere. Bene aut̃ se dix̃ iustitiã subsecutũ : ꝗc illã ñ ꝓbatꝰ ẽ. aliqͦan
reliquisse. Sic eñi ipse testat᷑. Non inuenietis in lingua mea miqͥtatẽ: nec in faucib meis stultitia ꝑ¬
sonabit. Qũa ꝓfessionẽ ex integra cordis puritate uenisse. testis ẽ dñi ꝓlata sententia : ubi ad a¬
micos eiꝰ in lib̾ri ipsi fine cõmemorat dicens . Iratus ẽ furor m̃s contra uos: qm̃ ñ estis loquuti corã
me rectũ sic̃ seruus iñs iob sinita᷑ qũa dirimꝰ in t̾cia parte collatio: quȩ ẽ ꝓculdubio medicina salutaris.¬

Expanded text:
nanemque jactantiam Vers. 31. Qui retribuebant mala pro bonis detrahebant, mihi, quoniam subsecutus sum justitiam. Ad amicos laceratores redit, qui sanctissimo viro casus asperos imputabant, et detrahebant, cum magis utique patientiam ejus laudare debuissent. Nam et uxor justitiae ipsius detrahebat, quando dicebat: Dic verbum in Deum, et morere . Bene autem se dixit justitiam subsecutum, quia illam non probatus est aliquando reliquisse. Sic enim ipse testatur: Non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit . Quam professionem ex integra cordis puritate venisse testis est Domini prolata sententia, ubi ad amicos ejus in libri ipsius fine commemorat dicens: Iratus est furor meus contra vos, quoniam non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Finita
Abbreviated transcription (Latin):
modis ꝑfectȩ penitentiȩ uirtꝰ ostendit᷑ Primu ẽ ut peccatores nos dño ꝓnunciemꝰ : sic̃ dic̃
in libro suo. Peccaui. quid faciã tͥ o custos hominũ : Ecce ꝓnunciatio sc̃i uiri : ecce uera confes¬
sio quȩ uitã ñ abstulit. s salutis gaudia geminauit. Uerũ ne crederes in confessionił
solã ꝓnunciationẽ sẽꝑ sufficere potiuisse: addidit. & cogitabo ꝓ peccato meo: id. ẽ talia te
donante faciã quȩ meũ possint abolere peccatũ: scilicet fletus adhibebo elemosynas faciã.
& ab hoc qđ deliqui mandatoꝵ tuoꝵ me obseruatione purgabis. I nimici aut̃ mei uiuent.
& confortati s̃ suꝑ me: & mulciplicati s̃ qͥ oder̃ me imque Immicos suos sꝑuales neqͥtias dic̃ qͦs¬

Expanded text:
modis perfectae poenitentiae virtus ostenditur. Primum est, ut peccatores nos Domino pronuntiemus, sicut dicit modis perfectae poenitentiae virtus ostenditur. Primum est, ut peccatores nos Domino pronuntiemus, sicut dicit in libro suo: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? Ecce pronuntiatio sancti viri, ecce vera confessio, quae solam pronuntiationem semper sufficere potuisse, addidit, et cogitabo pro peccato meo; id est talia, te donante, faciam, quae meum possint abolere peccatum; scilicet fletus adhibeam, eleemosynas faciam, et ab hoc quod deliqui, mandatorum tuorum me observatione purgabis. Vers. 20. Inimici autem mei vivunt, et confortati sunt super me: et multiplicati sunt qui oderunt me inique. Inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
la paratꝰ sũ : & dolor m̃s ante me ẽ semꝑ. Ecce quare dñs supplicẽ dignabat᷑ audire : quia
lũ fragilitatẽ suã nosset deliquisse. merito se adpęn̾ã uidebat᷑ aptare. Sic sentiunt. qu
addicunt: ut in illa udicatione possint absolui. qui hic meruerint ꝓpriis confessionib accu¬
sari flagella enĩ hic ñ uerberationes loreas dic̃ :s dolorũ asꝑrimas passiones. Seqͥt᷑ em̃ & do¬
lor m̃s ante me ẽ sẽꝑ. Dolor contra se erat uiro iustissimo curamandatis dñi decli nasse uidet :
ut salutarẽ in nocentiã ꝑderet & mortiferos ad quisisset errores Imitandus dolor rectũ uidicũ :
ontra se iustũ hominẽ irasci : quia impius defensor fautor sui ꝓbat᷑ exicii. Qm̃ iniqͥtatẽ¬
ego ꝓnuncio: & cogitabo ꝓ peccato meo. Aꝑuit unde ille p̃miss dolor existere potuasseo hã si
de peccato suo mimme doluisset: nequaqu̾a tantȩ c̃fessionis puritas appareret. duob eñi

Expanded text:
dolor meus ante me est semper. Ecce quare Dominus supplicem dignabatur audire, quia dum fragilitatem suam nosset deliquisse, merito se ad poenam videbatur aptare. Sic sentiunt qui se semper addicunt; ut in illa judicatione possint absolvi, qui hic meruerint propriis confessionibus accusari. Flagella enim hic, non verberationes loreas dicit, sed dolorum asperrimas passiones. Sequitur enim, et dolor meus ante me est semper. Dolor contra se erat viro justissimo, cur a mandatis Domini declinasse videretur, ut salutarem innocentiam perderet, et mortiferos acquisisset errores. Imitandus dolor, rectum judicium, contra se justum hominem irasci: quia impius defensor, fautor  ed., factor sui probatmeam pronuntiabo, et cogitabo pro peccato meo. Aperuit unde ille praemissus dolor existere potuisset. Nam si de 131 peccato suo minime doluisset, nequaquam tantae confessionis puritas appareret. Duobus enim
Abbreviated transcription (Latin):
qũa in hac uita quibusdã gressib: abulamꝰ: Sed isti dũ fuerint humanitatis fragilitate cõmoti :¬
tatim impios inuenuint irrisores qͥ magna in eos inuectione consurgunt᷑ sic̃ alibi dic̃ Q
bulant me exultabunt si motꝰ fuero. Pi uͦ contra faciunt. Affligunt᷑ casib alienis tonsolati¬
onẽ lapsis: solatiũ cupiunt afferre deceptis. sic̃ apłs dic̃ fr̃s. si poccupatꝰ fuerit homo in ali

Expanded text:
quam in hac vita quibusdam gressibus ambulamus. Sed isti dum fuerint humanitatis fragilitate commoti, squam in hac vita quibusdam gressibus ambulamus. Sed isti dum fuerint humanitatis fragilitate commoti, statim impios inveniunt irrisores, qui magna in eos invectione consurgunt: sicut alibi dicit: Qui tribulant me, exsultabunt si motus fuero . Pii vero contra faciunt, affliguntur casibus alienis, consolationem lapsis, solatium cupiunt afferre deceptis; sicut Apostolus dicit: Fratres, si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ defec̃ s sẽꝑ sꝑauit in dño: qui potest tristitiã in gaudiũ cõmutare. Et idõ petitionẽ suã exau¬
diendã putat: qr se in dño sꝑasse confidit. Nã & ipse sic dic̃. &iã si occidat me. in ipso sꝑabo. Sic
tres pueri ꝓfitent᷑ Potens ẽ de camino ignis lib̾are nos. Qđ si noluerit: notũ tibi sit re
dustius ñ seriumꝰ Taliscscoꝵ uoluntas tale fica m̃te c̃siliũ : ut ñ emolum̃to aliqͦ p̃sentis tẽpo¬
ris s tantũ ipseꝰ dñi amore capiant᷑ Quia dixi ne qͦando insultent in me mimici mei: & dũ
cõmouerent᷑ pedes mei in me magna loquuti s. Nunc causas enumerat : cur eũ dñs dignetur
audire Nã int̃ grauissimos ȩstus maloꝵ illã partẽ uir egregiꝰ magnoꝑe custo diebat: ne de
ipsu ipsiꝰ insultaret mimicꝰ Insultant eñĩ illi . qͦando hominẽ ad neqͥtiȩ suȩ uota c̃uerte
dũ fideliũ ruinã suã putant eẽ. uictoriã. Pedes em̃ hic significant nr̃orũ actuũ qualitatẽ. per

Expanded text:
n defecit, sed semper speravit in Domino, qui potest tristitiam in gaudium commutare. Et ideo petitionem suam exaudiendam putat: quia se in Domino sperasse confidit. Nam et ipse dicit: Etiamsi occidat me, in ipso sperabo . Sic et tres pueri profitentur: Potens est Deus de camino ignis liberare nos. Quod si noluerit, notum tibi sit, rest enim sanctorum voluntas, tale fixa mente consilium, ut non emolumento aliquo praesentis temporis, sed tantum ipsius Domini amore capiantur. Vers. 17. Quia dixi: Nequando insultent in me inimici mei: et dum commoventur pedes mei, in me magna locuti sunt. Nunc causas enumerat, cur eum Dominus dignetur audire. Nam inter gravissimos aestus malorum, illam partem vir egregius magnopere custodiebat, ne de lapsu ipsius insultaret inimicus. Insultant enim illi quando hominem ad nequitiae suae vota converterint; dum fidelium ruinam, putant esse victori
Abbreviated transcription (Latin):
eie : sed uir patientisimꝰ sibi ieputans om̃a ab illoꝵ increpatione cessabat : sic̃ ipsẽ dic̃ Nomn
dissimulau nonne qͥ eui : ħã cũ eos posset arguere qͥ falsis eũ criminationib impetebant : sic elegit tace¬
re qũ ead modũ solet ille facere qͥ ueritatẽ responsionis cognoscit᷑ ñ hab̾e. Respice ñc. singulis causis re¬
media contributa. Contra corporeos dolores. supͣdix̃ rugiebã a gemitu cordis mei : nc̃ aduersũ
iniquas suggestiones posuit. ego aut̃ uelut surdus ñ audiebã. & cȩtera. Sic narrationis istiꝰ text

Expanded text:
ere: sed vir patientissimus sibi reputans omnia, ab illorum increpatione cessabat, sicut ipse dicit: Nonne ere: sed vir patientissimus sibi reputans omnia, ab illorum increpatione cessabat, sicut ipse dicit: Nonne dissimulavi? nonne quievi ? Nam cum eos posset arguere qui falsis eum criminationibus impetebant, sic elegit tacere, quemadmodum solet ille facere qui veritatem responsionis cognoscitur non habere. Respice nunc singulis causis remedia contributa. Contra corporeos dolores supra dixerat: Rugiebam a gemitu cordis mei: nunc adversus iniquas suggestiones posuit: Ego autem velut surdus non audiebam, etc. Sic narrationis istius textus
Abbreviated transcription (Latin):
Subiunt̃. Et qͥ inqͥrebant mala mͥ loquuti s̃ uanitatẽ. Uxorẽ designat: quȩ immundi
spiritib ad acta dũ eũ cupit lib̾ari de pena. uiro scĩssimo suadebat ut dñi loqueret᷑ inui¬
riã dicens. Dic uerbũ in dño: & morere. Meditabant᷑̃ qͦq sup̃dicti dolos: qe dũ se c̃sulere corpo¬
ossuũ. Nichil potest ẽẽ fortiꝰ nichil egregiꝰ: qu̾ã audire noria : & ñ respondere contria. Nã & si lo¬
tꝰ ẽ uista: ad illa tam̃ surdus erat. quȩ quasi c̃solantiũ iniqͥtas suggerebat. Addidit it sicut
mut᷑ qͥ ñ aꝑuit os suũ Mictus & si clamore aliqͥd ñ dic̃: int̃dũ balbutiendo remurmurat. Sic̃
one cõmouit. O tranqͥllitas scẽ m̃tis. Foris uermib c̃sum ebat᷑ intus impassibilis erat: & tanqu̾a
bens in ore suo increpationes: Sensus ipse repetit᷑: ut nob̾ magnȩ patientiȩ ualidius incul¬
cet᷑ exẽplũ. Habebat utiq ueritatẽ cause suȩ. ꝑ qu̾a male suadentis uxoris potuisset ũba ar¬

Expanded text:
 vanitatem. Uxorem designat, quae immundis spiritibus adacta, dum eum cupit liberari de poena, viro sanctissimo suadebat, ut Domini loqueretur injuriam, dicens: Dic verbum in Domino, et morere . Meditabantur quoque supradicti dolos, quia dum se consulere corpootest esse fortius, nihil egregius, quam audire noxia, et non respondere contraria. Nam etsi locutus est justa, ad illa tamen surdus erat, quae quasi consolantium iniquitas suggerebat. Addidit, et sicut mutus qui non aperuit os suum. Mutus etsi cum clamore aliquid non dicit, interdum balbutiendo remurmurat. Sicutione commovit. O tranquillitas sanctae mentis! Foris vermibus consumebatur, intus impassibilis erat; et tanquamdiens, et non habens in ore suo increpationes. Sensus ipse repetitur, ut nobis magnae patientiae validius inculcetur exemplum. Habebat utique veritatem causae suae, per quam mala suadentes potuisset argu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓbet᷑ affuctũ. Qđ argum̃tũ dr̃ a necessitate qͣando quis p̃missis reb aspis ad bonã partẽ
corretꝰ adducit᷑. In pͥmo gͥ ũsu partis huiꝰ tapmosis figunt cognoscit᷑ : qua nichil humiliuis.
chil potest abiectiꝰ mueniri. Cicatrices enĩ st̃ p̃cedentiũ uulnerũ sanata uertigia: qua
grauiꝰ constat affugere qando eas contigerit ad transacta ꝑicula remeare: Cicatrir
ui dicta s̃ ab eo qđ in se cecũ uulnus oftendat. Frequent̃ gͦ uulnerib tabefictũ corpus
ostendit᷑ : ut suꝑstes ille sui pene talia ꝑtulerit qualia solent exanimata cadauerte sus¬
es eni p̃sentiã designat: quȩ nisi aut animo aut corpore p̃sto fuerit. eiꝰ species ñ uaub¬
let appareie Eropt ipsã enĩ se dic̃ computriusse : ne scs uir aliqͥd diunas ordinationib

Expanded text:
non probetur afflictum. Quod argumentum dicitur a necessitate, quando quis praemissis rebus asperis, ad bonam partem non probetur afflictum. Quod argumentum dicitur a necessitate, quando quis praemissis rebus asperis, ad bonam partem correctus adducitur. In primo igitur versu partis hujus tapinosis figura cognoscitur, quia nihil humilius, nihil potest abjectius inveniri. Cicatrices enim sunt praecedentium vulnerum sanata vestigia, quas gravius constat affligere, quando eas contigerit ad transacta pericula remeare Cicatrix vero dicta est ab eo quod in se caecum vulnus ostendat. Frequenter ergo vulneribus tabificatum corpus ostenditur, ut superstes ille sui pene talia pertulerit, qualia solent exanimata cadavera suses enim praesentiam designat, quae nisi aut animo aut corpori praesto fuerit, ejus species non valet apparere. Propter ipsam enim se dicit computruisse: ne sanctus vir aliquid divinis ordinationibus
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝑcussũ dicat : s peccatis suis uideat᷑ imputare qđ patit᷑ Nunc ad exponenda uerba
deamꝰ. Imqͥtates nr̃ȩ eleuant se suꝑ caput nr̃m : qando sibi amplius undicant. qũa ra¬
tio iustitiaq patiat᷑. Caput enĩ nr̃m ratio ẽ supͣ qũa int̃ bona collata celsius nil habemꝰ
presserit: illa ꝓtinꝰ uicta succũbit. Sed his iniqͥtatib: ista uicissitudo tribuit: ut quȩ se le¬
uitate erigunt in tumorẽ. grauissimis afflictionib: onerent᷑ Constructa s̃ pulcherrim
ueritate pͥncipia : nc̃ partẽ narrrationis quead modũ formata sit debemꝰ exqͥrere Com
nẽ : quȩ causis om̃ib utilit̃ apponit᷑ q ando ꝑ eã animꝰ accusati factũq declanet᷑ hȩc di¬
plici modo formata ẽ Nã ꝑ qͥnq uersus penas describit corporis sui: ꝑ alios qͥnq qͥ se¬
quunt᷑ iuolentas refert animae passiones: ut nichil uideat᷑ exceptũ. qđ duris calamitatib

Expanded text:
atur imputare quod patitur. 129 Nunc ad exponenda verba redeamus. Iniquitates nostrae elevant se super caput nostrum, quando sibi amplius vindicant, quam ratio justitiaque patiatur. Caput enim nostrum ratio est, supra quam inter bona collata celsius nil habemuspresserit, illa protinus victa succumbit. Sed his iniquitatibus ista vicissitudo tribuitur; ut qui se levitate erigunt in tumorem, gravissimis afflictionibus onerentur. Constructa sunt pulcherrima veritate principia; nunc partem narrationis, quemadmodum formata sit, debemus exquirere. tionem, quae causis omnibus utiliter apponitur, quando per eam animus accusati factumque declaratur. Haec duplici modo formata est. Nam per quinque versus poenas describit corporis sui; per alios quinque qui sequuntur violentas refert animae passiones, ut nihil videatur exceptum, quod duris calamitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
mea Quid rogo extraneoꝵ fasticdha facerent : dũ alationes eiꝰ uxoris caritas suftinere ñ pos¬
set : nã & de parimis suis ita dic̃ Fr̃s meos longe fec̃ ame: & noti mei quasi alieni recesser̃¬

Expanded text:
mea . Quid, rogo, extraneorum fastidia, dum halationes ejus uxoris charitas sustinere non posmea . Quid, rogo, extraneorum fastidia, dum halationes ejus uxoris charitas sustinere non posset? Nam et de proximis suis ita dicit: Fratres meos longe fecit a me, et noti mei quasi alieni recesser
Abbreviated transcription (Latin):
& steter : Amici s̃ a nr̃o quidẽ sanguine extranei : s caritate coniuncti. Amicꝰ eñĩ diet
quasi animi equus qͥ equali nob̵ uoluntate c̃iungit᷑ Amicitia ẽ eñi uoluntas erga aliqũe
rerũ bonarũ. illius ipsius causa qũ e diligit cõpari uoluntate. Proximi aut̃ s. qͥ nob paren¬
tela sociant᷑ hȩc enĩ duo s̃: quoꝵ humanitas c̃sueuit gaudere solaciis. Nunc aut̃ de illis dic̃
qͥ ad sem uirũ c̃solandi gr̃a ueniebant sic̃ libri ipsiꝰ textꝰ eloquit᷑ & magis crebris expbra
mnib animũ sauciabant. Nunc aut̃ uenit suꝑ te plaga ⁊ defecisti: teagit te ⁊ c̃trba¬
sustinebat ut qͥ solentesse remediũ calamitatũ. multarũ fuerint cumulus passionũ. Meri
erant sanguine s longissimi red debant᷑ fȩtoris horrore: dũ qđ ille tolerabat in uulnere.
illi sustinere ñ poterant in odore. Nã & ipse de coniuge sua dic̃ Alitũ meũ exhorruit uxor

Expanded text:
onjuncti. Amicus enim dictus est quasi animi aequus, quia aequali nobis voluntate conjungitur. Amicitia est enim voluntas erga aliquem rerum bonarum ipsius causa quem diligit compari voluntate. Proximi autem sunt, qui nobis parentela sociantur. Haec enim duo sunt, quorum humanitas consuevit gaudere solatiis. Nunc autem de illis dicit qui ad sanctum virum consolandi gratia veniebant, sicut libri ipsius textus eloquitur, et magis crebris exprobrationibus ejus animum sauciabant. Nunc autem venit super te plaga, et defecisti: et tetigisustinebat, ut qui solent esse remedium calamitatum multarum, fuerint cumulus passionum. Meriterant sanguine, sed longissimi reddebantur fetoris horrore; dum quod ille tolerabat in vulnere, illi sustinere non poterant in odore. Nam et ipse de uxore sua dicit: Halitum meum exhorruit uxor
Abbreviated transcription (Latin):
aucire Vnis eñi qͥtquid ñ aspnit᷑: ampletat᷑ lile enĩ gemitꝰ ñ abscondtẽ do. qͥ puis ẽ. qui
ꝓ animȩ lib̵atione ꝑsoluit᷑ dã multi gemunt ꝑdentes duitias. desideria turpia ꝑdrentes
Sedille gemit᷑ ille fletis diuinitati ꝓbat̾ absconditꝰ bemitꝰ enĩ dictus ẽ ꝓ expͥm̃do magno
miuenit gauissismos dolores: ut post quã caro multa ꝑtulerat. mens qͦq beati iuri uehe¬
m̃tius ꝓbaret᷑ affucta. Et respice : quo decore distributa uerba colluceant. Unũ pendet
et altero. Quia deseruuit fortiaido: cturbatũ ẽ .cor. ł oraitudinẽ suã dic̃ : patientiae robur
Quȩ quã diu manserit: uoluntatẽ nr̃am in sua firmitate custodit. Si uͦ recesserit: mens tur¬
bata succubit. Malorĩi itaq habundantia: mollitã in se dic̃ patientiȩ firmitatẽ Seqͥt᷑ It lum̃
oculoꝵ meoꝵ : ñ ẽ mecũ. lum̃ oculoꝵ ẽ ratio imꝑturbata iudicii: quã secũ hab̾e ñ poterat.

Expanded text:
le enim gemitus non absconditur Deo qui pius est, qui o animae liberatione persolvitur. Nam multi gemunt perdentes divitias, desideria turpia perquirentes: sed ille gemitus et ille fletus Divinitati probatur absconditus. Gemitus enim dictus est pro exprimendo magno imi venit gravissimos dolores; ut postquam caro multa pertulerat, mens quoque beati viri vehementius probaretur afflicta. Et respice quo decore distributa verba colluceant. Unum pendet ex altero: quia deseruit fortitudo, conturbatum est cor. Fortitudinem suam dicit patientiae robur, quae, quandiu permanserit, voluntatem nostram in sua firmitate custodit: si vero recesserit, mens turbata succumbit. Malorum itaque abundantia mollitam in se dicit patientiae firmitatem. Sequitur, et lumen oculorum meorum non est mecum. Lumen oculorum est ratio
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas om̃is homo uiuens. Clanitas enĩ sic̃ sepe diximꝰ mutabilitatẽ significat: qũa om̃is ho

Expanded text:
vanitas omnis homo vivens. Vanitas etenim, sicut saepe diximus, mutabilitatem signvanitas omnis homo vivens. Vanitas etenim, sicut saepe diximus, mutabilitatem sign