comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ndum ꝓici. Sed & inieremiȩ principio tale
quid scribitur. Ecce dedi sermones meos iN
os tuũ. ecce constitui te hodie suꝑ gentes
edificatio pessima. ut postea bona edifi¬
catio construatur. Eradicat᷑ iniqua plan-¬
tatio: ut plantatio iusta ponat᷑. Unde ce
in salomone legimus. Melius est habitare
sub diuo: quã in calce litis cũ iniquitate.
& in domo noua. Quasi bonꝰ gͦ ds̃ domos
eorum qui erant defixi infecib suis & di¬
xerant in corde non faciet bene dñs & ñ
faciet male destruit. nec eos in leprosis &e
immundis domib habitare ꝑmittit. nec
facit ut bibant uinum de uineis quas plan¬
tauerant. Si enĩ plantassent uineã sorechi.¬
& uineam electã totã ueram: bibisseait
uinũ suũ & in ebriati essent cũ patriar.¬
cha noe & ioseph in meridie. Sed qui a
dixerant. non faciet bene dñs & ñ faciet
male. & de uinea sodomors erat uinea
eors &e ꝓpago eoꝵs de gomorra. uua eoꝵs
uua fellis. botrus amaritudinis eis. furor.

Expanded text:
ur. Sed et in Jeremiae principio tale quid scribitur, Ecce dedi sermones meos in os tuum: ecce constitui te hodie Al. tacet aedificatio pessima, ut postea aedificatio bona construatur: eradicatur iniqua plantatio, ut plantatio juxta ponatur. Unde et in Salomone legimus: Melius est habitare sub divo, quam in calce litis cum iniquitate, et in domo nova . Quasi bonus ergo Deus domos eorum, qui erant defixi in faecibus suis, et dixerant in corde suo: Non faciet bene Dominus, et non faciet male, destruit, nec eos in leprosis et immundis domibus habitare permittit: nec facit ut bibant vinum de vineis, quas plantaverant. Si enim plantassent vineam Sorec, et vineam electam totam veram, bibissent vinum suum, et inebriati essent cum patriarcha Noe et Joseph in meridie ; sed quia dixerunt: Non faciet bene Dominus, et non faciet male , et de vinea Sodomorum erat vinea eorum, et propago eorum de Gomorrha, Uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis eis: furor
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eiꝰ. ut sub audiat᷑ t̾rę. & hinc error ex-¬
ortus est: quia uerbum hebraicũ. BaRURA.
qđ aquila & theodotio electum. symina¬
chus mundum int̾ptatus est. La .x. leger̃t.
BAOURÃ RẼS. litteram. ualetħ. estim̾antes.
ꝓpt̃ elementi nuiã similitudinẽ. qđ paruo
apice distinguitur. Necñ ubi nos transtuli.¬
mus in die resurrectionis meȩ in futurum.
&e om̃s int̾ p̃tati sunt intestimoniũ: hebre¬
us qui me inscripturis instituit asserebat.
Caed. in p̃senti loco magis. eketĩ. id est in
futurũ debere intellegi. quã in testimoniũ.
ta. enim qđ scribit᷑ pliteras. aĩn .&. dalech:
&e testimonium intelligit᷑. Possumus hunc
quando omĩ errore sublato demonib q
calcatis & terrenis oꝑib destructis apłi
uniuersis linguis locuti sunt. & ueteri
errore sublato unum confessionis redditũ
est labium. Sed & reges qui destruuntur.
&e diuino consumuntur ardore. ꝑuersor
doginatũ principes sentiendi sunt.
ltra flumina ethiopiȩ inde supplices

Expanded text:
nem ejus, ut subaudiatur, terrae. Et hinc error exortus est, quod verbum Hebraicum BARURA  , quod Aquila et Theodotio electum, Symmachus mundum interpretatus est: Septuaginta legerunt BADURA  , RES litteram DALETH existimantes, propter elementi nimiam similitudinem, quod parvo apice distinguitur. Necnon ubi nos transtulimus, In die resurrectionis meae in futurum, et omnes interpretati sunt, in testimonium. Hebraeus qui me in Scripturis instituit, asserebat LAED   in praesenti loco magis εἰς ἔτι id est, in futurum, debere intelligi, quam in testimonium, ED enim, quod scribitur per litteras AIN et DALET, et testimonium, intelligi. Possumus hunc quando, omni errore sublato, daemonibusque calcatis, et terrenis operibus destructis, apostoli universis linguis locuti sunt , et veteri errore sublato, unum confessionis redditum est labium. Sed et reges qui destruuntur, et divino consumuntur ardore, perversorum dogmatum principes sentiendi sunt. Ultra flumina Aethiopiae, inde supplices
Abbreviated transcription (Latin):
& nomina sacerdotum cũ sacerdotib &
eos qui ad orant suꝑ tecta militiã cęli:
Soc eos qui uirant in dño & iurant in rege
non retinent dñm. Post impiorũ riunas
&e iniquorũ abbationem a fauie terrȩ:
consequent̃ aduersum uidam & aduersũ
meam suꝑ uidam. & suꝑ om̃s habitatores
ierłm. Extensio quippe manus: gestũ ꝑcuti¬
entis ostendit. Et disꝑdam de loco hoc
reliquias bahal. Non quo scđm . lax. no¬
mina bahalim penitus eradenda sinit.
cȩde hostium remanserant in iuda &
ierłm: se cõminetur auferre. Nomini a
quoq edituoꝵ cũ sacerdotib: quia in tan¬
tam uidas & beniamin uenerant imꝑi.¬
etatem. ut in templo dĩ uxta qđ scri¬
la &e dĩ parit̃ uenerati sunt. Unde si¬
gnant̃ idoloꝵ sacerdotes. ñ sacerdotes
fanaticos appellauit. qđ hebrice dicit᷑.
acchumarim. Et edituos gͦ &e sacerdotes
quondam dĩ. & eos qui in domatib ad¬
orabant militiã cęli. solẽ & lunã & a¬
stra reliqua. & qui uirabant in nomine

Expanded text:
cerdotum cum sacerdotibus, et eos qui adorant super tecta militiam coeli, et eos qui jurant in Domino, et jurant in rege non retinent Dominum. Post impiorum ruinas, et iniquorum ablationes a facie terrae, consequenter adversus Judam et adversus meam super Judam et super omnes habitatores Jerusalem extensio quippe manus gestum percutientis ostendit: et disperdam de loco hoc reliquias Baal: Non quod secundum LXX nomina Baalim penitus eradenda sint; scaede hostium remanserant in Juda et Jerusalem, se comminetur auferre. Nomina quoque aedituorum cum sacerdotibus, quia in tantam Judas 679 et Benjamin venerant impietatem, ut in Templo Domini juxta quod scrila et Dominum pariter venerati sint . Unde signanter idolorum sacerdotes, non sacerdotes, fanaticos appellavit , quod Hebraice dicitur ACCHUMARIM  . Et aedituos ergo et sacerdotes quondam Dei, et eos qui in domatibus adorabant militiam coeli, solem et lunam et astra reliqua, et qui jurabant in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
nonsolũ idolorᷤᷤ cultu sed iniquitate &
scelere & omi mendacio. ut aderrorem
religionis iniquitas quoq insubiec tos
&e ad ꝑximos mendacium iungeretur.
Sed quĩa semel tropologice exponere coepi-¬
mus: iusitabit dñs in aduentude passione
saluatoris idest in die hostiȩ filii sui. suꝑ
pontifices & sacerdotes popłi uidaici. &
suꝑ domum regiã. Usq ad illud enĩ tẽpus¬

Expanded text:
non solum idolorum cultu, sed iniquitate et non solum idolorum cultu, sed iniquitate et scelere et omni mendacio, ut ad errorem religionis iniquitas quoque in subjectos et in proximos mendacium jungeretur. Sed quia semel et tropologice exponere coepimus: Visitabit Dominus in adventu et passione Salvatoris, id est, in die hostiae Filii sui super Pontifices et Sacerdotes populi Judaici, et super domum regiam. Usque ad illud eni
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ domũ regis. & suꝑ om̃s qui induti
uestimentis alienis : & ulciscar suꝑ om̃s
manifeste qui sunt inuestibulis indie
illa. qui cõplent domũ dnĩ dĩ sui impi¬
etate & dolo. Indie iudaicȩ captiuitatis
quando totus popłs immolandus est ui¬
sitabit dñs & suꝑ principes qui mane
bibunt siceram. & suꝑ filios regis uel
om̃s de stirpe regia uel certe ꝓprie filios
iosiȩ quos uel occisos uł captos legimus.
& suꝑ om̃s qui induti sunt ueste ꝑegrina
hoc est qui ꝑdĩ cultu uenerati sunt idola.
& suꝑ om̃s qui arrogant̃ in grediuntur
suꝑ limen indie illa hoc estꝰ aduersum
suꝑbos. qui cũ quodã fastu & dignitatis
suꝑcilio gradus templi &e scũari limen
ascendunt᷑. Porro in eo ubinos int̾p̃tati
sumus. qui arrogant̃ ingrediunt᷑ suꝑ
transiliunt lunen. Et hoc hystorice
sentiendum est. Uindicabo suꝑ eos qui
iuxta regnorum primum librũ ñ cal.¬
cant limen idoloꝵ suꝑstitionib seruien¬

Expanded text:
omum regis, et super omnes qui induti sunt vestimentis alienis: et ulciscar super omnes manifeste, qui sunt in vestibulis in die illa, qui complent domum Domini Dei sui impietate et dolo. In die Judaicae captivitatis, quando totus populus immolandus est, visitabit Dominus, et super principes qui mane bibebant siceram, et super filios regis, vel omnes de stirpe regia, vel certe proprie filios Josiae, quos vel occisos vel captos legimus, et super omnes qui induti sunt veste peregrina, hoc est, qui pro Dei cultu venerati sunt idola. Et super omnes qui arroganter ingrediuntur super limen in die illa, hoc est, adversum superbos, qui cum quodam fastu et dignitatis supercilio, gradus templi et sanctuarii limen ascendunt. Porro quia in eo ubi nos interpretati sumus, qui arroganter ingrediuntur super transiliunt limen: et hoc historice sentiendum est, vindicabo super eos, qui juxta Regnorum primum librum non calcant limen idolorum, superstitionibus servien
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: intellige adhuc amantẽ dm̃. Nisi enĩ
amaret huinanã animã: nunquã zelaret᷑
eam. & insimilitudinẽ mariti peccatũ ulci.¬
sceretur uxoris. qui si non amat. nec de ad¬
ulterio eiꝰ irascitur. Et hoc faciet ds cũ festi¬
natione cunctis habitantib t̾ram. his qui sẽ
& peregrini sicut iustus qui loquit᷑. Aduena
sum eggo in t̾ra & ꝑegrinꝰ : sicut om̃s patres
mei. & rursum alibi nolens diutius in ta¬
bernaculo carnis habitare. lacrimabili uo.¬
ce testatur dicens. Heu mͥ quia ꝑegrinatio
mea ꝓlongata est. Et enĩ qui sumꝰ intaber.¬
naculo corporis huius: ingemiscimꝰ conquȩ.¬
rentes. Miser ego homo. quis me liberabit
congregamini gens ñ amabilis. prius quã
pariãt iussio quasi puluerẽ transeuntẽ diẽ:
ante quã ueniat suꝑuos ira furoris dni.
Sante quã ueniat suꝑuos dies furoris dnĩ.¬
La.x. Congregamini ce colligamini gens in¬
erudita: ante quam sitis sicut flos ꝑtran¬

Expanded text:
, intellige adhuc amantem Dominum. Nisi enim , intellige adhuc amantem Dominum. Nisi enim amaret humanam animam, numquam zelaretur eam: et in similitudinem mariti, peccatum ulcisceretur uxoris, qui, si non amaret, nec de adulterio ejus irasceretur. Et hoc faciet Dominus cum festinatione cunctis habitantibus terram, his qui se et peregrini, sicut justus qui loquitur: Advena sum ego in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei . Et rursum alibi nolens diutius in tabernaculo carnis habitare, lacrymabili voce testatur, dicens: Heu mihi, quia peregrinatio mea prolongata est . Etenim qui sumus in tabernaculo corporis hujus, ingemiscimus conquerentes: Miser ego homo, quis me liberabit congregamini, gens non amabilis, priusquam pariat iussio quasi puluerem transeuntem diem, antequam ueniat super uos ira furoris domini, antequam ueniat super uos dies furoris dLXX: Congregamini et colligamini, gens inerudita: antequam sitis sicut flos pertran
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii effundetur abeo etiã id qđ sibi uide.¬
batur habere uitale & cogetur amittere.
Luxta huiuscemodi sanguinẽ & caro intelli¬
gitur. de qua & isaias ait. Om̃ĩs caro foenũ.
que. Caro & sanguis regnum dĩ possidere
ñ poterunt. neq corruptio in corruptionem
generalis uel specialis omĩs sanguis qͥ effusus
est clamabit ad dnm̃ & apparebit in medio.
&e oꝑa sanguinis atq t̾rena quasi puliuis ia.¬
cebunt & stercora. & argentũ & aurũ diuitis.
de die irȩ non poter̃ liberare. audiente eõ-
qui morit᷑. Stulte. hac noc te tollet᷑ anima
tua a te: quȩ aut̃ prȩparasti cuiꝰ erunt:
Non quo negemꝰ aurũ ce argentũ diuites libe¬
rare de morte. redemptio enĩ uiri animȩ
ꝓ priȩ diuitiȩ: sea quo eo tẽpore eos liberare
non possint. quo diuitias necessitate dimit.¬
tunt. Omĩs enĩ terra & uniuersa quȩ t̾rena
sunt. ⁊elo dñi deuorabunt᷑. Q qđ ait zelo¬

Expanded text:
judicii effundetur ab eo, id est, quod sibi videjudicii effundetur ab eo, id est, quod sibi videbatur habere vitale, cogetur amittere. Juxta hujuscemodi sanguinem, et caro intelligitur, de qua et Isaias ait: Omnis caro, fenum . que: Caro et sanguis regnum Dei possidere non poterunt: neque corruptio incorruptionem generalis, vel specialis, omnis sanguis qui effusus est, clamabit ad Dominum, et apparebit in medio, et opera sanguinis atque terrena sicut pulvis jacebunt et stercora, et argentum et aurum divites de die irae non poterunt liberare, audiente eo, qui moritur: Stulte, hac nocte tolletur anima tua a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Non quod negemus aurum et argentum divites liberare de morte: Redemptio enim viri animae, propriae divitiae ; sed quod eo tempore liberare non possint, quando divitias necessitate dimittunt. Omnis enim terra et universa quae terrena sunt, zelo Domini devorabuntur. Et quod ait, zelo
Abbreviated transcription (Latin):
sectatus : dño peccauit. Sed qđ sequitur. &
effundet᷑ sanguis eor̾ sicut humus. & cor¬
pora eors sicut stercora boum: uidetur ab¬
surdum. ut in resurrectione mortuorũ & in
consummatione mundi atq udicio dicamꝰ
effundi sanguinẽ. & corpora iacere quasi ster.¬
cora. Igitur illud qđ ad noe dr̃. & sanguinẽ
animarũ ur̃arũ requirã de manu omĩum
bestiarum. & de manu hominis. & de manu
fr̃is requirã animã hominis. qui effuderit
sanguinẽ hominis ꝓsanguine eiꝰ effundet᷑
sanguis illiꝰ : & in resurrectione credere ridicu¬
lum̃ est: & in uita hac stare ñ potest. Quanti
enim effuder̃ sanguinẽ. & sanguis eoꝵ effu¬
sus ñ est. & alii occider̃ hominẽ ueneno uł
suspendio. & tam̃ cũ homo mortuus sit.
non est sanguis effusus. Quomꝰ gͦ dñs effu-
qui occidit sanguinẽ ñ effuderit: Sanguis
uitale quo uegetat᷑ & sustentatur & uiuit
debet intelligi. qđ qui effuderit siue ꝑscan¬
dalum. siue ꝑ ꝑuersitatẽ doctrinẽ: in die

Expanded text:
ectatus est, Domino peccavit. Sed quod sequitur: Et effundetur sanguis eorum sicut humus, et corpora eorum sicut stercora boum, videtur absurdum, ut in resurrectione mortuorum, et in consummatione mundi atque judicio, dicamus effundi sanguinem et corpora jacere quasi stercora. Igitur illud quod ad Noe dicitur: Et sanguinem animarum vestrarum requiram de manu omnium bestiarum, et de manu hominis, et de manu fratris requiram animam hominis, qui effuderit sanguinem hominis: pro sanguine ejus effundetur sanguis illius , et in resurrectione credere ridiculum est, et in vita haec stare non potest. Quanti enim effuderunt sanguinem, et sanguis eorum effusus non est? et alii occiderunt hominem veneno, vel suspendio, et tamen cum homo mortuus sit, non est sanguis effusus? Quomodo ergo Dominus ille 695 qui occidit, sanguinem non effuderit? Sanguis vitale, quo vegetatur, et sustentatur, et vivit, debet intelligi: quod qui effuderit, sive per scandalum, sive perversitate doctrinae, in die
Abbreviated transcription (Latin):
bunt domos & non habitabunt in eis: &
plantabunt uineas ce ñ bibent uinũ earũ
quia uxta est dies dni magnus. uixta &e
uelox nimis. M anifestum est qđ uixta
utranq captiuitatẽ omĩs eoꝵ sit cęsus exer-¬
citus & domus dirutȩ. & agri. uineęq ua-¬
statȩ. nec ultra eos distulerit patientia dĩ.
sed cum dicerent ad ꝑpħas. hoc in tempus
erit & indies longos: uenerit eis dies dñĩ
magnus & uelox nimis. Iuxta tropologiã
aut̃. cum uenerit dies iudicii siue uniuscu¬¬
iuisq mortis & egressionis ẽ scło: tunc omĩs
fortitudo eoꝵs in direptionẽ erit. ut quod
male ualebat & erigebat᷑ aduersũ dm̃ in¬
firmũ fractũq uertatur ad melius. Uelut
siquis fortitudinẽ latronis & piratȩ & furis
diripiat. infirmosq eos reddat: ꝓdest illis
sua infirmitas. Debilitata enĩ membra. quib
prius ñ bene abutebantur: a malo oꝑe ces¬
sabunt. Qđ aut̃ sequit᷑. & domus eors in de¬
sertũ: multi sunt inȩccła edificantes syon

Expanded text:
abunt in eis, et plantabunt vineas, et non bibent vinum earum, quia juxta est dies Domini magnus: juxta et velox nimis. Manifestum est quod juxta utramque captivitatem omnis eorum sit caesus exercitus, et domus dirutae, et agri vineaeque vastatae sint: nec ultra eos Dei distulerit patientia. Sed cum dicerent ad prophetas, hoc in tempus erit, et in dies longos, venerit eis dies Domini magnus et velox nimis. Juxta tropologiam autem cum venerit tempus judicii, sive uniuscujusque mortis et egressionis a saeculo: tunc omnis fortitudo eorum in direptionem erit, ut quod male valebat, et erigebatur adversus Dominum, infirmum, fractumque vertatur ad melius. Velut si quis fortitudinem latronis et piratae et furis 690 diripiat, infirmosque eos reddat, prodest illis sua infirmitas: debilitata enim membra quibus prius non bene utebantur, a malo opere cessabunt. Quod autem sequitur: Et domus eorum in desertum, multi sunt in Ecclesia aedificantes Sion
Abbreviated transcription (Latin):
donosor seruũ meum. Ꝙ in eodẽ uolu¬
mine. ñ solũ seruũ sed columbã quoq¬
eum uocat. A facie gladii columbȩ.
Porro scađ̃m tropologiam. quia facies dñi
est suꝑ oꝑantes mala. ut ꝑdat de terra
ad comparationẽ ęt̾nitatis omẽ huiꝰ scłi
tempus breue est. siue exitus. singulorum:
timeant om̃s & sileant. ne facies dnĩ de qua
scs ait. signatum est suꝑ nos lumen uultꝰ
tui dnẽ. peccatoꝵ foenum. stipulam. li¬
gnaq consumat. Prȩparauit enĩ dñs hosti¬
am suã. totũ leuitici mysteriũ. quando ꝑ
ignẽ & effusionẽ sanguinis & uerã obla¬
tionẽ salui fient qui saluandi sunt. & scĩ¬
ficabunt᷑ uocati. Quidã de nr̃is diẽ dni
& hostiam eiꝰ & scificationẽ uocatorũ iN
aduentum saluatoris intelligunt. quando

Expanded text:
donosor servum meum . Et in eodem voludonosor servum meum . Et in eodem volumine, non solum servum, sed columbam eum quoque vocat: A facie gladii columbae . Porro secundum tropologiam, quia facies Domini est super facientes mala, ut perdat de terra ad comparationem aeternitatis omne hujus saeculi tempus breve est sive exitus singulorum: timeant omnes, et sileant, ne facies Domini de qua sanctus ait : Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine  peccatorum fenum, stipulam, ligna consumat. Praeparavit enim Dominus hostiam suam, totum Levitici mysterium, quando per ignem et effusionem sanguinis, et veram oblationem salvi fient, qui salvandi sunt, et sanctificabuntur vocati. Quidam de nostris, diem Domini et hostiam ejus, et sanctificationem vocatorum, in adventu Salvatoris intelligunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uit uocatos suos. Lx. Timete a facie
I dnĩ dĩ. Quia uxta est dies dñi. quia prę.¬
parauit dñs uictimam suã. scificauit uo.¬
catos suos. Proeo qdđ .lxx. transtulerunt
timete. & nos posuimꝰ silete: in hebreo int̾.¬
iectio est imꝑantis silentiũ. qua sepe utun
silentium. qđ dies uentura sit dñĩ. Diem
aut̃ ani. diẽ intelligamꝰ captiuitatis &
ultionis in popłm peccatorẽ. Et hostiam
subuersionis ierłm. &e scĩficationẽ eors
quos dedicauit interfectioni: scđm illud
qđͣ dr̃ in ieremia. Scĩfica eos: in die int̾.¬
fectionis eors. Et est sensus. Uenit contͣ
impium popłm olim prȩdicta captiuitas
iam ꝓpe est. Sub iosia enĩ rege. ꝓphetia
texitur. Hoc interfecto: uastitas uenit.¬
finis uenit: & cętera. Hȩc michi uictima
placet. has mͥ hostias scĩficaui. Potest aut̃
hoc quod ait. scĩficauit uocatos suos. &
de babiloniis accipi: quos in ultionẽ popłi
etiam seruos suos uocat. uindicantes in¬
uiriam suam. Uocaui inquit nabucho¬

Expanded text:
a facie Domini Dei, quia juxta est dies Domini, quia praeparavit Dominus victimam suam: sanctificavit vocatos suos. Pro eo quod LXX transtulerunt, timete, et nos posuimus, silete, in Hebraeo interjectio est imperantis silentium, qua saepe utuntsilentium, quod dies ventura sit Domini. Diem autem Domini, diem intelligamus captivitatis et ultionis in populum peccatorem, et hostiam subversionis Jerusalem, et sanctificationem eorum quos dedicavit interfectioni, secundum illud quod dicitur in Jeremia: Sanctifica eos in die interfectionis eorum . Et est sensus: Venit contra impium populum olim praedicta captivitas, jam prope est. Sub Josia enim rege prophetia texitur: hoc interfecto, timetfinis venit , et caetera. Haec mihi victima placet, has mihi hostias sanctificavi. Potest autem hoc quod ait, sanctificavit vocatos suos, et de Babyloniis accipi, quos in ultionem populi etiam servos suos vocat, vindicantes injuriam suam. Vocavi, inquit, Nabucho
Abbreviated transcription (Latin):
animã uniuscuiusq hoc ipsum intelligere.
ñ errabit: qđ auferat dñs uniuersa quȩ
diximus uł in consũmatione mundi uł in
singulor exitu quando audient. stulte.
hacꝰ nocte auferetur anima tua a te: &
extendat manũ suam suꝑ eũ qui dñm con
fitetur. & suꝑ eum qui sensũ pacis habere
se iactat. & auferat atq disꝑdat de tali
ierłm omnẽ suꝑbiã & falsos in dm̃ cultus.
&e uariors errores dogmatũ. & seruitutẽ in
dm̃ parit̃ & mundũ. & ꝑ cotidiana peccata
auersionẽ a dño & neglectũ indm̃.¬

Expanded text:
lligere, non errabit, quod auferat Dominus universa quae diximus, vel in consummatione mundi, vel in singulorum exitu, quando audient: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te . Et extendat manum suam super eum, qui Dominum non confitetur, et super eum qui sensum pacis se habere jactat, ut auferat atque disperdat de tali Jerusalem omnem superbiam, et falsos in Deum cultus, et variorum errores dogmatum, et servitutem in Deum pariter et mundum, et per quotidiana peccata, aversionem a Domino et neglectum in
Abbreviated transcription (Latin):
quias bahal & nomina edituor cum
sacerdotib. & eos qui ad orant suꝑ te.¬
cta militiam cęli. &e adorant & iurant
in dño. & uirant in melchom. & qui
Sauertuntur de post tergũ dñi. & qui f
quesierunt dñm nec inuestigauerunt

Expanded text:
ias Bahal et nomina aedituorum cum sacerdotibus: et eos qui adorant super tecta militiam caeli et adorant et iurant in domino et iurant in Melchom: et qui auertuntur de post tergum domini et qui non quaesierunt dominum nec inuestigauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
litas uel ethiops m̃s. de quo postea trac.¬
tabimus. Habebat quoq auum godoliã.
qui dr̃ magnitudo dnĩ. Et ꝓ auum
amariam. qui & ipse uertitur in sermonẽ
dñi. Et attauum edechiam. qui sonat
fortitudinẽ dnĩ. De fortitudine itaq dñi.
natus est sermo dnĩ. Q de sermone dnĩ.
nata est dñi magnitudo. Et de magnitu¬

Expanded text:
litas, vel Aethiops meus, de quo postea traclitas, vel Aethiops meus, de quo postea tractabimus, habebat quoque avum Godoliam, qui dicitur magnitudo Domini, et proavum Amariam, qui et ipse vertitur in sermonem Domini: et atavum Ezechiam, qui sonat fortitudinem Domini. De fortitudine itaque Domini, natus est sermo Domini, et de sermone Domini nata est
Abbreviated transcription (Latin):
niam filiũ chusi. fi¬
lii godoliȩ. filii ama¬
riȩ. filii etechiȩ. IN
dieb iosiȩ fili i amon
regis uida. L.xx. simi¬
liter. Tradunt hebrei.
cuiuscunq ꝓpħȩ pater aut auus ponat᷑
rũ uellicans sicamina : patris nomen inti¬
tulo non habere. Hoc si uerũ est: sophonias
ꝓpħa quẽ nunc conamur exponere. qui
patrẽ chusi. auum godoliã. ꝑauũ amariã.
attauũ et echiam. & talem quadrigã. ipse
uelut extremus auriga compleuit. No¬
men sophoniȩ. alii speculã. alii archanũ
dñi transtulerunt. Siue gͥ specula. siue
temur: utrunq ꝓpħȩ conuenit. Dr̃ enim
& ad ezechihel. Fili hominis speculatorem
te posui domui isrł. Et alio loco. Non faciet
dñs quicquã. nisi reuelauerit disciplinã
suam seruis suis ꝓpħis. Et noni psalmi ti¬
tulus. ꝓ absconditis fili i interpretatur. Iste
gͦ ꝓpħa qui erat inspecula & insullimib
constitutus. & nouerat mysteria dni.
filius erat chusi qui interpretat᷑ humi¬

Expanded text:
filium Chusi, filii Godoliae, filii Amariae, filii Ezechiae; in diebus Josiae, filii Ammon regis Juda. LXX similiter. Tradunt Hebraei cujuscumque prophetae pater aut avus ponatur rum, vellicans sycamina , patris nomen in titulo non habet. Hoc si verum est, Sophonias propheta, quem nunc conamur exponere, nomipatrem Chusi, avum Godoliam, proavum Amariam, atavum Ezechiam: et talem quadrigam ipse velut extremus auriga complevit. Nomen Sophoniae alii speculam, alii arcanum Domini transtulerunt. Sive igitur specula, sive tetur, utrumque prophetae convenit. Dicitur enim et ad Ezechiel: Fili hominis, speculatorem te posui domui Israel . Et in alio loco: Non faciet Dominus quidquam, nisi revelaverit disciplinam suam servis suis prophetis. Et noni Psalmi titulus, pro absconditis filii interpretatur. Iste ergo propheta, qui erat in specula et in sublimibus constitutus, et noverat mysteria Domini, filius erat Chusi qui interpretatur humi
Abbreviated transcription (Latin):
post tergũ dnĩ. qui relinquentes cultũ
eius iurant in melchom: & adorant
militiam cęli. & uenerantur bahal idolũ
sidoniorũ. Hucusq hẏstoriȩ sensus expo.¬
situs est. Uideamus & anagogen. Propter
dnm qui de tribu uda ortus est. & ꝓpter
ierłm in qua regnauit uidas hoc est dñs
atq saluator: dicamꝰ quando multiplicata
fuerit iniquitas &e refri xerit caritas mul¬
tors. & ueniente dño rara fides apparue¬
cti dĩ: tunc extendere dñm ad supplicia
peccators manũ suam suꝑ uidã qui sibi
uidetur nom̃ dni confiteri. & suꝑ ierłm¬
eccłam quȩ ex pace sortita est uocabulũ.
&e auferet de ȩccła nomina bahalim qđ
interp̃tatur in subluniorib Auferet aut̃
Ans nomina uanȩ glȩ & admirationis fal¬
se quȩ uersatur in ȩccła. in qua uixta
iacobũ honorat᷑ anulum aureũ habens

Expanded text:
srael, qui relinquentes cultum ejus jurant in Melchom, et adorant militiam coeli, et venerantur Baal idolum Sidoniorum. Hucusque historiae sensus expositus est: videamus et anagogen. Propter Dominum qui de tribu Juda ortus est, et propter Jerusalem in qua regnavit Judas, hoc est, Dominus atque Salvator, dicamus quando multiplicata fuerit iniquitas, et refrixerit charitas multorum, et veniente Domino, rara fides apparuecti Dei : tunc extendere Dominum ad supplicia peccatorum manum suam super Judam, qui sibi videtur nomen Domini confiteri, et superesiam quae ex pace sortita vocabulum est, et auferre de Ecclesia nomina Baalim, quod interpretatur in sublimioribus. Auferet autem Dominus nomina vanae gloriae et admirationis falsae, quae versantur in Ecclesia, in qua juxta Jacobum, honorat
Abbreviated transcription (Latin):
cõpresiones eoꝵ tribuit᷑ locus. sed & no.¬
mina sacerdotum cum sacerdotib. qui
frustra sibi applaudunt in episcopali no¬
mine & in presbiterui dignitate: & ñ
inoꝑe. Unde signant̃ non ait. & oꝑa
sacerdotũ cũ sacerdotib. sed nomina
ce eos qui adorant suꝑ tecta militiam
celi qui el euantur aduersũ scientiã dĩ. &
ome qđ gerit᷑ in scło fictã sibi scientiam
pollicentes referunt adortus stellarum
& occubitus. & mathematicors secuntur
errores: &e eos qui adorant dñm & mel¬
chom: qui scło parit̃ &e dño putant se
posse seruire. &e duob dominis satis face¬
re dõ &e mammone. qui militantes xp̃o
obligant se negotiis scłarib : & eandem
imaginẽ offeru̾nt dõ &e cȩsari. cẽ cũ xp̃i
sacerdotes. eẽ. se dicant. filios suos conse.¬
crant melchom idest regi suo. recte enĩ
ꝑdiderunt. & qui ꝑ mala oꝑa declinant
a dño &e non requirunt eũ. nec retinent sua

Expanded text:
consessiones eorum tribuitur locus; sed et nomina sacerdotum cum sacerdotibus qui frustra sibi applaudunt in episcopali nomine, et in presbyterii dignitate, et non in opere . Unde signanter non ait, et opera sacerdotum cum sacerdotibus, sed, nomina:et eos qui adorant super tecta militiam coeli, qui elevantur adversus scientiam Dei; et omne quod geritur in saeculo, fictam sibi scientiam pollicentes, referunt ad ortus stellarum et occubitus, et mathematicorum sequuntur errores, et eos qui adorant Dominum et Melchom, qui saeculo pariter et Domino putant se posse servire, et duobus dominis satisfacere, Deo et mammonae: qui militantes Christo, obligant se negotiis saecularibus, et eamdem imaginem offerunt Deo et Caesari, et cum Christi sacerdotes se esse dicant, filios suos consecrant Melchom, id est, regi suo . Recte enim perdiderunt, et qui per mala opera declinant a Domino, et non requiru
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑ obstare. & fecer̾ uiam uolentib iN
gredi. Ꝙ qui aꝑto itinere inuaser̃ it̃: ñ solũ
ingressi sunt portã. sed & transier̃ ꝑeam.
Ingressi sunt aut̃: quia & rexeor eandẽ iN¬
gressus est portã &e aꝑuit eis it̃. ut absq ulla
difficultate graderent᷑. Ipse enĩ dñs & rex &
pastor &e uia est & porta. dic̃q. Ego sũ porta.
Per me qui fuerit ingressus saluabit᷑. & ingre¬
diet᷑ && egrediet᷑. & pascua inueniet. De qua
ꝑmanere. Sed egrediat᷑ ad pascua. ut intran¬
do exordiũ sit. in exeundo & in pascua¬
reperiendo uirtutum ꝑfectio. Qui ingre¬
ditur. adhuc in scło est & ex creaturis intel¬

Expanded text:
videbatur obstare, et fecerunt viam volentibus invidebatur obstare, et fecerunt viam volentibus inn solum ingressi sunt portam, sed et transierunt per eam. Ingressi sunt autem, quia et rex eorum eamdem ingressus est portam, et aperuit eis iter, ut absque ulla difficultate graderentur. Ipse enim Dominus, et rex et pastor, et via est et porta, dicitque: Ego sum porta: per me qui fuerit ingressus, salvabitur: ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . De qua permanere; sed egrediatur ad pascua, ut in intrando exordium sit, in exeundo et in pascuareperiendo, virtutum perfectio. Qui ingreditur, adhuc in saeculo est, et ex creaturis intel
Abbreviated transcription (Latin):
tium popłs egressus est & ꝓpt̃ eum diuisa est
sepes. & destrux it dñs atq saluator ut ille
posseͬ incedere parietẽ qui erat in medio &
maceriã duos popłos separantẽ: & fecit unum
gregẽ &e duos creauit in semet ipso. in uno no¬¬
uohomine faciens pacẽ. Unde &e obstetrix
ꝓpheticȩ loquens. dicit ad phares popłm uini-¬
orẽ. Ut quid diuisa est ꝓpt̾ te maceries :
Suntel lexisti exemplũ de genesi. ascende qui
saluari cupis nequaquã ꝑueterẽ popłm qui
manũ contractã habet. sed ꝑ nouum in quo
uia xp̃c est. in quo porta iesus. ꝑ quẽ ad patrẽ
incedimꝰ. Ipse enĩ soluit mediũ parietẽ & ma-¬
ceriã idest obscuritatẽ ueterũ ꝓpħarũ. &
omĩs antiquȩ legis aꝑuit sacramenta. & dissi¬
obice. nec obscuritatis caligine t̾reatur.
dixi tibi ascende ꝑdiuisionẽ. quia surrexisti
cum xp̃o & ea quęris quȩ sursũ sunt : quia an-¬
geli siue pat̾ & filius &e sp̃s sc̃s. diuiserunt qđ

Expanded text:
tium populus. Et propter ipsum divisa est sepes, et destruxit Dominus atque Salvator, ut ille posset incedere, parietem, qui erat in medio, et maceriam duos populos separantem: et fecit unum gregem, et duos creavit in semetipso in uno novo homine faciens pacem. Unde et obstetrix prophetice loquens dicit ad Phares populum juniorem: Ut quid divisa est propter te maceria? Si intellexistis exemplum de Genesi, ascende qui salvari cupis, nequaquam per veterem populum qui manum contractam habet, sed per novum, in quo via Christus est, in quo porta Jesus, per quem ad Patrem incedimus, ipse enim solvit 464 medium parietem et maceriam, id est, obscuritomnis antiquae legis aperuit sacramenta, et dissiobice, nec obscuritatis caligine terreatur.dixi tibi: Ascende per divisionem, qui surrexisti cum Christo, et ea quaeris quae sursum sunt: quia Angeli, sive Pater et Filius, et Spiritus sanctus diviserunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
cium potius loquerer. Stillabo tibi inuinũ.
& in ebrietatẽ. Ꝙ erit. suꝑ quem stillat᷑ popłs
Siste. Congregatione congregabo ia cob totũ
Ste: in unũ conducã reliquias isrł. Parit̃ ponã

Expanded text:
cium potius loquerer stillabo tibi in vinum cium potius loquerer stillabo tibi in vinum et in ebrietatem et erit super quem stillatur populus iste congregatione congregabo Iacob totum te in unum conducam reliquias Israhel pariter p
Abbreviated transcription (Latin):
tia peccatorũ etiã absq supplicus resistere
hostib. & dimicare ñ audeant. Unde & formi¬
dolosi. ne in hostium proelio t̃reant mentes
di homines sermo dirigit᷑. Persequet᷑ uos uax
folii uolitantis. & fugietis nullo ꝑsequente.
Scio me legisse inciuis dã commentarus
um. omĩa ꝑipsum facta sunt &e sine ipso factũ
est nichil. hoc qđ dr̃ nichil ad maliciã retu¬
lisse. rursũq ipsam maliciã interp̃tatũ esse
diabolum. & isto quasi gradu ipsũ qđ factũ
est sine xp̃o nichil diabolũ intellexisse. Si gͥ
malicia uel diabolus nichil est. & fugerunt᷑
qui corruptione corrupti sunt nullo idest
nichili ꝑsequente: diabolus eos est psequutus
in nichili. Qđ sicui uidet᷑ nimiscoactũ & contra
scripturȩ simplicitatẽ artifici potius eloquio
quam uera interp̃tatione dissertũ: uł priorẽ
uel quã ipse repꝑerit expositionẽ sequatur.
TIam non essem uir habens sp̃m. & menda¬

Expanded text:
tia peccatorum etiam absque suppliciis resistere tia peccatorum etiam absque suppliciis resistere hostibus et dimicare non audeant. 459 Unde et formidolosi in sanctorum praelio, ne terreant mentes di homines sermo dirigitur: Persequetur vos folii vox volantis, et fugietis, nullo persequente . Scio me in cujusdam commentariis um: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil, hoc quod dicitur, nihil, ad malitiam retulisse: rursumque ipsam malitiam interpretatum esse diabolum, et isto quasi gradu, ipsum quod factum est sine Christo, nihil diabolum intellexisse. Si igitur malitia, vel diabolus nihil est, et fugerunt qui corruptione corrupti sunt, nullo, id est, nihil persequente, diabolus eos est persecutus in nihili. Quod si cui videtur nimis coactum, et contra Scripturae simplicitatem artificio potius eloquii, quam vera interpretatione dissertum, vel priorem, vel quam ipse repererit expositionem sequatur. tinam non essem vir habens spiritum et menda
Abbreviated transcription (Latin):
te xp̃c: dormiemꝰ quidẽ. sed decipiem᷑: & non
inueniemꝰ requiẽ. Quia ubi xp̃c ñ illuminat
resurgentẽ: quȩ uidet᷑. eẽ. requies. tribulatio :
Lxx. Propt̃ immundiciam. consũpti estis corru¬
ptione. Pro eo qđ diximꝰ consupti estis.: potest
iuxta grecam intelligentiã. in latino sonare
sermone. corrupti estis. ut sit ordo. Propter
ĩmundiciã corrupti estis corruptione. Hoc
aut̃ ad eos dr̃: qui uoluptati corporis & libi¬
dini seruientes. ñ solũ animã. sed & corpus
quoq suũ corrũpunt. uoluptatũ amatores
magis quã amatores dĩ. Poterat quoq dicere.
ꝓpt̃ immundiciã corrupti estis: & sensus
etiã absq corruptione fuisset expletꝰ. Nunc
aut̃ quia ait. corrupti estis corruptione: ad
distinctionẽ mͥ uidet᷑ dixisse corruptionis
is qui foris homo nr̃ est corrũpit᷑. sed qui intꝰ :
renouat᷑ de die indiẽ. Qui semꝑ mortificationẽ
corruptio illiꝰ salutaris est. Lxx. Fugistis.

Expanded text:
 , dormitabimus quidem, sed decipiemur, et non inveniemus requiem quia ubi Christus non illuminat resurgentem, quae videtur esse requies, tribulatio est. LXX: Propter immunditiam consumpti estis corruptione. Pro eo quod nos diximus, consumpti estis, potest juxta Graecam intelligentiam in Latino sonare sermone, corrupti estis: ut sit ordo, propter immunditiam corrupti estis corruptione. Hoc autem ad eos dicitur, qui voluptati corporis et libidinis servientes, non solum animam, sed corpus quoque suum corrumpunt, voluptatum amatores magis quam amatores Dei. Poterat quoque dicere, propter immunditiam corrupti estis, et sensus etiam absque corruptione fuisset expletus. Nunc autem quia ait, corrupti estis corruptione, ad distinctionem mihi videtur corruptionis is qui foris homo noster est, corrumpitur; sed qui intus est renovatur de die in diem . Qui semper mortificationem corruptio illius salutaris est. Fugistis,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt portã. & egressi sunt ꝑ eam. Qui tam̃
transitus & egressio absq xp̃o rege nr̃o tri¬
bui ñ potest: qui rex est &e dñs. Statim quippe
connectit᷑. Dñs aut̃ pͥnceps erit. Et dixi.
Audite pͥncipes domus iacob: &e duces domus
isrł. Nunquid ñ ur̃m est scire iudiciũ. qͥodio
habetis bonum &e diligitis malũ: Qui uiolen

Expanded text:
erunt portam, et egressi sunt per eam: qui tamen transitus et egressio absque Christo rege nostro tribui non potest, qui rex et Dominus est. Statim quippe connectitur: Dominus autem princeps erit. Et dixi: Audite, principes Jacob, et duces domus Israel. Numquid non vestrum est scire judicium, qui odio habet
Abbreviated transcription (Latin):
eor erroris heredes ad mille annor referre
płi ambulabunt unusqͥsq in nomine diũ dĩ
consequentib arguunt᷑ ñ dici de fine scłor¬
sed de pͥmo aduentu xp̃i. in qͦcolligunt᷑ resiqͥs
claudicantes. & gentes ante derelictȩ saluant᷑.
Igit᷑ isaias huiꝰcemodi posuit testimoniũ. Ser.¬
mo qui factus est ad isaiã filiũ amos: de ui
dea &e ierłm. Quia erit in nouissimis dieb
manifestꝰ mons dnĩ & domꝰ dĩ suꝑsũmitates
montiũ. & exaltabitur suꝑ colles. & uenient

Expanded text:
eorum erroris haeredes ad mille annorum referreeorum erroris haeredes ad mille annorum referrepuli ambutabunt, unusquisque in nomine Domini Dei sconsequentibus arguuntur, non de fine si, in quo colliguntur reliquiae claudicantis, et gentes ante salvantur. Igitur Isaias hujuscemodi posuit testimonium: Sermo qui factus est ad Isaiam filium Amos de Juda et Jerusalem: quia erit in novissimis diebus manifestus mons Domini, et domus Dei super summitatem montium, et exaltabitur super colles,
Abbreviated transcription (Latin):
Et eã quȩ laborauerat ingentẽ robustã: in nom̃
uidelicet xp̃ianũ. qđ non gladius. ñ ignis. ñ
tormenta suꝑabunt. Uide fidẽ & passionem
martirũ. & de robusta gente ñ ambiges.
Et regnabit dñs suꝑ eos. idest suꝑ gentes multas
& suꝑreliquias claudicantes inmonte syon.
in ȩxcła. inspecula. in contemplatione uirtutũ.
a prȩsenti scło &e usq in futurũ. Siquis autem
uoluerit hoc qđ dr congregabo ea quȩ contrita
fuit. & eiecta suscipiam. & cȩtera de anima
humana intelligere. qđ ante aduentũ xp̃i
uariis passionib uicusq seruierit. & quasi
erronea &e morbida ouis lupoꝵ fuerit lania¬
ta morsib: ñerrabit. Dũ tam̃ nouerit eam
quȩ contrita fuerat & afflicta subdni postea
regno futuram &e uicturã insyon: & ad pri¬
stinũ montẽ boni pastoris humeris reportan¬
dã. Sciendũ quoq hoc capitulũ qđ nunc ex¬
posuimus. &e huic simile de isaia. iud eos &

Expanded text:
et eam quae laboraverat, in gentem robustam, in nomen et eam quae laboraverat, in gentem robustam, in nomen videlicet Christianum, quod non gladius, non ignes, non tormenta superabunt. Vide fidem et passionem Martyrum, et de robusta gente non ambiges. Et reguabit Dominus super eos, id est, super gentes multas, et super reliquias claudicantes in monte Sion, in Ecclesia, in specula, in contemplatione virtutum, a praesenti saeculo, et usque in futurum. Si quis autem voluerit hoc quod dicitur: Congregabo eam quae contrita fuit, et ejectam suscipiam, et caetera, de anima humana intelligere quod ante adventum Christi variis passionibus vitiisque servierit, et quasi erronea et morbida ovis luporum fuerit laniata morsibus, non errabit: dum tamen noverit eam, quae contrita fuerat et afflicta, sub Domini postea regno futuram, et victuram in Sion, et ad pristinum montem boni pastoris humeris reportandam . Sciendum quoque, et hoc capitulum quod nunc exposuimus, et huic simile de Isaia, Judaeos et
Abbreviated transcription (Latin):
mons & d̃. In illa die inqua lucebit sol iusticiȩ:
congregabit᷑ illa quȩ fuerat ante contrita.
&e quȩ expulsa erat suscipiet᷑. & ad hoc congre.¬
gabit᷑ contrita. ut ponat᷑ in reliquias: & de¬
relicta ingentẽ fortẽ. Nisi enĩ dñs sabaoth reli¬
quisset nobis semen: quasi sodoma essemꝰ. & qͣsi
gomorra similes fuissemꝰ. Sed iuxta hebraicũ
xerat usqueqͦ claudicatis. cuiꝰ pes scandalitans
fuerat abscisus. quã eiecerã & cui dederã libel¬
lum repudii. Colligam & quã afflixerã capti¬
uitatib uariis. uel tradiderã diabolo &e angłis
eiꝰ. Acne statim nobis diligens lector oppõnat.
quomͦ congregatã asserit claudicantẽ & colle¬
ctam eam quȩ fuerat eiecta. cũ uidei in infide-¬
litate ꝑmaneant: audiat de pͥma. xp̃i dici
um. & om̃s emulatores legis sunt: Sed &e signi¬
ficantiã considera ꝓpħalem. Nondixit ponam
claudicantẽ totam saluã: sed ponã claudicantẽ
in reliquias. ut reliquiȩ & electio saluȩ fiant.

Expanded text:
n die illa in qua lucebit sol justitiae, congregabitur illa quae fuerat ante contrita, et quae expulsa erat, suscipietur, et ad hoc congregabitur contrita, ut ponatur in reliquias, et derelicta in gentem fortem. Nisi enim Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et quasi Gomorrha similes fuissemus . Sed juxta 478 Hebraicum xerat: Usquequo claudicatis ? cujus pes scandalizatus fuerat abscissus . Quam ejeceram, et cui dederam libellum repudii, colligam: et quam afflixeram captivitatibus variis, vel tradideram diabolo et angelis ejus. Ac ne statim nobis diligens lector opponat, quomodo congregatam asseris claudicantem, et collectam eam quae fuerat ejecta, cum Judaei in infidelitate permaneant? Audiat de prima Christi dici um, et omnes hi aemulatores Legis sunt . Sed et significantiam considera prophetalem: Non dixit, ponam claudicantem totam salvam; sed ponam claudicantem in reliquias, ut reliquiae et electio salvae fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
moniã uindicantes dicimꝰ. nonuenient suꝑ nos
mala: audiamꝰ sententiã dnĩ quȩ sequatur.
Syon &e ierłm & mons templi speculatorium
& iusio pacis & templũ xp̃i. in consũmatione
& infine quando refri xerit caritas & rara fideᷤᷤ
fuerit. quasi ager arabitur & rediget᷑ in tu¬
dia pomoꝵs. Ut ubi amplȩ quondã domus
erant. & absq numero acerui frugũ: ibi uix
parua sit casula seruans species ciboꝵ. refe¬
ctionẽ animȩ non habentium. Ex erit¬

Expanded text:
imoniam vindicantes dicimus: Non venient super nos imoniam vindicantes dicimus: Non venient super nos mala. Audiamus sententiam Domini quae sequatur: Sion et Jerusalem, et mons templi, speculatorium, et visio pacis, et templum Christi in consummatione, et in fine, quando refrixerit charitas, et rara fides fuerit, quasi ager arabitur, et redigetur in tum, ut ubi ample quondam domus erant et absque numero acervi frugum, ibi vix parva sit casula servans speciem ciborum refectionem anime non habentium.
Abbreviated transcription (Latin):
dam epłis suis. &e mittentiũ munera bene¬
olentia dĩ appellat: ñ tã sibi congregat quã
pauꝑib scõꝵ. qui erant inierłm. Scĩ autem
crediderant de iudeis. & ꝓiecti a parentib
&e cognatis atq affinib suis. tam possessiones
quam uniuersã suppellestilẽ sacerdotib
templi ac popło uastante ꝑdiderant. Si ta¬
les pauꝑes sunt: accipiant. Si aut̃ subocca.¬
sione pauꝑum paucȩ ditant᷑ domꝰ. &e inui¬
tro acuase fictili aurũ comedimꝰ : aut cũ
thesauris mutemꝰ & uestes aut pauꝑhabitꝰ
ñ quęrat diuitias senatoꝵ. Quid ꝓdest circa
collũ ad extergendos sudores linteũ ñ ha-
tus pauꝑtatẽ. cũ marsupiũ nr̃m uniuersa
pauꝑum turba suspiret : Propt̃ hoc causa
nr̃i qui tales sumꝰ. qui syon edificamus iN
sanguine &e ierłm in iniquitate. qui udicamꝰ
inmunerib qui inmercedib respondemꝰ. qui
in pecunia diuinamus. & suꝑ hoc fictã nob scĩ.¬

Expanded text:
sdam Epistolis, et mittentium munera benesdam Epistolis, et mittentium munera benevolentiam Dei appellat, non tam sibi congregat quam paucrediderant de Judaeis, et projecti a parentibus et cognatis, atque affinibus suis, tam possessiones, quam universam supellectilem sacerdotibus templi, ac populo vastantes, perdiderant. Si tales pauperes sunt, accipiant. Si autem sub occasione pauperum paucae ditantur domus, et in vitro ac vase fictili aurum comedimus, aut cum thesauris mutemus et vestes, aut pauper habitus non quaerat divitias senatorum. 473 Quid prodest circa collum ad abstergendos sudores linteolum non htu paupertatem, cum marsupium nostrum universa pauperum turba suspiret? Propter hoc, causa nostri, qui tales sumus, qui Sion aedificamus in sanguine, et Jerusalem in iniquitate, qui judicamus in muneribus, qui mercedibus respondemus, qui in pecunia divinamus, et super hoc fictam nobis sanct
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. Siclus enĩ. uginti obolos habet. Et quar¬
in cathedris suis pͣonere. quas dñs subuertit
libro. quod uxor ieroboam infirmante filio
ꝑgit ad achiam hominẽ dĩ. & defert ei panem.
ae uuas passas & uasculũ mellis. Dicit᷑ enĩ qđ
secum illa portauerit. & tam̃ ꝓpłia ñ scribit᷑
accepisse. quippe cũ &e corripuerit eã. & uentu¬
runi luctum prȩdi rerit. Licet potuerint hi
qui ad ariolos ire consuerant. quia multi di¬
uni & arioli erant in isrł. mala consuetudi¬
&e tantũmͦ scripturã narrasse qͥd illi uoluerint.
nec tamen intulisse qđ ipsum aut offerre ausi
Qui altario inquit seruiunt. de altari partici¬
pant᷑ & uuuunt. Permittitur tͥ o sacerdos
ut uiuas de altari. ñ ut luxuries. Boui tritu¬
ranti os non concludit᷑. Scimꝰ ista. & tamen
licentia hac apłs non abutitur. & habens
uictũ uestitũq contentus est: nocte & die
discipłis quoq suis hoc ipsũ asserit. qđ nullũ

Expanded text:
tiae. Siclus enim viginti obolos habet, et quartiae. Siclus enim viginti obolos habet, et quarin cathedris suis proponere, quas Dominus flagelllibro, quod uxor Jeroboam, infirmante filio, pergit ad Achiam hominem Dei, defert ei panes et uvas passas, et vasculum mellis . Dicitur enim quid secum illa portaverit, et tamen propheta non scribitur accepisse: quippe cum et corripuerit eam, et venturum luctum praedixerit: licet potuerint hi qui ad hariolos ire consueverant quia multi divini et harioli erant in Israel mala consuetudiet tantummodo Scripturam narrasse quid illi voluerint, nec tamen intulisse quod ipsi aut offerre ausi Qui altari, inquit, serviunt, et de altari participant, et vivunt . Permittitur tibi, o sacerdos, ut vivas de altari, non ut luxurieris. Bovi trituranti os non clauditur . Scimus ista, et tamen licentia hac Apostolus non abutitur: et habens victum vestimentumque, contentus est: nocte et die discipulis quoque suis hoc ipsum asserit: quod nullum
Abbreviated transcription (Latin):
symoni mago uendere qđ petebat. immo po-¬
terat simulare uendentẽ. Sp̃s enĩ sc̃s nec uenun.¬
darinec emi potest. sed oblatã pecuniã cum
non habere inore ꝓphetiam. & indnõ requiesce¬¬
re & dicere. ñ uenient suꝑ nos mala. quoꝵ causa
speculatoriũ dĩ hostili aratro diuidit᷑. & locus
quondam pacis runis plenus fit. Ꝙ templũ
diuĩ inuepres spinasq conuertit᷑. & est habita¬
culũ bestiarũ. Nec quenquã moueat illud qđ
in pͥmo regnor libro legimꝰ. saul uolentẽ ire ad
samuelẽ dixisse puero suo. se adeũ ire ñ posse
quia p̃ciũ qđ offerroe ꝓuaticinio ñ haberet: &
puerũ respondisse. ecce inuenta est in manu mea
quarta pars sicli pecuniȩ. & dabo uiro dĩ & an-¬
nunciabit nobis uiã nr̃am. Non enĩ scriptũ ÷
qđ samuhel acceꝑit: aut qđ ille obtulerit.
dium. Sed fac eũ accepisse. stipes magis esti¬
mandȩ sunt tabernaculi: quã munera ꝓphe-¬

Expanded text:
Simoni mago vendere, quod petebat; immo poSimoni mago vendere, quod petebat; immo poterat simulare vendentem Spiritus enim sanctus nec venundari, nec emi potest, sed oblatam pecuniam cum  Jerusalem non habere in ore prophetiam; et in Domino requiescere, et dicere: Non venient super nos mala: quorum causa speculatorium Dei hostili aratro dividitur; et locus quondam pacis, ruinis plenus fit, et templum Domini in vepres spinasque convertitur, et est habitaculum bestiarum. Nec quemquam moveat illud quod in primo Regum libro legimSamuelem dixisse puero suo, ad eum se ire non posse, quia pretium , quod offerret pro vaticinio, non haberet, et puerum respondisse: Ecce inventa est in manu mea quarta pars sicli pecuniae, et dabo viro Dei, et annuntiabit nobis viam nostram. Non enim scriptum est, quod Samuel acceperit, aut qdium. Sed fac eum accepisse, stipes magis aestimandae sunt tabernaculi, quam munera prophe
Abbreviated transcription (Latin):
ne inducas impiũ intabernaculũ uistoꝵ. &
uirũ sanguinũ & dolosũ abominet᷑ dñs: In
quoscunq de ȩccłus suis ordinant clericos.
uitam eorum inscandalum popłis exponentes.
rei sunt infidelitatis eoꝵ qui scandali tantur.
Unde dr expedire homini ut mola asinaria liget᷑
incollo eiꝰ. & p̾cipitet᷑ in ꝑfundũ: quã ut scanda¬
litet unũ de minimis ȩccłȩ. Cũq sacerdotes
malachias ꝓpħa angłos uocet & os eoꝵ oracu¬
lũ dnĩ sit: si ne munerũ acceptione ñ iudicant.
legentes. Munera excẽcant etiã ocłos sapientiũ:
&e quasi frenũ in ore auertunt increpationem.
de scĩ uiri manib̾: etiã labore parta pecunia:¬
isti uoces dĩ uenditant. & de columbis mercant᷑
bant. nescientes aliud esse ꝓphetiã aliud diui-¬
nationẽ. Nunquã enĩ diuinatio inscripturis.
inbonam partẽ accipitur. Honerit ait augu¬
ꝓphetia ipsor facta est diuinatio. Petrus apłs.
argentũ inquit & aurũ non habeo. Poterat utiq

Expanded text:
mpium in tabernaculum justorum , et virum sanguinum et dolosum abominetur Dominus: hi quoscumque de asseclis suis ordinant clericos, et vitam eorum in scandalum populis exponentes, rei sunt infidelitatis eorum qui scandalizantur . Unde dicitur expedire homini, 471 ut mola asinaria ligetur in collo ejus, et praecipitetur in profundum, quam ut scandalizet unum de minimis Ecclesiae. Cumque sacerdotes Malachias propheta angelos vocet , et os eorum oraculum Domini sit , sine munerum acceptione non judicant, legentes: Munera excaecant oculos etiam sapientium, et quasi frenum in ore avertunt increpationem ; de sancti viri manibus etiam labore parta pecunia, voces Domini venditant, et de columbis mercanturbant, nescientes aliud esse prophetiam, aliud divinationem: numquam enim divinatio in Scripturis in bonam partem accipitur. Non erit, ait auguriprophetia ipsorum facta est divinatio. Petrus apostolus: Argentum, inquit, et aurum non habeo : poterat utique