comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occasionẽ auerterent. filii urĩ filios nr̃os atimore dñi. Cur aut̃ historiȩ huiꝰ
articulũ ad mediũ dedux imꝰ. sicui fortasse ñ pateat buit̾ aꝑimꝰ. Poterat nãq
quorũ dã simplicitas frm tẽptari. ut qͦdã mͦ segregato̾ᷤ se a societate fideliũ du¬
cerent. si in silitudine positi. eniã cõmunia ȩccłȩ u̾ba dȩpmere insius orationib
ñ auderent. Utant᷑ gͥ cõmuiib uerbis eccłȩ ut in eccłastica se cõmunione do ÷¬
ceant ꝑmanere. Atq ipsa u̾ba animo satisfaciant fluctuanti. quȩ testimoni
baminũ s ad incariȩ cũ israhelitica plebe societatis inditiũ. sic̃ & ipsi qͣsi iã ex
crificiũ. s intestimoniũ nr̃m ac unitatẽ. Illi nimirũ id fecer̃ ad testimoniũ
despicerentur afrĩb suis. nos ne remordeam̃ a cogitationib nr̃is. Iili t̃reni alta¬
ris extruxere similitudinẽ. nos sp̃alis cõcordiȩ ostendimꝰ ueritatẽ. Illi ad os¬

Expanded text:
ertent filii vestri filios nostros a timore Domini . » Cur autem historiae hujus articulum ad medium deduxerimus, si cui fortasse non pateat, breviter aperimus. Poterat nempe quorumdam simplicitas fratrum tentari, ut quodammodo segregatos se a societate fidelium ducerent, si in solitudine positi, etiam communia Ecclesiae verba depromere in suis orationibus non auderent. Utuntur igitur communibus verbis Ecclesiae, ut in ecclesiastica se communione doceant permanere, atque ipsa verba animo satisfaciant fluctuanti, quae testimoniubaminum, sed ad vicariae cum Israelitica plebe societatis indicium, sicut et ipsi quasi jam ex crificium, sed in testimonium nostrum ac vestrum . » Illi nimirum id fecerunt ad testimonium despicerentur a fratribus suis; nos ne remordeamur a cogitationibus nostris. Illi terreni altaris exstruxere similitudinem; nos spiritalis concordiae ostendimus veritatem. Illi ad os
Abbreviated transcription (Latin):
De qͣdrifario dĩ opere.
PERATIO DIUINA
bernat. qͣdriformi ra¬
tione diftinguitur. Primo qđ hec
in uerbi dĩ dispensatione ñ facta
s. eterna sunt. qui nos apło teste
ante tpra sclaria p̃destinauit
inreanũ: Scdõ qđ in materia i¬
formi parit̃ elem̃ta mundi
facta s. ubi qͥuiuit in ȩtnũ.
ereauit oĩa simuil Tercio qđ eadẽ
materies scđm causas simul
erenas nia simul s distineti¬

Expanded text:
De quadrifario Dei opere. Operatio divina, bernat, quadriformi ratione distinguitur: primo, quod haec in Verbi Dei dispensatione non facta, sed aeterna sunt: qui nos, apostolo teste, ante tempora saecularia praedestinavit in regnum; secundo, quod in materia informi pariter elementa mundi facta sint, ubi qui vivit in aeternum creavit omnia simul; tertio, quod eadem materies, secundum causas simul creatas n
Abbreviated transcription (Latin):
Impso quidẽ pͥncipio ẽditionis
facta s̃ celũ terra. angłi. aer. ⁊ aqua de nillo Die uͦ pͥmo lux facta ẽ. &
ipsa de nihilo: Scdo firmam̃tũ in medio aquarũ. Tercio species maris
⁊ terre cũ eis. quȩ terrȩ radicitꝰ inherent: Iuarto luminaria cȩli delu¬
mine primo die facto. quinto natatilia ⁊ uolatilia de aquis. Sexto reliqͣ
animalia deterra ⁊ homo carne quide deterra. anima uͦ de nihilo creatꝰ. qui
in para diso quẽ dñs apͥncipio plantauerat constituit᷑ Septimo dñs reqͥenit

Expanded text:
ipso quidem principio conditionis facta sunt coelum, terra, angeli, aer, et aqua de nihilo. Die autem primo lux facta est, et ipsa de nihilo; secundo, firmamentum in medio aquarum; tertio, species maris et terrae, cum eis quae terrae radicitus inhaerent; quarto, luminaria coeli de lumine primo die facto; quinto, natatilia et volatilia de aquis; sexto, reliqua animalia de terra, et homo quidem carne de terra, anima vero de nihilo creatus; qui in paradiso, quem Dominus a principio plantaverat, constituitur; septimo Dominus requievit
Abbreviated transcription (Latin):
distinguit᷑. Primꝰ ab indiȩ parte australi ꝑrubrimaris mȩolas ⁊ africe
maritima ad colũnas hercuł ꝑuenit: Quo equi noctii die medio gnom̃¬
UͭII pedũ. umbra uii pedes lõgã reddit: Dies uͦ longissimꝰ u ii horas eqͥ¬
noctiales hab&. scds. ab occasu indiȩ ꝑmedos uadit iꝑsas arabiã. syriã ciprũ.
cretã. lylibeũ ⁊ sep̾tentrionalia africe contingens um diliꝰ eqͥaeetuo ga dio

Expanded text:
distinguitur. Primus ab Indiae parte Australi, per Rubri maris accolas, et Africae maritima ad columnas Herculis pervenit. Quo aequinoctii die medio gnomVIII pedum, umbram IV pedes longam reddit. Dies vero longissimus XIV horas aequinoctiales habet. Secundus ab occasu Indiae per Medos vadit et Persas, Arabiam, Syriam, Cyprum, Cretam, Lylibaeum, et septentrionalia Africae contingens. Umbilicus aequinoctio
Abbreviated transcription (Latin):
gissimꝰ dies horarũ .xu. addita nona parte uniꝰ horȩ. Soptimꝰ ab altera
casprmaris hora incipit. uaditq ꝑthraciae auersa uenetiã. cremonẽ
rauennã. transalpinã galliã pyreneu. celtiberiã. gnominios tres puntq
brȩ axrui. amplissima dies horatũ xo. ⁊ quintarũ partuũ hore triũs ini puneto¬
Oetauus attnai ꝑ meocĩ lacũ: sarmatas. dacos. parq germanis igal

Expanded text:
gissimus dies horarum XV addita nona parte unius horae. Septimus ab altera gissimus dies horarum XV addita nona parte unius horae. Septimus ab altera Caspii maris ora incipit, vaditque per Thraciae aversa, Venetiam, Cremonam, Ravennam, transalpinam Galliam, Pyrenaeum, Celtiberiam. Gnomoni XXXV pedes umbrae XXXVI. Amplissima dies horarum XV et quintarum partium horae trium. Octavus a Tanai per Maeotim lacum, et Sarmatas, Dacos, partemque Germaniae Gal
Abbreviated transcription (Latin):
dente bis quinta parte uniꝰ horȩ. Tercius orit᷑ ab indis. imauoximꝰ ⁊ en¬
dit ꝑcaspias portas: taurũ. pãphyliã. hrodũ. cicladas. syracusas catenã
gades G nominis cunctȩ ũbr̃a xuiii unciarũ faciunt. longissimꝰ dies
horarũ xiui atq dimidie cũ tricesima uniꝰ horȩ Iuartꝰ ab altero laiere.
imaui ꝑephesũ. mare eicladũ. septentrionalia sicilȩ narbonensis galli
exortuia africe maritima tendit at occasũ. s nomini axi pedũ. respon¬
dent umbrȩ ui pedũ. Longissimꝰ dies hab& horas xͣnii. ⁊t̾cias duas uni
hore Iuinto circulo c̃tinent᷑ ab intrortu caspiimaris. bactrii armenia.
macedonia. tarentũ. tuscũ mare baleares. hyspania media. gnomionis uii.
pedes umbris .ui Maximꝰ dies. horarũ .xu. Seatꝰ amplectit᷑ caspias gentos
causa sũ. samotracyam. Iilyrios cãpaniã. ⁊rur.ã. masiliã. hisponia terra¬
conensem. mediã: ⁊ in de ꝑlusitaniã. gnomini pedes uiii. ir idrȩ uiii. Lon¬

Expanded text:
dente his quinta parte unius horae. Tertius oritur ab Indis Imao proximis, tendit per Caspias portas, Taurum, Pamphiliam, Rhodum, Cycladas, Syracusas, Catinam, Gades: gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longissimus dies horarum XIV atque dimidiae, cum tricesima unius horae. Quartus ab altero latere Imai per Ephesum, mare Cycladum, septentrionalia Siciliae, Narbonensis Galliae exortiva, Africae maritima tendit ad occasum. Gnomoni XXI pedum respondent umbrae XVI pedum. Longissimus dies habes horas XIV et tertias duas unius horae. Quinto circulo continentur ab introitu Caspii maris Bactrii, Armenia, Macedonia, Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania, Media. Gnomonis septem pedes, umbris VI pedum. Maximus dies horarum XV. Sextus amplectitur Caspias gentes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniam, Etruriam, Massiliam. Hispaniam, Terraconensem mediam, et inde per Lusitaniam. Gnomoni pedes IX umbrae VIII. Lon
Abbreviated transcription (Latin):
rent. & frequentandã nob̃ int̾ ipsa xpĩan& fidĩ rudim̃ta mandanent. Nã mox ut di¬
greco eloquio dr̃ microcosmꝰ. hoc ẽ minor mundus. qm̃ ꝑ materialẽ essentiã eisdẽ
quatuor elem̃tis. hõ constat. ꝗb & uniu̾salis hic mundus. ita etiã unꝰ qͥsq fideliũ quas

Expanded text:
rent, et frequentandam nobis inter ipsa Christianae fidei rudimenta mandarent. Nam mox ut dirent, et frequentandam nobis inter ipsa Christianae fidei rudimenta mandarent. Nam mox ut diGraeco eloquio dicitur Microcosmus, hoc est, minor mundus, quoniam per materialem essentiam eisdem quatuor elementis homo constat, quibus et universalis hic mundus; ita etiam unusquisque fidelium quasi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ẽ. & nos eccłȩ mebra sumꝰ. qͥd obẽ sicorporis nr̃i id ẽ ȩccłȩ singuli ꝗq u̾bis utam̃.
qͥ cũ ea unũ ueracit̾ sumꝰ. Nempe si multi unũ sumꝰ in xp̃o. totũ nr̃m singuli pos-¬
sidemꝰ inipso. Atq idõ lic& remoti ꝓcul ab ȩccła uideam ꝑsolitudinẽ corporũ. in ea
tam̃ p̾sentissimi semꝑ assistimꝰ. ꝑ unitatis inuiolabile sacram̃tũ. Sicq fit ut qđ ẽ
omĩũ. sit etiã singulorũ. Et quȩ qͥb dã ẽ singłarit̃ speciale. om̃ib qͦq fit infidĩ &
caritatis integritate comune. ut & ppłs recte dam&. Miserere mĩ ds̃. miserere me.
Et ds̃ inadiutoriũ meũ intende. usq festina. Atq unꝰ hõ uire ꝓnuntiet. Ds̃ misereat᷑¬
nr̃i & bened nob̃. Quia uidelic& fideliũ xp̃i necessitudinẽ & comunionẽ scĩ patres
nr̃i tantȩ certitudini eẽ deb̾e decreuer̃. ut hac simbolo catholice ꝓfessionis appone¬

Expanded text:
sumus; quid obest si corporis nostri, id est, Ecclesiae singuli quique verbis utamur, qui cum ea unum veraciter sumus? Nempe si multi unum sumus in Christo, totum nostrum singuli possidemus in ipso: atque ideo, licet remoti procul ab Ecclesia videamur per solitudinem corporum, in ea tamen praesentissomnium, sit etiam singulorum: et quod quibusdam est singulariter speciale, omnibus quoque sit in fidei et charitatis integritate commune; ut et populus recte clamet: « Miserere mei, Deus, miserere mei . » Et: « Deus in adjutorium meum intende, i necessitudinem, et communionem sancti Patres nostri tantae certitudinis esse debere decrevere, ut hanc symbolo catholicae professionis appone
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ salutantis ac resalutantis ȩccłȩ solus expleat dicẽs. Ñs uobis cũ. subindeq
respondens & cũ spũ tuo. rursũq benedictionẽ solus petat. & reddat. cũ ꝑ unitatis
intimȩ sacrtm̃tũ tota spãlit̾ sit ȩccła. ubi eiꝰdẽ fidei ac fr̃nȩ deuotionis fuerit
una ꝑsona. Sbi nimirũ unitas fidĩ nec in uno solitudinẽ recipit. nec inplurib
& si ꝑ plures linguaᷤ. una itim̃ fides alt̾nat. Tota nãq eccła sic̃ iã dictũ ẽ unũ ꝓcul-
dubio corpꝰ̾ ẽ. Hã teste apło. Sic̃ enĩ corpꝰ unũ ẽ & mẽbra habet multa. multa autẽ

Expanded text:
icem salutantis ac resalutantis Ecclesiae solus expleat, dicens: Dominus vobiscum; subindeque respondens: Et cum spiritu tuo: rursumque benedictionem solus petat et reddat; cum per unitatis intimae sacramentum tota spiritaliter sit Ecclesia, ubi ejusdem fidei ac fraternae devotionis fuerit una persona. Ubi nimirum unitas fidei, nec in uno solitudinem recipit, nec in pluribuet si per plures lingua, una tamen fides alternat? Tota namque Ecclesia sicut jam dictum est unum procul dubio corpus est. Nam, teste
Abbreviated transcription (Latin):
eurauit: Salua enĩ subtiliori discussione possumꝰ intelligere. qđ mistica pas
chȩ sollẽpnia singuli nr̃m indie baptismatis egerint. Spiritalẽ uidelic&¬
& ext̾m inatorẽ signo p̾ciosi sanguinis euadendo spiritales transerndo
tenebras toto aũt uitę ꝓfitientes tp̃r qđ deinceps in hac peregrinatione gerimꝰ
uII. dies a zimoꝵ cȩlebremꝰ. quibꝰ sic̃ &. apłs edoc&. Non inferm̃to malitiȩ & ne¬
quitiȩ s mazimis sinceritatis & ueritatis epulari debemꝰ & quia nos mbaptismo
ut depotestate sathanę in partẽ sortis scoꝵ transire queamꝰ sinceritatẽ ac ueritatẽ
tenere necesse ẽ. Itẽq toto nr̃ȩ peregrinationis tpr̃ qd septenario dierũ nume¬

Expanded text:
curavit. Salva enim scuravit. Salva enim schae solemnia singuli nostrum in die baptismatis egerint, spiritalem videlicet exterminatorem signo pretiosi sanguinis evadendo, spiritales transeundo tenebras. Toto autem vitae proficientes tempore, quod deinceps in hac peregrinatione gerimus, septem dies Azymorum celebremus, quibus, sicut Apostolus edocet, non in fermento malitiae et nequi tiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis epulari debemus. Et quia nos in baptismo, ut de potestate Satanae in partem sortis sanctorum transire queamus, sinceritatem et veritatem tenere necesse est, itemque toto nostrae peregrinationis tempore, quod septenario dierum nume
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ resurrectionis eiꝰ amoritus qͣ impios triũphando fideles saluare dis¬
natꝰ ẽ pͥncipalit̾ obseruans. in cuiꝰ exortu sanguis ipsius uidelicet
agni in maculatt ppłm eiꝰ fonte regenerationis ablutũ mundat ab
om̃i peccato ac de inde alios uii dies in memoriã eiꝰđe dominꝵ qe
surrectionis congrua festiuitate subiuingens Uerũ qe ipsa qͦq. dies
paschȩ aferm̃to castigari p̾cipit᷑. hanc eugłii scriptura aliqͣndo pͥmã arimoꝵ
cognominat. & pͥmo inquiens die arimoꝵ. qͣndo pascha immolabant:
ieunt ei discipuli. Iuo uis eamꝰ & paremꝰ tibi ut manducemꝰ pascha. Itẽ diẽ
xo m̃sis primi aꝗͣ uii dies azimoꝵ nehoant p̃p uicinia paschę nomine uo¬
cat illiꝰ cũ dr̃: & ipsi ñ entroeuntes inp̃toriũ ut ñ c̃taminarent᷑ s manduca¬
rent pascha Non qͥa legi contraria ẽ socrerate euangeliea seriptura Se
qr sacram̃tũ qđ decebat hac nob̾ soci& ate uocabuloꝵ uiuatius inculeare

Expanded text:
 resurrectionis ejus a mortuis, qua impios triumphando, fideles salvare dignatus est, principaliter observans in cujus exortu sanguis ipsius, videlicet agni immaculati, populus ejus fonte regenerationis ablutum mundat ab omni peccato, ac deinde alios septem dies in memoriam ejusdem Dominicae resurrectionis congrua festivitate subjungens. Verum quia ipsa quoque dies Paschae a fermento castigari praecipitur, haec Evangelii Scriptura aliquando primum Azymorum cognominat. Et primo, inquiens, die Azymorum, quando Pascha immolabant, dicunt ei discipuli: Quo vis eamus, et paremus tibi ut manduces Paschschae nomine vocat illius, cum dicit: Et ipsi non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha; non quia legi contraria est evangelica Scriptura, sed quia sacramentum quod decebat hac nobis societate vocabulorum vivacius inculcare
Abbreviated transcription (Latin):
Denis nonis annis ductis habent suũ spaciũ. De soł atq lunȩ equũ pondꝰ par¬
tiũ. Dionisius antistes cyclĩ nob tradidit. ꝑ cõmunes embolismos ius paschale
reddidit. Sc̃issimꝰ ipse abbas dicẽ salt memorat. Iuinis denis bralendarũ
mai d monsttauerat. Conculo rut unũ diem bis ultrmi tmni. Ne de ẽet ide
cunt Preg iptr desaltu certissima. Inundenꝰ belarẽ epact ascopge semle hraeto¬
nins. ⁊ launi dicm sadtuis. memorant. In qͥndeci belarũ de cebri ẽ celebrant
pius elipuins uio cnat oꝗdo ussanterior⁊ aedernde appellet idecas estoruore
atluo ali deptanit octo anni pͥores. Indecadis unadena cõꝑbat᷑ series In ocientsu
suma lane comuines duodecies. Anni uͦ embolismisupputant᷑ septies. Ede moliaaau

Expanded text:
 atque lunae Aequum pondus partium. Dionysius attentus Cyclum nobis tradidit, Communis et imbolissimus, Jus Paschale reddidit. Sanctissimus ipse abbas, Diem saltus memorat, Quinis denis Kalendarum gii demonstraverat, Calculavit unum diem Bis  obtimini termini, Ne deesset idem munus PrIn Latinis diem saltus Memorant in quindecim Kal. Decemb. concelebrant. Hujus cycli pars vocatur Ogdoas anterior, Ac deinde appellatur Endecas ulterior. Ogdoadi deputantur Octo anni priores. Endecadis undena Comprobatur series In hoc cursu fiunt anni Communes duodecies. Anni vero embolissim Subputantur septies. Per decem
Abbreviated transcription (Latin):
toritatẽ introgandũ ẽ hiꝰ quadras fuit apͥncipio scli. car qͥ factȩ sercaturȩ
De hoc quadrante iheronimꝰ exposuit intractatu primi teftimoni i genetu
ubi legit᷑ in pͥncipio fec̃ ds̃ cȩlũ & t̾rã. Iheronimꝰ gͦ dix̃. de hoc pͥncipio multi
tra Sãuer̃ .s. hoc pͥncipiũ gͦ ex opinor deqͦ anromachus hystoriogici putt
indie sit an in nocte. Intelli gendũ ẽ aut

Expanded text:
toritatem, interrogandum est. Hic ergo quadrans fuit a principio saeculi, ex quo factae sunt creaturae. De hoc quadrante Hieronymus exposuit in tractatu primi testimonii Genesis, ubi legitur: In principio fecit Deus coelum et terram . Hieronymus ergo dixit. De hoc principio multi tractaverunt, sed hoc principium ego exopinor, de quo Andromachus historiographus in die sit, an in nocte interrogandum est, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ita sunt suꝑna ordinatione dispositȩ . & in primordiis suis singule aliqͥd letaꝵ
rerũ habentes. ñ paris erũnaꝵ tenebris p̃ssuraꝵq c̃sum ant᷑. Bequies u̾ ani

Expanded text:
ita sunt superna ordinatione dispositae, ut, in primordiis suis singulae aliquid laetarum ita sunt superna ordinatione dispositae, ut, in primordiis suis singulae aliquid laetarum rerum habentes, non parvis aerumnarum tenebris, pressurarumque consumantur. Requies vero an
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo fuerimꝰ.¬
t hȩc ẽ octaua illa etas. semꝑ amanda. sꝑanda. suspirande fidelibꝰ qͣndo
ebꝵ animas ap̃i incorruptibiliũ corpoꝵ mimere donatas. ad ꝑceptionẽ rogni
celestis contẽplationẽq diuinȩ suȩ maiestatis inducat. ñ auferens głam quã
ex ute corporibꝰ a suę queq egressionis tpr beata inrequie ꝑceperant. S maiore
illa gła ꝙiã corpoꝵ reditoꝵ ad cumulans: Incuiꝰ continuate &. ñ intrupir beatitu¬
dinis typũ: Moyses cũ sea illos dies pͥmꝰ quibꝰ fatꝰ ẽ mundus aluice & mane m¬
choatos aduesꝑã t̾minatos dixiss&. In septimo qͦrequieuit ds̃ ab oꝑibꝰ suis. so¬
lius mane. ñ aut & uesꝑe fec̃ m̃tionẽ. s cuncta quȩ deeo cõmemorande puta¬
uit eternę requiei. ⁊ benedictionis luce conclusit. quia sic̃ ꝙ supͣ meminimꝰ
cunctȩ huiꝰ scłi ȩtates sea in quibꝰ iusti dño cooꝑante bonis oꝑibꝰ insistunt:

Expanded text:
cum illo fuerimcum illo fuerimt haec est octava illa aetas semper amanda, speranda, suspiranda fidelibus, quando eorum animas Christus, incorruptibilium corporum munere donatas, ad perceptionem regni coelestis contemplationemque divinae suae majestatis inducat: non auferens gloriam quam, exutae corporibus, a suae quoque egressionis tempore beata in requie perceperant, sed majore illas gloria etiam corporum redditorum accumulans; in cujus continuatae et non interruptae beatitudinis typum Moses cum sex illos dies primos, quibus factus est mundus, a luce et mane inchoatos, ad vesperum terminatos dixisset, in septimo, quo requievit Deus ab operibus suis, solius mane, non autem et vespere fecit mentionem. Sed cuncta quae de eo commemoranda putavit, aeternae requiei et benedictionis luce conclusit. Quia, sicut et supra meminimus, cunctae hujus saeculi aetates sex, in quibus justi, Domino cooperante, bonis operibus insistunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Diffrictionẽ quippe inquit tantȩ iustitiȩ tẽpestas ignisq cõmittat᷑. quia tẽ¬
pestas exraminat qđ ignis esurit. Satis aũt clarũ ẽ quiaraptis aduocẽ tubę
obuiã dño inaera ꝑfectis seruis illius. c̃flagratio mundana ñ noceat. sitriũ
pueroꝵ mortalia adhuc corpora cireũ positos camini ignis tangere nequiuit:
serũ mhis om̃ibꝰ utilis ẽ euiq castũ se districti uidicis p̃bere conspectibꝰ. quã de
uidieri illius modo loco ue discutere. Sane qd apłs eũ dixiss&. rapiem̃ eũ illis
mnubibꝰ obuiã dño inaera. subdidit dicens: & sic sẽꝑ cũ dño erimꝰ: Non sic
accipiendũ ẽ tanqu̾e inere nos dixerit sẽꝑ cũ dño eẽ mansuros:. quia nec ipse
utiq ior manebit quia ueniens transiturꝰ ẽ. uenienti. quippe ibit̾ obuiã ñ
manenti s ita cũ d̃o erimꝰ. idẽ sic erimꝰ habentes corpora sempit̾na ubi eũs¬

Expanded text:
« districtionem quippe, inquit, tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tem« districtionem quippe, inquit, tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat quos ignis exurat. » Satis autem clarum est, quia, raptis ad vocem tubae obviam Domino in aera perfectis servis illius conflagratio mundana non noceat, si trium puerorum mortalia adhuc corpora circumpositus camini ignis tangere nequivit. Verum in his omnibus utilius est cuique castum se districti judicis praebere conspectibus, quam de judicii illius modo locove discutere. Sane quod Apostolus cum dixisset: Rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera, subdit dicens: Et sic semper cum Domino erimus, non sic accipiendum est, tanquam in aere nos dixerit semper cum Domino esse mansuros, quia nec ipse ibi utique manebit, quia veniens transiturus est. Venienti quippe ibitur obviam, non manenti, sed ita cum Domino erimus, id est, sic erimus habentes corpora sempiterna ubicu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃grauentur ut qu̾auis in mortalia corpora habentes ad altiora nequeant ele¬
uari. ⁊ p̃sidente ad iudicandũ dño scĩ insublimi adextris eiꝰ. ipsi aut in inferioribꝰ
ad sistant a sinistris. tc̃ potus apparebit: Siuͦ tẽ ignis ille maximꝰ ⁊ altissimus
uniuersã terrȩ suꝑfitiẽ operit. & resuscitati amortuis iniusti nequeunt
insublime raptari. constat eos ut pote int̾ra positos ignis cireũdatos uidicis
ex pectare sententiã. Si añ illo urant᷑ qui ñ ꝑillũ castigandi. s et̃no potius s
ignẽ dãpnancdi. quis p̃ iudicare audeat nãq aliqͦs electoꝵ eo purgari ale¬
uoribꝰ quibꝰdã admissis: & beatꝰ augustinꝰ in libro deciuitate dĩ .xxͦ. exp¬
pharũ dictis intelligit. ⁊ scs papa gregoriꝰ in homeliis eugbii exponens illo psa¬
mographi. Ignis inconspectu eiꝰ ardebit. ⁊ incircuitu ei tẽpestas ualida:

Expanded text:
praegraventur, ut, quamvis immortalia corpora habentes, ad altiora nequeant elepraegraventur, ut, quamvis immortalia corpora habentes, ad altiora nequeant elevari, et praesidente ad judicandum Domino, sancti in sublimi a dextris ejus, ipsi autem in inferioribus adsistant a sinistris, tunc potius apparebit. Si vero tunc ignis ille maximus et altissimus universae terrae superficiem operit, et resuscitati a mortuis injusti nequeunt in sublime raptari, constat eos ut pote in terra positos igni circumdatos judicis exspectare sententiam; sed an illo urantur qui non per illum castigandi, sed aeterno potius sunt igne damnandi, quis praejudicare audeat? Namque aliquos electorum eo purgari a levioribus quibusdam admissis, et beatus Augustinus, in libro de Civitate Dei vigearum dictis intelligit, et sanctus papa Gregorius, in Homeliis Evangelii, exponens illud Psalmographi: Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuiti ejus tempestas valida:
Abbreviated transcription (Latin):
solis. ⁊ lua solis septẽplicit̃ si c̃ lux septẽ dierũ. Qd aũt ioħ̃s inapocalipsi cũ dixiss&¬
⁊ uidi cęlũ nouũ & t̾rã nouã. Primũ enĩcȩlũ ⁊ prima terra abier̃. ad unx̾̃ atq ait
mare iã ñ ẽ. utrũ maximo illo ardore siccet᷑ mare an & ipsũ uertat᷑ imelius. Non
facile patet: cȩlũ quippe nouũ & t̾rã nouã. ñ aũt ⁊ mare nouũi uspiã legimꝰ futurũ
ipsũ eatremi ⁊ uniu̾salis iudicii sit discrim̃ habendũ. int̾ multoᷤ sepe queritur
Constatnãq qr cũ descendente adiudiciũ dño. inictu oculi fuerit om̃iũ resurrectio
cȩlebrata mortuoꝵ. scĩ confestĩ rapiant᷑ obuiã illi inaera. Hoc & enĩ intelligitur
cendit decelo ⁊ mortui qui in ap̃o s̃ resurgent pͥmi. Deinde nos qui uiuimꝰ qui
reliquimur simul raprem᷑ cũ illis innubibꝰ obuiã xp̃o inaera. Vtrũ aũt & reꝑbi
tẽ sublimius aterra leuentur obuiã iudici uenturo. anmeritis peccatoꝵ ita

Expanded text:
rum. Quod autem Joannes in Apocalypsi cum dixisset: Vidi coelum novum, et terram novam, primum enim coelum et prima terra abierunt, adjunxit atque ait: Et mare jam non est, utrum maximo illo ardore siccetur mare, an et ipsum vertatur in melius non facile patet. Coelum quippe novum, et terram novam, non autem et mare novum uspiam legimus futurum. ipsum extremi et universalis judicii sit discrimen habendum, inter multos saepe quaeritur. Constat namque, quia cum, descendente ad judicium Domino, in ictu oculi fuerit omnium resurrectio celebrata mortuorum, sancti confestim rapiantur obviam illi in aera. Hoc enim Apostolus intelvivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera. Utrum autem et reprobi tunc sublimius a terra leventur obviam judici venturo, an meritis peccatorum ita
Abbreviated transcription (Latin):
s sol addidit cursũ dierũ quando illux̃ imundo .iiii. die luna ec̃trario dẽpfit
cursũ noctiũ. sicgͦ tradunt anctores sic̃ ⁊ ingenesi legit᷑. qd ui die sol & lu
ortu solis usq ad tũ solis. cursũ suũ plenũ ñ habuit usq ad ui horas addita
hoc ẽ unũ qͣdrantẽ. & tc̃ habuit finẽ ille pͥmꝰ annꝰ media nocte anno se¬
quenti uespere additissexhoris. ⁊dẽ scđs quadras. ꝙ sic t̾cus media
nocte aliis sex additis id ÷ t̾cio quadrante. & in uiͦ anno iterũ ui horis
additis hoc ẽ uiͦ qͣdrante. ad solis ortũ habuit cursũ suũ finitũ Et sic
discurrit ꝑ totũ tẽpꝰ ab initio usq adfinẽ. Ali qͣndo eni finẽ totiꝰ anni
mecha die facit: Aliqͣndo uesꝑe. aliqͣndo media nocte. aliqͣndo aũt ori¬
ente sole. Si aũt scire uolueris in qͦ loco ẽ iste quadrãs anni p̾sentiᷤ scias qͦt

Expanded text:
sed sol addidit cursum dierum, quando illuxit in mundo: quarto die luna e contrario dempsit sed sol addidit cursum dierum, quando illuxit in mundo: quarto die luna e contrario dempsit cursum noctium, sic ergo tradunt auctores, sicut etiam in Genesi legitur, quod quarta die sol et lunortu solis usque ad ortum solis cursum suum plenum non habuit usque ad VI horas additas, hoc est, unum quadrantem; et tunc habuit finem ille primus annus media die; anno sequenti vespere, additis VI horis, id est, secundus quadrans; et sic tertius media nocte, aliis VI additis, id est, tertio quadrante; et in IIII anno, iterum VI horis additis, hoc est, quarto quadrante a solis ortu habuit cursum suum finitum; et sic discurrit per totum tempus ab initio usque ad finem; aliquando enim finem totius anni media die facit; aliquando vespere; aliquando media nocte; aliquando oriente sole. » Si autem scire volueris, in quo loco est iste quadrans anno praesenti, scias quot
Abbreviated transcription (Latin):
tricentis s la u¬
ris ad implere cursũ¬
suũ cognoscit᷑. Uñ fit. ut si uerbi gr̃a nocte equinocbrat celi lo
equi noctiał celi lo¬
cũ mane oriens solintrauerit in pͥncipio anni in hune locũ equinoc¬
tialẽ anno sequenti ñ mane oriente sole: Illũ annũ t̃minabit. s sequer¬
ti meridie. Ꝙ sic scds annꝰ. finẽ uesꝑe habebit. Int̾cio aũt anno. media
nocte. in quarto anno. iterũ in exordio diei sol in loco eodẽ. atq in eodẽ
signo apparebit sicgͦ fuit in pͥncipio mundi ille qͣdras amedia nocte eqͥ¬
sent equi noctiales antequã sol fuiss& ereatꝰ: Ante soł enĩ creationẽ pͥmi¬
tiuę lucis circuitu agebatur qd̾ nẽ ꝑ sołe agit᷑. Nã pcedens tricduũ ut
auctoritate grecoꝵ firmat᷑. Legit᷑ enĩ mepła ma urini ep̃i alexandrini
dehis tribꝰ diebꝰ inpͥncipio mundi antequã eẽnt luminaria hinc ipse dix̃
eadẽ longitudo facta ẽ ex potentia dĩ tribꝰ pͥmis diebꝰ factis in pͥcipio mundi.

Expanded text:
trecentis sexaris adimplere cognoscitur. Unde fit ut si, verbi gratia, nunc aequinoctialem coeli loequinoctialem coeli locum mane oriens sol intraverit » in principio anni, in hunc locum aequinoctialem, anno sequenti non mane oriente sole illum annum terminat, sed sequenti meridie, et sic secundus annus finem vespere habebit; in tertio autem anno media nocte, in quarto anno iterum in exordio diei sol in loco eodem atque in eodem signo apparebit. Sic ergo fuit in principio mundi ille quadrans a media nocte aequisent aequinoctiales, antequam sol fuisset creatus, ante solis enim creationem primitivae lucis circuitu agebatur, quod nunc per solem agitur. « Nam praecedens triduum, ut auctoritate Graecorum confirmatur. Legitur enim in epistola Maurini episcopi Alexandrini de his tribus diebus in principio mundi, antequam essent luminaria. Hinc ipse dixit, eadem longitudo facta est ex potentia Dei tribus primis diebus, factis in principio mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
stellȩ cadent decelo. Neq enĩ sol obsurari. luna suo lumme pͥuari. stellȩ poter̃
cadere decęlo. si cęlũ ipsũ locus uidelic& eoꝵ igni uoratũ transibit Nẽ aũt
çelũ quidẽ ereũ igne marcesc&. sydereũ manebit illesũ. Porro sydera obscura¬
buntur. ñ suo lumine uacuata: S maiorisui luminis ad aduentũ suꝑni iudicis
ne uideant᷑ obtecta. qd in hac uita lunã stellasq om̃s apotiore lumine solis
int̃dui pati cunctis impromptũ ẽ cũ aũt ꝑacto iudicio fuerit celũ nouũi & t̾ra
noua. Id ẽ ñ alia ꝑ aliis. s hȩc ipsa ꝑignẽ innouata. & quasi quađa resurrec

Expanded text:
stelstelre de coelo, si coelum ipsum, locus videlicet eorum, igne voratum transibit. Nunc autem coelum quidem aereum igne marcescet, sidereum manebit illaesum. Porro sidera obscurabuntur non suo lumine vacuata, sed majoris vi luminis ad adventum superni judicis, ne videantur obtecta, quod in hac vita lunam stellasque omnes a potiore lumine solis interdiu pati cunctis in promptu est. Cum autem, peracto judicio, fuerit coelum novum, et terra nova, id est, non alia pro aliis, sed haec ipsa per ignem innovata, et quasi quadam resurr
Abbreviated transcription (Latin):
sient. Elem̃ta uͦ acalore soluent᷑ qui aũt sint cęliꝰ transient: Paulo supius docs
uati indie udicii Non gͦ firmam̃tũ cęli inqͦ sydera fixa circũeunt ñ cęlũ ethereũ
hoc ẽ inane illud maximũ acelo sydereo usq ad aerẽ turbulentũ in qͦ puro atq
qui eto diurnęq lucis seꝑ̃ pleno erranna septẽ sydera uaga ferri credunt᷑. S celũ
hoc aereũ. id ÷ t̾re ꝓximũ. aqͦ auescęli. qd̃ in eo uolent appellant᷑. qd̾ aqua qͦndã
diluuii deletis terrestribꝰ transcendendo ꝑdidit. hoc ignis extremi indicii eiꝰdẽ
m̃surę spacio ꝓcrescens occupando disꝑd&. nec sola hȩc beati petri sententia qua
illos dicit. Cȩlos igni iudicii ꝑdendos. qͥa qͣdiluuii perierant testat᷑. sit aereũ
celũ igni illo quãuis maximo ñ ẽẽ tangendũ. s etiã dñi sermo qui dic̃. Stati
aũt pꝰ tribulationẽ dierũ illoꝵ sol obscurabit᷑. & lima ñ dabit lum̃ suiĩ. &

Expanded text:
sient, elementa vero a calore solventur . Qui autem sint coeli qui transient, paulo superius vati in die judicii. Non ergo firmamentum coeli, in quo sidera fixa circumeunt, non coelum aethereum, hoc est, inane illud maximum a coelo sidereo usque ad aera turbulentum, in quo puro et quieto, diurnaeque lucis semper pleno, errantia septem sidera vaga ferri creduntur, sed coelum hoc aereum, id est, terrae proximum, a quo aves coeli, quod in eo volent, appellantur, quod aqua quondam diluvii, deletis terrestribus, transcendendo perdidit, hoc ignis extremi judicii ejusdem mensurae spacio procrescens occupando disperdet. Nec sola haec beati Petri sententia, qua illos dicit coelos igne judicii perdendos, qui aqua diluvii perierant, testatur sidereum coelum igne illo, quamvis maximo, non esse tangendum, sed etiam Domini sermo qui dicit: Statim autem post tribulationem dierum illorum sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et
Abbreviated transcription (Latin):
culos. eos pꝰ resurrectionẽ in hac ipsa uita. in mortales indeliciis . ꝙ multai
beatini dine regnaturos ẽẽ cũ xp̃o. Uerũ his quia herenca s̃. ⁊ friuole funditꝰ
omissis. intelligamꝰ sincere &catholice: Sex illos dies in quibꝰ mundi huius¬
ornatũ ds̃ ꝑfecit. ⁊ septimũ in qͦ ab om̃i oꝑe suo reqͥenit. quẽ obid ꝑpetuȩ
quietis benedictione scĩficauit. Non ui annoꝵ milia scłi laborantis &
septimũ regni beatoꝵ int̾ra cũ xp̃o. s sex potuis ętates significare mundi
labentis in quibꝰ scła laborant inhacuita ꝓ xp̃o. ⁊ septimã ꝑpetuę quietis¬

Expanded text:
iculo eos post resurrectionem in hac ipsa vita immortales in deliciis et multa iculo eos post resurrectionem in hac ipsa vita immortales in deliciis et multa beatitudine regnaturos esse cum Christo. Verum his quia haeretica sunt et frivola, funditus omissis, intelligamus sincere et catholiceornatum perfecit Deus et septimum in quo ab omni opere suo requievit, quem ob id perpetuae quietis benedictione sanctificavit, non sex annorum millia saeculi laborantis et septimum regni beatorum in terra cum Christo, sed sex potius aetates significare mundi labentis in quibus sancti laborant in hac vita pro Christo, et septi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa dedie ultima ⁊ hora. scit neq angłi cęloꝵ nisi pat̾ solus. neq enĩ ullatenꝰ sunt
audiendi qui suspicantur huiꝰ scłi statũ. seac miliũ annoꝵ ab inicio fuisse de¬
finitũ. ⁊ nec contra sententiã dñi uenire uideant᷑. addit in certũ mortalib
quoto anno sexte millenarie partis uenturꝰ sit dies iudicii. Cuiꝰ tam̃ aduent:
maxime circa terminũ seatimillenarii debeat sꝑari A quibꝰ siqueris ubi hȩc
putanda ł eredenda legerint. mox stomachantes quia aliud qͥd respondere ñ
habent: An ñ legisti inqͥunt ingenesi. qr sex diebꝰ mundũ fecerit ds̃. Unde
merito credi deb& eũ plus minꝰ ẽ: Sex milibꝰ annoꝵ eẽ staturũ. ꝙ qd ẽ graui
fuere qui ꝓpt̾ septimũ diem in quo requieuit ds̃ ab oꝑibꝰ suis. sꝑarent post ui
annoꝵ milia sc̃oꝵ laboris in hac uita mortali: Septimo nane annoꝵ curr¬

Expanded text:
Quia de die ultima et hora nemo scit neque angeli coelorum nisi Pater solus. Neque enim ullatenus sunt Quia de die ultima et hora nemo scit neque angeli coelorum nisi Pater solus. Neque enim ullatenus sunt audiendi qui suspicantur hujus saeculi statum sex millibus annorum ab initio fuisse definitum, et, ne contra sententiam Domini venire videantur, addunt incertum mortalibus quoto anno sextae millenariae partis venturus sit dies judicii, cujus tamen adventus maxime circa terminum sexti millenarii debeat sperari. A quibus si quaeris ubi haec putanda vel credenda legerint, mox stomachantes, quia aliud quid respondere non habent: Annon legisti, inquiunt, in Genesi quia sex diebus mundum fecerit Deus? unde merito credi debet eum plus minus sex millibus annorum esse staturum. Et quod est gravius, fuere qui propter septimum diem in quo requievit Deus ab operibus suis, sperarent post sex annorum millia sanctorum laboris in hac vita mortali, septimo mille annorum curr
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tes iherommi industriã ꝓhebraicȩ ueritatis fonte potam᷑. tẽpoꝵ quoq
suꝑfluũ accipiant: hii quicũq sunt. uistũ salua caritate. Responsũ. qd̃ p̃fatus
iheronimꝰ prische cosmographiȩ calũpniatoribꝰ reddit. ut si displic& ñ legant
ceterũ cunctis in cõmune suademꝰ. ut siqͥuis exhebraica ueritate quȩ adnos ẽ
ꝑmemoratũ int̾p̃tẽ pura ꝑueniss&. &iã hostibꝰ iudeis in ꝑfessa ẽ siue ex lacr
int̃p̃tũ trans latione. quę łminꝰ sollicite pͥmo edita ẽ ut multi astruunt. ł post
agentibꝰ corrupta. ut beato augustino uidet᷑. seu certe exutrisq cõmixto ope
codicibꝰ ut sibi uisũ fuerit tẽpoꝵ cursũ mutauerit. ⁊ siue ꝓlixiora seu breuiora
transacti scłi tẽpora signauerit. aut signata repperit. Nullatenꝰ tam̃ ex hoc lonꝗ¬
ora ł breuiora quȩ restant scl̃i tẽpora prtet Memor semꝑ dominicȩ sententiȩ

Expanded text:
rpretis Hieronymi industria, puro Hebraicae veritatis fonte potamur, temporum quoque rpretis Hieronymi industria, puro Hebraicae veritatis fonte potamur, temporum quoque sunt justum, salva charitate, responsum, quod praefatus Hieronymus priscae cosmographiae calumniatoribus reddit, ut si displicet non legant. Caeterum cunctis in commune suademus, ut sive quis ex Hebraica veritate quae ad nos per memoratum interpretem pura pervenisse etiam hostibus Judaeis in professo est, sive interpretum translatione, quae vel minus sollicite primo edita est, ut multi adstruunt, vel post a gentilibus corrupta, ut beato Augustino videtur, seu certe ex utrisque commixto opere Codicibus ut sibi visum fuerit, temporum cursum notaverit, et sive prolixiora seu breviora, transacti saeculi tempora signaverit, aut signata repererit, nullatenus tamen ex hoc longiora vel breviora quae restant saeculi tempora putet, memor semper dominicae sententiae:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ alia donaria quȩ adferre disposuerat. Misit ȩccłȩ scĩ petri panden¬
tẽ abecto iheronimo inlatinũ exx hebreo ł greco fonte translatũ Leo
ennio ciuitatẽ obsident. donec ciuibꝰ multis instantra ad dm̃ clamantib
plurimi eoꝵ fame. frigore. pestilentia perirent. ac sicꝑtesi: obsidiones
abscederent. Qͥ inde regressi uulgatoꝵ gentẽ quȩ ẽ suꝑdanubiũ bello adgre¬
diuntur. & ab hac qͦq uicti refuguit. ac naues repetunt suas. quibꝰ
pulata sardinia &iã loca foderent illa. ubi ossa scĩ augustini ep̃i p̃p
uastationẽ barbaroꝵ olim translata. & honorisice fuerant c̃dita. misit
⁊ clato magno p̃cio. accepit & transtulit ea inticinis. ibiq cũ debito tant
Sec decursu p̃teriti scł̃i ex hebraica ueritate ꝓut potui mꝰ elucubrare
deea sibi suisq tẽporũ libros c̃didre. Itaa nos qui ꝑbeati int̃¬

Expanded text:
inter alia donaria quae adferre disposuerat, misit ecclesiae sancti Petri Pandecinter alia donaria quae adferre disposuerat, misit ecclesiae sancti Petri Pandectem a beato Hieronymo in Latinum ex Hebraeo vel Graeco fonte translatum. A. ennio civitatem obsident, donec civibus multa instantia ad Deum clamantibus, plurimi eorum fame, frigore, pestiabsederent. Qui inde regressi Vulgarorum gentem, que est super Danubium, bello adgrediuntur, et ab hac quoque victi refugiunt, ac naves repetunt suas. Quibus pulata Sardinia etiam loca fedarent illa, ubi ossa sancti Augustini episcopi propter vastationem barbarorum olim translata et honorifice fuerant condita, misit et dato magno pretio accepit et transtulit ea in Ticinis ibique cum  sextae aetatis. Haec de cursu praeteriti saeculi ex Hebraica veritate prout potuimus elucubrare de ea sibi suisque temporum libros condidere, ita et nos, qui per beati inte
Abbreviated transcription (Latin):
pit mo cũ ẽẽt catholicꝰ mox inregia urbe imaginẽ ilłã uenerandam
in qua sc̃ę sex sinodus erant depictȩ. & aphilippico fuerat deiecta pristi¬
no inloco erex̃ Tyberis fluuius alueũ suũ egressus. multa romanę
fecit exicia cuitati: ita ut uia lata adimã & semi staturã excrescer&.
atq aporta sc̃i petri usq ad pontẽ miluũ aquę sedesceates c̃ iungerent
Nansit uũt diebꝰ uii. donec agentibꝰ letanias crebras ciuibꝰ octab̾o demũ¬
die reuertit. his tẽporibꝰ multi angloꝵ gentis nobiles ⁊ ignobiles uiri &
femine duces ⁊ pͥuati cdiuni amoris instinctu debrittana romã uenire c̃¬
sueuerant . Int̃ quos etiã reuerentissimꝰ abba ms ceolfridus annos natus
uacio uĩ : Cũ eẽt prb̾r an noᷤᷤ xl uiĩ. abbas aũt añ xxxu̾. ubi lingonas ꝑ¬
uenit ibi defunctꝰ. atq meccła beatoꝵ gemmoꝵ martyrũ sepultꝰ ẽ. qͥ

Expanded text:
pit, cum esset catholicus, mox in regia urbe ymaginem illam venerandam, pit, cum esset catholicus, mox in regia urbe ymaginem illam venerandam, in qua sancte sex synodus erat depicta et a Phylippico fuerat deiecta, pristino in loco erexit. 5. Tyberis fluvius alveum suum egressus multa Romane fecit exitia civitati, ita ut in via Lata ad unam et semis staturam excrescerat atque a porta Sancti Petri usque ad pontem Molvium aque se descendentes coniungerent. Mansit autem diebus septem, donec agentibdie revertit. His temporibus multi Anglorum gentis, nobiles et ignobiles, viri et feminae, duces et privati, divini amoris instinctu, de Brittania Romam venire consueverant, inter quos etiam reverentissimus abbas meus Ceolfridus annos natus LXXIV, cum esset presbyter annis XLVII, abbas autem XXXV, ubi Lingonas pervenit, ibi defunctus atque in ecclesia beatorum Geminorum martyrum sepultus est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
oculis priuauit neoccidit. Idem litreras constantino pape romã ꝑscolas¬
ticũ patriciũ ⁊ ex archũ italiȩ direx̃. quibꝰ se factorẽ catholicȩ fidei ⁊ scĩ
seati concilii p̃dicatorẽ ẽẽ docuit. Liut prandus rex longobardoꝵ dona¬
cionẽ patri monii alpiũ cottiarũ quã hereberect rea fecerat. & ille repe¬
Nerat ãmonitione uenerabilis papȩ gregorii c̃ firmauit heberectꝰ uir
sc̃s de gente angloꝵ ⁊ sacerdotiũ monachi auita oiã ꝓcelesti patria
peregrinꝰ ex omas plurimas scotticȩ gentes ꝓuincias ad canonic̃a pas¬
chalibꝰ tpr̃ibꝰ obseruantiã aqua dutius ab erracuerat pia c̃uersatione
conuertit anno ab incarnatione dñi. dcc x uii. Theo dosuis añ.i. hic
electꝰ imꝑatorẽ anasta siũ apud niceã ciuitatẽ graui p̃lio uicit. Datoq
sibi sacram̃to. clericũ fieri ac prb̃rm fec̃ ordinari: Ipse uͦ ut regnũ acce¬

Expanded text:
oculis privavit, nec occidit. Idem litoculis privavit, nec occidit. Idem litticum patricium et exarcum Italie direxit, quibus se fautorem catholice fidei et sancti sexti concilii praedicatorem esse docuit. Liuthbrandus, rex Longobardorum, donationem patrimonii Alpium Cottiarum quam Hereberechtus rex fecerat et ille repetierat, admonitione venerabilis papae Gregorii confirmavit. Ecberctus vir sanctus de gente Anglorum, et sacerdotium monachica vita etiam pro coelesti patria peregrinus exornans, plurimas Scoticae gentis provincias ad canonicam paschalis temporis observantiam a qua diutius aberraverant, pia praedicatione convertit anno ab Incarnatione Domini DCCXVI. A. M. 4671. Csium apud Niceam gravi prelio vicit datoque sibi sacramento clericum fieri ac presbiterum fecit ordinari. Ipse vero ut regnum acce
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ patriarchã erutis oculis misit romã. & dedit episcopatũ quierat abbasm
papa apostolico ad cõphendendũ ꝓhiliphicũ que ibi religauerat. Conuersus
om̃ĩs exercitꝰ ad patrẽ philiphici. fecit eũ ibidẽ imp̾atorẽ: Reuersq cũ
miliario ⁊ uicto atq occiso iustinaano: regnũ accepit philiphicꝰ. nĩi de xuii¬
Philippicꝰ añ .i. m̃sębꝰ ui hic erecit cyrũ depontis catu eũq ad ggurber¬
nandũ abbatis iure monasteriũ suũ pontũ redire p̾cepit. Idẽ constami¬
no pape misit litteras praui dogmatis. quas ille cũ apłicȩ sedis c̃cilio respuit. &
huiꝰ rei causa fec̃ picturas inporticu scĩ petri quȩ etas ex scãꝵ si nodoꝵ uni¬
uersaliũ contierent. Nã & huiꝰ modi picturas cũ haberent᷑ in urbe regia.
philiprcꝰ iusserat auferri. Statuitq ppłs romanꝰ ne heretici imꝑatoris aut
carthas aut figurã solidi susciperent: Unde nec eiꝰ effigies inȩccła introduo¬

Expanded text:
cum vero patriercham erutis oculis misit Romam, et dedit episcopatum Cyro, qui erat abbas in papa apostolico, ad comprehendendum Philippicum quem ibi reliquerat, conversus omnis exercitus ad partem Philippici, fecit eum ibidem imperatorem. 733. 6. DCCmiliarium, et victo atque occiso Justiniano, regnum suscepit Philippicus. Constantitu eumque ad gubernandum abbatis jure monasterium suum, Pontum redire praecepit. Idem Constantino papae misit litteras pravi dogmatis, quas ille cum apostolicae sedis concilio respuit; et hujus rei causa fecit picturas in porticu sancti Petri quae Acta VI sanctarum synodorum universalium continerent. Nam et hujusmodi picturas cum haberentur in urbe regia Philippicus jusserat auferri, statuitque populus Romanus ne haeretici imperatoris nomen in chartas, aut figuram solidi, susciperent; unde nec ejus effigies in ecclesiam introduc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pars sinisterior ponti. hȩ finiunt᷑ aboriente montiꝰ pontico ab occudente
desertis dardaniȩ. a septentrione flũm histro. paa susu hoc dic̃. indderedent¬

Expanded text:
et pars sinisterior Ponti. Hae finiuntur ab oriente mari Pontico, ab occidente et pars sinisterior Ponti. Hae finiuntur ab oriente mari Pontico, ab occidente desertis Dardaniae, a septentrione flumine Histro, a meridie .
Abbreviated transcription (Latin):
in suł brittannicis finit᷑ ab oriente flumine reno. ab occidente pyreneo a septe¬
trione oceano mari ⁊ flumine rodano ⁊ montibꝰ cebennicis. long m̃ dccce axxuii.
xlãt cẽ loc ini. sroruncia narbonensis finit᷑ aboriente alpibꝰ. ab oceidente saltu pyreneo.
aseptentrione finibꝰ uienensiũ ⁊ montibꝰ cebennicis. ameridie mare gallico lon¬
gitudo m̃ p̃ cẽcꝰ xaxiiii. lãt .c̃. laxx uiiii. Italia finit᷑ ab oriente mari ponto¬
& ab occi dente alpibꝰ ⁊ flum̃ taro aseptẽtrione mare adriatico. ⁊ flum arsiato
ameridie mari thirrenico. loñg x̃ c̃c. lãt cec̃c ax qua c̃trahit Lt̃. Recia ma¬
ior. noricꝰ pannonia. illyricũ dalmacia liburnia. finiunt᷑ aborente dardania
salia. hȩ finiunt᷑ ab oriente mari aegeo. ab occidente mari hadriatico. asep¬
tentrione montibꝰ cercero olympho. pelio ameridie agaeo tuscomari patens

Expanded text:
insulis Brittanicis finitur ab oriente flumine Rheno, ab occidente Pyrenaeo, a septeinsulis Brittanicis finitur ab oriente flumine Rheno, ab occidente Pyrenaeo, a septentrione oceano, a meridie flumine Rhodano et montibus Cebennicis. Longitudo m. p. DCCCCXXVIII, latitudo CCLXIII. Provincia Narbonensis finitur ab oriente Alpibus, ab occidente saltu Pyrenaeo, a septentrione finibus Viennensium et montibus Cebennicis, a meridie mari Gallico. Longitudo m. p. CCC XXX IIII, latitudo CL XXXV IIII. Italia finitur ab oriente mari Ionio, ab occidente Alpibus et flumine Varo, a septentrione mari Adriatico et flumine Arsia, a meridie mari Tyrrhenico. Longitudo X CC, latitudo CCCCXX, qua contrahitur LX. Raetia, ager Noricus, Pannonia, Illyricum, Dalmatia, Liburnia finiuntur ab oriente Dardania,salia. Hae finiuntur ab oriente mari Aegaeo, ab occidente mari Adriatico, a septentrione montibus Cercetio, Olympo, Pelio, a meridie Aegaeo Tusco mari. Paten
Abbreviated transcription (Latin):
errarũ orbis diuidit᷑ tribꝰ nominibꝰ. europa. asia. libi a. quẽ di¬
uus augustꝰ pͥmꝰ om̃iũ ꝑ chronographiã ostendit. Principiũ gͦ erit
om̃ibꝰ ab curope freto. quẽ locũ greci heracleos stillas appellant. hispani¬
arũ igit᷑ ꝑumciȩ tres exeo loco ad montes pireneos ꝑmilia passus decc̃e.
i longitu dine porrigunt᷑. Eadẽq latmido. s qr contrahit᷑ cc̃c milia
passus uidet᷑. itaq ꝓxima apyreneis montibꝰ citerior cordubensis betica:
rima itaq ꝓuncia finit᷑ ab oriente saltu cart̾aginiensis ⁊ maurgtana
abseptẽtrione flummeana. ab occrdente occeano. ameridie mari celti¬
trũ. quȩ ẽ ad mare oceanũ inderecta regione in meridie ad flatacũ. a
cc̃cẽ lx.xx. latitucline cc̃ce ł. Hispania citerior finit᷑ aboriente
saltu pyreneo. ab occidente noeca qu̾ę c̃ ab occeano inde recta septentrione
oceano meridie mari celtiberico. latituđ c̃e. longitiiđ.d. Gallia comata eũ

Expanded text:
Terrarum orbis dividitur tribus nominibus: Europa, Asia, Libya. Quem divus Augustus primus omnium per chorographiam ostendit. Principium ergo erit omnibus ab Europae freto, quem locum Graeci ‘Heracleos stelas’ appellant. Hispaniarum igitur provinciae tres ex eo loco ad montes Pyrenaeos per milia passuum DCCCC in longitudinem porriguntur. Eademque latitudo, sed qua contrahitur, CCC milium passuum videtur. Itaque proxima a Pyrenaeis montibus citerior. Cordubensis Baetica prima itaque provincia finitur ab oriente saltu Carthaginensi et Mauritania, a septentrione flumine Ana, ab occidente oceano, a meridie mari CeltiAsturum, quae est ad mare oceanum, inde recta regione in meridiem ad fl. Atacum CCCCLXXX, latitudine CCCCL. Hispania citerior finitur ab oriente soceano, a meridie mari Celtiberico. Longitudo D, latitudo CC. Gallia Comata cum
Abbreviated transcription (Latin):
capit orb Theodo suis pͥnceps uenerando uissit ab ore. Confici ter quinis aꝑit
cũ fasibꝰ annũ. Supplices hoc famuli dũ seribit pingit & alt̾ Mensibꝰ eai¬
guis ueterũ monum̃ta secuti. In mebus reparamꝰ opꝰ culpãq pͥoꝵ. Tollimꝰ ac totũ
breuit̃ cõp̃hendimꝰ orbẽ. S tam̃ hoctua nos docuit sapientia pͥnceps Si enĩ¬

Expanded text:
capit orbis, Theodosius princeps uenerando iussit ab ore Confici, ter quinis aperit capit orbis, Theodosius princeps uenerando iussit ab ore Confici, ter quinis aperit cum fascibus annum Supplices hoc famuli, dum scribit, pingit et alter, Mensibus exiguis, ueterum monimenta secuti, In melius reparamus opus culpamque priorem Tollimus ac totum breuiter comprendimus orbem Sed tamen hoc tua nos docuit sapientia, princeps. Te
Abbreviated transcription (Latin):
tius inferior finit̾ aboriente schenitaꝵ arabia trogoditȩ ab occid lybia deser¬
ta ⁊ septentrione mari egipto. Ameridie ethyoma. long m̃p̃ cõc leuii
cura arabicũ sinũ. trogoditen. arabiã egipto ꝓarimã. bȩ finiunt aboriente
tygri. ab ocid flũm eufrate. a septẽtrione tauro. ameridie mari ꝑsico. loñg m̃ p̃
cc̃ce. lat cc̃c łx. Media parthia ꝑsis. finiunt᷑ aboriente fł indo. ab occid ft̃ tigri
Aseptentrione tauro. Ameridie marirubro. loñg m̃ p̃ x ccc̃e aui lat dẽcecar
ffrrca cartbaginensis. & numidia finiunt᷑ ab oriente syrti minore ab occiđ
flũm amsaga. a septẽt. mari africo Ameridie oceano long d laxx. lat ẽẽ. Ge¬
tulia ⁊ mauretania finiunt᷑ ab oriente flũm anisaga. ab occidente oceano.
athlantico. Aseptentͥ. mari africo. Ameridie mari oceano & hiopico in long m̃¬
montes fluui: freta portus ⁊ urbes. Signant᷑ cunctis ut sit cognoscere ꝓmptũ

Expanded text:
tus Inferior finitur ab Oriente Scenitarum Arabia et Trogodyte, ab Occidente Lybia Deserta, a Septentrione mari Aegyptio, a Meridie Aethiopia; longitudo m. citra Arabicum sinum Trogodytice, Arabia Aegypto proxima. Hae finiuntur ab oriente Tigri, ab occidente flumine Euphrate, a septentrione Tauro, a meridie mari Persico. Longitudo m. p. CCCC, latitudo CCCLX. Media, Parthia, Persis finiuntur ab oriente flumine Indo, ab occidente flumine Tigri, a septentrione Tauro, a meridie mari Rubro. Longitudo m. p. X CCCCXXI, latitudo DCCCCXX. Africa Carthaginensis et Numidia finiuntur ab oriente Syrti minore, ab occidente flumine Amsaga, a septentrione mari Africo, a meridie oceano. Longitudo DLXXX, latitudo CC. Gaetulia et Mauritania finiuntur ab oriente flumine Amsaga, ab occidente oceano Atlantico, a septentrione mari Africo, a meridie mari oceano Aethiopico. In longmontes, fluuii, portus, freta et urbes Signantur, cunctis ut sit cognoscere promptum,