comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modicum. & uleiscat sanguinẽ iett rahel
suꝑ domum uida. & quiescere faciam re¬
gnum domus isrł. ꝑpħȩ sic multa post
scła de aduentu xp̃i & uocatione gentium
pollicentur: ut p̃sens tempus ñ neglegant.
ludere uideantur. Itaq & hȩc gomer filia
debelaim quȩ ab osee uxor accipitur. &
concipit ex eo & parit ei filium nomine ie¬
trahel qui interpretatur semen dĩ. in cuius
sanguinis ultionẽ regnum subuertitur
hieũ. siue ut male error obtinuit uida. sic
ad uocationẽ referenda est nationum: ut
illi tempori congruat. sub quo filium ge¬
nerasse memoratur. Et ne longo tractatu
lectoris auiditatẽ differam: duȩ istȩ mulie¬
res quarum una uocatur gomer &e est me¬
retrix. paritq tres liberos. primũ ietra¬
hel. scđam puellam quȩ uocatur absque
miscdia. & terciũ masculũ qui & ipse ap¬
pellatur ñ popłs m̃s. & altera mulier quȩ
fuit de ephraim. & ad iudam qui regnabat
in ierłm de stirpe dauid. Hȩ sunt duȩ mu¬

Expanded text:
modicum et ulciscar sanguinem Jezrael super domum Juda: et quiescere faciam regnum domus Israel. Prophetae sic multa post saecula de adventu Christi et vocatione gentium pollicentur, ut praesens tempus 6 non negligant, ludere videantur. Itaque et haec Gomer filia Debelaim, quae ab Osee uxor accipitur, et concipit ex eo, et parit ei filium nomine Jezrael, qui interpretatur semen Dei, in cujus sanguinis ultionem, regnum subvertit Jehu, sive, ut male error obtinuit, Juda, sic ad vocationem referenda est nationum, ut illi tempori congruat, sub quo filium generasse memoratur. Et ne longo tractatu lectoris aviditatem differam, duae istae mulieres quarum una vocatur Homer, et est meretrix, paritque tres liberos, primum Jezrael, secundam puellam, quae vocatur absque misericordia, et tertium masculum, qui et ipse appellatur non populus meus: et altera mulier, quae fuit de Ephraim, et ad Judam, qui regnabat in Jerusalem de stirpe David. Hae sunt duae mu
Abbreviated transcription (Latin):
Iobstruam uias illius. & semitã suã ñ inue.¬
I niet. Et ꝑsequetur amatores suos & ñ app̃¬
Ihendet illos. & quęroe eos &e non inueni&e.
& dicet. Uadam &e reuertar ad uirũ meum
pͥorem. quia melius mͥ erat tunc quã nunc
est. Dixerat meretrix. Uadam post ama¬
tores meos. qui omĩum rerũ mͥ abundan¬
tiam prȩbuerunt. Respondit dñs. Ego se.¬
piam uiam tuam inspinis siue sudib. ne
possis ire quo desideras. & int̾ponã ma-¬
ceriam siue murum. & semitas tuas quas
crebro triueras pede non inuenies. nec
app̃hendes eos quos tanto studio sequeba.¬
ris. ut rerum necessitate compulsa reuer.¬
taris adurum tuũ. & dicas illud de
euangłio. Quanti mercennarii in domo
patris mei abundant panib. ego aut̃ hic
fame ꝑeo. Surgã &e ibo ad patrem meũ. &¬

Expanded text:
obstruam vias illius: et semitam suam non inveniet. Et persequetur amatores suos, et non apprehendet illos, et quaeret eos, et non inveniet; et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia melius mihi erat tunc, quam nunc est. Dixerat meretrix: Vadam post amatores meos, qui omnium rerum mihi abundantiam praebuerunt. Respondit Dominus: Ego sepiam viam tuam spinis, sive sudibus, ne possis ire quo desideras, et interponam maceriam, sive murum et semitas tuas quas crebro triveras pede, non invenies, ne apprehendas eos quos tanto studio sequebaris, ut rerum necessitate compulsa revertaris ad virum tuum, et dicas illud de Evangelio: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. Surgam et ibo ad patrem meu
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem prȩcessisse : ut ueriꝰ cõpleret᷑
in xp̃o. In hoc enim ce ñ in illo magnus¬
dies est ie t rahel. de quo dr̃. Hic est dies
quem fecit dñs. exultemus & letemur in eo.
Interpretationis terciȩ quam suscepimꝰ. isrł
inhereticis. uidam in ȩccłȩ hominib expo-¬
nentes. hic sensus est. ut põstquã dñs in cla¬
ritate sua uenerit regnaturus. ii qui antea
uocabant᷑ ñ popłs m̃s uocentur filii dĩ ui¬

Expanded text:
sanguinem praecessisse, ut veritas compleretur sanguinem praecessisse, ut veritas compleretur in Christo. In hoc enim et non in illo magnus est dies Jezrael, de quo dicitur. Haec est dies quam fecit Dominus: exsultemus et laetemur in ea . Interpretationis tertiae quam suscepimus, Israel in haereticis, Juda in Ecclesiae hominibus exponendis, hic sensus est: Ut postquam Dominus in claritate sua venerit regnaturus, hi qui ante vocabantur, non populus ejus, vocentur filii Dei vi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ alienus a fide xp̃i ce ñ recipiens au.¬
Ctoritatẽ noui testamenti. & de numero
concisionis. responderit filios uida & filios
isrł duas trib sonare & decem de quib
crebro diximus : & in hoc dantes manus
nichil fidei nr̃ȩ nocere monstrabimus.
Sed post quam fuerit numerus filioꝵ isrł
quasi arena maris in toto orbe disꝑsus. &
omnem. supputationẽ uicerit popłi inulti¬
tudo: tunc habebit licentiã isrł qui hodie
captiuus est. & qui prius dicebat᷑ absque
miscdia & non popłs m̃s. cum duab tribub
id est iuida & beniamin quorũ magna pars
in xp̃m credidit inire concordiã. ut cor¬
porib separatos iungat fides. & unũ sibi
caput ponant & principẽ. de quo scribit
e techiel. & princeps unus in medio eoꝵ.
dauid seruus m̃s. Et resuscitabunt᷑ quasi
ab inferis mortui. uidas scilicor &e isrł
qui infidelitate mortui erant. Q hȩc
omĩa fient. quia magnus est dies seminis
dĩ qui int̾pretat᷑ xp̃c. E x quo ꝑspicuum

Expanded text:
autem alienus a fide Christi, et non recipiens auctoritatem novi Testamenti, sed de numero circumcisionis, responderit filios Juda et filios Israel duas tribus sonare et decem, de quibus crebro diximus, et in hoc dantes manus, nihil fidei nostrae necere monstrabimus. Sed postquam fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris in toto orbe dispersus, et omnem supputationem vicerit populi multitudo, tunc habebit licentiam Israel, qui hodie quoque captivus est, et qui prius dicebatur absque misericordia, et non populus meus, cum duabus tribubus, id est, Juda et Benjamin, quarum magna pars in Christum credidit, inire concordiam, ut corporibus separatos jungat fides, et unum sibi caput ponant et principem, de quo scripsit Ezechiel: Et princeps unus in medio eorum, David servus meus, et resuscitabuntur quasi ab inferis mortui , Juda scilicet et Israel qui in infidelitate mortui erant. Et haec omnia fient, quia magnus est dies seminis Dei, qui interpretatur Christus. Ex quo perspicuum
Abbreviated transcription (Latin):
caput meũ. Et potũ aquarũ ȩgypti: de qͥb
clamat ieremias. Quid tͥ & uiȩ ȩgypti. ut
bibas aquam geonꝰ & quid tͥ &e uȩ assyrio.¬
rum. ut bibas aquã fluminũ: Breuiter
cuncta ꝑcurrimꝰ. ut ad reliqua transeamꝰ.
ropt̃ hoc ecce ego sepiam uiam tuam

Expanded text:
caput meum , et potum aquarum Aegypti, de quibus caput meum , et potum aquarum Aegypti, de quibus clamat 16 Jeremia: Quid tibi et viae Aegypti, ut bibas aquam Geon ? Et: Quid tibi et viae Assyriorum ut bibas aquas fluminum? Breviter cuncta percurrimus, ut ad reliqua transeamus. Propter hoc ecce ego sepiam viam
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio dicitur. Generatio uiꝑarum.
Quȩ in tantam uenit impudentiã: ut audi-¬
ret ꝑ ieremiam. Facies meretricis facta
est tibi. impudorata es tu. Annon est
hoc durȩ frontis & meretriciȩ impuden¬
tiȩ. ut in suo scelere glorietur & dicat. seqͣr
amatores meos. uadam ad idola. quȩ mͥ &
aduictum & aduestitum necessaria p̃buer̃:
Omĩa quȩ ꝓpheticus sermo describit. sp̃ualit̃
a dño acceꝑe uidei. Et quia filium dĩ nega.¬
uerunt. eligentes sibi baraban latrocinuꝰ
& sedicionis᷑ auctorẽ. & crucifigentes dĩ¬
filium: ꝓpt̾ea usq hodie sequunt᷑ demo¬
nes. & dĩ beneficia ad illos referunt: qui
cultorum suorũ animas ꝑdiderunt. Panes
&e aquas habent &e heretici. Quorũ panis
luctus est & aquȩ eorum coenosȩ. quȩ suf.¬
focant & int̾ficiunt baptitatos. Habent¬
& lanam de scabidis ouib. & linum inni¬
gredine ꝑseuerans. oleumq de quo ꝓpħa
dicit. Oleum peccatoris non impinguet

Expanded text:
Evangelio dicitur: Generatio viperarum : Evangelio dicitur: Generatio viperarum : quae in tantam venit impudentiam, ut audiret per Jeremiam: Facies meretricis facta est tibi: impudorata es tu . An non est hoc durae frontis et meretriciae impudentiae, ut in suo scelere glorietur, et dicat: Sequar amatores meos; vadam ad idola quae mihi et ad victum et ad vestitum necessaria praebuerunt. Omnia quae propheticus sermo describit, spiritualiter a Domino accepere Judaei. Et quia Dei filium negaverunt, eligentes sibi Barabbam latrocinii et seditionis auctorem, et crucifigentes Filium Dei . Propterea usque hodie sequuntur daemones, et Dei beneficia ad illos referunt, qui cultorum suorum animas perdiderunt. Panes et aquas habent et haeretici, quorum panis luctus est, et aquae eorum coenosae, quae suffocant et interficiunt baptizatos. Habent et lanam de scabidis ovibus, et linum in nigredine perseverans, oleumque, de quo propheta dicit: Oleum peccatoris non impinguet
Abbreviated transcription (Latin):
am. ut etiam qđ falsũ habere uidentur
redigatur ad nichilum. Et filiorũ
illius ñ miserebor qm̃ filii fornicationũ
sunt. quia fornicata est mat̾ eorũ. Con¬
fusa est quȩ concepit eos. quia dix̃. Uadã
post amatores meos qui dant panes mͥ
& aquas meas. lanam meã & linũ meũ.
oleum meũ & potum meũ. L.x.x. Et filioꝵ¬
eius non miserebor qm̃ filii fornicationis
sunt. quia fornicata est mat̾ eorũ. Confusa
est quȩ peperit eos. Dixit enĩ. Uadã post
Ia matores meos. qui dant mͥ panes meos
Ice aquam meã. & uestimenta mea & linte-¬
Iamina mea. & oleum meũ & omĩa quȩ
dixi. nonuxor mea & ego non uir tuus.
ce ponam eam quasi solitudinẽ. & faciam
uelut terram inuiã. Quando enĩ de ȩgypto
eduxi eam: interfectis parentib. filii eors
terram reꝑmissionis ingressi sunt. Nunc
aut̃ fornicariȩ matris liberi ꝑibunt cum
matre meretrice. qm̃ filii fornicationis
sunt. & mali ex malis geniti. Quib iN

Expanded text:
am, ut etiam quod falsum habere videntur, am, ut etiam quod falsum habere videntur, redigatur ad nihilum. Et filiorum illius non miserebor, quoniam filii fornicationum sunt, quia fornicata est mater eorum: confusa estpost amatores meos, qui dant panes mihi, et aquas meas, lanam meam, et linum meum, oleum meum, et potum meum. Propter hoejus non miserebor: quoniam filii fornicationis sunt, quia fornicata est mater eorum: confusa est quae peperit eos, dixit enim: Vadam post amatores meos, qui dant mihi panes meos et aquam meam, et vestimenta mea, et linteamina mea, et oleum meum, et omnia quae  ego non vir tuus, et ponam eam quasi solitudinem, et faciam eam velut terram inviam. Quando enim de Aegypto eduxi eam, interfectis parentibus, filii eorum terram repromissionis ingressi sunt. Nunc autem fornicariae matris liberi peribunt cum matre meretrice, quoniam filii fornicationis sunt, et mali ex malis geniti. Quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
tione tendamus uolumina: hoc raro admo.¬
nuisse sufficiat. quȩ dicta sunt conuenire
dem dnĩ relinquentib. Quorũ fornicatio
ꝓprie int̾ ubera est. & in artifice idolor
&e uariorum doginatũ corde uersatur.
Qui reuertentur ad diem natuitatis suȩ.
ut si non egerint poenitentiam ethnicis
comparentur. Et ponam eã quasi
in desertum. & statuam eam sicut terram
sine aqua. & occidam illã insiti. Si nolue-¬
rit admeliora conuerti: faciam illi quod
feci in solitudine. ut ducti in captiuitatem
cadant int̾ra aliena patientes sitim bonoꝵs
omĩũ. ut ad patriam suam redire ñ uale.¬
ant. Uel certe audient in euangłio. Relin¬
quetur uob̾ domus ur̃a deserta. Et mittet
eis dñs. non famẽ panis neq sitim aquȩ.
sed famem audiendi uerbũ dñĩ. De quo
ce isaias loquit᷑. Frunt sicut paradisus
aquam non habens. Heretici qui abiecti
sunt a dño. si non redierint ad pristinã
domum: sic omĩum rerũ patient᷑ penuri¬

Expanded text:
tione tendamus volumina, hoc raro admotione tendamus volumina, hoc raro admonuisse sufficiat, quae dicta sunt convenire dem Domini relinquentibus: quorum fornicatio proprie inter ubera est, et in artificio idolorum et variorum dogmatum corde versatur, qui revertentur ad diem nativitatis suae, ut si non egerint poenitentiam, ethnicis comparentur. Et ponam eam quasi ut desertum, et statuam eam sicut terram sine aqua, et occidam illam in siti. Si noluerit ad meliora converti, faciam illi quod feci in solitudine, ut ducti in captivitatem cadant in terra aliena, patientes sitim omnium bonorum, et ad patriam suam redire non valeant. Vel certe audiant in Evangelio: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Et mittet ei Dominus non famem panis, nec sitim aquae; sed famem audiendi 15 verbum Domini . De quo et Isaias loquitur: Erunt sicut paradisus aquam non habens . Haeretici qui abjecti sunt a Domino, si non redierint ad pristinam domum, sic omnium rerum patientur penuri
Abbreviated transcription (Latin):
cie sua. & adulteria sua de medio ube¬
rũ suorũ. Fornicaria est: quȩ cũ plurib
copulatur. Adultera: quȩ unum uirum
deserens alt̃i uingitur. Quorũ utrunq
est synagoga. Quę si ꝑmanserit inforni¬
catione ce adulterio: auferet abea dĩ
uestes & ornamenta quȩ dederat. de qͥb
scribit in ezechihel. In die qua nata es n̾
ligauerunt mamillas tuas. &e sale ñ es
sallita. Et transiui ꝑte & inueni te nu¬
dam & deturpatam. & consꝑsam in sangui¬
ne. & post paululum. Indui te byssinõ
&e subtilib. & ornamenta circũposui tibi.
& dedi armillas circa manus tuas. ce mo-¬
nile circa collum tuum. Hȩc tunc ei dedit
maritꝰ largissimus. quando inuenit illã
inegypto idolatriȩ libidine constupratã.
& diuaricantẽ omĩb pedes suos. Et nunc
comminat᷑. si aduirũ suũ noluerit reuer¬
ti: ita eã futurã absq dõ & uiro. sic̃ priꝰ
inȩgypto fuerat. Ne semꝑ triplici ex plana-¬

Expanded text:
cie sua, et adulteria sua de medio ubecie sua, et adulteria sua de medio uberum suorum. Fornicaria est, quae cum pluribus copulatur. Adultera, quae unum virum deserens, alteri jungitur. Quorum utrumque est Synagoga, quae si permanserit in fornicatione et adulterio, auferet ab ea Deus vestem et ornamenta quae dederat. De quibus scribit Ezechiel: In die quando nata es, non ligaverunt mamillas tuas, et sale non es salita: et transivi per te, et inveni te nudam, et deturpatam, et conspersam in sanguine . Et post paululum: Indui te byssino et subtilibus, et ornamenta circumposui tibi, et dedi armillas circa manus tuas, et monile circa collum tuum. Haec tunc ei dedit maritus largissimus, quando invenit illam in Aegypto idololatriae libidine constupratam et divaricantem omnibus pedes suos. Et nunc comminatur, si ad virum suum noluerit reverti, ita eam futuram absque Deo et viro, sicut prius in Aegypto fuerat. Ne semper triplici explana
Abbreviated transcription (Latin):
medio uberum suorũ. ne forte expoliem
eam nudam. & statuam eã scđ̾m diẽ natiui.¬
tatis suȩ.L .xx. ludicamini cũ matre ura.
iudicamini. quia hȩc ñ uxor mea. & ero
non uir eiꝰ. Et auferam fornicationẽ eius
a facie mea &e adulteria euis de medio ube¬
rum illus. ut ex poliem eam nudam & resti.¬
tuam eam iuxta diem natiuitatis suȩ. Huc¬
usq ad isrł popłm hoc est decẽ trib sermo
directus est. nunc alterũ caput incipit.
Et prȩcipitur filiis idest popło. ut in eant
uidicium aduersus matre suã quȩ eos ge.¬
nuit. quȩ de meretrice uxor effecta mo.¬
res pristinos non reliquit. & rursum for.¬
nicata est. cum amatorib suis. Et uide
clementiã uiri. lam repudiata est. iam
abiecta. iam ei locutꝰ est. hȩc non uxor mea
& ego non uir eius. Tam̃ prȩcipit filus.
ut ne quaquã ad uxorẽ patris quẽ illa di¬
misit. sed ad matremsuã loquant᷑ quȩ eos
genuit. Loquantur aut̃ ad poenitentiam
ꝓuocantes. ut auferat fornicationes a fa-¬

Expanded text:
dio uberum suorum: ne forte exspoliem eam nudam, et statuam eam secundum diem nativitatis suae. LXX: Judicamini cum matre vestra, judicamini, quia haec non uxor mea, et ego non vir ejus, et auferam fornicationem ejus a facie mea, et adulteria ejus de medio uberum illius: ut exspoliem eam nudam, et restituam eam juxta diem nativitatis suae. Hucusque ad Israel populum, hoc est, decem tribus sermo directus est. Nunc alterum caput incipit, et praecipitur filiis, id est, populo, ut ineant judicium adversum matrem suam, quae eos genuit, quae de meretrice uxor effecta, mores pristinos non reliquit, et rursum fornicata est cum amatoribus suis. Et vide clementiam viri. Jam repudiata est, jam abjecta est, 14 jam ei locutus est: Haec non uxor mea, et ego non vir ejus: tamen praecipit filiis, ut nequaquam ad uxorem patris quam ille dimisit, sed ad matrem suam loquantur quae eos genuit. Loquantur autem ad poenitentiam provocantes, ut auferat fornicationes a fa
Abbreviated transcription (Latin):
& At A oie. hoc est manifestationes
int̾p̃tati sunt. Sciendum aut̃ ut crebro
diximus ephod significare indumentũ
sacerdotale. qđ in exodo & in leuitico a. Lxi
indumentũ. Teraphim aut̃ ꝓprie appel¬
& simulachra. quȩ nos possumꝰ in p̾senti
duntaxat loco cherubim & seraphin. siue
alia quȩ intempli ornamenta fieri iussa st̃
lẽ. transtulit. &e hȩc ipsa sunt in. A otͣ ia
idest in rationali: hoc intelligimꝰ qđ in pecto.¬
coi. idest ueritas esse debeat atq doctri¬
na. ut non solum sciat rectam fidem. sed qđ
nouerit possit ore ꝓferre. Qđ̃ & apłs paulus
scribit ad titum. docens qualis ep̃s ordinandꝰ
sit. Oportae enim ep̃m sine crimine esse tan¬
quam dĩ dispensatorẽ. non suꝑbum. ñ iracun.

Expanded text:
, et δήλους, id est, manifestationes interpretati sunt. Sciendum autem, ut crebro diximus, ephod significare indumentum sacerdotale, quod in Exodo et Levitico a LXX erindumentum. Theraphim autem proprie appelet simulacra, quae nos possumus in praesenti dumtaxat loco Cherubim et Seraphim sive alia quae in templi ornamenta fieri jussa sunt, transtulit; et haec ipsa sunt in λογείῳ, id est, in Rationali, hoc intelligimus, quia in pectoid est, veritas esse debeat atque doctrina: ut non solum sciat rectam fidem; sed et quod noverit, possit ore proferre. Quod et apostolus Paulus scribit ad Titum, docens qualis episcopus ordinandus sit: Oportet enim episcopum sine crimine esse tamquam Dei dispensatorem: non superbum, non i
Abbreviated transcription (Latin):
accipient animas eorũ. Et erit sicut popłs
sic sacerdos. & ulciscar suꝑ eum uias eiꝰ & cogi.¬
tationes eius reddam ei. Quot homines ha¬
buit isrł tot aras extruxit demonib. in
quorum uictimis peccauit mͥ. Propterea
głam corũ in qua głabant᷑ sibi &e dõ idola
prȩferebant in ignominiã cõmutabo. ut
&e sacerdotes capiant᷑ & popłi. Siquidem
sacer dotes peccata popłi mei comedunt. de
quib scriptum est. Qui deuorant plebẽ meã
sicut escam panis. Et iccirco peccata popłi
mei deuorant. consentientes scelerib delin¬
quentium. quia cũ eos peccare ꝑspexerint.
nonsolum ñ arguunt sed etiã laudant atq
sustollunt. & beatos pͣdicant. Dequib &
isaias loquit᷑. Popłs m̃s. qui beatos uos di¬
cunt seducunt uos. & semitas pedum ur̃oꝵ
supplantant. De ins psalimista conclamat
Qm̃ laudatur petcator in desideriis animȩ
suȩ & iniquus benedicitur. Unde ȩqualit᷑

Expanded text:
 animas eorum, et erit sicut populus, sic et sacerdos, et ulciscar super eum vias ejus, et cogitationes illius reddam ei. Quot homines habuit Israel, tot aras exstruxit daemonibus, in quorum victimis peccavit mihi. Propterea gloriam eorum, in qua gloriabantur sibi, et Deo idola praeferabant, in ignominiam commutabo, ut et sacerdotes capiantur et populi. Siquidem 38 sacerdotes peccata populi mei comedunt, de quibus scriptum est: Qui devorant plebem meam, sicut escam panis . Et idcirco peccata populi mei comedunt, consentientes sceleribus delinquentium: quia cum eos peccare perspexerint, non solum non arguunt, sed laudant atque sustollunt, et beatos praedicant. De quibus et Isaias loquitur: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum supplantant . De his et per Psalmistam clamat: am laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedici
Abbreviated transcription (Latin):
crilegium: saluentur ex eis qui blaspheman-¬
tes uideos fuerint detestati. & quantũ inse
est int̾fecerint. Hȩc concisio & nr̃i iudaita.¬
ntes admille annorũ regnũ referunt. quȩ
& in principio ꝑ apłos uinitores & credentiũ
multa milia ex isrł uidemus esse cõpleta:
ce compleri cotidie in iis qui credere uolue¬
rint. Quodq nos diximus. lactabo eam.
&. la.x. int̃ptati sunt. seducã eã. ad anti¬
xp̃i tempus referunt. ut qui xp̃i ñ receꝑint
ueritatẽ illius recipiant mendacium. &
post ea xp̃o adueniente saluentur.
t canet ibi uxta dies uiuentutis suȩ. &
iuxta dies ascensionis suȩ de t̾ra egypti.
Tarx. & humiliabitur uixta dies infantiȩ
suȩ. & uixta dies ascensionis de t̾ra egypti
In eo loco ubi nos posuimus. canet. &.Lxx.
transtuler̃t. humiliabitur : in hebraico
scriptum est. ana tha. Qđ symmachus
interpretatꝰ est. affligetur. theodotio. re.¬
magis accepimꝰ. idest prȩcinet. Quia semel

Expanded text:
crilegium, salventur ex eis qui blasphemancrilegium, salventur ex eis qui blasphemantes Judeos fuerint detestati, et quantum in se est interfecerint. Haec Circumcisio et nostri Judaizantes ad mille annorum regnum referunt, quae et in principio per apostolos vinitores et credentium multa millia ex Israel videmus esse completa, et compleri quotidie in his qui credere voluerint. Quodque nos diximus: Lactabo eam, et LXX interpretati sunt: Seducam eam, ad Antichristi tempus referunt: ut qui Christi non receperint veritatem, illius recipiant mendacium, et postea, Christo adveniente, salventur. Et canet ibi juxta dies juventutis suae, 23 et juxta dies ascensionis suae de terra Aegypti. LXX: Et humiliabitur juxta dies infantiae suae, et juxta dies ascensionis de terra Aegypti. In eo loco ubi nos posuimus, canet, et LXX transtulerunt, humiliabitur; in Hebraico scriptum est ANATHA  , quod Symmachus interpretatus est affligetur, Theodotion remagis accipimus, id est, praecine
Abbreviated transcription (Latin):
eã aliis uinitorib. Hoc gͥ ꝓpħalis sermo
ꝓmittit: qđ principes huius uineȩ exeim¬¬
tis de gentib & de captiuitate hostiũ siue
uitioꝵ de ipso sint genere iudeoꝵ idest
hoc enim int̾p̃tat᷑ achor. mutetur inho.¬
stium spei siue adaꝑiendam spem atq
patientiam. qͦd iccirco supplicia & torm̃ta
Quod aut̃ uallis achor in qua int̾fectꝰ :
acham ob furtum eor quȩ dõ fuerant
consecrata. conturbatio & tumultus int̾.¬
ꝓͥ tͣi. idest ꝑuersitas: ipse iesus int̾p̃tat᷑
loquens ad acham. Quia turbasti nos:
conturbet te dñs indie hac. UNde
appellatus est locus ille. fͦ ctic. axopͣ.
idest uallis conturbationis. Simulq & hoc
intelligimus. qđ in principio t̾rȩ sc̃ę iuxta
iericho quando desolitudine egressus est
popłs ꝓpt̃ fluenta iordanis. in pͥma isrłis
uictoria meror in gaudium commutat᷑ sit.
ibiq aꝑta spes ubi fuerat desꝑatio. ut puni¬
tis iis qui peccauere in xp̃m & cõmisere sa.¬

Expanded text:
sermo promittit, quod principes hujus vineae exeuntes de gentibus et de captivitate hostium, sive vitiorum, de ipso sint genere Judeorum, id hoc enim interpretatur Achor, mutetur in ostium spei, sive ad aperiendam spem atque patientiam, quod idcirco supplicia et tormenta Quod autem vallis Achor, in qua interfectus est Achan ob furtum eorum, quae Deo fuerant consecrata, conturbatio et tumultus interid est, perversitas, ipse Jesus interpretatur loquens ad Achan: quia turbasti nos, conturbet te Dominus in die hac . Unde appellatus est locus ille EMEC ACHOR  , id est, vallis conturbationis. Simulque et in hoc intelligimus, quae in principio terrae sanctae, juxta Jericho, quando de solitudine egressus est populus, propter fluenta Joardanis, in prima Israelis victoria, moeror in gaudium commutatus sit. Ibique aperta est spes, ubi fuerat desperatio: ut, punitis his qui peccavere in Christo, et commisere sa
Abbreviated transcription (Latin):
filii dĩ uiui. lsaias aut̃ clamat ꝓ isrł. Si fu¬
erit numerus filiorum isrł tanquã arena
maris: reliquiȩ saluȩ fient. Uerbum enim
consummans &e breuians in equitate. quia
uerbum breuiatum faciet dĩs suꝑ terram.
Et sicut predixit isaias. Nisi dñs sabaoth
reliquisset nob̾ semen: sic̃ sodoma facti essemꝰ.
& sicut gomorra similes fuissemus. Quid
gͦ dicemus: Qđ gentes quȩ non sectabantur
iusticiam app̃hender̃ iusticiã. iusticiã aut̃
quȩ ex fide est. isrł aut̃ sectans legem iusti
exponens illud suꝑ uocatione gentiũ ce
corum fide qui ex iudeis credere uoluer̃t:
omnẽ nobis difficultatẽ int̾p̃tationis abs.¬
cidit. asserens xp̃i temporib esse cõpletũ

Expanded text:
autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consummans et brevians in aequitate: quia verbum breviatum faciet Dominus super terram. Et sicut praedixit Isaias : Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorra similes fuissemus.go dicemus: Quod gentes quae non sectabantur justitiam, apprehenderunt justitiam? justitiam autem quae ex fide est: Israel vero sectans legem justitexponens illud super vocatione gentium, 12 et eorum fide qui ex Judaeis credere voluerunt, omnem nobis difficultatem interpretationis abscidit, asserens Christi temp
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Eterit. In loco ubi dicetur eis. non
popłs m̃s uos: dicetur eis. filii dĩ uiuentis
& congregabuntur filii uida & filii isrł pa.¬
rit. & ponent sibimet caput unũ. & ascen.¬
dent de t̾ra. quia magnus est dies ie ⁊ rahel.
La .x. Et erit numerus filiorũ isrł sicut
arena maris. quȩ non mensurabit᷑ nec nu¬
merari potest. Et erit. In loco ubi dictũ est
eis. ñ popłs m̃s uos: uocabunt᷑ filii dĩ ui.¬
uentis. & congregabuntur filii uida &
filii isrł simul:. &e p̾onent sibi principatum
unum. & ascendent de terra. qm̃ dies
magnus est ie trahel. Legimus abiectionẽ
decem tribuum. & non miserabilẽ isrł nec
ultra popłm dĩ. indignatione ꝑpetua con¬
demnatum. Nunc discimus quomodo filii
uida oe filu isrł parit̾ congregent᷑. & ponañ
dant de terra. & in loco ubi prius dicebat᷑¬
eis non popłs m̃s. appellentur filii dĩ ui-¬
uentis. & hoc fieri quia magnus sit dies ie¬

Expanded text:
bitur. Et erit in loco ubi dicetur eis: Non bitur. Et erit in loco ubi dicetur eis: Non populus meus vos; dicetur eis, filii Dei viventis. Et congregabuntur filii Juda, et filii Israel pariter: et ponent sibimet caput unum, et ascendent de terra: quia magnus est dies Jezrael. LXX: Et erit numerus filiorum Israel sicut arena maris, quae non mensurabitur, nec numerari potest. Et erit in loco ubi dictum est eis: Non populus meus vos: vocabuntur filii Dei viventis. Et congregabuntur filii Juda et filii Israel simul: et ponent sibi principatum unum, et ascendent de terra, quoniam magnus est dies Jezrael. Legimus abjectionem decem tribuum, et non mensurabilem Israel, nec ultra populum Dei, indignatione perpetua condemnatum. Nunc discimus quomodo filii Juda et filii Israel pariter congregentur, et ponant dant de terra, et in loco ubi prius dicebatur, Non populus meus, appellentur filii Dei viventis, et hoc fieri, quia magnus sit dies Je
Abbreviated transcription (Latin):
respondeat quomodo ine z echihel illud
exponat. ubi ubetur a dño portare iniqͥ.
sint. & dormire ita ut nunquã eiugilet
nec mutet latus. nisi forte sopore satiat᷑
paululum aꝑuerit oculos ad sumendũ
sordidissimũ cibum subcinericu panis.
qui de frumento & ordeo & faba &e lente
&e milio coctus sit inhumano stercore.
dormiat. Et rursum inquit suscipies in iqͥ.
in latere dextro. hi aut̃ dies ꝓannis sup.¬
putabantur. quib isrł & iudas obsidione
&e captiuitate longissima deprimentur.
ita ut uncti &e immobiles de altero in alte¬
rum latus se uersare non possint. Si illa ce
cȩtera his similia quȩ in scripturis scĩs legi¬
mus facta ñ potuerit approbare. s aliud
quid significare contenderit: ergo & me.¬
retrix ista mulier & alia adultera quȩ¬
non turpẽ stupri coniunctionẽ. seađ sacra.¬
menta indicant futurorum.
t erit numerus filioꝵ isrł quasi arena
maris quȩ sine mensura est. & ñ numera¬

Expanded text:
respondeat quomodo in Ezechiel illud respondeat quomodo in Ezechiel illud exponat, ubi jubetur a Domino portare iniquitripti sunt, et dormire ita ut numquam evigilet, nec mutet latus, nisi forte sopore satiatus paúlulum aperuerit oculos ad sumendum sordidissimum cibum subcinericii panis, qui de frumento, et hordeo, et taba, et lente, et milio coctus sit in humano stercore. dormiat. Et rursus, inquit: Suscipies iniquitain latere dextro. Hi autem dies pro annis supputantur  Al. supputabantur, quibus Israel et Juda obsidione et captivitate longissima detinentur, ita ut vincti et immobiles, de altero in alterum latus se versare non possint. Si illa et caetera his similia, quae in Scripturis sanctis legimus, facta non potuerit approbare, sed aliud quid significare contenderit: ergo et meretrix ista mulier, et alia adultera munon turpem stupri conjunctionem, sed sacramenta indicant futurorum. Et erit numerus filiorum Israel quasi 11 arena maris, quae sine mensura est, et non numera
Abbreviated transcription (Latin):
non popłs m̃s. quia uos non popłs m̃s. &
cãbatur semen dĩ. uersus infeminã &
ctus incaptiuitatẽ. quia dnĩ miscđiam ñ
habebat: nequa quam ablactatus dr̃ sed
ablactata. Uiri enĩ robur amiserat. Qui
ab lactatur recedit a matre. parentis lacte
non uescitur. alimentis sustentatur ext̾nis.
Ita &e isrł ꝓiectus a dño & captiuitatis cir¬
cundatus angustus atq in babylone cibis
sustentatus inmundis uocatur ñ popłs dĩ
&e ȩt̃na gentis alienȩ feritur sententia ut
Qđ rec̾te intelligere possumꝰ & in omĩ poplo
iudeoꝵ. qui ꝓpt̃ offensã seminis dĩ capti¬
uitati traditꝰ regnum ꝑdidit & ꝓuintiã.
appellaturq ñ popłs dĩ. Hȩc in ꝑsona here¬
ticorum. Siquis aut̃ contentiosus int̾pres
noluerit reciꝑe ista quȩ dicimus. sed me.¬
retricẽ nomine gomer filiã de belaim
primum & t̃ciũ masculos. scđam quȩ me¬
dia est feminã intellexerit ꝓcreasse. hoc
uolens scripturam sonare quod legitur:

Expanded text:
non populus meus," quia uos non populus meus. et cabatur semen Dei versus in feminam ctus in captivitatem, quia Domini misericordiam non habebat, nequaquam ablactatus dicitur, 10 sed ablactata: viri enim jam robur amiserat. Qui ablactatur, recedit a matre, parentis lacte non vescitur, alimentis sustentatur externis. Ita et Israel projectus a Domino, et captivitatis circumdatus angustiis, atque in Babylone cibis sustentatus immundis, vocatur non populus Dei, et aeterna gentis alienae feritur sententia, utQuod recte intelligere possumus, et in omni populo Judaeorum, qui propter offensam seminis Dei captivitati traditus, regnum perdidit, et provinciam, appellaturque non populus Dei: et in persona haereticorum. Si quis autem contentiosus interpres noluerit recipere ista, quae diximus, sed meretricem nomine Gomer filiam Deblaim, primum, et tertium masculos, secundam, quae media est, feminam intellexerit procreasse, hoc volens Scriptura sonare quod legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo gentium: tunc omĩs isrł saliuis fiet.
Hoc idem nob̾ prȩcipit᷑. ne hereticos penitus
desꝑemus sed ꝓuocemus ad poenitentiã. &
illoꝵ salutẽ germanitatis ꝓbemus affestũ.
udicate matrem uram. uidicate qm̃ ipsan¬

Expanded text:
nitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . nitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Hoc idem nobis praecipitur, ne haereticos penitus desperemus, sed provocemus ad poenitentiam: et illorum salutem germanitatis optemus affectu. Judicate matrem vestram, judicate, quonia
Abbreviated transcription (Latin):
absq miscđia. in quib dam fert᷑ exemplari¬
Sed ueriora sunt exemplaria quȩ habent
absq miscđia. maxime quia ad distinctionẽ
isrłis cui non miseretur infert ds̃. domui
aut̃ uida miserebor. Dicite fr̃ib ur̃is.
popłs m̃s. & sorori ur̃ȩ. miscđiam consecuta¬
Quia magnus est dies iez rahel. in quo & uidã
&e isrł unum habebunt principẽ. & neqͣ qͣm
dicet᷑ isrłi ñ popłs m̃s. sed e contrario uoca¬
buntur filii dĩ uiuentis: iccirco o homines
tribus uida nolite desꝑare decem tribuum
salutem. sed eas cotidie e sermone &e uoto &
litteris ad poenitentiã ꝓuocate. quia fr̃ ur̃
appellatur & soror. Fr̃. ex eo quod dr̃ popłs
m̃s. Soror. ex eo qđ appellatur miscđiam
consecuta. Alit̃. Qui in xp̃m creditis. & estis
tam ex udeis quam ex gentib. dicite fractis
ramis &e priori popło qui ꝓ iectꝰ est. popłs
m̃s quia fr̃ tuus est. & miscd̾iam consecuta
quia soror tua est. Cum enĩ intrauerit ple¬

Expanded text:
absque misericordia, in quibusdam fertur exemplariSed veriora sunt exemplaria, quae habent, absque misericordia; maxime quia ad distinctionem Israelis, cui non miseretur, infert Deus: Domui autem Juda miserebor. Dicite fratribus vestris, populus meus, et sorori vestrae, misericoQuia magnus est dies Jezrael, in quo Judas et Israel unum habebunt principem, et nequaquam dicetur Israeli, non populus meus: sed econtrario vocabuntur filii Dei viventis: idcirco, o homines tribus Juda, nolite desperare decem tribuum salutem, sed eas quotidie et sermone et voto et litteris ad poenitentiam provocate, quia frater vester appellantur et soror: frater, ex eo quod dicitur, populus meus: soror, ex eo quod appellantur, misericordiam consecuta. Aliter: Qui in Christum creditis, et estis tam ex Judaeis quam ex gentibus, dicite fractis ramis, et priori populo, qui projectus est: populus meus, quia frater tuus est, et misericordiam consecuta, quia soror tua est. Cum enim intraverit ple
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ut supradiximus. in aliis ꝓpħis prȩfe¬
runtur in titulo. ozias. isatham. achãt
& ez echias. quib reguantib ꝓpħauerunt:
iccirco nunc dicitur. qđ int̾ oñis hos pͥmum
in osee dñs sit locutꝰ. & postea ad cȩteros.
Aliud est aut̃ loqui dnm̃ in osee. aliud adosee.
In osee non ipsi loquitur osee. sed ꝑosee ad
alios. Ad osee uero loquens. ad ipsum signifi.¬
catur conferre sermonem. Alii aut̃ non pͥmũ
omĩum ꝓpħarum uolunt fuisse osee ex eo
quod dr̃. principium loquendi dñm mosee:
sed ostendi qđ hȩc quȩ secuntur primum
ad osee dñis sit locutus. Et diait dñs
adosee. Uade. sume tibi uxorem fornicatio.¬

Expanded text:
Quia, ut supra diximus, et aliis prophetis praefeQuia, ut supra diximus, et aliis prophetis praeferuntur in titulo, Ozias, Joatham, Achaz, et Ezechias, quibus regnantibus prophetaverunt: idcirco nunc dicit quod inter omnes hos primum in Osee Dominus sit locutus, et postea ad caeteros. Aliud est autem loqui Dominum in Osee, aliud ad Osee. In Osee, non ipsi loquitur Osee, sed per Osee ad alios; ad Osee vero loquens, ad ipsum significatur conferre sermonem. Alii autem non primum omnium prophetarum volunt fuisse Osee, ex eo quod dicitur: Principium loquendi Domini in Osee: sed ostendi quod haec quae sequuntur, primum ad Osee Dominus sit locutus. Et dixit Dominus ad Osee: Vade, sume tibi uxorem fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
ti nouem. Ea quo ꝑspicuũ est. ꝓpħante osee.
a pͥmo rege ierobo. im usq adultimũ osee
mum anñum suꝑ isrł regnabat ieroboam
ꝓnepos hieu. cui dĩ reꝑmiserat usq ad
quartam generationem sobolem eius regna¬
turam. eoqdđ ꝑcussiss&e duos reges impios
uidȩ & isrł. Hoc dicimus. ut tibi breuiter
ostendamus. osee ꝓpħ.am & ante captiuitatẽ
isrł & post captiuitatem eius uaticinatum
entem. & in emendationẽ uidȩ retexusse
prȩteritam. Quod in ipso ꝓpħa. iuxta
hẏstoriam conabimur approbare. Ot ias
interpretatur fortitudo dnĩ. ioathan dnĩ
consummatio atq ꝑfectio. achat uirtus.
etechias imꝑium dni. Hi regnabant in
popło iuda. cuius nom̃ confessio est.
Porro inisrł qui sibi idola fecerat &e a dĩ
popło fuerat separatus. regnabat ieroboam
temporalitas siue mora. quod mundũ ama.¬
uerit & in ipso du morari uitam putauerit
sempit̾nã. nequaquam futuris sed p̃sentib
delectatus. Principium loquendi dñm

Expanded text:
tae. Ex quo perspicuum est, prophetante Osee, a primo rege Jeroboam usque ad ultimum Osee, m, super Israel regnabat Jeroboam pronepos Jehu, cui Dominus repromiserat usque ad quartam generationem sobolem illius regnaturam: eo quod percussisset duos reges impios, 3 Juda et Israel. Hoc dicimus ut tibi breviter ostendamus, Osee prophetam, et ante captivitatem Israel, et post captivitatem ejus vaticinatum, entem, et in emendationem Judae retexuisse praeterita; quod in ipso propheta juxta historiam conabimur approbare. Ozias interpretatur fortitudo Domini: Joatham, Domini consummatio, atque perfectio; Achaz, virtus: Ezechias, imperium Domini. Hi regnabant in populo Juda, cujus nomen, confessio, est. Porro in Israel qui sibi idola fecerat, et a Dei populo fuerat separatus, regnabat Jeroboam, temporalitas, sive mora: quod mundum amaverit, et in ipso morari diu, vitam putaverit, sempiternam, nequaquam futuris, sed praesentibus delectatus. Principium loquendi Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ntes ultimo tempore quando ierłm fuerit
instaurata. submille annord impio contra
dĩ popłm esse uenturas. & inualle iosaphat
qui adorientalẽ partẽ tẽpli sĩta est essẽ
earũ. & effundendi sanguinis instare uinde¬
miã. Popłi. popłi. inualle concisionis.
quia iuxta est dies dñi inualle concisionis.
Sol & luna obtenebrati sunt. & stellȩ retraxe.
runt splendorẽ suum. Lax. Sonitꝰ ex au¬
diti sunt inualle udicii. quia iuxta est
dies dnĩ inualle iuidicii. Sol &e luna obtene.¬
brabunt᷑. & stellȩ occidere facient splendorẽ¬
suum. In eo loco ubi nos posuimus. populi.
sunt: in hebraico scribitur. amonim. amo¬
nim. qđ utiq multitudinẽ & turbas eor
qui udicandi sunt. ñ strepitũ sonitũq signi¬
ficat. Rursũ ubi nos diximus. inualle con¬
cisionis. sequentes trans lationẽ aquilȩ &e
symmachi & quintȩ editionis: Lxx. & theo¬

Expanded text:
ntes ultimo tempore quando Jerusalem fuerit ntes ultimo tempore quando Jerusalem fuerit instaurata, sub mille annorum imperio contra Dei populum esse venturas, et in valle Josaphat quae ad Orientalem partem templi sita est, esse rearum, et effundendi sanguinis instare vindemiam. Populi, populi in valle concisionis, quia juxta est dies Domini in valle concisionis. SoLXX: Sonitus exauditi sunt in valle judicii, quia juxta est dies Domini in valle judicii. Sol et luna obtenebrabuntur, et stellae occidere facient splendoresuum. In eo loco ubi nos posuimus, populi, sunt, in Hebraico scriptum est, AMONIM, AMONIM  , quod utique multitudinem, et turbas eorum qui judicandi sunt, et strepitum sonitumque significat. Rursum ubi nos diximus in valle concisionis, sequentes translationem Aquilae et Symmachi et quintae editionis, Se
Abbreviated transcription (Latin):
iu di c&e om̃s gentes quȩ de circũitu ueni-¬
unt. in bonã partẽ intelligunt. quo scilicoe
scĩ contra dĩ aduersarios congregentur. &
mittant falces suas ut maturã hostiũ messẽ
demetant. & ueniat atq descendant cal¬
centq torcularia. quia assit uindemia. &
in tantũ musta exuberent ut torcularia
caꝑe ñ possint. Et ut sciremꝰ quȩ sit uinde
eos significet. qui contra dñm congregati
sunt. Alii aut̃ consurgere gentes &e conue¬
nire in uallẽ iosaphat᷑. & sedere dñm ut
om̃s udicet nationes ideo asser̃. ut pare̾t
se &e assumant uniuersa arma pugnantiũ.
&e inualle iosaphat dni falcib demetant᷑.
Uenisse enĩ contra eos tẽpus iudicii. & in tan¬
tũ eorũ creuisse mala: ut dĩ uincerent
patientiã. Nam &e amorrei tunc expulsi sunt.
quando expleta sunt peccata eors. ludei istũ
locũ ad gog & magog gentes seuissimas
referunt. de quib & supra diximꝰ. arbitra¬

Expanded text:
dijudicet omnes gentes, quae de circuitu venidijudicet omnes gentes, quae de circuitu veniunt, in bonam partem intelligunt: quo scilicet et sancti contra Dei adversarios congregentur, et mittant falces suas, ut maturam hostium messem demetant, et veniant atque descendant, calcentque torcularia, quia adsit vindemia, et intantum musta exuberent, ut torcularia capere non possint. Et ut sciremus quae sit vindemeos significet, qui contra Dominum congregati sunt. Alii autem consurgere gentes, et convenire in vallem Josaphat, et sedere Dominum, ut omnes judicet nationes, ideo asserunt, ut parent se et assumant universa arma pugnantium, et in valle Josaphat Domini falcibus demetantur. Venisse enim contra eos tempus judicii, et intantum eorum crevisse mala, ut Dei vincerent patientiam. Nam et Amorrhaei tunc expulsi sunt, quando expleta sunt peccata eorum. Judaei istum locum ad Gog et Magog gentes saevissimas referunt, de quibus supra diximus, arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
bilis repmittit. Nos iuxta coeptã tropolo¬
giã. & gentes demonũ & eos qui cotidie
cont᷑ eccłam dimicant. & inultimo qͥsub
anti xp̃o aduersũ scõs dñi pugnaturi sunt.
acciꝑe posumꝰ. Qui ic circo congregant᷑. ut
ꝑeant. Consurgant & ascendant in
uallẽ iosaphat. quia ibi sedebo ut iudicem
Som̃s g̃s incircũitu. Mittite falces. qm̃ ma
Iturauit messis. Uenite & descendite quia
plenum est torcular. exuberant torcularia
quia multiplicata est malicia eorum.
Lair. Consurgant & ascendant om̃s gentes
Sinuallẽ iosaphat. quia ibi sedebo ut iudicẽ
Iom̃s gentes in circũitu. Emittite falces. qm̃
Sadest uindemia. Introite & calcate. quia
plenũ est torcular & redundant torcularia.
quia repleta sunt mala eor. & hȩc iuxta
suꝑiorẽ sensũ int̾pretant᷑ bifariȩ. Ali i enim
gentes ascendere inuallẽ iosaphat quȩ int̾¬
pretat᷑ dñĩ iudicium. & sedere ibi dñm ut

Expanded text:
bilis repromittit. Nos juxta coeptam tropolobilis repromittit. Nos juxta coeptam tropologiam, et gentes daemonum, et eos qui quotidie contra Ecclesiam dimicant, et in ultimo, qui sub Antichristo adversum sanctos Domini pugnaturi sunt, accipere possumus, qui idcirco congregantur, ut pereant. Consurgant, et ascendant gentes in vallem Josaphat, quia ibi sedebo ut judicem omnes gentes in circuitu: mittite falcesmaturavit messis: venite, et descendite, quia plenum est torcular, exuberant torcularia: quia multiplicata est malitia eorum. Consurgant et ascendant omnes gentes in vallem Josaphat, quia ibi sedebo ut judicem omnes gentes in circuitu: emittite falces, quoniam adest vindemia. Introite et calcate, quia plenum est torcular, et redundant torcularia, quia repleta sunt mala eorum. Et haec juxta superiorem sensum interpretantur bifariam. Alii enim gentes ascendere in vallem Josaphat, quae interpretatur Domini judicium, et sedere ibi Deum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& mitis sit pugnator. uixta illud qđ in pa¬
ralypomenonis libro scriptũ est. & trans
iordanẽ de ruben &e gad & dimidia tribu
manasse. in omĩb uasis bellicis centũ uiginti
milia. om̃s isti bellatores parati ad pugnam
mente pacifica. Nos esse uolunt imitato res
ueri dauid. de quo leginꝰ. Memento dñe
dauid. & omĩs mansuetudinis eiꝰ. & ipse lo¬
quit᷑ in euangło. Discite a me. quia mitis sũ¬
& humilis siue mansuetꝰ. Uiros quoq intelli¬
gi uolunt: qui destruentes initia paruulorg
ad ꝑfecte ȩtatis robur accesserunt. & om̃e
studiũ quo priꝰ animarũ suarũ exercebant
agros. ad necessitatẽ proeli i contulert. Nob̾
aut̃ hebreoꝵ opinionẽ sequentib uidet᷑ esse
contrariũ. Ideo enĩ gentes aduersariȩ isrł
parant᷑ ad pugnã. & aratra sua ligonesq
uel falces in gla dios lanceasq cõmutant. &
infirmꝰ robustum se esse dicit. erũpuntq &

Expanded text:
et mitis sit pugnator, juxta illud quod in Paet mitis sit pugnator, juxta illud quod in Paralipomenis scriptum est : Et trans Jordanem de Ruben et Gad et dimidia tribu Manasse, in omnibus vasis bellicis centum viginti millia: omnes isti viri bellatores parati ad pugnam mente pacifica: hos esse volunt imitatores veri David, de quo legimus: Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus . 212 Et ipse loquitur in Evangelio: Discite a me, quia humilis sum, et mitis , sive mansuetus. Viros quoque eos intelligi volunt, qui destruentes initia parvulorum, ad perfectae aetatis robur accesserint, et omne studium quo prius animarum suarum exercebant agros, ad necessitatem praelii contulerint. Nobis autem Hebraeorum opinionem sequentibus videtur esse contrarium. Ideo enim gentes adversariae Israeli parantur ad pugnam, et aratra sua ligonesque, vel falces in gladios lanceasque commutant , et infirmus robustum se esse dicit, erumpuntque et
Abbreviated transcription (Latin):
stos. Accedant. & ascendant om̃s uiribella-¬
Stores. Concidite aratra ur̃a ingladios. &
ligones in lanceas. Infirmꝰ dicat. quia fortis
Sego sũ. Frũpite & uenite om̃s gentes de cir¬
Icuitu. & congregamini. Ibi occumbere
faciet dñs robustos tuos. L.xx. Prȩdicate¬
Sin gentib hȩc. scĩficate bellũ. suscitate pu-¬
gnatores. Ad ducite & ascendite om̃s uiri
bellatores. concidite aratra ur̃a in gladios.
& falces ur̃as in lanceas. Fortis dicat. qui a
prȩualeo ego. Congregamini & introite om̃s
gentes ꝑ circũitũ. & congregamini illiie.
Mansuetus sit pugnator. Locus iste duplicit̾ in¬
telligitur. Quidã enĩ arbitrant᷑ hȩc scĩs gen¬
tib prȩdicari. ut prȩparent᷑ ad bellũ & ꝓ po
pło dĩ dimicent. ut omĩa instrumenta agri¬
culturȩ in gladios lanceasq conuertant. ut
infirmus dicat se esse robustũ. & ueniant om̃s
de circũitu & incertamen dñi congregentur.
maxime quia iuxta . l.xx. sequit᷑. mansuetꝰ

Expanded text:
 ascendant omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in gladios, et ligones vestros in lanceas. Infirmus dicat: Quia fortis ego sum. Erumpite, et venite omnes gentes de circuitu, et congregamini: ibi occumbere faciet Dominus robustos tuos. Consurgain gentibus: sanctificate bellum, suscitate pugnatores, adducite et ascendite omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in gladios, et falces vestras in lanceas. Fortis dicat, quia praevaleo ego. Congregamini et introite, omnes gentes per circuitum: et congregamini illuc, mansuetus sit pugnator. Locus iste dupliciter intelligitur: quidam enim arbitrantur haec sanctis gentibus praedicari, ut praeparentur ad bellum, et pro populo Dei dimicent, ut omnia instrumenta agriculturae in gladios lanceasque convertant, ut infirmus dicat se esse robustum, et veniant omnes de circuitu, et in certamen Domini congregentur, maxime quia juxta LXX sequitur: Mansuetus
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudinẽ. & loquar ad cor eiꝰ. & dabo
ei unitores eiꝰ ex eodem loco. & uallem
achor ad aꝑiendam ĩpem. Et canet ibi
iuxta dies uiuentutis suȩ. & iuxta dies
ascensionis suȩ de t̾ra egẏpti. & erit
In die illo ait dñs uocabit me uir ms.¬

Expanded text:
olitudinem et loquar ad cor eius et dabo ei vinitores eius ex eodem loco et vallem Achor ad aperiendam spem et canet ibi iuxta dies iuventutis suae et iuxta dies ascensionis suae de terra Aegypti et erit in die illo ait Dominus vocabit me Vir m
Abbreviated transcription (Latin):
ponuxor mea. & ego non il eius. Auferat
forneationes fuias a fauie iul euas uitra
sua de medio uberum suorum. ne forte
expoliem eam nudam. & statuam eam
scđm diem natiuitatis suȩ. & ponam eam
quasi solitudinem. & statuam eam uelut
terram inuiam. & int̾ficiam eam siti.
Et filiorum illius non miserebor qm̃ filii
fornicationum sunt. quia fornicata est
mater eorum. Confusa est quȩ concepit
eos. quia dixit. Uadam post amatores meos
qui dant panes mͥ ce aquas meas. lanam
meam & linum meum. oleum &e potum
meum. Propt̃ hoc ecce ego sepiam uiam
tuam spinis. & sepiam ẽam maçeria.
& semitas suas non inueniet. Et sequet᷑

Expanded text:
non uxor mea, et ego non vir ejus. Auferat fornicationes suas a facie sua, et adulteria sua de medio uberum suorum. Ne forte exspoliem eam nudam, et statuam eam secundum diem nativitatis suae: Et ponam eam quasi solitudinem, et statuam eam velut terram inviam, et interficiam eam in siti. Et filiorum illius non miserebor: quoniam filii fornicationum sunt. Quia fornicata est mater eorum, confusa est quae concepit eos: Quia dixit: Vadam post amatores meos, qui dant panes mihi, et aquas meas, lanam meam, et linum meum, oleum meum, et potum meum. Propter hoc ecce ego sepiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria, et semitas suas non inveniet. E
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec nescuit quia ego dedi ei frumentum
&e uinum &e oleum. &e argentum multipli.¬
caui ei &e aurum. quȩ fecerunt baal.
Iccirco reuertar & sumam frumentũ meũ
in tempore suo. & uinum meũ in tempore
suo. & liberabo lanammeã & linũ meum.
quę oꝑiebant ignominiã eiꝰ. Et nunc re¬
uelabo stulticiam eius in oculis amatorũ
eius. & uir non eruet eam de manu mea.
Et cessare faciam omne gaudium eiꝰ. solen¬
nitatẽ eius. neo meniamꝰ eius. sabbatũ eiꝰ.
& omĩa festa temporum eiꝰ. & corrumpã
uineam eiꝰ &e ficum eiꝰ. de quib dixit.
Mercedes hȩ meȩ sunt: quas dederunt mͥ

Expanded text:
m et vinum et oleum et argentum multiplicavi ei et aurum quae fecerunt Baal idcirco convertar et sumam frumentum meum in tempore suo et vinum meum in tempore suo et liberabo lanam meam et linum meum quae operiebant ignominiam eius et nunc revelabo stultitiam eius in oculis amatorum eius et vir non eruet eam de manu mea et cessare faciam omne gaudium eius sollemnitatem eius neomeniam eius sabbatum eius et omnia festa tempora eius et corrumpam vineam eius et ficum eius de quibus dixit mercedes h