comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ a uerso homini dicit᷑ Eger̃ oculi tui uidentes p̃ceptor ẽ
tuũ ⁊ aures tuȩ audient uerbũ postergũ mnonentis : Humanũ
quippe genꝰ dñs in faciẽ monuit. quando inparadiso ẽdito
homini atꝗ in libero arbitrio stanti. quid facere. quidue ñ
facere deber& indix̃: Sed homo indĩ faciẽ terga dedit
cũ suꝑbiens ei iussa contẽpsit: Nectam̃ suꝑbientẽ ds̃.
deseruit. qui ad reuocandũ hominẽ legẽ deđ : Exortantes
angłos misit. In carne nrȩ mortalitatis aparuit: Ergo
postergũ stans Nos ammonuit . qui ad recuperationẽ nos
grȩ̃ &iã c̃tẽpt uocauit : Qđ igit᷑ generalit̃ simulpo¬
tuit dici decunctis hoc necesse ẽ speciadit̃ sentire desin¬
gulis: Quasi enĩ corã positꝰ dõ quisꝗ uerba ãmonitionis
eiꝰ ꝑcipit. cũ prius quã peccatu ꝑp&r et. uoluntatis eiꝰ
p̃cepta cognoscit: Ad huc enĩ ante eiꝰ faciẽ stare est.

Expanded text:
cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus Dominus in faciem monuit, quando in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum superbiens ejus jussa contempsit. Nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum hominem legem dedit, exhortantes angelos misit, in carne nostrae mortalitatis ipse apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocavit. Quod igitur generaliter simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri de singulis. Quasi enim coram Deo positus quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatpraecepta cognoscit. Adhuc enim ante ejus faciem stare, est
Abbreviated transcription (Latin):
in sem& ipsis in tegri. pulsantqͥs concupiscentiȩ corrupti¬
one uiciant᷑ Ammonendis̃ peccatꝰ carnis ex¬
ti. et uigilanti eura c̃spiciant. post delicta Nob̵ adse
rede untib: ds̃ quant abeniuolentia sinũ suȩ pi&atis
expandit cũ ꝑ ꝓph& c̃ dicut : Si dimiserit uir uxon
su a ⁊ illa recedens duxerie uirũ celiũ : Nũ quid re¬
uertet̃ ade s̃ultra  Nũ quid ñ polluta ti c̃tami natuerit
mulier illa : Tu aut̃ fornicataes cũ amatorib maltis
am̃ reuertere adme dic̃ dñs: Ecce defornicante &
relicta muliere ex ẽplũ iustitiȩ ꝓponit᷑. &tam̃ nobis
postlapsũ redeuntib ñ iustitia sed pi&as ex hibet̃ : Vt huno
utiꝗ colligamꝰ si nob̵ delinquentib tanta pi&ate purcit᷑ u nob̵¬
suꝑ imꝓbos uenia qui ñ cessat uocare postculpã : Quȩ nimi¬
rũ bene ꝑ ꝓphetã postdelictũ micđia uocationis exprimit᷑

Expanded text:
santis concupiscentiae corruptisantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid rertetur ad eam ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mtamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce de fornicata et relicta muliere argumentum justitiae praeponitur; et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Hinc utique colligamus, si nobis deliquentibus tanta pietate parcitur, a nobsuper improbos venia, qui non cessat vocare post culpam. Quae nimirum bene per prophetam post delictum misericordia vocationis exprimitur,
Abbreviated transcription (Latin):
saltim post naufragiũ metuant. Et ꝑditionis
suȩ discrimina ł cognita ꝑ orrescant : Ne que pie
post perp&rata mala seruati sunt : hȩc imꝓbi repetendo
moriantur: Vnde peccati anime nũ quã
peccatodisi nen d : dicit᷑: Frons mulieris merotricissu¬
s. ut studeant. quatinus si accepta naturȩ bonen¬
tegra seruare noluer: saltim scissa resare cont
Quib nimirũ necesse ẽ ut ꝑpendant in tã magno fiddi
numero. quã multi & se in libatos custodicnt. et alioa
errore conuertant: Quidigit᷑ isti dicturi s̃. si aliosli
integritate stantib: ipsi nec postdã na resipiscur
nendis ut p̃terita amissa c̃siderent. ⁊ imminentia deui
hoc mundo mentib: trans actos tulpas admemoriã tua¬
ubera carũ ⁊ fractȩ s̃ mãmȩ pubertatis edrũ : Inȩgp¬
to quippe ubera subigunt᷑ cũ turpđ huiꝰ mundi deside¬
mo humana m̃ tẽs uoluptas subst̃nit᷑ : Inȩgypto pil¬
tatis mãmȩ frangunt᷑ quando naturalsssens ad hu

Expanded text:
saltem post naufragium mare metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant, ne qui pie post patrata mala sanati sunt, improbe repetendo moriantur. Peccanti animae, et nunquam a peccato desinenti, dicitur: Frons mulieris meretricis fque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscuntnendi sunt, ut praeterita commissa considerent, et imminentia devituptis in hoc mundo mentibus transactas ubera eorum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae fr
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. instnomtũ aprici sermonis AniPIONT
lerũq uͦ et quip̃ eẽ c̃cupiscunt. adusũ suȩ libidinis
in rerum̃ tũ a postolici sermonis arripiunt. quo ait :
iquis epis copatũ desiderat bonũ op̃ desiderat: Quitam̃
laudans desideriũ : in pauorẽ uertit ꝓtinꝰ qđ laudauit
cũ reponte subiungit : Oportetaut̃ ep̃m in rep̃hensibi¬
lẽ eẽ: Cũ q uir tutũ necessaria subsequent̃ enumerat
quȩ sit in rep̃ hensibilitas ipsa manifestat: Et fauetergo
desi derio et t̃ret ex p̃cepto : Acsiaꝑte dicat: Laudo qđ
querius sed prius discite qͥde queratis : Nedũ uos medo¬
sos motiri noglegitis: tanto fedior urã in rep̃hensibilitas
pareat: quanto et acunctis conspici in honoris arcȩ festnat
m agnꝰenĩ regendi artifex fauorib impellit. terrorib retrahit:
ut auditores suos et descripto in rep̃hensibilitatis culmineto¬
tringat a suꝑbi& et officiũ laudando qđ querit᷑ cõpout

Expanded text:
dinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt. Plerumque vero qui praeesse concupiscunt, ad usum suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte diceret : Nolite constant̃ mundũ diligere. quand
uipse ñ potest quẽ diligitis stare : Incassũ corquasima¬
nenł fig& is. dũ fugit ipse quẽ amatis : Ammonendis
coniuges. ut ea inquib: sib cdiquando displicent et pacien¬
tes inuicẽ tolerent ⁊ ex or tantes inuicẽ saluent : Scritũ
Lex quippe xp̃i caritas ÷ que ex illa n ob & largit̃ suu
bona contulit ⁊ ȩqua nimit̃ malanrã portauit:
ł unc ergo lege xp̃i immitando cõplemꝰ. quando & nrãbono
⁊ ab ipso tolerant᷑ ad tendat : Si enĩ sua quȩ portat᷑ c̃sidetes
ea quȩ ab altero sustinet leuius portat: Am moneno
s̃ coniuges. ut suscipiendẽ ꝓlis sememinerint causa c̃uncos¬
Et cũ immoderate admixtione seruientes ꝓpagationis ara

Expanded text:
aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum ergo cor quasi manens figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patienter invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptum ppe Christi charitas est; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae et cum immoderate admistioni servientes, propagationis ar
Abbreviated transcription (Latin):
uadescat : Et si habet quȩ mundis̃ in usu itineris. sper&
quȩ dĩ s̃ in fructu ꝑuentionis: Nec totũ sead hoc qđ auit
conferat. Ne ab eo qđ robte sperare debuit fundit cadut:
Ođ bene acbreuit̃ pauł ex primit dicens: Quihabent uxores
tã quã ñ habentes sint: Et quiflent tã quã ñflentes
Et qui gaudent tã quã Ñ gaudentes: Uxorẽ quippe
quasi ñ habendo habet. quisic ꝑ illam carnalꝙ ẽsolati¬
one utit᷑ ut tam̃nũ quã a praua opera melioris interi¬
tionis rectitudine eiꝰ amore flectat᷑ : Vxorẽ quasi
ñ habendo hab&. qui transitoria eẽ cuncta c̃spiciens
curã carnis ex necessi tate tolerat. sed ȩt̃na gaudia
sic &xteriora uduersa plangere. ut tam̃ nouerit
nȩ sper c̃solatione gaudere : Et rursũ Nongauden¬
do gau dere .ẽ. sic de insimis animũ attollere ut ta¬
mon tiũ quã desinaat sũma formidare : Vbi a pteq̃
paulo post subdiđ : preterit enĩ figura huiꝰ mundi : Aes

Expanded text:
alescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gquasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam in prationis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui haec transitoria esse conspiciens curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudiasic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum non gaudendo gaudere est, sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdidit: Praeterit enim figura hujus mundi ; ac si
Abbreviated transcription (Latin):
Ammonendinã ꝗ s̃ coniugiis obligati. ut cũ ui¬
cissim quȩ s̃ alterius cogitant. sic eorũ quisꝗ place
que huiꝰ mundisunt agant. ut tam̃ app&ere quȩ di
s. q̃ amittant : Sic debonis p̃sentib gaudeant ut tam̃ in¬
tentione sollicita meda & ina ꝑtimescant: Sic de ma¬
lis tẽporalib  geetnt. ut tamen c̃solatione inte grce ispemi¬
inbonis ꝑennib figant. Quatinꝰ dũ intransita cognos¬
cant eẽ qđ agunt in mansione appetunt ne mala
mundicor frangut cũ spesbonorũ celestiũ roborat. Nec
bona p̃sentis uitȩ deciprant. uspecta subseqñtis uidicu

Expanded text:
Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque studquae hujus mundi sunt, agant, ut tamen appetere quae Dei sunt, non omittant. Sic de bonis praesentibus gaudeant, ut tamen intentione sollicita mala aeterna pertimescant. Sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spemin bonis futuris figant: quatenus dum in transitu cognoscunt esse  quod agunt, in mansione quod appetunt, nec mala mundi cor confringant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judic
Abbreviated transcription (Latin):
in ccciputione rt gimnis : ipse qͥ ꝗ bom optris asus ꝑdit᷑. qu untan¬
quillitate tenobat᷑: Qua quiptomarł recte nauf ot inperitus nauta
dirigit : Tarbatis aut̃ tc̃pestatis flotib enã peritꝰ se nautu
santer impellit᷑ : Vt ꝑ repentinos excerrs oris ct operis : quasi
poburantia saxa frangat᷑: Inter hȩc itaq quid sequendũ est¬
quid tenendũ insi ut uirtutib pollens coactꝰ ad regim̃ ueniut  uira¬
tib uacuus nec coatꝰ accedat: Iue siomnino renint᷑ caue
ne acceptã pecumã insuda mg̃ ligans. deci eccultatione iudieg
Pecumũ quippe in suderioligare ẽ : ꝑceptadona sub ocio lenti tor¬
poris abs ẽdere : At c̃tra isto cũ regim̃ app&it : ad tondat ner
plũ praui operis : pharis eorũ more ad in gressũ regnitendentili bi¬
culũ fiat: Qui uxta magis triuocẽ nec ipsi intrant. nec alios in tras
ꝑmittunt: Eui consi derandũ qͥ pẽ : qr cũ causã ppł. electpren
sus cupit : quuasi ad egrũ medicus accođ ÷ Siergo adhuc r burs

Expanded text:
in occupatione regiminis, ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur: quia quieto mari recte navem et imperitus nauta dirigit, turbato autem tempestatum fluctibus etiam peritus se nauta ucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis quasi per obviantia saxa frangatur. Inter haec itaque quid sequendum estquid tenendum, nisi ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium ligans, de ejus occultatione judicetur . Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, Pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt. Cui considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ue lgit᷑ Ille modis omnib debet ad exemplũ uiuendi ꝑtrahi
cunctis carns suģ passionib moriens lã pritalit̃ uuuit : Qupri¬
pera mundi post posut. quinula aduersa ꝑtimes cit. quisola btꝰ¬
ne desiderat : Euius intentioni bono õgruons nec omni nopins
na capienda ñ ducit᷑ scd ppria largit᷑ Qui ꝑpi&atis uscera cu¬
us ad ignos cendũ flectit᷑ sed nẽplus quã decoat ignosas¬
nũ qũi ao arce rectitudins in dinat᷑: Qui nulla inlicita ꝑperas sed
ꝑpetrata ab alis. ut ꝓpria deplorat: Quex affectu corđ aies

Expanded text:
unt. Ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per i per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed numquam plus quam deceat ignoscens ab arce rectitudinis inclinatur. Qui nulla inlicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat. Qui ex affectu cordis
Abbreviated transcription (Latin):
secolarit̃ ceperit: Alent̃ ollius atͣ ͥ quie quid religiose cogitauit¬
edopcra prunsactartuocot᷑: Aopensetquis q quid sab iect egerit
e crepeito agnosett si p̃lat̃ bonu agere quȩ ꝓposierit possit. Q
ne qua quat̃ talot in culmine humili tatẽ discere : qu ln inis posi¬
e  p̃ desut siꝑbire Neruotaudẽ cũ subpetit fugere qui adlane
didiõ cũ deẽẽt anholart : Nequ aquũ umcere ceuarici ã potiste
quundo ad mulcorũ sstentationẽ tendit. Ins cui s ufficere ꝓpraanes

Expanded text:
saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavitsaeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavitad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustent
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ plebib p̃erat primꝰ ad martyrii torm̃ta deducebut᷑ : Tino
ergo fuit laudabile epis copatũ querere: quando ꝑ huncat¬
Siqius epis copatũ desiderat bonũ opus desiderat: Ipseergo sibic et
e qiui epis copictũ appetit : quia ñ ꝑhuno bonioporis minite¬
riũ sed honoris głtem querit: Sacrũ quippeofficiũ ñ solũ ñculis
omimino sed nescit : qui ad culm̃ regiminis anhelans in ocal¬
tameditatione cogitationis ceterorũ subiectione pasc
laudo propta letat᷑ : Ad honorẽ corelouat rerũ afflan
habiundanti a exultat: Mundiergo lucrũ querit᷑ sub eis
noris spocie : quomundi destruilucra debuer̃ : Cĩgna
terid̃ pastorale conscupiscunt: Non nalla quo q bina
pra animo ꝓporunt. Et quamuis hoo elatienis inten¬
samimo siꝑficier cogitationis ostendat Nã sepe sibi dese
i ensi pec mentit᷑ et fingitso dcbono opere amare qđ nonant
demundicut̃ gła ñ amare qđ amat sũ quꝑ̧ principu ł appetit

Expanded text:
 plebibus praeerat, primus ad martyrii tormenta ducebatur. Tunc ergo laudabile fuit episcopatum quaerere, quando per hunc qSi quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogitationis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumqueterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intenis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat: quae principari appetens,
Abbreviated transcription (Latin):
Namqr se ud superiora stringendo non dirigiti neglecta sea o¬
in ferius ꝑdesi deria expandit : Et dũ studiorũ siblimium uigore
ñ constringit᷑. cupiditatis infimȩ acumine sceciat᷑: Vt quo

Expanded text:
. Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
in die iudicii : Ociosũ quippe uerbũ õ. qđ aut rati¬
one iust necessitatis. aut intentione piȩu¬
tilitatis car& : Si ergo ratio deocioso sermone
exigqs ponsemus quȩ pȩna multilo quio maneat.
in quo &iam ꝑ noxia uerba pecoutur :
VI Namꝗ sua dendis̃ Ne agenda bona dumdifferamitant:
Istiuero ammonendis : Ne dumbonorũ tempus in caute
festinando prȩueniunt eorum merita immutent. ⁊¬
Pigris itaq intimandum est qđ sepe dũ oportune agere
quȩ possumus nolumꝰ : paulo post cumuolumꝰ ñ ualemus
Ipsa quippe mentis desidia dũ congruo feruore Ñaccenditur
a bonorũ desiderio funditꝰ conualescente forte tor porẽmatat
Vnde aꝑte ꝑsedomonẽ dicit᷑ : Pigrido immittit soporem
Piger enim recte senciendo quasi uigilat : quã ius triloperando
torpescat: Sed prigredo soporem immitere dicit̃ : qr paulip
&iamrecte sentends ugilantia amittit᷑ dum ab enc operindi
studo cessatur : Ubi recte sub iungit᷑ : Et animadis solutu esirie

Expanded text:
Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verba peccatur. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet
Abbreviated transcription (Latin):
mmonendi it aꝗ s̃ peccata carnis ignorantes. ut
t p̃minere uirginitatẽ conugiiscrant et tam̃ se suꝑ
coniuges ñ extollant: Quatinusdũ et uirginitatẽ
p̃ferunt & sep̃ ponunt et illud ñ deser qđ
eẽ molius estimant. et secustodiant quos inanit̃
extollant : Ammonen dis ut c̃siderent qđ ple¬
tumꝗ accione scłuriũ uita confundit᷑ ctinentiũ
i & illi ultra habitũ assumunt o pera & istiiuxta or¬
dinem ꝓpriũ non excitant corda : Vnde bene ꝑ
ph&ã dicit᷑ : Erubesce sidon ait mare: Qua sie¬
nim ꝑ uocẽ maris aduere cundiã si don adducitur.
quando ꝑ cõparationem uitȩ seculariũ atꝗ in hoc
nundo fluctuantiũ eiꝰ quꝓ munitꝰ & quasi stab ils ceri¬

Expanded text:
 peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant; quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita confunditur continentium, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cer
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi uolũ ptates quoꝗ quas dilexim contraria
appositis lamentis in sequamur: Si enim nulla
nos in hacuita operum culpa maculass& ne qua¬
quã nobis hic ad huc degentibus ipsa ad securitatẽ
innocentiã Nra sufficeret. qui & in licita animũ

Expanded text:
nisi voluptates quoque quas dileximus, e contrario appositis lamentis insequamur. Si enim nulla nos in hac vita operum culpa maculasset, nequaquam nobis hic adhuc degentibus ipsa ad securitatem innocentia nostra sufficeret, quia illicita animu
Abbreviated transcription (Latin):
uato diligere amore se nesciunt : Libere puritatis uerbu a sh¬
ditis obsequiũ humilitatis credunt : Sed int̃ hoo necesse ẽ utcur
regiminis tanti moderaminis arte tẽperet᷑ : quatinꝰ subditorun
mens cũ quedũ recte sontire potuerit sic inuocis luercatẽ ꝓde¬
at ut tam̃ libertus in suꝑbiã non erũ pat : Nedũ fortusie¬
se immoderatius linguȩ eis libertas conceditur : uitȩ abhis hum¬
tus u amitat᷑: Sciendũ qq̃ qđ oporteat ut rectores bom plus¬
re hominib app&ant : sedut suȩ ȩstimationis dalcedine ꝓer
in affectũ ueritatis trahant : Non ut sea marđ desiderent : el
ut dilectionẽ suã quasi quand ã uiã faciant ꝑquã cordu uib¬
enciũ ad amorẽ conditoris iitroduc ut : Difficile quippee us

Expanded text:
ato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est, ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque, quod oporteat, ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam, quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amore
Abbreviated transcription (Latin):
uterł uecent ẽ ut rector sollerter in uigilet. Ne huno cupido pluc¬
cendi hominib pulset : No cũ studio interiora penetrat cũ ꝓuide
exteriora subministrat : semagis asuiliditis diligi. quã ueritatẽ queret
accũ bonis actib fultꝰ amundo uidet᷑ alienꝰ: huno auetori reddetex¬
trancũ anor saus: Hostis nãꝗ redẽptoris ẽ : qui ꝑ recta epera
que sao. cius uice ab ȩccła amari concupis cit: Quiet et daltorinȩ
ueeoiations eus ẽ si placere puor sponsȩ occulss a p&it ꝑ quẽ

Expanded text:
e est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat, ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
hitur cum molestuis caro atterit᷑ cũ iam egrediani¬
ma urgułtur. diu male habita. quasi ad bane uiuen¬
dum sał amissa requi rit᷑: Et tunt gemunt homines
qđ dõ soruire noluerunt. quando damna neglegen¬
tiȩ suȩ recuperare soruiendo nequaquũ possunt

Expanded text:
hitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam anima egredihitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam anima egredi urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur, et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna suae negligentiae recuperare serviendo nequaquam possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ulienis dut : qui ad dĩ immaginẽ acsimilitu dinẽ condi¬
t uitȩ suȩ tẽpra. malignorũ spirituum uoluptatib ami¬
nis trat : Annos &iã suos crudeli tradit: qui aduo¬
luntatẽ male dominantis aduersarii. accepta uiuen¬
dispacia expenđ : Vbi bene subdit᷑: Ne forte limpleant᷑¬
T carnes ⁊ copꝰ tuũ: Quinẽq anobis alieni sunt. nisi malignisps.
qui acplesti s̃ patrie sorte separati: qͥs uero honor nr̃. ẽ. nisi qđ etiã in luteis
corporib conditi. ad conditoris
pientiã m̃tis ñ exercendis uirtutib sed ꝑp&randis
uicis elaborat: Nequaquã suis uirib: su am domum
sed extrancorum habitacula Id ẽ in mundorũ spuun
facta multiplicat Nimirũ uł luxuri ando ł suꝑba¬
do agens ut & iã se additẽ. ꝑ ditorũ numerus crescat
Bene aut̃ subdit᷑. &gemas in nouis simis quando consup¬
seris carnes ⁊ corpꝰ tuũ. Plerũꝗ enĩ accepta salus
carnis. ꝑ uicia expenditur .: sed cum repente subtra¬

Expanded text:
i ad Dei imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleant carnes et corpus tuum . Quinamque a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quod etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris pientiam mentis, non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim acccarnis per vitia expenditur: sed cum repente subtra
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad suscipiendũ hoc suꝑna uoluntas agnoscit᷑: Quod moyses
utrũ ꝙ miro opere expleuit : qui p̃esse tantȩ multitudim. et
noluit ⁊ oboediuit: Suꝑb enĩ fortasse eẽt. si ducatũ pleb̾
in numerȩ sine trepidatione susciperet : Et rursũ suꝑb:
existerot : si auctoris imperio oboedire recusar& : Vdabiq
ergo humił t uubiqu sub iectus et p̃eẽ ppłis semedipsõ młti

Expanded text:
cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum meti
Abbreviated transcription (Latin):
cpeccito : Sed possbaptismũ mertuum tangit. qui postla¬
orimas rep&it: Ammonendis qui amissa plangunt
nec tam̃ deser: ut ante districti iudicis oculos eisse: sim¬
les agnos cant qui uenientes adfaciẽ quorundac̃ hom¬
num magna eis submissione blandiuntur. Receden¬
tes aut̃ in imicitias hacdamna quȩ ualont a trocit᷑
inferunt : Quid est enĩ culpã flore. Nisi humilita¬
tem dõ suȩ deuocionis ostendere  &quid ẽ poseflo¬
tũ praua agere. Nisi suꝑbas in eũ quẽ rogauerat in¬
micicias exercere  Iu cobo attestante quiait:
ut sollicite considerent. quia ita plerũ ꝗ mali mutili¬
t̃ cõpunguntur adiusticiam. sicut plerũꝗ boni in¬
noxe temptantur adculpam. : Fit quippe miruon¬
gentib meritis dispositionis internȩ mensura : ut&
illi dum debono cdiquid agunt qđ tam̃ non ꝑficiunt
suꝑbe int̃ ipsa quȩ &iã plenissime ꝑpetrant mala ẽsida
Etistidũ demalo temptantur unequaquã consen¬

Expanded text:
peccato; sed post baptisma mortuum tangit, qui culpam post lacrymas repetit. Admonendi sunt qui admissa plangunt, nec tamen deserunt, ut ante districti judicis oculos eis se esse similes agnoscant, qui venientes ad faciem quorumdam hominum, magna eis submissione blandiuntur; recedentes autem, inimicitias ac damna quae valent atrociter inferunt. Quid est enim culpam flere, nisi humilitatem Deo suae devotionis ostendere? Et quid est post fletum prava agere, nisi superbas in eum quem rogaverat, inimicitias exercere? Jacobo attestante qui ait:ut sollicite considerent quia ita plerumque mali inutiliter compunguntur ad justitiam, sicut plerumque boni innoxie tentantur ad culpam. Fit quippe mira exigentibus meritis dispositionis internae mensura, ut et illi dum de bono aliquid agunt, quod tamen non perficiunt, superbe inter ipsa quae etiam plenissime perpetrant mala confidant; et isti dum de malo tentantur, cui nequaquam consen
Abbreviated transcription (Latin):
xit : diuina uoce dicitur : pectore ⁊uentre repss: Ac
si a ꝑte diceretur : Cogitatione ⁊ ingluurȩ suꝑ humanu
cordu dominceris :qr gulȩ deditͦ luxuria soqͥt᷑ ꝓph& a
tostaat᷑ : Quidum aꝑta Narrat. occulta denunci atdiẽs
princeps coquorũ destrux̃ muras hierłm : princeps nãꝗ
coquorũ uent̃ ẽ. cuimagnacura obsequiũ a coqͥs impen¬
dit᷑ ut ipse delec tabilit̃ oibis impleat᷑ : Muri aut̃ hierłm
uirtutes s̃ animȩ. ad desi deriũ suꝑnȩ pacis eleuatȩ
Coquorũ igit᷑ princeps muros hiorłm deicit : qr dũ uent̃ inglu¬
uiȩ tendit᷑ uirtutes animȩ ꝑluxuriã destruunt᷑: Quo con¬
tra nisi m̃tes abstinentiũ plerũ ꝗ in pacientia a sensu
tranquillitatis excuterst Nequaquũ p&rus diceret

Expanded text:
xit, divina voce dicitur: Pectore et ventre repes ; ac xit, divina voce dicitur: Pectore et ventre repes ; ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur; qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps coquorum dextruxit muros Jerusalem . Princeps namque coquorum venter est, cui magna cura obsequium a coquis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes sunt animae, ad desiderium supernae pacis elevatinceps muros Jerusalem dejicit; quia dum venter ingluvie extenditur, virtutes animae per luxuriam destruuntur. 62 Quo contra nisi mentes abstinentium plerumque impatientia a sinu tranquillitatis excuteret, nequaquam Petrus cum diceret
Abbreviated transcription (Latin):
ulos enĩ suꝑ flurtas locutionis. Leuitus operis at ꝗ luxunȩ:
Istos uero sepe impatientia e. sepe uero suꝑ biȩ culpa comitit᷑
isi enĩ gulȩ dedictis immoderati loquacitas raperet
diues ille qui epulabat᷑ cotidie splendide in lingua grauia
ñ arder& dicens : pat̃ ab ra ham miserere mei. mitte
lapurũ ut intinguat ex tremũ digiti su in aqua &
refrigerot linguã meã qr crucior in hac flamma
Qaib profecto uerb̵ ostenditur. qr epulando cotidie
crebrius in lingua peccauerit : Qui totus ardens
refrigerari se p̃cipue in lingua requirebat Rursũ
quia gule deditos. leuitus protinꝰ operis sequitur
uuctoritas sucra tertatur dicens: Seđ ppłrmanducare et
bibere et surrexer iudere : Quos plerũ ꝗ edacitus. usꝗ ad lu
xuriũ ꝑ trahit : qr dũ sacietate uent̃ extendit᷑ aculei libi dinis
excitant᷑ : Vnde et hosti ccllido qui primi hominis sensum
in concupiscentia pomis a peruit. sed i in peccati laqueo strin¬

Expanded text:
Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille qui epulatus quotidie dicitur splendide in lingua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et suxuriam pertrahit: quoniam dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo constrin
Abbreviated transcription (Latin):
tatem mec̃. sed uoluntatẽ eiꝰ quimisit me patris: Qui ut
huius adhuc uirtutis grãm cõmendaret. seruaturum
se hoc in ex tremo iudicio p̃mi sit dicens : Nom possũ ego ume
ipso ftocere quicquam sed sicut audio iudico : Qd ariaq
cons ntiae dedignatur homo aliene uoluntati ad ques¬
cere quando di atꝗ hominis filius. cũ uirtutis suȩ głam
uenit ostendere. Testat̃se ñ a se m& ipso iudicare: Aton¬
tra am monendis in constantes. ut mentẽ grauita terborent:
ł unc enĩ gemina inse mutubilitatȩ a refaciunt cũ acorde prus
radic̃ leuitacis abscidunt: Qi tunc fabric a robusa
cogititionum in constuntia mini me uincitur : A quib
alionũ pauł se fuisse ꝑhibue cũ dicit: Nũ quid lcuitate
usus sum aut ꝗ cogito secđm carnẽ cogito ut sit aput

Expanded text:
tatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. Qui, ut huius adhuc virtutis suae gratiam commendaret, servaturum se hoc in extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a semtra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc fabrica robusta cogitationum inconstantia minime vincitur. A quibus se alienum Paulus fuisse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus sum? aut quae cogito, secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
ad asporitatẽ rapit : Ex amore enĩ suo mens rectoris in mollciom
uercitur : qt cũ poccantes subditos respicit ue orgi hunc e¬
orũ dilectio torpeat corripere ñ p̃ summit : Nonnũ qaũ uero
errata sub ditorũ quȩ increpare debuerat : ad olationib: demul¬

Expanded text:
ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur, quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit. Nonnunquam vero errata subditorum, quae increpare debuerat adulationibus demul
Abbreviated transcription (Latin):
dicit : Inuenit seruus tuus corsuum ut ora r&te
CũErgo cogitatio ꝑcus todiã restringit᷑ cor qđ fugłre
consueue inuenitur : Plerũ ꝗ aut̃ nimis taciti.
cũ non nulla in iusta paciunt᷑ eo in acriorẽ dolorem
ꝓdeunt. quo ea quȩ sustinent mon locunt᷑: Nã si in l¬
tas molestias tranquille lingua dicer&:conscientiae

Expanded text:
dicit: Invenit servus tuus cor suum, ut oret te . Cum ergo cogitatio per custodiam restringitur, cor, quod fugere consuevit, invenitur. Plerumque autem nimis taciti, cum nonulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquillae linguae sermone dice
Abbreviated transcription (Latin):
amStar in nob hincergo ponsent in aidi caritas
quante uirtuitis ost qui̧ alieni laborr oporuntĩ
si ne labore facit : Dicendũ ittꝗ ẽ inuidis quiadũ se
aliuore minime cus todiunt. In anti quã uersati hostis
ne qui eiã demerguntur : Deillonãꝗ scriptũ ẽ : Inuidi
a dicboli mors in trauit in orbẽ terrarũ: Quia enĩ ipse cȩlũ
ꝑdidit condito hoc homini inuidit. & dũ nationẽ suã ꝑ¬
ditꝰ adhuc alios ꝑdendo cumulauit : Ammonen dis in¬
uidi ut cognoscant quantis lapsib suc crescontis ruinȩ
sub iaceant : Quia dũ liuorem a corde ñ ꝓiciunt ad
aꝑtas operũ nequicias de uoluuntur : Nisi enĩ cain
inuidiss& acceptã fratris hostiã minime ꝑuenis s&

Expanded text:
r in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cain invidisset acceptam fratris host
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ad abel & ad munera eius ad cain uero & ad munera illius
ñ respex̃ : Iratꝰꝗ ẽ cainuehem̃ t̃ & conciđ uultus eius
Liuor itaꝗ sachrificii: fratricidii seminariũ fait: Nam
quem meliorem se eẽ doluit : neut cũ ꝗ e&̃ amputauit ⁊
Dicendũ est inuidis qr dum se ista in trinsecus peste c̃sumunt
&iã quicquid inse aliquid bonihabere uide nt᷑ in terimunti
Nde scriptum est : Vita carnium sanitas cordis: putredo
ossuũ inuidia : Quid enĩ  carnis Nisi in firma qued am
ac tenera  & quid ꝑ ossa nisi forcia acta signant᷑ i
Et plerũ ꝗ contingit ut quidã cũ corđ in nocentia in nullis
sius actib: in firmi uideantur: Quidam uero iã quadã
ante humanos oculos robta exercent. sed tam̃ erga
aliorumbona intus inuidiȩ pestilentia tabescunt
Bene ergo dicit᷑̃ uita carniũ sanitas cordis: Quia sim̃tis
in nocentia custoditur. &iam siqua foris infirma sunt
quando ꝗ roborant᷑ : Et recte illic subdit᷑ putredo ossu

Expanded text:
in vero et ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim per carnes nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero iam quidam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiamsi qua foris infirma sunt, quandoque roborantur. Et recte subditur: putredo ossuum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ lum̃ ta ueniã in conspectu ueritatis obtineat : exeo e¬
ciã qđ ꝑ gelieiꝰ studiũ peecat: Qđ figurattd dñs ꝑ moysen p̃¬
epit dicons: Si quis abierit cũ amico suo simplicit̃ insilucõ.

Expanded text:
ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo eut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cu
Abbreviated transcription (Latin):
deb enat fortꝗimꝑ pesud custo dia munit᷑ : recte dieit
pones cã murũ ferreũ int̃te ⁊ ciuitatẽ: Sartagoenĩfor¬
re a murus ferreus int̃ ꝓph&ã &ciuita tẽ ponit᷑: qaua eã
nunc fortẽ gelũ rectores exhibent. cundõ gelũ postmodũ
in t̃se et auditores suos fortc̃ mumtionẽ tenent : netune ad
uindictã destituti sint : siminefuerint incorreptionẽ dissoluti
Sedint᷑hȩc sciendũ ẽ : quiadũ adincrepationẽ se mensdoctoris
ex asperat difficile ualdo c̃ ut ñ aliquando  aliquid qđ dic¬
re ñ debet crũpat. Etplorũ ꝗ contingit : at dũ culpu sabditoꝵ
cũ magna inuectione corripit᷑ magistrilingua us ꝗ ud excessus
uerba ꝑ trahat᷑: Cũ ꝗ increpatio immoderate accenditur
corda delinquentiũ in disperatione de primuntur: Vnde neces¬
sc õ: at ex asper&t᷑ roctor : Cũ subditorũ mentes plus quã deba¬
it ꝑcussis considerat: aput se sẽꝑ ad penitentiã recurrat

Expanded text:
debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat;
Abbreviated transcription (Latin):
p auditorẽ suũ plutu contundia ab spȩ dilectionis intante
Correpti nãꝗ mens repente adodiũ proru it : sihanc inmoda¬
ta inereputio plus quã debuit addicit: Sed his qui incuunt
ligna ꝑcutit. & ꝓpxunũ eotinguit ad tres necerseẽ urdes fag¬
et ut in una eurũ. defens uiuat : quia si ad ponitertiȩla

Expanded text:
 auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ꝑ mens tantũ penitendo cõpunc cionsuȩ bibatlueri¬
mas quantu se codo meminit uraisso ꝑculpar: Ammo¬
nendis: ut in cessant̃ ad missa ante oculos redueunt
mois pculo superius intulit : ðelectũ mĩc̃ trame ẽs ẽꝑ

Expanded text:
compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. Admonendi sunt ut incessanter admissa ante oculos reducant, meis , paulo superius intulit: Delictum meum coram me e
Abbreviated transcription (Latin):
omni cubitu manꝰ. et faciunt ceruicalia subcapite uniuersȩ ꝑpa¬
tis ad capiendus animas : Puluillos quippe sub omne cubituma¬
nͥ ẽponere : cardentes a sua rectitudine animas. at ꝗ inlius
mundi se delectatione reclinantes blanda uddlatione refo¬
uere: Quasi onĩ puluillas cubitds uł ceruicalib caput iacentis
excipit᷑: cũ correptionis duricia pec canti subtrahit᷑ ei que
mollicies fauoris adhibet᷑ : Vt inerrore mollit̃ iaceat : quem
nullu asperitas contradictionis pulsat : Sedheo rectoresa
qui sĩ motdipsos diligunt hns ꝓculdubio exhibent abub
se noceri posse in studio łe tẽporalis timent : Nã quos nl contast
uadere conspiciunt : hos nimirũ asperitate sẽꝑ rigi de inuetuons
p̃munt : Nũ quã clem̃ t̃ admonent: sed pastoralis mansuȩtadu
obliti iure dominationis terrent : Quos recte ꝑ ꝓph&a diuncut

Expanded text:
omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis, ad capiendas animas. » Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere est cadentes a sua rectitudine animas atque in hujus mundi se dilectione reclinantes blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat, sed haec rectores qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nihil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate semper rigidae invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti jure dominationis terrent, quos recte per Prophet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsperant᷑ No cũ cuncta ad uotũ subp&unt dan
qu ere neglegunt: in his quȩ dant᷑ animũ figant
Noperegrinationẽ ꝓpatria diligaat. Nesubsidiuatine¬
ris in obtacula ꝑuentionis uertant. Ne noct᷑no lunȩ
lumine delectates daritatẽ solis uidere refugiant.
calamitatis solatia. Nonaut̃ p̃mia tributioniscre¬
dant sed c̃tra fauores mundi m̃tẽ erigant Ncelsu ex

Expanded text:
cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in e
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur: Quo exemplo scilicet ostendit᷑ Ne infir mus
docere quis audect si ille puor docerł in t̃rogando ud¬
it qui ꝑ diuinitatis potentiã uerbũ scienti ȩ ipsis sus¬
doctorib mintrauit Cũ uͦ ꝑpeculũ discipulo dioitꝰ
precipehȩc & doce nemo adolescentiã tua cimo
Sciendũ nob ẽ qr in secoro eloquio aliquando ad olescentia
iuuent᷑ uocat᷑. Qđ cicius ostendit᷑ si sal omonis adme¬
diũ uerba ꝓfͣttnt᷑ qui uit Lxcre iuuenis in ad¬
quc̃ monebat in adolescentia. iuuonẽ ñ uocar&¬

Expanded text:
invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adret, quem monebat in adolescentia, juvenem non vocar
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ponit᷑ Ñ habitaculũ sed ruina fabricat᷑ : Ammo¬
nen dis̃ ut c̃siderent qđ c̃ceptas saboles feminasi prius¬
quã plene form̃t᷑ ꝓfer̃. Nequaquã domos sed tumulos repl¬
t in c ẽ enĩ qđ ipsa ueritas querepente quos ull& robor
p̃dicationis instrux̃ : ilico adiunx̃ : Vos aut̃ sedeto
inciuitate quo adusꝗ induamini uertute ex ulto
Inciuitate qui ppe c̃sedemꝰ si intram̃tiũ nrarũ Nosdus¬
tra c̃s tringimꝰ. Ne lo qñdo exterius euagem. Vtu
uirtute diuina ꝑ fecte indud mꝰ. tunc quasi ans¬
m& ipsis foras &iã alios instruentes ex eamꝰ : N inc ꝑqua
redẽptor nr̃ cũ incelis sit condit &ostensione suȩ potents
sõꝑ doctor angłorũ ante tricennale tẽpꝰ in t̾ra magisen
ficri noluit hominũ : Vt uidelicet p̃cipitatis uim salubes¬
rime timoris infunder&. cũ ipse &iã qui lubi ñ posst ꝑris¬

Expanded text:
superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet robopraedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitaterarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfe
Abbreviated transcription (Latin):
bene ꝑ parũ dicit᷑ : Correptionẽ habuit suȩ uescniȩ
subiugale mutum qđ i homines uocelo qñs ꝓhibuit
ꝓph& ȩ insipientiã Insanus quipe homo a subiugi¬
lꝙͥ muto corripitur : quando elatamens. humili¬
tatis bonũ qđ tenere debaeat ab afflicta carne mono¬
ratur : Sod huiꝰ correptionis donũ ⁊ dcir cobaliũ
ñ obtinuit : qr ad maledicendũ ꝑgens uocẽ ñ m̃te
mutauit : Ammonendir̃ ȩgri ut considerent quam
sit muneris molestia corporalis quȩ ad missa pecco¬
tadiluit. & eaquȩ poterant ad mitti cõpescit
Quȩ sumpta ab exteriorib: plagis. concussȩ menti
penitentiȩ uulnera infligit : Vnde scriptum est

Expanded text:
bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum, quod in hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocat. Admonendi sunt aegri, ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae poterant admitti compescit, quae sumpta ab exterioribus plagis concussae menti poenitentiae vulnera infligit. In Prove