comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titulus ille qui grecis et latinis at que hebraicis litteris apilato fuerat cons¬
criptus : sed necipse satis euidenter dominicipdebat signa patibuli hiciam
humanȩ ambiguitatis incertum diuinum flagitatestimonium: Accidit in
paxfides nuncnobis ad a perietds̃: & in gressuscum regina pariter & populis adeam
quae decumbebat defixis genibus huiuscemodiaddm̃ precem ꝓfudit: Tudñe qui ꝑuni
genitum filiumtuum salutem generihumano ꝑ passionem erucis conferredignatus es
et nuncin nouissimis temporib adspirasti incorde ancilleuae ꝑ quirere lignumbeatũ
in quosalus nr̃ã pependit ostende euidenter exhistribus quae eruxfuerit ad dominicam
gloriam uel quac extiterint ad seriule supplicium ut haec mulier quae semiuiua decũbit
statimuteam lignum salutare contigerit a mostius ianuis reuoc&ur aduitam
ad mouit tertiam repente ad aꝑtis oculis mulier consurrexit: & stabilitate

Expanded text:
titulus ille, qui Graecis, et Latinis, atque Hebraicis litteris a Pilato fuerat constitulus ille, qui Graecis, et Latinis, atque Hebraicis litteris a Pilato fuerat conscriptus: sed nec ipse satis evidenter dominici prodebat signa patibuli. Hinc jam humanae ambiguitatis incertum, divinum flagitat testimonium. Accidit in Deum, nunc nobis adaperiet Deus. Et ingressus cum regina pariter et populis ad eam, quae decumbebat, defixis genibus hujugenitum Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es; et nunc in novissimis temporibus aspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus nostra pependit; ostende evidenter ex his tribus quae crux fuerit ad gloriam, vel quae extiterit ad servile supplicium, ut haec mulier, quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. admovit tertiam, repente adapertis Al. apertis oculis mulier consurrexit, et stabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
tae dispositis ecclesiarum pax etfides in orientis atq occidentis partibus
cuius uere constantinus et ess& filius & credereturdiuinis admonitauisionib
hiero solimam p&it atq ibilocum inquo sacroscm̃ corpus xp̃ipatibulo ad fixũ
pependerat ab incolis ꝑquirit quuid circo adinueniendum difficilis erat qđ
abantiquis ꝑsecutoribus simulacrum in eoueneris fuerat defixum ut siquis
xp̃ianorum in loco illo xp̃m adorare uoluisset ueneremuidetur adorare et
obhoc infrequens et paene obliuione datus fuerat locus sed cum ut supra
diximus religiosa femina properasset ad locum caelestis ibindicio designa¬
tum cuncta exeo ꝓfana et polluta de curbans in altum purgatis ruderib
tres confuso ordine repperit cruces: Sed obturbabat repertimuneris
laetitiam unius cuius que crucis indiscreta propietas: Aderat quidem et

Expanded text:
te dispositis, Ecclesiarum pax et fides in Orientis atque Occidentis partibus te dispositis, Ecclesiarum pax et fides in Orientis atque Occidentis partibus cujus jure Constantinus et esset filius et crederetur, divinis admonita visionibus, Jerosolymam petit, atque ibi locum in quo sacrosanctum corpus Christi patibulo affixum pependerat, ab incolis perquirit. Qui idcirco ad inveniendum difficilis erat, quod ab antiquis persecutoribus simulacrum in eo Veneris fuerat defixum Al. adfixum, ut si quis Christianorum in loco illo 228 Christum adorare voluisset, Venerem videretur adorare. Et ob hoc infrequens et pene oblivioni datus fuerat locus. Sed cum ut supra diximus religiosa foemina properasset ad locum caelesti sibi indicio designatum, cuncta ex eo prophana et polluta deturbans, in altum purgatis ruderibus, tres confuso ordine reperit Al. comperit cruces. Sed obturbabat reperti muneris laetitiam uniuscujusque crucis indiscreta proprietas. Aderat quidem et
Abbreviated transcription (Latin):
consensu illius ad quem ꝑtinet: & ne quielericus autusuras accipiat aut frumc̃i¬
ti ueluiniampliatione quod solet innouodatum uelses quiplum uel&iam
duplum reciplquodsi faciat tamquam turpis lucrireum abiciendo : Etnediucon
praes biteros praeferantur nequesedeant in consessu praes biterorum aut illis prae¬
sentibus eucharistiam diuidant sed illis agentibus solum ministrent siuero praes¬
biter nullus sit in praesenti. tune demum etiam ipsis licere diuidere aliteruero
agentes abiciiubet: &ut paulian istae qui sunt fotiniaci rebaptizentur
Sedetdiaconissas q̃m quidem manus inpositionem nunc accipiunt etiam ipsas
interlaicos essedebere: Igitur cundehis put diuinarum legem reuerentia
poposcerat decreuis sent sed et deobseruatione paschae antiquum canonem
ꝑ quem nulla dereliquo uarietas operetur ecclesus tradidis sent omnibus ri¬

Expanded text:
consensu illius ad quem pertinet. XIX. Et ne quis clericus aut usuras accipiat, aut frumenconsensu illius ad quem pertinet. XIX. Et ne quis clericus aut usuras accipiat, aut frumenti vel vini ampliationem, quod solet in novo datum, vel sexcuplum, vel etiam duplum 227 recipi: quod si faciat, tanquam turbis lucri reum abjiciendum. XX. Et ne Diaconi Presbyteris praeferantur, neve sedeant in consessu Presbyterorum, aut illis praesentibus, Eucharistiam dividant, sed illis agentibus solum ministrent. Si vero Presbyter nullus sit in praesenti, tunc demum etiam ipsis licere dividere: aliter vero agentes, abjici jubent. XXI. Et ut Paulianistae, qui sunt Photiniani, rebaptizentur. XXII. Sed et Diaconissas, quoniam quidem manus Impositionem non accipiunt, etiam ipsas inter laicos esse debere. Igitur cum de his, prout divinarum legum reverentia poposcerat, decrevissent, sed et de observatione Paschae antiquum canonem, per quem nulla de reliquo varietas oriretur, Ecclesiis tradidissent, omnibus ri
Abbreviated transcription (Latin):
sus adhanc ambierunt hos tred ecĩ annis: Paenitentiã gerere et postea
suscipisi tauen ex corde paenitentiã gerantesse tam̃ in potestate ep̃i mo¬
quit a excedunt̃ paenitentib: decernunt uacuũ nullũ debere dimitti siquis
sane accepta communionẽ suꝑ uixerit deberecũ tẽporastatuta con¬
pleuere uł cestȩputmoderari ẽps uoluerit. Decatechũ in hisquiplap¬
si s̃ statuer̃ trib: annis eos acathecũ enorũ oratione separatos postea recipi
Et nedcci uitate inferi ori admaiorem ecclesiamtransire quis ambiat siue
episcopus siue&iam alius dericus. & nesiquis clericus quiderelicte ecelesi a sua
nulla exsistente causa ꝓbabili uagatur et oberrat ꝑalias suscipiatur in communonẽ
Etutnemocum quiadalium ꝑtinet subripiens in suaecolesia or dinet lericum absque

Expanded text:
sum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea sum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in potestate Episcopi moderit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supervixerit, debere eum tempora statuta complere, vel certe prout moderari Episcopus voluerit. XV. De Catechumenis qui prolapsi sunt, statuerunt tribus annis eos a Catechumenorum oratione separatos, postea recipi debere. XVI. Et ne de civitate inferiori ad majorem Ecclesiam transire quis ambiat sive Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. Et ne quis clericus qui derelicta Ecclesia sua, nulla existente caussa probabili, vagatur et oberrat per alias Ecclesias, suscipiatur in communionem. XVIII. Et ut nemo eum qui ad alium pertinet, subripiens, in sua Ecclesia ordinet clericum absque
Abbreviated transcription (Latin):
ris p̃rogatiua scruerunT manente nihi lominus et metropolitani ipsius ꝓ¬
uincie dignitate: Et catharos qui a pud nos nouatianis uNt sifoste paenitentes
ad ecclesiã conuestant᷑ confessos ecclesi astica dogmata clericos in ordine
suo quidẽ suscipi debere sed ordinationedata sanesi ep̃o ipsorũ ueniat ad
episcopũ nr̃m debere eumun praesbiterorũ locos edere. epis copiuero no¬
menmanere apud illũ solũ qui catholicam semꝑ tenuit fidẽ nisisua uoluntate
ips eeũtali nomine honorare uoluerit uł si placuerit ut querat ei ep̃ilocum
uacantem hoc sit ipsam potestate: Et neinuna ciuitate duosin ep̃i ec siqui
confessi sunuł ab aliis reuistiut abiciant᷑ : Vt siqui absq tormentis in ꝑsecuti¬
onib: lapsisunt et excorde agunt penitentiamquinq an nosinter cate cum¬
nos faciaNT et duob: annis p̃ hocfidelib: tantũ in oratione iungant᷑ et it a
post modũ suscipiant᷑ : Qui uero ꝓpter confessionẽ militiã abiceratetrur¬

Expanded text:
ris praerogativa servetur, manente nihilominus et Metropolitani ipsius provinciae dignitate. IX. Et ut Catharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poenitentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data. Sane si Episcopus ipsorum veniat ad Episcopum nostrum, debere eum in Presbyterorum loco sedere. Episcopi vero nomen manere apud illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XIconfessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: onibus lapsi sunt, et ex corde agunt poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus tantum in oratione jungantur; et ita postmodum suscipiantur. XIII. Qui vero propter confessionem militiam abjecerant, et rur
Abbreviated transcription (Latin):
ad fliccantur curas etsanas mortuos quo que s uscitas: quibus omnib: auditis dete
stacuiin animomeo unumes se eduobus autquiatus is ds̃ et descederis decaelo ut
haec facias. aut quod filius dĩsis
qui baec facis : propterea
ergo scribens rogauerimte : ut
digneris usque ad me
fatigari et aegritudinemin cã
quaiam diu laboro
curaream etillud comperiquod
iuda ei murmurant ad¬
TOPARCHam

Expanded text:
afflictantur curas et sanas, mortuos quoque suscitas. Quibus omnibus auditis de te, statui in animo meo unum esse e duobus: aut quia tu sis deus et descenderis de celo, ut hec facias; aut quod filius dei sis, qui hec facis. Propterea ergo scribens rogavi te, ut digneris usque ad me fatigari et egritudinem meam, qua iam diu laboro, curare. Nam illud comperi, quod Iudei murmurant adtoparcham
Abbreviated transcription (Latin):
propter quod et scribitur. Ia cob autem genuit ioseph: secundum
legis uero prreceptum heliefficitur filius cuius ia cobquia frater¬
erat uxorem ad suscitaendum fratrisemenacceperat . Et perhocrata
inuenitur adq inte gra generatio &ea quamin attheus enumeratdicens
la cobautem genuit ioseph et eaquam lucas competenti: obseruatione
designatdicens: quod putabatur es sefilius osephqui fuit ia cob quiet
ipses ubsonante eadem distinctione: Helies sefilius putaabatur qui fuerat
ergade functos constat magisquamger minis uerita te conpetenti:
satis perhoc designauitinditio obseruans euangelista v eomni no in huius
cemodi successionib: genuis sealiquem nominar& perquod digna distinc¬
tione non discendens sed ascendensusq: ad adam et ad ipsum peruenit
dm̃ : Haecautem non nobis ad subitum reperta aut absq ullis auctorib
commentata sunt : sed ipsi haec saluatoris nr̃i secundum carnem pro¬

Expanded text:
propter quod et scribitur: Jacob autem genuit Joseph; secundum propter quod et scribitur: Jacob autem genuit Joseph; secundum vero legis praeceptum, Heli efficitur filius, cujus Jacob, quia fratererat, uxorem ad suscitandum fratri semen acceperat; et per hoc rara invenitur atque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph; et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens, quod putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli; qui et ipse, subsonante eadem disterga defunctos constat, magis quam germinis veritate, competenti satis per hoc designavit indicio, observans ne cemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri, secundum carnem pro
Abbreviated transcription (Latin):
deducitur persalomonem secundum lucam uero heliquẽ deducitur
pernathan uc que istii psiidẽ ia cobetheliquierantduo fratres haben¬
tes alius quidem matthan: alius autem melchi patrem exdiuerso
genere uenientes eti cmistiio seph auies seuidecntur : eergomodos
istemathan et melchi diuersis temporib: deuna eademq: uxor e
estthanomine singulos filios procrecrunt : quic matthan quiper
salomonem descendit ux oremea primus acceperat : et relicto filio¬
uNo ia cob nomine defunctus ẽ: postcuius obitum qñmlex uiducm alii uiro
non uetat nubere melchiqui pernathangenus ducit Cumes s&
ex eccdem tribus ed non ex eodem genere relictam matthe accepit uxo¬
rem ex quec eti psesuscepit filium nomine heli perquod exdiuerso pa¬
trum genere efficiuntur ia cob etheli uterinifratres quor ũ alter
idẽ ia cobfratris heli sineliberis defunctiuxorem ex mandato legis
accipiens : genuit io sephnatura quidem germinis suum filium :

Expanded text:
deducitur per Salomonem; secundum Lucam vero Heli, qui deducitur per Nathan, atque isti ipsi, id est, Jacob et Heli, qui erant duo fratres, habentes alius quidem Mathan, alius vero Matthat Melchi patrem, ex diverso genere venientes, etiam isti Joseph avi esse videantur. Est ergo modus iste: Mathan et Matthat diversis temporibus de una eademque uxore, Cestha nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio, Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Matthat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse suscepit filium nomine Heli: per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli uterini fratres, quorum alter, id est, Jacob, fratris Heli sine liberis defuncti, uxorem ex mandato legis accipiens, genuit Joseph, natura quidem germinis, suum filium:
Abbreviated transcription (Latin):
abherodeubinames set rex quinupernatus ẽ iuda corum: Ad firmatũs ȩ¬
uidis se sestelam eius in oriente quace sibieti am duxitneris extitis s&:
Ecus comuero tanteceproperationis ad orandi. acuenerandinuper
editi regis es se. Quibus illeauditis. incredibiliter deterretur uerens
percontatur ubinam xp̃e nascis perarent : Vt uero micheae oracu¬
r exomnes lactantes pueros non solum aput bethleem. sed et i n omnib:
eius finibus abimis et in frasecundum tempus quod explorauerat
extinguere : Sed praeuenit regis insidias puerabductus in aegrptũ
parentib deoloregi s angelo pnrenuntiante commonitis : Verũ¬

Expanded text:
ab Herode ubinam esset rex qui nuper natus est Judaeorum: affirmantes vidisse se stellam ejus in Oriente, quae sibi etiam dux itineris exstitisset; causam vero tantae properationis adorandi ac venerandi nuper editi regis esse. Quibus ille auditis incredibiliter deterretur, timens et verens percontatur ubinam Christum nasci sperarent. Ubi vero ex Michaeae oracu uno praecepto rex omnes lactentes pueros, non solum apud Bethlehem, sed et in omnibus ejus finibus a bimatu et infra, secundum tempus quod exploraverat quaevis posset exstinguere. Sed praevenit regis insidias puer abductus in Aegyptum, parentibus de dolo regis angelo praenuntiante commonitis.
Abbreviated transcription (Latin):
rum qum̃ tanta acteclia eius genta sunt ut magnitudo quidemrerum
nibil mesaeterire paciatur ⁊ multitudo uero gestorum quam plu¬
rima cogatomittere. incerto aestua tanimus dum deliberatre. Nonua let
quidtenecit quidomitat et ideo pauca. nos que adrem pertinent memo¬
rauimus : Reliqua eius fama narrabit ⁊ Si ne dubiominur a ueroriun¬
tiatura: Namnibil quod addere possit inueniet.

Expanded text:
rum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum rum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, incertus aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Et ideo pauca nos quae ad rem pertinent memorabimus, reliqua ejus fama narrabit sine dubio minora vero nuntiatura. Nam nihil quod addere possit, inveniet.
Abbreviated transcription (Latin):
rum adquae eos quos ludus illae uel praes biteros habereui sõs fuerat
uel ministrus conuocatus parentibus subdĩ obtestatione tradit ecdesi ae
nutriendos. paruo autem tempore exacto cum anotario integrae et
agramatico sufficeenter a thanasius fuisset instructus continuotam¬
quamfidelae dnĩ commendatum a parentibus restuitur sacerdotiacuel¬
ut samul quidam intemplo dñi nutritur et ab eo pergentem ad patres
insenectute bona adportandum postse efudisacerdo tale delegitur:
sed huius tanti inecclesia profidei inte gritate ago&es fuerunt : ut etiam
de hoc euidecctur dictumẽẽ illud quod scriptum ẽ ego enim ostenda mei
uanta eum patio porte ad pronominemeo ⁊ in huius et enim
regna exercitus coierunt aduersus eum⁊ illae autem diuinum illut con¬
seruabateloquium dicens : Si consistant aduersum me castra nonti¬
mebitcormeum : Si in surgat anme proelium. in hoc ego sperabo ⁊ ue¬

Expanded text:
ro atque eos quos ludus ille vel presbyteros habere visus fuerat, ro atque eos quos ludus ille vel presbyteros habere visus fuerat, vel ministros, convocatis parentibus, sub Dei obtestatione tradit Ecclesiae suae nutriendos. Parvo autem tempore, cum a Notario integre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres in senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod scriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pati oporteat pro nomine meo . In hujus etenim regna, exercitus coierunt Al. coierant adversus eum. Ille autem divinum illud conservabat eloquium, dicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si insurgat in me praelium, in hoc ego sperabo . Ve
Abbreviated transcription (Latin):
sed cum intentius diutinopueros inspectaret: uidet ab his geriq: dam
etiam secretiora et mistica: perturbatus illico uocari. ad seclericos iubec
adquae eis quid eminus ipsi uideret ostendit tum agere eos et conpre¬
henses ad seper ducere omnes pueros imperat .: Cumq ad essent quis
eis ludus et quidegis sent uel quomodo percontatur illiutalis habet aetcis. pa¬
uidinegare primode inremgestam per ordinem pandunt et baptizatosa se
ẽẽ quos dem catechuminos confitentur.: Per athanasium qui ludi illius
puerilis epis copus fuerat simulatus. tum illae diligenter inquirens ab
his qui baptizatidicebantur quid interrogati fuerit quidueres ponderint
cunctu consture conlocutus cum concilio dericorum statuis set raditur illis
quibus integris interrogationibus aquafuerat infusa iter ari baptis mum
non deberae sedamplere eaquae asacerdotibus mos ẽ: ata nasium ue¬

Expanded text:
Sed cum intentius diutine pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam Sed cum intentius diutine pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico, vocari ad se clericos jubet, atque eis quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid egissent, vel quomodo percunctatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi, negare primo, deinde rem gestam per ordinem pandunt, et baptizatos a se esse quosdam catechumenos confitentur per Athanasium, qui ludi illius puerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderintcuncta constare, conlocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur, illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri 242 Al. adimplere ea quae a sacerdotibus mos est. Athanasium ve
Abbreviated transcription (Latin):
Quouero esset uiragris ingenii et in ecdesi asticis negotuf ad prime ui¬
gilant satis iamtunc hereticis in notuerat : cumad concilium niceam
cum epis coposuo sene alexconnero uenerat. Cuius sugges tionibus here¬
ticorum doli acfallatiae uigilanter detegebantur ÷ Statim ergo ut
eum epis copum factum cognouere ⁊ r̃atud quod res indignabat sua nego¬
tia perillius sollicitudinem non facile processura omnibus modis
quaerere aduersum eum madiinas deceptionum parabant ⁊ Verum
non mibi absquae ordine uideretur pauca dehuius iuiriori gene supra
repetere ec cuius apuero institutionis fuerit. sicuti ablis quicum ipso
uitam duxerant accepimnus memorare : tempore quo apud alexun dri¬
am petrimartrris diemalexander epis copus a gebat cumpost exple¬
ta solemnui conuenturos ad conuiuium suum dericos expectaret
in lo comari uicino uidit eminus puerorum super boramaris latumꝰ
imitantium ut fierisolet epis copum adquae eaq: in ecdesus gerimos ẽ

Expanded text:
Quod vero esset idem vir acris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium Nicaenum cum Episcopo suo sene Alexandro venerat, cujus suggestionibus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. Statim ergo ut eum episcopum factum cognoverunt Al. cognoverant, rati id quod res indicabat, sua negotia per illius sollicitudinem non facile processura, omnibus modis quaerere adversus eum machinas deceptionum parabant. Verum non mihi absque ordine videtur, pauca de hujus viri origine supra repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, sicuti ab his qui cum ipso vitam duxerant, accepimus, memorare. Tempore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander Episcopus agebat, cum post expleta solemnia conventurus ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino, videt eminus puerorum supra oram maris ludum imitantium, ut fieri solet, Episcopum atque ea quae in Ecclesiis geri mos est.
Abbreviated transcription (Latin):
geliũ meũ. Sicut marcus que exore petri suerant p̃dicata conscripsit memora
tur aut̃ ex comitibus pauli orescens q̃i demagallias ẽẽ ꝓfatus linus uero et de¬
mens in urbo roma ecdesiae p̃fuisse qui comites et adiutores eius suisse ab ipso
paulo ꝑ hibentur. sed et dionisium areopagite naputathenas quelucas dats erips
prinum paulo p̃dicante credisse. Intensocios ei fuisse et ecdesiae atheniens ii

Expanded text:
gelium tur autem ex comitibus Pauli, Crescens quidem ad Galatas esse profectus, Linus vero et Clemens in urbe Roma Ecclesiae praefuisse, qui comites et adjutores ejus fuisse ab ipso Paulo perhibentur: sed et Dionysium Areopagitem apud Athenas, quem Lucas descripsit, primum Paulo praedicante, credidisse, ac inter socios e
Abbreviated transcription (Latin):
sed perfidem & iustitiam cucurrerunt. Usque quo perue¬
nirent ad locum sibi adño praeparatum
passionum eius. participes
extiterunt nec di¬
lexerunt presens sacculum sed eum solum qui pro ipsis & pro

Expanded text:
sed per fidem et justitiam cucurrerunt, donec venirent ad locum sibi a Domino praeparatum, passionum ejus participes exstiterunt; nec dilexerunt praesens saeculum, sed Christum, qui pro ipsis et pro
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ho e magis deeo iudico qđ excedant atq eminetent quae ineo seriptaesant hu¬
mane auditionis modũ. &sitineo as canur quidam & reconditus atq adme¬
rcendus omnib sensuas quẽ &ego admuror acueneror & a sinonintellego
& itte sentio qđ diuina aliqua sacra menter ser monib contegtentur hu¬
manis: Nonttẽ iuditiomeo discernens quct̃ fidecredens. Etideo nonreꝓ¬
bo quaenon intellego. sed ttentomagir admiror quantominus a sequor
Posthaec uero tocius libelli dis serens corpus & sigulcequeq discuer¬
ens atq euidenter ostendens. rullo modo fieri porse ut secundum
lit tent̃ dignus in eo intellectus
apparetet. Addit &iam haec̃
dicens. Consũma ttõ igit᷑
eos qui haec custodiunt᷑ sed &
sem& ipsum becctumdic̃ Ait
enim. Beatus
quiseruat uerbum proph&iccelibri

Expanded text:
 hoc magis de eo judico quod excedant atque emineant quae in eo scripta sunt, humanae auditionis modum, et sit in eo arcanus quidam et reconditus atque admirandus omnibus sensus, quem et ego admiror ac veneror, etiam si non intelligo, et ita sentio, quod divina aliqua sacramenta sermonibus contegantur humanis, non tam judicio meo discernens quam fide credens. Et ideo non reprobo quae non intelligo, sed tanto magis admiror, quanto minus assequor. Post haec vero totius libelli disserens corpus, et singula quaeque discutiens atque evidenter ostendens, nullo modo fieri posse, ut secundum litteram dignus in eo intellectus appareat. Addit etiam haec dicens: « Consummata igitur eos qui haec custodiunt. Sed et semetipsum beatum dicit. » Ait enim: « Beatus qui servat verbum prophetiae libri
Abbreviated transcription (Latin):
sabis inserere dignum putaui : Alcibiades quid a merat in numero eorũ
qui prox p̃o uinstitenebantur : hic uitam satis arduam et austeram ge¬
rebat nihilcibi uolens accipere. sed tantumsale & panecum aqua uteba¬
tur  Cumq hunc uitae rigorem ueletiam incarcerepositus obtinere
Atthalo postprimam confessi o nemsuã quamin aphiteatro confessus est¬
reuelatur qui a nonreste faceret alcibi ades creaturisdĩ et ipsenon
utiet aliis formam scandali derelinquere: Quib cognitis alcibi ad¬
es coepitomnia cũ graciarũ actione percipere : Qui a quaeilli reue¬
labat sp̃sutdoceret : Echuicut sequeretur idemsp̃s ꝓsuadebat: sedde¬

Expanded text:
i exitum. Alcibiades quidam erat in numero eorum, qui pro Christi vincti tenebantur. Hic vitam satis arduam et austeram gerebat, nihil cibi volens accipere, sed tantum sale et pane cum aqua utebatur. Cumque hunc vitae rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo post primam confessionem suam, quam in amphitheatro confessus esrevelatur, quia non recte faceret Alcibiades, creaturis Dei et ipse non uties, coepit omnia cum gratiarum actione percipere, quia quae illi revelabat spiritus ut doceret, huic ut sequeretur idem spiritus persuadebat.
Abbreviated transcription (Latin):
to seuitias gener ceorum quinecabantur incascere corporo net¬
irst nib iubebantur exponi : a dhibitasimul eustodia dienostuq nequi
collestas reliquias humcinitatis intuitu tradiret sepulturae: Sed si
quid foste uelbesteis suis uelignis reliquum excorporib mastrrum fue¬
rat ipsaq cumtruncis suis capitapunitorum insepulta ꝑcustodiam. mi¬

Expanded text:
to saevitiae genere, eorum, qui necabantur in carcere, corpora canibus jubebantur exponi, adhibita simul custodia die noctuque, ne quis collectas reliquias humanitatis intuitu traderet sepulturae. Sed et si quid forte vel bestiis vel igni reliquum ex corporibus martyrum fuerat, ipsaque cum truncis suis capita punitorum, insepulta per custodiam mi
Abbreviated transcription (Latin):
medio statui. Et quis ess& in terrogatus xp̃ianum seesse libe¬
ra professione testatur: Quem coritinuo praepa¬
randum bestiis condem nauit: Et posteradie simul
cum atchalo producitur: Quem contra praeceptum¬
caescris. gratificari populis uoleris
contigisset omnib eos uerberum ceterarumq poenarũ
bus qua eperpessus est poenis. neunum quidem poenitus
tis in sella ferrea torreretur: Cumq nidor adustȩ carnis
adnares etora inspestantis populi perferretur uocemag¬
na exclamat adplebem: Eccehocest homines comedere
comedimus homines neque aliud quidmali agimus: Et cum
res sunt nominib: discernuntur. quiunus est non indicet no¬

Expanded text:
medium statui, et quis esset interrogatus, Christianum se esse libera professione testatur. Quem continuo praeparandum bestiis condemnavit: et postera die simul cum Attalo producitur. Quem contra praeceptsaris, gratificari populis volens, contigisset, omnibus eos verberum caeterarumque poenarum bus quae perpessus est poenis, ne unum quidem penitus tis in sella ferrea torreretur, cumque nidor adustae carnis ad nares et ora inspectantis populi perferretur, voce magna clamat ad plebem: Ecce hoc est homines comedere, comedimus, neque aliud quid mali agimus. Interrogres sunt, nominibus distinguuntur; qui unus est, non indiget
Abbreviated transcription (Latin):
di ingenstamen abomnibus gloriaxp̃o conferebatur prohis qui antea
negauerant:: Eedimitti neq negantes potuerant : Nunc uero cum ne
gantibus uenia prestaretur in confessione persisterent : Et deꝑdicionis
gregereuocat innumero mastrrum iungerentur : Igitur cumerga¬
supra dictos. quaestio haberetur alexander quidamgenere frix me¬
dicus disciplina : Virreligiosus et prudens : Et uitae acmorum
probitate cunctis carus. acceptusq: amor edĩ concitatus.
Cum adsisterit tribuncili nutibus hostabatur. ad confessionemeos
inquos quaestio agitabatur : Itautomnibus qui adstabant. palam
fieret. quid animo gereret: Cumq id populi notauis sent. Indignan¬

Expanded text:
 Ingensque ab omnibus gloria Christo conferebatur, pro his qui ante negaverant, et dimitti neque negantes potuerant: siqugantibus venia non praestaretur in confessione persisterent, et de perditionis grege revocati in numero martyrum jungerentur. supradictos quaestio haberetur, Alexander quidem genere Phryx, medicus diciplina, VI religiosus, et prudens, et vitae ac morum probitate cunctis charus acceptusque, amore Dei concitatus, cum assisteret tribunali, nutibus hortabatur ad confessionem, in quos quaestio agitabatur; ita ut omnibus qui astabant palam fieret quid animo gereret. Cumque id populi notavissent, indignan
Abbreviated transcription (Latin):
eas senior protribunalib.: Impie plebis undiq: clamor ad tollitur hunc
es setxp̃ianorum ds̃ respondit. sidignus fueris scies: Hincuero cunstos
uelud rabies immensicuiusdam furoris inuasit. it autqui prope adsta¬
bant pugnis. aliicalcib subigerent. senem necaecati nec grauitati aliquid
dos deos suos. eẽ. credebant: Quemcum semi necem ꝓiecis sent incarce¬
rem incontaminatum paulo post sp̃m reddidit. Peridem tempus im

Expanded text:
atuitur pro tribunalibus. Impiae plebis undique clamor attolitur, huncesset Christianorum Deus. Respondit: Si dignus fueris, scies. Hinc vero cunctos velut rabies immensi cujusdam furoris invasit, ita ut qui prope astabant, pugnis, alii calcibus subigerent senem. Illi vero qui dos deos suos esse credebant. Quem cum seminecem projecissent in carcerem, incontaminatum paulo post reddidit spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
et sc̃s eeblandina etatthalus munerum dieb innumeris milib gentium
diuersarum adspectalum congregatis. statuuntur inmedio arene. Et
torum et uerborum genera renouantur : Cestantib omni modis aduer¬
sariis: Quatenus eorum pacientiam frangerent. et abipso atita dicã
sed illis eomagis animos roborabat spes uicinae iamgloriae quamsiba
iami amq in cinu contingere et concrectare dextris uidebantur: Cumq
et suppliciorum generȩ &spectaculorum poeneiam tempus fuis set
ad sumptum nec moueri ulatenus asententia ualuis sent : Eumeti

Expanded text:
et Sanctus, et Attalus munerum diebus, innumeris millibus gentium diversarum ad spectaculum congregatis, statuuntur in medio arenae. Et torum genera renovantur. Certantibus omnimodis adversariis, quatenus eorum patientiam frangerent, et ab ipso ut ita dicam Sed illis eo magis animas roborabat spes vicinae jam gloriae, quam sibi jamjamque manu contingere, et contrectare dextris videbantur. Cumque et suppliciorum genera, et spectaculorum pene jam tempus esset assumptum, nec moveri ullatenus a sententia potuissent, cum eti
Abbreviated transcription (Latin):
lius estuir optime conscientiae: Et infid exp̃ipomnia exercitia semꝑmastrr
Cum que circumastus in amphi theatro titulo seprecidente in quoscriptumerat
atthalus xp̃ianus. fremere in eum uulgi in sanientes furor uehementius coe¬
pit. sed cum presidi indicatum fuis set. eẽ. eum romaneciuitatis uirum iubet eũ
cumceteris incarcerem recipi. simul et ad caesarem refest eiusq sententiam

Expanded text:
lius est, vir optimae conscientiae, et in fide Christi per omnia exercitia semper martyr. Cumque circumactus fuisset in amphitheatro, titulo se praecedente, in quo scriptum erat, Attalus Christianus: fremere in eum vulgi insanientis furor vehementius coepit. Sed cum praesidi indicatum fuisset, esse eum Romanae civitatis virum, jubet eum cum caeteris in carcerem recipi. Simul et ad Caesarem refert, ejusque sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cum acacsaream scriptum fuis set ut persistentes quidem punirentur : Ne¬
gantes autem dimitt erentur . Die quodam celeberrimo inquo ex omnib¬
conuentu tribunal ascendens prepcraris ibi iud exxp̃ianos et introduci ad sup¬
pliciorum pompam prebendam cunstis quiaderant iubet : Rursum itaque
cruces rursum poene rursum tormenta reparantur: Et siqui fosteciues¬

Expanded text:
cum a Caesare rescriptum fuisset, ut persistentes quidem punirentur, negantes autem dimitterentur; die quodam celeberrimo tribo tribunal ascendens, praesentari sibi judex Christianos, et introduci ad suppliciorum pompam praebendam cunctis qui aderant, jubet. Rursum itaque cruces, rursum poenae, rursum tormenta reparantur. Produce
Abbreviated transcription (Latin):
Cilioathancsio condemnari: id quae aputtrrum mis so elatere suo uno ex comi¬
tibus÷ adnitente quoque archilaotunc comite orientes. Necnon et eoqui
foenicem prouintici gubernabat congregari iubet a eo deducitur. athana¬
sius loculus cumhumano brachio circum fertur inuidiae orror uonso¬
lum relegios cas sed uiles animas peruadit

Expanded text:
cilio Athanasium condemnari. Idque apud Tyrum misso e latere suo uno ex Comitibus, adnitente quoque Archelao tunc Comite Orientis, nec non et eo qui Phoenicem provinciam gubernabat congregari jubet. Eo deducitur Athanasius: loculus cum humano brachio circumfertur: invidia et horror non solum religiosas, sed et viles animas pervadit
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. Istrepossessio duob froctrib: sorte hereditatis obueneroet. sed pecunicce cu¬
piditatis quae paeneomniũ corda mortaliũ supereet. &iã fraternam necessitu

Expanded text:
bantur. Ista possessio duobus fratribus sorte haereditatis obvenerat, sed pecuniae cupiditas, quae pene omnium corda mortalium superat, etiam fraternam necessitu
Abbreviated transcription (Latin):
non una plebs sedutraq gauderet praepro perus catholicum quidẽ
et scm̃ uirum acperomnia dignum sacerdotio ẽẽ. paulinum episco¬
pum conlocauit. sed tamen inquem ad quiescere plebs utraq nom possec

Expanded text:
non una plebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quidem non una plebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quidem et sanctum virum, ac per omnia dignum sacerdotio Paulinum Episcopum collocavit, sed tamen in quem adquiescere plebs utraque non posset. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
aissolus optinet principatum is primo uelut aguens perperam gestor
constantu epis copos iubet deexilus relaxari. opost uero aduersum
nostros tota nocendiarte consurgit. interim qui suꝑ fuerant epis copi
de exilus relaxantur. Nam liberius urbis romae episcopus constan¬
tio uitente regressus est. Sed hoc utrum quod ad quieuerit uolunta
suae adsuscribendum. in ad populi romani gratiam aquo proficis¬
oens fuerat exoratus indulserit procepto conꝑtum non habeo lucistr
autem cum exoraretur ab eus ebioquia uterquae inpartibus uicinis
aegr ptosuerat relegatus ut adm̃ dendum athanasium. alaxan¬
dricm ꝑ gerent. communi que tractetu cumbis qui suꝑ fuerant
sacr dotilus destatu cedesiae decergi rent praesentiam si alnegans
legatum prose dia conum suum mittit adque ipse intento animo anthio¬
chiam pergit ibi quaedis sidentibus ad huc partibus. sed iniunum tamen
reuocari posstis perantibus si sibitalis elegeretur epis copus. Ergaquẽ

Expanded text:
solus obtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantii, Episcopos jubet de exiliis relaxari. Post vero adversum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant Episcopi, de exiliis relaxantur. Nam Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus est. Sed hoc utrum quod adquieverit voluntati suae ad subscribendum, an ad populi Romani gratiam, a quo proficiscens fuerat exoratus  Subint. Constantius, indulserit, pro certo compertum non habeo. Lucifer autem cum exoraretur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam pergerent, communique tractatu cum his qui superfuerant sacerdotibus, de statu Ecclesiae decernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaconum suum mittit, atque ipse intento animo Antiochiam pergit: ibique dissidentibus adhuc partibus, sed in unum tamen revocari posse sperantibus, si sibi talis eligeretur Episcopus, erga quem
Abbreviated transcription (Latin):
tes et magnificantes dm̃ ueram ẽẽ . regis fidem ec captiuae relegionem prae-¬
sentis mira culi testi monio perhibebant : et eccemirantibus adhucet stupen¬
tibus cunctis inoculis eorum sensimsu pra bassimsuam. Mullo contingen¬
te columnaa deposita summa libratione consedit post hoc reliquus nume¬
rus columnarum tanta fatilitate suspensus ẽ ut omnes quae super fuerant
ipsadiae collo carentur pos teauero quam ecclesia magnifice constructo
ẽ et populi fidem dĩmaiore ardoresitiaebaxit ⁊ captiuae monitis ad impera¬
torem constantinum totius gentes legatiomitqͥtur ⁊ res gesta exponitur
sacerdotis mittere exoratur : quiceptu mergas edĩ munus implerent.
quibus illae cum omni gaudio et bonorae trans missis ⁊ multo amplius
ex boclecutus ẽ quamsi in cogitus romaniorum imperio gentes rͦegna
ignota iungisset ⁊ hec nobis ita fidelissimus uirbacurius gentis ipsius

Expanded text:
tes et magnificantes Deum, veram esse regis fidem, et captivae religionem praesentis miraculi testimonio perhibebant. Et ecce mirantibus adhuc et stupentibus cunctis, in oculis eorum sensim supra basim suam, nullo contingente, columna deposita, summa cum libratione consedit. Post hoc Al. haec rerus columnarum tanta facilitate suspensus est, ut omnes quae superfuerant, ipsa die locarentur. Postea vero quam Ecclesia magnifice constructa est, et populi fidem Dei majore ardore sitiebant, captivae 236 monitis ad Imperatorem Constantinum totius gentis legatio mittitur: res gesta exponitur: sacerdotes mittere oratur, qui caeptum erga se Dei munus explerent. Quibus ille cum omni gaudio et honore transmissis, multo amplius ex hoc laetatus est, quam si incognitas Romano imperio gentes et regna ignota junxisset. Haec nobis ita gesta, fidelissimus vir Bacurius, gentis ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ERITORUM NCVNT ESSE MEDICORVO. VBI INONINER
uel regionib generales uiderint morbos. ꝓdere aliquod medicam̃ti
genus. quo p̃muniti homines ab imminenti defendantur exitio: Iuo
uenerande pater chromati medicinȩ exequens genus. tempore quo c
italiȩ claustris halarico duce gothorum sepestifer morbus infudit. &
uiros. longe lateq uastauit : populis tibi adõ commissis feralis exitiis

Expanded text:
eritorum dicunt esse medicorum, ubi imminere urbibus, vel regionibus generales viderint morbos, providere aliquod medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines, ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, Venerande Pater Chromati, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe lateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii a
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio tempus quod subclaudio fuit cũ fa mes erat designans emisit¬
inquidhero desrex manus suasut affligeret aliquos deeclesia etinter¬
fecitia cobofratrẽ iohannis gladio : Dehocautẽ ia cobolemens al exandri
nus etiã hrstoriã quandã dignã memoria inseptimo dispositionũ s uarũli¬
bro scribit perlatã ad se usq extraditione maiorũ qnm̃ qui deminquit
et his qui obtulerant eũ iudiciadmartrrium ia cobũ scilicet : mo-tu
etiã ipse confessus ẽ sees sexpianũ : Ducti sunt in quidambo pariterad
suppliciũ et cumducerentur inuia rogauit ia cobumdaresibiremis sionẽ :
Atille parũ perdeliberans paxtib inquid ȩtosculatus ẽ ẽuȩtita ambo simul
capite plexi sunt :¬
ed tuncinquid ut ait scriptura diuina uidens hero desqui ad eia cobs
nece gratũ esseiuda eis. ad didit adhuc et petrum coniecit in carcerem
sine dubio etiã ipsum puni re uolens nisi diuinum ad fuis set auxilium quo ange¬

Expanded text:
In illo tempore, quod sub Claudio fuit, cum fames erat, Herodes rex manus suas fecit Jacobum fratrem Joannis gladio. De hoc autem Jacobo Alexandrinus Clemens etiam historiam quamdam dignam memoria in septimo Dispositionum suarum libro scribit, perlatam ad se usque a traditione majorum: Quoniam quidem, inquit, et is qui obtulerat eum judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parum deliberans: Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plexi sunt. Sed tunc, ut ait Scriptura divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit adhuc, et Petrum conjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo ange
Abbreviated transcription (Latin):
Sacerdotium confusa iam ordina tiones uscepto aliquando infides aepius incom¬
mumone uariebat. apud alexandriam uero georgius satis procaciter
uiraptum epis copatum gerebat. Itaut magis sibi iuris dicendi creditos
faces quam sacerdotium minis trandum religiosis offitus aestimaret

Expanded text:
sacerdotio confusa jam ordinatione suscepto, aliquando in fide, saepius in communione variabat. Apud Alexandriam vero Georgius satis procaciter vi raptum episcopatum gerebat, ita ut magis sibi juris dicendi creditos fasces, quam sacerdotium ministrandum religiosis officiis aestimaret
Abbreviated transcription (Latin):
pertineat comprobetur : Dicit ergo prima omniũ quod renuntient cunctis faculta¬
tib suis qui se adhuiusce modiphy losophrꝰ am dederint . et bonis suis quib: inter ẽ

Expanded text:
phia sese gerebant. Ait ergo: « Primo omnium renuntiant cunctis facultatibus suis, qui se ad hujusmodi philosophiam dederint, et bonis suis quibus inter
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad consternationẽ maiorẽ. uł ad libidinis incitam̃tũ disseruisset nom̃ in pu-¬
rũ arte quadã liniolis obductis repente lumine extinguebantur uniuersa.
Tunc descendens obstupe facte & consternitate mulierculo ad ulterii ficũ ꝓfa¬¬
nis cõm̃tationib: inferebat. Hȩc cũ ꝑom̃a miserorũ matronas multo iãtẽꝑe
gererentur. accidit quandã pudice m̃tis femina onor ruisse facinꝰ & ad-¬
tentius designantẽ cognouissẽ uocẽ trranni acdo. mũ regressam uiro
de fraude sceleris indicasse . Ille de in iuria coniugis immopotius sua ar-
dentius inflãmatus instriptũ tẏrannũ ad torm̃ta deducit. qͦ conuicto
atq confesso cȩcisquȩ fraudib reuelatis pudor om̃ & dedecus paganoꝵ
litterarũ ita ⁊ & enĩ appellunt antiqua sunt egiptiorũ litteras magice
artis. Erat pene publica scola quẽ locũ uelut fontẽ quendã atq originẽ
demonũ : in tantũ uenerabant᷑ pagani. ut multo ibi maior cȩlebritas.

Expanded text:
el ad consternationem maiorem vel ad libidinis incitamentum disseruisset numen impurum, arte quadam linteolis obductis repente lumina extinguebantur universa. Tum descendens obstupefactae et consternatae mulierculae adulterii fucum prophanis commentationibus inferebat. Haec cum per omnes miserorum matronas multo iam tempore gererentur, accidit quandam pudicae mentis foeminam horruisse facinus et attentius designantem cognovisse vocem Tyranni, ac domum regressam viro de fraude sceleris indicasse. Ille de iniuria coniugis, imdentius inflammatus, inscriptum Tyrannum ad tormenta deducit. Quo convicto atque confesso, caecisque fraudibus revelatis, pudor omnis et dedecus Paganorum litterarum ita etenim appellant antiquas Aegyptiorum litteras magicae artis erat pene publica schola. Quem locum velut fontem quendam atque originem daemonum intantum venerabantur Pagani, ut multo ibi major celebritas,
Abbreviated transcription (Latin):
mus eius modilegum uetus erat decretum ne quids̃ ab imperatore
consecraretur nisi senatu probatus : Scit marcus emilius dedõsuo
alburno Facita hoc ad causam nostram quod apud uos huma no
arbi tratudiuinitas pensitabatur: Et nisi hominipds̃ placuerit dr̃
nonerit: homo iam dõ propitius es sedebebit : Tiberius ergocuius
tempore nomen xp̃ianum in saeculum intrauit ad nuntiata sibi
senatum: cum rogatiua suffragii suisenatus quia non ipsepro

Expanded text:
mus eiusmodi legum, vetus erat decretum, ne qui deus ab imperatore consecraretur nisi a senatu probatus. Scit M. Aemilius de deo suo Alburno. Facit et hoc ad causam nostram, quod apud vos de humano arbitratu divinitas pensitatur. Nisi homini deus placuerit, deus non erit; homo iam deo propitius esse debebit. Tiberius ergo, cuius tempore nomen Christianum in saeculum introivit, adnuntiata sibi senatum cum praerogativa suffragii sui. Senatus, quia non ipse pro
Abbreviated transcription (Latin):
deuenerunt : Quigentib quidem crederemrsterium fidei nondum
audebant iudaeis tamen praedicabant: Interca paulus ad hucuasta¬
bat ecclesiam. in grediens domos et pertra hens uiros acmulieres
trahebat in carcerem: Sed philippus quierat unus deseptem cum
stephano diaconus ordinatus. descendit samariam uirtute dñi re¬
pletus et praedicat primus uerbum dĩ samaratanae genti: in quo
tanta erat dignae gratiae efficacia ut etiam simonẽ magum suis
praedicationib: consternaret : Quiperidem temporis caelebris
famae apud sa maritanorum populus habebatur.: Itaut totus dĩ
magna esseputaretur: sedis cumuidis set signa et miracula quae
a philippoperdiuinae gratiae potestatem fiebant obstupefac

Expanded text:
devenerunt. Qui gentibus quidem credere mysterium fidei nondum audebant, Judaeis tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, ingrediens domos, ut pertrahens viros ac mulieres, tradebat in carcerem. Sed Philippus, qui erat unus de septem cum Stephano diaconis ordinatus, descendit Samariam virtute Domini repletus, et praedicabat primus verbum Dei Samaritanae genti. In quo tanta erat divinae gratiae efficacia, ut etiam Simeonem magum suis praedicationibus consternaret. Qui per idem tempus celebris famae apud Samaritanorum populos habebatur ita, ut virtus Dei magna esse putaretur. Sed is cum vidisset signa et miracula quae a Philippo per divinae gratiae potestatem fiebant, obstupefac
Abbreviated transcription (Latin):
iudices siquid forte noui in his quas regebant prouintiis accidis¬
set uel principȩ uel senatui nuntiarent : utineex his quae gereban¬
tur ignorare aliquid uiderentur . Deres urrectione amortuis
uulgata pilatus tiberio principis refert : sed et decȩteris mirabi¬
lib eius: Et ut post mortem cum resurrexisset aquam plurimis
iam dis̃ es secre deretur : Tiberius quae conpererat reculit ad senatũ
Senatus autem spreuis se dicitur. proco quod non sibi prius huius
rei iudicium fuerit delatum: sed auctoritatem suam praeuenerit
uulgi sententia : Hex et enim erat antiquitus designata nequia pud¬
romanos ds̃ haberetur : nisi senatus decreto et sententia confir¬
matus : Porro autem prouero hoc erat quod augebatur. nediuina
uistus humanis poͥtaretur ad sertorib: indigere : Cumq secun¬
dum ea quae su pradiximus rennuis set senatus. tiberius tamen
tenuit sententiam suam : Nequid aduersum doctrinam xp̃i con¬

Expanded text:
judices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisjudices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisset, id vel principi vel senatui nuntiarent, quo nihil ex his quae gerebantur ignorare aliquid viderentur, de resurrectione a mortuis vulgata, Pilatus Tyberio principi refert, sed et de caeteris mirabilibus ejus, et ut post mortem, cum resurrexisset, a quamplurimis jam Deus esse crederetur. Tyberius quae compererat retulit ad senatum. Senatus autem sprevisse dicitur pro eo quod non prius sibi hujus rei indicium fuerit delatum, sed auctoritatem suam praevenerit vulgi sententia. Lex etenim erat antiquitus designata, ne quis apudRomanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia confirmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod agebatur, ne divina virtus humanis putaretur assertoribus indigere. Cumque secundum ea quae supra diximus renuisset senatus, Tyberius tamen tenuit sententiam suam, ne quid adversum doctrinam Christi con