comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imminues t̾ram. & infurore detrahes gentes.
Potest hoc &e in consummatione mundi acci¬
pi. quando frequentib bellis int̾fecta mul-¬
titudine. rari homines reꝑiunt᷑. & hii qui
noluerunt esse de popło dĩ. sed gentes &
ethnici ꝑmanserint. in furore dniꝰ deducunt᷑
ad tartarum. Sed melius est ut imminutã
cõminatione t̾rã. interprecem᷑ oꝑa t̾rena.
&e eos qui constituti in ęccła peccatores non
ex pectant ut furore dñi corripiant᷑ sed au¬
dientes inscripturis quȩ supplicia impendas
peccatorib. agunt poenitentiã & paulatim
imminuunt terrã suã. adcęlũꝰ ꝓficiunt. Si
quis nr̃m cõminationẽ dnĩ reformidat. huic
terra imminuet᷑. Qui aut̃ ꝑseuerat in genti¬
um numero & ñ uult. eẽ. de his quoꝵ t̾ra
decrescit. nec de popło dĩ de quo dr̃. & uide¬
bunt te ce parturient popłi: iste cũ gentib
detrahetur in poenã. Lax. Egressus es iN

Expanded text:
imminues terram, et in furore detrahes gentes. imminues terram, et in furore detrahes gentes. Potest hoc in consummatione mundi accipi, quando, frequentibus bellis interfecta multitudine, rari homines reperientur, et hi qui noluerunt esse de populo Dei, sed gentes et ethnici permanserint, furore Domini deducantur ad tartarum. Sed melius est, ut imminutam comminatione terram, interpretemur opera terrena, et eos qui constituti in Ecclesia, peccatores non exspectant, ut furore Domini corripiantur; sed audientes in Scripturis, quae supplicia impendeant peccatoribus, agunt poenitentiam, et paulatim imminuunt terram suam, ad 654 coelumque proficiunt. Si quis nostrum comminationem Domini reformidat, huic terra imminuitur: qui autem perseverat in gentium numero, et non vult esse de his quorum terra decrescit, nec de populo Dei, de quo dicitur: Videbunt te, et parturient populi, iste cum gentibus detrahetur in poenam. LXX: Egressus es in
Abbreviated transcription (Latin):
iaculo uulnerata &e regina austri non
erat in se. & obstupe facta plus inuene¬
rat in uero salomone. quã ei fama narra¬
uerat. Hȩ gͥ sagittȩ quȩ mittunt᷑ in lucẽ.
ꝑgent etiam in splendorẽ coruscationis
armors eiꝰ. idest dĩ. Quicunq enĩ armatꝰ
fuerit ut stet contra uersutias diaboli.
& accinctꝰ armatura apłi. uenient ad
illum iacula lucis. ut ad ipsũ possit dici.
Uos estis lux mundi. Siquis aut̃ peccator
est. & ingemiscit qđ habitet in tabernacu¬
lis cedar. mittuntur ei sagittȩ potentis acu¬
tȩ cum carbonib de solatorus. ut primũ
compungat᷑ sermonib dĩ. & dicat. Uersa¬
tus sum inmiseria: cum infigit᷑ mͥ spina.
postꝗ compunctꝰ fuerit. tunc & desolabit᷑
ꝑserapħim. idest ardentẽ sermonẽ dĩ. &¬
carbo matet᷑ qui nonsolũ labia quȩ isaias
tantum habebat immunda. sed & om̃s par¬
tes membror  ex quoquat. & ad solitudinẽ
peccatorum reducat. Lax. In cõminatione

Expanded text:
jaculo vulnerata et Regina Austri non jaculo vulnerata et Regina Austri non erat in se, et obstupefacta plus invenerat in vero Salomone, quam ei fama narraverat . Hae igitur sagittae quae mittuntur in lucem, pergunt etiam in splendore coruscationis armorum ejus, id est, Dei. Quicumque enim armatus fuerit, ut stet contra versutias diaboli, et accinctus armatura Apostoli , venient ad illum jacula lucis, ut ad ipsum possit dici: Vos estis lux mundi . Si quis autem peccator est, et ingemiscit quod habitet in tabernaculis Cedar, mittuntur ei sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis , ut primum compungatur sermonibus Dei, et dicat: Versatus sum in miseria, cum infigitur mihi spina . Et postquam compunctus fuerit, tunc ei desolatorius per Seraphim, id est, ardentem sermonem Dei, carbo mittatur, qui non solum labia, quae Isaias tantum habebat immunda , sed et omnes partes membrorum ejus excoquat, et ad solitudinem peccatorum reducat. LXX: In comminatione
Abbreviated transcription (Latin):
dor lucis et̃nȩ eam illuminet. quȩ Nunc
in isto scło uixta ꝓsꝑa atq pressuras cres¬
cat atq decrescat. Cum aut̃ sol fuerit ele-
tunc etiã ȩccła quȩ inpͣsenti scło tenere
suum ordinẽ non potest. ad ordinẽ debi¬
tum reuertet᷑. & nequaquã mutabitur
sed fixo stabit gradu. & audiet cum mo¬
yse. Tũ aut̃ hic sta mecum. Laa. In
coruscationis armorũ tuorũ. Iacula dĩ id
est sagttȩ euntes atq ꝑgentes. non ad
hoc mittunt᷑ ut interimant. sed ut illu¬
minent. Ad harum sagittarũ iaculoꝵsq
distinctionẽ xp̃c electum iaculũ dr̃. ꝑ isa¬
iam uociferans. Posuit me ut iaculum
electũ. & inpharetra sua abscondit me.
&e dixit mͥ. Magnum est tͥ uocari te ser¬
gictas. quas mittat in uniuersum orbem.
Unde &e sponsa electo iaculo uulnerata dic̃.
Uulnerata caritatis ego. luxta qđ ce nos
possumus dicere. Uulneratus castitate ego.
uulneratꝰ sapientia ego. Quo sapientiȩ

Expanded text:
dor lucis aeternae eam illuminet: quae nunc dor lucis aeternae eam illuminet: quae nunc in isto saeculo juxta prospera atque pressuras crescat atque decrescat. Cum autem sol fuerit elevatunc etiam Ecclesia, quae in praesenti saeculo tenere suum ordinem non potest, ad ordinem debitum revertetur, et nequaquam mutabitur; sed fixo stabit gradu, et audiet cum Moyse: Tu autem hic sta mecum . LXX: Incoruscationis armorum tuorum. 653 Jacula Dei, id est, sagittae euntes atque pergentes, non ad hoc mittuntur ut interimant, sed ut illuminent. Ad harum sagittarum jaculorumque distinctionem, Christus electum jaculum dicitur per Isaiam vociferans: Posuit me ut jaculum electum, et in pharetra sua abscondit me, et dixit mihi: Magnum est tibi hoc, vocari te serAl. habet sagittas, quas mittat in universum orbem. Unde et sponsa electo jaculo vulnerata dicit: Vulnerata charitate ego : juxta quod et nos possumus dicere: vulneratus castitate ego, vulneratus sapientia ego. Quo sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
siam in bonã partẽ inuenire possimꝰ. Et cũ
uł raro uł nunquã fuerit inuenta. firmi¬
us abyssũ & fantasiam eiꝰ. in malã partẽ
interpretabimur. L.xax. Eleuatus est sol.
&e luna stetit in ordine suo. Si simplicem
interpretationẽ sequimur : hns p̃sentib uer.¬
bis ꝓfectus solis demonstrat᷑ & lunȩ. quo
uixta isaiam in futuro scło septuplũ sol
luceat. & luna solis fulgeat claritate.
Quia enim creatura liberabit᷑ a seruitute
corruptionis in libertatẽ głȩ filior dĩ. quȩ
nunc uanitati subiecta est. ꝓpt̃ eũ qui eã¬
subiecit in sp̃e libertatis. cũ inconsũmatio¬
ne mundi omĩs creatura fuerit liberata.
liberabit᷑ &e sol & luna. & in suostabunt
ordine. Quod si uoluerimꝰ solẽ iusticiȩ
xp̃m acciꝑe. in cuiꝰ pennis sanitas est. & lu¬
nam quȩ huiꝰ solis splendore illuminat᷑¬
ȩccłam. non difficile est dicere qđ lux uera
& lux hominũ. & splendor głȩ dĩ. & splen¬

Expanded text:
siam in bonam partem invenire possimus, et cum siam in bonam partem invenire possimus, et cum vel raro vel numquam fuerit inventa, firmius abyssum, et phantasiam ejus in malam partem interpretabimur. LXX: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo. Si simplicem interpretationem sequimur, ex praesentibus verbis profectus solis demonstratur et lunae: quod, juxta Isaiam, in futuro saeculo septuplum sol luceat, et luna solis fulgeat claritate . Quia enim creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei , quae nunc vanitati subjecta est, propter eum qui subjecit eam in spem libertatis, cum in consummatione mundi omnis creatura fuerit liberata, liberabitur et sol et luna, et in suo stabunt ordine. Quod si voluerimus, solem justitiae Christum accipere, in cujus pennis sanitas est, et lunam, quae hujus solis splendore illuminantEcclesiam: non difficile est dicere, quod lux vera, et lux hominum et splendor gloriae Dei, et splen
Abbreviated transcription (Latin):
corporis quã danihel lapidem abscisum
de monte sine manib. idest sine oꝑe nup¬
tiarum uocat. xp̃c abyssus inuocat pa-¬
trẽ alteram abyssũ in uoce cataractarũ
suarũ. ut det euangelizantib uerbum
uirtutẽ multã. Ues certe abyssus nouu
testamentũ in testimoniũ montis modici.
a quo uulneratus est princeps tyri: inuo
tio. Si quis aut̃ uoluerit hoc qđ dr̃ dedit
abyssus uocẽ suam altitudinẽ fantasiȩ in
malam partẽ acciꝑe. illo utitur argum̃to.
qđ post disꝑsas aquas itineris. quȩ utiq
in malam pͥartẽ acceptȩ sunt & hoc recte
in contrariũ sentiatur. Simul cerne. quod
ñ dixerit altitudinẽ suã. sed altitudinem
fantasiȩ suȩ. idest umbre & imaginis. Ui¬
dentur enĩ habere altitudinẽ & scientiam
scripturarũ. sed om̃is eors altitudo uerita¬
ti comparata fantasia est & frustra ex tol¬
lit uocem: quia aquȩ itineris iã disꝑsę
sunt. Quęramus inscripturis. si cubi fanta¬

Expanded text:
corporis, quam Daniel lapidem abscissum corporis, quam Daniel lapidem abscissum de monte sine manibus, id est, sine opere nuptiali, vocat , Christus abyssus invocat Patrem alteram abyssum, in voce cataractarum suarum , ut det evangelizantibus verbum virtute multa. Vel certe abyssus novum Testamentum, in testimonium montis modici, a quo vulneratus est princeps Tyri, invoctio. Si quis autem voluerit hoc quod dicitur: Dedit abyssus vocem suam, altitudinem phantasiae suae , in malam partem accipere, illo utetur argumento, quod post dispersas aquas itineris, quae utique in malam partem acceptae sunt, et hoc recte in contrarium sentiatur. Simulque cerne quod non dixerit altitudinem suam; sed, altitudinem phantasiae suae, id est, umbrae et imaginis. Videntur enim habere altitudinem et scientiam Scripturarum; sed omnis eorum altitudo, veritati comparata, phantasia est, et frustra extollit vocem, quia aquae itineris jam dispersae sunt. Quaeramus in Scripturis sicubi phanta
Abbreviated transcription (Latin):
deprecant᷑. ne mittant᷑ in abysso. Et iN
genesi. abyssiis suꝑ aquã tenebrȩ erant: nescio
an in bonã possit accipi. Indifferent̃ aut̃ ibi
ponitur. Rupti sunt fontes abyssi. & cata¬
ractȩ celi aꝑtȩ sunt. Et illud in centesimo
& grando. & sp̃s ꝓcellarũ. Nisi forte ex eõ qđ
int̾ dracones. & ignẽ. & grandinẽ. ponitur
in malã partẽ trahendũ sit. Qđ nescio utrũ
possit dicere. qui eadẽ uiderit cum cȩteris.
in laudẽ Anĩ concrepare. Si gͥ in bonam
partẽ acceperimꝰ abẏssũ. dicamꝰ. Disꝑsis
aquis itineris pessimi. uiderunt te sapien¬
tes tui. & altitudinẽ scientiȩ quã habe¬
bant. ex tuo aspectu mutuantes. quia ui¬
derunt te & parturierunt montes. &
quieqͥd de te prius opinati sunt. in uocis
suȩ laudib ꝓtulerunt. Et pulchre opina.¬
tionem fantasiȩ altitudinẽ uocat. iuxta
iesum filium si rac. qui ait. Abyssũ & sapi¬
entiã. quis inuestigabit: Unde & de mon.¬
te modico. idest assumptione humani

Expanded text:
deprecantur, ne mittantur in abyssos , et in Genesi: Abyssus super quam tenebrae erant , nescio an in bonam partem possit accipi. Indifferenter autem ibi ponitur: Rupti sunt fontes abyssi, et cataractae coeli apertae sunt . Et illud in centesimo et grando et spiritus procellarum, nisi forte ex eo quod inter dracones, et ignem et grandinem ponitur, in malam partem trahendum sit. Quod nescio utrum possit dicere, qui eam viderit cum caeteris in laudem Domini concrepare. Si igitur in bonam partem acceperimus abyssum, dicamus, dispersis aquis itineris pessimi  Al. pessimis, viderunt te sapientes tui, et altitudinem scientiae, quam habebant ex tuo aspectu mutuantes quia viderunt te et parturierunt montes, quidquid de te prius opinati sunt, in vocis suae laudibus protulerunt. Et pulchre opinationem phantasiae, altitudinem vocat, juxta Jesum filium Sirach, qui ait: Abyssum et sapientiam quis investigabit ? Unde et de monte modico , id est, assumptione humani
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ orbis qui erat desertus & sterilis.
& aquas pͣdicationis dominicȩ ñ habe¬
bat uersus est in paludes aquarum. & qͦt
doctores emisit. tot habuit & fontes. Nec
sufficit eis montib uidelicet atq flumi¬
nib irrigare orbis popłos. sed inuna qͣq
ꝓuincia eos qui esuriebant & patiebant᷑
famẽ sermonis dĩ in unũ popłm congre
ad inhabitandũ. & quã lȩtificat impetꝰ
fluminis. Uideruit te &e dolu¬
erunt montes. gurges aquarũ transiit.
Dedit abyssus uocẽ suã: altitudo manus

Expanded text:
autem orbis qui erat desertus et sterilis, autem orbis qui erat desertus et sterilis, et aquas praedicationis Dominicae non habebat, versus est in paludes 649 aquarum: et quot doctores emisit, tot habuit et fontes. Nec sufficit eis, fontibus videlicet atque fluminibus, irrigare orbis populos; sed in unaquaque provincia eos qui esuriebant et patiebantur famem sermonis Dei, in unum populum congregad inhabitandum, et quam laetificat impetus fluminis. Viderunt te, et doluerunt montes: gurges aquarum transiit: dedit abyssus vocem suam: al
Abbreviated transcription (Latin):
uusq ñ ambiges. Certe om̃s apłos. & ian
non quattuor flumina sed duodecim flu-¬
uios intelliges exire de paradiso scriptura¬
rum. Isti fiuuii ante quã t̾ra cõmoueretur
latebant : & cũ essent in t̾rȩ uenis. sitientib
pocula ñ prȩbebant. Post quã uͦ ad aduen¬
tũ xp̃i orbis &e omĩs t̾ra concussa est
subito ꝓruperunt & tunc cõpletũ est.
posuit flumina in desertũ. & exitꝰ aqua¬
rum insitim. t̾rã frugiferã insalsuginẽ.
a malicia in habitantiũ in ea. Posuit in¬
sine aqua in fontes aquarũ. & habitare
fecit ibi esurientes: & constituerunt ciuita¬
tẽ ad habitandum. Post quã enĩ dñs uenit
in mundũ. & completũ est illud qđ dix̃
in euangło. in iudicio ego in lstũ mundũ
ueni. ut qui ñ uidebant᷑ uiderent. & qui
uidebant ceci fierent: tunc t̾ra israhel
de qua fluuii ante manabant. & irriga¬
bant uniuersũ udee popłm aruit. &¬
fontes illius obturati sunt. Uniuersus

Expanded text:
viisque non ambiges. Cerne omnes apostolos, et jam viisque non ambiges. Cerne omnes apostolos, et jam non quatuor flumina, sed duodecim fluvios intelliges exire de paradiso Scripturarum. Isti fluvii antequam terra commoveretur, latebant, et cum essent in terrae venis, sitientibus pocula non praebebant. Postquam vero ad adventum Christi orbis et omnis terra concussa est, subito proruperunt, et tunc completum est: Posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim, terram fructiferam in salsuginem, a malitia habitantium in ea . Posuit desine aqua in fontes aquarum: et habitare fecit ibi esurientes, et constituerunt civitatem ad habitandum. Postquam enim Dominus venit in mundum, et completum estin Evangelio: In judicium ego in mundum istum veni ut qui non videbant, viderent, et qui videbant, caeci fierent : tunc terra Israel de qua fluvii ante manabant, et irrigabant universum Judaeae populum, aruit, et fontes illius obturati sunt. Universus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant. & rursum alia absorta sunt¬
& pessum ierunt. Quod scilicet om̃s t̾rarũ
uenȩ. quasi in humano corpore sanguinẽ.
ita in se habeant latentes aquas. quȩ t̃̾rȩ
concussione rumpant᷑. & manent flumi¬
na. Hoc si intelleximus. uideamus ani¬
mã humanã habere inse naturalit̃ aqͣs
& fluuios. & ꝑsocordiã nr̃ãm eos esse ab¬
sconditos. & non fluere. Cum aut̃ ad prȩ¬
dicationẽ sermonis dñi concussa fuerit.¬
& de priori statu mota. tunc erumpere
ere. Hoc ipsum reor & illud significare
in genesi quod fodiunt᷑ putei a seruis isaac. qͦs
ab abraham factos. philistum t̾ra obru¬
erant. Quamdiu uiuit abraham: putei
illius non claudunt᷑. Illo aut̃ mortuo: &
puteis obrutis si serui fodiant contradi.¬
cunt philistiim & uirgiũ est. Si uͦ ipse ue¬
niat isa ac : & fodiat p̾uteum &e inueniat
aquã. philistum ñ ualent contradicere.
Uide petrum & paulũ. & de puteis. xp̃i flu¬

Expanded text:
fuerant, et rursum alia absorpta sint, etfuerant, et rursum alia absorpta sint, et pessum ierint: quod scilicet omnes terrarum venae, quasi in humano corpore sanguinem, ita in se habeant latentes aquas, quae terrae concussione rumpantur, et manent in flumina. Hoc si intelleximus, videamus animam humanam habere in se naturaliter aquas et fluvios, et per socordiam nostram, eos esse absconditos, et non fluere. Cum autem ad praedicationem sermonis Dei concussa fuerit, et de priori statu mota, tunc erumpere ere. Hoc ipsum reor et illud significare in Genesi quod fodiuntur putei a servis Isaac, quos ab Abraham factos Philisthiim terra obruerant . Quamdiu vivit Abraham, putei illius non clauduntur: illo autem mortuo, et puteis obturatis, si servi fodiunt, contradicunt Philisthiim, et jurgium est. Si vero ipse veniat Isaac, et fodiat puteum, et inveniat aquam, Philisthiim non valent contradicere. Vide Petrum et Paulum, et de puteis Christi flu
Abbreviated transcription (Latin):
Sceptra aut̃ idest regna diaboli. quȩ ostendit
& dño. intellige diuersa peccata. auariciã.
lu xuriã. iracundiã. detractionẽ. furta. ꝑui¬
ria. Aduersum quȩ : sermo dĩ sedens in equis
& incurrib suis. intendit fulguris sui con¬
torta spicula. & interim ñ emittit. Ut qui
ad extentũ arcũ t̾ritꝰ fuerit: emissionem
ñ sentiat sagittarũ. Q hoc facit semꝑ. qđ
aquila int̾pretatꝰ est ꝓdiapsalmate. Semꝑ
equitat᷑. & huc illucq discurrit. parans¬
in nobis salutẽ. luuios scindes t̾rȩ.
Lxcx. fluuius scindet᷑ terra. Quia suscita¬
uit dñs arcum suũ. ut tribub iuram̃ta
redderet quȩ locutus est. consequent̃ dr̃.
ueniamus. Legimus & in his qui de mirabi-¬
lib confecer̃ uolumina: & qui olimpiadas
greciȩ ad nr̃am usq memoriã ꝑduxer̃t
exponentes quid in singulis annis noui
acciderit in mundo. qͦd int̾ cȩtera terrȩ
motu eruperunt flumina quȩ ante ñ

Expanded text:
Sceptra autem, id est, regna diaboli, quae ostendit Sceptra autem, id est, regna diaboli, quae ostendit et Domino, intellige diversa peccata, avaritiam, luxuriam, iracundiam, detractionem, furta, perjuria, adversum quae sermo Dei sedens in equis, et in curribus suis intendit fulgoris sui contorta spicula, et interim non emittit, ut qui ad extentum arcum territus fuerit, emissionem non sentiat sagittarum. Et hoc facit semper, quod Aquila interpretatus est, pro diapsalmate. Sempeequitat, et huc illucque discurrit in orbis salutem. Fluvios scindes terrae. LXX: Fluviis scindetur terra. Quia suscitavit Dominus arcum suum, ut tribubus juramenta redderet quae locutus est, consequenter dicitur, veniamus. Legimus in his qui de mirabilibus confecerunt volumina, et qui Olympiadas Graeciae ad nostram usque memoriam perduxerunt, exponentes quid in singulis annis novi 648 acciderit in mundo, quod inter caetera terrae motu eruperint flumina, quae ante non
Abbreviated transcription (Latin):
aereis. in ipso ꝓpħa si dñs uitȩ spaciũ dede¬
rit. conabimur explanare. Uidit &e ioħes
equos candidos & sessores eoꝵ: e quib corpo¬
ra in gła resurgentium puto esse equos can¬
didos. sessores aut̃: scõrs animas. Siquis uͦ
peccator est & mei similis: sedebit in equo
nigro. & dicetur de eo. Dormitauerunt om̃s.
qui ascenderunt equos. De talib equis scri-¬
ptũ est. Fallax equus ad salutẽ. Caro enim
concupiscit aduersus sp̃m: & sapientia eius
inimica est deo. Hoc dictũ sit: de his corpo¬
ra diligunt. & in nigris sedent equis. Nos
autẽ animas nr̃as in equos & incurrus dñi
p̃paremus. qui ascendit in paulo. ascendit
in petro. & in huiuscemodi currib eqͥtans.
totũ lustrauit orbem. Intendit quoq arcũ
siue sagitas suas suꝑ sceptra idest regna.
aduersũ quȩ ieremias missus est. & eradica¬
uit. destruxit. & ꝑdidit: fecitq ut non re¬
gnaret peccatũ immortali nr̃o corpore.

Expanded text:
aereis, in ipso propheta, si Dominus vitae spatium dedeaereis, in ipso propheta, si Dominus vitae spatium dederit, conabimur explanare . Vidit et Joannes equos candidos, et sessores eorum : e quibus corpora in gloria resurgentium puto esse equos candidos; sessores autem sanctorum animas. Si quis vero peccator est, et mei similis, sedebit in equo nigro, et dicetur de eo: Dormitaverunt omnes, qui ascenderunt equos . De talibus equis scriptum est: Fallax equus ad salutem : caro enim concupiscit adversus spiritum, et sapientia ejus inimica est Deo. Hoc dictum sit de his qui corpora diligunt, et in nigris sedent equis. Nos autem animas nostras in equos, et in currus Domini praeparemus, qui ascendit in Paulo, ascendit in Petro, et in hujuscemodi curribus equitans, totum lustravit orbem. Intendens quoque arcum sive sagittas suas, sceptra, id est, regna adversum quae Jeremias missus est, eradicavit, destruxit et perdidit : fecitque ut non regnaret peccatum in mortali nostro corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
factus sũ apud te. Non quo absolute um̃¬
tũ sit: sed quo apud dm̃ iumentũ sit. ł qͥs
illis contrarii sunt qͦs habet pharao.
Et de quib dr̃. Equum & ascensorem: de¬
iecit in mare. Hiiuscemodi equitatio: ñ
salus est. sed ꝑditio. Quęramꝰ &e alios eqͦs:
quib ascendit dñs. In quarto regnors libro
legimꝰ: surrexisse mane ministrũ helisei.
& egressum uidisse exercitũ ambientem
ciuitatis muros: & equos & currus. Q
post quã ad preces ꝓpħȩ aꝑti sunt oculi
eiꝰ. aspexit inquit ce ecce mons plenꝰ eqͥs.
&e quadrigȩ igneȩ incircũitu helisei.¬
Diligenter attende. quod equi uideant᷑ & cur¬
rus. Et tamen in tantis milib equoꝵ & cur
rector. de quo psalmista canit. Qui sedes suꝑ
cherubun ostendere. Talib equis taliq cur¬
ru. & helias raptus adçelum est. Si quis aut̃
de Zacharia uult discere. qui sint equi rufi.
egredientes de mirtetis. & de montib iN

Expanded text:
factus sum apud te . Non quod absolute jumefactus sum apud te . Non quod absolute jumentum sit; sed quod apud Deum jumentum sit. His equis illi contrarii sunt quos habet Pharao, et de quibus dicitur: Equum et ascensorem projecit in mare : hujuscemodi equitatio non salus est, sed perditio. Quaeramus et alios equos, quibus ascendit Dominus: In quarto Regnorum libro legimus, surrexisse mane ministrum Elisaei, et egressum vidisse exercitum ambientem civitatis muros, et equos et currus . Et postquam ad preces prophetae aperti sunt oculi ejus: Aspexit, inquit, et ecce mons plenus equis, et quadrigae igneae in circuitu ElisDiligenter attende quod equi videantur et currus, et tamen in tantis millibus equorum etrector de quo Psalmista canit: Qui sedes super Cherubim ostendere . Talibus equis talique curru et Elias raptus ad coelum est . Si quis autem de Zacharia vult discere qui sint equi rufi, egredientes de myrtetis, et de montibus in
Abbreviated transcription (Latin):
circumferunt᷑ omĩ uento doctrinȩ. & semꝑ
malicia fluctuante & falsis gurgitib
obruuntur. anim aduerte mare suꝑ quod
impetus dnĩ fit ut sentiat eiꝰ aduentum.
&̾ sciat quib t̾minis &e obice concludat᷑.¬
& audiat. In te conterent᷑ fluctus tui.
Qđ si bona sunt flumina. & bonũ mare. la¬
uatur in illis iħc. & eccłam suã suꝑ huius¬
cemodi mare collocat. Post hȩc sequit᷑. Quia
ascendes suꝑ equos tuos. & equitatio tua sa¬
lus. Quero equos suꝑ quos ascendat dñs. &
puto non esse alios nisi scors animas. suꝑ
quas ascendat dñs sermo diuinꝰ. ut c ipsas
saluet. & alias ꝑeas. Ponamus equoꝵs exẽ¬
pla. Sponsus loquitur in cantico canticoꝵ.
Equitatui meo in currib pharaonis assimi¬
uocat. quadrigis cõparet pharaonis : sed
quo omĩs anima quamuis scã sit atq ꝑfe.¬
cta ad dm̃ cõparata. quasi currus phara¬
onis sit & iumentum. Unde &e moyses
irrationabilis. Q dauid. Ut umentum

Expanded text:
circumferuntur omni vento doctrinae, et semper circumferuntur omni vento doctrinae, et semper malitia fluctuant, 646 et salsis gurgitibus obruuntur, animadverte mare super quod impetus Domini fit, et sentiat ejus adventum, et sciat quibus terminis et obice concludatur, et audiat: In te conterentur fluctus tui. Quod si bona sunt flumina et bonum mare, lavatur in illis Jesus, et Ecclesiam suam super hujuscemodi mare collocat. Post haec sequitur: Qui ascendens super equos tuos, et equitatio tua salus. Quaero equos super quos ascendat Dominus, et puto non esse alios nisi sanctorum animas, super quas ascendit sermo divinus, ut et ipsas salvet, et alios per eas. Ponamus equorum exempla. Sponsus loquitur in Cantico canticorum: Equitatui meo in curribus Pharaonis assimivocat, quadrigis comparet Pharaonis; sed quod omnis anima quamvis sancta sit atque perfecta, ad Deum comparata, quasi currus Pharaonis sit, et jumentum. Unde et Moyses irrationalis . Et David: Ut jumentum
Abbreviated transcription (Latin):
riũ: multa testimonia sunt. De quib illud
est inpsalmis. Hoc mare magnũ & spacio¬
sũ. ibi naues ꝑtransibunt. Animal parua
cum magnis. Draco iste quẽ formasti ad
illudendum ei. Et de euangłio. quando
patur malũ est. uixta illud in zachria.
Increpet dñs in te diabole. & ad timothe¬
um. Argue. consolare. increpa. Propheta
itaq sciscitante. nunquid in fluminib
iratus es dñe. aut in fluminib furor tuuᷤ.
uel inmari indignatio tua: nos dicamꝰ
Aegyptia flumina sunt. & mare rubrum
ea. & toto impetu fertur in gurgites
eleuantes se contra scientiam dĩ. Unde ma¬
re uidit &e fugit prȩsentiam dĩ ferre non
sustinens. & iordanis reuersus est retrorsũ
cedens głȩ popłi transeuntis. qui & ab elia
scinditur. & ab eliseo. Ut aut̃ manifestius
loquar. hereticoꝵ eloquentiã quȩ contra
ueritatẽ & ęccłam fluit. intellige flumi¬
na. quib irascitur dñs. Animas uͦ eoꝵ qui

Expanded text:
rio, multa testimonia sunt, de quibus illud rio, multa testimonia sunt, de quibus illud et in Psalmis est: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi naves pertransibunt, animalia parva cum magnis. Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Et de Evangelio quando Spatur, malum est, juxta illud Zachariae: Increpet Dominus in te, diabole . Et ad Timotheum: Argue, consolare, et increpa . Propheta itaque sciscitante: Numquid in fluminibus iratus es, Domine, aut in fluminibus furor tuus, vel in mari impetus tuus? nos dicamus si Aegypti flumina sunt, et mare rubrum it ea, et toto impetu fertur in gurgites, elevantes se contra scientiam Dei. Unde mare vidit et fugit , praesentiam Dei ferre non sustinens. Et Jordanis reversus est retrorsum, cedens gloriae populi transeuntis, qui et ab Elia scinditur et ab Elisaeo. Ut autem manifestius loquar, haereticorum eloquentiam quae contra veritatem et Ecclesiam fluit, intellige flumina, quibus irascitur Dominus. Animas vero eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ pharao loquitur in ez echi hel.
Mea sunt flumina. & ego feci illa. in qͥb
draco habitat. & multa his similia. Quod
aut̃ mare in bonã partẽ accipiat᷑: uicesimꝰ
suꝑ maria fundauit eum. & suꝑ flumina
prȩparauit eum. Idest orbẽ. Quod autem
a dño fundatur suꝑflumina. & p̃paratur
suꝑ mare: utiq in bonã partẽ accipitur.
Necnon & illud qđ de uinea dr̃ quȩ trans.¬
lata est de egypto. extendisti ꝓpagines
eiꝰ usq ad mare. & usq ad flumina flagel
Et dicemus uerba diuina quȩ manifestiora
sunt &e quasi potum sitientib prębent.
hȩc dici flumina. Ea aut̃ quȩ plena st̃
sacramentis. & in ꝑfundo posita. de qͥb
dicit apłs. o ꝑfundum sapientiȩ & scientiȩ
dĩ. & ꝓpħa consonat. de ꝓfundis clama¬
ui ad te dñe. mare inscripturis appella-¬
ri. Hoc de eo. qđ possit & mare in meliori
parte sentiri. Qđ aut̃ accipit᷑ & in contra¬

Expanded text:
illud quod Pharao loquitur in Ezechiele: illud quod Pharao loquitur in Ezechiele: Mea sunt flumina, et ego feci illa , in quibus draco habitat, et multa his similia. Quod autem mare in bonam partem accipiatur, psalmus super mare fundavit eum, et super flumina praeparavit illum, id est, orbem. Quod autem a Domino fundatur super flumina, et praeparatur super mare, utique in bonam partem accipitur. Necnon et illud quod de vinea dicitur quae translata est de Aegypto: Extendisti propagines ejus usque ad mare, et usque ad flumina flagellEt dicimus verba divina quae manifestiora sunt, et quasi potum sitientibus praebent, haec dici flumina: ea autem quae plena sunt sacramentis, et in profundo posita de quibus dicit Apostolus: O profundum sapientiae et scientiae Dei ! et Propheta consonat: De profundis clamavi ad te, Domine , mare in Scripturis appellari. Hoc de eo quod possit et mare in meliori parte sentiri. Quod autem accipiatur et in contra
Abbreviated transcription (Latin):
Iin fluminib iratꝰ es dñẽ. aut influminib
Ifuror tuus. uel in mari impetus tuus: Quia
s alus. Intendens ex tendens arcũ tuũ super
sceptra: dic̃ dñs. Diapsalma. Ubi. lxx. dia
psalma. & aquila semꝑ: cęteri ut supra si.¬
milit̃ transtulerunt. Et quia ad tropologi¬
cam int̾pretationẽ festinat oratio: breuit᷑
sca̾m litcerã sensũ capituli comp̃hendens.
ꝑgam ad reliqua: Sicut iordanẽ & mare
siccasti rubrũ ꝓ nobis dimicans. ñ enĩ flu¬
minib &e mari iratus es. ut quicquã iN¬
sensibilia offensionis contrahere potuerint.
ita nunc quadrigas conscens tuas. arcũq
corripiens. salutẽ dabis popło tuo. & iura¬
menta quȩ uirasti patrib nr̃is & tribubus.
Sunt enĩ &e bona flumina. sunt &e mala.
Est mare pessimũ. &e est optimũ. Bouorum
fluminum. illud exemplum est. Fluminis
unpetus lȩtificat ciuitatẽ dĩ. Et qͦd qui de
aqua dnĩ biberit. fluant de uentre eiꝰ flu¬
mina aquȩ salientis inuitã ȩt̃nã. M alors.

Expanded text:
in fluminibus iratus es, Domine: aut in fluminibus furor tuus, vel in mari impetus tuus? Qui salus: intendens, extendens arcum tuum super sceptra, dicit Dominus. Diapsalma. Ubi Septuaginta diapsalma, et Aquila semper, caeteri ut supra similiter transtulerunt. Et quia ad tropologicam interpretationem festinat oratio, breviter secundum litteram sensum capituli comprehendens, pergam ad reliqua. Sicut Jordanem, et mare siccasti Rubrum, pro nobis dimicans; non enim fluminibus et mari iratus es, aut quidquam insensibilia offensionis contrahere potuerunt: ita nunc quadrigas conscendens tuas, arcumque corripiens, salutem dabis populo tuo, et juramenta quae jurasti patribus nostris et tribubus, Sunt enim et bona flumina, sunt et mala. Est mare pessimum, et est mare optimum. Bonorum fluminum illud exemplum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et quod qui de aqua Domini biberit, fluent de ventre ejus flumina aquae salientis in vitam aeternam . Malorum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs faciemus. & nolentis in eum credere
qui a moyse prȩdicatus est. Campi quoq.
non facient fructũ. Considera qđ ierłm quȩ
quondam sita erat inmontib & montesꝰ
incircũitu eiꝰ. & fundamenta eiꝰ in mon-¬
tib sc̃is. nunc humilis appelletur atq
campestris quȩ ñ solũ homines idest ratio¬
nabilia ñ alit animalia. sed nec pecora qͥdẽ
& boues. de quib salomon loquit᷑ in ꝓuer¬
bis. Ad inbe curã his quȩ incamposunt
regionib. & attonde herbam. Congrega
foenum ut habeas oues aduescendũ. Boues
quoq ñ erunt in prȩsepib: quia ubi plena
sunt presepia. manifesta est fortitudo bo¬
uis. Bos oꝑarius est. bos dñi iugum susten¬
tans. bos incuius uestigio qui sẽuerit. beatꝰ
est. Omĩa hȩc auferent᷑ a popło. qui iniqua
agit increatorẽ suum. Qđ si uolueris dies
tribulationis. diẽ consummationis accipe:
adeos referes omĩa qui dicunt se esse de

Expanded text:
Dominus, faciemus ; et nolentes in eum credere, Dominus, faciemus ; et nolentes in eum credere, qui a Moyse praedicatus est. Campi quoque non facient fructum. Considera quod Jerusalem, quae quondam sita erat in montibus, et montes in circuitu ejus , et fundamenta ejus in montibus sanctis , nunc humilis appelletur atque campestris, quae non solum homines, id est, rationabilia non alit animalia; sed nec pecora quidem et boves, de quibus et Salomon loquitur in Proverbiis: Adhibe curam his quae in campo sunt regionibus, et attonde herbam, et congrega fenum ut habeas oves ad vescendum. Boves quoque non erunt in praesepibus: quia ubi plena sunt praesepia, manifesta est fortitudo bovis . Bos operarius est: bos Domini sustentans jugum: bos in cujus vestigium qui severit, beatus est. Omnia haec auferentur a populo, quia inique egit in Deum Creatorem suum. Quod si volueris diem tribulationis diem consummationis accipere, ad eos referes omnia qui dicunt se esse de
Abbreviated transcription (Latin):
mus sp̃m sc̃m. Ad has fructuosas arbores &
uberrimã uineam. ueniunt in fructuosa
ligna in iudicum libro. & rogant ut regnent
suꝑse. Sed nunquã suꝑ ligna siluarũ quẽ de¬
bent᷑ incendio regnat oliua ficus & uinea.
sed magis imꝑat eis ramnus plena sentib.
&e ericio similis qui habitat in babylone. &
semꝑuersat᷑ infoueis. Quȩ arbuscula ñ solũ
attigerit. Deniq egressus est ignis. & consũ.¬
psit ligna siluarum. Ut aut̃ scias scđm suꝑi¬
orẽ intelligentiã. in quã de synagoga dictũ
accipimꝰ. ficus non faciet fructum &e ñ er̃t
germina inuineis: ñ de fructib dici sed de
opib bonis. in oliua manifeste enigma
aꝑit᷑. & dicit᷑. Mentiet᷑ autẽ opus oliuȩ
Fructus enĩ quos afferre debuerant. in oꝑib
demonstrant᷑. Mentiet᷑ aut̃ opus oliuȩ.
aliud ꝓmittentis. & aliud facientis. Dicen.¬
tis ad moysen. omĩa quęcunq dixerit

Expanded text:
mus Spiritum sanctum. Ad has fructuosas arbores, et mus Spiritum sanctum. Ad has fructuosas arbores, et uberrimam vineam, veniunt infructuosa ligna in Judicum libro , et rogant ut regnent super se. Sed numquam super ligna silvarum, quae debentur incendio, regnat oliva, ficus, et vinea: sed magis imperat eis rhamnus plena sentibus, et hericio similis, qui habitat in Babylone, et semper versatur in foveis. Quae arbuscula non solummburens quidquid 667 attigerit. Denique egressus est ignis, et consumpsit ligna silvarum. Ut autem scias secundum superiorem intelligentiam, in qua de synagoga dictum accepimus: Ficus non faciet fructum, et non erunt genimina in vineis, non de fructibus dici, sed de operibus bonis. In oliva manifeste aenigma aperitur, et dicitur: Mentietur opus olivae. Fructus enim quos afferre debuerant, in operibus demonstrantur: mentietur autem opus olivae, aliud promittentis, et aliud facientis, dicentes ad Moysen: Omnia quaecumque dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
familiȩ filiũ ausa est int̾ficere. ñ uuas faci¬
ens sed spinas. & non udiciũ sed clamorem.
crucifige. crucifige eũ. & ñ habemꝰ regem
nisi cȩsarẽ: ꝓpt̾ea ex t̃minauit eã aper de
silua. & singularis ferus de pastus eã. Oliuã
quoq popłm synagoge liquido comꝓbabit.
qui in apło fractos osuiȩ ramos legerit. &¬
nos de oleastro insertos ut in ramis intel.¬
ligamus multitudinẽ iudaicã fuisse succi¬
sam. in radicib apłoꝵ electionẽ esse serua.¬
tam. In quib nos inserti manebimus si fece.¬
rimus fructũ. & dicet᷑ de nobis. Filii tui
sicut nouella oliuarũ. incircũitu mensę
tuȩ. Multi putant ficũ &e uineã & oliuã
inmssterio accipi trinitatis. qͦd ficus ꝓpt̃
pomorũ dulcedinẽ sp̃s sc̃s intelligat᷑. uine¬
cuncta illuminent᷑. & de quo egredit᷑ lux.
& ad quẽ possimꝰ dicere. Oliua in lumine
tuo uidebimus lumen. Idest. infilio uidebi¬

Expanded text:
familiae filium ausa est interficere, non uvas facifamiliae filium ausa est interficere, non uvas faciens, sed spinas, et non judicium, sed clamorem: Crucifige, crucifige eum! Et: Non habemus regem, nisi Caesarem . Propterea exterminavit illam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . Olivam quoque populum synagogae liquido comprobabit, qui in Apostolo fractos olivae ramos legerit , et nos de oleastro insertos, ut in ramis intelligamus, multitudinem Judaicam fuisse succisam, in radicibus apostolorum electionem esse servatam, in quibus nos inserti manebimus, si fecerimus fructum, et dicetur de nobis: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae . Multi putant ficum, et vineam et olivam in mysterio accipi Trinitatis, quod ficus propter pomorum dulcedinem Spiritus sanctus intelligatur. Vinecuncta illuminentur, et de quo egrediatur lux, et ad quem possumus dicere: O oliva, in lumine tuo videbimus lumen , id est, in Filio videbi
Abbreviated transcription (Latin):
nis meȩ. Fos aut̃ qui ñ fecerunt fructũ &
ꝑmanserunt in duricia sua esse subuersos.
Hoc ipsum significat & ioħis uex in euangłio.
Ecce securis ad radices arboris posita est. Omĩs
arbor. quȩ ñ facit fructũ. excidetur & ini
ignẽ mittetur. Di ximꝰ de ficu. monstrantes
eam eẽ popłm uideors. dicamꝰ & de uinea.
Qd quidẽ facile intelliget qui isaiã legerit.
U inea facta est dilecto in cornu in locõ uberi.
Et postea. Expectaui ut faceret fructũ. fecit
aut̃ spinas. & non uidiciũ sed clamorẽ. Et
ieremias. Ego aut̃ plantaui te uineã fructi
ferã. Quomodo uersa es in amaritudinem
uitis alienȩ: & manifestius in psalmis.
Uineã de ȩgypto transtulisti. eiecisti gentes
& plantasti eam. Hȩc gͥ uinea ad quã pater¬
familias sepe miserat seruos ut acciperet de
ea uinũ qđ letificat cor hominis quia uersa
est in amaritudinẽ. & nouissime etiã patris¬

Expanded text:
nis meae. Eos autem qui non fecerunt fructus, et nis meae. Eos autem qui non fecerunt fructus, et permanserunt in duritia sua, esse subversos. Hoc ipsum significat et Joannis vox in Evangelio: Ecce securis ad radices arborum Al. arborisAl. facit fructum bonum excidetur et in ignem mittetur . Diximus de ficu, monstrantes, 666 eam esse populum Judaeorum: dicamus et de vinea, quod quidem facile intelliget qui Isaiam legerit: Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi . Et postea: Et exspectavi ut faceret fructum: fecit autem spinas, et non judicium, sed clamorem. Et in Jeremia: Ego autem plantavi te vineam fructeram: quomodo versa es in amaritudinem vitis alienae ? Et manifestius in Psalmis: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam . Haec igitur vinea ad quam paterfamilias saepe miserat servos , ut acciperet de ea vinum, quod laetificat cor hominis, quia versa est in amaritudinem, et novissime etiam patris
Abbreviated transcription (Latin):
one. & dicit. Da eis spacium poenitentiȩ.
& noli eos subuertere. Et siquidẽ fecerint
fructum. sin autẽ tunc subuertes eos. Si fe¬
cerint inquit fructum. non dix̃ quid susti.¬
nerent. Neq di x̃ si fecerint fructũ ꝑmane.¬
bunt ut erant. sed si fecerint fructũ suspensa
sententia est. ut subaudiat᷑ transferes eos in
ȩccłam gentium. & in alterã uineã transplan¬
tabis. Uenit dñs tercio. & ñ inuenit in eis
fructum. Dedit pͥmũ legẽ ꝑ moysen. scđo
locutus est ꝑ ꝓpħas. tercio ipse descendit. &
annis. quia ñ fecerunt fructũ. quarto sub¬
uersi sunt. Qđ tam̃ nr̃ȩ intelligentię dere¬
linquitur. In parabola enĩ ñ scribit᷑ quid
postea fecerit pat̾ familias. sed quid tantũ
agricola deprecatus sit. Ex quo anĩaduer.¬
timus. eos qui de hac ficu fecerint fructus
ad popłm gentiũ eẽ translatos. ad quẽ ascen.¬
dit & ꝓpłia dicens. Requiescã indie tribu¬
lationis. ut ascendã ad popłm peregrinatio.¬

Expanded text:
ne, da ei spatium poenitentiae, et noli eos subvertere, et siquidem fecerint fructum: sin autem, tunc subvertes eos. Si fecerint, inquit, fructum, non dixit quid sustinerint; neque dixit, si fecerint fructum, permanebunt ut erant; sed si fecerint fructum, suspensa sententia est, ut subaudiatur, transferes eos in Ecclesiam gentium, et in alteram vineam transplantabis. Venit Dominus tertio, et non invenit in eis fructum. Dedit primum Legem per Moysen: secundo locutus est per prophetas: tertio ipse descendit. Et aginta quatuor annis, quia non fecerunt fructum, quarto subversi sunt. Quod tamen nostrae intelligentiae derelinquitur. In parabola enim non scribitur, quid postea fecerit paterfamilias; sed quid tantum agricola deprecatus sit. Ex quo animadvertimus, eos qui de hac ficu fecerint fructus, ad populum gentium esse translatos, ad quem ascendit et propheta, dicens: Requiescam in die tribulationis, ut ascendam ad populum peregrinatio
Abbreviated transcription (Latin):
ornatur ut qđ latebat appareat. & suam
recipiat claritatem. Et hoc fit in sempit̾nũ.
qđ hebraice dr̃. sela. Simulq considera. qđ
ipsi .lx.x. rerum necessitate compulsi qui
semꝑ sela interpretabant᷑ diapsalma. nunc
transtulerunt. infinem. Maledi xisti
Isceptris eius. capiti bellatoꝵ euis. uenientib
ut turbo ad disꝑgendum me. Exultatio eoꝵ.
sicut eiꝰ qui deuorat pauꝑem in abscondito.

Expanded text:
ornatur, ut quod latebat, appareat et suam ornatur, ut quod latebat, appareat et suam recipiat claritatem, et hoc fit in sempiternum, quod Hebraice dicitur SELA. Simulque considera quod ipsi LXX, rerum necessitate compulsi, qui semper sela interpretabantur diapsalma, nunc transtulerunt, in finem. Maledixisti sceptris ejus, copiti bellatorum ejus, venientibus ut turbo ad dispergendum me. Exsultatio eorum si
Abbreviated transcription (Latin):
habebat hospitiũ. lccirco aut̃ ꝑcutit᷑ caput
in domo impii: ut illo ꝑcusso atq eiecto.
fiat domus dĩ: & habitet ibi iusticia. &
in ambulet. Ꝙ hoc dignum est sentire
de eo qui ingressus est᷑ in salutẽ popłi sui
cum xp̃o suo. ut ꝑcusso huius modi capite.
cetur aduentum. ut conteratur in se im¬
pu caput. Lxx. Suscitasti uincula usq
adcollum. In finẽ. Suscitauit dñs uincula
caritatis. ut priore onere deposito. & gra¬
uissimo iugo quo premebamur abiecto.
leue xp̃i susciꝑemus uigũ. & in curru illiꝰ
positi. aurigam optimum portaremꝰ. Quod.
quidem & theodotio in bonam partẽ acci¬
piens. ait. Ornasti fundamentũ usq ad col¬
lum. Quinta editio. Denudasti siue euacua¬
sti fundamentũ usq ad collum. Sela. Id ÷
semꝑ. Quia enĩ fundamentũ. xp̃i qđ erat
in anima singulors allophili terra ob¬
ruerant. egeritur congesta humus. &
nudatur optimum fundamentũ. &

Expanded text:
habebat hospitium. Idcirco autem percutitur caput habebat hospitium. Idcirco autem percutitur caput in domo impii, ut, illo percusso atque ejecto, fiat domus Dei, et habitet ibi justitia, et inambulet in ea. Et hoc dignum est sentire de Deo, qui egressus est in salutem populi sui cum Christo suo, ut, percusso hujuscemodi capite, cetur adventum, ut conteratur in se impii caput. LXX: Suscitasti vincula usque ad collum in finem. Suscitavit Dominus vincula charitatis, ut priori onere deposito, et gravissimo jugo quo premebamur abjecto, leve Christi susciperemus jugum; et in curru illius positi, aurigam optimum portaremus. Quod quidem et Theodotio in bonam partem accipiens ait: Ornasti fundamentum usque ad collum. Quinta editio: Denudasti, sive, evacuasti fundamentum usque ad collum, sela, id est, semper. Quia enim fundamentum Christi, quod erat in anima singulorum, allophyli terra obruerant, egeritur congesta humus, et nudatur optimum fundamentum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Cui sensui potest illud aptari. qđ egressus
sit pat̾ cũ filio de templo. & de cerimonuis
iudeors dicens. Relinquetur uob̃ domus
suum. L.xx. Misisti in capita impiorum
mortem. Non potest hoc de hac dici morte
cõmuni qua om̃s morimur. & mortuus
mors missa est in iniquos. ut qui prius ui¬
uebant in iniquitate mortui peccato. uiue¬
rent iusticiȩ. Quod quidẽ & anna in oratio¬
ne sua significat. Dñs occidit & uuificat.
Occidit enim peccato mittens incapita impi¬
orũ mortẽ: uiuificat iusticiȩ. Dicamus ali¬
quid audacius. Xp̃c ad hoc uenit inmundũ:
ut incapita iniquorũ mitteret mortem.
Ꝙ sicut ipse peccato mortuus est semel.
sic de illi morerentur iniquitati. & qui fa¬
eti fuerant participes mortis. huius quoq
uitȩ participes fierent. Iu xta hebraicũ aut̃
ubi scriptũ est. ꝑcussisti caput de domo im.¬
pri. caput ut dixi principẽ mundi huius
accipiamꝰ. & domum ipsius mundũ. om¬
nẽq animã peccatoris in quadiabolus

Expanded text:
Cui sensui potest illud adaptari, quod egressus sit Pater cum Filio de templo et de caeremoniis Judaeorum, dicens: Relinquetur vobis domus suum. LXX: Misisti in caput impiorum mortem. Non putemus de hac dici morte communi qua omnes morimur, et mortuus mors missa est in iniquos ; ut qui prius vivebant iniquitati, mortui peccato, viverent justitiae . Quod quidem et Anna in oratione sua significat: Dominus occidit et vivificat. Occidit enim peccatores, mittens in capita impiorum mortem, ut vivificet justitiae. Dicam aliquid audacius: Christus ad hoc venit in mundum, ut in capita iniquorum mitteret mortem. Et sicut ipse peccato mortuus est semel : sic et illi morerentur iniquitati; et qui facti fuerant participes mortis hujus, vitae quoque participes fierent. Juxta Hebraicum autem ubi scriptum est: Percussisti caput de domo impii, caput, ut dixi, principem hujus mundi accipiamus: 657 et domum ipsius, mundum, omnemque animam peccatoris, in qua diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
accipien.¬
dum. ut udeamꝰ inagnitudinẽ tunoris dĩ
penetrantis uniuersitatẽ animȩ. & totuĩ ani¬
mȩ cõmouentis. nec quicquã facere qđ dis¬
pliceret dõ. Et quia allegorice uxta mem¬
bra corporis. animȩ quoq membra scriptu.¬
ra cõmemorat. uentrẽ pauentẽ. eã uirtutẽ
accipiamus animȩ quȩ sp̃uales cibos recipit.
&e labia quib secũ mens loquitur. & ossa
robusta & solidamenta quib tota animȩ
compago solidatur. Hȩc ame breuit̃ dicta
sint. Si quis aut̃ his acutiora & ueriora re-¬
ppererit. illiꝰ magis ex planationi prebete
consensum. L.xx. Requiescam in die tribu¬
lationis. ut ascendam ad popłm ꝑegrinati.¬
onis meȩ. Quia omĩ custodia seruaui cor

Expanded text:
accipiendum, ut videamus magnitudinem timoris Dei penetrantis universitatem animae, et totum hominem commoventis, ne quidquam faceret quod displiceret Deo. Et quia allegorice juxta membra corporis, animae quoque membra Scriptura commemorat, ventrem paventem, eam virtutem accipiamus animae, quae spirituales cibos recipiat, et labia, quibus secum mens loquitur, et ossa robusta et solida dogmata, quibus tota animae compago solidatur. Haec a me breviter dicta sunt. Si quis autem his sagaciora et veriora repererit, illius magis explanationi praebete consensum. LXX: Requiescam in die tribulationis meae: ut ascendam ad populum peregrinationis meae. Quia omni custodia servavi co
Abbreviated transcription (Latin):
nis dĩ. & dĩ patris p̾sentiã. quomͦ humanȩ
animȩ cõmoueant᷑. & omẽ qđ t̾renũ est dis¬
soluat᷑. & cogitationes pristinȩ redigantur
adnichilũ. Tunc destruent᷑ demones. tuNic
scłi altitudines adnichilũ deducent᷑. & om̃is
hereticoꝵ scientia quȩ primũ tumebat ad
dĩ sermonis aduentũ humiliabit᷑. conteret᷑¬

Expanded text:
nis Dei, et Dei Patris praesentiam, quomodo humanae nis Dei, et Dei Patris praesentiam, quomodo humanae animae commoveantur, et omne quod terrenum est, dissolvatur, et cogitationes pristinae redigantur ad nihilum. Tunc destruuntur daemones, tunc saeculi altitudines ad nihilum deducuntur, et omnis haereticorum scientia, quae primum tumebat, ad Dei sermonis adventum humilia
Abbreviated transcription (Latin):
gentes quas cogitationes & multiplices in
diuersa sententias possumꝰ intelligere.
Quȩ ilico dissoluunt᷑ ac tabescunt. Siquid
etiã aduersũ scientiã dĩ se exaltauerit
in t̾ra. & sensũ occupauerat audientis.
hoc prȩcedenti sermone & aduentu xpisti¬
dĩ confringitur atq conteritur. Montibus
aut̃ confrac̾tis & contritis ad aspectũ dĩ. colles
liquido consumentur. & redigent᷑ ad nichilũ.
Non enĩ sunt montes dĩ. sed montes scłi. Sempi¬
ternũ enĩ it̃ dĩ ea respiciens ad quȩ suus sermo
p̃cedit. & fortius collib scłi. consumit &
destruit eos. Possunt aut̃ montes & demones
intelligi: qui uersant᷑ in hereticis. &e eleuant
se contra scientiã dĩ. Colles quoq aliȩ demo¬
nũ fortitudines. quȩ faciunt homines cor¬
pors pulchritudinẽ. dignitatẽ. diuitias.
nobilitatẽ generis. cȩteraq mundi boNa
admirari. licet uidere post aduentũ sermo.¬

Expanded text:
gentes, quas cogitationes et multiplices in gentes, quas cogitationes et multiplices in diversa sententias possumus intelligere, quae illico dissolvuntur ac tabescunt. Si quid etiam adversum scientiam Dei se exaltaverat in terra, et sensum occupaverat audientis, hoc praecedente sermone, et adventu Dei, confringetur atque conteretur. Montibus autem confractis contritisque ad aspectum Dei, colles liquido consumentur, et redigentur ad nihilum. Non enim sunt montes Dei, sed montes saeculi. Sempiternum enim iter Dei respiciens ad ea quae suus sermo praecedit, et fortius collibus saeculi, consumet et destruet eos. Possunt autem montes et 643 daemones intelligi, qui versantur in haereticis, et elevant se contra scientiam Dei: colles quoque aliae daemonum fortitudines, quae faciunt homines corporum pulchritudinem, dignitates, divitias, nobilitatem generis, caeteraque mundi bona admirari. Licet videre post adventum sermo