comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad diuitias eiꝰ pios oculos intende.
Respicis enĩ arcã in anẽ. conscientiã dõ
plenã ñ respicis Non habet extrinsecus
facultatẽ. sed habet intrinsecꝰ caritatẽ
De caritate quanta erogat. & ñ finitur.
& enĩ si habet foris facultatẽ clat ipsa
caritas sed ex eo qđ habet. Si autẽ ñ
si nec consilio nec auxilio adiuuare po¬
lato & forte magis ipse exaudit᷑. quã
qui porrigit panẽ. Habet semꝑ unde
det: cui plenũ pectꝰ. c̃ caritatis: Ipsa. ẽ.
caritas quȩ dicit᷑ & uoluntas bona. Plu
N enĩ habens uoluntatẽ bonã. & si nũmꝰ
tͥ supsit ñ porrigis pauꝑi. ipsi int̾ se
pauꝑes p̾stant sibĩ de uoluntate bona.
ñ st̃ int̾ se infructuosi. Uides cȩcũ duci
a uidente. Quia nũmos ñ habuit quos
claret egenti. cõmodauit oculos ñ ha-¬
benti. Unde hoc factũ. ẽ ut mẽbra sua
cõmodaret ei qͥ ñ habet. nisi qͥa intꝰ in¬
erat uoluntas bona. thesaurus pauꝑũ.:

Expanded text:
tum ad divitias ejus pios oculos intende. tum ad divitias ejus pios oculos intende. Respicis enim arcam inanem, conscientiam Deo plenam non respicis. Non habet extrinsecus facultatem, sed habet intrinsecus charitatem. De charitate quanta erogat, et non finitur! Etenim si habet foris facultatem, dat ipsa charitas, sed ex eo quod habet: si autem non si nec consilio nec auxilio adjuvare polato, et forte magis ipse exauditur quam qui porrigit panem. Habet semper unde det, cui plenum pectus est charitatis. Ipsa est charitas, quae dicitur et voluntas bona. Plun enim habens voluntatem bonam, etsi nummus tibi supersit, non porrigis pauperi: ipsi inter se pauperes praestant sibi de voluntate bona, non sunt inter se infructuosi. Vides caecum duci a vidente: quia nummos non habuit quos daret egens, commodavit oculos non habenti. Unde hoc factum est, ut membra sua commodaret ei qui non habet, nisi quia intus inerat voluntas bona, thesaurus pauperum?
Abbreviated transcription (Latin):
SEt quanta accipit peccator. ꝓ quib ñ soluit: Accipit ut sit. accipit ut hõ sit.¬
incorpore distinctionẽ sensuũ. ad uiden¬
dũ oculos. ad audiendũ aures. ad odoran¬
dũ nares. ad gustandũ palatũ. ad contre.¬
ctandũ manꝰ. ad ambulandũ pedes. sa-¬
lutẽq ipsã corporis. sed adhuc ista &
cũ pecore habemꝰ cõmunia. Accepit
etiã amplius. id ẽ mentẽ quȩ possit u¬
inherere illi. Hȩc omĩa accepit & pecca¬
tor. sed ñ bene uiuendo ñ reddit qđ de possi¬
bet. Ergo fenerat᷑ peccator & ñ soluit
ñ reddit ei a quo accepit. ñ agit grãs. un
mo tiͦ rependit mala ꝓbonis. blasphe¬
mias murmur aduersus dm̃. indigna¬
tionẽ. Ergo ille fenerat᷑ & ñ soluit. iu¬
stus autẽ miseret᷑ & cõmodat. Ille gͦ ni-¬
chil habet. iste habet. Uidete egestatẽ.
uidete diuitias. Ille accepit & ñ soluit.
iste miseret᷑ & cõmodat. Abundat illi.
Quid si pauꝑ ẽ Etiã sic diues.ẽ. tii tan¬

Expanded text:
Et quanta accepit peccator, pro quibus non solvet? Accepit ut sit, accepit ut homo sitcorpore distinctionem sensuum, ad videndum oculos, ad audiendum aures, ad odorandum nares, ad gustandum palatum, ad contrectandum manus, ad ambulandum pedes, salutemque ipsam corporis. Sed adhuc ista et cum pecore habemus communia: accepit etiam amplius, id est mentem quae possit inhaerere illi. Haec omnia accepit et peccator, sed non bene vivendo non reddit quod debet. Ergo feneratur peccator, et non solvet, non reddet ei a quo accepit, non aget gratias: imo vero rependet mala pro bonis, blasphemias, murmur adversus Deum, indignationem. Ergo ille feneratur, et non solvet: justus autem miseretur, et commodat. Ille ergo nihil habet, iste habet. Videte egestatem, videte divitias. Ille accipit, et non solvet: iste miseretur, et commodat; abundat illi. Quid si pauper est? Etiam sic dives est. Tu tan
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. confirmat autẽ iustos dñs: qͥd in qͥt
confringitis cor meũ: Non facio ani¬
mã meã prȩciosã mͥ. Quia iã dixerat eis
qͦs parturierat in euangłio. & ipse im¬
pendar ꝓanimab ur̃is. Ego enĩ inqͥt ñ
solũ alligari. sed etiã morĩ paratꝰ sũ ꝓno.

Expanded text:
est, Confirmat autem justos Dominus; Quid, inquit, est, Confirmat autem justos Dominus; Quid, inquit, confringitis cor meum? Non facio animam meam pretiosam mihi. Quia jam dixerat eis quos parturierat in Evangelio: Et ipse impendar pro animabus vestris . Ego enim, inquit, non solum alligari, sed etiam mori paratus sum pro
Abbreviated transcription (Latin):
Bene plane iã iustus. iã confirmatꝰ. Quo¬
mͦ gͦ isti iã confirmato. nichil nocebant
qͥ illũ insectabant᷑: sic nec ipse illis qͦs
Audi alias uoces confirmati iusti. Quis nos
separabit a caritate xp̃i: Tribulatio. an
angustia. an fames. an nuditas. an ꝑsecu¬
tio: Quomͦ hȩrebat qui reb talib ñ sepa¬
rabat᷑. Confirmat autẽ iustos dñs. Descen¬
derunt quidã ꝓpħȩ de ierusolima. & imn
pleti spu scõ ꝓphetauer̃ eidẽ paulo qđ
multa passurus. e̾ẽt in ierłm. Ita ut quidã
eoꝵ agabus nomine. soluta Zona alliga¬
ret se quẽ admodũ solet fieri. ut his indi¬
ciis rerũ futura demonstraret ꝓpħa di¬
cens. Sic̃ alligatũ me uidetis. sic oportet
alligari hominẽ hunc in ierusolimis.
Fr̃s autẽ responso ad monitũ saulũ iã pau-¬
lũ. ne se tantis ꝑiculis cõmitteret. coepe¬
runt deterrere & monendo & rogando
reuocare. ne iret in ierusolimã. Ille aut̃
qͥ iã in eoꝵs numero erat de quib dictũ

Expanded text:
Bene; plane jam justus, jam confirmatus. Quomodo ergo isti jam confirmato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quosAudi alias voces confirmati justi. Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio . Quomodo haerebat, qui rebus talibus non separabatur? Confirmat autem justos Dominus. Descenderant quidam prophetae de Jerosolyma, to prophetaverunt eidem Paulo quod multa passurus esset in Jerusalem: ita ut quidam eorum, Agabus nomine, soluta zona alligaret se, quemadmodum solet fieri, ut his indiciis rerum futura demonstraret propheta, dicens: Sicut alligatum me videtis, sic oportet alligari hominem hunc in Jerosolymis. Fratres autem responso admonitum Saulum, jam Paulum, ne se tantis periculis committeret, coeperunt deterrere, et monendo et rogando revocare ne iret in Jerosolymam. Ille autem qui jam in eorum numero erat de quibus dictum
Abbreviated transcription (Latin):
agitabat᷑ mens eiꝰ uiolent̃. & tã diu
occulte donec etiã erũpet in qͦsdã
gemitꝰ. Ita ut int̾ fr̃s sonaret. & se au¬
diri nesciret. Uidebamꝰ & dolebamꝰ
plurib: Impatiens loci humilis cui si
sapet posset. ẽẽ̾. locus salubris. talis ap¬
paruit. ut etiã ꝓiceret᷑ Neq hinc de¬
sꝑare debenꝰ fr̃s de aliis qͥ forte elege¬
rint ueritatẽ. ñ secuti fuerint necessita¬
tem. Usq adeo enĩ de cęteris despandũ
ñ. ẽ: ut nec de isto despem quã diu ui¬
uit. De nullo enĩ uiuente despandũ. ẽ
Hoc gͦ fr̃s ex occasione hac scire debuit
caritas ur̃a nequis forte aliud uobis
dicat Nã subdiaconꝰ eoꝵ qͥ cũ ei nulla
questio ibi cõmoueret᷑ elegit catholicã
pacẽ & unitatẽ. & illis dimissis uenit:
reuersus sic̃ eligens qđ bonũ. ẽ. ñ sicut
repudiatꝰ amalis. sic acceptꝰ. ẽ. ut de eiꝰ
conuersione gaudeamꝰ. & eũ ur̃is orati¬

Expanded text:
agitabatur mens ejus violenter, et tamdiu agitabatur mens ejus violenter, et tamdiu occulte, donec etiam erumperet in quosdam gemitus, ita ut inter fratres sonaret, et se audiri nesciret. Videbamus, et dolebapluribus? Impatiens loci humilis, cui si saperet, posset esse locus salubris, talis apparuit, ut etiam projiceretur. Neque hinc desperare debemus, fratres, de aliis, qui forte elegerint veritatem, non secuti fuerint necessitatem. Usque adeo enim de caeteris desperandum non est, ut nec de isto desperem, quamdiu vivit. De nullo enim vivente desperandum est. Hoc ergo, fratres, ex occasione hac scire debuit Charitas Vestra, ne quis forte aliud vobis dicat. Nam subdiaconus eorum, qui, cum ei nulla quaestio ibi commoveretur, elegit catholicam pacem et unitatem, et illis dimissis venit, venit revera sicut eligens quod bonum est, non sicut repudiatus a malis: sic acceptus est, ut de ejus conversione gaudeamus, et eum vestris orati
Abbreviated transcription (Latin):
bat. quȩ rebat autẽ uanã elationem.
& falsũ honorẽ. & qͥa hic ñ inuenit
qđ ibi ꝑdidit. & ipse ꝑiit: Gemebat
saucius. & ñ consolabat᷑. Erant enĩ
in conscientia eiꝰ. aculei horribiles.
Tacite tẽptauimꝰ consolari eũ in uerbo
dĩ. sed ille ñ erat de sapientib formi¬
cis. quȩ sibi estate colleger̃. unde hieme
uiuant. Cũ enĩ st̃ res tranquillȩ. tunc
homo sibi colligere debet uerbũ dĩ. &
recondere in intimis cordis sui. quẽ ad¬
modũ formica abscondit incauernosis
penetralib labores estatis. Pestatẽ enĩ
uacat hoc agere. Uenit autẽ hiems. id ẽ.
supuenit tribulatio. & nisi intꝰ inue¬
nerit qđ edat. necesse. ẽ. ut fame dispeat
Iste gͦ sibi ñ collegerat uerbũ dĩ: suꝑ¬
uenit hiems. ñ hic inuenit qđ quȩ re¬
bat. consolari nisi inde ñ poterat. De
bat. foris qđ quȩrebat ñ inueniebat.
Ardebat indignationũ & dolorũ facib.

Expanded text:
bat, quaerebat autem vanam elationem bat, quaerebat autem vanam elationem et falsum honorem, et quia hic non invenit quod ibi perdidit, et ipse periit. Gemebat saucius, et non consolabatur: erant enim in conscientia ejus aculei horribiles taciti. Tentavimus consolari eum de verbo Dei: sed ille non erat de sapientibus formicis, quae sibi aestate collegerunt unde hieme vivant. Cum enim res sunt tranquillae, tunc homo sibi colligere debet verbum Dei, et recondere in intimis cordis sui, quemadmodum formica abscondit in cavernosis penetralibus labores aestatis . Per aestatem enim vacat hoc agere: venit autem hiems, id est, supervenit tribulatio; et nisi intus invenerit quod edat, necesse est ut fame dispereat. Iste ergo sibi non collegerat verbum Dei, supervenit hiems, non hic invenit quod quaerebat, consolari nisi inde non poterat, debat, foris quod quaerebat non inveniebat: ardebat indignationum et dolorum facibus,
Abbreviated transcription (Latin):
consolabat᷑ ille plenꝰ sagina interiore.
& de ipsa sagina ructans. Dñs dedit
dñs abstulit. sic̃ dnõ placuit ita factũ
ẽ. sit nom̃ dnĩ benedictũ. Ergo illis
peccatorib ñ . ẽ. locus in his quȩ foris
st̃. qͥa ibi patiuntꝰ tribulationes. Con¬
scientia illos ñ consolat᷑ ñ. ẽ. bene il¬
lis sit secũ. qͥa bene. ẽẽ. cũ malo ñ po¬
test. Quisqͥs autẽ malus. ẽ: male secũ
est. Torqueat᷑ necesse. ẽ. sibi se ipso
torm̃to. Ipse. ẽ. enĩ poena sua. quẽ tor¬
quet conscientia sua. Fugit ab inimico
quo potuerit. a se quo fugiet: Ita
quidã ex parte donati uenerat ad
nos. accusatꝰ & ex cõmunicatꝰ a suis.
hic quęrens qđ ibi ꝑdiderat: Sed qͥa
suscipi ñ potuit nĩsi eoloco qͦ debuit.
ñ enĩ deseruit illã partẽ. quasi inte¬
ger apud ipsos ut appareret eũ ñ ne¬
cessitate sed delectatione fecisse.
Quia ibi gͦ habere ñ potuit qđ quęre¬

Expanded text:
consolabatur ille plenus sagina interiore, consolabatur ille plenus sagina interiore, et de ipsa sagina ructans: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Ergo illis peccatoribus non est locus in his quae foris sunt, quia ibi patiuntur tribulationes: conscientia illos non consolatur; non est bene illis secum, quia bene esse cum malo non potest. Quisquis autem malus est, male secum est: torqueatur necesse est sibi seipso tormento. Ipse est enim poena sua, quem torquet conscientia sua. Fugit ab inimico quo potuerit, a se quo fugiet? 11. Ita quidam ex parte Donati venerat ad nos, accusatus et excommunicatus a suis, hic quaerens quod ibi perdiderat. Sed quia suscipi non potuit, nisi eo loco quo debuit: non enim deseruit illam partem quasi integer apud ipsos, ut appareret eum non necessitate, sed electione fecisse: quia ibi ergo habere non potuit quod quaere
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s. qͦmͦ nos fallit cuiꝰ tale pignus
tenemꝰ:: Non confundent᷑ intẽpore ma¬
lo. & indieb famis saturabuntur. Est¬
hic enĩ quȩdã saturitas eoꝵs. Nãdies fa¬
mis uitȩ huiꝰ st̃: aliis esurientib. alii
satiant᷑. Nã unde ille głaret᷑ dicens. glo¬
riam᷑ intribulationib. siegestatẽ intꝰ
pateret᷑: Uidebant᷑ foris angustiȩ
malus homo. cũ coeꝑit tribulari: Fo¬
ris nichil habet. Ab lata st̃ om̃ia: incon¬
scientia nullũ solaciũ. ẽ. Non ẽ. quo ȩxe¬
at. qͥa dura st̃: ñ est quo intret. qͥa mala
st̃. Merito ei fit qđ sequit᷑. Qm̃ peccato¬
res ꝑibunt. Quib enĩ locus nusquã. ẽ.
quomͦ ñ ꝑibunt: Consolatio ñ est in
externis. ñ est in internis. Extra enĩ
st̃ a nob̾. de quib nulla consolatio. ẽ:
& uniuersi qui dm̃ ñ habent. pecuniȩ.
amiciciȩ. głȩ. facultatib mundi ser¬
uiunt. Et quȩcunq bona st̃ corporalia.
ñ possunt consolari intrinsecus. quomͦ

Expanded text:
sanctus, quomodo nos fallit cujus tale pignus tenemus? Non confundentur in tempore malo: et in diebus famis saturabuntur. Est enim quaedam hic saturitas eorum. Nam dies famis, vitae hujus sunt: aliis esurientibus, illi saturantur. Nam ille unde gloriaretur dicens, Gloriamur in tribulationibus, si egestatem intus pateretur? Videbantur foris angustiae,id autem facit malus homo cum coeperit tribulari? Foris nihil habet, ablata sunt omnia, in conscientia nullum solatium est: non est quo exeat, quia dura sunt; non est quo intret, quia mala sunt. Merito ei fit quod sequitur: Quoniam peccatores peribunt. Quibus enim locus nusquam est, quomodo non peribunt? Consolatio non est in externis, non est in internis. Extra sunt enim a nobis, de quibus consolatio nulla est. Et universi qui Deum non habent, pecuniae, amicitiae, gloriae, facultatibus mundi serviunt, et quaecumque bona sunt corporalia, non possunt consolari intrinsecus, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
iniqui. & qđ sibi nocent. quã qđ sibi ui¬
dent᷑ nocere illis qͦs oder̃ Framea gͦ
eoꝵ. intret incor eoꝵ. Sententia dnĩ
.ẽ. alit̾ fieri ñ potest. Et arcus eoꝵ con¬
teratꝰ᷑. Quid .ẽ. arcus eoꝵ conterat᷑
nsidiȩ ipsoꝵ frustrent᷑. Supius enĩ
dixerat. gladiũ eduxer̃ peccatores.
intenderꝰ arcũ suũ. Gladii eductio¬
nẽ. intelligi uoluit aptã oppugnati¬
onẽ. Arcus autẽ intentionẽ: occultas
insidias intelligi uoluit. Ecce gladiꝰ
eiꝰ ꝑemit eũ & disposicio insidĩarũ
eiꝰ frustrat᷑. Quid ẽ. frustrat᷑: Nichil
nocet iusto. Quomꝰ gͦ ei nichil nocute.
uerbi grã.quẽ sic expoliauit. cui tol¬
lendo res suas. ad angustias ꝑdux̃:
unt: & suppetit eis rerũ effectus.
agendi celeritas. Iussionẽ oboedien¬
tia sequit᷑ Nunqͥd semꝑsic: Qm̃¬

Expanded text:
iniqui, et quod sibi nocent, quam quod sibi viiniqui, et quod sibi nocent, quam quod sibi videntur nocere illis quos oderunt. Framea ergo eorum intret in cor ipsorum. Sententia Domini est aliter fieri non potest. Et arcus eorum conteratur. Quid est, arcus eorum conteratur? Insidiae ipsorum frustrentur. Superius enim dixerat: Gladium eduxerunt peccatores, intenderunt arcum suum. Gladii eductionem, intelligi voluit apertam oppugnationem: arcus autem intentionem, occultas insidias intelligi voluit. Ecce gladius ejus perimit eum, et dispositio insidiarum ejus frustratur. Quid est, frustratur? Nihil nocet justo. Quomodo ergo nihil ei nocuit, verbi gratia, quem sic exspoliavit, cui tollendo res suas ad angustias perduxit? unt, et suppetit eis rerum effectus; agendi celeritas, jussionem obedientia sequitur. Numquid semper sic? Q
Abbreviated transcription (Latin):
tores. intender̃ arcũ suũ. Ut de iciant
inopem. & paupem. ut trucident re-¬
ctos corde. Framea eoꝵs initret incorda
ipsoꝵ facile. ẽ ut framea eiꝰ id. ẽ. gla¬
dius eiꝰ pueniat ad corpus tuũ. sicut ꝑ¬
uenit gladius ꝑsecutoꝵ ad corpora
martỹrũ. Sed ꝑcusso corpore. cõr
mansit illesũ. illius aut̃ cor qͥ gladiũ
eduxit incorpus iusti. ñ plane mansit
framea eoꝵ intret incor ipsoꝵ. Incor¬
pore occidere uoluer̃. in anima mori¬
ant᷑. Illos enĩ quoꝵ corpora in t̾ficere
uoluer̃. securos fecit dñs. dicens eis.
nisi corpus inimici. & posse occidere
animã suã: Desipiunt. contra se sẽui¬
unt. insaniunt. ñ se uident. tanquã si
uellet aliqͥs ꝑ corpus suũ ferrũ traice.¬
re. ut conscinderet tunicã alterius.
Attendis quo puenisti. & ñ attendis qua
traiecisti.: Uius conscidisti uestẽ tuã
carnẽ. Constat gͦ plus. ẽc̃. qđ se lȩdunt

Expanded text:
tores, intenderunt arcum suum: ut dejiciant tores, intenderunt arcum suum: ut dejiciant inopem et pauperem, ut trucident rectos corde. Framea eorum intret in cor ipsorum. Facile est ut framea ejus, id est, gladius ejus perveniat ad corpus tuum, sicut pervenit gladius persecutorum ad corpora martyrum; sed percusso corpore, cor mansit illaesum: illius autem cor qui gladium eduxit in corpus justi, non plane mansit Framea eorum intret in cor ipsorum. In corpore occidere voluerunt, in anima moriantur. Illos enim quorum corpora interficere voluerunt, securos Dominus fecit, dicens eis: nisi corpus inimici, et posse occidere animam suam? Desipiunt, contra se saeviunt, insaniunt, non se vident: tanquam si vellet aliquis per corpus suum ferrum trajicere, ut conscinderet tunicam alterius. Attendis quo pervenisti, et non attendis qua trajecisti: illius conscidisti vestem, tuam carnem. Constat ergo plus esse quod se laedunt
Abbreviated transcription (Latin):
illi ñ nocet. Unde fieri pocest. ut non¬
iniqͥtas eiꝰ quȩ peiꝰ indignationẽ & odiũ
ꝓcedit ad lȩdendũ te. ñ prius ipsum
premit aduersitas. illius animũ putre¬
fecit iniqͥtas. Nã & quicqͥd inte ꝓfert.
in illũ redit. Eius enĩ ꝑsecutio te fecit
purgatũ. illũ reũ. Cuĩ gͦ plus nocet:
Ecce seuiendo expoliauit tẽ. Quis grauio
an qͥ amittit fidẽ: Norunt dolere dam¬
na ista. qui habent oculũ interiorem.
Multis enĩ fulget aurũ. fides ñ fulget
Habent qͥppe oculos unde aurũ uideant.
unde fidem uideant ñ habent. Nã si
haberent & uiderent: utiq plus ama¬
rent. Et tam̃ quando eis frangit᷑ fides.
clamant. inuidiã faciunt: & dicunt
Ofides Ũbi . ẽ. fides: Amas eã ut exigas.
ama ut exhibeas. Ergo qͥa om̃s qui p̃se¬
quunt᷑ iustos grauiore damno feriun¬
tur: & grauiore pnicie afflictant᷑ cũ
ineis uastat᷑ ipse animꝰ: sequit᷑ & osten¬
dit hoc psalmꝰ. Gladiũ eduxer̃ pecca-¬

Expanded text:
cet? Unde fieri potest, ut iniquitas ejus, quae per ejus indignationem et odium procedit ad laedendum te, non prius ipsum premit adversitas, illius animum putrefacit iniquitas. Nam et quidquid in te profert, in illum redit. Ejus enim persecutio te facit purgatum, illum reum. Cui ergo plus nocet? Ecce saeviendo exspoliavit te: quis damno an qui amittit fidem? Norunt dolere damna ista, qui habent oculum interiorem. Multis enim fulget aurum, fides non fulget. Habent quippe oculos unde aurum videant: unde fidem videant, non habent. Nam si haberent et viderent, utique plus amarent: et tamen quando eis frangitur fides, clamant, invidiam faciunt, et dicunt: O fides! ubi est fides? Amas eam ut exigas; ama ut exhibeas. Ergo quia omnes qui persequuntur justos, graviore damno feriuntur, et graviore pernicie afflictantur, cum in eis vastatur ipse animus; sequitur, et ostendit hoc Psalmus: Gladium eduxerunt pecca
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiendũ. eẽ. saulũ. qͥa uas. eẽt electi¬
oms: respondit ananias timens & ex hor¬
rescens. audita fama sauli ꝑsecutoris.
ma. Ꝙ nunc acceptis litteris uadit ut
ubicunq inuenerit inuocantes nom̃
tuũ. trahat ac liget. & ad pontifices ad¬
ducat. Et contra dñs. Sine inqͥt Ego¬
inqt illi ostendã quȩ illũ oporteat pati
ꝓ nomine meo. Reddã inquit. uindica¬
ho me de illo. & patiet᷑ ꝓ nomine meo
erudiã & ipsũ ꝑalios. Factũ . ẽ. hoc. &
nouimꝰ quanta sustinuerit saulus. mul-¬
to plura quã fecerat. Quasi auarus ex-¬
actor cũ usuris recipit qđ dederat. Sed
uide utrũ in illo impletũ sit. qđ mͦ
psalmꝰ dicit. Confirmat aut̃ iustos dñs

Expanded text:
suscipiendum esse Saulum, quia vas esset electisuscipiendum esse Saulum, quia vas esset electionis; respondit Ananias, timens et exhorrescens audita fama Sauli persecutorisn Jerosolyma, et nunc acceptis litteris vadit, ut ubicumque invenerit invocantes nomen tuum, trahat et liget, et ad pontifices adducat. Et contra Dominus: Sine, inquit, ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo . Reddam illi, inquit, vindicabo me de illo; et patietur pro nomine meo,erudiam et ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum in illo impletum sit quod modo Psalmus dicit, Confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tali exẽplo. confirmat iustos dñs
Seuiant quantũ uoluerint. & quantũ
ꝑmissi fuerint peccatores. confirmat
iustos dñs Quicquid acciderit iusto
uoluntati diuinȩ deputet. ñ potestati
mimici. Seuire ille potest. ferire si il¬
le noluerit ñ potest. & si ille uoluerit
ut feriat: nouit suũ quẽ ad modũ ex¬
cipiat. Quẽ enĩ diligit dñs corripit.
flagellat autẽ omnc̃ filiũ quẽ recipit.
Quid sibi gͦ plaudit iniquus. qͥa flagellũ
sibi fecit de illo pat̾ ms̃: Illũ assumit
ad ministeriũ. me erudit ad patrimoni¬
ũ. Non attendere debemꝰ. quantũ ꝑmit.¬
tat iniustis. sed quantũ seruet iustis.
Sed debemꝰ optare etiã illis ꝑ qͦs flagel¬
lam᷑. ut conuertant᷑ & flagellentũr
Sic enĩ suos fideles erudiebat. qͥ de sau¬
lo sibi flagellũ fecerat. sed postea con¬
uertit & saulũ. Et cũ ananiȩ sco aquo
baptizatꝰ. ẽ. saulus diceret dñs illum

Expanded text:
hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. Saeviant quantum voluerint, et quantum permissi fuerint peccatores: confirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum servet justis. 5. Sed debemus optare etiam illis per quos flagellamur, ut convertantur, et flagellentur. Sic enim suos fideles erudiebat, qui de Saulo flagellum sibi fecerat, sed postea convertit et Saulum. Et cum Ananiae sancto, a quo baptizatus est Saulus, diceret Dominus, illum
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ dicit᷑ in alio psalmo. sustine dñm
Uirilit̾ age. & conforcet᷑ cortuum.
& sustine dñm. Quid . ẽ. hoc sustine
dñm. Ad tẽpus laboras. in ęt̾nũ ñ
laborabis. Breuis. ẽ. molestia tua. ȩt̾na
erit beatitudo tua. Ad modicũ doles.
sine finẽ gaudebis. Sed int̾ molestias
incipis labi. ꝓponit᷑ exemplũ passio¬
nũ xp̃i. Uide quid ꝓte ꝑtulit. qui qua¬
re ꝑferret ñ habeb̾at. Quantacunq
patiaris. ñ ꝑuenies ad illas insultati¬
ones. ad illã flagella. ad illã ignomi¬
niosã uestẽ. ad illã spineã coronã. ad il-¬
lã postremo crucẽ non ꝑuenis. qͥa iã
& de poena generis humani sublata. ẽ.
Cũ enĩ antiqui scelerati crucifigerent᷑.
modo nullus crucifigit᷑. Honorata est
& finita. Finita . ẽ. poena. manet ingrã.
Alocis supplicioꝵs. fecit transitũ ad fron¬
tes imꝑators. Qui tantũ honorẽ delit
poenis suis. qͥd seruat fidelib suis:
His gͦ reb. his uerbis his allocutionib.

Expanded text:
Quod dicitur in alio psalmo: Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Quid est hoc, Sustine Dominum? Ad tempus laboras, in aeternum non laborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam spineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenies, quia jam et de poena generis humani sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerentur, modo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbis, his allocutionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& dicente. Diligite inimicos ur̃os. & be¬
ne facite his qͥ oder̃ uos. Sicut & apłs
Noli uinciamalo. sed uince in bono malũ.
Contende cũ malo. sed de bonitate. Ipsa
.ẽ. enĩ uera contentio. uł potius certam̃
salubre. ut sit bonꝰ contra malũ. ñ ut
sint duo mali. Ergo ad psalmũ respi¬
cite Primȩ partes iã tractatȩ st̃. sequun¬
tur hȩc. Obseruabit peccator iustũ.
& stridebit suꝑ eũ dentib suis. Dñs

Expanded text:
benefacite his qui oderunt vos . Sicut et Apostolus: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. 2. vers. 12, 13. Ergo ad Psalmum respicite. Primae partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum dent
Abbreviated transcription (Latin):
Sed illud de illo sacerdote scriptũ. ẽ.
quẽ isti ñ intelligunt. ut ad moneret᷑
popłs in ꝓphetia. talẽ se debere agnosce¬
re sacerdotẽ ꝓ quo nullus posset orare.
Quis. ẽ. autẽ ꝓ quo nullus orat. nisi ille qͥ
ꝓom̃ib int̾pellat: Quia gͦ tunc sacer¬
dotiũ erat leuiticũ ubi sacerdos intra-¬
autẽ imaginẽ. ñ ueritatẽ futuri cuiꝰdã
sacerdotĩs. tunc autẽ & ipsi sacerdotes
peccatores erant si c̃ cȩteri homines: uo¬
lens ds̃ ꝑ ꝓphetiã admonere popłm iã
designans talẽ admonuit & dix̃. Si pec¬
cau ẽrit popłs. orabit ꝓeo sacerdos.
Si aut̃ sacerdos peccauerit. qͥs orabit ꝓ
eo: Itaq opopł e. talẽ elige sacerdotẽ.
ꝓ quo ñ cogaris orare. sed de cuiꝰ oratio¬
ne ꝓte securus. ẽẽ. possis. Ipse . ẽ. dñs nr̃¬

Expanded text:
Sed illud de illo sacerdote scriptum est, quem isti non intelligunt, ut admoneretur populus in prophetia talem se debere agnoscere sacerdotem, pro quo nullus posset orare. Quis est autem pro quo nullus orat, nisi ille qui pro omnibus interpellat? Quia ergo tunc sacerdotium erat Leviticum, ubi sacerdos intraautem imaginem, non veritatem futuri cujusdam sacerdotis; tunc enim et ipsi sacerdotes peccatores erant, sicut caeteri homines: volens Deus per prophetiam admonere populum, jdesignans talem, admonuit et dixit: Si peccaverit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccaverit, quis orabit pro eo? Itaque, o popule, talem elige sacerdotem, pro quo non cogaris orare, sed de cujus oratione pro te securus esse possis. Ipse est Domin
Abbreviated transcription (Latin):
nere. contraquid cautos. eẽ & qͥd tolerare.
& qͥd spare. Duo enĩ genera hominũ.
iustoꝵ & iniquoꝵs. in hac t̾ra & in hac
uita cõmixta st̃. Habent singula ista ge¬
nera ꝓprias intentiones cordis sui. Genꝰ
iustoꝵ conat᷑ in sullimia ꝑhumilitatẽ.
genꝰ iniquoꝵs p̃ponderat ad inferiora
ꝑelationẽ. Hoc enĩ se deprimit ut sur¬
gat: illud se extollit ut cadat. Exeo fit
ut unũ genꝰ tolleret. alterũ tolleret᷑.
ꝓpositũq sit iustis. etiã ipsos iniqͦs in
uitã ȩt̃nã lucrari. ꝓpositum autẽ iniqͥs
reddere mala ꝓbonis. & eos qͥ sibi uita
ȩc̃nã uolunt si fieri potest etiã uita tẽ¬
porali priuare. Egre enĩ fert & in iustꝰ
iustũ. & iustꝰ iniustũ. honeri sibi sunt.
Nemo dubitat. qđ isti duo alterutrũ sibi
oneri sint. sed diuersis intentionib.
Ad hoc enĩ iustꝰ iniusto oneri . ẽ. qͥa iniustũ
eũ. eẽ. ñ uult. sed eũ iustũ fieri & optat¬

Expanded text:
erare, et quid sperare. Duo enim genera hominum, justorum et iniquorum, in hac terra et in hac vita commixta sunt. Habent singula ista genera proprias intentiones cordis sui. Genus justorum conatur in sublimia per humilitatem: genus iniquorum praeponderat ad inferiora per elationem. Hoc enim se deprimit ut surgat, illud se extollit ut cadat. Ex eo fit ut unum genus toleret, alterum toleretur; propositumque sit justis ipsos etiam iniquos in vitam aeternam lucrari, propositum autem iniquis reddere mala pro bonis, et eos qui sibi vitam aeternam volunt, si fieri potest, etiam vita temporali privare. Aegre enim fert, et injustus justum, et justus injustum: oneri sibi sunt. Nemo dubitat quod isti duo alterutrum sibi oneri sunt, sed diversis intentionibus. Ad hoc enim justus injusto oneri est, quia injustum eum esse non vult, sed eum justum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ. ut nolit eũ eẽ. ñ ut bonũ uelit. ẽẽ
Quanto enĩ bonꝰ .ẽ. tanto magis oneri. ẽ.
iniqͥtati illius. & laborat quidẽ si fieri
potest. ut eũ in iustũ faciat. si autẽ non
potest. de medio tollat & a suo tedio
molestiaq remoueat: Sed si eũ fecerit
in iustũ nichilo minꝰ oneri illi erit Non
enĩ iustꝰ tantũ iniusto oneri est. Sed &
duo in iusti inuidię pestẽ patiunt᷑. &
quando se uident᷑ diligere. c̃scientiã
sibi debent ñ amiciciã. Tunc autẽ secũ
concordant. quando in pniciem iusti con¬
spirant. ñ quia se amant. sed qͥa eũ qui
amandus erat simul oderunt. Contra
hoc genꝰ hominũ indicte nob̾ dñs ds̃ nr̃¬

Expanded text:
eum esse, non ut bonum velit esse. Quanto enim bonus est, tanto magis oneri est iniquitati illius. Et laborat quidem, si fieri potest, ut eum injustum faciat; si autem non potest, de medio tollat, et a suo taedio molestiaque removeat. Sed et si eum fecerit injustum, nihilominus oneri illi erit. Non enim justus tantum injusto oneri est, sed et duo injusti vix se patiuntur: et quando se videntur diligere, conscientiam sibi debent, non amicitiam. Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Domin
Abbreviated transcription (Latin):
argenti. uentũ. ẽ. ad hunc articulũ.
ut nisi ꝑdas forte aliqͦd peccatũ cõmit¬¬
tas. in iu̾riã forte ingeras eccłȩ. blas¬
phemare cogaris. Positꝰ itaq in angu¬
stuis. aut damno pecuniȩ aut dãno
iusticiȩ dicit᷑ tͥ Perde potius pecu¬
niã ne pdas iusticiã: Tu aut̃ cui ñ
dulcis. ẽ. in ore iusticia. sed ad huc
in illis mẽbris infirmꝰ es. quales in
uentre deputat eccła contristatus
eligis aliquando amtttere aliqͥd de
iusticia. quã uł nũmũ depecunia.
& pcutis te dãno grauiori. imples
sacellũ tuũ. ex inaniens cortuum.

Expanded text:
argenti; ventum est ad hunc articulum, argenti; ventum est ad hunc articulum, ut nisi perdas, forte aliquod peccatum committas, injuriam forte ingeras Ecclesiae, blasphemare cogaris: posito itaque in angustiis, aut damno pecuniae, aut damno justitiae, dicitur tibi, Perde potius pecuniam, ne perdas justitiam: tu autem cui non dulcis est in ore justitia, sed adhuc in illis membris infirmus es, quales in ventre deputat Ecclesia, contristatus eligis aliquando amittere aliquid de justitia, quam vel nummum de pecunia; et percutis te damno graviore, implens saccell
Abbreviated transcription (Latin):
dicis dõ. ad hȩsit anima mea post tẽ. &¬
adheres dõ. qͣndo consentis dõ. Non sine
causa dictũ . ẽ de uentre isto qđ hȩsit
int̾ra: nisi qͥa illi significant᷑. qͥ ꝑsecu¬
tionẽ ñ tolerantes consenser̃ iniquis.
Sic enĩ hȩser̃ int̾ra. Sed quare dicti fc̃
uent̃. nisi qͥa carnales st Ut os eccłȩ¬
carnalib sit: Itaq os eccłȩ eminet. uent̃
absconditꝰ. ẽ. tanquã mollior & infir¬
mior. Hoc significat qͦdã loco scriptura
ubi quidã dicit se accepisse librũ &
nisi qͥa pcepta sũma quȩ capiunt spũa¬
les
ñ capiunt carnales. & de quib gaudert̃
spũales. contristant᷑ carnales: Liber
iste fr̃s qͥd habet: Uende omia quȩ ha-¬
bes. & da paupib. Quã dulcis. ẽ in ore
eccłȩ ab omib sp̃ualib factũ. ẽ. At uͦ
carnali cuicunq dixeris fachoc: faci¬
lius ate tristis recedit: sic̃ ille diuesa
tre amarus: Dedisti nescio qͥd auri &

Expanded text:
o, Adhaesit anima mea post te ; eo, Adhaesit anima mea post te ; eadhaeres Deo, quando consentis Deo: non sine causa dictum est, de ventre isto quod adhaesit in terra, nisi quia illi significantur, qui persecutionem non tolerantes, consenserunt iniquis: sic enim haeserunt in terra. Sed quare dicti sunt venter, nisi quia carnales sunt: ut os Ecclecarnalibus sit? Itaque os Ecclesiae eminet; venter absconditus est, tanquam mollior et infirmior. Hoc significat quodam loco Scriptura, ubi quidam dicit se accepisse librum; et nisi quia praecepta summa quae capiunt spirituales, non capiunt carnales; et de quibus gaudent spirituales, contristantur carnales? Liber iste, fratres, quid habet? Vende omnia quae habes, et da pauperibus. Quam dulcis in ore Ecclesiae! Ab omnibus spiritualibus factum est. At vero carnali cuicumque dixeris, Fac hoc; facilius a te tristis recedit, sicut ille dives tre amarus? Dedisti nescio quid auri et
Abbreviated transcription (Latin):
Humiliata. ẽ inpuluere anima nr̃a Hȩsit
int̾ra uent̾ nr̃. Poenã nimiȩ humiliatio¬
nis. mͥ uidet᷑ ex pressisse. qͥa quisq qͣndo
sẽ ꝓsternit hȩret int̾ra uent̃ eiꝰ. Quisquis
enĩ ita humiliat᷑ ut genua figat. adhuc
habet qđ humilietũr. Quisquis aut̃ sic
humiliat᷑ ut hȩreat itt̾ra uent̃ eiꝰ. ultra
quo humiliet᷑ ñ habet. Si enĩ ultra uo¬
luerit. iã ñ erit humiliare sed obruere
Hoc gͦ forsitandixer̃. Nimiũ humiliati
sumꝰ in hoc puluere. ultra qͦ humiliem᷑
ñ habemꝰ Iã si ꝑuenit usq ad sũmũ humi¬
liatio: ueniat & miseratio. An forte fr̃s
eos plangit ȩccła uoce ista. quib illi qͥ
ꝑsequebant᷑ ꝑsua serunt impietatẽ. ut
illi qui ꝑdurarunt hoc dicant. humilia.
adhoc ut te inuocarȩmꝰ. & dares auxi¬
liũ de tribulatione. Uent autẽ nr̃ heste
in t̾ra. id. ẽ. consensit impiecati pulue¬
ris huiꝰ uent̃ nr̃. Hoc. ẽ enĩ dictũ hȩsit.
Si enĩ eũ diligis. & ardes caritate: recte

Expanded text:
iliata est in pulvere anima nostra; haesit in terra venter noster. Poenam nimiae humiliationis mihi videtur expressisse, qua quisque quando se prosternit, haeret in terra venter ejus. Quisquis enim ita humiliatur ut genua figat, adhuc habet quo humilietur: quisquis autem sic humiliatur ut haereat in terra venter ejus, ultra quo humilietur non habet. Si enim ultra voluerit, jam non erit humiliare, sed obruere. Hoc ergo forsitan dixerit: Nimium humiliati sumus in hoc pulvere, ultra quo humiliemur non habemus: jam pervenit usque ad summum humiliatio, veniat et miseratio. 25. An forte, fratres, eos plangit Ecclesia voce ista. quibus illi qui persequebantur persuaserunt impietatem: ut illi qui perdurarunt hoc dicant, Humiliataad hoc ut te invocaremus, ut dares auxilium de tribulatione: venter autem noster haesit in terra, id est, consensit impietati pulveris hujus venter noster; hoc est enim dictum, Haesit. Si enim cum diligis et ardes charitate, r
Abbreviated transcription (Latin):
iuuit. Nanq cũ exurgeret id ẽ. cũ
resurgeret & gentib in notesceret:
cessañtib ꝑsecutionib etiã illi qͥ
heserunt int̾ra erutist̃ de t̃ra. Et
agentes poenitentiã redditi st̃ cor¬
pori xp̃i. quãuis infirmi. quãuis im¬
ꝑfecti. ut cõpleret᷑ in eis. imꝑfectũ
meũ uider̃ oculi tui. & in libro tuo
om̃s scribent᷑. Exurge dnẽ adiuua
nos. & reclime nos ꝓp̃t̃ nom̃ tuũ.
Hoc. ẽ gratis. ꝓpt̾ nom̃ tuũ. ñ ꝓpter
meritũ meũ. Quia tu dignatꝰ es
facere. ñ qͥa ego dignꝰ sũ cui facias.
manꝰ nr̃as ad dm̃ alienũ. nisi te adiu¬
uante unde possemꝰ : Nisi te intꝰ allo¬
quente. exhortante ñ deserente un¬
de ualeremꝰ Ergo siue patientes in
tribulationib siue gaucdentes in ꝓ¬
spitatib: redime nõs ñ ꝓpt̾ meritũ
nr̃m. sed ꝓpt̾ nom̃ tuum:

Expanded text:
juvit. Namque cum exsurgeret, id est, cum resurgeret, et gentibus innotesceret, cessantibus persecutionibus, etiam illi qui haeserant in terra, eruti sunt de terra, et agentes poenitentiam, redditi sunt corpori Christi, quamvis infirmi, quamvis imperfecti, ut compleretur in eis, Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scrinos: et redime nos propter nomen tuum: hoc est, gratis; propter nomen tuum, non propter meritum meum; quia tu dignatus es facere, non quia ego dignus sum cui facias. manus nostras ad Deum alienum, nisi te adjuvante, unde possemus? nisi te intus alloquente et exhortante, non deserente, unde valeremus? Ergo sive patientes in tribulationibus, sive gaudentes in prosperitatibus, redime nos; non propter meritum nostrum, sed propter nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. Cuidicit. & qͥs dicit: Nonne ma¬
gis uidet᷑ ille dormire. & halare qͥ ta¬
lia loquit᷑.: Exurge quare dormis dñe:
Respondit tͥ. Noui qͥđ dicã. Scio qͥa ñ dor¬
mit qͥ custodit isrł. sed tam̃ martyres
O dñe iħi occisus es. dormisti in passione.
tur mortuũ te putant: resurrexisse
ñ credunt. Exurge gͦ & illis. Quare
dormis. ñ nob sed illis: Si enĩ iã te
illi crederent resurrexisse. nunqͥd eos
qͥ inte crederent ꝑseqͥ poterant: Sed
quare ꝑsequuntꝰ : Dele. occide. nescio
qͦs qͥ credider̃ inte nescio quẽ male
mortuũ. Ad huc eis dormis. Exurge.
intelligant qͥa resurrexisti. & qͥesceñ.
Deniq factũ . ẽ. dũ moriunt᷑ martyres.
& ista dicunt & dormiunt. & excitant
& ipsi credendo conuersi ad xp̃m. fece¬
runt numerũ magnũ quẽ cimerent
ꝑsecutores. & cessauer̃ ꝑsecutiones.
Unde Quia exurrex̃ xp̃s ingentib
qͥ illis ante ñ credentib dormiebat.
Exurge dnẽ. & ñ repellas usq infinẽ.

Expanded text:
Domine? Cui dicit? et quis dicit? Nonne magis dicetur ille dormire, et halare, qui talia loquitur, Exsurge, quare dormis, Domine? Respondet tibi, Novi quid dicam: scio quia non dormit qui custodit Israel : sed tamen martyres omine? O Domine Jesu! occisus es, dormisti in passione, tur, mortuum te putant, resurrexisse non credunt. Exsurge ergo et illis. Quare dormis, non nobis, sed illis? Si enim jam te illi crederent resurrexisse, numquid eos qui in te crederent persequi poterant. Sed quare persequuntur? Dele, occide nescio quos, qui crediderunt in te nescio quem male mortuum? Adhuc eis dormis: exsurge ut intelligant quia resurrexisti, et quiescant. Denique factum est dum moriuntur martyres, et ista dicunt, dormiunt, et excitant et ipsi credendo conversi ad Christum, fecerunt numerum magnum, quem timerent persecutores, et cessaverunt persecutiones. Unde? Quia resurrexit Christus in gentibus, qui illis ante non credentibus dormiebat. Exsurge, et ne repellas usque in finem.
Abbreviated transcription (Latin):
nutriat. Hȩc om̃ia uentr̃ suꝑ nos. & obli¬
ti ñ sumꝰ te. & iniq ñ egimꝰ intestam̃to
tuo. & ñ recessit retro cor nr̃m. Sed qͥa
hec omĩa intribulatione facimꝰ. iã in
angusta uia ambulantes: declinasti se
in loco infirmitatis. Ergo exaltabis nos
in loco fortitudinis. Et õpuit nos ũbra
mortis. Hȩc enĩ mortalitas u̾bra mor¬
tis. ẽ: uera mors. ẽ. dãnatio cũ diabolo.¬

Expanded text:
nutriat. Haec omnia venerunt super nos, et obiinutriat. Haec omnia venerunt super nos, et obiiti non sumus te; et inique non egimus in testamento tuo; et non recessit retro cor nostrum. Sed quia haec omnia inter tribulationes facimus, jam in angusta via ambulantes, declinasti semin loco infirmitatis. Ergo exaltabis nos in loco fortitudinis. Et operuit nos umbra mortis. Haec enim mortalitas umbra mortis est. Vera mors est da
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ducit ad uitã: & declinasti semi¬
tas nr̃as auia tua. Quid .ẽ. dec linasti
semitas nr̃as de uia tua: Tanquã di¬
ceres nob̾. Intribulatione positi estis.
multa patimini. multaquȩ amabatis
in hoc scło amisistis. sed ñ uos dimisi.
inuia quã angustã uos doceo. Latas
semitas quȩrebatis. qͥd uob̾ dico: hac
itur ad uitã sẽpit̾nã. qua uultis am¬
bulare. ad mortẽ ꝑgitis. Quã lata
& spaciosa uia. ẽ. quȩ ducit ad interitũ.
& multi st̃ qui ambulant ꝑ eã. Quã arta
& angusta uia. ẽ quȩ ducit ad uitã. &
paucĩ st̃ qͥ ambulant in illa. Qui st̃ pau-¬
ci: Qui tolerant tribulationes. qͥ tole-¬
rant tẽptationes. qͥ in istis omĩb molesti¬
is ñ deficiunt. qͥ ñ ad horã gaudent ad
uerbũ. & in tẽpore tribulationis tanꝙ
orto sole arescunt: sed habent radicem
caritatis. sic̃ audiuimꝰ qđmͦ lectũ. ẽ. in
euangłio. Radicẽ inquã caritatis habe:
ut cum sol exortꝰ fuerit. ñ te urat sed

Expanded text:
quae ducit ad vitam. Et declinasti semitas nostras de via tua. Quid est, declinasti semitas nostras de via tua? Tanquam diceret nobis, In tribulatione positi estis, multa patimini, multa quae amabatis in hoc saeculo, amisistis: sed non vos dimisi in via, quam angustam vos doceo. Latas semitas quaerebatis: quid vobis dico? Hac itur ad vitam sempiternam: qua vultis ambulare, ad mortem pergitis. Quam lata et spatiosa via est quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ambulant per eam! Quam arcta et angusta via est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ambulant per illam ? Qui sunt pauci? Qui tolerant tribulationes, qui tolerant tentationes, qui in istis omnibus molestiis non deficiunt; qui non ad horam gaudent ad verbum, et in tempore tribulationis tanquam orto sole arescunt , sed habent radicem charitatis, sicut audivimus quod modo lectum est in Evangelio . Radicem, inquam, charitatis habe, ut cum sol exortus fuerit, non te urat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Sista: Ipse enĩ nouit occulta cordis.
Nouit & requirit. Si nouit occulta cordis.
qͥd ibi facit: Nonne ds̃ requiret ista ͤ
Nouit inse. requirit ꝓpt̾ nos. & enĩ idõ
requirit aliqͣndo ds̃. & dicit sibi inno¬
tescere qđ facit tͥ in notescere. Opus
suũ tͥ dicit: ñ cognitionẽ suã. Dicimꝰ
plerunq lȩtꝰ dies. quando serenꝰ est.
Nunqͥd ipse dies gaudet: Sed gaudentẽ
dicimꝰ. qͥa gaudentes nos facit. Ꝙ dicimꝰ
triste cęlũ. ñ enĩ ullus talissensus in
qͣndo cognoscentes facit. Ds̃ dicit ad
abrahã nunc cognoui qͥa times dm̃. Ante
ñ cognouerat: Secl ipse abrahã se cogno

Expanded text:
ista? Ipse enim novit occulta cordis. Novit, et requirit: si novit occulta cordis, quid ibi facit? Nonne Deus requiret ista? Novit in se, requirit propter nos. Etenim ideo requirit Deus aliquando, et dicit sibi innotescere, quod facit tibi innotescere. Opus suum tibi dicit, non cognitionem suam. Dicimus plerumque, Laetus dies, quando serenus est: numquid ipse dies gaudet? Sed gaudentem dicimus, quia gaudentes nos facit. Et dicimus, Triste coelum. Non enim est ullus talis sensus in quando cognoscentes facit. Deus dicit ad Abraham: Nunc cognovi quia tu times Deum . Ante non cognoverat? Sed ipse Abraham se no
Abbreviated transcription (Latin):
pensatione & ꝑ int̾rogationẽ notꝰ fit sibi.
& dicitꝰ dĩ cognouisse. qđ illũ fecit nosse
Nunqͥd petrus nouerat se quando dixte
medico. tecũ sũ usq ad mortẽ: Medicus
nouerat uena inspecta. qͥd ageret᷑ in
egroto. egrotꝰ ñ nouerat. Uenit accessio
tẽptationis. & ꝓbauit medicus senten
requirit: Propt̾ te. ut tũ inuenias te
& grãs agas ei qͥ fecit te Nonne ds̃ requi¬
ret ista  Ipse. ẽ. enĩ qͥ nouit occulta
cordis. Quid .ẽ. nouit occulta: Quȩ oc¬
culta: Qm̃ ꝓpt̃ te mortificam᷑totadie
deputati sumꝰ uelut oues occisionis.
Potes enĩ uidere mortificarihominẽ.
quare mortificet᷑ nescis. Ds̃ hoc nouit.
res in occulto. ẽ. Sed dicit mͥ aliquis.
Prorsus in ipsa ȩccła dicã catholica. pu¬
tatis de fuisse aut de esse posse. qͥ causa
humane głȩ paterent᷑: Si deessent
huiꝰ modi homines. ñ diceret apłs. Si
tradidero corpus meũ ut arcdeã carita

Expanded text:
pensatione, et per interrogationem notus fit sibi; et dicitur Deus cognovisse, quod illum fecit nosse. Numquid Petrus noverat se, quando dixit medico: Tecum sum usque ad mortem ? Medicus noverat, vena inspecta, quid intus ageretur in aegroto; aegrotus non noverat. Venit accessio tentationis; et probavit medicus sententrequirit? Propter te, ut tu invenias te, et gratias agas ei qui fecit te. Nonne Deus requiret ista? 21. Ipse enim novit occulta cordis. Quid est, novit occulta? quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquisProrsus in ipsa Ecclesia, dicam, catholica, putatis defuisse aut deesse posse, qui causa humanae gloriae paterentur? Si deessent hujusmodi homines, non diceret Apostolus: Si tradidero
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habebat speciẽ neq decorẽ: De
quo itẽ dr̃. Speciosus forma pͣfiliis
hominũ. Ut homo ñ habebat speciẽ
neq decorẽ. sed speciosus forma ex eo
qđ est p᷑filiis hominũ. Idõ formã
illã deformẽ carnis ostendens ocłis.
intuentiũ. qͥd ait Qui diligit me.
mandata mea custodit. Et qͥ diligit me
diliget᷑ apatre meo: & ego diligã eũ.
& ostendã me ipsũ illi. Quẽ uidebant
ostensurũ se illis ꝓmittebat. Sed qͥd ẽ.
hoc: Quasi diceret. Uidetis formã ferui.
occulta .ẽ. forma dĩ . Perhanc uob̾ blan¬
dior. illã uob seruo. Hac uos paruulos
nutrio. illa grandes pasco. Ergo ut hȩc
fides nr̃a quã purgam᷑ ad inu̾isibilia
p̃paret᷑: hoc. ẽ. qđ in intellectũ filiis
chorȩ facta st̃ ista omĩa. ut detraheren¬
tur scĩs ea quȩ habebant. detraheretꝰ
& ipsa uita tẽporalis. ut ñ ꝓpt̾ hȩc tẽ
poralia colerent illũ ȩt̾nũ. sed amore

Expanded text:
non habebat speciem neque decorem? De non habebat speciem neque decorem? De quo item dicitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Ut homo, non habebat speciem neque decorem; sed speciosus forma ex eo quod est prae filiis hominum. Ideo formam iilam deformem carnis ostendens oculis intuentium, quid ait? Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum ,et ostendam illi meipsum . Quem videbant, ostensurum se illis promittebat. Sed quid est hoc? Quasi diceret, Videtis formam servi, occulta est forma Dei: per hanc vobis blandior, illam vobis servo; hac vos parvulos nutrio, illa grandes pasco. Ergo ut haec fides nostra, qua purgamur, ad invisibilia praeparetur, hoc est ad intellectum filiis Chore facta sunt omnia ista, ut detraherentur sanctis ea, quae habebant, detraheretur et ipsa vita temporalis: ut non propter haec ipsa temporalia colerent ipsum aeternum, sed amore
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dĩ. In resurrectione enĩ neq nubert
neq uxores ducunt. Nonenĩ incipiunf
mori. Id . ẽ. ñ enĩ quęrit᷑ successor. ubi
ñ erit decessor. & qͥd erit: Sed er̃
inqͥt equales angłis dĩ Nisi forte pu¬
tas qđ angłi epulis cotidianis & uino
quo te inebrias gaudeant. Aut hoc
forte arbitraris qđ angłi uxores ha¬
beant: Nichil horũ . ẽ. apud angłos.
Unde gaudent angłi. nisi unde dñs
ait. nescitis qͥa angłi eoꝵ sẽꝑuident
faciẽ patris. Si gͦ ad facie̾m patris
gaudent angłi: ad tale gaudiũ te
prȩpara. Aut si inuenis melius quã
uidere faciẽ dĩ: ue tali amori tuo.
siue suspicaris aliqͥd pulchrius quã
ẽ. ille a quo. ẽ. om̃e pulchrũ qđ te
tenet ne illũ cogitare merearis. Dñs
in carne erat. & apparebat homo ho-¬
minib. Qualis apparebat iã dixi. ho¬
mo hominib. Quid magnũ appare.¬
bat: Caro carni. Quid magnũ appa¬
rebat. de quo dictũ. ẽ. uidimꝰ eũ & ñ
habebat speciẽ neq decorẽ: Quis

Expanded text:
surrectione enim neque nubent, neque uxores ducent: non enim incipient mori. Id est, non ibi quaeritur successor, ubi non erit decessor. Et quid erit? Sed erunt, inquit, aequales Angelis Dei . Nisi forte putas, quod Angeli epulis quotidianis, et vino quo te inebrias, gaudeant, aut hoc forte arbitraris, quod Angeli uxores habeant. Nihil eorum est apud Angelos. Unde gaudent Angeli, nisi unde Dominus ait: Nescitis quia Angeli eorum semper vident faciem Patris ? Si ergo ad faciem Patris gaudent Angeli, ad tale gaudium te praepara: aut si invenis melius quam videre faciem Dei? Vae tali amori tuo, si vel suspicaris aliquid pulchrius, quam est ille a quo est omne pulchrum, quod te teneat, ne illum cogitare mercaris. Dominus in carne erat, et apparebat homo hominibus. Qualis apparebat? Jam dixi, homo hominibus. Quid magnum apparebat? Caro carni. Quid magnum apparebat, de quo dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem ? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ & derisũ iis qui incircũ itu nob̾
st̃. Posuisti nos insimilitudinẽ innatio¬
nib. Quid . ẽ. in similitudinẽ: Quan¬
do maledicentes homines similitudinẽ
dant de eoquẽ detestant᷑. Sic moriaris.
hostes xp̃i illi ipsi udei. contra qͦs qͣndo
defendimꝰ xp̃m: dicunt nob. Sic moria¬
ris qͦmͦ & ille Nonenĩ illã mortẽ intu¬
lissent. nisi eo modo mori uehem̃t᷑ hor¬
ruissent. aut qͥd mysterii haberet si
intelligere potuissent. Cȩcus quando
inunguit᷑. colliriũ in manu medici ñ
uidet. Nã crux ipsa. & ꝓ ipsis ꝑsequen¬
tib facta . ẽ. Inde st̃ post ea sanati. &
in eũ credider̃ quẽ ipsi occider̃. Posu¬
istinos in similitudinẽ innationib
cõmotionẽ capitis in popłis. Cõmotio

Expanded text:
qui in circuitu nostro sunt. Dosuisti nos in similitudinem in nationibus. Quid est, in similitudinem? Quando maledicentes homines similitudinem dant de eo quem detestantur: Sic moriaris, hostes Christi, illi ipsi Judaei, contra quos quando defendimus Christum, dicunt nobis: Sic moriaris quomodo ille. Non enim illam mortem intulissent, nisi eo modo mori vehementer exhorruissent; aut quid mysterii haberet, si intelligere potuissent. Caecus quando inunguitur, collyrium in manu medici non videt. Nam crux ipsa et pro ipsis persequentibus facta est. Inde sunt postea sanati, et in eum crediderunt quem ipsi occiderunt. Posuisti nos in similitudinem in nationibus, commotionem cap