comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiones excludat᷑. aliud ñ admittat extraneũ. ⁊ ne ut ait qͥdã. purissimis fontib
ymnꝰ ille redoluit. Ait enĩ. Orabo m̃te dñm. orabo simul sp̃u: ne uox sola deo canat sen¬
susq nr̃ alibi ductꝰ aberret. Fluctuans uanis p̃uentꝰ casib. lume enĩ deo.ẽ. accepta oratio
canentiũ: si pura mens idem gerat. qđ explicat uox cantici. Ne auertas faciem tuã ame:
in quacũq die tribulor. Recolebat pauꝑ iste beatissimꝰ. renuisse dñm ꝑ isaiã ꝓphetã ꝑti¬
naciũ munera peccatorũ. cũ dicit. sanguinẽ uitulorũ. & agnorũ. & yrcorũ nolo. Cũ uenireas
ante conspectũ meũ. qͥs quȩ siuit hȩc de manib ur̃is: Talia metuens iste atq recogitans.
petit ne sacrificiũ qđ immolabat id ẽ pęnitentiã. ita despiceret sicut supͣ memini de
ugibnte sieaifioni suulneribus. peceatorũ⁊ quando eum decestabilis

Expanded text:
tiones excludat, aliud non admittat extraneum: ne ut ait quidam purissimis fontibus tiones excludat, aliud non admittat extraneum: ne ut ait quidam purissimis fontibus orae sextae roseus hymnus ille redoluit; ait enim: « Orabo mente Dominum, orabo simul spiritu: ne vox sola Deo canat, sensusque noster alibi ductus aberret fluctuans, vanis praeventus casibus. » Tunc enim Deo accepta est oratio canentium, si pura mens idem gerat quod explicat vox cantici. Vers. 2. Ne avertas faciem tuam a me, in quacunque die tribulor. Recolebat pauper iste beatissimus, renuisse Dominum per Isaiam prophetam pertinacium munera peccatorum, cum dicit: Sanguinem vitulorum et agnorum et hircorum nolo. Cum veneritis ante conspectum meum, quis quaesivit haec de manibus vestris ? Talia metuens iste atque recogitans, petit ne sacrificium quod immolabat, id est poenitentiam suam ita despiceret, sicut supra meminit de urgebatur maximis vulneribus peccatorum, quando eum detestabilis
Abbreviated transcription (Latin):
cors subuenir&. quẽ tot mala adunato fasce deprimebant. dicit enim.
Dñe exaudi orationẽ meã᷑ scilicet eã quã pius allegator ꝓ totiꝰ mundi li¬
b̾atione fundebat. Scõrũ enĩ consuetudo est. sic dolere calamitates alienas. ut ꝓprias.⁊
sicut apłs ait. Quis infirmat᷑ & ego ñ infirmor qͥs scandalitat᷑ & ego ñ uror: Sequit᷑.
nr̃a. Abbacuc quoq ꝓpħa idem dicit. Usque quo dñe clamabo & ñ exaudies ⁊ uocifera¬
bor ad te iniuriã accipiens & ñ intendes: Qua ꝓpt̾. memor istarũ rerũ. anxiꝰ suũ clamo
ut studia supplicationis creuisse cognosceres. cuiꝰ orationẽ in clamorẽ maximũ ꝓrupi¬
sse sentires. Hunc autẽ modũ sc̃ę orationis seruandũ. deuotissimꝰ xp̃ianꝰ intelligat:
ut idipsũ cogitet qđ orat: ipsũ respiciat m̃te cui supplicat om̃s suꝑ fluas cogita¬

Expanded text:
cors subveniret, quem tot mala adunato fasce deprimebant. Dicit enim: cors subveniret, quem tot mala adunato fasce deprimebant. Dicit enim: Domine, exaudi orationem meam, scilicet eam quam pius allegator pro totius mundi liberatione fundebat. Sanctorum enim consuetudo est sic dolere calamitates alienas ut proprias, sicut Apostolus ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sequitur, nostra . Habacuc quoque propheta idem dicit: Usquequo, Domine, clamabo, et non exaudies, vociferabor ad te injuriam accipiens, et non intendes ? Quapropter memor istarum rerum anxius suum clamorut studia supplicationis crevisse cognosceres, cuius orationem in clamorem maximum sse sentires. Hunc autem modum sanctae orationis servandum devotissimus Christianus intelligat, ut idipsum cogitet quod orat, ipsum respiciat mente cui supplicat, omnes superfluas cogita
Abbreviated transcription (Latin):
in exordios psalmi multiplicit̃ dñm rogat. ut eiꝰ clamor ad ipsũ ꝑuenire mereatur. ⁊¬
qm̃ iugi afflictione contritꝰ. ossa sua sicut in frixorio dicit eẽ confr̃ixa. Sequit᷑ flebilis
nimis & dolenda narratio: quȩ est manifestatio necessitatũ: & ꝓbaliũ lingua causarũ.
It ne post tot asperas calamitates. de castigatione sua uideret᷑ ingratꝰ: t̃cia parte. dñi
laudes. dulcissima nimis intentione ꝓsequit᷑ ⁊ cuiꝰ aduentu. construendã dicit eccłam.⁊
& cũ sint omĩa ꝑmutanda ipse tam̃ ꝑmaneat in ȩt̾nũ. Infert᷑ enĩ sub hilaritate. nimis
uotiua conclusio: scõrũ sem̃ ibi ẽẽ dirigendũ ubi habitat dñs in gła sempit̾na. Sic lex
illa penitentiũ regularis: plenissime noscit᷑ fuisse cõpleta. Inchoauit enĩ a lacrimis:
finiuit in gaudio.
psit. qͥ calamites mundi pęnitentiȩ humilitate defleret: ut cito illi miseri¬

Expanded text:
in exordio psalmi multipliciter Dominum rogat, ut ejus clamor ad ipsum pervenire mereatur: qin exordio psalmi multipliciter Dominum rogat, ut ejus clamor ad ipsum pervenire mereatur: quoniam jugi afflictione contritus, ossa sua sicut in frixorio dicit esse confrixa. Sequitur flebilis nimis et dolenda narratio, quae est manifestatio necessitatum et probabilium lingua causarum. Et ne post tot asperas calamitates de castigatione sua videretur ingratus, tertia parte Domini laudes dulcissima nimis intentione prosequitur, cujus adventu construendam dicit Ecclesiam; et cum sint omnia permutanda, ipse tamen permaneat in aeternum. Infertur etiam sub hilaritate nimis votiva conclusio, sanctorum semen ibi esse dirigendum, ubi habitat Dominus in gloria sempiterna. Sic lex illa poenitentium regularis plenissime noscitur fuisse completa; inchoavit enim a lacrymis, finivit in gaudio. psit, qui calamitates mundi poenitentiae humilitate defleret; ut cito illi miseri
Abbreviated transcription (Latin):
orat ad patrẽ. non ꝓ peccatis suis quȩ omĩno non habuit⁊ sed humanã naturã
ab aduersitatib huiꝰ scłi postulat liberari quã est dignatꝰ assumere.: sicut in
sexto decimo psalmo & in octogesimo quinto constat effectũ: aliud uero. cũ in psalmo oc¬
togesimo nono introducit᷑ moyses ꝑsona reuerenda in tẏpo sacerdotali. qͥ ꝓ peccatis tam
suis quã generalib dep̃cat᷑: necnon in p̾senti psalmo ꝑsona pauperis adhibet᷑. qͥ sub pęni¬
tentiȩ humilitate anxiꝰ clamat ad dñm. & ideo om̃ĩs pęnitentia & oratio:ñ autẽ om̃ĩs
oratio penitentia est: quando & ille orauit. qͥ nichil admisit qđ reatui posset ascribi.
Sic isti psalmi qͥ orationis titulo p̃notant᷑: cũ suis ꝓprietatib ꝓbant᷑ expliciti. Diuisio
OS AIMi. Pauꝑ iste mundanis diuitiis egens. sed suꝑnis uirtutib abunde ditissimus:

Expanded text:
orat ad Patrem, non pro peccatis suis, quae omnino non habuit; sed humanam naturam orat ad Patrem, non pro peccatis suis, quae omnino non habuit; sed humanam naturam ab adversitatibus hujus saeculi postulat liberari, quam est dignatus assumere, sicut in sexto decimo psalmo, et in octogesimo quinto constat effectum. Aliud vero cum in psalmo octogesimo nono introducitur Moysis persona reverenda in typo sacerdotali, qui pro peccatis tam suis quam generalibus deprecatur; nec non in praesenti psalmo persona pauperis adhibetur, qui sub poenitentiae humilitate anxius clamat ad Dominum. Et ideo omnis poenitentia est oratio, non autem omnis oratio poenitentia est, quando et ille oravit qui nihil admisit quod 337 reatui potuisset ascribi. Sic isti psalmi qui orationis titulo praenotantur, cum suis proprietatibus probantur expliciti. Divisio psalmi. Pauper iste mundanis divitiis egens, sed supernis virtutibus abunde ditissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
dat ut non immerito possit dicere. qđ ait apłs. certam̃ bonũ certaui. cursũ
consũmaui. fidẽ seruaui. Tales sunt pauperes xp̃i: qͥ ñ solũ ꝓ suis malis. uerũ
etiã ꝓ totiꝰ mundi calamitatib int̃cedere comꝓbant᷑. Egent in hoc scło. sed sunt
locupletes deo ⁊ uiciis uacui. sed uirtutib pleni: despecti hominib. sed accepta
ꝓphetiae in subsequentib refulget: ut euident̾ possit agnosci. qͦ ibi munere¬
coronet᷑. quando iã hic. spe tanta reficit᷑. Et nota qͥa dũ ubiq in titulis nomi¬
na sint posita. hic pauꝑ sine nomine introducit᷑ ad loquendũ: scilicet ut cũ
uni dat᷑ om̃s sibi pauperes xp̃i cognoscerent attributũ. nimo praeterea con¬
dendũ est. hunc psalmũ. quartũ eẽ ex his qui notant᷑ oratio: quanuis pęnitentiũ
quintꝰ eẽ uideat᷑. Sciendũ est plane. orationũ duo eẽ. genera: unũ quando dñs . xp̃c

Expanded text:
dat; ut merito possit dicere quod ait Apostolus: Certamen bonum certavi, cursum dat; ut merito possit dicere quod ait Apostolus: Certamen bonum certavi, cursum consumetiam pro totius mundi calamitatibus intercedere comprobantur. Egent in hoc saeculo, sed sunt locupletes Deo; vitiis vacui, sed virtutibus pleni; despecti hominibus, sed acceptabprophetiae in subsequentibus refulget, ut evidenter possit agnosci quo  mcoronetur, quando jam hic spe tanta reficitur. Et nota quia dum ubique in titulis nomina sint posita, hic pauper sine nomine introducitur ad loquendum; scilicet ut cum uni datur, omnes sibi pauperes Christi cognoscerent attributum. Animo praeterea condendum est hunc psalmum quartum esse ex his qui notantur Oratio, quamvis poenitentium quintus esse videatur. Sciendum est plane orationum duo esse genera. Unum quando Dominus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
meũ cũ fleti tẽperabã.⁊ a facie irȩ & indignationis tuȩ qͥa eleuans ȩlisisti n
& alia quę cũ labore maximo uindicant᷑. si ipsi dño consentiamꝰ aptari. Sed
q̃m grauit̃ uulneratũ. & duris calamitatib plenũ. orationẽ fundere conuenie¬
bat assiduã. ⁊ anxii pauperis ꝑsona congruent̃ apposita est: cuiꝰ uocẽ nec uerecun¬
dia ulla cõprimeret. nec indigentiȩ necessitas abstineret. Nã cũ dicit corã dño .⁊
talẽ orationẽ uułt intelligi. quȩ de sacculis animȩ. ante pedes regios quasi aurei
metalli copia fundat᷑. Uix enĩ rep eries. sicut quidã dixit. ut oranti cuiquã non
aliquod in anȩ & alienȩ cogitationis oc currat obstaculũ: & intentionẽ qua in
dm̃ mens dirigit᷑. declinet ac frangat. Et ideo certam̃ magnũ atq salub̃rimũ
est. orationi cępte iugit̃ imminere: & cũ adiutorio dei. obsiftere uiuacit̃ sug¬
gestionib inimici: quatinꝰ fixa semꝑ ad dñm mens. stabili intentione conten¬

Expanded text:
nis tuae: quia elevans allisisti me. Et alia quae cum labore maximo vindicantur, si ipsi Domino consentiamus aptari. Sed quoniam graviter vulneratum, et duris calamitatibus plenum, orationem fundere conveniebat assiduam, anxii pauperis persona congruenter apposita est; cujus vocem nec verecundia ulla comprimeret, nec indigentiae necessitas abstineret. Nam cum dicit, coram Domino, talem orationem vult intelligi, quae de sacculis animae ante pedes regios quasi aurei metalli copia decora fundatur. Vix enim reperies sicut quidam dixit ut oranti cuiquam non aliquid inane et alienae cogitationis incurrat obstaculum, et intentionem qua in Deum mens dirigitur, declinet ac frangat. Et ideo certamen magnum atque saluberrimum est orationi coeptae jugiter imminere, et cum adjutorio Dei obsistere vivaciter suggestionibus inimici, quatenus fixa semper ad Deum mens stabili intentione conten
Abbreviated transcription (Latin):
de fructuoso germine non fuer̃. Aper enim dictus ÷: ab eo qđ
in locis asperis commoretur. Singularem autẽ ferũ. titũ cius
filium memorat. qui reliquias belli tanta populatione con-¬
triuit : ut gentẽ & ciuitatẽ. quasi herbarũ pabuila. terribili de¬
pastione consumer&. Necesse enim fuit hoc uineae contingere
cuiꝰ matkeria uiclebatur. ẽẽ. deposita. Spiritalit̾ autẽ aper
ꝓpter ferocitatẽ & fortitudinẽ nimiã: diabolus intelligi po¬
test. De silua aut̃ dixit: quia cogitationes agrestes. auieꝙ
semper existunt. & nota. quod his sex uersibus qui prȩdicti sunt.
uinea ista describitur. ꝑ quartã spetiem definitionis: quȩ grece
hypographice. latinȩ discriptioalis appellatur. Hec adħibita
circuitione dictoꝵ: facturã rei dequa quęritur compe-¬
tenti significatione declarat. D eus uirtutũ conuertere¬

Expanded text:
de fructuoso germine non fuerunt. Aper enim dictus est ab eo quod de fructuoso germine non fuerunt. Aper enim dictus est ab eo quod in locis asperis commoretur. Singularem autem ferum, Titum ejus filium memorat, qui reliquias belli tanta populatione contrivit, ut gentem et civitatem quasi herbarum pabula terribili depastione consumeret. Necesse enim fuit hoc vineae contingere, cujus maceria videbatur esse deposita. Spiritualiter autem aper propter ferocitatem et fortitudinem nimiam diabolus intelligi potest. De silva autem dixit, quia cogitationes ejus agrestes aviaeque semper existunt. Et nota quod his sex versibus qui praedicti sunt, vinea ista describitur per quartam speciem definitionis, quae Graece hypographice, Latine descriptionalis appellatur. Haec, adhibita circuitione dictorum factorumque, rem de qua quaeritur competenti significatione declarat. Vers. 14. Deus virt
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe: sicut & hieremias dicit. uide hĩẽ & consiclera quia uindemi¬
asti nos: sacerelos & ꝓpħa. de scũario tuo deficit. Uindemiant gͦ
dicit. cliripiunt atq conculcant: qđ a transeuntib fieri sol&. qui
prȩdanadi studio. aufferre labores nituntur alienos. Uindemia dicitꝰ᷑.
quando uua uiti demit̃. Quod etiam iste uineȩ. ds̃ ꝑ isaiam ꝓpħam
minatur : destruam matkeriam cius. & erit indireptione: &destruã
parietem eiꝰ. & erit inconculcatione. Addidit. Qui transeunt uram.
atq patriã suã ubiq dispersit. Quod ingente contigit iudeorũ:
hoc ÷ qđ superiꝰ ait uindemiant eam. Aprum uespasianũ forsitan
debemus accipere. qui illis extitit & fortis & sȩuus: per hoc aut̃
nomen significatur uideis fuisse contrariusi: qui hoc animal
inter cȩtera habere uidebatur inmundum. De silua scilic& de
gentib quȩ merito siluis squalidis comparant᷑. quia adhuc insitę

Expanded text:
accipere, sicut et Jeremias dicit: Vide, Domine, et considera quia vindemiaccipere, sicut et Jeremias dicit: Vide, Domine, et considera quia vindemiasti nos. Sacerdos et propheta de sanctuario tuo defecerunt . Vindemiant ergo dicit, diripiunt atque conculcant; quod a transeuntibus fieri solet, qui praedandi studio labores auferre nituntur alienos. Vindemia dicitur, quando uva viti demitur; quod etiam isti vineae Deus per Isaiam prophetam minatur: Destruam maceriam ejus, et erit in direptionem, et destruam parietem ejus, et erit in conculcationem . Addidit, qui transeunt viam. atque patriam suam ubique dispersit, quod in gente contigit Judaeorum; hoc est quod superius ait, vindemiant eam. Aprum, Vespasianum fordebemus accipere, qui illis existit fortis et saevus. Per hoc autem nomen significat Judaeis esse contrarium, quia hoc animal inter caetera habere videbatur immunditiam de silva, scilicet de gentibus, quae merito silvis squalidis comparantur, quia adhuc insit
Abbreviated transcription (Latin):
Palmites significa nt discipłos dnĩ quib ipse in euangłio dicit. Ego
sum uitis uera &uios palmnites. Alare oeunctarum gentium uult
iutelligi fanccissimam credulitatem. Extencdisti enim̃ dlicit. qm̃ ab hne-¬
rosolimis hȩc uinea ꝑ apłorum p̃dicationes. incunctas muncli
partes extensa ẽ. Acciꝑe enim non possumꝰ localem: de qua iam dictũ
.c̃. plantasti raclices eiꝰ & repleta. ẽ. t̾ra. Propagines autẽ eiꝰ filios rege¬
nerationis dicit. qui a flumine iordanis manauer̃: ubi dñs in exẽplũ
eiꝰ. & uinclemiant eam om̃s qui transeunt uiam: Istius uineȩ quȩ
auiclaico popło ducit originẽ. miratur cur fuerit euersa munitio.
hoc ÷ dñi subtracta defensio. Macleria .ẽ. enĩ desolis lapidib
constructa custodia: quȩ sol& uineas cdefensabiliter circũire.
Et merito tali uerbo: in suꝑiore translatione ꝑmansit. Sequituꝵ
Quindemiant eam om̃s. Hic uindemiant. in malo positũ debemus

Expanded text:
n Evangelio dicit: Ego sum vitis vera, et vos palmites . Mare, cunctarum gentium vult intelligi sanctissimam credulitatem. Extendisti enim dicit, quoniam ab Jerosolymis haec vinea per apostolorum praedicationes in cunctas mundi partes extensa est. Accipere enim non possumus localem, de qua jam dictum est: Plantasti radices ejus, et repleta est terra. Propagines autem ejus filios regenerationis dicit, qui a flumine Jordane emanaverunt, ubi Dominus in exemplum ejus, et vindemiant eam omnes qui transeunt viam? Istius vineae quae a Judaico populo ducit originem, miratur cur fuerit eversa munitio, hoc est, Domini subtracta defensio. Maceria est enim de solis lapidibus constructa custodia, quae solet vineas defensabiliter circuire. Et merito tali verbo in superiori translatione permansit. Sequitur, et vindemiant eam omnes. Hic vindemiant, in malo positum debemus
Abbreviated transcription (Latin):
ista uersiculi. Dicit enim. fiat manus tua suꝑ uirum dextere tuȩ.
icl.ẽ.:mittere cdigneris filium tuũ. qui reũ mundũ liber& acrimine:
peccatorũ : et non cliscedimꝰ ate: id. ẽ. quem semel mente concepimꝰ
cordis oculis iugiter intuemur:. nec ate deuotionẽ nrãm possumus
amouere. cuiꝰ aduenire filium magnopere cognoscimur expetisse.
Et quȩ sit utilitas ab ipso non discedere: consequent̃ exponitur.
Uiuificabis nos: & nomen tuum inuocabimus. Uiinficat nos. quando
triplici eũ repetitione memorauit: ut quasi prati floriferi plani¬
ciem tensam. ꝑ ordines certos. iocunditas rosei coloris ornar&.
in ista si quidẽ breuitate: regulã totus religionis exponit. Primũ
.ẽ. enim ut nos dñs conuertat. de incle ut nob ostendat faciem
suam: tertio. ut saluos efficiat. Non enim antequã conuertat
ostencdit faciem suã nec saluat: nisi nos prius lumine suę

Expanded text:
ista versiculi. Dicit enim: Fiat manus tua super virum dexterae tuae, id ista versiculi. Dicit enim: Fiat manus tua super virum dexterae tuae, id est, ut mittere digneris Filium tuum, qui reum mundum liberet a crimine peccatorum. Et non discedimus a te; id est, quem semel mente concepimus, cordis oculis jugiter intueamur; nec a te devotionem nostram possimus amovere, cujus advenire Filium magnopere cognoscimur expetisse. Et quae sit utilitas ab ipso non discedere consequenter exponitur, vivificabis nos, et nomen tuum invocabimus. Vivificabis nos, quando,triplici eum repetitione memoravit; ut quasi prati floriferi planitiem tensam per ordines certos jucunditas rosei coloris ornaret. In ista siquidem brevitate regulam totius religionis exponit. Primum est enim, ut nos Dominus convertat; deinde, ut ostendat faciem suam; tertio, ut salvos efficiat. Non enim antequam convertat, ostendit faciem suam; nec salvat, nisi nos prius lumine suae
Abbreviated transcription (Latin):
discedit ȩccłia. quȩ sponso suo ispiritali dilectione coniuncta. ẽ. Nã
cum dicit fiat manus tua suꝑ uirũ clexterȩ tue: operationem
scẽ incarnationis exposcit. Ipse.ẽ. enim clextera patris: de quo alio
loco dicit. non enim in arcũ meo sperabo. & gladius m̃s non sal-¬
uauit me sed dextera tua & brachiũ tuũ. & illuminatio uultꝰ
tui : De inde more suo ꝓpt̃ explanationẽ repetit qđ superius
cdix̃. & suꝑ filium hominis: a cõmuni iungendũ ÷ fiat manꝰ
tua: idest oꝑatio scã ad effectũ ꝓmissa perducat. filius enim
quem confirmasti tibi. Confirmatus. ẽ. utiq apuel homines sicut iam
dictum . ẽ: quando de ipso uox pat̾nȩ ueritatis insonuit: dicens. hic
est filius m̃s dilectus. in quo michi bene complacui. ipsum audite. Qđ
non pig& eiusclẽ exempli iteratione declarare: quancdo et in auctori-¬

Expanded text:
discedit Ecclesia, quae Sponsi sui spirituali dilectione conjuncta est. Nam discedit Ecclesia, quae Sponsi sui spirituali dilectione conjuncta est. Nam cum dicit: Fiat manus tua super virum dexterae tuae, operationem sanctae incarnationis exposcit. Ipse est enim dextera Patris, de quo alio loco dicit: Non enim in arcu meo sperabo, et gladius meus non salvabit me; sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui . Deinde more suo propter explanationem repetit quod superius dixit, et super filium hominis. A communi jungendum est, Fiat manus tua, id est operatio sancta ad effectum promissa perducat. Filius enim quem confirmasti tibi. Confirmatus est utique apud homines sicut jam dictum est quando de ipso vox paternae veritatis insonuiest Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui; ipsum audite . Quod non piget ejusdem exempli iteratione declarare, quando et in auctori
Abbreviated transcription (Latin):
ante om̃ia scta qͥ uiq confirmatꝰ. ẽ. quando de ipso ueritas pacẽni
one uliltus tui peribunt. I ncensa igni & effossa manu: humana uitia
significata debemꝰ aduertere. Incendit᷑ quippe aliqͥs igne cupidita¬
tis. siue calore suꝑbie: quando crimina nefanda contniserit. Effossa
uero manu sunt. cum ꝑ oꝑationẽ sceleratã. aliis p̃paramꝰ insicdias. &
decipere uolumus nescientes: dum nos in ipsã magis forieã corruamꝰ.
hec ergo peccata ab increpatione uultꝰ dnĩ ꝑibunt: quanclo illis
dicencdũ ẽ ite inignẽ ȩternũ qui p̃paratꝰ .ẽ. diabolo & angelis eius.
tua super uirũ dexterȩ tuȩ : & suꝑ filiũ hominis quẽ confirmasti tibi.
Grande sacram̃tũ. grancle miinꝰ diuinitatis exponit᷑ quia tã diuforsi-¬
tan lubitari potuit qđ isrł saluus fier&. donec salutaris dñs adue-¬
nir&. Illo enim ueniente ꝓmissio tota completa ẽ nec ulteriꝰ ab ipso

Expanded text:
ante omnia saecula. Qui utique confirmatus est, quando de ipso veritas paternae ante omnia saecula. Qui utique confirmatus est, quando de ipso veritas paternae one vultus tui peribunt. Incensa igni et effossa manu, humana vitia significata debemus advertere. Incenditur quippe aliquis igne cupiditatis, sive calore superbiae, quando crimina nefanda commiserit. Effossa vero manu sunt, cum per operationem sceleratam aliis praeparamus insidias, et decipere volumus nescientes, dum nos in ipsam magis foveam corruamus. Haec ergo peccata, ab increpatione vultus Domini peribunt, quando illis dicendum est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diaboltua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi. Grande sacramentum, grande munus Divinitatis exponitur: quia tandiu forsitan dubitari potuit, quod Israel salvus fieret, donec salutaris Dominus adveniret. Illo enim veniente promissio tota completa est, nec ulterius ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
plantauit dextera tua: & suꝑ filium hominis quem confirmasti tibi
Nclatis om̃ib quȩ suꝑius contiger̃. asaph uenit ad terciam sectionẽ:
inqua rogat ut om̃p̃s agricola. uisit& uineã clissipatã. quã plantare
dignatus .e. & respiciat suꝑ filium hominis quẽ confirmauit sibi. Commu¬
tatus quippe in melius: hoc singulare remedium omĩb reb expectabat.
ut xp̃o lño supplicar&. Cum dic̃ cls̃ uirtutũ conuertere: petit cũ
fluctibus lab&ar& humanitas : quib peccatis aclinferna rapiat᷑
& delectetur uitiis: unle eam ꝓpetua morte constat extingui.
Cum autẽ dicit. uisita uineam istã. & clirige eam quã plantauit
dextera tua. aduentũ scȩ̃ incarnationis expostulat. Ut presente
cultore suo uinea plantata proficiat ⁊ sine quo nec fructus ferre
poterat nec ꝓficuã habere culturã. Addidit. & suꝑ filiũ hominis
quẽ confirmasti tibi. Omino declaratũ ÷ qđ superiꝰ dix̃ uisita. filius

Expanded text:
minis, quem confirmasti tibi. Relatis omnibus quae superius contigerunt, Asaph venit ad tertiam sectionem, in qua rogat ut omnipotens agricola visitet vineam dissipatam quam plantare dignatus est, et respiciat super filium hominis, quem confirmavit sibi. Commutatus quippe in melius, hoc singulare remedium rebus omnibus expetebat, ut Christo Domino supplicaret. Cum dicit: Deus virtutum convertere, petit eum fluctibus laboret humanitas, quibus peccatis ad inferna rapiatur, et delectetur vitiis, unde eam perpetua morte constat exstingui. Cum autem dicit: Visita vineam istam, et dirige eam quam plantavit dextera tua, adventum sanctae incarnationis expostulat, ut praesente cultore suo vinea plantata proficiat, sine quo nec fructus inferre poterat, nec proficuam habere culturam. Addidit, et super filium hominis, quem confirmasti tibi. Omnino declaratum est quod superius dixit, visita. Filius
Abbreviated transcription (Latin):
& persecutionũ plagis inscõ popło semꝑ augere. Secdhȩc uinea quẽ admo¬
dum ꝑ uniuersum mundũ dilatata sit: subter edicitur. uiam fecistu

Expanded text:
et persecutionum plagis in sancto populo semper augeri. Sed haec vinea quemadmoet persecutionum plagis in sancto populo semper augeri. Sed haec vinea quemadmodum per universum mundu
Abbreviated transcription (Latin):
scđam sçctionẽ in qua ꝑmysticas figiiaorres quȩ fuerint gesta comne¬
morat. Quos schema dicitur metabole: uͥnius rei frequens iteratio un sub
uarictate uerborũ. Per hos enim sex uersus: usq ad tertiã diuisionẽ uinea
ista describitiur. U incam enĩ dicit hebream gentẽ. quam positã entipo
aurtib dicta ẽ Hanc exegypto deduxit magnis notisq miraculis & ex¬
tanquã mirabilis plantauit agricola: hoc ẽ. testimonium redlitum
de immutatis hebreis: quod continetur intitulo. Uinea si quidem. eclsdario
hic pulcherrime comparatur: qm̃ sicut illa inter folia cacduca necessarios
inferti sructus  su & ista inter turbas umbratiles peccautiũ. ostĩa lapfre¬
gas scorui qui seculi huus afflictione tanquã torcularib pressis. saporẽ
nouerunt emandre dulcissimum: siue quia fossa plus ꝓficit. & putata
multiplicatur qđ soli merito datur ȩccłiȩ. quȩ sol&e passionis falce crescere

Expanded text:
am sectionem, in qua per mysticas figurationes, quae fuerunt gesta commemorat. Quod schema dicitur metabole, unius rei frequens iteratio sub varietate verborum. Per hos enim sex versus 276 usque ad tertiam divisionem, vinea istaicta est; hanc ex Aegypto deduxit magnis miraculis, et exeorum, tanquam mirabilis plantavit agricola. Hoc est testimonium redditum de immutatis Hebraeis, quod continetur in titulo. Vinea siquidem Ecclesiae et hic pulcherrime comparatur: quoniam sicut illa inter folia caduca necessarios infert fructus, sic et ista inter turbas umbratiles peccantium ornatur fruge sanctorum, qui saeculi hujus afflictione tanquam torcularibus pressi, saporem norunt emanare dulcissimum. Sive quia fossa plus proficit, et putata multiplicatur, quod soli merito datur Ecclesiae, quae solet passionis falce crescere,
Abbreviated transcription (Latin):
ue fructuosȩ.  snundi spatia comprehendit. uram fecit dñs. dum eius
conspectib apparere dignatꝰ. ẽ. Ipsa enĩ proficiendi fuit causa. ut suũ
uidera agricolam. & abeo ymbrẽ prȩlicationis accipere: quatenus
fructus suauissimos ꝓcrear&. Sequit᷑. Et plantasti raclices eius & re¬
pleta ẽ terra. Radices eius sunt ꝓpħe celestis regis operatione plasi¬
tati ex quib illa felices palmites tendens uniuersum mundũ quasi¬
exponitur. Illos enim norut operire quos nutrit: qm̃ eius umbra
fructisicat & amplius facit crescere. quos magis tegere compbatur.
Sed qualis. ẽ. ista uinea quȩ montes operit utiq suꝑna. qm̃que
dei Qui cedros dixit: bene arbdsta posuit. Uites enĩ quanelo in
arbore as cendunt: arbusta nominant᷑. Secl quãuis intridesimo¬
sexto psal imo cȩdros pro suꝑbia de signanda positas dexerimꝰ
tamen qm̃  hic ẽ. additũs dei. martyres debemus aduertere qͥ
ineccłia xpĩ. unter altissima sunt cacumina constituti. Et hos

Expanded text:
mundi spatia comprehendit, viam fecit Dominus, dum ejus conspectibus apparere dignatus est. Ipsa enim proficiendi fuit causa, ut suum videret agricolam, et ab eo imbrem praedicationis acciperet, quatenus fructus suavissimos procrearet. Sequitur, et plantasti radices ejus, et repleta est terra. Radices ejus sunt prophetae coelestis Regis operatione plantati: ex quibus illa felices palmites tendens, universum mundum quasiexponitur. Illos enim novit operire quos nutrit, quoniam ejus umbra fructificat, et amplius facit crescere, quae magis tegere comprobatur. Sed qualis est ista vinea quae montes operit? Utique superna, quoDei. Quia cedros dicit, bene arbusta posuit; vites enim quando in arbores ascendunt, arbusta nominantur. Sed quamvis in trigesimo psalmo cedros pro superbia designanda positas dixerimus, tamen quoniam hic est additum Dei, martyres debemus advertere, qui in Ecclesia Christi in altissima sunt cacumina constituti. Et hos
Abbreviated transcription (Latin):
USIOQuere robustũ illũ aethan ñ corporis ualituline. sed animȩ
altarib. tanꝗͣ fidelissimus humani generis ꝓcurator explreuit. Nunc
oremus: ut quod aurib ꝑcipimus. mente conclamus. Sic enĩ iuctoria
nr̃a ꝑ agitur: si post talia sacra ñ aduersũ extraneas. sed contra nr̃a
uitia litigemus: & respuentes quȩ st̃ terrena. quę ramꝰ sine aliqua
cunctatione cȩlestia. Interp̃tatio enĩ istius nominis fideles & pacien-¬
tes cõmon& xp̃ianos. ut nulla aduersitate frangant᷑: sicut apłs
ait. huiꝰ maximũ exemplũ uirtutis. de se enĩ dicit. in laborib pluri-¬
mis: in carcerib ab undantius : pͥlagis supra moclũ in mortib frequen-¬

Expanded text:
O vere robustum illum Ethan non corporis valitudine, sed animae altaribus tanquam fidelissimus humani generis procurator explicuit. Nunc oremus ut, quod auribus percipimus, mente condamus. Sic enim victoria nostra peragitur, si post talia sacra non adversum extraneus, sed contra nostra vitia litigemus; et respuentes quae sunt terrena, quaeramus sine aliqua cunctatione coelestia. Interpretatio enim istius nominis fideles et patientes commonet Christianos, ut nulla adversitate frangantur, sicut Apostolus ait, hujus maximum virtutis exemplum; de se enim dicit: In laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequen
Abbreviated transcription (Latin):
errores prauos sequitur semꝑ absurditas. Subiciunt quoq terciã falsitatem. sater
semper anterius filio prȩdicatur. Et ubi est illud. in principio erat uerbum: &
mus filius nominatur: ut est illud apłi ad ephesios. an nescitis quia omis fornica¬
tor & immundus non habet hereditatem in regno xp̃i & dei : & ađ galathas. pau¬
intelligeres trinitate. addidit. & cõmunicatio scĩ sp̃s cũ omib uobis. Legitur etiã
nses. dñs autem dirigat corda ur̃a. in carite dei: & patientia xp̃i. Oratur enĩ
sp̃s sc̃s. lit corda credentium dirigat & in caritate dei : & in patientia xp̃i.
Eue ppt̃. unus ex trintate ante uel postea nominatus. audienti nullũ prȩiudiciũ
poterit exibere: quia humana locutio alit̾ se non ualet expedin ln dereni dieiũ¬
est disparilitas uel diuersitas estimanda: quia ubi unus dĩ recte crecditiur ibi minor

Expanded text:
errores pravos sequitur semper absurditas. Subjiciunt quoque tertiam falsitatem: Pater errores pravos sequitur semper absurditas. Subjiciunt quoque tertiam falsitatem: Pater semper anterius Filio praedicatur. Et ubi est illud? In principio erat Verbum, etmus Filius nominatur, ut est illud Apostoli ad Ephesios: An nescitis quia omnis fornicator et immundus non habet haereditatem in regno Christi et Dei ? Et ad Galatas: Pauintelligeres Trinitate, addidit, et communicatio sancti Spiritus cum omnibus vobis. Legitur etiam nses: Dominus autem dirigat corda vestra in charitate Dei et patientia Christi . Oratur enim Spiritus sanctus ut corda credentium dirigat et in charitate Dei et in patientia Christi. Quapropter unus ex Trinitate ante vel postea nominatus, audienti nullum praejudicium poterit exhibere, quia humana locutio aliter se non valet expedire. In Deo enim nuest disparilitas vel diversitas aestimanda: quia ubi unus Deus recte creditur, ibi minor
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enim gentes in suis popłis generalit̾ commonentur: ne quis se in iudicio
ri: qm̃ ꝓmissiones suas quas per scõs ꝓpħas effeterat. aduentus sui uisitatione
seratione custodit. Addidit. Et ueritas. dñi. manet in ȩternũ. Hic ueritas dñi fi¬
lius significatur: sicut ipse dicit: ego sum uia. ueritas. & uita. Nam sicut putat
dementissimus arrianus quod dici nefas efcsierat tempus quando non erat filiꝰ.:
fuerat utiq tempus. quando essetͣ sine ueritate: sine uia: sine uita. Sed q̃m sine
his reb pat̃ numquã fuisse credendus est. saluti nr̃ȩ. & ipsi conuenit ueritati.
coeternũ & consubstantialem patri per omĩa filium confiteri. Deinde scriptũ est:
om̃ia per ipsum facta sunt. & sine ipso factũ est nichil. Nam si tempus est factum
per filiũ.: quomodo existere potuit tempus. quando non erat auctor eius: Sic

Expanded text:
Omnes enim gentes in suis populis generaliter commonentur, ne quis se in judicio Omnes enim gentes in suis populis generaliter commonentur, ne quis se in judicio ri: quoniam promissiones suas, quas per sanctos prophetas effecerat, adventus sui visitatione seratione custodit. Addidit, et veritas Domini manet in aeternum. Hic veritas Domini Filius significatur, 393 sicut ipse dicit: Ego sum via, veritas et vita . Nam, sicut putat dementissimus Arianus quod dici nefas est, erat tempus quando non erat Filius: fuerat utique tempus quando esset Pater sine veritate, sine via, sine vita. Sed quoniam sine his rebus Pater nunquam fuisse credendus est, saluti nostrae et ipsi convenit veritati coaeternum et consubstantialem Patri per omnia Filium confiteri. Deinde scriptum est: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Nam si tempus est factum per Filium, quomodo existere potuit tempus, quando non erat auctor ejus? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Licet hic psalmus pro paucitate uersuum diuisionem non recipiat: om̃s tamen
conͣpendio suȩ locutionis exuperat. Est enĩ primus quidam athomus psalmorũ.
punca prȩferens dignitatem unde linea oritur. & diuersȩ scȩmatũ species doc¬
tissima uarietatȩ formantur. TE XTUS PS AL MI
psalmũ : ad personam marterũ debemus aptare. Dicunt enĩ scĩ uiri quasi iam
gloriosa passione perfuncti. ut om̃s gentes ad laudes dñi debeant excitari.:
qui talia prestiat seruis suis: ut ipsius potius imbuerentur exemplis. Ubi sunt
donatistȩ: qui tantũ suȩ congregationi fidem presaitã mentiuntur: Clamat cho¬
rus ille scorum. om̃s gentes dñm debere laudare. Atquȩ utinã uel nobiscum
facerent: qđ se agere singularit̾ mentiuntur. Sequit᷑. Et collaudate eum om̃s po¬
popłi. Collaudatio est. cunctorũ fidelium in unũ redacta laudatio. Hȩc enim
eccłȩ catholice aptata cognoscitur: quȩ de diuersis mundi partib aggregat᷑.

Expanded text:
Licet hic psalmus pro paucitate versuum divisionem non recipiat, omnes tamen compendio suae locutionis exsuperat. Est enim primus quidem atomus psalmorum, puncti praeferens dignitatem, unde linea oritur, et diversae schematum species doctissima varietate formantur. Expositio psalmipsalmum ad personam martyrum debemus aptare. Dicunt enim sancti viri, quasi jam gloriosa passione perfuncti, ut omnes gentes ad laudes Domini debeant excitari, qui talia praestitit servis suis, ut ipsius potius imbuerentur exemplis. Ubi sunt Donatistae, qui tantum suae congregationi fidem praestitam mentiuntur? Clamat chorus ille sanctorum, omnes gentes Dominum debere laudare; atque utinam vel nobiscum facerent, quod se agere singulariter mentiuntur! Sequitur, et collaudate eum, omnes populi. Collaudatio est cunctorum fidelium in unum redacta laudatio; haec enim Ecclesiae catholicae apta cognoscitur, quae de diversis mundi partibus aggregatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ham quãuis omnia gratis donet: iustitiȩ ipsius est supplicantes
uiuificare: quos sp̃s imimundus crudeliter cernit impetere. Seqͥt᷑
łduces de tribulatione animã meam. Educuntur de tribulatione tanquã de
carceribus. animȩ scȩ: quando concessa uenia. de isto scło precipiuntur
exire. Hic enim affliguntur deuotiꝰ cruciantur iufti: sed defectus iftiꝰ
lucis. scĩs terminus est laborũ. Ideo enĩ clamat apłs: cupio dissolui

Expanded text:
Nam quamvis omnia gratis donet, justitiae ipsius est supplicantes Nam quamvis omnia gratis donet, justitiae ipsius est supplicantes vivificare, quos spiritus immundos crudeliter cernit impetere. Sequitur, educes de tribulatione animam meam. Educuntur de tribulatione tanquam de carceribus animae sanctae, quando concessa venia de isto saeculo praecipiuntur exire. Hic enim affliguntur devoti, cruciantur justi; sed defectus istius lucis sanctis terminus est laborum. Ideo enim 483 clama
Abbreviated transcription (Latin):
pastor bonus. Sic per iftã cõmunionem nominũ: sc̃ȩ trinitatis equa¬
litas semper. uirtusq declaratur. Sp̃s autem bonus deducet nos
in terrã rectã: quando corpus nr̃m suis regulis subdit: & fit illis
instiaitionib indeuium: qđ peccatorũ fuerat prauitate diftortum.
Sed hoc. humana non potest uirtute cõpleri. Ipse enim nos recre¬
ando solus efficit rectos : qui est & creare dignatus. Siue terrã
rectã. illã significat futuri scłi: ubi recti ambulabunt: & cũ dño
gr̃a clementissimȩ diuinitatis ostenditur: quȩ nichil nr̃is meritis red¬
dit: sed totũ indulgentiȩ suȩ largitate concedit. Nam uiuificandũ se
ꝓpħa non dicit. ex proprus facas sed ex nomine dñi xp̃i: cuius
est reuera nominis saluare fideliter postulantes. Sed cũ gr̃a com¬
mendetur: & ȩquitatis ibidem mirabiliter momenta miscentur.

Expanded text:
Pastor bonus . Sic per istam communionem nominum sanctae Trinitatis aequaPastor bonus . Sic per istam communionem nominum sanctae Trinitatis aequalitas semper virtusque declaratur. Spiritus autem bonus deducet nos in viam rectam, quando corpus nostrum suis regulis subdit, et fit illis institutionibus indevium, quod peccatorum fuerat pravitate distortum. Sed hoc humana non potest virtute compleri. Ipse enim hos recreando efficit rectos qui est, et creare dignatus. Sive terram rectam, illam significat futuri saeculi, ubi recti ambulabunt, et cum Domino mgratia clementissimae Divinitatis ostenditur, quae nihil nostris meritis reddit, sed totum indulgentiae suae largitate concedit. Nam vivificandum se propheta non dicit ex propriis factis, sed ex nomine Domini Christi, cujus est revera nominis salvare fideliter postulantes. Sed cum gratia commendetur, et aequitatis ibidem mirabiliter momenta miscentur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui eius iussionib obsecuntur. Adam enim post quã in obȩdiens fuit.
dñm refugit: & ideo hic contrario modo religiose mentis declaratur
indicium: qm̃ post reatũ peccati non fugisse dñm. sed confugisse se
Nolebat prorsus errare: qui tanti magistri cupiebat ẽẽ discipulus. Di¬
cit enim. doce me. tanquã ignarũ: tanquã imperitũ: tanquã nichil de
sua uirtute presumentem. Quem sensũ. apłs ponit: cũ dicit: si quis se¬
existimat scire aliquid. necdũ cognouit quemadmodũ eum oporteat
scire. Addidit : quia tu es ds̃ m̃s. tit appetitio. competens ratio: a cle¬
menti dño ideo postulare beneficium: eo quod ipse sit dñs supplicantis.
Sp̃s tuus bonus deducet me in terrã rectã. Intueamur quid sibi uelit
qđ dicit: sp̃s tuus bonus. Designat᷑ enim per hoc nomen: dm̃ ẽẽ sp̃m
ut est illud. pater bonȩ : legitur ctiam de filio: ut eft illud. ego sũ

Expanded text:
qui ejus jussionibus obsequuntur. Adam enim postquam inobediens fuit, qui ejus jussionibus obsequuntur. Adam enim postquam inobediens fuit, Dominum refugit; et ideo hic contrario modo religiosae mentis declaratur indicium, quoniam post reatum peccati non fugisse Dominum, sed confugisse se Nolebat prorsus errare qui tanti magistri cupiebat esse discipulus. Dicit enim: Doce me, tanquam ignarum, tanquam imperitum, tanquam nihil de sua virtute praesumentem. Quem sensum Apostolus ponit cum dicit: Si quis existimat se scire aliquid, necdum cognovit quemadmodum eum oporteat scire . Addidit, quia tu es Deus meus. Fida petitio, competens ratio, a clemente Domino ideo postulare beneficium, eo quod ipse sit Dominus supplicantis. in viam ed., terram  rectam. Intueamur quid sibi velit quod dicit: Spiritus tuus bonus. Designatur enim per hoc nomen Deum esse Spiriut est illud: Pater bone . Legitur etiam de Filio, ut est illud: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
iter oftendit: illius lumen semitas istas aperit: qui illuminat om¬
nẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundũ: sicut & in trigesimo primo psal¬
mo iã dictũ est pęnitenti: intellectũ tibi dabo & instruam te in uia
hac qua gredieris. Qua propter. merito rogat ꝓpħa ut ei dñs uiã
salutis oftendat: & sic notã semper habeat. ne de eius corde aliquando dis¬
cedat. Subiungitur quoq solemnis illa confessio: q̃m illud nos postulata
mereri facit: si animam nr̃am non carnali grauamine inclinemus ad mu
titulũ de inimicis carnalib dicere uideatur: tamen ad demones ini¬
micos debet referri: qui iugiter circundant fideles. ut eis possint
spem diuinitatis auferre : sicut apłs dicit: non est uobis colluctatio ad¬
uersus carnem & sanguinem : sed aduersus principes & potestates. rec¬
tores tenebrarũ harũ. Dicit etiam. ad te confugi: quod illi soli faciunt

Expanded text:
iter ostendit, illius lumen semitas istas aperit qui illuminat omiter ostendit, illius lumen semitas istas aperit qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; sicut et in trigesimo primo psalmo jam dictum est poenitenti: Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac qua gradieris . Quapropter merito rogat propheta ut ei Dominus viam salutis ostendat, et sic semper notam habeat, ne de ejus corde aliquando discedat. Subjungitur quoque solemnis illa confessio: quoniam illud nos postulata mereri facit, si animam nostram non carnali gravamine inclinemus ad munpositum titulum de inimicis carnalibus dicere videatur, tamen ad daemones inimicos debet referri, qui jugiter circumdant fideles, ut eis possint spem Divinitatis auferre; sicut Apostolus dicit: Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, rectores tenebrarum harum . Dicit enim: ad te confugi, quod illi soli faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiam tuã : quia in te speraui. Auditã miscd̃iam. clementiã dicit
dñi toto orbe notissimã: quã supplicantib pręftat: indulget afflicts:¬
& ut ipse audiat quod in euangelio dictũ est: fili dimissa sunt tibi pec¬
cata. Mane: tempus ueniȩ designat. Tunc enim menti elucescit: qua¬
ndo ad eam felici sorte peruenerit. Nlam post noctem peccatorũ. me¬
rito mane dicitur: quando culpa laxatur. Siue ad resurrectionem per¬
tinet audiendam: quando angłs mariȩ dixit: ite dicite discipulis eiꝰ
in se decipere confidentes. Et intuere: quia & alias petitiones suas
in consequentib tali ratione confirmat. Quȩ figura dicitur ethi pologia.
id est causȩ redditio. Notã fac michi uiam in qua ambulem: quia ad
te dñe leuaui animã meam. Cũ a deo petit notã sibi fieri uitȩ uiam:
oftendit q̃m hȩc hominib habetur incognita. Illius enim lucerna hoc

Expanded text:
misericordiam tumisericordiam tuDei toto orbe notissimam, qua supplicantibus praestat et indulget afflictis ut ipse audiat quod in Evangelio dictum est: Fili, dimisso sunt tibi peccata . Mane tempus veniae designat; tunc enim menti elucescit, quando ad eam felici sorte pervenerit. Nam post noctem peccatorum, merito mane dicitur, quando culpa laxatur. Sive ad resurrectionem pertinet audiendam, quando angelus Mariae dixit: Ite, dicite discipulis ejus in se decipere confidentes. Et intuere quia et alias petitiones suas in consequentibus tali ratione confirmat. Quae figura dicitur aetiologia, id est causae redditio. Vers. 9. Notam fac mihi viam in qua ambulem, quia ad te, Domine, levavi animam meam. Cum a Deo petit notam sibi fieri vitae viam, ostendit quoniam haec via hominibus habetur incognita. Illius enim lucerna hoc
Abbreviated transcription (Latin):
idem pęnitens dicit: cor meũ conturbatũ est in me. & deseruit me for¬
titudo mea. Sequitur. He auertas faciem tuã ame: & similis ero des¬
cendentib in lacũ. Auerterat prius faciem suam deus ꝓpt̃ insolentiã
peccatorũ : sed nunc petit ut ad ipsũ respiciat. quia se compunctis
supplicationib inclinabat. Conuenit enĩ miscđiȩ ipsius. ut humiles res¬
piciat: qui superborũ corda contempnit. Lacũ uͦ. inferiorem locũ
intelligere debemus inferni: ubi impii ȩterna pęna mergendi sunt.
His ergo pares sunt qui diuinã potentiã respuerunt: & uiciantes
illã imaginem in qua creati sunt. forma diabolicȩ damnationis in¬
duti sunt. Bene autem dictũ est descendentib: qm̃ ad ima merguntur
qui illuc intrare merebuntur. Peat ergo ne superbis similis fiat: qui
peccata sua humili satisfactione deplorat. Auditã fac michi mane

Expanded text:
idem poenitens dicit: Cor meum conturbatum est in me, et deseruit me foridem poenitens dicit: Cor meum conturbatum est in me, et deseruit me fortitudo mea . Sequitur, Ne avertas faciem tuam a me; et similis ero descendentibus in lacum. Averterat prius faciem suam Deus propter insolentiam peccatorum, sed nunc petit ut ad ipsum respiciat, quia se compunctis supplicationibus inclinabat. Convenit enim misericordiae ipsius ut humiles respiciat, qui superborum corda contemnit. Lacum vero inferiorem locum intelligere debemus inferni, ubi impii aeterna poena mergendi sunt. His ergo pares sunt qui divinam potentiam respuerunt, et vitiantes illam imaginem in qua creati sunt, forma diabolicae damnationis induti sunt. Bene autem dictum est, descendentibus, quoniam ad ima merguntur qui illuc intrare merebuntur. Petit ergo ne superbis similis fiat, qui peccata sua humili satisfactione deplorat. Vers. 8. Auditam fac mihi mane
Abbreviated transcription (Latin):
si brachia remisisset. Sequitur cõparatio: qua dicit sic animã suã
desiderare dm̃: quemad modũ solet sicca terra copiosas pluuias
suftinere. Tale est & illud quadragesimi primi psalmi initium:
sicut ceruus desiderat ad fontes aquarũ. ita desiderat anima mea ad te
deus. Intuere quod dixit tibi. non alteri: ne iftud desiderium malis uo¬
luntatib applicares. Uelociter exaudi me dñe defecit sp̃s meus. Non
auertas faciem tuam ame: & similis ero descendentibus in lacũ. Post
exordii decursum. uenit ad luctuosissimã narrationem : petens sibi
imbre miscdiȩ celerrime subueniri: ne spretus adño redigeretur in
puluerem : & uento superbiȩ dissipatus. a terra ꝓmissionis redderetur
alienus. Et ut uelocius potuisset audiri. defecisse dicit in se sp̃m suũ:
quod per nuias tribulationes solet contingere. his qui pussionũ
diuersarũ pondere pregrauantur: sicut & in trigesimo septimo psalmo

Expanded text:
si brachia remisisset . Sequitur comparatio, in qua dicit sic animam suam si brachia remisisset . Sequitur comparatio, in qua dicit sic animam suam desiderare Deum, quemadmodum solet sicca terra copiosas pluvias sustinere. Tale est et illud quadragesimi 482 primi psalmi initium: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . Intuere quod dixit, tibi, non alteri, ne istud desiderium malis voluntatibus applicares. Vers. 7. Velociter exaudi me, Domine: defecit spiritus meus. Ne aexordium decursum, venit ad luctuosissimam narrationem, petens sibi imbre misericordiae celerrime subveniri, ne spretus a Domino redigeretur in pulverem, et vento superbiae dissipatus, a terra promissionis redderetur alienus. Et ut velocius potuisset audiri, defecisse dicit in se spiritum suum. Quod per nimias tribulationes solet contingere his qui passionum diversarum pondere praegravantur, sicut et in trigesimo septimo psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
coleret. erũnarũ suarũ memoriam non haberet. Opera enim dñi
dicit. quib celũ terrãq mirabili dispositione fundauit: quib cũ
patriarchis bona fecit: quib popłm per mare transtulit hebre¬
orũ: quȩ se dicit frequenter iterasse: ut amaritudinem mundi.
suauitas excluderet lectionis. Quod exemplũ. ꝓ maximo remedio
positũ debemus accipere: ut nos quoq similis possit medicina
saluare. Expandi manus meas ad te anima mea sicut terra
sine aquã tibi. Licet innumeris locis ꝓphetauerit dñi saluato¬
ris aduentũ : hic etiam extensione manus. sc̃ȩ crucis designauit
effigiem. Nam qui expansis manib orat. illam crucem redemp¬
toris imitatur: quȩ licet a perfidis uidȩis ꝓ peua data est conces¬
sa tamen est credentib ad salutem. Sic & moyses quando çũ ama¬
lechitis pugnabat: effecit. Uincebat cũ manus expanderet: perdebat

Expanded text:
coleret, aerumnarum suarum memoriam non haberet. Opera enim Domini coleret, aerumnarum suarum memoriam non haberet. Opera enim Domini dicit, quibus coelum terramque mirabili dispositione fundavit, quibus cum patriarchis bona fecit, quibus populum per mare transtulit Hebraeorum; quae se dicit frequenter iterasse, ut amaritudinem mundi suavitas excluderet lectionis. Quod exemplum pro maximo remedio positum debemus accipere, ut nos quoque similis possit medicina salvare. Vers. 6. Expandi manus meas ad te; anima mea sicut terra sine aqua tibi. Licet innumeris locis prophetaverit Domini Salvatoris adventum, hic etiam extensione manuum sanctae crucis designavit effigiem. Nam qui expansis manibus orat, illam crucem Redemptoris imitatur, quae licet a perfidis Judaeis pro poena data est, concessa tamen est credentibus ad salutem. Sic et Moyses, quando cum Amalecitis pugnabat, effecit: vincebat cum manus expanderet, perdebat