comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferenter obteꝑandũ. eẽ. p̃cepto. ubilegunt deciuitate inciuitatẽ eẽ fugiendũ.
deouib Cur nonistas duas dominicas uerasq sententias unã scilic& ubi fuga
sinitur aut iubetꝰ alterã ubi arguitur atq culpatur. sic in telligere student
ad tendatur qđ iã suꝑius disputaui. tunc delocis inquib sumꝰ p̃mente ꝑsecu¬
tione fugiendũ eẽ. xpĩ ministris quãdo ibi aut plebs xpĩ non fuerit cui mi¬
nistretur. aut potest impleri ꝑalios necessariũ ministeriũ quib eadẽ non ÷
causa fugiendi. sic̃ insporta submissus qͦd sup memoraui fugiit apłs cũ apse¬
cutore ipse ꝓpͥe quereret᷑. Aliis utiq necessitatẽ similẽ non habentibis
aquib illic ministeriũ absit ut desereretꝰ ȩccłe: sic̃ fugit sc̃s athanasiꝰ
alex andrinꝰ ep̃s: cũ eũ specialit̾ app̃hendere constantius cuper& imꝑato

Expanded text:
ferenter obtemperandum esse praecepto, ubi legunt de ciuitate in ciuitatem esse fugiendum, ferenter obtemperandum esse praecepto, ubi legunt de ciuitate in ciuitatem esse fugiendum,  est ei cura de ouibus? cur non istas duas dominicas uerasque sententias unam scilicet, ubi fuga sinitur aut iubetur, alteram, ubi arguitur atque culpatur, sic intellegere student, adtendatur. quod iam superius disputaui, tunc de locis, in quibus sumus, premente persecutione fugiendum esse Christi ministris, quando ibi aut plebs Christi non fuerit. cui ministretur, aut potest impleri per alios necessarium ministerium, quibus eadem non est causa fugiendi, sicut in sporta submissus. quod supra memoraui, fugit apostolus, cum a persecutore ipse proprie quaereretur, aliis utique necessitatem similem non habentibus, a quibus illic ministerium aAlexandriae episcopus, cum eum specialiter apprehendere Constantius cuperet imperato
Abbreviated transcription (Latin):
sed alteriꝰ. que incõparabilit̃ diligentiꝰe sollicitiusq curanda est. Nã si certa
aẽnt. ista mala que tim̃tur ne in locis inqͥb sumꝰ forte cõtinguant: Prius in¬
de fugerent om̃s ꝓpt̃ quas ibi manendũ ẽ. & non amandi necessitate libos
redłent. Nonenĩ quisquã est qͥdicat ministros manere oportere. ubi iã
non fuer̾int qͥbus necesse sit ministrare. Ita quidẽ scĩ epĩ qui de ispania
ꝓfuger̃ pͥus plebibus param fuga lapsis partim peremptis. partim capti¬
uitate disꝑsis sed multi plures illic manentib ꝓpt̃quos manerent subeoꝵ¬
dẽ periculoꝵ densitate manser̃. Etsi aliqui deseruer̃ plebes suas. hoc est
qͦd dicimus fieri nondebere. Neq enĩ tales docti auctoritate diuina sed
humano uł errore lecepti. uł timore sunt uicti. Cur enĩ sibi putant indif¬

Expanded text:
sed alterius incomparabiliter diligentius sollicitiusque curandae. nam si certa sed alterius incomparabiliter diligentius sollicitiusque curandae. nam si certa essent ista mala, quae timentur ne in locis, in quibus sumus. forte contingant, prius inde fugerent omnes, propter quos ibi manendum est, et nos a manendi necessitate liberos redderent; non enim quisquam est. qui dicat ministros manere oportere, ubi iam non fuerint, quibus necesse sit ministrare. ita quidam sancti episcopi de Hispania profugerunt prius plebibus partim fuga lapsis partim peremptis partim obsidione consumptis partim captiuitate dispersis; sed multo plures illic manentibus, propter quos manerent, sub eorundem periculorum densitate manserunt. et si aliqui deseruerunt plebes suas, hoc est, quod dicimus fieri non debere; neque enim tales docti auctoritate diuina, sed humano uel errore decepti uel timore sunt uicti. Cur enim sibi putant indif
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt. Vnde illud quod ep̃m quendã dixisse audiuimus. sidñs nob̶ im¬
ꝑauit fugam ineis ꝑsecutionib ubi potest fructus. eẽ martrrii¬
quanto magis debemus fugere steriles
passiones quãdo est
barbaricuis̃ & hostilis incursus : uerũ est quidẽ & acceptabile. sed his
quod ecdiastici officu ñ tenent uincula. Nam qui clader hostiles idõ
nonfugit cũ possit̾ effugere : nedeserat mninisteriũ xpĩ. sine quo ñ pos¬
I sunt
ni. maiorẽ karitatis inuenit fructũ: quã qui non ꝓpter fr̃s sed ꝓpter
edsimus nob uł popło ꝓfuturi nonudeo. nisi ut ante oculos nrõs iuiri cadun
siminȩ constuprent᷑ incendant᷑ ȩccłe. nos ipsi torm̃tis deficiamꝰ cũ denob̃
queritur qđ non habemus . Potens ÷ quidẽ ds̃ audire p̃ces familiae suȩ &
hec que formidant᷑ auertere. Nec idõ tam̃ ꝓpt̃ ista que incerta s̃ deb& ẽẽ.
nrĩ officii certa deseratio. sine qͦ est plebi certa ꝑnicies non inreb uite huiꝰ

Expanded text:
ponunt. Unde illud. quod episcopum quendam dixisse audiuimus: \'Si dominus nobis imperauit fugam in eis persecutionibus. ubi potest fructus esse martyrquanto magis debemus fugere steriles passiones, quando est barbaricus et hostilis incursus!" uerum est quidem et acceptabile sed his, quos ecclesiastici officii non tenent uincula. nam qui clades hostiles ideo non fugit. cum posset effugere, ne deserat ministerium Christi, sine quo non possunt ni, maiorem caritatis inuenit fructum, quam qui non propter fratres sed propter quid simus nobis uel populo profuturi, non uideo, nisi ut ante oculos nostros uiri cadant, feminae constuprentur, incendantur ecclesiae. nos ipsi tormentis deficiamus, cum de nobis quaeritur, quod non habemus\'. potens est quidem deus audire preces familiae suae et haec, quae formidantur, auertere; nec ideo tamen propter ista, quae incerta sunt, debet esse nostri officii certa desertio, sine quo est plebi certa pernicies non in rebus uitae huius
Abbreviated transcription (Latin):
lũ fecit qͥdi facer& pauꝑ di nonhabuit. Eccłie bibliothecã om̃sq
inornam̃tis habuit fidĩ prb̃i qui sub eodẽ domus eccłe curã gerebat dimissit:
iuitias hab̾ent sedut aut non aut minꝰ aegerent. Clerũ sufficientissimũ & mo¬
iasteria uiroꝵacfeminarũ cõtinentib cũ suis p̃positis plene ecłe dimisit iina¬
ũ bibliothocis libros & tractatus uł suos uł alioꝵ scõꝵ habentib inqͥb dono
di quał quãtusq inecda fuerit noscitur: inhis sẽꝑ uiuere afidelib inuenit᷑:
luxta qsd etiã seculariũ qͥdã poȩtarũ uibens qͦ sibi tumulũ mortuo maggere
publico cõlocarent ꝓgrammate fixit dicens Uiuere post obitii uatẽ. Sique¬
ris nosse uiator Quod legis ecce loquor. Uox tua nempe mea est: Et insuis qͥdẽ
scriptis ille dõ acceptꝰ & karus sacerdos quãtũ lucente ueritate uidi conce¬
ꝓficere potuisse qͥeũ & loquẽtem inȩcła p̃sentem audire & uidẽ potuer

Expanded text:
lum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque umptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. divitias haberent, sed ut aut non, aut minus egerent. Clerum sufficientissimum, et monasteria virorum ac feminarum, continentibus cum suis praepositis plena, Ecclesiiothecis, libros et tractatus vel suos vel aliorum sanctorum habentibus, in quibus dono Dei qualis quantusque in Ecclesia fuerit noscitur, et in his semper vivere a fidelibus invenitur. Juxta quod etiam saecularium quidam poetarum, suis jubens quo sibi tumulum mortuo in aggere publico collocarent, programmate finxit, dicens, Vivere post obitum vatem vis nosse viator, Quod legis ecce loquor, vox tua nempe mea est. Et in suis quidem scriptis ille Deo acceptus et charus sacerdos, quantum lucente veritate videre conceproficere potuisse, qui eum et loquentem in ecclesia praesentem audire et videre potuer
Abbreviated transcription (Latin):
ddicit quifecerit & docuerit sic homines hic magnus uocabitur mnregno
hec innotidiam & p̃sentium & ab sentum p̃sentis tẽporis & futuri homi

Expanded text:
dicit, Qui fecerit et docuerit sic homines, hic magnus vocabitur in regno haec in notitiam et praesentium et absentium praesentis temporis et futuri homi
Abbreviated transcription (Latin):
Inrisus est ut nos ab inrisione demonũ libar&. Venundatus est ut nos
redimer&: humiliatus est ut nos exaltar&. Captus est ab hominibus:¬
ut nos a captiuitate diaboli auferr&. Spoliatus est ut nuditas primi¬
hominis ꝑquã mors in gressa est tegeretur. Spinis coronatus est : ut
Postremo in altare crucis sacrificatus est. ut totiꝰ mundi peccata delera
hic defecit argum̃tũ diaboli. qui uitulũ contra uitulũ. & hyreũ con¬
tra hyrcũ facer&. agnũ in maculatũ contra agnũ inmaculatũ inus¬
ya scoꝵ benedicer&. Resurrexit : ut mortuis uitã redder&. Ascendi
in cdos ut homini non solũ paradrsum quẽ amiserat restitue¬
r& uerũ &iã & celorũ ianuam aꝑir&. Sed& nunc addex teran

Expanded text:
illusus est, ut nos ab illusionibus daemonum liberaret: venumdatus est, ut nos redimeret: humiliatus est, ut nos exaltaret: captus est, ut nos a captivitate daemonum auferret: spoliatus esthominis, per quam mors ingressa est, tegeretur; spinis coronatus, ut uceret; postremo in altari crucis sacrificatus, ut totius mundi peccata deleret. Hic defecit argumentum diaboli: qui vitulum contra vitulum et hircum contra hircum fecerat, agnum contra agnum immaculatum invesanctorum benediceret; resurrexit, ut mortuis vitam redderet; ascendit in coelos, ut homini non solum paradisum, quem amiserat, restitueret, verum etiam coelorum januas aperiret. Sedet nunc ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
detrahentibus subire supplitiũ : quod nullus sapiens dedinat:¬
uam etiam precor beatitudinem pater. ut pine humillimo & per¬
xpĩ inueritate orare digneris ut quia in adipiscenda grã cum tan¬
to uiro non sum dignus habere consortium. adeptus meoꝵ uenũ
peccatoꝵꝰ. sit mihi p̃mium fugisse supplicium. Iameri:

Expanded text:
detrahentibus illis subire supplicium, quod nullus sapiens non declinat. 56. Tdetrahentibus illis subire supplicium, quod nullus sapiens non declinat. 56. Tuam etiam precor beatitudinem, pater Augustine, ut pro me humillimo peci nostri Jesu Christi in veritate, orare digneris; ut quia in adipiscenda gratia cum tanto viro non sum dignus habere consortium, adeptus meorum veniam peccatorum, sit mihi praemium fugisse supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
Nurbe ȩtiam cartaginensi
cũ apud fortunatum diaconẽ fratrem Iuenerabilis uiri aurelii¬
epĩ ad conuiuium conuenissem unacũ uixtentio colositano . murano
&iam epõ bolitano. sed & aliis epĩs & diaconibus: tunc murano epõ de¬
trahenti scõ uiro. reculi exitũ prbi superius memorati. Quod ille de
alio dictum: dese oraculum maturo sui ictu conꝓbauit: Nam̃ deeodẽ
loco in quo iacebat cũ subito uulnere ingenti eã ꝑcussus alienis manb
ad lectum usq portatus est: atq inde indomũ inqua hospitabatur
reductus diem dausit extremum. Finis uiroꝵ. illi decrahentiũ fuit:
Quem uidentes qui tunc audierant: ammirati sunt.
tide hortor & obsecro omẽm hominẽ qui hunc librũ legerit: ut imi¬
tetur uitam uiri. laud& dĩ grãm. & declinet de trahentiũ linguas: si ma¬
gis uult consortium habere cũ ambrosio in resurrectioniẽ uite. quã cũ

Expanded text:
urbe etiam Carthaginensi, urbe etiam Carthaginensi, cum apud Fortunatum diaconum fratrem venerabilis viepiscopi, ad convivium convenissem una cum Vincentio Colossitano episcopo, Murano etiam episcopo Bolitano, sed et aliis episcopis et diaconibus; tunc Murano episcopo detrahenti Sancto viro retuli exitum presbyteri superius memorati: quod ille de alio dictum, de se oraculum maturo sui exitu comprobavit. Nam de eodem loco in quo jacebat, cum subito vulnere ingenti esset percussus, alienis manibus ad lectum usque portatus est, atque inde ad domum in iqua hospitabatur deductus, diem clausit extremum. Is finis virorum illi detrahentium fuit, quem videntes qui tunc aderant, admirati sunt. 55. Unde hortor et obsecro omnem hominem, qui hunc librum legerit, ut imitetur vitam sancti viri, laudet Dei gratiam, et declinet detrahentium linguas; si vult magis consortium habere cum Ambrosio in resurrectione vitae, quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
designans diem: & recipies lum̃ Erat uir ut ipse asserebat delitore
dalmatino: nec se uenisse ante inciuitatem asserebat. pͥusquã recto
itinere reliquiis scõꝵ occurriss& nondũ uidens sed tacto loculo ui¬
dere coepiss&. Pisitaq decursis non arbitror graue uideri. si pau¬
frem suũ et detrahentem: occulte ꝑsequebatur: Et alibi. Noli diligere
de trahere: neera diceris. Ut quicũq forte hui modi captiis est consuȩtu¬
dine
cũ legerit. qualiter inhis qriscõ uiro decrahere ausisunt fuerit uinde¬
tim ipse etiã inaliis emendetur:
Gitur donatus quidã natione aser
presbiter tamen ȩcełe mediolanen Isis : cũ in conuuno positus inquo
erant nonnulli militares uiri religiosi detraher& memoriae sacerdo¬
tis: asꝑnantibus illis & deserentibus linguam nequan. subito uulnere
ꝑculsus graui: deeodem loco in quo iacebat alienis manibus sublatꝰ

Expanded text:
designans diem, et recipies lumen. Erat enim vir, ut ipse asserebat, de littore designans diem, et recipies lumen. Erat enim vir, ut ipse asserebat, de littore Dalmatino, nec se ante venisse in civitatem asserebat priusquam recto itinere reliquiis sanctorum occurrisset, nondum videns: sed tacto loculo, videre coepisse. 53. His itaque decursis, non arbitror grave videri, si paufratrem suum et detrahentem occulte, persequebar ; et alibi: Noli diligere detrahere, ne eradicemini ; ut quicumque forte hujusmodi captus est consuetudine, cum legerit qualiter in iis qui sancto viro detrahere ausi sunt, fuerit vindicatum, ipse etiam in aliis emendetur. 54. Igitur Donatus quidam natione Afer, presbyter tamen Ecclesiae Mediolanensis, cum in convivio positus, in quo erant nonnulli militares viri reliogiosi, detraheret memoriae Sacerdotis, adspernantibus illis et deserentibus linguam nequam, subito vulnere percussus gravi, de eodem loco in quo jacebat, alienis manibus sublatus,
Abbreviated transcription (Latin):
posia scribimus: plurimis hoc ipsũ retulit sacerdotibus: Quibus ȩtiam
referentibus securius nob ante cognita: huic libro arbitrati sumus adiun
gere Sisinmi ȩtiam & alexandri martrrum qui nr̃is temꝑib hoc
est post obitum scĩ ambrosii. in anauniȩ partibus ꝑsequentib gentilibis
uiris martrres coronas adepti suNt: cum reliquias mediolani summa cũ
deuotione susciperemus: adueniente quodam ceco & referente didicimus
qui eodem die tacto loculo in quo scõrs reliquie portabantur. lum̃ rece¬
pit eoquod ꝑriisũ noctis uidiss& nauem ad ꝓpinquantẽ littori. inqua erat
multitudo albatoꝵ inrorum: Irub: descendentibus ad terrã. cũ unũ de
turba dep̾caretur ut scir& qui essent uri: audierit ambrosiũ eiusq
consortes. Quo audito nomine. cũ dep̃caretur ut lum̃ reciper&: audir&
abeo. Perge mediolanium. & occurre fr̃ib meis qui illo uenturi sunt

Expanded text:
positi haec scribimus, plurimis hoc ipsum retulit sacerdotibus, quibus etiam positi haec scribimus, plurimis hoc ipsum retulit sacerdotibus, quibus etiam referentibus, securlus haec nobis cognita huic libro adjungere arbitrati 52. Sisinnii etiam et Alexandri martyrum, qui nostris temporibus, hoc est, post obitum sancti Ambrosii in Anauniae partibus, persequentibus gentilibus viris martyrii coronam adepti sunt, cum reliquias Mediolani summa cum devotione susciperemus, adveniente quodam caeco et referente cognovimus, qui eodem die tacto loculo, in quo sanctorum reliquiae portabantur, lumen recepit, quod per visum noctis vidisset navem appropinquantem littori, in qua erat multitudo albatorum virorum; quibus descendentibus ad terram, cum unum de turba precaretur, ut sciret qui essent ii viri, audierit, Ambrosium ejusque consortes. Quo audito nomine, cum deprecaretur ut lumen reciperet, audivit ab eo: Perge Mediolanum, et occurre fratribus meis, qui illo venturi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
te florentine ubi nunc uir sc̃s ⁊ enorinus ep̃s est : quia ꝓ̃miserat se peten¬
paruit: & pmisit alio die salutem illis ad futurã. Iuo reuertente: cius¬
um animi sunt recreati. Nam altero die adueniente stilicone tunc
comite. cum exereitu: facta est de hostibus uictoria. Hȩc pansosia
religiosa femina mater pueri pansosi. referente cognouimus Mascizeli&ia
desꝑanti desalute sua. uel exercitus quẽ ductabat contra gildonem : baculũ
tenens manu inuisu noctis apparuit: Alquem cũ ꝓuolueretur ad pedes scĩ
uiri mascizel ꝑcutiens interram senis baculo quo regebatur tercio hac enĩ
illi specie apparuerat: ait. Hic. hic. hic signans locũ. deditq intellectũ uiro
quẽ uisitatione dignũ fuerat arbitratus : ut agnoscer& se ipso loco inquo
scm̃ dnĩ uiderat sacerdotem. die tercia uictoriã adepturũ. Atq ita se¬
curus bellum inchoauit: & cõsummauit: Hos tam̃ ea mediolanio positi:
ipso mascizele referente cognouimus: Nam & in hac ꝓuintia inqua nunc

Expanded text:
e Florentina, ubi nunc vir sanctus Zenobius episcopus est, quia promiserat petenparuit, et promisit alio die salutem illis adfuturam. Quo referente, civium animi sunt erecti; nam altero die, adveniente Stilicone tunc comite cum exercitu, facta est de hostibus victoria. Haec Pansophia religiosa femina, matre pueri Pansophii referente, cognovimus. 51. Mascezeli etiam desperanti de salute sua, vel exercitus quem ductabat contra Gildonem, baculum tenens manu in visu noctis apparuit, atque cum pro volveretur ad pedes sancti viri Mascezel, percutiens terram senex baculo quo regebatur, tertio hac enim illi specie apparuerat ait: Hic, hic, hic, signans locum; deditque intellectum viro, quem visitatione dignum fuerat arbitratus, ut agnosceret se in ipso loco in quo sanctum Domini viderat Sacerdotem, die tertia victoriam adepturum: atque ita securus bellum inchoavit et consummavit. Nos tamen ea Mediolani positi ipso Mascezele referente, cognovimus; nam et in hac provincia, in qua nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ita ibi demoxum turbe clamabant se abillo torqueri. ut & eiuilatos iloꝵ
ferri non possint. Quaȩ grã sacerdotis non solum in illo loco uerũ &iam
inplurimis ꝓuintus usq in hodiernum man& Iactabant &eiã tirbȩ ui¬
rorum acmulierũ oraria uel semicintia sua: ut corpus scm̃ aliqua tenus
abipsis contingeretur. Erant enim exequiarum turbe innumerabiles to¬
tius clignitatis totiusq sexus omniũq pene aȩtatum: non solũ xpĩa noꝵ
adem tam̃ qua obiit die sicut texu̾s epłe loquitur. que adecessore
ipsius uenerabili uiro simpliciano suscepta est departibus orientis ad
ipsum tamquã ad huc nobiscũ iniuentem directa: quaȩ nunc mediolani
habetur inmonasterio : quibusdam uiris scis apparuit oranscum illir &
imponens illis maxus. habet enĩ dem epta qua directa est: Iua lecta
inuenimus diem ẽẽ. quo ille defuncdus ÷¬

Expanded text:
ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in hodiernum manet: jactabant etiam turbae virorum ac mulierum oraria, vel semicinctia sua, ut corpus Sancti aliquatenus ab ipsis contingeretur. Erat enim exsequiarum turba innumerabilis totius dignitatis, totiusque sexus, omniumque pene aetatum non solum christianorEadem vero qua obiit die sicut textus epistolae loquitur, quae a successore ejus venerabili viro Simpliciano suscepta est de partibus Orientis ad ipsum tamquam adhuc nobiscum viventem directa, quae nunc usque Mediolani habetur in monasterio quibusdam sanctis viris apparuit, orans cum illis, et imponens illis manus; habet enim diem epistola quae directa est, qua lecta, invenimus illum diem esse, quo ille defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
centisq sibi: Surge festina : quia modo est reuersurus. Qui descende¬
ns obtulit scm dni corpur. Quo accepto ubi gluttiuit emisit sp̃m:
nunc consortio quoꝵ uita uixit int̾ris: & helie societate lȩtatur. quia
ut helias nũquã regibus uel ullis potestatibus: ita & iste ꝓdi timore
qua defuncdus est corpus ipsꝰ portatum est: ibiq eadem fuit nocto
qua uiglaurmus er inpascha. Quẽ plurimi infantes baptirati cum
afonte uenirent uiderunt : ita ut aliquis setdentem in cathedra dicer& ali
uero ascendentem suis parentibus digito ostendent. Sed illi uidentr
indere non poterant: quia tam mundos oculos non habebant Plurim
autẽ. stellam suꝑꝰ corpus eius se uidere narrabant:
edlucescente die dominico cum corpus nus ꝑactis sacram̃tis diuixis
dẽ ȩcła leuaretur portandũ adbasilicam ambrosianã inqua positus:

Expanded text:
centisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus. Qui descendecentisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus. Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritnunc consortio, quorum vita vixit in terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis potestatibus, ita nec iste pro Dei timore qua defunctus est, corpus ipsius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilavimus in pascha: quem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentem in cathedra in tribunali dicerent, alii vero ambulantem suis parentibus digito ostenderent: sed illi videntes videre non poterant, quia mundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius, peractis sacramentis divinis, de Ecclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est,
Abbreviated transcription (Latin):
supra memorauimus successor fuit: Felix uero: nunc usq bononi¬
ensem regit ȩcđam: Castus aut̃ uel polemius xutriti ab ambrosio
bone arboris boni fructus : in ȩccła mediolanensi diaconii fungunt᷑
officio: In eodẽ tam̃ loco in quo iacebat sicut referente scõ bassiano epõ
laudendis ȩccłe qui ab eodem audierat didicimus : cũ orar& unacum
supͣ dicto sacerdote. uiderat dñm iħm aduenisse adse & ad ridentẽ
sibi Nec multo post dies: nob̾ ablatus est: Sedeodem tẽpor¬
edeodem tẽpore
quo a nob̾ migrauit ad dñm: abhora circiter undecima diei. usq
ad illã horã qua emisit sp̃m : expansis manibus inmodũ crucis ora¬
uit: Nos uͦ labia illius moueri uidebamus : u ocẽ autẽ eius non audie¬
bamus. Honoratus & iã sacerdos ȩccłe uercellensis cũ in superiora
domus se quiescendũ composuit : tercio uocẽ uocantis se audiuit di¬

Expanded text:
supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononisupra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. In eodem tamen loco in quo jacebat sicut referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum Jesum advenisse ad se, et arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est. Sed eodem tempore quo migravit ad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, vocem autem non audiebamus. Honoratus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, di
Abbreviated transcription (Latin):
reconderte r⁊ mleitelo comds solico drxise fercr quort ctos iano
recedenae decorpe: interits inminera italiȩ. Vncde cõuoca as nosi
nobilisinis uris illiꝰ oiuirtatis quos diligi ascõ sacerdo te nouerit
pardim inderii minatus ẽ illis partim blando sermone psuadla¬
in teruos uixi ut pudeat me uiuere nec timeo mori. quia bonũ dñm
iabemus : Peridem tẽpus cũ in extrema parte porticus inqua
iacebat. in suno positi. castus polemius uenerius & felix tunc diaco¬
nes sccũ dactarent. uocẽ ita pressit ut uix inucem audirent: qui post
obitum illius epr ordinandus e&̃. At cũ de nomine scĩ loquerentur
Simpliciani : tam inter eẽt. tractatui. cũ longe positus abipsis iacera
approbans: exclamauit tercio senex. Sedbonus erit simplicianus
aeui maturus. Qua uoce audita: expauescentes fuerunt Defuncꝰ¬
to tam̃ eo. non alius illi successit insacerdotium: nisi is quẽ ille bonũ
senem trina uoce signauerat. Cui simpliciano. uenerius quem

Expanded text:
o recedente de corpore, interitus immineret Italiae. Unde convocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos diligi a sancto Sacerdote cognoverat, partim interminatus est illis, partim blando sermone persuasinter vos vixi, ut pudeat me vivere: nec timeo mori; quia Dominum bonum habemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porticus in qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpliciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus. Qua voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Nte paucos namq dies quã lectulo detineretur. cũ quadragesimum
tertium psalmũ dictar& me excipiente nuidente: subito inmodũ seuti
habitator ingressus est Postquã facta est facies eius tamquã nix. postea¬
uͦ reuersus ÷ uultus eiꝰ adspeciem suã. Quod cũ fier&. stupore percussus ob¬
rigui: nec potiii scribe quae ab illo dicebantur nisi postea quã uisio ipsa tran¬
siuit. Dicebat enim in tẽpore testimoniũ scripture diuinae quod ego opti¬
me retibam: Nam scribendi uel dictandi ipso die finem fecit: siquidem ipsũ
psalmun explere non potuit: Ego uero id quod ame uisum fuerat: honora¬
7bili
iuns casto eliacono ubruꝰ eue mi de ebam. sitom retuli: Atille reple

Expanded text:
Ante paucos vero dies quam lectulo detineretur, cum quadragesimum Ante paucos vero dies quam lectulo detineretur, cum quadragesimum tertium psalmum dictaret, me et excipiente et vidente, subito in modum scutihabitator ingressus est: post quod facta est facies ejus velut nix, et postea reversus est vultus ejus ad speciem suam. Quod cum fieret, stupore perculsus obrigui, nec potui scribere quae ab illo dicebantur, nisi posteaquam visio ipsa transivit; dicebat enim in eo tempore testimonium Scripturae divinae, quod ego optime retinebam. Nam scribendi vel dictandi ipso die finem fecit; siquidem ipsum psalmum explere non potuit. Ego vero id quod visum a me fuerat, honorabili viro Casto diacono, sub cujus cura degebam, statim retuli: at ille reple
Abbreviated transcription (Latin):
in huiusmodi ꝑsonis ita rabiem suã exerc&. qui solent aut filioꝵ aut ꝓpin¬
quoꝵ causas p̃tendere ad excusandas excusationes inpeccatis: Quando¬
quidẽ plerosq coeperint. &iam cęlibes sacerdotes uł leuitas quibus
ne mundi ꝓuocamur ut tam graui iugo seruitutis lib̾ari uelimus quo
dimergit usq ad ꝓfundum inferni. ut faciamus nob amicos demãmona
imquitatis qui nos recipiant in ȩt̾na tab̃nacula. At tam̃ beatus ille: qui
quando conuersus difruptis uinculis: atq ꝓiecto iugo huimodi clominati¬
imit. ipsa in uiolabilis manens nec reum faciens eũ qui ad se alliserit ne¬
quissimi uteri deteriores partus: sed innocentem. ita ut securus possit dice¬
re portio mea dnẽ: Quia cui nihil insȩculo est: illius uera portio xp̃c est:
& qui contẽpserit parua. multa ꝑcipi&: insuꝑ & uitã aȩternam possiciebit:

Expanded text:
in hujusmodi personis ita rabiem suam exercet, qui solent aut filiorum aut propinin hujusmodi personis ita rabiem suam exercet, qui solent aut filiorum aut propinquorum causas praetendere: Ad excusandas excusationes in peccatis ; quandoquidem plerosque ceperit etiam coelibes sacerdotes vel levitas, quibus ne mundi provocamur, ut tam gravi jugo servitutis liberari velimus, quod demergit ad profundum inferni; ut faciamus nobis amicos de iniquo mammona, qui nos recipiant in aeterna tabernacula . Attamen beatus ille qui quandoque conversus, diruptis vinculis, atque projecto jugo hujusmodi dominatiimit, ipsa inviolabilis manens, nec reum faciens eum, qui ad se alliserit nequissimi uteri deteriores partus, sed innocentem; ita ut securus possit dicere: Portio mea Dominus . Quia cui nihil in saeculo est, illi vere portio est Christus: Et qui contempserit parva, multa percipiet, insuper et vitam aeternam possidebit . 42.
Abbreviated transcription (Latin):
quatur emeridatio facti ut penitens penitenda non faciat: Sicut dauid
inȩniendatione peccati ita ut cinerem sic̃ panẽ mancducar&. & potum su
illi fuerat decuuiscũq scĩ obiti sacerdotis: in tantũ ut nos illũ con¬
solari uideremur : ignorantes pium affectum uiri nec qua ratione
ita fler& intelligentes: Quibus ille huimodi responsum reddebatꝰ
nonflere quia recesserat qui fuerat mortuus nuntiatus: selquia se¬
p̃cesserat uelquia difficile e&̃. inueniri uirũ : qui summo sacerdotio
dignus habeatur: Ipse autẽ desua morte ante p̃dixit : quod usq
pascha nobcũ futurus eã. Quod quidẽ meruit dnĩ obseruando
test magis magisq increscer& in hominibus. ⁊ maxime in his qui in po¬
testatib erant constituti: ita ut int̾ueniendi illi apud illos grauissimis
labor eẽt. quia om̃a praedia distrahebantur: Quae res: omẽ malũ¬

Expanded text:
quatur facti emendatio, ut poenitens poenitenda non faciat, sicut David quatur facti emendatio, ut poenitens poenitenda non faciat, sicut David in emendatione peccati, ita ut cinerem sicut panem manducaret, et potum suum illi fuerat de cujuscumque sancti obitu sacerdotis, in tantum ut nos illum consolari niteremur, ignorantes pium affectum viri, nec qua ratione ita fleret intelligentes. Quibus ille hujusmodi responsum reddebat: Non se flere, quia recesserat, qui fuerat mortuus nuntiatus: sed quia praecesserat, vel quia difficile esset invenire virum, qui summo sacerdotio dignus haberetur. Ipse autem de sua morte ante praedixit quod usque ad pascha nobiscum futurus esset: quod quidem meruit Dominum obsecrando,test, magis magisque increscere in hominibus, et maxime in iis qui in potestatibus erant constituti; ita ut interveniendi illi apud illos gravissimus labor esset, quia omnia pretio distrahebantur. Quae res primo omne malu
Abbreviated transcription (Latin):
&iã illũ flere compeller&. Uidebatur enĩ sibi . cũ iacente iacere. Causas
aut̃ eriminũ quas ille confitebatur : nulli nisi dnõ soli apud que inaerte¬
debat loquebatr bonũ relinquens exemplũ posteris sacer dotib ut
intercessores magis apud dm̃ sint : quã accusatores apud homines:
Nam & secundum apłm circa huicemodi hominẽ confirmanda Raritas
est: quia ipse sui accusator ÷ nec expectat accusatorẽ. sel p̃uenit ut
confitendo suiũ ab soluat ipse delictum ne habeat quod aduersaris cri¬
minetur: Idõq scriptura dicit iustus in principio sermonis: acusator
est sui: Uocem enĩ eripit aduersario. & quasi dentes quoscłã paratos
ad praedam criminationis infeste peccatoꝵ suoꝵ confessione confringit
dans honorẽ dõ cui nota sunt oma. ⁊ qui uult uitã magis peccatoris
quã mortẽ. Nam & ipsi poenitenti non sufficit sola confessio. nisi subse

Expanded text:
et illum flere compelleret; videbatur enim sibi cum jacente jacere. Causas et illum flere compelleret; videbatur enim sibi cum jacente jacere. Causas autem criminum quae illi confitebatur, nulli nisi Domino soli, apud quem intercedebat, loquebatur; bonum relinquens exemplum posteris sacerdotibus, ut intercessores apud Deum magis sint, quam accusatores apud homines. Nam et secundum Apostolum , circa hujusmodi hominem confirmanda charitas est; quia ipse sui accusator est, nec econfitendo suum alleuet omne delictum, ne habeat quod aduersarius criminetur. ideoque scriptura tibi dicit: iustus in principio sermonis accusator est sui; uocem enim eripit aduersario et quad praedam criminationis infestae peccatorum suorum confessione confringit, dans honorem Deo, cui nuda sunt omnia , et qui vult vitam magis peccatoris quam mortem . Nam et ipsi poenitenti non suff
Abbreviated transcription (Latin):
macerans corpus: Cui prandendi numquã consuetudo fuit : nisi die
sabbati & lominico. uł cum natalicia celebrimoꝵ martrrũ essent
Orandi &iam assiduitas magna die acnocte: nec oꝑa declinabat seri¬
bendi ꝓpria manu libros: nisi cum aliqua infirmitate corpus eius ad¬
tineretur. Erat &iam millo sollicitudo omĩum eccłarum: in teruenien
di magna assiduitas & constantia. In rebus etiam diuiniis implendis for¬
tissimus intantum ut quod solus implere solitus erat circa baptitandos
aurũ omẽ atq argentum que habere poterat. ȩccłe uł pauꝑibis
contulit: Predia etiam que habebat reseruato usi fruetus germane
sue: donauit eecde mihil sibi quod hic suum dicer& derelinquens let nu¬
dus aur expeditus miles xp̃m dnm sequeretur : quicũ diues c̃ ꝓtrẽ
nos pauper factus ut nos eiꝰ mopia ditaremur Erat &iã gaudenscũ¬
gaudentibus: & flens cũ flentib Siquidem quotienscũq illi aliquis
ad ꝑcipiendam poenitentiam lapsum suũ confessus e&: ita flebat ut

Expanded text:
macerans corpus, cui prandendi numquam consuetudo fuit, nisi die sabbati, et Dominico, vel cum natalitia celeberrimorum martyrum essent. Orandi etiam assiduitas magna die ac nocte: nec operam declinabat scribendi propria manu libros, nisi cum aliqua infirmitate corpus ejus attineretur. Erat etiam in illo sollicitudo omnium Ecclesiarum, interveniendi etiam magna assiduitas et constantia. In rebus etiam divinis implendis fortissimus, in tantum ut quod solitus erat circa baptizandos aurum omne atque argentum quod habere poterat, Ecclesiae vel pauperibus contulit. Praedia etiam quae habebat, reservato usufructuario germanae suae, donavit Ecclesiae, nihil sibi quod hic suum diceret, derelinquens; ut nudus atque expeditus miles Christum dominum sequeretur: Qui cum dives esset, propter nos pauper factus est, ut nos ejus inopia ditaremur . gaudentibus, et flens cum flentibus ; siquidem quotiescumque illi aliquis ob percipiendam poenitentiam lapsus suos confessus esset, ita flebat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uiso non minimo aimore repleti sumus & ammirati oree
priulo sanani dieb ills im ponente illo manus ra imiꝑante: ab
suriabus inmundis unidimus eẽ purgatos er depa tepus mce¬
tus qardle extribuno e notario qui ita pedum dolorec tenebat m
uet paro uapuplieo uideretir cum aclalare acessolor ei ⁊enerarats¬

Expanded text:
viso, non minimo timore repleti sumus et admiratione. Multos etiam diebus illis, imponente illo manus, et imperante ab spiritibus immundis vidimus esse purgatos. 44. Per idem tempus Nicentius quidam ex tribuno et notario, qui ita pedum dolore tenebatur, ut raro in publico videretur; cum ad altare accessisset
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quo leuato corꝑe martrris & in lectita composito: statim ad
scm̃ celsum martrrẽ qui in eodẽ horto positus ÷ cum scõ sacerdote ad
orationẽ perreximus: Numquã tam̃ illũ ante orasse in eodem loco cõ¬
ꝑtũ habemus: sed hoc erat signũ reuelati martyris. si sc̃s sacerdos ad
locũ adquẽ numquã fuerat oratum eẽ cognouimus. Tam̃ acustodi¬
b loci ipsius dictũ. quod a parentib suis illi traditum sit non discedẽ
deloco illo ꝑ omnẽ generationem & ꝓgeniem suorũ: eoqđ thesauri
magni in eodẽ loco positi essent. iueri magnithesauri: quos non eru¬
go neq tinea extermin&. nec fures effodiant & furentur: quia cus¬

Expanded text:
tem. 33. Quo levato corpore martyris, et in lectica composito, statim ad tem. 33. Quo levato corpore martyris, et in lectica composito, statim ad sanctum Celsum martyrem, qui in eodem horto positus est, cum sancto Sacerdote ad orationem perreximus. Numquam tamen illum antea orasse in eodem loco compertum habemus: sed hoc erat signum revelati corporis martyris, si sanctus Sacerdos ad locum, ad quem numquam antea fuerat, oratum isset. Cognovimus tamen a custodibus loci ipsius, quod a parentibus suis illis traditum sit, non discedere de loco illo per omnem generationem et progeniem suorum; eo quod thesauri magni in eodem loco positi essent. Et vere magni thesauri, quos non aerugo, neque tinea exterminat, neque fures effodiunt et furantur ; quia cus
Abbreviated transcription (Latin):
gensi: uno die p̃cessit imꝑatorẽ. Nec diu dem̃tissime memoriae the¬
odosius imꝑator susceptis filiis in eccła. & tradidisse sacerdoti in hac
luce fuit. Post cuius obitum: fere triennium suꝑ uixit. Quo in
tẽꝑe scĩ nazarii martyris corpus quod erat inhorto positum extra
ciuitatem leuatum adbasilicã apłorũ quae est in romana trans¬
tulit: Vidimus enim insepulcro inquaͦ iacebat corpus martrris
qui quando sit passus : usq in hocdiernũ scire non possumus. sangui¬
nẽ martyris ita recentem: quasi eadẽ die fuiss& effusus caput & ĩa
ipsius quod abimpiis fuerat abscisum: ita integrum atq: incorruptũ
cũ capillis capitis barba: ut nob̾ uideretur eodem tẽpore quo leuabat᷑
lotum. atq compositũ insepulcro Ꝙ quid mirũ quando quidẽ dñs¬
etiã odore tanto repleti sumus ut omĩum a romatũ uincer& suauita¬

Expanded text:
iensi, uno die praecessit imperatorem: nec diu clementissimae memoriae Theiensi, uno die praecessit imperatorem: nec diu clementissimae memoriae Theodosius imperator susceptis filiis in Ecclesia et traditis Sacerdoti, in hac luce fuit: post cujus obitum fere triennium supervixit. Quo in tempore sancti Nazarii martyris corpus, quod erat in horto positum extra civitatem, levatum ad basilicam Apostolorum, quae est in Romana, transtulit. Vidimus autem in sepulcro, quo jacebat corpus martyris qui quando sit passus, usque in hodiernum scire non possumus sanguinem martyris ita recentem, quasi eodem die fuisset effusus. Caput etiam ipsius, quod ab impiis fuerat abscissum, ita integrum atque incorruptum cum capillis capitis atque barba, ut nobis videretur eodem tempore quo levabatur, lotum atque compositum in sepulcro. Et quid mirum, quandoquidem Domit Luc. XXI, 18? Etiam odore tanto repleti sumus, ut omnium aromatum vinceret suavita
Abbreviated transcription (Latin):
nera imꝑatoris quise sacrilegio miscuerat abeccła respuebantur
nec orandi illi cũ ecła societas tribuebatur: Sed dñs qui eccłam suã
tueri consueuit decelo iaculatus ẽ. iudicio: atq omnẽ uictoriam
adreligiosum imꝑatorẽ transtulit theodosium: Extincto itaq eu¬
genio: satellitibusq eius cũ scripta acceꝑint imꝑatoris non illi
alia maior cura fuit: quã ut ꝓhis int̾uenerit. quos reatos inue¬
nerat. Obsecratus ẽ. pͥmo scriptis adimꝑatorẽ misso diadico. Postea
uͦ quã directus ÷ ioħs tunc tribunus & notarius qui nunc p̃fectus ÷
ad tuitionem coꝵ qui ad eccłam confugerunt: etiam ipse aquileiam
ꝑrexit p̃dicandũ : ꝓreis quib facile uenia impetrata est quia se
xpĩanus imꝑator ꝓuolutus ad pedes sacerdotis testabatur meritis
orationibus eius se eẽ. seruatum. Reuertens itaq de urbe aquile¬

Expanded text:
nera imperatoris qui se sacrilegio miscuerat, ab Ecclesia respuebatur, nera imperatoris qui se sacrilegio miscuerat, ab Ecclesia respuebatur, nec orandi illi cum Ecclesia societas tribuebatur. Sed Dominus qui Ecclesiam suam tueri consuevit, de coelo jaculatus est judicium, atque omnem victoriam ad religiosum imperatorem transtulit Theodosium. Exstincto itaque Eugenio satellitibusque ejus, cum scripta acciperet imperatoris, non illi alia cura major fuit quam ut pro iis interveniret, quos reatus invenerat. Obsecratus est primo scriptis imperatorem misso diacono : post ea vero quam directus est Johannes tunc tribunus et notarius, qui nunc praefectus est, ad tuitionem eorum qui ad Ecclesiam confugerant, etiam ipse Aquileiam perrexit precaturus pro eis, quibus facile venia impetrata est; quia ipse christianus imperator provolutus pedibus Sacerdotis testabatur meritis et orationibus ejus se esse servatum. 32. Revertens itaque de Urbe Aquile
Abbreviated transcription (Latin):
in conuiuio aregibus gentis sue int̾rogaretur utrũ scir& ambrosi¬
um. & respondiss& nosse se uirũ : & diligi abeoͦ. & frequenter cũ illo
conuuari solitum: audiuit: Idõ uincis comes quia abillo uiro di¬
ligeris qui dicit soli sta. stat: Quod ego idõ posui. ut cuius fame
Nam & nos refe¬
rente iuuene quodã arbogastis ad modũ religioso cognouimus
qui tunc int̾fuit: Erat enĩ intemꝑe quo hec loquebantur: uni
minister. Profectus itaq sacerdos de tuscie partibus mediolaniũ
reuertitur: iam inde egresso eugenio contra theodosiũ. Ibiq xpĩ¬
ani imꝑatoris p̃stolabatur aduentum : securus dedĩ potentia qđ
& flauianus p̃fectus mediolanio egredientes: cũ uictores reuersi fuis¬
s. E. stabulũ se eẽ. facturos inbasilica eccłe mediolanensis atq
dericos sub armis ꝓbaturos. Sed miserandi homines cũ demonibus
suis male credulis: & aꝑiunt ossuum inblasphemiã: apud dñ spem
sibi uictorie ademer̃. Causa aut̃ cõmotionis hec fuit: quia mu¬

Expanded text:
utrum sciret Ambrosium; et respondisset nosse se virum, et diligi ab eo, atque frequenter cum illo convivari solitum, audivit: Ideo vincis, Comes, quia ab illo viro diligeris, qui dicit soli: Sta, et stat. Quod ego ideo posui, ut cujus famae Nam et nos, referente juvene quodam Arbogastis admodum religioso, cognovimus, qui tunc interfuit; erat enim in tempore, quo haec loquebantur, vini minister. 31. Profectus itaque Sacerdos de Tusciae partibus Mediolanum revertitur, jam inde egresso Eugenio contra Theodosium; ibi christiani imperatoris praestolabatur adventum, securus de Dei potentia quod et Flavianus praefectus Mediolano egredientes, cum victores reversi essent, stabulum se esse facturos in basilica ecclesiae Mediolanensis atque clericos sub armis probaturos: sed miserandi homines cum daemonibus suis male creduli sunt, et aperiunt os suum in blasphemiam apud Deum, spem sibi victoriae ademerunt. Causa autem commotionis haec fuit, quia mu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓquodam intercedendo ꝑrexiss&. atq exp̃cepto supra dicti uiri forer̃
inueniss& clausas. nec copiam ingrediendi adeptus e&̃: ait & tu quidẽ
uenies ad eccłam: nec clausis ianuis. inuenies qua ingrediaris: Quod
factum est : mortuo gratiano: Confugiens & enĩ macedonius patentib¬

Expanded text:
pro quodam intercedendum perrexisset, atque ex praecepto supradicti viri fores pro quodam intercedendum perrexisset, atque ex praecepto supradicti viri fores invenisset clausas, nec copiam ingrediendi adeptus esset, ait: Et tu quidem venies ad ecclesiam nec clausis januis invenies, qua ingrediaris. Quod factum est; mortuo enim Gratiano, confugiens Macedonius a
Abbreviated transcription (Latin):
Quo dicto: statim is qui alienũ lapsum riserat suum doluit:
ea idem tẽpus fritigil quaedã regina marcomannoꝵ. cum a quo¬
dã xpĩano uiro qui adillam forte deitalie partib aduenerat referen¬
te sibi audierit famã uiri. xpõ credidit: cuius illũ seruulũ recogno¬
uerat. Missisq muneribus ad ecđam ꝑlegatos : postulauit ut scriptis
ipsius qualiter credere deber& informatur: Ad quã ille epłam fecit
praelaram. in modũ cathecismi: inqua &iã ammon&. ut suader& ui¬
rũ romanis pacẽ seruare. Que accepta epła mulier suasit uirũ : ut
cũ popło suo se romanis trader&. Quicum adueniss& mediolanium
plurimũ doluit: quod scm̃ sacerdotem adquẽ destinauerat. minime
repperiss& Iam enĩ: dehac luce migrauerat.Iemporib uero
gratiani ut retro redeam. cũ ad p̃toriũ macedonũ tunc magistri offitioꝵ

Expanded text:
Quo dicto, statim is qui alienum lapsum riserat, suum doluit. 36. Quo dicto, statim is qui alienum lapsum riserat, suum doluit. 36. Per idem tempus Frigitil quaedam regina Marcomannorum, cum a quodam Christiano viro, qui ad illam forte de Italiae partibus advenerat, referente sibi audiret famam viri, Christo credidit, cujus illum servulum recognoverat, missisque Mediolanum muneribus ad Ecclesiam per legatos postulavit, ut scriptis ipsius qualiter credere deberet, informaretur. Ad quam ille epistolam fecit praeclaram in modum catechismi, in qua etiam admonuit ut suaderet viro Romanis pacem servare: qua accepta epistola, mulier suasit viro, ut cum populo suo se Romanis traderet. Quae cum venisset Mediolanum, plurimum doluit quod sanctum Sacerdotem, ad quem festinarat, minime reperisset; jam enim de hac luce migraverat. 37. Temporibus vero Gratiani, ut retro redeam, cum ad praetorium Macedonii tunc magistri officiorum
Abbreviated transcription (Latin):
adamphiteatrũ reuersi sunt: eccłe luctũ non modicũ relinquentes
Lam sacerdos prostratus ante altare dnĩ: factum diu fleuit: Sedin
tempore cũ reuertissent irenuntiassent his aquibus fuerant desci¬
nati milites: dimissi leopardi salt. celeri ad eundem locũ in quo se¬
derant qui deecła triumphabant: ascendentes grauiter laniatos
reliquerunt: uod ulii uidit tunc stili  comes poenitentia motus
est: ita ut ꝑmultos dies satis facer& sacerdoti: Et inlesum quidem
illũ qui oblatus fuerat. sed quia grauissimoꝵ criminũ erat reus &
aliter emendari non poterat: ad exilium destinar&. non multum
post inclulgentia ꝓsequentẽ Per idem tẽpus cũ ad palatiũ
notario. qui postea summa cũ grã mutinensem rexit eccłam
cũ casu quidã pede lapsus e&e atq prosgatus iacer&e int̃¬
ridere me factũ. conuersus sacerdos ait Et tu quistas: uide nec adas:

Expanded text:
ad amphitheatrum reverterunt, Ecclesiae luctum non modicum reliquentes; ad amphitheatrum reverterunt, Ecclesiae luctum non modicum reliquentes; nam Sacerdos prostratus ante altare Domini factum diu flevit. Sed in tempore cum revertissent, et renuntiassent iis, a quibus fuerant destinati milites, dimissi leopardi saltu celeri ad eumdem locum, in quo sederant qui de Ecclesia triumphabant, ascendentes graviter laniatos reliquerunt. Quod ubi vidit tunc Stilico comes, poenitentia motus est, ita ut per multos dies satisfaceret Sacerdoti, et illaesum quidem illum qui ablatus fuerat, dimisit: sed quia gravissimorum criminum erat reus, et aliter emendari non poterat, ad exsilium destinavit, non multo post indulgentia prosequente. 35. Per idem tempus cum ad palatium notario, qui postea summa cum gratia Mutinensem rexit ecclesiam, cum casu quidam pede esset lapsus, atque prostratus jaceret in teridenti factum conversus Sacerdos ait: Et tu qui stas, vide ne cadas .
Abbreviated transcription (Latin):
aptorum reliquie sumina omiũ deuotione deposite fuerant cũ
tractar& ep̃s quidã depopulo repletus spũ inmundo clamare
eoepit se torqueri abambrosio: Atille conuersus adeum: dixit
Obmutesce diabole: quia ñte torqu& ambrosius sefides scoꝵ & in¬
uidia tua: qm̃ illuc uides homines ascendere. unde tu deiectus er
Nam ambrosus nescit inflari: Iuo dicto ille qui clamabat obmu¬
tuit ꝓstratusq est int̾ram. nec amplius uocẽ quã obstrepere pos¬
sit emisit. Per idem tẽpus cum consulatus sui imperator ho¬
norius inurbe mediolanensi. libicanoꝵ ferarũ exiber& munus
popło. illucq concurrente data copia est: missis militibus tunc
abstilicone comite hortatu eusebii p̃feca: ut crisconius quidã
deecdã raperetur. Iuem confugientem ad altare dnĩ. sẽs ep̃s
multitudo militũ quae duces duos habebat de perfidia arriano
praeualuit aduersus paucos. Atq ablato crisconio exultantes

Expanded text:
orum reliquiae summa omnium devotione depositae fuerant, cum tractaret Episcopus, quidam de populo repletus spiritu immundo, clamare coepit se torqueri ab Ambrosio. At ille conversus ad eum ait: Obmutesce, diabole; quia non te torquet Ambrosius, sed fides sanctorum et invidia tua; quoniam illuc vides ascendere homines, unde tu dejectus es; nam Ambrosius nescit inflari. Quo dicto, ille qui clamabat, obmutuit, postratusque in terram est, nec amplius vocem qua obstrepere posset, emisit. 34. Per idem tempus cum consulatus sui tempore imperator Honorius in urbe Mediolanensium, Lybicarum ferarum exhiberet munus, populo illuc concurrente, data copia est missis militibus tunc ab Stilicone comite hortatu Eusebii praefecti, ut Cresconius quidam de ecclesia raperetur; quem confugientem ad altare Domini sanctus Emultitudo militum, quae duces suos habebat de perfidia Arianorum, praevaluit adversum paucos; atque, ablato Cresconio, exsultantes
Abbreviated transcription (Latin):
Aut igitur ad loca munita om̃s transeant aut qui habent remanendi ne¬
cessitatẽ ñ relinquant᷑ ab eis ꝑquos illoꝵ est eccłiastica supplenda necessitas
ut aut pariter uiuant. aut pariter sufferant qđ eos pat̾ familias uol& ꝑpe¬
ti Quod si contigerit ut siue alii maus alii minus: siue om̃s aequaliter pati¬
antur : qui eoꝵ sint qui ꝓaliis patiantur appar&. Illi scilic& qui cũ se pos¬
sent talib malis eripere fugiendo. ne alioꝵ necessitatem deserere. manere
maluer̃. hinc maxime ꝓbatur illa karitas quã ioħs apłs cõmendat dicis̃¬
Sicut xp̃c ꝓnob animam suã posuit sic & nos debemus animas ꝓfrĩb po¬
nere. Nam qui fugiunt uł suis deuincti necessitatib fugere non possunt

Expanded text:
aut igitur ad loca munita omnes transeant aut, qui habent remanendi neaut igitur ad loca munita omnes transeant aut, qui habent remanendi necessitatem, non relinquantur ab eis, per quos illorum est ecclesiastica supplenda necessitas, ut aut pariter uiuant aut pariter sufferant, quod eos pater familias uolet perpeti. Quod si contigerit, ut siue alii maius alii minus siue omnes aequaliter patiantur, qui eorum sint, qui pro aliis patiuntur, apparet, illi scilicet qui cum se possent talibus malis eripere fugiendo, ne aliorum necessitatem desererent, manere maluerunt. hinc maxime probatur illa caritas, quam Iohannes aposstus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere. nam qui fugiunt uel suis deuincti necessitatibus fugere non possunt,