comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
en ĩ sic uid̾e desid̾ant. ut effectu desid̾ii ñ ꝑfruã̾t᷑. desid̾ iũ ħ neces¬
qͥa ñꝙͣ simł pena ⁊ batido ꝯueniũt. Rurs̃ si eos dicimꝰ uisiõe di¬
satiari. satietas fustidiũ hr̃e solet. ⁊ scimꝰ illos d̾i uisionẽ ꝙͣ desi¬
qͥa desid̾ant ⁊ satiãt᷑ . S desid̾ant sñ labore. sacia̾t᷑ sñ fastidio.¬
⁊ se enĩ sit ĩ desid̾io necessitas. desid̾antes satiãt᷑. ⁊ itͣm. ne sit ĩ sa¬
tietate fastidiũ. satiati desid̾ant. uidẽt gͦ ãgłi facie̾ pr̃is ꝑ sati¬
etatẽ. s qͥa satietas istai fastidiũ nesc̃. ãgłi desid̾ant ĩ eo ꝓspic̾e sẽ¬

Expanded text:
enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necesquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet, et scimus illos Dei visionem, quam et desiiantur; sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit necessitate fastidium, satiati desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere sem
Abbreviated transcription (Latin):
ex corripiũt᷑ ad ĩiuriã ꝯtumelie tͣhũt. Unde ⁊ euenit ut ex eo det̾io¬
res efficiãt᷑ ꝑ qd̾ em̃dari obediẽdo potuer̃t. Salubtꝰ accipiũt iusti qͦt¬
ẽs de suis excessib arguũt᷑. Suꝑflua aũ ÷ humilitas eoꝵ qͥ se
gessisse accusãt q̃ ñ admiser̃t. de uͦ sñ arrogãtia bona fc̃a sua
ꝓtiũtiat. ꝓcł dubio neqͣtͣ peccat. Est qͦrdã excusatõ ꝑu̾soꝵ qͥ dũ

Expanded text:
e corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est q
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ poti ĩ peccm. Id̾o ĩt̾dũ or̃o electoꝵ ĩ p̃ssuris eoꝵ differt᷑. ut
ĩpior ꝑu̾sitas augeat᷑. Uer̃ dũ iusti tp̃alit̾ audiũt᷑. ꝓ eoꝵ
fit salute qͥ eos afflig̃t. ut dũ ilł tp̃ali remedio subuenit᷑.
pͣuoꝵ oculi ad ꝯu̾sionẽ. aꝑiãt᷑. Unde ⁊ tͥũ pũoꝵ frigidꝰ igniᷤ
fuit. ut nabugodonosor rge dm̃ uer̃ agnosc̾et. sic̃ ⁊ ꝓpħa ĩ fsal¬

Expanded text:
tur potius in peccatum. 22. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi ad conversionem aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit , ut 286 Nabuchodonos
Abbreviated transcription (Latin):
lã ⁊ m̃ten Sic̃ orõĩb regim᷑. ita psalmoꝵ studis delectam᷑. ħsa¬
lẽdi enĩ utilitas tͥstia corda ꝯsolat᷑. gͣtiores m̃tes fac̃. fas Sis¬
sos oblectat.ĩertes eesuscitat. peccores ad lam̃ta ĩuitat. Nã
qͣmiuis dũ sĩt carnalia corda. stꝙ tĩ ut psalmi dulcedo ĩsont¬
erit. ad effectũ pietatis animũ: coꝵ ĩflectit. Dũ xp̃ianũ nõ¬

Expanded text:
salmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos oblectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo insonuerit, ad effectum pietatis animum eorum inflectit. 32. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
murat. ⁊̃ qͥ nescit cͦ uapulat. Hã d̾s id̾o pler̃q iustũ flagel¬
lat. ne de iusticia suꝑbiẽs cadat. In hac uita d̾s tãto mag̃
studet ut parcat. qͣnto mag̾ ex spectãdo flagellat. S alios fe¬
riẽdo corrigit. alios uͦ fiendo ĩtfic̃. Feriẽdo nãq corrigit. de qͥ¬
b dic̃. Ego qͦs amo. corrigo. ⁊ castigo. Feriẽdo pun it. qͦs ĩ corri¬
gibilit̾ delĩq̃ntes aspic̃. quosq iã ñ sub disciplina ut filios
pat̾. s districta dãpnatõe ut hostis adu̾sar ios ꝑcutit. De qͥ¬
b dic̃. Flagello ĩimici ꝑcussi te. castigatõe cͥdeli. Et itm̃. Qͥd
clamas ad me suꝑ ꝯtͥtõe tua. Insanabilis est dolor tuus.
Unde unꝰqͥsq festinet ⁊ timeat. ne simul fiat᷑ uita eiꝰ c̃ culpa fla¬
gellũ nãq tc̃ diluit culpã. ẽ mutau̾it uitã. Nã cuiꝰ mores nõ
mutat. actões ñ expiat. Oiis diuina ꝑeͦsio. aut p᷑gatõ uite p̃sẽ

Expanded text:
rmurat, etiam qui nescit cur vapulat. Nam Deus ideo plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. 6. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat quanto magis exspectando flagellat; sed alios feriendo corrigit, alios vero feriendo interficit. Feriendo namque corrigit de quibus dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Feriendo perimit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit, quosque non jam sub disciplina, ut filios pater, sed districta damnatione, ut hostes adversarius, percutit. De quibus dicit: Flagello inimici percussit te castigatione crudeli . Et iterum: Quid clamas ad me super contritione tua? insanabilis est dolor tuus Unde unusquisque festinet, et timeat ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, actiones non expiat. 7. Omnis divina percussio aut purga
Abbreviated transcription (Latin):
mutas ⁊̃ crne ut sẽtiat᷑. atq ĩtellecta em̃det᷑. Nãci tiuit
nera carnii sẽtiũf qͣm aĩe id̾oꝙ ꝑ carnis flagelsa erate
cidiꝰ co igũt᷑ Hoc qͥipe ĩdicãt ĩ pauli oculis sq̃me itide littrtit
q̃ dũ mutate st̃ ̃ icpatõnẽ ĩ oculos carnis. ꝯteti reselutts
diricia ñtis. Ett ꝑniciosa sanitas. ã ad iobedrentiã uoĩem¬

Expanded text:
mutatur in carne, ut sentiatur atque intellecta emendetur. Nam citius vulnera carnis sentiuntur quam animae; ideoque per carnis flagella errantes citius corriguntur. Hoc quippe indicant in Pauli oculis squamae infidelitatis, quae dum mutatae sunt per increpationem in oculis carnis, confestim resoluta est duritia mentis
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑. atq ecs qͣs m̃te ꝑ fraudẽ diaboli tołat. mult̾ ĩt̾ ÷. Nã
gͣuiꝰ fert qͣs ĩtiꝰ luget. ꝗͣ eas qͣs ext̃iꝰ sustinet. Has enĩ ⁊ lo¬
co euitat ⁊ tp̃e. illas nec loco pt̃ euitare nͨ tp̃e. Nõ ãpliꝰ tẽp¬
tat electos diabolus. ꝗͣ d̾i uolũttis ꝑmittit. Cẽptãdo aũ sc̃oꝵ
eos tẽptatõib suis ñ deicit. s potiꝰ erudit. Hã tẽptatões qͣs
ille ad humanũ ĩtitũ mouet. ĩt̾dũ xp̃s ad exercitiũ uͥtut̃
salubri utilitate ꝯu̾tit. Insidie diaboli atq astutie. ꝙͣuis huc
atq illuc q̃rẽtes qͣm deuorẽt. diffũdãt᷑ apostate tñ diuina
ñ egrediũt᷑. Nec tm̃ nocẽt. qͣnt̃ maliciose ꝯtẽdũt. Nã qñ sc̃oꝵ
lis tãc qi tosare potuiss si suꝑna dispẽsatio pio modamĩe neqͥ¬
ciã demonũ ñ frenaret. Et licet diabos tẽptatone auiis pri

Expanded text:
quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non amplius tentat eeos tentationibus suis non decipit, sed potius erudit. Nam tentationes, quas ille ad humanum interitum movet, interdum Christus ad exercitium virtutum salubri utilitate convertit. Insidiae diaboli atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent, diffundantur, a potestate divina tamen non egredius tanta tolerare posset, si superna dispensatio pio moderamine nequitiam daemonum non frenaret? Et licet diabolus tentationem justi
Abbreviated transcription (Latin):
płos legũ mod̾ amĩe regũt. Pler̃q ⁊ boni iudices st̃. s ministͦs
rapices hñt. Hoꝵ fig᷑a ut ait qͥdã tãꝙͣ scilla pĩgit᷑ atq descͥbit᷑.
ip̃a qͥd̾ humana specie. s capitib caninis accĩcta. ⁊ cͥꝯdata. ¶
alit̾ qͥbdã potestatib accidit. ut ip̃oꝵ humanitatẽ ĩmanitas
ĩi qͦr̃ socioꝵ ꝑtͣbet. Sepe iudices pͣui cupiditatis cã. aut diffũt.¬

Expanded text:
sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas iniquorum sociorum perturbet. Saepe judices pravi, cupiditatis causa, aut diff
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ut hii qͥ ĩtiꝰ suꝑna desid̾ant. nlło t̾reno obsiftẽte negotio lib̾iꝰ
mag̾ nou̾ int popłi sui fuisse m̃iti ꝑu̾si regimen suscepisse põti¬
ficis. Nã ꝓ m̃itis plebiũ. disponit᷑ a d̾o uita rectoꝵ. exẽplo dauid
peccãtis. ad ꝯꝑatõnẽ pͥncipũ qͥ ex m̃ito plebis p̃uaricãt᷑. Sentẽtia
dãpnãt᷑ cham filii noe. qͥ suoꝵ ĩpositoꝵ culpas ꝓdũt ĩ publico. sic̃¬

Expanded text:
tes, ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberimagis noverint populi, sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico
Abbreviated transcription (Latin):
& cesuis labũt᷑. Suꝑbia sic̃ origo÷ omĩũ eͥminũ. ita ruina cũctarũ
u̾tutũ. Ip̃a est enĩ ĩ peccõ pͥma. ip̃a ĩ cõflictu postrema. Hec enĩ aut
bis aliud culpa aliud pena. sed ip̃a culpa sit illis ⁊ pena de su
Ita gͦ ⁊̃ culpa p̃ponit᷑ suꝑbia arrogantie. sĩ p̃fert᷑ origine. ple¬
r̃q ad elatõis em̃datõnẽ. ꝓuidentia di aliqͦ casu ñ nulli cadũt¬

Expanded text:
excelso labuntur. 7. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. Haec enim aut ut non sit superbis aliud culpa, aliud poena, sed ipsa culpa sit illis et poena. 242Ita ergo in culpa praeponitur superbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Plerumque ad elationis emendationem
Abbreviated transcription (Latin):
to mag̾ uẽtrẽ pascũt. tãto mag̃ sẽsũ m̃tis obtũdũt. Hã gͤci dixer̃t. ex eͣs¬
so uẽtre. subtilẽ sẽsũ gigni ñ posse. Nã gule sat᷑itas nimia. aciẽ m̃tis
aũ qd̾ abstinẽcia frãgit. tẽptatõ ñ gxurit. U̾n ⁊ tͦs pũos abstinẽtes. flam¬
ma babilonii ĩcẽdii. ⁊ si tetigit. ñ ꝯbussit. qͥa nimir̃ qͥ desid̾ioꝵ carnali¬
ũ ignis. abstinẽtiũ m̃tes ĩflãmet. usq ad ꝯsẽsũ tñ ꝯcupisce̾tie ł oꝑis ñ
exurit. Qui habũdãtia ÷ epular̃. ardẽtis diuitis ĩtẽdat suppliciũ. cuiꝰ tãta
ĩ ifno ĩt ignes erat ĩopia. qͣnta hͥ epłar̃ fu̾at copia. In ħ enĩ seculo esuri¬
re ⁊ sitire noluit. ꝑꝑea illic ĩ flãma sitie̾s. stllã aq̃ q̃siuit nͦ meruit.
Cõsid̾and̾ ꝙͣ uehem̃t̾ arguãt᷑. cõmessatio. ⁊ sũptuosa ꝯuiuia ꝑ ꝓpħam. ita¬

Expanded text:
to magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis non exurit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ueniãt. Qi blãdo u̾bo castigatꝰ ñ corrigit᷑. acͥꝰ necẽe ÷ ut
arguat᷑. Cũ dolore enĩ abscidẽda st̃. q̃ lenit̾ sanari ñ po¬
sũt. Qͥ ãmonitꝰ secretĩ corrigi de peccõ negligit. publio
arguẽdꝰ ÷. ut uulnus qd̾ occulte sanari nescit. mani¬
sefte debeat emendari. Manifesta pecc̾a. ñ st̃ occul¬
ta satisfactõe purgãda. palã enĩ st̃ arguẽdi. qͥ pala
nocẽt. ut dũ aperta obiurgatõe sanãt᷑. hii qͥ eos imi

Expanded text:
est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut du
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ fũis loqutꝰ ut se cͦtodiat ĩpiꝰ a uia sua. ille ruqͥtate sua morie¬
t. sãguinẽ uͦ eiꝰ de manu tua reqͥrã. Sic enĩ heli sac̃dos. ꝓ filioꝵ
ĩiqͥtate dãpnatꝰ ÷ ⁊ licet eos deliq̃ntes ãmonuit. s tñ ñ ut opor¬
tebat redarguit. Sac̾dotes exqͥrere debẽt pecc̃a popłoꝵ.⁊ sagaci
sollicitudĩe unũq̃mq ꝓbare. iuxta testimoniũ dñi ad iheremiã
loq̃ntis. ꝓbatorẽ ĩ qͥt dedi te ĩ popło meo. dedi te robustũ. ⁊ sci

Expanded text:
rietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣruss uͥtutib est pugnãdũ. Cotͣ luxuriã enĩ. cordis est adhibenda
mũdicia. Cõtͣ odiũ. dilecto p̃parãda. Cõtͣ iracondiã. patĩa ꝓponẽda
est. Porro ꝯͣ timorẽ. fiducie adhibenda est uͥtꝰ. Cõtͣ corporẽ. ⁊ eli p̃liũ.
Tristicie qͦ gaudiũ. accidie fortitudo. auaricie. largitas. suꝑbie
humi litas. opponẽda ÷. Sicq sĩgule uͥtutes nascẽtia ꝯͣ se uicia
repͥmũt. ac temptatõnũ motꝰ uͥtute diuine caritatis gxt̃igũt.
ibidinẽ. abstinẽtia domat. Nã qͣnt̃ corpꝰ ĩedia frãgit᷑. tãtũ mẽt
ab illicito appetitu reuocat᷑. Ad u̾sus irã. tołantia dimicat. Ira aũ¬
se ip̃am necat. sustinẽdo aũ patĩa uictoriã ĩparat. Tristicie me¬
rorẽ. spes et̾ni gaudis suꝑat. ⁊ quẽ tͣbata mẽs de ext̾iorib astiẽ

Expanded text:
riis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium 240 dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est. Porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium; tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. 3. Libidinem abstinab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira semetipsam necat; sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat, et quem turbata mens
Abbreviated transcription (Latin):
Matĩes ex qͣ celũ t̾raq formata÷. id̾o ĩformis uocata÷. qͥa ñd̾
ex ea formata erãt q̃ formari restabãt. Uer̃ ip̃a mat̾ies ex nͥlo
fc̃a erat. Aliud ÷ aliqͥd fĩ posse. aliud fi̾ necẽe eẽ. Fieri neceẽ÷.
qd̾ d̾s nat᷑u᷑ ĩseruit. fieri aũ posse ÷. qd̾ extͣ curs ĩditũ nat᷑ar̃
cͤator ut fac̾et qñ uoluit resuauit. Hõ ex ħ substãtiã hr̃e cͤ¬

Expanded text:
Materies, ex qua coelum terraque formata est, ideo informis vocata est, quia nondum ex ea formata erant quae formari restabant; verum ipsa materia ex nihilo facta erat. Aliud est aliquid fieri posse, aliud fieri necesse esse. Fieri necesse est quod Deus naturis inseruit, fieri autem posse est quod extra cursum indictum naturarum creator ut faceret quandoque voluit reservavit. Post annumeratam c
Abbreviated transcription (Latin):
sae̾dotii ꝯtẽdit appet̾e. añ ĩ se discutiat. si uita honori sit ꝯgͣa. Qd̃
si ñ discͤpat. humilit̾ ad id qd̾ uocat᷑ accedat. Reatũ qͥppe gemĩat. si qͥs¬
q c̃ culya ad sac̃̾dotale culm̃ aspirat. Heu me misũ ĩ explicabilib mo¬
dis aff̾ctũ. Si enĩ susceptũ regim̃ eccͦstici ordĩs retentẽ. cͥmĩs ꝯsciꝰ time
o. si desam: ne det̾ior sit culpa susceptũ gͤgẽ resĩq̃re ãpliꝰ reformido. Un¬
diq mis timeo. ⁊ ĩ tãto rei discͥmĩe qͥd seqͣr ignoro. Uniꝰcuiꝰq casꝰ tãco¬

Expanded text:
ppetere, ante se discutiat si vita honori sit congrua; quod si non discrepat, humiliter ad id quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quisque cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Heu! me miserum inexplicabilibus nodis astrictum; si enim susceptum regimen ecclesiastici ordinis retentem, criminis  si deseram, ne deterior sit culpa susceptum gregem relinquere, amplius reformido: undique miser metuo, et in tanto rei discrimine quid sequar ignoro. 323 4. Uniusc
Abbreviated transcription (Latin):
d delictũ ꝑtinet pͥncipũ. qͥ pͣuos iudices ꝯͣ uolũtatẽ d̾i populis
st̃. sic pͥncipis ÷ peccm qñ iudices ĩ iqͥ existũt. Bonꝰ iudex sic̃ noc̃e
ciuib nescit. itaꝓdẽe oĩb didicit. Aliis enĩ p̃stat ꝯsulta iꝰcic ie.¬
ab aliis bonitate iudicia sñ ꝑsonar̾ acceptõe suscipit. Nõ ĩtir¬
mat iticiã auaricie flãma. nec sti det auf̾re alt̾i qd̾ cupiq

Expanded text:
d delictum pertinet principum, qui pravos judices contra voluntatem Dei populis sunt, sic principis est peccatum quando judices iniqui existunt. 2. Bonus judex sicut nocere civibus nescit, itae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet aufer
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ st̃ destruenda. testãte apło ac dicẽte. Deus aũ ⁊ hũt ⁊ hãc destruet.
roxima ÷ uẽtͥ libido. sic̃ loco sic uic io. Ubi enĩ uẽts cura. ibi et eoꝵ q̃ cͥci
uẽtrẽ sc̃ xxima. In ordĩe nãq m̃broꝵ. genitalia ue̾t᷑ iu̾gũt᷑. Dũq unũ
ex his ĩmod̾ate reficit᷑. aliud ad luxuriã excitat᷑. Hõ ad suxuriã ł satie¬

Expanded text:
dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satie
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ. uł dic̃. uł dicẽtib credit. Nã ñ solũ ille reꝰ ÷. qͥ fal¬
sũ de alio ꝓfert. s is qͥ cito aurẽ cͥminib p̃bet. Qiͥ metu po¬
c testimonio. ĩnocẽs a scełe obiecto p᷑gat᷑. Impiꝰ etiã ꝓditõe¬
ũq ꝑimit᷑. Neq enĩ decet xp̃ianũ mortis obnoxiũ ꝓd̾e. ⁊ ad
effũdẽd̾ sãguinẽ ĩfeliciũ. uocẽ testificatõis p̃bere. Sermo enĩ
i̾ti hõĩs. tm̃ ad minist̾iũ debet eẽ salutis. Ira enĩ. ĩdignatio.
⁊ tͥbulatões. ⁊ ĩmissiones ꝑ ãgłos malos. de causidici
de causidicis.

Expanded text:
testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de alio profert, sed et is qui cito aurem criminibus praebet. 7. Qui metu pocujus testimonio innocens ab scelere objecto purgatur; impi decet Christianum morti obnoxium prodere, et ad effundendum sanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignationis et tribulationis, et immissiones per angelos malos. CAPUT LVI. De causidicis.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie. sic̃ calamꝰ ext̾iꝰ qͥd̾ nitẽt. s ĩtiꝰ uacuãt᷑. Ou ħ repbi ext̾iꝰ ut
calamꝰ nitidi. ĩtiꝰ uacui. Eiecti uͦ ext̃iꝰ qͣĩ arboꝵ cortices fedi. ĩtiꝰ uͦ
solidi it̃. Qͥ p̃cioso cultu ĩ cedũt. audiãt ꝓpħã. qͣm ad mod̾ detestat᷑
eoꝵ corporalia uestim̃ta. ⁊ qͦs suçcessus habeat cultꝰ ꝯpositꝰ ⁊ or¬
natꝰ. hoc ÷ ꝓ suaui odore. fetorẽ. ⁊ ꝓ zona. funiculũ. ⁊ c̃. Legãt

Expanded text:
t calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc est, pro suavi odore fetorem, et pro zona funiculum , et caet
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ ĩ egipto. qñ oporcebat eã ꝑ moysen ad t̾rã reꝓmissioĩs
uocari. ⁊ ex malis q̃ ĩ egipto patiebãt᷑ disced̾e.⁊ ad ꝓmissã
pr̃iã festinare. Iniqͥ dũ ꝯstãtiã iꝰti ĩ ꝑsequtõib suis aspici¬
ũt. m̃tis ꝯfusione tabescũt. ⁊ dũ adũsa ostẽtãt. nͨ uĩcũt.
ꝑũsitatis assumũt. Qͥb dũ ꝓsꝑitas elucet. iactãt᷑ de suis
m̃itis głant᷑. ⁊ bonoꝵ atq itoꝵ afflictõib detͣhũt. Dũq eis

Expanded text:
batur in Aegypto, quando oportebat eam per Mosen ad terram repromissionis vocari, et ex malis, quae in Aegypto patiebatur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt, et dum adversa ostentant, nec vincunt, semper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur, et bonorum atque justorum afflictionibus detrahunt; dumque eis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtͣ ĩ tenebͣs. ueniet suꝑ ce malũ ⁊ nescies. ⁊ irruet suꝑ te ca
Mag̾ mala faciẽtib qͣm mala patiẽtib dołe debemꝰ. Illi enĩ
pͣua faciẽdo ĩ malũ ꝓficiũt. isti patiẽdo a malo corrigũt᷑. Deꝰ
aũ ꝑ malas uolũtaces alioꝵ. ĩ aliis multa bona oꝑat᷑. Mali¬
gnãtiũ hoĩm uolũtas neqͣꝙͣ potest ĩpleri. nͥ d̾s potestatẽ de-¬

Expanded text:
iet super te malum et peries, et irruet super Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum, in aliis multa operatur bona. Malignantium hominum voluntas, neq
Abbreviated transcription (Latin):
mãt. qͥ ꝓsꝑitatib eiꝰ tẽꝑantiã agnouer̃t. Qͥ passionib aĩe
ĩsidiãte adũsario cͣciat᷑. ñ idcͥco credat se alienari a xp̃o. qͥa
tit᷑. laudet dm̃ potiꝰ ꝙͣ accuset. Ad magnã utilitatẽ diuino
iudicio mẽs iusti. diu̾sis passionũ tẽptatõib agitat᷑. ꝓ qͥb si
d̾o gr̃as eg̾it. sueq culpe qd̾ talia pati digna sit reputaũit.¬

Expanded text:
itatis ejus temperantiam agnoverunt. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco credat se alienari a Christo qutitur, laudet Deum potius quam accuset. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur. Pro quibus si Deo gr
Abbreviated transcription (Latin):
carbũ culꝰ. ⁊ smaragdꝰ. Qͦ nũo lapidũ. ip̃i ordĩes designati st̃ ãgłoꝵ.
qͦs apostata ãgłe añ lapsũ qͣi ĩ uestim̃to ornam̃ti sui affixos hu̾it.
suũ ad suꝑbiã eleuauit. aAngłi sẽꝑ ĩ d̾o gaudẽt. ñ ĩ se. maiꝰ uͦ id̾o:¬
s ĩ se uelle q̃mpiã głari. aAngłi ũbo d̾i cognoscũt oĩa añ ꝗͣ ĩre fiãt
⁊ q̃ apd̾ hoĩes adhuc fut᷑a st̃. ãgłi iã reuelãte d̾o nouer̃t. p̃uaricato¬
res ãgłi. ⁊̃ scĩtate amissa. ñ tñ amiser̃t uiuacẽ cͤat᷑e ãgłice sẽsũ.
Tplici enĩ mͦ sciẽtie acumĩe uige̾t .i. subtilitate nat᷑e. exꝑiẽtia tp̃m
reualatõe suꝑieꝵ potestatũ. Qͦ tiẽsꝰq d̾s qͦ ꝯq flagello huic mũdo
irascit᷑. ad ministiũ iu̾dicte. apostate ãgłi mutũt᷑. qͥ cñ diuina
potestate coercẽt᷑. ne tãtũ noceãt qͣnt̾ cupui̾t. Boni aũ ãgłi ad
minist̾iũ salutis humane deputati st̃. ut cͦas adminiftnt mũ

Expanded text:
o lapidum ipsi ordines designati sunt angelorum, quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit,suum ad superbiam elevavit. Angeli semper in Domino gaudent, nd in se velle quempiam gloriari: angeli vero Dei cognoscunt omnia antequam in re fiant, et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam revelante Deo noverunt. Praevaricatores angeli et sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem creaturae angelicae sensum. Triplici enim modo praescientiae acumina fient: id est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Quotiens Deus quocumque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae angeli mittuntur, qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
en ĩ sic uid̾e desid̾ant. ut effectu desid̾ii ñ ꝑfruã̾t᷑. desid̾ iũ ħ neces¬
satiari. satietas fustidiũ hr̃e solet. ⁊ scimꝰ illos d̾i uisionẽ ꝙͣ desi¬
qͥa desid̾ant ⁊ satiãt᷑ . S desid̾ant sñ labore. sacia̾t᷑ sñ fastidio.¬
⁊ se enĩ sit ĩ desid̾io necessitas. desid̾antes satiãt᷑. ⁊ itͣm. ne sit ĩ sa¬
tietate fastidiũ. satiati desid̾ant. uidẽt gͦ ãgłi facie̾ pr̃is ꝑ sati¬
etatẽ. s qͥa satietas istai fastidiũ nesc̃. ãgłi desid̾ant ĩ eo ꝓspic̾e sẽ¬

Expanded text:
enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessatiari, satietas fastidium habere solet; et scimus illos Dei visionem, quam et desiiantur; sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit necessitate fastidium, satiati desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere sem
Abbreviated transcription (Latin):
ci ꝯtͥtõe ꝯt̾e eos. id gemina pena . p̃sẽti scilicet ⁊ fut᷑a. Qͥu dã se¬
cͤto d̾i iudicio ħ male÷. illic bene. scilicet ut dũ hͥ castigati corri¬
gũt᷑. ab et̃na dãpnatõe lib̾ent᷑. Qͥbdã uͦ hͥ bene ÷ illic male. sic̃
diuiti illi accidit. qͥ h pocẽtie claritate ꝯspicuꝰ. post mortẽ ge¬
hẽne ĩcẽdiis tͣdit᷑ cͥciãdꝰ. Porro. ⁊ qͥbdã ⁊ ħͥ male ⁊ illic ñ bñ. qͥa¬

Expanded text:
os , id est, gemina poena, praesenti scilicet et futura. 10. Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illic bene, scilicet, ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut diviti illi accidit qui, hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae incendiis traditur cruciandus . Porro q
Abbreviated transcription (Latin):
murat. ⁊̃ qͥ nescit cͦ uapulat. Hã d̾s id̾o pler̃q iustũ flagel¬
lat. ne de iusticia suꝑbiẽs cadat. In hac uita d̾s tãto mag̃
studet ut parcat. qͣnto mag̾ ex spectãdo flagellat. S alios fe¬
riẽdo corrigit. alios uͦ fiendo ĩtfic̃. Feriẽdo nãq corrigit. de qͥ¬
b dic̃. Ego qͦs amo. corrigo. ⁊ castigo. Feriẽdo pun it. qͦs ĩ corri¬
gibilit̾ delĩq̃ntes aspic̃. quosq iã ñ sub disciplina ut filios
pat̾. s districta dãpnatõe ut hostis adu̾sar ios ꝑcutit. De qͥ¬
b dic̃. Flagello ĩimici ꝑcussi te. castigatõe cͥdeli. Et itm̃. Qͥd
clamas ad me suꝑ ꝯtͥtõe tua. Insanabilis est dolor tuus.
Unde unꝰqͥsq festinet ⁊ timeat. ne simul fiat᷑ uita eiꝰ c̃ culpa fla¬
gellũ nãq tc̃ diluit culpã. ẽ mutau̾it uitã. Nã cuiꝰ mores nõ

Expanded text:
rmurat, etiam qui nescit cur vapulat. Nam Deus ideo plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. 6. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat quanto magis exspectando flagellat; sed alios feriendo corrigit, alios vero feriendo interficit. Feriendo namque corrigit de quibus dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Feriendo perimit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit, quosque non jam sub disciplina, ut filios pater, sed districta damnatione, ut hostes adversarius, percutit. De quibus dicit: Flagello inimici percussit te castigatione crudelclamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Unde unusquisque festinet et timeat, ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non
Abbreviated transcription (Latin):
securꝰ. Nõ tm̃ de corporalib passioĩb. s ⁊ de spiritalib oportet ĩtel¬
ligi. ut qͣnto qͥsq aut ĩ corpore aut ĩ m̃te flagella sustinet. tãto
se ĩ sine remun̾ari speret. Sepe occulto d̾i iudicio getͣ flagelli
deãt᷑. despecti tñ a d̾o. nullo em̃datõis ũb̾e feriũt᷑. Plus corripit᷑
ẜlagello. qͥ a d̾o diligit᷑. si peccau̾it. dicẽte amos ꝓħa. Tm̃mͦ uos co¬

Expanded text:
et intelligi, ut quanto quisque in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. Saepe occulto Dei judicio extra flagelladentur, despecti tamen a Deo nullo emendationis verbere feriuntur. Plus corripitur flagello qui a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta: «
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ãgłis eiꝰ. Ꝙ hͥ mĩam ñ ĩꝑtit. illuc pietatis fructũ ñ ĩuenit.
exẽplo ardẽtis diuitis. qͥ ĩ ĩfno ad cenuissima petẽda ꝯpulsꝰ 
qͥ s tenuissima negare studuit. Qd retͥbui subtiliꝰ qͥd distͥe¬
tiꝰ pot̾at: Guitã aq̃ ardẽs petiit. qͥ micas panis negauit. Ser
diues ocłos aꝑuit: qñ lararũ pauꝑẽ reqͥescẽtẽ udit. q̃m iacẽ

Expanded text:
iam non impertit, illic pietatis fructum non invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulsus est, qui hic tenuissima negare studuit. Quid retribui subtilius, quid districtius poterat? Guttam aquae ardens petiit, qui micas panis negavit Sero dives oculos aperuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa arrogantiã ht̃. ⁊ qͥ ꝓ iusticia p̃miũ appetit. ⁊ qͥ aliquod do¬
nũ d̾i qd̾ m̾uit. ĩ suã laudem ꝯu̾tit. aut ĩ malos usus assumit.
ꝓculdubio uͥtutẽ ĩ uicia tͣnsfert. Hoĩes de uͥtutib uicia nutͥũt.
ȩx qͥb pereant. Iter̃. deꝰ arte potentissĩa ex nr̃o uicio uͥtutes format
qͥb nos ab ĩiqͥtate reformet.

Expanded text:
 justitia praemium appetit, et qui aliquod donum Dei quod meruit in suam laudem convertit, aut in malos usus assumit, procul dubio virtutem in vitium transfert. 7. Homines de virtutibus vitia nutriunt, ex quibus pereant. Iterum Deus arte potentissima ex nostro vitio virtutes format, quibus nos ab iniquitate reformet.
Abbreviated transcription (Latin):
git. qd̾ agendũ ẽẽ omĩno ꝓhibuit. Itẽ q̃dã uͥtutes dũ discretõi ñ serui¬
ũt. ĩ uicia tͣnseũt. Hã sepe iusticia. dũ suũ modũ excedit. crudelitatiᷤ
seuiciã gignit. ⁊ nimia pietas. dissolutõnẽ discipline parturit. ⁊ de¬
li studiũ. dũ plus est ꝙͣ oportet. ĩ irac̃die uiciũ tͣnsit. ⁊ multa mansu¬
tudo. torporis segniciẽ gignit. Prudentis aũ uiri discrecõ. sollert̃ ꝓspi¬
cit. ne bonũ ĩtẽꝑant̾ agat. ⁊ de uͥtute ĩ uiciũ tͣnseat. Itẽ. apd̃ qͦsdã gx
u̾tute uiciũ gignit᷑. dũ qͥsq de castitatis ⁊ abstinẽtie m̾itis glat᷑. Hã

Expanded text:
tem quaedam virtutes, dum discretioni non serviunt, in vitia transeunt. Nam saepe justitia, dum suum modum excedit, crudelitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et zeli studium, dum plus est quam oportet, in iracundiae vitium transit, et multa mansuetudo torporis segnitiem gignit. 237 5. Prudentis autem viri discretio solerter prospicit, ne bonum intemperanter agat, et de virtute in vitium transeat 6. Item apud quosdam ex virtute vitium gignitur, du
Abbreviated transcription (Latin):
uͥa peccĩs eoꝵ ꝯmunicãt. si qd̾ illi diripuer̃t. isti retẽtãt. Cuiꝰ pecẽm
qͥ s q seqͥt᷑. necẽe ÷ ut eiꝰ penã seqͣt᷑. Neq enĩ ĩpar erit supplicio. ẽ erro

Expanded text:
li diripuerunt, isti retentant. 9. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim impar erit supplicio, cujus er
Abbreviated transcription (Latin):
Potẽtes enĩ potẽt᷑ torm̃ta patiẽt᷑. Cerrena oĩa s̾uãdo am̾itti¬
mꝰ. largiẽdo suamꝰ. Pr̃imoniũ enĩ recẽtũ. perit: manet aũ
erogatũ. Diu enĩ ẽ reb nr̃is durare ñ possumꝰ. qͥa aut nos illas
moriẽdo desimꝰ. aut ille nos uiuẽtes deser̃t. ꝓ diu̾sitate usus.
de reb hiimanis peũt: qͥ eas cupidiꝰ rapiu̾t. alii uͦ saluãt᷑. dũ

Expanded text:
ter tormenta patiuntur . Terrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium enim terrenum perit; manet ante erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo descrimus, aut ille nos viventes deserunt per diversitate usus. Alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt: alii vero salvantur, du
Abbreviated transcription (Latin):
Q ꝯũtũt ĩ furore iudiciũ. Qͥ enĩ iratꝰ iudicat. ĩ furore iudiciũ
mutat. ⁊ añ ꝓfert sẽtẽciã qͣm agnoscat. furor ĩ iudice ĩ uestiga¬
tonẽ u̾i ñ ualet attĩg̾e. qͥa mẽs eiꝰ tͦbata furore. ab ĩscͣtatõe aliena
⁊ iticie. Irac̃dꝰ iudex iudicii exam̃ plene ꝯtueri ñ ualet qͥa cali¬
gĩe furoris ñ uidet. Qi aũ drepłso furore discucit. faciliꝰ ad ꝯtu

Expanded text:
tunt in furorem judicium. Qui iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furo
Abbreviated transcription (Latin):
os amatores ħt. ⁊ ad exseq̃ndũ ꝓmptissimos. Et ħ ꝓ ĩde fit. qͥa p̾sẽtẽ
ht oꝑis sui reniunãtõnẽ. Ars uͦ diuini timoris plerosq hc sectato¬
res. lãguidos. tepidos. pigͥcie ĩhercia ꝯgelatos. S ħ ꝙ ĩde fit qd̾ la¬
bor eoꝵ ñ ꝓ p̃sẽti. s ꝓ fut᷑a remun̾atõe diffc . Id̾oq dũ eoꝵ iaborẽ¬
m̃cedis retͥbutõ ñ statĩ seqͥt᷑. spe pene dissoluta lãguescũt. Uñ ⁊ ma

Expanded text:
 ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed proinde, quia labor eorum non praesenti sed pro futura remuneratione diffmercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et m
Abbreviated transcription (Latin):
calit̾ erga disciplinã subditoꝵ p̃stare se debet. ut ñ solũ auctori¬
tate uer̃ ⁊ humilitate clarescat. S tñ ita erit ĩ eo uͥtꝰ humilitatis.
ne dissoluat᷑ uita subditoꝵ ĩ uiciis. atq ita auctoritas aderit potesta¬
tis. ne ꝑ tumorẽ cordis seũ itas existat ĩmod̾atõ is. Hec ÷ ĩ d̾i sac̃dotib
u̾a discͤtio. qͥa nͨ ꝑ lib̾tatẽ suꝑbi. nͨ ꝑ hum ilitatẽ remissi st̃. Hĩc: qd̾¬
sc̃i c̃ multa ꝯstãtia. redarguer̃t ⁊̃ pͥncipũ uicia. In qͥb c̃ sũma eẽt
humilitas. loco tñ necessario lib̾e tͣnsgͤssores iusticie ĩ cͤpabãt. Ali¬
qͣndo ⁊̃ subditis nos oportet aĩo eẽ humiliores. qm̃ fc̃a subditoꝵ iu¬

Expanded text:
aliter erga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est enim in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem resancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum ju
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. Finẽ iꝰtoꝵ optimũ uocatõ tͣnqͥlla ꝯmendat: ut ex eo ĩtelligã¬
tͦ scõꝵ hr̃e ꝯsortiũ. ex qͦ ab hoc corꝑe sñ uexatõȩ dura tellũt᷑. Pra¬
uos aũ hoĩes apostate ãgłi excipiũt moriẽtes. ut eis sĩt ip̃i tortores
ĩ penis. qͥ fuer̃t suasores ĩ uiciss. Et si pietas ꝓ defũctis fidelib
flere iubeat. sides tñ ꝓ eis lug̾e uetat. Illi enĩ deplorãdi st̃ ĩ mor

Expanded text:
ratio. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelliga ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in mor
Abbreviated transcription (Latin):
aftẽdit ad uicia: subito moriẽtes ꝑtͥhere nitit᷑ ad torm̃ta. Sepe fal¬
laces ĩ hac fallaci uita diuites. dũ de potẽcie gła. de rer̃ habũdãtia.
gestiũt. repẽte qͣ hora nesciũt ĩꝓuiso exitu rapiũt᷑. atq absorbẽ¬
te ꝓfũdo cͥciandi et̃nis gehẽne ĩcẽdiis deputãt᷑. De qͥb ꝑ ꝓph̃ã di᷑¬
Ducũt ĩ bonis dies suos. ⁊ ĩ pũcto ad ĩf̾na descẽdũt. In iqꝰ moriẽs.
qͥ imitatõe sua multos ad culpã tͣxerat. dilectõe peccĩ: multos a
culpa reuocat. t̾rore torm̃ti. Qd̃ ⁊̃ psalmista testat᷑ dicẽs. Letabi

Expanded text:
accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabi
Abbreviated transcription (Latin):
ona. alla ardua st̃. Gtãdes eñĩ sudores ꝑpetim᷑. ut ad celũ cõsc̃e¬
e ualeamꝰ. Q uẽad modũ ad u̾tutũ tẽdentis culmen. ñ a sumis ĩcho¬
anti s a modicis. ut sensim ad altiora ꝑtĩgant. ita i qͥ labũt ⁊ ui
cia. ñ stati a magnis cͥminib ĩc ipiũt. s amodicis asluescũt. luc
⁊̃ magnis ꝓruũt. Sic̃ paulatĩ hõ a minimis uicus ĩ maximis ꝓ¬
ruit ita a modicis u̾tutib gͣdatĩ ad ea q̃ st̃ excelsa ꝯtendite dẽ
aũ ĩordĩate uͥtutes ꝯphend̾e nitit᷑ cito piclitat᷑. Hec est cã Ĩ rerũ¬
natura. ut qͥc̃q uelocit᷑ ad ꝓfectũ tendũt sñ dubio cełit siniãt᷑
sic̃ herbe q̃ tanto festine ꝑeũt. quãto cełiꝰ crestũt. At uͦ ꝙͦ. ar¬
bores alta radice fũdate. ideo ꝑdurãt diutiꝰ. qͥa gͣdatĩ ad ꝓfectũ
ꝑueniũt. Hichil ꝓdest admieto malo ag̾e bonũ. s pꝰ est cohibẽdũ¬

Expanded text:
t ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit. 4. Qui autem inordinate virtutes comprehendere nititur, cito pnatura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, age
Abbreviated transcription (Latin):
b habent᷑. utiꝙ u̾acit̾ habent᷑. Alie uͦ uͥtutes medie st. qͥa ⁊
ad utilitatẽ ⁊ ad ꝑniciẽ posst̾ hr̃i. si de his arrogant̾ qͥsꝙ tu¬
muerit. ut puta doctͥna. ieiuniũ. castitas. scientia. siue tp̃a
deꝰ iustificat. ne it̾m se de uͥtutib erigat. q̃dã illi uͥtutũ dona
t̾buit. q̃dã ret̾hit. ut dũ mẽs de eo qd̵ ht̃ erigit᷑. it̃m de eo¬

Expanded text:
habentur, utique veraciter habentur. Aliae vero virtutes mediae sunt, quia et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de his arroganter quisque tumuerit, utpote doctrina, jejunium, castitas, scientia, sive tempoDeus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod h
Abbreviated transcription (Latin):
tt it̃ qͥ ñ ex ꝯsulto edificãdi s extumore suꝑbiẽoi docẽt ñ ut ꝓsĩt sap¬
ẽte d it̾ s ut sapiẽtes uideãt᷑ doc̃e studẽt. Est imitatio pͣua ar rogãtiũ
sacootũ. ꝑ ãm i mitãt᷑ scõs rigore discipline. ⁊ seqͥ negligũt caritatis
aflectõe. Uideri uolũt rigidi seu̾itate. ⁊ formã humilitatis p̃stare ne
qũ ut mag̃ t̃ribiles qͣm mittes aspiciãt᷑. Suꝑbi doctores uu lu̾are
uicia suscipit. qͥ ħ ex cordis dilectõe ⁊ humili ꝯscĩa fac̃. Cetm̃ qͥ deli¬
q̃ntẽ suꝑbo uł odioso aĩo corripit. ñ em̃dat. s ꝑcutit. Ecqͥd enĩ ꝑt̾¬

Expanded text:
di, sed ex tumore superbiendi docent; nec ut prosint sapientes sunt, sed ut sapientes videantur docere student. 5. Est imitatio prava arrogantium sacerdotum, per quam imitantur sanctos rigore disciplinae, et sequi negligunt charitatis affectione: videri volunt rigidi severitate, et formam humilitati terribiles quam mites aspiciantur. 6. Superbi doctores vulnerare vitia suscipit, qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquentem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, s
Abbreviated transcription (Latin):
Rima ocupiscãtie suggestio: panis:. Cui si minime cedit᷑. diu̾sa edaci¬
tatis desid̾ia ꝯpͥmũt᷑. Un ⁊ daniel. panẽ ĩ qͥt desid̾ii ñ comedi ħ⁊ el

Expanded text:
rima concupiscentiae suggestio panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi ,
Abbreviated transcription (Latin):
Aptũ exẽplũ uicioꝵ. de latͦnis sp̃e sumit᷑. Hã sic̃ ex ĩsidiis latͦ ꝓdit
seq iter agentib iũgit. fingens se sociũ dones decipiat ĩꝓuisũ
⁊ dũ subito eruꝑit ad exiciũ. latͦ manifestꝰ ostendit᷑. ita̾ se mi¬
scẽt ĩtdũ ꝑiculose uͥtutib uicia. qͦusꝙ omnẽ boni oꝑis efficatiã
ĩ suis usib rapiãt. ut aĩa q̃ sibi erat places. de u̾tutib deceptã se

Expanded text:
Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculose virtutibus vitia, quousque omnem boni operis efficaciam in suis usibus rapiant, et a
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ remissa segnicies. mãsuetudo ẽẽ credit᷑. ⁊ qd̾ agit torpẽs negli¬
gẽtia. putat᷑ ag̾e ĩdulgentia pietatis. Hõñꝗͣ etiã uͥtutẽ largitatis
imitat᷑ uiciũ ꝓdige effusioĩs. ⁊ uͥtutẽ parcitatis. tͥstis tenacitas i¬
mitat᷑. ⁊ uiciũ ꝑtinatie. abscõdit᷑ sub uͥtute ꝯstancie. It̃. tumor
sub uͥtute obediencie occultat᷑. ⁊ dr̃ uͥtꝰ humilitatis. qd̾ tñ est¬

Expanded text:
sicut et remissa segnities mansuetudo esse creditur, et quod agit torpens negligentia putatur agere indulgentia pietatis. Nonnunquam etiam virtutem largitatis imitatur vitium prodigae effusionis, et virtutem parcitatis tristis tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occultat
Abbreviated transcription (Latin):
car nis tẽptam̃tis sollicitat᷑. Stimuli carnis qͥ ĩ paulo excitãte sa¬
thane angło ĩerãt. ex lege peccĩ erãt. q̃ ĩ m̃bris hoĩm de necessita¬
te libidĩs habitat. quã reluctantẽ. dũ ĩ se expugnat ꝑficit᷑. ⁊ de ĩ¬
firmitate ubidinose titillatõis. uͥtutẽ suscipit gloriosi ẽtamĩs. Ger
uoꝵ d̾i multa c̾tamĩa de sua carne mouẽt᷑. Hã qͣmuis ĩ amore d̾i
eoꝵ sit ĩ ꝯcussa ĩtẽtio. mẽs tñ de carne qͣm ext̾iꝰ gestat. ĩcna plia to
ñ ñꝙͣ electi lapsu carnali corruũt. ut a uicio suꝑbie qua de uͥtutibꝰ
tumẽt sanẽt ᷑. Et qͥ de uͥtutũ effcĩb existũt suꝑbi ut cadant. carnꝰ

Expanded text:
carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna praelia tol Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ĩ corde libidĩes resecate. q̃ ad lũbos ꝑtinẽt. Hã cor suꝑ ub̃a ÷. ñ
ĩ lũbis. Libidĩs ĩmod̾ata lice̾tia nescit hr̃e modũ. Hã dũ se uicios
animꝰ ĩ explẽda fornicõe carne luxuriãte. laxau̾it: nͥlominꝰ ad ali¬
ena nestinda sceła suadẽtib demoĩb tͣnsit. dũq ĩ mod̾ate pudoris¬
metas gxcessit. cͥm̃ cͥmĩb adicit. paulatĩq ad det̾iora ꝓcedit. Hon
ita ÷ aisuauis amãtiũ. ĩmo am̃tiũ ĩc̾ta carnis libido. sic̃ gxꝑta. nͦ
ita delectat fornicõ dũ pͥmũ ꝯmutit᷑. nã repetita maiorẽ delecta¬
tõnẽ ĩgerit. Iã uͦ si ĩ usũ uen̾it. tãto ꝑditis dulcior fit. ut suꝑar e
difficile sit. Uñ ⁊ sepe ex ꝯsuetudĩe deliq̃ndi. quasi captiui ad
peccãdũ c̃ qͣdã uiolẽtia tͣhimͦ. sẽsusq nr̃os ĩ nob̃ ꝯͣ rectã uolũta

Expanded text:
 in corde libidines resecate, quae ad lumbos pertinent. Nam cor super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate  criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, ut superare difficile sit. Unde et saepe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum cum quadam violentia trahimur, sensusque nostros contra rectam volunta
Abbreviated transcription (Latin):
bra xp̃i facit m̃bra m̾etͥcis. Maxime ꝑ carnis luxuriã humanũ
genꝰ subdit᷑ diabolo. qͣm ꝑ cet̾a uicia. Cũ ille uariis tẽptam̃tis ille
q sexũ ĩ ħ uicio ãpliꝰ egͦtare ĩtẽdit. Demones sciẽtes pulcͥtudinẽ aĩe
ẽẽ caftitatẽ. ⁊ ꝑ hãc hoĩem ãgłicis m̃itis. ex qͥb illi lapsi st̃ coeqͦri.
liuore ꝑculsi ĩuidie. l̃iciũt ꝑ sẽsus corꝑis. opꝰ desid̾iũq libidĩs. qͣtinꝰ
a celestib deorsũ deiectã aĩam ꝑtͣhant. sec̃q qd̾ uic̃int głantes ad¬

Expanded text:
. Magis per carnis luxuriam humanum genus subditur diabolo, quam per caetera vitia. Cum enim ille variis tentamentis illecque sexum in hoc vitio amplius aegrotare intendit. 22. Daemones scientes pulchritudinem esse animae castitatem, et per hanc hominem angelicis meritis, e quibus illi lapsi sunt, coaequari, livore perculsi invidiae, injiciunt per sensus corporis opus desideriumque libidinis, quatenus a c
Abbreviated transcription (Latin):
ignorãt se ẽẽ deceptos. ꝓpħe osee testi monio declarãte. Come¬
tiũ ñ ĩcelligũt. Tãꝙͣ ĩermis diabolus uĩcit᷑. qñ de aꝑta ĩiqͥta¬
te hoĩem depͣuare conat᷑. Armatꝰ uͦ tẽ ĩcedit. dũ ꝑ sp̃em sc̃ĩta¬
carnaliũ diabolꝰ t̾ribił est. ĩ ocuł uͦ electoꝵ t̾ror eiꝰ uilis÷.
ab ĩcdulis ut leo timet᷑. a fortib ĩ fide. ut u̾mis ꝯtẽpnit᷑.
atq ad mom̃tũ oste̾sus repellit᷑. Qͥ suggestiones diaboli ñ

Expanded text:
e esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Cometium non intelligunt. 12. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando aperta iniquitate hominem depravare conatur; armatus vero tunc incedit, dum per scarnalium diabolus terribilis est, in oculis autem electorum terror ejus vilis est. Ab incredulis ut leo timetur; a fortibus in fide ut vermis contemnitur, atque ad modicum ostensus, facile repellitur. Qui suggestiones diab
Abbreviated transcription (Latin):
plũ eiꝰ. Et si subripiat m̃tib electoꝵ diabolus. ñ aũ ĩ eis re¬
qͥescit sic̃ ĩ cordib reꝑboꝵ. Nã calore fid̾i mox gxcutit᷑ ut
piũt᷑. ⁊ saluti resticuũt᷑. Nã sepe multos qͦs ãtiqus hostis
luxurie uoragĩe mersos tenuit. potẽtia diuina ꝑ peni¬
ẽẽ diaboli escã. dũ alibi scͥptũ sit de illo. fenũ sic̾ bos sic̃¬
electi. apd̾ dm̃ fenũ gxistũt. Cũ diabolus i deglutisse
dr᷑. q̃ i ꝑfecto sellere
deuorasse uidet᷑. Eũ uͦ q̃m ñ deglutiuit oꝑis ꝑfectõe. s tẽptatõñ
illecebͥs mordet. ut deuoret. adhuc qͣi ĩ maxilla mãdit. Ũn ⁊ paul
ht̃ stim ulos carnis qͥb humiliet᷑. ñ ht̃ peccãdi ꝑfectõnẽ qͣ deglut
qͥb corda hoũmn alloq̃ns. occultis urit cupiditatib. Qdã ob ĩcor¬
reptibilẽ ĩiqͥtatẽ. qͥa spõte ñ corrigũt᷑. ĩmũdis sp̃ib uexãdi tͣdũt᷑.
ut arripiẽdi eos demões corꝑałr hẽãt potestatẽ. t̾rorib q afflicti

Expanded text:
 electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum; nam calore fidei mox excitatur, ut piuntur, et saluti restituuntur. Nam saepe multos, quos antiquus hostis luxuriae voragine immersos tenuit, potentia divina per poenie diaboli escam , dum alibi scriptum est de illo: « Fenum ut bos comeelecti, apud Deum fenum existunt. Tum diabolus jam deglutisse perfecto scelere devorasse videtur. Eum vero, quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet, ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis, quibus humilietur , non habet peccandi perfectionem, qua deglutquibus corda hominum alloquens occultis urit cupiditatibus. 34. Quidam ob incorreptibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritibus vexandi traduntur, ut arripiendi eos daemones
Abbreviated transcription (Latin):
cũdũ humoris ꝯsꝑsionẽ adhibeat ⁊ tẽptatõnẽ lege balaam
qͥ ĩ fig̾a diaboli ꝯͣ pobłm d̾i ex ea parte p̃cepit ꝑniciosos p̃tẽde
laq̃os. ex qͣ sẽsit eos faciliꝰ eẽ lapsuros. Hã ⁊ qͥ aqͣm alicubi de
culpã ñ existimet. qͣm ex ꝯsꝑsione pͥa sustinet. s qͣnt̃ ualet
ꝯͣ id qd̾ tołat pugnet. Nã si ꝯsꝑsioni cedit᷑ tẽptatoi ł uicio neꝰ¬
qͣꝙͣ resistit᷑. Id̾o diabolus ĩ saes eloqͥis. behemoth.r aĩal drͦ. qͥa

Expanded text:
cundum humoris conspersionem adhibeat et tentationem . Lege Balaam, qui in figura diaboli contra populum Dei ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sentit eos facilius esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi dedculpam existimet, quam ex conspersione propria sustinet; sed, quantum valet, ra id quod tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis Behemoth, id est, a