comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habitaeulum dñs uenit: quando uerba exhor¬
tationis precurrunt atq ꝑ hec ueritas in m̃¬
te suscipitur. Et dicebat illis. Messis quidem
multa: operarii autem pauci. Rogate ergo
domintm messis. ut mittat operarios in mes¬
semsuam. Messis multa ppłorum siguificat
multitudinem: operarii pauci. penuriam
magistrorum. Isti sunt oꝑarii: de quib psal¬
mista loquitur. Qui seminant in lacrimis:
in gaudio metent. Euntes ibant et flebant:
portantes semina sua. uenientes autem ue¬
ment in exultatione: portantes manipulos
suos. Et ut loquar aꝑtius: messis multa: om̃is
turba credentium est Oꝑarii pauci: apłi etͥ mi¬
tatores corum qui mutuntur ad messem. Ite.
Ecce ego mitto uos: sicut agnos inter lupos:
lupos scribas et phariseos uocat: qui sunt cle¬
rici uideorum. Nolite portare sacculum neq¬
peram. neq peram. neq calciamenta. et nemi¬
nem per uiam salutaueritis. Tanta predica¬

Expanded text:
habitaculum Dominus venit; verba exhorhabitaculum Dominus venit; verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Et dicebat illis: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem: operarii pauci, penuriam magistrorum. Isti sunt operarii, de quibus Psalmista loquitur: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar, messis multa omnis turba credentium est, operarii pauci, apostoli et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. Ite, ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Lupos Scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici Judaeorum. Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Tanta praedica
Abbreviated transcription (Latin):
precipue quia dñs tercia die resurrexit ã mor¬
tus. S in ueteri testamento ppłs ad montem
synai die tercia ꝑueniens legem accepit: idem
fluuium iordanem quo baptismi gr̃ã cominen¬
data ẽ tercia quam adierat die transiuit.
Et misit illos binos ante faciem : suam in
omnem ciuitatem et locum quo ipse erat
uenturus. Quia duo sunt precepta caritatis.
dei iudelicet amor. et ꝓximi. et minus quam
inter duos haberi caritas non potest. Nemo
enim ꝓprie ad se ipsum habere caritatem di¬
citut. s dilectione se in alterum tendit. ut
esse caritas possit. Binos ad precdicandum dis¬
cipulos dñs mittit: quatinus hoc nobis taci¬
tus insinuat. quia qui caritatem erga alte¬
rum non babet: preclicationis officium sus¬
cipe nullatenus debet. Bene autem dicitur.
quia misit eos ante faciem suam. in omnem
ciuitatem et locum quo erat ipse uenturus:
Predicatores enim suos dominiis sequit᷑. quia
predicatio preuenit. Et tunc ad mentis nr̃e

Expanded text:
die resurrexit a mortuis. Sed et in Veteri Testamento populus ad montem Sinai perveniens die tertia legem accepit. Idem fluvium Jordanem, quo baptismi gratia commendata est, tertia quam adierat die, transivit. Et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem, et locum quo erat ipse venturus. Quia duo sunt praecepta charitatis, Dei, videlicet, amor et proximi, et minus quam inter duos haberi charitas non potest nemo enim proprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se icharitas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio prae
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a nuncupat quedam oꝑa quȩ imꝓbat:
et mortificanda precipit dicens. Morti fi¬
cate ergo corpora ur̃a que sunt supra ter¬
ram.fornicationem. immundiciam. libi¬
dinem. et cetera talia. Si gͥ ipse bonum bo¬
na intentione patraueris. non habens in
tua conscientia aliquam partem tenebro¬
se cogitationis: etiam si contigerit aliquem
ꝑximorum tua bona actione noceri. uerbi
gr̃a. aut de pecuma quam a te indigens et
petens acceꝑat. facere uel pati aliquid ma¬
li. aut de uerbo exortationis quo errantẽ
corrigere uolebas. forte ꝑniciosius errare:
tu tamen ꝓ tuo simplici et lucido corde. hic
et in futuro lucis grã donaberis. Hec de¬
hypocrisi phariseorum subdole signa que¬
recitium specialiter dicta. nos uxta sensũ
moralem genetaliter instituant. Et cum

Expanded text:
nostra nuncupat quaedam opera quae improbat, nostra nuncupat quaedam opera quae improbat, et mortificanda praecipit, dicens: Mortificate ergo membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, et caetera talia . Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis, quo errantem corrigere volebas forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde, et hic et in futuro lucis gratia donaberis. Hhypocrisin Pharisaeorum subdole signa quaerentium specialiter dicta, nos juxta sensum moralem generaliter instituant Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit lucidum. Si autem nequam fuecit:
etiam corpus tuum tenebrosum erit. Si
inquit pura rectaq intentione quȩ potes
agere bona studueris. lucis ꝓfecto sunt o¬
pera quȩ facis: etiam si coram hominib
imꝑfectionis aliquid habere uideant᷑ quom¬
am diligentib dm̃ omnia cooꝑantur in
bonum: his qui scđm ꝓpositum uocati
sunt scĩ. Si autem ꝑuersa est intentio que
precedit: prauum est omne opus quod se¬
quitur. qͣmus rectum ẽe uideatur. uide
ergo: ne lumen quod in te est: tenebre
suit. hoc est ne ipsa cordis intentio quȩ lu¬
men est anime uiciorum caligine fuscetur
sedula discretione ꝑpende: uixta quod ali¬
bi precipitur. Omni custodia serua tuitm¬
cor: quoniam ex ipso uita procedit. Si gͦ
corpus tuum totum lucidum fuerit. ñ
habens aliquam partem tenebrarum:
erit lucidum totum. et sicut lucerna ful¬
goris illtminabit te. Totum corpus nr̃m
omnia oꝑa nr̃a dicit. quia et apłs membra

Expanded text:
lucidum erit; si autem nequam fuerit, lucidum erit; si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Si, inquit, pura rectaque intentione quae potes agere, bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiam si coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur. Quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, his qui secundum propositum vocati sunt sancti . Si autem perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis rectum esse videatur. Vide ergo ne lumen quod in te est tenebrae sint. Hoc est, ne ipsa cordis intentio quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula discretione perpende. Juxta quod alibi praecipitur: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Si ergo corpus tuum totum lucidum fuerit, non habens aliquam partem tenebrarum, erit lucidum totum, et sicut lucerna fulgoris illuminabit te. Totum corpus nostrum omnia nostra opera dicit, quia et Apostolus membra
Abbreviated transcription (Latin):
uidee gentis terminos uoluit cohibere.
S supra candelabrum inquit: ut qui in¬
grediuntur lumen uideant. Candela¬
brum eccłam dicit. cui lucernam super¬
posuit. quia nt̃is in frontib fidem sue ii¬
carnationis adfixit ut qui eccłam fideli¬
ter ingredi uoluerint: lumen ueritatis pa¬
lam queant intueri. Qua sentencia uideo¬
rum quoq proceres condempnat. qui sig¬
na querentes exterius. aꝑtam lucis ianu¬
am noluerunt intrare credentis. Deniq
precipit: nec opera tantum modo. s et cogi¬
tationes. et ipsas etiam cordis intentiones
munclate et castigare meminerint. Nam
sequitur. Lucerna corporis tui: est oculus
tuus. Corpus quippe. dicit oꝑa que palam
cunctis apparent oculum uero ipsam m̃¬
tis uitentionem qua oꝑatur. et de ciuus
merito eadem oꝑa utrum lucis an tene¬
brarum sint oꝑa discernuntur. sicut ip¬
se consequenter expostut dicens. Si oculus
tuus fuerit simplex: totum corpus tuũ

Expanded text:
Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Sed supra candelabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum quoque proceres condemna quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes, et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint. Nam sequitur: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Corpus quippe dicit opera quae palam cunctis apparent; saeculum vero ipsam mentis intentionem, qua operatur, et de cujus merito eadem opera lucis an tenebrarum sint opera, discernuntur, sicut ipse consequenter exposuit, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum
Abbreviated transcription (Latin):
austri. uiri quoq nniuite generationem
condempnabunt uideorum. hoc ẽ infide¬
litatis arguent. Aliter. In ninuitis et regi¬
na austri fides eccłie prefertur israheli: que
non minus ꝑ penitentiam ꝑacte insipien¬
tie. quam ꝑ sapientie discende industriam
domino conciliatur. Ex duab quippe par¬
tib unitas ecelle congregatur. eorum ui¬
delicet qui peccare nesciunt: et eorum qui
peccare desistunt. Penitentia enim delictũ
abolet sapientia eauet. xluiiii.¬
Iemo lucernam accendit. et in abscondito
ponit. neq sub modio. De se ipso dominꝰ
loquitur ostendens et si supra dixerit nul¬
lum generationi nequam nisi signum ione
dandum: nequaquam tamen lucis sue cla¬
ritatem fidelib occultandam. Ipse. quippe
lucernam accendit: qui testam humane
nature flamma sue diuinitatis impleuit.
Quam ꝓfecto lucernam nec credentib ab¬
scondere nec sub modio ponete. hoc est sub
mensura legis includere. uel intra unius

Expanded text:
Austri, viri quoque Ninivitae generationem Austri, viri quoque Ninivitae generationem condemnabunt Judaeorum, hoc est infidelitatis arguent. Aliter: In Ninivitis et regina Austri, fides Ecclesiae praefertur Israeli, quae non minus per poenitentiam peractae insipientiae, quam per sapientiae discendae industriam Domino conciliatur. Ex duabus quippe partibus unitas Ecclesiae congregatur, eorum videlicet qui peccare nesciunt, et eorum qui peccare desistunt. Poenitentia enim delictum abolet, sapientia cavet. Nemo lucernam accendit et in abscondito ponit, neque sub modio. De seipso Dominus haec loquitur, ostendens etsi supra dixerit nullum generationi nequam nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit. Quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est sub mensura legis includere, vel intra unius
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam audire salomonis. et ei multa
munera deferens: ab eo plura ꝑceperit. Quȩ
ideo iudeos in iudicio condempnabit: qm̃
ipsa ab ultimis terre finib eum quesiuit.
quem ꝑcepto dono sapientie cognouerat.
ẽẽ famosum. Illi uero secum habentes eun
qui non aluinde sapiens. s ipse dei sapien¬
tia. et uirtus est: non modo non audire.
s blasphemare. atq insidiis agitare ma¬
lebant. Uiri niniuite surgent in iudicio
cum generatione hac: et condempnabunt
illam: quia penitentiam egerunt ad pre¬
dicationem ione. Et ecce plusquam iona hic.
Ionas paucis dieb predicauit: ego tanto tẽ¬
pore. Ille assiriis genti ineredule: ego iuideis
ppło dei. Ille ꝑegrinis. ego ciub. Ille uoce
loquitꝰ sĩplici. nichilq signoꝵ facienᷤᷤ acceptꝰ ẽ: ego
tanta signa facienᷤ beelzebub calũniã sustineo. Plusᷤ
ergo iona hic: hoc ẽ in medio ur̃m predi¬
cans. Et ꝓpterea eodem modo quo regina

Expanded text:
sapientiam audire Salomonis, et ei multa sapientiam audire Salomonis, et ei multa munera deferens ab eo plura perceperit. Quae ideo Judaeos in judicio condemnabit, quoniam ipsa ab ultimis terrae finibus eum quaesivit, quem percepto dono sapientiae cognoverat esse famosum. Illi vero secum habentes eum qui non aliunde sapiens, sed ipse Dei sapientia et virtus est, non modo non audire, sed blasphemare atque insidiis agitare malebant. Viri Ninivitae surgent in judicio cum generatione hac et condemnabunt illam, quia poenitentiam egerunt ad praedicationem Jonae, et ecce plus quam Jona hic. Jonas paucis diebus praedicavit, ego tanto tempore. Ille Assyriis genti incredulae, ego Judaeis populo Dei. Ille peregrinis, ego civibus. Ille voce locutus simplici nilque signorum faciens acceptus est, ego tanta signa faciens Beelzebub calumniam sustineo. Plus ergo est Jona hic, hoc est in medio vestrum praedicans. Et propterea eodem modo quo regina
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ita etiam iudei non debent desperare in¬
dulgentiam. si uelint agere penitentiam. S
uide quid sequitur. Regina austri surget ĩ
iudicio cum uiris generationis huiꝰ: et con¬
dempnabit illos. Condempnabit utiq non
potestate udicii. s comparatione facti me¬
lioris. Si autem regina austri quȩ electa c̃ẽ
non dubitatur surget inuidicio cum reꝓbis.
ostenditur una cunctorum bonorum. scili¬
cet malorumq resurrectio mortalium. Et
hec non uixta fabulas iudeorum mille an¬
nis ante idicium: s in ipso e̾ẽ futura uidi¬
cio. Quia uenit a finib terre: audite sapi¬
entiam salomonis. Et ecce plus quam salomon
hic. hic in hoc loco non ꝓnomen s adu̾bium
loci significat. id est in presentiatum it̾ uos
conu̾satur. qui in comparabiliter est salomo¬
ne prestantior. Refert autem scriptura. quo¬
modo regina saba ꝑ tantas difficultates. gen¬
te sua et imperio derelictis uenerit in uideã

Expanded text:
tur, ita etiam Judaei non debent desperare intur, ita etiam Judaei non debent desperare indulgentiam si velint agere poenitentiam. Sed vide quid sequitur: Regina Austri surget in judicio cum viris generationis hujus, et condemnabit illos. Condemnabit utique non potestate judicii, sed comparatione facti melioris. Si autem regina Austri, quae electa esse non dubitatur, surget in judicio cum reprobis, ostenditur una cunctorum, bonorum scilicet malorumque ressurrectio mortalium, et haec non juxta fabulas Judaeorum mille annis ante judicium, sed in ipso esse futura judicio. Quia venit a finibus terrae audire sapientiam hic. Hic in loco non pronomen, sed adverbium loci signifconversatur, qui incomparabiliter est Salomone praestantior. Refert autem Scriptura quomodo regina Saba per tantas difficultates gente sua et imperio derelictis venerit in Judaeam
Abbreviated transcription (Latin):
questione pulsatus. Quidam enum calumni¬
abantur eum in beelzebub eiecisse demonia:
quib actinus est responsum. Et alii temp¬
tantes: siguum de celo quetebant ab eo
Quib ab hinc respondere incipit: non eis
signum de celo quod indigni crant iudere.
uerum de ꝓfundo inferm tribuens. quale
ionas ꝓpħa naufragus. cetuq sorbente uo¬
ratus. s de abysso ac mortis fauce liberatꝰ¬
accepit et dedit: signum uidelicet in carna¬
tionis: non diuinitatis. passionis: non glori¬
ficationis. Disciptilis autem fitis signũ de cȩlo
dedit: quib eterne beatitudinis głam. et prius
siguraliter in monte tranfformatus. et post
ueraciter in celum subleuatus ostendit. Nlam
sicut ionas fuit signum nuuuitis: ita erit
et filius hominis generatiom isti. Ostendit
iudeos instar mniuitarum peccatis grauib
inuolutos: et subuersiom si non penituerit
ẽẽ ꝓximos. Uerum sicut uiniuitis et denun¬
ciatur supplicium. et remedium demonstra¬

Expanded text:
quaestione pulsatus. Quidam enim calumniquaestione pulsatus. Quidam enim calumniabantur eum in Beelzebub ejecisse daemonia, quibus hactenus est responsum. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo, quibus abhinc respsignum de coelo, quod indigni erant videre, verum de profundo inferni tribuens, quale Jonas propheta naufragus cetoque sorbente voratus, sed de abysso ac mortis fauce liberataccepit et dedit, signum videlicet incarnationis, non divinitatis, passionis, non glorificationis. Discipulis autem suis signum de coelo dedit, quibus aeternae beatitudinis gloriam et prius figuraliter in monte transformatus, et post veraciter in coelum sublevatus ostendit. Nam sicut Jonas fuit signum Ninivitis, ita erit et Filius hominis generationi isti. Ostendit Judaeos in modum Ninivitarum peccatis gravibus involutos, et subversioni, si non poenituerint, esse proximos. Verum sicut Ninivitis et denuntiatur supplicium, et remedium demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
dia matris habens: cum uirginitatis ho¬
nore: nec prunam similem uisa ẽ. nec ha¬
bere sequentem. Et ille dixit. Quin immo.
Beati qui audiunt uerbum dei. et custodi¬
unt illud. Pulchre saluator ad testatiomi
mulieris annuit: non eam tantum modo
que uerbum dei corporaliter generare me¬
ruerat. s et om̃s qui idem uerbum sp̃ualit̃
auditu fidei concipere. et bom oꝑis custo¬
dia. uel in suo uel in ꝓximorum corde pa¬
rere. et quasi alere studuerint asseuerans
ẽẽ beatos. quia et eadem dei genitrix. et
inde quidem beata. quia uerbi in carnan¬
di ministra est facta temporalis. S inde
multo beatior quia eiusdem semꝑ amnan¬
di. custos manebat eterna. Qua sentencia
sapientes udeorum clam ꝑcitit. qui uer¬
bum dei non audire et custodire s negare
et blasphemare querebant. Turbis autem con¬
currentib: cepit dicete. Generatio hec. gene¬
ratio nequam signum querit et signum ñ
dabitur illi. nisi signum ione. Duplici fuerat

Expanded text:
dia matris habens cum virginitatis hodia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: Quin imo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo quae Verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes qui idem Verbum spiritaliter auditu fidei concipere, et boni operis custodia vel in suo vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia Verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia sapientes Judaeorum clam percutit, qui Verbum Dei non audire et custodire, sed negare et blasphemare quaerebant. Turbis autem concurrentibus coepit dicere: Generatio haec, generatio nequam est: signum quaerit, et signum non dabitur illi, nisi signum Jonae. Duplici fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tere potiusse. uicarnando autem quasi ma¬
iori et mnusitato miraculo minime potuisse:
S hiuic opimoni: obstat uox apłi dicens.
Quia misit ds̃ filium suum factum ex
muliere: factum sub lege. Neq enun au¬
diendi sunt qui legendum putant. natum
ex muliere. factum sub lege s factum ex
muliere: quia conceptus in utero iuirginali
carnem non de nichilo. non aliunde. s ma¬
terna traxit ex carne. Alioquin nec uere fi¬
lius hominis diceretur: qui originem non
haberet ex homine. Et nos igitur his contͣ
euthicen dictis extollamus uocem cum
eccłia catholica. cuius hec mulier tẏpum
gessit. Extollamus et mentem de medio
turbarum. dicamusq saluatori. beatus
uenter qui te portauit. et ubera que suxis¬
ti. Uere. enim beata parens quȩ sicut qui¬
dam att. Enixa est puerpera regem. qui
celum terramq tenet ꝑ scła. Cuius nom̃
et eterno complectens omina gyro: impe¬
rium sine fine manet. que uentre beato gau¬

Expanded text:
rere potuisse, incarnando autem quasi marere potuisse, incarnando autem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed, factum ex muliere. Quia conceptus ex utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per saecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gau
Abbreviated transcription (Latin):
mulier ostenditur: quę scribis et phariseis
dĩm temptantib simu̾l & blasphemantib
tanta eius incarnationem pre omnib sin¬
ceritate cognoscit. tanta fiducia confitetur:
ut et presentium procerum calumniam:
et futurorum confundat hereticorum ꝑ¬
fidiam. Nam sicut tunc uidei scĩ sp̃e opera
blasphemando. uerum consubstantialemq
patri dei filium negabant. sic beretici pꝰea
bris unigenito deo carnis sue materiam
ministrasse. uerum consubstantialemq matͥ
filium hominis fateri non debere dixerunt.
S si caro u̾bi dĩ sc̃m carnem nascentis. a
carne uirginis matris ꝓnunciatur extra¬
nea: sine causa uenter qui eum portasset. ti¬
bera que lactassent beatificantur. Qua enĩ
consequentia eius lacte credatur nitritus
cuius semine negatur ẽẽ conceptus. cum ex
unuis eiusdemq fontis origine scđm fisicoᷤ
uterq li quor emanare ꝓbetur. nisi forte pu¬
tanda est uirgo sementiuam fue carnis ma¬
teriam nutriendo in carne dei filio sugge¬

Expanded text:
isaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc Judaei sancti Spiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea bris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio sugge
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in secreta quiete cum domino: et tam̃
orando efficitur. ut accipiat desiderans intel¬
lectum ab ipso deo. etiam si homo desit per
quem sapientia predicetut. Et ille si ꝑseue¬
rauerit pulsans: dico uobis. et si non dabit
illi. surgens eo quod amicus eius sit ꝓpter

Expanded text:
sunt in secreta quiete cum Domino. Et tamen sunt in secreta quiete cum Domino. Et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Deo, etiam si homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans, dico vobis et si non dabit illi surgens eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
ens ãnobis recedit quotiens ad appetenda
terrena et temporalia foris uagatut Re¬
dit ergo celestiq alimonia refici desiderat:
cum in se reuersus. suꝑna ceꝑit ac sp̃ualia
meditari. De quo pulchre qui petierat adun¬
git non se habere quod ponat aute illum.
quoniam anime post scłi tenebras dm̃ su¬
spiranti. nichil pretet eum cogitare. nichil
loqui nichil libet intueri. solum quod recog¬
nouit summe trinitatis gaudium contem¬
plati. atq ad hoc plenius utuendum ꝑuenire
satagit. Et ille deintus dicat. Noli mͥ molestꝰ
ẽc. Iam hostium clausum est et pueri mei me¬
cum sunt in cubili. Non possum surgere et
dare tibi. Hostium amici: duuni est intelli¬
gentia sermonis. quod fibi apłs orat aꝑiri. ad
loquendum misterium. xp̃i. Clausumq est
tempore famis uerbi: cum intelligentia non
datur: Et illi qui euangelicam sapientiam.
tamquam panem etogantes. ꝑ orbem terre
predicauerunt. steri pattis familias iam

Expanded text:
es a nobis recedit, quoties ad appetenda es a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero, coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit, non se habere quod ponat ante illum. Quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri, solum quod recognovit summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus dicat: Noli mihi molestus esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili. Non possum surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi Apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi. Clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur. Et illi qui evangelicam sapientiam, tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt, pueri patrisfamilias jam
Abbreviated transcription (Latin):
catorum. de temptatione uitanda. At uero
quod ille in ultimo posuit: ut intelligeremꝰ¬
ad illud suꝑus quod de temptatione dictũ
est ꝑtinere. ideo quippe ait: s libera ñ ait
et libera: tanquam unam petitionem ẽe
demonstrans. noluit hoc s hoc: ut sciat unꝰ¬
quisq in eo se liberari amalo. quod ñ infert᷑
intemptationem. Et ait ad illos. Quis ue¬
strum habet amicum. et ibit ad illum me¬
dia nocte et dicet illi. Amice commoda mͥ
tres panes. qm̃ amicus meus uenit de uia
ad me: et non habeo quod ponam ante il-¬
lum. Rogatus a discipulis saluator: non
modo formam orationis. s et instantiam
frequentiamq tradit orandi. Amicus gͦ
ad quem media nocte uenitur. ipse deus
intelligitur: ciu in media tribulatione sup¬
plicare. et tres panes. id est intelligentiam
teinitatis qua presentis uite consolentur
labores: efflagitare debemus. Amicus qui
uenit deitia. ipse nr̃ est animus. qui toti¬

Expanded text:
catorum, de tentatione vitanda. At vero catorum, de tentatione vitanda. At vero quod ille in ultimo posuit: Sed liberad illud superius quod de tentatione dictum est pertinere. Ideo quippe ait: sed libera; non ait: Et libera, tanquam unam petitionem esse demonstrans, noli hoc, sed hoc, ut sciat unusquisque in eo se liberari a malo, quod non infertur in tentationem. Et ait ad illos: Quis vestrum habebit amicum, et ibit ad illum media nocte, et dicet illi: Amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus meus venit de via ad me, et non habeo quod ponam ante illum. Rogatus a discipulis Salvator non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur. Cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanebunt Panis uero cotidianus ideo dic¬
tus est quia hͥiẽ necessarius. quantus anime
carniq tribuendus est. siue sp̃ualiter siue
corporalitet siue uttoq intelligatur modo.
hic est etiam quam poscimus remissio. tibi
est omnis commissio peccatorum. Hic temp¬
tationes que nos ad peccandum uel alliciunt
uel impellunt. hic deniq malum unde cu¬
puus liberati: illic autem nichil istorum
est. Euangelista uero lucas in oratione domi¬
nica. petitiones non septem. s quinq comple¬
xus est. nec ab isto utiq discrepauit: s q̃m
ista septem sint intelligenda. ipsa sua bre¬
uitate commonuit. Nomen quippe dei scĩficatur
in sp̃u: dei autem regnum in carnis resurrecti¬
one uenturum est. Ostendens ergo lucas ter¬
ciam petitionem duarum suꝑiorum c̾e quo¬
dam modo tepetitionem: magis eam pret̾¬
mittendo fecit utelligi. Deinde tres illas ad¬
iungit: de pane cotidiano. de remissione pec¬

Expanded text:
permanebunt. Panis vero quotidianus ideo dicpermanebunt. Panis vero quotidianus ideo dictus est quia hic est necessarius, quantus animae carnique tribuendus est, sive spiritualiter, sive carnaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est etiest omnis commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil istorum est. Evangelista vero Lucas in oratione dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est. Nec ab isto utique discrepavit, sed quomodo ista septem sint intelligenda, ipsa sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctificatur in spiritu, Dei autem regnum in carnis resurrectione venturum est. Ostendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quodammodo repetitionem, magis eam praetermittendo fecit intelligi. Deinde tres illas adjungit, de pane quotidiano, de remissione pec
Abbreviated transcription (Latin):
nere dominica uidetur oratio. quarum in
trib eterna poscuntur. reliquis quatuor tem¬
poralia: que tamen ꝓpter eterna consequen¬
da sunt necessaria. Nam quod dicimus. scĩ¬
ficetur nomen tuum. adueniat regnum
tuum. fiat uoluntas tua sicut in celo et in
terra: quod non absurde quidam intellexe¬
runt in sp̃u et corpore. omnino sine fine re¬
tinenda sunt: et hic inchoantur. quantumq
ꝓficuntis: augentur in nob̃ ꝑfecta uero: quod
in alia uita sꝑandum est semꝑ possidebunt᷑
Quod uero dicimus. panem nr̃m cotidianũ
da nob̃ hodie et dimitte nobis debita nr̃a. si¬
cut et nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. et ne nos
incducas intemptationem. s libera nos a
malo:. Quis non uideat ad presentis uite indi¬
gentiam ꝑtinere: In illa itaq uita cterna.
ubi nos semꝑ sꝑamus futuros: et nominis
dei scĩficatio. et regnum eius. et uoluntas eiꝰ
in nr̃o sp̃ti et corpore ꝑfecte. atq immortaliter

Expanded text:
nere dominica videtur oratio. Quarum in nere dominica videtur oratio. Quarum in tribus aeterna poscuntur, in reliquis quatuor temporalia, quae tamen propter aeterna, consequenda sunt necessaria. Nam quod dicimus: Sanctificetur nomen tuum, adveniat regnum tuum; fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra; quod non absurde quidam intellexerunt in spiritu et corpore, omnino sine fine retinenda sunt, et hic inchoantur, quantumque proficimus, augentur in nobis: perfecta vero quod in alia vita sperandum est semper possidebuntur. Quod vero dicimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie; et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, Et ne nos inferas in tentationem, Sed libera nos a malo , quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus, et voluntas ejus in nostro spiritu et corpore perfecte atque immortaliter
Abbreviated transcription (Latin):
dam orans: ut cessauit. dixit unus ex discipu¬
lis cuis ad eum. Domine doce nos orare sicut
et ioħs docuit discipulos suos. Post historiam
sororum quȩ duas eccłie uitas significanerunt.
non frtistra dñs et ipse orasse. et disciptilos ora¬
re docuisse describitur: quia et oratio quã
docuit utriusq in se uite continet misteriũ.
et ipsarum ꝑfectio uitarum nr̃is non uirib
est optinenda s precib. Et quia crebro lucaᷤ
saluatorem descripserat orantem: quid oran¬
do egerit. qui utiq non pro se: s pro nobis
supplicabat insimat cum finita oratione
discipulos tefert. qualiter orare debeant
sciscitari. Et ait illis. Cum oratis dicite. Pater
sanctificetur nomen tuum. ad ueniat reg¬
num tiuum. panem nr̃m cotidianum da nob̃
cotidie. et dimitte nob̃ peccata nr̃a. si quidem
et ipsi dimtitimus omni debenti nobis. et ne
nos inducas in temptationem. Apud euan¬
gelistam matheum septem petitiones conti¬

Expanded text:
odam orans, ut cessavit, dixit unus ex discipuodam orans, ut cessavit, dixit unus ex discipulis ejus ad eum: Domine, doce nos orare, sicut et Joannes docuit discipulos suos. Post historiam sororum quae duas Ecclesiae vitas signaverunt, non frustra Dominus et ipse orasse, et discipulos orare docuisse describitur. Quia et oratio quam docuit utriusque in se vitae continet mysterium, et ipsarum perfectio vitarum nostris non viribus est obtinenda, sed precibus. Et quia crebro Lucas Salvatorem descripserat orantem, quid orando egerit, qui utique non pro se, sed pro nobis supplicabat, insinuat, cum, finita oratione, discipulos refert qualiter orare debeant sciscitari. Et ait illis: Cum oratis dicsanctificetur nomen tuum adveniat regnum tuum panem nostrum cotidianum da nobis cotidie et dimitte nobis peccata nostra siquiet ipsi dimittimus omnia debenti nobis. Et ne nos inducas in tentationem. Juxta evangelistam Matthaeum, septem petitiones conti
Abbreviated transcription (Latin):
mini. et uisitem templum sc̃m euis. Una gͦ
et sola est theoria id est contemplatio dĩ: cui
merito omnia iustificationum mertta umi¬
uersa uirtutum studia post ponuntur.
Maria optimam partem elegit que non
auferetur ab ea. Ecce pars marche non
reprehenditur: s marie laudatur. Neq
enim bonam partem elegisse mariam dicit. s
optunam. ut etiam pars marthe indicaretur
bona. Quare autem pars marie sit optima:
subinfertur cum dicitur que non auferetur
ab ea. Actiua et enim uita: cum corpore de¬
ficit. Quis enuim in eterna patria panem esu¬
rienti porrigat. ubi nemo esurit: Quis po¬
tum tribuat sicienti ubi nemo sitit: Quis
mortuum sepeliat. ubi nemo moritur: Cũ
presenti eogo scło uta aufertur actiua. Con¬
templatiua gͦ autem hic incipit. ut in ce¬
lesti patria ꝑficiatur: quia amoris ignis
qui hic ardere inchoat. cum ipsum quem
amat uderit: in amore amplius ignescit.
Contemplatiua ergo uita minime aufer¬

Expanded text:
mini, et visitem templum sanctum ejus . Una ergo mini, et visitem templum sanctum ejus . Una ergo et sola est theologia, id est, contemplatio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita, cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa. Contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur. Quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufer
Abbreviated transcription (Latin):
Siue enim mente excedimus deo. siue sobtii su¬
mus uobis. Que stetit et ait. Domine non ẽ
tibi cure. quod soror mea reliquit me solam
ministrare: Dic ergo illi ut me adiuuet. Ex
illorum ꝑsona loquitur. qui adhuc diuine
contemplationis ignari. solum quod didic̾e
fr̃ne dilectionis opus deo placitum ducunt:
stetisse. maria secus pedes domini sedisse descri
bitur. quia utta actiua laborioso desudat in
certamine: contemplatiua uero paccatis ui¬
ciorum tumultib optata iam in xp̃o men¬
tis quiete ꝑfruitur. Et respondens dyxit illi
dominus. Martha martha sollicita es: et tͥ¬
baris erga pluria. Porro unum est necessa¬
rium. Et beatus dauid solum hoc necessari¬
um homini ẽẽ definiens. deo iugiter inhere¬
re desicderat dicens. Michi autem adherere
deo bonum est ponere in domino deo spem
meam. Et alibi. Unam petii a dño hanc re¬
quiram ut inhabitem in domo dñi om̃ib
dieb uite mee: ut iudeam uoluntatem do¬

Expanded text:
Sive enim mente excedimus Deo, sive sobrii suSive enim mente excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae stetit et ait: Domine, non est tiministrare? Dic ergo illi ut me adjuvet . Ex illorum persona Martha loquitur, qui adhuc divinae contemplationis ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt: stetisse, Maria vero secus pedes Dbitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et respondens dixit illi Dominus: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris circa plurima, porro unum est necessarium. Et beatus David solum hoc necessarium homini esse definiens, Deo jugiter inhaerere desiderat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . Et alibi: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluntatem Do
Abbreviated transcription (Latin):
toris sui animus mardescat: ita ut iam no¬
uerit carnis corruptibilis pondus cum me¬
rore portare. totisq desideriis appetere illis
hymni dicis anglorum choris inter c̾c. ad¬
misceri celestib cib: de eterna in conspec¬
tu dñi in corruptione gaudere. Que etĩam¬
sedens secus pedes domin: audiebat uerbũ illiꝰ
Martha autem satagebat cura frequens mi¬
iusterium. Hȩc utciq uite congruere nemo
quis dubitet: et contemplatine qͥdẽ uniformiᷤᷤ
ꝑfectio est exutam mentem a cunctis habere
tertenis. eamq quantum humana imbecilli¬
tas sinit unire cum xpo. Actiue uero quam fre¬
quens sit ministerium. gentium magister
edocet: qui crebertimis epłarum dictis. suos
ꝓxp̃o terra mariq labores. sua ꝑicula com¬
memorat. in quib etiam uisiones et reuela¬
tiones dñi commendans. non minus se in spe¬
culatiua uirtute quod ꝑ paucis est imitabile
consuminatum fusse significat: unde dicit.

Expanded text:
toris faciem animus inardescat; ita ut jam notoris faciem animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, civibus admisceri coelestibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudere; sed activas Domini, audiebat verbum illius, Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere nemo est qui dubitet. Et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque, quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo; activae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis, suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
cherrima rõne conectitur: quia uidelicet
illa dilectionem dĩ et ꝓximni uerbis et para¬
bolis. hec autem ipsis teb et ueritate desig¬
nat. Due quippe iste dño dilecte sorores: du¬
as uitas sp̃ales quib in presenti scã exercet᷑
eccła demonstrãt. Martha quidem actualẽ
qua ꝓximo in caritate sociamur: maria
uero contemplatiuam. qua in dei amore
suspiramus. Actiuia enim uita est: panem
esurienti tribuere: uerbo sapientie nescien¬
tem docere: ertantem corrigere ad humilita¬
tis uiam suꝑbientem ꝓxunum reuocare. in¬
firmantis curam gerere. que singulis quib¬
q expediant dispensare. et commnissis nobis
qualiter subsistere ualeant p̾tudere. Contem¬
platiua uero uita est caritatem quidem dei
et ꝓximi tota mente retinere. s ab exteriori ac¬
tione quiescere: soli desiderio conditoris in he¬
rere. ut nichil aluid iam agere libeat: s calca¬
tis curis omnib ad iudendam faciem crea¬

Expanded text:
cherrima ratione connectitur. Quia videlicet cherrima ratione connectitur. Quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi, verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate designat. Duae quippe istae domino dilectae sorores duas vitas sEcclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur, Maria vero contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant, dispensare, et commissis nobis, qualiter subsistere valeant, praevidere. Contemplativa vero vita est, charitatem quidem Dei et proximi tota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed calcatis curis omnibus, ad videndam sui Crea
Abbreviated transcription (Latin):
mus fuisse illi qui incidit in latrones: At
ille dixit. Qui fecit misediam in illum. Iux¬
ta literam manifesta est domini sententia.
Nullum nob̃ amplus quam qui misete¬
atur ẽẽ ꝓximum. si icrosolomite cuu non
sacerdos. non leuita. ex eadem gente unino
in eadem urbe nati. et nutriti. s ext̾e gentis
accola. quia magis misertus est: factus est
ꝓxinus. Sacratiore autem intellectu qm̃
nemo magis ꝓximus quam qui uulnera
nr̃a cutauit diligamus eum quasi dñm̃
dm̃ nr̃m: diligainus quasi ꝓximum. ni¬
chil enum tam ꝓximum quam caput menbriᷤ
Diligamus etiam eum qui imitator est xp̃i:
hoc est enun quod sequitur. Et ait dñs illi.
Uade et tu fac similiter. Id est ut uere te ꝓxi¬
mum sicut te ipsum diligere manifestes:
ali necessitate subleuanda deuotus oꝑare:
actum ẽ autem dum irent: xliiii:¬
et ipse intrauit in quodam castellum.
Et mulier queclam martha nomine exce¬
pit illum in domum suam. Et huic erat
soror nomine maria. Hȩc lectio suꝑiori pul¬

Expanded text:
fuisse illi qui incidit in latrones? At ille dixit: Qui fecit misericordiam in illum. Juxta litteram, manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, si Jerosolymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus eum quasi Dominum Deum nostrum, diligamus quasi proximum. Nihil enim tam proximum quam caput membris. Diligamus etiam eum, qui imitator est Christi. Hoc est enim, quod sequitur: Et ait illi Jesus: Vade, et tu fac similiter. Id est, ut vere te proximum, sicut teipsum, diligere manifestes, ali necessitate sublevanda devotus operare. Factum est autem, dum irent, et ipse intravit in quoddam castellum, et mulier quaedam, Martha nomine, excepit illum in domum suam. Et huic erat soror nomine Maria. Haec lectio superiori pul
Abbreviated transcription (Latin):
comitante atq intuente fuscitatur. latarum
de monumento uocatus in tantum ppłis in¬
notuit. ut ob eorum qui uidere testimoniũ
plurue domino turbe cum palmis occur¬
rerent: et multi ꝓpter illum abirent ex iu¬
deis. et crederent in iħm. Quartum uero do¬
minus mortuum. nunciante discipulo ag¬
noscit. s quia qui pro eius ereptione domi¬
num precarentur uiui defuerant. dimitte
inquit ut mortui sepeliant mortuos suos
id est mali malos noxiis laudib: grauent. et
quia non adest iustus qui corripiat in miseri¬
cordia. oleum peccatoris inpinguet caput suũ.

Expanded text:
comitante atque intuente suscitatur. Lazarus comitante atque intuente suscitatur. Lazarus de monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum, qui videre testimonium, plurimae domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum dominus, nuntiante discipulo, agnoscit; sed quia, qui pro ejus ereptione Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepeliant mortuos suos ; id est, mali malos noxiis laudibus gravent, et quia non adest justus, qui corripiat in misericordia, oleum peccatoris impinguet caput eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
grauior anue mors ingruerit. tanto actior
necesse est ut resurgere mereatur penitentis
feruor insistat: quod occulte uolens ostendere
dominus iacentem in conclaui mortuam.
modesta leuiq uoce resuscitat dicens. puella
surge. Quam et ob facultatem resuscitandi.
iam mortuam fuisse negauetat. Delatum au¬
tem foras uiuenem. plurib ut reuuriscere de¬
beat dictis corroborat: cum ait. uitienis tibi dico
surge. Quatriduanus uero mortuus ut lon¬
gua prementis sepulchti claustra deponere
posset. ft̃emuit spiritu iħe. turbauit seipsum.
lacrimas fudit. Rursum fremuit ac uoce
magna clamauit. lazare ueniforas: et sic
tandem qui erat desperatus discusso tenebra¬
tum pondete uite luciq redditur. S hoc no¬
tandum quod quia publica nora publico
eget temedio. leura autem peccata letuori
et secrita queunt penitentia deleri. puella
in domo iacens: pancis atbitris exurgit. eis¬
demq ne miraculum uulgarent indicitur.

Expanded text:
gravior animae mors ingruerit, tanto acrior gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra deponere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem, qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgarent indicitur
Abbreviated transcription (Latin):
secrito in corde tegentem. Alii non solum no¬
xie delectationi consentiendo. s et ipsum ma¬
lum quo delectantur agendo: mortuum su¬
um quasi extra portas efferunt. Et hos se si
peniteant resuscitare demonsttans: suscitauit
iuuenem filium uidue suscitauit extra por¬
tas ciuitatis elatum et reddidit matri sue qͥa
resipiscentem a peccati tenebtis. animam u¬
nitati restituit eccłie sicut et supra dociuntꝰ.
Quidam ueto non solum cogitando uel faci¬
endo illicita: s et ipsa peccando consuetudine
se quasi sepeliendo corrumpunt. Uerum nec
ob hos erigendos minor fit uirtus et grã sal¬
uatoris. si tamen adsint cogitationes sollicite
que suꝑ eoium salute. uelut deuote xp̃o sorores
inuigilent. Nam ad hoc uitimandum resus¬
citauit lazarum. quatuor dies iam inmonu¬
mento habentem. et soroie attestante iam fe¬
tentem: quia pessima noxios actus solet fa¬
ma comitari. Notandum autem quod qͣnto

Expanded text:
secreto in corde tegentem. Alii non solum nosecreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur exempla mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a peccati tenebris animam, unitati restituit Ecclesiae, sicut et supra docuimus. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine, se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute velut devotae Christo sorores invigilent. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto
Abbreviated transcription (Latin):
goga corum mortua non consurgit. Et reuer¬
sus est sp̃s eius. et furrexit continuo. Marcus
ita dicit. Et confestim surrexit puella: et am¬
bulauit. spirttaliter inisinuans quia quisqͥs
a morte anime xp̃o sibi manum confortante
resipiscit: non modo ã sordib exurgere uicio¬
tum. s et in bonis continuo ꝓficere debet oꝑi¬
b. Et uissit illi dare manducare. Ad testimo¬
nium quidem uite resuscitatam manduca¬
re precepit: ut non fantasma s ueritas crede¬
retur. S et si quis a spiritali morte surrexecit.
celesti necesse ẽ mox pane sacietur et duum
tres illi mortui quos saluator in corporib sus¬
citauit tria genera resurrectionis animarũ
significant. Sĩquidem non nulli consensum
maledictioni prebendo latente tantum co¬
gitatione peccati sibi mortem consciscunt.
s tales se uiuificare significans saluator sus¬
eitauit filiam archisynagogi nondum foras
clatam: si in domo mortuam. quasi uitium

Expanded text:
goga eorum mortua non consurgit. Et revergoga eorum mortua non consurgit. Et reversus est spiritus ejus, et resurrexit continuo. Marcus ita dicit, et confestim surrexit puella, et ambulavit spiritualiter insinuans, quia quisquis a morte animae Christo sibi manum confortante resipiscit, non modo a sordibus exsurgere vitiorum, sed et in bonis continuo perficere debet operibus. Et jussit illi dari manducare. At testimonium quidem vitae resuscitatam manducare praecipit, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Sed et si quis a spiritali morte surrexerit, ctres illi mortui quos Salcitavit tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo latente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt. Sed tales se vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium