comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitꝰ pcuti. a quo formidat occi-¬
di: Cũ ad pietatis atq humilitatis
celsitudinẽ tendimꝰ: p̃cedentium
exẽplis leuam : Quidenĩ dđ misericor¬
dius quidhumilius dici potest. qui
arege reꝓbo ꝓuictoriis contumelias
recipit: quidemanu hostili ifraheli¬
ticã gentẽ fortis eripuit: & tam̃ ipse
nemoriatur quasidebilis fugit:
Qui& se electũ diuino iuditio. & per¬
secutorẽ suũ reꝓbũ agnoscit. &
tam̃ eidẽ ꝑsecutori suo crebre
satis factionis humilitate se subi¬
cit: Qui ꝑ secutoris lanc eã tollit.
orãclamidis detruncat. atq ad cacu.¬
m̃ montis ꝓtinꝰ ꝓperat. & uno eodẽq
tẽpore qr occiden di potestatẽ
habuerit ostentat. & ne occidatur
spiritaliter ap̾petimꝰ. exẽplis p̃ce¬
dentib in formamꝰ : bene dehis nubi¬
b dicitur Quȩ p̃texunt cuncta
de suꝑ More enĩnubiũ. extensa suꝑ
nos patrũ uita tegim̾. ut ad fructũ
fecundi germinis infundam᷑: &quasi

Expanded text:
divinitus percuti, a quo formidat occidivinitus percuti, a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitudinem tendimus, praecedentium exemplis levamur . Quid enim David misericordius, quid humilius dici potest, qui a rege reprobo pro victoriis contumelias recipit, qui de manu hostili Israeliticam Gentem fortis eripuit, et tamen ne ipse moriatur, quasi debilis fugit? Qui et se electum divino judicio, et persecutorem suum reprobum agnoscit, et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjicit. Qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamydis detruncat, atque ad cacumen montis protinus properat, et uno eodemque tempore, quia occidendi potestatem habuerat, ostentat, et ne occidatur, spiritaliter appetimus exemplis praecedentibus informamur, bene de his nubibus dicitur: Quae praetexunt cuncta desuper. More enim nubium extensa super nos patrum vita tegimur, ut adfecundi germinis infundamur, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
qr in scõ eiꝰ pectore etiã ex ꝑsecu¬
tione caritas ignescit : Cũ contra
tiãnitim: p̃cedentiũ consideratione
fulcim : Quid enĩ iosue constantius:
qͥad explorandã qualitatẽ gentiũ
missus. nec ꝓceritatis magnitudinẽ.
nec numerositatis multitudinẽ ex¬
pauit: unde & easdẽ gentes quas
explorando ñtimuit: etiã p̃liando
ꝓstrauit: Cũ benignitatis culm̃
adp̃hendere conamͣ: p̃cedentiũ
exemplis instruimur: Quid enĩ
samuhele benignius : ꝗqͥ de princi¬
patu regendi popłi deiectus. suc.¬
cessore sibi humiliter reqͥrit. in¬
uentũq ungit in regẽ. unctũq
mox toleratꝰ ꝑsecutorẽ : a quo ne
moriat᷑ trepidat: & tam̃ neei dñs
irascat᷑ rogat Ipse qͥppe cũmit¬
teret᷑ ait : Audiet saul: & inter¬
ficietme : Ncipsemet ipsã ueritas
dicit Quousq tuluges saulẽ cũ ego
abiecerim eũ: Qui sergo isto uiro dici
benignius potest : qui & hunc ñ uult

Expanded text:
quia in sancto ejus pectore etiam ex persecuquia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra tiam nitimur, praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constantius , qui ad explorandam qualitatem gentium missus, nec proceritatis magnitudinem, nec numerositatis multitudinem expavit? Unde et easdem Gentes, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit. Cum benignitatis culmen apprehendere conamur, praecedentium exemplis instruimur. Quid enim Samuele benignius, qui de principatu regendi populi dejectus , successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem: unctum mox tolerat persecutorem? A quo ne moriatur, trepidat: et tamen ne ei Dominus irascatur, rogat. Ipse quippe cum mitteretur, ait: Audiet Saul, et interficiet me . Et ei per semetipsam Veritas dicit: Usquequo tu luges Saulem, cum ego abjecerim eum ? Quid ergo isto viro dici benegnius potest, qui et hunc non vult
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ ÷ quid ergo isto uiro pacientius
dicipotest quiqquasi ad solatium
ducit᷑ & reqͥrit: ad feriendũ ligat᷑
& conticescit: &oblaturus holo
rũ tolerantiã nitim: exemplis p̃ce¬
dentib informam : Quid enĩ iacob
laboriosius qͥ apud laban tãlongo¬
tẽpore ꝓpinquus ure cognationis
opa exercuit seruitutis. &uice
obsecutus. ẽ famuli. ut ꝑfruetur
p̃miis hȩredis : Cũ arcẽ continentiȩ
& castitatis ascendere nitimͣ: exeplis
p̃cedentiũ subleuam᷑: Quid en im
ioseph castius: qad desideriũ petu¬
lantis dñe. iugo luxuriȩ p̃mi ñ po¬
tuit. etiã captiuus: & quidẽ homi¬
nib seruus extitit: sed contra do¬
minantẽ neqͥtiã & inseruicio liber
fuit: Cũm ansuetudine repleri
concupiscimꝰ: p̃cedentiũ exẽplis
ad iuuamur: Quid enĩ moyse
mansuetius : qui cõmissi sibi popłi
seditionẽ tolerat. &tam̃ irascentẽ
dnm̃ ꝓeisdẽ suis ꝑsecutorib rogat
Seq ꝓ illis diuino furori obicitꝰ.

Expanded text:
tatur? Quid ergo isto viro dici patientius potest, qui quasi ad solatium ducitur et requirit, ad feriendum ligatur et conticescit, et oblaturus holocrum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentibus informamur. Quia enim Jacob laboriosius, qtempore propinquus jure cognationis opera exercuit servitutis , et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis heredis? Cum arcem continentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugo luxuriae premi non potuit, etiam captivus ? Et quidem hominibus servus exstitit, sed contra dominantem nequitiam, et in servitio liber fuit. Cum mansuetudine repleri concupiscimus, praecedentium exemplis adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi seditionem tolerat, et tamen irascentem Dominum pro suis persecutoribus rogat, seque pro illis divino furori objicit;
Abbreviated transcription (Latin):
to pͥmanens & sublimia appetens
a conuersatione popłi segregatꝰ
uixit : Sed tentoriũ dĩ factus ẽ.
cũ ad reuocandũ popłm inegip¬
tescebat inope. latebat incorde :¬
& ubiq p̃sens. om̃ia continens. i ter
in suo famulo inegipto ueniens
faciebat Unde scriptũ. ẽ : Iuit
ds̃ inegiptũ: ut redimeret sibipo.¬
płm : Ecce iredicit᷑. ꝑcuius incir.¬
cũ scriptã p̃sentiam cuncta con-¬
tinentur : quia is quiubiq ex
maiestate est quasi inuiagressus
ponit exp̃dicatione: Sed eisdẽ¬
nisi etiã miracula addantur:
Vnde cũ dictũ sit. si uoluerit exten¬
dere nubes quasi tentoriũ sũum:
recte sub iungit᷑. & fulgurare lu¬
mine suo desup uidꝰ enĩ sentire
fulgura nisimiracula debemꝰ:
Deqͦb ꝑpsalmistã dicit᷑ : Fulgura
multiplicabis & conturbabi seos:
Perhas ergo nubes. lumine suo
de suꝑ fulgurat : qr ꝑp̃dicatores
scõs. in sensibilitatis nr̃ȩ tenebras
etiã miraculis illustrat: Cũq nubes

Expanded text:
862 permanens, et sublimia appetens, a conversatione populi segregatus vixit. Sed tentorium Dei factus est, cum ad revocandum populum in Aegyptescebat in opere, latebat in corde. Et ubique praesens omnia continens, iter in suo famulo in Aegyptum veniens faciebat. Unde scriptum est: Ivit Deus in Aegyptum, ut redimeret sibi populum . Ecce ire dicitur, per cujus incircumscriptam praesentiam cuncta continentur, quia is qui ubique ex majestate est quasi in via gressus ponit ex praedicatione. 20. Deunisi etiam miracula addantur. Unde cum dictum sit: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, recte subjungitur: Et fulgurare lumine suo desuper. Quid enim sentire fulgura, nisi miracula debemus? de quibus per Psalmistam dicimultiplicabis, et conturbabis eos . Per has ergo nubes lumine suo Dominus fulgurat, quia per praedicatores sanctos insensibilitatis nostrae tenebras etiam miraculis illustrat. Cumque nubes
Abbreviated transcription (Latin):
dñs quȩritur. dicens: Non .ẽ. qex
tendat ultra tentoriũ meũ: &eri¬
gat pelles meas: Hinc rursum
de exterminatione eiꝰ dicit᷑: Dissi¬
pauit quasi ortũ tentoriũ̃ suum:
demolitus ẽ. tabernaculũ suum
Quia enĩ mnunius popłi cultu tunc
dñs int̃homines latuit: eundem
sibi popłm tentoriũ uocauit: Unde
&recte nnc nubes iste eiꝰ tentoriũ
dicunt᷑ : qr ad nos ds ꝑ grãm ueni¬
ens. intra predicatoꝵ suoꝵ m̃tes
operitur : Anpaulus eiꝰ tentoriũ
ñerat : Cũ ab hieru salẽ ꝑcircuitũ
usq ad illiricũ ad corda mortaliũ
ueniens in eiꝰ m̃te dñs qͥescebat:
Nubes qͥppe erat hominib. ten-¬
toriũdo: quia quẽ p̃dicando in¬
fundebat audientib : hunc inui-¬
sibiliter inm̃te retinebat: Isdem
rursũ dũ catenis uinctꝰ rom̃a pete.¬
ret paulus occupaturus mundũ:
latens in eiꝰ pectore quasi subtento¬
riũ ibat ds̃: quia & occultus uideri

Expanded text:
m queritur, dicens: Non est qui extendat ultra tentorium meum, et erigat pelles meas . Hinc rursum de exterminatione ejus dicitur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum . Quia enim in unius populi cultu tunc Dominus inter homines latuit, eumdem sibi populum tentorium vocavit. Unde et recte nunc nubes istae ejus tentorium dicuntur, quia ad nos Deus per gratiam veniens, intra praedicatorum suorum mentes operitur. An Paulus ejus tentorium non erat, cum a Jerusalem per circuitum usque ad Illyricum ad corda mortalium veniens, in ejus mente Dominus quiescebat ? Nubes quippe erat hominibus, tentorium Deo, quia quem praedicando, infundebat audientibus, hunc invisibiliter in mente retinebat. Idem rursus dum catenis vinctus Romam peteret Paulus occupaturus mundum, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus , quia et occultus videri
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis dñicȩ sa oram̃ta p.¬
cipiunt: sedhumiliari dñica imita¬
tione contẽpnunt Blanda diui-¬
nieloquii p̃dicam̃ta cõmunicant:
sed a pudse in manes intumore ꝑse.¬
uerant : Vnde hic qͦ postquã ꝑcar¬
dinesmaris ad gregate eccłȩ lati¬
tudo signata est: apte subiungit᷑:¬
qͥppe sunt : quise elatis cogitatio¬
nib extollunt : Quos contra:
ꝑisaiã dicit᷑ Uȩ qui sapientesȩstis
in oculis uris : & corã uobismetipsis
prudentes: Quos c̃tra : etiã paulꝰ
ait : Nolite prudentes. eẽ. apud
uos met ipsos: Sed his immanib
lux abscondit᷑ : qr nimirũ suꝑbien¬
tib ueritatis cognitio denegatur:
Vnde ꝑsemet ipsã ueritas dicit:

Expanded text:
humilitatis dominicae sacramenta percipiunt, sed humiliari dominica imitatione contemnunt; blanda divini eloquii praedicamenta communicant, sed apud se immanes in tumore perseverant. Unde hic quoque, postquam per cardines maris aggregatae Ecclesiae latitudo signata est, apte subjungitquippe sunt, qui se elatis cogitationibus extollunt. Quos contra per Isaiam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes ait: « Nolite prudentes esse apud vosmet ipsos . » Sed his immanibus lux absconditur, quia nimirum superbientibus veritatis cognitio denegatur. Unde per semet ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpsalmistã dicit᷑: Iter facite ei qͥ
ascendit supoc casũ: & rursũ: Dsdũ
egredereris corã popło tuo. dũtrans¬
gredereris ꝑdesertũ : terramota. ẽ :
d̾s enĩ qͥꝓsemet ipsũ non localiter ubi.¬
q ẽ : ꝑpredicatores suos inmundi
partes localiter ambulat : Vnde etiã
pꝓphetã dicit᷑ : &inãbulabo in eis:
Iter qͥppe ꝑ eos agit: dũ humaniscor¬
dib corũ se eloquio infundit : Atq
in hoc itinere tentoriũ deisunt. hȩc
eadẽ corda scõrũ: qͥb qͣsi inuia quies¬
cendo tegitur. duꝑhȩc adm̃tes
hominũ ueniens. agit quȩ disposuit.

Expanded text:
dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . Iter quippe per eos agit, dum humanis cordibus eorum se eloquio infundit. Atque in hoc itinere tentoria Dei sunt haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo tegitur, dum per haec ad mentes hominum veniens, agit quae disposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
UISOTISDE
MAGNIS DICTIS AR¬
ROCANTIŨ SUMERE
ScieNtiaM Nitito&
sollerterdebet.
ne hoc qđ eorũ scientia altũ tum et
imitetur : Mecũ uirtutũ uerbis moꝵ
uicia colligat. & in eo qđ loquendi
notitiã adseqͥtur. uiuendi se impe¬
ritia transfigat: Hosnãq cũ fortia
dicere audimꝰ. sed tamen dedictis
fortib tumere conspicimꝰ: quasi doc¬
trinȩ hortos ingressi. despinis rosas
attingimꝰ: Discreta ergo nobis solli.¬
citudine opus.ẽ. & capere qđ redo¬
let. & cauere qđ pungit. Desi for.¬
tasse inꝓuide dictorũ flos legitur.
in cauta legentis manꝰ morũ spina
laceretur: Heliu itaq doctus & ar¬
rogans: ꝓfert aliquando qđ oleat :
aliquando qđ pungat: Sic igitur
sumendũ. ẽ. de etus doctrina qđ
fraglat: ut tam̃ sollicite cauendũ
sit. de elatione qđ uulnerat:
Quinmulta qͥdem superius moralit̃
intulit: sed in uerbis sequentib: ad so¬
la se ꝓphetiȩ archana sustollit :
Ima enĩ iãmoralitatis deserit: & ad

Expanded text:
uisquis de magnis dictis arrogantium sumere scientiam nititur, solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altum tumet, imitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tamen de dictis fortibus tumere conspicimus, quasi doctrinae hortum ingressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis manus morum spina laceretur. Eliu itaque doctus et arrogans profert aliquando quod redoleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed in verbis sequentibus ad sola se prophetiae arcana sustulit. Ima enim moralitat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ afflictamens. ipsas quas deperi¬
turis reb tribulationũ tenebrasto.¬
lerat agnoscit: Quia nisi aliquid
exlumine in terno ꝑciperet. Nec hoc
ipsũ qr lum̃ ꝑdiderat. uideret: Quod
potest : qͥ id circo redẽptori nr̃o in.
carne uenienti contradicere ausi
sunt qr apud semet ipsos immanes
extiter Sed hisinmanib lux abscon¬
amiser̃: Sed quia infine mundi adfi¬
dẽ recipiendisunt: recte subiungitur :
&p̃cepitei. utrursus adueniat: Unde
&iã pesaiã dicit᷑ Si fuerit numerus
filiorũ isrł qͣsi arena maris. reliqͥ ȩ

Expanded text:
cum afflicta mens ipsas quas de pericum afflicta mens ipsas quas de perituris rebus tribulationum tenebras tolerat, agnoscit, quia nisi aliquid ex lumine interno perciperet, ne hoc ipsum, quia lumen perdiderat, videret. Quod potest, qui idcirco Redemptori nostro in carne venienti contradicere ausi sunt, quia apud semetipsos immanes exstiterunt. Sed his immanibus lux absconamiserunt. Sed quia in finem mundi ad fidem recipiendi sunt, recte subjungitur: Et praecepit ei ut rursus adveniat. Unde et per Isaiam dicitur: « Si fuerit numerus filioru
Abbreviated transcription (Latin):
cãpestria redeunt. qr abaltiscacuminib
montiũ qͣsi abspe cȩlestiũ delabunt᷑.
ut extra reꝓmissionis terrã bruta ani.¬
malia nutriant : Quia ad pascendos
uanis desiderus inrationales anime
motꝰ elaborant: Q ȩt̃nȩ lucis qͣntasit
claritas nesciunt: ꝗi transitorus occu¬
pationib obcȩcantur: & dũde t̃renis
reb suꝑbiunt. cȩlestis sibiluminis aditũ
b: abscondit lucẽ : Sed tam̃ aliqͣndo hos
in manes suꝑnagrã respicit. atq ipsis
rerũ abundantiũ occupationib affli-¬
git: eorũq ꝓsperitatib ad uersas qͥdẽ
sedutiles tribulationes interserit :
ut contristati ad corredeant. atq
inperituris reb quã in aniter occupen.¬
tur agnoscant: Vnde hic qͦq postquã
sub tracta lux dicit᷑. apte subiungit᷑:¬
& p̃cepit ei ut rursus adueniat: Quia
ueritatis lum̃ qđ elatis occupatisq
m̃tib abscondit᷑. afflictis humilia-¬
tisq reuelatur: Luxqͥppe aduenit

Expanded text:
campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus montium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissionis terram bruta animalia nutriant, quia ad pascendos variis desideriis irrationabiles animi motus elaborant, quia aeternae lucis quanta sit claritas nesciunt qui transitoriis occupationibus obcaecantur; et dum de terrenis rebus superbiunt, coelestis sibi luminis aditum 865 em. Sed tamen aliquando hos immanes superna gratia respicit, atque ipsis rerum abundantium occupationibus affligit, eorumque prosperitatibus adversas quidem, sed utiles tribulationes interserit, ut contristati ad cor redeant, atque in perituris rebus quam inaniter occupentur agnoscant. Unde hic quoque postquam subtracta lux dicitur, apte subjungitEt praecepit ei, ut rursus adveniat. - Quia veritatis lumen, quod elatis occupatisque mentibus absconditur, afflictis humiliatisque revelatur. Lux quippe advenit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeadẽ fide quã ꝓfessisuñ ad certam̃
ꝓperant: eãq non sibi. sed ꝓximis uin.¬
dicant: Vnde &a dmorsendicunt:
Caulas ouiũ fabricabimꝰ & stabula iu¬
m̃toꝵ: paruulisq nr̃is urbes munitas.
nos autẽ ipsi armati & accincti. ꝑgemꝰ
ad p̃liũ ante filios isrł: Quimox fortes
ꝓalus ueniunt. & reꝓmissionis terram
ab hostib liberant. & relinquunt :
atq ad pascenda arm̃ta extra iorda¬
nen redcunt Multiqͥppe quãuis
fideles curis p̃sentib occupati qͣsi
arm̃ta extra iordanen pascunt: q
c̃trafidẽ baptismatis. totam̃te. om̃iq
desiderioreb perituris inseruiunt:
Quitam̃ ut diximꝰ. cũ fidei tẽptatio orit᷑.
defensionũ armis accingunt᷑: hostes
fidei suꝑerando trucidant: & here.¬
ditatẽ t̾rȩ reꝓmissionis id ẽ. fructũ
fideiñamant᷑ sicq ꝓilla pugnant. utta¬
m̃ suapignora extra illã deponant:
Quia enĩ paruulos foris habent: affectũ
ineiꝰ habitatione ñ habent Vnde ad

Expanded text:
eadem fide quam professi sunt, ad certamen properant, eamque non sibi, sed proximis vindicant. Unde et ad Moysen dicunt: Caulas ovium fabricabimus, et stabula jumentorum, parvulisque nostris urbes munitas; nos autem ipsi armati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel . Qui mox fortes pro aliis veniunt, et repromissionis terram ab hostibus liberant, et relinquunt; atque ad pascenda armenta extra Jordanem redeunt. Multi quippe quamvis fideles, curis praesentibus occupati, quasi armenta extra Jordanem pascunt, quia contra fidem baptismatis tota mente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tamen ut, diximus, cum fidei tentatio oritur, defensionum armis accinguntur. Hostes fidei superando trucidant, et haereditatem terrae repromissionis, id est fructum fidei non amant; sicque pro illa pugnant, ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, affectum in ejus habitatione non habent. Unde ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ille c̃tẽptor dei. ille imitator diabo.¬
li. si ad fructũ penitentiȩ redeat. usq
ad celsitudinẽ c̃tẽplande intimȩ lucis
ascendat: Cuiꝰitaq cor. ñ in huiꝰ pietatis
admiratione exiliat. Euiꝰ torpor ñ in.
subleuatione tante c̃siderationis ex pa

Expanded text:
ut ille contemptor Dei, ille imitator diabout ille contemptor Dei, ille imitator diaboli, si ad fructum poenitentiae redeat, usque ad celsitudinem contemplandae intimae lucis ascendat. Cujus itaque cor non in hujus pietatis admiratione exsiliat? Cujus torpor non in sublevatione tantae
Abbreviated transcription (Latin):
qr quidiuimitate sup om̃ia ꝑmanet.
humanitatis sue conpage sese coci¬
die adcelos trahit Nonergose le
desperet. humana fragilitas Vnige.¬
niti sanguinẽ consideret : & inp̃tio
suo con̾spicit. quãmagna ẽ. quȩ
tantiualet Ferpendat᷑ sollicite
qͦcaput p̃cessit : & quȩ aduidendũ
pceptis ad stringitur: adsperandũ
exẽplo roboretur: Confidat cȩlos
speret suꝑnã patriã: angłoꝵ se soci¬
am sciat : atq insuo capite p̃latãse
etiã angłis gaudeat: Dicatur igit᷑¬
recte : de hac luce int̃nȩ patrie :
Adnuntiat deea amico suo. qđ pos¬
Sedualde̾ mira sunt ista. ualde t̃ri.¬
bilia : qđ homo int̾ra editꝰ. atq ace¬
lesti patria exigentib meritis¬
longe dãpnatꝰ. ñsolũ ad statũ c̃ditionis
reducit᷑. sedetiã gloriosius exaltat᷑ : tit
qͥpara disũ ꝑdidit celũ recipiat: & ñso.¬
lũ hunc debiti sinreatꝰ ñteneat. sed huic
post culpã donacumulatius excrecant:

Expanded text:
quia qui divinitate super omnia permanet, quia qui divinitate super omnia permanet, humanitatis suae compage sese quotidie ad coelos trahit. Non ergo se desperet humana fragilitas, unigeniti sanguinem consideret, et in pretio suo conspiciat quam magna est quae tanti valet. Perpendat sollicite quo caput praecessit, et quae ad vivendum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplo roboretur; confidat coelos, speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, atque in suo capite praelatam se etiam angelis gaudeat. Dicatur igiturAnnuntiat de ea amico suo, quod posvalde mira sunt ista, valde terribilia, quod homo in terra editus, atque a coelesti patria exigentiblonge damnatus, non solum ad statum conditionis reducitur, sed etiam gloriosius exaltatur, ut qui paradisum perdidit coelum recipiat; et non solum hunc debiti sui reatus non teneat, sed huic post culpam dona cumulatius excrescant,
Abbreviated transcription (Latin):
qm sicerrestris domꝰ nr̃a huiꝰ habitatio¬
nis dissoluat᷑ : qđ edificationẽ exdõ
habemꝰ domũ ñ manu factã et̃nã
qđ rursũ ueritas dicit. nemo ascen¬
dit incȩlũ. nisi qͥ descendit decęlo.
filius hominisq ẽ. incȩlo : c̃uinimirũ
sententiȩ statĩ obuiat. qđ hȩc eadẽ
ueritas dicit Pater: uolo ut ubi ego
sũ. & illi sint mecũ Quȩ sibi in uerbissuis
ñdiscrepad: sed ad inqrenda hȩc qͣsi
discordantia studũ nr̃em̃tis inflãmat:
Om̃s enĩnosqr in eiꝰ fide natisumꝰ: eiꝰ
ꝓculdubio corpꝰ existimꝰ Quia igit᷑
mira dispensatione pietatis. m̃broꝵ
suoꝵ caput dñs factꝰ. ẽ: repulsarep¬
borũ multitudine. solus. ẽ et iam̃
nobiscũ: Nemo ergo ascendit incelũ.
nisqͥdec elo descendit. filiꝰ hominis
qͥ ẽ incelo : qr dũnos unũ cũ illoĩa
factisumꝰ: linde solus uenit inse. illuc
solus redit etiã innobis: &isqͥ incelo
semp. ẽ. ad celũ cotidie ascendit:

Expanded text:
ra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam quod rursum Veritas dicit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit filius hominis qui est in coelo. Cui nimirum sententiae statim obviat quod haec eadem Veritas dicit: Pater, volo ut ubi ego sum, et illi sintnon discrepat, sed ad inquirenda haec quasi discordantia, studium nostrae mentis inflammat: omnes enim nos quia in ejus fide nati sumus, ejus cul dubio corpus existimus. Quia igitur mira dispensatione pietatis membrorum suorum caput Dominus factus est, repulsa reproborum multitudine, solus est etiam nobiscum. Nemo ergo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo: quia dum nos unum cum illo jam factiredit etiam in nobis; et is qui in coelo semper est, ad coelum quotidie ascendit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cam̃q sunuenimꝰ grãm corãte. ut des
nobis famulis tuis eã in possessionẽ. nec
faciasnos transire iordanen : Iuiigit᷑ iu.¬
m̃ta plurima possident. iordanen
transire refugiunt: r qͦsmulta mun¬
dumplicam̃ta occupant. habitationẽ
celestis patriȩ ñ reqͥr̃ Sedipsa eos
quã specietenꝰ tenent fides increpat:
neocii delectatione torpescant: atq
exẽplosuo alios alaboris tolerantia
& studio longanimitatis frangant:
Cur sub uertitis m̃tes filioꝵ isrł: Sedqͥa

Expanded text:
t des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem. » Qui igitur jumenta plurima possident, Jordanem transire refugiunt: quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem cordis patriae non requirunt: sed ipsa eos, quam specie tenus tenuerint, fides increpat, ne otii delectatione torpescant atque exemplo suo alios a laboris tolerantia et studio longanimitatis frangant, C
Abbreviated transcription (Latin):
catores se suisuirib saluari ñposse
cognouerint. grẽ lum̃ accipiunt.
& ꝓtectionis intimȩ radiis inlustrant᷑:
ut maiori ardore post modũ cȩlestẽ
patriã diligant. quã prius int̾rena
delectatione flagrabant: Sed hȩc
cũ decȩlesti patria loqͥm᷑. cuineẽ.
mira claritate p̃dita angłoꝵ ag¬
mina audimꝰ. cuirerũ om̃iũ conditor
p̃sidet. quã uisione sua reficiens replet:
cuiuera hereditas lux.ẽ. & defectus
eiꝰdẽ luminis nullus. ẽ: apud nosmet¬
ipsos m̃tẽ reducimꝰ.: & qđ terrena ges¬
temꝰm̃bra. cogitamꝰ: Pensamꝰ qđnati
in tenebris. atq aradiis intimȩ lucis
alieni. tanto nequius uiximꝰ: quanto
reb corporalib dediti. abspiritalib
longius degebamꝰ: Quaconsidera¬
tione ꝑmotũ cor acmale sibi c̃sciũ
trepidat : & tantȩ illius quã audit
patriȩ. ciuẽ se fieri posse desperat:
Vnde hic qͦq apte subiungit᷑ : quo
mens pauida adfiduciã reducat᷑:
Nã dehac luce mox subdit᷑ Adnun-¬

Expanded text:
alvari non posse cognoverint, gratiae lumen accipiunt, et protectionis intimae radiis illustrantur, ut majore ardore postmodum coelestem patriam diligant, quam prius in terrena delectatione flagrabant. Sed haec cum de coelesti patria loquimur, cui inesse mira claritate praedita angelorum agmina audimus, cui rerum omnium conditor praesidet, quam visione sua reficiens replet, cui vera haereditas lux est et defectus ejusdem luminis nullus est, ad nosmetipsos mentem reducimus, et quod terrena gestemus membra cogitamus, pensamus quod, nati in tenebris atque a radiis intimae lucis alieni, tanto nequius viximus quanto, rebus corporalibus dediti, a spiritualibus longius degebamus. Qua consideratione permotum cor ac male sibi conscium trepidat, et tantae illius quam audit patriae civem se fieri posse desperat. Unde hic quoque apte subjungitur, quo mens pavida ad fiduciam reducatur. Nam de hac luce mox subditu
Abbreviated transcription (Latin):
cordib suggestionũ flatib alt̾naq̃:
Quugitur uentũ obseruat ñ seminat :
qr quitẽptationes uenturas mectut.
cor adbona oꝑa ñ ꝓponit : & qͥ consi¬
derat nubes ñmẽtit : quia is qͥante
humane mutabilitatis terrorẽ trepi¬
dat. mercede se ȩternȩ retributio¬
nis priuat: łnubes ꝓphetȩ figuran¬
t᷑: sicut ꝓpsalmistã dicit᷑ Tenebrosa

Expanded text:
ggestionum flatibus alternant. Qui igitur ventum observat, non seminat, quia qui tentationes venturas metuit, cor ad bona opera non proponit. Et qui considerat nubes, non metit, quia is qui ante humanae mutabilitatis terrorem trepidat, mercedis aeternae retributione se privat. Per nubes prophetae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Tenebros
Abbreviated transcription (Latin):
non.eẽ. incipiunt. festinant ñ eẽ
ut quãuis ea finis superior inchoat.
finis tam̃ inferior ñ constringat:
&licet. ẽẽ incipiant. eẽ. inꝑpetuũ
ñ desistant : Hoꝵ uero ȩternitas.
id circo sũmȩ .ẽ. eternitati dissimilis:
quia ȩterna. eẽ. ceperunt: Cũ ad ex¬
trema ꝓspicimꝰ. horũ finẽ qͥom̃ino

Expanded text:
a non esse incipiunt, festinant non essa non esse incipiunt, festinant non essut quamvis ea finis superior inchoat, finis tamen inferior non constringat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aeterna esse coeperunt. Cum ad extrema prospicimus, horum finem, qui omnino
Abbreviated transcription (Latin):
cũq eternitatẽ uoluit: & ipsã ȩ ter¬
nitatis longitudinẽ. annos uocauit:
Cũ enĩ breuitatẽ tẽporis dilatare uo¬
lumꝰ : mom̃ta phoras. horas ꝑdies.
dies ꝓm̃ses. menses autẽ pannos. ex¬
tendimꝰ: Quia ergo am̃plũ qͥddã
dicere uoluit : sed qͥddiceret latius
non inuenit : in dõ annos sine esti¬
matione numeri multiplicauit
dicens: Humerus annoꝵ eiꝰ inesti¬
mabilis . Vt dũ ea quȩ apudse sunt
ꝓlixa multiplicat: ȩternitatis lon¬
giuidinẽ se metiri ñ posse infirmi¬
tas humana cognoscat: Tende itaq
oculũ ineternitatẽ ut uideas dm̃.
uł quando ẽ. a principio. uł quousq
& nusquã finis superior: qr ẽe. non
incipit᷑. nusquã finis inferior : qr
ẽẽ. non desinit  Intra ipsũ om̃ia co.¬
angustantur: ipse uero circaom̃ia
sine spatio extendit᷑. sine loco
dilatat᷑  Ecce cuncta que factas:
ea iꝑsa circũ scriptione quacrea¬
tura sunt. superiore & inferiore
fine cinguntur: Lege enĩ sua qr

Expanded text:
eternitatem voluit, et ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses autem per annos extendimus. Quia ergo peramplum quiddam dicere voluit, sed quid diceret latius non invenit, in Deo annos sine aestimatione numeri multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas humana cognoscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videas Deum, vel quando est a principio, vel quousque; et nusquam finis superior, quia esse non incipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et inferiori fine cinguntur. Lege enim sua, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& sȩpe fideliũ filius. sine fide rapitur:
sȩpe infideliũ. concesso fidei sacram̃to
renouat᷑ : Sed fortasse aliqͥs dicat
qđ hunc ds̃ acturũ praue etiã post
baptisma nouerat : & idcirco eum¬
ad baptismatis grãm ñ ꝑducat:
Qđsi ita. ẽ: peccata qͦrundã ꝓculdu¬
bio ꝓrius quãsint ꝑpetrata puniunt᷑:
& qͥs ista recte sentiens dixerit. qr
liberat. hȩc in aliis etiã ñ ꝑpetrata
condẽpnat: Occulta itaq sunt iudi¬
tia. & quanta obscuritate ne queun
conspici: tanta debent humilitate
uenerari: Dicat ergo Mem̃to qđ
ignores opus eiꝰ. decͦ ceciner̃ uiru Acsi
aꝑte diceret: Dequo fortes quiq
locutisunt. eiꝰ oꝑa tuȩ mentisoculis
absconduntur : quia m̃surã tuȩ
notitiȩ eo ipso qͦhumanitate circũ
scriberis transeunt: Seqͥt: Om̃s ho.
lis .ẽ. conditꝰ: debet exratione colli¬
gere : eũ qͥse condidit. dm̃ esse:
Quẽ nimirũ ĩauidere. ẽ: dominati¬

Expanded text:
Et saepe fidelium filius sine fide rapitur, Et saepe fidelium filius sine fide rapitur, saepe infidelium concesso fidei sacramento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat quod hunc Deus acturum prave etiam post baptisma noveratad baptismatis gratiam non perducat. Quod si ita est, peccata quorumdam proculdubio priusquam sint perpetrata puniuntur. Et quis ista recte sentiens dixerit quialiberat, haec in aliis etiam non perpetrata condemnet? Occulta itaque sunt ejus judicia; et quanta obscuritate nequeunt conspici, tanta debent humilitate venerari. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. Ac si aperte diceret: De quo fortes quique locuti sunt, ejus opera tuae mentis oculis absconduntur, quia mensuram tuae notitiae eo ipsoscribetis, transeunt. Sequitur: VERS. lis est conditus, debet ex ratione colligere eum qui se condidit Deum esse, quem nimirum jam videre est, dominati
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos clamito: Dedñõ igit᷑ uiri ca¬
cunt : Sed tam̃ opus eiꝰ ignoratur:
quia nimirũ iudia illius. ipsi etiam
qui hunc p̃dicant inpenȩtrata uene¬
rantur: & sciunt ergo quẽ p̃dicaq̃.
& tam̃ eiꝰ oꝑa ignorant : qr cognoscus¬
ꝑgr̃am eũ a qͦ factis. sed eiꝰ iudicia con¬
p̃hendere nequeunt. qr ab illo etiã
ꝑspicue in sua actione ñcernitur :
psalmista testatur dicens ui posuit
tenebras: latibulũ suũ & rursum:
iudicia tua: abẏssus multa: Atq iterũ:
Abyssus sic̃ palliũ amictꝰ eiꝰ: Vn de bene
etiã ꝑsalomonẽ dicit᷑: Sicut igno¬
ras quesit uia sp̃s. & quaratione con¬
pingant᷑ ossa inuentre pregnantis.
sic nescis oꝑa dei. qͥfabricator. ẽ. om̃i
ũ Vt enĩ unũ & multis loquar: duo
adhanc lucẽ paruuliueniunt. sed uni
datur ut adredẽptionẽ ꝓbaptisma
redeat: alter ante subtrahitur quã
hunc regenerans unda ꝓfundat:

Expanded text:
ad vos clamito . » De Domino igitur viri canuad vos clamito . » De Domino igitur viri canucunt. Sed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedicant impenetrata venerantur. Et sciunt ergo quae praedicant, et tamen ejus opera ignorant, quia cognoscuper gratiam eum a quo facti sunt, sed ejus judicia comprehendere nequeunt, quae ab illo etiam Deus perspicue in sua actione non cernitur, Psalmista testatur, dicens: Qui posuit tenebras latibulum suum . Et rursum: Judicia tua abyssus multa . Atque iterum: Abyssus sicut pallium amictus ejus . Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Sicut ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre praegnantis, sic nescis opera Dei, qui fabricaUt enim unum e multis loquar, duo ad hanc lucem parvuli veniunt, sed uni datur ut ad redemptionem per baptisma redeat, alter ante subtrahitur quam hunc regenerans unda perfundat.
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ dñe cȩli & terrȩ : qͥabs condisti
hec a sapientib & prudentib. & reue¬
lasti ea paruulis: In qͥb nimirũ iudi¬
cus. iudȩa repellitur: gentilitas ad¬
gregatur. uo duidelicet factum
mirari possumꝰ : sed ꝑscrutari nulla¬
tenꝰ ualemꝰ Unde & bene nunc abhe¬
liu subdit᷑: Quispoterit scrutari ui
as eiꝰ : aut quis audet ei dicere. opera¬
tus es iniquitatẽ : Ac sidicat : Cuiꝰ
ꝑscrutari actio ñ potest:. quo pacto
rep̃hendi potest: nemo enĩ bene
iudicat. qđ ignorat: Tando ergo
debemꝰ sub eius iudiciis silendo qui¬
escere : quanto & rationẽ iudicioꝵ
tura sacra aliquando uiri angłi: ali¬
quando autẽ ꝑfecte uitȩ homines
memorantur: Nã quia aliquan¬
douir angłs dicit᷑. daniel ꝓpheta
testat᷑: qͥait : Ecce uir gabri hel:
Rursũ qr uirorũ nomine. ꝑfectę uitę¬
homines expͥmuntur: in ꝓuerbus
sapientia loquitur dicens Ouiri

Expanded text:
condisti condisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPas ejus, aut quis ei dicere: Operatur iniquitatem? - Ac si dicatur: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus judiciis silendo quiescere, quanto et rationem judiciorum tura sacra aliquando viri angeli, aliquando autem perfectae vitae homines memorantur. Nam quia aliquando vir angelus dicitur, Daniel propheta testatur, qui ait: « Ecce vir Gabriel . » Rursuhomines exprimuntur, in Proverbiis Sapientia loquitur dicens: « O viri
Abbreviated transcription (Latin):
ei adhuc deuetusta ẽuersatione
tegmen in .ẽ. subtrahunt: ut quo
exuta abhuimundi onere reddit̾.
eo is qͥquerit᷑ ab illa citius inueni¬
atur : Bene autẽ subditur: faclu.¬
lũ cũptransis sẽ eos. in ueniquẽ dili¬
git animamea: qr uisionis eiꝰ mens
Auida. nisi ꝓphetarũ ȩstimationẽ.
nisi patriar charũ cessitudinem.
nisi cunctoꝵ hominũ m̃surã transcen¬
deret: in eũ qui. ẽ. suꝑ homines non
ueniret: Transire ergo. ẽ. uigiles:
etiã eos qͦsmiraturꝰ anima. in eius
cõparatione post ponerȩ: & tunc
is quiquȩrebatur cernit᷑. st homo
qͥdẽ sed tam̃ extram̃suras hominũ
credatur: Unde bene ñc̃dicitur:
Nullus ei similis in legis latoribus
Sedis uide licet ꝑ infirmitatẽ carnis.
bat. alios uocat. mira iudicia exhi¬
buit. quȩ a nobis & cogitari possint.
& conphendiñ possint: Ait nãque :
In uiditiũ ego in hunc mundũ ueni:
ut qͥñ uident uideant. & quident
ceci fiant : & rursũ Confiteor tibi¬

Expanded text:
ei adhuc de vetusta conversatione tegmen inest, subtrahunt, ut quo exuta ab hujus mundi onere redditur, eo is qui quaeritur, ab illa citius inveniatur. Bene autem subditur: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Quia visionis ejus mens avida, nisi prophetarum aestimationem, nisi patriarcharum celsitudinem, nisi cunctorum hominum mensuram transcenderet, eum qui est super homines non inveniret. Transire ergo est vigiles, etiam eos quos miratur anima in ejus comparatione postponere. Et tunc is qui quaerebatur, cernitur, si homo quidem, sed tamen extra mensuras hominum credatur. Unde bene nunc dicitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis bat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant: et qui vident, caeci fiant . U
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła. qͥ paruuli despiciunt.
etiã in humilitatis loco immanes
apud se. eẽ. minime desistunt: hos
plerũq uideas hono rib extolli:
uoluptatib ꝑfrui.rerũ multiplici¬
tate dilatari : Hi sȩpe nil p̃cipue. nisi
p̃eẽ. cȩteris appetunt: amultistimeri
gratulant᷑ Recte uiuere neglegunt:
& rectȩ uitȩ famã habere c̃cupiscunT:
Adulationes quȩr̃. fauorib intumescut:
sunt uentura gaudia ñreqͥr̃: Cũq eos
multiplex actio occupat. Etiã a semet¬
ipsis alienos demonstrat: & tam̃ si qua
fidei tẽptatio exsurgat. qr in ea saltẽ
specietenꝰ continent᷑. hanc uerbis hanc
laborib defendunt: &cȩlestẽ patriã
uindicant. nec tam̃ amant Iuos bene
apdmorsen filiiruben. & gad. & dimidia
trib manassẽ exprimunt: qͥ multa pec¬
cora & ium̃ta possidentes. dũextra ior¬
danen eaquȩ uiderant cãpestria c̃cu¬
piscunt. in reꝓmissionis terra heredita.¬
tẽ habere noluer̃ dicentes: Terra quã

Expanded text:
in Ecclesia qui parvuli esse despiciunt, etiam in humilitatis loco immanes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nihil praecipue, nisi praeesse caeteris appetunt, a multis timeri gratulantur, recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt, adulatores quaerunt, favoribus intumescunt. sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie tenus continentur, hanc verbis, hanc laboribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse exprimunt, quae multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderant campestria concupiscunt, in repromissionis terra haereditatem habere noluere, dicentes: Terra quam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ abscondistihec asapientibus
& prudentib. & reue lastiea par¬
uulis : Sapientes & prudentes uide¬
licet suꝑbientes uocans Quienim
ñ subiunxit reuelasti ea stultis sed
paruulis: tumorẽ sẽ dãpnasse inno¬
tuit. ñ acumen Vnde &alias dicit᷑ :
Custodiens paruulos dñs Itq
ut ostendat᷑ hec eadẽ paruitas qͥd¬

Expanded text:
sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis : sapientes et prudentes videlicet superbientes vocans. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse innotuit, non acumen. Unde et alias dicitur: Custodiens parvulos Dominus . Atque ut ostendatur haec eadem parvitas q
Abbreviated transcription (Latin):
operuit : qr emicantib p̃dicatori¬
b miraculis. ad fidẽ etiã terminos
mundi ꝑduxit: Ecce enĩ pęne
cunctarũ iãgentiũ corda pene.¬
trauit: eccȩ in una fide orientis
limitẽ occidentisq coniunxit:
Ece lingua brittanniȩ quȩnil aliud
nouerat quã barbarũ frendere :
iã dudũ in diuinis laudib hȩ breũ
cepit allelua resonare: Ecce
quondã tumidus iam substratꝰ
barbaros motꝰ qͦsterreni princi¬
pes edomare ferro neqͥuerant.
hosꝑdiuina formidine. sacerdo.¬
tũ ora simplicib uerbis ligant:
nunc fidelis humiliũ linguastimet:
Quia enĩ ꝑceptis cȩlestib uerbis
clarescentib quoq miraculis.
uirtꝰ ei diuinȩ cognitionis in fun¬
dit᷑: eiꝰdẽ diumitatis cerrore
frenat᷑ ut praue agere metuat:

Expanded text:
operuit, quia emicantibus praedicatorum miraculis, ad fidem etiam terminos mundi perduxit. Ecce enim pene cunctarum jam gentium corda penetravit; ecce in una fide Orientis limitem Occidentisque conjunxit; ecce lingua Britanniae, quae nil aliud noverat, quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenat
Abbreviated transcription (Latin):
Procul quippe cũ intueri. ẽ. nonĩã
illũ ꝑspetiem cernerȩ: sed adhuc
ex sola operũ suorũ ãmiratione
pensare : Procul illũ hic etiã electi
conspiciunt : qr necdũ claritatẽ
illius. ꝓ aclimen in timȩ uisionis ad¬
p̃hendunt: Cui & si iamstimorem
iuxta sunt: adhuc tam̃ ab illo t̃renȩ¬
in habitationis pondere disiungun¬
tur : Q quã uis ei bene uiuendo in.¬
hereant aa contẽplationis eiꝰ specie
longe se esse suspirant: Quẽnimi¬
rũ reꝑbi. etiã cũ in iuditio uenientẽ
uiderint. ꝓcul intuent᷑ : qr non eũ
indiuinitatis forma. sed insola qua
& conp̃hendi potuit humanitate
conspiciunt : Quia uidelicet eoꝵ
oculos. reducta tunc ad memoriã.
suamale gesta reuerberant: bedũ
eiꝰ humanitatẽ uident. cuiꝰ diuini¬
tatis claritatẽ ñuident: miro modo
ab eiꝰ uisione quẽ conspiciunt. longe

Expanded text:
procul quippe eum intueri est, non jam illum per speciem cernere, sed adhuc ex sola operum suorum admiratione pensare. Procul illum hic etiam electi conspiciunt, quia necdum claritatis illius per acumen intimae visionis apprehendunt, cui et si jam per amorem juxta sunt, adhuc tamen ab illo terrenae habitationis pondere disjunguntur; et quamvis ei bene vivendo inhaereant, a contemplationis ejus specie longe se esse suspirant. Quem nimirum reprobi etiam cum ad judicium venientem viderint, procul intuentur, quia non eum in divinitatis forma, sed in sola qua et comprehendi potuit humanitate conspiciunt, quia videlicet eorum oculos reducta tunc ad memoriam sua male gesta reverberant, et dum ejus humanitatem vident, cujus divinitatis claritatem non vident, miro modo ab ejus visione quem conspiciunt longe
Abbreviated transcription (Latin):
randũ qđ uir arrogans impleri
ꝓphetico spũ potuit: cũ saul etiã
innumero ꝓphetarũ fuit: Sed hoc
desaule cur dicimꝰ. cũ exuisione
angłi accepisse uerba rationabilia
& asinã nouerimꝰ : sed sic̃ in rationale
animal rationis uerba edidit. necca¬
m̃ ad ꝓmutationẽ naturȩ rationalis
accessit: ita sȩpe qͥlibet indignꝰ sc̃a
uerba ꝑprophetiȩ sp̃m accipit. Sed
tam̃ ad ꝓmerendã scĩtatis głam ñ ꝑ¬
tingit:. Ut & supra se loquendo emi¬
neat: & infra se uiuendo corpescat
Vnde nunc heliu redeptoris nr̃i
aduentũ humilẽ. non humilis conspi¬
cit: & eũ ꝓphetando p̃dicat. quẽ ela-¬
tis morib: inpugnat. dicens : Ecce¬

Expanded text:
randum quod vir arrogans impleri prophetico spiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut irrationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem naturae rationalis accessit, ita saepe quilibet indignus sancta verba per prophetiae spiritum accipit, sed tamen ad promerendam sanctitatis gloriam non pertingit, ut et supra se loquendo emineat, et infra se vivendo torpescat. Unde nunc Eliu Redemptoris nostri adventum humilem non humilis conspicit, et eum prophetando praedicat, quem elatis moribus impugnat, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
redarguunt ita incertis uitiis cũ
tranquillitate contradicunt:
Certa ferientes in crepant: incerta
p̃munientes deuitant Quã quia
anro gantes uiri discretionis regulã
nesciunt: sententiarũ suarũ iacu¬
lis. sicut nota sic in cognita. sicut
certa sic etiã incerta confi¬
gunt: Vnde nunc abheliu
dicitur: Caue nedeclines
ad iniquitatẽ: hanc enĩ cępisti
sequi post mĩseriam: Quia uero

Expanded text:
redarguunt, ita incertis vitiis et cum redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseri
Abbreviated transcription (Latin):
dapnat nisi qđ arro gantes uiri
plus uideri iudices quã consola¬
tores uolant: ynde & non nũ quã
ea districtis sententiis feriune.
quȩ nata incorde sus picantur :¬
& priusquã certasit culpa delin¬
quentiũ. ꝓfertur in uectio districta
uerborũ : & ante ꝑsententiã ꝑcu¬
tit᷑: quã ꝑdeat qđ feriat: Quamuis¬
& iustiuiri. plerũq prauis & occul¬
tis cogitationib arguendo sob¬
uiant : sedcũ easdẽ cogitationes
alial quȩ p̃eunt oꝑa demonstrant
plerumq ab auditoꝵ suoꝵcor¬
dib ea uicia quȩ pegdũ ꝓlatasunt
manu correptionis eradicant
Sedĩã illa subsequi conspiciunt
exaliis quȩ p̃ced unt : Sicut enim
corporales medici quasdã ȩgri¬
tudines iãuenisse inugamt. qͣsdã
uero neueniant medent᷑: ita doc¬
tores sc̃i aliquando inuenta uulnera
saluti restituunt: aliquando uero
agunt inm̃tib ne uulnerentur:
Inqͥb hoc sollerter in tuendũ. ẽ:
qr sic̃ certa plerũq cũ asperitate

Expanded text:
 nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam prodeat quod feriatuoccultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi dicentes Alii ioħem bapti¬
stã. alii heliã: alii hieremiã. aut
unũ exꝓphetis : Sed nimirũ petro
quã excelsus infortitudine. eẽt. ap¬
paruit : cũ eũ ueraciter intuens
alegis latoꝵ eqͣlitate discreuit
dicens: Iuesxp̃c: filius deiuiui:
Vnde recte deillo. sponsa in canti¬
cis canticorũ dicit: In lectulo meo
ꝓnoctes quȩ siui quẽ diligit anima
mea : quȩ siui illum & non inueni:

Expanded text:
discipuli, dicentes: Alii Joannem Baptidiscipuli, dicentes: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis . Sed nimirum Petro quam excelsus in fortitudine esset aperuit, cum eum veraciter intuens, a legislatorum aequalitate discrevit, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi . Unde recte de illo sponsa in Canticis canticorum dicit: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea, quaesivi i
Abbreviated transcription (Latin):
Quihumilis uidebit᷑ in infirmitate:
excelsus manet inforaitudine
Paulo hoc etiã attestante quiait
Quia & sicrucifixus. ẽ. ex infirmi¬
tate : sed uiuit ex uirtũte dĩ De qͦ
recte sub iungitur: Hullus ei simi¬
lis. in legis latorib legis lator
mop̃sesꝰ. legis lator iosue. legis¬
latores etiã ꝓphetȩ : legislato¬
res cunctos dicere possũmꝰ. quos
exlege ad monuis recta popłm scimꝰ:
Sed hinc mediatori in legis latorib
similis nullus ẽ. qr isti gratuito
uocati. expeccatis ad in nocentiam
redeunt. & ab his quȩ insemet ipsis.
exꝑtisunt: p̃dicando alios reducunt:
Redẽptor autẽ nr̃ homo sine pecca¬
to.ẽ. filius sine ad optione. hec ꝓpe¬
trauit um quã qđ redarguit : & sic
mundo exhumanitate loqͥt᷑. ut tam̃
eidẽ mundo ante scła ex diuinitate
dominet᷑ : Hlunc mediatorẽ dei & ho¬
minũ : qͥdã legis latorib similẽ fuis¬
se crediderunt: Nãreqͥrenti. quẽ
dicunt. ee filiũ hominis : responder̃¬

Expanded text:
Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legislator Moyses, legislator Josue, legislatores etiam prophetae; legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est, quia isti gratuito vocati ex peccatis ad innocentiam redeunt, et ab his quae in semetipsis experti sunt praedicando alios reducunt. Redemptor autem noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen 854 eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetur. Hunc Mediatorem Dei et hominum quidam legislatoribus similem fuisse crediderunt. Nam requirenti: Quem dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ret : Nonquia dominamur fideiurȩ.
sed ad iutores sumꝰ gaudiiuri Atq
ilico adiunx̃: Fide enĩ statis Ac sidice.
fide statis : Aequales enĩ uobissumꝰ:
ubiuosstare cognoscimꝰ: Quasi p̃la.¬
cũ se fratrib. ẽẽ. nesciebat. cũ diceret

Expanded text:
ret: Non quia dominamur fidei vestrae, ret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si id qufide statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum di