comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ clm̃s. Sit uiram̃tũ inter nos. ⁊ meamꝰ
fedus. ut ñfacias nobquicquã mali. Sic̃
m os nich tuco attigimus. nec fecimus
qd̾ telecdet. set cũ pace dimisimus auctũ
benedictiõẽ dm̃i. fecit ergocis ꝯuiuiũ
⁊post cibũ. potũ surgentes mane iura-¬
uert̃ sibimutuo. Dimisit q cos isaach

Expanded text:
mus: Sit juramentum inter nos, et ineamus foedus, ut non facias nobis quidquam mali, sicut et nos nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te laederet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum, surgentes mane, juraverunt sibi mu
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ inparadi so eis ẽe nuptie honorabi¬
les. ⁊thorus mninaculatus. sins ardo¬
relibidinu sine laborepariendi ñut¬
aliquofor mestatumanentib. ⁊ dligno
uite uigorẽ sum̃tib. ⁊ filii adcũdem
ꝑducerentur statũ. donee inpletonũo¬
sim̃morte asalia coiporainaliã qualitatẽ tñsirt̃

Expanded text:
runt in paradiso eis esse nuptiae honorabiles et thorus immaculatus sine ardore libidinis, sine labore pariendiliquo forme statu manentibus, et de ligno vite vigorem sumentibus, et filii ad eundem producerentur statum, donec, impleto numesi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cbanã anintp̃tat̃
a fidelib inpossessi¬
onẽ accipitur. cum
accamotib. inmelẜ
mutata postmodõ
ĩre flecisdcułinan
tĩora ectenditur..
p̃cipitur habrae.
primout ꝑ hobedien¬
tiã mandatiplaceat:
ꝑcuius p̃uaricatio¬
nt. adam displicue.¬
no a cet natiõibdi¬
scerneretur. t̃tiouit
quo libidosol clña¬
recidendã togno¬

Expanded text:
Chanaan interpretatur a fidelibus in possessionem accipitur, cum acta motibus, in melius mutata, postmodum irreflexis oculis in anteriora extenditur « praecipitur Abrahae. Primo ut per obedientiam mandati placeat, per cujus praevaricationem Adam displicueno a caeteris nationibus discerneretur; tertio, ut quo libido solrecidendam ind
Abbreviated transcription (Latin):
¶. A. Sol g̃riut̾rũ hec luminari¬
a corpora solasĩt. anhãnt rectoẽs
sp̃s. ⁊ ab eis uitalũ inspirentur.
sicut ꝑ aĩas aĩaliũ carnes aĩant᷑.
s detam obsturare. nil temere
credendum..

Expanded text:
a. Solet quaeri utrum haec luminaria corpora sola sint, aut habeant rectores spiritus, et ab eis vitaliter inspirentur, sicut per animas animalium carnes animantur. Sed de tam obscura re nihil temere credendum.
Abbreviated transcription (Latin):
endi. Stolapͥma. aut iustiuaest.
d̾ qualapsus ẽ. uł sicorporalem ĩ¬
mortalitatẽ signat. hãc amisiicũ
pectando ad eãꝑuenire ñ potuat. sic
g adeã corpꝰ aĩale habuit ñm añt
paradisũ s⁊ inparacdiso. quãuis ĩ
int̾iori hoie fir̃it spũał qd̾ amisti
pectando. ⁊ meruit corporis mor¬
tẽ. quiñ pegandomereretur ĩcor¬
pꝰ sp̃ualemutationem.

Expanded text:
endi. Stola prima aut justitia est, de qua lapsus est: vel si corporalem immortalitatem signat, hanc amisit, cum peccando ad eam pervenire non potuit. Sic ergo Adam corpus animale habparadisum, sed et in paradiso quamvis in interiori homine fuit spirituale quod amisit peccando, et meruit corporis mortem, qui non peccando mereretur in corpus spirituale mutationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Rebreor uõ ẽ inħendũ usi qͣ tũ rõm cõsonãt.
⁊ lr̃e u̾itati. ¶Ite̾ omissios ꝓlogis. ⁊ pͥncipiogen.
ĩcipiã. cum qr residuũ uite uiee ñ credo ad
e xpõnẽ tociꝰ sacre scͥptine suffic̾e̾. et iõ uolui
inclłctũ libroꝵ seꝙ̃ciũ ut michi uidet ͤ. tum qr¬

Expanded text:
onsonant et litterae veritati. Item omissis prologis, a principio Genesis incipiam: tum quia residuum vitae meae non credo ad expositionem totius sacrae Scripturae sufficere, et ideo nolui intellectum librorum sequentium, ut mihi videtur. Aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos dm̃atã ꝑ reuelom. s ic̃ intlłc̾s possibi¬
lis uͥtute lũis incłłctꝰ agentis iuspicit łspẽ¬
b ad faritasmatibi acceptis. sibi ꝓporcõna¬
błes u̾icates. nos cũit qui tłem cogbõm nou
hẽm ͣ qr luĩe ꝓph̾ico illustrati nõ sumꝰ nõ pos¬
nob̾ tradico a ꝓpħ̾is. ht̃ tũ iste liber ħ spocialẽ q.¬

Expanded text:
em. Sicut intellectus possibilis, virtute luminis intellectus agentis, inspicit in speciebus a phantasmatibus receptis sibi proportionabiles veritates. Nos autem, qui talem cognitionem non habemus, qui lumine prophetico illustrati non sumus, non posnobis tradito a prophetis. Habet
Abbreviated transcription (Latin):
Sur prroq ordabor filio iuua die. ac si di¬
in terfeci. uł si uir re maneat. o portebit
dere sine scitu patris. iõ rebecta o̾ u̾tit
se ad inducendũ u̾saac ut mitt̾et incob
snnĩ suũ ad laban. utabi acciꝑet urorem
iacob. ne in senectute sua uriras afflige¬
si diligis uitũ meam utte eslad dum
fratris mei. ut ibi accipiat uxorẽ. xxuiii¬

Expanded text:
 orbabor filio? » etc. Ac si diinterfecti; vel si unus remaneat, oportebit dere sine scitu patris, ideo Rebecca convertit se ad inducendum Isaac ut mitteret Jacob filium suum ad Laban, ut ibi acciperet uxorem Esau in mortem Jacob, ne in senectute sua nimis affligeSi diligis vitam meam, mitte eum ad domum fratris mei, ut ibi accipiat uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
euanglicus in aspsione baluice qmͣ dedi¬
cat. quasi in expiaco̾ne eiꝰ imeis ⁊ iino¬
ribi uatur indumẽtis. ⁊ ⁊ ĩs albo baptismali
⁊ ꝯsecracõne fonciũ ⁊ in ĩmersione cathe
cõncui accedit. altaris potifiailib ⁊ pͥcõsis
uestib infulat᷑. ut dicit magist ĩhistorus¬

Expanded text:
evangelicus, in aspersione basilicae, quam dedicat, quasi in expiatione, lineis et minoribus utitur indumentis. Etiam in Sabbato baptismali, in consecratione fontium, et in mersione catechtionem accedit altaris pontificalibus, et pretiosis vestibus infulatu
Abbreviated transcription (Latin):
tura bũ dicitur liber scͥptus uitus et fous.foris
qũtũ ad seusum lt̃aleu. Iutus u̾o quͣtum ad sẽ¬
sum nisicum sb lt̃a latentẽ. Neus eũ qui est
auctor hꝰ scripture nõ solum utitur uocib ad
aliouud significandum. s ⁊̃ rebus ieu ier uoces
signiticatis. Et sic facta uet̾is testamenti sigui¬
ficauerunt ea que ui nouo testaruento fuuit
sicut dicit apo ͦ ĩ. cor. decio. Dũia in figurai¬

Expanded text:
foris, quantum ad sensum litteralem; intus vero, quantum ad sensum mysticum sub littera latentem. Deus enim, qui est auctor hujus Scripturae, non solum utitur vocibus ad aliquid significandum, sed etiam rebus per voces significatis. Et sic facta Veteris Testamenti significaverunt ea quae in Novo Testamento fiunt, sicut dicit Apostolus pr
Abbreviated transcription (Latin):
per res siguificat᷑ unsticus noĩatur et nͥ est tͥ¬
pler. quia si per talem iodi siguificet aliqͥd
pertiueus ad edibilia. dĩ allegoneus¶Si autẽ
ꝑtineat ad agibilia dĩ moral ¶ Si dũt ad sierã¬
Unde u̾sus littera gesta docet. quid credas alle¬
goria. Moralis quidagas quo tendas auago
ta ad dĩuũ cultum. ut hi t̾rio Reg̃ .xiiii. Qmia
collitur in sũa uiti iusti. et ui ecca militante.
fidilcm. ¶t ecũdũ sensum allegoris eccͣam mili¬
tatem. Et sedũi seusimi auagogicum eccͣaui
t̾ͥimuphanten ¶Sciendũ aũt ꝙ licet sacr a sc̾p¬
tura hẽat qdruplicem sensum p̾dictinu: N taisi
nouet in qͣlibet sui parte. scdũi quod dr̃ ui col¬

Expanded text:
per res significatur, mysticus nominatur; et hic est triplex; quia si per talem modum significetur aliquid pertinens ad credibilia, dicitur allegoricus, si autem pertineat ad agibilia, dicitur moralis; si autem ad speran; unde versus: Littera gesta docet, quid credas allegoria, Moralis quid agas, quo tendas anagogta ad divinum cultum ut habetur III Regum XIV qui colitur in anima viri justi, et in Ecclesia militante, fidelem, secundum sensum allegoricum Ecclesiam militantem, et secundum sensum anagogicum Ecclesiam triumphantem. Sciendum autem quod licet sacra Scriptura habeat quadruplicem sensum praedictum, hoc tamen non est in qualibet sui parte, secundum quod dicitur in Col
Abbreviated transcription (Latin):
sensus uusticus qui pei res significntas intelligit.
Tam per ligna itelligũt᷑ hĩtatores uibis sichen
qui fec̾unt abuuelech sup se regeui. ut ibideui
Sa tertu erpoiit ͦ et p manũ abstundendẽ uite¬
ligitur duncus qsitum⁊ ꝓpiqus prelens ocałsi¬

Expanded text:
sensus mysticus, qui per res significatas intelligitur. Nam per ligna intelliguntur habitatores urbis Sichen, qui fecerunt Abimelech super se regem, ut ibidem in textu exponitur; et per manum abscindendum, intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
Unde u̾sus littera gesta docet. quid credis alle¬
goria. Moralis quid agas quo tendas auago
litt̾aleui significat ꝙ daui ciuitatem ui t̾ra iu
ludee sitã. et qͦuiam ħ ciuitas Ada deo fuit ẽlec¬
ta ad dĩnũ cultiutr. ut hr t̾rio Reg̃ .xiiii. Quic
coll tur ui srĩa uiti usti. et ui ecca militantẽ.
et eciam tͥum phaute. Ideo irlm̃a sedm̃ sensim
ialeui ii sacrn scriptura siguificat aĩaui
fidalmm.  ecũdũ seusum allegori  ecc̃am mili¬
ti teui. Et sedũi sensum auagogicum ecc̃am
tͥiuupheueu ¶ciendũ aũt ꝙ licet sacra scͥ¬
tura hẽat q̃druplicem sensiu p̃dictinu: N taui
nouest in qͣlibet siu parte. scdũi qued d⁊̃ ui col¬

Expanded text:
dici: Lictera gesta docet, quid credas allegoria, / moralis quid agas, quid speres anagolitteralem significat quamdam civitatem in terra Judae sitam; et quoniam haec civitas a Deo fuit electa ad divinum cultum ut habetur III Regum XIV qui colitur in anima viri justi, et in Ecclesia militante, et etiam triumphante: ideo Jerusalem secundum sensum moralem in sacra Scriptura signat animam fidelem, secundum sensum allegoricum Ecclesiam militantem, et secundum sensum anagogicum Ecclesiam triumphantem. Sciendum autem quod licet sacra Scriptura habeat quadruplicem sensum praedictum, hoc tamen non est in qualibet sui parte, secundum quod di
Abbreviated transcription (Latin):
Alicubi uero nõ ht̃ littͥalem sensum ꝓpue loquẽ¬
do. ub gr̃ai. Iudicũ .ii. derunt ligna ut bngẽ¬
rent suꝑ se regem et c̃. et cͣ .u. Si manus
rua scandalust te ablide ea et proicẽ ecmu abs
ficatur ut pͥdictũ ẽ: et talis seusus nõ est u. ⁊t̃
iuconsimlibud. Stequeret᷑ eĩ ꝓseuso sat᷑ scͥꝑ

Expanded text:
ero non habet litteralem sensum proprie loquendo; verbi gratia, Judicum IX: « Ierunt ligna, ut ungerent supra se regem, » etc. Et Matth. V: « Si manus tua scandalizat te, abscinde eam, et projice abs ficatur, ut praedictum est, et talis sensus non est hic, nec in consimilibus; sequeretur enim quod sensus
Abbreviated transcription (Latin):
per res siguificat᷑ uusticus noĩatur et uͥ est ⁊ͥ¬
plen. quia si per talem modinu siguificet aliqͥd
pertueus ad eͥdibilia. dĩ allegoricus¶Si autẽ
ꝑtineat ad agibilia dĩ moral ¶ Si dũt ad sperã¬
da iu beatitudius futura. dr̃ duagogicus. Ab aua¬

Expanded text:
per res significatur, mysticus nominatur; et hic est triplex; quia si per talem modum significetur aliquid pertinens ad credibilia, dicitur allegoricus, si autem pertineat ad agibilia, dicitur moralis; si autem ad speranda in beatitudine futura, dicitur anagogicus:
Abbreviated transcription (Latin):
qutũ ad seusiun lt̃alemi. Iutus b̾o qutum ad sẽ¬
sum iisticuui b lr̃a latentẽ. Deus eũi qui est
mictor h ꝰ scripture nõ solum utitur uocib ad
aliouid significandum. si ⁊̃ rebus peuper uoces
siguticatis. Et sic facta uet̾is tectauieuti sigui¬
ficeuerunt ea que in nouo testaiuento fuuut
sicut dicit apo  ĩ. corͥ decimo. Dũia in eigurai¬

Expanded text:
 intus vero, quantum ad sensum mysticum sub littera latentem. Deus enim, qui est auctor hujus Scripturae, non solum utitur vocibus ad aliquid significandum, sed etiam rebus per voces significatis. Et sic facta Veteris Testamenti significaverunt ea quae in Novo Testamento fiunt, sicut dicit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur ut p̾dictũ ẽ: et talis sensus nõ est hͥ nͨ
inconsimlibus. Bequeret᷑ eĩ ꝓ sensꝰ sacͤ scͥp¬
ture eẽt fulsꝰ. qͥa ligna nũquͣi fec̾iunt ħ uec fac̾e

Expanded text:
ficatur, ut praedictum est, et talis sensus non est hic, nec ficatur, ut praedictum est, et talis sensus non est hic, nec in consimilibus; sequeretur enim quod sensus sacrae Scripturae esset falsus, quia ligna nunquam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
per res siguificat ᷑ misticus noĩatur et h est tͥ¬
pley. quia si per talem modi siguificet aliqͥd
pertineus ad cdibilia. dr̃ allegoricus ¶Si antẽ
ꝑtineat ad agibilia dr̃ morał ¶ Ei aũt ad sierã¬
Unde u̾sus. littera gesta docet. quid credas alle¬
goria Moralis quid agas quo tendas amago¬
lut̾alemi significat ꝙͣdaui ciuitatem in t̾ra Iu
Iudee sitã. et qͦuam ħ ciuitas Ada deo fuit elec¬
collitur in sũa uiri iusti. et in ecc̃a militante:
et eciam tͥumphante. Ideo irl̃̃ scdm̃ seusimi
moraleu iu sacra scriptura significat aĩam
fidilem. Eecũdũ sensum allegoriꝰ eccͣam mili¬
tarem. Et sedm̃i sensum auagogicum ecc̃am
tͥmuphanten. ¶Eciendñ aũt ꝙ licet sacra scͥ ꝑ¬
tura hẽat q̃druplicem sensum p̾dictim ħ tam̃
siłibus uõ est misticus seusus requirendus
Alicubi uero nõ ht̃ litt̾alem sensum ꝓpbe loquẽ¬
do. u̾b̾ gr̃a. Iudicũ .ix. Ierunt ligua ut unge¬
te. Sensus eñi lr̃ał est ꝓprie qui ier uoces signi¬

Expanded text:
per res significatur, mysticus nominatur; et hic est triplex; quia si per talem modum significetur aliquid pertinens ad credibilia, dicitur allegoricus, si autem pertineat ad agibilia, dicitur moralis; si autem ad speran unde versus: Littera gesta docet, quid credas allegoria, Moralis quid agas, quo tendas anagolitteralem significat quamdam civitatem in terra Judae sitam; et quoniam haec civitas a Deo fuit eleccolitur in anima viri justi, et in Ecclesia militante, et etiam triumphante: ideo Jerusalem secundum sensum moralem in sacra Scriptura signat animam fidelem, secundum sensum allegoricum Ecclesiam militantem, et secundum sensum anagogicum Ecclesiam triumphantem. Sciendum autem quod licet sacra Scriptura habeat quadruplicem sensum praedictum, hoc tamen similibus, non est mysticus sensus requirendus. Alicubi vero non habet litteralem sensum proprie loquendo; verbi gratia, Judicum IX: « Ierunt ligna, ut ungete. » Sensus enim litteralis est proprie qui signi
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾tũ ad seusum lt̃aleui. Intus u̾o quͣtum ad sẽ¬
sum isticum sb lr̃a latentẽ. Neus em̃ qui est
ductor hꝰ scripture nõ solum utitur uocib ad
aliquid significandum. s ⁊ rebus peu ieruoces
siguiticatis. Et sic facta uet̾is testamenti sigui¬
ficauerunt ea que iu nouo testaruento fiuut
sicut dicit a po ͦ ĩ. cor decimo. Ouña in figurai

Expanded text:
em; intus vero, quantum ad sensum mysticum sub littera latentem. Deus enim, qui est auctor hujus Scripturae, non solum utitur vocibus ad aliquid significandum, sed etiam rebus per voces significatis. Et sic facta Veteris Testamenti significaverunt ea quae in Novo Testamento fiunt, sicut dicit Apostolus pr
Abbreviated transcription (Latin):
Uͫ sc dm̃ lr̃alem sensum et siłr scdũ misticiu.
Nam per ilłos allegorice siguificata fnerunt duo
moiałr possent significari duo filii spũales uiꝰ
p̾lati quorũ unꝰ defic̾et. et alius ꝓficeret. Et aua¬
gogice augeli stantes ⁊ cadentes Item quia sicut
dictũ est seusus nusticus est qui ꝑ res siguificat᷑.
et uniꝰ renb̾rtiue suut plures ꝓp̾etates reales.
et alũ ualde diu̾se. Ideo una res sbiectine. alã
nustice pła et diu̾sa siguificat sicut leo raprie¬
u̾sarius nr̃ dẏabolus tauquͣ leo rugieus cͥcuit
querens quẽ deuoret et cͣ ¶ Postiĩ autem sa¬
cram scͥptam cum dͥ adiutorio exposui scdiũ l̃alẽ
seusui. et deus dedit iͥ fpacum bite. Confisus
singula uerba discurrere. s aliqua b uter ordi¬
uare: ad que lectores biblie dc p̾dicatores bbi dĩ
recurrere pot̾unt aint et quando eis uidebitur
eriedire. ¶Rec quis iuiretur si in expoi̾cione
seuttu. Aiu di cetesium̃ almdseragesma¬

Expanded text:
um litteralem sensum, et similiter secundum mysticum. Nam per illos allegorice significata fuerunt duo moraliter possunt significari duo filii spirituales unius praelati, quorum unus proficeret et alter deficeret; et anagogice angeli stantes, et cadentes. Item, sicut dictum est, sensus mysticus est qui per res significatur, et unius rei subjective sunt plures proprietates reales, et aliquando valde diversae; ideo una res subjective, aliquando mystice plura et diversa significat: sicut leo per proprieversarius vester diabolus tanquam leo rugiens, circumit quaerens quem devoret. » Postquam autem sacram Scripturam cum Dei adjutorio exposui secundum litteralem sensum, et Deus dedit mihi spatium vitae: confisus singula verba discurrere; sed aliqua breviter ordinare, ad quae lectores Bibliorum, ac praedicatores verbi Dei recurrere poterunt, prout et quando eis videbitur expedire. Ne quis miretur si in expositione ructum: aliud centesimum, aliud sexages
Abbreviated transcription (Latin):
flumina de uentre etus fluient aqui
uiuȩ. Utiq scriptum ẽ quod saluia.¬
tor scriptum ee testatur. ubiscriptũ
cͥ. septuaginta non habent: apocri¬
pha nescit ȩccłia. Ad hebrȩos igitur
reuertendum ẽ. unde ce dñs loquit᷑.
ce discipłi exempla p̾sumunt. Hȩc
pace ueterum lo quor. & obtrecta¬
toribus meis tantum respondeo
qui caninodente me rodunt in
publico detrahentes. legentes in an¬
gulis. Idem ce accusatores &e defen¬
sores cum in aliis ꝓbent qđ in me
repbant. quasi uirtus & uitiũ non
in reb sit. sed cum auctore mutet᷑.
Cȩcerum memuini editionẽ scptua¬
ginta translatoꝵ olim de greco
emendatam tribuisse me nr̃is. neo
inimicũ debere estimari. eoꝵ quos
inconuentu fratrũ semꝑ edissero.
Et quod nunc d abreiamin id est u̾¬
ba dierum interp̃tatus sum: idcir¬
co feci. ut inextricabiles moras a
siluã nominũ quȩ scriptoꝵ confu¬
sa sunt uitio sensuũq barbariam.
aꝑtius ex ꝑu̾suum cola digererem.

Expanded text:
aquae vivae . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent: apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM  , id est, Verba dierum, interpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et
Abbreviated transcription (Latin):
isto nomine. qm̃ tempris est ut
incipiat iudicium de domo dĩ.
Si autẽ primũ a nobis: quis fi¬
nis eoꝵ qui non credunt dĩ e¬
uangelio: Et si iustus quidem¬
tux saluabitur: impius & pec¬
cator ubi parebunt: Itaq &
hi qui patiuntur scđm uolimm¬
tatem di: fideli creatori comm̃¬
dant animas suas inbenefac¬
tis. Seniores ergo qui in uo¬
bis sunt: obsecro consemor a
testis ap̾i passionum. qui & eiꝰ
que infuturo est reuelanda głȩ
communicator: pascite qui ẽ.
in uobis gregem dĩ. ꝓuiden¬
tes non coacte sed spontancȩ
scd̾m dm̃. N ec turpis lucri
gr̾a sed uoluntariȩ. neq ut do
minantes melerum: sed for¬
ma facti gregi exanimo. Et cũ
apparuerit pͥnceps pastoꝵ: ꝑci¬
pictis in marcescibilem głs co¬
ronam. Similiter adolescentes.
sub diti estote semoribus. Omnes
autẽ in inuice̾ humilitate̾ in¬
sinuate: quia ds̃ suꝑbis resistit.
humilib autẽ dat gr̾am. Hu¬
miliamini igitur sub potenti
manu dĩ: ut uos exaldet intem.¬

Expanded text:
ut incipiat iudicium de domo dei. si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluabitur, impius et peccator ubi apparebit? itaque et . hi qui patiuntur secundum uoluntatem dei, fideli creatori commendant animas suas in benefactis. Seniores ergo qui in uobis sunt obsecro consenior et testis Christi passionum, qui et eius quae in futuro reuelanda est gloriae communicator, pascite qui est in uobis gregem dei, prouidentes non coactos, sed spontanee secundum deum, neque turpis lucri gratia, sed uoluntarie, nequminantes in cleris, sed formae facti gregis ex animo. Et cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam. Similiter, adolescentes, subditi estote senioribus. Omnes autem invicem humilitatem insinuate; quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tem
Abbreviated transcription (Latin):
niũ hominum accipimus. tes¬
timoniũ dĩ maiis est: qm̃ hoc
est. testimoniũ di quod maus
o suo. Qui credit infiliũ dĩ: ha¬
bet testimoniũ dĩ inse. Qui ñ
credit filio: mendace facit cũ.
qm̾ non credit indestimonio
quod testificatus est ds de filio
suo. & hoc est testimoniũ. qm̃
uitam gt̾nã dedit nobis ds̃. &
hȩc uita in filio eius est. Qui
habet filium. habet uitam.
Qui non habet filium dĩ. ui¬
bo uobis. ut sciatis qm̃ uitam
habetis g̾nam. qui creditis
in nomine filii dĩ. Et hec est fi¬
ducia quã habemus ad eũ: qͥa
quod cumq petierimus scdm
uoluntatem eiꝰ. audit. nos. Et
scius quia audit nos: quicqͥd
petierimus. Scimus qm̃ habemꝰ
petitiones: quas postulamus ab
eo. Qui scit fratrem suum pecca¬
re peccatum non ad mortẽ: pe¬
tit & dabit ei uitam pecc̃ati ñ
ad mortem. Est peccatum ad
morte. non ꝓillo dico ut roget
quis. Omnis iniquitas pecca¬
tum est. & est peccatũ ad mor¬
tem. Scimus qm̃ omnis qui na¬

Expanded text:
nium hominum accipimus, testimonium Dei majus est, quoniam hoc est testimonium Dei quod majus t: Qui credit in Filium Dei habet testimonium Dei in se; qui non credit Filio, mendacem facit eum, quoniam non credit in testimonio quod testificatus est Deus de Filiosuo. et hoc est testimonium, quia uitam aeternam dedit nobis deus, et haec uita in filio eius est. qui habet filium, habet uitam; qui non habet filium, non uibo vobis: ut sciatis quoniam vitam habetis aeternam, qui creditis in nomine Filii Dei. Et haec est fiducia, quam habemus ad eum: Quia quodcumque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos. Et scimus, quia audit nos quidquid petierimus: scimus quoniam habemus petitiones, quas postulamus ab eo. Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat, et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem: non pro illo dico, ut roget quis. Omnis iniquitas, peccatum est: et est peccatum ad mortem. Scimus quia omnis qui na
Abbreviated transcription (Latin):
eo facimus. & hoc est mandatũ
eius. ut credamus in nomine
filii etus ibu xp̃i. & diligamꝰ
alterutrum. sicut dedit man¬
datum nobis. Et qui seruat
mandata eius: millo manet.
o̾ ipse in eo. Et in hoc scimus
omni sp̃ui credere. sed ꝓbate
sp̃s si ex d̃o sint. qm multi pseu¬
do ꝓpħȩ exierunt in mundum.
In hoc cognosoitur sp̃s dĩ. Om¬
incarnȩ uenisse: ex do est. Q om¬
nis sp̃s qui soluit iħm xp̃m in¬
do est. Uos ex dõ estis filioli. &
muobis est. quam qui inmun¬
do. Ipsi de mundo sunt: ideo
de mundo locuntur. &ͦ mun¬
dus cos audit. Nos ex dõ sumꝰ.
qui puit dm̃ audit nos. Qui
usist ex dõ: non audit nos.
In boc cognoscimut D̾ tieri

Expanded text:
mandatum ejus, ut credamus in nomine Filii ejus Jesu Christi, et diligamus alterutrum, sicut dedit mandatum nobis. Et qui servat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo. Et in hoc scimus omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt: quoniam multi pseudoprophetae exierunt in mundum. In hoc cognoscitur spiritus Dei: omcarne uenisse, ex deo est, et omnis spiritus, qui soluit Ido est. uos ex deo estis, filioli, et nobis est quam qui in mundo. ipsi de mundo sunt: ideo de mundo locuntur, et mundus eos audit. nos ex deo sumus: qui nouit deum, audit nos: qui non est ex deo, non audit nos. in hoc cognoscimus spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ualde. uenientibus fratrib &
testimoniũ ꝑhibentib ueritati
tus. sicut tu inueritat ambulas.
Maiorem his non habeo gra̾m.
quani ut audiam filios meos in
ueritate ambulantes. Km̃ȩ fide¬
liter facis quicquid operaris
in fratres &e hoc inperegrmos:
qui testimoniu recsdiderunt
caritati tus in conspectu eccłiȩ.
quos benefaciens deducis dig¬
ne dõ. Pro nomine enĩ eits ꝓ¬
sccti sunt: nichil accipientes
agentilibus. Nos ergo debe¬
mus susespere huiusmodi ut
cooꝑatores simus ueritatis. Seri¬
psissem forsican sccłiȩ. sed is qͥ
amat primatum gerere ineis
diotrepes non recipit nos. Pro
pter hoc si uenero commoncam
eius oꝑa quȩ facit. uerbis ma¬
lignis garriens innos. & quasi¬

Expanded text:
enientibus fratribus et testimonium perhibentibus veritati tuae sicut tu in veritate ambulas maiorem horum non habeo gratiam quam ut audiam filios meos in veritate ambulantes carissime fideliter facis quicquid operaris in fratres et hoc in peregrinos qui testimonium reddiderunt caritati tuae in conspectu ecclesiae quos bene facies deducens digne Deo pro nomine enim profecti sunt nihil accipientes a gentibus nos ergo debemus suscipere huiusmodi ut cooperatores simus veritatis scripsissem forsitan ecclesiae sed is qui amat primatum gerere in eis Dipter hoc si venero commoneam ejus opera quae facit verbis malignis, garriens in nos. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
nolite peregrinari. inferuore
qui adcemptationẽ uob̾ sit. qͣsi
noui aliquia uob̃ contingat:
sed communicantes xp̃i passi¬
onib gaudere. ut & in reuela¬
tione głȩ euis gaudeatis ex ultã¬
tes. Si exprobramini in nomi¬

Expanded text:
nolite peregrinari in fervore qui ad temptationem vobis fit quasi novi aliquid vobis contingat sed communicantes Christi passionibus gaudete ut et in revelatione gloriae eius gaudeatis exultantes si exprobramini in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit. Ipso aut̾e hoc appel¬
lante: ad augustũ iudicaui mit¬
tere. de quo quid certum scribã
dño non habeo. Propter quod ꝓ¬
duxi eum ad uos. & maxime ad
te rex agrippa. ut interrogatione
facta. habeam quid scribam. Si
paulum ait. ꝑ mittitur tibi lo¬
qui. ꝓtemetipso.uno pau¬
lus extena manu: cepit rationẽ
redãere. De om̃ib quib accusor
auidȩis rex agrippa: estimo me
beatum apud te cum sim defen¬
surus hodie. maxime te sciente
om̃ia quȩ apud uid̃eos sunt
consuetudines &e quȩstiones. Ep̃t
quod obsecro. patienter me au¬

Expanded text:
admisisse. Ipso autem hoc appellante ad Augustum, judicavi mittere. De quo quid certum scribam domino, non habeo. Propter quod produxi eum ad vos, et maxime ad te, rex Agrippa, ut interrogatione facta, habeam quid scribam. SinPaulum ait: Permittitur tibi loqui pro temetipso. Tunc Paulus, extenta manu, coepit rationem am: «De omnibus quibus accusor a Iudaeis, rex Agrippa, aestimo me beatum apud te, cum sim defensurus me hodie, maxime te sciente omnia quae apud Iudaeos sunt consuetudinis et quaestionis. Propter quod obsecro patienter me au
Abbreviated transcription (Latin):
uidȩa. neq adueniens aliquis
fr̃m nuntiauit. aut locutus cͥ.
tem te audire quȩ sentis. nam de
secta hac notum est nobis. quia
ubios ei contradicitur. Cum cons¬
tituissent autc illi diem: uener̾
ad cum in hospicui. plures. Qui¬
bus exponebat testificans regnũ
dĩ. suadensq eis de iħu ex lege
moy si & ꝓpħis. a mane usq ad
uesꝑam. Et quidam credebant
his quȩ apaulo dicebantur.
quidam uero non credebant.
Cumq inuice̾ non essent consen¬
tientes: discedebant. Dicente pau
lo unum uerbum. quia bene
sp̃s sẽs locutus est ꝑisaiam ꝓ¬
phetam ad patres nr̃os: uade¬

Expanded text:
Iudaea neque adveniens aliquis Iudaea neque adveniens aliquis fratrum nuntiavit aut locutus est tem a te audire quae sentis nam de secta hac notum est nobis quia ubique ei contradicitur cum constituissent autem illi diem venerunt ad eum in hospitium plures quibus exponebat testificans regnum Dei suadensque eos de Iesu ex lege Mosi et prophetis a mane usque ad vesperam et quidam credebant his quae dicebantur quidam vero non credebant cumque invicem non essent consentielo unum verbum: Quia bene Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad patres nos
Abbreviated transcription (Latin):
tis fr̾ib: rogati sumus manere
apud eos dies septem. Qͣ sic ue¬
nimus romam. Q inde cum au¬
dissent fr̃s: occurrerunt nobis
tisq ad apii forum. & tribus ta¬
bernis. Quod cum audisset pau¬
lusi gr̃as agens dõ accepit fiduci¬
am. CUm uenissemus autẽ¬
romã : ꝑmissũ est paulo manere
sibimet cum custodiente se mili¬
te. Post terciũ autẽ diem: conuo¬
cauit primos iudȩoꝵ. Cumq
conuenissent: dicebat eis. E go
uiri fr̾s nichil aduersus plebẽ
faciens aut more̾ paternũ: uinc¬
tus abhicrusoluis traditus
sum inmanus romanoꝵ. Qui
cum interrogationẽ de me ha¬
buissent: uoluerunt me duit¬
tere. eo quod nullam causam
tradicentib autẽ uidcis: coac¬
tus sum appellare cȩsarem. non
quasi gentem mea habens ali¬
quid accusare. Propter hano gͥ
causam: rogaui uos mdtre a
alloqui. Propter cñi spẽ isrł:
catena hac circumdatus sum.
At illi dixcrunt adcum. Nos
neq litteras acctpimus dt te a

Expanded text:
tis fratribus rogati sumus manere tis fratribus rogati sumus manere apud eos dies septem: et sic venimus Romam. Et inde cum audissent fratres, occurrerunt nobis usque ad Appii forum, ac tres Tabernas. Quos cum vidisset Paulus, gratias agens Deo, accepit fiduciam. Cum Romam permissum est Paulo manere sibimet cum custodiente se milite post tertium autem diem convocavit primos Iudaeorum cumque convenissent dicebat eis ego viri fratres nihil adversus plebem faciens aut morem paternum vinctus ab Hierosolymis traditus sum in manus Romanorum qui cum interrogationem de me habuissent voluerunt me dimittere eo quod nulla causa tradicentibus autem Iudaeis coactus sum appellare Caesarem non quasi gentem meam habens aliquid accusare propter hanc igitur causam rogavi vos videre et adloqui propter spem enim Israhel catena hac circumdatus sum at illi dixerunt ad eum nos neque litteras accepimus de te a
Abbreviated transcription (Latin):
passus est. At illi estimabant eũ
intumore conuertendũ. & subi¬
to casurum & mori. Dri autẽ
illis sperantib &s uidentibtis
nichil mali in eo fieri: conuier¬
tentes se dicebant eum esse dm̃.
In locis autẽ illis erant prȩdia
pͥncipis insuls nomine publu.
qui nos suscipiens triduo be¬
nigne ex hibuit. Contigit autẽ:
patrem publii febribus & dis¬
senteria uexatum iacere. Ad que
paulus intrauit. & cum orasset
imposuisseit ei manus: sanauit
cum Quo facto: om̃s qui in in¬
stila erant &e habebant infirmi
tates accedebant. & curabantur
Qui etiam multis nos hono¬
ribus honoraucrunte et naui¬
gantibus nobis imposugrunt
quo necessaria erant. Post
menses autem tres nauigauimꝰ
in natu alexandrina quȩ min
sula hicmauerat: cui erat in¬
signe cast oꝵ. Et cum uenisse¬
mus siracusam: mansimus ibi
triluo. Et mde cirtum legentes.
deuenimus regia. Et post unũ
diem flante austro. scdo die
uenimus puteolos. Ubi inuen¬

Expanded text:
passus est at illi existimabant eum passus est at illi existimabant eum in tumorem convertendum et subito casurum et mori diu autem illis sperantibus et videntibus nihil mali in eo fieri convertentes se dicebant eum esse deum in locis autem illis erant praedia principis insulae nomine Publii qui nos suscipiens triduo benigne exhibuit contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum iacere ad quem Paulus intravit et cum orasset et inposuisset ei manus salvavit eum quo facto et omnes qui in insabantur: qui etiam multis honoribus nos honoraverunt, et navigantibus imposuerunt quae necessaria erant. Post menses autem tres, navigavimus in navi Alexandrina, quae in insula hiemaverat, cui erat insigne Castorum. Et cum venissemus Syracusam, mansimus ibi triduo. Inde circumlegentes devenimus Rhegium: et post unum diem flante austro, secunda die venimus Puteolos: ubi inven
Abbreviated transcription (Latin):
maris. Militum autẽ consiliũ
fuit: ut custo dias occiderent.
ne quis cum enatasset effuge¬
ret. Centurio autẽ uolens ser¬
uare paulum: ꝓhibuit fieri.
Iussitq eos qui possent natare:
mittere sc pͥmos & euadere &
ad terram exire. & ceteros alios
in tabulis ferebant. quosdam
suꝑea quȩ de naui essent. Et
sio factum est: ut om̃s animȩ
euaderent ad terram Et cum
quia milene insula uocabat᷑.
Barbari aritẽ prestabant nob̾¬
non modicam humanitatẽ.
Accensa eñi pyra. reficiebant
nos om̃s ꝓpter ymbrẽ qui im¬
muiebat & frigus. Cum con¬
gregasset autẽ paulus sarmen¬
toꝵ aliquantã multitudinem
&ł imposuisset suꝑ ignẽ. uipe¬
ra acalore cum ꝓcessisset: in¬
uasit manum eius. Ut uero
uiderunt barbari pendentẽ
bestram de manui eius: ad mui¬
cem dicebant. Utiq homicidã
est homo hic. qui eum euase¬
rit de mari: ulcio non sinit enͣ
uiiere. Et ille quidem gxcuti¬
ens bestiam inignẽ: nichil mali

Expanded text:
maris militum autem consilium maris militum autem consilium fuit ut custodias occiderent ne quis cum enatasset effugeret centurio autem volens servare Paulum prohibuit fieri iussitque eos qui possent natare mittere se primosad terram exire: et caeteros alios in tabulis ferebant: quosdam super ea, quae de navi erant. Et sic factum est, ut omnes animae evaderent ad terram.  Cap.quia Melita insula vocabatur. Barbari vero praestabant non modicam humanitatem nobis. Accensa enim pyra reficiebant nos omnes, propter imbrem, qui imminebat, et frigus. Cum congregasset autem Paulus sarmentorum aliquantam multitudinem, et imposuisset super ignem; vipera a calore cum processiset, invasit manum ejus. Ut vero viderunt Barbari pendentem bestiam de manu ejus, ad invicem dicebant: Utique homicida est homo hic, qui cum evaserit de mari, ultio non sinit eum vivere. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quarta decima hodie
die expectantes: ieium ꝑmane¬
tis nichil accipientes. Propter
quod rogo uos accipere cibum
ꝓ salute ur̃a. quia nullius ur̃m
capilluis de capite peribit. Et cũ
nec dixisset: sumens panẽ gras
egit deo inconspectu om̃ium.
Et cum fregisset: cepit mandu¬
cart. Animequiores autẽ facti
om̃s: & ipsi sup̾serunt cibum.
Eramus uero uniu̾ss animȩ in
naui: numero ducende septua¬
ginta sex. Et satiati cibo: alle¬
ruabant nauem iactantes tri¬
ticum in mare. Cum autẽ dies
factus esset: terram non agnos¬
cebant. Dinum uero considera¬
bant quendam habentẽ litus.
in qu̾e cogitabant si possent: ei¬
cere nauem. Et cum anchoras
abstulissent: commnittebant se
mari. simul laxantes iuncturaᷤᷤ
gubernaculoꝵ. Et leuato arte¬
mone: scm flatum aurȩ ten¬
debant ad litus. Q cum inci¬
dissemus in locum britalassũ:
impegerunt nauẽ. Et prora
quidem fixa manebat inmobi¬
lis. puppis uero soluebatur ai

Expanded text:
dicens quartadecima hodie dicens quartadecima hodie die expectantes ieiuni permanetis nihil accipientes propter quod rogo vos accipere cibum pro salute vestra quia nullius vestrum capillus de capite peribit et cum haec dixisset sumens panem gratias egit Deo in conspectu omnium et cum fregisset coepit manducare animaequiores autem facti omnes et ipsi adsumpserunt cibum eramus vero universae animae in navi ducentae septuaginta sex et satiati cibo adleviabant navem iactantes triticum in mare cum autem dies factus esset terram non agnoscebant sinum vero quendam considerabant habentem litus in quem cogitabant si possent eicere navem et cum anchoras abstulissent committebant se mari simul laxantes iuncturas gubernaculorum et levato artemone secundum flatum aurae tendebant ad litus et cum incidissemus in locum bithalassum inpegerunt navem et prora quidem fixa manebat inmobilis puppis vero solvebatur a vi
Abbreviated transcription (Latin):
ecce donauit tibi ds o mnes
qui nauigant tecum. Propter
quod bono animo estote uiri.
credo em̃i dõ quia sic erit: quẽ¬
ad modũ dictum est mͥ. In insu¬
lam autẽ quandam oportet nos
deuenire. Sedpostea quã
quarta decimã nox suꝑuenit.
nauigantib nobis in adria cir¬
camediã noctẽ suspicabantur
natite apparere. sibi aliquã regi¬
onẽ. Qui ce submittentes: inuo¬
nerunt passus uigniti. Et pus¬
illũ inde separati: inuenerũt
passus quindecim. Uimentes au¬
tem ne inaspera loca incidere¬
mus: de puppi mittentes an¬
choras quattuor. optabant di¬
em ficri. Nautis uero quȩren¬
tibus fugere de naui. cum mi¬
sissent scapham in mare. sub
optentu quasi aprora incipe¬
rent anchoras extendere: dixit
paulus centurioni & militib.
Nisi hi innaui manserint: uos
saluari non potestis. Tunc abs¬
ciderunt milites funes scaphe.
ce passi sunt eam abscidere ot
cum lux inciperet ficri: roga¬
bat paulus om̃s sumere cibum

Expanded text:
ecce donavit tibi Deus ecce donavit tibi Deus qui navigant tecum. Propter quod bono animo estote, viri: credo enim Deo, quia sic erit, quemadmodum dictum est mihi. In insulam autem quamdam oportet nos devenire. Sed posteaquam quarta decima nox supervenit, navigantibus nobis in Adria circa mediam noctem, suspicabantur nautae apparere sibi aliquam regionem qui submittentes invenerunt passus viginti et pusillum inde separati invenerunt passus quindecim timentes autem ne in aspera loca incideremus de puppi mittentes anchoras quattuor optabant diem fieri nautis vero quaerentibus fugere de navi cum misissent scapham in mare sub obtentu quasi a prora inciperent anchoras extendere dixit Paulus centurioni et militibus nisi hii in navi manserint vos salvi fieri non potestis tunc absciderunt milites funes scaphae et passi sunt eam excidere et cum lux inciperet fieri rogabat Paulus omnes sumere cibum
Abbreviated transcription (Latin):
aquilo. Cumq arrepta cisit na¬
uis. & non possit conari aduen
rentes quȩ uocatur cauda: po¬
tuimus uix obtinero scapham.
Qua sublata adiutoriis uteban
tur accingentes naue̾. timentes
no in sirtira inciderent.Sub¬
misso alitem uaseo sic ferebantur.
ualide autem nobis tempesta¬
te iactantis. Sequenti die
iactũ fecerunt. & tercia die
suis manib armamenta nauis
ꝓiecerunt. neq sole neq luna
neq sy deribus apparentib ꝑ
plures dios. Et tempestate nͥ
exigua imminente: iam ab¬
lata erat spes om̃is salutis nr̃e
Qt cum multa ieiunio fuisset:
tuno stans paulus in medio
eoꝵ dixit. Oportebat quidẽ
oiuri audite me non egredi
acreta. lucriq facere inuiri¬
am hanc cł iacturam. Et nũc
su. adeo uobis bono anino ẽẽ.
amissio eñi nullius anime crit
ex uobis. preter quam nauis.
Astitit eñi mͥ hac nocte angłs
dñi. ciuius sum ego ce eui dde¬
seriuo dicens. Netimeas paru¬
le cpsari te oportet assistere. &

Expanded text:
aquilo. Cumque arrepta esset naaquilo. Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventrentes, quae vocatur Cauda, potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata, adtur accingentes navem timentes ne in Syrtim inciderent submisso vase sic ferebantur valide autem nobis tempestate iactatis sequenti die iactum fecerunt et tertia die suis manibus armamenta navis proiecerunt neque sole autem neque sideribus apparentibus per plures dies et tempestate non exigua inminente iam ablata erat spes omnis salutis nostrae et cum multa ieiunatio fuisset tunc stans Paulus in medio eorum dixit oportebat quidem o viri audito me non tollere a Creta lucrique facere iniuriam hanc et iacturam et nunc suadeo vobis bono animo esse amissio enim nullius animae erit ex vobis praeterquam navis adstitit enim mihi hac nocte angelus Dei cuius sum ego et cui deservio dicens ne timeas Paule Caesari te oportet adsistere et
Abbreviated transcription (Latin):
deuenisscmus contrachiũ: ꝓhi¬
bente nos uento natugauimus
chritȩ scđ̾m salomonẽ. Et uix
iuxta nauigantis: uenimus in
locum quendam qui uocatur
boniportus. Cin iuxta erat ci¬
uitas thalassa. Multo autem
temport ꝑacto. cum iam non es¬
set tuta nauigatio eo quod & ie¬
iuniũ iam preterisset: consola¬
batur eos paulus dicens eis. Ui¬
ri uideo qm̾ cum inuiria c̾ mul¬
to dampno non solum ontris
& nauis: sedetiã animarũ.
nr̃arum incipiet esse nauiga¬
tio. Centurio autẽ gubernatori
&e nauclero magis credebat:
quam his quȩ apaulo diciban¬
tur. & cum aptus portus non
esset adhicmandum: plurimi
statucrunt consilium nauigart
inde. si quomodo possent deue¬
nientes phenice hicinate portũ
chretȩ respicientẽ ad affricũ &
ad chorum. Aspirante auts aus¬
tro: estimant ꝓpositũ se tenere.¬
Et cum suttilissent de asson: lege¬
bant cretã. Non post multum
autẽ: misit se contra ipsam uen¬
tus tiphonicus. qii uocatur etitꝰ¬

Expanded text:
mus contra Gnidum: prohibente nos vento, adnavigavimus Cretae, juxta Salmonem: et vix juxta navigantes, venimus in locum quemdam, qui vocatur Boniportus, cui juxta erat civitas Thalassa. Multo autem tempore peracto, et cum jam non esset tuta navigatio, eo quod et jejunium jam praeteriisset, consolabatur eos Paulus, dicens eis: Viri, video quoniam cum injuria et multo damno, non solum oneris et navis, sed etiam animarum nostrarum, incipit esse navigatio. Centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat, quam his quae a Paulo dicebantur. Et cum aptus portus non esset ad hiemandum, plurimi statuerunt consilium navigare inde, si quomodo possent devenientes Phoenicem, hiemare, portum Cretae respicientem ad Africum, et ad Corum. Aspirante autem austro, aestimantes propositum se tenere, cum sustulissent de Asson, legebant Cretam. Non post multum autem misit se contra ipsam ventus Typhonicus, qui vocatur Euro
Abbreviated transcription (Latin):
ta tempora & terminos habitati¬
re dm̃. si forte adtractent eum
& sumus. sicut ee quidã ut̾oꝵ
ꝓpħarum dixerunt. Ipsius en̾i¬
ȩstimare auro aut argento aut
lapidib sculpturȩ artis & cogi¬
tationis hominis diuinũ esse si¬
mile. Et tempora quidẽ huius
ignorantiȩ despiciens ds̃: nunc
annunciat hominib ut om̃s ubi¬
q pęnitentiam agant. Eo quod
statuit diem. in qua iudicaturus
est orbem derrȩ inequitate. in ui¬
ro in quo statuit fidem prebens
om̃ib suscitans eum amorcuis.

Expanded text:
ta tempora, & terminos habitatita tempora, & terminos habitatire Deum, si forte attrectent eum,& sumus, sicut & quidam vestrorum Poetarum dixerunt. Ipsius eniaestimare auro aut argento aut lapidi sculpturae artis et cogitationis hominis divinum esse simile et tempora quidem huius ignorantiae despiciens Deus nunc adnuntiat hominibus ut omnes ubique paenitentiam agant eo quod statuit diem in qua iudicaturus est orbem in aequitate in viro in quo statuit fidem praebens omnibus suscitans eum
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ annuntiabat eis. Et appre¬
hensũ cũ: ad ariopagum duxe¬
runt dicentes. Non possumus
scire quȩ est hȩc noua: quȩ ate
dicitur doctrina. noua enim
quȩdam infers aurib nr̃is. uo¬
lumus gͦ scire. quidnã uelint
hȩc esse. Athenienses autẽ om̃s
&̾ ad uene nospites ad nchil a¬
liud uacabant. nisi aut dicere.
aut audire aliquid noui.
tans autẽ paulus in medio
ariopago dixit. Uiri athe¬
nienses. ꝑom̃ia quasi suꝑstitiosos
uos. uideo. Preteriens eni &e ui¬
dens simulacra ur̃a. inueni arã
in qua scriptum erat ignoto dõ.
Quod ergo ignorantes colitis:
hoc ego atinuntio uob̾. Ds̃ qui fe¬
cit mundum & omĩa quȩ meo
sunt: hic oeli & terrȩ cum sit ds
non manufactis templis in ha¬
bitat. nec manib humanis coli¬
tur indigens aliquo. cum ipse
det om̃ib uitam ce inspirationẽ
r omĩa. fecitq ex uno om̃e genus
hominũ inbabitare suꝑ uniu̾¬
sam faciẽ tertȩ: definiens statu

Expanded text:
tionem adnuntiabat eis et adpretionem adnuntiabat eis et adprehensum eum ad Ariopagum duxerunt dicentes possumus scire quae est haec nova quae a te dicitur doctrina nova enim quaedam infers auribus nostris volumus ergo scire quidnam velint haec esse Athenienses autem omnes et advenae hospites ad nihil aliud vacabant nisi aut dicere aut audire aliquid novi stans autem Paulus in medio Ariopagi ait viri athenienses per omniavos video. Praeteriens enim, et videns simulacra vestra, inveni et aram, in qua scriptum erat: Ignoto Deo. Quod ergo ignorantes colitis, hoc ego annuntio vobis. Deus, qui fecit mundum et omnia quae in eo sunt hic caeli et terrae cum sit Dominus non in manufactis templis inhabitat nec manibus humanis colitur indigens aliquo cum ipse det omnibus vitam et inspirationem et omnia fecitque ex uno omne genus hominum inhabitare super universam f
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis. & multitudo gentilium
mulieruͣ honestarũ. & uiri ñ
pauci. Cum auceͣ cognouissent
inthessalonica uidȩi quia &e in
bero ea p̾dicatũ est apaulo u̾bũ
dĩ: uenerunt & illuc commouen¬
tes & turbantes multitudinem.
Statimq tunc pauilũ dimiser̾
fr̾s. ut iret usq ad mar: silas
autẽ et timotheus remanserunt
ibi. Qui autẽ deducebant paulũ:
ꝑduxerunt eũ usq athenas. Et ac¬
cepto mandato ab eo ad silam ac
timotheum: ut quamceleriter
uenirent ad illũ: ꝓfecti sunt.
Paulus autẽ cum athenis cos ex¬
pectarit: incitabatur sp̃s eius
in ipso. uidens idolatriȩ deditam
ciuitatem. Disputabat igitur in
sy nagoga cum iudȩis. & colen¬
tibus dm̃. & inforo ꝑ om̃s dies
ad cos qui ẽderant. Quidam au¬
tem epicuri & stoici philosophi
disserebant cum eo. & quidam
dicebant. Quid uult seminiuer¬
bius hic dicere: Alii uero nouo¬
rum demonioꝵ uidetur annun¬
diator. esse. qitia iłm & resurrec¬

Expanded text:
ex eis et gentilium ex eis et gentilium mulierum honestarum et viri non pauci cum autem cognovissent in Thessalonica Iudaei quia et Beroeae praedicatum est a Paulo verbum Dei venerunt et illuc commoventes et turbantes multitudinem statimque tunc Paulum dimiserunt fratres ut iret usque ad mare Silas autem et Timotheus remanserunt ibi qui autem deducebant Paulum perduxerunt usque Athenas et accepto mandato ab eo ad Silam et Timotheum ut quam celeriter venirent ad illum profecti sunt Paulus autem cum Athenis eos expectaret incitabatur spiritus eius in ipso videns idolatriae deditam civitatem disputabat igitur in synagoga cum Iudaeis et colentibus et in foro per omnes dies ad eos qui aderant quidam autem epicurei et stoici philosophi disserebant cum eo et quidam dicebant quid vult seminiverbius hic dicere alii vero novorum daemoniorum videtur adnuntiator esse quia Iesum et resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
eis crediderunt & ad iuncti sũt
paulo ce silȩ: &e decolentigentili¬
bq multitudo magna & mu¬
lieres nobiles non pauce
elantes autẽ iudȩi assum̃tes¬
que de uulgo uiros quosdã
malos. & turba facta conturba¬
uerunt ciuitate᷑. & assistentes
domui iasonis quȩrebant eos
ꝓducere popło. Et cum non in¬
uenissent eos: trahebant iaso¬
nẽ & quosdam fr̃s ad pͥncipes
ciuitatis clamantes & dicentes.¬
qm̃ hi qui urbem concitant
& huc uenerunt quos susce
pit iason.Et hi homines contͣ
decreta oȩsaris faciunt regem
aliũ dicentes esse iħm. Concita¬
uerunt autẽ plebem & pͥnci¬
pes ciuitatis audientes hȩc: & ac¬
cepto satis ab iasone & oeteris:
dimiserunt eos. fr̃s uero con¬
festim ꝑ noctẽ dimiserunt paui¬
lum. & silam inbero eam. Q
cum aduenissent: insy nago¬
gam iudȩoꝵ introierunt.
Hi autẽ erant nobiliores eoꝵ
qui sunt thessalonice. Qui
susceperunt uerbũ oũ om̃i
auiditate. cotidie scrutantes
seripturas si hȩc ita se haberẽt:

Expanded text:
crediderunt, et adjuncti sunt Paulo et Silae, et de colentibus gentilibusque multitudo magna, et mulieres nobiles non paucae. Zelantes autem Judaei, assumentesque de vulgo viros quosdam malos, et turba facta, concitaverunt civitatem: et assistentes domui Jasonis quaerebant eos producere in populum. Et cum non invenissent eos, trahebant Jasonem et quosdam fratres ad principes civitatis, clamantes: Quoniam hi, qui urbem concitant, et huc venerunt, quos suscpit Iason et hii omnes contra decreta Caesaris faciunt regem alium dicentes esse Iesum concitaverunt autem plebem et principes civitatis audientes haec et accepto satis ab Iasone et a ceteris dimiserunt eos fratres vero confestim per noctem dimiserunt Paulum et Silam in Beroeam qui cum advenissent in synagogam Iudaeorum introierunt hii autem erant nobiliores eorum qui sunt Thessalonicae qui susceperunt verbum cum omni aviditate cotidie scrutantes scripturas si haec ita se haberent
Abbreviated transcription (Latin):
dico non inquietari eos qui ex¬
gentib conuertuntur ad dnm̃
sed scribere ad eos. ut abstineant
se acontaminationib simulacro¬
rum & fornicatione ce sanguine¬
porib antiquis habet in singulis
cutitatib qui eu̾ p̾dicant in sy¬
nagogis. ubi ꝑom̾e sabbatum
legitur. Tunc plac: uit apłs &
semorib cum om̃i eccłia eligere
uiros ex eis: & mutere antiochi¬
am cum paulo & barnaba. ui¬
dã qui cognominatur barsa¬
bas. &e silam. iuiros primos in fr̾i¬
bus. scribentes ꝑ manus eoꝵ¬
płi & seniores fr̃s. his qui

Expanded text:
dico non inquietari eos, qui exGentibus convertuntur ad Deum, sed scribere ad eos, ut abstineant se a contaminationibus simulacrorum, & fornicatione, poribus antiquis habet in singulis civitatibus qui praedicent in synagogis, ubi per omne sabbatum legitur. Tunc placuit apostolis, et senioribus cum omni ecclesia, eligere viros ex eis, et mittere Antiochiam cum Paulo et Barnaba, Judam, qui cognominabatur Barsabas, et Silam, viros primos in fratribus, scribentes per manus eot seniores