comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos ipsa nebula elationis obscurat.
& nonnumquam isqui subiectus est.
hoc cum p̃latꝰ fuerit faciat. qđ dudũ
fieri fubiec tus arguebat. & ꝓeo quod
illa que iudicauerat ꝑpetrat. saltim
quia iudicauit erubescat Igit᷑ sic̃ p̃latis
ꝓeurandum ẽ. ne eorum corda estima¬
tione singłaris sapientie locus suꝑior
extollat. ita subiectis ꝓuidendumẽ.
ne sibitectorum facta displiceant.
Si autem magistrorum uita iure re¬
p̃henditur. oportet ut eos subditieti¬
am cum displicent sufferant. S hoc
est sollert̃ intuendum. aut quem
uenerari necesse ẽ imitari appetas.

Expanded text:
oculos ipsa nebula elationis obscurat; oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnumquam is qui subjectus est, hoc, cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat; et pro eo quod illa quae judicaverat perpetrat, saltem quia judicavit erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimationis singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam cum disciplina venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est imitari appetas,
Abbreviated transcription (Latin):
inordinata defensio. ne dum rectitu¬
do incaute diligit᷑. ipsa magistra re¬
ctitudinis humilitas amittatur. ne
eum sibi p̃ẽẽ quisq despiciat. quem
fortasse contingit. ut inaliqua actio¬
ne rep̃hendat. Contra hunc tumo¬
rem suꝑbie. subditorum mensad
custodiam humilitatis edomatur.
si infirmitas. ꝓpͥa incessant̃ attendit᷑ Nã
unes nĩas ueracit᷑ examinare negligimꝰ.
qui nobis p̃lati sunt. distͥcte iudicamꝰ:¬
& quo nosi&e ipsos minus agnoscimus.
eo illos quos rep̃hendẽ nitimur. plusui¬
demus. Communia mala sunt. que
sepe a subditis in p̃latos. sepe ap̃latis
in subditos committuntur. quia et
om̃s subditos hiqui p̾sunt. minusqmͣ¬
ipsi sunt sapientes arbitrant᷑. Rursum
qui subiecti sunt. rectorum suorum
actiones iudicant: & si ipsos regiminis¬
eurain gerere contigerat. se potuisse
agere melius putant. Inde plerũq
fit. ut & rec tores minus prudent̃ eaque
agenda sunt uideant. quia eorum

Expanded text:
inordinata defensio, ne dum rectituinordinata defensio, ne dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contingit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae, subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Nam vires nostras veraciter examinare negligimus;qui nobis praelati sunt districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos quos reprehendere nitimur plus videmus. Singula haec mala sunt, quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur, quia et omnes subditos hi qui praesunt minusipsi sunt sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actiones judicant; et si ipsos regimen tenere contingeret. se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt videant, quia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
rectorem quoq ppłi intimo cordis
dolore ꝓstrauit .s. ertum uere ẽ qđ
ita sibi inuicem & rectorum merita
conec tuntur & plebium: ut sepe ex
culpa pastorum. deterior. fiat uita
plebium: & sepe exmerito plebium.
mutetur uita pastorum.S quiarec¬
toies habent iudicem suum: magna
cautela subditorum ẽ. non temere
iudicare uitam regentium. Neq e¬
nim frustra ꝑ sem&. ipsum dñs. es
nummulariorum effudit: & cathe¬
dras uendentium columbas eu̾tit:
nimirum significans. quia ꝑ magis¬
tros quidem uitam iudicat plebium:
s ꝑ semet ipsum facta examinat ina¬
gistiorum. Quamius etiam subditorũ
uitia que amagistris modo uel diffi¬
mulantur iudicari. uel nequeunt:
eius ꝓculdubio iudicio reseruant᷑.
Igͥ dum salua fide res agit᷑. iurtutis
est meritum. si quicquid pͥoris estto¬
leratur. Debet tamen humilit᷑ sug¬
geri. si fortasse ualeat qđ displicẽt
emendari.S: curandum sumioꝑe
est. ne insuꝑbiam transeat iusticie

Expanded text:
rectorem quoque populi intimo cordis rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est ita sibi invicem et rectorum merita connectantur et plebium, ut saepe ex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed, quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit ; nimirum significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum. Quamvis etiam subditorum vitia, 808 quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt, ejus procul dubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari. Sed curandum summopere est ne in superbiam transeat justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
iaceant reꝓbis. Inde & diudauid
adultii ꝓditur. quia dignus tunc
fuit. quitanta p̃positi sui asꝑitate p̾¬
meret᷑. Sic gͦ scđm merita subditorum
tͥbuuntur ꝑsone regentium: ut sepe
qui uidentur boni. accepto mox re¬
gimine ꝑmutentur. sicut septura sa
cra de eodem sauile intulit. quia cor.
cum dignitate mutauit. Inde scͥptũ
est. Cum esses paruulus mocłis
tius: caput te constitui intͥbubus isrł.
Sic ꝓqualitate subditorum disponũ¬
tur acta regentium: ut sepe ꝓmalo
qͣge. etiam iuiribomi delinquat uita
pastoris. Ille enim dõ attestante lau¬
datus. ille suꝑnorum mistiorum con¬
scius. dauid ꝓph̾a. tumore repentine
popłs dauid peccante suscepit. Cur
hoc: Quia uidelic& scđm meritum
plebium: disponunt᷑ cordarectorum.
Iustus uͦ uidex peccantis uicium. ex
ipsorum animadũsione corripuit.
ex quorum causa peccauit.S qͥa
ipse sua scilicet uoluntate suꝑbiens.
a culpa alienus non fuit: uindictam
culpe etiam ipse suscepit. Namira

Expanded text:
acent reprobis. Inde et David ulit, quia dignus tunc fuit qui tanta praepositi asperitate premeretur. Sic ergo, sicut merita subditorum, tribuuntur personae regnantium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur, Scriptucra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel . Sic pro qualitatibus subditorum disponutur acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim Deo attestante laudatus, ille supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinaeam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? Quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse sus
Abbreviated transcription (Latin):
anticstus suꝑ impios regnat:. ñ ẽ ex in¬
iusticia iudicantis s er culpa patien¬
tis. Quamius pleriq & pͥncipatum illius
pecc̾orum suorum conditione deserui¬
unt. quia & quem dominantem uerbo
despiciunt. eum ꝓculdubio ꝑuerse ui¬
uendo uenerant᷑ Annon eius mendose¬

Expanded text:
Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicantis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum proculdubio perverse vivendo venerantur. An non 807 ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& quia cumsit dampnatus homo. &
iniquitates suas sub tegmine sacri ho¬
noris abscondunt: ut ꝓfessione uidẽ¬
riappetant. qđ eẽ oꝑib recusant. a
enim scͥptum ẽ. omnis qui fac̃ pecem
seruus ẽ pecc̃i. quia quanto nunc li¬
berius peragunt ꝑuersa que uolunt.
tanto eius seruitio obnixius obligant᷑.
Minime qui talem rectorem patitur.
eum quem patitur accuset: quia nimi¬
regem infurore meo. Quid gͦ illos nob̃
p̃eẽ despicimus. quorum suꝑ nos regi¬
men ex dñi furore suscipimus: Sigͥ ira
mus. quid ex nr̃a estimatione pense

Expanded text:
 quia cum sit damnatus homo et iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant, quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimireges in furore meo . Quid igitur illos nobis praeesse despicimus quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si ergo imus quid ex nostra actione  Te
Abbreviated transcription (Latin):
iaborantib mercedem reddens. eum
quosclam oꝑarios in equales inoꝑe.
in mercede querer&e. qui labori am¬
plius insudasse:ait. Nonne ex dena¬
rio conuenisti mecum: Nolo autem
& huic notissimo dare. sicut & tibi.
Aut non licet michi facere qđ uolo:

Expanded text:
laborantibus mercedem reddens, cum laborantibus mercedem reddens, cum quosdam operarios inaequales in opere in mercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi; an non licet m
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem gentilitate surgente. iudai¬
cum pͣpłm ininfidelitatis culpa ꝓstra¬
uit. Nemo discutiat cur alius trahat᷑
adono: alius repellat᷑ ex merito.Sienim
gentilitatem miraris assumptam: Ipso
concedente pacem. quis ẽqui condem¬
pnet. Si iudeam obstupescis ꝑditam:.
er quo abscond̃it uultum suum. quisẽ
qui contempletur eum: Itaq consiliũ
summe & occulte uirtutis: satisfactio
sit aꝑte rationis. Inde in euanglio do¬
minus eum de huius rei causa loque¬
qui abscondisti hec asapientib & pru¬
dentib & reuelasti ea paruulis. Ita pa¬
ter: qui mox tanquam rationem qnͣ¬
dam absconsionis. ac reuelationis ad¬
iungens ait: quia sic fuit placituman¬
tete. Quib nimirum u̾bis. exempla
humilitatis accepimus: ne temere
discutere suꝑna consilia de aliorum
uocatione. auiorumq repulsione pre¬
sumamus. Cum enim intuliss&e ue¬
rum: non mox rationem sed¬
dicdit. s sic dõ placitum dir̃. hoc uidẽ¬
qđ placuit iusto. Inde & inuinea

Expanded text:
ad finem gentilitate surgente, judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, Ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occultae virtutis satisfactio fit apertae rationis. Unde et in Evangelio Dominus, cum de hujus rei causa loquequia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, pater . Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis ac revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, 806 hoc videlquod placuit justo. Unde et in vinea
Abbreviated transcription (Latin):
ronis. ut eredant mendatio. In eo gͦ qđ
dicit᷑ qui regnare facit hominemy po¬
critam ꝓpt̾ peccata popli. potest ipsũ
om̃ium hypoctarum caput anticstus
designari Seductor quippe iue tunc
scitatem simulat: ut ad miquitatem
trahat. S ꝓpt̾ peccata popłi regnare
ꝑmittitur. quia nimirum tunc ipsisub
illius regimine ordinant᷑. qui digni eiꝰ¬

Expanded text:
roris, ut credant mendacio . In eo ergo quod dicitur: Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi, potest ipsum omnium hypocritarum caput Antichristus designari. Seductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, qui ejus
Abbreviated transcription (Latin):
namq regem suꝑ se iudea regnare
noluit. & ideirco exigentib meritis.
ypocritam accepit. sicut ipsa quoq ue¬
ritas in euangłio dicit. Ego ueni inno¬
mine patͥs mei: & ñrecepistis me. Si aliꝰ
uenerit in nomine suo. illum accipietis.

Expanded text:
namque regem super se Judaea regnare noluit, et idcirco exigentibus meritis hypocritam accepit, sicut ipsa quoque Veritas in Evangelio dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me; si alius venerit in
Abbreviated transcription (Latin):
noluerunt. Non enim ait. infirmita¬
te non intelligunt. s intelligere nolu¬
erunt: quia sepe que facere despiciunt.
etiam scire contempnunt. Quia enim
scͥptum ẽ seruus nesciens uoluntatem
dñi sui & ñ faciens digna. plagisua¬
pulabit paucis: & seruus sciensuo¬
lahit multis. impunitatem peccandi.
existimant remedium nesciendi. ui
nimirum sola suꝑbie caligine tenebra¬
scunt: atq i cd̃o non discertunt. quia

Expanded text:
noluisse.---Non enim ait: Infirmitate non intelligunt, sed, intelligere noluerunt, quia saepe quae facere despiciunt, etiam scire contemnunt. Quia enim scriptum est: Servus nesciens voluntatem domini sui, et faciens digna plagis, vapulabit paucis; labit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt, et ideo non discernunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. Soderunt et me & patrem
meum. Alud est enim bona non fa¬
cere. aliud bonorum odisse doctorẽ.
sicut ẽ aliud p̃cipitatione. aliud de¬
lib̾atione peccare. Sepe enim pecca¬
tum p̾cipitatione commituitur. qđ
tamen consilio & delibatione damp¬
natur. Ei x infirmitate enim sol& acci
implere ñ posse. E. xstudio uͦ pecca

Expanded text:
derunt, et oderunt et me et Patrem derunt, et oderunt et me et Patrem meum. Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque implere non posse; ex studio non pecca
Abbreviated transcription (Latin):
adiunrit dicens. Ppt̃ qđ tradidit illos
ds̃ in desidĩa cordis eorum in immun¬
diciam: ut contume liis afficiant corꝑa
sua in sem&. ipsis. quia enim cognoseñ¬
tes dm̃. peccatum suꝑbie intelligendo
commiserunt: cecantur etiam ne intel
quidem infirmitate quam ignorantia:
tate peccatur. Peccatum ignorantie
paulus peccauerat. cum dicebat. Qui
pus fui plasphemus. e ꝑsecutor. & con¬
tumeliosus. s miscdiam consecutꝰ sum:
quia ignorans feci in meredulitate.
Petrus uͦ infirmitate peccauit. quan¬
do in eo omne robus fidĩ qđ ꝑhibuit.
infirmitatis culpa uel ignorantie eo
facilius tergitur. quo ñ studio ꝑ petͣ¬
tur:. paulus que ignorauit. sciendo
correxit: & petrus motam & quasi are¬
scentem iam radicem fidĩ. lacrimis ri¬
gando solidauit. Ex industͥa uero
peccauerant hii. de quib ipse magis¬
ter dicebat. Si non uenissem. & locu¬
tus fuissem eis. percatum ñhab̾ent.
nc̃ autem excusationem ñ habent
de peccato suo. Et paulo post. se ui

Expanded text:
it illos Deus in desideria cordis eorum; in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Quia enim, cognoscentes Deum, peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam, ne intelus est infirmitate quam ignorantia dtate peccare. Ignoranter quidem Paulus peccaverat, qui dicebat: Qui prius fui blasphemus etumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando in eo omne robur fidei quod Domino infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant ii de quibus ipse magister dicebat: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de pec
Abbreviated transcription (Latin):
gentrum. ad qerteram extendit᷑ dum
quosdam iustificandos suscipit. Ad leuã
quoq dilatatur: dum ad se quosdam
etiam ininiquitate ꝑmansiuos admittit.
Pp̃t hanc multitudinem que extra nu¬
merum elec torum iac&e: in euanglio do
minus dic̃. Multi uocati. pauci autem
electi. S quia hoc qđ electis aliis alii
conterunt᷑ de merito patientis ẽ non de
iniquitate punientis. non enim iniqꝰ
ds̃ qui infert iram: apte subiungit.¬

Expanded text:
gentium ad dexteram extenditur, dum quosdam justificandos suscipit. Ad laevam quoque dilatatur, dum ad se quosdam etiam in iniquitate permansuros admittit. Propter hanc multitudinem, quae extra electorum numerum jacet, in Evangelio Dminus dicit: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Sed quia hoc quod electis aliis alii conteruntur, de merito patientis est, non de iniquitate punientis: Non enim iniquus Deus, qui infert iram, apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
re ẽ: bonum nec facere. nec amareSic̃
gͦ nonnumquam grauius ẽ peccatũ
diligere. quam ꝑpetrare. ita nequius
est odisse iusticiam quam non fecisse.
Sunt gͦ nonnulli in eccłia. qui ñ
solum bona non faciunt. s etiam
ꝑ secuntur: &e que ipsi facere negli¬
gunt. etiam in aliis detestant᷑. Horũ
peccatum scilic&. ñ ex infirmitate
uł ignorantia. s ex solo studio ꝑ petͣ¬
tur. quia uidelic& siuellent implere
bona nec tamen possent. eaque inse
negligunt. saltim in aliis amarent.
Sienim ea ipsi uel solo uoto appeteree.
facta ab aliis non odissent.S: quia bo¬
na eadem audiendo cognoscunt. ui¬
dendo despiciunt. animadũtendo ꝑ¬

Expanded text:
re, est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnunquam gravius est peccatum diligere quam perpetrare, ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo
Abbreviated transcription (Latin):
necdum ꝓcessit usq ad effectum oꝑis.
delib̾atio eogitationis: & adhuc fortas¬
se ꝑ habitum intus astͥngitur quiiam
foras mente uagat᷑. S talis quilibet
iste. tunc ante ocłos int̾ni iudicis cecidit.
cum ab appetendis intiorib ꝑ desidiũ
exiuit. Nonnunquam uͭ alii post ma¬
le oꝑationis usum. ad spem celestium
subito amorereunuscunt eqͥ
in ꝑũsa achione se sparserant. ad sinum
int̾ne retractationis semet ipsos incre¬
pando recolligunt. Hoc ad huc respi¬
cientes homines. quales dudum inoꝑe
nouerant tales putant: at contra illi
am qualem recolunt insecunt᷑ Scit᷑q
quid fuerint: s qui iam ceꝑint ẽẽ nescit᷑.
In hoc gͦ utͦq genere hominum. sepe
contingit. ut qui uident᷑ stare huma

Expanded text:
necdum processit usque ad effectum operis necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam 797 mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt; et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc respicientes homines quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi am qualem fuisse recolunt insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint esse nescitur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe contingit ut et ii qui videntur sta
Abbreviated transcription (Latin):
s quia adhuc finis partium utrarum¬
q non cernitur: minus tunct᷑. Numqͣm
enin culpam suam reꝓbi. nisi in pena
cognoseunt. E quia pena differtur. cul
Sienim adillud qđ illic passuri sunt
ocłos suos mitterent. hoc qđ hic faciunt
timerent. Cunctis autem liquet. qđ m
illa extrema requisitione examen pub¬
licum facturus ẽ om̃ip̃s ds. ut alios ad
tormenta deserat: alios ad participati¬
onem regni celestis admittat.S hoc nẽ
secreto iudicio. cotidie agit᷑: qđ tuncin
publico demonstrat. Nam iuste ac mi¬
scdit singłorum corda uel examinans.
uel disponens. alios in ext̾iora respuit.
alios ad ea que sunt intrinsecꝰ trahit.
hos accendit int̾na appetere: illos pio
uoluptatib suis deserit ert̃iora cogi¬
tare. Horum mentem ad suꝑna erigit.
il lorum ꝑ suꝑbiam mninfimis desidiis
mergit. Auena autem corda humanis
ocłis clausa sunt. & nescit᷑ qui repellit᷑
quia penetrari nequeunt que ab uno¬
quoq cogitant. Nam sepe corde ꝑu̾so.

Expanded text:
Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culp non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstratur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans, el disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea quae sunt intrinsecus trahit; hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare; horum mentem ad superna erigit, illorum superbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe corde perverso
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres deponunt᷑. Quid enim funib
nisi p̃cepta dominica figurantur. que
quia nos in mala oꝑatione positos. &
conuicunt. & eripiunt: quasi ligant.¬
& trahunt: coartant. & leuant. S ne li¬
gatus his funib dum trahit᷑ incidatur.
simul etiam panni ueteres deponunt᷑:
quia ne diuuna p̃cepta nos t̾reant. an¬
tiquorum patrum nos exempla con¬
fortent: ut ex eorum comp̃atione nos¬
facere posse p̾suiamus. qđ ex nr̃a im¬
becillitate formidamus. Sigͥ leuari
de hoc ꝓfundo festinamus. lige¬
mur funib idẽ p̃ceptis dominicis
astringamur. Int̾sint etiam panni

Expanded text:
veteres deponuntur. Quid enim funibus, veteres deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convincunt, et eripiunt, quasi ligant, et trahunt, coarctant, et elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, intersint etiam panni
Abbreviated transcription (Latin):
um qđ inse male uiuebat exurit . Cũ
enim cogitationum suarum int̾na
considat. & uitam reꝓbam ꝑ inmuta¬
tionisgla dium mactat: in ara se cor.¬
dis sui imposuit. & igne caritatis incen¬
dit. Dequa hostia pacificorum adipes
redolent: quia init̃na noue caritatis
impinguatio. pacem int̾ nos & dm̃ faci¬
ens. odorem de nobis suauissimum
reddit. Quia uͦ eadem caritas in cordib
electorum man& mnextingiuibilis. ap¬
te illic subdit᷑. Ignis ẽ ꝑ petuus. qui iste¬
numquam defici&e de altari. Num¬
quam ꝓfecto de altari ignis iste defi¬
cie: quia etiam post hanc uitam in eo¬
rum mentib feruor. caritatis ad cres¬
cet. Eterna quippe contemplatione
agitur: ut omnip̃s ls̃. quo mag̃ uisꝰ
fuerit. eo amplius diligat᷑. Id autem
diuinis ammonitionib & p̃cedentiũ
exemplis adiuti. de huius uite ꝓ fundo¬
lib̃amur. bene etiam ꝓph̃a hieremia
in puteum misso signatumẽ. qui ut le¬
uetur ex puteo. funes ad eum & panni

Expanded text:
um quod in se male vivebat exurit. Cum um quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium mactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis accendit. De qua hostia paredolent, quia interna novae charitatis impinguatio pacem inter nos et Deum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari . Nunquam profecto de altari ignis iste deficiet, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur, ut omnipotens Deus quo magis visus fuerit, eo amplius diligatur. Vet. diuinis ammonitionibus, & præcedētium exemplis adiuti, de lacu mundliberamur, bene etiam propheta Jeremia in puteum misso signatum est, quia ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni
Abbreviated transcription (Latin):
exempla patrum. uł p̃cepta domi¬
nica ministrare. Quia int̃na nouitas
nr̃a. ipsa cotidie huius uite conũsati¬
one ueterascit. ignis iste adhibitis
ligins nutͥendus ẽ: ut dum ꝑ usum
se nr̃e uetustatis extenuat.ꝑ patrũ
testimonia & ꝑ exempla reuiuscat.
& bene illie p̃cipit᷑ ut mane ligna ꝑ
dies singlos congerantꝰ᷑. Hoc quippe
non fit: nisi cum nox cecitatis extin¬
guitur:uel certe quia mane pars
prima diei ẽ. post positis cogitationi¬
bus uite p̃sentis. Hoc pͥori loco quisq
fidelium cogitie. & cum inse iamiam¬
q quasi deficit. quib ual& nisib se¬
ad studium caritatis inflamin&e. Ig¬
nis enimiste in altari dm̃i. idẽ in corde
ño citius extinguitur. nisi sollert̃ ad¬
hibitis exemplis patrum. & dominicis
testimoniis reparet᷑ Bene autem illic
subiungit᷑. & imposito holocausto de¬
suꝑ: adolebit adipes pacificorum. Nã
quis quis inse hunc ignem caritatis
accendit. sem& ipsum utiq holocau¬
stum desuꝑ imponit: quia omne uiti¬

Expanded text:
exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia enim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caecitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc priori loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum, et Dominicis testimoniis reparetur. Bene autem illic subjungitur: Et imposito holocausto, desuper adolebit adipes pacificorum. Nam quisquis in se hunc ignem charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponit, quia omne viti
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia stimulat. aliud cum suꝑbia
inflat. Iusti cum seuere corrigunt.
int᷑̾ne dulce dinis grãm ñ amittunt.
Nam sepe ꝓ inquietudine refrenan¬
da prauorum. duritiam distͥcti uigo¬
ris assumunt: s intꝰ caritatis igne li¬
quefiunt: atq eorum amore ardent.
in quos asꝑa correptione seuiunt. se¬
q: eis etiam intrinsecus in secreto cor.¬
dis humiliant. quos duris foris ani¬
madũsionis stimulis. quasi despici¬
endo castigant. Pierunq aut̃e & ñ
despiciendo despiciunt. & ñ desꝑan¬
do desꝑant: ut tanto eosceleruis &
culpam pauescere. ac resilire faciant.
quanto iam acsi uicinius mortis fo¬
ueam ostentant. Sepe etiam quo¬
dam dicendi modãmine. suas culpas
eorum discipłis dict̃: ut illi audien¬
tes discant. quomodo semos ipsos de
suis actionib subtilit᷑ rep̾hendant.
Tanta autem dispensatione se tem¬
perant. ut neq cum se erigt̃. intrin

Expanded text:
justitia stimulat, aliud cum superbia justitia stimulat, aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corrigunt, internae dulcedinis gratiam non amittunt. Nam saepe pro inquietudine refrenanda pravorum duritiam districti vigoris assumunt, sed intus charitatis igne liquefiunt, atque eorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant, quos foris duris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque autem et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta autem dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrin
Abbreviated transcription (Latin):
uobis fr̃s abhis qui sunt cloes: quia con¬
tentiones sunt int̃ uos. De quib conten¬
tionibus. paulo post subdidit dicens.
Cum enim sit int̾ uos delus & conten¬
tio: nonne carnales estis. e sccd̃m hoĩe m
ãbuilatis. E cce qt laudib acl aꝑta corteptioĩs
ũba deseñdit: eccẽ in corde audientiũ. qmͣ
blãd a fauorismanu. uã distͥcte ĩcpatois ap̃uit.
Prius namq suꝑborum brachia stu¬
duit ꝑ blandim̃torum uincula reli¬
gare: ut post modum potuiss&e uulnꝰ
suꝑbie ferro correptionis ineidere. Erãt
ꝓfecto inchorinthiis. & que blandiri
debuissent. erant & que argui. Peritꝰ
itaq medicus. prius sana menbra que
circa uulnus erant laudando pal¬
pauit: e post modum putͥdum si¬
num uulneris feriendo transfixit.
habet gͦ in scĩs p̃dicatorib ad utraq
aptum doctne regla pondus suũ.
ut & recta ferientes nutriant. s per¬
uersa animadũtentes abscidant.
Non numquam uͦ etiam p̃dicatores
iusti rigide feriunt: s aliud ẽ cum

Expanded text:
s mei, ab his qui sunt Chloes, quia contentiones inter vos sunt. . De quibus contentionibus paulo post subdidit, dicens: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ecce quibus laudibus ad aperta correptionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuit. Prius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faventes nutriant, et perversa animadvertentes abscindant.Nonnunquam vero etiam praedicatores justi rigide feriunt. Sed aliud est cum
Abbreviated transcription (Latin):
& contentio: nonne carnales estis. &
scd̃m hominem ambulatis: S necesse
ẽ ut caute uideamus: quia p̃dicatores
iusti. in ipsis quos corrigunt. cum ex
parte alia fortasse ali qͥd bone oꝑati¬
onis inueniunt: adeadem obiurgati¬
onis u̾ba. cum quanta se dispensatione
distendunt. Ecce paulus chorinthios
docens. eosq inculpa diuuisionis aspi¬
ciens. exorsus ẽ dicens. Gratias ago dõ
meo semꝑ ꝓuobis in grã dĩ. que ẽ data
laudauit: quos in xp̃o duntes iom¬
nibus dir̃. Et ecce adhuc blandim̃ta
multiplicat. dicens: in omni u̾bo. & in
omni scientia. sic̃ testimonium xꝑi m¬

Expanded text:
nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Sed necesse est ut caute videamus quia praedicatores justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei, quae datalaudabat, quos in Christo divites in omnibus dicebat. Ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sciat. quia cunc ta penetrat. neq pene¬
trata obliuiscat᷑. quia in cõmutabił
durat. Pinde quotiens indignum ali¬
quid corde concipimus. totiens in lu¬
ce peccamus: qr ipsa nob̾ & ñ sibi p̃sen¬
tib p̾sto ẽ. & ꝑuerse gra dentes in ip¬
sa impingius: a qua ꝑ meritum
ionge sumus. Cum uͦ nos uidĩ ñ cre¬
dimus. in sole ocłõs clausos tenemus:
illum uidelic& nob̃ abscondunus. non
nosili. Nunc gͦ dum possumus. aconspe¬
ctu ẽt̃ni iudicis. & male cogitata: e peiꝰ¬
ꝑpetrata deleamus. Reuocemus ante
ocłos cordis nr̃i quicquid ꝑu̾se egimus.
ꝑ nequitiam p̃sumptionis. nichil s̾nr̃a
blandiat᷑ infirmitas: atq inhis que re¬
col&e sem&. ipsam delicate non palp&:
s quantum sͥ male sit conseia. tanto
inse benignius sit seuera. Pponat con¬
tra se futurum iudicium: & queq inse
sentit. districte ferienda. ꝑ sententiã
iudicis. hec inse feriat ꝑpenitentiã
conũsionis. Unde apte postquam

Expanded text:
scit, quia cuncta penetrat; neque penescit, quia cuncta penetrat; neque penetrata obliviscitur, quia incommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce peccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibus praesto est, et perverse gradientes in ipsa impingimus, a qua per meritum longe sumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole oculos clausos tenemus: illum videlicet nobis abscondimus, non nos illi. Nos ergo, dum possumus, a conspectu aeterni Judicis male cogitata et peperpetrata deleamus; revocemus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis. Unde apte postquam
Abbreviated transcription (Latin):
infra se tendit: nsi ad se boni desidĩi
status. artificis sui manu teneat᷑. ex eo
itaq qł creat᷑a ẽ. deorsum ire habet.
Nirtute namq ꝓpͥa inp̃ceps posse se
ire considat: s adcreatorem suum amo¬
rȩisi manu se retinet. ne cadat. quo¬
usq ad immutabilitatem transeat: &
eo uere immnortalit̃. quo immutabilit̾
iuuat. Ipsi qͦq angliei sp̃c mutabiles ex
natura st̃ conditi: quatinus aut sua
sponte cacderent. aut ex arbitͥo star&ẽ.
S quia humilit̃ elegert̃ ei in herẽre aqͦ
creati sunt. hanc ipsam inse mutabi¬
litatem suam. standi iam imiuta¬
bilitate uicerunt: ut hoc ipsum me¬
ritum transcendent. qđ nature sue
ordine mutabilitati subeẽ potuiss&̃.
Quia gͦ solius diuine nature ẽ. umbrã
ignorantie mutabilitatisq ñ ꝑpeti:
dicat᷑ recte. Non sunt tenebre.&. ñ ẽ
umbra mortis. ut abscondant᷑ ibi qͥ
oꝑant᷑ iniquitatem. lux enim et̃na d̃s
penetrabilit uid&: ut neq occulta ne¬

Expanded text:
infra se tendit nisi ad boni desiderii infra se tendit nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque propria in praeceps posse se ire considerat, sed ad Creatorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat; et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent, aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt, ut hoc ipsum merito transcenderent, quo naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est, umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti; dicatur recte: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Lux enim aeterna, qpenetrabiliter videt: et neque occulta ne
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is namq immutatio. uelut quedã
mortis imitatio ẽ. Id enim qđ mutat.
quasi ab eo qđ erat int̾ficit. ut desinat
ẽẽ qđ fuit: & incipiat eẽ qđ non fuit. Lu
brascit. nullis nature sue defectib obum¬
bratur. s eius eẽ sine mutabili tate fulge¬
re ẽ. tenebre eiuł umbra mortis dicit᷑ ñ
transmutatio: nec uicissitudinis obum¬
bratio. & unde rursum paulus apls
dic̃. qui solus hab& immortalitatem: & lu¬
cem habitat in accessibilem. S cum cun¬
cti nouerimus. qđ & humana anima
& anglici sp̃s sint immortales instituti:
bere ꝑhibetur. nisi quia solus uere ñ
moritur. qui solus numquam mutat᷑
Humana quippe anima in lapsum
iñ adherer&:. si mutabilis ñ fuiss&. Que
a ꝑadisi quoq gaudiis expulsa. si mu¬
tabilis ñ eẽt: aduitã minime redis&.
nititur: defectus suos cogit᷑. alt̾nanti
semꝑ mutabilitate tolerare. Quia gͦ
ex nichilo condita. ex se nichilominꝰ

Expanded text:
Omnis namque immutatio, velut quaedam Omnis namque immutatio, velut quaedam mortis imitatio est. Id enim quod mutat, quasi ab eo quod erat interficit, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse, quod non fuit. Lumtudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur; sed ejus esse sine mutabilitate fulgere est, tenebrae ei vel umbra mortis transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Et inde rursum Paulus apostolus dicit: Qui solus habet immortalitatem et lucem habitat inaccessibilem. Sed cum cuncti noverimus quod et humana anima et angelici spiritus sint immortales instituti, bere perhibetur, nisi quia solus Deus vere non moritur qui solus nunquam mutatur? Humana quippe anima in lapsum nunquam caderet, si mutabilis non fuisset. Quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam minime rediret. nititur, defectus suos cogitur alterna semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo condita, ex se nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑ tenebras. nͥ ignorantiam: & quid
ꝑumbram mortis. nͥ obliuonem studu¬
it designare: De quoriundã qͥppe igno¬
rantia dicit᷑. Tenebris obscuratum haben¬
tesintellectum. Et rursum de obliuione
quicquid uiuendo cogitat᷑: quasi que¬
dam umbra mortis obluuo ẽ Sic̃ enim
agit mors int̾ueniens. ut ñ sit qđ fuit in
uita: ita int̾ueniens agit obliuio. ñ ẽẽ
qđ fuit in memoria. Recte itaq umbra
enuis dr᷑. que uelut de ipsa expͥmitur:
dum uim illius sapiendo sensus imi¬
tatur. Ds̃ autem quia mala hominũ
nec cogitata ignorat. nec ꝑpetrata ob¬
liuiscitur. isi ab eius ocłis peniten¬
do deleantur: congrue dictum ẽ. Non
sunt tenebre. &. non ẽ umbra mortis:
ut abscondant᷑ ibi qui oꝑant᷑ iniqui¬
tatem. Acsi dicer&e. Idcirco eius iudici¬
o nullus absconditur: quia nullatenꝰ
pot᷑ aut ñ uidere qđ facimus. aut obli¬
iusci qd uidetꝰ. Quamius intelligi tene¬
bre. uel umbre mortis. etiam alit̾ posst̃.

Expanded text:
Quid per tenebras, nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: Tenebris obscuratum habentes intellectum . Et rursum de oblivione quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita, ita interveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria. Recte itaque umbra ejus dicitur, quia velut de ipsa exprimitur, dum vim illius sopiendo sensus imitatur. Deus autem quia mala hominum nec cogitata ignorat, nec liviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur; congrue dictum est: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi, qui operantur iniquitatem. Ac si diceret: Idcirco ejus judicio nullus absconditur, quia nullatenus potest, aut non videre quod facimus, aut oblivisci quod videt. Quamvis intelligi tenebrae et umbra mortis, etiam aliter possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Uersus iste tanto maiori disputati¬
one indig&: quanto hoc qđ dicit si
negligit᷑. acrius dol&.Hic nunirum
ñ illud uidicium designat᷑: qđ ꝑ
et̾nam retͥbutionem punit: s qđ m̃te
conceptum ꝑ conũsionem di leuit. Ad
illud quippe uenire ñ desidat. q̃tusqͥs
se ꝑ illud dampnari formidat. Dum
gͦ dicit᷑ neq enim ultra in hominis po¬
testate ẽ. ut ueniat ad dm̃ in iudiciũ:
ꝓfecto ostendit᷑ eẽ qđdam iudicium.

Expanded text:
ersus iste tanto majore disputatione indiget, quanto hoc quod dicit, si negligitur, acrius dolet. Hic nimirum non illud judicium designatur, quod per aeternam retributionem punit, sed quod mente conceptum per conversationem diluit. Ad illud quippe venire non desiderat, quisquis se per illud damnari formidat. Dum ergo dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
quia penam quam meret᷑ repente non
suscipit. hoc ipsum dõ ñ estimat displi¬
uoluntatum suarum nequitias im¬
pleat: aliena rapiat: innocentum opp̃s¬
sione satiet᷑ &. quia nec dum ꝑeutitur.
uias suas adño aut ñ uidĩ estimat.
aut qđ peius ẽ appbari. Neniet ꝓfec¬

Expanded text:
quia poenam quam meretur repente non quia poenam quam meretur repente non suscipit, hoc ipsum Deo non aestimat displivolūtatum suarum nequitias impleat, aliena rapiat, innocētum oppressione satietur, & quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet, aut q
Abbreviated transcription (Latin):
Et suꝑ gentes: & suꝑ omnes homines
Acsiaꝑte admoneamur intendere:
quia hoc iudicium qđ suꝑ unam
ut alius repellat᷑. alius eligat᷑ occulte.
s nullus iniuste. Hoc gͦ qđ in maximis
fieri cernimus. etiam in nob̃ singulis
caute timeamus. Sic enim intendun¬
tur diuina iudicia suꝑ unam animã:
sicut suꝑ unam urbem. Sic suꝑ unam
urbem: sicut suꝑ unam gentem. Sic &
titudinem: quia & sic intendit dñs
singłis. ac si uacet a cunctif. Et sic si¬
mul intendit om̃ĩb ac si uacet a sin¬
gulis. Qui enim omnia amministran¬
do implet: regit implendo. Nec uniũ¬
so deẽ. cum disponit unum: nec uni de¬
est. cum disponit uniũsum. eunc ta
sciicet nature sue potentia quietus
oꝑatur. Quid gͦmirum quia ñ angusta¬
tur intus. qui oꝑatur quietus: Dicatus
itaq quia hoc subtile iudicium exer
nunc degenere se conuertit ad speciem:
& quid iudea ꝓpͥe mereatur ostendit

Expanded text:
Et super gentes et super omnes homines. - Ac si aperte admoneantur attendere, quia hoc judicium quod super unam ut alius repellatur, alius eligatur occulte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animam, sicut super unam urbem; sic super unam urbem, sicut super unam gentem; sic sutitudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtile judicium exercnunc de genere se convertit ad speciem, et quid Judaea proprie mereatur, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
escit inocio:. & nullus eam usus labo¬
ris exert&. Manus gͦi manuñ eritin¬
nocens malus: Acsi dicer&. Cum manꝰ
cessat ab iniquo oꝑe. malus tam̃ ñ ẽ inno¬
cens ꝑ cogitationem. Quia gͦ nouimus
qđ districte omnia non solum facta.
s saltim cogitata pensantur: quid faci¬
emus de incessu mali oꝑis. si sic subtili¬
ter ds̃ iudicat g̃ssus cordis: Ecce occul¬
ta m̃tis nr̃e itinera nullus hominum
uidet: & tamen ante dĩ ocłos totg̃ssus
ponimus. quot affectꝰ mouemus. To¬
tiens ante illum labimur: quotiens a
recto itinere. infirme cogitationis pe
de claudicamus. Nisi enim inconspe¬
ctu eius iste assiduus nr̃arum m̃tium
mare. Auferte malum cogitationiun
ur̃arum ab ocłis meis. Hec nmirum di
posse testat᷑. que cooꝑta illi eẽ ñ potest:
quia uidelicet importune eius conspec
tui ingertt᷑. quicquid a nob̃ illicitum
occulte cogitatur. Omnia enim nuda

Expanded text:
iescit in otio, et nullus eam in usus laboiescit in otio, et nullus eam in usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, etiam cogitata pensentur, quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus, quot affectus movemus, toties ante illum labimur, quoties a recto de claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium maret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Haec nimirum dicposse testatur, quae operta illi esse non potest, quia videlicet importune conspectui ejus ingeritur, quidquid a nobis illicitum occulte cogitatur. » Adhuc vero
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ repente sublatꝰ quia ocłi dñi suꝑ
uias hominum. & om̃s g̃ssus eorum
considat. Acsi dicer&. Quia ea que di¬
u patient conspicit. quandoq: inulta
non deserit. Nam ecce subito uiolentũ
rapuit: & mala eius que expectata ꝑ¬
tulit. animadũtendo resecauit. Nemo
gͥdicat humana facta dm̃ non cerne¬
re:cum iniquum quempiam iniqui¬
tates suas libere conspicit cumulare.
Subito emin tollitur. quia diutolera¬
tur. Gressus uͦ hominum uocat. uel¬
singłas oꝑationes. quib innitimur:
uł alt̾nantes motus intune cogitatio¬
nis. quib quasi passib uł ionge a cdõ
recedimus. uł pie ad dm̃ ꝓpinqͣmꝰ
Ad dm̃ enim quasi tot gͣssib mens
accedit: quot bonis motib proficit.
malis cogitationib deterascit. Unde¬
plerumq contĩgit. ut nec dum ꝓce¬
dat ioꝑe motꝰ mentis: & tamen per¬
fecta iam culpa sit. ex ipso reatu cogi¬
tationis. sicut scͥptum ẽ. Manus in
mani. ñ erit innocens malꝰ. Manus
enim in manuiungi sol&. quando qͥ

Expanded text:
pente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui diu toleratur. 7. Gressus hominsingulas operationes quibus innitimur, vel alternantes motus intimae cogitationis, quibus quasi passibus vel longe a Domino recedimus, vel pie ad Deum propinquamus; ad Deum enim quasi tot gressibus mens accidit, quot bonis motibus proficit, et malis cogitationibus decrplerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quan
Abbreviated transcription (Latin):
rum mentes ante ponant. Quib con¬
tĩgit miseris. ut plꝰ uidendo tenebre¬
scant. quia dum subtilia attendunt.
sem&e ipsos intueri nesciunt . &. quo in¬
telligentiam acutius ꝑcipiunt. eo ꝑ
suꝑbiam deterius cadunt. Qui bene
quidem subtilia conspicerent. si in
eo qđ ꝓferunt se uiderent. Suꝑus
namq helui dixerat. si habes quod
ioquaris responde mͥ: loquere. uolo
enim te apparere iustum: nunc aut̃
crem̃ta ꝓficit. Suꝑius dubitauit. si
possit beatus iob ꝓferre qđ iustumẽ.
nunc uͦ discutit. si hoc qđ dicit᷑. saltẽ
possit audire. Ibi dix̃. si habes qđ loqͣ¬
ris responde mͥ: acsidicer&. dic aliqͥd si
tamen dignus poteris ẽẽ qui dicas. hic
aut ait. si habes intellectum. audiqđ̃
dicit᷑. Aesi aꝑte dicat. Audime. si tamen
dignus poteris eẽ qui audias. Isti sunt
cotidiani defectꝰ. qui in cordib reꝓbo¬
rum fiunt. quib indesinent ad dete¬
rius descendunt. quia dum minora
cauere negligunt. ad maiora ꝑnitiose

Expanded text:
rum meritis anteponant. Quibus contingit miseris ut plus videndo tenebrescant, quia dum subtilia attendunt, semetipsos intueri nesciunt; et quo intelligentiam acutius percipiunt, eo per superbiam deterius cadunt. Qui bene quidem subtilia conspicerent, si in eo quod proferunt se viderent. Superius namque Eliu dixerat: Si habes quod loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum . Nunc autecrementa proficit. Superius dubitavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod dicitur saltem possit audire. Ibi dixit: Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose
Abbreviated transcription (Latin):
ext̃nis actionib ponit. Dõ gͦ sp̃m ho¬
minis & flatum ad se attrahere ẽ: ad
conũsationem sui desidii & int̾iora nr̃a
&.extĩora cominutare: ut nichil iam
menti ext̾ius libeat. nichil cato inferi
& si appetit. adipisci conet᷑. s omne qđ
homo ẽ adeum uidelicet a quo ẽ. & inte¬
rius desidando seru&. & ext̾ius se edo¬
mando constͥngat. Vnde & apte sub

Expanded text:
externis actionibus ponit. Deo ergo spiritum hominis et flatum a se trahere est ad conversionem sui desiderii et interiora nostra et exteriora commutare, ut nihil jam menti exterius libeat, nihil caro inferius, vel si appetit, adipisci conetur; sed omne quod homo est ad eum videlicet a quo est et interius desiderando ferveat, et exterius se edomando constringat. Unde et apte sub