comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sodomorũ fuit suꝑbiauite ⁊ habũ¬
dantia ꝑ anis securitas. uit ipãs qͦ
comessatõnes ⁊ hebrietates dum
ad aptari eiius urł ndeserto
sict pͥmo ⁊ eppositum ⁊ etiam suꝑ
deus miqus ⁊ gerꝰ humanĩ subm¬
siedilunb sodomtias igne eon sup
esulphure siliosi srł parauit

Expanded text:
Sodomorum fuit superbia vitae et abundantia panis et saturitatis. Inter ipsas ergo comessationes et ebrietates, dumadaptari filiis Israel in deserto, sicut primo expositum, et etiam super Deus iniquus, quod genus humanum submersit diluvio, Sodomitas igne consumpsit et sulphure, filios Israel prost
Abbreviated transcription (Latin):
turos quiediticabant hec ÷ suꝑblana¬
dõne eelestis que sublmium tnentes
inhabitat ⁊ quasi ad pos or tus neuola¬
ns ad dignitatem irruppit hoiitm
que a dignitate ꝓrupit angelor. btto¬

Expanded text:
edificabant. Haec est superbia natione coelestis, quae sublimium mentes inhabitat, et quia ad proprios ortus revolans ad dignitatem irrumpit hominum, in qua ad dignitatem prorumpit angelor
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo. despũ humano. Sane eecti
lauacno negeneratõnis lota fonte ba¬
timatis asꝑa qͣi stans uulitoie maris
R uidens pͥhiraonem iegiptios sub¬
mersossicut moises moant icis enicieo¬

Expanded text:
tivo, de spiritu humano. Sane Ecclesia lavacro regenerationis lota, fonte baptismatis aspersa, quasi stans in littore maris, inde videns Pharaonem et Aegyptios submersos, sicut Moyses in Canticum eo
Abbreviated transcription (Latin):
labi. accedit anterior auat᷑mo ⁊ ait.
lice omĩa uona cenobii. ħͥ fene ꝑierũt
ymee grandinate sunt. spe muerita
segres pos est enectus arimdo unde
ruira nes elopsa t fodere nonuales.
mendicare erubestis. sisapias eurã
au hare. eaueuir uoue esto petrꝰ¬

Expanded text:
facto, accedit anterior quaternio, et ait: Ecce omnia bona coenobii hujus fere perierunt, vineae grandinatae sunt, spem mentita seges, bos est enectus arando. Unde arium res lapsa est, fodere non vales, mendicare erubescis. Si sapias, curam tui habe. Sane, vir bone, esto Petr
Abbreviated transcription (Latin):
lias xl dieb admontem dei oreb.
accedit quatꝰuio. suꝑior. nõ mĩnus na¬
sipellis. ⁊ ait. nobilis ẽs latmusno¬
scͥolus es mert̾ierib. ilud gͦ sedes hie
cotadie oeciosus qͥd ab seoudis talen¬
tum diũ cui msudario᷑. non ne me
pes per amicos duos. faciliꝰ inpetra
possis eum pulsarẽ. discurre adea¬
ros tuosutip̃i pre diseurrant fae

Expanded text:
s usque ad montem Dei Oreb ; » accedit quaternio superior, non minus versipellis, et ait: « Nobilis es, litteratsciolus es in exterioribus. Quid ergo sedes hic tota die otiosus? Cur abscondis talentum Domini in sudario? Nonne melpes per amicos tuos; facilius impetrapossis eum pulsare et expulsare; discurre ad charos tuos, ut pro te discurrant. Fac
Abbreviated transcription (Latin):
conis ad pedes. alium ad cap̃. allum
tib. posterior memoria uelictoru.
li hostis couetur. con ing̾ ssus pacifi¬
cus expectatur tandem sic incipit c am
modiũ carnem suam odio huit. ħ

Expanded text:
num ad pedes, alium ante, alium rtutibus; posterior, memoria relictorum; li hostis cavetur, cum ingressus pacificus exspectatur. Tandem sic incipit: « Curam nim carnem suam odio habuit . » Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dextra. colaphizt ut e pedicĩeat
sieaute aduentũ ł diabolus gͦ ho
manũcaptuũ trahebat ñ adlibi¬
tum suum flagellabat .Sau
fernum eripuit aut̃ up̃s nosde
manu trahente non de elagela¬
te adhuc enĩ supͣ dorsum ecelie.¬

Expanded text:
 dextra colaphizat, ut expeditius eat, sic ante adventum Christi diabolus genus humanum captivum trahebat, et ad libitum suum flagellabat, quiafernum. Eripuit autem nos Christus de manu trahente, non de flagellante; adhuc enim super dorsum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
eesar herodem tetͣrcham qui ihẽem
decollauit cum uxoiem herodiane
nelegauit ibalium lucdunii. hero
dem aguppam frem herodiatus non
solam detrarcham galilee donauit
imo ⁊ regem ierosolimor̃ instituit
hie uolens sibi conciliare animos ui¬
deor̃ iacobum. Debedei gladio oc¬
cidit. petrum indieb arimorũ mi¬
sit ineirderem ut p᷑ pascha ad popli
arbitͥum uitam eiꝰ supplicus tͥmi¬
naret. petrus uõ solitus ꝑanglm
mactõnẽ gra̾rum ꝓrupit dicens.

Expanded text:
Tetrarcham, qui Joannem decollavit, cum uxore Herodiade relegavit in exsilium Lugduni; Herodem vero Agrippam fratrem Herodiadis non solum tetrarchia Galilaeae donavit, imo et regem Hierosolymorum instituit. Hic volens sibi conciliare animos Judaeorum Jacobum Zebedaei occidit: Petrum in diebus azymorum misit in carcerem, ut post Pascha ad populi arbitrium vitam ejus suppliciis terminaret. Petrus vero solutus per angelum in actionem gratiarum prorupit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
finis enĩ non pugna coronat ⁊dns
idicat finest̾re. Laue uir uone uult
lõ plebis ut dicatur dete hic homoee¬
pit edit̾icare ⁊ nonpotiut censum¬
mare. esto petrus. ⁊ die non sum
canis ut reddeam aduotitim
postlorem oblitus cum apłõ in autͣio¬

Expanded text:
finis enim, non pugna coronat, et Dominus judicat fines terrae. Cave, vir bone, vult o plebis, ut dicatur de te: « Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . » Esto Petrus, et dic ei: Non sum canis ut redeam ad vomitum : posteriora oblitus cum Apostolo, ad anterio
Abbreviated transcription (Latin):
diauinculum conuetuois Ea
nea spesu̾itatis. pͥma ligtat᷑
scda cruciat t̾cia necat. Pͥma ÷ peuen¬
da. qr qͣluis nat᷑am expellas fulea tñ
sugienda. quam durus st transitꝰ
carnib. ad oscłi. deserieis ad cilicia
depubu narib adtramenta. Leinpu¬
nitate ad uerba. ⁊ut insu̾ma dicam
depͥauoluntate ad uigum obedicutie
mirabilius: quid diuimus: Macimu
tacõne. inmutatus ⁊ eni homo dea
mnurea ioleuni. defece in uinum.
Ditit in sitatius dicam deci umco m
consuetudinis. obicit uotum religio¬
nis ⁊dicit. non sequarte consuetude
uotum uoui dno illum sequar
quoq: ierit edomita tñ consuetu¬
dinẽ. Sequitur inpetiis temptato¬
ire srie. agnediunt᷑ enĩ eͥum morbi
iusitati. ⁊ frequentes. dolor oclori
enuutilius tussis extrigere. dum¬
ortibiarim exlonga meoro statõ¬
arteriarum exciborum ariditate
destͣatio frm. quicomuider int eum¬
ꝓliiius orantem. erebri uigilantẽ
dium deludat. ⁊ contͣnsit coram eis
insultant idicunt. sece sonpniator

Expanded text:
dia vinculum consuetudinis; rea, species vanitatis. Prima ligat, secunda cruciat, tertia necat. Prima est pellenda, quia quamvis Naturam expellas furca, tamfugienda. Quam durus sit transitucarnalibus ad olera, de sericis ad cilicia, de pulvinaribus ad stramenta, de impunitate ad verbera, et, ut in summa dicam, de propria voluntate ad jugum obedientiae. mirabilius, quid dignius hacatur enim homo de amurca in oleum, de faece in vinum, ut usitatius dicam, de trunco in consuetudinis objicit votum religionis, et dicit: « Non sequar te, consuetudo; votum vovi Domino. Illum sequar quocunque ierit. » Edomita consuetudine sequitur impetus tentatioirae suae. Aggrediuntur enim eum morbi inusitati; frequens oculis dolor ex vigiliis, tussis ex frigore, tremor tibiarum ex longinqua statioarteriarum ex ciborum ariditate, detractio fratrum, qui cum vident prolixius orantem, crebrius vigilantem, tium illudat; et cum transit coram eis, insultant ei, et dicunt: « Ecce somniator
Abbreviated transcription (Latin):
iures. difficilis : transitus custodie h¬
eni lam positõ hoñe muia supplan¬
tat gressus eiꝰ ħ om̃e fundamientum
ꝙiecerat homo coneutit sepe ieũtit.
hic ÷ uentus q obruit domum suꝑ
filios iob. comimlautes hancnon

Expanded text:
st transitus hujus custodiae; haec enim posito homine in via, supplantavit gressus ejus. Haec omne fundamentum, quod jecerat homo, concutit, et saepe evertit. Hic est ventus qui obruit domum super filios Job convivantes. Non
Abbreviated transcription (Latin):
consustancialem sibi. ieripuit
me demanu herodis. henodespes¬
liciꝰ int᷑p̾tat᷑ apellicio ꝙ. decipio
hic ÷ leuiatan quisedes mnisidus
ut intͥt̾iciat in noseeutes. sapons
callidior eet̃is animantibꝰ ma¬
lieus ĩ uniũ setͣne uentus ualidus qͦ
ceꝑat m̾gi petrus hinc ereptõnamn
plane ostendrmꝰ eũ eneti zando dmꝰ

Expanded text:
consubstantialem, et eripuit me de manu Herodis. Herodes pellicius interpretatur a pellicio, quod est decipio. Hic est Leviathan qui sedet in insidiis, ut interficiat innocentes, serpens callidior cunctis animantibus, malleus universae terrae, ventus validus quo coeperat mergi Petrus. Hanc ereptionem p
Abbreviated transcription (Latin):
ł si sub alio uiro cogn̾onis uocabła dis¬
solu ant᷑. ł si scepte soboles posst̾ legitue
ad pͥoris uiri cogn̾onis tͣnsire capłam.
fĩ c̾dend̾ ẽ Porro uno defuncto. ĩ suꝑsti¬
te affinitas ñ delet᷑. nͦ alta copła ꝯut¬
gał affinitatẽ copłe pͥoris solu̾eualet.

Expanded text:
onis vocabula dissolvantur; vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet;
Abbreviated transcription (Latin):
utna. Ecce ħ ꝓhibet si mortuo pͥmo uiro
itxor eiꝰ alii nupsĩt. filios de scd̾o iuro
genitos. duc̾e uxoras de cogn̾one pͥoris
uiri. ꝗa filii mediante mat᷑ ad cogño¬
nem pͥoris uiriꝑtinẽt. cũ qͦ mat̾ eoꝵ una
caro ex titat. ħid̾ ẽ ꝙ ĩ nocentiꝰ pp̃ ait.¬

Expanded text:
una. Ecce hic prohibet, si mortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum una caro extiterat. Hoc idem etiam Innocentius papa ait
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ intͦducta ur᷑ qͥ suos flamines. alios
simpłr flamines. alios archi flamines.
alios ꝓthoflamines appellabant. Sac̾do¬
tes .i. gentiliũ flamines dicebant᷑. qͥ habe¬
bant ĩ capite pilleũ. ĩ qͦ erat b̾ius uͥga. de
filũ tm̃ in capite ligare ceper̃t̃. Nudis .ii.
capitibꝰ eis inced̾e nefas erat. uñ ⁊ a filo qͦ
utebant᷑. flamines dẽi ft̃. qͣi filamines.s¬
ĩ festis diebꝰ filo deposito pilleũ impone¬
bant ꝓ sac̾docii eminẽtia uates. a uim̃tis d¬
appellati st̃. cꝰ sig̾cõ młtiplex ẽ. mͦ .ii. sac̾do

Expanded text:
tilibus introducta videtur, qui suos flamines, alios simpliciter flamines, alios archiflamines, alios protoflamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis virga, dfilum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Vates a vi mentis appell
Abbreviated transcription (Latin):
Nͥs eoꝵ plꝰ peccau̾it adam .s. ł eua. Plus .Ni.
ur᷑ peccasse mulier. q̃ uoluit usurꝑare diui¬
nitatis eqͣlitatem. ⁊ nimia p̾sumptõe elata.
credidit ita ẽe fut᷑um. Adam uͦ nec iłld̃ cͣdidit.
⁊ de penitentia ⁊ de di miscd̾ia cogitauit. dũ
uxori merem gens. eiꝰ ꝑsuasioni ꝯłansit. no
lens eam ꝯtͥstare. ⁊ a se alienatam relinq̃re
ne ꝑiret. arbitratꝰ est ẽẽ ilłd uentale non

Expanded text:
s eorum plus peccaverit, Adam vel Eva. Plus enim videtur peccasse mulier, quae voluit usurpare divinitatis aequalitatem, et nimia praesumptione elata crediderit ita esse futurum. Adam vero nec illud credidit, et de poenitentia et Dei misericordia cogitavit, dum uxorlens eam contristare et a se alienatam relinquere, ne periret; arbitratus, illud esse veniale, non
Abbreviated transcription (Latin):
Qłi.i. ñcit̃ fiunt Putant qͥdam michael
Gabriel Raphał de suꝑiori ordine fuisse
⁊ st̃ nomina spĩium non ordinum

Expanded text:
ii fiunt. 4. Putant quidam Michael, Gabriel, Raphael de superiori ordine fuisse; et sunt nomina spirituum, et non ordinum
Abbreviated transcription (Latin):
lectatõe pecci cͥ añ s̾u̾iebat. mͦ cessat. ñ
illa tał ꝯtinentia. qͣ ab oꝑe pecc̾i re¬
uocat᷑. qͥa ex fonte gr̾e dei id cordi in¬
fundit᷑ ut ł sic paulatim ad penitẽ¬
tiam ueniat ⁊ eo minꝰ a dõ puniat᷑.
qͥ iliut᷑niori delectatõe ⁊ actu pecc̃i. matꝰ
gͥ accumulass torm̃tum. Si u ad indul¬
gentiam reatꝰ. pliuiia referat᷑. eitan

Expanded text:
 cessat, non illa talis continentia quae ab opere peccati revocatur, quia ex fonte gratiae Dei id cordi instillatur, ut vel sic paulatim ad poenitentiam veniat, vel eo minus a Deo puniatur qui diuturniori delectatione et actu peccati magis sibi accumulasset tormentum. Si vero ad indulgentiam reatus pluvia referatur, evan
Abbreviated transcription (Latin):
dum qd̃ ꝓmisãt nat᷑ali rõne in c̾atione aĩe
hois indice qua pot̾at int̾ boñ ⁊ malũ disc̾¬
n̾e. p̾ceptum addidit obedientie ꝑ cuiꝰ obsu̾an¬

Expanded text:
 promiserat, naturali rationi in creatione animae hominis inditae, qua poterat inter bonum et malum discernere, praeceptum addidit obedientiae; per cujus observan
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑ ⁊ ĩ eo qͦ dc̃m ẽ. ñ mechab̾is pot̾at ilłd̃
ĩtelligi ñ ꝯcupisces uxorem ꝓximi tui S ĩ
ilł diobꝰ p̾ceptis ñ mechandi. ñ furandi.
ip̃a oꝑa notata st̃ ⁊ ꝓhibita. In his uͦ ex¬
t᷑mis ip̃a ꝯcupiscẽtia. Młtum gͦ differ̾t il¬
la ab istis uñ illi p̃cepto ñ mecħandi. Fit

Expanded text:
haberis, poterat illud intelligi, non concupisces uxorem proximi tui. Sed in illis duobus praeceptis non moechandi et non furandi, ipsa opera notata sunt et prohibita; in his vero extremis, ipsa concupiscentia; multum ergo differunt illa ab istis. Unde illi praecepto non moechandi, fit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsqͥs renuit. pͣ negare aĩam eẽ. q̃ ĩ sõnis
uidet ł ambłare se ł secde. ł huc atq il¬
bꝰ s corꝑaliũ similibꝰ suce ĩ reqͥe. siue
ĩ doloribꝰ. In cassiani ⁊̃ uoluminibꝰ le¬
ũt. c̃ diues ille ĩ inferno se flãma c̾crari
sͥ ĩ illo ꝯu̾ali examine resu̾ant᷑ qͥddam

Expanded text:
t negare animam esse quae in somnis videt, vel ambulare se vel sedere, vel huc atque ilbus, sed corporalium similibus sive in requie, sive in doloribus. In Cassiani etiam voluminibus leant, cum dives ille in inferno se flamma cruciarisibi in illo generali examine reservantur, eas
Abbreviated transcription (Latin):
n hũit. dilectionem tñ hũit inqͣnͣ¬
tum hõ tantam. qͣ maior eẽ non ualet.
qͥa ex caritate eximta. aĩam posuit ꝓ
amicis. ⁊ inimicis. huc̃it .u. in cordo cari¬
tatem. qm oꝑe nob̾ exhibuit. ut exhibt¬
tionis forma nos ad cdiligend̾ institũet.
hic aliqͥd dicend̾ est de caritate.⁊ mͦ. ⁊ ꝙ
dine diligendi dm ⁊ ꝓrimum.

Expanded text:
n habuerit, dilectionem tamen habuit in quantum homo, tantam quae major esse non valet, qui ex charitate eximia animam posuit pro amicis et inimicis. Habuit enim in corde charitatem quam opere nobis exhibuit, ut exhibitionis forma nos ad diligendum instrueret. Hic aliquid dicendum est de charitate, et modo, et ordine diligendi Deum et proximum.
Abbreviated transcription (Latin):
da ⁊ agitare diias linguas: Si sp̃u u
no .i. uno flatu imꝑlete due tibie ꝯso¬
nant: implete due lingue sp̃u dĩ disso¬
nare posst̃ : Inmo ẽ in eis q̃dam ꝯsonã¬
tia. ẽ q̃dam ꝯcordia: s auditoreni deside¬
rat studiosum ñ ociosum. Eece mouit
duas linguas sp̾c di. ⁊ audiuimꝰ ex una¬
lingua. timmr ñ ẽ in caritate. audiui¬
tend̾ melodiam. ñ sñ cã ħ ad did̾ castꝰ
illic ñ addid̾: qͥa ẽ timor aͥs qͥ dr castꝰ.¬

Expanded text:
da, et agitare duas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non otiosum. Ecce movit duas linguas Spiritus Dei, et audivimus ex una: Et timor non est in charitate; audivitende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnd̾ efficaeit̾ m̃te dec̾ni: nͥ ⁊ illa m̃tis ĩtentio
penes ꝙͣ. sũma p᷑as ẽ. m̃bra ĩ opꝰ mouẽdi ł ab
oꝑe cohibendi. maleactioni cedat¬

Expanded text:
ndum efficaciter mente decerni, nisi et illa mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat
Abbreviated transcription (Latin):
talis .ii. fuit ordinis ꝓ cessꝰ diabol̾ tẽptando
dix̃. Si comeditis. eritis sic̃ dii. scientes boñ
malũ. Qͦ aulito statĩ m̃timulieris sibrep¬
ei face̾ ꝙ diabolꝰ sitadebat. ⁊ utiq fec̃. Sugge¬
stione gͥ peccauit. qͥa tempt̾o p̾cessit. ex qua
in iñte erꝰ orta ẽ elato̾. qm pecẽm oꝑis secutũ
ẽ ⁊ pena pecc̃i
Que fiit eło mulieris.

Expanded text:
entando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum; quo audito statim menti mulieris surrepei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est elatio, quam peccatum operis secutum est, et poena peccati. 3. Quae fuit elatio mulieris.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ nemo .s. alt̾iꝰ parrochiañ iudica¬
re p̾sumat.  aliud ẽ fauore alt̾iꝰ
ꝙ canones ꝓhibent: aliud cecũ uita¬
re. Q durhanꝰ fac̾e monet: ne si cecꝰ
deincers liceat. qͣmlibet ꝯmissũ alt̾i
sac̾doti. ad penitentiã scꝰtꝑe. sñ eiꝰ ꝯ.¬
sensu. cͥ se pͥꝰ ꝯmisit. nͥ ꝓ ignorantia¬

Expanded text:
 judicare praesumat. Sed aliud est favore vel quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecudeinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se pri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gła cͥapitis om̃iũerit. ꝑ uindm cari¬
tatis. Ex his dat᷑ intelligi ꝙ par gaudĩ
õs habebt̃⁊ si disparem cognitõis cla¬
ritatẽ. qͥa ꝑ caritatẽ q̃ in singłiserit ꝑ¬
fecta. tm̃ qͥsq gaudebit de hono alteriꝰ¬

Expanded text:
a capitis omnium erit per vinculum charitatis. Ex his datur intelligi quod par gaudium omnes habebunt, etsi disparem cognitionis claritatem, quia per charitatem quae in singulis erit perfecta, tantum quisque gaudebit de bono alteri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ beatitudo par eẽt. si iͣ eẽt par gaudiũ.
faciet paritas gaudiĩ paritatẽ batitu¬
dinis. Pot̾ ñ sic accipi par gaudiũ. ũ ñ
referat᷑ paritas. Ad intensionem affeccõis¬
gaudentiũ: s ad uniu̾sitatẽ reꝵ de qͥliꝰ
gaudebit᷑. qͥa de oĩ re und̾ gaudebit inꝰ.

Expanded text:
 beatitudo par esset si ita esset par gaudium, faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectigaudentium, sed ad universitatem rerum de quibus laetabitur; quia de omni re unde gaudebit
Abbreviated transcription (Latin):
cħ mali fecer̃t eis : ⁊immnicos ñ odire. S me.¬
liꝰ est ũ intelligat᷑ om̃ibꝰ illo mãdato p̾ci¬
ꝑi. cũctos dilig̾e ⁊̃ inimicos. cͥ sñsui attes¬
tant᷑ suꝑtꝰ posite actoritates ⁊ alie młte. Il¬
lud uͦ as ⁊ nouissime positũ de ꝑfecta cari¬

Expanded text:
odire. Sed melius est ut intelligatur omnibus illo mandato praecipi cunctos diligere etiam inimicos; cui sensui attestantur superius positae auctoritates, et aliae multae. Illud vero August. novissime positum, de perfecta chari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥq eiꝰ cum ꝑassibilis extit̾it. añ mortem.
nunqͥd necci̾tatem patiendihiut:di.ti.
necẽitas patiendi uł moriendi fuit in xp̃o.
non uidet᷑ soliꝰ uolũtate misãtionis. de¬
fectus nr̃os accepisse. Ad qd̾ dici not̾ ꝓp̃m
uoluntate ñ necc̾itate sue natẽ hos defectꝰ
in anima simł aut̾ patiendi ⁊⁊ moriendi in
carne. uerũ hanc necc̃itatem ñ haduit᷑
ex necẽitate sue ꝯditionis. qa a pecc̃o im¬
munis. s ex sola uoluntate accepitꝰ ix
nr̃a infirmitate. ponens tab̾nacłin suũ

Expanded text:
 ejus cum passibilis extiterit ante mortem, numquid necessitatem patiendi habuit? Si enim necessitas patiendi vel moriendi fuit in Christo, non videtur sola voluntate miserationis defectus nostros accepisse. Ad quod dici potest Christum voluntate, non necessitate suae naturae, hos defectusin anima, simul autem patiendi et moriendi in carne. Verum hanc necessitatem non habuit ex necessitate suae conditionis, quia a peccato immunis, sed ex sola voluntate accipit, de nostra infirmitate ponens tabernaculum suum
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ.s. necessitas peccandi ł moriendi.
cessitas talis in xp̃i carne fũit. De apti¬
tudine.ii. moriendi. qd̾ in eo fu̾it. ambi¬
guũ non ẽ. que oẽ añ ꝑecc̃m in hõie fu¬
litas illa t̃c in eo defectꝰ fuit. qͥa nat᷑a et e¬
rat̃ uñ oẽ qͥdam talem mortalitatem in
nob non eẽ defectum. ñ impbe tͣlunt sed
necc̃itatem moriendi uł patiendi. que aẽ

Expanded text:
et, necessitas patiendi vel moriendi. itur utrum necessitas talis in Christi carne fuerit. De aptitudine enim moriendi, quod in eo fuerit, ambiguum non est, quae etiam ante peccatum in homine fulitas illa tunc in eo fuit defectus, quia natura ei erat. Unde etiam quidam talem mortalitatem in nobis non esse defectum non improbe tradunt, sed necessitatem moriendi vel patiendi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑecc̃is. ⁊ iꝰ a diabolo lib̾am᷑. ĩt nͦ pꝰ hanc
uitam ĩ nob̾ inueniat ꝙ puniat. M orte
qͥppe sua uno u̾issimo sacͥficio qͥcq̃d
culꝑaꝵ erat uñ diabolꝰ ad luenda su¬
pplicia detinebat .xͦ extinx̃. ĩt t̃ hac ui
ta tẽptando. nob̾ ñ p̾ualeat. liceti. nos

Expanded text:
eccatis: et ita a diabolo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniat. Morte quippe sua, uno verissimo sacrificio, quidquid culparum erat unde nos diabolus ad luenda supplicia detinebat, Christus extinxit, ut in hac vita nos tentando non praevaleat. Licet enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sedux̃ adam ⁊ ẜinim fec̃. cepitq nos
Qi ĩ acłos posside̾. s uenit redemptor⁊⁊
uietꝰ at deceptor. Et qͥd fec̃ redemptor caꝑ¬
tiuatori nr̃o. Tim̃dam ei mꝰcipłam cru¬
cem suã ꝓ osuit iͥ qͣi escam sangͥnem su¬
nos tenebat. deletum ẽ sangͥne redemꝑ¬
toris. ñ i tenebat nos nͥ uincłis pec̃coꝵ¬

Expanded text:
 seduxit Adam, et servum fecit, coepitque nos quasi vernaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem sulus tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos, nisi vinculis pecc
Abbreviated transcription (Latin):
bolꝰ habitabat alligauit fotem .i. ddiabo¬
lum a seductione ꝯpescuit fidelium. ut
temptationẽ que ei adhuc ꝑmutcit᷑ non seqͣ¬
t᷑ sedutio. Itaq in xͥ sangͥne qͥ soluit q̃ ñ ra¬
puit redempti sumꝰ a pecc̃o ac ꝑ hoc adia

Expanded text:
bolus habitabat, alligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductio. Itaque in Christi sanguine, qui solvit quae non rapuit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓfectꝰ imꝑfectio qͦs gradꝰ ille disc̃nit
⁊ exurgatsem̃ ⁊ gm inet. ⁊ crescat ⁊ c̾. Et
si ꝑfecta caritas sic radicata ẽ. u amittine¬
q̃̾at. ł incipiens tñ ⁊ ꝓuecta amitti pͭ. ⁊ se¬
bentẽ eam cͥminałr peccare. Qd̾̃ as ostñdit¬
mł eẽ ñ posst̃. nͥ una radicitꝰ eudsa fu̾it. a¬
.Qre fides ⁊ spes

Expanded text:
 et provectio; quos gradus ille discernit,  exurgat semen et germinet, et crescat, etc. Si ergo perfecta charitas sic radicata est, ut amitti nequeat, incipiens tamen et provecta amitti potest, et saebentem criminaliter peccare. Quod Augustiesse non possunt; nisi una radicitus evulsa fuerit, a3. Quare fides et spes
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscendo augm̾tum pecc̃i. ĩ ueni¬
at cꝰ etatis fu̾it᷑. cꝰ sapi̾e ⁊ ordinis.
Immoret᷑ in singłis istis ⁊ sentiat mos̾
cͥminis. pͣgans lacͥmis om̃em qͣlitatẽ
uicii. defleat uͥtutem qͣ ur̾tim earint.

Expanded text:
cognoscendo augmentum peccati, inveniat cujus aetatis fuerit, cujus sapientiae et ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis, purgans lacrymis omnem qualitatem vitii; defleat virtutem q
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ int se in aliqͦ mun̾e gr̾e similant᷑. sic̃ ⁊ in
u̾bi gr̃a Seraphin dnr. qui p̾ aliis ardent ca¬
ritate. Seraphin .ii. int̾pretat᷑ ardens ł succẽ¬
dens. Cherubin: qui p aliis in scĩa eminent.
cherubin .ii. int̾pretat᷑ plenitudo scĩe. Tronꝰ¬

Expanded text:
inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui prae aliis in scientia eminent; cherubin enim interpretatur plenitudo scien
Abbreviated transcription (Latin):
creauit ds̃ celũ ⁊ t̾ram.
his ⁊it u̾b i oy ses spu di afflatꝰ in uno pͥei¬
pro adõ creatore mũdĩc fc̃m refert. elidens er¬
rorẽ qͦrdã. pła sñ pͥncipio fuisse pͥneꝙ ia opi¬
nãtiũ. Plato nãq tͥa in itia estintauit. dm̃ . s.¬

Expanded text:
it Deus coelum et terram . His verbis Moyses Spiritu Dei afflatus in uno principio a Deo Creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Plato namque tria initia aestimavit, Deum s
Abbreviated transcription (Latin):
in uet̾i testam̃to electi st̃ ad cͦtodiam
templi. uͥi ñ ingrederet᷑ in ilłd ĩmiindꝰ
Dicti a̾ ostiarii. eo ꝙ p̾sint ostiis tẽpli
Ip̃i .u. tenentes clauemi. oĩa intꝰ extͣq cto¬
diunt.atq int̾ bonos ⁊ malos hñtes udiciũ.¬

Expanded text:
in veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem ostiarii, eo quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus et extra custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
luntate fit pecem. ñ gͦ dõ uolente it nolente.
s ñ uolente fiunt mala. qͥa ñ sib est d̾i uoliti¬
tati ut malũ fiat uł non fiat. s ut fieri sinat
ꝗͥa boñ est siñe mala fieri. ⁊ utiq uolens si¬
nit. ñ uolens mala. s uolenssin̾e ut ip̃a frant
qͥanec mala st̃bona. nec ea fieri uł ẽẽ. bonũ ẽ.¬

Expanded text:
luntate fit peccatum. Non ergo Deo volente vel nolente, sed non volente, fiunt mala; quia non subest Dei voluntati ut malum fiat vel non fiat, sed ut fieri sinat, quia bonum est sinere mala fieri: et utique volens sinit non volens mala, sed volens sinere sinti ut ipsa fiant, quia nec mala sunt bona, nec ea fieri vel esse bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
lli uͦ qui dicunt. dei uolunttate. mala non
fieri uł eẽ. inductionibꝰ p̾missis ita respondent.
dicentes dm nec uelle mala fieri. nec uolle ñ fieri. uł
nolle fieri s t̃m ñ uelle fieri. si i. uellet ea fieri i
ẽẽ. fac̾et utiq ea fieriuł ẽc ⁊ ita ẽet actor maloꝵ¬

Expanded text:
lli vero qui dicunt Dei voluntate mala non non esse, inductionibus praemissis ita respondent, dicentes Deum nec velle mala fieri, nec velle non fieri; vel nolle fieri, sed tantum non velle fieri. Si enim vellet ea fieri vel esse, faceret utique ea fieri vel esse; et ita esset auctor malo
Abbreviated transcription (Latin):
ad gn̾atoꝵ culpas ñ extendꝰ ult̾iꝰ modãtio¬
ne miseronis sue. ne illi qͥbꝰ regn̾atõis gr̃a
ñ ꝯfert᷑. nimia sarcina. in ip̃a et̾na dacmp.¬
mani gn̾is om̃ium p̾cedentium paren¬
scĩs diligentiꝰ ꝑscrutatis ac tctatis. ualeat
Tñ ualeat reꝑiri. tem̾e affirmare ñ aud̾o
Ecce ꝑspicuũ sit lectori augtiñ suiora di¬
risse. ñ assendo. s diu̾soꝵ opiniones refe̾ndo.

Expanded text:
atorum culpas non extendit ulterius moderatione miserationis suae, ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa sua aeterna dammani omnium praecedentium parensanctis diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. Ecce perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo.
Abbreviated transcription (Latin):
nia se̾t pecc̃o in maria. ⁊ ĩ alus a q̃b ꝓpaga¬
tione tducta ẽ. ñ ĩm̃ito uid̾i p in abraham
pecc̃o subiacuisse. cꝰ uniu̾sacaro pecco sibata¬
cebat. un̾ q̃ri solet. qre leui decimatꝰ dicatꝰ ⁊
fũit ẜ mͣlem rõnem qñ abraham deciat

Expanded text:
xia fuerit peccato in Maria et in aliis a quibus propagatione traducta est, non immerito videri potest in Abraham peccato subjacuisse, cujus universa caro peccato subjacebat. Unde quaeri solet quare Levi decimatus dicatur in materialem rationem, quando Abraham decimatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdita ẽ ĩnens himana. ut ñqͣm sui
ñ memin̾it. ñqm se ñ intelligat. s
qm̃ qui odit aliqͣm nocere illi stu¬
det. non im̾ito ⁊ mens homĩs
q̃n sͥ nocet. se odissẽ dr. Nesciens .⁊i.
S uult male. dum ñ putat obee̾ qd̾

Expanded text:
condita est mens humana, ut nunquam sui non meminerit, nunquam se non diligat; sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet, non immerito et mens hominis quando sibi nocet, se odisse dicitur. Nesciens enim sibi vult male, dum non putat sibi obesse quod
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ .s. ꝑ ꝓpagatõem descend̾ ab adam. tͣnsmis
ti adam modicũ qͥd de suba fua. in corpora
massa sub̃e eiꝰ diuisum ẽ. ⁊ iñ formatum ẽ¬
corꝑꝰ filii. suiq młtiꝑlicõne sñ rei extͥnsece
ad iectione auctum ẽ. Et de illo ĩ auqm̃tato.

Expanded text:
 per propagationem descendit ab Adam. Transmisit enim Adam modicum quid de substantia sua in corpora massa substantiae ejus divisum est, et inde formatum corpus filii, suique multiplicatione sine rei extrinsecae adjectione
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥcqͥd mali ab hoĩe fc̃m. dc̃m cogitatũ ẽ
totũ ab oleat᷑. ac uelittꝰ ñ fu̾it habeat᷑. ip̃a
iͦ ꝯcupiscentia soluto reatꝰ uincło qͦ ꝑ illã
diabołꝰ aĩam retinebat. a suo creatore se¬
ꝑabat mraneat in c̾camine. Ecceħ aꝑte ostẽ¬
dit ea rõne dinutti in bapt̾o. ñ qa ñ mane

Expanded text:
mali ab homine factum, dictum, cogitatumque est, totum aboleatur, ac velut factum non fuerit habeatur; ipsa vero concupiscentia, soluto reatus vinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et a suo Creatore separabat, maneat in certamine. § Ecce his aperte ostendit ea ratione dimitti in baptismo, non quia non mane
Abbreviated transcription (Latin):
Lex q̃ in m̃bris ẽ. uitiũ carnis ẽ.ꝙ. ex pe¬
na p eccĩ ⁊ tͣduce mortis ꝓuenit. S lex ista q̃
eĩm m̃bris remissa ẽ regitatione sp̃uali
⁊ manet ĩ carne mortali. Remissa ẽ. qͥa re-¬
atꝰ solutꝰ ẽ sacram̃to qͦ nascunt᷑ fideles: ma

Expanded text:
Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis provenit. Sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; ma
Abbreviated transcription (Latin):
ñħre pecc̃m aĩ et̃ reũ pecc̃i. Qmꝰ gͥ alia
ꝑeccã p̃c̾eunt actic. ⁊ remanent ieatu.
itꝰ ꝯtrahit: igrum in baptismo di lu

Expanded text:
re peccatum, non esse reum peccati. Quomodo ergo alia peccata praetereunt actu, et remanent reatu, coitus contrahit, utrum in baptismo dilu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut c̃ uir dic̃. Ego accipio te ĩ meã non
ancilla ñ dña dat᷑. iõ nͨ de sũmo nͨ de imo.
apͥncipio formata ẽ s de lat̾e uiri. ob
ꝯiugalem societatẽ.Si de sũmo fi̾e̾t. uͥ de
capite: uid̾et᷑ ad dñatoẽm creata Si uͦ de¬

Expanded text:
ut cum vir dicit: Ego accipio te in meam, non ancilla vel domina datur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dom
Abbreviated transcription (Latin):
nem uellet. quatinꝰ ueritas humanita¬
tis in eo ꝓbaret᷑. Nam qͥ hominis nat᷑am
suscepit: que ipsiꝰ sunt subire debuit
affectus. ut m̃tis affctu uellet mori. ⁊ sen¬
sualitatis affectu nollet. siẽ in uiris sc̃is fit
nolens ductus. nolensq ad eam uenit. s
uolens eam uicit. ⁊ reliquit affectum in¬
firmitatis. qͦ nemo uult mori. qͥ ad eo ẽ
nat᷑alis. ut eum petro nec senectus abst¬
ulerita: ñ etiam dñs ait. tͣnseat a me ca¬
lix iste. s uicit eum uis amoris. Gͦ ⁊ in xͦ¬
scd̾m humanitatem ⁊⁊ in mͣbris eiꝰ gemi¬
nꝰ est affectus. Unꝰ rõnis caritate informa¬
tus. qͦ ꝓpt̾ dm quis mori uult. alter senfa¬
sualitati carnis infirmitate ꝓꝑinquꝰ. ⁊ iõ
ꝯ unctꝰ. qiio mors refugit᷑.Ut enĩ ait
ab ꝑiꝰ. mentis rõne cupit dissolui. ⁊ ẽe citm
xp̃o. sensu aut̾ carnis refugit ⁊ recusat.
uitam. odit mortem. Sed̾mn istum affectum
xp̃cmori noluit. nec obtiꝑuit. qd̾ scd̾m
tum affectum peciit

Expanded text:
nem vellet, quatenus veritas humanitatis in eo probaretur. Nam qui hominis naturam suscepit, quae ipsius sunt subire debuit.affectus, ut mentis affectu vellet mori, et sensualitatis affectu nollet, sicut in viris sanctis fit.nolens est ductus, nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit affectum infirmitatis, quo nemo vult mori, qui adeo est naturalis, ut eum Petro nec senectus abstulerit. Unde etiam Dominus ait: Transeat a me calix iste, sed vicit eum vis amoris. Ergo et in dum humanitatem, et in membris ejus geminus est affectus: unus rationis charitate informatus, quo propter Deum quis mori vult; alter sensualitatis, carnis infirmitati propinquus et ei conjunctus, quo mors refugitur. Ut enim Aug. ait: Paulus mentis ratione cupit dissolvi et esse cum Christo, sensus autem carnis refugit et recusat. i diligit vitam, odit mortem. Secundum istum affectum Christus mori noluit, nec obtinuit quod secundum istum affectum petiit
Abbreviated transcription (Latin):
bens carnalem delectationem de earne
⁊ a carne. adu̾sus delectationem qi tam
sp̃c habet. Ipsiꝰ autem carnalis conci¬
piscentie causa ñ est in anima sola. nͣ
in carne sola. ex utroq enim fit. qa
sine utroq delectatio talis ñ sentit᷑.
Talis gͥ rixa talis concretio in anima
xp̃i nullatenꝰ ẽẽ potuit: qͥa car nalis con¬
cupiscentia ibi ẽẽ neqͥuit. Dei oẽ uolun

Expanded text:
arne et a carne, adversus delectationem quam spiritus habet. Ipsius autem carnalis, concupiscentiae causa non est in anima sola nec in carne sola; ex utroque enim fit, quia sine utroque delectatio talis non sentitur. Talis ergo rixa talisque concertatio in anima Christi nullatenus esse potuit, quia carnalis concu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in eis cred̾e̾t᷑. ꝓ qͣ reu̾entia eis deberet᷑.
ñ teneri pictarent.
Que ur̾o magis te¬

Expanded text:
num in eis crederetur, pro quo reverentia eis deberetur; teneri non putarent. 5. Quae juratio magis te
Abbreviated transcription (Latin):
.N. om̃em penam qm unqͣm passus ẽ
aliqͥs in hac uita. Nunqͣm in carne
tanta inuenta ẽ ꝑena. licet mirabili¬
a martyres passi sint torm̃ta. ⁊ młti
Ex his satis ostendit᷑. qmͣ ꝑicłosum sit.
differre penitentiam usq in finem
ñ sic tñ ut nlłam sentiat penam. nͥ
forte tanta sit uehem̃tia gemitꝰ ⁊ ꝯtͥ¬
tionis. q̃ sufficiat ad delic̃ti punitio¬
nem. Licet gͦ difficile sit. uͥ tcͣ ĩta pe¬
nitentia. qͥa tam sera uenit. qͣn cruci¬
atꝰ m̃bra ligat. ⁊ dolor sensũ oppͥmit.
it uix hͦ aͥd cogitare ualeat. melior :
tñ sera ꝙͣ nlłła. Penitẽtia .ii. si in extre¬
mo uite hyatu aduenit sanat n
lib̾at. Młtum sera fuit latͦnis ꝑeni¬
tentia: s ñ fuit sera indulgentia.
S licet latͦ ueniam m̾uiss in fine.
de om̃i cͥmine. ñ tñ dedit baptiza¬
tis peccandi ⁊ ꝑseu̾andi actoritatẽ.

Expanded text:
enim omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenta, et mulEx his satis ostenditur quam periculosum sit differre poennon sic tamen, ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus, et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo difficile sit ut tunc sit vera poenitentia, quando tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et doat, melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poenitentia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
uix ł raro ẽ tam tꝰta ꝯu̾sio. timend̾
ẽ. de penitente sero. maxime cũ filii
qͦs illicite dilex̃ sint p̃sentes. uxor. et
mundꝰ ad se uocet: młtos solet seroti¬
na penitẽtia deciꝑe. S qm̃ d̾s semꝑ¬

Expanded text:
ix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poenitentia decipere. Sed quoniam De
Abbreviated transcription (Latin):
or u temꝑt̾o est qũ inuisibilit̾ malũ nob in tnt¬
secꝰ suggerit᷑. Et ħ tempt̾o aliq̃n fit ab hoste.
aliqñ a carne. Nam ⁊ diabolꝰ inuisibilit mae¬
la suggerit. ⁊ ex carnis corruptõe sibor tẽ mo¬
tꝰ ilicit ⁊ titillatio p̃ia. io q temso q̃ ẽ ex
carne. ñ fit snꝰ pecc̃o. Que a̾ ẽ ab hoste. nͥ ei ꝯsen¬

Expanded text:
o tentatio est quando invisibiliter malum nobis intrinsecus suggeritur, et haec tentatio aliquando fit ab hoste, aliquando a carne. Nam et diabolus invisibiliter mala suggerit, et ex carnis corruptione suboritur motus illicitus et titillatio parva. Ideoque tentatio quae ex carne est non fit sine peccato; quae autem est ab hoste, nisi ei consen
Abbreviated transcription (Latin):
Ion pͭ meliꝰ explanari. qͥd int̾ sit int̾ is¬
tos duos timores. qͣm si ponas dias
nulieres maritatas. ꝗttaꝵ unã ꝯstituraᷤ
uolentẽ fac̾e adult̾itim s timet ne dãp¬
net᷑ a marito. Timet maritũ. qͥa adhuic
riti p̾sentra. sic q̃ forte uiuit naquit̃ ⁊
met maritũ ne ueniat. ⁊ ales st̃ qͥ timẽt
diem iudicii. Pac alta̾m amare uirum.
deb̾e illi castos amplexꝰ. nlła se adult̾ina
ĩmũdicia macłare uelle. ista optat p̾sen¬
tiam itiri. Illa tunet⁊ illa timet. Iamgͦ
int̾ro gent᷑ q̃re timeant. Illa dicet. timeo

Expanded text:
otes melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc riti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicet: Timeo
Abbreviated transcription (Latin):
timo ille ĩ caritate &e inchoata. qͥa
om̃is qͥ caritatem ħt. licet ñ ꝑfectam.
⁊ in dm̃ credit ⁊ bñ boua facit. quare
seruił non ẽ timor ille . ꝙͣ. in caritate
inchoata fore ꝯcessit. ⁊ ꝙ̃ in crescente
caritate decresc̾e dix̃. ũ ille ẽ timor in¬

Expanded text:
ille in charitate etiam inchoata, quia omnis qui charitatem habet, licet non perfectam, et in Deum credit, et bona opera facit. Quare servilis non est timor ille, quem in charitate inchoata fore concessit, et quem crescente charitate decrescere dixit; sed ille est timor in
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ agnitõem. ⁊ inuidentiã gr̃e pꝰ reconciliatio¬
ad adiciend̾ iͥ fore. nͦ assẽndo se dixisse aꝑit di
pu̾sitate finierit hauc uitam q̃m de qͦc̾q
pessimo in haeuita ꝯstituto ñ ẽ desꝑandũ.
Nͨ ꝓ illo ĩ impͣdent̾ orat᷑. de qͦ ñ desꝑat᷑. his
u̾bis insinuat᷑ pecẽm p̾missa diffinõne descͥp

Expanded text:
post agnitionem, et invidentia gratiae post reconciliatioaliquid adjiciendum ibi fore, nec asserendo se dixisse, aperit,perversitate finierit hanc vitam, quoniam de quocumque pessimo in hac vita constituto non est desperandum, nec pro illo imprudenter oratur de quo non desperatur. His verbis insinuat
Abbreviated transcription (Latin):
ñꝙͣ illam eand̾ eẽntiałr. s sim ilem accepe¬
r̃t gr̾am. ꝑuer gͦille plenꝰ sapĩa ⁊ gr̾a fu¬
it ab ip̃a ꝯceptione.Uñ ieꝵ recte dicit.
Noitu faciet dñs suꝑ t̾ram: mulier cͥc̾¬
dabit uirũ. qͥa in uto uͥginis ꝑfectꝰ iur
extitit ñ solum ꝑꝑ arãm ⁊ carnem. s oẽ

Expanded text:
nunquam illam eamdem essentialiter similem acceperunt gratiam. Puer ergo ille plenus sapientia et gratia fuit ab ipsa conceptione. Unde Hieron. recte dicit: Novum facit Dominus super terram; mulier circumdabit virum, quia in utero Virginis perfectus extitit, non sol
Abbreviated transcription (Latin):
ri si ñ ꝑeccarẽt: mor̾et᷑ a si peccaret. Filii uͦ
refurrectõis nͦ pot̾unt ult᷑ peccare nͨ mori.
Caro nr̃a ñ t̃c̃ egebit refectõe ciboꝵ qͥa nlła
pot̾it eẽ defectio. Caro ade anͣ pec̾cm ĩ ĩmortał
c̾ata ẽ. ut ꝑ alimoniã adiita. eẽt mortis ⁊ do¬

Expanded text:
ri si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Adae ante peccatum ita immortalis creata est, ut per alimoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantia sñ repugnat̃oe libidiñ ert in il¬
la felicitate. uͥ prudentie iͥ sit. nlłm boñ
dõ p̾pon̾e ł eqͣre. fortitudinis. ei firmissi¬
me cohere. temꝑantie. nlło defectu noxio
delectari. Qͦd uͦn̾c agit iticia ĩ subuenien¬
do misis. ꝙ pͣdentia in p̾cauendis insidiis.
ꝙ fortitudo ĩ ꝑfẽndis molastiis. ꝙ tẽꝑãtia

Expanded text:
ugnatione libidinum erunt in illa felicitate; ut prudentiae ibi sit, nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nullo defectu noxio delectari. Quod vero nunc agit justitia in subveniendo miseris, quod prudentia in praecavendis insidiis, quod fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiscentia eotidie minint᷑ in ꝓficientib
ꝑ grãm bap̾ti in itigat᷑ ⁊minuit᷑. ut post
dñariñ ualeat nͥ qͥs reddat uires hosti eũ¬
do pꝰ ꝯeupiscentiam nͨ pꝰ baptm̃n remanet
ad reatũ. qͥa ñ ĩputat᷑ in peccm̃. s tm̃ pe

Expanded text:
cupiscentia quotidie minuitur in proficientibus per gratiam baptismi mitigatur et minuitur, ut post dominari non valeat, nisi quis reddat vires hosti eundo post concupiscentias. Nec post baptismum remanet ad reatum, quia non imputatur in peccatum; se
Abbreviated transcription (Latin):
itꝰ erat ⁊ timens dm̃ Si uͦ fidem ĩcar¬
nõnis habebat: ad qͥd gͦ missꝰ ẽ ad eum
petrꝰ  Sane dici pͣ eũ sic̃ fidem unita¬
tis. ĩ ⁊ ĩ carno̾nis huisse. dei reuelatio¬
tie. s in ear nactum iam et̃ dei filium ig¬
on orasse. ⁊ iõ missꝰ et ad eũ petrꝰ. ut iam
natũ dĩ filiũ ei anñciaret ⁊ sacram̃tum

Expanded text:
timens Deum. Si vero fidem Incarnationis habebat, ad quid ergo missus est ad eum Petrus? Sane dici potest, eum sicut fidem unitatis, ita et Incarnationis habuisse de revelatione, sed incarnatum jam esse Dei Filium ignorasse; et ideo missus est ad eum Petrus, ut jam natum Dei Filium ei annuntiaret, et sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
d̃are pͭ. qͥ oĩa in nũo ⁊ m̃sura ⁊ pond̾e dispofuit
.I. in se ip̃o nͥ est m̾sura oĩ rei modũ p̃figens. et
nũs. oĩ rei sp̃em p̾bens. ⁊̃ pondꝰ oẽm rem ad sta¬
bilitatẽm tͣhens .i. t̾minans ⁊ formans ⁊ ordi¬
ais oĩa Utrũ om̃s angłi eiꝰdem odinis suti

Expanded text:
 qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura omni rei modum praefigens, et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est, terminans et formans et ordia. 6. Utrum omnes angeli ejusdem ordinis s
Abbreviated transcription (Latin):
hũit p̃ceptum: scda indulgentiam.
Discimꝰ enim ab apłõ. humano gn̾i ꝓpt᷑¬
deuitandam fornicationẽ. in dultum
ẽẽ ꝯiugium. Indulgentia uͦ. qͥa melio¬
ra ñ eligit remedium ht̃. non p̃mum.
a qua si qͥs declinau̾it meret᷑ exieiale
iudiciũ. Qͦoͦ scđ̃m indulgentiam ꝯcedit᷑
uoluntariũ est ñ necessarium. Alioqͥn.
tͣnsgressor ẽẽt. qui illud ñ faceret. Et pot̾
sane intelligi illud sub p̾cepto dictum ho¬
minibꝰ pͥmis ante pecc̾m. crescite ⁊ mul¬
tiplicami. qd̾ etiam pꝰ pecc̃ui tenebat᷑ usq¬
quo facta ẽ multiplicatio .pꝰ qmͣ. scd̾m
indalgentiam. matͥmonii contractus
ceptum dictum ẽ filiis noe. Crescite ⁊ mł¬

Expanded text:
uit praeceptum, secunda indulgentiam. Didicimus enim ab Apostolo, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium. Indulgentia vero quia meliora non eligit, remedium habet, non praemium; a quo si quis declinaverit meretur exitiale judicium. Quod secundum indulgentiam conceditur, voluntarium est, non necessarium; alioquin transgressor esset, qui illud non faceret. Et potest sane intelligi illud sub praecepto dictum hominibus primis ante peccatum: Crescite et multiplicamini. Quo etiam post peccatum tenebantur, usquequo est facta multiplicatio; post quam secundum indulgentiam matrimonii contractus dum praeceptum dictum est filiis Noe: Crescite e
Abbreviated transcription (Latin):
mortemi ꝑticiꝑatõe humani affectꝰ quem
moriendo ñ deseruit. sic̃ in ut̾o uͥginus ꝯnas¬
di eã Eece ħ h xp̃m ñ deseruisse carnẽ in
inorte. ⁊ uitam ñ discessisse amortuo: ⁊ qd
sponte tͣdid̃ sp̃m ñ aliꝰ extorsit. Uñ amb̾r.¬
debat ĩ cruce ⁊⁊ oĩa ꝯmouebat. S un̾ e¬

Expanded text:
rticipatione humani affectus, quem ommoriendo non deseruit, sicut in utero Virginis connaset hic habes, Christum non deseruisse carnem in morte, et vitam non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit spiritum, non alius extorsit. Unde Ambrdebat in cruce, et omnia commovebat. Sed unde e
Abbreviated transcription (Latin):
s diu̾sis temꝑibꝰ utͣq egisse. flisi eni
bonꝰ foret. q̃n bona fecit: ñ seininasse
diceret᷑ in t̾ra bona. Destructis gͦ maliꝰ
penitẽtia de ilł malis habita. uiuificait᷑
m̃tum penitentie ab oꝑibꝰ mortiis. o¬
ꝑa mortia noĩans. pͥora bona sig̾cat. q̃
ꝑ seq̃ns pecc̃m erant mortua. qͥa hii pee¬
cando pͥora bona irrita fecer̾c. ħ sicriti
peccando fuint irrita. ita penitendo
reuiuscunt ⁊ ad m̾̃itum et̾nitatis ꝓ dẽẽ
incipiunt i młr ⁊ illd̃ boñ am̃at

Expanded text:
sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destructis ergo malis poenitentia de illis malis habita vivificantur mentum poenitentiae ab operibus mortuis; opera mortua nominans, priora bona significat, quae per sequens peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec sicut peccando fiunt irrita, ita per poenitentiam reviviscunt, et ad meritum aeternitatis prodesse incipiunt. Similiter et illud bonum amat
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͥndo ⁊i ostendunt solutos ut lt¬
gatos. qui ñ sunt aꝑtid dm. ⁊ pe¬
na satiffationis uł ex cominuni ca¬
tionis int̾dum dignos ligant uł
solunt:⁊ in digno sacramentis
admittunt.⁊ dignos admitti arcet
S intelligendum ẽ hoc in illis. qͥs
merita solui uł ligari postulant. ⁊ẽ
enim sententia sac̾dotis. iudicio dei et
totiꝰ celestis curie aꝑꝓbatur ⁊ confir¬
matur. cum ita exͣ discretione ꝓdit
at reoꝵ merita non contradicant.
Qscimq gͦ soluitnt uł ligant. adhi¬
bentes clauem discretionis. reoꝵ me¬
ritis soliunt᷑ uł ligant᷑ in celis.i. a
pud đm. quia diuino iudicio. sacer¬
ecelie ꝓcellit ⁊ ledit. illi foris sunt a¬
pud dͣm. Quti autem ñ meruit senten¬
aͥ caritate ꝑ hoc exit de castris eccłie
leditur. Int̾dum enim qui foris mitit᷑.
neri. Ecce qualis ⁊ qͣntus ẽ tisus apti¬
carum clauium Iani ostensum ẽ
ex parte qualit̾ sac̾dotes dimittunt
peceata uł tenent. ⁊ tam̃ retinut d̃

Expanded text:
solutos vel ligatos, qui ita non sunt apud Deum; et poena satisfactionis vel excommunicationis interdum indignos ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti arcent. Sed intelligendum est hoc in illis quorum merita solvi vel ligari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione procedit, ut reorum merita non contradicant. Quoscumque ergo solvunt vel ligant, adhibentes clavem discretionis reorum meritis, solvuntur vel ligantur in coelis, id est, apud Deum, quia divino judicio sacerEcclesiae percellit, laedit; et illi foris sunt apud Deum. Qui autem non meruit, sentena charitate; per haec exit de castris ecclesilaeditur. Interdum enim qui foris mittitur neri. Ecce qualis et quantus est usus apostolicarum clavium. Jam ostensum est ex parte qualiter sacerdotes dimittant peccata vel teneant, et tamen retinuit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eua pr̃em orauit. nͥ tñ fidem uͥtutem
ł spem hũit. qͥa ñ enigniatieam ⁊ spe¬
cularem. s clarissimam de ea cognitõ em
habuit. qͥa non ꝑfectius eam cognoirit
prec̾itam. qm intellexit fut᷑am Sꝑauit

Expanded text:
 Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, quia non perfectius eam cognovit praeteritam, quam intellexit futuram. Speravit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinet se hꝰ apecc̃o. qͦ p̾seittiã ⁊ penaᷤ me¬
tuit ⁊⁊ timore fac̃ qͥcqͥd boni fac̃ ñ timore
amitcendi et̾nũ boñ ꝙ ñ amiat. s timore
patiendi malũ ꝙ formnidat. Non timet
ue ꝑdat amplexꝰ pulcherrimi sponsi
s timet ne mittae᷑ in gehẽnam. ẜonꝰ ẽ

Expanded text:
 poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsised timet ne mittatur in gehennam. Bonus est
Abbreviated transcription (Latin):
occasione dix̾it. in libͣ ret̾c. pelagio Rdens. aꝑit.
Id .ii. ꝯtͣ manicheos dix̃. qui in hoĩe arias nat᷑asẽẽ
ꝯtendunt.: uinam bonam ex deo. ait̾am malam ex
gente tenebrum. q̃ ñꝙͣ bona fuit. nͨ boñ uelle p̃
Qͦd si eẽt. ñ uidetur ei imputand̾ eẽ. si ñ boñ fac̃¬

Expanded text:
Retract. Pelagio respondens aperit. Id enim contra Manichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle potest; quod si esset, non videretur ei imputandum esse si bonum non fac