comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
angło paulopost daniheli dicitur:
Nemo ẽ adiutor m̃s in om̃ib his: nisi
michael princeps ur. De quo & hoc
qđ p̃misimus dicit᷑. Et ecce michael
unus de principib primis. uenit in
adiutorium mͥ. Qui dum nequaꝗͣ
simul esse sed uenire inadiutoriũ
dicit᷑. aꝑte ei popło p̾latus agnosci¬
tur: qui captus in alia parte tene¬
bat᷑. Quid est gͦ angłm dicere. ego
ueni ꝓpter sermones tuos. princeps
autẽ regni ꝑsarum restitit mͥ. nisi
sua subditis oꝑa nuntiare: Aesi aꝑ¬
te dicat. Precum quidem tuarum
merita exigunt. ut israbeliticus po¬
pulus a uigo sue captiuitatis exua¬
tur: sed ẽ adhuc qđ ui eodẽ popło
ꝑsarum dominio purgari debeat.
unde ereptionẽ illius ꝑsarum pͥn¬
ceps mͥ iure contradicat: quãuis
p̃ces tuas eoꝵ quoꝙ lacrime qui
in uidea relicti sunt adiuuent. un

Expanded text:
angelo paulo post Danieli dicitur: angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester . De quo et hoc, quod praemisimus, dicit: Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi . Qui dum nequaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, 542 aperte ei populo praelatus agnoscitur, qui captivus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere: Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi , nisi sua subditis ote dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus a jugo suae captivitatis exuatur; sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat: unde ereptioni illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum lacrymae qui in Judaea re
Abbreviated transcription (Latin):
sarum restitit in uiginti & uno di
eb: & ecce michael unus de prin¬
cipib primis. uenit in adiutoriũ
michi. Et paulopost. Nunc reuer¬
tar ut p̾lier aduersum principem
ꝑsarum. Cum enim egrederer: ap¬
paruit princeps grecoꝵ adueniens.
Quos itaq alios principes gentium.
nisi augłos uocat. qui sibi resistere
excunti potussent: Que gͦ esse pax
in subluib potest. si uiter ipsos qͦꝙ
angłicos sp̃s p̾liandi certamen agit᷑.
qui semꝑ conspectui ueritatis assstunt:
Sed quia certa angłoꝵ ministeria
dispensandis singulis quibꝙ genti¬
b sunt p̾lata: cum subiectoꝵ mores
aduersum se uicissim p̾positoꝵ sp̃u¬
um opem merent᷑. ipsi qui p̃sunt
sp̃s contra se uenire referunt᷑. Is
namq angłs qui damheli loqueba¬
tur. captiuis israhelitici popłi in
ꝑside constitutis. p̾latus agnoscit᷑.
Michael autẽ. eoꝵ qui ex eadem ple¬
be in iudee terra remanserant. p̃po¬
situs inuenitur. Unde ab hoc eodẽ

Expanded text:
ersaruersaruebus; et ecce Michael, unus de principibus primis, venit in adjutorium mihi . Et paulo post: Nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens . Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur. Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant praepositus invenitur. Unde et ab hoc eodem
Abbreviated transcription (Latin):
uera sit potentia agnoscit dicens.
lium ueraciter terret. qui hec ex
diuinitatis suȩ potentia ueracit᷑
possidet. Humaua enim potentia
que terrorem incutit. quȩ uire
eiusdem potentie quando careat
nescit: Recte autẽ dicit᷑. qui facit
concordiam in sublimib suis: qͥ a
multa sibinet inferius dissidunt.:
sed ad concordem suꝑnoꝵ pleni¬
tudinem currunt. Et rex inter¬
ne pacis causa agitur. ut sepe
ea que sunt exterus. sine pace
disponantur. Nam bonos omp̃s
ds ad meritum ꝓuehit. cum con¬
tra eooꝵ uitam malos seuire per¬
mittit. atq in concordiam com¬
ponunt᷑ summa. dum confun¬
dunt᷑ infima: quia inde in cȩle¬
stib electos suos angłoꝵ choris¬
sociat. unde in terrenis &e infimis
reꝓboꝵ mores suis nutib aduer¬
santes portat. Sed iuter hec libet
inquirere. si pax in sublimib sum¬
ma retinetur: quid ẽ qđ ꝑ angłm
daniheli dicit᷑. ego ueni ꝓpter ser¬
mones tuos. princeps autẽ regni ꝑ¬

Expanded text:
vera sit potentia agnoscit, dicens:vera sit potentia agnoscit, dicens:lium veraciter terret, qui ex divinitatis suae potentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit. Atque in concordia componuntur summa, dum confunduntur infima, quia inde in coelestibus electos suos angsociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. Sed inter haec libet inquirere, si pax in sublimibus summa retinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: « Ego veni propter sermones tuos. Princeps autem regni P
Abbreviated transcription (Latin):
gitans. atq hec ex regula uerita¬
tis pensans. uerba ante dm̃ ponit:
quia apud se in conspectu ueritatis
examinat. quid foris contra fallaci¬
am decernat. Ante dm̃ quippe uer¬
ba ponere ẽ: considerato intimo
iudice. exteriora dicta pensare.
Uir gͥ sc̃s ab amicis suꝑbientib uer¬
ba sua ante dm̃ poni posse non
estimat. Acsi aꝑti dicat. Iecirco
quȩ loquor ponere ante dm̃ uidi¬
cem non ualetis: quia eius uobis
faciem peccantes absconditis. Na
tamen & ex trpo scẽ eccłȩ nil obstat
intelligi. Que cum de infirmis su¬
is ab hereticoꝵ irrisionei rep̃hen¬
dit᷑. ipsam irrisionis eoꝵ astutiam
dedignatui: quia tolerabilius dõ e.
ut infirmitate quis att ignoran¬
tia cum humilitate iaceat. quam
cum elatione alta comp̃hendat.
Sed quia sc̃s uir multa contra eos
ꝓtulit. qui fugitiua potestate su¬
ꝑbiuiit. & uentosis honorib intu¬
mescunt: baldach suithes ex eius
correctione ꝓficiens. apud quem

Expanded text:
gitans, atque haec ex regula veritagitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est considerato intimo judice, exteriora dicta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi, quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis honoribus intumescunt Baldad Suhites ex ejus correptione proficiens, apud quem
Abbreviated transcription (Latin):
quis potest: dum scilicet noueri¬
mus. qđ fallacem rephendere cui¬
libet licet: Sed si lo. quentis sen
sum subtili interro gatione discu¬
timus: quam sint recta que ꝓtu¬
lit oitius inuenimus. Iustus namq
& siquid umquam delinquendo
loquitur: dignum non ẽ ut ab in¬
iustis & praue uiuentib iudicet᷑.
Unde sc̃s uir amicoꝵ suꝑbiam de¬
primens. non solum si ita e̾. uerũ
etiam si ita non ẽ ut ꝓtulit. neqͣ¬
quam se rep̃hendi posse confidit:
quia numirum illi recte redargu¬
ere falsa possunt. qui falsa age¬
re nesciunt. Nam correptionis
ausum contra fallaciam ꝑdunt.
qui adhuc fallaciter uiuunt. Ait
ergo. Qđ si non ita ẽ: quis me po¬
terit arguere esse mentitum: de
si aꝑte dicat. Ita sunt cuncta ut¬
ꝓtuli. Quȩ tamen si ita ñ essent.
a uobis redargui nequaqu̾a possẽ:
quia dum adhuc ꝓprie succum¬
bitis. alienam rep̾hendere falla¬
ditur. & ponere aute dm̃ uerba
mea. Quisquis enim dicta falla¬
cie ueraciter rep̾hendit. audita co¬

Expanded text:
quis potest, dum scilicet noverimus quod fallacem reprehendere cuilibet sum subtili interrogatione discutimus, quam sint recta quae protulit citius invenimus. Justus namque etsi quid unquam delinquendo loquitur, dignum non est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si aprotuli. Quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia, dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere falladitur: Et ponere ante Deum verba mea. Quisquis enim dicta fallacia veraciter reprehendit, audita co
Abbreviated transcription (Latin):
P tancipes popłi & seniores. si nos bo¬
die duudicamur in benefacto homi¬
nis infirmi. in quo iste saluus factꝰ¬
est: notum sit om̃ib uobis. ⁊ om̃i
narareni quem uos crucifixistis
quem ds suscitauit a mortius: in
hoc iste asstat coram uobis saluus.
Cumq erga hec ꝑsequentiũ furor
excresciret. eosq sacerdotes ac prin¬
cipes iħm p̃dicare ꝓhiberent: con-¬
tra iram principum qua auctori¬
tate petrus excreuerit indicatur
auctoritatẽ p̃dicantium resistentiũ
p̃cepta non p̃merent: ad flagella
ꝑuenit᷑. Nam subdit᷑. Tunc princi¬
pes sacerdotum cesis denuntiauert᷑
ne loquerent᷑ in nomine iħu: &¬

Expanded text:
Principes populi et seniores, si nos hoPrincipes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus est factus, notum sit omnibus vobis, et omni Nazareni, quem uos crucifixistis, quem deus s suscitauit a mortuis, in hoc iste adstat coram uobis sanus.Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur auctoritatem praedicantium resistentium praecepta non premerent, ad flagella pervenitur, nam subditur: Tunc principes sacerdotum caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
eloqui illis. E&x eo gͦ acceperunt
ornamenta uirtutis: quos mim̃sa
grãm. quotiens dum mori timuit.
uitam negauit. Qui non penis.
non afflictionib. non terribili po¬
testate ciuiusquam: sed unius man¬
cipii sola ẽ interrogatione ꝓstratꝰ.
& quidem mancipium ne sexus fir¬
mior terribile demonstraret: an¬
cilla ẽ inquirente temptatus. Rur¬
susq ut talis sexus infirmitas eti¬
am officii sui deiectione uilesceret.
non ab ancilla tantummͦ. sed ab osti¬
aria ẽ ancilla requisitus. Ecce quam
utilis ẽ ad temptandum ꝑsona requi¬
sita. ut aꝑte ꝓderet᷑. quanta eum
timoris infirmitas possideret: qui
nec ante uocem ostiariȩ ancillȩ sub
midus. qualis post aduentum sp̃s
extiterit uideamus. Certe luca teste
didiciinus: contra sacerdotes ac prin¬
cipes. quanta dnm auctoritate p̾di¬
cauit. Nam cum facto miraculo
dio statuentes. in qua uirtute mira¬
culum fecerat. ꝑcunctari curauert̃.
Quid replitus spũ scõ petrus aixit.

Expanded text:
eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa gratiam, quoties dum mori timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus. Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantum, sed ab ostiaria est ancilla requisitus . Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita, ut aperte proderetur quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsmidus, qualis post adventum Spiritus exstiterit videamus. Certe, Luca testante didicimus contra sacerdotes ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miraculo, dio statuentes in qua virtute miraculum fecerint percunctari curaverunt. Quibus repletus Spiritu sancto Petrus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
bitores mortis cenuit. iure in nobis
ius mortis amisit: quia ꝑ satellites
suos eius carnem ꝑimendam ap¬
petiit. in quo nil ex culpe debito
soluit indebitam. ut nobis mors
debita non noceret. Bene itaq di¬
ctum ẽ. Prudentia eius ꝑcussit sui¬
ꝑbum: quia antiquus hostis ꝑ ex¬
cessum p̾sumptionis suȩ eum etiã
ꝑdidit. quem iniquȩ ꝑsuasionis le¬
ge possedit. Et dum audacter eum
in quo nil sibi competebat appetiit.
iure illum quem quasi iuste tene¬
bat amisit. Prudentia itaq non uir¬
tute ꝑcussus est: qui dum ad temp¬
tandum dm̃ soluitur. ab homine
possidendo
religatur: ut inde eum qui sub ipso
erat ꝑderet. unde cum illo qui suꝑ
ipsum est. congredi p̾sumpsisset. Doci¬
so autem carne dño. que p̾dicatores
eius uirtutum gła sit secuta. narra¬
cȩlos. Quos celos. nisi eos de quib
scriptum ẽ. celi enarrant głam dĩ:
Quos tunc ornauit sp̃s cum repleuit.
qđ luca referente didicimus. qui

Expanded text:
bitores mortis tenuit, jure in nobis bitores mortis tenuit, jure in nobis jus 553 mortis amisit, quia per satellites suos ejus carnem perimendam oppetiit, in quo nil ex culpae debitosolvit indebitam, ut nobis mars debita non noceret. Bene itaque dictum est: Prudentia ejus percussit superbum, quia antiquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nihil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute percussus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae praedicatores ejus virtutum gloria sit secuta, narracoelos. - Quos coelos, nisi eos de quibus scriptum est: « Coeli enarrant gloriam Dei? » Quos tunc ornavit Spiritus, cum replevit quod Luca referente, didicimus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ ab illo natura. non culpa. Fecit
ꝓ nobis sacrificium corpus suum.
exhibuit ꝓ peccatorib uictimam
sine peccato. quȩ & humanitate mo¬
ri. & iusticia mundare potuisset.
Hunc gͦ cum post baptisma uidit
antiquus hostis. mex temptationi¬
b impetiit: & ꝑ diuersos aditus
ad interiora eius molitus irrum
pe. uictus ẽ. atꝙ ipsa inexpugnabilis
mentis eius integritate ꝓstratus. S
quia ad interiora non ualuit. ad eius
se exteriora conuertit: ut quia mentis
uirtute uictus ẽ. eum quem decipere
temptatione non ualuit. carnis saltẽ
uideret᷑ morte suꝑare: atq ut aute
P nos dictum ẽ. ꝑmissus ẽ in illud qđ
ex nobis mortalib mediator acceꝑat.¬
Sed ubi potuit aliquid facere: ibi ex
om̃i parte deuictus est. Et unde acce¬
pit exterius potestatem dominice car¬
nis occidende. inde interius potestas
eius qua nos tenebat occisa ẽ. Ipse
namq interius uictus est: dum qua¬
si uicit exteruis. Et qui nos iure de¬

Expanded text:
ta est ab illo natura, non culpa. Fecit ta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium corpus suum, exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humilitate mori, et justitia mundare potuisset. Hunc ergo cum post baptismavidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad ejus interiora molitus irrepere, est victus, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare: atque ut ante dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceSed ubi potuit aliquid facere, tibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus qua nos tenebat occisa est. Ipse namque interius victus est, dum quasi vicit exterius; et qui nos jure de
Abbreviated transcription (Latin):
mri: Neꝙ cenim iustum fuit. ut ꝓ
rationali homine brutoꝵ anmaliumn
uictiinę cederentur. Unde ait apłs. Ne¬
cesse ẽ gͦ exemplaria celestium his mun¬
dari. ipsa autẽ celestia meliorib ho¬
stiis quam istis. Ergo si bruta anima¬
lia ꝓpter rationale animal. id est ꝓ
homine digne uictunȩ non fuerunt:
requirendus erat homo qui ꝓ homi¬
nib offerri debuisset. ut ꝓ rationali
peccante. rationalis hostia mactare¬
tur. Sed quid. qđ homo sine pecca¬
to inueniri non poterat: & oblata ꝓ
nobis hostia. quando nos a peccato
mundare potuisset. si ipsa hostia
peccati contagio non careret: Inqui¬
nata quippe. inquinatos mundare
non posset. Ergo ut rationalis eẽt
hostia. homo fuerat offerendus. Ut
uͦ a peccatis mundaret hominem: ho¬
mo. & sine peccato. Sed quis essit
homo sine peccato. si ex peccati com¬
mixtione descenderet. Proinde ue¬
int ꝓpter nos in utero uirginis filiꝰ
dĩ. ibi ꝓ nobis factus ẽ homo. Sump¬

Expanded text:
niri? Neque enim justum fuit ut pro niri? Neque enim justum fuit ut pro rationali homine brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est, pro homine, dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia, quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare non posset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus; ut vero a peccatis mundaret hominem, homo et sine peccato; sed quis esset homo sine peccato, si ex peccati commistione descenderet? Proinde venit propter nos in utero Virginis Filius Dei: ibi pro nobis factus est homo. Sump
Abbreviated transcription (Latin):
tatis non sit aliud esse. & aliud saꝑe.
nec aliud saꝑe. & aliud fortem esse:
quippe quia ipsa fortitudo que sa¬
pientia. & ipsa sapientia quȩ diuini-¬
tatis essentia ẽ: uigilanter tamen
intuendum puto. qđ uir iste ꝓphe¬
tico plenus spũ. suꝑbum diabolum
prudentia dĩ potius maluit dicere
quam fortitudine esse ꝑcussum. Non
enim ait fortitudo. sed prudentia eiꝰ
ꝑcussit suꝑbum. Nam qũauis sicut
dictum ẽ. ꝓpter naturam simplicem
dĩ fortitudo sapientia sit: dñs tam̃
diabolum quantum ad faciem spectat.
namq diabolus in illa nos parentis
primi radice supplantans sub capti¬
uitate sua quasi iuste tenuit homi¬
ei iniusta suadenti consensit. Ad ui¬
tam namꝙ conditus in libertate. ꝓpͥe
uoluntatis: sponte sua factus ẽ de¬
bitor mortis. Delenda gͦ erat talis
culpa: sed nisi ꝑ sacrificium deleri
non poterat. Quȩrendum erat sa¬
crificium. sed quale sacrificium
poterat ꝓ absoluendis hominib inue¬

Expanded text:
tatis non sit aliud esse, et aliud sapere, tatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter tamen intuendum puto quod vir iste prophetico plenus spiritu superbum diabolum prudentia Dei potius maluit dicere quam fortitudine esse percussum. Non enim ait fortitudo, sed prudentia ejus percussit superbum. Nam quamvis, sicut dictum est, propter naturam simplicem, Dei fortitudo sapiendiabolum quantum ad faciem exspectatnamque diabolus in iprimi radice supplantans, sub captivitate sua hominem quasi juste tenuit,ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium poterat pro absolvendis hominibus inve
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aliud maris nomine. quam p̃¬
sens scłm designatur: in quo corda
hominum terrena querentium. di
uersis cogitationum fluctib intu¬
mescunt: Qui elatione suꝑbiȩ in¬
citati. dum alterna intentione se
impetunt: quasi aduersanti se un¬
da collidunt. Sed iam in fortitudi¬
ne illius maria congregata sunt:
quia incarnato dño discordantia
scłarium corda concorditer credunt.
Iam petrus in maria ambulat. quia
miirum xp̃i p̾dicatorib illa quon¬
dam tumida humili auditu corda
substrata sunt: ut recte etiam in eu¬
angłio huius mundi mansuetudi¬
nem figurauerit. qđ ꝓcellosa ma¬
ris aqua dñi pedib presso tumore
alius appellat᷑. nisi ille qui dixit.
ascendam suꝑ altitudinẽ nubium.
similis ero altissimo: Et de quo uo¬
ce cdi dicit᷑. Qui factus ẽ ut nullũ
timeret: & ipse est rex suꝑ om̃s filios
suꝑbiȩ. De quo etiam huic sententie
miliasti sicut uulneratum suꝑbum.
Sed quamuis simplici naturȩ diuini¬

Expanded text:
- Quid aliud maris nomine, quam pr- Quid aliud maris nomine, quam praesens saeculum designatur, in quo corda hominum terrena quversis cogitationum fluctibus intumescunt? qui elatione superbiae concitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversante se unda collidunt. Sed jam in fortitudine illius maria congrquoniam incarnato Domino, discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat; quia nimirum Christi praedicatoribus, illa quondam tumida humili auditu corda subtracta sunt; ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus presso tumore alius appellatur, nisi ille qui dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Et de quo voce Dei dicitur: Qui factus est ut nullum timeret, et ipse est rex super omnes filios superbiae . De quo etiam huic sententiaemiliasti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divini
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ẽ paruulus. ueniat adme. Ac
si aꝑte dicat. Quisquis se apud se
magnum estimat. aditum sibi me¬
i accessus angustat: quia tanto ad
me altius ꝑtingitur. quanto unius
te ꝓficiat. qualibet scientia excres¬
cat: penetrare non fufficit. quo nos
conditor moderamine iudicioꝵ re¬
gat. Dicat gͦ. Columpne cęli con¬
tremiscunt. & pauent ad nutum
eius. quia in plerisꝙ nec ipsi ꝑtin¬
gere ad uoluntatis eus celsitudinẽ
p̾ualent: qui eiusdem uoluntatis
p̃mia denuntiantes uident. Q&
sicut suꝑius diximus de scĩs quoq
angłis nil obstat intelligi. quia ip¬
se quoꝙ uirtutes cȩlestium quȩ ħo¬
hunc sine cessatione conspiciunt.
in ipsa sua contemplatione contremis¬
cunt. Sed isdem tremor ne eis pęnalis
sit: non timoris ẽ. sed aminirationis.
Quia uͦ quantus pauor sit ammiratio¬
nis. cius intulit. nunc ordinem nr̃e sa¬
lius repente maria congregata sunt:
e prudentia eius ꝑcussit suꝑbum.

Expanded text:
Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscte proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrate non sufficit quo nos conditor moderamine judiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia denuntiantes vident. Quod, sicut superius diximus, de sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae salius repente maria congregata sunt, et prudentia ejus percussit superbum.
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓposuit mensam. Misit ancil¬
las suas. ut uocarent ad arcem.
&e ad menia ciuitatis. Siquis est
paruulus: ueniat ad me. Immola-¬
uit enim dñs uictimas. se ipsum
offerendo ꝓ nobis. Miscuit uinũ.
p̃ceptoꝵ suoꝵ poculum ex narra¬
tione hystoriȩ. & intelligentia sp̃u¬
ali contemꝑans. Unde alias dictũ
est. Calix in manu dni: uinmi me¬
ri. plenus ẽ mixto. Et posuit men¬
sam. id ẽ scripturam sacram. quȩ
fessos ad se atq a scłi onerib ue¬
mentes. pane uerbi nos reficit: & con¬
tra aduersarios sua refectione nos
roborat. Unde alias ab eccła dr̃. losu¬
isti in conspectu meo mensam. adu̾¬
sus eos qui tribulant me. Misit an¬
cillas suas. apłaꝵ uidelicet ammas.
in ipso suo mitio infirmas: ut uoca¬
rent ad arcem & ad męnia ciuitatis.
quia dum internam uitam denun¬
tiant. ad alta nos menia suꝑniȩ ci¬
uitatis leuant. Quę ꝓfecto menia.
nisi humiles non ascendunt. Unde
illic & ab eadem sapientia subditur.

Expanded text:
proposuit mensam, misit ancilproposuit mensam, misit ancillas suas ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolorum videlicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis, quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe p̃dicatores appellat: Suꝑ qͦs
in cęlestib crescens uniuersa sp̃u¬
alis fabrice structura surrexit: si¬
cut alia scriptura testat᷑ dicens. Qͥ
uicerit faciam illum columpnam
in templo dłi mei. Nam quisquis
in cdi oꝑe recta intentione firma¬
tur. columpna in structura fabri
cȩ spiritualis erigit᷑: ut in hoc templo
apłs columpnas uocat eccłe dicens.
Petrus & iacob o ioħes. qui uidebant᷑
columpnȩ esse. dextreis dederunt mͥ.
Possumus etiam columpnas cęli & ip¬
sas eccłas non inconuenienter acci¬
ꝑe: quȩ multȩ unam catholicam
faciunt. toto terrarum orbe diffusã.
Unde & septẽ eccłiis scribit ioħes apłs.
ut unam catholicam septiformis
gr̃e plenam spũ designaret. Et de
dũo nouimus dixisse salomonem.
Sapientia edificauit sibi domum.
excidit columpnas septem. Qui ut¬
se id de septẽ eccłiis dixisse inno¬
tesceret: secutus etiam sacram̃ta
ipsa diligenter inseruit. dicens.
Immolauit uictimas: miscuit uinũ.¬

Expanded text:
Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in stcae spiritualis erigitur; vel in hoc templo, ocat Ecclesiae, dicens: Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras dederunt mihi . 43. Possumus etiam columnas coeli et ipsas Ecclesias non inconvenienter accipere, quae multae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit
Abbreviated transcription (Latin):
Unose & alias dicit᷑. Sapientiam scri¬
be in tempore otii. & qui minoratur¬
ab actu. ipse ꝑcipiet eam. Et rursũ.
Uacate & uidete. qm̃ ego sum ds. S¬
quid qđ plerosꝙ antiquoꝵ patrum
nouimus. hanc sapientiam & intrin¬
secus iuiuaciter tenuisse. & curas
mundi extrinsecus sollempniter mi¬
nistrasse: An ꝑceptione huius sapi¬
entiȩ ioseph priuatum dicimus. qui
famis tempore totius egypti curas
suscipiens. non solũ egyptiis alim̃ta
p̃buit. sed uitã quoq exteroꝵ adue¬
nientiũ ministerii sui arte serua¬
uit: An ab hac sapientia danihel
alienus extitit. qui a chaldeoꝵ re¬
ge in babylonia princeps magistra¬
tuũ effectus. tanto maiorib curis
occupatus ẽ: quanto & sublimiori
dignitate om̃ib p̃latus: Cum gͥ cou¬
stet plerumq etiam bonos ñ terreno
studio terrenis curis implicari. pa¬
tenter agnoscimus. quia sic ññqͣm
ciues iherłm angarias soluunt ba¬

Expanded text:
Unde et alias dicitur: Sapientiam scriUnde et alias dicitur: Sapientiam scribe in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Et rursum: Vacate et videte, quoniam ego sum Deusquod plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse ? An perceptione hujus sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus ? Cum igitur constet plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives Jerusalem angarias solvunt Ba
Abbreviated transcription (Latin):
Unde cum mira ope pietatis ad cor
ueritas uenit. prius ab eo cogitatio¬
nu carnalium estus eicit: & post in¬
P eo uirtutum dona disponit. Qđ be¬
ne nobis sacra ȩuangłii bystoria in¬
nuit: in qua dum ad resuscitandã¬
A filiam principis. inuitatus dñs du¬
ceret᷑: ꝓtinus addit᷑. Et cum eiecta
esset curba. intrauit. & tenuit manũ¬
cuis: o surrexit puella. Foras gͥ tur¬
ba eicit̃. ut puella suscitet᷑: quia si non
prius a secretiorib cordis expellitur
importuna secularium multitudo eu¬
rarum: anima quȩ intrinsecus iacet
mertua. non resurgit. Nam dum se
ꝑ innumeras terrenoꝵ desideriorum
cogitationes spargit: ad considerati¬
onẽ sui sese nullatenus colligit. In
his itaq inquietudinũ fluctib ha¬
bitare sapientiam ñ posse cognoscens
ait: & mare loquit᷑. ñ ẽ mecum. Nul¬
lus quippe eam plene recipit: nisi
qui ab om̃i se abstrahere actionum
carnalium fluctuatione contendit.

Expanded text:
Unde cum mira ope pietatis ad cor Unde cum mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii historia innuit, in qua dum ad resuscitandam filiam principis invitatus Dominus duceretur, protinus additur: Et cum ejecta esset turba, intravit, et tenuit manuejus, et surrexit puella . » Foras ergo turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo rarum, anima quae intrinsecus jacet mortua non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. In his itaque inquietudinum fluctibus habitare sapientiam non posse cognoscens, ait: Et mare loquitur: Non est mecum. Nullus quippe eam plene recipit, nisi qui ab omni se abstrahere actionum carnalium fluctuatione contendit.
Abbreviated transcription (Latin):
& humilis corde: & inuemietis requi¬
em animab ur̃is. Quid enĩ in hac
uita laboriosius. quã terrenis desi¬
aeriis ȩstuare: Aut quid hic quie
am sabbati accepit in munere. hinc
em mentis: ut nullo in hac uita de¬
siderioꝵ carnalium appetitu fati¬
get᷑. Egyptus uͦ quȩ huius mundi
speciem tenet. muscis ꝑcutit᷑. Mus¬
ca enim nimis insolens. & in quietũ
animal e: in qua quid aliud quã
insolentes cure desiderioꝵ carnali¬
um designant᷑: Vnde alias dicit᷑.
Muscȩ morientes ꝑdunt suauitatem
unguenti: quia cogitationes suꝑ-¬
flue que assiduȩ in animo carnali¬
a cogitante. & nascunt᷑ & deficiunt.
eam suauitatẽ qua unusquisꝙ in¬
trinsecus ꝑ sp̃m unctus ẽ ꝑdunt: qmͣ
integritate eius ꝑfrui ñ ꝑmutunt᷑.
Egyptus uͦ muscis ꝑcutit᷑. quia eoꝵ
corda qui terrenam uitã diligunt.
desiderioꝵ suoꝵ inquietudinib fe¬
riunt᷑. Gurpes cogitationes carnali¬
um ad ima depresse sunt: ut ad
quietis intima desiderio ñ leuent᷑.

Expanded text:
etis requiem animabus vestris . Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? 589 aut quid hic quietam Sabbati accepit in munere ; hinc em mentis, ut nullo in hac vita desideriorum carnalium appetitu fatigetur. Aegyptus vero quae hujus mundi speciem tenet muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Unde alias dicitur: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti , quia cogitationes superfluae, quae assidue in animo carnalia cogitante et nascuntur et deficiunt, eam suavitatem qua unusquisque intrinsecus per spiritum unctus est perdunt, quoniam integritate ejus perfrui non permittunt. Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui terrenam vitam diligunt, dum desideriorum suorum inquietudinibus feriuntur, turbis cogitationum carnalium ad ima depressa sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leventur.
Abbreviated transcription (Latin):
entia que ds ẽ. abscondita ẽ ab ocu¬
lis om̃ium uiuentium: quia in hac
mortali carne consistentib. & uide¬
ri potuit ꝑ quasda circum scriptas
imagines: & uideri non poteft ꝑ
incircumscriptum lumen eternita¬
tis. Sin uͦ a quib da potest in bao¬

Expanded text:
entia, quae Deus est, abscondita est ab ocuentia, quae Deus est, abscondita est ab oculis omnium viventium: quia in hac mortali carne consistentibus et videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potest per incircumscriptum lumen aeternitatis. Sin vero a quibusdam potest in ha
Abbreviated transcription (Latin):
uim eius essentiȩ non ꝑtingat: Hinc
ẽ enim qđ iacob qui dm̃ se uidisse
testat᷑. hunc non uisi in angłm uidit.
Hinc ẽ qđ moyses qui cum dõ facie
ad faciem loquebat᷑. sicut homo solet
loqui cum amico suo: ei inter ipsa
uerba sue locutionis dicit. Si mueni
grãm in conspectu tuo. ostende mͥ
temetipsum manifeste. ut uideã te.
Certe enim si ds non erat. cũ quo
loquebat᷑. ostende mͥ dm̃ diceret: &
non ostende temet ipsum. Si autem
& ds erat cum quo facie ad faciem
loquebat᷑. cur se petebat uidere quẽ
uidebat: Sed ex hac eius petitione
colligit᷑. quia eum sitiebat ꝑ incir¬
cumscriptȩ nature suȩ claritatem
cernere: quem iam ceperat ꝑ quas-¬
dam imagines uidere: ut sic suꝑna
essentia mentis oculis eiꝰ adesset: qua¬
tinus ei ad ȩternitatis uisionem nul¬
la imago creata temporaliter inter¬
esset. & uiderunt gͦ patres testam̃¬
ti ueteris dnm̃. & tamen uixta iob̃is
& iuxta beati iob sententiam. sapi¬

Expanded text:
vim essentiae ejus non pertingat? Hinc vim essentiae ejus non pertingat? Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc nonnisi in angelo vidit. Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquitur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei in ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te. Certe enim si Deus non erat, cum quo loquebatur: Ostende mihi Deum diceret, et non, Ostende teipsum. Si autem Deus erat, cum quo loquebatur facie ad faciem, cur repetebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur, quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre, et sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo Patres Testamenti Veteris Dominum, et tamen, juxta Joannis  juxta beati Job sententiam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
sse cognosco. Uidit quippe iacob do¬
minum. qui ait. Uidi dnm facie
ad faciem: & salua facta ẽ anima
mea. Tidit moyses dñm. de quo
scriptum ẽ. Loquebat᷑ dñs ad moy
sen facie ad faciem. sicut loqui so¬
let homo ad amicum suum. Uidit
Auditu auris audim te: nunc autĩ
oculus tñs itdet te. Uidit isaias
dnm̃: qui ait. Anno quo mertuus
ist rex orias. uidi dnm̃ sedentem
suꝑ soltum excelsum. ⁊ eleuatum.
Uicit micheas dnmñ. qui dict̃. Uidi
dñm sedentem suꝑ solium suum. &
omnẽ exercitum eeli assistentẽ ei a
Idextris & a sinistris. Quid ẽgͦ qđ
tot testamenti ueteris patres. dm̃ se
uidisse testati sunt. & camen de hac
sapientia que ds ẽ dicit᷑. abscondita
ẽ ab oculis omium uiuentium. & iob̾s
ait. dm̃ nemo uidit uinquã: nisi hoc¬
qđ patenter datur intelligi. quia qͣm¬
dui hic mortaliter uiuit᷑. uideri ꝑ
quasdam imagines ds potest: sed ꝑ
ipsam nature sue speciem non potest.

Expanded text:
sse cognosco. Vidit quippe Jacob Dosse cognosco. Vidit quippe Jacob Dominum, qui ait: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Vidit Moyses Dominum, de quo scriptum est: Losen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. Vidit Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astantem ei a dextris, et a sinistris. Quid est ergo quod tot Testamenti Veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium, et Joannes ait: Deum nemo vidit unqualigi; quia, quandiu hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest:
Abbreviated transcription (Latin):
mus deformitate uitioꝵ: accepta
fide reddimur pulchri. grã &
ornamento uirtutum. Sequitur.¬
sandum magnopere est. qđ a scõ
uiro requirit᷑. unde sapientia
ueniat. Ab eo xenim uenit: a qͦ
orta ẽ. Sed quia ab inuisibili &
coeterno patre nascit᷑: eius uia
Locus uͦ iitelligentiȩ eius ẽ humana
mens: quam hȩc dĩ sapientia dum
repleuerit: scãm fecit. Quia gͦ & in¬
uisibilis ẽ de quo ꝓdiit. & incertum
nobis est. in cuius mente intellecta
requiescat: recte nunc dicit᷑. Unde
ergo sapientia uenit. & quis ẽ locus
intelligentiȩ: Sed hoc ualde mirũ
S ẽ ab oculis om̃iũ uiuentium. Sapi¬
entia quippe quȩ ds est. si om̃ium
uiuentium oculis occulta esset:
hanc ꝓculdubio scõꝵ nemo uidi¬
sset. Sed ecce huic sententiȩ ioħem
audio concordantem: qui ait. Dm̃
nemo uidit unquam. Rursumq
cum testamenti ueteris patres in
tueor: horum multos teste ipsa sa¬
crx̧ locutionis hystoria. dm̃ uidi¬

Expanded text:
mus deformitate vitiorum, accepta mus deformitate vitiorum, accepta fide reddimur pulchri gratia et ornamento virtutum. Sequitursandum magnopere est quod a sancto viro requiritur unde sapientia veniat. Ab eo etenim venit a quo orta est. Sed quia ab invisibili et coaeterno Patre nascitur, ejus viaLocus vero intelligentiae ejus, est mens humana, quam haec Dei sapientia dum repleverit, sanctam facit. Quia ergo et invisibilis est de quo prodiit, et incertum nobis est in cujus mente intrequiescat, recte nunc dicitur: VERS. 20. Unde ergo sapientia veniet, vel quis est locus intelligentiae? - Sed hoc valde mirum est ab oculis omnium viventium. Sapientia quippe quae Deus est, si omnium viventium oculis occulta esset, hanc procul dubio sanctorum nemo vidisset. Sed ecce huic sententiae Joannem audio concordantem, qui ait: Deum nemo vidit unquam . Rursumque cum testamenti vetetueor, multos horum, teste ipsa sacrae elocutionis historia, Deum vidi
Abbreviated transcription (Latin):
ex dono gr̃ẽ suꝑuenientis tenent.
Tincti enim non essent: si sc̃ttatẽ
dissime tincture sunt: quia hu¬
militer custodiunt suꝑuenientem
in se uirtutum grãm. qua acce¬
Pperunt. Hinc ẽ enim qđ sponsi
uoce de scã ȩccła dicit᷑. Que est
Fista que ascendit dealbata: Qla¬
enim scã eccła cęlestem uitam
naturaliter non habet: sed suꝑue
memorat᷑. Et notandum qđ suꝑiꝰ
cum dixisset. non conferet᷑ tinctis
indiȩ colorib: cosdem colores non
intulit mundos. Hoc uͦ in loco ut
tincturam ueraciũ uirtutum ab
illa philosophoꝵ fucatione distin
gueret: tincturas dicens. addit mun¬
dissimas. Tincture enim mundissi¬
me recte nominant᷑ hii: qui prius
ꝑ praua oꝑa fedi fuerant. suꝑue¬
niente tamen sp̃u. nitore gr̃e ue
stiunt᷑: ut longe aliud appareatit
esse quam erant. Unde etiam bap¬
tisma. id ẽ tinctio dicit᷑: ipsa nr̃a
in aquam descensio. Tinguimur
quippe. & qui prius indecori era¬

Expanded text:
ex dono gratiae supervenientis tenent. ex dono gratiae supervenientis tenent. Tincti enim non essent, ut ait B. Gredissimae tincturae sunt, quia humiliter custodiunt supervenientem in se virtutum gratiam, quam acceperunt. Hinc est enim quod sponsi voce de sancta Ecclesia dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Qenim sancta Ecclesia coelestem vitam naturaliter non habet, sed, supermemoratur. Et notandum, quod superius cum dixisset: Non conferetur tinctis Indiae coloribus, eosdem colores non intulit mundos; hoc vero in loco, ut tincturam veracium virtutum ab illa philosophorum fucatione disgueret, tincturas dicens, addidit mundissimas. Tincturae enim mundissimae recte nominantur hi qui prius per prava opera foedi fuerant, superveniente tamen spiritu, nitore gratiae vestiuntur, ut longe aliud appareant esse quam erant. Unde etiam baptisma, id est tinctio, dicitur ipsa nostra in aquam descensio. Tingimur quippe, et qui prius indecori era
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ suꝑna ciuitate nullum ꝑ¬
demonstraret: addidit. Non ad¬
equabitur ei aurum uel uitrũ.
Ut ꝓpħas ei quoꝙ subesse ostendet.
adiunxit. Nec cõmutabunt᷑ ꝓ ea
uasa auri excelsa & eminentia.
nec cõmemorabunt᷑ in cõparatione
euis. Trahitur enu sapientia de
occultis. Ad extremũ uͦ ut ipsos
quoꝙ in ȩccła hereticos inerepa¬
ret: qui a gentilitatis errore ue¬
nientes. fidem quã ꝑcipiunt. ꝑ su¬
ꝑbiam conscindunt: addidit. Non
adequabit᷑ ei toparium de ethyo¬
pia. Acsi patenter insinuet dicens.
Hii qui ex peccati ingredine ad cõ¬
uersionem ueniunt. ȩquari do
bonrini non possunt: quãuis
multis colorum uirtutib resplen¬
dere uideant᷑. Quoꝵ ut suꝑbia
refutet᷑: apte subiungit᷑. Nec tin¬
cture mundissime componentur.
Lincture enim mundissimȩ uocan¬
t᷑ hii. qui ueraciter sunt humiles.
& ueraciter sci: qui sciunt qui¬
dem quia ex semetipsis uirtu¬
tũ speciem non habent. sed hano

Expanded text:
quoque superna civitate nullum pquoque superna civitate nullum pdemonstraret, addidit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ut prophetas quoque ei subesse ostenderet, adjunxit: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, nec commemorabuntur in comparatione ejus. Trahitur enim sapientia de occultis. Ad extremum vero ut ipsos quoque in Ecclesia haereticos increparet, qui a gentilitatis errore venientes, fidem quam percipiunt, per superbiam scindunt. addidit: Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si patenter insinuet, dicens: Hi qui ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamvis multis colorum virtutibus resplendere videantur. Quorum ut superbia refutetur, apte subjungitur: cturae mundissimae componentur. Tincturae enim mundissimae vocantur hi, qui veraciter sunt humiles et veraciter sancti, qui sciunt quidem, quia ex semetipsis virtutum speciem non habent, sed hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ipse temporalis ex matre: ipse qui
fecit. ipse qui factus est: ipse speci¬
osus forma pre filiis bominum ꝑ
diuinitatẽ: & ipse de quo dictum
est. uidimus eum & non erat as¬
pectus. & non ẽ species ei neq de¬
cor ꝑ humanitatẽ: ipse ante scła
de patre sine matre. ipse in fine
scłoꝵ de matre sine patre: ipse
templum. ipse conditor templi:
ipse auctor oꝑis. ipse opus au¬
ctoris. Manens itaꝙ unus ex
pulatione confusus: nec natura¬
rum distinctione ẽ geminatus.
Sed quia non hec tractanda sus¬
cepimus. ad exponendi ordinem
hac sapientia angłos demonstra¬
ret: dixit. Non dabit᷑ aurũ obri¬
patres sacri eloquii tractatores.
inferiores ostenderet: adiunxit.
Non appendet᷑ argentũ in cõmuta¬
tione eius. Ut philosophoꝵ quoꝙ
sapientiam hiuic monstraret lon¬
ge subesse: intulit. Non conferet᷑
tinctis indiȩ coloribus. Atq sub¬
unxit. Nec lapidi sardonico p̃¬
ciosissimo. uel saphyro. Ut in illa

Expanded text:
ipse temporalis ex matre, ipse qui ipse temporalis ex matre, ipse qui fecit, ipse qui factus est; 767 ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem , et ipse, de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et non est species ei neque decor , per humanitatem. Ipse ante saecula de Patre sine matre, ipse in fine saeculorum de matre sine patre. Ipse templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus auctoris; manens unus ex pulatione confusus, nec naturarum 599 distinctione geminatus. Sed quia non haec tractanda suscepimus, ad exponendi ordinem hac sapientia angelos demonstraret, dicit: Non dabitur aurum obryPatres sacri eloquii tractatores inferiores ostenderet, adjunxit: Nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ut philosophorum quoque sapientiam huic monstraret longe subesse, intulit: Non conferetur tinctis Indiae coloribus. Atque subjunxit: Nec lapidi sardonycho pretiosissimo, vel sapphiro. Ut in illa
Abbreviated transcription (Latin):
bitȩ ꝑ naturam. alioꝵ accepta ꝑ
grãm. Mediator quippe dĩ & ho
iste hereticus desipit. alter in bu¬
purus homo conceptus atq editꝰ.
post ꝑ meritum ut do essit accepit:
sed nuntiante angło. & adueni¬
ente sp̃u. mox uerbum in utero.
mox intra uterum uerbum caro.
& manente incõmutabili essentia.
quȩ ei est cum patre. & cum spũ
scõ coeterna. assumpsit intra uir¬
ginea uiscera: ubi & impassibilis
pati. & immortalis mori. & ȩteruꝰ
ante scła. temporalis posset esse
in fine scłoꝵ: ut ꝑ ineffabile sacra¬
mentum. conceptu scõ & partu in¬
iuolabili. scđm ueritatem utriusꝙ
nature: eadem uirgo. & ancilla
elisabeth dicit᷑. Unde hoc mͥ. ut ue¬
niat mater dñi mei ad me: Et
ipsa uirgo concipiens dicit. Ecce
ancilla dñi. fiat mͥ scđ̾m uerbũ
tuum. Et quauis ipse est aliud
ex patre. aliud ex uirgine: non
tamen alius ex patre. alius ex uir¬
gine: sed ipse eͣ eternus ex patre.

Expanded text:
bitae per naturam alia accepta per bitae per naturam alia accepta per gratiam; Mediator quippe Dei atqueiste haereticus desipit, alter in hupurus homo conceptus atque editus, post per meritum ut Deus esset accepit, sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro, et manente incommutabili essentia, quae ei est cum Patre et cum sancto Spritu coaeterna, assumpsit intra virginea viscera unde et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis posset esse in fine saeculorum, ut per ineffabile sacramentum, conceptu sancto, et partu inviolabili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem virgo et ancilla Elisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me ? Et ipsa virgo concipiens dicit: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Et quamvis ipse aliud ex Patre, aliud ex virgine, non tamen alius ex Patre, alius ex virgine, sed ipse est aeternus ex Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
one constringimur. ut cũ ppħa
dicamus. Ecce enim in miquitati¬
b conceptus sum: & in delictis pe¬
perit me mater mea. Ille autẽ ue
raciter solus sc̃s natus ẽ. qui ut
ipsam conditionem nature cor¬
ne carnalis copulȩ conceptus ñ
est. Huic se sapientie quasi qđ¬
dam topatium de ethyopia eqͣ¬
re uoluit: cum quida heresiar¬
ches dixit. Non inuideo xp̃o dõ
facto. si uolo & ipse possum fieri.
rium conceptionis. sed ꝑ ꝓfectum
gr̃ẽ dm̃ putauit: ꝑuersa allega¬
tione astruens eum purum ho¬
minem natum. sed ut ds̃ esset
ꝑ meritum ꝓfecisse: atq ob hoc
estimans & se & quoslibet alios¬
ei posse coequari. qui filii di ꝑ
grãm fiunt: non intelligens. ñ
attendens. quia non adequabi¬
tur ei topazium de ethyopia. Ali¬
ud ẽ enm natos homines grãm
adoptionis ꝑcipere. aliud unum
singulariter ꝑ diuinitatis poten¬
tiam dm̃ ex ipso conceptu ꝓdisse.
Nec equari potest głe unigeniti ha¬

Expanded text:
one constringimur, ut cum propheta one constringimur, ut cum propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ille autem solus veraciter sanctus natus est, qui, ut ipsam conditionem natune carnalis copulae conceptus non est. Huic se sapientiae quasi quoddam topazium de Aethiopia aequari voluit, cum quidam haeresiarcha dixit: Non invideo Christo Deo facto; si volo, et ipse possum fieri:  per mysterium conceptionis, sed per profectum gratiae Deum putavit, perversa allegatione astruens, eum parvum hominem natum, sed, ut Deus esset, per meritum profecisse, atque ob hoc aestimans et se et quoslibet alios posse ei coaequari, qui filii Dei per gratiam fiunt, non intelligens, non attendens, quia non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Aliud est enim natos homines gratiam adoptionis accipere, aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse. Nec aequari potest gloriae Unigeniti ha