comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim qui seip̃m ꝯm̃dat ille ꝓbatꝰ ẽ: s quẽ d̾s
dolosa ⁊ linguã magniloꝙͣ. meliꝰ ages si humi¬
liꝰ saꝑes. Dei filiꝰ in b̾a uͥgine l ip̃a de sac̾dota¬
li ⁊ regali stemate duxiss originẽ. ñ nobilita¬
tẽ s humilitatẽ elegit. Respexit inqͥt humilita¬
tͥ ⁊ pauꝑi capellano suꝑbe ⁊ fatue: Tu eminẽ¬
tiam gen̾is tui tua pͣuitate depͥmis ⁊ ꝯculcas.
.ille in medio suoꝵ sc̃a ⁊ honesta ꝯu̾satõe pre-¬
radiat. Scio qr egre feͥs ꝙ te instruo. ꝙ uet̾es
stulticias ac uias tͥ de pulmone euello. s me
salus tua sollicitat. U̾eor .n. ne srbia in ruinã
⁊ p̾cipiciũ te deuoluat. Nam scriptũ ẽ. Añ ru-¬
mam exaltabr᷑ cor. Ille qui in altis habitat. ⁊¬

Expanded text:
 sed quem Deus dolosa, et linguam magniloquam. Melius ageres, si humilius saperes. Dei Filius in beata Virgine, licet ipsa de sacerdotali et regali schemate duxisset originem, non nobilitatem sed humilitatem elegit. Respexit, inquit, humilitatibi et pauperi capellano, superbe et fatue? Tu eminentiam generis tui tua pravitate deprimis et conculcas; ille in medio suorum sancta et honesta conversatione praeradiat. Scio, quia aegre fers quod te instruo, quod . . . veteres avias tibi de pulmone revello, sed me salus tua sollicitat. Vereor enim, ne superbia in ruinam et praecipitium te devolvat. Nam scriptum est: Ante ruinam exaltabitur cor. Ille, qui in altis habitat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut inueniat᷑ iniquitas ^ aͣd odiũ. Quid ꝓfuit t̾
miser. ficticie nobilitatis magnificare iactanti¬
am. ⁊ pauꝑi amico notã qiͣ cͥminose pauꝑtatis
genitoꝵ tuoꝵ uͥtutẽ tͥ ascribis ad glam. si eoꝵ
tuoꝵ memoriam dehonestas. Qd iam abolite
genositatis stipitẽ laudas : Solet equidẽ ramꝰ
radicem. ⁊ fructus stipitẽ ꝯm̃dare. ⁊ q̃ utili¬
tas in uet̾i trunto si iam emarcuit. si ab eo

Expanded text:
ut inveniatur iniquitas ejus ad odium. Quid profuit tibi, miser, fictitiae nobilitatis magnificare jactantiam, et pauperi amico notam quasi criminosae paupertatis genitorum tuorum virtutem tibi ascribis ad gloriam, sed eorum tuorum memoriam dehonestas. Quid jam abolitae generositatis stipitem laudas? solet equidem ramus radicem, et fructus stipitem commendare. Et quae utilitas in veteri trunco, si jam emarcuit; si ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
cisceͥnde uide̾t dictauer̃t. Qͥd int̾ parentelas
hoĩm uariando distĩguis: ab uno pr̃e descendi¬
mꝰ uniu̾si. ⁊ singłi. certe speciosus forma pre
sitatis ẽ actor de iustis ⁊ iniustis de magnis et
hũilib carnẽ tͣxit. Nam ⁊ agnꝰ paschał iuxta
septuaginta int̾p̾tes de ouib ⁊ capris assumeba
tuna. oĩsq ꝯdicio acceptat᷑. ut quid gͦ te ĩ alioꝵ
uͥtute ꝯm̃das. ⁊ adu̾sus pauꝑes de tuĩ gen̾is

Expanded text:
ciscundae judicium dictaverunt. Quid inter parentelas ciscundae judicium dictaverunt. Quid inter parentelas hominum variando distinguis? Ab uno patre descendimus universi et singuli. Certe speciosus forma prae sitatis est auctor, de justis et injustis, de magnis et humilibus carnem traxit. Nam et agnus Paschalis, juxta Septuaginta Interpretes, de ovibus et capris assumebattuna, omnisque conditio acceptatur. Utquid ergo te in aliorum virtute commendas, et adversus pauperem de tui generis
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ ⁊m̃dabil ñ ꝓcessit: Audi miser. audi successor
uet̾is ade. testa fragilis. lutũ solubile. pellis mor¬
ticina. uas putredinis. fomes tinee. cibꝰ u̾mis. qͥd
t̾ ⁊ progenitorib tuis: Sic̃ ñ portabit filius in¬
nocens iniquitatẽ prĩs. sic nͨ filium reprobum
decet de pr̃is actib głari. ⁊ q̃ nob̾ argum̃ta p̾tẽ¬
dis. ut eiꝰ te filiũ ꝓbes. cuiꝰ pomposam memori¬
am magnificas ⁊ extollis: Sane ideo dñs abͣ¬
ham ex sarra ⁊ agar. ex duab ⁊̃ uxorib et
duab ancillis. uoluit iacob ꝓlẽ susciꝑe. Ut u¬
niu̾sitatis hũane successio de parẽtũ ꝯditõne
inc̾ta ⁊ ignara utrũ a lib̾a uł ancilla descende¬
rint: se gen̾ositatis ambigue gla ñ extollat.
qͥcia in morib. seruitꝰ in pcc̃is. ut se filios ãcil¬
quã apd̾ se ñ nouert̃ inflant᷑. Pret̾ea in domo
iacob spurii parit̾ cũ legitimis funicł̾m here-¬
ditatis sortiti st̃. ⁊ ꝯmunit̾ int̾ se famłie rher¬

Expanded text:
commendabilis non processit? audi, miser, audi, successor veteris Adae, testa fragilis, lutum solubile, pellis morticina, vas putredinis, fomes tineae, cibus vermis. Quid tibi, et progenitoribus tuis? Sicut non portabit filius innocens iniquitatem patris, sic nec filium reprobum decet de patris actibus gloriari. Et quae nobis argumenta praetendis, ut ejus te filium probes, cujus pomposam memoriam magnificas et extollis? Sane ideo Dominus Abraham ex Sara et Agar, ex duabus etiam uxoribus et duabus ancillis voluit Jacob prolem suscipere , ut universitatis humanae successio, de parentum conditione incerta et ignara utrum a libera vel ancilla descenderit, se de generositatis ambiguae gloria non extollat. quitia in moribus, servitus in peccatis, ut se filios ancilquam apud se non noverunt, inflantur. Praeterea in domo Jacob spurii pariter cum legitimis funiculum haereditatis sortiti sunt, et communiter inter se familiae her
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ad ħ ꝓp̃ hũilitatẽ suã sp̃alit̾ ⁊ singłarit̾ ẽ
a dño p̾electa. Cui psalmista cõcordat diẽes
descendes sic̾ pluuia ĩ uellus ꝙ moysi ignis
in rubo apparuit ⁊ ñ ẽ rub igne corruptus
uirginitatis ĩtegritas ĩ mͦ. mõstrat᷑ qd̾ uir¬

Expanded text:
 propter humilitatem suam specialiter et singulariter est a Domino praeelecta. Cui Psalmista concordat dicens: Descendet sicut pluvia in vellus. Quod Moysi ignis in rubo apparuit, et non est rubus corruptus igne, virginitatis integritas in Maria monstratur. Quod vir
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃ petitõi tue płimũ ĩ dño ꝯm̃dabili grato cõ¬
currentes assensu. tales excellencie tue ꝓcurabi¬
mͦ destinare: qͥ ap̃ te ĩ doct̾na sana ⁊ salutari¬
h monitis uites apłice auctoritatis suppleãt.
qͦꝵ ⁊̃ mores ⁊ m̾ita ab honestate ⁊ mũdicia
eruditonis e wngłice nõ discordent qm̃ u̾o nr̃e¬
fidei seriem ⁊ tenorẽ litt̾is tͥ supplicas aꝑiri:
nos tuis ꝯgratulantes desideriis illã sub qͦ¬
dã ꝯpendio ⁊ qͣi digito tenꝰ ĩtimamꝰ. Nlud gͥ
pie credas ⁊ fidelit̾ teneacqr unꝰ deus est sic
tñ ut ĩ assignatõe deitatis sit unitas ĩ sb̾a

Expanded text:
autem petitioni tuae plurimum in Domino commendabili grato concurrentes assensu, tales excellentiae tuae procurabimus destinare, qui apud te in doctrina sana et salutaribus monitis, vices apostolicae aucto mores et merita ab honestate et munditia eruditionis evangelicae non discordent. Quonfidei seriem et tenorem litteris tibi supplicas aperiri, nos tuis congratulantes desideriis illam sub quodam compendio, et quasi digito tenus intimamus. Illud igitur pie credas et fideliter teneas, quod unus est Deus, sic tamen ut in assignatione Deitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sencie ⁊ ꝑsonaꝵ tͥnitate desideras. ip̃e ĩ ewnͣge
suis dicit. ite baptizare õs g̾s. in noĩe ꝑ atris
iss. missus est a patre filiꝰ. dignũq fuit ut
mitt̾et᷑ filius ñ pr̃. cũ eĩ a nullo ẽẽt p̃r. filius¬
erat ab aliqͦ. erat q cõuenientiꝰ ut hr̃et ĩ tꝑe¬

Expanded text:
sentiae et personarum Trinitate desideras, ipse in Evangeliscipulis suis dicit: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patrisisset, missus est a Patre Filius; dignumque fuit ut mitteretur Filius, et non Pater. Cum enim a nullo esset Pater, et Filius ab aliquo, erat convenientius ut habe
Abbreviated transcription (Latin):
erit in t̾ra nr̃a cũ uen̾it. som angłi ĩ ip̃ius
natiuitate głose pacis canticũ cecinerũt. Gła
magis apparuit atq hystoriaꝵ testĩo rome.
fons olei de t̾ra fluxit ĩ tybim. tẽplũ ⁊̃ ꝙͦ ydo
la nõ ruitur̃ p̾dix̾ant donec uirgo pareret:
Eadẽ nocte funditꝰ torruit. ꝓbatica ꝙͣ piscina
q̃ ierosolimis erat ad aduentũ angłi mou̾i:
⁊ sanitates ⁊ ferre tũc cepit. Uehem̃tissĩe nobis
nocuit uetꝰ adam. s plus ꝓfuit nouꝰ ãpliꝰ no¬
b̾ cõtulit huiꝰ hũilitas ꝙͣ suꝑbia illiꝰ abstule¬
rit. Nã paulo apostolo teste. nõ sic̃ delictũ ita

Expanded text:
erit in terra cum venerit. Ideoque angeli in ipsius nativitate gloriosae pacis canticum cecinerunt: Glormagis apparuit: atque historiarum testimonio Romae fons olei de terra fluxit in Tiberim. Templum etiam ola non ruiturum praedixerant, donec virgo pareret, eadem nocte funditus corruit. Probatica quoque piscina quae Hierosolymis erat, ad adventum angeli moveri, et sanitates conferre tunc coepit. Vehementissime nobis nocuit vetus Adam, sed plus profuit novus. Amplius nobis contulit hujus humilitas, quam superbia istius abstulerat. Na
Abbreviated transcription (Latin):
natõis sp̃m possem dissimłare silencio. mallẽ
tat̾e ꝙͣ scribere. S ut u̾bo iob utar plenus sũ ser¬
moĩb ⁊ coartat me sp̃c ut̾i mei. n Ego qͣi
mustũ abq spiracło ꝙͦ nouas disrũpit lagũ¬
cłas me lic ĩuitũ tua mittat ⁊ urget tem̾i

Expanded text:
nationis spiritum possem dissimulare silentio, mallem tacere, quam scribere. Sed, ut verbo Job utar: Plenus sum sermonibus, et coarctat me spiritus uteri mei; ego quasi mustum absque spiraculo, quod novas disrumpit lagunc
Abbreviated transcription (Latin):
truet. Sane seruientes de quoꝵ nu̾osa multitudine
magnates płimũ głant᷑ suoꝵ uenatores sũt. et
aucupes dñoꝵ. predam enĩ secũt᷑ nõ hoĩes ꝙ̃ ex eo
manifestissime liq̃t. qr illos qͦs in diuicias ⁊ hono¬
res extulit fortuna clementior. nec nu̾ositas illa
l dientele secuta est. Bũ adhuc pauperes eẽnt nec
hodie seq̃retur. Si in ꝯsimilem rece̾derent pauper-¬
tatem. pro hac nouissima uanitate militant ho¬
die. nr̃i curiales in labore ⁊ erũpna in uigiliis
młtis in pericłis młtis. in ꝓicłis maris. ꝑicłis flu-¬

Expanded text:
um. Sane servientes, de quorum numerosa multitudine magnates plurimum gloriantur, suorum venatores sunt et aucupes dominorum; praedam enim sequuntur non homines. Quod ex eo manifestissime liquet, quia illos, quos in divitias et honores extulit fortuna clementior, nec numerositas illa clientelae secuta est, dum adhuc pauperes essent, nec hodie sequeretur, si in consimilem reciderent paupertatem. Pro hac vanissima vanitate militant hodie nostri curiales in labore et aerumna, in vigiliis multis, in periculis magnis, periculis maris, periculis flu
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ me ad ant̾iora. s nõ more apłi poarigebã. Ue¬
rũtũ castigans castigauit me dñs ⁊ morti ñõ tra¬
didit me. ꝙ̃ lecto doloris affligens in corpus puũ. abiec¬
tum. ⁊ miserũ. sp̃m sue indignat̾ois fudit anxiebar
ad mortem iamq corporis ⁊ aĩe diuortiũ certissime ĩ¬

Expanded text:
on more Apostoli, porrigebam, verumtamen castigans castigavit me Dominus, et morti non tradidit me: quem lecto doloris affligens, in corpus parvum, abjectum, et miserum, spiritum suae indignationis infudit. Anxiabar ad mortem, jamque corporis et animae divortium certissime im
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ sc̃m ẽ. s sc̃a scõꝵ dulci affectu. pura ⁊ defecata ĩtẽ¬
ione intrat sacerdos cũ sangiñe iã xp̃m sangu̾iez
unusq sp̃c fc̃s cum eo int̾ quasdã dĩne suanitati
experiencias officiũ ꝓpiciatoris exequit: dũ ꝑ eũ qiͣ
ꝑ quẽdã mediatorẽ d̾i ⁊ hoĩm hiis ꝓ quib ad deũ
ĩtercedit fructus ꝓpiciacionis ex illa fruicione beata.
s beatissima obtĩetur. hnis ĩdignũ me iudicans.
totus a uob̃ pendeo. totus nob̃ ĩittor. Rogate dñm
uare totum ĩtellectũ meũ ĩ obsequiũ xͥ fungi sacer¬
docio ⁊ offerre illi ĩcensũ dignũ ĩodorẽ suauitatis.

Expanded text:
ncta sanctorum, dulci affectu pura et defaecata intentione intrat sacerdos cum sanguine, jam verum sanguinem unusque spiritus factus cum eo intra quasdam divinae suavitatis experientias officium  quemdam mediatorem Dei et hominum, his pro quibus ad Deum intercedit, fructus propitiationis ex illa fruitione beata, sed brevissima obtinetur. His indignum me judicans, totus a vobis pendeo, totus vobis innitor. Rogate Dominum vare totum intellectum meum in obsequium Christi, fungi sacerdotio, et offer
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur: saltẽ ĩsinũ reu̾̃titur supplicãtiss nou̾itis aũt
ꝙ ĩ abeunte etate semꝑ ĩ scolis ã curiis militaui. Sco¬
lasticus u̾o labor l sit efficax ad salutẽ q̃dã tñ ĩ eo
agitur fere pemptoriũ est salutis ambiciosum. ad¬
ulatoriũ. fictũ detractoriũ. sb̃dolum. ĩuidũ crudele.
⁊ ĩpiũ. ⁊ generalr̃ temporal̃ q̃stus. ã ĩ anis gle ue

Expanded text:
mittitur, saltem in sinum revertitur supplicantis. Noveritis autem, quod ab ineunte aetate semper in scholis aut curiis militavi. Scholasticus vero labor licet sit inefficax ad salutem, quaedam tamen in eo agitur, fere peremptorium est salutis, ambitiosum, adulatorium, fictum, detractorium, subdolum, invidum, crudele et impium, et generaliter temporalis quaestus, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicãd̾. descendite ĩ ortos aromatũ. Ut gustecis sp̃a¬
les delicias ⁊ gratissima colligatis lilia gaudroꝵ
de ligꝰ uite percipite spũales fructꝰ qui teste apło sti
caritas. gaudiũ. pax pacĩa. bonitas. beĩgnitas. man.¬

Expanded text:
ditandum, descendite in hortos aromatum, ut gustetis spirituaditandum, descendite in hortos aromatum, ut gustetis spirituales delicias, et gratissima colligatis lilia gaudiorum. De ligno vitae percipite spirituales fructus, qui, teste Apostolo, sunt: charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bon
Abbreviated transcription (Latin):
fiat pax ĩ dieb ur̃is. s pax u̾a pax dĩ qͣm nemo
p̃t dare. nõ ilła de qͣ dr. pax. pax. ⁊ nõ ẽ pax nã ĩ
pace himodi. ecce amaritudo amarissima. q̃ ẽ.ni.
hec pax si quiescit ancilla ⁊ dña sb̃iugo gͣui ⁊ de¬
genen ãcillatur. Q utilitas ꝙ caro atribulacõe
tat. Acunq spũ di aguntur teste aplo̾. hii sunt
filii dĩ. ideoq ⁊ filii pacis. u̾ eĩ pax ibi ẽ d̾s. nã ĩpace
fc̃s ẽ locus eiꝰ ip̃ius q testimonio. pacifici filii dei
uocabunt᷑. annũciauit uob̃ dr̃s agnũ placabilẽ.
pacẽ suã dedit. pacẽ suã reliquit uob̃. alterã foris.
alterã u̾o initus. agnostite q̃ a d̾o donata st̃ uobis ⁊
utimini bñficio pacis. ĩ dulte q sunt reliqͥe hoĩ pa¬
cifico. ĩ dignũ plane oĩo ⁊ absurdũ. ut p̾ nobił aĩa
deputata sponsi celestis amplexib obliita sue o¬
rigĩs. ⁊ illuis cuiꝰ ymago ẽ ad mechanicos rapiat
affectus. freq̃rius gͥ exeatis ĩ agrũ cum ysacic ad me¬

Expanded text:
ris! Sed pax vera pax Dei, quam nemo potest dare; non illa, de qua dicitur: Pax, pax, et non est pax; nam in pace hujusmodi, ecce amaritudo amarissima. Quae est enim haec pax, si quiescit ancilla, et domina sub jugo gravi et degeneri ancillatur? Quae utilitas, quod caro a tribulatione tat? Quicunque Spiritu Dei aguntur, teste Apostolo, hi sunt filii Dei, ideoque et filii pacis. Ubi enim pax, ibi Deus. Nam in pace factus est locus ejus, ipsiusque testimonio pacifici filii Dei vocabuntur. Annuntiavit vobis Dominus annum placabilem, pacem suam dedit, pacem suam reliquit vobis, alteram foris, alteram vero intus. Agnoscite, quae a Deo donata sunt vobis, et utimini beneficio pacis indultae, quia sunt reliquiae homini pacifico. Indignum plane omnino est et absurdum, ut praenobilis anima deputata Sponsi coelestis amplexibus, oblita suae originis, et illius, cujus imago est, ad mechanicos rapiatur affectus. Frequentius igitur exeatis in agrum cum Isaac ad me
Abbreviated transcription (Latin):
bilr̃. ꝙͥꝙͥ ianiꝰ pompã pertinet scłarẽ stabilite gͥ cor
urm̃ ĩ ex̾ticio spũali ĩobsequio eiꝰ qui nubilũ ꝑsecu¬
cionis quo denigrata s formosa erat ecc̃a serenanͭ
uit. nimirũ beato hylario teste ꝓpriũ ẽ ecc̃e. ut tunc
ẽtelligat cũ arguitur. tc̃ obtĩeat cum fr̃aca iuuidetur
tc̃ liberior surgat cũ eiꝰ lib̾acio desperatur: nã ⁊ archa
noe ĩualescente diluuio tollitur ĩ sb̾lime. ⁊ arca fe¬
deris huiliatadagon confregit ⁊ phylisteos ĩ postio
a ꝑcussit. qr gͥ hũane condicionis ẽ dolere cũdolẽtib¬
ccĩ gaudentib cõgand̾e ⁊ ur̃e ꝑsecucioni auxios cõ¬

Expanded text:
ompam pertinet saecularem. Stabilite ergo cor vestrum in exercitio spirituali, in obsequio ejus, qui nubilum persecutionis, quo denigrata, sed formosa erat Ecclesia, serenvit. Nimirum, beato Hilario teste, proprium est Ecclesiae, ut tunc intelligat, cum arguitur; tunc obtineat, cum superata videtur; tunc liberior surgat, cum ejus liberatio desperatur. Nam et arca Noe invalescente diluvio tollitur in sublime; et arca fderis humiliata Dagon confregit et Philisthaeos in posteriora percussit. Quia igitur humanae conditionis est dolere cum dolentibus, gaudentib
Abbreviated transcription (Latin):
totum occidentẽ seremꝰ ⁊ gloriosius illustrauit. sanesi
eẽt ĩ eis q̃ om̃i xp̃iano debetur affectio reu̾entie ĩpẽ¬
sioris officiũ pastori debebatur afflictio ꝙͣto ĩdigͥor a
ĩnocẽs tollerabat. tanto uberiorib obsequiis ⁊ houo¬
rib dignus erat. b̃s equid̾ iob. głosior erat ĩstquili¬
nio iecẽs ꝙͣ curunsedente ex̾citu ĩ solio sedẽs. reputa¬
bant uos sua sb̃iectione ĩ dignũ qr ex ip̃a ꝑsecucõe ue
ẽ digmus ꝙ̃ ꝓ eccãstica lib̾tate honoris abiectio ⁊ cõ¬
temptus. Solus itaq astendistiᷤᷤ ex adu̾so ⁊ opposiuste
uos murũ ꝓ domo isrł. clamastis ⁊ nõ erat qui exau¬
diret. circunspexistis ⁊ ñ erat qͥ adinuaret. sͨ mutator
fortissimi aoth iudicis isrł ambidextri ꝑ ꝓspera ⁊ ad¬

Expanded text:
totum occidentem serenius et gloriosius illustravit. Sane, si esset in eis, quae omni Christiano debetur affectio, reverentiae impensioris officium pastori debebatur afflicto. Quanto indigniora innocens tolerabat, tanto uberioribus obsequiis et honoribus dignus erat. Beatus equidem Job gloriosior erat in sterquilinio jacens, quam circumsedente exercitu in solio sedens. Reputabant vos sua subjectione indiam pro ecclesiastica libertate honoris abjectio et contemptus. Solus itaque ascendistis ex adverso, et opposuistis vos murum pro domo Israel. Clamastis, et non erat, qui exaudiret; circumspexistis, et non erat, qui adjuvaret. Sic imitator fortissimi Aod judicis Israel ambidextri, per
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hic. pͥmũ altare ẽ eneũ cor semeł contritũ ⁊ hũi¬
liatũ ĩquo bestiales aĩ motus ⁊ actus irracionales pe¬
ntendo maccantur. Scdm altare ab oĩ eris rubigi¬
ie alienũ auro rucilat caritatis. nich̾ ĩ eo carnale
offertur cũ iã conu̾sacio offerentis sit ĩ celis cuiꝰ ho¬
stia ẽ mẽs sca deuota orõ gr̃aꝵ accio. ⁊ uox laudis ad

Expanded text:
est. Hic primum altare est aeneum, cor scilicet contritum et huliatum, in quo bestiales animi motus, et actus irrationales poenitendo mactantur. Secundum altare ab omni aeris rubigine alienum, auro rutilat charitatis. Nihil in eo carnale offertur, cum jam offerentis conversatio sit in coelis, cujus hostia est mens sancta, devota oratio
Abbreviated transcription (Latin):
firma qd ĩ me trepidat. qd̃ fugestit accende. qd̾ mitat
consolida. doce qd̃ desipit. erige qd̵ desperat. alliga qd̃
uagatur. qd̃ superbit hũilia. excita qd̃ lentescit. il
eiꝰ sr̃ sacrificia. ut dõ placabiles hostias ĩmoletis quoᷤ
ip̃e fons karisinatũ copiosius irrigauit ut iã ĩ uob̃
uirtutũ flores erumpant ĩ fructũ. uos qͦs sͥ ꝯstituit
genus electũ regale sacerdociũ. ut stitis corona głe ĩ

Expanded text:
onfirma quod in me trepidat, quod frigescit accende, quod nutat consolida, doce quod desipit, erige quod desperat, alliga quod vagatur, quod superbit humilia, excita quod lentescit, illejus, super sacrificia, ut Deo placabiles hostias immoletis, quos ipse fons charismatum copiosius irrigavit, ut jam in vobis virtutum flores erumpant in fructum; vos, quos sibi constituit genus electum, regale sacerdotium, ut sitis corona gloriae in
Abbreviated transcription (Latin):
Gremiũ mĩe mͥ ⁊ aliis ꝯcaptiuis meis regio
natiua p̾clusit. quos expuens: aliͥ face patͥa
nos coegit. Int̾ amicos ⁊ frẽs te solũ expientia
mͥ frẽm exhibuit ⁊ amicũ cuiꝰ bñficio responde
ñ suffic̾em si totꝰ effluerẽ auro ⁊ argento. mẽ¬
daces enĩ st̃ filii hõim in stat̾is. qui obsequia

Expanded text:
rdiae mihi, et aliis concaptivis meis regio nativa praeclusit, quos exspuens alibi facere patriam nos coegit. Inter amicos et fratres te solum experientia mihi fratrem exhibuit et amicum, cujus beneficio respondere non sufficerem, si totus auro effulgerem et argento. Mendaces enim sunt filii hominum in stateris, quia o
Abbreviated transcription (Latin):
eo de quo scriptũ est. Audi isrł deus tuus. deꝰ unus.
Profecit ã in melius bñfõ unitatis. Legit᷑ enĩ mł
titudinis credentiũ erat cor unũ ⁊ aĩa una ⁊ erãt
eis oĩa ꝯmiũia. hanc unitatis gr̃am paulus in se
⁊ in aliis nutͥebat. om̃ib inqͥt oĩa factus sũ. ut õs¬
epo lucrifaciam.⁊ it̾e. r̾go uos frẽs ut idip̃m sen¬
ciatis. ⁊ nõ sint in uobis scismata. petrus ⁊̃ apłus
eadem affectõe ⁊ sollicitudine ductus. ante omnia
inqͥt. mutuã ĩ uos caritatẽ hẽatis. pacẽ ait paulus
hete nobiscũ ⁊ scĩmoĩam sine qͣ nemo uidebit deũ.
hãtis gͥ unitatẽ sp̃c in uĩcło pacis. nec eñi potest ĩ
ueniri forma expiessior eu̾satõis angłice. ꝙͣ unitas
socialis. Illud ⁊̃ p̾cib deuotis additio. nͭ ĩ eccͤa nr̃a ꝯ¬
tinue ⁊ sollempnit̾ celebret᷑ obseqͥũ debite seruitu¬
tis sit in cantu sit in psalmis obseruantia iugis.
Hec est enĩ sacrificiũ laudis quo dñs postulat ho¬

Expanded text:
eo, de quo scriptum est: Audi, Israel, Deus tuus unus est. Profecit etiam in melius beneficio unitatis. Legitur enim quod multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, et erant eis omnia communia. Hanc unitatis gratiam Paulus in se et in aliis nutriebat. Omnibus, inquit, omnia factus sum, ut oo lucrifaciam. Et iterum: Rogo vos, fratres, ut idipsum sentiatis, et non sint in vobis schismata. Petrus apostolus eadem affectione et sollicitudine ductus: Antea omnia, inquit, mutuam in vobis charitatem habeatis. Pacem, ait Paulus, habete vobiscum et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Habeatis igitur unitatem spiritus in vinculo pacis. Nec enim inveniri potest forma expressior conversationis angelicae, quam unitas socialis. Illud etiam precibus devotis adjicio, ut in ecclesia tidie et solemniter celebretur obsequium debitae servitutis. Sit in cantu, sit in psalmis observantia jugis: hoc est enim sacrificium laudis, quo Dominus postulat ho
Abbreviated transcription (Latin):
miliabit omñe altitudinẽ extollentẽ se adu̾sus su¬
enciã dei. adhuc pauci estis. ⁊ uos multitudo expus¬
nat. nolite tñ tim̾e pusillus grec. Dñs eñi sa baoth
uincit. ñõ in młtitudie s in paucis. ⁊ uos qͥdẽ cres¬
cere oport. illos aũ minui qui ⁊̃ iam declinant mas¬
qui infirma eligit ut ꝯfundat fortia ip̃e ut reprim
ibi ego in medio eoꝵ sũ. Testĩmonio ꝓpħe bonũ eisti
⁊ iocũdũ hĩtare fratres in unũ. s ño est in unum
hĩtatio ur̃a. nͥ sit in uobis ꝯiter umo uolũtatum
uos qͥb unitũ ⁊ p̾cipuũ. uotũ est l̃iciate ecde uide¬

Expanded text:
miliabit omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Adhuc pauci estis, et vos multitudo expugnat. Nolite tamen timere, pusillus grex. Dominus enim Sabaoth venit, non in multitudine, sed in paucis. Et vos quidem crescere oportet, illos autem minui: qui etiam jam declinant maqui infirma eligit, ut confundat fortia, ipse ut reprimet in nomine meo, ibi ego in medio eorum sum. Testimonio Prophetae, bonum est et jucundum habitare fratres in unum. Sed non est in unum habitatio vestra, nisi sit in vobis communiter unio voluntatum. Vos, quibus unicum et praecipuum votum est initiat
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ur̃oꝵ uob̾ in laudũ mat̾iam elegistis. Ego ĩ li
mi: actus dñi regis angł. henriri scd̃i ꝓ mea ꝑuitate
magnifico ꝯfidens in dño. ꝙ lector si nõ fu̾it ĩuidus
gratant̾ ħ opusculũ acceptabit. Uotũ siquidem meũ
est ut dñs rex moriendo nõ moriat᷑. s ꝑ laud̾e mortũ
uiuat. Cũq om̃s adulantiũ lingue euanu̾unt bñfõ scͥꝑ¬
te memoriał eius gła ext̾netur. Uos q̃o aliꝙͥ semper
ma ꝑs a magr̃o Willermo fr̃e meo. coͬrecta est. s qr
timeo. ne sit ĩdulgentior mͥ. si qͥd in eo uitiosũ inue¬
nit. precor ut abinitio totũ diligentiore studio recur¬
ratis. qͣtimꝰ nͭ ibi resideat ꝙ auctor̾e offendat ꝙͣ indu¬
cat erroi̾e. ꝙpͦ uirtut̾ẽ nõ excitet. ꝙͦ nõ edificet fidem.
ꝙ uitã nõ instruat. ꝙͦ nõ sapiat honestatẽ. Congra¬

Expanded text:
nostrorum vobis in laudis materiam elegistis. Ego in libni actus domini regis Angliae Henrici secundi pro mea parvitate magnifico, confidens in Domino, quod lector, si non fuerit invidus, gratanter hoc opusculum acceptabit. Votum siquidem meum est, ut dominus rex moriendo non moriatur, sed per laudem mortuus vivat, cumque omnes adulantium linguae evanuerint, benefice memorialis ejus gloria aeternetur. Vos, quaeso, aliquid semper ma pars a magistro Willelmo fratre meo correcta est; sed quia timeo, ne sit indulgentior mihi, si quid in eo vitiosum invenerit, precor, ut ab initio totum diligentiore cura recurratis, quatenus nihil ibi resideat, quod lectorem offendat, quod inducat errorem, quod virtutem non exerceat, quod non aedificet fidem, quod vitam non instruat, quod non sapiat honestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
totũ. domos claustrales disponi. ⁊ erigi. uten silia
⁊ ornam̃ta młtiplicari nũm canonicoꝵ. usq ad
octogenariũ creste. ⁊ ordinabłit̾ in ecta mini¬
st̾ri. hec añꝙ̃ moriar udeant ocł̃i mer iet inaq¬
nifitent aĩa mea dñm. claudã ꝙ diẽ nouissim̃

Expanded text:
tum, domos claustrales disponi et erigi, utensilia et ornamenta multiplicari, numerum canonicorum usque ad octogenarium crescere, et ordinabiliter in ecclesia ministrari. Haec, antequam moriar, videant oculi mei, ut magnificet
Abbreviated transcription (Latin):
detͣctorib silentiũ ĩdix̾ũt. Porro laudat᷑ hodie pec¬
cator in desid̾iis aĩe sue et iniquus bñdict᷑. Mor¬
se sentencie guatõis addixit cuiꝰ u̾ba incromico
ħ st̃. Negat quis: nego: ait. aio. deniq ĩpaui. ego.
si lacrimas ꝯspexit amici. ner dolet. ignicłm biui
lior qui semper ⁊ onũ nocte dieq p̾ alienũ sum̾e
nultũ. a facie iactare ianus. laudare pati. si
bñ ructauit si cet̾a ferit amitꝰ. ut qui conducti plo¬
rant in fun̾e dñt. ⁊ faciũt ꝓpe pła dolentib ex a¬
nimo sic derisor u̾o plus laudatore placebit. bñ
cũ magnatib age̾t᷑. Si scirent inter adulatõnem
laudemq distingu̾e s ceca laudis ambitõ pluo cͤ¬
dens alii de se ip̃o. ꝙͣ sibi utrũq recipit in distincte.
tñ renuit aut ꝯtepnit. oblata. nescio si ꝙ̃ pͥncipũ¬

Expanded text:
detractoribus silentium indixerunt. Porro laudatur hodie pecdetractoribus silentium indixerunt. Porro laudatur hodie peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur. Morse sententiae Gnathonis addixit, cujus verba in comico haec sunt. Negat quis, nsi lacrymas conspexit amici, Nec dolet: igniculum lior qui semper et omni Nocte dieque potest alienum sumere vultum, A facie jactare manus, laudare paratus. Si bene ructavit, si caetera fecit amicus. Ut qui conducti plorant in funere, dicunt Et faciunt prope plura dolentibus ex animo; sic Derisor vero plus laudatore placebit. Bene cum magnatibus ageretur, si scirent inter adulationem laudemque distinguere; sed caeca laudis ambitio, plus credens aliis de seipso quam sibi, utrumque recipit indistincte. etant, nemo tamen renuit aut contemnit oblatam. Nescio si quem principu
Abbreviated transcription (Latin):
gis antoni. scripta diserta manent. Qͥs hodie
luciliũ cognouiss nͥ eũ. seneta siuis epulis illustͣs¬
s: Plus cesareis laudib addiderũt scripta uirgilii
⁊ luca᷑ qͣm om̃s diuitie qͣs de diuersis mũdi ꝓuĩci¬
is adimauit. Prudentia ycaci ⁊ pelide uirtꝰ sub tene¬
buis ignorantie usq hodie latuissẽt: nͥ eas diui-¬
na omeri mens carmine publicass. Io̾ principib
acqͥsit̾om poss ꝯpendio siꝰ inueniri ꝙͣ eos familiares
⁊ amicos hr̃e. qui scribendo scirent ⁊ possent res ges¬
tas ad post̾os diriuare. Uerũtñ situt nuper elegã¬
tissime cecinistis. eliminat a palaciis adulatõ u̾i-¬
tat̾e. illi soli ĩmagnatũ gr̾am admittũt᷑ qͥ palpãt
blandiciis ⁊ aures fame bibulas calice babilonis
inebriant. ampliant eos bñficiis quos toiq̾re de¬
bu̾ant ⁊ a presũptõne adulandi. suppliciis det̾rere
legit᷑ ꝙ atħmenses thimogarã inter officia salu¬
tationis dario adulantẽ capitali supplicio affece

Expanded text:
gis, Antoni, scripta diserta manent. Quis hodie Lucilium cognovisset, nisi eum Seneca suis epistolis illustrasset? Plus Caesaris laudibus addiderunt scripta Virgde diversis mundi provinciis adunavit. Prudentia Ithaci, et Pelidae virtus sub tenebris ignorantiae usque hodie latuissent, nisi eas divina Homeri mens carmine publicasset. Ideo in principibus acquisitionem posset commodius inveniri, quam eos familiares et amicos habere, qui scribendo scirent et possent res gestas ad posteros derivare. Verumtamen, sicut nuper elegantissime cecinistis, eliminat a palatiis adulatio veritatem. Illi soli in magnatum gratiam admittuntur, qui eos palpant blanditiis, et aures famae bibulas calice Babylonis inebriant. Ampliant eos beneficiis, quos torquere debuerant, et a praesumptione adulandi suppliciis deterrere. Legitur, quod Athenienses Timagoram inter officia salutationis Dario adulantem capitali supplicio affecer
Abbreviated transcription (Latin):
trã odii uel amoris dext̾ã nescit. Talis deb ẽe
tubet. aut uacillet libra iusticie. Magni qͥdem
alexandri cã ĩ castresi iuditõ a ꝯmilitonib eiꝰ
ab iecto t̾rore dãpnata est. Noĩatissimꝰ eloꝙ̃cie
doctor pitagoras ĩ cãm ꝙͣ hẽbat erga discipłm
ticie lancẽ ab eqͥtate potuit declinare. nichil a¬
deo głose lucet ĩ pͥncipe. sic̃ amare ⁊ exiłe iusti¬
ciã sũ om̃ĩ acceptõe pͤ. zeleutꝰ cũ ĩ urbe lodẽciũ
prĩs penã ei debitã ppłs remittet uniu̾sus ille
aliꝙͣ diu repugnauit. tãtẽ p̾ce ⁊ ĩstancia ppłi
uistꝰ. gͥ pͥus unũ ⁊ postea filio alt̾ũ eruit ocłm.⁊
sic relicto utroq usu uidẽdi mirabili eqͥtatis tẽpa¬
distcissie iudicetis ut t̾roi ac reu̾entia regie ma¬
iestatis eos ad salutaria excitet: qͦs gehẽnale
ĩcendiũ ⁊ pena ĩ finibilis pͣus deputata iudici¬

Expanded text:
 vel amoris dexteram nescit. Talis debet esstubet aut vacillet libra justitiae. Magni quidem Alexandri causa in castrensi judicio a commilitonibus ejus abjecto terrore damnata est. Nominatissimus eloquentiae doctor Pythagoras in causa, quam habebat erga discipulutitiae lancem ab aequitate potuit declinare. Nihil adeo gloriose lucet in principe, sicut amare et exhibere justitiam sine omni acceptione ppatris poenam ei debitam populus remitteret universus, ille aliquandiu repugnavit. Tandem prece et instantia populi victus, sibi prius unum, et postea filio alterum eruit oculum, et sic relicto utrique usu videndi, mirabili aequitatis temperadistrictissime judicetis, ut terror et reverentia regiae majestatis eos ad salutaria excitet, quos gehennale incendium, et poena infinibilis pravis deputata judici
Abbreviated transcription (Latin):
ctor redũdat. ĩpͥncipẽ. qͣi de maioꝵ negligẽcia
obuẽiant errata minoꝵ. Legit᷑ ĩ libro iudicũ
ꝙ formitãte ppło isrł c̃ madianitis phinees
pũgione tnsfodit zambri ⁊ madia nitidẽ. cocũ¬
tes. qͥeuit ꝙ ira diũ. factꝰ ꝙ est sermo dñi ad

Expanded text:
puli redundat in principem, quasi de majorum negligentia obveniant errata minorum. Legitur in libro Numerorum quod fornicante populo Israel cum Madianitis, Phinees pugione perfodit Zambri et Madianitidem coeuntes; quievitque ira Domini, factusque est sermo Domini ad
Abbreviated transcription (Latin):
Seuorat iustũ ĩpius. rusticũ curiaster. Exactor
ĩnocẽtẽ. siplicẽ frandulentꝰ. Mĩst̾ialiũ siqͥdẽ tãta
młtitudo est: qnta est locustaꝵ ut istis recedẽti¬
b illi succedãt ⁊ ꝙ ex ꝑte fu̾at deuoratũ. alii de¬
uorent exicialit̾. ⁊ ꝯsumant. ĩplet᷑ q ĩ eis illud
ꝓpheticũ. fiesiduũ eruce comedit locusta. Residu

Expanded text:
icum curialis, exactor innocentem, simplicem fraudulentus. Ministerialium siquidem tanta est multitudo, quanta est locustarum, ut istis recedentibus illi succedant, et quod ex parte fuerat devoratum, alii devorent exitialiter et consumant: impleturque in eis illud prophetic
Abbreviated transcription (Latin):
qr tñ hũanũ tͥnscendit ĩgeniũ. oĩũ hr̃e noti¬
ciã q̃ ĩtot ⁊ tã diffusis ꝓuĩciis fu̾it. audite
pauca q̃ nec ego sine pcc̃o possũ silentio teg̾e
nec uos sine ꝓicło ignorare. multa si qͥdẽ qñ
tis. dedecꝰ ille .s. dñs domꝰ sciet ultimͥ. Cũ ml¬
ducũt᷑. Nõ est ur̃e negłie aut ĩcurie ascͥlẽdũ.
si intã speͣciosis ⁊ diffusis regionib qͥb dñs
uos p̾ fecit sigłoꝵ excessus nõ nouistis ad ple
lege ꝯsanguĩtatis. aut pietatis offõ. aut
ani abolitõ ĩpetͣt᷑. forestarioꝵ siqͥdẽ ac uice¬
uaritie ⁊ cupiditati sue sat̾fac̾e student.
dep̾dãt᷑ paupes sĩplicib ĩsidiãt᷑. fouẽt ĩpios.
opprimũt ĩnocẽtes exultant ĩ reb pessimis. letãt᷑
tũ male fet̾int pccã ppłi comedũt. lux᷑iant᷑ ĩ lacͥ

Expanded text:
tamen humanum transcendit ingenium omnium habere notitiam, quae in tot et tam diffusis provinciis fiunt, audite pauca, quae nec ego sine peccato possum silentio tenere, nec vos sine periculo ignorare. Multa siquidem Domintis, Dedecus ille domus sciet ultimus. Cum mult vestrae negligentiae aut incuriae ascribendum, si in tam spatiosis et diffusis regionibus, quibus Dominus vos praefecit, singulorum excessus non novistis ad plenlege consanguinitatis, aut pietatis officio, aut ani abolitio impetratur. Forestariorum siquidem ac vicevaritiae et cupiditati suae satisfacere student, depraedantur pauperes, simplicibus insidiantur, fovent impios, opprimunt innocentes, exsultant in rebus pessimis, laetantur cum male fecerint, peccata populi comedunt, luxuriantur i
Abbreviated transcription (Latin):
aure tenus quodã defecati cordis affectu qͣr de ligno
uite spũales colligas fructus. teste apło. caritaᷤ gau
future. In hiis delibando p̾gusta quasdã experiẽcias
hiꝰ sclĩ. felicesq pͥmicias uisionis et̾ue quibusdã ita¬
q desiderioꝵ pennis aduolat. ⁊ usq ĩ iubileas ameĩ¬
tates. usq ĩ faciem dilecti. ⁊ per excessus ꝯtẽplacõiᷤᷤ
lestiũ exꝑitur. ꝙͣ ĩ estimabił sit eoꝵ beatitudo qͦꝵ de¬
sideriis torrrẽs et̾ne noluptatis ĩ udat. qr gͦ uoca¬
uit te d̾s ut curras ĩ odore unguẽtoꝵ suoꝵ. ego uir
uidẽs pauꝑtatẽ meã clamo adte. trahe me pꝰ te. ĩfi¬
xs sũ ĩ limo ꝓfundi. s ora ne absorbeat me ꝓfun¬
dum ne me dem̾gat tẽpestas. ne urgeat sr̃ me pu¬
teus os suũ. odulcedo cordiũ d̃s aĩaꝵ suauitas. et
gla diligenciũ te. spes mea aiuuẽtute mea. aufer
a me cor ĩcirrũcisũ. cor coagulatũ. cor lapideñ. da mͥ
qͣm nec p̾rumpat mors n ͨ morb anticipet donec eã mi¬

Expanded text:
aurae quodam defaecati cordis affectu, quasi de ligno vitae spirituales colligas fructus. Sunt autem fructus, futurae. In his delibando praegusta quasdam experientias hujus saeculi, felicesque primitias visionis aeternae. Quibusdam itaque desideriorum pennis advolat, et usque in jubilaeas amoenitates, usque in faciem dilecti per excursus contemplationis lestium experitur, quam inaestimabilis sit eorum beatitudo, quorum desideriis torrens aeternae voluptatis inundat. Quia ergo vocavit te Deus, ut curras in odorem unguentorum suorum: Ego vir videns paupertatem meam, clamo ad te: Trahe me post te: infixus sum in limo profundi, sed ora, ne absorbeat me profundum, ne me demergat tempestas, ne urgeat super me puteus os suum. O dulcedo cordium, Deus animarum, suavitas et gloria te diligentium, spes mea a juventute mea; aufer a me cor incircumcisum, cor coagulatum, cor lapideum: da mihi m nec praerumpat mors, nec morbus anticipet donec eum mi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it ppłm suũ isrl̃. pͥus ⁊ blandim̃ta signoꝵ ĩ egyp¬
to. deinde per pacienciã temptacionũ ĩ defto. pꝰ ea
ĩ sb̾iectione ppłoꝵ ⁊ pace. impleta ẽ eis dĩa ꝓmissio.
s hodie offer ᷤ ds̃ quedã dulcier. ⁊ blanda sc̃ẽ conu̾sio¬
nis inicia. pꝰ ea c̾tamĩa temptacionũ demũ secͤa

Expanded text:
us populum Israel, prius per blandimenta signorum in Aegypto, deinde per patientiam tentationum in deserto, postea in subjectione populorum, et pace impleta est eis divina promissio. Sic hodie offert Deus quaedam dulcia et blanda sanctae conversionis initia, postea
Abbreviated transcription (Latin):
tet. igins .ni. dũ tegr̃ uehem̃cius ardet. parũ itaq
t̾ sit rem̃ciare diuiciis nͥ renũcietur ⁊ uiciis. qr mi¬
nus pericdõsum ẽ ẽẽ diuitẽ xͥ ꝙͣ pauperẽ ãtixͥ. om̃es
itaq angłos tui cordis reuolue. scrutare. ⁊ ab eis rei¬
ce qd̃ a sclo contraxistis. uerꝰ hõ crucifigat᷑ in te nõ ar¬
tib suis. ut destruatur corpꝰ ꝓcc̃ ⁊ ĩ quãdã nouitatis
ĩfanciam renascaus. dedit t̾ dñs excitatos sensus ⁊¬

Expanded text:
tet: ignis enim dum tegitur, vehementius ardet. Parum itaque tibi sit renuntiare divitiis, nisi renuntietur et vitiis, quia minus periculosum est esse divitem itaque angulos cordis tui revolve, scrutare, et ab eis rejice quod a saeculo contraxisti. Vetus homo crucifigatur in te cum actibus suis, ut destruatur corpus peccati, et in quamdam novitatis infantiam renascaris. Dedit tibi Dominus exercitatos sensus
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ego. Et alibi pauꝑ sũ ego ⁊ ĩ laborib a iuuentute
mea ⁊ c̃. Elegans ⁊ p̾claꝵ dei doñ est pauptas: si tñ
hanc inter dei donã ꝯputare dignet᷑. inpaciens ⁊ ambiti¬
osa temeritas ħꝰ doni .s. pauꝑtatis grãm ĩtellexerat.ille
e paupis. inter bella ciuilia. o uite tuta facultas pau¬
ꝑis. angustiꝙ lares. O mun̾a mũdi intellecta diu. i.¬
daur̃ ⁊ ẽ. Tu qui in ep̃os nũc deseuis cito ep̃opabis dan¬
te dño erisq si bñ te noui scolarib illius tẽpis publice
detractõis occasio. Nã ⁊ illi qui dulte lignũ iam̃ adepti
st. Qñꝙ dũ scolarit᷑ militarẽt lingas ꝓcaces a cuerũt
uerũt. Certissime & scio ꝙ ex quo rapieris ad eathed:
rapiet᷑ a corde tuo scolaris inte memoria. Subita ne¬
potũ tuoꝵ pululabit affectõ de maritãdis neptib an¬
xie cogitabis. Nec ĩ bñficiis attẽtes meritũ nec ĩ martiᷤᷤ
paricatẽ. atq in hac ĩ sania singłarit̾ estimabis pler¬

Expanded text:
t alibi: Pauper sum ego, et in laboribus a juventute mea. Elegans et praeclarum Dei donum est paupertas, si tamen hanc inter Dei dona computare dignetur impatiens et ambitiosa temeritas. Hujus doni gratiam intellexerat ille e pauperis inter bella civilia: O vitae tuta facultas, Pauperis angustique lares, o munera nondum Intellecta Deuopaberis dante Domino, erisque, si bene te novi, scholaribus illius temporis publicae detractionis occasio. Nam et illi, qui dulce lignum jam adepti sunt, quandoque dum scholariter militarent, linguas procaces acuerunt uerunt. Certissime autem scio quod ex quo rapieris ad cathedram, rapietur a corde tuo scholaris vitae memoria; subito nepotum tuorum pullulabit affectio, de maritandis neptibus anxie cogitabis: nec in beneficiis attendes meritum, nec in matrimoniis paritatem, atque in hac insania singulariter aestimabis ple
Abbreviated transcription (Latin):
affluũt plus a maritud̾is ꝙͣ mellis hñt. ⁊ ĩ fine ad insi¬
nibilẽ mort̾ẽ ducũt. Sit tͥ pauꝑtas ip̃a solatõ q̃ ⁊ iuiuĩe¬

Expanded text:
affluunt plus aloes, quam mellis habent, et in fine ad infiaffluunt plus aloes, quam mellis habent, et in fine ad infinibilem mortem ducunt. Sit tibi paupertas ip
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũptam̃ plus qͣm uocẽ est uitam ĩ morte: ⁊ mortẽ
ĩ dolorib et̾nare. Audi dauid ⁊ iob młtiplicẽ diuitũ
głam recensentes. ⁊ mom̃tanee felicitatis ĩ felicissies
fines. Uñ ⁊ beatior in sua misia reputandꝰ est pau-¬
ꝑ: qͣm diues in opib sophisticis ⁊ gła seductce. Cu¬
cruciatꝰ ille inpacientiꝰ sustinebit. Qui diutius deli¬
catiꝰ huiꝰ uite desiderabilis assueuit. illi euangelico
diuiti. qui ad refrig̾iũ lingue ardentis digitũ laza¬
ri postulabat dc̃m est. Recordare fili quia recepisti
bona in uita tua ⁊ lazarꝰ simiłr mala. Nõne putas
eũ tũc hũisse ĩ desideriis multa sustinuisse asꝑa ut
uł ĩmodico remissius ei fie̾t gehẽnale ĩ cendiũ. Uerũ¬
tam̃ post exitũ huiꝰ uite dolor et̾nus ꝯpena tp̃ali ñ
tͣnsigit. Nam ĩiferno nlła est redemptio. Cũq locus
ille uiã p̾cludat ad meritũ ꝯpensacõis. ⁊ bñficiũ ñ ad¬
mittit. Noli qo affectare diuitias que te fugiũt ⁊ubi

Expanded text:
s quam nocere est, vitam in morte, et mortem in doloribus aeternare. Audis David et Job multiplicem divitum gloriam recensentes, et momentaneae felicitatis infelicissimum finem. Unde et beatior in sua miseria reputandus est pauper, quam dives in opibus sophisticis, et gloria seductrice: cucruciatus ille impatientius sustinebit, qui diutius et delicatius hujus vitae desiderabilibus assuevit. Illi evangelico diviti, qui ad refrigerium linguae ardentis digitum Lazari postulabat, dictum est: Recordare, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nonne putas eum tunc habuisse in desideriis multa sustinuisse aspera, ut vel in modico remissius ei fieret gehennale incendium? verumtamen post exitum hujus vitae dolor aeternus cum poena temporali non transibit: nam in inferno nulla est redemptio. Cumque locus ille viam praecludat ad meritum, compensationis etiam beneficium non admittit. Noli, quaeso, affectare divitias, quae te fugiunt, et, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cedit pentela pontificũ. ⁊ elata prĩmõio crucifiri in
suꝑbia ⁊ abusione ad om̃s uite scl̃aris illecebras se
effũdit. Non actendũt qͥd deceat. dũ mͦ ꝙ placeat
uinã ĩ tẽꝑalib ꝓuidenciã desiꝑe aut dormitare ꝯque¬
reris. Amice uetꝰ q̃rela est. ⁊ ħ regis ac ꝓpħe animũ¬
iniqͦs ad om̃s uite huiꝰ ecupiscentias licentius eua-¬
iudicans iniqͦs int̾ra. prius dubitat ⁊ uacillat ⁊ re¬
currens ad occulta udicia dei. Tandẽ nodũ q̃ oĩs im¬
plicite. diligent̾ euoluit. mei inqͥt pene moti st̃ pe¬
des. Pene effusi sũt gressus mei. qr zelaui suꝑ iniqͦs

Expanded text:
cedit parentela pontificum et elata de patrimonio crucifixi in superbia et in abusione ad omnes vitae saecularis illecebras se effundit. Non attendunt quid deceat, dummodo quid placeat vinam in temporalibus providentiam desipere, aut dormitare conquereris. Amice, vetus querela est: et haec regis ac piniquos ad omnes hujus vitae concupiscentias licentius eva Deus dijudicans iniquos in terra; prius dubitat et vacillat, et recurrens ad occulta judicia Dei, tandem nodum quaestionis implicitae diligenter evolvit. Mei, inquit, pene moti sunt pedes, pene effusi sunt g
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ĩ desolationẽ defecerũt. ꝑierũt ꝓpter iniqͥtatẽ suã
singła possemꝰ. ꝓseqͥ diffusiore te tͣctatu s publice erp̃õ¬
nẽ. Latt̾a se exponit ĩsinuans qͣlit̾ diuitie ꝓditorie et
fallaces tecipiũt amatores suos. quos dolose erigũt.
ut cũ tolore ꝓffuant. Isti su̾̃t qͥ fines suos inifinit er
porrigũt. Quoꝵ finis in fͤiis sine fine. beatꝰ iob e¬
adẽ dubitatõne pulsatꝰ. Uarios diuitũ sucressus enu¬

Expanded text:
erunt propter iniquitatem suam. Singula possemus prosequi diffusiore tractatu, sed publicae expositioni littera se exponit: insinuans qualiter divitiae proditoriae et fallaces decipiunt amatores suos, quos dolose erigunt, ut cum dolore prosternant. Isti sunt, qui fines suos in infinitum producunt, quorum finis interitus sine fine. Beatus Job eadem dubitatione motus varios divitum successus enu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipũ ⁊̃ fauorẽ ad hoc plenissimũ obtinemͦ.
solutõi decĩaꝵ illaꝵ maxĩe qͣs cũ maiore oĩũ
rancore ⁊ odio usurpatis. ⁊ qͣs cłici siue mo¬
nachi hactenꝰ ꝑceꝑunt. Nam si de noualib tm̃
sicut bẽ recordatõis. Adrianus ppͣ. ꝯstituit de¬
cĩas retinetis. nob̾ ĩ ea redãpnũ erit tołabi-¬
lius. cũ emolum̃ta nõ sensimꝰ. U̾m iuxͣ ꝑhilo¬
sophi sentenciã. nõ sũ dolore amittit᷑ ꝙͣ telcã¬

Expanded text:
Principum etiam favorem in hoc plenissime obtinebimus, solutioni decimarum, illarum maxime, quas cum majore omnium rancore et odio usurpatis, et quas clerici sive monachi hactenus perceperunt. Nam si de novalibus tantum, sicut beatae recordationis Adrianus papa constituit, decimas retinetis, nobis in ea re damnum erit tolerabilius, cujus emolumenta non sensimus. Verum juxta philosophi sententiam, non sine dolore amittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
aut furẽ s u̾em᷑ ne urãm suggillet opinionẽ.
si rem ꝯcupiscitis aut rapitis alienã. una oĩũ
uox est. qr cist̾ciensis ordinis professores. tãto
diffentiꝰ pre cet̾is tͥũphales sc̃itatis titłos re¬
ferũt qͣnto exp̾ssus religioĩs apłice uestigiis
inheserũt nͥ cũ ĩ tenuitate ciboꝵ in aspitate ueͤ¬
tiũ. in uigiliis. in ꝯfessionib. in discipluus. ĩ
psalmis. in humilitate. in hospitalitate. obedi¬
encia. caritate. ⁊ cet̾is qͥb fructus uite seĩat᷑ ĩ
t̾ris. depͥmatis carn̾e. sp̃m erigatis. angłice sin-
decolorat. ⁊ q̃ est ista maledcã ꝯiũctõ. nͥ q̃ agr̃a

Expanded text:
 veremur, ne vestram suggillet opinionem, si rem concupiscitis, aut rapitis alienam. Una omnium vox est, quia Cisterciensis ordinis professores, tanto differentius prae caeteris triumphales sanctitatis titulos referent, quanto expressius religionis apostolicae vestigiis inhaeserunt; cum in tenuitate ciborum, in asperitate vestium, in vigiliis, in confessionibus, in disciplinis, in psalmis, in humilitate, hospitalitate, obedientia, charitate et caeteris, quibus fructus vitae seminatur in terris, deprimatis carnem, spiritum erigatis. Angelicae vitdecolorat. Et quae est ista maledicta conjunctio, nisi, qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de uobis q̃relam deferre ꝯpellim᷑. Nam cũ ꝑ
grãm dei domus ur̃a noĩatissima sit in obs¬
uancia ordinis ⁊ ꝑ seu̾antia sc̃ĩtatis. ꝑicl̃o sũ
est ꝓ remodica titłm ⁊ głam tante opinioĩs
ꝑdere. atq cõuert̾e in fame dispendium ꝯpen-¬
diũ tẽpale. Int̾ uniu̾sas ordinũ uarietates

Expanded text:
 de vobis querelam deferre compellimur. Nam cum per gratiam Dei domus vestra nominatissima sit in observantia ordinis, et perseverantia sanctitatis, periculosum est pro re modica titulum et gloriam tantae opinionis perdere atque convertere in famae dispendium compendium temporale. Inter universa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscĩe dictat mͥ. ext̾iori p̾cepto fortius est ⁊ omnẽ
indulgenciã aliene dispensarõis euacuat.di filii
isrł te mandato dnũ ⁊ in ret̾butõñe longi obseqͥr
ꝙ eguptus impendant eis uasa argentra ⁊ aurea
abstulerũt. nõ expedit uobis ħ ad eseqũetiã tra
lite pro reb ꝑitis cõe ĩ uos scandalũ exctare. ue
illis ꝑ qͦs scandalũ uenit in restitutone aliene¬
rei᷑. Nam si qͥd utilitatib urĩs depit in hac ꝑte:
deuotõ połoꝵ q̃ nũc erga uos płimũ turbata est.
totũ ħ pleniore muĩficentia restaurabit. Qd si
uos ꝑtinaces. ⁊ inflexibiles exibetis uucło a¬
nathematis innodabimꝰ uniu̾sos qͥ aliqͥd uo¬

Expanded text:
t omnem indulgentiam alienae dispensationis evacuat. Si filii Israel de mandato Domini, et in retributionem longi obsequii, quod Aegyptiis impenderant, eis vasa argentea et aurea abstulerunt; non expedit vos haec ad consequentiam traec pro rebus perituris commune in vos scandalum excitetis. Vae illis per quos scandalum laedi; nam, si quid utilitatibus vestris deperit in hac parte, devotio populorum, quae nunc erga vos plurimum turbata est, totum hoc pleniore munificentia restaurabit. Quod si pertinaces vos, et inflexibiles exhibetis, vinculo anathematis innodabimus universos, qui aliquid vo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nutͥm̃ta ur̃a pͥułiari faciatis. ut auferatis ꝙ
alienũ est: Nũqͥd abel de nutͥm̃tis siuis dũm ño
iubetis auferri. hab usticia dine legis ut in leul¬
tan sort̾e cedant decĩe uñ ⁊ iusticie dei manifeste
resistit: ꝙͣ minist̾s ecc̃e nitit᷑ ius decĩatois aufre
S ane ex hiis ⁊ ꝯsimilib sat̾ liq̃t: ꝙ si iurt̾ obedĩe¬
alieni. facile detͣctaretis obedĩe uigũ. Milites
galli aꝵ sibi ius decĩatõis usurpaut nec ur̃is pͥ¬
uilegiis defentes eas a uobis potẽt᷑ extorq̃t. Adu̾¬
sus eos dełetis insurg̾e. Non adu̾sus cłicos aut es¬
cdesias cłicoꝵ. Pełetis recołe uos qñq fuisse cłicos
at sacram̃ta salutis .s. ut bapt̾ ⁊ c̾. in eoꝵ eccle¬

Expanded text:
tra privilegiari facitis, ut auferatis quod alienum est? Nunquid Abel de nutrimentis suis Dominum non jubetis auferri. Habet justitia divinae legis, ut in Levitarum sortem cedant decimae; unde et justitiae Dei manifeste resistit, qui ministris ecclesiae nititur jus decimationis auferre. Sane et ex his, et consimilibus satis liquet, quod si virtalieni, facile detrectaretis obedientiae jugum. Milites Galliarum sibi jus decimationis usurpant, nec vestris privilegiis deferentes, eas a vobis potenter extorquent. Adversus eos deberetis insurgere, non adversus clericos, aut ecclesias clericorum; deberetis recolere vos quandoque fuisse clericos, atque sacram
Abbreviated transcription (Latin):
coĩs qͥrimoĩa nos ꝯpellunt. uota ⁊ lingue oĩ¬
um ĩ ur̃e scĩtatis precõiũ laxarent᷑. nͥ rapere¬
tis ꝙͣ alienũ est. nͥ mõacis ⁊ clericis decĩas au
s q̃ uitã ur̃am n̾o modice de honestat. Testi¬
moĩo sacre pagine. decime tributa st̃. egẽ¬
ciũ aĩaꝵ. Et q̃ est ħ inuiriosa ĩmunitas ut
erant añtͣꝑ ur̃e eẽnt. ⁊ q̃ solute sũt hactenus ec¬
clesiis ño ꝓsonaꝵ obtẽtu. s t̾ritorii rat̾one. Su lua
ur̃am possessionẽ t̾re deuolute st̃ qͣr ur ħ ꝓelita¬

Expanded text:
 linguae omnium in vestrae sanctitatis praeconium laxarentur, nisi raperetis quod alienum est, nisi monachis et clericis decimas aufsed quae vitam vestram non modice dehonestat. Testimonio sacrae paginae, decimae tributa sunt egentium animarum. Et quae est haec injuriosa immunitas, ut estrae essent, et quae solutae sunt hactenus ecclesiis, non personarum obtentu, sed territorii ratione? Si in vestram possessionem terrae devolutae sunt, quare i