comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ uerbo ad ostensionẽ studet. diui¬
no iudicio cȩcatꝰ. hoc ipsũ uerbũ pra-¬
uȩ intelligit: qđ male quęrit. Cũ
uͦ inerrorem hereseos labit᷑. contin¬
gitei ut sic̃ de felle aspidũ. sic in fe¬
lix de pane moriat᷑. Et in doctrina
sua mortẽ inuenit: qͥa in uerbis ui¬
tȩ. uitã minime quęrit. Sepe uͦ ẽue¬
nit. ut diuinȩ admonitionis eloqͥa.
etia si reste hypocrita intelligat.
qͥa inoꝑe nequaquã seruat. hec etiã
prius quã p̃sentis uitȩ cursũ finiat
amittat. ut ꝑdat scire: qđ sciendo
tam facere. Uult docte loqͥ: nec uiue¬
re. Proeogͦ qđ ñ agit quȩ nouit. eciã
hoc qđ nout amic̾tit. Ut qͥa scientie
sue purã oꝑationẽ ñ sociat: contẽpta
puritate boni oꝑis & scientiã ꝑdit
Diuitias gͥ sacrȩ legis quas legendo
deuorauit: obliuiscendo euomit
Easq de uentre illius ds̃ extrahu qͥa
hoc qđ seruare noluit. iusto iudicio
de eiꝰ memoria euellit. ne p̃cepta dĩ
salte in linguateneat. quȩ ñ seruat

Expanded text:
onem studet, divino judicio caecatus, hoc ipsum verbum prave intelligit quod male quaerit. Cum vero in errorem haereseos labitur, contingit ei ut sicut de felle aspidum, sic infelix de pane moriatur; et in doctrina sua mortem invenit, quia in verbis vitae vitam minime quaesivit. Saepe vero evenit ut divinae admonitionis eloquia, etiamsi recte hypocrita intelligat, quia in opere nequaquam servat, haec etiam prius quam praesentis vitae cursum finiat amittat, ut perdat scire quod sciendo tamen facere. Vult docte loqui, nec vivere. Pro eo ergo quod non agit quae novit, etiam hoc quod novit amittit, ut quia scientiae suae puram operationem non sociat, contempta puritate boni operis et scientiam perdat. Divitias igitur sacrae legis, quas legendo devoravit, obliviscendo evomit, easque de ventre illius Deus extrahit, quia quod observare noluit, justo judicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei saltem i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. adolescens iuxta uiã suã: etiã cũ
senuerit ñ recedit abea. Quȩ nimirũ
ossa. cũ eo inpuluere dormient: qͥa
eousq in illo iniquȩ consuetud ines
ꝓdurant. quo hunc ad mortis pulue¬
rem ꝑtrahunt. Cũ eo enĩ inpuluere
ossa uł uitia dormire. ẽ: usq ad
puluerẽ eũ ñ deserere. id.ẽ. usq ad
mortẽ ab iniquitate minime cessare.
Tenent gͥ illũ prauȩ consuetucdlines¬
que semel coepunt atq cotidie durio¬
res existunt: & cũ illo in puluere dor¬
miunt: qͥa non nisi cũ eiꝰ uita finiun¬
tur. Sed hȩc intelligi & alit̃ possunt
Habet nanq hiypocrita nonnunquã
forte ac ualidũ aliqͥd in oꝑatione:
sed dũ multa bona se simulat habe¬
re quȩ ñ habet. ꝑdit etiã ea quȩ ha¬
bet. Unde bene nunc dicit᷑. Ossa eiꝰ
implebunt᷑ uiti is adolescentiȩ eiꝰ
Quia cũ mobilis ac leuis multa pueri¬
lit̾ facit. etiã in iis quȩ fortia egerit.
inuitio mollescit. Quȩ uidelicẽt eiꝰ
ossa cũ eo inpuluere dormient:

Expanded text:
suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea . Quae nimirum ossa cum eo in pulvere dormient, quia eousque in illo iniquae consuetudines perdurant, quo hunc ad mortis pulverem pertrahant. Cum eo enim in pulvere ossa vel vitia dormire est usque ad pulverem eum non deserere, id est usque ad mortem ab iniquitate minime cessare. Tenent igitur illum pravae consuetudinesquae semel coeperunt, atque quotidie duriores existunt. Et cum illo in pulvere dormiunt, quia non nisi cum ejus vita finiuntur. Sed haec intelligi et aliter possuntHabet namque hypocrita nonnunquam forte ac validum aliquid in operatione; sed dum multa bona se simulat habere quae non habet, perdit etiam ea quae habet. Unde bene nunc dicitur: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus. Quia cum levis ac mobilis multa pueriliter facit, etiam in iis quae fortia egerit in vitio mollescit. Quae videlicet ejus ossa cum eo in pulvere dormient,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdesideriũ ñ uidet. qͥa solis uisibilib
intendit. Scriptũ. ẽ. Qđ enĩ uidet
quis qͥd sꝑat : Riuulos gͦ fluminis
clauderet. eosq ad cȩlestis patriȩ
amorẽ aꝑiret:  notandũ qđ ñ
riuos sed riuulos dicit: Accipi enĩ
riui fluminis posst̃ ea dona sp̃ualia.
quȩ in amantis m̃te ita de cȩlestib
subtilit̾ currunt. ut ꝑ os carnis ex¬
pleri ñ possint. Sepe nanq amantis
animꝰ tanto contẽplationis munere
replet᷑ ut uidere ualeat qđ loqui
ñ ualet. Fluuius aut̃ torrens. est
ipsa inundatio sp̃s scĩ: quȩ incontẽ¬
plantis animo exuberante in fusio¬
ne colligit᷑. cũ mens plus quã intel¬
nos pariter & bũtyro replet. Mel
enĩ desuꝑ cadit. butyrũ uͦ ex anima¬
liũ lacte colligit᷑. Melitaq ex aere.
biltyrũ uͦ ex carne. ẽ. Sũmi autẽ pa¬
tris unigenitꝰ cũ sit dis̃ suꝑ omĩa:

Expanded text:
et, quia solis visibilibus intendit. Et scriptum est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Rivulos ergo fluminis ia oculos clauderet, eosque ad coelestis patriae amorem aperiret. Et notandum quod non rivos, sed rivulos dicit. Accipi enim rivuli fluminis possunt ea dona spiritualia, quae in amantis mentem ita de coelestibus subtiliter currunt, ut per os carnis expleri non possint. Saepe namque amantis animus tanto contemplationis munere repletur, ut videre valeat, quod loqui non valet. Fluvius autem torrens est ipsa inundatio Spiritus sancti, quae in contemplantis animum exuberanti infusione colligitur, cum mens plus quam intelnos pariter et butyro replet. Mel enim desuper cadit, butyrum vero ex animalium lacte colligitur. Mel itaque ex aere, butyrum vero ex carne est. Summi autem Patri
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa p̃sentẽ uitã diligunt: in ea ꝓcul
dubio elati ꝑcipe laudẽ quȩ runt
Linguȩ fauorib extollunt᷑: nec esse
boni sed dici appetunt. Quã uidelicet
laudẽ longã esse existimant dũ asse¬
quunt᷑: sed breuẽ intelligunt fuisse
dũ amittunt. In fine qͥppe eis ostendi¬
tur. quã nichil fuerit qđ amauer̃.
Unde recte contra eosdẽ impios dicit᷑
Hoc scio a pͥncipio ex qͦ positꝰ ẽ. homo
suꝑ t̾rã. qđ laus impioꝵ breuis est.

Expanded text:
quia praesentem vitam diligunt, in ea procul dubio elati percipere laudem quaerunt. Linguae favoribus extolluntur, nec esse boni, sed dici appetunt. Quam videlicet laudem longam esse existimant dum assequuntur, sed brevem intelligunt fuisse dum amittunt. In fine quippe eis ostenditur quam nihil fuerit quod amaverunt. Unde recte contra eosdem impios dicitur: Hoc scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rore considero: iccirco cogitationũ
tumultib intimore confundor. Us¬
to sẽ qͥppe amplius animꝰ in cogitatio¬
ne dilatat. quanto illud esse t̾ribil
qđ imminet pensat. & indiuersi
mens rapit᷑. quando mͦ in alaquȩ eq
mͦ hona quȩ agere neglȩxit. modo
rep̃hensibilia ĩnquib . ẽ. modo rech
quȩ sibi adhuc deesse conspicit. solli¬
cito pauore ꝑpendit. Sed amicibran
iob cũ assiduitate uitȩ illius edoc
bene uiuere nouerint: pensare tam
subtilit̃ dĩ iudicia nescientes. mala
hnc iustoꝵ quẽ piã posse reciꝑe ñ o
debant. Unde & eundẽ scm uirũ
iniquũ esse suspicati st̃. quẽ flagelli¬

Expanded text:
dero, idcirco cogitationum tumultibus in timore confundor. Tanto se quippe animus amplius, in cogitatione dilatat, quanto illud esse terribile, quod imminet, pensat. Et in diversa mens rapitur, quando modo mala quae egit, modo bona quae agere neglexit, modo reprehensibilia in quibus est, modo recta quae sibi adhuc deesse conspicit, sollicito pavore perpendit. Sed amici beati Job cum assiduitate vitae illius edocti bene vivere noverint, pensare tamen subtiliter Dei judicia nescientes, mala hic justorum quempiam posse recipere non credebant. Unde et eumdem sanctum virum iniquum esse suspicati s
Abbreviated transcription (Latin):
INC̃ LIS̃ QUINT̃ DECIMꝰ
Uia amici beati iob neqͣ¬
quã ꝑuersi. eẽ. potue¬
rint: sophar naama¬
titis uerba testant᷑.
qui de ore eiꝰ t̾rorẽ uenturi iudicii

Expanded text:
 LIBER QUINTUS DECIMUS. Quia amici beati Job nequaquam perversi esse potuerint Sophar Naamathitis verba testantur, qui de ore ejus terrorem venturi judicii
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i mentẽ quã repleuerit. & diui¬
nitatis eiꝰ dulcedine. & incarnatio¬
nis fide lȩtificat: isti riuuli torren¬
tis fluminis. mellis simul & buty¬
ri. eẽ. memorant᷑ Quia & de cogni¬
tione dĩ alta m̃tẽ suauitate refici¬
unt. & de incarnationis gr̃a caris¬
matis hanc mysterio ꝑungunt
Sed iste hypocrita. qͥa inexteriorib
fauorib fusus. hȩc int̾na dona non
ꝑcipit. ad quȩ post supplicia ten

Expanded text:
i mentem quam repleverit, et divinitatis ejus dulcedine, et incarnationis fide laetificat, isti rivuli torrentis fluminis mellis simul et butyri esse memorantur, quia et de cognitione Dei alta mentem suavitate reficiunt, et de incarnationis gratia charismatis hanc mysterio perungunt. Sed iste hypocrita quia, in exterioribus favoribus fusus, haec interna dona non percipit, ad quae post supplici
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ intelligentiȩ spũ inflatꝰ. eas qus
contra impios sententias ꝓfert. in
beati iob redargutionib in flecit
Quẽ enĩ prius iusta agere. & postmodũ
poenas tolerare conspexit. omẽ i illo
h pocrisin estimat fuisse qđ uidis cla
ii delieet a iustodõ iustũ famuluĩ affli¬
ni posse ñ credidit. Sed nos enasdem sen
cita intentione pensantes exequam Et
contenentes qdđ falsũ contra beatũ iob lo¬
qut  intueam᷑ quã uera diett. si lies
contra impios loqueret᷑. Ait itaq. Hoc

Expanded text:
suae intelligentiae spiritu inflatus, eas quas contra impios sententias profert in beati Job redargutionibus inflectit. Quem enim prius justa agere et postmodum poenas tolerare conspexit, omne in illo hypocrisim aestimat fuisse quod vidit, quia videlicet a justo Deo justum famulum affligi posse non credidit. Sed nos easdem ejusdcita intentione pensantes exsequamur; et contemnentes quod falsum contra beatum Job loquitur, intueamur quam vera dicat si haec contra
Abbreviated transcription (Latin):
nis brcuitatẽ uitȩ p̃sentis. cordis oculũ
adexordiũ redipxit originis. ut ex ante¬
actis colligat. quã nulla st̃ quȩ uiden¬
tur: aliquã esse dũ sunt. Si enĩ ab ipso
humani generis exortii usq ad hoc tẽ¬
pusr in quõ sumꝰ m̃cis oculos ducimꝰ om̃e
as finiri potuit. quã breue fuerit uide¬
mus. Ponamꝰ enĩ quẽ libet hominẽ a
primo die mundi conditũ: usq ad ho¬
cernũ diem uitã ducere. hodie tam̃
eandẽ uitã quã sic longã ducerȩ ui¬
debat᷑ finire. Ecce finisꝰ ad est. p̃terita
iã nulla st̃: qͥa cuncta transier. Futu¬
rũ in hoc mundo nichil. ẽ: qͥa nullũ
ad uitã uł breuissimũ restat mom̃tũ
Ubi gͦ est longũ tẽpus. qđ int̾ initiũ¬

Expanded text:
rus brevitatem vitae praesentis, cordis oculum ad exordium reduxit originis, ut ex anteactis colligat quam nulla sint quae videntur aliqua esse dum sunt. Si enim ab ipso humani generis exortu usque ad hoc tempus in quo sumus mentis oculos ducimus, omne quod finiri potuit 470 quam breve fuerit videmus. Ponamus enim quemlibet hominem a primo die mundi conditi usque ad hodiernum diem vitam ducere, hodie tamen eamdem vitam quam sic longam ducere videbatur finire, ecce finis adest, praeterita jam nulla sunt, quia cuncta transierunt. Futurum in hoc mundo nihil est, quia nullum ad vitam vel brevissimum restat momentum. Ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ mee discerno. Nã qͥ docentis uerlu
despiciunt: doctrinã eiꝰ ñ ad aduto¬
riũ sed ad occasionẽ certaminis su¬
munt. & audita potius iudicant.
quã sequant᷑. His itaq sub quodã
moderamine pͣmissis: in aptã ian
beati uiri ex ꝓbrationẽ ꝓsilit cũ sib¬

Expanded text:
ntelligentiae discerno. Nam qui docentis verba despiciunt, doctrinam ejus non ad adjutorium, sed ad occasionem certaminis sumunt, ut audita potius judicent quam sequantur. His itaque sub quodam moderamine praemissis, in apertam jam beati viri exprobrationem prosilit, cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
go prauę inchoationis. causas culpȩ
etiã p̾sumendo multiplicat. Dũ enĩ
rius in hoc qđ inchoauerit excrescit
Quid itaq adolescentia huiꝰ hypocritȩ
nisi inchoatio prauitatis. ẽ: In ado¬
lescentia qͥppe: iã libido feruescere
inchoat. Et tunc adolescentiã hypo¬
crita habet: cũ appetere & amplecti
libidinẽ głȩ coeꝑit. Quã in eo dũ
adulantiũ blanda fomĩta multipli¬
cant: robustiorem reddunt. & qͣsi
inossa conuertunt. Hoc enĩ qͦd ma¬
le coepite. peius cotidie ꝑconsue¬
tudinẽ roborat. Dicatur itaq Ossa
eiꝰ implebunt᷑ uitiis adolescentiȩ eiꝰ
Quia durȩ in eo prauitatũ consuetu¬
dines. a uitio sũptȩ ft̃ pessimȩ incho¬

Expanded text:
go pravae inchoationis causas culpae etiam praesumendo multiplicat. Dum enim rius in hoc quod inchoaverat excrescit. Quid itaque adolescentia hujus hypocritae nisi inchoatio pravitatis est? In adolescentia quippe jam libido fervescere inchoat. Et tunc adolescentiam hypocrita habet, cum appetere et amplecti libidinem gloriae coeperit. Quam in eo dum adulantium blanda fomenta multiplicant, robustiorem reddunt, et quasi in ossa convertunt. Hoc enim quod male coepit, pejus quotidie per consuetudinem roborat. Dicatur itaque: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, quia durae in eo pravitatum consuetudines a
Abbreviated transcription (Latin):
rierunt. Si enĩ de exteriori fame:
egestas eoꝵ & esuries diceret᷑. ꝓ fecto
diuites ñ essent. qͥ pane corporis indi¬
gerent. Sed qͥa dũ exterius multipli¬
cant᷑ interius in anes fiunt: & diuites
parit̃ & egentef & egentes esse memoran¬
tur. qͥa uidelicet p̾ane sapientiȩ satu¬
hypocritȩ acterunt᷑ egestate: qͥa ii
qͥ in hy pocrisin ex eiꝰ imitatione na¬
scunt᷑. dũ ueritatis soliditatẽ ñ te¬
nent: in cordis egestate deficiunt.
Secr̃ Et manꝰ eiꝰ: reddent illi dolorẽ
suũ. Quid ꝑ manꝰ. nisi oꝑatio de¬
signat᷑ Manꝰ itaq illius. ei dolorẽ
reddent. qͥa dãnationẽ iustã ex ini¬
qua recipiet oꝑatione. Bene aut̃. ñ¬

Expanded text:
rierunt . Si enim de exteriori fame egestas eorum et esuries diceretur, profecto divites non essent, qui pane corporis indigerent; sed quia dum exterius multiplicantur, interius inanes fiunt, et divites pariter et egentes esse memorantur, quia videlicet pane sapientiae satiatterentur egestate, quia hi qui in hypocrisim ex ejus imitatione nascuntur, dum veritatis soliditatem non tenent, in cordis egestate deficiunt. Sequitur: Et manus illius reddent illi dolorem suum. - Quid per manus nisi opera designantur? Manus itaque illius ei dolorem reddent, quia damnationem justam ex iniqua recipiet operatione. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tor ms̃. Cũ paulus apłs dicat. si nos.¬
met ipsos di iudicaremꝰ. ñ utiq iudi¬
carem᷑: eo tunc dñs saluator inueni¬
tur. quo nunc ꝓtimore dñĩ peccatũ
nr̃m a nobismet ipsis redarguitur
Unde electi qͥq culpis suis nunquam
sciunt parcere. ut possint culparũ
iudicẽ placatũ inuenire. Et uere eũ
postmodũ inuenire saluatorẽ cre-¬
dunt: quẽ districte modo iudicem
metuunt. Nã quisibi nunc inculpa
parcit: ei postmodũ in poena ñ par¬
citur. Dicat gͦ. Ueruntam̃ uias me¬
as in conspectui eiꝰ arguã. Quȩ uͦ uti¬
litas de hac arguitione sequat᷑: ad¬
iungit. Et ipsẽ erit saluator ins.

Expanded text:
t. --Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus.
Abbreviated transcription (Latin):
meruit flagella sustinere: Iãq se in
iudicio iustũ inueniri gaudet. qͥ se
ante iudiciũ ꝑcussũ uidet. Unde &
cũ longe post dicat. siquasti quasi in
sacculo delicta mea: statĩ subdidit.
nequaquã se iuste flagellatũ negat.
quãuis inflagello eiꝰ dñs ñ peccata
studuit tergere. sed merita augere.

Expanded text:
meruit flagella sustinere. Jamque se in meruit flagella sustinere. Jamque se in judicio justum inveniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim subdit: IBnequaquam se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita augere.
Abbreviated transcription (Latin):
xerat Uidisti seruũ meũ iob qđ ñ
sit ci similis suꝑ trã: & quidem idẽ
uir ualde .ẽ. inferius qđ de se memo¬
rat. quã qđ de illo dñs dixit. Aliud
est enĩ iustũ esse. aliud. ẽ. ei similẽ
ñesse. Humilit gͥ de semet ipso sensit.
qͥ dũ iustꝰ sine cõparatione exticit: ñ
ueniri posse memorauit. Hoc tam̃ in¬
eiꝰ uerbis uidet᷑ habere quȩstionis. qđ
qͥ suꝑius dixit. uias meas in conspectu
eiꝰ arguã. & inferius dicit consume¬
re me uis peccatis adolescentiȩ meȩ.
& peccata sua subtilit̾ agnoscens ad¬
huc longe inferius subiungit. signa¬
sti quasi in sacculo delicta mea: nunc
ait. Si fue̾ro udicatꝰ: scio qđ iustꝰ
inueniar. Neq enĩ simul conuenire:
queunt. peccatũ & iusticia. Sed scs
uir sibi iniqͥtatẽ tribuens & om̃ĩpo¬
tenti dño purgationẽ suã. & peccatorẽ
se cognoscit ex se. & iustũ se factũ ñ
ignorat ex munere. Qui in recto
quoq oꝑe positꝰ. ex abundanti grã

Expanded text:
at: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non veniri posse memoravit.  Vet. rbis videtur habere quaestionis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in recto quoque opere positus ex abundanti gratia
Abbreviated transcription (Latin):
dos uͦ ad sinistrã ponat. qua ratione¬
nunc dicit᷑. in conspectu eꝰ hẏpochri¬
tã non. c̾e̾. uenturũ. qui scilicet si int̾
hedos erit. ad sinistrã iudicis appa
dis in conspectu drũ uenimꝰ. Uno qui¬
dem. quo hic peccata nr̃a subtilit᷑ ꝑ¬
pendentes. in eiꝰ nos conspectu puni¬
mus. & flendo di iudicamꝰ. Nã qͦtiens
conditoris nr̃i potentiã ad sensũ re¬
ducimꝰ: totiens in conspectu eiꝰ stamꝰ.

Expanded text:
sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicis appardis in conspectu Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus non conspectu punimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri 384 potentiam ad sensum reducimus, toties in c
Abbreviated transcription (Latin):
mũ in conspectu iudicis uenit. sed
modo culpas suas considerare & des¬
re dissimulat: inconspectu dñi ue
nire retusat: Sic̃ enĩ iusti uiri cũs
strictionẽ uenturi iudicis contẽpla
peccata sua ad memoriã reducunt.
flent quȩ cõmiser̃. districte se iut¬
cant ne iudicent᷑: ita hẏpochrit
qͦ exterius hominib placent. eo se
terius aspicere neglegunt: Totosq
hominib pensant. Cunq m̃tẽ pu
ba suȩ laudis sparserint: nunqui
hanc ad cognitionẽ reducunt culi
nunquã considerant ubi int̾nũ ui¬
dicẽ offendant: Nil de eiꝰ districti¬
ne metuunt. qͥa sic se placuisse eis
hominib credunt. Qui si t̾rore
ad m̃tẽ reducerent: hoc ipsũ qd
mala intentione positi placent h¬
minib. plus timerent: Bene ttais
te oculos ñ ponit: dũ placere hi¬
nis oculis concupiscit. Qui si men
suã discutiens. semet ipsũ in conssi¬
ctu dñi poneret: ꝓfecto iã hẏpoli¬

Expanded text:
mum ante conspectum Judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare et deflere dissimulat, in conspectu venire Domini recusat. Sicut justi viri, cum districtionem venturi Judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; totosquhominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaqueante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei poneret, profecto jam hypocri
Abbreviated transcription (Latin):
utinã sic uixissẽ. ut intra memet ipsũ
accusatricẽ conscientiã ñ haberem.
Tacens enĩ consumit᷑: qͥ intꝰ in se inue¬
nit. unde mordeat᷑. Seqr̃. Duo tan¬
tũ ne facias mͥ. & tunc a facie tua ñ
abscondar. Hoc loco qͥd dĩ faciem. nͥ
anĩ aduersionẽ debemꝰ accipe. inqua
dũ peccata respicit punit: A qua
uidelicet nullus etiã iustꝰ abscondit᷑:.
si duo quȩ postulat ñ amoueant᷑. De¬
quib subdit: Manũ tuã longe fac
a me: & formido tua ñ me terreat.
In quib uidelicet duob. qͥd aliud
demptionis inqͥrit: Lex nanq sub
ꝑcussione ultionis popłm tenuit.
ut quisqͥs sub illa peccaret: ꝓtinus
morte puniret᷑. Nec plebs traheliti¬
ca. ex amore dño. sed ex timore ser¬
uiebat. Nunquã uͦ impleri iusticia
ꝑ timorẽ potest. qͥa iuxta ioħis uo¬
cẽ. ꝑfecta caritas foras nuttit timo

Expanded text:
utinam sic vixissem ut intra memetipsum utinam sic vixissem ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem? Tacens enim consumitur, qui intus in re invenit, unde irascatur. Sequitur: Duo tantum ne facias mihi, et tunc a facie tua non abscondar. - Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat non amoveantur. Sequitur: VERS. 21. Manum tuam longe fac a elicet duobus, quid aliud redemptionis inquirit? Lex namque sub percussione ultionis populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret protinus morte puniretur. Nec plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore, serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia, juxta Joannis voPerfecta charitas foras mittit
Abbreviated transcription (Latin):
at Scĩ uiri ita se in oꝑib suis aucto¬
re dõ custodiunt: ut om̃ino unde
conspiciunt. ut si fieri ualeat. semꝑ
ir rephensibiles int̾ni iudicis oculis
assistant. Sed quantũ agere possunt
ne ex terius labant᷑ inõꝑe: tantũ in¬
terius agere neqͣquã posst̃. ut nunquã
labant᷑ in cogitatione. Humana enim
conscientia.: eo ipso qͦ ab intimis cecidit:
sẽꝑ in lubrico.ẽ. Unde fit. ut etiã scĩ
uiri frequent̃ labant᷑ in corde. Beatꝰ
gͦ iob. tã ex uoce sua. quã ex uoce ele¬
ctorũ loquens: dicat. Quis. ẽ qͥ iudicet᷑
mecũ: Ueniat. Quia enĩ in exterlo¬
rib actib unde rephendat᷑ ñ habet:
libere accusatorẽ quȩrit. Quia uͦ
stulta cogitatione rep̃hendunt: ꝓpt̃
hoc fortasse subdit᷑. Quare tacens con¬
sumor: Tacens enĩ consumit᷑: qͥ de
stulta se cogitatione rep̃hendens.
apud semet ipsũ dente conscientiȩ mor¬
det᷑ Acsi aꝑte dicat. Sic̃ uixi. ut
accusatorẽ exterius nullũ timerẽ:

Expanded text:
ti viri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino unde circumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia verstulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditur: CAsumor? - Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem,
Abbreviated transcription (Latin):
buit: quoꝵ tamen uitam ĩ
uis morib relinquit. Per sen¬
ipsos quidem predones sun
sed tamen bona que habdi
diuinitus xcceperunt. sequi
et inlicabunt tibi. Roqui¬
reterre et respondebit tibi:
et narrabunt pisces maris

Expanded text:
buit, quorum tamen vitam in pravis moribus relinquit, per semetipsos quidem praedones sunt, sed tamen bona quae habent divinitus acceperunt. Sequitet indicabunt tibi. Loquere terrae, et respondebit tibi, et narrabunt pisces maris
Abbreviated transcription (Latin):
uitutis iterũ intimore. sed accepi¬
stis sp̃m ad optionis filioꝵ. in qͦ cla¬
mamꝰ. ablu. pat̾. Ex uoce gͥ generis
humani. legalis ꝑcussionis duriciã
transire cupiens. atq a formidine ꝑuenire
ad dilectionẽ appetens: quȩ duo a se
omp̃s ds̃ longe faciat exorat dicens.
Manũ tuã longe fac ame: & formido
tua ñ me great. Id . ẽ. ꝑcussionis du¬
riciã remoue. ame. formidinis pon¬
dus tolle. sed & irradiante grã dile¬
ctionis. sp̃m securitatis infunde. Qui¬
a si longe a ꝑcussione & formidine ñ
fuero: scio quia a districtione tui
examinis ñ abscondar. qm̃ in conspe¬
ctu tuo iustꝰ. eẽ. ñ ualet. qui tͥ ñ ꝑ
dilectionẽ sed ꝑ formidinẽ seruit
Unde & ipsã conditoris sui p̾sentiã

Expanded text:
erum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in conspectu tuo justus esse non valet qui tibi non per dilectionem, sed per timorem servit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt nunquã ad p̃benda ꝓximis
bona exẽpla deficiunt. Unde ad huc
corã amicis suis. beatꝰ iob uirtutẽ pa¬
tientiȩ exhibens & ostendens: ait
Etiã si occiderit me: in ipso sꝑabo. Nun¬
quã. ẽ. patientię uirtꝰ in ꝓsperis
Ille aut̃ uere. ẽ. patiens. qͥ & aduersis
atterit᷑. & tam̃ a spei suę rectitudine
ñ curuat᷑ De reꝓbi nanq sensu
scriptũ . ẽ. Et confitebit᷑ tͥ. cũ bene¬

Expanded text:
dicunt, nunquam a praebendo proximis dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et ostendens aitEtiam si occiderit me, sperabo in ipso. - Nunquam est patientiae virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et diversis atteritur, et tamen ab spei suae rectitudine non incurvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: « Confitebitur t
Abbreviated transcription (Latin):
Habent nanq hõc iusti ꝓpriũ. ut in
omẽ qđ dicunt. atq om̃e qđ agunt.
ñ solũ ꝓfectũ suũ. s etiã ꝓrimorũ
ȩdificationẽ quęrant. Et aliqͣndo
inquib dã semet ipsos di iudicant.
ut pigros auditores ad considerandos
semet ipsos reuocent. Aliqͣndo bona
oꝑa ostendunt. ut spectatores eoꝵ
erubescant ñ imitari qđ uident. Nã
glorificent patrẽ ur̃m qͥ incȩlis. ẽ. Qui
gͥ intentionẽ suã ꝑoꝑa insinuat: a¬
nimã suã inmanib portat. Sed cũ
iustꝰ quisq nec se diiudicando. nec
bona oꝑa ostendendo. utilitati ꝓxi¬
morũ ꝓficit: ꝑ hoc qđ egerit ad uer¬
ba doloris redit. Undẽ recte nunc dr̃
Quare lacero carnes meas dentib meis.
& animã meã porto inmanib meis:
d.ẽ. curme districte corã hominib
diiudico. uł qͥd appetã in oꝑe osten¬
.do. si utilitati ꝓximoꝵ nec mala di¬
iudicando. nec bona ostendendo ꝓfi¬
cio: Sed tam̃ iusti uiri. etiã cũ hec

Expanded text:
in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam glorificent igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
meis: In scriptura sacra. dentes
aliqͣndo scĩ p̃dicatores. aliqͣndo uͦ
interni accipi sensus solent: De sc̃ĩs
enĩ p̃dicatorib sponse dictũ est.
Dentes tui sic̃ greges tonsarũ. quę
ascender̃ de lauacro. Unde & uni
eoꝵ ostensis in figura gentib. dicit
Macta & manduca. Id ẽst uetustatẽ
eaꝵ dente contere. & incorpus sc̃i¬
ȩccłȩ: uidelicet in tua mẽbra con¬
uerte. Rursũ qͥa dentes: interi¬
res sensus accipi solent: ieremias
ꝓpłia testat᷑ dicens. Fregit ad ni¬
merũ dentes meos. Pdentes & en
cibus frangit᷑: ut glutiat᷑. Unl
ñ immertto. indentib interiis
sensus accipimꝰ. qͥ singula quȩ ci¬
gitant quasi mandunt & cõminue
atq ad uentrẽ memoriȩ transmit¬
tunt. Quos ꝓpħa ad nimerũ frach
dicit : qͥa iuxta mensirã uniꝰ cui
peccati intelligentiȩ cęcteas gens¬
rat᷑ in sensib. Et scđm qđ quisq
eqit exterius. in eo obstupescit ql
de int̾nis atq inuisibilib intelli¬

Expanded text:
In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes etenim cibus frangitur, ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obstupescit quod de internis atque invisibilibus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ciatib uł minima in se praua di iudi¬
cant. atq hȩc ꝑ poenitentiã dãnant.
Qđ iccirco agunt. ut in conspectu ȩ t̾ni
iudicis. & ĩpsi inueniri in quantũ est
possibile irrep̃hensibiles debeant.
& ii qͥ eos sic se iudicare conspiciunt.
enĩdare semet ipsos aculpis grauio¬
rib in ardescant. Qđ uidelicet beatꝰ
iob corã amicis suis tẽporalẽ głam
tenentib & transeuntia bona laudan¬
tib fecerat: sed tanĩ eoꝵ sensũ ad co¬
gnoscendã utilitatẽ flagelli sui ꝑdu¬
cere ñ ualebat. Ut scilicet pensare pos
cius irrogaret. Unde bene nunc dr̃.
Quare lacero carnes measdentib meis:¬
Ac si patent̾ dicat. Cur internis sen¬
sib carnalia siqua fuerint in me
facta discutio. si meis spectatorib
ꝓdesse ñ possũ: Ubi & apte subdit᷑
Et animã meã porto in manib meis.

Expanded text:
ciatibus vel minima in se prava dijudiciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpis culpis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possversa propitius irrogaret. Unde bene nunc dicit: Quare lacero carnes meas dentibus meisAc si aperte dicat: Cur internis sensibus carnalia, si qua fuerint in me facta, discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? Ubi et apte subditur: Et animam meam porto in manibus meis.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ninq uua acerbu. nisi peccatũ
.e. Uua qͥppe a cerba ẽ. fructꝰ ante
tẽpus. Quisqͥs enĩ p̾sentis uitȩ dele¬
ctationib satiari desiderat: quasi
fructꝰ ante tẽpus comedere festinat.
Qui gͥ uuã acerbã cõmȩdit. dentes
eiꝰ obstupescunt: qͥa sp̃sentis mundi
delectatione pascit᷑. int̾ni eiꝰ sensus
ligant᷑ ut iã spũ alia mandere id est
intelligere nequeant. Quia unde in
exteriorib delectati st̃: inde in inti¬
mis obstupescunt. Et dũ peccato ani¬
ma pascit᷑. panẽ iusticiȩ edere ñ ua¬
let. qm̃ ligati dentes ex peccati con¬
suetudinẽ. iustũ qđ intꝰ sapit edere
neqͣquã posst̃. Hoc gͥ loco. qͥa dentes
ut diximꝰ int̾nos señsus accipimꝰ: con¬
siderare magnoꝑe qͥd agere iusti sole¬
ant debeniꝰ. Qui plerunq si qua in se
quã libe leuit̾ carnalia esse dep̃hen¬
dunt: hȩc int̾nis sensib retractantes.
uehem̃t insemet ipsis insequunt᷑. Af¬
flictione se conterunt. magnisq cru¬

Expanded text:
Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, in internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cru
Abbreviated transcription (Latin):
uisus. sic ꝑ ceruicẽ solet suꝑbia
designari: Ceruix itaq inlucũ
redigit᷑: cũ suꝑb qͥsq humiliat᷑
inmorte. & elata caro tabescit
in putredine. Intueam᷑ gͦ qualia
in sepulchris iaceant diuitũ cada¬
uera. quȩ illa in extincta carne
sit imago mortis. quȩ tabes cor¬
ruptionis. Et certe ipsi erant quo
extollebant᷑ honorib. habitis re¬
bus tumebant. despiciebant cȩce.¬
ros. & quasi solos se. ẽe. gau̾debaN
Et dũ ñ ꝑpenderent: qͦ tendebañ
nesciebant qͥd erant. Sed in lutũ
ceruix redacta.ẽ: qͥa despecti ia-¬
cent in putredine. qͥ tumebant in
uanitate. In lutũ ceruix redigit᷑:
qͥa quantũ carnis potentia ualeat.
tabes corruptionis ꝓbat. Seqr̃¬

Expanded text:
visus, sic per cervicem solet superbia visus, sic per cervicem solet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
neri. Om̃s qͥ cogitatione t̾rena hu¬
ic scło conformant᷑ ꝑ om̃e qđ agun
huic mundo relinquere sui memo¬
riã conant᷑. Alii belloꝵ titulis. alii
altis ȩdificiorũ moenib alii disertis
doctrinarũ seculariũ libris in stant̃
elaborant. sibiq memorie nomen
edificant. Sed cũ ipsa celerius ad
stabit. quando & ipsa celerit̾ mo¬
bilis ꝑtransit: Aura & enĩ cinerẽ
rapit: sic̃ scriptũ. ẽ. Non sic impii
ñ sic: sed tanquã puluis quẽ ꝓicit
uentꝰ a facie t̾re. Recte gͦ stulto¬
rũ memoria cineri cõparat᷑ : quia
illic ponit᷑. ubi ab aura rapiatur.
Quantũ libet & enĩ qͥsq ꝓͦ ꝑficien¬
da gła sui nominis elaboret: me¬
moriã suã quasi cinerẽ posuit. qͥa
hanc citius uentꝰ mortalitatis rapit
Qđ contra de iusto scriptũ ẽ in me¬
moria ȩt̾na erit iustus. Eo ipso
enĩ qͦ facta sua dĩ solius oculis im¬
primit : nom̃ suȩ memoriȩ in ȩt̾ni¬
tate figit. Sequit᷑. Q redigent᷑¬

Expanded text:
luto. --Omnes qui cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celstabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantumlibet etenim quisque pro perficienda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
auferas de ors meo uerbũ ueritatis¬
omp̃s ds̃ uerbũ ueritatis facientib
tribuit. & ñ facientib collit. Qui
gͦ hoc de ore suo ñ auferri petut.
quid aliud quã grãm bonȩ oꝑatio¬
nis quȩsiuit: Ac̃si apte diceret.
A bono oꝑe errare me ñ sinas ne dũ
amito ordinẽ bene uiuendi: rectitu¬
dinẽ ꝑdam loquendi. Et plerunq
doctor qͥ docere audet qđ neglegit
agere : cũ desierit bona loqui quȩ
opari contẽpsit. docere subiectos in¬
cipit praua quȩ agit. Ut iusto omĩ¬
potentis dĩ iudicio. in bono iã nec
linguã habeat. qͥ habere bonã uitã
recusat. Quatinꝰ dũ mens eiꝰ terre¬
narũ rerũ amori intendit. de terre-¬
nis reb semꝑ loquat᷑. Unde in euan¬
głio ueritas dicit Ex abundantia

Expanded text:
auferas de ore meo verbum veritatiotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere me errare non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Et plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ in cõmutabilis omp̃s ds̃.
in ira iudicii ꝑturbabilis ñ. ẽ: Sed
humano uerbõ: motꝰ dĩ dicit᷑ ipsa
rectitudinis eiꝰ districtio. qua huma¬
na prauitas ferit᷑. Iusti aut̃ uiri
ante dm̃ metuunt. quã eiꝰ contͣ eos
ira moueat᷑. Q ne gõmotũ sentiant.
tranqͥllũ timent. At contra ꝑuersi
tunc iã feriri ꝑtimescunt: cũ feri¬
unt᷑. Eosq tũnc t̾ror eiꝰ a somno
bit auditui. Cũ enĩ de p̃ceptis dĩ
contẽptis atq despectis uerberari
ꝑuindictã cõeꝑint: tunc intelli-¬
gunt qđ audier̃. &psalmista ait
Cũ occideret eos: tunc inqͥrebant eũ
Bene itaq dr̃. Statĩ ut se cõmouerit
turbabit uos: & t̾ror eiꝰ irruet suꝑ
uos. Quiã reꝓbis cordib. ñ timor

Expanded text:
naturae incommutabilis omnipotens Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno llectum dabit auditui . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et Psalmista ait: Cum occideret eos, tunc inquirebant eum . Bene itaque dicitur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ntiis: Fraudẽ do heretici
exhibent. qͥa ea astruunt quȩ neqͣ¬
quã ipsi ꝓquo loquunt᷑ placent. eũq
dũ quasi defendere nitunt᷑ offen¬
dunt: dũ in aduersitatẽ eiꝰ corru¬
unt. cui uident᷑ ex pͣdicatione fa¬
mulari. Unde & ꝑ psalmistã dr̃
Ut destruas in imicũ & defensorem.
Om̃is quippe hereticus. omĩ potenti dõ
inimicus & defensor. ẽ: qͥa unde
hunc quasi defendere nicit᷑: inde
ueritati illius aduersat᷑. Quia aut̃
latere dm̃ nil potest: hoc ineis ui¬
dicat qđ intꝰ sentiunt. ñ qđ famu¬
lari foris uident᷑. Quia gͥ eorũ
fraudulentiis ds̃ ut hõ ñ fallit᷑.
recte subiungit᷑. Ipse uos arguet:
qm̃ in abscondito faciẽ eiꝰ accipitis.
Statĩ ut se cõmouerit turbabit uos.

Expanded text:
ntiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. St
Abbreviated transcription (Latin):
locutos indicat. qͦs ic circo ad silenti
restringit. ut ea quȩ illi meus sug¬
gesserit dicat. Ac si aꝑte dicat.
alta conscendit. seq in mysteria
eleuat. & increpationẽ quã ꝓtule¬
rat. admystica uerba ꝑmutat dics¬

Expanded text:
locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dic
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑitiȩ atq infirmitatis obliti:
tanto intentius de alienis iudicat
conscii. eos & si exterius seutendi
tam̃ interius cõpatiendo rep̃he
qͥa illius solius. ẽ. peccata hominiꝰ
sine cõpassione discutere. qͥ ex ni¬
rȩ suȩ omĩpotentia ignorat po
rep̃henderant. ac si in se ipsi re¬
sibile nil haberent: recte nun
accipe. ẽ: auctoritatẽ illius inul¬
dicio sumȩre. Et quasi ꝓdõ uidia¬
re nitit᷑ qui cũ infirma quȩq in
altero rep̾hendit. apud se intri¬
sus ꝑ cõpassionẽ ñ infirmat̃. Si¬

Expanded text:
imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicantconscii, eos etsi exterius saeviendo, tamen interius compatiendo reprehendunt, quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat pecta ejus facta reprehenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nuncaccipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmatur. S
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ reĩ quã uiderat ñ acce¬
se habere testet᷑: ñ solũ uidisse
& audisse. sed etiã intellexisse se
& ego noui. nec inferior uob sũ.
Quib uidelicet dictis innotuit qͣn¬
te humilitatis fuit. qͥ se eis infe¬
riorem negat. quorũ longe uitã
mat : qͥ sciendo celestia eoꝵ t̾renas
cogitationes ꝑ ꝓphetiȩ qͦq spm̃ tran¬
potentẽ loquar. & disputare cũ dõ
cupio. Cũ om̃ipotente loquim᷑: cũ e
facta nr̃a subtili indagatione discu¬
timꝰ. Uel certe cũ dõ disputare. ẽ:
eũ qͥ hic eiꝰ p̃ceptis paruit. cũ illo
postmodũ ad iudicandos popłos iu¬
dicẽ uenire᷑: sic̃ cuncta relinquen¬
tib p̾dicatorib dicit᷑. Uos qͥ secuti

Expanded text:
intellectum rei quam viderat non accese habere testetur, non solum audisse et vidisse, sed etiam intellexisse se et ego novi, nec inferior vestri sum. - Quibus videlicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit, qui se eis inferiorem negat, quorum vitam sanctemat, qui sciendo coelestia eorum terrenas cogitationes per prophetiae spiritum trann cum Omnipotente loquar, et disputare cum Deo cupio. - Cum Omnipotente loquimur, dum efacta nostra subtili indagatione discutimus. Vel certe cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus d
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ laudẽ & int̾ aduersa conficet᷑
Qđ ñ cũ reb frangit᷑ ñ cũ casu głȩ
exterioris cadit. Sed in hoc magis
qualis cũ reb fuerit demonstrat:
quȩ & sine reb robustior stat.

Expanded text:
Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat.
Abbreviated transcription (Latin):
& alit̃ potest. Principes & enĩ ñ immẽ¬
rito uocant᷑: qͥ magno consilii iudicio
suis semꝑ cogitationib principant᷑.
om̃sq stultos motꝰ: potestate sapientiȩ
cõprimunt. Sed sepe contingit. ut in
occulto animꝰ de ipsa fua sapientia in
elationis fastũ subleuet᷑. & subeis ui¬
tiis corruat. de quib se uictorẽ fuisse
gaudebat. Recte gͦ dicit᷑. Effundit
despectionẽ suꝑ principes. Sed qͥa non¬
ad poenitentiȩ lam̃tũ currunt. seq
contra culpas quib subiacebant erigunt:
apte subiungit᷑ Et eos qͥ oppressĩ fu¬
erantꝰ releuans. Nonnulli enĩ suꝑno
illustrati mu̾nere. aspiciunt in qͣntis
peccatoꝵ suoꝵ turpitudinib iacent.
factoꝵ suoꝵ maculas lacrimis lauañ.
& sub se post modũ carnis suȩ motꝰ
deprimunt. a quib ante p̃mebant᷑¬

Expanded text:
 potest. Principes etenim non imme potest. Principes etenim non immerito vocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur, omnesque stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia nonad poenitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantu
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. Cũ enĩ quȩq mystica. de oc¬
cultis ꝓpħarũ uerbis a credentib
agnoscunt᷑: qͥd aliud. quã ꝓfunda de
tenebris reuelant᷑: Unde ipsa quoq
ueritas discipłis in parabolis loquens.
ait. Qđ dico uob in tenebris. dicite
in lumine. Cũ enĩ mysticos allego¬
riarũ nodos ꝑ explanationẽ soluimꝰ :
in lumine dicimꝰ qđ intenebris au¬
diuimꝰ. Umbra autẽ mortis erat le¬
gis duricia. quȩ unũ quenq peccantẽ
morte corporis puniri sanciebat: Sed
postquã redẽptor nr̃ asꝑitatẽ legalis
sancionis ꝑ mansuetudinẽ temꝑauit.
nec iã ꝓculpa mortẽ carnis inferri
constituit. sed mors sp̃s quantũ tim̃da
esset indicauit: in lucẽ ꝓcul dubio¬
umbrã mortis ꝓduxit. Ista & enim
mors in qua caro separat᷑ ab anima:
umbra mortis illius. ẽ. inqua anima
separat᷑ a dõ. In lucẽ gͦ umbra mortis
ꝓducit᷑: cũ intellecta morte sp̃s. mors
carnis minime timet᷑. Qđ tam̃ intelligi¬

Expanded text:
t. --Cum enim quaeque mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, nec jam pro culpa mortem carnis inferri constituit, sed mors spiritus quantum timenda esset indicavit, in lucem umbram mortis produxit. Ista etenim mors in qua caro separatur ab anima; umbra illius mortis est, in qua anima separatur a Deo. In luce ergo umbra mortis producitur, cum intellecta morte spiritus mors carnis minime timetur. Alite