comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuto. dis .i. cudere uł incide sculꝑe ceiare. ꝓcuto dis.
iterin cudere. nł ꝙ est retro cudere. Cudo et enis.¬
compoĩta sunt aitiua sic̾ ꝯpoĩta cib euis frequen¬
sunt attiua faciunt p̾t̾itum in cudi licet quidam
diẽut cusi et supinũ incusum ꝑ unũ .s. Item omĩa

Expanded text:
are; procudo -dis, iterum cudere vel quod retro est cudere. Cudo et eicomposita sunt activa sicut composita ab eius frequenus omnia faciunt preteritum in cudi, licet quidam dixerunt in cusi, et supinum in cusum. Item omnia
Abbreviated transcription (Latin):
que gradia sunt grana solent eẽ. Et est grane de na-¬
tura s gramdum de accñti fecunditate ut arbor gͣ¬

Expanded text:
que grandia sunt gravia solent esse. Et est grave de natura, gravidum de accidenti fecunditate, ut arbor g
Abbreviated transcription (Latin):
remunciatus refuga. retro missus. Et ꝓpͥe
ille dicitur apostata qui pͥmo bñ agit sed
postea puertit et male agendo retro abit.
Et uidẽtur componi ab apo. et stans qiͣ re¬
tro stans uł ut dicunt dermatur ab aposto¬
lus ꝑ contrarium uł ab aipostus . ta. tum.
qͣ est᷑ con̾sus et contrarius et fit ab appono
uñ apostaticus. ca. cum. ꝓuersus. Et ħ a¬
postasia. sie .i. remuiciacio retro ad bomnu¬
morem icio. Et atuit penult᷑. Et apostoto.

Expanded text:
renuntiatus, refuga, retromissus, proprie ille dicitur apostata qui primo bene agit, sed postea pervertitur et male agendo retro abit, unde videtur componi ab apo et stans, quasi retro stans, vel, ut dicunt, derivatur ab apostolus per contrarium, vel ab appostus -a -um, quod est perversus et contrarius, et fit ab appono; unde apostaticus -a -um, perversus, et apostasia -e, renuntiatio, retro ad malum itio, e
Abbreviated transcription (Latin):
et cubo. bas. componutar accumbo. bis. et accubo.
lus. Et accubare toto corꝑe accuibere cubito et ꝓ¬
prie in comestione. Item concubo. bis. ⁊ concubo
lus .i. corre. uł ꝑiter et in simul iacere. uñ hcõcubi¬
cimibo. bis. Et discubo. bas. iacete ad comedẽdũ
intriclimo licet et in alio loco. Solebant eiũ iacẽ¬
les supͣ cubitum comedere. Item extũbo. bis. et ex¬
cubo. bas .i. ingilare cã cuscodie qiͣ extubare ꝙ faci¬

Expanded text:
et cubo componuntur accumbo -bis et accubo -bas, et est accubare toto corpore, accumbere cubito et proprie in comestione; concumbo -bis et concubo -bas, idest coire vel pariter et insimul iacere, unde hic concubicumbo -bis et discubo, idest iacere ad comedendum in triclinio, licet et in alio loco: solebant enim iacentes super cubitum comedere; excumbo -bis et excubo -bas, idest vigilare causa custodie, quasi extra c
Abbreviated transcription (Latin):
tat ad langundos ⁊ adinsidiatores uł ingulatores
unde cubare uuenitur ꝓ insidiari uł ingulare uł
infirmari. Item ẜm antiquitatem muenitur q cu¬
bo. lus. facit p̾teritum in am. et supinũ matuui. ut
cubam. batum. Et ẜm ħ ꝓpͥe ꝑtinet ad languidos uł¬

Expanded text:
tat ad languidos et ad insidiatores vel vigilatores, unde cubare invenitur pro insidiari vel vigilare vel infirmari. Item secundum antiquitatem invenitur a cubo -as preteritum in -avi et supinum in -atum, ut cubavi cubatum
Abbreviated transcription (Latin):
tiquitatẽ. Item omĩa corripiunt haric sillãm . cu.
ubiq insi põne defendatur. It̾ ab omib inuen̾int᷑
freqũtatĩa. ut accubito. tas. ⁊t̾. Item compoĩta a
cũbo ⁊ compoĩta acub in eodem sensu fere mueĩ¬
tur et si in sensu driit ꝑ ex p̾missis Embg̃ h

Expanded text:
tiquitatem. Item omnia corripiunt hanc sillabam cu ubique, nisi positione defendatur. Item ab omnibus inveniuntur frequentativa ut accubito -as et cetera. Item composita a cumbo et composita a cubo in eodem sensu fere inveniuntur; et si in sensu d
Abbreviated transcription (Latin):
nestis sacerdotalis ꝙ latine in terp̾tat᷑ suꝑ in du¬
mentum. Erat enĩ pallium suꝑ humerale quo to¬
ta sacerdotał tegebatur ambitõ ⁊ erant duo gn̾a
unum liueun et simplex ꝙ sacerdotes hẽbant.
aliud ex dũsis colorib auro gẽmis q contextum
hũs in utroq humero lapides duos . s. siuaragdi¬
ues auro conclusos in quib sculpta erant nonĩa
patriarcharim. Quo olim pontifices utebunt᷑¬

Expanded text:
estis sacerdotalis, quod latine interpretatur superindumentum; erat enim pallium superhumerale quo tota sacerdotalis tegebatur ambitio et erant duo genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud ex diversis coloribus auro gemmisque contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos in quibus sculpta erant nomina patriarcharum, quo olim pontifices utebant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ante retribucõm ext̾im indicii musti inre¬
quie quostam iustos conspiciunt ut eos indẽ¬
tes in gandio non solum de suo supplicio. s
in de iloꝵ lono crucient. Iusti uero in torm̃tis
semꝑ intuent᷑ inuistos. bt hic eoꝵ gaudium

Expanded text:
quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gau
Abbreviated transcription (Latin):
logorum aꝑte decłatur quia et bom bonos et
mali malos cognoscunt Si enim abraham
laz arum mĩme cognonisset nequaquã ad
duntem intorm̃tis por̃tum de transcicta eiꝰ
contricione loqueretur dicens ꝙ mala receꝑit
inuita fua. Et si mali malos non cognosce¬
rent nequaquã diues in tormentis positus
friũ suorum eciam absentiuri memmisset
quõ enim p̾sentes non potuisset agnoscere¬
qͣui ⁊̾ ꝑ absenciũ memoriã surant exorare.
fit meltis ꝙdam mirabilius qr eos non solũ
agnoscunt quos in ħ mũdo nouerunt. S
uelud urnos ac cogintos recognoscunt bonos

Expanded text:
rte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim pqui etiam pro absentium memoria curavit orare? is quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt, quos in hoc mundo noverant, sed tanquam visos ac cognitos recognoscunt bonos,
Abbreviated transcription (Latin):
deus nature et dr̃ agigno. gnis. quia qiͣ iniu hãt
oñu reꝵ gignentaꝵ ur br̃ agignendis tibetis. uñ
hic gigialis. lis. dr᷑ lect᷑ qui in nuptiis st̾itur
s. in quo sponsus et sponsa cubant. S cubile est
concubinalis lectus a cubando non agiguendo
ad gemalem fit ascensꝰ cã giguendi liberos ad
cubile fit descensus solum cã concubendi. et hic ⁊
hec gemalis. et h. le .i. naturalis uel ipcialis. uł
uoluptuosus. Et hinc generalt̃ adu̾bium .i. nectu¬

Expanded text:
 quia quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, vel a gignendis liberis; unde hic genialis -lis dicitur lectus qui in nuptiis sternitur, scilicet in quo sponsus et sponsa cubant; sed cubile est concubinalis lectus, a cubando non a gignendo: ad genialem fit ascensus causa gignendi liberos, ad cubile fit descensus solum causa concubandi. Et hic et hec genialis et hoc -le, idest naturalis vel nuptialis vel voluptuosus, et hinc genialiter adverbium, idest natu
Abbreviated transcription (Latin):
entilis a gens dr̃ ħ et h gentilis. et ħ. le Et
sunt gentiles ꝓpͥe qui nec circuncidunt᷑ ut in¬
dei nec taptizant ut xpĩam unde et gentiles
dicunt᷑ quia tales existunt ut sunt geniti sed
xpĩani non ita surt ut fu̾nt geniti qr sũt bapti¬
zati. Silr et nidei mutantur qr cucum cidiuitur.
Et hic gentiłt adu̾bium. Et ħ gentilitas. tatis.
.i. cosl̾cio gentiliũ. nel ꝓpͥetas qua aliquis dicit

Expanded text:
Et a gens hic et hec gentilis et hoc -le; et sunt gentiles proprie qui nec circumciduntur ut Iudei, nec baptizantur ut Christiani; unde et gentiles dicuntur quia tales existunt ut sunt geniti, sed Christiani non ita sunt ut fuerunt geniti, quia sunt baptizati. Similiter et Iudei mutantur, quia circumciduntur. Et hinc gentiliter adverbium, et hec gentilitas -tis, idest collectio gentilium, vel p
Abbreviated transcription (Latin):
mia sunt cõmissiones femoꝵ et trurum dtã fic
qr in utero sint genis oppor̃ta. Ibi tnim colxrẽt
sibi quia infans in utero caput tenet raiclinatũ
iut̾ gemia. Et hinc est din ꝙ homines dũ ad
genlia se ꝓstimĩt statim lacrimant᷑ uoluit emm
natura eõs ut̾u mat̾iĩ remẽorare. ubr quasi
in tenebris considebant aũt qmͣ uenirẽt ad lucẽ.
rantes deumi tangimus frontem signo scẽ cru¬

Expanded text:
ua sunt commissiones femorum et crurum, dicta sic quia in utero sint genis opposita; ibi enim coherent sibi, quia infans in utero caput tenet inclinatum inter genua; et hinc est quod homines, dum ad genua se prosternunt, statim lacrimant; voluit eos enim natura uterum maternum rememorare ubi quasi in tenebris considebant antequam venirent ad lucem. rantes Dominum tangimus frontem signo Sancte cru
Abbreviated transcription (Latin):
fulcio facit fultiui. nam nomina inuentim
desieñ a uerbis ueme̾tia solent formari a p̾tito
pt̃cõ .ui. mutata in mentur. ut fultiui fultrũ¬
Nultio. cis .i. sustentare. supportare. sublentire
numire fimare adinuare. Et facie p̾tentum
fulti uel fulsim. unde fultum uel fulsitum ꝙ ful

Expanded text:
fulcimentum: nam nomina in -mentum desinentia a verbis venientia solent formari a preterito, sillaba -vi mutata in -mentum, ut fulcivi fulcimeFULCIO -cis, sustentare, supportare, sublevare, munire, firmare, adiuvare, et facit preteritum fulsi vel fulcivi, unde fultum vel fulcitum: quod
Abbreviated transcription (Latin):
malum antẽpna religatur. lucanus atq
anquina regat stabilem fortissima cursir.
ANquito magꝰ genus nanigii est et dr sic¬
quia celitate si auctoris ⁊ reliquis ĩstrĩs
namum uehẽdis. sit aptus.

Expanded text:
malum antenna religatur, unde Cinna‘ atque anquina regat stabilem fortissima cursum’. A 233 ANQUIROMAGUS genus navigii est, et dicitur sicquia celeritate sui anchoris et reliquis instrumentis navium vehendis sit aptum.
Abbreviated transcription (Latin):
componitur ab ana ꝙ est rectum et logos ꝙ¬
qucõ regularis formacõ uł siłium compacõ
sine ꝓporcio analogice .s. qualitate comꝑa¬
cõnẽ genere mumero figura caũ. ex̾mitati¬
b siłium sillarum et filitudine temporiau

Expanded text:
componitur «cum ‘ana’, quod est rectum, cucio>, regularis formacio vel similium comparacio ur comparacio analogie, id est <qualitate, comparacione, genere, numero>, figura, casu, extremitatibus similium <sillabarum et similitudine temporum>;
Abbreviated transcription (Latin):
qõ. ꝑs enini nonifsima diei quo passus est nͥ
preterita. et nox in cuius ꝑte ultuna resurre¬
eit nͥ totus dies accipiatur admucto eciam
die illucescente .s. diũco non possunt ẽẽ tres
dies et tres noctes de quib se in corde t̾re p̃di¬
emmencius dnima scriptura comẽdat sicut
septenarium uł denarium uł duoderium et
quicumq alii sunt quos legendo studio libẽt
tempore pominitur sicut sepcies in die laudabo
te: nich est aliud quiͣ semꝑ laus enis in ore
meo. tũdem ualent et cum multiplicantur
sũ ꝑ denarium sicut septuaginta et septragẽ
signficaciones eorum et in multa ꝑserpere.
nẽq enim nũs iste in aposał a¬

Expanded text:
o. Pars enim novissima diei quo passus est, nisi praeterita; et nox in cujus parte ultima resurrexit, nisi totus dies accipiatur, adjuncto scilicet die illucescente dominico, non possunt esse tres dies et tres noctes, quibus se in corde terrae praedieminentius divina Scriptura commendat, sicut septenarium vel denarium, vel duodenarium, et quicunque alii sunt, quos legendo studiosi libenter tempore ponuntur, sicut: septies in die laudabo te, nihil est aliud quam: semper laus eius in ore meo. tantundem ualent et cum multiplicantur siue per denarium, sicut septuaginta et septingentsignificationes eorum, et in multa proserpere. Neque enim numerus iste in Apocalyp
Abbreviated transcription (Latin):
Uuntam regulam pouit qm̃ de tempib
appeslat quã regula posset mueniri ur
comci possit latens in scripturis sacris qnͣtitaᷤ
tempoꝵ. Duob antem modis iugere dicit
hanc aut tropo synodoche ant legittinus muis

Expanded text:
us regulam ponit, quam "de temporibus" appellat, qua regula plerumque inueniri uel conici possit latens in scripturis sanctis quantitas temporum. duobus autem modis uigere dicit hanc regulam, aut tropo synecdoche ant legitimis
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolus in mundo qui in huus seculi mari
intulit et hanc usq ad eternam mortem coti¬
die pessinus suggestionib extendit. Quibus
dum reatum fenore ꝑcc̃ multiplicat penas
ꝓcul dubio sine cessacõne coaceruat. pot̾ quo
lemathan pantifrasim sine ꝑ irrisionem nõ¬
cari pͥmo qmppe hom̃i ꝑsuasione callida diuini
tatem ad dicurum se phibut s in mortalita¬
spondet eciam ħ ꝙ erant fallendo subtraxit s¬
lemathan iste hamo caꝑtus est qr in redempto¬
re nr̃o dum ꝑsatellites suos escã corꝑis momor¬
dit dinitatis illum aculeus ꝑforauit .q. ha
mus quippe fauces deglucientis tenuit dũ in
illo et esca carnis patinit ꝙͣ deuorator appeteret
et dimintas passignis tempore latint qua ene

Expanded text:
aquis: quia in hujus saeculi mari intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidie pessimis suggestionibus extendit. Quibus dum reatum fenore peccati multiplicat, poenas procul dubio sine cessatione coacervat. Potest quoque Leviathan etiam per irrisionem vocari. Primo quippe homini persuatatem se additurum perhibuit, sed immortalispopondit, etiam hoc quod erat fallendo subtraxitLeviathan iste hamo captus est, quia in Redemptore nostro dum per satellites suos escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. mus quippe fauces glutientis tenuit, dum in illo et esca carnis patuit, quam devorator appeteret, et divinitas passionis tempore latuit, quae ne
Abbreviated transcription (Latin):
dam comꝑatinoꝵ que aprio grecos non inueit᷑
scłus. Ommia cum ħ a neutro compatiuo adiec¬
tione ailus iuemo fieri ut gradius grandine¬
culus et c. ¶Tam et quͣ adu̾bia tam̃ compa¬
tino uł suꝑlatino adicuntur cum duo uł płes
comꝑatiui ur suꝑlatun diu̾se significacõnis po¬
siti inter se seqnͣtur ut idem gemimãtur ut tã
iustior qui felicior eueas hectore. Minus autẽ¬

Expanded text:
diximus, quod apud Graecos non inuenitur, sculus. omnia tamen haec a neutro comparatiui adiectione culus inuenio fieri: ut grandius grandisunt similia. tam et quam aduerbia tum comparatiuo uel superlatiuo adiciuntur, cum duo uel plures comparatiui uel superlatiui diuersae significationis positi inter se aequantur uel idem geminantur, ut tam iustior quam felicior Aeneas Hectore. Cice
Abbreviated transcription (Latin):
a neqm ꝙ est in decliiabile triumm gn̾umi tam
comꝑatĩm ꝙͣ suplatim ut neqmͣ nequior neqͥs¬
simus. ¶ Ab adũbiis nero derinata in ra desmẽ¬
tibus mutant ra in er. et accepta. ior. faciunt
pior facit et detero deterior a sepe aduerbio poit̾imi

Expanded text:
 nequam, quod est indeclinabile trium generum, tam comparatiuum quam superlatiuum, ut nequam nequior nequissimus. ab aduerbiis uero deriuata in ra desinentibus mutant ra in er et accepta ior faciunt copior facit et detero deterior. a saepe aduerbio positiuum
Abbreviated transcription (Latin):
q apietib undiq angatur ne qr d̾no pietes
in unum ꝯungat et angat. uñ hic et hec ã¬
ut est in angulo et est angulosus. sa. sum. ⁊
angulatus. ta. tum. ꝙ eit angulare. Angu
lus componitut cum bis et fit biangulus. ls
Ium duos angulos hñs uñ biangulatus.

Expanded text:
quia a parietibus undique angatur, vel quia duos parietes in unum coniungat et angat, unde hic et hec anvel est in angulo, et angulosus -a -um, et angulatus -a -um, quod est angulare; et anguue componitur cum bis et fit biangulus -a -um, duos angulos habens, unde biangulatus
Abbreviated transcription (Latin):
N. ns. desuencia siue a nominib sue a
nerbis dinata seruant ante. nis. p̾mitiuoꝵ
suorura consonantes ex quib incipiut ultĩe
uł penultune sille. S turc penultĩe aun et ip̃a
penultĩa inuocalem desunt et ultĩa a nocali in¬
agesti agelli agellius sillua silluus. Uugula ure¬
gilius mars martis marcius. Nuncio nũcius
sancio sancius scio scius uũ nescio quoq necuis

Expanded text:
n ius desinentia, siue a nominibus siue a uerbis deriuata, seruant ante ius primitiuorum suorum consonantes, ex quibus incipiunt ultimae uel paenultimae syllabae, sed tum paenultimae, cum et ipsa paenultima in uocalem desinit et ultima a uocali ins agelli Agellius, silua Siluius, uirgula Virgilius, Mars Martis Martius, nuntio nuntius, saucio saucius, scio scius sic Apuleius
Abbreviated transcription (Latin):
sin tercie datino. cius .i. tñ tam penult̾. ꝙͣ aute¬
penuit̾. correpta ut aduectus aduecti aduectici᷑
cõmendatus cõmendati cõmendaticius fabfa
bri fabricius pigneratus pignerati ꝑigneraticiꝰ
tribunꝰ tribum trrbunicius pater patri patricius
edir edił edilicius gentilis gentili gentilicuus. In
enusdem forme que hñt a. añ cius. gallina gal¬
linacius sic membrana membranacius carti¬
na cartinatius

Expanded text:
sint, datiuo cius, i tamen tam paenultima quam antepaenultima correpta, ut aduectus aduecti aduectĭcĭus, commendatus commendati commendatĭcĭus, faber fabri Fabrĭcĭus, pigneratus pignerati pigneratĭcĭus, tribunus tribuni tribunĭcĭus, pater patri patrĭcĭus, aedilis aedili aedilĭcĭus, gentilis gentione, que habent a ante cius, "gallina, gallinacius", "membrana, membranacius", "cathina, cathinacius
Abbreviated transcription (Latin):
one extremaꝵ lr̾anm uł lr̾e. in itus. solent fieri
ut pater patri patrinis amnis ãni aminus ꝓspi¬
cuo ꝓsꝑicuus ambigo ambignus ꝑigeo piguus
Notandum inter ħ menstrinis ꝙ euphonie cã as¬
longus longi longiriquus. iõ. assumpsit .ii. añ
quus quia alit̾. euphonie satisfacere non poterat
s.bus.uł. cus. desmencia a u̾bis .u. uł .c. aute
postremã uocalem uł uocales hñtib deci¬
uantur mmuitatione .o. et si aute eam alia sit
bus orbo orbus suꝑbio suꝑbus ꝑco ꝑcus luceo
bis in ulcus sus subulcus los bubulcus ꝑeco pe¬
culcus.
sonantem ex qua ultima ne pemiltima p̾uitĩ
incipit silla. S tunc penult᷑. si non intercedat cõ¬
sonans inter ultime et pemiltĩe silie uocales

Expanded text:
 literarum uel literae in uus solent fieri, ut pater patri patruus, annus anni annuus, perspicio perspicuus, ambigo ambiguus, rigo riguus, notandum inter haec menstruus, quod euphoniae calongus longinquus ideo assumpsit n ante quus, quia aliter euphoniae satisfacere non poterat. in bus uel cus desinentia a uerbis b uel c ante postremam uocalem habentibus deriuantur mutatione o et, si ante eam alia sit bus, orbo orbus, superbio superbus, parco parcus, luceo minibus uel uerbis in ulcus: sus subulcus, bos bubulcus, peto petulcus. sonantem, ex qua ultima uel paenultima primitiui incipit syllaba sed tunc paenultima, si non intercedat consonans inter ultimae et paenultimae syllabae uocales,
Abbreviated transcription (Latin):
E emin duas consonantes hñt añis. nł
a nommnatiuo fiunt p̾mituioꝵ ut agentino.
Et a noĩatino quid̃ dermatĩa abiciunt exmam
lr̃am et assimunt bris salus salubris mulier¬
umibiebris a genitõ no mutata eius extrema ꝑ
te m .e. et assumꝑta stis uł stris ager agri agre¬
n.tis. quoq iueniunt᷑ denoĩatnia sed
antiq̃ pͥlata ꝑemult̾ natura uł põne lon¬
guam hũcia ut sãntis ꝓ samius sicut laurẽ
capro. Sic quiritis ꝓ quiris et ceritis uł ceretis
ꝓ ceres. Qñq tn nõiatun munc in bsu. nõ sũt
bnde migilius ni .x. qͣmi cerete domo qui sunt
neuois in grius Inueniunt᷑ tñ et correpta.¬

Expanded text:
e uero duas consonantes habent ante is, uel a nominatiuo fiunt primitiuorum uel a genetiuo. et a nominatiuo quidem deriuata abiciunt extremam literam et assumunt brismuliebris"; a genitiuo uero mutata extrema eius parte in e et assumpta stis, uel stris, ut "ager, agri, agreIn tis quoque inueniuntur denominatiua, sed antique prolata, paenultimam natura uel positione longam habentia, ut Samnitis pro Samnis sicut LaurentCapro. sic Quiritis pro Quiris et Caeritis uel Caeretis pro Caeres, qui tamen nominatiui nunc in usu non sunt. unde Virgilius in X: «qui Caerete domo, qui sunt Minionis in aruis». inuenitur tamen et correpta
Abbreviated transcription (Latin):
Ianna Ianuensis cremona cremouensis atle
et halice haliciensis. ¶ Si nero tercie sint de¬
amacõnis abicirat exmami .s. gemtrui et as¬
sumuit ensis pistor pistoris pistoriensis kar¬
tago kartaguns kartagientis.

Expanded text:
ca Vticensis, Cremona Cremonensis, Ostiet Halice Haliciensis; sin uero tertiae sint declinationis, abiciunt extremam s genetiui et assumunt ensis: pistor pistoris Pistoriensis, Carthago Carthaginis Carthaginiensis.
Abbreviated transcription (Latin):
ualidus. Et h̾ quidẽ in diis sũdc̃e forme nomina
demonstrantur hr̃e nise ex quib deriuantur ut
h̾bidus qui h̃t ħbam turbidus qui h turlam
tiundus qui ht̃ timorem rabidns qui ht rabiẽ
mudus qu rabet mindiam.
D bindus nero desmencia sumlitudinem
moribundus sumlis morienti furibundus
sumlis furienti et sunt pene omĩa huiꝰ forme
ris cambindus intouitas intabidus sui ab
fnitatis cã iubicundus ꝙ in pemult᷑. silła pro
b.c. hũit ne sit absomum si rubicudus dicamꝰ¬

Expanded text:
. et haec quidem in dus supra dictae formae nomina demonstrant habere ea in se, ex quibus deriuantur, ut herbidus, qui habet herbas, turbidus, qui habet turbam, timidus, qui habet timorem, rabidus, qui habet rabiem, inuidus, qui habet inuidiam. in bundus uero desinentia similitudinem moribundus similis morienti, furibundus similis furenti. et sunt paene omnia huiuscemodi formae ris causābundus, uito uitas uitābundus, sin ab ternitatis causa rubicundus, quod in paenultima syllaba pro b c habuit, ne sit absonum, si rubibundus dicam
Abbreviated transcription (Latin):
cipiis uł ꝑticipalib intus. desmentib deriuant᷑
abiecta .s̃. assumuĩt co. ut hĩtus hĩti hĩtudo a
testa quoq sine testũ testudo ꝙ est corꝑale. Et¬
sinencia ꝙ̃iuis non sint dermatira penult̾ .u.
specus specu pecus pecu testa testu. touitrus
tointru cornus coruu. nec int̾est ad inter p̾m¬
tinoꝵ et diatinoꝵ significacione ĩoq dubiũ¬
est an sint d̾inatina dicenda

Expanded text:
cipiis uel participialibus in tus desinentibus deriuantur, abiecta s assumunt do: habitus habitudo. a testa quoque siue testu testudo, quod est corporale. nsinentia, quamuis non sint deriuatiua, paenultimam u specus specu, pecus pecu, testa testu, tonitrus tonitru, cornus cornu. nec interest aliquid inter primitiuorum et deriuatiuorum significationem, ideoque dubium, an sint deriuatiua d
Abbreviated transcription (Latin):
smoꝵ et sigt dignum ẽẽ aliquem eo ꝙ demõstra¬
dignus legi loquendus dignus de quo loquã
qmͣ a u̾bis ut annꝰ aunculus pateo patulus cre¬
do credulus pendo pendulus bibo bibulus extre¬
mas ꝑtes sillarum finalium sine extremas
nouacula a uouo nouas dermatur.
Rrus denoĩatiua siue u̾balia panca in¬
sonorus. Quorur regula in ꝓuiptu est nã noĩa
ns. u̾ba. rus. assunuit.
N. sus. dupplicem hñt formam uł enm par¬
ticipalia sunt .i. ꝑticipiis p̾teriti temꝑis sil¬
laba ⁊ res in corles signiticant et sunt quarte de¬
sus. et significant plemun esse aliꝙ̃ eius ꝙr sig̃¬
ficatur ut serosus plenus saris spumosus ple¬
nus spims uentosus plemus uentis fiunt au¬
tem a p̾mituus sins hm̃o mutant extremam
ꝑtem sillẽ uł sillãm. si pura est in qua fimiuat
genitinꝰ in .o. productam et assimm̃t sus. ut sa¬
ri sarosus curie curiosus hle h̾bosus scelus sce¬
leris scelerosus mũs nui nuosus honus hom̃s
die ꝑfidiosus. Notandum ꝙ a metu

Expanded text:
m, et significat dignum esse aliquem eo, quod demonstradignus legi, loquendus dignus de quo loquantquam a uerbis, ut annus anniculus, pateo patulus, credo credulus, pendo pendulus, bibo bibulus. extremas partes syllabarum finalium siue extremas nouacula a nouo nouas deriuatur. in rus denominatiua siue uerbalia pauca insonōrus, quorum regula in promptu est: nam nomina us, uerba rus assumunt. in sus duplicem habent formam: uel enim participialia sunt, id est participiis praeteriti temporis similia, et res incorporales significant et sunt quartae de habent ante sus et significant plenum esse aliquem eius, quod significatur, ut saxosus plenus saxis, spumosus plenus spuma, uentosus plenus uentis, tem a primitiuis suis hoc modo: mutant extremam partem syllabae uel syllabam, si pura est, in quam terminat genetiuus, in o productam et assumunt sus: saxi saxosus, curiae curiosus, herbae herbosus, scelus sceleris scelerosus, numeri numerosus, oneris perfidiosus. notandum, quod a metu
Abbreviated transcription (Latin):
siu t̾cie is. nuitant n a longuami et assimiũt
lis ut m̾curius m̾curii mcurialis fluius flu¬
ii flumalis aienter uent᷑ uentralis. liber. libͣ
libalis theatrum theatri theatrar indicium
iidici iudiciał martius iartii niartiailis. fa¬
tum fati fatalis. genitus geniti genitalis ca¬
put capitis capitalis hirgo uirgnts urginał
cenrdo. dmis. cardialis. hospes hospitalis na¬
ius. nauis. naualis dos totis dotalis flos flo¬
rs florał. Corpus corꝑis corpał celebs celib
decli. nominib derinentur abiecta .s. su . a.
qͣnte es ee nominato assumunt. alis ut manꝰ
manueł census censualis spes sꝑalis. ¶ Uer¬
balia quoq apͥma cõngacione inueniuntirr.
in alis penetro penetrasis. U N U¬
A elis pauca inuemuntur denommatna
fidus fidi fidelis crudus crudi crudeł patriꝰ
patrui patruel frater fratris fratueł. Et nõ
ꝙ omĩa ex̃mã .i. genitim in ẽ ꝓductã mutan¬
tia assumpłunt. lis. frater

Expanded text:
longam et assumunt lis: Mercurius Mercurii Mercuriālis, fluuius fluuii fluuiālis, neuter neutri neutrālis, liber liberi liberālis, theatrum theatri theatrālis, iudicium iudicii iudiciālis, Martius Martii Martiālis, fatum fati fatālis, genitus geniti genitālis, caput capitis capitālis, uirgo uirginis uirginālis, cardo cardinis cardinālis, hospes hospitis hospitālis, nauis nauālis, dos dotis dotālis, flos floris florālis, corpus corporis corporālis, caelebs caelibis declinationis nominibus deriuentur, abiecta s, sin a quintae, es ex nominatiuo assumunt alis: manus manuālis, census censuālis, species speciālis. uerbalia quoque a prima coniugatione inueniuntur in alis: penetro penetrālis. in elis pauca inuenio denominatiua: fidus fidi fidēlis, crudus crudi crudēlis, patruus patrui patruēlis, frater fratris fratruēlis. et nota, quod omnia extremam i genetiui in e productam mutantia assumpserunt lis, frater
Abbreviated transcription (Latin):
unt autem agenitiuo nom̃i sine a põne u̾boꝵ
sis. Quetumq lr̃a siue lr̃e sequntur .l. uł aliam
consonanter ex qua postrema incipiat filla ge-¬
intimm transeunt in a. longuã et assunũt.xis.
si a uocali incipiat ip̾a exna mutatur. in a. lõ¬
quem et asaumunt. tis. ut populꝰ populi popu¬
lars singulus singuli singularis apposio appol¬
luns appossinaris ꝯsul ꝯsułis cõsularis miles mi¬
inola mole molaris sic eciam neutra in are. fi¬
iita uelum ueli uelare

Expanded text:
m a genetiuo nominum siue a positione uerborum sic: quaecumque litera siue literae sequantur l uel aliam consonantem, ex qua postrema incipiat syllaba genetiui, transeunt in a longam et assumunt ris uel, si a uocali incipiat, ipsa extrema mutatur in a longam, et assumunt ris: populus populi populāris, singulus singuli singulāris, Apollo Apollinis Apollināris, consul consulis consulāris, miles miuel mola molae molāris. sic etiam neutra in are finita: uelum ueli uelāre
Abbreviated transcription (Latin):
Erpes aer componitur cum pes. et dr̃. h
et ħ et h. aeripes aeripidis .i. aerios pedes hũs
i. ueloces. ita ꝙ in aere indeatur sustentari et

Expanded text:
 Aer componitur cum pes et dicitur hic et hec et hoc aeripes -dis, idest aerios pedes habens idest veloces, ita quod in aere videatur sustentari et
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝯpo̾. et in adulterinus. na. mini quinatꝰ
in nuipta scuprũ in uirgine uł moniali. Incestꝰ
neutrun. uñ adulterasco. scis inchoatimm
et adulteror adulteraris deponens .i. adulteriũ
ꝯunttere. uñ adulterator. adulteratrie. adulta¬
cõ. Et adultorius. ria. rium. ponitur eciam qñ¬
q adulterare ꝓ corrumpere et ad malũ u̾tere

Expanded text:
ositio. Et inde adulterinus -a -um, qui natus in nupta, stuprum in virgine vel moniali, incestum unde adulterasco -scis inchoativum et adulteror -aris deponens, idest adulterium committere, unde adulterator, adulteratrix, adulteratio et adulteratorius -a -um. Ponitur quandoque adulterare pro corrumpere et ad malum vertere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhetarum uł componitur ab ex ꝙ est nalte eͣt
emmens. unde eximius .i. ualre eumiens. Et
hͨ uinctura equipollet suo stlatiuo et ita sigr¬
ficacõm suꝑlatim contrahit a suis componẽtib
Et compatur ꝑ supplecõm cum nor hãt min
suplati. eximiꝰ mag̃ exiui ꝰ eximissumis.
unde ħ eruinetas. tatis .i. sublimnitas magnitudo¬

Expanded text:
rophetarum’. Vel componitur ab ex, quod est valde, et eminens, inde eximius, idest valde eminens, et hec iunctura equipollet superlativo et ita significationem superlativi contrahit a suis componentibus, et comparatur per suppletionem, cum non habet vim superlativi: eximius, magis eximius, eximissimus. Unde he
Abbreviated transcription (Latin):
A Etracitis lapis p̾ciosus sic dictus quia ip̃e
sit ignei coloris ut carbinculus qui antrax
dicitur s calida uena p̾anctus cius ꝓpͥura
est ꝙ iactatus igm uelut inter mortuos at¬
scropofagi gens aspima que hũanis car-¬
nibus uescitur. Et sub regione scichie ⁊ cõ¬

Expanded text:
ANTRACITIS, lapis pretiosus, dictus sic quia ipse sit ignei coloris ut carbunculus, qui antrax dicitur, sed candida vena precinctus; cuius proprium est quod iactatus igni intermortuus ropophagi gens asperrima, que humanis carnibus vescitur; et sunt sub regione Syrie.
Abbreviated transcription (Latin):
ris pulu̾e tangitur ab interue mcis mox in¬
tuitu lesus renerberatur. Quia autem ꝑuulus
est qui terrena diligit magnus qui et̾na con¬
cupiscit pt eciã sic̾ nõ in cõneuient̾ intesligi ꝑ¬
nulum ocadit mudia. qm̃ huius pestis langore¬

Expanded text:
angitur, ab internae lucis mox inangitur, ab internae lucis mox intuitu laesus reverberatur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia, q
Abbreviated transcription (Latin):
bñ ꝑ sałonem dicitur. ꝓutredo ossiũ nndia qr
ꝑ liuoris uiciũ aute dĩ oculos ꝑeunt eciam for¬
cia acta uirtutum. Ossa quippe ꝑ nuidiam pu¬
trescere est quedam eciam robusta reꝑire. S cur
de mindia diũs si nõ eciam qualẽ eruatur inti¬
ꝙ adipisci alter exoptat. quia quicquid tempo¬
rale ꝑcipr̃ tanto mimus sit singulis quantõ
duunditur in multis. idcirto desiderantis mẽtem
cipiens adunnt. aut a qnͣtitate restringit. Qm
ergo mioris peste plene carere desiderat issam
tota. Qne tanto largior oũdr̃ qnͣto ad hant ꝑ¬
cipiencium multitudo dilatatur. Immm̾cõ gͦ
luioris est affectus surgens eterne dulcedinis ⁊
plena mors est eius ꝑfcũs amor eteruitatis.
Nam cum meus. ab enis rei appetitu retrahi¬
tur q̃ accipiencium mĩo patitur tarto mag̃
ꝓrimũ diligit qnͣto mimis ex ꝓuectu illius
sua dampna ꝑtimescit. Q si ꝑfce̾ mamore ce¬
lestis prie rapr̾ plene ⁊̃ in ꝓxum dileccõne soli¬

Expanded text:
subditur, Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam qualiter eruatur intinvideat, quod adipisci alter exoptat: quia quidquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis: et idcirco desiderantis mentem cipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris peste plene carere desiderat, illam tota: quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Imminutio ergo livoris est affectus surgens internae dulcedinis, et plena mors ejus est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab hujus rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit: quae si perfecte in amorem coelestis patriae rapitur, plene etiam in proximi dilectione soli
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃atus qui ex arte de rudi uoce scit formare lr̃as
et conrungere in sillĩs sillabas in decõnib for¬
mare l̃s et dicciones in or̃onib et or̃ones scit¬
congrue ꝓferre et accentuare. unde Ionimus suꝑ
matheũ frator inquit erat qui gramatos grete
Illrcita autem dr̃ illa que sic rep̾sentarci non p̃t
ut sibilus. uł genitus infirmorũ. ⁊ alrator. uel

Expanded text:
iterator vel literatus qui ex arte de rudi voce scit formare literas et coniungere in sillabis, et sillabas in dictionibus, et dictiones in orationibus, et orationes congrue scit proferre et accentuare, unde Ieronimus Supra Matheum ‘literator, inquit, erat qui gramates greceilliterata dicitur illa que sic representari non potest, ut sibilus et gemitus infirmorum. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
tostratum litlos ꝙ est laꝑis componit᷑ cum
ftratos q est uariatõ. et dr ħ lithostrata. te. et ħ
hthostratum ti .i. pictura arte laborata fit a
ꝑuuilis tristis ac texellis .i. quadratis iapillis
fmttis in uarios colorores et idem dr̃ licostra¬

Expanded text:
Et componitur cum strotos, quod est variatio, et dicitur hec litostrota -e et hoc litostrotum, idest pictura arte elaborata: fit autem parvulis crustis ac tessillis, idest quadratis lapillis tinctis in varios colores; et idem dicitur hic litostra
Abbreviated transcription (Latin):
re drmñit tũ. nami satrificat qui sacuficiũ facit
litat qui sacrificiũ facit. et ꝙ sacrificio petit nn¬
collito. tas .i. suml litare. delito. tas .i. nalde li¬
litare. relito. tas. i it̾um litare. lito cimonũb
sins comportis est actiuũ. Et corr̾ hanc filła¬

Expanded text:
re; differunt tamen: sacrificat qui sacrificium facit, litat qui sacrificium facit et quod sacrificio petit imcollito -as, idest simul litare, delito -as, valde lilitare, relito -as, idest iterum litare. Lito cum omnibus suis compositis est activum et corripit hanc silla
Abbreviated transcription (Latin):
Iuritus alira diꝰ liritus.ca. cum. ad liram ꝑtinẽs
uel dulcis et suanis. uñ cariuina oracii dicũtͤ
cariuia oracii dicurit lirica auarietate sar-¬
minũ q̃ in eis continent᷑. Et lrici poete quia liri¬
ca scribunt. liricus componitur ꝑ liritꝰ ca. tum.
ĩ. dnitis et delectabilis suꝑ alios. uł suꝑ cãtũ

Expanded text:
it, et hinc liricus -a -um, ad liram pertinens vel dulcis et suavis; unde carmina Oratii dicuntur carmina Oratii dicuntur lirica a varietate carminum que in eis continentur, et lirici poete qui lirica scribunt. Liricus componitur yperliricus -a -um, idest dulcis et delectabilis super alios vel super cantum
Abbreviated transcription (Latin):
lutis grece latine dr̃ sultus et ꝓp̾e aratri uñ ħ lra
apud nos dr̃ sultus. Et inde liroͣ luus .i. arare sul¬
care. Et componitur deliro ras .i. desultare a sulco
de mare exorbitare sicut bones discordantes faci
Et huic delius. ra. rum .i. stultus et fatinis dis¬
et rectum tramitẽ tene non possunt. Et scias q
deliro et delirus non possunt ẽẽ compoĩta alira ꝓ

Expanded text:
liras grece, latine dicitur sulcus et proprie aratri, unde hec lira -e apud nos dicitur sulcus; et inde liro -as, idest arare, sulcare, et componitur deliro -as, desulcare, a sulco deviare, exorbitare, sicut boves discordantes faciuet hinc delirus -a -um, idest stultus et fatuus et diset rectum tramitem tenere non possunt. Et nota quod deliro et delirus non possunt esse composita a lira pro
Abbreviated transcription (Latin):
soluti in salsam̃tum piscituli embe humorẽ
liqnͣt. cuius liquoꝵ dr̃ salsugo. uł muria s ꝓprie
mrara dr̃ aqua sale ꝯmixta et effecta gusm ĩ
modum maris. Liqueo aligno. quas. dr̾ liq̃o
solu. Item liquere ponitur ꝓ appere manifectũ
eẽ. Nam cum massa liqͣstit ꝙͣ pͥus erat occultũ
fit manfestum. Item liquere ponitur ꝓ desicẽ
qui cum nis liquet deficit. Et aliques liquet
nuꝑsonale .i. appet certum est manifestũ eit. Et
lignesco. scis. nicho. et accipitur in eodem sensu
in quo et liqueo et m̃ liq̃scit imꝑsonale et lique¬

Expanded text:
soluti in salsamentum pisciculi eundem humorem liquant, cuius liquor dicitur salsugo vel muria; sed proprie muria dicitur aqua sale commixta et effecta gustu in modum maris. Liquo componitur colliquo iunt. Item liquere ponitur pro apparere, manifestum esse: nam cum massa liquescit quod prius erat occultum fit manifestum. Item liquere ponitur pro deficere quia cum nix liquet deficit. Et a liqueo liquet impersonale, idest apparet, certum est, manifestum est, et liquesco -cis inchoativum et accipitur in eodem sensu in quo et liqueo; et inde liquescit impersonale, et lique
Abbreviated transcription (Latin):
Endulgeo algeo. ges. componitur cuminde uel
gere enim accipr ꝓ gratis concede̾ ut ppͣ induisit in
hant potestate. Item indulgere .⁊. op am dare. ui
indulgere guie. noli que uentris amica eit .i. ope¬
memoria foreftĩ et in pͥma signifitacc̃e est acti

Expanded text:
em algeo componitur cum inde vel gere enim accipitur pro gratis concedere ut ‘papa indulsit michi hanc potestatem’; et indulgere pro operam dare ut ‘indulgere gule noli, que ventris amica est’; ememoria forifacti, et in prima significatione activum
Abbreviated transcription (Latin):
emeritꝰ. ta. tum .i. iam ex̃ mĩtum poĩtꝰ qui non
pt̾ iam meri et ex̾cere offiũ suũ. Inmo liberatus
et solutus a labore sii officii sicut miles olim
latur alabore soluto. et dabatur ei agere uł iulla
uł aliud. uñ mu̾et. Et tunc erat eu̾utꝰ qrͣ extra
nñtum positus qr ini postea labore solito merebaᷤ
buĩ ħ euieritio. oñis. talis ꝓpͥetas talis liberaco¬

Expanded text:
emeritus -a -um, idest extra meritum positus, qui non potest iam mereri et exercere officium suum, immo liberatus et solutus a labore sui officii, sicut olim milesbatur a labore solito et dabatur ei ager vel villa vel aliud unde viveret: et tunc erat emeritus, quasi extra meritum positus, quia nichil postea labore solito merebatur; unde hec emeritio -nis, talis proprietas, talis liberat
Abbreviated transcription (Latin):
sum p̾bere. uñ ħ assencio. onis. Et ħ assen¬
cia. cie .i. consensus ni qualibet .re. ⁊ hic
assensus. sus. Et assentaneus. nea neura.
qui cito p̾beat assensum. Et assensor. saris
i. adulari nam adulatorũ est assentire. Et
scias ꝙ inuenitur asiencior. ciris. assensus¬
sum in eodem sensu depo. in genere. Genesi

Expanded text:
sum prebere, unde hec assensio -nis et hec assentia -e, idest consensus in qualibet re, et hic assensus -sus, et assentaneus -a -um, qui cito prebet assensum, et assentor -aris, idest adulari, nam adulatorum est assentire; et nota quod invenitur assentior -iris assensus, in eodem sensu in deponenti genere; absentio
Abbreviated transcription (Latin):
fauorem populi captans adiiciebat. ut largi¬
or uideretur in dons. Et ⁊̃ cogiarium dr̃ frustͫ
carnis udiq eqnatum et ħ et ħ congialis et ħ. le

Expanded text:
favorem populi captans, adiciebat ut largior videretur in donis; et etiam congiarium dicitur frustum carnis undique equatum; et hic et hec congialis et hoc -le,
Abbreviated transcription (Latin):
uel endromedes. endromedis .i. uestis inllosa
de arietins pessib frã qua uiduebant᷑ romã ⁊tͣ
frigus uł endronus dr̃ duplex uestis duplex pal¬
lum et forte mllosum et hyrmale.

Expanded text:
vel endromedes -dis, vestis villosa de arietinis pellibus facta qua induebantur Romani contra frigus. Vel endromis dicitur duplex vestis, duplex pallium et forte et villosum et yemale.
Abbreviated transcription (Latin):
Nclesis. ceo ꝓ intlinari componitͦ cum. en. q
ẽst . iuͣ. et dr h entlesis. lis. nicimnacõ. unde encleticꝰ¬
illa q̃ incliuat se sõ accentu p̾cedentis diccõns re¬
mittendo suũ accentum nullã ⁊ inclinat accen¬
tum illius supͣ se. it .q. sub accentu illius ꝓferat:.
uñ encletico. cas .i. sic inclinare ẜin ug̾. Et fit en¬

Expanded text:
cleo pro inclinari componitur cum en quod est in et dicitur hec enclesis, idest inclinatio, unde encleticuilla que inclinat se sub accentu precedentis dictionis remittendo suum accentum in illam et inclinat accentum illius supra se ut quasi sub accentu illius proferatur; unde encletico -as, idest sic inclinare. C 291
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cisus a regno scupis dauid.
resse intexptatur insole sacrificium incensimi¬
esus hebrayte g̾ce sother latine autem satuta¬
ris sine saluator interp̾tat᷑ quia cunctis genti¬
bus salutifer ueiit. Et scribr̾ h nomen tribus¬
m̃s cum titulo ad designandum misterium tri¬

Expanded text:
cisus a regno stirpis David. I 42 IESSE interpretatur in sole sacrificium ESUS ebraice, grece sother, latine autem salutaris sive salvator interpretatur, quia cunctis gentibus salutifer venit. Et scribitur hoc nomen tribus litteris, ad designandum misterium tri
Abbreviated transcription (Latin):
sa in sanguine accipieudo uł acuturbica ꝓptet
similitudinem. uel qr de ea fit sm. ug̾. papͣ. rero¬
dicit gunanas intieum que alatins a simili¬
ꝑ ig̃niculum in supficiem thit sangninem. &

Expanded text:
sa in sanguine accipiendo, vel a cucurbita propter similitudinem, vel quia ex ea fit. G 70 GLABERt Vas vitreum, quod a Latinis a simili spiritu per igniculum in superficiem trahit sanguinem.
Abbreviated transcription (Latin):
Quita gutte est aqua q̃ stat et parum fiuit stil¬
la bero q̃cadit huic stillitidin stilla cadens. Sti¬
na emm gͥcum est .i. gutta. Et inde diintĩe
dicitur stilla. dum auten stat aut pendet de tec¬
stilla. Gutta eciam dr̃ quedam infirinitas. ⁊ scri¬
i guttatim cadere. uił guttatim fidere uł gut¬

Expanded text:
UTTA -e est que stat et parum fluit, stilla vero que cadit - hinc stillicidium, stilla cadens: stiria enim grecum est, idest gutta, et inde diminutive dicitur stilla - dum autem stat aut pendet de tecstilla. Gutta etiam dicitur quedam infirmitas. t gutt
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenitur eciam candiculus . ia. lum .i. can¬
didus uł candidulus . uñ. mac̾. in libeslo de
lapidib terra candiculis tribus ẽ inscripta
uñ candide. dius. me. aduerbium. Et differt
caudi dum ab allo album emm de natura
candid̃. qiͣ cantoridatum studro. Item aloñ
quodam pallore cõmxtum. S candid̾. qͣ̃¬

Expanded text:
Invenitur quandoque candiculus -a -um, idest candidus vel candidulus, unde Marbotus in libello de lapidibus ‘tertia candiculis tribus est inscripta unde candide -dius -sime adverbium; et differt candidum ab albo: album enim de natura candidum quasi candori datum. Item album quodam pallore admixtum, s
Abbreviated transcription (Latin):
dare lucidũ facere apire exponere declatare maĩ¬
festare. Et cõponitur allucido. das. ualde uł iuxͣ
uł ad lucitare ablucido. das. obscurtire tergere coo¬
pire delucido. das. dũsis modis lucitare. elncido.
pͥluado. das. relucido. das. lucido cumi ꝯmib suis cõ¬

Expanded text:
-as, lucidum facere, aperire, exponere, declarare, manifestare; et componitur allucido -as, valde vel iuxta vel ad lucidare; ablucido -as, obscurare, tegere, cooperire; dilucido -as, diversis modis lucidare, unde prelucido -as, relucido -as. Lucido cum omnibus suis com
Abbreviated transcription (Latin):
auri. uł argenti uł alt̾ius metalli uł ligni ur la¬
pidis. uñ marmorati lapides crustati dicũtur It̾
crusta uł crustula suꝑficies uł cortex panis. uł al¬
rusto. stas.i. crustam facere uł addere uł appone
contrusto. stas. Item decrusto stas .i. ualde crustare
uł crustas auferie ꝙ ⁊ discrustare dr̃. Et excrusto¬
stas. in eodem sensu. Item incrusto. stas .i. crstis li¬
nũ cuui onnĩb sins compositis.
rustosus. acrustadr̃ crustosus. sa sum .i. plenꝰ
austa. Et comꝑatꝰ uñ crustositas. tatis.

Expanded text:
auri vel argenti vel alterius metalli vel ligni vel lapidis, unde marmorati lapides crustati dicuntur. Item crusta vel crustula, superficies vel cortex panis vel alest crustam facere vel addere et apponere, concrusto -as et decrusto -as, idest valde crustare vel crustas auferre, quod et discrustare dicitur, et et excrusto in eodem sensu; incrusto -as, idest crustis livum crusto cum omnibus suis compositis. Item a crusta crustosus -a -um, idest plenus crusta,
Abbreviated transcription (Latin):
pillatum facere u̾bum actinũ. Et compoĩt᷑
de capillo. las .i. ualde capillare. uł capillos au¬
lus. uñ hic capillulus. luli. diui. Et capillosꝰ
sa. sim. Et capillatꝰ. ta. tum. qui multos uł
longos ht̃ capillos. Et est capilꝰ tã niri qm̃¬

Expanded text:
pillatum facere, et est activum, et componitur decapillo -las, idest valde capillare vel capillos aulus, unde hic capillulus -li diminutivum, et capillosus -a -um et capillatus -a -um, qui multos vel longos habet capillos, et capillo -as i
Abbreviated transcription (Latin):
census. Et dr̃ ħ capitecensus sus. sui .i. corona
que in capite geritur uł taracõ possõnũ. Et ad¬
iectiue capitecensus. sa. sum. qui de suo capite ã¬
nuatimi reddit censum .i. tributum. uł qui n¬
corona capite gerit coronam

Expanded text:
census, et dicitur hic capitecensus -sus -sui corona que in capite geritur vel taxatio possessionum, et capitecensus -a -um qui de suo capite annuatim reddit censum idest tributum, vel qui in capite gerit coronam
Abbreviated transcription (Latin):
horus .ri. ma. ge. est multitudo in sacris
qui de choro sunt. Et dr̃ a concordia. alii di¬
modum corone cica aras starent ⁊ cau̾ent.
S meluis indetur ut corona dĩnetur achorꝰ¬
dinatur ħ̾chorus chori quidam uentus co-¬
lateralis. zephiro. quia uentorum circulum
claudat et qrͣ chorum faciat. Iter chorus¬
dr̃ quedam mensura decem modiorum. s ħ
ex hebreo descendit qui uocatire chora ad
sili̾tudinem collis. choria emi hebrayce col¬
les appłantur. Coarcernati emi modii tri-¬
guita instar collis indeut et onuis cameli ef¬

Expanded text:
ORUS est multitudo in sacris qui de coro sunt, et dicitur a concordia. Cum modum corone circa aras starent et canerent, sed melius est ut corona derivetur a coruhic corus -ri, quidam ventus collateralis zephiro, quia ventorum circulum claudat et quasi corum faciat; etiam hr quedam mensura XXX modiorum, sed hic ex hebreo descendit, qui vocatur ‘cora’ a similitudine collis: ‘coria’ enim hebraice colles appellantur; coacervati enim modii XXX instar collis videntur et onus cameli ef
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ dr̃ calidrus ⁊ ab eisdem componitur ache¬
uidetur uelle ꝙ aliud gemus serpentis sit che¬
lidrus qiͣ cersidrus et ẜ̃m ħ componitur ache¬
lon ꝙ est curiumi et ỹdor quia semꝑ curuat᷑
et moratut in aqua uñ ħ chelidrus dr̃ lignũ
uł lapis teres et longus inuolubilis ad mo¬
dum illius ẜpentis quo area ad eqnatur. ui-¬
de q qui dam lent ꝓferre has ducones cor¬
rupte dicentes celsidrus ciliidrus chilindrus
s barbarisimis est in hiis omĩb chiliudrus
tameu iuenit᷑ s in alia significacẽẽ .s. q̃dã
hũs suꝑus semicacłi. Et dr̃ sic a p̾dicto
lapide ux serpente pp̃ equalitatem. uñ hic
chemidropdos dr̃ umbra equalr̃ crescens

Expanded text:
itur chelidrus et ab eisdem componitur,videtur velle quod aliud genus serpentis sit chelidrus quam cersidrus, et secundum hoc componitur a chelon, quod est curvum, et ydor, quia semper curvatur et moratur in aqua, unde et hic chelidrus dicitur lignum vel lapis teres et longus et volubilis ad modum illius serpentis, quo area adequatur. Vide quod quidam solent proferre has dictiones corrupte dicentes cersidrus, chelindrus, chilindrus, sed barbarismus est in his omnibus; chilindrus tamen invenitur, sed in alia significatione, scilicet habens superius semiciclum, et dicitur sic a predicto lapide vel serpente propter equalitatem; unde hec chilindroydes dicitur umbra equaliter crescens
Abbreviated transcription (Latin):
fero fers. hic ceroferarius qui cerent portat
uł acolitus ur qui defert ad uendendum.
dam unguentum. quedam confectõ ex mel¬
le hbis et cera qͣ palestrice capillos suos in¬
ũgebant. ut eeñt labiliores. uñ ceromaticꝰ

Expanded text:
 et hic ceroferarius qui cereum portat, ut acolitus, vel qui defert ad vendendum. uoddam unguentum, quedam confectio ex multis herbis qua palestrite capillos suos inungebant ut essent labiliores, unde Iuvenalis
Abbreviated transcription (Latin):
carpitur. ur quia olum la ne pͥus iamarentur
i. uellerentur non conderentur uñ et uellus dic¬
tum est auellendo. unde lanosus. sa. sum. ⁊ la¬
ltus. ta. tum .i. lanam hñs uł lana habũ¬
dans. Et laneus. nec. ueum. de lana exns.¬

Expanded text:
carpitur, vel quia olim lane prius laniarentur, idest vellerentur, non tonderentur, unde et vellus dictum est a vellendo. Unde lanosus -a -um et lanutus -a -um, lanam habens vel lana abundans; et laneus, de lana exis