comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coburet igni in extinguibili. S hoc
frumtii qͦusq ad ꝑfectionẽ fructu¬
ũ ueniat. nubuĩ pluuias expectat.
ut crescat: qr bonoꝵ mens. p̾dican¬
tiũ u̾bis infundit᷑. ne ab humore
caritatis desiderioꝵ carnaliuĩ sole sic¬
cet᷑. Hoc frum̃tũ suꝑnꝰ agricola in
mundo surgere. ac nubes desidera¬
re cõspexerat: cũ dicebat. Messis qͥ¬
cde multa. oꝑaru autẽ pauei: roga¬
te aut̃ dnm messis. ut mutat oꝑa¬
rios in messem suã. Q gͥ hic fru¬
m̃tũ. illic messis. qͥ uͦ hic nubes. il¬
lic oꝑarii uocant᷑. Qa p̾dicatores
scĩ & nubes st̃ & oꝑarui. nubes ui¬
delicet ꝑ doctrina. oꝑarii ꝑ uitã.
Nubes qr u̾bis influunt. oꝑaru. qr
S quauis annuntiationis intime
lum̃ spargt̃. ñ tam̃ ad cõu̾tenda
cuitũ. qͥcũq eas uoluntas guber¬
scĩ exhortari quosdã uolunt. sed ne¬
qͣunt: sepe qͦscdã declinare appetunt.
sed tam̃ int̾ne instigationis ĩpulsu
exhortari eos instantissime cõpellunt᷑.

Expanded text:
buret igni inexstinguibili . Sed hoc frumentum quousque ad perfectionem fructuum veniat, nubium pluvias exspectat ut crescat, quia bonorum mens praedicantium verbis infunditur, ne ab humore charitatis desideriorum carnalium sole siccetur. Hoc frumentum supernus agricola in mundo surgere ac nubes desiderare conspexerat, cum dicebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate autem Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . Qui igitur hic frumentum, illic messis, qui vero hic nubes, illic operarii vocantur, quia praedicatores sancti et nubes sunt, et operarii; nubes videlicet per doctrinam, operarii per vitam; nubes quia verbis influunt, operarii quia Sed quamvis annuntiationis intimae lumen spargant, non tamen ad convertenda cuitum, quocunque eas voluntas gubersancti exhortari quosdam volunt, sed nequeunt; saepe quosdam declinare appetunt, sed tamen internae instigationis impulsu exhortari eos instantissime compelluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
siue in qͦcũq loco miscđiȩ sue eas
iusserit inueniri: qr p̃dicatores
ueteris nouiq testam̃ti aliqͦndo
soli tribui ude cõtulit. & isrł pe¬
ne totũ ex praua regũ guberna¬
tione reꝓbauit. Aliquando in t̾ra
sua has pluere nubes fac̃. qr eun¬
de israheliticũ popłm ad antiquã
grãm post coreptionẽ captiuitatẽq
reuocauit. AAliquando de loco sue
misediȩ eas clarescere uoluis. qr ꝑ
p̃dicatores suos etiã gentib uirtu¬
tũ miracula ostendit. ut sola mise¬
ricordia a iugo erroris absolueret.
qͦs ingenite ꝑfidie ira depͥmebat.

Expanded text:
u in quocunque loco misericordiae suae eas jusserit inveniri, quia praedicatores Veteris Novique Testamenti aliquando soli tribui Judae contulit, et Israel pene totum ex prava regum gubernatione reprobavit. Aliquando et in terra sua has pluere nubes facit, quia eumdem Israeliticum populum ad antiquam gratiam post correptionem captivitatemque revocavit. Aliquando de loco suae misericordiae eas clarescere voluit, quia per praedicatores sanctos etiam gentibus virtutum miracula ostendit, ut sola misericordia a jugo erroris absolveret, quos ingenitae perfidiae ira deprimebat.
Abbreviated transcription (Latin):
morari nͣ potest: qr cor iusti huiꝰ
bestiȩ antrũ ñ ẽ. Qs enĩ qͣsi ꝓpͥ¬
ũ antrũ possidet. eoꝵ m̃tes ꝓcul
dubio ĩmorans tenet: qr & priꝰ
in eis cogitationes usq ad iniqͣ
desideria. & post iniqͣ desideria.
usq ad neqͥssima oꝑa ꝑducit. Neq
enĩ student reꝓbi suggestiones
eiꝰ recta iudicii manu repellere. cuiꝰ
uoluptatib appetunt subdita dele¬
ctatione seruire. Cũq in eoꝵ cordi¬
b prauũ qͥd orit᷑. mox ꝑ studiũ de¬
lectationis enutrit᷑: & eũ sibi mi¬
nime resistit᷑. ꝓtinꝰ ex cõsensu robo¬
rat᷑. Etatiq consensus ad opus ducit᷑.
opꝰ uͦ etiã cõsuetudine grauat᷑. Recte
gͦ in antro suo morari hec bestia dĩ
q̃ tã dui cogitationes reꝓboꝵ tenet.
qͦusq eoꝵ uitã etiã aculeo praui
oꝑis ꝑforet. Uñ bene ad iudeã dñs

Expanded text:
 cor justi hujus bestiae antrum non est. Quos enim quasi proprium antrum possidet, eorum mentes procul dubio immorans tenet, quia et prius in eis cogitationes usque ad iniqua desideria et post iniqua desideria usque ad nequissima opera perducit. Neque enim student reprobi suggestiones ejus recta judicii manu repellere, cujus voluntatibus appetunt subdita delectatione servire. Cumque in eorum cordibus pravum quid oritur, mox per studium delectationis enutritur; et cum sibi minime resistitur, protinus ex consensu roboratur, statimque consensus ad opus perducitur, opus vero etiam consuetudine gravatur. Recte ergo in antro suo morari haec bestia dicitur, quae tandiu cogitationes reproborum tenet, quousque eorum vitam etiam aculeo pravi operis perforet. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
dicio dũ cõfessiones humiliũ illu¬
minans suscepit. suꝑboꝵ oculos¬
deserens clausit. Uñ ei ꝑ psalmistã¬
in ipsa ꝑtransibunt om̃s bestiȩ sil¬
uarũ. Catuli leonũ rugientes ut
rapiant. & quęrant a do ȩscam sibi.
Tenebras qͥppe dñs ponit. cũ pecca¬
tis iudicia rependens. lum̃ suę in¬
telligentię subtrahit. Et nox effici¬
t᷑. qr p̃uoꝵ mens ignorantie suȩ
eriorib cȩcat᷑. In qͣ om̃s bestie sil¬
ue ꝑtranseunt. dũ maligni sp̃s sub
opactate fraudis latentes. in reꝓboꝵ
rt̃. In qͣ & catuli leonũ rugiunt.
qr neqͥssimarũ sed tam̃ eminenti¬
ũ potestatũ ministri sp̃s impor¬
tunis tep̾tationib insurgt̃. Qͥ cam̃
a do ęscam expetunt. qr nimirũ
caꝑe animas nequeunt. nͥ iusto ui¬
dicio p̾ualere diuinitꝰ ꝑmittant᷑.
Ubi & apte subiungit᷑. Ortus ẽ sol oo
cõgregati st̃: & in cubilib suis se col¬
locauert᷑. Qa ueritatis lumine

Expanded text:
dicio dum confessiones humilium illudicio dum confessiones humilium illuminans suscepit, superborudeserens clausit. Unde ei per Psalmistain ipsa pertransibunt omnes bestiae silvarum; catuli leonum rugientes ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Tenebras quippe Dominus ponit, cum peccatis judicia rependens, lumen suae intelligentiae subtrahit. Et nox efficitur, quia pravorum mens ignorantiae suae erroribus caecatur. In qua omnes bestiae silvae pertranseunt, dum maligni spiritus sub opacrunt. In qua et catuli leonum rugiunt, quia nequissimarum, sed tamen eminentium potestatum ministri spiritus, importunis tentationibus insurgunt. Qui tamen a Deo escam expetunt, quia nimirum capere animas nequeunt, nisi justo judicio praevalere divinitus permittantur. Ubi et apte subjungitur: Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis se collocaverunt : quia veritatis lumine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe estimo. qđ hec bestia ñ solũ an¬
trũ suũ ingredi. sed in eo etiã mo¬
rari ꝑhibet᷑. Aliqͥndo nanq etiã
bonoꝵ m̃tes ingredit᷑. illicita sugge¬
rit. tẽptationib facigat. rectitu¬
dinẽ sp̃s ad delectationẽ carnis
deflectere conat᷑. delectationẽ qͦq.
ad cõsensũ ꝑducere nitit᷑: sed tam̃
resistente suꝑno adiutorio. pua¬

Expanded text:
pere aestimo quod bestia haec non solum antrum suum ingredi, sed in eo etiam morari perhibetur. Aliquando namque etiam bonorum mentes ingreditur, illicita suggerit, tentationibus fatigat, rectitudinem spiritus ad delectationem carnis deflectere conatur, delectationem quoque ad consensum perducere nititur, sed tamen resistente superno adjutorio p
Abbreviated transcription (Latin):
Qa & si iã di pcepta nouimꝰ.  si iã
untute uboꝵ illi sollicita cõsidera¬
tione pondam. & si iã qͣ intellexisse
nos credim agimꝰ. adhuc tam̃ acta
eade qͥ districtiõe examinis sint dis¬
cutienda nescimꝰ. Neodũ dĩ faciẽ cer¬
nimꝰ. necdũ occulta ei cõsilia uidemꝰ.
Quanta gͦ ẽ nr̃a scientia. q̃ qͦusq mor¬

Expanded text:
i jam Dei praecepta novimus, etsi jam virtutem verborum illius sollicita consideratione ponderamus, etsi jam quae intellexisse nos credimus agimus, adhuc aperte eadem quali districtione examinis sint discutienda nescimus, necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus consilia videmus. Quanta ergo est nostra scientia, q
Abbreviated transcription (Latin):
nulli qͥ di miracula iacentes cõ¬
siderant. qr oꝑationis eiꝰ poten¬
tiã ñ sequentes ãmirant᷑. Stare
dicia mirant᷑. p̃dicam̃ta celestis pa¬
triȩ cũ audiunt diligt̃: mira oꝑa
int̾ne dispositionis obstupescunt.
sed tam̃ amando & iuuendo ad hec
eade oꝑa assurgere negligt̃. Iacen¬
tes gͦ dĩ miracula cõsiderant. qͥ eiꝰ
potentiã sciendo pensant: sed ui¬
uendo ñ amant. ł cõtẽplationẽ qͥ¬
dẽ in cõsiderationẽ oculos tẽdunt.
sed tam̃ ꝑ intentionẽ sese a t̾ra ñ
erigt̃. Unͣ bene in balaam exꝓbra¬
tione di. Qͥ cadens aꝑtos habet
oculos. Multa nanq de aduentu
redẽptoris dixerat. & q̃ in nouissi¬
mis teporib erant uentura p̾ui¬
debat: sed tam̃ ei uiuendo assur¬
gere noluit. quẽ p̾uidendo pͣdica¬
uit. Iacens gͦ aꝑtos oculos habuit.
cũ eiꝰ m̃tẽ & ꝓphetia ad cęlestia
tenderet. & auaritia in tͣra retine¬
ret. Iacens aꝑtos oculos habuit.
qr eũ uidẽ de suꝑiorib potuit.

Expanded text:
racula jacentes considerant, quia operationis ejus potentiam non sequentes admirantur. Stare dicia mirantur, praedicamenta coelestis patriae cum audiunt diligunt, mira opera internae dispositionis obstupescunt, sed tamen amando et vivendo ad haec eadem opera assurgere negligunt. Jacentes ergo Dei miracula considerant, qui ejus potentiam sciendo pensant, sed vivendo non amant. Per contemplationem quidem in consideratione oculos tendunt, sed tamen per intentionem sese a terra non erigunt. Unde bene in Balaam exprobrationem dicitur: Qui cadens apertos habet oculos . Multa namque de adventu Redemptoris dixerat, et quae in novissimis temporibus erant ventura praevidebat, sed tamen ei vigere noluit, quem praevidendo praedicavit. Jacens ergo apertos oculos habuit, cum ejus mentem et prophetia ad coelestia tenderet, et avaritia in terra retineret. Jacens apertos oculos habuit, qui eum videre de superioribus potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
homines pensare cõtẽpnunt. s cũ
uirtutẽ suꝑne districtionis audi¬
unt. pͣuoꝵ oꝑum hoc qđ se depri¬
mit pondus agnoscunt. Prȩdicati¬
onis qͥppe u̾bis pulsati euigilant.
ut pensent ad quȩ se supplicia an
tique actionis meritũ trahat. Dũ gͦ
ymber fortitudinis in trã descend.
in manu unicuiꝰq signat᷑ ut sua

Expanded text:
homines, pensare contemnunt. Sed cum virtutem supernae districtionis audiunt, pravorum operum hoc quod se deprimit pondus agnoscunt. Praedicationis quippe verbis pulsati evigilant, ut pensent ad quae supplicia sese antiquae actionis meritum trahat. Dum ergo imber fortitudinis in terram descendit, in ma
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. & alit̾ potest. Creator nãq
omp̃s a cunctis insensibilib irra¬
tionabilib q. distinctũ rationalẽ
creaturã hominẽ cõdidit. qͣtinꝰ qđ
egerit. ignorare ñ possit. Natura
em̃ legis scire cõpellit̾. seu prauu
siue rectũ sit qđ oꝑat᷑. Nam ad iu¬
diciũ ꝓ actione cur uenit. si po¬
cuit nescire qd egit: Et ipsi gͦ qͥ
p̃ceptis dm̃icis erudit̾i cõtẽpnunt. u¬
trũ bona an mala sint q̃ faciunt
sciunt. Nã si bona se facere nesciunt.
cur de aliqͥb factis in ostentatione
głant᷑: Rursũ si mala se agere ig¬
norant. cur in eiscie factis alienos
oculos declinant: Ipsi enĩ sibi testes
uderi ab aliis uerent᷑. Si enĩ ue¬
racit̾ malũ eẽ ñ crederent. neqͥqͣm
hoc ab aluis uidi formidarent. Uñ
bene & ꝑ qͤnda sapientẽ dr̃. Cũ sit
tioni. Qa dũ de facto suo cõscien
tiã pulsans timor redarguit. ip¬
sa sibi testimoniũ ꝑhibet. dãpna¬

Expanded text:
intelligi et aliter potest. Creator namque omnipotens a cunctis insensibilibus irrationabilibusque distinctum rationabilem creaturam hominem condidit, quatenus quod egerit ignorare non possit. Naturae enim lege scire compellitur, seu pravum sive rectum sit quod operatur. Nam ad judicium pro actione cur venit, si potuit nescire quod egit? Et ipsi ergo qui praeceptis dominicis erudiri contemnunt, utrum bona an mala sint quae faciunt sciunt. Nam si bona se facere nesciunt, cur de aliquibus factis in ostentatione gloriantur? Rursum si mala se agere ignorant, cur in eisdem factis alienos oculos declinant? Ipsi enim sibi testes videri ab aliis verentur. Si enim veraciter malum esse non crederent, nequaquam hoc ab aliis videri formidarent. Unde et bene per quemdam sapientem dicitur: Cum sit tionis ; quia dum de facto suo conscientiam suam pulsans, timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damna
Abbreviated transcription (Latin):
terra mota est. Ds enĩ qui per
semetipsum non localiter ubiq
est: ꝑ p̾dicatores suos in mundi
partes localiter ambulãt. Unde
etiam ꝑ ꝓpbam dicit᷑. Et in ambu¬
labo in eis. Iter quippe ꝑ eos agit.
dum humanis cordib eoꝵ se ȩlo¬
quio infundit. Atq in lioc itine¬
re tentorium di sunt hec eadem
corda scõꝵ. quib quasi in uia
quiescendo tegitur. dum ꝑ hec
ad mentes hominũ ueniens. agit
quȩ disposuit & non uidet᷑. Hinc¬

Expanded text:
terra mota est . Deus enim, qui per terra mota est . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . Iter quippe per eos agit, dum humanis cordibus eorum se eloquio infundit. Atque in hoc itinere tentoria Dei sunt haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo tegitur, dum per haec ad mentes hominum veniens, agit quae disposuit, et non videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
tuentes cęlum prius nubes as¬
piennus. quia ante bonoꝵ facta
admirando cernimus. & post
illa que sunt cęlestia experi¬
endo penetramus. Sed quia
nequaquã harum nubium. id
est antiquoꝵ patrum uita no-¬
bis uirtusq patesceret: nisi eam
nubes alie id est scĩ apłi lumine
suȩ p̃dicationis aꝑirent. ad has
nubes que pͣdicando mundum
oircũeunt sermo redeat. & quia
ꝑ illas dñs in mundo egerit osten¬
tendit nubes dñs. dum ministris
suis uiam p̃dicationis aꝑiens.
eos in mundi lacitudinẽ circũ¬
quaq diffũdit. Bene autẽ dictũ
est: quasi tentorium suũ. Cento¬
rium quippe. in itinere poni so¬
let. Et cum p̾dicatores scĩ in mũ¬
do mittunt᷑. iter dõ faciunt.
Unde scriptum est. Ecce mitto¬
S angłm meum ante faciem tu
Et rursum ꝑ psalmistam dicit᷑.
Iter facite ei qui ascendit suꝑ
occasum. Et rursum. Ds dum¬
‸ egredereris coram popło tuo.
dum transgredereris ꝑ desertũ.

Expanded text:
tuentes coelum prius nubes astuentes coelum prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus, et post illa quae sunt coelestia experiendo penetramus. Sed quia nequaquam harum nubium, id est antiquorum patrum, vita nobis virtusque patesceret, nisi eam nubes aliae, id est sancti apostoli lumine suae praedicationis aperirent, ad has nubes quae praedicando mundum circumeunt sermo redeat, et quid per illas Dominus in mundo egerit ostentendit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudinem circumquaque diffundit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere poni solet. Et cum praedicatores sancti in mandum mittuntur, iter Deo faciunt. Unde scriptum est: Ecce mitto angelum meue rursum per Psalmistam dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus ꝑcuti. a quo formi¬
dat occidi: Cum ad pietatis atq
humilitatis celsitudinẽ tentli¬
mus. p̃cedentium exemplis le¬
uamur. Quid enĩ dauid mise¬
ricordius. quid humilius dici
potest: Qui a rege repbo ꝓ ui¬
ctoriis contumelias recepit. qui
de manu hostili israheliticã gen¬
tem fortis eripuit. & tamen ipse
ne moriatur quasi debilis fugit.
Qui & se electum diuino iudicio.
& ꝑsecutorẽ suum reꝓbum agnos¬
cit. & tamen eidem ꝑsecutori su¬
o crebrȩ satisfactionis humili¬
tate se subicit. Qui ꝑsecutoris
lanceam tollit. oram clamidis
detruncat: atq ad cacumen
montis ꝓtinus ꝓperat. & uno
eodemq tempore quia occiden¬
di potestatẽ habuerit ostentat:
in cunctis quȩ spualiter appe¬
timus. exemplis p̃cedentib infor¬
mamur : bene de his nubibus
dicit᷑. que p̃texunt cuncta de¬
suꝑ. More enĩ nubium exten¬
sa suꝑ nos patrum uita tegim᷑.
ut ad fructum fecundi germi¬
nis infundamur. Et quasi in¬

Expanded text:
divinitus percuti, a quo formidivinitus percuti, a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitudinem tendimus, praecedentium exemplis levamur. Quid enim David misericordius, quid humilius dici potest, qui a rege reprobo pro victoria contumelias recepit, qui de manu hostili Israeliticam plebem fortis eripuit, et tamen ipse, ne moriatur, quasi debilis fugit, qui et se electum divino judicio et persecutorem suum reprobum agnoscit , et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjecit, qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamidis detruncat, atque ad cacumen montis protinus properat, et uno eodemque tempore, quia occidendi potestatem habuerat, ostentat, in cunctis quae spiritaliter appetimus exemplis praecedentibus informamur, bene de his nubibus dicitur: Quae praetexunt cuncta desuper. More enim nubium extensa super nos patrum vita tegimur, ut ad fructum fecundi germinis infundamur. Et quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis adiuiuamur. Quid enĩ
moyse mansuetius. qui cõmissi
sibi popłi seditionẽ tolerat. & ta¬
men irascentẽ dnm ꝓ eisdem su¬
is ꝑsecutorib rogat. seq ꝓ illis
diuino furori obicit. quia in
scõ eius pectore etiam ex ꝑsecu¬
tione caritas ignescit: Cum con¬
tra aduersa mundi formare
mentis constantiam nitimur.
p̾cedentium consideratione ful¬
cimur. Quid em̃ iosue constan¬
tius. qui ad explorandam qua¬
litatẽ gentium missus. nec ꝓce¬
ritatis magnitudinẽ. nec nume¬
rositatis multitudinem expauit:
Unde & easdem gentes quas explo¬
rando non timuit. etiam p̾lian¬
do ꝓstrauit. Cum benignitatis
culmen apprehendere conam᷑.
qui de principatu regendi popłi
deiectus. successorem sibi humi¬
liter requirit. inuentũq ungit
in regem. unctum mox tolerat
ꝑsecutorem: a quo ne moriat᷑
trepidat. & tamen ne ei dñs iras¬
saulem. cum ego abiecerim eũ:
Quid gͦ isto uiro dici benigni
us potest. qui & hunc non uult

Expanded text:
exemplis adjuvamur. Quid enim exemplis adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi seditionem tolerat, et tamen irascentem Dominum pro suis persecutoribus rogat, seque pro illis divino furori objicit; quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra adversa mundi firmare mentis constantiam nitimur, praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constantius , qui ad explorandam qualitatem gentium missus, nec proceritatis magnitudinem, nec numerositatis multitudinem expavit? Unde et easdem Gentes, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit. Cum benignitatis culmen apprehendere conamur,qui de principatu regendi populi dejectus , successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem: unctum mox tolerat persecutorem? A quo ne moriatur, trepidat: et tamen ne ei Dominus irasSaulem, cum ego abjecerim eum? Quid ergo isto viro benignius dici potest, qui et hunc non vult
Abbreviated transcription (Latin):
digna pͣuitatis sue supplicia iã
declinare ñ possunt. Qͥa autẽ p̃¬
dicationis scẽ cũ uita p̾sente. id
ẽ pluuiȩ cũ hyeme cessabunt.
recte exeunti animȩ atq ad e
suadentis dr̃ Surge ꝓpera a¬
mica mea. formosa mea ꝙ ue¬
II. iaͥ enĩ hyems transiit. ym¬
ber abiit & recessit. Cranseun¬
te. qͥppe hyeme ymber recedit.
q cũ uita p̾sens ꝑagit᷑. in qͣ nos
ignorantis nubilo carnis cor¬
ruptibilis corpor astrinxerat.
omne ministeriũ p̃dicationis
cessat. Clariꝰ qͥppe ꝑ nos cc̃ uide¬

Expanded text:
plicia jam declinare non possunt. Quia autem praedicationes sanctae cum vita praesenti, id est pluviae cum hieme cessabunt, recte exeunti animae, atque ad suadentis dicitur: Surge, propera, amica mea, formosa mea, et veni; jam enim hiems transiit, imber abiit et recessit te quippe hieme, imber recedit, quia cum vita praesens peragitur, in qua nos ignorantiae nubilo, carnis corruptibilis torpor astrinxerat, omne ministerium praedicationis cessat. Clarius quippe per nos tunc vide
Abbreviated transcription (Latin):
Et qr tũ atuce corporis nr̃i sur¬
ditas rũpit᷑. uetustę uitę ꝓtinꝰ usꝰ
mutat᷑: ut anima suꝑno spu affla¬
ta. & in sũmis appetat quȩ cõtep̾¬
serat. & cõtepnat in infimis que
appetebat: recte subiungit᷑. Q
enĩ homo t̾renis usib deditus. in¬
iquis desiderus p̾ssus. subito ad
noua efferueat. atq ad cõsueta
refrigescat. exteriorib curis re¬
nuntiet. in int̾nis cõtẽplationib
anhelet. quis hanc uirturẽ suꝑ¬
ne uocis cõsiderare sufficiat. qͥs
cõsiderando cõp̃nendat. Magna
st̃ que ꝑ uocẽ suã dñs facit. s
minus magna essent. si ꝑscruta¬
ri potuissent. facit gͦ magna et
inscrutabilia. qr ostendit foras
ꝑfectionẽ oꝑis. sed latet intus
ipsa qualitas oꝑationis. Uoce stia
foris etiã ꝑ apłos insonat. sed
corda audientiũ ꝑ seipsũ interiꝰ
illustrat: paulo aitestante qͥ ait.
lgo plantaui. apollo rigauit. sed
ds increm̃tũ dedit. Neq qͥ plan¬

Expanded text:
Et quia cum hac voce torporis nostri surEt quia cum hac voce torporis nostri surditas rumpitur, vetustae vitae protinus usus mutatur, ut anima superno spiritu afflata, et in summis appetat quae contempserat, et contemnat in infimis quae appetebat, recte subjungitur: enim homo terrenis usibus deditus, iniquis desideriis pressus, subito ad nova efferveat atque ad consueta frigescat, exterioribnuntiet, in internis contemplationibus anhelet, quis hanc virtutem supernae vocis considerare sufficiat? quis considerando comprehendat? Magna sunt quae per vocem suam Dominus facit, sed minus magna essent si perscrutari potuissent. Facit ergo magna et inscrutabilia, quia ostendit foris perfectionem operis, sed latet intus ipsa qualitas operationis. Voce sua foris etiam per apod audientium corda per seipsum interius illustrat, Paulo attestante, qui ait: Ego plantavi, Apollo rigavit: sed Deus incrementum dedit. Nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
occulta ui corda nr̃a incõp̃hensibi¬
lit̾ penetrat. Que dũ latentib
motib p̾mit in timore. & format
in amore. qͣnto ardore sequendus
sit. aliqͦ mͦ silent᷑ clamat. fit cuiꝰ¬
dã ĩpulsionis nimietas in mͣ̃te.
cũ ml sonet in uoce. Que tanto
apud nos ualentiꝰ ꝑstrepit. qͣnto
& ab om̃i exteriore strepitu aurẽ
nr̃i surdescere cordis facit. Uñ &
anima ad semetipsam mox hoc in¬
timo clamore collecta mirat᷑ qđ
audit. qr uĩ cõpunctionis in cog¬
nite ꝑcipit. Cuiꝰ ipsa ãmiratio be¬
ne apud moysen manna desuꝑ
ueniente signat᷑. Dulcis enĩ cibus
qͥ de suꝑnis accipit᷑. manhu uocat᷑.
hoc dicimꝰ. qͣndo hoc qđ cerminꝰ.
nescientes admiram᷑. Suꝑnũ gͥ
manna anima ꝑcipit. cũ ꝑ uocẽ
cõpunctionis eleuata nouã speciẽ
int̾ne refectionis obstupescit: ut
diuina dulcedine repleta iure
respondeat qͥd ẽ hoc: qr dũ ab in¬
funa cogitatione suspendit᷑. ea q̃
de suꝑnis cõspicit. insolite mirat᷑.

Expanded text:
occulta vi corda nostra incomprehensibiliter penetrat. Quae dum latentibus motibus premit in timore, et format in amore, quanto ardore sequendus sit aliquo modo silenter clamat, et fit cujusdam impulsionis nimietas in mente, cum nihil sonet in voce. Quae tanto apud nos valentius perstrepit, quanto et ab omni exteriori strepitu aurem nostri surdescere cordis facit. Vet. XVII. Unde et anima ad semetipsam mox hoc intimo clamore collecta miratur quod audit, quia vim compunctionis incognitae percipit. Cujus ipsa admiratio bene apud Moysen manna desuper veniente signatur . Dulcis enim cibus qui de supernis accipitur manhu vocatur. hoc dicimus, quando hoc quod cernimus nescientes admiramur. Supernum igitur manna anima percipit, cum per vocem compunctionis elevata, novam speciem internae refectionis obstupescit, ut divina dulcedine repleta jure respondeat, Quid est hoc? quia dum ab infima cogitatione suspenditur, ea quae de supernis conspicit insolite miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ infirmũ ẽ dĩ. fortiꝰ est hominib
Et rursũ. Si crucifixus ẽ ex infirmi¬
tate. sed iuiuit ex iurtute dĩ. Sic
autẽ scĩ uiri humanitatis eiꝰ infir¬
ma p̾dicant. ut auditoꝵ suoꝵ cor¬
dib etiã diuinitatis fortia infun¬
dant. Audiamꝰ ꝑ tonitruĩ nubis.
ymbrẽ fortitudinis. In pͥncipio erat

Expanded text:
st hominibus . » Et rursum: « Si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . » Sic autem sancti viri humanitatis ejus infirma praedicant, ut aupitorum suorum cordibus, etiam divinitatis fortia infundant. Audiamus per tonitruum nubis imbrem fortitudinis. « In principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
tidianis fletib insequat᷑. Et quo
magis ualet iam qđ iustũ ẽ cer¬
nere. eo ardentius appetit in¬
iustũ se gemitib punire. Unde
et sonitus. Quẽ enĩ dñs illustran¬
do repleuerit. eius uitã ꝓculdu¬
bio in lam̃tũ uͣtit: atq illumi¬
natȩ mͣti quo magis ȩtͣna sup¬
plicia insinuat. eo hanc durius
de transacta nequitia gemitib¬

Expanded text:
tidianis fletibus insequatur; et quo tidianis fletibus insequatur; et quo magis valet jam quod justum est cernere, eo ardentius appetit injustum sese gemitibus punire. Unde et sonitus. - Quem enim Dominus illustrando repleverit, ejus vitam procul dubio in lamentum vertit, atque illuminatae menti, quo magis aeterna supplicia insinuat, eo hanc durius de transacta nequitia gemitib
Abbreviated transcription (Latin):
tum dimittit᷑. qđ ante deliquer᷑.
dicit. Dñs iudicabit fines terrȩ.
Quia nimirum ante actã uitã ds̃
non iudicat. quando posteriora
peccatoꝵ respectu suꝑnę pieta-¬
tis illustrat. Hinc moyses ait.
Primogemita asini. mutabis o¬
ue. ꝑ asinum quippe immundi¬
tia. ꝑ ouem uͦ innocentia desig¬
nat᷑. Asini gͦ primogenita oue
mutare est: immunde uite pri¬
mordia in innocentie simplicita¬
te̾ conu̾tere. ut postquã illa pec¬
cator egit. que ut immunda
dñs respuit. ea iam agendo ꝓfe¬
rat. quȩ di sacrificio imponat.
Quia gͦ post praua oꝑa pecca¬
tor conũtit᷑. & ab actionũ suarũ
tenebris iuxta finẽ aliquando
men illius suꝑ cerminos terrȩ.
Sed graui luctu afficit eadem
gr̃a. quȩ post facinora mentẽ
replet. Nam male gesta ad
memoriam reducit. sibiq homi¬
nẽ quã sit iuste dampnandus
ostendit. Unde fit. ut peccatum
om̃ẽ qđ se egisse reminiscit᷑. co¬

Expanded text:
tum dimittitur, tum dimittitur, dicit: Dominus judicabit fines terrae , quia nimirum anteactam vitam Deus non judicat, quando posteriora peccatorum respectu supernae pietatis illustrat. Hinc Moyses ait: Primogenita asini mutabis ove . Per asinum quippe immunditia, per ovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare, est immundae vitae primordia in innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae Dei sacrificio imponat. Quia ergo post prava opera peccator convertitur, et ab actionum suarum tenebris juxta finem aliquando men illius super terminos terrae. Sed gravi luctu afficit eadem gratia, quae post facinora mentem replet. Nam male gesta ad memoriam reducit, sibique hominem quam sit juste damnandus ostendit. Unde fit ut peccatum omne quod se egisse reminiscitur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
catorib. incessanter etiam infi¬
ma nr̃e infirmitatis curat. Ꝙ
quasi subter celos lumen illius
terrȩ termminos respicit. quia
post sublimem uitam p̾ceden¬
tium. etiam peccatoꝵ mores
actusq grẽ sue illustratione
comp̾hendit. Qui & si uirtutũ
signa nunc ꝑ uitam fidelium
crebro non exerit. ab eisdem ta¬
men fidelib ꝑ uirtutẽ oꝑum ñ¬
quã recedit. Potest etiam intelli¬
gi lumen illius suꝑ terminos
mentes ad fidem colligit. intra
semec ipsam mundi limites clau¬
sit. Uel certe termimi terrȩ sunt.
fines homines hominũ peccatoꝵ.
Et sepe contingit. ut pleriq dm̃
deserant. & uitȩ suȩ tempora in
desiderus carnalib expendant.
Sed tamen suꝑna gr̃a respecti.
in extremis suis ad dm̃ redeunt.
quȩ sint iudicia ȩterna cognos¬
cunt. cunctaq quȩ se ꝑuerse
egisse meminerunt. fletib pu¬
munt: atq hec uere se insequi
rectis oꝑib ostendunt. Quib
subsequente iusticia ꝓfecto co¬

Expanded text:
catoribus incessanter etiam inficatoribus incessanter etiam infima nostrae infirmitatis curat. Et quasi subter coelos lumen illius terrae terminos respicit, quia post sublimem vitam praecedentium etiam peccatorum mores actusque gratiae suae illustratione comprehendit. Qui etsi virtutum signa nunc per vitam fidelium crebro non exerit, ab eisdem tamen fidelibus per virtutem operum nunquam recedit. Potest etiam intelligi lumen illius super terminos gentes ad fidem colligit, intra semetipsam mundi limites clausit. Vel certe termini terrae sunt fines hominum peccatorum, et saepe contingit, ut plerique Deum deserant, et vitae suae tempora in desideriis carnalibus expendant. Sed tamen cum superna gratia respicit, in extremis suis ad Deum redeunt, quae sint judicia aeterna cognoscunt, cuncta quae se perverse egisse meminerunt fletibus puniunt, atque haec vere se insequi rectis operibus ostendunt, quibus subsequente justitia profecto to
Abbreviated transcription (Latin):
niens. & plenam infidelib in¬
sulam sciens. patrem publii
disinteria febrib q uexatum
orando saluauit: & tamen egro¬
tanti timotheo p̃cepit dicens.
Modico uino utere ꝓpter stoma¬
cum tuum. & frequentes cuas
infirmitates. Quid est paule
qđ egrrum infidelem orando
ad salutem reuocas. & cantum
adiutorem euangeli more me¬
dici ꝑ alimenta curas. nisi qđ ic¬
circo fiunt exteriora miracula.
ut mentes hominum ad interi¬
ora ꝑducant᷑: quatinus ꝑ hoc
qđ mirum uisibiliter ostendit᷑.
ea que admirabiliora sunt in¬
uisibilia credant᷑. Signo quip¬
pe uirtutis pater publii sanan¬
dus fuerat. ut mente reuiuis¬
ceret: dum miraculo ad salu¬
tem rediret. Cimotheo autem
adhibendum foris miraculum
non erat. quia iam totus intus
uiuebat. Quid est gͥ mirum.
si ꝓpagata fide crebro miracu¬
la non fiunt. quando hec ipsi
quoq apłi in quib dam iam
fidelib non fecerunt: Eleuatis¬
rat. quia & ablatis summis p̃di¬

Expanded text:
niens, et plenam infidelibus inniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris miraculum non erat, quia jam totus intus vivebat. Quid est ergo mirum si, propagata fide, crebro miracula non fiunt, quando haec ipsi quoque apostoli in quibusdam jam fidelibus non fecerunt? Vet. XVrat, quia et ablatis summis praedi
Abbreviated transcription (Latin):
nanq nonnulli. qui cũ mira
to scõ spũ mortuos u̾bo susci¬
tarent. ab obsessis demonia pel¬
lerent. umbra infirmitates amo¬
uerent. uentura quęq ꝓpbando
p̃dicerent. & unigenitũ u̾bum
d̃i. om̃iũ gentium loquentes
lingua p̃dicarent: quia has
uirtutes mnc in ȩecłia non ui¬
dent. subtractam iam ab ȩcołia
suꝑnam grãm suspicant᷑: nesci¬
entes pensare qđ scriptum est.
adiutor in oportunitatib in cri¬
bulatione. Cunc quippe scã eccłia
miraculoꝵ adiutorio indiguit.
cum eam tribulatio ꝑsecutio¬
nis pressit. Nam postquam su¬
ꝑbiam infidelitatis edomuit.
non iam uirtutum signa sed so¬
la merita oꝑum requirit: quã¬
uis & illa ꝑ multos cum opor¬
tunitas exigit oftendat. Scrip¬
tum quippe est. Linguȩ in
signum sunt. non fidelib sed
infidelibus. Ubi gͦ om̃s fideles
sunt. quȩ causa exigit. ut
signa monstrent᷑. Unde citius
fortasse satisfacimus. si quid
de ipsa apłica dispensatione me¬
gregius pͣdicator militene ue¬

Expanded text:
namque nonnulli qui cum mira to Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur, nescientes pensare quod scriptum est: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione . Tunc quippe sancta Ecclesia miraculorum 870 adjutoriis indiguit, cum eam tribulatio persecutionis pressit. Nam postquam superbiam infidelitatis edomuit, non jam virtutum signa, sed sola merita operum requirit, quamvis et illa per multos cum opportunitas exigit ostendat. Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione megregius praedicator Melitem ve
Abbreviated transcription (Latin):
credulitate. Ecce qu̾a clem̃ter sue
imbecillitatis reminiscit᷑. ut alioꝵ
ȩqͣnimit᷑ infirma patiat᷑. Qͥsi ẽmͣ
ad t̾rã de qͥ sũpta fuerat post ce¬
lũ aqͦ rediit. dũ post canta sue cõ¬
tẽplationis archana peccatorẽ se

Expanded text:
etc. Ecce quam clementer suae imbecillitatis reminiscitur, ut aliorum aequanimiter infirma patiatur. Quasi enim ad terram de qua sumpta fuerat post coelum aqua rediit, dum post tanta suae contemplation
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑. q̃ tẽ ei fidi suę fructũ ꝓtulit.
cũ totꝰ sub idoloꝵ cultu dilapsis
gentib mundus errauit. Locus
autẽ miscqdie dĩ ẽ ipsa gentilitas.
cuiꝰ culpas districtus uidex si ite
animadũteret. ad recõciliationẽ
gr̃e ñqͣm ueniret. Que cũ nulla
apud dm̃ merita habuit. recõcili¬
ationis cam̃ grãm ex sola misçđia
accepit. Unͣ bene ꝑ paulũ dr̃. Uen

Expanded text:
ae tunc ei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idolorum cultu delapsis gentibus mundus erravit. Locus autem misericordiae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae cum nulla apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
iã ꝑ lam̃ta pͣparatis. qu̾a sit mag¬
nꝰ in suꝑnis insinuat. Qsi enĩ
de cę̧lo tomtriis ꝓcedit. cũ
nos incuria negligentiaq cor¬
pentes. respectꝰ grẽ pauore su¬
bito ꝑcutit. Atq in tra positi so¬
nũ de supiorib audimꝰ. qi crena
cogitantes suꝑni t̾roris sentẽtiã
repente ꝑtimescimꝰ. Et mens bene
iã de sũmis sollicita trepidat. quȩ
pͥus in infimis male secura torpe¬
bat. S iste uisionis occultȩ quib
modis se nob̾ insinuet tr̾or igno¬
rat᷑. neq ipsius m̃tis acie cõphendi¬
t᷑. cuiꝰ ad meliꝰ intẽtio cõmutat᷑. iñ

Expanded text:
 lamenta praeparatis quam sit magnus in supernis insinuat. Quasi enim de coelo tonitrusprocedit cum nos incuria negligentiaque torpentes respectus gratiae pavore subito percutit, atque in terra positi sonum de superioribus audimus, quia terrena cogitantes superni terroris sententiam repente pertimescimus, et mens bene jam de summis sollicita trepidat, quae prius in infimis male secura torpebat. Sed istius visitationis occultae quibus modis se nobis insinuet terror ignoratur; neque ipsius mentis acie comprehenditur, cujus ad melius intentio commutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ gr̃e sine cessatione ꝑagebat.
Nubes eius moyses extitit. cum
pͥusquã plebi ifrahelitice duca¬
cũ p̾beret: quadraginta annis in
deserto ꝑmanens. & sublimia
appe ¶ñ tens. a conũsatione popłi
segr  egatus uixit. Sea tento¬
riũ. di factus est: cũ ad reuo¬
candũ popłm in egyptũ missus
ibati portans inuisibilem in cor¬
de ueritatem: cũ omp̃s ds qui
patescebat in oꝑe. latebat in cor¬
de: & ubiq p̃sens om̃ia continetis.
iter in suo famulo in egypto ue¬
niens faciebat. Unde scriptũ est.
Iuit ds in egyptũ. ut redimeret
sibi popłm. Ecce ire dicit᷑. ꝑ cu¬
uis incircũscriptam p̾sentiam
cuncta continent᷑: quia is qui
ubiq ex maiestate est. quasi in ui¬
a gressus ponit ex p̾̃dicatione. S¬

Expanded text:
tae gratiae sine cessatione peragebat. tae gratiae sine cessatione peragebat. Nubes ejus Moyses exstitit, cum priusquam plebi Israeliticae ducatum praeberet, quadraginta annis in deserto 862 permanens, et sublimia appetens, a conversatione populi segregatus vixit. Sed tentorium Dei factus est, cum ad revocandum populum in Aegyptum missus ibat , portans invisibilem in corde veritatem, cum omnipotens Deus, qui patescebat in opere, latebat in corde. Et ubique praesens omnia continens, iter in suo famulo in Aegyptum veniens faciebat. Unde scriptum est: Ivit Deus in Aegyptum, ut redimeret sibi populum . Ecce ire dicitur, per cujus incircumscriptam praesentiam cuncta continentur, quia is qui ubique ex majestate est quasi in via gressus ponit ex praedicatione. 2
Abbreviated transcription (Latin):
dñs quęrit᷑ dicens. Non est qui
extendat ultra tentoriũ meum.
&e erigat pelles meas. Hinc rur¬
sum de exterminatione eius di¬
cit᷑. Dissipauit quasi ortum ten¬
torium suum. demolitus est ta¬
bernaculũ suum. Quia enim
in unius popłi cultu cunc dñs
inter. homines latuit. eundem¬
i sibi popłm tentorium uocauit.
Unde & recte nunc nubes istȩ cu¬
ius tentorium dicunt᷑. quia ad
nos ds ꝑ grãm ueniens. intra
p̾dicatoꝵ suoꝵ mentes oꝑitur.
An paulus eius tentoriũ ñ erat.
cũ ab iherłm ꝑ circuitũ usq ad
illẏritum. ad corda mortalium
ueniens. in eius mente dñs qui¬
escebat: Nubes quippe erat ho¬
minib. centorium dõ: quia quẽ
p̃dicando infundebat. audientib
hunc inuisibiliter in mente reti¬
nebat. Isdem rursus dũ catonis
uinctus romam peteret paulus.
occupaturus mundum. latens
in eius pectore quasi sub tento¬
rium ibat ds: quia & occultus
uideri non poterat. & ꝑ uerba
p̾dicationis ꝓditus. iter inchoa¬

Expanded text:
m queritur, dicens: Non est qui extendat ultra tentorium meum, et erigat pelles meas . Hinc rursum de exterminatione ejus dicitur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum . Quia enim in unius populi cultu tunc Dominus inter homines latuit, eumdem sibi populum tentorium vocavit. Unde et recte nunc nubes istae ejus tentorium dicuntur, quia ad nos Deus per gratiam veniens, intra praedicatorum suorum mentes operitur. An Paulus ejus tentorium non erat, cum a Jerusalem per circuitum usque ad Illyricum ad corda mortalium veniens, in ejus mente Dominus quiescebat ? Nubes quippe erat hominibus, tentorium Deo, quia quem praedicando, infundebat audientibus, hunc invisibiliter in mente retinebat. Idem rursus dum catenis vinctus Romam peteret Paulus occupaturus mundum, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus , quia et occultus videri non poterat, et per verba praedicationis proditus iter inchoa
Abbreviated transcription (Latin):
condit᷑. cũ apud rectũ iudicẽ in¬
iqui quiq in suis oꝑib cęcant᷑.
Cui tamen p̾cipitur ut rursus
adueniat. quia dum peccatores
se suis uirib saluari non posse
cognouerint. grẽ lumen accipi¬
unt. & ꝓtectionis intime radiis
illustrant᷑. ut maiori ardore
postinodum cȩlestem patriam
diligant. quã prius in terrena
delectatione flagrabant. Sed ħ
cũ de celesti patria loquimꝰ. cui
inesse mira claritate predita
angłorum agmina audimus.
cui rerum om̃iũ conditor p̃si¬
det. quã uisione sua reficiens
replet. cui uera bereditas lux ẽ.
& defectus eiusdem luminis
nullus est: ad nosinet ipsos mͣtẽ
reducimus. & qđ terrena geste¬
mus m̃bra cogitamꝰ. Pensamus
qđ nati in tenebris. atq ã radiis
intime lucis alieni: tanto neqͥ¬
us utximus quanto reb corpo¬
ralib detliti. ab spũalib longi¬
us degebamꝰ. Qua considera¬
tione ꝑmotũ cor ac male sibi
conscium crepidat. & tante illiꝰ

Expanded text:
conditur, cum apud rectum judicem inconditur, cum apud rectum judicem iniqui quique in suis operibus caecantur. Cui tamen praecipitur ut rursus adveniat, quia dum peccatores se suis viribus salvari non posse cognoverint, gratiae lumen accipiunt, et protectionis intimae radiis illustrantur, ut majore ardore postmodum coelestem patriam diligant, quam prius in terrena delectatione flagrabant. Sed haec cum de coelesti patria loquimur, cui inesse mira claritate praedita angelorum agmina audimus, cui rerum omnium conditor praesidet, quam visione sua reficiens replet, cui vera haereditas lux est et defectus ejusdem luminis nullus est, ad nosmetipsos mentem reducimus, et quod terrena gestemus membra cogitamus, pensamus quod, nati in tenebris atque a radiis intimae lucis alieni, tanto nequius viximus quanto, rebus corporalibus dediti, a spiritualibus longius degebamus. Qua consideratione permotum cor ac male sibi conscium trepidat, et tantae illius
Abbreviated transcription (Latin):
men qđ elatis occupatisq m̃tibus
abscondit᷑. afflictis humiliatisq
reuelatur. Lux quippe aduenit.
cum afflicta mens ipsas quas de
ꝑituris reb cribulationũ tenebras
tolerat agnoscit. quia nisi aliqͥd
ex lumine interno ꝑciperet. nec
hoc ipsum quia lumen ꝑdidenit
etiam de iudȩis potest. qui iccir¬
co redemptori nr̃o in carne ue¬
menti contradicere ausi sunt:
quia apud semet ipsos immanes
extiterunt. Sed his immanib
lux absconsa est: quia suꝑbi lu¬
men ueritatis dum ꝑsequunt᷑
amiserunt. Sed quia in fine
mundi ad fidem recipiendi st̃.
recte subiungit᷑: & p̃cepit ei ut
rursus adueniat. Unde etiam¬
ꝑ isaiam dr̃ Si fuerit numerus
filioꝵ isrł quasi harena maris.
reliquiȩ saluȩ fient. Cunc quip
pe ad eos lux reũtit᷑. cũ ipsi ad
confitendam redemptoris nr̃i
potentiam conu̾tunt᷑. Si autẽ
in manib nequaquã ꝑ datiuũ
casum unum nomen. sed duas
partes orationis accipimꝰ. potest

Expanded text:
men, quod elatis occupatisque mentibus men, quod elatis occupatisque mentibus absconditur, afflictis humiliatisque revelatur. Lux quippe advenit, cum afflicta mens ipsas quas de perituris rebus tribulationum tenebras tolerat, agnoscit, quia nisi aliquid ex lumine interno perciperet, ne hoc ipsum, quia lumen perdiderat, etiam de Judaeis potest, qui idcirco Redemptori nostro in carne venienti contradicere ausi sunt, quia apud semetipsos immanes exstiterunt. Sed his immanibus lux absconsa est, quia superbi lumen veritatis dum persequuntur, amiserunt. Sed quia in finem mundi ad fidem recipiendi sunt, recte subjungitur: Et praecepit ei ut rursus adveniat. Unde et per Isaiam dicitur: « Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . » Tunc quippe lux ad eos revertitur, cum ipsi ad confitendam Redemptoris nostri potentiam convertentur. Si autem in manibus, nequaquam per dativum casum unum nomen, sed duas partes orationis accipimus. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
fidei non amant. Sicq ꝓ illa pus¬
nant. ut camen sua pignora ex¬
tra illam deponant. Quia eñi
paruulos foris babent. affectum
in eius babitatione non habent.
Unde ad campestria redeunt. qr
ab altis cacuminib montium
quasi ab spe cęlestium delabunt᷑:
ut extra reꝓmissionis terrã bru¬
ta animalia nutriant. qui ad
pascendos uanis desideriis irra¬
tionales animi motus elaborant.
quia ȩternȩ lucis quanta sit
claritas nesciunt. qui transito¬
riis occupationib obcȩcantur.
Et dum de terrenis reb suꝑbiunt.
cȩlestis sibi luminis aditũ clau
suꝑna gr̃ã respicit. atq ipsis re¬
rum habundantium occupatio¬
nib affligit. eoꝵq ꝓsꝑitatib ad¬
u̾sas quidem sed utiles tribula¬
tiones interserit: ut contristati
ad cor redeant. atq in ꝑituris
reb quã maniter occupentur
agnoscant. Unde hic quoq post¬
quã subtracta lux dicit᷑. apte
sus adueniat. Quia ueritatis lu¬

Expanded text:
fidei non amant; sicque pro illa pugfidei non amant; sicque pro illa pugnant, ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, affectum in ejus habitatione non habent. Unde ad campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus montium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissionis terram bruta animalia nutriant, quia ad pascendos variis desideriis irrationabiles animi motus elaborant, quia aeternae lucis quanta sit claritas nesciunt qui transitoriis occupationibus obcaecantur; et dum de terrenis rebus superbiunt, coelestis sibi luminis aditum 865 csuperna gratia respicit, atque ipsis rerum abundantium occupationibus affligit, eorumque prosperitatibus adversas quidem, sed utiles tribulationes interserit, ut contristati ad cor redeant, atque in perituris rebus quam inaniter occupentur agnoscant. Unde hic quoque postquam subtracta lux dicitur, apte sus adveniat. - Quia veritatis lu
Abbreviated transcription (Latin):
suo alios a laboris tolerantia et¬
studio longanimitatis frangant.
frs ur̃i ibunt ad pugnã. ⁊ uos
hic sedebitis: Cur subũtitis m̃tes
filioꝵ isrł: Sed quia erubescunt
non defendere qđ confitentur.
ꝓ eadem fide quã ꝓfessi sunt. ad
certamen ꝓperant: eamq ñ sibi
fabricabimꝰ. & stabula ium̃toꝵ.
paruulisq nr̃is urbes munitas.
nos autẽ ipsi armati e accincti
ꝑgemꝰ ad plium ante filios isrł.
Qui mox fortes ꝓ aliis ueniunt.
& reꝓmissionis terram ab hosti¬
b liberant. & relinquunt: atq
ad pascenda arm̃ta extra iorda¬
nẽ redeunt. Multi quippe qͣm¬
uis fideles curis p̾sentib occu¬
pati. quasi armenta extra iorcda¬
nẽ pascunt: quia contra fidem
baptismatis cota m̃te om̃iq desi¬
derio reb ꝑituris inseruiunt.
Qui tamen ut diximus. cũ fidei
temptatio oritur: defensionum
armis accingunt᷑: hostes fidei
suꝑando crucidant. & heredita¬
tẽ terre repmissionis id ẽ fructũ

Expanded text:
suo alios a laboris tolerantia,suo alios a laboris tolerantia,ganimitatis frangant.vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis? Cur subvertitis mentes filiorum Israel? Sed quia erubescunt non defendere quod confitentur, pro eadem fide, quam professi sunt, ad certamen properant, eamque non sibfabricabimus, et stabula jumentorum, parvulisque nostris urbes munitas; nos autem ipsi armati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel . Qui mox fortes pro aliis veniunt, et repromissionis terram ab hostibus liberant, et relinquunt; atque ad pascenda armenta extra Jordanem redeunt. Multi quippe quamvis fideles, curis praesentibus occupati, quasi armenta extra Jordanem pascunt, quia contra fidem baptismatis tota mente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tamen ut, diximus, cum fidei tentatio oritur, defensionum armis accinguntur. Hostes fidei superando trucidant, et haereditatem terrae repromissionis, id est fructum
Abbreviated transcription (Latin):
gelis. & qui inter nos & eosdem
sp̃s discordantis uitȩ scandalũ
repperit. mira potentia mira¬
biliori etiam pietate summa
creans. ima suscipiens. ima cũ
summis iunxit. Hinc est enun
qd eodem rege nato angłorũ
chori in eius annuntione ꝓde¬
unt. hymnum dicunt: & de ui¬
cta prauę uitȩ discordia. hos
quos dudum despexerant. ciues
agnoscunt: consono ore p̾dican¬
tes. gła in excelsis do. & in terra
pax hominib bonȩ uoluntatis.
Acsi aꝑte dicant. Quos a nobis
malitia disiunxerat. iam nunc
in terra nata bonitas iungat.
Hinc est qđ ante incarnationẽ
eius. in testam̃to ueteri adoras¬
se homo angłm legitur. nec
tamen adorare ꝓhibetur: sed
post mediatoris aduentũ cũ se
ioħs adorando angło ꝓstraius¬
set. audiuit. Uide ne feceris.
conseruus tuus sum & fratrum
‸tuorum. Quid est enĩ hoc qđ
prius equanimiter concedebant
adorari. post ab homine angłi
recusant: nisi qđ prius homi¬
nẽ carnalib corruptionib de¬

Expanded text:
gelis . Et quia inter nos et eosdem gelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate, summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est enim quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento Veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur, sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris; conservus tuus sum, et fratrum tur. Quid est hoc quod prius aequanimiter concedebant adorari, post ab homine adorari angeli recusant, nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus de
Abbreviated transcription (Latin):
lis est: etiam in dissimilib sibimet
dissimilis non est. Eque gͦ om̃ia
respicit. eque cuncta disponit.
qui in om̃ib locis presens. nec
localiter cenditur. nec uaria cu¬
rando uariat᷑. Si autẽ cęlos scõs
p̾dicatores accipimus. ꝓpheta
attestante qui ait: cęli enarrant

Expanded text:
lis est, etiam in dissimilibus sibi ipsi lis est, etiam in dissimilibus sibi ipsi dissimilis non est. Aeque ergo omnia respicit, aeque cuncta disponit, qui in omnibus locis praesens, nec localiter tenetur, nec varia curando variatur. Si autem coelos sanctos praedicatores accipimus, Propheta a