comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem istam dequolibet uidelicet intronizando censemus induciandã.
excepto quod dñm arnulfum nominamꝰ qui uices suppleat ep̃i ꝙ.
interum respondeat ore pastoris. Ipse met uel post eras si forte rogan¬
tib ad quieuerit intronizabitur: uel quomodo res ꝓuenire debeat
consiliabitur. E ece siquidem iurans ꝙ. eiulans ne &. ipse fiat pontifex
inrefragabiliter obluctatur: s saltem dandis ꝯsiliis p̃sidiabitur. Nunc
interim episcopet᷑ ꝯsilio. donec quẽ ds̃ idoneum sͥ ꝓuidit episcopet᷑
officio. Die octauo postquam ciuitas capta ẽ. facta ẽ. electio ducis in
regem. Interea uuntii uen̾unt tancredo ꝙ comiti eustachio ut expe¬
dite ꝓcederent ad recipiendam neapolitanam ciuitatẽ. Habitatores
nempe illius ciuitatis inmanib eoꝵ se dedere uolebant. Qui assumptis sa¬
tellitib ꝙ muitis elientib adurbem uenerunt. Que confestu eis ꝙ. pa¬

Expanded text:
rem istam de quolibet videlicet inthronizando censemus induciandam: rem istam de quolibet videlicet inthronizando censemus induciandam: excepto quod domnum Arnulfum nominamus, qui vices suppleat episcopi, et interim respondeat ore pastoris: ipsemet, vel post cras, si forte rogantibus adquieverit, inthronizabitur; vel quoquo modo res provenire debeat, consiliabitur. Ecce siquidem, jurans et ejulans, ne et ipse fiat pontifex irrefragabiliter obluctatur, sed, saltem dandis consiliis praesidiabitur. Nunc interim episcopetur consilio: donec quem Deus idoneum sibi providerit, episcopetur officio. » Die octavo, postquam civitas capta est, facta electio est ducis in regem. Interea nuntii venerunt Tancredo, et comiti Eustachio, ut expedite procederent ad recipiendam Neapolitanam civitatem: habitatores nempe civitatis illius, in manibus eorum se dedere volebant; qui assumptis satellitibus, et multis clientibus, ad urbem venerunt: quae confestim eis et pa
Abbreviated transcription (Latin):
les dei. & p̃liare p̃lia domini. Ex deo tͥ iniungimus: & manib uuectis
eum apprehenderunt dicentes. Et ecce te rege̾ post deum designamꝰ.
Dominus sit tecum actusq tuos dirigat: & p̃rogatiuam moꝵ tuorum
inbonum ad augeat. hostesq suos inmanib tuis affigat. Idipsunt de
patriarcha dicimus. Erit enim &. popło d̃i & ipsi regi ꝑ necessarius.
Porro de ꝑsona eligenda nichil adp̃sens occurrit. melius quam ut dom¬
num arnulfum uirum littis ad pͥme lib̾alib eruditum. Commonea¬
mus & hunc huic oꝑi uel cure uicarium p̃ficiamus: quousq consilio
delib̾atiuo. uel ipsum uel alium introuirandum decreuerimꝰ. Nouunus
enim eum iusticie censura p̃minentẽ. lingue facundia pollentẽ: insuꝑ
plurima que ꝯueniunt ep̃o ineo concurrunt. S quoniã ñ possu¬
mus inp̃sentiarum hoc statuere consilium. ad alia siquidẽ ꝓꝑainus.

Expanded text:
les Dei et praeliare praelia Domini: ex Deo tibi id injungimus. Et manibus injectis les Dei et praeliare praelia Domini: ex Deo tibi id injungimus. Et manibus injectis eum apprehenderunt dicentes: Et ecce te regem post Deum designamus: Dominus sit tecum actusque tuos dirigat et praerogativam morum tuorum in bonum adaugeat: hostesque suos in manibus tuis affligat. Id ipsum et de patriarcha dicimus: erit enim et populo Dei et ipsi regi pernecessarius. Porro, de persona eligenda nihil ad praesens occurrit melius, quam ut domnum Arnulfum, virum litteris apprime liberalibus eruditum, conveniamus; et hunc huic curae vicarium praeficiamus, quousque consilio deliberativo, vel ipsum vel alium inthronizandum decreverimus. Novimus enim eum justitiae censura praeeminentem, linguae facundia pollentem: insuper plurima quae conveniunt episcopo in eo concurrunt. Sed quoniam non possumus inpraesentiarum hoc statuere consilium ad alia siquidem properamus,
Abbreviated transcription (Latin):
sorores p̃cipue decent pͥncipes. Dapsilitatem unice diligit: quia patͥ
monium suum & quicquid ex se habuit. inista militia largiter effudit.
immo ind̾i seruitio prudenter collocauit. Iste gentilib hostiliter ini¬
nicabitur: &: xp̃ianis uiriliter patrocinabitur. Deniq ut alienis utam᷑
uerbis iubreui comp̃hendimus plenitudinẽ oportum pͥncipis. ist ẽ.
qui nouerit parcẽ subiectis: & debellare suꝑbos. Hunc igitur iã diuio
alloquamur oraclõ: & potestatiuo ei mandemus precepto. Audi fili
& uide. &. obliuiscere ppłm tuũ &. domum patͥs tui: ꝙ ueni interrã
quam demonstraui tͥ. faciamq te ingentẽ magnam. Ipse frẽm habꝙ.
ipse cognatos. totos. & affines habet. ipse subse multos habet inilites:
qui omues cum eo spontanei remauebunt: & bella dĩ cum eo bella¬
bunt. Tu autẽ pͥnceps optime quem hodie d̃s elegit in regem: esto mi¬

Expanded text:
sorores praecipue decent principes. Dapsilitatem unice diligit, quia totum sorores praecipue decent principes. Dapsilitatem unice diligit, quia totum patrimonium suum et quidquid ex se habuit, in ista militia largiter effudit; imo in Dei servitio prudenter collocavit. Iste gentilibus hostiliter inimicabitur; et Christianis viriliter patrocinabitur. Denique ut alienis utamur verbis, et in brevi comprehenderimus plenitudinem opportuni principis: iste est, qui novit « parcere subjectis et debellare superbos. » Hunc igitur jam divino alloquamur oraculo, et potestativo ei mandemus praecepto: « Audi, fili, et vide et obliviscere populum tuum et domum patris tui, et veni in terram quam demonstravi tibi, faciamque te in gentem magnam . » Ipse fratres habet, ipse cognatos et notos et affines habet; ipse sub se multos habet milites qui omnes cum eo spontanei remanebunt, et bella Dei, cum eo bellabunt. Tu autem, princeps optime, quem hodie Deus elegit in regem, esto mi
Abbreviated transcription (Latin):
Consideremus igitur uirum qui uirtute regali competenter p̃mineat:
qͥ qͣntũ ad dm̃ se seruũ exhibeat: qͣlitũ adhoĩes sẽ regẽ sẽtiat: d̃i cultũ diligat. pplłiu
foueat: in iliciã teneat. Neq siquidem que sarracenis adiacet ista mo¬
narchia potest defendi sine in ilitia. Itidem de patͥarcha diciuiꝰ: qm
his duab consulendum ẽ. necessitatib. Regnum sacerdotio indiget:
Uerbis omiissis ad effectum ueniamus: & godefredum ducem eliga¬
mus: quem huic cuitati subrogatum preficiamus. Multa siquidẽ
ineo conueniunt: que regiȩ dignitati competunt. Est enim ut om̃s
nouimus uir regii sanguinis. aꝑauis xp̃iane religionis. uel ꝓfessio¬
nis more gallico militiȩ ꝑitus: pectore & brachio uir ire militari effi¬
cacissimus. qua de re ꝑomuia ẽ. Hac in expeditione singłariter approbatꝰ.
Serenitas ineo spetialiter p̃fulget: clementia in ipso floret. quȩ gemine

Expanded text:
Consideremus igitur virum qui virtute regali competenter praeemineat: Consideremus igitur virum qui virtute regali competenter praeemineat: qui quantum ad Deum se servum exhibeat, quantum ad homines se regem sentiat; Dei cultum diligat, populum foveat, militiam teneat. Neque siquidem, quae Sarracenis adjacet ista monarchia, potest defendi sine militia. Itidem de patriarcha dicimus: quoniam his duabus consulendum est necessitatibus. Regnum sacerdotio indiget; verbis omissis, ad effectum veniamus; et Godefridum ducem eligamus, quem huic civitati subrogatum praeficiamus. Multa siquidem in eo conveniunt, quae regiae dignitati competunt. Est enim, ut omnes novimus, vir regii sanguinis, a proavis Christianae professionis, more Gallico militiae peritus, pectore et brachio vir in re militari efficacissimus: qua de re per omnia est in hac expeditione singulariter approbatus. Serenitas in eo specialiter praefulget, clementia in eo floret, quae geminae
Abbreviated transcription (Latin):
nuisse: si quod absit contig̃it eam nos nequaquam seruare. S cur
afinib orbis huc aduentanimus. cur tot & tantos labores ad alium
axem solis ꝓꝑantes sustinuimus: si tandem urbe inconsulta reũtim᷑:
Prius igitur consulamus urbr ut postea qui reuersuri sunt uacantiꝰ
consulant sͥ. Ciuitas hec ab antiquo regiam habuit dignitatẽ: &.
simul patriarchatus obtinuit subluntatẽ. Ut enum melchisedech a¬
brahe contemporaneum. quasi p̃ter miserimus. si ad modermiora
tempora ueniamus. ꝙ. ad dauid iniosiam.&. atrasinigratione babi¬
lonis genealogiam &. lineam regum computauerumis: fabulam sa¬
tis longuam texuisse uidebimur & tam̃ ciuitatẽ hanc reges habu¬
isse compbauunus. Porro inhac eadem iacobum frẽm domini ep̃m
preseoisse non ambiguius. Q ua de rehane aplico dignã approbaui¬
Quod diguitatis inpatriarcham usurpauit: modernior xp̃iauitas.

Expanded text:
nuisse, si, quod absit! contigerit eam nos nequaquam conservare? Sed, cur nuisse, si, quod absit! contigerit eam nos nequaquam conservare? Sed, cur a finibus orbis huc adventavimus? cur tot et tantos labores, ad alium solis axem properantes, sustinuimus, si tandem urbe inconsulta revertimur? Prius ergo consulamus urbi, ut postea qui reversuri sunt vacantius consulant sibi. Civitas haec ab antiquo, regiam habuit dignitatem et simul patriarchatus obtinuit sublimitatem. Ut enim Melchisedech, Abrahae contemporaneum quasi praetermiserimus, si ad moderniora tempora veniamus, et a David in Josiam, et a transmigratione Babylonis, genealogiam et lineam regum computaverimus, fabulam satis longam texuisse videbimur; et tamen civitatem hanc reges habuisse comprobaverimus. Porro in hac eadem Jacobum, fratrem Domini, episcopum praesedisse non ambigimus. Qua de re hanc Apostolico dignam approbamquod dignitatis nomen in patriarcham usurpavit modernior Christianitas.
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. De constituendo etiam ibi rege consiliati sunt: & huiuscemodi
sermonẽ adinuicem maiores habuerunt. Grãs agamus domino deo¬
nr̃o. proceres egregii. qui nomini suo dedit głam: nob̃ autẽ seruis
suis prestitit uictoriam. Uidetis optunates nr̃i adquem portum reqͥe¬
tionis publicam. itiñis nr̃is causam ds̃ ꝑduxerit: uidetis quo instatu
sumiam ur̃e uoluntatis mutue collocauerit. Qͥd autem singula
que ꝑ uos ipse. uel uos ꝑ eum oꝑatis estis recapitularemꝰ: Ecce tempꝰ
instat quatinus aliqui nr̃m quȩ diu desid̃auimus iam expletis. ad ꝓ¬
pria redire cogitemus. S anteꝗͣ. iste sc̃s so luatur conuentus. ꝓuiden¬
dum nob̾ ẽ. cui hȩc ciuitas regenda cõmittatur. ad quem plebs quȩ
hic remanebit respitiat: qui ei tuitionis curam sagax prouisor un¬
pendat. Quid enu ꝓdest cuuitatem hauc mulle mortib nos obti¬

Expanded text:
dunt. De constituendo etiam ibi rege consiliati sunt; et hujuscemodi dunt. De constituendo etiam ibi rege consiliati sunt; et hujuscemodi sermonem ad invicem majores habueruut: « Gratias agimus Domino nostro, proceres egregii, qui nomini suo dedit gloriam; nobis autem servis suis praestitit victoriam. Videtis, optimates nostri, ad quem portum requietionis, publicam itineris nostri causam Deus perduxerit: videtis quo in statu, summam nostrae voluntatis mutuae collocaverit: quid autem singula quae per nos ipse, vel nos per eum operati sumus recapitularemus? Ecce tempus instat quatenus aliqui nostrum, quae diu desideravimus jam expletis, ad propria redire cogitemus. Sed antequam iste sanctus solvatur conventus, providendum nobis est, cui haec civitas regenda committatur: ad quem plebs quae hic remanebit respiciat, qui ei tuitionis curam sagax provisor impendat. Quid enim prodest civitatem hanc mille mortibus nos obti
Abbreviated transcription (Latin):
combusserunt: ꝙ ita ciuitatẽ abimmundiciis emundauerunt. Sede¬
runt autẽ inciuitate condignas deo gratias referentes itineris & la¬
boris sui ꝓsꝑatori. &. de ꝑfidis gentilib magnifico triumphatori. Non
enim uirib suis hanc ascribebant uictoriam. s deo qui oꝑatus ẽ. in
eis ꝙe uelle ꝙ. posse totum illud attribuebant. Restituerunt etiã dig¬
nitates suas eccłiis &. singlas eas coaptauerunt ad opus orationis. P rofun¬
debant igitur lacͥinas inearum singłis & uota sua reddebant tota die
cum incenso compunctionis. Ducebant equidẽ dies illas sollempnes: ꝙ ue¬
lut sabbatirabant ferias cuiusdam iubelei celebrantes. Diem autẽ illam
qua ciuitatẽ recuꝑauerunt celebrem instituerunt: decimo .uͦ. die iulii
feria.uͦi. diem quippe illam triumphalem merito diligunt: quicumꝙ
lib̾ationi ciuitatis illius & uictorie popł. xp̃iam congaudentes applau¬

Expanded text:
combusserunt, et ita civitatem ab immunditiis emundaverunt. Sedecombusserunt, et ita civitatem ab immunditiis emundaverunt. Sederunt autem in civitate condignas Deo gratias referentes, itineris et laboris sui prosperatori, et de perfidis gentilibus magnifico triumphatori. Non enim viribus suis hanc ascribebant victoriam, sed Deo qui operatus est in eis et velle et posse, totum illud attribuebant. Restituerunt etiam dignitates suas ecclesiis, et singulas eas coaptaverunt ad opus orationis. Profundebant igitur lacrymas in earum singulis; et vota sua reddebant tota die cum incenso compunctionis. Ducebant equidem dies illas solemnes, et velut sabbatizabant, ferias cujusdam Jubilaei celebrantes. Diem autem illam, qua civitatem recuperaverunt, celebrem instituerunt, quintadecima die Julii, feria sexta. Diem quippe illam triumphalem merito diligunt, quicunque, liberationi civitatis illius, et victoriae populi Christiani congaudentes applau
Abbreviated transcription (Latin):
multa dapsiliter inuenta pauꝑiorib cominunicauerunt. Iam uͦ diu
desiderato letificali triumpho manib acede ablutis. multi pedibus
discalciatis gaudentes qe. p̃gaudio plorantes ad sepulchrum saluatoris
deosculandiun cateruatim ꝓꝑauerunt: & ibi gratulabunda donaria. &
hostias pacificas obtulerunt. Qͥs uero iam conuenienter illud ex plana¬
bit gaudium: Melius gͦ unusquisq cogitet inse & ꝑpendat quantum
debuit esse quani sterilem & uerboꝵ inopem: me causetur interp̃tem.
Unumquemꝙ ergo transmitto ad se.ut sic saltem neuter insurgat con¬
tra me. fuit eniui iminensumi gaudium: ubi om̃s quod diu exspectaue
bant. De efferendis autẽ cadauerib ꝓcurauerunt: quoniam horror
fetor. inualescebat in mnanissimus. Uuus ergo gentilib illud opus
mandauerunt: ⁊ quoniam non sufficiebant. pauꝑib xp̃ianis dato pre¬
tio idem uegotium cõmiserunt. Illos uero ꝑ piras coaceruatos postea

Expanded text:
multi dapsiliter inventa pauperioribus communicaverunt. Jam vero diu multi dapsiliter inventa pauperioribus communicaverunt. Jam vero diu desiderato laetificati triumpho, manibus a caede ablutis, multi pedibus discalciatis gaudentes, et prae gaudio plorantes, ad Sepulcrum Salvatoris deosculandum, catervatim properaverunt; et ibi gratulabunda donaria, et hostias pacificas obtulerunt. Quis vero jam convenienter illud explanabit gaudium? Melius ergo unusquisque cogitet in se, et perpendat quantum debuit esse, quam sterilem et verborum inopem me causetur interpretem: unumquemque ergo transmitto ad se, ut sic saltem neuter insurgat contra me. Fuit enim immensum gaudium, ubi omnes bant. De efferendis autem cadaveribus procuraverunt, quoniam horror et fetor invalescebat immanissimus: vivis ergo gentilibus illud opus mandaverunt, et quoniam non sufficiebant, pauperibus Christianis, dato pretio, idem negotium iterum commiserunt: illos vero per pyras coacervatos postea
Abbreviated transcription (Latin):
illicitis peculiaũant: ac in decenter contaminaũant. Suꝑ salomonis tẽ¬
plum quidam diffugerant: qui tancredi signo ut salte sie lib̾arentur
rogato & accepto. fortunam quamlibet oꝑiebantur. S parum uel nichil
ꝓfecerunt. quia nec eis. xp̃iani peꝑcerunt: excepto quod qui mortuos effer¬
rent ad tempus uiuos aliquod reseruauerunt: quos demiq uel uendide¬
runt. uł asuꝑis alienauerunt: & tamen inde tancredus multum ꝯtͥsta¬
tus ẽ. uec tamen suꝑ hoc contra xp̃ianos efferatus ẽ. Siluit gͦ: &. a com¬
motione illa totus quieuit. Tolosanus ad miralium qui ei si commiserat.
& arcem dauid sibi reddiderat. & alios qui cum illo erant usq ad asca-¬
loniam illesos conduei p̃cepit. Ita eni eis pepig̃at: pactumq suum
illibatũ conseruare uolebat. Ciuitotem autẽ illam non uore subiugate
urbis spoliauerunt uel cremauerunt: s. sicut domos om̃ib bonis re¬
fertas inuenerunt. suis necessitatib eas speculiatas reseruauerunt. &

Expanded text:
nter contaminaverant. Super Salomonis templum quidam diffugerant, qui Tancredi signo, ut saltem sic liberarentur, rogato et accepto, fortunam quamlibet opperiebantur: sed parum vel nihil profecerunt, quia nec eis Christiani pepercerunt: excepto quod qui mortuos efferrent, ad tempus vivos aliquos reservaverunt, quos denique vel vendiderunt vel a superis alienaverunt. Et tamen Tancredus inde multum contristatus est: nec tamen super hoc contra Christianos efferatus est: siluit ergo, et a commotione illa totus quievit. Tolosanum Admiralium, qui ei se commiserat, et arcem David sibi reddiderat, et alios qui cum illo erant, usque Ascalonam illaesos conduci praecepit. Ita enim eis pepigerat, pactumque suum illibatum conservare volebat. Civitatem autem illam non more subjugatae urbis spoliaverunt, vel cremaverunt; sed sicut domos omnibus bonis refertas invenerunt, suis necessitudinibus eas peculiatas reservaverunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
x aurum aliud quod glutiebant. &. illud tollebant. Tantam ĩ edie¬
pualida. Ibi rursus de concordia loquut sunt inter boamundũ &. eo
tum disturbatũ ẽ. Priuate siquidẽ pͥncipum simultates subiectos
pes fundant. ꝙ. afflgunt. dun alter abalt̾o dissentiunt. Dum enim
unisq uis. auos siuimie: e uetie dcommini pindentia tepescit. Eps
iuoqi. ad comimnẽ aurdem desdlan meiz udenta te pesci. Ros

Expanded text:
et aurum illud quod glutierant, Chriet aurum illud quod glutierant, Chrint praevalida. Ibi rursus de concordia locuti sunt inter Boamundum et comum detrimentum disturbatum est. Privatae siquidem principum simultates subjectos pessumdant et affligunt, dum alter ab altero dissentiunt. Dum enim unusquisque quod suum est quaerit, a communi providentia tepescit: populi quoque ad communem perniciem desol
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum hoc factum ẽ inexercitu: s quoniam fames p̃ualebat. ultio sus¬
pendebatur. Maiores tamen pectus. & os ꝑcutiebant: &. horrentes sile¬
bant. Nec tamen imputabatur eis ꝓscelere: qm̃i famẽ illam ꝓd̃o alacͥf
paciebantur: ꝙ. inimicis manib &. dentib inimicabant᷑. Patrabant
siquidem illicita: sed legem uiolari compellebat angustiosa necessitas
ames enim castrensis. omnia appetit nichil respuit Qͥd enim ñ cogis
seua fames: Hec enum lues incurabilis ẽ: &. cibis ablatis. fames augñ¬
tatur inchies. Nullam enu grauedinem minus potest homo tolera¬
re quam fam̃. Qua de remultociens contigit ut quidã famelici tanq̃
sompniantes seipsos suis dentib appetieriit. Nichil enum homini
fame ẽ. intolerabilius. alii qui uiũe uolebant honestius fidebant
turcoꝵ corpora. quoniam ineoꝵ uiscerib biranteos inueniebant:

Expanded text:
verbum factum est in exercitu: sed quoniam fames praevalebat, ultio susverbum factum est in exercitu: sed quoniam fames praevalebat, ultio suspendebatur. Majores tamen pectus et os percutiebant, et horrentes silebant: nec tamen imputabatur eis pro scelere, quoniam famem illam pro Deo alacriter patiebantur, et inimicis manibus et dentibus inimicabantur. Patrabant equidem illicita, sed legem violari compellebat angustiosa necessitas. Fames enim castrensis omnia appetit, nihil respuit. Quid enim non cogis, saeva fames? Haec enim lues incurabilis est, et cibis ablatis fames augmentatur in dies. Nullam enim gravedinem minus potest homo tolerare quam famem: qua de re multoties contigit, ut quidam famelici, tanquam somniantes, seipsos suis dentibus appetierint. Nihil enim homini, fame est intolerabilius. Alii qui vere volebant honestius, findebant Turcorum corpora; quoniam in eorum visceribus byzanteos inveniebant,
Abbreviated transcription (Latin):
exterminimũ. Morati sunt autẽ fian in cadem auittare qneris dneni¬
tegrum &. tres dies. Oriensis ep̃s infirmatus ibi recessit ab inferis &. ad
suꝑos euolauit. Exilla mora surrepsit exercitui fames ualida: quoniã
omnia que inciuitate inueñant equi uel equites consumpserant: nec
extra ciuitatẽ tota terra de popłata. quantulumcũq reꝑire poterant:
ꝙ mercatũ nullum habebant. Uñ factum ẽ. ut exipsa diuturnitate fa¬
mes ista. fami quam inantiochia passi sunt p̃mineret. Compulsi sc̃
ergo quelibet inhonesta. uł inconsueta. uł austera. uel etiam illicita.
dentib fastiditis atting̾e. Relatum ẽ. enim &. comꝑtũ. quia multi
carnes tureinas. carnes scilicet humanas uerutatas & ignib assas inue¬
recundis morsib tetig̾e. Exibant enim furtim aciuitate &. ꝓcul ignib
accensis coquebant: ꝙ nefandis dapib sumptis. sic ꝙ. enim misẽre con¬
sulebant uite: tanq nichil eg̃uit huiuscemodi reũtebant᷑. Palã tam̃

Expanded text:
quod diximus. Morati sunt autem Franci in eadem civitate mensem integrum et tres dies. Oriensis episcopus infirmatus ibi recessit a superis et ad superos evolavit. Ex illa mora successit exercitui fames valida, quoniam omnia quae in civitate invenerant, equi vel equites consumpserant; nec extra civitatem, tota terra depopulata, tantulumcunque invenire poterant, et mercatum nullum habebant, unde factum est ut ex ipsa diuturnitate, fames ista, fami quam in Antiochia perpessi sunt, praeemineret. Compulsi sunt ergo quaelibet inhonesta vel inconsueta, vel austera, vel etiam illicita, dentibus infastiditis attingere. Relatum est enim et compertum, quod multi carnes Turcinas, carnes scilicet humanas, verutatas et ignibus assas, inverecundis morsibus tetigere. Exibant itaque furtim a civitate, et procul ignibus accensis coquebant, et nefandis dapibus sumptis, sic etenim miserae consulebant vitae, tanquam nihil egerint ejusmodi, revertebantur. Palam tamen hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uod prp̃o. enista regione: ⁊ quib. xp̃s mortuus ẽ mnista cuutate. Uos gͥ
mnehoate belum ipse dux ut beli dabit suplemenum. ces bone uoliui¬
tatis & gloriose actionis emolumentum. Finem dicendi fecerat heros: ꝙ. õs
iam armis accincꝰti urbem unanimiter inpetebant. Unusqͥsq iã sͥ sermoci
ti insistebant. Premissis gͦ ꝙ orationib &. ieiuniis. singultib ꝙ. elemosinis
& ipsis sacri uiatici commnunione munitis: uͭi. fr̃ia ciuitatẽ summo di¬
lucło aggrediuntur nec p̃ualere pot̾ant. Qui enim inturrib uel inme

Expanded text:
o, in ista regione, pro quibus Christus mortuus est in ista civitate. Vos igitur inchoate bellum; ipse, dux vester, belli dabit supplementum, et bonae voluntatis et gloriosae actionis emolumentum. » Finem dicendi fecerat heros, et omnes jam armis accincti, urbem unammiter impetebant, unusquisque jam sibi sermocinria, nocte et die civitati insistebant. Praemissis ergo et orationibus et jejuniis, singultibus et eleemosynis, et ipsis sacri viatici communione munitis, sexta feria civitatem summo diluculo aggrediuntur; nec praevalere poterant: qui enim in
Abbreviated transcription (Latin):
turus. Facta uero pace quȩ utriq complacuit parti: ad aliam demi¬
grauerunt ciuitatem muris pulcherrunam: & bonis omnib opulen¬
tam inquadam ualle sitam nomine cephalia. Ciues autẽ urbis illiꝰ¬

Expanded text:
turus; facta vero pace, quae utrique complacuit parti, ad aliam demiturus; facta vero pace, quae utrique complacuit parti, ad aliam demigraverunt civitatem, muris pulcherrimam et bonis omnibus opulentam, in quadam valle sitam, nomine Cephalia. Cives autem urbis illi
Abbreviated transcription (Latin):
alienigenarum iuxta se eum puduit. Dixitq Nisi summo diluculo ca¬
stra ur̃a aciuitatis nr̃e sub urbio remou̾itis uos fedus initum iola
direxit: qui illos euadere fluuium edocerent: &. exercitum interram fer¬
tilem deducerent. Intrauerunt ergo quandam uallem optunam &
locupletam cui suꝑerat castellum quod extimplo comitib fecit secu¬
ritatem. Dep̃dati sunt igitur ibi animalium tanqͣ. ad quinq milia.
Reꝑtum ẽ. etiã ibi multũ diu̾soꝵ alimentoꝵ. ꝙ. p̃ub̾tate gratuita re¬
ferta ẽ. tota xp̃i militia. Castrenses etiam exercitui dederunt equos
aurumq purissimum. multamq pecumam: &. iurauerunt se ꝑeg̾¬
nis nullatenus deinceps nocituros. neq subinde mercatum eis pro¬
hibituros. Manserunt autẽ ibi dieb quinq. Porro inde digressi:
ad quoddam arabum applicuere castrum. Exit ergo continuo
castelli dominus cum eis loquuturꝰ: & de pace paciscenda tracta¬

Expanded text:
alienigenarum, juxta se eum puduit. Dixitque: « Nisi summo diluculo caalienigenarum, juxta se eum puduit. Dixitque: « Nisi summo diluculo castra vestra a civitatis nostrae suburbio removeritis, vos foedus initum violabdirexit, qui eos evadere fluvium edocerent, et exercitum in terram fertilem deducerent. Intraverunt ergo quamdam vallem opimam et locupletem, cui super erat castellum, quod extemplo fecit comitibus securitatem. Depraedati sunt igitur ibi animalium tanquam ad quinque millia. Repertum est etiam ibi multum diversorum alimentorum, et prae ubertate gratuita refecta est tota Christi militia. Castrenses etiam exercitui dederunt equos, aurumque purissimum, multamque pecuniam; et juraverunt se peregrinis nullatenus deinceps nocituros, neque subinde mercatum eis prohibituros. Manserunt autem ibi diebus quinque; porro inde digressi, ad quoddam Arabum applicuere castrum. Exivit igitur continuo castelli dominus cum eis locuturus, et de pace paciscenda tracta
Abbreviated transcription (Latin):
taneus ꝑegrinis hominib. Hoc enim signum suscepte ꝑegͥnationis
humiliatus comes ostendit. Facta ẽ. itaq inppło dei magna leticia:
& proficiscentib illis adiunctus ẽ. ad ciuitatẽ capharda comes de-
normanna. &. ibi tres qui euerunt dies. R ex ergo cesaree pactionẽ
pacis pactus ẽ. cum comitib. Multociens enim legatos suos antea
marram direxerat: conuentionẽ hanc condixerant quod pacificus
esset xp̃ianis. &. multa de eis suis libenter inꝑtiret: nisi ad eum ex¬
hereditandũ. uel ad regnum suum de ppłandum francoꝵ genꝰ in domitũ
anelaret. Fiduciam insuꝑ eis fecit. quod quam du suũ dilataret᷑ reg¬
num: nullum om̃ino xp̃ianis ficri siñet offendiculum: eisq copio¬
sum mandaret mercatum. Hanc fidelitatẽ arege cesaree susceꝑunt. &
confidentiores ire ꝑrexerunt. Exeuntes acapharda: castra ietati st̃
secus fluuium farfar prope cesaream. Cumq uidisset rex francos prope
ciuitatem suam hospitatos uehementer indoluit: quoniam castroꝵ

Expanded text:
taneus peregrinis hominibus: hoc enim signum susceptae peregrinationis, humiliatus comes ostendit. Facta est itaque in populo Dei magna laetitia; et pronciscentibus illis, adjunctus est ad civitatem Capharda, comes de Northmannia, et ibi tres quieverunt dies. Rex ergo Caesariae, pactionem pacis pactus est cum comitibus. Multoties enim legatos suos ante Marram direxerat, conventionem hanc condixerat quod pacificus esset Christianis, et multa de his libenter eis impertiret, nisi ad eum exhaeredandum, vel ad regnum suum depopulandum Francorum genus indomitum anhelaret. Fiduciam insuper eis fecit, quod quandiu suum dilataretur regnum, nullum omnino Christianis fieret offendiculum, eisque copiosum mandaret mercatum. Hanc fidelitatem a rege Caesariae susceperunt, et confidentiores ire perrexerunt. Exeuntes a Capharda, castrametati sunt secus fluvium Pharfar prope Caesaream. Cumque videlicet rex Francos prope civitatem suam hospitatos, vehementer indoluit, quoniam castrorum
Abbreviated transcription (Latin):
anum motus. Locutus autẽ adoptumnates: sic demum ora resoluit. Uide¬
tis patres conscͥpti. quod sine ꝓfundis singultib enueleare non possũ.
quantis affecti sumus calamitatib. quantis incominoditatib ppłs iste
ꝑcellitur. S quid plebeios homines cominemorẽ: cum uos o illustris
sanguinis stemata inedia palleatis. tedio tabescatis. laborib marcesca¬
tisꝰ grauis lues castra ur̃a contaminat: grauib indigentiis contracta.
Iam diu ẽ. ex quo sub diuo iugilatur. puro sub aere dormit᷑. Algide
noctes ualde nos infestant. Om̃is ista terra nob̾ muicat᷑. Agri insoli¬
tudinem redact. uł nullo. uł raro excoluntur uomere. Temꝑore quo
ali inesses suas colligent. uos spicas nullas metemus: nec mercatum qͥd¬

Expanded text:
animi motus: locutus autem ad optimates, sic demum ora resolvit: « Videanimi motus: locutus autem ad optimates, sic demum ora resolvit: « Videtis, Patres conscripti, quod sine profundis singultibus enucleare non possum, quantis affecti sumus calamitatibus, quantis incommoditatibus populus iste percellitur. Sed quid plebeios homines commemorem, cum vos, o illustris sanguinis stemmata, inedia palleatis, taedio tabescatis, laboribus marcescatis? Gravis lues castra nostra contaminat, gravibus indigentiis contracta. Jamdiu est ex quo sub dio vigilatur, puro sub aere dormitur: algidae noctes valde nos infestant: omnis ista terra nobis inimicatur agri in solitudinem redacti, vel nullo vel raro excoluntur vomere. Tempore quo alii messes suas colligent, nos spicas nullas metemus; nec mercatum q
Abbreviated transcription (Latin):
Ieniq ut compendiosius loquar utq tibi satisfaciam. &. anũã meam
mmanib unici mei pono: & ciuitatem istam infide amici mei colloco
Sunt sub mea custodia tres turres. satis inunite quas tuis reddam appa¬
ritorib. Ne ue michi in aliquo discredas. filium meum obsidẽ tͥ trans¬
mittam: ut quos miseris securiores accelerent. At ne ꝓditionis redarguar
quicquid agere dispono. totum xp̃ianitati ur̃e imputo. Nolo autẽ ita
incipias quatinus fatiscens imꝑfecto negotio succunibas. Sic & enim
mors mͥ meisq: immmineret: ꝙ. de cȩt̃o deciuitate reddenda nulla dare¬
tur facultas alicui. Ne differas gͦ ne ue dissimules: quoniam nocuit
differre paratis. s accepto &. accelerato consilio. uel ex toto dimitte. uł
remmnaturam ꝑfice. His boamundꝰ auditis nimium gauisus ẽ. attam̃ uultũ
& os ad tempus compescuit: ne ex inepta leticia dep̃bend̾etur intestinus

Expanded text:
Denique, ut compenditiosius loquar, utque tibi satisfaciam, et animam meam Denique, ut compenditiosius loquar, utque tibi satisfaciam, et animam meam in manibus unici mei pono; et civitatem istam in fide amici mei colloco. Sunt sub mea custodia tres turres satis munitae, quas tuis reddam apparitoribus. Neve mihi in aliquo discredas, filium meum obsidem tibi transmittam, ut quos miseris, securiores accelerent. At ne proditionis redarguar, quidquid agere dispono, totum Christianitati vestrae imputo. Nolo autem ita incipias, quatenus fatiscens, imperfecto negotio succumbas: sic etenim mors mihi meisque immineret; et de caetero, de civitate reddenda nulla daretur alicui facultas. Ne differas ergo, neve dissimules: quoniam nocuit differre paratis: sed accepto atque accelerato consilio, vel ex toto dimitte, vel rem maturatam perfice. » His Boamundus auditis, nimium gavisus est: attamen vultum et os ad tempus compescuit, ne ex inepta laetitia deprehenderetur intestinus
Abbreviated transcription (Latin):
habeas. neq post hac amicus amico. unicus unico diffidas. fãc igitur
omnia de quib sermo ẽ. celeriter. ꝙ. de inichi reddenda ciuitate ꝙ. detͥ
adipiscenda libertate. & in pͥmis de suscipienda xp̃ianitate cogita ui¬
uaciter. Non deerunt tibi quecumq uolueris: nosq tͥ paciscimur
amicum ꝓculdubio demonstrabis. His uel huuscemodi dictis acquie¬
uit pirrus. & sciscitantis legationib aurẽ credulam accominodans. tandẽ
ꝙ honestum: deinde non incognitum habeo quanti debeamnus facere
nomen &. uirtutem amiticie cuius idẽ. uelle . &. idem nolle suminus
gradus ẽ. Easus quoslibet imminentes urbi post hac michi p̃tend.
nolo. Non sumus qui minis ur̃is deterreamͣ. Ciuitas enim qͣm uides
inex pugnabilis ẽ. De xp̃ianitate tua ad quam uehementer suspiro. qͣm
inuictissimam uideo. & gloriosa nequaquam difficeor: loquaris. uolo.

Expanded text:
habeas, neque posthac amicus amico, unicus unico discredas. Fac igitur habeas, neque posthac amicus amico, unicus unico discredas. Fac igitur omnia de quibus sermo est, celeriter: et de mihi reddenda civitate, et de tibi adipiscenda libertate, et imprimis de suscipienda Christianitate cogita vivaciter. Non deerunt tibi quaecunque volueris: nosque tibi paciscimur um fuisse amicum procul dubio demonstrabis. » His vel hujuscemodi dictis acquievit Pirrus; et sciscitantibus legationibus aurem credulam accommodans, tandem et honestum. Deinde non incognitum habeo quanti debeamus facere nomen et virtutem amicitiae, cujus idem velle et idem nolle summus gradus est. Casus quoslibet imminentes urbi, posthac mihi praetendas nolo. Non sumus qui minis vestris deterreamur. Civitas enim, ut vides, inexpugnabilis est. De Christianitate tua, ad quam vehementer suspiro, quam invictissimam video, et gloriosam nequaquam diffiteor, loquaris volo.
Abbreviated transcription (Latin):
nomĩe pyrniꝰ. qui fedus amicicie ꝑfideles internuntios cum boamun¬
do inierat. Non quia ut reor boamundũ aliquando uid̾it: s quoniã
deeo faina uolans ad eum multa bona detulerat: ꝙ. de prudentia ipsiꝰ
ne utiq ambigebat. Frequenter igitur ꝑfidos interp̃tes &. nota incer¬
signia loquebanti adinuicem. Hunc boamundꝰ aliquando ad xp̃ianitatẽ
incitabat: aliquando ad ciuitatẽ reddendam multis pollicitationib sua¬
debat: & ut uir callens nichil ĩtemptatum relinquebat. Nunc enĩ eum
ꝓ infortunis ciuitat unminentib deterrebat: nunc eum ꝓp̃miis copis¬
sĩquȩ adeo gloriose destinantur xp̃ianitati alliciebat. diebat itaq boi¬
mundꝰ ꝑsuasum iri inquam uolo tibi pirre mi km̃e quatinus iuxta
morem uere amiticie agas om̃ia. ut scilicet mea secreta omia. que tibi
transfundo inte sepelias: neq qͥcquam ꝓditurꝰ archana nr̃a tibi solus

Expanded text:
nomine Pirrus, qui foedus amicitiae per fideles internuncios cum Boamunnomine Pirrus, qui foedus amicitiae per fideles internuncios cum Boamundo inierat: non quod, ut reor, Boamundum aliquando viderit; sed quoniam de eo fama volans ad eum multa bona detulerat, et de prudentia ipsius neutiquam ambigebat. Frequenter igitur per fidos interpretes, et nota intersigna loquebantur ad invicem. Hunc Boamundus aliquando ad Christianitatem incitabat; aliquando ad civitatem reddendam multimodis pollicitationibus suadebat: et ut vir callens, nihil intentatum relinquebat. Nunc enim eum pro infortuniis civitati immineniibus deterrebat; nunc eum pro praemiis copiosis, quae a Deo gloriose destinantur Christianitati, alliciebat. Aiebat itaque Boamundus. « Persuasurum iri, inquam, volo tibi, Pirre mi charissime, quatenus juxta morem verae amicitiae agas omnia: ut scilicet mea secreta quae tibi transfundo, in te sepelias; neque cuiquam proditurus arcana nostra tibi solus
Abbreviated transcription (Latin):
in illam inuehi pot̾ant. Undiq siquidẽ circumuallabant᷑. &. precipue illi
totus negotiationis cõmeatus inhibebat᷑. Nec tam̃ om̃s singłatim. uel qͥs
oppidani. uel qui morabantur incasts passi sunt calamitates explicamꝰ
quoniam non om̃ia possumus om̃s. Hi&. illi magna uicissim patiebant᷑
infortuna. Frequentius tam̃ castrensib dũ p̃liarentur serenior arcidebat
fortuna. franci morib ferociores nat᷑a. animosiores usu in bello expedi¬
tiores erant: &. ad hoc in longinquas & exteras nationes uł regiones it̃
arripuerant. Longanimitate igitur p̃diti famulis suis letabundũ pre¬
ferebant laborem. Deum autẽ inangustiis suis necessitatibꝙ: adiutorẽ
inuocabant: eiq frequenter ꝓhuinanis suis excessib deuoti satis facie¬
bant. Erat in obsessa ciuitate quidã admiratus turcoꝵ ꝓsapia oriundꝰ

Expanded text:
in illam invehi poterat. Undique siquidem circumvallabantur, et praecipue illi in illam invehi poterat. Undique siquidem circumvallabantur, et praecipue illi totus negotiationis commeatus inhibebatur. Nec tamen omnes singulatim, vel quas oppidani, vel qui morabantur in castris, passi sunt calamitates, explicamus: quoniam non omnia possumus omnes. Hi et illi magna vicissim patiebantur infortunia: frequentius tamen castrensibus dum praeliarentur serenior arridebat fortuna, Franci siquidem moribus ferociores, natura animosiores, usu in bello expeditiores erant; et ad hoc in longinquas regiones et exteras nationes iter arripuerant. Longanimitate igitur praediti, quosvis laetabundi perferebant labores. Deum autem in angustiosis necessitatibus suis adjutorem invocabant, cique frequenter pro humanis suis excessibus devoti satisfaciebant. Erat in obsessa civitate quidam admiratus, Turcorum prosapia oriundus,
Abbreviated transcription (Latin):
francoꝵ pactus ẽ. Excitis itaq cominilitonib suisq inampulis & siqͦs
aios asciscere potuit soliditati suȩ adiunctis castellum munitum obtur uit:
qualiter obsesse ciuitati acriter obstaret᷑ institint. Obseruabant namq
satellites uias . &. inuia: &. ubicumq sui complices inreqͥeti excubabant
Quadami uͦ die sicut heri & nudius tereiꝰ suriani & armenii quecumq
necessaria uiciuitatẽ habundanter deferebant. Qͦs inuentos tancredus
celeriter aggredit᷑ . & om̃ib deuehebant qͣuȩ ablatis opimis & spoluis
⁊ uietualib uietoriose gratulitim. ꝙ tune pauor tam inoguꝰ cutatẽ
inuasit: ut non solum ciues. sed &. omnes qui ciub subuenire cogitabãt
exterrerent᷑. Ciuitas itaq omnib iam indigebat stipendiis. & multa mi¬
seria iam ꝑiclitabat᷑. ut pote que pene omnia sua consumpserat: nec aliqͥo

Expanded text:
Francorum pactus est. Excitis itaque commilitonibus, suisque manipulis, et si quos Francorum pactus est. Excitis itaque commilitonibus, suisque manipulis, et si quos alios asciscere potuit sodalitati suae adjunctis, castellum munitum obtinuit; et qualiter obsessae civitati acriter obstaretur instituit. Observabant namque satellites ejus vias et invia; et ubicunque sui complices irrequieti excubabant. Quadam vero die, sicut heri et nudiustertius, Suriani et Armenii, quaecunque necessaria in civitatem abundanter deferebant: quos inventos Tancredus celeriter aggreditur; et omnibus quae devehebant ablatis, opimis et spoliis et victualibus victoriose gratulatur. Extunc pavor tam magnus civitatem invasit, ut et cives, sed et omnes qui civibus subvenire cogitabant, exterrerentur. Civitasque omnibus jam indigebat stipendiis, et in multa miseria jam periclitabatur: utpote quae pene omnia sua consumpserat, nec aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
re deliberauerunt. Quo satis munito iam coangustabunt. arciꝰ inuni¬
cos suos: & neforte foras exced̾ent. tota sedulitate obseruantes insiste¬
bant. Franci autẽ securiores ad montana cursitabant: & paleis uł aliis
bant discursum: ut pote ubi uullum uerebantu. xp̃ianum. Consiliati
illac edificatum inhabitarent ac defensarent: ꝙ nos essemus securiores
⁊ ista ciuitas sollertius obsessa facilius tabesceret. Nimirum eis & comine¬
andi facultas omnis interdiceret᷑. & om̃ino eis pabula ꝓhiberentur.
Om̃s istud collaud abant ꝯsilium: omnes tam̃ ꝙ unusquisq p̃cipue tnͣ¬
sire fluuium gr̃a hospitandi formidabant᷑. Unus ꝙ alter sibi metuebat.
nec aliquis de castello defensando sibi p̃sumebat. Alius se subtrahendo
iuitabat & incitabat alium: tam̃ illud nullus sͥ ambiebat castellũ.
Tarcredus demum locutus ẽ. ꝙ de castello illo seruando cum pͥmorib

Expanded text:
re deliberaverunt. Quo satis munito, jam coangustabant arctius inimire deliberaverunt. Quo satis munito, jam coangustabant arctius inimicos suos, et ne forte foras excederent tota sedulitate observantes insistebant. Franci autem securiores ad montana cursitabant; et paleis, vel alibant discursum, utpote ubi nullum verebantur Christianum. Consiliati illac aedificatum inhabitarent, ac defensarent, et nos essemus securiores; et ista civitas sollertius obsessa, facilius tabesceret: nimirum eis et commeandi facultas omnis interdiceretur, et omnino eis pabula prohiberentur. » Omnes istud collaudant consilium: omnes tamen, et unusquisque praecipue, transire fluvium hospitandi gratia formidabant. Unus et alter sibi metuebat; neque aliquis de castello defensando sibi praesumebat. Alius, se subtrahendo, invitabat et incitabat alium; nullus tamen illud sibi ambiebat castellum. Tancredus demum locutus est, et de castello illo servando, cum primoribus
Abbreviated transcription (Latin):
o et p̃tiosarum exuiuarum garis ꝓsecuti sunt: & arcus ꝙ pharetras
. plurinios bianteos mortuorum ꝓcurationi adiecerunt. Quo xp̃.¬
su compto partim exuniarum cupiditate allech. partim ut dolorem¬
suꝑ dolorem tureis aponerent: ineitati sepultos dese ꝑclierunt. ⁊ or¬
porib egestis satis ignominiose insultauerunt. Quicquid autem substan¬
tie concupiscibilis cum ipsis reꝑtum ẽ. rapuerunt: & corpora congregaio
infoueam unam contumeliose ꝓiecerunt. Burdones uero . iiiͬ. cesorum
capitib onustos miserunt adportum: quatinus ea legati debabilonia qͥ
inimmensum doluerunt: ꝙ. ad mortẽ usq contͥstati sunt. Ingemisce¬
bant igitur tota die. & ululabant . &. lamentabant᷑. &. cotidie deficiebãt
Tercia uero die castellum de quo supra memoratum ẽ. edificare ceꝑunt.
⁊ de lapidib ipsis quos desepulturis dehumatoꝵ abstraxerant muni¬

Expanded text:
orum et pretiosarum exuviarum gazis prosecuti sunt; et arcus et pharetras orum et pretiosarum exuviarum gazis prosecuti sunt; et arcus et pharetras et plurimos byzanteos, mortuorum procurationi adjecerunt. Quo Christiani comperto, partim exuviarum cupiditate allecti, partim ut dolorem Turcis apponerent, incitati, sepultos desepelierunt; et corporibus egestis satis ignominiose insultaverunt. Quidquid autem substantiae concupiscibilis cum ipsis repertum est, rapuerunt; et corpora congregata in foveam unam contumeliose projecerunt. Burdones vero quatuor caesorum capitibus onustos miserunt ad portum, quatenus ea legati de Babylonia quin immensum doluerunt, et ad mortem usque constristati sunt. Ingemiscebant igitur tota die et ululabant, et lamentabantur, et quotidie deficiebant. Tertia vero die castellum, de quo supra memoratum est, aedificare coeperunt; et de lapidibus ipsis, quos de sepulturis dehumatorum abstraxerant, muni
Abbreviated transcription (Latin):
turoni aguunib. quos admiralios uocant illustres . &. egregii proceres.
os mille quingent milites. uiri industrii & fortissims: qui diu sollettes
in uig ilauerant defensande ciuitati. Porro alios tunce altus compesciut:
ne decet̾i arrogauter contra xp̃ianos clamitarent: uel p̾sumptuosi suꝑ
eos cursitarent. Prelum autẽ illud nox intempesta diremit. Qui ũ ii
potuerunt euad̾e cuitatẽ exangues intrauerunt: neq dehuic uires pss¬
multis ꝙ spolis copiosis quib non medioeriter indigebant secum &
iei diem ꝓficiebant umelius. facta die crastina turei deciuitate ꝓdeun¬
tessureio dilucdo cadauera collegerunt. quecumq repire potuerun
& ea sepelierunt ułtra pontẽ admachoniatiam ante portã cuutatis. Pl¬
rima uero submensa influuio dem̃serunt: suꝑ quib dicere potuerunt
Huuo tegitur qui ñ habet urnam. Quȩ autẽ subtumulauerunt. pali¬

Expanded text:
Turcorum agminibus quos admiralios vocant, illustres et egregii proceres; Turcorum agminibus quos admiralios vocant, illustres et egregii proceres; et mille quingenti milites, viri industrii et fortissimi, qui diu solerter invigilaverant defensandae civitati. Porro alios timor altus compescuit, ne de caetero arroganter contra Christianos clamitarent, vel praesumptuosi super eos cursitarent. Praelium autem illud nox intempesta diremit. Qui vero vivi potuerunt evadere, civitatem exsangues intraverunt; neque dein vires prismultis et spoliis copiosis, quibus non mediocriter indigebant, secum ein diem proficiebant in melius. Facta die crastina, Turci de civitate prodeuntes, summo diluculo cadavera collegerunt, quaecunque reperire potuerunt; et ea sepelierunt ultra pontem ad Machomariam ante civitatis portam. Plurima vero submersa in fluvio dimiserunt, super quibus dicere potuerunt: « Fluvio tegitur qui non habet urnam. » Quae autem subtumulaverunt, palli
Abbreviated transcription (Latin):
sirent. Deniq cedentib p̾sto aderant xp̃iani frat̾narum suarumq in¬
uiriarum nequaquam immemores sui sanguinis effusi auidissumi
ultores & uictorie cupidi. & deciuitate subiuganda solliciti. Instabat
itaq illis isaciati ꝑemptores. &. lanceis ꝙ ensib ineos cõminꝰ ite¬
bantur. Qs cumq pot̾ant uel influuium p̃cipitabant. uł letalibus
bus suꝑtegretur. Siqui siquidẽ uel enatare moliebant᷑. uel reptare
cirea pontem conabantur: ab instantib xp̃ianis necabantur: ꝙ om̃i¬
moda calamitate pessum dabant᷑. Dies mortis dies illa gentilib illu¬
xerat inqua uix aliquis mortẽ eiutare pot̾at. Instabant. xp̃iani fu¬
gientib instabant enatare molientib. suꝑ incumbebant. ꝓcumben¬
tib s iullus asauguine manum suam ꝓhibebat. s omnis. xp̃iatꝰ gladi¬
um suum occisoꝵ sauguine inebriabat. Mulieres amuroꝵ & ꝓpugna

Expanded text:
sirent. Denique cedentibus praesto aderant Christiani, fraternarum suarumque insirent. Denique cedentibus praesto aderant Christiani, fraternarum suarumque inuriarum nequaquam immemores; sui sanguinis effusi avidissimi ultores; et victoriae cupidi, et de civitate subjuganda solliciti. Instabant itaque illis insatiati peremptores, et lanceis et ensibus in eos cominus utebantur. Quoscunque poterant vel in fluvium praecipitabant, vel lethalibus cadaveribus supertegeretur. Si qui siquidem, vel enatare moliebantur, vel reptare circa pontem conabantur, ab instantibus necabantur, et omnimoda calamitate pessumdabantur. Dies mortis, dies illa gentilibus illuxerat, in qua vix aliquis mortem evitare poterat. Instabant Christiani fugientibus, instabant enatare molientibus, superincumbebant procumbentibus. Nullus a sanguine suam manum prohibebat; sed omnis Christianus gladium suum occisorum sanguine inebriabat. Mulieres a murorum et pro
Abbreviated transcription (Latin):
crescere. Utrimq: igitur acerrime dunicatum ẽ. Turci pont̾e transierant:
ł xp̃ianis audacter obiuauerant: Xp̃iani tamꝗͣ singłaris ferꝰ. &. canũ
morsib irritatus. uel uenabuli cuspide sauciatꝰ occisione cõmitonũ &
confr̃m incitati. turcoꝵ sanguinem inhianter siciebant᷑. &. adulciscen¬
dos suos penitus elaborabant. Gentiles quoniam eis p̃ter spem conti¬
gerat expauefact terga ferientib nec mora p̃buerunt: ꝙ. fugiendo elabi
uoluerunt. Fuga igitur inita tota legio irreuerenter effeminabat᷑. Obe¬
rat ipsis fugientib seu pons angustus. seu fluuius rapidꝰ &. ꝓfundꝰ. Nam
uel ꝑutrumq uel ꝑ alterum instabat eis transeundum. fluuium circa põ¬
tem euade neuio enatare uix aliquis pot̾at. Tanta multitudo pontem¬
equitantium pariter conscenderunt: ut alius alium impediret: multi
alterutrum suffocarent. Facilius enim singlatim quam globatim tran¬

Expanded text:
crescere. Utrinque igitur acerrime dimicatum est. Turci pontem transierant, crescere. Utrinque igitur acerrime dimicatum est. Turci pontem transierant, et Christianis audacter obviaverant: Christiani, tanquam singularis ferus, vel canum morsibus irritatus, vel venabuli cuspide sauciatus, occisione commilitonum et confratrum excitati, Turcorum sanguinem inhianter sitiebant; et ad ulciscendos suos penitus elaborabant. Gentiles, quoniam eis praeter spem acciderat expavefacti, terga ferientibus, nec mora, praebuerunt, et fugiendo elabi voluerunt: fuga igitur inita, legio tota irreverenter effeminabatur. Oberat ipsis fugientibus seu pons angustus, seu fluvius rapidus et profundus. Nam vel per utrumque vel per alterum instabat eis transeundum. Fluvium circa pontem evadare nemo, enatare vix aliquis poterat. Tanta multitudo equitantium pontem pariter conscenderunt, ut alius alium impediret; multi alter alterum suffocarent. Facilius enim singulatim quam conglobati tran
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ successit feliciter nemo umquam de continua ꝓsꝑitate uel letabit᷑.
uel letatus ẽ. Hac de re &. tunenda &. cauenda ẽ. in prosꝑis aduersitas:
e sꝑanda ẽ. &. optanda inaduersis ꝓsꝑitas. Rumor de xꝑ̃ianis suꝑatis
aures eorum. qui remanserant impleuerat: &. ideo om̃is ppłs parit̃ lam̃
tabatur. Nesciebant enim uel quos uiuos. uel quos autumarent mortu¬
os plurum tamen ꝑ montana repentes euasere: &. ad tentoria quanto¬
cius rediere. Hoamundꝰ autẽ ꝑ compendiosiorẽ reuersus uiam tolosanũ
ad p̃uenit: & de xp̃ianoꝵ defectu uerus interpres nuntiauit. Xp̃iani
uero magis iniram excitati. quam exterriti: contra turcos unanumiter
exierunt. eosq uiriliter aggressi sunt. E regione sarraceni restitert̃ putãtes
se posse p̃ualere sicuti nuꝑ tolosano ꝙ. boamundo p̃ualuerant. C rede¬
bant etiam gallos exipso timore defecisse: ꝙ seipsos. ꝓsuccessu felici suc¬

Expanded text:
semper successit feliciter, nemo unquam de continua prosperitate vel laetabitur semper successit feliciter, nemo unquam de continua prosperitate vel laetabitur vel laetatus est. Hac de re et cavenda est in prosperis adversitas, et speranda et optanda est in adversis prosperitas. Rumor de Christianis superatis aures eorum qui remanserant impleverat; et ideo pariter omnis populus lamentabatur. Nesciebant enim vel quos vivos vel quos autumarent mortuos Plurimi tamen, per montana repentes, evaserant, et ad tentoria quantocius redierunt. Boamundus autem per compendiosiorem reversus viam, Tholosanum praevenit; et de Christianorum defectu verus interpres nuntiavit. Christiani vero magis in iram concitati quam exterriti, contra Turcos unanimiter exierunt, eosque viriliter agressi sunt: e regione Sarraceni restiterunt, putantes se posse praevalere, sicuti nuper Tholosano et Boamundo praevaluerant. Credebant etiam Gallos ex ipso timore defecisse et seipsos pro felici successu suc