comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q deconsularib anob scripta ⁊ de¬
terminata sunt expensis ¶Sĩar
ingis claritatesiuo noncopula¬
prebemus alia uero non decor¬
bitur mulier penitus pret ꝯige
filia neq soror. forte nõ uxorfili
i młto magis sinee ꝑtinens sit¬
ad geñ. hocenim ⁊ pure illicitu
existebat. spargẽ antem insepte
hic pcessio nib ppło consulẽnre¬
lius nos designaumi si eũ martia¬
indiue memorie constitutio dĩcͣ
illaquidem ab negauit omnino
munficẽtiã nos au̾tem corrigam
latus bt honorem disponenter s¬
ne enim nncħ uoluĩr spargere. no
coimus. sĩ rrsus uenire ⁊dħꝰ
noluerit ⁊ exargentomimerib ho¬
norare ppłm nechoc intlicunus.
nont̾inaurum spargeresiminũ
poncłis s argentum sicuti pdiximꝰ
solumaurlu enim spargereł
tum pretiosissimum fiet alusꝰ
sulib largitus decens hec simmꝰ¬

Expanded text:
 de consularibus a nobis scripta et determinata sunt expensis. Caput niugis claritate. Si vero non copulapraebemus, alia vero non decorabitur mulier penitus praeter cofilia neque soror forte, non uxor filii, et multo magis si nec pertinens ad genus sit: hoc enim et pure illicitum existebat. Spargere autem in septem his processionibus populo consulem melius nos designavimus, sicut Marciani divae memoriae constitutio dicit. Illa quidem abnegavit omnino munificentiam, nos autem corrigimus ulatus habet honorem disponentes. Sive enim nihil voluerit spargere, non cogimus, sive rursus venire ad hoc voluerit et ex argento muneribus honorare populum, nec hoc interdicimus. Non tamen aurum spargere sinimus, ponderis, sed argentum, sicuti praediximus, solum. Aurum enim spargere rrum pretiosissimum fiet et aliis consulibus largitas decens. Hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam interatur c̃õpetens. rectlitus
Sienim b̾adimietum ẽ ut spẽcta¬
cula ad animi uo lũtarem agant
ppło. bec autemanob det̾minant.
incircensib ⁊ bestiarum spectacula
⁊ theatri deleccati oe ipullo. borum
nͣr priuabitur ppłs s erit quida
ei processus primus quo suscepit
ꝯsulatum. uius possidet colicil
rum quam mapam semelexiben¬
dum. Et post illud quod diciturto¬
tius cliei milta delectatiõe ꝯplebit
pplin boc qued uocat pancarpon.
latine silna ꝯspectas⁊ cum bestus pe¬
gnantem hommes ⁊ meentes au¬
orciaminsup mitempte bestie.c
quintũqq faciet pcessum quod
adtheatrum ducit quem ab orna
uocant ubi inscemar cdilorime loc
tragidis themelicis choris ⁊ spec¬
tum ẽ theatrum fursus quidein spec¬
tacrilum equorum certantiume¬
diti sen queuocat᷑ mappasserum a¬
gens bunc ꝯuentum ex hoc depo¬
uit amalem hunc honorem ind̾¬
positione agens sollempnemedi¬
tionem ⁊ itã septemnoctium ⁊ pees¬

Expanded text:
dam inferatur competens. Reditus Si enim hoc adinventum est ut spectacula ad animi voluptatem agantur populo, haec autem a nobis determinantur in circensibus et bestiarum spectaculis et thymelae delectatione, nullo horum noster privabitur populus. Sed erit quidem ei processus primus quo suscipit consulatum et huius possidet codicillrum, quam mappam semel exhibendum; et post illud quod dicitur totius diei, ubi et multa delectatione complebit populum hoc quod vocatur pancarpon Latine silva conspectum, et cum bestiis pugnantes homines et vincentes audacia, insuper et interemptae bestiae. Quintum quoque faciet processum qui ad theatrum ducit, quem pornas vocant, ubi in scena ridiculorum est locus tragoedis et thymelicis choris, et specpertum est theatrum. Rursus quidem spectaculum equorum certantium edit seu quae vocatur mappa, sextum agens hunc conventum. Ex hoc deponit annalem hunc honorem, in depositione agens sollemnem editionem. Et ita septem noctium et proces
Abbreviated transcription (Latin):
scẽs seques uero tp̃s numpator
prissimorum tnsponẽs bellandi
⁊ pacifi cãdi potestatem. ad largi¬
tatem solam cãm cõsulib muti¬
aũ.⁊hãc tempatam⁊ ordinatam
insuram queno excedetempau¬
latim uõ quidam ita p̃sumptu¬
ose cãm agressi sũt.ut suam qyi¬
dem edẽnt magna nimitatẽ. nõ
tñ cogitarent quia exemplum a¬
liud no haberent nõ enum adp¬
lurimos ueñ sube magnitudo tr¬
ansscẽdens etiam magnificetiã
amme. noinsuram rei s ppriai
magritudine ꝑueniens Mta
igiturindemus piclitari cosub
nom̃. ꝙ extp̃ib itapliris⁊adm

Expanded text:
sces; sequens vero tempus in imperatorum piissimorum transponens bellandi et pacificandi potestatem ad largitatem solam causam consulibus mutavit et hanc temperatam et ordinatam mensuramque non excedentem. Paulatim vero quidam ita sumptuose causam aggressi sunt, ut suam quidem ederent magnanimitatem, non tamen cogitarent quia exemplum aliud non haberent. Non enim ad plurimos venit substantiae magnitudo transcendens etiam magnificentiam animae, non mensura rei sed propria magnitudine proveniens. Quia igitur videmus periclitari consulum n
Abbreviated transcription (Latin):
cuimĩc ip̃e presides. ni ꝑominam
ad ultata Mancant q̃ anob̾ dispo¬
sita sut. Difficłtatem uõ nullus
babeb̾ borum qui ad cõsulatusre¬
munt honorem. si mechiocremita
faciens erpesamm omentpifiet.
Et cum omie quieqd actencosu¬
latus bntes honorem recforo tre¬

Expanded text:
e praesides, ut per omnia inadulterata maneant quae a nobis disposita sunt. Difficultatem vero nullus habebit horum qui ad consulatus veniunt honorem, si mediocrem ita faciens expensam nomen tempori fiet. Etenim omne quicquid hactenus consulatus habentes honorem et ex foro t
Abbreviated transcription (Latin):
rant pcum quoq suum iriquo u¬
sum fructum uł susum be̾tis ñlr¬
tus exduab istis cais uobis acq¬
minica parte domims aoquire
ctumẽ excepto eo qd uninomi
meo dare spodes ¶E siumus do p̾
mimuissusmuis fuit stiprilatus
licer añ aclubitabatur. tam̃ posti
nt̃a decisionemres expelita ẽ
ut illitm̃ adquirant qui hoc ei fa

Expanded text:
rant. Per eum quoque servum, in quo usum fructum vel usum habetis, similiter ex duabus istis causis vobis adqminica parte dominis adquirere certum est, excepto eo, quod uni nominmeo dare spondes? ’ sed si unius domini iussu servus fuerit stipulatus, licet antea dubitabatur, tamen post nostram decisionem res expedita est, ut illi tantum adquirat, qui hoc ei fac
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Rti sunt qui exiusta sunir¬
be manumissi sunt. manumis¬
sio autem ẽ datiõ libeitatis. Nar
quamdu quis insutute ẽma
manumissũ ẽ libatus apotate
que res auire gentium origire
sumpsit ut pote cum iine natã¬
liommnesliben uascerentur.nec
eẽtnota manumissio cum ser¬
rtus esset incognitas postqu¬
am iure gentium siuitus inua¬
sit secutume benefitium mani¬
missionis ⁊ cum uo connũ¬
nomine omnes hominos appe¬
llarem̃ nire gentium t̾a genci¬

Expanded text:
i sunt qui ex iusta servitute manumissi sunt Manumissio autem est datio libertatis. Nam quamdiu quis in servitute est, manumissus liberatur potestate. quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum servitus esset incognita: sed posteaquam iure gentium servitus invasit, secutum est beneficium manumissionis. et cum uno naturali nomine homines appellaremur, iure gentium tria gen
Abbreviated transcription (Latin):
lingna obligatiõe contrahẽ posst
O bec sollempniaubaolimqui¬
dem in usr fuerunt postea autem
leõiana constitutio lata ẽ que sol¬
lempnitate u̾borum uborm sy¬
lata sensum ⁊ cõsonãtem intel¬
lectum abutq ꝑte solum desid̾ar.
licet quib cumq ũbis expsumẽ
Omms scipulatio ant pure a tłt¬
gidiem aut sub c̃oditione fit.
Pure ueluti quinq aureos dare
spodes. idq confenstim peripõt.
sindiem cumadiectadie quapec¬
aurcos primis kalendis martii e
dare sp̃odes Pautem qd indiem
stipulanar statim quidem debe¬
tur. s peti pus quamdies uemat
ñpotest ac ne ipo eõ quidem die
in quo stipulatio ẽ facta petipot
quiatotus is dies arbiio soluẽ¬
tis trhui deber neq enim certum
datũ non eẽ priusquam dies bis¬
pͥtercat. ¶At sutastipulis .x.au¬
rees amiuos quo aduiuam dare
spodes ⁊ piue facta obligatio in¬
telligitur ꝯpetuatir quia ad tp̃s
deberi non põt.shrs petendo pac¬
ti exceptione submonebiur.
Sub coditione stipulatio fit cur

Expanded text:
lingua obligationem contrahere possunt. sed haec sollemnia verba olim quidem in usu fuerunt: postea autem Leoniana constitutio lata est, quae, sollemnitate verborum sublata, sensum et consonantem intellectum ab utraque parte solum desiderat, licet quibuscumque verbis expressus est. Omnis stipulatio aut pure aut in diem aut sub condicione fit. pure veluti ‘ quinque aureos dare spondes? ’ idque confestim peti potest. in diem, cum adiecto die, quo pecaureos primis kalendis Martiis dare spondes? ’ id autem, qstipulamur, statim quidem debetur, sed peti priusquam dies veniat non potest ac ne eo quidem ipso die, in quem stipulatio facta est, quia totus is dies arbitrio solventis tribui debet. Neque enim certum datum non esse, priusquam is pretereat. At si ita stipulaveris, X aureos annuos, quod vivam dare spondeo et pure facta obligatio intelligitur et perpetuatur, quia ad tempus deberi non potesti exceptione submovebitur. Sub condicione stipulatio fit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
obligatio echitur exu
t̾rogatione ⁊ responsice
cumquid dañfien u ẽ
nobis stipulamur exquadue ꝓ¬
ficiscuntur actiones. tã cõctito
siceitasit stipulati& quam exsti¬
pulatus incerta quer de noine
ind̾ utitur. quia stiplum apud
uer̾es firmum appellabatur for¬
te astipite descendens ¶Inbacre
olim taba u̾ba tradita fuĩnt.spõ¬
des.spodeo.ꝓmittis ꝓmitto. fide¬
iꝑmittis. fidei ꝓmitto. fidei uribeᷤ
fidenubeo dabis dabo. facies. fa¬
ciam ẽ ¶Ttrum autem latia
ã greca. uł qua cumq alialigra
stipulatio cocipiatur. ¶Ricħ
int̾est silicet sitͣq stipulantũ¬

Expanded text:
obligatio contrahitur ex interrogatione et responsione, cum quid dari fierive nobis stipulamur. ex qua duae proficiscuntur actiones, tam condictio, si certa sit stipulatio, quam ex stipulatu, si incerta. quae hoc nomine inde utitur, quia stipulum apud veteres firmum appellabatur, forte a stipite descendens. In hac re olim talia verba tradita fuerunt: spondes? spondeo, promittis? promitto, fidepromittis? fidepromitto, fideiubes? fideiubeo, dabis? dabo, facies? faciam. utrum autem Latina an Graeca vel qua alia lingua stipulatio concipiatur, nihil interest, scilicet si uterque stipulant
Abbreviated transcription (Latin):
pmissor utatut adpeccumam car¬
tagme dandamaidcosiquis irar¬
omestipuletur hodie cartagine d¬
cũ inpossibilis reꝓmisso sit. ¶Cõ¬
ditdes que ad p̾teritum uł adp̃senꝰ
tempus referuntũ. ant statimim¬
fumant obligatom inrommix
nõ clifferunt uelutisi titius cons¬
ul fuit. ułsi meiius uiuit dare sp̃o¬
des. nam si ca itan sunt mchil ual¬
et scipulatio. sin autem ita sebñt
ationem licet apud nos nictasunt
Don solũm inres stipulatum de¬
ducipossunt setiam facta ut stipr
nis uũcto sit ac ne necẽe fit actoriꝓ
barẽ quid eiuus inr̾ fit. Itaq siq
ut fiat aliquid scipulatur itaad d¬
icipena deber suta factum nent te
usula ent buiusmoli adicienda si
adusus ea factum fuit  siue quidi¬

Expanded text:
missor utatur ad pecuniam Carthagine dandam. et ideo si quis ita Romae stipuletur ‘ hodie Carthagine dcum impossibilis sit repromissio. Condiciones, quae ad praeteritum vel ad praesens tempus referuntur, aut statim infirmant obligationem aut omnino non differunt: veluti ‘ si Titius consul fuit ’ vel ‘ si Maevius vivit, dare spondes? ’ nam si ea ita non sunt, nihil valet stipulatio: sin autem ita se habeationem, licet apud nos incerta sint. Non solum res in stipulatum deduci possunt, sed etiam facta: ut si stnis in incerto sit ac necesse sit actori probare, quid eius intersit. itaque si quis ut fiat aliquid stipuletur, ita adici poena debet: ‘ si ita factum non erit, tum usula erit huiusmodi adicienda: ‘ si adversus ea factum erit sive quid i
Abbreviated transcription (Latin):
dero da̾e̾ spõdes. Pnde erit acsi
stipulatus eeͬcum morietur da¬
risibi. ¶ Excõditionali scipu¬
latione tantum sp̃es ẽ debitumi¬
stat mors nobis contingit No¬
caetiam inen stipulationi sol̾
ueluticaragine darespodes q̃
stipulatiolicet puxe fiuideatur.
tͥn reip̃a hr tepii iniectum. quo

Expanded text:
dero, dare spondes? ’ perinde erit, ac si stipulatus esset cum morietur dari sibi. ex condicionali stipulatione tantum spes est debitum istat, mors nobis contigerit. Loca etiam inseri stipulationi solent, veluti ‘ Carthagine dare spondes? ’ quae stipulatio licet pure fieri videatur, tamen re ipsa habet tempus iniectum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
bss conuementer siliolegat¬
umpeos uob̾ atquitur. ¶ Ni
solum antem ꝓprictas peos qͣs
imporestate habetis adquirit
uob s etiam possessio cuius cu¬
que enim reipossonem adem̃p¬
tifumt iduos possidere uidmni¬
nrumn etiam ꝑ eos iisu cãpiouel
logi temporis possessio nobac
atur Qd uero extra eas eas psec¬
uri sunt idaddominum ꝓpͥeta¬
tis prineat. ¶Itaq siis ẜuꝰ
beres institutus it legatumus
qͣnto eiaut donatum fiñt no¬
tatis adquiritin. Idem placet
ꝯde eo quia uobis boa fide pom¬
uaio item plac ⁊ hõe fiderposs¬
essore Ita qi qd extm duas is
minum sisuus ẽ Setbone fi¬
dei possor cum nsu ceꝑerit ẜuu
quia eo mo dominus sit eroĩ¬

Expanded text:
et convenienter scilicet legatum per eos vobis adquiritur. non solum autem proprietas per eos quos in potestate habetis adquiritur vobis, sed etiam possessio: cuiuscumque enim rei possessionem adepti fuerint, id vos possidere videmini. unde etiam per eos usucapio vel longi temporis possessio atur, quod vero extra eas causas persecuti sunt, id ad dominum proprietatis pertineat: itaque si iste seruus heres institutus sit legatumue quid ei aut donatum fuerit, notatis adquiritur. Idem placet de eo, qui a nobis bona fide posuario, idem placet et de bona fide possessore. itaque quod extra duas istminum, si servus est. sed bonae fidei possessor cum usuceperit servum, quia eo modo dominus fit, e
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item phomines
lihõs ⁊suos a lienes quos bona
fide possidetis dequibus singł
diligentius dispiciamus.
¶gitm liberiun utriusq sexus
quos impotate bẽtis olim qͥ¬
I

Expanded text:
item per homines liberos et servos alienos, quos bona fide possidemus. de quibus singulis diligentius dispiciamus. Igitur liberi vestri utriusque sexus, quos in potestate habetis, olim qui
Abbreviated transcription (Latin):
& emãtipatione acditumẽ qud
sui iuns effectus choc prerum
dimimtionem decrescar. Ito¬
qr statuimus ut parens ꝓt̾cia
borum partido mini quan ieni¬
nebuiir ⁊pacei. Unpliore suma
fruar pttia dimidia po̾titinus.

Expanded text:
 emancipatione additum est, quod sui iuris effectus est, hoc per rerum deminutionem decrescat. ideoque statuimus, ut parens pro tertia bonorum parte dominii, quam retinebunt et pater ampliore summa fruetur, pro tertia dimidia potiturus.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sit. ¶letemis tatis ꝑad m¬
onuiise sufsic̃ quem amodu
singule res adquint̾ntur na
legatorum ius quo ⁊ ip̃o nire:¬
siigule res adquininti. Ite
fidcicommissorum ubi sigł¬
in imteriore loco h̃referemnus
Tideiius itaq ẽ nunc quib
modis puminitatem res uob¬

Expanded text:
non sit. Hactenus tantisper admonuisse sufficiat, quemadmodum singulae res adquiruntur: nam legatorum ius, quo et ipso singulae res vobis adquiruntur: item fideicommissorum, ubi singuus inferiori loco referemus. videamus itaque nunc, quibus modis p
Abbreviated transcription (Latin):
ocode ꝑfectum ẽ hoc ad cum reũ¬
antem ap̃ cum remaẽat. ne quod
eier suis laborib uł ꝑsꝑa fortua.
accessit ħ malium pucniens lue¬
tuosum ciꝑcedat. Hec quoq anb̾
emancipando libem suũ exreb qͣ
adquisitionem effugrant sibiꝑ
tent̾ti am retinere si uoluãt licẽ¬
tiam exanriorib constitutiõib
bebat quasiꝑ preuo quodam no

Expanded text:
ione profectum est, hoc ad eum reveautem apud eum remaneat, ne, quod ei suis laboribus vel prospera fortuna accessit, hoc in alium perveniens luctuosum ei procedat. Hocque a emancipando liberum, ex rebus quae adquisitionem effugiunt sibi partem tertiam retinere, si voluerat, licentiam ex anterioribus constitutionibus habebat, quasi pr
Abbreviated transcription (Latin):
quidquidadeos ꝑuenãt. ercepr¬
is uidelicet uł que castusib pecł¬
uis. hoc parc̃tibus suis atquire ba¬
nt sinc ulli distinctoe ⁊ bocita pa¬
rentim ficbar ueet eis licentia d
perunum uł unam corum ad q¬
uende. ut quocumq m̃o nolue¬

Expanded text:
quidquid ad eos pervenerat exceptis videlicet castrensibus peculiis, hoc parentibus suis adquirebant sine ulla distinctione: et hoc ita parentum fiebat, ut esset eis licentia quod per unum vel unam eorum adquvendere vel quocumque modo volue
Abbreviated transcription (Latin):
rumq̃ conpetũtataq nec fortitud¬
memq̃norẽ cum iustitia laudab¬
mi. cum silic patria lugua fortit.¬
lineminamiis ututem appelliso¬
lunisiquis abeauistitiam subt̃¬
hat delictoru eccasio solumnx
nõ quoruidam borumfiantee¬

Expanded text:
uae competent. Itaque nec fortitudinem quae non est cum iustitia laudabimus, cum scilicet patria lingua fortitudinem in armis virtutem appellet solum; et si quis ab ea iustitiam subtrahat, delictorum occasio solummodo, non quorumdam bonorum fie
Abbreviated transcription (Latin):
pridem incario diffinimius. S¬
icimus. autem eum qui ẽ in põ¬
tica diccesi⁊ ut nõ duo cõfistat
decct᷑o s uinis comequide gill¬
atie primenominanctus ⁊ ua
biturus etiam suꝑmilites pot
llamenim aliampenitus dawꝰ
babẽ potestatem inullapõtiea
regce. s isolagallatia prima
officio quidem nuscẽdo. s sccłir
unam sic̃dictume intelligẽdo
tiano existẽte⁊ominado nlło¬
quepenitus eormnadaliq bỹ¬
te aliquanclifferẽtiam izimu
ẽẽ officium sub umo iudiceuni
ꝑrãcie p̃ sule ꝯmm similit̾ offi¬
tio un a cu suo iudice cireafis

Expanded text:
pridem vicario definivimus dicimus autem eum qui est in Pontica diocesi, ut non duo consistant de cetero, sed unus, comes quidem Galatiae primae nominandust etiam in milites potellam enim ei aliam penitus damus habere potestatem in ulla Pontica regione, sed in sola Galatia prima; officio quidem miscendo et secundum unam, sicut dictum est, intellegendo mitiano existente et nominando, nulloque penitus eorum ad alios habente aliquam differentiam, sed unum esse officium sub uno iudice unius provinciae praesule: omni similiter officio una cum suo iudice circa fis
Abbreviated transcription (Latin):
facius bnteri quidemaspee¬
tabiles comitis orietis noniẽ¬
officiõ nno pͥsioete comitião
existẽte ⁊ noãndo ⁊prime solui
syrie dcyrenesis p̃sidente nitriꝰ¬
q anmunistratiois annonas
hñte. eq̃lemnamq incariis ⁊i¬
llum ponimus. net ip̃e crimsy¬
p̾to sibi officio piculum habe

Expanded text:
facimus ut nomen quidem spectabilis comitis Orientis habeidente, comitiano existenti et nominando; et primae solius Syriae et Cyristensis praesidente et utriusque administrationis annonas habente. Aequalem namque vicariis et illum ponimus, ut et ipse cum subiecto sibi officio periculum habea
Abbreviated transcription (Latin):
enun sinpiculo nõ suretur quis
nolatocinabitur smereatu adi¬
stco⁊ em respicies. illum namq ri
quia quicquid egĩt illicitum hoc
pecunias dando redimn. hinehoor¬
cidium⁊adultiumamuasiones.¬

Expanded text:
enim sine periculo non furetur, quis non latrocinabitur sine reatu administratorem respiciens? illum namque viquia, quicquid egerit illicitum, hoc pecunias dando redimet. Hinc homicidium et adulterium et in
Abbreviated transcription (Latin):
E etiam eo quibic descendunt
exquo libet foro quiq̃s cumqere¬
cũtuͣr. sẽtentias licẽt ꝓuicianm
iudicibͣ nõ siñe ampliꝰ aliqd ꝙͣ ꝙ.
saẽ nr̃a constitutoe dispo situnre
ꝑcipẽ sportularum. S ciẽtib quia

Expanded text:
ed etiam eos qui hinc descendunt ex quolibet foro, qui quascumque execuntur sententias, licet provinciarum iudicibus non sinere amplius aliquid quam sacra nostra constitutione dispositum est percipere sportu
Abbreviated transcription (Latin):
borum inminuro. nõ autem
duob officii utis ꝑmixtum⁊
iudicis ⁊uicani umimẽe comi¬
functionum publicarum aeis
omĩnib similit̾ mmiminete. ut¬
pote uno offitio cõstituto. no
miatoem militatib unuisisi
lum annoas ⁊ capita que utru¬
q pridem ꝑcipiebat officiumm̃
tame maltera q̃damanmm¬
stratõe pridem qui deuicanu¬

Expanded text:
on autem duobus officiis uti, sed permixtum et iudicis et vicarii unum esse, comifunctionum publicarum et ei et omnibus similiter imminente, utpote uno officio constituto, non nuationem militantibus universis : lum annonas et capita, quae utrumque pridem percipiebat officium. Non tamen in altera quadam administrare pridem quide
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uõ ommo emerfut quida
etiam desic manifestis sedubita¬
re contedetes uł enrantes. ꝯhane
aclieu m̾ lege̾ sancientes in pclic¬
tis trib constitutioib factam a
nobis legis latc̃em ualẽmquib
etiam expressim prime cxposite a
nob̾ legi adscripsimus. bor ẽ siũ
suꝑẽe contigĩt talium filiorum
finis acceptꝰ ẽ. scđm boc tali s ca¬
use ad leges a nob positis decly¬
cant̾ exceptis  ill negotiis q̃
cõtuigt̃ anteleges anobis poĩtaᷤᷤ
aũ decreto ilicium antransac¬

Expanded text:
Quia vero omnino emerserunt quidam et de sic manifestis se dubitare contendentes vel errantes, et hanc adiecimus legem, sancientes in praedictis tribus constitutionibus factam a nobis legislationem valere in quibus etiam expressim primae positae a nobis legi adscripsimus: hoc est sive superesse contingit talium filiorum finis acceptus est. Secundum hoc tales causae ad leges a nobis positas deducantur, exceptis illis negotiis, quae contingit ante leges a nobis positas aut decreto i
Abbreviated transcription (Latin):
ño achecimus. ĩparticularib nã¬
tõe legum coclicis cognontmniniꝰ
nris recte abscedẽtali apposimꝰ
quataius nõ multitudo sũpͥ flua
ceclicibrsctibẽtur. Tetia uo con¬
stitutee nõ adiecimus aliquiqd
detemporib. cumominibꝰ manife¬
stum sit oportere eaque acdiectas

Expanded text:
n adiecimus. In particularibus namtione legum Codicis cognominis nostri recte abscidere talia proposuimus, quatenus non multitudo superflua codicibus scriberetur. Tertia vero constitutione non adiecimus aliquid de temporibus, cum omnibus manifestum sit oportere, ea, quae adiecta
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃nrã licit lexquam cõple̾cte
etiamscd̾am posummus legem
cademuale sanctiẽtes etiarisi
ño post dote ꝓcrehetur filii aut
pcreatimoriant᷑. nichominus
sant dotes natos legittimos eẽ.
dam post has nrãs sacras leges
audacim̃te nrãm p̾sump̃ẜunt
Male int̾pretan legislatoẽm
⁊sensum. t̾tiam coacti sumus
ponẽ conftitutõem. ꝑ quam iiꝰ¬
fimus siquis legittimamixo¬

Expanded text:
lex. Quam complentes etiam secundam posuimus legem, eadem valere sancientes, etiamsi non post dotes procreentur filii aut procreati moriantur, nihilo minus et ante dotes natos legitimos esse. quidam post has nostras claras leges audaci mente nostram praesumpserunt male interpretari legislationem et sensum, tertiam coacti sumus ponere constitutionem, per quam iussimus, si quis legitimam uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ad buc suꝑ suꝑ sũt añdefuncti
quidem cont̾etio aut neq indi¬
ciali setentianeq amicali int̾¬
uetiẽẽ decisa. hĩc quidam arbi¬
tͣtͣisunt nos nullateñuelle ea
q̃ mmnemõatis cõtinentur legi¬
latioĩbꝰ defilus quia no celebͦr¬
atõem dotium natisut ualẽ
dicis conpositoe qd̃ absurde ãbit᷑¬
tisut iustissime namq ⁊ prime¬

Expanded text:
ut defuncti quidem sunt, contentio autem neque iudiciali sententia neque amicali interventione decisa. Hinc quidam arbitrati sunt nos nullatenus velle ea quae in memoratis continentur legislationibus de filiis, qui ante celebrationem dotium nati sunt, valere eCodicis compositione. Quod absurde arbitrati sunt. Iustissime namque et prim
Abbreviated transcription (Latin):
tẽecurlium paniũ custodiẽda
sic̃sepediximus. co qḋtales eẽ
panes no solum inha felicissia
ciuitare s etiamimagna alexã
sitã autem tale aliquid ⁊ ĩalu̾s
quibusdã ꝓĩciis ẽ. siemmetia
alibibuiusmoĩ quedã sit posso̾.
⁊ĩ illalex ẜuetur⁊ suam obfuati¬

Expanded text:
anum custodienda, sicut saepe diximus, eo quod tales esse panes non solum in hac felicissima civitate, sed etiam in magna Alexands, forsitan autem tale aliquid et in aliis quibusdam provinciis est. Si enim etiam alibi huiusmodi quaedam sit possessio, et in illa lex se
Abbreviated transcription (Latin):
diem tibi placuent erit tibi eiri¬
ptus aureis toi Nora sacͣuel religi¬
osa itempublica. uelutiforum ba¬
filicam fustra quis sciens e mit.
eat. uit consequatur qd sua interẽ

Expanded text:
diem tibi placuerit, erit tibi emptus aureis tot ’. Loca sacra vel religiosa, item publica, veluti forum basilicam, frustra quis sciens emit, qeat, ut consequatur, quod sua interest
Abbreviated transcription (Latin):
etiam inundatiõe aque aut ãbo¬
rib tͥbine dciectis loge minora¬
ut decior ee ceperit emptoris dapỹ
ẽ cui necce est licet remn̾ fũit nactꝰ
prerium soluere quacquidenim si¬
ne dolo ut culpaneditoris accidit
meo casu uerditor secutus ẽ ¶S et
si post emptionẽ fudo aliquid pall¬
muonem accessit. ad empton se
neq: culpãuenditoris intuemiat.
¶minadu̾tendument.an custodi¬
am eiususq adtradictionem ue¬
ditor suscepenit. Sane enimsicusto¬
diam suscepent adip̃ius piculum
is casus ꝑtinifiñ suscepent. secutus
ent ide ⁊ ⁊ ĩcetens animalib. ceti¬
ꝙ rebus intelligiinusiqrim̃uẽ

Expanded text:
etiam inundatione aquae aut arboribus turbine deiectis longe minor aut deterior esse coeperit, emptoris damnum est, cui necesse est, licet rem non fuerit nactus, pretium solvere. quidquid enim sine dolo et culpa venditoris accidit, in eo venditor securus est. sed et si post emptionem fundo aliquid per alluvionem accessit, ad emptoris neque culpa venditoris interveniat, animadvertendum erit, an custodiam eius usque ad traditionem venditor susceperit. sane enim, si susceperit, ad ipsius periculum is casus pertinet: si non susceperit, securus erit. idem et in ceteris animalibus ceterisque rebus intellegimus. utique
Abbreviated transcription (Latin):
omamũs ⁊ sue potestatis mor¬
tis temporeͦfũit. Ham siceo
nrtum factum testam̾tuni fi
tem testator ammissit. aut qui
a madoptõem sededit ꝯmorti
tempore in adoptimpatris po
insumaritestantum qd poste¬
a testator id nolu̾it ualere usq
adeo ut siquis post fcu̾ prius re¬
stam̃itum postenus face̾ ceꝑit ⁊
Aut mortalitate p̾uentus. aur

Expanded text:
tatis mortis tempore fuerit: nam si ideo irritum factum sit testamentum, tem testator amisit, aut quia in adoptionem se dedit et mortis tempore in adoptivi patris pinfirmari testamentum quod postea testator id noluit valere: plusque adeo, etsi quis post factum prius testamentum posterius facere coeperit et aut mortalitate praeventus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
inpialis aliquaeum sicut pdyei¬
mus derineat ĩsio tec̃ siquidem sit
sitõem seggatumregiois illius pa¬
uõ non metropolitasi aliorim
ep̃orum aliquis sit qui ertaueit
ber onma ametro polita fiant.
Nemo enim corum talem susqi
cum lustranta bie constituri ad¬
berentanit maliis uemant locis
bocenĩ si no babet decẽtemõem
ut cum multitudinem quami¬

Expanded text:
imperialis aliqua eum sicut praediximus detineat jussio, tunc siquidem sit sitionem absentem regionis illius pavero non metropolitanus, sed aliorum episcoporum aliquis sit, qui erraverit, haec omnia a metropolitano fiant. Nemo enim eorum talem suscipcumlustrant, et hic constituti haerent, aut in aliis oberrant locis. Hoc enim non habet decentem rationem, ut cum multitudine fam
Abbreviated transcription (Latin):
finmus ut nemodo amabilis
eporum. foras asua eccła pł ꝙ ꝑ
pinpialem fiat iussionẽ. tc̃enim
soluñent incłpabile sac̃tissinoe
patriarchas unius cunisq dioce¬
seos conpellentes do amabiles e¬
põs siis in herere scissimis ecelis
⁊ ñ logouinere separar. n inpegͥ¬
mis demoran uelle. neq scisanaᷤᷤ
eccłas negligẽ neq annimexce¬

Expanded text:
definimus, ut nemo deo amabilium episcoporum foras a sua ecclesia plus quam imperialem fiat iussionem tunc enim solum erit inculpabile, sacratissimos patriarchas uniuscuiusque dioceseos compellentes deo amabiles episcopos suis inhaerere sanctissimis ecclesias et non longo itinere separari neque in peregrinis demorari velle neque sanctissimas ecclesias neglegere neque annum exce
Abbreviated transcription (Latin):
retributorumordinantint ⁊ ille
cansa tałe prest retributicẽm. ut ⁊¬
loic quidem non adipiscatur q̃ sꝑa¬
bat ille aũt ⁊ que habebat ãmitt¬
ar. Uerimitamen pecuniis hact
sticutorum. Namailli equam
inponimus penamut ordineq̃
int̾ sat̾ dotes habuit cadat ⁊redo¬
at aunium aines que occasiõe õdi¬
nationis  datesut.inurrian pas¬
autem extraneorum sit ꝯño in
cloconstitutus qui aunim añ
natiõis accepit⁊ maxĩme si az¬
ministratio̾em aliquam gerat
habebit quidem ip̃e adeo peñam
⁊ suecedẽt ei decelo supplicia. ue¬
rum̃c etiam qd̾ datum ẽ totu
ablatrim abeo scĩssimie eccłe oi¬
b reddatur. mõis duplui. ins
etiam siquam ãministratõem ⁊¬
ht. ead cadat. appetuo exilio com¬
dempnetr¶ Illud quoq seiat a¬
ꝑte qui pecuniis aut reb emei̾t
dsat dotium uemat nõ solumca¬
dat ep̾atu s neq pͥor eirelinquet
odopresbiten forsitam antcdia¬
conatus amittit ⁊etiam illudy
pote  decentia inligne cõcupis¬

Expanded text:
turum ordinanti, ut et ille causa talem praestet retributionem, ut hic quidem non adipiscatur quae sperabat, ille autem etiam quae habebit amittat; verumtamen pecuniis ac restitutorum. Nam et illi aequam imponimus poenam, ut ordine, quem inter sacerdotes habuit, cadet, et reddat aurum aut res, quae occasione ordinationis datae sunt, iniuriam pasautem extraneorum sit et non in clero constitutus, qui aurum aut nationis accepit, et maxime si administrationem aliquam habeat, habebit quidem ipse a deo poenam, et succedent ei de caelo supplicia, verumtamen etiam quod datum est totum ablatum ab eo sanctissimae ecclesiae omnibus reddatur modis duplum: insuper etiam si quam administrationem habet, ea cadet, et perpetuo exilio condemnetur. Illud quoque sciat aperte qui pecuniis aut rebus emerit d sacerdotium veniat, non solum cadet episcopatu, sed neque prior ei relinquetur ordo, presbyterii forsitan aut diaconatus. Amittit etenim etiam illud, utpote non decentia indigne concupis
Abbreviated transcription (Latin):
apocrsaĩos uocant aut paliqros
clicos buc destinatos aut yeono¬
mos uos natirra ĩpio faeẽ ant yo¬
stris administtionib ut inpetr¬
ent qd competẽs e non hoe deo an¬
ecełis lesionis oecasiõem fien tar
ĩpuncia eccł asticanim rerump
ab sentiam corum neglectam
q̃metiambie expesis multis ab
ipĩs factis nec no in pegre habita¬
tioẽ non babili cõstituta⁊ uncli¬
lesioem scissims eccłiis ĩferentẽ.

Expanded text:
apocrisiarios vocant, aut per aliquos clericos huc destinatos, aut oeconomos suos notam imperio facere, aut nostris administratoribus, ut impetrent quod competens est, neque hoc Deo amesiis laesionis occasionem fieri, tam in provincia ecclesiasticarum rerum per absentiam eorum neglectarum, quam etiam hic expensis multis ab ipsis factis, nec non in peregre habitatione non habili constituta, et undilaesionem sanctissimis ecclesiis inferente.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatõem transeat. cẽclicat a̾r
aliquis atocieat ꝯscium se
a ẽe alicius illicitorum ei. nõ
prius mereatur epatus ordiya¬
tioẽm quam cxamrnatio que¬
remoniarum fiaͣt ⁊appareatu¬
diq innoxis. Oḋ sietiampͥt
huiusmoi cẽdictiõem no pas s¬
sis quiordinatiõem fac legittiar
ad ordinationẽ. sciat qd̾ abeo fi
et cadet sardotio. et quisie ꝓbator
iponid ordinatoem aip̃e quidem
simulitercadet sedesae dotalire¬
autem eĩt deo qui pcrpue omni¬
um q̃nt suorum saticedotum pi.¬
ritatem. Sitñisqui ordinatio
in eẽdicit. aut examtnatiõe fact
aꝓbetur calumpĩuato. autupo
prĩcipio neq. ĩexaminatione
psistere confidat. segget istumĩ
ipetuum asacra comumoneisq
ordinationem facẽuultzat nõ
autemilla falsitas impuintasi
e¶Sicũt aut enim bonanigram
meo qui ordinãdus equenmna.
ita etiam calumpniam ineoqri
frustra aceusat punimus¶E
cocõ denuntiãs eraminatioem.
no faciat. aut fer eraminatioye

Expanded text:
ordinationem transeat, contradicat autem aliquis atque dicat conscium se esse alicuius illicitorum ei, non prius mereatur episcopatus ordinationem, quam examinatio, querimoniarum fiat, et appareat undique innoxius. Quodsi etiam post huiusmodi contradictionem non passus is qui ordinationem facit legitimam ad ordinationem, sciat, quod ab eo fi cadet sacerdotio, et qui sine probatione imponit ordinationem, et ipse quidem similiter cadet sede sacerdotiali, reus autem erit deo, qui praecipue omnium quaerit suorum sacerdotum puritatem. Si tamen is, qui ordinationi contradicit, aut examinatione facta probetur calumniator, aut in ipso principio neque in examinatione persistere confidat, segreget istum in perpetuum a sacra communione is qui ordinationem facere vult, ut non autem illa falsitas impunita sit. Sicut enim bonam gloriam in eo, qui ordinandus est, quaerimus, ita etiam calumniam in eo, qui frustra accusavit, punimus. Si toto denuntians examinationem no
Abbreviated transcription (Latin):
hac ad felicusi mamciuitatem p¬
usqͣm siquidem qui ep̃s sit litteraᷤ
acciperet cunt ati ꝓprii metropolite
urripbibẽtianeẽcitatis eius p̾ser¬
tie. Si ũo metro polita sit qui pfi¬
cisciuult. licteras numimas eisd̾
dicces eos pattiarche. enis p̾sentia
necessaĩã ẽe dicẽtes.⁊sicoportere
inpatorem iubere hũc presentan.
intemere ⁊ sine coscientia metro¬
politammaut patriarchanimꝓ
clictumẽ regulis ut ⁊ huc aduẽi¬
entes no presumant ꝑserri ipõs
seprius nuntiare adinpuim. s
primitus aut ad deo amabilen
patniarcbam ꝓsicisci.aut adru¬
cunisq dicceseos exqua sunt a¬
pcerisarios. ⁊ cũ ipĩs conferant e¬

Expanded text:
ad hanc felicissimam civitatem, priusquam, si quidem quis episcopus sit, litteras acciperet proprii metropolitaeum perhibentia necessitatis eius praesentiae. Si vero metropolita sit, qui proficisci vult, litteras sumat eiusdem dioceseos patriarchae, eius praesentiam necessariam esse dicentes: et sic oportere imperatorem iubere hanc praesentari, et non temere sine conscientia metropolitarum aut patriarcharum rdictum est regulis; ut huc advenientes non praesumant per semetipsos se prius nuntiare ad imperium, sed primitus aut ad deo amabilem patriarcham proficisci, aut ad uniuscuiusque dioceseos, ex qua sunt, apocrisarios, et cum ipsis conferant
Abbreviated transcription (Latin):
iuam neq ẜmnqd̾ decet saedote
pprium habere habitum prese̾tĩ
siquedamfint lites fortescĩssi
religiosis clicos aut apoctisanos
aut᷑ ycoñomos moue. ⁊ pẽtitoẽs

Expanded text:
dum quod decet sacerdotes proprium habere habitum; praesente, si quaedam sint lites forte sanctissreligiosos clericos aut apocrisarios aut oeconomos movere, et petitiones
Abbreviated transcription (Latin):
uolum reuentissimos mõichos a¬
p̃ solos cuntatis epo subquib st̃
monastĩa conuentiões suscipe. pe¬
titi sitm̃ añma do. tmabili archi ep̃o
bui felicissime giitatis ⁊ unilisali
patuarche rcuentissipas łicis hoc
dar e priulegium. ũ si qui t ei
uditoria ciuilian asacto eumua¬
care faciat minstio s eenõ scripto
ꝯeraminet negotunũ smi dampn¬
is ⁊ accipiat. formamforsitam cti¬
am scriptam sib̃ quoq ꝑtes uoli¬
ennt ⁊ poposceñt. ⁊ libenturalt̾utto
c̾tamine. Eũo aũ pꝑcae nata

Expanded text:
chos apud solos civitatis episcopos sub quibus sunt monasteria conventiones suscipere, petiti sumus a Mena deo amabili archiepiscopo huius felicissimae civitatis et universali patriarcha, reverentissimis clericis hoc dare privilegium, ut si quis habet uditoria civilia, neque a sacro eum vacare faciat ministerio, sed ex non scripto examinetur negotium sine damnis, et accipiat formam forsan etiam scriptam, si hoc quoque partes voluerint, et poposcerint, et liberentur mutuo certamine. Si vero aut p
Abbreviated transcription (Latin):
us ucrbis fiat adepto
uluti si qd itaquis legauit dol¬
ego ita adunaturñdo ñ lego
siue noncc̃riis idem aliis quib¬
cumq uibis. ¶Tranffem qͦ¬
q legatum a d aliũd pot uelur¬

Expanded text:
s verbis fiat ademptio, veluti si quod ita quis legaverit ‘ do lego ’ ita adimatur ‘ non do non lego ’, sive non contrariis, id est aliis quibuscumque verbis. Transferri quoque legatum ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ insinuatina aliquid ferre. s siq
tale aliquid egĩt illum quidem
priuarisa c̾dotio in illi autemoffo
uantie ferre mercedem ¶Custed¬
ire uõ bec etiam amatissimos e¬
ccłe defensores scĩssimenlaiori
eccłe. penanformidãtes decem
libranmauĩsi quid borum neg.ł¬
pueditionem neq ꝑmiereatiõe
ptiõem. sicenim reidignifient
nllauenditione ac mercatiõe fa¬
ciẽda. ¶Tuaig beatituco ⁊ quip̾t
eam ĩpontificalib accessãt seclib
queanob ordinata sut ⁊pbãcsa¬

Expanded text:
tur insinuativa, aliquid ferre. Sed et si quis tale aliquid egerit, illum quidem privari sacerdotio, in illius autem officium varitiae ferre mercedem. Custodire vero haec etiam deo amantissimos ecclesiae defensores sanctissimae maioris ecclesiae, poenam formidantes decem librarum auri, si quid horum neglepeem. Sic enim rei digni fient, nulla venditione ac mercatione facienda. Tua igitur beatitudo et qui post eam in pontificalibus accesserit sedibus, quae a nobis ordinata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tinus igit beatitudinem tuam
bualidissime custodire asiquid
quidem cõsuetudo ẽ dareeos qui
ordinatur inscissima maioreece¬
lahoc eos prebe iuch̾ enim debis
que dãtur inscissima maioreeec

Expanded text:
imus igitur beatitudinem tuam hoc validissime custodire, et si quid quidem consuetudo est dare eos qui ordinantur in sanctissima maiore ecclesia, hoc eos praebere nihil enim de his quae dantur in sanctissima maiore ec
Abbreviated transcription (Latin):
no conting̾ si fidenissor soluñt.
ñ enim solum ipelibatur. si eriã
rens. ¶Itemꝑaccepti larȯẽ tolli¬
tut obligatio e autem acceptil¬
atio unmaginana solutio quod
enim exuborum obligatione
titio debeturad siuelit titius rem¬
nte. potent sic fieri ut patiatur ħ
u̾badebitorem dicere.s. qd ego
tibi ꝓmissi bẽs ne acccptum ati
fiatutlarims nuis solet exigi.¬

Expanded text:
or solverit: non enim solus ipse liberatur, sed etiam reus. Item per acceptilationem tollitur obligatio. est autem acceptilatio imaginaria solutio. quod enim ex verborum obligatione Titio debetur, id si velit Titius remittere, poterit sic fieri, ut patiatur haec verba debitorem dicere: ‘ quod ego tibi promisi habesne acceptum? ’ et Titfiat, ut Latinis verbis solet
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝑꝑ nonationem poris obliga¬
tois conuenerunt alioqum mãẽ
re ⁊pristinamobligationem. et
secudam eiaccẽde. ur maneat ex
utraq cao bligato scd̃m nostre
constituriõis diffrniices quasl
exipius lectioe aptis cognoscer
NRoc amplius. beobligatoes queo
sensu contrabunti ceria uo lũta¬
te dissoluuntur. nam sititiꝰ ⁊ seni
interse consenserunt ut funduz
tusculanum emptum ienis br̃et¬
⁊ centu aureorum. deinde ie non¬
dum secuta. idem neq pͥtidsolu¬
to neqfundo tradito soluto plac¬
uur inter eos ut liscederet ab emp¬
tione quendictione minccz lib̾¬

Expanded text:
 novationem prioris obligationis convenerunt; alioquin manere et pristinam obligationem et secundam ei accedere, ut maneat ex utraque causa obligatio secundum nostrae constitutionis definitiones, quas licet ex ipsius lectione apertius cognoscere. Hoc amplius eae obligationes, quae consensu contrahuntur, contraria voluntate dissolvuntur. nam si Titius et Seius inter se consenserunt ut fundum Tusculanum emptum Seius haberet centum aureorum, deinde re nondum secuta, id est neque pretio soluto neque fundo tradito, placuerit inter eos ut discederetur ab emptione et venditione, invicem libe
Abbreviated transcription (Latin):
siquro iposteriore stipulatiõe ro¬
ui sit forte si conductio. aut clies
aut fideuissor adiciatur aut retr¬
ciatur nouatoẽ fi̾ sic inite sigi
tionem. sicocurio exstit̾t aliquin
si defecĩt duerat priorobligano
cumhoc quidem int̾uetes consta¬
bat te fien nonationem. cum not¬
andiamimo. insecundam oblig
ões alii in aliis casib introdũ ceba¬
nt. ¶do nr̃aꝑceisit constitintio ã
appertissime diffiniuit t̾e solum
fier nouatoem. Quotiens bec

Expanded text:
si quid in posteriore stipulatione novi sit, forte si condicio aut dies aut fideiussor adiciatur aut detrciatur novationem fieri, sic intellegi tionem si condicio extiterit: alioquin si defecerit, durat prior obligatio. Sed cum hoc quidem inter veteres constabat, tunc fieri novationem cum novandi animo in secundam obligaones alii in aliis casibus introducebant: ideo nostra processit constitutio, quae apertissime definivit, tunc solum fieri no
Abbreviated transcription (Latin):
scipulatus si namint̾uentu nor
epsone noua nascitur obligatio.⁊
pa tollitur tm̃lata mposteriorem.
adcout int̾climut licipostenor sti¬
pulatio inutilis sit tra prim a nora¬
tionis nrre tollitur uelurisud q̃ titõ
tu d̾bas apupilloͬ sinȩ tutoris are¬
toritate scipulatus suit quo casur¬
es ammittitur. Nam  prior debit¬
or liberatur. ⁊postior obligatio m¬
llãe. ¶Ldon idem̃ nursiems est
siasuo quis stipulatus fuĩt nam
tc prior pindeobligatus manet.ac
si postea nullus stiplatłs fuifs¬
¶ Set si cadem psona sit aquaposte¬
astipulis ita demum nonatio. fit

Expanded text:
stipulatus sit. nam interventu novae stipulatus sit. nam interventu novae personae nova nascitur obligatio et prima tollitur translata in posteriorem, adeo ut interdum, licet posterior stipulatio inutilis sit, tamen prima novationis iure tollatur: veluti si id quod Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuerit: nam tunc prior proinde obligatus manet ac si postea nullus stipulatus fuisset. sed si eadem persona sit a qua postea stipuleris, ita demum novatio fit
Abbreviated transcription (Latin):
hetur ita in ꝑte debiti acceptilato
fipõt. ¶Est ꝓdita stipulatio que
nulgo acquiliam appellatur ꝑqn
stipulatẽem contingit ut ommy
rez obligatio instipulatum dedi¬
catur ⁊ca paccepti lationcm tol¬
latur stipulationum enimaquai¬
liana nouatomnes obligatoes
aagallo acquilio itaconposita ẽ
quicquidte micbiexquacumq e
cadare facere oporcet uł oporrebit
quarum cumq reru michitecu
actio. queq abste petio. ul adusꝰ
tepsecutio ẽ.⁊ eĩt qd q tu meu
babes. tenes. pom̃des possideres reᷤ
dolo ne malo fecisti quominus
possideas. ¶ Quaintiquemq ea¬
rum rerum res ert. tamtipecum¬
amdan stipulatũs ẽ aulus agenꝰ spõ¬
pedit numeruiᷤ negidius Iteme
exdiu̾so numcni negidius int̾ro¬
tibi bodiena die. paquilianamsti¬
pulatce. spopodi id omnebabes ye
acceptum. respo̾clit aulus angeri
abeo acceptũq tuli ¶Preterca
nouatoe tollitur obligano ue¬
eluti sud qd̾ tuseio debeaᷤ atitio dai

Expanded text:
tur, ita in partem debiti acceptilatio fieri potest. Est prodita stipulatio, quae vulgo Aquiliana appellatur, per quam stipulationem contingit ut omnium rerum obligatio in stipulationem deducatur et ea per acceptilationem tollatur. stipulatio enim Aquiliana novat omnes obligationes et a Gallo Aquilio ita composita est: ‘ quidquid te mihi ex quacumque causa dare facere oportet oportebit quarumque rerum mihi tecum actio quaeque abs te petitio vel adversus te persecutio est erit quodque tu meum habes tenes possides possideresve dolove malo fecisti, quo minus possideas: quanti quaeque earum rerum res erit, tantam pecuniam dari stipulatus est Aulus Agerius, spopondit Numerius Negidius. ’ item e diverso Numerius Negidius interrotibi hodierno die per Aquilianam stipulationem spopondi, si omne habesne acceptum? ’ respondit Aulus Agerius: ‘ habeo acceptumque tuli. ’ Praeterea novatione tollitur obligatio. veluti si id quod tu Seio debeas, a Titio dari
Abbreviated transcription (Latin):
auremomins obliga¬
tio solurõe enis qd debe¬
rur. nĩsiquis consentiẽ¬
te cclitore aliud ꝑalio soluitim
nec tri interẽ quisoluat uttum
ip̃e quidem deb analius ꝓcolibẽ¬

Expanded text:
autem omnis obligatio solutione eius quod debetur, vel si quis consentiente creditore aliud pro alio solverit. nec tamen interest, quis solvat, utrum ipse qui debet, an alius pro e
Abbreviated transcription (Latin):
psim̾ ut patres semel offẽntes dot̾e
ꝓfilia subpotatẽ aũsiue quidem
pocestatis. subrcusionem autem
insemecipm faciẽtem quesitumẽ
a p̾aliquos sicõpetens ẽmoriente
gũo ⁊ remeante ad patrem dote q̾
abeo dataėhanc patrem semelof¬
fente posse adẜas ueĩente filia mi¬
ptias miniẽ. aũnonbec facẽ. cogi¬
tãtem quiasemel alienara ẽ ab eiꝰ
duatam. Hoc enm nob̾nutiatũ¬

Expanded text:
ripsimus, ut patres semel offerentes dotem pro filia sub potestate, aut suae quidem potestatis, reversionem autem in semet ipsum facientem, quaesitum est apud aliquos, si competens est moriente genero et remeante ad patrem dote quae ab eo data est, hanc patrem semel offerentem posse ad secundas veniente filia nuptias minuere, aut hoc non facere, cogitantem quia semel alienata est ab eiuduatam. Hoc enim nobis nuntiatu
Abbreviated transcription (Latin):
runtur ⁊ eique instipulaticẽ
deducũt᷑ pacta ⁊ tatam ꝗdũ qua¬
titatem ꝯscribere iuirum quãta
⁊mulierẽ. tatur quoꝙ̃lucrum
stipulari ⁊ extata parte exquatã¬
uoluñit. cqualis tñm̃sure. nõ enĩ
alit iustitie equitatis suabit rato
sinegotiatine alt̾utros cucumue¬
niant ⁊iudeant̃ quidemeq̃s facẽ
stipulatoes. ꝓuo̾ aũtem meq̃les
maneãt effectꝰ. non prius q̃mtita¬
tedatorum eadem cõsistente iidi
uideat undiq lẽx sulle quidemꝰ
scribat duomilia aureos. muliẽ
autem forte sermilia indotemo
crabit nisi quingeto ᷤᷤ aueos ꝙxq¬
ta. ille autem quingeto mmilleer
eadem qĩta ⁊t anquam menigin¬
ate młto indebit quarta alt̾ius

Expanded text:
stipulatione deducuntur pacta, et tantam quidem quantitatem conscribere virum quantam et mulierem, tantum quoque lucrum stipulari et ex tanta parte ex quantaint, aequalis tamen mensurae. Non enim aliter iustitiae et aequitatis servabitur ratio, si negotiative alterutros circumveniant et videantur quidem aequas facere stipulationes, pro vero autem inaequales maneant effectus, non prius quantitate datorum eadem consistente; et irrideri videatur undique lex, si ille quidem conscribat duo milia aureos, mulier autem forte sex milia in dotem ocrabitur nisi quingentos aureos ex quarta, ille autem quingentos et mille ex eadem quarta, et tamquam in aenigmate multo videbitu
Abbreviated transcription (Latin):
hãc antem illa optulirmaripo : de¬
fũctus ẽiur mops. dem̃ pat̾re aũ an¬
tremortius exĩgit: que nupsit cõ¬
ferresuam dotemauminus tãtũ
accipe siquidẽminridõeus ẽ cau¬
saundiq absoluta ẽ siuo nulliu
alt̾ius dna consistit illanisi acci¬
omun quecẽmaritum sũt atille
minꝰidoneus ẽ⁊ obiciar milier
qd̃iandata sit dos pea illa uõ acti¬
onem cõferat nullum bntempe¬
nitꝰ effectum legis ca nobis digra
putata ẽ nouimiquidemiamin
plurimis iudicus duritiam p̾ea
siciudicatam muliem coactam
cõferredotem au̾ certe reputare ꝓ
sedatam eeq̃rullum eiomnino c̃o¬
ting̃ effectum in ipĩs reb recipe.
Pos autem exalus nrlo legib ni¬
uam cãm. quia enim dedimꝰ mu¬
lierib electio̾em ⁊ c̾ostante mm̃io

Expanded text:
m illa obtulit marito, et defunctus est vir inops; deinde patre aut matre mortuis exigitur et quae nupsit conferre suam dotem aut minus tantum accipere. Si quidem vir idoneus est, causa undique absoluta est; si vero nullius alterius domina consistit illa nisi actionum quae contra maritum sunt, at ille minus idoneus est, et obiciatur mulieri quod iam data sit dos pro ea, illa vero actionem conferat nullum habentem penitus effectum, legis causa nobis digna putata est. Et novimus quidem iam in plurimis iudiciis duritiam postea sic iudicatam, et mulierem coactam conferre dotem aut certe reputare pro se datam, ex qua nullum ei omnino contigit effectum in ipsis rebus recipere: nos autem ex aliis nostris legibus iuvamus causam. Quia enim dedimus mulieribus electionem
Abbreviated transcription (Latin):
munui autemeĩdotem nullosi¬
nim̃ mo. ¶SSuffic̃ emm quialu¬
cris cadũt ⁊ fiprior annuiptialis
doatio inueniat⁊ sufficiẽs qd̾da
oet eis exħ dampnum. nõ etiam
eos uolum̾⁊ cirea ipam dotem pi

Expanded text:
nui autem eis dotem nullo sinimus modo: sufficit quia lucris cadunt, etsi prior antenuptialis donatio inveniatur, et sufficiens quoddam extet eis ex hoc damnum, non etiam eas vo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdecem apẽ quindecim uõ erlucro
mulieris no iustum igit᷑ estimaui¬
quidemeam p̾cipurm ãn nuptia¬
lis doationis iucrumerpat̾is aũt
quĩq ⁊ decem perpe reliquas taq
studuit paterlede filiam. quid en
egãt sinõ cotingiss secłis eam nu¬
priumilli lucrum suum facẽndo

Expanded text:
decem ipse quindecim vero ex lucro mulieris. Non iustum igitur aestimaviquidem eam praecipuum antenuptialis donationis lucrum, ex paternis autem quinque et decem percipere reliquas, tamquam studuerit pater laedere filiam. Quid enim egerat, si non contigisset secundis eam nuproprium illius lucrum suum facere