comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Amss Neq ad horam cessit. qd si aliqũ
cessit. quotsi neq ad horã: cur etram pp̃ fal¬
sos fr̃s si ꝑse facturꝰ erat : cessit gͦ ꝓpt̾ illos
qd̾ ꝑse ñ tac̾et humilians se legi. ctrẽciso
thiiotheo. ut dolus ⁊ scandalum uideoꝵ
cessaret. qui ꝑati erant commouere tinł¬
tum :⁊ senionem. si illũ filiũ iudile incir¬

Expanded text:
am cessit. Quod si aliquando cessit, quomodo nec ad horam? Cur etiam propter falsos fratres, si per se facturus erat? Cessit ergo propter illos: quod per se non faceret: humilians se legi, circumciso Timotheo ut dolus et scandalum Judaeorum cessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum filium Judaeae incir
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ. listris: quales ꝑsecutiones sustinui. & ex om̃ib eripu¬
it me dñs. Et om̃s qui uolunt pie uiuere in xp̃o iħu. ꝑ¬
secutionem patientur. Mali autẽ homines &e seduccoᷤ¬
res ꝓficient in peius. errantes & mnerrorẽ mittentes.
uũ ꝑmane in his que didicisti & credita st̃ tͥ: sciens

Expanded text:
nes sustinui et ex omnibus me eripuit Dominus et omnes qui volunt pie vivere in Christo Iesu persecutionem patientur mali autem homines et seductores proficient in peius errantes et in errorem mittentes tu vero permane in his quae didicisti et credita sunt tibi sciens
Abbreviated transcription (Latin):
habitare cum illo: ñ dimittat illã. Et si qͣ mulier habet iuruĩ
ĩnfidelẽ: & hic c̃sentit habitare cũ illa. ĩ dimittat uirum. Sc̃ificatꝰ
c̃ enim uir infideł ꝑ mulierẽ fidelem: & scificata ẽ mulier infidet
ꝑ uirum fidelẽ. Alioqͥn filii ur̃i inmundĩ essent: nc̃ aũ scĩ sunt. Qđ¬
in eiusmodi. In pace aũ uocauit nos ds̃. Unde enim scis mulier suurũ
saluum facies : Aut unde scis uir simulierẽ saluam facies: Nunicuiq:¬

Expanded text:
n dimittat illam: et si qua mulier habet uirum infidelem, et hic consentit habitare cum illa, non dimittat uirum. sanctificatus est enim uir infidelis in muliere fideli, et sanctificata est mulier infidelis in uiro fideli. alioquin filii uestri inmundi essent, nunc autem sancti sunt. qin eiusmodi, in pace autem uocauit nos deus. unde enim scis, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si mulierem saluam facies? nisi unicuiq
Abbreviated transcription (Latin):
s. Ego enim debui auob̃ comuidari. Nichil enĩ minꝰ
feci. ab his qui sunt supͣ modum apłi. Tam & si nichil sum:

Expanded text:
s. Ego enim debui a vobis commendari. Nihil enim minus feci ab his qui sunt supra modum apostoli, tametsi nihil sum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ñ st̃ imponenda. ne uideaturꝰ aut
ñ causa ꝓmittendi xp̃i mist̾ia instituta
aut adhuc ꝓmut̾e. s cessando iã appa¬
reat signa fut᷑i fusse. qͣ c̃ honore
paulatim deserendo: erat sepelienda
non ut saclegia gentiũ fugͥenda.

Expanded text:
vero non sunt imponenda, ne videantur aut non causa promittenti Christi, instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam patent signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda.
Abbreviated transcription (Latin):
resecaret uitia. & post fut᷑as excludẽt quęstiones. exẽ¬
plo usus ꝓpharũ. qͥ post editã legẽ moysi. in qͣ omĩa
dei mandata legebat᷑. nicħominꝰ tñ doctͥna sua
rediuiua. sẽꝑ popłi cõp̃ssere peccata: & ꝑꝑ exc̃plum.¬
libros. &t ad nr̃am memoriã tͣnsmiscĩt. Deinde qͥri¬
tur cur ñ ampliꝰ qͣm decẽ epłas ad eccłas scripserit.
decc̃ enĩ st̃ cũ illa quȩ dicit᷑ adhebreos. nam reliquȩ
.iiiͦi. ad discipłos specialit st̃ porrectȩ. Ut ostendẽt nouuĩ
ñ discrepare auct̃i testam̃to. & se cͣtͣlegẽ ñ faceret
istituit lib̃atos. totidẽ hic epłis a diabolo & idola¬
triȩ seruitute edocet adqͥsitos. Nam & duas tabulaᷤᷤ
lapideas dũoꝵ testam̃toꝵ sigurã habuisse. uiri

Expanded text:
post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata, et postram etiam memoriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit: decem sunt enim cum ea quae dicitur ad Hebraeos: nam reliquae quatuor ad discipulos specialiter sunt porrectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra legem non facere instituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos. Nam et duas tabulas lapideas, duorum Testamentorum figuram habuisse viri
Abbreviated transcription (Latin):
MI IN EPISTOLAS PAULIT
QUARE POST EUANGELIA
quȩ suplementum legis it̃:
& inquib nob̃ exẽpla & p̾¬
cepta uiuendi plenissime
digesta sunt: uoluerit apłus
has epłas ad singl̃as ȩccłas desti¬
nare. Hac aũ causa factũ aidet̃.ł ut ĩmtio nascẽ¬

Expanded text:
 IN EPISTOLAS PAULI. quare post Evangelia, quae supplementum legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissime digesta sunt, voluerit Apostolus has Epistolas ad singulas Ecclesias destinare. Hac autem causa factum videtur, ut scilice
Abbreviated transcription (Latin):
uit t̾ram tẽ. nc̃ autẽ repmitcit dicens. Adhuc semel. &
ego mouebo ñ solum tram s & cęlum. Qđ autẽ adhuc
semel dicit: declarat mobilium tr̃anslationẽ taqͣm facto¬
rum ut maneant ea quȩ st̃ immobilia. Itaq regnum
immobile suscipientes: habemꝰ gr̃am ꝑ qͣm seruiamus

Expanded text:
 dicens: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed et coelum. Quod autem adhuc semel dicit, declarat mobilium translationem 228 tanquam factorum, ut maneant ea quae sunt immobilia. Itaque regnum immobile suscipientes, habemus gratiam, per quam serviamus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxm̃stiũ dilig̾e tamꝙͣ se ipsũ. ut quẽ
potuerit hoie. ł bñficentie cõsolatioẽ
ł informatioẽ doctne. Uł discipline
choertione adducat ad colendũ dm̃.
qui nulla hinc afflictione au̾titur
fortis ÷ qui nulla alia delectatioe tẽꝑas¬

Expanded text:
sum, ut quem potuerit hominem uel beneficentiae consolatione uel informatione doctrinae uel disciplinae cohercitione adducat ad colendum deum,qui nulla hinc afflictione auertitur, fortis est, qui nulla alia delectatione, te
Abbreviated transcription (Latin):
nem.mimo ad purgationem. Uror.¬
iste affectus purgat. qr de caritate ue¬
nit. om̃s qui scandalũ patiũtur: frixo¬
rium st̃ hñtiũ caritatẽ .i. ossium qͦ
fert̃ carnes.
tum fugit. fugiat qui spetialtõ que¬
ritur. dum ꝑ alios firma ẽ eccłie salꝰ¬

Expanded text:
nem, imo ad purgationem. Iste affectus purgat: quia de charitate venit. Omnes qui scandalum patiuntur frixorium sunt habentium charitatem, id est ossium quae ferunt carnes, tum fugit; fugiat et qui specialiter quaeritur, dum per alios firma est ecclesiae sal
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ nuiptiarum malum. s ueniale
ꝓpter miptiarum bonum. quod ẽ
triꝑtitum. fides ꝙles. sacram̃tum.
fides ne cum alio liel alia coeatur.
ꝓles ut religiose ediicetur. sa¬
eramentum ne conuigium sepa¬
retur.

Expanded text:
non est nuptiarum malum, sed veniale propter nuptiarum bonum, quod est tripartitum, fides, proles, sacramentum: Fides, ne cum alio vel cum alia coeatur. Proles, ut religiose educetur. Sacramentum, ne conjugium separetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Non aũ qre. Consolatur dolorẽ fiũ
p̃scius. ñ ꝑsonaꝵ acceptor. Nullum enĩ
dampiat ante quã percet. nullũ coronat
anͣ quã iuncat. s p̾scientia diffinitum
ht̃. qualis unsꝰ cuiusq sit noluntas fitt᷑a
ħeditatis factas uidĩs. s qr ipsi exmag¬
na parte ñ credider̃t: uidebatur u̾bum
di non eẽ impletum. ad qͥ respõdet. ñ¬

Expanded text:
od exciderit. Consolatur dolorem suum praescius, non personarum acceptor. Nullum enim damnat antequam peccet, nullum coronat antequam vincat; sed praescientia definitum habet, qualishaereditatis facta est Judaeis, qui ipsi ex magna parte non crediderunt, videbatur verbum Dei non esse impletum. Ad quod respondet:
Abbreviated transcription (Latin):
nes. murmurationes. querẽtes sus¬
picari q ñ uident. q̃reutes etiã iac¬
tate qd ñ suspicãtur. suffic̾ ꝯscien¬
tia nec inalus qͥb plac̾e uolumꝰ. q̃¬
non aos s dm̃ laudent qui tales fet¬

Expanded text:
ratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod non suspicantur, sufficit conscientia. Nec in aliis quibus placere volumus qunon nos, sed Deum laudent, qui tales fe
Abbreviated transcription (Latin):
ego iero. Nolo enim uos mͦ intransitu uidẽ. Sꝑo enĩ me aliqͣntulum tem¬
poris manere apud uos. sideus ꝑmiserit. ꝑmanebo aũ ephesi. usq ad
pentecosten. Ostium enĩ mͥ aꝑtum est magnum & euidens. & aduei sarii
multi. Si aũ uenerit timotheus: uidete ut sine timore sit apud uos. Opꝰ
enim dñi oꝑat᷑. sic̃ & ego. Nȩqͥs gͦ illum sꝑnat. Deducite aũ illum iN

Expanded text:
enim me aliquantum temporis manere apud vos si Dominus permiserit permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten ostium enim mihi apertum est magnum et evidens et adversarii multi si autem venerit Timotheus videte ut sine timore sit apud vos opus enim Domini operatur sicut et ego ne quis ergo illum spernat d
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit. soꝑa que extenebris igno¬
rantie uenerunt. ł tenebras amãt.
⁊ ad tenebras ducunt.¬
mundumputare. quia omtua mã
firmi a quibꝰdam censebant ab¬
tio. Uñ pͣcipit tales assum̾e. ñ abic̾e.
erig̾e̾. ⁊ si incognitimẽ. qͦ qͥs aĩo fa ci¬
at ñ iñ disceptare. E de manifestis

Expanded text:
um. Opera mala, quae ex tenebris ignorantiae venerunt, vel tenebras amant, et ad tenebras ducuntmundum putare, quia omnia mundfirmi, a quibusdam cibis censebant abntio; unde praecipit tales assumere, non abjicere, erigere. Et si incognitum est quo quis animo faciat, non inde disceptare. Non in dis
Abbreviated transcription (Latin):
fides ẽ lux q̃ facit diẽ .i. habitũ uͥtu¬
tum. E contra cenebre sunt infideli¬
tas. nox habitus uicioꝵ.¬
Sicut loriea munit uitalia. ita
M. Si caritati insistimꝰ. numqͣ iñtes
nr̃as iuncet tꝑ ał appetitꝰ. Si etiam spes
et̾ne salutis adsuꝑna tendẽs. ut galea
mentem obuolutt: ñ ledetur ã tẽꝑa¬
ii appetitu.

Expanded text:
Fides est lux quae facit diem, id est habitum virtutum; econtra tenebrae sunt infidelitas, nox habitus vitioim lorica munit vitalia, ita si et charitati insistimus, nunquam mentes nostras vincet temporalis appetitus; sed etiam spes aeternae salutis ad superna tendens ut galea mentem obvolvit, non laedetur 203 temporali appetitu.
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓphia. aut in doctrina: ant que sine anima st̃ uocẽ dantia. siue
tibia. siue cithara. nͥ distinctioem sonituum dederint: q̃m̃ sciet᷑ id

Expanded text:
similitudinem inducens ait: Quae sine anima sunt uocem dantia, siue tibia sive cithara, nisi distinctionem sonituum dederint, quomodo sciet
Abbreviated transcription (Latin):
Commedo. ł hebe ditissima ⁊ no¬
bilissima mulier fuit. que eccła
A quila uir pͥscille. qui coadiu¬
tores pauli. romam ad confirtua.
quos salutat.¬
ꝑegrinando confirmabat ft̃s.

Expanded text:
cet Phoebe ditissima et nobilissima mulier fuit, quae EccleAquila est vir Priscillae: hi coadjutores Pauli Romam ad confirmatioquos salutat,peregrinando confirmabat sancto
Abbreviated transcription (Latin):
Iãm dudũ forsitanpu¬
tatis. qͥ causa excusatio¬
nis quasi reus dicã qͦ
ñ grauarii. s dico teste
.deo qͥ seit qͥ ñ circiinue¬

Expanded text:
Jamdudum forsan putatis: quod causa excusationis quasi reus dicam, quod non gravavi, sed dico teste Deo qui scit quod non circumve
Abbreviated transcription (Latin):
non in oñs. s insimiles p̾ua¬
ricatori ade. qui neglecto dõ
creature seruiuint. sic̃ ille
loco di diabolo ꝯsensit. tales
eruit fereonĩs usq ad legẽ
ꝑ paucuuit ab raham uni dõ
seruierunt. ⁊ in eos ñ regna.¬
uit mors. qui sub spe saiua¬

Expanded text:
n in omnes, sed in similes praevaricatori Adae, qui, neglecto Deo, creaturae servierunt, sicut ille loco Dei, diabolo consensit. Tales erant fere omnes usque ad legem. Perpauci, ut Abraham, uni Deo servierunt, et in eos non regnavit mors, imo sub spe serva
Abbreviated transcription (Latin):
Hescit mom̾tanens sac̃dos humilitatem
modos ꝑsonaruti.ł se contempne. ñ ieui¬
nauit. ni flerit. ñ se correxit. ñ piuꝑib ero¬
gauit. In arrogantiã q̃÷ ruina diaboluncidt̃.
qui puncto hore. nec dũ discipłi fuĩt magi

Expanded text:
escit momentaneus sacerdos humilitatem, modos personarum, vel se contemnere non jejunavit, non flevit, non se correxit, non pauperibus erogavit. In arrogantiam, quae est ruina diaboli, incidunt qui puncto horae necdum discipuli, fiunt magi
Abbreviated transcription (Latin):
so ⁊ reuertatur: nichil habens malum dicere de nob̃.
eruos dñis suis subditos esse: inomnib
placentes. ñ contiadicentes. ñ fraudantes. s momi¬
bus fidẽ bonam ostendentes. ut doctrinam saluatoris

Expanded text:
s, vereatur, nihil habens malum dicere de nobis. Servos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem bonam ostendentes, ut doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
itum commonefac̃ & instruit de c̃stitutione
p̾sbitii. & de sp̃uali conuersatione. & hereticis uitan¬
dis. qui tͣditionib uidaicis credunt. scribens ei anicopoli.
AULUS

Expanded text:
itum commonefacit et instruit de constitutione presbyterii: et de spirituali conversatione, et haereticis vitandis: qui traditionibus Judaicis credunt; scribens ei a Nicopoli. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
semel dicit: declarat mobilium tr̃anslationẽ taqͣm facto¬
rum ut maneant ea quȩ st̃ immobilia. Itaq regnum

Expanded text:
semel dicit, significat mobilium translationem tanquam factorum, ut maneant ea, quae sunt immobilia . » « Itaque regnum
Abbreviated transcription (Latin):
qr inirisquisq suam recipiet m̃suram.
obiit ł fuerat habiturꝰ.si anͣ ÷ defcĩ¬
ctꝰ. Etus uͦ erit illa. adꝙͣ ꝑueñ xp̃s¬
magnitudo ꝙͣ ñ hũit. nec maiora redi¬
genda st̃ ad modũ drĩci corꝑis. ꝑiret ei¬

Expanded text:
 unusquisque suam recipiet mensuram obiit, vel fuerat habiturus si ante est defunctus. Aetas vero erit illa ad quam pmagnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret eni
Abbreviated transcription (Latin):
neq in dolo. s sic̃ ꝓbati sumꝰ adõ ut credẽt nob̃
euuanglium ita loqͥmur: ñ quasi hominib placentes.
s deo qui ꝓbat corda nr̃a.
eq  eni aliqndo fuimus in sermone adulationis.
sic̃ scitis. neq in occasionẽ auaritiȩ. ds̃ ÷. nec qͦrentes

Expanded text:
neque in dolo: sed sicut probati sumus a Deo, ut crederetur nobis Evangelium, ita loquimur; non quasi hominibus placentes, d Deo, qui probat corda nostra. Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis: neque in occasione avaritiae, Deus tes
Abbreviated transcription (Latin):
modo sufficiens quomͦ
dignior uet̾i. quem ⁊
immutat. ⁊ legent
que subillo ẽ ꝑ melio¬
rem legem suam. ⁊ qͦmi
necessarius.

Expanded text:
omodo sufficiens, quomodo dignior veteri, quem et immutat et legem quae sub illo est, per meliorem legem suam, et quomodo necessarius.
Abbreviated transcription (Latin):
tingit sermođi co¬
gnitione insuꝑabi¬
li. quod cognoscit
quomͦ diuidatur
sensualitas arõne.
⁊ ipsa ase. dum plꝰ¬
dedita infimis reb.
inferiorest. ł abhi̾e¬
uocata dignior. sic⁊̃¬
de mundanis recte
noc quod inse infe¬
rius ÷ suꝑat. qd̃ in
illa altius. Compa

Expanded text:
tingit sermo Dei cognitione inseparabili, quia cognoscit quomodo dividatur sensualitas a ratione, et ipsa a se, dum pldedita infimis rebus inferior est, et ab his revocata dignior: sicde mundanis recte m quod in se inferius est, superat quod in illa altius est. Compa
Abbreviated transcription (Latin):
ut sitis exemplũ ⁊ dociũtũ aliii. qͥste
udicat deus. dũ suos ꝑmittit affligi
malos ꝓsꝑari. Uident enĩ uos ex mał
in melrus ꝓfic̾e. illos ex ꝓsꝑis det̾iores
eẽx⁊ ita eisꝰ estis templo ne fatigẽtur

Expanded text:
ut sitis exemplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur,
Abbreviated transcription (Latin):
sumus in hoc mundo. abundantius aũ apud uos.E aliquid nec u¬
on enim alia scribimꝰ uob̃. qͣm quȩ legistis dẽ cognoscitos. Sꝑo au̾

Expanded text:
sumus in hoc mundo, abundantius autem ad, on enim alia scribimus vobis, quam quae legistis, et cognovistis, in
Abbreviated transcription (Latin):
si malꝰ ñ nocet bono. s pgat eũ. Maiꝰ¬
pes ut ma la putuatit.
tis. quiaetiam io̾ .i. pp̾ ostendendam
cia. uUos p̃statis seriuentes dõ. ꝑ hoc
uitis: qui a ministridi sunt. Uł p̃sta¬
tis tribitta. quia ministri di sunt.
ut bonilaudentur. mali punient᷑.¬

Expanded text:
st non nocet bono, sed purgat eum. Malupes ut mala puniant.tis, quia etiam ideo, id est ad ostendendam cia, vos praestatis servientes Deo. Per hoc vitis, quia ministri Dei sunt. Vel praestatis tributa, quia ministri Dei sunt, ut boni laudentur, mali puniant
Abbreviated transcription (Latin):
Non aũ qre. Consolatur dolorẽ fiũ
p̃scius. ñ ꝑsonaꝵ acceptor. Nullum enĩ
dampiat ante quã percet. nullũ coronat
anͣ quã iuncat. s p̾scientia diffinitum
ht̃. qualis unsꝰ cuiusq sit noluntas fitt᷑a

Expanded text:
od exciderit. Consolatur dolorem suum praescius, non personarum acceptor. Nullum enim damnat antequam peccet, nullum coronat antequam vincat; sed praescientia definitum habet, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis. ꝓmittit scientiam u̾itatis quam
ipsa occultatione cõmendat. ⁊ quasi ⁊dit. ut
tibentius audiatur. cuiꝰ ꝓhilntam furatur
seducti audientiam. hec occuttacio facit pru¬
ritum in aurib spũalt̃ fornicartib. sic̃
integritas castitatis.

Expanded text:
veritatis promittit scientiam veritatis, quam ipsa occultatione contendat, et quasi condit ut libentius audiatur, cujus prohibitam furantur seducti audientiam. Haec enim occultatio facit quasi pruritum in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut integritas castitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnfidelẽ: & hic c̃sentit habitare cũ illa. ĩ dimittat uirum. Sc̃ificatꝰ
c̃ enim uir infideł ꝑ mulierẽ fidelem: & scificata ẽ mulier infidet¬
ꝑ uirum fidelẽ. Alioqͥn filii ur̃i inmundĩ essent: nc̃ aũ scĩ sunt. Qđ¬
in eiusmodi. In pace aũ uocauit nos ds̃. Unde enim scis mulier suurũ
saluum facies : Aut unde scis uir simulierẽ saluam facies: Nunicuiq:¬

Expanded text:
infidelem et hic consentit habitare cum ea, ne dimittat uirum. sanctificatus est enim uir infidelis in uxore fideli et sanctificata est mulier infidelis in fratre. alioquin filii uestri inmundi essent, nunc autem sancti sunt. sin eiusmodi, in pace autem uocauit nos deus. unde enim scis, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si mulierem saluam facies? nisi unicuiq
Abbreviated transcription (Latin):
ipse drẽt. fĩt enĩ quasi egrotus: qui mini strat egͦto. ñe cum se febres hr̃e ñtit᷑. s cum anuno condolentis cogitit. quomꝰ sibi serui¬
ita hu non cominendantur agoni¬
stica ⁊ ludicra.
sacram̃ta sufficuinit ut quidam
putant. sicut nec uideis beneficia
dĩ ualtierunt cũ pꝰ pecrarẽt.

Expanded text:
i. fit enim tamquam aegrotus, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quem ad moduita hic non commendantur agonistica et ludicra. sacramenta sufficiunt, ut quidam putant, sicut nec Judaeis beneficia Dei valuerunt, cum post peccarent.
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatio mͥ .c. e. hic dispensatio
Italis intelligitur. ut quasi sepuꝰ alie
na dispenset. un̾ ipse nil capiat p̃ter
cibaria. alibi dispensator dr̃. qui ut
mꝰ. s iõ manducare ut eugłizemꝰ ut
eib nonsit bonum qͥ appentur. s ne

Expanded text:
Dispensatio mihi. Hic dispensatio talis intelligitur, ut quasi servus alienum censum dispenset, unde ipse nihil capiat praeter cibaria. Alibi dispensator dicitur qui ut fimus, sed ideo manducare, ut evangelizemus; ut cibus non sit bonum quod appetitur, sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
strabant infirmis compatiens. locu
delib data uictui necẽa. quoscom¬
mendauit uide. ut fures si non pos¬
semus uitare. disde̾mꝰ in eccłia to¬
lerare.⁊ mulieres ministraturas
sequi se uoluit. ostendens quida
plebibus deb̾etur eugłistis.

Expanded text:
strabant infirmis compatiens loculodelibus data victui necessaria, quos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia tolerare. Et mulieres ministraturas sequi se voluit, ostendens quid a plebibus deberetur evangelistis.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sciebat ꝑseudo apłos sub
nomine xp̃i faisa docẽ. quod pꝰea
corrigere maximi erat laboris.
ideo sollicitus fuit p̃uerire. ⁊
u̾itatem integre trade. ubi nõ¬

Expanded text:
quia sciebat pseudoapostolos sub nomine Christi falsa dicere, quod postea corrigere maximi erat laboris, ideo erat sollicitus praevenire, et veritatem integre tradere, ubi Chr
Abbreviated transcription (Latin):
carnalia. uel aliqua uona ut grãm mereatur. si merces ẽ ei. nonẽ ex gr̃a s exdebito meriti sui.
illi uero qui non facit carnalia. s tantum credit: fides sufficit ad iusticiam. ⁊ ita attribuit

Expanded text:
carnalia, vel aliqua bona ut gratiam mereatur, si merces est ei, non est ex gratia, sed ex meriti sui debito. Illi vero qui non facit haec carnalia vel aliqua bona, sed tantum credit, fides sufficit ad justitiam, et ita attribuit
Abbreviated transcription (Latin):
Iabsq timore ⁊penitentia. ⁊ qui eo indi¬
gne participant.
Sanguinem pollutum ducit. si ab eo.
mundatus ad uomitiun redit. ipenitere
negligit. Spĩi inuirius ẽ qui eius bñfici¬
um grate nͣ suscipit.
dat gram. contu meliam facit. qui remis¬
sionem quam ipse spc̃ facit ascribit carna

Expanded text:
absque timore et poenitentia; et qui eo indigne participat, sanguinem pollutum ducit, si ab eo mundatus ad vomitum redit et poenitere negligit. Spiritui est injurius qui ejus beneficium grate non suscipit. dat gratiam, contumeliam facit; qui remissionem, quam ipse Spiritus facit, ascribit carnal
Abbreviated transcription (Latin):
inagnitione di pꝰquã de pecc̃o resi¬
puit: in ead renouatur.¬
debet putari ꝓximus.
uob̾ ipsis. tanta uehem̃tia: ut peccare
desistatis. q suꝑhãc irã: ñ occid̾ sol iꝰti¬
cie. s potiꝰ ili irtadiat .s aniẜ s. Iras

Expanded text:
in agnitione Dei, postquam peccato desipuit in eadem renovaturdebet putari proximusgnamini vobis ipsis tanta vehementia ut peccare desistatis, quia super hanc iram non occidit sol justitiae, sed potius illi irradiat. Ira
Abbreviated transcription (Latin):
nes. genera linguarum. intͥpretationes sermonum. Numqͥd om̃s
apłie numqͥd om̃s ꝓpħiȩ: Nũquid om̃s doctores: Nlumquid

Expanded text:
nes, genera linguarum, interpretationes sermonum. Numquid omnes apostoli? numquid omnes prophetae? numquid omnes doctores? numquid
Abbreviated transcription (Latin):
ut exponam reuelationẽ. Reuelatio ⁊ uͥꝑ
figuras ostendũtur q̃dã mist̾ia. ut in apo¬
calipsi. aut insciencia. ut exponã ea q̃ adsci¬
endũ ꝑtinẽt ea sunt q̃ fidemilluminãt.
ut denat᷑aditatis. aut inꝓpħia. ut expo¬
nã scͥpturam qͣ de fut᷑is agit. aut indoc
na industria sp̃s sẽs paulatim reuelat.
Scientia g̃ ꝑorũ que ꝓpͥo studio didicit.
Aoctͥna: q ab alio docente.

Expanded text:
Ut exponam revelationem. Revelatio est quando per figuras ostenduntur quaedam mysteria, ut in Apocalypsi. Aut in scientia. Ut exponam ea quae ad sciendum pertinent. Ea sunt quae fidem illuminant, ut de natura Deitatis. Aut innam Scripturam quae de futuris agit; aut in docna industria Spiritus sanctus revelat; scientia est eorum quae proprio studio didicit, doctrina eorum quae alio docente
Abbreviated transcription (Latin):
ut & plures ẽ fr̃ib in dño confidentes inuincłis meis. ha¬
bundantius auderent sine timore ubum dei loqui

Expanded text:
Ut plures ex fratribus in Domino confidentes, vinculis meis abundantius auderent sine timore verbum Dei loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Nuo pessima ꝓhibet. idolatͥam ⁊aua¬
ritiam. que nondispar malicia. quia
radix ont̃iũ maloꝵ pene uno explent᷑ oꝑe.
ita auarꝰ indi res se extendit. ut solus
ufurpet q̃ decis omĩb fec̃. Utraq dõ
inimica. quia negant ds q̃ eiꝰ st̃.¬

Expanded text:
uo pessima prohibet, idololatriam et avaritiam, quae non est dispar malitia, quia radix omnium malorum, et pene uno explentur operita avarus in Dei res se extendit, ut solus usurpet quae Deus omnibus fecit: utraque Deo inimica, quia negant Deo quae
Abbreviated transcription (Latin):
lata ẽ religio ut tudeantur uera q̃
faisa sunt. q̃ nĩtes uit̾ra humiliat. ne
plentes sensũ carnis. Sagina ẽ carnał
senss. traditio humana q̃ ħ dic̃ sufficere
ꝗͣ carnis dic̃ prudentia.

Expanded text:
lata est religio ut videantur vera quae falsa sunt, quae mentes in terra humiliat, ne plentes sensum carnis. Sagina enim carnalis est sensus traditio humana, quia hoc dicit sufficere quod carnis tradit prudentia.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i iinũ baptisma conset̾tit. qd̾ suffic̃̾ cot᷑
omĩa pecc̾a. ⁊ sequẽtia si penitẽtia de eis agat᷑
sie᷑ illa ima mors suffic adoĩa pecca tollẽda. Q
uͦ itãt baptisiħ qͣsi illa una mors. ⁊ ut̃exea bap¬
tisina ñ safficiat: itat i mortẽ. uͭ ex ea itata fiat

Expanded text:
Christi unum baptisma consecravit: Quod sufficit contra omnia peccata etiam sequentia, si poenitentia de eis agatur, sicut illa mors sufficit ad omnia peccata tollenda. Qui vero iterat baptismum, quasi illa una mors, et unum ex ea baptisma non sufficiat, iterat et mortem, et ut ex ea iterata fiat
Abbreviated transcription (Latin):
s fideles .h. f. ñ saltẽ
de luxuria accusatoᷤᷤ.
ł sibi ñ subditos. alio¬
rigendi alios. nec ftõ¬
tem ht̃ ad alios taliũ
cohabitator. Tał deb.

Expanded text:
s fideles. Id est, nec saltem de luxuria accusatos, vel sibi non subditos. Aliorigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
sidẽ aplica seruauert̃. Philipensts &̃e multomagis consaudant᷑. qui
nec audire qͥdem falsos apłos uoluert. Ciolosenses autẽ tales erãt:
ut cum ab apło uisi corporalit̃ ñ suisent. hac laude digni hab̾ent᷑. La
sicorpore inquit absens sum: sed sp̃u uobcũ sũ. gaudens & uidensor¬
dine ur̃m: Thessalonicenses nichilominꝰ induab apłis om̃ laude

Expanded text:
fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui nec audire quidem falsos apostolos voluerunt. Colossenses autem tales erant, ut cum apostolo visi corporaliter non fuissent, hac laude digni haberentur. Et si corpore absens sum, sed spiritu vobiscum, gaudens et videns ordinem vestrum . Thessalo
Abbreviated transcription (Latin):
manifestit. Nam hẽĩc se ꝓficiscente ierosolimã scripsisse testat᷑:
cum coriithios & alios ante iã ut ministium qđ secũ portat᷑us
erat colligerent. lict̾is adhortatus sit. UInde & intelligi qͥdã uoluĩs
nata. ut ꝑ singulas epsas tãqͣm gradib ad ꝑsecciora ueniatur
Romanoꝵ nãq pleriq tam rudes erant. ut ñ intelligerent
dĩ se grã & ñ suis meritis esse saluatos. & obhoc duo itͣ se popłĩ c̃suc¬
tarent: iccuro illos indigere asserit. c̃sirmari: uitia gentilitatis
pͥora cõmemorans. Corinthiis aũ iam dicit scientiȩ g̾rã ẽẽ
c̃cessam: & ñ tam om̃s ĩcrepat. qͣm cur peccantes ñ increpauerint
rephendit. sic̃ ait. Audit̃ int̾ uos fornicatio. Et it̾m. Congregatᷤ¬
& ut magis ac magis psiciant cõmonent᷑. Galathe iam nullius
criminis arguunt᷑: ñ h tantum qđ callidissimis pseudo apłis credi¬
derẽ. Ephesi sane nulla rephensione s musta saude st̃ digntqͥa

Expanded text:
solymam scripsisse testatur, cum Corinthios et alios jam ante, ut ministerium quod secum portaturus erat, colligerent, litteris adhortatus sit. Unde et intelligi quidam volunt nata, ut per singulas epistolas gradibus ad perfectiora veniretur. Romanorum namque plerique tam rudes erant, ut 4 non intelligerent Dei se gratia et non suis meritis esse salvatos, et ob hoc duo inter se populi conflictarent. Idcirco illos indigere asserit corrigi, vitia gentilitatis priora commemorans. Corinthiis autem jam dicit scientiae gratiam esse concessam, et non tam omnes increpat, quam cur peccantes non increpaverint reprehendit, sicut ait: Auditur inter vos fornicatio . Et iterum: Congregatet ut magis ac magis proficiant commonentur. Galatae vero jam nullius criminis arguuntur, nisi hoc tantum, quod callidissimis pseudoapostolis crediderunt. Ephesii sane nulla reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia
Abbreviated transcription (Latin):
QUARE POST EUANGELIA
quȩ suplementum legis it̃:
& inquib nob̃ exẽpla & p̾¬
cepta uiuendi plenissime
digesta sunt: uoluerit apłus
has epłas ad singl̃as ȩccłas desti¬
nare. Hac aũ causa factũ aidet̃.ł ut ĩmtio nascẽ¬
resecaret uitia. & post fut᷑as excludẽt quęstiones. exẽ¬
plo usus ꝓpharũ. qͥ post editã legẽ moysi. in qͣ omĩa
dei mandata legebat᷑. nicħominꝰ tñ doctͥna sua
rediuiua. sẽꝑ popłi cõp̃ssere peccata: & ꝑꝑ exc̃plum.¬
libros. &t ad nr̃am memoriã tͣnsmiscĩt. Deinde qͥri¬
tur cur ñ ampliꝰ qͣm decẽ epłas ad eccłas scripserit.
decc̃ enĩ st̃ cũ illa quȩ dicit᷑ adhebreos. nam reliquȩ
.iiiͦi. ad discipłos specialit st̃ porrectȩ. Ut ostendẽt nouuĩ
ñ discrepare auct̃i testam̃to. & se cͣtͣlegẽ ñ faceret
istituit lib̃atos. totidẽ hic epłis a diabolo & idola¬
triȩ seruitute edocet adqͥsitos. Nam & duas tabulaᷤᷤ

Expanded text:
quare post Evangelia, quae supplementum legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissime digesta sunt, voluerit Apostolus has Epistolas ad singulas Ecclesias destinare? Hac autem causa factum videtur, ut scilicepost futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata, et postram etiam memoriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit: decem sunt enim cum ea quae dicitur ad Hebraeos: nam reliquae quatuor ad discipulos specialiter sunt porrectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testaminstituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos. Nam et duas tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si absurdum. ẽ. ipsiꝰ magis ẽẽ credenda est: qͥ tanto doctͥnȩ
sue fulget eloqͥo. Sed qm̃ apud hebreoꝵ eccl̃as qͣn destructor
legis falsa suspitione habebat᷑: uoluit tacito nomisie defi¬
guris legis & ueritate. xp̃i reddẽ rationem. ne odio nominis
fronte p̾lati utilitatẽ excludẽt lectionis. Non ẽ. sane mirũ si
cloquentior uideat᷑ inppͥo. idẽ hebreo: qͣm in ꝑegrino idest¬

Expanded text:
is esse credenda est, quae tanto doctrinae suae fulget eloquio. Sed quoniam apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine de figuris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis in fronte praetitulati utilitatem excluderet lectionis. Non est sane mirum si eloquentior videatur in proprio, id est, Hebraeo, quam in pe
Abbreviated transcription (Latin):
Aͥ ab heb̾is uardẽ alatis maius. amacedonib dy¬
ou. Moyses autem in legntimis nisan y apriłĩ
primũ mensem ꝗstituit sccłm iosephum. inq¬
usuaiom ordinem mensium seruait. dicit
ioseglius auod ab adau usq adhoc tempus fu

Expanded text:
an dicitur, a Latinis Maius, a Macedonibus Dion. Moyses autem in legitimis Nisan, id est Aprilem, primum mensem constituit, secundum Josephum. Inusualem ordinem mensium servavit. Dicit Josephus, quod ab Adam usque ad hoc tempus, fu
Abbreviated transcription (Latin):
cꝑat dũs ad noe. In gred̾e¬
rit marcham tu. ⁊ filũtui. ⁊ yeor
tua. ⁊ uxores filioꝵ tuoꝵ. Inhiis octo reserua
S̾ cum te ingressu leque¬
retur. ac si diceret tp̃ea¬
flictioris uacandum ⁊habuisse¬
ab amplexib mulierum.¬

Expanded text:
us ad Noe: Ingredieris arcam tu, et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum . In his octo reservatDominus cum de ingressu loqueretur. Ac si diceret. Teflictionis vacandum eab amplexib
Abbreviated transcription (Latin):
butirum. ⁊ lac. ⁊ uitulũ
assatum̃ posuit coram
eis. uerisiile ⁊ ꝙ prius
hominer c̃didit quib
erenia parauit. post
angelos dei c̃ẽ comꝓbaũ
stabat uixta eo. Sara¬
uero erat post hestium t ab̃natuli. ⁊ clyat an¬
gelus. reuertens ueniam ad te tempore isto.
.ueocem clie reuoluto anno. ⁊ habebit sarafi¬
lum. quo auclito risit sara. erant autẽ an¬
bosenes. ⁊ desierant sare sieri inuliebua .i.
menstrua. quib deficientib deficit uis pariẽ¬

Expanded text:
 lac, et vitulum assatum, et posuit coram eis. Verisimile est quod prius homines credidit, quibus haec xenia paravit, post angelos Dei esse comprobavit. stabat juxta eos. Saraero erat post ostium tabernaculi. Et dixit angelus: Revertens veniam ad te tempore isto, id est, eodem die revoluto anno, et habebit Sara filium. Quo audito risit Sara. Erant enim ambo senes, et desierat Sarae fieri muliebria, id est menstrua, quibus deficientibus vi
Abbreviated transcription (Latin):
uallem mambre. Cumq eleuass occulos uidit
tres pueros ⁊ occurrens. unũ ex eis ad orauit.
dicit ies epłius tres angeles in spẽ huãmissos ut
icset humana. uorationem gentiũ pollicetur
⁊ sio apparuit ei filius q̃
amͣ legitur pater apparu¬
ie in subiecta creatura
dicitur auod qͥuo an

Expanded text:
alle Mambre. Cumque elevasset oculos, vidit tres viros, et occurrens illis, unum ex eis adoravit . Dicit Josephus tres angelos in specie humana missos, ut isset humana, vocationem gentium pollicetur. Et sic apparuit ei Filius, quem am legitur Pater apparuisse in subjecta creatura dicitur quod duo an
Abbreviated transcription (Latin):
irrignam. deditq¬
ei calech irriguũ su¬
rius .r.agros irri¬
guos circaciuitatẽ aborien
woriente. ⁊ cccidente.
de reditu duaꝵ tͥluũ

Expanded text:
irriguam. Deditque Caleb ei irriguum surius, id est agros irriguos circa civitatem ab oriente et occidente. De reditu duaru
Abbreviated transcription (Latin):
int̃rami sͥ tracditam. ⁊ ꝑcussit in ebron. tres
filios enach. ⁊i ascendeus m̃. edsedit tuutatem
dabir. que prins uocabatur cariathsepher .i.
ciuitus litteraꝵ. emes n euis scriptores e
dabo ei axam filiam meam uxorem cn
ea. ⁊ cepit eam othomel. filius ceueth. fr̃
Nam ille filus iepho¬
ne. Iste uero faius se¬
nech dicitur. nisi forte

Expanded text:
in terram sibi traditam, et percussit in Hebron tres filios Enach . Et ascendens inde, obsedit civitatem Dabir, quae prius vocabatur Cariatsepher, id est civitas litterarum. Cives enim ejus scriptores erdabo ei Axam filiam meam uxorem cum ea, et cepit eam Othoniel, filius Cenem, frater Nam ille filius Jephoiste vero filius Ceem dicitur, nisi f
Abbreviated transcription (Latin):
aus erat usq ad uesperum. S ⁊ ille sacer¬
des qui remanebat ad ignem. ut ꝯsumi
faceret omĩa usq ad querem. non nsi
des ad aquam asꝑsiorus. nec uisi lecus intͣ¬
bat castia. ⁊ iriniundus erat us ad uesꝑũ.
ex hiis cuierib fiebat aqua aspersionis. qr
purificandos in iundos cur illi qui euun tcͣ¬
tabant ut dictum est. inmunclierant. cũ ⁊
dc̃s hec sacramentum ꝯs scĩssimũ beligionẽ
inttime applłet. s ⁊ qui capcum dimuserat¬

Expanded text:
us erat, usque ad vesperum. Sed et ille sacerdos, qui remanebat ad ignem, ut consumi faceret omnia, usque ad cinerem, non nisi s ad aquam aspersionis, non nisi lotus intrabat castra et immundus erat usque ad vesperum. Ex his cineribus fiebat aqua aspersionis, quapurificandos immundos, cur illi qui eum tractabant, ut dictum est, immundi erant, cum etiam Dominus hoc sacramentum, quasi sanctissimum, religionem victimae appellet. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
is .s. pontificalib ⁊ p̾ciosis. ⁊ offerelat ĩ¬
arietem in holocaustum. ⁊ adypes uitule :
hỹrci pro peccõ. reues q cum rem̃culis.
In huno modũ pontifex ounͣgelicus in
asꝑsione basilice qmͣ declicat. qiͣ ĩ expiati¬
one. lineis ⁊ minorib utitur ĩ dumentis.
⁊̃ in sabbato bap̾ali. ĩ ꝯsecratione fotitiũ
mentis. Cum autem hiis ꝑ actĩ ad muinis¬
trationem accedit altaxis. poritificalib ⁊
peresis uestib infulatur. uitulum autem
lhyrcum. de quoꝵ sanguine foã ÷ expi¬
atio: ferebant extra castin. ⁊ comburerant
igni tam pelles qmͣ curaet eoꝵ ⁊ fintum.
pechiciebat qr marues eoꝵ sacerdes uignẽ
ami illa uorabat nuitatis primas uestib.

Expanded text:
icet pontificalibus, et pretiosis, et offerebat arietem in holocaustum, et adipes vitulae, et hirci pro peccato, renesque cum renunculis. In hunc modum, et pontifex evangelicus, in aspersione basilicae, quam dedicat, quasi in expiatione, lineis et minoribus utitur indumentis. Etiam in Sabbato baptismali, in consecratione fontium, mentis. Cum autem, his peractis, administrationem accedit altaris pontificalibus, et pretiosis vestibus infulatur. Vitulum autem, et hircum, de quorum sanguine facta est expiatio, ferebant extra castra, et comburebant igni, tam pelles quam carnes eorum, et fimum. Projiciebatque ea sacerdos in ignem, qui illa vorabat, mutat
Abbreviated transcription (Latin):
pud eiuc auitebat q eum indesertumꝑ
splenie subcracta. ut sic expiatus eẽt ppłca
pectatis illuis anniq̃ ꝑ ignorantia̾ ut
fragilitatem ꝯtraxerat. aue secum fere
honuẽ cum hr̃rco extra castra: redibat
ad tab̃naculum testironũ. depositit q uesti¬
bus liueis. inquib expiaue rat sanctuari¬
um. ⁊ ertu serat hẏrcum. lauabat carnẽ

Expanded text:
ebat eum in desertum, splene subtracto, ut sic expiatus esset populus a peccatis illius anni, quae per ignorantiam, vel fragilitatem contraxerat, quae secum ferehominem cum hirco extra castra, redibat ad tabernaculum testimonii, depositisque vestibus lineis, in quibus expiaverat sanctuarium, et emiserat
Abbreviated transcription (Latin):
fundebatq de eodeni sanguie. suꝑ cornua
altaris aurei. ⁊ a sꝑgebat illud septies digito
expians ita cocuni tab̾naculũ ⁊ altare abi
eo intab̾naculo cum ppłm expiebat. mq̃
modum. ⁊̃ semel inanno lauamꝰ altaria
uino. Nota qued ibi legitur sacerdotemeg̾di
altare coram tab̾natulo oumclitatur. lic
ad altare quod ÷ coram dño . post hanc ex¬
piationem egrecliebatur sacerdos ad lrcũ
uiuentem. poneus q utram manum
suꝑ capud eius. Confitebatur generaliter

Expanded text:
Fundebatque de eodem sanguine, super cornua altaris aurei, et aspergebat illud septies digito, expians ita totum tabernaculum, et altare ab ieo in tabernaculo, cum ipsum expiabat. In quem modum etiam semel in anno lavamus altaria vino. Nota quia hic legitur sacerdotem egredaltare coram tabernaculo, cum dicatur hic ad altare, quod est coram Domino. Post hanc expiationem egrediebatur sacerdos ad hircum viventem: ponensque utramque manum super caput ejus, confitebatur generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
a contagnͣs que ꝯtrarerant ꝑ aurrũ:
ex peccatis ministrantium. Ea die
couebat nimus sacerdos de ꝓpͥo iutulã
rufam. trimam ⁊̃ maculatam queñ
traxerat iugum. nec turbettr siqñ¬
q uitulus nominatur. q infemir̃o
genere tm̃ intelligendum ÷. quia ꝓ
pectatis fragilitatis offerebatur. Su¬
mebat q ab uniũsa multitudine duos
hyrcos ꝑ pecc̃õ. ⁊arietem uiram ĩ holo¬
hyrces in hostio tab̃natuli. mittebat q¬
cdiũ : ⁊ quic popłe fieret. nec ÷ credend̾
auibdam qui clixerunt. ideo nuiti sor¬
nisi deo non admittit. Sane cuuis soi ᷤ
exibat ddño: offerebat illum ꝓ peccato
ppłi. ⁊ forte hic dicebatur proprie pro
peccato. quius sors exibat ppłb reserua¬
bat uiuentem. Intolabant q iuutulã
rufacti pro poccato suo ⁊ domus sue.
Tonebat q de sanguine hyrci. uutule

Expanded text:
a contagiis, quae contraxerant per annum ex peccatis ministrantium. Ea die tollebat summus sacerdos de proprio vitulam rufam, trimam, immaculatam, quae non traxerat jugum. Nec turbemur, si quandoque vitulus nominetur, quia in feminino genere tantum intelligendum est, quia pro peccatis fragilitatis offerebatur. Sumebatque ab universa multitudine duos hircos pro peccato, et arietem in holohircos in ostio tabernaculi, mittebatqi, et quis populi fieret. Nec est credendum quibusdam, qui dixerunt; ideo mitti sornisi Deo, non admittit. Sane cujus sors exibat Domino, offerebat illum pro peccato populi, et forte hic dicebatur proprie pro peccato. Cujus sors exibat populo, reservabat viventem, immolabatque vitulam rufam pro peccato suo, et domus suae, et tollebat, de
Abbreviated transcription (Latin):
fiaucialit agcassus ⁊ teedificare ⁊ pũ agger⁊
zacharia exbortantib ppłm qmi p̃clicalist̃ deũ
eis offensũ eo ꝙ ħitaret ĩ domib loq̃atis ⁊ domꝰ
diũ eẽt desolata. hoc ã signũ iredei eẽ licebãt
ꝙ seumuabãt multũ ⁊ inferetãt parũ. prĩci¬
pes uero regis ꝑsaꝵ qui erant transflum̃̃
t̃dicebant reedificationẽ. Cũ s̾lissent se¬
nicres inda o deus sius hic eis p̾ceperat cui
necdas ⁊ qͣdicere: flacint utsq ut res addariũ
referret᷑ ⁊ ascendit ⁊ crcbatel c̃ nuĩcus pͥncipũ¬

Expanded text:
fiducialiter aggressus est reaedificare templum, Aggaeo et Zacharia exhortantibus populum . Qui praedicabant Deum eis offensum, eo quod habitarent in domibus laqueatis, et domus Domini esset desolata. Hoc autem signum irae Dei esse dicebant, quod seminabant multum, et inferebant parum. Principes vero regis Persarum, qui erant trans flumen, interdicebant reaedificationem. Cumque respondissent seniores Juda, quod Deus suus hoc eis praeceperat, cui nefas est contradicere, placuit utrisque ut res ad Darium referretur. Et ascendit Zorobabel cum nuntiis principu
Abbreviated transcription (Latin):
cabat. s alit̾ amͣ sꝑabat euenit. Nãucꝰ ⁊ darła
macẽdonib e⁊ capta matre eiꝰ. ⁊ uxbre i filũs ad ꝑ¬
sas fugiens remtauit tũ pancis sut alex̾ cepit
aspirare ad moarthyam orientis. ⁊ utrãt syri¬
am cepit damaicum. ⁊ subiugata sidone urũ
c̾sidebat. T̃ũt saraballa eligẽs de susit. Unĩ.¬

Expanded text:
a Macedonibus, et capta matre ejus, uxore et filiis, ad Persas fugiens, remeavit cum paucis. Tunc Alexander coepit aspirare ad monarchiam Orientis, et intrans Syriam cepit Damascum, et subjugata Sidone Tyrum obsidebat. Tunc Saraballa eligens de suis
Abbreviated transcription (Latin):
nere cutheoꝵ ex qnib samarite descendeit̃.
erat añ iadid fr̃ manasses ad põtisicat̃ banelãt.
⁊ ubebant eum recedere ad ipeore. aut nõ ĩ¬
troire in sacribnũ. la matiasses cum uxore
tnͣstulit se ad sccerũ snũ qui pollicitꝰ ⁊ quod
edificaret ei tempũ inistar ierołimoꝵ suꝑ
mõtẽ garitim. s ħ cũ snã regis darũfacĩs̃
auiz mecliteraneꝰ᷑ nicus ip̃rioꝵ insignis. ⁊
amisiert᷑ ad manassẽ plures deierołimitis qͥl
saraballa pecͣs m̃strabat. t̃ram colendã de¬
putatat: ihĩtationemr inciduã Eo tp̃ẽ
mauiꝰ toranatꝰ qsul romanoꝵ filiũ suũ uͥgas

Expanded text:
nere Cuthaeorum, ex quibus Samaritae descenderunt. Erat autem Jaddo frater Manasses ad pontificatum anhelans,et jubebant eum recedere ab uxore, aut non introire sanctuarium. Itaque Manasses cum uxore transtulit se ad socerum suum. Qui pollicitus est, ut aedificaret ei templum instar Jerosolymorum super montequi est Mediterraneus vicus Tyriorum, et insignis. Et transierunt ad Manassen plures de Jerosolymitis, quibus Saraballa pecunias ministrabat, terram colendam deputabat, et habitationem. Incidentia. Eo tempore Manlius Torquatus consul Romano
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Concet. nte uͦ alex ͤ. sĩ stuaio ecdificauit
saraballa t̃plũ. ⁊ altare. ꝙo ꝑ mansit us at de¬
structõem fcam ꝑ romanas ⁊̃eo manassem
ꝯstituit pontificẽ. porro dũ alex̃ erat ĩ cbsidid̃e
tfrisqͥsit ad prĩcipẽ sacerdetũ ĩ ierlłni ̃ uitãs
eum ut sibi p̃ceret auxiliũ. ⁊ erceratui uena¬
lia ĩpararet. nredderet sͥ tributa: q̃ prius da¬
rioaferebat. ⁊ sx. iaddus: se dario sacram̃tu de¬
disse. nec eo iuuente: posse tũscendere astitu¬
ta. Tunc cõminatus ẽ alex̃. genti iudeoꝵ qdͥ¬

Expanded text:
aret. Concedente vero Alexandro, in studio aedificavit Saraballa templum et altare, quod permansit, usque ad destructionem factam per Romanos, et in eo Manassem constituit pontificem. Porro dum Alexander erat in obsidioneistolam ad principem sacerdotum in Jerusalem, invitans eum, ut sibi praeberet auxilium et exercitum, venalia praepararet, et redderet sibi tributa quae prius Dario conferebat. Et respondit Jaddus se Dario sacramentum dedisse, nec, eo vivente, posse transcendere constituta. Tunc comminatus est Alexander genti Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ueralisit᷑ ppłm. Duntq moyses ad aaron
coue thurribulũ. ⁊ hausto igne de altari
ponensq tỹmiama ꝑgens cito ad po¬
fulum. ut roges pro eis accełans q aarõ
curturribulo stans q int̃ uiuos. ⁊ mor¬
tuo orauit dñm ⁊ plagacessauit. fuert̃
autẽ ꝑcussi .iĩ. ⁊ lpx

Expanded text:
devoravit populum. Dixitque Moyses ad Aaron: Tolle thuribulum, et hausto igne de altari, ponensque thymiama, perge cito ad populum, ut roges pro eis. Acceleransque Aaron cum thuribulo, et stans inter vivos, et mortuos, oravit Dominum, et plaga cessavit. Fuerunt au
Abbreviated transcription (Latin):
nsi qr ꝓ iiuperio uorabatur decreuerat pociꝰ ꝑi¬
clitari ꝗrã parere. ꝯsilio tñ sno desrendes ab
opido. relictit ibi custalib p̃cepit. ut nõ nisimi¬
ni sua scͥtis epłit &temterarent. abiitq iero¬
soluuã a statim ĩ secut᷑ ⁊ magnus. alacer sorͣ
cixtaiericonta: Morte mitͥdatis sibi nũciata.
re stillantẽ lacrurã ex nulnerib colliqunt.

Expanded text:
 pro imperio vocabatur, decreverat potius periclitari quam parere. Consilio tamen suorum descendens ab oppido, relictis ibi custodibus, praecepit, ut non nisi manu sua scriptis epistolis obtemperarent, abiitque Jerosolymam. Quem statim insecutus est Magnus, alacer factus, circa Jerichonta, morte Mithidatis sibi nuntiata, re, stillantem lacrymam ex vulneribus colligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
on habebis deos alienos
Imperatiue. scdm ỹdionia hebreum nõ
n asserit hec deus. cum qnͣ habueriutt
non faciet tibi sculptile. uł ydolum alia
littera. quod nic ÷ inmundo. ⁊intlus¬
.i. nulluis rei naturat. rep̃sencatium.
quasi nec facias tibi pro deo simulatũ
ea. colere n ⁊ mente adorare. adorare
antem ⁊ si non aĩo saltem prometar
ut adiuando regib adorare postea ad
icracandam custocliam dicti ⁊ dicen¬
doꝵ: addidit incidenter: Ego sudres
deuc cuus fortis ⁊ relotet uisitans peccata
uitrum in filio. usaue iutertiam. ⁊ quar¬
tam generatõitẽ eoꝵ qui cderunt me. ⁊
faciens misccłiam in hii qui diligũt¬
anior uiri ad uxorem. ꝓ quo sustinere
nequid alt̃nis accessum ad eam. In mod̾
hunc dicit dñt. ego sum zelotes .i. nõ
paciar te fornidari. post deos alienos. qd
actliclit se insitare peccata patrũ ĩ fili

Expanded text:
on habebis deos alienos » imperative, secundum idioma Hebraeorum. Non enim asserit hoc Deus, cum quandoque habuerint. « Non facies tibi sculptile, » vel idolum. Alia littera, « quod nihil est in mundo, » id est nullius rei naturalis repraesentativum, » quasi nec facias tibi pro Deo simulacrumea. » Colere enim est mente adorare. Adorare autem est, si non animo, saltem pro metu, vel adulando regibus, adorare. Postea ad inculcandam custodiam dicti et dicendorum, addidit incidenter: « Ego sum Dominus Deus tuus fortis, et zelotes, visitans peccata patrum in filios in tertiam et quartam generationem eorum qui oderunt me, et faciens misamor viri in uxorem, pro quo sustinere nequit alterius accessum ad eam. In modum hunc dicit Dominus: « Ego sum zelotes, » id est non patiar te fornicari post deos alienos. Quod addidit se visitare peccata patrum in fili
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. ustius pnnit. ⁊ de tempora
li pona cantũ intelligendum eft
tas iͥta uidicantis. grauius i puni
orioenes tñ hic mralłigit ꝑ patret de¬
mones ꝑ posteros coad iuitores quolqũ¬
qt itipeocando nob̾ ad ningrus. ut¬
pote puimo itrauit diabolus ĩ cor

Expanded text:
rali poena tantum intelligendum est.tas juste judicantis. Gravius enim puOrigenes tamen hic intelligit per patres, daemones; per posteros, coadjutores, quos quandoque in peccando nobis adjungimus, utpote: Primo intravit diabolus in cor
Abbreviated transcription (Latin):
boriut hit sermo ut pro peccato alt̃ius
amis punatur ⁊ͣ dcuit uetus testa¬
meritum nõ eẽ datum adeo. nori n sic
crudelis ⁊÷ deus. s eꝯtra in niis mitis
apparet quod ⁊̃ hoc noĩe iaitant r¬
mutur. ex pietate i soisitanuis in¬
firmos. ⁊ ip̃e ex mãsuerudine peccãtẽ

Expanded text:
est bonus hic sermo, ut pro peccato alterius quis puniatur. Et dicunt Vetus Testamentum non esse datum a Deo. Non enim sic crudelis est Deus, sed econtra in his mitis apparet, quod etiam hoc nomine visitans innuitur. Ex pietate enim visitamus infirmos, et ipse ex mansuetudine non statim