comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Que uidelicet cũcta.
magnã nobis edificacio¬
nẽ pariũt: si fuerint mis¬
tica int̾pretacione discussa.
bibendo didicistis. Qi̾ sãguiᷤ
suꝑ utrũq postem ponit᷑.
quando non solũ ore corꝑis
sed eciã aure cordis hauri
tur. In otroq etem̃ poste
agni sanguis est positus:
quando sacramentũ pas-¬
sionis illiꝰ cũ ore ad redẽp¬
cionẽ sumit᷑: ad imitacio¬
nẽ quoq intenta mente
cogitat᷑. Nam qui sic rdẽp¬
tons sui sanguinẽ accipit:
ut imitari passionẽ illius
necdũ uelit: in uno poste
sanguinẽ posuit. Qui eciã¬
ponendus est. Quid enĩ
spũalicer domꝰ: nĩsi meu¬
tes nostras accipunꝰ. in qͥ¬
bus ꝑ cogitacionẽ in habi¬
nare est: ip̃a intencio que
preminet actioni. Qui igi¬
tur intencionẽ cogitacio¬
nis sue ad imitacionẽ do¬
minice ꝑassionis dirigit.
in suꝑlimĩari domꝰ agni¬

Expanded text:
tes . Quae videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. bibendo didicistis. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cortur: in utroque etenim poste agni sanguis est positus, quando sacramentum passionis Christi, cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mencogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem ponit. Superlimponendus est. Quid enim spiritualiter domos nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem habinare est ipsa intentio, quae praeeminet actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem Dominicae passionis dirigit, in superliminari dom
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cogitacionẽ ponereͥ
quid est aliud ꝙͣͣ quedã aridi¬
tas mentis: Qui ãt ĩtellectu
celestiũ iam ꝑ sancta desideri¬
a de suꝑnis delectacõis ĩtie
cibo pascũtur : qͣiͣ largiori ali¬
mento pinguescũt:. Hac enĩ
pinguedĩe saginari ꝓsalmis¬
ta concupierat: cũ dicebat:
Sicut adipe et pinguedine
repleat᷑ aĩa mea. Quia igit᷑
p̃dicatores dñice ĩcarnacioĩs¬

Expanded text:
quippe cogitationem ponere, quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quia ergo praedicatores dominicae incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
ris et altilibz fratres
tcris tectamẽti pres accipimꝰ:
Quia ciũ uulgo loquor:. etiã
ip̃a me necesse ẽ uerba euãge¬
lice lectionis explanare. Alti¬
lia em̃: saginata dicimꝰ. Ab
eo enĩ qd̃ est alere: altilia qui¬
dẽ quasi aletilia uocamꝰ. Cũ
p̾o in lege scriptũ sit diliges
amicũ tuũ: et odies ĩunitũ tu¬
ũ: accepta tũc iustis litẽtia fue¬
rat: ut dei suos q adu̾sarios
quanta possent uͣtute cõprime¬
rẽt: eos q iure gladiis ferirẽt.
ꝓculdubio cõpescitur: cũ ꝑ se¬
metip̃am ueritas p̃dicar dicẽs.
Diligite ĩimicos uros: bñfaci.¬
te huis qui oderũt uos. Quid
tribuciõe ꝑcuterẽt: ut ita dicã
qͥd aliud ꝙͣ thauri erãt: quũ
imicos suos u̾tutis corporee
cornu feriebãt: Quid uõ per
altilia. uisi pr̃es testamẽti no¬
ui figurant᷑ ⁊ qui dũ gr̃am
pinguedius ĩterne ꝑcipiũt:
eternis desideriis ĩnitentes ad
sublinia cõtemplacõis sue
penna subleuant᷑ : In ymo

Expanded text:
ris vel altilibus, fratres teris testamenti patres accipimus? Quia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. cul dubio am Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos . Quid tributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corpo reae cornu feriebant? Quid vero per altilia, nisi Novi Testamenti Patres figurantur. Qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, aeternis desideriis innitesublimia contemplationis suae pennis sublevantur? In imo
Abbreviated transcription (Latin):
mei. et altilia occisa sũt: et oĩa
pata. Ac si aꝑcius dicat᷑ pa¬
trũ p̃cedenciũ mortẽ aspicite:
et remedia uite ũe cogitate.
Notandũ uo: qd̃ in pͥori ĩui¬
taciõe nichil de chauris et al¬
tilib dicit᷑. In scda aũt iam
thauri et altilia mactata me.
morant᷑ uia. omp̃s deuscũ
uerba eius audire nolumꝰ:
adiũgit exempla: ut om̃e qd̃
ĩpossibile credumꝰ : tanto nob
ad sperandũ fiat facilius: qͣn¬
to per hoc tnͣsisse et alios au

Expanded text:
a sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione nil de tauris et altilibus dicitur, in secunda autem jam tauri et altilia mactata esse memorantur, quia omnipotens Deus cum verba ejus audire nolumus, adjungit exempla, ut omne quod impossibile credimus. tanto nobis ad sperandum fiat facilius, quanto per hoc transisse jam et alios au
Abbreviated transcription (Latin):
siderat : quia eteruis suppliciis
datus: optat operaciõe iustorũ
uel ultima ꝑticipari. Cui respõ.¬
detur quod in hac rita bonare¬
ceperit: quia omne gaudium
suũ felicitatẽ transitoriã puta¬
uit. Habere cteñ hic possunt et
iusti bona ⁊ nec tamẽ hec in re.¬
compensaciõe recipẽ: quia dũ
meliora id est eterna appetunt:
eorũ iudicio quelibet bona af¬
fuerint: cũ sanctis desideriis es¬
tuant. uona minime uidentur.
Uude dauid ꝓpheca. qui regni
diuiciis multisq obsequiis ful¬
ciebatur: quãuis et hec ad ne¬
cessitatẽ bona esse conspiceret:

Expanded text:
siderat, quia aeternis suppliciis siderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qui de longinquo ad uidẽ¬
dũ lazarũ oculos leuat ⁊ qͥa
dũ per dampnacõis sue suppli¬
cia. infideles in ymo sũt. fideleꝰ
quosq ante diem extremi iudi¬
cii suꝑ se in requiẽ attendunt:
quoꝵ post gaudia cõtemplari
nullatenus possunt. Longe n̾o
est qd̃ conspiciũt: quia illut ꝑ
meritũ non attingũt. In lĩgua
aũt amplius ardere ostendit᷑:
cũ dicit. Nute lazarũ ut ĩtin¬
quat extremũ digiti sui ĩ aqua:
et refrigeret linguã meã: quia
crucior in hac flãma: In fideus
populus uerba legis in ore te-¬
nuit: que opere seruare contẽp.¬
sit. Ibi ergo amplius ardebat
ubi se ostendit scire quod facẽ
noluit. Qua propt̾ uñ de doctis
et negligentib ꝑ salomonẽ di¬
citur. Omĩs labor hõis in ore
eius : sed aĩa illius non ĩplebi¬
tur. Quia qͥsquis hoc solũmo¬
do laborat ut sciat quid loqui
debeat: ab ipsa refectiõe sue sci¬
encie. mente uacua ieiunat:
ab extremo digito se tangi de¬

Expanded text:
tur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi de
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝓuidencia trinitatis Una
est ibi benignitas misericordie:
ona censura iusticie ⁊ nec ali¬
quid est in actiõe diuisũ: ubi
nichil est ĩ uolũtate diuersum.

Expanded text:
it providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum.
Abbreviated transcription (Latin):
E ip̃a resurrectio¬
ne cuiꝰ in semet
ip̃o dñs premifit
exemplũ ut sc̾iremꝰ quid
etiã in corꝑonb nostris
in fine seculi sperare debe¬
amꝰ: multi multa dispu¬
tant. Aliqui fidelit᷑. aliqui
infideliter. Qui fidelit er
disputant: scire uolunt
diligenciꝰ quid respõdeant
infidelib. Qui autẽ infi.

Expanded text:
ipsa resurrectione, cujus in se ipso Dominus praemisit exemplum, ut sciremus quid etiam in corporibus nostris in fine saeculi sperare debeamus, multi multa disputant; aliqui fideliter, aliqui infideliter. Qui fideliter disputant, scire volunt diligentius quid respondeant infidelibus: qui autem infi
Abbreviated transcription (Latin):
qui aĩas ad suꝑna cenden¬
tes. cortuptibiliũ bonoꝵ
delectacionib obligare : et
ab illis sedib de quib ip̃e
excidit gaudet abducere:
Contra cuiꝰ insidias sapi¬
enter debet fidelis quisq ui¬
gilare: ut ĩimicũ suũ de eo
quo temptat᷑ possit elidere.

Expanded text:
qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: quosdã uestrũ minꝰ li¬
benter audientes intueor.
Unde nũc a memetip̃o exi¬
gere contra morẽ uolo: ut
int̾ sacra missarũ solemp¬
nia. lc̃õnẽ sancti euange¬
lii non dictando sed coslo¬
quendo edisserã. Sicq ex¬
cipiat᷑ ut loquim: quia col¬
locucionis uox corda toipẽ¬
cia plus ꝙͣ sermo lc̃onis
excitat: et quasi quadam
manu sollicitudĩs ut eiũ¬
gilent pulsat. Etquidẽ ad

Expanded text:
sum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad
Abbreviated transcription (Latin):
bato cepit: ut ip̃m
se ostenderet creatorẽ:
qul opa oꝑibus ĩtexeret: et ꝑ¬
sequeretur opus quod ip̃e iã
ceperat. Ut si domũ faber re.¬
nouare disponat: non a fun¬
tamentis sed a culminibus
incipit solu̾e uetustatẽ. Itaq
ibi prius manũ admouet:
ubi prius desierat. Deinde a
ninorib incipit: ut ad maio.¬
ra ꝑueniat: liberari a demone
hõies. sed in uerbo dei possũt.
Nesurrectionẽ mortuis ĩpera̾e:
diuine solius est potestatis.
Nec quẽqͣm mou̾e debet: quod
ih̃u nazarem nomẽ in hoc
libro dyabolus dixisse pͥmus
ĩducitur. Nec enũ ab eo nomẽ
xp̃c accepit: quod de celo ãge¬
lus ad uirginẽ detulit. Est hu.¬
ius ĩpudentie: ut int̾ hõies
aliquid primꝰ usurpet: et ad
hõies quasi nouũ deferat: quo
terrorẽ sue potestatis ĩtuciat.
Deniq et ĩ genesi. pͥmus deum
hõi nũcupauit. Sic eni habes.
Et dixit serpens mulieri. Qͣd
utiq deus dixit : ne edatis ab
oĩ ligno: Uterq igit᷑ deceptus

Expanded text:
bato coepit, ut ipsum se ostenderet creatorem, qui opera operibus intexeret et persequeretur opus, quod ipse iam coeperat, ut si domum faber renouare disponat, non a fundamentis, sed a culminibus incipit soluere uetustatem. itaque ibi prius manum admouet, ubi ante desierat. deinde a minonbus incipit, ut ad maiora perueniat. liberare a daemone et homines, sed in uerbo dei possunt, resurrectionem mortuis imperare diuinae solius est potestatis. Nec quemquam mouere debet quod Iesu Nazareni nomen in hoc libro diabolus dixisse primus inducitur. nec enim ab eo Christus nomen accepit, quod de caelo angelus ad uirginem detulit: est huius inpudentiae ut inter homines aliquid primus usurpet et ad homines quasi nouum terrorem suae potestatis incutiat. Denique et in Genesi primus Deum homini nuncupavit; sic enim habes: Et dixit serpens mulieri: Quid utique dixit Deus ne edatis ab omni ligno? uterque igitur deceptus
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. Net ĩ¬
dignaciõe cõmo¬
tus. nec scelere of¬
fensus: nec iniuria uiolatus:
ideã deserit. Qiͥn etiã ĩmemoꝵ
iniurie: memor clemẽtie: nũc
doccudo ⁊ nũt liberando: nũs
sauando: infide plebis corda
deuulcet. Et bene sanctus lu¬
cas uirũ ab sp̃u nequitie li¬
beratũ aute p̃misit: et substi¬
tuit femine sauitatẽ. Btrũq
enĩ sexũ dñs curaturus adue¬
nerat: et prior sanari debuit.
qui prior creatus est. Nec pret̾

Expanded text:
Salvatoris, qui nec indignatione commotus, nec scelere offensus, nec injuria violatus Judaeam deserit; quin etiam immemor injuriae, memor clementiae, nunc docendo, nunc liberando, nunc sanando in fide plebis corda demulcet. et bene sanctus Lucas uirum ab spiritu nequitiae liberatum ante praemisit et substituit feminae sanitatem. utrumque enim sexum dominus curaturus aduenerat et prior sanari debuit qui prior creatus est nec praet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑem frẽs carissimi¬
lioc in facto ⁊ quẽ nisi redẽp¬
torẽ nostrũ samꝑson ille
significat: Quud gara ci.¬
uitas: nisi infernũ desigͣt:
Quid ꝑ philisteos: nisi iu¬
deoꝵ ꝑfidia demonstrat᷑ ͤ
Qui cũ mortuũ dñm uide¬
rent: eius qz corpus ii se-¬
pulchro iam po sitũ ⁊ cus¬
todes illico deputauerũt: ⁊
cũ qui auctor uite clarue̾at
infermi claustris retentũ q̃¬
si samꝑson in gaza se de¬
prehendisse letati sũt Sãp¬
solũ exiit ÷ sed eciã portas
tulit᷑: quia uidelicet redẽp̃¬
tor noster au te lucem re¬
surgens: non solũ liber
de inferno exiit: sed ip̃a eci¬
am inferm claustra destrux¬
it. Portas tulit et montis
uerticẽ subiit : quia resur¬
gendo claustra inferni abs¬
tulit: et ascendendo celorũ
regna penetraut. Hauc
ergo resurrectionis eius
gloriã fratres carissimi. q̃
et prius demonstrabat᷑ ex
signo. et post ꝑatuit ex fac¬
toͬ tota mente diligamꝰ:
pro eius amore moriam᷑.
Ette in resurrectione auc¬

Expanded text:
fratres charissimihoc in facto, quem nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samsolum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam, fratres charissimi, quae et prius demonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auc
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi enĩ celsitudo xp̃i ꝓpter car¬
nales hõies et ihrłm terrenã.
carnali spe et desiderio tegitur:
hic aũt remota oĩ cupiditate
carnali: cõuiuas noui test a¬
menti spei ꝑmanẽtes firma.¬
mentũ tãꝙͣ ipsius montis so¬
liditas nullo feno ĩterposito
cõtinebat. Et qm̃ rectissime
dicit apłus. prius autẽ qͣm re¬
niret fides sub lege custodie¬
bam᷑ : hoc significare uidetur
et dñs. cũ dicit de hiis quos
qͥuq panib pasturus erat ⁊
non opus habent ire: sed da¬
te illis manducare. Sub hus
eñi uerbis figuralit̾ tanꝙ cus¬
todia derimnẽtur: cũ hoc admo¬
nussent discipuli ut dinuite¬

Expanded text:
Ibi enim celsitudo Christi propter carIbi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Jerusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur: hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firmamentum, tanquam ipsius montis soliditas, nullo feno interposito continebat. 7. Et quoniam rectissime dicit Apostolus, Prius autem quam veniret fides, sub Lege custodiebamur ; hoc significare videtur et Dominus, cum dicit de his quos quinque panibus pasturus erat, Non opus habent ire; sed date illis vos manducare . Sub his autem verbis figuraliter tanquam custodiendi detinentur, cum hoc admonuissent discipuli, ut dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
bus expectacõis quousq ad
ꝓmissa dei ꝑuenirent: nõ u¬
rilit̾ ꝑseuerantes tẽptauerũt
seũ. Pueris aũt: qui sederunt
manducare et bib̾e. et sucrexe¬
rũt ludere. Non solũ aũt ibi.
sed eciã in ppło noui testamẽ¬
ti. qui non ꝑdurant occurre̾
in uirũ ꝑfectũ : uel ĩsirmitate
uitisi. uel mentis leuitatecinu¬
lierib et ꝑueris comꝑandi sł.
ẜiam illis dicit᷑. si tamẽ inictũ
substancie eius usq in finem
sirmũ retineam Illis autẽ.
nolite pueri effici sensibͣ. sed
malicia infantes estote:ut sẽ¬
sibus ꝑfecti sitis. Et ideo neq
in ueteri neq in nouo testaiẽ¬
to: tales admittũtur ad nĩm.
Sed siue ibi qͥnq nilia. siue
hic quatuor milia: exceptis
mulierib et pueris fuisse di¬
cũtur. Qmuis uero et illic et
hic ꝓpter xp̃m ip̃m. qͥ assidue
in scripturis mons appellat᷑:
congruent̾ in mõte uterq po.¬
pulus pascat᷑: hic tamẽ non
in feno discũbitur. sed in t̾ra.

Expanded text:
ectationis, quo usque ad promissa Dei pervenirent, non viriliter perseverantes tentaverunt Deum: pueris autem, qui sederunt manducare et bibere, et surrexerunt ludere. Non solum autem ibi, sed etiam in populo Novi Testamenti qui non perdurant occurrere in virum perfectum , vel infirmitate virium, vel mentis levitate, mulieribus et pueris comparandi sunt. Nam illis dicitur, Si tamen initium substantiae ejus usque in finem firmum retineamus ; illis autem, Nolite pueri effici sensibus, sed malitia infantes estote, ut sensibus perfecti sitis . Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerum; sed sive ibi quinque millia, sive hic quatuor millia, exceptis mulieribus et pueris fuisse dicuntur . 6. Quamvis vero et illic et hic propter ipsum Christum, qui assidue in Scripturis mons appellatur, ut congruenter in monte uterque populus pasceretur; hic tamen non in feno discumbitur, sed in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
plebis amencia: ut cũ confes¬
sa fuerit solius dei esse donare
ꝑcc̃a : non credat deo pecrata
donãti. Dñs aũt saluos uolc̃s
facere pecratores : et occultoꝵ
cogniciõe deũ se esse demõstrat.
et admiraciõe factorũ ⁊ adici¬
ens quid est facilius. dice di.¬
missa sũt tibi pcc̃a: aut dice̾
surge et ambula. Quo locople¬
nã spetiẽ resurrectõis osten¬
dit: qui mẽtis uulnerib cor¬
poris q sanatis ⁊ pcr̃a douat
animorũ: debilitatẽ carnis ex

Expanded text:
plebis amentia; ut cum confesplebis amentia; ut cum confessa fuerit solius Dei esse donare peccata, non credat Deo peccata donanti. Dominus autem salvos volens facere peccatores, et occultorum cognitione Deum se esse demonstrat, et admiratione factorum, adjiciens: Quid est facilius dicere: Dimissa sunt tibi peccata tua; aut dicere: Surge, et ambula? . 13. Quo loco plenam speciem resurrectionis ostendit, qui mentis vulneribus corporisque sanatis, peccata donat animo
Abbreviated transcription (Latin):
iudicas. ignoscere:
diste qui eger es im¬
petrare. Si grauiũ peccatorũ
diffidis ueniã: ad hibe p̃cato¬
res ⁊ ad hibe eccłiam que pro te
p̃cetur: cuiꝰ contẽplacione qd
tibi dũs negare possit ignoscit.
Et qmͣuus historie fidem debea¬
uiꝰ non omitte ⁊ nt uẽ ꝑalitici
istius corpus credamꝰ esse sa¬
natũ: cognosce tamẽ interio.¬
ris hõis sanitatẽ. cui pcc̃a do¬
nantur. Que cũ iudei asserũt
a solo deo posse cõcedi ⁊ deum
utiq conficẽtur : suo q iudicio
ꝑfidiã suã prodũt ⁊ut opus
astruant: ꝑsonã negent. Ita¬
q ab ip̃is et oꝑib suis dei fili¬
us accipit testimoniũ: et uo.¬
cis suffragiũ non requirit.
ꝑfidia enĩ confiteri pocestite¬
dere non pocest. Itaq testimo.¬
niũ non deest diuinitati. fides
deest saluti. Nam et ualidius
est ad fidẽ quod cõficẽtur ĩui¬
ti: et puiciosius ad culpã qd̵
negant. qui suis assertionib
reiĩtũtur. Magna itaq ĩfide

Expanded text:
iudicas ignoscere, disce qui aeger es inpetrare. si grauium peccatorum diffidis ueniam, adhibe precatores, adhibe ecclesiam, quae pro te precetur, cuius contemplatione quod tibi dominus negare possit ignoscit. et quamuis historiae fidem debeamus non omittere, ut uere paralytici istius corpus credamus esse sanatum, cognosce tamen interioris hominis sanitatem, cui peccata donantur. quae cum Iudaei adserunt a solo domino posse concedi, deum utique confitentur suoque iudicio perfidiam suam produnt, ut opus adstruant, personam negent. itaque ab ipsis et operis sui dei filius accepit testimonium et uocis suffragium non requirit; perfidia enim confiteri potest, credere non potest. itaque testimonium non deest diudeest saluti. Nam et validius est ad fidem quod confitentur inviti: et perniciosius ad culpam quod negant, qui suis assertionibus revincuntur. Magna itaque infidae
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ĩteruenit. Dnũ dictorũ.
remediorũq momientũ ẽ. Spec¬
tant surgentẽ ĩcreduli: mirã¬
tur abeuntẽ: et diuini operis
muracula. malũt time qm cre¬
dere. Nam si credidissẽt: non ti¬
iuissent utiq s dilexissẽt. ꝑ¬
fecta enĩ dilectio: timorẽ exclu¬
dit foras. Et ideo quia isti nõ
diligebant: calũpniabantur.
Calũpniantib aũt dicit. Qͥd
cogitatis mala ĩ cordib prĩs:
Quis hoc dicit: Sacerdoᷤ mag.¬
nus:. lepram uidebat ĩ cordib
iudeorũ: ostendit eos peiores
esse leproso Ille sacerdoti iussꝰ
est se offerre purgatꝰ: hos sa¬
cerdos repudiat: ne alioᷤ quoq
eorũ lepra cõtaminet. Sabbo.¬

Expanded text:
tatis interuenit: unum dictorum tatis interuenit: unum dictorum remediorumque momentum est. spectant surgentem itur abeuntem, et divini operis miracula malunt timedere. nam si credidissent, non timuissent utique, sed dilexissent; perfecta enim dilectio timorem excludit foras. et ideo isti, quia non diligebant, calumniabantur. calumniantibus autem dicit: quid cogitatis mala in cordibus uestris? quis hoc dicit? sacerdos magnus. lepram uidebat in cordibus Iudaeorum; ostendit eos peiores esse leproso. ille sacerdoti est se iussus offen-e purgatus, hos sacerdos repudiat, ne alios quoque eorum lepra 1359 contaminet. S
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sit hominib ꝑcc̃a dimitt̾e.
quis enĩ potest pcc̃a dimitt̾e.
nisi solus deus ⁊ qui ꝑ eos quo¬
q dimictit. quib dimuttendi
tribuit potestatẽ: tamẽ mul¬
to diuinius est resurrectionẽ
donare corꝑib: quãdoquidẽ
ipse dñs resurrectio est.lcõ ii.¬
It lectus qui tolli iu.¬
betur ⁊ quid ẽ aliud.
nisi quia humanũ
iubetur corpus actolli: Ipse
est qui ꝑ singulas noctes la¬
uatur a dauid. lectus doloris:
in quo aĩa nr̃a graui cõscien¬
cie egra cruciatu iacebat. Sed
secit : iã non lectus doloris est:
sed quietis. Miseraciõe em̃ dñi
cepit quies esse quod mors eãt:
qui nobis soporẽ mortis. uer¬
tit in grãm uoluptatis. Nec
solũ leuare lectũ. sed eciã domũ
suã repet̾e: hoc est ad ꝑadisũ
redire censetur. Ea est enĩ ua
domus ⁊ que hominẽ pruna
suscepit: non iure amissa sed
fraude. Merito ergo restituit
domus ł qm̃ uenerat qͥ nexũ
fraudis aboleret: ius refor¬
maret. Net mora ulla sani¬

Expanded text:
a dimittere — quis enim potest peccata dimittere nisi solus deus, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem? — tamen multo diuinius est resurrectionem donare corporibus, quandoquidem ipse dominus resurrectio est. hic lectus qui tolli iubetur quid est aliud nisi quia humanum iubetur corpus adtolli? ipse est, qui per singulas noctes lauatur a Dauid, ut in quo anima nostra graui conscientiae aegra cruciatu iacebat. sed serit, iam non lectus doloris est, sed quietis. miseratione enim domini coepit quies esse quod mors erat. qui nobis soporem mortis uertit in gratiam uoluptatis. nec solum leuare lectum, sed etiam domum suam repetere, hoc est ad paradisum redire censetur; ea est enim uera domus, quae hominem prima suscepit, non iure amissa, sed fraude. merito ergo restituitur domus, quoniam uenerat qui nexum fraudis aboleret, ius reformaret. nec mora ulla sani
Abbreviated transcription (Latin):
lus uoce dñi audita.
quid me ꝑsequeris: et
ego sũ ih̾us quẽ tu ꝑseque.¬
ris : ad ananã tamẽ missꝰ
est. ut illo sacerdocio quod ĩ
ecclia constitutũ est. sacramẽ¬
tũ doctrine fidei ꝑciperet: et
perus eius approbaret co-
lor. Non quia non potest
quis alius hec facit etiã in
eccłia ⁊ sed ut ip̃a societas cõ¬
gregatorũ fideliũ. approbã¬
do ĩuicem atq cõmunitãdo

Expanded text:
lus, voce Domini audita: Quid me persequeris? et, Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quid in Ecclesia constitutum est, sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbarlor; non quia non potest quis alius haec facit etiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando invicem, atque communicando
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde post ãnos qͣtuordetĩ.
ascendi iherosolunã cũ bar¬
naba: assũpto etiã tyto. Ascẽ¬
di aũt scd̃m reuelacionẽ: et
exposui eis euangeliũ quod
p̃dico in gentib. Seorsũ aũt
ne forte in uacuũ turro. aut
cucurri. Et paulo post. Cum
cognonissẽt inqͥt gr̃am que
data est michi⁊ iacobus petrꝰ
et ioh̾es. quĩ uidebant᷑ colũp.¬
ne esse: dextras dederũt michi
et barnabe societatis. Ip̃a eĩ
collacio ynã doctrine speciem
exlusa oĩ uarietate monstra¬
bat: qd̾ salubrit̾ etiã coruchi¬
ne eius accepte et p̃ces eiꝰ au¬
dite illi ab angelo nũciarent᷑:
ꝓpter doctrine tamẽ sacramẽ¬
torũq unitatẽ : ad petrũ iu¬
betur mitte̾. tanꝙͣ illi et suis
dicẽtur: ite ostendite uos sa¬
cerdotib. Nam et cũ irentinũ¬
sati sunt.Iam enĩ ad eos rene¬
rat petrus: sed tñ ips nondũ
accepto baptismatis sacraniẽ¬
to. nondũ spiritalit̾ ad sacerdo¬
tes ꝑuenerãt: et tñ infusione

Expanded text:
uordecim ascendi Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem; et exposui eis Evangelium quod praedico in gentibus, seorsum autem ne forte in vacuum curro, aut cucurri. » Et paulo post: « Cum cognovissent, inquit, gratiam quae data est mihi Jacobus, Petrus et Joannes, qui videbantur columnae esse, dexteras dederunt mihi et Barnabae societatis . Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem exclusa omni varietate monstrabat: quod salubriter etiam Corinthinae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen Sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur, Ite, ostendite vos sacerdotibus. Nam et cum irent, mundati sunt. Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto Baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes pervenerant; et t
Abbreviated transcription (Latin):
angeliũ et regnũ dei ꝓpter cibũ
querimꝰ ͥ priorẽ facimꝰ cibũ et¬
posterius regnũ derzita ut si nõ
desit cibus. non queramꝰ reg¬
nũ dei. Hoc est ergo pͥus querẽ
cibũ. et deinde regnũ der: id est
hoc priore loco pon̾e: illud pos¬
teriore. Si aũt ideo queramꝰ
cibũ ut habeamꝰ regnũ dei:
facuꝰ quod dictũ est. Nuerite
primũ regnũ et iusticiam dei.

Expanded text:
angelium et regnum Dei propter cibum angelium et regnum Dei propter cibum quaerimus, priorem facimposterius regnum Dei, ita ut si non sit cibus, non quaeramus regnum Dei. Hoc est ergo primum quaerere cibum, et deinde regnum Dei, id est, hoc priori loco ponere, illud posteriori. Si autem ideo quaerimus cibum, ut habeamus regnum Dei, faciamus quod dictum est: Quaerite primum regnu
Abbreviated transcription (Latin):
lis temꝑalib constitutũ. Qd̃
nephas ẽ fieri:ut nõ tanꝙͣ filiꝰ
nũstret quisq euangeliũ : sed
tanꝙͣ seruus cui dispensacio
credita est: ut tanꝙͣ alienum
eroget ⁊ nichil inde ip̃e accipiat
preter cibaria: q̃ non de ꝑticipa¬
cione regni. sed sustentaculũ
nuisere seruitutis dant᷑ extrĩse¬
cus. Quãꝙͣ alio loco et dispen¬
satorẽ se dicat. Potest enĩ et ser¬
uus ĩ filiorũ nũo adoptatꝰ: cã
rem ĩ qua coheredis sortẽ meru¬
it : ficelit̾ dispensae ꝑticipib
sus. Sed nũc ubi ait. si aũt iu¬
uitus ⁊ dispensacio mͥ credita
est: talẽ dispensacorẽ intelligi
uoluit ⁊ qui alienũ dispensat:
ubi ip̃e nichil accipiat. Ergo q̃¬
cũq res ꝓpter aliud aliqͥd que¬
ritur ⁊ sine dubio ĩferior est: ꝙͣ
id ꝓpter quod querit᷑. Et idcoil¬
lud primũ est ꝓpter qd̃ istam
rem queris: non ista res ꝙͣ ꝓpt̾
aliud queris. Qua ꝓpter si eu¬

Expanded text:
lis temporalibus constitutum. Quod lis temporalibus constitutum. Quod nefas est fieri, ut non tanquam filius ministret quisque Evangelium, sed tanquam servus cui dispensatio credita est; ut tanquam alienum eroget, nihil inde ipse accipiat praeter cibaria, quae non de participatione regni, sed ad sustentaculum miserae servitutis dantur extrinsecus. Quanquam alio loco et dispensatorem se dicat. Potest enim et servus in filiorum numerum adoptatus, eam rem in qua cohaeredis sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Sed nunc ubi ait, Si autem invitus, dispensatio mihi credita est; talem dispensatorem intelligi voluit, qui alienum dispensat, unde ipse nihil accipiat. 55. Ergo quaecumque res propter aliud aliquid quaeritur, sine dubio inferior est, quam id propter quod quaeritur: et ideo illud primum est propter quod istam rem quaeris, non ista res quam propter illud quaeris. Quapropter si Ev
Abbreviated transcription (Latin):
angeliz auero ĩquit. nõ est mͥ
gl̃a ⁊ id est si euãgeliz auero
ut ita fiant ĩ me: id est si ꝓpt̾ca
euãgeliz auero ut ad illa ꝑue¬
mã. et finẽ euãgelii ĩ cibo et po
tu uestituq collocauero. Sed
euangelitẽ ⁊ quia unde uiuã
non habeo: ut acquirã tꝑalẽ
fructũ de p̃dicacioẽ et̾noꝵ ͤ it
eĩ iam necessitas erit in euã¬
gelio: non uolũtas. De enĩ ĩ
quit mnͥ crit: si non euãgelida¬
uero. Sed quõ debet euangeli¬
⁊ are : Scilicet ut in ip̃o euan
gelio et in regno dei ponat
mercedẽ. Ita enĩ potest nõ co¬
actus euangelitare. sed uolẽs.
Si eñĩ uolens inqͥt hoc facio:
mercedẽ habeo. Si ãt ĩuitus:
dispensacio mͥ credita est. Id
est si coactus ĩopia earũ rerũ
que temꝑali uite sũt necessa¬
rie. p̃dico euangeliũ: alii per
me habebũt mercedẽ euãgelii:
qui euangeliũ ip̃m me predi¬
tante diligũt. Ego aũt non
habeo ⁊ quia non ip̃m euãge¬
liũ diligo: sed eius pretiũ in il¬

Expanded text:
angelizauero, inquit, non est mihi gloria: id est: si euangelizauero, ut ista fiant in me, id est: si propterea euangelizauero, ut ad illa perueniam et fidem euangelii in cibo et potu et uestitu collocauero. sed euangelizem, quia unde uiuam non habeo aut adquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum. sic enim iam necessitas erit in euangelio, non uoluntas. uae enim mihi est, inquit, si non euangelizauero. quomodo debet euangelizare? scilgelio et in regno Dei ponat mercedem: ita enim potest non coactus evangelizare, sed volens. Si enim volens, inquit, hoc facio, mercedem habeo; si autem invitus, dispensatio mihi credita est : id est, si coactus inopia carum rerum, quae temporali vitae sunt necessariae, praedico Evangelium, alii per me habebunt mercedem Evangelii, qui Evangelium ipsum me praedicante diligent; ego autem non habebo, quia non ipsum Evangelium diligo, sed ejus pretium in il
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco dicit: ut amputẽ ot¬
casionẽ. hiis qui querũt occa¬
sionẽ. Quãꝙͣ etiã sicut ceteri
constitueret finẽ euãgelizan¬
di: sed magis ip̃ius uictꝰ sui
finẽ in euangelio collocaret:
id eit ut suꝑius dixi nõ ideo
euangelit aret ut ꝑueniret
ad cibũ: et si qua sunt alia ne¬
cessaria: sed ideo ista sumera
ut illud ĩplere: ne non uolẽs
sed necessitate euangeli aret.
Hoc enĩ improbat cum dicit.
Nescitis qm̃ qui in tẽplo ope¬
rant᷑ : que de templo sũt edũt:
Qui altario deseriũt ⁊ alta¬
rio cõparciũtur. Sic et dñs or¬
diuauit hus qui euangeliũ
annũciant: de euãgelio uiu̾e.
Ego aũt nullius horũ usus sũ.
Hinc ostendit ꝑmissũ esse nou
iussũ. Alioqͥn. cõtra preceptũ
dĩi fecisse tenebit᷑. Deunde seqͥ¬
tur: et dicit. Non aũt scripsi h:
ut ita fiant in me. Sonũ est
meã quisꝙͣ ĩanem faciat hoc

Expanded text:
alio loco dicit, « Ut amputem ocalio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » . Quanquam etiam si, ut caeteri constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collocaret: id est, ut superius dixi, non ideo evangelizaret, ut perveniret ad cibum, et si qua sunt alia necessaria; sed ideo ista sumeret, ut illud impleret, ne non volens, sed necessitate evangelizaret. Hoc enim improbat, cum dicit: « Nescitis quoniam qui in templo operantur, quae de templo sunt edunt; et qui altario deserviunt, altario compartiuntur: sic et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullius horum usus sum. » Hinc ostendit permissum esse, non jussum; alioquin contra praeceptum Domini fecisse tenebitur. Deinde sequitur, et dicit: « Non autem scripsi haec, ut ita fiant in me. Bonum est meam quisquam inanem faciat
Abbreviated transcription (Latin):
facimꝰ. Sed quia in hac uita
militamꝰ. ut ad illud regnũ
ꝑuenire possimꝰ : que uita si¬
ne hiis necessariis agi nõ po¬
mũ: significauit qͥa hoc ꝑos¬
terius querendũ est: nõ rẽpe
sed dignitate. Illud tanqͣm
bonũ nr̃m: hoc tanꝙͣi neces.¬
sariũ nr̃m. Necessariũ autẽ
ut mãducemꝰ: sed ideo man¬
ducae̾ ut euangebremꝰ. Nã
si ꝓpt̾ea euãgelizamꝰ ut mq̃¬
ducemꝰ: uilius habemꝰ euan¬
geliũ qm tibũ. Et erit iam uo¬
nũ nr̃m in manducando: ne¬
tessariũ autẽ in euangelitãdo.
Qd̃ etiã apłus ꝓhibet : cũ di¬
cit licẽ sibi quidẽ et ꝑmissũ es¬
se a dño. ut qui euangeliũ an¬
nũciant de euãgelio uiuant᷑:
id est de euãgelio habeant ea
que huic uite sũt necessaria:
et tñ non esse se abusũ hac
pocestate. Erant enĩ multi
qui occasionẽ hab̾e cupiebãt
acquirendi: et uertendi euã¬
geliũ. Quib eã uolens ãpu¬
tare apłus: manibz suis uis¬
tũ suũ tolerau̾it. De hiis enĩ

Expanded text:
facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non poimum, » significavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate: illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nostrum; necessarium autem ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut maducemus, vilius habemus Evangelium quam cibum; et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit . De his enim
Abbreviated transcription (Latin):
rentib enĩ primũ regnũ et ius¬
ticiã dei. id est hoc p̃ponentib
ceteris reb ut ꝓpter hoc cetera
queramꝰ : non debet subesse
sollicitudo: ne illa desit q̃ huit
uite ꝓpter regnũ dei sũt necessa¬
ria. Dixit enĩ suꝑius. Scit enĩ
pr uester: quia horũ oĩm indi¬
getis. Et ideo cũ dixisset q̃rite
primũ regnũ et iusticiã dei. nõ
dixit deinde ista querite ꝙͣuis
sĩt necessaria: sed ait hec omĩa
apponẽtur nob̾. id eit cõsequẽ¬
tur : si illa queratis sine ullo

Expanded text:
primum regnum ejus et justitiam Dei, id est praeponentibus caeteris rebus, ut propter hoc caetera quaeramus, non debet subesse sollicitudo ne illa desint quae huic vitae propter regnum Dei sunt necessaria. Dixit enim superius: Scit enim Pater vester quia horum omnium indigetis. Et ideo cum dixisset: Quaerite primum regnum et justitiam Dei, non dixit: Deinde ista quaerite, quamvis sint necessaria; sed ait: Haec omnia apponentur vobis, id est, consequentur, si illa quaeratis, sine ullo
Abbreviated transcription (Latin):
est iudicare: maxime ut con¬
dempnemꝰ. Hoꝵ aũt ueniet
tẽpus ut iudicẽtur ⁊ tũ dñs il¬
luminabit abscondita tene.¬
brarũ: et manifastabit cogi.¬
tacioẽs cordis. Item alio loco
p̃cedencia ad iudiciũ: quedam
aũt et subsequũcur. Manifes¬
ta ea dicit: de quib clarum est.
quo aĩo fiant. Hec p̃cedunt
ad iudiciũ ⁊ id eit quia si fuccit
ista subsecutũ iudiciũ: non est
temerariũ. Subsequũtur aũt
illa que occulta sũt: quia net
ipsa lacebũt tempe suo. Sic et
de bonis factis intelligendũ
est. Nam ita subũgit. Siliter
⁊ sc̃a hona maĩfesta sũt: ⁊ q̃ cũq

Expanded text:
est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis. item alio loco praecedentia ad iudicium; quaedam autem et subsecuntur. manifesta ea dicit, de quibus clarum est quo animo fiant. haec praecedunt ad iudicium, id est quia, si fuerit ista subsecutum iudicium, non est temerarium. subseountur autem illa quae occulta sunt, quia nec ipsa latebunt tempore suo. sic et de bonis factis intellegendum est. nam ita subiungit: similiter et facta bona manifesta sunt, et quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
aures corꝑis surde
non aperiũtur. Seo
qͣm multi habent clausas cor¬
dis aures : que tamẽ uerbo dei
penetrante patescũt: ut credãt
qui non credebant: et bene un¬
uant qui male uiuebant ⁊ et
obediant qui non obediebãt :
et dicimꝰ ille credidit. ac mira¬
mur: cũ audimius de hiis qͦs
aliqñ duros nouerainꝰ. Cur
ergo nũc miraris credentẽ: in¬
nocentẽ : deo seruientẽ: nisi qͥa
conspicis uidentem quẽ noue¬
ras mortuũ: conspicis audien¬
tem quẽ noueras surdũ: Nã
uidete talit̾ mortuos : de quib
mortius dicebat dñs cuidam
ideo tardanti ne dñm seque̾t᷑:
quia sepelire parrẽ uolebat. Si¬
ne inquit mortuos sepelire
mortuos suos. Certe mortui
sepultores non sũt corꝑe mor¬
tui: quia si hoc essent: mortu¬
a corꝑa sepelire non possent.
Tamẽ dñs mortuos eos uocat.
rũq integra et salua dñs eius.¬
dem domꝰ mortuꝰ iacet: sic in
corꝑe integro multi habent
ĩtus aĩam mortuã. Et hos sic
excitat apłs. Surge qui dor¬

Expanded text:
aures corporis surdae non aperiuntur: sed quam multi habent aures clausas cordis, quae tamen verbo Dei penetrante patescunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obediant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramur, cum audimus de his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia conspicis videntem, quem noras mortuum; conspicis audientem, quem noveras surdum? Nam videte aliter mortuos, de quibus mortuis dicebat Dominus cuidam ideo tardanti, ne Dominum sequeretur, quia sepelire patrem volebat: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos . Certe mortui sepultores non sunt corpore mortui: quia si hoc essent, mortua corpora sepelire non possent. Tamen mortuos eos vocat: n domo integra et salva dominus ejusdem domus mortuus jacet; sic in corpore integro multi habent intus animam mortuam: et hos sic excitat Apostolus, Surge, qui dor
Abbreviated transcription (Latin):
Cresce ergo in illo ⁊ noli te sub¬
trah̾e: ut quasi ille deficiat. Rie¬
ficieris si accesseris: deficies si
recesseris: Integer manet te ac¬
cedente: integer manet et te

Expanded text:
Cresce ergo in illo, noli te subtrahere, ut quasi ille deficiat. Reficieris, si accesseris; deficies, si recesseris. Integer manet te accedente, integer manet et te
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ergo defendit fidẽ bonꝰ
est medicus. Sed in te non
est infidelitatis morbus:
quando ille nouit curare

Expanded text:
Qui ergo defendit fidem, bonus est medicus: sed in te non est infidelitatis morbus. Quando ille novit curare
Abbreviated transcription (Latin):
Suspiremꝰ ergo ad eos de quibs
loquim᷑: sed redeamꝰ ad nos.
Nemisse etenĩ debemꝰ: qͥa caro
sumꝰ. Taceamꝰ interĩ de setre¬
tis celi: sed ante conditoris ocu¬
los. manu penitencie tergamꝰ
maculas pulueris nr̃i. Eite ip̃a
diuina ña pollicetur dicens:
gandiũ erit in celo super io
pcc̃ore penitenciã agente. Et
tamẽ per ꝓph̾am dñs dicit. qͥa
quatũq die iustus pettauerir.
om̃es iusticie eius in obliuioẽ
etũt corã me. Pensemꝰ si possu¬
mꝰ: dispensacionẽ supue pie
Illos terret ne psumãt ĩ bonis.
istos refouet ne desperẽt in ma¬
lis. Iustus es: rram ptimesce
ne corruas. ꝓcc̃or es: p̃sume de
nũa ut resurgas. Eite enĩ iã
laꝑsi sumꝰ : stare nequaꝙͣ no.¬
luimꝰ: in pranis nr̃is desiderus
iacemꝰ. Sed qui nos rectos cõ.¬
didit. adhuc expectat et ꝓuocat
ut surgamꝰ. Sinũ sue pretatiᷤ
aperit: nos q ad se recipere p¬
penitenciã querit. Sed penitt̃¬
tiã agere digne non possumꝰ:

Expanded text:
s loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa dia pollicetur, dicens: Gaudium erit in cęlo / super uno peccatore pęnitentiam agente. Et tamen per prophetam dominus dicit, quia, quacumque die iustus peccaverit, omnes iustitiae eius in oblivione erunt coram me. Pensemus, si possumus, dispensationem supernę pietillos terret, ne praesumant in bonis, istos refovet, ne desperent in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas! Peccator es, pręsume deut surgas. Ecce autem! iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus; sed qui nos rectos condidit adhuc expectat et provocat, ut surgamus: sinum suae pietatis aperit nosqpoenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
encia ꝑturbatur. Qui cũsioĩs
sermo non discrepat ab eo: qd
in aliis codicib legit᷑. emũdat.
Quia numirũ praua mens si
non prius ꝑ tunorẽ euertitur:
ab assuetis uiciis nõ emũdat᷑
Euersa ergo domo ĩuenitur
dragina : quia dũ pturbatur
conscĩa hõis: repatur in hõie
silitudo conditoris. Et tũ ĩuene¬
rit cõuocat amitas et uitinas

Expanded text:
entia perturbatur. Qui eversionis entia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Eversa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiderit dragniã unã ⁊ nõne
accendit luceruã et euertit do¬
mũ ÷ et querit diligent donec
ĩueniat dragniã quã ꝑdiderat.
Qui signatur ꝑ pastorẽ. ipse
et per mulierem. Ip̃e enĩ deus :
iꝑse et dei sapiencia. Et quia
ymago exprimitur in dragia.
mulier dragmã ꝑdidit: quã¬
do homo qui conditus ad yma¬
ginẽ dei fuerati pectando a sili¬
tudine sui conditons recessit.
Sed accendit mulier lucernã:
quia dei sapiencia apparuit ĩ
hũanitate. Lucerna quippe. lu¬
men in testa est:lumnen uero
in testa est: diuinitas ĩ carne.
De qua uidelicet testa sui cor¬
poris. dicit ip̃a sapiencia: Exa.¬
ruit uelut testa uirtus mea.
eius uirtus ut testa exaruit:
quia assũptam tarnẽ ad re¬
surrectõis glam. ex passionis
tribulacione roborauit. acten¬
sa aũt lucerna euerut domũ.
quia mox ut eius diuinitas
per carnẽ claruit: oĩs se nr̃a
consciencia concussit. Domus
namq euertitur: cũ considera¬
cione reatus sui hũana consti¬

Expanded text:
am, nonne accendit lucernam, et evertit domum, et quaerit diligenter donec inveniat drachmam quam perdiderat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse etenim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana consci
Abbreviated transcription (Latin):
nolũt om̃e quod libet: bona
sibi amputant etiã concessa.
contẽpnũt uisibilia: ĩuisibili¬
bus accendũtur. lamentis gau¬
dent: in cũctis semetip̃os hũili¬
ant. Et sicut nõ nulli pcc̃a oꝑtr:
sic ip̃i pcc̃a cogitacionũ deplo
penitẽtia de pcc̃o cogitacõis hũi¬
liant ⁊ et recti semp in oꝑe ꝑse¬
uerant: Hĩc ergo colligendũ
est: quantũ deo gaudiũ fcĩat qũ
hũiliter plaugit iustus ⁊ si facit¬
ĩcelo gaudiũ: qñ hoc qd̃ male
gessit per penitentiã dampnat
ĩustus. Sequitur. Aut q̃ muli

Expanded text:
nolunt omne quodlibet, bona nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deplorpoenitentia de peccato cogitationis humiliant, et recti semper in opere perseverant? Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Sequitur Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lant. Et quia se errasse a deo
considerant: dampna p̃ceden¬
cia lucris sequẽtib recompen¬
sant. Magis ergo de pcc̃ore cõ¬
uerso. qͣm de stante iusto gau¬
diũ fit in celo: quia et dux in
p̃lio plus eũ militẽ diligit: qͥ
post fugã reuersus hostẽ forti¬
ter p̃mit : qͣm illũ qui nũꝙͣ ter¬
ga prebuit. et nũqͣm aliquid
fortit̾ fecit. Sic et agricola illã
ãplius t̾ram amat. q̃ post sꝑi¬
nas uberes fruges ꝓfert: qm
eam que nũꝙͣ spinas habuit:
et nũqͣm fertilẽ messẽ ꝓduxit.
Sed int̾ hec sciendũ est: quia
sũt pleriq iustiz in quoꝵ uita
tantũ est gaudiũ: ut eis queli¬
bet pcc̃oꝵ penitẽtia p̃poni nul¬
latenꝰ possit. Nã multi et nul¬
lorũ sibi malorũ sunt consciiz
et tamẽ in tanti ardoris afflic¬
tione se exercẽt. ac si pcc̃is oĩb
angustent᷑. Cũcta eteñ licita
respuũt : ad despectũ mundi.
sublinit̾ accingũtur. Licẽ sibi

Expanded text:
lant; et quia se errasse a Deo lant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi