comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii hominum ppetrant mala. Ad¬
tñ peccator er eo quol ceneies facit
malum ⁊ ꝑ pacienciam sustentat.
ego cognoni quod erit bonum timen¬
tibus deum qui uerentur faciem eiꝰ
Nlon sit bonum impio. nec ꝓlongent᷑
dies eius: set quasi umbrã trãseant
qui non timent faciem domini. Est
et alia uanitas. que fit suꝑ t̾ram.
Tunc iusti quibus mala ꝓuenurtꝰ
quasi opera egerint impionun:
iunt impii qui ita securi sintou¬
sinutorum fueta pateant.a¬
nissimui iuidieoslaudam igit
ciam. quod non esset homim bonũ
sub sole. insi quod cometeret ⁊ hb
sue quos dedit ei teus sub sole.
appo sun eor meumi ut seirem sapi
et intelligerem distinetionem
deculis capit. Et intellexi quol o¬
nium operum dei nullam uosi
homo inuentre rationem. eorum
que fuint sub sole. Et quanto pa
laborauerit adquerendum. tanto
imnus inueniet. Etiam si dixerit
lapiens se nosse: non poterit rey¬
unt iusti atq sapientes: ⁊ opa
eorum in manu dei. Et t̾ ne¬
seit̾ homo utrumi amore an hodio

Expanded text:
m perpetrant mala. Attamen peccator ex eo quod centies facit malum, et per patientiam sustentatur, Ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum, qui verentur faciem ejus. Non sit bonum impio, nec prolongentur dies ejus, sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei. Est et alia vanitas, quae fit super terram: sunt justi, quibus multa proveniunt, quasi opera egerint impiorum. Et sunt impii, qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeantnissimum judico. Laudavi igitur laetitiam, quod non esset homini bonum sub sole, Nisi quod comederet, et bisuae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem qcapit oculis, Et intellexi, quod omnium operum Dei nullam possit homo invenire rationem, eorum quae fiunt sub sole: Et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus inveniat: Etiamsi dixerit sapiens se nosse, non poterit reSunt justi atque sapientes, et opera eorum in manu Dei: et tamen nescit homo, utrum amore an odio
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas. ⁊ eu̾ra suꝑfiua est. Stuitus
complicat manus suas: ⁊ comedit
carnes suas dicens. Melior est pugil¬
lus cum requie: quam plena utraq
manus eum labore ⁊ affuctione an¬
ii. Sonsiderans repperi. ⁊ aliam uani¬
datem fub sole. Nnus est. ⁊ sed̾m nõ
haret. non filium. non fratrem: et
tũ laborare non cessat. nec saciandur
cccuti eia diuciis: Nec recogitat dicens.
Cinlaboro.⁊ fraudo ammam̃ meam bo-
ms: In hoc quoq uanitas est. ⁊ afflie.¬
tio pessima. Melius est ergo duos ẽẽ
simul quam unum. Habent enim
emolimitum societatis sue. Sumus
tecid̾it: ab altõ fulcietur. Ne soli: qr si
cecio̾it non habet sub leuante. Et
si dorierint duo: feuebuntur mu¬
tuo. Unis quomodo ealifiet: Et
siquispiam preualuerit eontra unu
duo resistunt. Iuniculus triplea: dis¬
ficile rumpitur Melior est puer pau¬
nescit p̾inde in posterũ. Qd̃ ⁊ de carr̾e
cathenisq int̾lu quis egiliatur ad reg
num: ⁊ aliꝰ natꝰ in regnu in opia ꝯsu¬

Expanded text:
 cura superflua est stultus conplicat manus suas et comedit carnes suas dicens melior est pugillus cum requie quam plena utraque manus cum labore et adflictione animi considerans repperi et aliam vanitatem sub sole unus est et secundum non habet non filium non fratrem et tamen laborare non cessat nec satiantur oculi eius divitiis nec recogitat dicens cui laboro et fr in hoc quoque vanitas est, et afflictio pessima. Melius est ergo duo simul esse, quam unum: habent enim emolumentum societatis suae: si unus ceciderit, ab altero fulcietur: Vae soli; quia cum ceciderit, non habet sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo; unus quomodo calefiet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei: funiculus triplex difficile rumpitur. Melior est paunescit praevidere in posterum. Quod et de carcere cam, et alius natus in regno, inopia consu
Abbreviated transcription (Latin):
nonfurandum. furaris: Qui dicis
deum mion̾oras. Nomen enim dei
ꝑuos blasphematur int̾ gentes. sie
scriptum est. Cireuineisio quide ꝓtẽ:
silegẽ obserues. Si at̾ p̃uaricator le¬
gis sis. enrumcisio tua ꝓpucium fẽa¬

Expanded text:
 facis Deum inhonoras nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes sicut scriptum est circumcisio quidem prodest si legem observes si autem praevaricator legis sis circumcisio tua praeputium f
Abbreviated transcription (Latin):
uineam plantab ⁊ folies ⁊ un̾
uas heb in ominbus terminis
tius ⁊ nonungĩs oleo. quia detlu
ducẽtur in captuntate. Omne
arbores tuas ⁊ fruges t̾re tue:
rubigo consum. Aduen a qui te
cum u̾satur in t̾ra. ascendet suꝑ
de. eritq sublimor: tu au̾t des¬
cendes. ⁊ eris inferior. ipse fen̾a¬
b̾ tibiret notu nõ feñabit ei. Ipse
erit in cap̾.et tu eris in cauda.
Et uement super tẽ onues iste¬
hendent te donec inteas: quia no

Expanded text:
Vineam plantabis, et fodies, et uinum Vineam plantabis, et fodies, et uinum uas habebis in omnibus terminis tuis et non ungeris oleo quia deﬂuent ducentur in captivitatem. Omnes arbores tuas et fructus terre tue rubigo consumet. Advena qucum versatur in terra ascendet super te eritque sublimior tu autem descendes et eris inferior ipse fenerabit tibi et tu non fenerabis ei ipse erit in caput et tu eris in caudam et venient super te omnes malehendent te donec intereas quia no
Abbreviated transcription (Latin):
te ac furore m̃tis. ⁊ palpes miñi¬
die sic̃ palpare solet cecꝰ in tñbs:
et non dirigat mas tuas. Ołq
tempore cauimpinam sustineas.
et opprimaris molentia. nec he¬
as qui libet te. urorem accipias.
et aliꝯdoriiat cum ea. Domũ
eamces.⁊ non hites m̃ ea. ꝓlãtes
uineam ⁊ non uindennes eam.
uos tuus mimoletur eoram de.
et non comedas ex eo. Asmꝯ tuꝯ
rapiatur in conspectu tuo: ⁊ non
resdatur tibi. Oues tue dentur¬
is ⁊ deficientibus ad conspẽm e¬
onmnes labores tuos comedat pp̃
qͥm ignoras: et sis semper calũp¬
mas sustinens ⁊ oppressus cune¬
tis diebus. et stupens ad trorem
eorum qui uidebunt oculi tmi.
percuciat te dominus ulce pes¬
uino ingentibus ⁊ in suris. sana¬
riq nonꝰ possis: a planta pedis u
et regem tuum q̃m constitues
fupeͬr te in gentem qm ignoras
tu ⁊ patres tui. ⁊ seriies ibi diis
alienis. ligno ⁊ lapidi.eris ꝓditꝰ
minus. Sem̃tem multam iaci

Expanded text:
te ac furore mentis et palpes in merite ac furore mentis et palpes in meridie sicut palpare solet caecus in tenebris et non dirigas vias tuas omnique tempore calumniam sustineas et opprimaris violentia nec habeas qui liberet te uxorem accipias et alius dormiat cum ea domum aedifices et non habites in ea plantes vineam et non vindemies eam bos tuus immoletur coram te et non comedas ex eo asinus tuus rapiatur in conspectu tuo et non reddatur tibi ois et defﬁcientibus ad conspectum eomnes labores tuos comedat populus quem ignoras. Et sis semper calumpniam sustinens et oppressus cunctis diebus, et stupens ad terrorem eorum qui videbunt occuli tui. Percuciat te Dominus ulcere pessimo in genibus insuris sanarique non possis a planta pedis usque et regem tuum, quem constitueris super te, in gentem, quam ignoras tu et patres tui; et servies ibi diis alienis, ligno, et lapidi. Et eris  Sementem multam iacie
Abbreviated transcription (Latin):
tui. ⁊ frutꝰ t̾re tue. Arm̃ta bou̾ tu¬
orum ⁊ greges ouium tuaru.
maledictꝰ eris ingrediens: et
maledictꝰ eris egrediens. Mit¬
riem ⁊ merepatione in omnia
oꝑa tua q̃ tu facies.donee ꝯtãt te
et perdat uelocit̾. pp̃ ad i̾entões
tua s pesłimas. in quib reliqͥsti
gestate febre ⁊ frigore. ardore ⁊
estu ⁊ aere corrupto ae rubigine:
et persequa tur donee ꝑeas. Sit
celum quol supra te est eneum.
et t̾ra qͣm caleas ferrea. Det doꝰ
ibr̃e tre tue pulu̾em.⁊ de celo
descendat suꝑ te cimis donee ꝯt̾¬
aris. Tradat te dominus corru¬
entem ante hostes tuos. ꝑ mĩa
uiam egrediaris contra eos ⁊
ꝑ septem fugias: ⁊ dispergaris
ꝑ omnia regna t̾re. Sitq cadauer
tuum in escam cunctis uolatili¬
b celi. ⁊ bestiis t̾re. ⁊ non sit qui
abigat. Percuciat te dominus
ule̾e egipti ⁊ ꝑte corꝑis ꝑ qm st¬
cora egeruntur.Scabie quo et
prurigine. ita ut curari neq̃as.
percuciat te doꝰ am̃tia ⁊ cecita¬

Expanded text:
e tuae armenta boum tuorum et greges ovium tuarum maledictus eris ingrediens et maledictus egrediens mitriem et increpationem in omnia opera tua quae facies donec conterat te et perdat velociter propter adinventiones tuas pessimas in quibus reliquisti gestate febri et frigore ardore et aestu et aere corrupto ac robigine et persequatur donec pereas sit caelum quod supra te est aeneum et terra quam calcas ferrea det Dominus imbrem terrae tuae pulverem et de caelo descendat super te cinis donec conteraris tradat te Dominus corruentem ante hostes tuos per unam viam egrediaris contra eos et per septem fugias et dispergaris per omnia regna terrae sitque cadaver tuum in escam cunctis volatilibus caeli et bestiis terrae et non sit qui abigat percutiat te Dominus ulcere Aegypti et parte corporis per quam stercora digeruntur scabie quoque et prurigine ita ut curari nequeas percutiat te Dominus amentia et caecita
Abbreviated transcription (Latin):
bitq eam uadrem: ⁊ non pot̾it
dinucte eam omni tp̃r iute sue.
Quol si uerum est quol obieẽ⁊
e non est in puella inuenta ur¬
ginitas: eieient ea extrafores
domꝰ patris sui.⁊ lapidib obru¬
ent uir ciuitatis illiꝰ ⁊ morietur
retur in domꝰ patris sui: ⁊ aufe¬
res malum de medio tui. Si dor
auferas malum de isrł. Si puel¬
lam uirginem despondit uir. ⁊ in¬
uen̾it ẽam aͥs incruitate.⁊ cõcubn¬
erit cum illa. auces utrumq a
portam ciuitatis illiꝯ: ⁊ lapidibꝰ
obruentur puella qr nonelama¬
unt cum eẽt in cuntate. uir quis
fers malum de medio du.Siii
aut in agro reꝑerit uir puellam
que desponsata est. ⁊ app̾hende̾s
concubu̾it cum illa. ip̃e moriet᷑
solus. Puella mcħ pacietur. nec
est rea mortis. Qm̃ sic̃ latro con¬
surg̃ contra fr̃em suum. ⁊ oceidit
anima eiꝯ. ita ⁊ puella ꝓpessa ẽ

Expanded text:
bitque eam uxorem et non poterit dimittere omni tempore uitae suae. quod si uerum est quod obicit et non est in puella inuenta uirginitas, eicient eam extra fores domus patris sui et lapidibus obruent uiri cuiuitatis eius, et morietur: retur in domo patris sui: et auferesauferes malum de Israhel si puellam uirginem desponderit uir et inuenerit eam aliquis in ciuitate et concubuerit cum illa, educes utrumque ad portam ciuitatis illius, et lapidibus obruentur: puella, quia non clamauit, cum esset in ciuitate, uir, quia feres malum de medioautem in agro repererit vir puellam, quae desponsata est; et apprehendens concubuerit cum illa, ipse morietur solus: puella nihil patietur, nec est rea mortis: quoniam sicut latro consurgit contra fratrem suum, et occidit animam ejus: ita et puella perpessa est.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum. Sistet̾is testis m̃dax ꝯͣ ho¬
mine aceusans eum p̾uatõis.
stabunt ambo quoꝵ causa est
añ dominu in comspectu saẽdo¬
tem dixisse contra fr̃em suum m̃¬
dacium reddent ei sic̃ fr̾i suo fac̾e

Expanded text:
hominem, accusans eum praevaricationis, stabunt ambo, quorum causa est, ante Dominum in conspectu sacerdotem dixisse contra fratrem suum mendacium: reddent ei h. facient ei
Abbreviated transcription (Latin):
careduintur de medio femiũ eiꝰ.
et suꝑ lib̾is qui ead̾ hora nati sut.
Comedent enim eos elam pp̃ olui
serum pemiriam in obsidione ⁊
uastitate. q̃ oppͥmet te inimicus
tus uitra portas tuas.Isi custo¬
dieris ⁊ fec̃is omnia u̾ba legis hꝰ
qͥ scupta sunt in ħ uolumine. et

Expanded text:
egrediuntur de medio feminum ejus, et super liberis, qui eadem hora nati sunt. Comedent enim eos clam propter rerum omnium penuriam in obsidione et vastitate, qua opprimet te inimicus tuus intra portas tuas. Nisi custodieris et feceris omnia verba legis hujus, quae scripta sunt in hoc volumine
Abbreviated transcription (Latin):
trix de filiab isrł. Non offeresm̃¬
cedem ꝓstibuli. nec peium eans
non fenerab fr̃i tuo ad usuram
peccuniam. nec fruges. nec qm¬
libet aliam rem:s aueno. fri aut¬
tuo abs usura id quo idiget cõ¬
modab ut benedieat tibi doꝯds̃
tuus in ommi oꝑe tuo. in t̾ra ad¬

Expanded text:
r de filiis Israhel non offeres mercedem prostibuli nec pretium canis non fenerabis fratri tuo ad usuram pecuniam nec fruges nec quamlibet aliam rem sed alieno fratri auttuo absque usura id quod indiget commodabis ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in om
Abbreviated transcription (Latin):
on udebit uonem aut fr̾is tui
ouẽ errantem ⁊ p̃terib s redu¬
ces fr̃i tuo. etiamsinon est ꝓpin-¬
quo fr̃ tus. nec nosti eum. du¬
ces in donum duam.⁊ et̾ ap̃ te.¬
qm̃dui q̃rat ea fr̃ tuus ⁊ recipiat.
s marfacies de añno ⁊ de uesti¬
mento. ⁊ de ommi re tr̾is tui q̃ ꝑi¬
erit. Si inuem̾is eam: ne negligas
q̃i alienam. Si uid̾is asimu fris
tii. aut bouem cecidisse inma
non despicies: s subleuab ẽ eo.
Non ĩduetur mulier ueste uirili:
nee uir utetur ueste feminea. Ab¬

Expanded text:
on videbis bovem fratris tui, aut ovem errantem et praeteribis, sed reduces fratri tuo, etiam si non est propinquus frater tuus, nec nosti eum: duces in domum tuam, et euaerat ea frater tuus, et recipiat. similiter facies de asino et uestimento et de omni re fratris tui, quae perierit: si inueneris ea, ne neglegas quasi aliena. si uideris asinum fratris tui aut bouem cecidisse in uia, non despicies, sed subleuabis cum eo. non induetur mulier ueste uirili, nec uir utetur ueste feminea: ab
Abbreviated transcription (Latin):
tum.⁊ p̾ferre filio otio se s filiũ
odiose agnoscet pͥmogenitum.
dabitq ei de hiis que habũit. eũe¬
ta duppͥlicia. Iste ẽ enim pͥncipiũ
liberoꝵ enis. ⁊ huic debentur pri¬

Expanded text:
t praeferre filio odiosae: sed filium odiosae agnoscet primogenitum, dabitque ei de his quae habuerit cuncta duplicia; iste est enim principium liberorum ejus, et huic debentur pri
Abbreviated transcription (Latin):
aiaꝵ: benedicetq tibi in t̾ra qmͣ
acceꝑis. Suscitabit te domimis
custanieris mandata domim dei
tui ⁊ ambulau̾s in niis eiꝰ. Uide¬
buntq omnes t̾rarum ppłi. qual¬

Expanded text:
is: benedicetque tibi in terra quam acceperis. Suscitabit te Dominus custodieris mandata Domini Dei tui, et ambulaveris in viis ejus. Videbuntque omnes terrarum populi qu
Abbreviated transcription (Latin):
longior fuit uia ⁊ locꝯ q̃m elegĩt
dñs deus duꝰ. tibiq bñdix̾it nec
potũns ad eum ħ cuncta portare:
uendes oĩa.⁊ in p̾cium rediges.
Portałq mami tua ⁊ ꝓficisc̾is
ad locum q̃m elegit doꝰ ꝯ deꝯtuꝰ:
et emes ex ead̾ peccuma quicqͥd
t placũit siue ex arm̃tis siue ex
desid̾at amma dua.⁊ comedes co¬
ram dño deo tuo ⁊ epłab̾is tu ⁊
domꝯ tua.⁊ leuita qui intra por¬
tas tuas est. Caue ne derelinquas
eum. qr non ht aliam partez in
possõne tua. Anno t̾cio separaũ.
aliam decima ex oĩb q̃ nascũt
tibi eo dp̃r.⁊ repones intra iamias

Expanded text:
m elegerit Dominus Deus tuus, tibique benedixerit, nec potueris ad eum haec cuncta portare, vendes omnia, et in pretium rediges, portabisque manu tua, et proficisceris ad locum, quem elegerit Dominus Deus tuus: et emes ex eadem pecunia quidquid tibi placuerit, sive ex armentis, sive ex desiderat anima tua et comedes coram Domino Deo tuo et epulaberis tu et domus tua et Levita qui intra portas tuas est cave ne derelinquas eum quia non habet aliam partem in possessione tua anno tertio separabis aliam decimam ex omnibus quae nascuntur tib
Abbreviated transcription (Latin):
eut mẽ suscrtabit tͥ doꝰ deus tuꝰ.
ip̃m audies. ut petisti a dño dõ tu
in oreb qñ cõscio aggata est atq
dixuti. uitra non audiam uoces
dm̃ deimei.⁊ ignem hunc may¬
riar. Et ait mn doꝰ. Bñ omnias l¬

Expanded text:
cut me suscitabit tibi Dominus Deus tuus. Ipsum audies, ut petisti a Domino Deo tuo in Oreb, quando concio congregata est atque dixisti: Ultra non audiam vocem Domini Dei mei, et ignem hunc maxriar. Et ait mihi Dominus: Bene omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dertu. Et epulab̾is coram dño.
deo tuo.tũ ⁊ filius tuus ⁊ filia tuͣ.
es serinis tuus. ⁊ ancilla tuar
ieuites qui est intra portas tuas.
et aduena ⁊ pupillus ⁊ idua
quimorantur nobiscum in loco
qͣm elegerit dominus deus tuus
ut hite̾t ibi nomen eius. Et recor¬
dabis q̃m reco seruus fueris in¬

Expanded text:
Dei tui, et epulaberis coram Domino Deo tuo, tu, et filius tuus, et filia tua, et servus tuus, et ancilla tua, et Levites qui est intra portas tuas, et advena, ac pupillus et vidua, qui morantur vobiscum: in loco quem elegerit Dominus Deus tuus, ut habitet nomen ejus ibi, et recordaberis q
Abbreviated transcription (Latin):
inte sũe ut discat tue dominu
deum suum. ⁊ custadire uerba ⁊
cerimonias eius. que mnlege p̾¬
cepta sunt. Nec eleuetur cor eiꝯ
in suꝑbiam suꝑ fr̃s suos n de¬
clinet in parte dext̾am uł sims¬

Expanded text:
itae suae, ut discat timere Dominum Deum suum, et custodire verba et caeremonias ejus, quae in lege praecepta sunt. Nec elevetur cor ejus in superbiam super fratres suos, neque declinet in partem dexteram, vel si
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ tuus rebreꝯ aut hebrea.⁊ sex
amus seruierit tibi.tibi in sep¬
timo annodimutes eum libeꝵ.
quamuacuum abire pacieris
dorculari tuo: quibus doꝯd̾s tuꝰ¬

Expanded text:
er tuus Hebraeus, aut Hebraea, et sex annis servierit tibi, in septimo anno dimittes eum liberum,quaquam vacuum abire patieris: torculari tuo, quibus Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
Non facies siłr dño deo tuo. Om̃s
eĩ ab hominatões q̃s adu̾satur dm
fecer̃ diis sius. offerentes filios ⁊
filias.⁊ comburentes igni. Qued
addas quicqm̃ nec minuas.

Expanded text:
Deo tuo. Omnes enim abominationes, quas aversatur Dominus, fecerunt diis suis, offerentes filios et filias, et comburentes igni. C. Laddas quidquam, nec minuas.
Abbreviated transcription (Latin):
uitari uel ab hominatoes illaꝵ
gentium: nee inueniat᷑ in te qui
iustret filium suum. aut filia
Auc̃es ꝑ ignem. aut qui ariolos
suscitetur. ⁊ obẜuet sompnia at¬
qr auguria. Nec sit malefieꝰni
cantador. nec phitones ꝯsulat.ñ¬

Expanded text:
is abominationem illarum gentium. Nec inveniatur in te, qui lustret filium suum, aut filiam ducens per ignem: aut qui ariolos sciscitetur et observet somnia atque auguria; nec sit maleficus, neque incantator, nec pythones consulat
Abbreviated transcription (Latin):
genita boũ ⁊ ouium. Et comedetis
Ioim conspectu domini dei ur̃i. Ac
letabimim in cunctis atq mise¬
rras manum uos ⁊ domus ur̃e. in
facmius haue: singuli quod sibi
rectum uidetur. Il enm us in p̃¬
sens tp̃s uenistis ad requiem ⁊

Expanded text:
medetis ibi in conspectu Domini Dei vestri: ac laetabimini in cunctis, ad quae miseritis manum vos et domus vestrae, in facimus hodie, singuli quod sibi rectum videtur. Neque enim usque in praesens tempus venistis ad requiem et
Abbreviated transcription (Latin):
e glorieris in crastinum. ignorans
quit suꝑuentura pariat dies.lau¬
tot te auenꝰ ⁊ nonos tuum. extrane¬
us⁊ non iabia tua. Graue est saxxũ
et hon̾osa est arena: s irastulti utro¬
erumpens furor. ⁊ impetum xitati¬
sps ferre quis pot̾it. Melior ess mani¬
festa correctio. quan amor absconditꝰ

Expanded text:
e glorieris in crastinum, ignorans quid superventura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroerumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit? Melior est manifesta correptio, quam amor ab
Abbreviated transcription (Latin):
frigoris. ⁊ ntigiosa mulier cõparant᷑
qui retmnet eam quan qui uentum te¬
meat.⁊ oleum deatere sue euacnet.
ferrum ferro acuitur. ⁊ homo exaeu¬
⁊ faciem amicisui. Qui seruat ficũ
coniedet fcuctꝰ eia: s qui custos est

Expanded text:
tigiosa mulier conparantur qui retinet eam quasi qui ventum teneat et oleum dexterae suae vocabit ferrum ferro acuitur et homo exacuit faciem amici sui qui servat ficum comedet fructus eius et qui custos est
Abbreviated transcription (Latin):
ite ꝯtempnas eum senuerit᷑ nĩ
a. ueritatem eme: ⁊ noli uendere
spienciam. ⁊ doctrinam.⁊ intellige̾¬
uam. exultat gaudio pat̾ iusti. qui
sapientem gen̾unt letabitur in es.
bputeat pater tuꝰ ⁊ mat̾ tua. ⁊ exul¬
cet quigenint de. Prebe fin imi cortu¬
um m̃ ⁊ ceculitiu mas meas eusto¬
mant. fouea enim ꝓfunda ẽ meretir.
et putes anguilꝰ aliena. Insidiatur ĩ

Expanded text:
temnas cum senuerit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas custodiant fovea enim profunda est meretrix et puteus angustus aliena insidia
Abbreviated transcription (Latin):
uam conibri suꝑt̾ram anam nauis
inmedio maris. ⁊ inaminri adolescẽ¬
cia sua. Talis e̾ uia mulieris adulte
que comedit. ⁊ tͥgens os suum dicit᷑.
Non sum oꝑata malum. ꝑ triamoue¬
tur c̾ra. ⁊ quartum qd̾ non potest sus¬
tinere per seruum cum regnau̾it.
ꝑ stultum cum saturatꝰ fue̾rt eibo. ꝑ
todiosam mulierem. cum imatino¬
mo fuerit assumpta. ⁊ ꝑ ancillam ẽ
heres fuerit dñesue. Quatuor sc̃ mini¬
ma t̾re.⁊ ip̃a sunt sapienciora sapiẽ
tibꝰ. formice ppłs intirmꝰ. que p̃parat
in messe cibum sibi. lepusculꝰ plebs
inuanda: qui collocat in petra eubile
suum. Regem locusta non habet⁊
egreditur unu̾sa ꝑturmas. Stellio
maniba nititur.⁊ moratur in edib
regum. Gria sunt que bene gradui
tur᷑.⁊ quartum quod incendit felicit̾.
leo fortissim ꝯ bestiarum. ad muluis
pauebit occursum. Gallus sucemetus
lumbos: ⁊ aries nec est qui resistat ei.
Et qui stultꝰ apparu̾it. postquam eue¬
latꝰẽ in sublime. Si enm intelleai¬

Expanded text:
am navis in medio mari et viam viri in adulescentula talis est via mulieris adulterae quae comedit et tergens os suum dicit non sum operata malum per tria movetur terra et quartum non potest sustinere per servum cum regnaverit per stultum cum saturatus fuerit cibo per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae quattuor sunt minima terrae et ipsa sunt satibus: Formice, populus infirmus, qui preparaverit in messe cibum sibi; lepusculus, plebs invalida, que collocat in petra cubile suum; regem locusta non habet et egreditur universa per turmas; stellio manibus utitur et moratur in edibus regum. Formice sunt humiles Critur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec est rex, qui resistat ei. Et qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexi
Abbreviated transcription (Latin):
oipa impio ignorat scienciam.
omnios festulentes dissipant eianta¬
non labietites uͥo au̾tunt furcoremn.
pabseiis si cum stulto contenderit
qe sbascatur siule riteat: non aruei
bie oen uiri sangumum hodunt¬
oous difeit. ⁊ reseruat in posterran.
pule ps qi libenter audit uerba m̾¬
poncosnnes ministros habebit impi¬
in u islummnator est doitiinus. Rex
aiuidieas inueritate pauperes: tronꝰ
qusni etͥium firmabitur. hirgaatꝙy¬
amanio tribuit sapienciam. puer at̾
quiꝯninctitur uoluntati sue. confun¬
dr matrem suam. in multiplicatiõs
impiorum multiplicabinntur scela.
et iustirumas corum indebunt. erudi
filium tuum ⁊ refrigerabit te. ⁊ dabit
ꝯelieiarum anime tue. Cum ꝓpħia de¬
fcrit dissipabitur ppłs. qui u̾o custodit

Expanded text:
pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cum stulto contenderit, sive irascatur, sive rideat, non inveniet requiem. Viri sanguinum oderuntpiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impiutriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atcorreptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙnulliꝰ auctorittem secutꝰ sum.
qcihebreo tranłerens maxime. ldex.¬
arͥum hsueaidini coaptaui. ĩ hus
duntatras que non multum ab he¬
bues diserepabant qnt̾aum aqͥle
quar ⁊ simachi.⁊ theodocionis recor¬
dats sum ut nec nouitate numa.
lacoris studium dec̾terẽ. nec rursuin
contra ꝯsciam mea. fonte u̾itatis o¬
ommuso. opimonum riuulos aseẽ

Expanded text:
quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo transferens, magis meum consuetudini coaptavi: in his dumtaxat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso,
Abbreviated transcription (Latin):
hummilitas:⁊ humilem spn suscipiet
qłia. qui cum fure ꝑticipat. hodit ala
huam. adiuraute alioit.⁊ non indicat
quitimet hominem cito corruet: qui
pat in domino subleuabitur. multi
bequirunt faciem principis.⁊ agn̾o
cudienum egredietur singulor. Abho¬
cmantur iitiuirum imynun:⁊ ab
hominancur impn eos qui m recta
isio quam locutꝰ est nir eum quo
crus era. & quideo secum mora¬
te confortatus ait. stustissimꝰ sumu
rotum. ⁊ sapiencia hominum non e
mecum. Non didici sapienciam ⁊ no¬
quasim uestim̃tum. qui suscitait
ouines anmos tre: auea nomenẽ
eius. ⁊ quol nomen fan enus. si nosti
Omins sermodei dignitas est clipeus
mendax. Duo rogauite ne deneges in
fante quam moriar hantatem ⁊ ũba
mndacia longe facame. mendieratẽ
et diuicias ne dederis michi.tribue
tantum iueanmeo necessaria. Ne
forte saciatꝰ uliçiar ad negandum.
et dieam: quis ẽ dñs. Et egestate com¬
pilłꝰ furer. ⁊ ꝑiurem nomen d̾im̃i
Ne accises serium ad dominu suũ.

Expanded text:
humilitas, et humilem spiritu suscipiet gloria. qui cum fure partitur, odit animam suam: adiurantem audit et non indicat qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in domino, subleuabitur. multi requirunt faciem principis, et a domino iudicium egreditur singulorum. abominantur iusti uirum impium, et abeminantur impisio quam locutus est vir cum quo est Deus et qui Deo secum morante confortatus ait stultissimus sum virorum et sapientia hominum non est mecum non didici sapientiam et noquasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus risque mendax. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar: Vanitatem, et verba mendacia longe fac a me. Mendicitatem, et divitias ne dederis mihi: tribue tantum victui meo necessaria: Ne forte satiatus illiciar ad negandum, et dicam: Quis est Dominus? et egestate compulsus furer, et perjurem nomen Dei mei. Ne accuses servum ad Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
tre multi prineipes eius: ⁊ppter hoĩs
sapienciam.⁊ horum seĩam quo dicũ¬
tur uita ducis longiorerit. uir pauꝑ
columpnians pauperes similis est
uehementi imbri. in quo paratur fa¬
mes. Qui derelinqunt legem. lau¬
dant impium: qui custodunt suc¬
cenduntur contra eum. uixri mali ñ
cogitant iudicium. qui aut̃ reqͥrunt
cominu. animadũtunt omina. a¬
uor est pauper ambulans in fimpli¬
citate: quam diues praius ianerib
Aui custodit legem auꝯ sapiens est.
qui aut̃ pascit comesatores. ꝯfundit
paccem suum. qui eoac̃uat diuicias
usuris ⁊ fenore uberati: in paupes
congregat eas. Qui declinat aures ai¬
as ne audiat legem: oratio eus fiet
erecrabilis. Qui decipit iustos ĩma
mala. in int̾icu suo corruet:. ⁊ simpli

Expanded text:
s eius et propter hominis sapientiam et horum scientiam quae dicuntur vita ducis longior erit vir pauper calumnians pauperes similis imbri vehementi in quo paratur fames qui derelinquunt legem laudant impium qui custodiunt succenduntur contra eum viri mali non cogitant iudicium qui autem requirunt Dominum animadvertunt omnia melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam dives pravis itineribus qui custodit legem filius sapiens est qui pascit comesatores confundit patrem suum qui coacervat divitias usuris et fenore liberali in pauperes congregat eas qui declinat aurem suam ne audiat legem oratio eius erit execrabilis qui decipit iustos in via mala in i
Abbreviated transcription (Latin):
Sieut ains transimgrans de indo suo.
ficir qui reluquit locum suum.
uinguento ⁊ uaris odoribo delecta¬
tur cor. ⁊ honis amiei consiliis aĩa
dulcoratur. amicum tium ⁊ amnc̾
patris tui ne anuiseris. ⁊ domum¬
tionis tue. Melior est uiemꝰ maxta:
quam fr̃ ꝓcul. Stude sapiencie fili
mi. ⁊̃ lecit᷑iea eor mm ut possis expro¬
pranti respondere sermonem. Astutꝰ
udens malum absconditus ẽ. par¬
mili tramꝰeuntes sustinerem dispẽ¬
dia. Tolle uestim̃tum eiꝰ qui sporon

Expanded text:
sicut avis transmigrans de loco suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris ctionis tuae: equam frater procul. Stude sapientiam, fili mi, et laetifica cor meum, ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinebunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui fidem
Abbreviated transcription (Latin):
nuia. lcena in iam̾bus. Sicut portĩ
untur in carome suo. ita piger in le¬
all suo. abscondit piger manus sub
aserlla sua: ⁊ laborat ñ ad os suum e¬
as conttit. Sapientior sibi piger uite¬
cui septem uiris loquentibꝯ sentenci¬
as. Sieut qui ad prehendit auribus
eineni: sic qui ꝑ transit impaciens
comiseetur tioe alt̾us. Sieut noxius
est qui mittit lanceas ⁊ sagitas ĩ mor¬
tem ara uir qui fraudulent̾ nocet ami¬
co suo: ⁊ eum fuerit deprehensus dicet
litens fecinoe. Cum defecerint uigna¬
que extinguetur igiis. et susurrone
sibtraeto. uirgia conquiescunt.Si ẽ.
crboues ad primas ⁊ ligna ad igne
sichomo iracundus suscitat rixas. U¬
ba susurronis quasi simplieia.⁊ ipsa
si argento sordido ornare uelis uas fie¬
tle. Sic labia tumencia eum pessimo
orde sociata. labiis suis intelligitur ũ¬
mieꝰ eumin corde dractau̾it dolos. Qñ¬
dosubiserit uocem suam ne credid̾is
aiqͣm septem nequicie sunt in corde
uius. Qui oꝑit hodium frauonlent.

Expanded text:
via leo in itineribus sicut ostium vertitur in cardine suo ita piger in lectulo suo abscondit piger manus sub ascellas suas et laborat si ad os suum eas converterit sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias sicut qui adprehendit auribus canem sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem sic vir qui fraudulenter nocet amico suo et cum fuerit dludens feci. Cum defecerint ligna: extinguitur ignis: et susurrone subtracto jurgia conquiescunt. Sicut carbones ad prunas et ligna ad ignem: sic homo iracundus provocat rixas. Verba susurronis quasi simplicia: et ipssi argento sordido ornare velis vas fictile: sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus: cum in corde tractaverit dolum. Quando submiserit vocem suam: ne credideris ei quoniam septem nequicie sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter:
Abbreviated transcription (Latin):
cies tristis linguam decrahentez ax¬
luus est sed̾e in angulo dognatis: qͣm
cum mmuliere litigiosa ⁊ in tomo co¬
muni. aqua frigiga amine sicietar:
et miners bonus de t̾ra longraqua
fons turbatꝰ pete ã uena coripta ia¬
tus eadens coram impio. Sicut qͥmel
sic qui ꝑ serutador est maiestatis opp¬

Expanded text:
s linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel sic qui scrutator est majestatis, opp
Abbreviated transcription (Latin):
benedietio. Labia deo semiabitur. qui
recta u̾ba respondet.prepara foris opꝯ
anm.⁊ diligent exerre agrum tin:
ut postea ed̾ifiees domum tuam. Nle
sis testis frustra contra ꝓximum tu¬
um: nec lactes quem quam labiis tu¬
is. Ne dicas quomoto fecit michisie
faciam ei ⁊ reddamunemq sedm
opꝰ suum. per agrum hominis pigͥ
transiui.⁊ ꝑ inneamuri stulti: et ecce
totum repleũant urtice.oꝑuerant
suꝑficiem eiꝰ spine.⁊ maceria lapid̃u
um destrueta erat. Qd̾ cum indissem
posin in corde meo:⁊ exemplo didiei
disciplinam.usquequo piger dormis:
usquequo de sompno cominges: pa¬
mitabis. pauxillum manus ꝯseres.
ut quiescas ⁊ uemet tibi quasi eursos¬

Expanded text:
itur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, Et ecce totum repleverant urticae; operuerant superficiem ejus spium destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam . Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Pamitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi curso
Abbreviated transcription (Latin):
dełid̾es abos eiꝰ: qm in simlituomne
rioli ⁊ nectoris esimat qd ignorat. O¬
mede ⁊ bibe dieet tͥ. ⁊ mens eio non est
um ne loqͣris. qr despiciet doct̾na elaqͥi tu.
e attinguas tͥiios paruuloꝵ ⁊ agaum

Expanded text:
m in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est um ne loquaris quia despicient doctrinam eloquii tui ne adtingas terminos parvulorum et agrum
Abbreviated transcription (Latin):
furioso: ne forte discas semtals aenda
et sumas scandalum anime tue Ilo¬
li esse cum hiis qui defigunt manuꝰ
suas.⁊ qui uates se otterunt ꝓ debras
si enimi non habes unde restituas. qͥ
cause est ut tollas de oꝑuinum de cupi¬
ni tuo: Ne transgrediaris t̾minos anti¬
quos: quos posunt patres tiu .apois¬
ci uirum uelocem in oꝑe suo. coramre¬
gibo stabit nec erit añ ignobiles. XII
uando sederis ut comedas ẽ pͥnci¬
pe.diligent᷑ addente que sunt po
sita ante faciem tuam. et statue eurtũ
in gutture tuo.si tñ habes in potestate
ammam tuam: ne desides de cibis eiꝗ.
in quo est pams mendacii. Noli abu¬
are ut diteris: s prudencie tue pone mo¬
Sum. Ne erigas coculos tuos ad opes qͥs
potes habere non qr faciunt sibipen

Expanded text:
furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae li esse cum his qui defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regiquando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende que posita sint ante faciem tuam. Et statue cultrum in gutture tuo: si tamen habes potestatem in animam tuam. Ne desideres de cibis ejus: in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes: quas non potes habere: quia facient sibi pen
Abbreviated transcription (Latin):
Qr cum dispositione mitur bellum.⁊
erit salus ubi multa sunt confilia.
Ercelsa stuito sapiencia.⁊ in porta nõ
os suum. Qui cogitat malafacere. sił¬
tus uocabitur. Cogitatio stulti peẽm
est: ⁊ ab hominatio hominum degrac¬
tor. Si desperaueris in die anguitie¬
opiꝰ niminuetur fortituto tua. E¬
rue eos qui ducuntur ad mortem.⁊
qui trahuntur ad interitum. lib̾are
ne censes. Si dixeris iures non sipe¬
tuit qm nspector est cordis ipse intel¬
ligit ⁊ seruatorem amine tue nichil
fallit. reddetq homini iuxta opera
sua. Comede fili mel qr bomim est.
et fauu duleisimu gutturituo:

Expanded text:
ositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Si dixeris: Vires non suppetunt: qui inspector est cordis, ipse intelligit. Et servatorem animae tuae nihil fallit, reddetque homini juxta opera sua. Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
fudicium. ⁊ pauor operanrabus mi¬
quitatem. uirqui errauerit auia doe¬
trme: in cetu giganenm cõmorabi¬
tur. Qui diligit epulas. i egestatee
eit: qui amat unium ⁊ piguianon
ditabitiur. Proisto dabitur impius.
et ꝓ iretis inqus. Melius est habita¬
reuitra deserta: quam cum muliere
raosa ⁊ iracunta. c̃resaurus desit̾a¬
bilis. ⁊ oleun inhabitaculo unsti. et
inprudens homo dissipabit illud. Qn

Expanded text:
iudicium et pauor operantibus iniiudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae in coetu gigantum commorabitur qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud qui
Abbreviated transcription (Latin):
nierit. inelmabit illut. Omnis uia
uiri recta sibi intetur. apperroit aut
corta dominus. facere misericororas
et iudienim: magis placent domino
quam uccime. craltatio occuloriũ
est dilatio cordis: iucerna nipioru
peccatum. Cogitationes robusti sẽꝑ
inhabundancia. omins autempiger
semper in egestate eił. Qu congrẽgat
t̾reruros inigua mendaca. uano dst¬
et eeors: ⁊ ipingetur ad iaqueos
moras. Sapientes impiorum detra¬
qui autem mundus est. reetum opo
eiuis. Melius est setere mangulo do¬
matis: quam cum muniere utigio¬
sa ⁊ in domo cõmum. Anma mipii
desiterat manum: non miserebitur
prorimo suo. muitato pestilente sa¬
piencior erit erit parmuus. ⁊ si secte¬
tur sapientem. sumet scĩam. Caro¬
gitat iustus de domo impii. ut detra¬
bat impios amalo. Qm obturat au¬
rem suam ad clamorem pauperis.⁊
ip̃se clamabit ⁊ non exaudietur. M¬
nus absconditum extingintiras.⁊
domum insinu indignationem ma¬
annam. Gaudium uisto est facere

Expanded text:
luerit inclinabit illud omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem corda Dominus facere misericordiam et iudicium magis placent Domino quam victimae exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum cogitationes robusin abundantia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detraest: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere
Abbreviated transcription (Latin):
furur lumen eius inmediis tñbris.
ueditas ad quam festinatur in yn¬
eirio: in nouissimo benedietione ea¬
ebi. Nedicas reddam malum pro
malo. erpecca dominum ⁊ liberabit
te. aAb hominatio est apud deum pon¬
ous ⁊ pondus: stata dolosa non ẽ rona.
l dommnodiriguntur gressus iuiri. Qs
autem hominum potest in telligere¬
uam siram: Ruma est hominis deuo¬
cle seos: ⁊ post uota retraetare. Dissi¬
patimpios rea sapiens:⁊ incuruat.
supereos fornicem. Lucerna domini
uentas eustodiunt regem. ⁊ roboratur
elemeneia tromis enis. Exultatio iu¬
uenum fortitudo eorum: ⁊ diginitas se¬
num eameies. Liuor uulneris abit̾ger
¶a.⁊ plage in secreeioribꝰ uenteis.

Expanded text:
mediis tenebris. Hereditas ad quam festinatur in principio: in novissimo benedictione carebit. Ne dicas reddam malum pro malo. expecta Dominum et liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondus et pondus. statera dolosa non est bona. A Domino diriguntur gressus hominis. Si quis autem hominum inte Ruina est hominis devorare sanctos, et post vota tractare. Dissipat impios rex sapiens, et incurvat super eos fornicem. Lucerna Domini veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus. Exsultatio juvenum fortitudo eorum; et dignitas senum, canities. Livor vulneris absterget mala: et plagae in secretioribus ventris.
Abbreviated transcription (Latin):
enaum. Gice derisore:⁊ eribit eũ eo
cum regem. Oeculi domini eustodi¬
unt sc̃iam.⁊ subplantanur u̾ba
in qui uicet piger. leo est ꝓforis. ĩ
nedio plateaꝵ ceeitendꝯ sum. Rouea

Expanded text:
eri eice derisorem et exibit cum eo cum regem oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui dicit piger leo foris in medio
Abbreviated transcription (Latin):
digens misericors est.⁊ melier st
paup uustus quam uir mendaas
mor domini ad uitam:⁊ in psena¬
dine comorabitur. abs iteleie
plicat eam. pestilente fiagellat.
stultꝰ sapiencior erit. Si aut̃ corpi¬
erit sapientem antelliget disapli¬
nam. Qui affligit patrem ⁊ matre
ceises fili audire doctrinam. neciguos¬
res sermones scĩe. T̃estis iniqs dritos
iudicium: ⁊ os impioꝵ deuorat miqͥ¬
datem. parata sunt derisoraibꝰ uidi
et mallei percueientes stultoꝵ corpo
tur non erit sapiens. Sicut rugias
leonis ita ⁊ t̾ror regis. qui ꝓuocat enꝰ
peceat in animam suam. Ponor est
hominis qui seꝑat se a contentioibe

Expanded text:
digens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad vitam: et in plenitudine commorabitur, absque visitapplicat eam. Pestilente flagellato, stultus sapientior erit: si autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui affligit patrem, et fugat cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis iniquus deridet judicium: et os impiorum devorat iniquitatem. Parata sunt derisoribus judicia: et mallei percutientes stultorum corptur, non erit sapiens. Sicut rugitus leonis, ita terror regis: qui provocat eum, peccat in animam suam. Honor est homini, qui separat s
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia q̃uiectes urbium. de fruetu
oris uiri replebit̾ uent̾ eiꝯ:⁊ geniia ia¬
bioꝵ ip̃iꝰ saturabunt eũ. Mors ⁊ uta in
manibꝰ lingue: qͥ diligt̃ eã comedent
fruetꝰ eiꝰ. qui inuenit młierẽ honam.

Expanded text:
iudicia quasi vectes urbium de fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum mors et vita in manu linguae qui diligunt eam comedent fructus eius qui invenit mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
feruet ammo suo. uiuncie addunt a¬
mieos plurimos: a pauꝑe at̾ ⁊hi q̾s
habuit separantur.Testis falsꝰ non
ent impunitꝰ:⁊ qui m̾dicia loquitur
non effugiet. Multi colunt qui ꝑsnã
potentis:⁊ anneisunt dona tribuen¬
tis. fr̃s hominis pauꝑis hod̾unt eũ.
Insuꝑ ⁊ annei ꝓeul recesserunt ab eo.
Qui tͥantum u̾ba sectat᷑ nchil habe¬
bit: qui aut̾ possessor ẽ m̃tis diligita¬
nmam suam. ⁊ custos prudeneie ĩ¬
ueniet bona. Cestis falsꝰ non erit im¬
punitꝰ: et qui loquitur mendacia ꝑ¬
ibit. Nondecent stultum delicie. nee
seruum dominari pͥncipibꝰ. Doetͥ¬
nam uiti ꝑ paeienciam noscitur
lor patris finꝯ stultꝰ: ⁊ tecta iugit̾ per¬
stilantia. litigiosa mulier. Domus.
et duncie dantur a patribꝰ. adno u
sopore:⁊ amina disoluta esuriet.
filiam tuum. ne desꝑes. at tue¬

Expanded text:
fervet animo suo. Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et quos habuit separantur. Testis falsus non erit impunitus; et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum; insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam. Et pveniet bona testis falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur lor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et divitiae dantur a patribus a Dominsoporem et anima dissoluta esuriet qfilium tuum ne desperes ad
Abbreviated transcription (Latin):
ualidꝰ curuidans eũ. Añ qͣm ꝯtatur
exaltatur cor hois: ⁊ añ quam gficetꝰ
humiliatur. Qui pͥꝰ respondet̾ quam
audiat: stultum se ẽẽ demonstrat. ⁊ ꝯ¬
fusione dignum. sp̃c aut̃ uiri susten¬
tat in becuntate suam spmu̾o ad iras¬
centum facilẽ quis pot̾it sustin̾e: Cor
prudentis possidebit scĩam: ⁊ auris sa¬

Expanded text:
validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit sci
Abbreviated transcription (Latin):
drar. homo stultꝰ plandet manibꝯ. ẽ
sppond̾it ꝓ amico suo. Qui meditatur
piaroias. diligit rixas: et qui exaltat
cor suũ qrit rumam. Qui ꝑn̾si cotois ẽ.
non inuemet bonun: et qui u̾tit lĩgua
meidet in malum. slatꝰ ẽ stultꝰ in ig̾no

Expanded text:
mprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordias, diligit rixas; et qui exaltat cor suum, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in mal
Abbreviated transcription (Latin):
ibe composita: nec pͥncipem iabium
menciens. Gemina gratissima exrpec¬
ato pstolants. Quocum se uertit pͣ¬
ant incelligit. Qui celat delictum qͥ¬
i dincicias: qui altõ ẜmone repetit
separ fedatos. plus ꝓficit correctio a¬
pud prudente. qm centum plage ap
tultum. semꝑ nugia qͥrit malꝯ: an¬
głs at eiudel mittetur contra eũ. Cix¬
edit magis urse occurrere raptis fe¬
tbꝰ. quam fatuo ꝯt̾itenti sibi in stu¬
ticia sua. Qui reddit maia ꝓ bomis: ñ
recedat malum de tomo eiꝰꝰ. Qui di¬
quiulificat impnun⁊ qui ꝯtempnat
utum. ab hominabil ẽ ut̾q apd̾ dm.¬

Expanded text:
nec principem labium mentiens. Gemma gratissima, exspectatio praestolantis: quocumque se vertit, prudenter intelligit. Qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. Plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. Semper jurgia quaerit malur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui diqui iustificat impium, et qui condemnat iustum, abominabilis est uterque apud domi
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃is toribꝰ loquitur uicens. Ouiri
aduos clanuto. ⁊ uor m̾a ad filios bo¬
mnus. Intelligite pariuuli astuciam.
et insipientes animadũtite. Audite
qm̾ de rebꝰ magnis locutura sum..
ipperientur labiam̃aut reeta p̾oieet.
ucritatem meditabit guitur min.
E iabiama detestabitur ĩpnim iusti

Expanded text:
oribus loquitur dicens o viri ad vos clamito et vox mea ad filios hominum intellegite parvuli astutiam et insipientes animadvertite audite quoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent veritatem meditabitur guttur meum et labia mea detestabuntur impium iusti
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. Abhominabiles regi quiagut
impie: qm̃ iusticia sirnlatur somi. uo¬
luntas regum labia nubd: & recta lo¬
quitur. dirigetur. Indignatio regis
numcii mortis: ⁊ uir sapiens placibi
eum. In hilaritate uulda regis uita: et
clem̾cia eiꝰ qͣi imber serotnꝰ possite
sapĩam. qr auto melior ẽ. ⁊ atquite pcu¬
denciam. qr p̾ciosior ẽ argento. senita

Expanded text:
nabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita
Abbreviated transcription (Latin):
tõe impioꝵ erit iaudatio. Benedictoe
nistoꝵ exraltabitur cuntas. ⁊ ore ĩpioꝵ
subu̾tetur. Qui decipit amicum suũ
indigens corte ẽ: uir aut̃ prudens tace¬
bit. Qui ambulabat fraudulent̃. re¬
uelat archana: qui at̾ fidel ẽ. celat

Expanded text:
one impiorum erit laudatio. Benedictione justorum exaltabitur civitas: et ore impiorum subvertetur. Qui decipit amicum suum, sitiens corde est: vir autem prudens tacebit. Qui ambulat fraudulenter, revelat arcan