comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am tenuitatem ut nõ dicam pinguioribus fortioribue. certe uerbis nuste¬
bimue nec uirtus utraq pareat ipsa confusione. Nam quo minus adiuuat :¬
ẜmo mimis iuentione pugnandu est. Sensus sublimes. uariiq eruantur.
ꝑmouendi omnes affectus erunt oro traslatione nitore illuminanda est
non possumus esse tamgraciles sumus fortiores. subtilitate umamur. ur¬
lemue. pondere. proprietas penes illoꝵ est certior ccpia uintamue. igena
grecoru et minora suos portue habent nos plerunq maioribae uellit mo¬
uernur ualidior spiritue. nr̃oso sinus tendat. ño tamen alto feremur. Nã
et littora iteri sequenda sunt. illi facilee ꝓ quelibet uada actessue. ⁊go
aliquidd non multo tamen altiu. in quo mea cimba non sidat mienam. d
ĩ comediis non contendimue.. prorsus tamen õmittenda pars hec or̃oui.
s exigenda ut optime possumus. opue. sũmu autem rera ⁊ año daadido

Expanded text:
am tenuitatem, ut non dicam pinguioribus, fortioribus certe verbis misceam tenuitatem, ut non dicam pinguioribus, fortioribus certe verbis miscebimus, ne virtus utraque pereat ipsa confusione. nam quo minus adiuvat sermo, rerum inventione pugnandum est. sensus sublimes variique eruantur. permovendi omnes adfectus erunt, oratio translationum nitore illuminanda. non possumus esse tam graciles: simus fortiores. subtilitate vincimur: valeamus pondere. proprietas penes illos est certior: copia vincamus. ingenia Graecorum etiam minora suos portus habent: nos plerumque maioribus velis mouemur, validior spiritus nostros sinus tendat; non tamen alto semper feremur, nam et litora interim sequenda sunt. illis facilis per quaelibet vada accessus; ego aliquid, non multo tamen, altius, in quo mea cumba non sidat, inveniam.in comoediis non contendimus, prorsus tamen omittenda pars haec orationis, sed exigenda ut optime possumus; possumus autem rerum et modo et iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
re retẽptauerint non solu aduersa pro aduersie. dicendo s ĩ ꝓpositione .b. littete
absonam ⁊ ip̃am. f. subiciendo s actentus quoq tum rigore quodam tum simi¬
litudine ip̃a minus suaues habemus quia ultima sillaba nec acuta unꝙͣ extitatur
grecue. latino iocundior ut nr̃i pocte quotiene dulce carmen esse uoluerunt illo¬
rum nõibu. exhornent his illa potentiora quos res plurime carent appellatiõibus
ut eos necesse sit trausferre aut circũre etiam in hie. que de nominata sunt
sũma pauptas. ĩ eadem nos freq̃ntissime reuoluit. at illis non uerboꝵ mõ s lingua¬
rum etiam interse differentiu copia est quare quia latinie criget illam gr̃am
ẜmonis attici det m ĩ loqndo eandem iocunditate et pate copiam quod sic̾
negatu est scutentias aptanimir. hie uocibue. quas habemus nec reꝵ nut¬

Expanded text:
re temptaverint non solum aversa pro abversis dicendo, sed et in praepositione B litterae re temptaverint non solum aversa pro abversis dicendo, sed et in praepositione B litterae absonam et ipsam S subiiciendo. sed accentus quoque, cum rigore quodam, tum similitudine ipsa, minus suaves habemus, quia ultima syllaba nec acuta unquam excitatur Graecus Latino iucundior, ut nostri poetae, quotiens dulce carmen esse voluerint, illorum id nominibus exornent. his ilia potentiora, quod res plurimae carent appellationibus, ut eas necesse sit transferre aut circumire; etiam in iis, quae denominata sunt, summa paupertas in eadem nos frequentissime revolvit; at illis non verborum modo, sed linguarum etiam inter se differentium copia est. quare qui a Latinis exiget illam gratiam sermonis Attici, det mihi in eloquendo eandem iucunditatem et parem copiam. quod si negatum est, sententias aptabimus iis vocibus quas habemus, nec rerum nimi
Abbreviated transcription (Latin):
que etiam non uocalem ꝓrimam accipit quassa quodãm̃o utiq quotiens aliqua cõ¬
sonantiu frangit ut ĩ hoc ip̃o frangit multo fit horridior colice quoq littẽ qua
seruu cerunq dicimue. etiam si forma nobis. tepudiata est ĩuix tamen nos uel uox¬
ip̃a psequitur duras et sillabae illa facit que ad coniungendas. demu subiectas sibi
uocalee: est utilitae. alias suꝑuacua equos ac et cecu scribimue cu ẽt ip̃e he uo¬
calee due efficiant sonu qualies apud grecos nullus est ideo scribi illo ꝵ litteris non
potest ꝙ quedam pleraq nos illa quasi mugiente littera dudimus in qua nullu gre¬
ce uerbu cadit. at illi miocundu ⁊ ĩ finc precipie quasi timentem illius loco ponũt
inituntur adeo aspe ut pleriq nõ antiquissimoꝵ quide s tamen uete .⁊ mollio¬

Expanded text:
etiam cum vocalem proxima accipit, quassa quodammodo, utique quotiens aliquam conetiam cum vocalem proxima accipit, quassa quodammodo, utique quotiens aliquam consonantium frangit, it in hoc ipso frangit, multo fit horridior. aeolicae quoque litterae, qua servum ceruumque dicimus, etiamsi forma a nobis repudiata est, vis tamen nos ipsa persequitur. duras et illa syllabus facit, quae ad coniungendas demum subiectas sibi uocalis est utilis, alias sucales duae efficiant sonum, qualis apud Graecos nullus est, ideoque scribi illorum litteris non quid ? quod pleraque nos illa quasi mugiente M littera cludimus in quam nullum Graece verbum cadit: at illi ny iucundam et in fine praecipue quasi tinnientem illius loco ponunt, m et D innituntur adeo aspere, ut plerique non antiquissimorum quidem, sed tamen veterum molli
Abbreviated transcription (Latin):
demosthenee. et siquid numeri exierit aptius fortasse non possit s tamẽ siquid
exierit non erit atticu meluis de hoc noĩe sentiant credamq attice dicere esse o¬
ptime differentie atq ĩ hac tamen opinione pseuerantes magis. grecos tuleri la¬
tina uera facundia ut iuentione dispositione consilio ceteris huiue gn̾is artib
similie.q grece ac ꝓrsus discipula eius uidetur ita contra rõnem eloq̃ndi uix ha¬
bere ĩmitations locu. Nanq est ip̃is stati sonis durior qũ ⁊ iocũdissimas ex gre¬
cis litteras nos habemus uocalem ante littera consonante quibus mille apud
eos. dulciue. spirant quas mutuari solemus quotiens illoꝵ nõibus utimur quod
cum contingit nescio quo m̃o uelut hilarior protinus rem det or̃o ut in zephiris
ne non humana uoce uel oĩo nõ uoce potiue. ĩter discrimia dentui efflanda est¬

Expanded text:
Demosthenes? et si quid numeris exierit aptius fortasse non possit, sed tamen si quid Demosthenes? et si quid numeris exierit aptius fortasse non possit, sed tamen si quid exierit non erit Atticum? melius de hoc nomine sentiant credantque Attice dicere esse optime dicere. atque in hac tamen opinione perseverantes Graecos magis tulerim. Latina mihi facundia, ut inventione, dispositione, consilio, ceteris huius generis artibus similis Graecae ac prorsus discipula eius videtur, ita circa rationem eloquendi vix habere imitationis locum. namque est ipsis statim sonis durior, quando et iucundissimas ex Graecis litteras non habemus, vocalem alteram, alteram consonantem, quibus nullae apud eos dulcius spirant; quas mutuari solemus, quotiens illorum nominibus utimur. quod cum contingit, nescio quomodo hilarior protinus renidet oratio, ut in Zephyris ne non humana voce vel omnino non voce potius inter discrimina dentium efflanda est
Abbreviated transcription (Latin):
publice satis manifesto docet precepto rem eiue. Platonẽ fuisse que ip̃m assianũ
appellamue. plerunq instinctie. diumo spiritu uatibus cõtẽpandu. quid picle
simile ne credimꝰ lifiace gracilitati quẽ fluminibus. ⁊ celesti fragori comparant
comici du illi comutiantur. quid em igitur cur ĩ his demu qui tenui uene p
calculoe fluunt atticu saporem putant ibi demu tinu redolere dicunt
quos ego existimo si quid ĩ hic. firubus uberiorem iuenerit solu fertiliorẽue
segetem negaturos atticam esse qdͣ plusꝙͣ accepit seminis reddat quia hanc eiuᷤ
terre fidem menander eludit. itaq m̃c siquis ad cas demosthenis uirtutes qua ᷤ
ille sũmus orator habuit tamen que defiusse siue ip̃iꝰ natura seu lege ciuntati. ui¬
dentur adiecerit ut affectus concitatius moueat audiam dicentem non fecit hoc

Expanded text:
publicpublicllabimus plerumque instinctis divino spiritu vatibus comparandum? quid Periclea? similemne credemus Lysiacae gracilitati, quem fulminibus et caelesti fragori comparant comici, dum illi conviciantur? quid est igitur, cur in iis demum, qui tenui venula per calculos fluunt, Atticum saporem putent, ibi demum thymum redolere dicant? quos ego existimo, si quod in iis finibus uberius invenerint solum fertilioremve segetem, negaturos Atticam esse, quod plus, quam acceperit, seminis reddat, quia hanc eius terrae fidem Menander eludit. ita nunc, si quis ad eas Demosthenis virtutes, quas ille summus orator habuit, tamen quae defuisse ei sive ipsius natura seu lege civitatis videntur, adiecerit, ut adfectus concitatius moveat, audiam dicentem, non fecit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
igitur iam usq ad Cocu ⁊ andocidem reuertuntur interrogare tamẽ ueli an So¬
cratee attice dixerit. nichil eĩ tamen lisie diu̾sum negabunt. at eius. schola prin¬
cipes oratoꝵ dediti. queratur similiue aliquid. hiꝑides atticus certe aut apiu ᷤ
inlulsit uoluptati. transco płimos ligurum aristogitona ⁊ his priores. his e¬
uenit ante phosita quos ut hoĩee. interse gn̾e dissimiles differentes is cu ferẽ¬
tis dixerit specie. quid ille cuiue. modo fecimus mentionẽ eschines. Is latior
et audientior ⁊ exceluor. Quid deniq demosthenes. non  cunctos illos tenues cir¬
cunscepto ĩ sublimitate impetu cultu cõpositione supauit nõ ĩgurgit locis
non figurie gaudet nõ traslationibus intet nõ orone ficta datur tacentibus.
uocem nõ illud iusuirandu precesoe. ui Martone ac salemine ꝓpugnatores rci

Expanded text:
igitur iam usque ad Coccum et Andocidem remittemur. interrogare tamen velim, an Isoigitur iam usque ad Coccum et Andocidem remittemur. interrogare tamen velim, an Isocrates Attice dixerit. nihil enim tam est Lysiae diversum. negabunt . At eius schola principes oratorum dedit. quaeratur similius aliquid. Hyperides Atticus? certe , at plus indulsit voluptati. transeo plurimos, Lycurgum, Aristogitona et his priores Isaeum, Antiphonta; quos ut homines inter se genere similes, differentes dixeris specie. quid ille, cuius modo fecimus mentionem, Aeschines? nonne his latior et audentior et excelsior? quid denique Demosthenes? non cunctos illos tenues et circumspectos vi, sublimitate, impetu, cultu, conpositione superavit? non insurgit locis? non figuris gaudet? non translationibus nitet? non oratione ficta dat tacentibus vocem? non illud iusiurandum per caesos in Marathone ac Salamine propugnatores rei
Abbreviated transcription (Latin):
runt genus rhodiu quod uelut mediu esse atq ex utroq mixtu uolunt. nec eĩ
attice pressi nec afsiane sunt habundantes ut aliquid habere iudeantur gentis ali¬
quid autoris. Eschines eni qui hunc exilio delegerat locum intulit eo studia athe¬
narum que uelut sata quedam celo terraq degenerant saporem illu atticu pegrino
miscuerunt: lenti ergo quidam ac remissi non sine pudore tamen nec fontibus puris
nec torrentibue. turbidieo. s lenibus stagnis siiles habentur. nemo igitꝰ dubita¬
uerit longe esse oꝑtimu genus atticoꝵ ĩ quo ut est aliquid inter ip̃os comune .i. iu
diciu ac recessumq. Iter ingenioꝵ plurume forme quapp michi falli multũ iudẽ¬
tur qui solos esse atticos credunt tenuisse lucidos et significantes s quadam elo¬
quentic frugalitate cõtentos ac semꝑ manu intra paltu continentes. Nam quis
erit hic atticus: sit Lisias. hunc ei amplectuntur amatores istius nõis modu nõ

Expanded text:
runt genus Rhodium, quod velut medium esse atque ex utroque mixtum volunt; neque enim Attice pressi neque Asiane sunt abundantes, ut aliquid habere videantur gentis, aliquid auctoris. Aeschines enim, qui hunc exilio delegerat locum, intulit eo studia Athenarum, quae, velut sata quaedam caelo terraque degenerant, saporem illum Atticum peregrino miscuerunt. lenti ergo quidam ac remissi, non sine pondere tamen neque fontibus puris neque torrentibus turbidis, sed lenibus stagnis similes habentur. nemo igitur dubitaverit, longe esse optimum genus Atticorum. in quo ut est aliquid inter ipsos commune, id est indicium acre tersumque, ita ingeniorum plurimae formae. quapropter milii falli multum videntur, qui solos esse Atticos credunt tenues et lucidos et significantes sed quadam eloquentiae frugalitate contentos ac semper manum intra pallium continentes. nam quis erit hic Atticus? sit Lysias; hunc enim amplectuntur amatores istius nominis modum. non
Abbreviated transcription (Latin):
cõcludere subtilius contindunt. s hoc inter ĩos qui uel sacramento rogati uł
etiam suꝑsticione constricti nefas dicunt a suscepta semel psuasione discedẽ
Oratori uero nichil est necesse ĩ cuiusꝙͣ iurare leges. mauis eĩ opus atq p̃¬
stantius ad quod ip̃e tendit et cuius est uelut᷑ candidatus siquidem est fu¬
turus tu uite tu etiam eloqñtie laude ꝑfectus quare ĩ exemplu bñ dicendi
fatundissimu qũeq ꝓponet sibi ad imitandu. moribus uõ formadis ꝙ̃honestis¬
sina precepta rectissimamq ad untutem uiam deliget excitatione quid emutetur
omnibue s tamen erit pluribus ĩ maximis quibusq hac na pulcerrimie nã põt
materia repiri ad grauiter copioseq dicendu magis habundans ꝙ̃ de uirtute de
re pu. de prouidentia de origine aĩoꝵ de amicicia. Hec sunt quibus pariter atq

Expanded text:
concludere subtilius contendunt. sed haec inter ipsos, qui velut sacramento rogati vel concludere subtilius contendunt. sed haec inter ipsos, qui velut sacramento rogati vel etiam superstitione constricti nefas ducunt a suscepta semel persuasione discedere. oratori vero nihil est necesse in cuiusquam iurare leges. maius enim est opus atque praestantius, ad quod ipse tendit, et cuius est velut candidatus, si quidem est futurus cum vitae, tum etiam eloquentiae laude perfectus. quare in exemplum bene dicendi facundissimum quemque proponet sibi ad imitandum, moribus vero formandis quam honestissima praecepta rectissimamque ad virtutem viam deliget. exercitatione quidem utetur omni, sed tamen erit plurimus in maximis quibusque ac natura pulcherrimis. nam quae potest materia reperiri ad graviter copioseque dicendum magis abundans quam de virtute, de re publica, de providentia, de origine animorum, de amicitia? haec sunt, quibus mens pariter atque
Abbreviated transcription (Latin):
noe epicurus a se ipse dimittit qui fugere omnem disciplina nauigatione ꝙ̃
uelocissime iubet. nec uõ aristipue sũmu ĩ uoluptate corporie. boniu ponens ad
hunc nos laborem adhortetur pronus quidem. quas in hoc ope habere ꝑtes põt
cui udices esse apud quos uerba faciat et reu pro quo loquatur et senatũ in qͦ
sit dicenda siña non liquebit. Achademiam quidam utilissimam credunt ꝙ mox
ĩ utranq ꝑtem disserendi ad exercitationem forensiu causaꝵ proxime accedat.
adicuint loco probatioms ꝙ ea prestantissimos ĩ eloqntia uiros ediderit. pypateti¬
ci studio se quoq quodam oratorio iactant. Nam thesis dice̾ ex̾citationis gr̃a
fere est ab his institutũ. stoyci sicut copiam nitoremq eloqñtie fere p̃ceptõĩ¬
bus suis defuisse concedant necesse est ita nullos aut probare acrius aut

Expanded text:
nos Epicurus a se ipse dimittit, qui fugere omnem disciplinam navigatione quam nos Epicurus a se ipse dimittit, qui fugere omnem disciplinam navigatione quam velocissima iubet. neque vero Aristippus, summum in voluptate corporis bonum ponens, ad hunc nos laborem hortetur. pyrrhon quidem quas in hoc opere habere partes potest? cui iudices esse, apud quos verba faciat, et reum, pro quo loquatur, et senatum, in quo sit dicenda sententia, non liquebit. academiam quidam utilissimam credunt, quod mos in utramque partem disserendi ad exercitationem forensium causarum proxime accedat. adiiciunt loco probationis, quod ea praestantissimos in eloquentia viros ediderit. peripatetici studio quoque se quodam oratorio iactant; nam theses dicere exercitationis gratia fere est ab iis institutum. Stoici , sicut copiam nitoremque eloquentiae fere praeceptoribus suis defuisse concedant necesse est, ita nullos aut probare acrius aut
Abbreviated transcription (Latin):
quenter tractabit orator. iam de auguriie responsis religione demiq omui de
quibue marima sepe in senatu consilia uersata sunt nõ erit ei disserendu. siqde
ut nobie placet futurus est uir cuulis idem que deniq ĩtelligi saltem potest
eloqñtia hoĩs optima nescientis. Hec si rõni manifesta nõ essent exemplis tamẽ
crederemus. siquidem et piclem cuius eloq̃ntie ẽt si nuilla ad nos monumenta
uenerunt ui tamẽ ꝙ̃dam incredibilem tũ historici tu etiam liberimu hõu
genus comici neteres tradunt. Anaxagore pħi constat auditorẽ fuisse et demo¬
sthenem principem õiu grecie oratorum dedisse opam platoni. Nam .M.L. nõ
finibue terminasset. ueꝵ ex hoc alia michi questio exoritur que sceta cõferre
płimu eloqñtie possit ꝙ̃ꝙ̃ ea non inter multos. potest esse cõtentio. Nam ĩ primiss

Expanded text:
quenter tractabit orator? iam de auguriis, responsis, religione denique omni, de quenter tractabit orator? iam de auguriis, responsis, religione denique omni, de quibus maxima saepe in senatu consilia versata sunt, non erit ei disserendum, si quidem, ut nobis placet, futurus est vir civilis idem? quae denique intelligi saltem potest eloquentia hominis optima nescientis? haec si ratione manifesta non essent, exemplis tamen crederemus. siquidem et Periclem, cuius eloquentiae, etiamsi nulla ad nos monumenta venerunt, vim tamen quandam incredibilem cum historici, tum etiam, liberrimum hominum genus, comici veteres tradunt, Anaxagorae physici constat auditorem fuisse, et Demosthenem, principem omnium Graeciae oratorum, dedisse operam Platoni. nam M. Tulliusfinibus terminasset. verum ex hoc alia mihi quaestio exoritur, quae secta conferre plurimum eloquentiae possit, quanquam ea non inter multas potest esse contentio. nam in primis
Abbreviated transcription (Latin):
causaꝵ dicitur fintiuu non ad id quoq instru ab hie qui plus ĩ hoc studii debu¬
erunt oportet quid nõ questio uiris omnis aut uerboꝵ ꝓprietate aut equi dispu¬
tatione aut uoluntatis comectura continctur quoꝵ pare. ad rõnem ꝑs ad mo¬
ralem tractatu redundat ergo nã ꝑmixta est hie õibus oratio que quidem or̃o
est uere. Nam ignara quidem huiusce doctrine loquacitas erret necesse est.
ut que uel mulloe. uel falsos duces habeat. Pare uõ nãlis. cu est ad exerti¬
tationem dicendi tanto ceteris uberior ꝙͣto maiore sp̃ũ diuinis rebus ꝙͣ hu¬
manis eloquendu est tu illam etiam moralem sine qua nulla esse ut docuimꝰ
oratio põt totam cõplectitur. Nam si regitut prouidentia mundus admini¬
stranda certe bonis uiris erit res pu. si diuina nostrie animis origo. tẽdẽ¬
dum ad uirtutem nec uoluntatibus terreni temporis ẜuiendu an hec non fre¬

Expanded text:
causarum dicitur finitiuus, nonne ad id quoque instrui ab iis, qui plus in hoc studii dedcausarum dicitur finitiuus, nonne ad id quoque instrui ab iis, qui plus in hoc studii dederunt, oportet? quid ? non quaestio iuris omnis aut verborum proprietate aut aequi disputatione aut voluntatis coniectura continetur? quorum pars ad rationalem, pars ad moralem tractatum redundat. ergo natura permixta est omnibus istis oratio, quae quidem oratio est vere. nam ignara quidem huiusce doctrinae loquacitas erret necesse est, ut quae vel nullos vel falsos duces habeat. pars vero naturalis, cum est ad exercitationem dicendi tanto ceteris uberior, quanto maiore spiritu de divinis rebus quam humans eloquendum est, tum illam etiam moralem, sine qua nulla esse, ut docuimus, oratio potest, totam complectitur. nam si regitur providentia mundus, administranda certe bonis viris erit res publica; si divina nostris animis origo, tendendum ad virtutem nec voluptatibus terreni corporis serviendum. An haec non fre
Abbreviated transcription (Latin):
sum ambiguitate dicantur nulla ferre dici põt cuiꝰ nõ abqua ĩparte tractatus eꝗ
ac boni repiatur. plerasq uõ esse quis nescit que tote ĩ sola qualitate cõsistant. in
cõsiliis uero que ratio suadendi est ab honesta questione seposita. qui illa etiã ꝑ¬
etate nõ plurima dicet orator: s ille uir bonus qui hec nõ uocibus tantu nota
atq nõibus auriu tenus usu lingua ꝑcepit si qui untuter. ip̃as mente cõplexus ista¬
sentiet nec ĩ cogitando ita laborabit s quod sciet uere dicet cu aute oĩs gn̾alis qͥo
speciali potentior quia uniuerso pars cõtinetur nõ utiq accedit ꝑti quod uniu̾su
est ꝓfecto nemo dubitabit gn̾ales q̃onee ĩ illo maxime studioꝵ more uersatas iam.
uõ causa sit multa propriis breuibusq cõpssionibue finienda unde ctiam statue.

Expanded text:
sum ambiguitate ducantur, nulla fere dici potest, cuius non parte in aliqua tractatus aequi sum ambiguitate ducantur, nulla fere dici potest, cuius non parte in aliqua tractatus aequi ac boni reperiatur, plerasque vero esse quis nescit, quae totae in sola qualitate consistant? in consiliis vero quae ratio suadendi est ab honesti quaestione seposita? quin ilia etiam etate non plurima dicet orator? sed ille vir bonus, qui haec non vocibus tantum sibi nota atque nominibus aurium tenus in usum linguae perceperit, sed qui virtutes ipsas mente complexus itsentiat, nec in cogitando ita laborabit sed, quod sciet, vere dicet. cum sit autem omnis generalis quaestio speciali potentior, quia universo pars continetur, non utique accedit parti quod universum est, profecto nemo dubitabit, generales quaestiones in illo maxime studiorum more versatas. iam veropr cum sint multa propriis brevibusque comprehensionibus finienda unde etiam status
Abbreviated transcription (Latin):
sit copia illa ex qua unu aut alteꝵ cuius se occasio dederit efficiant. ita hec parᷤ
dyaletica siue illam dicẽ malimus. disputationẽ ut est utilis sepe et finitiombus
et cõpressionibus et separandis que sunt differentia ⁊ resoluenda ambiguitate
distinguendo diuidendo illiciendo implicando ita si totu sibi uendicauerit ĩ foro
certamen obstabit melioribus et scctas ad tenutatem suam uires ip̃a subtilitate
cõsũmet. itaq reperires quosdam ĩ disputando mire callidos cu ab illa cauillatione
disscesserint nõ magie sufficẽ in aliquo grauiore actu ꝙͣ parua quedam aĩalia que
ĩ angustis moblia campo dephenduntur. Iam quide pars illa moralis que dicitur
uarictate cũ alia comectura querantur alia fintionbus concludantur alia uire su¬
moueantur uł tr̃asferantur alia colligantur uel ip̃a inter se concurrant uł i diu̾¬

Expanded text:
sit copia illa, ex qua unum aut alterum, cuius se occasio dederit, efficiant, ita haec pars sit copia illa, ex qua unum aut alterum, cuius se occasio dederit, efficiant, ita haec pars dialectica, sive illam dicere malumus disputatricem, ut est utilis saepe et finitionibus et comprehensionibus et separandis quae sunt differentia, et resolvenda ambiguitate, distinguendo, dividendo, illiciendo, implicando, ita, si totum sibi vindicaverit in foro certamen, obstabit melioribus et sectas ad tenuitatem suam vires ipsa subtilitate consumet. itaque reperias quosdam in disputando mire callidos, cdiscesserint, non magis sufficere in aliquo graviore actu quam parva quaedam animalia, quae in angustiis mobilia campo deprehenduntur. iam quidem pars illa moralis, quae dicitur varietate, cum alia coniectura quaerantur, alia finitionibus concludantur, alia iure summoveantur vel transferantur, alia colligantur vel ipsa inter se concurrant vel in diver
Abbreviated transcription (Latin):
ralem moralem rõnalem qua tandem nõ est cu oratoris ope cõiuncta nam ut or¬
dine retro agamue de ultima illa que tota uersitur in uerbis nemo dubitauit si et
ꝓprictae uocis cuiusq noscet ⁊ ambigua apire ⁊ ꝓplexa discernere ⁊ de falsie. iudi¬
care et collige̾ ac resoluere que uelie oratoriu est ꝙ̃ꝙͣ ea nõ est tam muite atq¬
concise in actionibus utendu qͣi in disputatiombus quia nõ doce̾ m̃o s mou̾ẽ etiam
ac delectare audientes debet orator ad quod impetu quoq ac uiribus ⁊ decore est
opue. ut uis ai̾u maior est aliis ripie multoq gurgitis tractu fluentiu ꝙͣ tenuᷤ
aque et obiectu lapillor resultantis et ut palestrici doctores illos quos mĩoo uo¬
cant nõ idd circo discentibue tradunt ut his õibus hi qui didicerint ĩ ip̃o lu¬
ctandi certamine utantur c plus eĩ pondẽ ⁊ firmitate ⁊ sp̃u agiturꝰ s ut sub¬

Expanded text:
ralem, moralem, rationalem, qua tandem non est cum oratoris opere coniuncta? nam ut orralem, moralem, rationalem, qua tandem non est cum oratoris opere coniuncta? nam ut ordinem retro agamus, de ultima illa, quae tota versatur in verbis, nemo dubitaverit, si et proprietates vocis cuiusque nosse et ambigua aperire et perplexa discernere et de falsis iudicare et colligere ac resoluere quae velis oratorum est. quanquam ea non tam est minute atqconcise in actionibus utendum quam in disputationibus, quia non docere modo, sed movere etiam ac delectare audientes debet orator, ad quod impetu quoque ac viribus et decore est opus; ut vis amnium maior est altis ripis multoque gurgitis tractu fluentium quam tenuis aquae et obiectu lapillorum resultantis. et ut palaestrici doctores illos, quos numeros vocant, non idcirco discentibus tradunt, ut iis omnibus ii, qui didicerint, in ipso luctandi certamine utantur plus enim pondere et firmitate et spiritu agitur, sed ut sub
Abbreviated transcription (Latin):
ab hic qui ad eloq̃ntiam cõtulerunt studia sapĩẽ non iam ĩ actu suo atq ĩ hac fori luce
uersantur s i porticue. et gignasia primu mox ĩ conuentus. scolaru recesserũt id
quod est oratori necessariu nec adiciendi preceptoribus traditur ab his petẽ nimi¬
rum necesse est apud quoe remansit euoluendi penitus autores qui d̾ uirtute p̃¬
cipiunt ut oratoris cu scĩa diuinaꝵ reru sit humanaꝵq conuicta que ĩpe ꝙͣto ma¬
iores ac pulcriores uiderentur si illa.s. docerent qui etiam loqui prestantissime pos¬
sent. utinamq sit tp̃e. unꝙ̃ quo ꝑfectus aliquis qualem optamus orator hanc artem
supbo nõit iucis quorundam bona eiue. corrũpentiu ĩuisam uendicet sibi ac uelut ⁊¬
rebus repetitie ĩ corpus eloꝗñtie adducat que quidem cum sit ĩ tres diuisa ꝑtes natu¬

Expanded text:
ab his, qui se ad eloquentiam contulerunt, studia sapientiae non iam in actu suo atque in hac fori luce ab his, qui se ad eloquentiam contulerunt, studia sapientiae non iam in actu suo atque in hac fori luce versantur, sed in porticus et in gymnasia primum, mox in conventus scholarum recesserunt: id, quod est oratori necessarium nec a dicendi praeceptoribus traditur, ab iis petere nimirum necesse est, apud quos remansit, evolvendi penitus auctores, qui de virtute praecipiunt, ut oratoris vita cum scientia diuinarum rerum sit humanarumque coniuncta. quae ipsae quanto maiores ac pulchriores viderentur, si illas ii docerent, qui etiam eloqui praestantissime possent? utinamque sit tempus unquam, quo perfectus aliquis, qualem optamus, orator hanc artem superbo nomine et vitiis quorundam bona eius corrumpentium invisam vindicet sibi ac, velut rebus repetitis, in corpus eloquentiae adducat. quae quidem cum sit in tris divisa partes, natu
Abbreviated transcription (Latin):
bro.L. crassue cuncta que de equo uisto uero bono de quo iie. que sunt cõtrapo¬
sita dicuntur propria esse oratoris affirmat ac pħos cũ ca dicendi uiribus tuentut
uti thetoꝵ armis non suis idem tamen nõ cõfitctur ea iam esse a pħia petenda ui¬
delicet qua magis hec illi uidetut ĩ possesione caru rerum fuisse hinc etiam illud ẽ¬
quod̾ Cicero pluribua libris et epistolis testatur dicendi facultate ex intimie. sap̃ie fontibus
munere oratoris recessit. Nam quis ph̾oꝵ aut ĩ uidiciis freqñs aut clarus ĩ contionib
fuit. quie deniq ĩ ip̃a ꝙ̃ maxime pleniq p̃cipiunt reipu. admĩstratione uer satue est. at¬
q eo illu quẽ instituo romanu quendam ueli esse sapientẽ qui nõ discretis. disputatio¬
ibue s reꝵ expimentie atq operibus uere cuulem uiru exhibeat. s quia deserta ⁊¬

Expanded text:
bro L. Crassus cuncta, quae de aequo, iusto, vero, bono deque iis, quae sunt contra pobro L. Crassus cuncta, quae de aequo, iusto, vero, bono deque iis, quae sunt contra posita, dicantur, propria esse oratoris adfirmat, ac philosophos, cum ea dicendi viribus tuentur, uti rhetorum armis, non suis. idem tamen confitetur, ea iam esse a philosophia petenda, videlicet quia magis haec illi videtur in possessione earum rerum fuisse. hinc etiam illud esquod Cicero pluribus libris et epistolis testatur dicendi facultatem ex intimis sapientiae fontibus munere oratoris recessit. nam quis philosophorum aut in iudiciis frequens aut clarus in contionibus fuit? quis denique in ipsa, quam maxime plerique praecipiunt, rei publicae administratione versatus est? atqui ego illum, quem instituo, Romanum quendam velim esse sapientem, qui non secretis disputationibus, sed rerum experimentis atque operibus vere civilem virum exhibeat. sed quia deserta
Abbreviated transcription (Latin):
doctoribus. uirtutem uõ qua nichil hõi quod ad cos ĩmortale ꝓpius accedẽt datũ est
ouiam illaboratam tantũ quia nacti suitiue habeamue. abstineas erit qui id ip̃m qd
sit abstinentia ignoret: fortis qui metus dolorie mortie. supsticionie nulla rõne
purgauerit: et uirtus qui eo boniq tractatu qui leges que natura sunt õibus date
quoq proprie popubs et gentibus. cõstitute nõ eruditiore aliquo sermone tractaueĩt
o ꝙ̃ istud paꝵ putant quibus tam facile uidetur. s hoc transeo de quo neminc qui
literas uel primis ut auint libris degustaret dubitaturu puto ad illud seq̃ñs puer¬
tar ne dicendi quidem satis pitu fore qui non et nature ui omnem penitus pro¬
spexerit et mores preceptro ac rõne firmarit. neq ẽi frustra ĩ tertio de oratore li¬

Expanded text:
doctoribus, virtutem vero, qua nihil homini, quo ad deos immortales propius accederet, datum est, doctoribus, virtutem vero, qua nihil homini, quo ad deos immortales propius accederet, datum est, obviam et illaboratam, tantum quia nati simus, habeamus. abstinens erit qui id ipsum, quid sit abstinentia, ignoret? et fortis qui metus doloris, mortis, superstitionis nulla ratione purgaverit? et iustus qui aequi bonique tractatum, qui leges, quaeque natura sunt omnibus datae quaeque propriae populis et gentibus constitutae, nunquam eruditiore aliquo sermone tractarit? O quam istud parvum putant, quibus tam facile videtur! sed hoc transeo, de quo neminem, qui litteras vel primis, ut aiunt, labris degustarit, dubitaturum puto. ad illud sequens praevertar, ne dicendi quidem satis peritum fore, qui non et naturae vim omnem penitus perspexerit et mores praeceptis ac ratione formarit. neque enim frustra in tertio de Oratore li
Abbreviated transcription (Latin):
qñter etiam optime cause similes sunt malie et innocens reus multis uerisimili¬
bus p̃mitur quo fit ut cedem rõtir actione defendendus sit quasi nocens esset.
Iam ĩnũabilia sunt bonie causis malisq cõĩa testes litere suspiciones opiniones.
non aliter autem uerissimilia ꝙ̃ uera confirmantur et refelluntur quapp ut res
feret flectetur or̃o non manente honesta uoluntate.
Uando igitur orator uir bonus est is autẽ citra uirtutẽm ĩtelligi nõ põt
uirtus etiam si quosdam impetus ex nã sũmit tamen ꝑficienda doctrina
est. mores ante oĩa oratori studiis crunt excolendi. atq omnis honesti.
iustiq disciplina ptractanda sine qua nemo nec uir bonus esse nec dicendi pitus põt
nisi ferte accedamue iis qui nã constare mores et nichil adiuuari disciplina putant
.s. ut ea quidem que manu fuint atq eoꝵ etiam cõtemptissima confitrantur regem

Expanded text:
quenter etiam optimae causae similes sunt malis, et innocens reus multis verisimiliquenter etiam optimae causae similes sunt malis, et innocens reus multis verisimilibus premitur; quo fit, ut eadem actionis ratione defendendus sit, qua si nocens esset. iam innumerabilia sunt bonis causis malisque communia, testes, litterae, suspiciones, opiniones. non aliter autem verisimilia quam vera et confirmantur et refelluntur. quapropter , ut res feret, flectetur oratio manente honesta voluntate. quando igitur orator est vir bonus, is autem citra virtutem intelligi non potest, virtus, etiamsi quosdam impetus ex natura sumit, tamen perficienda doctrina est: mores ante omnia oratori studiis erunt excolendi atque omnis honesti iustique disciplina pertractanda, sine qua nemo nec vir bonus esse nec dicendi peritus potest. nisi forte accedemus iis, qui natura constare mores et nihil adiuvari disciplina putant; scilicet ut ea quidem, quae manu fiunt, atque eorum etiam contemptissima confiteantur egere
Abbreviated transcription (Latin):
bonu uirum tunc uera obicientut nõ id aget uel saluue sit da nnc ut crimen mam¬
festo prematur dux bonus et sine quo uincẽ honeste ciuitatis non possit non ei cõie
utilitas oratorem aduocabit. certe fabricius Corneliu ruffum et aliqn malu ciuem
et sibi inimicu tamẽ quia mutilem sciebat ducem iminente bello palam cõsulem ⁊¬
suffragio fecit suo atq admirantibus quibusdam respondit. a ciuc se spoliari malle
ꝙ̃ ab hoste uẽnire ita hic si fuisset orator. nõ defendiss cundem ruffinu uł manife¬
sti peculatus reum multa dici pñt similia s uł unũ ex his quodlibet sufficit nõ cĩ
hoc agimus ut istud illi quem formannus uiro sepe sit faciendum s ut talis coe¬
gerit ratio fit tamen uera finitio oratorem esse uiru bonu dicendi pitum.p̃cipe
uero ac discẽ quo etiam probatione difficilia tractentur necessariu est.nam fre¬

Expanded text:
bonum virum, cui vera obiicientur, non id aget, ut salvus sit? da nunc, ut crimine manibonum virum, cui vera obiicientur, non id aget, ut salvus sit? da nunc, ut crimine manifesto prematur dux bonus et sine quo vincere hostem civitas non possit: nonne ei communis utilitas oratorem advocabit? certe Fabricius Cornelium Rufinum, et alioqui malum civem et sibi inimicum, tamen, quia utilem sciebat ducem, imminente bello, palam consulem suffragio suo fecit atque id mirantibus quibusdam respondit, a cive se spoliari malle quam ab hoste venire. ita , si fuisset orator, non defendisset eundem Rufinum vel manifesti peculatus reum? multa dici possunt similia, sed vel unum ex iis quodlibet sufficit. non enim hoc agimus, ut istud illi, quem formamus, viro saepe sit faciendum; sed ut, si talis coegerit ratio, sit tamen vera finitio, oratorem esse virum bonum divendi peritum. praecipere vero ac discere, quomodo etiam probatione difficilia tractentur, necessarium est. nam fre
Abbreviated transcription (Latin):
tantibus tamet si mediocris besitatio est. hinc iusticie ꝓposita imagine ind̾e pie¬
t᷑as nichil dubi relinquamus sit aliquis ĩsidiatus tirano atq ob id reua utrui ne salũ
cum nolet is qui a nobis finitur orator an si tuendui suscepit nõ tamen falsis defend¬
ret ꝙͣ qui apud iudices maxima causa tuetur. quid si quedam bñ facta daranaturꝰ est
iudex nisi ea nõ esse facta cõuicerimus nõ uł hoc m̃o ẜuabit orator non ĩnocentẽ m̃o
s etiam landabilem cuiem. Quid si quedam iusta nã s conditione tp̃ꝵ ĩutilia ciuita¬
ti sciems nõ ne utenur arte dicendi bona quidem malis artibus similima ad hoc ne¬
mo dubitabit quin si nocentes mutari ĩ bonam mentem aliquo m̃o possint sicut posse
conceditur saluos esse eos magis e rx. pu. sit ꝙͣ puniri. si liqueat igitur oratori futuru

Expanded text:
tantibus, tametsi non mediocris haesitatio est, hinc iustitiae proposita imagine, inde pietantibus, tametsi non mediocris haesitatio est, hinc iustitiae proposita imagine, inde pietis. nihil dubii relinquamus. sit aliquis insidiatus tyranno atque ob id reus: utrumne salvum eum nolet is, qui a nobis finitur, orator? an, si tuendum susceperit, non tam falsis defendet, quam qui apud iudices malam causam tuetur? quid si quaedam bene facta damnaturus est iudex, nisi ea non esse facta convicerimus, non vel hoc modo servabit orator non innocentem modo, sed etiam laudabilem civem? quid si quaedam iusta natura, sed condicione temporum inutilia civitati sciemus, nonne utemur arte dicendi bona quidem, sed malis artibus simili? ad hoc nemo dubitabit, quin, si nocentes mutari in bonam mentem aliquo modo possint, sicut posse conceditur, salvos esse eos magis e re publica sit quam puniri. si liqueat igitur oratori futurum
Abbreviated transcription (Latin):
est aspiora quedam ad huc dictu si cõĩs utilitas exegerit facẽ conceditur ne
hoc quidem nõdum est ĩtuendu qualem causam uir bonus s etia quare ⁊ qua
mente defendat ac primu concedant michi om̃s oportet ꝙ stoycoꝵ quoq asper¬
rimi confitentur facturu aliqñ bonu uiru ut mendatiu dicat et quide nõ¬
nunꝙͣ leuioribus causis ut ĩ puris egrotantibus utilitatis coꝵ gr̃a multa fingimꝰ
multa non factura ꝓmittimus ne du si ab hoĩe occidendo crassator adu̾tendus
sit ut hostis pro sasure pr̃ie fallendus ut hoc qd alias in ip̃is ẜuie rep̃hendendũ
est sit alias in ip̃o sapiente laudandu id si constiterit multa iam uideo posse eut¬
nire pp que orator bñ suscipi at tale cause genus quale mota rõne honesta nõ
suscepiss. nec hoc dico ꝙͣ scucriores sequi placet leges ꝓ patre et fre amico ꝑicli¬

Expanded text:
est, asperiora quaedam adhuc dictu, si communis utilitas exegerit, facere conceditur, ne est, asperiora quaedam adhuc dictu, si communis utilitas exegerit, facere conceditur, ne hoc quidem nudum est intuendum, qualem causam vir bonus, sed etiam quare et qua mente defendat. ac primum concedant mihi omnes oportet, quod Stoicorum quoque asperrimi confitentur, facturum aliquando virm bonum ut mendacium dicat, et quidem nonnunquam levioribus causis, ut in pueris aegrotantibus utilitatis eorum gratia multa fingimus, multa non facturi promittimus; nedum si ab homine occidendo grassator avertendus sit aut hostis pro salute patriae fallendus; ut hoc, quod alias in servis quoque reprehendendum est, sit alias in ipso sapiente laudandum. id si constiterit, multa iam video posse evenire, propter quae orator bene suscipiat tale causae genus, quale remota ratione honesta non recepisset. nec hoc dico quia severiores sequi placet leges pro patre, fratre, amico pericli
Abbreviated transcription (Latin):
mus que admodu remedia melius adhibebit cui uota que nocent fuerĩt nͦ
carneades ille qui rome audiente censorio catone nõ minorib uiribus cõ¬
tra iusticiam ditior diẜuisse ꝙͣ pridie ꝓ iusticia dixerat ĩiustus ipe uir fuit
ueru ⁊ uirtus quid sit aduersa ei malicia detegit et equitas. fit et iniqui cõ¬
templatione manifestior. et plurima contrariis probantur debent ergo orato¬
ri sic esse aduersarioꝵ nota cõsilia ut hostiu ĩpatori. ueꝵ et illud quod pͥma
p̃positione duru uidetur põt afferre ratio ut uir bonus ĩ defensione cause uelit
auferre aliqñ iudici ueritatem quod siquis a me p̃poni mirabitur ꝙ̃ꝙ nõ est̾ in
dit sic iudicent pleraq esse que uõ tam factis ꝙͣ causis eoꝵ uel honesta fuit
uel turpia. Nam si hoiem occide̾ sepe uirtus liberos necare. nõ nũꝙ̃ pulcerrimu

Expanded text:
mus; quemadmodum remedia melius adhibebit, cui nota quae nocent fuerint. nemus; quemadmodum remedia melius adhibebit, cui nota quae nocent fuerint. neCarneades ille, qui Romae audiente Censorio Catone non minoribus viribus contra iustitiam dicitur disseruisse quam pridie pro iustitia dixerat, iniustus ipse vir fuit. verum et virtus quid sit, adversa ei malitia detegit, et aequitas fit ex iniqui contemplatione manifestior, et plurima contrariis probantur. debent ergo oratori sic esse adversariorum nota consilia ut hostium imperatori. verum et illud, quod prima proposition durum videtur, potest adferre ratio, ut vir bonus in defensione causae velit auferre aliquando iudici veritatem. quod si quis a me proponi mirabitur, quanquam non edit sic iudicet, pleraque esse, quae non tam factis quam causis eorum vel honesta fiant vel turpia. nam si hominem occidere saepe virtus, liberos necare nonnunquam pulcherrimum
Abbreviated transcription (Latin):
pulcerrimam eloq̃ntiam cu uitiis menti posse misceri facultas dicendi si in
maloe incidit et ip̃a iudicanda est malu. peiores eni illos facit quibus cõtĩgit
uideor michi audire quosdam nec eĩ erunt unꝙͣ qui diẜti esse ꝙͣ bom malint
illa dicentes quid ergo tantu est artie ĩ eloqñtia car tu de coloribus et difficilium
causaꝵ defensione non nichil etiam de confesso locutus es nisi aliq̃n uis ac facultas
dicendi expugnant ip̃am uirtutem bonus eĩ uir nõ agir insi bonas causas eas por¬
ro ctiam sine doctrina satie ꝑ se tuctur ueritas ip̃a quibus ego cũ de meo primu
ope respondero etiam pro boni uiri officio. si qñ eu ad defensionẽ nocentiu ratio
duxerit satisfaciam ꝓtractare eĩ qũo aut ꝓ falsis aut etiam ꝓ iniustis aliqũ du
catur non est ĩutile uel pp hoc solu ut etiam ea facilius ⁊ dep̃hendamus ⁊ refella¬

Expanded text:
pulcherrimam eloquentiam cum vitiis mentis posse misceri. facultas dicendi, si in pulcherrimam eloquentiam cum vitiis mentis posse misceri. facultas dicendi, si in malos incidit, et ipsa iudicanda est malum; peiores enim illos facit, quibus contigit. videor mihi audire quosdam neque enim deerunt unquam, qui diserti esse quam boni malint illa dicentes: Quid ergo tantum est artis in eloquentia? cur tu de coloribus et difficilium causarum defensione, nonnihil etiam de confessione locutus es, nisi aliquando vis ac facultas dicendi expugnat ipsam veritatem? bonus enim vir non agit nisi bonas causas, eas porro etiam sine doctrina satis per se tuetur veritas ipsa. quibus ego, cum de meo primum opere respondero, etiam pro boni viri officio, si quando eum ad defensionem nocentium ratio duxerit, satisfaciam. pertractare enim, quomodo aut pro falsis aut etiam pro iniustis aliquando dicatur, non est inutile, vel propter hoc solum, ut ea facilius et deprehendamus et refella
Abbreviated transcription (Latin):
di facultas. que nõ titubet aut hereat quotien⁊ ab aĩo uerba dissentiunt. Uir ⁊¬
autem malus aliud dicat necesse est ꝙͣ sentit. bonis nutiꝙͣ honestus ẜmo d̾ficiet
nunꝙͣ reꝵ optimaꝵ nam idem etiam prudentes erunt. iuentioq etiam que sileno¬
cimiis destituta est. satis tamen natura sua ornatur nec quicꝙͣ nõ diserte quod ho¬
neste dicitur quare iuuentus imo oĩs etas. Neq c̃i recte uoluntati serum est
tempus ullu toti⁊ mentibus. huc tendamue in hoc elaboremus. forsan ⁊ cõsũ¬
mare contingat. Nam si matura nõ ꝓhibet ⁊ esse uirũ bonũ ⁊esse dicendi pitum
cur nõ aliquis etiam unus utrũq consequi posset: cur autem nõ se quisq spet
fore illu aliqu̾e ad quod si uires ingenii nõ sufficerent tamẽ ad que usq mo¬
dum ꝓcesse.⁊mus meliores erimues. ex utroq hoc certe ꝓcul eximatur aĩorũ

Expanded text:
di facultas, ut non titubet atque haereat, quotiens ab animo verba dissentiunt. vir di facultas, ut non titubet atque haereat, quotiens ab animo verba dissentiunt. vir autem malus aliud dicat necesse est quam sentit. bonos nunquam honestus sermo deficiet, nunquam rerum optimarum nam iidem etiam prudentes erunt inventio; quae etiamsi lenociniis destituta sit, satis tamen natura sua ornatur nec quidquam non diserte, quod honeste, dicitur. quare , iuventus, immo omnes aetates, neque enim rectae voluntati serum est tempus ullum totis mentibus huc tendamus, in hoc elaboremus; forsan et consummare contingat. nam si natura non prohibet et esse virum bonum et esse dicendi peritum, cur non aliquis etiam unus utrumque consequi possit? cur autem non se quisque speret fore illum aliquem? ad quod si vires ingenii non suffecerint, tamen ad quem usque modum processerimus, meliores erimus ex utroque. hoc certe procul eximatur animo, rerum
Abbreviated transcription (Latin):
rius elucebit cu tegenda senatus cõsilio er popularis error ad meliora ducen¬
dus. an non talem quendam uidetur finxisse Uirgilius que ĩ sedicione uulgi iam
faces ⁊ saxa iaculantis moderatorem dedit animi tũ pietate grauem ac meritis
si forte urꝵ que cõspexere silent arrectisq auribus astant. Habemus igitur ante
oĩa uiru bonu post hec adiecit dicendi pitu ille regit dictis aĩos ⁊ pectora mul¬
cet. quid nõ ĩ bellis quoq ille uir quẽ ĩstitiumus si sit. ad preliu miles coartanduᷤ
ex mediie sap̃ie preceptis or̃onem trahet: Nam quo pugnam meuntibus tot simł
metus labores doloꝵ postremo mortis ip̃iꝰ exciderint nisi ĩ eoꝵ locu pictas et
fortitudo ⁊ honesti pñs imago succesẜit. que certe meliues psuadebit aliis qui pͥꝰ
psuasit sibi: prodit eni se q̃libet custodiatur simulatio. nec unꝙ̃ fuerit tanta loqͥn¬

Expanded text:
rius elucebit, cum regenda senatus consilia et popularis error ad meliora ducenrius elucebit, cum regenda senatus consilia et popularis error ad meliora ducendus. An non talem quendam videtur finxisse Vergilius, quem in seditione vulgi iam faces et saxa iaculantis moderatorem dedit: tum pietate gravem ac meritis si forte virum quem conspexere , silent arrectisque auribus adstant? Habemus igitur ante omnia virum bonum, post haec adiiciet dicendi peritum: ille regit dictis animos et pectora mulcet. Quid? non in bellis quoque idem ille vir, quem instituimus, si sit ad proelium miles cohortandus, ex mediis sapientiae praeceptis orationem trahet? nam quomodo pugnam ineuntibus tot simul metus laboris, dolorum, postremo mortis ipsius exciderint, nisi in eorum locum pietas et fortitudo et honesti praesens imago successerit? quae certe melius persuadebit aliis qui prius persuaserit sibi. prodit enim se, quamlibet custodiatur, simulatio, nec unquam tanta fuerit loquen
Abbreviated transcription (Latin):
nabunus oratoris illo sacro noĩe quod si mediocribus etiam patronie cõuenit hec
que uulgo dicitur bonitas. cur nõ orator ille qui nondũ fuit s põt esse tã sit mo¬
ribus ꝙͣ dicendi uirtute ꝑfectus: non eĩ forensem quandam ĩstituimus oꝑam nͦ
mercenariam uoctm nec ut aspioribus uerbie pcamue nõ ĩutilem sane litiui
aduocatu quẽ deniq causiditu uulgo uocant. s uiru tu ingenii na p̃stante tũ
uõ tot pulcerrimas arces penitus mente cõplexu datũ tãdem rebus huma¬
nis qualem nulla antea uetustas cognouerit singularem pfectũq undiq optima
sentientem optimeq dicentem. In hoc quota pars erit ꝙ aut inocẽtees tuebi¬
tur aut improboꝵ scelera cõpescet aut ĩ pecunariis q̃ombus uarietati contra
calumnia aderit. sũmus ille quidem ĩ his quoq opibus fuerit. s maioribus cla¬

Expanded text:
nabimus oratoris illo sacro nomine? quodsi mediocribus etiam patronis convenit haec, nabimus oratoris illo sacro nomine? quodsi mediocribus etiam patronis convenit haec, quae vulgo dicitur, bonitas, cur non orator ille, qui nondum fuit, sed potest esse, tam sit moribus quam dicendi virtute perfectus? non enim forensem quandam instituimus operam nec mercennariam vocem nec, ut asperioribus verbis parcamus, non inutilem sane litium advocatum, quem denique causidicum vulgo vocant, sed virum cum ingenii natura praestantem tum vero tot pulcherrimas artes penitus mente complexum, datum tandem rebus humanis, qualem nulla antea vetustas cognoverit, singularem perfectumque undique, optima sentientem optimeque dicentem. in hoc quota pars erit, quod aut innocentes tuebitur aut improborum scelera compescet, aut in pecuniariis quaestionibus veritati contra calumniam aderit? summus ille quidem in his quoque operibus fuerit, sed maioribus cla
Abbreviated transcription (Latin):
audeam dict aliquid in hac qilła supest eternitate iueniri posse eo qd̾ fuerit profectũ
Transeo eos qui citeroni ac demosthem ne et eloqñti quidem satis tribuunt ꝙ̃ꝙͣ ne¬
q ip̃i Ciceroni demosthenes satis uideatur esse ꝓfectus qu̾e dormitare interi dicit
nec Cicero bruto caluoq qui certe cõpositionem illius etiam apud ip̃m repreben¬
dunt ne asinio utriq qui uitia or̃onis eius etiam crimen płibus locis insequũtur. cõ¬
chilo tamen minus oratore esse negabo. Nam nec õibus qui fuerint manu ꝓm¬
pti uiri fortis nomen cõcesserim qui sine iurtute ĩtelligi nõ pot fortitudo an ci ꝗ
ad defendendas causas aduocatar nõ est opus fide quam nͨ cupiditas corrupat
nec gratia auertat nec metus frangat s ꝓditorem tr̃asfugam p̃uaticatorem do¬

Expanded text:
audeam dicere, aliquid in hac, quae superest, aeternitate inveniri posse eo, quod fuerit, perfectius? audeam dicere, aliquid in hac, quae superest, aeternitate inveniri posse eo, quod fuerit, perfectius? transeo illos, qui Ciceroni ac Demostheni ne in eloquentia quidem satis tribuunt; quanquam neque ipsi Ciceroni Demosthenes videatur satis esse perfectus, quem dormitare interim dicit, nec Cicero Bruto Calvoque, qui certe compositionem illius etiam apud ipsum reprehendunt, nec Asinio utrique, qui vitia orationis eius etiam inimice pluribus locis insequuntur. conser tum: nihilo tamen minus oratorem eum negabo. nam nec omnibus, qui fuerint manu prompti, viri fortis nomen concesserim, quia sine virtute intelligi non potest fortitudo. An ei, qui ad defendendas causas advocatur, non est opus fide, quam nec cupiditas corrumpat nec gratia avertat nec metus frangat; sed proditorem, transfugam, praevaricatorem do