comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tilica. iambica. trocheica. Atrocheo eñĩ
trocheictun metrũ nascitur. a dactilo dac¬
tilicum : sic q alia a suis pedib. A nuine¬
ro. tit ex ametrum. pencametrã. trimetrũ.
Nlam senarios tiersus nos ex numero pedũ
uocamꝰ. Hos greci quia geminos ferunt
crimetros dicunt. Eix a metros autẽ lacinõ
pͥmum feisse enuium tradunt. eosq lon¬
gos nocant. Ab inuentorib metia ap¬
pellata dicunt᷑. ut anacreonticũ. safficũ.
archiloicũ. Nam auacreontica inetra a¬
nacreonticus composuit. saffica saffo
mulier edidit. arciloioꝰ quidam arciloie¬
sota decoꝵ. quoq reꝑtor ẽ. sotades generee
cretensis. somonidia qtioq metra soinoni¬
des poeta liricꝰ composuit. A frequentato¬
rib. ut asclepiodia. Non. eñi ea asclepiꝰ
inuenit: sed ꝓuroe ita uocata qd̾ eis idem
diligentissime & freguentissime cisus sit
Areb quȩ scribunt᷑. ut eroicũ. elegia¬
cum. bucolicũ. Eroicũ eium carm̃ dictũ.

Expanded text:
tylica, iambica, trochaica. A trochaeo enim tylica, iambica, trochaica. A trochaeo enim trochaicum metrum nascitur, a dactylo dactylicum; sic et alia a suis pedibus. A numero, ut hexametrum, pentametrum, trimetrum. Nam senarios versus nos ex numero pedum vocamus. Hos Graeci, quia geminos feriunt, trimetros dicunt. Hexametros autem Latinos primum fecisse Ennius traditur; eosque 'longos' vocant. Ab inventoribus metra appellata dicuntur, ut Anacreonticum, Sapphicum, Archilochium. Nam Anacreontica metra Anacreon conposuit; Sapphica Sappho mulier edidit; Archilochios ArchiloSotadeorum quoque repertor est Sotades genere Cretensis. Simonidia quoque metra Simonides poeta lyricus conposuit. A frequentatoribus, ut Asclepiadia. Non enim ea Asclepius invenit, sed proinde ita vocata quod ea idem elegantissime et frequentissime usus sit. A rebus quae scribuntur, ut heroicum, elegiacum, bucolicum. Heroicum enim carmen dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
etra uocata qr certis pedum men¬
suris. atq spatiis cerminant᷑. Neq¬
enim ultra cdimensionẽ cẽporum consticũca
Uersus dicti ab eo qd̃ pedib mordine suo
dispositis. certo fine mod̾antur ꝑ artidos.
qui cesa & membra nomminant᷑. qui ne lon¬
gius ꝓcioluerent᷑ qũa indiciũ possit susti¬
nere. modũ statuit ratio unde reuerteret᷑:¬
& ab eo ipso uersum uocatũ dñt qd̾ reuerti¬
cur. Huic adheret rithinꝰ: qui ñ est certo fi¬
ne moderatꝰ. s tñ rationabilit̾ ordinatis pe¬
si uerba tenerẽ. Carmen uocat᷑ quicqd pe¬
dib continet᷑. cui nom̃ dacum existimat᷑
eo qõ carptim ꝓnuntiet᷑. Unde hodie la¬
uam qũa purgantes discerpunt carmina¬
re discumꝰ. seu qd̃ qui illa canerent carere
mente existimabant᷑. Metra tił a pedib nũ¬
cupata uł a reb quȩ scribunt᷑. uł ab intien¬
torib uł a frequentatoribꝰ. uł a numero sy¬
labarum. A pedib metra uocata. cit dac¬

Expanded text:
etra vocata, quia certis pedum mensuris, atque spatiis terminantur, neque ultra dimensionem temporum constitutam tur. 2. 66 Versus dicti abeo quod, pedibus in ordine suo dispositis, certo fine moderantur per articulos, qui caesa et membra nominantur. Qui ne longius provolverentur quam judicium posset sustinere, modum statuit ratio unde reverterentur, et ab eo ipso versum vocatum dicunt quod revertatur. 3. Huic adhaeret rhythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pesi verba tenerem. 4. Carmen vocatur quidquid pedibus continetur; cui datum nomen existimant, seu quod carptim pronuntiaretur unde hodie lanam quam purgantes discerpunt, carmiuare dicimus, seu quod qui illa canerent carere mente existimabantur. 5. Metra, vel a pedibus nuncupata, vel a rebus quae scribuntur, vel ab inventoribus, vel a frequentatoribus, vel a numero syllabarum. A pedibus metra vocata, ut dac
Abbreviated transcription (Latin):
& rethoricã uarro innouẽ discipli
narum libris tali similitadine desiniuit
Dialectica & rechorica ẽ: qd̾ inmanu
hominis pugnꝰ astrictꝰ. & palma disten¬
Ta. Illa uierba concinhens ista distendens.
Dialectica siquidẽ ad disserendas res acc¬
tior rechorica ad illa quȩ niticur docen¬
da facundior. Illa ad scolas ñ nũiquã ue¬
nit. ista ingiter ꝓcedit inforũ. Illa reqͥrit
rarissimos studiosos hec freq̃nter ⁊ ppsos.
Solent autẽ phylosophi anteqͣm ad ysa.¬
gogen ueniant. exponendã diffinitionẽ

Expanded text:
 rethoricam Varro in nouem Discnarum libris tali similitudine definivit: 'Dialectica et Rhetorica est quod in manu hominis pugnus adstrictus et palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitione
Abbreviated transcription (Latin):
di uoluptatem. Idem appellatur & men¬
sis nouorum: quia anni micium mensis
est marciuis. Idem et nouum uer: ab
indiciis scilicet graminum. quia in eo
uiridentib fructib nouis transactorũ
ꝓbat᷑ occasus. Aprilis ꝓ uencre ddicitur.
quasi afrodis. Grece enim afrodis uenus
dr: uel quia hoc mense omnia aꝑiunt᷑
inflorem. quasi aꝑilis. Maiuis dictus
a maia matre mercuru: uel a maiorib
natu qui erant principes rei publice. Nã
hunc mensem maiorib sequentem uͭ
minoribus romani consecrauerunt.
Unde et uinius dr̃. Antea enum popłs
incenturias semoꝵ & uimorum diuisꝰ
erat. Iulius uͦ et augustus de nominib
hominum uilii ꝙ augusti cesarũ min¬
cupati sunt. Nam quintilis prius et
sextilis uocabantur. Quintilis. quia
quintus erat a marcio quem prinei¬
pemi anni testantur romani eẽ.Sextił
similiter: quod sextus sit. Seꝑtember
nomen habet a numero & ymbre. qͥa
septimus est a marcio: & ymbres habet.

Expanded text:
di voluptatem. Idem appellatur et mendi voluptatem. Idem appellatur et mensis novorum, quia anni initium mensis est Martius. Idem et novum ver ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis transactorum probatur occasus. Aprilis pro Venere dicitur, quasi Aphrodis; Graece enim Ἀφροδίτη Venus dicitur; vel quia hoc mense omnia aperiuntur in florem, quasi Aperilis. Maius dictus a Maia matre Mercurii; vel a maioribus natu, qui erant principes reipublicae. Nam hunc mensem maioribus, sequentem vero minoribus Romani consecraverunt. Unde et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a Martio et imbres habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ensis nomen est xxxiii.¬
grecum. de lune nomine tractũ.
Luna enim mene greco sermone uoca¬
btur. unde et apud hebreos in enses legi.¬
timi non ex solis circulo sed ex lune
cursu enumerantur: quod ẽ de noua
ad nouam. Egyptu autem primi ꝓpt̃
lune uelociorem cursum. et ne error
computationis eius uelocitate accide¬
ret. ex solis cursu diem mensis ad in¬
uenerunt: q̃m tardior solis motus
facilius poterat comp̃hendi. lantiariꝰ
mensis a iano dictus. cui flut a genti¬
libus consecintus. uel quia lunes ꝙ. ia¬
nua sit aum: unde et bifrons idem
ianus pingitur. ut introitus anni ꝙ
exitus demonstretur. februarius nuncu¬
patur a februa. idest plutone. cui co m̃se
sacrificabatur. Nam ianuarium dus
suꝑis. februarium dus manib romani
consecrauerunt. Ergo februarius a febru¬
a. id est plutone. non a febre idest egritu¬
dine nominatur. M arcius appellatus
propter martem romane gentis auctorẽ
uel quod eo tempore cuncta animantia
agantur ad marem et ad comcumben¬

Expanded text:
ensis nomen est Graecum de lunae nomine tractum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur; unde et apud Hebraeos menses legitimi non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Februarius nuncupatur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine nominatus. Martius appellatus propter Martem Romanae gentis auctorem, vel quod eo tempore cuncta animantia agantur ad marem et ad concumben
Abbreviated transcription (Latin):
corpiastricta. o usq ad pedes descendẽs
uñ et nuncupata. Podas enim greci pede uocãt¬
ꝗͣ mulgo camisiãuocãt. ab ancch cingłm sac̾dotale
rotundum. polimita arte ex coceo ppura
iacuitoq concextũ:. ita ut flores atq gẽi¬
me in eo ẽẽ uiderent᷑ distincte. Pilleũ ẽ
exbysso. rotundum qͥsi spera media:
caput tegens sacerdotale et inoccipitio

Expanded text:
corpori astricta et usque ad pedes descendens, unde et nuncupata; podas enim Greci pedes vocant:hanc vulgo camisiam vocant. Abaneth cingulum sacerdotale rotundum, polimitica arte, ex cocco, purpura hyacinthoque contextum, ita ut flores atque gemme in eo esse viderentur distincte. Pileum est ex bisso rotundum, quasi sphera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio
Abbreviated transcription (Latin):
inter se differunt. Nam stella est que
tem stelle grandes. ut orion. lucifer. bootes.
Sed hec nomina scriptores confundunt. et
astra ꝑ stellis. et stellas ꝓ sidcribis ponenteᷤ.
et eum celo fixe ꝑpetuo motu feruiͣ.
feruntur que celo fixa sunt: & cum
gos certa tamen diffinitione conficiunt.¬
quod ꝑ diuersos orbes celestium pla
te citius ad occasum pueniunt. alie parq
oriuntur ꝙ non simul occidunt: omnes
autem suo tempore ad cursum ꝓpriũ

Expanded text:
inter se differunt. Nam stella est quaesunt stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis, et stellas pro sideribus ponunt. et cum caelo fixae perpetuo motu ferunturFeruntur, quae caelo fixa sunt et cum gos certa tamen definitione conficiunt.quod per diversos orbes caelestium plantae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum pr
Abbreviated transcription (Latin):
dies pcurrit. Unde & antiqui menses in lu¬
na. annos autem in solis cursu posuer̃t.
solis est: quotiens luna tricesima ad
nob̾ sol uidetur: dum illi orbis lune oppo¬
clẏpsis lune est: quotiens in umbra
terre luna incurrit. Non enim sitũ
et solem umbra terre interueniat. Patit᷑
enim hoc quintadecima luna. eo usq quã¬
dni centrum atq umbram obstantis terie
exeat. uideat q solem uel a sole uideatur

Expanded text:
dies percurrit. Unde et antiqui menses in ludies percurrit. Unde et antiqui menses in luna, annos autem in solis cursum posuerunt. solis est, quotiens luna trigesima ad nobis sol videtur, dum illi orbis lunae oppoclipsis lunae est, quotiens in umbramterrae luna incurrit. Non enim a se let solem umbra terrae interponatur. Patitur autem hoc quintadecima luna, eo usque quandiu centrum atque umbram obsistentis terrae exeat, videatque solem, et videatur
Abbreviated transcription (Latin):
Secunda sectilis
Septima bicornis
Septima autẽ semis.
et uicesuna scła semis. in suo orbe medie
sunt: cetere autem ꝓportiones sunt. De in
lune est: tempus. illud inter defi¬
cientem & nas ͤ centem lunam. Est au¬
tem tricesima E dies qua luna ñ lucet.
que ideo tunc  inderi non potest qͥa
soli coniuncta ob: scuratur. sed eodem
momento renascens paulatim ab co rede¬
dendo uidetur. De cursii liine. xxxu¬
una amissi ac recepti luminis uicib
menstrua spacia moderatur. que ideo in¬
cedit cursu & non recto ut sol: scilicet
ne incidat incentrum terre. et frequenter
patiatur cclypsim. Uicimis est enim cire¬
lus eius terre. Crescens autem orientẽ cor¬
nibus. specłat. decrescens occidenteni: me
rito ꝙ quia occasura & amissura ẽ lumen.
De uiciitate lune ad t̾ras. xxxui¬
una terris uicinior est quam sol: in¬
de et breuiore orbe celerius ꝑagit cursũ
suum. Nam iter quod sol in dicbus tecen¬
tis seraginta quinꝙ ꝑagit. ista ꝑ triginta

Expanded text:
secunda sectilis,d et prima, bicornisSeptima autem semis et vicesima secunda semis in suo orbe mediae sunt. Ceterae autem pro portione sunt. § 55 De lunae est tempus illud inter deficientem et nascentem lunam. Est autem trigesima dies, quo luna non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. § 56 De cursu lunae. Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequepatiatur eclipsim. Vicinus est enim circulus ejus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat; drito, quia occasura et amissura est lumen. § 57 De vicinitate lunae ad terras. Luna vicinior est terris quam sol. Inde et breviori orbe celerius peragit cursum suum. Nam iter, quod sol in diebus trecentis sexaginta quinque peragit, ista per triginta
Abbreviated transcription (Latin):
extendunt brachia: tauda quoꝙ seuł
ad supiora subrigunt. uladinferiora
de mergunt. Uñ qmͣ in ñ nullis idem
usus et species ẽ: idodeaquis utͥustꝑge¬
neris natiuitas diuina preciptione
ꝓcessit. Dixit enim ał. Producantaqͤ
reptilia animarum uiuentiũ scdm
genus. et uolatilia uolantia sccꝰ firma¬

Expanded text:
extendunt brachia, cauda quoque se vel extendunt brachia, cauda quoque se vel ad superiora subrigunt vel ad inferiora demergunt. Unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis nativitas divina praeceptione processit. Dixit enim Deus: Producant aquae reptilia animarum viventium secundum genus: et volatilia super terram secus firma
Abbreviated transcription (Latin):
gues aspe curuatum et acuitũ os. ue.¬
xꝓpe uł ore uł unguib cuiscerare. St̃¬
cciam uite manib et oꝑm diũsitates.
ut alieament in cominune consulere:
ceuollatis uirib uelut quandam cu¬
rare rem publicam. et tanquã suble¬
ge uiuere. Alie sibi quisqi ꝓpspioẽ im¬
pium recusare: et si capiantur indig¬
no uelint exire seruitio. S et alia sic̃¬
genere ita et morib m̃numembilia.
Namuoluchrum quot gena sunt in.¬
penetrare potuit: Qui earum genus uł
tandi et munere delectã ur ut altion¬
qm̃ natandi cominunia quedã uidntͣ
utͥusꝙ genis cẽ consortia. Soda quoq cog¬
natio omib auibusce piscibie᷑: eo quod
uolantis usus species sit natantis. Sicut
enim natando aquam piscis incedit: ita
auis aerem uolatu celeri seonat: atq utͥꝙ
geni similiter caude suppetit. alarũꝙ
culo ułquo uelint se sacile conũtant uł
impetum quodam e regione it̃stium di¬
rigant. Aues quoꝙ acri uolatilib sius
uelut aquis innatant et quasi quodam

Expanded text:
gues asperi, curuatum atque acutum os, uepropere uel ore uel unguibus euiscerare. siam uitae in auibus et operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire seruitio. IAb his igenere, ita et moribus innumerabilia; nam volucrum quot genera sint invpenetrare potuit, qui earum genus vel tandi et munere delectantur. Unquoniam natandi communia quaedam videntur utrique generi esse consortia. Secunda quoque cognatio omnibus avibus et piscibus est; eo quod volantis usus species sit natantis. Sicut enim aquam natando piscis incidit, ita avis aerem volatu celeri secat. Atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque culo vel quo velint se facile convertant, vel impetu quodam e regione iter suum dirigant. Aves quoque aeri volatibus suis velut aquis innatant, et quasi quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
Auesdicimus quȩ ꝑ acra leuibus
uolitant ꝑeimis. uolueres autt̃ ñ solũ
aues uocamus sietiam quadrupeo ni¬
mia ꝑnicitate currentes s tam̃cum
adiectione ut puta uolucrẽ equum.
uolucreraty gͥdem. ut ẽ. illud pacubii.
uolucri currit ex se quadriga. Nam
⁊ sagute uolucres dicunt᷑. quod hispen¬
ne adglutinent᷑. Namsine adiectione¬

Expanded text:
Aues dicimus quae per aera leuibus uolitant pennis, uolucres autem non solum aues uocamus, sed etiam quadrupedes nimia pernicitate currentes; sed tantum cum adiectione, ut puta uolucrem equum, uolucrem tigridem. Vt est illud Pacuuii: «Volucri currit axe quadriga»; nam et sagittae uolucres dicuntur quod his pennae adglutinantur. Nam tantum sine adiectione
Abbreviated transcription (Latin):
pensant ut turtur: alie solosemine reꝑ¬
to pascuntur. ut anser. alie carnes edus
ꝙ rapinis intendunt. ut miluus: alie in¬
durie que manens in locis semꝑ ut struc¬
tio. alie aduenticie que ꝓpͥis temporibus
reũtuntur ut eiconie. hyrundines. alie
congrege .i. gregatim uolantes ut sturni⁊
cot̾nices. alic soliuage .i. solitarie pꝑ gracti¬

Expanded text:
iligunt, ut turtur; aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventiciae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, hirundines; aliae congregae, id est gregatim volantes, ut sturni et coturnices; aliae solivagae, id est solitariae pr
Abbreviated transcription (Latin):
pes apud g̃cosuocat᷑ auis apud nos tanda.
coquod gͣni uolatudetenta. neqͣquam ut
cecere uolucres attollit᷑ uelocitate penna
Talienim sono susurrant. Heautẽ dum
ꝑgunt. unam secunt᷑ ordine littãto. De
quib lucanus. Et turbata ꝑit disꝑsis lit¬
itraptimis. Excelsa autẽ petunt. quofa.¬
cilius uideant qͣspetant itrras. Castigat
autem uoce que cogitagnen. A tubirau¬
cessit: succedit alia. Nocte autẽ crrubi¬
as duuidunt &e ordinem uigiliarum ꝑ
uices faciunt. tenentes lapillos fuspłisis
digitis. quib somnos arguant. Quod ca¬
uendum erit: clamor indicat. Etatẽ in
illis coior ꝓdit nam senectute nig̃stus
Heueris nontie societatis comites serpñ¬
tium hostes maria transuolant masiã
collacto aginine ꝑgant. Comices duces
cas pieredũt. & ipẽ quasi extreit᷑ ꝓsecun¬
tur. frimia illis citra filiospietas. Nam
ã deo nidos impenstus fouent. ut assiduo
incubitu plumas exuant. Quantũ autẽ

Expanded text:
pus apud Graecos vocatur, avis apud nos tarda, pus apud Graecos vocatur, avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta, nequaquam, ut caeterae volucres, attollitur velocitate pennaroce sumpserunt, tali enim sono susurrant. Hae autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. De quibus Lucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant quas petant terras. 15. Castigat autem voce quae cogit agmen. At ubi raucescit, succedit alia; nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant, quod cavendum erit clamor indicat. Aetatem in illis color prodit, nam senectute nigrescunHae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae, quasi exercitu. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem
Abbreviated transcription (Latin):
docuit homines quid nominarent᷑. A qͥ¬
la ab acumine ocłorum uocata. Tant
enun contuitꝰ drͣ cẽ. ut cum suꝑ maria
immobili penna ferat᷑ nec humanis pa¬
trat obtutib: de tanta sullimitate pisci¬
culos natare uideat. ac toemĩq iistar des¬
cendens. raptam predam pennis ad litus
ꝑtrahat. Namet contra radium solis fer.¬
tur obtutum ñ fleccere. Uñ et pullossuos
ungue suspñsos radiis solis obicit ce qͦs
uidĩ immobilem denere aciem ut dig¬
nos genẽ conseruat. si quos uͦ inflectere o¬
tutum quasi de generes abicit. Nultur
a uolatu tardo nominata putat᷑. Alagni¬
tudine quippe coxpis p̃petes uolatus ñht̃.
harum quasdam dicunt concubitu ñ
misceri. et sine copula concipe et genãre
natosꝙ carum pene usꝙ ad centũ annos
ꝓcałe. uultures autẽ sic̃ ceaquile etiam
ultra maria cadauera sñtiunt. Atꝰqͥppe
uolantes. quȩ multa montiũ obscurita.¬
te celant᷑ exalto ille conspiciunt. Gnadi¬

Expanded text:
docuit homines quid nominarentur. 10. Aquidocuit homines quid nominarentur. 10. Aquila, ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, 89 ac formenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertrahat. 11. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere, unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit, et quos viderit immobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat, si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abjicit. 12. Vultur, a volatu tardo nominata putatur. Magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet: harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere, et generare, natosque earum pene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa quae montium obscuritate celantur ex alto illae conspiciunt. 13. Brady
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ auia queꝙ discurrant. Alites uͦ qͦo
alis alta intendant. ce ad sullunia re¬
migio a larum conscendant. Uolucres
auolando. nam unde uolare iñ et am¬
bulare dicimus. Nola enim drͣ media
pass pedis uł manus. Et i auibuo¬
la pars media alarum. quarũ motu
penne agitant᷑. uñ et uolucres. Pulli
dicuntur omniũ auium nati. S cea
nimalium quadrupedum nati. pulli
dicunt᷑ & homo paruus pullus. Recen
& uestis nigͣ pulla dicta ẽ. Ale sunt in
quib penne pordinem fixe uolandiex¬
hibent usum. Uocait autẽ ale quod his
aues complexos acͥ foueant alant pul¬
los. Penna apndñdo. idẽ uolando dicta.
uñ et pendẽ. Uolucres enimpennarũ
auxilio mouent᷑. quando se acri mandãt.
Pluma quasi piluma. Namsiẽ pili
inquadrupedum corpore: ita plima
inanib. Quium noła multa a sonouo¬
cisconstat cẽ. composita ut grus crrmĩ.
cignus. pauo. miluus. ulula. cuculus.
gragulus. & cet̾a. Uaricias enim uocisaꝵ

Expanded text:
 quaeque discurrant. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. 4. Volucres a volando; nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis, sive manus, et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pennae agitantur, inde et volucres. 5. Pulli, dicuntur omnium avium nati, sed, et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentet vestis nigra pulla dicta est. 6. Alae sunt, in quibus pennae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae, quod iis aves complexos alant et foveant pullos. 7. Penna a pendendo, id est, a volando, dicta, unde, et pendere; volucres enim pennarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. 8. Pluma, quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in avibus. 9. Avium nomina multa a sono vocis constat esse composita, ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus, etc.; varietas enim vocis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ausa uolare aulca. Formidat cn
slam arabessingularem et unicã fencẽ
uocant. Hec quingũtis et ult᷑ annis ui¬
uens. dum se uid̃it sentusse. colloctis aro¬
matũ uirgulis rogum sͥ instruit. et con¬
ũsa ad radium solis alarum plausu uo¬
luntarium sͥ incendium nutrit. sicq ite

Expanded text:
rmidat eniNam Arabes singularem, et unicam Phoenicem vocant. Hec quingentos et ultra annos vivens, dum se videt senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi: seruit et, converso ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit sicque
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. quia collum longum et iiflexũ
ht̃. et necesse ẽ. eluccantem uocẽ ꝑ lon.¬
gun t siernosum iter uariasuddẽ
rsuslil nones. fertur in hiꝑboreis par¬
i plipeentib ei tharedis oloresplur.¬
p s Nlare apteꝙ ab modum conet.¬
ipert ions autẽ latinũ nomĩẽ. Namg̃¬

Expanded text:
m et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Fertur in hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque ad modum concinere. Olores autem Latinum nomen est: nam
Abbreviated transcription (Latin):
Iactus. uirtus. atq luctatio. Uñ
serunt quend am regem tot filios ad oles¬
centesibabentẽ totidẽ gen̾ib de rigno
uissise contendere. desaltir. au
altus dictus qͦsi exilire maltum
uelocitas pedum. e iactu. .xxi.
actus dictus aiaciendo uñ ⁊ piscatorũ
rete iaculum dr᷑. huic arti usus c̃ arrep¬
tos lapides ꝓtul serre. hastas pondere
librato iacere sagittas emittire arcu.

Expanded text:
jactus, virtus, atque luctatio. Unde ferunt quemdam regem tot filios adolescentes habentem, totidem generibus de regno jussisse contendere. CAPUT XIX. De Saltus dictus, quasi exsilire in altum. celeritas pedum. CAPUT XXactus dictus a iaciendo. Unde et piscatorium rete iaculum dicitur. Huic arti usus est arreptos lapides procul ferire, hastas pondere librato iacere, sagittas arcu
Abbreviated transcription (Latin):
similis quȩ hominib rictus contrahit. et
quasi ridñtes interimit. Fõntes ht̃ sardi¬
nia calidos. insirmis medelqmp̃bãtes. ftĩ¬
ꝓpe liciora regebat trinsuatare soliũ atqꝑ
ꝑinterualla corpore ancto remeare nident.
cuꝑicns sare in cognita ⁊ͥ pabula: taurum
ã ciis dig̾dienem usꝙ ad insulam naiigio
ꝓfecuta ẽ sĩ ieguessũ insule fectilita tm
cognosaentes ligures. iatibribi ꝓsecti sunt. eã ⁊
nomine mulicris accreis et ducis appellaue.¬
runt. Hecantem insula g̃ce cytenca drͣ q̃ cy
nereo hciculis silio habutata. degu urgilĩ¬
Grenea taxos. Omiditur autem a sardima
ingia miltum freco ciicta ligustici equoris
simi adꝓspcrium italie. Est auem multisꝑ
montoriis angulosa gignens litasima pa¬
bula eolapidem quem catociten g̃ti nocant.
Fbosus instla ispame. dicta qͥo adomo ñ ꝑcul
sit: quasi cbosus. Nlam septnaginta stadũs
abea distat: cuius t̾ram serpñti sligat.

Expanded text:
similis, quae hominibus rictus contrahit, et similis, quae hominibus rictus contrahit, et quasi ridentes interimit. Fontes habet Sardinia calidos, infirmis medelam praebentes, fuprope littora regebat transnatare solitum atque per intervalla corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a caeteris digredientem usque ad insulam navigio persecuta est. Cujus regressu insulae fertilitatem cognoscentes Ligures ratibus ibi profecti sunt, eamque nomine mulieris auctoris et ducis appellaverunt. Haec autem insula Graece Cyrne dicitur a Cyrno, Herculis filio, habitata. De qua Virgilirnea taxos. Dividitur autem a Sardinia viginti milium freto, cincta Ligustici aequoris sinu ad prospectum Italiae. Est autem multis promuntoriis angulosa, gignens laetissima pabula et lapidem quem catochiten Graeci vocant. Ebosus insula Hispaniae dicta quod a Zanio non procul sit, quasi abozus; nam septuaginta stadiis ab ea distat. Cuius terram serpentes fugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ab impitis uistis e uentos sia pocestaere¬
anusse. Eodem insule et uulcanie uocant᷑
qͦͣd et ip̃c sic̃ achua auleant Sunt auit no¬
uem bñtes ꝓpͥa nomina: qͣrum pͥmã lipai
quidã lipparem uocauit: qui eam añ eolũ
perit. A utra therasia uocat᷑. quod sit collib
res. qm̃ nocte ardent colie siue uulcanie
dieuntur. Ea his quedam abinitio ñfuer̃t
postta mari edite usꝙ nunc ꝑmanent. Seo¬
ecades insule massiliensium scragnita im¬
ium spatio acontinenti terra infrontẽnaꝵ
bonensis ꝓuintie qua rodantis fluuius in
mare exit. Dicte autem g̃ce steooades. quass
cule ꝓcreatꝰ cum magna multitudine ali
bia ꝓfectus. sardinam occuꝑauit. et ex suo
uocabulo insule nom̃ dedit. hec mnasrico
mari facie uestigii humani moriencẽ qͣm
ꝑccidñtem latior ꝓminet. ferme parib la¬
itrib: quȩ mineridiem et septemtrionẽ
ũtunt. exquo ante cõmertium a nauigan¬
tibus grecorum hicus appellata ẽ. terrapa¬
resplurimos & pocta smemorata apeastr.

Expanded text:
visus est ventos sua potestate retinuisse. Eaedem insulae et Vulcaniae vocantur, quod et ipsae sicut Aethna ardeant. Sunt autem novem habentes propria nomina. Quarum primam Liparus quidam Liparen vocavit, qui eam ante Aeolum rexit; altera Hiera vocatur, quod sit collibus res, quoniam nocte ardent, Aeoliae sive Vulcaniae dicuntur. Ex his quaedam ab initio non fuerunt; postea mare editae usque ad nunc permanent. Stoechades insulae Massiliensium sexaginta milium spatio a continenti in bonensis provinciae, qua Rhodanus fluvius in mare exit. Dictae autem Graece Stoechades, quasi cule procreatus cum magna mbia profectus, Sardiniam occupavit, et ex suo vocabulo insulae nomen dedit. Haec in Africo mari facie vestigii humani, in orientem quam in occidentem latior prominet; ferme paribus lateribus quae in meridiem et septentrionem vertunt. Ex quo, ante commercium a navigantibus Graecorum, Ichnos appellata est. Terra pares plurimos et poetas memorata, apiastro
Abbreviated transcription (Latin):
umꝓmontotium asie uͥ ellesponius aptius
dilatatim. Dictum autem sigcum ꝓpt᷑ hrccu.¬
lis caciturntatẽ quia phibitus hospicio ãla¬
omedonte tpoisianorim re simlatut ab.¬
serssum: et inde coutra tpoim cum ¶eo
uenit. qͦo dicctur sige. Malcum ꝓmontoriũ
g̃cie qͦo mirat ininare et pmilia qͥnqͣgunta
ꝓtenditur. uͥ unda ita secia ẽ ut psequi na¬

Expanded text:
orium Asiae, ubi Hellespontus apertius dilatatur. Dictum autem Sigaeum propter Herculis taciturnitatem: quia prohibitus hospitio a Laomedonte, Trojanorum rege, simulavit abscessum, et inde contra Trojam cum silentio venit, quod dicitur sige. Maleum, promontorium Graeciae, quod intrat in mare, et per millia quinquaginta protenditur, ubi unda ita saeva est, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
o testires . i. a tremore frigoris. qͦd ẽ algere¬
t rigere scilicit quia luce soloꝑ carit qͥ a
neꝵ illinc uapores sunt qui ex solis luce
gignuntur. neqꝙ flatus qͥ ciusdẽ motibꝰ in¬
harrere et tremere apud g̃cos legitur. Iiuc
putant aualle ydolis consecrata quȩ ẽ ntx¬
ta muros ierłm: repleta olim cadaisibꝰ mor¬
tuonin. Ii cuim hebrei filios suos mimola¬
runt demonibꝰ. ct appellabat᷑ locꝰ ille gebtu.¬
non. fũturigͦ siꝑpliciĩ iocꝰ uͥ pecratorescru¬
tqndi sunt: huiꝰ loci uocabulo designat᷑
dupplicem autem gelicnnã eẽ et ignis et fri¬
goras. Infcrus appellat᷑ eo qͦd infrasit. Sic̃ aũ¬
sołm cmpus si pondis sui ordinẽ teneant ĩ¬
seriora sunt omĩa gͣniora. ita sccłm spłu infe¬
rira sunt omĩa tͥstiora. Uñ et ing̃ca lingua
orgo nominis qͦ appellat᷑ inferus. exto qͥom̃
chil suaue habtat resonare ꝑhibet᷑. Sic̃aũ
cor ammał minedio ẽ. iͥa et infet ininedio

Expanded text:
 est a tremore frigoris, quod est algere et rigere, scilicet quia lucem solemque caret; quia neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur, neque flatus, qui eiusdem motibus inhorrere et tremere apud Graecos legitur. Illicputant a valle idolis consecrata, quae est iuxta murum Hierusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum; ibi enim Hebraei filios suos inmolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et ignis et frigoris. Inferus appellatur eo quod infra sit. Sicut aunem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus, ex eo quod nihil suave habeat resonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et inferus in medio
Abbreviated transcription (Latin):
ius mons appellacur quasi alpesꝑene
quia hannibal ueniensliam eastẽ
apes apuit. Uñ et uirgilius. Aipesiminit¬
at aptas hascnim hannibal pꝰbellaispa
is aceto rupit. Inuenalis. Et montestu¬
ꝑitacito. Et m̃ loca ip̃a quȩ rupit aperni¬

Expanded text:
us mons appellatus, quasi Alpes Paeninae, quia Hannibal veniens ad Italiam easdem Alpes aperuit, unde et Virgilius: Alpes immittet apertas. Has enim Hannibal post bella Hispanie aceto rupit. Unde Iuvenalis: Et montem rupit aceto. Et inde loca ipsa, que rupit,
Abbreviated transcription (Latin):
salie tuxta boctia qui gemmo uerficeẽ¬
trectus inolum. hic mluo findit᷑ inga
cirra comsa uñ et naincupa . eoquod in
singłis uigis colebantur apollo et liber.
oteronis. Item cerauni sunt montes epyra.
acrebris cdicafulimnibus. Grtce enim ful¬

Expanded text:
lum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior issam; unde et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur Apollo et Liber. Cythaeronis. Item Ceraunii sunt montes Epiri, a crebris dicti fulminibus. Graece enim ful
Abbreviated transcription (Latin):
¶Baratri ime altitudinis nom̃ ẽ. eccłe¬
tum baratrum quasi uoago atra scilicit
aꝑfunditate. Et itb infcroum pfundi¬
hoc ẽ atristicia dicta eoquod tristes faci¬
at: uł quos tristieiam gignat Colit᷑ locts

Expanded text:
Baratrum nimiae altitudinis nomen est: et dictum baratrum quasi vorago atra, scilicet a profunditate. Erebus inferorum profundi a tristitia, dicta, eo quod tristes faciat vel quod tristitiam gignat. Cocytus locus
Abbreviated transcription (Latin):
ũstim nadit: disisis nominib nuncapa᷑
Ubi antẽ ad onentẽ menelsicẽ consingt
sublimitatem. ꝓptͣ nunum camort̃ o¬
sis nuincupatur. Namonentali lingu¬
casum significat candidum. Est enim dͥ¬
scithe qui eidem montr

Expanded text:
inibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibuScythae, qui eidem monti
Abbreviated transcription (Latin):
hune abeã parte qua curus uł asric̾ slat
habere speloncas plenas fulphuris. et
as ad mare dedintas. Qne spelonce itci¬
pientes iso fluictꝰ uentum creant qͥ ex
agtatus ignem gignit et sulphare mĩẽ
qͥoindetur moeudium. Pyrencus ⁊ ip̃e ã
enbris sulminum ignib nuincupatus
siib occram qui dirunt europã ab alli¬
rqrquem acblantis finem c̾e dicunt. Deqͦ
et rer asfrice a qͦ astrologie artem pͥusdicãt.
exogitatam: iłoꝙ dious ẽ sustrimnisse celã.
Aberuditione gͥ discipline et scientia celi
nom̃ cais in monitm africe diriatumẽ.
qui ñc athlas cognominatur. qui nt̃ alti¬
tadinem suam quasi ccli machinam add
pes. Et dicendo acrias. ubum exspreut
aũbo. Namgallouim lingua alpes mon¬
tes alti nocantur. he sunt enim quȩ itasie
muranim exhibent uicem. Colles sunt p̃¬
minentiora iuga montium quasi colla.
Iuga autẽ montium exeo appellata sunt
quod ꝓpinquintate fui uingant᷑ Tummndus
ẽ mons breuis. quasi tumens tellus. Itẽ tu.¬

Expanded text:
hne ab ea parte qua Eurus flat, habet speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas; que spelunce recipientes in se fluctus ventum cream, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde fit quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus;finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quem Athlantis finem esse dicunt. De quo et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse coelum. Ab eruditione igitur disciplinae, et scientia coeli nomen ejus in montem Africae derivatum est, qui nunc Atlas cognominatur, qui propter altitudinem suam quasi caeli machinam atque pes; et dicendo aerias verbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tu
Abbreviated transcription (Latin):
gram. cuigentily. candidis uenis ocłi
mͦ int̾aenientibus quibusdam et obli
didis zoius. Qña eiꝰ qͥnꝙi. Sardonr ex
duor nomuniss socictate uocata c̃. Est . it.
exonicis candort & sardo. Constat aut̃¬
ex tb colorib subteriꝰ uigro. medio. cã¬
dido suꝑiꝰ minco. Hec sola isignando
nicb̾cere a uellit. Reꝑit᷑ ant̃ apudin¬
dos carabes: deticta corrrentibuo
neus ac ꝑꝑ ea ematites uocatus. Tm¬
at quippt sangͥs. ẽ. Gignitur inechi¬
magi quidam ad coarguendas bat¬
g̃ci electron: fului ceriq coloris fertur
arboris succus et̃ atq obio succinum
appellari. Electrum aut̃ uocari fabuls¬
sa argumentatio dedit. Damq fecõ¬
te fulminis ictu interempto. sorores
eius luctu mutatas in arbores ppłos

Expanded text:
rneam, cingentibus candidis venis oculi rneam, cingentibus candidis venis oculi modo, intervenientibus quarundam et obliqdidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. ineus, ac propterea haematites vocatur, αἴμα quippe sanguis est. Gignitur in Aethimagi quiddam ad coarguendas barGraeci electrum, fulvi cereique coloris, fertur arboris succus esse, et ob id succinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaetonte fulminis ictu interempto, sorores ejus luctu mutatas in arbores po
Abbreviated transcription (Latin):
inanentis naues e ꝓfundo petat. et
carͥnis ita cenacit᷑ aohertat. ut nͥ ab¬
rasa parte ligm uꝑx separetuR. Mi¬
Conpressus aut̃ utq ad calorẽ nardi
spirat suauitatẽ. Aromatites repꝑip᷑
lor ex una parteuiridis. & eralgra
ancuisinilis. Coaspites aflumine
ꝑsatum coaspidicta c̃ exiuridi ful¬
otallus gignitur uiii.
inmati. forma ramos coloꝵ¬
uiridis et ingrime tubens uirge eius
candide sub aqua et molles concracte
confestim duruantur. ⁊ rubescunt. tas¬
tuq ꝓtinus lapidescunt. Itaq occuꝑa¬
ri euelliq recib solet. aut acti ferram̃¬
io p̾tidi. qͥ de causa corallius uocitat᷑.
Quantũ aut̃ apud nos margaritum
indicium p̃ciosum ẽ: tantũ apudĩou
affirmant si credit᷑. sard dicta eo qͦd iꝑ¬
ꝑta sit pͥmum a sardis. Hec rubrum
hc̃ colorem marmorib p̃stans. s in ter
ta qͥd hãt inse ꝑmixtum candorem in
similitudine unguis humane. Greci
enim unguẽ onicem dicũt. Hanc india

Expanded text:
ermeantes naves e profundo petat, et ermeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat ut nisi abrasa parte ligCompressus autem usque ad calorem, nardi spirat suavitatem. Aromatites reperitulor ex una parte viridis, ex altera melli similis. 16. Choaspites a flumine Persarum dicta est ex viridi fulCorallius gignitur in mari, forma ramosus, colorviridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos adfirmant, si creditur. Sardius dicta eo quod reperta sit primum a Sardis: haec rubrum habet colorem marmoribus praestans, sed inter ta, quod habeat in se permixtum candorem in similitudinem unguis humani; Graece enim unguem onycha dicunt: hanc India
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. cui ueteres tirciam pꝰ margatitas
uniones tͥbiunt dignitatem. T̃ maragoꝰ
anuina uiriditate uocatꝰ. Omne enĩ
satis uiride. amarum dt̃. Nullis entni
geminis uł herbis maior quã buic austĩ¬
tas c̃. Nãberbas uirentes frondesq exsuꝑ¬

Expanded text:
iam post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viridate vocatur. Omne enim satis viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis, vel herbis major quam huic austeritas est. Nam herbas virentes frondesque exsu
Abbreviated transcription (Latin):
subsimił. s crassi coloris. Spẽs cꝰt.⁊ unͣ
s suꝑsticionis ẽ. T oparion ex iurenti
gene ẽ om̃iq colore resplendes. iuẽ¬
sapͥmum inarabie. in sula mqͥ trogo¬
dite ꝑdones fame et tempestate sessi
cum berbarum radices esfoderent cã
quesita nebulis coopta tandem ana¬
igantib ẽ. inuenta.⁊ ob hoc locus ce
gemina ex causa nom̃accep̃. Nãcopa¬

Expanded text:
subsimilis, sed crassi coloris. Species eius decsubsimilis, sed crassi coloris. Species eius decsuperstitionis est. Topazion ex virenti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Trogodytae praedones fame et tempestate fessi quum herbarum radices effoderent, quaesita nebulis cooperta tandem a navigantibus inventa. Sed ob hoc locus et gemma nomen ex causa accepit; na
Abbreviated transcription (Latin):
b ercanatis. Ndiqͥ ĩ mnetallis errariis
inuemiunt᷑. s uitiosi. Nã aut etiant
plumbo. aut lapillo memphici. tił sali
similes notas hñt. T̃ maragdi aut̃ cum
it turbida. ertis uenis. Hec mnegypto
uł cipro insula nascitur. Frasius ꝓuiti¬
ditãte colore dictꝰ. s uilis. cuius alttrũ
genus sanguineis punctis abborrit.
itiũ clistinctum uirgulis cͥb candidis
Berillus mindia gignit᷑ gentis sue lĩgia
nom̃ hñs uiridicate similis ⁊ maragdo:
formas. ut hebicudo coloris repcussu
anguloꝵ excitet᷑. ellit̾ politus ñ bt̃ ful¬
gorem. Genera cius nouem. Erisoberi.¬
ilus dictus eo. qͦd pallida ciꝰ uiriditas
hũs india mitit. Crisopafus indicꝰ t̃
colore porri succum ferens aurtis incer¬
nementib guitis. uñ ⁊ nom̃ accepit
quẽ quidã berilloꝵ gen̾is iudicauert̃
Iaspis deg̾co in latinum uitidis gẽma
int̾pritatur. Ias qͥppe uiride pinasin
gamina int̃ptat᷑. Est auc̃ ⁊maragdo

Expanded text:
bent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi. Nam aut aere, aut plumbo, aut capillamentis, vel salis similes notas habent. 2. Smaragdi autem meret turbida aeris venis. Haec in Aegypto, vel Cypro insula nascitur. 4. Prasius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cujus alterum genus sanguineis punctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. Beryllus in India gignitur, ventis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur; aliter politus non habet fulgorem. Genera eius novem. Chrysoberyllus dictus eo quod pallida eius viriditas hunc India mittit. 7. Chrysoprasius Indicus est, colore porri succum referens, aureis 266 intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo
Abbreviated transcription (Latin):
uͥpugnant gladiatores. ⁊ m̃ ludy
gladiacorium dictum. qdm eo iunentᷤ
nsum armorum diuerso motu condis¬
cant. & mͦ uiterse aut gladiis. aut
pugnis certates mͦ cont᷑ bestias incedẽ¬
tes uͥ odio ñ. s p̃mioillecti subeunt fe¬
amphiteatrum rocundum ẽ tbeatrỹ¬
ł tbeatrum uͦ exmidio ampbiteatro
s̃. semi circula siguram hñs. de ludo¬

Expanded text:
pugnant gladiatores. Et inde ludum gladiatorium dictum quod in eo iuvenes usum armorum dicant et modo inter se, aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes, ubi non odio sed premio illecti, subeunt feamphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figuram habens. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
bis. cõma. colon. ꝑyodon. Comma par¬
ticła ẽ. sententie. colon membrum. ꝑy¬
odos ambitꝰ uł curuitꝰ. Fĩt autẽ ex cõn¬
iunctione uer boꝵ cõma. excõmate coloni.
cõma. Sequit᷑ & aliud cõma ne curpe st
ꝓfortissimo uiro dicere: et factum ẽ. co.¬
lon idẽ. membrũ qd̃ intellectum sensu
prestat. S adhuc pendet oratio. Sicq
deinde expluribꝰ membris fit ꝑyodus toẽ¬
extrenia sententie claustila ita. Ueterem
indicioꝵ. morẽ requirunt. Periodus
nicẽ longior eẽ bebet. qͣm ut uno fp̃n ꝓ

Expanded text:
comma, colon, periodo. Comma est parcomma, colon, periodo. Comma est particula sententie, colon membrum, periodus ambitus, vel circuitus. Fit autem ex coniunctione verborum comma, ex comate colon et comma; sequitur et aliud comma: 'ne turpe sit pro fortissimo viro dicere,' et factum est colon, id est membrum, quod intellectum sensui praestat; sed adhuc pendet oratio, sicque deinde ex pluribextrema sententiae clausula, ita: veterem judiciorum morem requirunt. Periodus autem longior esse non debet, quam ut uno sp
Abbreviated transcription (Latin):
mori. Q in ysaia. Aure audietis. dum
mea. Macrologia. longiloqͥum res si
inpetrata pace unde uenerant domũ
reuersi sunt. Eantologia ẽ rõe eloqui
ñ iteratũ. Ut si fata uirũ seruant. si
uescitur aura etherea. neq ad huc cru
nero abscidens de corꝑe in atrũ. Depo¬
suit sulcis hic stirpes obrtut aruo. A
cuit trifidasq sudes.⁊ acuto robore ual
lo. Totũ em̃ qd̃ repetit᷑ una res est: s
crebro sermone annuntiata. E clyp¬
sis defectus est defectionis. in quo neces¬
saria uerba desunt. ut cui pharet᷑ ex
auro. De est enim erat. W illud. una

Expanded text:
ra. et in Esaia: aure audietis Vulgamori. Macrologia longiloquium, res non inpetrata pace retro unde venerant domum reversi sunt'. Tautologia, idemloquiius, ut: si fata uirum seruant, si uescitur aura / aetheria neque adhuc crudnero abscidens de corpore matrum / deposuit sulcis; hic stirpes obruit aruo / quadrifidasque sudes et acuto robore ual. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone annuntiata 10. Eclipsis est defectus dictionis, in quo necessaria verba desunt, ut, cui pharetra ex auro; deest enim erat. 11. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
rit italia. Incerta est distĩo utrum bellũ
ingens: an ingñs italia. fit & ꝑ omonim̃a¬
quo uno nomine multa significanttr: ut
acies. & non addas aut ferri. atit ocłoꝵ

Expanded text:
ret Italia. Incerta distinctio, utrum 'bellum ingens' an 'ingens Italia'. Fit et quo uno nomine multa significantur, ut 'acies' et non addas aut ferri, aut oc
Abbreviated transcription (Latin):
fategimꝰ hasta. Amphibologia ambigu¬
a dictio. quȩ fit aut ꝑ casum accusatitm̃
ut illud responsum appollinis ad pyr
posse. inquo non ẽ certum quẽ in ipso
uersu monstrauerit ẽẽ uictorẽ. Ancepͤ

Expanded text:
fatigamus hasta. Amphibolia, ambigua dictio, quae fit aut per casum accusativum, ut illud responsum Apollinis ad Pyrrposse. In quo non est certum, quem in ipso versu monstraverit esse victorem. Fit
Abbreviated transcription (Latin):
uł a quo. Cato eñi philosophus alioꝵ. cͥ¬
causarũ erat. Uades eñĩ dũr qui legalit̃
causas agt̃. S in hac ambignitate nõ
ostendit. qͥm criminet᷑ cato ꝓ quo agat
cicero. uadat᷑ eñi : i. causam agit. ⁊ ñ dic̃¬

Expanded text:
 sint. Cato itaque philosophus aliorum crcausarum erat uades enim dicuntur qui legaliter causas agunt; sed in hac ambiguitate, non ostendit quem criminetur Cato uel pro quo agat Cicero. uadatur enim, id est, causam agit. fit
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens nouissime silłe finis in alteriꝰ
ẽ. plurimoꝵ. uerboꝵ inter se in¬
contienens cõpositio. sicut barbarismꝰ
umꝰ uerbi corruptio. Uerba eñi non rec¬
ta lege conitiicta soloecisiꝰ ẽ: ut si qͥs¬
dicat inter nobis ꝓ inter uos. aut date
uemiã sceleratoꝵ. ꝓsceleratis. Dictus
autẽ soloecismꝰ a ciuib qui ex tirbe solo¬
eque ñc̃ pompeiopolis appellat᷑ ꝓfecti:
qͥapud alios cõmorantes. suam & illoꝵ
lingũa uiciose inconsequent̃q confu¬
derunt: a soloecisino nom̃ dederunt.
Unde os simmlit̾ loquentes. soloecis mos
facere dicunt᷑. Soloecismꝰ autẽ apud
poetas scema dr. quotiens in u̾su necessi¬
tate metri factus iuuenit᷑. Cum autem
nou inuenit᷑ necessitas : ꝑmanet soloecis¬
mi culpa. Doloecismꝰ fit duob modis.
aut ꝑ partes osonis aut ꝑ accidĩtia. ẜ parte̾ or̃oniᷤ
fit. si alt̾am partẽ ꝓ alia parte ponamꝰ ũ puta si
p̃positõm̾aduerbiis applicemꝰ. Pacciden¬

Expanded text:
quotiens nouissimae syllabae finis in alterius est plurimorum uerborum inter se inconueniens conpositio, sicut barbarismus est unius uerbi corruptio. uerba enim non recta lege conidicat 'inter nobis' pro 'inter nos', aut 'date veniam sceleratorum' pro 'sceleratis'. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Soloe, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere dicuntur. Soloecismus autem apoetas schema dicitur, quoties inversu necessitate metri factus invenitur; cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera ponamus, ut puta si praepositiones adverbiis applicemus. Per acciden