comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempore infinitimodi . oriris enim & potiris
oriri & potiri dicimus. Reliqua ad exemplum
terticecorrepite declinantur. sunt alic quae
aduerso ueniunt. praesentilc sed inprire terito
sũ. uereor ueritus sum ueror uersussum
ut apud eundem uirgilium. & uersa puluis ins¬
cribitur hasta. sunt alic inper soncdic quae
ad sumotis pronominib: ablatiui casus. declincor¬
tur & a uerbis neutrigeneris figunentur:
uel actiuis quo ce dactiuũ casum inserieonetio¬
nis admitunt ut sedetur ambulcctur status
pugnactur itur studetur. ueniunt enim ut
dictum ẽ. a neutris sedeo ambulo sto pugno
studeo his &ic̃ grecorum iactantiã siquȩ de
copia sermonis exercent refuttimus qđ ia
hacet pria nequeunt explanari similiter no¬
cetur & sua detur &datur proferimus qđi a
in actiua specie datiuo ca sui iungitur: sunt
quice in participiis deficiis ut fruor imedeor
&reor quacede pnreterito tantũ hebere
participium & inp̃senti & infuturo deficit

Expanded text:
tempore infiniti modi: oriris enim et potiris et tempore infiniti modi: oriris enim et potiris et item oriri et potiri dicimus; reliqua ad exemplum tertiae correptae declinantur. sunt alia quae a diuerso ueniunt praesenti, sed in praeterito item uertor uersus sum, uerror uersus sum, ut apud eundem «et uersa puluis inscribitur hasta». sunt alia impersonalia, quae adsumptis pronominibus ablatiui casus declinantur et a uerbis neutri generis figurantur uel ab actiuis, quae datiuum casum in serie orationis admittunt, ut sedetur ambulatur statur pugnatur itur studetur: ueniunt enim, ut dictum est, a neutris, sedeo ambulo sto pugno eo studeo; his etiam Graecorum iactantiam, siquam de copia sermonis exercent, refutamus, quod haec proprie nequeunt explanare. similiter nocetur et suadetur et datur proferimus, quae in actiua specie datiuo casui iunguntur. sunt quae in participiis deficiunt, ut fruor medeor et reor, quae de praeterito tantum habent participium, in praesenti et futuro deficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
erba tam passiua quam deponentia necñ
&iã cõmunia cuius cumque sint coniugationis
preteritum perfectum in has syllcbas mittunt
intus ingus insus inxus adiuncto momnib
sum uerbo ut amor amatus sum doceor.
doctus sum patior passus sum pitor nisus
sum. Notaentur pauca quaem pnaeterito
deficiunt. passiua quidem haec feror ferior
tollor pneterito latus sum ictus sum subla¬
tussum pascor namque. hoc quoque deficit
inprteterito postulatus sum. arguor con¬
uictus sum similiter metuor & timeor nul¬
lum habent perfectum. Deponentiauero
hccec uescor fruor medeor liquor reminis¬
corquae in prceterito sic proferuntur.
passum potitus sum lique factus sum racor¬
dectus sum quae ab alio priresentiueniunt
sed ad supplementum declinationis defec¬
tiuis accommodantur: sunt quae depo¬
nentia incertae coniugitionis hacec sola
orior potior nam in secunda persona
numeri singularis terticeproductae suNt
hoc .ẽ. quariae coniugationis & in prresenti

Expanded text:
erba tam passiua quam deponentia nec non etiam communia, cuiuscumque sunt coniugationis, praeteritum perfectum in has syllabas mittunt, in tus, in ctus, in sus, in xus, adiuncto in omnibus sum uerbo, ut amor amatus sum, doceor doctus sum, patior passus sum, nitor nixus sum. notantur pauca quae in praeterito deficiunt, passiua quidem haec: feror ferior tollor, praeteritum latus sum, ictus sum, sublatus sum; poscor nam hoc quoque deficit in praeterito postulatus sum, arguor conuictus sum; similiter metuor et timeor nullum habent perfectum. deponentia uero haec: uescor fruor medeor liquor reminiscor, quae in praeterito sic proferuntur, pastus sum, potitus sum, medicatus sum, liquefactus sum, recordatus sum, quae ab alio praesenti ueniunt, sed ad supplementum declinationis defectiuis adcommodantur. sunt quaedam deponentia incertae coniugationis, haec sola: orior potior. nam in secunda persona numeri singularis tertiae productae sunt, hoc est quartae coniugationis, et in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
paueo paui cerno creui cresco cresco creui
acuo acui aceo acui lugeo luxi lucoo luxr
habent prtesens & prteteritum ꝑ fecturn
haec sola odi noui caepi pepigi haec impori¬
tiuo modo pnreter memini quodmornento
facit deficiunt infuturo. et in infinito modo
& supinis Nec non &iã in participis utrius que
temporis unũ ex his odiduo participi fucit
preteriti temporis figunte compositue exosus
gerefacit ferueo feruere. obsideo obsidere
lectum .ẽ. et stribuo quod .ẽ. tertice alii ut
secundace proferunt hac maxime lucanus
huius modi declinationem usur pauit¬
DE UERBO PASSIUO

Expanded text:
pasco paui; cerno creui, cresco creui; acuo acui, aceo acui; lugeo luxi, luceo luxihabent praesens et praeteritum perfectum, haec sola: odi noui memini coepi pepigi. haec in imperatiuo modo praeter memini, quod memento facit, deficiunt et in futuro infinitiui modi et in supinis nec non etiam in participiis utriusque temporis; unum ex his, odi, duo participia facit praeteriti temporis figurae compositae, exosusgere facit, ferueo feruere, obsideo obsidere. lectum est et strido, quod est tertiae; alii ut secundae proferunt, ac maxime Lucanus huius modi declinationem usurpauit. uerba tam passiu
Abbreviated transcription (Latin):
uthicturnus oturne hic martus omarce
hic lentulus olentule. eppellatiuac qaae in .i.¬
us exeunt. uocatiuum in .e. mittunt ut hio
fluuius ofluuie. socius socie qucceuetere
iuxta nominatiuum proferebant: ut uir¬
gilius corniger hesperidum fluius regnactor
aquarum: Quae consoncrte prtelata in eadẽ srit
desinunt si quidem sunt accendentiae uel diri¬
uccticua. uocatiuum in .e. mittunt utdoctus
docte sc̃s scẽ romcnus romane hispanus his¬
panas. Cetent in uspitius quã in .e syllubam
exeunt ut hic populus õpopulus & opapale
Adeo utrent huius modi dedincetionis

Expanded text:
ut hic Turnus o Turne, hic Marcus o Marce, hic Lentulus o Lentule. appellatiua quae in ius desinunt uocatiuum in e mittunt, ut hic fluuius o fluuie, socius o socie: quae ueteres iuxta nominatiuum proferebant, ut Virgilius «corniger Hesperidum fluuius regnator aquarum». quae consonante praelata in eandem syllabam desinunt, si quidem sunt accidentia uel deriuatiua, uocatiuum in e mittunt, ut doctus docte, sanctus sancte, Romanus Romane, Hispanus Hispane. cetera in us potius quam in e syllabam exeunt, ut hic populus o populus: sic Lucanadeo ut rara huius modi declinationis
Abbreviated transcription (Latin):
inro exiredebet si ab imperatiuo modo
obseruetur in bo syllabam promissiuus
siexierit. ab impenatiuis a uel e. producta
aut .i. litteraterminatis. eius tamen cuius
uerbum prima positione e. littero manente
&o habuerit. ut eo & quae exeo conponun¬
c. utduc ducam .r. ut perfer. perfenem. in ro
syllabam promissiuus exit. cum impeniti¬

Expanded text:
 am uel in ro exire debeat, sic ab imperatiuo modo obseruabitur. in bo syllabam promissiuus exit ab imperatiuis in a uel in e productam uel in i {ni}litteram terminatis, eius tamen i, cuius uerba prima positione e litteram ante o habent, uelut eo et quae ab eo conponunc, ut duc ducam; item r, ut fer feram. in ro syllabam promissiuus exit ab imperati
Abbreviated transcription (Latin):
mat upsuisibi s oasẽ qͥuot nominactiuo caro¬
ticius dubitationẽ feciss& Inter hi aliad pronom̃
& si coniunc̃t uel quiatransitio uel qͣtu cipro cacio
ꝑsonae in nomiñ. Non potest. eẽ quod sui sẽꝑ
licb& reciprocatio ut sui meminit transitio
ut scio sertio loquitur.
decasisus.ꝑ

Expanded text:
uae nominativo cativus, dubitationem fecisset inter hi aliud pronomen, et si conjuctionem. Vel quia transitio vel reciprocatio personae in nomine non potest esse, quod sui semper habet: Reciprocatio, ut sui meminit. Transitio, ut, suo servo loquitur. DE CASIBUS.
Abbreviated transcription (Latin):
su compositic metrir uocatis quicc certis po¬
dum mensuris t̃minantur ftbulae rep
ficticȩ ludendi causa uel auius lib& significatio¬
nis historia ẽ narratio rergestue M
Eccehcbetis diffinitiones breues singularũ
specierũ Nunc ad partes conuertite uos
fticiemus ut iubes attam̃ singulcrum
artium propriettites prius breuiter
uapandas nobis flacgitamus en uestra
ntsties modũ non hab& ideoque modũ
manuels libelli excederenul aso pqogrias
nominis .e. subsitentiãt uel quiditittẽ eri
quantitatem significare. et ꝓpriũ ẽ pronomi¬
nis pronomine poni proprio. &certis signifi¬
care ꝑsoncs. uerbi uero proprium .ẽ. actio¬
nẽ ł passionẽ siue utrumque cũ modis
& temporibus significare. propriũ ad uerbi¬
ũ .ẽ. cum uerbo poni & sine eo perfectam signi¬
ficationẽ Non habere ut bene lego Partici¬
pii ꝓpͥũ .ẽ. tẽpus habere & casus. Ideo aquib:¬
dem uerbũ ca sucdedicitur. propriũ coniunc¬

Expanded text:
rsu composita. Metra vocata sunt, quia certis persu composita. Metra vocata sunt, quia certis pedum mensuris terminantur. Fabulae res sunt fictae ludendi causa vel cujuslibet significationis. Historia est narratio rei gestae. Ecce habetis definitiones breves singularum specierum. Nunc ad partes convertite vos. DIS. Faciemus ut jubes. Attamen singularum partium proprietates prius breviter ut pandas nobis, flagitamus.--MAG. Vestra curiositas modum non habet. Ideoque modum manualis libelli excedere vultis. Proprium nominis est substantiam vel qualitatem vel quantitatem significare: et proprium est pronominis pro nomine poni proprio et certas significare personas. Verbi vero proprium est actionem vel passionem sive utrumque cum modis et temporibus significare. Proprium adverbii est cum verbo poni, et sine eo perfectam significationem non habere, ut: bene lego. Participii proprium est tempus habere et casus; ideo a quibusdam verbum casuale dicitur. Proprium conjunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃positio .D. accipit at coniunotio t
Anclogic ẽ similium conparatio ut inoer¬
ta certis probentur. Et himologia ẽ origo
& ratio uocabulorum ut aregendo rex & ab
humo homodicitꝰ. Elosa ẽ anius uerbi uno
minis int̃pnetutio ut catus id ẽ. doctus : diffo¬
rentia ẽ distinctio ducrũ rerum cũ int᷑¬
p̃tictione utrexdicitur quia modestus ẽ
tirannus quicc cradelis ẽ. barbarimus ẽ
una pars uiciose dicta uulgare ꝓ uerbium ẽ
made cerboris nodo madus cuneus quacerendu
ẽ. solo ecis mus ẽ oratio uitiose conpositt
uitics̃ quace in eloquiis cauere debemus & sxii
metaplasmus ẽ metricalicentia uel necessi¬
tcte in mutut regula locutionis: scematio
s̃ ornam̃ta eloquii & habitus quibus senten¬
tiae uestiuntur  tropus ẽ dictio translatu
appria significatione ad non propricim simi¬
litudinẽ ornatus necessiticti sue causco
Proscc ẽ rectalocutio absque metro uelue¬

Expanded text:
ad praepositio d accipiat;  at conjunctio t. ad praepositio d accipiat;  at conjunctio t. Analogia est similium comparatio, ut incerta certis probentur. Etymologia est origo et ratio vocabulorum, ut: a regendo rex, et ab humo homo dicitur. Glossa est unius verbi vel nominis interpretatio, ut: catus, id est, doctus. Differentia est distinctio duarum rerum cum interpretatione, ut: rex dicitur, quia modestus est; tyrannus, quia crudelis est. Barbarismus est una pars vitiose dicta, ut vulgare proverbium est: malae arboris nodo malus cuneus quaerendus est. Soloecismus est oratio vitiose composita. Vitia sunt, quae in eloquiis cavere debemus et sunt VII. Metaplasmus est metrica licentia, vel necessitate immutata regula locutionis. Schemata sunt ornamenta eloquii et habitus, quibus sententiae vestiuntur. Tropus est dictio translata a propria significatione ad non propriam similitudinem, ornatus necessitatisve causa. Prosa est recta locutio absque metro et ve
Abbreviated transcription (Latin):
mum scemcti. tropi. prosc metrio ftibu¬
lccs historices a deistis singulis speciebus
ante quã ad partiũ tendacmus disputationẽ
aliquã cognitionẽ. edissere nobis magister
ꝑsingulacurrens. Mnã de uoce littero &
syllaba in superiorib: habuistis. Dictio pars
minima ẽ uocis constructae plenũ que sensum
habentis orctio ẽ ordinatio dictionum con¬
gruam sententiã ꝑfectãque demonstrarns.
& ẽ. oratio dicta quacsi oris ratio. Difinitio ẽ
breuis oratio. unc̃ quã que rem propria signi¬
ficatione condudens. ut homo animal.ẽ
mortale. rationalerisus captx. scire igitur
debetis quod definitio ad omnes disciplias
& res ꝑtin& pes ẽ syllcbarum conpositio
lex & regula ad leuandã & conprimendã
syllcba positurte s̃ puncti ad distanguendos
sensus Notae sunt figunre quaedc̃ uel ad
breuicn da uerba inuentae uel sensos expri¬
mendos uel obdiuerscs causcos conftitute
ut inscriptura sacrã obolus .x. asteriscus
orto graphia ẽ rectascriptura ut putte

Expanded text:
mum, schemata, tropos, prosam, metra, fabulas, historias. DIS. De istis singulis, antequam ad partium tendamus disputationem, aliquam cognitionem edissere nobis, magister, per singula currens.--MAG. Jam de voce, littera et syllaba in superioribus habuistis. Dictio est pars minima vocis constructae, plenumque sensum habentis. Oratio est ordinatio dictionum, congruam sententiam perfectamque demonstrans: et est oratio dicta quasi oris ratio. Definitio est brevis oratio, unamquamque rem propria significatione concludens, ut: homo est animal mortale, rationale, risus capax. Scire igitur debetis quod definitio ad omnes disciplinas et res pertinet. Pes est syllabarum compositio lex et regula ad levandam et comprimendam syllabam. Positurae sunt puncti ad distinguendos sensus. Notae sunt figurae quaedam, vel ad brevianda verba, vel sensus exprimendos: vel ob diversas causas constitutae, ut in Scriptura sacra obelus ÷, vel asteriscus . Orthographia est recta scriptura, ut puta
Abbreviated transcription (Latin):
ra terminatũ .ẽ & a uocali sequentis uerbi
accipitur ut hoc est Autcumcorreptic̃
uocalem inunc̃ partẽ tduplex sequitur ut
gicta. Itẽ nouissima syllaba in metro
semꝑ in differens ẽ & uoluntati po&ae sub¬
lectic ẽ e quoque quando intribus consonco¬
tibus fit cõmunis syllaba dum in breuẽ
uocalem desinit syllaba & excipitꝰ ab s
sequente muta & liquida ut oratius. linqui¬
mus in scniridentes praemia scribae
plenius heecuita comitce in metricaratione
tellegitis quia pedes uel accentus tuisi ex bre¬
uibus longis que syllabis Neraeunt intellegi
si plađ maegist unde gnemmatica sit dicta
uel quid sit eius offitium pande nobss dita
gremunitiea ẽ litteralis screntia &s ẽ custos
recteloquendi & scribendi qucce conftet
natura ratione auctoriticte consuotudi
I quot species diuiditur gñetadia
accentus postunts notis orthographia

Expanded text:
ra c terminatum est, et a vocali sequentis verbi ra c terminatum est, et a vocali sequentis verbi excipitur, ut: hoc est. Aut cum correptam vocalem in una parte z duplex sequitur, ut: gaza. Item novissima syllaba in metro semper indifferens est, et voluntati poetae subjecta est. Est quoque, quando in tribus consonantibus fit, communis syllaba, dum in brevem vocalem desinit syllaba et excipitur ab s sequente muta et liquida, ut Horat.: Linquimus insani ridentes praemia scribae. Plenius haec, vita comite, in metrica rationetelligetis. Quia pedes vel accentus, nisi ex brevibus longisque syllabis nequeunt intelligi.si placeat, magister, unde grammatica sit dicta vel quod sit ejus officium, pande nobis.--MAG. Grammatica est litteralis scientia, et est custos recte loquendi et scribendi; quae constat natura, ratione, auctoritate, consuetudine. DIS. In quot species dividitur grammaticaaccentus, posituras, notas, orthographia
Abbreviated transcription (Latin):
quae aduotum po&arũ. poss̃ uel breues uel
longae eẽ sed haec quic ad metricas perti¬
nent relinquamus. FMagis interrogemus
magistrũ neignarisimus huius quoquerationis
Dic nobis mcegister quacratione uel quibus
modis cõmunes poss̃ eẽ syllabae M Nouẽ
modis fiunt syllabae cõmunes. Commaness
cũ correptauo calis in medio uerbo excipitur
aducbus consonantibus. quarũ prior muta
quccelib& ẽ uel f. semiuo calis posterior
liquida. ut tenohnre ftcretra refluit. Aut
cumcorrepta uocalis in consonantem desinit
excipitur ab .h. ut uirhumilis. Autcum aliqui
syllaba in breuem desinit uocalem. & excipitꝰ
aducbus consonantibus quarũ prior ẽ .s.
ut alba sicorgdus. aut cum post pedem quẽ¬
lib& unabreuis remanserit syllaba de uerbo
at ointico curicit amor et nos cedargnssor
amori Aut cumpars aliqua. indypto gondeñ
in eodem uerbo mox alterius syllatbce sequit
uocalis ut fidei. aut cum pronomen c. ltte¬

Expanded text:
Quae ad votum poetarum possunt vel breves vel Quae ad votum poetarum possunt vel breves vel longae esse. Sed haec, quia ad metricos pertinent, relinquamus. FR. Magis interrogemus magistrum, ne ignari simus hujus quoque rationis. DIS. Dic nobis, magister, qua ratione vel quibus modis communes possunt esse syllabae?--MAG. Novem modis fiunt syllabae communes. Communes sunt, cum correpta vocalis in medio verbo excipitur a duabus consonantibus, quarum prior muta quaelibet est, vel f semivocalis: posterior liquida, ut: Tenebrae, pharetra, refluit. Aut, cum correpta vocalis in consonantem desinit, excipitur ab h, ut: vir humilis. Aut cum aliqua syllaba in brevem desinit vocalem, et excipitur a duabus consonantibus, quarum prior est s, ut: alba smaragdus. Aut cum post pedem quemlibet una brevis remanserit syllaba de verbo, ut: Omnia vincit amor, et nos cedamus amori Aut cum pars aliqua in diphthongon dein eodem verbo mox alterius syllabae sequitur vocalis, ut: fidei. Aut cum pronomen litte
Abbreviated transcription (Latin):
Syllaba quid ẽ. Suoxlitteralis sub uno ac
fiunt syllabae S ab uncc incipiens usque
adsex. a. ad. aos mars stans otipps
nor sp̃s tempus numerus. Accentus acutus
gniuis circum flexus. indictione certus. absque
dictione incertus. Non potest tam̃ sine eo. ẽẽ
terarum E quo modo hab& syllaba unũ tẽpus
uel duo Sbreuis syllaba unã hab& longe
duo I quomodo fiunt broues uel longȩ
breues fiunt natura uocalium. longca natur
& positione Breuis ẽ natuni dum raptim uocalis
raoi srllabã qđ dyptongon uoant cesunt
tades compositiones quinq ae ce au eu ei
frucuoties ducrũ uocalium uocesinunam
prutur & in unã uocem coeunt drptongon
duces desinit consonantes ut ast acit in
unã duplicẽ atdux. aut in unã desinit consõ¬
nantem & excipitur ab altenr. ut. arca
Aut excipitur ab .x. duplici ut axis. aut .i. loco
consonantẽ & excipitur ab .i. uel.ai. loco conso¬
nantis positie ut. aduona ad utor¬
sĩnecesse ẽ uncmquãque srllabam longum

Expanded text:
Syllaba quid?--SAXO. Vox litteralis sub uno accfiunt syllabae?--SAXO. Ab una incipiens usque ad sex: a, ab, abs, Mars, stans, stirps. nor, spiritus, tempus, numerus. Accentus; acutus, gravis, circumflexus; in dictione certus, absque dictione incertus; non potest tamen sine eo esse.terarum. FR. Quomodo habet syllaba unum tempus vel duo?--SAXO. Brevis syllaba unum habet, longa duo. FR. Quomodo fiunt breves vel longae?--SAXO. Breves fiunt natura et potestate longae natura et positione. Brevis est natura, dum raptim vocalis runt syllabam, quod diphthongon vocant: et sunt tales compositiones quinque: ae, oe, au, eu, eiNam quoties duarum vocalium voces in unam syllabam et in unam vocem coeunt, diphthongos duas desinit consonantes, ut: ast. Aut in unam duplicem, ut: dux. Aut in unam desinit consonantem et excipitur ab altera, ut: arca. Aut excipitur ab x consonantem et excipitur a uocalibus loco consonantium positis u uel i, utnecesse est unamquamque syllabam longam
Abbreviated transcription (Latin):
iuuant te longm qua petens. comite sibi fer¬
re uicctor Nondubit& paruo : pondere
multa uehis tesiquis scripsisse uol& non
ulla qui ceritur idamna Nec ingnetitor

Expanded text:
iuuat; / te longinqua petens comitem sibi ferre uiator / ne dubitet: paruo pondere multa uehis; / te siquis scripsisse uolet, non ulla quaeretur / damna nec ingrati tr
Abbreviated transcription (Latin):
triticũ & cõ similit̃ natura uel usu qua edã s̃
semppluralicc. Ntura ut gemini pisces incalo
usu ut arma moenia Nundinȩ halendice
tẽt ꝑomni cgenent inuenies quccedã semꝑ sin¬
guliria. quecedã semꝑ pluralice quice studio
breuitatis nobis p̃termittenda ẽẽ reor
defi¬
GIRIS

Expanded text:
triticum, etc. Similiter natura vel usu quaedam sunt triticum, etc. Similiter natura vel usu quaedam sunt semper pluralia: natura, ut Gemini, pisces, in coelo. Usu, ut arma, moenia, nundinae, Kalendae. Nam per omnia genera invenies quaedam semper singularia, quaedam semper pluralia, quae studio brevitatis nobis praetermittenda esse reor. DE FIGURIS
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nam in prima declinationes genetiui
sccepissimae insecunda ut huus
docti & hudocti tertia huec
caedes & haecaedes. Quarta
hic fluctus huius fluctus hu& hos & õ fluctis.
us productã in omnib: his casib: Quinti haec
res & ores hae & has &ores. In pronominibus
quoque & participiis inuenies uoce cõmunia ut illi
isti ipsi. Datiuo singulari & nominactiuo plurali
in participus mobilia omnia in eadẽ uocehabent
feminina insingulcri nominctiuo & neutralia
in plurali ut hacec uictura femina. & hcecuictura
animalic. In uerbis uero Nulla uox ẽ quae
eadem possit eẽ in singulcri numero &plurali
Vnde aliquanomina sicut indonato legi sẽꝑ singu
natura ut propria quacenaturalit̃ indiuiducis
uthaector achilles sollunce it tlic sicilico
usu ut scenguis puluis lux uita Itẽ quae ad pon¬
dus uel adm̃ suñ pertinent singularias ut auri

Expanded text:
Sunt. Nam in prima declinatione genitivusSunt. Nam in prima declinatione genitivussaepissime. In secunda: ut hujus docti et hi docti. Tertia, haec caedes, et hae caedes. Quarta, hic fluctus et hujus fluctus: hi et hos et o fluctus: us producta in omnibus his casibus. Quinta, ut, haec res, et o res: hae et has et o res. In pronominibus quoque et participiis invenies voce communia, ut illi, isti, ipsi, dativi singularis et nominativi pluralis. In participiis mobilia omnia in eadem voce habent feminina in singulari nominativo et neutralia in plurali, ut haec victura femina, et haec victura animalia. In verbis vero nulla vox est quae eadem possit esse in singulari numero et plurali. FR. Unde aliqua nomina, sicut in Donato legi semper singNatura, ut propria, quae naturaliter individua sunt, ut Hector, Achilles; sol, luna, Italia, Sicilia. Usu, ut sanguis, pulvis, lux, vita. Item quae ad pondus vel mensuram pertinent, singularia sunt, ut aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
Sdictionis
pluralis ut homines. sed singularis Numeri
finitus ẽ pluralis infinitus. cũ dico homo cer¬
tũ .ẽ. unũ mesignificas sce. Cũ homines dico
tenditur significatio. F Quccedictiones habentnu¬
meros S quae ꝑ sonas habent Idẽ nomina prono¬
mina uerba participia ut uiruiri ego lego nos
legimus. hic legens hu legentes Ideo infinita
uerba & in ꝑsondia carent numero quicnon
habent ꝑsonas F Nũquid ad uerbia non habent
numeros. Shabent sed inter accidentice ad¬
uerbi numerus non ponitur & indedincbiles sunt
numeriaduerbiorum & ad singularem & adplu¬
ralẽ dictionẽ aequae ponitur ut ter feci & tes
fecimus E Quid tum inter ẽ in ter numerorũ
nomina in declinabilic & int̃ aduerbiõ. S. Quot
aduerbia & singulcribus & pluralib: similiter
iunguntur utmilies dixi & milies diximus
nomina uero non nisi pluralib: ut mille homines
diximus. F sunt necliqua nomina quace una
litteratura ut ros quae habeant numeros

Expanded text:
Dictionis Pluralis, ut homines. Sed singularis numerus finitus est; pluralis infinitus est. Cum dico homo, certum est, unum me significasse. Cum homines dico, tenditur significatio. FR. Quae dictiones habent numeros?--SAXO. Quae personas habent: id est, nomina, pronomina, verba, participia. Ut, vir, viri. Ego lego, nos legimus. Hic legens, hi legentes. Ideo autem infinita verba et impersonalia carent numero, quia non habent personas. FR. Nunquid adverbia non habent numeros?--SAXO. Habent: sed inter accidentia adverbii numerus non ponitur: et indeclinabiles sunt numeri adverbiorum: et ad singularem et ad pluralem dictionem aeque ponitur, ut: ter feci, ter fecimus. FR. Quid tum interest inter numerorum nomina indeclinabilia et inter adverbia?--SAXO. Quod adverbia et singularibus et pluralibus similiter junguntur. Ut: millies dixi, et millies diximus. Nomina vero non nisi pluralibus, ut, mille homines diximus. FR. Suntne aliqua nomina quae una litteratura utrosque habent numeros?--SAXO.
Abbreviated transcription (Latin):
solum habent. Quae i ante .o habent: aut pro¬
pria mas culinc s. uiturio scipio. Aut corpus
quidem significantia generis masculini sunt
utstilio unio histrio centurio senio gurgulio
quaternio mulio &omma .o. littena in obli¬
quis casib: productũ seruant. excepto cino. ano.
flumen ẽ italice quod anienis facit Remautẽ
incorporaelem significantia plenaq: a uerbis tritns¬
feruntur & sunt generis feminini ut huec
ontio netio actio statio portatio. religio
& hueo similiter nomina. peromnes
cascis producuntio p̃ternominatiuum &

Expanded text:
solum habent; quae i ante o habent, aut propria masculina sunt, ut Curio Scipio, aut corpus quidem significantia generis masculini sunt, ut hic stellio lanio histrio centurio senio curculio quaternio mulio: et omnia o litteram in obliquis casibus productam seruant excepto uno, Anio flumen est Italiae, quod Anienis facit. rem autem incorporalem significantia pleraque a uerbis transferuntur et sunt generis feminini, ut haec oratio ratio actio statio hortatio religio: et haec similiter nomina per casus omnes o producunt praeter nominatiuum et
Abbreviated transcription (Latin):
dsasus pastibus separantur & nonnis uerbui
participus q & aduerbis a pasticipiorũ un tu¬
tur uerbis sic lconcurris recurrit pasticio¬
is sic Concurrens : aduerbus sic Compositae
re quisite disiccte constricte. Aliae omnino al¬
is partibus. orationis carere non possunt Vt cun
apud penes neque aliis quã casibus iunguntis
Idẽ Nomini ꝓnomini participio Vt cũ lecn
cumillo cũ dilecto A pud ciceronemapud illam
Apud dilectum penes ciceronem penes illum
penes dilectum. Conueniunt autem hae aut accusa¬
tiuis aut ablatiuis casibus. Aliae separari aut gun¬
gi possunt ut sub in haȩseparanitꝰ hoc modo sub
monte Exmonte inmonte Adiunguntur sic
sub scribit in repit excurrit DEI TIECTIOΝ
DEINTIECTIONE

Expanded text:
aliis partibus separantur et non nisi uerbis participiisque et aduerbiis participiorum iunguntur: uerbis sic, concurrit recurrit, participiis sic, concurrens, aduerbiis sic, composite requisite disiecte constricte. aliae omnino aliis partibus orationis carere non possunt, ut cum apud penes, neque aliis quam casibus iunguntur, id est nomini pronomini participio, ut cum Cicerone, cum illo, cum dilecto; apud Ciceronem, apud illum, apud dilectum; penes Ciceronem, penes illum, penes dilectum. conueniunt autem hae aut accusatiuis aut ablatiuis casibus. aliae separari aut iungi possunt, ut sub in ex. separantur hoc modo, sub monte, ex monte, in monte; adiunguntur sic, subscribit inrepit excurrit. de interiectione de interiectione
Abbreviated transcription (Latin):
praceposita uocali. in i consonante quadib& pnrre¬
positit in si. in .xi. sed illa praeteritum in .ui
mittunt. quae in prae sentitempore indicx iui
modi u. ante nouissimam litteram habent
ut tribuo tribui stactuo factui minuo minui
ritum. ut fluo fluxi struo struxi. et quae in lo
syllabam exeunt in pracesenti ni hil hominos
pnaeterito inui mittunt ut uolo uolui. plo¬
nolui colo colui consulo consuldi. Alo alui
pauca prireterea in ecdem extremiatemit¬
tunt pnreteritum. quanquam priresens simile
superioribus habent. ut tremo tremui gemo
gemui fremo fremui pareo parui. conpesco

Expanded text:
praeposita uocali, in i consonante praeposita, in si, in xi. sed illa praeteritum in ui mittunt, quae in praesenti tempore indicatiui modi u ante nouissimam litteram habent, ut tribuo tribui, statuo statui, minuo minui, ritum, fluo fluxi, struo struxi. et quae in lo syllabam exeunt in praesenti, nihilo minus praeteritum in ui mittunt, ut uolo uolui, colo colui, consulo consului, alo alui. pauca praeterea in eandem extremitatem mittunt praeteritum, quamquam praesens dissimile superioribus habeant, tremo tremui, gemo gemui, fremo fremui, pono posui, strepo
Abbreviated transcription (Latin):
cuius p̃sens participium ueteres ens proferebar̃
unde conponitur potesNã fut̃ magis afio
uerbo uid&ur nasci. potesitmen & a fui. et̃
existimari sic enim dedinandasunt. exeo conpo¬
sitac prosum ad sum desum obsum intersum
sens Tepo uerbum discretionis causa ꝑsinco¬
penab iecit .I. in secunda & tertia ꝑsoncc propt̃
ferio uerbum quod ferio feris. ferit facit
Tero fers fert plur ferimus fertis ferunt¬
pt̃ ꝑf tuli tulisti tulit pł tulimus talistis tuler̃
uel tulere. pt̃ pł tulenam nes rat pł tuleramus

Expanded text:
Cujus praesens participium veteres ens proferebant, unde componitur potens. Nam futurum magis a fio verbo videtur nasci. Potest tamen et a fui esse existimari. Sic enim declinanda sunt ex eo composita: Prosum, adsum, desum, obsum, intersumsens. Fero verbum discretionis causa per syncopen abjicit i in secunda et tertia persona, propter ferio verbum, quod ferio, feris, ferit, facit. Fero, fers, fert. Plurferebant. tuli tulisti tulit tulimus tulistis tulerunt uel tulere. tuleram tuleras tulerat tuleramus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt duo ꝑfec. ut legã plus quã ꝑfectus ut legero ꝑ
sonae suNtres. płma ut lego secunda ut legis t̃tia
utlegit Coniugationes sunt quattuor pima siquando
uerbum finita qualitate. singularinumero p̃sentitẽ¬
porte secuda ꝑsona ꝑ .a. & .s. litteras nuntiatur. ut lau¬
das. secunda cũ ꝑeudem uerbum in .e. & .s. lit teris t̃mina¬
tur ut sedes Tertia cuidem uerbum in .I. & .s. litteris¬
exit. ut curris. aut ꝓducta ut uenis. Quarta cũ aliquo
lib& modo uerbum effertur. Atque ut odisti meminis
dE AdUEꝑBIO

Expanded text:
sunt duo, perfectus, ut legam, plusquamperfectus, ut legero}. sunt duo, perfectus, ut legam, plusquamperfectus, ut legero}. personae sunt tres, prima, ut lego, secunda, ut legis, tertia, ut legit. coniugationes sunt quatuor, prima, si quando uerbum finita qualitate singulari numero praesenti tempore secunda persona per a et s litteras enunciatur, ut laudas; secunda, cum idem uerbum e et s litteris terminatur, ut sedes; tertia, cum idem uerbum i et s litterisexit, ut curris, aut producta, ut uenis; quarta, cum alio libet modo uerbum effertur, ut odisti meministi. de aduerbio
Abbreviated transcription (Latin):
iunctiua cũ legam. Infinitiua ut legere Signifi¬
cationes sun quinque. Actiua ut lego passiua ut
legor Neutra quae hab& speciem actiuae sed
non hab& uim. quia non hab&. passiuitatem. ut cus¬
ro. Deponens quae hab& speciem passiuae sed non
hab&uim quia non hab& actiuitatem ut suspicor
Communis quae & agendi & patiendi pariter obti¬
nec interp̃tationẽ ut consulor illũ & consolor abill¬
Nameri duo singularis ut lego pluralis ut legimus
ꝑigure suN septem simplex ut lego composita ut
trelego Inchoactiua. ut calesco frequentatiua ut
lectito. Desideri significatiua. ut dormito. In ꝑsonalis
ut piget taed&. Et alterius formae ut statur. para¬
goga ut facesco, lacesco, capesco. Tempora suntria¬
p̃sens ut lego p̃teritum ut legi. futurũ ut legam
p̃teriti gradus. suÑtres. In ꝑfectus ut legebam ꝑfec
ut legi plus quã ꝑfec̃ ut legeram Futurigradus

Expanded text:
iunctiua, ut cum legam, infinitiua, ut legere. signifiiunctiua, ut cum legam, infinitiua, ut legere. significationes sunt quinque, actiua, ut lego; passiua, ut legor; neutra, quae habet speciem actiuae, sed non habet uim, quia non habet passiuitatem, ut curro; deponens, quae habet speciem passiuae, sed non habet uim, quia non habet actiuitatem, ut suspicor; communis, quae et agendi et patiendi pariter obtinet interpretationem, ut consolor illum et consolor ab illnumeri duo, singularis, ut lego, pluralis, ut legimus. figurae sunt septem, simplex, ut lego, composita, t relego, incohatiua, ut calesco, frequentatiua, ut lectito, desideratiua, ut dormito, impersonalis, ut piget taedet, et alterius formae, ut statur, paragoga, ut facesso lacesso capesso. tempora sunt triapraesens, ut lego, praeteritum, ut legi, futurum, ut legam. praeteriti gradus sunt tres, imperfectus, ut legebam, perfectus, ut legi, plusquamperfectus, ut legeram {futuri gradus
Abbreviated transcription (Latin):
quani Communis ut quae quanta Numerus apud gre¬
cos ꝓpt̃dualem numerum motos hab& nouem . In ser¬
mone nostro quattuor. Aut enim unius significamus
ut meus tuus. Aut multos multorum. ut nostri uestri
Aut unum multord ut noster uest. Aut multos unius
ut mei tui sui Ordo accedit ꝓnominibus. Namau
p̃positiua sunt ꝓnomina. ut quis quanus Aut subiuNiua
ut Is tantus. Figura ꝓnominũ dupplexẽ Aut simplie¬
a sun ꝓnomina ut ego .tu. Aut conposita ut egome
tum& ꝑsona prima. ut mei mihi secunda uttetibi
Tertia ut ssibi ꝑsona tanłum finitis ꝓ nominob ac¬
quana. Ablatiuus quano uocatiuus ranus ẽ iscelte¬
men inuenitur. Ab eo qđ ẽ meus meus : Veebũs
paes oationis octũ & passiuitatẽ c̃ tẽpore &es
sena significans uerbo accedun qualitonis ato¬
ficationumerus figura tempus ꝑsona conugauo
Quaditates suNł quinque. Finita ut lego Impera¬
tiua ut lege optatiua ut utinam legerem Ađ¬

Expanded text:
quanti, communis, ut quae quanta. numerus apud Graequanti, communis, ut quae quanta. numerus apud Graecos propter dualem numerum motus habet nouem, in sermone nostro quatuor: aut enim unum unius significamus, ut meus tuus, aut multos multorum, ut nostri uestri, aut unum multorum, ut noster uester, aut multos unius, ut mei tui. ordo accidit pronominibus: nam aut praepositiua sunt pronomina, ut quis quantus, aut subiunctiua, ut is tantus. figura pronominum duplex est: aut simplicia sunt pronomina, ut ego tu, aut composita, ut egomet tumet. persona, prima, ut me mihi, secunda, ut te tibi, tertia, ut se sibi. persona finitis tantum pronominibus acut quantum, ablatiuus, ut quanto: uocatiuus rarus est, sed tamen inuenitur ab eo quod est meus o meuspars orationis actum aut passiuitatem cum tempore et persona significans. uerbo accidunt qualitas significatio numerus figura tempus persona coniugatio. qualitates sunt quinque, finita, ut lego, imperatiua, ut lege, optatiua, ut utinam legerem, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Hronomenẽ parsorationis quae idẽ qđ nomen
sed minus plene significat. Pronomini acceduNT
qualitas significatio positio genus Numerus ordo
figura ꝑsona casus. Qualitas ẽ : quia sunt a ut
infinita ꝓnomina ut quis. Aut finita : ut ipse Sig¬
nificatio ꝓnominũ. in octo partes diuisa .ẽ. Aut eñĩ
ꝑsonã significant ut quis quae. Autrem ut hoc istud
Aut gentem ut cuias. nostras. Aut numerum ut
quot tot. Aut ordinem ut quotus totus. Aut quali¬
tatem ut qualis talis. Aut quaNitatem ut quaNus
tansus. Aut ad aliquid ut quorũ quaedam. Aut u¬
traque singularia sunt ut meus tuus. Aut utra que
pluralia ut nostri uestri Aut extrinsecus singula¬
ria ut nost̃ uester Aut intrinsecus singula᷑ ut
mei tui. Positio .ẽ. qua expectaNtur utrum
interrogatiua siNT ꝓnomina ut quis uter. Aut responsa
ut hic iste Aut segregatiua ut quisquis utorq Aut
priuatiua ut nequis Neut̃ nemo uihil: Numerus ꝓ no¬
minũ accedit singularis, utego -quis pluralis ut nos

Expanded text:
ronomen est pars orationis quae idem quod nomen, sed minus plene significat. pronomini accidunt qualitas significatio positio genus numerus ordo figura persona casus. qualitas est, quia sunt aut infinita pronomina, ut quis, aut finita, ut ipse. significatio pronominum in octo partes diuisa est: aut enim personam significant, ut quis quae, aut rem, ut hoc istud, aut gentem, ut cuias nostras, aut numerum, ut quot tot, aut ordinem, ut quotus totus, aut qualitatem, ut qualis talis, aut quantitatem, ut quantus tantus, aut ad aliquid; quorum quaedam aut utraque singularia sunt, ut meus tuus, aut utraque pluralia, ut nostri uestri, aut extrinsecus singularia, ut noster uester, aut intrinsecus pluralia, ut mei tui. positio est, qua spectatur, utrum interrogatiua sint pronomina, ut quis uter, aut responsiua, ut hic iste, aut segregatiua, ut quisquis uterque, aut priuatiua, ut nequis neuter nemo nihil. numerus pronomini accidit singularis, ut ego quis, pluralis, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
ptimũ casum ueluticũ dicimus nos. t̃rã uelmare
uectos qui speciem ablatiui hab& : nect᷑men est
Ipse enim ali quotiens ꝑ accas atiuũ liquidius expli¬
catur. Nonutique tra uelmare. uectos sed ꝑter
rã mare uectos. Ex hoc sensirẽ: multũ ille &
na quae non flectuntur inuarios casus declina¬
ta sed una appellationẽ ꝑomnes articulos effe¬
runtur. Vt frugi ne quã q̃ greci. monoptatoN
appellan sunsq̃ declinationẽ omnino in quosdã
casus non recipiunt. ut fas Nefas Tanum ꝑ nomi¬
natiuũ: & sponte taNum ꝑ ablatiuũ in usu ha¬
beNt :
DEPRONOMINE

Expanded text:
ptimum casum, ueluti cum dicimus nos: terra uel mari ptimum casum, ueluti cum dicimus nos: terra uel mari uectos, qui speciem ablatiui habet, nec tamen est. ipse enim aliquotiens per accusatiuum liquidius explicatur, non utique terra uel mari uectos, sed per terram uel mare uectos. ex hoc sensu est multum ille etna quae non flectuntur in uarios casus declinata, sed una appellatione per omnes articulos efferuntur, ut frugi nequam, quae Graeci monoptota appellant. sunt quae declinationem omnino in quosdam casus non recipiunt, ut fas nefas tantum per nominatiuum et sponte tantum per ablatiuum in usu habentur. de pronomine
Abbreviated transcription (Latin):
tiua ut agrarius caprarius Ahadiintiua utca¬
tulus catellus Alia adabquid ut opãt mat̃ Alia
qualtatis ut sapies doctus Alia quantitatis ut
longas latus In quibus duo frequentissimue Eeoi¬
paratio etsue latio expectatu ẽ enimab solu¬
tum ut doctus longus. Comparatiuum ut doctior
longior suꝑlatiuus ut doctissimus longissimus⁊
Venera nominum sunt quinque. Masculinũ ut
hiccato Femininum ut haecporta. Neutrũ ut boc
sun seper ut coruus turdus. Aut seꝑ̃ femina ut aqu¬
su corix Numeri accedunduo singulanis ut
biccato pluralis: ut hicatones. Communis ut dies
nubes suNt qua edam nomina semꝑ singularia ut
populus exercitus. Aut contra forma pluralia sed
ui singularia ut idus. nonae. Figura nominũ
nomina modis quattuor. Aut enim integracor¬
ruptis. iunguntur ut insulsus : aut corrupta cor¬
ruptis:
ut armiger. Aut inte gra inte gris: ut in potens.
Aut corrupta inte gris: ut armipotens. Casus no¬
minum suntsex Nominatiuus hiccato g̃n .nis dat

Expanded text:
tiua, ut agrarius caprarius, alia diminutiua, ut catulus catellus, alia ad aliquid, ut pater mater, alia qualitatis, ut sapiens doctus, alia quantitatis, ut longus latus. in quibus duobus frequentissime comparatio et superlatio spectatur. est enim absolutum, ut doctus longus, comparatiuum, ut doctior longior, superlatiuum, ut doctissimus longissimus. genera nominum sunt quinque, masculinum, ut hic Cato, femininum, ut haec Porcia, neutrum, ut hoc sunt semper, ut coruus turdus, aut semper feminina, ut aquila cornix. numeri accidunt duo, singularis, ut hic Cato, pluralis, ut hi Catones, communis, ut dies nubes. sunt quaedam nomina semper singularia, utpopulus exercitus, aut contra forma pluralia, sed ui singularia, ut idus nonae. figura nominum nomina modis quatuor: aut enim integra corruptis iunguntur, ut insulsus, aut corrupta corruptis, ut armiger, aut integra integris, ut inpotens, aut corrupta integris, ut armipotens. casus nominum sunt sex, nominatiuus, ut hic Cato, genit
Abbreviated transcription (Latin):
tibus: satis sint hisq: exemplis omnia in prump¬
tu habebunt Rethoricam autem eloquentiũ
nos se non potest nisi qui ad eam hocuestigio rite¬
pedes demnde quaesit natura sillabarum in uer¬
bis quod hic docuimus. tum quid sit prriođ
uendi magnotem percemento subtiliq: postremo
ssint figunce uerborum quaesententiarum
scompl&is ciceronis p&hrorictis omma quoae¬
aus legere incipiat Id .ẽ omnem rethoricam
ecotidie exerdecit Can iunctas quoq: sillabas
animaduestere nobilis intentio .ẽ nam coniunc¬
e sillabae dicuntur cum longe sillaba in uoca ue
cipiat. hoc exemplo. Tecoridono alexi Sicenim
medc sillaba naturaclonga est. sed quia & ipsco
uocidiconstat & excipitur c̃uocal coniugatione

Expanded text:
ti satis sunt, hisque exemplis omnia in prompti satis sunt, hisque exemplis omnia in promptu habebit. Rhetoricam, id est eloquentiam, nosse non potest, nisi qui ad eam hoc uestigio metrorum, deinde quae sit natura syllabarum in uerbis, quod iam hic docuimus; tum quid sit periodocendi, magno temperato subtili; postremo quae sint figurae uerborum, quae sententiarum. His completis Ciceronis rhetoricas omniaque eius legere incipiat, id est totam rhetoricam, ctis syllabis Coniunctas quoque syllabas animaduertere nobis intentio est. Nam coniunctae syllabae dicuntur, cum longa syllaba in uocali ceperit, hoc exemplo: «te Corydon o Alexi». Sic enim media syllaba ‛o’ natura longa est. Sed quia et ipsa uocali constat et excipitur ‛a’ uocali, coniunctioni
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt plurima uerba quaenumquam tem porũ
uuri&atem utantur Igitur coniugatio prima
semꝓ correpta ut uoco. Item semꝑ ꝓducta
smnfunero Est similiter & secund& semper
correpta ut doleo Item semper ꝓducta ut soleo¬
semper producta ut munio Suntenimal¬
temporum uccri&ate mutantur ut q̃i p̃
p quidem naturoo sed positione ꝓducuntur
dysillabae hoc unum distant quod indica¬
tiuomodo speciei inꝑfecta in primis sillab
breuia sunt ueniebam legebam nam in dy¬
sillabis hac ipsa in ꝑfectas peciei longa utiban
natubam sed & at raetione primas sillubes
rite cognoscamus ut p̃pontionem uerbo illo
addamis cuius primam sillabam cucus natu¬
racesit quuenimus cumergo uddiderimis
uerbo positionem sciamus quomo do eum
consuudo ꝓnunti& cuiu s reiexem plum
hoc ẽ dico dices dicar Ab eoquod estdicurs
repta ut dico sic inuenimus & longas utclo
aciamus ex his uerbum &erit alio. Huic ad
sillabas coniugationes docent. Haec pruden

Expanded text:
sunt plurima uerba, quae numquam temporum uarietate mutantur. Est igitur coniugatio prima semper correpta, ut ‛uoco’; semper producta, ut ‛numero’. Est similiter et secunda semper correpta, ut ‛doleo’; item semper producta, ut ‛soleosemper temporum uarietate mutantur, ut quae inon quidem natura, sed positione producta sunt, ut et disyllaba. hoc uno modo distant, quod indicatiuo specie imperfecta in primis syllabis breuia sunt, ut legebam, ueniebam; nam in disyllabis in hac ipsa imperfecta specie longa sunt, ut ibam, nabam. sed hac ratione primas syllabas rite cognoscimus, ut si praepositionem illi uerbo addamus cuius primam syllabam - cuius naturae sit - quaeramus. cum ergo addiderimus uerbo praepositionem, sciemus quo modo eum consuetudo pronuntiet. cuius rei exemplum hoc est: dico, dicas, dicat, ab eo quod est dicare. repta, ut ‛dedico’. Sic inuenimus et longas, ut ‛cFaciamus uerbum ‛halo’. Huic adddias ergo syllabas coniugationes docent,
Abbreviated transcription (Latin):
ideo longaest qui a geniduus eam ꝑducit
dis mediaa sylllba ꝓdusta quomodo esthic
samnis Lon guest inis. facit enim genitiuũ
huius samnitis mediceꝓducta Item amnis
longasunt Nam quaein .I. aut in .o. sylla
mina nullahabent un de diriuentur quomo
quae a nominibus diriuantur siin ersyllabit̃
misericorditer quae autem in .m. littenx
finiuntur positionem aut sinaliffam ex¬
pectant Item illa quaein .A. litterem exeuNs
lubae minutissime quae in his fere regulis
pant nam secunda positio primae & secun¬
lae coniugationis longa ut sit necesse est
utcantus clamas mones sedes Haec enim
nouissimae ꝓducantur Infinitiuo modo
quia syllaba ips& ꝓducitur in infinitiuo In
tertia autem coniugatione secundae coniu¬
gationis breuesunt quia in in finitiuo ꝓduci
ponpossunt dicimus enim legis legere
dicis dicene In imperatiuo quoq i tem sylla¬
bae nouissimae breues qui non ꝓducuntur

Expanded text:
ideo longa est, quia genetiuus producit dis’ media syllaba producta. Quo modo est ‛hic Samnis’. Longa est ‛nis’: facit enim genetiuo ‛huius Samnitis’ media producta. Item ‛amnis’longa sunt. Nam quae in ‛i’ et in ‛o’ syllabmina nulla habent unde deriuentur, quomoquae a nominibus deriuantur, si in ‛er’ syllaba‛misericorditer’. Quae autem in ‛m’ litteram finiunt, positionem aut synalipham expectant. Item illa quae in ‛a’ exeunt litteram, labae nouissimae, quae his fere regulis pant. Nam secunda positio primae et secundae coniugationis longa ut sit necesse est, ut ‛cantas’, ‛clamas’, ‛mones’, ‛sedes’. Hae enim nouissimae producuntur in infinitiuo modo;quia syllaba ipsa producitur in infinitiuo modo. In tertia autem coniugatione correpta secundae positiones breues sunt, quia in infinitiuo modo produci non possunt: dicimus enim ‛legis’, ‛legere’, ‛ducis’, ‛ducere’. In imperatiuo quoque modo syllabae n
Abbreviated transcription (Latin):
tum qđ nihil horũ certi hab& ut legere scri¬
curro aut paciendum ut algeo uapulo¬
siuus ut legum Optatiuus utinc legt
Coninctiuus cũ legtom Concessiuus
legerim Infinitus ̃t legere In ꝑsondis
utlegitur. Ferundi legendo orttondi
ut legisne FINIT Dõ GRłis

Expanded text:
tum? quod nihil horum certum habet, ut legere scritum? quod nihil horum certum habet, ut legere scricurro, aut patiendi, ut algeo uapulosiuus modus ut legam, optatiuus ut utinam legerem, coniunctiuus ut cum legam, concessiuus ut legerim, infinitiuus ut legere, impersonalis ut legitur, gerendi ut legendo, hortandi ut
Abbreviated transcription (Latin):
dac mor & sponđ uide superius corrio
alio loco breuẽ. Itẽ scnguis hab& hic scnguis
sylluba breuis ẽ in lucano autem longa Dũ
sanguisinerat. uides .e. litterã uocalem fecis¬
se hunc potes tactem. Itẽ dũ sic mercurium
adloquitur tur syllaba natura breuis ẽ
sed quic hab& uocalem ꝓducitur. Quicquid
enim intur syllcba finit breuis ẽ ut postea
dicemus nec inter ẽ uocales illae cum nouis
simco sint᷑ solce ancũ consonantib sint¬
utroq enĩ modo dichiones sunt. uideo quẽ
dichrones hoc &iã conpendio posse tra hi
ut in heroico uersu cuius cũque pedis syllaba
prior cũ a superiore uerboremanserit. pro¬
miscuce longaerit autbreuis ut pola
uoluerit : qnm̃ in ecc pars onationis impletꝰ
qđ quoq: ut in uersa sic in uerbo non cdten¬
confirmamus exemplis. In latino sermone
accentu probamus ultimas arte collegi¬
ucditas uerborum quonos citur finitum uer
tempus certam personcm ut lego scribo . Infini¬

Expanded text:
moret’ spondeus. Vides superius correptalio loco breuem. Item: «sanguis hebet». Hic ‛guis’ syllaba breuis est. In Lucano autem longa est: «dum sanguis inerat». Vides enim ‛i’ litteram fecisse hanc potestatem. Item:«tum sic Mercurium alloquitur». Tur syllaba breuis natura, sed quia habet uocalem, producitur. Quidquid enim in tur syllaba finitur, breue est, ut postea dicemus. Nec interest uocales illae, cum nouissima syllaba sint, solae an cum consonantibus sintVtroque enim modo dichronae sunt. Vides tamen dichronas etiam hoc compendio posse tradi, ut in heroico uersu cuiuscumque pedis syllaba prior, cum a superiore uerbo remanserit, promiscue sit longa aut breuis, ut poeta uoluerit, quoniam in ea pars orationis impletur, quod quoque ut in uersu sic in uerbo non attenconfirmamus exemplis, medias in Latino sermone accentu probamus, ultimas arte colligiuae est? qua noscitur finitum uerbtempus, certam personam, ut lego scribo. quid infini
Abbreviated transcription (Latin):
duplicis potentiae. Nam syllaba longa positio¬
ne facerepossunt. si ittpo & a uoluerit & breuẽ
non producuntur qđ dico huius cemodi exemplã¬
ẽ. ut hiclacretius uersus. Nã fuerint̃ iuue¬
nes subito ex infantibus paruis sic hab&
tenrlis dolor certissimus nuntius mor¬
ris Quicclicentius antiqui & ipsi proli¬
quenti utebantur ineruditi adducti
nouitate quod posteriores po&ae non
egerunt : fm qđ ista diffinitio rattnor
sit sed qđ uersussuus liquidius decurore¬
re nullis sidebris uoluerunt. Liquen
gibii uersu sed hcceclento mos apiari fla
liquentes litterae dequib: diximus tunc
detrahentur cum breuẽ syllabtm duue
comsonantes secuntur : quacrum alte¬
seduidcont quod dico huius modi ẽ. exẽ¬
plum : In fantib paruis .s. & .p. littente
go arecsediuidunt tuncliquentes erunt
Aboqui cumducce consoncntes itto aliquã
boreoo yllabã secuntur ut hce ipsel con¬
sopientesnlterius syllabae sint ne sedui¬
dintctunc illabac syllabi utpo & coluorit

Expanded text:
duplicis potentiae. Nam longam syllabam positione facere possunt, si ita poeta uoluerit, et breuem non producunt. Quod dico huiusmodi est exemplum, ut hic Lucretii uersus: «nam fierent iuuenes subito ex infantibus paruis». Sic habteralis dolor, certissimus nuntius morris, quia licentius antiqui et ipsa quasi pro liquenti utebantur inerudita adhuc nouitate, quod posteriores poetae non gerunt, non quod ista definitio rata non esset, sed quod uersus suos liquidius discurrere nullis salebris uoluerunt. liquentu possumus: sed haec lento mos est aptare flaliquentes litterae, de quibus diximus, tunc detrahantur, cum breuem syllabam duae consonantes, quarum altese diuidant. Quod dico huiusmodi est exemplum ut: «infantibus paruis». S et p litterae go ita se diuidunt, tunc liquentes erunt. alioquin cum duae consonantes ita aliquam breuem syllabam consequuntur, ut hae ipsae consonantes alterius syllabae sint nec se diuidant, tunc illa syllaba, ut poetae uoluerint,