comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ar homitu. q uerus homo. s dignia aitu.
issimilis culpa. deitate potentia idem.
uem qi ñ genuit er lapsu nati uoluptas
ustꝰ ꝓlapsis agit. occisus ꝙ ꝑorat.
ostua sufficiens. qͣ clos cuic tepleuit.
ui suroi offensi cccidit. qua grã creuit.
ntidotum selix. qͦ uulnera nr̃a coherent.
Ingdus erultat. homo guudit. tartati mertnt.
IIII.

Expanded text:
ar homini, quia verus homo, sed dignior ortu, Dissimilis culpa, Deitate potentior idem; Quem quia non genuit ex lapsu nata voluptas, Justus pro lapsis agit occisusque perorat. Hostia sufficiens, quae coelos cive replevit, Qua furor offensus cecidit, qua gratia crevit. Antidotum felix, quo vulnera nostra cohaerent; Angelus exsultat, homo gaudet, tartara moerent. LIII.
Abbreviated transcription (Latin):
inc redit adppłm uestes lauat ac cñ idẽ
on nisi sub sero uesꝑe mundus erat.
ic locus hic sacͥfex ea mun̾a signa fuere.
igna recesserunt significata manent
Ir primit eccłam. pͥgr edes alteracelũ.
Intistes xp̃m. sangnis amara crucis.
ũma thabella patiẽ cȩlestes ara cohortes.
este notat᷑ hõ. uesꝑe mors hominis
ec ꝑstricta tͥ rerũ uelamina pandent.
is ea s ueluti semiretecta uides
Irhis non alit̃ sit res tͥ ꝑuia quã si
foribꝰ spectes interiora domꝰ.
nteriora sacri te xp̃e docente patebunt.
uiꝰ morte patent in tetiora poli.
uas gͥ partes ꝑstringere nitor. easdem
c̃ habet series canonis apposui
ic letiꝰ disces quod op̃ quȩ uerba ministri
II.I.Euafa biniscant᷑ lagis agantꝙͣ. c rucis.

Expanded text:
Hinc redit ad populum, vestem lavat, attamen idem, Hinc redit ad populum, vestem lavat, attamen idem, Nonnisi sub sero vespere, mundus erat. Hic locus, hic sacrifex, ea munera signa fuere; Signa recesserunt, significata manent. Exprimit Ecclesiam prior aedes, altera coelum, Antistes Christum, sanguis, amara crucis, Summa tabella Patrem, coelestes ara cohortes, Veste notatur homo, vespere mors hominis. Haec perstricta tibi rerum velamina pandunt, His ea, sed veluti semiretecta, vides. 1142 Ex his non aliter fit res tibi pervia, quam si E foribus spectes interiora domus. Interiora sacri, te, Christe, docente, patebunt, Cujus morte patent interiora poli. Quas igitur partes perstringere nitor, easdem, Sicut habet series canonis, exposui. Sic levius disces quod opus, quae verba ministri: Quid reminiscantur, legis agantve crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
et aperire labor qr met̾ nominibꝰq
gnaris metri materiaq premor.
a lector ueniã rẽ tantũ pandere & usum.
Honspeciẽ nr̃is uersibꝰ ẽt̃ sat ẽ.
on tam̃ erpectes ut singła u̾ba uł actꝰ.
Quoslibet aggrediar clarificare oͥ.
Ad summã rerũ curt stilꝰ & quibꝰ umbrã
Legis. op̾q cnicis er primat ara caña.
ngla lis uelo distabat abede port.
duentu suꝑum colloquioq sacta
Idem thuribulo simul & thimiamatis
Et testam̃ti frdere claruserat.
lar̾ ⁊ insigni tabula q̃ pminet arrȩ.
uã suꝑobnubit ꝓnusutenꝵ cherib.
ummꝰ eop̃sul semel accedebat in anno
tilicet illiꝰ huti uituliq eruorẽ.
uos proles aaron immolat ante fores.
arbonesq simul qͦs desuꝑ ext̾iorẽ.
umendos arã pagina sac̃ doctt
os inchurbulo ponit. tantũq sacerdos.
lnis cremat ut fumꝰ geber obumbret eũ.
spengit tabuła. post hec asꝑgit. i ar̃a.
iteriꝰq sacrũ sanguint pacifico.

Expanded text:
Haec aperire labor, quia metro, nominibusque Haec aperire labor, quia metro, nominibusque Ignaris metri, materiaque premor. Da veniam, lector; rem tantum pandere et usum, Non speciem, nostris versibus esse sat est. Non tamen exspectes ut singula verba vel actus Quoslibet aggrediar clarificare tibi. Ad summam rerum curret stylus, et quibus umbram Legis, opusque crucis exprimat ara, canam.Angulus is velo distabat ab aede priori, Adventu superum, colloquioque sacer. Idem thuribulo, simul et thymiamatis ara, Et testamenti foedere clarus erat. Clarus et insigni tabula, quae praeminet arcae, Quam super obnubilat pronus uterque cherub. Summus eo praesul semel accedebat in anno,Scilicet illius hirci vitulique cruorem, Quos proles Aaron immolat ante fores, Carbonesque simul, quos desuper exteriorem Sumendos aram pagina sacra docet, Hos in thuribulo ponit, tantumque sacerdos Thus cremat, ut fumus uber obumbret eum. Aspergit tabulam, post haec aspergit et aram Exterius sacram sanguine pacifico.
Abbreviated transcription (Latin):
crib aut fid̾ĩ uictima gͣta dõ.ẽ.
oluimꝰ in cineres thus. ouiumq uirum.
uicanimꝰ uł dũ legimꝰ qͦd p̃ua refrenet
uod pepłm q̃dnos ad meliora uocet
ũ fastũ calcas luxuriãq premis.
gnꝰ ab inticuis a simplicibꝰq colũba.
intur ab his qͥfient p̃mia sũma ꝓcul.
nedibano coctos panes altanbꝰ osfero.
i robur mentis milla flagella mouent.
onspersos oleosiis pretas moderet᷑.
nq reos infra quã liceat libeat
Non fermentatos si mens tͥ purior assit
Ercoquat ⁊ carius fluxa suꝑnus amor.
ffers & simiła si quos duuserat etror
olligis. inq fidẽ iungis idemq facis.
os caterirrans molis in babtismate mergẽs.
nis in formans asꝑa ferre coquis.¬
ic eadem moresq docent rp̃mq figurant
ic geminos usus cetera legis habent.
Quiꝰdũ misse suꝑ est ita sacra recenset.
Legis. ut erlubeat sub cruce sac̃ crucis.
inppe recenset᷑ quieqͥd lex preco futur.
Intra scq̃ sc̃ã iubebat ag.

Expanded text:
Moribus aut fidei, victima grata Deo est. Solvimus in cineres thus, oviumque virum . Dum canimus, vel dum legimus, quod prava refrenet. Quod populum, quod nos ad meliora vocet: Cum fastum calcas, luxuriamque premis. Agnus ab innocuis, a simplicibusque columba, Turtur ab his qui flent, gaudia summa procul. In clibano coctos panes altaribus offers, Si robur mentis nulla flagella movent: Conspersos oleo, si jus pietas moderetur, Inque reos infra, quam liceat, libeat. Non fermentatos, si mens tibi purior adit, Excoquat et carnis fluxa supernus amor. Offers et similam, si quos diviserat error, Colligis, inque fidem jungis, idemque facis. Hoc catechizans, mollis; in baptismate mergens, Unis informans aspera ferre, coquis. Sic eadem moresque docent, Christumque figurant, Sic geminos usus caetera legis habent. Quod vero missae superest, ita sacra recenset Legis, ut exhibeat sub cruce sacra crucis. Quippe recensentur quidquid lex praeco futuri, Intra sanctorum Sancta jubebat agi.
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit his p̃cibꝰ supplex instait sacerlos
rlinet in pace tempora nr̃a ds
rat ut accipiat de massa ꝑditionis
nõ ⁊ electos nos numerare uelit
rat ut hncidem benedicat q̃s dedit escas
ras ut asscciptas atłratas faciao
nt ħ altaris opus ratione gerat᷑
icq qͣd acceptit quod ꝓbet ipso dẽ
um rogat ut dñs qui condidit hec benedicat
t nouet in melius ꝓmontatq rogat.¬
ũ rogat asscribi quod eã sibi p̃rgit escam.
tq decet ꝓprĩã sc̃ĩficando rogat
um irgat cẽ ratam ne frustra speret inilla.
Sed sit quȩ ꝓsit sint rata uota rogit.
um rogit baue fanone geri quȩ mun̾a racte

Expanded text:
Incipit his verbis supplex instare sacerdos,Ordinet in pace tempora nostra Deus Orat ut accipiat de massa perditionis, Inter et electos nos numerare velit. Orat ut hic idem benedicat quas dedit escas: Orat ut ascriptas atque ratas faciat. Orat ut hoc altaris opus ratione geratur, Sitque quod acceptet, quod probet ipse Deus. Dum rogat ut Dominus, quae condidit, haec benedicat, Ut novet in melius, promoveatque rogat.um rogat ascribi, quod eam sibi praeroget escam, Atque dicet propriam, sanctificando rogat. Dum rogat esse ratam, ne frustra speret in illa, Sed sit quae prosit, sint rata vota rogat. Dum rogat hanc ratione geri, quae munera recte
Abbreviated transcription (Latin):
ic tadem quȩ dona uocat cũ sacͥficant᷑.
unera sunt qm̃ munerat inde am.
isquoq nonimibꝰ pulchro satis ostia cͥplex
nnuit᷑ scripto iam recitata meo.
ec etenĩ totũ quod spondebat᷑ in illis
õpletũ memorant subspecieq gerunt.
am qͥd sperauit pͥ inuerutte sacerdos
ncapro ppłs inutuloq duces.
tix dedit esei sapito tocũ saptͭ seibutũ.

Expanded text:
Sic eadem quae dona vocat, cum sacrificantur Sic eadem quae dona vocat, cum sacrificantur Munera sunt, quoniam munerat inde Deum. His quoque nominibus pulchre satis hostia triplex Innuitur, scripto jam recitata meo. Hoc etenim totum quod spondebatur in illis, Completum memorant, sub specieque gerunt. Nam quod speravit prius in vervece sacerdos, In capro populus, in vituloque duces: Crux dedit, esca sapit, t
Abbreviated transcription (Latin):
In trabat p̃sul uitulsx sanguine sacrũ
Esusi semꝑ sangunis ipse memor
ain quotiens fusum uerbo cruce mente recc̃tat
unc specie totiens insac̃ scã gecit.
inppe uelut qͥda cruor ẽ meminise cruoris.
suiꝰ nos memores crur iterata facit.
intio mortis ad est ubicũꝙ ꝑennibꝰ escis.
m pͥmit uncta manꝰ mistica signa crucis.
ic a aron xp̃mq sequens altare frequentre
rb̃r hunc haustusangumis ipse gerit.
npͥmo siqͥdem uersu uexilla salutis
er suꝑ appositas p̃rogat ipse dapes
nq̃iam moitis mitisq puq recordlans.
ppellat tͥplici nomine munꝰ ide.
ona uocat pͥmũ mor munera nuncupat escas.
ist mͦ sacrificii nomine censet eas.
ona uocat qm̃ ałs has donauit ut ĩdem
Sustentaret᷑ lege modoꝵ caro
unerat auctorẽ cui dedit auctor eas.¬
Lan qͦl sactificu censet᷑ nomine monstrat
ua ratione pͥꝰ munera dicat eas.
cilicet ia curo q sacͥficant᷑  apci
unerat auctorẽ qͥdata reddit ei.

Expanded text:
Intrabat praesul vitulorum sanguine sacrum,Effusi semper sanguinis ipse memor. Nam quoties fusum, verbo, cruce, mente retractat, Hunc specie toties in sacrosancta gerit. Quippe velut quidam cruor est meminisse cruoris, Hujus nos memores crux iterata facit. Mentio mortis adest, ubicunque perennibus escis Imprimit uncta manus mystica signa crucis: Sic Aaron, Christumque sequens, altare frequentat Presbyter; hunc haustum sanguinis ipse gerit. In primo siquidem versu vexilla salutis Ter super appositas praerogat ille dapes. In quo jam mortis, mitisque piusque recordans, Appellat triplici nomine munus idem. Dona vocat primum, mox munera nuncupat escas, Post sacrificii nomine censet eas. Dona vocat, quoniam Deus has donavit, ut inde Sustentaretur lege modoque caro. Munerat auctorem, cui dedit auctor eas.quod sacrifici censentur nomine, monstrat Qua ratione prius munera dicat eas. Scilicet idcirco, quia sacrificantur, et apte Munerat auctorem, qui data reddit ei.
Abbreviated transcription (Latin):
Hac nebula fumi tegit᷑ leuticꝰ orans.
ac prece ꝓnobis hac sedulitate p̃cat᷑
p̃c ut angelicũ transeat intaitũ.
eseit᷑ quantũ sumpte p̃sentia carns
ossit apud patrẽ quid sint uoce p̃ces.
is p̃cibus cedit qͥcqͥa leuitic᷑ offeit.
t flecticonstat & meminisse patris.
anqꝗͣ subnebula sac̃ dona freq̃ntat ⁊ offrit

Expanded text:
Hac nebula fumi regitur leviticus orans, Hac prece pro nobis, hac sedulitate precatur Christus, ut angelicum transeat intuitum. Nescitur quantum sumptae praesentia carnis, Possit apud Patrem, quid sine voce preces. His precibus cedit quidquid leviticus offert, Et flecti constat, et meminisse Patris. Tanquam sub nebula sacra dona frequentat et offert
Abbreviated transcription (Latin):
acͥficat. sub qͦ uistꝰ ipse tͤmit.
um suꝑum cantu qͦs arȩ cõstat adcẽ¬
Lostulat ut sua uox laudi ꝯcordet coꝵ.
s astare sacͥo pagina multa docet.
ructasse liqͥt. uis adhb̾e fidem.
pr̃e qͥ supler assistit prb̃r aris.
acłas qꝙ petͥ siliꝰ ipse manens:
chra patet. celestis adẽ. chorꝰ ima suꝑnis
ungunt᷑. fiuit̃ aucłt. ⁊ actꝰ idem.

Expanded text:
Sacrificat, sub quo justus et ipse tremit. Sacrificat, sub quo justus et ipse tremit. Cum superum cantu, quos arae constat adePostulat ut sua vox laudi concordet eorum, Quos astare sacris pagina multa docet. Eructasse liquet, vis adhibere fidem. Tempore quo supplex assistit presbyter aris, Mactaturque Patri Filius ipse manens: Aethra patent, coelestis adest chorus, ima supernis Junguntur; fiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ up̃mꝰ dño mistica dona dedit.
am sua. nã ppłi nã pontisicũ malefacta.
Portarũt aries. n caꝑ ⁊ uitulus.
psius excesir dux gregis ipse luit.
ec tͥa saluator tͥplici p̃ce ꝯmemo̾riũ.
am t̃ humi sttͣs. ꝯͥtio cords. ⁊ille
angͥneꝰ sudor. crux fuit añ cruoẽ.
Iã tc̃ anrietis finẽ spondentib umbs
Et uet̾i ritu gratiq una fuit.¬
His actis ppłm sublimi uoce salitat
I tbr. ⁊ sut sũ corda leuare monet.
Ap̃ce discipulos. inde petñdo crucẽ.
timũ uissit cos uigilare statĩq p̃cati.
P ost domurt. de hĩc agnꝰ ⁊ara fuit.
Nimit᷑ dũ dicit eis. uigilate. salutat.
iuppe salꝰ animȩ si uigilemꝰ ad.ẽ.
ũ ubet orari. sursũ cor hab̾e suadet.
tari si qͥd̾t sola suꝑna iubet.
ũ cad̃e uocat ad reqͥem. mon& edere gͣtes.
entis cnĩ reqͥt gͣtificansi ti.
Nam gͣtes agere ẽ. dño nos redd̾e gͣtos.
d̾ fac̃ a uicũs mens. manꝰ. osq uacans.
t talis fiat qͥsqͥ sub udice xp̃o

Expanded text:
Supremus Domino mystica dona dedit. Nam sua, nam populi, nam pontificum malefacta Portarunt aries, et caper, et vitulus. psius excessum dux gregis ipse luit. Haec tria Salvator triplici prece commemoravit, Nam ter humi strato contritio cordis, et ille Sanguineus sudor, crux fuit ante crucem. Jam tunc anxietas, finem spondentibus umbris, Et veteri ritu gratior unda uHis actis, populum sublimi voce salutat Presbyter, et sursum corda levare monet. A prece discipulos, inde petendo crucem. 1140 Primum jussit eos vigilare, statimque precari, Post dormire, dehinc Agnus et ara tulit. Nimirum dum dicit eis: Vigilate, salutat; Quippe salus animae, si vigilemus, adest. Dum jubet orari, sursum cor suadet habere, Orari siquidem sola superna jubet. Dum tandem vocat ad requiem, monet edere grates. Mentis enim requie gratificamur ei. Nam grates agere, est Domino nos reddere gratos, Quod facit a vitiis, mens, manus, osque vacans. Ut talis fiat quisquis sub judice Christo
Abbreviated transcription (Latin):
retra nil fons sine sangͥne. uł si ne fot̃e
ñ rimatit᷑ pendentis uiscera xp̃i
ancca. manauit sangͥs ⁊ unda simul.
ic̃ utrũꝙ simul flurit. simul offet utrũq
nũ demne. crucis ñ imitaris opꝰ.¬
His ita p̃missis secͥto prb̃r orat.
ec̾cas memarans assimilano q p̃ces.
P ac̃ li fieri pocest transeti uiue calu ite
H is p̃cib ueliti labioꝵ uictima q̃dã

Expanded text:
Tanquam si dicat: Credo, fatebor, agam.  rimaretur pendentis viscera Christi Lancea, manavit sanguis et unda simul: Sicut utrumque simul fluxit, simul offer utrumque: Unum deme, crucis non imitaris opHis ita praemissis, secreto presbyter orat, etas memorans, assimilansque preces, Exemplo, Judaea, tuo plebs usa fidelis, Altari dat se, dat sua, tu neutrum.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣq discipulis cenãtib ipse redẽptor
radidit. in corpꝰ ut᷑q uersa suũ.
sus nipse placet. qͦ sic mactat᷑ in imis
t sit inexcchis iniuolata caro.
dmitũ uino latioẽ initaris. idipsũ
rande sac̃m̃tũ ẽ. nec rone uacat.
ñda fluens. hõ p̃tĩets. eamita lico.

Expanded text:
Utraque discipulis coenantibus ipse Redemptor Utraque discipulis coenantibus ipse Redemptor Tradidit in corpus utraque versa suum. Usus et ipse placet, quo sic mactetur in imis, Ut sit in excelsis inviolata caro Admistum vino laticem miraris, at ipsum Grande De Offertorio. Sic confessa fidem pia plebs, orare monetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ingelicũ phec sacfex pat᷑ incip̃ hẏtinũ
nceptũ cõplet uocifirando chorꝰ
Incipiens memorat qͥ saluatens mortu.
audia pastores angłs edocuit.
antica quȩ pꝰ hc̃ suꝑi cecinere. recenset.
I am tͦbas in monte docens oiauit. ⁊ ipfis
randi fonnã frĩb instituit.
Lectio quȩ seqͥt doctiã signit coꝵ
ui st̃ p̃missi septuaginta duo.
uã pia laus ous sit comitata fidem
N e ue suꝑtietuens ⁊ irãnia seminet hostis.
E rontib ĩpͥmit᷑ mistica forma crucis.
Transĩt ad gentes. ist ł errat adhuc.
ransitꝰ is q̃tiens ga̾głm recitatur.
entib occurrit. ci pͥtnit᷑ ꝙ loco.
t uelut ad leuã gens idolatra fuit.
t sis accentꝰ paciens. erectus in hostẽ.
t caput. ⁊ baciꝰ. istatꝰ ipse docet.
uippe caput retegens actente audire mon̾is.
arcere cũ baculũ reicis. insrueris.
el uinũ fert᷑. cui suꝑ addis aquã.
raditio docuit. scĩor usꝰ hab&.
tͣq sub tẏpico ritu. formaq fuit̾i
elchisedech dnõ sacͥficasse ferũt.

Expanded text:
Angelicum post haec sacrifex Pater incipit hymnum, Incoeptum complet vociferando chorus. Incipiens memorat quae Salvatoris in ortu, Gaudia pastores angelus edocuit. Cantica quae post hunc superi cecinere, recenset. Nam turbas in monte docens, oravit, et ipsis Orandi formam fratribus instituit.Lectio quae sequitur, doctrinam signat eorum, Qui sunt praemissi septuaginta duo. Quam pia laus oris sit comitata fidem Neve superveniens zizania seminet hostis. Frontibus imprimitur mystica forma crucis. Transiit ad gentes; Israel errat adhuc. Transitus is, quoties Evangelium recitatur, Mentibus occurrit, exprimiturque loco. Et velut a laeva gens idololatra fuit. Ut sis attentus, patiens, erectus in hostem, Et caput, et baculus, et status ipse docet. Quippe caput retegens, attente audire moneris, Parcere, cum baculum rejicis, instrueriVel vinum fertur, cui superaddis aquam. Traditio docuit, sanctior usus habet. Utraque sub typico ritu, formaque futuri, Melchisedech Domino sacrificasse ferunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ade pacatũ qiȩ d̃iicitens abolctet
ictima: inĩ qͥd homo: s & hic reus uñ plicte:
sgelus. anstuges. anuacca s hostia cilis
acura dispar. p̃cio minor. eẽt ininis.
et cade qͥ displicuit natura placere
cbuit. acq aliqͥd qͥd pacifierrit habere
tgo fuit quetendus homo. cu p̾t̃ i dipsũ
uod priri. t̃. hominis. qͥldam foret iñ placets.

Expanded text:
oleret Victima? Nunquid homo? Sed et hic reus unde placere? Angelus? an fruges? an vacca? Sed hostia talis Natura dispar, pretio minor esset inanis. Haec eadem quae displicuit natura placere Debuit, atque aliquid quod pacificaret habere. Ergo fuit quaerendus homo, qui praeter idipsum Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Inuolucrũ legis xp̃c patefec̃. ouẽq
Significatiuã. uera remouit ouis.
rbr hãc offert. ⁊mhac cessasse figuras
Kemꝙ sig̾arum testificat᷑ agi.
ic d enĩ. tẽpli sic & crucis crpͥmit aram.
t sac᷑ ꝯmemoret illiꝰ. hꝰ agat.
rgo qͥd uimissa uil agat᷑. uł memort᷑.
ue qͥbꝰ assimuiles. sub breuitate canã.
O istũim fect᷑ p̃cimusse crucis.
H unc desid̾iis. hc̃ laudib. hẽ pce multa.
Psuspirauit. ecculit. er pecit̃.
Hec tͥr ꝯmemorat. similiq sub ordine ponit
Int̾itꝰ misse quẽ chorꝰ ante canit.
In te recensent᷑ suspiria pꝰea laudes.
Inde p̃ces. in aͦ queq notent᷑ habes.
Expͥmit offictũ suspiria głalaude.
K yrieleyson t̃ iͥplicita p̃cos.¬

Expanded text:
atefecit, ovemque Significativam vera removit ovis. Presbyter hanc offert, et in hac cessare figuras, Remque figurarum testificatur agi. Sic etenim templi, sic et crucis exprimit aram, Ut sacra commemoret illius, hujus agat. Ergo quid in missa vel agatur, vel memoretur Quae quibus assimiles, sub brevitate canam.Mysterium fertur praecinuisse crucis. Hunc desideriis, hunc laudibus, hunc prece multa Praesuspiravit, extulit, expetiit. Haec tria commemorat, similique sub ordine ponit Introitus missae, quem chorus ante canit. Ante recensentur suspiria, postea laudes, Inde preces, in quo quaeque notentur, habes. Exprimit officium suspiria, gloria, laudes; Kyrie eleyson ter triplicata p
Abbreviated transcription (Latin):
PItima rubens unda ranȩ tabes ꝙ sedã.
nde culex tͥstis. pꝰ musca nociuior hostis.
um.ta pecꝰ strauit uesicas scita cͤauit.
one subit grando. pꝰ brucꝰ dence nefando.
N ona cegit solem. pͥmã necat ultima ꝓlem.¬

Expanded text:
tabesque secunda, Inde culex tristis, post musca nocivior istis. Quinta pecus stravit, vesicam sexta creavit. Pone subit grando, post bruchus dente nefando. Nona tegit solem, primam necat ultima prolem.
Abbreviated transcription (Latin):
renouat¬
os astans aris asꝑgit ⁊ ipse sictaibos
um memor asꝑsi sanguinis uint eos
nit eos placando dm supplendo rumã
S p̃uũ uitam restituendo reis.
ita ds moriens hoc tocũ pressiau otłũ in
Cũ semel asꝑsimentio purgat eos
Cũ semel asꝑsi mentio supplet eos¬
rb̃o hec satagns sumpta sͥ supplice foctu
In sublims geri mistiea dona togat¬
adit aeentus ut participatio mense
uecquot cimsumu̾nt ꝓsit & int᷑ alat
hemento .e

Expanded text:
renovatHos astans aris aspergit, et ipse sacerdos, Cum memor aspersi sanguinis, unit eos. Unit eos placando Deum, supplendo ruinam Spirituum, vitam restituendo reis. Vita Deus moriens, hoc totum praestitit orbi, Hoc Cum semel aspersi mentio purgat eosCum semel aspersi mentio purgat eosr haec satagens, sumpta sibi supplice forma, In sublime geri mystica dona rogatet erectus, ut participatio mensae, Quotquot eam sument, prosit, et intus alat. Memento e
Abbreviated transcription (Latin):
osuperos ꝓmoitales as ꝑgrr feruis
arro cũ sactisix sublimẽ nomimac aram
uo supplex orat donisacrata grri
ominemorat liquido uclaminis intenora
ne semel incrabat pontificalis aper
um sac̃ ꝑserti sarsum rogat unninit hutũ
uẽ lex desecti usta subite ibet
po duos focibus ũ pli lex applicat hits¬

Expanded text:
les aspergere fertur: Porro cum sacrifex sublimem nominat aram, Quo supplex orat dona sacrata geri. Commemorat liquido velaminis interiora, Quo semel intrabat pontificalis apex. Cum sacra perferri sursum rogat, innuit hircum, Quem lex deserti vasta subire jubet. Quippe duos fo
Abbreviated transcription (Latin):
Ler naturalis. lex tradita. lex breuiata
Ila cauere dm̃ munere queque suo
Et tam̃ i parit̃ qi speq fideq su preme
icit᷑ in reliquis plena fuisse salus
ec sibi sufficiens nec eget ꝑfecta futis

Expanded text:
Lex naturalis, lex tradita, lex breviata, Lex naturalis, lex tradita, lex breviata, Placavere Deum munere quaeque suo. Et tamen impariter, quia speque, fideque supreme Dicitur in reliquis plena fuisse salus. Haec sibi sufficiens, nec eget perfecta futuris,
Abbreviated transcription (Latin):
Ianis honorificat carne cruore calir.
Irb̃r idcuro cũ uerba uenit᷑ ad illa
n quibꝰ altari gr̃ã tanta dat᷑
mĩa saeratis inferiora cibis¬
Et qm̃ quotiens libauert ista sacerdos
U ꝑc eũ memorẽ p̃cipit ẽẽ sui
Hoc sacram̃to nos cõmemorare fatem᷑
uod moitẽ culerit omĩcirator hõ
Luod surgens celos ascendi̾t hec tna sane
Lualem sacrificiẽ uult cibꝰ ille notant
Scilicet ut carramoriat᷑ mente resurgat
erquitiis gradibꝰ templa suꝑna pecat
Sic memores passi surgentis ad astra meantis.
Et nos i parĩ plebscua migne as¬
De donis proprusq datis tibi munera pura¬
Q unera scã sod s immaculatadamꝰ
Dona qͥde dño nobis data nam qͦͣd mescam
onat. nos ipsi saccifilando damꝰ.
Iut ad saluandũ nos ope legis egent.
Proficit e libans sactificat᷑ ais
Iinmaculata damꝰ qr qͥd fuit immaculata
Respiciat demens apbet ipse ass¬
Nec minꝰ hec placant quã qͣl prer ab tulit ab el
Quȩ rano quȩ lex. quȩ sacͣ cena dedit

Expanded text:
Panis honorificat carne, cruore calix. Presbyter idcirco, cum verba venitur ad illa, In quibus altari gratia tanta datur; TolOmnia sacratis inferiora cibism quoties libaverit ista sacerdos, Christus eum memorem praecipit esse sui. Hoc sacramento nos commemorare fatemur, Quod mortem tulerit omnicreator homo. 1145 Quod surgens coelos ascenderit, haec tria sane, Qualem sacrificem vult cibus ille, notant: Scilicet, ut carne moriatur, mente resurgat, Ter quinis gradibus templa superna petat. Sic memores passi, surgentis, ad astra volantis meantis. Et nos et pariter plebs tua, magne De donis propriisque datis tibi munera pura, Munera sancta, sed et immaculata damus. Dona quidem nobis Domino data: nam quod in escam Donat, nos ipsa sacrifiAut ad salvandum non ope legis egent. Proficit, et libans sanctificatur eis. Immaculata damus, quia quod fuit immaculata Respiciat clemens, ac beet aNec minus haec placeant, quam quod puer obtulit Abel. Quae ratio, quae lex quae sacra coena dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃. apłi intellererũt. Et qr
ipse qͦq popłs gentiũ spĩtalit̃. ẽ.
gregabunt᷑ filii uide. & filii istł.
in idipsum: & ponent eͥ pͥncipa¬
tum unum. & ascendent a t̾ra
hoc si adhuc uelimus exponere.
eloquii ꝓpħici obtundetur sapor.
Recolatur tam̃ lapu ille angulatis
& duo parietes unus ex uideis. alt̃
ex gentib. ille nomine filioꝵ u¬
da. iste nomine filioꝵ urł. eidem
uni pͥncipatui suo in idipsũ innui¬
tentes & ascendentes agnoscant᷑

Expanded text:
am apostoli intellexerunt. Et quia ipse quoque populus gentium spiritaliter est gregabuntur filii Iuda et filii Israel in id ipsum, et ponent sibi principatum unum et adscenlodent a terra. Hoc si adhuc uelimus exponere, eloquii prophetici obtundetur sapor. Recolatur tamen lapis ille angularis et duo parietes, unus ex Iudaeis, alter ex gentibus; ille nomine filiorum Iuda, iste nomine filiorum Israel, eidem uni principatui suo in id ipsum innitentes et adscendentes agnoscantur i5
Abbreviated transcription (Latin):
attulit grande documentũ : conti¬
nuo introcturit martẏremmarty¬
.rum testem testium: illum scibica
cui ꝓprio ulto pat̾ non pepcit. s ꝓ
nobis omi tractidit cum. Huic ꝓ¬

Expanded text:
attulit grande documentum, continuo introduxit Martyrem martyrum, Testem testium; illum scilicet cui proprio Filio Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum: hinc
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ait cantabo. hoc. ẽ. illud canticum
nouum. de quo inalio psalmo dicit. Can¬
tate dno canticum nouum: cantate dño
omĩs tra. Ipse quippe cantat in nobis.¬
cunis grã cantamus: sic̃ dicit aplłs An
uultis ex ꝑmm̃tum euis acciꝑe. qui in me
co modo cantat. ut apłs admonit di¬
cens. Cantantes & psallentes in cordib
ur̃is dño. Intus enim . ẽ. hoc gaudium.
uͥ uox laudis & canitur & auditur. qͣ
uoce laudatur qui gratis amandus ẽ.
toto corde. toca anima. tota mente. ama¬
toremq suum accendit inse. grã scĩ

Expanded text:
autem ait: Cantabo, hoc est illud canticum nouum, de quo in alio psalmo dicitur: Cantate domino canticum nouum, cantate domino omnis terra. cuius gratia cantamus, sicut dicit apostolus: An uultis experimentum eius accipere, qui in me eo modo cantat, ut apostolus admonet dicens: Cantantes et psallentes in cordibus uestris domino. intus est enim hoc gaudium, ubi uox laudis et canitur et auditur; qua uoce laudatur, qui gratis amandus est toto corde, tota anima, tota mente amatoremque suum accendit in se gratia
Abbreviated transcription (Latin):
quid iitsit nescio: et ianĩ fortius¬
ille ipsẽ ibi sensus. ẽ. qͦd aut ipsĩus
miscdiȩ suȩ firmitatem ds̃ ista repe¬
titione monstrauit. sic̃. am̃. am̃. sic̃
fiat fiat. sic̃ repetitio sominii pharao¬
nis. pluraq similia. aut in utrisq
populis. idẽ. gentib a hebreis. hoc
modo ds̃ p̃mintiauit misccłiam
st cẽ facturum. Qd apłs ita clic̃.
Sic̃ enĩ uos aliquando non credi¬
distis chõ. nc̃ aũ misccłiam consecu¬
ti estis illoꝵ increctulitate. sic et

Expanded text:
quid intersit, nescio. Quod enim quid intersit, nescio. Quod enim ille ipse ibi sensus est, quod aut ipsius misericordiae suae firmitatem Deus ista repetitione monstravit: sicut Amen, Amen; sicut Fiat, Fiat; sicut repetitio somnii Pharaonis, pluraque similia. Aut in utrisque populis, id est Gentibus et Hebraeis, hoc modo Deus praenuntiavit misericordiam se esse facturum. Quod Apostolus ita dicit: Sicut enim vos aliquando non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis illorum incredulitate; sic et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stabo cui miscd̾iam p̃stitero. ibi
plane expinus ostendit. uocationẽ
qua nos uocauit in suum regnum
introducturum pollicebat᷑ dicẽs
uocabo nomine dnĩ inconspectu
ttio: cõmendauit hoc se miscd̾it
facere. si c̃ apłs dicit. Dico enĩ xp̃m
ministrũ fuisse circuncisionisi ꝓꝑ
ueritatem dĩ ad cõfirmandas ꝓtns.¬
siones patrum : gentes aũ suꝑ mi
scdia glorificare dñi. Hoc gͦ pdictũ
.ẽ. miscrebar. cui misertus ero. et
misccłiam p̃stabo cui miscdiam
p̃stitero. Quib uerbis ꝓhibuit
hominẽ uelut de ꝓpͥarum uirtu¬
tum meritis glouiari: ut qͥ głatur
in dnõ glorictur. Non enĩ ait mi¬
serebor talib uel talib. s cui mise¬
ricors fuero: ut neminẽ p̃cedentẽ.
bonis oꝑib siuis miscd̃iam tantȩ
uocationis meruisse demonstret.
S utrumhoc idem repetere uoluerit
cum addidit. miscdiam p̃stabo. cui
miscdiam p̃stitero. uel sic̃ alii int̾p̃¬
tati st̃. cui misericois fucro. an ali¬

Expanded text:
praestabo cui misericordiam praestitero, ibi praestabo cui misericordiam praestitero, ibi plane expressius ostendit uocationem, qua nos uocauit in suum regnum introducturum pollicebatur dicens: uocabo nomine domini in conspectu tuo, commendauit hoc Se misericorditer facere, sicut apostolus dicit: dico enim Christum ministrum fuisse circumcisionis propter ueritatem dei ad confirmandas promissiones patrum, gerificare Deum . Hoc ergo praedictum est, Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero. Quibus verbis prohibuit hominem velut de propriarum virtutum meritis gloriari, ut qui gloriatur in Domino glorietur . Non enim ait, Miserebor talibus vel talibus, sed, cui misericors fuero; ut neminem praecedentibus bonis operibus suis misericordiam tantae vocationis meruisse demonstret. Sed utrum hoc idem repetere voluerit, cum addidit, Misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, vel sicut alii interpretati sunt, cui misericors fuero; an ali
Abbreviated transcription (Latin):
Lloqui & dicere. transibo ante te.
de quo dicit eñgłm. Cum uenissẽt
hora. ut transiret ihc de hoc mũdo
ad patrẽ : qui transitus etiã pascha
int̾p̃tari ꝑhibetur. Hȩc itaq mag¬
na omĩno ꝓpħia .ẽ. Ipse enim ante
om̃s scõs transi it ad patrem de hoc
scło. parare illis mansiones regni
celoꝵ. quas dabit eis in resurrectiõẽ
mortuoꝵ. qm̃ transiturus ante oẽs
pͥmogenitus a mortuis factus .ẽ.
Gram̃ uͦ suã in eo ipso ualde cõmẽ¬
dat. cum dic̃. Et uocabo in nomine
dni incõspectu tuo. tãquã incon¬
spectu populi istł: cuius moxses
cum hec audiret typum gerebat.
In cõspectu enim gentis ipsius uͥq
gentibꝰ. Uocabo aũ dixit ñ uoca¬
bor. actuum ũbum ꝓ passiuo po¬
uens. genere locutionis musitato:
in quo nimirum magnꝰ sensus la¬
tit. Sic enm foetasse significare
uoluit. st ipsum hoc faccre. idẽ grã
sua fieriut nocctur dñs in omĩb
gentibꝰ. Quad uꝰ addidit. & misc̃te¬
bor cui mistorus ero. & miscd̾iam

Expanded text:
oqui et dicere: transibo ante te, de quo dicit euangelium: cum uenisset hora, ut transiret Iesus de hoc mundo ad patrem: qui transitus etiam pascha interpretari perhibetur. haec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes sanctos transiit ad patrem de hoc saeculo parare illis mansiones regni caelorum, quas dabit eis in resurrectione mortuorum, quoniam transiturus ante omnes primogenitus a mortuis factus est. Gratiam uero suam in eo ipso ualde commendat cum dicit: et uocabo nomine domini in conspectu tuo, tamquam in conspectu populi Israhel, cuius Moyses cum haec audiret typum gerebat. in conspectu enim gentis ipsius ubique gentibus. uocabo autem dixit, non" uocabor," actiuum uerbum pro passiuo ponens genere locutionis inusitato: in quo nimirum magnus sensus latet. sic enim fortasse significare uoluit se ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut uocetur dominus in omnibus gentibus. Quod uero addidit: et miserebor cui misertus ero et misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut qͥ gloriatur in dnõ gloriet᷑.¬
Cum aũ dĩ misccłiam cõmendasset in
eo qͦt ait. igitur non uolentis neq cur¬
rentis. s miseretitis. ẽ. ctĩ. deinde ut etiã
msccłia ñ iniqͥtas fit. s iudicitim⁊
subiuntit ait ait. Dicit enĩseͥpt̃a
pharaoni: qr ad hoc excitaui te. ut
ostendam inte fortitudinẽ meam.
et ut annuntietur nom̃ meũ in
unnĩsa t̃ra. Quib dictis ad utrũq
concludens. id.ẽ. & ad miscdiam &
ad indiciũ: gͦ inqͥt cuius uult mi¬
scretur. & quẽ uult obdurat. Mi¬
seretur scilics magna bonitate. oͥbdu¬
Irat nulla miqͥtate: ut nec liberatus
de suis meritis glouetur. nec damp¬
natus nͥ de sius meritis conquerat᷑.
Sola enĩ grã redemptos discernit
a ꝑditis. qͣuos in una ꝑditionis cõcre¬
auerat massa ab origine ctucta causa
cõmunis. Hoc aũ qͥ eo modo audit.
ut dicat. quid adhuc conquerit᷑. nã
uoluntati eiꝰ quis resistit : tãquam

Expanded text:
tur, ut qui gloriatur, in Domino gloriettur, ut qui gloriatur, in Domino glorietCum autem Dei misericordiam commendasset in eo quod ait, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei; deinde ut etiam cordia, non iniquitas fit, sed judicium; subjunxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Quibus dictis ad utrumque concludens, id est, et ad misericordiam et ad judicium: Ergo, inquit, cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. Miseretur scilicet magna bonitate, obdurat nulla iniquitate; ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia redemptos discernit a perditis, quos in unam perditionis concreverat massam ab origine ducta causa communis. Hoc autem qui eo modo audit, ut dicat, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus quis resistit? tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Nunc uͦ cũ responctisset. ab¬
sit. id .ẽ. absĩt ut sit iniquitas ap̃
ctm̃. mex ut ꝓbaret uulla hoc mi¬
dicit. Miserebor cui misertus ero:
⁊ misccłiam p̃stabo cui misericors
fuero. Quis enum nͥ tnsipiens cdm̃
iniquum putet: siue uidicium pe¬
nale ingerat digno. siue misccłiã
p̃stet indigno: Deniq infert. et
dicit. Igit᷑ ñ uolentis neq currẽ¬
tis. s miserentis. ẽ. dr̃ Ambo. ꝓgł
mini. natura filiĩ ite nascebantur
lit̃ ex acdam uinculo dãpnationiꝰ
obstricti. S qͥ dixit mistrebor cui
misertus ero. iacob dilerit ꝑ mise¬
ricordiam gratutam. esau autẽ
octio habuit ꝑ iudicium debitum.
Quod cum deberetur ambob. in al
s de diuine grẽ largitate. qr ñ uolẽ¬
tis neq currentis. s miserentis .e. dĩ.
Altissimo qͥppe ac salubrimo sacmen¬
to. uniuersa facies atq ut ita dire¬
rim uultus scãrum scͥpturarum.
bene intuentes id ãmonere inueni¬

Expanded text:
nem. Nunc vero cum respondisset, Abnem. Nunc vero cum respondisset, Absit, id est, absit ut sit iniquitas apud Deum; mox ut probaret nulla hoc inidicit, miserebor cujus misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Quis enim nisi insipiens Deum iniquum putet, sive judicium poenale ingerat digno, sive misericordiam praestet indigno? Denique infert, et dicit, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Ambo itaque gemini natura filii irae nascebantur dem vinculo damnationis obstricti. Sed qui dixit: Miserebor cui miserebor, Jacob dilexit per misericordiam gratuitam, Esau autem odio habuit per judicium debitum. Quod cum deberetur ambobus, in alsed de divinae gratiae largitate: quia non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Altissimo quippe ac suluberrimo sacramento universa facies, atque, ut ita dixerim, vultus sanctarum Scripturarum, bene intuentes id admonere inveni
Abbreviated transcription (Latin):
quando uoluerit. ubi uoluerit. in
bonum ñ posse cõuertere : S cum
ut diceret apłs. gram̃ cõmendabat.
Ad cuiꝰ cõm̃dationẽ de illis in rebec¬
g uttro griminis fuerat iam locu¬
tus. qͥbꝰ ñcdũ natis. nec aliqͥd agenti¬
b. seu boni. scu mali. ut scctin elecꝰ
tionem ꝓpositum dĩ maneret. non
ex oꝑib s ex uocante dictum. ẽ. qr
maior seruiet minori. ꝓpt̃ qͦd ad¬
hibuit alterũ ꝓpħicũ testimoniũ
nͥ scͥptũ ẽ : iacob cdilexi. esau aũ ocdio
habui. Sentiens aũ quẽadinodum
posset hoc qͦd dictũ ẽ ꝑmouere eos
qͥ penetrare intelligendo ñ possunt
ritis. unum ds̃ diligat: oclerit al¬
terum. Qua inre si futura oꝑa uł
bona huius. uł mala illius. quȩ cls̃
utiq p̃sciebat. uellet intelligi: ne¬
÷quaquam diceret. ñ ex oꝑib. s di¬
ceret. ex futuris oꝑibꝰ. eoꝙ modo
istam solueret questionẽ. ĩmo nul¬
lam quã solui opꝰ cẽt. faceret m̃tio¬

Expanded text:
quando voluerit, ubi voluerit, in quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non posse convertere? Sed cum ut diceret Apostolus, gratiam commendabat: ad cujus commendationem de illis in Rebeccae utero geminis fuerat jam locutus, quibus nondum natis, nec aliquid agentibus boni seu malitionem propositum Dei maneret, non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, Quia major serviet minori. Propter quod adhibuit alterum propheticum testimonium, bi scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Sentiens autem quemadmodum posset hoc quod dictum est permovere eos qui penetrare intelligendo non possunt ritis, unum Deus diligat, oderit alterum. Qua in re si futura opera vel bona hujus vel mala illius, quae Deus utique praesciebat, vellet intelligi, nequaquam diceret, non ex operibus: sed diceret, ex futuris operibus; eoque modo istam solveret quaestionem; imo nullam, quam solvi opus esset, faceret quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
eq enĩ habet ullam cuncta¬
tionem aplica illa sententia
agentib aliquid bom aut mali.
Nec tam̃ frustra scͥptum ẽ. nec in
fantem muncdum cẽ apeccato. cꝰ
.ẽ. unius diei uita suꝑ t̃ram: et
illud in psalmo. ego in iiqͥtatib
conceptus sum. ⁊ inpectatis mater
mea me inuttro aluit. et qͦd m adã
om̃s mouuntur. in quo om̃s peccaue¬
rũt. Nunc aũ liquido tencamus
quelibit parcutum mnerita tiahician¬
tut in ꝓlem. quec̃q grã dĩ antequã
nascatur quemq scĩficet. nec imqui¬
tatem eẽ apud deum. nec boni mali¬
ue agere quemquã qͦd ad ꝓpͥam ꝑso¬
nam ꝑtineat. ante quã natus. ẽ: illãq
sententiam qua nũulli putant. alibi
peccasse magis minꝰq animas. ⁊ ꝓdi
uersorum meritis peccatorum incliũ¬
sa corpara eẽ detrusas apłice ñ cõueni¬
re sententiȩ. cũ aꝑtissime dictũ sit
nichil egisse ñcdum natos seu boni
uis porro tam impie cdesipi¬
at. ut dicat cdm̃ malas ho¬
minũ uoluntates. quas uoluerit.

Expanded text:
e enim habet ullam cunctationem apostolica illa sententia agentibus aliquid boni aut mali. Nec tamen frustra scriptum est nfantem mundum esse a peccato, cujus est unius diei vita super terram ; et illud in Psalmo, Ego in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit; et quod in Adam omnes moriuntur, in quo omnes peccaverunt . Nunc autem liquido teneamus, quaelibet parentum merita trajiciantur in prolem, quaecumque gratia Dei, antequam nascatur, quemque sanctificet, nec iniquitatem esse apud Deum, nec boni malive agere quemquam quod ad propriam personam pertineat, antequam natus est: illamque sententiam qua nonnulli putant alibi peccasse magis minusque animas, et pro diversorum meritis peccatorum in diversa corpora esse detrusas, apostolicae non convenire sententiae; cum apertissime dictum sit, nihil egisse nondum natos seu boni uis porro tam impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
inȩ scilica mattꝑrum. ñdim sͥ corpo¬
rib siuis redditis. Neq enim piorum
animȩ mortuoꝵ seꝑant᷑ ab eccła: que
nunc etiam. ẽ. regnum xp̃i. Alioquin
nec ad altare dĩ fieret eoꝵ memoria
incõmunicatione corporis xp̃i. nec aliqͥd
ꝓdeẽt ad eus baptisium in ꝑiculis
concurrere. ne sine illo fimatur hic in¬
ta. nec ad reconciliationem. ꝑ peniten
ab eodem corpore separatusẽ. Cur enĩ
fuint ista: nͥ quia fideles etiam defucti
menbra sũt ciuis Quamiuis gͦ cũ siuns
corporib nondum. iam tam̃ eorum
animȩ regaant cumillo. Unde & ali ÷¬
riunt᷑. Amodo enim iam dicit sp̃s.
ut requiescant a laboribus suis. Nam
oꝑa eorum sequunt᷑ eos. Regnat itaq
cum xp̃o nunc pͥmũ eccła. in unus
& mortius. ꝓpterea enim sicut dicit a¬
postolus. mortuus. ẽ. xp̃c ut & uiuorũ
& mortuorum dominetur. S ideo
tantũmodo martyrum anumas cõme¬
morauit quia ipsi p̃cipue regnant
mortui. qui usq ad mortem ꝓueritate

Expanded text:
mae scilicet martyi-um nondum sibi corporibus suis redditis. Neque enim piorum animae mortuorum separantur ab ecclesia, quae nunc etiam est regnum Christi. Alioquin nec ad altare Dei fieret eorum memoria in communicatione corporis Christi; nec aliquid prodesset ad eius baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec uita; nec ad reconciliationem, si forte pe ab eodem corpore separatus est. Quur enim fiunt ista, nisi quia fideles etiam defuncti membra sunt eius? Quamuis ergo cum suis corporibus nondum, iam tamen eorum animae regnant cum illo, dum isriuntur. Amodo etiam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis; nam opera eorum sequuntur eos. Regnat itaque cum Christo nunc primum ecclesia in uiuis et mortuis. Propterea enim, sicut dicit apostolus, mortuus est Christus, ut et uiuorum et mortuorum dominetur. Sed ideo tantummodo martyrum animas commemorauit, quia ipsi praecipue regnant mortui, qui usque ad mortem pro ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
sũt in quib temerarium uidi¬
cium cauere debemus. Cum incertũ
.ẽ. quo animo quidꝙ factum sit: uel
cum incertum ẽ. qualis futurus sit. qͥ
nunc uł bonus uł malus apparet. Si gͦ
quispiam uerbi grã conquestus de
stomacho icuinare uoluit. & tu id non
credens edacitatis id uitio cribueris.
temere iudicabis. Item si manifestam
edacitatem ebriositatemq cognoueris.
& ita rephenderis. quasi illa nũquam
possic corrigi atq mutati. nichilominꝰ
temere iudicabis. Non gͦ rep̃hendamꝰ
ea quȩ nescimus quo amino frant. Neq
ita rephendamus quȩ manifesta sunt:
ut desꝑemus sanitatem. & uitabimus
iudicium de quo nc̃ dicit᷑. nolite uidi¬
temere uidicant de incertis. & facile
rep̾bendunt: qͥ magis amant uitupa¬
re. & dampnare. quam em̃dare. atq
corrigere. Quod uitium. uł suꝑbia . ẽ.
uel inuidentia. Non.ẽ. enim regnum¬

Expanded text:
 in quibus temerarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uel bonus apparet. si ergo quispiam uerbi gratia conquestus de stomacho ieiunare noluit et tu id non credis edacitatis id uitio tribuens, temere iudicabis. item si manifestam edacitatem ebriositatemque cognoueris et ita reprehenderis, quasi numquam ille possit corrigi atque mutari, nihilo minus temere iudicabis. non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant, neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem, et uitabimus iudicium, de quo nunc dicitur: nolite iuditemere iudicant de incertis et facile reprehendunt, qui magis amant uituperare et damnare quam emendare atque corrigere: quod uitium uel superbiae est uel inuidentiae — consequenter su
Abbreviated transcription (Latin):
ałit̃ quidem quam cẽ regirabt̃.
Nec tam̃ cum illo regnant ⁊ irania: qͣm¬
uis ineccła cum tritico crescant. Reg¬
nant enim cum illo qui faciũt qͦd ait
apłs. Si resurreristis cum xp̃o. quȩ sur¬
sum sũt sapite. ubi xp̃c. ẽ in dertera dĩ¬
sedens. Que sursum sũt querite. non qͤ
suꝑ tram. De qualib item dicit: quod
eoꝵ conuersatio incelis sit. Postremo
regnant cũ illo. qui eo modo sut in reg¬
no eius ut sint etiam ipsi regnũ eius.
Quomͦ aũ sũt regnum xp̃i qui ut alia
taceam. quamuis ibi sut donec colli¬
gant᷑ infine scłi de regno eius omĩa scã¬
dala. tam̃ illic sua querũt. non quȩ iħu¬

Expanded text:
aliter quidem, quam tunc regnabunt: nec tamen cum illo regnant zizania, quamvis in Ecclesia cum tritico crescant. Regnant enim cum illo qui faciunt quod Apostolus ait, Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubiChristus estin dexteraDeisedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram; de qualibus item dicit, quod eorum conuersatio sit in caelis. Postremo regnant cum illo, qui eo modo sunt in regno eius, ut sint\' etiam ipsi regnum eius. Quo modo autem sunt regnum Christi, qui, ut alia taceam, quamuis ibi sint donec colligantur in fine saeculi de regno eius omnia scandala, tamen illic sua quaerunt, non quae I
Abbreviated transcription (Latin):
Distahelitas malo suo impetrasse
qͥa culpabili concupiscentia petiuerunt:
soncupierant enim carnib uesci: qͥb
plubatur manna de oelo. fastidiebant
quippe qͥdhabebant: a qͦd ñ habebant
impudent̃ petebant: quasi ñ melius pete¬
tent. ñ ut cibus qui decrat indecenti de¬
siderio p̃staretur: ẜut ille qui aderat sa¬
nato fastidio sumcreturt. Quando enimi
nos dilectant mala. a ñ delectant boma.
rogare potius debemus dm̃ ut delectent
bona. quam ut concedant᷑ mala: ñ quia
malum. ẽ carne uesci cum de hac re lo.¬
quens apłs dicat. om̃is creatura dĩ bona
t̃ & nichil abiciendum. qͥlcũ grãrum
actione ꝑcipitur. s q sic̃ ipse item ait.
malum. ẽ. homini. qui ꝑ offendiculum
manducat. Et si ꝑhominis offensionẽ:
quantomagis dĩ: Cunis in istabelitis ñ
parua erat offensio. repudiare qͦd dabat
sapientia. & petere in quod inhiabat con¬
cupiscentia. quamius illi nec peterent
s qt deerat murmurarent. S ut scire¬

Expanded text:
sraelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peterent, non ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur. Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare debemus potius Deum ut delectent bona, quam ut concedantur mala. Non quia malum est carne vesci, cum de hac re loquens Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione accipitur : sed quia sicut item ipse ait, Malum est homini qui per offensionem manducat ; et si hominis offensionem, quanto magis Dei? Cujus in Israelitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut scire
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃iano compleatur qͦd apłs dicit. Scio &
minus habere. scio & habundare. in omĩb
it & habundare & penuriam pati. Omĩa
possum in eo. qui me confarcat. Et illud.
Neq si manducanerimus habundabimꝰ.
naq si ñ manducauerimꝰ. egebumus. Et
illud .N. ẽ. enim regnun dĩ esca & potꝰ
s iustitia & par agaudium. Et qr solent
homines multum gaudere carnalib epu¬
lis addidit. in spũ sc̃o. Iustificat᷑ gͦ sapien¬
tia ab omĩb filiis suis qui intelligunt.
fruendi et̃nis ñ uariari oportere ꝑ tẽpa.¬

Expanded text:
christiani compleatur quod Apostolus dicit, « Scio et christiani compleatur quod Apostolus dicit, « Scio et minus habere, scio et abundare in omnibusre, et abundare et penuriam pati: omnia possum in eo qui me confortat ; et illud, « Neque si manducaverimus, abundabimus; neque si non manducaverimus, egebimus ; et illud, » Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium. » Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, in Spiritu sancto . Justificatur ergo sapientia ab omnibus filiis suis, qui intelligunt ufruendi aeternis, non variari oportere per temp
Abbreviated transcription (Latin):
do nec in manducando. eẽ iusticiam.
s in equanunitate colerandi in opiam
& temꝑantia ꝑ habundantiam non
se corrumpendi: atq oportune sumĩdi
uł non sumendi ea quoꝵ ñusus. s con¬
cupiscentia refrenanda . ẽ. Non enim
incer. ẽ. omĩno. quid aluñtoꝵ sumas:
ut succurtas necessitati corporis. dum mͦ
congruas ingenerib alim̃toꝵ. his cum
quib tͥ uiuendum .ẽ. Neq quantũ
sumas multum int̃ ẽ. cum uideamus
alioꝵ stomachum citius satiari & eos
tam̃ illi ipsi paruo quo satiãtur arden¬
ter & intolerabilit᷑. & omĩno turpiter
ihiare: alios aũ plusculo quidẽ satia¬
ri. s colerabilius mopiam ꝑpeti & uel
ante ora positas epulas. si intempore aut
opus sit aut necesse sit. cum tranquilli¬
cate aspicere neq tangere. Alagis gͦ int̃ t̃
ñ quid uł quanti alim̃toꝵ. ꝓcongruen¬
quanta facilitate & serenitate animi
careat. cumhis uel oport&. uel etiam
necesse. t̃ catere. ut illud in animo

Expanded text:
do, nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam, et temperantia per abundantiam non se corrumpendi, atque opportune sumendi vel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. Non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi vivendum est. Neque quantum sumas, multum interest; cum videamus aliorum stomachum citius satiari, et eos tamen illi ipsi parvo quo satiantur, ardenter, et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare: alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti, et vel ante ora positas epulas, si id in tempore aut opus sit, aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere, neque tangere. Magis ergo interest, non quid vel quantum alimentorum pro congruenquanta facilitate atque serenitate animi careat, cum his vel oportet vel etiam necesse est carere: ut illud in animo