comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Non in solo pane uiuit ho¬
mo. s in om̃i u̾bo dĩ. Deinde fr̃s mei
attendite. quãdo faciat iustꝰ uolun¬
tatẽ dĩ. Semꝑ enĩ facit. & scđm eius
uoluntatẽ uiuit. Uoluntas dĩ de corde
eiꝰ ñ recedit. qͥa uoluntas dĩ ipsa ẽ lex
aĩ. Et qͥd dictũ ẽ de tali: Et in lege eiꝰ
meditabit᷑ die ac nocte. Panẽ istũ man¬
ducas una hora & dimittis. panem
illũ u̾bi die & nocte. Quando eni
audis. aut quando legis: manducas.
Quando inde cogitas. ruminas ut sis
animal mundũ nͣ inmundũ. qd̾̃ sig¬
nificat etiã sapientia ꝑ salomonẽ di¬
cens. Chesaurus desiderabilis requi¬
escit in ore sapientis. uir aut̃ stultꝰ
glutit illud. Qͥ eniꝰ glutit ut ñ in
illo appareat qd uorauit. oblitus est
qd̃ audiuit. Qͥ aut̃ ñ ẽ oblitus cogi¬
tat. & cogitando ruminat: ruminan¬
do delectat᷑. Unde dr̃ cogitatio sc̃ã
seruabit te. Et ecce si seruat te in ru¬
minatione panis huiꝰ scã cogitatio.

Expanded text:
respondit: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei . Deinde, fratres mei, attendite, quando non faciat justus volunt vivit. Voluntas Dei de corde ejus non recedit: quia voluntas Dei, ipsa est lex Dei. Et quid dictum est de tali? Et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Panem istum manducas una hora, et dimittis; panem illum verbi die ac nocte. Quando enim audis, aut quando legis, manducas; quando inde cogitas, ruminas, ut sis animal mundum, non immundum . Quod significat etiam sapientia per Salomonem dicens: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum . Qui enim glutit, ut non in illo appareat quod voravit, oblitus est quod audivit. Qui autem non est oblitus, cogitat, et cogitando ruminat, ruminando delectatur. Unde dicitur: Cogitatio sancta servabit te . Et ecce si servat te in ruminatione panis hujus sancta cogitatio,
Abbreviated transcription (Latin):
rusalẽ: om̃ib cõnumeratis fidelib
ab inicio usq ad finẽ. adiunctis etiã
legionib & exercitib angłoꝵ. ut fi¬
at illa una ciuitas sub uno rege. &
una quȩdã ꝓuineia sub uno imꝑa¬
tore. felix inꝑpetua pace & salute.
laudans dm̃ sine fine. beata sine fine.
unꝰ qͥdã homo pͥmo iunior fuit: & ec¬
ce iam in fine scłi. in senecta pingui.
qm de illa dictũ ẽ. adhuc multipliea¬
bit᷑ in senecta pingui: multiplicata
ẽ suꝑ om̃s gentes. & ipsiꝰ uoxẽ. Atten¬
dit qͣsi uniꝰ hominis pͥmã ȩtatẽ suã.
& istã nouissimã respexit ꝑ om̃ia: qr

Expanded text:
rusalem, omnibus connumeratis fidelibus rusalem, omnibus connumeratis fidelibus ab initio usque in finem, adjunctis etiam legionibus et exercitibus Angelorum, ut fiat illa una civitas sub uno rege, et una quaedam provincia sub uno imperatore, felix in perpetua pace et salute, laudans Deum sine fine, beata sine fine. unus quidam homo, primo junior fuit, et ecce jam in fine saeculi est in senecta pingui; quoniam de illa dictum est: Adhuc multiplicabitur in senecta pingui . Multiplicata est per omnes gentes, et ipsius vox est attendentis quasi unius hominis primam aetatem suam, et istam n
Abbreviated transcription (Latin):
uidendũ interiorẽ paraliticũ iam
ẽẽ sanatũ. & medicũ curantẽ. pͥata¬
uerant blasphemantẽ. Qͥs ẽ hic in¬
quiunt. qui peccata dimittit: Blas¬
phemat iste. Qͥs potest peccata di
mittere. nisi solus ds̃: Et quia ille
erat ds̃. talia cogitantes audiebat.
Hoc uerũ de dõ cogitabant. s dm̃ p̃sen¬
tẽ ñ uidebant. Facit gͦ medicus ille¬
aliquid & in corpore paralitici. ut
& illoꝵ qui talia dixert̃ interiorem
paralisin sanet. Fecit enĩ qd̃ uide¬
rent. & dedit qd̃ crederent. Cia gͦ
quisquis es tã infirmꝰ & languens
corde. ut attendens humana exem¬
pla uelis a bonis oꝑib desistere. &
paralisi quadã interiore dissolutꝰ
es: age si possumꝰ aꝑto isto tecto sũ
pͥmis temporib. & ecce iam senuit.
Nostis & agnoscitis & intelligitis. qͥa
ñ etiã illi qͥ fuert̃ ante nos: Om̃s qͥ
habent. Illũ enĩ uenturũ eẽ credidert᷑.
qu̾e nos uenisse iam credimꝰ: & in eiꝰ
fide & ipsi sanati st̃. in cuiꝰ & nos. ut

Expanded text:
dum interiorem paralyticum jam esse sanatum, et medicum curantem putaverunt blasphemantem. Quis est hic, inquiunt, qui peccata dimittit? Blasphemat iste. Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Et quia ille erat Deus, talia cogitantes audiebat . Hoc verum de Deo cogitabant, sed Deum praesentem non videbant. Fecit ergo ille medicus aliquid et in corpore paralytici, ut et illorum qui talia dixerunt, interiorem paralysim sanaret. Fecit enim quod viderent, et dedit quod crederent. Eia ergo quisquis es tam infirmus et languens corde, ut attendens humana exempla, velis a bonis operibus desistere, et paralysi quadam interiore dissolutus es, age, si possumus, aperto isto tecto submprimis temporibus, et ecce jam senuit. Nostis, et agnoscitis, et intelligitis, quia non etiam illi qui fuerunt ante nos? Omnes qui habent. Illum enim venturum esse crediderunt, quem nos venisse jam credimus; et in ejus fide et ipsi sanati sunt, in cujus et nos: ut
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ante om̃ia didici in catholica.
ut spes mea nͣ sit in homine. Me¬
rito gͥ uos homines rep̃henditis.
qͥa spem ur̃am in hominib posuistis.
Certe cũ rep̾henderint nos: contẽpni¬
bemꝰ in corde ur̃o. qͥa scimꝰ qualẽ lo¬
cũ habeatis in corde nr̃o. Nolite ꝓ
nobis certare adu̾sus illos. Qcquid
de nobis dixerint cito transite. ne la¬
borantes cura defensionis nr̃ȩ. dimit¬
tatis causã urãm. Hoc enĩ agunt
astute. nolentes & tũtes ut de ipsa
causa dicamꝰ. Ingert̃ nob̾ quo nos
auocent. ut cũ intendimꝰ purgare
nos: sileamꝰ ab ipsis conuincendis.
Nam ꝓrsus qͥ de me dicis malũ. dico
& ego alia innumerabilia. Cito fi¬
ne aufer de medio causã meã. Here
age eccłiȩ. causã attende. ubi sis uide.
Ueritas tͥ undelibet loquat᷑. esuriens
accipe: ne nunquã ad te ꝑueniat
panis. dũ semꝑ qͥd rep̾hendas in
uasculo. fastidiosus & calũpniosus
inquiris.

Expanded text:
Hoc ante omnia didici in Catholica, Hoc ante omnia didici in Catholica, ut spes mea non sit in homine. Merito ergo vos homines reprehenditis, quia spem vestram in homine posuistis. Certe cum reprehenderint nos, contemnilocum in corde vestro, quia scimus qualem locum habeatis in corde nostro. Nolite pro nobis certare adversus illos. Quidquid de nobis dixerint, cito transite: ne laborantes causa defensionis nostrae, dimittatis causam vestram. Hoc enim agunt astute: nolentes et timentes ut de ipsa causa dicamus, ingerunt nobis quo nos avocent; ut cum intendimus purgare nos, sileamus ab ipsis convincendis. Nam prorsus qui me dicis malum, dico et ego alia innumerabilia: cito aufer de medio, fini causam meam, de re age, Ecclesiae causam attende, ubi sis vide. Veritas tibi undelibet loquatur, esuriens accipe; ne nunquam ad te perveniat panis, dum semper quid reprehendas in vasculo fastidiosus et calumniosus inquiris.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̃dicant. qͥd dicunt: Imitatores
Hoc nos elaboramꝰ. Qͥd aut̃ sumꝰ. il¬
le nouerit ad quẽ gemimꝰ. De ma¬
lis tam̃ dictũ ẽ aliud. Suꝑ cathe
dr̃a moysi sedert̃ seribe & pharisei.
Quȩ dicunt facite. quȩ aut̃ faciunt
dra moy.si. cui successit cathedra
xp̃i sedent & mali: & tam̃ dicendo
bona ñ obsunt auditorib. Qua¬
re tu ꝓptͣ malos ipsã cathedrã di¬
misisti: Redi ad pacẽ. redi ad con¬
cordiã. quȩ te ñ offendit. Si bona
loquor & bona facio. imitare me.
Si aut̃ ñ facio qd̾ dico. habes consi¬
liũ dñi. Quȩ dico fac. quȩ autẽ
facio noli facere: tam̃ a cathedra
catholica noli discerlere. Ecce in
nomine xp̃i ituri sumꝰ. & multa
dicturi st̃. Qͥs finis. Cito contẽp¬
nite causã nr̃am. ñ illis dicatis. nͥ
fr̃ adrem responde. Augustinꝰ ep̃e
eͣ in ęccłia catholica. sarcinã suã
portat: rationẽ redditurꝰ ẽ dõ. in
bonis eũ noui. Si malusẽ ipse no¬
uit. si bonꝰ e᷑. nec sic in eo spes mea ẽ.

Expanded text:
cum praedicant, quid dicunt? Imitatores Hoc nos esse elaboramus: quid autem simus, ille novit ad quem gemimus. De malis tamen dictum est aliud: Super cathesi sederunt Scribae et Pharisaei; quae dicunt facite, quae autem faciunt, dra Moysi, cui successit cathedra Christi, sedent et mali: et tamen dicendo bona non obsunt auditoribus. Quare tu propter malos ipsam cathedram dimisisti? Redi ad pacem, redi ad concordiam quae te non offendit. Si bona loquor, et bona facio, imitare me: si autem non facio quod dico, habes consilium Domini; quae dico, fac; quae autem facio, noli facere; tamen a cathedra catholica noli discedere. Ecce in nomine Christi ituri sumus, et multa dicturi sunt. Quis finis? Cito contemnite causam nostram. Non illis dicatis nisi, Fratres, ad rem respondete. Augustinus episcopus est in Ecclesia catholica, sarcinam suam portat, rationem redditurus est Deo: in bonis eum novi; si malus est, ipse novit; si bonus est, nec sic spes mea est.
Abbreviated transcription (Latin):
mne fr̃s tanqua paraliticũ tol¬
lere. & aꝑire tectũ scripturȩ huiꝰ.
& eũ sũmittere ad dnm: Uidistis
eni quia obscurũ eͣ. Porro si ob¬
scurũ e. tectũ ẽ. Et paraliticũ
quendã animo intueor. & hoc te¬
ctũ uidõ. & sub hoc tecto xp̃m la¬
tere cognosco. Faciam quantũ pos¬
sũ qd̃ laudatũ ẽ in illis. qui aꝑto te¬
cto ad xp̃m paraliticũ sũmiserunt.
ut diceret illi. Constans esto fili. re¬
missa sunt em̃ tibi peccata tua. Sie
enĩ fecit interiorẽ hominẽ saluui a
paralisi remittendo peccata sua. &

Expanded text:
tanquam paralyticum tollere, et aperire tectum Scripturae hujus, et eum submittere ad Dominum? Videtis enim quia obscurum est. Porro si obscurum est, tectum est: et paralyticum animo quemdam intueor. Et hoc tectum video, et sub hoc tecto Chritere agnosco. Faciam, quantum possum, quod laudatum est in illis qui aperto tecto ad Christum paralyticum submiserunt, ut diceret illi: Constans esto, fili, remissa sunt enim tibi peccata tua. Sic enim fecit interiorem hominem salvum a paralysi, remittendo peccata
Abbreviated transcription (Latin):
pite regnũ qd̃ uob̃ paratũ ẽ ab ini¬
cio mundi. Qͥd de illis qͥ nos angꝰ¬
tiauer̃t̃. int̾ quos gemuimꝰ. quoꝵ
scandala tolerauimꝰ. ꝓ quib seui¬
entib frustra orauimꝰ: Qd de illis
erit: Sequit᷑. Cũ ꝑeunt peccatores
uidebis. Et quã de ꝓximo uidebis:
Tueris ad dexterã. illi ad sinistram.
hoc ad fidĩ oculos ꝑtinet. Quos fidi
oculos qͥ ñ habent. dolent felicita¬
tẽ impioꝵ. & putant se sine causa
eẽ iustos. qͥa uident hic florere im¬
pios. Qͥ aut habet oculũ illũ fidei.
qͥd dicit: Uidi impiũ suꝑexaltari.
& eleuari sicut cedros libani. Et pu¬
ta qͥa suꝑexaltatꝰ ẽ: puta qͥa eleuat᷑

Expanded text:
pite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Quid de illis qui nos angustaverunt, inter quos gemuimus, quorum scandala toleravimus, pro quibus saevientibus frustra oravimus; quid de illis erit? Sequitur, Cum pereunt peccatores, videbis. Et quam de proximo videbis: tu eris ad dexteram, illi ad sinistram. Hoc autem ad fidei oculos pertinet. Quos fidei oculos qui non habent, dolent felicitatem impiorum, et putant se sine causa esse justos, quia vident hic florere impios. Qui autem habet oculum illum fidei, quid dicit? Vidi impium superexaltari et elevari super cedros Libani. Et puta quia supe
Abbreviated transcription (Latin):
ronaitit ad iudicandũ impietat᷑e ꝑ-¬
secutoris. Nec illos tam̃ nec illos dere¬
liquit. qͥ ñ derelinquet scõs suos. Et ni¬
chil magnũ acceꝑunt tres pueri. si nͣ
t᷑. & sem̃ impioꝵ ꝑibit. Quomͦ semͣ
illiꝰ in benedictione erit. sic semͣ im¬
pioꝵ ꝑibit. Sem̃ enĩ impioꝵ. oꝑa im¬
pioꝵ. Nam inuenimꝰ rursũ filiũ im¬
pii florere in scło. & aliquando fieri
iustũ. & florere in xp̃o. Uide gͦ quo¬
eris. S semͣ impioꝵ. om̃ia oꝑa impi¬
enĩ aliqͥd ualent. postea querent
& ñ inuenient qd̵ oꝑati st̃. Nam ꝑ¬
dentiũ qd̃ oꝑati it̃: uox erit illa.
Qͥd nob̃ ꝓfuit suꝑbia. aut qͥd diui

Expanded text:
ronavit ad judicandam impietatem peronavit ad judicandam impietatem persecutoris: nec illos tamen, nec illos dereliquit, qui non derelinquet sanctos suos. Et nihil magnum acceperunt tres pueri, si non in tur, et semen impiorum peribit. Quomodo semen illius in benedictione erit, sic semen impiorum peribit. Semen enim impiorum, opera impiorum. Nam invenimus rursum filium impii florere in saeculo, et aliquando fieri justum, et florere in Christo. Vide ergo quoeris. Sed semen impiorum, omnia opera impienim aliquid valent; postea quaerent, et non invenient quod operati sunt. Nam perdentium quod operati sunt, vox erit illa: Quid nobis profuit superbia, aut quid divi
Abbreviated transcription (Latin):
¶la gͦ ñ eos derelinquet. forte hoc eis
dabit qd̾ hic amas. multos annos¬
inuenire. uiuere. senescere. Non
attendis. qͥa si senectutẽ optas ue¬
nire. hanc optas de qua cũ uene¬
rit conqueraris. Non tibi gͦ dicat
aninia. uł mala. uł infirma. uł par¬
uula. quomͦ uerũ ẽ dñs amat iudiei¬
ũ. & ñ derelinquet scõs suos: Reuera
ñ derelinquet. ut tres pueros in ca¬
mino laudantes: ñ eos tetigit ignis.
Nũqͥd sc̃i eiꝰ machabei ñ erant. qͥ in ig¬
nib defecert̃ carne ñ fide: S hoc in¬
quis maiorẽ questionẽ habet. qͥa cũ
fide illi ñ defecert᷑. ille illos derelique¬
rit. Audi qd̵ sequit᷑. Inetnũ conser¬
uabunt᷑. Tu paucos annos eis optabas.
quos eis si daret dñs ñ derelinquet
scõs suos. Uisibilit̾ ñ dereliquit tres pu¬
eros. occulte ñ derelinquit machabeos.
Illis etiã dedit uitã t̾palem ad confũ¬
mandos infideles. illos aut̃ occulte eo¬

Expanded text:
Quia ergo non eos derelinquet, forte hoc eis Quia ergo non eos derelinquet, forte hoc eis dabit quod hic amas, multos annos vivere, senescere? Non attendis quia si senectutem optas venire, hanc optas de qua cum venerit conqueraris. Non tibi ergo dicat anima, vel mala, vel infirma, vel parvula: Quomodo verum est, Dominus amat judicium, et non derelinquent sanctos suos? Revera non dereliquit tres pueros in camino laudantes, non eos tetigit ignis : numquid sancti ejus Machabaei non erant, qui in ignibus defecerunt carne, non fide ? Sed hoc, inquis, majorem quaestionem habet, quia cum fide illi non defecerint, ille illos dereliquerit. Audi quod sequitur: In aeternum conservabuntur. Tu paucos annos eis optabas, quos eis si daret Dominus, non derelinqueret sanctos suos. Visibiliter non dereliquit tres pueros, occulte non dereliquit Machabaeos: illis etiam dedit vitam temporalem ad confundendos infideles; illos autem occulte co
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ & ñ derelinquet scõs suos. sed
quomͦ sit abscondita apud illũ ui¬
ta scoꝵ. ut qͥ mͦ laborant in tͣra qͣsi
tp̃re hiemis arbores nͨ habentes fru¬
ctũ & folia. illo apparente tanqu̾a
nouo sole exorto. illud qđ in radi¬
ce uiuebat. in fructib appareat.
A mat gͦ ille iudiciũ. & ñ derelinquet
scõs suos. S laborat sc̃s in fame.
ñ illũ derelinquet d̾s. flagellat
om̃em filiũ quẽ recipit. Contepnis
illũ quando flagellat᷑. & plangis
quando ditat᷑. Unde enĩ flagellatꝰ:
Pressuris tẽporalib. Quando dita¬
bit᷑ : Quando audiet. uenite bene¬
dicti patris mei. ꝑcipite regnũ qd̵
nobis paratũ ẽ ab inicio mundi.
Noli gͦ piger eẽ flagellari. ut sis int̾
eos qͥ merent᷑ recipi. Usq adeo ille
amat iudiciũ. & ñ derelinquet
scõs suos: quos flagellat ad tẽpus.
Et qm̃ flagellat om̃em filiũ que re¬
cipit. nec unico peꝑcit: in quo
delictũ ñ inuenit. Qmͣ dñs amat
iudiciũ. & ñ derelinquet scõs suos.

Expanded text:
nquet sanctos suos. Sed quo modo sit abscondita apud illum vita sanctorum, ut qui modo laborant in terra, quasi tempore hiemis arbores non habentes fructum et folia, illo apparente tanquam novo sole exorto, illud quod in radice vivebat, in fructibus appareat. Amat ergo ille judicium, et non derelinquet sanctos suos. Sed laborat sanctus in fame? Non illum derelinquet Deus: flagellat omnem filium, quem recipit . Contemnis illum quando flagellatur, expavescis quando ditatur. Unde enim flagellatur? Pressuris temporalibus. Quando ditabitur? Quando audiet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab initio mundi. Noli ergo piger esse flagellari, ut sis inter eos qui merentur recipi. Usque adeo ille amat judicium, ut non derelinquat sanctos, quos flagellat ad tempus. Et quoniam flagellat omnem filium, quem recipit, nec Unico pepercit, in quo delictum non invenit. Quoniam Dominus amat judicium, et non derelinquet sanctos suos.
Abbreviated transcription (Latin):
& derelinque indignationẽ. Ne sub¬
emuleris ut maligne facias. quasi
imitando eũ qͥ maligna faciendo
floret adtẽpus. Ne subemuleris ut
maligne facias. qmͣ qͥ maligne agͣt
ext̾minabunt᷑. S felicitatẽ eoꝵ ui

Expanded text:
et derelinque indignationem. Ne subet derelinque indignationem. Ne subaemuleris ut maligne facias: quasi imitando eum qui maligne faciendo floret ad tempus. Ne subaemuleris, ut maligne facias. Quoniam qui maligne agunt, exterminabuntur. Sed felicitatem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
istaͣ. aut blasphemias. aut ꝓpe blas¬
phemias: In homine faciente iniqͥ¬
tatẽ. desine ab ira & derelinque fu¬
rorẽ. Nescis quo te ꝓuocet ira ista.
Dicturus es dõ. qͥa iniquus ẽ. Illue
ꝑgit. Ccce ille quare felix ẽ. & ille
infelix ẽ: Uide quid pariat. Offo¬
ca malã conceptionẽ. Desine ab ira
&& derelinque indignationẽ. ut iam
resipiseens dicas. turbatꝰ ẽ pꝰ ira oculꝰ
m̃s. Qͥs oculus nisi fidĩ: Int̾rogo
oculũ fidĩ tuȩ. Credidisti in xp̃m.
Quare credidisti. ͥ d tibi ꝓmisit:
Si felicitatẽ huiꝰ scłi tibi ꝓmisit xp̃c.¬
m᷑mura adu̾sus illũ: quando uides
ĩ fidelẽ felicẽ. Qͥd tibi ꝓmifit feli¬
citatis. qͥd nisi in resurrectione
serue. discipule quã dñs. quã magi¬
ster: Nonne ab audis. ñ ẽ seruis ma¬
ior dño suo. & ñ ẽ discipłus suꝑ ma¬
gistrũ: Ille ꝓ te dolores. flagella.
debebat᷑: Ergo tene directũ oculũ
tuũ. nec turbet᷑ p̃ ira. Desine ab ira.

Expanded text:
phemas, aut prope blasphemas? In homine faciente iniquitatem, desine ab ira, et derelinque furorem. Nescis quo te provocet ira ista? Dicturus es Deo quia iniquus est, illuc pergit. Ecce ille quare felix est, et ille infelix est? Vide quid pariat: offoca malam conceptionem. Desine ab ira, et derelinque indignationem, ut jam resipiscens dicas: Turbatus est prae ira oculus meus . Quis oculus, nisi fidei? Interrogo oculum fidei tuae: Credidisti in Christum; quare credidisti? Quid tibi promisit? Si felicitatem saeculi hujus tibi promisit Cmurmura adversus illum, quando vides infidelem felicem. Quid tibi promisit felicitatis? Quid nisi in resurrectione serve discipule, quod Dominus, quod magister? Nonne a ipso audis: Non est servus major domino suo, et non est discipulus super magistrum ? Ille pro te dolores, flagella, debebatur? Ergo tene directum oculum tuum, ne turbetur prae ira: Desine ab ira,
Abbreviated transcription (Latin):
impiũ rep̃hendentẽ credidisse te qd̃¬
qd̾ ñdũ uides. Et hoc ẽ iudiciũ tu¬
ũ. & quale sit iudiciũ tuũ adhuc
ñ apparet. In isto seło quasi nox ẽ. Qͥn¬
do gͦ educet iudiciũ tuũ uelut me¬
ridiem: Cũ xp̃e apparuerit uita
nerit xp̃c & congregauerit om̃s gen¬
tes iudicandas. qͥd erit tunc: Impiꝰ
ubi abscondit ꝑfidiã suã. cũ uide¬
ro fidẽ meã. Ergo mͥ quid: Angu¬
stiȩ & tribulationes. & tẽptationes.
Et beatus qͥ ꝑdurat. qͥa qͥ ꝑseuera¬
uerit usq in fine̾. hic saluus erit.
Ne cedat insultatorib. ne eligat hic
tꝰ esto dño. & obseera eũ. Hoc sit
uita tua obedire p̃ceptis eiꝰ. hoc ẽ
enĩ subditũ illi ẽẽ & obseerare. do¬
nec det qd̃ ꝓmisit. ꝑseueret bonũ
opꝰ. ꝑseueret oratio. Oportet eñi sem¬
ꝑ orare. & ñ deficere. In quo appa¬
res subditus : Faciendo qd iubet.
S mercedẽ ñdũ accipis. forte quia

Expanded text:
impium reprehendentem credidisse te quimpium reprehendentem credidisse te quod nondum vides. Et hoc est judicium tuum: et quale sit judicium tuum, adhuc non apparet: in isto saeculo quasi nox est. Quando ergo educet judicium tuum velut meridiem? Cum Christus apparuerit vitaet congregaverit omnes gentes judicandas, quid erit tunc? Impius ubi abscondet perfidiam suam, cum videro fidem meam? Ergo modo quid? Angustiae, tribulationes et tentationes. Et beatus qui perdurat: quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Nec cedat insultatoribus, ne eligat hic tus esto Domino, et obsecra eam. Hoc sit vita tua, obedire praeceptis ejus. Hoc est enim subditum illi esse, et obsecrare, donec det quod promisit. Perseveret bonum opus, perseveret et oratio. Oportet enim semper orare, et non deficere . In quo appares subditus? Faciendo quod praecepit. Sed mercedem nondum accipis, forte quia
Abbreviated transcription (Latin):
dñm uiã tuã & sꝑa in eũ. & ipse
faciet: ¶d faciet: Et educet si¬
cut lum̃ iusticiã tuã. Modo enĩ
abscondita ẽ iusticia tua. in fide
res ẽ &e nͣdũ in specie. Aliqͥd credis
ut facias. ñdũ uides qd̃ credis.
Cũ aut̃ ceꝑis uidere qd̃ credidisti.
educet᷑ in lumine iusticia tua. qͥa
iusticia tua erat fides tua. Iustꝰ
eñi ex fide uiuit. Et educet uelut
lum̃ iusticiã tuã. & iudiciũ tuũ
sicut meridiem. Hoc ẽ clarũ lum̃.
Parũ erat dicere ut lum̃. lum̃ enĩ
dicimꝰ & cũ albescit. lum̃ dicimꝰ
& cũ sol orit᷑. s ñ quã ẽ clarior
lux. quã medio die. Non solũ gͦ ut
do eñĩ iudicas sequi xp̃m. hoc ꝓ¬
posuisti. hoc elegisti. hoc eꝰ udieiũ
tuũ: nemo tibi ostendit qd̃ ꝓmisit.
S missorẽ adhuc tenes. exhibitorẽ aut̃
expectas. In iudicio gͦ fidĩ tuȩ. ele¬
gisti sequi. qd ñdũ uides. In abscon
Ubi ẽ hoc: Quando dabit: Quando
fieri potest: Iudicas tam tu magis

Expanded text:
eum, et ipse faciet: quid faciet? Et educet sicut lumen justitiam tuam. Modo enim abscondita est justitia tua: in fide res est, nondum in specie. Aliquid credis ut facias, nondum vides quod credis. Cum autem coeperis videre quod credidisti, educetur in lumine justitia tua: quia justitia tua erat fides tua Justus enim ex fide vivit . 7. Et educet velut lumen justitiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem: hoc est clarum lumen. Parum erat dicere, ut lumen. Lumen enim jam dicimus et cum albescit, lumen dicimus et cum sol oritur: sed nunquam est clarior lux quam medio die. Non solum ergo edo enim judicas sequi Christum, hoc proposuisti, hoc elegisti, hoc est judicium tuum: nemo tibi ostendit quod promisit: promissorem adhuc tenes, exhibitorem autem exspectas: in judicio ergo fidei tuae elegisti sequi quod non vides. In abscondubi est hoc? quando dabit? quando fieri potest? Judicas tamen tu magis
Abbreviated transcription (Latin):
di ñdũ iudicandi: & tibi audi¬
endi nͣdũ frustra penitendi. Est
enĩ mͦ pęnitentia ñ frustra. erit
tc̃ frustra. Non enĩ ce̾ ñ penitebit
homines male uixisse. s nullomͦ
illis iusticia dĩ reuocat. qd̵ sua in¬
iusticia ꝑdiderunt. Iustũ ẽ eñi ap̃¬

Expanded text:
di, nondum judicandi, et tibi audidi, nondum judicandi, et tibi audiendi, nondum frustra poenitendi. Est enim modo poenitentia non frustra: erit tunc frustra. Non enim tunc non poenitebit homines male vixisse: sed nullo modo illis justitia Dei revocat quod sua injustitia perdiderunt. Justum e
Abbreviated transcription (Latin):
in negotiis  oꝑib hui mundi. alii
diligunt benefacere indigentib.
alii ñ diligunt: tanquã de duab
in molendino una assumet᷑. & una
relinquet᷑. Lectũ aut̃ positũ arbitror
ꝓ quiete. qͥa sunt qͥ neq actiones
mundi pati uolunt. sicut st̃ cõiu¬
gati homines. habentes domos. fa¬
milias. filios. neq aliquid in ȩccłia
agunt sicut pͣpositi ueluti in a¬
gricultura laborantes. s ueluit
ad hȩc infirmi secedunt ad ociũ.
& quieti eẽ diligunt. ueluti me¬
mores infirmitatis suȩ. nͣ se com¬
mittentes magnis actionib et
quodãmͦ in strato infirmitatis ro¬
gantes dm̃. Et ipsa ꝓfessio habet
bonos. habet fictos. Proinde etiã
ex his unꝰ assumet᷑. & unꝰ relinque¬
N teris. para te pati fictos. Alioquin
si te nͨ paraueris. inuenies qd̾ ñ sꝑa¬
Abas: & deficies aut ꝑturbaberis.
Ad om̃ia gͦ paratũ te facit qͥ tibi
loquit᷑. cũ tempꝰ ẽ & illi loquen¬

Expanded text:
in negotiis et operibus hujus mundi, alii in negotiis et operibus hujus mundi, alii diligunt benefacere indigentibus, alii negligunt: tanquam de duabus in molendino una assumetur, et una relinquetur. Lectum autem positum arbitror pro quiete: quia sunt qui neque actiones mundi pati volunt, sicut sunt conjugati homines habentes domos, familias, filios; neque aliquid in Ecclesia agunt, sicut praepositi velut in agricultura laborantes; sed velut ad haec infirmi, secedunt ad otium, et quieti esse diligunt; veluti memores infirmitatis suae, non se committentes magnis actionibus, et quodammodo in strato infirmitatis rogantes Deum. Et ipsa professio habet bonos, habet fictos: proinde etiam ex his unus assumetur, et unus relinquerteris, para te pati fictos: alioquin si te non paraveris, invenies quod non sperabas, et deficies aut perturbaberis. Ad omnia ergo te paratum facit qui tibi loquitur, cum tempus est et illi loquen
Abbreviated transcription (Latin):
S neq ego qd̃ dixero pͣscribo alteri
ad meliorẽ intellectũ. nec ille mͥ taͣ¬
tũ si utrũq accipiendũ sit. utrũq
cũ fide concordet. Uident᷑ enĩ mͥ
se dixit cũ dicit. ut sapiens archite¬
ctus fundam̃tũ posui: & agricolam
cũ dicit. ego plantaui. apollo riga¬
uit: s ds increm̃tũ dedit. In molen¬
dino aut̃. duas dixit ñ duos. Cre¬
do qd̃ hec figura ad plebes ꝑtineat.
qͥa p̾positi regunt. plebes regunt᷑.
Et molendinũ puto dictũ mundũ
istũ. qui rota quadã tẽpoꝵ uoluit᷑.
& amatores suos conterit. Sunt gͦ
qͥ de actionib mundi nͨ recedunt.
s tam̃ & ibi alii bene oꝑant᷑: alii
male. Alii sibi amicos faciunt de
mãmona iniquitatis. a qͥb recipi¬
ant᷑ in tab̾nacula ȩtͣna. quib di¬
cet᷑. esuriui & dedistis mͥ mandu¬
care: alii aut̃ negligunt. quib di¬
cet᷑ ibi. esuriui & ñ dedistis m man¬
ducare. Proinde qͥa de his qͥ u̾sant᷑

Expanded text:
sed neque ego eo quod dixero praescribo alteri sed neque ego eo quod dixero praescribo alteri ad meliorem intellectum, nec ille mihi ad utrumque accipiendum, si utrumque cum fide concordat. Videntur enim mihi se dicit, cum dicit: Ut sapiens architectus fundamentum posui: et agricolam, cum dicit, Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit . In molendino ergo duas dixit , non duos; credo, quod haec figura ad plebes pertineat: quia praepositi regunt, plebes reguntur. Et molendinum puto dictum mundum istum; quia rota quadam temporum volvitur, et amatores suos conterit. Sunt ergo qui de actionibus mundi non recedunt: sed tamen et ibi alii bene operantur; alii male; alii sibi amicos faciunt de mammona iniquitatis, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna , quibus dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare alii ista negligunt, quibus dicitur ibi: Esurivi, et non dedistis mihi manducare . Proinde, quia de his qui versantur
Abbreviated transcription (Latin):
at nẽ ẽ in potestate: cũ uenerit ñ e
tȩ qd̃ habet aliqua ꝓfessionẽ ñ
om̃s inueniunt᷑ ꝓbi. nͣ om̃s inueni
unt᷑ reꝓbi: ex hoc apparet qͥa de qͥ¬
b dã hominum generib quȩ ꝑsi
militudinẽ in euangłio mͦ ꝓposi¬
ta audiuimꝰ. sic concludit᷑. Unꝰ
assumet᷑. & alter relinquet᷑. Assu¬
met᷑ bonꝰ. relinquet᷑ malus. Uiden¬
ant᷑ duo in agro. eadem ꝓfessio
eͣ. s ñ idẽ cor. Professionẽ uident
homines. cor nouit ds̃. Qd̃libet
gͦ ager significet. unus assumet᷑.
& alter relinquet᷑. Non quasi ditni¬
dia pars assumet᷑. & dimidia relin¬
quet᷑: s genera hominũ duo dic̃.
Et si aliud eorũ sit in paucis. aliud
in multis. unꝰ assumet᷑. & unꝰ re¬
linquet᷑. Hoc ẽ unũ genꝰ assumet᷑.
& alterũ relinquet᷑. Sic in lecto.
sic in molendino. Expectatis fortas¬
se qͥd ista sint. uidetis cecta eẽ. et
similitudinib quibdã inuoluta.
Potest mͥ aliud uideri. alteri aliud.

Expanded text:
at, nunc est in potestate; cum venerit, non eritae, quod habet aliquam professionem, non omnes inveniuntur probi, non omnes reprobi, ex hoc apparet, quia de quibusdam hominum generibus, quae per similitudines in Evangelio modo proposita audivimus, sic concluditur: Unus assumetur, et unus relinquetur . Assumetur bonus, reliquetur malus. Videntur duo in agro; eadem professio est, sed non idem cor. Professionem vident homines, cor novit Deus. Quodlibet ergo ager significet. Unus assumetur, et unus relinquetur. Non quasi dimidia pars assumetur, et dimidia relinquetur: sed genera hominum duo dicit. Et si aliud eorum sit in paucis, aliud in multis, Unus assumetur, et unus relinquetur: hoc est, unum genus assumetur, et alterum relinquetur. Sic in lecto, sic in molendino. Exspectatis fortasse quid ista sint: videtis tecta esse, et similitudinibus quidusdam involuta. Potest mihi aliud videri, alteri aliud:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ estis ait apłs. quomͦ uident᷑ arbo¬
res ꝑ hiemem quasi aridȩ. quasi mor¬
tuȩ. Ergo quȩ spes. si mortui sumꝰ:
dõ. Quando arescit. qui sic habet ra
dignitas folioꝵ. & ubertas fructu¬
ũ locupletat: Quando hoc erit:
Audi qd̾ sequit᷑. Cũ xp̃c apparuerit

Expanded text:
enim estis, ait Apostolus: quomodo videntur arbores per hiemem, quasi aridae, quasi mortuae. Ergo quae spes, si mortui sumus? Deo. Quando arescit qui sic habet raddignitas foliorum, et ubertas fructuum locupletat? quando hoc erit? Audi quod sequitur: Cum Christus apparuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Iro magna̾ ignorantiã. qd̃ utiq
sacrilegiũ ẽẽ intelligis. si sic ac¬
ceꝑis tẽptat uos dñs ut sciat. tã¬
qua ipse de nr̃a tẽptatione conci¬
piat scientiã in quo erat ante ig¬
norantia. S qͥd ẽ tẽptat uos ut
sciat: Temptat uos. ut scire uos
faciat. Accipite gͦ a contrario re¬
gulã intelligentię. ut quẽadmo¬
dũ cũ dm̃ audistis dicere cogno¬
ii. intelligitis cognoscere uos fe¬
ci: sic & cũ auditis de filio ho¬
minͥs ia ẽ de xp̃o dici. qd illũ di¬
em nesciat. intelligite diei. qd
nescire faciat. Qͥd ẽ autͣ nescire
faciat: Occultet ut nesciat᷑. qd̾
uob̾ ꝓdi nͣ potest. Hoc ẽ qd̃ dixi
magistrũ bonũ nosse qͥd ꝓdat.
nosse quid tegat. sicut quedã eũ
legimꝰ distulisse. Unde intelligimꝰ
hi quib ꝓmunt᷑. Dicit enĩ alibi.
MNulta habeo uob̾ dicere. s ñ potestis¬

Expanded text:
ro magnam ignorantiam, quod utique sacrilegum esse intelliges, si sic acceperis, Tentat vos Dominus ut sciat, tanquam ipse de nostra tentatione concipiat scientiam, in quo erat ante ignorantia. Sed quid est, Tentat vos, ut sciat? Tentat vos, ut scire vos faciat. Accipite ergo a contrario regulam intelligentiae; et quemadmodum cum Deum auditis dicere, Cognovi, intelligitis, Cognoscere vos feci: sic et cum auditis de Filio hominis, id est de Christo dici quod illum diem nesciat, intelligite dici quod nescire faciat. Quid est autem, nescire faciat? Occultet, ut nesciatur quod nobis prodi non prodest. Hoc est quod dixi, magistrum bonum nosse quid prodat, nosse quid legat: sicut quaedam eum legimus distulisse. Unde intelligimus hi quibus promuntur. Dicit enim alibi: Multa habeo
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝓbandũ iustũ.
qͦmͦ usus ẽ diabolo ad ꝓbandũ iob:¬
qͦmͦ usus ẽ iuda ad tradendũ xp̃m.
Est gͦ in hac uita qd̃ agat᷑ de peccatore.
sierit tempꝰ ꝓbationis nr̃e. qͣdo ñ ert̃¬

Expanded text:
bandum justum, quomodo usus est diabolo ad probandum Job,modo usus est Juda ad tradendum Christum. Est ergo in hac vita quod agatur de peccatore. sierit tempus probationis nostrae, quando non er
Abbreviated transcription (Latin):
In illa requie positꝰ. certe securꝰ expectas
do ĩmuteris. ut angło ȩqueris. Er¬
do erit. tardũ erit: Hoc dicturi
filii nr̃i. & hoc dicturi nepotes nr̃i.
Et cũ singłi quiq sibi succedentes
hȩc dicturi st̃. sic transit qͥd adhuc
pusillũ futurũ ẽ. quẽ admodũ tran¬
siit totũ qd̾ iam p̾teritũ ẽ. O infirme.¬

Expanded text:
In illa requie positus, certe securus exspectas In illa requie positus, certe securus exspectas do immuteris, ut angelo aequeris. Erdo erit? Tardum erit? Hoc dicturi filii nostri, et hoc dicturi nepotes nostri: et cum singuli quique sibi succedentes haec dicturi sunt, sic transit quod adhuc pusillum futurum est, quemadmodum transiit totum quod jam praeteritum est. O infirme
Abbreviated transcription (Latin):
laps ẽ. Tot scła em̃sa euoluta st̃. u¬
bi st̃ pͣterita tẽpora : Sic pauea qͣ
restant. utiq transibt᷑. Si toto illo
tẽpore uiueres ex quo adam ille de
paradyso dimissus ẽ usq in hodier¬
nũ diem. certe uideres uitã tuam
ñ fuisse diuturnã quȩ sic auolasset.
Uniꝰ aut̃ cuiꝰq hominis uita. qͣnta ẽ:
Adde qͣntoslibet annos. duc longissi¬
mã senectutẽ. ¶ͥd ẽ: Nonne aura
ẽ matutina. Ergo longe sit dies ui¬
dicii. qͣndo erit retributio iustoꝵ
Qalis eni exieris ab hac uita. talis red¬
deris illi uite. Post uitã istã par¬
uã ñdũ eris. ubi ert̃ scĩ quib diect᷑.
uenite benedicti patris mei. ꝑcipite
regnũ qd̃ uobis paratũ eͣ ab inicio
Amundi. Nondũ ibi eris. quis nescit:
S iam poteris ibi eẽ ubi illũ quon¬
dã ulcerosum pauꝑem diues il¬
le suꝑbus estertlis. in mediis suis
torm̃tis uidit longe requiescentem.

Expanded text:
lapsus est. Tot saecula emensa et evoluta sunt. Ulapsus est. Tot saecula emensa et evoluta sunt. Ubi sunt praeterita tempora? Sic pauca quae restant, utique transibunt. Si toto illo tempore viveres, ex quo Adam de paradiso dimissus est usque in hodiernum diem; certe videres vitam tuam non fuisse diuturnam, quae sic avolasset. Unius autem cujusque hominis vita quanta est? Adde quantoslibet annos, duc longissimam senectutem, quid est? Nonne aura est matutina? Ergo longe sit dies judicii, quando erit retributio injustoQualis enim exieris de hac vita, talis redderis illi vitae. Post vitam istam parvam nondum eris ubi erunt sancti, quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Nondum ibi eris, quis nescit? Sed jam poteris ibi esse, ubi illum quondam ulcerosum pauperem, dives ille superbus et sterilis in mediis suis tormentis vidit a longe requiescentem .
Abbreviated transcription (Latin):
stinentes gͦ dnm ipsi hereditate possi¬
iꝰ amore qͥ exardescet. ꝑueniet ad pa
dui sustinebo: Festinas. cito erit qd̃
tibi diu ẽ. Infirmitas facit diu ui¬
deri qd̾ cito ẽ. quomͦ inueniunt᷑
desideria egrotoꝵ. Nichil taidiu
qu̾a ut calix sitienti tẽꝑet᷑. Utiq
festinat᷑ a suis. ne forte offendat᷑ in¬
firmꝰ. Quãdo fiet: Et quãdo coquit᷑:
Quãdo dabit᷑: Celeritas ẽ in illis qͥ
tibi seruiunt. s infirmitas tua
duit᷑nũ putat qd̾ cito agit᷑. Ergo
uidete medicũ nr̃m blandiente̾ in¬
firmo dicenti. Quãdiu durabo:
Quãdui crit: Et adhuc pusillũ et
nͨ erit peccator. Int̾ peccatores certe
gemis. de peccatore gemis. pusillũ
& nͣ erit. Ne forte qͥa dixi tibi. susti¬
nentes aut̃ dnm ipsi hereditate
possidebt trã. sustinentiã ista̾ lon¬
gissimã putes. modicii sustine.
sine fine accipies qd̃ sustines. Ad hue
Recole annos ab adam usq in hodi¬
ernũ diem. curre seripturas: he¬
ri pene adam ille de paradyso

Expanded text:
em Dominum, ipsi haereditate possijus amore qui exardescit, perveniet ad pacmdiu sustinebo? Festinas: cito erit quod tibi diu est. Infirmitas facit diu videri quod cito est. Quomodo inveniuntur desideria aegrotorum? Nihil tamdiu, quam ut calix sitienti temperetur. Utique festinatur a suis, ne forte offendatur infirmus. Quando fiet? quando coquetur? quando dabitur? Celeritas est in illis qui tibi serviunt, sed infirmitas tua diuturnum putat quod cito agitur. Ergo videte medicum nostrum blandientem infirmo dicenti: Quamdiu durabo? quamdiu erit? Et adhuc pusillum, et non erit peccator. Inter peccatores certe gemis, de peccatore gemis: pusillum, et non erit. Ne forte, quia tibi dixi, Sustinentes autem Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram, ne sustinentiam istam longissimam putes; modicum sustine, sine fine accipies quod sustines. Adhuc Recole annos ab Adam usque in hodiernum diem, percurre Scripturas: heri pene ille de paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe ñdũ potes. Iam enĩ ille potest
dare. s tu ñ potes acciꝑe. Excerce¬
re oꝑib. labora inuinea. finito di¬
e pete mercedẽ: fidelis ẽ qͥ te addu¬
xit ad uineã.Subditus esto dño.
& obsecra eũ. Ecce facio. subditus
Uicinus ille nequa male agens &
florens. & furta eiꝰ. adulteria eiꝰ. ra
pinas eiꝰ ego noui: in om̃ib elatus.
suꝑb. ꝑ iniquitatẽ exaltatus. ñ me
dignat᷑ agnoscere. in his quomͦ
durabo: Morbus ille ẽ: bibe con¬
tra. Ne subemuleris eũ qͥ ꝓsꝑat᷑
in uia sua. Prosꝑat᷑. s in uia sua.
laboras: s in uia dĩ. Illi ꝓsꝑitas in
uia ẽ: in ꝑuentione infelicitas.
Libi labor in uia. in ꝑuentione fe
bulas quas nouit dñs. & si laboras
in eis. ñ te fallunt. Uia uͦ impioꝵ
felicitas transitoria. finita uia. ꝑ¬
acta felicitas. Quare: Ua uia
illa lata eꝰ: finis eiꝰ in ꝓfundum
inferni ꝑducit. Uia uͦ tua angu¬
sta ẽ : & pauei ingrediunt᷑ ꝑ eam.
S ad qu̾a latitudin ẽ ꝑueniant.

Expanded text:
e nondum potes. Jam enim ille potest dare, sed tu non potes accipere. Exercere operibus, labora in vinea: finito die pete mercedem: fidelis est qui te adduxit ad vineam . Subditus esto Domino, et obsecra eum. 9. Ecce facio; subditus Vicinus ille nequam, male agens et florens est; furta ejus, apinas ejus ego novi; in omnibus elatus, superbus, per iniquitatem exaltatus non me dignatur agnoscere: in his quomodo durabo? Morbus ille est, bibe contra: Ne subaemuleris eum qui prosperatur in via sua. Prosperatur, sed in via sua: laboras, sed in via Dei. Illi prosperitas in via est, in perventione infelicitas: tibi labor in via, in perventione felbulas quas novit Dominus; et si laboras in eis, non te fallunt. Via vero impiorum felicitas transitoria: finita via, peracta est felicitas. Quare? Quia via illa lata est, finis ejus in profundum inferni perducit. Via vero tua angusta est, et pauci ingrediuntur per eam : sed ad quam latitudinem perveniant
Abbreviated transcription (Latin):
tͣrȩ huiꝰ. uide quid sequit᷑. Delectare
in dño. Canqu̾a quesieris & dixeris.
ostende mͥ diuitias tr̃ȩ illiꝰ. in qua
me iubes habitare: delectare inqͥt
in dño. & dabit tibi petitiones cor¬
dis tui. Signa te. accipe petitiones
cordis tui. Discerne petitiones cordis
cui a petitionib carnis. discerne
quantũ potes. Nec frustra dictũ
ẽ in quodã psalmo. ds̃ cordis tumei.
Ibi enĩ sequit᷑. & dicit. Et pars mea
ds̃ m̃s in scła. Uerbigr̃a. cecus est
corpore. rogat ut illuminet᷑. Iste
roget qͥa & ista ds̃ facit. & ista ds̃
pͣstat: s rogant hȩc etiã mali. Fe¬
titio hȩc. carnis ẽ. Infirmat᷑. rogat
se saluũ ficri: saluus fit moriturꝰ
Et ista petitio carnis ẽ: & siqua stͣ
talia. Petitio cordis quȩ ẽ: Sicut
petitio carnis ẽ uelle sibi repara¬
ri oculos. utiq ad uidendã istã
lucẽ quȩ talib oculis uideri potest.
ita petitio cordis ad aliã lucẽ ꝑti¬
net. Beati enĩ mundicordes. qmͣ ip

Expanded text:
e est: vide quid sequitur, Delectare in Domino. Tanquam quaesieris, et dixeris, Ostende mihi divitias terrae illius, in qua me jubes habitare; Delectare, inquit, in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui. 5. Signanter accipe petitiones cordis tui. Discerne petitiones cordis tui a petitionibus carnis, discerne quantum potes. Nec frustra dictum est in quodam psalmo: Deus cordis mei. Ibi enim sequitur et dicit: Et pars mea Deus meus in saecula . Verbi gratia, caecus est corpore, rogat ut illuminetur. Ista roget, quia et ista Deus facit, et ista Deus praestat: sed rogant haec etiam mali. Petitio haec carnis. Infirmatur, rogat se salvum fieri: salvus fit moriturus. Et ista petitio carnis est: et si qua sunt talia. Petitio cordis quae est? Sicut petitio carnis est, velle sibi reparari oculos, utique ad videndam istam lucem, quae talibus oculis videri potest: ita petitio cordis ad aliam lucem pertinet. Beati enim mundi corde, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
eritis: qd̾ unũ totũ & ille habebit
qͥ uos possidet. Hec st̃ reliqͥȩ homini
pacifico. hoc cantauimꝰ. Qͥ u̾sus lon¬
ge qͥdẽ ẽ adhuc in isto psalmo abhiꝰ
tractatis u̾sib: s qͥa ipsũ cantauimꝰ
ad ipsũ claudere debemꝰ. Tu tãtũ se¬
curꝰ esto. custodi innocentiã: p̾ciosa
res ẽ. Furari uis aliqͥd credo ut ad¬
qͥras. uide quo manu̾ mittis: & unde
tollis. hac uis adqͥrere. hac ꝑdis. Ad¬
qͥris pecuniã. ꝑdis innocentiã. Qui¬
gilet potius cortuũ. Qͥ uolebas ad¬
qͥrere pecuniã & ꝑdis innocentiã.
ꝑde potius pecuniã. c̾todi in nocen¬
tiã: & uide directionẽ. qͥa diriget
te ds̃. ut om̃ia qͣcũq uult uelis
& tu. Ipsa ẽ enĩ directio. Nam situ
ñuis qd̾ ds̃ uult curuus eris: & pra¬
uitas tua nͣ te ꝑmittit pacari re¬
cto. Custoldi gͦ innocentiã. uide
directionẽ. & noli putare qͥa fini¬
ta ista uita. finitꝰ ẽ homo: qͥa st̃

Expanded text:
eritis, quod unum totum et ille habebit eritis, quod unum totum et ille habebit qui vos possidet. Hae sunt reliquiae homini pacifico. Hoc cantavimus: qui versus longe quidem est in isto psalmo ab his tractatis versibus. Sed quia ipsum cantavimus, ad ipsum claudere debemus. Tu tantum securus esto; custodi innocentiam, pretiosa res est. Furari vis aliquid, credo, ut acquiras: vide quo manum mittis, et unde tollis. Hac vis acquirere, hac perdis: acquiris pecuniam, perdis innocentiam. Evigilet potius cor tuum: qui volebas acquirere pecuniam et perdis innocentiam, perde potius pecuniam: Custodi innocentiam, et vide directionem, quia diriget te Deus, ut omnia quaecumque vult, velis et tu: ipsa enim est directio. Nam si tu nolis quod Deus vult, curvus eris, et pravitas tua non te permittet planari recto. Custodi ergo innocentiam, vide directionem: et noli putare quia finita ista vita, finitus est homo; quia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tione: & inetͣnũ uiuet eũ dõ & de dõ.
Ergo hereditate possidebunt trã. Qe
erc diuitiȩ ipsoꝵ: Et delectabunt᷑ ĩ
multitudine pacis. Delectet᷑ hic ĩpius
ille in multitudine auri. in multitu¬
dine argenti. in multitudine manci¬
pioꝵ. in multitudine postremo odo¬
rarũ rosarũ. unolentiȩ. latissimoꝵ
& luxuriosoꝵ conuiuioꝵ. Hȩc ẽ poten¬
tia cui inuides. iste flos eͣ qͥ te dele¬
ctat. Nonne & si semꝑ sic eẽt. plan¬
Et delectabunt᷑ in multitudine pacis.
Aurũ tuũ pax. argentũ tuũ pax. p̃di¬
a tua pax. uita tua pax. ds̃ tuis pax.
Qͥ cqͥd desideras. pax tibi erit. Qͥa hic
tibi lux ẽ. ñ tibi potest eẽ potus. Ds̃
tuus. totũ tibi erit. Manducabis eũ ne
esurias. bibes eũ ne sitias. Illumina¬
beris ab eo ne sis cecꝰ fulcieris ab eo
ne deficias. Possidebit te totũ inte¬
grũ. totꝰ integer. Angͦtias ibi ñ patie¬
ris. cũ eo cũ quo possides. Lotũ habeb̾.
totũ & ille habebit. qͥa tu & ille unũ

Expanded text:
um Deo et de Deo. Ergo haereditate possidebunt terram. Quae erunt deliciae ipsorum? Et delectabuntur in multitudine pacis. Delectetur hic impius ille in multitudine auri, in multitudine argenti, in multitudine mancipiorum, in multitudine postremo baiarum, rosarum, vinolentiae, lautissimorum et luxuriosorum conviviorum. Haec est potentia cui invides, iste flos est qui te delectat? Nonne etsi semper sic esset planEt delectabuntur in multitudine pacis. Aurum tuum pax, argentum tuum pax, praedia tua pax, vita tua pax, Deus tuus pax. Quidquid desideras, pax tibi erit. Quia hic tibi lux est, non potest esse potus: Deus tuus totum tibi erit. Manducabis eum, ne esurias; bibes eum, ne sitias; illuminaberis ab eo, ne sis caecus; fulcieris ab eo, ne deficias; possidebit te totum integrum, totus integer. Angustias non ibi patieris cum eo cum quo totum possides: totum habebis, totum et ille habebit; quia tu et ille unum
Abbreviated transcription (Latin):
esi in dñm. Illi eni sꝑant ñ in dñm.
Spes illoꝵ mortalis. spes illoꝵ cadu¬
ca. fragilis. uolatica. trañsitoria.
inanis erit. Sꝑa in dñm. Ecce sꝑo.
Qͥo ago: Et fac bonitate̾: Noli ma¬
liciã qua respicis in illis maleflo¬
rentib. Fac bonitatẽ. & inhabita
t̾ram. ne forte bonitate extra inha¬
bitationẽ tͣrȩ facias. Terra enĩ dñi.
ȩccłia eiꝰ ẽ. Ipsã rigat. ipsã colit
agricola pater. Multi enĩ quasi
exercent bona oꝑa. s qͥa ñ habitãt
t̾ram. ñ ꝑtinent ad agricolã. Ergo

Expanded text:
era in Dominum. Illi enim sperant non in Dominum: spes illorum mortalis, spes illorum caduca, fragilis, volatica, transitoria, inanis erit. Spera in Dominum. Ecce spero, quid ago? Et fac bonitatem. Noli malitiam, quam respicis in illis male florentibus: fac bonitatem, et inhabita terram. Ne forte bonitatem extra inhabitationem terrae facias. Terra enim Domini, Ecclesia ejus est: ipsam rigat, ipsam colit ille agricola Pater . Multi enim quasi exercent bona opera, sed quia non inhabitant terram, non pertinent ad agricolam. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ceat iudiciũ. Idõ nc̃ ñ tacet᷑. An tace¬
tur: Arguat quisq. murmuret.
si ñ totũ ꝑ orbẽ hec scriptura recita¬
t᷑ atq cantat᷑: si cessat etiã uenalis
male uiuentes felices. rerũ istarũ
copia circũfluere. sanos eẽ. suꝑbis
dignitatib eminere. in colum̃ ha¬
bere domũ. gaudia suoꝵ. obseqͥ¬
a clientiũ. excellentissimas poten¬
tias. nichil triste int̾pellare uitã
ipsoꝵ. mores nequissimos uides.
facultates copiosissimas ꝑspicis.
& dicit cor tuũ nullũ eẽ diuinũ
iudiciũ. om̃ia casib ferri. & for¬
tuitis motib uentilari. Nam si ds̃ in¬
quis res humanas respiceret. flore¬
ret illius iniquitas. & mea inno¬
centia laboraret: Om̃is morb ani¬
mi habet in scripturis medicam̃¬
N tũ suũ. Qͥ gͦ sic egrotat ut ista
dicat in corde suo. bibat potionem¬
huiꝰ psalmi. Ql d est: Iterũ aspicia¬
mꝰ qͥd dicebas. Qͥd dicebã in quis.
nisi qd̾ uides: Mali florent. boni
Alaborant. quomͦ ista uidet ds̃. Acci¬

Expanded text:
. An tacetur? Arguat quisque, murmuret, si non per totum orbem haec Scriptura recitatur atque cantatur; si cessat etiam venalis male viventes felices, rerum istarum copia circumfluere, sanos esse, superbis dignitatibus eminere, incolumem habere domum, gaudia suorum, obsequia clientium, excellentissimas potentias, nihil triste interpellare vitam ipsorum: mores nequissimos vides, facultates copiosissimas perspicis; et dicit cor tuum nullum esse divinum judicium, omnia casibus ferri et fortuitis motibus ventilari. Nam si Deus, inquis, res humanas respiceret, floreret illius iniquitas, et mea innocentia laboraret? Omnis morbus animi habet in Scripturis medicamentum suum: qui ergo sic aegrotat, ut ista dicat in corde suo, bibat potionem psalmi hujus. Quid est? Iterum inspiciamus quid dicebas? Quid dicebam, inquis, nisi quod vides? Mali florent, boni laborant: quomodo ista videt Deus? Acci
Abbreviated transcription (Latin):
rus sit: paratũ cor habeamꝰ bene
uiuendo. & ñ solũ ñ tumeamꝰ uen¬
turũ illũ diem: s & amemꝰ. Dies
qͥppe ille sicut infidelib laborem
auget. sic fidelib finit. Qd aut̃

Expanded text:
t, paratum cor habeamus bene vivendo; et non solum non timeamus venturum illum diem, sed et amemus. Dies quippe ille sicut infidelibus laborem auget, sic fidelibus finit. Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbent᷑. & quęres locũ eiꝰ & ñ inuenies.
Modo quere locũ peccatoris. inuenies.¬
De peccatore fecit ds̃ flagellũ. dedit ei
& honorẽ. dedit ei & potestatẽ. Aliꝙͣ¬
do enĩ facit hoc. Dat peccatori pote¬
statẽ. Flagellant᷑ inde res bumanȩ:
em̃dant᷑ inde. Peccatori illi hoc reddit᷑
qd̃ debet᷑. & tam̃ factũ ẽ de illo unde
ꝓficiat pius: unde deficiat impius.
Quȩres locũ eiꝰ & ñ inuenies. Mansu¬

Expanded text:
bentur: Et quaeres locum ejus, et non invenies. Modo quaere locum peccatoris, invenies.De peccatore fecit Deus flagellum, dedit ei et honorem, dedit ei et potestatem. Aliquando enim facit hoc; dat peccatori potestatem, flagellantur inde res humanae, emendantur inde pii. Peccatori illi hoc reddetur quod debetur: et tamen factum est de illo unde proficiat pius, unde deficiat impius. Quaeres locum ejus, et non invenies.
Abbreviated transcription (Latin):
ouissimꝰ dies tͣribili¬
tͣ uenturus ee̾ audi¬
t᷑ eis. qui securi eẽ
bene uiuendo nolt᷑.
& male uiuere diu uolunt. Utilit᷑
autͣ ds̃ latere uoluit illũ diẽ. ut
semꝑ sit paratũ cor ad expectandũ
qd̃ ẽẽ uenturũ scit: & quando uen
xp̃c magister nobis ẽ. etiã filium
hominis dixit nescire illũ diem.
qͥa in magisterio eiꝰ ñ erat ut ꝑ
eũ sciret᷑ a nobis. Neq enĩ aliquio
seit pat᷑ qd̃ filius nescit. cũ ipsa sci¬
entia patris illa sit quȩ sapientia
eiꝰ. Est aut̃ sapientia eiꝰ. filius eiꝰ.
rat. qd̾ qͥdẽ ille nouerat. qui nos
docere uenerat: ñ tam̃ hoc qd̃ no¬
bis nosse ñ ꝓderat. ñ solũ sicut
magister aliquid docuit: s sicut
magister aliquid ñ docuit. Can¬
quã magister enĩ sciebat & doce¬
re qd̃ ꝓderat. & ñ docere qd̃ oberat.

Expanded text:
ovissimus dies terribiliter venturus auditur eis qui securi esse bene vivendo nolunt, et male vivere diu volunt. Utiliter autem Deus latere voluit illum diem, ut semper sit paratum cor ad exspectandum quod esse venturum scitstus magister nobis missus est, etiam Filium hominis dixit nescire illum diem , quia in magisterio ejus non erat ut per eum sciretur a nobis. Neque enim aliquid scit Pater quod Filius nescit: cum ipsa scientia Patris illa sit, quae sapientia ejus est: est autem sapientia ejus Filius ejus, rat, quod quidem ille noverat, qui nos docere venerat, non tamen hoc quod nobis nosse non proderat; non solum sicut magister aliquid docuit, sed sicut magister aliquid non docuit. Tanquam enim magister sciebat et docere quod proderat, et non doc