comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aalatulum ergo ferculumq salomonis. id est
pacisici. regis uidelic& dñi & saluatoris nost:i
est ascensus: lectulum uidelicet in quo perpe¬
tua inpace requiescat: Ferculum uero dequo
uitȩ dapibus sine sine reficiatur: Causa autem
a scendendi est: quia media ferculi ciuslem ad

Expanded text:
tulum ergo ferculumque Salomonis, id est pacifici regis, videlicet Domini et Salvatoris nostri, est ascensus ejus: lectulum videlicet, in quo perpetua in pace requiescat; ferculum vero, de quo vitae dapibus reficiatur sine fine. Causa autem ascendendi est quia media ferculi ejusdem ad
Abbreviated transcription (Latin):
& non inueni: Iam dudum inquit multo
studio quȩsiui dñm. quen nunc integre di¬
ligit anima mea : quẽ etiam tunc. & sinee¬
dum cognitum dilexit inquantum ratio¬
nem sapientiȩ ueritatis & diuini cultus dilexit: Sed
quia in lectulo meo que sun. idest in lecebris adhuc¬
met carnis subdita: quia pernoctes. hoc est intene

Expanded text:
 etc. Jamdudum, inquit, multo studio quaesivi Dominum, quem nunc integre diligit anima mea; quem etiam tunc, etsi necdum cognitum dilexit, in quantum rationem sapientiae, veritatis et divini cultus dilexit. Sed quia in lectulo meo quaesivi, id est illecebris adhuc carnis meae subdita, quia per noctes, hoc est, in tene
Abbreviated transcription (Latin):
est: Uerum quia amatores ueritatis non solũ
deuideis sed etiam ueniunt degentibus. & de
utraq plebe una ȩccła fidelium colligitur:
restat in amoris cantico post iudeę uocationẽ.
ac dulcissimam cum suo redemptore collo¬
cutionem. etiam gentilitas quo ordine ad ag.¬
nitionem suę salutis aduenerit. quanto hanc
inuentam amore tenuerit. specialiter referri:
Sequitur ergo uox electę degentibus ȩccłãe:¬

Expanded text:
est. Verum quia amatores veritatis, non solum de Judaeis, sed etiam veniunt de gentibus, et de utraque plebe una fidelium Ecclesia colligitur, restat in amoris cantico post Judaeae vocationem, ac dulcissimam cum suo Redemptore collocutionem, etiam gentilitas, quo ordine ad agnitionem salutis attigerit, quanto hanc inventam amore tenuerit, specialiter referre. Sequitur ergo vox dilectae de gentibus Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ad potentiã diuinitatis. qđ illo uicto ac repulso mi-¬
nisteriis honorat᷑ angelicis: Ad fragilitatem humani-¬
tatis. qđ aquã a samaritana muliere postulat: ad
potentiã diuinitatis. qđ eidem fontem aquȩ uiuȩ se
dare testatur: Ad fragilitatem humanitatis. qđ fati-¬
gatur ex itinere : ad potentiã diuinitatis. qđ se sequen-¬
tibus. requiẽ pollicet᷑ aeternã: Ad fragilitatẽ huma¬
nitatis. qđ in naui dormit: ad potentiã diuinitatis.
qui a excitatus uentis & mari imperat:Ad fragilita¬
tẽ humanitatis. qđ crucifixus est & mortuus: ad
potentiã diuinitatis. qđ mortem tius elementa cum
terrestribus & iam tremuere cȩlestia Ad fragilitatem
humanitatis. qđ conditus a romatibus ac sepultus
est: ad potentiã diuinitatis qđ resurrexit & ascen¬
dit incȩlos: Ad fragilitatem ꝑtinet humanitatis
qđ isaias ait. N on est species ei neq decor. & uidi-¬

Expanded text:
ad potentiam divinitatis, quod, illo victo ac repulso, miad potentiam divinitatis, quod, illo victo ac repulso, ministeriis honoratur angelicis; ad fragilitatem humanitatis, quod aquam a Samaritana muliere postulat, ad potentiam divinitatis, quod eidem fontem aquae vivae se dare posse testatur; ad fragilitatem humanitatis, quod fatigatur ex itinere, ad potentiam divinitatis, quod se sequentibus requiem pollicetur aeternam; ad fragilitatem humanitatis, quod in navi dormit, ad potentiam divinitatis, quia excitatus ventis et mari imperat; ad fragilitatem humanitatis, quod crucifixus est et mortuus, ad potentiam divinitatis, quod ejus mortem elementa cum terrestribus etiam tremuere coelestia; ad fragilitatem humanitatis, quod conditus aromatibus, ac sepultus est, ad potentiam divinitatis, quod surrexit et ascendit in coelos; ad fragilitatem pertinet humanitatis, quod Isaias ait: Non est species ei, neque decor, et vidi
Abbreviated transcription (Latin):
tus expers. di uinorum potius operum splendida cla¬
rescit insignibus: Et pulchre uentrem eius totum
quidem eburneum. non autem totum saphẏris ue¬
stitum. sed distinctum ẽe saphyris dixit: ita ut par¬
tim eburnei. partim appareant saphyri: Eburneus
quippe uent̾ erat eius : quia fragilitas quã induera
peccato om̃i carebat : ita ut non amplius inta quam ii
osse mortui elephantis. uitiosi ardoris posset inueniri
Distinctus erat saphyris. quia int̾ passiones adsumptȩ
humanitatis. promouebat crebra inditia perpetue di¬
uinitatis: Ad fragilitatem namq humanitatis perti¬
net hoc ipsum. quod paruulus natus est nobis: ad po¬
tentiã diuinitatis. qđ de uirgine natus est. Eademq
natiuitas angelicis est prȩdicata uocibus & celebrata
mysterus: Ad potentiã diuinitatis. qđ inditio stellas
monstratur ad orandus a magis: Ad fragilitatem hu¬
manitatis. quod insidus perfidi regis patria fugat᷑: Ad fragilitati
manitatis. quod duci & temptari a diabolo patuit.

Expanded text:
tus expers, divinorum potius operum splendida clarescet insignibus. Et pulchre ventrem ejus totum quidem eburneum, non autem totum sapphiris vestitum, sed distinctum esse sapphiris dixit, ita ut partim ebur, partim appareant sapphiri. Eburneus quippe venter erat ejus, quia fragilitas quam induerat peccato omni carebat, ita ut non amplius in ea quam in osse mortui elephantis vitiosi ardoris posset inveniri. Distinctus erat sapphiris, quia inter passiones assumptae humanitatis promovebat crebra indicia perpetuae divinitatis: ad fragilitatem namque humanitatis pertinet ipsum, quod parvulus natus est nobis, ad potentiam divinitatis, quod de Virgine natus est, eademque nativitas angelicis est praedicata vocibus et celebrata mysteriis; ad potentiam divinitatis, quod indicio stellae monstratur, adorandus a magis, ad fragilitatem humanitatis, quod insidiis perfidi regis patria fugatur; ad fragilitatem humanitatis, quod duci et tentari a diabolo potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur : animis congruit humilium. qui fra¬
gilitatis proprię conscii cotidianis in preci¬
bus dõ dicere norunt Lioquar ad dnm̃ meũ.
cum sim puluis &cinis: Et iterum: Ipse me
reprehendo. & ago poenitentiã in fauilla & ci¬
nere. Etbene post fistulam colore purpurtã.
ponit cinnamomum cinerei coloris arborem:
quia per recordationem nobis do minici uulne¬
ris oritur despectus nrȩ uirtutis: Et huius

Expanded text:
hibetur, animis congruit humilium, qui fragilitatis propriae conscii, quotidianis in precibus Deo dicere norunt: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et iterum: Ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere . Et bene post fistulam colore purpuream, ponit cinnamomum cinerei coloris arborem, quia per recordationem nobis Dominici vulneris oritur despectus nostrae virtutis. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
genti : quo adusq rex in recubitu suo ẽ: Inquani.¬
mirũ sententia nomine a uri claritas patriȩ cę̧
ritas incorruptibilis. in hacuita nobis ꝑscriptu¬
ras scãs ostendit᷑: dicente apło. Quia uidemꝰ
nc̃ ꝑ speculũ & in enigmate. id÷ insimilitudi¬
nibus : tc̃ autẽ fatie ad faciẽ: Deniq moy sesip¬
se adquẽ in exodo ut legimꝰ lo quebat᷑ ds̃ facie
ad faciẽ. sic̃ loqui solet homo ad amicũ suũ.
sciens se ñ ipsã eiꝰ głam uidisse. prȩcatꝰ est diceni

Expanded text:
genti, quoadusque rex in recubitu suo est. In qua nimirum sententia nomine auri claritas proprie patriritas incorruptibilis, in hac vita nobis per Scripturas sanctas ostenditur, dicente Apostolo quia Videmus nunc per speculum in aenigmate, id est, similitudinibus; tunc autem facie ad faciem . Denique Moyses ipse, ad quem, ut in Exodo legimus, loquebatur Deus de facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum , sciens
Abbreviated transcription (Latin):
cipit eo terribilior existit : eis qui suꝑnae gloriam
dulcedinis ad quã creati sunt. a maritudine suꝑbae
tiranni disfunditus ꝑdiderunt: Etbentꝰ. scaẽ ani-¬
mae amator suus dixiss& quam pulchra es & quã
decora idest quantũ & fide &x opere ꝑfecta: coni¬
nuo sub didit: carissima indeliciis Conuenit
namq ut carissima sit dõ anima quam caelestibus
cernit uacare deliciis : quia nimirum quanto ampli¬
us mens pura cibum uitae degustat. tanto maiore
illius caritite ignescit: Et quo ardentius suꝑna¬
diligit. eo ꝑfectius ab ipso suꝑnorũ bonorũ auctore
ac largitore diligit᷑: Carissima ẽ igit᷑ dño anima
scã indeliciis. quia dum int̾nae gaudia refectionis
ardent̃ esurit amor in ea sui conditoris augesat: Q
qm̃ hd̾ius modi anima non parum &iam incertami¬
ne uitae p̾sentis. praegustat gaudia futurae reri¬
butionis. recte subditur. Statura tua assimilitaẽ
palmae : & ubera tua botris : Statura quippe aecđa

Expanded text:
cipit, eo terribilior existit eis qui supernae gloriam dulcedinis, ad quam creati sunt, amaritudine superbae tyrannidis funditus perdiderunt. Et bene cum sanctae animae amator suus dixisset, Quam pulchra es, quam decora! id est, quantum ex fide et opere perfecta, continuo subdidit, Charissima in deliciis. Convenit namque ut charissima sit Domino anima quae coelestibus cernitur vacare deliciis, quia nimirum quanto amplius mens pura cibum vitae degustat, tanto majore illius charitate ignescit, et quo ardentius supediligit, eo perfectius ab ipso supernorum bonorum auctore ac largitore diligitur. Charissima est igitur Domino anima sancta in deliciis, quia dum internae gaudia refectionis ardenter esurit, amor in ea sui Conditoris augescit; et quoniam hujusmodi anima non parum etiam in certamine vitae praesentis praegustat gaudia futurae retributionis, recte subditur: Statura tua assimilata est palmae et ubera tua botris. Statura quippe ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
linguae cooperantur : & illi decerebro in sensibi¬
liter oriuntur: nec praecisi dolent Quis enim
sapiens doleat. & non magis gaudeat. cum ei su¬
perflua cogitationum leuitas demitur: Tn-

Expanded text:
linguae cooperantur, et illi de cerebro insensibiliter oriuntur, nec praecisi dolent. Quis enim sapiens doleat, et non magis gaudeat, cum ei superflua cogitationum levitas demitur? Un
Abbreviated transcription (Latin):
mosina poculi generalis nil obstat intelleggi: dequaui.¬
dex ipse dicturis est. Sitiui & dedistis mihibi¬
bere Erater ẽ enĩ calix maior. duas habens ansas.
dequo pocta. st ubi prima qͥe sepulis mensaeq re¬
motae : & magnos crateres statuuntꝰ uinaquie coro¬
nant Et bene crat̾ hic tornatilis ee ꝑhib&us.
ornatura enĩ c&eris ocius artifitiis. uas quod operit᷑

Expanded text:
emosyna poculi generalis nil obstat intelligi, de qua juemosyna poculi generalis nil obstat intelligi, de qua judex ipse dicturus est: Sitivi, et dedistis mihi bibere . Crater est enim alix major, duas habens ansas. De quo poeta, At ubi prima quies epulis mensaeque remotae, Et magnos crateras statuunt, et vina coronant. Et bene crater hic tornatilis esse perhibetur: tornatura enim caeteris ocius artificiis vas quod operat
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. & est mirabilis inoculis nr̃is: Cuius artificis in
liude abraham patriarchae. meminit apłs dicens. Ex¬
pectabat enĩ fundamenta habentẽ ciuitatem cuius ar¬
tifex & conditor dr̃ Rec te aut̃ post gressus spon¬
sae calciatos. iunc tura feminũ conlaudatur: quia per
mysterium praedicantium ꝑ ficitur un anima con¬
iunctio credentium populorum Qapte . in locis
iunctura feminũ ad memoriã reducit᷑: ubi ad fidẽ
collecta in fine iudȩa consors utriusq populi in
xp̃o adunatio praemissa est : Sequitur. Umbilic
Imbilicus quod est fragillimũ nrĩ corporis men¬
brum. merito infirmitatem nraẽ mortalitatis
designat: Et umbilicus nr̃. crat᷑ fit tornatilis nũ¬
quam indigens poculis: cũ conscientia mortalita¬
tis atq infirmitatis nrae ad moniti calicẽ uerbi
salutaris ꝓximis ꝓpinare satagimus. ut uideli¬
ca nobis miscđiam facientibus. misericordiscae¬
lestis beatitudo reconpens&eur. Quod &iam deele¬

Expanded text:
tud, et est mirabile in oculis nostris . Cujus artificis in laudem Abraham patriarchae meminit Apostolus, dicens: Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex et conditor Deus . Recte autem post gressus sponsae calceatos junctura femorum collaudatur, quia per ministerium praedicantium perficitur unanima conjunctio credentium populorum: et apte his in locis junctura femorum ad memoriam reducitur, ubi ad fidem collecta in fine Judaea consors utriusque populi, in Christo adunari promissa est. Sequitur: Umbilicus Umbilicus, qui est fragilissimum nostri corporis membrum, merito infirmitatem nostrae mortalitatis designat. Et umbilicus noster crater fit tornatilis nunquam indigens poculis, cum conscientia mortalitatis atque infirmitatis nostrae admoniti, calicem verbi salutaris proximis propinare satagimus, ut videlicet nobis misericordiam facientibus, misericordiae coelestis beatitudo recompensetur. Quod etiam de ele
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ altitudine transcendunt: qui & paruulos
adhuc atq infirmos infide. lac ͤsimplitioris exor¬
tationis uelut ubera nutriant: & om̃ia tela ꝑuer¬
sorũ eximia dicendi potentia quasi turris fir¬
ma repellant: Quae quidẽ om̃ia non exarbitri.¬
o meȩ̨ libertatis habere potui: sed ex quo factasũ
corã eo quasi pacẽ reꝑperiens ipso largiente ꝑcępi:
idẽ ex quo donũ mihi pacis suae. ꝑ uerbũ reconci¬
liationis praestare dignatꝰ est. Neq enĩ indus.¬
triamea ł corã eo uenire aquo longius recesserã.
łpacẽ quã ꝑdiderã recuperare ualui. sed oblatã
grans ab illo multũ gratant̃ accȩpi : Exquo aut̃
hoc mihi ipse donũ largins ẽ. ex eo statĩ ꝑ iur¬
tunĩ crem̃ta ꝓfitiens. & muro me iure cõparan¬
dã &ubera turris instar me habere ꝓfiteor : qͥa
& hostiles alȩsione ciuitatis illius acies cõstant᷑
eicio: & nouos sẽꝑ ei populos educare cotendo:
Qđ quia ñnisi ꝑdonũ cõcessȩ ab eo pacis facere

Expanded text:
irtutum transcendunt, qui et parvulos adhuc atque infirmos in fide, lacte simpliciores exhortationis, velut ubera nutriant, et omnia tela perversorum eximia dicendi potentia, quasi turris firma repellant: quae quidem omnia, non ex arbitrio meae libertatis habere potui, sed ex quo facta sum coram eo, quasi pacem reperiens, ipso largiente percepi, id est, ex quo donum mihi pacis suae per verbum reconciliationis praestare dignatus est. Neque enim industria mea, vel coram eo venire, a quo longius recesseram, vel pacem quam perdideram recuperare valui; sed oblatam gratis ab illo multum gratanter accepi. Ex quo autem hoc mihi ipse donum largitus est, ex eo statim per virtutum crementa proficiens, et muro me jure comparandam, et ubera turris instar me habere profiteor, quia et hostiles a laesione civitatis illius acies constanter ejicio, et novos ei semper populos educare contendo: quod quia non nisi per donum concessae ab eo pacis facere
Abbreviated transcription (Latin):
tura: & ea quȩ in littera uelabatur euangelii grã
reudanda: atq amore spiritali domum esse ł nupti-¬
arum inehriatura cȩlestium: hoc est scãm eccłam.
Pulchriora sunt ergo ubera sponsȩ uino : quia pri¬
mordia fidei euangelicȩ prȩcellunt decretis legalib

Expanded text:
tura, et ea quae in littera velabatur, Evangelii gratia tura, et ea quae in littera velabatur, Evangelii gratia revelanda, aquae amore spirituali domum esset nuptiarum inebriatura coelestium, hoc est, sanctam EcclePulchriora sunt ergo ubera sponsae vino, quia primordia fidei evangelicae praecellunt decretis legalib
Abbreviated transcription (Latin):
triant: dum quo altius aeterna indo gaudia con¬
templantur: eo infirmitati proximorum humilita¬
us conpatiuntur: Pulchnora ubera tua uino In ca¬
pite huius carminis iam expositus est hic uersicu¬
lus ubi dictum est. Quia meliora sunt ubera tuar
uino: & intellectum est quod his uerbis ipsa &iam
primordia euanglicȩ fidei demonstrata suo ec
om̃em mosaycȩ legis ante ire uirtutem: pro eto
quod neminem ad perfectum ad duxit. ui pate
quȩ cultores suos &iam eximias in regnum uite
celestis in tro ducere nonualuit: Gratia fidei rena¬
tos fonte baptismatis &iam paruulos. atq in ipsa
paruula aetate defunctos superna ad gaudia per¬
ducit: Nam & legis cerimonias uino conparan¬
das multa dacumenta probant: sed permaxime
illud quod in nuptus ecclesiȩ misticis uinum de¬
fecit : ut operante mirabiliter dño longe melius
deaqui ficr& uinum: Ubi intimaitum est typice
quod litteralis obseruatio legis finem ess& accep¬

Expanded text:
triant, dum quo altius aeterna in Deo gaudia contriant, dum quo altius aeterna in Deo gaudia contemplantur, eo infirmitati proximorum humilius compatiuntur. Pulchriora ubera tua vino. In capite hujus carminis jam expositus est hic versus, ubi dictum est: Quia meliora sunt ubera tua vino, et intellectum est quod his verbis etiam primordia evangelicae fidei demonstrata sint omnem Mosaicae legis anteire virtutem, pro eo quod neminem ad perfectum adduxit, ut pote quae cultores suos etiam eximios in regnum vitae coelestis introducere non valuit; gratia fidei autem renatos fonte baptismatis etiam parvulos, atque ipsa parvula aetate defunctos, superna ad gaudia perducit. Nam et legis caeremonias vino comparandas multa documenta probant, sed permaxime illud quod in nuptiis Ecclesiae mysticis vinum deficit, ut, operante mirabiliter Domino, longe melius de aqua fieret vinum: ubi intimatum est typice quod litteralis observatio legis finem esset accep
Abbreviated transcription (Latin):
se ut nos de infirmis fortes faceret. infirmari ad
tempus. immo & mori ut nos uiueremus non refu¬
git: Ipse cum essit panis angelorum in diuinitate.
lac tescere uoluit per ad sumptionem carnis. ut ho¬
minum pussillanimitatem nutriret: ac panis
eiusdem cdestis exhiheret capacem: Quia enim
minus idoneus est infans qui pane uescatur : ipsum
panem edendo quod am modo mater incarnat. &
per humilitatem mammillȩ ac lactis sucum de ipso¬
pane pascit infantem: In principio erat uerbum
ꝓ uerbum erat apud dm̃. &. dẽ erit uerbum: n a
et cibus sem putrnus. quo reficiuntur angeli. quia
uisa cius gła satiantur: Tierbum autem caro fae tũ
et & habitauit in nobis : ut sic &iam sapientia dĩ
quȩ nos sicut mater consolatur. de codior ipso pa¬
ne reficert: acper sacramenta incarnanonis adas¬
nitionem uinonemq diuinȩ claritatis traicenti:
Sed & doctores scĩ panem quo sublimittr ipsi
sagnantur: conuertunt in lac quo paruulos nun¬

Expanded text:
se, ut nos de infirmis fortes faceret, infirmari ad se, ut nos de infirmis fortes faceret, infirmari ad tempus, imo et mori, ut nos viveremus, non refugit. Ipse cum esset panis angelorum in divinitate, latescere voluit per assumptionem carnis, ut hominum pusillanimitatem nutriret, ac panis ejusdem coelestis exhiberet capacem. Quia enim minus idoneus est infans qui pane vescatur, ipsum panem edendo quodammodo mater incarnat, et per humilitatem mammillae ac lactis succum de ipsopane pascit infantem. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hic est cibus sempiternus, quo reficiuntur angeli, quia visa ejus gloria satiantur. Verbum autem caro factum est et habitavit in nobis , ut sic etiam sapientia Dei, quae nos sicut mater consolatur, de eodem ipso pane reficeret, ac per sacramenta incarnationis ad agnitionem visionemque divinae charitatis trajiceret. Sed et doctores sancti panem quo sublimiter ipsi saginantur convertunt in lac quo parvulos nu
Abbreviated transcription (Latin):
lis recensendi uel cum sapientiam loquuntur int̾
perfectos. uel eos quando contradicunt redar¬
guunt. Cum uero infirmis fiunt in firmi ut in¬
fir mos lucri faciant: tunc mammarũ officium
non in merito habere dicuntur quia lac doctri¬
nȩ lenioris paruulis sensu impertiunt. his ui.¬
delicet qui panem uerbi sublimioris nec dum ca-
Dentes enim sunt. cum corripiunt
inquietos: mam mȩ cum consolantur pusillani¬
mes : suscipiunt infirmos: Et recte pulcritudinem
in sorore & sponsa sua laudat miraturq mam ma-¬
rum: quia magni apud dñm operis ac mirandae
uirtutis est. cum is qui ad reuelanda perfectͥoribus
altiora ueritatis archana sufficit. nequaquam infir¬
mos primis fidei rudimentis instituere fastidit:
Recte talem animam dñs sororem sibi ac spon¬
sam ee testatur: Quia nimirum sua eam dilectio¬
ne & coniunctione dignissimam uidicat : quam
sui operis imitatricem fieri considerat: Nam & ip.¬

Expanded text:
lis sunt censendi, vel cum sapientiam loquuntur inter lis sunt censendi, vel cum sapientiam loquuntur inter perfectos, vel eos qui contradicunt, redarguunt; cum vero infirmis fiunt infirmi ut infirmos lucrifaciant, tunc mammarum officia non immerito habere dicuntur, quia lac doctrinae levioris parvulis sensu impartiunt, his videlicet qui panem verbi sublimioris necdum caperossunt. Dentes enim sunt, cum corripiunt inquietos; mammae, cum consolantur pusillanimes, suscipiunt infirmos. Et recte pulchritudinem in sorore et in sponsa sua laudat miraturque mammarum, quia magni apud Deum operis ac mirandae virtutis est, cum is qui ad revelanda perfectioribus altiora veritatis arcana sufficit, nequaquam infirmos primis fidei rudimentis instituere fastidit. Recte talem animam Dominus sororem sibi ac sponsam esse testatur, quia nimirum sua eam dilectione ac conjunctione dignissimam judicat, quam sui operis imitatricem fieri considerat. Nam et ip
Abbreviated transcription (Latin):
mea sponsa mea: uulnerasti cor meum in uno oculorũ
tuorum & in uno crine collitui: Acsi aperte dicat
Tota quidem forma tui corporis quo per mun¬
dum longe lateq dilataris o eccłia catholica.
pulcͥra mihii & in maculata apparet: sed hoc est
quod me pre cȩteris ad te amandam mirifice ac¬
cendit. quia unitatem eiusdem fidei ac dilectionis.
& in prelatis fidelibus. ac in subiectis habere pro¬
baris. Hoc est quod me ad excipiendum protua
uita uulnus mortis adduxit. quia te in om̃ibus
menbris tuis & maioribus scilicet & minoribus.
& fortioribus & mediocribus. unitati studere de¬
siderabam : ut uno in omibus atq in dissimili sensu
ad illam tenderes uitam. inqua unitas uerę pacis
regnat & gloriȩ Quam pulchrȩ sunt mammȩ
tuȩ soror mea sponsa: Sicut in collo oculis & den¬
tibus. sic & minammis doctores intelleguntur
ȩxclesiȩ. Sed hoc distat. quod illis tunc uocabu¬

Expanded text:
mea, sponsa mea, vulnerasti cor meum in uno oculorum mea, sponsa mea, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Ac si aperte dicat, Tota quidem forma tui corporis, quo per mundum longe lateque dilataris, o Ecclesia catholica, pulchra mihi et immaculata appares; sed hoc est quod me prae caeteris ad te amandam mirifice accendit, quia unitatem ejusdem fidei ac dilectionis, et in praeclaris fidelibus, ac in subjectis habere probaris. Hoc est quod me ad excipiendum pro tua vita vulnus mortis adduxit. Quia te in omnibus membris tuis, et in majoribus scilicet et in minoribus, et fortioribus et mediocribus unitati studere desiderabam, ut uno in omnibus atque indissimili sensu ad illam tenderes vitam, in qua unitas verae pacis regnat et gloriae. Quam pulchrae sunt mammae tuae! etc. Sicut in collo, oculis et dentibus, sic et in mammis doctores intelliguntur Ecclesiae; sed hoc distat quod illis tunc vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
non facies furtum: non falsum testimonium dices.
honora patrem & matrem: & diliges proximũ tuum
sicut te ipsum: Sed ihi dum plurali numero oculi
describuntur & capilli. multitudo siue rectorũ seu
designatur auditorum. Hic uero in uno oculorum
unitas commendatur doctorum: siue scientiȩ quã
docent spirit᷑ales. dequa scriptum est. Unus dñs una
fides. unum baptisma : unus ds̃ & pat̾ omium: Item
in uno crine colli laudatur unitas eorum. qui spĩta¬
libus magistris pia solent deuotione adhȩrere : cosq
reuerendis suis obsequiis. quomodo crines collum te¬
gere: Nam & in collo eccłiȩ supra cosdem doctores
indicari patuit: huius unionem crinis. designat
lucas cum dicit. Multitudinis credentium erat cor
& anima una: nec quisquam eorum quȩ possidebat
aliquid suum esse dicebat. sed erant illis om̃ia com¬
munia: Quid uero ageret collum cui idem crinis
ess& ad nexus. subsequenter insinuat. dicens. Et uir¬
tute magna reddebant apłi. testimonium resurrec¬

Expanded text:
on facies furtum; non falsum testimonium dices. Honora patrem et matrem, et diliges proximum tuum, sicut teipsum . Sed ibi dum plurali numero oculi describuntur et capilli, multitudo sive rectorum sive designatur auditorum; hic vero oculorum in uno, unitas commendatur doctorum sive scientiae, quam docent, spiritualis, de qua scriptum est: Unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et Pater omnium . Item in uno crine colli laudatur unitas eorum qui spiritualibus magistris pia solent devotione adhaerere, eosque reverendis suis obsequiis, quomodo crines collum, tegere: nam et in collo Ecclesiae supra eosdem doctores indicare patuit. Hujus unionem crinis designat Lucas, cum dicit: Multitudinis credentium erat cor unum, et anima una ; nec quisquam eorum quae possidebat, aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia . Quid vero ageret collum, cui idem crinis esset annexus, subsequenter insinuat, dicens: Et virtute magna reddebant apostoli testimonium resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
xit: Quia & ipse homo fieri ac frater ei natura¬
liter existere dignatus est: recte cognominat¬
isaias ait Ipse autem uulneratus est propter
iniquitates nrãs : attritus est propter scelera
nr̃a: Quȩ sit autem ei maxime causa suscipiendi
huius uulneris. consequenter ex ponit dicens In
Diximus supra in oculis eccłiȩ uel spĩt̾ales eius sen¬
sus. uel eos qui sp̃italia eius uidere ac demonstrare
solent doctores intellegi. Porro in capillis multi¬
tudinem plebium accipi: quȩ & naltitudinem
attingere illius sermonis nequeunt. de quo dñs
ait Siuis perfectus e̾e. uade uende quȩ habes. &¬

Expanded text:
xit; quia et ipse homo fieri ac frater ei naturaxit; quia et ipse homo fieri ac frater ei naturaliter existere dignatus est. PotIsaias ait: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, attritus est propter scelera nostra . Quae sit autem ei maxime causa suscipiendi hujus vulneris, consequenter exponit, dicens: In Diximus supra in oculis Ecclesiae, vel spirituales ejus sensus, vel eos qui spiritualia ejus videre ac demonstrare solent, doctores intelligi: porro in capillis multitudinem plebium, quae, etsi altitudinem attingere illius sermonis nequeunt quo Dominus ait: Si vis perfectus e
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis habentes. dolis tantum bonos in se¬
quuntur : hi non leonum sed aptius uulpiũ
cubilia nominantur: Hinc & enim dns̃ seri¬
bȩ obsequium sibi dolose pollicenti. sed nil
contra eccłiam pręualenti. ait Uulpes foue¬
as habent. & uolucres cęli nidos: filius autẽ
hominis non habet ubi caput suum recli¬
n&: In uulpium quippe nomine leuitatẽ
ac dolositatem: in uolucrum uero appella¬
tione ex tollentiam designauit mentis illius:
Sed cum & hos eccłia saluauerit: facit ut &iã
ibi filius hominis humilitatis ac sinceritatis
merito requiescat. ubi prius nequam sp̃s domi¬
cilia sibi iactantiȩ & leuitatis usur pabant:
Uulnerasti cor meum soror mea sponsa mea.¬
pliciter accipi. quia com memoratione uul-¬
nerati cordis magnitudinem amoris qũa
erga eccłiam hab& ex primere uoluerit. Quã
recte sororem suam cognominat & sponsam.
quia cęlestis eam thalami sibi foedere coniun¬

Expanded text:
virtutis habentes, dolis tantum bonos insevirtutis habentes, dolis tantum bonos insequuntur, hi non leonum, sed aptius vulpium cubilia nominantur: hinc etenim Dominus scribae obsequium sibi dolose pollicenti, sed nihil contra ecclesiam praevalenti, ait: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . In vulpium quippe nomine levitatem ac dolositatem; in volucrum vero appellatione, extollentiam designavit mentis illius. Sed cum et hos Ecclesia salvaverit, fit ut etiam ibi Filius hominis, humilitatis ac sinceritatis merito requiescat, ubi prius nequam spiritus domicilia sibi jactantiae et levitatis usurpabant. Vulnerasti cor meum, soror mea, pliciter accipi, quia commemoratione nerati cordis, magnitudinem amoris quem erga Ecclesiam habet, exprimere voluit, quam recte sororem suam nominat et sponsam, quia coelestis eam thalami sibi foedere conjun
Abbreviated transcription (Latin):
Et apłs dehis quos docebat. Quȩ est inquit
gła nostra spes aut gaudium. aut corona
coronaberis de amana sanir. & ermon: sed
decapite amana & deuertice sanir. & ermon
Cum ergo uulgus ignobile addmn ecła con¬
uerterit: coronam del ateribus montium inqui¬
bus bestiae latuerant consequit᷑. quia premi¬
um desaluatione populi contra dictoris ac¬
cipit : At cum ipsosmalitiae principes. cum
persecutores pliblicos. aduiam uitae ꝑduxe¬
rit : de capite nimirum acuertice corona¬
tur montium: quia cum labore certaminis.
crescit palma retributionis Cui simile est
illud quod additur. Decubilibus leonum.
demontib pardorum: Cubilia & enim leo¬
num ac montes sunt pardorum hi qui acri¬
ore spirituum malignorum furore instiga¬
ti. ad nocendum xp̃i gregem. & ui &. fraude
preualent. Quos cum eclesia castigatos ad hu¬
militatis & pietatis gratiam reuocauerit: de his
& ipsa coronabitur: quia de illorum perpetua
salute letabitur: Nam qui nil contrariȩ

Expanded text:
Et Apostolus de eis quos docebat: Quae est, inquit, gloria nostra, spes aut gaudium, aut corona Coronaberis de Amana, Sanir et Hermon; sed de capite Amana, et de virtute Sanir et Hermon. Cum ergo vulgus ignobile ad Dominum Ecclesia convertit, coronam de lateribus montium, in quibus bestiae latuerant, consequitur, quia praemium de salvatione populi contradictoris accipit. At cum ipsos malitiae principes, cum persecutores publicos ad viam vitae perduxerit, de capite nimirum ac vertice coronatur montium, quia cum labore certaminis crescit palma retributionis. Cui simile est illud quod additur, De cubilibus leonum, de montibus pardorum: cubilia etenim leonum ad montes sunt pardorum, hi qui acriore spirituum malignorum furore instigati, ad nocendum Christi gregem, et vi et fraude praevalent: quos cum Ecclesia castigatos ad humilitatis et pietatis gratiam revocaverit, de his et ipsa coronabitur, quia de illorum perpetua salute laetabitur; nam qui nihil contrariae
Abbreviated transcription (Latin):
pulis panes : discipuli autem turbis: & m anduc auerunt
om̃s & saturati sunt: Qđita corpo raliter factum est. uteti¬
am spiritalia dñi facta signar&e. Quia uidelic& cȩle¬
stis panem doctrinȩ ipse primus eccłȩ suȩ menbris uide¬
lic&e apłis cõmiserit : quem illi mox subieto sibi eiusdẽ
eccłȩ corpori mandauerint: ac sic succedentib sibi ex

Expanded text:
pulis panes, discipuli autem turbis; et manducaverunt omnes, et saturati sunt . Quod ita corporaliter factum est, ut etiam spiritualia Domini facta signarent, quia videlicet coelestis panem doctrinae, ipse primis Ecclesiae suae membris, videlicet apostolis, commiserit, quem illi mox subjecto sibi ejusdem Ecclesiae corpori apposuerunt, ac sic succedentibus sibi ex
Abbreviated transcription (Latin):
quib infantia scȩ̨ eccłę uel nasci consueuit uel nu¬
triri: Siquid aut̃ int̾ riuulos aquarũ &. fluenta
plenissima distare credimus: potest in riuulis
a quarũ eruditio testa menti ueteris accipi. cuius
cultores ueracit᷑ dõ dicere nouerunt Filii autem
hominũ in ꝓtictione alarũ tuarũ sperabunt. uide¬
licet ne insidus aeriarum potestatũ quasi accipitrui
ungiubus rapiant᷑. In ebriabunt᷑ ab ubertate dom̃
tuȩ. torrente uoluptatis tuȩ potabis eos. qm̃ apud
te est fons uitȩ: Potest influentis plenissimis ꝑ fectio
doctrinȩ cuangelicȩ non in conuenient᷑ intellegi: cuĩ
tanta est plenitudo. ut nulla maior in hac dũ taxat

Expanded text:
quibus infantia sanctae Ecclesiae vel nasci consuevit vel nutriri. Si quid autem inter rivulos aquarum et fluenta plenissima distare credimus, potest in rivulis aquarum, eruditio Testamenti Veteris accipi, cujus cultores veraciter Deo dicere noverunt, Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt , videlicet ne insidiis aeriarum potestatum, quasi accipitrum unguibus, rapiantur. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos, quoniam apud te est fons vitae . Potest in fluentis plenissimis perfectio doctrinae evangelicae non inconvenienter intelligi, cujus tanta est plenitudo, ut nulla major in hac duntaxat
Abbreviated transcription (Latin):
mae alterutrũ conferre loantur: Quidam hoc respon¬
sum eccłae ad sermonẽ dnĩ ita sub inlatũ intellegunt.
ut eũ ille laudans eã dixiss&. guttur tuu idx̃ sua.¬
uitaf tuae confessionis quasi uinũ optimũ: sta¬
tim ipsa aonuens uerbis eiꝰ adicer&. Pignũ dilec¬
to meo ad potandum labiisq & dentib illius rumi¬
nandum : Acsi a ꝑte dicer&. Iam multum cupio ut
dilectus m̃s solerti examine affectũ ac sinceritatẽ
mentis quam erga eum habeo diidicce: Confido
enĩ quia & si tanta hanc discussione examin&.
quantum examinare sol& potum siue cybum.
qui hunc sollicitus gustare uel masticare studu¬
erit : iam dignã eã suis laudibus comprobat. Hinc¬
& enĩ primus eccłae pastor int̾rogantise. Nnõ
respondit. Tuscis quia a mote. Et iterum. Iu
sed & nr̃i temporis eccła pa ri feruens affectu merito ꝓ¬
clamibat. Vem dilecte mi egrediamur inagrum. Qui

Expanded text:
met alterutrum conferre laetantur. Quidam hoc responmet alterutrum conferre laetantur. Quidam hoc responsum Ecclesiae ad sermonem Domini ita subillatum intelligunt, ut cum ille laudans eam dixisset, Guttur tuum, id est, suavitas tuae confessionis, quasi vinum optimum, statim ipsa annuens verbis ejus adjiceret, Dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ruminandum. Ac si aperte diceret: Jam multum cupio ut dilectus meus solerti examine affectum ac sinceritatem mentis, quam erga eum habeo, dijudicet. Confido enim quia etsi tanta hanc discussione examinet, quanta examinare solet potum sive cibum, quia hunc sollicitus gustare vel masticare studuerit, jam dignam eam suis laudibus comprobabit. Hinc enim primus Ecclesiae pastor interroganti se Domino respondit, Tu scis quia amo te; et iterum: TuSed et nostri temporis Ecclesia pari fervens affectu, merito proclamat, Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum; qui
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii quod inore meo ponere dignatꝰ ẽ. tatae
est sublimitatis. quod ñ ꝑ alium quempiã quam
ꝑ ipsum dilectum ipsum sponsum ac redemptorẽ
meum mundo debeat praedicari Ipse quippe
primus in carne apparens. ꝑ mysterium regeneri¬
tionis hu mano generi it̾ cacdestis apperuit: ipse
sacramentũ suae passionis. resurrectionis ascen¬
sionis. quo mundus saluar&ur: prius praedicauit.
ac deinde praedicandum suis fidelibus reliquit.
ipse calicem salutaris potauit: ac sic potaindum
eccłie porrex̃. Neq ab surde positum deb&
uideri quod dicitur. Labiisq & dentibus illius rumi¬
nandum cum de uinodicatur: Constat aut̃ quia
ruminatio cybo potius quam poc ulo conuenit. Pi¬
gurate . loquens. libia dilecti & dentes. appellat
doctores scõs. ut supͣ ꝓbatum est. Qui uinumop¬
timum quod ipse potauit ruminant: cum uerbũ
graẽ quodocuit crebro meditatu scrutari ac sibi¬

Expanded text:
Evangelii, quod in ore meo ponere dignatus est, tantae Evangelii, quod in ore meo ponere dignatus est, tantae est sublimitatis, quae non per alium quempiam quam per ipsum dilectum suum sponsum ac Redemptorem meum mundo debeat praedicari. Ipse quippe primus in carne apparens per mysterium regenerationis humano generi iter coeleste aperuit; ipse sacramentum suae passionis, resurrectionis, ascensionis, quo mundus salvaretur, prius praedicavit, ac deinde praedicandum suis fidelibus reliquit; ipse calicem salutaris potavit, ac sic potandum Ecclesiae porrexit. Neque absurde positum debet videri, quod dicitur, Labiisque et dentibus illius ruminandum, cum de vino dicatur. Constat autem, quia ruminatio cibo potius quam poculo convenit. Figurate enim loquens labia dilecti et dentes appellat doctores sanctos, ut supra probatum est, quia vinum optimum quod ipse potavit ruminant, cum verbum gratiae quod docent crebro meditatu scrutari ac sibi
Abbreviated transcription (Latin):
rat optimo: ita potest distingui. quia mala tota
ium in ipsa nouitate r&ineant: uinũ uero p̃ti
deu&ustate consequat᷑. Ideoq recte utriq huic
speciei. uox eccłie loquentis & fama conferatus
cuius & principium & ꝑfectionẽ constae ee mi¬
randa Itẽ quia maior est uirtus & fraglanti
umi optimi quã malorũ: recte dicitur. Et
odor oris tui. sic̃ malorũ: guitur tuũ quasi
uinum optimum: Prȩstat grãe malorũ tant
quam de illa potest audientium sermo disseminare:
Hactenus aut̃ dicta laude sponsae. ubi ad hoc uentum
est. ut guttur eiꝰ sicut umum c̾e̾ optimũ dicertur
rapuit illa uerbum deore sponsi: & ipsa hoc potus
magno ducta amore cõpleriᷤ sategit: Intellex̾ namq
quia uocabulo ium optimi. uerbum designar& euan¬
gelii. inquo solo saluse& aerna credentibus. Et
ait. Pignum dilecto meo ad potandum. libiisq &¬
timũ cui guttur meum conparauit. dignum
est ipsi dilecto meo ad potandum: quia uerbum

Expanded text:
tingui, quod mala totam vim in ipsa novitate retineant, vinum vero pretium de vetustate consequatur. Ideoque recte utrique huic speciei vox Ecclesiae loquentis, et fama conferatur, cujus et principium et perfectionem constat esse mirandam. Item quia major est virtus et fragrantia vini optimi quam malorum, recte dicitur: Et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum quasi vinum optimum, praestat gratiae malorum. Tantum quam de illa potest audientium sermo disseminare. Hactenus autem dicta laude sponsae, ubi ad hoc ventum est ut guttur ejus sicut vinum esse optimum diceretur, rapuit illa verbum de ore sponsi, et ipsa hoc potius magno ducta amore compleri satagit. Intellexit namque quia vocabulo vini optimi verbum designaret Evangelii, in quo solo salus esset aeterna credentibus, et ait: XXXI. Dignum dilecto meo ad potandum, timum, cui guttur meum comparavit, dignum est ipsi dilecto meo ad potandum, quia verbum
Abbreviated transcription (Latin):
triuineȩ. Quia nimirum ipsi primi doctores ȩc¬
cłae id est apłi. completa passione ac resurrectio¬
ne illius. maiorem multo quam eate̾nus habue¬
rant scientiam doctrinȩ salutaris accȩperunt:
cum apparens post resurrectionem aperuit
illis sensum ut intelligerent scripturas. uelcũ
misso de suꝑ spũ notitiã illis omium tribuit lin¬
guarum: quando ab in̾ridentibus falso dictũ est.
quia musto pleni sunt isti : Sed illi ueraciter
sicut botri uineȩ̾ erant effecti: quia spĩtalium
erant caris matum grã refecti. Completa ueritatis
sententia qua dicebat. quia uinũ nouum inutres no¬
uos mit tendum est : & ambo conseruantur: Vtriq
aut̃ sensui congruit apte quod subditur: &o dor
optimũ : Inodore quippe oris. famã bonae locuti¬
nis. inguiture uero. ipsũ uocis dõ deditȩ offitiũ
Ul trumq aut̃ in aeccła catholica utrumq in anima
quaq electa laude dignum est: quia & uox ipsa

Expanded text:
etc. Quia nimirum ipsi primi doctores Eccetc. Quia nimirum ipsi primi doctores Ecclesiae, id est, apostoli, completa passione ac resurrectione ejus, majorem multo quam eatenus habuerint scientiam doctrinae salutaris acceperunt, cum apparens post resurrectionem aperuit illis sensus, ut intelligerent Scripturas; cum, misso desuper Spiritu, notitiam illis omnium tribuit linguarum; quando ab irridentibus falso dictum est quia musto pleni sunt isti . Sed illi veraciter sicut botri vineae erant affecti, quia spiritualium erant charismatum gratia refecti, completa veraciter sententia, qua dicebat quia vinum novum in utres novos mittendum est, et ambo conservantur . Utrique autem sensui congruit apte quod sequitur: Et odor etc. In odore quippe oris fama bonae locutionis, in gutture vero ipsum vocis Deo deditae officium. Utrumque autem in Ecclesia catholica, utrumque in anima quaque electa laude dignum est, quia et vox ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectus nis descendit inhortum suum: & nunc
ipse dicit. Ascendam in palmã: Eadem aut̃
ȩccła siue anima ꝑfectaortus dni. quae & palma
est. Sed distat int̾ ascendere dnm̃. & descende¬
re dnmani illam Descendit namq in illam.
dum caelestem ei gram̃ desuꝑ mittit. qua & ipsa
caelestis possit effici atq ad suꝑna trans ferri
lscendit uero in eandem. cum cognitionem suae
maiestatis. fidelibus magis magisq reulat: cũ
amorem patriae caelestis ꝓficientibus eis quasi
aphendam fructus eius. illi euo congruit. quando¬
haec salomon canbat: Cd̃nse dñs crebris ꝓphoearũ
uocibus ꝓmitter& ad redemptionẽ generis humani
in carne uenturum: cũ se ascensurum in arborem prae¬
dicar&: ut sponte sua moriens destructo mortis im¬
perio ad uitã uictor redir&: Fructus aut̃ palmae quos
se ap̃hensurum e̾e dixit. posteriores sunt gloriae
quae crucis sequaebantur ascensum: hoc ẽ claritas
nit apte quod sequitur. eterunt uberatua sic ut bo

Expanded text:
Dilectus meus descendit in hortum suum ; et nunc ipse dicit, Ascendam in palmam. Eadem autem Ecclesia, sive anima perfecta, hortus Domini, quae et palma est. Sed distat inter ascendere et descendere Dominum in illam: descendit namque in illam, dum coelestem ei gratiam desuper mittit, qua ut ipsa coelestis possit effici, atque ad superna transferri; ascendit vero in eamdem, cum cognitionem suae majestatis fidelibus magis magisque revelat, cum amorem patriae coelestis proficientibus ando Salomon haec canebat, cum se Dominus crebris prophetarum vocibus promitteret ad redemptionem generis humani in carne venturum; cum se ascensurum in arborem praedicaret, sponsae suae moriens, destructo mortis imperio ad vitam victor rediret. Fructus autem palmae, quos se apprehensurum dixit esse, posteriores sunt gloriae quae crucis sequebantur ascensum, hoc est claritasnit apte quod sequitur: Et erunt ubera tua,
Abbreviated transcription (Latin):
ebatur a saule. uel acȩteris aduersarus. eius
se gentis improbitate uexari questus est: quȩ
cũ nullo hominũ aliquando pacẽ habere
curabat: At contra salomon & nomine erat

Expanded text:
ebatur a Saule vel caeteris adversariis ejus, se gentis improbitate vexari questus est, quae cum nullo hominum aliquando pacem habere curabat. At contra, Salomon et nomine erat
Abbreviated transcription (Latin):
reticorũ dogmata repellere: eosq a simpliciũ
seductione fugare: Hoc quoq quod eiꝰ resina
quȩ cedria dicit᷑ in conseruandis libris ad eo
est utilis. ut ꝑ liniti ex ea nec tineas patiantur.

Expanded text:
reticorum dogmata repellere, eosque a simplicium reticorum dogmata repellere, eosque a simplicium seductione fugare. Hoc quoque quod ejus resina, quae cedrina dicitur, in conservandis libris adeo est utilis, ut perliniti ex ea, nec tineas patiantur
Abbreviated transcription (Latin):
pliciorib xpĩ famulis: qui proprus eccłam uirtu.¬
tibus potius ex ornare: quã doctrinȩ uerbis defen¬
dere. & contra ꝑ uersorũ dogmatũ impetus norunt
munire: Dependent a ut adfixatignis laquearia:
qui a netesse est. ut quicũq in scã eccła sublimes
uirtutib splendere desiderant. summorũ patrũ
dictis atq exemplis. quib a terrenorũ ambitu su¬
spendant᷑ tota mente in hȩreant: Et bene tigna
hȩc cedrina & laquearia dicunt᷑ eẽ cipressina:
quia utramq hanc arborẽ inputribilis omnino
naturȩ altitu dinis eximiȩ. & odoris constat eẽ
prȩcipui : quod eis apte conuenit. qui cũ apło
dicere possunt. Xpĩ bo nꝰ
odor sum
& nrã conuersatio in cęlis est Et
tes interim fugare solet. iuxta illud poetȩ Disce
& odoratã stabulis accendere cȩdrũ : galba nõq
agitare graues nidore chelidros: eisdẽ laquea¬
ribus altis id ÷ doctoribus. congruent̃ aptatur.:
qui uirtute uerbi cȩlestis solent uenenata hȩ¬

Expanded text:
plicioribus Christi famulis, qui propriis Ecclesiam virtutibus potius exornare, quam doctrinae verbis defendere et contra perversorum dogmatum impetus norunt munire. Dependent autem affixa tignis laquearia, quia necesse est ut quicunque in sancta Ecclesia sublimes virtutibus splendere desiderant, summorum patrum dictis atque exemplis, quibus a terrenorum ambitu suspendantur, tota mente inhhaec cedrina et laquearia dicuntur esse cypressina: quia utramque hanc arborem imputribilis omnino naturae, altitudinis eximiae, et odoris constat esse praecipui. Quod eis apte conenit, qui cum Apostolo dicere possunt: Christi bonus odor sumra conversatio in coelis est , et,ntes interim fugare solet, juxta illud poetae, Disce et odorantem stabulis accendere cedrum, Galbanoque agitare graves nidore chilindros: ejusdem laquearibus altis, id est, doctoribus congruenter aptatur, qui virtute verbi coelestis solent venenata hae
Abbreviated transcription (Latin):
situm. capiti nectit corpus. apte conuenit eis quorum
ministerio coniungitur eccła xp̃o: quihuic alimen¬
ta uitȩ ab ipso dño percepta tradiderut. Dequibus apłs
gr̃am euuanglu comendans ait. Quȩ cum initium ac¬
cepiss& enarrari perdñm: ab eis qui audierunt in nos con¬
firmata est Hinc desc ipso scriptum est. Etdedit disci

Expanded text:
situm, capiti nectit corpus, apte convenit eis quorum situm, capiti nectit corpus, apte convenit eis quorum ministerio conjungitur Ecclesia Christo, qui huic alimenta vitae ab ipso Domino percepta tradiderunt. De quibus Apostolus gratiam Evangelii commendans, ait: Quae cum initium accepisset enarrari per Dominum, ab eis qui audierunt, in nos confirmata est . Hinc de ipso scriptum est: Et dedit disci
Abbreviated transcription (Latin):
enim sic ecda scã quo amplius eam frangi aduersis con.¬
tigerit: eo larius quot uirtutum grana unius fidei
tegmine conplectat᷑ reserat Et recte addit̾. absq eo
qđ intrin secus lat&: Quia confessionem quidem
in eccła uiuificȩ crucis possunt omnes audire: pressu¬
ras ipsius eccłȩ possunt om̃s aspicre. Nitorem quoq
caris matum. quibus infirmos curat. mortuos suscitat.
leprososmundat. demones eicit. & cetera huius modipos¬
sunt infideles cum fidelibus intueri. possunt & iammi¬
rari: Sola autem nouit ipsa quanto inuisibilis uitȩ
teneatur amore : quanta inuisionem conditoris sui quan¬
ta in ꝑ fectum menbrorum suorum dilectione flamma¬
scat Sicut turris dauid collum tuum: quȩ ȩdificata est
cum ꝓpugnaculis: Et decollo supra diximus quod doc¬
tores scõs signific&: qui eccłam & spiritalibus reficiendo
alimonus. semper augmentant: & uerbis sc̃ȩ exhortati¬
onis infide confortant. Sed & hoc qđ collum in medio po¬

Expanded text:
enim sancta Ecclesia, quo amplius eam frangi adversus contigerit, eo clarius quot virtutum grana unius fidei tegmine complectatur, referat. Et recte additur: Absque eo quod intrinsecus latet, quia confessionem quidem in Ecclesia vivificae crucis possunt omnes audire, pressuras ipsius Ecclesiae possunt omnes aspicere; nitorem quoque charismatum, qui infirmos curat, mortuos suscitat, leprosos mundat, daemones ejicit, et caetera hujusmodi possunt infideles cum fidelibus intueri, possunt etiam mirari. Sola autem novit ipsa quanto invisibilis vitae teneatur amore, quanta in visione Conditoris sui, quanta in profectu membrorum suorum dilectione flammescat. Sicut turris David, collum tuum, etc. Etum tuum, etc. Et de collo supra diximus, quod doctores sanctos significet, qui Ecclesiam et spiritualibus reficiendo alimoniis semper augmentant, et verbis sanctae exhortationis in fide confortant. Sed et hoc quod collum in medio po
Abbreviated transcription (Latin):
Amplexantur quippe stercora qui uescebant᷑
in croceis : cum hi qui uidebantur quondã forib
caritatis rutilare gratissimis. post modum se fę¬
dis incipiunt uitiorum in mergere uolutabrisꝰ
Sed & hoc quod crocus ardentibus languentiũ
membris solatium refrigerii conferre perhibetur.
eius dem sum mę uirtutis actibus congruit: qua
ab ȩstu carnalium uoluptatum. animos tempe¬
rare. atq ad desi deranda supernȩ patriȩ gaudia
consueuit accendere: Quod uero nardus algen¬
tium rigorem fertur discutere & calefacere mem¬
brorum in promptuest. quia memoria dominicȩ
passionis. pigrum moriendi pauorem a fidelium
cordibus expellit: eosq ad imitandam eius mortẽ
non solũ uitia sua mortificando. uerum etiam
animas pro eo ponendo.inflammatatq. alacres
facit: Fistula & cinnamomdm cum uniuersis¬
lignis libani F istula quę & casia dicitur. in ter
aromaticas ad numeratur. arbores: E st autem
robusti corticis & purperei: qui ad curandas ui

Expanded text:
Amplexantur quippe stercora, qui nutriebantur in croceis, cum hi, qui videbantur quondam floribus charitatis rutilare gratissimis, postmodum se foedis incipiunt vitiorum immergere volutabris. Sed et hoc quo crocus ardentibus languentium membris solatium refrigerii conferre perhibetur, eisdem summae virtutis actibus congruit, quae ab aestu carnalium voluptatum animos temperare, atque ad desideranda supernae patriae gaudia consuevit accendere. Quod vero nardus algentium rigorem fertur discutere et calefacere membrorum, in promptu est quia memoria Dominicae passionis pigrum moriendi pavorem a fidelium cordibus expellit, eosque ad imitandam ejus mortem, non solum vitia sua mortificando, verum etiam animas pro eo ponendo inflammat atque alacres facit. Fistula et cinnamomum, etc. Fistula, quae et cassia dicitur, inter aromaticas annumeratur arbores. Est autem robusti corticis et purpurei, quae ad curandas vi