comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ło. Quisqͥs rursꝰ putau̾it ȩccłiã in
una parte eẽ. ⁊ ñ eã cognou̾it diffusã to¬
to orbe t̾rarũ: & credidit eis qui dicũt
euuangłm leg̾etur: c̃ ille totũ orbem
em̾it. quia tantũ p̾ciũ dedit: illȩ tãqͣm
ĩ ꝑximo scandalirat᷑. aluina urit᷑. Quis¬
qͥs gͥ errat in ipsa sub̾a u̾itatis: a sole uri¬
tur. & ꝑ diẽ urit᷑: quia inpsa sapĩa er¬
rat. dequa dictum ẽ. dies diei eruct᷑at

Expanded text:
uis putauerit ecclesiam in una parte esse et non eam cognouerit diffusam toto orbe terrarum, et crediderit eis qui dicunt:euangelium legeretur cum ille totum orbem emerit quia tantum precium dedit, ille tanquam in proximo scandalizatur; a luna uritur. Quisquis ergo errat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur, et per diem uritur; quia in ipsa sapientia errat, de qua dictum est, «Dies diei eructat
Abbreviated transcription (Latin):
lum mortuo. ut accendatur: id÷ qͥcũqꝙ
adhuc piger ÷ sequiam. ad moue illi
carbonem qͥ erat extinctus: & habeto sa¬
gittam u̾bi dei et carbonem uastatorẽ:
ut occurras labiss imquis et lingue sub¬
dole. Quid sequit᷑: Accepit istȩ sagittaᷤ
ardentes: accepit et carbones. uastatoreᷤ.
Iam repellit linguam subdolã: i labia
miqͣ. Iam ascendit gͣdum: incip̃ ꝓtice.
dĩ ÷ areauentilata. Puta qi triticũ fas¬
tumẽ. Nunqͥd iam in horreo ẽ : d huc
necẽe ẽ multa palea pͥmatur. Et qͣnt̃
ꝑfuit: tantum uidet maiora scandala
nos docet dñs: de frumentis ⁊ ziraniis.
Cum autem creuisset herba. ⁊ fructum
fecisset: tunc apparuerunt ⁊ rirania: id÷
quia nulli homini apparent mali. nͥ fac¬
tus fuerit ipse bonus: quia cum creuisset
herba ⁊ fructum fecisset. tc̃ apparuerũt

Expanded text:
lum mortuo ut accendatur; id est, quicumque lum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, inct area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
fronduerant: multe carnales cogitati¬
ones: sclares muta amores. Ipsiurunt᷑
carbonib desolatoriis: uit fiat purꝰ locꝰ
ibi diabolꝰ : ñ pot̾ edificari .xͦ. Accedunt
carbones desolatorii ÷ & deiciunt qͦd ma-¬
le fua̾t ȩdificatum: et de solato loco acre¬
dit structura felicitatis ꝑpetuȩ. Uidete
gͦ quare dicti sunt carbones: quia qui
se comitunt ad dnm. de mortuis reuiuᷤ¬
cunt. Carbones autẽ quando accendĩt᷑:
anteꝗͣ accendent᷑. extincti erant. Nam
extincti carbones mortui dicunt᷑: ardẽ¬
tes uiui appellant᷑. Exempla gͦ multoꝵ
inquoꝵ quiconu̾si sunt ad dm̃: carbo¬
nes dicti sunt. Audis homines mirari:
&e dice̾. Ego illum noui qͣm ebriosus fu¬
it: qͣm sceleratus: qualis amator ciri.
aut amphiteatri: qualis fraudator. ooͦ
qͦmͦ deo seruit: qͣm innocens factus ẽ.
Nolimirari. Carbo ẽ. Uiuum gauoe.:
quia extinctum plangebas. S qñ lau¬
dasuiuum: si nosti laudare. adhibe il¬

Expanded text:
fronduerant, multae carnales cogitatifronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe il
Abbreviated transcription (Latin):
Breuit̾ accipiat caritas ur̃a. Primo. qͦ¬
mͦ exemplis agendum sit iudete. Lingͣ
sub dola nichil sic nouit dicẽ. qͦ magis
subdola ẽ: nͥ uide. ne ñ possis implere.
Multũ ÷ adte: hoc aggredi. Accepisti
tu p̾ceptum eiuangłicũ: habes sagntã
s: carbones ñ dum habes. Timendũ:
ne sagnta sola ñualeat adu̾sus linguã
dolosã. Sunt &e carbones: ut piita in
tu delicatior es illo senatore: Nunquid
tu infirmiores illo aut illo inualido¬
sene: Nunquid tu infirmior es feminiᷤ:
s: ego inquit multum peccaui: et mł¬
tũ peccator sum. Num̾ant᷑ etiã qͥ multũ
peccauerunt: &e eo plꝰ amauer᷑ qͦ plura
illis dimissa sunt. q̃mͦꝰ dictumẽ. in euã¬
głio. Cuimodicũ dimittitur: modicũ
diligit. Cumgͦ fui̾t ista enum̾ata: et
nominatim dicti fitint homines quipo¬
tuerunt. illȩ accepta sagnta incorde. ac¬
cedentib etiam carbonib desolatoriis: Sꝰ¬
enim desolat᷑: Ad desolationẽ ꝑduci¬
t᷑. Srant autẽ in illo multa q̃ male

Expanded text:
t Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, inciNumquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? ossunt? Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui multum peccaverunt; et eo plus amaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, est enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male
Abbreviated transcription (Latin):
dem ĩpsam inqua potestatẽ accepimꝰ. eẽ.
filii dei ⁊ eẽ. ad dext̾am. quare oportet
ut ꝓtegat dñs. ꝓpt̾ scandala. Unde st̃
scandala: De duob tim̃da s̃ scandala:
q ⁊ duo st̃ p̾cepta in quib tota lex pen¬
det & ꝓpħȩ. dilectio dei ⁊ ꝑcimi. Eccła
ꝓpt̾ ꝓrximum diligit᷑: d̾s autẽ ꝓpt̾ dm̃
Indo intelligit᷑ sigurate dictus sol: in
ȩccłia intelligitur figurate dicta lu¬
na. Quisqͥs pot̾ errarȩ. ut aliud de do̾
credat qͣm oportet: ñ credat patrẽ et

Expanded text:
dem, in qua potestatem accepimus esse filios Dei, et esse ad dexteram: quare oportet ut protegat Dominus? Propter scandala. Unde sunt scandala? De duobus timenda sunt scandala, quia et duo sunt praecepta in quibus tota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et proximi . Ecclesia propter proximum diligitur, Deus autem propter Deum. In Deo, intelligitur figurate dictus sol: in Ecclesia, intelligitur figurate dicta luna. Quisquis potest errare, ut aliud de Deo credat quam oportet, non credat Patrem et
Abbreviated transcription (Latin):
stra ñ dictum ẽ. cadentes: s descenden-¬
tes. o ultum autẽ int̾ ẽ. int̾ descend̾ e
et ascende: et cade. Nam quia cecidit
adam: ideo descendit xp̃c. Illȩ cecidit:
iste descendit. Ille cecidit suꝑbia: illȩ
descendit mĩa. Non autẽ ipse solus
descendit. Et quidem de cȩlo ipse so-¬
ł descendit. S multumitantes eum
sc̃i descendunt ad nos: & descendunt
adnos. Iaminquadam altitudine m̃tis.
habitabit apłs: cum dicet. Siue enim
mente xcessimꝰ d̾o. Iam quod m̃te exces¬
serat: eo excesserat. Excedens enim m̃

Expanded text:
n dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt. Sic ht̃ lib̾ geneseos sic ht:
qͦd cedar ad ismahel ꝑtinet. Ergo y¬
saac cum ismahel: id÷ qui ꝑtinent
ad isaac. int̾ illos unuunt qui ꝑtinẽt
ad ismahel. Isti sursũ uolunt ascen¬
dere: illi deor sum uolunt p̾m̾e. Isti
uolare uolunt addm̃: illi conantur
pennas euellere. Namq apud apo¬
stolum tta dr̃. S sicut tc̃ qui scđm
carnem natus erat. ꝑ sequebat᷑ eum

Expanded text:
dicta sunt. Sic habet liber Geneseos; sic habet, dicta sunt. Sic habet liber Geneseos; sic habet, quod Cedar ad Ismael pertinet . Ergo Isaac cum Ismael; id est, qui pertinent ad Isaac, inter illos vivunt, qui pertinent ad Ismael. Isti sursum volunt ascendere, illi deorsum volunt premere: isti volunt volare ad Deum, illi conantur pennas evellere. Namque apud Apostolum ita dicitur: «Sed sicut tunc, qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum
Abbreviated transcription (Latin):
renam palestinã: regnũ terrenũ: sa¬
lutẽ terrenã: hostium subiugationẽ.
abundantiam filioꝵ: fecunditatem
frugum. Omiã ista: ꝓmissiones sunt
terrene. In sigura sp̃ualit̾ intelligun¬
tur. Quomꝰ: Ierłm terrena. umbra
erat. regnicȩlestis: & regnum terreñ
umbra erat regni cȩlorum. Ismael
inumbra: isaac inluse. Ergo isma¬
mahel inumbra: ñ mirũ quia ibi te¬
nebre. Pinguiores enim umbre: te¬
nebre sunt. Ergo ismahel intenebris:
isaac inluce. Quic̃q hic etiam inȩccłia
terrenam felicitatẽ querunt adeo: ad¬
hc adismahel ꝑtinent. Ipsi sunt qui
contͣdicunt sp̃ualib ꝓfitientib et de-¬
trabunt illis: et hñt labia iniqua. et
linguassubdolas: contͣ quos rogauit
iste ascendens: et appositi sunt ei car¬
bones desolatorii. et sagnte potentis
acute. Int̾ illos enim adhuc uiuit:
donec tota arȩa uentiletur. Ideo dix.
In habitaui cum cab̾naculis cȩdar.
Nam et ipsa tab̾nacula ismahel: ꝯ̧dar

Expanded text:
renam Palaestinam, regnum terrenum, sarenam Palaestinam, regnum terrenum, salutem terrenam, hostium subjugationem, abundantiam filiorum, fecunditatem frugum. Omnia ista promissiones sunt terrenae. In figura spiritualiter intelliguntur, quomodo Jerusalem terrena umbra erat regni coelestis, et regnum terrenum umbra erat regni coelorum. Ismael in umbra, Isaac in luce. Si ergo Ismaumbra, non mirum quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tenebris, Isaac in luce. Quicumque hic etiam in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Deo, adhuc ad Ismael pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas subdolas. Contra quos rogavit iste ascendens, et appositi sunt ei carbones desolatorii, et sagittae potentis acutae. Inter illos enim adhuc vivit, donec tota area ventiletur: ideo dixit, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Nam et ipsa tabernacula Ismael, Cedar
Abbreviated transcription (Latin):
filios habuisse abraham. Quosquidem
commemorat apłs: & adimaginẽ duoꝵ
testamentorũ ẽẽ dicit. Vnꝰ de ancilla e¬
rat: alt̾ de lib̾a. Ex ancilla: isma hel
erat: De lib̾a sara. quẽ suscepit ex desꝑ¬
atione ꝑfidẽ: isaac erat. U t̾q ex semi¬
ne abrahȩ: s ñ ut̾q heres abrabȩ. De
abraham nat᷑ unꝰ: s tam̃ ñ hereditatus
Ait̾. &e heres. Nonsolũ filiꝰ: s ⁊heres.
In ismahel s̃ om̃s qui carnalit̾ colunt
Am̃. Ad ipsos enim et uetꝰ testamentũ
ꝑtinet: quia sic dix̃ apłs. Sublege uo¬
lentes ẽẽ. legem ñ audistis: Scͥptum ẽ.
enim quod abrahã duos filios habuit:
unum de ancilla et unũ de lib̾a. Quȩ
sunt in allegoria. Hȩc enim s̃ duo tes¬
tamenta. Quȩ sunt duo testam̃ta:
Lmim uetꝰ: &e alt̾m nouum. Uetus te¬
stamentũ a deo: & nouũ testam̃tum
ado: qm de abraham. & ismabel. et
ysaac . s ismahel ad terrenum: isaac.
ad celeste regnum. Ideo uetꝰ ꝓmissi

Expanded text:
filios habuisse Abraham, quos quidem filios habuisse Abraham, quos quidem commemorat Apostolus, et ad imaginem duorum testamentorum esse dicit: unus de ancilla erat, et alter de libera. Ex ancilla, Ismael erat; de libera Sara, quem suscepit ex desperatione per fidem, Isaac erat. Uterque ex semine Abrahae, sed non uterque haeres Abrahae. De Abraham natus unus, sed tamen non haereditat: alter etiam haeres; non solum filius, sed et haeres. In Ismael sunt omnes qui carnaliter colunt Deum. Ad ipsos enim et vetus testamentum pertinet: quia sic dixit Apostolus, «Sub Lege volentes esse, Legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera; quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo testamenta.» Quae sunt duo testamenta? Unum vetus, et alterum novum. Vetus testamentum a Deo, et novum testamentum a Deo; quomodo de Abraham et Ismael et Isaac. Sed Ismael ad terrenum, Isaac ad coeleste regnum. Ideo vetus testam
Abbreviated transcription (Latin):
unus homo inxp̃o. quia unitas sc̃a in
xp̃o ẽ: ipse unꝰ homo dicit. dfinib t̾rȩ
ad te clammaui: dumang̾et᷑ cor meũ.
Hinusgͦ hominis longinqͣ ꝑ egͥnatio
facta ẽ. int̾ malos. Et tanqͣm diceret᷑
si cum bonis es: S: si cum bonis eẽt. ñ
diceret heu me. Heu uoxẽ. miseriȩ:
uox est calamitatis ⁊ infelicitatis. Sed
tamen inspe: quia iam uel gem̾e didi¬
cit. Multi enim ⁊ miseri sunt ⁊ non
gemunt: et ꝑegͥnantur. et redire no¬
lunt. Iste iam uolens redire: cognoscit
infelicitatẽ ꝑegͥnationis suȩ. Quia ag¬
nouit illã redit: et ascendere incipit.
quia canticum gͣduum cȩpit cantare.
U̾ ggͤ gemit. & int̾ quos in habitat: In¬
habitaui cum tabnaculis cȩdar. Verbũ
hoc quia hebreum ẽ: ꝓculdubio non
intellexistis. Quid ÷ inhabitaui cum
tab̾naculis cedar: Cȩdar qͣntũ memi-¬
nimꝰ ex interp̃tatione nominũ hebreoꝵ:
tenebras significat. Int̾p̾tatum cȩdar la¬
tine: tenebrȩ dicunt᷑. Nostis autẽ: duos

Expanded text:
as sancta in Christo est; ipse unus homo dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum» . Hujus ergo hominis longinqua peregrinatio facta est inter malos. Et tanquam diceretur si cum bonis esset? Si cum bonis esset; non diceret, «Heu me!» Heu, vox est miseriae, vox est calamitatis et infelicitatis; sed tamen in spe, quia jam vel gemere didicit. Multi enim et miseri sunt, et non gemunt, et peregrinantur, et redire nolunt. Iste jam volens redire, cognoscit infelicitatem peregrinationis suae: quia agnovit illam, redit; et ascendere incipit, quia Canticum graduum coepit cantare. Ubi ergo gemit, et inter quos habitat? «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Verbum hoc quia hebraeum est, procul dubio non intellexistis. Quid est, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar?» Cedar, quantum meminimus ex interpretatione nominum hebraeorum, Tenebras significat. Interpretatum Cedar latine, Tenebrae dicuntur. Nostis autem duos
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ meliores uiuit. quam impatria sua
celesti ꝑegͥnam᷑. Mutat enim hõ patͥã.
& aliquando in ꝑegͥnatione ill. bene ẽ
Inuenit amicos fideles ꝑegͥnando: quoᷤᷤ
impat᷑a inuenire ñ potuit. Inunicos ha¬
buit ut de patͥa pelleret᷑. & ꝑ egͥ aret᷑.¬
de ꝑegͥnat᷑ int̾ malos ẽ: nec recedere a
malis pot̾. nͥ cum redierit ad societatẽ
angłoꝵ: ut ibi sit unde ꝑegͥnat᷑: ubi
om̃s iusti et scĩ. qui fruunt᷑ u̾bo dei sũ
lectione. sine litt̾is. Quod enim nobis
ꝑpagias scͥptum ẽ: ꝑ faciem dei illicer¬
nunt. Qualis patͥa. Magna patͥa. Et mi-¬
seri sunt ꝑegͥni ab illa patͥa. S: quidait
iste : Longinqͣ facta ẽ. ꝑegͥnatio mea.
Maxime eorum uox ẽ. id÷ ipsius eccłiȩ:
que laborat in hac t̾ra. Iilius uox ẽ: quicla¬
mat a finib t̾rȩ. in alio loco pfalmi dicens.
A finib terrȩ adte clammaui. Quis nr̃m
clamat a finib terre: Nec ego. nec tu.
nec illȩ: s afinib terrȩ ipsa sola eccłia.

Expanded text:
inter meliores vivit, quam in patria sua coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliquando in peregrinatione illi bene est: invenit amicos fideles peregrinando, quos in patria invenire non potuit. Inimicos habuit, ut de patria pelleretur; etde peregrinatur, inter malos est; nec recedere a malis potest, nisi cum redierit ad societatem Angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur. Ibi omnes justi et sancti, qui fruuntur Verbo Dei sine lectione, sine litteris: quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria! Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua facta est peregrinatio mea;» maxime eorum vox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae laborat in hac terra. Illius vox est, quae clamat a finibus terrae in alio psalmo dicens: «A finibus terrae ad te clamavi.» Quis nostrum clamat a finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ a te recessit ꝑ egͥnatio mea. Fac¬
ta ẽ longinqͣ: quia ñdum ueni impatͥã
illam uͥ cum nullo malo uicturꝰ sum. N¬
dum ueni ad illam societatẽ angłoꝵ: uͥ
scandala ñtimebo. Quare autẽ ñ dum
sum ibi: Quia incolatus meus longinqͦꝰ
factus ẽ. Incolatus: ꝑegͥnatio ẽ. Incola
dr̃: qui habitat interra aliena. ñ inci-

Expanded text:
Multum a te recessi, peregrinatio mea facta est longinqua. Nondum veni in patriam illam, ubi cum nullo malo victurus sum; nondum veni ad illam societatem Angelorum, ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? Quia «incolatus meus longinquus factus est.» Incolatus peregrinatio est: incola dicitur qui habitat in terra aliena,
Abbreviated transcription (Latin):
sura bib̾e cog̾et: Liceat nob̾ hoc face̾ in
sermone diuino÷ ut in ebriemini et saci¬
emini: quẽ ad modũ & dñs pluuia sua
c̃ maiore gaudio. nos ñ sm̾et ire ad loc̃
martyrũ. sic̃ hest̾no die ꝓmiseramus.
Illi enim martyres sine labore hic st̃
nob̾cum.¬

Expanded text:
sura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in sura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in divino sermone, ut inebriemini et satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua  ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic sunt nobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
docuerunt: Custodite gͦ uos s ñ auob̾:
quia dñs tegum̃tum tuũ qui custodit:
qui ñ dormitat neq dormit. Semel dor¬
mitauit ꝓ nob̃. Surrexit: iã ñ dormitat.
Nemo de se p̾sumat. De conualle plo¬
rationis ascendimꝰ. N remaneamꝰ inuia
Gradꝰ in ua restant. Ndebemꝰ pig̾ in¬
uia reman̾e: ñ debemꝰ suꝑbi cade. Dica-¬
custodit nos. In nr̃a potestate ẽ. deo do¬
nante: si eum nob faciamꝰ custodẽ. qui
ñ dormit neq dormitat. qͥ custodit istł
Quẽ isrł ⁊ uidentẽ dm̃. Ita erit auxi¬
lium tuum a dno:. ita erit tegum̃tũ tuũ
de te p̾sũpseris: motꝰ ÷ pes tuus. Si motꝰ:
pestuus: iam putas te inaliqͦ gradu ẽẽ.
Inde cadis. si suꝑbꝰ es: quia humił in con¬
ualle plorationis dicis. Ne des ad mouen¬
dum pedem meũ. Et sibreuis ẽ psalmꝰ:
longa tam̃ tractatio. & longꝰ sermo. Pu
do. Nonne posset hoc uob̾ fieri. siquis uoᷤᷤ
militaris inuitaret: & ad m̾sam sine men¬

Expanded text:
ocuerunt? Custodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat nec dormit. Semel dormivit pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. De convalle plorationis ascendimus, non remaneamus in via. Gradus in via restant; non debemus pigri remanere, non debemus superbi cadere: dicamcustodit nos. In nostra potestate est, Deo donante, si eum nobis faciamus custodem qui non dormit neque dormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum a Domino, ita erit tegumentum tuumde te praesumpseris, motus est pes tuus; si motus est pes tuus, jam putas te in aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putdo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine men
Abbreviated transcription (Latin):
inquit: ⁊ hunc crucifixum. Sugge qͦd
ꝓte factus ẽ: et crescis adid qͦd ẽ. Sunt
gͦ ascendentes et descendentes. In illi ᷤᷤ
scalis: et ascendentes sunt et descen¬
dentes. Ascendentes qui s̃: Qui ꝓfiti¬
unt ad intellectum spualiũ. Descen¬
dentes qͥ sunt: Qui qͣmins qͣntũ hoĩe
passunt fruantur intelligentia sp̃ũ¬
alium: tam̃ descendunt ad paruulos.
ut talia eis dicant qualia possunt caꝑe:
et lacte nutriti. possint idonei fieri
et ualidi ad capiendum cibum sp̃ualẽ
Isaias frẽs. eti amipse ad nos de descen¬
dentib fuit. Nam et ipsi grad eiꝰ: descen¬
dentes apparent. Cum enim dic̾et de sp̃u
scõ: requiescet inquit suꝑ eum sp̃c sapĩȩ¬

Expanded text:
inquit, «et hunc crucifixum.» Suge quod pro te factus est, et crescis ad id quod est. Sunt ergo ascendentes et descendentes. In illis scalis et ascendentes sunt et descendentes. Ascendentes qui sunt? Qui proficiunt ad intellectum spiritualium. Descendentes qui sunt? Qui quamvis, quantum homines possunt, fruantur intelligentia spiritualium; tamen descendunt ad parvulos, ut talia eis dicant, qualia possunt capere, et lacte nutriti possint idonei fieri et validi ad capiendum cibum spiritualem. Isaias, fratres, etiam ipse ad nos de descendentibus fuit: nam et ipsi gradus ejus descendentis apparent. Cum enim diceret de Spiritu sancto, «Requiescet,» inquit, «super eum Spiritus sapie
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi sunt qui dicunt. Et tu hoc factu¬
rus es qͦd nemo facit: Et tusol eris xͥ¬
anus: Et si ostendit alios hoc fac̾e. &
leg̾it euuangłm. uͥ p̾cepit dñs fieri:
tum: illi quid dicunt in lingua subdo¬
la et labiis iniquis: Non pot̾is forte im¬
plere. Multumẽ. quod aggredis. Alii
ꝓhibendo det̾rent: alii laudando
plusp̾munt. Quia enim talis ẽ uita.
quȩ iam occupau̾it mundum: tanta
hendi ñ pot̾. qͥ dix̃. uade uende omĩa

Expanded text:
Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc factuIpsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris christianus? Et si ostenderit alios hoc facere, et legerit Evangelium ubi praecepit Dominus fieri, um; illi quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte implere; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo deterrent, alii laudando plus premunt. Quia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tanta hendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ficere: incipiat uellȩ ascendere: uelle
ascendere: uelle contẽpn̾e. terrenam
fragilitatem: temporalẽ felicitatem
scłi ꝓnichilo hr̃e : dm̃ solum cogitare:
lucris ñ gaudere: dãpnis ñ contabes¬
cere: omnia etiam sua uelle uendere.
et pauꝑib tͥbuere. et sequi xp̃m.Ui
deamꝰ quẽ ad modum patiatur lingͣis
detrahentium. ⁊ multa contradicẽ¬
tium: ⁊ qͦd ẽ grauius. quasi consulẽ¬
do a salute auertentium. Qui enĩ
consulit alicui: ad salutẽ consulit.
ad id qͦd ꝓdest consulit. Ille autẽ:
quasi consulens retrahit a salute.
Q uiagͦ uidetur hr̃e pallium consulen¬
tis.⁊ ht̃ uenenum ꝑimentis: lingua
dolosa dicta ẽ. Ascensurꝰ gͦ: contͣ ipsaᷤᷤ
linguas pͥmo dm̃ dep̾catur. dit enim.
dte dñẽ dum tͥbularer
clamaui: et exaudisti me.
Unde illum exaudiuit:
Ut iam constitueret
quid orat: Domine erue ammã meã
alabiis iniustis: et alingua dolosa.
Quȩ ẽ lingua dolosa: Subdola: hñs
imaginem consulendi. Dniciẽ nocẽdi.

Expanded text:
le ascendere, velle contemnere terrena, fragilia, temporalia, felicitatem saeculi pro nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere et pauperibus tribuere, et sequi Christum; videamus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicentium, et quod est gravius, quasi consulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id quod prodest consulit; ille autem quasi consulens, retrahit a salute. Quia ergo videtur habere pallium consulentis, et habet venenum perimentis, lingua dolosa dicta est. Ascensurus ergo, contra ipsas linguas primo Deum deprecatur: ait enim, «Ad te, Domine, cum tribularer clamavi, et exaudisti me.» Unde illum exaudivit? Ut jam constitueret quid orat? «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa.» Quae est lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Si laudas: hortare. Quare lau-¬
dando p̾mis: M elius uituꝑares: qͣm
dolose laudares. Quid enim diceres
uituꝑando : Absit. Fȩda uita ista ẽ:
mala uita ista ẽ. S. quia nosti cum ħ
dix̾is p̾mite posse auctoritate euuange¬
lica: conu̾tis te ad aliud dissuadendi
genꝰ : ut laudando me falso. auera lau¬
de ꝓhibeas. immo laudando xp̃m a
illi fec̾unt. forte tu ñ pot̾is. Incipis ascẽ¬
dere: cadis. ooñe uidet᷑. Serpens ẽ. do¬

Expanded text:
tem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose laudares. Quid enim diceres vituperando? Absit: foeda vita ista est, mala vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera laude prohibeas; imo laudando Christuilli fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadis. Monere videtur; serpens est, do
Abbreviated transcription (Latin):
sciatis quia cum descendit de illo qui
descendit loquit᷑: ecce ioħs manentẽ
inse loquit᷑. In pͥncipio erat u̾bum: et
uerbum erat apud dm̃: & ads eit uerbũ
hoc erat in pͥncipio apud dm̃. Omma ꝑ
ip̃m facta sunt: et sine ipso factim ẽ ni¬
chil. Cape si potes. Arripe. Cusẽ. S:
dicturꝰ esmͥ. Ille quidem cib ẽ s ego in¬
fans sum. Lactandus sũ: ut idoeus fie¬
ripossim. ad manducandum cbum. Gͣ
quia tu lacte nutriendus es. illeautẽ cib
ẽ : ipse cib ꝑ carnem tͥ traiectus ẽ. ad fau¬
ces. Quom᷑ gͦ cibum mat̾ comedit. ut
go dando lac: descendit ad paruulos.
Et quia descendit: descendo dedit. Ait
Quia si dic̾et tantum iħ̾m xp̃m: est¬

Expanded text:
sciatis quia cum descendit, de illo qui sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut go dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait ? Quia si diceret tantum, «Jes
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatione qͣntũ pot̾at: deqͣdic̃.
quia audiuit in esfabilia u̾ba que non
licet homini loqͥ. sed tͥ illa loqui ñ pos¬
set. Ipse autẽ uidẽ illa ut cunq posset:
que tͥ loqui ñ posset. Etaq si semꝑ man̾e
uellet: in eo quod uidebat et loqui ñ
pot̾at: te non leuaret ut ibi &e tu pos-¬
sis uidere. Quid autẽ fecit: Descen¬
dit. Namibi ait. Siue enim mente
excessimus deo: siue temꝑantes sumꝰ
uob̾. Quid ÷ temꝑantes sumꝰ: Sic loqͥ¬
mur ut caꝑe possitis: quia et xp̃c talẽ
se fecit nascendo et patiendo. ut posset̃
de illo homines loqui: quia de homine
homo facile loquit᷑. De deo homo qͣn¬
tum loqͥt᷑ sic qͦmͦ ds ẽ : Homo autem
de homine facile loquit᷑. Ut gͦ magni
descendent ad paruos. et ñ illis tamẽ
loquerent᷑. nͥ magna: ipse qui magnꝰ
erat factus ẽ paruulus : ut de illo ma¬
gna paru loquerent᷑. dudistis mͦ qͣ
dico cum apłs leg̾et᷑. si aures ad uer
autẽ ut loquat᷑ descendit. Nam ut

Expanded text:
mplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu posses videre. Quid autem fecit? Descendit. Nam ibi ait: «Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis» . Quid est, «temperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis modo quod dico, cum Apostolus legeretur. Si autem advertautem ut loquatur, descendit. Nam ut
Abbreviated transcription (Latin):
sinistra terrebat: quia illi dextrã eius
timnere ñ pot̾ant. Nondum enim xp̃o cre¬
dic̾ant. Quid gͦ: Si dext̾a amplectitur
sinistra sub capite ẽ. quid ẽ nesciat sinis¬
tra tua. quid faciat dext̾a tua: Io est
ĩ fac. Nam si opus bonum interra ꝓpt̾ea
fec̾is. ut trena tͥ abundent: scic simistia s l euͣ¬
tua quid faciat dext̾a tua: misciusti
dext̾am sinistre. Noli fac̾e nͥ ꝓpt̾ uitam

Expanded text:
sinistra terrebat ille: quia illi dexteram ejus timere non poterant; nondum enim Christo crediderant. Quid ergo, si dextera amplectitur, sinistra sub capite est; quid est, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua?» Id est, eternam fac. Nam si opus bonum in terra propterea feceris, ut terrena tibi abundent; scit sinistra tua quid faciat dextera tua, miscuisti dexteram sinistrae. Noli facere nisi propter vita
Abbreviated transcription (Latin):
lius ancillȩ: cum filio meo ẏsaãc. S
hoc quod dicit eice qͣndo erit: Qnͣ¬
do area ceꝑit uentilari. ooͦ autẽ qͣm¬
diu eiciatur: heu me qͦd incolatus
meus longinquus factus ẽ. inbabi¬
taui cum tab̾naculis cedar. Et ex¬
ponit nobis qui sunt isti: quiꝑtint̃
adtab̾nacula cedar. Multum ꝑes¬

Expanded text:
lio meo Isaac» . Sed hoc quod dicit, «Ejice,» quando erit? Quando area coeperit ventilari. Modo autem antequam ejiciatur, «Heu me, quod incolatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Et exponit nobis, qui sunt isti qui pertinent ad tabernacula Cedar. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
bant a comualle plorationis ascende:
comp̾ssi sunt ab ipso. Pre ꝓꝑe enim uole¬
bant hr̃e ascensum. Honores altoscogita¬
bant: uiam humilitatis ñ cogitabant. In¬
telligat caritas ur̃a quod dico: duos disci¬
pulos uoluisse ad latera dm̃. unum addex
tare: cumpriꝰ disce̾ deb̾ent humiliari.
ut exaltarent᷑: & ait eis dñs. Potestis bi¬
bere calicem quẽ ego bibiturꝰ sum: Ipse
enim in conualle plorationis. bibituruᷤ
erat calicẽ passionis. Illi autẽ ñ attendẽ¬
tes humilitatẽ xp̃i: comp̾hende uole¬
bant altitudinem xp̃i. Reuocauit illoᷤ
adiuã. tanꝗͣ ab errantes: ñ ut negaret
illis qͥduellent. s ut ostendet qͣuenirẽt.
Itaq frẽs mei hc̃ psalmum ascensionis
cantemꝰ. ascensurin corde: quia ut ascẽ¬
damꝰ descensum ẽ ad nos. Namscalas ui-¬
dit iacob: et imipsis scalis demonstratis̃
ei ascendentes & descencdentes. Atrũq
uidit. Possumꝰ putare ascendentes uisoᷤ

Expanded text:
bant a convalle plorationis ascendere, bant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores altos cogitabant, viam humilitatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini, unum ad dextare, cum prius discere deberent humiliari, ut exaltarentur; et ait eis Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Ipse enim in convalle plorationis bibiturus erat calicem passionis: illi autem non attendentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. Revocavit illos ad viam, tanquam aberrantes; non ut negaret illis quod vellent, sed ut ostenderet qua venirent. 2. Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus ascensuri in corde; quia ut ascendamus descensum est ad nos. Nam vidit scalas Jacob, et in ipsis scalis demonstrati sunt ei ascendentes et descendentes : utrumque vidit. Possumus putare ascendentes visos,
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixꝰ ẽ. Hȩc ẽ. uallis plorationis: un¬
de tͥ ascendendum ẽ. S qͦ ascendendũ ẽ:
Impͥncipio erat u̾bum: et u̾bum erat
ap̃ dm̃: et deuserat u̾bum. Ipm̃ enim
u̾bum caro factumẽ: et habitauit inno¬
bis. Sic descendit adte: ut man̾et in se.
Descendit adte: ut fieret tͥ comiallis plo¬
rationis. Mansit inse: ut ẽẽt tͥ monsas
it̃ censiomis. E rit inquit isaias innouissi¬
I mis dieb manifestus mons dñi: paratꝰ
incacumins montiũ. Ecce qͦ ascenden¬
dumẽ. S noli inquit t̾renum cogitare
Nec quia montẽ audisti. alta quedã cogi¬
tes terrȩ: nec cũ saxum audis aut pet̾m.¬
aliqͣ suricia ate intelligat᷑: nec c̃ audis le¬
onem cogites feritatẽ: neccũ audis agñ
cogites pecꝰ. Nichil hoꝵ ẽ. inse: & omĩa
factus : ꝓpt̾ te. Hinc gͦ ascendendum:
illuc ascendendum ÷ aAb exemplo illuᷤ.
ad diuinitatẽ ipsius. Exemplum eni
tͥ fecit: humiliando se. Namqͥ nole¬

Expanded text:
crucifixus est. Haec est vallis plorationis uncrucifixus est. Haec est vallis plorationis unde tibi ascendendum est. Sed in quo ascendendum erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine montium» . Ecce quo ascendendum est. Sed noli aliquid terrenum cogitare, nec quia montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui nole
Abbreviated transcription (Latin):
x̾o. t̾renũ cogitas humo repleris: carnẽ
portas. Corpus qͦd corrumpit᷑ aggrauat
animã: & depͥmit terrena in habitatio
sensum multa cogitantem. Cuiloqͦr:
Quis auaiturꝰ ẽ: Quis capiet: Uerimꝰ
pꝰ hanc uitã si incorde ascendimꝰ: Q uia
gͦ nemo pot̾ dice̾: sꝑa aliqͣm in effabił bea¬
titudinis locum. quẽ tͥ disposuit qͥ ascen¬
siones etiam incorde tuo disposuit. Sed
ubi: In conualle plorationis. Conuallis
humilitatẽ significat: mons celsitudinẽ
significat. Est mons quo ascendamꝰ: spiua¬
lis quedam celsitudo. Et quis ẽ iste monꝰ
tiendo conuallẽ plorationis: qͥ fec̾ manen¬
do montẽ ascensionis. Q uid÷ uallis plora¬
tionis: Uerbum caro factum ẽ: & habita¬
uit in nob̾. Qͥdẽ. uallis plorationis: Pre¬
buit ꝑcutienti se maxillã: saturatꝰ ẽ op¬
probriis. Quid÷ uallis plorationis: Cola¬
firatus :: sputis illitus. spinis coronatus.

Expanded text:
xero, terrenum cogitas, humi repis, carnem xero, terrenum cogitas, humi repis, carnem portas: corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Cui loquar? quis auditurus est? quis capiet ubi erimus post hanc vitam, si in corde ascenderimus? Quia ergo nemo, spera aliquem ineffabilem beatitudinis locum, quem tibi disposuit qui ascensiones etiam in corde tuo disposuit. Sed ubi? «In convalle plorationis.» Convallis humilitatem significat; mons celsitudinem significat. Est mons quo ascendamus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis est iste monstiendo, convallem plorationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est vallis plorationis? «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis.» Quid est vallis plorationis? «Praebuit percutienti se maxillam; saturatus est opprobriis» . Quid est vallis plorationis? Colaphizatus est, sputis illinitus, spinis coronatus,
Abbreviated transcription (Latin):
REUIs psalmꝰ ẽ. et ualde u¬
tilis: quemmͦ nobis canta¬
tum audimꝰ et cantando
respondimꝰ. Nondiu labo¬
rabitis mnaudiendo: nec
infructuose laborabitis inoꝑando. E st
enim sicut eiꝰ titulus p̃nunciat: canticũ
Gradus: uel descendentium s. uel ascen¬
dentium. S gͣdus qͦmͦ inhis psalmis po-¬
siti sc̾: ascendentes significant. Incelliga¬
mꝰ gͦ tanꝗͣ ascensuri. Nec ascensiones pedi¬
biis corporalib queramꝰ: s sic̃ malio ꝓsal¬
mo scͥptum ẽ. ascensiones in corde eiꝰ dispo¬
suit. a conualle plorationis. in loc̃ quẽ
Wnde: aconualle plorationis. Stiã qͦas¬
cendat᷑: tanꝗͣ deficit sermo humanus
nec explicaripot̾. forte nec cogitari. Au
hominis illuc ascendat. E rggo quia ocłs
ñ uidit. nec auris audiuit. nec in cor hõiᷤ
ascendit: quomͦ dici posset qͦ ascenden¬
dum ẽ : Ideo cum dici ñ posset: ait. In
locũ quẽ disposuit. Qͥd tͥ plus dicturꝰ
in locũ talẽ. aut locũ talẽ: Quicqͥt di¬

Expanded text:
revis Psalmus est, et valde utilis, quem modo nobis cantatum audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum Gradus vel descendentium sunt vel ascendentium: sed gradus quomodo in his psalmis positi sunt, ascendentes significant. Intelligamus ergo tanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibus quaeramus, sed sicut in alio psalmo scriptum est, «Ascensiones in corde ejus disposuit, Unde? A «convalle plorationis.» Et jam quo ascendatur, tanquam deficit sermo humanus, nec explicari potest, forte nec cogitari. Audhominis illuc ascendat. Ergo quia «oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit;» quomodo dici posset quo ascendendum est? Ideo cum dici non posset, ait, «In locum quem disposuit.» Quid tibi plus dicturus in locum talem, aut locum talem? Quidquid di
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd opponas linguȩ dolose. qͦ te muniias
adu̾sus linguã dolosã: quid tͥ dabit᷑
aut quid opponet᷑: Interrogauit ex¬
ercens. Nam ipse dicturꝰ ÷ quod inter¬
rogat. Respondit enim: subiciens sibi
interroganti. Sagitte potentis acute: .O. e ĩ
cũ carbonib desolatoriis uel uastatori¬
b. Siue de solatoriis dicas. siue uastato¬
rib dicas: nam indiu̾sis codicib diu̾se
scͥpͥtum ẽ: idem significat. Uidete. ua¬
statores carbones dicunt᷑: qͥuastando
& desolando. ad desolationẽ facile
ꝑducunt. Quis isti carbones: In tel
ce iaciuntur: et tͣnsfigunt corda. S
cum transfixa fui̾nt corda sagitus uer¬
bis dñi: amor exercitat᷑. ñ int̾it᷑ com¬
parat᷑. Nouit dñs sagitare ad amo¬
rem. Et nemo pulchriꝰ sagitat ad-
amorẽ: qͣm qui uerbo sagittat. Immo
sagittat cor amantis: ut ad iuuet a¬
mantẽ. Sagictat : ut faciat amantẽ.
Sagite autẽ sunt: cum agimꝰ uerb̾.
Carbones autem uastatores quis: ꝑ a¬

Expanded text:
linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis;» vel, «vastatoribus.» Sive «desolatoriis» dicas, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intellice jaciuntur, et transfigunt corda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sit intelligi. et agens illud ꝓpt̾ corpꝰ mortis
huius in quo lex peccati habitat: iñ ipse age̾s
illud ꝓpt̾ uias dñi. inquib ambulat: alius ser¬
mo necessariꝰ :: quia iste claudend÷

Expanded text:
sit intelligi, et agens illud propter corpus mortis hujus, in quo lex peccati habitat, et non ipse agens illud propter vias Domini in quibus ambulat; alius sermo necessarius est, quia iste claudendus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa dicamꝰ :÷ et qñ ipsa u̾ba dicimꝰ. bene
intelligamꝰ qͦd dicimꝰ: quia manifestã
illã eẽ ds uoluit. Si gͦ n̾orau̾itis: spẽ
ñ habebitis. Si alit̾ qͣm magist̾ do¬
cuit orau̾itis: ñ exaudiemini. Aut
si inoratione mentiti fueritis: ñ im¬
petͣbitis. Ergo & orandum et uerũ
dicendum ẽ: et sic orandũ ẽ qͣm ille
docuit. Uelisnolis: cotidie dicturꝰ es. Di¬
mite nob̃ debita nr̃a: sicut et nos dimitti

Expanded text:
imus, bene intelligamus quod dicimus, quia manifestam illam esse Deus voluit. Si ergo non oraveritis, spem non habebitis: si aliter quam Magister docuit oraveritis, non exaudiemini; aut si in oratione mentiti fueritis, non impetrabitis. Ergo, et orandum, et verum dicendum est, et sic orandum est, quomodo ille docuit. Velis nolis, quotidie dicturus es: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimit
Abbreviated transcription (Latin):
boc in loco uob locunt᷑. si minꝰ liberi
sumꝰ: certe ipse sermo di neminẽ timet.
Nos autẽ siue timeamꝰ siue libi simꝰ: eũ
cogim᷑ annunciare qui neminẽ tumet.
hoc uob̃ ñ homines s d̾s p̾stitit: ut &
ꝑtimidos lib̾ũ audiatis. Excusationẽ
in iudicio dei ñ habebitis: nͥ uos inboniᷤᷤ
oꝑib exercueritis. & eorũ que audistis
tis. Eructus congruus oꝑabona: fruc¬
tus congruus sincera dilectio: ñ solum
fris. s et inimici. Supplicẽ nullũ sꝑnas:
et cuidare nͨ potes qͦd petierit. ñ eum
sꝑnas. Si potes dare : da. Si ñ potes:
affabilem te fac. Coronat ds intꝰ bonã
uoluntatẽ: uͥ n inuenit facultatẽ. Ne¬
mo dicat nͨ habebã. Caritas ñ de sac¬
cello erogat᷑: qͥa qͦd dicimꝰ et quicqͥd di¬
ximꝰ. et quicqͥd dic̾e potuerimꝰ. uel nos
uel qͥ pꝰ nos. uel qͥ ante nos. finẽ nͣ hñt

Expanded text:
in hoc loco vobis loquuntur, si minus liberi in hoc loco vobis loquuntur, si minus liberi sumus, certe ipse sermo Dei neminem timet. Nos autem sive timeamus, sive liberi simus, eum cogimur annuntiare, qui neminem timet: hoc vobis non homines, sed Deus praestitit, ut et per tumidos liberum audiatis. Excusationem in judicio Dei non habebitis, nisi vos in bonis operibus exercueritis, et eorum quae audistis tis. Fructus congruus opera bona; fructus congruus sincera dilectio, non solum fratris, sed et inimici. Supplicem nullum spernas, et cui dare non potes quod petierit, non eum spernas: si potes dare, da; si non potes, affabilem te praesta. Coronat Deus intus voluntatem, ubi non invenit facultatem. Nemo dicat: Non habeo. Charitas non de saccello erogatur: quia quidquid dicimus, et quidquid diximus, et quidquid dicere potuerimus, vel nos, vel post nos, vel qui ant
Abbreviated transcription (Latin):
scs̃: nͥ ut exeo qͦd ñ possumꝰ acciꝑe ab lit¬
terã. cogat nosista spualit̾ querere:
Ergo si ad celum intellec̾tũ ut dixi. adex¬
tentam pellem uultis ascende. et nubes
facit ascensionem eiꝰ: nubes ista quȩ
uobis loquit᷑. inualida ẽ hodie ad omĩa
ista exponenda. Date ueniã: et si ñurȩ.
mee certe infirmitati. Auiditatẽ qͥdẽ
ur̃am tantam uideo: ut semꝑ parati si¬
tis audire. S due ress: qͣrũ ratio ñcon¬
tempnenda ẽ. Nam et infirmitas corꝑiᷤᷤ
uri considanda ẽ: et ipsarũ rerũ quȩ
exponunt᷑. memoria int̾im que audi¬
stis cogitate. Quiddixi: Quȩ audistis
ruminate. Sic enim eritis munda ani¬
malia: et apta epulis dei. Fructũ aut̃
pimꝰ et quẽ erogamꝰ. reddit᷑i sumꝰ ra-¬
tionẽ: optime nouit caritas ur᷑a. Nõ
enim tacet nobis pagina diuina: aut
ad ulat nos d̾s de isto loco. qͦ qͣm lib̾i
sumꝰ aduos potestis adu̾t̾e. Et si for¬
te ego minꝰ liber sum. ut om̃s qui

Expanded text:
 ut ex eo quod non possumus accipere ad litteram, cogat nos ita spiritualiter quaerere? 19. Ergo si ad coelum intellectu, ut dixi, ad extentam pellem vultis ascendere, et nubes fecit ascensionem ejus; nubes ista quae vobis loquitur, invalida est hodie ad omnia ista exponenda. Date veniam, etsi non vestrae, meae certe infirmitati. Aviditatem quidem vestram tantam video, ut semper parati sitis audire: sed duae res sunt, quarum ratio non contemnenda est. Nam et infirmitas corporis nostri consideranda est, et ipsarum rerum quae exponuntur memoria. Interim quae audistis cogitate. Quid dixi? Quae manducastis ruminate. Sic enim eritis munda animalia, et apta epulis Dei. Fructum autempimus, et quem erogamus, reddituri sumus rationem. Optime novit Charitas vestra; non enim tacet nobis Pagina divina, aut adulatur nos Deus. De isto loco quam liberi simus ad vos, potestis advertere: et si forte ego minus liber sum, vel omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
de corde puro & conscientia bona et
fide ñ ficta. Int̾rogate q̃nrogatis d̾m
corda ur̃a. Uidete qͦmͦ tͣnsmmiitatis uer¬
sum istum. Dimitte nob̾ debita nr̃a:
sic̃ ce nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Ñ
eris orans: nͥ ista dicas. Si alia dicas.
ñ te exaudit ille: quia ñ ipsa tͥ dictaũ
iuris ꝑitꝰ quẽ misit. Necesse ẽ gͦi: ut

Expanded text:
conscientia bona, et fide non ficta . Interrogate, quando rogatis Deum, corda vestra; videte quomodo transmittatis versum istum: «Dimitte nobis debita nostra,» «sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Non eris orans, nisi istam dicas: si aliam dicas, non te exaudit ille; quia non ipsam tibi dictavit Jurisperitus quem misit. Necesse est ergo ut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cedrorũ: Et hoc enĩ. ibi ÷ Et cedri
libam qͣs plantauit: illic passeres m¬
dificabunt. Bulice domꝰ dux ẽ eorum. Et
quidẽ latina locucione: eorũ cȩdrorũ ñ pos¬
sumꝰ intellig̾e. Cedrienim: femininign̾i
Hoc enm mnista creatura quȩ ocłisnris
cas enim: aues ẽe marinas uel stagnenses

Expanded text:
 «Et cedri Libani quas plantavit: illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum.» Et quidem latina locutione, «eorum» cedrorum, non possumus intelligere; cedri enim feminini generis Hoc enim in ista creatura, quae oculis nostris cas enim aves esse mar
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c iħc. Ibi gͦ firmati sumꝰ. M̾ito. qr
ibi firmati: ñ inclinabim᷑ in scłm scłi.
Nichil enĩ firmiꝰ isto fundam̃to. In¬
firmꝰ tueras: s firmũ fundamentũ
te portat. Inte firmꝰ ẽẽ ñ pot̾as: fir¬
mus eris semꝑ si abillo firmo firma¬
mento ñ recedas. Non in clinabitur

Expanded text:
sus» . Ibi ergo firmati sumus. Merito quia ibi firmati, non inclinabimur in saeculum saeculi; nihil enim firmius isto fundamento. Infirmus tu eras, sed firmum fundamentum te portat. In te firmus esse non poteras; firmus eris semper, si ab illo firmo fundamento non recedas. «Non inclinabitur
Abbreviated transcription (Latin):
confirmet. Sat᷑abunt᷑ ligna campi:
et cedri libani quas plantauit illic
passeres ndificabunt. Fulice domꝰ:
dux ẽ eorum. Animadu̾titis extentũ
cęlũ: uultis intellectu ascende. Et
ego uideo. qͣntum in altum sit: puto
qͦd mec̾ considet caritas ur̃a. Nã ideo
multos u̾sus uolui ꝓnunciare: ut ui¬
deatis quã alte sint posita sacͣm̃ta dĩ.
ne fastidiamꝰ oblata. ne ꝓmpta uiles¬
tate c̃ maiori iocunditate inueniant᷑.
teram. nunqͥd ⁊ hoc quod illic dictũ :¬
illic passeres nidificabt̃̾. fulice domꝰ
dux ẽ eorum: Nunqͥd domꝰ fulice.

Expanded text:
ampi, et cedri Libani quas plantavit. Illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum.» Animadvertitis extentum coelum, vultis intellectu ascendere, et ego video. Quam tamen altum sit puto quod mecum consideret Charitas vestra Nam ideo multos versus volui pronuntiare, ut videatis quam alte sint posita sacramenta Dei; ne fastidiamus oblata, ne prompta vileste, cum majori jucunditate inveniantur.teram; numquid et hoc quod dictum est, «Illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum?» Nu