comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audis xp̃m. leua oculos tuos in manꝰ
dm̃itui: cũ audis dei uirtutẽ & dei sa¬
pientiã. leua ocłos tuos in manꝰ dñe tuȩ:
quia et seruus et ancilla es. Seruusq
ppts es: ancilla quia ȩccłia es. Ipsa aut̃
ancilla. magnã dignitatẽ inuenit ap̃
dnm̃. Uxorfacta ẽ: s donec ueniat ad
amplexꝰ illos sp̃uales. uͥ secure ꝑfruat᷑
eo quẽ dilex̃. & cui suspirauit in ista
diut᷑na ꝑegͥnatione: sponsa ẽ: & ai¬
cepit arram magnã. sanguinẽ spoli
Cui secura suspirat: nec illi dr̃. nolia¬
mare: qͦmͦ dicitur aliquando urgiuis
iam desponsate & ñdum nupte: Et iͦte
dr. Noliamare. Cum facta fuis uxor:
amare eum cui nescit annubat. Potest
enĩ fieri ut aliꝰ sponset: & alius ducat
illi iungat᷑ amet: &e de longinqͦ suspi¬
ret. de longinqͣ ꝑegͥnatione. Solus
ducit: quia solus talem arram dedit.
Quis enim pot̾ sic ducẽ. ut moriat᷑ ꝓ
ea quam uult ducẽ: Si enim mori ꝓ ea
uoluerit: ñ erit qui ducat. Secur᷑ aut̃

Expanded text:
ulos tuos in manus Domini tui; cum audis Dei virtutem et Dei sapientiam, leva oculos tuos in manus dominae tuae: quia et servus et ancilla es; servus, quia populus es; ancilla, quia Ecclesia es. Ipsa autem ancilla magnam dignitatem invenit apud Deum: uxor facta est. Sed donec veniat ad amplexus illos spirituales, ubi secure perfruatur eo quem dilexit, et cui suspiravit in ista diuturna peregrinatione, sponsa est: et accepit arrham magnam, sanguinem sponsi, cui secura suspirat. Nec illi dicitur, Noli amare; quomodo dicitur aliquando virgini jam desponsatae, et nondum nuptae: et juste dicitur, Noli amare; cum facta fueris uxor, amare eum cui nescit an nubat. Potest enim fieri ut alius sponset, et alius ducat illi jungatur, amet, et de longinquo suspiret et de longinqua peregrinatione. Solus ducet, quia solus talem arrham dedit. Quis enim potest sic ducere, ut moriatur pro ea quam vult ducere? Si enim mori pro ea voluerit, non erit qui ducat. Securus autem
Abbreviated transcription (Latin):
enim nos habitamꝰ indomo: alit̾ deus
in scĩs. Tu sic habitas indomo: ut si sub¬
tracta fuerit cadas. Ps̃ autẽ sic habitat
in scĩs: ut si ipse discesserit. cadant.
Quiẽq gͦ sic portat dm̃. ut sit templũ
d̾i: ñ putet sic a se portari dm̃. ut ter-¬
reat dm̃si se sub diicat. Ue illi si se sub¬
trax̾it ds: quia ipse cadit. Nam deus
in seꝑmanet. In quib nos habitamus
ipsanos continent: inquib ds habitat
ipse illos continet. Iam uidete qͣntũ
int̾ ẽ. int̾ nrãm habitationẽ & dei: ⁊
sic dicat anima. ad te leuaui oculos m̃o
qui habitas incelo: ut intelligat quia
ds̃ nec cȩlo indiget uͥ habit łt: s cȩlum
ipso indiget ut ab ipso inhabitet᷑. Quidgͦ¬

Expanded text:
enim nos habitamus in domo, aliter Deus enim nos habitamus in domo, aliter Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se semper manet. In quibus nos habitamus, ipsa nos continent; in quibus Deus habitat, ipse illos continet. Jam videte quantum interest inter nostram habitationem, et Dei: et sic dicat anima, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo;» ut intelligat quia Deus nec coelo indiget, ubi habitet; sed coelum ipso indiget, ut ab ipso inhabitetu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem in cordib urĩs. Sunt autẽ iam
celi. in quib iam ꝑspeciẽ habitat deus:
uidentes eum facie ad faciem: om̃s scĩ
angłi: om̃s scę uirtutes: potestates:
sedes: dñationes : ierłm illa cȩlestis.
unde ꝑegͥnando ingemiscimꝰ: & qͣm de¬
siderando oramꝰ. Ibi habitat ds̃. Illuc
leuauit iste fidem: illuc ascendit affe¬
ctu desidando. Et ipsum desidiũ fac̃
animã deserere sordes pecc̃oꝵ. ⁊ munda¬
ri abomni labe: ut fiat &e ip̃a celum:
quia leuauit ocłos adeum qui habitat
incȩlo. Nam si celũ istud corporeũ quod
oculisuidemꝰ. intellex̾imꝰ eẽ. habitatio¬
nem dei: tͣnsitura ẽ habitatio dei: qr
cȩlum ⁊ terra tͣnsient. Deinde anteꝗͣ
fac̾e̾t deus cȩlũ ⁊ terrã. uͥ habitabat:
S: dicet aliquis. Et anteq̃ facet ds scoᷤ.
uͭ babitabat: In se habitabat ds: ap̃se
habitabat. et ap̃ se ẽ. ds. Et qͣndo dig¬
natur habitare in scĩs: ñ sicsͦ scĩ domꝰ
dei. ut ip̃a subtrat̾a. cadat ds. Aliter

Expanded text:
fidem in cordibus vestris» . Sunt autem jam coeli in quibus per speciem jam habitat Deus, videntes eum facie ad faciem; omnes sancti Angeli, omnes sanctae Virtutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem illa coelestis unde peregrinando ingemiscimus, et quam desiderando oramus: ibi habitat Deus. Illuc levavit iste fidem, illuc ascendit affectu, desiderando: et ipsum desiderium facit animam desudare sordes peccatorum, et mundari ab omni labe, ut fiat et ipsa coelum; quia levavit oculos ad eum qui habitat in coelo. Nam si coelum istud corporeum quod oculis videmus, intellexerimus esse habitationem Dei; transitura est habitatio Dei, quia coelum et terra transient . Deinde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabat? Sed dicit aliquis: Et antequam faceret Deus sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus, apud se habitabat, et apud se est Deus. Et quando dignatur habitare in sanctis, non sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
suam a peccis tuis: tu ipse ate au̾te faciẽ
tuis. Si autem tuñ au̾tis faciẽ tuã apec¬
catistuis: tuagnoscis ⁊ illȩ ignoscit
At uͦ ate leua ocłos ad illũ: & dic. Ad
te leuaui oculos meos: qui habitas in
cęlo. Cȩlum frẽs mei si corporalit̾ intel¬
lex̾imꝰ. hoc qͦd uidemꝰ oculis corporeis :
uere sic errabimꝰ ut ñputemꝰ nos illuc
ascende. nͥ scalis positis aut aliquib
machinam̃tis. Si autẽ sp̃ualit̾ ascendi¬
mꝰ: spualit̾ celũ intellige̾ debemꝰ. Si as¬
census in affectu: cęlũ in iusticia. Qͦđ ÷
animȩ. Nam ⁊ apłi quãuis interra e̾e̾nt
carnȩ. cȩlũ erant: quia in illis dñs sed ẽ
ꝑtotum mundum ambulabat. Ergo
psalmo. Tu autẽ inscõ habitas: laus
isrł. Qͥ habitat in cęlo: habitat in scõ.
scm̃ ẽ: qͦd estisuos. S oms adhuc ĩ firmi
& scdm fidẽ ambulantes: scđ̾m fidẽ s̃.¬

Expanded text:
suam a peccatis tuis, tu ipse a te averte faciem suam a peccatis tuis, tu ipse a te averte faciem tuis: si autem tu non avertis faciem tuam a peccatis tuis, tu agnoscis, et ille ignoscit. 4. At vero a te leva oculos ad illum, et dic, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Coelum, fratres mei, si corporaliter intellexerimus hoc quod videmus oculis corporeis, vere sic errabimus, ut non putemus nos illuc ascendere, nisi scalis positis, aut aliquibus machinamentis: si autem spiritualiter ascendimus, spiritualiter coelum intelligere debemus; si ascensusanimae. Nam et Apostoli quamvis in terra essent carne, coelum erant; quia in illis Dominus sedens, per totum mundum ambulabat. Ergo psalmo, «Tu autem in sancto habitas, laus Israel» . Qui habitat in coelo. habitat in sanctosanctum est, quod estis vos» . Sed omnes adhuc infirmi et secundum fidem ambulantes , secundum fidem s
Abbreviated transcription (Latin):
placet. S qui sibi placet. stulto homini
placet : qr illȩ ipse stultus . ẽ. c̃ s placet.
Sol securꝰ placet: qui do placet: qͥ deo
placet. Et qͥs ÷ qui placet deo: Cui pla¬
cuerit ds. Displicẽ s̃ ds ñ pot̾. Placeat
& tͥ: ut placeas illi. S tͥ illȩ plac̾e nõ
pot̾it: nͥ tutͥ displicueris. Si autẽ dis-¬
plices tͥ: tolle a te ocłm. Ut qͥd ẽnĩ t̾e¬
attendis: Si enĩuer̃ te attendis: ĩueniᷤᷤ
inte qͦd tͥ displiceat :÷ ce dicis deo. Pecc̃m
meũ ãte me ẽ semꝑ. Pec̃m tuũ sit an¬
te te: ut ñ sit ante d̾m. Et tu noli eẽ an¬
te te: ut sisante d̾m. Quomͦ enĩ uolumͦ
ut ñ anobis au̾tat faciem ds: sic uolumꝰ
ut au̾tat faciẽ a peccatis nr̃is. Nã utr̃q
illi cantat᷑ in ꝑsalmis. Ne au̾tas faciem
Et ille qui dicit. ne au̾tas faciẽ tuã a me:
uide quid dicat alio loco. Au̾te faciem
tuam apeccismeis. Siuis ut au̾tat faciẽ

Expanded text:
placet. Sed qui sibi placet, stulto homini placet. Sed qui sibi placet, stulto homini placet; quia ille ipse stultus est, cum sibi placet. Solus securus placet qui Deo placet. Et quis est qui placet Deo? Cui placuerit Deus. Displicere sibi Deus non potest; placeat et tibi, ut placeas illi. Sed tibi ille placere non poterit, nisi tu tibi displicueris. Si autem displices tibi, tolle a te oculum. Utquid te enim attendis? Si enim vere te attendis, invenis in te quod tibi displiceat; et dicis Deo, «Peccatum meum ante me est semper» . Peccatum tuum sit ante te, ut non sit ante Deum; et tu noli esse ante te, ut sis ante Deum. Quomodo enim volumus ut non a nobis avertat faciem Deus, sic volumus ut avertat faciem a peccatis nostris: nam utrumque illi cantatur in Psalmis. «Ne avertas faciem et ille qui dicit, «Ne avertas faciem tuam a me;» vide quid dicat alio loco: «Averte faciem tuam a peccatis meis» . Si vis ut avertat faciem
Abbreviated transcription (Latin):
terra deorsũ: qͣm calcamꝰ pedib nr̃is : ecce
dẽ cȩlũ sursum quod uidemꝰ ocłis ñris:
&e ascendendo cantamꝰ. Ad te leuaui
ocłos meos: qui habitas incelo. Ubi st̃
gͦ scale: Tanta enĩ int̾ualla conspici¬
mꝰ int̾ celũ & terrã: tanta separatio ẽ. &
tanta spacia locoꝵ. Illuc uolumꝰ ascendẽ:
scalas ñ uidemꝰ. Nunqͥd forte fallimꝰ nos.
quia canticũ gͣduũ id÷ cantic̃ ascensionis
cantamꝰ: Ascendimꝰ ad cȩlũ: si cogitamꝰ
dm̃. quiascensus incorde fec̃. Quid ÷ ascen¬
deficit. ñ ascendit. s cadit: sic omĩs qui
ꝓficit. ascendit: s si sic ꝓfitiat ut ñ suꝑ¬
biat: si sic ascendat ut ñ cadat. Si autẽ
ꝓficiendo suꝑbiat: ascendendo it̾um
cadit. S ut ñ suꝑbiat. qͥd debet fac̾e:
Leuet oculos suos ad illum qui habitat
incelo: ñ se attendat. Omis enĩ suꝑbuᷤ
se attendit: ce magnꝰ sibi uidet᷑. qui s̃

Expanded text:
terra deorsum, quam calcamus pedibus nostris; ecce terra deorsum, quam calcamus pedibus nostris; ecce etiam coelum sursum, quod videmus oculis nostris; et ascendendo cantamus, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ubi sunt ergo scalae? Tanta enim intervalla conspicimus inter coelum et terram, tanta separatio est, et tanta spatia locorum: illuc volumus ascendere, scalas non videmus: numquid forte fallimus nos, quia «Canticum graduum,» id est, canticum ascensionis cantamus? Ascendimus ad coelum, si cogitamus Deum, qui ascensus in corde fecit. Quid est ascendeficit, non descendit, sed cadit: sic omnis qui proficit, ascendit: sed si sic proficiat, ut non superbiat; si sic ascendat, ut non cadat: si autem proficiendo superbiat, ascendendo iterum cadit. Sed ut non superbiat, quid debet facere? Levet oculos suos ad illum qui habitat in coelo, non se attendat. Omnis enim superbus se attendit, et magnus sibi videtur qui sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dicꝰ. Afinib teriȩ ad te clãmaui: dũ ang̾e¬
tur cor meu̾. Angat᷑ cor nr̃m: ⁊ clamemꝰ.
Unde angat᷑ cor nr̃m: Nonde his quȩ
hic patiunt᷑ & mali. U̾bi gr̾a: quia dap¬
num patiunt᷑. Nam si inde angiturcor:¬
cinis est. Quia nescio quẽ tuoꝵ ex uolũ¬
tate dei amisisti: si inde angit᷑ cor. qͥd
magnũ: hinsangunt᷑ ⁊ corda infideliũ.
Ista patiunt᷑: ⁊ qui ñ dũ inxp̃m credi¬
derunt. Unde angit᷑ cor xpĩani: Quia
nõdum cũ xͦ uiuit. Unde angit᷑ cor
tͥam. Si inde angitur cor tuũ: etiã
omnia ꝓsꝑa confluant. ⁊ undiꝙ tife
gͥnatione te constitutũ uides. Et sen¬
tis iam quidẽ te hr̃e felicitatẽ scđm
ũdas. Et desicdando ascendis: e ascen¬
dendo cantas canticum graduũ: Et cã-¬
cantando canticũ gͣduum: dicis. Adte
leuaui ocłos meos: qui habitas incęlo. As
cendens quo leuaturꝰ erat ocłos: n illuc
qͦ tendebat. & ascende desid̾abat: De ter-¬
ra enĩ: ascendit ad cȩlũ ascendit. Ecce

Expanded text:
inibus terrae ad te clamavi, cum angeretur cor meum.» Angatur cor nostrum, et clamemus. Unde angatur cor nostrum? Non de his quae hic patiuntur et mali, verbi gratia, quia damnum patiuntcinis est. Quia nescio quem tuorum ex voluntate Dei amisisti, si inde angitur cor, quid magnum? Hinc anguntur et corda infidelium; ista patiuntur et qui nondum in Christum crediderunt. Unde angitur cor christiani? Quia nondum cum Christo vivit. Unde angitur cor riam. Si inde angitur cor tuum, etiamsomnia prospera confluant, et undique tibi iste in peregrinatione te constitutum vides; et sentis jam quidem te habere felicitatem secundum sideras, et desiderando ascendis et ascendendo cantas «Canticum graduum,» et cantando «Canticum graduum,» dicis, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» 3. Ascendens, quo levaturus erat oculos, nisi illuc quo tendebat, et ascendere desiderabat? De terra enim ad coelum ascendit. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
incelo ꝑsecutionum patiens. nicħ malici¬
arum & oppbrioꝵ sic̃ in hac terra qͣndo
ꝓ nob̾ omia sustine dignat᷑ ẽ. compass
tam̃ corpori suo interra laboranti dixit.
saule saule qͥd me ꝑsequeris: iam ipsum
nemo tangebat. et se pati ꝑsecitionem
de cȩlo clamabat: ñ p̾t̾ spẽ eẽ. debemꝰ: im¬
mo cum magna fiducia p̾sum̾e. quia si ꝑ
caritatẽ ipse nobcũ int̾ra ẽ: ꝑ eandẽ carita¬
tem mnoscũ illo incelo sumꝰ. S diximꝰ qͣm¬
admodũ nobcum ipse int̾ra sit. Uocẽ eius
dyxcimꝰ de cȩlo sonantis. saule saule qͥd me
ꝑsequeris: cũ eum saulus omnino nͥtan¬
geret. sed nec uidet. Quomꝰ autẽ ostendi¬
tur quia et nos cum illo incelo sumꝰ: Eodẽ
ipso paulo apło dicente. Si resurrexistis ẽ

Expanded text:
in coelo persecutionum patiens, nihil malitiin coelo persecutionum patiens, nihil malitiarum et opprobriorum, sicut in hac terra quando pro nobis omnia sustinere dignatus est; compassus tamen corpori suo in terra laboranti, dixit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? jam ipsum nemo tangebat, et se pati persecutionem de coelo clamabat: non praeter spem esse debemus, imo cum magna fiducia praesumere, quia si per charitatem ipse nobiscum in terra est, per eamdem charitatem et nos cum eo in coelo sumus. Sed diximus quemadmodum nobiscum ipse in terra sit; vocem ejus diximus de coelo sonantis, «Saule, Saule, quid me persequeris?» cum eum Saulus omnino non tangeret, sed nec videret: quomodo autem ostenditur quia et nos cum illo in coelo sumus? Eodem ipso Paulo apostolo dicente: «Si consurrexistis cum
Abbreviated transcription (Latin):
scendentis cantica ex ordine.
cum sci̾tate ur̃a considanda
suscepi: ascendentis ⁊ aman¬
tis: et ideo ascendentis. qi
amantis. Omis amor: aut descendit aut
ascendit. Desidio enim bono leuam᷑ ad
dm̃: & desidio malo adima p̾cipitamur.
Si q iã malo desid̾io lapsi cecidimꝰ: suꝑ ÷
nob̾ si agnoscimꝰ quis ad nos ñ cecidit sed
descendit : herendo illi ascendamꝰ: quia
uirib nris ñ possumꝰ. Ipse dix̃: dns iħc¬
.xͦ. Nemo ascendit incęlum nͥ qͥ de celo
descendit: filiꝰ hoĩsqͥ ẽ. incelo. Tanꝗͣ
dessolo uidet᷑ dixisse. Ergo cet̾i remanebt᷑:
quia solus ascendit qͥ solus descendit. Qͥd
debent cȩt̾i fac̾e : Uniri corpori ipsus: ut
sit unus xp̃c qui descendit & ascendit. Des¬
cendit cap̃: ascendit cum corpore: uestitus
ȩccłia sua. qͣm sibi exhibuit sine macula ⁊
ruga. Solꝰ gͦ ascendit. S et nos qñ c̃ illo
qui incelo positꝰ ẽ. & carne suscitata ĩ mor¬
talis. ꝑ qͣm fuit ad tempꝰ mortał: et nch̃

Expanded text:
scendentis cantica ex ordine cum Sanctitate vestra consideranda suscepi; ascendentis et amantis, et ideo ascendentis quia amantis. Omnis amor aut ascendit, aut descendit. Desiderio enim bono levamur ad Deum, et desiderio malo ad ima praecipitamur. Sed quia jam malo desiderio lapsi cecidimus; superest nobis, si agnoscimus quis ad nos non ceciderit, sed descenderit, haerendo illi ascendere; quia viribus nostris non possumus. Ipse dixit DomiNemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo» . Tanquam de se solo videtur dixisse. Ergo caeteri remanserunt, quia solus ascendit, qui solus descendit? Quid debent facere caeteri? Uniri corpori ipsius, ut sit unus Christus, qui descendit et ascendit. Descendit caput, ascendit cum corpore; vestitus Ecclesiam suam, quam sibi exhibuit sine macula et ruga . Solus ergo ascendit. Sed et nos quando cum illo qui in coelo positus est, et carne suscitata immortalis, per quam fuit ad tempus mortalis, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
deor sũ ẽ: et nos iã sursũ sumꝰ. Illȩ deorsũ
ẽ compassione caritatis: nos sursũ fumꝰ.
hic hõ: ⁊ unꝰ quisq sit iste hõ. Cũ enĩ dicitis
illud singuli: quia om̃s unũ estis in xp̃o. unꝰ
ẽ. toto orbe terrar̃. Unꝰ illȩ loqͥt᷑: qui alibi
dic̃. A finib terrȩ adte clammaui: c̃ ang̾et᷑
cormeũ. Quis ẽ iste qui clamat a finib t̾rȩ:
Quis unꝰ hõ diffusus ẽ. usq ad fines terre:
Unusqͥsq hõ: in regione sua pot̾ clamare
Nunqͥd a finib terrȩ : S hereditas illa xp̃i.
deqͣ dictũ ẽ. dabo tͥ g̾s ħeditatẽ tuã et pos

Expanded text:
deorsum est, et nos jam sursum sumus: ille deorsum est compassione charitatis, nos sursum sumus hic homo, et unusquisque sit iste homo. Cum enim dicitis illud singuli, quia omnes unum estis in Christo, unus est toto orbe terrarum. Unus ille loquitur, qui alibi dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, cum angeretur cor meum» . Quis est qui clamat a finibus terrae? quis unus homo diffusus est usque ad fines terrae? Unusquisque homo in regione sua potest clamare; numquid a finibus terrae? Sed haereditas Christi, de qua dictum est, «Dabo tibi gentes
Abbreviated transcription (Latin):
ħ: suꝑbis. Repeticio sententie ẽ. Opp¬
brium eis quiabundant: & despectio
suꝑbis. Quare abundant suꝑbi: Quia
hic uolunt ẽẽ. felices. Quid. qñ ce ipsi
miseri sunt. nunqͥd ⁊ ipsi abundant:
S forte q̃nmiseri st̃: ñ nobis insultant
Intendat caritas ur̃a. Tunc insultant
forte qñ felices s̃: qñ se iactant impom¬
pa diuitiar᷑ suar̃: qͣndo se iactant in
uentositate falsoꝵ honoꝵ. Tunc insul¬
tant nob̃ & quasi dicunt. Ecce bene
mͥẽ. Fruor ego reb p̾sentib. Recedat᷑
ame: qui ꝓmittunt quod ñ ostẽdũt
Quod uideo teneo: quod uideo fruor.
Bene mͥ sit in hacuita. Tu securior esto:
qr resurrexit xͤ. & docuit te quid ĩ
alia uita daturꝰ sit. Certꝰ esto: quia
dat. S insultat illȩ: quia tenet. Fẽr¬
to insultantem: & ridebis gem̃tem.
Postea enĩ ueniet tempꝰ: qñ dicturi
nobis scͥptura quȩ dicturi s̃ illi ipsi qͥ
nos mͦ irrident. & qui nos despiciunt:
& aquib impleti sumꝰ opprobrio et

Expanded text:
bis.» Repetitio sententiae est, «opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quare abundant superbi? Quia hic volunt esse felices. Quid? quando et ipsi miseri sunt, numquid abundant? Sed forte quando miseri sunt, non nobis insultant. Intendat Charitas vestra. Tunc insultant forte quando felices sunt, quando se jactant in pompa divitiarum suarum, quando se jactant in ventositate falsorum honorum; tunc insultant nobis, et quasi dicunt: Ecce mihi bene est, fruor ego rebus praesentibus, recedant a me qui promittunt quod non ostendunt; quod video teneo, quod video fruor; bene mihi sit in hac vita. Tu securior esto; quia resurrexit Christus, et docuit te quid in alia vita daturus sit: certus esto quia dat. Sed insultat ille, quia tenet. Ferto insultantem, et ridebis gementem: postea enim veniet tempus quando dicturi nobis Scriptura quae dicturi sunt illi ipsi qui nos modo irrident, et qui nos despiciunt, et a quibus impleti sumus opprobrio et
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ut nec plagas suas sentiant.
Quiuͦ ex ipso gn̾e filii facti sunt. rece¬
ꝑunt sensum doloris: sentiunt se ua¬
pulare: et nouer̃ qͥs iussit ut uapulẽt.
et leuauer̃ oculos suos ad eũ qͥ habitat
incȩlo: et sic sunt oculi eorum in manꝰ
dnĩ fui. quo adusq misereat᷑. sic̃ oculi
seruoꝵ in manus dnõꝵ suorum: et sic̃
oculi ancillȩ in manus dñe suȩ. Uides
felices aliqͦs in isto scło. ridentes: iactã¬
tes se. Nonuapulant: immo peiꝰ uapu¬
lant. Hoc ipso grauiꝰ ceduntur: quo
sensum iam ꝑdidunt. Euigilent: et
uapulent. Sentiant quia uapulant:
sciant qr uapulant: ce doleant quia ua¬
pulant: qm̃ qui apponit scientiã ap¬
ponit dolorẽ. Hoc scͥptura dix̃. ld eo dñ
in euuangłio. Beati lugentes: qm̃ ipsi
consolabunt᷑. Audiamꝰ uocẽ hominis
qñ in carce̾ ẽ. qͣndo forte incatena : qͣndo
forte latrones patit᷑. quando ab aliquib
improbis ei aliqͥd molestiȩ irrogat᷑: Sen¬

Expanded text:
erunt, ut nec plagas suas sentiant. erunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt sensum doloris: sentiunt se vapulare, et noverunt quis jussit ut vapulent; et levaverunt oculos suos ad eum qui habitat in coelo; et sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadusque misereatur, sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae. Vides felices aliquos in isto saeculo ridentes, jactantes se; non vapulant: imo pejus vapulant; hoc ipso gravius caeduntur, quo sensum jam perdiderunt. Evigilent, et vapulent; sentiant quia vapulant, sciant quia vapulant, et doleant quia vapulant. Quoniam «qui apponit scientiam, apponit dolorem:» hoc Scriptura dixit . Ideo Dominus in Evangelio: «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» . 7. Audiemus vocem hominis quando in carcere est, quando forte in catena, quando forte latrones patitur? Quando ab aliquibus improbis ei aliquae molestiae irrogantur, sen
Abbreviated transcription (Latin):
tate erudisti hominẽ: & tabescere fe¬
cisti sicut araneã animã eiꝰ. Attendi¬
te frẽs. qm tabida ẽ aranea: ut leui
tactu conqͣsset᷑. ⁊ moriat᷑. Et ne qͣsi
carnẽ solã infirmitate mortalitatis
pitaremꝰ nos hr̃e tabidam: ñ dixit
tabesce fecistime. ne scđ̾m carnẽ intelli¬
g̾emꝰ s ait. Tabesce̾ fecisti sicut araneam
animã meã. Nicħ enim infiriꝰ anima
nra. posita in mediis temptationib scłi:.
in mediis gemitib & parturicionib mo¬
lestiar᷑. Nicħ ea infirmiꝰ: donec hereat
soliditati cȩlesti: et sit intemplo dei ũn
iam ñ cadat: q pͥmo ut ueniret ad hãc
infirmitatẽ et tabificationem sic̃ ara-¬
nea: infirma facta ẽ. et de paradiso ex¬
pulsa ẽ. Tunc ussus ẽ. seruus cędi fres
mei: uidete ex quo uapulamꝰ. In omĩb
qͥ ab initio gen̾is humani natis. in oĩb
qui nc̃ s̃. in om̃ib qui postea nascentur:
adam uapulat. Uapulat adam. id est
genus humanũ: et multi sic obduru-¬

Expanded text:
erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam» . Attendifratres, quam tabida est aranea, ut levi tactu conquassetur et moriatur. Et ne quasi carnem solam infirmitate mortalitatis putaremus nos habere tabidam, non dixit, Tabescere me fecisti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, «Tabescere fecisti sicut araneam animam meam.» Nihil enim infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia primo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut aranea infirma facta est, et de paradiso expulsa est. Tunc jussus est servus caedi. Fratres mei, videte ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio generis humani nati sunt, in omnibus qui nunc sunt, in omnibus qui postea nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduru
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib suis. Q aspicit t̾ram et fac̃ eã tre¬
mere : qͥ tangit montes et fumigant.
O t̾ra. exultabas de bonitate tua. tibi
tribuebasuires opulentiȩ tuȩ: ecce res¬
picit dñs et fac̃ te treme. Respiciat te:
et faciat te trem̾e. Melior ẽ tremor
humilitatis: qͣm confidentia suꝑbie.
Uidete qͦmͦ aspiciat d̾s t̾ram: et faciat
eã tremẽ. Ad terram quasi p̾uidentẽ
sibi et exultantem. loquit᷑ apłs: cum
timore &e tremore ur̃am ipsorũ salutẽ
oꝑamini. Cum timore et tremore.
Ds̃ enim ẽ qui oꝑatur in uob̃. dici
opaule: oꝑamini dicis. ut oꝑem᷑. Qrͣe

Expanded text:
 Qui aspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» O terra, exsultabas de bonitate tua, tibi tribuebas vires opulentiae tuae; ecce respicit Dominus, et facit te tremere. Respiciat te, et faciat te tremere: melior est enim tremor humilitatis, quam confidentia superbiae. Videte quomodo aspiciat Deus terram, et faciat eam tremere. Ad terram quasi praefidentem sibi et exsultantem loquitur Apostolus: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Cum timore et tremore: Deus enim est qui operatur in vobis» . Dicis, o Paule, «Operamini;» dicis ut operemur: quare
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores at̾ra. Seuire uidet᷑. O scã
anima: quȩ hic cantat et gemit. Uti¬
nam cum ipsa anima. sit aĩa nr̃a:
utinã copuletur ei. et societ᷑ et c̃iun¬
gatur ei. Uidebit etiam mĩam seuiẽ¬
tis. Quis enim capit hoc nͥ qui impletꝰ
fuerit caritate: deficiant peccatores
a t̾ra. Contremiscis: quia maledicit.
Et qͥs maledicit: sẽs. Si ne dubio exãu
ant peccatores a t̾ra: Plane deficiant.
tat sp̃m suũ et recreent᷑. Deficiant
pecc̃ores a t̾ra: et iniqui ita ut ñsint.
Qd ñ sint nͥiniqͥ: Ergo iustificentur:
et ñ iniqͥ. Uidit hoc et impletꝰ ÷ gau¬
dio: et reuocat u̾sum pͥmũ. pͥmi bene
intentionẽ et studium. Unꝰ quisq ut
potest: recordetur quod audiuit. Col¬
locutionem inuicẽ ructate: saginam
urãm ruminate: quod accepistis ñ eat
inuiscera obliuionis ur̃ȩ. Thesaurus
desidabilis: requiescat in ore ur̃o. oa¬
gno labore quesita et inuentasunt:
magno labore nunciata et disputa¬

Expanded text:
peccatores a terra.» Saevire videtur. O sancta anima, quae hic cantat et gemit! Utinam cum ipsa anima sit anima nostra! utinam copuletur ei, et societur, et conjungatur ei! videbit etiam misericordiam saevientis. Quis enim capit hoc, nisi qui impletus fuerit charitate? «Deficiant peccatores» «a terra.» Contremiscis, quia maledicit. Et quis maledicit? Sanctus. Sine dubio exaudiant peccatores a terra?» Plane deficiant; tat spiritum suum, et recreentur. «Deficiant peccatores a terra, et iniqui, ita ut non sint.» Quid non sint, nisi iniqui? Ergo justificentur, ut non sint iniqui. Vidit hoc, et impletus est gaudio, et revocat versum primum psalmi: «Benintentionem et studium. Unusquisque potest recordetur quod audivit; collocutione invicem ructate saginam vestram, ruminate quod accepistis, non eat in viscera oblivionis vestrae. Thesaurus desiderabilis requiescat in ore vestro . Magno labore quaesita et inventa sunt, magno labore nuntiata et disputa
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ uenire in fastidiũ &e nr̃a laudatio.
in dño. Suauis sit ei disputatio mea.
Quȩ ẽ disputatio hominis addm. nͥ¬
⁊ confessio peccõꝵ: Confitere do qͦd es:
et disputasti cum illo. Disputa cũ illo:
fac bona oꝑa ce disputa. Lauamini
mundi estote isaias dic̃: auferte neqͥ
ab animis ur̃is a conspectu oculorũ
meoꝵ. C essate a nequitiis ur̃is: dis¬
cite benefacẽ: iudicate pupillo et de¬
fendite uiduã. et uenite et dispute¬
mꝰ. dicit dñs. Quid ÷ disputare cũ do:
Illi te indica scienti: ut indicet se tibi
nescienti. Suauis sit ei disputatio mea
Ecce hoc ẽ dño suaue. Disputatio tua
sacͥfitium humilitatis tuȩ: contͥbula¬
tio cordis tui. holocaustum uitȩ tuȩ.
Hoc ÷ suaue dño. Tibi autẽ quid ẽ. su¬
aue: Ego autẽ iocundabor in dño. Ip¬
sa ẽ mutua disputatio ꝗͣ dixi: te indi
ca ei scienti. et indicat se tͥ nescienti.
Suauis ÷ ei confessiotua: suauis ẽ tͥ

Expanded text:
potest venire in fastidium et nostra laudatio. potest venire in fastidium et nostra laudatio. in Domino. Suavis sit ei disputatio mea:» quae est disputatio hominis ad Deum, nisi confessio peccatorum? Confitere Deo quod es, et disputasti cum illo. Disputa cum illo, fac bona opera, et disputa. «Lavamini, mundi estote,» Isaias dicit, «auferte nequitias ab animis vestris, a conspectu oculorum meorum; cessate a nequitiis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus, dicit Dominus» . Quid est disputare cum Deo? Te illi indica scienti, ut indicet se tibi nescienti. «Suavis sit ei disputatio mea.» Ecce hoc est Domino suave, disputatio tua; sacrificium humilitatis tuae, contribulatio cordis tui, holocaustum vitae tuae, hoc est suave Deo. Tibi autem quid est suave? «Ego autem jucundabor in Domino.» Ipsa est mutua disputatio quam dixi: indica te ei scienti, et indica se tibi nescienti. Suavis est ei confessio tua, suavis est tibi
Abbreviated transcription (Latin):
eam trem̾e: qͥ tangit montes et fumi¬
ganͣt. Montes suꝑbi erant: iactabãt
señeoᷤᷤ tetig̾at ds. Tanget illos: et fu
montes. ĩgẽtes: ñ rogabãt dm̃. Se roga¬
riuolebãt: ⁊ srĩorẽ rogabant ñ. Qͥs enĩ
potenᷤ et tumid et suꝑb ĩ t̾ra. qͥ dignet᷑
humilit̾ rogare dm: De impiis loqͦr:
ñ de cedris libani qͣs plantaũ dñs. Im¬
piꝰ qͥlibet infelix anima. rogare dm
nescit: et uult se rogari ab hominib
Monsẽ: opꝰ ẽ ut tangat illum d̾s et fu¬
miget. Qnͣdo ceꝑit fumigare dabit dõ
p̾cem: tanqͣm sacͥfitium cordis. Fu¬
migat addm̃:  deinde tundit pectꝰ
Incipit et flere: ꝙ et fumꝰ excutit lacͥ
bit: Totum qͥcqͥd cantabit. Cantemꝰ
dño inuita mea: psallã do meo ꝗͣ diu
sum. Qm̃ in illo sine fine sum ꝗͣ diu sũ
psallã do meo: ne forte c̃ ceꝑimꝰ psalłe
dõ in illa ciuitate. putemꝰ nos aliud a¬
liqͥd acturos. Tota uita nr̃a: erit psalłe
do. Si ueniet in fastidiũ qͦd laudamꝰ:

Expanded text:
am tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» Montes superbi erant, jactabant se, non eos tetigerat Deus: tangit illos, et fummontes ingentes, non rogabant Deum: se rogari volebant, et superiorem non rogabant. Quis enim potens, et tumidus, et superbus in terra, qui dignetur humiliter rogare Deum? De impiis loquor, non de cedris Libani quas plantavit Dominus. Impius quilibet, infelix anima, rogare Deum nescit, et vult se rogari ab hominibus. Mons est, opus est ut tangat illum Deus, et fumiget: quando coeperit fumigare, dabit Deo precem, tanquam sacrificium cordis. Fumigat ad Deum, deinde tundit pectus: incipit et flere, quia et fumus excutit lacrybit? Totum quidquid est, cantabit. Cantemus Domino in vita mea; psallam Deo meo, quamdiu sum.» Quoniam in illo sine fine sum, quamdiu sum, psallam Deo meo. Ne forte cum coeperimus psallere Deo in illa civitate, putemus nos aliquid aliud acturos: tota vita nostra erit psallere Deo. Si veniet in fastidium quod laudamus,
Abbreviated transcription (Latin):
uinc̾et. Sic accipitur ad pͥmũ sonum:
s discute te. ne labaris. Attendit eni
semꝑ illȩ serpens: calcaneum tuum.
Quid uisuse̾ dixisse iob utinam esset
nob̃ arbit̾. utinam ẽet. medius aliquiᷤ
qui iudicaret int̾ me &e te: Hoc deo.¬
hoc homo: hoc inst̾core homo. hoc uł
incelo angłs deo: utinam e̾ẽt nobis
arbit̾. S quid p̾uidebat: Quid op¬
tabat: Multi inquit dñs iusti et pro¬
pħȩ. uoluer̃ uidere quȩ uidetis: et
ñ uidunt. Arbitrum desid̾abat. Qͥd
ẽ arbit̾: Medius ad componendam
causam. Nonne inimicieramꝰ dei. &
malam causam habebamus aduersuᷤ
dm̃: Quis finiret causam istam malã.
nͥ illȩ medius arbit̾: Qui nͥ ueniret:
ȩqͣlis patͥ ds. Dic̃ alio loco. Mediator
autẽ unius ñ ẽ: d̾s autẽ unꝰ ẽ. Inter
duos: mediator: Ergo xͦ mediator
int̾ hominem et dm. Nonquia ds:
s. quia homo. Non quia ds̃ ȩqualis pa-¬
tri: s ȩqualis patri ñ mediator. Ut aũ

Expanded text:
vinceret. Sic accipitur ad primum sonum: vinceret. Sic accipitur ad primum sonum: sed discute te, ne labaris; attendit enim serpens ille semper calcaneum tuum. Quid visus est dixisse Job? «Utinam esset nobis arbiter!» utinam esset medius aliquis qui judicaret inter me et te! Hoc Deo homo, hoc in stercore homo, hoc vel in coelo angelus Deo: Utinam esset nobis arbiter! Sed quid praevidebat? quid optabat? «Multi,» inquit Dominus, «justi et prophetae voluerunt videre quae videtis, et non viderunt» . Arbitrum desiderabat. Quid est arbiter? Medius ad componendam causam. Nonne inimici eramus Dei, et malam causam habebamus adversus Deum? Quis finiret causam istam malam, nisi ille medius arbiter, qui nisi veniret, aequalis Patri Deus. Dicit alio loco: «Mediator autem unius non est; Deus autem unus est» . Inter duos mediator: ergo Christus mediator inter hominem et Deum. Non quia Deus, sed quia homo: nam quia Deus, aequalis Patri; sed aequalis Patri, non mediator. Ut autem
Abbreviated transcription (Latin):
illȩ draco: utrum iob lingͣ laberet᷑.
Omnis homo enim in actu suo pedes
ht̃ in eo qͦd agit: in qͦ mouetur ibi tã¬
quã ambulat. Dicebat illȩ multa.
Qnͣta enim dix̃ iob: qui legunt noue¬
runt. Intam multis illis u̾bis obser¬
uabat serpens calcaneum labantis:
illȩ autem qui caput obseruabat ser¬
pentis. reppulit omnẽ suggestionẽ.
Respondit et mulieri: sic̃ dignum
erat respondere mulieri. Locuta es
inquit: tanqͣm una de insipientib
mulierib. Si bona ꝑcepimꝰ de manu
dm̃i : mala quare ñ sustineamꝰ: Et
int̾ illa omnia quȩ dix̃: nusqͣm lap¬
sus ẽ. Quod multi in illis u̾bis ñ in
intelligunt: &e quȩdã ibi sic accipi¬
unt quasi aliquid durum dix̾it iobin
indm. Nam int̾ multa hoc etiam dixit
uelut stomachans adu̾sus dm: sicut
uidebatur non intelligentib. Illȩ aut̾
gestabat ꝑsonam magnam: magne
ꝓpħiȩ. Utinam inquit loquens ad d̾m:¬
iudicaret: et quo iudicante causam

Expanded text:
ille draco utrum Job lingua laberetur. ille draco utrum Job lingua laberetur. Omnis enim homo in actu suo pedes habet in eo quod agit; in quo movetur, ibi tanquam ambulat. Dicebat ille multa; quanta enim dixit Job, qui legunt, noverunt: in tam multis illis verbis observabat serpens calcaneum labentis. Ille autem qui caput observabat serpentis, repulit omnem suggestionem. Respondit et mulieri, sicut dignum erat respondere mulieri: «Locuta es,» inquit, «tanquam una de insipientibus mulieribus: si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus? Et inter illa omnia quae dixit, nusquam lapsus est» . Quod multi in illis verbis non intelligunt, et quaedam ibi sic accipiunt, quasi aliquid durum dixerit Job in Deum. 8. Nam inter multa etiam hoc dixit, velut stomachans adversus Deum, sicut videbatur non intelligentibus: ille autem gestabat personam magnam magnae prophetiae: «Utinam,» inquit loquens ad Dejudicaret, et quo judicante causa mea
Abbreviated transcription (Latin):
benedictum: Dñs dedit: dñs abstu¬
lit. Nou̾at rectorem suum: et tẽp¬
tatorem suum. Permissorẽ tempta¬
toris sui nou̾at: nichil sibi inquit
diabolus tribuat. Uoluntatem ht̃ nocẽ¬
di:÷ potestatem autẽ nͥ accipet ñ hr̃ẽt. Qnͣ¬
tum accipit illȩ potestatis: tantum ego
patioi. Nong illo ab patior: s ab illo qͥ
potestatem dedit. Contempnat᷑ supbia
temptatoris mei: fustineantur flagel¬
la patris mei. Repulsus ẽ temptator:
obseruatũ ẽ. cap̃ eiꝰ. Penitrare ñ potuit
incor: muratã ciuitatẽ forinsecꝰ oppug¬
nauit. s ñ expugnauit. Accessit alia
temptatio: ꝑmissus ẽ adcorpꝰ eiꝰ. ꝑ cussit
eumgͣui uuln̾e: a capite usq ad pedeᷤ.
Contabescebat putredine: scatebat
iunib: amissa domo. sedebat inst̾core.
Ibi eua captiuata adiabolo ad adiuto¬
rium. marito supposita ad lapsum:
a putredine. In paradiso de iecit: in
stercore suꝑatus ẽ. Attendebat aut̃

Expanded text:
benedictum. Dominus dedit, Dominus abstubenedictum. Dominus dedit, Dominus abstulit:» noverat rectorem suum, et tentatorem suum; permissorem tentatoris sui noverat. Nihil sibi, inquit, diabolus tribuat; voluntatem habet nocendi, potestatem autem nisi acciperet, non haberet; quantum accepit ille potestatis, tantum ego patior: non ergo ab illo patior, sed ab eo qui potestatem dedit; contemnatur superbia tentatoris mei, sustineantur flagella patris mei. Repulsus est tentator, observatum est caput ejus, penetrare non potuit in cor. Muratam civitatem forinsecus oppugnavit, sed non expugnavit. Accessit alia tentatio: permissus est ad corpus ejus, percussit gravi vulnere a capite usque ad pedes; contabescebat putredine, scatebat vermibus, amissa domo sedebat in stercore. Ibi Eva captivata, a diabolo non ad adjutorium marito supposita, sed ad lapsum, a putri: in paradiso dejecit, in stercore superatus est. Attendebat autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad temptandum: uictus abscedat. et ñ
possideat. ꝑ missus ẽ enim ad temptan¬
dos quofdam scõs uiros famulos dei: su¬
ꝑauerunt eum. quia de uia ñ recesser̃.
Nam lapsi sunt: quorum obseruabat
calcaneum. Iob ille scs. sedebat inster¬
ille calcaneum eiꝰ attendebat. Illȩ re¬
pellebat suggerentem: illȩ sꝑabat
labantem. Cȩpit et eiꝰ mulierculam:
subtͣxit omĩa quȩ habebat. Solã dia¬
bolus dimisit ad iutricem suam: ñ
mariti consolatͥcem. s potius teptatͥcẽ
Cepit etiam ipsam: ñ obseruantem
caput eiꝰ. Adhuc enim illa eua erat:
s iam illȩ adamñ erat. Ablatis omĩb
remansit iob cum uxore ꝑ qͣm temp¬
taretur: &e cum deo. a qͦ reg̾etur. quid
illo pauꝑius subito factum. si domũ
eiꝰ consideres: Quid illo ditius. si cor
eiꝰ cogites: Uide pauꝑtatẽ domꝰ: ab¬
blata sunt omĩa. Uide diuitias cor¬
dis: dñs dedit. dñs abstulit: sic̃ dño
placuit ita factum ẽ: sit nom̃ dñi

Expanded text:
ad tentandum, victus abscedat, et non ad tentandum, victus abscedat, et non possideat. Permissus est enim ad tentandos quosdam sanctos viros famulos Dei: superaverunt eum, quia de via non recesserunt, non lapsi sunt, quorum observabat calcaneum. Job ille sanctus sedebat in sterille calcaneum ejus attendebat. Ille repellebat suggerentem, ille sperabat labentem: cepit et ejus mulierculam; subtraxit omnia quae habebat, solam dimisit adjutricem suam, non mariti consolatricem, sed potius tentatricem; cepit etiam ipsam non observantem caput ejus. Adhuc enim illa Eva erat; sed jam ille Adam non erat. Ablatis omnibus, remansit Job cum uxore, per quam tentaretur; et cum Deo, a quo regeretur. Quid illo pauperius subito factum, si domum ejus consideres? Quid illo ditius, si cor ejus cogites? Vide paupertatem domus: ablata sunt omnia. Vide divitias cordis: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
uenientẽ in hunc mundũ. Et ego sũ
uia et u̾itas ⁊uita: ꝑ me his. ad me is.
Si gͦ ipse ẽ lum̃. et ipse ẽ uia: si abillo
recesseris. nec inlumine eris nec inuia.
Et quid te sequitur: Quod dicit de
impĩis qͥdam psalmꝰ. Eiat uia illoꝵ : te¬
nebrȩ et lubricum. Hic gͦ draco anti¬
quus hostis nr̃. ira ꝑfidus. insidũs a¬
stutus: in marimagno ẽ. Draco hic
quẽ finxisti: adilludendum ei. Tam
tuillude draconi. Adhoc enim: hic
factus ẽ draco. Ipse cadens peccato suo
de sublimi habitacione cęloꝵ. et ex
angło factus diabolus: accep̃ qͣndã
locum suum in hoc mari magno et spa¬
cioso. Regnum eius qͦd putas: carcer ẽ.
Multi enimdicunt. Quare Fantam
potestatem diabolus accepit ut dñetur
inisto scło. et tantum ualeat. Tantũ
possit : Tantum ualeat. aut quantum
pot̾: Nisi ꝑmissus: nichil pot̾. Tu sic
age: ne ꝑmutat᷑ inte. Aut si ꝑmissꝰ fu̾it

Expanded text:
venientem in hunc mundum» ; et, «Ego sum venientem in hunc mundum» ; et, «Ego sum via, et veritas, et vita» . Per me is, ad me is. Si ergo ipse est lumen, et ipse est via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod dicit de impiis quidam psalmus: «Fiat via illorum tenebrae et lubricum» . 7. Hic ergo draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mari magno est. «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Jam tu illude draconi: ad hoc enim hic factus est draco. Ipse cadens peccato suo de sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus diabolus, accepit quemdam locum suum in hoc mari magno et spatioso. Regnum ejus quod putas, carcer ejus est. Multi enim dicunt: Quare tantam potestatem diabolus accepit, ut dominetur in isto saeculo, et tantum valeat, tantum possit? Quantum valet, aut quantum potest? Nisi permissus, nihil potest. Tu sic age, ne permittatur in te; aut si permissus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qͦd uenit inmentẽ. Cap̃ serpentis. ẽ.¬
calca. et euades cet̾os motus: Quid ẽ cap
calca: Ipãm suggestionem contempne.
s lucrum suggessit. Magnum ibilucr̃
ẽ: magnum ibi aurum ẽ. Si hanc frau¬
dem fec̾is: diueseris. Cap̃ serpentis ẽ:
calca. Quid ÷ calca: Contepne qͦd sugges¬
gis. Sed magnum aur̃ suggessit. Et
homini si totũ mundũ lucret᷑: animȩ
autẽ suȩ de tͥmentum paciat᷑: Pereat
mundi lucrũ: ne fiat animȩ dãpnum
Hȩc dicens. obseruasti cap̾ serpentisce
et calcasti: illȩ autẽ diabol calcaneũ
tuum obseruat. Qͥd ÷ obseruat calca-¬
neũ tuum: Qnͣdo labaris a uia dei.
Tu obseruas pͥmam suggestionem: il¬
le obseruat lapsum tuum. Sienim
lapsus fueris: cades. Si cecidis: posside¬
bit. Ut autẽ n cadas: noli exire deuia.
Angustam tͥ semitam strauit d̾s. Qcͥ¬
quid extͣ illam: lubricum ẽ. ꝓpt̾ea lu¬
uerum: qͦd illuminat omnẽ hominẽ

Expanded text:
Hoc quod venit in mentem, caput serpentis Hoc quod venit in mentem, caput serpentis calca, et evades caeteros motus. Quid est, caput calca? Ipsam suggestionem contemne. Sed lucrum suggessit: magnum ibi lucrum est, magnum ibi aurum est; si hanc fraudem feceris, dives eris. Caput serpentis est, calca. Quid est, calca? Contemne quod suggessit. Sed magnum aurum suggessit. Ethomini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lapsus fueris, cades; si cecideris, possidebit. Ut autem non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit Deus; quidquid extra illam, lubricum est. Propterea luverum quod illuminat omnem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusẽ unius diei uita suꝑ t̾ram. Tra¬
dux peccati. tradux mortis: depͥmo
peccato. Nostis enim et quiddictum :
mulieri uel potius serpenti: cum au¬
diret d̾s peccatum pͥmi hominis: ip̃a
tuum obseruabit caput. et tu eiꝰ ob¬
seruab calcaneum. In magno my st̾io
dictũ: insigura dictum eccłie fut᷑ȩ
facte delat̾e uiri sui. et hoc dormien¬
tis. Erat autẽ adam forma futuri.
Hoc apłs dicit: qui ẽ forma futuri. Prȩ¬
figuratum ẽ qͦd futurum erat. Facta
ẽ eccł̃ia de latere dñi dormientis in
cruce. Nam delatere crucifixi ꝑcus¬
so: sacͣm̃ta ȩccłiȩ ꝓfluxerunt. Quid
gͦ dictum ẽ ȩccłiȩ : Iam mͦ audite. in¬
telligite. cauete: ip̃a tuum obserua¬
bit caput. et tu eiꝰ calcaneum. O ȩccłia:
cap̃ serpentis obserua. Quid ẽ caput
serpentis: P rima peccati suggestio.
Uenit tͥ in mentẽ nescio quid illicitũ :
noli ibi ten̾e m̃tẽ tuã: noli consentire

Expanded text:
cujus est unius diei vita super terram» . Tracujus est unius diei vita super terram» . Tradux peccati, tradux mortis de primo peccato. Nostis enim et quid dictum est mulieri, vel potius serpenti, cum audiret Deus peccatum primi hominis: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calcaneum» . In magno mysterio dictum, in figura dictum Ecclesiae futurae, factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem Adam forma futuri. Hoc Apostolus dicit: «Qui est forma futuri» . Praefiguratum est quod futurum erat, facta est Ecclesia de latere Domini dormientis in cruce. Nam de latere crucifixi percusso , Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Quid ergo dictum est Ecclesiae? Jam modo audite, intelligite, cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire.
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. Nonsolum repentia quoꝵ n̾ẽ
num̾us. et animalia pusilla ⁊ magna:
s nec draconẽ qui ibi ẽ quẽ finxisti ĩqͥt
deo adilludendum ei. Magnũ sec̾tũ:
et tam̃ quod nostis dicturꝰ sum. Nostiᷤᷤ
mimicũ ȩccłiȩ quendã drachonẽ. Nõ
uidistis oculis carnis: s uidetis ocłis
fidei. Ip̃e ẽ qui et leo dr̃. De illo scͥptura
dicit: conculcabis leonẽ et draconẽ. Sub¬
ditus ẽ iste capiti tuo: subdetur et corꝑi
eiꝰ. Hereant tantum menbra capiti suo:
ut menbra eius sint. Dictum ẽ de pͥma
femina qͣm seduxit hic dracho. eua sci¬
licet illa. cui consilium mortis dedit:
et ꝑsuasione astuta in corfemineum
irrepsit. Factum est quod nouimꝰ: qͦd
ibi et nos fecimꝰ. qͦd dolemꝰ. Tnillis enĩ
duob hominib : totum genus huma¬
num. Inde ꝓpago mortis: inde et in
parulis debita delicta. Quis enĩ mũdꝰ
ait scͥptura in conspectu tuo: Nec infa̾s

Expanded text:
bunt, non solum repentia, quorum non est bunt, non solum repentia, quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, sed nec draconem qui ibi est: «Quem finxisti,» inquit Deo, «ad illudendum ei.» Magnum secretum, et tamen quod nostis dicturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemdam draconem: non vidistis oculis carnis, sed videtis oculis fidei. Ipse est qui et leo dicitur: de illo Scriptura dicit, «Conculcabis leonem et draconem» . Subditus est iste capiti tuo, subdetur et corpori ejus; haereant tantum membra capiti suo, ut membra ejus sint. Dictum est de prima femina, quam seduxit hic draco; Eva scilicet illa cui consilium mortis dedit, et persuasione astuta in cor femineum more serpentis irrepsit. Factum est quod novimus, quod ibi et nos fecimus, quod dolemus. In illis enim duobus hominibus totum genus humanum: inde propago mortis, inde et in parvulis debita, delicta. «Quis» enim «mundus,» ait Scriptura, «in conspectu tuo? Nec infans
Abbreviated transcription (Latin):
Lignũ te portat: quod continet scłm.
Ergo attendite. Hoc mare magnũ et spal¬
tiosum: illic repentia quorum ñ ẽ numerꝰ.
ammalia pufilla et magna. Noli tim̾e
uoli terreri: desidera patͥam. intellige
Ecce in eo quod t̾rebat naues natant: &e
ñ m̃giuit᷑. Naues ȩccłias intelligimꝰ. Cõ¬
meant int̾ tempestates. int̾ ꝓcellas tẽp¬
tacionum. int̾ fluctus scłi. int̾ animalia
Nontimeant naues: ñualde attendãt
unatent. s aqͦ gub̾nent᷑. Illic nauescõ¬
meabunt. Queni cõmeatũ reꝑiunt:
Tristẽ. Qnͣdo gub̾natorẽ sentiunt. xp̃m:
commeabunt secure. Cõmeent ꝑseue¬
rant̾: uenient ad finẽ debitũ. ꝑducent᷑
ad t̾ramquietis. Est inisto mari aliqͥd
etiam qͦd suꝑat omĩa animalia: pusil¬
la et magna. Quid ÷ hoc: Psalmum
audiamꝰ. Dracoiste quẽ finxisti: ad
illudendum ei. Ibi repentia quoꝵ ñ ÷
num̾us ibi animalia pusilla et mag¬
na. illic naues commeabunt: et ñtime¬

Expanded text:
lignum te portat quod continet saeculum. lignum te portat quod continet saeculum. Ergo attendite: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Noli timere, noli terreri; desidera patriam, intelligeEcce in eo quod terrebat, naves natant, et non merguntur. Naves Ecclesias intelligimus; commeant inter tempestates, inter proeellas tentationum, inter fluctus saeculi, inter animalia Non timeant naves, non valde attendant ubi natent, sed a quo gubernentur. «Illic naves commeabunt.» Quem commeatum reperiunt tristem, quando gubernatorem sentiunt Christum? Commeabunt secure, commeent perseveranter, venient ad finem debitum, perducentur ad terram quietis. 6. Est in isto mari aliquid etiam quod superat omnia animalia pusilla et magna. Quid est hoc? Psalmum audiamus: «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Ibi repentia quorum non est numerus, ibi animalia pusilla et magna; illic naves commeabunt, et non time
Abbreviated transcription (Latin):
erit: excitet᷑. Imꝑabit uentis: placa¬
bit mare. Finietur uia: gaudebit᷑ i
patͥa. Ibi repentia quorũ ñ ẽ numus:
animalia pusilla et magna. Uideoit
adhuc in mari isto formidoloso: ñ dũ
credentes. Ipsi enim u̾sant᷑ in amariᷤᷤ
aqͥs et st̾ilib. Illic autẽ ce pusilli et
magni sunt. Nouimꝰ hoc. Multi pu¬
silli scłi: ñdum ẽdidunt. Multi pri¬
mates scłi: ñdũ c̾dider̃. Animalia pu¬
silla et magna: sunt inhoc mari. Ode¬
rant eccłiam ÷ p̾munt᷑. xͥ nomine. nõ
seuiunt. qr ñ ꝑmittunt᷑: in manus ñ
erumpens. clausa ÷ incorde seuitia. Nã
om̃s. siue pusilli. siue magni. aĩalia pu¬
silla et magna: quȩ mͦ dolent tẽpla
clausa ẽẽ. araseu̾sas. simulacͣ confracta.
leges datas. ut sacͥsicare idolis capitale sit
crim̃: om̃s qui dolent hȩc in mari st̃̾ ad¬
huc. Quid gͦ nos adpat̾am qua ituri sumꝰ
ꝑ ip̃m mare: s inligno: noli tim̾e picłm.

Expanded text:
erit, excitetur; imperabit ventis, placaerit, excitetur; imperabit ventis, placabit mare ; finietur via, gaudebitur in patria. «Ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Video enim adhuc in mari isto formidoloso nondum credentes: ipsi enim versantur in amaris aquis et sterilibus; illi autem et pusilli et magni sunt. Novimus hoc; multi pusilli saeculi nondum crediderunt, multi primates saeculi nondum crediderunt: «animalia pusilla et magna» sunt in hoc mari. Oderunt Ecclesiam, premuntur Christi nomine; non saeviunt, quia non permittuntur: in manus non erumpens, clausa est in corde saevitia. Nam omnes sive pusilli, sive magni, «animalia pusilla et magna,» quae modo dolent templa clausa esse, aras eversas, simulacra confracta, leges latas ut sacrificare idolis capitale sit crimen; omnes qui dolent haec, in mari sunt adhuc. Quid ergo nos? ad patriam qua ituri sumus? Per ipsum mare, sed in ligno. Noli timere periculum;