comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
particeps fiam. Neq enĩ discedentes hinc¬
scĩ: continuo integra meritorũ suorũ
prȩmia consequunt᷑. sed expectant etiã
nos. licet morantes. licet desides. Non eñi¬
.ẽ. illis ꝑfecta lȩticia. donec ꝓerrorib
nr̃is dolent. & lugent nr̃a peccata. Hoc
fortasse mͥ dicentĩ ñ credis. Quis enim
ego sũ qui confirmare sententiã tanti
dogmatis audeam: Sed adhibeo horũ
enĩ est gentiũ infide & ueritate apłs pau.¬
lus. Ipse gͥ adhebreosscribens. cũ enume¬
rasset om̃s scõs patresqui ꝑfidem iustifi¬
cati sunt. addidit post om̃ia etiam hoc.
Sed isti inqͥt om̃s testimoniũ habentes
ꝑ fidem: nondũ assecuti funt reꝓmis¬
te. utine sine nobis ꝑ fectionẽ conseque¬
rentur. Uides gͦ quia expectat adhuc
abraa̾m: ut quȩ ꝑfecta sunt consequat᷑.
Expectat & isaac & iacob. & om̃s ꝓpħȩ
expectant nos: ut nobiscũ ꝑfectam be¬
atitudinẽ capiant. ꝓpt̾ hoc gͦ etiam
mi steriũ illud imuiltimã diem̃ dilati

Expanded text:
icens: « Neque enim hinc discedentes sancti continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enumerasset omnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonium habentes per fidem, nondum assecuti sunt repromiste, ne sine nobis perfectionem consequerentur . Vides ergo quia exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati
Abbreviated transcription (Latin):
bet ꝓximo suo. Potest enĩ quis innocens ꝙ
& prȩbere audienti se cibũ mundũ.: tanqͣm
ouisquȩ. ẽ. ammal mundũ. Similit̾ &
incȩteris. Et idõ om̃is homo ut dixim cũ
loquit᷑ ꝓximo suo. & siue ꝓdest ei ex ser-¬
monib suis siue nocet: mundũ ei aut im¬
mundũ efficitur animal. Ex quib uł
mundis utendũ: uł immundis prȩcipit᷑
abstinendũ. Si scđm hanc intelligentiam
dicamꝰ dm̃ sũmuleges hominib ꝓmul¬
gasse: puto qͦd digna uidebitur diuina
maiestate legis latio. Si uͦ assideamꝰ lit.¬

Expanded text:
bet proximo suo. Potest enim quis innocens et et praebere audienti se mundum cibum, tanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et ideo omnis homo cum loquitur proximo suo, sive prodest ei ex sermonibus, sive nocet, mundum ei aut immundum efficitur animal, ex quibus vel mundis utendum est, vel immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur humana majestate legislatio. Si vero assideamus lit
Abbreviated transcription (Latin):
egritudine corpus simul &e anima corrum¬
pit᷑: sp̃s parit̾ cũ carne uitiat᷑. Omĩa mẽbra
debilia fiunt. pes. manꝰ. lingua resoluta. ocu¬
los tenebrȩ: ment̾ẽ uelat obliuio: ita ut
hominẽ se nesciat. ee. nec sentiat. Habet¬

Expanded text:
aegritudine corpus simul et anima corrumpitur, spiritus pariter cum carne vitiatur. Omnia membra fiunt debilia, pedes, manus, lingua resoluta. Oculos tenebrae, mentem velat oblivio, ita ut hominem se nec sciat esse, nec sentiat. Come
Abbreviated transcription (Latin):
ãbeo. Sed uos si filii estis eccłȩ: si euan¬
głicis imbuti mysteriis. si uerbũ caro
factũ habitat in uobis. agnoscite quȩ
dicimꝰ. quia dñi sunt: ne forte quiig.¬
norat ignoret᷑. Agnoscite quia figurȩ

Expanded text:
? Sed si filii estis Ecclesiae, si evangelicis imbuti mysteriis, si Verbum caro factum habitat in vobis, agnoscite quae dicimus quia Domini sunt, ne qui ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
cisse. Antequã manducaret panẽ decęlo. & bi¬
heret aquã de petra: non refertur popłs pug.¬
nasse. sed dicit᷑ ad eũ. Dñs pugnabit ꝓuob̃.
& uos tacebitis. Est gͦ tempꝰ qnͣdo dñs pug.¬
nat ꝓnob̾. nec ꝑmitcit nos tẽptari suꝑ id
qͦd possumꝰ: nec impares uirib sinit ad for.¬
ctus impleuit.  tugͦ cũ ceꝑis manducare pa-¬
ne. manna cȩleste uerbi dei. & bibere aquãde
petra cunq ad interiora doctrinȩ spũalis
accesseris: sꝑato pugnã. & pͣpara te adbellũ.

Expanded text:
ctum. Antequam manducaret panem de coelo, et biberet aquam de petra, non dicitur pugnasse populus; sed dicitur ad eum: Dominus pugnabit pro vobis, et vos tacebitis. Est ergo quando Dominus pugnat pro nobis, nec permittit tentari supra id quod possumus, nec impares viribus sinit ad forctus implevit; et tu ergo cum coeperis manducare manna, panem coelestem verbi Dei, et bibere aquam de petra, cumque ad interiora doctrinae spiritualis accesseris, exspecta pugnam, praepara te ad bellum.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui habet aures audiendi: audiat. Hec enĩ
go futurorũ. Uerũ sicut scriptũ legimꝰ¬
quia ñ satiatur ocłsui dendo. nec auris au¬
diendo: nec nos satiari possumꝰ in tuendo¬
& considerando quȩ scripta sunt: qͦt expar.¬
tib nos edificent. qͣntis nos instruat modis.¬

Expanded text:
Qui habet aures audiendi, audiat: haec enim go futurorum. Sicut scriptum est Eccle. I: Non satiabitur oculus visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat
Abbreviated transcription (Latin):
re. qͦd bonũ ẽ. continere. Quis aut̃ẽ hodie
adõ reuelata sunt. sedsi in legisscientia
aliqͥd meriti habet: consilium dignat᷑
dixerim laici. nedũgentilis: Sed moy ses
qui erat homo mansuetus suꝑ om̃s homi¬
nes. accepit consiliũ inferioris: ut & for¬
consiliũ ꝓferrent apud moy sen: id ẽ. bhonũ
& spũalem intellectũ afferrent adlegem¬
sicut dicunt. Non potest enĩ facere lex sicut
uidei dicunt: qͥa infirmat᷑ lex incarne. id est
inlittera: & nichil potest scd̾m litteram face.¬
re. Nichil enĩ ad ꝑfectũ ad dux̃ lex. Sod̾m hoc
aute consiliũ qͦd nos afferimꝰ adlegẽ: possunt

Expanded text:
bonum est teneamus. Qui autem hodie Deo revelata sunt: sed si in scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur m laici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mansuetus super omnes homines , accepti consilium inferioris, ut prconsilium proferrent, apud Moysen bonum et spiritualem intellectum afferentes ad legemquae dicerent. Non enim potest facere lex sicut Judaei dicunt, quia infirmatur lex in carne, id est in littera, et nihil potest secundum litteram. Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Secundum hoc autem c
Abbreviated transcription (Latin):
bũ dñi exeas de deserto sin. & uenias in ra¬
phidim. Sin enĩ: tẽptatio int̾p̃tat᷑. Raphidim
uͦ: sanitas iudicii. Qui bene exit de tẽptati.¬
one. & quẽ tẽptatio ꝓbabilem reddit. iste
uenit ad sanitatem iudicii. Indie enĩ uidi¬
calipsi scriptũ est. Qui autẽ uicerit: daboei
de ligno uitȩ. qͦd est inparach so dĩ mei. Ue¬¬

Expanded text:
bum Domini exeas de deserto Sin, et venias in Raphidin. Sin enim interpretatur Tentatio; Raphidin vero, Sanitas judicii. Qui bene exit de tentatione, et quem tentatio probabilem reddit, ipse venit ad sanitatem judicii. In die enim judicalypsi legimus, Qui vicerit, dabo ei edere de ligno vitae, quod est in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
utile. ut eligat uiros & constituat pͥnci¬
& odientes suꝑbiã. Tales enĩ oporcet. eẽ. pͥn
qui oderint suꝑbiã. id ÷ ut ñ solũ ipsi absq
uitio sint: sed & in aliis oderint uitia. Non
homines dico odisse. seduitia. Et ordinabis
inqͥt eos tribunos. & centuriones. & qͥnqua¬
om̃ihora. Uerbũ autẽ qđ grauiꝰ fuerit.: re¬
ferent adte. Audiant ͥncipes popłi & prbi
plebis. quia debent om̃i hora popłm iudi¬
care. semꝑ & sine int̾missione sedere inui-¬
dicio. dirimere lites. reconciliare dissiden¬
tes. in grãm reuocare discordes. Discat unꝰ¬
qͥsq exscripturis scĩs officiũ suũ. Moyses
inquit ut sit in his quȩ ad dm̃ sunt. &
uerbũ dĩ edisserat popłis. Cȩti aut̃ẽ pͥncipes

Expanded text:
utile, ut eligat viros, et constituat princiutile, ut eligat viros, et constituat princiet odientes superbiam. Taleiam oderint; id est, ut non solum ipsi absque vitio sint, sed in malis oderint vitia: non homines dico, sed vitia. inquit, eos tribunos et centuriones, omni hora, verumtamen, quod gravius fuerit referent ad te. Audient principes populi et presbyteri plebis, qui debent omni hora populum judicare, semper et sine intermissione sedere in judicio, dirimere lites, et reconciliare dissidentes, in gratiam revocare discordes. Discat unusquisque ex Scripturis sanctis officium suum. Moyses, inquit, ut sit in his quae ad Deum sunt, et verbum Dei edisserat populis. Caeteri vero principes,
Abbreviated transcription (Latin):
spectu dĩ faciunt. Peccator a conspectu
dei fugit. Deniq scriptũ. ẽ. quia adam
post quã peccauit. fugit a conspectu di: &
int̾rogatus respondit. Audiui inqͥt uocem
tuã & abscondi me: quia erãnudus. Sede&e
cai postea qua ꝓpar ricidio condeminatꝰ a
spectu dĩ & om̃ia quȩ agunt: in conspectu
dĩagunt. Ego amplius adhuc locũ p̾sentẽ
discutiens. uideo quia pleniorẽ scientiã dĩ
accipiunt. & pleni diuinis imbuti sunt disci¬
plinis: isti qͥ etiã si malũ faciunt corã dõ faci¬
unt & in conspectu dĩ faciunt: sicut ille qͥ dix̃
Tibi soli peccaui. & malũ coram tefeci. Q  gͦ
plus habet qui malũ coram dõ facit: Qd con¬
tinuo pęnitet: & dicit peccaui. Qui aut̾e
discedit a conspectudĩ: nescit conuerti. &
peccatũ penitendo purgare. Hoc gͦ inter est:
malũ coram dõfacere : & adi conspectu dis¬
strauenit ad moy sen: nec frustra mandu-¬
cauit panẽ cũ seniorib popłi. in conspec̾tu

Expanded text:
spectu Dei faciunt, peccatores autem a conspectu Dei fugiunt. Denique scriptum est, quia Adam, postquam peccavit, fugit a conspectu Dei, et interrogatus respondit: Audivi vocem tuam, et abscondi me, quia eram nudus. Sed et Cain, postquam pro parricidio condemnatus espectu Dei, et omnia, quae agunt, in conspectu ejus agunt. Ego amplius adhuc locum praesentem discutiens video, quia qui pleniorem scientiam Dei accipiunt, et plenius divinis imbuti sunt disciplinis, isti, etiamsi malum faciunt, coram Deo faciunt, et in conspectu ejus faciunt, sicut ille qui dixit: Tibi soli peccavi, et malum coram te feci. Quid ergo plus habet qui malum coram Deo facit? Illud profecto, quod continuo poenitet, et dicit: Peccavi. Qui autem discedit a conspectu Dei, nescit converti, et peccatum poenitendo purgare. Hoc ergo interest, malum coram Deo facere, et a Dei conspectu disstra venit Jethro ad Moysen, nec frustra manducavit panem cum senioribus populi in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
hic pͥmũ uocauit moyses ihm: & dix̃ ei. Elige
tͥ ipsi uiros. Moyses uocat iħm: lex inuocat
xp̃m. ut eligat sibi ipsi uiros potentes de po-¬
pło. Non poterat moy ses eligere. sed iħs solus¬
me elegistis. sed ego uos elegi. Ipse eni. ẽ. ele¬¬
ctorũ dux: ipse potentiũ pͥnceps. ipse.ẽ. qui¬
confligit cũ amalech. Ipse. ẽ. enĩ: qͥ intrat
indomũ fortis & alligat fortem. & uasa eiꝰ
p̾sens retęxat. Ascendit inqͥt moy ses ñ in
uerticem montis. sed inuerticem collis. Seruabat᷑
eñiei tunc ascendere inuerticem montis: cũ as¬
censurus erat ib̾c & cũ ipso moy ses & hely as.
& ibi transformandus ingłam. Nunc gͦ ue.¬
lut nondũ glorificatus extransformatio¬
ne iħu ñ ascendit in uertioem montis: sed

Expanded text:
Hic primum vocavit Moyses Jesum, et dixit ei: Elige viros tibi ipsi. Moyses vocat Jesum, lex invocat Christum, ut eligat sibi viros potentes de plebe: non poterat Moyses eligere, sed solusme elegistis, sed ego vos elegi . Ipse est electorum dux et potentium princeps. Ipse confligit cum Amalec. Ipse enim intrat in domum fortis, et alligat fortem, et vasa ejus ce collis. Ascendit, inquit, Moyses non in verticem montis, sed in verticem collis. Servabatur enim ei tunc ascendere in verticem montis cum ascensurus erat Jesus, et cum ipso Moyses et Elias, et ibi transformandus in gloria. Nunc ergo velut nondum glorificatus de transformatione Jesu, non ascendit in verticem montis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habens uestimta nuptialia: Nemog po¬
test audire uerbũ dĩ. nͥ priꝰ fuerit sc̃ificatus:
sua lauerit. Ingressurus enĩ. ẽ. paulo post
ad cenã nuptialem manducaturus ẽ. de car.¬
nib agni potaturus . ẽ. poculũ salutaris.
Nemo intret adhanccȩna. cũ sordidis uestim̃¬
nom̃i tempore sint uestim̃ta tua munda.
feceris. Audigͥ nunc. & sc̃ĩficationis genꝰ Ne
accesseritis inquit admulierẽ hohe & cra.¬

Expanded text:
n habens vestem nuptialem? Nemo ergo potest audire verbum Dei, nisi prius sanctificatus, s vestibus: ingressurus est enim paulo post ad coenam nuptialem, manducaturus de carnibus agni, et potaturus poculum salutis. Nemo intrat ad coenam hanc sordidis vestiomni tempore sint vestimenta tua munda. feceris. Audi sanctificationis genus: ne accesseris, inquit, ad mulierem hodie et cra
Abbreviated transcription (Latin):
patiunt᷑ ñ sitim aquȩ & famẽ panis. sed sitim¬
magister insipientiũ: corrigit culpas. &
em̃dat errorem. & dicit admoysen ut sumat
uirgã & ꝑcutiens petra: educat eis aquas.¬
Uult enĩ eos iã depetra bibere uult eos ꝓfice.¬
re. & adinteriora uenire mysteria. Murmu.¬
rauer̃ enĩ aduersũ moy sen. & ꝓpt᷑ ea iubet
qͥ legens moy senmurmurat aduersũ eũ. &
displicet ei lex quȩ scdm litteram scripta: ẽ:¬

Expanded text:
aquae, non famem panis, sed magister insipientium, corrigit culpas et emendat errores, dicens ad Moysen ut sumat virgam, et percutiat petram, et educat aquas.Vult enim eos jam de petra bibere et proficere, et ad interiora mysteria venire. Murmuraverunt enim adversus Moysen, ideo qui legens Moysen murmurat adversus eum, et displicet ei lex quae secundum litteram est scripta,
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ sit. & lex prȩcipiat quia si tacu¬
erit accipiet peccatũ eius: sciendũ. ẽ. qͦd
siquis ea quȩ uidet indelicto ꝓximi sui. uł
ñ indicat scđm regulam suꝑius datam. uł
intestimoniũ uocatus ñ que uera sunt di.¬
xerit: peccatũ qͦd commnisit ille quẽ celat
ipse suscipiet. & pena commissi reuoluecur

Expanded text:
mandatum sit, et lex praecipiat, quia si tacuerit, accipiet peccatum ejus: sciendum est quod si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat secundum regulam superius dictam, vel in testimonium vocatus, non quae vera sunt, dixerit, peccatum quod commisit ille, quem celat, ipse suscipiet; et poena commissi revolvetur
Abbreviated transcription (Latin):
merus. frequent᷑ immo pene semꝑ ꝓquinq
sensib accipitur. Scire gͦ debemus hoc mo¬
do istos quinq scĩs posse restitui: si force prȩ¬
sumpsimꝰ abuti eis insecularib actib & in
pendimꝰ usum eorũ iniis quȩ ñ seđm dm̃ges-¬
simꝰ. Restituamꝰ nunc & ipsos quinq scĩs a
ctib religiosisq ministeriis: & alios eis qͥnq
addamꝰ. qui sunt interioris hominis sensus.
ꝑquos uł mundi corde effectidm̃ uidemꝰ.
uł aures habemꝰ ad audienda ea quȩ docet
iħs: uł odorem capimꝰ illũ quẽ dicit apłs.¬

Expanded text:
merus frequenter, imo pene semper, pro quinque sensibus accipitur. Scire ergo debemus hoc modo istos quinque sanctis posse restitui, ut si forte praesumpsimus abuti eis in saecularibus actibus, et impendimus usum eorum in his quae non secundum Deum gessimus, restituamus; nunc ipsos  religiosisque ministeriis et alios eis quinque addamus, qui sunt interioris hominis sensus, per quos vel mundi corde effecti, Deum videmus, vel aures habemus ad audienda ea quae docet Jesus, vel odorem capimus illum, quem dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nunciet peccatũ qͦd peccauit. Est aliquod
in hoc mirabile secretũ: qͦd iubet ꝓnun-¬
ciari peccatũ. Et eni om̃i genere ꝓnunci-¬
Ianda¬
sunt. & in publicũ ꝓferenda cuncta
quȩ gerimꝰ. Siquid in occulto gerimꝰ. si
quid in sermone solo. uł etiã intra cogita¬
tionũ secreta commisimꝰ: cuncta necesse.: ẽ.
lo. qui accusator peccatiest. & incentor. Ipse
enĩ nunc nos ut peccemꝰ instigat. ipse etiã
cũ peccauerimꝰ accusat. Sicͦs in hac uita
pręueniamꝰ eum. & ipsi nrĩ accusatores
simus: nequiciam diaboli inimici nr̃i &
accusatoris effugimꝰ Sic eñĩ & alibi ꝓpha
dicit. Dic tu iniquitates tuas prior: ut iu¬
stificeris. Nonne euident̃ mysteriũ de¬
quo tractamꝰ ostendit cũdicit. dic tu pͥor
ut ostendat tͥ quia prȩuenire illũ debe-¬
as. qui paratus est ad accusandũ: T gͦ
inquit dic pͥor: ne te ille preueniat. Qiia
si pͥor dixeris & sacrificiũ penitentiȩ obtu¬
renda: & tradideris carnem tuã ininte.¬

Expanded text:
onuntiet peccatum suum quod peccavit. Est aliquid in hoc mirabile secretum, quod jubet pronuntiare peccatum; etenim omni genere pronuntiandsunt, et in publicum proferenda cuncta quae gerimus, si quid in occulto gerimus, si quid in sermone solo, vel etiam intra cogitationum secreta commisimus, cuncta necesse est lo, qui et accusator peccati est et incentor. Ipse enim et nos ut peccemus instigat; ipse etiam cum peccaverimus accusat. Si ergo in hac vita praeveniamus eum, et ipsi nostri accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri et accusatoris effugimus: sic enim et alibi propheta dicit: Dic tu, inquit, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Nonne evidenter mysterium quod tractamus ostendit, cum dicit: Dic tu prior? Ut ostendat tibi quia praevenire illum debeas, qui paratus est ad accusandum. Tu ergo, inquit, dic prior; ne te ille praeveniat. Quia si prior dixeris, et sacrificium poenitentiae obtuet tradideris carnem tuam in inte
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia siqui contigerit peccatũ: exeat ex ip.¬
so peccato uirtus quȩdã maligna quȩ eũ
qui se contigit faciat immundũ. Et hoc
.ẽ. uere contigisse immundũ. Simili ratio¬
ne etiã de morticino hominis. uł de mor-¬
ticino pecoris mundi aut immuncdi dicen¬

Expanded text:
est, quia si quis contigerit peccatum, exeat ex ipest, quia si quis contigerit peccatum, exeat ex ipso peccato virtus quaedam maligna, quae eum qui se contigit faciat immundum. Et hoc est vere contigisse immundum. Simili ratione etiam de morticino hominis, vel de morticino pecoris mundi aut immundi dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pecunie cupiditatem. uł alio quolibet
peccati desiderio: immundũ tetigit. &
inquinatus. ẽ. Oporcet gͦ te siquid tale
contigeris scire quomͦ offeras sacrificiũ.
scdm ea que insuꝑiorib memorauimꝰ: ut
mundus effici possis. Uis tͥ ostendã quȩ ẽ.
anima quȩ tetigit immundũ. & immun¬
da facta est: & rursus tetigit mundũ
& facta est munda: Illa quę ꝓfluuium
sanguinis passa est. & erogauit omñe
substantiam suã in medictis nec aliqͥd
ꝓficere potuit: ꝑ immundiciã peccati
in hoc deuoluta. ẽ. Tetigerat enĩ pecca.¬
tũ: & iccirco flagellũ carnis acceperat.
Sed post eaquã fide plenatetigit fimbriã
iesu: stecit fluxus sanguinis eius. Et repente
factaest munda: quȩ ante ꝑtantũ tempus ui¬
rit immunda. Quem admodũcũ tecigisset
dnm̃ & saluatorem. dix ipse quis me tetigit.
ego eni sensi uirtutem de me exisse. illam
rat. & fecerat eã mundam: sic intelligendũ

Expanded text:
per pecuniae cupiditatem, vel alio quolibet per pecuniae cupiditatem, vel alio quolibet peccati desiderio, immundum tetigit et inquinatus est. Oportet ergo te, si quid tale tetigeris, scire quomodo offeras sacrificium, secundum ea quae in superioribus memoravimus, ut mundus effici possis. Vis tibi ostendam quae est anima quae tetigit immundum, et immunda facta est, et rursum tetigit mundum, et facta est munda? Illa quae profluvium sanguinis passa est, et erogavit omnem substantiam suam in medicos, nec aliquid proficere potuit, per immunditiam peccati in hoc devoluta est. Tetigerat enim peccatum, et idcirco flagellum carnis acceperat; sed posteaquam fide plena tetigit fimbriam Jesu, stetit fluxus sanguinis ejus, et repente facta est munda, quae ante per tantum tempus vixit immunda. Et quemadmodum cum tetigisset Dominum et Salvatorem, dixit ipse: Quis me tetigit? Ego enim sensi virtutem exisse de me , illam et fecerat eam mundam; sic intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
sAnima inquit quȩcunq tetigerit omnem
Srem immundam. aut morticinũ iumen¬
Storũ immundorũ. & latuerit eũ: inqui-¬
Snatus est. Aut si tetigerit abimmundi.¬
Scia hominis. abomĩ immundicia ex qua¬
S inquinetur. & cȩtera. Hȩc quidem apud ui-¬
deos indecent̃ satis & inutilit᷑ obseruantur.
Ut qͥd enĩ immundus habeatur: qui conti¬¬
gerit uerbi gr̃a animal mortuũ. aut
corpus hominis defuncti : Qͥd si ꝓpħȩ corp
sit: Quid si patriarchȩ. uł etiam ipsius
abrahe corpus. Siqui & ossa contigerit
immundus erit: Quid si hely sei ossa con¬
tingat que mortuũ suscitant. immundus
erit ille qui contingit. & immundũ faci¬
unt ossa ꝓphȩ etiã illũ ipsũ quẽ amortuis
suscitant: Gide quã in conueniens sit u¬
daica intelligentia. Sed nos uideamꝰ pͥmo
qͥd sit tangere. & qui sit tactus qͥ faciat¬
mini mulierem ñ tangere. Hic tactus im¬
mundus. ẽ. Hoc. ẽ. eni illud qͦd dñs in eu-¬
angłio dix̃. Siquis uiderit mulierem

Expanded text:
Anima quaecunque tetigerit omnem rem immundam, aut morticinum jumentorum immundorum, et latuerit eum, et inquinatus est; aut si tetigerit ab immunditia hominis ab omni immunditia ex qua inquinetur , etc. Haec quidem apud Judaeos indecenter satis et inutiliter observantur. Ut quid enim immundus habeatur qui contigerit, verbi causa, animal mortuum, aut corpus hominis defuncti? Quid si prophetae corpus sit? Quid si patriarchae, vel etiam ipsius Abrahae corpus? Quid si et ossa contigerit Samuelis, immundus erit? Quid si Elisei ossa contingat quae mortuum suscitant? immundus erit ille qui contingit, et immundum faciunt ossa prophetae etiam illum ipsum quem a mortuis suscitant? Vide quam inconveniens sit Judaica intelligentia. Sed nos videamus primo quid sit tangere, et quid sit tactus qui faciatmini mulierem non tangere . Hic tactus immundus est; hoc est enim illud quod Dominus in Evangelio dixit: Si quis viderit mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ audit uocem uiramenti & testis . ẽ. uł
quȩ uidet aliqͥd & conscia est: & ñ indicat.
Ex quo accipit etiã ipsa peccatũ eiꝰ sine du¬
bio. qui iniq aut egit aliqͥd: aut uirauit.
Hoc etiã scđm hy storiam nos edificat. &¬
docet: ne unquã in peccatis alterius pollu¬
amꝰ conscientias nr̃as. nec consensũ male
agentib prȩbeamꝰ. Consensũ autẽ dico.
ñ solũ parit̾ agendo: sed etiã quȩ illicite
gesta sunt reticendo. Uis aut̾e scire. quia
consentiant hȩc etiã euangłicis prȩceptis:
Ipse dñsdicit. Si uideris fremtuũ pecca.¬
re. argue eũ interte & ipsũ solũ. Si te
audierit: lucratus es frem tuũ. Qđ̃ si
ñ te audierit: adhibe tecũ alios duos uł

Expanded text:
quae audit vocem juramenti, et testis est, vel quae vidit aliquid, et conscia, et non indicat: ex quo accepit etiam ipsa peccatum ejus sine dubio, qui inique aut egit aliquid, aut juravit. Hoc etiam secundum historiam nos aedificat, et docet, ne unquam in peccatis alterius polluamus conscientias nostras, nec consensum male agentibus praebeamus. Consensum autem dico, non solum pariter agendo, sed etiam quae illicite gesta sunt reticendo. Vis autem scire quia consentiant haec etiam evangelicis praeceptis? Ipse Dominus dicit: Si videris fratrem tuum peccare, argue eum inter te et ipsum solum; si te audierit, lucratus eris fratrem tuum; quod si te non audierit, adhibe t
Abbreviated transcription (Latin):
Uides qͦmͦ ultimȩ & summȩ purificationis
.ẽ. aurem purificari. ut purꝰ & mundus
seruetur auditꝰ. & manu dextr̃a ut mun¬
dasint oꝑa nr̃a. nec aliqͥd immundũ his
ad misceatur & sordidũ. Sed & pedes puri-¬
ficandisunt: ut ad opꝰ bonũ tantũmͦ diri¬
gant᷑. nec ultra lapsus uiuentutis incur¬
rant. Septies aut̾e resꝑgit saçerdos contra
dnm exoleo. Post om̃ia & enĩ quȩ ꝓpuri¬
ficatione celebrata sunt: post quam con¬
uersus & reconciliat᷑. ẽ. dõ. post unmola¬
tas hostias. ordinis erat ut & uirtute suꝑ
eũ septemplicem sc̃i sp̃s inuitaret: scd̾nꝰ
eũ qui dixerat. Redde mͥ lȩticiã salutaris
tui. & spũ pͥncipali confirma me. Uł certe
qmi peccatoru corda dñs in euangłio testat᷑
a septem demonib possideri: competent̃
septies antednm̃ sacerdos impurificatio¬
ne resꝑgit. ut expulsio septem spuum¬
malignorũ depurificati corde septies excus-¬
so digitis oleo declaret᷑. Sic gͦ conuersis apecca

Expanded text:
Vides quomodo ultimae et summae purificationis est aurem purificari, ut purus et mundus servetur auditus; et manum dextram, ut munda sint opera nostra, nec aliquid immundum his admisceatur et sordidum; sed et pedes purificandi sunt, ut ad opus bonum tantummodo dirigantur, nec ultra lapsus juventutis incurrant. Septies autem respergit sacerdos contra Dominum ex oleo: post omnia etenim quae pro purificato celebrata sunt, postquam conversus et reconciliatus est Deo, post immolatas hostias, ordinis erat ut et virtutem super eum septemplicem sancti Spiritus invitaret, secundum eum qui dixerat: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Vel certe quoniam peccatorum corda Dominus in Evangelio testatur a septem daemonibus obsideri, competenter septies ante Dominum sacerdos in purificatione respergit, ut expulsio septem spirimalignorum de purificati corde septies excusso digitis oleo declaretur. Sic ergo conversis a peccat
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. Om̃is aute medicus ex herbarũ su-¬
cis. uł arborũ. uł etiam metallorũ uenis.
aut animantium naturis: ꝓfutura cor¬
porib medicam̃ta componit. Sed herbas
istas siquis forte antequã ꝓratione artis
componantur aspiciat. siquidẽ in agris
uł montib: uelut fenũ uile conculcat
& prȩterit. Siuͦeas intra medici scolam
dispositas ꝑordine uiderit. licet odorem
tristem fortemq & austerũ reddant :
tam̃ suspicabitur eas curȩ uł remedii
aliqͥd continere. etiã si noncdũ quȩ uł¬
qualis in eis sit sanitatis ac remedii uirt᷑

Expanded text:
ia 8. Omnis, inquit, medicus ex herbarum succis, vel arborum, vel etiam metallorum venis, vel animantium naturis profutura corporibus medicamenta componit. Sed herbas istas si quis forte, antequam pro ratione artis componantur, aspiciat, si quidem in agris aut montibus, velut foenum vile conculcat, et praeteris: si vero eas intra medici scholam dispositas per ordinem viderit, licet odorem tristem forte et ?: au--erum  reddant: tamen suspicabitur eas curae vel remedii aliquid continere, etiamsi nondum quae vel malis sit sanitatis ac remedii virtus,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ab eccła dĩ. quia qui sanctus ẽ: solius
dei est. & cũ nullo ei cõmunis . ẽ. Qui
autẽ peccator. ẽ. & immundus: multorᷤ
est. Multi enĩ demones possident eũ. &¬
idõ cõmunis appellatur. Deniq ille qͥ¬

Expanded text:
ne dixeris . Quia qui sanctus est, solius Dei est, et cum nullo ei communis est; qui autem peccator est et immundus, multorum est. Multi enim daemones possident eum, ideo communis appellatur. At illi d
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ. Sed& hoc quod addidit pectuscu
lũ appositionis. & brachium demptionis.
ñ mͥsine causa dictũ uidet᷑. Et idõ uelim
requirere. quid. ẽ. qͦd apponendũ est
pectusculo. ut fiat pectusculũ appositi¬
onis. Postea quã ablatũ fuerit de corde
tuo omne qd erassum. ẽ. & emundatũ fu¬
erit abom̃i oꝑimento qͦd ignitradendũ
est: restat ut apponatur ei grã sp̃s scĩ. &
tunc fiet pectusculum appositionis. sed
& brachium separationis siue demptionis.
Quomͦ erit & brachiũ separationis: Si
scias & intelligas discernere quȩ sint oꝑa
lucis. & quȩ sint oꝑa tenebrarũ. & separes
actus tuos de tenebris ut sint oꝑa tua in
lumine: brachium tuũ efficitur brachiũ
separationis. Uł cũ separaueris te abom̃i
frẽ inquiete ambulante. uł certe cum¬
quib dicit. Et exeant de medio pecca.¬
torũ. qui portant uasadñ. Deniq uer-

Expanded text:
it. Sed et quod addidit pectusculum dici appositionis et brachium demptionis, non mihi sine causa dictum videt. Et ideo velim requirere quid est, quod apponendum est pectusculo ut fiat pectusculum appositionis? Posteaquam ablatum fuerit a corde tuo omne quod crassum est, et emundatum fuerit ab omni operimento quod igni tradendum est, restat ut apponatur ei gratia Spiritus sancti, et tunc fiet pectusculum appositionis, sed et brachium separationis sive demptionis; quomodo erit et brachium separationis. Si scias et intelligas discernere quae sint opera lucis, et quae sint opera tenebrarum, et separare actus tuos de tenebris, ut sint opera tua in lumine, brachium tuum efficitur brachium separationis; vel cum separaveris te ab omni fratre inquiete ambulante, vel certe sec, et exeunt de medio peccatorum qui portant vasa Domini .
Abbreviated transcription (Latin):
Scio tam̃ illam differentiam quȩ ñ nullis
sapientiũ uisa. ẽ: qͦd delictum quidẽ sit
cũ n facimꝰ ea quȩ facere debemus. pecca.¬
tũ uͦ sit: cũ committimꝰ ea que cõmittere
ñ debemꝰ. Sed hȩc qm ñ semꝑ inscripturis
diuinis subista distinctione inuenimꝰ

Expanded text:
Scio tamen et illam differentiam, quae nonnullis sapientium visa est, quod delictum quidem sit cum non facimus ea quae facere debemus, peccatum vero sit, cum committimus ea quae committere non debemus. Sed haec quoniam non semper in Scripturis divini
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. sacerdocis pectus. aut quale: Ego tale pu¬
to. eẽ. qđ plenum sit sapientia. plenũ scien¬
tia plenum om̃i diuina intelligentia. Et
nũ sit dõ. Quale. ẽ. & brachium sacerdotis.
qͦd ei offerunt filiusrł ꝓsalute sua qua
saluantur: Formȩ sunt singula ista quȩ
scribuntur inlege. eorũ quȩ in eccła geri
debeant. Alioquin nec fuisset necessariũ
legi hȩc inȩccła: nisi ex his edificatio aliqͣ
audientib prȩberetur. Sigͦ sacerdos ȩccłȩ
ꝑ uerba  doctrinã. & multam sollicitudi¬
ne suam. & laborem uigiliarũ suarũ con.¬
uertere potuerit peccatorem: & docere eũ
ut meliorem uiam sequat᷑. ad timorem dĩ
redeat. cogitet spem futuram. a malisa-¬
ctib desinat & conuertatur adbonos.
si inquam tale opus fecerit. consequens
.ẽ. eũ qui ipsus labore saluatur dõ grãs
agere. & offerre hostiam salutaris: ꝓeo¬

Expanded text:
est sacerdotis pectus aut quale? ego tale puto esse quod plenum sit sapientia, plenum omni divina intelligentia; imo o. Quale est et brachium sacerdotis, quod ei offerunt filii Israel pro salute sua qua salvantur? Formae sunt ista singula quae scribuntur in lege eorum, quae in Ecclesia geri debent; alioquin nec fuisset necessarium legi haec in Ecclesia, nisi ex his aedificatio aliqua audientibus praeberetur. Si ergo sacerdos Ecclesiae per verba et doctrinam et multam sollicitudinem suam et laborem vigiliarum, convertere potuerit peccatorem et docere eum ut meliorem vitam sequatur; ad timorem Dei redeat, cogitet spem futuram, a malis actibus desinat, et convertatur ad bonos: si, inquam, tale opus fecerit, consequens est eum qui in ipsius labore salvatur, Deo gratias agere et offerre hostiam salutaris, pro
Abbreviated transcription (Latin):
& in hoc loco. ut qͦd mandat᷑ nequis adipes
edat exiis quȩ dño offeruntur: hoc sit qͥͦd &¬
dñs dicit. Nequis scandalitet unũ ex iis mi.¬
nimis. qͥ credunt in me. Qd̾ aute sanguis
nullius animalis edi iubet᷑: uide ne fõrtas.¬
se illud sit. qͦd de israhelitis dicit apł̃s. dicis
qͦ fracti sunt rami: ut ego inserar. Bene.
Pyter incredulitatem fracti sunt: tu autẽ
fidesta. Noli altũ saꝑe. s time. Et iterũ.
Noli głari aduersum ramos. Quo scilicet
casui eorũ nullus insultet. neforte sicut
idem apłs dicit & tu excidaris. & illi si ñ
ꝑmanserint in infide litate inserant᷑.
Sanguis autẽ puto qđ popłs ille competent᷑
intelligat᷑ ñ enĩ exfide. neq exspũ. abra.¬
Iham:
s tantũ de sangiune ei descendunt. Post

Expanded text:
et in hoc loco, ut quod mandatur ne quis adipes edat ex his quae Domino offeruntur, hoc sit quod Dominus dicit: Ne quis scandalizet unum ex his minimis qui credunt in me . Quod autem sanguis nullius animalis edi jubetur, illud fortasse sit quod de Israelitis dicit Apostolus: Dicisrami, ut ego insererer, bene propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide stas. Noli altum sapere, sed time . Et iterum: Noli gloriari adversus ramos, quod scilicet casui eorum nullus insultet, ne forte sicut idem Apostolus dicit: Et tu excidaris, et illi si non permanserint in incredulitate, inserantur. Sanguis autem puto quod populus ille competenter intelligatur. Non enim ex fide neque ex spiritu Abraham, sed tantum ex sanguine ejus descendunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ nemo offert dño nisi qui sanus ẽ
& salutis suȩ conscius. grãs dño refert.
Nemo gͦ qui eger ẽ anim̃o. & languidus
inoꝑib offerre potest sacrificium salu¬
tare. Uis uidere quia nemo eger & lan¬
guidus potest istud offerre facrificiũ:
describit᷑. ñ poterat offerre. hostiam do¬
nec leprȩ egritudine tenebat᷑. Cũ autẽ
accessit adiħm & mundatus. ẽ.: tunc ui.¬
Saudi nc̃ quomͦ debeat offerre. Manꝰ inqͥt
eiꝰ offerent hostiam dño. Nunqͥd ñ euident̃
clamat legis lator. quia ñ homo. ẽ qui
offert hostiam. s manꝰ eiꝰ. idest oꝑa eius:
Oꝑa nanq sunt: quȩ cõmendant: hostiã
do. Si enĩ attracta sit manꝰ tua addan¬
dũ & expassa ad accipiendũ: intratẽ ẽ.
adhuc lepratua. & offerre ñ potes ho¬¬
carpomata. qd intelligitur omne fru-¬
ctũ Per qͦd ostendit n posse dño offerre
omnem fructũ eum qui infruetuosus
est: qui ñ afferc fructũ iusticiȩ. fructũ

Expanded text:
nemo effert Domino nisi qui sanus est, et salutis suae conscius, gratias Domino refert. Nemo ergo qui aeger est animo et languidus in operibus, offerre potest sacrificium salutare. Vis videre quod nemo aeger et languidus, potest illud offerre sacrificium? describitur, non poterat offerre hostiam, donec leprae aegritudine tenebatur; cum autem accessit ad Jesum et mandatus est, tunc juAudi nunc quomodo debeat offerre: Manus, inquit, ejus offerunt hostiam Domino. Nunquid non evidenter clamat legislator, quia non homo est qui offert hostiam, sed manus ejus, id est, opera ejus: opera namque sunt quae commendant hostiam Deo. Si enim attracta sit manus tua ad dandum, et expansa ad accipiendum, intra te est adhuc lepra tua, et offerre non potes hocarpomata, quod intelligitur omnem fructum, per quod ostendit non posse Domino offerre omnem fructum eum qui infructuosus est : qui non affert fructum justitiae, fructum
Abbreviated transcription (Latin):
adipes qui suꝑpectusculũ sunt: pectus.¬
culũ tuũ intellige. eẽ. cortuũ. de quo
tibi auferendȩ sunt om̃s malȩ cogitatio.¬
nes. inde emĩ ꝓcedunt. & altaris igni tra¬
dende sunt: ut possit cor tuũ mundũ ef¬
fectũ uidere dm̃. S & pinnã iecoris prȩci¬
pit offerendã. Diximꝰ & ante iecoris part̾ẽ.
loca iracundiȩ uł cupiditatis exponi. Of¬
fert gͦ pinnam iecoris: qͥ ex se om̃e uitiũ
irȩ & furoris excidit. Adipes gͥ qͥ sunt suꝑ
pectusculũ imponunt᷑ altarĩ. ipsũ uͦ pe¬
ctusculũ ẽ. aaron& filiis eiꝰ. Sed & bra¬
chium dextrũ separari p̾cipit.&. eẽ. ei
muneris loco. exsacrificio salutari. Uide¬

Expanded text:
adipes qui super pectusculum sunt; pectusculum tuum intellige esse cor tuum de quo tibi auferendae sunt omnes malae cogitationes, inde enim procedunt, et altaris igni tradendae sunt, ut possit cor tuum mundum effectum Deum videre. Sed et pinnam jecoris praecipit offerendam; diximus et ante, jecoris partem, loca iracundiae vel cupiditatis exponi. Offert ergo pinnam jecoris, qui ex se omne vitium irae et furoris excidit. Adipes igitur qui sunt super pectusculum imponuntur altari; ipsum vero pectusculum Aaron et filiis ejus, sed et brachium dextrum separari praecipit, et esse eis muneris loco ex sacrificio salutari.
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia est immundiciȩ species. si is qui mun¬
dus. ẽ. aliqͥd contingit immundũ: & ñ tam
suo peccato quamaliena contagione polluit᷑.
ut puta siqui societur amiciciis & consortio
hominis liuidi uł iracundi. uł adulteri. &
ipse quidem ꝓpͥis actib ñ inseratur scelerib
euts: uideat tam eũ & intelligat quomͦ
frem suum odit. & homicida est. uł qͦmͦ in¬
sicdiatur alienȩ mulieri & adult̾. ẽ. uł qͦmͦ
incȩteris quibusq sacrilegus : ẽ. nec dep̾hen¬
sis his discedat ab eius consortio: iste : ẽ. qui
contingit immundũ. uł animal. uł auem
uł morticinũ. & aliena immundicia ipse

Expanded text:
Tertia est immunditiae species qua is qui mundus est aliquid contingit immundum, et non tam suo peccato quam aliena contagione polluitur, ut puta si quis societur amicitiis et consortio hominis lividi, vel iracundi, vel adulteri, et ipse quidem propriis actibus non inferatur sceleribus ejus; videat tamen eum et intelligat quomodo fratrem suum odit et homicida est, vel quomodo insidiatur alienae mulieri, et adulter est, vel quomodo in caeteris quibusque sacrilegus est, nec deprehensis his discedat ab ejus consortio; iste est qui contingit immundum, vel animal, vel avem, vel morticinum, et aliena immunditia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
gite quȩ dicuntur. Caro quȩ exsacrificiis
sacerdotib deputatur: uerbũ dĩ. ẽ. qͦd in
ȩccła docent. Phoc gͦ figuris mysticis cõ¬
monentur: ut cũ ꝓferre ad popłm sermon̾e
ceꝑint: ñ hesterna ꝓferant. ñ uetera quȩ
sunt scd̾m litceram ꝓloquantur: s ꝑ grãm
dĩ noua semꝑ ꝓferant. & spualia semꝑ in¬
ueniant. Si enm ea quȩ chidiceris aiuideis
hesterno. hȩc hodie ineccła ꝓferas: hoc est
hesternam carnem sacrificii edere.Si me-¬

Expanded text:
 edent. Caro quae ex sacrificiis sacerdotibus deputatur, verbum Dei est quod in Ecclesia docent. Per hoc ergo, figuris mysticis commonentur, ut cum proferre ad populum sermonem coeperint, non hesterna proferant, non vetera quae sunt secundum litteram proloquantur; sed per gratiam Dei nova semper proferant, et spiritalia semper inveniant; si enim ea quae didiceris a Judaeis hesternae die haec hodie in Ecclesia proferas, hoc est, hesternam carnem sacrificii edere.
Abbreviated transcription (Latin):
ctis uenit quidã ad amicũ suũ: pulsans ho.¬
stium eiꝰ && dicens. Amice cõmocla mͥtres pa.¬
nes. qmamicus m̃s mͥ suꝑuenit de uia. &.¬
ñ habeo qͦd apponã ei. Inquib ut breuit̃
ꝑstringamꝰ: nox est tempꝰ hoc uitẽ. Tres
panes sunt: unus qui inclibano. alius qͥ
insartagine. tercius qui in craticula coqui¬
tur. Post hȩc: & omne inquit sacrificiũ fa-¬
ctũ inoleo siue ñ factũ: om̃ib filiis aaron
erit singulis equale. Qđ e. sacrificium
factũ in oleo uł qͦdest ñfactũ in oleo: Sa
crificium salutaris inoleo fieri iubetur sicut
supraiam diximꝰ. sacrificium uͦ ꝓpeccato.¬
oleum lȩticie ei. nec thus suauitatis impo¬
nitur. Peccantib enĩ dicit apłs. Et lugeã
eos quiante peccauerunt. & ñ egerunt
pęnitentiam. Nec odor ineis suauitatis
est : quia exꝑsona peccatoris dr̃. Compu¬
truerunt & corruptȩ sunt cicatrices meȩ¬

Expanded text:
ctis venit quidam ad amicum suum, pulsans octis venit quidam ad amicum suum, pulsans ostium ejus, et ait: Amice, commoda mihi tres panesnon habeo quod apponam ei ; in quibus ut breviter perstringamus, nox est tempus hujus vitae, et tres panes sunt, unus qui in clibano, alius qui in sartagine, tertius qui in craticula coquitur. Post haec: et omne, inquit, sacrificium factum in oleo sive non factum, omnibus filiis Aaron erit singulis aequaliter, quod sacrificium est factum in oleo, vel quod est non factum in oleo. CAr salutaris in oleo fieri, sicut supra jam diximus: sacrificium vero pro peccato nooleum laetitiae ei, nec thus suavitatis imponitur: peccantibus enim dicit Apostolus: Et lugeam eos qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam . Nec odor in eo suavitatis est, quia ex persona peccatoris dicitur: Computruerunt et corruptae sunt cicatrices me
Abbreviated transcription (Latin):
craticula. Et puto qͦd clibanꝰ sod̾m sui formã:
ꝓfundiora & eaquȩ sunt inenarrabilia
significet inscripturis diuinis. Sartago uͦ.
eã quȩ si frequent᷑ ac sepe uersentur. intelli¬
gi & explicari possunt. Craticula aut̃e: ea
que palam sunt. & absq aliqua obtectione
Unde & corpus in esse ei & animã ac sp̃m in¬
telleximꝰ. Cuiꝰ intelligentiȩ triplicem for.¬
m̃a: sacrificiorũ triplex hic apparatus osten¬
dit. Sed & alibi inuenimꝰ. idest in his ipsis
quȩ de sacrificus memorantur: dici canistrũ
sc̃m̃ ꝑfectionis. in quo tres panes haberiman¬
dantur. Uides consonare sibi sacram̃torũ
om̃iũ formas: Camstrũ ꝑfectionis in quo
tres panes poni iubent᷑: qiuid aliud debemꝰ
accipere nͥscripturas diuinas. cibos audito¬
rib triplicit apponentes: Uis tͥ & de euan¬
geliis similis mi steru ꝓferamꝰ exemplar:
Recolamꝰ dñi uoces ubidicit quia medio no¬¬

Expanded text:
craticula; et puto quod clibanus secundum sui formam, craticula; et puto quod clibanus secundum sui formam, profundiora et ea quae sunt inenarrabilia, significet in Scripturis divinis; sartago vero ea quae si frequenter ac saepe versentur, intelligi et explicari possunt; craticula autem, ea quae palam sunt et absque aliqua obtectione unde et corpus inesse ei et animam ac spiritum intelleximus, cujus intelligentiae triplicem formam, sacrificiorum triplex hic apparatus ostendit. Sed et alibi invenimus, id est, in iis ipsis, quae de sacrificiis memorantur dici canistrum sanctum perfectionis, in quo tres panes haberi mandantur. Vides consonare sibi sacramentorum omnium formas; canistrum perfectionis, in quo tres panes poni jubentur, quid aliud debemus accipere, nisi Scripturas divinas, cibos auditoribus tripliciter apponentes? Vis tibi et de evangeliis similis mysterii proferamus exempla? Recolamus Domini voces ubi dicit: Quia medio no
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dicit. Om̃s mȩchantes sicut clibanus
eorũ. Cor gͦ. ẽ. hominis clibanꝰ. Istud autẽ
cor si uitia succenderint. uł diabolus in¬
flammauerit: ñ coquet sed exuret. Siuͦ
rũ & sermonum dĩ quos in corde suscipio
ñ exuro adꝑditionem. sed coquo ad sacri.¬
ficium. Et fortassis illa coqui dicuntur
inclibano quȩ interiora funt & recondita:
nec ꝓferri facile aduulgus possunt.
Sunt enĩ multa inscripturis diuinis huiꝰ.¬
modi: sicut apud ez echielem. cũ uł de
cherubin uł dedõ & de illa magnifica
usione de scribitur. Hȩc si inclibanoñ
coquant᷑. comedi ita ut sunt cruda ñ pos¬
sunt. Neq enĩ credendũ ẽ. qͦd sit animal
qͦd dam informa leonis positũ quo uehat᷑
ds̃: uł aliud informa uituli aut aquilȩ.
Hec gͦ & siqua huiꝰmodi sunt. ñ sunt cruda
ꝓferenda: sed incordis clibano sunt coquen-¬
da. Iria itaq sunt inquib dicit sacrificia
debere pͣparari: inclibano. insartagine. in

Expanded text:
s e . Cor ergo est hominis clibanus, istud autem cor, si vitia succenderint, vel diabolus inflammaverit, non coquet, sed exuret; si vero rum et sermonum Dei, quos in corde suscipio, non exuro ad perditionem, sed coquo ad sacrificium. Et fortassis illa coqui dicuntur in clibano, quae interiora sunt et recondita, nec proferri facile ad vulgus possunt. Sunt enim multa in Scripturis divinis hujusmodi: sicut apud Ezechielem, cum vel de cherubin, vel de Deo et de illa magnifica visione describitur. Haec si in clibano non coquantur, comedi ita ut sunt cruda non possunt, neque enim credendum est quod sit animal quoddam in forma leonis positum quo vehatur Deus vel aliud in forma vituli, aut aquilae. Haec ergo et si qua hujusmodi sunt, non sunt cruda proferenda, sed in cordis clibano sunt coquenda. Tria itaque sunt haec in quibus dicit sacrificia debere praeparari: in clibano, in sartagine, in
Abbreviated transcription (Latin):
toduo testamenta posse intelligi. inquib
liceat om̃e uerbũ qd addm̃ ꝑtinet. hoc ẽ.
eni sacrificium. requiri & discuti. atq
exipsis omnem rerũ scientiã capi. Siquid
autem suꝑ fuerit. qͦd ñ diuina scriptura
decernat: nullam aliam t̾ciam scriptu.
ram debere ad auctoritatem scientiȩ sus¬
cipi. quia hȩc dies tercia nominatur. sed
ignitradamꝰ qͦd suꝑest. id est dõ reser-¬
uemꝰ. Neq eni in prȩsentiuita ds̃ scire nos
om̃ia uoluit. maxime cũ id & apł̃s dicat:
quȩ interciũ diem suꝑ fuerint seruare
debemꝰ. Et ñ temeritate pręsumpta assu.¬
mamꝰ nobis cunctorũ scientiam: ut me¬¬
rito nobis dicat᷑ ab eodem apło. Nescientes
neq quȩ loquunt᷑. neq de quib affirmant:¬

Expanded text:
to duo Testamenta posse intelligi, in quibus liceat omne verbum quod ad Deum pertinet, hoc enim est sacrificium requiri et discuti, atque ex ipsis omnem rerum scientiam capi, si quid autem superfuerit quod non divina Scriptura decernat, nullam aliam scripturam tertiam debere auctoritate scientiae suscipi, quae hic dies tertia nominatur, sed igni tradamus quod superest, id est, Deo reservemus; neque enim in praesenti vita Deus scire nos omnia voluit, maxime cum id et Apostolus dicat: quae in tertium diem superfuerint servare debemus, et ut non temeritate praesumpta assumamus nobis cunctorum scientiam, ut merito nobis dicatur ab eodem Apostolo: Nescientes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant
Abbreviated transcription (Latin):
contaminauit & polluit. Idõ gͦ prȩcepit
legis lator: ne manducentur huiꝰmodi
carnes quib immundicia infidelitatis
alicuius ad uingit᷑. ꝓpt̾ea & apłsdicit.¬
Et em̃ diem festum celebremꝰ. ñ inferm̃to
maliciȩ & nequiciȩ: s inazimis sincerita.¬
tis & ueritatis. Secundũ immundiciȩ
genus. ẽ: ne ipse qui carnes edet immun-¬
dus sit. & immundicia eius inipso sit
Qđ hoc mͦ intelligi potest. Uerbi gr̃ã. si sit
aliquis naturȩ florentis & ardentis inge.¬
ñ continuo aptus uidebit᷑ ad suscipienda
uerbi dĩ mysteria. sedquerit᷑ etiã hoc ut
prius a ꝓfanis actib & immundis oꝑib
separetur. &. ita demũ eruditionis capax fiat.
si prius capax fuerit sc̃ĩtatis: Simile his¬

Expanded text:
contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujuscemodi carnes quibus immunditia infidelitatis alicujus adjungitur. Proptera et Apostrmento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Secundum immunditiae genus est, ne ipse qui carnes edit immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit, quod hoc modo intelligi potest verbi gratia, si sit aliquis naturae florentis et ardentis ingen continuo aptus videbitur ad suscipienda verbi Dei mysteria; sed quaeritur etiam hoc, ut prius a profanis actibus et immundis operibus separetur, et ita demum eruditionis capax fiat, si prius capax fuerit sanctitatis. Terti
Abbreviated transcription (Latin):
illa de popło suo. Triplices immundiciȩ
causas hic legis lator exposuit. Uñã. ne car.¬
nessacrificiorũ aliqua immundicia contin.¬
gantur: aliam. ne isqͥ edit carnes sacrificii
immundus sit: & immundicia eiꝰ iipso sit
t̃ciam. qͦd & si carnes mundȩ sint. & ipse qͥ
edit mundus sit: tam̃ ne conti gerit ali¬
uł exom̃ib quȩ immunda ꝓnunciata
sunt. Et hȩc quidem uoluntas. ẽ. legis. de
ritu sacrificiorũ corporaliũ sancientis.
sc̃ę uerba intelligunt᷑ esse diuina: huiꝰmo¬
di habenda est obseruatio. Quia sepe acci¬¬
dit mundas carnes contingi abaliquo im¬
mundo. ut uerbi causadixerim. siqͥs de dõ
deitatis my sterio purũ faciat sincerũq
sermonem: similit᷑ & de om̃ib creaturis ra-¬
tionabilib tanquã adõ fac̾tis adhoc ut ca.¬
ꝑent & intelligerent eũ. ñ aut̾e consequen¬
timi sterio asserat etiã carnis resurrecti.
negando: quia alienũ afide: ẽ. suꝑiorib
iunctũ ꝑfectis & fidelib uerbis. carnessc̃as

Expanded text:
it de populis suis. Triplices immunditiae causas hic legislator exposuit: unam, ne carnes sacrificiorum aliqua immunditia contingantur; aliam ne is qui edit carnes sacrificii immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit; tertiam, quod si carnes mundae sint et ipse qui edit mundus sit, tamen ne contigerit alivel ex omnibus quae immunda pronuntiata sunt. Et haec quidem voluntas est legis de ritu sacrificiorum corporalium sancientis; sanctae, verba intelliguntur esse divina, hujusmodi habenda est observatio, quia saepe accidit immundas carnes contingi ab aliquo immundo, ut verbi causa dixerim: Si quis de Deo deitatis mysterio, purum faciat sincerumque sermonem, similiter et de omnibus creaturis rationabilibus, tanquam a Deo factis ad hoc ut caperent et intelligerent eum, non autem consequenti mysterio asserat etiam carnis resurrectionnegando, quia alienum a fide est, superioribus junctum perfectis et fidelibus verbis, sanctas carnes