comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
net nationum: scilicet ut
ubi caput suꝑstitionis erat
illic caput quiesceret sc̃ita¬
tis. ⁊ ubi gentilium prin¬
cipes habitabant illic eccłi¬
arum principes morarent᷑.
meriti sint beatissimi
petrus ⁊ paulus. hinc possu¬
mus intelligere: qł cum
dñs orientis regionem pro¬
pria illustrauerit passione
occidentis plagam ne qͥd
minus ẽẽc. uice sui aposto¬
loꝵ sanguine illumina¬
re clignatus est. Et licet
illius passio uobis suffi¬
ciat ad salutem: tamen eti¬
am hoꝵ martyrium nobis
ad exemplum.

Expanded text:
net nationum; scilicet ut net nationum; scilicet ut ibi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi gentilium principes habitabant, illic Ecclesiarum principes morerentur. meriti sint beatissimi 232 Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui apostolorum sanguine illuminare dignatus est, et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen horum martyrium contulit ad exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
mbo igitur¬
apłi claues a dño per¬
ceperunt: scientie iste. ille
potentie. Diuitias immor¬
talitatis ille clispensat: sci¬
entie thesauros iste largit᷑.
Sunt enim scientie thesau¬
ri: sicut scriptum est. In qͦ
sunt omnes thesauri sap̃ie
⁊ scientie absconcliti.
rgo beati
petrus ⁊ paulus eminẽt
ari quaclam pre rogatiua
p̾cellunt. Uerum inter ip̃oᷤ
quis cui p̾ponatur: incer¬
tum est. Puto enim illos
equales esse mentis qui eqͣ¬
les sunt passione: ⁊ simili
eos ficdei cleuotione iuxisse.
quos simul uiclemus acl
martyrii głiam ꝑuenisse.
sinc causa factum pu¬
in loco unius tyranni tol¬
lerauere sententiam. Una
die passi sunt: ut ad xp̃m
pariter ꝑuenirent. Uno in
loco: ne alteri roma cleẽẽt.
Sub uo persecutore: ut e¬
qualis crudelitas utrum¬
q constringeret. Dies gͦ
ꝓ merito. locus ꝓgloria:¬
persecutor cdecretus est ꝓ
uirtute. Et in quo tanclẽ
loco martyrium pertule¬
runt: In urbe roma. que
principatum ⁊ caput obti¬

Expanded text:
mbo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent ari quadam praerogativa praecellunt; verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione, et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. sine causa factum puin loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locus persecutor decretus est pro virtute. At in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Roma, quae principatum et caput obti
Abbreviated transcription (Latin):
uituperare cupiunt precli¬
cabant. Nec uero his aliud
facere licuit: quam quod
ppłs domino uolente co¬
Am uero sumpto episco¬
patii qualem se. quantũ¬
q prestiterit: nõ est nr̃e
facultatis euoluere. Iclẽ
enim constantissime per¬
seuerabat: qui prius fue¬
rat. Eadem in corle eius
humilitas: eaclem inues¬
titu eius uilitas erat. Atq
ita plenus auctoritatis ⁊
gr̃e. implebat ep̃i clignita¬
tem: ut nõ tam̃ ꝓpositum
monachi uircutemq cle¬
sereret. Aliquamclin ergo
adherenti ad eccliam cellu

Expanded text:
uituperare cupiunt praediuituperare cupiunt praedicabant. nec uero aliud his facere licuit, quam quod populus Domino uolente coam uero sumpto episcopatu qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis euoluere. idem enim constantissime perseuerabat qui prius fuerat. eadem in corde eius humilitas, eadem in uestitu eius uilitas erat: adque ita, plenus auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi uirtutemque desereret. aliquandiu ergo adhaerenti ad ecclesiam cellu
Abbreviated transcription (Latin):
ub eocdem fere tempo¬
patum turonice eccłie pete¬
batur. Sed cum erui mona¬
sterio suo nõ facile posset:
ruricius quiclam. unus e
ciuibz. uxoris languore si¬
mulato, ad genua illius
ꝓuolutus. ut egrederetur
obtinuit. Ita dispositis iã
in irinere ciuium turbis: sb̾
quaclam custoclia ad ciui¬
tatem usq cleclucitur. Mi¬
rum in mocdũ increclibił
multitudo. nõ solũ ex il¬
lo oppiclo. secl etiam exni¬
cinis urbib. ad suffragia
ferencla conuenerant. U¬
na omniũ uoluntas. eaclẽ
uota. eaclemq sententia:
marcinum episcopatri ẽẽ
dignissimum felicem fo¬
re tali eccłiam sacerclote.
Pauci tamen.⁊ nõ nulli
exepiscopis qui ad consti¬
tuerilum antistitem fu¬
erant euocati. impie repug¬
nabant: clicentes scilicet
contemptibilem ẽẽ perso¬
nam. inlignum ẽẽ episco¬
patu. hominem nultri cles¬
picabilem. ueste sorliclũ.
crine deformem. Ita a po¬
pulo sententie sanioris hec
illoꝵ irrisa clementia est:
qui illustrem uirum clũ

Expanded text:
ub idem fere temppatum Turonicae ecclesiae petebatur: sed cum erui monasterio suo non facile posset, Rusticius quidam, unus e ciuibus, uxoris languore simulato ad genua illius prouolutus ut egrederetur obtinuit. ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerdote. pauci tamen et nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant euocati, impie repugnabant, dicentes scilicet, contemptibilem esse personam, indignum esse episcopatu hominem uultu despicabilem, ueste sordidum, crine deformem. ita a populo sententiae sanioris haec illorum inrisa dementia est, qui inlustrem uirum dum
Abbreviated transcription (Latin):
cus per loca. Constat autem
hec ante ultimos dolores qͥ
erasa prouincia. hoc est tẽ¬
pore indaice seclitionis: ad
licteram contigisse. Quod¬

Expanded text:
fames . Constat autem haec ante ultimos acerbissimoerasa provincia, hoc est tempore Judaicae seditionis, ad litteram contigisse. Po
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ primus est symõ ma-¬
gus: cui sicut in actib apo¬
stoloꝵ legimus. auscultabãt
omnes qui in samaria erãt
a minimo usq ad maximũ
clicentes hic est uirtus clei
que uocatur magna: eo qd̃
multo tempore magitis su¬
is dementasset eos.lt.

Expanded text:
quorum primus est Simon Magus: cui, sicut in Actibus apostolorum legimus, auscultabant omnes qui in Samaria erant a minimo usque ad maximum, dicentes: Hic est virtus Dei quae vocatur magna, eo quod multo tempore magicis artibus suis dementasset eos .
Abbreviated transcription (Latin):
iscipuli qui misteria
⁊ futuroꝵ reuelatio¬
nem nosse cupiebant: secre¬
to interrogant tria. Hoc¬
est quo tempore ierł̾m des¬
truenda, quo uenturus
xp̃s: quo consummatio

Expanded text:
creto, qui mysteria et futurorum revelationem nosse cupiebant, et interrogant tria: Quo tempore Jerusalem destruenda sit; quo venturus Christus; quo consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
tamen karissimi clum ille
orat in excelso: nauicula
turbatur in fluctib in ꝓ¬
fundo. Quia insistũt fluc¬
tus potest nauicula turba¬
ri: sed quia xp̃c orat. non
potest mergi. Nauiculam
quippe illam fratres eccle¬
siam cogitate: turbulen¬
uanido aliquis impie
uoluntatis maxime
potestatis persecutionẽ in¬
clicit eccłie: quanitũ ĩ ip̃o
est xp̃ianum nomen cona¬
tur extinguere. Suꝑ naui¬
culam xp̃i granlis unda
consurgitz sed in his temp¬
tationib erigatur antẽna
⁊ suspensa arbori crucem
figuret. Hanc xp̃ianꝰ res¬
piciat ⁊ nõ deficiat: qm̃
sicut clicit petrus apłs xͦ¬

Expanded text:
tamen, charissimi, dum ille orat in excelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest mergi. Navicellam quippe istam, fratres, Ecclesiam cogitate; turbulenuando aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat, et non deficiat: quia sicut dicit apostolus Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
do uiclimus in lectione pre¬
senti nauiculam periclitã¬
tem. xp̃m periclitantibus
succurrentem: petrũ ueni¬
entem. xp̃m orcurrentem.
In quib omnib miracu¬
lum spectauimus: misteri¬
um requiramus. Quando
enim possumus de cliuinis
operib que leguntur. ipso
aspirante qui facit intellec¬
tum alicuius mistice signi¬
ficationis scrutari: quasi
de abstrusis fauoꝵ cellis mel¬
pulos imitantes. spicas ma¬
nib confricamus. ut ad la¬
tentia grana perueniamꝰ.¬

Expanded text:
do vidimus in lectione praesenti, navicellam periclitantem, Christum periclitantibus subvenientem, Petrum venienti Christo occurrentem. In quibus omnibus miraculum exspectavimus; mysterium requiramus. Quando enim possumus de divinis operibus quae leguntur, ipso aspirante qui facit, intellectum alicujus mysticae significationis exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis melpulos imitantes, spicas manibus confricamus ; ut ad latentia grana perveniam
Abbreviated transcription (Latin):
montem solus: orare. Mõs
altitudo est. Quid añt ĩ hoc
mundo altius celo: Quis
uero in celum ascenderit:
nouit optime fides nr̃a. Cur
aũt solus ascenderit si re¬
nemo ascendit in celum.
nisi qui descencdit de celo fi¬
lius hominis qui est in celo.
Quaiuis ⁊ in fine cũ uene¬
rit. ⁊ nos omnes sua mem¬
bra collegerit. ⁊ leuauerit
in celum. etiam tunc solus
ascencletz quia caput cum
corpore suo unus est xpistꝰ.
Tunc tamen solũ caput
ascenclit: mecliator dei et
hominum. homo xp̃s iħe.¬

Expanded text:
montem solus orare. Mons altitudo est: quid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit, novit optime fides vestra. Cur autem solus ascendit? scendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus est Christus. Nunc autem solum caput ascendit, mediator Dei et hominum homo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
aut ieremiam xp̃m putaue¬
rint: cum ante multa cur¬
ricula annoꝵ fuisse legã¬
tur. Sedhic error in ppłm
ex stulticia gentiliũ descen¬
derat: ut putarent aliquẽ
magnũ uirum post mortẽ
suum sp̃m dare posse cui
uellet. Quo errore seductꝰ
fuerat herodes: quando au¬
clita fama de shu dixit. Io
hannes quem ego decolla¬
ui surrexit a mortuis: et
uirtutes multe operantur
in eo.

Expanded text:
aut Jeremiam Christum putaverint, cum ante multa curricula annorum fuisse leguntur. Sed hic error in populo ex stultitia gentilium descenderat, ut putarent aliquem magnum virum post mortem suum spiritum dare posse cui vellet. Quo errore seductus fuerat Herodes, quando audita fama de Jesu, dixit: « Joannes quem ego decollavi, surrexit a mortuis, et virtutes multae operantur in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit. ⁊ hanc cesariã phi¬
lippi cognominauit. In huiꝰ
cipulis suis. ⁊ interrogribat
eos clicens. quem dicunt ho¬
mines ẽẽ filium hominis:
ut scilicet ubi cesar numi¬
num exigebat tributi. ibi
saluator censum a cciperet
fidei. Notanclum aũt qr
nõ ait quem me clicũt ho¬
mines essez ne iactanter de
se querere uideretur: s quẽ
dicunt homines ẽẽ filium
hominis. Et cũ maioris ni
deretur filiũ dei se uocare fi¬
lium hominis se uoluit no¬
minare: nt ostenderet in
omnib actib humilitatẽ
ẽẽ seruandam. Siue certe
ne aliquis cle ueritate as¬
sumpte carnis dubitaret:
frequentius filiũ hominis.
quam filium dei se uocare

Expanded text:
ficavit: et hanc Caesaream Phificavit: et hanc Caesaream Philippi cognominavit, ubi cipulis suis interrogabat eos dicens: « Quem dicunt homines esse filium hominis? » Ut scilicet ubi Caesar nummum exigebat tributi, ibi Salvator nummum acciperet fidei. Notandum autem, quia non ait: Quem me dicunt homines esse, ne jactanter de se quaerere videretur, sed « quem dicunt homines esse filium hominis. » Et cum majoris honoris videretur Filium Dei se vocari, filium hominis se voluit nominare, ut ostenderet in omnibus actibus humilitatem esse servandam: sive certe, ne aliquis de veritate assumptae carnis dubitaret, frequentius filium hominis, quam Filium Dei se vocare
Abbreviated transcription (Latin):
esarias tres legimꝰ.
Quas in terra reꝓmis¬
siõnis: terciam uero in ca¬
padocia. Est enim cesaria
palestine regionis in licto¬
re maris magni: que priꝰ
turris stratonis uocabatur:
sed postea ab herode in hono¬
rem cesaris nobilius reedi¬
ficata. cesaria est appella¬
ta. In qua herocdes in hono¬
rem cesaris magnificam
domũ albo marmore cõstru¬
xit: ubi nepos eius herodes
ab angło percussus eo qd̃
nõ declisset honorem dõ. cõ¬
sumptus uermib expira¬
uit. In hac enim cornelius
centurio. a symone petro
baptiratus est. In ea uero
quatuor filiaꝵ philippi uir¬
ginũ sepulchrum usq ho¬
die ostenclitur. Est ⁊ alia
cesaria quidem in capado¬
cia: de qua lucas euange¬
lista in actib apłoꝵ ita scri¬
bit. Descendit cesariam:
⁊ salutauit eccłiam. łc .x.¬
ertia aũt cesaria est
philippi cuius in hoc
loco euangelista meminit.
⁊ ip̃a in terra repromissiõis:
quam philippns herodis fi¬
lius. in honorem cesaris ad
radices montis libani ecli¬

Expanded text:
esareas tres legimus, duas in terra repromissionis, tertiam vero in Cappadocia. Est enim Caesarea Palestinae regionis, in littore maris Magni, quae prius turris stationis vocabatur, sed postea ab Herode in honorem Caesaris nobilius reaedificata, Caesarea est appellata. In qua idem Herodes in honore Caesaris magnificam domum albo marmore construxit: ubi Herodes ab angelo percussus, eo quod non dedisset honorem Deo, consumptus a vermibus exspiravit . In hac etiam Cornelius centurio a Simone Petro baptizatus est : in ea vero quatuor filiarum Philippi virginum sepulcra usque hodie ostenduntur. Est et alia Caesarea quaedam in Cappadocia, de qua Lucas evangelista in Actibus apostolorum meminit: « Descendit Caesaream, et salutavit ecclesiam . » Tertia autem Caesarea est Philippi, cujus in hoc loco evangelista meminit, et ipsa in terra repromissionis, quam Philippus Herodis filius in honore Caesaris ad radices montis Libani aedi
Abbreviated transcription (Latin):
retingitur ad p̾lium
miles. ⁊ circa renes
glacliurri portat: quo ad¬
uersarium suũ ꝑcutiat.
Et tu ergo qui cupis ẽẽ mi¬
les dei precinge lumbos tuoᷤ
id est omnia fluxa ⁊ impe¬
climenta mundi post pone:
ut pugnare ualeas nõ ad¬
uersus carnem ⁊sangninẽ.

Expanded text:
ecingitur ad praelium miles, et circa renes gladium portat, quo adversarium suum percutiat. Et tu ergo qui cupis esse miles Dei, praecinge lumbos tuos, id est, omnia fluxa et impedimenta mundi postpone, ut pugnare valeas non adversus carnem et sanguinem,
Abbreviated transcription (Latin):
re. Primum enĩ p̾cipitur
lumbos restringere. ⁊ post
lucernã tenere: quia ille
ad alioꝵ exempla promo¬
uenclus est in cuius pecto¬
re salutaria desideria nigẽt
⁊ cuius mentẽ carnalis uo¬
luptas nõ ocrupat.

Expanded text:
e. Primum enim praecipimur lumbos restringere, et post lucernas tenere, quia ille ad aliorum exempla promovendus est, in cujus pectore salutaria desideria vigent, et cujus mentem carnalis voluptas non occupat.
Abbreviated transcription (Latin):
celestib. Quisquis autem
talis est. aliis ad exemplũ
imitationis ꝓponendus est:
quia sicut ait dñs. nemo
accenclit lucernã ⁊ ponit
eam sub modio. sed super
candelabrũ. ut luceat om¬
nib qui in domo sũt. Unde

Expanded text:
 Quisquis autem talis est, aliis ad exemplum imitationis proponendus est, quia sicut ait Dominus: « Nemo accendit lucernam et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
erspicue ostenclit¬
dñs quare supra clixerit.
de clie aũt illa nemo seit.
neq filius hominis. neq
angeli nisi pater solus: ꝙ
nõ expecliat scire apłis. ut
pencluli expectationis ĩ cer¬
to. semper eum credãt esse
uenturum: quem ignorãt
quando uenturus sit. Et
nõ clixit quia nescimus
qua hora clñs uenturus
sit. sed nestitis. Premisso¬
q patris familie exemplo.
cur reticeat cõsũmationiᷤᷤ
cliem. manifestins docet
dicens. Estote ergo parati:
quia nescitis qua hora fi¬
lius hominis uenturus ẽ.

Expanded text:
picue ostendit quare supra dixerat: De die autem illa nemo scit, neque Filius hominis, neque angeli, nisi Pater solus, quod non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerti semper eum credant esse venturum quem ignorant. Quando dixit venturus sit, et non dixit: Quia nescimus qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis, praemissoque patrisfamiliae exemplo, cur reticeat consummationis diem manifestius docet, dicens: Estote parati, quia nescitis qua hora Filius h
Abbreviated transcription (Latin):
putas est fidelis seriuis et
prudens quem constituit
dñs siuis suꝑ familiam
suam: Respondens ad in¬
terrogata saluator. pͥmo
docet iucliciũ cunctis af¬
futurum singulosq iuxͣ
meritũ operis ac sensus sui
capacitatem p̾mia uł tor¬
menta naturos: deincle
qd̃ maxime quesierat gra¬
tiam uircutum quã mũ¬
do atculerat. a singulis
quantũ possit ostenclit ẽẽ
sectandam. Ignem inquit
ueni mittere in derrã. Et
quid uolo. nisi ut accerida¬

Expanded text:
putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam. Respondens ad interrogata Salvator, primo docet judicium cunctis adfuturum, singulosque juxta meritum operis ac sensus sui capacitatem, praemia vel tormenta nacturos. Deinde quod maxime quaesierat, gratiam virtutum quam mundo attulerit, a singulis, quantum possint, ostendit esse sectandam. Ignem, inquit, veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut accenda
Abbreviated transcription (Latin):
minus dñm dilige¬
batꝰ quam petrus. si eam
uitam significabat inqͣ
est multo amplius dili¬
gendus nisi quia ꝓpt̾ea
clictum est. sic uolo eum
amorem qui tunc mul¬
to amplior erit. nõclum
habemus. sed futurũ ex¬
pectamus. ut cum ipse
uenerit habxamus:Nã
sicut in epła. sua id est
dicit apłs: nõclum ap¬
paruit quod erimus. Sci¬
mus qm̃ cum apparuerit.
similes ei erimus. Uidebi
mus enim eum sicuti est.
Tunc ergo amplius quod
uidebimus. diligemus.
predestinatione plꝰ amat:
ut ad eam nos amanclo
perclucat. Quo circa qm̃
uniuerse uie domini mi¬
sericorclia ⁊ ueritas: mi¬
seriam nr̃am presentem
nouimus quia sentimu ᷤ.
⁊ ideo miscd̾iam domini
quam nobis de miseria
liberandis exiberi uolumꝰ.
plus amamus: eamq co¬
tidie maxime ꝓ peccatoꝵ
remissione poscimus ⁊ ha¬
bemus.¬

Expanded text:
minus eum diligebat quam Petrus, si eam vitam significabat, in qua est multo amplius diligendus, nisi quia propterea dictum est, Volo eum amorem qui tunc multo amplior erit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Epistola sua idem dicit apostolus, Nondum apparuit quod erimus; scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo amplius quod videbimus, diligemus. praedestinatione plus amat, ut ad eam nos amando perducat. Quocirca quoniam universae viae Domini misericordia et veritas , miseriam nostram praesentem novimus, quia sentimus; et ideo misericordiam Domini, quam nobis de miseria liberandis exhiberi volumus, plus amamus, eamque quotidie maxime pro peccatorum remissione poscimus et habemus
Abbreviated transcription (Latin):
ucerna illa quã ma¬
cutinis uesꝑtinisq
temporib. ritu ueteri iu¬
deoꝵ princeps sacerdotum
solebat accendere: ueluti sb̾
moclio. sita legis. enanuit.
Et ciuitas illa ierłm que
interris est. que occidit pro¬
phecas. quasi in conuaile
fletus posita delitescit. Illa
aũt ierłm que in celo est.
in qua militat fides nr̃a.
in illo altissimo omnium
Locata monte. hoc est ĩ xp̃o
eccłia: nõ potest tenebris ⁊
ch. sed fulgens candore so¬
lis eternii. luce nos gr̃e spiri¬
tualis illuminat

Expanded text:
ucerna illa quam matutinis vesperuisque temporibus, ritu veteri Judaeorum, princeps sacerdotum solebat accendere , velut sub modio sita Legis evanuit: et civitas illa Hierusalem, quae in terris est, quae occidit prophetas, quasi in convalle fletus posita delitescit: illa autem Hierusalem quae in coelo est, in qua militat fides nostra, in illo altissimo omnium locata monte, hoc est in Christo, Ecclesia non potest tenebris et di: sed fulgens candore solis aeterni, luce nos gratiae spiritalis illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
dñe cdeus nr̃ speramus: et
te negare numquã uolumꝰ:
sed tibi militamus: tibiq
sacrificium laudis offeri¬
mus. Protegat nos dext̾a¬
scã tua: qm̃ beneclictũ no¬
men tuum in celo ⁊ in t̾ra.

Expanded text:
Deus meus, in te speravi et te denegare non possum, sed tibi milito et tibi offero sacrificium laudis. Protegat me dextera tua, quia benedictum nomen tuum in caelo et in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quinq fatue: non¬
sumpserũt oleum secum.
prudentes aũt: acceperũt
oleũ in uasis suis cũ lam¬
paclib. Per oleum quip¬
pe: nitor głie clesignatur.
Uascula aũt nr̃a sunt cor¬
cla: in quib ferimus cunc¬
ta q̃ cogitauimꝰ. Prudenteᷤᷤ
ergo oleũ in uasis habent.
quia nitorem głie intra
conscientiam retinẽtz pau¬
lo accestante qui ait. Gl̾ia
nr̃a hec est:testimonium

Expanded text:
us, nonus, nonsumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Inquinq aũt corporis sẽ¬
sib: unusqͥsq subsistit.
Geminatꝰ aũt qͥnariꝰ: de¬
nariũ ꝑficit. Et quia ex
utroq sexi fideliũ multi¬
tudo colligitur: scã eccłia
decem uirginib similis de¬
nuntiatur. In qua qr mali
cũ bonis ⁊ reprobi cũ electis
ad mixti sũt: recte similis
uirginib pruclentib ⁊ fa¬
tuis ẽẽ perhibetur. le .xii.¬
unt pleriq cõtinẽtes:
qui abterrore se abap¬
petitu custodiũt. ⁊ spe ad
interiora rapiuntur. Car¬
nem macerant:⁊ toto de¬
siderio ad supernã patriã
anhelant. Eterna p̾mia
expetunt: pro laborib su¬
is recipere sãudes humanaᷤ
uolunt. Hii nimirũ glori¬
am suã nõ in ore hominũ
ponũt: s intra cõscientiã
q qui corpus ꝑ abstinen¬
tiam affligunt: ⁊ de ip̃a
sua abstinentia huma¬
nos fauores expetũt. Doc¬
trine cõseruiunt: incligẽ¬
tib multa largiuntur.
Sed fatue ꝓfecto sũt uir¬
gines: quia solam laucliᷤ
transitorie retributionem

Expanded text:
In quinque autem corporis sensibus, unusquique subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Quique plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem
Abbreviated transcription (Latin):
qñ hoc quisq noce p̾li¬
cat qd̃ uiuendo nõ implet.
quod docet. Qũo gͦ in eo
minimus uocat᷑. qͥ ad hoc
nullo modo intrare ꝑmit¬
titur.: Quid itaq ꝑ hãc
sententiam. rusi presẽs
eccłia celoꝵ regnũ clicit᷑:¬

Expanded text:
quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
i clominus solos pec¬
catores. ⁊ nõ etiã ius¬
tos uocaret: nequaquam
nathanael discipulatus
illius consors existeret. Quẽ
acd se primo uenientẽ tan¬
ta laucle clignum puta¬
uit: ut liceret. Ecce uere
israelita: in quo clolus
nõ est. Si nõ iustos uoca¬
ret: petrum ⁊ anclream ĩ
apostolatus arce nõ habe¬
ret. Qui quanto amore
iusticie flagrauerint docu¬
erunt: cum acl testimoni¬
um p̾cursoris continuo do¬
minum uiclere ⁊ audire
ganisi sunt. Qũo ergo nõ
uenit uocare iustos secl pec¬
catores: nisi quia sicut
lucas hec referens aꝑtius
clicit. nõ uenit uocare ius¬
tos sed peccatores in peniten¬
tiam: Omnes namq eles¬
tos ad regnum celeste clñs
uocat: sed illos solum ad
penitentiam uocat: quos
peccatis grauiorib inuolu¬
tos inuenit. Quos uero ius¬
ticie operib cleclitos repperit:
nõ eos ad penitentiã¬
preterite conũsationis secl
acd perfectum magis uite
perfectioris inuitat. Uocat

Expanded text:
Si enim solos pecSi enim solos peccatores, et non etiam justos vocaret, nequaquam Nathanael discipulatus illius consors existeret: quem ad se primo venientem tanta laude dignum putavit, ut diceret: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Si non justos vocaret, Petrum et Andream in apostolatus arce non haberet, qui quanto amore justitiae flagraverint, docuerunt cum ad testimonium praecursoris continuo Dominum videre et audire gavisi sunt. Quomodo ergo non venit vocare justos, sed peccatores, nisi quia, sicut Lucas haec referens apertius dicit, Non veni vocare jussos, sed peccatores in poenitentiam ? Omnes namque electos ad regnum coeleste Dominus vocat, sed illos solum ad poenitentiam vocat, quos peccatis gravioribus involutos invenit. Quos vero justitiae operibus deditos reperit, non eos ad ppraeteritae conversationis, sed ad profectum magis vitae perfectioris invitat. Vocat
Abbreviated transcription (Latin):
inibi languentes cũrare.
eruclire nescios. contuma¬
ces reclarguere uł eciã fo¬
ras cleturbare. quã uicti¬
mas stucluit offerre: li¬
quet utiq quia uolunta¬
tis cliuine quam ꝓph̾a mo¬
nebat iussa perfecit mise¬
ricorclie. scilicet opus exe¬
quendo ⁊ nõ sacrificiũ
celebranclo. Qui etiam re¬
prehensorib suis. quare tũ
publicanis ⁊ peccatoribus
manclucaret. rationem
recllere nõ despexit: ut
uel sic eos asuperuacua
murmuratione cohiberet
atq ad sequencla pietatis¬
sue clona prouocaret. Nõ
enim in quit ueni uocare
uistos: sed peccatores acl¬
clñs peccatoꝵ conuiuia fre¬
quentabat: ut inuitato¬
res suos docenclo celestes
inuitaret ad epulas. Secl
mouet forte aliquem: quo¬
modo dñs clixerit nõ se ue¬
nisse adiustos s magis ad
peccatores uocandos: cum
cunctis legentib constet:
qł etiam illos quos scd̃m
mosaice legis instituta iu¬
stos inuenit ad euangelice¬
ꝑfectionis culmen pluri¬
mos uocauit.

Expanded text:
rbo  Al., inibi languentes curare, rbo  Al., inibi languentes curare, erudire nescios, contumaces redarguere, vel etiam foras deturbare, quam victimas studuit offerre, liquet utique quia voluntatis divinae, quam propheta monebat, jussa perfecit, misericordiae, scilicet, opus exsequendo, et non sacrificium celebrando. Qui etiam reprehensoribus suis quare cum publicanis et peccatoribus manducaret, rationem reddere non despexit, ut vel sic eos a supervacua murmuratione cohiberet, atque ad sequenda suae pietatis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos, sed peccatoresur peccatorum convivia frequentabat, ut insidiatores suos docendo coelestes invitaret ad epulas. Sed movet forte aliquem quomodo Dominus dixerit non se venisse ad justos, sed magis ad peccatores vocandos, cum cunctis legentibus constet quod etiam illos quos secundum Mosaicae legis instituta justos invenit, ad epraedicationis culmen plurimos vocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
git. euntes aũt discire quid
est miscdĩam nolo ⁊ nõ sa¬
crificium: eisclem phariseiᷤ
cle falsa iusticia timentib
etiam consilium correptio¬
nis ostendit.¬
ut per opera miscd̃ie sibi
contemptis pauperum ne¬
cessitatib. per oblationẽ
sacrificioꝵ se cdñm placa¬
re conficlant. P roposuit
aũt eis testimonium cle
ꝓpha: ⁊ hoc illos euntes dis¬
cere iussit: euntes uicdeli¬
cet a temeritate stulce ui¬
tuperationis ad cliligenti¬
orem scripture sc̃e meclita¬
tionem: ut qui eum pecca¬
tores suscipientem contra
scripturarum clecreta fa¬
cere calumpniabantur.
ip̃i se potius intelligerent
que eẽnt dei p̃cepta nes¬
cisse. uel agnita nõ fecisse.
Qui enim coticlianis intẽ¬
plo oblationib instanteᷤᷤ
nulla clelinquentib com¬
passione miserebantur:pa¬
tet ꝓfecto contra sermonẽ
ꝓpheticum. sacrificiũ potiꝰ
quam misccłiam q̃rebãt.
qui sicut scriptum est
transuut benefaciendo et
sananclo omnes oppressos
acliabolo: et quotiens tẽ

Expanded text:
git: Euntes autem discite quid est: Misericordiam volo et non sacrificium, eisdem Pharisaeis de falsa justitia tumentibus etiam consilium correctionis ostenditut per opera misericordiae contemptis pauperum necessitatibus per oblationem sacrificiorum se Deum placare confidant. Praeposuit autem eis testimonium de propheta, et hoc illos euntes discere jussit, euntes vicet a temeritate stultae vituperationis, ad diligentiorem Scripturae sanctae meditationem, ut qui eum peccatores suscipientem contra Scripturarum decreta facere calumniabantur, ipsi se potius intelligerent, quae essent Dei praecepta nescisse, vel agnita non fecisse. Qui enim quotidianis in templo oblationibus instantes, nulla delinquentibus compassione miserabantur, patet profecto quia contra sermonem propheticum sacrificium potius quam misericordiam quaerebant. qui, sicut scriptum est, petransivit benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo, et quoties templ
Abbreviated transcription (Latin):
duplici errore
tenebant᷑ phari¬
sei cũ magistro
ueritatis cle susceptione p̾¬
catoꝵ cletrahebant: quia
⁊ se iustos arbitrabantur.
qui suꝑbie fastu a iusticia
longe cliscesserant: ⁊ eos
criminabantur iniustos.
qui resipiscenclo a peccatis.
nõ parum iam iusticie ꝓpin¬
quabant. Inuiclia namq
fraterne salutis obcecati
recolebant quia puiblicanꝰ
erat math̾s: publicani
⁊peccatores erant multi
alii qui cum clño discum¬
bebant: secl meminisse no¬
lebant. quia iclem math̾s
sicut lucas scribit. relictis
omnib que gerebat secutꝰ
est eum. Secl ⁊ alii publica¬
ni ac peccatores eo animo
cum illo discumbebant: qͦ
illi cdeinceps ad herere dispo¬
nebant. Errabant ergo pha¬
riser: qui nec aliena. nͨ sua
saltem corcla nouerant. S
qui nouit occulta corclis:
quiq uenit querere. ⁊ sal¬
uum facere quod perierat:

Expanded text:
Duplici errore tenebantur Pharisaei cum magistro veritatis de susceptione peccatorum derogabant: quia et se justos arbitrabantur, qui superbiae fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis, non parum jam justitiae propinquabant. Invidia namque fraternae salutis obcrecolebant, quia publicanus erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii, qui cum Domino discumbebant, sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat,
Abbreviated transcription (Latin):
fortat: ⁊ eos quos iam peni¬
tentes susceperat amplius
in ficle confortat: ⁊ eos qͦs
adhuc superbos tolerabat ⁊¬
impios ad humilitatis ac
co: s male habentib.
male habentib medicũ se
aduenisse testatur: auget
spem obtinencle sanitatis ⁊
iam sequi ceperant. In eo au¬
tem quod ualentib nõ opꝰ
ẽẽ medico dicit: illoꝵ teme¬
ritatem reclargnit: qui dle
sua iusticia presumentes.
gr̃e celestis auxilium q̃rere
decrectabant. Quis nãq¬
ita iustus ẽẽ poterit ut diui¬
na opitulatione nõ egeat:
cum ille quo in natis mulie¬
hannes aꝑtissime clicat: nõ
potest homo accipere a se quic¬

Expanded text:
ordis, eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et illos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis ac co, sed male habentibus. male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et jam sequi coeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium quaerere detrectabant. Quia namque justus esse poterit, ut divina opitulatione non egeat, cum ille, quo in natis mulieannes apertissime dicat: Non potest homo a se accipere qui
Abbreviated transcription (Latin):
que facis. etiam si coram
hominib imperfectionis
aliquid habere uideantur:
cooperanitur in bonũ. his¬
qui scd̃m ꝓpositum uocati
sunt sc̃i. Si aũt ꝑuersa
est intentio que prececlit:
prauum est omne opus ꝙ
sequitur quamuis rectũ
ẽẽ uideatur.

Expanded text:
quae facis, etiam si coram quae facis, etiam si coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur. cooperantur in bonuqui secundum propositum vocati sunt sancti . Si autem perversa est intentio, quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis rectum esse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
delabrum inquit: ut
qui ingrediuntur lumen
uicleant. Candelabrũ eccle-¬
siam licit. Cui lucernam
suꝑ posuit quia nr̃is ĩ fron¬
tib ficlem sue incarnatio¬
nis affixit. ut qui eccłiam
ficleliter ingrech uoluerĩt.
lumen ueritatis palã que¬
ant intueri. Qua senten¬
tia iudeoꝵ quoq proceres
condempnat: qui signa
querentes exterius. aꝑtã
lucis ianuam noluerũt
intrare credendo. Deniq
precipit: ne opera tantũ¬
modo. secl ⁊ cogitationes ⁊
ip̃as etiam cordis intenti¬
ones mundare ⁊castigare
lam cunctis apparent: ocu¬
lum uero ip̃am mentis in¬
tentionem que operatur.
⁊ decimis merito eadem ci¬
opera. lucis an tenebrarũ
sint opera cliscernuntur:
sicut ip̃e consequent̾ ex po¬
suit clicens. Si oculus tu¬
us fuerit simplex: totum
corpus tuum lucidũ erit.
Si aũt nequam erix fu̾it:
etiam corpus tuum tene
brosum erit. Si in qͥt pu¬
ra rectaq intentione que
potes agere bona stucdue¬
ris: lucis ꝓfecto sunt oꝑa

Expanded text:
delabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum quoque proceres condemnat, qui signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare lam cunctis apparent, oculus vero ipsam mentis intentionem operatur, et de cujus merito eadem opera, lucis an tenebrarum sint opera, discernuntur, sicut ipse consequenter exposuit, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem nequam fuerit, etiam corpus tubrosum erit. Si, inquit, pura rectaque intentione quae potes agere, bona studueris, lucis profecto sunt opera
Abbreviated transcription (Latin):
icut sacratissimũ cuan¬
gelium refert uenien¬
te dño ad baptismũ ioħis:
huius moch prorupit inuo¬
cem. Ecce agnus cdei: ecce
qui tollit peccactim mũch.
Propter hoc nimirum sal¬
nator ip̃e cle illo clicebat ad
turbas. Quid existis incle¬
sertum uidere: Propham:¬
Etiam clico uobis: ⁊ plusꝙͣ

Expanded text:
sicut sacratissimum Evansicut sacratissimum Evangelium refert, veniente Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis in desertum videre? Prophetam? dico vobis, et plus
Abbreviated transcription (Latin):
celebratur. secl tamquam
dñi. Date michi alium ser¬
uum preter ioh̾em inter pa¬
triarchas. inter ꝓph̾as. inter
apłos. cuius natalem diem
celebret eccłia xp̃i. lt .ii.
assionum dies seruis
plurimis celebramus:
natiuitatis diem nemini
nisi ioh̃i. Auclistis quancdo
euangelium legebatur. qͥ
orclo fuerit amboꝵ nascen¬
tium: precursoris ⁊ domi¬
natoris. ⁊ quod paulo ante
clixi. preconis ⁊ iudicis uo¬
cis ⁊ uerbi.
ngelus gabriel nun¬
ciat iohannem: idem
ip̃e angłs gabriel nuntiat
scendo: antecetlit regendo:
quia ⁊ ip̃m ioħem creauit
⁊ creator creatus: creacoꝵ
ante matrem. creator ma¬
tris. creatus in matre. Die .iiii.
cli ioh̾is baptiste genuina
natiuicas consecrauit: qͥ
idcirco in hoc scłm suꝑna
clispensatione clirectus est.
ut nõ solum ip̃e ꝓphetali su¬
blimaretur gloria. secl ut
preconia firmarentur.
illum precipuo nuni¬
honore ueneramur: qͥ speci-¬
ali quaclam gratia ob hoc
pora prescierunt. ꝓpriis uicle¬
re presentem.

Expanded text:
celebratur, sed tanquam Domini. Date mihi alium servum praeter Joannem inter Patriarchas, inter Prophetas, inter Apostolos, cujus natalem diem celebret Ecclesia Christi. Passionum diem servis plurimis celebramus: nativitatis diem nemini, nisi Joanni. Audistis quando Evangelium legebatur, qui ordo fuerit amborum nascentium, praecursoris et Dominatoris, et quod paulo ante dixi, praeconis et Judicis, vocis et Verbi. Angelus Gabriel nuntiat Joannem, idem ipse angelus Gabriel nuntiat scendo, antecedit regendo: quia et ipsum Joannem creavit et creator et creatus; creator ante matrem, creator matris, creatus in matre. Et quid ndi Joannis Baptistae genuina nativitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali sublimaretur gloria, sed ut eophetarum praeconia firmarentur. illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc urum praescierunt, propriis oculre praesentem; nam
Abbreviated transcription (Latin):
cl scĩ ac beatis¬
cuius hocdie fes¬
ta celebramus
monib exponencla sit. secl
operib comprobancla. Cũ
enim clicat scriptura. głia
patris est filius sapiens: qͣn

Expanded text:
cti ac beatiscuius hodie festa celebramus,monibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat scriptura, Gloria Patris
Abbreviated transcription (Latin):
et est in pronincia pheni¬
cis: imitatus herodem pa¬
trem suum qui in honorẽ
augusti cesaris. appellauit
tesariam que prius turris
stratonis uocabatur: et ex
nomine filie eius libiadem
transiordanem extruxit.
oritur libani : ⁊ habet du¬
os fontes. unum nomine
ior et alterum dan: qui si¬
mul mixti iorclanis nom̃
efficiunt. Et interrogabat
discipulos suos: dicẽs. Quẽ
clicunt homines ẽẽ filium
hominis: Nõ lixit quem
me clicunt homines eẽ sed
filium hoĩs: ne iactanter
de se querere uideretur. Et
nota: quod ubicumq scͥp¬
cum est in ueteri testam̃to
filius hominis in hebreo
posicum sit filius adam.
Illudq qd̾̃ in psalmo legi¬
mus. filii hominũ usq qͦ
graui corcde: in hebreo di¬
citur filii adam.

Expanded text:
et est in provincia Phoenicis: imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius turris Stratonis vocabatur: et ex nomine filiae ejus Juliadem trans Jordanem exstruxit. radices Libani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Fihominis? Non dixit: Quem me dicunt homines esse, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicunque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit filius Adam; illudque quod in psalmo legimus: Filii hominum usquequo gravi corde , in Hebraeo dicitur, filii Adam.
Abbreviated transcription (Latin):
sa, agrum sanguinis et
mortis. eterua sceleris ⁊ no¬
minis sui memoria possi¬
det. Alioquin nõ ip̃e iudas
emptum precio sanguinis
agrium figuli. es ł possi¬
dere potuit: quia relatis tri¬
ginta argenteis traditioniᷤ
crimen criminosiori in se
ꝓtinus morte multauit. S
more sacri eloquii posseclit
clictum est possideri fecit: si¬
cut beatus iob ait. Et ab ho¬
minabuntur me uestimen¬
ta mea. Id est abominabilẽ
me membra corruptibilia
reddent.

Expanded text:
sa, agrum sanguinis et sa, agrum sanguinis et mortis aeternae, sceleris et nominis sui memoriam possidet. Alioquin non ipse Judas emptum pretio sanguinis agrum figuli possidere meruit, qui, relatis triginta argenteis, traditionis crimen criminosiore in se protinus morte mulctavit. Sed, more sacri eloquii, possedit dictum est possidere fecit. Sicut beatus Job ait: Et abominabuntur me vestimenta mea, id est, abominabilem me membra corruptibilia reddent.
Abbreviated transcription (Latin):
In undenario numero: pe¬
trus apostolus reman̾e me¬
tuit. Omne enim peccatũ
undenarium est: quia dũ
peruersa agit. precepta de¬
calogi transit. Unde quia
nulla nr̃a iunsticia per se in¬
nocens est:tabernaculum
quod archam domini conti¬
net incus undecim uelis
redindegrat: ut per duas
septenarii parces. ter enim
quat̾ni decus dipondius.
gr̃am quam uerbo predi¬
cabant etiam numero ser¬
uarent. Et qui mundo qua¬
driformi fidem sc̃e trinitatis
preclicaturi erant dño clicẽ¬
operis perfectionem nume¬
ri quoq sacramento firma¬
rent. Iuxta altiorem autẽ
intellectum: dampnũ eccłie
qd̃ in falsis frĩb patitur. hac¬
tenus ex parte maxima per¬
clurat in correctum. At cũ
in fine muncli ppłs iucle¬
oꝵ qui dñm crucifixit re¬
concilianclus eccłie creclit᷑
uelut quinquagesimo die
ꝓpinquante apłoꝵ est sum-¬
ma restaurata.
t hic quidem posseclit
agrum de mercede ini¬
quitatis. Qui clñm uite uẽ¬
clidit: terra uiuentiũ amis¬

Expanded text:
In undenario numero Petrus apostolus remanere metuit. Omne enim peccatum undenarium est, quia dum perverse agit, praecepta Decalogi transit. Unde quia nulla nostra justitia per se innocens est, tabernaculum quod Arcam Domini continebat intus undecim velis redintegrat, ut per duas septenarii partes ter enim quaterni decus dipondium gratiam quam verbo praedicabant, et cum numero servarent, et qui mundo quadriformi fidem sanctae Trinitatis praedicaturi erant, Domino dicenoperis perfectionem numeri quoque sacramento firmarent. Juxta altiorem autem intellectum, damnum Ecclesiae quod in falsis fratribus patitur, hactenus ex parte maxima perdurat incorrectum. At cum in fine mundi populus Judaeorum qui Dominum crucifixit reconciliandus Ecclesiae creditur, velut quinquagesimo die propinquante, apostolorum est summa restituta. Et hic quidem possedit agrum de mercede iniquitatis. Qui Dominum vitae vendidit, terra viventium amis
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Hii centũ uiginti ab u¬
no usq ad quindecim pan¬
latim ⁊ per incrementa sur¬
gentes quindecim gracluũ
numerũ efficiũt. Qui ꝓpt̾
utriusq legis perfectionẽ
in psalterio mystice conci¬
netur: ⁊ in quo uas electio¬
nis apd̾ pecrum iherosolimã
commoratur. O portebat enĩ
ut sacramentum qd̃ legis¬
lator in annis exibuit: hoc
noue gr̃e p̾licatores suo nu¬
mero clesignarent. lt .ii.¬
ri fr̃ẽs. oportet imple¬
ri scripturam. quam

Expanded text:
id est centum viginti ab uno usque ad quindecim, paulatim per incrementa surgentes, quindecim graduum numerum efficiunt, qui propter utriusque legis perfectionem in Psalterio mystice continetur, et in quo Vas electionis apud Petrum Jerosolymis commoratur. Oportebat enim ut sacramentum quod legislator in annis exhibuit, hoc novae gratiae praedicatores suo numero designarent. Viri fratres, oportet impleri Scripturam q
Abbreviated transcription (Latin):
tretis intemptationẽ. Cõ¬
mune erat omnib apłis
periculum de temptatione
formidinis. ⁊ diuine pro¬
tectionis auxilio pariter ĩ¬
cligebant. qm̃ liabolus õs
exagitare. omnes cupiebat
elidere: ⁊ tamen specialis a
dommno petri cura suscipit᷑¬
⁊ pro fide petri proprie suppli¬
catur: tamquam aliorum
status certior sit futurus:
si mens principis uicta nõ
fuerit. In petro ergo omniũ
fortitudo munitur: ⁊ diuine
gr̃e ita ordinatur auxiliũ.
ut firmitas que per xp̃m pe¬
tro tribuitur: per petrum
aplis conferatur. Nam et
post resurrectionem suam
dominus beato petro apło.
dixit. Pasce oues meas. Q d̾¬
pastor exequitur: cõfirmãs
cohortationib suis ⁊ prono
ut nulla temptatione su¬
peremur. Si aũt hanc pie¬
tatis sue curam om̃i populo
p̾cendit: quanto magis no¬
bis alumnis suis opemi suã
cdignatur impendere. quos¬

Expanded text:
tretis in tentationem . Commune erat omnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, quoniam diabolus omnes exagitare, omnes cupiebat elidere; et tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, ut pro fide Petri proprie supplicetur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, et divina gratia ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae per Christum Petro tribuitur, per Petrum lis conferatur. Nam et post resurrectionem suam Dominus beato Petro apostolo dixit, Pasce oues meas. pastor exequitur, cōfirmans nos cohortationibus suis, non vt nulla tentatione superemur. Si autem hanc pietatis suæ curam, omni populo endit, quantomagis nobis alumnis suis opem suam dignabitur impendere.
Abbreviated transcription (Latin):
re. Cum itaq clilectissimi
tantum nobis uideamus
p̾sidium diuinitus insti¬
tutum: rationabiliter et
iuste inclucis nr̃i meritis ⁊¬
clignitate leteniur. grãs
agentes sempiterno regi re
qd̃ tantam potentiam cle¬
clit ei quem toti ecclesie pͥn¬

Expanded text:
r. Cum itaque, dilectissimi, tantum nobis praesidium videamus divinitus institutum, rationabiliter et juste in ducis nostri meritis ac dignitate laetamur, gratias agentes sempiterno regi Redristo, quod tantam potentiam dedit ei, quem totius Ecclesiae prin
Abbreviated transcription (Latin):
ulcherrimũ locũ tenẽ¬
de simplicitatis ⁊ eniu¬
lande fidei saluator intexit.
ne iudaice more ꝑficlie. a¬
lia p̾manius affectu. alia
uoce simulemus: cum ul-
timo tempore occulta togi¬
tationum accusantium.
aut etiam defendentium.
secretum nr̃e mentis aperi¬
tura uideantur. Que enĩ
maior est simplicitatis
illecebra quam ut umis¬
quisq cognoscat latebrã
gemina est causa perfidie.
quia aut exin olita malitia
aut ex accecdenti metu nas¬
citur ne quis metu t̾ritus
potestatis domini quẽ cor¬
de cognoscit negare cogat᷑:
exemplum. Quod si tanta
est dei ⁊tam eterna maies¬
tas ut unus ex passerib
aut nr̃oꝵ numerus capil¬
loꝵ preter scientiam clei
nõ sit: quam inclignum
est estimare. quod fideliũ
corda dominus aut igno¬
ret aut spernatz qui iuli¬
ora cognoscat.¬

Expanded text:
ulcherrimum locum tenendae simplicitatis et aemulandae fidei saluator intexuit, ne Iudaeicae more perfidiae alia premamus adfectu, alia utimo tempore occulta cogitationum accusantium, aut etiam defendentium secretum nostrae mentis aperitur, ut videantur. Quae enim major est simplicitatis illecebra, quam ut unusquisque cognoscat latebram gemina est causa perfidiae, quae aut ex inolita malitia, aut ex acccitur, ne qui metu territus potestatis deum quem corde cognoscit negare cogatur, est? Quod si tanta est Dei, et tam aeterna majestas, ut unus ex passeribus, aut nostrorum numerus capillorum praeter scientiam Dei non sit; quam indignum est aestimare quod fidelium corda Dominus aut ignoret, aut spernat, qui viliora cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
um omnes b̃i apł̾i
parem grãm apud
clñm sc̃itatis obri¬
neant: nescio tamen quo pacꝰ¬
to petrus ⁊ paulus uiclentur
p̃ceteris peculiari quaclã
in saluatorem ficlei uirtu¬
te precellere. Quod quicdem
ex ip̃ius dñi iudicio possu¬
mus approbare. Nam petro
sicut bono lispensatori. cla¬
uem regni celestis cleclit. pau-¬
lo tamquã icloneo cloctori.
magisterium eccłiastice in¬
stitutionis iniunxit: scili¬
cet ut quos iste cruclierit ad
salutem. ille suscipiat ad
quietem. ⁊ quoꝵ corda pan¬
lus patefec̾it cloctrina uer¬
boꝵ eoꝵ animab petrus ape¬
riat regna celoꝵ. lt.i
lauem ergo quodam
moclo axp̃o scientie ⁊
paulus accepit. Clauis enĩ
licenda est: qua ad ficlẽ
pectoꝵ dura reserantur mẽ¬
tium secreta pancluntur.
⁊ quicquid intrinsecus
clausum tenetur in palam
rationabili manifestatio¬
ne ꝓclucitur. Clanis in qͣm
est: que ⁊ conscientiam ad
confessionem peccati aperit.
⁊ grãm ad eternitatem mis¬
terii salutaris includit.

Expanded text:
um omnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodam modo a Christo scientiae et Paulus accepit. Clavis enim dicenda est qua ad fidem pectorum dura corda reserantur, mentium secreta punduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, est quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris includit.