comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N hoc inquit cognoscent omnes quia mei
disciplĩ estis: si dilectionem habueritis in in¬
uicem. Tanquã diceret. Alia munera mea
habent uobiscum: etiam ñ mei. Non solura
naturam uitam. senstim rationem. & eam
salutem quȩ hominibais pecoribꝰq cõmunis
est: uerum etiam linguias. sacram̃ta ꝓphetiã.
scientiã. fidem. distributionem rerum suaꝵ
patꝑibus. & traditionem corporis fui ut ar¬
deant. S qm̃ caritatem ñ habent: ut cym¬
bala cõcrepant. Nichil sunt: nichil eis ꝑdest.
Nongͦ in illis quamuis bonis muneribꝰ meis.
quȩ habere possunt etiam ñ discipłi mer s
in hoc cognoscent omnes quia disciplĩ mei
estis. si dilectionem habueritis inucem. Ospõ.
sa xp̃i: pulchra int̾ mulieres. Odealbata as.¬
cendens: & incumbens suꝑ fratruelem tuũ
Qm̃ caiꝰ lumine illustraris ut candeas: etus ad¬
tico cãticoꝵ uelat epythalamio tuo: qi kãs ĩdeli¬
tiistuiᷤꝰ. Ip̃a ñ ꝯꝑdit cũ t̃piis aĩam tuã. Ip̃a disc̾nit

Expanded text:
In hoc, inquit, cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. Tanquam diceret: Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant: sed quoniam charitatem non habent, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil illis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei; sed in hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum! quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adtico canticorum velut epithalamio tuo, Quia charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam; ipsa discernit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħatun. multo laticis atq fertilias semina¬
ret. ubi ostendit ex euangłiõ. uiuendi. hoc
ẽ uictum habendi ñ necesfitatẽ apłis imposi¬
tam: sed potestatẽ datam. Quam potestatẽ
cõmemorat idem apl: dicens. Si nos uobis
sp̃ualia seminatuimis: magnum ẽ si ur̃a car¬
nalia metamus: Si alii potestatis ur̃ȩ par¬
ticipant: ñ magis nos : S non sum ustis in¬
quit hac potestate. Ec patilopꝰ. Qui altari
seruiunt inqͥt: altari compartiuntur. Sic
&o dñs ordinatit: his qui euangelit̃ annun¬
tiant. de euanglio uinere. Ego autẽ nulliꝰ¬

Expanded text:
prophetarum, multo latius atque fertilius seminaprophetarum, multo latius atque fertilius seminaret. Ubi ostendit ex Evangelio vivendi, hoc est victum habendi, non necessitatem apostolis impositam, sed potestatem datam. Quam potestatem commemorat idem Apostolus dicens: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Si alii potestatis vestrae participant, non magis nos? Sed non sumus usi, inquit, hac potestate . Et paulo post: Qui altari serviunt, inquit, altari compartiuntur. Sic et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. Ego autem null
Abbreviated transcription (Latin):
quod audierat̃. nemo ponens manum fuper
aratrum respitiens retro aptus ẽ regno celoꝵ¬
piscium piscatores: His gͦ quos hoc mouet
respondendum ẽ ñ fuisse eos ꝓhibitos arte
sua licita scilicet atq concessa. uictã necessa¬
rium q̃rere sui apłatus integritate seruita:
si quando unde uiuerẽt aliud ñ haberẽt̃.
Nisi forte quisprã putare audebit. aut
dicere apłm paulum ñ ꝑtinuisse ad eorum
ꝑfectionem. qui relictis omnibus xp̃m secati
funt: qm̃ ne qtiẽquã eorum grauaret qͥbꝰ
euangłm p̃dicabat. stium uictum fuis manibꝰ
eͣnsigebat. Ubi magis impletum ẽ quod alt:
plris omnibus illis laboraui. Et aduuxxit.
Non ego autẽ: sed grã dei mecum. Ut hoc
quoq appareat: dei gratie deputandum
qdͣ & animo ob corpore poterat usqadeo
plis illis omibꝰ laborare. ut neq cessaret
ab etangłio p̃dicando. neq tamen ex etum¬
gelio sicat illi sustentaret hanc iutam: cã
id ꝑ tot gentes in qtibuis xͥ nomen ñ fuerat

Expanded text:
quod audierant, Nemo ponens manum super aratrum, respiciens retro, aptus est regno coelopiscium piscatores? His ergo quos hoc movet respondendum est non fuisse eos prohibitos arte sua, licita scilicet atque concessa, victum necessarium quaerere, sui apostolatus integritate servata, si quando unde viverent, aliud non haberent. Nisi forte quispiam putare audebit aut dicere apostolum Paulum non pertinuisse ad eorum perfectionem, qui, relictis omnibus, Christum secuti sunt, quoniam ne quemquam eorum gravaret quibus Evangelium praedicabat, suum victum suis manibus transigebat . Ubi magis impletum est quod ait: Plus omnibus illis laboravi ; et adjunxit: Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Ut hoc quoque appareat Dei gratiae deputandum, quod et animo et corpore poterat usque adeo plus omnibus illis laborare, ut neque cessaret ab Evangelio praedicando, neque tamen ex Evangelio, sicut illi, sustentaret hanc vitam, cum id per tot gentes, in quibus Christi nomen non fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
quispiam. Et cur non inuenit: cum dñs
ꝓmiserit dicens querite pͥmum regnũ dei
& iusticiam eiꝰ & hec omĩa apponent᷑ uob̃.
ꝓrsus etiam sic. dñs quod ꝑmisit impleuit.
Nam quis alius: pisces qui caꝑentur apꝑo¬
suut: Qui ñ ob aliud credendus ẽ eis in¬
gessisse penuriam. qua compellerent ire
piscatum: nisi dispositum uolens exhibere
miratulum. ut simul & p̃dicatores euangi¬
lii sui pasceret. & ipsum euangłm tanto sa¬
cram̃to quod erat de numero piscium com

Expanded text:
quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserat dicens: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit, qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam, qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum, ut simul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evangelium tanto sacramento quod erat de numero piscium com
Abbreviated transcription (Latin):
tum s in potestate apłis positũ. ut aliunde
ñ uiuerent nͥ ex euangłio. & ab eis quibus
etiangłm p̃dicando sp̃talia seminabant. car¬
nalia meterent. hoc ẽ carnis huiꝰ sustenta¬
culum sumerent: & tanquã milites xp̃i
stipendium debitum acciꝑent. sicut a ꝑum.¬
tialibus xp̃i. Ulnde idem ipse miles egregiꝰ
paulo suꝑitis de hac re dyxerat. quis mili¬
tat suis stipendiis umquã: quod tamen
ipse faciebat. quia plus illis omnibus
laborabat. Si gͦ beatus patilus ut ea po¬
testate quam ꝓfecto cum ceteris euangłii
p̃dicatoribus habebat. ñ cum ceteris utere¬
tur s suo stipendio militaret. ne gentes
a nomine. xp̃i penitus alienas doctͥna eiꝰ.
quasi tienalis offenderet. aliter educat᷑.
artem quã ñ nouerat didicit. ut dum
suis manibus transigitur doctor. nullus
grauaret᷑ auditor: quantomagis beatus
petrus qui iam piscator fuerat quod no¬
uerat fecit. si ad p̃sens illud tempus alitd
unde uiueret ñ inuenit: S respondebit

Expanded text:
state apostolis positum, ut aliunde non viverent, nisi ex Evangelio, et ab eis quibus Evangelium praedicando, spiritalia seminabant, carnalia meterent, hoc est, carnis hujus sustentaculum sumerent, et tanquam milites Christi stipendium debitum acciperent, sicut a provincialibus Christi. Unde idem ipse miles egregius paulo superius de hac re dixerat. Quis militat suis stipendiis unquam ? quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas, doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus transigitur doctor, nullus gravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus aliud unde viveret, non invenit? Sed respondebit
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ad plebem parabolam hanc:
hom̃o plantauit uineam & cetera. In hac
gͥ plebe intelligendũ ẽ. etiam illos esse
pottisse: qui sic eum audirent quomodo
cui dyxerat benedictus qui uenit in noĩe
dñi. Qui eciam tales ẽe̾ potuerunt. ut ñ
frustra in ipso corpore dñi iam sĩc menbia
plures quam iohes. & habebat turbas dis¬
cipulor. sic ipsi euangłistȩ sepe testanti
& unde etuã erant illi quingenti fratres:
quibus eum paulas apłs post resurrectio¬
nem p̃sentatum esse cõmemorat. Deinde

Expanded text:
dicere ad plebem parabolam hanc: Homo plantavit vineam, etc. In hac ergo plebe intelligendum est etiam illos esse potuisse, qui sic eum audirent, quomodo qui dixerant, Benedictus qui venit in nomine quia tales esse potuerunt, ut non frustra in ipso corpore domini. iam sicut membra plures quam Iohannes et habebat turbas discipulorum, sicut ipsi euangelistae saepe testantur, et unde erant etiam illi quingenti fratres, quibus eum apostolus Paulus post resurrectionem praesentatum esse commemorat, prae
Abbreviated transcription (Latin):
ecducta est: apłs paulus qͥd esset
exposuit. ubi ait. Et omnes eundem
potum spũalem biberunt. Bibebant au¬
tem de spũali sequenti petia: petra autẽ
ꝓfluens ꝗrã spũalis: qua interior sitis irri¬
garetur. S & quod uirga petra ꝑcutitur:
crux xp̃i sigiiat᷑. Ligno em̃ accedente ad
petrã: grã ista manauit. Et qd̾ bis ꝑcutit᷑:
eitidentius significat crucẽ. Duo quippe

Expanded text:
educta est, apostolus Paulus quid esset exposuit. ubi ait: et omnes eundem potum spiritalem biberunt. bibebant enim de spiritali sequenti petra; petra autem profluens gratia spiritualis, qua interior sitis irrigaretur. Sed quod virga petra percutitur, crux Christi figuratur. Ligno enim accedente ad petram, gratia manavit: et quod bis percutitur, evidentius significat crucem. Duo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
& timecit cos: potest ꝑ suam gra¬
tiam cohibere fluida & labentia concu¬
piscentiarum carnaltum. cum hiuc
scło remintiatur. ut tanquam inunicis
peccatis omnib deletis. fidelium popłs
ꝑ sacram̃tum baptismatis trahiciatur.
Qui eduxit eos in nube diei. & tota nocte
milluminatione ignis: potest etiam sp̃ũ¬
aliter dirigere itinera. si ad eum clamẽt.
fides. itinera mea dirige scd̾m uerbum
tuum. De quo alibi dicitur. Ipse enim rec¬
tos faciet cursus tuos. & ttinera tua in pa
manifestum ẽ. in carne. uelut unube.
In uidicio uero tanquam int̾rore noctno:
quia tunc erit magna tribulatio scłi
tanquam ignis. & lucebit iustis & arde¬
bit miustis. Qui dirupit in deserto petrã.
& ad aquauit eos sicut in abysso multa:
scĩ. qd̾ illa res gesta spũaliter significabat.
infundere de sp̃uali sequenti petra qd̾
est rp̃s. Qui stabat & clamabat: siquis
fitit ueniat ad me & bibat. Qun biberit
de aqua quam ego dabo ei. fltuna

Expanded text:
 inclusa, potest per suam gratiam cohibere fluida et labentia concupiscentiarum carnalium, cum huic saeculo renuntiatur, ut, tanquam inimicis, peccatis omnibus perdeletis, fidelium populus per sacramentum Baptismatis trajiciatur. Qui deduxit eos in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis, potest etiam spiritualiter dirigere itinera, si ad eum clamet fides: Itinera mea dirige secundum verbum tuum . De quo alibi dicitur, Ipse enim rectos faciet cursus tuos, et itinera tua in pacmanifestatum est in carne, velut in nube; in judicio vero, tanquam in terrore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis. Qui disrupit in deserto petram, et adaquavit eos sicut in abysso multa; us sancti, quod illa res gesta spiritualiter significabat, infundere de spirituali sequente petra, quod est Christus : qui stabat et clamabat, Si quis sitit, veniat ad me; et, Qui biberit de aqua quam ego dabo, flumina
Abbreviated transcription (Latin):
on est dictum. petra significa¬
Nec dictum est bonum semen signi¬
ficat filios regni. aut arania signifi¬
maligni. Sic ergo solet loqui scͥptura:
res significantes tanquam illas quȩ
significantur appellans. Er libro locutio
ubi aliqua significantia earum
rerum. quas significant nomine apel¬
lantur. Inde est quod ait apłs. Petra
autem erat. xp̃c. Non ait. petra signisi¬
significat: eius rei nomine quã
significat nuncupari: ficut scriptũ est.
Septem spice: septem anni sunt. Non
enim dixit: septem annos sigo ficant.
ꝙ seprem boues: septem anni sunt. ꝙ
multa huiusmodi. Hinc est: quod dic¬
tum ẽ. petra erat xp̃c. Non enim dixit.
petra significabat xp̃m: s tanquam
hoc esset. Quod utiq ꝑ substantiam
non hoc erat: s ꝑ significationem. Ex

Expanded text:
on est dictum, Petra significaNec dictum est, Bonum semen significabat filios regni, aut, zizania signifimaligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans; ita locutus ubi aliqua significantia, earum rerum quas significant nomine appellantur. Inde est quod ait Apostolus: Petra autem erat Christus. Non ait, Petra signifisignificat eius rei nomine quam significat nuncupari; sicut scriptum est: septem spicae septem anni sunt; non enim dixit: septem annos significant, et: septem boues septem anni sunt et multa huius modi. hinc est quod dictum est: petra erat Christus; non enim dixit: petra significabat Christum, sed tamquam hoc esset, quod utique per substantiam non hoc erat, sed per significationem.
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt peccata: & duo genera pec¬
catorum. Aut enim in deum pec¬
cat homo: aut in hominem. Peccatur
autẽ in deum: etiam incorrumpendo
templum ens ince. Ecenim deus re¬
demit te sanguine filii fui. Quamquã
& anteqͣ redimereris: cuius eras. nisi eiꝰ
qui condidit omnia : Peculiariter quo
danimͦꝰ te habere uoluit: redemptum
sanguine filii sui. Non estis inquit ur̃i.
Empti enim estis pretio magno: glorifi¬
cate & portate deum in corpore ur̃o. Er¬
go illȩ a quo redemptus es: fecit te do¬
mumum suam. Nunquid tu uis euer¬
ti domum tuãe Sic nec detis suam:
non parcis ꝓpter te ipscim: parce tͥ uel
ꝓpten deum. qui te fecit templum siũ
Templtim enim dei sanctum ẽ: quod
estis uos. & qui templum dei uiolaue¬
rit: disꝑdet illuumn deus. Ilxori uir debi

Expanded text:
uo sunt praecepta, sic et duo genera peccatorum. Aut enim in Deum peccatur, aut in hominem. Peccatur autem in Deum, etiam corrumpendo templum ejus in te: etenim Deus redemit te sanguine Filii sui. Quanquam et antequam redimereris, cujus servus eras, nisi ejus qui conddammodo habere voluit redemptum sanguine filii sui. Non estis, inquit, vestri, empti enim estis pretio magno, glorificate et portate Dominum in corpore vestro, Ergo ille a quo redemptus es efficit te domum suam. Nunquid tu vis domum tuam everti? si nec Deus suam, non parcis propter te ipsum, parce tibi vel propter Deum, qui te fecit templum suum, templum enim Dei sanctum est quod estis vos, et qui templum Dei violaverit, disperdet illu
Abbreviated transcription (Latin):
illa caput sruim. S uide quo eas. Noli
ire:. quo ñ tus ut sequatur. Noli ire qua
times pedissequã. ne in foueam simul
ruatis: ne cum tui facis. doceas quod facis.
Doleat tibi anuna: si in fotieam adulterii
ambo ruatis. Doleat tibi. si tu solus ruas.
Telo nonuis ut ruat illa: timore noli ruie¬
re tui. Nolite autẽ pudicissime femine.
imitari impudicos ur̃os. Absit a uobis.
Aut uobiscum uiuant: aut soli pere¬
ant. Impudico marito ñ debet mulier
pudicitiam. S deo illam debet: xp̃o illã
debet. Non ꝓpter illam faciat qti non

Expanded text:
illa caput suum. Sed vide quo eas. Noli illa caput suum. Sed vide quo eas. Noli ire quo non vis ut sequatur: noli ire quo times pedissequam, ne in foveam adulterii simul ruatis: ne cum tu facis, doceas quod facis. Dolet tibi anima, si in foveam adulterii ambo simul ruatis: doleat tibi, si tu solus ruas. Zelas, non vis ut ruat illa: time, tu noli ruere. Nolite autem, pudicissimae feminae, imitari impudicos viros vestros. Absit a vobis. Aut vobiscum vivant, aut soli pereant. Impudico marito non debet mulier pudicitiam, sed Deo illam debet, Christo illam debet. Non propter illum faciat, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
uirorum ur̃oꝵ: subdite obsequimim. Nul¬
la sit inuobis ꝑteruitas. nulla suꝑbia ñ
contumeliosa certiix. ñ aliqua inobedien¬
tia. Prorstis tanquã ancille seruite. S
ubi uentum fuerit ad illud negotium.
potestatẽ corporis sui s uir. Ed
textollis : Audi quod sequit᷑.
Similiter & uir ñ habet po¬
lier. llbi aqd hoc fuerit uentũ: clamate
ancilla. Noli litigare: noli contradicere.
& tua. non enim potest esse ipsitis que ñ
sit tua: si ẽ caritas in te quȩ debet esse
in uxore. ferto pacienter. & si dubitat:
tu offer. Contempne omina. pro amore
turi tui. S castum opta: ꝓ castitate litiga.
Pacienter pereat uilla tua: non anima
ris: ut in hac causa zelent uxores suras.
Scio quia faciunt: noui. Quisferat ad-
ulteram uroiem: E imꝑatur feminȩ:
ut ferat adulterum uirum. Oiusticia.
Quare rogote: Quare: Quia ego uir
modo uir: quo uror ẽ fortior᷑: Tues caput
nitilieris uir. llerum est. Si caput ẽ du¬

Expanded text:
virorum vestrorum, subditae ad obsequium. Nulvirorum vestrorum, subditae ad obsequium. Nulla sit in vobis protervitas, nulla superbia, non contumeliosa cervix, non aliqua inobedientia: prorsus tanquam ancillae servite. Sed ubi ventum fuerit ad illud negotium, potestatem corporis sui, sed vir. Quid te extollis? Audi quod sequitur: Similiter et vir non habet lier . Ubi ad hoc ventum fuerit, clamate ancilla; noli litigare, noli contradicere.  tua non enim potest esse ipsius, quae non sit tua, si est charitas in te, quae debet esse in uxore, ferto patienter; et si dubitat, tu offer: contemne omnia propter amorem viri tui. Sed castum opta, pro castitate litiga. Patienter pereat villa tua, non anima ris, ut in hac causa zelent uxores suas. Scio quia faciunt, novi. Quis ferat uxorem adulteram? Et imperatur feminae ut ferat adulterum virum! O justitia! Quare, rogo te? quare? Quia ego sum modo vir, quo uxor est fortior? Tu es caput mulieris, vir, verum est. Si caput est, du
Abbreviated transcription (Latin):
Ratres mei audunt me uiri: au¬
diuint. me femine. Quid ad me
irascimim: Ultinam faciatis quod scͥptũẽ
Irascimini: & nolite peccare. Timere de.¬
beo. ue contingat michi. quod contigit
tanto apłõ patilo: quod modo cum lege¬
retur. si intenti fuistis audistis. Ergo
imincas factas stim uobis. uerum p̃di¬
cans: & si ita est: fiat. Si necesse est ut
ribus ut̃is. Filie mee sint: sicut & nos filis
meiestis. Audiant me. zelent uiros stios.
Non sibi seruent uanam gloriam. qua so¬
lent a maritis impudicis matrone lauda¬
ri: quia impudicitiã uirorum suorũ equo
animo ferunt. Nolo tam̃ penitentiam
habeant xp̃iane mulieres. Proescis zelent
uiros suos: non ꝓpter carnem sciã s ꝓpt̾
in cuius conspectu ardet cor metini. Ego
iubeo. Nolite uiros ur̃os ꝑmittere form¬
cari. Interpellate contra illos eccłam. Nõ
dico iudices publicos ̃. non ꝓ consulem.
ñ ucarium. non comitẽ. ñ imꝑatorem.
s xp̃m. In cet̾is om iͥ nibus ancille estote

Expanded text:
ratres mei, audiunt me viri, audiunt me feminae, quid ad me irascimini? Utinam faciatis quod scriptum est, Irascimini, et nolite peccare . Timere debeo, ne contingat mihi quod contigit apostolo Paulo, quod modo cum legeretur, si intenti fuistis, audistis: Ergo inimicus factus sum vobis verum praedicans ? Et si ita est, fiat. Si necesse est ut ribus vestris. Filiae meae sunt, sicut et vos filii mei estis. Audiant me: zelent viros suos; non sibi servent vanam gloriam, qua solent a maritis impudicis matronae laudari, quia impudicitiam virorum suorum aequo animo ferunt. Nolo talem patientiam habeant christianae mulieres: prorsus zelent viros suos; non propter carnem suam, sed propter in cujus conspectu ardet cor meum. Ego, inquam, jubeo. Nolite viros vestros permittere fornicari. Interpellate contra illos Ecclesiam. Non dico, judices publicos, non proconsulem, non vicarium, non comitem, non imperatorem; sed Christum. In caeteris omnibus ancillae estote
Abbreviated transcription (Latin):
i detis sp̃c sanctus ñ esset: templũ
utiq nos ipsos ñ baberet. Scͥptũ
est quippe in apłõ. Nescitis qi templã
dei estis: & sp̃c dei habitat in uobis:
& iterum. Nescitis qr corpora ur̃a tẽ¬
plum in uobis est sp̃c sancti. quẽ habe¬
tis a cdeo: Nonne si templum alicui
sc̃õ anglõ & excellentissimo de lignis
& lapidibus facerenus. anathemati¬
zaremur a ueritate xp̃i & ab eccłia
dei: qm̃ creature ex hiberemus eam
seruitutem. que um tantum debet᷑
Edeo: Si ergo sacrilegi essentis faci¬
endo templam cuictimq creature:
quomͦ ñ ẽ uerus deus. cui ñ templum
facimus. s nos ipss templum sumus:¬

Expanded text:
i Deus Spiritus sanctus non esset, templum utique nos ipsos non haberet. Scriptum est quippe in Apostolo, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Et iterum, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo ? Nonne si templum alicui sancto angelo excellentissimo de lignis et lapidibus faceremus, anathemaremur a veritate Christi et ab Ecclesia Dei; quoniam creaturae exhiberemus eam servitutem, quae uni tantum debetur Deo? Si ergo sacrilegi essemus faciendo templum cuicumque creaturae, quomodo non est Deus verus cui non templum facimus, sed nos ipsi templum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
uales autẽ homines estis. quã
religiose humilitatis. qui sp̃m scm̃
ad orare ñ uultis: cum legatis. littera
occidit. sp̃c autẽ unuficat: Non uul¬
tis ergo adorare: quẽ uiuificare animaᷤ
titis adorari: ut ipsi dei gratie rema¬
neatis ingrati. S da inquis cestimonia:
ubi adoratur sp̃c sanctus. Quasi non
num est cogitares: multo plus esse cer¬
neres quod habet sp̃t sanctus templũ.
quã si eum legeres adoratum. Et ho
Templum uͦ ñ est factum ab homini¬
bus: nisi aut uͦ deo. sicut salomon fecit.
aut eis qui ꝓ diis habentur. sicut gs̃
que ignorant deum. Sp̃c autẽ sanctꝰ
quod cum magno honore de deo dictã
est. non inmanu factis templis habitat:
s corpus nr̃m templum ẽ sp̃c sancti.
Et ne corpora nr̃a contẽpuas: menbra
sunt. xp̃i. Qualis ergo deus: cui templũ
edificatur & a deo & de menbris deie¬

Expanded text:
uales autem homines estis, quam religiosae humilitatis, qui Spiritum sanctum adorare non vultis, cum legatis, Littera occidit, Spiritus autem vivificat ? Non vultis ergo adorare, quem vivificare animas titis adorari, ut ipsi Dei gratiae remaneatis ingrati! Sed, Da, inquis, testimonia ubi adoratur Spiritus sanctus: quasi non num est cogitares, multo plus esse cerneres quod habet Spiritus sanctus templum, quam si eum legeres adoratum. Et homtemplum vero non est factum ab hominibus, nisi aut vero Deo, sicut Salomon fecit; aut eis qui pro diis habentur, sicut gentes quae ignorant Deum. Spiritus autem sanctus, quod cum magno honore de Deo dictum est, non in manufactis templis habitat , sed corpus nostrum templum est Spiritus sancti. Et ne corpora nostra contemnas, membra sunt Christi . Qualis ergo Deus, cui templum aedificatur, et a Deo, et de membris Dei
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ẽ cuiꝰ menbra teplum habet:
Neq enini aliud templum eius. ali¬
ud cemplum dei est. cum idem di-¬
cat apls. Nescitis qr teplum dei estis:
Quod ut ꝓbaret: adiecit. Se sp̃e dĩ
habitat in nobis. Ds̃ ergo habitat in
templo suo: non solum sp̃e sanctus.
s etiam pater & filius. Qui etiã de
corpore suo ꝑ quod factus est caput
eccłie. quȩ in hominibus est. ut sit in
ominibus ipse pͥmatum tenens: ait.
Soluite templum hoc: & post triduũ
fuscitabo illud. Templum ergo dei.
hocẽ totius sumine trinitatis: sc̃a ẽ
eccłã scilicet uiiuersa. in celo & in t̾ra.

Expanded text:
Christo est, cujus membra templum habet? Neque enim aliud templum ejus, aliud templum Dei est, cum idem dicat Apostolus, Nescitis quia templum Dei estis: quod ut probaret, adjecit, Et Spiritus Dei habitat in vobis . Deus ergo habitat in templo suo, non solum Spiritus sanctus, sed etiam Pater et Filius, qui etiam de corpore suo, per quod factus est caput Ecclesiae, quae in hominibus est, ut sit ipse in omnibus primatum tenens , ait, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Templum ergo Dei, hoc est totius summae Trinitatis, sancta est Ecclesia, scilicet universa in coelo et in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterũ pꝰ aliqͥnta. & ideo qͥ loqͥt᷑ lingca.
oret ut int̾p̃det᷑. Nam si orem lingua.
sp̃c meus orat. mens autem mea fine
fractu est. Quid ergo est Orabo sp̃t.
orabo & mente: psallam sp̃u. psallã
& mente. Ceterum si benedireris sp̃u:
quis supplet locum idiote: Ex libro

Expanded text:
 lingua oret ut interpretetur nam si orem lingua spiritus meus orat mens autem mea sine fructu est quid ergo est orabo spiritu orabo et mente psallam spiritu psallam et mente ceterum si benedixeris spiritu qui supplet locum idiotae quo
Abbreviated transcription (Latin):
ulce &. salubre. uinculum mentiũ.
Sine qua diues pauꝑ ẽ: & in qua
pauꝑ diues ẽ. Hȩc in aduersitatibus tole¬
rat: in ꝓspitatibus tempat. In duris pais¬
siombus fortis: in bonis oꝑib hilaris. In
temptatione tuitissima: in hospitalitate
latissima. Inter ueros fratres uͦ letissi¬
ma: inter falsos patientissima. In abel
sacrifitio grata. in noe ꝑ diluuiũ secura.
in abrahe pegͥnatione fidelissima. in moy¬
se int̾ inurias lenissima: indaiud tͥbu¬
lationibꝰ mansuecissima. In tͥbus pueris.
blands ignes inuocenter spectat. In ma¬
chabeis setios ignes fortiter tolerat. Casta
insusanna erga uirum: in anna post uirũ.
inoraria p̃tes urum. Libera in paulo adar¬
guendĩ: humilis in petro ad obediendum.
Humana in xp̃ianis ad confitendum: diui¬
na in xp̃o ad ignoscendũ. E mulamini sp̃ua¬

Expanded text:
dulce ac salubre uinculum mentium, sine qua diues pauper est et in qua pauper diues est. haec in aduersitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in temtatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter ueros fratres laetissima, inter falsos patientissima, in Abel sacrificio grata, in. Noe per diluuium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Mose inter iniurias lenissima, in Dauid tribulationibus mansuetissima, in tribus pueris blandos ignes innocenter exspectat, in Machabaeis saeuos ignes fortiter tolerat. casta in Susanna erga uirum, in Anna post uirum, in Maria praeter uirum, libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petre ad oboediendum, humana in christianis ad confitendum, diuina in Christo ad ignoscendum. sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
Nmus homo adam sic olim de-¬
fuctꝰ ẽ ut tam̃ post illum scds̃
homo sit xp̃c: cũ tot hominũ milia inter
ilum & htinc orta sint. Et ideo manife
successione ꝓpagis nascit᷑: sic̃ ad istum ꝑti¬
llnde fit: ut totum genꝰ humanũ quo¬
dãm᷑ sint hoĩes duo. primus & seds̃.¬

Expanded text:
mus homo Adam sic olim defunctus est, ut tamen post illum secundus homo sit Christus, cum tot hominum millia inter illum et hunc orta sint: et ideo manifessuccessione propagatus nascitur; sicut ad istum pertiUnde fit ut totum genus humanum quodammodo sint homines duo, primus et se
Abbreviated transcription (Latin):
transieruit. ecce facta sunt omĩa
notra. Que uetera tͣnsierunt: In
gentibus omnibus idolatrra. In his
uideis: omnis illa seruitus legis. Om¬
conflaret argentum suũ: qui formaret
monetam suam. Et attendimus ple¬
nam terram xp̃ianis credentibus in
deum: auert entibus se apͥoribus sius.¬
rita ad spem noui scłi. Ecce nondum
ẽ in re: &o iam tenetur in spe. Ee per
ipsam spem iam cantamus o dicimus:
repleta ẽ t̾ra creatura tua. Nondum
in patͥa cantamus hoc. Nondum illa
ad fidem: tim̃tes gehennas. contẽpneit¬
tes moetẽ. amantes utam eternã. sper¬
nentes p̃sentem. E talibus spectacalis.
completi gaudio: dicimus repleta est
terra creatura ttia. Ex tͣract᷑ p̃i uicesi

Expanded text:
erunt; ecce facta sunt omnia nova» . Quae «vetera transierunt?» In Gentibus omnis idololatria, in ipsis Judaeis omnis illa servitus Legis, omconflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immurita ad spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus et dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» Nondum enim in patria cantamus hoc, nondum in ilad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudio dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» 4. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dos: splane ibi totus assistet. Adiuncto
scilicet corpore cui caput ẽ: qd̃ iam ascen¬
dit incelum. Ipse ẽ: cui dicit apłs. petrus.
Plebs sc̃ã: regale sacerdotiũ. Quomͦ gͦ in
interiora neli. & in illa inuifibilia scã scõꝵ
intrare audebit aut pot̾it: qui medicinã
bilibꝰ seꝑari: Qui enim noluit humibiari
ut exaltaret᷑: cum exaltari uoluerit deiciet᷑.
Et mnet̾num se iungit᷑ ab et̾nis scĩs: qͥsqͥs
hoc tempore ꝑ merita obedientie & ꝑ satis¬
factionem penitentiȩ. ñ sͥ ꝓuidit locum in
corpore sacerdotis. Qua enim fronte impu.¬
dentie tc̃ uolet auerti faciem dei ã peccatis
suis: qͥ ñc toto corde ñ dicit. qm̃ facmꝰ meũ
ego cognosco. & peccattm meai ante me est
semꝑ: Quo pacto queso ds̃ dignat᷑ ignosc̾e:

Expanded text:
dos, sed plane ibi totus assistet, adjuncto dos, sed plane ibi totus assistet, adjuncto scilicet corpore qui caput est, quod jam ascendit in coelum. Ipse est cui dixit apostolus Petrus, Plebs sancta, regale sacerdotium . Quomodo ergo in interiora veli, et in illa invisibilia Sancta sanctorum intrare audebit aut poterit, qui medicinam bilibus separari? Qui enim noluit humiliari, ut exaltaretur; cum exaltari voluerit, dejicietur; et in aeternum sejungetur ab aeternis sanctis, quisquis hoc tempore per merita obedientiae et per satisfactionem poenitentiae non sibi providit locum in corpore sacerdotis. Qua enim fronte impudentiae tunc volet averti faciem Dei a peccatis suis, qui nunc toto corde non dicit, Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper ? Quo pacto, quaeso, Deus di
Abbreviated transcription (Latin):
Uerset᷑ aute oculos imago futtri iudicii:
nt cumalii accedunt ad altare dei. de qͦ
ipse non accedit. cogitet quam sit contre¬
miscenda illa pena. cum ꝑcipientibus aliis¬
A. uitam eternam. alii in mortem preci¬
pitent᷑ et̾nam. Ad hoc eium altare quod
nõ ineccłia ẽ in t̾ra positum t̾renis occilis
expostum ad mysterioꝵ diumorum signa¬
cula celebrandei. multi etrã scelerati posst̃
acced̾e: cum ds̃ cõmendat in hoc tẽ.¬
pore pacientiam stram. ut in fu¬
turo exerat seueritatem sĩ.
Accedunt enim: ignorantes qm̃ pacientia
dei ad penitentiã eos adducit. Illi autẽ se¬
cundum duritiam cordis sui. & cor inpeni¬
tens tbesaurizant sͥ iram. in die ire & re-¬
uelationis iusti iudicii dĩ: qui reddet uni¬
cuiq scdm oꝑa sua. Ad illud autẽ altare
quo p̃cursor ꝓ nob̃ introiit iħc. quo caput
eccłe p̃cessit. menbris cet̾is secuturis nullus
eorum accedere poterit: de quibꝰ ut iã

Expanded text:
Versetur ante oculos imago futuri judicii: Versetur ante oculos imago futuri judicii: ut cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda illa poena, qua percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur aeternam. Ad hoc enim altare, quod nunc in Ecclesia est in terra positum, terrenis oculis expositum, ad mysteriorum divinorum signacula celebranda, multi etiam scelerati possunt accedere: quoniam Deus commendat in hoc tempore patientiam suam, ut in futuro exserat severitatem suam. Accedunt enim ignorantes quoniam patientia Dei ad poenitentiam eos adducit. Illi autem secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens, thesaurizant sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Ad illud autem altare, quo praecursor pro nobis introiit Jesus, quo caput Ecclesiae praecessit, membris caeteris secuturis, nullus eorum accedere poterit, de quibus, ut ja
Abbreviated transcription (Latin):
tentia maiorem in se qͥsq seueritatẽ debet
ȩxercere. ut ã seipso iudicatus. non uidicet᷑
a dño. Sicut idem apłs ait. Si enim nos iu
dicaremꝰ: a dño ñ indicarem᷑. Ascendat itaq
ħo aduersum se tribunal mentis sue. si timet
illad quod oportet nos exiberi ante tribti¬
nal xp̃i. ut illic recipiat unusquisq que per
corpꝰ gessit. siue bonum siue malum: consti¬
tiao seante faciem suam. ne hoc ei postea
frat. Namminat᷑ hoc dt̃ peccatort dicens.
Arguam te: oostatuam te ante faciem meã.
Atq ita constitato in corde iudicio: assit
actusatrix cogitatio. testis conscientia. car-¬
infex timor. Inde quidam sanguis animi
confitentis ꝑ lacrimas ꝓfluat. Postremo ab
ipsa mente talis sententia ꝓferatur. ut se
indignum homo radicet participatione cor¬
poris & sangumis dñi: ut qui seꝑari a reg¬
no celoram timet ꝑ ultimam sententiam
sumilti indicis: ꝑ eccłasticam disciplinam.
ã sacramĩto celestis panis interim separet᷑.

Expanded text:
tinus: ‘Maiorem in se quisque seueritatem debet exercere ut a se iudicatus minus iudicetur a ddicaremus, a Domino non judicaremur . Ascendat itaque homo adversum se tribunal mentis suae; si timet illud quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Constituat se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat. Nam minatur hoc Deus peccatori, dicens: Arguam te, et statuam te ante faciem tuam . Atque ita constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini: ut qui separari a regno coelorum timet per ultimam sententiam summi judicis, per ecclesiasticam disciplinam a Sacramento coelestis panis interim separetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ortem istam corporalem & uisibilem
sompni loco scͥpturas ponere. notũ
est omnbus xp̃ianis: cam dixerit de egro¬
sirmi & egri: & dormiunt sufficienter.
sos indicaremꝰ: ñ utiq itdicarem᷑ Ex libͦ¬

Expanded text:
ortem istam corporalem et visibilem, quam somni loco Scripturas ponere notum est omnibus Christianis. Cum diceret de aegrofirmi et aegri et dormiunt sufficientes. sos diiudicaremus, non utique diiudicaremur.
Abbreviated transcription (Latin):
icut enim nidas cui buccellam tra¬
didit dñs. non maltm accipiendo.
s male accipiendo locam in se diabolo p̃buit:
sic indigne ꝗtisq stimens dñicum sacram̃tũ.
non efficit ut quia ipse malus est malum
sit. ant quia ñ ad salutẽ accipit. nichil acce¬
perit. Corpꝰ enim dñi oo sanguis dñi: in¬
stas.
uisquis ã catholica eccłia fuerit seꝑatus:
quantumlibet landabiliter se uitiere
existimet. hoc solo scelere quod a xp̃i unitate
disiunctus ẽ non habebit uitam. s ira dei mi¬
net suꝑ eum. Quisqͥs autẽ in hac eccłia bene
uixerit: nidil ei p̃itidicant aliena peccata.
Quia tinusqͥsq in ea ꝓpͥum onus portabit:
& bibit. Cum enim dicit uidicium sͥ man-¬
ducat: satis ostendit quia ñ alteri iudiciũ
manduicat. s sͥ. Quia cõmtinio malortm ñ
maculit aliquem participatione sacram̃toꝵ
s consentioẽ factortim. Nam si in factis ma¬
lis ñ eis qͥsq consentiat: portat maltis catisã
suam. & ꝑsonam suam. Hec p̃itidicat alteri:

Expanded text:
icut enim Judas cui buccellam tradidit Dominus , non malum accipiendo, sed male accipiendo, locum in se diabolo praebuit; sic indigne quisque sumens Dominicum sacramentum, non efficit ut quia ipse malus est, malum sit, aut quia ad salutem non accipit, nihil acceperit. Corpus enim Domini et sanguis Domini nstas: Quisquis a catholica Ecclesia fuerit separatus, quantumlibet laudabiliter se vivere existimet, hoc solo scelere quod a Christi unitate disjunctus est, non habebit vitam, sed ira Dei manet super eum. Quisquis autem in hac Eccvixerit, nihil ei praejudicant aliena peccata, quia unusquisque in ea proprium onus portabit ,  bibit. Cum enim dicit judicium sibi manducat , satis ostendit quia non alteri judicium manducat, sed sibi: quia communio malorum non maculat aliquem participatione sacramentorum, sed consensione factorum. Nam si in factis malis non eis quisque consentiat, portat malus causam suam, et persona sua non praejudicat alteri,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmerui ut essem. fecisti ut essem: & ñ
tu fecisti ut bonus essem: Dedisti michi
ut sim: & potuit michi alitis dare ut
bonus sim: Si tu michi dedisti ut sim.
& alius mͥ dedit ut bonus sim: melior ille
qui nichi dedit ut bonus sim. quã ille
quim̾ dedit ut sim. Porro quia nemo
ab illo accepi ut bonus essem. Deus mens

Expanded text:
hil te promerui ut essem. Fecisti ut essem, et non hil te promerui ut essem. Fecisti ut essem, et non tu fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et potuit mihi alius dare ut bonus sim? Si tu mihi dedisti ut sim, et alius mihi dedit ut bonus sim; melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut sim. Porro quia te neab illo accepi ut bonus essem. Deus meus
Abbreviated transcription (Latin):
eius p̃uemet me. Cogitate quod
dictum est: preueniet me. Si aliquid tu¬
um pͥmum atcuilisti. & ex tuo aliquo bo¬
no pͥmo. dei misccłiam meriusti: non te
preuenit. Quando autẽ uel intelliges
qi preuentus es: insi intesligas quod ait
niq attendens omma bona quecumq
habere possumus. siue in natura. siue
instituto. siue in ipsa conuersatione. in
fide. in spe. incaritate. in bonis moribus.
in iusticia. intimore dei. totum non ẽẽ
nisi ex illius donis: ita clausit. Deuis m̃s
miscłia mea. Non intienit impletus
bonis dei. quid appellaret deuni suum:
nisi miscłsam suam. O nomen: stib quo
nemini desꝑandum est. Ds meus inqͥt.
miscdra mea. Quid est muscdłła mea :
Si dicas salus mea: intelligo quia dat sa-¬
lutem. Si dicas refugram metim: intelli¬
go quua cumifugis ad eum. Si dicas for¬
titudo mea: intelligo quia dat tibi for¬
titudinem. Miscłia mea quid est: To
qͥd egi: Si eñi egi aliqͥd ut eẽm: ĩa erã an¬

Expanded text:
ejus praeveniet me. Cogitate quod dictum est, praeveniet me. Si aliquid tuum primum attulisti, et ex tuo aliquo bono primo Dei misericordiam meruisti, non te praevenit. Quando autem vel intelligis quia praeventus es, nisi intelligas quod ait nique attendens omnia bona quaecumque habere possumus, sive in natura, sive in instituto, sive in ipsa conversatione, in fide, in spe, in charitate, in bonis moribus, in justitia, in timore Dei, totum non esse nisi ex illius donis, ita conclusit: Deus meus misericordia mea. Non invenit impletus bonis Dei, quid appellaret Deum suum, nisi misericordiam suam. O nomen, sub quo nemini desperandum est! Deus meus, inquit, misericordia mea. Quid est, misericordia mea? Si dicas, Salus mea, intelligo quia dat salutem; si dicas, Refugium meum, intelligo quia confugis ad eum; si dicas, Fortitudo mea, intelligo quia dat tibi fortitudinem: Misericordia mea, quid est? Totquid egi? Si enim egi aliquid ut essem, jam eram an
Abbreviated transcription (Latin):
ropterea dixi uobis inquit: quia ne¬
mo potest uenire ad me. uisi fuerit
ei datum a patre meo. Ergo & credere
datur nobis. Non enim nichil est credẽ.
credidisti. s noli extolli. Quid enim ha¬
bes quod non accepisti: Ex tract᷑ psalmii¬

Expanded text:
ropterea dixi vobis, inquit, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Ergo et credere datur nobis: non enim nihil est credere. credidisti, sed noli extolli: quid enim habes quod non accepisti ? 8. Ex hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
rectio mortuorum: Noli festinare. Seqͥt᷑.
& dicit. Sicut enim in adam om̃s moriunt᷑:
sic & in xp̃o om̃s uinificabunt᷑. Qui ꝑti¬
nent ad adam: Omnes qͥ nati sunt de
xp̃m. Quare omnes in peccato: Quia
nemo natus ẽ p̃ter adam. Ult autẽ nascerent
ex adam: necessitatis fuit ex dampnatione.
tur homĩnes nasci ꝑ xp̃m. Non quia
noluerunt ñati sunt ex adam. Omnes tam̃
ẜ in illo. Nã in se si int̾roges: adam sunt.
In illo int̾roges: xp̃c funt. Quare: Quia
mortali. Mors. pena peccatortim erat. In
& homo. S ille ñ nͥ homo: iste ds̃ & hõ.
Ille homo peccati: iste iusticiȩ. Mortuus
es in adam: resurge in xp̃m. Nam utrũq:
debet᷑ tͥ. Iam credidisti in xp̃m: rebdes tam̃
qd̃ debes qͥe adam. S ñ te inet̾nũ tene¬
bit uinculum peccati: qr mortẽ tuã et̾nã.
occidit mors tẽporalis dm̃ tui. Ex tͣct¬

Expanded text:
stinare: sequitur, et dicit: Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur . Qui pertinent ad Adam? Omnes qui nati sunt de  sunt per Christum. Quare omnes in peccato? Quia nemo natus est praeter Adam. Ut autem nascerentur ex Adam, necessitatis fuit ex damnatione: tur homines nasci per Christum: non quia voluerunt, nati sunt ex Adam. Omnes tamen sed in illo. Nam in se si interroges, Adam sunt: in illo si interroges, Christi sunt. Quare? Quia mortali. 13. Mors peccatorum poena erat: in  homo: sed ille, nonnisi homo; iste, Deus homo. Ille homo peccati, iste justitiae. Mortuus es in Adam, resurge in Christo: nam utrumque debetur tibi. Jam credidisti in Christum, reddes tamen quod debes de Adam. Sed non te in aeternum tenebit vinculum peccati; quia mortem tuam aeternam occidit mors temporalis Domini tui.
Abbreviated transcription (Latin):
malo: & fine qua nullum ꝓrsus stue cg¬
tando. sicie uolendo. & amando. fitie agendͥ
factunt bont̃. Non soltim ut monstrante
ipsa quid faciendũ sit scunt: tierũ etiã
iit p̃stante ipsa faciant ctm dilectione qd̾
sciunt. Hanc qͥppe inspirationẽ bone uolũ¬
tatis atq oꝑis. poscebat apłs. eis quibus
dicebat. Oramus autẽ ad dm̃: ne quid facia.¬
tis mali. Nõ ut nos ꝓbati appareaniꝰ: sed
ut nos quod bonum ẽ faciatis. Quis hoc
atidiat o ñ eugilet atq fateatur a dño
deo nob̃eẽ. ut declineintis amalo: ut facia¬
monemꝰ. docemus. ortamtr. increpanius.
s ait oramtis id dm̃. ne quid faciatis mali.
s quod bonum ẽ faciatis. Et tam̃ etiã loq̃¬
bat᷑ eis: & faciebat illa omĩa quȩ cõnier. o¬
ratri. Monebat. docebat. hortabat᷑. incre¬
ꝑabat. S sciebat hec omĩa ñ uale¬
re. que plantando o rigando faciebat in
aꝑto: nͥ cum ꝓillis exaudiret orantem.
qͥdat increm̃tum in occulto. Qm̃ sicut

Expanded text:
sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum: non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis atque operis poscebat Apostolus eis, quibus dicebat, Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali, non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est faciatis . Quis hoc audiat, et non evigilet, atque fateatur a Domino Deo nobis esse, ut declinemus a malo, et faciaMonemus, docemus, hortamur, increpamus: sed ait, Oramus ad Deum, ne quid faciatis mali, sed quod bonum est faciatis. Et tamen etiam loquebatur eis, et faciebat illa omnia quae commemoravi; monebat, docebat, hortabatur, increpabat: sed sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi eum pro illis exaudiret orantem, qui dat incrementum in occulto. Quoniam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
oris ditimarũ scriptararum ẽ. ꝑso¬
ne dĩ tribtie᷑ͥ q in nob̾ facit. Non
quidem ubiq: s ubi congruenter dicip.¬
test. lleluti cum ipse loqui dicit᷑. quando
iubente loquor. S prorstis ipsam locato¬
nem illi tribuit: cuiꝰ mun̾e loquebattr

Expanded text:
 divinarum Scripturarum personae Dei tribuere quod in nobis facit; non quidem ubique, sed ubi congruenter dici potest, veluti cum ipse loqui dicitur, quandojubente loquor; sed prorsus ipsam locutionem illi tribuit cujus munere loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃rinid apparuisse intelligitur petro. Ex his
dum taxat omnibus: quos euangłistȩ quataor.
& patilus apls comemorauerunt. Ceterum
si apparuit alicui ahiorum pͥuisquã petro. qd̃
omnes tacuerunt : quis uel dicere atideat.
uel negare: Heq enim & patilus dixit aꝑ¬
paruit pͥmo cephe: sed apparuit inquit
cephȩ. Nam esset contrariam: qd̾ pͥmo mii
lieribus apparuisse in euangłio legitur. Et¬

Expanded text:
primo apparuisse intellegitur Petro, ex his dumtaxat omnibus quos euangelistae quattuor et Paulus apostolus commemorauerunt. ceterum si apparuit alicui eorum prius quam Petro, quod omnes tacuerunt, quis uel dicere audeat uel negare? neque enim et Paulus dixit: apparuit primo Cephae,\' sed: apparuit, inquit, Cephlieribus apparuisse in euangelio legitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis die. ꝑsine dochen autẽ accipit᷑.
Ubi enim pars maior ẽ aut potior: solet eits
nomine etiam illud comprehendi. quod ad
ipsum nomen ñ ꝑtinet. Sicut ad duodecini
apłos iam non ꝑtinebat iudas. qui etiã mor¬
tuus fuit. cum dñs refurrexit a mortuis: &
tamen ipfitis duode narii numeri nom̃ apłs᷑
Cum articulo enim hoc greci codices habet̃ :
ut non possint intelligi quicumq duodecim.
s illi in eo numero insignes. Eo mͦ locutionis
puto & illud ã dño dictum. Nonne ego uos
puodecim elegi: & uniis ex uob̃ diaboltis est:
llt non ad electionem etiam ipse ꝑtinere ui¬
deatur. Non enim facile inuenitur electoꝵ
nomen in malo: nisi quando mali eligtunt᷑
a malis. Quod si putauerimus & illum
electum. ut ꝑ eius traditionem dñi passio
compleret᷑. idest malitiam eiꝰ ad aliquid.
electam bene utendo deo etiam malis:
alitid attendamus uͥait. Non de omnibtis
uob̃ dico: ego scio quos elegi. Ubi declarat
ad electionem ñ ꝑtinere nisi bonos. Ac ꝑ

Expanded text:
 per synecdochen dictum accipiatur. Ubi enim pars major est, aut potior, solet ejus nomine etiam illud comprehendi quod ad ipsum nomen non pertinet. Sicut ad duodecim Apostolos jam non pertinebat Judas, qui etiam mortuus fuit cum Dominus resurrexit a mortuis, et tamen ipsius duodenarii numeri nomen ApostCuut non possint intelligi quicunque duodecim, sed illi in eo numero insignes; eo modo locutionis puto et illud a Domino dictum: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est , ut non ad electionem etiam ipse pertinere videatur: non enim facile inomen in malo, nisi quando mali eliguntur a malis. quod si putauerimus et illum electum, ut per eius traditionem domini passio compleretur, id est malitiam eius ad aliquid electam bene utente deo etiam malis, illud attendamus ubi ait: non de omnibus uobis dico; ego scio quos elegi; ubi declarat ad electionem non pertinere nisi bonos. ac per
Abbreviated transcription (Latin):
enerabilis paulus comiugibus ait. No¬
lite fraudare inucẽ. nͥ ex consensu ad
tempus. ut uacetis oratioui: & itertim ad¬
ipsum estote. neuos temptet sathanas ꝓpt̾
incontinentiã tir̃am. Quod puitari posset
ñ esse peccatũ. misceri scilicet conugi. ñ
filiortm ꝓcreandorum causa. quod bonã
est nuptiale. s carnalis etiam uoluptatis:
ut forncationis. siue adulterii. siue cuiꝰ¬
quã alterius ininiundiciȩ mortiferimni
malum. quod turpe ẽ etiã dicere. quo
potest temptante sathana libido ꝑtra¬
here. incontinentiam deuitet infirmi¬
tas. Posset ergo ut dixi hoc ptitari non
esse peccatum: nsi ad didisset. Hoc autẽ
dico scdm̃ ueniam: non scdm̃ imꝑium.
Quis autẽ iam neget esse peccatum:
cum dari ueniã facientibus. aplica aue¬
toritate fateatin:  ꝓpter hec autẽ. atq¬
huiusmodi peccata. & alia licet his mi¬
nora quȩ fiunt uerborum & cogitatio¬
num offensiombus. aplõ racobo confi¬
tente ac dicente. in multis eium offen¬

Expanded text:
enerabilis Paulus conjugibus ait, Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum ad idipsum estote, ne vos tentet satanas propter incontinentiam vestram: quod putari posset non esse peccatum, misceri scilicet conjugi non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis; ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidisset: Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium . Quis autem jam esse peccatum neget, cum dari veniam facientibus apostolica auctoritate, fateatur? Tale hujusmodi peccata, et alia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente, In multis enim offen