comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuius me sermo ñ instruit. Mulieresũ
confringatur & pereat. Sic nanq & de thu
ñ confringet. Quia gͦ mulieres auiris suis
domidoceri uibentur. & magis indiscipło.¬
rũ quã indocentium ꝑsona ponuntur. in
auxilium meũ ñuenit qui docere me ñ po¬
iħ̾m: isti quiueniunt ex illa t̾ra quã chistri¬
buit moy ses. Sicut audiuimus auint moy¬
sen: ita aucdiemꝰ & te. Nichil tamuerũ. quã
ñcredunt. nec moysi credunt: dicit. Si cre.
deretis moy si: crederetis utiq & mͥ. De me
em̃ ille scripsit. Michi tam̃ nec hoc otiosũ
udetur qͦd ñ tres integrȩ trib sunt istȩ
que ꝑ moy sen dispensantur: nec illȩ inte¬
grȩ nouem quȩ ꝑtħm hereditate potuint᷑.
Sed duȩ semis hic: & ibi nouem semis. Et
ita una trib diuiditur induas partes. ꝑ
quã neq hic tercius numerꝰ integer adim¬
pletur: neq ibi decimꝰ ꝑfecte & integre
consummatur. Inquo arbitror illud indica¬

Expanded text:
cujus me responsum non instruit? Mulierem vecujus me responsum non instruit? Mulierem veconfringatur et pereat. Sic namque et de Jenon confringet . » Quia ergo mulieres a viris suis domi doceri jubentur, et magis in discipulorum quam in docentium persona ponuntur, in auxilium meum non conveniat qui me docere non poJesum isti qui veniunt ex ista terra quam distribuit Moyses? « Sicut audivimus, » aiunt, « Moysen, ita audiemus et te. » Nihil tam verum quam non credunt, nec Moysi credant, dicit: « Si Moysi crederetis, crederetis utique et mihi: de me enim ille scripsit . » Mihi tamen nec hoc otiosum videtur quod non tres integrae tribus sint istae quae per Moysen dispensantur, nec illae integrae novem quae per Jesum haereditatem potiuntur; sed duae et semis hic, et ibi novem et semis: et ita una dividitur tribus in duas partes, per quam neque hic tertius numerus adimpletur, neque ibi decem perfectae et integrae consummantur. In quo arbitror illud indica
Abbreviated transcription (Latin):
& habenti certam̃ aduersum inimicos. idest
contrarias potestates. qͦmͦ in auxiliũ ueni¬
unt illi qui ante aduentum iħu xp̃i dñi
mei inlege iustificati sunt. Uide quo modo
ysaias prestat auxilium cũ me sermonib
suȩ lectionis illuminat. Uide accinctũ &
expeditũ uenientem ieremiã ad auxiliũ
nrm. & uoluminis sui iaculis hostes acer¬
Accingitur & danihel ad auxilium nr̃m:¬
cũ nos de. xp̃i p̾sentia ac regno & de anti.¬
xp̃i futura fraude instruit & prȩmonet.
Adest & ez echiel sacram̃ta nob̃ celestia in
quadriformib rotarũ circulis signans.
bissenas ꝓpħici agminis turmas. & ꝓce¬
dunt omnes suecincti lumbos inuerita.¬
te quã p̾tendunt ad auxiliũ fr̃m suor.
ut eorum uoluminib instructi: diabo¬
licas ñ ignoremꝰ astutias. Isti uͦ qui uiri
fortes sunt armati & precincti lũbos
lieres nexeunt ad preliũ nr̃m. Nlec mi¬
Quid me gͦ iuiuare potuit ille qͥ nichil
locutus est. cuiꝰ nichil inuenio qͦd lega.

Expanded text:
et habenti certamen adversus inimicos, id est, contrarias potestates, quomodo in auxilium veniunt illi qui ante adventum Jesu Christi Domini mei in lege justificati sunt. Vide quomodo Isaias praestet auxilium, ac me sermonibus suae lectionis illuminet. Vide accinctum et expeditum juvantem Jeremiam ad auxilium nostrum, et voluminis sui jaculis hostes acerriAccingitur et Daniel ad auxilium cum nos de Christi praesentia et regno, et Antichristi futura fraude instruit et admonet. Adest et Ezechiel sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum circulis signans, bis senas prophetici agminis turmas: et procedunt omnes succincti lumbos in veritate quam praedicant in auxilium fratrum suorum, ut eorum voluminibus instructi, diabolicas non ignoremus astutias. Isti ergo qui viri fortes sunt, armati et praecincti lumbos lieres non exeunt ad praelium nostrum. Nec miQuid me ergo juvare potuit qui nihil locutus est; cujus nihil invenio quod legam,
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Et pͥmo om̃ium puto. qͦd impossibile
fuerit fortuitu accidisse: ut si qui ꝑ moy¬
sen accipiunt portionem. om̃s pͥmogeniti
essent. Ruben nanq pͥmogenitus est exlia.
Nunquam ego mͥ ꝑsuadeo. ut fortuitu acci-¬
derit primogenitos. e̾e. om̃s quib ꝑ moy¬
sen discernebatur hereditas. sed magis hoc
arbitror: qͦd iam inhis tunc duorũ adum¬
bratur forma popłorum. unius quidem¬
qͥ pͥmogenitꝰ ꝑnaturȩ ordiñe uideretur:
alteruis qui ꝑfidem & grãm benedictionẽ
hȩreditatis acciperet. Nec prius illis qui
ꝑmoy sen accipiunt hȩreditatem id est
qui ꝑlegem placuerunt dõ requies dat᷑:
nisi aduiuent in preliis fr̃s suos. Mulieres
tantum & infantes accipiunt quietem ꝑ-
moy sen: cȩgeri autem ñ requiescunt. sed
exeunt ad auxilium frmsuorũ. ruben¬

Expanded text:
unt. Et primo omnium puto quod impossibile fuerit fortuitu accidisse ut hi qui per Moysen accipiunt portionem, primogeniti essent. Ruben namque primogenitus est ex Lia,Nunquam ergo mihi persuadeo ut fortuitu acciderit primogenitos esse omnes quibus per Moysen discernebatur haereditas; sed magis haec arbitror quod jam in his tunc adumbrabatur forma populorum: unius quidemqui primogenitus per naturae ordinem videretur; alterius, qui per fidei gratiam benedictionem haereditatis acciperet. Nec prius illis qui per Moysen accipiunt haereditatem, id est, qui per legem placuerunt Deo, requies non datur, nisi adjuvent in praeliis fratres suos. Mulieres tantum et infantes accipiunt quietem per Moysen, caeteri autem non requiescunt, sed exeunt ad auxilium fratrum su
Abbreviated transcription (Latin):
parte comunicat. Siqͥs uͦ in scdã resurrecti¬
one seruat᷑: iste peccator: ẽ. qͥ ignis indiget
baptismo. qͥ combustione purgat᷑ ut qͥcqͥd
habuerit lignorũ foeni& stipulȩ ignis con¬
sumat. Quã obrem cũ talia post mort̾e nob̾
residere uideamꝰ. scripturas diligent᷑ simul
recitantes: reponam eas in cordib nr̃is. &
sc̃o p̃cepta nitam᷑. ut ante ex cessionis diem si
fieri potest peccatorũ sordib emundati.
cũ sc̃is ualeamꝰ assumi in xp̃o iesu. cui est

Expanded text:
parte communicat. Si quis vero in secunda resurrectione servatur, iste peccator est, qui ignis indiget baptismo, qui combustione purgatur, ut quidquid habuerit lignorum, feni, et stipulae, ignis consumat. Quamobrem cum talia post mortem nobis residere videamus, Scripturas diligenter simul recitantes, reponamus eas in cordibus nostris, et cepta nitamur, ut ante excessionis diem, si fieri potest, peccatorum sordibus emundati cum Sanctis valeamus assumi, in Christo Jesu, cui est
Abbreviated transcription (Latin):
uir tute curari. neq eni sordib coparantur.
Iccirco sciens differentias peccatorũ ꝑ isaiã
dñs ait. Lauabit dñs sordes filiorũ & filia.¬
rũ syon. & sanguinẽ. E mundabit de medio
eorũ sp̃u iudicii & sp̃u cõbustionis sordes &
sanguine. Sordes sp̃u iudicui. sanguine sp̃u
cobustionis. Si peccasti & peccatorũ sorde
pollutus es: lauabit dñis sordes filiorũ & fi.¬
liarũ syon. & sanguine emundabit de: me.¬
dio eoru. Si aute mortale peccatũ. ẽ ñ pos-

Expanded text:
virtute curari, neque enim sordibus comparantur. virtute curari, neque enim sordibus comparantur. Idcirco sciens differentias peccatorum, per Isaiam Dominus dicit: Lavabit Dominus sordes filiorum Sion in sanguine. Emundabit 868 de medio eorum spiritu judicii, et spiritu combustionis sordes et sanguinem . Sordes spiritu judicii, sanguinem spiritu combustionis. Si peccasti, et peccatorum sorde pollutus es, lavabit Dominus sordes filiorum, et filiarum Sion, et sanguinem emundabit de medio eorum. Si autem mor
Abbreviated transcription (Latin):
care: Uuus. ẽ qͥppe sermo dĩ & efficax &
acutꝰ suꝑ omñe gladiũ utrrinq acutũ. &
reliqͣ. Ex quib dicimꝰ ꝓ passionib animȩ re.¬
media habere sermone. ẽẽ. in eo nitrũ: ẽe.
poam. quib sordes abluant᷑. Neq uͦ omne
peccatũ nitro sermonis & poa potest emun-¬
dari. sed sunt aliqua delicta quȩ ñ indige
ctũ abluta discedant. sicut nͣc dr̃. Si ablue¬¬
ris nitro & multiplicaueris tͥ poam: macu.¬
lata es inconspectu meo ininiquitatib tuis
dicit dñs. Et qͦmͦ sunt quȩdã uulnera quȩ
malagma̾b & oleo & alligaturis reddunt᷑
pristinȩ sanitati. alia uͦ sunt istius modi de
quib dicat᷑. ñ . ẽ. malagina imponere. neq
oleũ. nec alligaturas. sed t̾ra ur̃a deserta.
ciuitates ur̃e igni exustę: sic sunt quȩdã
peccata quȩ animã sordidant. & indigent
homine qͥ habeat poam nitriq sermonẽ. alia
uͦ talia sunt ut n possint supͣ dicti sermonis

Expanded text:
care? Vivus est quippe sermo Dei, et efficax, et care? Vivus est quippe sermo Dei, et efficax, et acutus super omnem gladium utrimque acutum , et reliqua. Ex quibus diximus pro passionibus animae remedia habere sermonem, esse in eo nitrum, esse poam, quibus sordes abluantur. Neque vero omne peccatum nitro sermonis et poa potest emundari, sed sunt aliqua delicta, quae non indig tantum abluta discedant. Sic nunc dicitur: Si ablueris te nitro, et multiplicaveris tibi poam, maculata es in conspectu meo in iniquitatibus tuis, dicit Dominus. Et quomodo sunt quaedam vulnera quae malagmatibus, et oleo, et alligaturis redduntur pristinae sanitati: alia vero sunt istiusmodi, de quibus dicatur: Non est malagma imponere, neque oleum, nec alligaturas, sed terra vestra deserta, civitates vestrae igne exustae : sic sunt quaedam peccata quae animam sordidant, et indigent homine qui habeat poam, nitrique sermonem; alia vero talia sunt, ut non possint supradicti sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
intelligatis repetimꝰ. qͥa ds bonã plantaue¬
rit hominis anima. s ipsa uicio suo aduer¬¬
sus conditoris de prauata sit uoluntatem.
Ego aut̾e plantaui te uit̾e fructiferam. uni¬
uersam ueram. ñ exparce ueram & meN¬
dacem exparte plantaui. sed uniuersam
uerã. Quomͦ contra plantatione meã¬
conuersa es inamaritudiñẽ. & facta es uitis
Ergone hoc arbitrandũ ẽ. qͥa anima peccatrix
nitro conata sit purgare maculas suas. & as¬
sumens poam quȩ orit᷑ ex t̾ra: immundiciã
delictorũ a se mundare contenderit. unde n̾c
adeã loquit᷑ sermo diuinꝰ. si abluta fueris
nitro & multiplicaueris tͥ poam: maculata
es inconspectu meo inimquitatib tuis dic̃ dñs.
an id qͥdẽ uerius estimandũ . ẽ: quia ut sacra
uolumina om̃i uirtute sunt plena: ita &
di sermo om̃i uirtute sit plenꝰ. & habeat istius¬
modi fortitudinẽ quȩ possit purgare uicia.
& sordib defricatis ad colorem pͥstinũ reuo.¬

Expanded text:
intelligatis, repetimus, quia Deus bonam plantaintelligatis, repetimus, quia Deus bonam plantavit hominis animam, sed ipsa vitio suo adversus conditoris depravata sit voluntatem. Ego autem plantavi te vitem fructiferam, universam veram: non ex parte veram et mendacem ex parte plantavi, sed universam veram. Quomodo contra plantationem meaes in amaritudinem, et facta es vitis Ergone hoc arbitrandum est, quia anima peccatrix nitro conata sit purgare maculas suas, et assumens poam, quae oritur ex terra, immunditiam delictorum a se mundare contenderit? Unde nunc ad eam loquitur sermo divinus: Si abluta fueris nitro, et multiplicaveris tibi poam, maculata es in conspectu meo, in iniquitatibus tuis, dicit Dominus. An id quidem verius existimandum est, quia ut sacra volumina omni virtute sunt plena, ita et Dei sermo omni virtute sit plenus, et habeat istiusmodi fortitudinem, quae possit purgare vitia, et, sordibus defricatis, ad colorem pristinum revo
Abbreviated transcription (Latin):
dam amara sit anima qua dulce ipse con-¬
siderat. & ait. Quomͦ conuersa. ẽ inama-¬
ritudme uitis alieneꝰ Qđ̾ dicit tale: ẽ.
Ego feci pedes. quib ingrederet᷑ mortale
genꝰ. Qua calisi factũ. ẽ. ut claudicent
plurimiꝰ łgo feci om̃ia mebra ualida
atq integra. qͦmͦ uideo inmultis debilia
atq mutulata᷑. Itaq ñ solũ pͥmi hominis
anima. sed & uniuersorũ adimagin̾e & si.¬
militudiñe dĩ facta: ẽ. & antiquior. ẽ. hȩc
imago quȩ dĩ: ẽ: imagine zabuli qu̾a po.¬
stea nob̾ induimꝰ ob peccatũ. Inde debemꝰ
magnoꝑe laborare. ut qͦm delinquentes
portauimꝰ imagin̾e t̾restris: ita ad peni.¬
tentiã conuersi portemꝰ imagin̾e celestis.
adqu̾a & uniuersa pͥmũ condita creatu.¬
ra .ẽ. ob cuiꝰ inmalũ conuersionẽ ñc pec-¬
cantes sermo corripiens ait. Quomͦ cori.¬
uersa. ẽ. in amaritudiñe uitis aliene ꝰ
Ego aut̾ẽ plantaui eã fructiferam. uniu̾sã
uerã. &ante hxim̃. & ñc eadẽ pleniꝰ ut

Expanded text:
dulcem ipse condiderat, et ait: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Quod dicit tale est, Ego feci pedes, quibus ingrederetur mortale genus; qua causa factum est ut claudicent plurimi? Ego feci omnia membra valida, atque integra; quomodo video in multis debilia atque inutilia? Itaque non solum primi hominis anima, sed et universorum ad imaginem et similitudinem Dei facta est , 866 et antiquior est haec imago quae Dei est, imagine Zabuli, quam postea nobis induimus ob peccatum. Unde debemus magnopere laborare, ut quomodo delinquentes portavimus imaginem terrestris: ita ad poenitentiam conversi portemus imaginem coelestis, ad quam et universa primum condita creatura est, ob cujus in malum conversionem nunc peccantes sermo corripiens ait: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Ego autem plantavi eam fructiferam, universam veram. Et ante diximus, et nunc eadem plenius ut
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ rursũ ad scelera conuersus. ẽ. cruciatu
purgat᷑ incendii: beatꝰ qͥ lauacrũ accipit
sp̃s sc̃i & ignis lauacro ñ indiget. Misera¬¬
bilis aute & om̃i fletu dignꝰ: qͥ post laua¬
crũ sp̃s baptizandus. e igm̃. Vtrunq siqͥdẽ
habet baptisma ies. Exiit nanq uirga
de radice iesse: & flos de radice eiꝰ ascendit.
Uirga peccatorib Flos iustis. Sic ds̃& ignis

Expanded text:
Dei rursum ad scelera conversus est, cruciatu purgetur incendii. Beatus qui lavacrum accepit Spiritus sancti, et ignis lavacro non indiget. Miserabilis autem et omni fletu dignus, qui post lavacrum Spiritus baptizandus est igni. Utrumque siquidem habet baptisma Jesus: Exiit namque virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendit ; virga peccatoribus flos ju
Abbreviated transcription (Latin):
meo ininiquitatib tuis dicit dñs.
s mort̾ẽ ñ fecit. neq delectat᷑
inꝑditione uiuentiũ. Creauit
eñi ut essent om̃ia. & salutares
generationes mundi. nec est ineis uenenu
mortis neq inferni regnũ suꝑ t̾rã. DeiN.¬
de paululũ ultra ꝓcedens reꝑio unde sit
mors. Inuidia aute diaboli mors introiuit
inorbem t̾rarũ. Om̃iagͥ bona in nob̾ & ꝓp̃t
nos condidit ds. sed nosmet ipsi maliciã atq

Expanded text:
nus. eus mortem non fecit, neque delectatur in perditione viventium. Creavit enim ut essent omnia, et salutares generationes mundi, nec est in eis venenum mortis, neque inferni regnum super terram . Deinde paulum ultra procedens reperio unde sit mors: Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum . Omnia igitur bona in nobis et propter nos condidit
Abbreviated transcription (Latin):
Aut nescis quia existo semine uerbi dĩ qͦd
seminatur: xp̃c nascitur in corde auditor
uobis. Concipit gͦ anima ex hoc uerbi se¬¬
mine. & conceptũ format in sese uerbũ.
donec pariat sp̃mtimorisdĩ. Sic enĩ ꝑ
ꝓpħam dicunt animȩ scõrũ. Atimore
tuo dñe concepimꝰ in utero & partur iui-
m. & peꝑimus. spm salutis tuȩ fecimꝰ suꝑ
t̃ram. Iste est scãrum animarũ parcus.
iste est conceptus. ista sunt scã conuigia:
quȩ conueniunt & apta sunt magno

Expanded text:
unt. Ex isto semine verbi Dei quod seminatur, Christus nascitur in corde auditoruvobis . Concepit ergo anima ex hoc semine verbi et conceptum format in se verbum, donec pariat spiritum timoris Dei. Sic enim per Prophetam dicunt animae sanctorum: A timore tuo, Domine, concepimus in utero et parturivimus et peperimus spiritum salutis tuae, fecimus super terram. Iste est sanctarum animarum partus, iste conceptus, ista sunt sancta conjugia, quae conveniunt et apta sunt magno
Abbreviated transcription (Latin):
audire de excelsiorib indum̃tis eiꝰ: accipe
uerba ꝓpħica Amictus inquiunt lumine
sicut uestim̃to. Abyssus sicut amictꝰ uesti.
quo indicatur ꝓ funda scientiȩ & sapientiȩ
luce uestitus. quȩ uere sc̃a sunt indum̃ta
Non inqͥt auferet de capite suo cydarim.
capitis ornatũ. Quid sit autẽ caput xp̃i. aba
istum capitis suiqͥds. ẽ nunquã deponit ornatũ.
quia semꝑest pat̾ infilio. sicut filius semꝑ in pa.¬
tre. Et uestim̃ta sua ñ dirumpet. Uere hic est
qͥ uestuta sua ñ dirupit. sed semꝑ ea munda
semꝑ integra. semꝑ casta seruauit. Et ad omne

Expanded text:
audire de excelsioribus indumentis ejus, accipe verba prophetica: Amictus, inquit, lumine sicut vestimento: abyssus sicut amictum vestimquo judicatur profunda scientiae et sapientiae luce vestitus, quae vere sancta sunt indumenta. Non, inquit, auferet de capite suo cydarim. capitis ornatum. Quid sit autem caput Christi, arito igitur istum capitis sui, qui Deus est, nunquam deponit ornatum, quia semper est Pater in Filio, sicut Filius semper in Patre. Et vestimenta sua non disrumpet. Vere hic est qui vestimenta sua non disrumpit, sed semper ea munda, semper integra, semper casta servavit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
temporis explicare. Est tam̃ unus cuiꝰq
tribus. uł ordinis panis ante dnm̃ & li.¬
cet sit aliqua trib quȩ ñ exlibera s excon¬
cubina isrł descendat. & exparte libera:
ex parte seruilis sit: tam̃ ꝓom̃ib exduab
decimis panis ꝓponit᷑ ante dnm. & inuni.¬
uersis duȩ decimȩ similaginis constant. ꝓ
Quis. ẽ. nr̃m qͥ ita habeat m̃sam mundã. ut
panes suꝑ eam dño offerantur: Si sederis

Expanded text:
temporis explicare. Est tantum uniuscujusque temporis explicare. Est tantum uniuscujusque tribus vel ordinis panis ante Dominum, et licet sit aliqua tribus quae non ex libera, sed ex concubina Israel descendat, et ex parte libera, ex parte servilis sit, tamen pro omnibus ex duabus decimis panis proponitur ante Dominum, et in universis duae decimae similaginis constant. PrQuis est nostrum qui ita habeat mensam mundam, ut panes super eam Domino offerantur? In is
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ qͥdem est panis. Una enĩ uoluntas. ẽ. &¬
una substantia. sed duȩ sunt positiones.
& duas positiones ante dñm ꝓfitem᷑. sed
reuera tanquã magni ut ita dic̃ã cuiꝰ.¬
diligent̃ debemꝰ istas seruare mensuras.
& ita temperare de patre & filio sermo.¬
nẽ. & coniungere ubi oportet. & rursũ
ubi competit separare: ut neq mensurȩ
aliquando desint. neq unquam ñ unꝰ pa¬¬
nis appareat. Duodecim gͦ exista simila pa¬
nes fierimandant᷑. scd̾m numerũ tribuum
que tunc erant carnalis isrł: inquo mͥ ui-¬
detur forma totius nature rationalis con-¬
tineri. Duodecimnanq putant. eẽ genera-¬
les ordines rationalis creaturȩ. quorũ figu-¬
ra erat millis duodecim tribubus. Inquib
inquo ordine & templũ dĩ & altare est col¬
locatũ. Est & aliusordo isachar & ⁊abulon
& effrem: aliiq quos nominatim designat
scriptura diuina. quorũ rationẽ ñ . ẽ. nunc

Expanded text:
unus quidem est panis, una enim est voluntas, et unus quidem est panis, una enim est voluntas, et una substantia, sed duae sunt positiones, et duas positiones ante Dominum profitemur. Sed revera magni, ut ita dicam, cujusdiligenter istas servare mensuras, et ita temperare de Patre et Filio sermonem, conjungere ubi oportet, et rursum ubi competit separare, ut neque duae mensurae aliquando desint, neque unquam non unus panis appareat. Duodecim ergo panes ex ista simila fieri mandantur, secundum numerum tribuum quae tunc erant carnalis Israel, in quo mihi videtur forma totius naturae rationabilis contineri: duodecim namque putantur esse generales ordines rationabilis creaturae, quorum figura erat in illis duodecim tribubus, in quibuin quo ordine templum Dei et altare collocatum est; alius ordo Issachar, et Zabulon, et Ephraim, aliique quos nominatim designat Scriptura divina, quorum rationem non est hujus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃mdicimꝰ. & isto quoq mͦerduab deci¬
mis unũ pane ꝓpositionis offerimꝰ. Quig
separant xp̃m acreatore dõ patre suo he¬
retici & udi qui solũ patrem recipiunt.
& uerbũ ac sapientiã eius ap̃m ñ recipiut.
ñ faciunt exduab decimis unũ panem.
Nos aut̾ẽ m̃surȩ quidẽ ipsius idest substan-¬
tiȩ nom̃ uł rationẽ comp̃hendere aut in¬
uenire ñ possumꝰ. confitentes tam̃ patr̾e
& filiũ: unum faciemꝰ pañẽ exduab de-¬
cimis. Non ut panis unus exuna decima
fiat: & alius exalia. ut sint ipsȩ duȩ deci-¬
mȩ separatȩ. sed ut sint duȩ istȩ decimȩ
una massa. & unꝰ panis Quomͦ duȩ deci¬
mȩ una massa fiunt: Quiañ separo fi.¬
liũ apatre. nec patrem afilio. Quieñ ui-¬
det me inqͥt: uidet & patrem. fiunt gͦ
panes singuli exduab decimis. & ponunt᷑
duab positionib. id est duob ordinib.
Si enim uma positio fieret: confusus & ꝑmi¬
xtus eet. sermode patre ac filio. Nunc aut̃e

Expanded text:
imus, et isto quoque modo ex duabus decimis unum panem propositionis offerimus. Qui ergo separant Christum a creatore Deo Patre suo, haeretici et Judaei, qui solum Patrem recipiunt, et Verbum sapientiam ejus Christum non recipiunt, non faciunt ex duabus decimis unum panem. Nos autem mensurae quidem ipsius, id est, substantiae nomen vel rationem comprehendere aut invenire non possumus: confitentes tamen Patrem et Filium, unum facimus panem ex duabus decimis, non ut panis unus ex una decima fiat, et alius ex alia, ut sint ipsae duae decimae separatae, sed ut sint duae istae decimae una massa et unus panis. Quomodo duae decimae una massa fit? quia non separo Filium a Patre, nec Patrem a Filio: Qui enim videt me, inquit, videt et Patrem . Fiunt ergo panes singuli ex duabus decimis, et proponuntur duabus positionibus, id est, duobus ordinibus. Si enim una positio fieret, confusus et permistus esset sermo de Patre ac Filio, nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
iubentur. De duab inquit decimis sit
panis unꝰ. Duas decimas dix̃. sed cuiꝰ men.¬
surȩ sint istȩ decime ñ cõprehendit: cũ
utiq consequens fuisset si de qͣntitate
simile uolebat agnosci. ipsam cuiꝰ duas
decimas sumuubebat nominarimensu-¬
ram. Quȩ gͦ ista resest. cuiꝰ mensura & mo.¬
dus nec comphendi potuit nec nominari:
numeriex ip̃so ratio & origo consurgit.
Competent̾ gͥ auctor & origo om̃ium ds̃
subhoc numero uidet᷑ ostendi. Sed si in ec¬
cła de solo patre loquar. & ipsius solius lau¬
dem ꝓferam: uñi decimȩ panemfeci. At
si de xp̃o solo fecero sermonem. & ipsius
enumerauero passionẽ. & resurrectionẽ
p̃dicauero: uniꝰ decimȩ obtuli pañe. Siuͦ
pat̃ & filius unũ sunt: exduab decimis
similȩ mundȩ obtuli unum panẽ. uerũ.
qͥ uitam dat huic mundo. Heretici ñ fa.¬
ciunt de duab decimis ununeerant enĩ

Expanded text:
jubentur. De duabus, inquit, decimis sit jubentur. De duabus, inquit, decimis sit panis unus; duas quidem decimas dixit, sed cujus mensurae sint istae decimae non comprehendit, cum utique consequens fuisset, si de quantitate similae volebat agnosci, ipsam cujus duas decimas sumi jubebat, nominare mensuram. Quae ergo ista res est, cujus mensura et modus nec comprehendi potuit, nec nominari?  totius enim numeri ex ipso ratio et origo consurgit. Competenter igitur auctor et origo omnium Deus sub hoc numero videtur ostendi. Jam si in Ecclesia de solo Patre loquar, et ipsius solius laudes proferam, unius decimae panem feci; aut si de Christo solo fecero sermonem, et ipsius enumeravero passionem, et resurrectionem praedicavero, unius decimae obtuli panem. Si vero Pater et Filius unum sunt, ex duabus decimis similae mundae obtuli unum panem, panem verum qui vitam dat huic mundo . Haeretici non faciunt de duabus decimis unum panem, negant enim
Abbreviated transcription (Latin):
apposuit: ñ qđ ita pauꝑ esset ut ñ habue¬
rit similam. qui indiuitiis non inferior
patruo scribitur: sed utriusq meritor
differentia ꝑ hȩc designatur indicia . qđ
is quidem cui erant adnõ mysteria reue¬¬
landa. & adquẽ dicebatur. ñ celabo apue.
reabraham qͦd facturus sum. qͥ imbuen¬¬
dus erat & edocendus de occultis & secretis
di: ille panes ex simila scribit᷑ habuisse.
lle uͦ adquẽ nichil sacramenti deferebat᷑.
sed ratio presentis salutis & uite: panes
cõmunes exsola farina scribit᷑ habuisse
confectos. Et tu gͦ si habes scientiam secre
scĩ sp̃s unitate potes scient̃ cauteq dissere-¬
re panes exsimila offers dño. Siuͦ comu¬
nib uteris ad popłm monitis. & moralem
scis tantũmͦ locũ tractare qͥ adom̃s ꝑtinet:
cõmunem te obtulisse noueris panem.
Sed uideamꝰ iam quȩ sit confectio in istispa¬
nib ꝓpositionis. qͥ ante dñm poni semꝑ

Expanded text:
apposuit, non quod ita pauper esset ut non habueapposuit, non quod ita pauper esset ut non habuerit similam, qui in divitiis non inferior patruo scribitur, sed utriusque meritorum differentia per haec designatur indicia, quod is quidem cui erant a Domino mysteria revelanda, et ad quem dicebatur: Num celabo a puero meo Abraham quod facturus sum? qui imbuendus erat et edocendus de occultis et secretis Dei, ille panes ex simila scribitur habuisse; ille vero ad quem nihil sacramenti deferebatur, sed ratio praesentis salutis et vitae, panes communes ex sola farina scribitur habuisse confectos. Et tu ergo, si habes scientiam secretde sancti Spiritus unitate potes scienter cauteque disserere, panes ex simila offeres Domino; si vero communibus uteris ad populum monitis, et moralem scis tantummodo locum tractare qui ad omnes pertinet, communem te obtulisse noveris panem. Sed videamus jam quae sit confectio in istis panibus propositionis qui ante Dominum poni semper
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit. Possumꝰ uͦ & alit̃ dicere. Om̃is sermo
dĩ panis est. Sed est differentia in panib. Est
enim aliqͥs sermo qͥ ad cõmune ꝓferri possit
ac totius beneficientie. & iste est panis qui-
cõmunis uidet᷑. Est uͦ & alius qͥ secreta conti.¬
neat. & de fide dĩ uł rerũ scientia disserat.
ste panis mundus. ẽ: & ex simila confectus.
ste inconspectu dñi semꝑ ponendus. ẽ: & suꝑ
mensam mundã ꝓponendus. Iste solis sacerꝰ¬
dotib sequestratus. ẽ: & filiis aaron ȩt̾no
munere condonatus. Uerum ne puces hec
nos ꝓpriis sensib excogitata narrare. & ñ¬
indiuinis obseruasse uoluminib: ꝓferam
tͥ de scripturis quomͦ apud diuersos uiros
panis diuersitas ꝓ merito uniusciuꝰq serua¬¬
ta est. Refertur ingenesi qđ abraa̾m patri¬
archa angelos suscepit hospitio. Similiter
aut̾e & loth. Sed abraam qui meritis prę.¬
cellebat: panes ex simila apposuisse de scri-¬
buit similam ex farina panes hospitib

Expanded text:
umero. Possumus vero et aliter dicere: Omnis sermo Dei panis est, sed est differentia in panibus; est enim aliquis sermo qui ad communem proferri possit ac totius beneficentiae, et iste est panis qui communis videbitur. Est vero alius qui secreta contineat, et de fide Dei vel rerum scientia disserat; iste panis mundus est, et ex simila confectus; iste in conspectu Domini semper ponendus est, et super mensam mundam proponendus; iste solis sacerdotibus sequestratus est, et filiis Aaron aeterno munere condonatus. Verum ne putes haec nos propriis sensibus excogitata narrare, et non divinis observasse voluminibus, proferam tibi de Scripturis quomodo apud diversos viros panis diversitas pro merito uniuscujusque servata est. Refertur in Genesi quod Abraham patriarcha angelos suscepit hospitio, similiter autem et Lot; sed Abraham, qui meritis praecellebat, panes ex simila apposuisse describuit similam, ex farina panes hospitibus
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ ex integro cõputatur peccator: tam̃ hoc
ipso qđ cogitauit. qđ uoluit. qđ optauit.
& si ñ admisit pollutus est: & amagno
pontifice ñ eligitur. Ualde enim puram ual.¬
de mundã & sinceram requirit animã qu̾a
sibi iungat. qͥasiqui se uinxerit dño unꝰ sp̃s
est. Unde etiã hoc ostendit᷑ qͦd sit differen¬
tia peccatorũ. ꝙ qͥ peccauerit peccatũ ad-
mort̾e abiectus sit. qͥ aut̃e ñ peccat admor-¬
tem sed inferius aliqͥd: pollutus sit. Spon¬
sa autẽ xp̃i neq abiecta neq polluta potest
ee. sed uirgo incontaminata. incorrupta.¬

Expanded text:
complevit peccatum, tamen hoc ipso quod cogitavit, quod voluit, optavit, etiam si non admisit, polluta est, et a magno pontifice non eligitur, valde enim puram, valde mundam, et sinceram requirit animam, quam sibi jungat: Quia qui se junxerit Domino, unus quod sint differentiae peccatorum. Qui peccaverit peccatum ad mortem, abjectus sit. Qui autem non peccat ad mortem, sed inferius aliquid, pollutus sit. Sponsa autem Christi neque abjecta, neque polluta potest se, sed virgo incontaminata, incorrupta
Abbreviated transcription (Latin):
rit ad animam tuã & receꝑis eũ aut ei¬
consenseris. & loquens incorde tuo de¬
lectatus fueris his quȩ tͥ scđm suã ment̾e
suggerit: meretricatus es cũeo. Mere.¬
tricem gͦ ñ accipiet sacerdos magnꝰ. & ñ
contaminabit semen suũ in popło suo.
Qđ est istud sem̃ qͦd contaminari ñ uult.
Ineuangłus scriptũ. ẽ: qͥa qui seminat
uerbum seminat. Non uult gͦ contami¬
nari uerbũ dĩ. abhis qͥ seminant. Qui
sunt autẽ qͥ seminant: Qui uerbũ dei¬

Expanded text:
rit ad animam tuam, et receneris eum, rit ad animam tuam, et receneris eum, consenseris ei loquenti in corde tuo, delectatusque fueris his quae tibi secundum suam mentem suggerit, meretricatus es cum eo. Meretricem ergo non accipiet sacerdos magnus, et non contaminabit semen suum in populo suo. Quod sit istud semen quod contaminari non vult, in Evangeliis scriptum est, Quia, qui seminat, verbum seminat. Non vult ergo contaminari verbum Dei ab his qui seminant. Qui sunt autem qui seminant? Qui verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lata. Sed & meretricem n accipiet. Quȩ est
anima meretrix: Quȩ ad se recipit amato.¬
res dequib dicit ꝓpħa. Meretricataes post
amatores tuos. Qui funt isti amatores qͥ in¬
trant ad ammam meretrice. n contrariȩ
potestates & demones. qͥ desideriũ capiunt
pulchritudinis eius: Pulchrananq adõ
creata: e. anima & satis decora. Aucdi qͦm
ipse ds̃ dicit. faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ
& similitudinẽ nr̃am. Uide cuiꝰ decoris. cuiꝰ
pulchritudinis. ẽ anima . Imagiñe habet
& similitudinẽ dĩ. Hanc pulchritudinẽ
contrariȩ potestates cũ aspiciunt: id est
diaboliis & angłi eiꝰ. concupiscunt speciem
eiꝰ. Et quia ñ possunt sponsieiꝰ fieri: mere.¬
tricari cupiunt cũ ea. Sigͦ susceꝑis ho-¬
mo incubili animȩ tuȩ adulterum dia-¬
bolũ. meretricata. ẽ. anima tua cũ dia
qͥ peccare te suadeant. meretricata: ẽ.
cũ eis anima tua.Si sp̃s ire. si in uidiȩ.
si suꝑbiȩ. si impudiciciȩ. ingressus fue.¬

Expanded text:
a. Sed et meretricem non accipiet. Quae est enim anima meretrix? quae ad se recipit amatores, de quibus dicit Propheta: Meretricata es, post amatores tuos. Qui sunt isti amatores, qui intrant ad animam meretricem, nisi contrariae potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinis ejus? Pulchra namque a Deo creata est anima, et satis decora. Audi quomodo ipse Deus dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , vide cujus decoris, cujus pulchritudinis est anima. Imaginem habet et similitudinem Dei. Hanc pulchritudinem contrariae potestates cum aspiciunt, id est, diabolus et angeli ejus, concupiscunt speciem ipsius. Et quia non possunt sponsi ejus fieri, meretricari cupiunt cum ea. Si ergo susceperis, o homo, in cubili animae tuae adulterum diabolum, meretricata est anima tua cum diabiversos, qui peccare te suadeant, meretricata est cum eis anima tua. Si spiritus irae, seu invidiae, si superbiae, si impudicitiae ingressus fue
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. Si enĩ egimꝰ aliqͥd impiũ. siue locuti
sumꝰ: siue cogitauimꝰ contra dm̃. uł cũ ñcre.¬
dim̃ dõ. contaminati sumꝰ inpatre. Sedatq
utinã tunc solũ ꝑ incredulitatem factũ sit.
cessatũ sit uero postquã credidimꝰ. Sic gͦ
etiã inmatre contaminam᷑. si credentes dõ
uł eccłam ledimꝰ. uł lib̾tatem matris cȩlestis
indigna peccati seruitute fȩdam. Solus uͦ
patre neq inmatre contaminatus. ẽ: & de

Expanded text:
enim egimus aliquid impium, sive locuti sumus, sive cogitavimus contra Deum, cum non credidimus Deo, contaminati sumus in Patre; sed atque utinam tunc solum per incredulitatem factum sit, cessatum vero sit postquam credidimus! Sic ergo etiam in matre contaminamur, si credentes Deo vel Ecclesiam laedimus, vel libertatem matris coelestis indigna peccati servitute foedamus. Solus vpatre, neque in matre contaminatus est. Et de
Abbreviated transcription (Latin):
Omis gͦ homo inpatre & in matre pollutus est.
dus ingressus est: & inmatre ñ est pollutꝰ. In¬
gressus est enĩ corpus in contammatũ. Ipse eni
erat. qui & dudum dixerat ꝑsalomonẽ. Ma.
gis autẽ cũ essem bonꝰ: ueni adcorpꝰ incoinqui.¬
natũ. Nonest gͦ contaminatus inmatre. sed
nec inpatre quidẽ. Hichil enĩ ioseph ingene.¬
ratione eiꝰ prȩt̾ ministeriũ pręstitit. sẽd ꝓ¬
affectu mundo & ꝓfideli ministerio patris
ei uocabulũ scriptura concessit. Sic enĩ ma¬¬
ria ipsa dicit in euangłio. Ecce ego & pater
tuus dolentes quȩrebamꝰ te. Sic g solus. ẽ. hic
sacerdos magnꝰ. qui neq inpatrẽ pollutꝰ sit
neq in matrẽ. Uideamꝰ autẽ si adhuc possum
aliqͥd sullimuis & ꝓdignitate tanti ponti¬
ficis inuenire. Pat om̃ium uerꝰ dr̃ ds̃ matre

Expanded text:
Omnis ergo homo in patre et matre pollutus est, dus ingressus est, et in matre non est pollutus. Ingressus est enim corpus incontaminatum, ipse enim erat qui et dudum per Salomonem dixerat: Magis autem cum essem bonus, veni ad corpus incoinquinatum . Non est ergo contaminatus in matre, sed ne in patre quidem. Nihil enim Joseph in generatione ejus praeter mysterium praestitit et affectum, unde et pro fideli ministerio patris ei vocabulum Scriptura concessit. Sic enim Maria ipsa dicit in Evangelio: Ecce ego et pater tuus dolentes quaerebamus te . Sic ergo solus est hic sacerdos magnus, qui neque in patre pollutus sit, neque in matre. Videamus autem si adhuc possumus aliquid sublimius et pro dignitate tanti pontificis invenire. Pater omnium verus dicitur Deus, matrem
Abbreviated transcription (Latin):
est inistius corde: inistius mente. dño pa¬
nis offert᷑. Adhuꝰ potentis apłi mensam si
sederis cenaturus: intelligibilit intellige
quȩ apponunt᷑ tͥ. hoc. ẽ spualit̃ aduerte
que dicunt᷑ abeo. ut & tu facere possis
qͦd additur. Ait enĩ. Sciens quia talia te

Expanded text:
 In istius corde, in istius mente Domino panes offeruntur. Ad hujus potentis mensam si sedeas coenaturus intelligibiliter, intellige quae apponuntur tibi , hoc est spiritaliter adverte quae dicuntur ab eo, ut et tu facere possis quod additur. Ait enim: Sciens quia talia te
Abbreviated transcription (Latin):
retur. & neq rachel quȩ amplius fuerat
dilecta. neq aliqua ex concubinis iN
sepulc̾ro ei fuerit copulata. Ipse gͦ in
memoriis patrum hȩreditatem capit:
prudens & sapiens caleph. Ipsi tħs enace.¬
tarũ gentis metropolim tribuit che¬
bron: & efficitur ei sors usq in hodier-¬

Expanded text:
retur, et neque Rachel quae amplius fuerat retur, et neque Rachel quae amplius fuerat dilecta, neque aliqua ex concubinis, in sepulcro ei fuerat copulata. Ipse ergo in memoriis patrum haereditatem capit prudens et sapiens Caleb, ipsi Jesus Enachitarum gentium metropolim tribuit Hebron, et efficitur ei sors usque in hodier
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ illi falsis assertionib construxerint.
Idõ deniq uidens eius alacritatem: in
licet deposcat & audeat. Sed& tu si
uis dare oꝑam studiis. & legem dei¬
prudent̾ meditari. & effici cor irilege
potes istas magnas & munitas urbes
idest assertiones subuertere falsitatis.
ut & tumerearis benedici abiħu: & ac-¬
cipere abeo chebron. Interp̃tatur autẽ
chebron coniunctio uł coniugium. Per-
quod potest fortasse illud ostendi. qͦd
& reliquiȩ eorũ iacent: id est abraham
cũ sara. isaac cum rebecca. iacob cũ lia.
Meruit gͦ caleph patrum reliquias in hȩ.¬
reditatem suscipere. sine dubioquia ꝑ
sapientiam que ineo erat qua uigebat.
& sub moy se & sub iħu intellexerat
coniunctionis ipsius rationem. & ꝑ spe-¬
xerat quid. ẽet. causȩ qͦd cum abraham
sola saraibi iaceret. neq agar neq ce¬¬
thura ei meruisset adiungi. uł qͥd eẽt.
cause qͦd cum iacob sola lia iacere uide.¬

Expanded text:
quae illi falsis assertionibus construxerunt. quae illi falsis assertionibus construxerunt. Ideo denique videns alacritatem ejus lia deposcat et audeat; sed et tu, si vis dare operam studiis, et legem prudenter meditari, et effici cor in lege potes istas magnificas et munitas urbes, id est, assertiones subvertere falsitatis, ut et tu merearis benedici ab Jesu et accipere Hebron. Interpretatur autem Hebron conjunctio vel conjugium; per quod potest fortet reliquiae eorum jacent, id est, Abraham cum Sara, Isaac cum Rebecca, Jacob cum Lia. Meruit ergo Caleb patrum reliquias in haereditatem suscipere, sine dubio quia per sapientiam quae in eo erat qui vigebat, et sub Moyse et sub Jesu intellexerat conjunctionis ipsius rationem, et prospexerat quid esset causae quod cum Abraham sola Sara jaceret, ubi neque Agar, neque Cethura ei meruisset adjungi: vel quid esset causae quod cum Jacob sola Lia jacere vide
Abbreviated transcription (Latin):
ret ex lapidib constructas. an illud po-¬
tius indicat. qͦd ciuitates & murisint
impiorũ dogmata & sillogismi philo-¬
sophorũ. quib astruuntur impia
quȩq & diuinȩ legis contraria. quȩ a¬¬
pud paganos uł barbaros obseruantur:
Sed & illa inhis deputanda sunt. & ciui-¬
tates munitas. ee. atq inmontib collo-¬
catas. quas heretici scripturarũ asserti.¬
onib uelut in altis montib collocant.
Istas gͦ ciuitates sapiens quisq uerbũ
ueritatis pͣdicans destruit. & urbesmen.¬
dacii ueritatis ariete subuertit: sicut¬
& apłs paulus dicebat. Cogitationes de.¬
struentes omnemaltitudine. quȩ extol.¬
lit se aduersum scientiã dĩ. Itagͦ etiã
nunc sapientissimus hic calephassistit
& promptu esse ad preliũ. & idõ de poscit
ꝑmitti sibi uelut disputandi facultatẽ.¬
ut congrediatur cũ chalecticis scłi. cũ
iis qui ꝓueris falsa confirmant. ut eos
confutet & superet: & subuertat om̃ia

Expanded text:
ret ex lapidibus constructas? An illud poret ex lapidibus constructas? An illud potius indicat, quod civitates et muri sunt impiorum dogmata, et syllogismi philosophorum, quibus astruunt impia quaeque et divinae legi contraria, quae apud paganos vel barbaros observantur? Sed illa his deputanda sunt, et civitates munitas esse, atque in montibus collocatas, quae haeretici in Scripturarum assertionibus velut in altis montibus collocant. Istas ergo civitates sapiens quisque verbum veritatis praedicans destruit, et urbes mendaces veritatis ariete subvertit; sicut et Paulus dicebat, « cogitationes destruentes, et omnem altitudinem quae extollit se adversum scientiam Dei , » ita etiam nunc sapientissimus hic Caleb assistit et promptum esse ad praelium. Et ideo deposcit permitti sibi ut congrediatur cum dialecticis saeculi, cum his qui pro veris falsa confirmant, ut eos confutet et superet, et subvertat omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
De me eni ille scripsit. de me uͦ. hoc est qͦd dix.
Hoc est de caleph qui cor est. Certũ est quia de
corde scripserit moy ses: quippe qͥ om̃ia pru¬
dent᷑ sapient᷑q conscripsit. Ait gͦ. Hodie
ualeo: sicut ualebam tunc. Sc̃s quippe si¬¬
milit̾ ualet & inp̾sentib & inpͣteritis: &
inlege. Hoc. ẽ. gͦ qͦd dicit ualere se hodie
subiłi: sicut tunc sub moyseo: quia utri¬
uideamꝰ etiam petitionem eiꝰ. quã pmu po¬
poscit abiħu caleph filius ieffone. Peto te
inquit montem hunc: sicut chx̃ dñs. Indie
illa nichil humile uł de iectũ sc̃s requiret.
nichil quod indiuersis conuallib iaceat.
sed mont̾e queret excelsum. & montem
quia nouerat belligerare sicut scriptũ
.ẽ. Ciuitates munitas occupabit sapiens.
& destruet munitiones inquas confide¬¬
bant impii. Putas cũ hec diceret salomon
hoc nos uolebat docere. quia sapiens ca-¬
peret ciuitates & munitiones destrue.¬

Expanded text:
de me enim ille scripsit ; » de me vero quid dixit, de me enim ille scripsit ; » de me vero quid dixit, hoc est de Caleb, qui cor est? Certum est quia de corde scripsit Moyses, qui omnia prudenter sapienterque conscripsit. Ait ergo: Hodie valeo sicut valebam. Tunc sanctus quippe similiter valet in praesentibus, et in praeteritis, et in Lege. Hoc est ergo quod dicit valere se hodie sub Jesu, sicut tunc sub Moyse, quia in utrivideamus etiam petitionem ejus quam poscit ab Jesu Caleb filius Jeffone: « Peto te, » inquit, « montem hunc, » sicut dicit Dominus: In die illa. Nihil humile vel dejectum sanctus requirit, nihil quod in demersis convallibus jacet, sed montem quaequia noverat belligerare, sicut scriptum est: « Civitates munitas occupavit sapiens, et destruet munitionem in qua confidebant impii . » Putas cum haec diceret Salomon, hoc nos volebat docere, quia sapiens caperet civitates, et munitiones destrue
Abbreviated transcription (Latin):
rat: & regem fieri iusserat. Sed q̃m ñ scdm
meritũ fuerat electus: negat eũcũ sua
uoluntate uł consilio constitutũ. Tale &
aliqͥd intelligam etiã in eccłiis fieri. qͥã
ꝓmeritis populi aut inuerbo & oꝑe potens
adõ tribuitur rector eccłȩ: aut si mali.¬
gnũ faciat populus in conspectu dñi. talis
ȩccłȩ uidex datur: sub quo famem & sitim
populus patiatur: ñ fame panis neq situm
aquȩ : sed famem ad audiendũ uerbũ dei.
Itagͦ nos agamꝰ & ita orem. ne unquã nos
diuina indignatio in uerbi fame condeninet
ac siti. ne unquã auferatur a nob̃qͥ nos uer-¬
bo & oꝑe instruat. qͥ inmorib & honestate.
qui patientiȩ ac mansuetudinis ꝑfect um
de se popłis prȩstet exemplũ. Nã si nos
fecerimꝰ malignũ inconspectu dñi. id est
simale egerimꝰ. si uoluntatẽ nrãm & ñ dĩ
& semegad: & obscurabit᷑ laus nr̃a. & tra-¬
dem᷑ inmanꝰ iabin regis chanaan. Iabin autẽ

Expanded text:
et regem fieri jusserat. Sed quoniam non et regem fieri jusserat. Sed quoniam non meritum fuerat electus, negat eum cum sua voluntate vel consilio constitutum. Tale ergo aliquid intelligamus etiam in Ecclesiis fieri, quia pro meritis populi aut in verbo et opere potens a Deo tribuitur rector Ecclesiae, aut si malignum faciat populus in conspectu Domini, talis Ecclesiae judex datur, sub quo famem et sitim populus patiatur, non famem panis neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Domini . Ita ergo nos agamus et ita oremus, ne unquam nos divina indignatione in verbi fame condemnet ac siti, ne unquam auferatur a nobis qui nos verbo et opere instruat, qui in moribus et honestate, qui patientiae ac mansuetudinis perfectum de se populis praestet exemplum. Nam si nos fecerimus malignum in conspectu Domini, id est, si male egerimus, si voluntatem nostram et non Dei et Samegach, et obscurabitur laus nostra et trademur in manus Jabin regis Chanaan. Jabin autem
Abbreviated transcription (Latin):
caret: Nanq senarius numerus qui multi¬
puenit insescentos. mundi huiꝰ figuram te¬
nec: qui insex dieb dicitur consummatus.
crucem xp̃i crucifixus est mundus. Sed̾¬
filii isrł facere malignum inconspectu dm̃.
& aoth mortiuusest. Seruatur nimirũ inhis
etiam illa obseruatio quam in suꝑiorib de-¬
signauimꝰ: quia ꝓpeccato populi moritur
bonus populi dux. Cũ eni indigni fuerint
effecti. & fecerint malignũ in conspectu
dĩ: auferetur abeis homo dĩ. Sed dicit for-¬
udice est: Etiam si pͥor decesserit: alt̾ ad¬
hibetur. Audaciter fortassis aliquid dicemꝰ.
tamen qͦd scriptũ est dicemꝰ. Nonsemꝑ pͥnceps
populi & eccłȩ udex ꝑdĩ arbitrium datur:
sed ꝓut merita nr̃a de poscunt. Si mali st̃
actiis nr̃i. & oꝑam᷑ malignũ in conspectu dĩ:
ͥantur nob̾ pͥncipes scđm cor nr̃m. Et hoc
tͥ descripturis ꝓbabo. Audi nanq qͥd dñs
detur de sauile illo qũe utiq ipse dñs elege.

Expanded text:
cavit? Namque senarius numerus, qui multicavit? Namque senarius numerus, qui multipervenit in sexcentos, mundi hujus figuram tenet, qui in sex diebus dicitur consummatus. crucem Christi crucifixus est mundus. Adfilii Israel facere malignum in conspectu Domini, et Aoth mortuus est. Servatur nimirum in his etiam illa observatio quam in superioribus designavimus, quia pro peccatis populi moritur bonus populi dux. Cum enim indigni fuerint effecti, et fecerint malignum in conspectu Domini, auferetur ab eis homo Dei. Sed dicit forjudice est, etiamsi prior decesserit, alter adhibetur. Audacter fortassis aliquid dicemus; tamen quod scriptum est dicimus. Non semper princeps populi et Ecclesiae judex per Dei arbitrium datur, sed prout merita nostra deposcunt, si mali sunt actus nostri et operamur malignum in conspectu Dei, dantur nobis principes secundum cor nostrum, et hoc tibi de Scripturis probabo. Audi namque, quid Dominus detur de Saule illo, quem utique ipse Dominus elegerat,
Abbreviated transcription (Latin):
uitia & peccata ꝓpellimꝰ. Sed & tu ipse õ
auditor esto agricola animȩ tuȩ. utere
hoc aratro quo utitur semegad. Sed cũ mi¬
seris manũ tuam in aratru: noli retro respi¬
cere. idest postea quã tuleris crucem tuã &
secutus fueris xp̃m. postea quã scło renun¬
ciasti & iis quȩ inscło sunt: noli retrores.¬
picere. noli requirere ea quȩ ꝓpt̾.xp̃m du¬
xeras ut stercora. Quia si inisto aratro
manũ semꝑ habueris ita ut confident᷑ di¬
cas. mͥ aute absit głari nͥ incruce dnĩ nr̃i
iħu xp̃i ꝑquem mͥ mundus crucifixus est¬
& ego mundo. hȩx t̃ dicenti: cadent a
dextris tuis decem milia. & asinistris tuis
mille. adte uͦ ñ apꝓx imabunt. Sed &
hoc ipsum quod dixit in sescentis allophi¬
los ꝑcussisse semegad: ñ mͥ uidetur oti¬
ose dictum. Quid enĩ opus erat designari
etiam numerũ. nisi forte euidentius in
ipꝰnumero ea dequib suꝑius diximꝰ indi¬

Expanded text:
vitia et peccata propellimus. Sed et ipse, o vitia et peccata propellimus. Sed et ipse, o auditor, esto agricola animae tuae, utere hoc aratro quo utitur Semegach. Sed cum miseris manum tuam in aratrum, noli retro respicere, id est, posteaquam tuleris crucem tuam, et secutus fueris Christum; posteaquam saeculo renuntiasti, et his quae in saeculo sunt, noli retro respicere, noli requirere ea quae propter Christum duxeras ut stercora; quia si in isto aratro manum semper habueris, ita ut confidenter dicas: Mihi autem absit gloria, nisi in cruce Dominii, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Haec tibi dicenti: Cadent a dextris tuis decem millia, et a sinistris tuis mille, ad te autem non approximabunt . Sed et hoc ipsum quod dixit, in sexcentis Allophylis percussisse Samegach, non mihi videtur otiosum dictum. Quid enim opus erat designare etiam numerum, nisi forte evidentius in ipso numero ea de quibus superius diximus, indi
Abbreviated transcription (Latin):
quale sit etiã principiũ semegad. qui
int̃pretat᷑ ibi aduena. Uerũ est enĩ quia
om̃s qui sunt homines dĩ aduenę sunt
in hoc mundo & incolȩ int̾ra: sicut &
ille dicebit. Qm̃ in cola egosũ apud tẽ.
int̾ra: & peregrinꝰ sicut om̃s patres mei.
id est hic. Quod enĩ scõ spĩu qui incęlis est ibi
est: nobis hic est. Quid gͦ dicit᷑ de semegad:¬
s Percussit inquit allophilos insescentis uiris.
instua uł pede aratri. Aliud genꝰ laudis in
semegad udeo. Iste in aratropugnat. A oth
pugnabat ingladio: iste inaratro. Uincit
tamen& hic: exuperat ac ꝓsternit allophi.¬
& acumine correptionis utatur. sed aliqͣndo
etiã imitetur agricolam. ut uelut aratro
sulcansanimȩ t̾ram. ac sepius eam clementi
comonitione rescindens: aptam eã suscipi.¬
endis seminib paret. Interficiunt᷑ gͦ etiã
sic allophili: cũ ñ argumentis & acumine
contra aduersarios utimͦ. sed agresti &
simplici cõmonitione de. animis auditorũ

Expanded text:
quale sit etiam principium Samegach, qui interpretatur, ibi advena. Verum est enim quia omnes qui sunt homines Dei, advenae sunt in hoc mundo et incolae in terra, sicut et ille qui dicebat: Quoniam incola ego sum apud te in terra, et peregrinus, sicut omnes patres mei .id est, hic; quod enim sancto Spiritu qui in coelis est, id est, nobis hic est. Quid ergo dicitur de Samegach: Percussit, inquit, Allophylos in sexcentis viris in stiva et pede aratri? Aliud genus laudis in Samegach video. Iste in aratro pugnat, Aoth pugnabat in gladio. Iste in aratro vincit, tamen et hic superat et prosternit Allophyr auctoritate verbi et acumine correptionis utatur, sed aliquando etiam imitetur agricolam, et velut aratro sulcans animae terram, ac saepius eam clementi commonitione rescindens, aptam eam suscipiendis seminibus paret. Interficientur ergo etiam sic Allophyli, cum non argumentis et acumine contra adversarios utimur, sed agresti et simplici commonitione de animis auditorum
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ intuitus. Et idõ semꝑ anmalis ho
& is qui scđm carnẽ est ꝑ sequit᷑ eũ qui
scd̾m sp̃mest: donet spũalis intelligat¬
& examinet om̃ia. & intelligat unde
sit sibi auxiliũ deposcendũ. & clamet
ad dnm. donec animȩ illi quȩ clamaue¬¬
rit adh̃m suscitetur ꝓpheciȩ gr̃a : quȩ
g̃ub̾netur: uł etiã sensus uniuscuiusq
mentis & animȩ regatur. ꝑap̃o dñm no¬

Expanded text:
semper intuitus; et ideo semper animalis homo, semper intuitus; et ideo semper animalis homo, et is qui secundum carnem est persequitur eum qui secundum spiritum est , donec spiritalis intelligat et examinet omnia, et intelligat unde sibi sit auxilium deposcendum, et clamet ad Dominum, donec animae illi quae clamaverit ad Dominum suscitetur prophetia, quae gubernetur, vel jam sensus uniuscujusque mentis et animae regatur. CAPUT XII.