comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adexercenda bona oꝑa. aliena nos
utilit exẽpla ꝑsuadent. Ꝙcũ m̃te
humili opimonis alienȩ bona susci¬
pimus: nr̃a uł ad melius bona ꝓdu¬
cimꝰ. uł ad bonũ mala ꝑmutamꝰ.
Cũq nos de uita ꝓpximi: fame splen¬
dor irradiat: mens nr̃a ut p̃diximꝰ
quȩ ad obtinendũ uirtutis iter se
dirigit: quasi in lunȩ lumine gressus
ponit. Sed sic̃ ex aliena opinĩone
extrinsecus haberi considerat: illud
obliuiscit᷑. ad qđ introrsus anhela¬
tiis gaudere despęxit. Quia uͦ cum
mag̃nitudo opis ñ inflauit: solem
fulgentẽ ñ uĩdit. Quia aut̃ illũ nec
fam̃a laudabilis extulit: clare inceden¬
tẽ lunã minime attendit. Sunt enĩ
ñnulli qͥ eo in elationẽ corruunt.:
qͦ ꝑsubtilẽ intelligentiã. uł quȩ ñ
faciunt bona cognoscunt. Hi nimirũ
sup multis diuitiis lȩtant᷑. cũ quȩ¬
libet sũma intelligendo reperiunt.
atq in elatione ipss inuentis corrũ¬

Expanded text:
ad exercenda bona opera aliena nos ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione pextrinsecus haberi considerat, illud obliviscitur ad quod introrsus anhelatiis gaudere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare incedentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrum
Abbreviated transcription (Latin):
scitur: huic quasi ꝑgenti in itinẽre.
exempli lum̃ p̃betur. Sed ñ nunꝗ
opus qđ ab aliena opinione sumitur:
minꝰ mundo desiderio in animo for¬
mat᷑. Nã infirmȩ m̃tes. dũ bona de
aliis audiunt: aliqͣndo se ad oꝑationẽ
rectã ñ amore uirtutis. sed delecta¬
tione laudis accendunt. Et ꝓfecto
liquet. qͥa sic̃ solis natura. ẽ ut quęq
attigerit. accendat & siccet: ita
lunãris ignis ẽ ꝓpriũ: ut qͥcquid
contigerit. ex urat quidẽ: sed exuren¬
do hiĩmidũ reddat. Ad uitã gͥ bonã.
alios pamorẽ dĩ affectꝰ rectĩ oꝑis.
alios uero amor laudis inflãmat. Sed
uĩ rectiopis affectu accendim᷑: quasi
pignẽ sołis a uitiorũ humore siccam᷑
um uͦ quẽ adopus honũ laudis amor
ꝓuocat: concupita fama quasi luna
attingit. qͥa uidelicet eiꝰ animũ &
accendit & resoluit Accendit scilicet
ad exercitiũ oꝑis. resolutt uͦ ad con¬
cupiscentiã fauoris. Plerunq tam̃

Expanded text:
scitur, huic quasi pergenti in itinere scitur, huic quasi pergenti in itinere exempli lumen praebetur. Sed nonnunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis affectu accendimur, quasi per ignem solis a vitiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ iob dr̃. Si uidi solẽ cũ fulge¬
ret. Acsi apte diceret. Opus meum̃
etiã cũ aliis exemploꝵ lucẽ tribue¬
rec. ad pͣsũptionis głam ñ attendi
Quia dũ de eo extolli timui: ab intu¬
endo eo oculos auerti. S eqr̃¬
lunã subdidit: qͥa uidelicet post
opus bonũ. fama laudabilis seqͥt᷑.
ꝑ quã celebre nom̃ inhac p̾sentis ui¬
te nocte possidet᷑. Si aut̃ uerũ . ẽ.
qđ quidã putant. illustrationẽ ꝑ oc
cultũ circulũ a radio solis lunã exci¬
pe. ut possit lucẽ nocturnis cursib
horret Fana qͥppe a bono oꝑe ui¬
res accipit. & fauoris grãm qͥuasi
claritatẽ luminis asꝑgit. Est ali¬
ud inluna. qđ ꝑ simĩsitudinẽ: bo¬
na spargenti famȩ conueniat. Lux
nanq eius. etiã in tenebrarũ tẽpore.
iter ambulantib ostendit. Qiua
& dũ de aliena uita lux laudis emi¬
cat: alios ad exercitiũ boni oꝑis illu¬
strat. Cũq illius opinio clara cogno¬

Expanded text:
beatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulgebeatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulgeret. Ac si aperte diceret: Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos averti. Sequlunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si autem verum est quod quidam putant, illustrationem lunam per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibushorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cogno
Abbreviated transcription (Latin):
& tẽpus meȩ resolutionis instat Iunc
gͦ ad memoriã ꝑfectionẽ reduxit
õpis: cũ iã p̃uidit ad largitatis spa¬
cĩũ minime subesse tẽpus opationis.
Sic̃ enĩ dũ uiuimꝰ. debemꝰ bõna nr̃a
amemoria repellere ne extollant:
ita apꝓpinquante exitu. plerunq
ea ad memoriã iterũ reuocamꝰ. ut
uidelicet fiduciã p̾beant. & desꝑa-¬
tũ timorẽ p̃mant. Qui & si corin¬
thiis bona sua enumerando narra¬
uit: illos confirmare studuit. ñ
se ostendere. Nã qͥa eadẽ bona ñ in
se attenderet. pate facta tribula¬
tione ꝓpriȩ tẽptationis edocurt.
qua ex pressa subiunxit Propt̃ qđ
placeo m in infirmitatib meis. Ut
discipłos instrueret: de se sũma
referebat. Ut uͦ se in humilitate
custodiret: considerationis oculũ.
ñ in iurtutib suis. sed in infirmitatib
ut bona quidẽ quȩ agant uideant.
& tam̃ cũ ꝑegerint. ab eoꝵ memo¬
ria oculos auertant. Unde recte ꝑ

Expanded text:
et tempus meae resolutionis instat . Tunc et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim, dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus viri, ut bona quidem quae agunt videant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria oculos avertant. Unde recte per
Abbreviated transcription (Latin):
Plerunq enĩ hõc uitio tẽptant᷑ electi
plerunq eoꝵ cordi suggerit᷑ ut & bona
si uere electi st̃: ab eo inqͦ sibi placent
m̃tis oculos diuertunt. Omnẽ inse de
ꝑactis bonis lȩticiã depͥmunt: & de
iis quȩ se minꝰ egisse intelligunt. tri¬
sticiã requir̃. Indignos se estimant.¬
& pene soli bona sua ñ uident. quȩ
in se uidenda om̃ib ad exẽplũ pͣbent
Hinc .ẽ. qđ paulus dũ expleta inse bo¬
na post poneret. & sola adhuc reliqͣ
quȩ essent explenda cogitaret: dicit
est qđ ut posset se debonis quȩ agebat
humiliare: studebat ad animũ prȩ¬
terita mala reducere. dicens. Qui
primꝰ fuiblasphemꝰ & ꝑsecutor. & con¬
tumeliosus. Qui & si quando dixit.
bonũ certam̃ certaui. cursũ consũma¬
ui. fidẽ seruaui: intuendũ sũmope
qͥa ea illo tp̃re intulit. qͦ iã de corpo¬
re discessurũ se esse cognouit. Ibi quip¬
pe p̾misit dicens. Egõ enĩ iã delibor

Expanded text:
Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque eorum cordi suggeritur ut bona si veri electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt. Indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit:est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi , intuendum summopequia ea illo tempore intulit, quo jam ex tempore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor,
Abbreviated transcription (Latin):
diuertit: adiungit. Et lunã ince-¬
dentẽ clare. Quĩa opinionis suȩ gr̃ã
animũ deuinci. nec tacita cogitatio¬
ne ꝑmisit: ꝓtinꝰ subdidit. Et si lȩta
sitorio fauori ñ renitit᷑. ad hocusq
ꝑtrahit᷑. ut laudet ipsa qđ facit.
conditioniquȩ p̃missa . ẽ. quasi con¬

Expanded text:
divertit, adjungit: Et lunam incedivertit, adjungit: Et lunam incedentem clare. Quia autem opinionis suae gratia animum devinci, nec tacita cogitatione permisit, protinus subdidit: Et si laetatsitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ salomonẽ dr̃. Sicut ꝓbat᷑ in con¬
flatorio argentũ. & in fornace au¬
rũ: ita ꝓbatur homo laudantis ore.
Argentũ quippe uł aurũ. si reꝓbũ. ẽ.
igne consumit᷑: si uͦ reꝓbũ ñ. ẽ igne
declarat᷑. Sic nimirũ. ẽ. & sensũs
oꝑantis. Nã qualis sit: in eo qđ lau¬
dat᷑ ostendit᷑. Si enĩ se auditis suis
laudib extollit. qͥd iste aliud quã
aurũ uł argentũ reꝓbũ fuit. quẽ
uidelicet fornax linguȩ consũpsit:
Si aut̃ fauores suos audiens. ad suꝑ¬
ni iudicii considerationẽ redeat. ac
ne de iis apud occultũ arbitrũ gra¬
uet᷑ mecuit: quasi ex purgationis
igne. ad magnitudinẽ claritatis ex¬
crescit. Et unde incendiũ trepidati¬
onis sustinet : inde clarius fulget.
Beatꝰ gͥ iob qͥa nequaquã de oꝑatione
se pͣtulit: fident̃ dicit. Si uidi solẽ
cũ fulgeret. Quia uͦ hunc a iudicii in¬
terioris intintu. fama laudabilis ñ

Expanded text:
per Salomonem dicitur: Sicut probatur in conper Salomonem dicitur: Sicut probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum, ita probatur homo ore laudantis . Argentum quippe vel aurum, si reprobum est, igne consumitur; si probum vero, igne declaratur. Sic nimirum est et sensus operantis. Nam qualis sit, in eo quod laudatur ostenditur. Si enim se auditis suis laudibus extollit, quid iste aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae consumpsit? Si autem favores suos audiens, ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrum gravetur metuit, quasi expurgationis igne ad magnitudinem claritatis excrescit, et unde incendium trepidationis sustinet, inde clarius fulget. Beatus igitur Job, quia nequaquam de operatione se praetulit, fidenter dicit: Si vidi solem cum fulgeret. Quia vero hunc a judicii interioris intuitu fama laudabilis non
Abbreviated transcription (Latin):
iis in quib laudat᷑ & ñ st̃. maus dĩ
iudiciũ inueniat: aut de iis inquib
laudat᷑ & st̃. cõpetens p̃miũ ꝑdat
Unde plerunq fit. ut sic̃ in iu̾stꝰ ex
laude sua polluit᷑ ita uir iustꝰ au¬
dita sua laude purget᷑ Nã dũ bo¬
na quȩ egit. ab homĩnib prȩferri
cognoscit: subtile contra se ut dictũ ẽ.
extremi iudicii ęxam̃ metuit. ac tre¬
pidus ad conscientiã recurrit. & qͥcqͥd
illic in est rep̃hensibile corrigit. Dũ
enĩ bona sua in notuisse formĩdat: sub¬
tilitatẽ secuturi examinis ꝑtimescens.
si qua in se mala occulta st̃ amputat.
Pauet nanq si saltẽ talis dõ ñ ostendit᷑:
qualis ab hominib putat᷑. Et neq con¬
tentꝰ. ẽ. ut in qͦ potuit in notescere :
in hoc debeat remanere. Iã enĩ de bo¬
nis suis quasi retributionẽ sibi factã¬
estimat: nisi eis & alia quȩ abhomi¬
nib nesciunt᷑ adiungat: Unde bene

Expanded text:
his in quibus laudatur et non sunt majus Dei his in quibus laudatur et non sunt majus Dei judicium inveniat, aut de his in quibus laudatur et sunt competens praemium perdat. Unde plerumque fit ut sicut injustus ex laude sua polluitur, ita vir justus audita sua laude purgetur. Nam dum bona quae egit ab hominibus proferri cognoscit, subtile contra se, ut dictum est, extremi judicii examen metuit, ac trepidus ad conscientiam recurrit, et quidquid illic inest reprehensibile corrigit. Dum enim bona sua innotuisse formidat, subtilitatem secuturi examinis pertimescens, si qua in se mala occulta sunt amputat. Pavet namque si saltem talis Deo non ostenditur qualis ab hominibus putatur, et neque contentus est ut in quo potuit innotescere, in hoc debeat remanere. Jam enim de bonis suis quasi retributionem sibi factam aestimat, nisi eis et alia quae ab hominibus nesciuntur adjungat. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
dam᷑ : occulta pũlsatione requirim᷑.
quid de nob ipsis sentiamꝰ. Suꝑba & enĩ
mens etiã cũ de se falsa bona dicunt᷑
exultat: qͥa ñ apud dm̃ qualit̃ ui¬
uat. sed apud homines qualit̾ in no-¬
tescat excogitat Iudiciũ enĩ de se dĩ¬
omĩpotentis despiciens. & solũ modo
hominũ quȩrens: int̾ auditas laudes
attollit᷑. & quȩ hoc solũ quęsierat.
quasi debrauio oꝑis lȩtat᷑ At contͣ
si cor ueracit̃ humile. ẽ: bona quȩ de
se audit. aut minime recognoscit.
& qͥa falsa dicunt᷑ metuit: aut certe
si adesse ea sibi ueracit̃ scit. eo ipso
formidat ne ab ęc̃na dĩ retributione
sint ꝑdita. qͦ hȩc considerat homini¬
b diuulgata. Pauetq uehement̾:
ne spes futuri muneris. in mercede
ex re agit᷑. ut electoꝵ animꝰ magno
laudũ suarũ igne cruciet᷑: atq ab
omĩ torporis sui rubigine. merore
cogitationis excoquatur. Cauta & enĩ
consideratione trepidat. ne aut de

Expanded text:
damur, occulta pulsatione requirimur damur, occulta pulsatione requirimur quid de nobisipsis sentiamus. Superba etenim mens etiam cum de se falsa bona dicuntur exsultat, quia non apud Deum qualiter vivat, sed apud homines qualiter innotescat, excogitat. Judicium enim de se omnipotentis Dei despiciens, et solummodo hominum quaerens, inter auditas laudes extollitur, et quae hoc solum quaesierat, quasi de bravio operis laetatur. At contra, si cor veraciter humile est, bona quae de se audit, aut minime recognoscit, et quia falsa dicuntur metuit; aut certe si adesse ea sibi veraciter scit, eo ipso formidat ne ab aeterna Dei retributione sint perdita, quo haec considerat hominibus divulgata, 707 pavetque vehementer ne spes futuri muneris in mercedem ex re agitur ut electorum animus magno laudum suarum igne crucietur, atque ab omni torporis sui rubigine moerore cogitationis excoquatur. Cauta enim consideratione trepidat, ne aut de
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Qua uidelicet attestatione qͥd
nob innuit᷑ nisi qđ nob magno metu
& circũ spectione opus. ẽ ne mens
nr̃a unquã de suis laudib uł tacita
lȩcet᷑: Quisquis enĩ quasi claritatẽ
lune: famȩ suȩ magnitudinẽ con¬
spicit. sibiq in occulto m̃tis gaudiũ
facit. cui iste nisi auctori se p̃rȩtulit.
cuiꝰ dono ut bene opet᷑ pcipit. & ta¬
men in eiꝰ munere de grͣatia suȩ lau¬
dis hilarescit: Despecto enĩ honore
conditoris: semet ipsũ plus amare
conuincit᷑. cuiꝰ p̾conis lȩtat᷑. Quã¬
uis ñnunꝗ etiã scĩ uiri de bona sua
opinione gaudeant. sed cũ ꝑhanc ad
meliora ꝓficere audientes pensant.
Nec iã de opinione sua: sed de ꝓximoꝵ
gaudent utilitate. Quia aliud. ẽ. fauo¬
res quȩrere. & aliud de ꝓuectib exul¬
tare. Qua inre necesse: ẽ. ut cũ audien¬
tiũ utilitati ñ ꝓficit: m̃tẽ nr̃am fama
laudabilis ñ eleuet. sed fatiget. Cũ
enĩ humanȩ linguȩ actestatione lau¬

Expanded text:
m.---Qua videlicet attestatione quid nobis innuitur, nisi quod magno metu et circumspectione opus est, ne mens nostra unquam de suis laudibus vel tacita laetetur? Quisquis enim quasi claritatem lunae famae suae magnitudinem conspicit, sibique in occulto mentis gaudium facit, cui iste nisi auctori se praetulit, cujus dono ut bene operaretur percepit, et tamen in ejus munere de gratia suae laudis hilarescit? Despecto enim honore conditoris, semetipsum plus amare convincitur, cujus praeconiis laetatur. Quamvis nonnunquam etiam sancti viri de bona sua opinione gaudeant; sed cum per hanc ad meliora proficere audientes pensant, non jam de opinione sua, sed de proximorum gaudent utilitate quia aliud est favores quaerere, et aliud de profectibus exsultare. Qua in re necesse est ut cum audientium utilitati non proficit, mentem nostram fama laudabilis non elevet, sed fatiget. Cum enim humanae linguae attestatione lau
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte diceret᷑ Ne quaqua me in co
locupletẽ ex iusticia credidi: qͦ recta
quȩ agere debui. eciã multa cognoui.
Nec intelligentia cor exculit. qͥa illud
consideratio debitȩ oꝑationis pressit.
Sciendũ uͦ est: qđ plerunq contingit.
ut cũ intelligentiȩ altitudo ꝑcipit᷑.
circa semet ip̃sũ animꝰ ualde sollicitꝰ.
abelationis lapsu teneat᷑. Sed cũ mira
quȩ intelligit. etiã oꝑari coepit: eo
ipso ñnunꝗ quo foris ostendit᷑ labit᷑.
atq in suis actib se cȩteros p̾ire głat᷑.

Expanded text:
aperte diceretur: Nequaquam in eo me locupletem ex justitia credidi, quo recte quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia cor extulit, quia illud consideratio debitae operationis pressit.Sciendum vero est, quod plerumque contingit, ut cum intelligentiae altitudo percipitur, circa semetipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, at
Abbreviated transcription (Latin):
siue pauꝑis suꝑbientis animũ. curs
carnales pmunt. In reb enĩ t̾renis.
paup & diues reprob. quãuis ñ pari
ꝓspitate fulciant᷑: pari tam̃ anxi¬
etłte turbant᷑. Quia qđ illeiã cũ
metu habet. iste cũ anxietate appe¬
tt: & qͥa habere ñ ualet dolet. Dica
cur gͦ. Simul in puluere dormient.
& uermes oꝑient eos. Quia & si non
simubreb tẽporalib subleuantur.
simul tam̃ incura rerũ tẽporaliũ
mentis torpore sopiunt᷑. Si mulꝙ
eos uermes oꝑiuint: qͥa uel istũ
ut concupitã habeat. uel illũ ne
habita amittat: carnales cogitatio¬
ł abitis reb elatꝰ fuerat. nec amis¬
sas cũ anxietate requirebat. qͥa nul¬
lis exterioris dãni cogitationib
mordebat᷑. eũ uermẽs cordis ñ ope¬
rierant. Et qͥa int̾rena cura m̃tẽ
suã ñ deiecerat: nequaquã inpul¬
uere dormiebatS eqr̃. Certe
noui cogitationes urãs: & sententias
contra m̃e iniquas Cũ scriptũ sit.
qͥs seit hominũ quȩ st̃ hominis. nͥ

Expanded text:
eris animum curae carnales premunt. In rebus enim terrenis pauper et dives reprobus quamvis non pari prosperitate fulciantur, pari tamen anxietate turbantur, quia quod ille jam cum metu habet, iste cum anxietate appetit, et quia habere non valet, dolet. Sed ergo: Simul in pulvere dormient, et vermes operient eos, quia etsi non simul rebus temporalibus sublevantur, simul tamen in cura rerum temporalium mentis torpore sopiuntur. Simulque eos vermes operiunt, quia vel istum ut concupita habeat, vel illum, ne habita amittat, carnales cogitatiohabitis rebus elatsas cum anxietate requirebat, quia nullis exterioris damni cogitationibus mordebatur, eum vermes cordis non operuerant. Et quia in terrena cura mentem suam non dejecerat, nequaquam in pulvere dormiebat. Sequitur: Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Cum scriptum sit: Quis scit homin
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cũ aliqͥd suꝑbũ inm̃te ꝑsuadt
fit dulce qđ dicit. qͥa uideri p̾latꝰ ꝙ¬
teris homo ꝑuersus appetit. Dũ meni
auariciã infundere molit᷑: fit dule
qđ occulte loquit᷑. qͥa ꝑ abuncdantĩ
necessitas uitat᷑. Dũ asiquid de ini¬
dia suggerit. fit dulce qđ dicit. qͥ
ꝑuersa mens dũ aliũ decerescere ui¬
derit. exultat se eo minorẽ ininine
uideri. Cũ aliqͥd de fallacia ꝑsuaat
fit dulce qđ suggerit: qͥa eo ip̃so qui
fallit cȩteros. prudens uidet᷑ sibi
ũ luxuriã deceptȩ m̃tiloquitꝰ. Nt
dulce qđ suadet: qͥa in uoluptatꝰ
animũ resoluit. Quot gͦ uicia car¬
naliũ cordib inserit. quasi tot pit
suȩ eis dulcedinis porrigit. Quã
tam̃ ut p̾dixi eiꝰ dulcedinẽ ñ pcip¬
unt: nisi qui p̃sentib uoluptatib
dediti ad ꝑpecuũ luctũ trahuntus
Bene gͦ dicitur Dulcis fuit glareis a¬
citi. Quia a marus electis. & suaus
.ẽ. reꝓbis. Illos enĩ solũ modo sus
delectationib pascit. qͦs cotidins

Expanded text:
Nam cum aliquid superbum in mente persuadet, fit dulce quod dicit, quia videri praelatus caeteris homo perversus appetit. Dum menti avaritiam infundere molitur, fit dulce quod occulte loquitur, quia per abundantiam necessitas vitatur. Dum aliquid de invidia suggerit, fit dulce quod dicit, quia perversa mens dum alium deterescere viderit, exsultat se eo minorem minime videri. Cum aliquid de fallacia persuadet, fit dulce quod suggerit, quia eo ipso quo fallit caeteros, prudens videtur sibi. Cum luxuriam deceptae menti loquitur, fit dulce quod suadet, quia in voluptate animum resolvit. Quot ergo vitia carnalium cordibus inserit, quasi tot potus suae dulcedinis eis porrigit. Quam tamen, ut praedixi, ejus dulcedinem non percipiunt, nisi qui, praesentibus voluptatibus dediti, ad perpetuum luctum trahuntur. Bene ergo dicitur: Dulcis fuit glareis Cocyti, quia amarus electis, et suavis est reprobis. Illos enim solummodo suis delectationibus pascit, quos quotidianis
Abbreviated transcription (Latin):
Nagelli freno retineri Exquare a¬
beati iob eũ consolari ñ poterant. in
quo suis sermonib ueritati contra
ibanit. Cũq hunc hypocritã uł im¬
piuĩ dicerent: ꝑ hoc qđ ipsi m̃tientes
ppetrabant culpã. augebant ꝓcul
Cubio poenã iusti uulnerib affucti
N a scorp m̃tes quia ueritate diligunt.
etiã culpa fallaciȩ torquet aliene.
Quanto enĩ graue mendacii esse crim̃
aspiciunt: tanto hoc non solũ in se.
sedetiã in ali is oderunt:

Expanded text:
flagelli fervore teneri, ex qua re aflagelli fervore teneri, ex qua re abeati Job eum consolari non poterant, in quo suis sermonibus veritaibant. Cumque hunc hypocritam vel impium dicerent, per hoc quod ipsi mentientes perpetrabant culpam, augebant procul dubio poenam justi vulneribus afflicti. Nam sanctorum mentes, quia veritatem diligunt, etiam culpa fallaciae torquet alienae. Quanto enim grave mendacii esse crimen aspiciunt, tanto hoc non solum in se, sed etiam in aliis oderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
siendũ: quia hoc loco plus fuit in¬
numnerabiles dixisse quã om̃s. Post se
enr ominẽ hominẽ trahit: qͥa intrib
auris & dimidio. om̃s qͦs in studis
uite carnalis inuenerit. iugo suȩ
cͥominationis astringit. Ante se uͦ
innumerabiles traxit᷑: qͥa ꝑquinq
cula. quauis carnal es om̃s trahere
minime potuit. multo tam̃ plures
st̃ intã longo tẽpore ii qͦs ante se
innumerabiles rapit. quã om̃s qͦs
in tã breui tẽpore rapiendos inue¬
nerit. Bene gͦ dicit᷑. Post se omnẽ
hominẽ trahit: & ante se innume¬
rabiles. Quia & tunc minꝰ trahit cũ
om̃s tulerit. & nunc amplius diri¬
pit cũ corda innumerabiliũ inuadit
asc beatus iob qͥa contra inquoꝵ
principẽ mire disseruit. qͥ in hac
tu dnĩ destruit᷑: de se patenter
ostendit qͥa flagella dominica ñ
et offensione suscepit. Qm̃ si iniquus
quisq in hac uita ꝑmittit᷑ ꝓsꝑari:
necesse ẽ. ut electũs dĩ debeat᷑ sub

Expanded text:
sciendum quia hoc plus fuit, insciendum quia hoc plus fuit, innumerabiles dixisse, quam omnes: post se enim omnem hominem trahit, quia in tribus annis et dimidio omnes, quos in studiis vitae mnationis astringit. Ante se vero innumerabiles traxit, quia per quincula, quamvis carnales omnes trahere minime potuit; multo tamen plures sunt in tam longo tempore hi, quos ante se innumerabiles rapit, quam omnes quos in tam brevi tempore rapiendos invenerit. Bene ergo dicitur: Post se omnem hominem trahit, et ante se innumerabiles, quia et tunc minus tollit cum omnes tulerit, et nunc amplius diripit cum corda innumerabilium invadit. Haec beatus Job, quia contra iniquorum principem mire disseruit, qui in hac tu Domini destruetur, de se patenter ostendit quia flagella Dominica non ex offensione susceperit, quomodo si iniquus quisque in hac vita permittitur prosperari, necesse est ut electus Dei debeat sub
Abbreviated transcription (Latin):
humana sapiens dicit᷑. Sed cũ plu s
sint om̃s quã innumerabiles: queren¬
dũ nob̾. ẽ. cur ante se innumerabilis
& post se om̃s trahere dicat᷑ nisi qdđ
antiquus hostis reꝓbũ cunc hominẽ
ingressus. cunctos qͦs carnales inue¬
nerit. sub suȩ iugũ ditionis rapit
Qui & nunc prius quã appareat. unu¬
merabiles quidẽ ñ tam̃ om̃s carniles
qahit. qͥa cotidie a carnali oꝑe ad
poenitentiã recleunt. Et nũne unnui¬
perabiles rapit cũ falsitatis suȩ stu¬
necdo lominib signa ñ exhibet. Cũ
Nora carnaliũ oculis mirancda eis
ꝗ digia fecerit. post se tune ñ uunu¬
merabiles sed om̃s trabit. qͥa qͥ bonis
psentib delectant᷑ potestati se illi
ibsq retractatione subiciunt. Sed
seut p̃ fati sumꝰ. qͥa plus .ẽ. omnẽ
hominẽ quã innumerabiles trahe¬
rortur pͥus dicit᷑ qͥa omnẽ homine
trabit. & post in augm̃tũ innume¬
rabiles subicit᷑: Ratio nanq expe¬
ct ut pͥus qđ minꝰ. ẽ: & postea in

Expanded text:
humana sapientia dicitur, sed cum plus sint omnes quam innumerabiles, quaerendum nobis est cur ante se innumerabiles, et post se omnes trahere dicatur , nisi quod antiquus hostis reprobum tunc hominem ingressus, cunctos quos carnales invenerit sub suae jugum ditionis rapit, qui et nunc priusquam appareat, innumerabiles quidem, non tamen omnes carnales trahit, quia quotidie a carnali opere ad poenitentiam redeunt, et nunc innumerabiles rapit cum falsitatis suae stupenda hominibus signa non exhibet; cum vero coram carnalium oculis miranda eis prodigia fecerit, post se tunc non innumerabiles, sed omnes trahit, quia qui bonis praesentibus delectantur, potestati illius se absque retractione subjiciunt. Sed sicut praefati sumus, quia plus est omnem hominem quam innumerabiles trahere, cur prius dicitur quod omnem trahit, et post in augmento innumerabiles subjungitur. Ratio namque expetit, ut prius quod minus est, et postea in
Abbreviated transcription (Latin):
suũ uas: illũ reꝓbũ hominẽ ingres¬
sus. dũ dona ꝑuersis tribuit. dũ eos
in hoc mundõ honorib extollit. dũ
eoꝵ oculis ꝓdigia ostendit. flurȩ
m̃tes hunc in siuis ꝓdigiis admirant᷑
& sequunt᷑: bene de eõ dicit᷑. Dulcis
fuit gl areis cociti. Cũ enĩ hunc ele¬
cti despiciunt. cũ m̃tis calce contẽ¬
nunt: illi eũ sequentes diligunt.
qͥ uelut aqua uoluptatis ad ꝑpetuũ
luctũ trahunt᷑. qͥ ꝑ t̾renã concupi¬
scentiã nore glareȩ cotidianis la

Expanded text:
suum vas illum reprobum hominem ingressuum vas illum reprobum hominem ingressus, dum dona perversis tribuit, dum eos in hoc mundo honoribus extollit, dum eorum oculis prodigia ostendit, fluxae mentes hunc in suis prodigiis admirantur et sequuntur, bene de eo dicitur: Dulcis fuit glareis Cocyti. Cum enim hunc electi despiciunt, cum mentis calce contemnunt, illi eum sequentes diligunt, qui velut ab aqua voluptatis ad perpetuum luctum trahuntur, qui per terrenam concupiscentiam more glar
Abbreviated transcription (Latin):
ueritat᷑is exclusi. quasi umbras quasdã
de ueritatis inqͥsitione tenere conati
sunt. Unde cociton fluuiũ currere
apud inferos putauer̃: uidelicet desi¬
gnantes. qđ ii qͥ digna dolorib oꝑa
faciunt. in infernũ ad luctũ decu̾rr̃.
Sed nos despiciamꝰ umbrã carnalis sa¬
pientiȩ. qui iã de ueritate lucẽ tene¬
mꝰ & cagnoscamꝰ uoce beati uiri coci¬
ton luctũ infirmantiũ dici. Scriptũ
qͥppe . ẽ. Uirilit̾ agite. & confartet᷑
cor ur̃m. Qui enĩ in dño confortari
renuunt: ad luctũ panimi in firmi¬
tatẽ tendunt. Glareas uͦ lapillos flu¬
minũ appellare consueuimꝰ. quos
reas cociti nisi reꝓbi designantur.
qͥ suis uoluptatib dediti. quasi sẽp
a flumine ad ima detrahunt᷑:: Qui
stare nolunt. glareȩ cociti fiunt:
qui a suis cotidie lapsib ad luctũ
tendunt. ut in ȩt̃num post lugeant
qui mͦ se in suis uoluptatib delecta¬
bilit̃ relaxant. Et qͥa antiquus hostis

Expanded text:
veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis exclusi, quasi umbras quasdam de veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce beati viri Cocyton luctum infirmantium dici. Scriptum quippe est: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . Qui enim in Deo confortari renuunt, ad luctum per animi infirmitatem tendunt. Glareas vero lapillos fluminum appellare, consuevimus, quos reas Cocyti nisi reprobi designantur, qui, suis voluptatibus dediti, quasi semper a flumine ad ima detrahuntur? Qui e fortiter nolunt, glareae Cocyti fiunt qui suis quotidie lapsibus ad luctum tendunt, ut in aeternum post lugeant, qui modo se in suis voluptatibus delectabiliter relaxant. Et quia antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Incircũ itu eiꝰ sepulchra illius.
om̃s int̾fecti. & qͥ cecider̃ gladio.
Illi qͥppe in inferno iuxta illũ st̃: in
quib isdem malignꝰ sp̃s mortuus iacet.
qui iniqͥtatis eiꝰ g̃ladio cecider̃ ꝑcussi.
Unde scriptũ ẽ. Qui liberasti dauid
seruũ tuũ: de gladio maligno.
Recte aut̃ dicitur. & in congerie mor¬
tuoꝵ uigilabit. qͥa nunc in congre¬
gatione peccantiũ astutiȩ suȩ insidi¬
as exerit. Proeo aut̃ qđ inmundo
raritas bonoꝵ.ẽ. & multitudo malo¬
rũ: recte mortuoꝵ congeries nomi¬
nat᷑. ut ipsa iniquoꝵ multitudo
signet᷑. Lata aut̃ uia .ẽ. quȩ ducit
ad̃ ꝑditionẽ & multi st̃ qͥ ingrediunt᷑
peam. Sathanȩ itaq in congerie
mortuoꝵ uigilare. ẽ: in rẽproboꝵ
cordib maliciȩ suȩ astutias exercere
reis cociti. GSreca lingua cocitus
luctꝰ dicit᷑. qui tam̃ lũctꝰ feminarũ
uł quorũ libet infirmantiũ solet
intelligi. Sapientes uͦ huiꝰ scłi aluce

Expanded text:
dicitur: In circuitu illius sepulcra ejus, omnes interfecti, et qui ceciderunt gladio . Illi quippe in inferno juxta illum sunt, in quibus idem malignus spiritus mortuus jacet. Qui iniquitatis ejus gladio percussi ceciderunt. Unde scriptum est: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Recte autem dicitur: Et in congerie mortuorum vigilabit, quia nunc in congregatione peccantium astutiae suae insidias exerit. Pro eo autem quod in mundo raritas bonorum est, et multitudo malorum, recte mortuorum congeries nominatur, ut ipsa iniquorum multitudo signetur. Lata enim via est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui ingrediuntur per eam . Satanae itaque in cmortuorum vigilare est, in reproborum cordibus malitiae suae astutias exercere. reis Cocyti. - Graeca lingua Cocytus, luctus dicitur, qui tamen luctus feminarum vel quorumlibet infirmantium solet intelligi. Sapientes hujus saeculi a luce
Abbreviated transcription (Latin):
re. Qđ quia solus dñs ꝓpria uir¬
tute facturus. ẽ. de qͦ scriptũ est.
quẽ dñs ił s int̾ficiet sp̃u oris sui
& destruet illustratione aduentꝰ sui.
recte dicit᷑. Quis arguet corã eo uiã
eiꝰ : Unde & sequitur. Et qͣ fecit
qͥs reddet ei: Quis nimirũ. nisi dñs.
qui solus illo ꝑdito homini quȩ fecit
reddet. dũ poͬtestatẽ eiꝰ tã ualidã ꝑ
aduentũ suũ ȩc̃na dãnatione contri¬
uerit: SED elatꝰ iste pͥnceps maloꝵ.
in hac uitã quã diu. ẽ positꝰ. quidagat:

Expanded text:
re. Quod quia solus Dominus propria virre. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui , recte dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Unde et sequitur: Et quae fecit, quis reddet illi? Quis nimirum, nisi Dominus? Qui solus illi perdito homini quae fecit reddet, dum potestatem ejus tam validam per adventum suum aeterna damnatione contriverit. Sed elatus iste princeps malorum, in hac vita quandiu est positus, quid agat,
Abbreviated transcription (Latin):
eniꝰ inscriptura sacra. cũ int̾rogando
quis ponit: omps designat᷑. Unde
serptii ẽ. Quis suscitauit eũ : De qͦ
ꝑ paulũ dr̃. Quẽ ds̃ suscitauit amor¬
tuis. In eo gͦ qđ scĩ uiri eiꝰ iniqͥtati
contradicunt. ñ ipsi st̃ qͥuiã eiꝰ ar¬
guunt: sed ille. ẽ ex cuiꝰ grã confor¬
tant᷑: Et qͥa p̾sentia eiꝰ qua in homi¬
ne uenturus. e: multo atrocior in ꝑ¬
secutione erit. quã nunc cũ minime
cernit᷑ qͥa specialit᷑ ad huc illo uase
sogprio ñ gestat᷑ benedictũ .ẽ. co¬
m o Nulcĩ enĩ nunc uias antixp̃i¬
diudicantes corripiunt. sed hoc
quasi mneiꝰ absentia faciunt. dũ illũ
arguunt quȩ adhuc specialit̾ ñ in¬
tuent᷑. Cũ uͦ in illo dãnato homine
uenerit. quisqͥs eiꝰ p̾sentiȩ resistit:
corã eo uiã eiꝰ arguit. cuiꝰ uires &¬
conspicit & contenit. Uel certe uiã
eiꝰ arguere. ẽ: ꝓsꝑitatẽ cursus eiꝰ.
et̃no supplicio int̾ueniente turba¬

Expanded text:
enim in Scriptura sacra cum interrogando enim in Scriptura sacra cum interrogando Quis ponitur, Omnipotens designatur. Unde scriptum est: Quis suscitabit eum ? De quo per Paulum dicitur: Quem Deus suscitavit a mortuis . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestat Multi enim nunc vias Antichristi judicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit coram eo viam ejus arguet, cujus vires conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turba
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ iob dũ de omĩ maloꝵ corpor
loqueret᷑: subito ad omĩũ iniap
caput uerba conuertit. Uidit eni
qđ infine mundi sathan hominẽ
ingrediens. quẽ sacra scriptura
antichristũ appellat. tanta elatio¬
ne extollit᷑. tanta uirtute princi¬
patur. tantis signis & ꝓdigus in
scĩtatis ostensione se eleuãt. ut
argui abhomine eiꝰ facta ñ ualeat
qͥa cũ potestate t̃roris: ad iungunt
etiã signa ostense scĩtatis. & aĩt
Quis arguet corã eo uiã eiꝰ: Quis
uidelicet hominũ illũ increparȩ au-¬
deat : cuiꝰ uisũ ferre ꝑtimescit: Sed
tam̃ eiꝰ uiã. ñ solũ helias & enoch qͥ in
ei & ꝓbrationẽ ad mediũ deducunt᷑.
sedecia om̃s electi arguunt dũ contẽ¬
nunt : dũ uirtute m̃tis: eiꝰ maliciȩ re¬
sistunt. Sel qͥa hoc ex diuina gr̃a & ñ
suis uirib faciunt: recte nunc̃ dicit᷑
Quis arguet corã eo uiã eiꝰ: Quis crenĩ
miads cuiꝰ adiutorio electi ut resi¬
sere ualeant fulciunt᷑ : Aliqͣndo

Expanded text:
beatus Job dum de omnium malorum corpore loqueretur, subito ad omnium iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta patus, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione se elevat, ut argui ab hominibus ejus facta non valeant: quia cum potestate terroris adjunguntur etiam signa ostensae sanctitatis. Et ait: Quis arguit coram eo viam ejus? Quis videlicet hominum illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Helias et Enoch, qui in ejus exprobratione ad medium perducuntur, sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis etenim, nisi Deus, cujus adjutorio electi, ut resistere valeant, fulciuntur? Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tib pondus graue. ẽ oneris: do¬
ctrina humilitatis. Seqr̃. Nunqͥd¬
contra hominẽ disputatio inea. ẽ. ut
merito ñ debeã contristari: Onũs
qͥ dõ placens: hominib displicet:
causas tristicię nullas habet. Qui
autẽ aut hominib placens dõ displi¬
cet: aut simul dõ & hominib di
splicere se credit: si hunc tristicia
ñ afficit. a uirtute sapientiȩ alienꝰ
existit. Beatꝰ aut̃ iob displicuisse
dõ int̾ flagella se credidit. & iccir¬
co animũ ad tristiciã reuocauit:
qͥa despiciendus ñ erat. cui se displi¬
cuisse formidabat. Si aut̃ de uitę
suȩ meritis contra hominẽ disputa¬
ret: nequaquã contristari debuis¬
set. Sed qͥa ꝑ flagella p̾sentia: an¬
ceps factꝰ de ante acta uita fuerat:
in flagello tristiciã iure reqͥrebat
egi. & ad miramini inhac ꝑcussione
quȩ egi. & considerantes mala quȩ
patior̃: uosmet ipsos etiã a uerboꝵ
culpa compesc ite. atq in meis pcus¬

Expanded text:
mentibus pondus grave est oneris domentibus pondus grave est oneris doctrina humilitatis. Sequcontra hominem disputatio mea est, ut merito non debeam contristari? - Omnis qui Deo placet et hominibus displicet causas tristitiautem aut hominibus placens Deo displicet, aut simul Deo et hominibus 486 displicere se credit, si hunc tristitia non afficit, a virtute sapientiae alienus existit. Beatus autem Job displicuisse Deo inter flagella se credidit, et idcirco animum ad tristitiam revocavit, quia despiciendus non erat cui se displicuisse formidabat. Si autem de vitae suae meritis contra hominem disputaret, nequaquam contristari debuisset; sed quia per flagella praesentia anceps factus de anteacta vita fuerat, in flagello tristitiam jure requirebat. egi, et admiramini in hac percussione quae egi, et considerantes mala quae patior, vosmetipsos etiam a verborum culpa compescite, atque in meis percus
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ cũ loquunt᷑: duo sc̃ quȩ in suis
locutionib attendunt. Ut uidelicet
aut sibi & auditorib suis: aut sibi¬
met solis ꝓsint. si auditorib ꝓdesse
ñ possunt Cũ enĩ bene audiuntur
bona quȩ dicunt: sibi simul & audi¬
torib ꝓsunt. Cũ uͦ ab auditorib
derident᷑: sibi ꝓculdubio p̾stiter.
qͦs a culpa silentii liberos fecerunt.
Beatꝰ itaq iob ut sibi & suis auditorib
ꝓsit: dicat: Audite quȩso sermones
meos: & agite poenitentiã. Ut aut̃
ipse qđ debet eroluat. etiã si audico¬
rib ꝓdesse ñ ualet: adiungat. Susti¬
nece me ut & ego loquar: & post mea
si uidebit᷑ uerba ridete. Et notandũ
qͥa dĩ subiungeret agite poenitentiã.
premisit audite. cũ uero subderet
post mea si uidebit᷑ uerba ridete: prȩ¬
misit sustinete me. Audire qͥppe uo¬
lentis. ẽ: sustinere nolentis. A mici
gͦ eiꝰ si doceri appetunt audiant.
si aut̃ irridere parati st̃. sustineant
que dicunt᷑. Quia idelicet supbis

Expanded text:
etenim, cum loquuntur, duo sunt quae in suis locutionibus attendunt, ut videlicet aut sibi et auditoribus suis, aut sibimet solis prosint, si auditoribus prodesse non possunt. Cum enim bene audiuntur bona quae dicunt, sibi simul et auditoribus prosunt. Cum vero ab auditoribus deridentur, sibi procul dubio profuerunt, quos a culpa silentii liberos fecerunt. Beatus itaque Job ut sibi et suis auditoribus prosit, dicat: Audite quaeso sermones meos, et agite poenitentiam. Ut autem ipse quod debet exsolvat, etiam si auditoribus prodesse non valeat, adjungit: Sustinete me, ut et ego loquar, et post, mea, si videbitur, verba ridete. Et notandum quia dum subjungeret Agite poenitentiam, praemisit Audite; cum vero subderet: Post mea, si videbitur, verba ridete, praemisit Sustinete me. Audire quippe volentis est, sustinere nolentis. Amici ergo ejus si doceri appetunt, audiant; si autem irridere parati sunt, sustineant quae dicuntur, quia videlicet superbis
Abbreviated transcription (Latin):
Alius uͦ morit᷑ in amaritudine anti
suȩ: absq ullis opib. Ecce unde ei¬
ues suꝑbo corde in anit̃ gaude i
de pauꝑ alius supbo cordẽ in ansi
fligitur. Bene aũt̾: de utrisq sib¬
iungit᷑. Et tam̃ simul inpuluere
dormient: & uermes opient eos in
puluere enĩ dormire. ẽ: in terrenis
desideriis oculos m̃tis claudere. In¬
de unicuiq peccanti. & inculpa sua
dormienti dicit᷑. Surge qͥ dormis.
& ȩxurge a mortuis: & illuminabit

Expanded text:
Alius vero moritur in amaritudine animae Alius vero moritur in amaritudine animae suae absque ullis opibus. Ecce unde dives superbo corde inaniter gaudet, inde pauper alius superbo corde inanius affligitur. Bene autem de utrisque subjungitur: Et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. In pulvere enim dormire est in terrenis desideriis oculos mentis claudere. Unde unicuique peccanti et in culpa sua dormienti dicitur: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudiciũ suũ ossa quidẽ habet
sed medullas in ossib ñ habent Q
gͦ sic iste amator huiꝰ scłi. exteror
p̃otestate fulcit᷑. ut etiã interio
t̃renȩ domꝰ abundantia saginetur
dicitur. & medullis ossa illius imo¬
tur. Uel certe ossa st̃ huiꝰ diuitis ꝓi¬
uȩ & durȩ consuetudines. Medialꝰ
uͦ inossib. sunt ipsa desideria mal:
uiuendi: quȩ neq ex prauitate sat¬
factione satiant᷑. Quȩ medullȩ qus
ossa irrigant: cũ praua desideria p¬
uersas consuetudines suas. in uoli¬
ptatũ delectatione conseruant st¬
sunt nonnulli qͥ in hoc mundo diutis
ñ habent. sed habere concupiscunt
Flati esse appetunt. quãuis in hoc
mundo qͦd cupiunt obtinere ñ posse
Et cũ nullis reb uł honorib fultit
ꝑ mala tam̃ desideria inconspecti
interni iudicis reos conseientia as¬
dicit. Talis & enĩ quisq plerunq
ideo affligit᷑. qui a ditescere ac sip¬
bire ñ pͣualet: De qͦ & subditur

Expanded text:
ad judicium suum ossa quidem habent, ad judicium suum ossa quidem habent, sed medullas in ossibus non habent. Quia ergo sic iste amator hujus saeculi exteriori potestate fulcitur, ut etiam interiori terrenae domus abundantia saginetur, dicitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Vel certe ossa sunt hujus divitis pravae et durae consuetudines, medullae vero in ossibus sunt ipsa desideria male vivendi, quae neque ex pravitatis satisfactione satiantur. Quae medullae quasi ossa irrigant, cum prava desideria perversas consuetudines suas in voluptatum delectatione conservantsunt nonnulli qui in hoc mundo divitias non habent, sed habere concupiscunt, elati esse appetunt; quamvis in hoc mundo quod cupiunt obtinere non possunt; et cum nullis rebus vel honoribus fulti sint, per mala tamen desideria in conspectu interni judicis reos conscientia addicit. Talis etenim quisque plerumque ideo affligitur, quia ditescere ac superbire non praevalet. De quo et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
eos alta consideratione diiudicat.
quanto int̾ dãna quȩ ꝑtulerat.
infracta rectitudine stabat. Quid
enĩ ei foris rerũ dãna nocuerant.
qui illũ ñ amiserat. quẽ interius
in puluere dormient: & uermes
oꝑient eos. si quis forsitan accipe
ꝑ allegoriã uelit. explere breuit᷑
possumꝰ : si de iniqͦ hoc diuite ea
quȩ iam st̃ dicta replicemꝰ. Dicit᷑
nanq Uiscera eiꝰ plena st̃ adipe.
Sicut enĩ ex abundanti cybo adeps.
ita ex abundantia rerũ suꝑbia na¬
scitur. quȩ impinguat m̃tẽ diuitis:
dũ eleuat᷑ animus suꝑbientis. Su¬
ꝑbia quippe cordis: quasi quȩdã
pinguedo. ẽ. crassitudinis. Unde
quiã pleriq ex abundantia pecca
Prodiit quasi exadipe iniqͥtas eor
Seqr̃. Et medullis: ossa illius irri¬
gant᷑. Amatores huiꝰ scłi. quasi ossa
habent: quando in hoc mundo for¬
titudinẽ dignitatũ possident.
Sed si in ex teriori dignitate desint
t̾renȩ & domesticȩ diuitiȩ: quana

Expanded text:
eos alta consideratione dijudicat, eos alta consideratione dijudicat, quanto inter damna, quae pertulerat, infracta rectitudine stabat. Quid enim ei foris rerum damna nocuerant, qui illum non amiserat, quem interius in pulvere dormient, et vermes operient eos, si quis forsitan accipere per allegoriam velit, explere breviter possumus, si de iniquo hoc divite ea quae sunt jam dicta replicemus. Dicitur namque: Viscera ejus plena sunt adipe. Sicut enim ex abundanti cibo adeps, ita ex abundantia rerum superbia nascitur, quae impinguat mentem divitis, dum elevatur animus superbientis. Superbia quippe cordis quasi quaedam pinguedo est crassitudinis. Unde quia plerique ex abundantia peccatProdiit quasi ex adipe iniquitas eorum . Sequitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Amatores hujus saeculi quasi ossa habent, quando in hoc mundo fortitudinem dignitatum possident. 495 Sed si in exteriori dignitate desint terrenae et domesticae divitiae, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ad mom̃tũ currunt. qui ꝑcorruptio¬
nẽ carnis ad t̾rã similit̾ redeunt:
Illa gͦ est solũmodo uita cogitanda.
in qu̾a cũ resurrectione carnis. ad
finẽ dissimil ẽ ꝑtingit᷑ retributionis.
Quȩ ẽ enĩ iniqu̾i sałus aut robur. qui
adeps & diuitiȩ dũ totũ hic cũ cele¬
ritate relinquit᷑. & illic retributio
quȩ nunqua relinqui possit inuenit᷑:
Sicut aut̃ huiꝰ iniqui lȩticia transit
ad poenã: ita afflicti in nocentis
poena transit ad lȩticiã. Nec diuitiȩ
gͦ debent m̃tẽ excollere: nec in opia
ꝑturbare. Unde beatꝰ iob int̾dam¬
na rerũ. nulla admittit ad ani¬
mũ dãna cogitationũ: sed ad eos
qͥ se in ꝑcussione despiciunt. redar¬
guendoᷤ subiungit. Certe noui co¬
gitationes urãs: & sententias contra
me iniquas. Dicitis enĩ. Ubi. ẽ. do¬
mus principis. & ubi tab̾nacula im¬
piorũ: Inipiũ enĩ crediderant:
quẽ a lȩtis reb tẽporalit̃ destru¬
ctũ uidebant. Sed sc̃s uir tanto

Expanded text:
ad momentum currunt, qui per corruptionem carnis ad terram similiter redeunt? Illa est ergo solummodo vita cogitanda, in qua cum resurrectionfinem dissimilem pertingitur retributionis. Quae est enim iniquis salus aut robur, qui adeps et divitiae, dum totum hic cum celeritate relinquitur, et illic retributio, quae nunquam relinqui possit, invenitur? Sicut autem hujus iniqui laetitia transit ad poenam, ita afflicti innocentis poena transit ad laetitiam. Nec divitiae ergo debent mentem extollere, nec inopia perturbare. Unde beatus Job inter damna rerum nulla admittit ad animum damna cogitationum, sed ad eos qui se in percussione despiciunt redarguendo subjungit, dicens: Cgitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Dicitis enim: Ubi est domus principis? et ubi tabernacula impiorum? - Impium enim crediderant, quem a laetis rebus temporaliter destructum videbant. Sed sanctus vir tanto
Abbreviated transcription (Latin):
Unde rec̾te qͦq ꝑsalomonẽ dicitur
Quomͦ in aquis resplendent uultꝰ ꝓ¬
spicientiũ: sic corda hominũ mani¬
festa st̃ prudentib. Proinde beatus
iob cũ amicoꝵ colloquentiũ cogita¬
tiones nosse se diceret: adiunxit
Et sententias contra me iniquas. Ut ex
patenti re ostenderet: qͥa hoc qđ in
eis latebat inuenisset. Unde ipsas qͦq
eoꝵ iniquas sententias ad iungit dics
Dicitis enĩ. Ubi . ẽ. domꝰ principis. &
ubi tab̾nacula impioꝵ Infirmi¬
quiq qͥ in hoc mundo florere appe¬
tunt & sic̃ magna mala sic flagella
ptimescunt: in eis qͦs flagellatõs aspi¬
ciunt culpas ex poena mẽtiunt᷑. Quos
enĩ pcussos cernunt: dõ displicuisse
suspicant᷑. Unde amici beati iob
que pcussũ uider̃. impiũ fuisse crȩ¬
diderunt. Uidelicet estimantes. qͥa
si impius ñ fuisset: eiꝰ tab̾nacula ꝑ¬
manerent. Sed ista ñ cogitat: nisi
qͥ adhuc infirmitatis cedio laborat.
qui in p̾sentis uitȩ delectatione

Expanded text:
icitur: Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus . Proinde beatus Job, cum amicorum colloquentium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: Et sententias contra me iniquas, ut ex patenti re ostenderet quia hoc quod in eis latebat 496 invenisset. Unde ipsas quoque eorum iniquas sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: Ubi est domus principis, et ubi tabernacula impiorquique, qui in hoc mundo florere appetunt, et sicut magna mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus tabernacula permanerent. Sed ista non cogitat nisi qui adhuc infirmitatis taedio laborat, qui in praesentis saeculi delectatione