comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malignꝰ sp̃s ut bona destruat. quib¬
adũsari pͥus ñ ualuit. ad oꝑantis m̃¬
tẽ ꝑꝰ ꝑactã oꝑatione uenit. eãq taci¬
tis cogitationib in qͥb đã suis laudib
excutit. ita ut decepta mens ad miret᷑
ipsa quã sint magna quȩ fecit. Quȩdũ
ꝑ occultũ amore apud sem& ipsã extol¬
lit᷑ eiꝰq donũ tribuit. gr̾a pͥuat᷑. Fłinc t¬
Animã dr̃. Fabens fidutiã in puldiri¬
tudine tua. fornicata es in nominetuo.
fidutiã qͥppe animȩ in pulchritudine sua
hab̾e ẽ. in semet ipsa de iusta actione p̃sumere.
Que in suo nomine fornicat᷑. qͣndo in hoc qđ
recte egit ñ condidoris laudẽ dilatari ap¬
petit. s suȩ opinionis grãm requirit.
Hinc rursũ ꝑ ꝓpħam seriptũ ẽ. Quo pul¬
chrior es descende. Anima enĩ unde est
pulchrior inde descendit. qͣndo exuirtutis
decore quo exaltari apud dm debuit ab eiꝰ
gr̃a ꝑsuã elationẽ cadit. Qͥd gͦ in hisagendũ

Expanded text:
malignus spiritus, ut bona destruat, quibmalignus spiritus, ut bona destruat, quib ad operantis mentem post peractam operationem venit, eamque tacitis cogitationibus in quibusdam suis laudibus excutit, ita ut decepta mens admiretur ipsa quam sint magna quae fecit; quae dum per occultum tumorem apud semetipsam extollitur, ejus qui donum tribuit gratia animam dicitur: Habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo. Fiduciam quippe animę in pulchritudine sua habere est, in semetipsam de iusta actione praesumere. Quae in suo nomine fornicatur, quando in hoc, quod recte egit, non conditoris laudem dilatare appetit, sed suę opinionis gloriam requirit. Hinc rursus per prophetam scriptum est: Quo pulchrior es, descende. Anima etenim, unde est pulchrior, inde descendit, quando ex virtutis decore, quo exaltari apud deum debuit, ab eius gratia per suam elationem / cadit. Quid ergo in his agendum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣle sacrifitiũ om̃ipotenti đo rexaurũ
año qđ cont᷑ eũ habere noliusti. Mag¬
na st̃ hȩc: & om̃ipotentis di laudi tribu¬
enda. s int̾ hec uigilanti st̃ studio an¬
tiqui hostis insidiȩ cauendȩ.qr qͣnto
maiora in hominib dona ẽspicit.
tanto hȩc auferre subtiliorib insidiis
exqͥrit. Neq eni latrunculi inuia
caꝑe uiatoreᷤ uacuos expetunt . s eos
qui auri uascula ł argenti ferunt
Uia qͥppe ÷ uita p̃sens. Et tanto qͥsq
necesse ÷ ut insidiante ᷤᷤ sp̃s caueat.
quanto maiora st̃ dona quȩ portat.
Oport& gͦ excellentiã urãm in tan¬
tohac de c̃uersione gentis subditȩ
munere qđ accepit. sũ moꝑe custodi¬
re pͥus humilitate cordis. ac de indo
munditia corꝑis. Cũ enĩ scriptũ sit.
õĩs qͥ se exaltat humiliabit᷑ & qͥ sehu¬
miliat exaltabit᷑ ꝓfecto liqu&e qr ille
ueracit̃ alta amat. qͥ ment̾e suã ab hu¬
militatis radice ñ desecat. Sepe naq

Expanded text:
quale sacrificium omnipotenti Deo rex quale sacrificium omnipotenti Deo rex od contra eum habere noluisti. Magna sunt haec et omnipotentis Dei laudi tribuenda. 1030 Sed inter haec vigilanti sunt studio antiqui hostis insidiae cavendae, qui quanto majora in hominibus dona conspicit, tanto haec auferre subtilioribus insidiis exquirit. Neque enim latrunculi in via capere viatores vacuos expetunt, sed eos qui auri vascula vel argenti ferunt. Via quippe est vita praesens. Et tanto quisque necesse est ut insidiantes spiritus caveat, quanto majora sunt dona quae portat. Oportet ergo excellentiam vestram in tanto hoc de conversione gentis subditae munere quod accepit summopere custodire prius humilitatem cordis, ac deinde munditiam corporis. Cum enim scriptum sit: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltveraciter alta amat, qui mentem suam ab humilitatis radice non resecat. Sepe namque
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiꝰ bono c̃fidimꝰ fatiat in om̃ib custo¬
diri. atq pate facta ueritate. & quod
illicite actũ ẽ. corrigi. & res uiolent᷑¬
ei ablatas ȩquitate iubeat fauente res
hoc ad subueniendũ xp̃ianitatis ur̃ȩ
magis magisq deb& animos ꝑmouere.
ut largitatis ur̃e munere consolatus.
captiuitatis quã ꝑtulit ñ possit dãpna
ut admercedẽ urãm deiectionẽ ipsiꝰ
porrecta manu iustitiȩ releuetis. qͣtinꝰ
ꝑhoc qđ ȩqͥtatẽ sac̃dotib custoditis. eoꝵ
p̃cib ante d̃i sẽꝑ oculos floreatis.
dauid regis factũ ad memoriã uenit.
cui dũ de concup̾ita aqua de costerna
b&e hleemitica que int̾ hostiles cuneos
habebat᷑ ab obsequentib militib fuis¬
set oblata. ꝑtinꝰdixit. Absitame: ut
sanguinẽ hominũ istoꝵ bibã. Quã qͥa
fudit & bibere noluit. scriptũ ẽ libaũ
eã dño. Si gͦ abarmato rege insacrifi¬
tiũ di uersa ẽ aqua contẽpta. pensemus

Expanded text:
tis ejus bono confidimus, faciat in omnibus custotis ejus bono confidimus, faciat in omnibus custodiri, atque 1024 patefacta veritate, et quod illicite actum est corrigi, et res ei violenter ablatas aequitate jubeat favente resthoc ad subveniendum Christianitatis vestrae magis magisque debet animos permovere, ut largitatis vestrae munere consolatus, captivitatis quam pertulit non possit damna ut ad mercedem vestram dejectionem ipsius porrecta manu justitiae relevetis, quatenus per hoc quod aequitatem sacerdotibus custoditis, eorum precibus ante Dei semper oculos floreatis.David regis factum mihi ad memoriam venit, cui cum concupita aqua de cisterna Bethleemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset allata, protinus dixit: Absit a me ut sanguinem hominum istorum bibam. Quam quia fudit et bibere noluit, scriptum est Libavit eam Domino. Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus
Abbreviated transcription (Latin):
re. & in subiectos ñ sinere qđ potestatisẽ
fieri. s qđ ȩquũ ẽ custodiri. Qđ qͥa
uos & diligere. & om̃ino confidimꝰ
studere excellentiȩ ur̃ȩ in dicare. ea
quȩ em̃dationẽ expetunt inuitamͣ. ut
constitutȩ. graue om̃ino dicunt p̃iu¬
ditiũ sustinere. ad eo ut cont᷑ ȩccłias¬
ticã obseruantiã. cont᷑sa c̃dotalẽ gra¬
uitatẽ. & cont᷑ sacroꝵ canonũ definita.
nullo eiꝰ existente crimine alt̃ illie non
metueret᷑ ep̃sordinari. Et qͥa parũ iu¬
sũ ẽ. sullicitis ñ uin gerent᷑ illicita. etiã
res ȩcełiȩ suȩ ut fertur ablatȩ st̃. Qđ si
ita se ueritas hab&. qm̃ intolerabile
nimis ẽ. ut ui oppͥmeret᷑ eui culpa ñ no¬
cuit. p̃misso pat̾na caritate salutatio¬
nis alloquio. petimꝰ ut qđ excellentia
ur̃a amore ȩccłiasticȩ reuerentiȩ & ȩqͥ¬
tatis contẽplatione sponte potest ĩpen¬
dere. nr̃a studeat benignꝰ int̾cessione
concedere. & iustitiã illisic̃ de ȩquita¬

Expanded text:
sinere quod potestatis est fieri, sed quod aequum est custodiri. Quod quia vos et diligere et omnino confidimus studere, excellentiae vestrae indicare ea quae emendationem expetunt invitamur, ut constitutae, grave omnino dicunt praejudicium sustinere, adeo ut contra ecclesiasticam observantiam, contra sacerdotalem gravitatem, et contra sacrorum canonum definita, nullo ejus exigente crimine, alter illic non metuerit episcopus ordinari. Et quia parum visum est si illicitis non jungerentur illicita, etiam res Ecclesiae suae, ut fertur, ablatae sunt. Quod si ita se veritas habet, quoniam intolerabile nimis est ut vi opprimeretur cui culpa non nocuit, praemisso paterna charitate salutationis alloquio, petimus ut quod excellentia vestra amore ecclesiasticae reverentiae et aequitatis contemplatione sponte potest impendere nostra studeat benignius intercessione concedere, et justitiam illi, sicut de aequita
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciat unꝰ qͥsq ur̃m uassuũ possidere. in
sc̃ĩficatione & honore. & ñ inpassionibus
desideru. Ipsa qͦq regni gub̾na cula erga
subiectos magno st̃ moderamine tẽꝑauda.
ne pocestas m̃ti subri piat. Tc̃ enĩ reg¬
Inũ bene regit᷑. cũ regnandi gła animo
ñ dominat᷑. Curandũ qͦq ẽ. ne ira subre
ĩpat. nefiatcitius om̃ e qđ licet. Ira qͥppȩ &
cũ delinquentiũ culpas exequit᷑. ñ deb&
m̃ti qͣsi domina p̃ire.s pꝰrationis tergũ¬
Q uelut ancilla famulari ut ad fatiẽ iussa
ueniat. Nã si semel m̃tẽ passidens ceperit.
iustũ eẽ deputat etiã qđ crudelit̃ facit.
hinc enĩ scriptũ ẽ. Irauiri. iustitiã đi ñ
oꝑat᷑. hinc rursũ dr̃᷑ Sit om̃is homo ue¬
lox ad audiendũ. tardus autẽ adloquen¬
dũ & cardus adirã. Hȩc autẽ uos auctore
do om̃a seruare ñ abigo. sed occasione ad¬
monitionis exorta. bonis ur̃is actib me
furtiue subiungo : ut qđ ñ ã moniti facitis

Expanded text:
m vas possidere in sanctificatione et honore, et non in passionibus desiderii. Ipsa quoque regni gubernacula erga subjectos magno sunt moderamine temperanda, ne potestas menti subripiat. Tunc enim regnum bene regitur, cum regnandi gloria animo non dominatur. Curandum quoque est ne ira subreipiat, / ne fiat citius omne, quod licet. Ira quippe, etiam cum delinquentium culpas exequitur, non debet menti quasi domina praeire, sed post rationis tergum velut ancilla famulari, ut ad faciem iussa veniat. Nam si semel mentem possidens coeperit, iustum esse deputat etiam, quod crudeliter facit. Hinc enim scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur. Hinc rursus dicitur: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum et tardus ad iram. Haec autem vos auctore deo omnia servare non ambigo, sed occasione admonitionis exorta bonis vestris actibus me furtive subiungo, ut, quod non admoniti facitis,
Abbreviated transcription (Latin):
cessione p̃cursoris eiꝰ habeatis. Reuerentis¬
simo autẽ ur̃o fr̃i & coep̃o nr̃o leandro pal¬
liũ ab eati petri apłi sede transmisimꝰ. qđ
& autiquȩ consuetudini. & urĩs morib
& eiꝰ bonitati atq grauitati debebamus.

Expanded text:
rcessionem praecursoris ejus habeatis. Reverendissimo autem fratri et coepiscopo nostro Leandro Pallium a beati Petri apostoli sede transmisimus, quod et antiquae consuetudini, et vestris moribus, et ejus bonitati atque gravitati debeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uocare noemi id ẽ pulchrã. seduo¬
cate me mara quia a maritudine ple¬
nus sum. Qđ autẽ me dicitis scribere
ñ debuisse. ut in agro dominieo cũ
bubalis arares. quia in ostenso beato
petro linteo. & bubali & oñis ferȩ ob¬
latȩ sc̃. scis ipse qͥa subiunccũ ẽ. macta
& manduca: Tu gͦ qui easdẽ bestias nec¬
dũ mactaueras. manducare ĩã ꝑ obȩdi¬
entiã cur uolebas . Aut nescis qͥa ea
dequa seripsisti bestia. oris tui gladio
occidi recusauit ͦ Quas gͦ ꝑ cõpuncti¬
onẽ occidere potueris. de illis necesse
ẽ. ut in tui desiderii fame satieris.
ita futurũ sids̃ adiuuet extimo. De
qua mͦ serenissimis rerũ dominis scri¬
bere om̃ino ñ debui. qͥa in ipso initio
ñẽ aquestib in choandũ. Sed dilec¬
tissimo filio meo honorato di acono
scripsi ut oportuno tẽpore eis con¬
grue suggerat. & mͥ responsũ sub
celeritate indicet Dõnũ alexan¬
drũ. dõnũ cheodorũ. filiũ meũ

Expanded text:
vocare Noemi, id est, pulchram; sed vovocare Noemi, id est, pulchram; sed vocate me Mara, quia amaritudine plena sum. Quod autem me dicitis scribere non debuisse, ut in agro Dominico cum bubalis arares, quia in ostenso beato Petro linteo, et bubali et omnes ferae oblatae sunt, scis ipse quia subjunctum est: Macta et manduca. Tu ergo qui easdem bestias necdum mactaveras, cur jam manducare per obedientiam volebas? Aut nescis quia ea de qua scripsisti bestia oris tui gladio occidi recusavit? Quas ergo per compunctionem occidere potueris, de illis necesse est ut in tui desiderii fame satieris. ita futurum si Deus adjuvet aestimo, de qua modo serenissimis rerum dominis scribere omnino non debui, quia in ipso initio non est a questibus inchoandum. Sed dilectissimo filio meo Honorato diacono scripsi, ut opportuno tempore eis congrue suggerat, et mihi responsum sub celeritate in dicet. Domnum Alexandrum, domnum Theodorum, filium meum
Abbreviated transcription (Latin):
uer contẽplationis dulcedinem
alte describitis. ruinȩ meȩ gemi
Itũ renouastis. qͥa audii qđ intus
ꝑdidi. dũ foris ad culm̃ regiminis
inmeritꝰ ascendi. Tanto autẽ me
ꝑ cussũ merore cognoscite: ut uix
Loqui sufficiã. Oculos enĩ m̃tis meę.
doloris tenebrȩ obsident. Triste ẽ.
qͥ c qͥd aspicit᷑. qͥcqͥd delectabile credic᷑.
cordi meo lam̃tabile apparet. fenso enĩ
ab alto quietis meȩ culminecorruens
ad quã deiectũ exterioris ꝓuectꝰ culm̃
ascendi. & ꝓculpis meisin occupatioĩs
Sex iliũ a fatie dominantis missꝰ. quasi
destructȩ iudeȩ uocib cũ ꝓpħa dico
Qui consolabat᷑ me. longe recessit a me
Qđ uͦ causȩ & nominis similitudinẽ fa¬
tiendo ꝑseripta ur̃a clausulas decla¬
mationẽsq formatis. certe fr̃ Rm̃ e
conspicimꝰ. quoscabiosos sepe catulos
pardos uł tigres uocamꝰ. Ego enĩ bone
uir quasi filios ꝑdidi. qͥa ꝑ terrenas
curas recta oꝑa amisi. Nolite gͦ me

Expanded text:
um contemplationis dulcedinem alte descripsistis, ruinae meae mihi gemitum renovastis, quia audivi quid intus perdidi, dum foris ad culmen regiminis immeritus ascendi. Tanto autem me percussum moerore cognoscite, ut vix loqui sufficiam; oculos enim mentis meae doloris tenebrae obsident, triste est quidquid aspicitur; quidquid delectabile creditur, cordi meo lamentabile apparet. Penso enim, ab alto quietis mead quam dejectum exterioris provectus culmen ascendi. Et pro culpis meis in occupationis exsilium a facie dominantis missus, quasi destructae Judaeae vocibus cum propheta dico: Qui consolabatur me, longe recessit a me. Quod vero causae et nominis similitudinem faciendo, per scripta vestra clausulas declamationesque formatis, certe, frater chconspicimus, quo scabiosos saepe catulos, pardos vel tigrides vocamus. Ego enim, bone vir, quasi filios perdidi, quia per terrenas curas recta opera amisi. Nolite ergo me
Abbreviated transcription (Latin):
łniũ si mn ȩc ołia illa. neq de prbis. ł dia¬
conib. siue reliqͦclero. huiꝰ modi inue¬
niri potuerit. de alia sibi ȩccłia talẽ or¬
dinancdũ eligere festinent antistitẽ.
qͥuigilantẽ sollicitudinẽ ext̃̾iorib eoꝵ¬
sollicitudinib. & sac̃dotali adhorta¬
tione animab ualeat đo miserante
utił repperiri. Pret̾ea ne qua hac in cau¬
sa possit ẽẽ cdilatio. & peccatasie fati¬
ant. ut nulł deelectis aptꝰ existat.
hortand ẽ clerꝰ& popłs ut eis qͥ ad nos
uenerint suadebeant uice mandare.
qͣtinꝰ hic habeant eligendi licentiã. no¬
bisq hoc ipsũ apicib: suis roboratis ꝓpͥis
sub scriptionib in notescant. ut si uł
hic inueniri potuerit. sine difficulta¬
te aliqͣ xp̃i cooꝑante grã c̃secret᷑. Qͦd
tam̃ nos ñ uoluntate ĩpulsi loqͥmur.
pastorem.

Expanded text:
vero si in Ecclesia illa neque de presbyteris vel diaconis, sive reliquo clero hujusmodi inveniri potuerit, de alia sibi Ecclesia talem ordinandum eligere festinent antistitem, qui vigilanti sollicitudine exterioribus eorum utilitatibus et sacerdotali adhortatione animabus valeat, Deo miserante, utilis reperiri. Praeterea ne qua hac in causa possit esse dilatio, et peccata sic faciant ut nullus de electis aptus existat, hortandus est clerus et populus, ut eis qui ad nos venerint sua debeant vice mandare, quatenus hic habeant eligendi licentiam, nobisque hoc ipsum apicibus suis roboratis propriis subscriptionibus innotescant, ut si vel hic inveniri potuerit, sine difficultate aliqua Christi cooperante gratia consecretur. Quod tamen nos non voluntate impulsi loquimur, pastorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Q đ si ita ÷. flens dico. gemens deñtio.
qr cũ sac̃ dotalis ordo intꝰcecidit foris qͦq
diustare ñ poterit. Scimꝰ qͥppe exeu¬
głio qd redẽptor nr ꝑ seipsũ fecerit. qr
in gressꝰ tẽplũ cathedras uendentiũ co

Expanded text:
Quod si ita est, flens dico, gemens denuntio, quia cum sacerdotalis ordo intus cecidit, foris quoque diu stare non poterit. Scimus quippe ex Evangelio quid Redemptor noster per semetipsum fecerit, quia ingressus templum cathedras vendentium co
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ñ posse. At tendert᷑ ad criptas. uide¬
rt̃ earũ aditꝰ missa maceria dãpnatos.
S caballis sius nusꝙͣ euntib. descendert̃.
de posuert̾ lapides quiinore criptarũ positi
fuerant. ingressi sunt. eosq in eisdẽ tenebroᷤᷤ¬
sis latibulis consternatos ẽẽ inuenert᷑. Qui
ad monasteriũ reducti. ex eodẽ mirac ulo
ita meliorati st̃. ut eis multũ ꝓfuerit. ad
parũ tẽꝑis de monasterio defuisse. Hȩe
dixi. ut excellentiȩ ur̃ȩ in notescerẽ cuiꝰ
oratorio elemosinã fecistis. Om̃ps aut̃ ds

Expanded text:
esse non posse. Attenderunt ad cryptas, videesse non posse. Attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria damnatos, sed caballis suis nusquam euntibus descenderunt. Deposuerunt lapides qui in ore cryptarum 1126 positi fuerant, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis terrae consternatos invenerunt. Qui ad monasterium reducti, ex eodem miraculo ita sunt meliorati, ut eis multum profuerit ad parum temporis de monasterio fugisse. Haec dixi, ut excellentiae vestrae innotesceret cujus oratorio eleemosynam fecistis. Omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Ali qͦq duo monachi de eodem
monasterio fugert᷑. atq aliqua pͥus col¬
loquendo fr̃ĩb signa dedert̃. qͦd ꝑ appiã
descendentes hierusolimã tenderent.
Quiex euntes diũtert̃ de itinere .&. ut
sent. retrusas criptas uixta flãmineã
portã inuenientes. in eis se occultauert̃.
Cũ uͦ uesꝑtinis horis reqͥsiti. minime in
c̃gregatione inuentiẽent. ascensis ca¬
ballis eosqͥdã fr̃s secuti st̃. ꝑ metroui por¬
tã exeuntes ut eos in latinã uł appiã ui¬
am sequerent᷑. Subito aut̃ eis consiliũ
ortũ ẽ. ut eosinsalariã uiã reqͥrerent
extraciuitatẽ. Igit᷑ ꝑgentes. deflexe
rt̃ insalariã. Eos uͦminime inuenienteᷤᷤ.¬
ꝑ portã flamineã decreuert̃ reuerti.
Cũq reũterent᷑. mox ut equi eoꝵ ante
criptas illas uenert̃ in qͥb se absconde¬
rant. fixertꝰ gradũ. Pulsatio cõpulsi.
passũ mouere noluert̃. Considerauert̃
monachi rem talem sine ministerio

Expanded text:
dere. Alii quoque duo fratres de eodem monasterio fugerunt, atque aliqua prius colloquendo fratribus signa dederunt quod per Appiam descendentes Jerosolymam tenderent, qui exeuntes diverterunt de itinere. Et ut sent, retrusas cryptas juxta Flamineam portam invenientes, in eis sese occultaverunt. Cum vero vespertinis horis requisiti minime in congregatione inventi essent, ascensis caballis eos quidam fratres secuti sunt, per Metroni portam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur. Subito autem eis consilium ortum est ut eos in Salaria via requirerent. Extra civitatem igitur pergentes deflexerunt iter in Salariam. Eos vero minime invenientes per portam Flamineam decreverunt reverti. Cumque reverterentur, mox ut equi eorum ante cryptas illas venerunt in quibus se absconderant, fixerunt gradum, pulsati et compulsi passum movere noluerunt. Consideraverunt monachi rem talem sine mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
ulteriꝰ ad eum demoniũ ñ accessit.
Alioqͦq tẽꝑe dũ in die natali o eiꝰdẽ apłi
iã meridianis horis frs quiescerent.
subito qͥda fr̃ aꝑtisoculis cecat᷑. cepit
tremere. uoces ingen̾tes emittere. Quib
uocib testabat᷑ ferre se ñ posse qͦd pati¬
ebatur. Concurrentib uͦ fr̃ib uidunt

Expanded text:
1125 ulterius ad eum daemonium non accessit. 1125 ulterius ad eum daemonium non accessit. Alio quoque tempore dum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater apertis oculis caecatus coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
& pauca de multis loquar. quȩ abbate
ac p̃posito monasterii narrantib agnoui.
quadã die duo exinde fr̃s tͣnsmissi st̃.
qui aliquid emere ꝓmonasterii utilita¬
te clebuissent. unus iunior qui pruden¬
tior uidebatur. alter senior qͥ custos uni¬
oris eet . Perrexert̃ utriq & dep̃tio quod
acceꝑunt ipse qͥ custos uinioris missus fue¬
ut inmonasteriũ sunt reũsi. atq ante
oratorii limen uenert᷑. arreptꝰ a demo¬
nio his qͥ furtũ fecerat cecidit. & uexa¬
ricepit. Dimissus aut̃ a demonio. con¬
currentib monachis reqͥsitus ẽ ne for¬
sitan de eo qͦd acceꝑat furtũ fecisset.
Negauit. iterũ uexatꝰ ẽ. Dimissus. atq
iterũ reqͥsitus. negauit. atq iterũ uea¬
atꝰ ẽ. Octo itaq uicib negauit. octo ui¬
cib uexatꝰ ẽ. Postoctauã uͦ negationẽ
ẽfessus ẽ quantos numinos furto abstule¬
rat. & agens penitentiã ꝓstratꝰ se pec¬
casse testatus ẽ. Perceptaq penitentia.

Expanded text:
pauca de multis loquar quae abbate ac praeposito monasterii narrantibus agnovi, quadam die duo exinde fratres transmissi sunt, qui aliquid emere pro monasterii utilitate debuissent: unus junior, qui prudentior videbatur: alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique, et de pretio quod acceperunt, ipse qui custos junioris missus fueut ad monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit, et vexari coepit. Dimissus autem a daemonio, concurrentibus monachis requisitus est num forsitan de eo quod acceperat furtum fecisset; negavit, iterum vexatus est. Dimissus atque iterum requisitus negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus est vexatus. Post octavam vero negationem confessus est quantos nummos furto abstulerat. Et agens poenitentiam, prostratus se peccasse testatus est, perceptaque poenitentia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiecert̃. ipsiq ꝓeo in orationẽ ꝓstrati
st̃. Quistatĩ ad sereũsus. qͥd passus fu¬
erat c̃fessus ẽ. quia senex qͥdã ei appa¬
ruit. & canẽ nigrũ ad eũ dilaniandũ
dimis it dicens. Quare fugere de mo¬
nasterio isto uolusti. Cũq euadere de
canis morsib nullomͦ potuissẽ. uenert᷑
qͥdã monachi. & eundẽ senem ꝓme
rogauert̃. Quistatĩ uissit canẽ absce¬
dere. & ipsead me reuersus sũ. Qui ȩtiam
sȩpe confessus ẽ postea dicens. quia eo die
qͦͥista ꝑtuli. consiliũ habuerã demona¬
sterio fugere. Alius qͦq inonachus discede¬
re ex eodem monasterio latent᷑ uoluit. Cũq
hocm̃te tractasset. uoluit oratoriũ ingre
di. Statĩ demonio traditus. uehem̃tissime
uexatꝰ ẽ. Relinquebat᷑ uͦ ademonio. &. si
extraoratoriũ stetisset. nihilpatiebatur
adũsi. Siuͦ conatus fuisset ingredi. statim
malignosꝑui traditꝰ uex abat᷑. Cũq hoc
sepiꝰ fieret. culpã suã confessus ẽ. quia de

Expanded text:
ecerunt, ipsique pro eo in orationem prostrati sunt. Qui statim ad se reversus, quid passus fuerat confessus est, quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilaniandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt. Qui statim jussit canem abscedere et ipse ad me reversus sum. Qui etiam saepe confessus est postea, dicens: Quia eo die quo ista pertuli, consilium habueram de eodem monasterio fugere. Alius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluit. Cumque hoc mente tractasset, voluit oratorium ingredi, sed statim daemonio traditus vehementissime vexatus est. Relinquebatur vero a daemonio, et si extra oratorium stetisset, nihil patiebatur adversi: si vero conatus fuisset ingredi, statim maligno spiritui traditus vexabatur. Cumque hoc saepius fieret, culpam suam confessus est, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
eri ex sola suꝑbia deliquert᷑. S & illud sub-¬¬
tili uos oportet indagatione ꝑquirere utrũ-¬
ne p̃dicta femina intanta habuerit sceleris
ĩmanitate consiliũ. aut si cũ eiꝰ ẽ scientia
ꝑpecratũ ut quã sit ꝑiculosũ. ñ solũ manib
sed etiã in sac̃dotẽ uerbis excedere. ex nr̃a
cuncti possint defensione cognoscere. Si qͥd
enĩ in hac causa lentatũ fuerit uł omissũ.
ad tuã culpã hoc potius cognoseas ꝑtinere
ꝑiculũ. nec aliquẽ apud nos excusationis
locũ inuenies. Nã quanto te apud nos res
ista si districtissime fuerit ꝑ scrutata &
em̃data cõm̃dat. tanto sileuigata fuerit
nr̃am contra te scito indagationẽ exacui
Mancipia autẽ si qua de cetero in monas¬
teriũ sc̃ĩ seuerini. ł in aliã ęccłiã eiꝰdem
castelli de ciuitate refugerint. mox ad
noticiã tuã ꝑuenerit. nullomͦ illic ea
ĩmorari ꝑmittas. sed intraciuitatẽ in

Expanded text:
eri, ex sola superbia deliquerunt. Sed et illud suberi, ex sola superbia deliquerunt. Sed et illud subtili vos oportet indagatione perquirere utrumne praedicta femina in tanta habuerit sceleris immanitate 624 consilium, aut si cum ejus est scientia perpetratum, ut quam sit periculosum non solum manibus, sed etiam in sacerdotem verbis excedere, ex nostra cuncti possint defensione cognoscere. Si quid enim in hac causa lentatum fuerit vel omissum, ad tuam culpam ac tuum potius cognoscas pertinere periculum; nec aliquem apud nos excusationis locum invenies. Nam quanto te apud nos res ista, si districtissime fuerit perscrutata et emendata, commendat, tanto si levigata fuerit, nostram contra te scito indignationem exacui. Mancipia autem si qua de caetero in monasterium sancti Severini, vel in alia ecclesia ejusdem castelli de civitate refugerint, mox ut ad notitiam tuam pervenerit, nullo modo illic ea immorari permittas, sed intra civitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
Ualt in castello lucullano sit scel
missũ. directa nob̾ fecit relatio ma¬
nifestũ. Et qͥahis dieb scolasticꝰ uirmag¬
nificꝰ cãpaniȩ iudex hic p̃sens inuentꝰ ẽ.
spetialit̾ ei in iunximꝰ ut cantȩ ꝑusita¬
tis insaniã districta debuiss& em̃dati¬
one corrigere. Sed qͥa nc̃ p̃dictȩ relati¬
onis portitor nob̾ ut ꝑsonã dirigeremꝰ
innuit. ideo epiphaniũ subdiaconũ illuc
direximꝰ. qui una cũ p̃fato iudice aquib
excitata sit ł cõmissa seditio. inuestigare
dicare. Exꝑientia gͦ tua. ita tota uirtu¬
te in hac causa solatiari festinet. qͣtinꝰ
& cognosciueritas. & indelinquentes
ualeat uindicta ꝓcedere. Qm̃ gͥman
cipia głosȩ clem̃tinȩ in eodẽ scelere in¬
t̃fuisse. & uoces quȩ seditionẽ cõmoue¬
rent iactitasse dicunt᷑. siita ẽ. districte
ea ĩminenti ultioni substerne. Nec ꝓꝑsona illiꝰ
sit seueritas ur̃a remissior. qͥa tanto ampliꝰ
ferienda st̃. qͣnto ut pote nobilis feminȩ pu¬

Expanded text:
uale in castello Lucullano sit scelunostrum commissum, directa nobis fecit relatio manifestum. Et quia his diebus Scholasticus vir magnificus, Campaniae judex, hic praesens inventus est, specialiter ei injunximus ut tantae perversitatis insaniam districta debuisset emendatione corrigere. Sed quia nunc praedictae relationis portitor nos ut personam dirigeremus admonuit, ideo Epiphanium subdiaconum illuc direximus, qui una cum praefato judice, a quibus excitata sit vel commissa seditio, investigare dicare. Experientia ergo tua ita tota virtute in hac causa solatiari festinet, quatenus et cognosci veritas, et in delinquentes valeat vindicta procedere. Quoncipia gloriosae Clementinae in eodem scelere interfuisse, et voces, quae seditionem commoverent, jactitasse dicuntur, si ita est, districte ea imminenti uhioni substerne, nec pro persona illius sit vestra severitas remissior, quia tanto amplius ferienda sunt, quanto, utpote nobilis feminae pu
Abbreviated transcription (Latin):
GRNATALI EP̃O SALONITANO.
cRiȩ ta reuerentiȩ tuȩ quȩ ꝓcessio̾i
nr̃ȩ grãs referebant. offerente Ste¬
phano diacono quẽ direxistis accepimꝰ
& ninurũ ualde credenda st̃ gra studi¬
oq caritatis ĩpensa. dũ pontificatꝰ uri
congaudere ordinẽ ratio cõmonebat
Idcirco nos salutationis tuȩ causa red
camꝰ ipsius honoris onera me ȩgro
animo suscepisse Sed qͥa diuinis iuditus
eñ poterã resultare: necessarie m̃tẽ meam
parti letiori reuocaui. Pro quare reuerentiã
urãm epistolario sermone deposcimꝰ. ut tã
nos quã xꝑianꝰ grex curȩ nr̃ȩ cõmissus. ora¬
tionis ur̃e solatio ꝑfruam᷑. quatinꝰ eauale¬
amꝰ p̃sidii firmitate ꝓcellas tempoꝵ suꝑa

Expanded text:
Natali episcopo Salonitano. Natali episcopo Salonitano. Scripta reverentiae tuae, quae processioni nostrae gratias referebant, offerente Stephano diacono, quem direxistis, accepimus; et nimirum valde credenda sunt gratia et studio charitatis impensa, dum pontificatus vestri congaudere ordinem ratio commonebat. Idcirco nos salutationis tuae causa reddndicamus, ipsius honoris onera me aegro animo suscepisse. Sed quia divinis judiciis non poteram resultare, necessario mentem meam parti laetiori revocavi. Pro qua re reverentiam vestram epistolario sermone deposcimus, ut tam nos quam Christianus grex curae nostrae commissus orationis vestrae solatiis perfruamur, quatenus ea valeamus praesidii firmitate procellas temporum
Abbreviated transcription (Latin):
Esta quȩ nobis inconcilii ur̃i con¬
fecta secretario direxistis. in quo
archidiaronꝰ honoratꝰ ad dicit᷑. plena
ẽẽ cognouimꝰ semine uirgiorũ. cũ uno
eodẽq tp̃r unaꝑsona nolens ad sacerdo¬
tii ordinẽ ꝓuehit᷑. que tanquã ĩme¬
rita adia conatꝰ officio remouet᷑: Et sic̃
iustũ ẽ. ut nemo crescere cõpellat᷑ inuitꝰ.
itacensendũ puto. ne quisquã insons ab
ordinis sui ministerio deitiat᷑ iniuste
Uerũtam̃ qͥa inimica do discordia tuas.
partes excusat. locũ & ad ministrationẽ
suã honorato archidiacono restituas
cõmonemꝰ. atq concordes diuinis mis¬
teriis cõpetentia exhibete seruitia.
Audientiȩ & questioni nr̃ȩ. si adhuc
in t̾uos causa nutrit᷑ scandali. p̃dictus
archidia conꝰ occurrat ad monitꝰ. atq
dilectio tua ꝓpartib suis dirigat
ꝑsonã instructã. qͥb p̃sentib solatiante
nob̾ dño deposito ftudio ꝑsonarũ quȩ cõ¬
petunt fauori iꝰtitiȩ decernere ualeamꝰ¬

Expanded text:
esta, quae nobis in concilii vestri confecta secretario direxistis, in quibus archidiaconus Honoratus addicitur, plena esse cognevimus 504 semine jurgiorum, cum uno eodemque tempore una persona nolens ad sacerdotii honorem provehitur, quae tanquam immerita a diaconatus officio removetur. Et sicut justum est ut nemo crescere compellatur invitus, ita censendum puto, ne quisquam insons ab ordinis sui ministerio dejiciatur injuste. Verumtamen quia inimica Deo discordia tuas partes excusat, locum et administrationem suam Honorato archidiacono restituas commonemus, atque concordes divinis ministeriis competentia exhibere servitia. Audientiae et quaestioni nostrae, si adhuc inter vos causa nutritur scandali, praedictus archidiaconus occurrat admonitus, atque dilectio tua pro partibus suis dirigat personam instructam, quibus praesentibus solatiante nobis Domino, deposito studio personarum, quae competunt favori justitiae decernere valeam
Abbreviated transcription (Latin):
ut a presenti temꝑe nulłã illic ulteriꝰ mulierem.
siue eccłiastici uiris sit. siue cuiꝰ lib& alteriꝰ. ha¬
bitare cõmanere. ue ꝑmittat. sed refugiũ sibi
cũ sicut p̃dictũ ẽ. tot loca uicina sint. ubi malu¬
erit ipsi ꝓuideant. ut om̃is exinde mulierũ
conũsatio sumoueatur. Ne si quȩ in nobis ẽ cu¬
ram gerere desistamꝰ. atq inimici laqueis ob¬
uiare. nos exinde qđ absit si qđ aduersi conti¬
gerit culpabiles existamꝰ. Presentiũ itaq la¬
tori felici abb̃i mille quingentas libras płubi
de quo in eadem insula reiacere dinoscitur.
dare ñ differas. qđ tuis post modũ cũ totiꝰ
quantitatis ratio noscitur. rationib ĩputet᷑.
brica expendi utilit̾ ualos. Quia aut̃ dura
ẽ in insulis congregatio monachoꝵ. etiã pue¬
ros in eisdem monasterus ante .x.&. uiii an¬
noꝵ tp̃ra suscipi ꝓhibemꝰ. uł si qui nc̃ st̃ tua
eos exꝑientia auferat. & in romanã urbẽ
transmittat. Hoc & inpalmaria aliisq insu¬

Expanded text:
llic ulterius mulierem, sive ecclesiastici juris sit, sive cujuslibet alterius, habitare commanereve permittat, sed refugium sibi, cum sicut praedictum est, tot loca vicina sint, ubi maluerint, ipsi provideant, ut omnis exinde mulierum conversatio submoveatur; ne si, quae in nobis est, curam gerere desistamus, atque inimici laqueis obviare, nos exinde, quod absit, si quid diversi contigerit, culpabiles existamus. Praesentium itaque latori Felici abbati mille quingentas 545 plumbi libras, de quo in eadem insula egere dignoscitur, dare non differas, quod tuis postmodum, cum totius quantitatis ratio noscetur rationibus imputetur.brica expendi utiliter valent. Quia autem dura est in insulis congregatio monachorum, etiam pueros in eisdem monasteriis ante decem et octo annorum tempora suscipi prohibemus. Vel si qui nunc sunt, tua eos experientia auferat, et in Romanam urbem transmittat. Hoc et in Palmaria aliisque insu
Abbreviated transcription (Latin):
IUINA p̃cepta nos admonent diligere
proximos tanꝗͣ nosm& ipsos. Etcũ
hac eos p̃cipiam᷑ caritate diligere. qͣnco
magis debemꝰ his insubsidus necessitatũ
carnaliũ subuenire. ut eoꝵ angustias
si ñ ex om̃ib. saltẽ aliqͥb sustentaculis
dignissimi. ñ solũ amissione uisꝰ. sed
etiã inopia uictꝰ egestatẽ pati cͥspeximꝰ.
necessariũ duximꝰ. inqͣncũ possibilitas¬

Expanded text:
diligere proximos sicut nosmetipsos; et cum hac eos praecipiamur charitate diligere, quanto magis debemus his in subsidiis necessitatum carnalium subvenire, ut eorum angustias, si non ex omnibus, saltem aliquibus sustentaculis dignissimi filium non solum amissione visus, sed etiam inopia victus egestatem pati conspeximus, necessarium duxim
Abbreviated transcription (Latin):
uis ordine acciꝑe. nullusdare aliqͥdau¬
deat. nec qͥsquã ex gr̃a. s ꝓmoueat᷑ ex me¬
rito. ne & ordo ec cłiastieꝰ confundat᷑. &
sit ꝓbata uita despectui. si p̃miũ meriti
indignꝰ acceꝑit. Hilaro autẽ cartulario
nr̃o in iunximꝰ. ut si causa poposcerit cog¬
nitioni ur̃ȩ int̾ẽẽ ñ renuat. Si gͦ necessa¬
riũ fuerit. ur̃is illũ apicib ut illuc ueni
re debeat facite certiorẽ. qͣtinꝰ simul cũ
ipso tractantes. decernere quȩ statuenda

Expanded text:
quovis ordine accipere, nullus dare aliquid auquovis ordine accipere, nullus dare aliquid audeat, nec quisquam ex gratia, sed promoveatur ex merito, ne et ordo ecclesiasticus confundatur, et sit probitas vitae despectui, si praemium meriti indignus acceperit. Hilaro autem chartulario nostro injunximus ut si causa poposcerit, cognitioni vestrae interesse non renuat. Si ergo necessarium fuerit, vestris illum apicibus ut illuc venre debeat facite certiorem, quatenus simul cum ipso tractantes melius decernere quae statuenda
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ adnos ꝑlata st̃ in audita ñ transeant. ne
discor dia meccłia unde magno ꝑepellenda
ẽ. nutriat᷑. Et si quidẽ cont᷑ eũ clericoꝵ suoꝵ
uera querela ẽ. culpã suã quã sponte cog¬
noscere despexit. ita eccłiastici iugoris de¬
finitione cognoscat. ut & de p̃senti sentiat
quã sit graue qđ fecit. & discat defuturo
nil se plus agere posse quã licet. ut ⁊elum
quẽ ꝓpterđm hab̾e ce cognoscimꝰ. ardentiꝰ
studeas exercere. Et qͥ a memoratꝰ fr̃ nr̃ pau¬
linꝰ ȩccłiasticos ordines ꝑsymonia cã dare
heresĩ qđ audire nefas ẽ. dicit᷑. una cum
ante dicto pͥmate ł aliis subtiliꝰ hoc & cũ
om̃i tͥ diligentia sit curȩ ꝑquirere. Et si
ita qđ absit inuentũ fuerit. studendũ atq
ñ metuit. canonicȩ ultionissententia fe¬
riat: qͣtinꝰ hoꝵ em̃datio multoꝵ possit esse
correctio. & pͥusꝗͣ hec radix mortifera co¬
alescat & plures interimat. totius concilii
definitione dãpnet᷑. ut nulliis unquã ꝓqͦ

Expanded text:
quae ad nos perlata sunt inaudita non transeant, 1199 ne discordia in Ecclesia, unde magnopere pellenda est, nutriatur. Et si quidem contra eum clericorum suorum vera querela est, culpam suam quam sponte emendare despexit, ita Ecclesiastici vigoris definitione cognoscat, ut et de praesenti sentiat quam sit grave quod fecit, et discat de futuro nil se plus agere posse quam licet. Prae omquem propter Deum habere te novimus ardentius studeas exercere. Et quia memoratus frater noster Paulinus ecclesiasticos ordines per simoniacam dare haeresim, quod audire nefas est, dicitur; una cum antedicto primate vel aliis subtilius hoc et cum omni tibi diligentia sit curae perquirere. Et si ita, quod absit, inventum fuerit, studendum atque et eum qui dare non metuit, canonicae ultionis sententia feriat, quatenus horum emendatio multorum possit esse correptio. Et priusquam haec radix mortifera coalescat, et plures interimat, totius concilii definitione damnetur, ut nullus unquam pro
Abbreviated transcription (Latin):
nihil pͥus de eo qui ad sinũ sc̃ę romanȩ con¬
fugit ȩccłiȩ. eiꝰq implorat auxiliũ de¬
cernat᷑. quã ab eiꝰ eccłiȩ fuerit p̾ceptũ
auctoritate. que uicessuas ita aliis imꝑ

Expanded text:
nihil prius de eo qui ad sinum sanctae Romanae connihil prius de eo qui ad sinum sanctae Romanae confugit Ecclesiae, jusque implorat auxilium, decernatur, quam ab ejus Ecclesiae fuerit praeceptum auctoritate, quae vi
Abbreviated transcription (Latin):
apłicis salub̾rimis incitam᷑ monitis.
Etquia cunctarũ diuina dispensatioẽ
ȩccłiarũ curã gerimꝰ. om̃ib nr̃a poscen¬
tib suffragia apłica auctoritate subue¬
nire optamꝰ. qm̃ diuinȩ uirtutis & infir¬
mitatis humanȩ sanctio ẽ. ut om̃iũ ȩcele¬
siarũ negotia ad nr̃ȩ reparationis ten¬
dat affectũ. Qua ꝓpt̃ aduos litteras des¬
tinamꝰ. in qͥb decreto nr̃o uram rogantes
caritatẽ. mandamꝰ ut sialiqͥs qđ ñ optamͦ
suoꝵ emuloꝵ aldricũ cenomannicȩ eccłiȩ
ep̾m accusare dãpnabilit̾ attẽptauerit.
ut honoret᷑ beati petri apłoꝵ pͥncipis me
pꝰauditionẽ pͥmatũ dioceseossi necesse fu¬
erit nos appellare. & nr̃a auctoritate
aut ante nos autante legatos nr̃o elatere
missos. iuxta patrũ decreta suas exerere
atq finire actiones. Nullusq illũ ante
hȩc iudicet. aut iudicare p̾sumat. si si qͥd
qđ absit graue intolerandũq obiectum¬
fuerit. nr̃a erit expectanda censura. ut

Expanded text:
icis saluberrimis incitamur monitis,Et quia cunctarum divina dispensatione Ecclesiarum curam gerimus, omnibus nostra poscentibus suffragia apostolica auctoritate subvenire optamus. Quoniam divinae virtutis ac infirmitatis humanae sanctio est, ut omnium Ecclesiarum negotia ad nostrae reparationis tendant affectum.Quapropter has ad vos litteras destinamus, quibus decreto nostro vestram rogantes charitatem mandamus, ut si aliquis, quod non optamus, suorum aemulorum Aldricum Cenomanicae Ecclesiae episcopum accusare damnabiliter attentaverit, ut honoretur beati Petri apostolorum principis mempost auditionem primatum dioeceseos, si necesse fuerit, nos appellare, et nostra auctoritate, aut ante nos, aut ante legatos nostro ex latere missos, juxta Patrum decreta suas exercere atque finire actiones: nullusque illum ante haec judicet, aut judicare praesumat. Sed si quid, quod absit, grave intolerandumqfuerit, nostra erit exspectanda censura, ut
Abbreviated transcription (Latin):
deos discernit. & reliqͣ talia quȩ insuis
inueniunt᷑ auctorib Illigͦ qͥ nosspecula¬
tores ẽẽ uoluit excusare nos ñ possumus.
betis. ne qua infestantiũ ꝓrũpat audatiã
ri. crucẽq iuxta dñi saluatoris uocem
collere qͥait. Qui uult uenire ad me ab¬¬
neget semet ip̾sũ. & tollat crucẽ suã &
sequat᷑ me. quanquã maneat his bea¬
titudo ꝓmissa. quicũq ꝓbant᷑ ꝑsecuti¬
onẽ ꝓpt̃ iustitiã sustinere. qͥb: quid pro¬
mittat ipse saluator infuturũ sequens
sermo declarat. Intelligamꝰ hȩc ipsa uo¬
bis quȩ nob ñ placent displicere. quod
ita demũ ꝓbare poterimͦ. si qͥb manũ
porrigimꝰ uos nobiscũ porrigitis. ut
cui & uos manũ porrigitis uobis cum
pastor sumꝰ nisi quẽ ad modũ apłs docet
dicens. & ipsũ dicamꝰ om̃s. simusq ꝑfec¬
ti in eodẽ sensu & in eade sapientia. Ds

Expanded text:
iqua talia, quae in suis inveniuntur auctoribus. Illos ergo qui non speculatores esse volunt, excusare non possumus, betis, ne qua infestantium prorumpat audacia. ri, crucemque juxta Domini salvatoris vocem ferre, qui ait: Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Quanquam maneat his beatitudo promissa, quicunque probantur persecutionem propter justitiam sustinere. Quibus quid promittat ipse Salvator in futurum sequens sermo declarat. Intelligamus haec ipsa vobis quae nobis non placent displicere. Quod ita demum probare poterimus, si quibus manum porrigimus, vos nobiscum porrigatis, ut cui et vos manum porrigetis, vobiscum pastor sumus, nisi quemadmodum Apostulus docet, dicens: Idipsum dicamus omnes, simusque perfecti in eodem sensu et in e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ apꝓbata sub om̃i celeritate transmit
nationẽ eiꝰ quã benigne suscepistis. &
qr ab eiꝰ ȩccłiȩ cõmunione in nullo se
mo dubietatis fuit. ueniente filio meo
iohẽ abb̃e atq ỹpolito notario ex corde
ur̃o arbitror fuisse sublatũ.

Expanded text:
est, sub omni celeritate transmittnationem ejus quam benigne suscepistis, et quia ab ejus Ecclesiae communione in nullo sepmo dubietatis fuit, veniente filio meo Joanne abbate, atque Hippolyto notario, ex corde vestro arbitror fuisse sublatum.
Abbreviated transcription (Latin):
scãm ȩccłiã fuisse ꝑduccã. ut sese acatho¬
licȩ unanimitatis cõmunione suspenđent.
qd̾ quantũ uos pure diligimꝰ. tantũ de
uob̾ fortius dolemꝰ. qͥa uos imꝑitisstul¬
tisq hominib creditis. qͥ ñ solũ eaquȩ
loquunt᷑ nesciunt. sed uix ea ꝑcipere
quȩ audierint possunt. Dicunt enim
piȩ memoriȩ iustiniani tẽporib aliqͣ
contra calcedonensẽ synodũ fuisse con¬
stituta. Quidũ neq legunt. neq legentib
credunt. in ipso errore manent. quẽ
sibi de nobisipsifinxert᷑. Nos enĩ teste
conscientia fatemͣ. defide eiꝰde scĩ cal¬
cedonensis concilii. nihil motũ nihil
eẽ uiolatũ. sed qͥcqͥd p̃dicti iustinia¬
ni tẽporib actũ ẽ.ita actũ ẽ. ut fides
caloedonensis con eiliĩ innullo ueiret᷑.
Si qͥsautẽ cantra eiꝰdẽ synodi fidẽ aliquid
nr̃ȩ attestatione cognoscitis. suꝑ ẽ.
utuos ñ quã a catholicȩ ȩccłie cõmuni¬
unt᷑ aliena. Dec& gͦ głamurãm ad reue¬

Expanded text:
sanctam Ecclesiam fuisse perductam, ut sese a catholicae unanimitatis communione suspenderet. Quod quantum vos pure diligimus, tantum de vobis fortius dolemus, quia vos imperitis stultisque hominibus creditis, qui non solum ea quae loquuntur nesciunt, sed vix ea percipere quae audierint possunt. Dicunt enim piae memoriae Justiniam temporibus aliqua contra Chalcedonensem synodum fuisse constituta, qui dum neque legunt neque legentibus credunt, in ipso errore manent quem sibi de nobis ipsi finxerunt. Nos enim, teste conscientia, fatemur de fide ejusdem sancti Chalcedonensis concilii nihil motum, nihil esse violatum; sed quidquid praedicti Justiniani temporibus actum est, ita actum est ut fides Chalcedonensis concilii in nullo vexaretur. Si quis autem contra ejusdem synodi fidem aliquid nostrae attestatione cognoscitis, superest ut nunquam vos a catholicae Ecclesiae communiuntur aliena. Decet ergo gloriam ve
Abbreviated transcription (Latin):
sentiũ portitorẽ. cuiꝰ ⁊elus & studiũ bene
nob̾ ẽ cognitũ. cũ aliisserus di ꝓanima¬
rũ nos illuc cõpendio transmisisse. si cut
uob̾ipse corã positꝰ poterit indicare. In
quare oratione uos eũ & auxilus adiu¬
uare necesse ẽ. atq ubi opꝰ exegerit. so
ac sac̾dotali illũ consolatione sic̃ c̃uenit
confouere. qͣtinꝰ dũ scĩtatis ur̃ȩ fuerit so¬
lamina consecutꝰ. si qͥd đonr̃o lucri face¬
re sic̃ optamꝰ ualuerit. & uospossitis pa¬
rit̾ mercedẽ adquirere. qͥa ad bona oꝑa
suffraguur̃i deuote copiã ministratis.
Candidũ autẽ prb̃m cõmunẽ filiũ. &
tũ. ut aliqͥd in de pauꝑũ alimoniis sc̃ĩta
te ur̃a ualeat adiuuando ꝓficere. Quia g
patrimoniolũ ipsũ ꝑ annos plurimos
p̃decessorur̃ tenuit. & collectas apud se
pensiones seruanit. fr̾nitasur̃a cuiꝰ sint
res uł qͥb erogent᷑ consideret. atq eas
animȩ suȩ respectu supͣ scripto filionr̃o
candido prbo nobis restituat dirigen¬

Expanded text:
sentium portitorem, cujus zelus et studium bene est nobis cognitum, cum aliis servis Dei, pro animarum nos illuc compendio transmisisse, sicut ipse vobis eoram positus poterit indicare. In qua re oratione vos eum et auxiliis adjuvare necesse est, atque, ubi opus exegerit, solpaterna ac sacerdotali illum consolatione sicut convenit refovere, quatenus dum sanctitatis vestrae fuerit solamina consecutus, si quid Deo nostro lucrifacere, sicut optamus, valuerit, et vos possitis pariter mercedem acquirere, qui ad bona opera suffragii vestri devote copiam ministratis. Candidum autem presbyterum, communem filium, et tum, ut aliquid inde pauperum alimoniis sanctitate vestra valeat adjuvante proficere. Quia igitur patrimoniolum ipsum per annos plurimos praedecessor vester tenuit, et collectas apud se pensiones servavit, fraternitas vestra cujus sint res vel quibus erogentur consideret, atque eas animae suae respectu supra scripto filio nostro Candido presbytero nobis restituat dirigen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeant. Quis qͥs gͦ de his ꝑsonis qͣssuꝑius
memorauimꝰ quẽ quã suoꝵ apud donatis¬
tas passꝰ ẽ baptizari. ad catholicã fidẽ eos
om̃i uirtute.om̃iq instantia studeat re¬
uocare. Si qͥs uͦ taliũ decetero hoc fieri
de suis qua lib& hoo excusatione ꝑtule¬
rit. aclero sit modis om̃ib alienus. Gr¬

Expanded text:
pereant. Quisquis ergo, de his personis quas superius pereant. Quisquis ergo, de his personis quas superius memoravimus, quemquam suorum apud Donatistas passus est baptizari, ad catholicam eos fidem omni virtute omnique instantia studeat revocare. Si quis vero talium de caetero hoc fieri de suis qualibet excusatione pertulerit, a clero sit modis omnibus alienus.
Abbreviated transcription (Latin):
relaxari poposcit. & ipse aduosse petut
debere transmitti. scientes sc̃itatẽ urãm ze¬
lũ sic̃ deo& fidei & amorẽ habere iustitiae
seire.hortam᷑ ut ita eidẽ petro seruare qͥc¬
qͥd iustũ canonicũq fuerit debeatis. qua¬
tinꝰ & rectitudinis uigor a uob̾ in om̃ib ĩ¬
pletꝰ. & causa ipsiꝰ scd̾m di timorẽ & eccłȩ
uideat᷑ regulas iudicata. Si qͥs uͦ conseius
ł particeps p̃fato petro in his qͥb accusat᷑
rectȩ fidei inimica ꝑuenit. qͥa qđ dici
nefas ẽ. catholici homines & religiosi qđ
ẽ deterius. filios mancipiaq sua. ł alios
qͦs inpotestate habent. in donatistarũ he¬
resim baptizari consentiunt. Et ideo si
uerũ ẽ. fr̃nitas tua hoc sũmoꝑe studeat
em̃dare. qͣtinꝰ sincerita sfidei ur̃a sollici¬
tudine intemerata consistat. & in nocen¬
tes animȩ quȩ catholico baptismate sal¬
uaripoterant. hereticoꝵ infectione ñ

Expanded text:
relaxari poposcit, et ipse ad vos se petiit relaxari poposcit, et ipse ad vos se petiit debere transmitti, scientes sanctitatem vestram, zelum, sicut decet, fidei, et amorem habere justitiae, scire, hortamur ut eidem Petro ita servare quidquid justum canonicumque fuerit debeatis, quatenus et rectitudinis vigor a vobis in omnibus impleatur, et causa ipsius secundum Dei timorem et Ecclesiae videatur regulas judicata. Si quis vero conscius vel particeps praefato Petro in his quibus accusatur, rectae fidei inimica pervenit, quia, quod dici nefas est, catholici homines, et religiosi, quod est deterius, filios mancipiaque sua, vel alios quos in potestate habent, in Donatistarum haeresi baptizari consentiunt. Et ideo, si verum est, fraternitas vestra hoc summopere studeat emendare, quatenus sinceritas fidei vestra sollicitudine intemerata consistat, et innocentes animae, quae catholico baptismate salvari poterant, haereticorum infectione non
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitatis ur̃ȩ sac̃docali plena dulcedine.
p̃sentiũ portitore rogatiano diacono defe¬
rente suscepimꝰ. Et ualde nos eoꝵ lȩtificauit
nc̃ sic̃ seribitis sichabemꝰ. Nã qualis erga
one ñ egemꝰ. qr eã exm̃tisnr̃ȩ que circa
uos ẽ. dilectione cognoscimꝰ. Sup᷑ scripto
autẽ latori quẽ nob̾ episto larit᷑ cõm̃dastis.
seripta ad rectorẽ patrimonii siciliȩ de¬
dimꝰ. ut aduersã partẽ facere quȩ iusta
st̃ urgeat. qͣtinꝰ frustratoria excusatione
pꝰ posita. ad finẽ citius ꝑducat᷑ totiꝰ causȩ
contẽptio. Indicamꝰ itaq sc̃itati ur̃ȩ. ue¬
remediũ postulasse. Et pͥus qͥd em retulit
quȩ digna ẽẽ miseratione potuissent.
Si requirentes postea. multo alit̾ quam
in dicauit inuenimꝰ. & uehem̃t̃ nos eiꝰ
actio contristauit. Sed qr causȩ ipsius
int̾na subtilit̾ nequaꝗͣ ad discere tã lon¬
go itineris int̾uallo disiuncti potuimus.
eã incerti qͥppe definire neqͥuimꝰ Nc̃ uͦ

Expanded text:
rnitatis vestrae, sacerdotali plena dulcedine, praesentium portitore Rogatiano diacono deferente, suscepimus. Et valde nos eorum laetificavit nunc sicut scribitis, sic habemus. Nam qualis erga  eam ex mentis nostrae, quae circa vos est, dilectione cognoscimus. Suprascripto autem latori, quem nobis epistolariter commendastis, scripta ad rectorem patrimonii Siciliae dedimus, ut adversam partem facere quae justa sunt urgeat, quatenus, frustratoria excusatione postposita, ad finem citius perducatur totius causae contentio. Indicamus itaque sanctitati vestrae veremedium postulasse. Et prius quidem retulit quae digna esse miseratione potuissent; sed requirentes, postea multo aliter quam indicavit invenimus, et vehementer nos ejus actio contristavit. Sed quia causae ipsius interna subtiliter nequaquam addiscere tam longo itineris intervallo disjuncti potuimus, eam, incerti quippe, definire nequivimus. Nunc