comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩ. filius efficitur orientis. Sic enin
scͥptum ẽ. de xp̃o. ẜ cce uir oriens nom̃
ẽ. illi. Quisquis gͦ xp̃i suscipit. nom̃
filius eẽ. clicitur orientis. S ñ semꝑ qui¬
xpĩ nom̃ accipiunt. etiã ineccłia ꝑ ma¬
nent xp̃i. Si gͦ uideas hereticos xpĩ
quidẽ nomine censeri expugnare aut̃
eccłiam dei. & arma conferre adu̾sũ
ficdẽ xp̃i impugnare popłm dnĩ. bella
suscitare aduersum catholicã fidẽ: no¬
lodubites de his dicere. qđ isti si ntꝰ
quidẽ filiĩ orientis. s cum madianitis
& cum amalech expugnare ueniunt
popłm dei. Quia cum paganis & cum
uideis eccłiam dei etiam heretici ꝑ se¬
cunt᷑. & ipsos ẽẽ opinor qui designant᷑.
infiliis orientis. Omnes gͦ inquit ma¬
clian & amalech. & filũ orientis conue¬
nerunt simul & ascenderunt & super

Expanded text:
Christi, filius efficitur Orientis; sic enim Christi, filius efficitur Orientis; sic enim scriptum est de Christo: Ecce vir Oriens nomen est illi . Quisquis ergo Christi suscipit nomen, filius enomen accipiunt, etiam in Ecclesia permanent Christi. Si ergo videas haereticos Christi quidem nomine censeri, impugnare autem Ecclesiam Dei, et arma conferre adversum fidem Christi, impugnare populum Domini, bella suscitare adversus catholicam fidem: nolo dubites dicere, quod isti sunt quidem filii Orientis, sed cum Madianitis et cum Amalech expugnare veniunt populum Dei, quia cum paganis et cum Judaeis Ecclesiam Dei etiam haeretici persequuntur, et ipsos esse opinor qui designantur in filiis Orientis. Omnis ergo, inquit, Madian et Amalech et filii Orientis convenerunt simul et ascenderunt, et sup
Abbreviated transcription (Latin):
uenerint aduersum isrł. qui extra
iudicium dei sunt. & qui extra legẽ
peccauerunt & extra legem ꝑibunt.
Esto conuenerit & amalech. qui & ipse
interp̃tatur populus ab lingens. E sto
& hec natio terrena & uentri ac gule
dedita impugnare uenerit isrł carna¬
lis spiritalem israhelẽ. Quid est hoc
qd etiam filũ orientis his admiscent᷑
& cum ipsis ad impugnandum. isrł
uenire dicuntur. Dic̃ enim michi au¬
ditor. Si scͥptum eẽt quia filii occiden¬
tis conuenerunt cum ipsis: nicħ que¬
rerem. diceres enim mͥ allegoricis legi¬
b. quia filiĩ occidentis sunt filii tenebra¬
rum. & ipsi iungunt᷑ illis gentib uł quȩ
extͣ iudicium dei sunt. uł quȩ uentri
dedite impugnant eos qui mente d̾m
uidere contendunt. Nunc aut̃ cum di¬
catur quia filii orientis uenerunt cũ
mactian & amalec quomodo hȩc posst̃
competenter exponi: Uideamus gͦ
si possumus intam difficilib locis scͥp¬
ture dignum aliquẽ inhis sensum
diuinis ꝑ aginis inuenire. Omnis qui

Expanded text:
enerint adversum Israel, qui extra judicium Dei sunt, et qui extra legem peccaverunt, et extra legem peribunt . Esto, convenerit et Amalec, qui et ipse interpretatur populus ablingens. Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Israelem. Quid est hoc, quod etiam filii Orientis his admiscentur, et cum ipsis ad impugnandum Israel venire dicuntur? Diceres enim mihi, auditor, si scriptum esset quia filii Occidentis convenerunt cum ipsis, nihil quaererem; diceres enim mihi allegoricis legibus, quia filii Occidentis sunt filii tenebrarum, et ipsi junguntur illis gentibus, et quae extra judicium Dei sunt, et quae ventri deditae, impugnant eos qui mente Dominum videre contendunt. Nunc autem cum dicatur quia filii Orientis venerunt cum Madian et Amalec, quomodo haec possunt competenter exponi? Videamus ergo si possimus in tam difficilibus locis Scripturae dignum aliquem in his sensum divinis paginis invenire. Omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne. & ut ita dicam uiclaico intellectu
suscipiunt uerbum cdĩ. & ideo possunt
illud demones rapere de corde eoꝵs.
Qui aut̃ ab humilitate littere adsp̃c ex¬
celsa conscendit & intelligentiã refu¬
giens carnalẽ sectatur. inaltiorib
quȩ sunt spd̃ dei. de isto nicħ possunt
rapere madianitȩ. neq amalechite. s
ne ipsi quidẽ orientis filũ de predari
eum poterunt in excelso intelligentie
spiritalis uertice constitutũ. Isli gͦ cas¬
tra inuallib collocant. S sp̃c inquit¬

Expanded text:
ne et, ut ita dicam, Judaico intellectu ne et, ut ita dicam, Judaico intellectu suscipiunt verbum Dei, et ideo possunt illud daemones rapere de corde eorum. Qui autem ab humilitate litterae ad Spiritus excelsa conscendit, et intelligentiam refugiens carnalem, sectatur in altioribus quae sunt Spiritus Dei; de isto nihil possunt rapere Madianitae, neque Amelecitae. Sed ne ipsi quidem Orientis filii depraedari eum poterunt in excelso intelligentiae spiritalis vertice constitutum. Illi ergo castra in vallibus collocant. LIBER SECU
Abbreviated transcription (Latin):
collocant. incle iectis & humilib loci᷑.
Inuallib inquit iezrahel. Inuenimꝰ
aut̃ int̃ptari iezrahel semen der ui¬
des ubi collocant castra adu̾sarĩ.
Non sunt ausi ire illuc ubi uidentur
iam nati ẽẽ fructus spiritꝰ. sed ubi acł¬
huc semendĩ iacet. ubi ñ dum fruct᷑ꝰ¬
spc̃ ascenclit. Qui enim exiit semina¬
re uerbũ dĩ. seminat suꝑ omnẽ locũ:
S audi ipsum dnm dicentẽ quid pa¬
ti soleat semen dei. Aliud inquit deci¬
dit secus uiam. & uenientes aues celi
diripiunt illud. Quod ipse inposterio¬
rib interp̃tans dixit. Qui aut̃ sensus
uiam seminati sunt. hi sunt qui auoi¬
unt u̾bum dei. & cum leticia accipuut.
uenit aut̃ ⁊abulus & collit de corde eoꝵ
quł seminatũ ẽ Sic gͦ & isti nunc ue¬
niunt ad semen dĩ. & uolunt illucl tol¬
lere de corde eoꝵs inquib seminatũ ẽ¬
u̾bum dei. quia inueniunt eos in uaui¬
b positos. & ima quȩq sectantes. De il¬
lis sunt enim qui humiliter & indig¬

Expanded text:
ejectis et humilibus locis? In valle, inquit, Jezrael. Invenimus autem interpretari Jezrael semen Dei. Vides ubi collocant castra adversarii? Non sunt ausi ire illuc ubi videntur jam nati esse fructus spiritus, sed ubi adhuc semen Dei jacet, ubi nondum fructus ascendit. Qui enim exiit seminare verbum, seminat super omnem locum. Sed audi ipsum Dominum dicentem, quid pati soleat semen Dei: Aliud, inquit, cecidit secus viam, et venientes aves coeli diripiunt illud; quod ipse in posterioribus interpretans dixit: Qui autem secus viam seminati sunt, hi sunt qui audiunt verbum Dei, et cum laetitia accipiunt. Venit autem diabolus, et tollit de corde eorum, quod seminatum est . Sic ergo et isti nunc veniunt ad semen Dei, et volunt illud tollere de corde eorum in quibus seminatum est, quia inveniunt eos in vallibus positos, et ima quaque sectantes. De illis sunt enim, qui humiliter et indig
Abbreviated transcription (Latin):
Qui de celestib loquitur. qui de spũa¬
lib disserit qui mysteria regni celoꝵ
reuelat: ille bucina concinit. loquit᷑.
qui scientiam xp̃i humanis aurib pan¬
dit. S cur & cornea dicitur bucina. La
& de scõ dicit᷑. cornu eiꝰ exaltabitur in
gła. Unde & unius cuiꝰꝙ bucina dicit᷑
cornea. in eo qđ multiplicem scienti am
xp̃i. & crucis eius. quȩ incormi desig¬
natur disserit sacramenta: Cum hac
gͦ bucina militantes & cum hac pug¬
nantes iuncimus alienigenas. & hostes
infugam uertimus. etiam si fuerit mul¬
titudo eoꝵ sicut locuste. Locustis enĩ
comparata est demonum multitudo qͥbꝰ
neq incelo. neꝙ interris ẽ. sedes: Prece¬
dat gͦ. & nos in hoc bello oꝑum lux. &

Expanded text:
Qui de coelestibus loquitur, qui de spiritalibus disserit, qui mysteria regni coelorum revelat, ille buccina concinit. Ille de tqui scientiam Christi humanis auribus pandit. Sed cur et cornea dicitur buccina? Quia et de sancto dicitur: Cornu ejus exaltabitur in gloria . Unde et uniuscujusque buccina dicitur cornea, in eo quod multiplicem scientiam Christi, et crucis ejus, quae in cornu designatur, disserit sacramenta. Cum hac ergo buccina militantes et cum hac pugnantes vincimus alienigenas, et hostes in fugam vertimus, etiamsi fuerit multitudo sicut locustae: locustis enim comparata est daemonum multitudo, quibus neque in coelo, neque in terris est sedes. Praecedat ergo et nos
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. qui illam uitam incederent
que dic̃. ego sum uia & ueritas & uita.
Nlemo enim uiã uite. cum indicio
ille solus retrorsum corruens exspira¬
uit. s & nunc siquis retro conũtit᷑ afide
& ueritate. necẽe̾ ẽ. ut cadat. & ut con¬

Expanded text:
quippe qui illam viam incederent. Qui dicit: Ego sum via, et veritas, et vita. Nemo enim viam vitae cum indicio retrorsum corruens expiravit. Si quis retrorsum convertitur a fide, et veritate, necesse est ut cadat, et con
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit inquit post se abierer qui
utiq nusquam erat. Int̾pretat᷑ autẽ
abierer patris mei auxilium. Nlon gͦ
hominẽ aliquẽ. sed patris summi ge¬
deon inuocasse uidetur auxilium. Mit¬
tit interea auxilia conuocare. Comie¬
niunt populi. & omnis ad gedeon ex¬
ercitus congregatur. Et tunc inquit
gedeon dix̃ ad dm̃. Si saluum facis
es: ecce ego sum & ponã uellus lane

Expanded text:
ocavit, inquit, post se Abiezer, qui utique nusquam erat. Interpretatur autem Abiezer patris mei auxilium; non ergo hominem aliquem, sed patris summi Gedeon invocasse videtur auxilium. Mittit interea et auxilia convocari, conveniunt populi, et omnis ad Gedeon exercitus congregatur. Dixitque Gedeon ad Dominum: Si salvum facies es
Abbreviated transcription (Latin):
Omnino auditur inuobis fornicatio.
& talis fornicatio qualis nec inter gen
tes. ita ut uxorẽ patris habeat aliquis.
& uos inflatiestis. & non magis luxistis.
ut tollatur emedio ur̃m qui hoc opus

Expanded text:
Omnino auditur in vobis fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris habeat aliquis. Et vos inflati estis, et non potius luxistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus
Abbreviated transcription (Latin):
aspectu trepidat ad congressum: non
tamen toto corde terretur s reparari
& ammari denuo potest. formidolosus¬
ẽ aut̃. qui iam quasi inholescente ui¬
tio.etiam ante quam uideat mala.
sola cogitatione terretur. gelidam ꝑ
membra formidinẽ uoluens. ita ut ñ
tam conspect̃u maloꝵ. quã ipso audi¬
tu & expectatione soluatur. Et ideo

Expanded text:
aspectu ad congressum trepidat, non tamen toto corde terretur, sed reparari et animari denuo potest. VERSest, qui quasi adolescente vitio antequam videat mala, sola cogitatione terretur, gelidam per membra formidinem volvens, ut non tam conspectu malorum quam auditu et exspectatione solvatur. Ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
& luxurias uergat. omnia illa bonoꝵ
semina & fructus scĩ oꝑis dnãnte si¬
bidine corrumpent᷑. Cum enim sub¬
introierit peccatum & captiuauerit
hominis sensum. ut iam non respici¬
at ad manclata dĩ nec arduã uirtutis
uiam libent̾ ascendat: de pereunt
omnia. quȩ prius fuerant inhorrea
conscientie congregata. Proptea ergo
scͥpture scẽ nobis seruanda commõ¬
nitio ẽ. dicentis omni custodia ser¬
ua tuum cor. Custodiendũ ẽ. igitur
ab omni cor peccato. & precipue intẽ¬
pore ꝑsecutionis. Si cui enim accidat
ut inaliquo quidẽ tempore congreget
fructus iusticiȩ conquirat oꝑa uirtu¬
tum. & omnib se probatissimis ex co¬
lat disciplinis. in ꝑsecutionis uͦ temꝑe¬
de neget. fidem iste omnia conoita
suis nudus repente. & in anis effectus
est: quia dui quesitus. & multo uix
labore collectus. subito omnis effusus
ẽ labor. Et sicut dic̃ ꝓpħa. omnes us¬
ticiȩ eius quas fec̃ non commemora¬

Expanded text:
et luxurias vergat, omnia illa bonorum et luxurias vergat, omnia illa bonorum semina et fructus sancti operis, dominante libidine, corrumpentur. Cum enim subintroierit peccatum, et captivaverit hominis sensum, ut jam non respiciat ad mandata Dei, nec arduam virtutis viam libenter ascendat, depereunt omnia quae prius fuerant in horrea conscientiae congregata. Propterea ergo Scripturae sanctae nobis servanda commonitio est, dicentis: Omni custodia serva tuum cor ; custodiendum est igitur cor ab omni peccato, et praecipue in tempore persecutionis. Si cui enim accidat, ut in aliquo quidem tempore congreget fructus justitiae, conquirat opera virtutum, et omnibus se probatissimis excolat disciplinis; in persecutionis vero tempore neget fidem; iste omnia condita suis nudus repente et inanis effectus est, quia diu quaesitus, et multo vix labore collecto subito omnis effusus est labor; et sicut dicit propheta: Omnes justitiae ejus, quas fecit, non commemora
Abbreviated transcription (Latin):
p aulus nos apłs de hac seminandi do¬
ceat differentia. Audi gͦ ipse quid
dicit. Qui seminat inquit incarne
de carne metet & corruptionẽ. Et qͥ
seminat inspũ. de spũ metet uitam
ȩt̾nam. Isti sunt gͦ quoꝵ semina
madianite corrumpunt. qui incar¬
ne seminant. Isti sunt quoꝵ fructuᷤ
ex terminantur &pereunt. Iuiͣ aut̃
semina quȩ inspũ semin ant᷑. ñ
possunt madianite corrumpere
slon enim possunt adu̾sarie po¬
testates ascenclere adspiritales cam¬
pos & noualia sp̃s temerare eoꝵ qͥ
non seminant suꝑ spinas. sed inno¬
uant sibi noualia. S & illud addendũ
est. Uolo enim & me ipsum uobiscũ
parit̾ commonere de cautela seminũ
& spiritaliũ fructuum diligentia. fr̃e¬
quent̾ accidit ut aliquis inoꝑe spiri¬
tali multum desud ans. fruct̾us com¬
plurimos fecerit. & repleuerit orrea
sua iusticie frugib. & multa bona
oꝑa recondiderit. inconscientie sue
conclaui: post ea uero si neglegat &
post laborẽ pro cliuius aduoluptates

Expanded text:
Paulus nos apostolus de hac seminandi docet differentia. Audi ergo ipse quid dicit: Qui seminat, inquit, in carne, de carne metet corruptionem; et qui seminat in Spiritu, de Spiritu metet vitam aeternam. Isti sunt ergo quorum semina Madianitae corrumpunt, qui in carne seminant; isti sunt, quorum fructus exterminantur et pereunt. Illa autem semina, quae in spiritu seminantur, non possunt Madianitae corrumpere. Non enim possunt adversariae potestates ascendere ad spiritales campos, et novalia Spiritus temerare eorum, qui non seminant super spinas, sed innovant sibi novalia. Sed et illud addendum est volo enim et me ipsum vobiscum pariter commonere de cautela seminum et spiritalium fructuum diligentia. Frequenter accidit, ut aliquis in opere spiritali multum desudans, fructus complurimos fecerit et repleverit horrea sua justitiae frugibus, et multa bona opera recondiderit in conscientiae suae conclavi; postea vero si negligat, et post laborem proclivus ad voluptates
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ pͥma & sccd̾a hereditatis facta diuisio.
ses tnͣsiordanẽ. tribui ruben. & tribu gad
&e dimidie tribui manasse possessione
decernit. ceteri uͭ om̃s ꝑ iłim susciput
hereditatẽ. Piximꝰ iam de hic pͥus qr¬
hi qui ꝑ legẽ placuert̾ deo p̾cecdentes
tempore eos qͥ ꝑ fidem iħu acd reꝓmis¬
sa pueniunt. non clũ quȩ ꝑfecta sunt
consequunt᷑ expectantes eos qui poste¬
riores diu̾so quidẽ tẽpore. sed uiia ficie
placebunt sic̃ apłus dit̃ uti ne sine no¬
bis ꝑfectionẽ consequerentur. suterrie

Expanded text:
go prima et secunda haereditatis facta divisio. ses trans Jordanem tribui Ruben, et tribui Sad et dimidiae tribui Manasse possessionem decernit, caeteri vero omnes per Jesum suscipiunt haereditatem. Diximus jam prius quomodo per legem placuerunt Deo, praecedentes tempore eos qui per fidem Jesu ad promissa perveniunt, nondum ea quae perfecta sunt consequuntur: exspectantes eos qui posteriores, diverso quidem tempore, sed una fide placebunt, sicut Apostolus dixit: Utinam sine nobis perfectionem consequerentur . « Tribui
Abbreviated transcription (Latin):
dsut ur̃a inqͥt abundantia fiat ad illoꝵ mo
rahelite sacerdos & leuita terrena que
ñ habet. & rursum israheliteᷤ percipiat
a sacerdote & leuita celestia & diuina q̃
ñ ht̃. lex enĩ ctei sacerdotib commissa ẽ.
&e leuitis ut huic soli oꝑam tribuant. &
uerbo cdei absq uua sollicitudine uace¬
nt. sed iterum ut uacare possint laico¬
rum uti miristeriis ddebent. Si enĩ laicꝰ
que necessaria sunt ñ p̃buerit s acerdo¬
tib & leuitis occupati isli intasib id est
corporalib curis. minꝰ dei legi uacabunt
luis autẽ ñ uacantib. neq oꝑã dantib
legͣi dei: tuꝑiclitaris. Obscurabitur enĩ
lux scientiȩ quȩ in illis ẽ. te ñ subminis¬
trante oleũ lucerne: & culpa tua illo de¬
ueniet. quo dix̃ dñs. quia cecꝰ ceco duca¬
tũ prebens. ambo infoueã cadent. S
sit semꝑ accensa. tu imple officium
tuum. compłe manclatũ dei erga ob¬
sequia sacerdotũ. Quod si forte suscep
neglexerint eruditioni oꝑam dare. &

Expanded text:
stra quidem abundantia fiat ad illorum iIsraelita sacerdos et Levita terrena quae non habent, et rursum Israelita percipiat a sacerdote et Levita coelestia et divina quae non habet. Lex enim Dei sacerdotibus commissa est et Levitis, ut huic soli operam tribuant, et verbo Dei absque ulla sollicitudine vacent. Sed iterum ut vacare possint, laicorum uti ministeriis debent: si enim laicus ea quae necessaria sunt non praebuerit sacerdotibus et Levitis, occupati illi in talibus, id est, in corporalibus curis, minus legi Dei vacabunt. Illis autem non vacantibus neque operam dantibus logi Dei, tu periclitabis; obscurabitur enim lux scientiae quae in illis est, te non ministrante oleum lucernae, et culpa tua illud eveniet quod dixit Dominus, quia « caecus caeco ducatum praebens, ambo in foveam cadent . » sit semper accensa: tu imple officium, tu comple mandatum Dei erga obsequia sacerdotum. Quod si forte susceptneglexerint eruditioni operam dare, et
Abbreviated transcription (Latin):
rores & filios. insuꝑ etiam & animã suam
ñ potest ẽẽ. meus discipulus. Hec moyses
dice ñ potuit. id cͥco ipse habitacula sa¬
cerdotum & leuitarũ dispensare ñ potu¬
it. Beatus gͦ ẽ. qui se exhibet talẽ & inis¬
tis om̃ib quȩ p̾cepit iħs inuenit᷑ eẽ per¬
Quod si audiens ꝑfectoꝵ & eminentior
hereditatẽ dñm dici. ignoras & ambigis
quid ilud sit. qđ sub hoc nomine desig¬
netur. audi quia dñs sapientia ẽ. Cui
gͦ dicitur hereditas ẽẽ. dñs iste hereci¬
t̾atẽ sapientie capit. Dñs iusticia dicit᷑.

Expanded text:
rores, et filios, insuper etiam et animam suam, rores, et filios, insuper etiam et animam suam, non potest esse meus discipulus . » Hoc Moyses facere non potuit, idcirco habitacula sacerdotum vel Levitarum dispensare non potuit. Beatas ergo est, qui se exhibet talem, et in istis omnibus quae praecipit Jesus invenitur esse per» Quod si audiens perfectorum et eminentiorum haereditatem Dominum dici, ignoras et ambies quid illud sit, quod sub hoc nomine designetur. Audi quia; Dominus sapientia est. Cui ergo dicitur haereditas esse Dominus, iste haereditatem sapientiae capit, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
auab semis tribub terram cdistribuenᷤ
ult᷑ iordanẽ. non dedit leuitis ħ abitacu¬
li portionẽ. que eos contingebat᷑. Muc
autẽ dedit non solum in his trioubas
ipse dispensat. uerũ s in illis quȩ amorse
tͣnsiordanẽ fuerant collocate. habita¬
cula & enuim leuitis insingulis tribub.
decernunt᷑. ut ꝑ hoc multo magnifieen¬
tius mysteriũ nosceremꝰ. Iste & enĩ ordo
leuiticus uł sacerdotalis qui dei sapi¬
entiȩ & scientiȩ oꝑam impendit. ñ po¬
tuit amoyseo sortẽ habitationis accipere
quia non erat moyses ueritas. sed umb¬
re & exemplaris ministea. Ih̃s uero dñs
nr̃ qui erat sapientia dei. ipse habitacła
s apientib prebet: slon enim potuit
habes & da pauꝑib. & habebis chelau¬
rum incelo. & ueni sequere me. hoc ẽ.
enĩ partem clare leuitis. nec potuit dice¬
re moyses. quia qui nõn renuntiauerit
omnib que possicdet. ñ pocest eẽ ment

Expanded text:
duabus et semis tribubus terram distribuens duabus et semis tribubus terram distribuens ultra Jordanem , non dedit Levitis habitaculi portionem quae eis contingebat. Jesus autem dedit non solum his tribubus quas ipse dispensat, verum et in illis quae a Moyse trans Jordanem fuerant collocatae. Habitacula etenim Levitis in singulis tribubus decernuntur, ut et per multo magnificentius mysterium nosceremus. Iste enim ordo Leviticus vel sacerdotalis qui Dei sapientiae et scientiae operam impendit, non potuit a Moyse sortem habitationis accipere, quia non erat Moyses veritatis, sed umbrae exemplaris minister. Jesus vero Dominus noster, qui erat sapientia Dei, ipse habitacula sapientibus praebet. Non enim potuit habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me . » Hoc est enim partem dare Levitis. Nec potuit dicere Moyses: quia « qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
icut umbre & exemplari deserui¬
unt celestium. hi qui legẽ suscipi¬
unt. quȩ est illius uere uicis umbra:
diuidunt terrã. Erat ergo incelis ueri¬
tas umibra uͦ & exemplar ueritatis in
terris Et donec umbra. hec constabat
interris. erat ierusalẽ terrestris. erat tẽ¬
mierat altare. erat & iisibilis cultus.
erant ꝑontifices & sacerdotes. constabant
bre s exemplaria ceciderunt. Setidie
enim ueruialem: cecidit templũ altare
sublatũ ẽ. ut iam neq in monte garirin
neq iniero solunis sit locus ubi oporteat
ascdorare. sedueri addoratores. qui adorant
patrẽ inspũ & ũ̾itate acdorent. Sic ergo
presente ueritate typus & umbra cessa¬
uit. & cũ acdẽe̾t. templũ ulud qđ per
sp̃m cdei q̃ uͥtutẽ altissum inutero uir¬
qiis fabricatum ẽ: dirutũ est tẽplim
ex lapidib fabricatum. Aderat pontifex
futuroꝵ honoꝵ. cessant pontifices tauroꝵ
& hyrcoꝵ. Sentt agnus dei qui tollit pes¬
catũ mundi. destiit agnus expecudibus

Expanded text:
icut umbrae et exemplari deserviunt coelestium his qui legem suscipiunt, quae est illius verae legis umbra,  haereditatem dividunt terrae. Erat ergo in coelis veritatis, umbra vero et exemplar veritatis in terris, et donec umbra haec constabat in terris, erat Jerusalem terrestris, erat templum, erat altare et erat visibilis cultus, erant pontifices et sacerdotes, constabant brae et exemplaria ceciderunt. Cecidit enim Jerusalem, cecidit templum, altare sublatum est, ut neque in monte Garizim neque in Jerusalem sit locus ubi oportet adorare, sed « veri adoratores, qui adorant Patrem, in spiritu et veritate adorent . » Sic ergo praesente veritate typus et umbra cessavit. Et cum adesset templum illud, quod per Spiritum Dei et virtutem Altissimi in utero Virginis fabricatum est , dirutum est templum ex lapidibus fabricatum. Aderat pontifex futurorum bonorum, cessaverunt pontifices taurorum et hircorum. Venit Agnus Dei, qui tollit peccata mundi, destitit agnus ex pecudibus
Abbreviated transcription (Latin):
uideus loca ꝯbussit ⁊ sic aqua clansit meatꝰ
uñ ⁊ ydrã dr̃ int̾focisse ¶ Item ab ydros h
ydrius .i. aquarius. ⁊ ħ odrocelites .i. aqua
e .i. aque meatꝰ. hũc morbũ lati ab aque
meatu limphaticũ uocant ⁊ sit ex canis
rabidi morsu ł ex euis spuma ꝙͣ si hõ uł
bestia tetigi̾t aut dem̃cia replet᷑ aut in ta¬

Expanded text:
videns, loca illa combussit et sic aque clausit meatus, unde et ydram dicitur interfecisse. Item ab ydro hic ydrius, idest aquarius, et hec ydrocelicos, idest aqua -e, idest aque metus. Hunc morbum Latini ab aque metu lymphaticum vocant, et fit ex canis rabidi morsu vel ex eius spuma, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur, vel in ra
Abbreviated transcription (Latin):
pecens qr hostio pedẽ instant. autiquitꝰ .n. hospes
qui iecipiebat ⁊ qui recipiebat᷑ ueĩebant ad
hoctiũ. ⁊ ponebant pedem ad hoctiũ ⁊asfirmabãt
ꝙ unꝰ nõ deciꝑet aliũ. uñ ⁊ qui recipit et qui
recipit᷑ ut̾ dr̃ hospes. ut̾q n. pedem ĩ hostio

Expanded text:
petens, quia hostio pedem inferat. Antiquitus hospes qui recipiebat et hospes qui recipiebatur veniebant ad hostium et ponebant pedem in eo et firmabant quod unus non deciperet alium, unde et qui recipit et qui recipitur hosp
Abbreviated transcription (Latin):
in qua euis genitꝰ est. ⁊ ħͥ genitiũ ꝓ quod̾ cau
no hͥ gem̃ .ii. deus que p̃est nuptus. us deꝰ
dorꝵ agignendis libi̾s. uñ ħ gemalis. le.lis .i.
sponsa cubant. s cubile ẽ ꝯcabinalis ⁊ ectꝰ
ad cuband̾ nõ ad gignend̾. ad genualẽ sit ac¬
cerssus tangignendi libo̾s ad cubile sit der¬
census solis ad cuband̾. cã ꝯcubandi. ⁊ ħ hec

Expanded text:
in qua quis genitus est. Et hic genitivus pro quodam casu, no hic Genius, deus qui preest nuptiis, vel deus  gignendis liberis; unde hic genialis -lis dicitur sponsus et sponsa cubant; sed cubile est concubinalis lectus, a cubando non a gignendo: ad genialem fit ascensus causa gignendi liberos, ad cubile fit descensus solum causa concubandi. Et hic et hec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsertuo. si ꝯgtue ꝓferatar. Iuliꝰ dauguitꝰ olim
dicebant᷑ quintiꝰis ⁊ sextilis a nuo quo distalũt
a pͥntiͦ anni .i. a marcio antiqͥ .n. annũ suũ in¬
dit februariũ et ianuariũ et apposuit illos
in pͥncipio anni. ⁊ distinxit ẜ lunatõnes sicut¬

Expanded text:
er, si congrue proferatur. Julius et Augustus olim dicebantur Quintilis et Sextilis a numero quo distabant a principio anni, id est a Martio. Antiqui enim annum indit februarium et januarium et apposuit illos in principio anni sed distinxit illos menses secu
Abbreviated transcription (Latin):
humane. et humanitus. sicut diuine di¬
uinicus. Nam diuinitus ⁊ humanitas
si gnisicant a deis ⁊ homimbꝰ diuine et
humane ad sunlitudinem deoꝵ et hoi¬
nim. Si enĩ dioas gabriel missus est¬

Expanded text:
humane humanitus, sicut divine divinitus. Nam divinitus et humanitus significant a deis et hominibus, divine et humane ad similitudinem deorum vel hominum, si enim dicas ‘Gabriel est missus
Abbreviated transcription (Latin):
qñdes argonautas a ponto intinuenint hystiũ.
fluͣ. et iñ a uocabulo ãnis quo a mari recesse¬
cian. lucitaniã. et beticã ⁊ tansfietũ. in re¬
gione assuce. tgicaniã. et sunt due hyspa¬
nie. citi̾or que in septentonali plaga a pyre¬
neo usq ad kartaginẽ porrigit ᷑ uln̾or q̃ est
in mmĩdie a çerabero us ad gaditanũ stetũ ex

Expanded text:
ndos Argonautas, a Ponto intraverut Hystrum fluvium, et inde a vocabulo amnis, quo a mari recessetaniam, Galitiam, Bethicam et, trans fretum in regione Africe, Tingitaniam. Et sunt due Hyspanie: citerior, que in septentrionali plaga a Pireneo usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in meridie a Celtiberis usque ad gaditanum fretu
Abbreviated transcription (Latin):
attis usus est .i. arreptos iapides iaceie.
hasta ponde̾ ubrato ꝓcul iac̾e sagittas
arcu micte̾. ⁊ quil ic̃tus in ludo apd̾
uete̾s a mo uocabat᷑. uñ uniõ. binio
tͥnio quat̾no. dͥnnio. senio pꝰ ea applłã¬
tõ mutata ẽ qr uinonẽ canẽ. t̾uionẽ san¬

Expanded text:
arti usus est arreptos lapides procul iacere, hastas pondere librato iacere, sagittas arcu emittere. Et quisque iactus in ludo, apud veteres, a numero vocabatur, ut unio, binio, trinio, quadrio, quinio, senio; postea appellatio mutata est, quia unionem canem, trinionem sup
Abbreviated transcription (Latin):
uł globatus. uñ. mat .ca. In spera asttologie
m̃dus gͥ ex . iiiͦiͬ. elem̃tis buĩdis e cotis in
cumulus uͫ horaꝰ in epli̾s. et uinosa glomos
surtiue puria lane. uñ hͥ glomicellus. li di
globo. as. ac̾uare. cumulare. rotundare.
solide ui solidñ ꝯspissare. globos face.uͫ glo¬

Expanded text:
 Martianus in persona Astrologie ‘mundus igitur ex IIII elementis hisdemque totis in cumulus, unde Oratius in Epistulis ‘ut vinosa glomos furtive pyrria lane’, et hinc hic glomicellus -li dimglobo -as, idest acervare, cumulare, rotundare, solide conspissare, globosum facere; unde glo
Abbreviated transcription (Latin):
ad libidiuẽ in crĩu̾sũ aspiciunt. et ad hyrcos
recorquent᷑ ⁊ iñ dcũs est hyitus. Dicit tñ plaui
de nͣli hystoria iͣ eẽ hyicos libidinosos ut in¬
dignant̾ si uideat aliqͦs coeunres int̾ eos ĩpe¬
¶ Item ab hyrsutꝰ bic uisus.si. qr hyrsatꝰ at¬

Expanded text:
ob libidinem in transversum aspiciunt et ad hyrquos retorquentur, et inde dictus est hyrcus. Dicitur enim de naturali ystoria hyrcos ita esse libidinosos ut indignentur si videant alios coeuntes, et in eos impei. Item ab hyrsutus hic ursus -si, quia hyrsutus si
Abbreviated transcription (Latin):
ĩposuit nã anam hebrei ł istł deĩ sunt s ex quo
in duo regna ppĩs diuisus ẽ dĩ tunc due trib
que de stupe uida ieges hẽbant uideoꝵ nom̃
sortite sunt. Reliqͣ a̾ pars .⁊ tribuũ q̃ in sama¬
ria regem consticuit ob popłi magnitudinẽ pͥs

Expanded text:
imposuit. Nam antea Hebrei vel Israel dicti sunt, sed, ex quo in duo regna populus Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samar
Abbreviated transcription (Latin):
narẽ sũ gomorũ fucit addice sextũ reddit ꝯ¬
gĩ. Nã ꝯgnis sex metit᷑ sextaniis. ⁊ huic sexra¬
rii nom̃ tractũ ẽ. Et noͣ ꝙ sextarius sine dicat᷑
a sex ħ senio. onis .i. sex pũcti in tessera uñ ꝑsins
Qͥd det senio ferte sere erat ĩ noto ⁊ sextes adu̾.¬

Expanded text:
ice sextum, reddit congium: nam congius sex metitur sextariis, et hinc sextarii nomen tractum est. Et nota quod sextarius, sive dicatur a sex hic senio -nis, idest sex puncti in tessera: Persius ‘quid dexter senio fieret scire erat in voto’; et sexies ad
Abbreviated transcription (Latin):
tendit᷑ hus uiã aua uox ad luguã trãsimitit᷑
ut p̃sit u̾ba collidere ¶ Icẽ a gat᷑ uł gurgu¬
lio ł cutculio ħ gurgalist᷑ cella modica ł do¬
mus pauꝑm augnsta secreta ⁊ tenebrosa uł
locus cenebroꝵ tenebrosus. uͥ turpia ꝯuiuia

Expanded text:
rotenditur, habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba collidere. Item a guttur vel gurgulio hoc gurgustium, cella modica vel domus pauperum angusta, secreta, tenebrosa; vel locus tabernarum tenebrosus, ubi turpia convivia
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ puniceũ ꝑñs cc᷑ collũ grandi lingna
et cec̾is aibꝰ latior ẽ. uñ s alticulata u̾ba
exͥunt ita ut si eam nõ bidoas hominẽ
lo qui putes s ex nacura salucat ⁊ dicit᷑
noiã disco s ꝑ me didici dice̾ cesar aue¬

Expanded text:
 puniceum circa collum, grandi lingua et ceteris avibus latiore, unde et articulata verba exprimit ita ut, si eam non videas, hominem loqui putes; sed ex natura salutat et dicit ‘nomina disco, hoc per me didici dicere: Cesar, ave
Abbreviated transcription (Latin):
a.ũ. tectus uł oxnatus multis cotoribꝰ et
rotundis ymagnub. et ħ polumita qued̾
uestis sic dcã ip̃ multos colores. ⁊ ymagnies
rocundas qr polus .q. a iotundicatem dicit᷑
sicut dc̃m ẽ uñ polimitarius .a ũ .i. uariãtꝰ
uñ in ꝯstructõne tab̾nacłi pcipit᷑ ut aia
fiat oꝑe polimitario. et hͥ polimitariꝰ .i.
sculptor uł ꝑictor in tali oꝑe uł qui oꝑa¬

Expanded text:
-a -um, textus vel ornatus multis coloribus et rotundis ymaginibus, et hec polimita -e, quedam vestis sic dicta propter multos colores et ymagines rotundas, quia polus a rotunditate dicitur sicut dictum est; unde polimitarius -a -um, idest variatus, unde in constructione Tabernaculi precipitur ut illa fiant opere polimitario; et hic polimitarius, sculptor vel pictor in tali opere vel qui o
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ piretũ ubi ccescunt piri. ⁊ ħ puula
le. exitemitas taus a formula illius pomi
achillis a igneos ⁊ tubeos hũit cepillos
uñ s purichiꝰ auid̾ pes ꝯstans ex duabꝰ brĩ¬
Uꝰ siis sic dcũs a pirro silio achillis qr ad su¬

Expanded text:
etum, locus ubi crescunt piri, et hec pirula -e, extremitas, a formula illius pomi;Achillis, quia igneos et rufos habuit capillos; unde hic pirrichius, quidam pes constans ex duabus brevibus, dictus sic a Pirro filio Achillis, quia ad fu
Abbreviated transcription (Latin):
genus apii. alind ẽ genus yposiliuũ c̾cium
meleosilumm. ¶ Item a petra sͥ petro.
orus. petrones st̃ ea que abscitidunt᷑ de peciis
sic̃ quisemias uocamus inutilem mͣm que
abradit᷑ᷤ de lingnis aũ dolant᷑. Dictauis.

Expanded text:
genus apii. Aliud genus est yposelinon, tertium oleoselinon. Item a petra hic petro -nis; petrones sunt ea que abscinduntur de petris, sicut quisquilias dicimus inutilem materiam que abraditur de lignis quando dolantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃citatem ut auis ꝙ̃ p̃pedibꝰ hẽat ueloci
uñ repetunꝰdẽ.ax. dm̃ pecunie repetite.
ouid̾ mos erat rome ꝙ si quis de posuisset
pecuniam aͥcui nͨ posset eam rehr̃e ueĩebat
ad p̃torem. p̃tor uͦ mandabat debitorẽ. et ꝯs¬
tituens t̾minũ ꝙ̃d̾ p̾cipiebat ut infra illũ

Expanded text:
velocitatem, ut avis que pre pedibus habet velocitunde repetunde -arum dicuntur pecunie repetite. Siquidem mos erat Rome quod qui deposuisset pecuniam alicui nec posset rehabere veniebat ad pretorem, pretor vero mittebat ad debitorem et constituens terminum quendam precipiebat ut infra termin
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ pirona. tis. et ħͥ ꝓiimis. dis. qued̾
stiuctura que slebat antiquitꝰ supͣ sepuitͣ
mortuoꝵ et tali artisicio slugit ut a latͥs
incipiat in angustũ siniat sic̃ ignis ciã a¬
pud antiquos maiores petentes at̃ sub mon¬
tibꝰ. aut in montibꝰ sepelielunt᷑ iñ crãctum
est ut siłr cadaua̾ aut ꝑitamides flent aut
ingences columpne colocarent᷑ ¶tẽ pua¬
mis dr̃ qued̾ sigura ã ad mod̾ ignis ab am¬

Expanded text:
et hoc piroma -tis; et hec piramis -dis quedam alta structura que fiebat antiquitus supra sepulcrum mortuorum, et tali edificio surgit ut a latitudine incipiat et in angustum finiatur sicut ignis. Nam apud maiores potentes aut sub montibus aut in montibus sepeliebantur; inde tractum est ut supra cadavera aut piramides fierent aut ingentes columne collocarentur. Item piramis dicitur quedam figura que in modum ignis ab am
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ alea. e .i. arbor suauissimi odoris cꝰ lig¬
nũ uice chimiamathũ in altaribꝰ rodoletur
et iñ ħ̾ aloes.is. pro quod̾ uuguento amaris¬
simo in scõ uł spẽ. et y alabatͥces lapis cã¬
didus int̾cinctus uarus coloribus. uñ ala¬
bastrũ bas unguentariũ ĩ fcm̃ ⁊ ꝯpd ꝯ

Expanded text:
et hec aloa, arbor suavissimi odoris, cuius lignum vice thimiamatum in altaribus adoletur; et inde hec aloes -is, pro quodam unguento amarissimo inde facto vel specie; et hic alabastrites, lapis candidus intinctus variis coloribus, unde alabastru
Abbreviated transcription (Latin):
buc̃. Imbecilłꝰ imhers si quid uis adde popina
Item a popa ħ popeanũ add̾ unguentũ uł me¬
hił pane tumet facies aut pniguia popeana
spirat. et ħ popism a .tis. illd̾ id̾ isł extre¬
slm emittit ᷑ in cohitu ⁊ ħͥ ponit᷑ ꝓ ip̃o cohitu

Expanded text:
us ‘imbecillis iners si quid vis adde popino’. Item a popa hoc popeanum, quoddam unguentum vel meum; Iuvenalis ‘pane tumet facies aut pinguia popeana spirat’; et hoc popisma -tis, illud idem, vel extrequod emittitur in coitu, et hi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsiꝰ. nͨ pluceũ cedit nͣ demorsos sa¬
pit ungues. ¶ Item puceũ dr̃ tabu¬
latũ ui cartis crudo corio intexta q̃ in
nõ .ii. homo ꝯ sit bipes nõ posset stare
et sunt plaute anci̾ores ꝑtes. que de ml̾¬
tis ossib ꝯstant. cahx prima ꝑs plance

Expanded text:
 pluteum cedit nec demorsos sapit ungues’. Item pluteum dicitur tabulatum vel cratis crudo corio intexta, que in non enim homo, cum sit bipes, posset stare; et sunt plante anteriores partes, que et de multis ossibus constant; calx prima pars plante
Abbreviated transcription (Latin):
uñ pedest̾. Eͥs. tre. pedib ambulans. et hͥ
ꝑs caligaiũ que pedem capit. et ħͥ pedet.
cis. pedeces dm̃ laquei quibꝰ pedes illaque¬
aut᷑ a pede et capio dͥ uident ᷑ ¶ Itẽ apes
dr̃ pediculꝰ. ¶Item a pes ħͥ pedo. onis .i.
pedes uł pediculus. uñ peduncalꝰ .ii.¬
pedib transtie. uñ aufꝰ̾ in laud̾e uͥgilii dixͭ
ꝙ in eo camelus natas s agnus peditat
suit᷑ ul assuit᷑  uñ pedano . as. pedanã ap¬
pecudes ⁊ ita dcũs. uͥgiꝰ at tu sume pedũ¬
pedorosus . a .ũ. qui soididos ht̃ pedes ¶Icẽ

Expanded text:
hoc pedestre, pedibus ambulans; et hic pars caligarum que pedem capit, et hic pedux -cis; peduces sunt laquei quibus pedes illaqueantur; a pede et capio videtur dictus. Item a pes ur pediculus. Item a pes hic pedo -nis, idest pedes vel pediculus, unde hic pedunculus diminpedibus transire, unde Augustinus in laudem Virgilii dixit quod in eo camelus natat sed anguis peditat;eri assuitur, unde pedano -as, pedanas capepedorosus -a -um, qui sordidos habet pedes. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
et pubedo. as .i. pube̾. ul̾ pub̾aie. pubes .bis.
ꝯponit᷑. uñ hͥ ħ depubis. be .i. deorsum a pube
et a barba. uñ ⁊ depubis dr̃ porcus suggẽs
¶ Item a pubes ħ puppa .e. puppe dñr. qd̾
statiuncule quas solent face̾. Uͥgines in mo¬
dũ filiaꝵ et uestibꝰ cͥꝯornare quas postqm
ad annos nubiles uemebant a puilibꝰ iesi¬

Expanded text:
et pubedo -as, idest pubere, puberare. Pubes -is componitur hic et hec depubis -be, idest deorsum a pube, idest a barba, unde et depubis dicitur porcus sugens, . Item a pupus hec pupa -e: pupe dicuntur quedam statuncule quas solent facere virgines in modum filiarum et vestibus obvolvere, quas, postquam ad annos nubiles veniebant et puerilibus
Abbreviated transcription (Latin):
aconitũ. ti .i. ħba uerenisica q a cau¬
te natũ qr in cautib hũdet uł qr do
spuma qua cerber̃ suꝑ lapidẽ spuit
natũ est et dr̃ sic a cone portu bitu¬
nie qr ibi hñdet sic̃ suꝑuis diximus
caute urit ⁊ ẽ quo rutũt᷑ dampnati¬

Expanded text:
caute natum, quia in cautibus abundet, vel quia de spuma quam Cerberus super lapidem spuit natum est, vel dicitur ab Acone portu Bitinie, quia ibi abundat sicut superius diximus. caute urat, et est quo inu
Abbreviated transcription (Latin):
tenũ et u̾tit᷑ in latinã formã. et dr̃
colica passio q̃ sit in illo menbro
et colitꝰ .a. sĩ. hͦ qui infirmitatẽ
ꝑ rota feĩaꝵ ¶Item a colus ħ cole¬
colia .e. a melan ꝙ nigͫ et coła.re.
a nigro fele.q. nigra colera. uñ melan¬
colitꝰ.a.ũ. in quo melancolia dñat᷑¬

Expanded text:
tinum et vertitur in latinam formam et dicitur ‘colica passio’, que fit in illo membro, et ‘colicus homo’, qui infirmitatem pro roca feminarum. Item a colus hec colecolia -e, a melan quod est nigrum et colera, a nigro felle, quasi nigra colera; unde melancolicus -a -um, in quo melancolia ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ genitiuo. ut achilli. ulixi. pro achil
xe in u̾o ͦ uoluerunt quid̾ ydiote decli¬
nare ħ achillus. li. et hͥ ulixus .xi. ad̾
sine dubio nicħ÷ ¶ Iteui chile quedã
sigura ÷ que ap̃ g̾cos repͥsentat mille
millenatiũ dꝰ uñ ambrosiꝰ int̾ueĩentibꝰ
ceatemoĩb et ciliarchis temꝑatũ ÷ a

Expanded text:
 genitivis, ut Achilli vel Ulixi pro Achillxe in vocativo, voluerunt quidam idiote declinare hic Achillus -li et hic Ulixus -lixi, quod sine dubio nichil est. Item cile est quedam figura que apud Grecos representat mille,millenarium vocamus; Ambrosius ‘intervenientibus centurionibus et ciliarchis temperatum est a
Abbreviated transcription (Latin):
agit coream. et chorusta. ste. et hͥ co¬
est in signũ bictorie uł regii honoris
signũ qd iõ in capite regũt pb᷑ ad sigͦ¬
capͭ suũ coronatꝰ et noͣ ꝙ quid̃ imꝑa¬
tores roͣni. et quid̾ roges gentiliũ an¬
iris coro̾nis utunt᷑. ꝑ se tyaras ger̃t̃. s
reges rectas. sat᷑pa incuruas. atheni¬
enses cichadas aureas g̾elunt. ꝑtĩ in
u̾tice. et ñ nłłi in fronte gñtiliũ uates
infulas apices p̾iloa sũ galeria g̾e̾bãt
EItem a corona ħ coronula. et ħ coro¬

Expanded text:
agit coream; et hic coricista -te et hic coest insigne victorie vel regii honoris signum, que ideo in capite regum ponitur ad sigcaput suum coronatur. Et nota quod imperatores Romani et quidam reges gentilium aureis coronis utuntur, Perse tiaras gerunt, sed reges rectas, satrape incurvas, Athenienses cyclades aureas gerebant, partim in vertice, nonnulli in fronte; gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria ferebant. Et a corona hec coronula -le et hec coro
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͥlini qui emigrant et nõ ꝑretuo ꝑ¬
manent aduene et incole aduenticii
sunt s ꝑmanentes ꝑpetuo id̾ ⁊ accole ꝑe
tur. sunt .n. de longuica regione. Indige
ne u̾. iñ grniti. et in .e. loco nati ubi

Expanded text:
ini sunt qui emigrant et non perpetuo permanent, advene vel incole adventicii sunt sed permanentes, idem et accole. Petur; sunt enim de longinqua regione. Indigene vero sunt inde geniti et in eodem loco nati ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Mennui sedentem domi in hemicircu¬
lo. S meliꝰ dicit᷑ henicͥtulꝰ. locꝰ feũs
ad simłitudinẽ dimidii cirtuli .s. locꝰ
artuatꝰ. In. tali .n. leco solebant secreto
studere. ⁊ epicicłus .i. ꝑuuꝰ circulus p̾itꝰ¬
natiles facit. et hͥ circula tor.ris ꝓpͥe
qui famã poit. ¶Item a tͥcus curtit̾¬

Expanded text:
mini sedentem domi in emiciclo’. Sed melius dicitur semiciclus locus factus ad similitudinem dimidii circuli, scilicet locus arcuatus; in tali enim loco secreto solebant studere. Et epiciclus -li, idest parvus natiles facit, et hic circulator -ris, proprie qui famam portat. Item a circus circit
Abbreviated transcription (Latin):
sedentes ⁊ puelle iupellũt᷑ huc ⁊ illuc¬
moueant᷑ huc ⁊ illuc. uł qr ora astanti¬
ũ moueant᷑ ad risũ uł ora solent ĩpelli
in ora transenutiũ. et iste ludꝰ sumpsit
iniciũ ab achemensibꝰ qui ꝯpestilentia
laborarent ꝓ morte ycari ⁊ erigone silie
eius hac .s. pestilentia qr u̾gnnes quod̾ su¬
rore ad laqueũ uł os ꝯpellebant᷑. Nũc

Expanded text:
 impelluntur huc et illucmoveantur huc et illuc, vel quia ora astantium moveantur ad risum, vel quia soleant impelli in ora transeuntium. Et iste ludus sumpsit initium ab Atheniensibus, qui cum pestilentia laborarent pro morte Ycari et Erigones filie eius, hac scilicet pestilentia quod virgines quodam furore ad laqueos compellebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ti et ħ incitabulũ. li .i. incitatõ uñ pło
intitabulũ ingenii ⁊ uͥtutis si mẽt ⁊
corpus hoĩs uino flagrat. ¶ Item ꝯꝑdͣ
recito. as. Suscito. as a susũ uł a sursũ
et cito. as. ꝙ ꝯpdnit᷑ resuscito. as In istis

Expanded text:
 incitatio; unde Plato ‘incitabulum ingenii est et virtutis si mens et corpus hominis vino flagret’. Item componitur recito -as; suscito -as, a susum vel sursum et cito -as, quod componitur resuscito -as: in istis
Abbreviated transcription (Latin):
qr ht̃ uł heãt undiq uncos ad ca¬
lapides sñ siłi̾cudinẽ maiiũ. uñ
anchoro.as i. anchorã ligare uł fͥ¬
mare et ꝯpo᷑ ꝯ ex. et dr̃ exanchoro
as. anchorã eueue. nanẽ dissolu̾e̾¬

Expanded text:
quia habeat undique uncos ad calapides in similitudine manuum; unde anchoro -as, anchora ligare et firmare; et componitur exanchoro -as, anchoram evellere, navem dissolvere
Abbreviated transcription (Latin):
.tis .i. longituto. alnͦ. recedo .is .i. retro
cedere. uñ ⁊ successores dñr qͥ locũ
p̾cedentiũ occupant. et succede̾ .i. prosꝑe.
eueĩre. uñ hic successus. sus. sui .i. prosꝑ¬
seꝑari. Uñ seceluus .s. sui .i. locꝰ secretus.
cedo que st. ac. It̃ omĩa retinent łram
sui simplicis uͥ. ¶ Item simplex ⁊ ꝯpoi¬

Expanded text:
idest longitudo, altitudo; recedo -is, idest retro cedere, unde et successores dicuntur qui locum precedentium occupant; et succedere prospere evenire, unde hic successus -sus -sui idest prospe hic secessus -sus -sui, idest locus secretus, cedo, que sunt activa. Item omnia retinent litteraturam sui simplicis ubique. Item simplex
Abbreviated transcription (Latin):
ertitulus. et dr̃ cora in rectorita puc¬
tata ꝓlatõ alicuiꝰ oõnis ꝑ minores
deciliones. Ut uoce uultu. gestu. acri
ap̃ actores in legendo puncturis ut
puinctis ad discernendos s̾. ꝑ cola
comata et ꝑ yolos. pͥma punctura¬
ẜodus. S in gra᷑. ⁊ apd̾ poetas alit᷑

Expanded text:
articulus, et dicitur coma in rethorica punctata prolatio alicuius orationis per minores decisiones, sicut ‘voce, vultu, gestu, acrimapud oratores in legendo, pro posituris vel punctis ad discernendos sensus per cola et comata et periodos. Prima posituraeriodus. Item in gramatica et apud poetas aliter
Abbreviated transcription (Latin):
sepuis coq̃r̾e. uũ coqͥnariꝰ. coqus uł coqͥnatoe.
uł aliqͥd coqͥt uñ Ioscphꝰ in.uiͦi. filias in¬
quit nrãs facitis unguẽtarias ⁊ ꝯq̃st̾as
et molarias ¶Item a coqꝰ ħ codear aris.
.li di .i. minutũ ugultũ. uñ coquit᷑ obso¬

Expanded text:
cocinator. vel aliud coquit; unde Iosephus in sexto ‘filias inquit vestras faciet unguentarias et coquestrias et molarias’. Item a coquo hoc cocular -ris, -li, idest minutum virgultum un
Abbreviated transcription (Latin):
fiugis centisimũ tenascat᷑. uñ et miliũ
a mulcitudĩe fructꝰ dr̃. ¶ Item a cen¬
tũ. censtesimꝰ.a .ũ. nom̃ ordinale et
tensies adu̾ et centuplus . a.ũ .i. censies.
centũ. et ÷ ꝯpoĩtũ a centũ ⁊ plica. Uñ
centuplo. as. id̾÷ ad̾ centuplico.as.¬
¶ Item a centũ cento. onis. ⁊ dicebantur
olim centones qui de carmb̾ hoĩm et¬

Expanded text:
milium a multitudine fructus dicitur. Item a centum centesimus -a -um nomen ordinale, et centies adverbium, et centuplus -a -um idest centies tantum, et est compositum a centum et plica, unde centuplo -as idem quod centuplico -as. Item a centum hic cento -nis, et dicebantur olim centones qui de carminibus Home
Abbreviated transcription (Latin):
sa . se. gd̾ gnꝰ coloris. et hee cerimonie
quib olim uidĩ se abstinebant ĩ festis¬
ulꝰ qr hoĩes carent usu illaꝵ que ĩ sac̾¬
ficiis ł dĩnis offerũt ᷑. ⁊ iñ cerimonia.
oꝵ. ip̃a sacrificia. et hħ cerimonialis.¬

Expanded text:
sa -e quoddam genus coloris; et hee cerimonie quibus olim Iudei in festis abstinebant, vel quia homines carent usu illarum rerum que in sacrificiis divinis conferuntur, et inde cerimonia -orum ipsa sacrificia, et hic et hec cerimonialis
Abbreviated transcription (Latin):
uocare. int̾cedo .i. pro aliqͦ ad aliꝙ̃ p̾ces
facere ÷ .n. int̾cedere .i. int̾ aliquos cede̾
⁊ esse meditatorem et ꝓprie int̾ maiorẽ
et minorem ut maior ꝯdescendat imi̾ori
cessores apud dñi scĩ. Sunt .n. mediatores
int̾ nos ⁊ dm̃ singłis diebꝰ pro uob̾ ipm̃
orantes auoꝵ int̾cessione ille qui scruta¬
renes ⁊ corda nob̾ auxiliet᷑. ut ħ opꝰ incep¬

Expanded text:
vocare; intercedo, pro aliquo ad aliquem preces facere; est enim intercedere inter aliquos cedere et esse mediatorem et proprie inter minorem et maiorem, ut maior condescendat minori stri intercessores apud Deum: sunt enim mediatores inter nos et Deum singulis diebus pro nobis eum orantes, quorum intercessione ille, qui renes scrutatur et corda, nobis auxilietur ut opus hoc incep
Abbreviated transcription (Latin):
conus qr rotunditas eius tał ut co
ħ cephalea .ee. uł cephalargia uena
uł tolor capitis ¶Item ab a ꝙ÷ sine
et cephas qd̾ ÷ caput dcĩ sunt auid̾ h̾e¬
tici accephali uł accephalide .q. sine
capite qr acdor eoꝵ uõ ĩud̾ ⁊ auiꝯ¬

Expanded text:
conus, quia rotunditas eius talis est uhec cephalea -e vel cephalargia, vena vel dolor capitis. Item ab a, quod est sine, et cephas dicti sunt quidam heretici Acephali vel Acephalite, quasi sine capite, quia auctor eorum
Abbreviated transcription (Latin):
t uec die. et dr̃. gͥ. antraux ur supͣ diximꝰ
et pro quod̾ morbo inueͤ qr in ortu suo sit¬
rubeus ut ignis pes ea sit nig̾. ut carbo
extinctꝰ ⁊ carbonariꝰ qui facit corbonẽ et
ħ̾ carbonella caro alsata st̾ carbones ¶Itẽ
a careo ħ carex cis. qued̾ ħba. et ut dr̃ cãna
quo nõ se ꝑcipit ile. totire coge pet̾ cu pꝰ
carenta lacebas. ¶ Item a careo ħ car¬
tilago. ginis .i naris. uł amtis uł alt̾ius re
ossea tm̃tudo ⁊ sũ medulla qd̾ gnꝰ auricu¬
le ⁊ nariũ distͥmẽ ⁊ costaꝵ extremitates
hñt. et dr̃ sic qr leui astͥctu caret dolore
dũ plectit᷑ et hic caseus . ei. qr crrens ꝙ
careat sero uñ caseolus li. di. ¶ Itẽ a careo
ħ caria. te. qi careat pilis ⁊ carnibꝰ. uł dr̃
a cartino opido uͥ pͥus suit stã uł a carpo is.
et̃ noͣ multa esse gn̾a cattaꝵ pͥma et p̃opua

Expanded text:
antrax, ut superius diximus; et pro quodam morbo, quia in ortu suo rubens sit ut ignis, postea niger ut carbo extinctus, et hic carbonarius qui facit carbones, et hec carbonella -le caro assata super carbones. Item a careo hec carex -cis quedam herba et, ut dicunt, canna quo nunc se proripit ille? Tytire, coge pecus, tu post carecta latebas’. Item a careo hec cartilago -ginis, idest naris vel auris vel alterius rei ossea teneritudo et sine medulla, quod genus auricule et narium discrimen et costarum extremitates habent, et dicitur sic quia leni attritu caret dolore dum plectitur; et hic caseus quasi careus, quia careat sero, unde caseolus diminutivum. Item a careo hec carta, quia careat pilis et carnibus, vel a Cartino oppido ubi prius facta fuit, vel a carpo -pis et nota multa e
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃uis canicies pinesis in nubibꝰ candidabat.
Item a candeo ħ cĩcendela. legnꝰ scarabeoꝵ
tunbulũ. uł lichinꝰ. ⁊ po ꝑro candela. ¶ Itẽ
a candeo. płr hce. candes . iuĩ .i. q̃d̾ uasa ficti¬
lia. et ħ cand̾. di .i. uestis regia. et hͥ candida
.i. lotͦx.¶Item a candeo candesco .is. inchõ.¬

Expanded text:
ius canities pruinosis nubibus candicabat’. Item a candeo hec cicendela genus scarabeorum, turibulum vel lichnus, et ponitur pro candela. Item a candeo pluraliter hee candes -dium, idest quedam vasa fictilia, et hic candus -di vestis regia, et hic candidar lotrix. Item a candeo candesco incho