comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iubebantur quȩ non uidebant: ista
quȩ amabant uidebant. Plus re.¬
tinentes ea quȩ uidebant. exclu-¬
serunt de cordib dñm: & quia
non erat in eis dominus. uui ab.¬
sorti sunt. Quid est. uiui absorti
sunt: tur ificando idolo: scientes qͥa
nichil est idolum. Nam si aliquid
putarent esse idolum: mortui absor-¬
berentur. Cum autem putant ni.¬
chil esse idolũ. & nouerunt illa gen.¬
tilium uana esse. uiuunt. tamen
cum faciunt quod uolunt ꝑsecu-
in eis est dominus. In quib aut̃ in.¬
est dominus: occiduntur & mori.¬
untur. Qui autem consentiunt
& uiuunt. uiui absorbent᷑: absor¬
ti morunt᷑. Isti autem qui passi st̃
& non consenserunt tribulationi.¬
bus. exultant & dicunt: dicar nunc
isrł. dicat exultans. dicat securus.
nisi quia dñs erat in nobis. cum exur.¬
gerent homines suꝑ nos. forsitan
uiuos absorbuissent nos: dum irasce.¬
retur furor eoꝵ suꝑnos. N ostis
fr̃s in aliquo de superiorib psal.¬

Expanded text:
jubebantur, quae nondum videbant, ista jubebantur, quae nondum videbant, ista quae amabant videbant. Plus retinentes ea quae videbant, excluserunt de cordibus Dominum; et quia non erat in eis Dominus, vivi absorpti sunt. Quid est, vivi absorpti sunt? Thurificando idolis, scientes quia nihil est idolum. Nam si aliquid putarent esse idolum, mortui absorberentur: cum autem putant nihil esse idolum, et noverunt omnia illa Gentilium vana esse, vivunt; et tamen cum faciunt quod volunt persecuin eis est Dominus. In quibus autem inest Dominus, occiduntur et non moriuntur. Qui autem consentiunt et vivunt, vivi absorbentur, absorpti moriuntur. Isti autem qui passi sunt, et non cesserunt tribulationibus, exsultant et dicunt, «Dicat nunc Israel;» dicat exsultans, dicat securus, «Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos.» 6. «Cum irasceretur furor eorum super nos.» Nostis, fratres, in aliquo de superioribus psalm
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. In serendus est membris xp̃i.
Ut inseratur. necesse est ut man.¬
ducetur: sed non potest manduca.¬
ri ab ȩcclesia. nisi primo mactatꝰ.
Renuntiat scło: tunc mactatur.
Credit dm̃. tunc manducat᷑. Quo.¬
modo ergo illi uiuos absor buissens
nos : nisi quia dñs erat in nobis:
Surrexerunt enim multi ꝑsecu-¬
tores aliquando. & nunc non de.¬
sunt. singulatim insurgunt: & ali-¬
quando uiuos absorbent: sed in-
quibus non est dominus. Idõ an¬
te omnia illi dixerunt. nisi quia
dominus erat in nobis: quia mul.¬
ti sorbentur. in quib non est dñs.
Hi sunt qui uiui sorbent᷑. qui sci¬
unt malum ẽẽ: & lingua consen¬
tiunt. Surrexerunt enim quidã
ꝑsecutores: & dixer̃ hominibus.
Turificate: si non feceritis. occidi.¬
mus uos. Illi amauerunt hanc
uitam. & dulcedo uitȩ huius tenu-¬
it eos. Non plus dilexerunt ea quȩ
promisit dominus: quam ea quȩ̃
uidebant in terra. Illa enĩ credere

Expanded text:
vivit; inserendus est membris Christi: vivit; inserendus est membris Christi: ut inseratur, necesse est manducetur; sed non potest manducari ab Ecclesia, nisi primo mactatus. Renuntiet saeculo, tunc mactatur; credat in Deum, tunc manducatur. Quomodo ergo illi «vivos absorbuissent nos, nisi quia Dominus erat in nobis?» Surrexerunt enim multi persecutores aliquando, et nunc non desunt. Singillatim insurgunt, et aliquando vivos absorbent, sed in quibus non est Dominus. Ideo ante omnia illi dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» quia multi absorbentur, in quibus non est Dominus. Hi sunt qui vivi absorbentur, qui sciunt malum esse, et lingua consentiunt. Surrexerunt enim quidam persecutores, et dixerunt hominibus: Thurificate; si non feceritis, occidimus vos. Illi amaverunt hanc vitam, et dulcedo vitae hujus tenuit eos. Non plus dilexerunt ea quae promisit Deus, quam ea quae videbant in terra. Illa enim credere
Abbreviated transcription (Latin):
facerent uobis ohomines. exultatiᷤᷤ
& cantatis. & securi tenetis beati¬
tudinem sempiternam: quid uobis
facerent homines insurgentes. nisi
Forsitan uiuos absor buisent nos. Ui.¬
uos absor buissent: non prius occi.¬
dissent. & sic absorbuissent. O un¬
manes. o crudeles: non sic sorbet
ȩcclesia. Petre macta. & manduca.
dictum est: non nouit uiuos sorbe.¬
re: Quomodo ergo petrus. id est
eccła mactat. & manducat. Et qͦmͦ
isti qui exsurrexerunt suꝑ nos. for.¬
sitan uiuos absor buissent nos: nisi
quia dominus erat in nobis: Quia
in ȩcclesiȩ corpus nemo intrat. nisi oc.¬
cisus: moritur quod fuit. ut sit qͦd
non fuit. Alioquin qui non occi.¬
ditur. & non manducatur ab eccle-¬
sia. ẽẽ innumero populi potest
qui uidetur oculis humanis. In nu-¬
mero autem populi qui cognitus
deo est. de quo dicit apłs. nouit do¬
minus qui sunt enis. non potest ẽẽ
nisi manducatus : nec manducari
poterit. nisi primo mactatus. Ue¬
nit paganus: adhuc in illo idolatria

Expanded text:
facerent vobis homines, exsultantibus et cantantibus, et secure tenentibus beatitudinem sempiternam? quid vobis facerent homines insurgentes in vos«Forsitan vivos absorbuissent nos. Vivos absorbuissent;» non prius occidissent, et sic absorbuissent. O immanes! o crudeles! Non sic absorbet Ecclesia: Petro, «Macta et manduca» , dictum est; non, Vivos absorbe. Quomodo ergo Petrus, id est Ecclesia, mactat, et sic manducat? et quomodo isti qui exsurrexerunt super nos, «forsitan vivos absorbuissent nos, nisi quia Dominus erat in nobis?» Quia in Ecclesiae corpus nemo intrat, nisi prius occisus. Moritur quod fuit, ut sit quod non fuit. Alioquin, qui non occiditur et non manducatur ab Ecclesia, esse in numero populi potest, qui videtur oculis humanis; in numero autem populi qui cognitus Deo est, de quo dicit Apostolus, «Novit Dominus qui sunt ejus» ; non potest esse nisi manducatus, nec manducari poterit, nisi primo mactatus. Venit paganus, adhuc in illo idololatria
Abbreviated transcription (Latin):
& utilis ualde: qũe modo nobis cantatũ
audiuimus. & cantando respondimus.
Non diu laborabitis in audiendo: nec
infructuose laborabitis in operando. Est
enim sicut eius titulus prenuntiat: can-¬
cicũ graduum. Grete scriptum est:
anabatmoñ. Gradus. ł descendentiũ
sunt: ues ascendentium. Sed gradus
quomͦ in his psalmis positi sunt᷑.: ascen.¬
dentes significant. Intelligamus ergo
tamqũã ascensuri. nec ascensiones pedib
corporalib queramus: sed sicut in alio
psalmo scriptum est. ascensiones in corde

Expanded text:
 utilis, quem modo nobis cantatum audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum graduum.» Graece scriptum est, ἀναβαθμῶν. Gradus vel descendentium sunt vel ascendentium: sed gradus quomodo in his psalmis positi sunt, ascendentes significant. Intelligamus ergo tanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibus quaeramus, sed sicut in alio psalmo scriptum est, «Ascensiones in corde
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Non potes capere: multũ est
intelligere. multũ est apprehendẽ.
Retine qđ ꝓte factus est: quẽ non
posses capere. Retine carnẽ xp̃i: in
quã leueris egrotis. & a uulnerib
latronũ semiuiuus relictus. ut ad
stabulũ ꝑducereris. & ibi sanareris.
& curramus ad domũ dm̃. & ꝑueni¬
amus ad ciuitatẽ. ubi stent pedes
nr̃i: cuutatẽ quȩ edificat᷑ ut ciui¬
tas: cuis participatio eius in id ip¬
sum. Quid enĩ debes tenere: đ̾
ꝓte factus est xp̃c. quia ipse. xp̃c est.¬

Expanded text:
vos.» Non potes capere; multum est vos.» Non potes capere; multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine quod pro te factus est, quem non posses capere. Retine carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, et a vulneribus latronum semivivus relictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad domum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri; civitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum.» Quid enim debes tenere? Quod pro te factus est Christus, quia ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
accipere. hierłm quȩ ȩdificat᷑ ut ciui¬
Stas: cuius participatio eius inid ip̃sum.
Iam modo fr̃s. quisquis erigit aciem
mentis. quisquis deponit caliginem
carnis. quisquis mundat ocłũ cordis:
Nã ego quicquid aliud dixero. non
dico. idipsũ. Conemur tamen qui
tandũ idipsũ. Quid est idipsum :
Qđ semꝑ codẽ modo est: qđ non mͦ
aliud. & mͦ almd est. Quid gͦ est id¬
ipsũ: nisi qđ est: Quid est quod es ł:
Qđ eternuĩ est. Nam qđ semꝑ aliter
atꝙ aliter est. non est: quia ñ maner.
Non om̃ino non est: sed ñ sũme est.
& quid est qđ est. nisi ille qui quan¬
do mitebat moysen dixit illi: ego
sũ qui sũ : Quid est hoc. nisi ille qui
cũ diceret famulus ei ecce mittes
me. si dixerit michi popłs. quis te
misit. quid dicam ei. nom̃ suũ nolu.¬
it aliud dicere: quã ego sũ qͥ sum :
Adiecit & ait. Dices itaꝙ filiis isrł:
qui est. nusit me ad uos. Cece id ipsũ.
ego sum qui sum: qui est misit me ad

Expanded text:
ccipere, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas. Cujus participatio ejus in idipsum.» Jam ergo, fratres, quisquis erigit eciem mentis, quisquis deponit caliginem carnis, quisquis mundat oculum cordis,Nam et ego quidquid aliud dixero, non dico «idipsum.» Conemur tamen quibtandum «idipsum.» Quid est «idipsum?» Quod semper eodem modo est; quod non modo aliud, et modo aliud est. Quid est ergo «idipsum,» nisi, quod est? Quid est quod est? Quod aeternum est. Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixerit mihi populus, Quis te misit? quid dicam ei?» nomen suum noluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, «Dices itaque filiis Israel, Qui est, misit me ad vos.» Ecce «idipsum, Ego sum qui sum, Qui est, misit me ad
Abbreviated transcription (Latin):
fruor ego rebus presentib. recedans
a me qui promittunt qͦd ñ ostendt̃.
Quod uideo teneo. quod uideo fru¬
or. bene michi sit in hac uita: tu se¬
curior esto. quia resurrexit xp̃c.
et docuit te. qͦd in alia uita daturꝰ
est. Certus esto quia dat: sed insul-¬
tat iste. quia tenet. Ferto insultantẽ:
quia ridebis gementẽ. Postea enim
ueniet tempus: quando dicturi sunt
in risum. Uerba sunt libri sapientiȩ.
quia prodit nobis scriptura. quȩ dic¬
turi sunt illi ipsi. qui nos mͦ irrident.
et qui nos despiciunt: & a quib ĩple¬
ti sumus obprobrio et despectione.
quȩ uerba habebunt tunc. quando
a ueritate despiciunt᷑. Uident enim
ad dexteram fulgere quos secũ com¬
mixtos contempserant. cũ factum in¬

Expanded text:
fruor ego rebus praesentibus, recedant fruor ego rebus praesentibus, recedant a me qui promittunt quod non ostendunt; quod video teneo, quod video fruor; bene mihi sit in hac vita. Tu securior esto; quia resurrexit Christus, et docuit te quid in alia vita daturus sit: certus esto quia dat. Sed insultat ille, quia tenet. Ferto insultantem, et ridebis gementem: postea enim veniet tempus quando dicturi sunt in risum.» Verba sunt libri Sapientiae; quia prodidit nobis Scriptura quae dicturi sunt illi ipsi qui nos modo irrident, et qui nos despiciunt, et a quibus impleti sumus opprobrio et despectione: quae verba habebunt tunc, quando a veritate despicientur. Videbunt enim ad dexteram fulgere quos secum commixtos contempserant, cum factum fu
Abbreviated transcription (Latin):
Et tamen quia nos ea quȩ futura
sunt speramus. et in futurã felicita¬
tem suspiramus. et nondũ apparet
qͥd erimus: quãuis ĩa filii dei simus.
quia uita nr̃a abscondita ͤ cũ xp̃o
in dõ: repleti sumus despectione. id
ẽ contẽptu: ab his qui felicitatẽ quȩ¬
runt. uel habent in isto scło. In pluri¬
mũ repleta est anima nr̃a: obꝓbriũ
eis qui habundant. et despectio suꝑ¬
bis. Quȩrebamus qui sunt qui ab un¬
dant: exposuit tibi cũ dixit. suꝑbis.
Quod est aut̃ obꝓbriũ: hoc ẽ depectꝰ.
Et quod ẽ qͥ abundant: hoc ẽ suꝑbis.
Repetitio sententiȩ est obꝓbriũ eis
qui abundant: et despectio suꝑbis.
Quare qui abundant suꝑbi: Quia
hic uolunt esse felices. Quid. quãdo
Intendat caritas ur̃a. Tunc insultanĩ
quando forte felices funt. quando
se iactant in pompa diuitiarũ sua¬
rũ. quando se iactant in uentosita¬
te falsoꝵ honorũ. tunc insultant no¬
bis. & quasi dicunt. ecce mͥ bene est.

Expanded text:
Et tamen quia nos ea quae futura sunt speramus, et in futuram felicitatem suspiramus, et nondum apparuit quod erimus, quamvis jam filii Dei simus ; quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo: «repleti sumus despectione,» id est contemptu, ab his qui felicitatem quaerunt vel habent in isto saeculo. 9. «In plurimum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abundant; et despectio superbis.» Quaerebamus qui sunt «qui abundant;» exposuit tibi cum dixit, «superbis.» Quod est autem, «opprobrium;» hoc est, «despectus:» et quod est, «qui abundant;» hoc est, «superbis.» Repetitio sententiae est, «opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quare abundant superbi? Quia hic volunt esse felices. Quid? quando Intendat Charitas vestra. Tunc insultant forte quando felices sunt, quando se jactant in pompa divitiarum suarum, quando se jactant in ventositate falsorum honorum; tunc insultant nobis, et quasi dicunt: Ecce mihi bene est,
Abbreviated transcription (Latin):
uidere qualis morbus nos habeat:
qui ieiunat septem diebus fame con¬
sumitur. Ergo illa fames ibi est: sed
ideo illam non sentis. quia cotidie
illam curas. Ergo nec ipsa sanitas.
uerȩ diuitiȩ: plus augent cupidita¬
tem ei qui eas possidet. Non est illa
infirmitas ubicunq defectiua. qͦc̾q
se uerterit deficit. In ipso adiutorio.
non inuenies firmamentũ. Lassat᷑
stando: sedere uult. Nunquid uel
sedendo durabit. quod sibi elegit
ut non fatigaretur Ibi habet defi-¬
cere. Lassatus est uigilando: dormi-¬
turus est. Nunqͥd qͥ dormit ñ defic̃:
Lassatus est ieiunando. refecturus est:
si plus refecerit. inde deficit. In nulla
re. potest ꝑseuerare ista infirmitas.
Iustitia quide Quanta iustitia est
inter tantas temptationes: Possumꝰ
continere ab homicidio. ab adulte¬
rio. a furtis. a periuriis. a fraudibus:
nunquid ab iniquis cogitationibꝰ:
Nunquid et a suggestionib malarũ
cupiditatum: Quȩ est gͦ iustitia

Expanded text:
videre qualis morbus nos habeat; videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nverae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia
Abbreviated transcription (Latin):
ubertate illa satiari. de quã dicit᷑
in psalmo: inebriabunt᷑ ab ub̾tate
domus tuȩ. et torrente uoluntatis
tuȩ potabis eos. Hic autẽ cũ sumꝰ.
in opes nos esse intelligamus et
egentes: non solarum dunitiarum.
quia non sunt uerȩ diuitiȩ. sed
ipsius salutis. Et quando sani sumꝰ:
intelligamus quia infirmam᷑. Qũa-¬
diu enĩ corpus hoc esurit & sitit.
quadiu hoc corpus uigilan do
fatigatur. stando fatigatur. ãbulan-¬
do fatigatur. sedendo fatigat᷑. man-¬
ducando fatigatur. Quocunq se
uerterit ad subsidiũ fatigationis:
ibi inueniet aliam fatigationem.
Non est gͦ ꝑfecta sanitas. nec ĩ ipso
corpore: non sunt illȩ diuitiȩ. sed
mendicitas : quia quantomagiᷤᷤ ab u¬
dat. tanto crescit inopia & auaritia.
Non est ista salus corporis: sed infir¬
mitas. Paregoridiamus cotidie medi¬
camentis dĩ. quia manducamus et
bibimus: medicamenta ipsa sunt
quȩ nobis opponunt᷑. Fr̃s si uultis

Expanded text:
ubertate illa satiari, de qua dicitur ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis
Abbreviated transcription (Latin):
anima. Et quid miramini: Ab un-¬
dat. sed abundat nequitia: abim¬
dat malitia. Et eo amplius ab un¬
non debet abundare: sed pauperem
se debet cognoscere. Et si habet di¬
uitias. scire debet. quia non sunt illȩ
uerȩ diuitiȩ: ut alias desideret.Q
enim falsas diuitias desiderat: ueras
non quęrit. Qui autẽ ueras quęrit:
adhuc pauper est. Et recte dicit:
pauꝑ & dolens ego sũ. Rursum ille
qui pauꝑ est. et nequitia plenus ẽ.
inde dicitur abundare. quia displi-¬
cet illi quia pauꝑ est: et iustitia
ipsa uidetur abundare in corde suo.
aduersus iustitiam dĩ. Et quȩ ab un-¬
dantia iustitiȩ nr̃ȩ: Quantacũq
iustitia in nobis fuerit: quasi ros ẽ
tudinis dĩ. Quantacunq iustitia
in nobis fuerit: ros est nescio quis.
ad illũ fontẽ. ad sagiã illã tant᷑aͦ:
stillicidia quȩdã sunt quȩ uitam
nrãm molliant. et durã iniqͥratem
soluant. Modo desideremꝰ de pleno
fonte iustitiȩ saginari: desideremꝰ

Expanded text:
anima! et quid miramini? abunanima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abunnon debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobnostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus
Abbreviated transcription (Latin):
putat: et inde superbit. Quod peius
est qui uidentur non abundare pe¬
cunia. iustitia sibi uident᷑ abundare
aduersus dm̃: et positi in calamitati¬
bus se iustificant. dm̃ accus ant. et
dicunt. Quid admisi: aut qͥd feci'
Et tu dicis. respice: recordare pecca¬
ta tua. si nil fecisti. Litillatur aliqͣn¬
tũ conscientia: et redit ad se. & cogi¬
tat facta sua mala. Et cũ cogitaue¬
rit facta sua mala: nec sic uult con-¬
fiteri quia digne patitur: sed dicit.
Ecce manifeste feci multa. sed multos
uideo peiora fecisse: & nichil mali
pati. Iustus est contra dm̃. Abundat
gͦ et ipse. plenũ habet pectꝰ iustitia.
quandoqͥdẽ deus illi uidetur mala¬
facere: & ipse sibi uidet᷑ iniuste pati.
Et si dares illi naue̾ gubernandam:
in naufragio iret cũ illa. Uult aut̃
dm̃ discutere de gubernatione huiꝰ
mundi: et ipse tenere gubernacula
creaturȩ. & distribuere om̃ib doloreᷤᷤ
et letitias. pęnas et prȩmia. Infelix

Expanded text:
putat, et inde superbit, quod pejus putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato flagellauit. et pro nobis¬
om̃ib tradidit illũ. quomodo nos de¬
bemus flagellari. qui fecimus quare
flagellamur: Cũ ista dixerimus eis.
et de infelicitate suꝑbiunt adhuc: et
afflicti nondum humiliati. respondess
& dicunt. Ista sunt uerba xp̃ianoꝵ:
ipsi insultant: qͥd putamus fr̃s. qͥsi
non eos commemoratos in psalmo cũ
diceret. obprobriũ eis qui abundañ
et despectio suꝑbis: quandoquidem
insultatur xꝑianis. et ab eis qui non
abundant. sed cũ sunt in egestate &
erumnis. nec ipsi cessant insultare:
Certe gͦ obprobriũ eis qui abundans.
An forte nullus inuenitur. qͥ etiam
positus in calamitate insultet:
Si non insultauit latro: qͥ cũ cruci¬
fixo dño crucifixus erat: Ergo si
insultant et illi qui non abundant:
quare psalmus ait. obꝓbriũ eis qui
abundant: Si diligenter discutiamꝰ.
et ipsi abundant. Unde abundant:
Nam nisi abundarent: suꝑbi ñ ee̾nt.
Alius enĩ abundat pecunia: et inde

Expanded text:
sine peccato flagellavit, et pro sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit eum , quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum ista dixerimus, illi et de infelicitate superbiunt adhuc, et afflicti, nondum humiliati, respondent, et dicunt: Ista sunt verba Christianoipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde
Abbreviated transcription (Latin):
uimus a uia ueritatis. et iustitiȩ lum̃
non luxit nobis. et sol ñ ortus ẽ nob̃.¬
Quid nobis profuit suꝑbia: et diuiti-¬
arum iactatio quid contulit nobis:
bi tu non eis insultas: quia ipsi sibi ĩa¬
insultant. Quod donec fiat fratres.
leuemus oculos ad illũ. qui habitat
in cęlo: non ab illo tollamꝰ oculos.
quo adusq misereatur nr̃i: et liberet¬
nos ab om̃i temptatione. & obꝓbrio.
et despectu. Huc accedit. qͦd aliqͦn
et ipsi qui sunt in flagello infelici¬
tatis temporalis insultant nobis
Inuenis aliquẽ pro merito iniquitatũ
suarum. siue occulto iudicio di. siue
manifesta dampnatione mitti in car-¬
cerem: portare catenam: & ipse insul¬
tat & cũ ei dictũ fuerit. quare non
bene uixisti. ecce quo uenisti male
uiuendo: ille respondet. Quare illi
qui bene uiuunt ista patiunt᷑: Sed
illi propterea patiunt᷑. ut probent᷑
temptationib et exerceantur. ut
flagellis proficiant: quia flagellat
omnẽ filiũ quẽ recipit. Et si unicũ

Expanded text:
vimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est orQuid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum
Abbreviated transcription (Latin):
idendo eum qui est. fiet & ipse pro
modo suo ut sit. Ergo ipse est ifrahel:
est uidens dm̃. Suꝑbus ergo ñ est istł:¬
quia non participatio eins in id ipsum:
quia ipse sibi uult esse id ipsũ: qͥ uult
sibi esse principium. Non ͤ eͣ rgo isrł.
Om̃is ergo fictus. non est isrł: qr om̃is
suꝑbus. necesse ͤ it fictus sit. Hoc dico
fr̃s. necesse est ut om̃is suꝑbus uelit
uderi quod non est: aliter non potest.
quod non est. ut uellet uideri. uerbi
causa coraula. cũ coraula non esset:
Cito enĩ ꝓbaretur. si diceretur ei. san¬
ta. uideamis utrum coraula sis: non
posset. inueniret᷑ falso se uideri uelle
qđ non erar. Dixit se eloquentẽ: dicet᷑
ei. loquere: & si ꝓhose locutus fuisset:¬

Expanded text:
videndo eum qui est, fit et ipse pro videndo eum qui est, fit et ipse pro modo suo ut sit. Ergo ipse est Israel, Israel est videns Deum. Superbus ergo non est Isin idipsum; quia ipse sibi vult esse in idipsum. Qui sibi vult esse principium non est Israel. Omnis ergo fictus non est Israel, quia omnis superbus necesse est ut fictus sit. Hoc dico, fratres; necesse est ut omnis superbus velit videri quod non est: aliter, fratres mei videri quod non est, ut vellet videri, verbi causa, choraula, cum choraula non esset. Cito enim probaretur; diceretur ei: Canta; videamus utrum choraula sis. Non posset; inveniretur falso se videri voluisse quod non erat. Si diceret se eloquentem, diceretur ei: Loquere,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Quid est tribus ani: Quȩ cogno¬
uerunt dnm̃. Ex ipsis enim duodeci
tribubus malis. erant ibi boni. De boni
tribubus quȩ cognouerunt fabricatorẽ
ciuitatis. & ipsa erant grana in illa tribu.
quȩ inter paleas commixta sunt. Ascen¬
dunt autẽ non cũ paleis. sed cũ tribu¬
bus purgatȩ : electȩ quasi tribus dm̃.
Illuc ascenderunt tribus tribus dñi.
Quid est tribus dñi:Testimoniũ isrł.
Hoc quid sit fr̃s audite. testimoniũ
isrł: id est in quib cognoscatur. quia
est uere isrł. Quid est enĩ istł : Inter¬
pretio nominis eiꝰ dicta est iam: & se¬
pe dicatur. forte enim & si recens dic¬
ta est: excidit. Dicendo nos faciamus
ut non excidat: etiam eis qui legere
non nouerunt. aut nolunt: nos simꝰ
codex ipsox. Isrł. uidens dm̃ interp̃¬
tatur : immo diligentius discrisso
eis qui est in id ipsum. tunc est. ꝗdo
uidet dnm. Tunc enim est quando¬
uidet eum. Uidet eum qui est: et

Expanded text:
Domini.» Quid est, «tribus Domini?» Quae cognoDomini.» Quid est, «tribus Domini?» Quae cognoverunt Dominum. Ex ipsis enim duodecim tribubus malis, erant ibi boni de bonis tribubus quae cognoverunt fabricatorem civitatis; et ipsa erant grana inter illas tribus, quae inter paleas commixta sunt. Ascenderunt autem, non cum paleis, sed tribus purgatae, electae, quasi tribus Domini. «Illuc ascenderunt tribus, tribus Domini.» Quid est, «tribus Domini? Testimonium Israel.» Hoc quid sit, fratres, audite: «Testimonium Israel,» id est, in quibus cognoscatur quia est vere Israel. Quid est enim Israel? Interpretatio nominis ejus dicta est jam, et saepe dicatur: forte enim etsi recens dicta est, excidit. Dicendo, nos faciamus ut non excidat etiam eis qui legere non noverunt aut noluerunt: nos simus codex ipsorum. Israel, Videns Deum interpretatur; imo diligentius discusso ejus qui est idipsum. Tunc est, quando videt Deum. Tunc enim est, quando videt eum qui est; et
Abbreviated transcription (Latin):
dici possunt curiȩ: sed non ꝓprie. Itaq
tribus uno nomine incino. alio ꝓpriȩ di
cipossunt: sed uicino dicunt᷑ curiȩ. Nam
ꝓprie si dixerimus curias: non intelligun¬
tur nisi curiȩ quȩ sunt in ciuitatibus
singulis singulȩ. unde curiales & decu¬
riones. id est quod sint in curia uel de¬
curia. & nostis qđ tales curias qui habers
autẽ uł erant aliquando in istis ciuita¬
tib curiȩ eniam popłoꝵ. & una ciuitas
multas curias habet: sicut roma tri-¬
ginta quinq curias habet popłi: hȩ dñr
tribus. Has popłs isrł duodetim habebat.
scđm filios iacob. Duodecim tribus erant
filii isrł: sed crant ibi mali. erant ibiboni.
Iuam enim malȩ tribus. quȩ crucifixert̃
dnm. Quam bonȩ tribus quȩ cognoue¬
runt dñm. Illȩ ergo tribus quȩ cruci.¬
fixerunt dñm. tribus sunt diaboli. Cũ aͦ¬
illic diceret. illuc ascenderunt tribus:
ne om̃s tribus intelligeres. addidit. tribꝰ

Expanded text:
dici possunt curiae, sed non proprie. Itaque dici possunt curiae, sed non proprie. Itaque tribus uno nomine alio proprie dici non possunt; sed vicino dicuntur curiae. Nam proprie si dixerimus curias, non intelliguntur nisi curiae quae sunt in civitatibus singulis singulae; unde curiales et decuriones, id est, quod sint in curia vel decuria: et nostis quia tales curias singulas habent autem vel erant aliquando in istis quoque civitatibus curiae etiam populorum; et una civitas multas curias habet, sicut Roma triginta quinque curias habet populi. Hae dicuntur tribus. Has populus Israel duodecim habebat, secundum filios Jacob. 8. Duodecim tribus erant populi Israel: sed erant ibi mali, et erant ibi boni. Quam enim malae tribus quae crucifixerunt Dominum? Quam bonae tribus quae cognoverunt Dominum? Illae ergo tribus quae crucifixerunt Dominum, tribus sunt diaboli. Cum ergo hic diceret, «Illuc enim ascenderunt tribus;» ne omnes tribus intelligeres, addidit, «tribus
Abbreviated transcription (Latin):
Nodo uult modo non uult. Modo
scit: modo nescit. Modo meminit.
modo obluuscit᷑. Eigo id ipsũ. nemo
habet ex se. Qui uoluit ex se habere id¬
ipsum. ut quasi ipse sibi ẽe̾t idipsum:
lapsus est. Cecidit angłs. & factus est
diabolus. Propinauit᷑ homini suꝑbiam:
deiecit secũ inuidentia eũ qui stabat. Uo-
dictum est mutabis ea & mutabunt᷑. tu
autẽ idem ipse es. Cia ergo post tantũ
languore. post tantos morbos. difficulta¬
tes. Labores. redeat anima humiliata ad
qui cecidit: quia diximus ascendentis
hominis uox est. & ascendentis ȩccłs. Ru-¬
tamiis ne quo ascendit. quo it. quo eri¬
cipatio est in id ipsum. Ergo illuc as
dendo incidit in latrones: ascendendo
uenit inter angłos.Ascendat ergo. Qi
ascenderunt: Tribus. Sed qui sunt
tribus: Multi nouerunt. & multi non
nouerunt. Sed & nos qui nouimus des.¬
cendamus ad illos qui non nouerunt
tribus: ut nobiscũ ascendant. quo as¬
cenderunt tribus. Tribus. alio nomine¬

Expanded text:
Modo vult, modo non vult; modo Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit angelus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi dictum est, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es.» Jam ergo post tantum languorem, post tantos morbos, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad qui cecidit; quia diximus, ascendentis hominis vox est, ascendentis Ecclesiae. Putamusne quo ascendit? quo it? quo ericipatio ejus in idipsum.» Ergo illuc ascdendo incidit in latrones, ascendendo veniat ad Angelos. Ascendat ergo, quia ascenderunt tribus. Sed quae sunt tribus? Multi noverunt, multi non noverunt. Sed et nos qui novimus, descendamus ad illos qui non noverunt tribus, ut nobiscum ascendant quo ascenderunt tribus. Tribus alio nomin
Abbreviated transcription (Latin):
partipatio est in id ipsum. Merito ergo
quia illius stabiͥtatis fit particeps: dicit
iste qui illuc currit. Stantes erant pedeꝰ
nr̃i in atriis hiełm. Omĩa enim ibi
stant. ubi nichil transit. Uis & tu ibi
stare: & non transire : Illuc curre.
Id ipsũ. nemo habet ex se. Intendite frs.
Qđ corpus ht̃ ñ ẽ idipsũ. qr ñ in se stat:
nuitat᷑ ꝑ ętates. mutatur ꝑ mutationes
locoꝵ ac tempoꝵ: mutat᷑ ꝑ morbos & de-¬
fectiis carnales. Non ergo inse stant
corpora cdestia: ñ gͦ in se stant. Habent
quasdam mutationes suas & si ocultas:
certe de locis in loca mutant᷑. Ascendunt
ab oriente in occidentẽ: & rursus circueur
ad orientẽ. Non ergo stant: ñ st̃ id ipsuĩ.
Anima humana nec ipsa stat. Quantis
enim mutationib. & cogitationib uari¬
arur: Quantis uoluntatib immutat᷑.
quantis cupiditaub diuerberat᷑. atq dis¬
tenditur: Mens ipsa hominis quȩ đr
ranonilis. mutabilis est: non est id ipsum.

Expanded text:
participatio est in idipsum:» merito ergo, participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit. Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratres. Quod corpus habet, non est idipsum; quia non in se stat. Mutatur per aetates, mutatur per mutationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis voluptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur! Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
& qui est misit me ad uos: quia tu mͦ
quia tu nunc uenire non potes: ego sũ
ds̃ abraham. & ds̃ isaac. & ds iacob.
In semine abraham spera aliquid: ut con-¬
firmari possis ad uidendũ. qui uenit
adte. In semine abrahȩ. ergo hoc est
id ipsum. de quo dictũ est: mutabis
ea & mutabunt᷑: tu autẽ idẽ ipse es.
& anni tui non deficient. Ec̃ce id ipsum.
cerunt: & illi defecturi uenturi sunt. In
hoc ergo uno ipso die fr̃s. ecce modo qđ
loquimur. in momento est: preteritȩ
horȩ transierunt. futurȩ nondũ uenert̃.
& cũ uenerint. & ipsȩ transibunt: defici¬
ent. Qui sunt anni qui ñ deficiunt. nͥ
anni qui stant. unus annus est. & ipse
unus annꝰ qui stat. unus dies est. quia
ipse unus dies. nec ortũ ht̃. nec occasũ.
nec inchoat᷑ ab hesterno. nec excluditur
a crastino. sed stat semꝑ ille dies. Et qđ uis
uocas illũ diẽ. si uis anni sunt. siuis dies
est. qđ cũq cogitaueris. stet tam̃: ipsius
stabilitati participat illa ciuitas. cinus

Expanded text:
quia tu modquia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham spera aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in semine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce «idipsum,»cerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in hoc scło: despiciunt. quia
& ipsi abundant. et iustitia est in
corde ipsorũ. sed falsa. Ideo non ꝑ¬
ueniunt ad ueram. quia repleti st̃
falsa. lu autẽ ut ꝑuenias ad ueram.
esto egenis et mendicus ipsiꝰ iusti-¬
tiȩ: et audi euuangłm. Deati qui
esuriunt et sitiunt iustitiam: qm̃
ipsi saturabuntur. ameg.Ex¬

Expanded text:
sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia et ipsi abundant, et justitia est in corde ipsorum, sed falsa. Ideo non perveniunt ad veram, quia repleti sunt falsa. Tu autem ut pervenias ad veram, esto egens et mendicus ipsius justitiae; et audi Evangelium: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur»
Abbreviated transcription (Latin):
uerȩ diuitiȩ: Cȩlestes. illa mansio
in hierłm. Quis enĩ dicitur diues
hic in terra: Quando laudat᷑ diue.
quid dicitur: Multum diues est:
nichil illi deest. Laus certa laudan-¬
tis. illa est: Nam ista non est cũ
dicitur. nichil illi deest. Attende si
nichil illi deest. Si nichil cupit: ni¬
chil illi deest. Si autẽ adhuc cupit
maiora quã quȩ habet: ad hoc ac¬
cesserunt diuitiȩ. ut egestas cresce¬
ret. In illa uero ciuitate. uerȩ ert̃
diuitiȩ : quia ibi nichil nob̾ deerit:
quia nec indigebimus aliqua re.
Et uera fanitas erit. Quȩ est uera
sanitas: Cũ absorta fuerit mors
in uictoria. et cũ corruptibile hoc
induerit incorruptionẽ. et morta¬
le hoc induerit immortalitatem:
tunc erit uera sanitas. tunc uera
et perfecta iustitia: ut nihil mali¬
non solum facere. sed nec cogitare
possimus. Modo autẽ inopes. paupe¬
resegentes. dolentes suspiramus. ge¬
mimus & oramus: leuamus oculos
in hoc mundo. despiciunt nos.
Abundant enĩ et illi qui infelices

Expanded text:
e? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dicitur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale htunc erit vera sanitas, tunc erit vera et perfecta justitia, ut nihil malinon solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus, levamus oculos in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui infelices
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe dicit᷑ ab om̃ib ciuitas: Illa autẽ
captiuitatis. edificari posse illã ciuita¬
tẽ. quȩ destructa erat a debellantibus.
Forte ait aliquis. Hoc uidebat dauid
in sp̃u. ruiturã ciuitatẽ A debellanti¬

Expanded text:
proprie dicitur ab omnibus civitas: illa autem proprie dicitur ab omnibus civitas: illa autem captivitatis aedificari posse illam civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
rusalẽ quȩ ȩdificat᷑ ut ciuitas. parum
test illa corporalis intelligi. Quidͤ
Si enĩ existat aliquis & dicat. iã quide
cũ ista dicerent᷑ temporib dauid & ista
canerent᷑. erat ciuitas illa ꝑfecta: sed ui
debat in sp̃u runura. & iterũ ȩdificanda.
Expugnata est illa ciuitas. & factus est
transitus in babyloniã popłi captiuati.
& dicta est ista inscripturis. transmigra.¬
tio in babyloniã: & ꝓpħauit hieremias
post septuaginta annosꝰ edificari: & ideo¬
Noli qͦ putare illã ciuitatẽ eẽ dictam.
quȩ constat ex scĩs: tamquã lapidib¬
uiiiuis. Quid sequit᷑. ut tollat totã dubi¬
tationẽ:it enim. Stantes erant pe¬
des nr̃i. in atrus hierłm. Sed quã hicrłm
corporeis parietib erectam: non. sed
hierłm quȩ ȩdificat᷑ ut ciuitas. Quare
non ciuitas. sed ut ciuitas: nisi quia ista
instructura parietũ. quȩ erat in hie-¬
rusalem usibili. ciuitas erat: sicuit

Expanded text:
rusalem quae aedificatur ut civitas.» Parum rusalem quae aedificatur ut civitas.» Parum test illa corporalis intelligi. Quid si enim existat aliquis et dicat: Jam quidem et cum ista dicerentur temporibus David, et ista cancrentur, erat debat in spiritu ruituram, et iterum aedificandam. Expugnata est enim illa civitas, et factus est transitus in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. Et prophetavit Jeremias, post septuaginta annos captivitatis aenoli ergo putare illam civitatem esse dictam quae constat ex sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. Quid sequitur, ut tollat totam dubitationem? Ait enim, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Sed quam corporeis parietibus erectam? Non; sed «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Quare non civitas, sed «ut civitas;» nisi quia ista structura parietum, quae erat in Jerusalem, visibilis civitas erat, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in fide. infirmus est. inter temptatione̾
agitatur. inter molestias. inter carna¬
les corruptiones. inter suggestiones. cu¬
piditates. inter uersutias & laqueos im¬
mici: quid ualet: Ergo quia habet
potestatẽ: credidit in xpm̃. ut sit int̾
filios dĩ. Ue homini. uisi & ipsuis fidẽ
dñs ꝓtegat: id est ut non ꝑmittat temp.¬
tari. supra quã porest ferre. sicut dicit
tari. supra qũa potestis ferre. Ille ergo
qui non sinit temptari. supra quam
possumꝰ ferre. quamuis iam fidele̾ simꝰ.
quãuis iã manus dexterȩ nr̃ȩ sit in
nobis: tegit nos dñs suꝑ manũ dexterȩ¬
amplam surrexisse huiꝰ basilicȩ: &
quia corpora ȩdificauerunt. funda¬
mentũ in imo posuerunt. Quia uͦ
spiritualit᷑ ȩdificam᷑: fundamentũ
nr̃m in summo positũ est. Illuc ergo
curramus ubi ȩdificem᷑: quia de ips a
hierłm dictum est. Stantes erant pedeᷤ
nr̃i in atriis hierłm. Ded quia hie¬

Expanded text:
in fide: infirmus est, inter tentationes in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in Christum, ut sit inter filios Dei? Vae homini illi, nisi et ipsius fidem Dominus protegat: id est, ut non te permittat tentari supra quam potes ferre; sicut dicit tari supra quam potestis ferre» . Ille ergo qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Damplam surrexisse, hujus basilicae; et quia corpora aedificaverunt, fundamentum in imo posuerunt: quia vero spiritualiter aedificamur, fundamentum nostrum in summo positum est. Illuc ergo curramus, ubi aedificemur; quia de ipsa Jerusalem dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jer
Abbreviated transcription (Latin):
ore tuo iustificaberis: & ex ore tuo con¬
dempnaberis. Ergo simanus potes¬
tas: quid est manus dextrȩ: Nichil
arbitror intelligi congruentius. nisi
ut intelligamus manũ dextrȩ. potes.
ram sis. Crunt enĩ impii om̃s ad sinis¬
tram: erunt autẽ om̃s filii boni ad dex¬
teram. quib dicetur. Uenite bene-¬
dicti patris mei. ꝑcipite regnum qđ
uobis paratum est ab origine mundi.
Ut autẽ sis a dextris. id est ut possis
dici filius: potestatẽ accepisti. Qũã
potestatẽ: De qua dicit ioħs. Dedit
eis potestatẽ filios dĩ ficri. Unde acce¬
pisti hanc potestatem: Credentib inqͥt
in nomine eius. Di ergo credis ipsa tibi
hoc est ad dexterã ꝑtinere. Ergo fides
tua. manus dexterȩ tuȩ. id est potestaᷤ
quȩ tibi data est. ut sis inter filios dĩ: ma-¬
nus est dexterȩ tuȩ̨. Ded quid ualet
ipsa potestas quã accepit homo: nisi dñs
ꝓtegat: Ecce credidit. iam ambulat

Expanded text:
ore tuo justificaberis, et ex ore tuo conore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis» . Ergo si manus potestas, quid est manus dexterae? Nihil arbitror intelligi congruentius, nisi ut intelligamus manum dexterae, potestram sis. Erunt enim impii omnes ad sinistram; erunt autem omnes filii boni ad dexteram, quibus dicetur: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ut autem sis ad dexteram, id est, ut possis Dei filius fieri, potestatem accepisti. Quam potestatem? De qua dicit Joannes, «Dedit eis potestatem filios Dei fieri.» Unde accepisti hanc potestatem? «Credentibus,» inquit, «in nomine ejus» . Si ergo credis, ipsa tibi hoc est ad dexteram pertinere. Ergo fides tua, manus dexterae tuae; id est, potestas quae tibi data est, ut sis inter filios Dei, manus est dexterae tuae. Sed quid valet ipsa potestas quam accepit homo, nisi Dominus protegat? Ecce credidit, jam ambulat
Abbreviated transcription (Latin):
miscet se sinistra operib dexterȩ.
Hoc uetat ds̃. Ueniamus nunc ad
illud qđ ait psalmus. Dñs tegumen.
tum. suꝑ manũ dexterȩ tuę. Potesta.¬
tem dicit. Vude ꝓbamus: Quia &
manus dĩ. potestas dĩ dicta est. Nã
diabolus qui temptauit iob: hoc ait
dño. Mitte manũ tuã. & tange om̃ia
quȩ habet: & uide si in faciem bene¬
dicit tibi. Quid est mitte manũ tuã.
nisi da potestatem: Euidentius audi
sr̃: ne forte carnali sensu adhuc co-¬
gites. quia menbris distinctus est ds̃.
Sludi euident᷑. quomͦ dicatur mnanꝰ
potestas. Ait quodã loco scriptura:
mors &uita. in manib linguȩ. Noui¬
mus linguas frusta quędam carnis¬
quȩ in ort mouentur: & ꝑcutiendo
palatum & dentes. distinguunt sonoᷤ
quib loquimur. Ostendant᷑ mͥ manꝰ
lingue. Lingua ergo non habet ma¬
nus: sed habet manis. Auȩ sunt manꝰ
linguȩ: Potestates linguȩ. Quid ẽ.
mors & uita in manib linguȩ: Ex

Expanded text:
miscet se sinistra operibus dexterae: miscet se sinistra operibus dexterae: hoc vetat Deus. 11. Veniamus nunc ad illud quod ait Psalmus: «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Manum potestatem dicit. Unde probamus? Quia et manus Dei, potestas Dei dicta est. Nam diabolus, qui tentavit Job, hoc ait Deo: «Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet; et vide, si in faciem benedicet tibi» . Quid est, «Mitte manum tuam,» nisi, da potestatem? Evidentius audi, frater, ne forte carnali sensu adhuc cogites quia membris distinctus est Deus; audi evidenter quomodo dicatur manus potestas. Ait quodam loco Scriptura: «Mors et vita in manibus linguae» . Novimus linguas frustra quaedam carnis; in ore moventur, et percutiendo palatum et dentes, distinguunt sonos quibus loquimur: ostendantur mihi manus linguae. Lingua ergo non habet manus, et habet manus. Quae sunt manus linguae? Potestas linguae. Quid est, «Mors et vita in manibus linguae? Ex
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩanus erat: ꝑcutitur illi dextera:
ille sinistrã opponebat. Ciuis romanꝰ
sum ait. Dexterã contempnebant.
ille smistra terrebat: quia illi dexte.¬
ram eius timere non poterant. nondũ
enim xp̃o crediderant. Quid ergo:
Dextera amplectitur : sinistra sub
capite est. Quid est. nesciat sinistͣ
tua. quid faciat dextera tua: Idẽ
quando facis bonũ opus: ꝓpt̾ uitam
ȩternam fac. Nã si opus bonũ in
terra ꝓpterea feceris. ut terrena tibi
abundent: scit sinistra tua quid fa¬
ciat dextera tua. Misciusti dexte¬
ram sinistrȩ: noli facere. nisi ꝓpter
uitam ȩternam. Si ideo facis. securꝰ
facies: ad hoc enĩ temptauit ds̃ eum.
Si ꝓpter solas res humanas facis qđđ
propter uitã ȩternã opereris: dextia
sola operatur. Si autẽ habes inten¬
tionẽ ad uitã ȩternã. sed subrepit tͥ
cupiditas uitę temporalis. ut atten¬
das etiam ista quando facis bonum
opus. ut hic tibi aliquid rerribuat᷑.

Expanded text:
christianus erat; percutitur illi dextera, christianus erat; percutitur illi dextera, ille sinistram opponebat: «Civis Romanus sum,» ait . Dexteram contemnebant illi, et de sinistra terrebat ille: quia illi dexteram ejus timere non poterant; nondum enim Christo crediderant. Quid ergo, si dextera amplectitur, sinistra sub capite est; quid est, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua?» Id est, quando facis bonum opus, propter vitam aeternam fac. Nam si opus bonum in terra propterea feceris, ut terrena tibi abundent; scit sinistra tua quid faciat dextera tua, miscuisti dexteram sinistrae. Noli facere nisi propter vitam aeternam. Ideo fac, et securus facies: hoc enim mandavit Deus. Si propter solas res humanas et solam vpropter vitam aeternam operaris, dextera sola operatur: si autem habes intentionem ad vitam aeternam, sed subrepit tibi cupiditas vitae temporalis, ut attendas etiam istam quando facis opus bonum, ut hic tibi aliquid retribuatur,