comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi u̾sibꝰ ⁊ dõ ⁊ homim testioniũ
tulitꝰ qͥb ait Onumũ dilecte: deo. tͥ mi¬
litat ether: Et cõuirati ueniunt ad clas¬
sica uenti Ita cȩlituᷤᷤ udicatũ ẽ. in ter
partẽ etiã sine p̃sidio hominũ de solo dõ
humilit᷑ sperantẽ. ⁊ partẽ. arrogantisime.
de uirib siuis ⁊. de ydolis suis p̃sumentẽ:
Theo dostᷤᷤ aut̃ cõposita etiã tranqͥlla.¬
taq re publica. apud mediolanũ diẽm
constitutus diem obiit:
tus cuiꝰ nc̃ filius theodosius orientẽ tegit.
.⁊. bonorius augustũ fr̃ eiꝰ eui nẽ res pub¬
lica initit᷑. quadragesimo scd̾o loco. cõmu¬
ne imꝑiũ dnusis tantũ sedibꝰ tenere cȩper̃:
uixitq archadiuꝰ post patris excessum.
annis xi i Imꝑiiq sũmã theodosio filio
paruo admodũ. moriens tradidit: Intẽa
gildo comes qͥmitio regni eoꝵ. affricȩ
p̃erat. simul ut defunctũ theodosium

Expanded text:
huiusmodi uersibus et Deo et homini testimonium huiusmodi uersibus et Deo et homini testimonium tulit, quibus ait: O nimium dilecte Deo! tibi militat aether, Et coniurati ueniunt ad classica uenti. Ita caelitus iudicatum est inter partem etiam sine praesidio hominum de solo Deo humiliter sperantem et partem adrogantissime de uiribus suis et de idolis praesumentem. Theodosius autem conposita tranquillataque republica apud Mediolanium constitutus diem obiit. stus, cnins nunc filius Theodosius Orientem regit, et Honorius Augustus frater eius, cui nunc respublica innititur, quadragensimo secundo loco commune imperium duuisis tantum sedibus tenere coeperunt; uixitque Arcadius post patris excessum annis duodecim imperiique summam Theodosio filio paruo admodum moriens tradidit. interea Gildo comes, qui in initio regni eorum Africae praeerat, simul ut defunctum Theodosium
Abbreviated transcription (Latin):
c̃scientiȩ pauor: Nã continuo sese parura
suorũ manu fusa. uictori theodosio hos¬
tilis ꝓstrauit exercitũ: Eugemuꝰ captũ
atq int̾fectus est : Arbogastes. suase ma-¬
nu ꝑculit: Ita ⁊ hic duorũ sanguine
bellũ cuule restinctũ ẽ. absq illiꝰ. xͣ mili¬
b gotheꝵ. qͦs p̃missos a theodosio. arbo¬
gastes delesse funditꝰ tc̃ fert᷑ Quos utiq
ꝑdidisse lucrũꝰ U uinei uincere fuit: Nõ
insulto obtrectatorib nr̃is Unũ aliqͦd
abinitio urbis cõditȩ bellũ ꝓferant.
tã pia necessitate susceptũ. tã diuna feli¬
citate confectũ. tã clem̃ti benignitate.
sopitũ. ubi nec pugna grauẽ cȩdẽ. nec
uictoria eruentã exegerit ultionẽ Et
fortasse cõcȩdã. ut ñ hȩc fidei. xp̃iam du¬
cis c̃cessa uideant᷑. quãtus ego testimonio
ñ laborẽ. quando unus ex ipsis. poeta
qͥdem erumius. s paganus ꝑuicacisimũ

Expanded text:
conscientiae pavor: nam continuo sese, parva conscientiae pavor: nam continuo sese, parva suorum manu fusa, victori Theodosio hostilis prostravit exercitus. Eugenius captus atque interfectus est. Arbogastes sua se manu perculit. Ita et hic duorum sanguine bellum civile restinctum est, absque illis decem millibus Gothorum, quos, praemissos a Theodosio, Arbogastes delesse funditus fertur, quos utique perdidisse lucrum et vinci vincere fuit. Non insulto obtrectatoribus nostris. Unum aliquod ab initio Urbis conditae bellum proferant, tam pia necessitate susceptum, tam diuina felicitate confectum, tam clementi benignitate sopitum, ubi nec pugna grauem caedem nec uictoria cruentam exegerit ultionem, et fortasse concedam, ut non haec fidei Christiani ducis concessa uideantur; quamuis ego hoc testimonio non laborem, quando unus ex ipsis, poeta quidem eximius sed paganus peruicacissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
hostiliũ partiũ comes Qͥ cũ ignarũ ĩꝑa¬
torẽ circũpositis excȩpisset insidiis. cõu̾¬
sus adreuerentiã p̃sentis augusti. ñ solũ
ꝑiculo liberauit. uerũ etiã instrurit
auxilio Atubi ad contigua inmiscendȩ
pugnȩ spacia ꝑuentũ est. c̃tinuo magnuᷤ
ille ⁊ ineffabilis turbo uentorũ in ho¬
ra hostiũ riut: Ferebant᷑ ꝑaera spicula
missa nr̃eꝵ atq ultra m̃surã humani iac¬
tus ꝑiane portata. nusquã ꝓpe modum¬
cedere. pͥus quã inpingerent sinebantur:
Porro aut̃ turbo c̃timuus ora pectoraq hos¬
tiũ. nc̃ illisis grauit᷑ scutis eu̾berabat. nc̃ un
p̃ssis ꝑtinacit᷑ obstructa claudebat. nc̃ auul¬
sis uolent̃ destituta nudabat. nc̃ oppositiᷤᷤ
iugit᷑ int̾ga trudebat: Tela etiã quȩ ip¬
si uehem̃t̃ intorserant. excepta uentis. im¬
petu supinata. ac retrorsũ coacta. ipsos fe¬
licit᷑ c̃figebant: Prosperit sibi humanȩ

Expanded text:
hostilium partium comes: qui cum ignarum imperahostilium partium comes: qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conuersus ad reuerentiam praesentis Augusti, non solum periculo liberauit uerum etiam instruxit auxilio. at ubi ad contigua miscendae pugnae spatia peruentum est, continuo magnus ille et ineffabilis turbo uentorum in ora hostium ruit. ferebantur per aera spicula missa nostrorum atque ultra mensuram humani iactus cadere, priusquam impingerent, sinebantur. Porro autem turbo continuus ora pectoraque hostium nunc illisis graviter scutis everberabat, 561 nunc impressis pertinaciter obstructa claudebat, nunc avulsis violenter destituta nudabat, nunc oppositis jugiter in terga trudebat: tela etiam, quae ipsi vehementer intorserant, excepta ventis impetu supinata, ac retrorsum coacta ipsos infeliciter configebant. Prospexit sibi humanae
Abbreviated transcription (Latin):
na tam̃ facilitate suecubuit Eugenius
atq arbogastes instrixtas acies campis
expedierant: alpiũ latera atq ineuitabi¬
les transitus p̃missis calidis insidiis occu¬
parant. etiã si nimero ac iurib ̃pares
forent. solatam̃ belli dispositione uicto¬
res: At uero theodosiᷤꝰ insĩis alpib
constitutus. expers cibi aut sõpni. sciens
qͦd destitutꝰ suis. nesciens qͦd clausus alie¬
nis. dñm xp̃m solus solũ qͥpossit omt̃a.
corpore humi fusus. m̃te cęlo fixus ora¬
bat Dehine postquã insõpnẽ noctẽ
p̃cũ continuatione transegit: ⁊ testes ꝓpe¬
modũ quas inp̃cipuũ p̃sidii cȩlestiᷤ appen¬
derat lacrimarũ laciinas reliqͥt. fiducia¬
lit̾ arma corripuit solus. sciens se ẽẽ ñ so¬
lũ. signo erucis signũ p̃lio dedit. ac se in
bellũ etiã si nemo sequeret᷑. uictor futuruᷤ
ĩmisit: Prima salutis uia extitit arbitrio

Expanded text:
na tamen facilitate succubuit. Engenius na tamen facilitate succubuit. Engenius atque Arbogastes instructas acies campis expedierant, arta Alpium latera atque ineuitabiles transitus praemissis callide insidiis occuparant, etiamsi numero ac uiribus inpares forent, sola tamen belli dispositione uictores. at uero Theodosius in summis Alpibus constitutus expers cibi ac somni, sciens quod destitutus suis, nesciens quod clausus alienis, Dominum Christum solus solum, qui posset omnia, corpore humi fusus, mente caelo fixus orabat. dehinc postquam insomnem noctem precum continuatione transegit et testes propemodum quas in pretium praesidii caelestis adpenderat lacrimarum lacunas reliquit, fiducialiter arma corripuit solus, sciens se esse non solum. signo crucis signum proelio dedit ac se in bellum, etiamsi nemo sequeretur, nictor futurus, inmisit. prima salntis nia extitit Arbitio,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa pene usq inhodiernũ diẽ cũ frue¬
tu simplicis scȩ̃q uictoriȩ uł nullo uł
minimo sanguine qͥeuer: Igit᷑ ualenti¬
transiit: Ybi cũ tranquilla re publica in
pace ageret. apud iuennã dolo arbogas¬
tis comitis sui ut fer̃ strangulatus. atq ut
uolintariã sibi conscuusse mortẽ putaret᷑.
laqueo suspensus est: Mortuo ualentim¬
ano augusto. arbogastes eugeniũ tẏran¬
nũ mox creare ausus ẽ: Glegit q homi¬
nẽ. cui titulũ imꝑatoris imponeret. ipse
acturus imꝑiuĩ: uir barbaruᷤ. animo. c̃silio
bi potestate. alibi cognatione subnirus:
Historiã notã etiã oculis plurimoꝵ. quam
melius qͥ spectauere nouer̃. dilatari u̾bis
ñ opus est: Potentia dei ñ fiducia homi¬
nis uictorẽ semꝑ ertitisse theodosiũ. ar¬
uetũ p̃sidiis marimnũ ipse minimis cȩpit.
⁊ nẽ eũ adu̾sus eundẽ theodosiũ collee¬
tis galloꝵ. francoꝵ q uirib exundauit.
nirus etiã p̃cipuo cultu ydolorũ. mag̃¬

Expanded text:
em cum fructu simplicis sanctaeque victoriae, vel nullo vel minimo sanguine quieverunt. Igitur Valentitransivit: ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis, comitis sui, ut ferunt, strangulatus, atque ut voluntariam sibi conscivisse mortem putaretur, laqueo suspensus est. Mortuo Valentiniano Augusto, Arbogastes Eugenium tyrannum mox creare ausus est, legitque hominem, cui titulum imperatoris imponeret, ipse acturus imperium: vir barbarus animo, consilio, bi potestate, alibi cognatione subnixus. Historiam notam etiam oculis plurimorum, quam melius qui spectavere noverunt, dilatari verbis non opus est. Potentia Dei, non fiducia hominis, victorem semper exstitisse Theodosium, Aructum praesidiis Maximum ipse minimus cepit: nunc, cum aduersus eundem Theodosium collectis Gallorum Francorumque uiribus exundauit, nixus etiam praecipuo culto idolorum, mag
Abbreviated transcription (Latin):
euidentissime: dep̾hensũ. palã ꝓditũ. ac
reprobatum est:
S ed int̾ hȩc latent causȩ. cur um¬
Sdicẽ gladiũ ⁊. destinatã inimpiõ punitio¬
nẽ. c̃stantinꝰ imꝑator etiã in ꝓpͥos ȩgit
affectus: Nã crispũ filiũ suũ. ⁊. licmiũ
sororis suȩ filiũ int̾fecit: Preterea
multas gentes du̾sis p̃liis subegit:
axpĩano imꝑatore est ꝓuecta. ut sola
romȩ tot seculis miseruisq ꝓuecta. for¬
ma. potentia. ⁊. dignitate possit equa¬
ri Tumdeinde pͥmꝰ constantinꝰ iusto or¬
dine ⁊ .pio. iucẽ u̾tit edicto: Siqͥdem
statuit citra ullã hominũ cȩdẽ. paga¬
piosissimaᷤ gentes. in ipso barbarici soli si¬
mii. hoc ẽ insarmatharũ regione dele¬
uit: Calocerũ quendã incypro aspirã¬
tẽ nouis rebꝰ oppressit: Trice nalibus
sius. dalmatiũ cęsarẽ legit: Cũq bellũ
in ꝑsas moliret᷑. inuilla publica uirta
nichomediã. dispositã bene rẽ publicã

Expanded text:
euidentissime deprehensum, palam proditum ae euidentissime deprehensum, palam proditum ae reprobatum est. sed inter haec latent causae, cur uindicem gladium et destinatam in impios punitionem Constantinus imperator etiam in proprios egit affectus. nam Crispum filium suum et Licixium sororis filium interfecit. prae- terea multas gentes diuersis proeliis subegit. a Christiano imperatore prouecta est, ut sola Romae, tot saeculis miseriisque prouectae, forma et potentia merito possit aequari. tum deinde primus Costantinus iasto ordine et pio nieem uertit: edicto siquidem statuit citra ullam, hominum caedem pagapiosissimas gentes in ipso barbarici soli sinu, hoc est in Sarmatarum regione, deleuit. Calocaerum quendam in Cypro adspirantem nonis rebus oppressit. tricennalibus suis Dalmatiam Caesarem legit. cumque bellum in Persas moliretur, in nilla publica iuxta Nicomediam, dispositam bene rempublicam
Abbreviated transcription (Latin):
efferbuit: S constantinꝰ liciniũ soro¬
ris suȩ uirũ. in pannonia pͥmũ uicit:
deude apud cibalas oppressit: Uniu̾¬
saq grecia potitus. liciniũ crebris bel¬
lis terra mariq assurgentẽ. repressũ
tandẽ ad deditionẽ coegit: S hercu¬
lii maximiani soceri su motꝰ erẽplo.
ne iterũ depositã purpurã inꝑniciẽ
rei publicȩ sumeret. pͥuatũ iussit oc¬
cidi Quãuis omibꝰ iã ministris nefariȩ
ꝑsecutionis extinctis. hunc qͦq inquan¬
tũ exterere potuit ꝑsecutorẽ. digna
puntio flagitaret: Constantini filii
crispis ⁊. constantiꝰ. ⁊ licinus adoles¬
cens. licinii augusti filuᷤ. constantini
aut̃ exsorore nepos cęsares s̃ creati :
Sis dieb arriũ alexandriȩ urbis
tiabile plurimis dogna constituit:
toresq factus ẽ. ab alexandro eiꝰdẽ tẽ
urbis epõ. pulsus ȩccła ẽ Cũq hominẽ
qͦs inerrorẽ duxerat etiã inseditionẽ exci

Expanded text:
efferbuit. Sed Constantinus Licinium soroefferbuit. Sed Constantinus Licinium sororis suae virum, in Pannoniis primum vicit, deinde apud Cibalas oppressit, universaque Graecia potitus, Licinium crebris bellis terra marique assurgentem et repressum, tandem ad deditionem coegit. Sed Herculii Maximiani soceri sui motus exemplo, ne iterum depositam purpuram in perniciem reipublicae sumeret, privatum jussit occidi, quamvis omnibus jam ministris nefariae persecutionis exemptis, hunc quoque in quantum exercere potuit persecutorem digna punitio flagitaret. ConstanCrispus et Constantinus et Licinius adulescens, Licini Augusti filius, Constantini autem ex sorore nepos, Caesares sunt creati. His diebus Arrius, Alexandrinae urbis tiabile plurimis dogma constituit. toresque factus est, ab Alexandro, eiusdem tunc urbis episcopo, pulsus ecclesia est. cumque homines, quos in errorem seduxerat, etiam in seditionem excit
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃te increpatũ. irã dei ẽẽ pęnã suã atq
idõ a medicis ñ posse curari. edictis late
missis. xp̃ianos de exiliis reuoeauit:
Ipse aut̃ cruciatis ñ sustinens. iũ ui¬
tȩ suȩ attulit: Ita res publica tẽ sub
nouis iiͦn pͥncipibꝰ fuit: Constantino
⁊ maxentio filiis augusteꝵ. licinio
aut̃ ⁊ maximino hominibꝰ nouis:
Constantinꝰ aut̃ pacẽ ȩccłiis post.xͤ.
annos quã aꝑsecutorib uexabantur
indulsit: Deinde int̾ cõstantinũ
maxentiũ. bellũ ciuule exortũ est:
Oarentius multis sepe pliis fatigatꝰ.¬
ultimo ad pontẽ moluiũ uictũ ⁊ int̾¬
fectus est: Maximinꝰ ꝑsecutionis xp̃i¬
anorũ incentor. executorq infestissi¬
mꝰ. apud tharsũ dũ ciule bellũ in
licintũ disponit int̾iit: Licinuᷤ re¬
pentina rabie suscitatꝰ. om̃s xp̃ianos
e palatio suo iussit expelli Morbel¬
lũ int̾ ipsũ liciniũ ⁊ constantinũ

Expanded text:
sumente increpitus, iram Dei esse poenam suam atque sumente increpitus, iram Dei esse poenam suam atque ideo a medicis non posse curari, edictis late missis Christianos de exiliis reuocauit. ipse autem cruciatus non sustinens uim uitae suae adtulit. ita respublica tunc sub nonis quattuor principibus fuit Constantino et Maxentio, filiis Augustorum, Licinio autem et Maximino, hominibus nouis. Constantinus pacem ecclesiis post decem annos quam a persecutoribus uexabantur indulsit. deinde inter Constantinum et Maxentium bellum ciuile exortum est. Maxentius, saepe multis proeliis fatigatultimo ad pontem Milvium victus, et interemptus est. Maximinus persecutionis Christianorum incentor, exsecutorque infestissimus, apud Tharsum, dum civile bellum contra Licinium disponeret, interiit. Licinius repentina rabie suscitatus, omnes Christianos e palatio suo jussit expelli. Mox bellum inter ipsum Licinium et Constantinum
Abbreviated transcription (Latin):
Seueruᷤ cũ urbẽ obsideret. militũ
suorũ scelere desertus ⁊ ꝓditus. atq
ex ea fugiens. rauennȩ int̾fectus est:
Herculuiᷤᷤ marimianꝰ ꝑsecutor. ⁊. ex aui¬
gusto tẏramnꝰ. c̃firmatũ iã in imꝑio fi¬
liũ. ueste ac potestate regia spoliare
conatus. c̃uiciis aut̃ ac tumultibꝰ mili¬
tũ palã c̃territꝰ. ingalliã ꝓfectũ ẽ ut
constantino genero ȩque dolis uinctꝰ.
ꝑ filiã dep̃hensũ. ⁊. ꝓditus. deinde in
fugã u̾sus. massilie oppressus .i int̾fec¬
tus est: Porro galeriũ occiso seuero¬
ciorib edictis accumulauisset. postquã
ꝑ annos. xͤ om̃ĩ genere hominũt ex hau¬
sit ꝓuncias. putrefacto introrsũ pec¬
tore. ⁊uitalibꝰ dissolutis. cũ ultra hor¬
rorẽ humanȩ miseriȩ uerme᷑ etiã erue¬
taret. neq medici ultra iã fȩtorẽ feren¬
tes. crebro iussu cciderent᷑. a quodã
medico constantiã ex desperatione

Expanded text:
Severus cum Urbem obsideret, militum Severus cum Urbem obsideret, militum suorum scelere desertus et proditus, atque ex eo fugiens, Ravennae interfectus est. Herculeus Maximianus persecutor, et ex Augusto tyrannus, confirmatum jam in imperio filium veste ac potestate regia spoliare conatus, conviciis autem ac 538 tumultibus militum palam conterritus, in Galliam profectus est, ut Constantino genero aeque dolis junctus r filiam deprehensus ac proditus, deinde in fugam versus, Massiliae oppressus et interfectus est. Porro Galeriucioribus edictis adcumulauisset ac postquam per annos decem omni genere hominum exhausit prouincias, putrefacto introrsum pectore et uitalibus dissolutis, cum ultra horrorem humanae miseriae etiam uermes eructaret neque medici ultra iam foetorem ferentes crebro iussu eius occiderentur: a quodam medico constantiam ex desperatione
Abbreviated transcription (Latin):
ydolis dicaret᷑: A constantino aut̃ om̃s
nũ diẽ creati sunt. excepto iuliano. im¬
pia ut aiunt machinantẽ. exitialis ui¬
ta deseruit: Hȩc est lenta illa pagano¬
rũ pęna. sed certa: hinc sani insanuĩt.
hinc ñ uulnerati cõpungunt᷑ hinc
ridentes gemunt. hinc uiuentes defi
ciunt: Hinc secreto excruciant᷑. quoᷤ
nemo ꝑsequit᷑ : Hinc iã paucissimi
remanser̃. qͥ nũquã aliquo ꝑsequente
puniti sunt: Ueruntam̃ qualis tuẽ
ꝑsecutores illos de quorũ inpimitate
ñ solũ głari s etiã insultare conant᷑.
finis mansit expediam:
maxentiũ filiũ herculii qͥ pͥuatus in
lucania morabat᷑. augustũ nuncupa¬
uer̃ Maximianꝰ hereuliꝰ iã ex augus¬
to pͥuatus. T adhuc publicus ꝑsecutor.
occasione filii sollicitatus. qͥ imꝑium
abiecerat. arripuit tyrannidem
Galerius augustꝰ seuerũ cęsarẽ adu̾¬
sũ maxentiũ romã cũ erercitu misit:

Expanded text:
idolis dicaretur. a Constantino autem omneidolis dicaretur. a Constantino autem omnen hodiernum diem creati sunt excepto Iuliano, quem impia, ut aiunt, machinantem exitiabilis uita deseruit. haec eet lenta illa paganorum poena sed certa; hinc sani insaniunt, hinc non unlnerati conpunguntur, hinc ridentes gemunt, hinc uiuentes deficiunt, hinc secreto excruciantur, quos nemo persequitur; hinc jam paucissimi remanserunt, qui numquam aliquo persequente puniti sunt. Verumtamen qualis tunc persecutores illos, de quorum impunitate non solum gloriari, sed etiam insultare conantur, finis mansit, expediam. Maxentium, filium Herculei, qui privatus in Lucania morabatur, Augustum nuncupaverunt. Maximianus Herculeus, jam ex Augusto privatus, et adhuc publicus persecutor, occasione filii sollicitatus, qui imperium abjecerat, arripuit tyrannidem. Galerius Augustus Severum Caesarem adversus Maxentium Romam cum exercitu misit.
Abbreviated transcription (Latin):
hebreis tradita sunt: hic in ȩcclas
xpĩanorũ. p̃cipua paganoꝵ tẽpla ces-¬
serũt: Sane illud ut dixi denimci¬
andũ puto. qͥa sic̃ egiptii pꝰ has x ͤ. pla¬
gas dimissos hebreos ꝑseqͥ molientib
irruit suꝑ ducto mari et̃na ꝑditio. ita
⁊ nos qͥdem libere ꝑegrinantes suꝑ¬
uentura quãdoq ꝑsecutio gentilium
manet. donec mare rubrũ hoc est
tiorũ forma tranffũdit᷑. ꝑmissa ad
tẽpus potestate sȩuientes. grauissimiᷤ
qͥdem ꝑmissu dei xp̃ianos cruciatib
ꝑsequent᷑. ueruntam̃ idem om̃s inimi
ci xp̃i cũ rege suo antip̃o. accepti
stagno ignis ȩt̃ni. qͦ magna impediente
caligine dũ ñ uiclent᷑ intrat᷑. ꝑpetuã ꝑdi¬
tionẽ inmortalib arsuri suppliciis sor¬
tient᷑:
Egit᷑ mortuo ut dixi constantino in
xp̃ianꝰ annis adiodũ paucissimis ad hoc
tantũ constitutus fuisse mͥ uisus ẽ. ut
millesimꝰ romȩ annus xp̃o potius quã

Expanded text:
Hebraeis tradita sunt: hic in ecclesias Hebraeis tradita sunt: hic in ecclesias Christianorum praecipua paganorum templa cesserunt. sane illud, ut dixi, denuntiandum puto, quia, sicut Aegyptiis post has decem plagas dimissos Hebraeos persequi molientibus inruit per superductum mare aeterna perditio, ita et nos quidem libere peregrinantes superuentura quandoque persecutio gentilium manet, donec mare Rubrum, hoc est tiorum forma transfunditur, permissa ad tempus potestate saeuientes grauissimis quidem permissu Dei Christianos cruciatibus persequentur; uerumtamen idem omnes inimici Christi cum rege suo Antichristo accepti stagno ignis aeterni, quod magna impediente caligine dum non uidetur intratur, perpetuam perditionem immortalibus arsuri suppliciis sortientur. Igitur mortuo, ut dixi, Constantio in Christianus annis admodum paucissimis ad hoc tantum constitutus fuisse mihi uisus est, ut millesimus Romae annus Christo potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
tractabiles tenebras habuit. plus õĩo
ꝑiculi cõminata quã fecit: hic itidẽ.
nona correptio fuit. cũ aurelio ꝑse¬
cutionẽ decernenti. diris turbi nibꝰ
t̾ribile ac triste fulm̃ sub ipsis pedib
ruit : ostendens qͥd cũ ultio talis exi¬
geret tantus posset ultor. nͥ ⁊ clemẽs
eẽt ⁊ patiens: quãquã intra sex ab¬
hinc m̃ses tres succidui imꝑatores.
hoc ẽ aurelianꝰ. tacitus. ⁊. florianꝰ. diu̾¬
sis causis int̾fecti sunt: Ibi postrema
decima plaga quȩ ⁊. nouissima omĩũ
fuit. int̾fectio filioꝵ qͦs pͥmos qͥq ge¬
nuerant: hic nichilomimꝰ decima idẽ
nouissima pęna est omĩum ꝑdicio ydo¬
lorũ. quȩ pͥmitꝰ facta. inpͥmis amabãt:
Ibi rerpotentiã dei sensit. ꝓbauit u
re eẽ ꝑmisit: Ibi mĩquã postea po¬
pulus dei ad seruitutẽ retractus. hic
nunquã postea ppłs dei adilolatriã¬
ẽ coactus: Ibi egyptiorũ uasa p̾ciosa

Expanded text:
tractabiles tenebras habuit, plus omnino tractabiles tenebras habuit, plus omnino periculi comminata quam fecit: hic itidem nona correptio fuit, cum Aureliano persecutionem decernenti diris turbinibus terribile ac triste fulmen sub ipsis pedibus ruit ostendens, quid, cum ultio talis exigeret, tantus possit ultor, nisi et clemens esset et patiens; quamquam intra sex abhinc menses tres succidui imperatores, hoc est Aurelianus Tacitus et Florianus, diuersis causis interfecti sunt. ibi postremo decima plaga, quae et nouissima omnium fuit, interfectio filiorum, quos primos quique genuerant: hic nihilo minus decima id est nouissima poena est omnium perditio idolorum, quae primitus facta in primisam Dei sensit probauit et se permisit. ibi numquam postea populus Dei ad seruitutem retractus: hic numquam postea populus Dei ad idololatriam coactus est. ibi Aegyptiorum uasa pretiosa
Abbreviated transcription (Latin):
est eccłaꝵ pͥmates trucidari ĩpauerat
intumescens crebro ira atq inuidia.
ñ siulgi cȩdẽ. s ꝑuulnera mortesq
pͥncipũ ac potentũ eralata ẽ Ibi septi¬
ma plaga numerat᷑ coacto aere grando
ꝓfusa. quȩ hominibꝰ uim̃tisq satis exi¬
tio fuit. hic similit̾ septima gallo ⁊ uo¬
lusiano qͥ ꝑsecutori decio mox int̾fecto
successerant plaga ertitit. corrupto
aere pestis infusa: quȩ ꝑ omĩa roma-¬
ni regni ab oriente in occidentẽ spacia.
cũ omẽ ꝓpe modũ genꝰ hominũ ⁊ pe-¬
cudũ neci dedit. tũ etiã corrupitq la¬
cu. infecit pabula tabo Ibi octauã
egypti c̃tricionẽ fecere excitatȩ un¬
diq locustȩ. tenentes. terentes. tegen¬
tesq omĩa: hic octauã ȩque insubu̾¬
sionẽ romani orbis excitatȩ undiq in¬
tulere gentes. quȩ cȩdibꝰ atq incen¬
diĩs cunctas ꝓuincias deleuer̃. Ibi
nona tͣbatio diut᷑nas. crassas ac pene

Expanded text:
est ecclesiarum primates, trucidari imperauerat, est ecclesiarum primates, trucidari imperauerat, intumescens crebro ira atque inuidia non per uulgi caedem sed per uulnera mortesque principum ac potentium exhalata est. ibi septima plaga numeratur coacto aere grando profusa, quae hominibus iumentis satisque exitio fuit: hic similiter septima sub Gallo et Volusiano, qui persecutori Decio mox interfecto successerant, plaga extitit corrupto aere pestis infusa, quae per omnia Romani regni ab Oriente in Occidentem spatia cum omne propemodum genus hominum et pecudum neci dedit tum etiam Corrupitque lacus, infecit pabula tabo. ibi octauam Aegypti contritionem fecere excitatae undique lucustae, tenentes terentes tegentesque omnia: hic octauam aeque in subuersionem Romani orbis excitatae undique intulere gentes, quae caedibus atque incendiis cunctas prouincias deleuerunt. ibi nona turbatio diuturnas crassas ac paene
Abbreviated transcription (Latin):
ruinis. quas crebi t̾remotꝰ hisdẽ tẽ¬
porib subruer: Ibi in quarta plaga
inuscȩ caninȩ fuer̃. reuera aliminȩ
putredinis. uermiũq matres: heͥc
itidẽ quarta sub marco antonino
plaga. lues plurimiᷤ infusa ꝓuincii.
italiã qͦq cũ urbe roma uniu̾sã.
erercitũq romanũ ꝑ longinquos
limites ⁊. diu̾sa hibern̾a disꝑsũ. mor¬
te dissolutũ. putredini sunul ac uer¬
mnib dedit: Ibi quinta correptio
pecorũ ac ium̃toꝵ. repentino interitu
expleta ẽ : hic similit᷑ qͥnta ultione
sub seueri ꝑsecutione. creb̃rimiꝰ ciuili¬
bꝰq bellis ꝓpͥa uiscera adium̃ta rei¬
publicȩ. hoc est plebes ꝓuintiarũ ⁊
legiones militũ cõminutȩ sũt: Ibi
serta ueratio intulit uesicaᷤ efferues¬
centes ulceraq manantia. hic ȩque
serta punitio que post marimini
ꝑsecutionẽ fuit. qͥ specialiter epos ⁊
clericos omissa turba populari hoc

Expanded text:
ruinis, quas crebri terrae motus isdem temruinis, quas crebri terrae motus isdem temporibus subruerunt. ibi in quarta plaga muscae caninae fuerunt, reuera alumnae putredinis uermiumque matres: hic itidem quarta sub Marco Antonino plaga, lues plurimis infusa prouinciis Italiam quoque cum urbe Roma uniuersam exercitumque Romanum, per longinquos limites et diuersa hiberna dispersum. in mortem dissolutum putredini simul ac uermibus dedit. ibi quinta correptio pecorum ac iumentorum repentino interitu expleta est: hic similiter quinta ultione sub Seuero persecutore creberrimis ciuilibus bellis propria uiscera et adiumenta reipublicae, hoc est plebes prouinciarum et legiones militum, comminutae sunt. ibi sexta uexatio intulit uesicas efferuescentes ulceraque manantia: hic aeque sexta punitio, quae post Maximini persecutionem fuit, qui specialiter episcopos et clericos omissa turba populari, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi sequens plaga ꝓdidit. ꝑ strepentes
ꝑsultantesq inpenetralibꝰ ranas inȩ¬
diȩ ꝓpe modũ causã habitatoribꝰ atq
exilii fuisse. hic sequens sub domitia.¬
no pęna similit᷑ ostendit. satellitum
militũq eiꝰ imꝓbis effrenatisq dis¬
cursib. eruentissime iussa pͥncipis
exequentũ. ad inopiã pene om̃s ciues
romanos ad actõ: exilioq disꝑsos: Ibi
t̃cia uęratio habuit scinifes. musculaᷤᷤ
scilicet paruissimaᷤ ac seuissimas. quȩ
mediis sepe ȩstibꝰ ꝑ loca scalida coad¬
unatim uibrando densatȩ. ⁊ nullo
uolatui allabi solent. capillisꝙ homi¬
nũ acpecudũ setis. eũ urente mor¬
su int̾seriꝰ hic itidẽ t̾cia sub traiano
plaga iudeos excitauit. qͥcũ antea
ubiq disꝑsi ita iã quasi ñ eẽnt qͥes¬
cerent. repentino om̃s calore ꝑmoti
in ipsos int̾ quos erant toto orbe
sȩuier̃. absq magnis multarũ urbiũ

Expanded text:
Ibi sequens plaga prodidit, perstrepentes Ibi sequens plaga prodidit, perstrepentes persultantesque in penetralibus ranas, inediae propemodum causam habitatoribus atque exsilii fuisse: hic sequens sub Domitiano poena, similiter ostendit, satellitum militumque ejus improbis effrenatisque discursibus cruentissimi jussa principis exsequentium, ad inopiam pene omnes cives Romanos adactos exsilioque dispersos. Ibi tertia vexatio habuit cyniphes, musculas scilicet paruissimas ac saeuissimas, quae mediis saepe aestibus per loca squalida coadunatim uibrando densatae tinnulo uolatu adlabi solent capillisque hominum ac pecudum saetis cum urente morsu interseri: hic itidem tertia sub Traiano plaga Iudaeos excitauit, qui cum antea ubique dispersi ita iam quasi non essent quiescerent, repentino omnes calore permoti, in ipsos, inter quos erant, toto Orbe saeuierunt, absque magnis multarum urbium
Abbreviated transcription (Latin):
Post oblitoᷤ plagȩ suȩ. ⁊ cupidoꝰ p̃dȩ in¬
debitȩ:. inuidos etiã religionis alienȩ.
dũ innocentes auide ꝑsecunt᷑. mari
rubro ultune receptoᷤ. om̃s funditus
int̾isse: Quod ego nẽ fero acrefero. ⁊
si forte fide ñ acceptatũ. eritu tam̃ ꝓ¬
bandũ. qͥa hȩc infigura nr̃i facta sunt:
Uterq ipłs uniuᷤ dei ẽ. ima ppłi utriꝰ¬
q eausa Subdita fuit hifrabelitarũ
sinagoga egyptii. subdita ẽ. xpianorũ
eccła romaniꝰ ꝑ secuti funt egyptii.
ꝑsecuti sunt ⁊ romani: Ibi contradicti¬
ones adu̾sũ mosen. hic edicta adu̾sus
Nã ut etiã ipsas int̾ se plagas in qͦͣn¬
tũ tam̃ figura formȩ cõparari potest
c̃ferã: ibi pͥma correptio habuit san¬
guinẽ uulgo uł manasse de putei̾. uł
influminibꝰ cucurrisse: hic pͥma sub¬
nerone exegit plaga. ut ubiq mori-¬
entiũ sanguis eẽt. uł morbis in urbe
corruptuᷤ. uł bellis morbe. ꝓfusus:

Expanded text:
post, oblitos plagae suae et cupidos praedae inpost, oblitos plagae suae et cupidos praedae indebitae, inuidos etiam religionis alienae, dum innocentes auide persequuntur, mari Bubro ultime receptos omnes funditus interisse. quod ego nunc refero ac renuntio, etsi forte fide non acceptatum, exitu tamen probandum, quia haec in figura nostri facta sunt. uterque populus unius Dei est, una populi utriusque causa. subdita fuit Israhelitarum synagoga Aegyptiis, subdita est Christianorum ecclesia Romanis. persecuti sunt Aegyptii, persecuti sunt et Romani. decem ibi contradictiones aduersus Moysen, decem hic edicta aduersusnam, nt etiam ipsas inter se plagas, in quantum tamen figura formae conparari potest, conferam, ibi prima correptio habuit sanguinem uulgo uel manasse de puteis uel in fluminibus cucurrisse: hic pNerone exegit plaga, ut ubique morientium sanguis esset, vel morbis in Urbe corruptus, vel bellis in orbe profusus.
Abbreviated transcription (Latin):
flagellat᷑. ⁊. ñsentit. ⁊. qͦd cũ expositũ
fuerit inuiti licet ꝓpter ipsã rerũ fi¬
dẽ fatebunt᷑. qͥa exilla marunianȩ ꝑse¬
cutionis marima piuntione ista sint uul¬
nera. qͥb etiã nẽ isti dolent. ⁊ intantũ
dolent. ut etiã clament. nosq ad recla¬
mandũ lacessant. sollicitos qualit᷑ cõti¬
cescant: In pͥmo libello expositũ a nobis
ẽ. põpeiũ trogũ ⁊ corneliũ tacitũ con¬
memorasse ñ plene qͥdẽ. nr̃m uͦ mosen
etiã ipsorũ testimonio fidelẽ. fidelit̃
sufficient̃q dixisse. egyptios ⁊ regem
eoꝵ cũ ppłm dei seriure intentũ ⁊ para¬
tũ dõ suo. impediendȩ deuotionis instine¬
tu adlutũ paleasq reuocarent. xͤ. acer¬
bissimiᷤᷤ plagis fuisse ueratos: Deinde
uolentia maloꝵ edomitos. ñ solũ coe¬
gisse festinantẽ. s etiã ꝓpriis suis
argenteis ⁊. aureis uasis accumulauissẽ:

Expanded text:
flagellatur et non sentit. et quod cum expositum flagellatur et non sentit. et quod cum expositum fuerit fatebuntur, quia ex illa Maximianae persecutionis maxima punitione ista sunt uulnera, quibus etiam nunc isti dolent et in tantam dolent, ut etiam clament nosque ad reclamandum lacessant: sollicitos fieri, qualiter conticescant. In primo libello expositum a nobis est, Pompeium Trogum et Cornelium Tacitum commemorasse non plene quidem, nostrum uero Moysen, etisufficienterque dixisse, Aegyptios et regem eorum, cum populum Dei seruire intentum et paratum Deo suo, impediendae deuotionis instinctu ad lutum paleasque reuooarent, decem acerbissimis plagis fuisse uexatos. deinde uiolentia malorum edomitos non solum coegisse festinantem sed etiam propriis suis argenteis et aureis uasis accumulauisse.
Abbreviated transcription (Latin):
marimi qͥppe ⁊ ꝑsecutores. honore de¬
posito. ⁊. assũpta qͥete pͥuati. qͦd beatis¬
simũ hoĩes ⁊ sũmũ bonũ uitȩ bonȩ iu¬
dicant. ⁊ hoc tẽ uelut p̃mii loco aucto¬
res ꝑsecutionis adepti fũt. quando ae¬
censa ꝑsecutio medio sui tẽpore toto
orbe seuiebat: An etiã hanc beatitu¬
diẽ illis tẽporibꝰ pęnalit̾ accidisse as-¬
seris. ⁊. nos hinc qͦ t̾rere moliris Qͥb
humilit̾ responderĩ me plurima cura
pietatis accinctũ. cõmonere de ueris.
ñ terrere de falsis
Decẽ ꝑsecutiones anerone usq ad
ut ego dixi ultiones. ut ⁊. ipsi ^ negant
calamitates. e uestigiis cõsecutȩ sunt:
Nec inuerbo p̃mor. utrũ debitȩ ultio¬
nes. anfortuitȩ ꝑmutationes iudicio¬
m̃ mõ suoq testimonio elades fuerunt:
Indecina hesitatũ putant. miseri ⁊ cȩei
ñ uidentes tanto eã ipsis fuisse grauio¬
rẽ. quanto minꝰ intellecta ẽ impiꝰ enun

Expanded text:
maximi, quippe et persecutores, honore demaximi, quippe et persecutores, honore deposito et assumpta quiete, privati, quod beatissimum homines et summum bonum uitae bonae iudicant, et hoc tunc uelut praemii loco auctores persecutionis adepti sunt, quando accensa persecutio medio sui tempore toto Orbe saeuiebat. an etiam hanc beatitudinem illis temporibus poenaliter accidisse adseris et nos hinc quoque terrere moliris? Quibus humiliter responderim, me plurima cura pietatis accinctum commonere de ueris, non terrere de falsis. decem persecutiones a Nerone usque ad ut ego dixi, ultiones, ut ipsi non negant, calamitates e uestigiis consecutae sunt. nec in uerbo premo; utrum debitae ultiones an fortuitae permutationes fumen meo suoque testimonio clades fuerunt. in decima haesitatum putant miseri et caeci, non uidentes tanto eam ipsis fuisse grauiorem quanto minus intellecta est. impius enim
Abbreviated transcription (Latin):
mutationẽ xp̃ianoꝵ. ultionibus
coaptantẽ. ⁊. int̾dũ qͥdẽ uerisimiliũ
specie ꝑmoti. ut pote homine̾ ig¬
nari diuinoꝵ secretoꝵ. timore
palliimꝰ: S nẽ euacuauit maxima
religioniᷤᷤ antiqͥtate colũpna in expug¬
nabili̾ fulsit: Pꝰ annoᷤ.xͣ. eu̾se sunt
ȩccłȩ ur̃ȩ ut etiã tu faterĩ. dilacerati
cruciatibꝰ. ex maniti morib toto or¬
be: xp̃ĩani: Tenemꝰ eiudens testimo¬
niũ tuũ. nullã suꝑiorẽ ꝑsecutionẽ
adeo uel grauẽ uel diuturnã fuisse
inusitata felicitas. nulla domi fames.
nulla pestilentia. nullũ foris bellũ nͥ
uoluntariũ. qͦ erercłri uires: ñ ꝑielita¬
ri queant: Res prȩt̾ea humano generi
huc usq incognita. multoꝵ. simul regũ
patiens cõsortiũ.⁊ magna concordia.
potestasq cõmunis. alias nũquã inc̃mu
ne ꝓspiciens: Deinde etiã qͦd absq ulla
hactenꝰ mortaliũ noticia ẽ. imꝑatores illi

Expanded text:
mutationes Christianorum ultionibus mutationes Christianorum ultionibus coaptantem. et interdum quidem uerisimilium specie permoti, utpote homines ignari diuinorum secretorum, timore palluimus, sed nunc euacuauit Maximianus religionis antiquitatem columna inexpugnabilis fulsit. per annos decem euersae sunt ecclesiae uestrae, ut etiam tu fateris; dilacerati cruciatibus, exinaniti mertibus toto Orbe Christiani. tenemus euidens testimonium tuum, nullam superiorem persecuadeo vel gravem vel diuturnam fuisse.  ista fecerunt, inusitata felicitas. Nulla domi fames, nulla pestilentia, nullum foris bellum, nisi voluntarium, quo exerceri vires non periclitari, queant. Res praeterea humano generi hucusque incognita, multorum simul regum patiens consortium, et magna concordia, potestasque communis, alias numquam, nunc in commune prospiciens. Deinde etiam, quod absque ulla hactenus mortalium notitia est, imperatores illi
Abbreviated transcription (Latin):
tes determinar̃ Galeriꝰ maximinꝰ
illiricũ. asiã .⁊. orientẽ. constantiu̾
italiã. affricã. hisꝑaniã. ⁊. gallias
obtinut: S constantiuᷤᷤ uir tran¬
quillissimꝰ gallia tantũ hispaniaq
cõtentꝰ. galerio cȩteris partibꝰ ces¬
sit: Galerius duos cęsares legit.
maximinũ quẽ in oriente consti¬
tuit. Useuerũ cui ꝑmisit italiam.
ipse in illirico constitutuᷤ Gons¬
tantiuꝰ uͦ augustũ sũme mansue¬
tudiniᷤᷤ ⁊ cuulitatis. in britannia
morte obiit Qͥ constantinũ filiũ
ex concubina helena ereatũ. imꝑa¬
torẽ galliarum reliquit:¬
la imꝑii a constantino patre suo¬
nis felicissime tenuit ÷ Occurrit᷑
mͥ subito. ⁊ tripudiis qͥbꝰdã insul¬
tat᷑: Heia inquiunt. tandẽ infoueaᷤᷤ
nr̃as dui expectate uenisti: Hic te
decursurũ oꝑiebam᷑. hic delapsum
oppͥmimꝰ. hic cõfusũ tenemꝰ Sus¬
timumꝰ te hactenꝰ artificiose quodã¬
mͦ ⁊ callide. talit̾ fortuitaᷤ tẽpoꝵ

Expanded text:
nt: Galerius Maximianus Illyricum, Asiam et Orientem: Constantius Italiam, Africam, Hispaniam, et Gallias obtinuit. Sed Constantius, vir tranquillissimus, Gallia tantum Hispaniaque contentus, Galerio caeteris partibus cessit. Galerius duos Caesares legit, Maximinum, quem in Oriente constituit: et Severum, cui permisit Italiam; ipse in Illyrico constitutus. Constantius vero Augustus, summae mansuetudinis et civilitatis, in Britannia mortem obiit, qui Constantinum filium ex concubina Helena creatum imperatorem Galliarum reliquitla imperii a Constantio patre nis felicissime tenuit. Occnritur mihi subito et tripndiis qaibusdam insultatur: Eia, inquiunt, tandem in foueas nostras diu expectate uenisti. hic te decursurum opperiebamur, hic delapsum opprimimus, hic confusum tenemus. sustinuimus te hactenus, artifieiose quodammodo et callide fortuitas temporum
Abbreviated transcription (Latin):
septingentesimo c̃ditionis eiꝰ anno casus
effecerat: Nã si exhibitã neronis ĩꝑatorĩ
sini spectaculis inflãmationẽ recenseã ꝓ
cul dubio nulla c̃ꝑatione equiꝑabitur.
scđm id qđ excitauerat lasciua pͥncipis.
hoc qͦd ñc intulit ira uictoris: Neq uero
gall. ͦrũ meminisse in huiꝰ modi collatio¬
ne debeo. qͥ cõtinuo pene anni spatio. in¬
censȩ eu̾sȩq urb:ͥs attritos cineres pos¬
seder̃: Et ne qͥsquã forte dubitaret. ad
correptionẽ suꝑbiȩ. lascuuȩ.⁊ blasphe¬
miȩ ciuitatis hoc hostibꝰ fuisse ꝑmissũ.
eodẽ tẽpore clarissima urbis loca fulmi¬
nib diruta sũt. quȩ inflamari ab hostibꝰ
nequiuerunt:¬

Expanded text:
septingentesimo conditionis eius anno casus septingentesimo conditionis eius anno casus effecerat. nam si exhibitam Neronis imperatoris sui specroculdubio nulla comparatione aequiparabitur secundum id, quod excitaverat lascivia principis, hoc quod nunc intulerit ira victoris. Neque vero Gallorum meminisse in hujusmodi collatione debeo, qui continuo pene anni spatio incensae eversaeque Urbis attritos cineres possederunt. Et ne quisquam forte dubitaret ad correptionem superbae lasciviae, et blasphemae civitatis hostibus fuisse permissum, eodem tempore clarissima Urbis loca fulminibus diruta sunt, quae inflammari ab hostibus nequiverunt
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ cunctos dulcissimo ad uitã modula¬
mine inuitans. qͦs ad salutẽ in obedientẽ
ñ suscitaiit. mexcusabiles reliquit ad
mortẽ: Misteriũ hoc qđ in transferẽ¬
dis uasis dicen dis bymnis. educendĩ
ppłis fuit. tanquã magnũ cribrũ fuis¬
se arbitror. ꝑ qͦd excõgregatione ppłi
romani:. tanquã ex magna massa fru¬
m̃ti. ꝑ omĩa ex imiu̾so ambitu ciitatis
latebrarũ foramina esfluxere grana
uiua. scue: occasione siue. ueritate c̃mota
omĩa tamende p̃senti salute credentia. ⁊
horreo dñicȩ p̃parationis accepta sunt: Re¬
liqua uͦ uelut stercora ⁊ uelut palex̧. ipsa
uł in credulitate uł inobȩdientia p̃iudica¬
ta. ad ext̃miniũ atq incendiũ remanser̃
Qͥs hȩc ꝑpende plenis miraculis. qͥs p̃dica¬
re dignis laudibꝰ queat s Tercia die
barbari quã ingressi urbẽ fuerant. spon¬
te discȩdunt. facto qͥdẽ aliquantarum
ȩdiũ incendio. s ne tanto qͥdẽ. quantũ

Expanded text:
liter cunctos dulcissimo ad uitam modulaliter cunctos dulcissimo ad uitam modulamine inuitans, quos ad salutem inoboedientes non suscitauit, inexcusabiles reliquit ad mortem. mysterium hoc, quod in transferendis uasis, dicendis hymnis, ducendis populis fuit, tamquam magnum cribrum fuisse arbitror, per quod ex congregatione populi Romani tamquam ex magna massa frumenti per omnia ex uniuerso ambitu ciuitatis latebrarum foramina effluxere grana uiua siue occasione siue ueritate commota; omnia tamen de praesenti salute credentia ex horreo dominicae praeparationis accepta sunt, reliqua uero uelut stercora et uelut paleae, ipsa uel incredulitate uel inoboedientia praeiudicata, ad exterminium atque incendium remanserunt. quis haec perpendere plenis miraculis, quis praedicare dignis laudibus queat? Tertia die barbari quam ingressi Vrbem fuerant sponte discedunt, facto quidem aliquantarum aedium incendio sed ne tanto quidem quantum
Abbreviated transcription (Latin):
gulos singula. ⁊ suꝑ capita elata palã
aurea uasa atq argentea portant᷑: exer¬
tis undiq ad defenfionẽ gladiis. pia põ¬
pa munit᷑ hẏmnũ cdõ romanis barba¬
risq c̃cinentibꝰ. Publice canit᷑. ꝑsonat la¬
te inexcidio urbis salutis tuba. om̃sꝙ
etiã in abditis latentes. inuitat ac pul¬
sat Concurrunt undiq aduasa petri
uasa xp̃i Pluruni etiã pagani xp̃ĩanis
ꝓ cõfessions ⁊ siñ fide admiscent᷑. ⁊. ꝑ
hoc tam̃ ad tẽpus qͦ magis cõfundant᷑
euadunt: Quanto copiosiuᷤꝰ cõgregant᷑
romani cõfugientes tanto auͥdiu̾ cireũ¬
fundunt᷑ barbari defensores: O saera .⁊.
ineffabilis diuini uidicii discretio. o scm̃
istud ⁊. salutare flum̃ qͦd parua exortũ¬
e domo. dũ beato alueo in scõꝵ sedes ten¬
dit. oberrantes ꝑielitantesq animas. in
salutis sinĩ pia rapacitate ꝑuerit: O p̃cla¬
ra illa xpĩanȩ militiȩ tuba. quȩ genera¬

Expanded text:
gnlos singula et super capita elata palam gnlos singula et super capita elata palam aurea atque argentea uasa portantur; exertis undique ad defensionem gladiis pia pompa munitur; hymnum Deo Romanis barbarisque concinentibus publice canitur; personat late in excidio Vrbis salutis tuba omnesque etiam in abditis latentes inuitat ac pulsat; concurrunt undique ad uasa Petri uasa Christi, plurimi etiam pagani Christianis professione etsi non fide admiscentur et per hoc tamen ad tempus, quo magis confundantur, euadunt; quanto copiosius adgregantur Romani confugientes, tanto auidius circumfunduntur barbari defensores. O sacra et ineffabilis diuini iudicii discretio! O sanctum istud et salutare flumen, quod parua exortum domo, dum beato alueo in sanctorum sedes tendit, oberrantes periclitantesque animas in salutis sinum pia rapacitate peruexit! O praeclara illa Christianae militiae tuba, quae genera
Abbreviated transcription (Latin):
dã ȩccłastica domo repꝑit: Cũq ab ea
aurũ atq argentũ honeste exposcer&.
illa fideli cõscientia eẽ apud se plurimũ.
⁊. mox ꝓferendũ spopondit. ac ꝓtulit
Cũq expositis opib attonitũ barbarũ
magnitudine. pondere. pulchritudine.
ignota etiã uasoꝵ. qualitate. intellige¬
ret. uirgo xpĩ ad barbarũ ait Hȩc
petri apłi sacra ministeria sunt Pr̃ȩ¬
sume si audes. de facto tu uideris: Ego
qͥa defendere nequeo. tenere ñ audeo:
Barbarus uͦ ad reuerentiã religioniᷤ
timore dei ac fide uirgine᷑ motus.
ad alaricũ hȩc ꝑ nunciũ retulit: Qui
ẽtinuo reportari ad apłi basilicã uni¬
u̾sa ut erant uasa imꝑauit: Uirginẽ
etiã simulq om̃s qͥse adunxerant. xp̃i¬
anos. eodẽ. cũ defensione deduci Ea
domꝰ. ascĩs sedibꝰ longo ut fer̃ ⁊ me¬
dio int̾iectu urbis aberat: Itaq mag¬
no spectaculo omĩum. deposita ꝑ sin¬

Expanded text:
dam ecclesiastica domo reperit. Cumque ab ea dam ecclesiastica domo reperit. Cumque ab ea aurum argentumque honeste exposceret, illa fideli constantia esse apud se plurimum et mox proferendum spopondit ac protulit, cumque expositis opibus attonitum barbarum magnitudine pondere pulchritudine, ignota etiam uasorum qualitate intellegeret, uirgo Christi ad barbarum ait : haec Petri apostoli sacra ministeria sunt. praesume, si audes; de facto tu uideris. ego quia defendere nequeo, tenere non audeo. barbarus uero ad reuerentiam religionis timore Dei et fide uirginis motus ad Alaricum haec per nuntium rettulit: qui continuo reportari ad apostoli basilicam uniuersa ut erant uasa imperauit, uirginem etiam simulque omnes qui se adiungerent Christianos eodem cum defensione deduci. ea domus a sanctis sedibus longe ut ferunt et medio interiectu Vrbis aberat. itaque magno spectaculo omnium disposita per sin
Abbreviated transcription (Latin):
mani sanguinẽ dedit: occisus eucheriꝰ.
qͥ ad cõciliandũ sibi fauorẽ paganorũ.
restitutione tẽploꝵ ⁊ euersione eccła¬
rũ inbuturũ se regm pͥmordia mina¬
bat᷑. pauciq cũ hisdẽ satellites tantar̃u
molitionũ puniti sunt: Ita minimo
dicate: Itaq post hȩc tanta augm̃ta
blasphemiarũ. nultãq penitentiã. ul¬
tima illa duq suspensa. urbẽ pęna
c̃sequitur: Ad est alaricus. trepidã ro¬
mã obsidet. turbat. irrũpit. dato ta
latos. securosq er̾ sinerent: Tu̾ dem¬
de in quantũ possent p̃dȩ inhiantes.
a sanguine tẽꝑarent: Accidit qͦq
qͦ magis illa urbis irruptio. indigna¬
Stione
dei acta. quã hosti fortitudine. ꝓbaret᷑.
ut beatus innocentius romanȩ ȩxcłȩ ep̃s.
tanquã iustus loth substractus a sodomis.
occulta ꝓuidentia dei apud rauennã tẽ
positus ꝑeccatoris ppłi ñ uideret ercidi¬
sacrã dõ uirginẽ iã ȩtate ꝓuectã. inqua¬

Expanded text:
mani sanguinem dedidit; occisus Encherius, mani sanguinem dedidit; occisus Encherius, qui ad conciliandum sibi fauorem paganorum restitutione templorum et euersione ecclesiarum inbuturum se regni primordia minabatur, paucique cum isdem satellites tantarum molitionum puniti sunt. ita minimo dicatae. Itaque post haec tanta augmenta blasphemiarum nullamque paenitentiam ultima illa diuque suspensa Vrbem poena consequitur. adest Alaricus, trepidam Romam obsidet turbat inrumpit dato tamelatos securosque esse sinerent, tum deinde in quantum possent praedae inhiantes a sanguine temperarent. accidit quoque, quo magis illa Vrbis inruptio indignatione Dei acta quam hostis fortitudine probaretur, ut beatus Innocentius, Romanae urbis episcopus, tamquam iustus Loth subtractus a Sodomis occulta prouidentia Dei apud Rauennam tunc positus, peccatoris populi non uideret excidisacram Dei virginem jam aetate provectam, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
pace optima ⁊. qͥbuscũq sedib supplicit᷑
ac simplicit᷑ orantẽ. occulto federe: fouẽs.
publice aut̃ ⁊ belli ⁊ pacis copia nega¬
ta adterendã terrendãq rẽ publicam
reseruauit: Pret̾ea gentes alias copiis ui¬
ribꝰq intolerabiles. quib nc̃ galliarũ his¬
paniarũq ꝓuintiȩ p̃munt᷑. hoc ẽ halano¬
rũ. sueuorũ. uandaloꝵ. ipsoq simul
motu impulsorũ burgundioꝵ. ultro
in arma sollicitans. det̾so semel romani
nomini̾ metususcitauit. ⁊ eas interim
ripas rhem. quatere ⁊ pulsare galli¬
as uoluit. sperans miser sub hac neces¬
sitatis circũstancia. qͥa ⁊. extorquere
imꝑiũ genero possit infiliũ. ⁊ barbarȩ
gentes tã facile cõprumm. quã cõmoueri
ualerent: Itaq ubi imꝑatori honorio
exercituͥq romano hȩc tantoꝵ. scelerũ
scena patefacta ẽ. cõmoto iustissime erer¬
citu. occisus ẽ stilico: qͥut unũ puerũ
purpura indueret. totiũ generis hu¬

Expanded text:
quibuscumque sedibus suppliciter ac simpliciter orantem, occulto foedere fouens, publice autem et belli et pacis copia negata, ad terendam terrendamque rempublicam reseruauit. praeterea gentes alias copiis uiribusque intolerabiles, quibus nunc Galliarum Hispaniarumque prouinciae premuntur, hoc est Alanorum Sueborum Vandalorum ipsoque simul motu inpulsorum Burgundionum, ultro in arma sollicitans, deterso semel Romani nominis metu suscitauit. eas interim ripas Rheni quatere et pulsare Gallias uoluit, sperans miser sub hac necessitatis circumstantia, quia et extorquere imperium genero posset in filium et barbarae gentes tam facile comprimi quam commoueri ualerent. itaque ubi imperatori Honorio exercituique Romano haec tantorum scelerum scaena patefacta est, commoto iustissime exercitu occisus est Stilico, qui ut unum puerum purpura indueret, totius generis hu
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ. tanti apparatꝰ ex inaniti sũt. U tam̃
nullus dolum instruxit. nullus aciem
disposuit: Postremo nullus si dici licȩt
gladiũ de uagina extulit: Formidolo¬
sissimũ bellũ sine sanguine ad iuctoriã.
⁊ inuictoriã duorũ morte confectũẽ
Et ne hoc qͥsquã casu factũ putet. qͦ ma¬
gis potentia dei qua dispensant᷑ ⁊ iu¬
dicant᷑ umniu̾sa. ꝓpalato sui testimonio
declarata. obstrepentiũ m̃tes uł ad c̃fu¬
tautiq sic̃ om̃s recognoscimꝰ. theo dosiũ fi¬
liũq eiꝰ bonoriũ. usq ad nme ⁊ externa

Expanded text:
diae, tanti apparatus exinaniti sunt; et tamen diae, tanti apparatus exinaniti sunt; et tamen nullus dolos instruxit, nullus aciem disposuit, postremo nullus si dici licet gladium de vagina extulit. Formidolosissimum bellum sine sanguine usque ad victoriam, et in victoria duorum morte confectum est. Et ne quisquam hoc casu factum putet, quo magis potentia Dei, qua et dispensantur et judicantur universa, propalato sui testimonio declarata, obstrepentium mentes vel ad confuta utique, sicut omnes recognoscimus, Theodosium, filiumque ejus Honorium,
Abbreviated transcription (Latin):
seruit: Ita theodosiũ nem̃ine sentiente.
ut ñ dicã repugnante. uacuas tranfiit
alpes: atq aqͥleiã in ꝓuisus adueniens.
hostẽ illũ magnũ. marimũ. trucẽ. ⁊ ab
imianissimiᷤ qͦq germaneꝵ. gentib tri-¬
buta ac stipendia magno t̾rore nominĩ¬
exigentẽ. sine dolo ac sine cõtrouersid
clausit. cȩpit. occidit: Walentinanꝰ recep¬
ta italia. potitus imꝑio est Andragaciꝰ
comes cognita maximi nece. p̃cipitẽ sese
e naui in undas dedit. ac suffocatus est:
Theodosiũ meruentã uictoriã deo ꝓcu¬
rante suscepit: Ecce regibꝰ ⁊ tẽporib
xp̃ianis. qualit̾ bella ciuilia cũ intari
nequeunt transigunt᷑ Ad uictoriã ꝑ¬
uentũ ẽ. irrupta ẽ ciuita. correptus ty¬
rannuᷤ Et hoc parũ ẽ: Ecce parte alia
uictus hostili exercitus. atq ipso tyran¬
no truculentior comes tyrann ad mortẽ
coactũ Tante dissolutȩ eiꝰ eluseq insi¬

Expanded text:
seruit. ita Theodosius nemine sentiente, seruit. ita Theodosius nemine sentiente, ut non dicam repugnante, uacuas transmisit Alpes atque Aquileiam inprouisus adueniens hostem illum magnum, Maximum, trucem et ab inmanissimis quoque Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo texigentem, sine dolo et sine controversia clausit, cepit, occidit. Valentinianus, recepta Italia, potitus imperio est. Andragatius comes, cognita Maximi nece, praecipitem sese e navi in undas dedit, ac suffocatus est. Theodosius incruentam victoriam Deo procurante suscepit. Ecce regibus et temporibus Christianis qualiter bella civilia cum vitari nequeunt, transiguntur. Ad victoriam perventum est, irrupta est civitas, correptus tyrannus, et hoc parum est. Ecce parte alia victus hostilis exercitus, atque ipso tyranno truculentior comes tyranni ad mortem coactus, tantae dissolutae elusaeque insi