comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mina euadunt᷑. Quod adeo ᷤ ueru est ut ip̃rs ẽt magistris. si tñ ambitiosis utilia
preferet hoc opus sit cũ adhuc rudia tractabunt ĩgenia non statim onerare ĩ¬
firmitatem discentiu s temperare uire ⁊ sua ͭ cet ad intellectũ audientis descta¬
dere. Nam ut uascula oris angusti suꝑfusam humoris. copiam respuunt. Sensim
aũt ĩ fluentibus uel ẽt ĩstillanitibus cõplentur. sic aĩ pueroꝵ ꝙͣtu excipe possit
uidendu. Nam maiora ĩtellectu uelut parum aꝑtos ad ꝑcipiendũ anmos nõ
subibunt. Itile ergo hr̃e quos intari pͥmu mox uince̾ uel Ita paulati suꝑi¬
oiumꝰ spor erit. ¶ His adicio p̾ceptores ip̃os nõ idem mentis ac sp̃s ĩdicen
tos. Maxima eĩ pars eloquentie constat aĩo. hunc affici hunc cõcipe
ymagines rex et transformari quodamodo ad nã eoꝵ de quibus loquitur ⁊

Expanded text:
mina evadunt. quod adeo verum est, ut ipsius etiam magistri, si tamen ambitiosis utilia mina evadunt. quod adeo verum est, ut ipsius etiam magistri, si tamen ambitiosis utilia praeferet, hoc opus sit, cum adhuc rudia tractabit ingenia, non statim onerare infirmitatem discentium, sed temperare vires suas et ad intellectum audientis descendere. nam ut vascula oris angusti superfusam humoris copiam respuunt, sensim autem influentibus vel etiam instillatis complentur, sic animi puerorum quantum excipere possint videndum est. nam maiora intellectu velut parum apertos ad percipiendum animos non subibunt. utile igitur habere, quos imitari primum, mox vincere velis. ita paulatim et superiorum spes erit. his adiicio, praeceptores ipsos non idem mentis ac spiritus in dicendtos. maxima enim pars eloquentiae constat animo. hunc adfici, hunc concipere imagines rerum et transformari quodammodo ad naturam eorum, de quibus loquimur,
Abbreviated transcription (Latin):
palma dilicẽ uõ classem multo pulcerrimu. nec de hoc se mel decretu
erat tricesimꝰ dies reddebat uicto certamine potestate. Ita nec super¬
bior successu cur̃a remittebat et dolor uictu ad pellenda ignominia cõ¬
citabat id nobis acriores ad studia dicendi faces subdidisse. qu̾a exorta¬
tione docentiu pedagogoꝵ custodia notam parentũ quantũ ãi
mei cõiectura colligere possu cõtenderi ¶ Sed sic firmiores muli¬
eris profectur alit eraulatio ita ĩcipientibus atq ad huc teneri coraiscipuloꝵa gͣt pt pas¬
ris iocundior hoc ip̃o ꝙ facilior imitatio est. Uix eĩ se pͥma elemienta uspi sblletes
emulationis effingende qua suma putant eloque̾ ntia audebunt. prorima anẜplectunt
magis ut uites arboribus applicite inferiores prius apprebendendo ramos in cacu¬

Expanded text:
palma, ducere vero classem multo pulcherrimum. nec de hoc semel decretum palma, ducere vero classem multo pulcherrimum. nec de hoc semel decretum erat; tricesimus dies reddebat victo certaminis potestatem. ita nec superior successu curam remittebat et dolor victum ad depellendam ignominiam concitabat. id nobis acriores ad studia dicendi faces subdidisse quam exhortationem docentium, paedagogorum custodiam, vota parentum, quantum animi mei coniectura colligere possum, contenderim. sed sicut firmiores ieris profectus alit aemulatio, ita incipientibus atque adhuc teneris condiscipulorum quam praeceptoris iucundior hoc ipso quod facilior imitatio est. vix enim se prima elementa ad spem tollere effingendae, quam summam putant, eloquentiae audebunt; proxima amplectentur magis, ut vites arboribus applicitae inferiores prius apprehendendo ramos in cacu
Abbreviated transcription (Latin):
osa quada ĩcessitudine imbute.¶Nec ẽi est̾ sanctius sacris iifrem ꝙͣstu
ab hõibus solu s mutis quoq aĩalibus na̾turalis est segregarit. ¶ at do¬
mi ea sola discere põt que ip̃i p̾cipientur ĩ scola ẽt que ali ⁊ andiet multa
quotidie ꝓbari multa coruigi. ꝓderit alicuiꝰ obiurgati dissidia. et ꝓderit
laudata ĩ dnstria excitabitur saude emulatio. Turpe ducet cedere pari
pulchru suꝑasse maiores. accendũt hec oĩa aĩos et licet ip̃a uitiu sit
ambitio frequent̾ ta cã uirtutũ est Non ĩutile scio se:uatu esse a p̃cep¬
toribus meis more qui cũ pueros ĩ classes distribuerẽt ordinẽ dicẽ¬
dicendi ẜm uires ingenii dabant. et ita suꝑiore loco quisq d̾clamabat
ut procede̾ ꝓfectu uidebatu huiꝰ rei iudicia p̃bebantu. ea nobis ĩgens

Expanded text:
osa quadam necessitudine imbutae. neque enim est sanctius sacris iisdem quam studosa quadam necessitudine imbutae. neque enim est sanctius sacris iisdem quam studhominibus solum sed mutis quoque animalibus naturalis est, segregarit? adde quod domi ea sola discere potest, quae ipsi praecipientur, in schola etiam quae aliis. audiet multa cotidie probari, multa corrigi; proderit alicuius obiurgata desidia, proderit laudata industria, excitabitur laude aemulatio, turpe ducet cedere pari, pulchrum superasse maiores. accendunt omnia haec animos, et licet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen causa virtutum est. non inutilem scio servatum esse a praeceptoribus meis morem, qui, cum pueros in classes distribuerant, ordinem dicendi secundum vires ingenii dabant; et ita superiore loco quisque declamabat, ut praecedere profectu videbatur. huius rei iudicia praebebantur; ea nobis ingens
Abbreviated transcription (Latin):
to cõcuritur nõ tam b̾ eo ualet ut fugiende sint oĩoscolt. Aliud ẽ cĩ iutare
eas aliud eligẽ. Et si refutauimꝰ q̃ cõtradicutu iam explicemus quid ipsi
sequamu ante oĩa futurus orator cui ĩ maxima celebritate et ĩ media re ꝑ
uiuendu est assuescat iam a tenero nõ reformidare hoĩes neq illa solitara
et uelut umbratili uta pallesc̾e̾. excitanda mene est et attolenda semp
est que ĩ huiusmõi secretie aut languescit aut queda uelut ĩopinatiosi¬
tu ducit aut qͣtumescit ĩ ani ꝑsuasione. ¶ Llecesse est eĩ nimiu tribuat
sibi qui se nemini cõꝑat. deinde cu ꝓferenda sint studia caligat ĩ sole¬
cu et oĩa noua offendit ut qui solue didicerit ꝙ int̾ multos faciendũ
est ¶ Mitto amicicias que usq ad senectute firmissime durant religi¬

Expanded text:
to concurritur, non tamen hoc eo valet, ut fugiendae sint omnino scholae. aliud est enim vitare to concurritur, non tamen hoc eo valet, ut fugiendae sint omnino scholae. aliud est enim vitare eas, aliud eligere. et si refutavimus quae contra dicuntur, iam explicemus, quid ipsi sequamur. ante omnia futurus orator, cui in maxima celebritate et in media rei publicae luce vivendum est, adsuescat iam a tenero non reformidare homines neque illa solitaria et velut umbratica vita pallescere. excitanda mens et adtollenda semper est, quae in eiusmodi secretis aut languescit et quendam velut in opaco situm ducit, aut contra tumescit inani persuasione; necesse est enim nimium tribuat sibi, qui se nemini comparat. deinde cum proferenda sunt studia, caligat in sole et omnia nova offendit, ut qui solus didicerit quod inter multos faciendum est. mitto amicitias, quae ad senectutem usque firmissime durant religi
Abbreviated transcription (Latin):
minus płibus sufficit. S ut sol uniuersus idem lucis calorieq largitu ¶ Gramaticꝰ
enarret. tͥo̾t illa discent quot audient. ¶ At ei emendatiõi p̃lectioniq muĩ ob¬
stat fit ĩcomodu. Nam quod fere undiq placet mox illud cõꝑabimus comodis.
nec ego tamẽ emitti pucru uolo ubi negligatur. Sed neq p̃cepto: bonus ma¬
iore se turba ꝙͣ sb̾stituere eam possit onerauit et ĩ pluribu ea habenda est¬
cirra est ut is aĩo fiat nobie famibarie amitus nec officiu ĩ docendo spectet sed
affectu. Ita nmꝙͣ suttius ĩ turba. nec sane quisꝙ lrĩs salte lemte. imbutus.
cu ĩ qͣuo studiu ĩgeniuq prospexerit nõ ĩ sua qͦ głiam peculiarite fouebit.
Et ut fugiende sunt magne scole cui ne quide rei ip̃i assentior si ad aliqu̾e meri¬

Expanded text:
minus pluribus sufficit, sed ut sol universis idem lucis calorisque largitur. grammaticminus pluribus sufficit, sed ut sol universis idem lucis calorisque largitur. grammaticenarret, tot illa discent quot audient. at enim emendationi praelectionique numerus obstat. sit incommodum, nam quid fere undique placet? mox illud comparabimus commodis. nec ego tamen eo mitti puerum volo, ubi negligatur. sed neque praeceptor bonus maiore se turba, quam ut sustinere eam possit, oneraverit; et in primis ea habenda cura est, ut is omni modo fiat nobis familiariter amicus, nec officium in docendo spectet sed adfectum. ita nunquam erimus in turba. nec sane quisquam litteris saltem leviter imbutus eum, in quo studiused ut fugiendae sint magnae scholae cui ne ipsi quidem rei adsentior, si ad aliquem meri
Abbreviated transcription (Latin):
em consũpturꝰ est aut põt esse ulla tam ꝓpetua discentis ĩtentio ꝙ̃ nõ ut ui¬
sus oculoꝵ obtuitu cõtino fatigetu. cu p̾sertim multo plus. secreti tpris. studi¬
⁊ d̾esiterent. Neq cĩ describenti ẽt discenti cogitanti p̃ceptor assistit qũoꝵ ali¬
quid agentibus cuiuscunq inteuentus ĩpedimento est. Lectio quoq nõ oĩs nec semper
p̃cunte uel ĩterpͣtante eget. Quando ei tot autoꝵ notura continget: ergo modicũ tp̃.
est quo ĩ totu dicet uelut opus ordinetu. Ideoq ꝓ plures non prie etiam q̃ singulis
tradenda sunt. ¶ Pleraq uõ hanc cõditionẽ habent ut e adem uoce ad om̃ simul ꝓͥfe¬
rantur. Taceo de ꝑticionibu ⁊ et declamationibus rlxtoru quibus certe quantuscũ¬
q nu adbibeatui tñ unusquisq totu feret. Non eĩ uox illi p̃ceptoris ut cena ⁊¬

Expanded text:
em consumpturus est? aut potest esse ulla tam perpetua discentis intentio, quae non ut viem consumpturus est? aut potest esse ulla tam perpetua discentis intentio, quae non ut visus oculorum obtutu continuo fatigetur? cum praesertim multo plus secreti temporis studia desiderent. neque enim scribenti, ediscenti, cogitanti praeceptor adsistit, quorum aliquid agentibus cuiuscunque interventus impedimento est. lectio quoque non omnis nec semper praeeunte vel interpretante eget. quando enim tot auctorum notitia contingeret? modicum ergo tempus est, quo in totum diem velut opus ordinetur ideoque per plures ire possunt etiam quae singuli tradenda sunt. pleraque vero hanc condicionem habent, ut eadem voce ad omnes simul perferantur Taceo de partitionibus et declamationibus rhetorum quibus certe quantuscunque numerus adhibeatur, tamen unusquisque totum feret. non enim vox illa praeceptoris ut cena
Abbreviated transcription (Latin):
mitas nr̃a e cõcubina̾s udent. Om̃e cõuiuiu obscenis canticis strepitus. puden¬
da dictu spectantur fit ex his cõsuctudo. Inde naͣ discũt ho miẜi añꝙͣ sciant
uitia esse. Indissoluti ac defluentes. nõ accipiũt ĩscolis. mala ista. s ĩ scolas
afferũt ¶Ueru ĩ studiis magis uacabit unus uni. Ante oĩa nichil ꝓhibet
esse istu rrescio que unũ et̾ cũ eo qui ĩ scolis eruditur. S ẽt si uingi non poss
lumẽ tñ cõuentus honestissimi tenebris ac solitudini p̃tulisse. Nam opti¬
mus quisq p̃ceptor fre qñtia gaudet ac maiore se teatro dignu putat ferie mi¬
nores ex coscia sue dignitatis here̾ singulis et officio fungi ꝙ admõu pedego¬
goru̾ non ĩdignã. S prestet alicui uel gr̃a uł amicicia uel pecunia ut doctis¬
simu aitq ĩ cõꝑabilem domi magistru habeat nõ tñ ille totũ ĩ uno puero di¬

Expanded text:
micas, nostros concubinos vident, omne convivium obscenis canticis strepit, pudenmicas, nostros concubinos vident, omne convivium obscenis canticis strepit, pudenda dictu spectantur. fit ex his consuetudo, inde natura. discunt haec miseri, antequam sciant vitia esse; inde soluti ac fluentes non accipiunt ex scholis mala ista sed in scholas adferunt. verum in studiis magis vacabit unus uni. ante omnia nihil prohibet esse illum nescio quem unum etiam cum eo, qui in scholis eruditur. sed etiamsi iungi utrumque non posset, lumen tamen illud conventus honestissimi tenebris ac solitudini praetulissem. nam optimus quisque praeceptor frequentia gaudet ac maiore se theatro dignum putat. at fere minores ex conscientia suae infirmitatis haerere singulis et officio fungi quodam modo paedagogorum non indignantur. sed praestat alicui vel gratia vel pecunia vel amicitia, ut doctissimum atque incomparabilem magistrum domi habeat: num tamen ille totum in uno di
Abbreviated transcription (Latin):
ac sopita parentu secordia et p̃ceptorem eligẽ sanctissimu qñ eius rei p̃cipua
rum aut ficdelem libertu lateri filii sui adiungẽ. Cuius assiduũs comitarus ẽt
illos meliores facit qui timebuͣt. Facile erit his metus remediu. Itina liberoꝵ
nr̃oꝵ mores nõ ip̃i ꝑderemirs. Infantia stati delicii solumus. Mollis illa educa¬
tio qũa indulgentia uocamus neruos om̃s et mentis ⁊ corpo̾i̾s frangit. Quid nõ
adultus nõ cõcupiscit qui ĩ purpuris̃. repit. Nondu prima u̾ba exprimit ia coc¬
tu intelligit iam cõclalu poscit añ palatu eͥiue ꝙͣ os. ĩstituimũ ĩ lecticis cre.¬
scunt. si te.iam attingerit e mambua uttiq substinẽtiu pendent. Gaudemus
siquid licentius dix̾unt. Uerba nec abexandrinis quidem ꝑmittendã deliciis ri¬
su ⁊ osculo excipimus nec miru nos documus. ex nobis audierunt nr̃as a¬

Expanded text:
ac sopita parentum socordia est, et praeceptorem eligere sanctissimum quemque cuius rei praecipua ac sopita parentum socordia est, et praeceptorem eligere sanctissimum quemque cuius rei praecipua rum aut fidelem libertum lateri filii sui adiungere, cuius assiduus comitatus etiam illos meliores faciat, qui timebantur. facile erat huius metus remedium. utinam liberorum nostrorum mores non ipsi perderemus. infantiam statim deliciis solvimus. mollis illa educatio, quam indulgentiam vocamus, nervos omnes mentis et corporis frangit. quid non adultus concupiscet, qui in purpuris repit? nondum prima verba exprimit, iam coccum intelligit, iam conchylium poscit. ante palatum eorum quam os instituimus. in lecticis crescunt; si terram attigerint, e manibus utrinque sustinentium pendent. gaudemus , si quid licentius dixerint: verba ne Alexandrinis quidem permittenda deliciis risu et osculo excipimus. nec mirum: nos docuimus, ex nobis audiunt. nostras a
Abbreviated transcription (Latin):
si studiis quide scolas ꝓdesse moribus aũt noce cõstaret. Potior mͥ rõ uiuendi hone¬
ste ꝙͣ uel optime discendi uideretur. ¶ Sed mea quidem siña iuncta ista atq indi¬
streta sunt. Neq eĩ esse oratore nisi uiru bonu iudico et fieri ẽt si põt u̾olo. de
hac re igitu prius corumpi mores in scolis putant. ¶ Lam et corũpũtu: interi s do¬
mi q̾i et sunt multa hiuus rei exempla tͣam bercle ꝙͣ cõseruate sanctissime utrobiq
op̃ionis. nã cuiusq totu curaq discat damentem ad peiora facilem. da negligẽtia
fprmandi custodiendiq ĩ etate pͥma pudoris non minorẽ flagitiis occasione secre¬
ta p̃buerunt. Nam et põt tupis esse domesticus. ille p̃ceptor nec tutior inte. seruo
malos ꝙ̃ ingenuos paꝵ modestos cõuersatio est. Ac si bona ĩpiꝰ indoles sine cece

Expanded text:
si studiis quidem scholas prodesse, moribus autem nocere constaret, potior mihi ratio vivendi honesi studiis quidem scholas prodesse, moribus autem nocere constaret, potior mihi ratio vivendi honeste quam vel optime dicendi videretur. sed mea quidem sententia iuncta ista atque indiscreta sunt. neque enim esse oratorem nisi bonum virum iudico, et fieri etiamsi potest nolo. de hac re igitur prius. corrumpi mores in scholis putant; nam et corrumpuntur interim, sed domi quoque, et sunt multa eius rei exempla tam hercule quam conservatae sanctissime utrobique opinionis. natura cuiusque totum curaque distat. da mentem ad peiora facilem, da negligentiam formandi custodiendique in aetate prima pudoris: non minorem flagitiis occasionem secreta praebuerint. nam et potest turpis esse domesticus ille praeceptor, nec tutior inter servos malos quam ingenuos parum modestos conversatio est. at si bona ipsius indoles, si non caeca
Abbreviated transcription (Latin):
piat ¶Hoc igitu. potissimu loco tractanda questio est utilius ne sit domi
atq mnt̾ priuatos pictes studentẽ cõtinẽ. anfreqñtie scolaꝵ et uelut pu¬
blicatis p̃rec epłioib tradere quod quidem tũhis a quibus clarissimaꝵ ciuitatu mores
sunt ĩstituri tu eminentissimis autoribios uicleo pbacuisse ¶Non est tñ dissimulandũ
esse nõ nullos qui ad hoc ꝓpe publico more priuata quada psuasione dissentiant
hi dnas p̃cipuas rones sequi iudentur. Unam ꝓ moribus magis cõsulant fugiendo
tirba hoĩu eius etatis que sit ad uitia marime prona. Unde cas turpiui factoꝵ extitis
se ũt falso iactarentur. Alteᷤsam ꝙ quisq futurꝰ est ille p̃ceꝑto liberaliu. tpra sui ĩ¬
pensuit uni uicdetu ꝙͣsi eade ĩ plures partiant. ¶ Prior causa prorsu⁊ grauis. nam

Expanded text:
piat. hoc igitur potissimum loco tractanda quaestio est, utiliusne sit domi piat. hoc igitur potissimum loco tractanda quaestio est, utiliusne sit domi atque intra privatos parietes studentem continere an frequentiae scholarum et velut publicis praeceptoribus tradere. quod quidem cum iis, a quibus clarissimarum civitatium mores sunt instituti, tum eminentissimis auctoribus video placuisse. non est tamen dissimulandum, esse nonnullos, qui ab hoc prope publico more privata quadam persuasione dissentiant. hi duas praecipue rationes sequi videntur: unam, quod moribus magis consulant fugiendo turbam hominum eius aetatis, quae sit ad vitia maxime prona, unde causas turpium factorum saepe extitisse utinam falso iactaretur; alteram, quod, quisquis futurus est ille praeceptor, liberalius tempora sua impensurus uni videtur, quam si eadem in plures partiatur. prior causa prorsus gravis. nam
Abbreviated transcription (Latin):
imi tatiore. scribendi ꝓponentui nõ occiosas ueli snias habeant. S honestũ
aliqued monentes. ꝓsequitu hec memoria ĩ senectute ⁊ ĩpressa aĩorudii
psor ao merez proficiet et dicta claroꝵ uiroꝵ et elect̾os ex poctis marie.
Nam eoꝵ pͥiuiᷤᷤ cognitio gratior est loco łt discẽ interlusu licet ia et ma¬
riri necessaria eist oratori sic̃ suo loco dica memoria et ea p̃cipue fir¬
naritiu ato alite er̾titatone et ĩhie. de quib nunc loquimui etatibue
tius possit ¶Tlon alienu fuit erige̾ ab his etatibus quo sit absolutius oe
⁊ expssio: seimo ut noĩa queda ueisusq affectate difficultatis et pluribise¬
usbime coeuntib ĩter se sillabis catenatos ⁊ uelut cõfragosos ꝙ c̾itatissine
uolunst. uaaetroi grece uocantui res monita dt̃ũ qua tñ omilsi multa lingie u
Ed nobis iam paulati accresce̾ puer et exire de gremio et disce̾ strioĩci¬

Expanded text:
ionem scribendi proponentur, non otiosas velim sententias habeant sed honestum aliquid monentes. prosequitur haec memoria in senectutem et impressa animo rudi usque ad mores proficiet. etiam dicta clarorum virorum et electos ex poëtis maxime namque eorum cognitio parvis gratior est locos ediscere inter lusum licet. nam et maxime necessaria est oratori sicut suo loco dicam memoria, et ea praecipue firmatur atque alitur exercitatione, et in his, de quibus nunc loquimur, aetatibus, ntium possit. 5. Non alienum fuerit exigere ab his aetatibus, quo sie absolutius os, et expressior sermo, ut nomina quae dam versusque affectatae difficultatis et ex asperrime coeuntibus inter sesyllabis catenares, et veluti confragosos, quam citatissime voluant, xalepoi\ graece vocantured nobis iam paulatim adcrescere puer et exire de gremio et discere serio inci
Abbreviated transcription (Latin):
in thesis ⁊ causas diuiserit quod rephendit Cicero. At thesim inde nichil ad orato¬
de oratore scripsit ⁊ topicis precipit ut a ꝓpriis ꝓsonie. atq tẽporibus aduocemus
controuersiam q latius liceat dicere de gn̾e ꝙͣ de sp̃t et ꝙ ĩ uniu̾so ꝓbatu sit ĩ ꝑte¬
probatu sit necesse status aũt ĩ hoc omne genus materie idest qui n causas cadũt
Adhuc aduicitur alias esse questiones in rebus ip̃is alias que ad aliquid referantur
Illud an uror ducenda hoc an sem ducenda. Illud an fortis hoc an fortior. Causa
finit apolodorus ut inte: p̃tatione ualgi discipuli eius utar it ascausa est negociu
omnibus suis ꝑtibus spectans ad questionem Aut causa est negociu cuius finis
est controuersia Ipsum deniq negociu sic fuit. Negotiu est congregatio psona¬
rum locoꝵ tempoꝵ causaꝵ modoru casuu factoꝵ instrumẽtoꝵ sermonu scri

Expanded text:
in thesis et causas diviserit? quod reprehendit Cicero ac thesin nihil ad oratoin thesis et causas diviserit? quod reprehendit Cicero ac thesin nihil ad oratode Oratore scripsit, et Topicis praecipit, ut a propriis personis atque temporibus avocemus controversiam: quia latius dicere liceat de gprobatum esse necesse sit. status autem in hoc omne genus materiae iidem, qui in causas, cadunt. adhuc adiicitur, alias esse quaestiones in rebus ipsis, alias quae ad aliquid refcrantur: illud, an uxor ducenda? hoc, an seni ducenda? illud, an fortis? hoc, anfortior ? et similia. causam finit Apollodorus, ut interpretation Valgi discipuli eius utar, ita: causa est negotium omnibus suis partibus spectans ad quaestionem; aut: causa est negotium, cuius finis est controversia. ipsum deinde negotium sic finit: negotium est congregatio personarum, locorum, temporum, causarum, modo
Abbreviated transcription (Latin):
accusatu thesis anhorestee. recte sit absolutus cuius gn̾is est an cato recte marciam.
hortensio tradiderit hi thesim a causa sic distingunt ut illa sit spectatiue ptis heca
orationi putant uniue isales questiones. q nichil ꝓsit quod constet ducendam esse u¬
xorem uel ad m̃istrandam rem publica. siquis uel etate uł ualitudine impediatur
lem tractasse qonem. Item pueniri ad spe̾m m illa prius excussa nõ põt. Nam qu̾o ansibi
uror ducenda sit deliberabit: Cato insi cõstiterit urores esse ducendas: et qu̾o anduce̾
debeat: martiam queritur nͥ catoni ducenda uror est. ¶Sunt tamen ĩscripti noĩe hẽ¬
magore libri qui confirment illam opionem siue falsus est titulus siue hicher mago¬
ras alius fuit. Nam eiusdem esse qu̾o possunt qui de hac arte mirabiliter multa cõpo¬
suit: Cum sicut ex ciceronis quoq rhetorice pͥmo manifestu est materia rhetorice

Expanded text:
accusatur: thesis, an Orestes recte sit absolutus; cuius generis est, an Cato recte Marciam Hortensio tradiderit. hi thesin a causa sic distinguunt, ut illa sit spectativae partis, htiles quidam oratori putant universales quaestiones, quia nihil prosit, quod constet ducendam esse uxorem vel administrandam rempublicam, si quis vel aetate vel valetudine impediatur.  generalem tractasse quaestionem, ita perveniri ad speciem nisi illa prius excussa non potest. nam quomodo, an sibi uxor ducenda sit, deliberabit Cato, nisi constiterit, uxores esse ducendas? et quomodo, an ducere debeat Marciam, quaeretur, nisi Catoni ducenda uxor est? sunt tamen inscripti nomine Hermagorae libri, qui confirmant illam opinionem, sive falsus est titulus sive alius hic Hermagoras fuit. nam eiusdem esse quomodo possunt, qui de hac arte mirabiliter multa composuit, cum, sicut ex Ciceronis quoque rhetorico primo manifestum est, materiam rhetorices
Abbreviated transcription (Latin):
s ut cõmoneat artificialiu et memoria igitet. id quoq inter pͥma rudimenta i¬
non ĩutile dem̃ostrare quot q̃q uerba modis intelligenda sũt et gloscemata ẽt
.i. uoces minus usitatas. non ultima eius professioni diligentia est en uero ⁊
maiore cura doceat tropos om̃s quibus p̃cipue nõ poema m̃o s or̾o ornati .¬

Expanded text:
sed ut commoneat artificialium et memoriam agitet. id quoque inter prima rudimenta sed ut commoneat artificialium et memoriam agitet. id quoque inter prima rudimenta non inutile demonstrare, quot quaeque verba modis intelligenda sint. circa glossemata etiam, id est voces minus usitatas, non ultima eius professionis diligentia est. enimvero iam maiore cura doceat tropos omnes, quibus praecipue non poema modo sed etiam orati
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros qui sunt ꝓximi Uidimus enu acii pacuuii lucilii terencii cecilii ⁊ alioꝵ in¬
seri uersus sũma nõ eruditionis. m̃o gr̃a s ẽt iocunditatis cũ poeticis uoluptati¬
bus aures a forensi aspitate respirãt quibus accidit nõ medioctis utilitas cũ
sentenciis coꝵ uelut quibusda testimoniis que p̃posuere cõfirmẽt. ueꝵ prio¬
ra illa ad pueros magis hec se qñtia ad robustiores ꝓtinebũt. Cui gͣmaticos amoi¬
et usus lectionis no scolaꝵ temporibus seo uite spacio terminetur ĩ p̾e legendo gͣmatic
et illa quidem minora prestare debebit ut ꝓtes oronis reddi sibi solito usu desideret
et pedui proprietate que adeo debent esse note ĩ carm̃ibus ut ẽt ĩ oratoria cõposi¬
tione desiteratur dephendat que barbara que ĩ ꝓpria que cõtra legem loquẽdi cõposi¬
et sematismus et scemata ut dixi uocamꝰ et laude uirtutis necessitati damue

Expanded text:
Pacuvi, Lucili, Terenti, Caecili et aliorum inseri versus summa non eruditionis modo gratia sed etiam iucunditatis, cum poeticis voluptatibus aures a forensi asperitate respirent. quibus accedit non mediocris utilitas, cum sententiis eorum velut quibusdam testimoniis quae proposuere confirment. verum priora illa ad pueros magis, haec sequentia ad robustiores pertinebunt, cum grammatices amoet usus lectionis non scholarum temporibus, sed vitae spatio terminentur. in praelegendo grammaticus et illa quidem minora praestare debebit, ut partes orationis reddi sibi soluto versu desideret et pedum proprietates, quae adeo debent esse notae in carminibus, ut etiam in oratoria compositione desiderentur. deprehendat et schematismos et schemata, ut dixi, vocamus, et laudem virtutis necessitati damus,
Abbreviated transcription (Latin):
mologie autorei claru sune ĩ lr̃ĩs nõĩari ĩ ea pte qua a me rep̾bendit᷑ ĩhumanuĩ est
Qiu uõ talia libris cõplexi sunt noĩa sua ip̃i scripserunt Ingemoseq usus graius
celides dicere ueluti celites quod onere graussimo ua̾cant. Ioq greco argumeto ui¬
uit fi. ee dic. cĩ cade de c̾a dici affirmãt nec ei cedit modestus inuentione Na
ꝑ celio saturmus genitalia absciderit hoc noĩe appellatos qui lixore carent ait le¬
lius pituita qr petit uita. S cui nõ post uarone sit uenia ager quod ĩ eo aga¬
tũt aliquid et qi gregati uolent dc̃os ciceroni ꝑsuadere uoluit. ad eui tĩ scribit.¬

Expanded text:
mologiae auctorem clarum sane in litteris nominari in ea parte, qua a me reprehenditur, inhumanum est. mologiae auctorem clarum sane in litteris nominari in ea parte, qua a me reprehenditur, inhumanum est. qui vero talia libris complexi sunt, nomina sua ipsi inscripserunt; ingenioseque visus est Gavius caelibes dicere veluti caelites, quod onere gravissimo vacent, idque Graeco argumento iuvit, ἠϊθέους enim eadem de causa dici affirmat. nec ei cedit Modestus inventione, nam, quia caelo Saturnus genitalia absciderit, hoc nomine appellatos, qui uxore careant, ait; Aelius pituitam, quia petat vitam. sed cui non post Varronem sit venia, qui agrum, quia in eo agatur aliquid, et gra
Abbreviated transcription (Latin):
porectis aut adiectis aut detractis aut ꝑmutatis literis sillabis ue inde
prauis ingenii ⁊ ad fedissima usq ludibrĩ labuntur. Sit eĩ cõsul a cõsulen¬
do uel a uidicando Na hoc cosulere ueteres uocauerũt unde sohuc re¬
manet illud rogat bonu consule̾m .i. bonũ uidice. Scenatui nomen
ri cegule reguleq ⁊ simliu his rõne. ia sit et classis a calando. et le¬
ĩpbanda ꝯtraria sinamus a cõtrariis aliqua sinamus trabi. ut lucꝰ quia
umbra opacus paru luteat et ludus q sit longissime ab usu et ditis qua¬
ononimẽ diue ⁊. et ne hoĩe appellari qr sit hͥumo natur q̃i uõ nõ õibus aĩalibus cadem
origo uuit illi primi mortales ante nom̃e imposutrũt terre ꝙ̃ sibi et uerba ab aere
uerberato. ꝑgamud. sic ꝑue nemus cousq ut stella luminis stilla dicatur cuꝰ ethi¬

Expanded text:
porrectis, aut adiectis aut detractis, aut permutatis litteris syllabisve. inde porrectis, aut adiectis aut detractis, aut permutatis litteris syllabisve. inde pravis ingeniis ad foedissima usque ludibria labuntur. sit enim consul a consulendo vel a iudicando; nam et hoc consulere veteres vocaverunt, unde adhuc remanet illud rogat boni consulas, id est bonum iudices. senatui nomen rim tegulae regulaeque et similium his rationem. iam sit et classis a calando et lipes: etiamne a contrariis aliqua sinemus trahi, ut lucus, quia umbra opacus parum luceat, et ludus, quia sit longissime a lusu, et Ditis, quminime dives? etiamne hominem appellari, quia sit humo natus quasi vero non omnibus animalibus eadem origo, aut illi primi mortales ante nomen imposuerint terrae quam sibi, et verba ab aere verberato? Pergamus : sic perveniemus eo usque, ut stella luminis stilla credatur, cuius ety
Abbreviated transcription (Latin):
tis .i. fructuosus Unde sit dc̃a frugalitar.Ideoq ĩ disfimtionibus assignatur
ethimologie locu. Nõnunꝙͣ ẽt barbara ab emendatis conatur discerne᷑ ut̾ru
cui tri quatra dici sicilia an triquadra. meridie an medidie oporteat que¬
ritur. alique que cõsuetudini ĩseruiunt cõtinet aũt multa ĩ se eruditione.
si illa grecꝰ orta tractenus que sunt płima precipue que eolica rõne cui ẽ
sermo nr̃ similimus declinata. siue ex historiaꝵ ueteꝵ noticia noĩa hoĩu
locoꝵ gentiu urbiu requirimꝰ Uñ bruti publicole phitici cur latiu yta¬
lia bene uentuq capitoliu et colle que cinale et argiletu appellandi
rõ. Iam illa minora ĩ quibus maxime studiosi eiꝰ rei fatigantur. que uerba pau¬
lu decliriata uarie et multipliciter ad ueritate reducunt aut corueptis aut

Expanded text:
ltis, id est fructuosus, unde sit ducta frugalitas. ideoque in definitionibus assignatur ltis, id est fructuosus, unde sit ducta frugalitas. ideoque in definitionibus assignatur etymologiae locus. nonnunquam etiam barbara ab emendatis conatur discernere, ut cum, triquetram dici Siciliam an triquedram , meridiem an medidiem oporteat quaeritur, aliaque quae consuetudini serviunt. continet autem in se multam eruditionem, sive ex Graecis orta tractemus, quae sunt plurima, praecipueque Aeolica ratione cui est sermo noster simillimus declinata, sive ex historiarum veterum notitia nomina hominum, locorum, gentium, urbium requiramus, unde Bruti, Publicolae, Pythici? cur Latium, Italia, Beneventum? quae Capitolium et collem Quirinalem et Argiletum appellandi ratio? iam illa minora, in quibus maxime studiosi eius rei fatigantur, qui verba paulum declinata varie et multipliciter ad veritatem reducunt aut correptis aut
Abbreviated transcription (Latin):
bur.boris fieri quo ab eo qd̾ est uel miles limes.militis limitis iudea uindex
et ulteriꝰ nõ ĩuenitur. nec płimũ refert nulla ł an p̾dura sint. Nom quid
ꝓgenies gr̃o singulari. quid species plurali faciet Qũo aute querẽ ⁊ ruere
uel ĩ p̃terita patiendi modo uel ĩ ꝑticipia trãsibũt. Quid de aliis dicã cu
scentitus scenatui scenati an scenatus an scenato faciat ĩcertũ sit. Q uar
mͥ nõ inuemuste dici udetur aliud esse latins aliud gramatice loꝗ: hec da nolo.¬
gia miniu. Et himologia que u̾boꝵ origine ĩ quirit a cicerone dicta est nota¬
cio q nomen eiꝰ apua aristotile ĩuenitur Cilibo a oit quod est nota Nai u̾¬
bu exͦ uerbo ductu .i. uiriloquiu ip̃e cicero qui finit᷑ reformidet sunt qui
ĩũ potius ĩcuiti originationẽ uoca̾nt. hec hñt aliter usu nepessariũ quotiẽs

Expanded text:
robur, roboris fieri, quomodo ab eo, quod est miles limes, militis limitis, index vindex, robur, roboris fieri, quomodo ab eo, quod est miles limes, militis limitis, index vindex, et ulterius non invenitur. nec plurimum refert, nulla haec an praedura sint. nam quid progenies genitivo singulari, quid plurali spes faciet? quomodo autem quire et ruere vel in praeterita patiendi modo vel in participia transibunt? quid de aliis dicam, cum senatus senati an senatus faciat, incertum sit? quare mihi non invenuste dici videtur, aliud esse Latine aliud grammatice loqui. ac de analogia nimium. etymologia , quae verborum originem inquirit, a Cicerone dicta est notatio, quia nomen eius apud Aristotelem invenitur σύμβολον, quod est nota; nam verbum ex verbo ductum, id est veriloquium, ipse Cicero, qui finxit, reformidat. sunt qui vim potius intuiti originationem vocent. haec habet aliquando usum necessarium, quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
nime excludo ꝗd eĩ ta neciũ qu̾e certa locutio ymo ĩherendñ et uidi¬
co quoad licet diu ẽt mutationibus repugnandu s abolita ac abrogata
retinẽ ĩsolentie cuiuscla est ⁊ friuole ĩ ꝑuis iactantie. multu eĩ lr̃atus. i¬
qui sine aspiratione ⁊ producta ẜa sillaba salutauit auẽ est eĩ et calefa¬
cere dixerit potius ꝙͣ quod dicimus et cõẜuasse iis adiciat face et dice
⁊ similia recta est hec uia quis negat s et adiacet ⁊ mo̾lior ⁊ magra.
¶Ego tn nõ magia alio angor ꝙͣ ꝙ obliquis casibus ducti ẽt ĩ ꝑsonã sibi
positionẽm nõ mueire s mutare ꝓmittũt ut cu ebur et robui ita dicta ac scriptuĩ
autoribus in o lr̃a secunde sillabe trãsferũt qr sit roboris et eboris sulfur au¬
⁊ ebur atq et marmor fateretur esse. Ueru fieri uult ex hie reboia et
ebura marmura qd̾ si aĩaduerterent lr̃aꝵ affinitate scirent sic ab eo quod ro

Expanded text:
nime excludo. quid enim tam necessarium quam recta locutio? immo inhaerendum ei iudico, quoad licet, diu etiam mutantibus repugnandum; sed abolita atque abrogata retinere insolentiae cuiusdam est et frivolae in parvis iactantiae. multum enim litteratus, qui sine aspiratione et producta secunda syllaba salutarit  avere est enim et calefacere dixerit potius, quam quod dicimus, et conservauisse, his adiiciat face et dice et similia. recta est haec via; quis negat? sed adiacet et mollior et magis trita. ego tamen non alio magis angor, quam quod obliquis casibus ducti etiam primas sibi positiones non invenire sed mutare permittunt: ut cum ebur et robur, ita dicta ac scripta summis auctoribus, in o litteram secundae syllabae transferunt, quia sit roboris et eboris, sulpur auet ebur atque etiam marmur fatetur esse, verum fieri vult ex his robura, ebura, marmura. quodsi animadverterent litterarum adfinitatem, scirent sic ab eo, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosa sunt ꝙ̃ ꝙ pluralia singulariter ⁊ singularia pluraliter efferuntur
et gladia qui dixerunt gonere genere exciderunt. S hoc quoq notate
uitia quia erempla eoru tradi scripto non possunt insi cũ ĩuersuᷤᷤ ãccid̾rũt ut¬

Expanded text:
, quam quod pluralia singulariter et singularia pluraliter efferuntur; , quam quod pluralia singulariter et singularia pluraliter efferuntur; et gladia qui dixerunt, genere exciderunt. sed hoc quoque notare vitia, quia exempla eorum tradi scripto non possunt, nisi cum in versus inciderunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iam recepta imitatio. Nam Cicero Canopitaꝵ dixit exercitu ĩpi canobon uo¬
cant ⁊ trasumenu pro transuenon. Multi autoree. etia si est ĩ eo tr̃asmitatio
iudicauerunt similiter alia. Nam siue est assentior si sena dixit assentio Multiq
⁊ hunc ⁊ anologiam secuti siue illud ueꝵ est. Hec quoq pare tum senfu de¬
fenditur. at ille perur pingiusq doctor aut illic detractione aut hic adiectioñe
putabit quid ꝙ quedam que singnla proculdubio uitiosa sunt inuenta sine re¬
prehensione dicuntur. Nam duci ⁊ tre ⁊ pondo du̾soꝵ gñu sunt barbariłmata
dua pondo tre pondo usq ad nostra etate ab hõibue. dictu est ⁊ recte dici.
Mlessala confirmat absurclu forsan duce̾ uidcatur barbarismũ quod est unius
uerbi initui fieri ꝑ nũos aut gn̾a sicut solecisinu scala tamen ⁊ scopa coᷤ¬

Expanded text:
iam recepta immutatio. nam Cicero canopitarum exercitum iam recepta immutatio. nam Cicero canopitarum exercitum cant; et Trasumennum pro tarsumenno multi auctores, etiamsi est in eo transmutatio, vindicaverunt. similiter alia; nam sive est adsentior, Sisenna dixit adsentio multique et hunc et analogian secuti, sive illud verum est, haec quoque pars consensu defenditur. at ille pexus pinguisque doctor aut illic detractionem aut hic adiectionem putabit. quid quod quaedam, quae singula procul dubio vitiosa sunt, iuncta sine reprehensione dicuntur? nam et dua et tre et pondo diversorum generum sunt barbarismi; at duapondo et trepondo usque ad nostram aetatem ab omnibus dictum est, et recte dici Messala confirmat. absurdum forsitan videatur dicere, barbarismum, quod est unius verbi vitium, fieri per numeros aut genera sicut soloecismum: scala tamen et scopa con
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Alter non genue. barbarismi accipimus quod fiet cu na ut is a quo in¬
solenter quis minaciter aut crudeliter dictu sit barbare locutũ eristimant
Tertius est illud uitin barbarismus. cuius exempla uulgo sunt plurima ẽt
sibi quisq finge̾ posset ut uerbo cinlib adiciat litteta sillabaue uł detrabat
ut aliam pro alia aut cadem alio ꝙͣ rectu est loco ponat. S quidam fere in
iactationẽ eruditoris sũmere illa ex poetis solent. ⁊ autores. quos p̃legunt.
criminantur. Scire autem debet puer hoc apud scriptores carminu aut ne¬
nia digna aut etia laude dici potiue.q illa docendi eruant minus uubgata. Nã
duos in uno noĩe faciebat barbarismos. Tinga placentinus. si rep̃hendenti or¬
tatione cũ R proponͣetur antecedenti.At in eadem uitii geminatione ⁊ cieo¬
suffecio eo dicens. Ennius poetico iure defenditur. S ĩ prosa quoq est q̃da

Expanded text:
dixit. alterum genus barbarismi accipimus, quod fit animi natura, ut is, a quo indixit. alterum genus barbarismi accipimus, quod fit animi natura, ut is, a quo insolenter quid aut minaciter aut crudeliter dictum sit, barbare locutus existimatur. tertium est illud vitium barbarismi, cuius exempla vulgo sunt plurima, sibi etiam quisque fingere potest, ut verbo, cui libebit, adiiciat litteram syllabamve vel detrahat, aut aliam pro alia aut eandem alio quam rectum est loco ponat. sed quidam fere in iactationem eruditionis sumere illa ex poetis solent et auctores quos praelegunt criminantur. scire autem debet puer, haec apud scriptores carminum aut venia digna aut etiam laude duci, potiusque illa docendi erunt minus vulgata. nam duos in uno nomine faciebat barbarismos Tinga Placentinus si reprehendenti Hortatione cum r praeponeret e antecedenti. at in eiusdem vitii geminatione mettoeoque Fufetioeo dicens Ennius poetico iure defenditur. sed in prosa quoque est quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
se direrie non utiq ꝯscripto pectant illud prius additione detractione ĩmita¬
tione tr̃asmutatione hoc secundu. diuisione cõplexione aspiratione sono cõ¬
tineri s ut pua sint hec puri docentur. ad huc ⁊ gr̾amaticos officii sui cõmo¬
nemue ex quibus siquis crit plane impolitus ⁊ uestibulũ m̃o artie huuiᷤ
ingressus intra hec que ꝓfitentiu cõmentariolis uulgata sunt consistit. di¬
ctatores multa addicient uel hoc pͥmu ꝙ barbarismu pluribus mõr. accipi¬
mus unu gente. quale sit siquis affru nel hispanu latine õroni nom̃e ĩẜat
ut ferrum quo rote uincumtur dici solet tantus ꝙͣꝙͣ eo tanꝙͣ recepto psius
utitur sic catullus polixenu circa padu muenit ⁊ ĩ orone labieni siue illam cõne¬
lii galli est ĩ pollione casamu affectatu e gallia dictu est casamo ad sectatorẽ¬

Expanded text:
se dixeris, non utique et scripto peccant—illud prius adiectione, detractione, immutase dixeris, non utique et scripto peccant—illud prius adiectione, detractione, immutatione, transmutatione, hoc secundum divisione, complexione, aspiratione, sono contineri? sed ut parva sint haec, pueri docentur adhuc, et grammaticos officii sui commonemus. ex quibus si quis erit plane impolitus et vestibulum modo artis huius ingressus, intra haec, quae profitentium commentariolis vulgata sunt, consistet, doctiores multa adiicient, vel hoc primum, quod barbarismum pluribus modis accipimus. unum gente, quale est, si quis Afrum vel Hispanum Latinae orationi nomen inserat, ut ferrum, quo rotae vinciuntur, dici solet cantus, quanquam eo tanquam recepto utitur Persius; sicut Catullus ploxenum circa Padum invenit, et in oratione Labieni sive illa Cornelii Galli est in Pollionem casamo adsectator e Gallia ductum est; nam mastruc
Abbreviated transcription (Latin):
ciosum sublime nichis tamen hoꝵ nisi in cõplexu loq̃ndi serieq contingit. lau¬
damus cui uerba rebus bene accomodata sola est que notari possit uelut uoca
ac tantunde ualent ꝙ melius sonent malis. ¶ Prima barbarisim ac so¬
lecisim feditas absit. S quia interi excusantur barbarismi hec uitia aut
consuctudine aut autoritate aut uestute. aut deniq uicinitate uirtutu
Nam sepe a figuris ea separare. difficibe est nam tam lubrica obẜuatio
fallat acriter: se in illud tenue discrimen gramaticue. ĩtendat. De quo
nos ibi laturs loquamut ubi de figurie. or̃onis tractandus erit. Interim uitium
quod fit ĩ singulis uerbis sit barbarismus. occurtet michi forsan aliquis qd
hic ꝓmissio tanti oꝑis dignu.aut quis hoc nescit alios barbarismoe scribendo
sieri alios loq̃ndo. Qua qd̾ male scribitur male etiam dici necesse est. que uitio¬

Expanded text:
ciosum, sublime: nihil tamen horum nisi in complexu loquendi serieque contingit; lauciosum, sublime: nihil tamen horum nisi in complexu loquendi serieque contingit; laudamus enim verba rebus bene accommodata. sola est, quae notari possit velut vocalac tantundem valent, quod melius sonet malis. prima barbarismi ac soloecismi foeditas absit. sed quia interim excusantur haec vitia aut consuetudine aut auctoritate aut vetustate aut denique vicinitate virtutum nam saepe a figuris ea separare difficile est, ne qua tam lubrica observatio fallat, acriter se in illud tenue discrimen grammaticus intendat, de quo nos latius ibi loquemur, ubi de figuris orationis tractandum erit. interim vitium, quod fit in singulis verbis, sit barbarismus. occurrat mihi forsan aliquis, quid hic promisso tanti operis dignum? aut quis hoc nescit, alios barbarismos scribendo fieri alios loquendo;—quia, quod male scribitur, male etiam dici necesse est; quae vitio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diu sic ⁊ dictu ⁊ factu. sunt eĩ hec quoq uerba ꝑticipialia quide nõ t̾n
qualia dicto factoq.
ut ornata sit. Quia dicẽ apte quod est precipiui pleriq orna¬
tui subiciunt totidem uitia que sup̃dictis sunt contraria emẽdate
loquendi regulam que gramatice prior pare est dice̾ apte examinet ¶Hec
igitur uerbis aut singulis aut pluribus uerba nunc gn̾aliter accipi uolo.
ssam duplex eoꝵ ĩtellectus est alter qui oĩa ꝑ que ẜmo nectitur sigͣt ut apd̾
oratiu uerba que prouisam rem nõ muita sequentur. Alter ĩ quo est una
pars or̃onis lego scribo qu̾a uitantes ambiguitatẽ quida dice̾ maluer̃t
noces dictiones locutiones. singula sunt aut uestra aut pegrina aut sim¬
plicia aut cõposita aut propria aut translata aut usitata aut ficta uni
uerbo uitiu sepius ꝙͣ uirtus mest. licet eĩ dicamus aliquid propriu spe¬

Expanded text:
et diu ita dictu factuque. sunt enim haec quoque verba participialia quidem, non tamen et diu ita dictu factuque. sunt enim haec quoque verba participialia quidem, non tamen qualia dicto factoque.ut ornata sit quia dicere apte, quod est praecipuum, plerique ornatui subiiciunt, totidem vitia, quae sunt supra dictis contraria, emendate loquendi regulam, quae grammatices prior pars est, examinet. haec exigitur verbis aut singulis aut pluribus. verba nunc generaliter accipi volo, nam duplex eorum intellectus est; alter, qui omnia per quae sermo nectitur significat, ut apud Horatium: verbaque provisam rem non invita sequentur; alter, in quo est una pars orationis, lego, scribo. quam vitantes ambiguitatem quidam dicere maluerunt voces, locutiones, dictiones. singula sunt aut nostra aut peregrina, aut simplicia aut composita, aut propria aut translata, aut usitata aut ficta. uni verbo vitium saepius quam virtus inest. licet enim dicamus aliquod proprium, spe
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ quedam ꝑticipia an uerbi appellationes sint dubitari põt qr aliud alio
loco ualent ut lectus ⁊ sapiens. Quedam uerba appellatiõibus similia. ut fra¬
udator nutritor. Iam itur ĩ antiqũa siluam nõne ꝓprie cuiuida rõnis sit: Nã
quod initiu eius mueuias cui simile fieret. Accipimus aliter ut panditur ⁊¬
int̾ea domus oipotentie olimpi aliter ut totie usq adeo turbatur agris ẽt
quidam tercius modue. ut urbs habitatur unde ⁊ campus auultur ⁊ mare
naurgatur ⁊ pransus quoq atq potus diuersu usq ꝙͣ indicat quid ꝙ multa u̾¬
ba non totu declinationie ordinem ferũt: quedam etia mutantur ut fero ĩ
preterito quedam tercie demũ psone sigure dicuntur ut licet piget queda
simile quiddam patiuntur uocabulis ĩ aduerbiu transcuntibus. nam ut noctu

Expanded text:
nam et quaedam participia an verba an appellationes sint, dubitari potest, quia aliud alio nam et quaedam participia an verba an appellationes sint, dubitari potest, quia aliud alio loco valent, ut lectum et sapiens et quaedam verba appellationibus similia, ut fraudator, nutritor. iam itur in antiquam silvam nonne propriae cuiusdam rationis est? nam quod initium eius invenias? cui simile fletur. accipimus aliter, ut panditur interea domus omnipotentis Olympi, aliter ut totis usque adeo turbatur agris. est etiam quidam tertias modus, ut urbs habitatur, unde et campus curritur, mare navigator. pransus quoque ac potus diversum valet quam indicat. quid ? quod multa verba non totum declinationis ordinem ferunt? quaedam etiam mutantur ut fero in praeterito, quaedam tertiae demum personae figura dicuntur ut licet, piget, quaedam simile quiddam patiuntur vocabulis quae in adverbium transeunt? nam ut noctu
Abbreviated transcription (Latin):
lia sunt miuena ÷ gleceriu. Scrutabitui mille p̾ceptor acer atq subti¬
lis origine nõiu que ⁊ habitu corporia ruffos longoꝵq fecem̃t ubi erit aliuid
secretius sillebui galbe plauti panse scairi taliaq ⁊ ex casu nascentiu hic agrip¬
scue iam cocta scipiones lenates sera sunt ⁊ ex uariis causis gentes quoq ac lo¬
ca ⁊ alia multa repias inter nõiu causas ĩ ẜuie iam iter dedit illud genue
quod ducebatur ad non. Unde marciporee publiporer. Querat etiam sit ne
apud grecos ins quedam sexti casus. ⁊ apud no: quoq septimi. Nam cũ dico
hasta ꝑcussi non utor ablatim na nec si idem grece dicam datiui
Ed in uerbis quoq quis est adeo impitus ut ignoret gn̾a ⁊ quali¬
tates ⁊ ꝑsonas ⁊ numeros. Litterarii pene ista sunt ludi ⁊ triualis
scĩa. Iam quosdam illa turbabũt que declinatiõibus nõ texuntur.

Expanded text:
lia sunt Murena et Glycerium. scrutabitur ille praeceptor acer atque subtilia sunt Murena et Glycerium. scrutabitur ille praeceptor acer atque subtiorigines nominum, quae ex habitu corporis Rufos Longosque fecerunt; ubi erit aliud secretius, Sullae , Burri, Galbae, Plauti, Pansae, Scauri taliaque; et ex casu nascentium; hic Agripunde Vopiscus. iam Cottae, Scipiones, Laenates, Serani sunt ex variis causis. gentes quoque ac loca et alia multa reperias inter nominum causas. in servis iam intercidit illud genus, quod ducebatur a domino, unde marcipores Publiporesque. quaerat etiam, sitne apud Graecos vis quaedam sexti casus et apud nos quoque septimi. nam cum dico hasta percussi, non utor ablativi natura; nec, si idem Graece dicam, dativi. sed in verbis quoque quis est adeo imperitus, ut ignoret genera et qualitates et personas et numeros? litterarii paene ista sunt ludi et trivialis scientiae. iam quosdam illa turbabunt, quae declinationibus non tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus celu deus iustus adiciebant et ad ẜuationẽ ut heu ⁊ ad tractatiõe
ut fascati que mͥ non approbantur uocabulu an appllatio dicenda sit. tipoce
et subicienda nõi nec ne q ꝑui refert libru opinaturis. li relinquo.
Omina declinare et uerba ĩ pͥmis puri sciant neq eĩ alite ꝓue¬
nire ad intellectu sequentiu possunt. quod ẽt monere suꝑuacu¬
u erat nisi ambitiosa festinatione pleriq a posteriorib ĩciꝑent.
Et diti ostentare discipulos contra speciosiora malunt cõpendia moratur
Et siquis edidicerit satis. et qd̾ non minꝰ deesse interi solet et uolue¬
rit docẽ que didicit nõ erit coͣtentus trade̾ ĩ nõibus tria gn̾a. et que
sunt duobus oĩbue. ue comunia nec stati diligente putabo qui ꝓmis¬
cua que epierbena dicuntur ondet ĩ quibus sexus ute:q ꝑ alterũ apparet
aut que femina positione mares aut neutrali feminas significãt qua¬

Expanded text:
iciebant et asseverationem ut eheu, et tractationem ut fasciatim; quae mihi non approbantur. vocabulum an appellatio dicenda sit προσηγορία et subiicienda nomini necne, quia parvi refert, liberum opinaturis relinquo. nomina declinare et verba in primis pueri sciant, neque enim aliter pervenire ad intellectum sequentium possunt; quod etiam monere supervacuum erat, nisi ambitiosa festinatione plerique a posterioribus inciperent et, dum ostentare discipulos circa speciosiora malunt, compendio morarentur. atqui si quis et didicerit satis et quod non minus deesse interim solet voluerit docere quae didicit, non erit contentus tradere in nominibus tria genera et quae sunt duobus omnibusve communia. nec statim diligentem putabo, qui promiscua, quae ἐπίκοινα dicuntur, ostenderit, in quibus sexus uterque per alterum apparet; aut quae feminina positione mares aut neutrali feminas significant, qua