comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ual& alter regatur ab altero
Cuncti qui prȩsunt. non in sepotes¬
tatem debentordinis sed equali¬
tatẽ pensare conditionis : Nec
praees sehominib: gauden sed
prodesse Quã uidelic& poten¬
tiam bene regit: qui& tenere illã
nouerit & in pugnare: Benehane
regit quiscit ꝑ illam suꝑ cul¬
pas erigi scitcũ illa c&erisae¬
qualitate componi: Quam tam̃
potestatẽ reste dispensat qui
sollicite nouerit & sumere exilla
quodadiuuat. & expugnare qđ
temptat. & equalem se cumilla
c&eriscernere. & tamen sepec¬
cantib: ⁊eloultionis aNefenes

Expanded text:
valet, alter regatur ab altero. Unde valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditpraeesse hominibus gaudeant, sed prodesse. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequalitate componi. Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit, et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat: et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ul
Abbreviated transcription (Latin):
igitur m& alli doctrina: Perfi¬
gurã similitudo patrũ : ꝑpondus
humilitas designatur : Quiergo
ab his tribus discrepauerit : non
m& allum. sed tente erit :¬
TE PRAE POSITORVM
it rector discr&us insilentio
humilis in uerbo: neaut tacenda
proferat: Aut proferenda r&i¬
cescat : Nam sicut incauta locutio IN
errorẽ pertrahit Ita indiscr&ũ
silentium hos quierudip poteran
inerrore derelinquit: Sit restor
bene agentibus per humilitatẽ
socius contra delinquentiũ uita
pzelũ iustitiae erectus : ut &
bonis innullo se p̃ferat & cũ praeuoꝵ
culpa exigit potestatẽ ꝓtinus
sui prioratus agnoscat: qͣ tenus
& honore sub presso aequalẽ se
subditis beneuiuentib: deput&
&erga ꝑ uersos iura restitudinis
nexercere formid& : Omnes¬
homines natura ȩquales genuit :
seduariante meritorũ ordine
alios aliis culpa postponit: Ipsa
autẽ diuersitas quȩ ac cessit ex
uitio diuino iudicio dispensat᷑ :
Vt qui a omnis homo equestare ñ

Expanded text:
igitur metalli, doctrina; per fiigitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra eritte praepositorum. Sit rector discretus in silentio, utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Sit rector bene agensocius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus, ut et bonis in nullo se praeferat, et cum pravarum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exercere formidet. Nhomines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non
Abbreviated transcription (Latin):
conspicui: Quisunt ñ appellatione
tenus sed uistute pontisicis uitȩ
contẽplatiuae capaces & gaudi¬
orum cael estium cohȩredes:¬
ISI DORI DE DOCTRINA ETEXEM¬
PLIS ERAEPOSITORUM
am doctrina quã uita clarere
deb& ecclesi asticus doltor nã
doc trina sine uita arrogantẽ
reddit Vi tasine doctrina inutilẽ
facit: Sacerdotis p̃dicatio operib:
confirmanda ẽ. Ita ut qđ doc&
uerbo instruat exemplo uert ẽ
eñ illa doctrina : quã uiuendi sequi¬
tur forma : Namnihil turpius ẽ
dicat. explere opere : neglegat :
Tuanc enim praedicatio utiliter pro
festur: quando efficaciter
adimpl&ur: Vnusquis que
doctor & bonȩ actionis & bonae
praedicationis habere deb&stu¬
dium : Nam alterum sine altero
non facit perfectum: sed prȩcedat
iustus beneagere ut sequenter pos¬
sit benedocere ⁊ Sicut in nomisma
m& allum & figura & pendus in¬
quiritur łta inomnidoctore ecde¬
siastico quid sequatur. quid doceat
quomodo uiuat : Perqualitatẽ

Expanded text:
conspicui: qui sunt non appellatione conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium cohaeredesIsidori de doctrina et exemplis praepositorum, Tam doctrina, etc. quam vita clarere debet ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est, dicat, explere opere negligat. Tunc enim praedicatio utilitate utiliter profertur, quando efficaciter adimpletur. Unusquisque doctor, et bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quod absit saccularib: negotiis
implicati. fundorũ terminos
sine termino cupiditatis exten¬
danti acse passim ex quisitis
dilicis ditant quae animũ cor¬
pusq debilitan siglorĩã r̃ xp̃i
sed suã decepti . uulgia dolantis
honorib: quaeran plusque de
sealienȩ linguȩ quã suȩ consci en¬
tiae credant si omne gaudiũ suũ
non in futurorũ remuneratione
nec insc̃itate uitae. sed insuatanũ
dignitate constituaNt : Et dum
tales esse qualescreduntur amaNe
nũ quam sibi displiceant. acpla¬
censes sibi. ñ sint desua correctione
solliciti quis ñ intellegat tales si
intalibus per seuererł nec se
ante sinẽ uitȩ praesentis emen¬
dent: contemplatiuȩ uite pastici¬
pes esse non posse᷑ ad quã non ꝑ¬
ueniun nis. quistuduerin esse
quod facti sunt : nec affectañ uideri
se ẽẽ quod sunT Non alienis
laudib: sed moribus suis eximu :
Nec solum desuadignitate sed po¬
tius desacerdo talis uitȩ nobilitate

Expanded text:
quod absit saecularibus negotiis quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termino cupiditatis extendant, uc se passim exquisitis deliciis dedant, quae animum corpusque debilitant; si gloriam non Christi, sed suam, decepti vulgi adulantis honoribus quaerant, plusque de se alienae linguae quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant, et dum tales esse quales creduntur, amant, nunquam sibi displiceant, ac placentes sibi non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat, tales, si in talibus perseverent, nec se ante finem vitae praesentis emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt; nec affectant videri, sed esse quod sunt; non alienis laudibus, sed moribus suis eximii; nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate
Abbreviated transcription (Latin):
& diuinarumstudiũ littencrũ
& iam hic possunt habere pontifices
Sedilliquise abomnib: inplica¬
mentis negotiorum sacculariũ
remouenes non torpent otio sed in¬
sistunt perfectionis suae negotio
& abstultitia sapientiȩ saccula¬
ris auersi: uerbodĩ infatigabili¬
ter uacan. Sapientes uenrcit fiuN
caclestia supiunt. terrenadi¬
spiciunta Contradicentes sanȩ
doctrinȩ redarguunt Obedientes
instiuunti scĩs uistutib: quibus
indies singulos fiant dõ propin¬
quiores incumbune  Et tã suis
quã omniũ quiper eos erudiux¬
tur. prouectib: clari Hic quidẽ
uelut gustũ quendã contẽ plaa¬
tiuae uitȩ qu eamferuentius ꝓuo¬
centur accipiunt. sed ibi iã in ae¬
ternũ felices effecti. de eius per¬
fectione gaudebunt: Proinde
non inflantur qui ahic omniũ
fidelium catholicorũ honorattur
ut capita : sed lu& antur potius.
quia ibi xp̃i qui est sacerdotũ
ac fidelium omnium caputo clari¬
ora membra futuri sunty acsi

Expanded text:
et divinarum studium litterarum, et divinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt, et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, profectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt; sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita; sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac fidelium omnium caput, clariora membra futuri sunt. 2. At si
Abbreviated transcription (Latin):
QQuidiligenter deuita contempla¬
tiua considerat & sufficienter in¬
structus intellegit. quando & ubi
possit eius perfectio conprehendi
non dubitabit ecclesiarũ principes
uitȩ contemplatiuae posse& debe¬
resieri sectatores : Quia siue se¬
cundũ opinonem quorundam
nihilaliud sit uita contempla¬
tiua quamrerum latentium
futurorumq: notitia. Siue
uacatio ab omnibus occupationi¬
bus mundi siue diuinarũ studiũ
litterarũ siue quod his ꝓbatur ẽẽ
perfectius ipsauisiodĩ : Non uideo
quid in pedimenti sc̃is sacerdotib:
possit afferri. quominus ad hȩc
quattuor quȩ commemor aui ꝑ¬
ueniant.: Duo enim primum&
ultimum. idestrerũ latentiũ
futurarumq Notitia & ipsa uisio
dĩ incõparabiliter praestantio¬
racrunt inillauitabeata quã
in ista diuersis errorib inplicata :
Quando quidem tam rerũ omniũ
notitia : quam ipsa dĩ substantia
plene acperfecte uidebitur: Duo
autẽ media. uacationem uidelic&
ab omnib: occupationib: mundi

Expanded text:
mplativa considerat, et sufficienter instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa quam rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
uatur uita subditorũ inuitiis
atq: ita austoritas aderit potestatis:
ne ꝑ tumorem cordis .s eueritas
existat in modentionis :
Haec est indĩ sacerdotibus uera
discr&io qu a nec perlibestatẽ
superbi nec perhumilitatẽ remis si
Hinc ẽ quod sc̃i cũ multa constantia
redar guerunt &iã principatuitia ⁊
in quib: cumsumma e& humilitase

Expanded text:
 in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilit
Abbreviated transcription (Latin):
super inpositas gemunt : Et quã¬
uis illas permeliorẽ intentio¬
nem fugiar ⁊ a menper subditã
mentem postant : Quas quidẽ
summopere siliceat : uitarefes¬
tinant ⁊ sed timentes occultam
dis pensationem dĩ suscipiur qđ
fugiunt. exercent quod uiture
noscuntur : Intrant eñi adcor
& ibi consulunt quiduelit occulta
uoluntas dĩ: Seseque subditos
debere ẽẽ sũmis ordinationib:
cognoscentes. Humiliant cer¬
uicem cordis iugo diuinȩ dispen¬

Expanded text:
superimpositas gemunt. Et quamsuperimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispen
Abbreviated transcription (Latin):
tellegit. & tam̃ contẽ nit: Diui¬
nis dispositionib: subditus atq a
uitio obstinationis alienus Cum
sibi regiminis culmen in peratur &
si iam donis prȩuentus ẽ quib:
& aliis prosit. & excorde deb&
fugere & inuitus oboedine :¬
do permostisicationẽ propriae
carnis deb& & dispensationẽ
ecclesi asticiordinis. si exdĩ uolur¬
tate prouenerit. nolens quidẽ
sed humilis gubernandã si. scipiat :
Multis intercipit satanas frcudib:
eos quiuitae & sensus utilitate prȩs¬
tañ es prȩesse & prodesse aliis
nolurt ⁊ Et dumeis regimen
animarum in ponitur: ennuuNt
consulius arbitrantes otiosam
uitam degere. quam lucris animarũ
insistere : Quod tamex decepti
agunt per argumentũ diaboli
fallentis eos per speciemboni Vt
dũ illos a pastoraliofficior& roc¬
lnt: nequaquam ꝓfieiant. qui.
corum uerbis atq exemplis in¬
strui poteraent: Sc̃i uirineqͣ quã
occupationum sacculuriũ curas
app& unT sed occulto ordine sibi

Expanded text:
telligit, et tamen contemnit. Divitelligit, et tamen contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imponitur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obediredocarnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi
Abbreviated transcription (Latin):
d is calciamentum cũ dedecoreamit¬
tit : Sunt ponnulli quimagnis
muneribus ditati dumsolius con¬
templationis studiis in ardescunt
parere utilitati proximorũ iN
praedicatione fugiunt sa r&ũ
qui& is diligunt secessũ speculat¬
onis p&unt. De quo si distriet e
iudicentur extantis proculdubio
reisunt : quantisuenientes ad pub¬
licum prodesse potuerunt : Qua nĩ
mente is quiꝓximis profuturus
enites cer& utilitati c&erorũ
sccr&um proponit suũ. quando
ipse summi patris unigenitus
ut multis prodess& desinupatris
egressus ẽ. ad publicũ nostrũ sã
Sunt non nulli qui ex sola humilita¬
te refugiunti nehis quibus se in pa¬
res a estimant preferantur: quo¬
rum profecto humilitus sic&eris
quoq uistutib: cingitur tunc ane
oculos diuerr ẽ cuadres puendũ
hoc quod utiliter subire prȩcipi¬
tur pertinax non ẽ : Neq enim
uere ẽ. humilis qui supernipu¬
tus arbitrio ut debeat pre. ẽẽ in¬

Expanded text:
dis calceamentum cum dedecore amitdis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt nonnulli qui, magnis muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt: de quo si districte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum; quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset, de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne his quibus se impares aestimant, praeferantur: quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur, pertinax non est. Neque enim vere est humilis, qui superni nutus arbitrio, ut debeat praeesse, in
Abbreviated transcription (Latin):
dona percipiunt : & pro exerci¬
tatione c&erorum magnis mune¬
ribus ex altantur : qui studio
castitutis mundi abstinentiae
robore ualidi doc trinae dapib:
refesti patientiae. longanimitate
humiles auctoritatis fortitudine
pere rennuunt : ipsa sibi plerũq
dona adimunt quae non prose
tandum modo sed &iã proaliis ac¬
ceperunTt. Cumq sua & non alio¬
rum lucra cogitant ipsis sequȩ
priuata habere app&unt bonis
lio ueriias dic̃ : Non potest ciui¬
tas abscondi supermontẽ posita
neque accendunt iucernã & ponutt
eam submodio : sed supra candelu¬
brum uduceat omnib: qui indo
re protinus respondiss& audiuit ⁊
Sid iligis me pasce ouesmeas. Si
ergodilectionis c̃ testimoniũ
cura pastionis quis quis uisturtib:¬
pollexs gregenidĩ rennuit pas¬
cere pastorẽ suminum conuin¬
citur nonamare : Sinr̃: sicut ꝓ¬
ximi cunemgerimus quasi utrũq
pedem per calciamentũmunimus :
Quiuero sua cogita ut ilitatẽ pxi¬
morum neglegit quasi uniuspe¬

Expanded text:
dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum, magnis muneribus exaltantur. Qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine pere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucra cogitant, ipsis se, quae privata habere appetunt, bonis ulos Veritas dicit: Non potest civitas abscondi super montem posita: neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domre protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium, cura pastionis: quisquis virtutibpollens, gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare. Si nostri, sicut proximi, curam gerimus, quasi utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero sua cogitans, utilitatem proximorum negligit, quasi unius pe
Abbreviated transcription (Latin):
iniquos corrigere nesciunt:
Quid enim docere poterunt: quod
ipsi non didicerunt. Desinat
locum docendi suscipere quines¬
cit docere : Ignoraentia quippe
pracesulũ : uitae non gruit sub¬
iectorum: Caecusenĩ sicaeco
ducatum prebeat. ambo infoueã
probat : Ipsi inquid paftores ig¬
nor auerunt in tellegentiam: &
iterum. Speculatores eius cae¬
ciomnes: id est: in periti episcopi⁊
Nescierunt in qui duiniuersi canes
muti non ualentes latrxre: hoc
ẽ plebes conmissas non ualentes
resistendo malis per uerbum doctri¬

Expanded text:
iniquos corrigere nesciunt. Qui Quid enim docere poterunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum ducendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam nus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam . Et iterum: Speculatores ejus caeci omnes, id, est, imperiti episcopi. Nescierunt, inquit, universi canes muti, non valentes latrare: hoc est, plebes commissas non valentes, resistendo malis, per verbum doctri
Abbreviated transcription (Latin):
b: utios ediligitur : ñ estuo luptatũ
materia s dolor: qua ꝓpt̃ expedit
facultates ecclesiae possidere ut in¬
deuiuant qui non scło cuius gaudia
fugitiua repudiant : sed dõ deseru¬
unt cuius ineffabilia bonadeside¬
OPERANTUR QUAE DESACRA

Expanded text:
um materia, sed dolorum. Quapropter expedit facultates Ecclesiae possideri, ut inde vivant, qui non saeculo, cujus gaudia fugitiva repudiant, sed Deo deserviunt, cujus ineffabilia bona desideoperantur, quae de sacr
Abbreviated transcription (Latin):
go ego hortor. ego peto. ut si
quis religiosus estifide agat
et ex hibeut ecclesiae istum
operc̃ ut cito debitũ reddum :
Quod sinemo delaicis fuerit in¬
uentus ego praepono alium
iste illuc non accedet : Quid
uultis amplius : Nemo lace¬
ret seruos dniquia non expedit
lacerantib: seruis dĩ quidẽ mer¬
ces falsis detractionib crescit :
sed crescit etiam poena detra¬
hentium̃ : Nam non sine causa
dictumẽ Caudete et exulta¬
te quando detrahunt de uo¬
bis dicentes falsa : quia mer¬
ces ũra magna ẽ incaelis ⁊
Nolumus cum decrimento uro
magnã habere mercedẽ :
Minus ibi habeamus : et tamen
uobiscum ibi regnemus i¬

Expanded text:
go, ego hortor, ego peto, ut si go, ego hortor, ego peto, ut si quis religiosus est, fide agat, et exhibeat Ecclesiae istam operam, ut cito debitum reddam. Quod si nemo de laicis fuerit inventus, ego praepono alium, iste illuc non accedet. Quid vultis amplius? Nemo laceret servos Dei: quia non expedit lacerantibus. Servis Dei quidem merces falsis detractionibus crescit: sed crescit etiam poena detrahentibus. Non sine causa dictum est, Gaudete et exsultate, quando detrahunt de vobis, dicentes falsa: quia merces vestra magna est in coelis . Nolumus cum detrimento vestro magnam habere mercedem. Minus ibi habeamus, et tamen vobiscum ibi regnemus
Abbreviated transcription (Latin):
cra non requirerent fr̃s. Sed quid¬
quiddare fundus deipsis fructib
imputarent. addebitũ fideagitꝰ
Paratus ẽ presbiter ut alium
constituã qui defructib fratri
bus reddat iexnumero ur̃o
sit aliquis cui hoc committũ
exnumerolosorũ. quiadnos ta¬
lia pertulerunt ¶ Sunt enĩ in
uobis homines religios ỹsiqui
eum rumorẽ fulso repre¬
hensum eẽ doluerunt et ta¬
men crediderunt factum
Exipsis ergo aliquis uemiat ad
nos suscipiat possessionẽ om¬
nis fructus pretiis suis fideli¬
teruendat : ut red dipossit fa¬
cilius quod debetur. et hodie
recedit inde cura presbiteri ⁊
Locus etiã ipse ubi monasteriũ
constittũ estia memorato ho¬
norabili filio meo eleusino lpsi
presbitero barnabae donatus ẽ ⁊
Antequã ordinaretur presbi¬
ter In ipsoloco monasteriũ
instituit : Sed tamen quia no¬
mine ipsius donatus erat locuse
Mutauit instrumentao ut nomi¬
ne monasterii possidectur
Defundo uictorianensi egoro¬

Expanded text:
cra non requirerent fratres: sed quidcra non requirerent fratres: sed quidquid daret fundus, de ipsis fructibus imputarent ad debitum. Fide agitur. Paratus est presbyter, ut alium constituam qui de fructibus fratribus debitum reddat. Ex numero vestro sit aliquis cui hoc committam, ex numero ipsorum qui ad nos talia pertulerunt. Sunt enim in vobis homines religiosi, si qui eum rumorem falso reprehensum esse doluerunt, et tamen crediderunt factum. Ex ipsis ergo aliquis veniat ad nos, suscicipiat possessionem, omnes fructus pretiis suis fideliter vendat, ut reddi possit facilius quod debetur, et hodie recedat inde cura presbyteri. Locus etiam ipse, ubi monasterium constitutum est a memorato honorabili filio meo Eleusino, ipsi presbytero Barnabae donatus est. Antequam ordinaretur presbyter, in ipso loco monasterium instituit. Sed tamen quia nomine ipmutavit instrumenta, ut nomine monasterii possideatur. De fundo Victorianensi, ego ro
Abbreviated transcription (Latin):
non uendidit : Sed dum non
crediturdare potuisse : cre¬
ditus ẽ uendidisseBeatus
homo quitam bonũ opus fecit
ut non crederecur: Tamen
uel modo credite : et decracto¬
res audire libenter desinite :
Iam dixiego sum testis :Dictũ
.ẽ deillo quod anno praepo¬
siturae suae ꝑ industriã debita
fecerit ut dum uolo ego reddide
uictorianense : Tamquã dixis set
mihi iut reddũ debita mec. Dami¬
hi indecẽ annos fundũ uictoria¬
nensem et hoc falsum ẽns ed fuit
unde rumor nasceretur : fecit
debita reddendas anobis reddi¬
ta sunt partim unde potuerunt
Remansit aliquid quod non debe¬
batur etiam monasterio illi
quod peripsum ds̃ instituit :
Cumergo remansis set : coepimus
quaerere unde debitũ reddere¬
mus : Ad conductionẽ ipsius fun¬
dĩnullus accessit: nisi quadra¬
ginta solidos offerens pensionẽ
sed uidimus fundũ amplius
pos sedare : ut celerius debitũ
redderetur. et commi si fidei
eius ut deipsa conductione lu¬

Expanded text:
non vendidit. Sed dum non non vendidit. Sed dum non creditur donare potuisse, creditus est vendidisse. Beatus homo qui tam bonum opus fecit, ut non crederetur. Tamen vel modo credite, et detractores audire libenter desinite. Jam dixi, ego sum testis. Dictum est de illo, quod anno praepositurae suae per industriam debita fecerit, ut dum volo ego reddi deVictorianensem, tanquam dixisset mihi, Ut reddam debita mea, da mihi in decem annos fundum Victorianensem: et hoc falsum est; sed fuit unde rumor nasceretur. Fecit debita reddenda, a nobis reddita sunt partim, unde potuerunt. Remansit aliquid quod non debebatur etiam monasterio illi, quod per ipsum Deus instituit. Cum ergo remansisset, coepimus quaerere unde debitum redderemus. Ad conductionem ipsius fundi nullus accessit, nisi quadraginta solidorum offerens pensionem. Sed vidimus fundum amplius posse dare, ut celerius debitum redderetur, et commisi fidei ejus, ut de ipsa conductione lu
Abbreviated transcription (Latin):
uerei non ei tollerẽ clericatum
Ita modo quia placuit illis dõ
propitio socialis haec uita
quis quis cum hrpocrisi uixe¬
ritiquis quis inuentus fue¬
rit habens proprium non
illi permitto ut inde faciat
testamentũ sed delebo eum
de tabula clericorũ ÷ Interpel¬
let contra me mille concilia
nauiget contrame quo uolu¬
erit sit certe ubi poterit : Ad¬
iuuabit me dñs. Vt ubiego ep̃s
sum ille clericus eẽ non possit
Audistis audierunt sed spero
inđm nr̃m et mis eri cordiã
eius quia sicut dis positionẽ me¬
amisttm hilariter acceperunli
sic eũ pure fideliterq: serua¬
bunt : Dixi aliquid suũ non ha¬
bere presbiteros cobabituto¬
res meos anterquos ẽ et pres¬
biterbarnabas⁊sed et deillo
audiui quaedã fuisse lactata
Ante omnia : quia emit uillũ
adilecto et honorabili filio
meo eleusino hoc falsũ est ⁊
Mon asterio don auit ille non
uendidit ⁊Ego sum testis : Quid
Amplius qua eratis ignoro ⁊
Ego sum testisDon auit ille

Expanded text:
vere, non ei tollerem clericatum: vere, non ei tollerem clericatum: ita modo, quia placuit illis, Deo propitio, socialis haec vita, quisquis cum hypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non illi permitto, ut inde faciat testamentum, sed delebo eum de tabula clericorum. Interpellet contra me mille concilia, naviget contra me quo voluerit, sit certe ubi potuerit. Adjuvabit me Dominus, ut ubi ego episcopus sum, ille clericus esse non possit. Audistis? audierunt. Sed spero in Deum nostrum et misericordiam ejus, quia sicut dispositionem meam istam hilariter acceperunt, sic eam pure fideliterque servabunt. Dixi aliquid suum non habere presbyteros cohabitatores meos inter quos est et presbyter Barnabas. Sed et de illo audivi quaedam fuisse jactata. Ante omnia, quia emit villam a dilecto et honorabili filio meo Eleusino. Hoc falsum est. Monasterio donavit ille, non vendidit. Ego sum testis. Quid amplius quaeratis ignoro. Ego sum testis. Donavit ille,
Abbreviated transcription (Latin):
erubesco : quia non decẽt hanc
professionẽ nondecet hanc
Ammonitionẽ Nondecethaec
membra nondecet hos canos
Etiam illud dico siforte in nostra
domo innostra societate eger
est aliquis uel post egritudinẽ
ut necesse sit eum ante horũ
prandu reficere non prohibeo
religiosos religiosas mittere
eisi quod eis uidetur ut mittant
Prandium tamen et cenã extra
distis audiuat : qui habere uo¬
luerit proprium et deproprio
uiuere et contra ista praecep
ta nostra facere : parumẽ ut
diccm. non mecũ manebitis ed
clericus non erit : Dixerum
enm et scio medixisse. ut si
nollent suscipere socialem ui¬
tam mecum : non illis tollerẽ
dericatum : Seor summane¬
renti seor sum uiuerent̃ quomo¬
donossent đo uiuerent᷑ : Et
tamen anteo culos posur quan¬
tum mali sit aꝓposito cadere
Malui enimhabere uel claudos
quam plangere mortuos: Qui
enimhr pocrita ẽ mortuus ẽ
Quomodo ergo quicumq uoluis¬
set extramanere et desuo ui¬

Expanded text:
erubesco: quia non decet hanc erubesco: quia non decet hanc professionem, hanc admonitionem, non decet haec membra, non decet hos canos. Etiam illud dico: si forte in nostra domo vel in nostra societate aeger est aliquis, vel post aegritudinem, ut necesse sit eum ante horam prandii reficere; non prohibeo religiosos vel religiosas mittere eis quod eis videtur ut mittant: prandium tamen et coenam extra distis, audiunt: Qui habere voluerit proprium et de proprio vivere, et contra ista praeceta nostra facere, parum est ut dicam, non mecum manebit, sed nec clericus erit. Dixeram enim, et scio me dixisse, ut si nollent suscipere socialem vitam mecum, non illis tollerem clericatum: sed seorsum manerent, et seorsum viverent, quomodo nossent, Deo viverent, et tamen ante oculos posui, quantum mali sit a proposito cadere. Malui enim habere caecos vel claudos, quam plangere mortuos. Qui enim hypocrita est, mortuus est. Quomodo ergo quicunque voluisset extra manere, et de suo vi
Abbreviated transcription (Latin):
accepi. et mihi ipsĩ cum sciã
commune me uelle habere
quid quid habeo : Nolo talia of¬
ferat sc̃itas uestra. Quibus
ergo solus quasi decentius
utar ⁊ Offeratur mihi uerbi
gratia birrum prȩciosumq
forte decet ep̃m : quamuis
nondeceat augustinum: Id est
hominem pauperẽ depaupe¬
ribus natur Modo dicturi sunt
homines. quia inueni pr ecio¬
sas uester quas non possemha¬
bere uel indomo patris menuel
in illa saeculari professione
mea non decet: Talem debeo
qualẽ possim si non habuerit
fratrimeo darẽ . Qualem potest
habere presbiter : Qualẽ potest
habere decenter diciconus et
subdiaconus talem uolo acci¬
pere : quia in commune accipio :
Siquis meliorẽ dederit uendo
quod et faceresoleo : Vt quando
non potest uestis eẽ communis
praecium uestis possit eẽ com¬
mune: Uendo et erogo pau¬
peribus ⁊Sihoc eum delec¬
tat ut ego habeã : talemdet¬
de quo non erubes cã Fateor
enim uobis: de preciosa ueste

Expanded text:
accipiam mihi ipsi, cum sciam accipiam mihi ipsi, cum sciam commune me velle habere quidquid habeo. Nolo talia offerat sanctitas vestra, quibus ego solus quasi decentius utar. Offeratur mihi, verbi gratia, birrum pretiosum. Forte decet episcopum, quamvis non deceat Augustinum, id est, hominem pauperem de pauperibus natum. Modo dicturi sunt homines, quia inveni pretiosas vestes, quas non potuissem habere vel in domo patris mei, vel in illa saeculari professione mea. Non decet. Talem debeo habere, qualem possum; si non habuerit, fratri meo dare; qualem potest habere presbyter, qualem potest habere decenter diaconus et subdiaconus, talem volo acciperSi quis meliorem dederit, vendo: quod et facere soleo; ut quando non potest vestis esse communis, pretium vestis possit esse commune. Vendo, et erogo pauperibus. Si hoc eum delectat, ut ego habeam; talem det, unde non erubescam. Fateor enim vobis, de pretiosa veste
Abbreviated transcription (Latin):
ille sic detraxit : Cum fortas¬
se etiam ad mefalsa iquia et
hoc potest fieri ꝑferantur ⁊
Verum tamen qua ecumq per¬
lata fuerint isi oportere uide¬
bitur loquar inde caritati
uestrae : Ante oculos ues¬
tros uolosit uita nostra I
Scio quia quaerentes licentic̃
male faciendi: quaerunt sibi
exempla male uiuentiũ. Et mul¬
tos in famant : ut sctios inuenisse
uideantur : Ideo quod nostrum
est plus quid faciamus non ha¬
bemus zante ur̃or oculos sumus :
Nullius aliquid desideramusinis
bona opera uestra Et uos exor¬
tor fr̃smei Sialiquid uultis cle¬
ricis dare : sciatis quia non debe¬
tis quasiuitia eorum fouere con¬
trame . Omnib: offerte. quod
uultis offerte deuoluntate ur̃a :
Quod commune erit distribue¬
tur unicuique sicut cuq opus
erit: Garofilaciũ ad tendite et
omnes habcnus :Valde mede¬
lectut. siipsum fuerit praese¬
penostrum ut nossimus lu¬
menta di. uos a gerdi: Nemo
in commune De communi:

Expanded text:
iste sic detraxit: cum fortasiste sic detraxit: cum fortasse etiam ad me falsa, quia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quaecunque perlata fuerint, si oportere videbitur, loquar inde charitati vestrae. Ante oculos vestros volo sit vita nostra. Scio quia quaerentes licentiam male faciendi, quaerunt sibi exempla male viventium et multos infamant, ut socios invenisse videantur. Ideo quod nostram est fecimus, plus quid faciamus non habemus. Ante vestros oculos sumus, nullius aliquid desideramus, nisi bona opera vestra. Et vos exhortor, fratres mei, si aliquid vultis clericis dare, sciatis quia non debetis vitia eorum fovere contra me. Omne offerte quod vultis, offerte de voluntate vestra. Quod commune erit, distribuetur unicuique prout cuique opus erit. Gazophylacium attendite, et omnes habebimus. Valde me delectat, si ipsum fuerit praesepe nostrum, ut nos simus jumenta Dei, vos ager Dei. Nemo in commune. De communi
Abbreviated transcription (Latin):
dire interillos & quicquidess&
iudicando fimrẽ : Para uerũ me
iudicẽnsed ante quã iudicarẽ
ipsi unde iudicaturus fuerum
finierunt : Non inueni unde iu¬
dicarẽ : sed unde laetarer ÷
Ad quieuerunt omnino con¬
corditer uo luntati meae¬
et consilio meo ut pares es¬
sent in pecunia quam reliquid
pater eorum ecclesia re¬
nuntiante post sermonem
meum Ilo cuturi sunt homines :
Sed et quod libet homines loquan¬
tur quali cumq aura flan¬
te perducetur inde aliquid
ad aures mets  Et si fuerit¬
tale ut sit nos lterũ necesse
purgare : respondebo maledi¬
cis respondebo detractori¬
bus respondebo incredulis
non nobis credentib praeposi¬
tis suis respondebo ut potero
quoddñs dederit᷑ Interim modo
non est necerse : quia nihil forte
dicturi sunt Quinos amant
libere giudeant : Qui nos ode¬
runt : tacite delebunt : Tamen
sionem meam non litem meã
Non enĩ homines nominaturus
sum et dicturus Ille hoc dixit

Expanded text:
dire, ut inter illos quidquid esset, dire, ut inter illos quidquid esset, judicando finirem. Paraveram me judicem: sed antequam judicarem, ipsi unde judicaturus fueram, finierunt. Non inveni unde judicarem, sed unde laetarer. Acquieverunt omnino concorditer voet consilio meo, ut pares essent in pecunia, quam reliquit pater eorum, ecclesia renuntiante, post sermonem meum. Locuturi sunt homines. Sed et quodlibet homines loquantur, qualicunque aura flante perducetur inde aliquid ad aures meas: et si tale fuerit, ut sit iterum necesse nos purgare, respondebo maledicis, respondebo detractoribus, respondebo incredulis, non nobis credentibus praepositis suis. Respondebo, ut potero, quod Dominus dederit. Interim modo non est necesse, quia nihil forte dicturi sunt. Qui nos amant, libere gaudebunt: qui nos oderunt, tacite dolebunt: tamen sionem meam, non litem meam. Non enim homines nominaturus sum et dicturus, Ille hoc dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt religiosi desiderantes
opera sua incaelo scribi. Ad iu¬
uerunt pro ut quisq: uoluit
et fabricauit : opus ante o cu¬
los habemus : Omnis homo
quid factum sit uidet᷑: Depe¬
cunia quia non habet mihi cre¬
dat IDentẽ conpescant: ne
frangunt : Emerat deipsa
perunia xenodochii quan¬
dam domũ incarrarico : quã
sibi ex estimubat propter
lupides profuturũ : Sed
lapides eius domus fabricae
neces sarii non fuerunt quo¬
niam aliunde prouisi sunt
Domus ergo ipsa remansit̃ pen¬
sionem prestiti sed ecclesiae
non presbitero : Nemo ampli¬
us dicat indomũ presbiteriad
domũ presbiteri ante domũ¬
presbiterr ubi est domus mec ibi
est domus presbiteri  Alibi Non
nisi quia me illud meminetiã
promisisse ut ad uos perfer¬
rem quid egissẽ interduos Fra¬
trem uidelicet et sororẽfib¬
os ianuarrani presbiterrquia
orta inter illos fuerat contro¬
uersia pecuniaria Ped itamensi¬
cut interfratres salua dõ ꝓpi¬
tio caritate ꝓmiserã Ergo au¬

Expanded text:
sunt religiosi desiderantes sunt religiosi desiderantes opera sua in coelo scribi, adjuverunt prout quisque voluit et fabricavit. Opus ante oculos habemus. Omnis homo quid factum sit, videt: de pecunia, quia non habet,mihi credant: dentem compescant, ne frangant. Emerat de ipsa pecunia xenodochii quamdam domum in carraria, quam sibi existimabat propter lapides profuturam. Sed lapides ejus domus, fabricae necessarii non fuerunt, quoniam aliunde provisi sunt. Domus ergo ipsa sic remansit. Pensionem praestat, sed ecclesiae, non presbytero. Nemo amplius dicat: In domum presbyteri, ad domum presbpresbyteri: ubi est domus mea, ibi est domus presbyteri: alibi non Nisi quia me illud memini etiam promisisse, ut ad vos perferrem quid egissem inter duos, fratrem videlicet et sororem, filios Januarii presbyteri, quia orta inter illos fuerat controversia pecuniaria: sed tamen sicut inter fratres, salva, Deo propitio, charitate. Promiseram ergo au
Abbreviated transcription (Latin):
ram proillis ita gerebat :ut sum¬
ticulos quib: sustentantur apud
se haberet. et eis iose ut uide¬
batur impendere Sed ne prop¬
ter hoc daretur locus hominib:
suspitiones suas rodentib: et uen¬
trem non implentib:: hoc placu¬
it et mihi et ipsi ut sic seilli
transigant qua siiste lam desae¬
culo exierit I Num quid enĩ cum
obierit ipse illis dispensaturus
ẽ. aliquid Melius ẽ ut uideant
illos beneuersantes regentedõ
in disciplina xp̃i sic uiuentes: ut
deillis tantum modo gaudeat q
Non eorum necessitatib occupe¬
tur ⁊pecuniã non habetiquã
sucm dicere possit INu ebat
xenod ochiũ aedificandũ : quod
modo uidetis a edificatũ IEgo
illiin iunxi ego iursi IObtempera¬
uit mihilibentissim. e: et sicut
uidetis operatus ẽ : :Quo modo
meo iussu etiam basilicã ad oc¬
tomartrres fabricauiti de his
quae peruos ds̃ donat I Coepit
enim depecuna. quaedata erat
ecclesiae propter xenodocbiũ
Et cum coepisset aedificare ut

Expanded text:
ram pro illis ita gerebat, ut sumram pro illis ita gerebat, ut sumpticulos, quibus sustentantur, apud se haberet, et eis ipse ut videbatur impenderet. Sed ne propter hoc daretur locus hominibus suspiciones suas rodentibus, et ventrem non implentibus, hoc placuit et mihi et ipsi, ut sic se illi transigant, quasi iste jam de saeculo exierit. Nunquid enim cum obierit ipse, illis dispensaturus est aliquid? Melius est ut videat illos bene versantes, et regente Deo, in disciplina Christi viventes, ut de illis tantummodo gaudeat, non eorum necessitatibus occupetur. Pecuniam non habet, quam suam dicere possit. Habebat xenodochium aedificandum, quod modo videtis aedificatum. Ego illi injunxi, ego jussi: obtemperavit mihi libentissi me, et sicut videtis, operatus est. Quomodo etiam meo jussu basilicam ad octo martyres fabricavit, de his quae per vos Deus donavit. Coepit enim de pecunia, quae data erat ecclesiae propter xenodochium. Et cum coepisset aedificare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
oauperes dĩ sunt INihil ad do¬
mũ societatis nr̃ae attulerunt :
nisi ipsam quanihil ẽ. carius carita¬
temMerum tamen qñ mscionatos
fuis serumores dediuitiis ipsorũ :¬
Ñ ame ad aliquid compellendr
sed uobis meo sermone purgundo
sunt sulobis dico qui forte nescitis ⁊
nam ũrm plurimisciunt presbite¬
rum leporiũ Quamuis saeculina¬
tulib clarũ et apud suos hones¬
tis simolo conatũ : Tamen iam
do seruientẽ cunctis quae habebat
relicas In opẽ sus cepi ⁊
Nonquia nihil habuiti sed quia lam
fecerat quod lectio ista ꝑsuadet
hic non fecio sed nossũmus. Et ubi
fecit : Vinitas xp̃iẽ ecclesia una ẽ :÷
Vbicumq fecit opus bonũ ꝑtinet et
ad nos si congaude cimus shortus
ẽ unus. ubi nostis ibi monasteri¬
um suis constituit quia et ipsi
dõ seruiunt ̃Ille hortus ad ecde¬
siam non ꝑtinet nec adipsuset
ad quẽ dixerit aliquisi adillud
quod ibi ẽ mona steriũ ⁊ Sed qđ
uerumẽ usq: adhoc tempus cu¬

Expanded text:
pauperes Dei sunt, nihil ad dopauperes Dei sunt, nihil ad domum societatis nostrae attulerunt, nisi ipsam, qua nihil est charius, charitatem. Verumtamen quoniam scio natos fuisse rumores de divitiis ipsorum, non a me ad aliquid compellendi, sed vobis meo sermone purgandi sunt. Vobis dico, qui forte nescitis: nam et vestrum plurimi sciunt. Praesbyterum Leporium, quamvis saeculi natalibus clarum, et apud suos honestissimo loco natum, tamen jam Deo servientem, cunctis quae habebat relictis, inopem suscepi. Non quia nihil habuit, sed quia jam fecerat quod lectio ista persuadet. Hic non fecit, sed nos scimus et ubi fecit. Unitas Christi est, ecclesia una est. Ubicunque fecit opus bonum, pertinet et ad nos, si congaudeamus. Hortus est unus, ubi nostis ibi monasterium suis constituit, quia et ipsi Deo serviunt. Ille hortus ad ecclesiam non pertinet, nec ad ipsum. Et ad quem? dixerit aliquis: ad illud, quod ibi est, monasterium. Sed quod verum est, usque ad hoc tempus cu
Abbreviated transcription (Latin):
gitauit matrẽ suã huo eẽ. uentu¬
ram̃ Si ante uenis sed inre filui
sui habitaret Modo si uenerit
in opere filii sui habitabitssesti¬
monium ei ꝑhibeo pauꝑ remanst:
sed in caritatis possersione ꝑman¬
sitliqui seruuli eireliqui fuera
Iam quidẽ in monasterio uiuentes :
quos tamen gestis ecclesiasticis
manu missurus ẽ hodie Nemo
ergodicat diues e Nemoexestimet
nemo maleloquatur. Nemo seipsũ
et animã suã suis dentib: lamiet :
Pecuniam nullũ habet seruatĩ quti¬
nam quã debet restituat Neteri.
Id est subdia cones: pauperes sunt
đõ ꝓpitio miseri cordiũ di expec¬
tant s Vnde ipsi faciant non babea
nullas habentes facultates : F. mi¬
erunt mundi cupiditatefuiuunt
nobis cum in societite communi
Nemo eos distinguit ab eis qui ali¬
quot attulerunt  Caritatis uni¬
tas: praeponenda est terrenae
commodo hȩreditactis restant
prerbiteri Sic enim adeos grada¬
tim ascendere uoluĩ Cto dix erĩ

Expanded text:
gitavit matrem suam huc esse ventugitavit matrem suam huc esse venturam. Si ante venisset, in re filii sui habitaret: modo si venerit, in opere filii sui habitabit. Testimonium ei perhibeo: pauper remansit, sed in charitatis possessione permansit. Aliqui servuli ei reliqui fuerant, jam quidem in monasterio viventes, quos tamen gestis ecclesiasticis manumissurus est hodie. Nemo ergo dicat, Dives est, nemo existimet, nemo male loquatur, nemo seipsum et animam suam suis dentibus laniet. Pecuniam nullam habet servatam, utinam quam debet restituat. Caeteri, id est subdiacones, pauperes sunt; Deo propitio, misericordiam Dei exspectant. Unde ipsi faciant, non habent: nullas habentes facultates, finierunt mundi cupiditates. Vivunt nobiscum in societate communi. Nemo eos distinguit ab eis qui aliquid attulerunt. Charitatis unitas praeponenda est terrenae commodo haereditatis. Restant presbyteri: sic enim ad eos gradatim ascendere volui. Cito dixerim,
Abbreviated transcription (Latin):
illa per soluat Quod ergo uix
diu partib: reddit de proximo
haberẽ totũ. sia copere uoluis sẽ
Non feci aliud ad tendi: Fateor
enim uobis et ipsi suspecta mihi
adhuc eius a etas fuit et uere¬
ban neforte ut sunt homines
matrieius. hoc dis pliceret et di¬
ceret. Inductũ ame fuis se Adu¬
lescentem ut bona eius paterna
consumerẽ : et cum egentẽ relin¬
querem : Id eo uolui eius pecuniã
in illa possessione seruariiut si
aliquid quod đs auertat aliter
quam uolu mus euenis set : redde¬
retur uilla neculparetur ep̃i fama :
Scio enim quantum uobis sit neces¬
saria fama mea Inammihi sufficit
conscientia mea Emit etiã spati¬
um ab ista postera ecclesiae. Notũ
uobis et sua pecunia aedificauit
domum et hoc nostis ante pau¬
cos dies prius quã sermonem de
hacre haberẽ cobiscum eadona¬
uit ecclesiae Expectubat enĩ
ut eã ꝑficeret & perfectũ dona¬
ret fabricandi autẽ domũ neces¬
situs illi nulla eratinisi quia co¬

Expanded text:
illa persolvat? Quod ergo vix illa persolvat? Quod ergo vix diu partibus reddit, de proximo haberem totum, si accipere voluissem. Non feci, aliud attendi. Fateor enim vobis, et ipsa suspecta mihi adhuc ejus aetas fuit: ac verebar, ne forte, ut sunt homines, matri ejus hoc displiceret, et diceret inductum a me fuisse adolescentem, ut bona ejus paterna consumerem, et eum egentem relinquerem. Ideo volui ejus pecuniam in illa possessione servari, ut si aliquid quod Deus avertat aliter quam volumus evenisset, redderetur villa, ne culparetur episcopi fama. Scio enim quantum vobis sit necessaria fama mea. Nam mihi sufficit conscientia mea. Emit etiam spatium ab ista postea ecclesia, notum vobis; et sua pecunia aedificavit domum, et hoc nostis. Ante paucos dies, priusquam sermonem de hac re haberem vobiscum, eam donavit ecclesiae. Exspectabat enim ut eam perficeret, et perfectam donaret. Fabricandi autem domum necessitas illi nulla erat, nisi quia co
Abbreviated transcription (Latin):
rat non habet :Tamendela¬
borib: suis antequã esset cle¬
ricus emerat aliquos seruulos ⁊
hodie illos hiconspectu ũro
manumis surus est epis copa¬
lib: gestis ⁊Diaconus heradi¬
us. ante uros oculos uersatur
Opera eius lucent corã oculis
nr̃is : Deopere eius expense
pecuniam memoriã scĩ mar¬
trtis habemus Depecunia sua :¬
emit etiã possessionẽ ex consili¬
omeo : Nã psam pecuniã uole¬
bat ꝑmanus mneus erogari sicuti
mihi placeret IEgosi pecuniae. a¬
uidus essem aut necessitates lp¬
sas meas quas ꝓpauperibi habeo
in haccausa plus curarem pecu¬
niã acciperẽ Nuare dicitaliquis
Quia possessio illa quae abillo
empta et ecclesiae donata est
Adhuc nihil praestat ecclesiae
Minus enimhabebat ad praetiũ
Et quia mutuatus fuerat. hoc de
eius adhuc fructib: redditur ⁊
Homo sum senexiquantus mihi
deilla posses sione potest fruc¬
tus accedere Numquid pro¬
mitto mihi tõtannos eẽ uic¬
turum donec suum praecium

Expanded text:
rat, non habet: tamen de larat, non habet: tamen de laboribus suis, antequam esset clericus, emerat aliquos servulos, hodie illos in conspectu vestro manumissurus est episcopalibus gestis. Diaconus Eradius ante vestros oculos versatur; opera ejus lucent coram oculis nostris: de opere ejus et expensa pecunia memoriam sancti martyris habemus. De pecunia sua emit etiam possessionem ex consilio meo. Nam ipsam pecuniam volebat per manus meas erogari, sicut mihi placeret: ego si pecuniae avidus essem, aut necessitates ipsas meas, quas pro pauperibus habeo, in hac causa plus curarem, pecuniam acciperem. Quare? dicit aliquis: quia possessio illa, quae ab illo empta, et ecclesiae donata est, adhuc nihil praestat ecclesiae. Minus enim habebat ad pretium. Et quia mutuatus fuerat, hoc de ejus adhuc fructibus redditur. Homo sum senex: quatenus mihi de illa possessione potest fructus accedere? Nunquid promitto mihi tot annos esse victurum, donec suum pretium
Abbreviated transcription (Latin):
tribus suis . Dimidiã ecclesiae
qua dĩ disciplina et flagell&
sit nostir Nlumen tamen non
perdidit mentis :Vnã domũ
hicemerat propter matrẽ &
sororẽ suam quas desua patria
huncdesiderabut adducere
Emerat autẽ non sua pecuma
quã non habebati sed ex conlatione
religiosorum uirorũ quos mihi
quaereni eti am nominans in¬
dicaut : Deipso non possunt di¬
cere quid fecerit aut quid dispo¬
natnisi quia totũ et ipse in mea
posuit uoluntate: Vt quicquid
ipse uellẽ. hoc inde fieret : Sed
habet quasdã causas cum mare
sua quarum causarũ me iudicẽ
poscit : ut cum illae causae fu¬
erint terminatae. fiat deipsa
domo quod ego uoluero Quid
Autem uelle potero dõ regeme.
nis quod iustitia iubeo et p̃ie¬
tas postulat Habet etiã in pa¬
tria sua aliquos agellos : Dis¬
ponit eos sic distribueres ut
etiam illic in ipso loco positae
pauperi lirgiatur ecdesiae ⁊
Diaconus hipponiensis homo
pauper est a uid a licui confe¬

Expanded text:
tribus suis, dimidiam Ecclesiae tribus suis, dimidiam Ecclesiae qua Dei disciplina et flagello sit, nostis: lumen tamen non perdidit mentis. Unam domum hic emerat propter matrem et sororem suam, quas de sua patria huc desiderabat adducere. Emerat autem non sua pecunia, quam non habebat; sed ex collatione religiosorum virorum, quos mihi quaerenti etiam nominans indicavit. De ipsa non possum dicere quid fecerit, aut quid disponat, nisi quia totum et ipse in mea posuit voluntate, ut quidquid ipse vellem, hoc inde fieret. Sed habet quasdam causas cum matre sua, quarum causarum me judicem posuit; ut cum illae causae fuerint tdomo quod ego voluero. Quid autem velle potero, Deo regente, nisi quod justitia jubet et pietas postulat? Habet etiam in patria sua aliquos agellos: disponit eos sic distribuere, ut etiam illic in ipso loco positae pauperi largiatur ecclesiae. Diaconus Hipponensis homo pauper est: quid alicui confe