comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ptholomei posita mmedio uidea incontraria studia scindebat᷑ aliis an
natione uideus. peripateticꝰ philosophus agnoscit᷑ qͥ ad philometore pt̃holo¬
m̃s explanationẽ in moysen. cõmemoratorios scripsit: anthiochiis epypharies
qͥ pꝰ seleucr̃ cognom̃to philopatorẽ añ ai regñ isiria. iudeoꝵ legĩ inpug
ficat. Ipsis samaritanis ut id facer& p̃cantibꝰ: uerũ mathathias sac̃dos lege
patrias uindicat. aduersꝰ anthio chi duces arma corripiens: qͦ mortuo dũ¬
catũ iudeoꝵ suscep̃ filiꝰ eiꝰ:. Iuda machabeus añc al ui regni grecoꝵ a¬
aũt̃ ptholomer. olimpiade c lu. qͥ mox anthioci duces de udea expellens: &
tẽplũ abidoloꝵ imaginibꝰ emundans patrias leges. pꝰ trienniũ suis ciuibꝰ
reddidit. Uñ pꝰ secessũ ome sac̃dotis megiptũ deqͦ supͣdiximꝰ & morte malachii¬
qͥ ex fugato onia pontisicatũ indignans inuadere tẽptabat om̃iũ fabore iudeoꝵ

Expanded text:
Ptolemaei, posita in medio Judaea in contraria studia scindebatur, aliis APtolemaei, posita in medio Judaea in contraria studia scindebatur, aliis Anatione Judaeus, Peripateticus Philosophus agnoscitur, qui ad Philometorem Ptolemaeum explanationum in Moysen commentarios scripsit. Antiochus Epiphanes, qui post Seleucum cognomento Philopatorem annis XI regnavit in Syria, Judaeorum legem ficat, ipsis Samaritanis ut id faceret precantibus. Verum Mathathias sacerdos leges patrias vindicat, adversus Antiochi duces arma corripiens, quo mortuo ducatum Judaeorum suscepit filius ejus Judas Machabaeus, anno CXLVI regni Graecoautem Ptolemaei Olympiade CLV. Qui mox Antiochi duces de Judaea expellens, et templum ab idolorum imaginibus emundans, patrias leges post triennium suis civibus reddidit. Unde post secessum Oniae sacerdotis in Aegyptum, de quo supra diximus, et mortenus invadere tentabat, omnium favore Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ minori gła fulget. sub qͦ iesiis filius sirach saprentie librũ cõponens. quẽ
uocant panarethon & iã simonis in eo fec̃ m̃tionẽ. iii dec i.
Ptho lomeus philophator filiuꝰ euergetis añ xui. antiochus rex syrię uu¬
to philophatore iudeã sibi sociat. Iudeoꝵ pontifex. maximꝰ onias filius
symonis insignis habet᷑. atq lece demonioꝵ rex asius legatos mittit in¬
dcclax iiii. Ptholom̃s epiphares filiꝰ philopatoris añ xxiiii. .ii. liber ma¬
chabeoꝵ apud iudeos huiꝰ tẽporis gesta contin&. Onias sac̃dos ad sũptis
iudeoꝵ plurimis fugit inegiptũ. & abptolomeo honorifice susceptꝰ. accepit
eã regionẽ. quȩ eliopholeus uocabat᷑. ⁊ c̃cedente rege templũ estrux̾ me
cel: sub occasione igit᷑ omȩ pontificis infinita ex amina iudeoꝵ in egiptũ
fuit causa egiptũ petendi. qr pugnantibꝰ c̃trase magno anthocho ⁊ ducib

Expanded text:
non minore gloria fulget, sub quo Jesus filius Syrach Sapientiae librum componens, quem non minore gloria fulget, sub quo Jesus filius Syrach Sapientiae librum componens, quem vocant Panareton, etiam Simonis in eo fecit mentionem. A. M.Ptolemaeus Philopator filius Evergetis annis XVII. Antiochus rex Syriae, victo Philopatore, Judaeam sibi sociat. Judaeorum pontifex maximus Onias filius Simonis insignis habetur, ad quem Lacedaemoniorum rex Arius legatos mittit 5122. Ptolemaeus Epiphanes, filius Philopatoris, annis XXIV. Secundus liber Machabaeorum apud Judaeos hujus temporis gesta continet. Onias sacerdos, adsumptis Judaeorum plurimis, fugit in Aegyptum, et a Ptolemaeo honorifice susceptus, accepit eam regionem quae Heliopoleos vocabatur, et, concedente rege, templum exstruxit in CCL. Sub occasione igitur Oniae pontificis infinita examina Judaeorum in Aegyptfuit causa Aegyptum petendi, quia, pugnantibus contra se magno Antiocho et ducibus
Abbreviated transcription (Latin):
aria construã. Pt̾olom̃s uideos qͥ inegipto erant liberos eẽ ꝑmisit. & eleazaro
irt̃p̃res petit qui scripturã saerã ingrecũ uerterent eloqũ: aratus agnoscit᷑
indeoꝵ pontificatũ pꝰ eleazarũ auuticulus eiꝰ Manases accepit aũt tantę po¬
cerꝙ. Narrant enĩ hystoriȩ habuisse eũ peditũ ce milia. equitũ xx¬
milia. curriũ.ii. milia. elephantos quos primos ad dux̃ ex ethyopia eece¬
& ceta his similia .iĩi. dec xxa uii.ẜtholonis euergetes fr̃ suꝑioris regis
an xxxui. qui inde uergetes abegiptiis ẽ uocat. quia capta siria &
cilicia. & ꝓpemodũ uniuersa asia int̾ inmimera argenti pondera acuasa
p̃ciosa quȩ cepit &iã deos eoꝵ quos cãbis ẽ capta. egipto inꝑsas portauerat retulit
Iudeoꝵ pontifex onias sẏmonis iusti filius clarꝰ habet᷑. Cuiꝰ itẽ filius simon

Expanded text:
dria construxit. Ptolemaeus Judaeos qui in Aegypto erant liberos esse permisit, et Eleazaro dria construxit. Ptolemaeus Judaeos qui in Aegypto erant liberos esse permisit, et Eleazaro uaginta interpretes petit, qui Scripturam sanctam in Graecum verterent eloquium. Aratus agnoscitur. Judaeorum pontificatum post Eleazarum avunculus ejus Manasses accepit. Tantae ceret. 35 Narrant enim historie habuisse eum peditum ducenta milia; equitum viginti, curruum duo milia»; «elephantos, quos primus adduxit ex Ethiopiaemaeus Evergetes, frater superioris regis, annis XXVI. Qui inde Evergetes ab Aegyptiis est vocatus, quia, capta Syria et Cilicia, et propemodum universa Asia, inter innumera argenti pondera ac vasa pretiosa quae cepit, etiam deos eorum quos Cambyses capta Aegypto in Persas portaverat retulit. Judaeorum pontifex Onias Simonis Justi filius clarus habetur, cujus item filius Simon
Abbreviated transcription (Latin):
ueneno alisto periit. Post quẽ translato imultos imperio egiptũ ptolomeus
lanon filius tenui. machedonas. philippꝰ qͥ & arideus fr̃ alexandri siriã &
babylonẽ & om̃ia regnet orientis. seleutius nichanor asiȩ reg̃antigonꝰ qui
apus danhelẽ ꝑ ini hirci qͥ arietẽ ẽter&. cornua designant᷑ iii dela uiiii
hper procoꝵ supputat regnũ Aquo ⁊ edesseni suit tẽpora cõputant. Sele¬
ntts seleutiã. laudanã. anthiotiã. apamiã. edessã. boroeã. & pellã. urbes
conlidit. Iudeoꝵ pontifea marimꝰ religiosissimꝰ. ac piissimꝰ simon. oniȩ filiꝰ¬
clarꝰ habet᷑. Post que eleãrarꝰ fr̃ eiꝰ suscepit templi ministeriũ filio eiꝰ. Onia
paruo ad modũ derelicto. seleucus ineas urbes quas estruxerat uideos transfert
sus eis ciuiũ ⁊ municipalem ordinẽ cũ grecis ȩquali ordine ł honore c̃dens.
III DoC UII. ꝑtolomis philadelfus añ axe xiii sustratꝰ cͥnidus farũ in alex an¬

Expanded text:
eneni haustu periit. Post quem translato in multos imperio, Aegyptum Ptolomaeus, Lagi filius, tenuit; Macedonas Philippus, qui et Artheus frater Alexandri; Syriam et Babylonem, et omnia regna Orientis Seleucus Nicanor; Asiae regnavit Antigonus. Qui apud Danielem per quatuor hirci qui arietem conterit cornua designantur. 4537 Hebraea historia Graecorum supputat regnum, a quo et Edesseni sua tempora computant. Seleucus Seleuciam, Laodiceam, Antiochiam, Apamiam, Edessam, Beroeam et Pellam urbes condidit. Judaeoclarus habetur. Post quem Eleazarus frater ejus suscepit templi ministerium, filio ejus Onia parvo admodum derelicto. Seleucus in eas urbes quas exstruxerat, Judaeos transfert, jus eis civium et municipalem ordinem cum Graecis aequali honorePhiladelphus annis XXXVIII. Sostratus Cnidius Pharum in Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
atribꝰ m̃sibꝰ quõ nechao uinctuĩ ducens inegiptũ. Ioachĩ constituit
regẽ huiꝰ anno t̃cio nabuchodonosor capta iherłm & plurimis captiui¬
tatis in quibꝰ erant danihel ananias acarias ⁊ misahel partẽ uasoꝵ tẽpli
babiloniã transfert. Anu ioachĩ anno scriptura regnũ nabuchodonosor
cõputat. qͥa ex eo ñ solũ chaldeis & iudeis. s assyris ȩgiptiis mobabitis
aliisq innumeris gentibꝰ incip̃ regnare: Ioachĩ qͥ & iechonias filuiꝰ io achĩ
m̃sibꝰ tribꝰ ⁊ diebꝰ x. hic circũdata a chaldeis iherłm exut adrege̾ ba¬
bilonis & mat̾ eiꝰ educt ẽ in babilonẽ cũ ppło suo anno uini regn̾i na

Expanded text:
ibus: quem Nechao vinctum ducens in Aegyptum, Joachim constituit regem. Hujus anno tertio Nabuchodonosor, capta Hierusalem, et plurimis captivatis, in quibus erant Daniel, Ananias, Azarias, et Misael, partem vasorum templi Babyloniam transfert. A quarto Joachim anno Scriptura regnum Nabuchodonosor computat, quia ex eo non solum Chaldaeis et Judaeis, sed et Assyriis, Aegyptiis, Moabitis, aliisque innumeris gentibus incipit regnare. Joachim, qui et Jechonias, filius Joachim mensibus III et diebus X. Hic circumdata a Chaldaeis Hierusalem exiit ad regem Babylonis et mater ejus, et ductus est in Babylonem cum populo suo anno octavo regni
Abbreviated transcription (Latin):
magni m̃sibꝰ uii. iħs sac̃dos magnꝰ ꝙ pͥnceps gentis. horobabel ageus. hacha¬
rias ⁊ malachia ꝓphȩ clarescunt. pictagoras. phisicos. philosophus clarꝰ ha
fr̃s. magos in libro chronicoꝵ eusebii repperimꝰ. Uerũ iheronimꝰ in expositio¬
ne daniheł scribit pꝰcambissen mendem magnũ regnasse qui pantathen in qͥt¬
filiã cãbiris duã uxorẽ. Quicũ ayii magis fuiss& occis. & in locũ eiꝰ darius
suscepiss& imperiũ. eade panthaeptes nupsit dario. ⁊ ex ea xersen filiũ ge¬
nuit scđo anno darii. lax captiuitatis iherłm annꝰ implet᷑. Ut uult eusebiu
testẽ adibens Zachariã ꝓpħam aprd quẽ scdõ darii anno loquit᷑ angłs. Dñe
exercituũ. usq qͦ tu ñ misereberis iherłm. & urbiũ uida. quibꝰ iratꝰ es. iste
septuagesimꝰ annꝰ ẽ. Itẽ quarto darii regis anno dic̃ idẽ ꝓpħa Cũieiuin arctis

Expanded text:
 princeps gentis Zorobabel. Aggeus, Zacharias, et Malachias prophetae clarescunt. Pythagoras Physicus philosophus clarus hafrne Danielis scribit, post Cambysem, Smerdem magum regnasse, qui Pantaptem filiam Cambysis duxit uxorem. Qui cum a septem magis fuisset occisus, et in loco ejus Darius suscepisset imperium, eadem Pantapte nupsit Dario, et ex eo Xerxem filium gei septuagesimus captivitatis Hierusalem annus impletur, ut vult Eusebius, testem adhibens Zachariam prophetam, apud quem secundo Darii anno loquitur angelus: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Hierusalem et urbium Juda quibus iratus es? Iste sep
Abbreviated transcription (Latin):
alxxo anno natiuitatis abrahã. quando terrã reꝓmissionis intrauit.
quã habitauer̃ megipto & interra chanaan. ipsi & patres eoꝵ añn ora
x ax quã necessario sequendã ⁊ ipsa hebraica ueritas ostendit. ꝙ narrat
chaat filiũ leui quẽ natũ ẽẽ constat int̃rã chanahan uixisse annosc.¬
lx xx fuisse annoꝵ tẽpore egressionis de egipto. qr nimirũ hoꝵ sũmã
annoꝵ constat ccce. & xax implere ñposse. Ad nuit aũt hoꝵ trans la

Expanded text:
o anno nativitatis Abraham, quando terram repromissionis intravit, qua habitaverunt in Aegypto, et in terr430. Quam necessario sequendam et ipsa Hebraica veritas ostendit, quae narrat Caath filium Levi, quem natum esse constat in terra Chanaan, vixisse annos 1 80 fuisse annorum tempore egressionis de Aegypto, quia nimirum horum summam annorum constat 430 implere non posse. Annuit autem hor
Abbreviated transcription (Latin):
egipto usq ad ȩdificationẽ temꝑli cecc axra annoꝵ sũmã qua seriptulet¬
regnauit anñ cec laxu. aqͣdragesimo aũt & tercio npi utt assoriam
nat. habens añ ccxcuiiii. Iudices aũt xii latini qui postea romani num¬
cupati s̃. pꝰ terciũ annũ saptiuitatis trorȩ siue ut quid̾a uolunt. oc¬
tauũ regnauit ȩneas annis tribꝰ. Post quẽ ascanius anñ aaa uiii anti
eneã. ianꝰ saturnus. picus faunus. latinꝰ initalia regnauer̃ añ cireit̃
cl. ascanius eneȩ filius albã urbẽ c̃didit. ũ deccluiiii. helia sac̃dos
hectoris filii iliũ receper̃. repulsis antenoris posteris eleno sib subsi¬
diũ ferente. latinoꝵ t̃cius siluius eneȩ filus regnat añ xx uiii. qui
qr post mortẽ patris editus ruri fuerat educatꝰꝰ & siluii &pꝰumi nom̃

Expanded text:
Aegypto usque ad aedificationem templi CCCCLXXX annorum summam, quam Sregnavit, annis CCCLXXV; a quadragesimo autem et tertio regni Nini Assyriorum nat, habens annos CCXCIX, judices autem XII. Latinis, qui postea Romani nuncupati sunt, post tertium annum captivitatis Trojae, sive, ut quidam volunt, octavum, regnavit Aeneas annis tribus; post quem Ascanius annis XXXVIII. Ante Aeneam Janus, Saturnus, Picus, Faunus, Latinus in Italia regnarunt annis circiter CL. Ascanius Aeneae filius Albam urbem condidit. A. M. Hebr. 2858. SHectoris filii Ilium receperunt, expulsis Antenoris posteris, Heleno sibi subsidium ferente. Latinorum tertius Sylvius Aeneae filius, regnat annis XXIX; qui quod post mortem patris editus, ruri fuerat educatus, et Sylvii, et Posthumi
Abbreviated transcription (Latin):
si c̃ tepꝰ dĩce natiutatis. qđ ibi natiuitatiꝰ ipsius memoria tm solẽpnis babeat᷑: hic u̾
uite uenture ⁊ mysteria cęlebrent᷑. & mimera capiant᷑. un ⁊ nom̃ ipsũ pasche tͣnsitũ
demorte aduitã significans: Congruũ q̃ꝗ mysteriis tempꝰ inqͥrit. pͥmo ut eqͥnoctro
transcenso tenebre mortis auera luce uincant᷑: Deinde ut pͥmo m̃se anni qͥ dr̃ mensis
nouoꝵ. uite noue gaudia çęlebrentur Tercio ut resurrectio he t̾ero facta ⁊ t̃cio
interera lune septimana ueneretur. cũ ⁊ ipsa tẽ lunȩ conu̾sio m̃tis głam deterrenis
ad celestẽ doceat mutari c̃tuitũ. atq ad utumũ ut dies dominica c̃ditione lucis
insignis. & trũpho xp̃i ueneranda nr̃a qq̃ resurrectione nob ex optabilis in
memoriã reuocet᷑¬

Expanded text:
i nativitatis ipsius memoria tantum solemnis habeatur: hic vero vitae venturae et mysteria celebrentur et munera capiantur: unde et nomen ipsum Paschae transitum de morte ad vitam significans, congruum quoque mysteriis tempus inquirit: primo, ut, aequinoctio transcenso, tenebrae mortis a vera luce vincantur; deinde, ut primo mense anni, qui dicitur mensis Novorum, vitae novae gaudia celein tertia lunae septimana veneretur, cum et ipsa tunc lunae conversio mentis gloriam de terrenis ad coelestem doceat mutari contuitum. Atque ad ultimum, ut dies Dominica conditione lucis insignis, et triumpho Christi veneranda, nostra quoque resurrectione nobis exoptabilis in memoriam revocet
Abbreviated transcription (Latin):
habeant m̃ses. hȩc ut indispositione cħor ⁊ p̃teatati legiiꝰ causa
erntit: Romulus cũ ingenio aceri quidẽ s agrest statu
ꝓprii ordinar& imperii. iniciũ cuiꝰq m̃sis ex illo sumebat die quo nouã
tardius. mͦ celerius. ex certis causis inderi sol& contigit ut cũ tardius
apparuit. p̃cedenti m̃si plures dies . At cũ celerius pauçiores darent᷑. &
singulis quibꝰq m̃sibꝰ. ꝑpetuã numeri legẽ primꝰ eas dodix . Sic factũ ẽ
ut alii axr ⁊ .i. alii .mo sortirent᷑ dies. ꝑrimu m̃sẽ marti. cuiꝰ se filiũ

Expanded text:
habeant menses, haec, ut in disputatione Hori et Praetextati legimus, causa exstitit. Romulus cum ingenio acri quidem, sed agresti, statum proprii ordinaret imperii, initium mensis ex illo sumebat die quo novam tardius, modo celerius, ex certis causis, videri solet, contigit ut cum tardius apparuit, praecedenti mensi plures dies, aut cum celerius pauciores darentur, et singulis quibusque mensibus perpetuam numeri legem primus casus adduxit; sic factum est ut alii XXX et alii XXX unum sortirentur dies. Primum mensem Marti, cu
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex eo septimꝰ. octauus. nonꝰ ac decimꝰ inditũ antiquitꝰ animero nom̃
usq hodie seruant. Scdm m̃sem nominauit aprilẽ qͣsi aperilẽ. eo qd
millo remotis nubibꝰ pruinis ac tẽpestatibꝰ hyb̃nis. cȩlũ t̾ra. ⁊ mare
mantis a gͣricolis ⁊ horoscopis aperiat᷑. Arbores qͦq ⁊ berbȩ ingerm̃
s ⁊ ammancia queq inpłe se aꝑire incipunt:. Maiũ teiũ. qͥrtũ iuniũ
altera pͥq s armiis aliera c̃silio rẽ publicã tuerot᷑: Contendunt a lii
maiã mercurii matrẽ. maio nom̃ decdisse. hinc maxinie ꝓbantes. quia
sipi di pos acuritus quibda litteris. exiunonio iunĩ direnl aumede

Expanded text:
ditum antiquitus a numero nomen usque hodie appellant. Secundum mensem appellavit Aprilem quasi aperilem. In eo quod in illo remotis nubibus, pruinis ac tempestatibus hibernis, coelum, terra et mare, nautis, agricolis et horoscopis aperiatur. Arbores quoque et herbae in germen, sed et animantia quoque in prolem se aperire incipiant. Maium tertium, quartum Junium altera pars armis, altera consilio rempublicam tueretur. Contendunt alii Maium Mercurii matrem Maio nomen dedisse, hinc maxime probantes quia sed post detritis quibusdam litteris ex Iunonio Iunius dictus sit. N
Abbreviated transcription (Latin):
dis tredecies rodiaci ambitũ lustrat. S inutroq mse cõputando. c̃ su¬
enido ł auctoritas ł certe cõpendiũ calculandi naturȩ p̃ualuit. Nã ñ
solũ luno m̃ses qd̾ calculandi necessitas cogit. trigenis unde trigenisq

Expanded text:
zodiaci ambitum lustrat. Sed in utroque mense computando, consuetudo, vel auctoritas, vel certe compendium calculandi naturae praevaluit; nam non solum lunae menses, quod calculandi necessitas cogit, tricenis undetricenisq
Abbreviated transcription (Latin):
putnantes Seđo demũ pitio anno & Icto : m̃ sẽ suꝑfluũ qͥ ex aunnuis
aamiu sa tinepatarũ diebꝰ confici sol& int bealabant. Wnde ñnullo moueor
scrupulo qͥ m maiores nr̃i die qua le x dataẽ. quȩ ẽ teia m̃sis teri
quin quagesimã ab agni occisione cõputent : Ponente pucdelrec. pimoi onsis
mesiluo duestumero a a.uii. quia tredec̃i pores suerant atte pass ha
lunares u sui cursus dies pt pascha retinuerit sedem uim̃se naus qsꝰ aͣ¬

Expanded text:
sem superfluum, qui ex annis XI Epactarum diebus confici solet, intercalant. Unde nonnullo moveor scrupulo, quomodo majores nostri diem qua lex data est, quae est tertia mensis tertii, quinquagesimam ab agni occisione computent, ponentes videlicet primi mensis residuos dies numero X et VII, quia tredecim priores fuerant ante Paschaatus, XVII sui cursus dies post pascha retinuerit, secundum ja
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpasione heretici int̃p̃tant᷑. tespdeant quomͦ exponunt illud qd ea ꝑsona
ẽ tñseat ame calix iste. Uerũ tam̃ ñ sic̃ ego uolo s sic̃ tuuis Dato
ipłĩ p̃cepio ut sustinerent igilarentq eũ dr̃ paululũ ꝓcedens ruit
in faciẽ suã. & humilitatẽ menris habitu carius ostendit dcitq
blandiens mi pat̃ & postulat ut si possibile ẽ transeat ab eo passionis
pͥoris ppłi ne ab illis bibit calicẽ ꝓpinatũ. Conde assignant᷑ n diaxit
trepidant᷑ renuerat : ea di filiiq c̃firmat. Uerũtam̃ ñ sic̃ ego uolo s sic̃
uoluntate descendi. ¶ Nigilate & oraite ut ñ intretis in tẽptationẽ.
mpossibile ẽ humanã aãm ñ tẽptari. Unde oͤ ioratione dñĩca dicinus.
refutantes. s uires sustmendi intẽptationibꝰ dep̃cantes. Erego mn p̃sentiiu¬
Martũ: qͥi pẽ festione dñ sanguinẽ fundit. tẽptatꝰ qͥde ẽ. s tep̃tationis

Expanded text:
passionem haeretici interpretantur, respondeant, quomodo exponunt illud quod ex persona passionem haeretici interpretantur, respondeant, quomodo exponunt illud quod ex persona nseat a me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Dato apostolis praecepto, ut sustinerent, vigilarentque cum Domino, paululum procedens ruit in faciem suam, et humilitatem mentis habitu carnis ostendit, dicitque blandiens: Mi Pater, et posprioris populi, ne ab illis bibat calicem propinatum. Unde signanter non dixit, trepidanter renuerat, ex Dei Filiique confirmat. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut n intretis in tentationem. Impossibile est humanam animam non tentari. Unde et in Oratione Dominica dicimus: entationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo et imartyr, qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
Q esayas ꝓpħa incantico qͦd dolaꝵ canit o om̃is passim scriptura testat᷑. Ergo
Regnũ patris frde puto eẽ credenciũ. Apło qͦq id ipsũ c̃firmante. recgũdi
int̾ uoꝰ ẽ. Ergo cũ iudei receꝑint regiũ patris: ad tende qͥd dicat
patris ñ di. Om̃is pat̾ nom̃ ẽ filii. Cũ in quã crediderint indo patre
&ad duxerit eo pat̃ &łiliũ : de uino eoꝵ biboꝵ dñs. & insimilitudine
ioseph regnins mȩgypto in ebriabit᷑ cũ fr̃ibꝰ suiꝰ. ¶Et assũpto petro
a duobꝰ filiis mebedei cepit c̃tristari mmestꝰ eẽ. Illud quã supͣdix imꝰ
de passione o ꝓpassione etiã inp̃senti capitulo ostendit᷑ ꝗͦd dñs ut ueritatẽ
Contristabat᷑ aut̃ ñ timore paciendi qͥ adhoc uenerat ut peteret᷑. & petrũ
timiditatis arguerat. S ꝓpt̾ infelicissimũ udã scandalũ om̃iũ apłoꝵ.
reiectionẽ ppłi udeor. euersione misero ih łm. Vnde & ionas¬
suũ. Siant̃ tristiciã animi ñ affectũ saluatoris erga ꝑituro ᷤ ses

Expanded text:
 Isaias propheta in cantico quod dilecto canit, et omnis sparsim Scriptura testatur. DiciRegnum Patris, 217 fidem puto esse credentium, Apostolo quoque idipsum confirmante: Regnum Dei intra vos est . Ergo cum Judaei receperint regnum Patris attende quod dicat, Patris, non Dei, omnis Pater nomen est Filii. Cum, inquam, crediderint in Deum Patrem, et adduxerit eos Pater ad Filium, tunc de vino eorum bibet Dominus, et in similitudinem Joseph regnans in Aegypto, inebriabitur cum fratribus suis . Et hymno dictobedaei, coepit contristari et moestus esse. Illud quod supra diximus de passione et propassione, etiam in praesenti capitulo ostenditur, quod Dominus, ut verContristabatur autem non timore patiendi, qui ad hoc venerat ut pateretur, 219 et Petrum timiditatis arguerat; sed propter infelicissimum Judam, et scandalum omnium apostolorum, rejectionem populi Judaeorum, et eversionem misesuum. Si autem tristitiam animi, non affectum Salvatoris erga perituros, sed
Abbreviated transcription (Latin):
deret. hic cõcupiscentiȩ triũphator occurrit. ne sy mon inecła pestilentiȩ cathedrã
possideret. Desudant alii triũphos regũ stilo historiȩ texere. insignes bellorũ titulo
& eorũ fortia gesta p̾eoniis ex qͥsite laudis efferre. mͥ uidet̾ uictoria ista quã supra
me ⁊ minimꝰ longe nobilior. & in cõꝑabilit̾ głosior. Ubi nimirũ ñ humanꝰ sanguis ef¬
fundit᷑ ñ militũ multitudo minuit᷑. s oĩs ȩccła catholica ꝑ romant fines imꝑii circũ¬
quaq diffusa. de uinculis antique dapnationis uelut exorrendo. ac ꝓfundissimo car¬
cere lib̾at᷑. Ut ꝑ augustũ diuinit̾ꝰ erepta. lib̾a dõ possit uoce cantare. Disrupisti uin

Expanded text:
deret; hic concupiscentiae triumphator occurrit ne Simon in Ecclesia pestilentiae cathedram deret; hic concupiscentiae triumphator occurrit ne Simon in Ecclesia pestilentiae cathedram possideret. Desudent alii triumphos regum stylo historiae texere; insignes bellorum titulos, et eorum fortia gesta praeconiis exquisitae laudis efferre; mihi videtur victoria ista, quam supra meminimus, longe nobilior, et incomparabiliter gloriosior: ubi nimirum non humanus sanguis effunditur, non militum multitudo minuitur, sed omnis Ecclesia catholica per Romani fines imperii circumquaque diffusa de vinculis antiquae damnationis velut ex horrendo ac profundissimo carcere liberatur; ut per Augustum divinitus erepta, libera Deo possit voce cantare: « Dirupisti, in
Abbreviated transcription (Latin):
cce om̃ps ds̃. incuiꝰ manu ẽ uictorid triũphantiũ. sceptra regnantiũ atq oĩũ cõditio
dignitatũ. absq huiꝰ adqͥsitionis in honeste stipendus. sideli filio suo plerasq nationes
exteras. subdidit tyrannicã aduersantia feritatẽ sub eiꝰ cõditione ꝑdomuit. suꝑborq
hostiũ tum̃tia s colla substrauit. Barbaras debellare ꝑcireuitũ gentes. & rebelles inf de¬
lit̃ subiectorũ dedit calcare ceruices. ut liqͥdo pateat: qr uictoria decelo ẽ. & ñ ꝓbat᷑ ex
donatiuis pendẽ pecuniȩ. s ex suꝑne grẽ descendẽ largitate. Uidet᷑ itaq imꝑator iste¬
cõstantino cesari aduersus catholicȩ hostes ȩccłȩ ñ supparẽ optinuisse uictoriã. Ille ni¬
mirũ arrianȩ sectȩ dogina fidĩ orthodoxȩ armis attriuit. Iste symoniacȩ hereseos
pestẽ auaritiã calcando deleuit. Iile sidĩ. ꝓpugnator obstitit. ne airius unitatẽ sem¬

Expanded text:
ens Deus, in cuius manu est victoria triumphantium, sceptra regnantium atque omnium conditio dignitatum, absque huius acquisitionis inhonestae stipendiis fideli famulo suo plerasque nationes exteras subdidit, tyrannicam adversantium feritatem sub eius ditione perdomuit superborumque hostium tumentias sibi colla substravit, barbaras debellare per circuitum gentes et rebelles infidelium subiectorum dedit calcare cervices. Ut liquido pateat, quia victoria de caelo est, et non probatur ex donativis pendere pecuniae, sed ex suConstantino Caesari adversus catholicae hostes Ecclesiae non supparem obtinuisse victoriam. Ille nimirum Arianae sectae dogma orthodoxae fidei armis attrivit; iste Simoniacae haereseos pestes avaritiam calcando delevit. Ille fidei propugnator obstitit ne Arius unitatem scin
Abbreviated transcription (Latin):
euertit. & qm̃ ipse anteriorũ pͥncipũ tenere regulã noluit. ut ęt̾ni regis p̃cepta
seruaret. hoc s̃ nom̃ ingͣta diuina dispensatio cõtulit. qͦd plerisq suiꝰ decessorib eaten

Expanded text:
evertit. Et quoniam ipse anteriorum principum tenere regulam noluit, ut aeterni regis precepta evertit. Et quoniam ipse anteriorum principum tenere regulam noluit, ut aeterni regis precepta servaret, hoc sibi non ingrata divina dispe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa symoniacũ uirꝰ omĩno destaestans. ñ solũ auaritiȩ ñ subcubuit. s ꝙ nulla carnis ille¬
cebras. uł extĩoris lucri questũ indispensande. ꝓrsus ȩccłastica dignitate quesiit. ut
iã pempto draconi decelo ꝓiecto & in abysso ꝑ angłm catena ligato. Qui nimirũ ant̃ eũ
michaele pugnauerat. qͥ t̾riã stellarũ partẽ pot̾ se traxerat. cũ ysaia plausabilit᷑ insultemꝰ.
Olucifer qͥ manȩ oriebaris. qͦm̃ cecidisti decelo. cor riusti in t̾rã qͥ uulneraba gentes. Usq
ad huiꝰ sane tẽpꝰ augusti cuncta canonũ decreta quȩ suꝑ huiꝰ modi peste fuerant apa¬
trib edita. de multorũ memoria longo iã uidebant᷑ obliuione delata.S huo tãquã
oli insignis ille iosias mox ut librũ legis dni repperit. uestim̃ta scidit. qͥa cõdoluit.
aras subruit. ydola ab hominanda deiecit. om̃sq priorũ regũ sacrilegas suꝑsticiones

Expanded text:
acum virus omnino detestans, non solum avariciae non succubuit, sed et nullas carnis illecebras vel exterioris lucri quaestum in dispensanda prorsus aecclesiastica dignitate quaesivit. Ut iam, perempto dracone de caelo proiecto et in abysso per angelum catena ligato, qui nimirum ante cum Michaele pugnaverat, qui tertiam stellarum partem post se traxerat, cum Ysaia plausibiliter insultemus: O Lucifer, qui mane oriebaris, quomodo cecidisti de caelo, corruisti in terram, qui vulnerabas gentes? Usque ad huius sane tempus augusti cuncta canonum decreta, quae super huiusmodi peste fuerant a patribus edita, de multorum memoria longa iam videbantur oblivione deleta. Sed hic tanquam olim insignis ille Iosias, mox ut librum legis Domini repperit, vestimenta scidit, quia condoluit, aras subruit, ydola abhominanda deiecit omnesque priorum regum sacrilegas superstitiones
Abbreviated transcription (Latin):
otheophili antioaene urb ep̃i cõm̃iarios. N politi qͦq martoris. o the¬
odori eracleote. a pollinarisq laudocini. ac didimi alex aindrim. & lati¬
noꝵ hylari. uictorini. fortunati opuscula. Egͥbꝰ etiã sipnica carperẽ
digiũ aliqͥd memoria scriberet᷑. Actu in duabꝰ ebdomadibꝰ iminente
to pascha & sparantibꝰ uentis dictare me cogis. ut quando notari ÷
excipiant. quando seribant᷑ scedule. quando em̃dent᷑ qͣ spatio digerant᷑
dpurũ. mixime eũ scias me ita tribꝰ m̃sibꝰ linguisse ut nẽ uix ingredi
incipiã nec possimꝰ laboris magnitudinẽ breuitate tẽporis cõpensare :¬
gtͣ omissa auetoritate ueterũ. qͦs nec legendi nec sequendi facultas
data ẽ. hystoricã int̾p̾tationẽ quã pepue postulast dicesibre unt
possa co pleueris te nitar implere qd religuũ ẽ. Immo ael men¬
sumnd o plneea parte c̃structis parietibꝰ pulcherrimũ aulbmen
mpola tit seras qdint̃ sit int subntã dictandi andieiã e elneubratã¬

Expanded text:
tyris, et Theodori Heracleotae, Apollinarisque Laodiceni, ac Didymi Alexandrini; et Latinorum, Hilarii, Victorini, Fortunatiani Opuscula, e quibus etiamsi parva carperem, dignum aliquid memoria scriberetur. At tu in duabus hebdomadibus, imminente jam Pascha, et spirantibus ventis, dictare me cogis: ut quando notarii excipiant, quando scribantur schedulae, quando emendentur, quo spatio digerantur ad purum, maxime cum scias me ita tribus mensibus languisse, ut vix nunc ingredi incipiam; nec possim laboris magnitudinem brevitate temporis compensare. Igitur, omissa auctoritate Veterum, quos nec legendi, nec sequendi mihi facultas data est, historicam interpretationem, quam praecipue postulasti, digessi breviter: missa compleveris, tunc nitar implere quod reliquum est, immo jactis fundamentis, et ex parte constructis parietibus, pulcherrimum culmen imponam, ut scias quid intersit inter subitam dictandi audaciam, et elucubrata
Abbreviated transcription (Latin):
ibi erigerent᷑ uexilla martyrii. & quomͦ ꝓnob̾ maledictũ crucies
factꝰ ẽ. & flagellatꝰ ẽ & crucifixus : sic ꝓ omiũ salute qͣsi noxius int᷑
noxios crucifigat᷑. Sin aut̃ qͥspiam ẽtendere uoluerit ideo ibi
dñm crucificũ ut sanguis ipsius suꝑ adam tomnulũ distillar& : int̃ro¬
peccatũ fr̃ habund& gr̃a. Adam uiͦ sepultũ iuxta cedron & arbe : in iħn
filii naue uolumine legimꝰ ¶Et posuer̃ suꝑ caput ciꝰ causã ipsiue

Expanded text:
ii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus est, et crucifixus: sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigeretur. Sin autem quispiam contendere voluerit, ideo ibi Dominum crucifixum, ut sanguis ipsius super Adae tumulum distillaret, interropeccatum, superabundaret gratia . Adam vero sepultum juxta Hebron et Arbee, in Jesu fil
Abbreviated transcription (Latin):
lerañt s ueteris hystorrę & mandatoꝵ fuerat recordatꝰ dĩ. Ait
illis. Qm̃ moyses ad duriciã cordis ur̃i ꝑmisit uob dimittere
uxores ur̾̃as. ab initio aut̃ ñ fuit sic. Quod dic̃ istiusmodi est.
Lñqͥd potest dĩ sibi cẽ c̃tiarius. ut aliud ante uisserit o sententiam
suã nouo frangat imperio: N̃ ita senerendũ ẽ. S moyses cum
uł pulchriores eẽm pͥmas uaxores int̾fici aut malã uitã ducere.
maluit indulgere discordiã. quã hodia & homicidia ꝑseuerare:¬

Expanded text:
. Ait illis: quoniam Moyses ad duritiam cordis vestri permisit vobis dimittere uxores vestras: ab initio autem non fuit sic. Quod dicit istiusmodi est: Numquid potest Deus sibi esse contrarius, ut aliud ante jusserit, et sententiam suam novo frangat imperio? Non ita sentiendum est: sed Moyses cum vel pulchriores essent, primas uxores interfici, aut malam vitam ducere, maluit indulgere discordiam, quam odia, et homicidia perseverare
Abbreviated transcription (Latin):
imposuer ei cruct̃ iħi. S hoc intelligendũ qͦd egrediens dep̃torio
iħc ipse portauerit crucẽ suã. pꝰtea obuiũ habuerint simonẽ cui
portandam crucẽ imposuer̃. iuxta anagogen uͦ crucẽ iħu siscipiunt
nationes. & peregrinꝰ obediens portat ignominiũ saluatoris. Et ue¬
ner̃ in locũ qͥ dr golgotha qͦd ẽ caluarię locꝰ. Audiui quendam
exposuisse caluariȩ locũ in qͦ sepultꝰ ẽ adam. Et ido sic apellatũ ẽ. qͥa ib
antiqͥ hominis sit ẽditũ caput  hoc ẽ qͦd apłs dic̃. Surge qͥdorinio

Expanded text:
. Sed hoc intelligendum est quod egrediens de praetorio Jesus, ipse portaverit crucem suam: postea obvium habuerint Simonem, cui portandam crucem imposuerint. Juxta anagogen vero, crucem Jesu suscipiunt nationes, et peregrinus obediens portat ignominiam Salvatoris. Et venerunt in locum qui dicitur Golgotha, quod est Calvariae locus. Audivi quemdam exposuisse Calvariae locum, in quo sepultus est Adam, et ideo sic appellatum esse, quia ibi antiqui hominis sit condi
Abbreviated transcription (Latin):
dine. qd redẽptis falsis testibꝰ madiedictionẽ clamore̾o infolici ppło cũ
Et illi forsitan illudentes ridentesq hoc fecer᷑. Cererũ pilatꝰ eẽt nolemtibꝰ
respꝰdit. Quod scripsi scripsi. Uelitis nolitis iuder om̃i nob gentiũ turba
uq rꝑudota. Satis minor eusebi dilectissune qͥ romã subito nauiga¬
turꝰ hanc tͥ ame gͣsi sitharciã dari uolueris: ut matħm breuit᷑ exponens
uerb setingerẽ sensibꝰ dilatarẽ. Si meminisses respsionis meȩ nũquam
scripseruit. Demde multo difficiliꝰ adibito iuditio quȩ optima sunt
ex cerpere. Aegisse me fateor ante inno plurimos in matħm origenis

Expanded text:
is pretio falsis testibus, et ad seditionem clamoremque infelici populo aeorum esset. Et illi forsitan illudentes ridentesque hoc fecerint. Caeterum Pilatus etiam nolentibus respondit: Quod scripsi, scripsi. Velitis, nolitis, Judaei, omnis vobis gentium turba  Matthaeum: « Miror, Eusebi dilectissime, cur, Romam subito navigaturus, hanc tibi a me quasi sitarciam dari volueris, ut Matthaeum breviter exponens, verbis stringerem, sensibus dilatarem. Si meminisses, inquit, responsionis scripserunt. Deinde multo difficilius, adhibito judicio, quae optima sunt recipere. Legisse me fateor ante annos plurimos in Matthaeum Origenis
Abbreviated transcription (Latin):
nos possumꝰ int̃p̃tare rationabile. EoTyMΥ la u. qͦd diconꝰ plenũ ire uel
iascibile tOEΠIΘIMITIHΩn qͦd appellamꝰ c̃cupiscibile. Et putat ille
philosophus rationabile nr̃m incelebro. irã infelle desideriũ in iecore
prudentiã. in ira odiũ c̃tra uicia. In desiderio cupiditatẽ uirtutũ. &
hoc totũ fi& ꝑdoctemã euangłicã quã nob mat̾ excła p̾stitit. Dicam o
t̃ciã quoꝵ intelligentiã ut curios lector expluribꝰ qͦd placuerit eligat.
Mulierẽ istã & ipsi ȩccłãm in t̃p̃tant᷑. quȩ fidẽ hõis farine satis tribus
mentatũ. ñ noꝰ adtriplicẽ dm̃. s ad iniꝰ diumitatis ꝑducit noneram.
Parmȩ qͦꝙ sata tria dũ ñ ẽ in singulis diuersa nat᷑a adunitatẽ trahunt
scibistantiȩ Pus qͥd ẽ sentꝰ s nigua parabole & dubra emgnatñ mncelli

Expanded text:
ari rationabile: τὸ θυμικὸν quod dicamus, plenum irae, vel irascibile: τὸ ἐπιθυμητικὸν quod appellamus, concupiscibile: et putat ille philosophus rationabile nostrum in cerebro, iram in felle, desiderium in jecore prudentiam: in ira, odium contra vitia: in desihoc totum fiet per doctrinam Evangelicam, quam nobis mater Ecclesia praestitit. Dicam et tertiam quorumdam intelligentiam, ut curiosus lector e pluribus quod placuerit, eligat. Mulierem istam et ipsi Ecclesiam interpretantur, quae fidem hominis farinae satis tribus mentatum, non nos ad triplicem Deum, sed ad unius divinitatis perducit notitiam. Farinae quoque sata tria dum non est in singulis diversa natura ad unitatem trahunt substantiae. Pius quidem sensus, sed nunquam parab
Abbreviated transcription (Latin):
eandem legẽ uxor qͦq marito dar& ropudiũ : eade cautela p̃cipitur
ne scdm accipiat uirũ. Et guta meretria  quȩ senilis fuerat adultera
ob ꝓbriũ ñtimebat : scdo p̃cipit᷑ uiro. qͦd sitalẽ duxerit sub adulterii
nub̾e. Orane pondus uxoꝵ ẽ si excepta causa fornicationis eas dimutere.
ñ lica. Quid enĩ si temulenta fuerit. si iracunda. si mał moribꝰ. siluru¬
riosa. si gulosa. si naga si uirgatria. & maledica. tenenda erit istiꝰmodi
olumꝰ nolumꝰ sustinenda. Cũ enĩ eẽmꝰ libi uoluntate noᷤ sub iecimius
spalia recipi& quȩ cõparatione  merito sui ita er̃ qͣsi paruo nũo

Expanded text:
arito daret repudium, eadem cautela praecipitur ne secundum accipiat virum. Et quia meretrix et quae semel fuerat adultera opprobrium non timebat, secundo praecipitur viro, quod si talem duxerit, sub adulterii nubere. Grave pondus uxorum est si, excepta causa fornicationis, eas non licet dimittere. Quid enim si temulenta fuerit, si iracunda, si malis moribus, si luxuriosa, si gulosa, si vaga, si jurgatrix, et maledica, tenenda erit ejusmodi, velimus nolimus sustinenda. Cum enim essemus liberi, voluntarie nos subjecimus spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero
Abbreviated transcription (Latin):
ob iecerant qͦds in ppło isrł usurpar& imꝑiũ illudentes hoc faciunt. ut
nudatũ pͥstinis uestibꝰ indunt clamide cocemeã ꝓroso limbo qͦregees
ueteres utebant᷑. & ꝓdiademate ponunt ei coronã spineã. ꝓsceptro regali.
dant calamũ & adorant qͣsi regẽ. Nos aut̃ om̃ia hȩc intelligamꝰ mystae.
Quomͦ enĩ caiphas dix̃. oportoꝵ unũ hominẽ mori ꝓ om̃ibꝰ nesciens qͥd
dicer&: sic & isti quȩcũq fecer̃. lico alia mente fecerint nob qͥ credimꝰ
n corona spinea maledictũ soluit antiquũ. Incalamo uenenata occidit
animalia. Siue calamũ tenebat in manu ut sacrilegiũ seribera iudeoꝵ.¬

Expanded text:
objecerant, quod sibi in populo Israel usurparet imperium, illudentes hoc faciunt, ut nudatum pristinis vestibus, induant chlamyden coccineam pro rufo limbo, quo reges veteres utebantur: et pro diademate ponant ei coronam spineam: pro sceptro regali dent calamum, et adorent quasi regem. Nos autem haec omnia intelligamus mystice. Quomodo enim Caiphas dixit: Oportet unum hominem mori pro omnibus , nesciens quid diceret: sic et isti quaecumque fecerunt, licet alia mente fecerint, tamen nobis, qin corona spinea, maledictum solvit antiquum: in calamo, venenata occidit animalia. Sive calamum tenebat in manu, ut sacrilegium scriberet Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicerent petrũ ñ dm̃ negasse. s hominẽ. & eẽ sensũ nescio hominẽ
qͥa scio dm̃. Hoc quã fruolũ sit prudens lector intelligat. sic de¬
fendensiũ apłm ut dĩ mendacii reũ faciant. Si enĩ iste ñ negauit
ẜ mentitꝰ ẽ dñs qui dixerat. am̃ dico tͥ quia hac nocte ante quam
gallus canta ter me negabis. Cerne qͥd dicat me negab̾ ñ hominẽ.¶¬

Expanded text:
rent Petrum non Deum negasse, sed hominem, et esse sensum, Nescio hominem, quia scio Deum. Hoc quam frivolum sit prudens lector intelligat. Sic defendunt apostolum, ut Deum mendacii reum faciant. Si enim iste non negavit, ergo mentitus est Dominus, qui dixerat: Amen dico tibi quia hac nocte, antequam gallus cantet, ter me negabis. Cerne quod dicat, me negabis, non hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. Dicamꝰ breuit̃ qͣte sanguiᷤᷤ ab el iusti usq ad machariã filiũ
barachiȩ ab illoꝵ gn̾atione. querat᷑ cũ nentrũ eoꝵ occiderit. Regula
dñm querenciũ faciẽ di iacob. Et in alio loco de om̃ibꝰ scĩs. Gnãtio
om̃ia agñatione ista. Et in ierherbiel cũ peccata t̃rȩ descripsisso sermo
ꝓpheticꝰ adiecit. Si neo & iob & danihel ibi fuerint inuenti ñ dimit
peccata t̾rȩ. illi. Om̃s iustoᷤ qui similes fuerint uirtutibꝰ eoꝵ anoe & iob

Expanded text:
nguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob. Et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio omnia a generatione ista. Et in Ezechiel, cum peccata terrae descripsisset, sermo propheticus adjecit: Si Noe, et Job, et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes forent virtutibus eorum, per Noe
Abbreviated transcription (Latin):
uos uiderits. Pilatꝰ accepit aquã iuxta illud ꝓpheneũ. Rauabo int̾
in nocentes manꝰ meas : ut in lauacro manuũ eiꝰ. gentiliũ oꝑa purga
n nocens egosũ a sanguine iusti huiꝰ. Iudex qͥ cogit᷑ ẽt᷑ xp̃m ferre sentennã
ñ dãpnat oblatũ s arguit offerentes iustũ ẽẽ ꝓnuncians qͥ crucifigendꝰ ẽ
Uos in qͥt uideritis. Ego minist̾sũ legũ ur̃a uox sanguinẽ. fudit. Et

Expanded text:
vos videritis. Pilatus accepit aquam, juxta illud propheticum: Lavabo inter innocentes manus meas ; ut in lavacro manuum ejus Gentilium opera purgarInnocens ego sum a sanguine justi hujus. Judex qn damnat oblatum; sed arguit offerentes, justum esse pronuntians qui crucifigendus est. Vos, inquit, videritis. Ego minister sum legum: vestra vox sanguinem fundit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
stragẽ regis filiã insponsalitiũ s fed̾are ꝓmeruit. qͥd mirũ si & imꝑator iste scãm ȩccłã
quȩ nimirũ sũmi regis ẽ. filia. symonis heresiarchȩ qͥ ueracit᷑ exꝓbrabat aciẽ dĩ
uiuentis uictor accepit. Atq ut dauid ex aliqͣ parte ñ inmerito cõparet᷑ ille in quã
de cisterna bethleemitica. quȩ int̃ hostiles habebat᷑ cuneo ᷤ cõcupiuit. s cũ ab obseq̃ntib
militib fuisset oblata. bib̾e nolens effudit. Und̃ mox scriptũ ẽ. libauit eã dño. Si gͥ in
dĩ sacrificiũ uersa ẽ a qua cõtep̃ta. quã p̃ciosũ dõ munꝰ fuisse credendũ ẽ pecunia re

Expanded text:
nsalicium sibi foederare promeruit, quid mirum, si et imperator iste sanctam aecclesiam, quae nimirum summi regis est filia, Symonis heresiarchae, qui veraciter exprobrabat aciem Dei viventis, victor accepit? Atque ut David ex aliqua parte non inmerito comparetur, ille aquam de cisterna Bethleem?, quae inter hostiles habebatur cuneos, concupivit, sed cum ab obsequentibus militibus fuisset oblata, bibere nolens effudit. Unde mox scriptum est: Libavit eam Domino. Si igitur in Dei sacrificium versa est aqua contempta, quam preciosum Deo munus f
Abbreviated transcription (Latin):
qoom macistis aesertũ  Nũqͥd abhoe ut homine iudereti calunes
smulem. q om̃i uento circũ fert᷑. & leuita te mentis deea ambigeret
ucdaestliat dapibꝰ : locustis uescitꝰ᷑ ximelle sil nesiti. En ut mollibueu
uestti P Ai camelar tegimm̃ eiꝰ s̃. Istius madi cibꝰ ꝙuestis. carceris
osentio recipiunt᷑ a p̃dicatio ueritatis tale ht̃ habiticulũ. & artiaor

Expanded text:
s in desertum? Numquid ob hoc, ut hominem videretis calamo 69 similem, qui omni vento circumfertur, et levitate mentis de eo ambigeret ut affluat dapibus? Locustis vescitur, et melle silvestri. An ut mollibus vestiatur? Pili camelorum tegmen ejus sunt. Istius modi cibus et vestis carceris hospitio recipiuntur, et praedicatio veritatis tale habet habitaculum. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
domo symonis leꝑsi. accessit ad eũ mulier habens alab austrũ ungenti
p̃ciosi o esfudit suꝑ capiit illiꝰ recũbentis. Nemo puta candẽ et̃ quȩ
suꝑ caput esfudit ungentũ & quȩ suꝑ pedes. Illa enĩ a lacrimis lauat
&crine tergit & manifeste meretria appellat᷑. De hac aut̃ nichil
tale scriptũ ẽ. Nec enĩ poterat statĩ capite dñi meretria dignafieri.

Expanded text:
lesia. Accesit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi, et effudit super caput ipsius recumbentis. Nemo putet eamdem esse quae super caput effudit unguentum, et quae super pedes. Illa enim et lacrymis lavat, et crine tergit, et manifeste meretrix appellatur. De hac autem nihil tale scriptum est. Nec enim poterat statim capite Domini meretrix digna fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
i male soquusꝰ suargie sinaut bene qͥd mececdis. Pcsa deccta nr̃a non
iubemi sinstrã p̃bere ses altam. hoc ẽ alterã dexterã. Iustꝰ enĩ sinistrã
nluba. Si nos hereticus in disputatione ꝑcusserit a dagma dextrum
uoluerit uulnerare : opponat᷑ et de scripturis aliud testimoniũ. &
ta diu uerberanti siecedentes sibi dextiais p̃beamꝰ donec inimier ta¬

Expanded text:
non jubemur sinistram praebere, sed alteram, hoc est, alteram dextram. Justus enim sinistram non habet. Si nos haereticus in disputatione percusserit, et dextrum dogma voluerit vulnerare, opponatur ei aliud de Scripturis testimonium, et tamdiu verberanti succedentes sibi dexteras praebeamus, donec inimici
Abbreviated transcription (Latin):
gressũ longitudinẽ nocti̾ superet. & illa ꝑ pleniluniũ totã eiꝰ quantula
fere qui ambrgat. Dequo & in primordus huiꝰcę opusculi aliqͣ ꝑstrina imꝰ
& nc̃ paucis replicemꝰ quia sic̃ luna & stelle ñ aserpsis ꝑhibent. s a sole
largitoris habeant bonũ quo uiuunt. ⁊ si c̃ ñ nr̃i uigore arbitrii for¬
titudinẽ nr̃am. s illo nos suscipiente illius mĩa p̃ueniente custo dimus.
nec sufficrentes sumus cogitare aliqͥd a nob̾ qͣsi ex nob̃.s sufficientia nr̃a
ex dõ ẽ. Ita ꝙ iã intp̃r̃ quo nĩȩ redeptionis insignia celebraomꝰ solaris ꝑfeclio
splendorisq illuminat. lunare quȩ iluminat᷑ antecedere deb&¬

Expanded text:
gressum longitudinem noctis sgressum longitudinem noctis sfere qui ambigat, de quo et in primordiis hujusce opusculi aliqua perstrinximus, et nunc paucis replicemus. Quia sicut luna et stellae non a seipsis, ut perhibent, sed a sole , sed gratia largitoris habent bonum quo vivunt. Et sicut non nostri vigore arbitrii fortitudinem nostram, sed illo nos suscipiente, illius misericordia praeveniente custodimus, nec sufficientes sumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est, ita etiam in tempore quo nostrae redemptionis insignia celebramus, solaris perfectio splendoris quae illuminat lunarem quae illuminatur antecedere deb
Abbreviated transcription (Latin):
circulo redit. s ꝓpͥe quȩ in circulo decennouenali ad notate s̃ ep aet
lunã qͦta sit in xi. bełr̃ apliũ ubi paschał ẽ festi pͥncipiũ signant  hãc p̃¬
firã sui cursus regulã sẽꝑ obseruantes ut quoties minorẽ SU numeri ł
habent. paschalẽ lunã p̃ferent. Quoties aũt maiorẽ insequentẽ. luna ꝑas¬
cha querendũ p̃monstrent. Iuia nimirũ lunę paschał plenitudo ñ eqͥnoe
tiũ p̃ire. s sic̃ in principio creaturarũ ordinatũ ẽ. sequi potius. deb&.
quando primũ ortus ẽ solin inchoationeꝰ noctis aut uernalis Eqnocti
tenens ipsa particula unde multũ errare constat eos qui lunȩ paschalis
iniciũ a tercio nonarũ marciarũ die querendũ definiunt. Quia udelic&
ibi nata luna ante tempꝰ equinoctii. pleniluniũ ostendit. Idoq sollẽpni¬
tati paschali inabilis ẽ in qua si c̃ diaimꝰ pͥmũ solẽ pͥminue creationis
statũ acdeinde lunã necesse ẽ conscendere. ut & hic ꝑequinocti trans¬

Expanded text:
circulo redit. Sed proprie quae in circulo decennali adnotatae sunt epactae undecimo Kalend. Aprilis, ubi paschalis est festi principium, signant hanc praefixam sui cursus regulam, semper observantes ut quoties minorem sexdecim numerum habent, paschalem lunam praeferat. Quoties autem majorem in sequentem lunam pascha quaerendum demonstret, quartium preire, sed, sicut in principio creaturarum ordinatum est, sequi potius debet, quando primum ortus est sol in inchoatione tenens ipsa particulam. Unde multum errare constat eos qui lunae paschalis initium a tertio Nonarum Martiarum die quaerendum definiunt, quia videlicet ibi nata luna ante tempus aequinoctii plenilunium ostendit. Ideoque solennitati paschali inhabilis est, in qua, sicut diximus, primum solem primitivae creationis statum, ac deinde lunam necesse est conscendere, ut et hic per aequinoctii trans
Abbreviated transcription (Latin):
epactas lunares quȩ ad cursũ solis annuatim undenis diebꝰ ad crescere
solent. Inde epacte greco uocabulo id÷ adiechones didte qđ ꝑ annõ sin¬
gulos. xi dierũ ut diximꝰ ad cumulent᷑ augm̃to. ł cerre quia inuenienda
quote sint lunȩ bełrũ xii. ꝑtotũ adiciunt᷑ annũ ut supͣ docium epactę
iure iđ adiectiones uocantur. & quidẽ ꝑ totũ anniuertentis orbe suas
quęq dies hab& ad rectiones lunares .xi. Nã uerbi gr̃a si hodie cũ scri¬
bo quinta ẽ luna. isto ipso die pꝰ annũ xui erit luna. pꝰduos annoi

Expanded text:
epactas lunares, quae ad cursum solis annuatim undenis diebus accrescere solent. Inde epactae Graeco vocabulo. Item adjectiones dictae, quae per annos singulos undecim dierum, ut diximus, accumulentur augmtotum adjiciuntur annum, ut supra docuimus: epactae jure, id est, adjectiones, vocantur, et quidem per totum anni vertentis orbem suos quaeque dies habet adjectiones lunares XI. Nam, verbi gratia, si hodie cum scribo quinta est luna, isto ipso die post annum decima sexta eri
Abbreviated transcription (Latin):
sinetia nsti qui asy moniacis st̃ ꝓmoti. nulla possut̃ ratione denuo cõsecrao nõ
R estatis st suie tectt aredͥant siue recte ñ credant. denuo cõsecrari omĩno nõ cl̃e¬
beant Neceses e itaq secd̃m ea quȩ dicta s. ut asymoniacis ordinati aut catholice
anor todexe fidi solidunte ꝑ sistere. s pleros q eorũ insuꝑ ut reuera catolicos i

Expanded text:
sic etiam isti, qui a symoniacis sunt promoti, nulla possunt ratione denuo consecrari. sic etiam isti, qui a symoniacis sunt promoti, nulla possunt ratione denuo consecrari. Restat igitur, ut, sive recte credant, sive recte non credant, denuo consecrari omnino non debeant. Necesse est itaque secundum ea quae dicta sunt, ut a symoniacis ordinati aut catholice in orthodoxae fidei soliditate persistere, sed pl