comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contabescat: quatinꝰ & certa se
a uisibilib eleuet: & ex qͥbusdã
sese. incerta ꝑturbet. Nam ple¬
rumq. ad eterna appetenda
se erigit: & subortis cogitatio¬
num stumulis agitata. sibimet
tula mutabilitate ꝑfidie. aura
dubietatis uersat. An non ĩ suo
pectore coartari t̾ram mareq cog¬
nouerat: qui & ꝑ fidem sꝑans. &
ꝑ infelicitatem fluct̾uans dice¬
bat: credo dñe: aduiua inere¬
dulitatem meam: Quid itaq
est quod se & credere asserit. &
adiuuari in se incredulitatem
querit: nisi quod coartari insins
cogitationib. t̾ram cum mari
deprehenderat: qui & exorare.
certus iam ꝑ fidem ceꝑat: et
Adhuc incertus. undas ꝑfidie.
tamen occulta fieri dispensa¬
tione ꝑmittitur: ut cum mens
iam surgere ad rectitudinem
ceꝑit. prauitatis sue reliquuis
impugnetur : quatinus ipsa
hec impugnatio. aut resisten¬
tem exerceat: aut delectatiõib
seductam. frangat. Recte itaq
nunc dicitur. Si subu̾terit om¬

Expanded text:
contabescat; quatenus et certa se contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibimet tula 348 mutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere asserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae tamen occulta fieri dispensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si sub
Abbreviated transcription (Latin):
bris possidetur. In unum gͦ
celum infernusq. redigitur.
cum mens que iam lucem pa¬
trie suꝑne considerat: etiam
de carnis bello. tenebras occul¬
te temptationis portat. Cer¬
te iam paulus. tercii celi cul¬
men ascenderat: iam para¬
dysi secreta cognouerat : &
tamen adhuc carnis bella
tolerans. gemebat dicens. Ui¬
deo aliam legem in membͥs
meis. repugnantem legi m̃¬
tis mee: & captiuum medu¬
centem in lege peccati que
est in membris meis. Quid
gͦ in hnius tanti p̃dicatoris pecto¬
re : nsi celum d̾s infernumq co¬
artauerat: Qui & uisionis in¬
time iam lumen acceꝑat: & ta¬
men adhuc tenebras de carne
tolerabat: suꝑ se uiderat. quod
letus appeteret. in se cernebat.
quod metuens doleret. Iam ce¬
lestis patrie lux irradiauerat:
Ad huc temptationis obscuritas.
animum confundebat. Cum
celo gͦ infernum ꝑtulit:. quia
& illuminatum securitas erex̃ :
mente iam uigeat: s tamen ex
parte aliquantula in dubietate

Expanded text:
bris possidetur. In unum ergo bris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Quid ergo in hujus tanti praedicatoris pectore nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula in dubietate
Abbreviated transcription (Latin):
nem nr̃e titubationis. emer
gente subito pauore confun¬
dit. Dubietate quippe sua
cor anxium. hoc ip̃m quiati¬
tubat. ualde formidat: & qͣsi
mare subuercitur : cum ipsa
in d̾m nr̃a trepidatio. conside
subuertitur. breuit̾ diximus:
nunc aliquantulum laborio¬
sius restat: ut hec qualit̾ in
unum coartari ualeant. de¬
constat. ut ad fumma iã men¬
tem sp̃c eleuet: s tamen hãc
importunis caro temptationi¬
b impugnet. Cumq ad con¬
templanda celestia. animus
ducitur: obiectis actionis il¬
licite imaginib. reu̾beratur.
Nam carm̃is repente huncsti¬
mulus sauciat: quem extra car¬
nem. contemplatio sc̃a rapie¬
bat. Celum gͦ simul. infernꝰq
coartatur: cum unam eandeq
mentem. & subleuatio contẽ¬
plationis illuminat : & impor¬
tunitas temptationis obscu¬
rat: ut & uideat intendendo.
quod appetiatꝰ: & succumben¬
do in cogitatione toleret. qd̾
erubescat. De celo quippe lux
oritur: infernus autem tene¬

Expanded text:
nem nostrae titnem nostrae titgente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considersubvertitur breviter diximus, nunc aliquantulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, decontingit ut ad summa jam mentem spiritus elevet, sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae imaginibus reverberatur. Nam carnis repente hunc stimulus sauciat quem extra carnem contemplatio sancta rapiebat. Coelum ergo simul infernusque coarctatur cum unam eamdemque mentem et sublevatio contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tene
Abbreviated transcription (Latin):
gabilis. nullus agnoscit: nisi qͥ
uel contemplatione. ad summa
proliehi: uel occultis motib re¬
sistens. temptationum ceperit
importunitate. turbari. Unde
& beato iob dicitur. Excelsioe
celo est. & quid facies: ꝑfun¬
dior inferno : & unde cognos¬
ces: Ac si aꝑto despecto dice¬
retur. Profunditatem eiꝰ atq
excellentiam. quando tu cog¬
noscere sufficis : qui uel uirtu¬
te ad summa euehi. uł̾ temet¬
ip̃m reprehendere in tempta¬
tionib nescis: Sequitur
Si subuerterit om̃ĩa. uł in u¬
num coartauerit: quis contͣ¬
dicet ei: Uel quis dicere potest¬
ei. cur ita facis: Subuertit
dñs celum : cum terribili &
occulta dispensatione. huma¬
ne contemplationis celsitudi¬
nem destriut. Subu̾tit infer¬
nuim : cum ciuuslibet mentẽ.
in sins temptationib pauidã:
cadere etiam ad deteriora. ꝑ¬
mittit. Subuertit terram: cũ
fructificatõem bomi oꝑis. adũ¬
sis irruentib. intertidit Sub¬
uertit mare: cum fluctuatio¬

Expanded text:
gabilis nullus agnoscit, nisi qui gabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel, occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Unde et beato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei aperto despectu diceretur: Profunditatem ejus 347 atque excellentiam quando tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus nescis. SequiturSi subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest. Cur ita facis? - Subvertit Dominus coelum, cum, terribili et occulta dispensatione, humanae contemplationis celsitudinem destruit. Subvertit infernum, cum cujuslibet mentem in suis tentationibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram: cum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare, cum fluctuatio
Abbreviated transcription (Latin):
bene potentiam. egregius nob̃
doctor insinuat: cum breuiter
narrat. Ut possitis comprehen¬
dere cum om̃ib scĩs: que sit
latitudo. longitudo. sublimni¬
tas. & profundum. Habet qͥp¬
pe ds latitudinem: quia dilec¬
tionem suam. usq ad collectio¬
nem ꝑsequentium tendit. Ha¬
bet longitudinem: quia ad
uite patriam. nos longanunit᷑
tolerando ꝑducit. Habet sub¬
limitatem: quia ipsoꝵ quoq
intelligentiam qui recepti insu¬
ꝑna fuerint congregatione.
transcendit. Habet ꝓfundum.
quia dampnatis inferius dist̃c¬
tiomis sue iudicium. incompre¬
hensibiliter exerit. Que scili¬
cet quatuor. nobis in hac uita
positis singłis. exercit: quia &
latitudinem amando. & lon¬
gitudinem tolerando: & celsi¬
tudinem non solum nr̃am in¬
telligentiam. s etiam uota su¬
ꝑando: & profunditatem suã
exhibet. occultos. & illicitos
cogitationum motꝰ. districte
udicando. S eiꝰ celsitudo &
profunditas. quam sit inuesti¬

Expanded text:
bene potentiam egregius nobis bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in supernam fuerint congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judicando. Sed ejus celsitudo et profunditas quam sit investi
Abbreviated transcription (Latin):
spes nr̃a comp̾hendit. Mari
latior: quia humana mens
fluctuans. multa dehis que
uentura st̃ conicit ÷ s cum
iam cernere que estimauerat
ceꝑit: angustam se fuisse in sua
nr̃a contemplatio deficit. U bi
& cor psalmista posuerat: s nec¬
dum se eum contigisse sentie¬
bat dicens. Mirabilis facta ẽ
scientia tua ex me: confortata
est nec potero ad eam. Inferno
met ip̃m discutiens. s eiꝰ subtili¬
ora iudicia ꝑtimestens dicebat.
Nichil mͥ conscius sum: s non
m hoc iustificatus sum. Qui
autem iudicat me: dñs ẽ. Lon¬
giorem terrẽ uiderat: cũ mi¬
nora ei esse. humane mentis
uota pensabat dicens. Qui
potens est om̃ia facere. suꝑha¬
bundant̾ quam petimꝰ. aut
intelligimus. Latiorem mari
conspexerat: qui timendo pen¬
sabat. quia nequaquam mens
humana. inmensitatem dis¬
trictionis eiꝰ agnosceret: quan¬
tumlibet inquirendo fluctua¬
ret dicens. Quis nouit pote¬
statem ire tue: & p̾ timore
iram tuam amumerare: Quiꝰ

Expanded text:
spes nostra comprehendit; mari spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in sua nostra contemplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad eam Psal. CXmetipsum discutiens, sed ejus subtiliora judicia pertimescens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
mitatem nr̃am. patientia di¬
uine longanimitatis exsuꝑat:¬
que nos & peccantes tolerat:
& conu̾sos ad p̾mia remune¬
rationis expectat. Mari la¬
tior: quia ubiq facta peccan¬
tium. retͥbutionis sue presen¬
tia occupat : ut & cum nob̾
presens ꝑ speciem non cernit᷑.
presens ꝑ iudicium. sentiat᷑.¬
ferri hominem possunt: ut ip¬
se sit celum. cum iam ꝑ deside¬
rium. summis inhereat. Ipse
infernus: cum temptationũ
suarum caligine ꝑturbatus.
minsimis iacet. Ipse terra: qͥa
in bono oꝑe. fixe spei ub̾tate.
fructificat. Ipse mare: quia in
quibusdam trepidus quatit᷑:
& aura sue mutabilitatis. agi¬
tatur. S celo est excelsior: qͥa
potentie eiꝰ magnitudine um¬
cimur : etiam cum suꝑ nosmet¬
ipsos. eleuamur. Inferno pro¬
fundior: quia nimirum plus
iudicat : quam ipse se huma¬
nus animus. in temptatiõib
inuestigat. Cerra longior: qͥa
fluctus uite. quos in fine retͥ¬
buit ÷ nequaquam nunc. uel

Expanded text:
mitatem nostram, patientia dimitatem nostram, patientia divinae longanimitatis exsuquae nos et peccantes tolerat, et conversos ad praemia remunerationis exspectat. Mari latior, quia ubique facta peccantium 346 retributionis suae praesentia occupat, ut et cum non praesens per speciem cernitur, praesens per judicium sentiatferri hominem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel
Abbreviated transcription (Latin):
Quod deus celo excelsior. in¬
ferno profundior. terra lon¬
gior. mari latior. ẽẽ descͥbit᷑:
tanto spiritalit̾ debet intelli¬
gi ⁊ quanto de deo quicquam
nefas est iuxta corꝑea linia¬
menta. sentire. S celo est ex¬
celsior: quia incircum scͥptiõe
sui sp̃c. cuncta transcendit.
Inferno profundior: quia tͣns¬
cendendo subuehit. Cerra
longior: quia creature modũ
ꝑhennitate sue et̾nitatis exce¬
dit. Mari latior: quia rerum
temꝑalium fluctus. sic regens
possidet: ut hos sub om̃imo¬
da potentie sue presentia co¬
angustando circumdet: qͣm¬
uis possint & celi appellatione
angłi:. & infern uocabulo. de¬
monia designari. Per terram
uͦ. iusti homines: ꝑ mare autẽ.
peccatores intelligi. Excelsior
itaq celo est: quia ipsi quoq
electi spc̃ ÷ uisionem tante cel¬
situdinis. ꝑfecte ñ penetrant.
Profundior inferno est: quia
malignoꝵ sp̃uum astutias. lon¬
ge subtilius quam ipsi puta
uerant iudicans dampnat.
Terra longior: quia longani¬

Expanded text:
Quod Deus coelo excelsior, inferno profundior, terra longior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentire. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit; inferno profundior, quia transcendendo subvehit; terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit; mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Quamvis possunt et coeli appellatione angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram vero justi homines, per mare autem peccatores intelligi. Excelsior itaque coelo est, quia ipsi quoque electi spiritus visionem tantae celsitudinis perfecte non penetrant. Profundior inferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtiliuverunt, judicans damnat. Terra longior. Quia longani
Abbreviated transcription (Latin):
porib transcurrisse sufficiat.
quia enim sacri libri sequen¬
tensa. complecti breuit̾ expo¬
nendo ñ possumꝰ: ea necesse ẽ.
ut aliis uoluminib reseruemꝰ:
quatinꝰ lector. tanto feruen¬
tior ad legendi studiũ redeat:
quanto ex lectionis ꝗuoq in¬
tcessione. respirat

Expanded text:
poribus 366 transcurrisse sufficiat. poribus 366 transcurrisse sufficiat. Quia enim sacri libri sequentensa complecti breviter exponendo non possumus, ea necesse est ut aliis voluminibus reservemus, quatenus lector tanto ferventior ad legendi studium redeat, quanto ex lectionis quoque intercisione respirat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conu̾sos sine retractione cru¬
ciat. Quod ꝑ propħam scili¬
cet breuit̾ insinuat dicens.
Tacui semꝑ silui. patiens fui:
sicut parturiens loqͣr. Ut enĩ
p̃diximus. parturiens cũ do¬
lore eicit: hoc qd mintimis.
temꝑe longo gestauit. Qͥ gͦ
semꝑ filuit. sic̃ parturiens lo¬
qͥtur: qͥa uenturꝰ uidex. qui
sine ultione facta hominum
ꝑtulit : quandoq cum feruore
examinis. quasi cũ dolore mẽ¬
tis: quantam animadu̾sionis
sententiam int̾ seruauit. os¬
tendet. Nemo gͥ hanc lampa¬
dem. cũ latet despiciat: ne con¬
temptores suos. cũ de celo ful¬
serit exurat. Cui enim minc.
ñ ardet ad ueniam: tt̃ ꝓculdu¬
bio. ardebit ad penam. Qͥa
tempus accipimꝰ: dũ adhuc li¬
centia suꝑest. eiꝰ iram qͥubiq
est. mores in melius cõmutan¬
do fugiamꝰ. Solũ qͥppe aĩad¬
u̾sio illa ñ inuenit: quẽ cor¬
rectio abscondit. Hec nos lar¬
giente dño: in duob iam cor¬

Expanded text:
non conversos sine retractatione crunon conversos sine retractatione cruciat. Quod per prophetam scilicet breviter insinuat, dicens: Tacui, semper silui, patiens fui, sicut parturiens loquar . Ut enim jam praediximus, parturiens cum dolore ejicit hoc quod in intimis tempore longo gestavit. Qui ergo semper siluit sicut parturiens loquitur, quia venturus judex, qui sine ultione diu facta hominum pertulit, quandoque cum fervore examinis, quasi cum dolore mentis, quantae animadversionis sententiam intus servaverit ostendit. Nemo igitur hanc lampadem, cum latet, despiciat, ne contemptores, suos, cum de coelo fulserit, 365 exurat. Cui enim nunc non ardet ad veniam, tunc procul dubio ardebit ad poenam. Quia tempus accipimus, dum adhuc licentia superest, ejus iram, qui ubique est, mores in melius commutando, fugiamus. Solum quippe animadversio illa non invenit quem correctio abscondit. 55. Haec nos, largiente Domino, in duobus jam cor
Abbreviated transcription (Latin):
tempsit: seseq apud se in oc¬
cultis retinens. eos qͦs ext̾iora
querere comꝑit. ingratosforas
reliqͥt ÷ magis eligens. aꝑte a
suꝑbientib despici: qm a non
credentib. uacua uoce laudari.
Unde & protinus. lampas ista
contempta est: sicut illic sub¬
ditur. Spreuit autẽ illum.
herodes cum exercitu suo: &
illusit. indutꝰ ueste alba. S
ra irrisiones tolerat. de celo
iudicium choruscat. Unde hic
apte subiũgitur. Parata ad
tempus statutũ: De qͦ uide¬
licet temꝑe. ꝑ psalmistã dicit.
Tempꝰ meũ: ñdũ uenit. Hĩc
petrus ait. Quem oportet
celũ susciꝑe: usq ad tempꝰ re¬
stitutionis. Lampas gͦ que nẽ
contempnit᷑. ad statutũ tem¬
pꝰ uentura p̃parat᷑: quia ipse
peccata in die ultimo uidicat:
qui nc̃ peccantiũ derisiones.
portat. Et tanto te clarius
districtionem exerit: quanto
ñẽ uocandis peccatorib. suã
lenius patientiã st̃nit. Qui
enĩ dui com̃tendos expectat:

Expanded text:
tempsit, seseque apud se in octempsit, seseque apud se in occultis retinens, eos quos exteriora quaerere comperit, ingratos foris reliquit: magis eligens aperte a superbientibus despici, quam a non credentibus vacua voce laudari. Unde et protinus lampas ista contempta est, sicut illic subditur: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba . ra irrisiones tolerat, de coelo judicium coruscat. Unde hic apte subjungitur: Parata ad tempus statutum. De quo videlicet tempore per Psalmistam dicit: Tempus meum nondum advenit . Hinc Petrus ait: Quem oportet coelum suscipere, usque ad tempora restitutionis . Lampas ergo quae nunc contemnitur ad statutum tempus ventura praeparatur, quia ipse peccata in die ultimo judicat, qui nunc peccantium derisiones portat. Et tanto tunc durius districtionem exerit, quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius patientiam sternit. Qui enim diu convertendos exspectat,
Abbreviated transcription (Latin):
Libet int̾ hec. ad redemptoris
uias. mentis ocłos attollere:
sensimq amembris. ad capud
uenire. Ipse enim nobis. lam¬
pas ueracit̾ extitit: qͥ pro re¬
demptione nr̃a. in cruce mo¬
riens : tenebrosis nr̃is mentib
lucem ꝑ lignum fudit. Hac
nos lampade. ioh̾es illumina¬
ri conspexerat: cum dicebat.
Erã lux uera: que illuminat
omnem hominem uenientem
in mundũ. Quã tam̃ apud
cogitationes diuitũ. contẽp¬
ni uidet: cum paulo ptꝰ subdit᷑.
In ꝓpͥa uenit: & su eũ ñ recepe¬
runt. Huiꝰ lampadis fłamas.
herodes explorare uoluit:
cum eiꝰ miracula uidere concu¬
piuit⁊ sic scͥptum est. Erat enĩ
ex multo temꝑe. cupiens uide¬
re eũ. eo qd audisset multa de
illo: & sꝑabat signum aliqͦd.
uidere ab eo fieri. S lampas
hec. ante eiꝰ ocłos. nulło radio
lucis emicuit: quia ei qui se
ñ pie s curiose quesierat: nil
de se mirabile ostendit. Inqui¬
sitꝰ qͥppe redemptor tacuit: ex¬
pectatꝰ. miracula exhib̾e con¬

Expanded text:
Libet inter haec ad Redemptoris vias mentis oculos attollere, sensimque a membris ad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, qui, pro redemptione nostra in cruce moriens, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum contemptam vidit, cum paulo post subdidit: In propria venit et sui eum non receperunt . Hujus lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cupiens videre eum, eo quod audisset multa de illo, et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri . Sed lampas haec ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie sed curiose quaesierat nil de se mirabile ostendit. Inquisitus quippe Redemptor tacuit, exspectatus miracula exhibere con
Abbreviated transcription (Latin):
amicos meos. Quos nimirũ
psalmista intuens. ait. Michi
autẽ nimis honorificati sunt
amici tui ds. Quoꝵ dum
celsitudinem cordis aspiceret:¬
qua mundi głam que calce
calcarent ꝓtinus addidit.Ni¬
mis confortatus est. pͥncipatꝰ
eoꝵ. Ac ne paucos ẽẽ crede¬
remus. quos ꝓficere usq ad
summã tante ꝑfectionis. ag¬
noscimꝰ: ilico adiunxit. Dinu¬
merabo eos: & suꝑ harenam
multiplicabunt᷑. Qͦt utiq ñẽ
ꝓ amore ueritatis. sese libent̾
humiliant. tot tc̃ in iudicio.
lampades choruscant. Dicat᷑
gͥ recte. lampãdes contempta
apud cogitationes diuitum.
parata ad tempꝰ statutũ: quia

Expanded text:
amicos meos . Quos nimirum amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque ad summam tantae perfectionis agnoscimus, illico adjunxit: 364 Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Quot itaque nunc pro amore veritatis sese libenter humiliant, tot tunc in judicio lampades coruscant. Dicatur igitur recte: Lampas contempta apud cogitationes divitum, parata ad tempus statutum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quert. Unde electis suis ueri¬
tas dicit. Uos qui secuti estis
me: in regeneratione. cũ se¬
derit filius hominis in sede
maiestatis sue: sedebitis &
uos. suꝑ duodecim sedes: ni¬
dicantes duodecim tͥb isrl̃.
Neq enim plusqm duode¬
cim uidices. illa int̾ni confes¬
sus curia. ñ habebit: s ni¬
mirum duodenario nume
ro. quantitas umu̾sitatis ex¬
pͥmitur : quia qͥsqͥs stimulo
diuini amoris excitatꝰ. hic
possessa reliquerit: illic pro¬
culdubio. culmen iudiciarie
potestatis obtinebit: ut simul
t̾ẽ uidex cum udice ueniat. qͥ
nc̃ consideratione iudicii sese
spontanea pauꝑtate castigat.
Hinc est enim: quod de scẽ ec¬
clesie sponso ꝑ salomonem di¬
citur. Nobilis in portis uir eiꝰ:
quando sederit cũ senatorib
terre. Hinc ysaias ait. Dñs
ad iudicium ueniet: cum seni¬
orib ppłi sui. Hinc eosclem se¬
niores ueritas. ñ iam famulos:
si amicos denuntiat dicens.
am non dicam uos seruos: si

Expanded text:
querunt. Unde electis suis Veriquerunt. Unde electis suis Veritas dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederisedebitis et vos super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Neque enim plus quam duodecim judices illa interni consessus curia non habebit, sed nimirum duodenario nuro quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis stimulo divini amoris excitatus hic possessa reliquerit, illic proculdubio culmen judiciariae potestatis obtinebit. Ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae Sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gitur: eiꝰq uincła in om̃i p̾to¬
rio manifestantur. Uirgis cedi¬
tur. multisq ex genere. & ex
gentib. ꝑiculis urgetur. La¬
pidib lystris tunditur. pedi¬
b extra urbem trahitur ⁊ qͥa
extinctus estimatur. S usqͦi
lampas ista contempnitur.
usꝙ qͦ despicabilis habetur:
Numqͥdnã. fulgorem suum.
nullatenꝰ exeret: & nimiqͣm
quanta claritate candeat os¬
tendet: Ostendet plane.
Nam cum lampas contempta
apud cogitationes diuitum.
diceret᷑: protinus additur.¬
Parata ad tempꝰ statutum.
Statutum quippe. contemp¬
te lampadis tempꝰ est.:extre¬
mi uidicii p̾destinatus dies:
quo iustus quisq qui nc̃ des¬
picitur: quanta potestate ful
cum deo iudices ueniunt:. qui
nunc pro deo iniuste iudicant᷑.
Tunc eoꝵ lux. tantolatius e¬
micat: quanto eos nẽ manꝰ
ꝑsequentium duriꝰ angustat.
Tunc reꝓboꝵ ocłis patescet.
qd̃ celestiꝰ potestate subnxi st̃.
qui terrena om̃ia. sponte reli¬

Expanded text:
gitur, ejusque vincula in omni praetogitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus additurParata ad tempus statutum. - Statutum quippe contemptae lampadis tempus est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque qui nunc despicitucum Deo judices veniunt, qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt qui terrena omnia sponte reli
Abbreviated transcription (Latin):
apłi: s facti sumus paruuli in
medio ur̃m. Euis uͦ auditori¬
b. nimirum tumor diuitum.
adhuc in corde remanserat: cũ
dicebant. Epistole graues st̃
& fortes: p̾sentia autem corꝑis.
infima ÷ & sermo contemptibi¬
lis. Quem enĩ talia dicere pos¬
se cognouerant: secum cominu¬
niter uiuere ñ posse iudicabãt.
Cumq eum. & humilem ui¬
uendo cernerent. & altum ser¬
mone pensarent: fua eos ela¬
tio compulit. ut quem ꝑscͥpta
timuerant : ꝑ p̾sentia uerba
despicerent. Quid gͥ paulus:
nisi contempta lampas. apd
cogitationes diuitum fuit :
Qui unde magist̾ium humi¬
litatis exhibuit: inde a rudib
discipłis. suꝑbie contumelias
recepit. Hoerendo etem̃ mo¬
do. languor suꝑbientium unde
detumescere debuit excreuit.
dum mens elata carnaliũ. hoc
quasi de dignabile reppulit:. qd
magister imitabile ostendit.
An contempta lampas ñerat:
qui tot uirtutib emicans. tan¬
ta a ꝑsecutorib. adu̾sa tolera¬
bat legatione in cathena fun¬

Expanded text:
i, sed facti sumus parvuli in medio vestrum . Ejus vero auditoribus nimirum tumor divitum adhuc in corde remanserat, cum dicebant: Epistolae graves sunt et fortes, 363 praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis . Quem enim talia dicere posse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fun
Abbreviated transcription (Latin):
rius dolores sentit. Unde so¬
phar nequaquam ueritus.
ausu temerario. docere meli¬
orem: exhortatur ad iꝰtitiam :¬
& demonstrat quam nulla
usti ocłis. uideatur pena.
Ac si aꝑte dicat. Si degustas
gaudium. quod int᷑ ꝑmanet:
leue fit protinus. om̃e quod
foris dolet. Bene autem pre¬
sentis uite miserias. aquis p̃¬
tereuntib comparat: quia
calamitas transiens. electi
mentem. nequaquam ui con¬
cussionis obruit : s tamen ta¬
ctu meroris. infundit. Nam
& qͥdem ꝑ cruorem uulneris.
& si sue certitudine ñ fran
solum flagella atterunt. s in
uniꝰcuiusq iusti animo. malig¬
noꝵ quoq sp̃ũum temptamẽ¬
ta grassantur. ut exteriꝰ ex ꝑcus¬
sione doleat. & intus aliquate¬
nus. ex temptatione frigescat.
Si nequaquam gr̃a deserit:
que quo nos durius ex dispen¬
satione ꝑcutit: eo ampliꝰ ex pi¬
etate custodit Nam cum te¬
nebrescere ꝑ temptationem ce¬
ꝑit: sese iterum. liix int̾na suc¬

Expanded text:
rius dolores sentit. Unde Sorius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine non frangsolum flagella atterunt, sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna suc
Abbreviated transcription (Latin):
titur. indeficiendo ꝓculdubio.
& in eiꝰ soliditate ꝑsistitur:
quia & si infirmitatis sue pon¬
dere. suꝑata mens deficit. hãc
tamen iterum continius cona¬
tib reparata. comp̾hendit.
ec stabilitatem suam. in ea
ꝑdidisse dicenda est: aqua &¬
si semꝑ deficit : hanc & cum
ꝑdiderit. semꝑ inquirit. Se
durius animus sentit: qͣnto
pensare bonum quod sequit᷑.
negligit. Et quo non uult
p̾mia considerare qͦ restant.
grauia estimat ẽẽ q̃ tolerat.
Unde & contra flagelli ic̾tũ
cogitatio ceca conqueritur.
& quasi infinita calamitas
creditur : que dieb cursu la¬
bentib. cotidie finitur. At
si semel quisq ad eterna se e¬
rigat. atq in his que incom¬
mutabiliter ꝑmanent. ocłm
cordis figat: ꝓpe nil ẽẽ hic con¬
spicit: quicquid ad finem cur¬
rit. Presentis uite adu̾sa to¬
lerat: s quasi nichil ẽẽ. om̃e
quod labitur pensat. Quo
enim se internis gaudiis ro¬
bustius inserit: eominus exte¬

Expanded text:
titur, indeficienter procul dubio titur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit. Seqdurius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exte
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis. robustius figit. Hec autẽ
quo suꝑ se alta appetit: ad se ci¬
tius. fessa descendit. Quod bene
ac breuiter erechiel insinuat:
cum eoꝵ que uiderat. motus
animalium narrat dicens. Nõ
reuertebantur cum incecdent.
Ac paulo post subitit. adiun¬
gens. Et animalia ibant &
reuertebantur. Scã quippe
animalia aliquando uadunt.¬
& minime redeunt: aliqͣndo
uadunt. & protinꝰ reu̾tunt᷑:
qͥas electoꝵ mentes. cũ ꝑ col¬
latam sibi actiue uite gr̃am
erroris uias deserunt: redire
ad mala mundi nesciunt. que
reliquerunt. Cum uͦ ꝑ con¬
templationis aciem. ut ab hac
eadem se actiua uita suspen¬
dunt: eunt & redeunt: qͥa
ꝑ hoc quod diu ꝑsistere mi¬
nime in contemplatione suf¬
ficiunt sese iterum ad oꝑa¬
tionem fundunt : ut in his
que sibi iuxta sunt se exer¬
cendo refoueant: & suꝑ se
rursum surgere contemplan¬
do conualescant. S dum hec
eadem contemplatio. more de¬
bito. ꝑ temꝑn int̾ualla repe¬

Expanded text:
operis robustius figit; haec autem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repe
Abbreviated transcription (Latin):
aliene malitie seruatꝰ dolor.
accusat. Que duo quisq
dum t̾serit: ad eaque subi¬
xa sunt. protinus lib exur¬
git. Est eris stabilis &e non
timebis. Quia nimirum tan¬
to minus ad uidicem trepidat.
quanto in bonis actib solidius
stat. Timorem quippe suꝑat.¬
qui stabilitatem seruat: quia
dum sollicitius studet ꝑage¬
re. quod mansuete conditor
imꝑat : securus cogitat. etiam
quod terribiliter intentat.
Sciendum preterea est qm̃ ñ¬
nulla bona bona sunt. ad que
indefessi ꝑsistimus: & mrsũ
nonnulla sunt. quib conti¬
nue deficientes. labimur: atq
ad hec magnis conatib. ꝑ in
defectu mens figitur. Acon¬
templatiua autem: infirmi¬
tatis sue pondere uicta lassa¬
tur. Illa quippe. tanto firmiꝰ
durat: quanto ad uicina se.
erga utilitatem proximi. di¬
latat. Hec tanto celerius la¬
bitur: quanto & carnis clau¬
stra transgrediens. suꝑ semet¬
ipsam ire conatur. Illa ꝑ pla¬
na se dirigit: & idcirco pedẽ

Expanded text:
alienae malitiae servatus dolor alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, quanto in bonis actibus solidius stat. Timorem quippe suqui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat, securus cogitat etiam quod terribiliter intendat. --Sciendum praeterea est quod nonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes labimur, atque ad haec magnis conatibus per idefectu mens figitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem
Abbreviated transcription (Latin):
tinetur : quia uulneratis m̃¬
bris. imponi salutis medica¬
mina nequeunt: nisi fertũ
a uulnere. ante subtrahat᷑.
Hic est enim: quod per se¬
met ipsam ueritas dicit. Ni¬
si remiseritis hominib pec¬
cata: nec pater uester qui
est in cehs. remittet uobis
peccata ur̃a. Hinc admonet
dicens. Cum stabitis adoran
dum: dimittite siquid habetis
adu̾sus alterum. Hinc rursũ
ait. Date & dabitur uobis:
dimittite. & dimittet᷑ uobis.
Hinc in constitutione postu¬
lationis: conditionem posuit
pietatis dicens. dimitte nob̾
debita nr̃a. sicut & nos dimit¬
timus debitorib nr̃is: ut ꝓfe¬
cto bonum quod adeo cõpͥun¬
cti petimus: hoc pͥmum cum
proximo. conu̾si faciamus.
Tunc gͦ uere sine macula fa¬
ciem leuamus: cum nec nos
phibita mala committimꝰ:
nec ea que in nobis cõmissa
sunt. ex ꝓpͥo zelo retinemꝰ.
Graui namq mens nr̃a. ora¬
tionis sue temꝑe. confusiõe
depͥmitur: si hanc aut sua
adhuc oꝑatio inquinat: aut

Expanded text:
tinetur, quia et vulneratis memtinetur, quia et vulneratis membris imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester qui in coelis est remittet vobis peccata vestra . Hinc admonet, ddum, dimittite si quid habetis adversus alterum . Hinc rursum ait: Date et dabitur vobis, dimittite et dimittetur vobis . Hinc in constitutione postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
facies munda non ostendit᷑:
quia cogitationis infime lu¬
to maculatur. Nonnumqͣm¬
uͦ. cor a cunctis excutimus.
& illicitis motib. etiam cũ
a prece uacat obtinemꝰ. S:
tamen quia nos culpas ratiꝰ
committimus. aliena pigriꝰ
delicta relaxamus: & qͦ pec¬
care nr̃ animus sollicitius
metuit:. eo distric̾tius. hoc
quod inse ab alio delinquit᷑.
abhorrescit. Unde fit ut in
ueniatur quisq tardus ad
ueniam: quo proficiendo.
factus est cautus ad culpam:
& quo ipse excedere in alterũ
metuit. hoc quod in se excedi¬
tur. punire durius exquirit.
S quid hac doloris macula
repperiri deteriꝰ potest. que
in conspectu uidicis caritatẽ
non inquinat. s necat: Ui¬
tam quippe anime. quelibet
culpa polluit: seruatus uͦ
contra proximum dolor occi¬
dit. Menti namq ut gladiꝰ
figitur: & mucrone illius. ip¬
sa uiscerum occulta ꝑforant᷑.
Qui scilicet a transfixo cor¬
de. si prius non educitur: ni¬
chil in precib diuine opis cb¬

Expanded text:
facies munda non ostenditur, facies munda non ostenditur, quia cogitationis infimae luto maculatur. vero cor a cunctis excutimus, et illicitis motibus, etiam cum a prece vacat, obviamus; sed tamen quia nos culpas rarius committimus, aliena pigrius delicta relaxamus; et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo factus est cautus ad culpam; et quo ipse excedere in alterum metuit, hoc quod in se exceditur punire durius exquirit. Sed quid hac doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde, si prius non educitur, nihil in precibus divinae opis ob
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam petere: s culpas ite¬
rare. Ac si aꝑte dicat. Cũ
male gesta defleueris: nequa¬
quam rursum facias: quod
in precib iterum plangas.
cula leuetur: ante orationis
semꝑ temꝑa debet sollicite
conspici : quicquid potest in
oratione reprobari. Talem
quippe se mens. & cum ab
oratione cessat. exhibere fe
stinet: qualis apparere iudici.
in ipso orationis temꝑe exop¬
tat. Sepe namq immunda
quedam uel illicita in animo
uersamus: quotiens a p̾cib
uacamus. S cum se mens.
ad studia orationis erexerit.
earum rerum imagines re¬
uerberata patitur: quib li¬
benter prius otiosa p̾mebat᷑.
Et quasi iam faciem. anima
ad dm leuare non sufficit:
quia in se nimirum inqͥna¬
ta mente. maculas pollute
cogitationis erubescit. Sepe
curis mundi. libenter occu¬
pamur.Cumq post hec.
studio orationis intendimꝰ.
nequaquam se mens ad cele¬
stia erigit: quia pondꝰ hanc
terrene sollicitudinis. in pro¬
fundum mersit : & in prece

Expanded text:
veniam petere, sed culpas iteveniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum plangas. cula levetur, ante orationis semper tempora debet sollconspici, quidquid potest in oratione reprobari. Talem quippe se mens, et cum ab oratione cessat, exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece
Abbreviated transcription (Latin):
accipiemus. Hinc salomon
ait. Qui au̾tit aurem suã
ne audiat legem: oratio eiꝰ
erit execrabilis. Cor quippe
nos in petitione rep̾hendit.
cum resistere se preceptis eiꝰ
quem postulat meminit.
Et oratio fit execrabilis. cũ
a censura auertitur legis:
quia dignum profecto est.
ut ab eius beneficiis sit qͥsq
extraneus :. cuiꝰ nimirum ius¬
sionib nonuult ẽẽ subiectus.
Qua in re hoc est salubre
remedium: ut cum se mens
ex memoria culpe rep̾hen¬
dit. hoc pͥus in oratione de¬
fleat. quod errauit . quatinꝰ
erroris macula cum fletib
tergitur: in petitione sua
cordis facies. ab auctore mun¬
da uideatur. S curandum
nimis est. ne ad hoc rursus
proruat. qd̾ se mundasse fle¬
tib exultat:. deplorata iterũ
culpa committitur in conspe¬
lamenta leuigentur. Soller¬
ter quippe debemus meminis¬
se quod dicit᷑. Ne iteres uer¬
bum in oratione tua. Quo
uidelicet dicto. uir sapiens
nequaqͣm nos prohibet sepe

Expanded text:
aaait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisque extraneus cujus nimirum jussionibus non vult esse subjectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oratione defleat, quod erravit; quatenus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab auctore munda videatur. Sed curandum nimis est ne ad hoc rursus proruat quod se mundasse fletibus exsultat, ne dum deplorata iterum culpa committitur, in conspelamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe
Abbreviated transcription (Latin):
atur: quia plerumq ab exte¬
riore oꝑe sumimꝰ : quantam
subtilitatem rectitudinis. in
corde teneamus. Quembe¬
ne sophar seruare ordinẽ stu¬
duit: cum pͥus auferri iniqui¬
tatem a manib & post a tab¬
naculo miustitiam dixit: qͥa
nequaqm plene animus in co¬
gitatione erigitur: quando
adhuc ab eo extrinsecus ĩ oꝑe
hec tergimus: ad dm statim.
sine macła leuamus. Interna
quippe facies hominis. mens
est: in qua nimirum recog¬
noscimur. ut ab auctore nr̃o
diligamur. Quam scilicet
faciem leuare est: ammum
inquinat: si intendentẽ men¬
tem. reatus sui conscientiam
accusat: quia ab spei fidu¬
cia protinus frangitur: si in¬
tenta precib. necdum de uic¬
te culpe memoria mordet᷑.
Diffidit namq acciꝑe se pos¬
se quod appetit: que ꝓfecto
reminiscitur. nolle se adhuc
facere quod diuinit᷑ audiuit.
Hinc ꝑ ioh̾em dicitur. Si cor
nr̃m non rep̾henderit nos: fi¬
duciam habemus ad dm: ut
quicquid petierimus ab eo.

Expanded text:
atur, quia plerumque ab exteatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere haec tergimus, ad Deum statim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est, in qua nimirum recognoscimur, ut ab auctore nostro dirigamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus audivit. 352 Hinc per Joannem dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum, et quidquid petierimus ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
in cogitatione ꝑduret. Un¬
de bene etiam ꝑ salomonem
dicitur. Prepara foris opus
tuum : & diligent̾ exerce a¬
grum tuum: ut postea edi¬
fices domum tuam. Qͥd nãq
est p̃parato oꝑe. agrum dili¬
genter exercere. nisi euulsis
miquitatis sentib. actionem
nr̃am ad frugem retͥbutionis
excolere: Et quid ptꝰ agri
exertitium ad edificium domꝰ
redire : nisi quod plerumq
ex bonis oꝑib discimus. qͣntã
uite mundiciam an cogitatio¬
ne construamus: Pene cun¬
cta namq bona oꝑa: ex cogi¬
tatione prodeunt. S sunt
non nulla cogitationis acu¬
mina: que ex oꝑatione nas¬
cuntur. Nam sicut ab animo
opus sumitur: ita rursus ab
oꝑe. animus eruditur. Mens
quippe diuini amoris exordia
capiens. imꝑat bona q̃ fiant.
S ptqmͣ fieri imꝑata ceꝑint:
ipsis suis exercitata actionib
discit: cum imꝑare bona in¬
choauerit. quantum minꝰ ui¬
debat. Noris gͦ ager excolit᷑.
ut domus pt᷑modum constru¬

Expanded text:
in cogitatione perduret. Unin cogitatione perduret. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifices domum tuam . Quid namque est praeparato opere agrum diligenteiniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributioexcolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum constru