comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enationẽ superadam : &ob
dormiuit . & sumꝓ sit unã
de costis eius & ad impleuit¬
S carnem in loco eius &edifi¬
cauit dñs ds̃ costam. quam
sum sit deadã in mulierẽ
Siergo consequenter cuminpe¬
coribus & bestus agne uola tilib
caeli non e& inuentũ adiutoriũ
simile homini fecit eids̃ adiuto¬
rium simile de costa lateris eius
hoc autẽ factũ .ẽ. cum easdem
bestus agri & uolatili caeli ad¬
huc de terra finxiss: & ad illũ
adduxis s: ad huc quo modo sexto
die factũ hoc potest intellegi.
quando quidẽ illodie produx̃
terra animã uiuã secundum
uerbum dĩ. uolatilia uero quin¬
todie produxerunt aquesimi¬
liter secundum uerbũ dĩ
Nonita que hic dicer&ur
& finxit ds̃ adhucd&erra om¬
nes bestias agri &omnia uo¬
latilia caeli: Nisi quia iamter¬
raproduxerat om̃s bestias
agri sectodie & aqua omnia
uolatilia caeli Quintodie ali¬
ter ergo tunc idẽ potentia¬
liter atque causaliter: sicut
illi operi conp&ebat. quo e re¬

Expanded text:
enationem super Adam, enationem super Adam, miuit: et sumsit unam de costis eius et adinpleuit carnem in locum eius. et aedificauit dominus deus costam, quam sumsit de Adam, in mulierem. si ergo consequenter, cum in pecoribus et bestiis agri et uolatilibus caeli non esset inuentum adiutorium simile homini, fecit ei deus adiutorium simile de costa lateris eius, hoc autem factum est, cum easdem bestias agri et uolatilia caeli adhuc de terra finxisset et ad illum adduxisset: quomodo sexto die factum hoc potest intellegi, quandoquidem illo die produxit terra animam uiuam secundum uerbum dei, uolatilia uero quinto die produxerunt aquae similiter secundum uerbum dei? non itaque hic diceretur: et finxit deus adhuc de terra omnes bestias agri et omnia uolatilia caeli, nisi quia iam terra produxerat omnes bestias agri sexto die et aqua omnia uolatilia caeli quinto die. aliter ergo tunc, id est potentialiter atque causaliter, sicut illi operi conpetebat, quo cre
Abbreviated transcription (Latin):
ciamus uel in eo quod dicitur
sic ẽ. factũ: siue fecitdĩ alio¬
quin frustra ꝑsinguos dies
tã diligenter distinc ta sunt
omnia si ꝑmixtionis dierum
potest illa suspiciore sidere
ut cum herba & lignũ di&er¬
tio sit ad tributũ. aliqualig¬
na &iã secto die creata eẽ.
credamus que ipso sefto die
scriptura tacuerit. Pos¬
tremo quid respondebimus
debestuis agri & uolati lib celi
quȩ adduxit ds̃ ad adam ut uide¬
r& quid eauocar& quodita scrip¬
tũ ẽ. Et dixit dñs ds̃ non bo¬
num .ẽ. eẽ. hominẽ solum. sa¬
ciamus illi adiutorum secun¬
dum ipsum: Eit finxit ds̃ ad¬
huc d& erra omnes bestias
agri & omnia uolatilia caeli
uider& quiduocar& illad
omne quod cumque illuduo¬
cauit adã animamuiuam
hoc nomen estillius. Et uo¬
⁊cauit adam nomina omnib
pecoribus &omnibus uolati¬
libus caeli &omnibus besti¬
is agri adȩ autem non est
inuentus ad iutor similis
ipsi : & iniecit ds̃ mentis ali¬

Expanded text:
ciamus, uel in eo, quod dicitur: ciamus, uel in eo, quod dicitur: sic est factum, siue: fecit deus. alioquin frustra per singulos dies tam diligenter distincta sunt omnia, si permixtionis dierum potest ulla suspicio residere, ut, cum herba et lignum diei tertio sit adtributum, aliqua ligna etiam sexto die creata esse credamus, quae ipso sexto die scriptura tacuerit. Postremo, quid respondebimus de bestiis agri et uolatilibus caeli. quae adduxit deus ad Adam, ut uideret, quid ea uocaret? quod ita scriptum est: et dixit dominus deus: non bonum est esse hominem solum; faciamus illi adiutorium secundum ipsum. et finxit deus adhuc de terra omnes bestias agri et omnia uolatilia caeli videret quid vocaret illa: et omne quodcumque illud vocavit Adam animam vivam, hoc nomen est illius. Et vocavit Adam nomina omnibus pecoribus et omnibus volatilibus coeli, et omnibus bestiis agri. Adae autem non est inventus adjutor similis ipsi. Et injecit Deus mentis ali
Abbreviated transcription (Latin):
suumgenus : Hoc ẽ enim eie¬
cit adhuc suꝑ illud scilic& qđ
iam eiecerat: Tunc utiquepo¬
tentialiter & caus aliter ino¬
pere ꝑtinente adcreandaom¬
nia simul quibus consumatis
in die septimo requieuit.
Nunc autem uisibiliter in ope¬
repestinente ad tẽpoꝵ cur¬
sum sicut usquenunc ope¬
ratur nisi foste quis dica t
non omne lignigenus ter¬
tio diecreatũ : Sed illatum
aliquid quod sexto crear&ur
Cum homo factus . ẽ. atque in
para diso constitutus: sed
que sexto diecreata sint:
apestissime scriptura de¬
clarat. anima uiua scilic&
secundum unum quod que
genus quadru pedũ & re¬
pentiũ & bestiarum. & ipseho¬
mo adimagine dĩ masculus &
femina proinde potuit pra&¬
mittere: Quomodo sithomo
factus quẽ tamenipso diefactõ
Ipsenarrauit. utrecapitulando
postea quẽ ammodũ &iã fac¬
tus fuerit intimar& hoc ẽd&er¬
repuluere & mulier illi delate¬
re non tamen aliquod creatu¬
regenus pr&ermit terre
uel in eo quod dixit fiat siue fa¬

Expanded text:
suum genus. hoc est enim: eiecit adhuc, super illud scilicet. quod iam eiecerat: tunc utique potentialiter et causaliter in opere pertinente ad creanda omnia simul, a quibus consummatis in die septimo requieuit, nunc autem uisibiliter in opere pertinente ad temporum cursum, sicut usque nunc operatur. Nisi forte quis dicat non omne ligni genus tertio die creatum. sed dilatum aliquid, quod sexto crearetur, cum homo factus est atque in paradiso constitutus. sed quae die sexto creata sint, apertissime scriptura declarat, anima. uiua scilicet secundum unumquodque genus quadrupedum et reet bestiarum et ipse homo ad imaginem dei masculus et femina. proinde potuit praetermittere, quomodo sit homo factus, quem tamen ipso die factum esse narrauit, ut recapitulando postea, quemadmodum etiam factus fuerit, intimaret, hoc est de terrae puluere, et mulier illi de latere, non tamen aliquod creaturae genus praetermittere, uel in eo, quod dixit deus: fiat, siue: fa
Abbreviated transcription (Latin):
rosunt postnos. Omnibus eni
dicebant quos suos futuros  de
Ecce ego uobis cũ su usqincon¬
sumationẽ saeculi: Sicut dono¬
tus erat. proph&a cuidixit.
prius quã teformarẽ inutero.
nouitae. Si cut decimatus ẽ
leuicũ e& in lumbis abraham:
Curenim nonita & ipse abra¬
ham in adam. & ipse adam in pͥ¬
mis operibus mundi quae ds̃cre¬
auit omnia simul: sed uerba dñi
per oscarnis eius & uerba dĩ ꝑ
ora prophe tarũ tempo ralico¬
porisuoceproferuntur. &om¬
nibus syllabis suis congruas
temporũ moras summunt
atque consum munt: Cumu
ds̃ dicebat faciamus hominẽ
adimaginẽ & similitudinem
nram & abeat po testatem
piscium maris & uolatilium
caeli. & omnium pecorum &
lium quaerepunt supes terrã¬

Expanded text:
sunt post nos. Omnibus enim dicebat, quos suos futuros videbat, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi : sicut Deo notus erat propheta cui dixit, Priusquam te formarem in utero, novi te ; sicut decimatus est Leui, cum esset in lumbis Abraham. cur enim non ita et ipse Abraham in Adam et ipse Adam in primis operibus mundi, quae deus creauit omnia simul? sed uerba domini per os carnis eius et uerba dei per ora prophetarum temporali corporis uoce proferuntur et omnibus syllabis suis congruas temporum moras sumunt atque consumunt; cum uero deus dicebat: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; et habeat potestatpiscium maris, et volatilium coeli, et omnium pecorum, ium quae repunt super terra
Abbreviated transcription (Latin):
lando insinuatur. Et ui¬
deamus utrũ nobiscũ ipsa
scriptura concord& . sic ceste
scriptum ẽ : cum adhuc diei
sexti opera narrarentur.
Et dixit ds̃. facia mus hominẽ
adimaginem & similitudi¬
nem nr̃am: & habeat potes¬
tatẽ piscium maris & uola

Expanded text:
lando insinuatur, et uilando insinuatur, et uideamus, utrum nobiscum ipsa scriptura concordet. sic certe scriptum est, cum adhuc diei sexti opera narrarentur: et dixit deus: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; et habeat potestatem piscium mar
Abbreviated transcription (Latin):
primordis iam facta latius¬
sc ac deinde in hancfaciem
quammundus extractus
est accessu temporis tam quã
exosta claruis se: sed ab exor¬
dio sȩculi cum factus. ẽ dies
conditũmundum. incuius
elementis simuls condita
que post accessu temporis
orerentur uel frutecta
uel animalia quȩque secun¬
dum suum genus: nocm nec
ipsa sidera credendum est
inelementis mundi primi¬
tus facta atquere condita
accessu postea temporis ex¬
titis se. atque in hasenituis¬
se formas quae celitus fulger
sed illo senario perfectionis nu¬
mero creata simul omnia cũ
factus est dies utrum ergosic
& homo ista iamiam specie
qua in sua natura uiuit &it
si uebonũ siuemalũ an&ip¬
se in occulto sicut fenum
agri ante quã exostũ ẽ: ut
hoc ei post. e& accessu tem¬
poris ex oriri quod depuluere
factus ẽ : Accipiamus ergo eũ
sexto ipsodie in hac ꝑspicua
uisibili que forma delimofic¬
tũ. sed tunc non commemo¬
ratũ quod nunc recapitu¬

Expanded text:
primordiis iam facta latuisprimordiis iam facta latuisse ac deinde in hanc faciem, qua mundus exstructus est. accessu temporis tamquam exorta claruisse, sed ab exordio saeculi, cum factus est dies, conditum mundum, in cuius elementis simul sunt condita, quae post accessu temporis orerentur. uel frutecta uel animalia quaeque secundum suum genus. nam nec ipsa sidera credendum est in elementis mundi primitus facta atque recondita accessu postea temporis extitisse atque in has enituisse formas, quae caelitus fulgent, sed illo senario perfectionis numero creata simul omnia, cum factus est dies. utrum ergo sic et homo ista iam specie, qua in sua natura uiuit et agit siue bonum siue malum? an et ipse in occulto sicut fenum agri, antequam exortum est. ut hoc ei post esset accessu temporis exoriri, quod de puluere factus est? Accipiamus ergo eum sexto ipso die in hac perspicua uisibilique forma de limo fictum, sed tunc non commemoratum, quod nunc recapitu
Abbreviated transcription (Latin):
aminem puluerem d&
ra & in suffauit
Iin faciem eius flatũ uita e.
& factus ẽ. homo in animã
uiuentem: Hic primo uiden¬
dum .e. utrum istarecapitu¬
latio sit ut nunc dicatus
quomodo factus sit homo quẽ
sexto illo die factũ legimus.
an uero tunc quidẽ cum fec̃
omniasimul. In his &iam
hominem latenter fecit
sicut faenum terrę ante¬
quã . eẽt exostum ut eomo¬
do & ipse cumiã ẽ& in secre¬
to quodã naturę aliterfac¬
tus sicut illa quesi mulcre¬
auit cum factus ẽ dies
ac cessu temporis &iã
istomodo fier&. quo in
hac ꝑs picua formauitã
gerit uel male uelbene
scut fenum quod factũ ẽ.
ante quam exorer&ur
suꝑterrã. accedente iam
tempore & fontis illius
in rigatione ecostũ ẽ. ut
e& suꝑ terrã prius ergo
secundum recapitulationẽ
id conemur accipere fostas¬
sis quippeita homo factus
sit in die sextosicut dies ipse
primitus factus ẽ. sicutfir¬
mamentum sicut terra c
mare : Ne que enim hȩc di¬
cendas̃ ante in quibus dã

Expanded text:
minem puluerem de terra et insufflauit in faciem eius flatum uitae. et factus est homo in animam uiuentem. hic primo uidendum est. utrum ista recapitulatio sit, ut nunc dicatur, quomodo factus sit homo, quem sexto illo die factum legimus. an uero tunc quidem, cum fecit omnia simul, in his etiam hominem latenter fecit, sicut fenum terrae antequam esset exortum, ut eo modo et ipse, cum iam esset in secreto quodam naturae aliter factus, sicut illa, quae simul creauit, cum factus esset dies, accessu temporis etiam isto modo fieret, quo in hac perspicua forma uitam gerit, uel male uel bene, sicut fenum, quod factum est, antequam exoreretur super terram, accedente iam tempore et fontis illius inrigatione exortum est. ut esset super terram. Prius ergo secundum recapitulationem id conemur accipere. fortassis quippe ita homo factus sit in die sexto, sicut dies ipse primitus factus est, sicut firmamentum. sicut terra et mare. neque enim haec dicenda sunt ante in quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
tionem dĩ pestinere. undere¬
quieuit indie septimo sed ad
istam potius qua pestempoꝵ
cursus usque nunc operatur
Cumenimpara disus plan¬
tar&ur ita narrat: & plan¬
ta uit dr̃ paradisum in eden
adorientẽ & posuit ibi ho¬
ds̃ ad huc d&erra omnelig¬
num pulchrum adaspec¬

Expanded text:
tionem dei pertinere, unde retionem dei pertinere, unde requieuit in die septimo, sed ad istam potius, qua per temporum cursus usque nunc operatur. cum enim paradisus plantaretur, ita narrat: et plantauit deus paad orientem, et posuit ibi hoxit adhuc de terra omne lignum pulchrum ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
ditioni rerũ innumero se¬
nario prebere tur. atque
huic sententiae scripturae
uerba congruere quod ait
postea cum factus ẽ. dies fec̃
ds̃ caclũ & terrã & omne ui¬
ride agri antequã e& super
terrã & omne faenum agri
ante quam exorer&ur at¬
testari&iam . quod a libi scrip¬
tum .ẽ: Quiuiuit in adernũ
creauit omnia simul: Non
est dubium hoc quod homo
delimo terre fictus ẽ. eiq
formata uxor exlatere iam
non ad conditionẽ: quasi¬
mul omnia facta sunt pes¬
tinere: Quibus perfectis
requi euit ds̃ sed adeã ope¬
rationem que fit iamperuo¬
lu mina saeculorũ. quausq
nunc operat᷑ huc accedit qđ
ipsa &iam uerba quibus nar¬
ratur quo modo ds paradisũl
plantauerit in eoque hominł
quem fecerat collocarit. ad eũ¬
que adduxerit animalia qui¬
bus nomina imponer& inqui¬
bus cum adiutoriũ simele
illi non fuiss. inuentũ : tunc
ei mulierẽ costa eius d& racta
formauerit: satis nos ammno¬
nent haec non ad illã opera¬

Expanded text:
ditioni rerum in numero seditioni rerum in numero senario praeberetur, atque huic sententiae scripturae uerba congruere, quod ait postea: cum factus dies est, fecit deus caelum et terram et omne uiride agri, antequam esset super terram, et omne fenum agri, antequam exoreretur, adtestari etiam, quod alibi scriptum est: qui uiuit in aeternum, creauit omnia simul: non est dubium hoc, quod homo de limo terrae fictus est eique formata uxor ex latere. iam non ad conditionem, qua simul omnia facta sint, pertinere, quibus perfectis requieuit deus, sed ad eam operationem, quae fit iam per uolumina saeculorum, qua usque nunc operatur. Huc accedit, quod ipsa etiam uerba, quibus narratur, quomodo deus paradisum plantauerit in eoque hominem, quem fecerat, conlocarit ad eumque adduxerit animalia, quibus nomina inponeret, in quibus cum adiutorium simile illi non fuisset inuentum. tunc ei mulierem costa eius detracta formauerit, satis nos admonent haec non ad illam opera
Abbreviated transcription (Latin):
non posse. Cum ergo uerba
hominis audimus uelcũ ani¬
mantibus uel cũ mulieri
nomen inposuit. uelcumse¬
quutus &iam dixit. Propt̃
hoc relin quer homo patrẽ
suum & matrem. & coniun¬
zitus uxorisuȩ & erunt am¬
bo incarneuna : Quibus lib&
syllabis ista sonauerint nec
due quȩcumq: in is uerbis syl¬
labesi mulsonare potuerunt
quantominus haec omnia
cum hisque simulcreatas
si mul fieri. Ac ꝑhoc aut &illa
omnia non simul ab ipso sũ¬
mo exordio sȩculorũ sed per
moras atq inter uallatẽ poꝵ
facta sunt diesque ille non
spiritalised corporali substan¬
ta primum conditus. uel
circuitu lucis nescio quomo¬
do uel emissione & contrac¬
tione mane acues peram
faciebat : Aut siconsidera¬
tis omnib q̃ superioribus
sermonibus pestractatas
probabilis ratio persua sit
illũ diem spiritalẽ. sublimi¬
ter acprimitus conditã lucẽ
quandam sapientẽ uocatũ
essediem cuius pręsentia
pordinatã cognitionẽ con¬

Expanded text:
non posse. cum ergo uerba non posse. cum ergo uerba hominis audimus, uel cum animantibus uel cum mulieri nomen inposuit uel cum secutus etiam dixit: propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem et coniungetur uxori suae; et erunt duo in carne una. quibuslibet syllabis ista sonuerint, nec duae quaecumque in his uerbis syllabae simul sonare potuerunt, quanto minus haec omnia cum his, quae simul creata sunt, simul fieri! ac per hoc aut et illa omnia non simul ab ipso summo exordio saeculorum, sed per moras atque interualla temporum facta sunt diesque ille non spiritali sed corporali substantia primum conditus uel circuitu lucis nescio quomodo uel emissione et contractione mane ac uesperam faciebat; aut. si consideratis omnibus, quae superioribus sermonibus pertractata sunt, probabilis ratio persuasit illum diem spiritalem sublimiter ac primitus conditum lucem quandam sapientem uocatum esse diem, cuius praesentia per ordinatam cognitionem con
Abbreviated transcription (Latin):
spotestatẽ pisciũmaris & uo¬
slatilium caeli &omnium
pecorum &omnis terram
& omnium reptilium repen¬
tium suꝑ terrã. Iam ergo
delimo formatus erat &illi
lam soporato muliere late¬
re iamfacta erat: Sed hoc
commemoratũ nonerat.
quod nunc recapitulando
commemoratũ .ẽ. Neque
enim sexto die factus. ẽ mas¬
culus & accessutemporis
postea facta femina: Sed
fecit euminquit masculum
& feminam fecit eos & benodiȩ̃ eos
cmodo ergolim homine
in paradiso constituto muli¬
er eifacti ẽ. An& hoc pra&̃¬
missum scriptura recoluit.
namsecto illo die &iã para¬
disur plantatus .c̃: &ibi ho¬
mocollocatus ẽ & soporatis
est uteua formar&ur & ea
formata euigila uit ei que no¬
men in posuit: Sed haecni¬
si pestem porales moras fie¬
ri non possent: Non itaque
ita facta s̃ sicut creata sunt
omnia simul: Quantã lib&
enim homo cogita facilitatẽ.
qua dr̃ &iã haec simul cũc&e¬
ris fecit: Verba ceste homi¬
nis nouimus nisi pestempo¬
rales morulas emittiuoce

Expanded text:
maris et uolatilium caeli et omnium pecorum et omnis terrae et omnium reptilium repentium super terram. iam ergo de limo formatus erat et illi iam soporato mulier ex latere facta erat. sed hoc commemoratum non erat, quod nunc recapitulando commemoratum est. neque enim sexto die factus est masculus et accessu temporis postea facta femina; sed fecit eum, inquit; masculum et feminam fecit eos et benedixit eos. quomodo ergo iam homine in paradiso constituto mulier ei facta est? an et hoc praetermissum scriptura recoluit? nam sexto illo die etiam paradisus plantatus. est et ibi homo conlocatus et soporatus est, ut Eua formaretur; et ea formata euigilauit eique nomen inposuit. sed haec nisi per temporales moras fieri non possent. non itaque ita facta sunt, sicut creata sunt omnia simul. Quantamlibet enim homo cogitet facilitatem, qua deus etiam haec simul cum ceteris fecit, uerba certe hominis nouimus nisi per temporales morulas emitti uoce
Abbreviated transcription (Latin):
&urliber Iiꝑactiua qua pe¬
ficte exhibuerit ad contem plati¬
iue uirue libestatemtra nsit.
Qnotandum quod gratis liber
greditur. QIuia h postquum
ominia feccine dicunt semut¬
lesseruos. eis ꝓcul dubio sicut ip¬
incipit ꝑseuer& atq usq: ad fine
peris ineu qua in choauit inte¬
tem nonmutauerit. & sunt non¬
iulli q prius qua omnipoten¬
s diseruitio sotentꝰ iam bona
operuri ddiligunt. Sunt uero alu
onu & prius qua ad diseruiti
uenerit Haberestuduit
hcbrcus seruus cũ axoreemptus
est plerumq is quitalis e po¬
test ad contemplictiua uit utran¬
sire & tamen actiua nonddese

Expanded text:
qui per activam quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos, eis procul dubio sicut ipincipit, perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intetem non mutaverit. Et sunt nonnulli, qui priusquam omnipotentis Dei servitio socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero aliibonam, et priusquam ad Dei servitium veniret, habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumque is qui talis est, potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non dese
Abbreviated transcription (Latin):
tulat dicens urerenes ieor
Sienĩ uoluptatẽ libidinis in
renibus es senescir& eosu¬
riminime p& iss&. Vnde
quia potestas diaboli in hu¬
mano genere maximi plu
xiria prȩualuit De illouo¬
edomini cudicit᷑. pocestas
eius inlumbis eius. Qui ergo
pascha comedit habere rener
accinctos deb& utqui sole¬
nitatẽ resurrectionis ato
incorruptionis agit Cor¬
ruptioniiam ꝑuitia nulii
subiaceat uoluptatis do¬
m& curne aluxuriares¬
tringat. Niq eni cognauit
quaesit solemnitas incorrus¬
tionis. Qui adhuc ꝑ iniont¬
nentiam corruptionis ub¬
iac& aec quibus dũ dura
sunt sed angusta porta est
uaeducit aduitam: & ha¬
bemꝰiam mulia eemolo
ontinentium unde & be¬
ne adhuc subditur
menta habebitis in pat
Quid sunt & enĩ pedes nr̃i
nisiopera quid uero culo¬
amenta nisi pelles mnori¬
orũ animalium Calciam¬
ta aut᷑ pedes inununt qu&
uero sunt mortua anima¬
liu &quorum pelli bus
antiqui patres uinos

Expanded text:
tulat dicens: Ure renes meos . tulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus antiqui patres, qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
sos non requirinus & dictu
manebit & eo quioquũ usꝗymane
Quia eiusdicta magna sunt sol¬
licitudine discutienda. qua¬
tinus prius quã dies resurrec¬
tionis appareat. In hac prae¬
sentis uitae nocteomnia
mandata. llius intellegen¬
do &operando pen& rent᷑
Sed quia ual de .ẽ difficile
ut omne sacrũ eloquiũ possit
intellagi & anme eius irs¬
teriũ pen&rart. Recte sub¬
iungitur. Siquid aut̃ reman¬
serit igne conbur&is. Quõd
& agno reman& igne conbu¬
rimus. quando hoc quod de
misterio incurnationis eius
intellegere & pen&rare non
nossumus potestati scĩ sp̃s hu¬
militer reseruumus ut non
suꝑbe quisaudeat uł contem¬
nere uł denuntiure quodnon
intellegit. Sed hoc ignitra¬
dat cũs cõspũ reseruat.
Quia igit᷑ qualiter aedendũ
sit puscha cognouimus. Nuric
aquulib aedidebeat agnos¬
camus Sequitur. Sic aut̃
comeditis illud renes uros
accing&is. Quid in renibus
nisi delectatio curnis accipi¬
tur c: Vnde & ꝓsalmistapos¬

Expanded text:
sos non requirimus, et dicta sos non requirimus, et dicta manebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde difficile est ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter superbe quis audeat, vel contemnere, vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradat, cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista pos
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis eius intelli genti¬
amo noluit. Oiĩs uero qui¬
ncurnationis eius misteria
iuxta humanũ sapientium
discurere conatur. Carnes
gniaqua uult quoquere
ulest dispensationis eius mis¬
terium ꝑdissolutam uultsci¬
entiũ pen&rare. Qui igit᷑pus¬
chalis gaudi solẽnitatẽ caele¬
brare desiderat. Agnũ nec aquu
quoquut nec crudum comedat
ut neq ꝑ humuanã sapientum
ꝓfunditatẽ incurnationis ille¬
us pen&rare app&at. Neq in
eũ tam quũ hominẽ purũ cre
ad huo rec te subiungitur
Caput cũ pedib eiꝰ & intestinis
agniuorare ẽ diuinit atẽ illius
fideꝑcipere. pedes uero agni
uorare .ẽ uestigiu hum anita¬
t. seiꝰ amando & unitando per¬
quirere. Quid uero sunt intes¬
tinanisi uerborũ illius occul¬
ta & mistica mandatu quae
tunc uoramꝰ Cũ uerbauitae cũ
auiditat e sumimus. Inquo de¬
uorationis uerbo. Quid aliud
quũ pigritiae nrãe torporre¬
prehendit᷑: quia eius uerba
atq misteria & ꝑ nos m&ip¬

Expanded text:
elligentiam noluit? Omnis vero incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis mysterium, per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum neque aqua coquat, neque crudum comedat; ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credadhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus ejus, et intestinis agni vorare est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetip
Abbreviated transcription (Latin):
Tameno uestere ad medi
cins. Eccepara digmu u+
mulieris dedit. Oten qđ
post turpitudinem
adigma quoc ꝓtulit. Per
misericordu uouo¬

Expanded text:
tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem paradigma quod protulit per misericord
Abbreviated transcription (Latin):
lus in aegrpto constitutus come¬
dere agnũ crudũ consueuerat.
ut ei lex dicat. Ñcomed&is &x eo
crudũ quid ubi & aoditur neq
coctũ aqua. Sed quid aquunisi
humana scientia designat Iux¬
ta hoc quod ꝑsalomonẽ sub he¬
r&icorũ uocedicit᷑ Aquae fur¬
tiue doltiores sunt : Quid crude
agni urnis nisi in consideratã
ac sine reuerentia cogitatio¬
nes Relictã illius humanita
tem. Omne enĩ quod subtilit̃
cogitamꝰ quasimente quo qui¬
mur. Sed agnicaro nec cruda
aedenda ẽ nec aqui coctu.
quiu redemptornt̃. Neq: pu¬
rus homo aestimandus est
neq: ꝑhumanam sapientiũ
qualit̃ in curnari ds̃ potuit
cogitandus Omis enĩ quire¬
demptorẽ nr̃mpurũ homi¬
nẽ credit. Quid. ẽ. aliud quũ
agnicurnes crudus comedit.

Expanded text:
lus in Aegypto constitutus comelus in Aegypto constitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae Agni carnes 1535 nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis relictam illius humanitat? Omne enim quod subtiliter cogitamus quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ ꝓdẽ corpus & sangui¬
nem illius orepercipere &ei
peruersis moribus contraire
Vnde bene ad huc comedendũ
sub ditur. & arrmospanes
cũ lactucis a grestibus : Panes
quippe sine fermento come¬
dunt quirecta opera sinecor¬
ruptione uanae gloriae &¬
ercent. Quimandata museri¬
cordiae sine ad mixtione pec¬
cati& hibent. Ne ꝑuerse di¬
ripiant. quod quusi recte dispen¬
sant. Hoc quoq peccatiferm̃tum
bone suae actioni miscuerant
quib proph&ae uoce ꝑ increpa¬
tionẽ ch̃ĩs dicebat. Venite ao
bechel & impie agite atq post
pauca & sacrificate de fermen¬
dem immolat quidõ sacrificiũ
derapin parat Lac tuc aeuero
agrestes ualde amurȩ sunt
Carnesergo agnicũ lactucis
a grestib sunt aedende. Vtdĩ
corpus redemptoris accipim̾
tis stomacho ꝑuersae humo¬
reuitae. Vbi & subditur. Non
comed&is & eocrudũ quid
nec coctũ aquu Ecceiamnos
ipsu uerba historiae ab in¬
tellectu historicorepellion

Expanded text:
Quid enim prodest, corpus et sanguiQuid enim prodest, corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermendem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimusntis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt
Abbreviated transcription (Latin):
agno subditur. Qaedent cur¬
nes nocte illu assusigni In noc¬
tequippe agnũ comedimus quia
in sacra m̃to modo dominicũ
corpus accipimus: Quundo ao¬
huc ab inuicẽ nr̃as conscientias
nonuidemꝰ. Quae tam̃ curnes
agni assanda esunt. Quiunimi¬
rũ dis soluit carnes. quu saqua
coxerit. Quus ueroignissine
aquu & quoquit robarat
Carnesitaq a gninrĩ iguisco¬
xit. quia eũ ipsauis pussionis
illius Adresurrectionẽ ua¬
lentiorem reddidit atq ad
incorruntionẽ roborauit
Quienĩ & morte eoniuui luit
uidelic& curnes illius abig¬
neduruerunt. Vnde &iũ per
psalmistũ dicit. Exaruit uelud
testauis tusmea. Quidnãq est
testa ante ignẽ Nisimollelutũ
sed ei &igne agitur ut solid&¬
uis tus ergo humanitatis eius
uelut testuex uruit. Quia ab
gne passionis aduis tutẽ in cor¬
ruptionis creuit. Sed solu re¬
demptoris nr̃i ꝑcepta sacram̃¬
ta aouerã solemnitatẽ men¬
tis nonsus ficiunt. Nisi eis quo¬
q: & bonu opera iungantur

Expanded text:
agno subditur: Et edent caragno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ad invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit, sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur.
Abbreviated transcription (Latin):
magnã nobis aedificationẽ
Apariunt si fuerint mystica
inter pr&atione discussa Quis
nãq: sit sangus agni noniũ audi¬
endo sed bibendo ddicimus. Qui
sanguis suꝑutrũq postẽ ponit᷑
Quundo non solũ orecorporis
sod &iũ ore cordis auritur:¬
Adimitationẽ quoq intenta
mente cogitatur Nã quisic
redemptoris sui sanguriem
accipit. ut unitari pussone
illius nec dũ uelit in unonos¬
te sanguinẽ posuit. Qu&iã
insuꝑ liminurib: domnorum
ponendus ẽ. Quid enĩ spirita¬
liter domꝰ nisi mentes nrũs
accipimꝰ in quib: ꝑcogitationẽ
inhabitumus. Cuiꝰ domꝰ suꝑ¬
liminare ẽ ipsa intentio quae
ꝯmin& actioni. Quugit᷑ inten¬
tionẽ cogitationis suue adimi¬
tatione dominicae pussionis
dirigit :In suꝑ liminu redo¬
mus agni sanguinẽ ponit.
uelcestedomꝰ nr̃ae ipsu sunt
corpora in quib: quousq: ui¬
uimus habitamus & in suꝑ¬
liminure domoꝵ agnisan¬
guinẽ ponemus uiucru¬
cem passionis illius infron¬
ceportaus dequo adhuc

Expanded text:
magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non jam audiendo, sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauriturad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit, qui etiam insuper liminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritaliter domos nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem inhabitamus? Cujus domus superliminare est ipsa intentio, quaeni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
tis nonsolũ suu quue addidit
Sed &ium natris peccata
quib iratum dñm nonigno
rat. Qium suũ adhucmali¬
tium adiungere non formi¬
dat. iustum ẽ ut qui sub
districto iudice uius paren¬
tis iniqui nontim & imitari
cogatur inuita praesenti
&m culpus parentis iniqui
ꝑ soluere. Vnde &illic dictũ
est. Anima patris mea est
anima filii mea .ẽ. Anima
que peccauerit ipsa mari&lur
ui incarne nonnum qua᷑ fili
&iũ & patris peccato perimun¬
tur. Deiecto aut origina li
peccato & parentũ nequitia¬
inanima nonten&ur. Quid
enĩ .ẽ quod paruuli fi luplerũ¬
qr ademonib arripiuntur
Nisi quodcuro filii & patris
poena multat᷑ In sem & ipso
enĩ ꝑcutit᷑ pater iniquus & ꝑ¬
cussionis uim sentire contemp¬
nit. plerũq: ꝑcutit᷑ infiliis ut
ac crius urantur & dolor
patris carnẽ filioꝵ reddit᷑
Quutenꝰ filiorũ poenus mens
patris iniqua puniatur. Cũ
tiores filii & parentũ culpu
feriuntur : Quid aliud aꝑte

Expanded text:
is non solum sua quae addidit, is non solum sua quae addidit, sed etiam patris peccata quibus irrat, etiam suam adhuc malitiam adjungere non formidat. Et justum est, ut qui sub stricto judice vias parentis iniqui non timet imitari, cogantur in vita praesenti, etiam culpas parentis iniqui persolvere. Unde et illic dictum est: Anima patris mea est, anima filii mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur. Quia in carne nonnunquam filii, etiam ex patris peccato perimuntur, delicto autem originalis peccati, ex parentum nequitia, anima non tenetur. Quid enim est quod parvuli filii plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quia caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus et percussionis vim sentire contemnit. Plerumque percutitur in filiis ut acrius uratur, et dolor patris in carnem filiorum redditur, quatenus filiorum poenis, mens patris iniqua puniatur. Cum tiores filii ex parentum culpa feriuntur, quid aliud aperte
Abbreviated transcription (Latin):
tris ita &anima filu mea ẽ.
Anima quȩ peccauit ipsumo¬
ri&ur. Quid ẽ. quodnunc ꝑ
morsen dño dicitur. Quired¬
des iniquitatẽ patrum filus
ac nepotibus Sed inutraq
hac sententia dũ dissimilis
sensus inuenitur. Auditoris
animꝰ ut discr&lionis uiã subti¬
liter requirat instruitur.
peccatum quippe originale
aparentib trahimus & nisi
ꝑ gram baptis matis soluam᷑
&iam parentum peccatupar¬
tamus : quia unum ad huc uide¬
lic& cum illis sumus : Red diter¬
ꝓculpa parentis & originaliꝑec¬
cato anima polluit᷑ ꝓlis &rur¬
sum non reddit parentũ ini¬
quitatẽ infilus Quia cũ ab o¬
riginali culpa ꝑbaptis mum
liberamur. Nonium parentũ
culpus sed quas ipsi cõmittimꝰ
habemus. Quod tamen intelle¬
gi &iam aliter potest. Quia
quis quis praui parentis iniqui¬
tatem imitat᷑ &iam & eius
delicto constringitur. Quis¬
quis aut̃ parentis iniquitatem
non imitatur nequu quũ de¬
licto illius grauatur. Vnde sit
ut iniquus filius iniqui parer¬

Expanded text:
tris; ita et anima filii mea est. Anima quae peccaverit ipsa morietur . Quid est quod nunc per Moysen Domino dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum in filios ac nepotes? Sed in utraque hac sententia, dum dissimilis sensus invenitur, auditoris animus, ut discretionis viam subtiliter requirat, instruitur. Peccatum quippe oria parentibus trahimus; et nisi per gratiam baptismatis solvamur, etiam parentum peccata portamus: quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit erpro culpa parentis, ex originali peccato anima polluitur prolis. Et rursum non reddit parentum peccata 492 in filios: quia cum ab originali culpa per baptismum liberamur, jam non parentum culpas, sed quas ipsi committimus, habemus. Quod tamen intelligi etiam aliter potest: quia quisquis pravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejus delicto constringitur. Quisquis autem parentis iniquitatem non imitatur, nequaquam delicto illius gravatur. Unde fit, ut iniquus filius iniqui patr
Abbreviated transcription (Latin):
quos diuinitus ferire timui
ipseiudicu gladioferira Sicam¬
uit eos quib prae fuit ut ꝓeis nec
sibi parcer&. &tam̃ de linquer¬
tes sic ꝑsecutus ẽ. quos amauit. u
eos &ium dño parcente ꝓsterr
utrobictorsostis utro¬
bi mediutormirabilis. Causan
penul apudđm praecib Causam
di apud populũ gladus ligau
currit citius omnib ostesima

Expanded text:
quos divinitus ferire timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret: utrobibique mediator mirabilis.Causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis alleguccurrit citius omnibus ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
Curector sead loquendũ praepa¬
rat sub quanto caute lestudio
loquu adtendut. Nesiinore¬
nute adloquendum rapitur
erroris uulnere audientiũ corda
feriuntur. cum fostus se sa¬
piens uideri desiderat anctatis
conpagem insipienter abscudat.

Expanded text:
rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur, attendat; ne, si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur: et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat.
Abbreviated transcription (Latin):
poaecłue t abernaculu figeretꝰ
ad morsendicitur Vt colunur
quutt uor interius positurun
buses esse argenteae debero
Inargento eni quid aliud quĩ
clurigus diuini sermonis acor¬
pit᷑ sicut scriptum ẽ. Hloquia
oñi eloquia custa argentum
sesergo argento uestitue
Quat tuor columnus ⁊ aberna¬
culi sustinent. Quia praedicio¬
tores a ecłue diuino elo quiode¬
corati ut incunctis secemplũ
praebeant. Quattuor euun¬
telistaru dictu &orȩ &opo¬
ribus postant
uitestumenti patrũ unita per
ne tabirna culi ut colum nus
argenteue interiu sturent
Pax illiȩ reifigi ꝑcircuiti &te¬
rius iussisunt Inquib reliratũ
tabernaculum tener&ur De

Expanded text:
ae tabernaculum figeretur, ad Moysen dicitur, ut columnarum quatuor interius positarum bases esse argenteae debeant. In argento enim quid aliud quam claritas divini sermonis accipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini, eloquia casta; ases ergo argento vestitae, quatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut in cunctis se exemplum praebeant, quatuor Evangelistarum dicta et ore et operibus portantue Testamenti unita per ne tabernaculi, ut columnae argenteae interius starent, paxilli aerei figi per circuitum exterius jussi sunt, in quibus religatum tabernaculum tenere
Abbreviated transcription (Latin):
ulus &cratos ninen sura pse¬
dicationis accipitur a Quiu
opost& ut ex ortationis gratiu
singulis iuxtu cupacitute in¬
genii conferatur. Deb&enin
is subtiliter quidoc& ꝑ spicere
neplus studeat qui a audis¬
e cupit᷑ praedicure. Deb&cao
infirmatem audientiũ sem¬
ipsum contrahendo descno¬
x. nedum parus suolimia &
id circonon ꝓfutura loquitur
taberna culi. saedaliũ ciutip
nis lurga praedicutior Quid
nuis dedõ lucutio designatur
lũ & hibendas mugna &ur
parua & subtilia quacequusiꝑ
gustu notitium praelter IN
atos nisi parua atq: angusta
scientia designat᷑ i Alius nãq:
doctrina ueritatis plenius
audientiũ mente inebrit
ꝑ hoc ergo quod dieit n fectosi¬
alam porrigit Alius &ple
quod sentit nonual& sedquiu
hoc ut cũq: denuntia. ꝓfecto
ꝑcuctũ gustum praeb& Indi
ergo tabernaculo ide inscã¬

Expanded text:
ensura praedicationis accipitur, qua oportet ut exhortationis gratia singulis juxta capacitatem ingenii conferatur? Debet enim is subtiliter qui docet perspicere ne plus studeat quam ab audiente capiatur, praedicare. Debet et ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo descendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquitur,tabernaculi, sed etiam cyathi nisi larga praedicatio? Quid nuis de Deo locutio designatur? lum exhibenda sunt magna et parva et subtilia, quae quasi gustu notitiam praestent. Qhos nisi parva et angusta scientia designatur? Alius namque doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id es
Abbreviated transcription (Latin):
Quae uidelic& tostu pulchri¬
cudini suꝑ humeralis innectit᷑
Quia tune custimoniu ad ꝑfec¬
tim munditiue cundore duci¬
cur: Cumꝑ abstinentiũ curo
tes cadrus ma afflictae cur¬
nismeritum p̃ficit: Quas indi¬
uersi suꝑhumeralis spacue brs¬
sus tostucioidesdit

Expanded text:
Quae videlicet torta, pulchriQuae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae decorem ducitur, cum per abstinentiam caro tes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit
Abbreviated transcription (Latin):
rificutis amicitui ds̃ nimis
confostatus ẽ principatus eo¬
rũ. Quiu nimirũ scorũmens
principulit insumis erigit
ecum exterius ꝑ p&i aliec¬
cu cernuntur. Auro autem
hracineto ue purpuru bis
tinctu coccus adiungitur
Ut ame interni iudieis ocu¬
los omimuuistu tum bonu &xca¬
ritate decorent᷑. & cunctuque
coru hominib rutilunt. Haȩc
inconspectu ooculti arbitris.
Flũma in tumi amoris accendat
simul acꝓximũ diligit. Quusi
& duplici tinctura fulgescit.
Qui igit᷑ sic ad auctoris sp&iẽ
anhelut. ut ꝓximorũ curam
reglegut uel sic ꝓximorũ curã
x sequitur Vt adiuino amore
torpescut. Quia unũ horum
quod lib& neglegit. In suꝑhu¬
meralis ornumento habere
coccum bistuctum nescit.
Sed cũmens ad praec eptucu¬
ritatis tendit᷑ Restat ꝓculdu¬
bio ut ꝑ abstinentĩ curomu¬
cer&ur Vnde &i bistinetucoc
otostubissus adiungit ur
D&erra &ceiũ byssus nitenti
speiecritur. Ꝙquid ꝑbyssum
nis cundens decorem unditiue
cerporalis custitus designut᷑a

Expanded text:
us; nimis confortatus est principatus eorum : quia nimirum sanctorum mens principaliter in summis erigitur, cum exterius perpeti abjecta cernuntur. Auro autem et hyacintho, ac purpurae, bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos, omnia virtutum bona ex charitate decorentur, et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat. simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum his tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et his tincto cocco, torta byssus adjungatur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur?
Abbreviated transcription (Latin):
lus ait. Nplus saperequ opor¬
t& sapit Sed sapere ad sobri¬
erdotis ueste uixtudium
uocem. Cintinabulis malupu¬
nica coniunguntur. Quio erun
ꝑmala punicanis fiderunitus
designat᷑e Namsic in malo puni¬
co unu &terius costice mul
uteruis grana muniun tur
nopulos unitus sidei contegii
Quos intus diuersitas meritorũ
en& Neigit᷑ rector incuutus
idloquenidũ ꝓruat Hoc quoo
discipulis ueritus lumat. Ha¬
bac sal in uobis & pacẽ hab&ce

Expanded text:
sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrierdotis veste, juxta divinam vocem, tintinnabulis mala punica conjunguntur. Quid enim per mala punica nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico uno exterius cortice multa interius grana muniuntur, populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod discipulis Veritas clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ Sumetibi a romatu
starten & onich a galbanũ
boniodoris. &tus lucidissimũ
a equulis ponderis er̃ omniu
fuciusq timiama compositum
opere ungenturi diligenter
& purum sumiuma & aroma¬
tib conpositũ fucimꝰ cũ in alta¬
re bonioperis uis tutũ multi¬
plicitate redolemus: Quodimx¬
tũ & purũ fit. Quiu quunt ouir¬
tus uistuti iungitur. Tantom
censum bonioperis sincerius &¬
hib&ur. Vbi & bene subiungi¬
tur Cumq: intenuis simũ pul¬
uerẽ uni uersu contuderis po¬
nes & eo corã testinonio tab¬
nacul Inteniussimũ puluerẽ¬
Aromatu uniuersu conterimꝰ
cum bona nr̃a quasi inpilocor
dis occulta discussione cundi¬
mus Qsi ueraciter bonusint
subtilit̃ r&ractumus A romi¬
tuergo in puluere redigere e
iuist ut es recogitando terere
&usq ad subtilitatẽ occulti&
amins reuocare & notandũ
quod de eodem puluere dicit᷑
pones &ceo corã cestimonio
tabernaculi. Quiatunonimi¬
rim bonunra ueraciter in
conspectu iudicis plucent

Expanded text:
ume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum, aequalis ponderis erunt omnia; faciesque thymiama compositum opere unguentarii mistum diligenter utum. Thymiama ex aromatibus compositum facimus, cum in altare boni operis virtutum multiplicitate redolemus: quod mixtum et purum fit, quia quantum virtus virtuti jungitur, tantum incensum boni operis sincerius exhibetur. Ubi et bene subjungitur: Cumque in tenuissimum pulverem universa aromata contuderis, pones ex eo coram testimonii tabernaculo. In tenuissimum pulverem universa conterimus, cum bona nostra quasi dis occulta discussione tundimus, et si veraciter bona sunt, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulvere redigere est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occultae examinationis revocare. Et notandum quod de eodem pulvere dicitur: Pones ex eo coram testimonio tabernaculi, quia tunc nimirum bona nostra veraciter in conspectu judicis placent,
Abbreviated transcription (Latin):
Sedlapidio: ꝑcutitur. Quiusa¬
ia non sustuiens ipsis suꝑnipa¬
deris ictib necuiur. Quiigit
cuinin ad praehendere ꝑfectio¬
nis nitunt cũ contemplatio¬
nis arcetenere desiderant pri¬
sse icupo operis ꝑeer

Expanded text:
Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui ergo culmen apprehendere perfectionis nituntur, contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per
Abbreviated transcription (Latin):
oparillisunt quia untetem
sum Qui dum caelestiumis¬
teriui ntura praedicunt
Haic postquũ ostens sunt iri¬
dibilic omnib: fecerunt
ergo intus colum naeiin¬
les stent foris paxilli funnor¬
Quihoc priusquum fier& &uide¬
re & prae dicure potuer. Nec¬

Expanded text:
go paxilli sunt, qui ante temsunt, quia dum coelestia mysteria ventura praedicant, haec postquam ostensa sunt, credibilia omnibus fecerunt. Ut ergo intus columnae immobiles stent, foris paxilli funes conqui hoc priusquam fieret, et videre et praedicere potuer
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ furaonis. Sicut iterũ mor¬
ses ait Siquis homo hocuł illũd
fecerit ad plica illum ad deo sui¬
delic& ad sacerdotes & sicutpsal
deoꝵ inmedio aut̃ deos discernit
Fssentialiter aut̃ ds̃ dicit᷑ sicutip
tiuũ dĩ nomen abessentiali dis¬
cernere ait. Quoꝵ patres &t&x
sup omniu ds̃ benedictus in scłu
Nuncupatiuus enĩ ds̃ interomni¬

Expanded text:
Deum Pharaonis. Et sicut iterum MoyDeum Pharaonis. Et sicut iterum Moyses ait: Si quis homo hoc vel illud fecerit, applica illum ad deos , videlicet ad sacerdotes. Qui rursum deorum, in medio autem deos discernit . Essentialiter Deus dicitur, sicut iptivum Dei nomen ab essentiali discernere, ait: Quorum Patres, et ex super omnia Deus benedictus in saecula . Nuncupativus eni