comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ incaptiuittitẽ ducti sunt ꝑtine¬
bant in iusalienũ transire po¬
ut hisdẽ reuersis ꝓpria refor¬
mentur. Qđ in mancipiis. ł in
agris. aut etiam indomib ac
possessionib. rite seruatur : qͣti¬
to magis in coniugiorũ redinte¬
gracione faciendũ sit. ut qđ belli

Expanded text:
cti sunt pertinebant, in jus alienum transire pout iisdem reversis propria reformentur. Quod si in mancipiis vel agris aut etiam in domibus ac possessionibus rite servatur, quanto magis in conjugiorum redintegratione facien
Abbreviated transcription (Latin):
possũ me uide minorẽ ab eo qui
homicida ẽ: Respondit senex.
Si potuerit homo ad hunc sermo
nẽ apłi uenire. & uid̾it hominẽ
qͥ forte occidit aliũ. dicit in sem&¬
ipso. Iste qͥdẽ hoc solũ peccatũ fec̃.¬
ego autẽ omm hora homicidiũ fa¬
cio meipsum int̾ficiens. Et cũ
semet ipsũ cõp̃hẽcdat. tunc enĩ
iustus. ẽ. cũ sua peccata condẽp¬

Expanded text:
orem me videre ab eo qui homicida est? Respondit senex: Si potuerit homo ad hunc sermominem qui forte occidit alium, dicit in semetipso: Iste quidem hoc solum fecit, ego autem omni hora homicidium committo, me ipsum interficiens. » Et cusemetipsum reprehendat. » Tunc enim justus est, cum sua peccata conde
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes. sidixerimꝰ quia pec¬
catũ ñ habemꝰ. nos ipsos lecipi¬
mis & ueritas in nob̾ ñ ẽ. qͥsquis
sic accipiendũ putauerit. ut di¬
cat ꝓͥpt̃ humilitatẽ si oport̾ẽ dici
nos hab̾e peccatũ ñ qͥa uere ita ẽ
qui remictat nob̃ peccata. & mim¬
det nos ab omni unqͥtate. ubi sa¬
tis apparet hoc ñ tantũ humilit̃:
sed eiã ueracit̃ dici. Pot̾at enĩ
apłs dicere si dixerimꝰ qr ñ ha¬
bemꝰ peccatũ nos ĩpsos extol¬
limꝰ e humilitas in nob̃ ñ est.
Sed cũ ait nosmet ipsos decipi¬
mus & ueritas in nob̾ ñ. ẽ. satis

Expanded text:
Joannes: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Quisquis sic accipiendum putaverit, ut dicat propter humilitatem non oportere dici nos non habere peccatum, non quia veritas est, qui remittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate . Ubi satis apparet hoc non tantum humiliter, sed etiam veraciter dici. Poterat enim apostolus dicere: Si dixerimus: Non habemus peccatum, nos ipsos extollimus, et humilitas in nobis non est; sed cum ait: Nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est, satis
Abbreviated transcription (Latin):
cis necessaria ista petitio. sed
ꝓ aliis qui sunt in suo popło pec¬
nr̃a. ut hoc ꝓaliis pociꝰ quã ꝓse
iustus pet̾ẽ intelligat᷑. anathe¬
ma sit. Sc̃s enĩ & iustus erat
apłs iacobus dũ dicebat. i
multis enĩ offendimꝰ om̃s. Nã qͣre ad¬
dictũ ẽ. om̃s nis̃ ut ista sententia
conueniret : & in psalmo ubi le¬
git᷑ ñ intes inuiditiũ cũ seruo
tuo quia ñ iustificabit᷑ omnis¬

Expanded text:
essaria ista petitio, sed pro aliis qui sunt in suo populo pecnostra, ut hoc pro aliis potius quam pro se justus petere intelligatur, anathema sit. Sanctus enim et justus erat apostolus Jacobus, cum dicebat: In multis enim offendimus omnes . Nam quare additum est omnes, nisi ut ista sententia conveniret psalmo, ubi legitur: Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabit
Abbreviated transcription (Latin):
peccauimꝰ iniquitatẽ fecimꝰ &
cȩt̾a que ibi ueracit̃ & humilit̃
confitent᷑. ne putet᷑ quẽ ad mo¬
dũ quidã sentiunt. hoc ñ de
postea dixit. cũ orarẽ & confite¬
rer peccata mea. & peccata po¬
płi mei dño dõ meo noluit di¬
cere peccata ur̃a. sed popłi di

Expanded text:
iquitatem fecimus , et caetera, quae ibi veraciter et humiliter confitetur: ne putaretur, quemadmodum quidam sentiunt, hoc non depostea dixit: Cum orarem, et confiterer peccata mea et peccata populi mei Domino Deo meo : noluit dicere, peccata nostra; sed populi sui
Abbreviated transcription (Latin):
custodit. humino mͦ Delaus uocat᷑ quãus¬
mentis cruciatiu ñ tangitur. &q culpas
UII ꝑxutit ds̃ irasci quãuis nulla animi ꝑturba¬
ciene moueat᷑. & q ipse ĩmitibil io qõ uo¬
luerit mutat penitẽ dicit᷑ ꝗuis rẽ mut&e
consiliũ ñ mute. & cũ miserie nr̃ę sub¬
uenit misericors uocat᷑. cur ds̃ suos

Expanded text:
no modo zelans vocetur, quammentis cruciatu non tangatur, et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi perturbatione moveatur, et quia ipse immutabilis id quod voluerit mutat, poenitere dicitur, quamvis rem mutet, consilium non mutet; et cum miseriae nostrae subvenit, misericors vocatur. C
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ quidã metropolitanoꝵ fidẽ¬
suã scđm priscam consuetudinẽ scẽ
sedi apłicȩ exporne. detrsetantes
usum pallii neq expetunt neq ꝑci
lat᷑. placuit ut quisquis metropoli¬
tanus iftres menses consecratio¬
nis suȩ. ad fidẽ suã exponendam
palliumq suscipiendũ ad apłicã sedẽ ñ uenerit:
cõmissa sibi careat dignitate. sitꝙ
licentia metropolitanis aliis post
scđam et tertiam cõmnnionẽ uidu¬
atis ȩccłus cũ consilio romani pontifi¬
cis ordinando ep̃m subuenire. Si tͦi
consetrandi ep̃i negligentia ꝓuene¬
rit. ut ultra tres menses ȩccła uidu¬
ata consistat cõmunione pͥuetur.
quousq aut lococedat. aut se conse¬
crandũ p̃bere ñ differat. Quod si
ultra quinq menses ꝑsuã negligen¬
tiã retinuerit iuduatã ȩcłam.
neq ibi neq alibi consecrationis
donũ ꝑcipiat : immo metropolitani
sui iudicio cedat.¬

Expanded text:
m quidam metropolitanorum fidesecundum priscam consuetudinem sanctae sedi apostolicae exponere detrectantes, usum pallii neque expetunt, neque pelatur, placuit ut quisquis metropolitanus ultra tres menses consecrationis suae ad fidem suam exponendam, palliumque suscipiendum, ad apostolicam sedem non miserit, commissa sibi careat dignitate, sitque licentia metropolitanis aliis post secundam et tertiam commonitionem viduatis Ecclesiis cum consilio Romani pontificis, ordinando episcopos subvenire . Si vero consecrandi episcopi negligentia provenerit, ut ultra tres menses ecclesia viduata consistat; communione privetur quo usque aut loco cedat, aut se consecrandum praebere non differat. Quod si ultra quinque menses per suam negligentiam retinuerit viduatam ecclesiam; neque ibi, neque alibi consecrationis donum percipiat, immo metropolitani sui judicio cedat
Abbreviated transcription (Latin):
Udi ur̃ nõ terreno consilio s
Sdilatandȩ cciusa rei publicȩ. in
quo dm̃ coli conspicimus loquere
gentes fidei p̃dicacione circũ qua¬
q discurrer&. Sic̃ enĩ exteriora

Expanded text:
ra non terreno consilio, sesed dilatandae causa reipublicae in qua Deum coli conspicimus, loquituditas gentes fidei praedicatione circumquaque discurrat. Sicut enim exteriora
Abbreviated transcription (Latin):
fieri prohibete. quod eas et diuinȩ. Neoꝵ
et scłi prohibent legis. leges ergo diunȩ
haec agentes et eos qui ex eis ꝓdeunt
non solum eiciunt sed &e maledietos
appellant. Leges uero seculi
in fames tales uocant & ab heredi¬
tate repellunt.
Nos uero sequentes patres nr̃õs in¬
famia eos notatus. et in fames eẽ
censemus. Quia in famiȩ macuł
asꝑsi sunt nec eos quos legẽ seculi
reiciunt. nos intestimoniũ susciꝑ
debemus.
Cos autem consanguieos dicimus quos
diuinȩ et seculi leges consangii¬
neos appellant. & ihereditatem
suscipiunt nec repell possunt.
⁊alum enim coniunctiones nec
leptime sunt nec manere possunt.
sea sunt repellendȩ. Quisquis ergo
ion est legitime coniunctus. uł
absq dotali titulo & si benedictione
sacerdotis constat eẽ copulatus
sacerdotes uł legitime coniuncc̃os
criminari. uł in eo testificari
minime potest. qm̃ om̃is incestus
macula pollutꝰ infams  est et
accusare supra dictos non per¬
miotimus. Non folum ergo hi re¬

Expanded text:
fieri prohibete, quia eas et divinae leges et saeculi prohibent. Leges ergo divinae, haec agentes, et eos qui ex eis prodeunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Leges vero saeculi infames tales vocant, et ab haereditate repellunt. Nos vero sequentes patres nostros infamia eos notamus, et infames esse censemus: quia infamiae maculis aspersi sunt, nec eos quos leges saeculi rejiciunt, nos in testimonium suscipere debemus. Eos divinae, et saeculi leges consangneos appellant, et in haereditate suscipiunt, nec repellere possunt. Talium enim conjunctiones, nec legitime sunt nec manere possunt, sed sunt repellende. Quisquis ergo non legitime coniunctus, vel absque dotali tituli atque benedictione sacerdotis copulatus, sacerdotes vel legitime coniunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis accusare supradictos non permittitur. Non solum ergo hi re
Abbreviated transcription (Latin):
Taut̃ in om̃ib obseruantia nr̃a
concordet. illud quoq uolumꝰ
custodiri. ut cũ sollemnior festiui¬
tas conuentũ ppłi numerosioris in¬
dixerit et ad eãdem fideliũ multi¬
tudo conuenerit quã reciꝑe basi¬
lica una ñpossit. sacrificiũ indu¬
bitant᷑ iteret᷑. nehis tautũ admis¬
sis ad hanc deuotionẽ qui prius
aduenerint uideant᷑ hiqͥi post¬
modũ conffixerint non recepticũ
plenũ pictatis atq rationis oͣptis
ut quotiens basilicã inqua agitur p̃¬
sentia nouę plebis impleuerit to¬
tiens sacrificiũ sub seq̃ns offerat᷑
Necesse ẽ. aut̃ ut quedã ppłi pars sua
deuotione priuet᷑ siunus tantum
missȩ more seruato sacrificium offer¬
re ñ possint. nisi prima diei parte
conuenerint.

Expanded text:
autem in omnibus observantia nostra concordet, illud quoque volumus custodiri, ut cum solemnior festivitas conventum populi numerosioris indixerit, ea ad eamdem fidelium multitudo convenerit quam recipere basilica una simul non possit, sacrificii oblatio indubitanter iteretur, ne, his tantum admissis ad hanc devotionem qui primi advenerint, videantur hi qui postmodum confluxerint non recepti; cum plenum pietatis atque rationis sit, ut quoties basilicam, in qua agitur, praesentia novae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur. Necesse est autem ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unmissae more servato, sacrificium offerre non possint, nisi prima diei parte convenerint.
Abbreviated transcription (Latin):
Alcibiades quidã erat exnume
hic uitt̃ satis arduã ⁊ austeram
gerebat. nihil cibi uolens acciꝑe.
sed tuntũ pane & sale cũ aqͣ utebat᷑
Cũ uitȩ hunc rigorẽ uellet eti¬
am incarcere positꝰ obtinere.
actalo cuidã seruo dĩ reuelatũ ÷
qr ñ recte faceret alcibiades crea¬
turas dĩ renuere. et aliis formã
scandali derelinquere. Quibꝰ
cognitis alcibiades : cep̃ omĩa cũ
grarũ acciꝑe accione ꝑcipere. qr
que illi reuelaũ sp̃s ut doceret:
huic ut sequeretur idẽ sp̃s ꝑsua¬
debat

Expanded text:
Alcibiades quidam erat ex numeHic vitam satis arduam et austeram gerebat, nihil cibi volens accipere, sed tantum pane, et sale cum aqua utebatur. Cum vitae hunc rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo cuidam servo Dei revelatum est: quia non recte faceret Alcibiades creaturis Dei, et vellet aliis formam scandali deretinquere Quibus cognitis, Alcibiades coepit omnia cum gratiarum actione percipere: quia quae illi revelabat Spiritus ut doceret, huic ut sequeretur idem spiritus persuadebat
Abbreviated transcription (Latin):
uelcre. simul & hocstatutum
ut si quispiam pbroꝵ deinces
huiꝰ constitucionis normȩ ẽtul¬
macit̃ trans gressor extiterit:
et depuelis uirginib a pb̃ris nõ ue¬
landis staitutũ ÷: ut siqͥs ħ fcice¬
It tẽpitiuerit. tt̃ꝗ transgressor
canonũ dãpnetur

Expanded text:
 hoc statutum est, ut si quispiam presbyterorum deinceps hujus constitutionis normae contumaciter transgressor exstiterit, et de puellis virginibus a presbyteris non velandis statutum est, ut si quis hoc facere tentaverit, tanquam trangressor canonum damnetur
Abbreviated transcription (Latin):
ta fit : ut pret̃ sexuum coniunc¬
tionẽ quam habetiNse. axpĩ
et eccłȩ scicramtũ : dubium non
est. mulierẽ nõ ꝑtinere ad matri¬
monium : inqua docetur nub ciale¬
nõ fuisse misterium. Igitur cuiꝰ¬
lib& loci laicus filium suam uiro
habenti concubinã inmatrimoniũ
& ingenua factt ⁊ dottitti legitime
npublicis nubciis honestatti uide¬
atur. Quia pat̾no arbitrio uiris

Expanded text:
servum conjunctionem haberent in se Christi et Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem non pertinere ad matrimonium in quo non docetur nuptiale fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium ingenua facta et dotata legitime et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris
Abbreviated transcription (Latin):
ONOMIS MU¬
UIER UIRO IU¬
NICTA. UXOR
EST UIRI
Quia niec ou¬
nuis filius heres es ⁊ patris Nub¬
ciarũ autt̃ federa int̃ ingenuos
sunt legitima. et int̾ equales.
multo prius hoc ipsum dño cor¬
stituente : quã in icium roma¬
ni iuris exisceret. Ittiq aliud est
uxor: aliud concubina : sicut
aliud ẽ ancilla aliud libera.
Propt̃ qđ aetiaam apłs ad ma¬
nifes tandã harũ ꝑsonarum
discrecionẽ testimoniũ ponit
ex genesi ubi dr̃ abrahę Cice
ancillã : & filium eiꝰ. Non enĩ
heres erit filius ancillȩ: cũ filio
meo ysciac. Unde cũ societtis¬

Expanded text:
on omnis mulier viro juncta uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina, sicut aliud est ancilla, aliud libera. Propter quod etiam Apostolus ad manifestandam harum personarum discretionem testimonium ponit ex Genesi, ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Is
Abbreviated transcription (Latin):
quos timore terreno in iuste
dam pnastis. scitote a nobis iuste ẽẽ
restitutos. quib exauctoritate scĩ
petri apłica auctoritate omia quȩ
eis ablata sunt in tegerrime red¬
di p̃cipimꝰ. Si non uultis et uos&
principes a collegio nr̃o et m̃bris

Expanded text:
quos timore terreno injuste damnastis, scitote a nobis juste esse restitutos, quibus ex sancti Petri et apostolica auctoritate omnia, quae eis ablata sunt, integerrime reddi praecipimus, si non vultis et vos et principes vestri a collegio nostro et membris
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͣ ⁊ sinodalis sentencia ob¬
seruetur. Qđ & si forte in eccła¬
talis euentus repperiri dinosci¬
tur. ut ꝓsalutis & religionis
cõpetencia humanius quiddã
debetint tractare pontifices. sic̃
canonũ ut eisdẽ uerbis uttimur
docet auctoritas. quia prior
inquiens definiuit durius. pos¬
terior aũ quiddã tracitunt hu¬
manius : nullo modo ut ad ma¬
ximã indulgenciã descendamꝰ.
alteriꝰ sponse cciptor sine pub¬
lica transeat penicencia. Qđ si
hȩc obedire renuerit. si nulla re¬
themati setur Et auctores uero
illiꝰ: iuxtti modũ culpę ep̃i de¬
creto penittant. Si uͦ qđ nõ ob¬
tamꝰ. de gradu ȩcclesicesti co

Expanded text:
antiqua et synodalis sententia observetur. Quod et si forte in ecclesia eventus talis reperiri dinoscitur, ut pro salutis et religionis competentia humanius quiddam debeant tractare pontifices, sicut canonica, ut eisdem verbis utamur, docet auctoriinquiens, definitio durius: posterior autem quiddam tractavit humanius, nullo modo ut ad maximam indulgentiam descendamus, alterius sponsae acceptor, sine publica transeat poenitentia. Quod si haec obedire renuerit, sine ulla rethematizetur. Fautores vero illius, juxta modum culpae, episcopi decreto poeniteant. Si vero, quod non optamus, de gradu ecclesiastico
Abbreviated transcription (Latin):
quispicim talibus nupciis se consen
ex inde suspicionib fuerit ꝓpulsat:¬
canonice se purget
femincs. ł furantur. aut seducunt:
eas Nullatenꝰ habeant uxores. quͣ¬
uis eis post modum conueniant ut
eas dotauerint. Uł nupcialiter
cũ consensu parentũ suorũ eas ac¬
ceperint. Siquis aũ uxorẽ habe¬
re uoluerit: canonice et legtlit̃
eam accipiat et non rapiat. Qui
uero eam rapuerit ł furatus fuerio¬

Expanded text:
stico talibus nuptiis se consensexinde suspicionibus fuerit propulsatcanonice se purget.feminas vel furantur aut seducunt, eas nullatenus habeant uxores, quamvis eis postmodum conveniat, aut eas dotaverint, vel nuptialiter cum consensu parentum suorum acceperint. Si quis autem uxorem habere voluerit, canonice et legaliter eam accipiat, et non rapiat. Qui vero eam rapuerit, vel furatus fueri
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodis obseruandum est ut
sacrum crisma et oleum consecra¬
tum semꝑ sub sera sit. ne illud un¬
de xp̃o incorporamur: et unde om̃s
fideles sc̃ificant᷑. unde reges et sa¬
cerdotes unguuntur. aliquis infi¬
delis aut inmundus tangat. aut
aliquis ꝑfidus addĩ iudicium sub¬
uertendum subriprat quod expe¬
rimento didicimus.
EXAMINARI

Expanded text:
omnimodis observandum est ut sacrum chrisma et oleum consecratum semper sub sera sit, ne illud unde Christo incorporamur, et unde omnes fideles sanctificantur, unde reges et sacerdotes inunguntur, aliquis infidelis aut immundus tangat, aut aliquis perfidus ad Dei judicium subvertendum subripiat, quod experimento didicimus. examinari
Abbreviated transcription (Latin):
cus cuiꝰ indulgentiȩ
nemo ñ indiget. mem̃to fa-
plici ut suis meritis accusat᷑ :
tua miseratione saluet᷑. ꝑ.
dñm nr̃m uulnera nr̃a curare
dignatus es : te suplices rogamꝰ
& petimꝰ ut p̃cib nr̃is aurẽm tuȩ
pietatis: inclinare digneris . qui
etiã remittis omnia crimina. &
peccata uniũsa condonas. desq
hiuic famulo tuo ꝓ supplicus¬

Expanded text:
Deus, cujus indulgentia nemo non indiget, memento Dompplici, ut qui nostris meritis accusamur, tua miseratione salvemur.Dominum nostrum vulnera nostra curare dignatus es, te supplices rogamus, et petimus, ut precibus nostris aurem tuae pietatis inclinare digneris, qui etiam remittis omnia crimina, et peccata universa condonas, desque huic famulo tuo, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
IQUIS autem ep̃s
ciuitatis suae mediocritate
despecta. administrationem loci
cȩlebrioris ambierit: et ad maio¬
rem se plebem quacumq ratione
transtulerit. a cathedra quidem
pellatur aliena. sed carebit
et propria. ut nec illis presideat
quos ꝑ auariciam concupiuit. nec
illis quos ꝑ superbiam spreuit suis¬
Sic igitur terminis quisq con¬
temptus sit : nec supra mensuram
iurqsui affectet augeri. Lxxui¬

Expanded text:
quis autem episcopus, civitatis suae mediocritate despecta, administrationem loci celebrioris ambierit, et ad majorem se plebem quacunque ratione transtulerit, a cathedra quidem pelletur aliena, sed carebit et propria ut nec illis praesidat quos per avaritiam concupivit, nec illis quos per superbiam sprevit. Suis igitur terminis quisque contentus sit, nec supra mensuram juris sui affectet augeri.
Abbreviated transcription (Latin):
unt in quibusdam locis
scotti et alu herronei qui
se dicunt epõs esse. et multos
negligentes absque licentia
dominorum suorum siue magis¬
trorum. pbros et diaconos ordi¬
nant. Quorum ordinationem
et multis erroribus subiacet.
modis omnibus irritam fieri
debere. omnes uno consensu de¬
creuimus.

Expanded text:
unt in quibusdam locis scotti et alii erronei qui se dicunt episcopos esse, et multos negligentes, absque licentia dominorum suorum sive magistrorum, presbyteros et diaconos ordinent. Quorum ordinationem,et multis ermodis omnibus irritam fieri debere, omnes uno consensu decrevimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ iuram̃to pollicitus ÷ he¬
rodes saltatrici dare qđ cũq
postulcisset ab co. Si obiusu¬
randũ fecisse dic̃. si patris ma¬
trisq interitũ postulass&.
facturꝰ eẽt anno i. Qđ gͦ in
nere debuit & inꝓpħa dĩ Dest

Expanded text:
um juramento pollicitus est Herodes saltatrici dare quodcunque postulasset ab eo. Si ob jusjurandum fecisse se dicit: si patris, matrisque interitum postulasset, facturus esset, an non? Quod in nere de
Abbreviated transcription (Latin):
quod quidam deplebe bis. aut ter:
ab ep̃is ignorantib tam̃ eisdẽ ep̃is
confirment᷑. Unde nob̾ uisum ẽ ean¬
dem confirmationẽ sicut nec baptis
bis uł amplius baptigatos aut con¬
firmatos non đo sed soli clero sub abi¬
tu regulari uł clericali religiosis¬
sime famulari decretũ est

Expanded text:
quod quidam de plebe bis aut ter ab episcopis, ignorantibus tamen eisdem episcopis, confirmentur. Unde nobis visum est, eandem confirmationem sibis vel amplius baptizatos aut confirmatos non saeculo sed soli Domino sub habitu regulari vel clericali religiosissime famulari decretum est
Abbreviated transcription (Latin):
Placuit ut accusatu
cialib inaliqua causa epĩs li¬
cent̾ appell&. & ad eat apłice
sedis pontisicem. quiaut per se Aut
Pui carios suos eius retractari ne¬
gotium procur&. & dũ itera¬
To uidicio pontifex causam
suam agit. Nullus alius
in eius loco ponatur aut ordi
pontisicis scrutari liceat non tm̃
definire in consulto romano pon¬

Expanded text:
placuit, ut accusatus cialibus in aliqua causa episcopus licenter appellet, et adeat apostolicae sedis pontificem: qui aut per se aut vicarios suos ejus retractari negotium procuret, et dum iterato judicio pontifex causam suam agit, nullus alius in ejus loco ponatur, aut ordipontificis scrutari liceat, non tamen diffinire, inconsulto Romano pon
Abbreviated transcription (Latin):
rior cultus sacram̃toꝵ: Iđo ergo
dandę sunt. utthac deuotione ds̃¬
placatus largius p̃stet quȩ neces¬
saria sunt: sicut suꝑius ostendimꝰ
Et ut sacerdotes ac ministri ȩccłae
cura ⁊ sollicitudine necessitatum
corporalium sine quib hȩc uita
transigi non potest releuati. libe¬
riores fiant ad meditationẽ di¬
uinȩ legis. et doctrinȩ adminis¬
trationẽ. atq spiritualis seruitu
uoluntariam expletionẽ. Et ut¬
ñ minus ppłs incotidiana oblatione
lño immolet᷑ nec non scđm statita
canonica insustentationẽ paupe¬
rũ et restaurationẽ ęccłarũ ꝑficiat
Quattuor enĩ partes iuxta canones
fieri fideliũ oblationib debent
ȩccłarũ seruetur
de illis qͥ decimas dare nolim:

Expanded text:
rior cultus sacramentorum? Ideo ergo rior cultus sacramentorum? Ideo ergo dandae sunt, ut hac Deus devotione placatus, largius praestet quae necessaria sunt, sicut superius ostendimus. Et ut sacerdotes ac ministri Ecclesiae cura et sollicitudine necessitatum corporalium, sine quibus haec vita transigi non potest, relevati, liberiores fiant ad meditationem divinae legis et doctrinae administrationem, atque spiritalis servitii voluntariam expletionem. Et ut munus populi in quotidiana oblatione Domino immoletur, nec non secundum statuta canonica in sustentationem pauperum, et restaurationem ecclesiarum proficiat. Quatuor enim partes juxta canones fieri de fidelium oblationibus debent, ecclesiarum servetur. De illis qui decimam dare nol
Abbreviated transcription (Latin):
dõ et sacerdotib didandas.i
abraham factis. ia cob ꝓmissis insinuat.
Deinde lex statuit. et om̃s doctores
scĩ comiemorant. et ꝓfacto dignũ
erat ut isrłitȩ decimas peccorũ et
frugũ. et om̃ium pecuniarũ dño da¬
rent. qui eos liberauerat decẽ pla¬
gis quib ꝑcussit egiptios. et in no¬
uissima plaga prima genita cunctoꝵ
nerabilis dicit. Dicimȩ exdebito
requiruntur. Quid sidiceret ds̃.
gas. m̃s est solis calor. Et cũ om̃ia
mea sunt. tu quiminus accõmodas
solam decimam merebaris. sed re.¬
seruo tibi nouem. da michi decimã.
Si non dederis michi decimã: auferã
nouem. Si dederis michi decimam:
multiplicabo nouem. Cum ita iu
daicus popłs p̃ceptũ decimarum
tanta diligentia obseruauerat.
ut decimis quibq oculis rutã ui¬
delicet mentã et cymind̾ ut et¬
ipsẽ dñs de testatur decimas daret.
cur non maiori studio plebs eugłicã
eãdem impleat ussionẽ cui et ma¬
ior numerus ẽ. sacerdotũ. et since¬

Expanded text:
o et sacerdotibus Dei dandas, Abraham factis, Jacob promissis insinuat. Deinde lex statuit, et omnes doctores sancti commemorant. Et profecto dignum erat ut Israelitae decimas pecorum, et frugum, et omnium pecuniarum Domino darent, qui eos liberaverat a decem plagis, quibus percussit Aegyptios, et in novissima plaga primogenita cunctorunerabilis dicit: Decimae ex debito requiruntur. Quid si diceret Deus, gas, meus est solis calor; et cum omnia mea sint, tu qui minus accommodas, solam decimam merebaris, sed reservo tibi novem, da mihi decimam. Si non dederis mihi decimam, auferam novem. Si dederis mihi decimam, multiplicabo novem. Cum itaque Judaicu populus praeceptum decimarum tanta diligenti observaret, ut de minimis quibusque holusculis, ruta videlicet, menta et cimino, ut ipse Dominus testatur, decimas daret, cur non majori studio plebs Evangelica eamdem impleat jussionem? Cui et major numerus est sacerdotum, et since
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Qui ergo aliquid credit
posse fieri. aut aliquã ereatu¬
ram in melius aut indeterius
mutari. aut transformari
inaliam speciem. uł similitu¬
dinẽ nisi ab ipso creatore qui
omĩa fecit. & ꝑquẽ omĩa fac¬
ta sunt : ꝓculdubio infidelis
ẽ. & pagano de terior

Expanded text:
squis ergo aliquid credit posse fieri, aut aliquam creaturam in melius aut in deterius immutari, aut transformari in aliam speciem vel similitudinem, nisi ab ipso creatore, qui omnia fecit, et per quem omnia facta sunt, proculdubio infidelis est, et pagano deterior
Abbreviated transcription (Latin):
inspũ non incorpore uidit. rau¬
diuit sicut ipse dic̃. Sicitĩ in qͥt
fui inspũ. Et pciulus giam: ñ
andet se dicere raptũ incorpore
Om̃ib. itaq publice annuncian¬
dũ est qđ quittilia & his simi¬
lia credit: fidẽ ꝑdit & qui fi¬
dẽ rectã indõ nõ ht̃ : hic no
est eiꝰ. s illiꝰ inquẽ credit. id
ẽ diaboli Nã de dño tirõ

Expanded text:
u non in corpore vidit et audivit, sicut ipse dixit: Statim, inquit, fui in spiritu ; et Paulus non audet se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, quia talia et his similia credit, fidem perdit, et qui fidem rectam in Deo non habet, hic non est ejus, sed illius in quem credit, id est diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aliquid diuinittitis aut nun¬
nis extra unũ dm̃ arbitratur
Quã ꝓpt̃ sacerdotes ꝓ eccłiis sibi
cõmissis popło omnẽ iusticiam
p̃dicare debenit. ut nouerinthaȩ
omĩ modis ftlsa eẽ. & no a diuino.
s amaligno spũ ctilia fainctisima¬
ta mentib infidelium irrigari
Si quidem ipse saithanas transfi¬
gurat se in angłm lucis. cu men¬
cẽ cuicũq muliercule ceperit. et
hanc sibi ꝑ infidelitatẽ ⁊ in credu¬
litatẽ subiugauerit. ilico trans¬
format se indiuersarũ ꝑsonarũ
species atq similitudines. & men¬
tẽ quã captiuã tenet insomnis
deludit. modo leta. modo tristi¬
a. modo cognitts. modo in coq¬
deuia queq deduc̃. Et cũ solis
sũ ñ educit᷑: Et multa uids¬
uicet dormiendo : que nũqucm
udt ugilando. Quis uͦ tam
dultus & hebessic. qui hec omĩa
adere in corpore arbitretur:

Expanded text:
quum aliquid divinitatis aut numiquum aliquid divinitatis aut numinis extra unum Deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo Dei omni instantia praedicare debeomnimodis falsa esse, et non a divino sed a maligno spiritu talia phantasmata mentibus infidelium irrogari. Siquidem ipse Satanas, qui transfigurat se in angelum lucis, cum mentem cujuscunque mulierculae 346 ceperit, et hanc sibi per infidelitatem et incredulitatem subjugaverit, illico transformat se in diversarum personarum species atque similitudines, et mentem, quam captivam tenet, in somnis deludens, modo laeta, modo tristia, modo cognitas, modo incogdevia quaeque deducit; et cum solus sum educitur, et multa videt dormiendo, quae nunquam viderit vigilando? Quisnam tam stultus et hebes sit qui haec omnia et in corpore accide
Abbreviated transcription (Latin):
MINISIE
RIBUS EIA¬
BORART
studecint. ut perniciosam & a
dicibolo inuentã sortilegam et
maleficã arte̾ penitus exparoe¬
chiis suis eradicent. Et siquem
uirũ auc feminã huiꝰ modi scele¬
ris sectatorẽ inuenerint: turpi¬
t̃ dehonestatũ deparo echiis suis
eicicnt. Ait enĩ apłs. hereticũ
post unam & scđm ammonici¬
onẽ deuita. sciens quia subuer¬
sus ÷ qui eius inodi ẽ Subuer¬
si sunt & adicibolo capti tenen¬
t qui derelicto creator suoꝰ dia¬
bolo suffragia querunt. &ide.¬
o attili peste mundari debec
tendum. qđ quedã sceleratȩ
mulieres retro post saitan con
nocturnis horis cũ diana pagano
eiꝰq uisionib. uelut dñę obedip
& certis noctib ad eiꝰ seruicum
euocari S utinã he solȩ in
fidia sua perissent : & nõ multor
secũ in infidelitatis interitum
ꝑtraxissent: Nam innumera mul¬
titudo hac falsa opinione decep¬
ta. hȩc uera eẽ. credit Et ere¬
dendo arecta fide deuicit. & in
errorẽ paganor de uoluitur.

Expanded text:
ministri ribus elaborare studeant ut perniciosam et a diabolo inventam 345 sortilegam et maleficam artem penitus ex paroechiis suis eradant, et si aliquem virum aut feminam hujuscemodi sceleris sectatorem invenerint, turpiter dehonestatum de paroechiis suis ejiciant. Ait enim Apostolus: Haereticum post unam et secundam admonitionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est . Subversi sunt, et a diabolo capti tenentur, qui, derelicto creatore suo, a diabolo suffragia quaerunt. Et ideo a tali peste mundari debet mittendum, quod quaedam sceleratae mulieres retro post Satanam connocturnis horis cum e jussionibus velut dominae obedire, et certis noctibus ad ejus servitium evocari. Sed utinam hae solae in perfidia sua periissent, et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam innumera multitudo hac falsa opinione decepta haec vera esse credunt, et credendo a recta fide deviant, et errore paganorum involvuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pbr aplebe sibi commis¬
sa mala. opinione infamatus
fuerit. et ep̃s legitimus testib
apꝓbare non potuerit suspen¬
dignã satis factionẽ: sicͥs
aquib reus creditur post
rectã securitatẽ de in posito
crimine in nocens eẽ manifes¬
tatur. Quod ita nob a maiori¬
b constitutũ ẽẽ docetur¬
S siue scđm canones siue arbitriũ
epĩ sibi collegas ui coniungat
&e iuiret in sacro corã posito
oblatum est. & in hac satis fac
tionẽ purgatus secure de inceps
suũ exerceat ministerium.
Quã satiffactionẽ ñ nulli p̃ceden
ita feciss
cõmemo¬
mox uenerandũ pͥncipẽ contra
eiꝰ dẽ sc̃ĩ pape aduersarios digne

Expanded text:
quis presbyter a plebe sibi commissa mala opinione infamatus fuerit, et episcopus legitimis testibus approbare non potuerit, suspenim satisfactio est, si eis a quibus reus creditur, post rectam securitatem de imposito crimine, innocens esse manifestatur. Quod ita nobis a majoribus constitutum esse docetursecundum canones, sive ad arbitriepiscopi sibi collegas septem conjungat, et juret in sacro coram posito oblatum estione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam satisfactionem nonnulli praecedeita fecisse commemomox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios, dignae
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut quicũq sui¬
ep̃iplebes quas ad suam cathedrã
estimant ꝑtinere non ita repetiht
ut causas suas ep̃is iudicantibus agant.
sed alio retinente irruerint. siue no¬
lentibus siue uolentibus plebibus
causȩ suȩ detrimentum patiđtur.
Et quicumꝙq hoc fecerunt: sy nodi
est inter ep̃os finita intentio. Sed
adhuc inde contendunt. inde ille
discedat quem constiterit pre-¬
termissis iudicus ecclesiasticis ir¬
ruisse. nec sibi quisquam blandia¬
tur. si a primate ut retineat litte¬
ras impetrarit. Sed siue habeat
litteras siue non habeat. conueni¬
at eum quitenet. et eius litteras
accipiat. ut eum appareat pacifi¬
ce tenuisse ȩccłam ad se pertinen¬
tem. Si autem ille aliquam ques¬
tionem retulerit : ꝑ ep̃os iudices
causa finiatur. siue quos eis prima

Expanded text:
lacuit, ut quicunque episcopi, plebes quas ad suam cathedram aestimant pertinere, non ita repetunt, ut causas suas episcopis judicantibus agant, sed alio retinente irruerint, sive volentibus, sive nolentibus plebibus, causae suae detrimentum patiantur. Et quicunque jam hoc fecerunt, si nondum est inter episcopos finita contentio, sed adhuc inde contendunt, ille inde discedat, quem constiterit praetermissis judiciis ecclesiasticis irruisse. Nec sibi quisque blandiatur, si a primate, ut retineat, litteras impetrarit, sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eum qui tenet, et ejus litteras accipiat, ut eum appareat pacifice tenuisse Ecctem. Si autem ille aliquam quaestionem retulerit, per episcopos judices causa finiatur, sive quos eis primat
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ quidã metropolitanoꝵ¬
quantũ cõperimꝰ negligt̃
cõmissos sibi greges. et ordinatio¬
nes ep̃oꝵ facere differ̃: placuit
scẽ sy nodo intra tres m̃ses ordina¬
tiones ep̃oꝵ cęlebrari. nisi forte ne¬
cessitas in excusabilis p̃paret tẽpꝰ
dilationis extendi. Qđ si hoc mini¬
me fecerit : correptioni eccłasticae
sub iacebit. Ueruntam̃ ut redditꝰ
ȩccłȩ iuduatę penes echonomiũ
eiusdẽ ȩccłȩ in tegri seruentur.

Expanded text:
iam quidam metropolitanorquantum comperimus, negligunt commissos sibi greges, et ordinationes episcoporum facere differunt, placuit sanctae synodo intra tres menses ordinationes episcoporum celebrari, nisi forte necessitas inexcusabilis praeparet tempus dilationis extendi: quod si hoc minime fecerit, correptioni Ecclesiasticae subjacebit. Veruntamen reditus Ecclesiae viduatae penes oeconomum ejusdem Ecclesiae integ
Abbreviated transcription (Latin):
e francia nobił quidã homo
nobilem de saxonia scđm saxo¬
nũ legẽ dux̃ uacorẽ. tenuitq
multis annis. & exea filios ꝓcre¬
auit. Uerũ quia noa hisdem
utuntur legib saxones ⁊ franci:
causatus ÷ qđ eam nõ sua id est
francorũ lege desponsauerit
uł acceperit aut dottiuerit: di¬
missaq illa duxit aliam Defi¬
niuit suꝑhoc scã synodus: ut il¬
le transgressor euangłicȩ legis
subigatur penitenciȩ.  scđa
coniuge separetur : priorem
sumere cogatur

Expanded text:
e Francia nobilis quidam homo, nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non iisdem utuntur legibus Saxones et Franci, causatus est quod eam non sua, id est, Francorum lege desponsaverit, vel acceperit, aut dotaverit, dimissaque illa duxit alteram. Definivit super hoc sancta synodus ut ille transgressor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
uaro sane quod ad sacerdotalem
ꝑtinet dignitatẽ int̃ om̃ia uolumꝰ¬
ꝑ canonũ statuta seruari. ut non
quib libet locis. neq quib cumꝙ
castellis et ubi antea ñ fuerunt
ep̃i consecrent᷑. cũ ubi minores st̃
non nisi maiorib popłis et frequen¬
tiorib ciuitatib oporteat p̃sidere.
Ne quod scõꝵ patr̃ũ diuinitꝰ inspi¬
rata decreta uetuer̃. uiculis & pos¬
sessionib. uel obscuris et solitarus
municipiis tribuat᷑. sacerdotale
fastigium. et honor cui debent ex¬
cellentiora cõmitti. ipse sunumero¬
sit ate uilescat
quadam uillula ep̃atum fecerat
quomodo anullatũ est .xxx

Expanded text:
ud sane, quod ad sacerdotalem pertinet dignitatem, inter omnia volumus canonum statuta servari: ut non in quibuslibet locis, neque in quibuscunque castellis, et ubi ante non fuerunt episcopi, consecrentur: cum ubi minores sunt non nisi majoribus populis, et frequentioribus civitatibus oporteat praesidere, ne quod sanctorum Patrum divinitus inspirata decreta vetuerunt, viculis, et possessionibus vel obscuris, et solitariis municipiis tribuatur sacerdotale fastigium, et honor, cui debent excellentiora coositate vilescat.quadam villula episcopatum fecerat, quomodo anullatum sit. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
Nbaptisino uł incrisinate non potest
alium susciꝑe infilium. ipse quinon
cipiat. nisi orationẽ dñicam et simꝰ
bolum iuxta linguã suã et intellae¬
tũ ceneat et corã pb̃ro cantet: etit
intelligant om̃s pactũ qđ cũ đo pepi¬
gerunt

Expanded text:
In baptismo vel in chrismate non potest alium suscipere in filium ipse qui noncbolum juxta linguam suam et intellectum teneat, et coram presbytero decantet, et ut intelligant omnes pactum quod cum Deo pepigerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Si incorporeus sp̃s petre in hoc
teneri potest qd uuificat. quare
ñ penalit̾ & ibi teneatur ubi mor¬
tificat᷑. Teneri autẽ ꝑ ignẽ spiritũ
hominis dicimꝰ ut in torm̃to ignis
sit uidendo & seruiendo. Ignẽ nãq
eo ipso patit᷑ quouid& & quia con-¬
cremari se aspicit cremet᷑. Sieq fit
uisibili ardor ac dolor in uisibil t hit
ut ꝑ ignem corporeũ mens in corpo¬
rea etiã ĩ corporea flãma crucietur.¬
Quãuis colligere dictis euangelicis
possumꝰ qr incendiũ animarũ ñ solũ
uiuendo seo etiã exꝑiendo patitur.
Ueritas & enĩ uoce diues mortuus in
inferno dicit᷑ sepultus. cuiꝰ anima
quia in igne teneatꝰ insinuat uox
diuitis que abrahã dep̃cat᷑ dicens.
Mite lazarũ ut intingat extre¬
mũ digiti sui in aqua ut refrigerae
linguã meã q crucior in hac flama.
dũ gͦ diuitẽ peccatorẽ dãpnatũ ueri¬
tas in ignib ꝑ hib& quis iã sapiens
rȩpboꝵ animas teneri ignibus
negat.¬

Expanded text:
Si incorporeus spiritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur? Teneri autem spiritum per ignem dicimus, ut in tormento ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit  dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam incorporea flaQuamvis colligere dictis evangelicis possumus: quia incendium animarum non solum videndo, sed etiam experiendo patitur. Veritatis etenim voce, dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Cujus anima quia in igne teneatur, insinuat vox divitis, qui Abraham deprecatur dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam: quia crucior in hac flamma. Dum ergo divitem peccatorem damnatum Veritas in ignibus perhibet, quis jam sapiens reproborum animas teneri ignibus negat
Abbreviated transcription (Latin):
aloqite iactauerłt. alt calũ
ligaierit. aut de arbore p̃cip¬
tauerit. aut ferro ꝑcusserit.
aut cuilibet suoluntariȩ nort
tradidit: istiꝰ oblatio ñ rapi¬
deis cibũ sũpserit. placut
eũ a cõmunione abstinereut

Expanded text:
aquam iactaverit, aut collum ligaverit, aut de arbore praecipitaverit, aut ferro percusserit, aut cuilibet voluntariae se morti tradiderit, istorum oblatio non recipiudaeis cibum sumpserit, placuit eum a communione abstineri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotũ fratr̃u ordo biꝑtitus. ẽ.
et sicut dñs illũ constituit. anullo
debet ꝑ turbari. Scitis autẽ apłos
adño eẽ electos et constitutos. et post¬
ea ꝑdiuersas ꝓuincias ad p̃dicandũ
disꝑsos. Cũ uero messis cȩpit cresce¬
re. uidens paucos eẽ oꝑarios. ad eoꝵ¬

Expanded text:
acerdotum, fratres, ordo bipartitus est, et sicut Dominus illum constituit, a nullo debet perturbari. Scitis autem a Domino apostolos esse electos et constitutos, et postea per diversas provincias ad praedicandum dispersos. Cum vero messis coeperat crescere, videns paucos esse operarios, ad eo
Abbreviated transcription (Latin):
recipiatur. nisi suȩ migrationis causã
dixerit. & se innocenter uixisse inpa.¬
roechia in qua ordinatus. ẽ. subtestib¬
ielac ta ꝓbauerit. litteras etiam
habebit in qͥb sint nomina ep̃i &ciui.
.tatis plũbo impressa. Quib: cognitis
& talib inuentis. quib fides ad hiberi
possit recipiatur.

Expanded text:
recipiatur, nisi suae migrationis causam dixerit, et se innocenter vixisse in paroecia in qua ordinatus est sub testibus probaverit. Litteras etiam habebit, in quibus sint nomina episcopi et civitatis plumbo impressa. Quibus cognitis, et talibus inventis, quibus fides adhiberi possit, recipiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ICHII contra ordinẽ statu¬
tũ temeritatis ausu p̃sumat᷑.
neque illa quȩ summa ueneratione
censentur: uł minimo p̃sumptionis
tactu soluant᷑. cũ adhuc tantum
fieri iussa sunt. nec in terrupta sunt¬
noscuntur. nec languoris ꝓuentum
hora salutis natura pͥuetur. Non
ergo solũ fragilitati consulit᷑ hu¬
mane. sed ȩtĩam sacris ministerus¬
scruorũ dĩ ꝓuidentur habere sollicitu¬
dinẽꝰ Censemus igitur conuenire
ut cũ a sacerdotĩb missarũ tẽꝑt
scã misteria consetrant᷑. si egritudi¬
ni saccidãt quilibet euentũs. quo
ceptũ nequeat consecrationis ex ple¬
initiatis misteriis cõpetit quã aut
incipientis aut subsequentis cõplea¬
da benediction sacerdotis: quia
nec ꝑfecta uideri possunt. nisi ꝑfec¬
tionis ordine compleantur. Cum

Expanded text:
ihil contra ordines statutum temeritatis ausu praesumatur, neque illa quae summa veneratione censentur, vel minimo praesumptionis tactu solvantur, cum adhuc tantum fieri jussa sunt, nec interrupta noscuntur, ne languoris proventu, robore salutis natura privetur. Non ergo solum fragilitati consulitur humanae, sed etiam sacris mysteriorum Dei, providentur habere sollicitudinem. Censuimus igitur convenire ut, cum a sacerdotibus Missarum tempore sancta mysteria consecrantur, si aegritudinis accidat quilibet eventus, quo coeptum nequeat consecrationis expleinitiatis mysteriis competit, quam aut incipientis aut subsequentis complenda benedictione sacerdotis, quia nec perfecta videri possunt, nisi perfectionis ordine compleantur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
quod absit facultates ȩcłȩ nec ñ
et dioceses ab alus quib q possi¬
dent᷑ ep̃is ure sibi uindicent. qđ
trigennalis lex conclusit. quia
et ultra triginta annos nulli li-¬
ceat ꝓeo appellare. ꝙ legum
tẽpꝰ excludit

Expanded text:
facultates Ecclesiae, nec non et dioeceses ab aliis quibusque possidentur episcopis, jure sibi vindicent quod tricennalis lex conclusit, quia et ultra triginta annos nulli liceat pro eo appellare, quod legum tempus excludit
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem historiȩ ȩcđasticȩ libros
quã uis in primo narrationis suȩ
libro cepuerit. et post in laudib
atq excusatione origenis scismatiei
unũ conscripserit librum ꝓpter¬
rerũ tam̃ singularẽ notitiã quȩ ad
instructionẽ ꝑtinet usq quaꝙ non
dicimus rennuendos. Itẽ orosium
uirũ eruditissimũ conlaudamꝰ. quia
ualde nob̾ necessariã aduersus paga
tate contexuit. ltẽ uenerabili sedulu
paschale opꝰ qđ heroicis descripsit
uersib insigni laude p̾ferimus.
Itẽ iuuenti nichil hominus laborio¬
sum opꝰ non spernimꝰ sed miram᷑. cete¬
ra quȩ abhereticis conscripta uł p̃dic¬
ta sunt nullatinꝰ recipit catholica et
licis uitanda sunt credimꝰ eẽ subden-¬
da:¬

Expanded text:
ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum. Prrerum tamen singularem notitiam, qui ad instructionem pertinent, usquequaque non dicimus renuendos. Item, Orosium virum eruditissimum collaudamus, quia valde nobis necessariam adversus paganque brevitate contexuit. Item venerabilis viri Sedulii Paschale opus, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude proferimus. Item, Juvenci nihilominus laboriosum opus non spernimus, sed miramur. Caeterum quae ab haereticis conscripta vel praedicta sunt, nullatenus recipit catholica et licis vitanda sunt, credimus esse subdenda
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ. Itẽ scripturã de inuentione
dñicȩ crucis. et aliã scripturã de in¬
uentione capitis beati ioħis baptistȩ
nouellȩ quedã reuelationes sunt
et non nulli eas catholicȩ legunt
Sed cũ hec catholicoꝵ manus aduer¬
rint. beati pauli apłi p̃cedat sente¬
tia. Om̃ĩa ꝓbate qđ bonũ ẽ. tenete
Itẽ ruphinꝰ uir religiosus plurimos
eccłastici oꝑis edidit libros. non nul¬
las autẽ scripturas in t̃pretatus est
Sed qm̃ beatissimꝰ ieronimꝰ in aliqͥb eũ
de arbitru libtate notauit illa
sentimꝰ quȩ p̃dictũ beatũ ieroniũ
sentire cognouimꝰ. Et nonsolũ de
ruphino sed ȩtiã de uniuersis quos
uir sepius memoratꝰ selo dĩ et fidei
religione rep̃hendit. Itẽ origenis
non nulla opuscula quȩ uir beatissimꝰ
ieronimꝰ non repudiat legenda
suscipimꝰ. Reliqua autẽ omia cũ
auctore suo dicimꝰ eẽ rennuenda
Itẽ chronica eusebi cesariensis atꝙ

Expanded text:
Ecclesiae. Item scriptura de inventione Ecclesiae. Item scriptura de inventione Dominicae crucis, et alia scriptura de inventione capitis beati Joannis Baptistae, novellae quidem relationes sunt, et nonnulli eas catholici legunt. Sed cum haec ad catholicorum manus advenerint, beati Pauli apostoli praecedat sententia: Omnia probate, quod bonum est tenete. Item, Rufinus vir religiosus plurimos ecclesiasticae operis edidit libros, nonnullas etiam scripturas interpretatus est. Sed quoniam beatissimus Hieronymus in aliquibus eum de arbitrii libsentimus, quę per dictum beatissimum Hieronymum sentire cognouimus, et non solum de Ruffino, sed etiam de uniuersis quos uir supra memoratus zelo Dreligione reprehendit. Item, Origenis nonnulla opuscula quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omnia cum auctore suo dicimus esse renuenda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis, atque
Abbreviated transcription (Latin):
catholicoꝵ dubitet et maiora eos
in agonibꝰ fuisse ꝑpessos. nec suis ui¬
rib sed di gr̃a et aduitorio uniuer¬
sa tolerasse. Sedideo scđm antiqͣm
auctoritatẽ ł consuetudinẽ singula¬
ri cautela in scã romana ȩccła non
legunt᷑. quia et eoꝵ qui scripsere
nomina ꝓgnitus ignorant᷑. et ab in¬
fidelib aut dictis suꝑflua aut minꝰ¬
apta quã rei ordo fuerit scripta
modi passiones: quȩ abhereticis ꝑhi¬
Nos tam̃ cũ p̃dicta ȩccła om̃s marti¬
res et corũgloriosos agones quido
magis quã hominib noti sunt om̃i¬
deuotione ueneramur. Itẽ uitas
patrum pauli. antonii. y larionis.
et om̃ium heremitarũ quas tamen
uir beatisimꝰ scripsit ieronimꝰ. cũ om̃i
honore suscipimꝰ. Itẽ actus beatisil
ur̃i apłicȩ sedis psuł licet eiꝰ qͥ conscrip¬
sit nom̃ ignoremꝰ amultis tam̃ in ur¬
be roma catholicis legi cognouimꝰ.
et ꝓantiquo usu multȩ hȩc imitant᷑

Expanded text:
Catholicorum esse dubitet et majora eos Catholicorum esse dubitet et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis virtutibus, sed Dei gratia et adjutorio, universa tolerasse, sed ideo secundum antiquam auctoritatem vel consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina, penitus ignorantur, ab infidelibus aut dictis suapta quam rei ordo fuerit, scriptasmodi passiones, quae ab haereticis perhiNos tamen cum praedicta Ecclesia omnes martires, et eorum gloriosos agones, qui Domino magis quam hominibdevotione veneramur. Item Vitas Patrum Pauli, Antonii, Hilarionis, et omnium eremitarum, quas tamen vir beatissimus descripsit Hieronymus, cum honore suscipimus. Item actus beati Silicae sedis praesulis, licet ejus qui conscripsit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multae haec imitantur
Abbreviated transcription (Latin):
ophili al exandrini ep̃i. Itemopꝰ¬
cula beati ilaru picta uensis ep̃i.
Itẽ opuscula beati ambrosii medio¬
lanensis ep̃i. Itẽ opuscula beatiau¬
gustini ypone regi ensis ep̃i. Item¬
opuscula beatiieronimi pb̃ri. ltẽ opꝰ¬
cula beatiꝓsperi uiri religiosissimi.
Itẽ epła beati leonis pape alauia¬
nun constantinopolitanũ ep̃m des¬
tinata. cuius textũ quispiam siusq
ad unũ iota disputauerit. et non eã
in om̃ib uenerabilit̃ receperit :
anathema sit. Itẽ opuscuł atq
tractatus omiũ patrũ orthodoxoꝵ.
p̃dicatione se iunctisunt. sed ipsius
cõmunionis ꝑ gr̃am diusq ad ultiũ
diem uitȩ suȩ fuere participes. le¬
genda decernimꝰ. Itẽ decretales
epłas quas beatissimi ꝑꝑ diuersis
temꝑib aburbe roma ꝓ diuersoꝵ
patrum consolatione deder̃: uene¬
rabilit̃ suscipiendȩ st̃. Itẽ gesta scõꝵ
martirũ. qmultiplicib torm̃toꝵ¬
triumphis irradiant. Quisife

Expanded text:
ophili Alexandrini episcopi. Item, opuophili Alexandrini episcopi. Item, opuscula beati Hilarii Pictavensis episcopi. Item, opuscula beati Ambrosii Mediolanensis episcopi. Item, opuscula beati Augustini opuscula B. Hieronymi presbyteri. Item opuscula Prosperi viri religiosissimi. Item epistola B. Leonis papae ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum destinata. Cujus textum quispiam si usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. Item opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum praedicatione sejuncti sunt, sed ipsius communionis per gratiam Dei usque in ultimum diem vitae suae fuere participes, legendos decernimus. Item decretales epistolas, quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum patrum consolatione dederunt, venerabiliter suscipiendas. Item gesta sanctorum martyrum, quae multiplicibus tormentotriumphis irradiant. Quis ita