comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ ex lege : qͥa xp̃c manet in et̾¬
nũ. Et qͦm cu dicis ⁊ oportet exalta¬
rifiliũ hominis. Et qͥs ẽ iste filiꝰ
hominis: memorit̾ tenuert̃ qd̾ dñs
dicebat assidue filiũ se eẽ homi
nis. siam hoc loco ñ ait si eraltatꝰ fire¬
rit a t̾ra filiꝰ hominis: s suꝑius dixe¬
rat qd̾ hesterno die leccũ atꝙ tͤccatũ ẽ
qñ ñtiati sut gentiles illi: qui eũ iu¬
deie cupiebãt. Uenit hora: ut głifice¬
tͣ filiꝰ hominis. hoc itaꝙ isti ammore¬
tinentes & qd̾ nc̃ ant cũ exaltat᷑ aterra
fuero mortẽ crucis intelligentes: q̃ sae¬
it̃ ab illo ce dixert̃. N os audnumꝰ ex be

Expanded text:
manet in aeternum. Quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste filius hominis? » Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue filium hominis se esse. Nam hoc loco non ait, si exaltatus fuerit a terra filius hominis, sed sicut supernuntiati sunt Gentiles illi, qui eum videre cupiebant. Venit hora ut glorificetur Filius hominis . Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixer
Abbreviated transcription (Latin):
uit ad sũma: ita nobis cõpateret᷑ ad ĩ¬
fima. Audio suꝑuis dicentẽ. uenit ho¬
ra: ut głificet᷑ filiꝰ hominis. Si morti¬
ficatũ fuerit gͣnũ : multũ fructũ af¬
fert. Audio. Qͥ odit amimnã siã in hoc
m̃do: in rutã et̾nam custodit eã. Non

Expanded text:
vit ad summa, ita nobiscum pateretur et infima . 2. Audio superius dicentem, Venit hora ut glorificetur Filius hominis: si mortificatum fuerit granum, multum fructum affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
re uoluit qͣ morte clarificatunꝰ erat dm̃.
qͣ & in illo ds clarificauit nom̃ suũ: qꝑ
sic etiã in m̃bris suis clarificet xp̃m. ue
m̃dũ: & iterũ clarificabo cũ resurget
a mortuis & ascendet in celũ. Et alit̃ in
telli potest. Et clarificaui cũ de uͥgmne na¬
stellã a magis adoratꝰ ẽ: cũ a scĩs plenꝰ
spũ scõ pletꝰ agnttꝰ ẽ. cũ descendente spũ
monstratꝰ : cũ in monte tnffig᷑atus. cũ
miracła multa fecit⁊ cũ multos sana¬
uit ateꝵ m̃dauit: cũ de paucissimis pa¬
nib tantã multitudinẽ pauit: cũ uentis
ce fluctib imꝑauit: cũ mortuos suscitaũ.
Et tcerũ clarificabo cũ resurget a mortu

Expanded text:
e voluit, qua morte glorificaturus erat Deum . Ergo et in illo Deus clarificavit nomen suum, quia sic etiam in membris suis clarificat Christum.mundum: et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis, et ascendet in coelum. Et altelligi potest. Et clarificavit, cum de virgine nastella a magis adoratus est, cum a sanctis sancto Spiritu plenis agnitus est, cum descendente Spiritu monstratus, cum in monte transfiguratus, cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit, cum ventis et fluctibus imperavit, cum mortuos suscitavit: et iterum clar
Abbreviated transcription (Latin):
late. accedite. totũ intelligite ce mo¬
&e sanguinẽ fusurũ qͦ redimat: ce
ascensurũ in sublimia qͦ ꝑducat. Te¬
nebie autẽ uos conp̃hendent ÷ si eo mͦ
credid̾itis xp̃i et̾ntatẽ: ut negetis in
eo mortis huilitatẽ. Et qͥ ambulat
in tenebris nescit qͦ uadat. Sic potest
offendere in lapidẽ offensionis ce
pecrã scandali qd̾ fuit dñs cecis uite¬
is: sic̃ credentib lapis qũe reꝓbaiteit̃
edificantes fes ẽ in caput angũli. hĩc
dedignati sunt credere in xp̃m: qͥa eo
ĩpietas contẽpsit mortuũ. risit occisũ:
&e ip̾a erat mors gram multiplicandi
ce exultatio trahñtis post fe oĩa. Dũ
lucẽ inqͥt habetis credite in lucẽ: ut
filii lutis sitis. Cũ aliqͥd u̾i auditũ ha¬
betis. credite in u̾itatẽ: ue renascami
credere diligere ceꝑant: ñ ab eis qͥ cũ
ramis palmar̃ ce laudib obuiã uene¬
rant: s ab eis qͥ uidebant & miude

Expanded text:
ntelligite, et moet sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi, et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, inquit, habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamincredere et diligere coeperant, non ab eis qui cum ramis palmarum et laudibus obviam venerant: sed ab eis qui
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest scdm innim̃abiles differñti¬
as qͥb int̾ se p̃ter sola peecata homines
distant  ab excelsissimis usq ad humil¬
limos : a rege usq ad mendicũ: omĩa in¬
qͥt tͣhã ad me ipm̃᷑: ut sit caput eoꝵ:
& illa menbra eiꝰ. S si exaltat᷑ inqͥt fue¬
ro a t̾ra : hoc ẽ cũ exaltatꝰ fuero ⁊ hone¬
nĩ dubitat futurũ ẽẽ: qd̾ uenit impłe.

Expanded text:
dici potest secundum innumerabiles differentias quibus inter se praeter sola peccata homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum; omnia, inquit, traham post me: ut sit caput eorum, et illi membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra; hoc est, cum exaltatus fuero: non enim du
Abbreviated transcription (Latin):
hesterne ministis suoᷤᷤ se ip̃m se¬
q̃rẽt᷑ hortatꝰ ẽ cũ ita p̃dixisset pas¬
sionẽ suam qd̾ nͥ gͣnũ frum̃ti cadens in t̾¬
ra mortiũ fuerit solũ manet: si aũ mor¬
tuũ fuerit multũ fructũ affert⁊ uͥ excita¬
uit eos qͥ eũ ad regnũ celoꝵ seqͥ uellent.
ut animã suã odissent in hoc mundo. si
eã in uitã eternã custodire cogitarent:
ad nr̃ãm rursus infirmitatẽ suũ tẽꝑa¬
uit affectũł. & ait unde lectio cepit hodier¬
na. Nt̃ anima mea t᷑bataẽ. Unde t᷑ba¬
ta ẽ dñe anima tua: Nempe paulo ante
dixisti: qͥ odit animã suã in hoc mim¬
do: in uitã et̾nã custodit eã. Gne anima
tua in hoc m̃do amat᷑ ⁊ ideo t᷑bat᷑ irenien¬
te hora qͣ ex hoc m̃do egrediat᷑: Qͥs hoc
de anima dm̃ auteat affirmare : S nos
in se tͣnstulit : nos in se suscepit. Caput
nr̃m m̃broꝵ suoꝵ suscepit affectũ: &
ideo ñ ẽ ab aliqͦ t᷑bata: s sic̃ de illo dcm̃

Expanded text:
hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert: ubi excitavit eos, qui eum ad regnum coelorum sequi vellent, ut animam suam odissent in hoc mundo, si eam in vitam aeternam custodire cogitarent: ad nostram rursus infirmitatem suum temperavit affectum, et ait, unde lectio coepit hodierna, Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine, anima tua? Nempe paulo ante dixisti, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo anima tua in hoc mundo amatur, ideo turbatur veniente hora qua ex hoc mundo egrediatur? Quis hoc de anima Domini audeat affirmare? Sed nos in se transtulit, nos in se suscepit caput nostrum, membrorum suorum suscepit affectum: et ideo non est ab aliquo turbatum; sed sicut de illo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ceps huiꝰ m̃di eiciet᷑ foras. Qͣm gͦ intͦ erat:
in minido erat ⁊ ce extra mundũ missus
ẽ foras: Si enim de illo iuditio diceret
qd̾ in fine uenturũ ẽ: posset aliqͥs opi¬
nari ignẽ eternũ qͦ mittendꝰ ẽ diabłs
cũ angłis suis x omnib qͥ sunt ex par

Expanded text:
go intus erat, in mundo erat, et extra mundum missus est foras? Si enim de illo judicio diceret, quod in fine venturum est, posset aliquis opinari ignem aeternum, quo mittendus est diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
ce iłłã q̃ uisibiles &e contrectabiles fu¬
mͦ. Qͥ enĩ dixit capiliꝰ capitiᷤᷤ ur̃i ñ ꝑi¬
bit : oñna trahit post se. Aut si om̃ia.
im̃ homines intelligendi sunt. Omĩa
p̃destinata ad salitẽ possumꝰ dicẽ: ex qͥ¬
b om̃ib ait ichil ẽeꝑiturũ cũ supra
de ouib sins loq̃ret᷑. Aut certe omĩa

Expanded text:
 illud quo visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit, Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere: ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur . Aut cer
Abbreviated transcription (Latin):
tũlibet fuerit ꝓlixꝰ uapor p̃ amore etnoꝵ
Temꝑalia mͥ cuncta iulesct̃: &e rursũ ip̃m
dñm meũ qͥ me illis uerbis ab infirmita¬
aĩam tuã: Qͦmͦ sufferã ꝙ. gͣue tanta infir¬
mitas sentit: Qle fundam̃tũ q̃rã ÷ si petͣ
subcũbit: Sed uidior mͥ audire in cogita¬
sufferas. Audisti ad de uocẽ fortitudimᷤᷤ
mee: audi in me uocẽ infirmitatis tue.
uires suggero ut curitis: nec reprimo
qd̾ acceleras s tranfero in me qd̃ tre¬
pidas: & substerus qͣ tͣnͣseas. O dñe me¬
diator d̾s supͣ nos. homo ꝓpt̃ nos: ag¬
nosco miscd̾iam tuã. ⁊am qd̾ tu tantꝰ
tue caritatis uoluntate t᷑baris ⁊ multos
qͣ seqͣtur. Accessit forte hora t̃ribilis ⁊¬
ꝓponit᷑ optio aut facrende iniqͥtatis
aut subeunde passionis tͣbat᷑ anima
infirma: ꝓpt̃ ꝗͣ spone curbata est a¬
nima inuicta. Prepone tue uolinta¬
ti: nolintatẽ dei. Atcende enĩ qd inte
subiungat creator tiuis & magr̃tuus qͥde

Expanded text:
rolixus, vapor; prae amore aeternorum temporalia mihi cuncta vilescunt: et rursus ipsum Dominum meum, qui me illis verbis ab infirmitaanimam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogitasufferas: audisti ad te vocem fortitudinis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur optio aut faciendae iniquitatis, aut subeundae passionis; turbatur anima infirma, propter quam sponte turbata est anima invicta: praepone tuae voluntati voluntatem Dei. Attende enim quid deinde subjungat creator tuus et magister tuus, qui te
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ saluator s etiã magr̃ͣ botiꝰ ut
faciat qd̾cũꝙꝑ petierimꝰ in ip̃a or̃o¬
ne qmͣ nobis dedit docuit qͥd peta¬
mꝰ : ut etiã sic intelligamꝰ ñ petere
nos in nomine magrĩ: qd̃ petimꝰ
p̾ter regłam ipsiꝰ magist̾ii. Sane q̃¬

Expanded text:
non solum Salvator, sed etiam magister bonus, ut faciat quodcumque petierimus, in ipsa oratione quam nobis dedit, docuit quid petamus; ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine magistri, quod petimus praeter regulam ipsius magisterii. 4. Sane qu
Abbreviated transcription (Latin):
uidet peti contͣ salutẽ. ñ faciendo po-¬
tuisse exibet saluatorẽ. Nouit enim
medicꝰ qd ꝓ sua. qͥd ꝓcontra suã salu¬
tẽ poscat egͦtus : &e ido̾ contͣria pos¬
centis ñ facit uoluntatẽ ut faciat
sanitatẽ. Aꝓpt̾ qnͣdo uolumꝰ ut fa¬
ciat qd̾cũq petamꝰ ñ utcũq s in
tẽ nrãm petamꝰ. qd̾ si fecerit ñ ut
saluator facit: qd̾ ẽ nom̃ eiꝰ fidelib
eiꝰ. Est qͥppe ĩpiis & dãpnator: qui
dignat᷑ ficetib ẽẽ saluator. Q gͦ cre¬
dit in eũ qd̃cũꝙ petierit in eo noĩe
qd̾ ẽ illis qͥ credt̃ in eũ hoc facit:
qm̃ hoc sic̃ saluator facit. Si autẽ
qͥ in eũ credit aliqͥd ꝑ ignorantiã
contͣ salutẽ petit ñ in noĩe saluato¬
ris petit ⁊ qͥa saluator eiꝰ ñ erit: si¬

Expanded text:
videt peti contra salutem, non faciendo, potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus: et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat sanitatem. Quapropter quando volumus ut faciat quodcunque petimus, non utcunque, sed in tem petamus: quod si fecerit, non ut Salvator facit, quod est nomen ejus fidelibus ejus. Est quippe impiis et damnator, qui dignatur fidelibus esse Salvator. Qui ergo credit in eum, quodcumque petierit in eo nomine, quod est illis qui credunt in eum, hoc facit; quoniam hoc sicut Salvator facit. Si autem qui in eum credit, aliquid per ignorantiam contra suam salutem petit, non in nomine Salvatoris petit; q
Abbreviated transcription (Latin):
nomine meo hoc faciã continuo sub¬
iecit it glori ficet᷑ pr̃ in filio. Si qͥd peti¬
exitis in nomine meo: hoc faciã. ⁊ ullo
mͦ gͥ sine patre hoc filiꝰ facit qñqͥdẽ ut
in illo pat̾ glorificet᷑ ꝓpte̾a facit. fãcit
s pr in filio ⁊ ut filiꝰ glorificet᷑ in patre:
c& facit filiꝰ in pr̃e. ut pr̃ glorificet᷑ infi

Expanded text:
ubjecit, Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. Nullo modo igitur sine Patre hoc Filius facit, quandoquidem ut in illo Pater glorificetur, propterea facit. Facit ergo Pater in Filio, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in
Abbreviated transcription (Latin):
pletũ: &c̃ tandẽ qd̃ ꝓmittit imple¬
bit ÷ si apłos suos in sua ꝓmissioẽ
lis &e ingilant̾ audi qd il lic positũ est
petieritis utcũq. s in nomine meo qͥ
ꝓmisi. Ergo magnũ beneficũ qͥd uoca

Expanded text:
pletum? Et cui tandem quod promittit implebit, si Apostolos suos in sua promissione lis, et vigilanter audi quod illic positum est, petieritis utcumque; sed, in nomine meo. Qui promisit ergo tam magnum beneficium, quid voca
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ mala. Non qͥa malũ est carne ues¬
ci: cũ de har re loquens apłs dicat:
om̃is ereat᷑a dĩ bonaẽ. ⁊ nichil abici¬
endũ qõ cũ graꝵ actione accipit᷑.
s qͥa sic̃ item ip̃e ait. malũ est hoĩ qͥ
ꝑ offensionẽ manducat. Et si hoĩs
offensionẽ qnͣtomagis dei ͭ Cinꝰ in is¬
rłitis ñ parua erat offensio repudia¬
re qd̾ dabat sapĩa ⁊ & petere id qd̾̃ in¬
lnabat concupiscentia ꝗͣuis illi ñ pe¬
terẽt qr s qr deerat mniurauerunt.
S ut sciremꝰ ñ dĩ creat᷑am ẽẽ culpa

Expanded text:
tur mala. Non quia malum est carne vestur mala. Non quia malum est carne vesci, cum de ciendum quod cum gratiarum actione accipitur : sed quia sicut item ipse ait, Malum est homini qui per offensionem manducat ; et si hominis offensionem, quanto magis Dei? Cujus in Israelitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse c
Abbreviated transcription (Latin):
tieritis. cũ uideamꝰ plerũq ficeles eius
petere & non acciꝑe . Inforte ꝓpt̾ea qͥa
male petũt: sam hoc exꝓbrauit apłs
iacobꝰ dicens. Petitis ce ñ accipitis eo qd̾
male petatis: ut in cõcupicentiis urĩs
insumatis. Male gͦ usurꝰ eo qd̾ uult ac¬
ciꝑe: d̾o potiꝰ miserante ñ accipit. Puide
si hoc ab illo petat᷑ unde homo ledat᷑
exauditꝰ: magis metuend̾ ẽ ne qd̾ pos¬
set ñ dare ꝓpitiꝰ. det irat᷑. Anñ iridemꝰ
ifrł̾itas malo suo impet᷑sse qd̾ culpa¬
bili concupiscentia petiert̃: Concupie¬
rant enĩ carnib uesci: qͥb pluebat᷑
manna de celo. fastidiebãt qͥppe qd̾
habebant : & qd̾ ñ habebãt impudũ¬
t̃ petebãt: qiͣ ñ meliꝰ peterẽt. ñ ut ci¬
bꝰ qͥ deerat indecenti de sid̾io p̾staret᷑:
s ut ille qͥ aderat sanato fastidio su¬
meret᷑. Qndo enĩ nos delectant mala ce
ñ delectant bona rogare debemꝰ potius
dm̃: ut deleccent bona. ꝗͣ ut concedan¬

Expanded text:
fideles ejus petere, et non accipere? An forte propterea quia male petunt? Nam hoc exprobravit apostolus Jacobus dicens: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Male ergo usurus eo quod vult accipere, Deo potius miserante non accipit. Proinde si hoc ab illo petitur unde homo laedatur exauditus, magis metuendum est ne quod posset non dare propitius, det iratus. An non videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peterent, non ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur. Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare debemus potius Deum ut delectent bona, quam ut concedan
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorẽ ce scd̾m magr̃m petamꝰ: nontẽ
qñ petimꝰ facit. stñ facit. ⁊ feq eñĩ qͥa ce
illud petimꝰ ut ueniat regnũ dei: ꝓpt̾e̾a
ñ facit qd̾ petimꝰ: qr ñ statim eũ illo in
et̾nitate regnamꝰ. Differt᷑ enĩ qd̾ petimꝰ
ñ negat᷑. Uerũtñ orantes tanꝗͣ seminan¬
tes ñ defictamꝰ : tẽꝑe enĩ ꝓpͥo metemꝰ. Et
simul petamꝰ qñ bene petimꝰ: ut ñ faci¬
at qd̃ ñ bene petimꝰ. Qaͥ & ad hoc ꝑtinet
qd̾ in eadẽ or̃one dm̃ca dicimꝰ: & ne nos

Expanded text:
Salvatorem et secundum magistrum petamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus . Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus; quia et ad hoc pertinet quod in eadem oratione dominica
Abbreviated transcription (Latin):
telligendũ ẽ ꝗcũꝙ petieritis hoc fa¬
ciã ⁊ si d̾s aliqͣ petentib fidelib etiã
consulendo ñ facit: Anforte solis apłis
dcm̃ debemꝰ acciꝑe᷑ Absit. Unde enĩ
ad hoc uenit ut drẽt. suꝑiꝰ dix̾at. qͥ
credit in me. oꝑa q̃ ego facio faciet
ip̃m facere ostenderet: adiecit atq
ait. Qͥa ego ad prem uado: ce qd̾cũcꝑ
petieritis in nomine meo hoc faciã
Nunqͥd in eũ soli apłi credidert̃ :
Ad eos itaꝙ loq̃ bat᷑ dicendo qͥ credit
inme in qͥb eo donante etiã nos su¬
mꝰ ipõs qͦꝵ bissimos si cogitemꝰ apłos
inuenimꝰ eũ qͥ płꝰ om̃ib laborauit
ñ autẽ lp̃e s gr̃a dei cũ ip̃o. ter dnm
rogasse ut ab eo discederet angłs sa¬

Expanded text:
telligendum est, Quodcumque petieritis, hoc faciam, si Deus aliqua petentibus fidelibus etiam consulendo non facit? An forte solis Apostolis dictum debemus accipere? Absit. Unde enim ad hoc venit ut diceret, superius dixerat, Qui credit in me, opera quae ego facio, facietipsum facere ostenderet, adjecit, atque ait: Quia ego ad Patrem vado; et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Numquid in eum soli Apostoli crediderunt? Ad eos itaque loquebatur dicendo, Qui credit in me, in quibus eo donante etiam nos sumus. Ipsos quoque beatissimos si cogitemus Apostolos, invenimus eum qui plus omnibus laboravit, non autem ipse, sed gratia Dei cum ipso , ter Dominum rogasse
Abbreviated transcription (Latin):
gert̃. facrebãt die festo tabernacła ad simili¬
tudinẽ tab̾nacłoꝵ in qͥb habitatier̃t cũ ex
egypto educti ꝑegͥnarent᷑ in ħ̾emo. Iste erat
dies festꝰ : magna sollẽpnitas. Celebrabant
ħ iudei uelud reminiscentes bñficia dũi: qͥoc¬
cisuri erant dñm. Hoc gͦ die festo qr płes erãt
dies festi: sic em̃ appellabat᷑ aput iudeos dies
festꝰ. ut non eẽt dies unus s płes. locuti sunt

Expanded text:
verunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similiverunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus habitaverant cum ex Aegypto educti peregrinarentur in eremo. Iste erat dies festus, magna solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo die festo quia plures erant dies festi; sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, ut non esset dies unus, sed plures locuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ qd̾ dixi: infirmitati nr̃e p̃bebat exẽ¬
plũ. Non ip̃e ꝑdid̾at potestatẽ: s nr̃ãm cõ¬
solabat᷑ fragilitatẽ. futurũ enm erat ut
dixi ut aliqͥs fidelis eiꝰ absconderet se: ne
a ꝑsecutorib inueniret᷑. Et̃ ne illi ꝓcͥmine
obiceret᷑ latibulũ : p̾cessit in capite qd̾ in m̃¬
bro confirmaret᷑. Sic enĩ dcm̃ ẽ. Nolebat
ambulare in uideam: qͥa q̃rebant eũ ui¬
dei occidere. qͣi ñ posset xp̃c e ambula¬
re int̾ iudeos. ⁊ ñ occidi a iudeis. Hãe enĩ
potentiã: qnͣdo uoluit demonstrauit. Nlã
cũ eũ iam passurũ ten̾e̾ uellent. Ait illis.
Quẽ q̃ritis: Respondert̃. Ih̾m. Et ille. Ego
sum. Non se occultans. s manifestans. o
eam tñ manifestatõnẽ illi ñ substitert̃:
s redeiites retͦ cecitert̃. Ettñ qr pati uene¬
rat surrexert : tenuert̾. ad udicẽ adduxeit
Terra tͣdita ẽ in manꝰ impii: caro data est
in potestatẽ uideis. Et hoc ꝓptea ut qͣi saccu¬

Expanded text:
raebebat exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite quod in membro confirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi non posset Christus et ambulare inter Judaeos, et non occidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi saccu
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ illud iuditiũ de qͦ dicit. Nescitis qm̃ ange¬
los iudicabimꝰ: Sit gͦ mͦ tempꝰ iuste uiuendi:
meũ ñdũ uenit. Frit enĩ tempꝰ dłe: ut qͥ uenit
in humilitate ueniat in altituome. Qui ue¬
nt udicandꝰ: uemiet iudicat᷑us. Qi uent
occidi a mortuis: iemet iudicare de uiuisce
morttiis. Ds̾ inqͥt psalmꝰ manifestꝰ ueniet:

Expanded text:
ndum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut qui venit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. Deus, inquit Psalmus, manifestus veniet,
Abbreviated transcription (Latin):
tis placentẽ dõ÷ & dĩ tẽplũ uiuũ te fe¬
riente ꝓsternit᷑. ne dĩ tẽplũ lapideũ de¬
serat᷑. O exec̃bilis cecitas s ex parte m
Ex parte mꝗͣ fcãẽ: ñ ex toto. Non enĩ
om̃s s aliqͥ ex ramis fracti sunt: ut in¬
sereret᷑ oleaster. Nã spũ scõ implente
disciplos xp̃i cũ linguis om̃rum genti¬
ũ loq̃rent᷑. cũ ꝑ eos diuina miracła fre¬
q̃tarent᷑: & diuina eloqͥa sparg̾ent᷑: eti
expulsi a cõgͤgatõnib iudeoꝵ ex ip̃is ꝙͦ
iudeis ingentẽ multitudinẽ cõggarẽt: &
nullã solitudinẽ formidarẽt. Hinc gͦ

Expanded text:
tis placentem Deo; et templum Dei vivum te fetis placentem Deo; et templum Dei vivum te feriente prosternitur, ne Dei templum lapideum deseratur? O exsecrabilis caecitas! Sed ex parte in e, inquam, facta est, non ex toto. Non enim omnes, sed aliqui ex ramis fracti sunt, ut insereretur oleaster . Nam Spiritu sancto implente discipulos Christi, cum linguis omnium gentium loquerentur, cum per eos divina miracula frequentarentur, et divina eloquia spargerentur, etiaexpulsi a congregationibus Judaeorum, ex ipsis quoque Judaeis ingentem multitudinem congregarent, et nullam solitudinem form
Abbreviated transcription (Latin):
occiterẽt: ista rõne cõmoti sunt. Nã eoꝵ
etiã de hac re u̾ba cõscͥpta sũt. Uidetis qr
totꝰ m̃dus post eũ abiit si dimiserimꝰ eũ
uiu̾e: uenient romani. & tollẽt nobis &
locũ & gentẽ. Et qd̾ charphas dixit: expe¬
dit ut imꝰ homo ꝓ ppło moriat᷑: & ñ tota
gens ꝑeat. Et in hocgͦ sermone fuo disci¬
płos suos erexit exẽplo: qͥb dix̾at. Si me
ꝑsecuti sunt & uos ꝑseq̃tur ⁊ ut q̃ admod
illũ occidendo dõ se p̃stitisse obseqͥũ pu¬
tauert̃: sic etiã illos. Iste itaꝙ sens ẽ in his
ũbis extͣ synagogas faciẽt uos: s nolite
solitiomẽ formidare. Seꝑati qͥppe a cõ¬
gregatõne eoꝵ tã multos in meo noĩe
cõgregabitis: ut illud metuentes ne tẽ¬
plũ qd̾ erat apud eos. & omĩa legis ue¬
teris sacͤmenta deferant᷑: int̾ficiant uos
sic fundentes sanguinẽ urm̃i ut dõ
se pr̃are arbitrẽt᷑ obseqͥũ. Ecce ẽ illud
ror horrendꝰ. Itane ut placeas dõ ꝑcu¬

Expanded text:
occiderent, ista ratione commoti sunt; nam eorum de hac etiam re verba conscripta sunt: Videtis quia totus mundus post eum abiit ; si dimiserimus eum vivere, venient Romani, tollent nobis et locum, et gentem , et quod Caiphas dixit: Expedit ut unus homo pro populo moriatur, et non tota gens pereat . Et in hoc ergo suo discipulos exerit exemplo, quibus dixerat: Si me persecuti sunt, et vos persequentur, ut quemadmodum illum occidendo, Deo se praestare obsequium putaverunt, sic etiam illos. Iste itaque sensus est in his verbis, Extra synagogas facient vos; sed nolite solitudinem formidare. Separati quippe a congregatione eorum, tam multos in meo nomine congregabitis, ut illi metuentes ne templum quod erat apud eos, et omnia Legis teris sacramenta deserantur, interficiant vos; sic fundentes sanguinem vestrum, ut Deo se praestare arbitrentur obsequium. Ecce est illud ror horrendus! Itane ut placeas Deo, percu
Abbreviated transcription (Latin):
colligebat eos⁊ qͥ de his fut᷑is anꝗͣ occid̾e¬
t᷑ instrux̾at eos: ne ignaros atꝙꝑ ĩꝑa-¬
tos aniios mala mopinata & inꝓui¬
sa ꝗͣuis cito tͣnͣsit᷑a t᷑barẽt: s p̃cognita ce
patient̾ accepta ad bona sẽpit̾na ꝑduce¬
rẽt. Hãc enĩ fuisse cãm ut hec eis p̃tia¬
ret: etiã ip̃e demonst᷑uit adiungens. S
ħ locutꝰ sũ uob̾᷑ ut cũ uen̾it hora eoꝵ re¬
miniscamini: qͥa ego dixi uobis. Hora
eoꝵr hora tenebrosa: hora noct᷑na. Ꝙ in
die mandauit dñs miscd̾iam suã ⁊ in noc¬
te declarauit ÷ qñ nox iudeoꝵ seꝑatũ a
se diẽ xp̃ianoꝵ nulla cõfusiõe fuscauit:
ce qñ carnẽ occidere potuit fidẽ tenebra

Expanded text:
colligebat eos qui de his futuris, antequam occideretur, instruxerit eos, ne ignaros atque imparatos animos mala inopinata et improvisa, quamvis cito transitura turbarent, sed praecognita et patienter accepta ad bona sempiterna perducerent. Hanc enim fuisse causam ut haec eis praenuntiaret, etiam ipse demonstravit, adjungens: Sed haec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Hora eorum hora tenebrosa, hora nocturna. Sed in die mandavit Dominus misericordiam suam, et in nocte declaravit : quando nox Judaeorum separatum a se diem Christianorum nulla confusione fuscavit; et quando carnem occid
Abbreviated transcription (Latin):
obseri iatõne iusdaismi tanꝗͣ diuine
ñitatis au̾terent. Hoc enĩ de iudeis die¬
tũ debemꝰ acciꝑe de qͥb dix̾at extra sẏna¬
gogas faciẽt uos. Nã testes idr martires
xp̃i etiã si occisi sut a gentilib: ñtñ illi
arbitiati stͥ d̾e s diis suis falsis obseqͥũ
prare: cũ hoc facerẽt. Iutoꝵ aũ om̃is qͥ
occidit p̃dicatores xp̃i dõ se prãre putauit

Expanded text:
ne Judaismi, tanquam divinae veritatis, averterent. Hoc enim de Judaeis dictum debemus accipere, de quibus dixerat, Extra synagogas facient vos. Nam testes, id est martyres Christi, etiamsi occisi sunt a Gentilibus; non tamen illi arbitrati sunt Deo, sed diis suis falsis obsequium se praestare, cum haec facerent. Judaeorum autem omnis qui occidit praedicatores Christi, Deo se praestare putavit
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ nobis fit pax multa diligñtib legẽ
dĩ. ut ñ sit eis scandalũ. Deinde qͥd pas¬
suri eẽnt iam expͥmens ait. extͣ sẏnaga¬
gam facient uos. qͥd autẽ mali erat a¬
se fuerant seꝑat̾i etiã si cos nullus expel¬
leret: s nimirũ hoc uoluit deñtiare ⁊ qaͥ¬
erant recipiendi. Et icõ fut᷑um erat ut
foras mitterent᷑ cũ illo ab eis qͥ eẽ nollent
in illo: hi qͥ eẽ ñ possent sine illo. Nã
ꝓfecco qͥa ñ erat ullus aliꝰ ppłs dĩ ꝗͣ ilid
semen abrahã si agnoscerẽt ⁊ reciperẽt
xp̃m tanqͣ rami nat᷑ales in olea ꝑma¬
nerẽt : nec alie fierẽt eccłie xp̃i. alie
synagoge uteoꝵ eadẽ qͥppe eẽnit si in
eodẽ ẽẽ uoluissent. Qd̃ qͥa noluert̃ qͥd res¬

Expanded text:
t nobis , fit pax multa diligentibus legem Dei, ut non sit in eis scandalum. Deinde quae passuri essent jam exprimens ait: Extra synagogas facient vos. Quid autem mali erat ainde se fuerant separaturi, etiam si eos nullus expelleret? Sed nimirum hoc voluit denuntiare, qerant recepturi; et ideo futurum erat ut foras mitterentur cum illo ab eis qui esse nollent in illo hi qui esse non possent sine illo. Nam profecto, quia non erat ullus alius populus Dei, quam illud semen Abrahae, si agnoscerent et reciperent Christum tanquam rami naturales in olea permanerent , nec aliae fierent Ecclesiae Christi, aliae synagogae Judaeorum; eaedem quippe essent, si in eodem e
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑am iltis ẽẽ p̃drẽt. An forte sic eos illa
de sẏnagogis seꝑatõ fuerat tͣbat᷑a ut
mori mallẽt ꝗͣ in hac uita sine uideoꝵ
cõgͤgatõnib ĩmorari : Absit ut sic tꝰba¬
rent᷑: qͥ dĩ ñ hominũ głam reqͥrebẽt.
Qͥd gͦ ẽ extͣ synagogas facient nos. s
uenit hora cũ potiꝰ dr̃e debuisse uideat᷑

Expanded text:
turam illis esse praediceret? An forte sic eos illa de synagogis separatio fuerat turbatura, ut mori mallent quam in hac vita sine Judaeorum congregationibus immorari? Absit ut sic turbarentur, qui Dei, non hominum gloriam requirebant. Quid ergo est, extra synagogas facient vos, sed venit hora
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stare arbitͣnt᷑ obseqͥũ. Q uerba dñs
ita subiecit tanꝗͣ ex hoc cõsolaret᷑ suos:
qͥ de sẏnagogis iudaicis pellerent᷑. Pre¬
ñtians enĩ q̃ mala ẽẽnt ꝓ eiꝰ testimonio
ꝑpessuri: extͣ synagogas inqt faciẽt uos.
Nec ait ce uenit hora ut om̃is qͥ int̾ficit
uos arbitret᷑ obsequiũ se p̃stare d̾o
Qd g ait. s uenit hora. Quẽadmod̾
dic̾et. si aliqͥd boni post mala ista p̃di¬
caret: Qͥo sͥ gͦ uult extͣ synagogas fa¬
cient uos s uenit hora tanꝗͣ hoc dictu¬
rꝰ fuisset se ꝑabt̃ illi qͥdẽ uos s ego
colligã: Ant seꝑabt̃ qͥdẽ illi uos. s uenit¬

Expanded text:
tare arbitrantur obsequium. Quae verba Dominus ita subjecit, tanquam ex hoc consolarentur, qui de synagogis Judaicis pellerentur. Praenuntians enim, quae mala essent pro ejus testimonio perpessuri, extra synagogas, inquit, facient vos.Nec ait, Et venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Quid ergo ait? Sed venit hora: quemadmodum diceret, si aliquid boni post mala ista praediceret. Quid sibi ergo vult, Extra synagogas facient vos: sed venit hora? Tanquam hoc dicturus fuisset: Separabunt illi quidem vos, sed ego vos colligam; aut, Separabunt quidem illi vos, s
Abbreviated transcription (Latin):
dono gre dei ñ sunt de num̃o eoꝵ qͥ ig¬
norantes dĩ usticiã & suã uolentes con¬
stituere iusticie dĩ ñ funt subiecti: nec
de illoꝵ de qͥb dẽm ẽ. dilexert̃ głam bo¬
minũ mag̾ ꝗͣ dei : illa congruit ꝓpħia
q̃ de ip̃is inuenit᷑ impleta. Dñe in lumi¬
ne uultꝰ tui ambulabt̾ ⁊ & in noĩe tuo
exultabt̾ totadie: & in tua iusticia¬

Expanded text:
sint de numero eorum qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ; nec de illorum de quibus dictum est, Dilexerunt glominum magis quam Dei: illa congruit prophetia, quae de ipsis invenitur impleta, Domine, in lumine vultus tui ambulabunt, et in nomine tuo exsultab
Abbreviated transcription (Latin):
negau̾at p̃dicauit. Et quẽ confiteri ti¬
muerat ñ timuit ꝓfiteri. Priꝰ enĩ exẽ¬
plo qͥdẽ fuerat edoctꝰ ut qd fieri con¬
ueñat nosset: s ñdũ fuerat uͥtute ful¬
tꝰ ut qd̾ nouerat faceret. instruct᷑ erat
lit staiet ÷ s ñ erat firmatꝰ ne caderet:
mortẽ. Idõ dñs in hoc conseq̃ti capło de
qͦ nc̃ uobis loquendũ ẽ. Hec inqͥt locu¬
tꝰ sum uobis: ut non scandali⁊ amini.
Canit᷑ qͥppe in psalmo pax multa diligñ¬
tib legẽ tuã ⁊ ñ est eis scandalũ: m̃ito iͣ¬

Expanded text:
negaverat praedicavit; et quem confiteri tinegaverat praedicavit; et quem confiteri timuerat, non timuit profiteri. Prius enim exemplo quidem fuerat edoctus, ut quod fieri convenerat nosset; sed nondum fuerat virtute fultus, ut quod noverat faceret: instructus erat ut staret, sed non erat firmatus ne caderet. mortem. Ideo Dominus in hoc consequenti capitulo, de quo nunc vobis loquendum est, Haec, inquit, locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Canitur quippe in Psalmo, Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum . Merito i
Abbreviated transcription (Latin):
dia ꝑferenda confirmans suo qͦ p̃parauit
exẽplo: ut eũ imitando fierent fortiores ⁊
addens &e ꝓmitens eis qd̾ uerꝰ esset sp̃c sc̃s
qͥ de illo testimoniũ ꝑhiberet. & aditiens
qd̃ & ip̃i fierẽt testes eiꝰ : hoc utiꝙ in eos
oꝑante sp̃i scõ. Sic enĩ ait. Ille testimoniũ
ꝑhibebit de me. Et uos testimoniũ ꝑhibebi¬
tis. utiq qͥa ille ꝑhibebit: etiã uos ꝑhibe¬
bitis. Ille in cordib ur̃is: uos in uocib uris.
Ille inspirando. uos sonando ut possit im¬
pleri. in omẽm t̾ram exiit sonꝰ eoꝵ. Parũ
qͥppe fuerat eos adhortari exemplo suo. nͥ
impleret spu scõ. Deniq apłs petrꝰ tũ iã
uerba eiꝰ audisset uͥ dix̾at: ñ ẽ sernus
maior dño suo: si me ꝑsecuti sunt & uoᷤ
ꝑsequent᷑ : &e hoc in illo iam uideret im¬
pleri. in qͦ patientiã dñi sui si exemplũ
sufficeret debuit imitari. subcubuit. &
negauit: ñ utiꝙ ferens qd̃ illũ ferre cer¬
nebat. Cũ uͦ accepit donũ sp̃e scĩ: quẽ

Expanded text:
dia perferenda confirmans, suo quoque praeparavit exemplo, ut eum imitando fierent fortiores: addens et promittens eis quod venturus esset Spiritusium perhiberet, et adjiciens quod et ipsi fierent testes ejus, hoc utique in eis operante Spiritu sancto. Sic enim ait: Ille testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis. Utique quia ille perhibebit, etiam vos perhibebitis: ille in cordibus vestris, vos in vocibus vestris; ille inspirando, vos sonando: ut possit impleri, In omnem terram exivit sonus eorum . Parum quippe fuerat eos adhortari exemplo suo, nisi impleret Spiritu suo. Denique apostolus Petrus cum jam verba ejus audisset, ubi dixerat, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur ; et hoc in illo jam videret impleri, in quo patientiam Domini sui, si exemplum sufficeret, debuit imitari: succubuit et negavit, non utique ferens quod illum ferre cernebat. Cum vere accepit donum Spiritus sancti, quem
Abbreviated transcription (Latin):
oratio illa ꝗͣ docuit uͥ dicimꝰ: pr̃ nr̃ qͥ es
incelis. Ab huiꝰ or̃onis u̾bis ce sensib ñ
recedamꝰ petitõnib nr̃is: & qͥcqͥd petie¬
riemꝰ fiet nobis. Tumc enĩ dicenda sunt
uerba eiꝰm nobis manere: qͣndo facimꝰ q̃
p̃cepit : ce diligimꝰ q̃ promisit. Qndo enim
uerba eiꝰ manẽt in memoria nec inueniũ¬
t᷑ in uita: ñ cõputat᷑ palmes inuite: qͥa
uitã ñ attͣhit ex radice. Ad hãc differenti¬
am ualet qd̾ scͥptũ ẽ ÷ &e memoria retinen¬
moniũi. Q qͥa sic insunt eis ut ñ mane¬
ant in eis: ad hoc tetient᷑ ab eis. ut iu¬
dicent᷑ ex eis.

Expanded text:
 es in coelis . Ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus petitionibus nostris, et quidquid petierimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit: quando autem verba ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non computatur palmes in vite, quia vitam non attrahit ex radice. Ad hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinenmonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis, ut judicentur ex eis.
Abbreviated transcription (Latin):
saluatore⁊ nͥ qd̾ ñ alienũ ẽ a salutes Ali¬
ud qͥppe uolumꝰ qͥs sumꝰ in xp̃o: &e aliud uo¬
lumꝰ qa sumꝰ adhuc in hoc secło. De mansi¬
one namq hinꝰ secli nobis aliqͣndo subre¬
pit ut hoc petamꝰ qd̾ nobis non expedure nes¬
nentes gͦ in eo cũ uerba eiꝰ in nobis manẽt
qd̾ cũꝙꝑ uoluerimꝰ petimꝰ ce fiet nobis. Qͥaͥ
si petimꝰ & ñ fiet ñ hoc petimꝰ qd̾ ht̃ man¬
sio in eo: ñ qd̾ hñt uerba eiꝰ q̃ manent

Expanded text:
Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? AliSalvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, quia sumus in Christo, et aliud volumus quia sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nesnentes ergo in eo, cum verba ejus in nobis manent, quodcunque voluerimus petimus, et fiet nobis; quia si petimus, et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent
Abbreviated transcription (Latin):
Siue gͦ paruũ siue multũ sine illo fi¬
eri ñ potest sine qͦ fieri nichil potest.
Qͥa ce si paruũ actulerit palmes eũ p᷑¬
gat agͥcola ut plꝰ afferat: tñ nͥ in tute
manserit & uirerit de radice ꝗͣtũlibet
uiui. & mors in potestate sit liberi arbi¬
tet᷑ foras sic̃ palmes & arescet &e colli¬
gẽt eũ & in ignẽ mittunt & ardet. Lig¬
na itaq uitis tanto sunt cõtemptibilio¬
ra si in uite ñ marserĩt: qͣnto gloriosi¬
ora si manserĩt. Deniq siẽ de his etiã ꝑ
ierechi elẽ ꝓpħam dñs dicit p̃cisa nulł
agͥco lar̃ usib ꝓsunt nulł fabͥlib oꝑi¬
b deputant᷑. Unũ de duob palmiti con¬
gruit aut uitis aut ignis. Si in uite ñ
ẽ in igne erit. Ut gͦ i igne ñ sit ͥ initi¬
te sit. Si manferitis in me inqͥt ce u̾¬
ba mea in uobis manserĩt: qd̾cũq uo¬
lueritis petetis ⁊ fiet uobis. Manendo
qͥppe in xp̃o qͥd uelle possunt: nͥ qd̾ com¬
uenit xp̃o: Qͥo uelle possũt manendo in

Expanded text:
ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibvivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitetur foras sicut palmes, et arescet, et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt, nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in
Abbreviated transcription (Latin):
ce dicit. Sic̃ palmes ñ potest ferre
fructũ a semet ip̃o nͥ manserit in ui¬
te : sic ce uos nͥ in me manseritis.
Magna gre cõmendato fi̾s mei cor¬
dri inseruit humiliũ : ora obstͥ¬
it suꝑboꝵ. Eoce cui si audent respõ¬
deant qͥ ignorantes dĩ iusticiã ce
suã uolentes constituere: iusticie
dei ñ funt subiecti. Eoce cͥ responde¬

Expanded text:
icut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite: sic nec vos, nisi in me manseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui si audent respondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti
Abbreviated transcription (Latin):
bis ip̃is autẽ qd̾ iusti sum᷑᷑ Qͥd dici¬
tis qͥ uos ipõs decipitis ñ ad fertores s
p̃cipitatores liberi arbitͥi ex alto ela-¬
tõnis ꝑ mania p̃sũptionis in ꝓsun¬
do subm̃sionis: Nempe uox urã ẽ
qd̾ homo ex semi ip̃o facit usticiã
hoc ẽ altũ elatõnis ur̃e : s u̾itas con¬
tͣdicit ce dicit. Palmes ñ potest fre fͥ¬
tũ a semet ip̃o : nͥ manserit in uite.
Ite nc̃ ꝑ abrupta ⁊ ce ñ habentes nͥ fi

Expanded text:
em quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi fi
Abbreviated transcription (Latin):
ait q̃rentib: ego sũ. Et illi recꝰ redeuntes: os
cocidert̃. Er̃at gͦ in illo potestas sũma⁊ nec ho¬
ra cogebat᷑ mori: s horam expectabat quo
oportune fieret uoluntas: ũ qͣ iuiti inpłe¬
cur necessitas. De tͣba autẽ multi credidert̃
meũ. humiles ce pauꝑes saluos faciebat
dñs. Principes insaniebãt ⁊ re idõ medieũ
ñ solũ ñ agnoscebãt: s eciã occitere cupie¬
bant. Erat q̃dã t̾ba q̃ suã egͥtidinẽ indic:¬

Expanded text:
ait quaerentibus se, Ego sum; et illi retro redeuntes omnes ceciderunt . Erat ergo in illo potestas summa. Nec hora cogebatur mori; sed horam exspectabat, qua opportune fieret voluntas, non qua inviti impleretur necessitas. 7. De turba autem multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes salvos faciebat Dominus. Principes insaniebant; et ideo medicum non solum non agnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam turba quae suam aegritudinem c
Abbreviated transcription (Latin):
dabit nobis ñ qd̃ hic amant hominres qͥ
diñ ñ amant. aut tanto pl amant: qnͣto
illũ minꝰ amant. Tanto autẽ hoc niiꝰ
amant: qnͣto illũ plus amant. S ui¬
deamꝰ qͥd nobis ꝓmisit. Nem diuitias
t̾renas &e tẽꝑales: ñ honores. t potestas
in scło isto. Uidetis enĩ hec omĩa dari ce

Expanded text:
xit; dabit nobis, non quod hic amant homines qui Deum non amant, aut tanto plus amant, quanto illum minus amant: tanto autem hoc minus amant, quanto illum plus amant. Sed videamus quid nobis promisit: non divitias terrenas et temporales, non honores et potestates in saeculo ist
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a caritas flagret: & ab amore secłiᷤ sepa¬
ret: ut gota currat in dm̃. hic enĩ nascim᷑
⁊ morim᷑: hoc ñ amamꝰ. Caritate migremꝰ᷑:
caritate sursũ habitemꝰ: caritate illa qͣ di¬
ligimꝰ dm̃. Nichil aliud in hac uite nr̃e ꝑe¬
gͥnatõne meditem᷑ nͥ qͥa hice hic ñ semꝑ eri¬
mꝰ: ot ibi nobis locũ bñ uiuendo p̃pabimꝰ un
unde ñꝗͣ migremꝰ. Dñs enĩ nr̃ iħc rp̃e post¬

Expanded text:
nostra flagret, et ab amore saeculi separet, ut tota currat in Deum. Hic enim nascimur et morimur, hoc non amemus: charitate migremus, charitate sursum habitemus, charitate illa qua diligimus Deum. Nihil aliud in hac vitae nostrae peregrinatione meditemur, nisi quia et hic non semper erimus, et ibi nobis locum bene vivendo praeparabimus, unde nunquam migremus. D
Abbreviated transcription (Latin):
derẽt᷑ alii docerent᷑ : nouissimo festiuica¬
tisilliꝰ die. tẽ em̃ ista agebant᷑ q̃ appellat᷑
scenophegia idest cab̾nacłoꝵ constructio:
de qͣ festiuitate iam antea meminit ca¬
qͥ sitit ueniat ad eũ. Si sitimꝰ audiamꝰ
&e ñ pedib s affectib. nec migrando s a¬
mando ueniamꝰ ł qͣnꝗͣ scd̾m int̾iorẽ homi¬
nẽ ⁊ qͥ amat migrat: & aliud ẽ migrare
corꝑe. alnid iente. Migrat corꝑe: qͥ mo¬
cu corꝑis mutat locũ. Migrat corde. qui
motu cordis mutat affectũ. Si aliud amas
aliud amabas: ñ ibi es. uͥ eras: Clamat
gͦ nobis dñs. Scabat enĩ ⁊ clamabat. Si
qͥs sitit: ueniat ad me: ce bibat. Qͥ credit

Expanded text:
derentur, alii docerentur; novissimo illius festivitatis die tunc enim ista agebantur, quae appellatur Scenopegia, id est tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea meminit Chaqui sitit veniat ad eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus, sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat ad me, et b
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mͦ accipiat᷑ dixit aliqͥs ÷ qͣre nemo loqͥtur
linguis orminũ gentiũ s Qa iã ip̃a ecc lingͥs
ommũ gentisĩ soqͥtur. Antea in unagente
erat eccs̾a: lͥi omium linguis loq̃bant᷑. lo¬
quents lingnis onmiũ significabat futu¬
eũ: ut eͤscenda ꝑ gentes loq̃ietͥ hiangius
omnisĩ. In hoc eccłia qͥ ñ est: nec mͦ accipit

Expanded text:
it aliquis, quare nemo loquitur linguis omnium gentium? Quia jam ipsa Ecclesia linguis omnium gentium loquitur. Antea in una gente erat Ecclesia, ubi omnium linguis loquebatur. Loquendo linguis omnium, significabat futurum ut crescendo per gentes, loqueretur linguis omnium. In hac Ecclesia qui non est, nec modo accipit
Abbreviated transcription (Latin):
ligit. Qͥa ñ ei reddit᷑ qd̾ impendit. Si gͦ
ip̃i corporũ amatores redamari se uolt̾ ÷ ce
hoc magis eos delectat si ament᷑. qͣles st̾
amatores ammer̃e Et si magni sunt a¬
matores animoꝵ ⁊ qͣles sunt amatores dĩ qͥ
pule̾s animos facit : Sic̃ enĩ animꝰ facit de¬
eͦꝰ in corꝑe: sic d̾s in animo. Non enĩ facit
corꝑi unde amet᷑. nͥ ammnꝰ. Q cũ migratu̾t¬

Expanded text:
ligit? Quia non ei redditur quod impendit. Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat si amentur; quales sunt amatores animorum? Et si magni sunt amatores animorum, quales sunt amatores Dei, qui pulchros animos facit? Sicut enim animus facit decus in corpore, sic Deus in animo. Non enim facit corpori unde ametur n
Abbreviated transcription (Latin):
nobis : nos autẽ sine eiꝰ spũ scire ñ pos¬
sumꝰ qͥd agat᷑ indeo. D̾s autẽ scit in nobis:
& qd̾ ip̃i nescim̾us in nobis. slam infir¬
tatem suam petrus.
nesciebat qnͣdo a dño qo̾ ter eẽt ne¬
gat᷑us audiebat &e eger se ignorabat.
nouit. qm ip̃e homo. Alius nescit qͥd
tũ: qr ñ accepimꝰ totũ. De pignore
multa nouimꝰ. Pignꝰenĩ accepimꝰ: &
hiii pignoris plenitudo postea dabit᷑.
Int̾im in hae ꝑegͥnatone pignꝰ nos con¬
solet᷑ qͥa qͥ nos dignat᷑ t obpignerare.
multꝰ pat ẽ dare. Sitalis est arra: qͥl
erat in eis: qͥ credid̾ant in iħm. Ita emĩ
annuet ut inriemamꝰ: & si pulfemꝰ.
aꝑit ut intremꝰ. Pictas pulsat ñ ma¬

Expanded text:
obis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam inftatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; novit quomodo ipse homo: alius nescit quid tum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrha, quierat in eis qui crediderant in Jesum. Ita enim annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pulsat, non ma
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. ñqͥa ip̃e ellã ñ det. Sgã ut uidetis¬
su
ce poccorib dat non uitã longuã. Qdͥ ẽ
no nobis credentib ꝓmisit longeinita¬
tẽ aut decrepitã senectutẽ : qmͣ om̃s
optant anteqͣ ueniat: om̃s de illa cũ
inc̃ẽ concordare ũ possunt. Si senex eris:
pulcher ñ eris. Qñ senect᷑ uen̾it. pułcͥtu¬
do fugiet : ce in uns habitaie ñ possut̃
ugor puscͥtudinis ⁊ gemitꝰ senectutis. Dr̃ã
gͦ ista ñ nobis ꝓmisit qͥ dixit. Qͥ credit in¬

Expanded text:
a, ut videtis, et pecoribus dat. Non vitam longam. Quid est no nobis credentibus promisit longaevitatem, aut decrepitam senectutem; quam omnes optant antequam veniat, omnes de illa cum invicem concordare non possunt: si senex eris, pulcher non eris: quando senectus venerit, pulchritudo fugiet; et in uno habitare non possunt vigor pulchritudinis, et gemitus senectutis. Omnia ergo ista non nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uentre eiꝰ fluent aq̃ uiue. Uitã eter¬
nã ꝓmisit uͥ nichil timeamꝰ: uͥ ñ eõtͤ¬
bem᷑. unde ñ migremꝰ : uͥ ñ moriam᷑.
uͥ nec decessor plangat᷑. nec suocessor
sꝑet᷑. Qͣle gͦ tale ẽ qd̾ nobis ꝓmisit a
glorificatꝰ: ut in suo corꝑe ostenderet
uitã qͣm mͦ ñ habemꝰ: set in resurreccõ¬
ne speramꝰ.

Expanded text:
e. Vitam aeternam promisit, ubi nihil timeamus, ubi non conturbemur, unde non migremus, ubi non moriamur; ubi nec decessor plangatur, nec successor speretur. Quia ergo tale est quod nobis promisit amglorificatus: ut in suo corpore ostenderet vitam, quam modo non habemus, sed in resurrectione speramus.
Abbreviated transcription (Latin):
minentiorẽ inã uobis demonstro. Ec
cepit loqͥ de caritate. Preposinit eã lm¬
guis hominũ ⁊ angłoꝵ ⁊ p̃posuit miracłi̾s
am illi magno oꝑi miscd̾ie. qͦ sua q̃ possi¬
det distͥbuit qͥsq pauꝑib: & ad extremũ
p̃posuit eã etiã rorꝑis passioni. his omĩ¬
b tam magnis reb p̃posuit caritatẽ.
Ipãm habeto ce cuncta habebis ⁊ qͥa sci
illa nichil ꝓderit: qͥcqͥd hr̃e potueris.

Expanded text:
tiorem viam vobis demonstro, et coepit loqui de charitate. Praeposuit eam linguis hominum et Angelorum, praeposuit miraculis am illi magno operi misericordiae, quo sua quae possidet distribuit quisque pauperibus; et ad extremum praeposuit eam etiam corporis passioni: his omnibus tam magnis rebus praeposuit charitatem . Ipsam habeto, et cuncta habebis: quia sine illa nihil proderit, quidquid habere potueris.