comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spirata dicente. ex ñ exstantib aut fuit aliquando quando ñ fuit. & re¬
liquis quae proferebant. Inrationabile nobis uisũ ẽ haec dicere. uel docere
quoneq priori tẽpore huius modi consueuimus uti sermonibus: Haec
uobis necessarioscripsimus dilectissimi. iudiciũ nr̃ae examinationis &
consensũ uobis innotescentes & quia rationabilitertunc quidem. quõ¬
nosscripta quaedã modis aliis offendebant. postea uero indubitate ea
quacerant sine contristatione suscepimus: Qua propt̃ magnanimiter
nobis sensũ uerborũ discutientib placuit concordare in his quae a nobis
ipsis infidei expositione confessa sunt: Haec itaq eusebius pamphili in
caesaream palestinȩ litteris explanauit. Alex andrinȩ uero ecłae ae
decr&o conciliumTHEODORITVS.¬

Expanded text:
spirata dicente, ex non exstantibus; aut, fuit aliquando quando non fuit, et respirata dicente, ex non exstantibus; aut, fuit aliquando quando non fuit, et reliquis quae proferebant, irrationabile nobis visum est haec dicere vel docere: quoniam neque priori tempore hujusmodi consuevimus uti sermonibus. Haec vobis necessario scripsimus, dilectissimi, judicium nostrae examinationis et consensum vobis innotescentes. Et quia rationabiliter tunc quidem nos scripta quaedam modis aliis offendebant; postea vero indubitate ea quae erant sine contristatione suscepimus. Quapropter magnanimiter nobis sensum verborum discutientibus, placuit concordare in his quae a nobis ipsis in fidei expositione confessa sunt. Haec itaque Eusebius Pamphili in Caesaream Palaestinae litteris explanavit: Alexandrinae vero Ecclesiae,decreto concilium. SOCRATES
Abbreviated transcription (Latin):
factas dĩfilius habeat sed soli patrigenitori ꝑomnem modum sit similis
& ñ sit exalia qualib& substantia uel essentia sed ex patris : Quod &iam
ipsũ hoc modo interp̃tatũ benese habere uisum ẽ ad consentiendum
qũo & priscorũ ep̃os aliquos & conscriptores cloquentes & nobiles agnou¬
mus inpatris & filiitheo logia idẽ diuina raciotinatione nomine con¬
substantialis usos: Haec itaq de exposita fide sint dicta inqua uniuersi
consensimus ñ sine anim aduersione. sed scđm sensus expositos corã ipso
dõ a mabili examinatore imperatore & p̃dictis rationib concordantes
anathematis mum postsidem in cis prolatũ. sine tristitia ẽẽ credidimus
eo quod ñ scriptis uti uocib prohiberent: Vnde pene omnis factaẽ confusio
& in disciplinatio cunctis ecclesiis. nulla siquidem scriptura diuinitus in¬

Expanded text:
factas Dei Filius habeat; sed soli Patri genitori per omnem modum sit similis, factas Dei Filius habeat; sed soli Patri genitori per omnem modum sit similis, et non sit ex alia qualibet substantia vel essentia, sed ex Patris. Quod etiam ipsum hoc modo interpretatum bene se habere visum est ad consentiendum: quoniam et priscorum episcopos aliquos, et conscriptores eloquentes et nobiles agnovimus in Patris et Filii theologia, id est divina ratiocinatione, nomine consubstantialitatis esse usos. Haec itaque de exposita fide sint dicta, in qua universi consensimus, non sine animadversione, sed secundum sensus expositos coram ipso Deo amabili examinante imperatore, et praedictis rationibus concordantes, anathematismum post fidem in eis prolatum sine tristitia esse credidimus, eo quod non scriptis uti vocibus prohiberent. Unde pene omnis facta est confusio et indisciplinatio cunctis Ecclesiis. Nulla siquidem scriptura divinitus in
Abbreviated transcription (Latin):
sensimus neq uocem consubstantialis refutantes posita p̃oculis
nr̃is pacis intentione & ab intellectu rectissimo ñ cadentes: Cecundi
hoc &iã natũ & non factũ suscepimus: Qũo factũ commune ẽẽ di¬
cebant opus reliquarũ creaturarũ factarũ ꝑfiliũ. quarũ nihilsi¬
milehabere filium confitemur & p̃dicamus: Vnde ñ cum facturam ẽẽ¬
dicimus quod congruit his quae ꝑeum facta noscuntur sed superius quã¬
facturae totius eẽ substantiae . quã expatre natam diuina docere ui¬
dentur eloquia. Modo quippe generationis inenarrabili & in cogi¬
neq mortalib animalib proximumo Namneq ꝑdiuisionẽ substantiae
neq ꝑ defectionem aut mutationẽ paternae substantiat ueluirtutis :
his enĩ omnib ingenita natura patris extraneaẽ . sed p̃dicandũ est cẽ
consubstantialem patrifilium. coquod nullã aequalitatẽ ad creaturas

Expanded text:
sensimus, neque vocem consubstantialitatis refutantes, posita prae oculis sensimus, neque vocem consubstantialitatis refutantes, posita prae oculis nostris pacis intentione, et ab intellectu rectissimo non cadentes. Secundum hoc etiam natum, et non factum suscepimus: quoniam, factum, commune esse dicebant opus reliquarum creaturarum factarum per Filium, quarum nihil simile habere Filium confitemur et praedicamus. Unde non eum esse facturam dicimus, quod congruit iis quae per eum facta noscuntur, sed superius quafacturae, totius esse substantiae, quam ex Patre natam divina docere videntur eloquia; modo quippe generationis inenarrabili et incogineque mortalibus animantibus proximum. Nam neque per divisionem substantiaeed., perfectionem aut mutationem paternae substantiae vel virtutis. His enim omnibus ingenita natura Patris extranea est. Sed praedicandum est esse consubstantialem Patri Filium, eo quod nullam aequalitatem ad creaturas
Abbreviated transcription (Latin):
substantiale dicitur. neq scđm diuisionem. neq scđm quandam
decisionem ex patre subsistere: Non enĩ possenaturã sine marͣtria
intellegibilem incorporeãq corporalem quandam subsistere pas¬
sionem sed sacris quib dã in effabilib.q. rationib: magis intellegendã:
Et sapientissimus quidem atq. piissimus impr. itaphilosophabatur.
Cidei ergo explanatione dictata quem ammodũ abcis dictũ sit ex sub¬
stantia patris & patri consubstantialem nonẽ sine examinatione
derelictũ : Consultationes enĩ & responsiones deinde mouebantur.
& mens ꝑscrutabatur dictorũ sensũ & hocergo quoda gebant de sub¬
stantia constabat apud eossignificatiuum quidẽ eẽ expatre. non tam̃
tã quã partem essepatris : Propterea nobis quoq uidebatur benese
habere ut mente consentiremus piae doctrinae dictanti ex patre filiũ
eẽ ñ tamen partem eius eẽ substantiae: Qua propt̃ & nosmente con¬

Expanded text:
substantiale dicitur, neque secundum divisionem, neque secundum quamdam substantiale dicitur, neque secundum divisionem, neque secundum quamdam decisionem ex Patre subsistere. Non enim posse naturam sine materia intelligibilem incorporeamque corporali aliqua subsistere passione, sed sacris quibusdam ineffabilibusque rationibus magis intelligendam. Et sapientissimus quidem atque piissimus imperator 229 ita philosophabatur. Fidei ergo explanatione dictata, quemadmodum ab eis dictum sit, ex substantia Patris, et Patri consubstantialem, non est sine examinatione derelictum. Consultationes enim et responsiones deinde movebantur, et mens perscrutabatur dictorum sensum. Et hoc ergo quod aiebant de substantia, constabat apud eos significativum quidem esse ex Patre, non tamen tanquam partem esse Patris. Propterea nobis quoque videbatur bene se habere, ut mente consentiremus piae doctrinae dictanti ex Patre Filium esse, non tamen partem ejus esse substantiae. Quapropter et nos mente con
Abbreviated transcription (Latin):
uobis quidem scripturam a nobis defide propositam : Nam & dñs ñr
inittens adp̃dicandum discipulossuos ait : Euntes doc&t om̃s gentes
ita habere &ita sapere. sed &iam dudum sic habuisse &ita sapuisse
& usq ad mortem prohac instare fide: Anathemati zantes omnẽ
sine dõ heresem: Hac comnia excorde & amima sapuisse. ex quo
nouimus nos in& ipsos. & nunc sapere & dicere coram omnipotent
& satis facturi uobis quia & p̃teritis temporib itacre didimus. &
p̃dicuius: Hac a nobis exposita fide nulli relictuinẽ resistendilocus.
ed & ipse primus dõ amabilis im̃pr noster. rectissime eam habere
testatus est & sic &iam se ꝓfessus c̃ sapere. & in hacomnes consentire
& subscribere & in his dogmatib concordare p̃cepit. Vnosolum¬
modo scripto & inserto consubstantialis uerbo quod &iamipse
inter p̃tabatur dicens:: Quia non scđm corporeas passiones con¬

Expanded text:
vobis primum quidem scripturam a nobis de fide propositam. Nam et Dominus vobis primum quidem scripturam a nobis de fide propositam. Nam et Dominus noster ad praedicandum discipulos suos mittens, ait: Euntes docete omnes gentes, ita habere, et ita sapere, sed etiam dudum sic habuisse, et ita sapuisse, et usque ad mortem pro hac instare fide anathematizantes omnem sine Deo haeresim. Haec omnia ex corde, et anima sapuisse, ex quo novimus nosmetipsos, et nunc sapere et dicere coram omnipotenteet satisfacturi vobis, quia et praeteritis temporibus ita credidimus et praedicavimus. Hac a nobis exposita fide, nulli relictus est resistendi locus. Sed et ipse primus Deo amabilis imperator noster rectissime eam habere testatus est, et sic etiam se professus est sapere; et in hac omnes consentire et subscribere, et in his dogmatibus concordare praecepit, uno solummodo inscripto et inserto consubstantialitatis verbo. Quod etiam ipse interpretabatur, dicens: quia non secundum corporeas passiones con
Abbreviated transcription (Latin):
usebius igitur & theognius post paululũ tempus ex sili. libellũ paen¬
tentiae porrigentes infide consubstantialis consenscrunt qđ declara¬
binius procedentes: Tunc aũt insy nodo cusebius cognomine pam¬
phili & caesariac palestinae sortitus cpis copatũ paululũ anim ad uer¬
tens atq considerans utrum oporter& suscipiterminum fide una
cum aliis omnib hoc ẽ uniuersa mulaitudine consensit atq subscripsit.
ne non & populo subsua diocese constituto scripsit terminum fidei &
ubiq destinauit sermonem subtilit̃ consubstantiali sͣ interpͥtatus ut ne¬
quiquã penitus suspicionem aduersam decoquilib& habere potuissx
unt aũt quac ab ipso eusebio conscripta sunt huius modi uerbi:¬
ENSES PALES TINOS
rbitramur & uos dilectissimi &iam aliunde didicisse fama consu& a
p̃currere ꝑfectum dehis quac sunt gesta sermonem sed ne ex huius¬
modi audituueritas uobis aliter nunti&ur. necessario direximus

Expanded text:
usebius igitur et Theogonius post modicum tempus exsilii, libellum poenitentiae porrigentes, in fide consubstantialitatis consenserunt, quod declarabimus procedentes. Tunc autem in synodo Eusebius cognomine Pamphili Caesareae Palaestinae sortitus episcopatum, paululum animadvertens atque considerans, utrum oporteret suscipi terminum fidei, una cum aliis omnibus, hoc est cum universa multitudine consensit atque subscripsit, nec non et populo sub sua dioecesi constituto scripsit terminum fidei, et ubique destinavit sermonem: subtiliter consubstantialitatis nomen interpretatus; ut nequaquam penitus suspicionem adversam de eo quilibet habere potuerit. Sunt autem quae ab ipso Eusebio conscripta sunt hujusmodi verb Palaestinos. Arbitramur et vos, dilectissimi, etiam aliunde didicisse, fama consueta praecurrere perfectum de his quae gesta sunt sermonem. Sed ne ex hujusmodi auditu veritas vobis aliter nuntietur, necessario direximus
Abbreviated transcription (Latin):
aũt uobis &ede consonantia scisimi paschae qui a ur̃is orationib ẽ correctũ
&iam hocopus ita ut omnes orientales fr̃s quicũ iudacis primitus
celebrabant. consone cũ romanis & uobiscũ & cũ omnib ab initio pascha
custodientib ex hoctem pore debeant custodire: Exultantes itaq
in his quae gesta sunt & in cõmuni pace atq concordia & in eo qđ omnis
radicitus heresis ẽ auulsa. cũ maiorihonore & ampliore caritate suscipite
cõministrũ nr̃m ur̃m pontificem alexandrũ. qui nos p̃sentia sua
la&ificauit: Tantũq laborem propace ur̃a &iã in hac a&ate sustinuit:
Oratesimul & pronobis omnib ut quae bene placucrunt firma ꝑma
substantialis a&erna ẽ ih̃s

Expanded text:
autem vobis et de consonantia sanctissimi Paschae, quia vestris orationibus est correctum autem vobis et de consonantia sanctissimi Paschae, quia vestris orationibus est correctum etiam hoc opus, ita ut omnes Orientales fratres, qui cum Judaeis primitus celebrabant, consone cum Romanis, et vobiscum, et cum omnibus ab initio Pascha custodientibus, ex hoc tempore debeant custodire. Exsultantes itaque in his quae gesta sunt, et in communi pace atque concordia, et in eo quod omnis radicitus haeresis avulsa est; cum majori honore et ampliori charitate suscipite comministrum nostrum, pontificem vestrum Alexandrum, qui nos praesentia sua laetificavit, tantumque laborem pro pace vestra etiam in hac aetate sustinuit. Orate simul et pro nobis omnibus, ut quae bene placuerunt, firma perSUBSTANTIALIS AETERNA DEUS
Abbreviated transcription (Latin):
scđmlegem & sanctiones eccłae  Siquem uero contigerit requiescere
in eccła tunc prouebi in honorem defunco. cosquinuꝑ assumpti sunt
solũmodo siuideantur digni. & populus coseligerit. condecernente simul¬
& consignante maxime alexandriae ciuitatis ep̃o. hocitaq aliis quidem
Nconcessumẽ omnibi: In ꝑsona uero meliti nequaquã eademplacuerunt
propter priorem in disciplinationem eius & propt̃ procãcitates cius
uic p&ulentiae uoluntatẽ nculla dar&ur actoritas uel potestas. homini
qui poss& rursus easdemin disciplinationes instruere Haec sunt p̃cipua
& conpecenda aegypto & sc̃issimȩ alexan drinorũ eccłae Siquid aũt
aliudordinatũ ẽ aut dogmatizatũ p̃sente domino atq carissimo com¬
ministro & fratre nr̃o alex andro ipse p̃sens uobis poterit subtilius ape¬
rire. tã quã auctor gestorũ & communicator existens: Euangelitamus

Expanded text:
secundum legem et sanctiones Ecclesiae. Si quem vero contigerit requiescere secundum legem et sanctiones Ecclesiae. Si quem vero contigerit requiescere in Ecclesia, tunc provehi in honorem defuncti eos qui nuper assumpti sunt, solum modo si videantur digni, et populus eos elet consignante maximae Alexandriae civitatis episcopo. Hoc itaque aliis quidem concessum est omnibus: in persona vero Meletii nequaquam eadem placuerunt propter priorem indisciplinationem ejus, et propter procacitates ejus ac petulantiae voluntatem, ne ulla daretur auctoritas vel potestas homini, qui posset rursus easdem indisciplinationes iet competentia Aegypto et sanctissimae Alexandrinorum Ecclesiae. Si quid autem aliud ordinatum est aut dogmatizatum, praesente domino atque charissimo comministro et fratre nostro Alexandro, ipse praesens vobis subtilius poterit aperire, tanquam auctor gestorum et communicator existens. Evangelizamus
Abbreviated transcription (Latin):
merer&ur. manere quidem in propria ciuitate nullã uero omnimodis
habere potestatem neq eligendi. neq ordinandi nec prouintia nec
inqualib& ciuitate uideri. purũq nomen tantum modo possidere.
cos aũt qui abeo sunt constituti mystica ordinatione firmatos. habere
honorem & ministerium ut tamen sequentes sint modis omnib
uni uersorũ insingulis parroechiis &ecdesiis carissimo & cõministro nr̃o
alex indro consecratorum & ut his nulla potestas sit placitos sibi eligere
aut nominaeorũ prȩferre. aut omnino aliquidagere . p̃teruoluntatẽ
eccłae catholicȩ p̃sulis. alexandri: Gratianãq dĩ & orationib ur̃is
innullo schis mate reꝑtos. sed sine macula in catholica & apostolica
ecđła ꝑmanentes dignumẽ potestatẽ habere. & eligendiquem lib&
& nominaeorũ dandi quiclero sunt digni. & absolute facere omnia

Expanded text:
mereretur manere quidem in propria civitate, nullam vero omnimodis mereretur manere quidem in propria civitate, nullam vero omnimodis habere potestatem neque eligendi, neque ordinandi, nec in provincia, nec in qualibet civitate videri, purumque nomen tantummodo possidere. Eos autem qui ab ipso sunt constituti, mystica ordinatione firmatos habere honorem et ministerium, ut tamen sequentes sint modis omnibus universorum in singulis parochiis et ecclesiis a charissimo et comministro nostro Alexandro consecratorum; et ut his nulla potestas sit placitos sibi eligere, aut nomina eorum 230 praeferre, aut omnino aliquid agere praeter voluntatem Ecclesiae catholicae praesulis Alexandri. Gratia namque Dei et orationibus vestris in nullo schismate repertos; sed sine macula in catholica et apostolica Ecclesia permanentes, dignum est potestatem habere et eligendi quemlibet, et nomina eorum dandi qui clero sunt digni; et absolute facere omnia
Abbreviated transcription (Latin):
capabilem filium dĩ dicentis & creaturam nominantis cũ atq facturã
Haecigitur omnia fatua & anilia &blasphema anathemauit scm & uniuer
intellectuum iniquorũ sensum accommodauit: Sa quidem quae ede
illis gesta sunt qualem terminũ habuerint. omniaiã aut audistis. aut
audi &is. nenos forte uideamur uiro obloqui propter delictũ suumim¬
properia dignaportanti: Tantum & cnĩ ualuit eius impi&as ut &i ã
theonas marmaricenus & secundus ptolomaidis eauterentur. ide meni
&illidam natisunt: Sed qũo meffabilis gratia dĩ illas qui dem malas sectas
destruens liberauit aegyptum. relinquabatur aũt quae ꝑ p&ulantiam
melitii gesta sunt & corum qui ab eosunt ordinati &iã exhac parte quae
placuerint sy nodo uobis insinuamus carissimifr̃s: Placuit ergo melitiũ
quidem lementi consilio dum subtili ueraq ratione nullamueniam

Expanded text:
capabilem Filium Dei esse dicentes, creaturam nominabant eum atque facturam. capabilem Filium Dei esse dicentes, creaturam nominabant eum atque facturam. Haec igitur omnia fatua, et anilia, et blasphema anathematizavit sanctum eintellectum sensuum iniquorum accommodavit. Ea quidem quae de illis gesta sunt, qualem terminum habuerint, omnia jam aut audistis, aut audietis: ne nos forte videamur viro obloqui, propter delictum suum improperia digna portanti. Tantum etenim valuit ejus impietas, ut etiam Theonas Marmaricenus, et Secundus Ptolemaidis ea uterentur. Idem enim et illi damnati sunt. Sed quoniam ineffabilis gratia Dei illas quidem malas sectas,ione  ed., commotione destruens liberavit Aegyptum; relinquebantur autem quae per petulantiam Meletii gesta sunt, et eorum qui ab eo sunt ordinati, etiam ex hac parte quae placuerint synodo, vobis insinuamus, charissimi fratres. Placuit ergo Meletium quidem clementi concilio dum subtili veraque ratione nullam veniam
Abbreviated transcription (Latin):
TPISTOLA NICAENI
& lybiã & pentapolim constitutis. congregati& magnã scamq synodũ nicaea
celebrantes ep̃i in dño salutem:
Qũo dĩgratia & dõ amatissimi principis nr̃i constantini. congregatis nos
murbe p̃dicta ex prouinciis diuersis & ciuitatib magna scãq synodus
celebrata est: Omnimo dis necessario uisum ẽ ab hoc sacro & scõ concilio
&iam aduos litteras destinari. ut noueritis quaedam quidem mota & ex¬
aminata. quae uero placuerunt atq. firmata sunt: Ante omnia siquidem
ex quisita sunt impia & iniqua & sine dõ dogmata arrii . & ea consentientũ
subp̃sentia dõ amatissimi im̃pris nr̃i constantini. & omniũ decr&o con¬
placuit anathematiz ari impiam eius sectã & iniqua atq sine dõ uerba
simul & nomina quib utebatur filidĩ blas phemans & dicens ex ñ exstan¬
tib et̃. &iterũ: Tuit aliquando quando ñ fuit. Quomodo enim fuit
aut quomodo uerum ñ fuit & prolibero arbitrio mabtiae atq uirtutis

Expanded text:
Epistola Nicaeni et Libyam, et Pentapolim constitutis, congregati et magnam sanctamque synodum Nicaeae celebrantes episcopi, in Domino salutem Quoniam Dei gratia, et Deo amantissimi principis nostri Constantini, congregantis nos in urbe praedicta ex provinciis diversis et civitatibus, magna sanctaque synodus celebrata est, omnimodis necessario visum est ab hoc sacro sanctoque concilio etiam ad vos litteras destinare, ut noveritis quae quidem mota et examinata, quae vero placuerunt atque firmata sunt. Ante omnia siquidem exquisita sunt impia et iniqua et sine Deo dogmata Arii, eique consentientium, sub praesentia Deo amantissimi imperatoris nostri Constantini, et omnium decreto complacuit anathematizari impiam ejus sectam et iniquam, atque sine Deo verba, simul et nomina quibus utebatur, Filium Dei blasphemando, et dicendo: ex non exstantibus esse; et iterum, fuit aliquando quando non fuit. Quomodo enim fuit, aut quomodo iterum non fuit? Et pro libero arbitrio malitiae atque virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
& consectatores eẽ ꝑstruxit: sic ergo contraria dicta sabini nec non
eusebii. atq. consortium corum sibim & agnoscuntur. & siquidem
alicubi opus fuerit. desabino memorabimus: Concordia ergofidei
amagnonicȩa prolatȩ concilio. ab eusebio clara uoce laudate. haec ẽ,¬

Expanded text:
et consectatores esse perstruxit. Sic ergo contraria dicta Sabini, nec non et consectatores esse perstruxit. Sic ergo contraria dicta Sabini, nec non Eusebii, atque consortum eorum sibimet agnoscuntur. Et si quidem alicubi opus fuerit, de Sabino memorabimus. Concordia ergo fidei a magno in Nicaea prolata concilio, ab Eusebio clara voce laudata, haec e
Abbreviated transcription (Latin):
u abino itaq ñ eredamus. quicos idiotas uocauit ximperitos: Sa¬
ii.binus enĩ eracliae thracensis macedomanorũ ep̃s habita congesti¬
one eorũ quae ꝑ diuersa concilia sacer dotũ exscripto prolata sunt:
cis quinicaea conuenerunt uelut idiotis & simplicib dero gauit:
ñ sentiens quõ xipsequsobidicũ multa probatione profitenti fidẽ
uelut idiote noscitumderagãre : & aliqua quidemuolens p̃teriit
aliqua uero inirgadĩ icume cutamen scđm propriam sumpsit
intentionem : &laudit quidem tam quã fide dignũ testemeusebiũ
pamphili. laudat simul & principem. tam quam eis quae sunt xp̃i¬
anorum dogmatiz antem: Culpat aũt expositam innicaea fidem
tam quam abidiotis & nihil scientib traditam. & quemuelut sapi¬
entem & sine mendacio testem uocare consucuit : eius uocessponte
conteminit: Ait enim eusebius. quia ex uiris dĩ nicaea conuenientib
aliiquidem sapientiae sermone micuerunt. alii continentia uitae

Expanded text:
abino itaque non credamus, qui eos idiotas vocavit et imperitos. Sabinus enim Heracleae Thracensis Macedonianorum episcopus, habita congestione eorum quae per diversa concilia 228 sacerdotum ex scripto prolata sunt, eis qui Nicaeam convenerunt, velut idiotis et simplicibus derogavit: non sentiens quoniam et ipsi Eusebio cum multa probatione confitenti fidem, velut idiotae, noscitur derogare. Et aliqua quidem volens praeteriit, aliqua vero mitigavit; cuncta tamen secundum propriam sumpsit intentionem. Et laudat quidem tanquam fide dignum testem Eusebium Pamphili; laudat simul et principem, tanquam ea quae sunt Christianorum dogmatizantem. Culpat autem expositam in Nicaea fidem, tanquam ab idiotis et nihil scientibus traditam; et quem velut sapientem et sine mendacio testem vocare consuevit, ejus voces sponte contemnit. Ait enim Eusebius: Quia ex viris Dei Nicaeam convenientibus, alii quidem sapientiae sermone micuerunt, alii continentia vitae
Abbreviated transcription (Latin):
post babtis mapeecant peccato quod ad mortem et̃ seripturat diumnae
pronuntiant . communicatione sacramentorũ ficri dignos sedinui can¬
dos quidem ad paenitentiã spem uero remissionis nasacer dotib scđ
adõ solummo do suftinere qui potestitem hab& peccata remittere¬
Haeccum dixiss& acesius im̃prait: Oacesie ponescalam & sipotes ascende
soliis incaelum: Haec nec eusebius pamphili. nec alii dixerunt: Egouero
audiui a uiro nequaquã mentiente . qui & ualde senex erat. & tam quam
qui uiderat ea quae fuerant in concilio gesta referebat:

Expanded text:
post baptisma peccant peccatum quod ad mortem esse Scripturae divinae post baptisma peccant peccatum quod ad mortem esse Scripturae divinae pronuntiant, communicatione sacramentorum fieri dignos; sed invitandos quidem ad poenitentiam, spem vero remissionis non a sacerdotibus, sed a Deo solummodo sustinere, qui potestatem habet peccata remittereHaec cum dixisset Acesius, imperator ait: O Acesi, pone scalam, et, si potes, ascende solus in coelum. Haec nec Eusebius Pamphili, nec alii dixerunt. Ego vero audivi a viro nequaquam mentiente, qui et valde senex erat, et tanquam qui viderat ea quae fuerant in concilio gesta referebat.
Abbreviated transcription (Latin):
xhacigitur epistola synodimanifestũ ẽ quia ñ solũ arrium & consor¬
tescius anathemauerunt. sed &iam uerba sectae ipsius & quia de pascha
concordantes heresi archam melitium susceperunt:u pi¬
ou& aũt me feruor impris &iam exaliare eius uoluntatis habere
memoriam & quemam modum proconcordia cogitabat. habens
enĩ prouidentiã pacis ecclesiarum : Uocauit ad si nodum & acesium
nouatia norum religionis ep̃m: Post quamergo scripta & subscriptaẽ
a concilio fidei definitio requisiuit im̃pr acesium si & ipse consentira
infide & paschalis definitione festiuitatis. atille nihil inquit noui õ
im̃pr sy nodus definiuit sic enimolim &atemporib apostolorũ ipse
ꝑcepi & terminum fidei & tempus paschalis festiuitatis: Porro denuo
imperatore requirente curergote a communione separas : illeea quae
subdecio gesta sunt ꝑ secutionis tempore replicauit & subtilitatem
acer bissimȩ regulȩ deduxit ad medium. qui a non oporteat cos qui

Expanded text:
hac igitur epistola synodi manifestum est quia non solum Arium et consortes ejus anathematizaverunt, sed etiam verba sectae ipsius; et quia de Pascha concordantes, haeresiarcham Meletium susceperunt. Movet autem me fervor imperatoris, etiam ex alia re ejus voluntatis habere memoriam, et quemadmodum pro concordia cogitabat. Habens enim providentiam pacis Ecclesiarum, vocavit ad synodum et Acesium Novatianorum religionis episcopum. Postquam ergo scripta et subscripta est a concilio fidei definitio, requisivit imperator Acesium, si et ipse consentiret in fide et paschalis definitione festivitatis. At ille: Nihil, inquit, novi, o imperator, synodus definivit. Sic enim olim et a temporibus apostolorum ipse percepi et terminum fidei, et tempus paschalis festivitatis. Porro denuo imperatore requirente: Cur ergo te a communione separas? ille ea quae sub Decio gesta sunt persecutionis tempore replicavit, et subtilitatem acerbissimae regulae deduxit ad medium: quia non oporteat eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
uprltorius beritiaxius uũt lrdde lrdda uero ẽ quaȩ niunc chospodis
appellitur: Hosergo arrius concordessehabereglorabatur hosteo
aũt uocauit philogoniũ p̃sulem urbis intio chene helladicũ tripoleos
& nichariũ huerusoly morũ aduersus cos sarciendo calũ mias quo d ernũ
cuc iiur seusebius dũ suscepiss& epistolã & ipse uencnũ sue mpiseitir

Expanded text:
et Gregorius Beryti, Aetius autem Lyddae. Lydda vero est quae nunc Diospolis et Gregorius Beryti, Aetius autem Lyddae. Lydda vero est quae nunc Diospolis appellatur. Hos ergo Arius concordes se habere gloriabatur. Hostes autem vocavit Philogonium praesulem urbis Antiochenae, Hellanicum Tripoleos, et Macarium Hierosolymorum, adversus eos sarciendo calumnias: quoniam aetec igitur Eusebius dum suscepisset epistolam, et ipse venenum suae impietatis
Abbreviated transcription (Latin):
innumeras mortes nobis minentur her&icii nos aut̃ quõ dicimus &
sapimus & docuimus & docemus quia filius ñẽ ingenitus nec ingeniti
pars ullo modo neq exaliquo subiecto. sed qũo uoluntate & consilio
substiait ante tẽpora. & inte scła plenus ds̃. uni genitus. conuertibilis
& antequã generar&ur aut crear&ur. aut p̃destinarxur ui funda¬
rexur ñerat ingenitus enĩ n̾erat ꝑsecutionẽ patimur qui a dixiinus prin¬
cipiũ hab& filius. Dsaũt sine principioẽ & quia diximus ex ñ exstantibiẽ
sicaut̃ diximus scđm quod nec parsdiẽ. nec exaliquo subiecto propt̃ ca
ꝑsicutionẽ patimur: Dec& crotunosti: Valere te indño opto memorẽ
tribulationũ nr̃arũ conluciam fsta uere eusebie idẽ pie F Eii sebius itaqo
cie sariar erat ep̃s Theo docis laodiciae trripaulinus iathunasius anatarbi

Expanded text:
innumeras mortes nobis minentur haeretici. Nos autem quoniam dicimus, et innumeras mortes nobis minentur haeretici. Nos autem quoniam dicimus, et sapimus, et docuimus, et docemus, quia Filius non est ingenitus, nec ingeniti pars ullo modo, neque ex aliquo subjecto; sed quoniam voluntate et consilio subsistit ante tempora, et ante saecula plenus Deus, unigenitus, convertibilis; et antequam generaretur, aut crearetur, aut praedestinaretur, aut fundaretur, non erat: ingenitus enim non erat, persecutionem patimur quia diximus: Principium habet Filius, Deus autem sine principio est; et quia diximus, Ex non exstantibus est. Sic autem diximus secundum quod nec pars Dei est, nec ex aliquo subjecto; propterea persecutionem patimur. De caetero tu nosti. Valere te in Domino opto, memorem tribulationum nostrarum, Collucianista vere Eusebie, id est, pie. Eusebius itaque Caesareae erat episcopus, Theodotus Laodiceae, Tyri Paulinus, Athanasius Anazarbi,
Abbreviated transcription (Latin):
reipse concor dissuisꝵ Quia uero nihil falsi contratũ scripsit sa¬
eraus funtis ulexander ipse arrius lit cerissuis scriptis ad nico medi ensẽ
eusebiũ ꝓtestatuse: Quũ epistolã in serere ñ omitto in costoriu¬
ncitaras imprecatis ciusigorantib possim facere manifestolrri
ommino isi dera bibissi mo hominidi fideli orhodexo cusebio arrius
quiꝑ secitionẽ abalex an dro papa patitur iniuste propt uincentẽ¬
omnia ueritatẽ quã tu quoq defendis indño salutemo iudicautt¬
atremico armonio ueniente adnicomediã rationabile iudicaurte
omne benignũ animũ mou& aduersũnos epis copos taut da de
euntatenos expuliss& uelut homi nessinedõ. quo ñ concordamus ci
p̃ter solũ philogoniũ & helladicũ & macchariũ. homines her&icos
ineruditos. quorũ alii quidem dicunt filiũ eructuationẽ aliuno p̃ro¬
positionẽ aliico iigenitũ quas impi&ates. nec audirepossunius lic&

Expanded text:
et ipse concordibus suis. Quia vero nihil falsi contra eum scripsit saet ipse concordibus suis. Quia vero nihil falsi contra eum scripsit sacratissimus Alexander, ipse Arius litteris suis scriptis ad Nicomediensem Eusebium protestatus est. Quam epistolam inserere non omittam, ut communicatores impietatisomino desiderabilissimo, homini Dei, fideli, orthodoxo Eusebio, Arius, qui persecutionem ab Alexandro papa patitur injuste propter omnia vincentem veritatem, quam tu quoque defendis, in Domino salutem. Patre meo Ammonio veniente Nicomediam, rationabile judicavi te omnem benignum animum movet adversum nos episcopus Alexandetate nos expulisset, velut homines sine Deo: quoniam non concordamus ei praeter solum Philogonium, et Hellanicum, et Macarium, homines haereticos, ineruditos; quorum alii quidem dicunt Filium eructuationem, alii vero propositionem, alii coingenitum. Quas impietates nec audire possumus, licet
Abbreviated transcription (Latin):
comministrorũ nr̃orũ quiindignati sunt & aduersus eos mihi seripserunt¬
tã totius ac gypti &chebaidis. quã lrbiae &pentapolis. syriae. lrciae. pã¬
philiae asiae. cappadouiae sacerdotes aliarũq prouinciarũ ad quo rũ
instar &iã uos eũ confido suscipere: Multis itaq mihi contra nocentes
remedus existentib &iã hoc inuentũ ẽ utile medicamen: quia conuer¬
tuntur seducti lbeis populi. nunc nr̃is sacer dotib oboedientes & ad
paenitertiã ꝑcos accedere festinantes Salutate ad inuicem frater¬
nitatẽ quait apuduos ẽ: ualere uos in dño opto carissimi: Sunt aũr
quiam tehernati sunt ex praesbyceris quidem arrius: Exdiaconib
qu gchillas euroius aithalis lucius sarmatius iulius menas. abt̃¬
onsonahis direxit &philo gonio antio chenae p̃suliciuitatis. &eustitic
quitune bero cã guber nabat eccłam. & aliis apostolicorũ dog¬
mtũ defensoribr sedneq arrius qui escere passusc̃. Seripsit enĩ

Expanded text:
comministrorum nostrorum, qui indignati sunt, et adversus eos mihi scripserunt, ettam totius Aegypti et Thebaidis, quam Libyae et Pentapolis, Syriae, Pamphyliae, Asiae, Cappadociae, sacerdotes, aliarumque provinciarum, ad quorum instar etiam vos confido eum suscipere. Multis itaque mihi contra nocentes remediis existentibus, etiam hoc inventum est utile medicamen: quia convertuntur seducti ab eis populi, nunc nostris sacerdotibus obedientes, et ad poenitentiam per eos accedere festinantes. Salutate ad invicem fraternitatem quae apud vos est. Valere vos in Domino opto, charissimi. Sunt autem qui anathematizati sunt, ex presbyteris quidem Arius, ex diaconibus autem Achillas, Euzoius, Aithalis, Lucius, Sarmatius, Julius, Menas, altis direxit et Philogonio Antiochenae praesuli civitatis, et Eustathio, qui tunc Beroeensem gubernabat Ecclesiam, et aliis apostolicorum dogmatum defensoribus. Sed neque Arius quiescere passus est; scripsit enim
Abbreviated transcription (Latin):
haee seripsissedi nofetoara. Qrauiter aut̃ ferebat. audiens aliquos
contra omniũ statutũ agere paschae festiuitatẽ: tunc & enĩ inur¬
bib orientis discordantes quidã obhoc alter utra quidem socuate
diuisi ñ erant iudaice tamen festiuitatẽ dominicã celebrabant.
&ut assol& splendorem collectac tali discr&ione fedabant propt̃
utraq igitur qui& amclesiam festinabat princeps scq putans hocꝰ
malũ posse p̃occupare ante quã ad plurimos ꝑuenir& misit uirũ
circase fide & uita simul in signem . & confessionib priorũ temporũ
tumultuantes & orientales propt̃ paschadis cordes: Fuit aũt osius¬
cor dubac ciuitatis ep̃s: Cũq pra&er spem causa proceder& &heresis
potius quã pax sperata ualinss& nihilimparans remeauit qui fuerat¬
propace directus ecclesiarũ : Tuncillud famosissimũ innicita conciliũ

Expanded text:
haec scripsisse dignoscitur. Graviter autem ferebat, audiens aliquos haec scripsisse dignoscitur. Graviter autem ferebat, audiens aliquos contra omnium statutum agere Paschae festivitatem. Tunc etenim in urbibus Orientis discordantes quidam ob hoc, alterutra quidem societate divisi non erant, Judaico tamen more festivitatem dominicam celebrabant, et, ut assolet, splendorem collectae tali discretione foedabant. Propter utraque igitur quietam esse Ecclesiam festinabat princeps; seque putans hoc malum posse praeoccupare antequam ad plurimos perveniret, misit virum circa se fide et vita simul insignem, et confessionibus priorum temporum tumultuantes, et Orientales propter Pascha discordes. Fuit autem OsiusCordubae civitatis episcopus. Cumque praeter spem causa procederet, et haeresis potius quam pax sperata valuisset, nihil impetrans remeavit qui fueratpro pace directus Ecclesiarum. Tunc illud famosissimum in Nicaea concilium
Abbreviated transcription (Latin):
quae dã iocunditas puriluminis & uitae iam qui&ae apud me lac¬
idẽ confamulos ineosisiciniuste & noxia ur̃i contentione diuisos. con¬
gregariiam tempus ẽ: Vt aũt huius modi tristitiaȩ meae magnitu¬
dinẽ sentiatis audite: Dudũ ueniens ad nicome densiũ ciuitatem
repente adorientem ꝑgere festinabã : Cũq ad uostenderẽ & plu¬
rimaiam parte uobiscũ essem. huius reinuntio sũr&entus. neoculis
Vuidere conpellerer quac in possibile iudicabam. ad sensũ posse auriũ¬
ꝑuenire. Qua propt̃ a perite iammihi ꝑurãm concordiã orientis
uias quas contentione clausiftis alterutra uel ociterq mihi concedite
uosq ipsos & ailios uniuersos populos uidere la&os. & procominun
ommiũ concordia a dibertate. debitã gratiarũ actionẽ fauo rabilib
eloquus dõ ꝑsoluere
lexan dro si qui demaarrio. nuncculpando. nuncam mõnendo

Expanded text:
quaedam jucunditas puri luminis et vitae jam quietae apud me laequaedam jucunditas puri luminis et vitae jam quietae apud me laeid est confamulos meos, sic injuste et noxia vestri contentione divisos, congregari jam tempus est. Ut autem hujusmodi tristitiae meae magnitudinem sentiatis, audite. Dudum veniens ad Nicomediensium civitatem, repente ad Orientem pergere festinabam. Cumque ad vos tenderem, et plurima jam parte vobiscum essem, hujus rei nuntio sum retentus: ne oculis videre compellerer quae impossibile judicabam ad sensum aurium posse pervenire. Quapropter aperite jam mihi per vestram concordiam Orientis vias, quas contentione clausistis alterutra; velociterque mihi concedite, vosque ipsos et alios universos populos videre laetos, et pro communi omnium concordia ac libertate debitam gratiarum actionem favorabilibus eloquiis Deo persolvere. lexandro siquidem et Ario, nunc culpando, nunc admonendo,
Abbreviated transcription (Latin):
omnib communio conseruari. lic& aliqua in uobis particulu it̃
ibnuicem proparuoquodam contentio fenerexur qũo ñ omnes
inounib: idem uolumus neq una in nobis natura uersatur aut
uoluntas una cognoscitur: Dediuina si qui dem prouidentia
una quae dam in uobis sit fides. una prudentia. unus indõ consensus:
Quae uero prohis fribolis questionib inter alterutros disputata sunt: lic &
non inunam sententiam colligantur. manere tamen intrasensũ debent
mentis in effabilitate seruata . Communis aut̃ caritatis p̃cipuũ sacra¬
mentũ & ueritatis fides & honor circadm atq religionem legis apud
uos in concusse ꝑmaneat: Reuertiminiergo ad alter utras a micitias:
atq gratiam reddite uniuerso populo ur̃os amplexus uosq ipsos ueliut
enim crebro sunt amicitiae. postinimicitiarum causas ad concordiã
restitutȩ. Red dite ergomihi tranquillos dies noctesq securas. ut

Expanded text:
omnibus communio conservari, licet aliqua in vobis particulariter omnibus communio conservari, licet aliqua in vobis particulariter ad invicem pro parvo quodam contentio generetur: quoniam non omnes in omnibus idem volumus, neque una in nobis natura versatur, aut voluntas una cognoscitur. De divina siquidem providentia una quaedam in vobis sit fides, una prudentia, unus in Deo consensus. Quae vero pro his frivolis quaestionibus inter alterutros disputata sunt, licet non in unam sententiam colligantur, manere tamen intra sensum debent, mentis ineffabilitate servata. Communis autem charitatis praecipuum sacramentum, et veritatis fides, et honor circa Deum atque religionem legis apud vos inconcusse permaneat. Revertimini ergo ad alterutras amicitias atque gratiam; reddite universo populo vestros amplexus; vosque ipsos, velut enim crebro sunt amicitiae post inimicitiarum causas ad concordiam restitutae. Reddite ergo mihi tranquillos dies noctesque securas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tiae consona: Recedamus ergo uolentes attmmptationib dabolicis:
Magnus noster ds̃ saluator uniuersorum cõminune omnib: lumen
effulsit cuius prouidentia. hoc incum ministridĩstudium ad per¬
fectionem uenire ꝑmitate. ut uos illius populum mea allo cutione
& ministerio & monitionis instantia. ad synodalem possim rcuo¬
care communionem. quia sicuti dixi una quaedam in uobis ẽfides
&unus secundum uos hereseos intellectus legisq p̃ceptum suis pir¬
tib inunius uoluntatis propositũ tendit: Hoł ergo quod uobis
inter alia contentionem excitauit qñm non attin& ad totius ligis
ui titẽ separationem quandam & sedicionem interuosñ deb&
efficere. Dico aũt hacc nontam quam cogens uos oninib modis
quc satis optime & qualis cumq sit consentire queflioni potest
enĩ dhonor concilii a uobis integercustodira  una atq tadem

Expanded text:
tiae consona. Recedamus ergo volentes a tentationibus diabolicis. tiae consona. Recedamus ergo volentes a tentationibus diabolicis. Magnus Deus noster Salvator universorum commune omnibus lumen effulsit, cujus providentia hoc meum, ministri Dei, studium ad perfectionem venire permittite; ut vos illius populum mea allocutione, et ministerio, et monitionis instantia, ad synodalem possim revocare communionem: quia, sicut dixi, una quaedam in vobis est fides, et unus secundum vos haereseos intellectus, legisque praeceptum suis partibus in unius voluntatis propositum tendit. Hoc ergo quod vobis inter alia contentionem excitavit, quoniam non attinet ad totius legis virtutem, separationem quamdam et seditionem inter vos non debet efficere. Dico autem haec non tanquam cogens vos omnibus modis huic satis optimae et qualiscunque sit, consentire quaestioni; potest enim et honor concilii a vobis integer custodiri, et una atque eadem
Abbreviated transcription (Latin):
di populũ quem ur̃is orationib & prudentia conuenitgubernari
discor dare necdee& nec omnino fasesse credibile ẽ : Vtaũt paruo
quodam exemplo sapientiam ur̃am commoneam. nostis &iam
ipsos philosophos quia in uno quidem dogmate cuncti consentiunt:
cum uero inquadam sententiae parte discordant. lic& disciplinae
uirtute separentur. tamen ad inuicem corporis unitate conspiran
um haec itasint. quanto potius iustumẽ uos magnidĩ ministros.
inuoluntate religionis alter utris esse concordes: Consideremus
itaq ratione maiori & ampliori intellegentia cogitemus. si recte
sehabeat propter parua & uana sermonum certamina. fr̃s
fratrib resultare & honorem concilii ꝑuos impia contentione
discerpere . dum adinuicem prosic paruis & nequaquã necessarus
litigatis.: Vulgaria sunt haec & infantum magis fatuitatib com¬
modanda quam sacrorum uirorum & prudentium intellegen¬

Expanded text:
Dei populum, quem vestris orationibus et prudentia convenit gubernari, Dei populum, quem vestris orationibus et prudentia convenit gubernari, discordare nec decet, nec omnino fas esse credibile est. Ut autem parvo quodam exemplo sapientiam vestram commoneam, nostis etiam ipsos philosophos quia in uno quidem dogmate cuncti consentiunt; cum vero in quadam sententiae parte discordant, licet disciplinae virtute separentur, tamen ad invicem corporis unitate conspirant. Cum haec ita sint, quanto potius justum est vos, magni Dei ministros, in voluntate religionis alterutris esse concordes? Consideremus itaque ratione majori, et ampliori intelligentia cogitemus, si recte se habeat propter parva et vana sermonum certamina fratres fratribus resultare, et honorem concilii per vos impia contentione discerpere, dum ad invicem pro sic parvis et nequaquam necessariis litigatis. Vulgaria sunt haec et infantum fatuitatibus magis accommodanda, quam sacrorum virorum et prudentium intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
inspiccre aut inter p̃taridigne : acsiquis hoc facere difficile tamen
possit quant parti populi suadebit aut quis tantarũ questionũ
subtilitates extralapsus sui periculũ sustinebit : ergofugienda sunt
intalib multiloquia ne forte dum infirmitate nrĩe naturae minime
quod proponitur explicatur mente discentium auditorũ ꝓtardiore
intellectu ad ꝑfrctã questionis ꝑceptionẽ ꝑ uenirȩ ñ ualente. ad ne¬
cessitatẽ blasphemiae aut schis matis populus ad hcatur. Qua propt̃
& interrogationes in cautȩ & responsiones in prouide acquã alter¬
utris ueniã tribuant exutroq Non enĩ prosũmolegis mandato
upuduos occasio  certaminis inflãmataẽ neq noua quaedã
prodĩreligione haeresis introducta sed unã candemq racionem
hab&is sicut &iam unũ communionis signũ: Nobis enĩ inter alter¬
utros proparuulis & ualde modicis contendentib causis. tantũ

Expanded text:
inspicere, aut interpretari digne? Aut si quis hoc facere, difficile tamen, inspicere, aut interpretari digne? Aut si quis hoc facere, difficile tamen, possit, quantae parti populi suadebit? Aut quis tantarum quaestionum subtilitates extra lapsus sui periculum sustinebit? Ergo fugienda sunt in talibus multiloquia, ne forte dum infirmitate nostrae naturae minime quod proponitur explicatur, mente discentium auditorum pro tardiori intellectu ad perfectam quaestionis perceptionem pervenire non valente, ad necessitatem blasphemiae, aut schismatis populus abducatur. Quapropter et interrogationes incautae, et responsiones improvidae aequam alterutris veniam tribuant ex utroque. Non enim pro summo legis mandato apud vos occasio certaminis inflammata est, neque nova quaedam pro Dei religione haeresis introducta; sed unam eamdemque rationem habetis, sicut etiam unum communionis signum. Vobis enim inter alterutros pro parvulis et valde modicis contendentibus causis, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
in lege conscripto. inagis aũt prouanat cuiusdam questionis parte
sentir& : Tuq oarri quod neq principio cogitari debuerat. uit¬
corititũ taciturnitati tradi potius conp&ebat. illud in prouide
protinus abiecisti. unde discordia in teruos e mergente. mysteria
comtemnuntur : Sc̃s uero populus inutraq diuisus. cõmunis corporis
congruentia separatur. Ergo uterq ur̃m exae quo uoluntatẽ p̃bens
in quouos confamulus ur̃t iuste mon& oboediat. Hoc itaq neq
requirere dignũ ẽ. neq dexalib respondere quaerentib huius¬
modienĩ questiones quaeñ cuius dalegis necessitate proponuntur.
inutilis uacationis tempus exquirunt &lic& causa cuius piam
naturalis exercitii fiant. tam̃ debemus eas intrasensum claudere:
& ñ prompte inpublica conciliabula deportare. nec omniũ. iurib
in consulte committere : Quantus enim ẽ unus quis hominum
ut possit ita magnarum rerũ & ualde difficiliũ uirtutẽ aut ad ꝑfectũ

Expanded text:
in lege conscripto, magis autem pro vanae cujusdam quaestionis parte sentiret. Tuque, o Ari, quod neque principio cogitari debuerat, cogitatum taciturnitati tradi potius competebat, illud improvide protinus objecisti, unde, discordia inter vos emergente, mysteria contemnuntur. Sanctus vero populus in utraque divisus est, communis corporis congruentia separatur. Ergo uterque vestrum ex aequo voluntatem praebens, in quo vos confamulus vester juste monet obediat. Hoc itaque neque requirere dignum est, neque de talibus respondere quaerentibus. Hujusmodi enim quaestiones, quae non cujusquam legis necessitate proponuntur, inutilis vacationis tempus exquirunt. Et licet causa cujuspiam naturalis exercitii fiant, tamen debemus eas intra sensum claudere, et non prompte in publica conciliabula deportare, nec omnium auribus inconsulte committere. Quantus enim est unusquisque hominum, ut possit ita magnarum rerum et valde difficilium virtutem aut ad perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
uer bo similia futuri secundum spontaneum motum facta edom¬
nia quidem pereum a dõ facta cunctatamen ex dõ quas pereipicuis
x exponens secundum datam tibi diuinitus gratiam scribere eso¬
poinorrato alexan chrofestina: Confido enim quia siseripseris ⁊lli.
oodi uertitur Salutomnes qui in dñosunt ualente unte &e pronob
orantem gritiadi custodiat domine.uualentenrte ee pron

Expanded text:
verbo similia futura, secundum spontaneum motum facta. Et omverbo similia futura, secundum spontaneum motum facta. Et omnia quidem per eum a Deo facta, cuncta tamen ex Deo. Quae percipiens et exponens secundum datam tibi divinitus gratiam, scribere domino meo Alexandro festina. Confido enim quia si 221 scripseris illi, convertetur. Saluta omnes qui in Domino sunt. Valentem te et pro nobis orante
Abbreviated transcription (Latin):
genuit me: Siaũt ex eohocẽ abeo erat quasi parscius uel exfluxu sub¬
stantiae ne quaquã creatus aut fundatus ẽẽ dicer&ur. neq tuhociz¬
noras domine uere. quia qđ ex ingenito existit. ereatũ iã ab alio autt
abco aut funda tũ ñ erit: Abinitio ingenitũ eũ dicere. ostensionem
quandã p̃b& quasi ex substantia paterna sitnatus. & habeat exeo ae¬
qualitatẽ naturae: Scimus enĩ quia ñ decosolo genitũ dicit scriptura
sed &iã de dissimilib cinatura ꝑ omnia: Nã & dehominib ait: Filios
genui& exaltaui. ipsi uero mespreuer̃. & iterũ: Dm̃ quigenuitte
dereliquisti : & in aliis quidã ait: Quipeperit guttas roris. ñ naturã
exnatura narrans sed unius cuiusq nacreaturae exeius uoluntate
natiuitatẽs Von enĩ exeius substantia sunt sed om̃a uoluntate cius
facta sicuti facta sunt. illesiquidẽ dsc̃ Haccaũt ad similitudinẽ eius

Expanded text:
genuit me . Si autem ex eo, hoc est ab eo erat, quasi pars ejus vel ex fluxu subgenuit me . Si autem ex eo, hoc est ab eo erat, quasi pars ejus vel ex fluxu substantiae, nequaquam creatus aut fundatus esse diceretur. Neque tu ignoras hoc, domine vere, quia quod ex ingenito existit, creatum jam ab alio, aut ab eo, aut fundatum non erit ab initio: ingenitum eum dicere, ostensionem quamdam praebet, quasi ex paterna substantia sit natus, et habeat ex eo aequalitatem naturae. Scimus enim quod non de eo solo genitum dicit Scriptura, sed etiam de dissimilibus ei natura per omnia. Nam et de hominibus ait: Filios genui, et exaltavi; ipsi vero me spreverunt ; et iterum: Deum, qui te genuit, dereliquisti . Et alius quidam ait: Qui peperit guttas roris ; non naturam ex natura narrans, sed uniuscujusque creaturae ex ejus voluntate nativitatem. Non enim ex ejus substantia sunt, sed omnia voluntate ejus facta, sicuti facta sunt. Ille siquidem Deus est: haec autem ad similitudinem ejus