comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uite huius fine preuenti funt: seu preuem¬
untur. possunt habere hanc excusationem.
Possunt plane: sed non ideo possunt effu¬
gere dampnationem. Quicumq enum fine
lege peccauerunt. sine legt & peribunt: &
quicumq in lege peccauerunt. ꝑ legem
iudicabuntur. Quȩ quidem apłi uerba.
qm̃ id quod ait ꝑibunt. terribilius sonat.
qtiam quod ait iudicabuntur: non solum
nichil adiuuare hanc excusationem uiden¬
tar ostendere. tierum etram plus grauare.
Qui emm se quia non audierunt ȩxcusa¬
bunt: sine lege ꝑibunt. S utrum hi qui
cum audirent contempserunt. uel etiam
restiterunt. non tantum contradicendo.
s eos ã quib audierunt odiĩ ꝑsequendo:
in eis deputandi sunt de qtib aliquid
leturis uidet᷑ sonuisse. quod dictum est.
per legm udicabunt̾. merito queritur.
S si alitid est perire sine lege. alud udica¬
ri ꝑ legem. & illud est grauius. hoc autẽ
leuius: proculdtbio non suite isti in hac

Expanded text:
vitae hujus fine praeventi sunt, seu praevenvitae hujus fine praeventi sunt, seu praeveniuntur, possint habere hanc excusationem? Possunt plane, sed non ideo possunt effugere damnationem. Quicumque enim sine Lege peccaverunt, sine Lege et peribunt: et quicumque in Lege peccaverunt, per Legem judicam id quod ait, peribunt, terribilius sonat quam quod ait, judicabuntur; non solum nihil adjuvare hanc excusationem videntur ostendere, verum etiam plus gravare. Qui enim se quia non audierunt, excusabunt, sine Lege peribunt. 4. Sed utrum hi qui cum audirent, contempserunt, vel etiam restiterunt, nec tantum contradicendo, sed et eos a quibus audierunt odiis persequendo, in eis deputandi sunt de quibus aliquid levius videtur sonnisse quod dictum est, per Legem judicabuntur, merito quaeritur. Sed si aliud est perire sine Lege, aliud judicari per Legem, et illud est gravius, hoc autem levius; procul dubio non sunt isti in hac
Abbreviated transcription (Latin):
cato suo: potest mouere querentes. utrũ
hi ad quos non uenit xp̃c neo locutus ẽ
eis. habeant excissationem de peccito stio. Si
enim non habent: cur hic dictum est ꝓꝑterci
istos non habere. quia tienit &c locutus est
es: Si autem habent: utrumad hoc ha-¬
beant ut a peni alienentur. aps ut mitͥius
puniantur: Ad hec inquifiła pro mẽo cap¬
tu dño donante respondeo habere illos
excusationem non de omnspeccato suo.sed
de hoc peccato quo in xp̃i non credidert̃.
ad quos non uenit. & quib non est locutꝰ.
s non in eo funt numero hiad quos indis¬
cipulis uenit: et quib ꝑ discipłãt est loca¬
tus. quod & nunc facit. Nam per ecdãm
suam uent ad gentes: & per ecłam loqtit
gentibus. Ad hoc enim ꝑtinet quod ait:
qui uos recipit me recipit. & qui uossꝑiit.
me sꝑnit. An uultis inquit apls̃ paulus:
experimentum accipere cius. qui m me
gentis & priusquã euangelium audirent

Expanded text:
cato suo, potest movere quaerentes, utrum cato suo, potest movere quaerentes, utrum hi ad quos non venit Christus, nec locutus est eis, habeant excusationem de peccato suo. Si enim non habent, cur hic dictum est propterea istos non habere, quia venit et locutus est eis? Si autem habent, utrum ad hoc habeant ut a poenis alienentur, an ut mitius puniantur? Ad haec inquisita pro meo captu, Domino donante, respondeo, habere illos excusationem, non de omni peccato suo, sed de hoc peccato quo in Christum non crediderunt, ad quos non venit, et quibus non est locutus. Sed non in eo sunt numero hi ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus, quod et nunc facit: nam per Ecclesiam suam venit ad Gentes, et per Ecclesiam loquitur Gentibus. Ad hoc enim pertinet quod ait, Qui vos recipit, me recipit : et, Qui vos spernit, me spernit . An vultis, inquit apostolus Paulus, experimentum accipere ejus qui in me Gentes, et priusquam Evangelium ejus audirent,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m & disciplõs enis: immo uero non in cis
solis. s hos quoq ad eundem mundum per
tinere monstrauit. Quid est ergo: si non
uenissem & locutus eis fuissem: peccatum
non haberent: Numquid sine peccato crat̃
hoc uił stultissimꝰ dixerit: S magnũ qͣdã
pecẽm. ñ oe pecc̃m: qͣsi fubgen̾ali noĩe uult ĩ¬
telligi. hoc ẽ. eñi pecem. qͦ tenẽt᷑ cuncta pec̾ca:
quod unusquisq si non habeat. dmmuttun¬
tur. ei cuncta peccata. Hoc est autem qͥa
non crediderunt in xp̃m: qui ꝓpterea ue-¬
nit. ut credatur in eum. Hoc pͥeccatum:
si non uenisset. non utiq haberent. Aduen¬
tus quippe eius. quantum credentibus sa-¬
lutaris. tantum non credentib exitiabilis
factus est: tanquam & ipse caput & prin¬
ceps apłõrum. quod de se ipsi dixerunt. ex¬
titerit quibusdam quidem odor uite in
uitam. quibusdam uero odor mortis in
mortem. S quod adiunrit atq ait. nc̃
autem excusationem non habent de pec¬

Expanded text:
Christum et discipulos ejus; imo vero non in eis Christum et discipulos ejus; imo vero non in eis solis, sed hos quoque ad eumdem mundum per tinere monstravit. Quid est ergo, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent? Numquid sine peccato erant hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata: hoc est autem, quia non crediderunt in Christum, qui propterea venit ut credatur in eum. Hoc peccatum, si non venisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus quantum credentibus salutaris, tantum non credentibus exitiabilis factus est: tanquam et ipse caput et princeps Apostolorum, quod de se ipsi dixerunt, exstiterit quibusdam quidem odor vitae in vitam, quibusdam vero odor mortis in mortem . 2. Sed quod adjunxit, atque ait, Nunc autem excusationem non habent de pec
Abbreviated transcription (Latin):
seruabunt: sed hȩc omnia facient uobis
ꝓpter nomen meum. quia nesciunt eum
qt misit me. De quib autem hoc dixe¬
rit si queramus: inuenimus eum ad
hȩc uerba uenisse ab eo quod dixerat.
si mundus nos odit. scitote quia me prio¬
rem nobis odio habuit. Nunc uero ad¬
didit. si non uenissem & locutus eis fu¬
issem. peccatum non haberent: iudeos
ostendens expressius. De his ergo & illa
dicebat: nam hoc indicat uerborum
ipsa contextio. De his enim dicit. si nͣ
uenissem & locutus eis fuissem. peccatũ
non haberent: de quib dicebat. si me
ꝑsecuti sunt. & uos persequent᷑. si sermo¬
nem meum seruauerunt & ur̃m seruabut᷑.
s hȩc omnia facient uobis ꝓpter nomen
meum. quia nesciunt eum qui misit me.
His enim uerbis : & ista subiungit. Si non
uenissem & locutus eis fuissem: peccatum
non haberent. Iudei ergo ꝑsecuti funt xp̃m:
quod euidentissime indicat euangłium. ui¬
deis locutus est xp̃c. non aliis gentibus. In
eis ergo uoluit intelligi mundum. qui odit

Expanded text:
servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expressius. De his ergo et illa dicebat; nam hoc indicat verborum ipsa contextio. De his enim dicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me: his enim verbis et ista subjungit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Judaei ergo persecuti sunt Christum, quod evidentissime indicat Evangelium; Judaeis locutus est Christus, non aliis gentibus: in eis ergo voluit intelligi mundum, qui odit
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. & repitatũ est illi ad ipstitiam:. ce ami¬
cus dĩ appellatus est: Nidetis q̃m̃ ex
oꝑib iustificatur homo & nom exfide
tantum: Sumlit̾̃ aut̃ & raab meretrix.
nonne exoꝑib iustificata est. suscipiens
nuntios. & alia uia eiciens: Sicut eñ
corpꝰ sine sp̃u morttuum est: ita & fid̃es
sine oꝑib mortua est.

Expanded text:
illi ad iustitiam et amicus Dei appellatus est videtis quoniam ex operibus iustificatur homo et non ex fide tantum similiter autem et Raab meretrix nonne ex operibus iustificata est suscipiens nuntios et alia via eiciens sicut enim corpus sine spiritu emortuum est ita et fides sine operibus mortua est
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ eraltat aut̃ miscd̾a iuditiõ.¬
uid ꝓderit fr̃s mei. si fidem qͥs
dicat se habere: oꝑa autem non habe¬
at: Numqͥd fides poterit saluare eũ:
Si autem fr̃ aut soror nudi suit. & indi¬
geant uictu cotidiano. dicat autem
aliquis de nob̾ illis itt inpace. calefici¬
cessaria sunt corpori. qͥd ꝓderit: Sic ce
fides si non habeat opera. mortua est
insemet ipsa. Sed dicit qͥs. Iu fidem ha¬
bes. & ego oꝑa habeo. Ostende mͥ fidem
tuam sine oꝑib: & ego ostendam tibi
ex oꝑib fidem meam.
u credis qm̃ unus ẽ ds̃. benefacis.
& demones credunt. & contremis:¬
cunt. Uis autem scire ohomo inanis.

Expanded text:
superexultat autem misericordia iudicio quid proderit fratres mei si fidem quis dicat se habere opera autem non habeat numquid poterit fides salvare eum si autem frater aut soror nudi sunt et indigent victu cotidiano dicat autem aliquis de vobis illis ite in pace calefacicessaria sunt corpori: quid proderit? Sic et fides. Si non habeat opera: mortua est in semetipsa. Sed dicit aliquis. Tu fidem habes: et ego opera habeo. Ostende mihi fidem tuam sine operibus: et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. Tu credis quoniam unus est Deus: bene facis. Et demones credunt: et contremiscunt. Vis a
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝓpius subiecta sunt deo. Ecce ego ipse
qtuantum atcinet ad amimum metim. cum
hoc sim quod estis & uos: si tacco apud me¬
iptum sum. Si autem loquor tobis quod in¬
telligitis. quodammodo ad uos procedo:
nec me rebnqto. s ad uos accedo. & non re¬
cedo unde poedo. Cum autem tacuero. quo¬
dammodo ad me redeo: & quodãmodo
uobiscum maneo. si tenueritis quod audis¬
tis in sermone quem dico. Si hoc potest
mugo quam fecit deus. quid potest non a
deo facta s ex deo nata imago dei deus:
ctiuis illud quio ad nos egressus est. & in
quo a nobis regressus est corpus: non sicutt
meus lapsus est sontis. s manet᷑ ubi iam
non moritur. & mors ei ultra non dñabi¬
turo. Multa de his euanglicis uerbis ad¬
haic dici fortasse poterant. & debebant:
s non sunt coeda tr̃a spiritalibus cibisquã¬
libet suauibus oneranda. maxime quia sp̃c
pnitus est. caro autem infirma. Explic̃¬
si cognouissetis mne. & patrẽ meũ utiq

Expanded text:
quae propius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse, quae propius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse, quantum attinet ad animum meum, cum hoc sim quod estis et vos, si taceo, apud meipsum sum: si autem loquor vobis quod intelligatis, quodammodo ad vos procedo, nec me relinquo, sed et ad vos accedo, et non recedo unde procedo. Cum autem tacuero, quodammodo ad me redeo; et quodammodo vobiscum maneo, si tenueritis quod audistis in sermone quem dico. Si hoc potest imago quam fecit Deus, quid potest non a Deo facta, sed ex Deo nata imago Dei Deus: cujus illud, quo ad nos egressus est, et in quo a nobis regressus est, corpus, non sicut meus elapsus est sonus, sed manet ibi ubi jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur ? Multa de his evangelicis verbis adhuc dici fortasse poterant et debebant: sed non sunt corda vestra spiritualibus cibis quamlibet suavibus oneranda; maxime quia spiritus promptus est, caro autem infirma . TRACTSi cognovissetis me, et Patrem meum utique
Abbreviated transcription (Latin):
sona: qm̃ utrumq est xp̃c. una persona.
Ac ꝑhoc qte madmodum caro cam mor¬
tua est. xp̃c est morttuis. & cum caro sepul¬
ta est tp̃c est sepultus. sic enim coede cre¬
dimus ad iusticiam. fic ore confessionem¬
facimis ad salutem: ita cum caro ã mor
ta. Ita miro quodam & iuesfabili modo:
qui numqtiam dimisit uel. amisit se ip¬
sum. uenit ad se ipsum. Uenerat autẽ
ut dictum est ꝑ carnem deus ad homintᷤ.
ueritas ad mendaces. Detis enim uerax:
omnis autem homo mendax. Cum itaq
ab hominibris abstalit. atq illuc ubi nemo
mentitur carnem suam leutuit. idem ipse
quia tierbum caro facttm est. ꝑ se ipstm.
id est ꝑ carnem. ad ueritaten quod est
ipse remeatit: quam quidem ueritatẽ
qtiamuis inter mendaces. & in morte ser¬
uaute. Aliquando enim xp̃e fuit moetitus. s
numquam finit falsus. Accipite quamuis di¬
uersum & longe impar exemplum: tamen
ut crmq ad intelligendum deum. ex his

Expanded text:
sona, quoniam utrumque est Christus una persona. sona, quoniam utrumque est Christus una persona. Ac per hoc quemadmodum caro mortua est, Christus est mortuus, et cum caro sepulta est, Christus sepultus est, sic enim corde credimus ad justitiam, sic ore profitemur ad salutem. Itta. Ita miro quodam et ineffabili modo, qui nunquam demisit vel amisit seipsum, venit ad seipsum. Venerat autem, ut dictum est, per carnem Deus ad homines, veritas ad mendaces: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Cum itaque ab hominibus abstulit, atque illuc ubi nemo mentitur, carnem suam levavit; idem ipse, quia Verbum caro factum est, per seipsum, id est per carnem, ad veritatem, quod est ipse, remeavit. Quam quidem veritatem, quamvis inter mendaces, et in morte servavit: aliquando enim Christus fuit mortuus, sed nunquam fuit falsus. 4. Accipite quamvis diversum et longe impar exemplum, tamen utcumque ad intelligendum Deum, ex his
Abbreviated transcription (Latin):
non sonantem. & tamen docenten ati¬
diam te. Dic michi obsecro: quomͦ tudis
ad te : Numquidham ut uenires ad
nos reliqueras te: maxine quia non a
te ipso uenisti. s pater te misit: Scio
quidem quod te exinanisti. s quiꝰ formã
serui accepisti. non qutia formam dei
uel ad quam redires dimisisti. uel quã
reciperes amifisti. & tamen uenisti: et
non solum usq ad carnales oculos. uerũ
etiam usq ad mantis hominum perue.¬
nisti. Quomͦ: nisi in carne: Per hano
uenisti manens ubi eras: ꝑ hanc redisti.
non relinquens quo ueneras. Si gͥ per
hanc uenisti oo redisti. per hanc ꝓculda¬
bio non solum nobis es qua uenirentis ad
te: uerumetiam tibi qua uenires & re-¬
dires. uia fuisti. Cum uero ad uitam
quod es ipse isti: eandem profecto carnẽ
tuam ad uitam de mocte duristi. Aliud
quippe uerbum dei est. aliud homo: sed¬
uerbum caro factum est. id est homo.
Non itaq alia uerbi. alia hominis. est per¬

Expanded text:
non sonantem et tamen docentem aunon sonantem et tamen docentem audiam te. Dic mihi, obsecro, quomodo vadis ad te? Numquidnam ut venires ad nos, reliqueras te: maxime quia non a teipso venisti, sed Pater te misit? Scio quidem quod te exinanisti; sed quia formam servi accepisti , non quia formam Dei vel ad quam redires demisisti, vel quam reciperes amisisti: et tamen venisti, et non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad manus hominum pervenisti. Quomodo, nisi in carne? Per hanc venisti manens ubi eras, per hanc redisti non relinquens quo veneras. Si ergo per hanc venisti et redisti; per hanc procul dubio non solum nobis es qua veniremus ad te, verum etiam tibi qua venires et redires, via fuisti. Cum vero ad vitam, quod es ipse, isti; eamdem profecto carnem tuam de morte ad vitam duxisti. Aliud quippe DeVerbum caro factum est, id est, homo, non itaque alia Verbi, alia est hominis per
Abbreviated transcription (Latin):
stattee: qind a nit ista uobis ialtis expos¬
nr: Cogitate quam excelsa fint. Ulide.¬
tis quid sim: uideo quid sitis: In om̃ib
nobis corpus quod corrampitar aggra-¬
uat aniniam: & depriniit terrena in ha¬
bitatio. sensum multa cogitantem. Puta¬
mus ne posstmus dicere: ad te leuami
animam meam. qui habitas in celo: S
tanto pondere ubi ingemiscimus graua¬
ti: quomͦ leuabo animam meam. nsi
metum letiet qui pofuit pro me suamc
Dicam ego quod possum: capiat ut̃m
qui potest. Quo donante dico. eo donan¬
te capit qui capit: & eo donante cre¬
dit. qui nondum capit. Nisi eium cre¬
dideritis inquit ꝓpheta: non intelligetis.
Dic michi dñe meus: quid dicam serutis
tuis. conseruis meis. Thomas apł᷑ ut te
interrogaret. habuit te. ante se: nec ta¬
men intelligeret. nisi haberet in se. Eg
interrogo te: quia te scio esse suꝑ me.
Interrogo autem in quantum possum
suꝑ me effundere animam meam: tibi

Expanded text:
Fratres, quid a me ista vobis vultis expoFratres, quid a me ista vobis vultis exponi? Cogitate quam excelsa sint. Videtis quid sim, video quid sitis: in omnibus nobis corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Putamusne possumus dicere, Ad te levavi animam meam, qui habitas in coelo ? Sed sub tanto pondere ubi ingemiscimus gravati, quomodo levabo animam meam, nisi mecum levet qui posuit pro me suam? Dicam ergo quod possum, capiat vestrum qui potest. Quo donante dico, eo donante capit qui capit, et eo donante credit qui nondum capit. Nisi enim credideritis, inquit propheta, non intelligetis . 3. Dic mihi, Domine meus, quid dicam servis tuis conservis meis? Thomas apostolus ut te interrogaret, habuit te ante se; nec tamen intelligeret te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio esse super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam meam, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
qui est uia. S uia est qua itur: numqͥd
uia est & quo itur: lltrumq autem
illos dixerat. scire: & quo uadit. & uram.
Opus ergo erat ut diceret ego fum uia:
ut ostenderet eis quia eum scirent. uiam
scire. quam putauerant se nescire. Qud
autem optis erat ut diceret. ego sum
iua. &. ueritas. o uita. cum uia cognita
qua iret. restaret nosse quo iret: nisi quia
ibat ad ueritatem. ibat ad initam: Ibuit
ergo ad se ipsum: ꝑ se ipsum. Et nos quo
imtis nisi ad ipsum: & qua imus. nisi ꝑ
ipstu: Ipse igitr ad se ipsum per se¬
ipsum. nos ad ipsum per ipsum: immo
uero & ad patrem. et ipse. et nos. Nam
& de se ipso alibi dicit: ad patrem uado.
Et hoc loco ꝓpter nos: nemo inquit ue¬
nit ad patrem. nisi per me. Ac per hoc.
& ipse per se ipsum. & ad se ipsum. et
ad patrem: et nos per ipsum. & ad ipsũ.
& ad patrem. Quis hec capit: nisi qui
spiritaliter sapio: Et quantum est qd̵
hic capit: ctum qui spiritaliter sapit:

Expanded text:
qui est via: sed via est qua itur; numquid qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado : et hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad Patrem. Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit? Et quantum est quod hic capit, etiamsi spiritualiter sapit?
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Conuineat cos iam scire: quod se
putant adhtio usq nescire. Dicit ei iħx̃.
Ego sum tua: & ueritas. & uita. Quid ẽ
fratrese Ecce audiuimus discipultm in¬
terrogantem. audiuimus & magistrum
docentem: & nondum capimus etiam post
uocem sonantem. sententiam latitantem.
S quid non possumus capere : Num-¬
quid poterant ei dicere apłi eius cuim
quibus loquebatur: nescimus ce: Pinde
unc est dilectissimi.
ut quantum uale¬
mus intelligamus
de uerbis dñi poste¬
rioribus priora. et
consequentibus p̃cedentia: in eo quod
audistis apło thome interroganti. esse
bant. Si eum sciebant. & ueritas ipse est:
ueritatem sciebant. Si eum sciebunt.
& uita ipse est : uitam sciebant.
Ecce scire coniucti sunt. quod se scire
nesciebant. Quid igitur & nos in isto
sermone non cepimuse. Quid pitatis
fratres mei: nifi quia dixit. & quo uado
scitis & uiam scitis: Et ecce cognotimꝰ
quod sciebant uam: quia sciebant ipsum.

Expanded text:
bant. Convincat eos jam scire, quod se bant. Convincat eos jam scire, quod se putant adhuc usque nescire. Dicit ei Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Quid est, fratres? Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde unc est dilectissimi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse bant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
responsum. Dixerat enim stꝑius dñs. cũ
de mansionibus loqueretur. quas & esse
dixit in domo patris sui. & ire se ut p̃pa.¬
ret eas: ubi intelleximus & esse tam man¬
siones ipsas in predestinatione. & p̃parari eaᷤ.
cum eocum qui ibi mansuri funt per fidẽ
corda mundantur: qm̃ ipsa dei domus.
ipsi funt. Et quid est aliud manere in do¬
mo dei. quam esse in poplõ dei: cum idem
popłs̃ est in deo. & deus ineo: Hoc ut
preparet dñs abiĩt: ut credendo in eum
qui non uidetur. ea quȩ in spetiȩ semper
fatura est. nunc ꝑfidem mansio p̃paret᷑.
ꝓpter hoc ergo duerat. Et si abiero et
p̃parauero uobis locum. iterum uenio et
accipiam uos ad me ipsum: ut ubi ego sũ
& uossitis. & quo ego uado scitis & uiam
scitis. Ad hec dicit ei thomas. Dñe nes¬
cimus quo uadis: & quomͦ possumus iniã
scire: Utrumq illos dñs dyxerat scire.
utrumq dͥxtit iste nescire.: & locum quo
itur. & tuam qua ittr. S nefcit ille men¬
tiri. Ergo isti sciebant: & scire se nescie¬

Expanded text:
responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. Ad haec dicit ei Thomas: Domine, nescimus quo vadis; et quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire, utrumque dicit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, et scire se nescie
Abbreviated transcription (Latin):
non est ast ipso. Et ideo pater m illo ma¬
nens facit opera ipse: quia ꝑ quem & cum
quo facit. non est nisi ab ipso. Denq ad-¬
itingit: & dicit. Non creditis. quia ego
in patre: & pater in me est: Alioqum.
ꝓpter oꝑa ipsa credite. Antea solus phy¬
lippus arguebatur: nunc autem non ibi
eum solum fuisse. qui esset arguendus
ostenditur. Propter opera inquit ipsa
credite: quia ego in patre. & pater in me
est. Neq enim si separati essemus: inseꝑa
rabiliter oꝑari ulla ratione possemus. S
quid q̃uod sequitur: amen amen dico uob̾.
qui credit in me. oꝑa quȩ ego facio. & ipse
faciet. & maiora horum faciet: quia ego

Expanded text:
non est a seipso: et ideo Pater in illo manon est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur. Propter opera, inquit, ipsa credite quia ego in Patre, et Pater in me est: neque enim si separati rabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet, quia e
Abbreviated transcription (Latin):
Tu ad de quem tollis. cu adimple quem
minius. & nobiscum ambo consentitis:
quia nec tu tollis nec tu minius eum. qͥ
& alter est a patre ut coniuncas sabellia-¬
num. & equalis est patri. ut coniuncasar¬
rianum. Utrisq enimi clamat: ego. et pat̾.
iinum fumus. Quod ait unum. audiat̃
arriani. quod ait sumus audiant sabellia¬
ni: & nec illi equalem. nec illi alterum ne¬
gando. sint uani. Si ergo qm̃ dixit. uerba
quȩ ego loquor uobis. a me ipso non loqtior.
ꝓꝓterea putatur usq adeo imparis po¬
testatis. ut non quod ipse uult faciat:
andiatar. quod dirit. Sicut pater susci-¬
tat moetuos & uiuificat: sic & filius qͦs
uult tuiificat. Item. si qmͣ dixit. pater in
non altus esse pater. alius ipse: atidiatur
quod dixit. quecumq pater facit. hȩc et
filius similiter facit. & intelligatur non
bis unts. s duo uinum. Ulerum quia sicẽ¬
equalis alter alteri. ut tamen alter ex
altero: ideo non loquit᷑ a semet ipso. quia

Expanded text:
Tu adde quem tollis, tu adimple quem Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usque adeo imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quoniam dixit, Pater in tatur non alius esse Pater, alius ipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pater est: ipse est & filius. Quid est
enim pater in me manẽris. ipse facit
opera: nisi in me maneo. ego qui facioe
Contraria dicitis. s non eo modo sicat ẽ
falsum contrarium uero. s spnit sunt int̾
se duo falsa contraria. errgrido in ditisa
istis: in medio est uia quaisi reliquistis.
Inter uos ipsos longore interuallo sepa¬
rati estis: quam ab ipsa suia cuius de¬
sertores estis. Ulos hinc. uos autẽ illinc
uenite. alteri ad alteros transire noli¬
te: sed hinc. atq illinc ad nos uenien¬
do. inuicem uos inuenite. Sabellian
agnoscite quam pretermittitis. arriani
equate quem subditis: & in uia uera no¬
biscum ambulabitis. Est enim: quod intu¬
cem ex uobis. alteri ex alteris. ad moneri
utriq debeatis. Audi sabelliane. Ilsq ad¬
eo non ipse pater. s alter est filius: ut eũ
arriantis in equalem asserat patri. Audi
arriane. Ulsq adeo filius equalis est patri:
ut sabellianus eundem esse dicat & patrẽ.

Expanded text:
Pater est ipse et Filius; quid enim Pater est ipse et Filius; quid enim est, Pater in me manens, ipse facit opera, nisi, in me maneo ego qui facio? Contraria dicitis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
me ipso non loquor: pater autem in me
manens. facit oꝑa ipse. Ergo. & uerba
oꝑa sunt. Plane ita est. Nam ꝓfecto qui pro.¬
ximum loquendo edificat: bonum opus
oꝑatur. S quid est a me ipso non loquor:
nisi a me ipso non sum qui loquor : Ei qͥp¬
pe tribuit quod facit: de quo est ipse qui
facit. Pater enim detis non est de aliquo.
filius autem deus. est qtudem patri equa¬
lis. sed de patre deo. Ideo ille ds̃ sed non
de deo. & lumen s non de lumine: iste
uero deus de deo. lumen de lumine. Nã¬
in his duabus sententiis. una qua dictum
est. non a me ipso loquor. alia qua dictũ
est pater autem in me manens. facit oꝑa¬
ipse. singulas tenentes diuersi nobis ad¬
uersantur heretici: qui non ex una
parte s in contraria conantes a uia ue¬
ritatis exorbitant. Arriani quippe di¬
cunt. Ecce in equalis est patri filius:¬
non a se ipso loquitur. Dicunt sabelba¬
ni contra: id est patri passiani. Ecce qͥ

Expanded text:
meipso non loquor: Pater autem in me meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso nisi a me ipso non sum qui loquor. Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patripassiani: Ecce qui
Abbreviated transcription (Latin):
lum arguebat: qm̃ cor postulantis ui¬
debat. Tanquam enim melior pater e̾c̾t
quam filius: ita philippus patrem nosse
cupiebat: & ideo nec filium sciebat. quo
melius aliquid esse credebat. Ad hanc
sensum corrigendum dictum est: qui ui-¬
det me uidet & patrem. Quomͦ tu di-¬
cis ostende nobis patrem: Uideo quo¬
modo tudicas. Non alterum queris ui-¬
dere similem: sed illum putas esse melio¬
rem. Non credis quia ego in patre: & ꝑa¬
ter in me est: Cur in similibus distan¬
tiam cupis cernere: Cur inseparabiles
separatim defideras nosse : Deinde non ad
solum phlippum.s ad eos pluraliter lo-¬
quitur: quȩ non sunt in angustiis coar¬
tanda. ut adiuuante ipso diligentius
ego loquor uobis. a me ipso ñ loquor.
udite auribus: accipite
mentibus dilectissum:
loquentibus quidem
nobis. s ipso docente.
qui non recedit a nob̃.
Dñs dicit: quod modo cum legeretur
audistis. Uerba quȩ ego loquor uobis. a

Expanded text:
lum arguebat, quoniam cor postulantis vilum arguebat, quoniam cor postulantis videbat. Tanquam enim melior esset Pater quam Filius, ita Philippus Patrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat, quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctanda, ut adjuvante ipso diligentius ego loquor vobis, a udite auribus, accipite mentibus, dilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cum legeretur audistis, Verba quae ego loquor vobis, a
Abbreviated transcription (Latin):
noscetis eum. cum cognoscitis me: & uidifis
eum. si oculis cordis uidistis me. Quid gͦ
est quod dicis: philippe. ostende nobis pa-¬
trem. & sufficit nobise Tanto inquit
tempore uobiscum sum: & non cognotusts
me : Philippe: qui tudet me. uidet & pa¬
trem. Quod si ad te multum est hoc uid̾e
saltem quod non tudes hoc crede. Quomͦ
enim dicis inquit. ostende nobis patrem:
Si me uidisti qui omnimꝰ similis sum: it¬
disti illum cui similis sum. Quod si uidẽ
non potes: non saltem credis. quia ego in
patre. & pater in me est: Poterat hic di¬
cere phyhppus. llideo quidem te: & cre¬
do simillimum esse patri. S numquid
arguendus & obuirgandus est: qui cum
similem uidet. etiam illum cui similis ẽ
uult uidere : Similem quidem noui:
s adhuc alterum sine altero noui. Non
michi sufficit: nisi & illum cui est iste si¬
milis nouierim. Ostende nobis itaq patrẽ:
& sufficit nobis. S ideo magister discipu¬

Expanded text:
noscitis eum, cum cognoscitis me: et vidistis noscitis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Quod si ad te multum est hoc videre, saltem quod non vides hoc crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti qui omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video quidem te, et credo simillimum esse Patri; sed numquid arguendus et objurgandus est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi; non mihi sufficit, nisi et illum cujus est iste similis noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipu
Abbreviated transcription (Latin):
Etͣhoc ualet. quod postea pħilippo dicit᷑.
qui udet me uidet & patrem ilon quod
ipse esset pater d filitis. quodͥ sabellans
qui uocantur etiam patri passiani. catholi¬
ca fides dampnad: sed quod tam siiles
sunt pater & filius. ut quii tinum nocit.
ambos nouerte. Solemus enim̃ de similimiᷤᷤ
duobus. ita loqui eis qui ununt unum illoeũ
tudent. & qualis est alius uolunt nosse: ut
dicamus. Llidistis istam: illum uidistis. Sic
ergo dictum est. qui uidet me uidet et
patrem. non utiq quia ipse sit pater qui
filius: sed quod a patris similitudine. in
nullo prorsus discrepet filitis. Nam nisi
duo essent pater & filitis: non dictam ee̾t.
si cognotustis me. & patrem meum cognos¬
cetis. Utiq enim: quia nemo inquit uenit
ad parem nisi per me. Si cognouistis me
& patrem meum cognouistis: qm̃ ego per
quem uenitur ad patrem. ꝑducam uos
ad eum. ut ipsum etiam cognoscatis. S
qm̃ illi fum omnino simillimais. amodo cog¬

Expanded text:
Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem: non quod ipse sit et Pater, et Filius: quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum norit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis sit alius, volunt nosse, ut dicamus, Vidistis istum? illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui videt me, videt et Patrem: non quia ipse est Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me: si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: quoniam ego, per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cog
Abbreviated transcription (Latin):
bant. & phylippus erat: ut quod ait. & qtio
ego uado scitis. & tuam scitis. illis dixisse in¬
telligatur qui sciebant. non philippo cui
dictum est. tanto tempore uobiscum fum &
non cognouistis me. philippe. His ergo qui
filium iam nouerant. etiam illud de patre
dictum est: & a modo cognoscetis eam et
uidistis eum. Dictum est enim ꝓpter om¬
nimodam similitadinem. quȩ illi cum patre
est: ut ideo amodo dicerentur nosse patrẽ.
quia notierant fimilem filium. Ergo iam
sciebant filium: & fi non omnes. certe qtudã
eorum. quiibus dicitar: & quo uado scitis. &
uiam scitis. Ipse est enum uia. S patrem
nesciebant: ideo audiunt. Si cognouistis me.
& patrem meum cognoscetis. Per me utiꝙ
illum. Alius enim ego stuim: alius ille. S ne
putarent dissimailem: & amodo inqtuit cog¬
eus simillimum filium. S ammonendi fue¬
rant: talem esse etiam patrem. quem non
undebant. qualis est filius. quem uidebant.

Expanded text:
bant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo bant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictunon cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre jam dictum est: Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Dictum est enim, propter omnimodam similitudinem, quae illi cum Patre est: ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, qui noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam eorum, quibus dicitur: Et quo vado scitis, et viam scitis. Ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant: ideo audiunt: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cogejus simillimum Filium. Sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem, quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant.
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus: si cognouistis me inquit. et
patrem meum utiq cognoscetis. Hoc ẽ
quod ait: nemo uenit ad patrem. nisi per
me. Deinde subiungit. Et amodo cognos.¬
cetis eum: & uidistis eum. S philippus
unus ex apłis. quid audierit non intelli¬
gens: dñe inquit. ostende nobis patrem.
& sufficit nobis. Cui dñs: tanto inqute
tempore uobiscum sum. & non cognotistis
me: Phylippe qui me uidet: udet & pa¬
trem. Ecce increpat: quod tanto tempore
cum ipsis erat. & non cognoscebatur. Non-¬
ne ipse dixerat. & quo ego uado scitis. et
iuam scitis: & se nescire dicentes eos hȩc
scire conuicerat. addendo atq dicendo.
ego sum uia. & ueritas. & uita e Quomͦ
nunc dicit. tanto tempore uobiscum sum.
&o non cogioustis me: cum ꝑfecto & quo
iret. et uiam scirent. non ob aliud. nisi quod
ipsum utiq scirent: S facile ista soltitur.
questio si dicamus quod eum aliꝗti eorum scie¬
bant. aliqui nesciebant. atq in his qui nescie.¬

Expanded text:
dentibus: Si cognovistis me, inquit, et dentibus: Si cognovistis me, inquit, et Patrem meum utique cognovistis. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nescie
Abbreviated transcription (Latin):
autem nos. uta quod est ipse. hoc erimꝰ:
cum in illa tuta. hoc est in ipso esse cepe¬
rimtis: Non utiq quia ipse existendo
uita. habet tutam: & ipse est quod ha-¬
bet. & quod uita est in ipso. ipse est in
se ipso. Nos autem. non ipsa uita: sed
ipsius uite participes sumus. Atq ita
ibi erimus ut in nobis ipfis. non quod ipse
est esse possimus: sed nos ipsi non uita. ip-¬
sum habeamus titam. qui se ipsum habet
uitam. eo quod ipse sit uita. Deniq ipse
& in se ipso est iminutabiliter: & in patre
inseparabiliter. Nos uero cum in nobis ip¬
sis esse uoluissemus ad nos tpsos turbati
sumus. unde illa uox est. ad me ipsum
turbata est anima mea: atq indeteruis
commutati. neq id quod fuinus manere
potuimus. Cum autem ꝑ ipsum uenimꝰ.
ad patrem. sictit ait. nemo tienit ad pa-¬
trem. nisi ꝑ me: manentes in illo. nec a pa-¬
tre nos quisquam poterit separare nec
ab illo. Conectens itaq consequentia prece¬

Expanded text:
autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita, hoc est in ipso esse coeperimus? Non utique, quia ipse existendo vita habet vitam, et ipse est quod habet, et quod vita est in ipso, ipse est in seipso: nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus, atque ita ibi erimus, ut in nobis ipsis non quod ipse est esse possimus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse sit vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus; unde illa vox est, Ad meipsum turbata est anima mea : atque in deterius commutati, neque id quod fuimus, manere potuimus. Cum autem per ipsum venimus ad Patrem, sicut ait, Nemo venit ad Patrem nisi per me; manentes in illo, nec a Patre nos quis quam poterit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praece
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: & si abiero & p̃parauero uobis locũ.
iterum uenio & accipiam uos ad me¬
ipsum. ut ubi ego sum & uos sitis. Dem¬
de addiderat. & quo ego tiado scitis et
uiam scitis: nichilq aliud ostendit esse
quod dixit. nisi quia ipsum sciebant.
Quuid ergo est ire ad se ipsum. ꝑ se ipsũ.
quod etiam discipłis prestat ut eant ad
ipsum per ipstm: ut pot uimus pͥstino
sermone iam diximus. Quod itaq ait.
utd ubi ego sum & tios sitis: ubi erant fu¬
turi. nisi in ipso: Ac ꝑ hoc est etiam.
ipse in se ipso: & ideo ibi illi tibi & ipse.
id est in ipso. Ipse est igitur uita eterna.
in qua futuri fumus. cum acceperit nos
ad se: & ipsa uita eterna quod ipse est.
in ipso est. ut ubi est ipse & nos simus.
hoc est in ipso. Sicut enum pater habet
unitam in sẽmet ipso. & utiq non aliud
est uita. quam habet. nifi quod est ipse.
qni hanc habet: sic dedit filio habere ui¬
tam in semet ipso. cum ipse sit eadem
uita. quam habet in semet ipso. Nitinqͥd

Expanded text:
praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetipso , cum ipse sit eadem vita quam habet in semetipso. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
tes etiam crediderunt. Hȩc sunt sine
dubitatione maiora. Nec tamen ait
maiora horum facietis. ne solos aplõs
ea putaremus esse facturos: sed qui
credit in me inquit. opera quȩ ego facio & ipse faciet
& maiora hoꝵ faciet. Itane quicumq cre:¬
quam tp̃c: Non pretereunter ista
tractanda sunt. neo debent festinatio¬
ne precipitari: sed ea cogit concluden¬
dius iam sermo iste differri.

Expanded text:
tes etiam crediderunt; haec sunt sine tes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione majora. Nec tamen ait, Majora horum facietis, ut solos Apostolos ea putaremus esse facturos; sed, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet. Itane quicumque crequam Christus? Non praetereunter ista tractanda sunt, nec debent festinatione praecipitari; sed ea cogit concludendus jam sermo iste differri.
Abbreviated transcription (Latin):
cetur pater in filio. siquid petieritis
in nomine meo hoc faciame Ergo & illa
maiora oꝑa. se ipsum facturum esse ꝑmi¬
fit. Non se extollat seruus supra dñm.
& discipulus supra magistrum. maiora
quam ipse facit. dicit esse facturos: sed
in eis uel ꝑ eos se faciente. non ipsis tan¬
quam ex semet ipsis. Ei quippe cantatur:
diligam te dñe uirttis mea. S quȩ sunt¬
ista tandem maiora : An forte quod egͥs
ipsis transeuntibus. etiam eorum umbra
sanabat: Mauis est enim ut sanet um¬
bra: quam fimbria. Illud ꝑ se. hoc per
ipsos: sed utrumq ipse. Uleruntamen
quando ista dicebat: uerborum suorũ
oꝑa commendabat. Sic enim dixerat.
Ulerba quȩ ego loquor uobis. a me ipso
non loquor: pater autem in me maneus.
facit opera ipse. Quȩ oꝑa tunc dicebat:
nisi uerba quȩ loquebatur : Audie-¬
bant & credebant illi: & eorumdem
uerborum fructus. erat fides illorum.
lleruntamen euangelitantibus discipłis.
non tam pauci quam illi erant: sed gen¬

Expanded text:
io, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria . Illud per se, hoc per ipsos; sed tamen utrumque ipse. Verumtamen quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gen
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit particeps tin. alius minus. alius
amplitis. hȩc erit diuersitas p̃mioetim¬
& sine fine beatorum. Qitid est quod
uadis: quid est quod uenis: Si bene in
tesligo: nec tinde uadis. nec unde uenis.
recedis. Uadis latendo: uenis apparen¬
do. S nisi maneas regendo. ut ꝑfitiamꝰ
bene tituendo: quomͦ parabitur locus. uͥ
possimtis manere ꝑfruendo: Hec de
uerbis quȩ recitata sunt euangłicis. satis
dicta sint: quo aisq ait dñs iterum ue¬
mo & accipiam nos ad me ipsum. Qd aũ
sit qd̾ seg̃r. ut ubi ego sũ nos sitis. ⁊ quo ego
uadoscitiᷤ. ⁊ iãscitis: post interrogationẽ
quȩ sequitur a discipulis factam. teanqͣ
ꝑ eos & nos interrogemus. melius au¬
dicinus. oportunusq tractabimus.

Expanded text:
fuerit particeps tui, alius minus, alius fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemet sine fine beatorum. Quid est quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo; quomodo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de verbis quae recitata sunt evangelicis, satis dicta sint, quo usque ait Dominus, Iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Quid autem sit quod sequitur, Ut ubi ego sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus opportuniusque tractabimus.