comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
congruent̃ addidit dicens. sedere autẽ
ad dexterã meã & sinistrã ñ ẽ meũ dare
uob̾: sed quib paratũ ẽ a patre meo. Ac
si aꝑte diceret. Passionẽ quidẽ quã scd̾m
carnẽ subeo. uos patiendo estis secuturi:
sed ñ ẽ meũ scd̾m ipsam in qua patior
humanȩ fragilitatis substantiã donoꝵ
cȩlestiũ uob̃ munera dare. quȩ dignis
quibq ad ꝑcipiendũ sunt a patre pa¬
illo parante acdante. quia om̃ia quȩcũq
bendũ dñi calicẽ. constat eos cũ ceteris
apłis dignitatẽ sediũ quã querebant
petebant. utunus a dextris illiꝰ in regno
eius. alt̃ sederet a sinistris: sed iuxta q̃
supra exposuimꝰ. ambo prius ad sim¬
stram eius ad tempꝰ. ambo nc̃ ad dexte¬
ram tius sedere meruerunt ꝑpetuo. A
sinistris quippe. xp̃i sedebant. cũ regendis
in hac uita fideliũ popłis apłico iure p̃¬
siderent: illo nimirũ in regno de qͦ ipse
ait. regnũ dĩ intra uos ẽ. Sedent a dextris

Expanded text:
ibetis, sedere autem ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Ac si aperte diceret: Passionem quidem quam secundum carnem subeo, vos patiendo estis secuturi: sed non est meum secundum ipsam in qua patior humanae fragilitatis substantiam, donorum coelestium vobis munera dare, quae dignis quibusque ad percipiendum sunt a Patre paillo parante ac dante, quia omnia quaecunquebendum calicem Domini, constat eos cum caeteris apostolis dignitatem sedium, quam quaerebant, Al., quam petebant, ut unus a dextris in regno ejus, alter sederet a sinistris, sed juxta quod supra exposuimus, ambo prius ad sinistram ejus ad tempus, ambo nunc ad dextram ejus sedere perpetuo meruerunt. A sinistris quippe Christi sedebant, cum regendis in hac vita fidelium populis apostolico jure praesiderent, illo nimirum in regno, de quo ipse ait: Regnum Dei intra vos est . Sedent a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
nera bonȩ uoluntatis. otuculas suas
multis iã ꝑiculis fessas benignissimꝰ pa¬
storinquirat: ut sicut debaptistȩ dñici
hodie natiuitate gaudemꝰ. ita de dĩ nr̃i
reconciliatione lȩtem᷑: cui ẽ honor & gła¬

Expanded text:
nera bonae voluntatis, oviculas suas, nera bonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui honor et g
Abbreviated transcription (Latin):
uana. atq om̃ium suꝑstitionũ figm̃ita
conculcans: unũ dĩ uiui cultũ & fidẽ ue¬
ritatis inquirit. Quicũq gͦ uoluptuosi ᷤ
scłi huiꝰ languet illecebris. cupiditatib
auariciȩ feruentis insanit: in frat̃na odia
feralis inuidiȩ facib inardescit. atq ad
contumeliã dĩ om̃ipotentis ꝑ amfractas
demonũ semitas erraticus uiator incedit:
ñ parat dño uiã. sed inimico miser suo
exitiabilẽ in semet ipsũ patefacit ingressũ.
Hi mores et uita huiꝰmodi. ampla itine¬
ra et largissimas uias. barbaris nationi¬
b in exitiũ cõmunis salutis aꝑiunt. hi
mores plebẽ dei inimicis gentib iugo
miserȩ captiuitatis addicunt. hi mores
armatos dissipant popłos. et munitaᷤ
diruunt ciuitates. Et quid plura km̃ni:
Quicquid potentiȩ. quicquid uiriũ ui¬
nichil fusa ad dm̃ supplicatione ꝓfici¬
reuertentes ad beatissimi ꝑ̃cepta ioħis.
paremus dño uiã: rectas faciamꝰ semitasᷤ

Expanded text:
vana, atque omnium superstitionum figmonta vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium vinihil fusa ad Deum supplicatione poscirevertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas
Abbreviated transcription (Latin):
ante illũ in spũ & uircute helye.Ioħes
Uere dignus beatus ioħes. cuius ꝓphetica
ẽet natuitas: qui & de parentib illis qͦrũ
ẽẽt desꝑata posteritas. dĩ munere nascere¬
tur. Nã tanta auctoritate tantoq: docen¬
di pondere in uocẽ sc̃e p̃dicationis erupit.
ut & instantẽ dñi nunciaret aduentum:
et insemitas rectas male uiuentiũ prauita¬
aduentanti de celo iudici. purgato a uiciis
pectore simplicis cordis habuaculũ p̃para.¬
re: Quid ẽ rectas facite semitas dĩ. nisi ut
tales actuũ tuoꝵ tibi munias uias. qͦs
ꝑambulare ꝓpicius ueniens ad te dñs de-¬
lectetur: Ille uiã dño suo parat.qui luxu¬
riantis carnis respuens uoluptates: toto
mentis suȩ sp̃u suspensus addm̃. uigore
se castitatis accingit. Oꝑtimã parat dño
uã. qui cogitationes suas auariciȩ flucti¬
b estuantes:serenȩ conscientiȩ tranquilli¬
tate cõpescit. Uiã dño parat. qui idolorũ

Expanded text:
ante illum in spiritu et virtute Eliae. Joannes ante illum in spiritu et virtute Eliae. Joannes atus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeadventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea qui corneliũ acdomũ eius ante
ꝑceptionẽ baptismi sua gr̃a consecrauit
ipse utiq ioħem ñ solũ ante circũtisionẽ
sed & ante natiuitatẽ eiusdẽ gr̃ẽ mune¬
re ꝑfudit. ita ut officiũ suȩ p̃cursionis
dño adhuc in utero positꝰ. quia loquen¬
do necdũ poterat. iã gratulando p̃beret:
quando sicut sequentia sç̃i euangelii
testantur. intrante beata dĩ genitrice
et salutante elisabeth: exultauit in
gaudio infans in utero eiꝰ. Sed & in eo
qđ illũ multos filioꝵ isrł ad dñm dm̃
ipsoꝵ conuersurũ asseuerat. manife¬
ste angłs quã magnus corã dño eẽt fu¬
turus indicat: quẽ optimo genere con¬
uersanti uitã ꝑacturum ẽẽ declarat.
Quȩ enĩ int̾ homines sublimior ce dõ gra¬
diano exercitio ad auctoris sui gratiam
student conuertere: & crebra animarũ
fideliũ acquisitione gaudiũ̃ semꝑ pa¬
triȩ cȩlestis augere: Et ipse precedet

Expanded text:
propterea qui Cornelium et domum ejus ante propterea qui Cornelium et domum ejus ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique Joannem non solum ante circumcisionem, sed et ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit, ita ut officium suae praecursionis Domino adhuc in utero positus, quia loquendo nondum poterat, jam gratulando praeberet, quando sicut sequentia sancti Evangelii testantur, intrante beata Dei genitrice, et salutante Elizabeth, exsultavit in gaudio infans in utero ejus. Sed et in eo quod illum multos filiorum Israel ad Dominum Deum ipsorum conversurum asseverat, manifeste angelus quam magnus coram Domino esset futurus indicat, quem optimo genere conversandi vitam peracturum esse declarat. Quae enim inter homines sublimior, et Deo gradiano exercitio ad auctoris sui gratiam student convertere, et crebra animarum fidelium acquisitione gaudium semper patriae coelestis augere? Et ipse praecedet
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o replebitur adhuc ex utero matris suȩ.
et multos filioꝵ isrł conuertet ad dñm
dm̃ ipsoꝵ. Siquidẽ in eo qđ illũ a uino
et sicera idest ab om̃i qđ in ebriare po¬
test. continentiã habiturum asseruit.
patenter indicauit: quia ab om̃ib ui¬
ciis et mundi illecebris quȩ statũ m̃tis
solent euertere. futurꝰ ẽẽt ĩmunis. In eo¬
autẽ qđ illũ adhuc ex ut̾o matris sp̃u
scõ replendũ ẽẽ memorauit. ꝓfecto qͥa
natus in mundo cunctis uirtutũ fructi¬
b ẽẽt clarificandus. ostendit. Quid enĩ
iuuenti & conuer santi int̾ homines po¬
terat deesse uirtutis. qui & si ut homo
in iniquitatib conceptus ẽ. contra mo¬
rem tam̃ humanȩ conditionis. ñ in de¬
lictis eum p̾uaricationis. sed in gr̃a re¬
missionis mat̾ sua peꝑit: Neq enĩ du¬
bitandũ est: quia sp̃s sc̃s qui eũ reple¬
uit. etiã a peccatis om̃ib absoluit. Cot¬
stat quippe ueridica patrũ sententia.
quia lege ñ stringitur sp̃s scĩ donũ. Et

Expanded text:
ex utero matris suae, et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum. Siquidem in eo quod illum a vino et sicera, id est ab omni quod inebriare potest, continentiam habiturum asseruit, patenter indicavit, quia ab omnibus vitiis et mundi illecebris, quae statum mentis solent autem quod illum adhuc ex utero matris Spiritu sancto replendum esse memoravit, profecto quia natus in mundum, cunctis virtutum fructibus esset clarificandus ostendit. Quid enim viventi et conversanti inter homines poterat deesse virtutis, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit? Neque enim dubitandum est quia Spiritus sanctus qui eum replevit etiam a peccatis omnibus absolvit. Constat quippe veridica Patrum sententia quia lege non stringitur Spiritus sancti donum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
itaq petro sub cõparatione regis dñi &
serui qui debitor decẽ miliũ talentoꝵ
a dño rogans ueniã impetrauerat: ut
ipse quoq dimittat conseruis suis mi¬
nora peccantib. Si enĩ ille rex et dñs
seruo debitori decẽ milia talentoꝵ tã
facile dimisit: quantomagis serui con¬
seruis suis debent minora dimittere:
Qđ ut manifestius fiat: dicamꝰ sub exẽ-¬
plo. Siqui nr̃m cõmiserint adulterium.
homicidiũ. facrilegiũ. maiora crimina.
decẽ milia talentoꝵ rogantib dimittun¬
tur: si & ipsi dimitrant minora peccan¬
tib. Si autẽ ob factã contumeliã simus
imꝑla cabiles. et ꝓpt̃ amarius uerbũ ꝑ¬
petes habeamus discordas: ñne nob̾
uidemur recte redigendi in carcerẽ. &
sub exẽplo oꝑis nr̃i hoc agere. ut maioꝵ
nobis delictoꝵ uenia ñ relaxetur: Obla¬

Expanded text:
sub comparatione regis et domini et servi, qui debebat decem millia talentorum, a domino rogans veniam impetraverat, ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere! Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina, decem millium talentorum, rogantibus dimittantur eis, ut et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxetur?
Abbreviated transcription (Latin):
sidere qd̃ sumus. Patientia uera ẽ:ali¬
ena mala ȩquanimit̃ ꝑpeti. contra eũ
quoq qui mala irrogat: nullo dolore
morderi. Nam qui sic proximi mala
portat ut tam̃ tacitus doleat. & tem¬
pus dignȩ retributionis querat: pati-¬
entiam ñ exhibet sed ostendit. Scrip¬
tum quippe:̃. Caritas patiens est:
benigna ẽ. Patiens nanq est: ut aliena
mala toleret. benigna uero ẽ: ut iꝑsos
etiam quos portat amet.Hinc nanq ꝑ
semet ipsam ueritas dicit. Diligite ini¬
micos ur̃os. benefacite his qui oderc̃
uos. Orate ꝓ ꝑsequentib & calumnian
tib uobis. Uirtus itaq ẽ corã homini¬
bus. aduersa tolerare: sed uirtus co¬
ram dõ. diligere. Quia hoc solum ds̃
sacrificium accipit. qđ ante eiꝰ ocłos
in altari bon operis flamma carita¬
tis incendit.

Expanded text:
sidere quod sumus. Patientia vero est alisidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate tibus vos . Virtus itaque est coram hominibus, adversarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo electi quia sumii capitis
membra sunt: caput quoq suum in
passionib sequuntur: ut ipsos aduer¬
sarios in sua morte sentiant de quoꝵ
uita p̾sumebant: & tanto eis crescat
merces oꝑis. quanto eis uirtutis lu¬
crum ꝓficit: ex alieno damno carita¬
tis. Sed quia dura sunt quȩ p̃dicun¬
tur de afflctione mortis. protinus
consolatio subditur de gaudio resur¬
rectionis: cum dicitur. Capillus de ca-¬
pite ur̃o ñ ꝑibit. Scimus fr̃s. quia
caro incisa dolet. capillus incisus ñ
dolet. Ait ergo martyrib siuis. Capil¬
lus de capite ur̃o ñ peribit. uideli¬
cet aꝑte dicens.Cur timetis ne ꝑeat
quod incisum dolet. quando & illud
in uobis perire ñ potest. qđ incisum
ñ dolet: Sequitur. In patientia ur̃a.
possidebitis aminas ur̃as. Iccuco posses¬
sio animȩ in uirtute patientiȩ ponit᷑.
quia radix om̃ium custosq uircutũ
patientia ẽ. ꝑ patientiam uero possi¬
demus animas nr̃as. quia dũ nobis
ipsi dominari discimus. incipimus pos¬

Expanded text:
ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus pos
Abbreviated transcription (Latin):
flendũ ẽ: & sic p̃candũ. Scimꝰ iam hoc
exemplo. quẽadmodũ nr̃a peccata cure¬
mus. Ecce nichil nob̾ apłs nocuit qđ ne¬
gauit: et plurimũ ꝓfuit qͦd em̃dauit.
Deniq imitem᷑ eũ dicentẽ alibi. Cũ enĩ
t̾cio int̾rogaretur a dño. symonamas
me: respondit t̃cio. Dñe tu sc̃is qͥa dili¬
gote. Ait dñs. Pasceoues meas. Et hoc t̃cio.
Qd quidẽ dictũ: ad compensationẽ pri¬
oris ꝓficit erroris. Qui enĩ dñm t̃cio ne¬
gauerat: t̃cio confitet᷑. Et qͦtiens culpã
delinquendo contraxerat: totiens gram
diligendo conquirit. Uidete gͦ quan¬
tum fletus ꝓfuerit petro. Antequã fle¬
ret lapsus ẽ: posteaquã fleuit electꝰ ẽ.
Et qui ante lacrimas pͣuaricator extitit.
post lacrimas pastor assumptis ẽ. Et
alios regendos accepit: qui prius se ip

Expanded text:
flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ip
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest: ablui potest. Lauat e
et saluti: nec erubescunt in petendo. et
impetrant in rogando. lacrimȩ inquã
tacitȩ quodammꝰ p̃ces sunt. ueniã ñ po¬
stulant & merent᷑. Causam ñdicunt et
miiscdiã consequunt᷑: nisi qͦd utiliores
lacrimarũ preces st̃ quã sermonũ. quia
sermo in p̃cando forte fallit. lacrima
om̃ino ñ fallit. Sermo enĩ int̃dũ ñ totũ
ꝓfert negociũ: lacrima semꝑ totũ ꝓdit
affectũ. Et ideo petrus iã ñ utitur sermo¬
ne qͦ fefellerat: quo peccauerat. quo fidẽ
omiserat. ne ꝑ id ei ñ credat᷑ ad confiten¬
dum. qͦ usus fuerat ad negandũ. ac ꝑ
hoc inauult et causã suã flere qͣm dicere:
et qͦd uoce negauerat lacrimis confiteri
Inuenio autẽ & aliud cur tacuerit petrꝰ
ne tã cito ueniȩ postulatio ꝑ impruden¬
tiam plus offenderet quã impetraret.
Solet enĩ citius mereri indulgentiã. qͥ ue
recundius dep̃cat᷑. In om̃i igit᷑ culpa ante

Expanded text:
non potest, ablui potest; lavat ennon potest, ablui potest; lavat enet saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores lacrymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante
Abbreviated transcription (Latin):
hunc etenĩ ds̃ ad uesꝑũ reqͥrit errantẽ.
illũ dñs pulloꝵ cantu denegantẽ. Adam
reus facli nudus erubuit: petrus consciꝰ
dicti correctꝰ ingemuit. Ille tanquã dep̃¬
hensus festinat ad latebras: hic tanqͣm
em̃datus ꝓrũpit ad lacrimas.Uelut la¬
tentienĩ et celanti se. a diuinitate ade dr̃.
Adã uibi es: ñ qđ adã conspectũ dñi late¬
re potuerit: sed qđ peccatrici conscien¬
tiȩ nullus locus tutus uel certus sit. dũ
metuit dep̃hendi. Resꝑexit dñs petrũ: &
aꝑtis ocłis eius em̃dauit errorẽ. Recte
oculis em̃dat: quia scriptũ ẽ. Ocłi dñi
suꝑ iustos: & aures eius in p̃ces eoꝵ. Ergo
petrus ꝓrupit ad lacrimas: nichil
uoce precatur. Inuenio enĩ qd̃ fleue¬
rit: ñ inuenio quid dixerit. Lacrimaᷤ
eiꝰ lego: satis factionẽ ñ lego. Recte pla¬
ne petrꝰ fleuit & tacuit: quia qͦa defle¬
ri solet ñ solet excusari. Et qͦd defendi

Expanded text:
Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respexit Dominus Petrum, et apertis oculis ejus emendavit errorem . Recte oculis emendat, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi
Abbreviated transcription (Latin):
deceꝑit. Et sicut adam femi¬
na circũscripserit: ita et apłm femina
circũ uenerit. Usitatꝰ enĩ ad decipiendum
sexus ẽ: fraudis suȩ uasculũ in ostiaria
dyabolus recognouit. Fideles uiros ñ nisi
ꝑ mulierẽ oppugnare consueuit. Ibi adã
ꝑ euã suꝑat: hic petrũ uicit ꝑ ostiariam.
Fuit enĩ sicut legimꝰ in paradyso deliciaꝵ
diabolus: nec defuit sicut intelligimꝰ in
pretorio iudeoꝵ. Ibi imminebat satanas
serpens: hic iudas coluber ꝑurgebat. Est
gͦ eadẽ similitudo deceptionis in petro quȩ
in adã fuit: qm̃ eadẽ ẽ & similitudo man-¬
dati. Accepit enĩ a dño ut̃q mandatum:
adã ne tangeret. & apłs ne negaret. Ille ne
lignũ scientiȩ p̃sumeret: hic ne crucẽ sa¬
pientiȩ pret̾iret. Sed transgrediens ut̃q
p̃ceptũ: parimͦ delinquunt. Gustat ille qͦd
ñ licet: loquit᷑ iste qd ñ decet. Et tam̃ fa¬
cilior negatio petri: quã adȩ p̃uaricatio.
Citius enĩ apło: quã ꝓthoplasto subuenit.

Expanded text:
eperit: et sicut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri, quam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
critatis instantia fuit cultor & custoᷤᷤ
animarũ. cupiditates resecans. iras cõ-¬
primens. malicias extirpans. His magis
uir iste temporib necessarius fuit. qͥb
tanta iniquitas sumptis cotidie defi¬
ciente iusticia uirib conualescit. Etqͥ¬
Em ille in hac ꝑegrinatione solo corpo¬
r constitutus. cogitatione & auiditate
in illa et̾na patria conu̾satus ẽ. et qͣfi
bonus ratiocinator uelut ad centuplũ
manũ porrigens. semꝑ de sinistra tͣns¬
misit ad dexterã. et in cęlo reposuit
sudores suos. Nam & sic oꝑa eius ui¬
dentur: illuc oꝑum merita tͣnsierunt.
Iuius gͦ inqͣntum possumꝰ uestigiis in¬
sistamus. quib ꝑ illã nimis artã urã ad
cȩli ampla festinans. qua eũ sequerem᷑
ostendit.

Expanded text:
critatis instantia fuit cultor, et custos critatis instantia fuit cultor, et custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias exstirpans. His etiam magis vir iste temporibus necessarius fuit, quibus tanta iniquitas, sumptis quotidie, deficiente justitia, viribus convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione solo corpore constitutus cogitatione et aviditate in illa aeterna patria conversatus est, et quasi bonus ratiocinator, velut ad centuplum manum porrigens semper de sinistra transmisit ad dexteram, et in coelo reposuit sudores suos; nam etsi hic opera ejus videntur, illuc operum merita transierunt. Illius, in quantum possumus, vestigiis insistamus: quibus, per illam nimis arctam viam ad coeli ampla festinans, qua eum sequeremur ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
fenestras nr̃as. horror mortifere noctiᷤ
irrumpit. ꝑ qͣs sol iusticiȩ intrare debu¬
erat. Quando istȩ peccati fenestrȩ aꝑtȩ
sunt: ianua salutis et uite ac portȩ
paradysi clausȩ sunt. Has iste uirbea-¬
tus fenestras. multis seris diumi timo¬
ris obstruxit. De qͣntoꝵ cordib quos
inhonesta iniquitas & impietas possi¬
debat fugauit luxuriã. deiecit iram.
et extiixit inuidiã. et uelut antiqua
domo barbaris hospitib ꝓturbatis.
reuocando illuc fidẽ. castitatẽ. iusticiã.
miscdiam. habitatores pacificos intro¬
misit. ꝑ qͦs in domiciliũ mentis caput
anum fetentẽ increpationũ fremitu
suscitabat. et em̃datione suscepta de
mediis mortis faucib erutos tẽporiua
resurrectionis uitȩ restituebat. Hec
itaq atq huiꝰmodi plura gerens qͦ
ꝓferre ꝑ nos atq expedire ut dignũ
est ñ potest sermo pariꝑculus: melius
uob̾ ea ur̃ dictet affectus. Sũmȩ ala¬

Expanded text:
fenestras nostras, horror mortiferae noctis fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in domicilium mentis caput anum fetentem, increpationum sonitu suscitabat, et emendatione suscepta de mediis mortis faucibus erutos temporaria resurrectione vitae restituebat. Haec itaque, atque hujusmodi plura gerens, quae proferre per natos, atque expedire, ut dignum est, non potest sermo pauperculus, melius vobis ea vester dicet affectus; summae enim ala
Abbreviated transcription (Latin):
leprȩ contagione ꝑfusos. castigationib
exhortationib expiando. dño in se ope¬
rante mundauit. quantorũ animas
uiuentes in corpore iam defunctas. & de¬
lictoꝵ mole obrutas ac sepultas. ad em̃¬
dationẽ tanqͣm adlucẽ uocando dõ re-¬
suscitauit. ut dñi sui ad mirandꝰ imita-¬
tor. iã mortuas dõ econtͣrio mortificet
uitali morte peccato. Tunc in alia parte
ea quȩ aꝑuerat salubritate claudebat.
ne eis res aliena concupiscibilis appare¬
ret. ne interiori homini maculã exteri¬
oris culpa transmitteret. ne ad cortene¬
bre ꝑ uias lucis intͣrent. ne in unoqͦq
ꝓphetica illa int̃minatio cõpleretur.
mors inqͥt intͣuit ꝑ fenestras nr̃as. Mi¬
nisteria enĩ auriũ et ocłoꝵ: fenestrȩ ẽẽ
ꝓbant᷑ animarũ. Quando enĩ aꝑimꝰ
auditũ mala et iniqͣ loquentib acdam¬
nabilit̃ obtrectantib. & quȩ deo sunt
contraria suadentib: mors intrat ꝑ

Expanded text:
lepræ contagione perfusos, castigationibus & lepræ contagione perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Deo in se operante, mundauit? Quātorum animas viuentes in corpore, iam defunctas, & delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tamquam ad lucem vocando, Deo resuscitauit; vt Domini sui admirandus imitator, iam mortuas Deo e contrario mortificaret vitaea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per
Abbreviated transcription (Latin):
siti. securi magnificemꝰ. qui gub̾nacu¬
lum fidei uirilit̃ tenens. anchorã spei
tranquilla iam in statione cõposuit. &
plerã cęlestib diuitiis et ȩt̾nis mercib
nauẽ optato in littore collocauit. Qui
contra om̃s adu̾sarios scutũ timoris
dei tamdiu infatigabilit̃ tenuit. donec
ad uictoriã ꝑueniret. Quid enĩ fuit
totus uitȩ illius cursus. nisi unus cũ
uigili hoste conflictus: Quantis hic
cecis a uia ueritatis errantib. & de sũ¬
ma iam in ꝓfundũ rupe pendentibus.
amissũ reddidit uisũ. & illum quo xp̃c
uideret᷑ reparauit intuitũ. qͣntoꝵ au¬
rib surdis et infidelitatis obturatione
damnatis. ad ꝑcipiendã uocẽ cȩlestiũ
mandatoꝵ p̃ciosum infudit auditum.
ut uocanti dõ ad miscdiam responde¬
rent ꝑ obedientiã. qͣntos intrinsecꝰ uul¬
neratos angłici oris arte & orationũ
firmitate curauit. qͣntos ꝑ longã incu¬
riam peccati labe resolutos. et quadã

Expanded text:
sita securi magnificemus, qui gubernacusita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christus videretur, reparauit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos Angelici oris arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & quadam
Abbreviated transcription (Latin):
trepidatione laudari: qui & de p̃terito
meminit se habere qd doleat. et de fut᷑o
uidet sibi suꝑesse qͦd timeat: Quis uͦ
quieqͣm uendicare de meritis. quos
iterũ demonũ infestatio uelut latronỹ
obsidet multitudo. quib ꝑ om̃s uias
supplantatores inuisi animarũ laqͦ¬
os tendunt. innumerabiliũ mortib
expauescendos: Nauigantib enĩ nob̃
ꝑ hoc mare magnũ & spaciosum an qͦ
sunt reptilia quoꝵ ñ est numerus. am¬
malia pusilla et magna. idest diuersa
genera inuicoꝵ. qui scdđm nr̃arum ui¬
rium qͣntitatem cõpensato nobiscum
agone luctant᷑. in huiꝰ mundi itaq pe¬
lago ualde nob̾ ꝑtimescendũ ẽ. ne na¬
uem nr̃am aut ꝓcella tempestatis ab¬
ripiat. aut fluctus absorbeat. aut in
ȩt̾nam predã pẏrata crudelis abducat.
Adu̾sus hȩc gͦ multiformia scłi mala
castigatis & castis actib resistamꝰ. beati
autem patris .n. merita iam in tuto po¬

Expanded text:
trepidatione laudari, qui & de præterito trepidatione laudari, qui & de præterito meminit se habere quod deleat, & de futuro videt sibi superesse quod timeat? Quis verquicquā vendicare de meritis, quorum iter dæmonum infestatio, velut latronum obsidet multitudo, quibus omnes dies supplantatores inuisi animarum, laqueos tendunt innumerabilium mortium expauescendos? Nauigantibus enim nobis per hoc mare magnum & spatiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus, animalgenera inimicorum, qui secundum nostrarum virium quantitatem compensato nobiscum agone luctantur. In hujus mundi itaque peobis valde pertimescendum est, ne nauim nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat: aut in æternam prædam pirata crudelis abducat. Aduersus hæc ergo multiformia sæculi mala, castigatis & castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita iam in tuto po
Abbreviated transcription (Latin):
cauit affectũ. Quia pontificis admi¬
nstratione fulgebat: plures e discipłis
reliquit sui sacerdotii successores. Be ii
ne & congrue in hac die quã nob̾ bea¬
ti patris nr̃i huius ad paradysũ tran¬
situs exultabilem reddit: p̃sentis psal¬
mi uersiculũ decantauimus. in me-¬
moria ȩt̾na erit iustus. Digne enĩ in
memoriã uertitur hominũ: qui ad
diuinꝰ. Ne laudaueris hominẽ in uita
fua. Tanqͣm si diceret. Lauda post uitã:
magnifica post consũmationem. Du .iiii.¬
plici enĩ ex causa utiluis ẽ hominũ ma¬
gis memoriȩ laudẽ dare qͣm uitȩ: ut il¬
lo potissimũ tempore merita sc̃itatis
extollas. qͣndo nec laudantẽ adulatio
notet. nec laudatũ tẽptet elatio. Lau¬
da ergo post ꝑiculum. p̃dica securum.
Lauda ñ nauigantis felicitatẽ: sed
cum ꝑuenit ad portũ. Lauda ducis
uirtutẽ: sed cũ ꝑductus ẽ ad triumphũ.
Quis autẽ uiuens tuto possit ac sine

Expanded text:
vocavit affectum; quia pontificis admivocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successores. Bene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus . Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad diuinus, Ne laudaueris hominem in vita sua. Tamquam si diceret. Lauda post vitam, magnifica post consuplici enim ex causa, utilius est hominum magis memoriae laudem dare quam vitae, ut illo potissimum tempore, merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio nocet, nec laudatum tentet elatio. Lauda ergo post periculum, praedica securum. Lauda non navigantis felicitatem; sed cum peruenerit ad portum. Lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem viuens tuto possit, ac sine
Abbreviated transcription (Latin):
dum regnũ cęloꝵ. ea sola inopia quã
multi sub dura & graui necessitate pati¬
untur. Sed cũ ait. beati pauꝑes sp̃u:
ostendit eis regnũ cȩloꝵ tribuendũ. qͦs
humilitas cõmendat animoꝵ. magis
quã indigentia facultatũ. Dubitari
autem ñ potest. qd humilitatis istius
addidisse aliquid decerꝑsisse ẽ: cũ si¬
quidẽ uirtutũ eius gr̃a ñ sermonibꝰ
exponenda sit. sed oꝑib comꝓbanda.
Cum enĩ dicat scriptura gła patris est
filius sapiens: qͣntȩ huius sunt głe qͥ
tantoꝵ filioꝵ sapientia et deuotione
lȩtatur: In xp̃o enim iħu: ꝑ euange¬
lium ipse nos genuit. Quicquid hic ii
igit᷑ in hac plebe potest ẽẽ uirtutis &
gr̃e: de hoc quasi quodã fonte lucidis¬
simo om̃ium riuuloꝵ puritas emana¬
uit. Etem̃ quia castitatis pollebat
iugore. quia abstinentie głabatur an-¬
gustiis. quia blandim̃tis erat p̃ditus¬
lenitatis. om̃ium ciuiũ in dm̃ ꝓuo¬

Expanded text:
dum regnum coelorum ea sola inopia quam dum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istiusaddidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidē virtutum eius gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat scriptura, Gloria Patris est Filius sapiens: quantæ huius sunt gloriæ, qui tantorū siliorum sapientia & deuotione lætatur? In Christo enim Iesu per Euangelium nos genuit. Quicquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis & gratiæ, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium riuulorū puritas emanauit. Etenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiæ gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat plenitatis, omnium civium in Deum pro
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Ecce dies ueniunt dicit dñs: & dispo¬
nam domũ isrł. Post dies illos dicit dñs
dabo leges meas in sensu ipsorũ: & in cor¬
de ipsoꝵ scribam eas. Qui gͦ locutus fu¬
erat moysi. locutus ẽ & apłis: & in cordib
discipłoꝵ uelox scribentis uerbi manꝰ. no¬
ui testam̃ti decreta condebat. nulla ut
quondã circũfusa nubiũ crassitudine.
neq ꝑ terribiles sonos atq fulgores ppło
ab accessu montis absterrito. sed patente
ad aures circumstantiũ tranquillitate
colloquiiut ꝑ gr̃ȩ lenitatẽ remoueretur
legis asꝑitas. & sp̃s adoptionis auferret
formidinẽ seruitutis. Qualis igitur do¬
ctrina sit xp̃i sacrȩ ipsius sententiȩ ꝓte¬
stantur: ut qui ad ȩt̃nam beatitudinem
ꝑuenire desiderant. gradus felicissimȩ ascen¬
sionis agnoscant. Beatiinquit pauꝑes
ambiguũ. si dicens beati pauꝑes nichil
adderet de intelligenda pauperũ qua¬
litate. & sufficere uideretur ad ꝓmeren¬

Expanded text:
missum: Ecce dies veniunt, dicit Domimissum: Ecce dies veniunt, dicit Domim novum. Post dies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in sensu ipsorum, et in corde ipsorum scribam eas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formidinem servitutis. CAP. II. Qualis igitur doctrina sit Christi sacrae ipsius sententiae protestantur: ut qui ad aeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoscant. Beati, inquit, paupambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promeren
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃o euangłium regni.
et diuersos ꝑ totã galileam
curante languores. in om̃em syriam se¬
uirtutũ eius fama diffuderat: & multȩ
ex uniuersa uidea turbe. ad cȩlestẽ me-¬
dicum confluebant. Quia enĩ tarda est
humanȩ ignorantiȩ fides ad credenda
quȩ ñ uidet. & sꝑanda quȩ nescit: opor¬
tebat diuina eruditione firmandos cor¬
poreis beneficiis et uisibilib miraculis
incitari. ut cuiꝰ tã benignã exꝑiebant᷑
potentiam. ñ ambigerent salutarẽ ẽẽ do¬
ctrinam. Utgͦ exteriores medelas dñs ad
remedia interiora transferet. et post sa¬
nitates corpoꝵ curationes oparetur ani¬
marum: segregatus a circũstantib turbis
secessũ uicini montis ascendit. aduocatis
apłis. quos sublimiorib institutis ab edito
mysticȩ sedis imbueret. ex ipsa loci atq
oꝑis qualitate significans se ẽẽ qui mo¬
ysen quondã suo fuisset dignatus allo¬
quio. illic quidẽ derribiliore iusticia.
hic autẽ sacratiore clem̃tia. ut impleret᷑

Expanded text:
isto Evangelium regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur
Abbreviated transcription (Latin):
demptorem mundi baptizare. cui uocẽ
in eum descendentis uidere donatũ est.
sed ñ erat graue immo leue ac desidera¬
bile erat talib torm̃ta ꝓ ueritate tem¬
poralia ꝑpeti. quȩ ꝑpetus nouerant
remuneranda gaudiis. Optabilẽ habe¬
bat mortẽ. quȩ naturȩ necessitate in¬
euitabilis immminebat: confesso xp̃i no¬
mine cũ palma uitȩ ꝑennis exciꝑe. Unade

Expanded text:
demptorem mundi baptizare, cui vocem demptorem mundi baptizare, cui vocem in eum descendentis videre donatum est. Sed non erat grave, imo leve ac desiderabile erat talibus tormenta pro veritate temporalia perpeti, quae perpetuis noverant remuneranda gaudiis. Optabile habebat mortem quae naturae necessitate inevitabilis imminebat, confesso Christi nomine cum palma vitae perennis excipere. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tia constat quia in multis offendimꝰ om̃s:
quis tam̃ nr̃m dicere audeat beatum io¬
hannem in actu. uel dictu. uel habitu. uel
uctu peccasse. cuius austeritatẽ indum̃¬
ti. cuius parsimoniã alim̃ti. euangłica
laudat hẏstoria. cuius om̃e qđ loquit᷑
aut ueritati testimoniũ redd̃it. aur eos
qui contradicunt redarguit. cuius oꝑa
iusticiȩ etiã qui ñ amabant ueneratio¬
peccato poterat ẽẽ locus: quẽ ante nati-
Quando saltẽ humanȩ conuersationis
intuitu ualuit a uirtutis uia uel ad mo¬
dicum deflecti: qui totã ab in eunte pue¬
ricia uitã solitarius ꝑegit: Et tamen
tem suꝑnȩ pacis euangłizabat: ab im¬
piis in uincula comcitur. Clauditur
obscuritate carceris. qui uenit testimo¬
nium ꝑhibere de lumine: quiq ab ipsa
appellari meruit. Quo in natis mulie¬
rum maior nemo ẽ: ad petitionẽ mulie¬
rum turpissimarũ capite plectitur. Et
ipse ꝓprio cruore baptizatur: cui re¬

Expanded text:
tia constat quia in multis offendimus omnes, tia constat quia in multis offendimus omnes, quis tamen nostrum dicere audeat beatum Joannem in actu, vel dicto, vel habitu, vel victu peccasse? cujus austeritatem indumenti, cujus parcimoniam alimenti evangelica laudat historia, cujus omne quod loquitur, aut veritati testimonium reddit, aut eos qui contradicunt redarguit, cujus opera justitiae etiam qui non amabant veneratiopeccato poterat esse locus, quae  Al., quemQuando saltem humanae conversationis intuitu valuit a virtutis via vel ad modicum deflecti, qui totam ab ineunte pueritia vitam solitarius peregit? Et tamen tem supernae pacis evangelizabat, ab impiis in vincula conjicitur; clauditur obscuritate carceris, qui venit testimonium perhibere de lumine: quique ab ipsa appellari meruit, quo in natis mulierum major nemo est, ad petitionem mulierum turpissimarum capite plectitur: et ipse proprio cruore baptizatur, cui re
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia quȩ nominis ipsius ẽ honore con¬
secrata seruant᷑. Qđ diuina ꝓuidentia
constat actum: ut scilicet ꝑ plura loca
deportatis beati martyris reliquiis plu¬
ra uirtutũ signa fierent. pluresq ꝑ me¬
moriam doctrinȩ & uitȩ illius. ad fidẽ ac
dilectionẽ eius quẽ p̃dicabat confluereit.
Inter hȩc sane considerandũ ẽ & attentiuꝰ
electos dilectosq suos famulos quos ad
uitã regnũq p̃destinauit ȩc̃num. intan¬
tum in hacuita prauoꝵ patit᷑ ꝑsecutione
conteri. tot ac tantis pȩnaꝵ mortiũq
generib consumi. quatinꝰ ꝑspectis ꝑfe¬
ctorũ uroꝵ passionib minus de his quȩ
nob̾ forte aduersa contigerint doleamꝰ.
ac potius discamus om̃e gaudiũ existi¬
mare cũ in temptationes uarias incide¬
rimus. memoria retinentes quia quẽ di¬
ligit dñs castigat. flageliat autẽ filium
quem recipit. Nam & si principali senten¬

Expanded text:
ecclesia quae nominis ipsius est honore conecclesia quae nominis ipsius est honore consecrata, servantur. Quod divina providentia constat actum, ut scilicet per plura loca deportatis beati martyris reliquiis plura virtutum signa fierent, pluresque per memoriam doctrinae et vitae illius ad fidem ac dilectionem ejus quem praedicabat, confluerent. Inter haec sane considerandum est, et attentiotens Deus electos dilectosque suos famulos, quos ad vitam regnumque praedestinavit aeternum, in tantum in hac vita pravorum patitur persecutione conteri, tot ac tantis poenarum mortiumque generibus consumi, quatenus perspectis perfectorum virorum passionibus, minus de his quae nobis forte adversa contigerint, doleamus, ac potius discamus omne gaudium existimare, cum in tentationes varias inciderimus: memoria retinentes quia quem diligit Dominus, castigat; flagellat autem omnem filium quem recipit. Nam etsi principali senten
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃c ingła ẽ dei patris. Decolato autẽ
iohanne. & allato capite eius in disco.se¬
quitur. Et datum ẽ puellȩ:& tulit matri
suȩ. Et accedentes discipłi eius. tuler̃t
corpus: et seꝑelierunt illud. Et hoc ad mi¬
norationẽ precursoris dñi ꝑtinet: quod
corpus eius sepulturȩ absq capite dat᷑.
Nanq ut in ȩccłiasticis inuenimꝰ bysto¬
riis: corpus eiꝰ in ciuitate samariȩ quȩ
nunc sebaste uocatur. caput autẽ in ihe¬
rosolumis humatũ est. Decollatus uͦ est
in castello quodã arabiȩ qd macherun¬
ta nominant.In quib uidelicet hystorus
hoc qͦq repꝑimus qd caput eius scĩssi¬
mum longo post decollationẽ tempore
ab ipso reuelatũ sit duob monachis ori¬
entalib. qui orationis gr̃a uenerant ihe¬
rosolimã: atq inde in edissam feniceȩ ciui
tatem ꝑlatum. debito fideliũ sit honore
frequentatũ. at uero ossa eius tẽpore ꝓce¬
dente de samaria iherosolimã translata.
ac mox alexandriã missa. nunc ibidẽ in

Expanded text:
gloria est Dei Patris. Decollato autem Joanne, et allato capite ejus in disco, sequitur: Et datum est puellae, et detulit matri suae. Et accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud. Et hoc ad minorationem praecursoris Domini pertinet, quod corpus ejus sepulturae absque capite datur. Namque ut in ecclesiasticis invenimus historiis , corpus ejus in civitate Samaria, quae nunc Sebaste vocatur, caput autem in Hierosolymis humatum est: decollatus vero est in castello quodam Arabiae quod Macherunta nominant. In quibus videlicet historiis hoc quoque reperimus quod caput ejus sanctissimum, longo post decollationem tempore, ab ipso revelatum sit duobus monachis Orientalibus, qui orationis gratia venerant Hierosolymam, atque inde tatem perlatum, debito fidelium sit honore frequentatum. At vero ossa ejus, tempore procedente, de Samaria Hierosolymam translata, ac mox Alexandriam missa, nunc ibidem in
Abbreviated transcription (Latin):
escant. quatinus eadẽ confessione ac pę¬
nitentia contra se ipsi testimoniũ dent.
quia ñ nescii delinquunt: dũ a peccato qđ
ꝑeant. quo foueã ꝑditionis quã p̃uidere
ualuerunt. declinare neglexerunt. Talis
quippe ẽ tristicia herodis: qualis peni-¬
tentia pharaonis & iudȩ. Quorũ quisq
facmora sua postquã accusante consci¬
entia inuitus ꝓdidit: uecors augm̃ta¬
uit.Itaq herodes caput iohannis petitꝰ.
tristiciã quidẽ pretendebat in uultu. qͦ
se ipse damnaret: ostendendo cunctis
liquido quia insontẽ nouerat & sc̃m.
quẽ erat neci daturus. Uerũ si diligen¬
tius cor nefandũ inspicimus: lȩtabat᷑
occulte qd ea petebatur. quȩ & ante fa¬
cere si excusabilit̃ posset disponebat: qͥ
si caput herodiadis peteretur. nulli du

Expanded text:
escant, quatenus eadem confessione ac poeescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testimonium dent: quia non nescii delinquunt, dum a peccato quopereant quo foveam perditionis quam praevidere valuerant declinare neglexerant  Al., neglexerunt. Talis quippe est tristitia Herodis, qualis poenitentia Pharaonis et Judae: quorum quisque facinora sua postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, qua se ipse damnaret, ostliquido quia insontem noverat et sanctum, quem erat neci daturus. Verum si diligentius cor nefandum inspicimus, laetabatur occulte quod 578 ea petebatur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat: qui si caput Herodiadis peteretur, nulli dub
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i qđ agimus hȩc ẽ moderatio soller-¬
tius obserdanda. ut si talem forte lapsum
uersuti hostis incideremus insidiis. ex quo
sine aliquo peccati contagio surgere ñ pos¬
simus: uiũ potius euadendi aditũ petamꝰ.
in quo minus ꝑiculi nos ꝑpessuros esse
cernimus. iuxta exemplũ eorũ qui hosti¬
lib clausi muris dum euadere desiderart.
sed portarũ om̃ium accessũ sibi int̃di¬
ctum considerant: ibi necesse ẽ desilien¬
di locũ eligant. ubi muro existente bre¬
uiore. minimũ ꝑiculi cadentes incur-¬
rant. Sequit᷑. At illa p̃monita a matre
sua: da mͥ inquit hic in disco caput io¬
hannis baptistȩ. Et contristatus ẽ rex. Tri¬
sticia regis: ñ ablutio ẽ. sed confessiosce¬
leris. Hȩc etenĩ est suꝑni iusticia iudicii:
ut plerunq repbi & agnoscant se & fate-¬
antur errasse. certamq erroris sui pęnitu¬
dinem gerant. nec tam̃ ab errando qui¬

Expanded text:
omni quod agimus, haec est moderatio soleromni quod agimus, haec est moderatio solertius observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore minimum periculi cadentes incurrant. Sequitur: At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae: et contristatus est rex. Tristitia regis non absolutio est, sed confessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore qui