comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multa ꝑferant frumenta int̾ tirania. Iunt
grana int̾ paleas .ẽ. lilium int̾ spinas. Qa
enĩ audit eccła  Sicut liliũ in medio spina¬
sũ: ita ꝓxima mea in medio filiarum. Non ẽ.¬
dicis spinas: Ipsas filias respondet. Spinȩ
sunt ꝓpt̾ mores suos. filiȩ ꝓpt̾ sacramenta
mea. Utinam gͦ int̾ gemitus alienoꝵ ge¬
meret᷑. Minus gemeret᷑. Ille ẽ. maior gemi¬
tus. qm̃ si inimicus exꝓbrasset mͥ. sustinu¬
issem utiq. Et si is qui oderat me suꝑ me
magna locutiis fuisset: absconderẽ me ittiq
ab eo. Psalmi uoces sunt. Qui litt̾as nrãs
nouit : sequit᷑. qui aut̾ ñ nouit : discat ut
sequat᷑. Si is qui oderat me suꝑ me magna
locutus fuisset: absconderẽ me utiq ab eo.
Tu uͦ homo unanimis. dux meus & notus
meus. qui simul mecum duces captebas ci¬
bos. Quos dulces cibos nob̃cum captunt.
qui nob̾cum semꝑ futuri non sunt: Quos
dulces cibos. nisi gustate & uidete quã

Expanded text:
multa perferant frumenta inter zizania: sunt multa perferant frumenta inter zizania: sunt grana inter paleam , est lilium inter spinas. Quid enim audit Ecclesia? «Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum» . Non dicis spinas, ipsas filias? Respondet: Spinae sunt propter mores suos; filiae, propter sacramenta mea. Utinam ergo inter gemitus alienorum gemeretur; minus gemeretur. Ille est major gemitus, «Quoniam si inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique; et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo.» Psalmi voces sunt: qui Litteras nostras novit, sequitur; qui non novit, discat, ut sequatur. «Si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo: tu vero unanimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos» . Quos dulces cibos nobiscum capiunt, qui nobiscum semper futuri non sunt? quos dulces cibos, nisi, «Gustate et videte quam
Abbreviated transcription (Latin):
cipłi mei eritis. & cognoscetis ueritatẽ. et
ueritas liberabit uos. Simul es. & seruus
& liber. Seruus qͥa factus es. liber qͥa ama.¬
ris adõ: a qͦ factus es. Immo etiam inde liber
quia amas eum a qͦ factus es. Noli seruire cum
murmure. Non enĩ id agunt murmura cua.
ut ñ seruias: s ut malus seruus seruias. Serins
es dñi. libertus es dñi. Non te sic queras ma¬
numitti. ut recedas de domo manu missoris tui.
Deruite dño in iocunditate. Plena erit illa & pste¬
ta iocunditas. cum corruptibile hoc induent
in corruptionem. & mortale hoc induerit
immortalitatẽ. Tunc erit ꝑfecta iocunditas.
timo illa ꝑfecta iubilatio. tunc laus sine de¬
fectu. tunc amor sine scandalo. tunc fructꝰ
sine timore. tunc uita sine motte. Quid hircꝰ
Nullũne gaudium: Si nullum gaudiũ nuilla
iubilatio. Quomͦ iubilate dño uniuersa t̾ra:
st plane & hic gaudium: de spe futurȩ uite.
Gustatur hic. unde ibi satiet᷑. S necesse est. ut

Expanded text:
mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos» . Simul es et servus et liber: servus, quia factus es; liber, quia amaris a Deo a quo factus es: imo etiam inde liber, quia amas eum a quo factus es. Noli servire cum murmure; non enim id agunt murmura tua, ut non servias, sed ut malus servus servias. Servus es Domini, libertus es Domini; non te sic quaeras manumitti, ut recedas de domo manumissoris tui. 8. «Servite Domino in jucunditate.» Plena erit illa et perfecta jucunditas, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc erit perfecta jucunditas, tunc illa perfecta jubilatio, tunc laus sine defectu, tunc amor sine scandalo, tunc fructus sine timore, tunc vita sine morte. Quid hic? nullumne gaudium? Si nullum gaudium, nulla jubilatio: quomodo, «Jubilate Domino, universa terra?» Est plane et hic gaudium; de spe futurae vitae gustatur hic unde ibi satiemur. Sed necesse est ut
Abbreviated transcription (Latin):
corde. s bene intelligentib. Quid gͦ ait:ͣ
Existimas gͦ tii homo qui uidicas eos qͥ calia
agunt. & facis ea. qm̃ tu effugies iudicium
dei ͦ. & quasi diceret. quare facio tanta ma¬
la cotidie. & nichil mali mͥ contingit. se¬
cutus ostendit illi tempiis miscđie. An di¬
uitias benignuitatis & patientie. & longa¬
nimitatis enis contempnis: Et uere quia
hoc contẽp̃nebat. s fecit eum sollicitum.
Ignoras inquit. qm̃ benignitas dĩ ad peni¬
tentiam te adducit: Ecce tempus misccłie.
mͦ secutus eum terruit:. Tu aut̃. iam cẽpꝰ
iudicis audisti. audisti tempꝰ miscdic

Expanded text:
corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali mihi contingit? secutus ostendit illi tempus misericordiae: «An divitias benignitatis, et patientiae, et longanimitatis ejus contemnis?» Et vere quia hoc contemnebat; sed fecit illum sollicitum. «Ignoras,» inquit, «quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit» Ecce tempus misericordiae. uomodo secutus eum terruit? «Tu autem» jam tempus judicii audi; audisti tempus miseric
Abbreviated transcription (Latin):
bonos & malos factt. & pluit suꝑ iustos & in¬
iustos. Ecce miscdia. Quando uides iustos & ini¬
quos eundem solem intueri. eandem lucẽ caꝑe.
eosdem fontes bibere. eadem pluuia saginari.¬
isdem fructib t̾re repleri. similit̾ aerẽ istũ
ducere. hab̃e ȩqualit̾ bona mundi: noli pu¬
tare iniustum e̾ẽ. dm̃. qui dat ista ȩqualit̾
iustis & iniustis. Miscłiȩ cempꝰ est: ñdũ
non inueniret quos ꝑ uidicium coronaret.
Est gͦ miscdiȩ tempꝰ. quando patientia dĩ ad
penitentiam adducit pecrantes. Audi apłm
distinguentẽ utrũq tempꝰ: distingue & ti.
Existimas aut̾ inquit o homo qui udicas eos
qui faciunt ẽa. & eadem agis. qm̃ tu effugi¬
es iudicium di: Intendite cui hoc dicit. Nͣ¬
iudebat se committere multa mala cotidie.
& tamen uiuere. nichil mali sͥ contingere.
& putabat aut dormire dm̃. aut res huma¬
nas non attendere. aut amare facta homi¬
num mala. Tollit istam cogitationem de

Expanded text:
bonos et malos, et pluit super justos et inbonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Ecce misericordia. Quando vides justos et injustos eumdem solem intueri, eamdem lucem capere, eosdem fontes bibere, eadem pluvia saginari, iisdem fructibus terrae repleri, similiter aerem istum ducere, habere aequaliter bona mundi; noli putare injustum esse Deum, qui dat ista aequaliter et justis et injustis. Misericordiae tempus est, nondum non inveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, quando patientia Dei ad poenitentiam adducit peccantes. 2. Audi Apostolum distinguentem utrumque tempus, et distingue et tu: «Existimas autem,» inquit, «o homo qui judicas eos qui faciunt ea, et eadem agis, quoniam tu effugies judicium Dei?» Intendite. Videbat idebat se committere multa mala quotidie, et tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de
Abbreviated transcription (Latin):
eius quȩrere debemꝰ.
Miscđiam et iudici-¬
um cantabo tͥ dñe.
Nemo sͥ ad impunitatẽ
blandiatur demisccłia dĩ : quia & ẽ. et
iudicium. Ꝙ nemo in melius cõmutatꝰ.:
ex horreat iudicium dĩ: quia p̃cedit mi¬
scdia. Homines enim quando iudicant:
aliquando uicti miscd̾ia faciunt contͣ iusti
iudicium. Aliquando rigidum uolentes
tenere iudicium : ꝑdunt mi scdiam. Ds̾
aut̃ nec in bonitate miscd̾iȩꝰ ꝑdit iudicii
seueritatẽ. nec in iudicando cum seuerita¬
ce. amittit miscd̾iȩ bonitatem. Ecre si tẽ¬
porib distinguamus hȩc duo miscđiam
& iudicium. forte enĩ non sine causa ipso
miscdiȩ  Primo in dõ considera. ut & cu
quantũ tͥ ipse donauit imiteris patrem.
Neq enĩ arrogant᷑ dicimus patrẽ nr̃m̃. nos
deberi imitari: quando quidem. dñs ipse
unicus dĩ filius. ad hoc nõs hortat᷑ dicens.
Estote sicut pater ur̃ cȩlestis. Cum diceret
dlligite inimicos uros. orate ꝓ eis qͥ uos
qui incelis ẽ. qui solem suum oriri suꝑ

Expanded text:
e quaerere debemus. «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitatem blandiatur de misericordia Dei; quia est et judicium: et nemo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliquanjudicium: aliquando vero rigidum volentes tenere judicium, perdunt misericordiam. Deus autem nec in bonitate misericordiae perdit judicii severitatem, nec in judicando cum severitate amittit misericordiae bonitatem. Ecce si temporibus distinguamus haec duo, misericordiam et judicium; forte enim non sine causa ipso misericordiae? Primo in Deo considera, ut et tu quantum ipse tibi donaverit, imiteris Patrem. Neque enim arroganter dicimus, Patrem nostrum nos debere imitari; quandoquidem Dominus ipse unicus Dei Filius ad hoc nos hortatur, dicens: «Estote sicut Pater vester coelestis.» Cum diceret, «Diligite inimicos vestros, orate pro eis qui vos qui in coelis est; qui solem suum facit oriri super
Abbreviated transcription (Latin):
pia fructuum iocundati. uel messores uel
uindemiatores. uel aliquos fructus mecones
& in ipsa fecunditate t̾rę & feracitate gau¬
dentes: exultando cantant. & int̾ cantica qͥ
uerbis enuntiant. in serunt uoces qͣsdam sine
uerb̃. in elatione exultantis animi. & hȩ
uocatur iubilatio. Siquis forte ꝓpt̾ea non
recognoscit. quia nunqͣm aduercit : adie¬
tat de cet̾o. Atq utmã ñ inueniat qui
aduertat. ne ds̃ inueniat qͦs euertat. Ua

Expanded text:
pia fructuum jucundati vel messores, vel pia fructuum jucundati vel messores, vel vendemiatores, vel aliquos fructus metentes, et in ipsa fecunditate terrae et feracitate gaudentes, exsultando cantant; et inter cantica quae verbis enuntiant, inserunt voces quasdam sine verbis in elatione exsultantis animi, et haec vocatur jubilatio. Si quis forte propterea non recognoscit, quia nunquam advertit, advertat de caetero. Atque utinam non inveniat quos advertat, ne Deus inveniat quos evertat
Abbreviated transcription (Latin):
lationem. ut uox nr̃a sola iubilet. & cor ni
iubilet. Sonus enĩ cordis: intellectus est. q
nostis: dicturus sum. Qui iubilat: ñ uerba
dicit. s sonis quidam est leticiȩ sine uerb̃.
Uox ẽ. enĩ animi diffusi leticia qͣntũ potest
expͥmentis affectũ: ñ sensũ cõp̃hendentis. uũ¬
dens homo inexultatione sua. exuerbis qͥb dͥi
quȩ ñ possunt dici & intelligi. erumpit in
uocem qͣndam exultationis sine uerbis: ita u
appareat eum ipsa uoce gaudere quidem. s
quasi repletum nimio gaudio non posse uerb̃
explicare qđ gaudet. Anĩaduertite hoc in eis
qui cantant etiam nͣ boneste. Non enĩ calis
erit iubilatio nr̃a: qualis illoꝵ est. Nos enim
in iustificationẽ iubilare debemus. illi autẽ
iubilant in iniquitatẽ. Itaq nos inconfession
illi inconfusione. Tam̾ ut hoc qđ dico intd¬
ligatis. immo recordemini rẽ cognitam: man¬
me iubilant. qui aliquid inagris oꝑantur. sõ.¬

Expanded text:
lationem, ut vox nostra sola jubilet, et cor non lationem, ut vox nostra sola jubilet, et cor non jubilet? Sonus enim cordis, intellectus est. 4. Quod nostis dicturus sum. Qui jubilat, non verba dicit, sed sonus quidam est laetitiae sine verbis: vox est enim animi diffusi laetitia, quantum potest, exprimentis affectum, non sensum comprehendentis. Gaudens homo in exsultatione sua, ex verbis quibusdam quae non possunt dici et intelligi, erumpit in vocem quamdam exsultationis sine verbis; ita ut appareat eum ipsa voce gaudere quidem, sed quasi repletum nimio gaudio, non posse verbis explicare quod gaudet: Animadvertite hoc in eis qui cantant etiam non honeste. Non enim talis erit jubilatio nostra, qualis illorum est; nos enim in justificatione jubilare debemus, illi autem jubilant in iniquitate: itaque nos in confessione, illi in confusione. Tamen ut hoc quod dico intelligatis, imo recordemini rem cognitam, maxime jubilant qui aliquid in agris operantur; co
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen hanc uocem audiuit uniuersa
terra. Iam iubilat dr̃o uniuersa t̾ra
& qđ adhic non uibilat. iubilabit. Per¬
cendens enim benedictio incipiente eccła.
ꝓsternit. pietatem ubiq construit. & mix¬
ti sunt boni malis. Ꝙ mali ꝑ omnẽ c̾rã.
& boni ꝑ omnẽ t̾ram. In malis murmu¬
rat omnis t̾ra. in bonis iubilat omnis
t̾ra. Quid ẽ. gͦ iubilare : Multũ enĩ nos
accentos fecit ad hoc uerbũ: & p̾sentis psal¬
mi titilus : quia inscribit᷑ inconfessione
Quid ẽ. inconfessione iubilare: Est alt̾ius
cuiꝰdam psalmi sententia: dicens. Beatus
popłs qui intelligit iubilationẽ. ꝓ fecto
magnũ aliquid est. hoc qđ intellectũ
hominũ: det mͥ intelligere qđ dicam.
det uob̃ intelligere qđ auditis. Beacus pn
qui intelligit iubilationẽ. Curramus gͣ a
beatitudinem. intelligamus iubilationẽ.⁊
eam sine intellectu fundamus. Quid opisi
iubilare. & obtemꝑare huic̃ psalmo dicena
iubilate dõ omnis t̾ra. & ñ intelligere uibi¬

Expanded text:
 tamen hanc vocem audivit universa terra. Jam jubilat Domino universa terra; et quae adhuc non jubilat, jubilabit. Pertendens enim benedictio, incipiente Ecclesiem ubique prosternit, pietatem ubique construit: et mixti sunt boni malis, et mali per omnem terram, et boni per omnem terram. In malis murmurat omnis terra, in bonis jubilat omnis terra. Quid est ergo jubilare? Multum enim nos attentos facit ad hoc verbum et praesentis psalmi titulus, quia inscribitur, «In confessione.» Quid est, in confessione jubilare? Est alterius cujusdam psalmi sententia dicentis, «Beatus populus qui intelligit jubilationem» : profecto magnum aliquid est, quod intellectuhominum, det mihi intelligere quod dicam, det vobis intelligere quod auditis: «Beatus populus qui intelligit jubilationem.» Curramus ergo ad hanc beatitudinem, intelligamus jubilationem, non eam sine intellectu fundamus. Quid opus est jubilare et obtemperare huic psalmo dicenti, «Jubilate Deo, omnis terra,» et non intelligere jubi
Abbreviated transcription (Latin):
& cor impenitens thesauritas tͥ iram inda
irȩ. & reuelationis iusti iudicii dĩ. qui red¬
det unicuiq scđm oꝑa sua. Ecce miscłiã
& iudicium cantabo tͥ dnẽ. S niinatus ẽ.
de iudicio. Nunquid idẽ iudicium dei
tantũ mͦ formidandum ẽ. & ñ amandũ:
formidandũ malis ꝓpt̾ penam. amaindũ
bonis ꝓpt̾ coronam. Quia gͦ t̾ruit malos apbs.
in hoc cestimonio qđ cõmemoraui. audiubi
spem dat bonis de nidicio. Se ipsũ ponit &
dicit. & ostendit & ipse inse tempꝰ miscđie.
Quia nisi & ipse inueniret tempus misełiȩ.
quasẽ illum inueniret iudicium: Blasphe¬
mũ. ꝑsecutorem. iniuriostem. Sic enĩ dicit.
Qui prius inquit fui blasphemis. & ꝑsecu¬
tor.& in iuriosus: s miscłiam consecutꝰ sũ.
S focte ipse solusꝰ consecutus ẽ. miscdiam.

Expanded text:
nitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» . Ecce, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed minatus est de judicio: numquid ideo judicium Dei tantummodo formidandum est, et non amandum? Formidandum malis propter poenam, amandum bonis propter coronam. Quia ergo terruit malos Apostolus in hoc testimonio quod commemoravi, audi ubi spem dat bonis de judicio. Seipsum ponit, et dicit, et ostendit et ipse in se tempus misericordiae. Quia nisi et ipse inveniret tempus misericordiae, qualem illum inveniret judicium? Blasphemum, persecutorem, injuriosum. Sic enim dicit,  sumus: «Qui prius,» inquit, «fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum.» Sed forte ipse solus con
Abbreviated transcription (Latin):
exultantib aduertamus iubilationẽ impni¬
bandam. & offeramus do iubilationẽ coronu¬
dam. Qͣndo gͦ nos iubilami .s: Quando lau¬
damus qđ dici non potest. Attendimus
la habere origines. & causas suas. Semimꝰ
uim. nascendi ordinẽ. ꝑ manendi modum
intereundi decessum. currere uolumina sccł̃oꝵ
sine ulla ꝑturbatione stellas uolui qͦͣdam mͦ
ab oriente in occidentẽ. ꝑ agere cursus annoꝵ.
sidemus dimensiones mensiũ. distensiones
horarũ. In que his omnib nescio quid in¬
uisibile qđ sp̃s uel anima dr̃ ineẽ. omnibꝰ
animantib. ad appetendã uoluptatẽ fugi¬
endamq molestiam. ad conseruandã incolu¬
mitatẽ suam. uestigiũ qͥddͥam unitatis. Ineẽ.
etiã homini cõmune qͥddam cũ angłis dei
ñ cum pecocib. sic̃ . c̾e̾. uiuere. audire. ui¬

Expanded text:
dvertamus jubilationem improbandam, et offeramus Deo jubilationem coronandam. 5. Quando ergo nos jubilamus? Quando laudamus quod dici non potest. Attendimus la habere origines et causas suas, seminum vim, nascendi ordinem, permanendi modum, intereundi decessum, currere volumina saeculorum sine ulla perturbatione, stellas volvi quodam modo ab oriente in occidentem, peragere cursus annorum, videmus dimensiones mensium, distentiones horarum; inque his omnibus nescio quid invisibile, quod spiritus vel anima dicitur, inesse omnibus animantibus ad appetendam voluptatem fugiendamque molestiam, ad conservandam incolumitatem suam vestigium quoddam unitatis; inesse etiam homini commune quiddam cum Angelis Dei; non cum pecoribus, sicut est vivere, audire
Abbreviated transcription (Latin):
audistis. breuis ẽ. nec
obscurus. Quasi secu¬
ritatem dederim. ne
laborem timeatis. Ui¬
deamꝰ cam̃ attentius. &
quanto liberus. tanto di¬
ligentius: quid sibi uelint ea ipsa qͦ aꝑte
sonant. ut quantum dñs donare dignat᷑.
spũalit̾ intelligatur. uox di quolibet or¬
gano sonans. tam̃ uox di. Neq enĩ delectat
aures eiꝰ : nisi uox eiꝰ. Nam & nos cũ loqͥm᷑:
cunc eum delectamus. cũ ipse de nobis lo¬
bit᷑. hic est. citulus. psalmus inconfessione.
Pauci uersus sunt. magn̾arũ rerũ grauidi.
Pariant senuna incordib ur̃is. ut paret᷑
horreum messi dñicȩ. Psalmus iste in
confessione hoc nob̃ iubet. ad hoc nos hor¬
tatur: ut iubilemus dõ. Nec hortat᷑ ue¬
lut aliqͦm unũ angulũ t̾rȩ. aut unã aliꝗͣ.
habitationẽ congregationẽ ue hominũ.

Expanded text:
audistis; brevis est, nec obscurus: quasi securitatem dederim, ne laborem timeatis. Videamus tamen attentius, et quanto liberius, tanto diligentius, quid sibi velint ea ipsa quae aperte sonant, ut quantum Dominus donare dignatur, spiritualiter intelligantur. Vox Dei quolibet organo sonans, tamen vox Dei; neque enim delectat aures ejus, nisi vox ejus: nam et nos cum loquimur, tunc eum delectamus, cum ipse de nobis lobitur, hic est titulus ejus, «Psalmus in confessione.» Pauci versus sunt, magnarum rerum gravidi: pariant semina in cordibus vestris, ut paretur horreum messi dominicae. Psalmus iste in confessione hoc nobis jubet, ad hoc nos hortatur, ut jubilemus Deo. Nec hortatur velut aliquem unum angulum terrae, aut unam aliquam habitationem congregationemve hominum;
Abbreviated transcription (Latin):
ingenerationẽ & generationẽ ueritas enis.
Aut omnẽ generationem accipe qͦd dictũ est.
in generationẽ & generationem. aut indudb
generationib. unam t̾renam. alteram celestẽ.
Hic est generatio una: quȩ parit mortales.
altera quȩ parit ȩternos. Ueritas enis. &
tas de t̾ra orta ẽ. nec ipsa ueritas diceret. ecce
ego uobiscũ sum usq ad consũmationẽ scłi:

Expanded text:
in generationem et generationem veritas ejus.» Aut omnem generationem accipe quod dictum est, «in generationem et generationem;» aut in duabus generationibus, unam terrenam, alteram coelestem. Hic est generatio una quae parit mortales; altera quae parit aeternos. Veritas ejus et tas de terra orta est» ; nec ipsa Veritas diceret, «Ecce ego vobiscum sum usque in consummat
Abbreviated transcription (Latin):
sine exauditione dictum ẽ: intret inconsptt¬
tu tuo gemitus compeditoꝵ. Seruite dño
in iocunditate. Lib̾a seruitus ẽ. apud dim̃.
libera seruitꝰ ubi ñ necessitas s caritas serut
Uos inquit in lib̾tatem uocati estis fr̃s. tan.¬
tum ne lib̾tatem in occasionem carnis decis.
s ꝑ caritatem sp̃s seruite inuicem. Seruum¬

Expanded text:
sine exauditione dictum est, «Intret in conspecsine exauditione dictum est, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» . «Servite Domino in jucunditate.» Libera servitus est apud Dominum; libera servitus, ubi non necessitas, sed charitas servit. «Vos,» inquit, «in libertatem vocati estis, fratres: tantum ne libertatem in occasionem carnis detis; sed per charitatem sp
Abbreviated transcription (Latin):
iubilas: dño iubila. noli iubilationẽ tuam
in alias atq alias res diuidere. Postremo ce¬
cera dici possunt urcunq. ille solus ẽ. inef-¬
fabilis qui dixit & facta sunt omnia. dit
& facti sumus. s nos dicere eũ ñ posum
Uerbũ eius qͦ dicti sumus: filius eiꝰ ẽ. ut.
nob̾ utamq infirmis diceret᷑: factus ẽ. ii¬
firmus. Iubilationẽ ꝓ uerbo possumꝰ dici
uerbũ ꝓuerbo ñ possumus. Iubilate gͦ dũo
uniuersa t̾ra. seruite dño iniocunditate.
Omnis seruitus a maritudine plena ẽ. Omnes
conditione obligati: & seluiunt & murmi.¬
rant. Nolite timere illius dñi seruitutem.
ñ erit ibi gemitus. non murmur. ñ indigni¬
tio. Nemo se petit inde uenalem. qͥa dule
ẽ. qđ redempti omnes sumus. Magna feli¬
citas ẽ. fr̃s eẽ. in ista domo magna seruũ.
& si cũ compedib. Noli cimere serue compe¬
dite. confitere dño. Meritis tuis attribue
compedes tuas. confitere in compedib. siuis
ut in ornamenta uertant᷑. Non frustra nec

Expanded text:
ino jubila; noli jubilationem tuam in alias atque alias res dividere. Postremo caetera dici possunt utcumque. ille solus est ineffabilis, qui dixit, et facta sunt omnia. Dixit, et facti sumus: sed nos eum dicere non possumus . Verbum ejus quo dicti sumus, Filius ejus est: ut a nobis utcumque infirmis diceretur, factus est infirmus. Jubilationem pro verbo possumus dicere, verbum pro verbo non possumus. «Jubilate» ergoerra.» 7. «Servite Domino in jucunditate.» Omnis servitus amaritudine plena est: omnes conditione servili obligati et serviunt, et murmurant. Nolite timere illius Domini servitutem: non erit ibi gemitus, non murmur, non indignatio; nemo se petit inde venalem, quia dulce est quod redempti omnes sumus. Magna felicitas, fratres, esse in ista domo magna servum, etsi cum compedibus. Noli timere, serve compedite, confitere Domino: meritis tuis attribue compedes tuas; confitere in compedibus, si vis ut in ornamenta vertantur. Non frustra, nec
Abbreviated transcription (Latin):
missa dĩ ad testamentũ uetꝰ ꝑtinentia expecta¬
ret felicitatẽ t̾renam: animaduertit ea habun¬
dare apud impios. in his reb quas expectabat
adõ pollere illos qui ñ colerent dm̃. & tanqͣm
sine causa dõ seruisset. nutauerunt pedes eiꝰ.
bi enĩ dicit. Poce ipsi peccatores & habundan.¬
tes in scło. obtinuerunt diuitias. Nunquid in
uano iustificaui cor meũ: Uidete qͦmad¬
modum paulo minus effusi ftc̃ gressus eius.
ut iam dicat sͥ anima. Quȩ utilitas quia
seruio dõ: Ecce ille ñ seruit dõ & felix est.
ego seruio & laboro. Postremo puta qͥa ego
felix sum. Quando & ille felix ẽ. qui ñ sen¬
uit. quare putẽ me ido felicem ẽẽ. qͥa seruio:
Ille aurt̃ psalmus cuiꝰ testimoniũ ꝓduxi: p̃ce

Expanded text:
missa Dei ad Vetus Testamentum pertinentia exspectaret felicitatem terrenam, animadvertit eam abundare apud impios; in his rebus quas exspectabat a Deo, pollere illos qui non colerent Deum; et tanquam sine causa Deo servisset, nutaverunt pedes ejus. Ibi enim dicit: Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Numquid in vano justificavi cor meum ? Videte quemadmodum paulo minus effusi sunt gressus ejus, ut jam dicat sibi anima: Quae utilitas, quia servio Deo? Ecce ille non servit, et felix est; ego servio, et laboro. Postremo puta quia ego felix sum; quando et ille felix est qui non servit, quare me putem ideo felicem esse quia servio? Ille autem psalmus cujus testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
Idm̃ spem meã. Qͣmduu gͦ mindũ adhȩsisti.
ibi pone spem. Fluctuans a t̾ra: sursũ pre¬
mitte anchoram. Nondũ hȩres ꝑ p̃sentiam.
in here ꝑspem. Ponere in dm̃i sꝑem meam.
& quia hic agis ponens in dm̃ spem tuã: Q d
erit negotium tuũ. nͥ ut laudes qͦm diligis.
& facias tecum amatores eiꝰ: Ecce si amares
aurigam. ñ raperes ceteros. ut tecũ amarent:
Amator aurige. quacunq transeat loquit᷑ de
illo. ut cũ illo eum ament & ceteri. Gratis
amant᷑ flagitiosi homines. & adõ quęritun¬
inuideas dm̃. Rapite dm̃ quotqͦt poceltis. qͦt¬
qͦt possessuri. estis. Non fit angustus. nullos
in illo limites facietis. totum singłi possidebi¬
tis. & totum omnes hab ebitis. Er̃go hoc faccũ
hic es. id̃ est cum ponis in dõ spem tuam. qͦd
sequit᷑. Ut annuntiem omnes laudes tuas. i
Iatriis filiȩ syon. Ut annuntiẽ om̃s landes cuas.
S ubi: In atriis filiȩ syon. quia p̃dicatio dĩ p̃t
eccłam iains est. Parum est  laudare dũ

Expanded text:
Deo spem meam. Quamdiu ergo nondum adhaesisti, ibi pone spem. Fluctuas; praemitte ad terram ancoram. Nondum haeres per praesentiam; inhaere per spem. Ponere in Deo spem meam. Et quid hic ages, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Ecce si amares aurigam, non raperes caeteros ut tecum amarent? Amator aurigae quacumque transit loquitur de illo, ut cum illo eum ament et caeteri. Gratis amantur flagitiosi homines; et a Deo prinvideas Deum. Rapite eum quotquot potestis, quotquot pos essuri estis: non fit angustus; nullos in illo limites facietis; totum singuli possidebitis, et totum omnes habebitis. Ergo hoc fac cum hic es, id est, cum ponis in Deo spem tuam. Quid enim sequitur? Ut annuntiem omnes laudes tuas in atriis filiae Sion. Ut annuntiem omnes laudes tuas: sed ubi? In atriis filiae Sion; quia praedicatio Dei praeter Ecclesiam inanis est. Parum est laudare Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. gͦ abrahȩ semen estis. scd̾m ꝓmissionẽ
heredes. scđm hoc gͦ omnes isrłitȩ. qui seqͥmͣ
uestigia fidei patris nr̃i abrahe: s illo mͦ hic
intelligamus isrłitarum uocem. quomͦ dixit
apłs. Nam & ego isrłita sum ex semine abra¬
hȩ & tribu beniamin. Hic gͦ intelligamiiᷤ
qđ ꝓpħȩ dixerunt. reliquiȩ saluę fiunt.
Reliquiarum itaq saluatarum audiamus
hic uocẽ. ut loquat᷑ sy nagoga quȩ acceꝑat
uetus cestamentũ. & intenta erat in ꝓmissa
carnalia. & ex hoc factum ẽ. ut muitarent
ei pedes. Nam in alio quodam ꝑsalmo ubi
etiã titulus habet a saph quid dñ: Qͣmbonꝰ¬
Mei aut̃ pene moti sunt pedes. & quasi dicere

Expanded text:
emen Abrahae estis, secundum promissionem haeredes . Secundum hoc ergo omnes Israelitae, qui sequimur vestigia fidei patris nostri Abrahae. Sed illo modo hic intelligamus Israelitarum vocem, quomodo dixit Apostolus: Nam et ego Israelita sum ex semine Abrahae, de tribu Benjamin . Hic ergo intelligamus quod Prophetae dixerunt: Reliquiae salvae fient . Reliquiarum itaque salvatarum audiamus hic vocem; ut loquatur Synagoga, quae acceperat Vetus Testamentum, et intenta erat in promissa carnalia; et ex hoc factum est ut nutarent ei pedes. Nam et in alio quodam psalmo, ubi etiam titulus habet Asaph, quid dicitur? Quam bonMei autem pene moti sunt pedes. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
nib & adiaboło petierunt. Qui longe se faci¬
unt᷑ a te: pibunt. Ꝙ quid ẽ. longe a dõ fieri:
Paididisti omnes qui fornicant᷑ abs te. Huic
fornication: contraris ẽ. amor castus. Qqͥ
ẽ. amor castus: Amat iam anima sponsum
F oite quomꝰ sͥ eligunt homines. aut generos. aut
sponsos feminȩ eligunt. Forte diuitias & au¬
rum eiꝰ amat. & fundos. & argentũ. & pecu¬
niam. & equos. & familiam. & cetera. Ab sit.
ste: ipsiuĩ solũ amat. Gratis inquit amat qͥa in
ipso habet omnia. quia ꝑ ipsũ facta sunt omĩa
Pdidisti inquit omnes qui fornicant᷑ absce. in at̾¬

Expanded text:
Qui longe se faciunt a te, peribunt. Et quid est, longe a Deo fieri? Perdidisti omnem qui fornicatur abs te. Huic fornicationi contrarius est amor castus. Quis est amor castus? Amat jam anima sponsum Forte quomodo sibi eligunt homines aut generos, aut sponsos feminae; eligit forte divitias, et aurum ejus amat, et fundos, et argentum, et pecuniam, et equos, et familiam, et caetera. Absit: iste ipsum solum amat, gratis amat; quia in ipso habet omnia, quia per ipsum facta sunt omnia . Perdidisti, inquit, omnem qui fornicatur abs t
Abbreviated transcription (Latin):
qrpi t Hotis corde. ꝑuersis inquit ꝑuers
qidetur. Sic & in alio psalmo dicit. Cum
cõ sẽs eris. & cũ iiro innocente in nocens
eras. & cũ puerso ꝑuersus eris. Quid ẽ ꝑũ¬
suł eris eũ ꝑuerso: Puersum te putabit
puersus. ñ qđ ullo mͦ ꝑuertat᷑ dẽ. Absit
uodre est S qͥmadmodũ sol ocłos puros. sa¬
nos uegetos. fortes abenti tͣnquillus appa¬
ret. in ocułos aut̃ lippos. qͣsi cela asꝑa iacu¬
latur istuentẽ illũ negetat. huno excruci¬
at. n muittus s mutatũ: sic cũ ceꝑis ec̃. per
um Hoc iste recolens. qͣm bonus in quit
penes. toisi quando ñ erat rectũ con. Uno
perat rectum con: Audi. Paulo minus
effusi sunt gressus mei. Qd̾ dixit pene: hoc
dir̃ paulominus. E quod dixit pene moti
sunt pedes. hoc adixit effusi sunt gressus. Pe
fusi sunt gressus. pedes ad lapsum. non om¬
nino. s pene. Quid enĩ est. Iam ibam in
catoribs pacẽ peccatorum uidens. Acten-¬
di peccatores. uidi illos hab̾e pacẽ. Qm pa¬

Expanded text:
 Rectis corde. Perversis quid? Perversus videtur. Sic et in alio psalmo dicit: Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris, et cum perverso perversus eris . Quid est, perversus eris cum perverso? Perversum te putabit perversus. Non quod ullo modo pervertatur Deus. Absit: quod est, est. Sed quemadmodum sol, oculos puros, sanos, vegetos fortes habenti, tranquillus apparet, in oculos autem lippos quasi tela aspera jaculatur; intuentem illum vegetat, hunc excruciat, non mutatus, sum. Hoc iste recolens, Quam bonus, inquit,pedes, nisi quando non erat rectum cor? Unde non erat rectum cor? Audi: Paulo minus effusi sunt gressus mei. Quod dixit, pene; hoc dixit, paulo minus: et quod dixit, pene moti sunt pedes; hoc dixit, effusi sunt gressus. Peneffusi gressus, ad lapsum; non omnino, sed pene. Quid enim est? Jam ibam in catoribus, pacem peccatorum intuens. Attendi peccatores; vidi illos habere pacem. Quam pa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus ante fidẽ p̃destinatus iã dõ. & a¬
huc seruiens demonib & diabolo pͥncipite.
Ecce popłs subiugatus ȩgẏptiis. seruiens
peccatis suis. Non enĩ insi ꝑ peccata nr̃a
potest diaboliis dominari. Lib̃atur popłs
ab ȩgyptiis ꝑ moy sen. lib̾atur apreterita u¬
sut popłs ille ꝑ mare rubrũ. iste ꝑ bapas¬
mum. Moriunt᷑ in mari rubro. omne
inimici popłi illius: moriunt᷑ in bapas¬
mo omĩa peccata nr̃a. Intendite fr̃s. poł
mare illud rubrum. ñ continuo patna
datur. nec tanqm hostes iam desint secut
trihumphat᷑: s restat heremi solitudo
ꝓmissȩ. Quid̾ aliud xp̃iani suspirant. iã ablu¬
ti babtismo: Nunquid iam regnant cũ
xp̃o. Nondum uentũ ẽ. ad t̾ram ꝓmissi.¬
onis nr̃ȩ s ñ defecturã. Non enĩ ibi defi¬
cient ymmi dauid. Hoc mͦ audiant om̃s
fideles. sciant ubi sint. In heremo sunt.
patriȩ suspirant. mortui st̾ bostes in bap¬
tismo. s in sequentes a t̾go. Qͥa ẽ. seqͦntes

Expanded text:
fidem praedestinatus jam Deo, et adhuc serviens daemonibus et diabolo principi eorum: ecce populus subjugatus Aegyptiis, serviens peccatis suis; non enim nisi per peccata nostra potest diabolus dominari. Liberatur populus ab Aegyptiis per Moysen; liberatur populus a sit populus ille per mare Rubrum; iste per Baptismum. Moriuntur in mari Rubro omnes inimici populi illius ; moriuntur in Baptismo omnia peccata nostra. Intendite, fratres. Post mare illud Rubrum non continuo patria datur, nec tanquam jam hostes desint, secure triumphatur; sed restat eremi solitudo,promissae; quid aliud Christiani suspirant jam abluti Baptismo? Numquid jam regnant cum Christo? Nondum ventum est ad terram promissionis nostram; sed non defecturam, non enim ibi deficient hymni David. Hoc modo audiant omnes fideles; sciant ubi sint: in eremo sunt; patriae suspirant. Mortui sunt hostes in Baptismo; sed insequentes a tergo. Quid est, insequentes
Abbreviated transcription (Latin):
ad fruendum. Abstulit suꝑbiã diuitum. de
consilium. quasi dicerent diuites. Diuiti¬
sumus. suꝑbire nos ꝓhibes. lactare pompe
diuitiarũ nr̃arũ uetas. Quid gͦ factunsi.
mus de istis diuitiis: Usq ad ẽo ñ est qđ il¬
de fiat: Diuites sint inquit in oꝑib bori¬
facile tribuant. cõmunicent. & quid ꝓdał
hoc: Tbesauritent sͥ fundamentũ bonus¬
in futurũ: ut apprehendant uerã uitam.U¬
bi debent sͥ chesauritare: Qmisit iste oculũ
intrans in sanctuariũ dĩ. Ex horrescant onĩs
fr̃s nr̃i diuites. habundantes pecunia. auro.
argento. familia. honorib. ex horrescant qͦ
mͦ dictum est. Dnẽ in ciuitate cua imagi¬
nem eoꝵ ad nichilum rediges. Nonne digni
sunt hȩc pati. ut ds̃ inciuitate sua imaginẽ
eoꝵ ad nichilum redigat. quia & ipsi inciui¬
tate sua t̾rena. imaginem dĩ ad nichilũ rede

Expanded text:
ad fruendum. » Abstulit superbiam divitum; dat ad fruendum. » Abstulit superbiam divitum; dat consilium. Quasi dicerent: Divites sumus; superbire nos prohibes, jactare pompas divitiarum nostrarum vetas; quid ergo facturi sumus de istis divitiis? Usque adeo non est quod inde fmunicent. Et quid prodest hoc? Thesaurizent sibi fundamentum bonuin futurum, ut apprehendant veram vitam . Ubi debent sibi thesaurizare? Quo misit iste oculum, intrans in sanctuarium Dei. Exhorrescant omnes fratres nostri divites, abundantes pecunia, auro, argento, familia, honoribus; exhorrescant quod modo dictum est: Domine, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imaginem illorum ad nihilum redigat; quia et ipsi in civitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
in somno tenebat᷑. uelud somnisĩ exurgen
& ne diceret᷑. qͥd gͦ. parua tͥ uidet᷑ claritas
eoꝵ. parua tͥ uidetur põpa eoꝵ. paruitͥ
uident᷑ tituli. imagines. statuę. laudes. cu¬
nei clientum. dnẽ ait in ciurtate tua imi¬
gines eoꝵ ad nic hilũ rediges. Itaq fr̃s mei
libere loquens de hoc loco. uel undelibet. qͥa
qͣndo uob̾ miscem᷑. magis uos ferimus qͣm ds¬
cemus: in nomine xp̃i. & intimore eiꝰ ex ho¬
tor uos. ut quicũq ista ñ habetis ñ cupiat
quicunq habetis. ñ in eis p̃sumatis. E ccii¬
xi uob̃. Non dico damnamini quia habea
s daminamini si de talib p̃sumatis. si de ce
ẽ. retribuat in nouissimo. & in ciuitate sul
imaginem caliũ ad nichilum redigat. Qui
aut̾ est. hoc mͦ sit quo p̃cipit apłs. Prei¬
inquit diuitib huiꝰ mundi: ñ suꝑbe sapen.
neq sꝑare in incerto diuitiarũ suarũ. s u
dõ uiuo. qui p̃stat nob̾ omnia habundati

Expanded text:
in somno tenebatur, veluti somnium exsurgentis. in somno tenebatur, veluti somnium exsurgentis. Et ne diceretur: Quid ergo? parva tibi videtur claritas eorum, parva tibi videtur pompa eorum, parvi tibi videntur tituli, imagines, statuae, laudes, cunei clientium? Domine, ait, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Itaque, fratres mei, libere loquens de hoc loco, vel unde licet; quia quando vobis miscemur, magis vos ferimus quam docemus: in nomine Christi et in timore ejus exhortor vos, ut quicumque ista non habetis, non cupiatis; quicumque habetis, non in eis praesumatis. Ecce dixi vobis: non dico, Damnamini, quia habetis; sed, damnamini, si de talibus praesumatis, si de talibus est retribuat in novissima, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum redigat. Qui autem dives est, hoc modo sit quo pbe sapere; neque sperare in incerto divitiarum suarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter
Abbreviated transcription (Latin):
isti eis. deiecisti eos dũ extollerẽt᷑. Non
dix̃ deiecisti eos. quia elati sunt. Non quasi
postea qm elati sunt deiecit eos. s in eo ipso
quo elati sunt : deiecti sunt. Sic enĩ efferri:
iam cadere est. Deiccisti eos dũ extollerẽt᷑.
ratur suꝑ eis intelligens in nouissima. Defe¬
cerunt uere. Q uomꝰ fumus. qui dũ excollit᷑
deficit: defecert̃. Quomͦ dicit defeceruntꝰ
qui intelligit in nouissima. Defecerunt. pi¬
rierunt ꝑpt̾ iniquitatem suã: uelut sõtuĩ
exurgentis. Fac hominẽ in somnis uidere si
inuenisse chesauros. Diues ẽ: s donec eug¬
let. Ueluti sõmũ surgentis. Sic defecerunt.
Nichil in manib. nichil in lecto. Pauꝑ dor¬
mierat. diues in somnis factus fuerat. si non
euigilasset: diues e̾ẽt. Euigilauit. inuenit
erũpnam qm dimiserat dormiens. Q isti in¬
uenient miseriam qͣm sͥ comꝑauerant: eũ eui¬
gilauerint de hac uita. Transit illud qđ qͣsi

Expanded text:
isti eis: dejecisti eos dum extollerentur. Non isti eis: dejecisti eos dum extollerentur. Non dixit, Dejecisti eos, quia elati sunt: non quasi posteaquam elati sunt, dejecisti illos; sed in eo ipso quod elati sunt, dejecti sunt. Sic enim efferri, jam cadere est: Dejecisti eos dum extollerentur.ratur super eis, intelligens in novissima. Defecerunt: vere quomodo fumus, qui dum extollitur, deficit, defecerunt. Quomodo dicit, defecerunt? Quomodo qui intelligit in novissima. Defecerunt: perierunt propter iniquitatemexsurgentis. Fac hominem in somnis videre se invenisse thesauros: dives est, sed donec evigilet. Veluti somnium exsurgentis: sic defecerunt,  non est: nihil in manibus, nihil in lecto. Pauper dormierat, dives in somnis factus fuerat; si non evigilasset, dives esset: evigilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormiens. Et isti invenient miseriam quam sibi comparaverant: cum evigilaverint de hac vita, transit illud quod quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rium dĩ. Ibi gͦ intellexit. & unde mͦ isti feli
Quia dolosi sunt. idest fraudulenti sunt. quia
dolosi sunt : dolos patiunt᷑. Quid ẽ. hoc quia
fraudulenti sunt fraudẽ patiuntur: frau-¬
dem uolunt facere generi humano in om¬
nib nequitiis suis: fraudẽ & ipsi patiunt᷑.
ut t̾rena bona eligant. & relinquant ȩter¬
na. Ergo fr̃s in eo qđ fraudẽ faciunt. fraudẽ
patiuntur. Quod iam dudum dixi fr̃s. qͣle
coi habet quis ut lucret᷑ uestem. & ꝑdit fidẽ:
lle cui tulit uestem. passus ẽ. fraudẽ. an iste
qui tanto dampno ꝑcutit᷑: Si p̃ciosior ẽ. uesi¬
tis qͣ mn fides : maiore dãpno ille afficit᷑. Si aut̃
inromꝑabilit̾ fides excedit totum mundũ: il¬
le uidebit᷑ dap̃num uestis ꝑpeti. huic aut̃e
dr̃. Quid ꝓdest homim si cotũ mundũ lu¬
cret᷑ animȩ aut̃ suȩ dãpnum patiat᷑. Ergo
quid illis contigit:. ꝓpt̾ dolositatẽ posu¬

Expanded text:
arium Dei. Ibi ergo intellexit, et unde modo isti felicarium Dei. Ibi ergo intellexit, et unde modo isti felicQuia dolosi sunt, id est fraudulenti; quia dolosi sunt, dolos patiuntur. Quid est hoc, quia fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena bona eligant, et relinquant aeterna. Ergo, fratres, in eo quod fraudem faciunt, fraudem patiuntur. Quod jamdudum dixi, fratres; quale cor habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis quam fides, majore damno ille afficitur: si autem incomparabiliter fides excedit totum mundum, ille videbitur damnum vestis perpeti; huic autem dicitur, Quid prodest homini, si totum mundum lucretur; animae autem suae damnum patiatur ? Ergo quid illis contigit? Propter dolositatem posu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ dix̃ tam diu laboro inquit. & ante
faciem meã laborem qñdam qͣsi in extricabi¬
lem uideo. ut eognoscam qͦmodo & iustus sit
aõ. & res humanas curet. & ñ sit iniquus. qđ
peccantes & scelera facientes felicitatẽ habens
in hac t̾ra. pii uͦ & do seruientes. in cempta¬
tionib plerũq. & in laborib fatigent᷑. mag¬
na difficultas ẽ. hoc scire. s donec introeam
inscũarium dĩ. In sanctuario enĩ dĩ quid
tͥ prestatur. ut hanc soluas questionẽ: & in¬
telligam inquit in nouissima. ñ in p̾sentia.
Ego inquit de sanctuariod̃i intendo oculum
in finem. p̃sentia tͣnsgredior. Totum hoc qđ
uocatur humanũ genus. omnis ista massa
mortalitatis uentura ẽ. ad examen. uentura ẽ.
ad libram. appendent᷑ ibi oꝑa hominum. Cunc¬
ta mͦ nubes in uoluit. s dõ cognita sunt me.¬
rita singuloꝵ. E intelligam inquit in nouiꝰ¬
sima. s ñ ame. Nam ante me: labor est. Un¬
de intelligam innouissima : Intrem in sanctu¬

Expanded text:
 Jam diu laboro, inquit, et ante faciem meam laborem quemdam quasi inextricabilem video, ut cognoscam quomodo et justus sit Deus, et res humanas curet, et non sit iniquus, quod peccantes et scelera facientes felicitatem habent in hac terra; pii vero et Deo servientes in tentationibus plerumque et in laboribus fatigantur: magna difficultas est hoc scire; sed donec introeam in sanctuarium Dei. In sanctuario enim Dei quid tibi praestatur, ut hanc solvas quaestionem? Et intelligam, inquit, in novissima; non in praesentia. Ego, inquit, de sanctuario Dei intendo oculum in finem; praesentia transgredior. Totum hoc quod vocatur humanum genus, omnis ista massa mortalitatis ventura est ad examen, ventura est ad libram; appendentur ibi opera hominum. Cuncta modo nubes involvit; sed Deo cognita sunt merita singulorum. Et intelligam, inquit, in novissima: sed non a me; nam ante me labor est. Unde intelligam in novissima? Intrem in sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
cordis mei. & pars mea ds̃ in scła. Factũ est
cor castum. gratis iam amatur ds̃. ñ ab il¬
lo petitur aliud p̃mium. Qui aliud p̃miũ
petit adõ. & ꝓpt̾ea uult seriure dõ: carius
facit qđ uult acciꝑe. qmͣ ipsũ a qͦ uult acci¬
pere. Quid gͦ. Nullum p̃miũ dĩ : Nullũ
pret̃ ipsũ. Prȩmiũ di᷑ ipse ds̃ ẽ. Hoc ama.¬

Expanded text:
 pars mea Deus in saecula. Factum est cor castum; gratis jam amatur Deus, non ab illo petitur aliud praemium. Qui aliud praemium petit a Deo, et propterea vult servire Deo, carius facit quod vult accipere, quam ipsum a quo vult accipere. Quid ergo? nullum praemium Dei? Nullum, praeter ipsum. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
Prescribit em̃ hoc titulus psalmi dicens. intel
cuiꝰ uocem audituri sumus. S qm̃ ꝓprie syra¬
goga ẽ. dieta congregatio popłi isrł: tta ut
ubicunq audierimus synagogam. ñ iã sole¬
amus intelligere nisi popłm iudeoꝵ: uidea¬
mus ne forte ipsins uox sit in isto psalmo. s
qualium iudeoꝵ. & qualis popti isrł. Non
enĩ paleȩ. s forte frumͣti. ñ ramonũ fractoꝵ

Expanded text:
Praescribit enim hoc titulus Psalmi, dicens: IntelPraescribit enim hoc titulus Psalmi, dicens: Intelcujus vocem audituri sumus. Sed quoniam proprie Synagoga dicta est congregatio populi Israel, ita ut ubicumque audierimus Synagogam, non jam soleamus intelligere nisi populum Judaeorum; videamus ne forte ipsius vox sit in isto psalmo. Sed qualium Judaeorum, et qualis populi Israel? Non enim paleae, sed forte frumenti ; non ramorum fract
Abbreviated transcription (Latin):
Salmi hunis citulus
ẽ: intellectus a saph.
A saph latine congre¬
gatio. grece sẏnago¬
ga drr̃. Uideamus quid
intellexerit. ⁊ ista sẏna¬
goga. Nos aut̃ intelli¬
gamus primitus sẏnagogam. ex inde intel¬
ligimus quid intellexerĩt sy nagoga. Omniᷤ
congregatio generali nomine synagoga ap¬
pellatur. & pecoꝵ & hominum pot̃ dici.
congregatio. Non aut̃ hic pecoꝵ congrega¬
tio est: quando audimus intellectũ. Nam
homo cum in se neglexerit intellectũ in ho¬
nore positus: quid̃ de illo dictum ẽ. audi.
Nomo inhonore postcus non intellexit. cõ¬
ꝑatus ẽ. iumentis insipientib. & similis fac¬
tus ẽ. illis. Quia gͦ ñ ẽ. pecoꝵ congregatio.
nec diu disserendũ ẽ. nec diligentiꝰ cõmendau¬
dum est: s quia hominũ ẽ. quoꝵ hominum
sit hoc. debemus intelligere. Non utiq hoꝵ
hominũ ẽ. qui in honore positi ñ intelligen¬
ces. comꝑati sunt iumentis in sensatis. & simi¬
les facti sunt eis: s hoꝵ qui intelligunt.

Expanded text:
salmi hujus titulus est: Intellectus Asaph. Asaph latine Congregatio, graece Synagoga dicitur. Videamus quid intellexerit ista synagoga. Nos autem intelligamus primitus synagogam; exinde intelligemus quid intellexerit synagoga. Omnis congregatio generali nomine synagoga appellatur: et pecorum et hominum potest dici congregatio; non autem hic pecorum congregatio est, quando audivimus intellectum. Nam homo cum in se neglexerit intellectum in honore positus, quid de illo dictum est audi: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis . Quia ergo non est pecorum congregatio, nec diu disserendum est, nec diligentius commendandum; sed quia hominum est, quorum hominum sit hoc debemus intelligere. Non utique eorum hominum est, qui in honore positi non intelligentes, comparati sunt jumentis insensatis, et similes facti sunt eis; sed eorum qui intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quia in resurrectione erit. in nouissimise
tare felicitatẽ ipsam cęlestẽ. & arguere. se
quia pecus fuit. & t̾rena desiderauit. Qd enĩ
Ex uoce ur̃a intellexisse uos uideo. Compara
& cogitans & estuans in cogitatione cuiꝰdã
rei ineffabilis. qm nec oculus uidit. nec
auris audiuit. nec in cor hominis ascendit:
ñ dixit illud. aut illud mͥ ẽ. in cȩlo. s qͥd
mͥ est in cęlo. Quid est illud qđ habeo ince¬
lo:᷑ Quid est: Quantum ẽ: Quale est: &
cum ñ transit quod habeo in cȩlo. a tẽ qͥd
uolui suꝑ terram: Seruas mͥ cũ. sic dicam
ut possum. s: date ueniam. accipite conatum
meũ. deuotionẽ nitendi. nã explicandi nullã
facultatẽ. seruas mͥ inquit tu incelo: diuitias
immortales: ce ipsum. & ego uolui ate in t̾ra.
qđ habent & impii. qđ habent & mali. qđ ha¬
bent & facinorosi. Pecuniam. aurũ. argentũ.

Expanded text:
quia in resurrectione erit; in novissimis equia in resurrectione erit; in novissimis etare felicitatem ipsam coelestem, et arguere se, quia pecus fuit, et terrena desideravit. Quid enim Ex voce vestra intellexisse vos video. Comparavet cogitans, et aestuans in cogitatione cujusdam rei ineffabilis, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , non dixit, Illud, aut illud mihi est in coelo; sed, Quid mihi est in coelo? Quid est illud quod habeo in coelo? quid est? quantum est? quale est? Et, cum non transit quod habeo in coelo, a te quid volui super terram? Servas mihi tu: sic dicam ut possum, sed date veniam; accipite conatum meum, devotionem nitendi; nam explicandi nulla facultas est: servas, inquit, mihi tu in coelo divitias immortales, te ipsum; et ego volui a te in terra quod habent et impii, quod habent et mali, quod habent et facinor
Abbreviated transcription (Latin):
guę. Quid ẽ in potestate linguȩ: Ex ore
tuo iustificaberis. & ex ore tuo damnaberis.
Geniusti manum dexterȩ meȩ. potestatem
dexterȩ meȩ. Quȩ erat dextera mea: Qͥa
ego semꝑ tecum. Insinistra habebam qͥa
pecus factus sum. iq̃ est. quia t̾rera in
nie fuit concupiscentia: s dextera mea
erat. quia semꝑ cecum eram. Huiꝰ dext̾e
meȩ manum cenuisti. id ẽ. potestatẽ re¬
xisti. Qm potestatem: Dedit eis potesta¬
tem filios dĩ fieri. Cepit ẽẽ. iam int̾ filios
dĩ: ad nouum testamentũ ꝑtinens. Uids
quomͦ retenta est. manus dexterȩ eius.
In uoluntate tua de duxisti me. Quid est
inuoluntate cua: Non in meritis meisꝰ
est. inuoluntate tua᷑ Audi apłm qui fuit
pecus primo t̾rena desiderans. & scđm ue
tus cestamentũ uiuens. Quid ait: Qui pͥ-¬
mo fui blaphemus & ꝑsecutor. & inui¬
riosus. s miscdĩam consecutus sum. Qd ẽ.
in uolinitate cua: Grã dĩ sũ id qđ sum. & in
quis explicat : Quis dicit: Expectemus hoc.

Expanded text:
state linguae? Ex ore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis . Tenuisti ergo manum dexterae meae, potestatem dexterae meae. Quae erat dextera mea? Quia ego semper tecum. In sinistram habebam, quia pecus factus sum; id est, quia terrena in me fuit concupiscentia: sed dextera mea erat, quia semper tecum eram. Hujus dexterae meae manum tenuisti, id est, potestatem rexisti. Quam potestatem? Dedit eis potestatem filios Dei fieri : coepit esse jam inter filios Dei, ad Novum Testamentum pertinens. Vide quomodo retenta est manus dexterae ejus. In voluntate tua deduxisti me. Quid est, in voluntate tua? Non in meritis meis. Quid est, in voluntate tua? Audi Apostolum, qui fuit pecus primo terrena desiderans, et secundum Vetus Testamentum vivens; quid ait? Qui primo fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum . Quid est, in voluntatequis explicat? quis dicit? Exspectemus hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
haberet diuttias. Carnalis anima. usibilib
reb & terrenis: uendiderat iusticiã suã. Qsis
isticia. quȩ ꝓpt̾ aurum habet᷑. Quasi p̃cisus
sit aurum qm̃ ipsa usticia. aut cũ quisquã
negat res alienas. maiꝰ damnũ patiat᷑ cuine¬
gat. qͣm ipse qui negat. Ille ꝑdit uestẽ. ille
fidem. E cce ipsi peccatores & habundantesa
scło: ol tinuerunt diuitias. Inde gͦ nescre ds
inde non ẽ. scientia in altissimo: & dixi. Sine

Expanded text:
bilibus rebus et terrenis vendiderat justitiam suam. Qualis justitia, quae propter aurum habetur; quasi pretiosius sit aurum quam ipsa justitia, aut cum quisquam negat res alienas, majus damnum patiatur cui negat, quam ille qui illi negat! Ille perdit vestem, iste fidem. Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Inde ergo nescit Deus, et inde non est scientia i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cor meũ. & renes mei mutati sunt. Un¬
do me delec tauerunt temporalia ista. mu¬
tati sunt renes mei. Potest & sic intelligi.
Quia delectum ẽ. cor meũ in dm̃. & renes mei
mutati sunt. id est libidines meȩ mutatȩ

Expanded text:
it, cor meum; et renes mei mutati sunt. Quando me delectaverunt temporalia ista, mutati sunt renes mei. Potest et sic intelligi: Quia delectatum est cor meum, in Deum; et renes mei mutati sunt, id est, lib