comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi hostilem exercitũ ñ admut̾e. Quãuis enĩ dan assidu¬
e in tͦno udicii resideat: quãuis rixas alt̾cantiũ cogi¬
tacionũ indesinent᷑ componat : frust᷑ utiq in obseruã¬
da ciuiũ concordia desudat. nͥ eodẽ studio gad ciuita¬
tẽ nr̃am ꝑ sensuũ disciplinã muniat. et hostilia uicio¬
rũ agmina abstinentiȩ p̃lio acͥt̃ feriat. Uñ &̃ scͥptũ
ẽ. gad accinttus p̃liabit᷑ ante eũ. Iunc enĩ utilit̃ idan
cont᷑ ꝓditoꝵ perfidiã intͥnsecus ugilat : cũ gad ex tͥn¬
secus occursantes hostes excludit et expugnat. Pus ita¬
dubio tunc se accugit: qñ sensuũ dissolutionẽ per dis¬
cplinã restringit. Iunc gad forti p̃lio dimicat : q ñ
desideria carnalia per carnis mortificationẽ trucidat.
Magna nanq hostiũ stges effici. ciciusq odiosus ille uici¬
orũ exercitus in fugam conu̾titur : cum sensus corporis ꝑ

Expanded text:
quasi hostilem exercitium non admittere? Quamvis enim Dan assiduquasi hostilem exercitium non admittere? Quamvis enim Dan assidue in throno judicii resideat, quamvis rixas altercantium cogitationum indesinenter componat, frustra utique in componenda civium discordia desudat, nisi eodem studio Gad ad civitatem nostram per sensuum disciplinam muniat, et hostilia vitiorum agmina abstinentiae praelio acriter feriat. Unde etiam scriptum est: Gad, accinctus praeliabitur ante eum . Tunc enim utiliter Dan contra proditorum perfidiam intrinsecus vigilat, cum Gad extrinsecus occursantes hostes excludit et oppugnat. Prius itadubio tunc se accingit, quando sensuum dissolutionem per disciplinam restringit. Tunc Gad forti praelio dimicat, quando desideria carnalia per carnis mortificationem trucidat. Magna namque hostium strages efficitur, citiusque odiosus ille vitiorum exercitus in fugam convertitur, cum sensus corporis per
Abbreviated transcription (Latin):
titer ꝑ abstinentie ex erciciũ. Unius ẽ sedare cuulẽ discor¬
diam: alt̾ius ẽ repellere hostilem pugnam. hic uigilat
cont᷑ ciuiũ ꝓdicionẽ: ille contͣ hostiũ incursionẽ. Iste con¬
t᷑ ꝑfidiam : ille cont᷑ iuolentiã. Dan nanq negligente m̃s
facile decipit᷑: gad segnius agente subito ad delectacionẽ
rapitur curpem. S quid int̾÷ utr̃ oiutas cordis nr̃i ꝑ ium
an ꝑ fraudẽ pereat. utrũ discordia ciuilis anmanus hostilis
sine disciplina cordis absq dubio inutilis ÷ : disciplina uero
cogitationũ sine disciplina sensuũ omnino obseruari
ñ pot̃. Uñ satis constat qr sine adiutorio gad qui contͣ extĩ¬
ora uigilare debet. dan in componenda ciuiũ pace intꝰ
inanit̾ laborat. Qͥd enĩ iuuat iudicante dan popłm su¬
um assidue causam discordiȩ amputare. nͥ studeat gad
per portas sensuũ irritamenta uicioꝵ. quendã uidelicet

Expanded text:
titer per abstinentiae exercitium. Unius est sedare civilem discortiter per abstinentiae exercitium. Unius est sedare civilem discordiam; alterius est repellere hostilem pugnam. Hic vigilat contra civium proditionem; ille contra hostium incursionem. Iste contra perfidiam, ille contra violentiam. Dan namque negligente, mens facile decipitur; Gad segnius agente, subito ad turpem delectationem rapitur. Sed quid interest utrum civitas cordis nostri per vim an per fraudem pereat, utrum discordia civilis an manus hostilis sine disciplina cordis, absque dubio inutilis est; disciplina vero cogitationum, sine disciplina sensuum, omnino observari non potest. Unde satis constat quia sine adjutorio Gad, qui contra exteriora vigilare debet, Dan, in componenda civium pace, intus inaniter laborat. Quid enim juvat, judicante Dan populum suum, assidue causam discordiae amputare, nisi studeat Gad per portas sensuum irritamenta vitiorum quemdam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ de duarũ istarũ filiis ancillarũ ñ negligent᷑ p̃t̾eim¬
dũ s iugi memoria retinendũ: quod ex eoꝵ ugilantia ui-¬
giliq̃ custodia conscientie nr̃ȩ ciutas mire custodit᷑. mul¬
tũq ꝓtegitur. Pmogenitꝰ nãq bale eã cõponit intͥ. secus.
pͥmogenitus uͦ zelphȩ munit eã extͥnsecus. ꝑdan repͥmunt᷑
mala intꝰ ersurgentia: ꝑ gad repellunt᷑ mala ext̾ius in¬
surgentia. Om̃s nãq scimus qr temptatio oĩs surgit aut
ext̾ius aut int̾ius. Int̾ius ꝑ cogitatũ exterius ꝑ sensum.
modo enĩ intus ꝑ cogitationẽ pulsat: mͦ de ext̾iorib ꝑsen¬
sum inrũꝑe parat. Solet nimirũ inimicꝰ nc̃ ab untꝰ mi¬
nistͣre consilia erroris : nunc a foris ad mou̾e incitam̃ ta
uoluptatis. S qr ad dan ꝑtinet disciplina cogitaaionũ.
ad gad aut̃ spectat disciplina sensuũ : debet utiq dan
euigilare ad discretionis uidiciũ: gad dimicare for¬

Expanded text:
autem de duarum istarum filiis ancillarum non negligenter praetereundum, sed jugi memoria retinendum, quod ex eorum jugi vigilantia vigilique custodia, conscientiae nostrae civitas mire custoditur, multumque progreditur. Primogenitus namque Balae eam componit intrinsecus; primogenitus vero Zelphae munit eam extrinsecus. Per Dan reprimuntur mala intus exsurgentia; per Gad repelluntur mala exterius insurgentia. Omnes namque scimus, quia omnis tentatio surgit, aut exterius, aut interius: interius, per cogitatum; exterius, per sensum. Modo enim intus per cogitationem pulsat; modo de exterioribus per sensus irrumpere parat. Solet nimirum inimicus nunc ab intus ministrare consilia erroris, nunc a foris admovere incitamenta voluptatis. Sed, quia ad Dan pertinet disciplina cogitationum, ad Gad autem spectat disciplina sensuum, debet utique Dan evigilare ad discretionis judicium, Gad dimicare for
Abbreviated transcription (Latin):
Sachar inqͥt asinus fortis habitans int̾ t̾minos. uidit re¬
qui ẽ quod eẽt bona. et t̾rã quod eẽt optima. et suppo su¬
it humerũ ad portandũ. et factus : tͥbutis seruiens. O¬
portet gͦ nos tͣ nsire de t̾ra ad trã. de tra aliena ad tra ꝓpͥa
de erilio ad patͥam. de gente ad gentẽ et de regno ad po¬
płm alt̾m. de t̾ra morientiũ ad terrã uiuentiũ. si uolu¬
mus ex piendo nosse uerũ et int̾nũ gaudiũ. Goncupis¬
camus et nos t̾rã illã: ꝗͣ is achar iste uidit et concupuit.
Si enĩ ñ uidisset ñ cognouisset: et si ñ cognouisset ñ con¬
uidit: ꝓ qͣ ad omnẽ laborẽ fortis ꝑdurauit. Uiderat sane
quod ad pulcͥtudinẽ terrȩ illius om̃s iusticiȩ nr̃ȩ erant ut
alt̾o fortis effectus. de uno humiliatꝰ de alt̾o roboratus. for¬
aitudinis sue hum̾ũ ad omnẽ laborẽ lbent᷑ inclinauit : ⁊
in ad qͥrenda diuina gła nonsua uero regi dignũ tributũ

Expanded text:
sachar, asinus fortis, habitans in terminis; vidit requiem, quod esset bona, et terram, quod optima, et supposuit humerum suum ad portandum, factusque est tribubus serviens. portet ergo nos transire de terra ad terram, de terra aliena ad terram propriam, de exsilio ad patriam, de gente ad gentem, et de regno ad populum alterum, de terra morientium ad terram viventium, si volumus experiendo nosse verum et internum gaudium. Concupiscamus et nos terram illam quam Issachar iste vidit, et concupivit. Si enim non vidisset, non cognovisset; et si non cognovisset, non convidit, pro qua ad omnem laborem fortis perduravit. Viderat sane quod ad pulchritudinem terrae illius omnes justitiae nostrae erant ut altero fortis effectus; de uno humiliatus, de altero roboratus, fortitudinis suae humerum ad omnem laborem libenter inclinavit, et in acquirenda divina gloria non sua, vero
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ ueracit᷑ tunc habemus : qñ de ueris et int̾¬
nis bonis gaudemus. Ad talis ꝓlis desideriũ apłs
nos animare uoluit : cum dixit. Gaudete in dño sẽꝑ¬
filiũ habere possit. mens et enĩ quȩ in laude hominũ
delectatur: quod sit int̾nũ gaudiũ ex ꝑiri ñm̾et᷑.
Recte aut᷑ pꝰ natiuitatẽ gad et aser lia talẽ filiũ ge¬
nuit : qr nͥ ꝑ abstinentiã et pacientiã mens huma¬
na aduerũ gaudiũ ñ ꝑtingit. o portet gͦ ñ solũ
falsam delectationẽ s etiã uanã ꝑtͦbationẽ exclu¬
dere : qui uult de u̾itate gaudere. Qui enĩ adhuc
in infimis delectatur in terna utiq iocunditate in¬
dignus ÷: et qͥ uano timore perturbat᷑ sp̃ali dulcedi¬

Expanded text:
gaudium veraciter tunc habemus, quando de veris et intergaudium veraciter tunc habemus, quando de veris et internis bonis gaudemus. Ad talis prolis desiderium Apostolus nos animare voluit, cum dixit: Gaudete in Domfilium habere possit. Mens etenim, quae in laude hominum delectatur, quod sit internum gaudium experiri non meretur. Recte autem post nativitatem Gad et Aser, Lia talem filium genuit; quia, nisi per abstinentiam et patientiam, mens humana ad verum gaudium non pertingit. Oportet ergo non solum falsam delectationem, sed etiam vanam perturbationem excludere eum qui vult de veritate gaudere. Qui enim adhuc in infimis delectatur, interna utique jucunditate indignus est; et qui vano timore perturbatur, spirituali dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
stat ut arbitror quin iam illa nr̃a cuutas ex ꝑi¬
atur que sit illa pax que exuꝑat omnẽ sensũ. uel ꝗͣ
sit magna multitudo dulcedinis quã abscondit deus
diligentib se. Abscondit inquit. Qd gͦ mirũ si eã qͥli¬
bet mundi amator nescit. ꝗͣ deus diligentib se abscon¬
dit : q ui enĩ in bonis falsis et deceptoriis spem figunt.
que sint u̾a bona inuenire non possunt : unde ÷ quõ
dicunt. Quis ostendit nobis bona : Est enĩ manna
absconditũ: et nͥ gustantib oĩo incognitũ. Enãq hu¬
ius modi dulcedo cordis non carnis: uñ nec eã nosse po¬
nͥ qui ad corsuũ intͣre et intus habitare non dis¬
intus sentit᷑: est ille filius lis qui ei qͥnto loco nascit᷑. s̃
enĩ gaudiũ ut suꝑius diximus. unus de pͥncipalib
affectib. hic autẽ c̃ordinatus ÷ : recte int̾ filios ia cob
et liȩ annumerari potest. Ordinatũ aut̃ et uerũ

Expanded text:
stat, ut arbitror, quin illa nostra civitas experistat, ut arbitror, quin illa nostra civitas experiatur quae sit illa Dei pax quae exsuperat omnem sensum ; vel quam sit magna multitudo dulcedinis, quam abscondit Deus diligentibus se . Abscondit, inquit. Quid ergo mirum, eam si quilibet mundi amator nescit, quam Deus diligentibus se abscondit? Qui enim in bonis falsis et deceptoriis spem figunt, quae sint vera bona invenire non possunt; unde est quod dicunt: Quis ostendit nobis bona . Est enim manna absconditum, et nisi gustantibus, omnino incognitum. Est namque hujusmodi dulcedo, cordis, non carnis; unde nec eam noscere ponisi qui ad cor suum intrare, et intus habitare non diss; illa dulcedo, quae intus sentitur, est ille filius Liae, qui ei quinto loco nascitur. Est enim gaudium, ut superius jam diximus, unus de principalibus affectibus. Hic autem cum ordinatus est, recte inter filios Jacob et Liae annumerari potest. Ordinatum autem et verum
Abbreviated transcription (Latin):
largus eẽ pot᷑ in necessitates pauꝑm. cui suꝑ abundat
parare delicias regñ : Qntũ putas mirant᷑. quantũ ue
gͣtulantur in eius constantia qͦs uiuentes adhuc in ual¬
le lac̾manũ p̃mit infirmitas sua. si tantũ delectan¬
t᷑ ineiꝰ oꝑib illi etiã qͦs iã absorbuit fecilitas illa et̃¬
na : Aser ꝑinguis panis eiuis. et p̃bebit delicias regib.
& uñ ei tanta diuitiarũ ab undantia. tanta deliciarũ
copia. nͥ ut dictũ ÷ de hostiũ spoliis in tã freq̃nti uic
Gtã et diuitie in domo eius ait psalmista. & apłs de huiꝰ¬
delicet nr̃a. in qͣ sp̃aliũ bonoꝵ diuitie habundant. cũ
eam p̃dictarũ ancillarũ filiĩ uigili sollicitudine custo¬
diant. dan uidelicet et neptalim satagentib incon¬
firmanda pace ciuiũ. gad et aser uirilit̾ agentib in
expugnatioẽ hostiũ. hoꝵ nanq prudentia ciues pa¬
cificantur : illoꝵ constantia hostes expugnant᷑.

Expanded text:
largus esse potest in necessitates pauperum, cui superabundat largus esse potest in necessitates pauperum, cui superabundat parare delicias regum? Quantum putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constantia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas sua, si tantum delectantur in ejus operibus illi etiam quos jam absorbuit felicitas illa aeterna? Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Et unde ei tanta divitiarum abundantia, tanta deliciarum copia, nisi, ut dictum est, de hostium spoliis in tam frequenti vicGloria et divitiae in domo ejus, ait Psalmista . Et Apostolus de hujudelicet nostra, in qua spiritualium bonorum divitiae abundant, cum eam praedictarum ancillarum filii vigili sollicitudine custodiunt: Dan videlicet et Nephtalim satagentibus in confirmanda pace civium, Gad et Aser viriliter agentibus in expugnatione hostium. Horum namque prudentia cives pacificantur, illorum constantia hostes expugnantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cie amore cormenta ñ cimere. et int̃ ipsas ꝑ secutio¬
nes pacẽ cordis animiq tͣnquillitatẽ non amut̾e.
Si enĩ gaudiũ ẽ in cȩlo suꝑ uno peccõre penitentiã a¬
gente. qͣnta cunc sollẽpnitas exit suꝑ qͦlibet iusto.
ꝓusticia libent᷑ moriente : Uere aser pinguis paniꝰ
eiꝰ : et p̃bebit delicias regibus. O qͣlis panis panis eius.
O qͣles delicie delicie eius. q̃ tantũ sapiunt regib. re¬
gib talib. Certe reges isti iã ad nuptias agni intͦ¬
ierunt. iã ad illud eternũ conuiuium uenerunt.
iã illo angłopane deliciisq et̃nis uescunt᷑. iã torrñ¬
te uoluptatis debriant᷑. et ad huc huiꝰ aser delicia ᷤ
insaciabilit᷑ esuriunt. et usq hodie esurientes et si¬
cientes iusticiã in tanta celestiũ gaudioꝵ ab un-¬
dantia hanc suã famen sitĩ sedare ñ possunt. A ser
pinguis panis eius et p̃bebit delicias regib. Qmputas

Expanded text:
ae amore tormenta non timere, et inter ipsas persecutioae amore tormenta non timere, et inter ipsas persecutiones pacem cordis animique tranquillitatem non amittere. Si enim gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente , quanta tunc solemnitas erit super quolibet justo, pro justitia libenter moriente? Vere Aser pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. O qualis panis, panis ejus! O quales deliciae, deliciae ejus, quae tantum sapiunt regibus, regibus talibus! Certe reges isti jam ad nuptias Agni introierunt, jam ad illud aeternum convivium sederunt, jam illo angelorum pane, deliciisque aeternis vescuntur, jam torrente voluptatis inebriantur, et adhuc hujus Aser delicias insatiabiliter esuriunt, et usque hodie esurientes, et sitientes justitiam, in tanta coelestium gaudiorum abundantia hanc suam famem vel sitim sedare non possunt. Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quam putas
Abbreviated transcription (Latin):
affiuit deliciis sp̃aliũ gaudioꝵ. cuiꝰ diuicias quelibet
adu̾sitas ñ tã minue̾ ꝗͣ augere solet. ciuꝰ delicias qͦduiᷤ
torm̃tũ nec saltẽ in terpolare ualet : Nã qͣnto durius p̃mi¬
t᷑ ext̾ius. tanto delectabilius głat᷑ int̾ius. he sunt ille de¬
licie qͣs tantũ siciunt. qͣs tã gͣtant̃ accipiunt. ñ dico pau¬
ꝑes et ignobiles. s etiã reges et pͥncipes. Mtior siħ de ip¬
so ipsa scͥpt᷑a non loquitur. Aser inqͥt pinguis panus eiꝰ:
et p̃bebit delicias regib. Qm enĩ putamus suauit̃ pas¬
cunt᷑. quã mirabilit̃ credimus delectantur. ñquilib
reges s illi utiq u̾e reges. quib rex ille regũ et dñs
dñantiũ restituit imꝑiũ corꝑis sui. et quib distͥbu¬
it regnũ patͥs sui. talib in ꝗͣ regib quã putamꝰ dul¬
ce sit quã intune eis sapit. c̃ uideant hominẽ iusti¬

Expanded text:
affluit deliciis spiritualium gaudiorum, cujus divitias quaelibet affluit deliciis spiritualium gaudiorum, cujus divitias quaelibet adversitas non tam minuere quam augere solet, cujus delicias quodvis tormentum nec saltem interpolare valet. Nam quanto durius premitur exterius, tanto delectabilius gloriatur interius. Hae sunt illae deliciae, quas tantum sitiunt, quas tam gratanter accipiunt, non dico pauperes et ignobiles, sed etiam ipsi reges vel principes. Mentior, si haec de ipso ipsa Scriptura non loquitur. Aser, inquit, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quod enim putamus suaviter pascuntur, quam mirabiliter credimus delectantur, non quilibet reges, sed illi utique vere reges, quibus ille Rex regum et Dominus dominantium restituit imperium corporis sui, et quibus distribuit regnum Patris sui; talibus, inquam, regibus, quam putamus dulce sit, quam intime eis sapit, cum videant hominem justi
Abbreviated transcription (Latin):
mi scdiȩ cõpassionẽ. Sicut enĩ beati qui esuriunt et si¬
tiunt iusticiã. sicut beati qui ꝑ secutionẽ patiunt᷑ ꝓp¬
ur̃ a ser ut sit u̾aciter multi plicit̾q beatus iusticiã arden¬
ter sitiens propt̾ ipsam libent᷑ patit᷑ : nesciens irasci faci¬
le miseretur. ꝗ uis enĩ multũ esuriat panẽ iusticiȩ : de¬
dignatur tamen eũ comedere. nͥ sit consꝑsus oleo mi¬
scdiȩ. Ex multa diuitiarũ et enĩ affluentia. q̃ sibi su¬
perabundant ex spoliis hostiũ ꝓ frequenti uctoria.
multũ ẽ delicatus effectus. nec ei iã sapit panis ullus
quam libet nitidus nͥ sit oleo conspersus: in tantum
ut de eo soͥpt᷑a manifeste denunciet dicens. quia as
pinguis panis oius. & s putas sio delicis affiuit ut ipse.
ut ueracit᷑ possit psallere. in uia testimonioꝵ tuoꝵ de¬
lectatus sum. sicut in omĩb duuciis: Quantũ nãq putas¬
aser iste abundat diuioiis sp̃aliũ consołonũ. quantũ ue

Expanded text:
icordiae compassionem. Sicut enim beati, qui esuriunt et sitiunt justitiam; sicut beati, qui persecutionem patiuntur prop. Et hic noster Aser, ut sit veraciter multipliciterque beatus, justitiam ardenter sitiens, propter ipsam libenter patitur, nesciens irasci, facile miseretur. Quamvis enim multum esuriat panem justitiae, dedignatur tamen eum comedere, nisi sit conspersus oleo misericordiae. Ex multa divitiarum etenim affluentia quae sibi superabundant, ex spoliis hostium pro frequenti victoria, multum est delicatus effectus; nec ei jam sapit panis ullus, quantumlibet nitidus, nisi sit oleo conspersus, in tantum ut de eo Scriptura manifeste denuntiet, dicens quia Aser, pinguis panis ejus . Quis putas sic deliciis affluit ut ipse, ut veraciter possit psallere: In via testimoniorum tuorum delectatus sum, sicut in omnibus divitiis? . CAPUTum, quantumve
Abbreviated transcription (Latin):
d nĩo mod̾at᷑. Notandũ saneꝗͣ tẽꝑate rachel ñ mandgoras
s mandragorarũ partẽ petat : nã nec ħ rõem latet. ualde
eẽ difficile. ut animꝰ qͣuis renitens ex oblata laude non
hilarescat. Debet amor humanȩ laudis pͥus tẽꝑari : pꝰ¬
modũ si possit fieri debet etiã penitus abscidi. Uñ est
qͦd rachel partẽ mandgorarũ petisse legitur : la uͦ pꝰ.¬
modũ ad iacob loqñs ñ de sola parte głat᷑. ad me inqͥt
intbis. m̾cede enĩ condurite ꝓmandgous filiimei. ꝓ
mandragoris inquit. ñ ꝓ parte mand gorarũ filũ mei. ab¬
sente ad huc uiro uix lia partẽ concedit : s in eiꝰ aduentu eiꝰ
desidio ub̾ius accensa nicħ ÷ͥ ex eis ust̾ius reseruari uolu¬
it. Si c nimirũ mens hõis dũ sp̃ali dulcedine tangit᷑ qͥc¬
qͥd pͥꝰ de humana laude concupierat libent᷑ oblusctt᷑:

Expanded text:
nio moderatur. Notandum sanc quam temperate Rachel non mandragoras, sed mandragorarum partem petat: nam nec hoc rationem latet valde esse difficile ut animus quamvis renitens ex oblata laude non hilareseat. Debet itaque amor humanae laudis prius temperari; postmodum, si posset fieri, debet etiam penitus abscindi. Unde est quod Rachel partem mandragorarum petiisse legitur; Lia vero postmodum ad Jacob loquens, non de sola parte gloriatur. Ad me, inquit, intrabis: mercede enim conduxi te pro mandragoris filii mei . Pro mandragoris, inquit, non pro parte mandragorarum filii mei. Absente adhuc viro, vix Lia partem concedit, sed in ejus adventu ejus desiderio uberius accensa, nihil sibi ex eis ulterius reservari voluit. Sic nimirum mens hominis dum spirituali dulcedine tangitur, quidquid prius de humana laude concupierat libenter obliviscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ uaria desidia fluctuat. ꝗͣ ad huc carnaliũ curarũ
ꝓcella eragitat. ad illud int̾nũ gaudiũ ñ admutit᷑. et
illo torrente uoluptatis non potatur. ꝗͣ tominus in ebͥa¬
t᷑: Scimꝰ q mare semꝑ fluccuat : tra aut̃ in ȩternũ stat.
Sic et cet̾a elem̃ta semꝑ in mocu sunt: et sola t̾ra stante sta¬
re cet̾a nesciunt. Qd gͦ ꝑ terrã nisi firã cordis stabilita¬
tem debemus acciꝑe: Debet gͦ fluctuationẽ cordis restͥn¬
gere. et ad unius ueri gaudũ desideriũ cogitationũ af¬
fectionũq motus colligere: qui se cupit uel credit illo
uerȩ sobͥetatis poculo inebriandũ fore. Hec ÷ ula u̾e
beata terra mentis iudelicet stabilitas tͣnquilla : qñ
in seipsa tota colligitur. et in uno et̃nitatis desiđio im¬
mobilit̾ figitur. Hec ÷ illa t̾ra quã u̾itas ꝓmutebat cũ
ꝓmutens ad monebat. et ad monens ꝓmittebat. In habi¬
ta t̾rã in qͥt et pasceris in diuitiis eius. ħ ÷ illa terra ꝗͣ is¬

Expanded text:
er varia desideria fluctuat, quam adhuc saecularium curarum procella exagitat, ad illud internum gaudium non admittitur, et illo torrente voluptatis non potatur, quanto minus inebriatur? Scimus quia mare semper fluctuat, terra autem in aeternum stat. Sic et caetera elementa semper in motu sunt, et sola terra stante, stare caetera nesciunt. Quid igitur per terram, nisi fixam cordis stabilitatem debemus accipere? debet igitur fluctuationem cordis restringere, et ad unius veri gaudii desiderium cogitationum affectionumque motus colligere, qui se cupit, vel credit illo verae sobrietatis poculo inebriandum fore. Haec est illa vere beata terra, mentis videlicet stabilitas tranquilla, quando mens in seipsa tota colligitur, et in uno aeternitatis desiderio immobiliter figitur. Haec est illa terra quam Veritas promittebat, cum promittens admonebat, et admonens promittebat: Inhabita, inquit, terram, et pasceris in divitiis ejus . Haec est illa terra quam is
Abbreviated transcription (Latin):
abstinendo suꝑamus: alt̾m paciendo calcamus.
Itaq ꝑ gad extirpat᷑ falsa delectacio : ꝑ aser uero
uana ꝑtͣbatio. Isti sunt gad et aser qui excludunt
gaudiũ falsũ : et intͦducunt gaudiũ uerũ.
am ut estimo nuilla erit deinceps
questio c̃ hic calis filuis y sachat dicat᷑: si quidẽx
Sachar m̾ces int̾p̃tat᷑. Qͥd enĩ aliud tot cantisq la

Expanded text:
abstinendo superamus, alterum patiendo calcamus. Itaque per Gad exstirpatur falsa delectatio, per Aser vero vana perturbatio. Isti sunt Gad et Aser, qui excludunt gaudium falsum, et introducunt gaudium verum. Jam, ut aestimo, nulla erit deinceps quaestio, cur hic talis filius Issachar dicatur, si quidem Isachar merces interpretatur. Quid enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
So de ebrietate idẽ propħa. &isitasti terrã et in ebri .e. du¬
di bominẽ de hac ebrietate madentẽ. et qͥd cͥca se agatur
omnino ignorantẽ. siue in corꝑe inquit siue ext᷑ corpꝰ nes¬
cio deus scit. Qͦmͦ putas in ebͥatus erat. qͦmͦ mundus ei in ob¬

Expanded text:
 de ebrietate idem Propheta: Visitasti terram, et inebriasti eam . Au de ebrietate idem Propheta: Visitasti terram, et inebriasti eam . Audi hominem hac ebrietate madentem, et quid circa se agatur omnino ignorantem: Sive in corpore, inquit, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Quomodo putas inebriatus erat, q
Abbreviated transcription (Latin):
degustationẽ sc̃ptã sac᷑ nc̃ gustũ nc̃ ebrietatẽ uo¬
cat. ut ꝗͣ sit parua uel magna ostendat : parua qͥ¬
dẽ ad cõꝑationẽ fut᷑ȩ plenitudinis. magna aut̃
in cõꝑatiõe cuiuis libet mundanȩ iocunditatis. N¬
sens eñ sp̃i aliũ iuroꝵ delectatio fict᷑e uite gaudiĩ
cõꝑata quantũ libet ex crescens inuenit᷑ parua: in
cuiꝰ comꝑatiõe tñ oĩs ext̾ioꝵ delectationũ suauitas.
nulla odulcedo miranda. dulcedo tã magna dulcedo
tã parua. cͦ mͦ ñ magna q̃ mundanã omnẽ ȩxceidis. quo¬
if ñ parua q̃ de illa plenitudine iux stilla modica de¬
ẽpis: Modic̃ qͥdaã de tanto felicitatis pelago m̃tib instul¬
las : m̃tẽ tamen ꝙͣ infundis plene iebrias. Mito tantil¬
lũ de tanto gustus quidã dr̃: m̾tto nichilominꝰ q̃ men¬
te a scipsa auienat ebrietas nominat᷑. Gustus gͦ .e.e
ebrietas iuure dici potest. Gustate inquit ꝓpħa et ii.q.s.

Expanded text:
degustationem Scriptura sacra nunc gustum, nunc ebrietatem vocat, ut quam sit parva, vel magna ostendat, parva quidem ad comparationem futurae plenitudinis, magna autem in comparatione cujuslibet mundanae jucunditatis. Praesens etenim spiritualium virorum delectatio futurae vitae gaudiis comparata, quantumlibet excrescens invenitur parva, in cujus comparatione tamen omnis exteriorum delectationum suavitas est nulla. O dulcedo miranda, dulcedo tam magna, dulcedo tam parva! Quomodo non magna? quae mundanam omnem excedis. Quomodo non parva? quae de illa plenitudine vix stillam modicam decerpis. Modicum quidem de tanto felicitatis pelago mentibus instillas, mentem tamen quam infundis, plene inebrias. Merito tantillum de tanto, gustus quidem dicitur, merito nihilominus quae mentem a seipsa alienat, ebrietas nominatur. Gustus ergo est, et ebrietas jure dici potest: Gustate, inquit Propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
p .i. Quis illud dtũ cũ p̃ceptũ dimutite et dimutet᷑ uob̾
tã magnifice implere potuit. quis tã facile qͥs tã ex corde
illatas sibi inuirias ignoscere ualuit. ꝗͣ qui de corꝑis
sui cruciatib exultare magis quã contͥstari didicit. Ut¬
qͥd enĩ inimicos ñdiligat. c eis libent᷑ non indulgeat. qͥ
ħ ei inferunt qͦd desidat : magis itaq quã suo corꝑi suis
miseret᷑ ꝑ secutorib: ut sit itm atq iterũ beatus. Bea¬

Expanded text:
. Quis illud Dominicum praeceptum: Dimittite, et dimittetur vobis , tam magnifice implere potuit? Quis tam facile, quis tam ex corde sibi illatas injurias ignoscere, valuit, quam qui de corporis sui cruciatibus exsultare magis quam contristari didicit? Utquid enim inimicos non diligat, cur eis libenter non indulgeat, qui hoc ei inferunt quod desiderat? Magis itaque quam suo corpori, suis miseretur persecutoribus, ut sit iterum atque iterum beatus: Bea
Abbreviated transcription (Latin):
nut᷑unt. pene semꝑ humilitatẽ extingunt. Solent enĩ q̃
ꝑgad et aser fiunt hominib miranda. ab stinentiȩ uide¬
licet et pacientiȩ oꝑa. oꝑatorẽ ñ timidũ s tumidũ reddere:
dũ. qͥd magis oĩum laude p̃dicandũ ꝗ  c̃ uñ in aliis sepe
extinguit᷑ diuini timoris reu̾entia.
ras pꝰ natos gad et aser inuenisse dr̃: qr quẽ libet ex oꝑi¬
b p̃claris ad tmorẽ ñ ad tumorẽ ꝓfecisse miramur:
otandũ sane quod he de quib: locuti sumꝰ
mandragore. nec pꝰ natos tot liȩ. nec post geminoꝰ
uberbs balȩ s pꝰ natiuitatẽ filioꝵ z elphȩ statĩ legunt᷑
inuente. Ad filios nãq liȩ uoluntates. ad filios bale cogi¬
tatones. ad filios ⁊elphe ꝑtinent acliones. Uoluntates
itaq seu cogitationes quãuis rectas ꝗͣ cunlibet utiles qͦmͦ mi¬
ramur : quando laudabimꝰ. qͣs minime uidemꝰ : Et qͣuis u̾a
laus sit de recta uoluntate: eã tñ. ñ laudamꝰ nͥ appareat¬

Expanded text:
nutriunt, pene semper humilitatem exstinguunt. Solent enim quae per Gad et Aser fiunt hominibus miranda, abstinentiae videlicet et patientiae opera, operantem non timidum, sed tumidum reddere; dum? quid magis omnium laude praedicandum, quam cum unde in aliis saepe exstinguitur, divini timoris reverentia ras post natos Gad et Aser invenisse dicitur; quia quemlibet ex operibus praeclaris ad tumorem non ad timorem profecisse miramur. Notandum sane quod hae, de quibus locuti sumus mandragorae, nec post natos tot Liae, nec post geminos liberos Balae, sed post nativitatem filiorum Zelphae statim leguntur inventae. Ad filios namque Liae voluntates, ad filios Balae cogitationes, ad filios Zelphae pertinent actiones. Voluntates itaque seu cogitationes, quamvis rectas, quantumlibet utiles, quomodo miramur, vel quando laudabimus quas minime videmus? Et quamvis vera laus sit de recta voluntate, ea
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃s ad humilẽ uenite si amatis.⁊ ne discedatis ab
illo ne cadatis. Q enĩ timet ab illo discede rogatt⁊
dic. Nͥon ueniat mͥ pes suꝑbie ꝑgite fr̃s uiã subli¬
mitatis pede humilitatis. Ipse exaltat humilit̃ se¬
quentes. quem descende ñ piguit ad uacentes. Qond¬
ab illo depiteate. neumodic̃ uob̾ existimantes dimis¬
dunt᷑ a dõ faciliꝰ qͣnto desid̾ant᷑ humilꝰ. ꝑ seu̾antes
dentes uut cadentes augeant timort̃ urm̃. Illud
amate ut imitemini. hoc lugete ne imflemitui. Ed̃¬
gua. ñ petulans risus. ñ scurrilis iocus. ñ indecens
habitꝰ. ũ tumidꝰ aut fluxus incessus Pi

Expanded text:
er ad humilem uenite, si amatis, et ne discedatis ab illo, ne cadatis. qui enim timet ab illo discedere, rogat et dicit: non mihi ueniat pes superbiae. pergite uiam sublimitatis pede humilitatis. ipse exaltat humiliter sequentes. quem descendere non piguit ad iacentes. donab illo deputate, ne modicum uobis existimantes dimisdesiderantur humilius. perseuerantes m; cadentes autem augeant timorem uestrum. illud amate, ut imitemini, hoc lugete, ne inflemini. gua, non petulans risus, non scurrilis iocus, non indecens habitus, non tumidus aut fluxus incessus; i
Abbreviated transcription (Latin):
modo. qͦd sursũ faciat corti ẽ aliqͥd elatioĩs qͦd deorsum
faciat cor. Hoc qͥdẽ qͣsi contͣriũ uidet᷑ ut elatio sit de¬
orsum ⁊ humilitas sursum. s pia humilitas subditũ¬
respuit subiectionẽ ⁊ cadit ab illo qͦ ñ ẽ qͥeqͣm suꝑius
⁊ ex hoc erit inferiꝰ. ⁊ fit qͦd scͥptũ est. deiecisti eos c̃
extollerent᷑. Non enĩ ait c̃ elati st̃ fuissent ut pͥus ex¬
tollerent᷑ ⁊ pꝰea deicerent᷑. s c̃ extollerent᷑ tc̃ deiecei st̃.
dinator. ut c̃ ille male utant᷑ nat᷑is bonis. ipse bñ
utat᷑ ⁊̃ uoluntatib malis. Itaq fec̃ ut diabolus insti¬
tutione illiꝰ bonꝰ. uoluntate sua malꝰ. in inferiorib
ordimatꝰ illud̾et᷑ ab angł̃is elꝰ. idẽ ut ꝓfint tẽptatiões¬

Expanded text:
modo quod sursum faciat cor, et est aliquid elationis quod deorsum faciat cor. Hoc quidem quasi contrarium videtur, ut elatio sit deorsum et humilitas sursum. Sed pia humilitas facit srespuit subiectionem et cadit ab illo, quo non est quidquam superius, et ex hoc erit inferius et fit quod scriptum est: Deiecisti eos, cum extollerentur. Non enim ait: \'Cum elati fuissent\\ ut prius extollerentur et postea deicerentur; sed cum extollerentur, tunc deiecti sunt. dinator; ut cum male illae utuntur naturis bonis, ipse bene utatur etiam voluntatibus malis. Itaque fecit ut diabolus institutione illius bonus, voluntate sua malus, in inferioribus ordinatus illuderetur ab Angelis ejus, id est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
enti exꝑtũ. S utinã mͥ uł exꝑientia cognitionẽ ñ
ded̾it. uel si alit̃ cognosc̾e̾ ñ debuerã ipsa pociꝰ cognitio
data ñ sit Qd̃ si sic necesse futt. ⁊ sine manu ualida
erudiri ñ pot̾am. utmã iã nc̃ uł ipsa mea cognui
me iniqͥtate coherceret.S qͥa tociens post exꝑientiã
maloꝵ desipuisse me uideo. ipsos adhuc amaricudinis
gustꝰ ꝑtimesco Dicã tñ ⁊ ñ sine dolore dicã putruer̃¬

Expanded text:
um. Sed utinam mihi, vel experientia cognitionem non dederit, vel si aliter cognoscere non debueram, ipsa potius cognitio data non sit. Quod si sic necesse fuit, et sine manu valida erudiri non poteram, utinam jam nunc vel ipsa mea cognitime iniquitate coerceret. Sed quia toties post experientiam malorum desipuisse me video, ipsos adhuc amaritudinis gustus pertimesco. Dicam tamen, et non sine dolore dicam: Putruer
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio eoꝵ que sunt extͣ nos. scdđ̾s dies cognitio eoꝵ
que sunt int᷑ nos : dies tercius cognitio eoꝵ que sunt
supͣ nos. Ext᷑ nos corp̾alia. int᷑ nos sp̃ualia : suꝑ nos
diuina. Eoꝵ itaq qui se circuncidunt. uer̃tñ non
propt̃ dm̃ hoc faciunt : pͥma consid̾atio eẽ debet
uel pocius ẽẽ solet. c̃̾ diligent̃ aitendunt quid asꝑ¬
itatis ext̾ius ꝑtulerunt. Secunda consid̾atio ẽẽ
debet. qͥd intus adquisieruit ꝑ tot cruciatus cor ꝑi.

Expanded text:
cognitio eorum quae sunt extra nos, secundus dies, cognitio eorum cognitio eorum quae sunt extra nos, secundus dies, cognitio eorum quae sunt intra nos; dies tertius, cognitio eorum quae sunt supra nos. Extra nos corporalia, intra nos non propter Deum hoc faciunt, prima consideratio esse debet, vel potius esse solet, cum diligenter attendunt quid asperitatis extrinsecus pertulerunt. Secunda consideratio esse debet quid intus acquisierunt per tot cruciatus cor
Abbreviated transcription (Latin):
cisis suis parcere : quos tñ se meminit non ꝓpt̃
dm̃ cͥcuncidisse. Qui sunt istus modi circunci¬
si. nͥ mores non bona intentione correcti: Nec
tñ in talib debemus morũ honesta destruere:
s intentionẽ mutare. Errant gͦ utiq errant.
qui abiciunt opa bona. quanus forte inchoata sint intã¬
tone mala. Erratuum gͦ suoꝵ ultores huius modi. quid
aliud faciunt quã suꝑ circuncisos cum simeon ⁊ leui
diligent̃ aitendere : quonã mͦ tã pauci tantã potiu̾nt
st gem efficere. S nimirũ adiuuit eos electa temp̾is¬
oportunitas : quando ipsos circuncisos ⁊ ab istis occi¬
dendos opp̃sserat a cerbitas doloris. Ad hoc electus est
circuncisionis dies ille tercius: in quo teste scͥpt᷑a do¬
lor solet eẽ gͣuissimus. S qui sunt isti dies. uel cur
tantũ dicuntur eẽ tres: Si per noctẽ ignorantia:
recte ꝑdiẽ intelligitur noticia. ꝑ musitaq dies est.

Expanded text:
cisis suis parcere, quos tamen se meminit non propter cisis suis parcere, quos tamen se meminit non propter Deum circumcidisse. Qui sunt istiusmodi circumcisi, nisi mores non bona intentione correcti? Nec tamen in talibus debemus morum honesta destruere, sed intentionem mutare. Errant ergo, utique errant qui abjiciunt opera bona, quamvis forte inchoata sint intentione mala. Erratuum ergo suorum ultores hujusmodi quid aliud faciunt, quam super circumcisos cum Simeon et Levi diligenter attendere quonam modo tam pauci tantam potuerunt stragem efficere. Sed nimirum adjuvit eos electa opportunitas temporis, quando ipsos circumcisos, et ab ipsis occidendos oppresserat acerbitas doloris. Ad hoc electus est circumcisionis dies ille tertius, in quo teste Scriptura, dolor solet esse gravissimus. Sed qui sunt isti dies, vel cur tantum dicuntur esse tres? Si per noctem ignorantia, recte per diem intelligitur notitia. Primus itaque dies est
Abbreviated transcription (Latin):
quere non potuimus qñ ꝓdeo illa facere dispo¬
nebamus : eadem ipsa sit nobis facile perfic̾e
cũ pro eis timemus incurre detͥmenta u̾ecun-¬
die. Quid ad ista dicemus : An forte melus erit
tacite gemere. quã aliquid respondere qui ista
negare non possumus : Iulud sane dix̾u quod
dinę fr̃ib m̾ito displicuit. merito eos placare ñ
potuit circuncisio que non tã pro deo quã pro di¬
na. ñ tã institutione diuina quã ꝓ u̾ecundia hu¬
mana facta fuit. Malum m̃ in eis fuit iuste seu̾i¬
tatis modum excedere : et in ulciscenda inuria
equitatis mensurã minime seruasse. Mito gͦ ia¬
cob inconsultã eoꝵ audaciã redarguit: seu̾ita tẽ¬
q tam indiscretã iuste rep̃hendit. O quanto satiꝰ
uerum dei cultum paulatĩ perduce̾ : ꝗͣ inopina¬
ta ⁊ repentina morte ꝑcutere. Hinc itaq colligat
hinc diligent᷑ aitendat. quomͦ quisq debeat cirẽ¬

Expanded text:
quere non potuimus, quando pro Deo illa facere dispoquere non potuimus, quando pro Deo illa facere disponebamus, eadem nobis ipsa sit facile perficere, cum pro eis timeamus incurrere detrimenta verecunditacite gemere quam aliquid respondere, qui ista negare non possumus? Illud sane dixerim quod digne fratribus merito displicuit, merito eos placare non potuit circumcisio, quae non tam pro Deo quam pro Dina, non tam pro institutione divina quam pro verecundia humana fuit facta. Malum tamen in eis fuit justae severitatis modum excedere, et in ulciscenda injuria aequitatis mensuram minime servasse. Merito ergo Jacob inconsultam eorum audaciam redarguit, severitatemque tam indiscretam juste reprehendit. O quanto satiusrcumcisos ad verum Dei cultum paulatim perducere, quam inopinata et repentina morte percutere! Hinc itaque colligat, hinc diligenter attendat quomodo quisque debeat circum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾is ñ impudent᷑ głari. ꝗͣ aliquin ñ pot̾i ÷
cundia. quid aliud erit głatio impudens. głati¬
o sine u̾ecundia. quã sichem sine dina: Recte
aut̃ inuet̾a te consuetudines que difficile suꝑan
e ꝑ masculinũ sexũ designant᷑. Isti sunt marẽ
quos fr̃s dine cͥcuncidi uoluerunt : teste tñ scͥp¬
tura hanc cͥcuncisionis condicionẽ sichẽ in dolo ꝓ¬
posuert̃. Ecce ut facile adu̾te possumus nullo ma
ruto tali sororẽ suam dare disponebant: et qͣuĩ
ꝓposite conditionis conuentionẽ ex plere potu¬
isset. nullatenus tñ eum tali matͥ monio dig¬
nũ uidicabant. Etquidẽ ⁊̃ si possemus oĩa ino¬
nesta nr̃a de nr̃a penitus uita amputare. ⁊ ab
tassis fratres dinȩ dura ei ꝓponebant : ut eũ
de sororissuȩ copła oĩo desꝑarent. S parati¬
or est sichem quelibet uel quã libet asꝑa tolerare. qͣ
ad amate diuortia sustin̾e. Et fit quidem sepe quđ
⁊ suꝑius p̃locuti sumus. ut ea que ab animo extor¬

Expanded text:
non poteris non impudenter gloriari, quam alioquin non poteris  verecundia, quid aliud erit gloriatio impudens, gloriatio sine verecundia, quam Sichem sine Dina? Recte autem inveteratae consuetudines quae difficile superantur, per masculinum sexum designantur. Isti sunt mares quos fratres Dinae circumcidi voluerunt; teste tamen Scriptura hanc circumcisionis conditionem Sichem in dolo proposuerunt. Ecce, ut facile advertere possimus, nullo modo marito tali sororem suam dare disponebant, et quamvis propositae conditionis conventionem explere potuisset, nullatenus tamen eum tali matrimonio dignum judicabant. Et quidem etiam si possemus omnia inhonesta nostra de nostra penitus vita amputare, et ab tassis fratres Dinae dura ei proponebant, ut eum de sororis suae copula omnino desperarent. Sed paratior est Sichem quaelibet, vel quamlibet aspera tolerare quam adamatae Dinae divortia sustinere. Et fit quidem saepe quod et superius praelocuti sumus, ut ea quae ab animo extor
Abbreviated transcription (Latin):
pauida sit ut pote femina ad oꝑa fortitudinis:
inuenit᷑ tñ ꝓuida et circons pecta ad custodiam
honestatis. Et quanuis nesciat plac̾e per fortitu
enĩ dina ad mirandȩ pulcͥtudinis ⁊ formȩ sin-¬
gularis: ⁊ que intuentiũ ocłos in sui admirati¬
onẽ facile tͣhat ⁊ ad mirantiũ aiõs cito sua di

Expanded text:
pavida sit utpote femina ad opera fortitudinis pavida sit utpote femina ad opera fortitudinis invenitur, tamen provida et circumspecta ad custodiam honestatis; et quamvis nesciat placere per fortitudem. Est enim Dina admirandae pulchritudinis et formae singularis, et quae intuentium oculos in sui admirationem facile trahat, et admirantium animos cito sua di
Abbreviated transcription (Latin):
nis maior : est tñ ad oꝑa uirtutũ constantia for¬
citudis minor. Quis nesciat uerecundia quanlibi
honesta cordis robur quantũ emolliat. ⁊ ꝗͣ sepe
fortia opera p̃pediat. dũ aiĩs hoĩs ultͣ modũ con¬
fundi deuitat: E itaq dina ñ uir s femina. ñ filiꝰ¬
s filia. Et forte non sine causa fuit. quod pꝰ natũ
zabulon deus lie non filiũ s filiã dare decreuit. q̃
frĩs audaciã blande mitigaret. ⁊ furentis animõ
blandiciis deliniret. habet enĩ ut ex predictis appa¬
ret ⁊ abulon impetiis uastos: ⁊ ingentes gerit aĩos.
S sciunt ut om̃s nouimꝰ femine quã uiri tumentes
aĩos blandius alloqui: ⁊ iratis dulcius blandiri.
Ualde gͦ oportunũ uidet᷑ qͦd pꝰ ⁊abulon dina nascit᷑.
ut ex sororis lenitate fr̃is ferocitas tẽꝑet᷑. Multũ
enĩ per omnẽ modũ telantis aĩ impetũ temꝑat.
fr̃is sui impetus moderet᷑. S quia dina nil ui¬

Expanded text:
nis major, est tamen ad opera virtutum constantia fornis major, est tamen ad opera virtutum constantia fortitudinis minor. Quis nesciat verecundia quantumlibet honesta cordis robur quantum emolliat, et quam saepe fortia opera praepediat, dum animus hominis ultra modum confundi devitat? Est itaque Dina non vir sed femina, non filius Zabulon, Deus Liae non filium, sed filiam donare decrevit, quae fratris audaciam blande mitigaret, et furentis animos blanditiis deliniret. Habet enim, ut ex praedictis apparet, Zabulon impetus vastos, et ingentes gerit animos. Sed sciunt, ut omnes novimus, feminae quam viri tumentes animos blandius alloqui, et iratis dulcius blandiri. Valde ergo opportunum videtur quod post Zabulon Dina nascitur, ut ex sororis lenitate fratris ferocitas temperetur. Multum enim per omnem modum zelantis animi impetum temperat, fratris sui impetus moderetur. Sed quia Dina nil ut
Abbreviated transcription (Latin):
q puniens ⁊ ipse qͥ punit᷑. Non gͦ sine causa fuit. quod hoc
tale iudiciũ scͥpta sac᷑ non sine demonstͣtioe noĩare uo¬
luit. lstud enĩ demonst᷑ ciõem semꝑ significat. Et qͥd
aliud ħ adiectio ꝗͣ animũ audientis in admirationẽ ex
citat. Uere udiciũ mirabile. dignũq ad miratiõe. dig¬
neq pronunciandũ cũ demonstͣ tiõe. in qͦ quidẽ uidi¬
cio qͣnto quisq se ardentiꝰ diligit. canto in seipsũ acͥus
seuit. ⁊ quo sibi parci uehem̃tiꝰ cupit. tanto minus
ipse sibi parcit. quia qͦ amplius suam confusionẽ
formidat. eo acerbius sua quẽq confusio uexat. S
ħ fortassis cuiꝗͣ mirandũ uidet᷑. si hec int̾ alias uir¬
tutes digne annum̾at᷑ : cur ꝑ femineũ ⁊ ñ pociꝰ
per uirilẽ sexũ ex pͥmit᷑. S scimꝰ om̃s quia in fe¬
minis quã in uiris quãuis sit forma pulcͥtudi¬

Expanded text:
qui punitur et ipse qui punit. Non ergo sine causa fuit quod hoc qui punitur et ipse qui punit. Non ergo sine causa fuit quod hoc tale judicium Scriptura sacra non sine demonstratione nominare voluit. Istud enim demonstrationem semper significat, et quid aliud haec adjectio quam animdigneque pronuntiandum cum demonstratione, in quo quidem judicio quanto quisque seipsum ardentius diligit, tanto in seipsum acrius saevit; et quo parci sibi vehementius cupit, tanto minus ipse sibi parcit; quia quo amplius suam confusionem formidat, eo acerbius sua quemque confusio vexat. Sed hoc fortassis cuiquam mirandum videtur si haec inter alias virtutes digne annumeratur, cur per femineum, et non potius per virilem sexum exprimitur? Sed scimus omnes quia in feminis quam in viris, quamvis sit forma pulchritudi
Abbreviated transcription (Latin):
illas corp̾is partes qͣs pudenda uocamus deus fecit: pu¬
denda aut̃ cordis ñ nͥ tu fecisti. Diligent̃ gͦ consid̾anti
recteq discernenti quã sit rarũ uelquã sit paucoꝵ hu¬
manã uerecundiã plene uicisse.⁊ solam illã que or¬
dinata ẽ possidere : non erit ut arbitͦr uñ amplius
quis ad mirari debeat. curtalẽ prolẽ tam sero lia con
se uidea mur : dina uidiciũ interp̃tatur. Hoc itaq
ẽ illud iudiciũ quoquisq a ꝓͥa conscientia conuenit᷑.
conuincit᷑. condempnat᷑: ⁊ digna confusionis pena
multatur. Si enĩ sibi conscius non eẽt : non eẽt utiq¬
unde iure erubesc̾e̾ deb̾et. Et confusio quidẽ si nulla
demq tempore ipsa contͣ seipsam dictat sententiã. ip¬
sa de seipsa sumit undictã. hoc itaq ẽ illud iudiciũ.
in quo unus idemq ille qui uidicat ⁊ ille qui udicat᷑. ide
ipse qui condẽpnat ⁊ idem ipse qui condẽpnat᷑. unus idẽ

Expanded text:
etiam corporis partes quas pudenda vocamus Deus fecit; puetiam corporis partes quas pudenda vocamus Deus fecit; pudenda autem cordis nonnisi tu fecisti. Diligenter ergo consideranti, recteque discernenti quam sit rarum, vel quam sit paucorum humanam verecundiam plene vicisse, et solam illam quae ordinata est possidere, non erit, ut arbitror, unde amplius quis admirari debeat talem prolem tam sero Lia concse videamur, Dina judicium istud interpretatur. Hoc itaque est illud judicium quo quisque a propria conscientia convenitur, convincitur, condemnatur, et digna confusionis poena multatur. Si enim sibi conscius non esset, non esset utique unde erubescere deberet. Et confusio quidem si nulla demque tempore ipsa contra seipsam dictat sententiam, ipsa de seipsa sumit vindictam. Hoc itaque est illud judicium in quo unus idemque est ille qui judicat, et ille qui judicatur; idem ipse qui condemnat, et idem ipse qui condemnatur; unus idem
Abbreviated transcription (Latin):
quod fieri solent breuẽ accentũ ꝓduc̾ent: magis
eos fortassis pudet de uicio orõnis. quã de uicio e¬
lationis. Crede mͥ. non ẽ credendũ hanc ẽẽ illã u̾e¬
adhuc melius nosse. ꝗͣ sit rarũ humanã uere¬
cundiam perfecte calcasse. ⁊ hanc uerã ⁊ ordinatã hr̃e
quod est dinã genuisse : Ecce de carnalib omuto: cũ
spualib tantũ interĩ sit mͥ sermo. Ecce quisqͥs es qui
te credis iã dinã genuisse. si cogeris corã multitudine
nudo corp̾e tͣnsire nunqͥt posses ñ erubesce̾ : E ogita
gͦ si tantũ confunderis. qñ ĩmunda cogitatione in m̃te
sordidaris. Curte iactes amplius dinã genuisse. ⁊ or¬
dinatã u̾ecundiã hr̃e. si minus erubescis pudenda cor¬
dis quã corꝑis. si magis u̾eris uultũ hominũ ꝗͣ cons¬
pectũ angłoꝵ : Siccine magis ẽ erubescendũ quod
deus fecit bene. quã quod tu male fecisti: Certe etiã

Expanded text:
quod fieri solet brevem accentum producerent, magis quod fieri solet brevem accentum producerent, magis eos fortassis puderet de vitio orationis, quam de vitio elationis. Crede mihi non est credendum hanc esse illam vereadhuc melius nosse quam sit rarum humanam verecundiam perfecte calcasse, et hanc veram et ordinatam habere quodque est Dinam genuisse? Ecce de carnalibus omitto, cum spiritualibus tantum interim sit mihi sermo. Ecce quisquis es qui te credis jam Dinam genuisse, si cogeris coram multitudine nudo corpore transire, nunquid posses non erubescere? Cogita ergo si tantum confunderis quando immunda cogitatione in mente sordidaris. Cur te jactes amplius Dinam genuisse et ordinatam verecundiam habere, si minus erubescis pudenda cordis quam corporis? Si magis vereris vultum hominum quam conspectum angelorum? Siccine magis est erubescendum quod Deus fecit bene, quam quod tu male fecisti? Certe illas
Abbreviated transcription (Latin):
bescent. non tã facile cõmut̾ent. Qualis pudor ẽ eru¬
besc̾e pauꝑtatẽ. erubescere humilitatẽ: Lilud non pudet
eo serubesce: ad quod docendũ non puduit celestẽ magis¬
trum de celo descende. Discite a me inquit. quia mitis sũ
et humilis corde. At isti econt᷑ magis ab hominantes ꝗͣ
sectantes humilitatẽ. multo amplius erubesct̃ hab̾e sor¬
didam uestẽ quã sordidã mentẽ.:
uã multi hodic sunt quos magis puderet in oratiõ e
fecissȩ barbaris mũ cont᷑ regulã pͥsciani: quã ꝓtu¬
loquim᷑ qui sepe sua ⁊̃ cͥmina iactant. qñ quidẽ illi eti¬
am qui spãles uident᷑ hunc pudorẽ haud facile supe¬
rant. Sepe dũ in p̃dicationis officio ꝓximoꝵ utilita¬
tideseruiunt. dum forte cont᷑ superbiã disputant:
contingit eos sepe superbire. uñ constat eos contͣ su¬
perbiam subtilit̃ disserere. Et si forte int̾ loquendũ

Expanded text:
bescerent, non tam facile committerent. Qualis putas pudor est erubescerent, non tam facile committerent. Qualis putas pudor est erubescere paupertatem, erubescere humilitatem? Illud non pudet eos erubescere ad quod docendum non puduit coelestem magistrum de coelo descendere: Discite a me, inquit, quia mitis sum, et humilis corde . At isti econtra magis abominantes quam sectantes humilitatem, multo amplius erubescunt habere sordidam vestem quam sordidam mentem. Quam multi hodie sunt, quos magis puderet in oratione fecisse barbarismum contra regulam Prisciani, quam protuloquimur qui saepe sua etiam crimina jactant, quandoquidem illi etiam qui spirituales videntur, hunc pudorem haud facile superant? Saepe dum in praedicationis officio proximorum utilitati deserviunt, dum forte contra superbiam disputant, contingit eos saepe superbire, unde constat eos contra superbiam subtiliter disserere. Et si forte inter loquendum
Abbreviated transcription (Latin):
formã preb̾e debuerunt. Quis putas digne pensare
sufficiat. qͣnta confusio corda eoꝵ tͥnsfigat. cũ in su. i¬
uita uideant quod uire ualeat ab ipsis ⁊̃ rep̃hendi. qͦs ꝓ
culpa eoꝵ reminiscunt᷑ a se sepe et ac̾buis corripi. ⁊ dunꝰ
um sepe zelum int̾ueniente culpa seqͥtur u̾econdia.
N icħ enĩ aliud intelligimꝰ perdinã nisi uerec̃diã . s ordi¬
natam. Solũ peccm̃ erubesc̾e̾. ẽ bonã ⁊ ordinatã n̾ecũ¬
diam habere. S qui ⁊abulon nundũ gignere m̾uit:
frust᷑ dinam se posse gignere credit. Disce pͥͫꝰ pecc̃m
Alioquin si in pecc̃o dep̃henderis. ⁊ dep̃hensus pudore
confunderis: non te credo erubese̾e̾ culpã s in fammi¬
sam.
dinã genueris. Hñt utiq homines etiã peruersi u̾ecundi¬
am: s utinã bonã utinã ordinatã. Nã utiq si bonã habe¬
rent: peruersi forsitan non eẽnt. Pecc̃m enĩ si ꝑfecte eru¬

Expanded text:
formam praebere debuerunt? Quis putas digne pensare formam praebere debuerunt? Quis putas digne pensare sufficiat quanta confusio corda eorum transfigat, cum in sua vita videant quod jure valeat ab ipsis etiam reprehendi, quos pro culpa eorumum zelum, interveniente culpa, sequitur verecundia. Nihil enim aliud, intelligimus per Dinam nisi verecundiam, sed ordinatam; solum peccatum erubescere, est bonam, est ordinatam verecundiam habere. Sed qui Zabulon nondum gignere meruit, frustra Dinam se posse gignere credit. CAPUT XLVI. Quis, Alioquin, si in peccato deprehenderis et deprehensus pudore confunderis, non te credo erubescere culpam, sed infamiam. Dinam genueris. Habent utique etiam homines perversi verecundiam, sed utinam bonam, utinam ordinatam! Nam utique si bonam haberent, perversi forsitan non essent. Peccatum etenim si perfecte eru