comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eicitur. et contingit illud
qd̃ scriptum ẽ. in euͣngelio.
Domus mea domus oro¬
nis uocabitur: uos autem
fecistis illam speluncam la-¬
tronum. ⁊ cet̾a. Fit igitur
mens hominis quandoq:
spelunca latronum. fit do¬
mus negotiationis: fit m̾e¬
tricis ꝓstibulum. Fit spelũ¬
ca latronum. quandõ abr-¬
quis in uidendo fr̃i sto ut
detrahat insidiatur: et uir¬
tutum spoliet indumentis.
Fit domus negotiationis qͣn¬
do ꝓ hiis que agimus. hu¬
mani fauoris forum freq̃n¬
tamus: et ibidem ementes
et uendentes laudem. pro bo¬
no oꝑe quasi stulti merca¬
tores recipimus. fit m̾etricis
prostibulum. quando in tha¬
lamo castementis lupanar
libidinose delestationis eri¬
gitur: hoc qd̃ dico sclares ꝑ¬
timescunt. et similitudinem
qmͣ de duob sociis assigna¬
uimus pretendunt: ne cum
intrau̾int religionis clau-¬
strum. tt̾um impugnanti
antiqui hostis ditioni sub-¬
dantur. Nunc aut̃ frẽs nos
qui claustrum intrauimus:
aliquid ad exhortationem

Expanded text:
en, et contigit illud quod scriptum est in Evangelio: Domus mea domus orationis vocabitur, vos autem fecistis speluncam latronum . Fit igitur mens hominum quandoque spelunca latronum, fit domus negotiationis, fit meretricis prostibulum. Fit spelunca latronum, quando aliquis invidendo fratri suo ut detrahat insidiatur, et virtutum spoliat indumentis. Fit domus negotiationis, quando pro iis quae agimus, humani favoris forum frequentamus, et ibidem ementes et vendentes, laudem pro bono opere quasi stulti mercatores recipimus. Fit meretricis prostibulum, quando in thalamo castae mentis, lupanar libidinosae delectationis erigitur. Hoc quod dico saeculares pertimescant, et similitudinem quam de duobus sociis assignavimus praetendant, ne, cum intraverint religionis claustrum, iterum impugnanti, antiqui hostis ditioni subdantur. Nunc autem, fratres, nos qui claustrum intravimus, aliquid de exhortatione
Abbreviated transcription (Latin):
Prohdolor. minatur xpr̃e.
et non timetur. ꝓmittit. ⁊
non creditur er: blandit᷑
peiores efficimur. Quid
nam. Quid minatur: Ig¬
nem et̾num. Quomodo
blanditur: Expectando ꝑ¬

Expanded text:
Proh dolor! minatur Christus et non timetur; promittit, et non creditur ei; blanditur, et pejores efficimur. Quid nam. Quid minatur? ignem aeternum. Quomodo blanditur? exspectando
Abbreviated transcription (Latin):
omnibz que possident renun¬
tiant ⁊ seipsos donant. sic̃
symon deo obediunt. et sicut
nec sicut udas scariotes lo¬
culos portant. ⁊ locum mu¬
tant. osculo magistros tra¬
dunt. dum illis insidiantes
decrahunt: qui tales sunt a
deo recedunt. Qui autem ĩ
tribulationib cum xpristo
ꝑmanserunt. in futuro cele-¬
stis gle participes erunt: et
qui secuti sunt eum ad labo

Expanded text:
omnibus quae possident renuntiant, et seipsos donant, sicut Simon Deo obediunt, et sicut nec sicut Judas Iscariotes loculos portant, et locum mutant, osculo magistros tradunt, dum illis insidiantes detrahunt. Qui tales sunt a Deo recedunt. Qui autem in tribulationibus cum Christo permanserint, in futuro coelestis gloriae participes erunt. Et qui secuti sunt eum ad labo
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis. mem̃to mei dñe cũ
uen̾is in regnum tuum: ter
cia xp̃ũi. Primus meruit
crucem. s non ꝓfuit ei ad
salutem: sc̃d̃s meruit. sẽd ta¬
men ad salutem ꝓfuit. t̾cius
nõ meruit. portauit tamen
eam: s nobis ꝓfuit. Hiis tri¬
b assimilari possunt tres
species hominum. quoꝵ hii
primi sunt qui portant cru¬
cem mortificando carnem: ⁊
tamen nõ ꝑdest eis quia nõ
penttent. Sunt autem ⁊ aliz
qui mortificant carnem: et
prodest eis ad salutem. Orãt
et exaudiuntur: audiunt e¬
tiam qd̃ dicitur. Hodie me¬
cum eris in paradyso. Qnͣdo
aut̃ hec audiunt: Cum eunͣ¬
gelium legentes dicunt bĩ
liferi a pena peccati. nullis
criminib implicati. subtra¬
hentes se a ꝑu̾so oꝑe. ab otio¬
so sermone: ab inmunda co

Expanded text:
dicentis: Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum , tertia autem Christi. Primus meruit crucem, sed non profuit ei ad salutem. Secundus vero meruit, sed tamen ad salutem profuit. Tertius non meruit, portavit eam tamen, sed nobis profuit. His tribus assimilari possunt tres species hominum, quorum hi primi sunt, qui portant crucem mortificando carnem, et tamen non prodest eis, quia non poenitent. Sunt autem et alii, qui mortificant carnem, et prodest eis ad salutem, orant et exaudiuntur, audiunt etiam quod dicitur: Hodie mecum eris in paradiso. Quando autem hoc audiunt? Cum Evangelium legentes dicunt: Bealiberi a poena peccati, nullis criminibus implicati, subtrahentes se a perverso opere, ab otioso sermone, ab immunda co
Abbreviated transcription (Latin):
ligni tute. quasi sub imibra
diune ꝓtetionis requiescẽt.
Het requies mea in scł̃m scl̃i
hic habitabo qm̃ elegi eam.
Ibi uidebo d̾̃m saluatorem
meum. Scio enim quod re¬
demptor meus niuit ⁊ mn
nouissimo die de t̾ra surre¬
eturus stm: ⁊ rursum catũ

Expanded text:
ni vitae quasi sub umbra divinae protectionis quiescent. Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo quoniam elegi eam . Ibi videbo Deum Salvatorem meum. Scio enim quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum: et rursum c
Abbreviated transcription (Latin):
noniam ꝑ esum
primi parentis cul¬
pa sumpsit mitiũ:
sdeo cauendum nob̾ ẽ. ne sic̃
ille ꝑ escam. paradysi m̾uit
egressum: ita et nos arceam᷑
ab ingressu. Sunt igitur tria
in cybo consideranda. id ẽ qͥd.
et quando et quantum co-¬
medamus: scilicet ꝙbi specieᷤ
hora et mensura. ne illicitũ
aut extra horam. aut ultra
mensurant. aliquid suma¬
mus. Illicitum comedit adã
in paradyso et expellitur. ex-¬
tra horam ionathas. et a
patre maledicitur. ppłs u̾o
ysrl̃ ad sepulchra concupis¬
centie ultra mensuram: et
occiditur. Trans greditur adã

Expanded text:
oniam per esum primi parentis culpa sumpsit initium, ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam paradisi meruit expulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu. Sunt igitur tria in cibo consideranda, id est, quid et quando, et quantum comedamus, scilicet cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus. Illicitum comedit Adam in paradiso, et expellitur ; extra horam Jonathas, et a patre maledicitur ; populus vero Israel ad sepulcra concupiscentiae ultra mensuram, et occiditur . Transgreditur Ada
Abbreviated transcription (Latin):
latet. confitendo ꝑ os ꝓcedit:¬
⁊ expugnat filios esau. qͣndo
carnales affectus exstirpat.
bone oꝑationis manuꝰ ma

Expanded text:
latet, confitendo per os procedit. Et expugnat filios Esau, quando carnales affectus exstirpat bonae operationis manu. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾sa. Goliad nomine: id ẽ
reuelatus. Quibz: Illis qui
dicere possunt. Non enim
ignoramus cogitationes
eius. Philisteus degeth. Phi¬
listeus cadens potione inter¬
pretatur. cadens ab altitudi¬
ne suꝑbie: potione desꝑatio¬
nis imbutus. et oblitꝰ mĩe.
lar. beda attestante aptissi¬
me multitudinem prauoꝵ
designat: ciuitatem iudelicet
dyaboli ad bonorum in hoc

Expanded text:
perversa. Goliath nomine, id est, perversa. Goliath nomine, id est, revelatus. Quibus? Illis qui dicere possunt: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Philisthaeus de Geth. Philisthaeus, cadens potione interpretatur. Cadens ab altitudine superbiae, potione desperationis imbutus, et oblitus miserlar, Beda attestante, aptissime multitudinem pravorum designat, civitatem videlicet diaboli, ad bonorum in
Abbreviated transcription (Latin):
dum prelati quiq subiectos
suos rectitudinem bone ope¬
rationis edocent. uel cum
quibz ordinem bene uiuen-¬
di tenere debeant. instruunt:
tepido frat̾ nouit̾ conu̾sus
societur. Tenit dauid ad ex¬
citum ysrł. et inuenit eos no¬
ciferatos ad prelium: et phi¬
listiim ex adu̾so p̾paratos.
Teniunt et inueniunt p̾la¬
ti quandoq fratrum discor¬
diam. et cucurrit dauid ad
locum certaminis: et int̾ro¬
gauit si omnia recte ag̾ent᷑
erga fres suos. Currunt pre¬
lati tam mentis affectu quã
gressib pedum. solliciti de sa¬
lute suozum: inuestigantes
si recta sunt oꝑa eorum. an
adhuc corrigenda uideant᷑.
Inquirunt mores: discunt
uisi. et auditu que sit discor¬
die causa. Cumq adhuc lo-¬
queretur dauid: apparuit
uir ille spurius ascendens.
goliad nomine philisteus
degeth. ex castris philistino¬
at: apparet uir ille spurius.
id ẽ dyabolus. in corde alicurꝰ
ascendens. Tnde: Acogita¬
tu maligno. ad u̾ba conui¬
cii: a u̾bis conuicii. ad oꝑa

Expanded text:
dum praelati quique subjectos suos rectitudinem bonae operationis docent, vel cum quibus ordinem bene vivendi tenere debeant, instruunt, tepido fratre noviter conversus societur. Venit David ad exercitum Israel: et invenit eos vociferatos ad praelium, et Philisthiim ex adverso praeparatos. Veniunt et inveniunt praelati quandoque fratrum discordiam. Et cucurrit David ad locum certaminis, et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos. Currunt praelati tam mentis affectu quam gressibus pedum, solliciti de salute suorum, investigantes si recta sunt opera eorum, an adhuc corrigenda videantur. Inquirunt mores, discunt visu et auditu quae sit discores suos. Cumque adhuc loqueretur David, apparuit vir ille spurius ascendens Goliath nomine, Philisthaeus de Geth ex castris Philisthinoat, apparet ille spurius, id est, diabolus in corde alicujus descendens. Unde? A cogitatu maligno ad verba convicii, a verbis convicii ad opera
Abbreviated transcription (Latin):
ãminadab pat̾ m̃s sponta-¬
neus int̾pretatur. Serpens ut
dicttur ꝑ angustum foramen
transire nititur: ut pelle uet̾i
spolietur. Sic peccor ꝑ angu¬
stum foramen confessionis
egreditur. ut uet̾em. eruat ho-¬
minem. ⁊ induat nouum : qͥ
de die in diem renonatur per
confes¶nem. In hoc siquidem
forainue districte confessiomiꝰ.
reman̾e dicitur pellis: id ẽ gla
mundane cont̾sationis. Ibi
enim secpentis pellis remanet.
nbi ꝑ humilitatem confessio¬
uis ĩuꝑbia relicta iacet.: ⁊ ibi
pellis relinquitur. ubi peccator

Expanded text:
Aminadab, pater meus spontaAminadab, pater meus spontaneus interpretatur. Serpens, ut dicitur, per angustum foramen transire nititur, ut pelle veteri spolietur. Sic peccator per angustum foramen confessionis egreditur, ut veterem exuat hominem, et induat novum, qui de die in diem renovatur per confessionem: in hoc siquidem foramine districtae confessionis remanere dicitur pellis, id est, gloria mundanae conversationis. Ibi enim serpentis pellis remanet, ubi per humilitatem confessionis superbia relicta jacet, et ibi pellis relinquitur, ubi peccator
Abbreviated transcription (Latin):
donec ad t̾ram iuda ꝑueniat:
id ẽ donec firmitate boni oꝑiꝰ
ꝑ confessionem stabilis existat.
In pimis trib iuda sic̃ suꝑiuꝰ
diximus exiens de egypto. ꝑ
turmas exercitus si ad ori¬
entem. tabernaculi fed̾is ten¬
toria fixit: in primis castra
mouit. primo die naason fi¬
lius ãminadab princeps de
tribu iuda. oblationes obtu-¬
lit. Trib uda in primis ten¬
tonia figit: quia qui pacata
pontt: nõ enim hic habet ma¬
nantem ciuitatem: s fitrã
inquirit. Ad orientem tento¬
ria sig̾e dicitur: quia ĩ initiõ
confessionis. ratio cognitõne
illuminatur. Cognoscit ⁊ mn¬
dicat. qd̃ male gesserat: p̾ui¬
deti ⁊ discernit. quid m̃ firturo
sine culpa fieri possit. In pri-¬
mis castra mouere festinat:
ut ad t̾ram ꝓmissionis ꝑ gra-¬
dus uirtutum ꝑuenire iueat.
Primo die naison filius am¬
minadab princeps de tribu
iuda oblationem obtulit: qr
qui sponte seipsum offerre de¬
siderat. ad offerendum citius
accedit. Naison serpentinus:

Expanded text:
donec ad terram Juda perveniat, id est, in firmitate boni operis per confessionem stabilis existat. In primis tribus Juda, sicut superius diximus, exiens de Aegypto per turmas exercitus sui ad orientem tabernaculi foederis tentoria fixit. In primis castra movit: Primo die Naason filius Aminadab princeps de tribu Juda oblationes obtulit. Tribus Juda in primis tentoria figit, quia qui confiteponit. Non enim hic habet manentem civitatem, sed futuram inquirit . Ad orientem tentoria figere dicitur, quia in initio confessionis radio cognitionis illuminatur. Cognoscit et judicat quod male gesserat, praevidet et discernit quod in futuro sine culpa fieri possit. In primis castra movere festinat, ut ad terram promissionis per gradus virtutum pervenire queat. Primo die Naason filius Aminadab princeps de tribu Juda oblationem obtulit, quia qui sponte seipsum offerre desiderat, ad offerendum citius accedit. Naason, serpentinus;
Abbreviated transcription (Latin):
chritudinis tante sublimita¬
tem ascend̾e festinas. necesse
Ẽut ꝑ gradus uirtutum pe¬
detentim ascendas. Attende

Expanded text:
chritudinem tantae sublimitatis ascendere, festinas, necesse est ut per gradus virtutum pedetentim ascendas. Attende
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ structio in deserto. nisi si¬
mulatio in conu̾so: Adhuc
merum habeo siliquas. cy¬
bum scilicet porcorum: quia
adhuc in ore meo resonant
scłares fabule: que sunt qͣsi
cyb sp̃uum immundorum.
Siliqua sic̃ scriptum repperi.
genus ẽ leguminis. follib
maximum et sonorum. s
granorum paucitate sterile
et pene uacuum. ideoq per
siliquas signantur fabule
scłares: sterili suauitate re-¬
sonantes. Cum igitur scl̃a¬
riã narro. stultos congre

Expanded text:
 struthio in deserto, nisi simulatio in converso? Adhuc mecum habeo siliquas cibum, scilicet porcorum, quia adhuc in ore meo resonant saeculares fabulae, quae sunt quasi cibus spirituum immundorum. Siliqua, sicut scriptum reperi, genus est leguminis, follibus maximum et sonorum, sed granorum paucitate sterile et pene vacuum. Ideoque per siliquas designantur fabulae saeculares sterili suavitate resonantes. Cum igitur saecularia narro, stultos congre
Abbreviated transcription (Latin):
que carni ⁊ sanguini contra¬
dicunt. Quamobrem nicha¬
nor tres nuntios misit: qui
dextras darent ⁊ acciperent.
Tres nuntios mitrit: quotiẽs
peccator in aliquo bono cogi¬
tationis. locutionis ⁊ oꝑatio¬
nis. confessioni consentit. Dex¬
tras dant ⁊ accipiunt: qͣnͣdo
inuicem bonis oꝑibz se con¬
sentire ꝓmittunt. Et cum diu
de his consilium ag̾etur. et
ipse dux ad multitifdinem
retulisset: omnium fuit una
sententia. amicctiis amnuere:
Diu consilium agitur: ut
ũsde nichanor reconcilietur.
Hoc enim uix aut ñquam
euenit: ut suꝑbz confesstoni
humilit̾ sociari possit S crm̃
res ad hoc ꝑducitur. ut amis¬
citus annuatur: tunc diem
constituerunt. qua secreco
int̾ se ag̾ent. Int̾ uidam et

Expanded text:
quae carni et sanguini contradicunt. Quamobrem Nicanor tres nuntios misit, qui dextras darent et acciperent. Tres nuntios mittit, quoties peccator in aliquo bono cogitationis, locutionis et operationis confessioni consentit. Dextras dant et accipiunt, quando invicem bonis operibus se consentire promittunt. Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium fuit una sententia amicitiis annuere. Diu consilium agitur ut Judae Nicanor reconcilietur. Hoc enim vix aut nunquam evenit, ut superbus confessioni humiliter sociari possit. Sed cum res ad hoc perducitur, ut amicitiis annuatur, tunc diem constituerunt, quo secreto inter se agerent. Inter Judam et
Abbreviated transcription (Latin):
quantum de sua sclari uita
illi ad istam descenderint. Cõ¬
sentimus austoritati ut detͣ
delicato. qd̃ sufficiat ne defi¬
ciat: non quo suꝑbiat. Au
detestanda ꝑu̾sitas. ut ĩ mo-¬
nasterio ubi qͣnͣtum possũt
fiunt diuites laboriosi: fi¬
ant pauꝑes delicati. Men¬
tior si non uidi quosdam.
quorum pauꝑtas talis era
quando foris erant. qd̃ nec
ipsa necessaria pot̾ant inue-¬
nire: et quia inuen̾unt ui¬
ctum et tegum̃tum quale
foris inuenire non pot̾ant
erigentes ceruicem nolue-¬
runt sociari eis ad quos
foris accedere nõ audebant:
cuierunt ditiores ut ibidẽ
reciꝑentur. et qui semꝑ ue
uos aut preciosos habere
contendant. Et qui ante
conu̾sionem lectulum ꝓpri¬
um nusquam hẽbant: nẽ

Expanded text:
quantum de sua saeculari vita illi ad istam vitam descenderint. » Consentimus auctoritati, ut detur delicato quod sufficiat ne deficiat, non quo superbiat. Auddetestanda perversitas, et in monasterio ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi fiant pauperes delicati. » Mentior, si non vidi quosdam, quorum paupertas talis erat, quando foris erant, quod nec ipsa necessaria poterant invenire. Et quia invenerunt victum et tegumentum, quale foris invenire non poterant, erigentes cervicem, voluerunt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, cuierunt ditiores, ut ibidem reciperentur, et qui semper vvos aut pretiosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, n
Abbreviated transcription (Latin):
reddat: Non obtineant iu¬
dicis uices. nec more princi¬
pum militib dominentur:
s oppressis subueniant. et
pauꝑum fr̃m ministrent
obsequiis. Quatuor sunt in
reb possessis obseruanda:
scilicet ne licita iniuste acqͥ¬
ramus. aut iuste acquisi-¬
tis illicite ꝑfruamur. ne
multa quamus lictta pos¬
sideamus: aut illicite licita
defendamus. Male enim ac

Expanded text:
r? Non obtineant judicis vices, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim ac
Abbreviated transcription (Latin):
fori. non thelonei nummoᷤ:
nõ transeuntium m̾catoꝵ
laboriosos ut ita dicam re-¬
cipiant obolos. Que enim
iusticia ẽ ut si uendiderit
ouem uidua: iure fori mi¬
nuum reddere cogatur :¬

Expanded text:
fori, non telonei nummos, non transeuntium mercatorum laboriosos, ut ita dicam, recipiant obolos. Quae enim justitia est, ut si vendiderit ovem vidua, jure fori nummum reddere cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝓ defensione diuine legiꝰ
corpora sua ad supplicia tra¬
diderunt. Scuta iudas ma¬
chabeus ⁊ frẽs eius en̾unt:
quando possesstones suas ꝓ
defensione fr̃m depopulandas
hostib reliquerunt. Emerĩt
aut̃ machabei scuta aurea.
In hystoria siquidem legitur:
machabeos habuisse clipeos

Expanded text:
quia pro defensione divinae legis quia pro defensione divinae legis corpora sua ad supplicia tradiderunt. Scuta Judas Machabaeus et fratres ejus emerunt, quando possessiones suas pro defensione fratrum depopulandas hostibus reliquerunt. Emerunt autem Machabaei scuta aurea. In historia siquidem legitur Machabaeos habuisse clypeos
Abbreviated transcription (Latin):
lalore m̾cedem querunt: filii
ꝓ sola dilectione laborant:
nõ ut soli hereditatem possi¬
deant: s ut cum patre sine
fine niuant. S in therł̾m
morali ali uici possunt as¬
signari: id ẽ uicus sacerdo¬
tum. ⁊ uicus scuta uenden¬
tium. Ticus sacerdotum. ẽ
uicus sc̃ẽ exhortationis: qui
ducit ad portam sterquilluii
id ẽ ad portam confessionis.
Sicut enuim fimis eictuir ꝑ
portam sterquilini: sic etiam
ꝑ portam confessionis. eicitur
fetor peccati. Est etiam uicus
scuta uendentium. Sunt enĩ
quidam qui scuta emunt. et
scuta gerunt: quia in necessi¬
tate fratres defendunt. Sunt¬
⁊ alii qui scuta faciunt. ⁊ scu¬
ta uendunt: quia licet inge¬
mum ⁊ potestatem iuuandi
alios habeant: ñ tam̃ absꝙ
pecunia frẽs in necessitate in¬
uant. Scuta: sunt defensioniᷤᷤ
u̾ba. S̾cutum in manu tenet:
qui qd̵ ore loquitur. oꝑibus
implet. Scutum contra hosteᷤ
eleuat: qui in defensione pau¬
S̾cuta martyres emerunt:

Expanded text:
labore mercedem quaerunt, filii labore mercedem quaerunt, filii pro sola dilectione laborant, non ut soli haereditatem possideant, sed ut cum patre sine fine vivant. Sed et in Jerusalem morali alii vici possunt assignari, id est, vicus sacerdotum, et vicus scuta vendentium. Vicus sacerdotum, est vicus sanctae exhortationis, qui ducit ad portam sterquilinii, id est, ad portam confessionis. Sicut enim fimus ejicitur per portam sterquilinii, sic etiam per portam confessionis ejicitur fetor peccati. Est etiam vicus scuta vendentium. Sunt enim quidam, qui scuta emunt, et scuta gerunt, quia in necessitate fratres defendunt. Sunt et alii, qui scuta faciunt, et scuta vendunt, quia, licet ingenium et potestatem juvandi alios habeant, non tamen absque pecunia fratres in necessitate juvant. Scuta, sunt defensionis verba. Scutum manu tenet, qui quod ore loquitur, operibus implet. Scutum contra hostes elevat, qui in defensione pauScuta martyres emerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
partem eiusdem uici ille edi¬
ficare dicttur: a quo mundi¬
cia continentium. ꝑ omnia
custoditur. Int̾ hos ordines
domorum ẽ quasi uia me-¬
dia: actiua uita. Por hanc gͥ
ambulant: qui ad celestem
iherłm ꝑuenire festinant. Sũt
aut̃ in iherłm. maiores ⁊ mi¬
nores uici. Maiores uici sunt.
actiui ⁊ contemplatiui: mi-¬
nores u̾o ad illos ꝑtinent. qr
ex illis diriuantur uel ipsis
inherent. Sunt ⁊ in anima
quidam uici morales: diu̾se
uidelicet uirtutum speties. Sic̃
enim in mat̾iali uico sunt di¬
u̾si ordines hominum: sic iñ
uicis anime sunt diu̾sitates
morum. Habet aut̃ anima
uicum timoris: habet ⁊ uicum
amoris. Ticus timoris descen¬
dit ad portam uallis: id ẽ hu¬
militatis: Dicus amoris. du¬
ait ad pontis portam: so ẽ ad
contemplationem future re¬
tributionis.In uico timoris
habitant serui ⁊ m̾cennarii:
in uico u̾o dilectionis habi¬
tant. qui patrum hereditates
expectant. Serui ꝓ timore pe¬
ne seruiunt. mercennarii ꝓ

Expanded text:
partem ejusdem vici ille aedificare dicitur, a quo munditia continentium per omnia custoditur. Inter hos ordines domorum est quasi via media, activa vita. Per hanc igitur ambulant, qui ad coelestem Hierusalem pervenire festinant. Sunt autem in Hierusalem majores et minores vici. Majores vici sunt activi et contemplativi. Minores vero ad illos pertinent, qui ex illis derivantur, vel ipsis inhaerent. Sunt et in anima quidam vici morales, diversae videlicet virtutum species. Sicut enim in materiali vico sunt diversi ordines hominum, sic in vicis animae sunt diversitates morum. Habet autem anima vicum timoris, et vicum amoris. Vicus timoris descendit ad portam vallis, id est, humilitatis. Vicus amoris ducit ad portam pontis, id est, ad contemplationem futurae retributionis. In vico timoris habitant servi et mercenarii. In vico vero dilectionis habitant, qui Patrum haereditates exspectant. Servi prae timore poenae serviunt, mercenarii pro
Abbreviated transcription (Latin):
Unde b̃s gregorius. Nichil
certius nos habere credimus:
quam qd̃ in sinu tenemus.
In sinu ergo sꝑem repositam
tenuit: qui u̾a certitudine
despe resurrectionis p̾sumpsit.
Laudabo igitur deum in ui¬
ta mea: ut possim eum lau¬
dare in futura uita. laudo de¬
um in oꝑe humane creatio¬
nis. ⁊ post lapsum humaui
gen̾is: laudo eum de muscdĩa
reꝑanonis. laudo eciam pro
bono future resurrectionis.
dd adhuc aditiam super
onnem laudem istam. Post
primam enim creationem. ⁊
peccare ⁊ mori homo potuit:
post reꝑationem peccare simi¬
lit̃ ⁊ mori nõ desiit: s post re¬
surrettionem ⁊ mori ⁊ pecca¬
re cessabit. Et hec laus ẽ suꝑ

Expanded text:
Unde beatus Graegorius: « Nihil certius nos habere credimus, quam quod in sinu tenemus. » In sinu ergo spem repositam tenuit, qui vera certitudine de spe resurrectionis praesumpsit. Laudabo igitur Deum in vita mea , ut possim eum laudare in futura vita. Laudabo Deum in opere humanae creationis, et post lapsum humani generis laudabo eum de misericordia reparationis, laudabo etiam pro bono futurae resurrectionis. Sed adhuc adjiciam super omnem laudem istam. Post primam enim creationem et peccare, et mori homo potuit, post reparationem peccare et mori non desiit, sed post resurrectionem et mori et peccare cessabit. Et haec laus est su
Abbreviated transcription (Latin):
niunt. penitentib assignat.
Non paucas hostium strageᷤ
facit: quando in confessione
bit. Primus exit. ⁊ ultimus
a bello reu̾titur: quia ñ tan¬
tum uoluntarios. s etiam
ad confessionem tardos expe¬
ctat: ⁊ eos in fine sociatur.
Erat ut refert hystoria uidas
congregans extremos. ⁊ hor¬
tabatur ppłm ꝑ totam uiam:
donec uenirent in t̾ram iuda.
Cum reu̾teretur indas a p̾lio.
qd̃ contra tymotheum gesse-¬
rat: extremos congregare ñ
cessat. Tymothens int̾pretat᷑
beneficus. Halet enĩ dyabolu̾
quoscam ministros. quos di¬
cunt esse beneficos: qui sub¬
ietos sibi in otio ⁊ uolupta¬
te nutriunt: ⁊ cosdem ꝑu̾se

Expanded text:
niunt, poenitentibus assignat. niunt, poenitentibus assignat. Non paucas hostium strages facit, quando in confessione bit. Primus exit et ultimus a bello revertitur, quia non tantum voluntarios, sed etiam ad confessionem tardos exspectat, et eis in fine, sociatur. Erat, ut refert historia, Judas congregans extremos, et hortabatur populum per totam viam, donec venirent in terram Juda. Cum reverteretur Judas a praelio quod contra Timotheum gesserat, extremos congregare non cessat . Timotheus interpretatur beneficus. Habet enim diabolus quosdam ministros, quos dicunt esse beneficos, qui subjectos sibi in otio et voluptate nutriunt, et eosdem pe
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ frẽs eius cum eo exeũt¬
⁊ pugnant: quotiens uir¬
tutes confessioni affĩnes.
opus confessionis uiuant.
At machabens inquit cõgre-¬
gata multitudine: intolera¬
bilis gentib efficiebatur: et
suꝑueniens castellis ⁊ ciuita¬
tib impuisus succendebat eã:
⁊ oportia loca ocupans. nõ
paucas hostium strages da¬
bat. Iudas multitudinem cõ¬
gregat. quia confessio mul¬
tas uirtutes sibi sociat: ⁊ fit
gentib intolerabilis id ẽ ui¬
tiis anime ⁊ affectib carnis.
suꝑueniens castellis ⁊ ciurta¬
tib impuisus: succendit eas.
Castella sunt corda rebeslione
plena: ciuitates sunt munda¬
ne uoluptates. plene diuitiis.
quia habundant uitiis. In
hiis aut̃ suꝑueniens iudas
imꝑuisus intrat: quando
limium uoluptati dedita. cõ¬
fessio ad humilitatem incli-
tes facit. Oportuma loca occu¬
pat: ut ex oportumitate loci ho-¬
stib sine ꝑiculo suꝑior fiat.
Loca oportima iudas occupat:
dum loca que religioni cõue¬

Expanded text:
res ejus cum eo exeunt et pugnant, quoties virtutes confessioni affines opus confessionis juvant. At Machabaeus, inquit, congregata multitudine, intolerabilis gentibus efficiebatur, et superveniens castellis et civitatibus improvisus succendebat eas, et opportuna loca occupans, non paucas hostium strages dabat . Judas multitudinem congregat, quia confessio multas virtutes sibi sociat. Et fit gentibus intolerabilis, id est vitiis animae, et affectibus carnis. Superveniens castellis et civitatibus improvisus succendit eas. Castella sunt corda rebellione plena, civitates sunt mundanae voluptates plenae vitiis, quia abundant divitiis. In has autem superveniens Judas improvisus intrat, quando limium voluptati dedita confessio ad humilitatem inclinates facit. Opportuna loca occupat, ut ex opportunitate locorum hostibus sine periculo superior fiat. Loca opportuna Judas occupat, dum loca quae religioni conve
Abbreviated transcription (Latin):
uenientem uidet compatien¬
do: occurrit indulgendo: am¬
pletitur. sibi familiarem fa-¬
ciendo: occidit uitulum. car¬
nis mortificationem predi-¬
cando: chorum ordinat. sym¬
phoniam tangit: morum
concardiam. et umnitatem e¬
docendo. Inuitat igitur pietaᷤ
desꝑantem. trahit caritas mñ-¬
uitum: iratum mĩa pacificat:
hylaritas securum reddit: af¬
fabilitas familiarem⁊ fami¬
liaritas secretum aꝑit: aꝑtio
secretorum amicitiam seruat.
predicatio instruit: morum
concordia facit amicum. ꝓxi¬
mo: humilitas deo. Se dum
hec fiunt: timeo ne suꝑ ille
qui foris erat suꝑueniat et
dicat. Pat̾ tot annis seruiõ
tibi. et numquam mandatũ
tuum pret̾iui. ⁊ ñquam dedi-¬
sti michi hedum ut cum amiciᷤᷤ
epularer: s postquam hic filiũ

Expanded text:
enientem videt compatiendo; occurrit indulgendo, amplectitur familiarem se illi faciendo; occidit vitulum, carnis mortificationem praedicando; chorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et unitatem docendo. Invitat igitur pietas desperantem, trahit charitas invitum, iratum misericordia pacificat, hilaritas securum reddit, affabilitas familiarem, familiaritas secretum aperit, apertio secretorum amicitiam servat, praedicatio instruit, morum concordia facit amicum proximo, humilitas Deo. Sed dum haec fiunt, timeo ne frater ille, qui foris erat, superveniat et dicat: Pater, ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterivi, et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer . Sed postquam hic filiu
Abbreviated transcription (Latin):
dii explorator fiat. De plateis
am dicitur: cum iñ lamenta¬
tionib suis de cinib iherłm
loqueretur. Cum deficerent
plateas ⁊ areas. habet ĩ horrei
grana cum paleis. In plateis
iherłm boni sunt. s nõ deficiũt:
quia uanitatib scl̃i dediti nõ
succumbunt. Mali u̾o in pla¬
tris ciuitatis sunt. ⁊ deficiunt:
quia uagi ⁊ instabiles. uolup¬
tatib carnis nõ resistunt. pla¬
tee sunt uie late: que ꝑ eas
gradientenr ducunt ad mor-¬
tem. Cum deficerent inquit
uuln̾ati in plateis ciuitatis.
Patata sunt quasi uuln̾a.
Quasi uuln̾ati in plateis defi¬
ciunt: qui deficientes in bono.
a delectatione pecrati nõ resi-¬
piscunt. Ad hoc etiam ꝑtin̾e
indetur: qd̃ in eodem scriptũ
reꝑitur. Cum defic̾ent inquit
paruulus ⁊ lactans. in plateiᷤᷤ
oppidi. Pariulus: ẽ simplex.
⁊ rudis ppls. Lastans: est do¬
stor carnalia p̾dicans. Platee
oppidi: sunt delectationes hutꝰ
muidi. In plateis igit᷑ oppidi.
peruulus ⁊ lactans deficiũt:

Expanded text:
dii explorator fiat. CAP. XIV. Dam dicitur, cum in lamentationibus suis de civibus Hierusalem loqueretur: Cum deficerent,paleas et areas. Habet in horreis grana cum paleis. In plateis Hierusalem boni sunt, sed non deficiunt, quia vanitatibus saeculi dediti non succumbunt. Mali vero in plateis civitatis sunt, et deficiunt, quia vagi et instabiles voluptatibus carnis non resistunt. Plateae sunt viae latae, quae per eas gradientes ducunt ad mortem. Cum deficerent, inquit, quasi vulnerati in plateis civitatis. Peccata sunt quasi vulnera. Quasi vulnerati in plateis deficiunt, qui deficientes in bono a delectatione peccati non resipiscunt. Ad hoc etiam pertinere videtur, quod in eodem scriptum reperitur: Cum deficerent, inquit, parvulus et lactans in plateis oppidi . Parvulus, est simplex et rudis populus. Lactans, est doctor carnalia praedicans, Plateae oppidi sunt delectationes hujus mundi. In plateis igitur oppidi parvulus et lactans deficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ascendunt agni nouelli. In
fonte etenim compunctioniꝰ:
abluuntur sordes carnis. a¬
bluitur fecor hedi. so est uo¬
luptas peccati. Hedi petulan¬
tia. io ẽ carnis luxuria. Ex
uineis engadi. uinum bonũ.
ex uinea sorech uinum opti¬
mum: illo inebriantur cari.
isto km̃i. Illud aqua mixtũ.
istud u̾o purum: illud adhuc
turbatur fece naturali. id est
uoluptate carnali. Istud u̾o
ñ turbatur: et qualibet tribu¬
latione temꝑali: illud uete¬
rum uasorum retinet saporẽ.
id ẽ memoriam peccati. istud¬
nouorum redolet mundiciã.
io ẽ dulcedinem cordis puri-¬
ficati. Uinum igitur de uine¬
is engadi. et deuinea sorech
conditur pigmentis ⁊ melle:
uinum de uinea sodomoꝵ
et de suburbanis gomorre:
uenenis et felle. Fel enim dra-

Expanded text:
ascendunt agni novelli. In fonte etenim compunctionis abluuntur sordes carnis, abluitur fetor haedi, id est voluptas peccati, haedi petulantia, id est carnis luxuria. Ex vineis Engaddi vinum bonum, ex, vineis Soreth vinum optimum; illo inebriantur chari, isto charissimi. Illud aqua mistum, illud est purum. Illud adhuc turbatur faece naturali, id est voluptate carnali; istud vero non turbatur etiam qualibet tribulatione temporali. Illud veterum vasorum retinet saporem, id est, memoriam peccati; istud redolet munditiam, id est, dulcedinem cordis purificati. Vinum igitur de vineis Engaddi, et de vinea Soreth conditur pigmentis et melle, vinum de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae, venenis et felle. Fel enim dra
Abbreviated transcription (Latin):
In tinctura colore uiridi pã¬
nus mibuitur: s pluuiĩs
aut nimio calore multotiẽs
decoloratur. Cum h̾bis uirqz
nascitur. s hyemis gelu mar-¬
cessit. uel estatis calore siccat᷑.
In quibuscant gemimis crea¬
tur color uiridis. nec tamen
mutatur. longitudine tem¬
poris: noc fuscatur nube cu¬
nissibet obscuritatis. ꝑ hos
quatuor diu̾sos effectus co-¬
lorum: possunt assignari qͣ¬
tuoꝵ diu̾sitates hominum.
Sicut enim qd̃ pingitur le-¬
uit̾ delecur: sic multi sunt
qui qd̃ ꝓponunt. cctius relin¬
quunt. Sunt aut̃ alii qui ĩ
tinctura uiriditatis aliquã:¬
diu ꝑseu̾ant. aliqua tamen
occasione suborta. quasi amiᷤ¬
so colore. famain bone opi¬
nionis m̾utant. S ⁊ alios
esse nouimus quos herte

Expanded text:
In tinctura colore viridi pannus imbuitur, sed pluviis aut nimio calore multoties decolaratur. Cum herbis viror nascitur, sed hiemis gelu marcescit, vel aestatis calore siccatur. In quibusdam gemmis creatur color viridis, nec tamen mutatur longitudine temporis, nec fuscatur nube cujuslibet obscuritatis. Per hos quatuor diversos effectus colorum possunt assignari quatuor diversitates hominum. Sicut enim quod pingitur leviter deletur, sic multi sunt qui quod proponunt citius relinquunt. Sunt autem alii qui in tinctura viriditatis aliquandiu perseverant, aliqua tamen occasione suborta, quasi amisso colore, famam bonae opinionis mutant. Sed et alios esse novimus, quos her
Abbreviated transcription (Latin):
puertria. labor discipline: in
iuuentute exercitii. in senio
doctrine: ut qui nescit ĩ pue¬
ritia discat. qui didicit in
iuuentute: ad usum ducat:
qd̃ ad usum duxit. in senio
doceat. Est et alius labor int̾i¬
or. scilicet cogitationis ⁊ me¬
ditationis: ut ad requiem ꝑ¬
ueniat contemplationis. ut
si quid ꝑ obliuionem sub nu¬
be dubitationis lateat obscu¬
rum. fiat cogitatione liqui¬
dum: meditatione liquidius.
contemplatione liquidissimũ.
Cum enim aliquid de celestib
offert memoria menti. priuꝰ
quasi confusum in cogctatõ¬
ne cernitur. postea u̾o medi¬
tatione discernitur: ad ulti¬
mum contemplatõne dino¬
scitur. Accenditur ergo con¬
sideratione cogitatio. infiã¬
matur discretione meditatõ:
illuminatur cognitione cõ¬
templatio. Est enim cogita

Expanded text:
pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis, ut si quid per oblivionem sub nube dubitationis lateat obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur; postea vero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflamatur discretione meditatio, illuminatur cognitione contemplatio. Est enim cogita
Abbreviated transcription (Latin):
stationes ñ ꝓcedunt. Hoc e¬
nim int̾pretatur amalech. po¬
pulus lambens. Sic filii gad.
et filii ruben. et dimdia tri¬
bus manasse non renuunt
transire iordanẽ. ⁊ ad bella
cum fratrib ꝓcedere: amant

Expanded text:
tationes non procedunt. Hoc enim interpretatur Amalech, populus lambens. Sic filii Gad, et filii Ruben, et dimidia tribus Manasse renuunt transire Jordanem, et ad bella cum fratribus procedere;
Abbreviated transcription (Latin):
ertur habere pre¬
dicta ciuitas: ui¬
cos ⁊ plateas. Ui¬
si: sunt in ecclia continentes
⁊ coniugati. Sicut enint in
mat̾iali nico duo funt ordi¬
nes domozum: sic in uico ec¬
clesie sir duo ordines con-

Expanded text:
ertur habere praedicta civitas vicos et plateas. Vici sunt in Ecclesia continentes et conjugati. Sicut enim in materiali vico duo sunt ordines domorum, sic in vico Ecclesiae sunt duo ordines,
Abbreviated transcription (Latin):
pacis sompnum : uidelicet ho¬
stis. seruus. uxoꝵ. et uicinus.
Hostis ẽ dyabolus. seruus mũ¬
dus: uxor caro. uicinus quili¬
bet ꝓximus. Cum ergo dyabo¬
lus eicitur. mundus subicitur:
caro affligitur. ꝓximus diligi¬
tur.: quid aliud agitur nisi qd̃
pax ex omni parte stabilitur:

Expanded text:
pacis somnum, videlicet hopacis somnum, videlicet hostis, servus, uxor et vicinus. Hostis est diabolus, servus mundus, uxor caro, vicinus quilibet proximus. Cum ergo diabolus ejicitur, mundus subjicitur, caro affligitur, proximus diligitur, quid aliud agitur, nisi quod pax ex omni parte stabilitur
Abbreviated transcription (Latin):
anime dormitorium ꝑ sumi¬
litudinem nuncupari: in qͣ
ponitur lectus conscientie.
substernitur fenum carnis.
ca pitur pacis sompnus. In
hus siquidem dormt anima:
dormit et requiescit. Custodi
igitur kiñe ne dormitorii te¬
ctum discooꝑiatur turbine
temptationum: compone le-¬
ctum conscientie. ne mens
incomposita cesset a quiete:
substerne fenum carnis. ut
animalitas subiaceat ratio¬
ni mentis: compesce turbã
uitiorum ne impediant qui¬
escentis sompnum. Ordo si¬
quidem dormitoui talis esse
debet: ut claustralium nulluᷤᷤ
aliquid ꝓprium circa lectum
repositum seruet. Sic ⁊ consci¬
entie lectus talis sit: si requi¬
ratur ut nichil in ea ꝓprie uo¬
luntatis inueniatur. Oportet
etiam ne sub feno carnis abscõ¬
ditum lateat: qd̃ oclõs abbĩs
omnia uidentis offendat. Tt
autem in pace et in ipsum dor¬
mias et requiestas: inquire
enim sicut sompnus ab ocł̃is:
ita euanescit ab intuitu m̃tis.
Quatuor igitur sunt atten¬
denda que solent inquietare

Expanded text:
animae dormitorium per similitudinem nuncupari, in qua ponitur lectus conscientiae, substernitur fenum carnis, carpitur pacis somnus. In his siquidem dormit anima, dormit et quiescit. Custodi igitur, charissime, ne dormitorii tectum discooperiatur turbine tentationum; compone lectum conscientiae, ne mens incomposita cessat a quiete. Substerne fenum carnis, ut animalitas subjaceat rationi mentis; compesce turbam vitiorum, ne impediant quiescentis somnum. Ordo siquidem dormitorii talis esse debet, ut claustralium nullus aliquid proprium circa lectum repositum servet. Sic et conscientiae lectus talis sit, si requiratur, ut nihil in ea propriae voluntatis inveniatur. Oportet etiam ne sub feno carnis absconditum lateat, quod oculos abbatis omnia videntis offendat. Ut autem in pace et in idipsum dormias et requiescas , inquireenim sicut somnus ab oculis, ita evanescit ab intuitu mentis. Quatuor igitur sunt attendenda, quae solent inquietare
Abbreviated transcription (Latin):
dit ab estu uitiorum: ut te¬
ꝑ diem non urat sol. neque
de eo: fecit qd̃ docuit. Odor
u̾o fructus illius ẽ suauis:
io ẽ fama bone operationis.
Sub umibra igitur qͣm desi¬
carnem subicit: suꝑ scabellũ
cum subicit mundum. Un¬
de b̃s̃ iheronimus. Magna
inquit exultatio ẽ anime:
mundum habere sub pedib.
Cum u̾o sedet suꝑ scannum.
nouissimum eligat locum.
ut audiat. amice ascende su¬
ꝑius: ne cum rubore descen¬
dat et audiat. da hiue locum.
Qũi humilitatem sequit᷑ ad
suꝑiora uocatur: qui u̾o fuꝑi¬
ora eligit. ad inferiora descen¬
dit. Suꝑ cathedram sedent ñ
pausationis quietem iterũ
surgit animus ad laborem.
ut colligat botros deuineis
engadi. non de uinea sodo.¬
morum. de uinea sorech. nõ
de suburbanis gomorre: ut
int̾ ub̃a sua comportet myr¬
re fasciculos. ut in agro booz
recipiat spicas que messoꝵ
manus effug̾ant. De uineis
engadi ⁊ de uinea sorech ani¬
mũs botros colligit: cum
fructus penitentium ⁊ elocto¬

Expanded text:
dit ab aestu vitiorum, ut per diem non urat sol, neque de eo: Fecit quod docuit . Odor vero fructus illius est suavis, id est, fama bonae operationis. Sub umbra igitur, quam desicarnem subjicit; super scabellum, cum subjicit mundum. Unde beatus Hieronymus: « Magna, inquit, exsultatio est animae, mundum habere sub pedibus. Cum vero sedet super scamnum, novissimum eligat locum, ut audiat: Amice, ascende superius , ne cum rubore descendat et audiat: Da huic locum . Qui humilitatem sequitur, ad superiora vocatur; qui vero superba eligit, ad inferiora descendit. Super cathedram sedent nonpausationis quietem iterum surgit animus ad laborem, ut colligat botros de vineis Engaddi , non de vinea Sodomorum; de vinea Sorec, non de suburbanis Gomorrhae: ut inter ubera sua comportet myrrhae fasciculos, ut in agro Boos recipiat spicas, quae messorum manus effugerant . De vineis Engaddi, et de vinea Sorec animus botros colligit, cum fructus poenitentium vel electo
Abbreviated transcription (Latin):
cordatus sum ⁊ effudi in me
animam meam. Non ẽ mͥ pa¬
nis de simila ingenii subtili¬
tate discussus: s simplicitate
eloquentie ꝑ cribrum grossio¬
ris sensus exagitatus. Non
enin grecas aut barbaras ul
inusttatas que turbant sim¬
plices. int̾posui dictiones: sed
ctiam ea que ab aliis obscure
dicta repperi. simpliciori stilo
⁊ u̾bis planiorib dilucidare
curaui. Simplicib itaq desido
placere: et ideo quib eis plac̾e
ualeam u̾bis quero. Sic xpr̃e
int̾ duo animalia positus: ui¬
lib ẽ pannis inuolutus. Po¬
nitur dei saptentia int̾ bouem
⁊ asinum. ut erudiret rudem
mon̾et tardum: rudem sensu.
tardum intellectu. erudiret
simplicitatem ꝑ humilitatem.
Qui igitur inuolui se ꝑmisit
i uilib pannis: ꝑmittet foysi¬
tan ut de eo loquar simplicib

Expanded text:
cordatus sum, et effudi in me animam meam . Non est mihi panis de simila ingenii subtilitate discussus, sed simplicitate eloquentiae per cribrum grossioris sensus exagitatus. Non enim Graecas, aut barbaras, vel inusitatas, quae turbant simplices, interposui dictiones; sed etiam ea, quae ab aliis obscure dicta reperi, simpliciori stylo, et verbis planioribus dilucidare curavi. Simplicibus itaque placere desidero, et ideo quibus eis placere valeam verbis, quaero. Sic Christus inter duo animalia positus, vilibus est pannis involutus . Ponitur Dei sapientia inter bovem et asinum, ut erudiret rudem, moneret tardum, rudem sensu, tardum intellectu, erudiret simplicitatem per humilitatem. Qui igitur involvi se permisit in vilibus pannis, permittet forsitan, ut de eo loquar simplicib
Abbreviated transcription (Latin):
fruebatur delectatione. Egre¬
ditur et descendit. Quo: Et
quomodo: Egreditur a con¬
templatione celestium. ad me-¬
ditationem scripturaꝵ: ⁊ ibi¬
dem mora faciens audit ui-¬
te p̾sentis miseriam. future
u̾o beatitudinem. conssderat
p̾mia iustorum. attendit ⁊ pe¬
nam dampnatorum. Deinde
p̾miorum amore tractus et
penarum timore tactus: des¬
cendit ad suorum memoriã
delictorum. Qui dum culpã
ꝓpriam cognoscit. aliene citiꝰ
ignoscit: et ideo post memori¬
am delictorum. descendit ad
compassionem ꝓximonini.
inde u̾o ꝓgreditur ad agem¬
dam curam eorum. Potest
et hoc ꝑ similitudinem de¬
monsfr̃ari. cum aliquis egre-¬
ditur a thalains in domum.
a donponn poriculrã porticu
Egreditur siquidem a cõtem

Expanded text:
fruebatur delectatione. Egreditur, et descendit, quo, et quomodo? Egreditur a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, et ibidem moram faciens audit viesentis miseriam, futurae vero beatitudinem, considerat praemia justorum, attendit et poenam damnatorum. Deinde de praemiorum amore tractus et poenarum timore tactus, descendit ad suorum memoriam delictorum. Qui dum culpam propriam cognoscit, alienae citius ignoscit, et ideo post memoriam delictorum descendit ad compassionem proximorum, inde vero progreditur ad agendam curam eorum. Potest et hoc per similitudinem demonstrari, cum aliquis egreditur de thalamo in domum, a domo in porticum, a porticu Egreditur siquidem a contem
Abbreviated transcription (Latin):
gis et eleuas uocem: sic per
ascensus ⁊ descensus uirtutũ.
frangas et eleues. mentem.
frangas: descendens ad com¬
passionem ꝓximi. eleues:
ascendens ad contemplatio-¬
nem dei. Noli cantare cum
lucifero in celo. seu cum pri¬
mo homine in ꝑadyso: sed
cantes in tempło cum xpr̃o.
eitiens ementes et uendenteᷤ
ex eo. eiciens uendentes datã
gr̃am: et em̃tes uanã głam.
Cantus dyaboli. cupiditas.
cantus primi hominis uo¬
luptas: scd̃i. caritas. In can¬
tu dyaboli sunt tres false
uoces: et in cantu primi ho-¬
minis tres dissone ⁊ discor

Expanded text:
gis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discor
Abbreviated transcription (Latin):
Tercius ordo columpnarũ
ẽ niuei coloris: et designat
munditiam confessionis.
Confessorum siquidem uita.
ieiuniis. ⁊ uigiliis. ⁊ assiduis
orationib ẽ undiq polita:
⁊ qui mundiciam mentis
⁊ corporis ten̾e consueu̾ant.
in claustro future b̃itudinis
candorem miniditie sine fi-¬
ne seruant. Quartus ordo
columpnarum colorem celi
cum serenum ẽ habere dicit᷑.
quia color uiole: aeris simi¬
litudinem cum floruerit.
mitatur. Nec mirum si inte¬
gritas uirginum in celo st̃
militudinem retinec que in
t̾ris integra ⁊ absq carnee
fragilitatis corruptõne ma-¬
nec. In feruentis oler dolio
iohannes missus. exiuit il¬
lestis: ⁊ qui uirgnsitatis mñ¬
tegritatem secum sociam
habuit. a corruptione car

Expanded text:
Tertius ordo columnarum est nivei coloris, et designat munditiam confessionis. Confessorum siquidem vita, iejuniis, et vigiliis, et assiduis orationibus est undique polita: et qui munditiam mentis et corporis tenere consueverant, in claustro futurae beatitudinis candorem munditiae sine fine servant. Quartus ordo columnarum colorem coeli cum serenum est habere dicitur, quia color, violae aeris similitudinem cum floret imitatur. Nec mirum si integritas virginum in coelo coeli similitudinem tenet, quae in terris integra, et absque carnem fragilitatis corruptione manet. In ferventis olei dolium Joannes missus, illinc exivit illaesus; et qui virginitatis integritatem secum sociam habuit, a corruptione car
Abbreviated transcription (Latin):
sunt non nulli qui dum si¬
bumecipsis uigilanti cura
dominantur. dum se sollici¬
ta intentione discitiunt. di¬
uino timori semꝑ inheren¬
tes. Hoc mñ munere uirtu¬
tis accipiunt: ut iudicare
recte ⁊ alios possint. quorũ
ꝓfecto mentib dum diuina
contemplatio presto ẽ. in hii
uelut in throno suo dñs p̾si¬
dens. aliorum facta examina:
⁊ cuncta mirabilit̾ de sua se-¬
de dispensat. Quid ergo isti.
nisi throni sui conditozis sũt:
uel quo nisi ad suꝑnarum se

Expanded text:
sunt nonnulli, qui dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sede sua dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditores sunt, vel quo, nisi ad supernarum se
Abbreviated transcription (Latin):
culpas. et eorum corda frigi¬
da gelu desꝑationis concre¬
ta considerat: quasi in lat̾e
cdaustri sedet. qd̃ ad septẽtri¬
onem spectat. Post tenebraᷤ
u̾o ꝓfunde noctis. io ẽ post
cupiditatis et odii cecitatẽ
aurora iusticie suꝑni solis
radios expandens mentis
illuminat secretum : fugat
nubes temptationum: tor¬
porem frigoris expellit: di¬
lectionis calorem nutrit: in¬
uitat ad amorem proximi.
Sicut lucifer p̾cedit solem:
sic amor ꝓximi amorem dei.
Hoc igitur latus claustri
sp̃alis. ortum respicit carita¬
tis. Tunc enim incipit diligi

Expanded text:
culpas, et eorum corda frigida, gelu desperationis concreta considerat, quasi in latere claustri sedet, quod ad Septentrionem spectat. Post tenebras vero profundae noctis, id est, post cupiditatis et odii caecitatem, aurora justitiae superni solis radios expandens, mentis illuminat secretum, fugat nubes tentationum, torporem frigoris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amorem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi amorem Dei. Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit charitatis. Tunc enim incipit diligi
Abbreviated transcription (Latin):
ouiram erat suꝑ huiuscemo¬
di indictionem. ꝑ adoniramt
qui dñs meus excelsus inter¬
pretatur: ille dominus excel¬
sus qui humilia respicit. u̾a¬
cit̾ designatur. Ipse itaq hu¬
iusmodi oꝑariis p̾ponitur:
dum ꝑ eum quib horis letio¬
n uaccent. quib meditatõni
uel predicationi insistere debe

Expanded text:
oniram erat super hujuscemodi indictione . Per Adoniram, qui Dominus meus excelsus interpretatur, ille Dominus excelsus, qui humilia respicit, veraciter designatur. Ipse itaque hujusmodi operariis praeponitur, dum per eum quibus oris lectioni vacent, quibus meditationi, et praed