comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenent. ne tunc ad uindictam destituti sint: si nunc
fuerint incorrepti one dis soluti. Sed int̾ hȩc sci-¬
endũ.ẽ: quiadũ ad increpationem se mens doctoris ex¬
asꝑat: difficile ualde . ẽ. ut non aliquando  aliquid
qđ dicere non deb& erumpat. & plerumq contigit. ut
dum culpa subditorũ cũ magna inuectione corripitur.
magistri lingua ad excessus uerba ꝑtrahat᷑. Cumq in¬
crepatio immoderate accendit᷑: corda delinquentiũ
in disperatione deprimunt᷑. Vnde necsse. ẽ: ut cum¬
ex asꝑatione rector subditoꝵ mentẽ plusse quam
debuit ꝑ cussisse consi derat : apud se semꝑ ad peni¬
tentiã recurrat. ut ꝑ lam̃ta ueniam in conspectu
ueritatis obtineat. ex eo etiam qđ ꝑ zeli eius studiũ
peccat. Qđ figurate dñs ꝑ morsen p̃cepit dicens
iquis abierit cum amico suo simplicit̾ in siluam ad
ligna cedenda. & lignũ securis fugerit manũ. fer¬

Expanded text:
tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, fer
Abbreviated transcription (Latin):
nisi contra delicta singulorum emulationis spũ
ferueat. nullam sibi in perpetuum absolutionem
parat. Unde illic adhuc rectote sub iungit᷑.
U tu sume tibi sartaginem ferream. & pones eam murũ
ferreũ inter te & int̾ ciuitatẽ. Per sartaginẽ qͥppe:
frixura mentis. Perferrum uero: increpationis
fortitudo sigͥnatur. Quid uero aerius doctoris
mentẽ. quam zelus dei frigit & ex cruciat : unde¬
bene paulus huius sartaginis urebatur frixura cũ
dicer&. Quis infirmatur. & ego non infirmor: quis
scandalizatur & ego non uror & quia quisquis
zelo dĩ accenditur. ned ampnan ex neglegentia
debeat forti imperpetuum custodia munit᷑. recte
dr̃. Pones eam murum ferreum in t̾te & int̾ ciuita.¬
tem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter
ꝓphetam & ciuitatem ponit᷑ : quia cum nunc fortẽ
zelum rectores exibent. eundem zelum postmo.¬
dum intra se & auditores suos fortẽ munitionem

Expanded text:
nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungitur: 32 Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem
Abbreviated transcription (Latin):
insidietur ostendit᷑: quasi obsidio ciuitatẽ hierusalẽ
uoce p̃dicatoris ordinat᷑. Sed quia non solum
debent in notescere qualit̾ uitiã impugnent.
uerũ etiam quomodo custoditȩ nos uirtutes ro-¬
borent : recte sub iungit᷑. & aedificabis muni¬
tiones. Munitiones quippe scs̃ p̃dicator ȩdificat.
quando quȩ uirtutes quib resistant uitiis de-¬
monstrat. & quia crescente uirtute plerumq bel-¬
la temptationis augent᷑: recte ad huc ad ditur
& ad portabis aggerem. & dabis contra eam castra
& pones arietes in grro. Aggerem nãq com¬
portat: quando p̃dicator quisq molem cres¬
centis temptationis enuntiat. & contra hierusalem
castra erigit : quando rectȩ intentioni audientiũ
hostis callidi incircum sp̃ectas & quasi in comprehen¬
sibiles insidias predicit. Atq in gr̾ro arietes po-¬
nit: cũ temptationũ aculeos in hac uita nos undiq
circundantes. & uirtutum murum ꝑforantes in no.¬
tescit. Sed cuncta hȩc lic& subtiliter rector in sinu&.

Expanded text:
insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet,
Abbreviated transcription (Latin):
modo audacem reum prius ꝑ confessionẽ ligare stu.¬
duit: & post̾ modũ ꝑ inuectionẽ secare: Celauit pau.¬
lulum quem quȩ siuit: sed ꝑcus sit repente quem
tenuit. Pigrius enum fortasse incider&: si ab ipso¬
sermonis ex ordio. culpam ferire aꝑte uoluiss&. Sed p̃.¬
missa similitudine. eam quã occultabat ex acuit incre.¬
pationẽ: Ad egrum uenerat medicꝰ secandũ: uulnus
uidebat. sedde pacientia egri dubitabat. Abscondit
igit᷑ ferrũ medicinale sub ueste: qđ deductũ subito fixit
in uulnere. Vt secantem gladium sentir& eger: ante¬
quã cerner& Nesi ante cerner&. sentire recusar&¬

Expanded text:
ordine audacem reum prius per confessionem ligare stuordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipsosermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusar
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ in furore uertit᷑: dignũ . ẽ. ut ad salutẽ m̃tis
qͣsi dulcedine crtharȩ. locutionis nr̃ȩ tranqͥllicate
reuocet᷑. Aliquando autẽ cum huius scłi potentes
arguunt᷑: prius ꝑ quasdam similitudines. uelut de
alieno negotio reqͥrendis. & cum rectã sententiam
quasi in alterũ ꝓtulerint: tunc modis congruentib
de ꝓprio reatu feriendi sunt Ut mens temporali
potentia tumida : contͣ corripientem nequa qͣm se
erigat. quȩ suo sibi iudicio suꝑbiȩ ceruicẽ calcat¬
&̾ in nulla sui defensione se exerceat. quaxem sententia
ꝓpriioris ligat. Hinc .ẽ. enĩ qđ nathan ꝓpheta ar¬
guere regem uenerat: & quasi de causa pauꝑis contra
diuitẽ uidiciũ quȩrebat. Ut prius rex sententiam di.¬
cer&. & reatũ suũ postmodũ audir&. Quatenus neqͣquã
iustitiȩ contradicer&. quã inse ipso ꝓtuliss&. Vir
itaq sc̃s & peccatorem considerans & regem: miro

Expanded text:
tionem in furorem vertitur, dignum est ut ationem in furorem vertitur, dignum est ut aquasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro
Abbreviated transcription (Latin):
dine ꝑmutat. qualitas morũ. ut sit diues huilis sit pau¬
ꝑ ȩlatus Vnde & mox predicantis lingua cum audien¬
tis debet uita cõponi: ut tanto districtius in paupere
elationem feriat. quanto eam nec in lata pauꝑtas in¬
clinat. & tanto lenius humilitatem diuitũ mulceant.
quanto eas nec habundantia quȩ subleuat exaltat.
Non numquam tam̃ etiam. superb. diues exhortationis
blandimento placandus est. Quia & plerumq dura
uulnera ꝑ lenia fomenta mollescunt: & furor in.¬
sanorum sepe ad salutẽ medico blandiente reducit᷑:
Cumq eis in dulcedine condescenditur: languor insaniȩ
mitigatur.
N eq enim ne glegent̃ intuendum. ẽ: qđ cum saul sp̃s
aduersus in uader&. app̃hensa dauid cỹchara. eius
uesaniam sedabat. Quid enim ꝑ saul nisi elatio poten-¬
tiumꝰ & quid ꝑ dđ innuitur. nisi humilis uita scõrum :
eius uesania temꝑatur. quia cũ sensus potentiũ ꝑ ela.¬

Expanded text:
dinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit paudinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam sedabat . Quid enim per Saulem, nisi elatio potentum; et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per ela
Abbreviated transcription (Latin):
de diuitib dicit. Diuitib. huiuis scłi precipe non
superbe sapere: neq sperare in in certo diuitiarũ
suarum. Vbi notandum ualde. ẽ: quia humilitatis doc.¬
tor memoriam diuitum faciens. non ait rogd. sed p̃cipe
Quia &si inpendenda. ẽ. pietas infirmitati. honor tamen
non debet᷑ elationi. Talib. ergo rectum qđ dr̃. tanto
rectius iubet᷑: quanto & in reb. transitoriis altitudine
cogitationis intumescunt. De his in euangelio dñs
dicit U ȩ uobis diuitib: qui abbetis consolationẽ urãm
Quia enĩ quȩ sunt ȩt̃na gaudia nesciunt: exp̃sentis uitȩ
habundantia consolant᷑. Offerenda. ẽ. ergo eis consola-¬
tio: quos caminꝰ pauꝑtatis ex quo quit. At que illis infe¬
rendus ẽ. timor: quos consolatio gloriȩ tẽporalis excollit
Ut & illi discant quia diuitias quas non conspiciunt
possident: & isti cognoscant̃ quia eas quas conspiciunt
tenere nequa qũa possunt. Plerũq tam̃ ꝑsonarũ or¬

Expanded text:
de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam tenere possunt. Plerumque tamen personarum or
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt ab scondunt & tam̃ publice qͣuibus dam factis de¬
se mala opinari ꝑmittunt: Sed quid ucilitatis est quod
cuncta hȩc collecta enumeratione transcurrimus. si non
etiam ammonitionis modos ꝑ singula quanta possumus
uia: istis uero sunt in uingenda leuiora. Vt illos magna
exerceant: istas autẽ lenia demulcendo conuertant
plerumq seueritas ammonitionis ad prouectũ dirigit:
istos uero ad meliora opera dep̃catioblanda cõponit
Scriptum qͥppe est. Seniorem ne increpaueris: sed ob¬¬
secra ut patrem.¬
liter inopes: atq alit̃ locupletes. Illis nãq offerre
consolationis solatium contra tribulationem: istis
uero inferre metum contra elationem debemꝰ:
Inopi quidem ad nõ ꝑ prophetam dr̃. Noli
timere. quia non confunderis. Cui non lon:¬
ge post blandiens dicit. Paupercula tempestate con¬
uulsa. Rursumq hanc consolat᷑ dicens. Elegite in
camino paupertatis. At contra paulus discipulo

Expanded text:
faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis se opinari permittunt. Sed quid utilitatis est, quod cuncta haec collecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus iora, istis vero injungenda sunt leviora, ut illos magna exerceant, istas autem levia demulcendo convertant.plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patremt inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metum contra elationem debemus. Inopi quippe a Domino per prophetam dicitur: Noli timere, quia non confunderis . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectio uel ȩtas ꝓhib&. & tam̃ p̃cipitatio impellit
lit̃ qͥ in hoc qđ tẽporalit̃ appetunt ꝓsꝑant᷑ : alit̃ qͥ qͥdem
quȩ mundi s̃ concupiscunt. sed tam̃ aduersitatis labore
fatigant᷑. Alit̃ con iugus obligati : alit̃ a con iugii ne.¬
xib. liberiuti. Alit̃ amixtione carnis exꝑti : alit̾ igno.¬
rantes. Alit̃ qͥ peccata deplorant oꝑum: alit̃
qͥ cogitationũ. Alit̃ qͥ cõmissa plangunt :
nec tam̃ deser̃: alit̃ qͥ deser̃ nec tamen
plangunt : Alit̃ qͥ in licita quȩ faciunt eciã laudaNt.
alit̃ qͥ accusant praua nec tam̃ deuitant. Alit̃ qui
repentina concupiscentia suꝑant᷑: alit̃ qͥ in culpaex
consilioligant᷑. Alit̃ qͥlic& minima. crebro tamen¬
illicita faciunt: atq. alit̾ quise a prauis custodiunt.
sed aliquando in grauib. demergunt᷑. Alit̃ qui nec bona
inchoant. alit̃ qui inchoata minime consummant. Alit̃
qͥ mala occulte agunt. & bona publice: alit̃ quibona quȩ

Expanded text:
itatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tameillicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae
Abbreviated transcription (Latin):
sedussi prauorũ actuum caligant. Iyppus itaq ẽ.
cuius sensum natura exacuit : sed conuersationis
prauitas confundit. Cui bene ꝑ angłm dr̃. Col.
lirio in ungue oculos tuos. ut uideas:. Collirio
quippe oculos ut uideamꝰ iN ungimꝰ: cũ ad cog.¬
noscendam ueri luminis claritatẽ. intellectus
nr̃i aciem medicamini bonȩ oꝑationis ad uiuamus
lbuginẽ uero hab& in oculo : qͥ ueritatis lucem
uidere nonsinit᷑. qͥ arrogantia sapientiae seu
iustitiȩ cetat᷑. Pupilla namq oculi nigra uid&.
albuginem tolerans nil uid&. Quia uidelic&
sensus humanȩ cogitationis. si stultum se
peccatoremq intelligit: cognitionẽ intimae
claritatis app̃hendit. Siaut̃ candorẽ sibi iusti-¬
tiȩ seu sapientiȩ tribuit.a lucese suꝑnȩ¬
cognitionis excludit
Et eo claritatẽ
ueri luminis
nequaquã pene¬
trat: quo se apud
se ꝑ arrogantiam
exaltat. Sic ut

Expanded text:
sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit; sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos ut videas . Collyrio quippe oculos ut videamus inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem intellectus nostri aciem medicamiAlbuginem vero habet in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae seu sapientiae tribuit, a luce secognitionis excludit; et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam exaltat; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
intendat Qui & si quando aliqͥd ex bono patriae
cȩlestis audierit. ad hoc nimirũ ꝑuersȩ consue.¬
tudinis pondere p̃grauatꝰ. cordis faciem non ad.¬
tollit: quia cogitationis statũ erigere non ual&.
quẽ t̃renȩ usus sollicitudinis curuum ten& Ex
horum quippe specie psalmista dicebat. Incur¬
uatus sum & humiliatus sum usquequaq Quoꝵ
ait. Sem̃ aut̃ qđ inspinis cecidit. his qui¬
audier̃. & a sollicitudinib scłi & diuitiis &
uoluptatib uitae euntes suffocant᷑. & ñ
refer̃ fructũ. Lyppus uero ẽ : cuiꝰ quidem
ingenium ad cognitionẽ emicat ueritatis:
setꝰ tam̃ hoc carnalia oꝑa obscurant IN
lippis quippe oculis pupillȩ sanȩ s̃. sed humo¬
re defluenti infirmantes palpabrȩ grosses¬
cunt. Quorũ quia infusione crebro atte¬
ritur: &iã acies pupillȩ uitiat᷑: Et sunt
non nulli quoꝵ sensum carnalis uitȩ oꝑatio sauciat:
qui uidere recte subtilit̾ ꝑ ingenium poterant.

Expanded text:
intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non atquem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista ait: Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Quorum ait: Semen autem, quod in spinas cecidit, ii suet a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur, et non referunt fructum . Lippus vero est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt; quorum, quia infusione crebro atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
in libano. Quȩ nimirum scã eccła quȩ ex causis singalis
temptamenta ꝓdeant ꝑ discretionẽ cons picit : & uentura
uiciorũ bella ex alto dep̃hendit. Sed sunt non nulli:
quidum estimari se ebetes nolunt. sȩpe ͤ in quibuscdã
inquisitionib plusquã neces se .ẽ. exercentes. ex nimia
subtilitate fallunt᷑. Vnde hic quoq subdit᷑. Vel gran¬
di & torto naso. Nasus & enum grandis & tortus . ẽ.¬
discretionis subtilitas im moderccta. Iuȩ dum plusquam
dec& excreuerit: actionis suȩ rectitudinẽ ipsa
confundit. Fracto autẽ pede uł mariu. ẽ: qͥ uiam
dĩ ꝑgere om̃imodo nonual&. atq abonis actib
funditus ex sors uacat. Quatenꝰ hȩc non ut claudus
saltim cũ infirmitate teneat. sed abhis om̃i modo
alienus existat. Gibbus uero. ẽ. quẽ terrenae
sollicitudinis pondus depͥmit. ne umquã ad suꝑna
respiciat. sed solis his quȩ in infimis calcanture

Expanded text:
in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis tentamenta prodeant per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli, qui dum existimari se hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur, vel grandi, et torto naso. Nasus enim grandis et tortus, immodiscretionis subtilitas immoderata. Quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat . qui p̃sentis uitȩ tenebris p̃ssus¬
dũ uenturã lucẽ nequaquã diligendo conspicit:
quo gressũ oꝑis porrigat nescit. Hinc & enim
prophetante anna dr̃ . pedes scoꝵ suoꝵ serua¬¬
bit. & impii intenebris conticescent. Clauđ
uero ẽ : qui quidem quo ꝑgere debeat aspicit.
sed ꝑ infirmitatẽ mentis uitȩ uiã ꝑfecte non
uał& tenere quã uid&: Qui ad uirtutis statũ
dũ fluxa consuetudo non erigit᷑ : Quo desideriũ
innitit᷑ illuc gressus oꝑis efficacit̃ ñ secuntur
Hinc & enĩ paulus dicit Remissas manꝰ & dissolu¬
ta genua erigite: & gressus rectos facite
pedib urĩs. Vt non claudicans err&: magis aut̃¬
san&ur. Paruo aut̃ naso ẽ : qui ad tenendam
m̃surã discretionis idoneus ñ .ẽ. Naso quippe
odores fetoresq discernimꝰ Recte ergo per
nasũ discretio exprimit᷑ ꝑ quã uirtutes
eligimus. delicta rȩꝓbamꝰ. Vnde & in laudem
sponsae dr̃. Nasus tuus sicut turris quae est

Expanded text:
ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressusdum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans sanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis non est idoneus. Naso quippe odores, fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, vitia reprobamus. Unde in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
cat : quasi occupata in itinere obliuiscit᷑
quo tendebat. Ita ut abstudio suȩ inqͥsitio¬
nis aliena. ne ipsa quidem quȩ patit᷑ dãna
considerat: & ꝑ quanta delinquat ignorat
Neq enĩ peccare se ez echias credidit. cũ
uenientib ad se alienigenis. cellas aromatũ
ostendit: sed indãnatione secuturȩ ꝓlis. ex
eo irã iudicis ꝑtulit. qđ se facere licenter
estimauit. Sȩpe dũ multa supp& unt dũq
agi poss̃ quae subiecti quia acta s̃ admirent᷑.
in cogitatione se animꝰ eleuat. & plene in se
iram iudicis ꝓuocat. quãuis ꝑ iniqua foras
oꝑa ñ erũpat. Intus quippe ẽ qui iudicat
intus quod iudicat᷑ Cũ ergo incorde delin¬
quimꝰ : lat& homines quid apud nos agimus
sed tam̃ ipso iudice teste peccamus. Neq enĩ

Expanded text:
cat, quasi occupata in itinere obliviscitur cat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat; ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Neque enim peccare se Ezechias credidit , cum venientibus ad se alienigenis aromatum cellas ostendit; sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt, quae subjecti quia acta sunt admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. 6 Intus quippe est qui judicat, intus quod judicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines quod apud nos agimus, sed tamen ipso judice teste peccamus. Neque eni
Abbreviated transcription (Latin):
e ner uit̃ flux̃. & qui malis ante nouerat.
pie parcere. in bonoꝵ qͦq nece post didicit.
sine obstaculo retractationis anhelare
Prius quippe ferire dep̃hensũ ꝑsecutorẽ
noluit. & post cũ dãno desu dentis exercitꝰ
&iã deuotum militẽ extinx̃. Quẽ ꝓfecto
ab electoꝵ numero culpa longus rap&:
nisi hunc adueniã flagella reu̾ocasient
aepe suscepta cura regiminis cor per
diuersa diuerberat: & impar quisq.
inuenit᷑ ad singula dũ confusa m̃te diui¬
dit᷑ admulta. Uinde quidã sapiens ꝓuide
ꝓhib& dicens. Fili ne in multis sint actꝰ tui
Quia indelic& nequaquã plene in uniꝰcuiꝰq
operis ratione colligit᷑ dũ mens ꝑ diũsa
partitur. Cumq foras ꝑ insolentẽ curã
trahitur atimoris intimi soliditate
uacuat᷑ ꝑit in exteriorũ dispositione
sollicita: & sui solum modo ignara: scit
multa cogitare: se nesciens Nam cum
plusquã necesse ẽ se inexteriorib impli-¬

Expanded text:
fuit enerviter fluxus; et qui malis ante noverat fuit enerviter fluxus; et qui malis ante noverat pie parcere, in bonorum quoque necem post didicit sine obsPrius quippe ferire deprehensum praesumptorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem exstinxit: quem profecto ab electorum numero culpa longius traheret, nisi hunc ad veniam flagella revocassentaepe suscepta cura regiminis cor per diversa diverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui , quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus impli
Abbreviated transcription (Latin):
quia & ista saepe ꝑtumorẽ cor inquinart:
& illa ꝑdolorem purgant In istis se animꝰ
erigit : in illis autẽ & iãsi quando seero¬
xerat sternit. In istis sese homo obliuis¬
citur : in illis uero ad sui memoriã nolens
&iã coactusq reuocat᷑ In istis sepe &
ante acta bona depereunt: in illis autem
longi quoq temporis ammissa terguntur
Uamꝰ plerumq aduersitatis magisterio
sub disciplina corp̃mit᷑ qđ si ad regiminis
culm̃ eruperit inelationẽ ꝓtinus usu
gle ꝑmutat᷑. Sic saul qui in dignũ se prius
considerans sugerat: mox ut regni guber¬
nacula ꝑcepit intumuit Hõnorari
namq coram popło cupiens : dũ rep̃hendi
publice noluit. ipsum qui in regno se
unxerat᷑ scidit: Sic dauid auctoris udi¬
cio pene incunactis actib placens : mox
ut p̃ssurae pondere caruit. in tumore
uulneris erupit F actusq ẽ in moste uiri
erudelit̃ rigidus: quia in appetitu feminȩ

Expanded text:
quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem etiamsi quando se erexerit, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona depereunt, in illis autem longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ĩ acob pie ꝓhib& dicens Nolite plures
magistri fieri fratres mei. Hinc ipse dĩ
hominumq mediator regnum ꝑcipere
uitauit in t̾ris : qui suꝑnoꝵ quoq sp̃uum
scientiã sensumq transcendens ante scła
regnaxt in cȩlis. Scriptũ quippe est
ħscum cognouiss&. quiauenturi essent
ut raperent eũ & facerent eũ regem.:
fugit iterũ in montẽ ipse solus. Quis enĩ
principari hominib tam sine culpa
potuis s&. quam is qui hos nimirũ reger&.
quos ipse creauerat Sed quia id circo
in carne apparuit. ut non solũ nos per
passionem redimer&. uerũ etiã ꝑ c̃uer-¬
sationẽ docer&. Exemplũ se sequentib
praebens. rex fieri noluit. Ad crucis uero
patibulum. sponte conuenit. oblatam
głam culminis fugit. Poenã ꝓbrosae
mostis app&ut : ut membra eiꝰ uidelic&e
discerent. fauores mundi fugere t̃ rores
minime timere ꝓ. queritate aduersa
diligere : ꝓspera formidando declinare

Expanded text:
enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere vitavit in terris, qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnacum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Quis enim principari hominibus tam sine culpa potuisset, quam is qui hos nimirum regeret, quos ipse creaverat? Sed quia idcirco in carne venerat, ut non solum nos per passionem redimeret, 5 verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit, ad crucis vero patibulum sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit; ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare,
Abbreviated transcription (Latin):
ere nullus p̃sumit. & in exemplũ culpa ue¬
hement᷑ extenditur quando preuerentia
ordinis peccator honoratur Indigni
aut̃ quiq: tanti reatus pondera fuge¬
rentsi ueritatis sententiã sollecita
condis aure pensarent qua ait Qui
scandaliz auerit unũ de pusiliis istis
numme cxedunt expedit ei ut suspendat᷑
mola ssinaria collo eius & demergatiur
mapia saecularis uitae circuitur ae labor
exipramitur. & ꝑ profundũ maris extrema
lamnatio designatur qui ergo a scrcatas
speciem de ducꝰtus uel uerbo cȩteros destru¬
it uł exemplo melius ꝓfecto fuerat uehunc
ad mortẽ sub exteriori habitu terrena
acta çonstringerent quã sacra officia in
culpa ceteris imitabilẽ de monstrarent
Quia nimirũ si solus cader&. ut cũq hunc
tolerabilior inferni poena cruciar&¬
aec itaq breuit̃ diximꝰ : ut quantũ
sit pondus regiminis monstraremus
ne temerari sacra regimin& quisquis his
impar est audeat. & ꝑ concupiscentiã cul¬
minis. ducatũ suscipiat ꝑditionis. Hinc

Expanded text:
ere nullus praesumit, et in exemplum culpa vehementer extenditur quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejut , « saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaraec itaque breviter diximus, ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
quat᷑. Hinc nãq ꝑ propħã dñs contra
contemtibilẽ pastorũ scientiã queritur
dicens. Cum ipsi limpidissimã a quã bibere¬
tis: reliquã pedib urĩs turbabatis. Et
oues meȩ quae conculcata pedib urĩs
fuerant pascebant᷑. & quȩ ped ides urĩ tur¬
limpidis simã pastores bibunt: cũ fluenta
ueritatis recte intelligentes hauriunt
ed eandẽ aquã pedibus ꝑturbare est:
scẽ meditationis studia male uiuendo
corrumpere Aquã scilic& eoꝵ turbatã
pedib oues bibunt: cũ subiecti quiq ñ
sectantur uerba quae audiunt. sed sola
quae conspiciunt exempla prauitatis imi¬
tantur. Qui cum dicta sitiunt quia ꝑ oꝑa
ꝑuertuntur . quasi corruptis fontib in
potibus lutum sumunt. Hinc quoq scriptũ ests in c

Expanded text:
quatur. Hinc namque per prophetam Dominus contra quatur. Hinc namque per prophetam Dominus contra contemptibilem Pastorum scientiam queritur, dicens: Cum ipsi limpidissimam aquam biberetis, reliquam pedibus vestris turbabatis; et oves meae quae conculcata pedibus vestris fuerant, pascebantur; et quae pedes vestri turlimpidissimam Pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eamdem aquam pedibus perturbare, est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet eorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta sitiunt, quia per opera rvertuntur, quasi corruptis fontibus in potibus lutum sumunt. Hinc quoque scriptum est per p
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑeoꝵ ignorantiã hi &iam qui secuntur
offendant Hinc nãq in euangelio ꝑsemae¬
ipsã ueritas dicit si caecus cȩco ducatum
prebeat ambo in foueã cadunt. Hincpsai¬
mista ñ optantis animo. sed prophetantis
ministerio denuntiat dicens: obscurentur
oculi eoꝵ ne uideant & dorsũ eoꝵ semper
incurua. Oculi quippe sunt qui in ipsã honoris
summi facie positi prouidendi itineris
officiũ susceper̃: Quib hi nimirũ qui¬
sub sequent̃ inherent dorsa nominantur.
Obscuratis ergo oculis dorsũ flectit᷑ quia cũ
lum̃ scientiȩ ꝑdunt qui prae eunt: ꝓfecto
ad portanda peccatoꝵ curant᷑ onera
qui secuntur
tsunt nonnulli qui sollerti cura spiri¬
talia prȩcepta ꝑscrutantur : sed quȩ
intelligendo penetrant: uiuendo c̃culeanT
Repente docent. quȩ non opere. sed medita¬
tione didicerunt: & qđ uerbis prȩdicant :
morib impugnant. Vnde fit. ut cũ pastor
ꝑ abruta graditur: ad p̃cipitiũ grex se-¬

Expanded text:
ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista non optantis animo, sed prophetantis ministerio denuntiat, dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, providendi itineris officium susceperunt: quibus hi nimirum quisubsequenter inhaerent; dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui sequuntursunt nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant, repente docent quae non opere, sed meditatione, didicerunt, et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex se
Abbreviated transcription (Latin):
fulti uirtutib nequaquã diuinitus uocati.
sed sua cupidine accensi culm̃ regiminis
rapiunt potius quã assecunt᷑. Quos tamen
internus iudex. & ꝓuehit. & nescit: quia
quos ꝑmittendo tolerat. ꝓfecto ꝑ iudicium
re ꝓbationis ignorat. Vnde adse quibusclam
& post miracula uenientib dicit. recedite
ame operarii iniquitatis. nescio qui estis.
Pastorum imperitia uoce ueritatis increpat᷑ :
cũ per ꝓpħam dicit᷑ ipsi pastores ignouierunt
intelligentiã. Quos rursũ dñs detestat̃ dicens
& tenentes legẽ. nescier̃ me. Et nesciri ergo
se ab eis ueritas querit᷑ & nescire seprinc¬
patũ nesc̾entiũ ꝓtestat᷑: quia ꝓfecto hi q
ea quȩ sunt dñi nesciunt. ah̃o nesciuntur:
Paulo at testante. qui ait siquis aut̃ ignora t
igorabitur. Quȩ nimirũ pastoꝵ sepe im¬
peritia meritis congruit subiectoꝵ qui
quãuis lum̃ scientiue sua culpa exigente
non habeant. districto tam̃ iudicio agitur

Expanded text:
fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen rrapiunt potius quam assequuntur. Quos tamen internus judex et provehit, et nescit, quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam et post miracula venientibus dicit: Recedite a me operarii iniquitatis, nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per Prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursum Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas queritur, et nescire se principatum nescientium protestatur, quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Quae nimirum Pastorum saepe imperitia meritis congruit subjectorum, quia quamvis lumen scientiae sua culpa exigente non habeant, districto tamen judicio agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui nequaquã spiritalia praecepta cogno¬
uer̃. cordis se medicos ꝓfiteri ñ metuunt
Dũ qui pigm̃toꝵ uim nesciunt. uideri medi¬
ci carnis terubescunt. Sed quia auctore
dõ ad religionis reuerentiã omne iã p̃sen¬
tis scłi culmen inclinat᷑ : sunt ñnulli qui
głam affectant honoris. Uideri doctores
appetunt ceteros transcendere concu¬
piscunt. atq at testante ueritate primas
salutationes in foro. primos in caenis
recubitꝰ. primas in conuentib cathedras
quaerunt. Qui susceptũ curae pastoralis
officiũ ministrare digne tanto magis
nequeunt: quanto ad humilitatis magiste¬
rium ex sola elatione ꝑuener̃: Ipsa quip¬
pe in magisterio lingua confunditur :
quando aliud discitur & aliud doc&ur
Quos contra dñs ꝑ propħam querit᷑ dicens¬
Ipsi regnauer : & non ex me principes extite¬
runt᷑ : & ñ cognoui Ex se nãq & ñ ex arbi¬
trio sũmi rectoris regnant: Qui nullis

Expanded text:
qui nequaquam spiritalia praecepta cognoqui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nonnulli qui gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque attestante Veritate, primas salutationes in foro, primos in coenis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra Dominus per prophetam queritIpsi regnaverunt et non ex me, principes exstiterunt et non cognovi . Ex se enim et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis
Abbreviated transcription (Latin):
Ec deande necesse ẽ. ut pastoris bonũ qđ uiuendo
ostenditur &iã loquendo ꝓpaget᷑ ad extremũ
uero suꝑ.ẽ. ut ꝑfecta quȩq operano c̃sidera¬
tio ꝓpriȩ infirmitatis. de primat. ne hec
ante occulti arbitri oculos tumor
elationis extinguat: sed quia sunt pleriq¬
mihi imperitia similes. quidũ metiri se
nesciunt. quae ñ didicerint. docere c̃cupis¬
cunt: qui pondus magisterii tanto leuius
estimant : quanto uim magnitudinis illius
ignorant. ab ipso libri huius rep̃hendant᷑
exordio. ut quia indocti ac precipites
doctrinae arcem tenere appetunt A
prȩcipitationis suae ausibus in ipsa locu¬
tionis nr̃ȩ ianua repellantur
intenta prius meditatione discatur.
b imperitis ergo pastorale magisterium
qua temeritate suscipitur. quando ars
est artiũ regimen animarũ : quis autẽ
cogitationũ uulnera occultiora esse nesci¬
atꝰ uulneribus uiscerũ: & tam̃ saepe

Expanded text:
Ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo Ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera ctione propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor elationis exmihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua repellantur.intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando 3 ars est artium regimen animarum. Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe
Abbreviated transcription (Latin):
Astoralis cure me pondera
fugere delitsscendo uoluisse
benigna frat̃ Kmẽ atq humillima
intentione reprȩhendis. Quae
ne quibusdã leuia eẽ. uideant᷑ p̃sentis
libri stilo exprimo. de eoꝵ grausdine omne
qđ penso Ut & hȩc qui uacatꝰ in caute ñ ex pe¬
tat. & qui in caute expetit. ad eptũ se esse
ꝑtimescat. Quadriꝑtita uero disputatione
liber iste distinguit᷑ : ut ad lectoris sui animũ.
ordinatis alligationib quasi quibdã passibus
gradiatur. Niam cũ rerũ necessitas exposcit.
pensandũ ualde ẽ. ad culm̃ regiminis quisq¬
qualit̾ ueniat. atq.ad hoc rite ꝑueniens
qualit̾ uiuat. & bene uiuens qualit̃ doceat.
& recte docens infirmitatem suã cotidie
quanta consideratione cognoscat. ne aut
humilitas accessũ fugiat. aut ꝑuentione
uita contradicat. aut uitã doctrina destituat.
aut doctrinã p̃sup̃tio extollat. Prius ergo
appetitũ timor tłmper&. post aut̃ magisteriũ
quod anon quȩrente suscipit᷑ uita commend&.

Expanded text:
astoralis curae me pondera fugere delitescendo voluisse, benigna, frater carissime, atque humili intentione reprehendis; quae ne quibusdam levia esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisqhoc rite perveniens qualiter vivat, et bene vivens qualiter doceat, et recte docens infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat; ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet, post autem magisterium, quod a non quaerente suscipitur, vita commendet.
Abbreviated transcription (Latin):
quippe abscondere. ẽ: p̃dicationis scẽ apud se
uerba retinere. In popłis autẽ talis quisq maledi.¬
cit᷑ quia in solius culpa silentii ꝓmultoꝵ quos
corrigere potuit pęna dampnat᷑. Si medicinalis

Expanded text:
quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis
Abbreviated transcription (Latin):
nendis quos ap̃dicatione in ꝑfectio uel et as ꝓ¬
hib&. & tam̃ p̃cipitatio impellit. ammonendi
namq s̃ quicũ p̃dicare utilit̃ possunt in mo¬
derata tam̃ humilitate refugiunt. ut exminors
consideratione colligant. quantũ in maiorib. reb:
delinquant. Si enim indigentib ꝓxcimis ipsi
quas haberent pecunias absconderent: ad uito¬
res ꝓcul dubio calamitatis extitis senit.
Quo igitur reatu constringant᷑ aspiciant: quidũ
peccantib fratrib uerbũ p̃dicationis subtrahunt.
morientib m̃tib. uitȩ remedia abscondunt. Unde
bene qͥdã sapiens dicit. Sapientia abscondita &
thes aurus inuisus. quȩ utilitas in utrisq Si po¬¬
płm fames ad terer&. & occulta ipsi frum̃ta serua.
rent : auctores ꝓcul dubio mortis existerent.
Qua itaq plectendi s̃ pena considernt. qͥ cũ famȩ
uerbi animȩ pereant: ipsi panem ꝑcepte grãe
non ministrant. Vnde bene ꝑ salomonẽ dr̃. Qui
ab scondit frum̃tũ: maledicet᷑ in popłis. Frum̃tũ

Expanded text:
aedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Admonendi namque sunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, rent, auctores procul dubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sint poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: « Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta
Abbreviated transcription (Latin):
pauli uocẽ bene illa taberna culi archa significat:
inqua cũ tabulis uirga simul & magna. ẽ. Iuia cũ
scripturȩ sacrȩ scientia in boni rectorĩs pectore si
ẽ uirga districtionis: sit & magͥna dulcedinis.
inc dauid ait. Uirga tua & baculus tuus: ipsa
me: consolata s̃. Virga enĩ ꝑcutim᷑: baculo susten¬
tam᷑. Si ergo districtio. ẽ. uirgȩ quȩ feriat: sit
& consolacio baculi quȩ sustent&. Sit itaq amor:
sed non emolliens. Sit uigor: sed non ex asperans.¬
Sit zelus: sed non immoderate seuiens. Sit pieta s:
sed ñ plus quam expediat parcens. Ut dũ se in aste
regiminis iustitia clem̃tiaq ꝑ miscent : his qͥ pre. ẽ.
corda auditoꝵ & t̾rendo demulceat. & tam̃ ad ter¬
roris reuerentiã demulcendo constringat

Expanded text:
Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculume consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Sit ergo districtio virgae quae feriat; sit et consolatio baculi quae sustentet; sit amor, sed non emolliens; sit sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverentiam demulcendo constringat