comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad gentes : In on ̃ibus gentib uocẽ deder̃ nubes:¬
sagictȩ tuȩ ꝑtransier̃ : Easdẽ uoces rursus sagio¬
tas dix̃ : Verba enĩ euangelistarũ: sagittȩ fuer̃ :
Similitudines enĩ sunt : Nã ꝓpriȩ nec sagitta ẽ
pluuia nec pluuia scgicta : Ac uero uerbũ dĩ
& sagita ẽ qr ꝑcutit: & pluuia qr rigat: Nemo
ergo icm retur abissorũ conturbationem :
quando sagittȩ tuȩ ꝑ transier̃: Quid est ꝑ tran¬
sier̃ non in auribus remanser̃ sed cordi transfi¬
xerunt : Vox tomtrui tin in rota: Quid esthoc
quo modo intelleccuri sumꝰ: adiuuet dñs:
VUox tonitrui tui in rota: Solemꝰ pueri suspi¬
caricũ audi renꝰ conitrua decȩlo: quasiue¬
incula destabulo ꝓcessissẽ: Habent enim
tonitrua quandam concussionẽ similem
ueiculis : Num qͥd ad ista puerilia redituri
sumꝰ ut intellegamꝰ uox conitrui tui in roca.
quasi aliqua ueicula habeat ds̃in nubibus
& transitu ueiculorũ illũ strepitũ concitet:
absit: Hoc puerile ẽ. uanũ nugatorium :

Expanded text:
dederunt nubessagittae tuae pertransierunt. Easdem voces nubium rursus sagittas dixit. Verba enim Evangelistarum sagittae fuerunt. Similitudines enim sunt. Nam proprie nec sagitta est pluvia, nec pluvia sagitta; at vero verbum Dei, et sagitta est, quia percutit, et pluvia, quia rigat. Nemo ergo jam miretur abyssorum conturbationem, quando sagittae tuae pertransierunt. Quid est, pertransierunt? Non in auribus remanserunt, sed corda transfixerunt. Vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? quomodo intellecturi sumus? Adjuvet Dominus. Vox tonitrui tui in rota. Solebamus pueri suspicari, cum audiremus tonitrua de coelo, quasi vehicula de stabulo processisse: habent enim tonitrua quamdam concussionem similem vehiculis. Numquid ad ista puerilia redituri sumus, ut intelligamus, Vox tonitrui tui in rota; quasi aliqua vehicula habeat Deus in nubibus, et transitus vehiculorum illum strepitum concitet? Absit. Hoc puerile est, vanum, nugatorium.
Abbreviated transcription (Latin):
tis : Ded ux isti sicut oues plebẽtuã in manu
morsi &a aron : Quare hoc addiderit: inda¬
gare aliqͣntũ difficileest: A diuuanttergo
nos intentioneurã : qr postipsos duos uersus
finiserit & psalmi& sermonis. ne forte cũa¬
liqͥd restare arbi tramini timore laboris
minꝰ ad p̃sens adtendatis : Cũ dixisset inma¬
riẽ uiatua qđ intelligimꝰ in popłis multis:¬
ad iunxit. & uestigiatua ñ ognoscuntur:
& quȩ rebamꝰ a qͥb non agnoscerentur :¬
& subiecit continuo: Deduxisti sic̃oues
plebẽtuam in manu morsi &aaron. Id est
abista plebetua quȩ deducta est. in manumo¬
ysi & a aron: uestigia tua non cognoscentur:
Quarcergo positũ ẽ nisi increpandi ex ꝓbrindi

Expanded text:
 Deduxisti sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron. Quare hoc addiderit, indagare aliquantum difficile est. Adjuvate ergo nos intentione vestra, quia post ipsos duos versus finis erit, et Psalmi, et sermonis; ne forte cum aliquid restare arbitramini, timore laboris minus ad praesens attendatis. Cum dixisset, In mari est via tua, quod intelligimus, in gentiadjunxit: Et vestigia tua non agnoscentur. Et quaerebamus a quibus non agnoscerentur; et subjecit continuo, Deduxisti sicut oves plebem tuam, in manu Moysi et Aaron: id est, ab ista plebe tua quae deducta est in manu Moysi et Aaron, vestigia tua non cognoscentur. Quare ergo positum est, nisi increpandi et exprobra
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃ & apłi. sed nullus eorũ solus : Illicum
facerent: tucum eis : Iuquando fecisti.
illinon tecũ : Non enĩ tecũ fuer̃ cũ fecisti :
quando & ipsos sicisti : Iues ds̃ qͥ facis mira¬
bilia solus : Quomodo solus : Nũqͥd forte
pater & nonfilius : aut filius & non pater :
immo pater & filius. & sp̃ssõs Tues dĩ¬
qui facis mirabilia solus: Honem̃ tresdii. sed
tẽ : Namut &iam transiliret & adista ꝑueniret :
miraculũ dĩ fuit : Quando intus garriuit cũ
spũ suo uteransiliret & ipsũ spmsuũ. & indĩ
operib delectaret᷑ ipse ibi fecit mirabilia:
Sedqͥficit: ds̃: Notã fecisti inpopłis uircutẽ
tuam : Inde congregatio ista asab transiliens:
quia notã fecit in popłis uirtutẽ suã : Iuam
uirtutẽ suã notã fecit in popłis: Nos autẽ

Expanded text:
fecerunt et Apostoli; sed nullus eorum solus. Illi ut fecerunt et Apostoli; sed nullus eorum solus. Illi ut facerent, tu cum eis; tu quando fecisti, illi non tecum. Non enim tecum fuerunt cum fecisti, quando et ipsos tu fecisti. Tu es Deus qui facis mirabilia solus. Quomodo solus? Numquid forte Pater, et non Filius? aut Filius, et non Pater? Imo Pater, et Filius, et Spiritus squi facis mirabilia solus. Non enim tres dii, sed te. Nam ut etiam transiliret, et ad ista perveniret, miraculum Dei fuit: quando intus garrivit cum spiritu suo, ut transiliret et ipsum spiritum suum, et in Dei operibus delectaretur, ipse ibi fecit mirabilia. Sed quid fecit Deus? Notam fecisti in populis virtutem tuam. Inde congregatio ista, Asaph transiliens, quia notam fecit in populis virtutem suam. Quam virtutem suam notam fecit in populis? Nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dĩ nr̃ : Habent gentes affectiones circadeos
suos : Idola adorant: oculos habent & non
uident : Aures habent & non audiunt pe¬
des habent & non ambulant: Quid ambulas
adeũ qͥ non ambulat non inqͥdea colo :
Et qͥd colis: Numen qđdibi est : Certe hoccolis
qđ a libi dictũ est: qm̃ dugentiũ dȩmonia:
Aut idola colis: aut dȩmonia: Nec idola nec
demonia in qͥd : && qͥd colis: stellas solem
lun amista cȩlestia : Quanto melius qͥfecit
& terrena & cȩlestia: Quis ds̃magnꝰ sicut
magnꝰ ds̃ faciens mirabilia. incorpore. in a¬
nima solus faciens : Audier̃ surdi. uider̃
ceci. conualuer̃ languidi. surrexer̃ mortui.
constricti sunt paralitici: Sedmiracula ista:
tunc corporibus uideamꝰ in anima : Sobri
is: paulo ante ebriosi: Fidelessunt: paulo
ante ad oratores simulacrorũ : Ressuas
donant pauꝑib: quialienas ante rapiebat :
Quis ds̃ iagnꝰ sicut ds̃ nr̃ tues ds̃ qͥ facis mira¬

Expanded text:
s noster? Habent gentes affectiones circa deos suos, idola adorant; oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; pedes habent, et non ambulant . Quid ambulas ad deum qui non ambulat? Non, inquit, ea colo. Et quid colis? Numen quod ibi est? Certe hoc colis quod alibi dictum est: Quoniam dii gentium daemonia . Aut idola colis, aut daemonia. Nec idola, nec daemonia, inquit. Et quid colis? Stellas, solem, lunam, ista coelestia. Quanto melius qui fecit, et terrena, et coelestia! Quis Deus magnus sicut magnus Deus, faciens mirabilia in corpore, in anima, solus faciens. Audierunt surdi, viderunt caeci, convaluerunt languidi, surrexerunt mortui, constricti sunt paralytici. Sed miracula ista tunc in corporibus: videamus in anima. Sobrii sunt, paulo ante ebriosi; fideles sunt, paulo ante adoratores simulacrorum; res suas donant pauperibus, qui alienas ante rapiebant: Quis Deus magnus, sicut Deus noster? Tu es Deus qui facis mira
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ tuam redemisti in brachiotuo popłm
tuũ : In brachio tuo: hoc est uirtutetua: łt
brachiũ dñi cui reuelatũ est: Rede mistun
Nonne filuiosephinfiliis isrł ita plane:
Hoc scimꝰ hoc legimꝰ. hoc scriptura clamat
hocueritas indicat : q̃m̃i srł idem qͥia cob: ha¬
buit filios xii. interquos unꝰ eratioseph: Et
exduod ecim filiis i srł qͦt qͦt natisunt. ad po¬
płmisrł ꝑtinent : Quomodoergo ait filios
srł &ioseph nescio qd hic distinguendũ ad¬
rere manibus nr̃is ut non decipiamur:
Forte mnueniemꝰ &e nos in hac distinetione:

Expanded text:
 16. Redemisti in brachio tuo populum tuum. Brachio tuo: hoc est virtute tua. Et brachium Domini cui revelatum est ? Redemisti in Nonne filii Joseph in filiis Israel? Ita plane. Hoc scimus, hoc legimus, hoc Scriptura clamat, hoc veritas indicat, quoniam Israel, idem qui Jacob, habuit filios duodecim, inter quos unus erat Joseph; et ex duodecim filiis Israel quotquot nati sunt, ad populum Israel pertinent. Quomodo ergo ait: Filios Israel et Joseph? Nescio quid hic distinguendum adrere manibus nostris, ut non decipiamur; forte inveniemus et nos in hac distinctione
Abbreviated transcription (Latin):
iradĩ ñ sẽ ꝑsit hoc inuenit iste insilentio:¬
5 Quid enĩ dicit: Non inȩternũ repellet ds̃.
& non apponet utbene placeat ei adhuc:
idestutbene placeat eiadhuc repellere & in
ȩternũ repellere non ad ponet: Necesse est
ut reuocet ad seseruos suos. necesse ẽ ut recipiat

Expanded text:
invenit iste in silentio. Quid enim dicit? Non in aeternum repellet Deus; et non apponet ultra ut beneplaceat ei adhuc: id est, ut beneplaceat ei adhuc repellere, et in aeternum repellere non apponet. Necesse est ut revocet ad se servos suos, necesse est ut recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
indie tribulationis incȩ dm̃ ex qͥsiui : Quis est
qͥ hoc facit indie tribulationis tuȩ : uide quid
exquiritur : Sic arcer facit tribulationẽ:
exire decarcere exquiris : Sisebris facit tribu¬
lationẽ sanitatẽ ex qͥris : Si famis facittribu¬
lationẽ saturitatẽ exqͥris : Sidãna faciunt
morẽ aut quando cuncta cõmemorẽ iuscẽ
transiliens indie tribulationis tuȩ dm̃ exqͥre :
N on ꝑdm̃ aliud sed ex tribulatione dm̃. ut adhoc
remoueat tribulationẽ. ut securus inhereasdõ:
In die tribulationis meȩ dm̃ exqͥsiui: Non aluo
aliqͥd: sed dm̃ exquisiui : Et quomodo ex qͥsisti :

Expanded text:
In die tribulationis meae Deum exquisivi. Quis es, qui hoc facis? In die tribulationis tuae, vide quid exquiras. Si carcer facit tribulationem, exire de carcere exquiris: si febris facit tribulationem, sanitatem exquiris: si fames facit tribulationem, saturitatem exquiris: si damna faciunt morem, aut quando cuncta commemorem? Vis esse transiliens? In die tribulationis tuae Deum exquire: non per Deum aliud, sed ex tribulatione Deum; ut ad hoc Deus removeat tribulationem, ut securus inhaereas Deo. In die tribulationis meae Deum exquisivi: non aliud aliquid, sed Deum exquisivi. Et quomodo e
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aquȩ. popłi : Quȩ sunt isteaquȩ : dic¬
tũ est ina pocalipsi: & responsũ ẽ. popłi:
Ibi inuenimꝰ a ꝑtissime aquas infigura posi¬
tas popłorũ : Supra autẽ dixerat : notã
fecisti inpopłis uircutt̃ tuam: Merito ergo
Ideo mutates : qr timuer̃ : Vider̃te aquȩds̃
& timuer̃ & conturbates abrssi : Quȩ sunt
abyssi : altitudines aquarũ : Quis non cur¬
batur in popłis cũ conscientia pulsacur :
quȩ rasaltitudinẽ maris. qͥđ ꝓfundius hu¬
mana conscientia : ista ꝓfunditas turbata ÷
quando in brachio suo redemit popłmsuũ
ds̃ : Quo modo turbates abrssisquando
om̃s conscientias suas consiendo fuderunt :
quarũ : in laudibus dĩ. inconfessionib pecca¬
torũ in hymnis & canticis. in orationibus:
multitudo sonitus ciquarũ : Vocẽ deder̃ nubes :
Inde sonitus a quarũ inde abyssorũ ꝑturbatio.
quia uocẽ deder̃ nubes: Quȩnubes: p̃dicatores
uerbi ueritatis : Quȩ nubes : deqͥbus minatur

Expanded text:
sunt aquae? Populi. Quae sunt istae aquae; dictum est in Apocalypsi; responsum est, Populi: ibi invenimus apertissime aquas in figura positas populorum . Supra autem dixerat: Notam fecisti in populis virtutem tuam. Merito ergo, Ideo mutatae sunt, quia timuerunt. Viderunt te aquae, Deus, et timuerunt, et conturbatae sunt abyssi. Quae sunt abyssi? Altitudines aquarum. Quis non turbatur in populis, cum conscientia pulsatur? Quaeris altitudinem maris, quid profundius humana conscientia? Ista profunditas turbata est, quando in brachio suo redemit populum suum Deus. Quomodo turbatae sunt abyssi? Quando omnes conscientias suas confitendo fuderunt: quarum. In laudibus Dei, in confessionibus peccatorum, in hymnis et canticis, in orationibus, multitudo sonitus aquarum. Vocem dederunt nubes. Inde iste sonitus aquarum, inde abyssorum perturbatio, quia vocem dederunt nubes. Quae nubes? Praedicatores verbi veritatis. Quae nubes? De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ud quȩris : Dictũ est deqͥbus dã clamauerunt
nec erat qͥsaluos faceret̃ addnm̃. nec excuidiuit
eos : Quare : qr uox eorũ non addnm̃: Ex¬
pͥmit hoc alio loco scriptura ubi dicit detalib
dnm̃ non inuocauer̃ : Adillũ clamare non
noluer̃ : Etideo qͥd eis contigit ĩbi trepida¬
uer̃ timore : ubinonerattimor : Ideo dererũ
p̃sentiũ amissione tremuer̃ : qm̃ nonerant
plenuillo quẽ non inuocauer̃ : Nongritis ama¬
uer̃ : ut amissis tẽporalib rebus possent dicere
sicut dño placuit. ita factũ ẽ. sit nom̃ dñibene¬
dictũ: Ergo iste: uox mea in qͥd addm̃ & ad¬

Expanded text:
ud quaeris. Dictum est de quibusdam: Clamaverunt, ud quaeris. Dictum est de quibusdam: Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret, ad Dominum, nec exaudivit eos . Quare? Quia vox eorum non ad Dominum. Exprimit hoc alio loco Scriptura, ubi dicit de talibus: Dominum non invocaverunt. Ad illum clamare non noluerunt. Et ideo quid eis contigit? Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Ideo de rerum praesentium amissione tremuerunt, quoniam non erant pleni illo quem non invocaverunt. Non gratis amaverunt, ut amissis temporalibus rebus possent dicere: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Ergo iste, Vox mea, inquit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporali ꝓdignitate scłari. postremo ꝓipsa
etiã salute corporis. quȩ patrimonium est
pauꝑis : Prohis atq huiꝰ modi rebus multi da¬
mant ad dnm̃: Uix qͥsquã ꝓpt̃ ipsũ dnm̃: Facile
qͥppe hominiest qđ libet desiderare adño.: &
ipsũ dnm̃ non desiderare : Quasiu suauius cẽ.
possit qđdat : quã ipse qͥdat : Quisqͥsergo palia
re qualibet clamat ad dnm̃. nondum est tran¬
siliens: Hic uero crinsiliens qͥd dicit: ũoce mer
addnm̃clamaui : Etne arbitrareris uocẽ ipsius
ipsũ dñm : secutus cit: Quox mea addm̃: Emit¬
titur enĩ uox qual amemꝰ addnm̃ : & i psauox
ad aliud est non ad dnm̃ : Adhocenĩ est uox ꝓpt̃
qđ editur uox : Iste uero qͥd m̃ gratis amabat
qͥuo luntariȩ dõ sacrificabat. qͥ transilierat qͥcqͥd
in fra est. nihilq aliud suprase uiderat quo effun¬
Vox mea in qͥd addm̃: Et num quid sine causa :
uide qͥd seqͥtur : Qadtenditm: Vere tunctibi
adtendit quando ipsũ queris non quando ꝑali

Expanded text:
temporali, pro dignitate saeculari; postremo pro ipsa etiam salute corporis, quae patrimonium est pauperis. Pro his atque hujusmodi rebus multi clamant ad Dominum; vix quisquam propter ipsum Dominum. Facile quippe homini est quodlibet desiderare a Domino, et ipsum Dominum non desiderare; quasi vero suavius esse possit quod dat, quam ipse qui dat. Quisquis ergo pro alia re qualibet clamat ad Dominum, nondum est transiliens. Hic vero transiliens quid dicit? Voce mea Dominum clamavi. Et ne arbitreris vocem ipsius ipsum Dominum, secutus ait: Et vox mea ad Deum. Emittitur enim vox qua clamemus ad Deum, et ipsa vox ad aliud est, non ad Deum. Ad hoc enim est vox, propter quod editur vox. Iste vero qui Deum gratis amabat, qui voluntarie Deo sacrificabat , qui transilierat quidquid infra est, nihilque aliud supra se viderat quo effunVox mea, inquit, ad Deum. Et numquid sine causa? Vide quid sequitur: Et attendit mihi. Vere tunc tibi attendit, quando ipsum quaeris, non quando per
Abbreviated transcription (Latin):
ms: netam̃ inuenis in ramis fructũ. nisi
quidem dice ꝓcesserit. Illo ergo tẽpore
testam̃tũ ad semen abrahȩ ꝑtinet. sed
iã spiritalit̃ Illiergo popło primo ad¬
huc carnali ubi pauci ꝓphece. incellige¬
bant & quid desideraretur adõ. & quando
hab̾et publice prȩdicari: p̃nuntiauer̃
futura hȩctẽpora & aduentũ dñi ħu¬
nasciturus. in radice erat occultꝰ insemine
pacriarcharũ : & quodã tẽpore reuelan¬
dus. tã quã fructu apparente sicut scrip¬
tã ẽ. florebit uirga de radiceiesse :
prioribus illis tẽporibus occultũ erat.:
solis ꝓphetis cognitũ. &paucissimis pus
Non ex manifestatione p̃sentiũ : sed ex
reuelatione fucurorũ. Nã quid sibi uult
fr̃s ut imũ qͥddã cõmemorẽ: qđ abra

Expanded text:
nies; nec tamen invenies in ramis fructum, nisi nies; nec tamen invenies in ramis fructum, nisi qui de radice processerit. Illo ergo tempore,Testamentum, ad semen Abrahae pertinet, sed jam spiritualiter: illi ergo populo primo adhuc carnali, ubi pauci prophetae intelligebant et quid desideraretur a Deo, et quando haberet publice praedicari, praenuntiaverunt futura haec tempora, et adventum Dominasciturus, in radice erat occultus in semine Patriarcharum, et quodam tempore revelandus tanquam fructu apparente, sicut scriptum est, Floruit virga de radice Jesse : prioribus illis temporibus occultum erat, solis Prophetis cognitum, et paucissimis piis, non ex manifestatione praesentium, sed ex revelatione futurorum. Nam quid sibi vult, fratres, ut unum quiddam commemore
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ inquorũ titulis scriptam est. nom̃
dauid: nusquã est additũ fili iesse nisi in hoc
solo. Qđ credendũ est non frustra faccum
neq in anit̃. Ubiq eñĩ nobis innotuit ds̃:
& adinteslectũ uocat piũ studiũ caritatis:
Quid ẽ. defocer̃ himnidauid filiuesse : himini :¬
laudes sunt dĩ cũ cantico. Nmm cantus sunt :¬
continentes laudẽdĩ. Sisit lausae non sit di :
titur : non est himnꝰ. Oportitergo ut sisic
himnꝰ: habeat hȩctria. Et laudẽ ce dĩ. & canti
cũ. Quidẽ ergo deficer̃ himm: defecer̃
laudes quȩ cantantur indm̃. Molestam
rem & quasiluctuosam uideturnuntiare.
Q inenĩ cantat laudẽ: non solũ laudat sed
etiã hilariter laudat. Quicantat laudẽ
non solũ cantat sedosamat cũ quẽ cantat.
In laude confitents est p̃dicatio: in cantico
isrł filius iesse tẽpore qͦdam ueteris testa¬
m̃ti. quo tẽpore nouum testam̃tũ occul¬
tũ ibierat tãquã fructus in radice.
Sienĩ quȩras fructũ inradice noninue¬

Expanded text:
almos in quorum titulis scriptum est nomen David, nusquam est additum filii Jesse, nisi in hoc solo. Quod credendum est non frustra factum, neque inaniter: ubique enim nobis innuit Deus, et ad intellectum vocat pium studium charitatis. Quid est, Defecerunt hymni David, filii Jesse? Hymni laudes sunt Dei cum cantico: hymni cantus sunt continentes laudem Dei. Si sit laus, et non sit Dei, tetur, non est hymnus. Oportet ergo ut, si sit hymnus, habeat hcum. Quid est ergo, Defecerunt hymni? Defecerunt laudes quae cantantur in Deum. Molestam rem et quasi luctuosam videtur nuntiare. Qui enim cantat laudem, non solum laudat, sed etiam hilariter laudat: qui cantat laudem, non solum cantat, sed et amat eum quem cantat. In laude confitentis est praedicatio: in cantico Israel, filius Jesse , tempore quodam Veteris Testamenti; quo tempore Novum Testamentum occultatum ibi erat, tanquam fructus in radice. Si enim quaeras fructum in radice, non inve
Abbreviated transcription (Latin):
Aessent occuba. Uides aliquẽ mali uiucre toleras illum
Nescis em̃ qͣlis erit qr nox .ẽ. utrũ qͥ hodie male
uiuit. eras bene uiat. Et utrũ qͥhodie bene uuiit.
eras maluis sit. Nox .ẽ. eñ. & om̃s colerat ds̃ qͥ a
longamims . ẽ. Tolerat ut c̃uertat᷑ ad illũ pecca¬
tores. Sedqͥ non se correxerint inisto tẽpore
niscdĩȩ : imiscđiae int̾ficient᷑ : Et quare int̃ficient᷑:
ut disꝑgant᷑ deciunitate cdñi. desocietate iherusailẽ.
descietate scõrũ. desocietate eccłae. Iuando
aũt int̾ficient᷑. Inmatutinis: Quid ost inmatu¬
tinis cũ nox trans acta fuerit: Iuare modo
parcit: quia tẽpus miscđiȩ est. Quare non

Expanded text:
essent occulta. Vides aliquem male vivere, toleras illum: nescis enim qualis erit, quia nox est; utrum qui hodie male vivit, cras bene vivat; et utrum qui hodie bene vivit, cras malus sit. Nox est enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. Tolerat, ut convertantur ad illum peccatores. Sed qui non se correxerint in isto tempore misericordiae, interficientur. Et quare interficientur? Ut dispergantur de civitate Domini, de societate Jerusalem, de societate sanctorum, de societate Ecclesiae. Quando autem interficientur? «In matutinis.» Quid est, «In matutinis?» Cum nox transacta fuerit. Quare modo parcit? Quia tempus est misericordiae. Quare non
Abbreviated transcription (Latin):
uditt audite dilectissia uiscera
orporis xp̃i. quorum spes dñs ds̃
picitis: audite nerespiciatis. Palmus iste in¬
scriptionẽ habet id est titulũ : defecer̃ him¬
nidauid filiuesse. Palmus ipsi a saph. Toc

Expanded text:
udite, audite dilectissima viscera corporis Christi, quorum spes Dominus Dpicitis, audite ne respiciatis. Psalmus iste inscriptionem habet, id est titulum, Defecerunt hymni David, filii Jesse: Psalmus ipsi Asaph. To
Abbreviated transcription (Latin):
nichil magis quã ecclãm debenus accipe¬
re. ubi cotidie intentio erigitur speculandae
claritatis ch̃. sicut apłiis hicit:Nos au¬
tẽ reuelata facie glam di speculantes. :
Ergo iste sensus est : Ego aute constitutꝰ
appellat : propter eminentiã & firmita¬
te. : Ego aute constitutus sum rex abeo.
Ogo scilicet : cuius uincula illi disrũ pere

Expanded text:
nihil magis quam Ecclesiam debemus accipenihil magis quam Ecclesiam debemus accipere, ubi quotidie intentio erigitur speculandae claritatis Dei, sicut Apostolus dicit: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes . Ergo iste sensus est: Ego autem constitutus quam montem appellat propter eminentiam et firmitatem. Ego autem constitutus sum rex ab eo: ego scilicet, cujus vincula illi disrumpere
Abbreviated transcription (Latin):
Nepetita ẽ. sententia. : Nãpeo quodest.
qui habitat incȩlis. sub sequenter positũ
ẽ. dns: Et proeo qđ est irridebit. subse¬
quenter positũ est. subsannabit : Nichil
horĩ tamen sapere opor t& car naliter :
quasi aut buccis chis irrideat. aut naso sub¬
sannet : Sed ea uis accipienda est. quã
dat scis suis . ut futura cernentes. id.ẽ.
umdicat subiectã sibi adminis teriumuni¬
uersam creaturã.: Precipue nãq p̃uiden¬
dũ est et tenendũ illud qđ scriptũ est m
salomone :: Quautem dnẽ uir tutũ cumtran¬
quillitate iudicas. & cũ magnare ueren¬
tia disponis nos.: Iraergo dĩ est . motus
qui fit in anima. quȩ legem dĩ nouit. cũ
eandẽ legem indeat apeccatore p̃teriri .s
mul taumdicantur: Quã quam possit ira
dĩ recte intelligi. etiã ipsamentis obscu¬
ratio : q̃ consequitur eos quilegem ditrans¬
grediuntur. : Ego autẽ constitutus sũ
mani festa sunt: Sion autẽ quȩ speculati¬
onem ut quidã inter p̃tantur significat:

Expanded text:
Repetita sententia est. Nam pro eo quod est, Qui habitat in coelis, subsequenter positum est: Dominus. Pro eo quod est, irridebit, subsequenter positum est, subsannabit. Nihil horum sapere oportet carnaliter, quasi aut buccis Deus irrideat, aut naso subsannet; sed ea vis accipienda est, quam dat sanctis suis, ut futura cernentes, id est ndicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri;  creatura. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur. VERS. 6.-- Ego autem constitutus, manifesta sunt. Sion autem, si speculationem, ut quidam interpretantur, significat,
Abbreviated transcription (Latin):
liguntur. fȩcundat pectorapiorũ at que
fidelium sicut exempligrã qđ scriptũ est
Eter̃ duo incarne una: Siad libidinẽ quisq
int̃ pretetur. laque ũpluit suꝑ peccatorẽ :
Siaut̃ intelligas sicut ille quiait. ego aut̃¬

Expanded text:
liguntur, foecundat pectora piorum atque liguntur, foecundat pectora piorum atque fidelium. Sicut exempli gratia, quod scriptum est, Et erunt duo in carne una , si ad libidinem quisque interpretetur, laqueum pluit super peccatorem; sin autem intelligas, sicut ille qui ait, Ego aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ille int̃ rogat iustũ & impium
Quia ut̃ diligit miquitatẽ. odit animã suã:
Idest non ei quicre didit deo. & spemsuam
non ponit in homine : sed tantũ animȩ suȩ
nocet delector iniquitatis. Pluet super
peccatores laque os Smnubes generaliter
ꝓphetȩ intelliguntur siue bonisiue mali.
dinantur pseudo ꝓpħȩ ad nõ deo: ut de his
laqueos suꝑ peccatores pluat: None nĩ meos¬
quis quã sec tandos incidit. nisi peccator
siue ad p̃parationẽ extremi supplicii. siper¬
seuerare mpet cando maluerit: siue ad de¬
sudandã suꝑbiam. sialiquando hm̃ cura sin¬¬
ceriore quȩ siuerit Si autẽ nubes nonnisi
boniet ueri ꝓphece intelligunt᷑: & de his
manifestũ est suꝑ peccatores laque os plu¬
ere dm̃ : quã uis de his etiãpios ad fructifi
animas inrigantes nubes dicipos sunt:
Quicũ male intelligantur: pluit dr̃ super
peccatores laqueos ignis. Cũ aut̃ bene intel¬

Expanded text:
quando ille interrogat justum et impium? quando ille interrogat justum et impium? Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam: id est, non ei qui credit Deo et spem suam non ponit in homine, sed tantum animae suae nocet dilector iniquitatis. 10. vers. 7, 8. Pluet super peccatores laqueos. Si nubes generaliter Prophetae intelliguntur, sive boni, sive mali, ordinantur pseudoprophetae a Domino Deo, ut de his laqueos super peccatores pluat: non enim quisquam in eos sectandos incidit nisi peccator; sive ad praeparationem extremi supplicii, si perseverare in peccando maluerit; sive ad desuadendam superbiam, si aliquando Deum cura sinceriore quaesiverit. Si autem nubes nonnisi boni et veri Prophetae intelliguntur; et de his manifestum est super peccatores laqueos pluere Deum, quamvis de his etiam pios ad fructificanimas irrigantes, nubes dici possunt: qui cum male intelliguntur, pluit Deus super peccatores laqueos; cum autem bene intel
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ insultant heretici : ꝑ eos homines
fuint qui pauperes xp̃i eẽ nolunt : Sed
nũ quid abeis quihoc eẽ uolunt auer-¬¬
tunt oculos dĩ : Oculieñ eiꝰ mpauꝑem
respiciunt : Nũ quid mecuendũ est.
ne inũȩr ba diuitũ paucos pauperes
uidere non possit quos in aecł acatho¬
licȩ gremio custoditos enutriat
Palpebrȩ eiꝰ interrogant filios hominũ:
Iic filios hominũ illa regula libenter
acceperĩ : deue terib regeneratos ꝑfi
dẽ : Hi quippe quib: dã scripturarum
locis obscuris. tanꝗ clausis oculis dei-
exercent᷑ ut quȩrant : et rur sumqͥb¬
dam locis manifestis tanꝗ aꝑtis oculis
dei. mnluminant᷑ ut gaudeant: Et ista
pebrȩ sunt dĩ. quȩ inter rogant idẽ.
quȩ ꝓbant filios hominũ : quineq fati¬
gantur rerũ obscuritatib: sed exer¬
centur : neq: inflantur cognitione:
ne aliquid nobis obsint impii. si forte nobiscũ
sac ram̃ta non sincerocor de cõmunicantꝰ

Expanded text:
tionem insultant haeretici, per eos homines tionem insultant haeretici, per eos homines fiunt qui pauperes Christi esse nolunt. Sed numquid ab eis qui hoc esse volunt, avertunt oculos Dei? Oculi enim ejus in pauperem respiciunt. Numquid metuendum est ne in turba divitum paucos pauperes videre non possit, quos in Ecclesiae catholicae gremio custoditos enutriat? Palpebrae ejus interrogant filios hominum. Hic filios hominum, illa regula libenter acceperim, de veteribus regeneratos per fidem. Hi quippe quibusdam Scripturarum locis obscuris, tanquam clausis oculis Dei, exercentur ut quaerant: et rursus quibusdam locis manifestis, tanquam apertis oculis Dei, illuminantur ut gaudeant. Et ista pebrae sunt Dei, quae interrogant, id est, quae probant filios hominum, qui neque fatigantur rerum obscuritate, sed exercentur, neque inflantur cognitione, ne aliquid nobis obsint impii, si forte nobiscum sacramenta non sincero corde communicant,
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ tenet caput: ex quo totũ corpꝰ
conexũ & conpactũ ꝑ omẽm tactũ submi¬
nistrationis scđmoꝑationẽ inm̃surã unius¬
cuiusq partis incrementũ corporis fac̃
mȩ dificationem sui i caritate: In hoc tẽ¬
plo scõsuo dñs ẽ : qđ constat multis m̃bris
suis Sua quoq offitia gerentib: munam
ae dificationẽ caritate constructis quod
uiolat quis quis causa principatꝰ sui aca-¬
tholica societate dis ungitur: Dñs intẽplo
scõ suo. dñs iñcelo sedeseiꝰ: Sicȩlũ accepe¬
ris iustum sicut terrã accipis peccatorẽ.
cuidictũ est. terraes et inter rã ibis:
Q uod dictũ ẽ. dñs in temploscõsuo. repe¬
titũ intelligis dũ dictũ ẽ. dñs in caelo sedes
eiꝰ. Oculieiꝰ inpauperẽ respiciunt:
Q uippe cui derelictus ẽ pauꝑ. & qui fac¬
tus ẽ. refugium pauꝑi: Et idõ seditiones
om̃s & tumultus infra ista retia donec
adducant᷑ ad litus. de quib nobis inꝑni¬
tiemsuam et ad suam & adnrãm correc¬

Expanded text:
 corpus connexum et compactum per omnem tactum subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque partis incrementum corporis facit, in aedificationem sui in charitate . In hoc templo sancto suo Dominus est; quod constat multis membris suis, sua quaeque officia gerentibus, in unam aedificationem charitate constructis; quod violat, quisquis causa principatus sui a catholica societate disjungitur. Dominus in templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus. Si coelum acceperis justum, sicut terram accipis peccatorem, cui dictum est, Terra es, et in terram ibis ; quod dictum est, Dominus in templo sancto suo, repetitum intelliges dum dictum est, Dominus in coelo sedes ejus. 8. Oculi ejus in pauperem respiciunt. Quippe cui derelictus est pauper, et qui factus est refugium pauperi . Et ideo seditiones omnes et tumultus intra ista retia, donec perducantur ad littus, de quibus nobis in perniciem suam et ad nostram correc
Abbreviated transcription (Latin):
beatiquiesuriunt & siti unt iustitiã beati
misericor desbeatimundo cor de. beatipa¬
cifici De quib sententiis septẽ . totũ illum
sermonẽ ꝓlixum dictũ eẽ am̃ aduertipotest :
Nã octaua ubidictũ ẽ.beatiquiꝑsecutionẽ
patiuntur ꝓpt̃ iustitiã : ĩpsũ ignẽ significat.
quo septemplicit̃ probatur argentum
Q uiser mocũ terminatus eẽt : dictũ est :
Erat enĩ docens eos tanquam potestatem
habens ñi tanꝗ scribȩ eorũ : qđ ꝑtinet

Expanded text:
beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, beati beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, beati misericordes, beati mundo corde, beati pacifici : de quibus sententiis septem totum illum sermonem prolixum dictum esse animadverti potest; nam octava, ubi dictum est, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, ipsum ignem significat, quo septempliciter probatur argentum. Qui sermo cum terminatus esset, dictum est, Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam Scribae e
Abbreviated transcription (Latin):
bonorũ spiritalium ȩgentes. filium suũ
dignatus ẽ mittere: Inde aut̃ cȩpit ser¬
cȩlorum Ponã insalutari Nondixit
quid ponat : sed insalutari. inxp̃o accipi¬
endũ est sc đm illud: xm̃ uider̃ oculimei
sal utare tuum: Et idõ intelligitur in illo
posuis se q̃uod ad miseriam inopũ auferendũ.
& consolandũ gemitũ pauperũ ꝑtinet :
Fiducialit̃ agã ineo. Scdm̃ illudine uange¬
eloquia dnĩ eloquia casta Casta dicit :
sine corruptione simulationis Multi
enĩ p̃dicant ueritatẽ non caste : quia uen
non caste : Argentũ igne examinatũ
terrȩ. Ipsa eloquia dñi ꝑtribulationes
probata peccatorib Purgatum septuplũ :
Pertimorem dĩ ꝑpietatẽ ꝑscientiã ꝑ for¬
titudinẽ: ꝑ consiliũ ꝑ intellectũ ꝑsapien-¬
tiam Namseptem sunt etiã beatitudinis
gradus quos meodẽ sermone que mhabuit
mmonte dñs exequitur cata mattheum:
beati pauꝑes spũ beatimite r. beatilugentes:

Expanded text:
bonorum spiritualium egentes, Filium suum bonorum spiritualium egentes, Filium suum dignatus est mittere; inde autem incipit sercoelorum . Ponam in salutari. Non dixit quid ponat; sed in salutari, in Christo accipiendum est, secundum illud, Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum : et ideo intelligitur in illo posuisse quod ad miseriam inopum auferendam et consolandum gemitum pauperum pertinet. Fiducialiter agam in eo; secundum illud in EvangeEloquia Domini, eloquia casta: casta dicit, sine corruptione simulationis. Multi enim praedicant veritatem non caste, quia vendunon caste . Argentum igne examinatum terrae. Ipsa eloquia Domini per tribulationes probata peccatoribus. Purgatum septuplum: per timorem Dei, per pietatem, per scientiam, per fortitudinem, per consilium, per intellectum, per sapientiam . Nam septem sunt etiam beatitudinis gradus, quos in eodem sermone quem habuit in monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes,
Abbreviated transcription (Latin):
idest nonuenitur: sicut loquim̃ cũ dcimus.
de fecit frumentũ. aut defecit pecunia :
Qm̃ diminutȩ sunt ueritates a filiis homiñ:
multȩ inspeculis imagines apparent:
quia nemo ẽ . cũ quosit oꝑ andũ malum :
Et dilectio ꝓximi malũ nonoꝑatur: La¬
bia dolosa: incor de & corde locuti sunt:
uana : Q uodbis ait incor de. & cor de:
in omnẽ animã hominis operantis malũ.
iudȩ i primũ et greci Linguã magni-¬
guã nr̃am magnificabimꝰ. labia nr̃a a nob
sunt quis nr̃ dñs est : Suꝑbi hypocritȩ
significantur : insermone suo. spempo¬
nentes ad homines decipiendos. et dõ
& gemitũ pauperũ nunc exurgamĩ dic̃
dñs: Ita enĩ populũ suum ipse dñs meuan-¬
gelio miseratus ẽ : quod rectoremnon
haberet cũbene pos sit optemperare :
Vnde etiã dictũ ẽ. meuangłio: Mes sis
multa operarnaut̃ pauci Hoc aut̃ de ꝑ¬
sona dĩ patris accipiendũ : qui propter
mopes & pauꝑes. id ÷ mopia et pauꝑtate

Expanded text:
id est non invenitur; sicut loquimur cum dicimus, Defecit frumentum, aut, Defecit pecunia. Quoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. multae in speculis imagines apparent. quia nemo est cum quo sit operandum malum, et dilectio proximi malum nonbia dolosa, in corde et corde locuti sunt mala. Quod bis ait, in corde et corde, In omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci . Linguam magniguam nostram magnificabimus, labia nostra apud nos sunt, quis noster Dominus est? Superbi hypocritae significantur, in sermone suo spem ponentes ad homines decipiendos, et Deo tum pauperum, nunc exsurgam, dicit Dominus: ita enim populum suum ipse Dominus in Evangelio miseratus est, quod rectorem non haberet, cum bene posset obtemperare. Unde etiam dictum est in Evangelio: Messis multa, operarii autem pauci . Hoc autem ex persona Dei Patris accipiendum est, qui propter inopes et pauperes, id est inopia et paupertate
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. uultu suo : de monstratione
sua: Quomodo sede monstrat deus
iudeamus : iã cãme moro Didicistis p̃sen¬
tẽ dm̃. didioimꝰ ꝑ oꝑa quando ab illo aliquid
adiutori accipimus ita ut om̃ino ñ duln¬
tenus adño nobis eẽ condessum. Wltus
dĩ nobis cñ ẽ : aduiuabit eã ds̃ nultusuo

Expanded text:
Quid est, vultu suo? Demonstratione Quid est, vultu suo? Demonstratione sua. Quomodo se demonstrat Deus, videamus? Jam commemoro, didicistis praesentem Deum, didicimus per opera. Quando ab illo aliquid adjutorii accipimus, ita ut omnino non dubitemus a Domino nobis esse concessum, vultus Dei nobiscum est. Adjuvabit eam Deus vultu suo
Abbreviated transcription (Latin):
quicredunt in eũ. Ergo ãbitur loco
ds & latas quȩ circũdant In angusto ẽ
quicircũdatur : absit: Nichiltali cogi¬
tetis dedõ. qui nulli capitur loco. cui
sedes. ẽ. conscientiapiorũ. & ita sedes
deiẽ. in cordibus hominũ. ut sibomo
ceciderit adõ. ds̃ in se manet : ñ quasi
cadat . non ueniendo ubisit. Magis enĩ
te subleuat : ut in illosis. quã in te incũ¬
bit. Vt site sub duxeris: cadat ille:
Sise subduxerit : cadestu Tu te sisub¬
duxeris : non cadit ille : Quid ẽ ergo
ds̃ in medio eiꝰ : hoc significat quod ȩquus
ẽ omibus ds̃. & ꝑsonas non accipit.
Quo modo enĩ illud qđ in medio ẽ. paria
habet spatia ad om̃s fines: ita ds̃ medi¬
us eẽ.dicitur. aequalit̃ omibus consulens.
Ds̃ inmedio eiꝰ non cõmouebitur Unde
ñ cõmouebiture quia in medio eiꝰ deus
Ad iuuabit eã ds̃ uultusuo Ille ẽ adiu¬
tor in tribulationib quȩ inuenerunt
nos nimis: Ad iunabit eã ds̃ uultu suo

Expanded text:
qui credunt in eum. Ergo ambitur loco qui credunt in eum. Ergo ambitur loco Deus, et lata sunt quae circumdant, in angusto est qui circumdatur? Absit. Nihil tale cogitetis de Deo, qui nullo capitur loco, cui sedes est conscientia piorum: et ita sedes Dei est in cordibus hominum, ut si homo ceciderit a Deo, Deus in se maneat, non quasi cadat, non inveniendo ubi sit. Magis enim te sublevat, ut in illo sis, quam in te incumbit, ut si te subduxeris, cadat. Ille si se subduxerit, cades tu: tu te si subduxeris, non cadet ille. Quid ergo est, Deus in medio ejus? Hoc significat quod aequus est omnibus Deus, et personas non accipit. Quomodo enim illud quod in medio est, paria habet spatia ad omnes fines; ita Deus medius esse dicitur, aequaliter omnibus consulens. Deus in medio ejus, et non commovebitur. Unde non commovebitur? Quia in medio ejus Deus. Adjuvabit eam Deus vultu suo. Ille est, adjutor in tribulationibus, quae invenerunt nos nimis. Adjuvabit eam Deus vultu suo.
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ. diepente costes
uenit sp̃s sc̃s impleuit credentes:
locuti sunt linguis. p̃dicare euange¬
liũ cȩper̃ gentibus h inc ciuitas dĩ
lȩtificabatur dũ mare turbabatur
sonitu a quarũ suarũ dũ montes
c̃turbarentur quȩrentes quida ge¬
rent. Quo modo nouã doctrinam
pellerent. quo modo genus xp̃iano
rũ de t̾ra eradicarent : Contraquẽ :
c̃tra fluminis impetus lȩtificantis ciui¬
tatẽ dei Hic etiam ostendit de quo flu¬
mine diceret : quia sp̃m sc̃m significa¬
batn: Fluminis impetus lȩtificat ciui.¬
tatẽ dĩ Et quid sequitur : Scĩficauit
tab naculũ suum altissimus Siergo se.¬
quitur scĩ ficationis nom̃ : manifestũ ẽ
fluminis illos impetus de spũ scõ intelli¬
gendos Quosignificatur omis piaani.¬
ma credens in xp̃m ut fiat ciuis ciuita
tidĩ. Ds inmedio eiꝰ non cõ mouebitur:
Seuiat mare. conturbentur montes.
ds̃ inmedio eiꝰ non cõmo uebitur Quid
quã uno lo costet. & circũdent eum

Expanded text:
post ascensionem die Pentecostes venit Spiritus sanctus, implevit credentes, loquuti sunt linguis : praedicare Evangelium coeperunt Gentibus . Hinc civitas Dei laetificabatur, dum mare turbaretur sonitu aquarum suarum, dum montes turbarentur, quaerentes quid agerent, quomodo novam dopellerent, quomodo Christianorum genus de terra eradicarent. Contra quem? Contra fluminis impetus laetificantes civitatem Dei. Hinc etiam ostendit de quo flumine diceret, quia spiritum sanctum significabat, Fluminis impetus laetificant civitatem Dei. Et sequitur: Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus. Si ergo sequitur sanctificationis nomen, manifestum est fluminis illos impetus de Spiritu sancto intelligendos, quo sanctificatur omnis pia anima credens in Christum, ut fiat civitaDeus in medio ejus, et non commovebitur. Saeviat mare, conturbentur montes: Deus in medio ejus, et non commovebitur. Quid  uno loco stet, et circumdent eum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus : egonũ quam Et cũ ista di¬
cunt : impediunt saluti ut nichil eis
prosit: Non quidẽ quodiã bonisunt:
sed quod medio criter mali: Q uomo do
enim nichil prod est aperire oculos
sisit quisq intenebris: ita nichil prod¬
est eẽ in luce. siclausi sunt oculi. Ita
& paganus quidam ut de illis potius
lo quamur. uelut bene uiuentibus
patentib oculis. ẽ. in tenebr is. quia
non agnos cit lucẽ suam dnm Npĩ¬
anus autem maleui uens. in luce qui¬
dem .ẽ. dei : sed clausit oculos. Male
uiuendo enĩ uidere non uulteum:
incuius nomine tanꝗ cęcus est inlumi¬

Expanded text:
christianus, et ego nunquam. Et cum ista dichristianus, et ego nunquam. Et cum ista dicunt, impediuntur a salute: ut nihil eis prosit, non quidem quod jam boni sunt, sed quod mediocriter mali. Quomodo enim nihil prodest aperire oculos, si sit quisque in tenebris: ita nihil prodest esse in luce, si clausi sunt oculi. Ita et paganus quidem ut de illis potius loquamur velut bene viventibus patentibus oculis est in tenebris; quia non agnoscit lucem suam Dominum: christianus autem male vivens, in luce quidem est nonnisi Dei, sed clausis oculis. Male vivendo enim videre non vult eum, in cujus nomine tanquam caecus est in lumi
Abbreviated transcription (Latin):
& tẽp̃tationib rep̃hendentium iudi¬
cium humanȩ temeritatis: sed pes m̃s
scetit inrectitudine: Quare mrectitu¬
dine. & quia supernis dixerat. et in
quasicertus de hominib: sed te bene di¬
cam in operibus meis I oc est enim
benedicere dnm̃ inȩcclesiis fr̃s: sic
inuere ut ꝑmores cuiusq bene dicat᷑
dĩ Uã quibenedicit dño lingua. & fac¬
tis maledicit: non inecclesiis benedicit
dño K ingͥa prope om̃s benedicunt:
sed non om̃is factis Quidam uocebene¬
dicunt : qui  dã morib In quib aut̃
moribus non inuenitur quod audiunt
faciunt blas phemari dñm: ut illi qui
non dum intrant inaecclȩsiam. quã uis
ament peccata sua. idonei nolunt eẽ
xp̃iani. tamen excusant semꝑ malos.
ut blandiantur sibi se ipsos seducentes
&dicant  Quid michi ꝑ suades ut xp̃ĩanꝰ
sim: ego fraudẽ axpiano passus sum:
& num quã feci Palsum michi iurauit

Expanded text:
et tentationibus reprehendentium judiet tentationibus reprehendentium judicium humana temeritate: sed pes meus stetit in rectitudine. Quare autem in rectitudine? Quia superius dixerat: Et in quasi certus de hominibus, sed te benedicam in operibus meis. Hoc est enim benedicere Deum in Ecclesiis, fratres, sic vivere ut per mores cujusque benedicatur Deus. Nam qui benedicit Dominum lingua, et factis maledicit, non in Ecclesiis benedicit Dominum. Lingua prope omnes benedicunt, sed non omnes factis. Quidam voce benedicunt, quidam moribus. In quorum autem moribus non invenitur quod aiunt, faciunt blasphemari Deum, ut illi qui nondum intrant Ecclesiam, quamvis ament peccata sua, et ideo nolint esse christiani, tamen excusent se per malos, ut blandiantur sibi, seducentes seipsos, et dicant: Quid mihi persuades ut Christianus sim? Ego fraudem a christiano passus sum, et nunquam feci; falsum mihi juravit
Abbreviated transcription (Latin):
prolata fuerit. et siiam effranginon
potest : quia tenetur iure forte non
aeccłastico sed principũ scłi: quitantũ
detuler̃ aeccłȩ. ut quic quid iudicatũ
fuerit dissolui nom possit: Siergo ef¬
fringi non potest. iamnon uult in tue¬
rise. & cȩtos oculos dirigit iniudicẽ.
detrait quantũ potest : Placere in qͥt
illiuoluit : dniti faiit Aut aliqua
ab illo accepit : aut timit illũ offen¬
dere: Accusat : quasi accepta sint
munera: Si aut̃ pauꝑ habuerit con¬
tra duntẽ. & pro paupere fuerit ni¬
dicatum : dicit idem diues. accepit
munera. Q uemunera. ⁊ a paupere:
Clidit inquit pauperem. & ne repre¬
henderetur quod contra pauperem
fecerit : oppres sit iustitiam. & pro¬
tulit contra ueritatẽ sententiam:
Cũ ergo necessesit ut hoc dicatur:
uidete non posse diciabhis qui mune¬
ra ñ accipiunt nisicorã oculis dei.
quisolus udet quis accipiat. aut quis
Concus sus sum quidẽ undiq scandalis

Expanded text:
prolata fuerit, et si jam effringi non prolata fuerit, et si jam effringi non potest, quia tenetur jure forte non ecclesiastico, sed principum saeculi, qui tantum detulerunt Ecclesiae, ut quidquid in ea judicatum fuerit, dissolvi non possit; si ergo effringi non potest, jam non vult intueri se, et caecos oculos dirigit in judicem, detrahit quantum potest. Placere illi, inquit, voluit, diviti favit, aut aliquid ab illo accepit, aut timuit illum offendere. Accusat quasi accepta sint munera. Si autem pauper habuerit contra divitem, et pro paupere fuerit judicatum; dicit item dives, Accepit munera. Quae munera a paupere? Vidit, inquit, pauperem, et ne reprehenderetur quod contra pauperem fecerit, oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam. Cum ergo necesse sit ut hoc dicatur, videte non posse dici ab his qui munera non accipiunt, nisi coram oculis Dei, qui solus videt quis accipiat, et quis ine. Concussus sum quidem undique scandalis
Abbreviated transcription (Latin):
ne monisi suam iustam dicit causam:
Nã simiquam putarit causã suam: iudi¬
cẽ non quȩ reret & ille seputat iustã
causam habere : & ille. Uleniant adiu¬
dicẽ antequã ꝓferatur sententia : am¬
bo dicunt. amplectimur iudiciumtuũ:
Quic quid iudicaueris: ab sit ut respuã.
Quid & tudicis iudica quos uis tantum:
Prorsus simaliquorepugnauero : ana¬
themas im. Ambo amant iudicem:
ante quam iudicet Cũ enimdicta
fuerit sententia : contra unũerit.¬
& neuter eor ũ scit contraquẽ futura ẽ:
Ille ergo siutrisq: placere uoluerit :
accipit munus laudẽ hominũ. Sedac¬
amittat: Accepit quod sonat. & tran¬
sit : ꝑdit quod dicitur. & nũ quam tran¬
sit uerbũ dei. semꝑdicitur nũ quã tran¬
siit Uerbũhominis. mox ut dictum
fuerit transit : tenet inania. dimittit
solida: Siaut̃ deo inueniatur: prola¬
turus ẽ. sententiam contra unum:
Considerate deo: sub quo iudice illam
profert rem: Ille aut̃ contra quem

Expanded text:
nemo nisi suam justam dicit causam; nemo nisi suam justam dicit causam; nam si iniquam putaret causam suam, judicem non quaereret. Et ille se putat justam causam habere, et ille. Veniunt ad judicem. Antequam proferatur sententia, ambo dicunt: Amplectimur judicium tuum; quidquid judicaveris, absit ut respuamus. Quid et tu dicis? Judica quidvis, tantum judica: prorsus si in aliquo repugnavero, anathema sim. Ambo amant judicem antequam judicet. Cum autem dicta fuerit sententia, contra unum erit; et neuter eorum scit contra quem futura est. Ille ergo si utrisque placere voluerit, accipit munus laudem hominum. Sed acamittat. Accipit quod sonat, et transit: perdit quod dicitur, et nunquam transit. Verbum Dei semper dicitur, nunquam transit: verbum hominis mox ut dictum fuerit, transit. Tenet inania, dimittit solida. Si autem Deum intueatur, prolaturus est sententiam contra unum, considerato Deo, sub quo judice illam profert. Ille autem contra quem
Abbreviated transcription (Latin):
rum manibus iniquita tes sunt : dex¬
tera eor umrepleta est mimeribus
Munera non solum pecunia . ẽ non
solum aurum & argentum. non solũ
xenia sunt: neque om̃s quiabaecł a¬
accipiunt: Quod dico petrus accepit:
d̃s accepit Loculos habebat. eaque
mit tebantur iudas auferebat. Sed
quid ẽ accipere mimera. propter
mimera: laudarehominẽ. ad ula¬
re hominẽ. palpare.blandiendo.
iudicare contraueritatem. propter
ra : non solũ propter aurum &argen¬
propter laudẽ : Qui iudicat male : mu¬
nus accipit . & munus quonichil maniuꝰ.
Patuit enĩ illimanus ad accipiendum
iuditium linguȩ alienȩ: & ꝑdidit iudi¬
cium conscientiȩ suȩ: Ergo in quor ũ
manib: iniquitates sunt: dexteraeorũ
repleta est mierib Ulidetis fr̃s. qx
corã dõ sunt : in quorũ manib: non sunt
miquitates Nec dextera eorum re.¬
pleta est mimerib: utiq corã deo. Et
non possunt nisideo dicere : tuscis: Non
Uerbicausa Contingit ut duohomi¬
nes habeant causam apud seruum dei:

Expanded text:
m manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus: munera non solum pecunia est, non solum aurum et argentum, non solum exenia sunt; neque omnes qui accipiunt Dominus accepit, loculos habuit, ea quae mittebantur Judas auferebat. Sed quid est accipere munera? Propter munera laudare hominem, adulari homini, palpare blandiendo, judicare contra veritatem propter ra? Non solum propter aurum et argenpropter laudem qui judicat male, munus accipit, et munus quo nihil inanius. Patuit enim illi manus ad accipiendum judicium linguae alienae, et perdidit judicium conscientiae suae. Ergo in quorum manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus. Videtis, fratres, quia coram Deo sunt, et in quorum manibus non sunt iniquitates, nec dextera eorum repleta est muneribus, utique coram Deo, et non possunt nisi Deo dicere, Tu scis: non Verbi causa, contingit ut duo homines habeant causam apud servum Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
uelint tribuere. & quas i proprium uin¬
dicare quod ab illo acceper̃: ipsiꝑtinent
ad decorẽ domus dei Nec discermi illos
uellet scriptura: nsiquia sunt quidam
quidomũ deihabent quidem & nolunt
in deogloriari sed inse In abent quidem
domũ dei: sed non ꝑtinent ad decorem
domus dei :  uieñ ꝑtinent ad decorem
domus dei. in quib habitat gładei: ipsi
sunt locus habitationis glȩtuȩ. In quib
aut̃ habitat gła dei. nisi qui sicgloriantur
ut non inse sed in dño glorientur. Ergo
quia dilexi decorẽ domus tuȩ. id est
Sed& non p̃sũpsi i homine. & non con¬
sensi impiis. & non introibo. & non se¬
debo in congregatione ipsorum : quia
ita fui in aecła dei  Quid michi retribu¬
as: Sequitur quare Respondeamꝰ:

Expanded text:
velint tribuere, et quasi proprium vinvelint tribuere, et quasi proprium vindicare quod ab illo acceperunt, ipsi pertinent ad decorem domus Dei. Nec discerni illos vellet Scriptura, nisi quia sunt quidam qui donum Dei habent quidem, et nolunt in Deo gloriari, sed in se: habent quidem donum Dei, sed non pertinent ad decorem domus Dei. Qui enim pertinent ad decorem domus Dei, in quibus habitat gloria Dei, ipsi sunt locus habitationis gloriae Dei. In quibus autem habitat gloria Dei, nisi qui sic gloriantur, ut non in se, sed in Domino glorientur? Ergo quia dilexi decorem domus tuae, id est, sed et non praesumpsi in homine, et non consensi impiis, et non introibo, et non sedebo in congregatione eorum; quia ita fui in Ecclesia Dei, quid mihi retribues? Sequitur quid respondeamus: