comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ĩ. Emailier marito suo nom̃ĩa
strum̃toᷤ fuĩt ad scͥptum utumine
nareat auquas cryis acc̃ones marit̾.
siue arectas. sine utiles anpenes uxo¬
res om̃s maneantur. ainquemeu¬
tum dante sunt marito acẽones q̃re
ab eo exigenda. nisuris quit eoꝵ cc̃a
se ⁊ uxorem expend̾e. Iecumias autẽ
sortisquas exegerit ẜuare mulieriTĩ
cãs ad quas ip̃auoluit astriouereã
siquidm indota instrum̃to ypoth

Expanded text:
i mulier marito suo nomina strumento fuerit adscriptum, utrumne habeat aliquas ex his actiones maritus sive directas sive utiles, an penes uxorem omnes remaneant, et in quem eventum dandae sint marito actiones, quaeab eo exigenda, et usuras quidem eorum circa se et uxorem expendere, pecunias autem sortis quas exegerit servare mulieri vel in causas, ad quas ipsa voluerit, distribuere. Et si quidem in dotali instrumento hypoth
Abbreviated transcription (Latin):
erit. cumexcedat summnam iegitim¬
amconatio. ł ñmindr niat̃ fantiliaᷤᷤ
nupturasit. ñsolum adcam cuiañ
nuptias conatio datur. monum̃ta
suam nãnt fimmitatẽ. s etiam ad il

Expanded text:
erit, cum excedat summam legitimam donatio, vel non minor mater familias nuptura sit, non solum ad eam, cui ante nuptias donatio datur, monumenta suam habeant firmitatem, sed etiam ad il
Abbreviated transcription (Latin):
ciusꝙ res si quas postea forte adquisie¬
ritanteg̃ siuiura hñtib ip̃isetiami
marito. ⁊uxore post mat̾monuiansso¬
uiticẽm ĩr dott. ⁊ añt nuptras conatio¬
ne ꝓdotauuminstrum̃toꝵ tenore ĩ¬
unũ mat̾monium p̃rogatiuam nie.
binitio uxoris furrunt maturiũt ĩ¬

Expanded text:
 contra eum eiusque res, si quas postea forte adquisierit, integra sua iura habentibus: ipsis etiam marito et uxore post matrimonii dissolutionem super dote et ante nuptias donatione pro dotalium instrumentorum tenore ilutum matrimonium praerogativam et b initio uxoris fuerant et
Abbreviated transcription (Latin):
abartout fundum dotalẽ snsolumy¬
pothece titulo dare: nec consntiente
muliere marit᷑ poisit. s nec ãuenare.
ne fragilitatt naturt sue. inrepentin¬
amceuicat inopiamaicet emĩ anast¬
assana iex te consñtientib mulieri
mĩ eam intisigiopport inres mari
aiir maneat uis intactum ẽxiege
auctoritate plenumatq inoir̃ab t̃¬

Expanded text:
addito, ut fundum dotalem non solum hypothecae titulo dare nec consentiente muliere maritus possit, sed nec alienare, ne fragilitate naturae suae in repentinam deducatur inopiam. Licet enim Anastasiana lex de consentientibus muliemen eam intellegi oportet in res maritatur, maneat ius intactum, ex lege auctoritate plenum atque in omnibus t
Abbreviated transcription (Latin):
manis inmat̾monio exemptifimdũ
ap̃ te remansisse: scd̾m pĩac̾iti in t̃uor ĩ
fidem ñ ambigitur. nam siacceptura
cetum quid ãnuumfiue sueusum
huctimilocauit mortua ꝯuuctte nsũ¬

Expanded text:
manis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua condu
Abbreviated transcription (Latin):
tem. tamuirum ex cote quam mulie¬
rem exant nuptias tonãtione iuc̃ri de¬
cernimus. ueluti simaritꝰ miuc solido¬
rum añt uuptias dõaticẽm cõsec̃eritꝰ.
quantitatis dotem osferre ⁊ marironi.
ier stipuiet̾ s iucrocet̾e exañt nuptiã.¬
ingit. tintãm ⁊ maritꝰ ex dote partem:
i. ñ pecunie ãmtitatem stipletur s. sicon¬
.stanit mat̾monio pͥormulier infata
colapsafĩt. ⁊ sipactum cc̃ uetitum
fuit sub sccutum. infirmum atqin¬

Expanded text:
tem, tam virum ex dote quam mulierem ex ante nuptias donatione lucrari decernimus. Veluti si maritus mille solidorum ante nuptias donationem confecerit, quantitatis dotem offerre et marito siier stipuletur sibi lucro cedere ex ante nuptiait, tantam et maritus ex dote partem, non pecuniae quantitatem, stipuletur sibi, si constante matrimonio prior mulier in fata collapsa fuerit. Et si pactum contra vetitum fuerit subsecutum, infirmum atq
Abbreviated transcription (Latin):
uerẽ: seuhrtes corum condictioe ł̃sti
quid rona fite cad̃m res indote oataẽ:¬
dantis int̃posito. te tolo ac̃co adusus e¬
umlccum harebit nisiamuriere dolu̾
int̃positussit. tunc enim ne famosaa¬
ctio adũsus candetur infactum a cẽo

Expanded text:
erem seu heredes eorum condictione vel equidem bona fide eadem res in dotem datadantis interposito de dolo actio adversus eum locum habebit, nisi a muliere dolus interpositus sit: tunc enim, ne famosa actio adversus eam detur, in factum actio
Abbreviated transcription (Latin):
liberet antebitum quidm remanet.
ni sua natura: lib̾alitisarit pat̾̃na dotẽ
ł añt ruptias conatioem dare sugges¬
sit tintalitupitatione multa pãrsle¬
gilatorum sese aiuisit. Eauoctiam
merem̃to puius mõi q̃itioni additosi.
forte cuixĩt ininstrum̃to totali exreb
pat̃nis ⁊ mat̾nis cotem ł ante nptuᷤ
conaticẽm dart. utrum ꝓdimdia pã¬

Expanded text:
liberet, an debitum quidem remanet in sua natura, liberalitas autem paterna dotem vel ante nuptias donationem dare suggessit. Et in tali dubitatione multa pars legislatorum sese divisit, alio etiam incremento huiusmodi quaestioni addito, si forte dixerit in instrumento dotali ex rebus paternis et maternis dotem vel ante nuptias donationem dare, utrum pro dimidia par
Abbreviated transcription (Latin):
ñsic eẽ uolumus s fiñspecialit̃ extͣ¬
neus cotem dindo. insuamꝑ sgãm
dotem stipłatus ẽ. ł pactum fccerit. ⁊̃c
p̃sumatur muuerem ip̃am stipło¬
nem fetisse. ut ei dos ex yuusiõi eãy
aecedat. neꝙ enim myac sp̃e uolumꝰ
uideri extͣneum tacitan stipłonem¬
imus. ixx aduersus muueres comier¬
tatur inmo magis mhniusmodi
dotro: que ap extrancis dantur ł pi¬
ien scxum ascendentem. ipotest¬
ait̃ cotantam ꝑsoãm hñtem. parñ¬
tienimtacitĩ exstipłatu ac̃onem co¬
nmus fnreexrei uxorie acc̃one sim¬
ili modo exstipłatu acconi accomod¬
andumc̃. Si quando ꝯenim post soly
suc agere. ⁊ si nec dum acc̃one mot¬
a auhac luct fuãt subtttus. ⁊silieꝯ
testatacit ad fiuamqiͣ ꝓp̾um pu̾mo

Expanded text:
n sic esse volumus, sed si non specialiter extraneus dotem dando in suam personam dotem stipulatus est vel pactum fecerit, tunc praesumatur mulier ipsa stipulationem fecisse, ut ei dos ex huiusmodi casu accedat. Neque enim in hac specie volumus videri extraneum tacitam stipimus, hoc adversus mulieres convertatur. immo magis in huiusmodi dotibus, quae ab extraneis dantur vel prem sexum adscendentem et in potestate dotandam personam habentem: parenti enim tacitam ex stipulatu actionem donamus. Et hoc ex rei uxoriae actione simili modo ex stipulatu actioni accommodandum est. si quando etenim post solutsuae agere: et si necdum actione mota ab hac luce fuerat subtractus et si lis contesta
Abbreviated transcription (Latin):
incuius ꝑsõamutuit̃ concepta com
eo qd̾ mat̾ ur̃a donand animo passa
ret dou excepticẽm qt̾ mam sue que
dimidia porticẽ exntit. nisiuquido
ꝓbatum fuit. matrem exus mitano
dotis pacti uoluntate. contemsptaꝙ ce

Expanded text:
in cuius personam utiliter concepta commeo, quod mater vestra donandi animo passa bet doli exceptionem, quod matri suae quae dimidia portione extitit, nisi liquido probatum fuerit matrem eius mutasse dotis pacti voluntatem contentamque
Abbreviated transcription (Latin):
tib .ui. testib quos aliis ꝙͦ testarãtis ĩ¬
ter cẽ uins ẽ: tabulario etiam.at cunc¬
tis sbidem collectis ad se pͥmum conuo¬
catos omis ut siꝑe seꝑtis testentur edor¬
eͣnt᷑ cemde expmanͣt nominia sp̃alite᷑
Sirdum adigritates singłoꝵ: ⁊ indicia
quam ambiguitaus pariat ⁊exquan¬
ta parte: uł ex quot un̾ciis insuccessicẽ
admarti tebeant. ⁊ qd unaum quemq
legatarium scu fidei oominissarium

Expanded text:
tem testibus, quos aliis quoque testamentis interesse iuris est, tabulario etiam: ut cunctis ibidem collectis primum ad se convocatos omnes, ut sine scriptis testentur, edoceat, deinde exprimat nomina specialiter heredum et dignitates singulorum et indiciaquam ambiguitatis pariat, et ex quanta parte vel ex quotis unciis in successionem admitti debeant et quod unumquemque legatarium seu fideicommissarium
Abbreviated transcription (Latin):
in suis inbicus ultimum ꝯdere elogi¬
etere testam̃ tumaił uitimamuolun¬
tatem. ⁊ hec sana m̃te ⁊ inceꝑit facere
iconsumaui̾t. nullo talimor bo int̃
modi actib legitima obruatio seqͥt᷑.¬
iaboãt i. ut ncꝙ audire neꝙ loqui pos¬
sit: ⁊ xc ex ip̃a natura ħãt neꝙ testam̃¬
tum facẽ nec cocdicillos neq fidcicori¬
nuisum relinquere: neꝙ mortis eãdo
natcẽm celebrare concedatur. neclib̾¬
ponere. erdem legi tara masciuos qũa
feminas: oltilne imꝑantes. Ubiañt
⁊ inhuiusmodiuitis sinat᷑at. siue
masculo siue femine accecdit calani¬
tas. s morb postea suꝑuemiens ⁊ uo¬
cem abstulit. ⁊aures conclusit.si põa
aũt infortumum ẽ discretumẽ ꝙ
ita raro contigerit ⁊ surdis licet nat᷑a¬
lit yunismodi sensus uariatus ẽ. tñ

Expanded text:
in suis indutiis ultimum condere elogidere testamentum vel ultimam voluntatem et hoc sana mente et inceperit facere et consummaverit nullo tali morbo intermodi actibus legitima observatio sequid est ut neque audire neque loqui possit, et hoc ex ipsa natura habeat, neque testamentum facere neque codicillos neque fideicommissum relinquere neque mortis causa donationem celebrare concedatur nec libe: eidem legi tam masculos quam feminas oboedire imperantes. Vbi autem et in huiusmodi vitiis non naturalis sive masculo sive feminae accedit calamitas, sed morbus postea superveniens et vocem abstulit et aures conclusit, si ponaautem infortunium discretum est, quod ita raro contingit, et surdis, licet naturaliter huiusmodi sensus varia
Abbreviated transcription (Latin):
uł fidei cominissa. ⁊ insumnia que
cochiculis yñtur congrua cupeiͣt ordi¬
paiehit eius licentia. uoluntatem suã
siue intesto: ł incodiculis tenore con¬
positam cui uelit scrientamꝰ cdem. u̾
incodem postea uoratis restib ⁊tabula¬
rularius. simul ⁊ testib. Ut uͥ tenor e¬
orum cunctis innotuit.: loguin pe
siuiti ꝓfiteatur agnoscẽ. ⁊ cx inmi
sui que letta sunt disposiuise snm̃ti
a. infme subscͥptio sequatur testiũ.
tabulariorum copia ñ iom̃tib lecis
datur querentib. iuberrius ut ubi ta
inp̃dicium modum oromantib cã¬

Expanded text:
 fideicommissa et in summa quae codicillis habentur congrua duxerit ordipatebit eis licentia voluntatem suam sive in testamenti vel in codicilli tenore compositam cui velint scribendam credere, ut in eodem postea collocatis testibus et tabulabularius simul et testibus, ut, ubi tenor eorum cunctis innotuerit, elogium ipse suum profiteatur agnoscere et ex animi sui quae lecta sunt disposuisse sententia, et in fine subscriptio sequatur testium ntabulariorum copia non in omnibus locis datur quaerentibus, iubemus, ubi tabin praedictum modum ordinantibus c
Abbreviated transcription (Latin):
siyanc etatem egreĩsꝗs licet uigoris nec¬
dum em̃siss uestigĩa suum ordinauͭ
sollempñt iudiciumhoc euelłe frustͣ¬
facẽ testarpm. onponẽ postremas ex¬
emplo omuuum uoluntates conscbere.¬

Expanded text:
hanc aetatem egressus, licet vigoris necdum emersissent vestigia, suum ordinavit sollemniter iudicium, hoc convellere frustfacere testamentum, componere postremas exemplo omnium voluntates, conscribere
Abbreviated transcription (Latin):
obtiitu uii ut dictum ẽ testiurm⁊ eo¬
rumtem testium manu subsc̾ptis: de¬
hic consignatis tamabyistem testib
quam atabulatio plenm obtinebit
robur testantis arbitum. ¶Iueincum

Expanded text:
tem  ut dictum est testium et eorundem testium manu subscriptis, dehinc consignatis tam ab isdem testibus quam a tabulario, plenum obtinebit robur testantis arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
ns eamñẽt falsorum ꝓlato paĩ puta¬
uit. nullam eĩ testõ fecit ĩt᷑icem. sue¬
tium yuius modi exhr̃dancerus notã
nequa quam infligit. Isaũt mules ꝗ
testõ. filiam appellauit.ciq legatum

Expanded text:
n esse falso rumore prolato pater putavit, nullam eius testamento fecit mentionem, silentium huiusmodi exheredationis notam nequaquam infligit. Is autem miles, qui testamento filiam appellavit eique legatum
Abbreviated transcription (Latin):
nomina matricuns pilitarib referris
uideant᷑ur. nullatemis multimis a
se conficiendis uolantatib. uiris mui¬
tarib hr̃e facultatem decernimus.
tp̃e licere muitib testam̃ta quomoto
uoluint componere. sanccimshis so¬
lis qui in expeutionib &cupatisunt
memõatum indulgeri cutaultimas
uolurtates conficiendas beneficium.

Expanded text:
eorum matriculis militaribus referri videantur, nullatenus in ultimis a se conficiendis voluntatibus iuris militaris habere facultatem decernimus.e licere militibus testamenta quomodo voluerint componere, sancimus his solis, qui in expeditionibus occupati sunt, memoratum indulgeri circa ultimas voluntates conficiendas beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
ilites inexpeditione te¬
gnͣtes. siuxores autfilios. aut anicos
aut commilitones. postremo ciuuscũ¬
ꝙ gñis homines amplecti uoluint su¬
pp̃me noluritatis affectu. quomodo p̾
Sinuagina aut in elippeo utteris sangu¬
ine suorutilantib ad notaui̾nt aut
inpuluerem ascriꝑfint gladio subi¬
pso ip̃e quo inp̃lio uite sortem d̾elĩqũt.
yuiusmodi uotuntatem sł abilem eẽ.¬

Expanded text:
Milites in expeditione degentes, si uxores, aut filios, aut amicos, aut commilitones suos, postremo cujuslibet generis homines, amplecti voluerint supremae voluntatis affectu: quomodo posin vagina aut in clipeo litteris sanguine suo rutilantibus adnotaverint, aut in pulvere inscripserint gladio sub ipso tempore, quo in proelio vitae sortem derelinquunt, huiusmodi voluntatem stabilem e
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ueniunt. omnimodo cohr̃e¬
dib sius conferant. Qd taminasi¬
is quam inmis que cceasione nrili¬
tie uniħredum exdefuncti petum¬
is acquifite luc̾rur is quinulitiã
merunt. lccura habebit. Ut lucrũ¬
uenire poterat. rĩsolum resto condi
to quarte partis ⁊bintestato succe
ut onmia que portionai quarte con¬
runtur. om̃imoto inquartam par¬
tem hiscomputari. qui ad mosficio¬
si querclam uccantur Ei enim tm̃ cxs
hisque conferuntur memõate porii¬
om computabuntur ꝓ quib sp̃ałr¬

Expanded text:
tatem veniunt, omnimodo coheredibus suis conferant. Quod tam in aliis quam in his, quae occasione militiae uni heredum ex defuncti pecuniis adquisitae lucratur is qui militiam meruit, locum habebit, ut lucruenire poterat, non solum testamento condito quartae parti ab intestato succesut omnia quae portioni quartae comruntur omnimodo in quartam partem his computari, qui ad de inofficioso querellam vocantur: ea enim tantummodo ex his quae conferuntur memoratae portioni computabuntur, pro quibus sp
Abbreviated transcription (Latin):
scendentib conferãtur Siumis qurõ
ł una liłorum anͣt nuptias tm̃mõ
altera neꝙtoatem neꝙ dõationtmañt
meruit adcollatioẽm cius irunime
cobartanda. Si quid huiusmõi accidit
uł acciterit iurcmus ad similitud mẽ
ctus qui añt nuptras cõaticẽm uł dotẽ
que nulla tote ł añt nuprias dõati õe d¬
tata: solamsimplicem dõãtioẽm a parẽ¬
tib suis accepit. conferit eam. nec re¬
̃tusare collaticẽm. eo qt simplex tõati
on aut̃ confertur. nisi huiusmodile¬
em toãtor tp̃r tonationis siue ind

Expanded text:
scendentibus conferatur, si unus quidem vel una liberorum ante nuptias tantummodo altera neque dotem neque donationem ante nationem meruit, ad collationem eius minime coartanda: si quid huiusmodi accidit vel acciderit, iubemus ad similitu dinem eius, qui ante nuptias donationem vel dotem quae nulla dote vel ante nuptias donatione data solam simplicem donationem a parentibus suis accepit, conferre eam nec recusare collationem eo, quod simplex donatio non aliter confertur, nisi huiusmodi legem donator tempore donationis suae ind
Abbreviated transcription (Latin):
Et resquas parentit acquireritascẽ ꝓ
nibiumus: nec collatiom pꝰobiti co¬
rum int̃ lib̾os subiccant. ut enim ca¬
strense petuliu incõmunie ꝯferre
inyulitatem duudendam. ⁊ expͥsciiu¬
ris auctoritate minime cogebantur:¬

Expanded text:
t res, quas parentibus adquirendas esse prohibuimus, nec collationi post obitum eorum inter liberos subiaceant. Ut enim castrense peculium in communi conferre in hereditate dividenda ex prisci iuris auctoritate minime cogebantur
Abbreviated transcription (Latin):
totemti ⁊ añt nuptias cr̃ationem apa¬
rtntib sius sͥ datam conferre nepo¬
tib uł neptib mortue ꝑ sõne. quã
costen nepotes uł neptes pãtcuie fr̃
arit auunculis. amiuis etiam im
uł camortua ꝑson̾a dedit. simiit̃
conftrͣre. ut conrixtis huiusmodi
collationib cum boris mortus ꝑͣ
duas quidem partes nepotes ulnep¬
tes yant illius portionis. que patri
artemuna cums comperentib põ¬
tionib filii uł filie defuncte ꝑsoẽt
cuius deyrditate agitur capiant:

Expanded text:
otem vel ante nuptias donationem a parentibus suis sibi datam conferre nepotibus vel neptibus mortuae personae, quam eosdem nepotes vel neptes patruis suis aut avunculis, amitis etiam et vel ea mortua persona dedit, similiter conferre, ut commixtis huiusmodi collationibus cum bonis mortuae personae duas quidem partes nepotes vel neptes habeant illius portionis, quae patriartem una cum sibi competentibus portionibus filii vel filiae defunctae personae, cuius de hereditate agitur, capia
Abbreviated transcription (Latin):
ss: multa aubitatio ortac̃. Suꝑstiti¬
r quitem filiis defuncie ꝑͣsone ñ de¬
Itere se totem. ⁊añt nuptias tõati ocm
ꝓse datam a suo parre ł matre. conft̾re
filiis mortui fris sui: ut mortue soro¬
nis sue contendentib co qõ nulla con

Expanded text:
et, multa dubitatio orta est, superstitibus quidem filiis defunctae personae non debere se dotem et ante nuptias donationem pro se datam a suo patre vel matre conferre filiis mortui fratris sui vel mortuae sororis suae contendentibus eo, quod nulla con
Abbreviated transcription (Latin):
sponsas ꝓlib̾is suis memo̾atippente
ortionem contusint. anipos sponios ca¬
eli rum ut ꝑeos ead̾m insponsam dõatio
celebretur: ut in auutendis reb ab
intestato parentis cuius de hrditate
agitur. eadem dos nañt nuptias tõa¬
to ex substantia cus ꝓfecta coriferat᷑.

Expanded text:
uis memorati parentes donationem contulerint, an in ipsos sponsos earum, ut per eos eadem in sponsas donatio celebretur: ut in dividendis rebus ab intestato parentis, cuius de hereditate agitur, eadem dos vel ante nuptias donatio ex substantia eius profecta conferatur:
Abbreviated transcription (Latin):
rumpentiatꝙ intestato suecedẽt em¬
ancipatum petiti bonerum poisone cõ¬
ferre tere bona sua ꝑperuo ȩdicto cauet᷑.
cumiis etiam qui sui futuri ẽert. siuui¬
uo parre nati fiuisent: conferri tebere¬

Expanded text:
rumpenti atque intestato succedeancipatum petita bonorum possessione conferre debere bona sua perpetuo edicto cavetur, cum his etiam, qui sui futuri essent, si vivo patre nati fuissent, conferri ma
Abbreviated transcription (Latin):
gͦe diffrntis. faciens testam̃tum te ma¬
nunufit.iustam ł ubertatem competis¬
secutus eisꝰ. que inhac parte nec militi¬
b  reirassac̃. Qt̾ n idem restator cam ma¬
numitendite yũit: que ꝓbabił uino
manumatenti ꝯcilio futura ẽẽt q ꝑ
fitti comirassum data ub̃tas a quolibi
modi ẜius ustam. lipertatem ꝯperere¬
num᷑ missus honeste decessit. hr̃ditas
nt relinquendi supp̃mis suis iudicũe¬

Expanded text:
ge definitis faciens testamentum te manumisit, iustam tibi libertatem competisdeptus es, quae in hac parte nec militibus remissa est. Quod si idem testator causam manumittendi te habuit, quae probabilis vivo manumittente consilio futura esset, quia per fideicommissum data libertas a quolibetmodi servis iustam libertatem compenum missus honeste decessit, hereditasnt relinquendi supremis suis
Abbreviated transcription (Latin):
mmedinm ita donum inferre coga¬
ntur. siuił ab intestato fuccctant. uł
cͥe tabulas petant Nec dubium ẽ ꝓfei¬
ticiam suic ad untiuam cotema paᷤ¬
tre datam ł constitutam. fr̃ib quim

Expanded text:
medium ita demum conferre coguntur, si vel ab intestato succedant vel contra tabulas petant: nec dubium est profecticiam seu adventiciam dotem a patre datam vel constitutam fratribus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙp̃r iust̃. Illam mĩto tubrtati¬
oncm ampͣutare duximus que suꝑ
iilataẽ. Nam si itestatus quiscctũe¬
tus cẽt fuio ue filiis. ł filia scu filia¬
u raictis. ⁊ exmortua filia cuius cũ¬
ꝙ sexus aut numeri nepotib uł siq̃i
testata defunctaẽẽt. filio quidem ułf
lia snralit̃ religis. Exmortua uero
sexus. te mo quid successionis mini¬
me dubitabatur s palam erat qd̾ hu

Expanded text:
inianus . Illam merito dubitationem amputare duximus, quae sutilata est. Nam si intestatus quis defunctus esset filio vel filiis vel filia vel filiabus relictis et ex mortua filia cuiuscumque sexus aut numeri nepotibus, vel si qua intestata defuncta esset filio quidem vel filiis similiter relictis, ex mortuo vero sexus, de modo quidem successionis minime dubitabatur, sed palam erat, quod hu
Abbreviated transcription (Latin):
que ñad triginta i quadragrnta p̃te¬
ritos annos referuntua: ⁊asẜento sin¬
głis annis eaꝵ acc̃ones nasci. P̃nci¬
ꝑau cnimacc̃one ũ aͤsistente satissu.¬
ꝑuacuuim ẽ. suꝑusuris ł fructib ad.¬
huciudicem anosce̾ ¶Suꝑusuriꝵ¬

Expanded text:
quae non ad triginta vel quadraginta praeteritos annos referuntur, et adserendo singulis annis earum actiones nasci: principali enim actione non subsistente satis supervacuum est super usuris vel fructibus adhuc iudicem cognoscere. Super
Abbreviated transcription (Latin):
gnificins. int̾ t̾gmͣta tm̃modo aiee
post yuius mõi securitatis expositiõe
connuma̾ndos exceptiaẽm ñnume¬
mittitur exceptioẽ ñ numerate pecy¬
tum tp̃is ciapsum myisnecius uiran¬
cerit ei cuitał exceptio competit ułde¬
nuntiauorib scͥptomissis. qrlã
ñnumerate petunie cimanifestae̾

Expanded text:
gnificans, intra triginta tantummodo dies post huiusmodi securitatis expositionem connumerandos exceptionem non numemittitur exceptionem non numeratae pectum tempus elapsum, in his nec iusiuranlicebit ei, cui talis exceptio competit, vel denuntiationibus scripto missis querellam non numeratae pecun
Abbreviated transcription (Latin):
pronis ac felicis equos tua pecuma
comprfos. ł insouitum ap̃pͥo debitoͬe
ł tditor. uni tehis uiriusq uolunta¬
it redisti ad patend̾m piacit᷑is eosm
mandati uidicio ꝯm̃tos uõa fitt̾ urg¬

Expanded text:
phonis ac felicis equos tua pecunia comparatos vel in solutum a proprio debitore tibi traditos uni de his utriusque voluntate dedisti, ad parendum placitis eos mandati iudicio conventos bona fides urg
Abbreviated transcription (Latin):
gmpnatus es. neꝙ uona cam auapida¬
rt postea cepisse cogꝓbaripossitut iu¬
stam metuendi cãm p̃reat. ⁊eꝙ abini¬
tio itate obligaticẽm suscepiise. ut eam
possis. ⁊ antt soiuticem conucnit: niu¬
lauiris rõne antequam satis c̃diton ꝓ

Expanded text:
mnatus es neque bona eam dilapidare postea coepisse comprobare possis, ut iustam metuendi causam praebeat, neque ab initio ita te obligationem suscepisse, ut eam possis et ante solutionem convenire, nulla iuris ratione, antequam satis creditori
Abbreviated transcription (Latin):
ist iudicium fña quamuis minois
condempnatio factaẽ ñ adiectisusy
rum inyabitaret pactoq ituit conu¬
erut usa est: ñ etiam lorando comum
pensicẽm redegit. refer q̃sticem qͣfi
plus comus irangeret ñlocartur. qͣm
usurai legitimaꝵ ratio coiligita

Expanded text:
st iudicium sententia, quamvis minoris condemnatio facta est non adiectis usurum inhabitaret, pactoque ita ut convenit usa est, non etiam locando domum pensionem redegit, referri quaestionem, quasi plus domus redigeret, si locaretur, quam usurarum legitimarum ratio colligit,
Abbreviated transcription (Latin):
a. ͤ Si constat peturnam inuicẽ
deberi.ap̃onre ꝓsoluto compensatio
apd̾ altum ẽ usurt depentur. simodo
quitas compensationis. usurarupr ex¬
ciucut ꝯputtio̾m. petitioaũt ciusq¬

Expanded text:
. Si constat pecuniam invicem deberi, ipso iure pro soluto compensationapud alterum est, usurae debentur, si modo quitas compensationis usurarum excludit computationem, petitio autem eius
Abbreviated transcription (Latin):
remus si quid taie fuĩt at temptatũ¬
illaucem iocum nr̃e sanccimus
statiumus p̃uam quoꝵdam int̃pre¬
taticẽm penitus remouñtes iuberꝰo
ne taxatum extp̃r iationis cuis legis.¬
qt̃ ante camt̾ fluxit iegem ꝓtenore
stipiomis usuras exacturos. cursum
insuꝑusuraꝵ ult ouplum minim

Expanded text:
emus, si quid tale fuerit attemptatuillationem locum habere sancimusstatuimus, pravam quorundam interpretationem penitus removentes iubemus ne taxatum ex tempore lationis eius s ante eandem fluxit legem, pro tenore stipulationis usuras exacturos. Cursum insuper usurarum ultra duplum minim
Abbreviated transcription (Latin):
rime sine au quo ouitaculo restituã
ci reẜĩtur. qd opimert sicut iam dic¬
fu̾it ei qui depositum suscepit auuui
otñsmissaut minime depositum ir¬
stiguat. ixeq ꝑusiuta nd̃m affirma

Expanded text:
rime sine aliquo obstaculo restituantei reserventur. Quod obtinere sicut iam dicfuerit ei qui depositum suscepit ab alio transmissa, ut minime depositum restituat, hocque per iusiurandum adfirma
Abbreviated transcription (Latin):
se te utͣ peteretur uorum possõ. cuniq
negiexisse arguas.Edror. ⁊or¬
ut pecuniam inrem suam ẜius cuis cre¬
deres mandauit. ⁊ mnyacre eque ip̃o p̃ci¬
picirit pigno̾a sunt obligatas mand

Expanded text:
se te, ut peteretur bonorum possessio, eumque neglexisse arguas ALEX. ut pecuniam in rem suam servis ederes, mandavit et in hanc rem aeque ipso praecipiente pignora sunt obligata, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
tĩti ł futuri tp̃is in sortem redigire ca
rum iterum ꝙ usuras stipłari. S siñ
fiũt sur sccntumusuras quid̃. semper.
usuras mancre:. mnuilum usurarum
aliaꝵ incm̃tum sñtire.sortiaũt anti

Expanded text:
ti vel futuri temporis in sortem redigere et earum iterum usuras stipulari, sed, si hoc fuerit subsecutum, usuras quidem semper usuras manere et nullum aliarum usurarum incrementum sentire, sorti autem anti
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃tib: ł specierum fenoridationio.
usꝙ adcentesimam tm̃modo uccit
stipłari.nec eam excete. licet uctĩd le-¬
gib uocerat concessum. ¶Cetos autẽi
om̃s romines. dimidiam tm̃moto¬

Expanded text:
ctibus vel specierum fenori dationibus usque ad centesimam tantummodo licere stipulari nec eam excedere, licet veteribus legibus hoc erat concessum: ceteros autem omnes homines dimidiam tant
Abbreviated transcription (Latin):
pignus aut int̃cen ortindedit. nicħ
sͥ p̃iucucare qd̾ adnuc ex conscq̃ntia
sue fraguitatis inscd̾am iacturam ĩ
re potit ⁊ cuitire. ñ fecit s ultro tirro¬
auit. uidetur. ⁊ enim exyuiusmõitpi
plixitate. ñpauena obugatione sc¬

Expanded text:
pignus aut intercessorem dederit, nihil sibi praeiudicare, quod adhuc ex consequentia suae fragilitatis in secundam iacturam incre poterat et evitare, non fecit, sed ultro firmavit: videtur etenim ex huiusmodi temporis prolixitate n
Abbreviated transcription (Latin):
suus ñ eius nomine quiinfsir. s ali¬
cuius exdominis sius mntioẽm faciẽs.¬
⁊ nomine iuius stipłatus c̃ int̃ anti¬
quam sapientam querebat̃ ciuadq¬
ritur actio. ⁊ lucrum qd̾ ex hac accrdit

Expanded text:
servus non eius nomine qui iussit, sed alicuius ex dominis suis mentionem fecit et nomine illius stipulatus est, inter antiquam sapientiam quaerebatur, cui adquiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tam moto suum negotium gessis¬
seuitetur scrratus ꝯsuiti auxiuo̾ne¬
ꝙ ip̃i neꝙ fiteiussor ab ei p̃stitufnt¬
ꝙ res ciuspignõate adiuuantur Sĩ
intpo suit intempnitatẽ ei iꝑmit

Expanded text:
ammodo suum negotium gessisse videtur, senatus consulti auxilio neque ipsa neque fideiussor ab ea praestitus neque res eius pigneratae adiuvantur. Sin interposuit
Abbreviated transcription (Latin):
bitio ꝓrsu m̃hitur. ⁊ confirmat ea ab
c̃ditamnacceꝑit. siue sinc mandato ut¬
patris.stare opportet cc̃tum. nulla dif¬
fentia in tirlucenda: obquam cãm pe¬
cunie c̃cute. ł ubi consumpie sunt:I

Expanded text:
bitio prorsus trahitur et confirmat ea ab creditam acceperit, sive sine mandato patris, stare oportet contractum, nulla differentia introducenda, ob quam causam pecuniae creditae vel ubi consumptae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iure nobligari constat ad u̾sus domi¬
num in quantum iccupletuus eiuspe¬
cuuum factumẽ ea suꝑstite acpost in¬
ortem intͣ utiltin annum tandama
accõnem ñ ambigitur. lt̃ s propui ⁊¬

Expanded text:
iure non obligari constat, adversus domi in quantum locupletius eius peculium factum est ea superstite ac post mortem intra utilem annum dandam actionem non ambigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nullus pateat aditus adscratus ꝯsul¬
i auctoritatem. c̾cuitori autemuceat.
adũsus eamuenire. ⁊ qd põt ab eacx¬
igert. ⁊ inreliquum. dabitorem antiqͣ
aggdi. uł inpa̾tem si auquid annui¬
iomines amuicre ꝓauis confissio¬
nem. tune ⁊ enim tm̃modo eis oblig
onib feminaruntł ueteriu legio ca¬
utruł ab imꝑiaub̾ auctoritate intr¬
resꝓnichilo hatratur ꝯuiusmodi
sc̃ptura.ul sine scͥptis obligitio tan¬

Expanded text:
nullus pateat aditus ad senatus consulti auctoritatem, creditori autem liceat adversus eam venire et quod potest ab ea exigere et in reliquum debitorem antiquum adgredi, vel in partem, si aliquid a mulihomines a muliere pro aliis confessionem: tunc etenim tantummodo eas obligonibus feminarum vel veteribus legibus cauta vel ab imperiali auctoritate intrpro nihilo habeatur huiusmodi scriptura vel sine scriptis obligatio ta
Abbreviated transcription (Latin):
obligan cẽm̃ suscipiunt aut insctͣs
cum obugat ñcẽnt. pciuniam ex so¬
uiunt. infcessione cessante. iepetit
ptione qt̾ de int̾cessioni feminaꝵ
cum pͥncipaut ip̃a nicħteret. s ꝓ alio
tore trbitore apd̾ c̃ctitortm eiꝰ infcesitͥ

Expanded text:
obligationem suscipiunt aut in se trcum obligatae non essent, pecuniam exsolvunt, intercessione cessante repetitptione, quod de intercessionibus feminarum cum principaliter ipsa nihil debet, sed pro alio debitore apud creditorem eius intercessit:
Abbreviated transcription (Latin):
pencꝙ statute ex ꝑteᷤsint. s cxtrinse¬
cus data ꝑignora luc̃tim atcant. si.
cañpũtent cẽ reddenda qd̾ ita bate ꝑ¬
attreuouimus: ut ñsolum cͥ̾ea adm¬
mistnͣtes. s ⁊̃ c̾ca idministñtium fi¬
uosnepotes acꝓꝓiquos ac particip

Expanded text:
e statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios nepot
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r .g̃. Siquis in potestatt pur
u aut tutorib aut curatonb aut
ip̃is que mat̾monium cc̾cture st̃
põt et terribił. arras sponsalicias te¬
cerit iurem̃ ut demcep siue partu

Expanded text:
 si quis in potestate publbus aut tutoribus aut curatoribus aut ipsis, quae matrimonium contracturae sunt, potest esse terribilis, sponsalia dederit
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad petendum pupillo tutorẽ a
matit̾ fuãt ꝯstitutus. alatronib int̃¬
factum: petitioẽmꝙ ex nec̃citate demo¬
ratam ee ab ꝓñutatis successicẽ maꝰ¬
trem regͥelli cuius pulũuniũ inderꝰ¬
cessisse afseris. ꝑquamaurumest
d̾.ã. ¶Iumiꝑre yñti tutoremtu¬
tordari ñ possit᷑ inteligismatim
ñofficium pietatis inpetnto tutõe
a Hẽͥpotib srĩs tui sicorumma¬
ter inpem̃dis tutorib debitoñ fũgi¬
tut officio petere tutores souẽpnt po
ub fiuis ad simiutudine eoꝵ qui
exiustis ⁊ egiimis nuptuis sunt
biaceant. nulla eis ignõantia iuris

Expanded text:
qui ad petendum pupillo tutorem a matre fuerat constitutus, a latronibus interfectum petitionem ex necessitate demoratam esse, ab hereditatis successione matrem repelli, cuius nullum vitium intercessisse adseris, perquam duqui ad petendum pupillo tutorem a doto. Cum iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in petendo tutore  Nepotibus fratris tui, si eorum mater in petendis tutoribus debito non fungatur officio, petere tutores sollemniter poetiam filiis ad similitudinem eorum, qui ex iustis ac legitimis nuptiis sunt biaceant, nulla eis ignorantia iuris
Abbreviated transcription (Latin):
cuis ciuitatis unfiui tui originem
ꝑcondietioẽm patris ducunt ł ubi
restituti ap̃ pat̾am sitã ⁊uoi patri¬
monium hñt moauntur. ut ibi
tefensores legitimos sortiant᷑ d̃ tu

Expanded text:
us civitatis, unde filii tui originem per condicionem patris ducunt vel ubrestituti apud patriam suam et ubi patrimonium habent morabuntur, ut ibi defensores legitimos sortiantu
Abbreviated transcription (French):
reneri. ¶ Orrio que de successiombtã
ingenuoꝵ quamurertoꝵ apͥorib legi¬
b disposita sunt insuo rorore anra¬
turis. necaliquam inminuticẽmex
p̃sĩnis legis sanctioe accepturis. maxi¬
me inlib̾toꝵ successioĩ: ne uideant᷑¬

Expanded text:
 Omnibus, quae de successionibus tam ingenuorum quam libertorum prioribus legibus disposita sunt, in suo robore duraturis nec aliquam imminutionem ex praesentis legis sanctione accepturis maxime in libertorum successionibus ne videant
Abbreviated transcription (Latin):
quid ci exlegib inmincat. liceat eiᷤᷤ
sub sistente. fiuisenm nat̾ali re¬
pedim̃tum. Eaemm sito sistente ue¬
terum ꝯstitutionũ tenore innatũa¬
uu fiis statutũ. ⁊m nepotib exten¬
mus inquib uoutntate aliqͥd ꝯsccu¬
nuiuismoinccabulum intim degene¬

Expanded text:
iquid eis ex legibus immineat, liceat eis qsubsistente. Filiis enim naturalibus rempedimentum. ea enim subsistente veterum constitutionum tenorem in naturalibus filiis statutum et in nepotmus, in quibus voluntate aliquid consecuhuiusmodi vocabuli in tam degene
Abbreviated transcription (Latin):
ea quidm que apatre naturau ad ex̃
ꝑuenerunt qdmcurie competere. si
qͥd uõ fiuo post caq iegitimo succeᷤ¬
son effecto: lamatre sua aliumd̃ qͦ¬
cumꝙ legitmo mͦ acquisitũ sit hoc
ad ꝓxinios mai̾nos eiꝰ cognatos ꝑue

Expanded text:
ea quidem, quae a patre naturali ad eum pervenerunt, eidem curiae competere: si quid vero filio posteaque legitimo successori effecto vel a matre sua vel aliunde quocumque legitimo modo adquisitum sit, hoc ad proximos maternos eius cogn
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgciem ex legitima sotole tescentẽ.¬
tem suie masculitam siuc seꝯtira¬
nam legitimo iure hsliatem adip¬
iscrsanquias et quem at mod ip̃iͦ
excognatis inius legitimum reou¬
ximus a. germane fiuiosafiliaa no
ron uitrint fiuos⁊ filias. Quam
constituricem insuo rolore manẽ

Expanded text:
iem ex legitima subole descendentem sive masculinam sive femininam legitimo iure hereditatem adipisci sanximus, ut, quemadmodum ipsis ex cognatis in ius legitimum reduximus, id est germanae filios et filias et sororis uterinae filios ac filias: quam constitutionem in suo robore permanere
Abbreviated transcription (Latin):
am constitutam tebet urgueñ. Nam
fitei conmussumei relictuusꝙ ad.
eum mot põt patre. quem tedueto p̃tia
ouontmi quos fuat rogata manimũ¬
itere. relutorum suba patitur

Expanded text:
a constituta debet urgueri. Nam fideicommissum ei relictum usque ad eum modum potest petere, quod deducto pretio servorum, quos fuerat rogata manumittere, relictorum substantia patitur
Abbreviated transcription (Latin):
imus incognauonis iceo relĩqui. cũ
enim tamꝓximo gͣdu sint: mĩto cõ
sine uil differentia tanquam si cõ¬
sangumei fi̾nt: cran legitimis fr̃i.
qui sunt uitĩoree gdulucet legitui¬

Expanded text:
i. cum enim tam proximo gradu sunt, merito eos sine ulla differentia, tamquam si consanguinei fuerant, cum legitimis fratriqui sunt ulterioris gradus, licet legiti
Abbreviated transcription (Latin):
tabatur. ¶ Sanccimus ita ꝙ int nesy
extestam̃to: neq ab intestato neꝙalio
itbautate int̾ uino iabita iustis n¬
b̾is cxntñtib aliquit penaitus ab il¬
lustrib imairib at spurios ꝑueni¬

Expanded text:
tabatur. Sancimus itaque, ut neque ex testamento neque ab intestato neque a liberalitate inter vivos habita iustis liberis existentibus aliquid penitus ab illustribus matribus ad spurios perveni
Abbreviated transcription (Latin):
legitimo moto conditu es septemq
testium signa hñs: postta fortuatoe
casu. ł ꝑ ip̃ius testatoris oꝑam. lmo.
toto uł płima eius parte incisannam¬
biguit. tem incid̾it. solitumei p̃bem̾
imedium smctientis siquitem ie.¬

Expanded text:
legitimo modo conditum est septemque testium signa habens, postea fortuito casu vel per ipsius testatoris operam lino toto vel plurima eius parte incisa in ambiguitatem inciderit, solitum ei praebemus remedium sancientes, si quidem te
Abbreviated transcription (Latin):
pentus eos hr̃e. nec suꝑ bonoͬꝵ possõnis
petiticẽmullam conirou̾niam nascicũ
ꝓherete agere cuncta sufficiant. ⁊us
om̃e ip̃a compłe aditiouiteatur. om̃i¬
b ⁊ enim prãrtum ẽẽ censemus. ut li¬
bo arbitrio cuĩ testandi facultas suppetro
institutus yrs ꝑtimescat cumi oblatas
pes stõm uolintatem defunctiidoneis
possit iestib aꝓpbare. sieialia noceͣ ñp̃s.¬

Expanded text:
emus eos habere nec super bonorum possessionis petitione ullam controversiam nasci, cum pro herede agere cuncta sufficiat et ius omne ipsa complere aditio videatur. Omnibus etenim praestandum esse censemus, ut libero arbitrio, cui testandi facultas suppetit,institutus heres pertimescat, cum oblatas preces secundum voluntatem defuncti idoneis possit testibus approbare, si ei alia nocere n
Abbreviated transcription (Latin):
dicare p̾rogat̾iuam: deinceps aũt le¬
grama fqninarum ꝑsoas fiiura cõ¬
ad sufscesioem fiuisris suiuna cum
rõne fr̃is fuius at successicẽm patris
poninouitatilegis censemus. Et sã¬
ccimus om̃s legitunas ꝑsonas .i. per.
uiniem scrum cescendentes: siuem¬
asculini siue femininigñs sua. si¬
mirmoto ao uira suecenioĩs legiti

Expanded text:
dicare praerogativam, deinceps autem legitimas feminarum personas, si iura conad successionem filii fratris sui una cum one fratris filius ad successionem patrui poni novitati legis censemus et sancimus omnes legitimas personas, id est per virilem sexum descendentes, sive masculini sive feminini generis sint, simili modo ad iura successionis legiti
Abbreviated transcription (Latin):
iñ scͥpturti ꝓcessisse confirmatur arbi¬
tum. tanquam pai̾monium suumad
nos deficiens maliũt ꝑtinere. Om̃ib n
p̃uatis ⁊militntib intdicimus ut
hiuusmodi ꝑhibant testimomas fal

Expanded text:
iptum processisse confirmatur arbitrium, tamquam patrimonium suum ad nos deficiens maluerit pertinere. Omnibus enim privatis et militantibus interdicimus, ut huiusmodi perhibeant testimonia,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e. tonare. relmquere. altĩ obligae
nem nec matna rona ñ possitusuf¬
ructu dumtaxat ad eimꝑtinene.
ita ut quemad mod̾ ipe suꝑyrslice¬
tiam torus potestatis artrattit.
codefimlto. fuio filieue p̃cipua con¬

Expanded text:
dere donare relinquere alteri obligare, sicut nec materna bona, non possit usu fructu dumtaxat ad eum pertinente, ita ut, quemadmodum ipse super his licentiam totius potestatis amittit, defuncto eo filio filiaeve praecipua co
Abbreviated transcription (Latin):
quitapi uolu̾̾nt: quidam noluint.
orticẽ accipiat ⁊ ñs blandiantiriu̾
unus quidemrẽ aui aũt singłi sorit.¬
existimani. Nos autem om̃imodore¬
pellimus imam om̃io uꝑturã legatĩ
testaror aꝑtifsime ⁊ exp̃ssim di fro¬
suerit ut uniquitem ressolita. aliis
autem existimatio ra fingl s̾msori¬

Expanded text:
quidam voluerint, quidam noluerintortione accipiat et non sibi blandiantur, ut unus quidem rem, alii autem singuli solidexistimans, nos autem omnimodo repellimus, unam omnibus naturam legatis testator apertissime et expressim disposuerit, ut uni quidem res solida, aliis autem aestimatio rei singulis in soli
Abbreviated transcription (Latin):
dun ab eonuimcipariit om̃im̃o
sciant testes srñrpe subscͥrere põt.
ticulatt łomn põt mortuo sumaẽ¬
quamut exui fiat are .p̃. nra maxi¬
me intestamtorum confectione
cupienteshanc edictaiemlegem ĩ
orbem trarum ponitras: qt si nom¬

Expanded text:
dum ab eo nuncupari, ut omnimodo sciant testes, si non ipse subscribere potest, ticulate loqui potest, mortuo simut exul fiat a re publica nostra, maxime in testamentorum confectione cupientes hanc edictalem legem in orbem terrarum ponimus. Quod si no
Abbreviated transcription (Latin):
ccessionib rapito. cummatarautrũꝙ
corp̃ edid̃it ut maneat suisuiti mi¬
mortaie. ⁊ aliumaltius auxilio ege
s postĩtae dumnimia utitur subtu¬
tuiuanum fecit: apussime crcuit. eui
cmmfendum ẽ ab intestato successi

Expanded text:
ccessionibus habito, cum natura utrumque corpus edidit, ut maneat suis vicibus immortale et alterum alterius auxilio ege posteritas, dum nimia utitur subtirtullianum fecit, apertissime docuit. Qui enim ferendum est ab intestato successi
Abbreviated transcription (Latin):
uatu ꝓcetentib mullo excognatis
sap̃memd̾ats gratus adiurisagnati¬
niformam redigendo .s sumordi
usi ⁊ mascuu sint ⁊ ꝑfecte etatis. scom
nr̃e constitut̾ionis tenoremut ñ soi¬
um iucrum sñtiant s ⁊̃ gͣuamini¬

Expanded text:
us et nullo ex cognatis supra memoratos gradus ad iuris agnaticii formam redigendo, sed suum ordinsi et masculi sint et perfectae aetatis secundum nostrae constitutionis tenorem, ut non solum lucrum sentiant, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
digestorum seu instranionum ⁊rm¬
ꝑialib sanctionib nr̃isꝙ aispositi oĩ¬
b incontendis testam̃tis cauta sunt o
sintcm legimꝰ. usticanis concennus
antiquam eoꝵ consuetudinem legis
mcem otmnierẽ. rratn ut ubi scientes
littaͣs munti fui̾nt: septem restes adoͣ
quos aditstimonium nocari nec̃ee est

Expanded text:
storum seu institutionum et imperialibus sanctionibus nostrisque dispositionibus in condendis testamentis cauta sunt, oaesentem legem rusticanis concedimus antiquam eorum consuetudinem legis vicem obtinere, ita tamen, ut, ubi scientes litteras inventi fuerint, septem testes, quos ad testimonium vocari necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
ulianum ut hlibertum siumħrot̃
instriuisse: eiꝙ substitiusseyis u̾bis.
ꝗt si exaliqua cĩ pmus hr̃s yrditatem
liitatis ẽ questio.Namsierens eum.
tuit: nec ꝑeum adalium qu smq̃ hr̃¬

Expanded text:
m ut libertum suum heredem instituisse eique substituisse his verbis: "quod si ex aliqua causa primus hereditatem luntatis est quaestio. Nam si credens eum tuit nec per eum ad alium quemquam here
Abbreviated transcription (Latin):
agnosci puti suxnõata ꝑsona urea¬
tur insuamuł monumtum: ł ali¬
udtae suis sumptib faccresut ydi
uł legatario uł alii forte quemresta¬
tor uolunt uł rem ibyrdem testato¬

Expanded text:
agnosci, puta si honorata persona iubeatur insulam vel monumentum vel aliud tale suis sumptibus facere vel heredi vel legatario vel alii forte, quem testator voluerit, vel rem ab herede testato
Abbreviated transcription (Latin):
ri possint quamuirum clarissintũ
ꝓip̃r census magistrums monum̃tiᷤ
int̃̾uenientib ꝓuiris oroine sneue
irhr̃diratem auus summa centũ ⁊
diranistͣntes. aut censuał apparitio
supimimandis histem elognis aud̃¬
ant assequi firma nunc ꝙͦ dicimus
ħai repetit ꝓmuigntioẽ. ñsolum uio¬
ices quorurruiu ꝓ tribinalumiͥ ue

Expanded text:
m clarissimum pro tempore census magistrum, monumentis intervenientibus pro iuris ordine, neve in hereditate, cuius summa centum audministrantes aut censualis apparitio super intimandis isdem elogiis audeant adsequi, firma nunc quoque edicimus ac repetita promulgatione non solum iudices quorumlibet tribunalium, ve
Abbreviated transcription (Latin):
sum relictum ex spirabat. forte quad¬
amconditiõe surqua relictum erat
teficieñe qd neter appellabant ine
ausam cadnci. ¶u mortuo iam test¬
aquiu fuant telicta nisiuacuatłe:
ł substitutus suo positus uł coniũ¬

Expanded text:
sum relictum expirabat, forte quadam condicione, sub qua relictum erat, deficiente, quod veteres appellabant in causa caduci: vel mortuo iam testa quibus fuerant derelicta, nisi vacuatis vel substitutus suppositus vel coniu
Abbreviated transcription (Latin):
rint uolumatoe. ñ sͥptum aliquid iub
mõꝵ nominiium m̃tione. falso astrrs¬
ere moliantur. nemo itaq relictus hr̃
potentium nom̃ horrescat. Nemo fẽre
testimonia inhunc mot̾. uł susciꝑe gͦ¬
ccimus. licere ꝑscͥpturam conficienti¬
n testam̃tum. si nillum serre uoluit¬
ea que inea scͥpta funt. signatam uł li¬
gitam uł tm̃in clausam muoluram

Expanded text:
rint voluntates, non scriptum aliquid sub nostrorum nominum mentione falso adstruere moliantur. Nemo itaque relictus heres potentium nomen horrescat: nemo ferre testimonia in hunc modum vel suscipere gecimus licere per scripturam conficientibus testamentum, si nullum scire volunt quae in eo scripta sunt, signatam vel ligatam vel tantum clausam involutam
Abbreviated transcription (Latin):
fiscum sialiqua usmota fui̾tutrii¬
ꝙ parti petñte ailationis ꝑdefinso¬
as suos copia ñ est denegꝓpoa. surce
commoditatis rõ postulauit.
mo iitigantr ininsmanna etiã
duatigne. m̃sium nouem spatiae¬
gretliconcedatur. S de ferĩs¬

Expanded text:
fiscum si aliqua lis mota fuerit, utrique parti petendae dilationis per defensores suos copia non est deneganda, si hoc commoditatis ratio postulaverit. nio litigantibus in transmarina etiam dilatione mensuum novem spatia egredi concedatur. D. XI
Abbreviated transcription (Latin):
iticẽm dare rerumncc̃titate cogat᷑
spatium instructionis exyiencepo¬
stuiatum dar conuenit qd̾ yaer̃o¬
ne arbit̾mur eẽ modandumutsi
ex eapimcia u̾ lisagitur ł ꝑsona ł¬

Expanded text:
lationem dare rerum necessitate cogatur, spatium instructionis exhibendae postulatum dari conveniet. Quod hac ratione arbitramur esse moderandum, ut, si ex ea provincia ubi lis agitur vel persona
Abbreviated transcription (Latin):
qt̾ ut pote mauis mĩto mingrip̃fert̃
e quo cͥminat q̃stio quocumꝙ modo
cessauit. opportet cuiuem cãmudut
exintegro ⁊ iudicium teluctum
distinguiut finis cminał negotuiex
eo die quointer partes fuit datasia¬

Expanded text:
 utpote majus, merito minori praefertur, ex quo criminalis quaestio quocumque modo cessaverit, oportet civilem causam velut ex integro in judicium deductam distingui: ut finis criminalis negotii ex eo die, quo inter partes fuerit lata sen
Abbreviated transcription (Latin):
moratio aplice sedis passioriis to¬
tius xͥaniratis magistre acunctis i¬
urc celcbittur. in qͥuib etiam p̃cue¬
tis sc̃issimis dieb neq spectaculonũ
copiam itẜamus. ineid̾m obfuaticẽ¬
nicos rire dpxert maiores qui rcpetito.
inse calcuio ituoluuntur. parcmine¬
cesse ẽ nr̃e reuentiam ut nec ap̃ip̃os ar¬
uitros uł aidicib flagitatosł sponte
aectoꝵ uua sit ꝙgitio iurgiorum.
sio. ⁊ aimonane functionis ⁊ om̃ium
publicorum p̾uatorumꝙ debitoꝵ di

Expanded text:
moratio apostolicae passionis totius Christianitatis magistrae a cunctis iure celebratur: in quibus etiam praedictis sanctissimis diebus neque spectaculorum copiam reseramus. In eadnicos rite dixere maiores, qui repetito in se calculo revolvuntur. Parem necesse est habere reverentiam, ut ne apud ipsos arbitros vel a iudicibus flagitatos vel sponte delectos ulla sit agnitio iurgiorum, sio et annonariae functionis et omnium publicorum privatorumque debitorum di
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r ꝯst. Si quando quis rescpͣtũa¬
dextͣ oroinanium iudicem reportau¬
erit. auatioei penitus deneganta est.
Iui autem quimiudicio uoaturdã¬
daest. ad ꝓbanda p̃cumm̃daciał ꝓfe

Expanded text:
m. Si quando quis rescriptum ad extraordinarium judicem reportaverit, dilatio ei penitus deneganda est. Illi autem, qui in judicium vocatur, danda est ad probanda precum mendacia ve
Abbreviated transcription (Latin):
militia p̃cutus sitcmgłospoliabr.
cctenctiam nuuismodi cͥminis rl
siquidem uberi sunt: de hac sac̾tifsi¬
ma urit tepellantm. ꝓuigore iudi¬
ciario etiam̃ competentio suꝓplicuĩ

Expanded text:
militia praeditus sit, cingulo spoliabitur: ceteri etiam hiusmodi criminis rei, si quidem liberi sint, de hac sacratissima urbe pellentur, pro vigore iudiciario etiam competentibus suppliciis
Abbreviated transcription (Latin):
asciplinam cuanglicamꝙ dectri¬
nampatris ⁊ filii. ⁊ sp̃e sanctum¬
aideitatem sub patri maiestate
⁊ subpiatitate credamus. hanc
iegenscquentes xp̃ianorum eaty¬
olicorumnom̃ iuremus amplect
udicantes u̾rticitogmatis infami¬
amsustinere. diumm pmumui
dĩcti post ctram motus nr̃iqueme
xcclesti arbitrio sumpserim sulti¬

Expanded text:
sciplinam evangelicamque doctrinam patris et filii et spiritus sancti unam deitatem sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, iudicantes haeretici dogmatis infamiam sustinere, divina primum vindicta, post etiam motus nostri, quem ex caelesti arbitrio sumpserimus, ulti
Abbreviated transcription (Latin):
etur inposterum exyoc ergo nuint
aminiuriam ficit uidicio yeucͣri¬
tissime synodi. siquissemel iudi¬
cita acreere aisposita: reuoꝰiuere ⁊
publce disputart ꝯ tendit cumca
cepta statuta sunt: iuxta aplicas cxp̃¬
ositiones ⁊instituta scõrumparrỹ¬

Expanded text:
etur in posterum, ex hoc tumultus et am iniuriam facit iudicio reverentissimae synodi, si quis semel iudicata ac recte disposita revolvere et publice disputare contendit, cum ea,  nostra praecepta statuta sunt, iuxta apostolicas expositiones et instituta sanctorum patr