comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiã interuiuos ualeret : Et innumerabilia
talia. indiuinis leguntur eloquiis: Deniq
uocabulis gentium : Quorũ uocabulorum
interp̃tatio satis indicat quiduelit intelliga
lalib enĩ nominib: conuenientissime figurant᷑
ueritatis inimici : Idum eiqͥppe int̃p̃tantur
uel sanguinei uel terreni : His maclitȩ : obȩ¬
dientes sibi : Vtiq nondõ sed sibi : Mocib: expa¬
tre : qđ in malo non intellegitur melius: nsi
cũ ipsa historia cogitatur : qđ pater loth filiȩ
suȩ in licite scutenti ꝑmixtus. cũ genuit : quia
exipsare tale nom̃ accepit :. Donꝰ autẽ pater:
sed sicut lexait siquis co legitme utatur :
non inceste & inlicite : Agareni ꝓseliti: idest
aduene : Quo nomine significant᷑ interini¬
micos popłs dĩ: non illi qͥciues fiunt sed qui
inanimo alieno atq auenticio ꝑ seuerant : & no¬
cendi occasione inuenta se ostendunt: Gebal
uallis uana id est : fallaciter humilis:¬

Expanded text:
etiam inter vivos valeret: et innumerabilia etiam inter vivos valeret: et innumerabilia talia in divinis leguntur eloquiis. 7. «vevocabulis Gentium: quorum vocabulorum interpretatio satis indicat quid velit intelligi. Talibus enim nominibus convenientissime figurantur veritatis inimici. Idumaei quippe interpretantur, vel Sanguinei, vel Terreni: Ismaelitae, Obedientes sibi; utique non Deo: sed sibi. Moab, Ex patre: quod in malo non intelligitur melius, nisi cum ipsa historia cogitatur, quod pater Lot filiae suae illicite se utenti permixtus eum genuit; quia ex ipsa re tale nomen accepit . Bonus autem pater, sed sicut Lex, si quis ea legitime utatur ; non inceste et illicite. Agareni, Proselyti, id est, advenae: quo nomine significantur inter inimicos populi Dei, non illi qui cives fiunt; sed qui in animo alieno atque adventitio perseverant, et nocendi occasione inventa se ostendunt. Gebal, Vallis
Abbreviated transcription (Latin):
pecora : Deniq alii codices degentibus habent
ubimagis interp̃tes intellectũ quã uerbum
secuti sunt : Venite disꝑdamꝰ eos degente :
qm̃ in aniter in ania strepuer̃ : Et non memo¬
retur nomisrł ultra : Hoc alii planius dixe¬
r̃ : & non sit memoria nominis i srł ad huc :
qr memoretur nominis in latina lingua
inusitata locutio est : Iotius enĩ dicisolet
memoretur nom̃ : sed eadem ipsa fententia est :
Nom qui dixic memoretur nominis grecam
transculit locutionẽ : Isr ł autẽ hic debet in¬
telligi utiq semen abrahȩ cuidicit apł sergo
carnẽ : Im̃ cogitauer̃ un animiter simul ad¬
uersus testam̃tũ disposuer̃ : Quasi possent eẽ
fortiores estam̃tũ sane in scripturis . non illud
solũ dicit᷑ qđ nonualet nisi testa toribus mortuis
sed om̃e pactũ & placitũ testam̃tũ uocant:
Nam laban &iaicob testam̃tũ fecer̃: qđ utiq

Expanded text:
pecora: denique alii codices, «de gentibus,» habent; pecora: denique alii codices, «de gentibus,» habent; ubi magis interpretes intellectum quam verbum secuti sunt. «Venite, et disperdamus eos de gente.» uti sunt, quoniam inaniter inania strepuerunt. «Et non memoretur nominis Israel ultra.» Hoc alii planius dixerunt, «Et non sit memoria nominis Israel adhuc.» Quia «memoretur nominis,» in latina lingua inusitata locutio est; potius enim dici solet, memoretur nomen: sed eadem ipsa sententia est; nam qui dixit, «memoretur nominis,» graecam transtulit locutionem. «Israel» autem hic debet intelligi utique semen Abrahae, cui dicit Apostolusogitaverunt unanimiter, simul adversus te testamentum disposuerunt:» quasi possent esse fortiores. Testamentum sane in Scripturis non illud solum dicitur, quod non valet nisi testatoribus mortuis; sed omne pactum et placitum testamentum vocabant. Nam Laban et Jacob testamentum fecerunt , quod utique
Abbreviated transcription (Latin):
extuler̃ caput: Nouissimos dies significare
mͥuidetur : quando hȩc quȩ nunc metu conpri¬
munt᷑ in liberã uocẽ eruptura sunt. Sed plane
in rationabilẽ : ut sonitus magis quã locutio uel
sermo dicendussit: Non utiq tuncodisse incipi¬
ent : sed qui oder̃te tunc leuauer̃ caput : Neccapita
sedcaput: quando eosꝰ ꝑuenturisunt ut etiã illud
capt̃ habeant qđ extollitur suꝑom̃e qđ dicit̃ ds̃
& qđ colitur. ut in ipsomaxone impleat᷑ qͥse
exaltat humliabitor cũ eũ illeciuidicitur
neta ceas neq mitescas ds̃ interficiet spũ orissiu
& euacuabit inluminatione p̃sentiȩ suȩ :¬
Suꝑ popłm cuũ malignauier̃ consiliũ. uelsicut
alii codices habent astute cogitauer̃ consiliũ :¬
& cogitauer̃ aduersus scõstuos : In ridenter
ista dicuntur : Quando em̃ ualerent notere
dumꝰ eos degente : singulcirẽ numerũ posuit.
ꝓplurali : Sicut dicit᷑ cuiꝰest hoc peccus: etiam¬
side grege interrogetur. & intelleguntur

Expanded text:
extulerunt caput.» Novissimos dies significare mihi videtur, quando haec quae nunc metu comprimuntur, in liberam vocem eruptura sunt, sed plane irrationabilem, ut sonitus magis quam locutio vel sermo dicendus sit. Non itaque tunc odisse incipient, sed qui oderunt te, tunc levabunt caput. Nec capita, sed «caput;» quando eo perventuri sunt, ut etiam illud caput habeant quod extollitur super omne quod dicitur Deus et quod colitur: ut in illo maxime impleatur, «qui se exaltat, humiliabitur» ; et cum eum ille cui dicitur, «Ne taceas, neque mitescas Deus,» interficiet spiritu oris sui, et evacuabit illuminatione praesentiae suae  populum tuum malignaverunt consilium;» vel, sicut alii codices habent, «astute cogitaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos.» Irridenter ista dicuntur: quando enim valerent nocere disperdamus eos de gente.» Singularem numerum posuit pro plurali; sicut dicitur, Cujus est hoc pecus, etiamsi de grege interrogetur, et intelliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
Sic fiunt om̃sininnci popłidĩ: Noneñihȩc optatio:
sed ꝓphetatio est : Ad ungit etiã Sicut stipulcon
ante faciem uenti : Faciem dicit p̃sentiam : Namq ue
facies estuenti cuinulla linia m̃ta sunt corporis
cũ sic motus id ẽ quasifluctꝰ aeris : pomtur autẽ
ꝓtẽptatione qualeuia &in ania corda rapiunt᷑:
grauis seqͥtur cruciatus: Vnde deinceps dicit̃:
Sicut ignis qͥ cõburit siluã sic flãma conburens mnontes

Expanded text:
sic fiunt omnes inimici populi Dei. Non enim haec optatio, sic fiunt omnes inimici populi Dei. Non enim haec optatio, sed prophetatio est. Adjungit etiam: «Sicut stipulam ante faciem venti.» Faciem dicit praesentiam: nam quae facies est venti, cui nulla lineamenta sunt corporis; cum sit motus, id est, quasi fluctus aeris? Ponitur autem pro tentatione, qua levia et inania corda rapiuntur:gravis sequitur cruciatus; unde deinceps dicitur: «Sicut ignis qui comburit silvam, sicut flamma combur
Abbreviated transcription (Latin):
nerationẽ quȩ ꝑducit aduitã. ubi non nubent
neq uxores ducent : Non enĩ incipient mori:
Merito ergo dehis dictũ ẽ faccisc̃ ut ftercus terrȩ :
deqͥb nihił ꝓpagacũ ẽ. nisi cerrena fecunditas:
Sicutem̃ illi om̃s infigura superatist̃ a popłodĩ:
sicistos inmicos p̃cat᷑ inueritate superari¬
Om̃sinqͥd pͥncipes corũ qͥdixer̃ hereditate
possideamꝰ scũ ariũdĩ : Ipscest sonitus inanis quo
ut supͣdictũ est in imicitiusonauer̃ : Scũarium
autẽ dĩ qͥd incellegendũ. nisi cẽplũ dĩ. dequo
Namquid aliud in imici nisi popłindĩ possidere
idest subiugare moliuncur : utcedit in eorũ impus¬
nientor qͥdẽ accipitur. ut sint in eo qđ cogitant sta¬
biles : Verũ tam̃ etiã sic recte posse intellegi exis¬
timo pone illos ut rotã : qđ rota exhis quȩ retrorsũ
sunt extollitur : & ex his quȩ ante sunt deicitur :

Expanded text:
nerationem, quae perducit ad vitam, ubi non nubent, nerationem, quae perducit ad vitam, ubi non nubent, neque uxores ducent; non enim incipient mori . Merito ergo de his dictum est, «Facti sunt ut stercus terrae;» de quibus nihil propagatum est, nisi terrena fecunditas. Sicut ergo illi omnes in figura superati sunt a populo Dei; sic istos inimicos precatur in veritate superariincipes eorum, qui dixerunt, Haereditate possideamus sanctuarium Dei.» Ipse est sonitus inanis, quo, ut supra dictum est, «inimici tui sonuerunt.» Sanctuarium autem Dei quid intelligendum est, nisi templum Dei, de quo ? Nam quid aliud inimici, nisi populum Dei possidere, id est, subjugare moliuntur, ut cedat in eorum impnienter quidem accipitur, ut non sint in eo quod cogitant stabiles; verumtamen etiam sic recte posse intelligi existimo, «Pone illos ut rotam,» quod rota ex his quae retro sunt extollitur, ex his quae ante sunt dejicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetius sp̃s muagis p̃dicens quã maledicens:
rente cison : Disperierunt inendon factisunt
ut stercus terrȩ : Hos om̃s scđm hiscorim :
popłsisr ł qͥcunc erit popłs dĩ debellauit & in¬
cit : sicut etam illos quos deinceps cõmemorat
dicens: Ione pͥncipes corũ sicut oreb & teb &re
bee & salmand: Interp̃tationes corũ nominum
iste sunt : Madiã interp̃tatur declinans iudiciũ:
Sisara gaudi exclusio : Iabin. scipiens : Sedhis
inimicis apopłodi superatꝰ intellegendus est saipi¬
ens dequo apłs dicit ubi sapiens ubi scriba ubi
conqͥsitor huiꝰ scłi : Oreb siccitas: Teb: lupus:
Tebee : uictima sedlupi Habet enĩ &ipse
uictimas sus : Salmana. ũbra cõmotionis:
Hȩc om̃ia congruunt malis : qͥ sinbo no uicit
popłs dĩ : Porro autẽ crson in qͦ torrente uic¬
tist̃ : incerp̃cacur duritia eorũ : Endor ub pe¬
rier̃ int̃p̃tatur fons generationis sedutique
carnalis cuid editi perier̃ noncurances rege¬

Expanded text:
propheticus spiritus, magis praedicens quam maledicens. cut Jabin in torrente Cison. Disperierunt in Endor, facti sunt ut stercus terrae.» Hos omnes secundum historiam populus Israel, qui tunc erat popps commemorat, dicens, «Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana» . Interpretationes autem eorum nominum istae sunt: Madian interpretatur Declinans judicium; Sisara, Gaudii exclusio; Jabin, Sapiens. Sed in his inimicis a populo Dei superatis, ille intelligendus est sapiens, de quo Apostolus dicit: «Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi» ? Oreb, Siccitas: Zeb, Lupus: Zebee, Victima, sed lupi; habet enim et ipse victimas suas: Salmana, Umbra commotionis. Haec omnia congruunt malis, quos in bono vincit populus Dei. Porro autem Cison, in quo torrente victi sunt, interpretatur Duritia eorum. Endor, ubi perierunt, interpretatur Fons generationis, sed utique carnalis, cui dediti perierunt: non curantes rege
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc ubi posit̃ &esonant & leuant caput : sed
partinculatĩ nonuniuersaliter sic̃ infinescti
nouissimo imminente iudicio : Iam̃ ipsũ corpꝰ ẽ.
& in his qͥinde credituri sunt : atq incorpus aliud
transitari : horũ enĩ facies salubriter implet᷑
ut stipula ante faciem uenti : & siluȩ montib: q
infructuosis similes conburunt᷑ : Ad quos denuo
Sreuertitur dicens : Erubescant & conturbent᷑¬
inscłm sđi : Non cñi in scłm scđi conturbantur
qͥ quer̃ nom̃ dñi : sed respicientes ignominiam
peccatorũ suorũ ad hoc conturbantur ut quȩ
hos redit qͥ in eadẽ societate inimicorũ ad hoc
confundendisunt ne confundantur in et̃num:
& ad hoc ꝑdendi inquantũ malisunt. ut boni
sticti inuemant᷑ in ȩcernũ . Delnisem̃ cũ dixisset¬
cognoscant qr nom̃ tibi dñs cusolus altissimꝰ suꝑ om¬
nẽ terrã : Ad hanc cognitionẽ uenientes sic consun¬
dunt ut pleceant : sicpereunt ut ꝑmaneint : Cog

Expanded text:
Et nunc, ubi possunt, et sonant et levant caput; sed Et nunc, ubi possunt, et sonant et levant caput; sed particulatim, non universaliter, sicut in fine saeculi, novissimo imminente judicio. Tamen ipsum corpus est et in his qui inde credituri sunt, atque in corpus aliud transituri horum enim facies salubriter impleturut stipula ante faciem venti, et silvae montibusque infructuosis similes comburuntur. Ad quos denuo revertitur, dicens: «Erubescant, et conturbentculi.» Non enim in saeculum saeculi conturbantur qui quaerunt nomen Domini; sed respicientes ignominiam peccatorum suorum, ad hoc conturbantur, ut quaehos redit, qui in eadem societate inimicorum ad hoc confundendi sunt, ne confundantur in aeternum; et ad hoc perdendi in quantum mali sunt, ut boni facti inveniantur in aeternum. De his enim cum dixissecognoscant quia nomen tibi Dominus; tu solus altissimus in omni terra:» ad hanc cognitionem venientes sic confundantur, ut placeant; sic pereant, ut permaneant. «Cog
Abbreviated transcription (Latin):
Siluã dixit ꝓpt̃sterilitatẽ Montesꝓpt̃elationẽ:
Tales enĩsunt inimici popłidi in anesiustitiȩ pleni
suꝑbia: Ignẽ uͦ & flamam dicens. hocidem alio no¬
mine repetiuit: qđ intelligiuolint iudicantẽ
atq punientẽ dm̃ : Qđ autẽ ait intẽpestate tua: hoc
idem consequent̃ exposuit dicensiniratua: Et
qđ supͣ dixit ꝑ sequeris eos: hoc postea conturbab̵
eos: Meminerimꝰ scne irã dĩ : sinead fectione
turbulenta nos debere incelligere: Iraqͥppeeiꝰ
dicit̃ ratio usta uindictȩ Nam quã silex dicatur
irasci. qđ ministrieꝰ scđm eã cõmoti uindicant:¬
Implein qͥd facies eorũ ignominia. & quȩrent
nom̃ tuũ dñe : Hoc sane illis bonũ &optabile
ꝓphetat̃ : Nexꝓphetaretur nistceñt in ea soci¬
etate inimicorũ popłidĩetiã cales homines
quibus hoc ante ultimũ iudiciũ p̃staritur :
qr & nunc idem ipsisunt & ipsũ corpus est in imi¬
corũ : scđm in uidentiã quaemulantur popłm dĩs

Expanded text:
es propter elationem: tales enim sunt inimici populi Dei; inanes justitiae, pleni superbia. Ignem vero et flammam dicens, hoc idem alio nomine repetivit, quo intelligi voluit judicantem atque punientem Deum. Quod autem ait, «in tempestate tua;» hoc idem consequenter exposuit dicens, «in ira tua:» et quod supra dixit, «persequeris eos;» hoc postea, «conturbabis eos.» Meminerimus sane iram Dei sine ulla affectione turbulenta intelligere: ira quippe ejus dicitur, ratio justa vindictae; tanquam si lex dicatur irasci, cum ministri ejus secundum eam commoti vindicantImple,» inquit, «facies eorum ignominia, et quaerent nomen tuum, Domine.» Hoc sane illis bonum et optabile prophetatur: nec prophetaretur, nisi essent in ea societate inimicorum populi Dei etiam tales homines, quibus hoc ante ultimum judicium praestaretur; quia et nunc idem ipsi sunt, et ipsum corpus est inimicorum secundum invidentiam qua aemulantur populum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc addiuinitatẽ referretur : Quia uero
ad formã serui relatũ ẽ : tunc ciꝰaceteris
hominibus dissimilitudo a parebit. q̃uando
apparebit ingła : Ideo sequitur : Netaceas:
neq conpescaris ds̃ : Quia primotacuit ut
iudicaretur : quando sic̃ agnꝰ corã condente
fuit sine uoce ñ cnon a peruit ossuũ : & suam
compescuit potestatẽ. Quã ut se compescere
ostendet : ad illam eiꝰ uocẽ quadixit egosum.
hiquicũ ad p̃hendendũ querebant redierunt
retro &cecider̃ : Quando ergo tene retur
atq pateretur nisi scipse cohiberet atq conpes¬
ceret & qͣdammͦ mitigaretꝰ. nã& sicqͥda inter¬
p̃tatisunt qđ hic positum est neq compescaris :
ut dicerent neque mitescas ds̃ : Ipse a libidicit
tacui. nũqͥd sc̃ꝑtacebo: cui dicitur hic naaceis:
Deillo alibi dicit. dismanifestus ueniet dĩnr̃¬

Expanded text:
si hoc ad divinitatem referretur. Quia vero si hoc ad divinitatem referretur. Quia vero ad formam servi relatum est, tunc ejus a caeteris hominibus dissimilitudo apparebit, quando apparebit in gloria. Ideo sequitur, «Ne taceas, neque compescaris, Deus:» quia primo tacuit, ut judicaretur; quando sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum , et suam compescuit potestatem. Quam ut se compescere ostenderet, ad illam ejus vocem qua dixit, «Ego sum,» hi qui eum apprehendendum quaerebant, redierunt retro, et ceciderunt . Quando ergo teneretur atque pateretur, nisi se ipse cohiberet atque compesceret, et quodam modo mitigaret? Nam et sic quidam interpretati sunt quod hic positum est, «Neque compescaris Deus,» ut dicerent, «Neque mitescas Deus.» Ipse alibi dicit, «Tacui; numquid semper tacebo» ? Cui dicitur hic, «ne taceas;» de illo alibi dicitur, «Deus manifestus veniet, D
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ mnisto psalmodicit Oquissimilis critabi:
Qd ego arbitroꝵ ad cõmodatius accipi inxp̃o.
qr insimilitudinẽ hominũ factꝰ putatus est
abeis aqͥbus contẽptus est cattris hominib:
conparandus : Nam &inter iniquos deputa¬
tus est adhoc ut iudicaretur: cũ autẽ ueniet
uudicaturus tuncfiet qđ hic dicit᷑. ds̃ qͥssimilis
crictibi: Sieñ psalmi non solerent loqui
inqͥtatẽ ꝓpterea unxitte ds̃ ds tuusoleo ex ul¬
tutionis prȩparticipibus tuis: Huicergo
&nuncdicitur : dis̃ qͥssimilis crittibi Multis
enĩsimilis in humilitate cẽ uoluisti usq & la¬
tronibus qͥ tecũ sunt crucifixi: Sedinclaritate
cũ uenies qͥ s uimilis eratibi. quid enĩ magnum
dicit̃ cũ dõ dicitur qͥs similis erittibi nisullidi¬
cat᷑ qͥ similis cẽ in hominibus uoluit formam
serui accipiens insimilitudine hominũ factꝰ
& habitu inuentus ut homo: &i deo non ait
quissimilis esttibi : qđ utiq: recte diceretur

Expanded text:
in isto psalmo dicit: «Deus, quis similis erit tibi?» Quod ego arbitror accommodatius accipi in Christo, quia in similitudine hominum factus, putatus est ab eis a quibus contemptus est, caeteris hominibus comparandus: nam et inter iniquos deputatus est ; sed ad hoc ut judicaretur. Cum autem veniet judicaturus, tunc fiet quod hic dicitur, «Deus, quis similis erit tibi?» Si enim Psalmi non solerent loqui iniquitatem; propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis» . Huic ergo et nunc dicitur, «Deus, quis similis erit tibi?» Multis enim similis in humilitate esse voluisti, usque et latronibus qui tecum sunt crucifixi ; sed in claritate cum venies, «quis similis erit tibi?» Quid enim magnum dicitur, cum Deo dicitur, «Quis similis erit tibi;» nisi illi dicatur, qui similis esse hominibus voluit, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo ? Et ideo non ait, Quis similis est tibi? quod utique recte diceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ pslmi a saph: Iam sȩpe diximꝰ qͥd interp̃ta¬
tur a saph id est congregationẽ: Homo ille crgo
qͥuo cabatur a saph infigura congregationis
popłidĩ : in multorũ psalmorũ titulis ponit᷑:
Grecȩ autẽ congregatio sinagoga dicit᷑: qđ uelud

Expanded text:
um Psalmi Asaph.» Jam saepe diximus quid interpretetur Asaph, id est, Congregatio. Homo ergo ille qui vocabatur Asaph, in figura congregationis populi Dei in multorum psalmorum titulis ponitur. Graece autem congregatio synagoga dicitur, quod velut
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ puniat peccata : dm̃ faciat autorẽ peccatorũ
suorũ : Non potest fieri ut puniat qđ sicit¬
ut liberet qđ fecit: sunic qđ facis. ut liberet
qđ secit : Aliquando aucẽ dimis sis om̃ib: om̃ino
direait eunt indm̃ &qͣͥndo peccant dicunt: Ds̃ hoc
uoluit : sinollet ds̃ non peccarem : Adhuc mouet
ut non solũ non audiatur ut non pecces sed accusctur
qr pacis : Quidergo nos docet psalmꝰ iste : bonũ ẽ
confiteridño : Quidiẽ. confiteridño inutraq re
Et in peccato tuo qr tu fecisti: & in bono facto confitere
dño quipse fecit : Iunc psallens nominidñ altissimi :

Expanded text:
s puniat peccata, Deum faciat auctorem peccatorum suorum. Non potest enim fieri ut puniat quod fecit: punit quod facis, ut liberet quod fecit. Aliquando autem, dimissis omnibus, omnino directe eunt in Deum; et quando peccant, dicunt: Deus hoc voluit; si nollet Deus, non peccarem. Ad hoc monet ut non solum non audiatur ut non pecces, sed accusetur quia peccas? Quid ergo nos docet psalmus iste? «Bonum est confiteri Domino.» Quid est, «confiteri Domino?» In utraque re, et in peccato tuo, quia tu fecisti, et in bono facto, confitere Domino, quia ipse fecit. Tunc psalles nomini Dei altissimi:
Abbreviated transcription (Latin):
inugiliis. in fame & siti. inscandalis in iniqͥtatibus
in pressuris. iuuentus ipsuis est : Senectus ipsiusidẽ.
nouissima ipsius in lȩcitia er̃ : &intendat caritasurã
qr dixit senectutẽ neputetis & mortẽ : Homo enim
in carne ideo senescit : ut moriatur: Senecta ecłȩ :¬
candida erit rectȩ factis morte autẽ noncorrũ¬
petur : Qđ ẽ. capt̃ senis: hoc er̃ oꝑa nrã : Vlidetis
quẽ ad modũ canescat capt̃ &inalbescat: quantum¬
cũq senetus ascendit : Quibene senescit ordinefuo
quȩris illi a liqͣndo incapt c̃apillũ nigrũ & non inue¬
nis: Sic cũ fuerit unta ntã talis ut quȩratur nigredo
peccatorum & nominueniatur: senecta istauiuenilis. ẽ.
sene ta isti uiridis est : sempuirebnit : Audistis defȩno
petcatorũ : audite desenecta iustorũ : Seneciusmea:¬

Expanded text:
in vigiliis, in fame, in siti, in scandalis, in iniquitatibus, in vigiliis, in fame, in siti, in scandalis, in iniquitatibus, in pressuris, juventus ipsius est: senectus ipsius, id est, novissima ipsius in laetitia erunt. Et intendat Charitas vestra, quia dixit senectutem, ne putetis et mortem: homo enim in carne ideo senescit, ut moriatur. Senecta Ecclesiae candida erit recte factis, morte autem non corrumpetur. Quod est caput senis, hoc erunt opera nostra. Videtis quemadmodum canescat caput, et inalbescat, quantumcumque senectus accedit. Qui bene senescit ordine suo, quaeris illi aliquando in capite capillum nigrum, et non invenis: sic cum fuerit vita nostra talis, ut quaeratur nigritudo peccatorum, et non inveniatur; senecta ista juvenilis est, senecta ista viridis est, semper virebit. Audistis de feno peccatorum, audite de senecta justorum: «Senectus
Abbreviated transcription (Latin):
simimic idĩ peribt̃ & disꝑgentur om̃s qͥo ꝑantur in iqͥ¬
tatẽ tuqͥinter sta scandala. interinqͥtates humanas
gemis qͥ tribularis incarne sedgiudes in corde qͥdtui
sed pedibiuis menbris cuis laboras interra & dicist
Saule saule. qͥd me ꝑsequeris. tuquã spem habebis.
si inimicidĩ peribt̃ & disꝑgentur om̃s qͥo ꝑantur iniqͥ¬
tatẽ : quid tibierit & exaltabitur sicut uni cornis cornu
meũ : uare dicit sicut uincornis: aliquando unicor¬
nis suꝑbiam significat : aliqͦ ndo unicornis exaltationẽ
unitatis significat . Quia unitas exaltatur.: om̃s hereses
cũ inimicis dĩ peribt̃ : Et ex altabitur sicut unicornis
cornumcũ : & qͣndo erit : & senectus mea inmiscđia
pingui: Quid dixit senetus mea: nouissimamea :
Quomꝰ inȩtatib nr̃is nouissima senectus est sic totũ hoc
qđ modo patiturcorpxp̃i. in laborib mȩrunnis

Expanded text:
si inimici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniqusi inimici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem? tu qui inter ista scandala, inter iniquitates humanas gemis, qui tribularis in carne, sed gaudes in corde, quid tu? sed pedibus tuis et membris tuis laboras in terra, et dicis, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? tu quam spem habebis, si inimici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem? quid tibi erit? «Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum.» Quare dixit, «sicut unicornis?» Aliquando unicornis significat superbiam, aliquando unicornis exaltationem unitatis significat: quia unitas exaltatur, omnes haereses cum inimicis Dei peribunt. «Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum.» Et quando erit? «Et senectus mea in misericordia pingui.» Quid dixit, «senectus mea?» Novissima mea. Quomodo in aetatibus nostris novissima senectus est; sic totum hoc quod modo patitur corpus Christi in laboribus, in aerumnis,
Abbreviated transcription (Latin):
noueris illos inscriptura dĩ & cauea sinueniri cũ illis :
A ꝑtedicit ia cobus: inepła sua : Noscitisqr amicus
huiꝰ mundi mnimicus di constituitur: audisti : Non
uiscẽ inimicꝰ dĩ nolieẽ amic huiꝰ mundi: Hã siamicꝰ
fueris huiꝰ mundi inimicus erisdõ : Quomͦ em̃ potest
fieri adultera coniux nisuinimica cẽtuiro suo: sie
anima adultera a more rerũ sc̃łariũ: non pocest
nisimimica eẽ dõ : Timet : sed non amat : senastimet.
noniusticia delectatur: Ergo inimicidĩ om̃samato¬
resmundi om̃ sinqͥsitores nugarũ. om̃s consultores
sora logorũ: matthemati xorũ pithonũ. Intrent
eccłas. non intrent eccłas: in imicidi sunt : Adcẽpꝰ
possunc florere sicut fȩnũ. peribunt autẽ cũ ille
inspicere cȩperit & iudeiũ siũ inomnẽ carnẽ ad duxerit:
Iunget̃ scripturedĩ & dic illud cũistopsilmo. qñecce

Expanded text:
noveris illos in Scriptura Dei, et caveas inveniri cum illis. noveris illos in Scriptura Dei, et caveas inveniri cum illis. Aperte dicit Jacobus in Epistola sua: «Nescitis quia amicus hujus mundi, inimicus Dei constituitur» ? Audisti. Non vis esse inimicus Dei? Noli esse amicus hujus mundi: nam si amicus fueris hujus mundi, inimicus eris Deo. Quomodo enim non potest fieri adultera conjux, nisi inimica sit viro suo: sic anima adultera amore rerum saecularium, non potest nisi inimica esse Deo. Timet, sed non amat: poenam timet, non justitia delectatur. Ergo inimici Dei omnes amatores mundi, omnes inquisitores nugarum, omnes consultores sortilegorum, mathematicorum, pythonum. Intrent ecclesias, non intrent ecclesias; inimici Dei sunt. Ad tempus possunt florere sicut fenum; peribunt autem, cum ille inspicere coeperit, et judicium suum in omnem carnem adduxerit. Junge te Scripturae Dei, et dic illud cum isto psalmo: «Quoniam ecce
Abbreviated transcription (Latin):
expona corporis ap̃i. X pc̃eñiloqͥtur incorpore¬
suo id ẽ in eccła sua: Iam ungit se: ȩternitatidĩ. Sicut
uob fiulo ante dicebã : longanimis est ds̃ &patiens :
Om̃ia ista quȩuidet mala amalis fieri tolerat:
Quare: quia ȩternꝰ est &uudet qͥd illisser uet : Us
&tuesse longanimis & patiens iungete ȩternitatidĩ
cũ illo expecta illaquȩ infratesunt. Cũ adheserit
postea peribt̃ : Qui sunt in imicidi fr̃s, forte illos
solos putatis in imicosdĩ. quiblasphemant: Sunt
quidem &ipsi &a trocesisti : qͥ nec lingua nec cogita¬
tionib: malis parcunt in uriis dõ : Et qd faciunt dõ
excelso ȩerno: sipugnũ in colũnã ferias: tulẽderis :
& putas qr blas phemis dm̃ ꝑcutiens non. tudisrũ peris:
Namni hil facis dõ: Sed in imicidĩ aꝑti blasphemato¬
ressunt: & otidie occulti inueniuntur : Caue &tales
inimicita sdĩ : Quosdã eñĩ occultos in imicos dĩ scrip¬
tura aꝑit . ut quia non illos potes nosse cordetuo.

Expanded text:
orporesuo, id est, in Ecclesia sua, jam junxit se aeternitati Dei: sicut vobis paulo ante dicebam, longanimis est Deus et patiens, omnia ista quae videt mala a malis fieri tolerat. Quare? Quia aeternus est, et videt quid illis servet. Vis et tu esse longanimis et patiens? Junge te aeternitati Dei; cum illo exspecta illa quae infra te sunt: cum enim adhaeserit postea peribunt. Qui sunt inimici Dei? Fratres, forte illos solos putatis inimicos Dei qui blasphemant? Sunt quidem et ipsi, et atroces isti qui nec lingua nec cogitationibus malis parcunt injuriis Dei. Et quid faciunt Deo excelso, aeterno? Si pugno in columnam ferias, tu laederis: et putas quia blasphemia Deum percutiens non tu disrumperis? nam nihil facis Deo. Sed inimici Dei aperte blasphematores sunt, et quotidie occulti inveniuntur. Cavete tales inimicitias Dei. Quosdam enim occultos inimicos Dei Scriptura aperit; ut quia non illos potes nosse corde tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
iam non moritur : & mor sc̃iultra non domina biẽ:
Nonaccedent adtemala: & ficigellũ nona dppin¬
quabit cab̾naculo tuo: Sedneputemꝰ quaseparatũ est
capt a corpore.: discretũ est enĩ locis. sediunetum est
affectu : ipse affeccus coniunctionis clamcuit declo
Saule scule. qͥd mne ꝑsequeris. ꝓstrauit eni eũuoce¬

Expanded text:
oritur, et mors ei ultra non dominabitur , «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Sed ne putemus quia separatum est caput a corpore: discretum est enim locis, sed junctum est affectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eu
Abbreviated transcription (Latin):
i dõmulier catholica p̃cedit uirginẽ heretcã : Illa enĩ non est
uirgo in corpore: illa mulier facta ẽ incorde & mulier ñ a marito
seda serpente : uid autẽ eccła suꝑ aspidẽ & basiliscũ abu lab̵:
R ex est serpentiũ ba siliscus sic̃ dabolus rex est demoniorũ Et con¬

Expanded text:
o mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est o mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemoniorum. «Et con
Abbreviated transcription (Latin):
leonem: uince & draconem: Honte frangat leo: non te
decipiat draco: Probemꝰ quia leo erat : quando aꝑte
seuiebat : Exhortans martires petrus: ait : Nescitis
quia aduersarius ur̃ diabolus: tamquã leo rugiens
circuit quȩrens quem deuoret : aꝑte sȩcuens leo: quȩ¬
rebat quẽ deuorar et : Oracho quomodo insidiatur:
ꝑ hercticos : Tales timens paulus: neabeis corrum¬
peretur eccła auirginitate fidei quã gestabat
incorde. ait. desponsaui enĩuos uniuiro uirginem
castã exhibere xp̃o: Et timeonesicut serpens ȩuam
seduxit astutia sua : ita &mentes ur̃ȩ corrumpantur.
a caritate quȩ est in xp̃o: Uirginitatẽ corporis
paucȩ feminȩ habent in eccła : sed uirginitatẽ cordis
om̃s fideles habent : In ipsa uirginitate cordis: timebat
corrũ piadiabolo quãqͥ ꝑdiderint: sinetausa st̃ uirgines
corpore corrupto corde : qͥd seruat in corpore. dõmulier :¬

Expanded text:
leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat draco. Probemus quia leo erat, quando aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus ait: «Nescitis quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Aperte saeviens leo quaerebat quem devoraret: draco quomodo insidiatur? Per haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam gestat in corde, ait: «Desponsavi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo; et timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita et mentes vestrae corrumpantur a castitate quae est in Christo» . Virginitatem corporis paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Ade
Abbreviated transcription (Latin):
& respondt̃ ille : In terrogat tertio: & iam
tedio ad fectus petitus. quasi dubitaret dñs
tu scis quia amote: Sed dñs cumillo sic egit.
tamquam diceret: Ter negasti timendo.:
ter confitere amando: Isto amore & ista cari¬
tite : repleuit discipłos suos: Quare. quia
altissimum posuit refugium suum: quia
clarificatus misit sp̃m sc̃m Soluit credentes
areatu legis: nein lapidem offenderent pedes
sȩpe tractasunt: Suꝑ aspidem & basiliscum
ambultibis. & conculcabis leonem & draconem
Quisit serpens nostis: & quomodo supra illum
calcet eccła quȩ non uincitur: quia cauet
astutiam ipsius : Quem ad modum autem sit
leo & draco: puto & hoc nosse caritatemuram:
Leo aꝑte seuit: draco occulte insidiatur: Vtrãq
uim & potestatem : habet diabolus: Quando
martires occidebantur : leo erat seuiens : Quando
hereaci insidiantur: draco est subrepens: Uicisti

Expanded text:
et respondet ille: «Amo». Interrogat tertio, et jam et respondet ille: «Amo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Petrus, quasi dubitaret Dominus tu scis quia amo te» . Sed Dominus cum illo sic egit, tanquam diceret: Ter me negasti timendo, ter confitere amando. Isto amore et ista charitate replevit discipulos suos. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit Spiritum sanctum, solvit credentes a reatu Legis, ne in lapidem offenderent pedes saepe tractata sunt. «Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet Ecclesia, quae non vincitur, quia cavet astutias ipsius. Quemadmodum autem sit leo et draco, puto et hoc nosse Charitatem vestram. Leo aperte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti
Abbreviated transcription (Latin):
mirandum quia ideo inmanibus angłorum
assumptus est dñs incęlum: neoffenderet
ad lapidem pedem eius: Ne illi qui in terra
laborabant incorpore eius per agrantes
totum orbem terrarum fierent rei legis:
sub traxit abeis timorem. &im pleuit eos
amore : Et tremore paerus ter negauit:
Nondum enim acceperat spm̃ scm̃.
accepto post ea spũ sco. cum fiducia
cȩpit predicare : Qui ad uocem ancillȩ
ter negauit: accepto sp̃ũ scõ inter flagella
principum confessus est quem negauerat:
Non mirum quia dñs ipsum trinum
timorem trino amore dissoluit:
Resurgens enim amortuis ait p&ro
Petre amasme : nondixit. timesme. namsi
adhuc timet: offendit ad lapidem pedem¬
suum: Amasme inquit: & ille: Amo:
Sufficiebat semel Forit mihi sufficeret:
quicor non uideo: Quanto magis sufficeret
dnõ. quiuidebat quibus medullis uiscerun
suorum dicebat petrus. amo: Non sufficit
dño respondere semel: in terrogat iterum

Expanded text:
mirandum quia ideo in manibus Angelorum mirandum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et implevit eos amore. Timore Petrus ter negavit ; nondum enim acceperat Spiritum sanctum: accepto postea Spiritu sancto, cum fiducia coepit praedicare. Qui ad vocem ancillae ter negavit; accepto Spiritu sancto, inter flagella principum confessus est quem negaverat . Non mirum; quia Dominus ipsum trinum timorem trino amore dissolvit. Resurgens enim a mortuis ait Petro: «Petre, amas me?» Non dixit: Times me? Nam si adhuc timeret, offenderet ad lapidem pedemsuum. «Amas me?» iSufficiebat semel. Forte mihi sufficeret, qui cor non video; quanto magis sufficeret Domino, qui videbat quibus medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» Non sufficit Domino respondere semel; interrogat iterum,
Abbreviated transcription (Latin):
& uenit sp̃ssc̃s iam inplenitudine amoris. non
inpena timoris: Quare hoc dixi : ad hoc ergo
Et dixeram iamdudum : quia caput incȩlo est pedes
in terra : Si caput in cęlo: pedes in terra Quid÷
apłi missi ꝑ totum orbem terrarum: Qui sunt pedes
dñi : om̃s euangelistȩ inquibus ꝑ agrat dñs uniuersas
gentes : Metuendum erat : ne euange listȩ
offenderent in lapidem: Illo enim in cęlo posito
in tabulis lapideis datam: Neergo legis rei
fierent non accepta gratia. & in lege retinerent᷑.
ipsa est enim offensio reatus quos lex
tenebat reos: absoluit dñs ut iam in legem
non offenderent: Nepedes huius capitis
incurrerent in legis reatum: missus est sp̃s sc̃s
ut amorem faceret & solueret a timore:
Timor legem non implebat: Amor impleuit:
Timuerunt homines & non impleuerunt:
amauerunt & impleuerunt : Quomodo timuer̃
& non impleuerunt. a mauerunt & impleuer̃ :
timebant homines & rapiebant res alienas :
a mauerunt & donauerunt suas: Ergo ñ est

Expanded text:
 sanctus , jam in plenitudine amoris, non in poena timoris. Quare hoc dixi? Ad hoc ergo Et dixeram jamdudum quia caput in coelo est, pedes in terra. Si caput in coelo, pedes in terra; quid eApostoli missi per totum orbem terrarum. Qui sunt pedes Domini? Omnes Evangelistae, in quibus peragrat Dominus universas gentes. Metuendum erat ne Evangelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, missus est Spiritus sanctus ut amorem faceret, et solveret a timore. Timor Legem non implebat, amor implevit. Timuerunt homines, et non impleverunt; amaverunt et impleverunt. Quomodo timuerunt, et non impleverunt; amaverunt, et impleverunt? Timebant homines, et rapiebant res alienas; amaverunt, et donaverunt suas. Ergo non est
Abbreviated transcription (Latin):
imqͥtatẽ : Noliattendere qr amicus tuus estimquus :
in cura᷑ negotiũ &ibullũ ꝓbus : Incipis uenire
contra inqͥta tẽ ipsius &ibiuid ebis quia quando cibi
blandiebatur inimicus erat. sed nondũ pulsaueras
Nonut institueretur in corde qđ nonerat : sedut erũ¬
stantes addexterã : audiemꝰ qđ dicet eis qͥsunt a sinis¬
tra: Ite in ignẽ ȩternũ : qͥparatus est diabolo & an

Expanded text:
us tuus est iniquus: incurrat negotium, et ibi illum probas. Incipis venire contra iniquitatem ipsius, et ibi videbis, quia quando tibi blandiebatur, inimicus erat; sed nondum pulsaveras, non ut institueretur in corde quod non erat, sed ut erumnostra? Stantes ad dexteram audiemus quod dicetur eis qui sunt ad sinistram: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ curremꝰ: Vlenit enĩ &oluit: & odor ipsius
impleuit mundũ. Vndeodor : decȩlo: Sequere adcȩlũ:
si non falsũ respondes. qđ dicit᷑ sursũcor sursũ cogita¬
tionẽ sursu amorẽ sursũ spe neput rescas interra:
Tritcũ nonaudes ponere in umiditenra neputrescat:
qr laborasti & messulsti. tritirasti &uentilasti: Iuerens
locũ tritico tuo. nonquȩrens locũ cordituo. non
queris locũ thesauro cuo fac qͥqͥd potes int̃ra:
Eroga non ꝑdes sed recondes : Et qͥsseruat : xpc̃ qui
&te seruat: Ienouit seruare. thesaurũ tuũ non no¬
uit seruare : quare autẽ uult utd ocũ mutesthes¬
auro tuo. nisiut locũ mutes cordi tuo: nemoenim
cogitat nisi dethesauro suo: Quã multi hic sunt
qͥ memꝰ audiunt : & non est coreorũ nisi insac cellissuis:
& eritibi &cor urm̃ : Vbiem̃ fuerit ches aurus cuus
ibierit & cortuum: ExPLICIT PSALMU SNE

Expanded text:
curremus» . Venit enim et olevit, et odor ipsius implevit mundum. Unde odor? De coelo. Sequere ergo ad coelum, si non falsum respondes cum dicitur, Sursum cor, sursum cogitationem, sursum amorem, sursum spem; ne putrescat in terra. Triticum non audes ponere in humida terra, ne putrescat, quia laborasti et messuisti, triturasti et ventilasti. Quaeris locum tritico tuo, et non quaeris locum cordi tuo? non quaeris locum thesauro tuo? Fac quidquid poteris in terra: eroga; non perdes, sed recondes. Et quis servat? Christus qui et te servat. Te novit servare, thesaurum tuum non novit servare? Quare autem vult ut locum mutes thesauro tuo, nisi ut locum mutes cordi tuo? Nemo enim cogitat nisi de thesauro suo. Quam multi hic sunt qui me modo audiunt, et non est cor eorum nisi in saccellis suis? et erit ibi cor vestrum. Ubi enim fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum . IN PSALM
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit : Et sȩpe conm̃dauimꝰ caritatiurẽ qđ nos
sȩpeiterare nonpiget. ut quia forte multiurmm
legere non possunt quia noneis uacat legere aut
luteras non nor̃ : saltẽ assidue audiendo non oblius¬
cantur salubrẽ fidẽ suam : Cerce cã repetendo
qͥbusdam molesti indeamur : dũtam̃ quosdam
ȩdificemꝰ: Nouimꝰ enĩ multo scẽ & memoria p̃ualentes
& lectionis diuinȩ studiosos. qui ea quȩ dicturisumꝰ
nouerunt & fortenos eauolunt dicere quȩ non
nouer̃ : Sed sicelerioressunt : intucantur. quia
cũ tardioribus ambulant inã : Quando autẽ duo
comites unã uiam ambulant . quorũ estunꝰ cele¬
rior altertardior : in potestate celerions est. ut
cũillo ambulet tardior non in potestate tardioris :
Quia siuelit celerior totũ facere quantũ potest:
tardior illũ non sequitur: Opus ergo est utce¬
leriore retinente celeritatẽ suam: non relinqͥt
comitẽ tardiorẽ : Hoc est ergo qđ dixi mesȩpe

Expanded text:
ostendit. Et saepe commendavimus Charitati vestrae, quod nos saepe iterare non piget; ut quia forte multi vestrum legere non possunt, quia non eis vacat legere, aut litteras non norunt, saltem assidue audiendo non obliviscantur salubrem fidem suam. Certe ea repetendo quibusdam molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novimus enim multos esse et memoria praevalentes, et lectionis divinae studiosos, qui ea quae dicturi sumus noverunt; et forte nos ea volunt dicere quae non noverunt. Sed si celeriores sunt, intueantur quia cum tardioribus ambulant viam. Quando autem duo comites unam viam ambulant, quorum est unus celerior, alter tardior, in potestate celerioris est ut cum illo ambulet tardior, non in potestate tardioris; quia si velit celerior tantum facere quantum potest, tardior illum non sequitur. Opus est ergo ut celerior refrenet celeritatem suam, et non relinquat comitem tardiorem. Hoc est ergo q
Abbreviated transcription (Latin):
in tribulationesũ qͥd facio miscđia ipsius est. quando
mihibeneest : Crud elita sergo ipsius quando ma¬
lcest : silcudo miscđiam quando beneest. rep̃hendã
ergo crudelitatẽ quando maleẽ : NoM Sed qͣndo
beneẽ. laud ami scdiam: Quando maleẽ laudaueri¬
tatẽ qr peccata flagellat. non est iniquus: In nocte
erat dam hel: quando orabat: Erat eñi incapttuitate
hierłm erat in potestate hostiũ : Tunc multa mala :¬
scĩpatiebantur : Tunc ipsein lacũ leonũ missus est :
tunc trespueri inignẽ p̃cipitatisunt: Hȩc patiobant᷑.
incaptiuntate popłuss ł: noxerat: Pernoctẽ confat¬
batur danihel ueritatẽ dĩ dicebat moratione : secca

Expanded text:
in tribulatione sum, quid facio? Misericordia ipsius est, quando mihi bene est; crudelitas ergo ipsius, quando male est? Si laudo misericordiam, quando bene est; reprehendam ergo crudelitatem, quando male est? Non. Sed quando bene est, lauda misericordiam; quando male, lauda veritatem: quia peccata flagellat, non est iniquus. In nocte erat Daniel, quando orabat: erat enim in captivitate Jerusalem, erat in potestate hostium. Tunc multa mala sancti patiebantur: tunc ipse in lacum leonum missus est, tunc tres pueri in ignem praecipitati sunt . Haec patiebatur in captivitate populus Israel: nox erat. Per noctem confitebatu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tuũ qͦmͦ dix̃ discipłis uenientib posteaquã misit
eos euangelitare cũ ficissent multa miracula.
& in nomine xp̃i dȩ monia cicissent redeuntes dixer̃:
Dnẽ ecce demonia nob̵ subiecta st̃ : Dixer̃ qͥdẽ in nomi¬
ne tuõ: Sed ille uidit in cis qr ipsa glorificatione
gaudebant : & extollebant se. &ibant inde in suꝑbiã
qr licuic illis expellere dȩmoma : Vidit illos quȩre
regłcm suã : &a it illis. quȩ rensipse immo conser¬
uans nomina corũ apđse : Nolite gaudere in hoc :
gaudete autẽ qm̃ nomina urã scripta sc̃ incȩlo: Ecce
ubi habes nom̃ cuũ : sicu nom̃ dĩ non neglegas: Palle
ergo nominidĩ : ut fixũ sit apđ dm̃ nom̃ tuum :
Psalle autẽ quid ẽ fr̃s: psalceriũ organigenꝰ ẽ te
cordas habet: Opusnrm̃: psalteriũ nrm̃ est : Sui¬

Expanded text:
entibus, posteaquam misit eos evangelizare. Cum fecissent multa miracula, et in nomine Christi daemonia ejecissent, redeuntes dixerunt: «Domine, ecce daemonia nobis subjecta sunt.» Dixerunt quidem, «in nomine tuo;» sed ille vidit in eis quia ipsa glorificatione gaudebant, et extollebant se, et ibant inde in superbiam, quia licuit illis expellere daemonia. Vidit illos quaerere gloriam suam, et ait illis, quaerens ipse, imo conservans nomina eorum apud se: «Nolite gaudere in hoc; gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelo» . Ecce ubi habes nomen, si tu nomen Dei non negligas. Psalle ergo nomini Dei, ut fixum sit apud Deum nomen tuum. Psallere autem quid est, fratres? Psalterium organi genus est; chordas habet. Opus nostrum, psalterium nostrum est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
H et hoe fr̃s breuit̃ p̃tereundũ ẽ ostendã illi salutaremet̃:
hocdixit ostndũ lli ipsũ xpm: Iuare non est uisui sint̃ti:¬
quid magnũ nobis habet ostendere : sed nonest uiscis
taliuisu. qualiuidebimꝰ: laliuisu uisus est. quali
uiderunt qͥeruc ffixer̃ : Ece quiuider̃ crucifixer̃:
Nos nonuidimꝰ & credimꝰ Illioculos habebant nos
non habemꝰ immonos cordis habemꝰ: sed ꝑfidẽ ad huc
uidemꝰ non ꝑspetiem : Quando erit species : quando
uidebimꝰ facie ad faciem qđ dicitapłs qđ nob ꝓmitat ds̃¬
inmagno p̃mio om̃iũ laborũ nr̃orũ : uicqd laboras :
adhoc laboras ut uideas : Nescio qͥd magnũ ẽ q̃điusuri
magnꝰ & lȩtificabit nos qͦmͦ uidet mͦ abangelis in pͥn¬
cipio erat uerbũ. & uerbũerat apđdm̃. & dserat ũbũ :¬

Expanded text:
am illi salutare meum:» hoc dicit, Ostendam illi ipsum Christum. Quare? non est visus in terQuid magnum nobis habet ostendere? Sed non est visus tali visu, quali videbimus. Tali visu visus est, quali qui viderunt, crucifixerunt: ecce qui viderunt, crucifixerunt; nos non vidimus, et credidimus. Illi oculos habebant, nos non habemus? Imo et nos cordis habemus; sed per fidem adhuc videmus, non per speciem. Quando erit species? Quando videbimus «facie ad faciem,» quod dicit Apostolusin magno praemio omnium laborum nostrorum. Quidquid laboras, ad hoc laboras, ut videas. Nescio quid magnum est quod visuri magnus, et laetificabit nos, quomodo videtur modo ab Angelis: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tues dñe spesmea altissimũ posinsti refugiũtuum:
Hoc plansus dixerĩ ut ego haberẽ spẽresurretionis
quã non habebã: Ideo priorresurrexit. ut quo p̃cesst.
uoxest corporis ad capt̃ suũ : Noliergomiari : Non
accelent ad cemala : & flagellũ non adppinqͣbit
tab̵ naculo uio: Iabnaculũ dĩ caro est : Incarne in ha¬
bitauit uerbũ . & caro factũ ẽ. tabnaiculã dõ: in ipso
tab̵ naculosmperator militauit ꝓ nob: in ipsotab¬
naculo abhoste tẽptatus est. nemiles deficerit : Et qr
ipscimcarnẽ ostendit oculis nr̃is qr oculinrĩ ista
lucegaudent. & iuisibili lumine isto delectantur. q̃r
in manifestationẽ posuit carnẽ suã ut om̃s uiderent :
decȩlo ꝑfundit: ĩb posuittab naculũ siũ: Sed qͦmꝰ
ibi poneret tab naculũ suũ si nontã quã sponsus pcedet
dethalamosuo: hoc enĩ seqͥt̃ In sole posuitta bnaculũ

Expanded text:
tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Hoc planius dixerim. Ut haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, suum, vox est corporis ad caput suum. 5. Noli ergo mirari: «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam sponsus procederet de thalamo suo? hoc enim sequitur. «In sole posuit tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
Tummissus ẽ filius inediator : qui sanguine suo¬
Et interposicus redderet nos ei & reconciliarit:
a quo a uersi in peccatis nr̃i saedelictis itnebamur:
crearemur : Dsut faceret : homo ut reficeret:¬
Huncintuentes : sic audiamꝰ psalmũ : Intendat
caritas urã : Disciplinaẽ ista & doctrina scolȩhuiꝰ
quȩ uob̾ualeat non adunũ psalmũ intellegen¬
dũ sed admultos. siteneatis hanc regulam:
Aliqͥndo psclmꝰ non solũ psclmꝰ. sed & om̃ispp he¬
tia : Aliqͥndo sic loqͥtur de xp̃o. ut capt solũ com¬
mendet : Et aliquando a capite it ad corpus
id ẽ ad eccłam: & nonuidetur mutasse ꝑsonam.
qr non separatur cap̃t a corpore : sed tã quã deuno
loqͥtur : Videat enĩ carita surã : qđ dico : Mani¬
fescus est certe om̃ibus psalmꝰ. ubi depassione dñi
dicit᷑ : Foder̃ manꝰim cas & pedes : dinumerauer᷑
om̃ia ossamea : Diuiser̃ sibiuestim̃ta inea & suꝑ
uestim̃tũ meũ miser̃ sortẽ. Hoc & iudex qͣndo au¬

Expanded text:
homines Christum Jesum : ad hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconciet interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. crearemur; DHunc intuentes, sic audiamus Psalmum: intendat Charitas Vestra. Disciplina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. Aliquando psalmus, non solum psalmus, sed et omnis prophetia, aliquando sic loquitur de Christo, ut caput solum commendet, et aliquando a capite it ad corpus, id est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non separatur caput a corpore, sed tanquam de uno loquitur. Videat enim Charitas Vestra quod dico. Manifestus est certe omnibus psalmus ubi de passione Domini dicitur: «Foderunt manus meas et pedes; dinumeraverunt omnia ossa mea: diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem.» Hoc et Judaei quando au