comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reddant᷑ non posse conũti. Fortasse
enĩ quis dicat alam & caput non ẽẽ
ad aliquid. Qđ siquis ħ quoq: conce¬
dat. illud tam̃ nullus negare pote¬
rit. quin seruus aut filius sẽꝑ ad ali¬
quid p̃ dicent᷑. Ergo in hac quoq re
quȩ confessȩ relatiua est. non ent rela¬
tionis propria con ũsiosi non conueni¬
enter & ad illud ad qđ proprie dr̃as¬
signetur. Nam cum sit ad aliquid
sio est. Dicat᷑ ergo seruus hominis ł
seruus bipedis. Non c̃ũtitur ut dicat
quis bi pedẽ eẽ serui. aut hominẽ eẽ
serui Eodem quoq: modo de filio.
conũsio est. Qđ aut̃ ait accidentia.
non qđ homo sit accidens aut bipes
differentia homini accident̃ insit.
sed int̃dũ consuetudinis aristote lice
minẽ. Id circo enĩ qđ dñs homo est .i¬
deo seruus ad hominẽ dr̃. & idcirco
qđ dñs bipes est. id eo seruus bipedis
dr̃. Ergo scđm accidens dixit. scđo lo
uolens ostendere extraneã & non con¬

Expanded text:
reddantur, non posse converti. Fortasse reddantur, non posse converti. Fortasse enim quis dicat alam et caput non esse ad aliquid: quod si quis hoc quoque concedat, illud tamen nullus negare poterit, quin servus aut filius semper ad aliud praedicentur. Ergo in hac quoque re, quae confessae relativa est, perit relationis propria conversio, si non convenienter et ad illud ad quod proprie dicitur assignetur. Nam cum sit ad aliquid atione conversio est. Dicatur ergo servus hominis, vel servus bipedis, non convertitur, ut dicat quis bipedem esse servi, aut hominem esse servi. Eodem quoque modo de filio. conversio est. Quod autem ait accidentia, non quod homo sit accidens, aut bipes, differentia hominis accidenter insit, sed interdum consuetudinis Aristotelicae minem. Idcirco enim quod dominus homo est, ideo servus ad hominem dicitur. Et idcirco quia dominus bipes est, ideo servus bipedis dicitur. Ergo secundum accidens dixit secundo loco, volens ostendere extraneam et non con
Abbreviated transcription (Latin):
denominatio facta ẽ. ut diceretur
a latum. Atq hoc ẽ qđ ait ¶ Siabhis
quae pͥma sunt & abhis ad qua conũtun¬
t nomina ponant᷑ I Primanãq p̃dicatio
ẽ ab ala. Dicimus enĩ alam auis& hoc
quaerimus. ut ad alam p̃dicatio conũ¬
tatur. Ergo ab eo qđ prius dr̃ & ab eo
ad qđ conũtitur. nomen fingendũ ẽ¬
ala ad quam conũtit᷑ si conuenienter
aptatur fingendũ ẽ nom̃ alatum. qđ
ipsum exala de nominatũ ẽ. Atque
hoc idẽ & in ceteris relatiuis lic& in¬
telligi.  Nam si ad quod lib& aliud¬
assignetur. & non ad illud dicat᷑: non
conũtitur. Dico aut̃ qm̃ neq in eis quȩ
confesse conũ sim dicunt᷑ & in quib
nomen est positũ nihil conũtitur
siad aliquid eorũ quae sunt acciden¬
tia assignetur. & non ad aliud dicat᷑.
Ut seruus si non dnĩ assignet᷑. sed ho¬
minis ł bipedis ł alicuius talium.
non conũtitur. Non enĩ conuenier¬
dedit. si relationes conuenienter non

Expanded text:
denominatio facta est, ut diceretur denominatio facta est, ut diceretur alatum. Atque hoc est quod ait, si ab his quae prima sunt his ad quae convertuntur nomina ponantur. Prima namque praedicatio est ab ala. Dicimus enim alam avis, et hoc quaerimus ut ad alam praedicatio convertatur. Ergo ab eo quod prius dicitur, illi ad quod convertitur nomen fingendum esi ad quam convertitur sic ut convenienter aptetur, fingendum est nomen alatum, quod ipsum ex ala denominatum est, atque hoc idem et in caeteris relativis licet intelligi. Nam si ad quodlibassignentur et non ad illud dicantur, non convertuntur. Dico autem quoniam neque in his quae confesse conversim dicuntur et in quibus nomen est positum, nihil convertitur, si ad aliquid eorum quae sunt accidentia assignetur et non ad illud dicatur; ut servus si non domini assignetur, sed hominis vel bipedis vel alicuius talium, non convertitur non enim erit conveniededit, si relationes convenienter non
Abbreviated transcription (Latin):
nes oporteat. ipse demonstrat. Siquidȩ
nĩ dr̃ adaliquid qđ conuerti non possit.
ab ipso qđ dr̃ si denominatio fit. mox ẽ¬
est p̃dicatio. sed ad naturã relationis inc̃¬
grua. Nunc igit᷑ qm̃ dici non potest auis
alȩ. dr̃ aut̃ ala auis ab ipsa p̃dicatione
quae ad aliud p̃dicat᷑ side nominatiofit
mox redit consueta reũsio relatiuis
Nam cum dr̃ ala auis ut dicat᷑ auis alae
in conueniens ẽ. Si exala fiat de nomi¬
natio ut dicat᷑ ala alati. conũsio man&
Alatũ enĩ ala alatũ eẽ dicim̾ sicut alam
alati eẽ alam. Et hoc idẽ in remo erienit:
sit. nulla ratione conũtitur. si ex remo
sit denominatio. statim redit exmore
conũ sio. Dicimus enĩ ẽẽ remũ. remitȩ
rei remum. Et ħ illic conũtitur. Re¬
mita enĩ res remo remita est. Ergo ex
eo qđ prius dr̃. nomen fingendum est.
Sicq exeo qđ ẽ ala qm̃ id prius ad auem
dr̃. quae auis ad alam non conũtitur.

Expanded text:
nes oporteat, ipse demonstrat. Si quid enim nes oporteat, ipse demonstrat. Si quid enim dicitur ad aliquid quod converti non possit, ab ipso quod dicitur si denominatio fit, mox copraedicatio, sed ad naturam relationis incongrua. Nunc igitur quoniam dici non potest avis alae, dicitur autem ala avis, ab ipsa praedicatione, quae ad aliud praedicatur, si denominatio fit, mox redit consueta conversio relativis. Nam cum dicitur ala avis, ut dicatur avis alae, inconveniens est; si vero ex ala fiat denominatio, ut dicatur ala alati, sic conversio manet. Alatum enim ala alatum esse dicimus, sicut alam alati esse alam. Et hoc idem in remo evenit. Nsit nulla ratione convertitur, si ex remo sit denominatio, statim reddit ex more conversio. Dicimus enim esse remum remitae rei esse remum, et hoc illi convertitur. Remita enim res remo remita est. Ergo ex eo quod prius dicitur, nomen fingendum est, sicut ex eo quod est ala, quoniam prius ad avemr, quia avis ad alam non convertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dies ẽ. nullã habitudinẽ monstrat. sed
tantũ modo consequentiã ostendit.
quisdicit filius. patris filius & pat̾ filii
pater. habitudinẽ & cõparationẽ & quo¬
dã modo continentiã utrorũq declarat.
Atq hoc qͦq in alia quauis relatione spec¬
tare lic&. Quocirca qm̃ om̃ia ad aliquid
scđm quandã ad se inuicẽ habitudi¬
re nos quoq grauiter dicentis lamblici
auctoritatẽ concedimus. Nunc uͦ quȩ sit
ars fingendi nomina sicubi desunt di
cendũ uidet᷑ qm̃ ipse aristoteles his ũbis trahit
Sic autẽ facilius fortasse sumitur quib: no¬
m̃ non ẽ positũ. si ab his quae pͥma sunt
& ab his ad quae conũtunt᷑ nomina ponunt᷑
ut in his quae p̃dicta sunt ab ala alatũ are¬
mo remitũ. Om̃ia ergo quae ad aliquid
ut nisi conuenient̃ aptentur conũsio nul¬
la fiat. In omĩbus aut̃ ad aliquid conũsio¬
nẽ expectarinecesse ẽ. quae sit ħ conue¬
nientia & quẽ ad modũ assignari relatio¬

Expanded text:
erram: nullam habitudinem monstrat, sed tantummodo consequentiam ostendit. quis dicit filius patris filius, et pater filii pater, habitudinem et comparationem et quodammodo continentiam utrorumque declarat. Atque hoc quoque in alia quavis relatione spectare licet. Quocirca quoniam omnia ad aliquid secundum quamdam ad se invicem habitudire nos quoque graviter dicentis Iamblici auctoritati concedimus. Nunc vero quae sit ars fingendi nomina sicubi desunt, endum videtur, quam ipse Aristoteles his verbis tradit. SIC AVTEM Fmen non est positum, si ab his quae prima sunt et ab his ad quae convertuntur nomina ponantur, ut in his quae praedicta sunt ab ala alatum, a remo remitum. Omniut nisi convenienter aptentur conversio nulla sit, in omnibus autem ad aliquid conversionem exspectari necesse est, quae sit haec convenientia, et quemadmodum assignari relatio
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud qͦq ualidũ ad didit argum̃ tum in
omĩ scđm ad aliquid p̃dicatione. solã eẽ
assignationis conuenientiã requirend ã
Qua enĩ ꝑmanente cunctis aliis pereuntib
relatiuorũ p̃dicatio stat. & qua pereunte
cunctis aliis ꝑmanentib ad aliquid p̃di¬
catio non man&. illud ẽ ad qđ c̃uenient̃¬

Expanded text:
m in omnia secundum ad aliquid, praedicatione solam esse assignationis convenientiam requirendam. Quo enim permanente cunctis aliis pereuntibus relativorum praedicatio constat, et quo pereunte cunctis aliis permanentibus, ad aliquid praedicatio non manet, illud est ad quod convenient
Abbreviated transcription (Latin):
huius p̃clari philosophi sententiã non
moratur. sed hoc potius accedentis est.
tis potius quam ex ipsa aristotelis auc¬
toritate. dictorum eiꝰ aliquod ꝓpugna¬
culũ cõparantis. Aliam uͦ causã attulit
prorsus grauem. Ait enĩ propriũ esse
hoc relatiuorũ. non scđm suã n dncupa¬
tionẽ. sed scđm aliquã habitudinẽ. eo

Expanded text:
huius praeclari philosophi sententiam non huius praeclari philosophi sententiam non moratur. Sed hoc potius accidentis est qtis potius quam ex ipsa Aristotelis auctoritate dictorum eius aliquod propugnaculum comparantis. Aliam vero attulit causam prorsus gravem: ait enim proprium esse hoc relativorum, non secundum suam nuncupationem, sed secundum aliquam habitu
Abbreviated transcription (Latin):
facit eẽ relatiua. ut ẽ in sensu atq scien¬
tia. Id circo enĩ dictũ ẽ sensũ sen sibilis
rei eẽ sensũ. qm̃ res sensibilis ẽ quȩ sentiri
potest. Est ergo habitus habilis rei habi¬
tus. Habilis enĩ ẽ res. quȩ haberi potest.
Illius enĩ rei habitus ẽ. quae haberi potest
Quocirca erit habitus. habilis rei habitus.
Sed res qͦq habilis. habitu erit habilis
Ip̃so enĩ habitu res quae haberi possint
habemus ¶ Dispositio quoq eodem
modo Dispositio namq dispositȩ rei
dispositio est. &. disposita res dispo¬
sitione
cadit ista conũsio. Sed iamblicus duashu¬
us rei ꝓtulit solutiones. unam ꝑuacuam.
aliam uͦ ꝑ fortem. Ait enĩni hil officere
ada ristotelis sententiã si & alia conũtant᷑.
Ion enĩ inquit a risto teles solis hocrelati¬
hoc relatiuis in est. nec ulla ratione ne¬
gari potest. Quocirca non dix̃ aristote¬
les solis ħ in ẽẽ relatiuis. illorũ questio

Expanded text:
fuit esse relativis, ut est in sensu atque in scienfuit esse relativis, ut est in sensu atque in scientia. Idcirco enim dictum est sensum sensibilis rei esse sensum, quod res sensibilis est quae sentiri potest; est ergo habitus habilis rei habitus. Habilis enim res est quae haberi potest, illius enim rei habitus est quae haberi potest. Quocirca erit habitus habilis rei habitus, sed res quoque habilis habitu erit habilis, ipso enim habitu res quae haberi possunt habemus. Dispositio quoque eodem modo. Dispositio namque dispositae rei dispositio est, et disposita res dispositionecadit ista conversio. Sed Iamblicus duas huius rei protulit solutiones, unam pervacuam, aliam vero perfortem. Ait enim nihil officere ad Aristotelis sententiam, si et alia convertantur; non enim inquit Aristoteles solis hoc relatihoc relativis inest, nec ulla ratione negari potest: quocirca quoniam non dixit Aristoteles solis hoc inesse relativis, illorum quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
nigredo fortius & in mutabilit̃ corpus in¬
fecerit. habitus nominat᷑. Quocirca
habitus ẽ in ueterata affectio. Unde
om̃is habitus dispositio ł affectio. non
aut̃ om̃is dispositio ł affecti habitus.
Et ne multa dicenda sint. hoc distat in
habitu& dispositione. qđ habitus in¬
mutabilis passio ẽ. dis positio uͦ nonsi¬
militer. sed affectio quaedã est. & ad
aliquã rem coniunctio. quae potest faci¬
le ꝑ mutari. ¶ Positio uͦ ẽ alicuius rei col¬
locatio ut ẽ statio. sessio inclinatio.
accubatio & alia huiꝰ modi. Nam & qui
stat. quodã modo positus eẽ dr̃ & colloca.¬
tus. Et qui sed & & qui accumbit & qui
scđm ceteras positiones ẽ. positus appel¬
latur. Quocirta & statio & sessio & accu¬
batio. positiones erunt. Sed qm̃ quid es¬
sent est dictũ. nuncsisint ad aliquid ui¬
deamus. ¶Habitũ relatiue dici ea res
ꝓbat quae ab his qͦq rebus hoc docum̃to

Expanded text:
nigredo fortius et immutabiliter corpus innigredo fortius et immutabiliter corpus infecerit, habitus nominatur: quocirca habitus est inveterata affectio. Unde omnis habitus dispositio vel affectio est, non autem omnis dispositio vel affectio habitus. Et ne multa dicenda sint, hoc quoque constat in habitu et dispositione, quod habitus immutabilis passio est, dispositio vero non similiter, sed affectio quaedam est, et ad aliquam rem coniunctio, quae potest facile permutari. Positio vero est alicuius rei collocatio, ut est statio, sessio, inclinatio, accubatio, et alia huiusmodi. Nam et qui stat quodammodo positus esse dicitur et collocatus, et qui sedet, et qui accumbit, et qui secundum caeteras positiones est positus appellatur. Quocirca et statio et sessio et accubatio positiones erunt. Sed quoniam quid essent dictum est, nunc si sunt ad aliquid videamus, habitum relative dici ea res probat, quae aliis quoque rebus documento
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem casibus conũtunt᷑. Duplũ nãq
dimidii duplũ ẽ. Dimidiũ uͦ. duplo dimi
didit. At uͦ sunt etiã & haec ad aliquid
ut habitus. positio. scientia. sensus. dispo¬
sitio. Haec om̃ia quȩ dicta st̃. hoc ipsũ
qđ sunt. aliorũ dnr & non alit̃. Habitus¬
tia. & positio alicuius positio. & alia qͥdẽ si
militer.De sensu quidẽ & scientia dictũ
ẽ superius. Nunc uͦ dehabitu. dispositio¬
ne & positione dicendũ ẽ. Dis positio ẽ
ad aliquã rem mobilis applicatio. ut siqͥs¬
quã flãmȩ ꝓpinquus caleat. ille dispo¬
dispositio ne nouo nomine error oriat᷑.
Et id eo dis positio cum sit quȩdã ad aliã
rẽ coniunctio ł ab alia affectio tam̃ facile
mobilis ẽ. Celerius enĩ ꝑmutatur.
Habitus aut̃ ẽ dispositionis ł affectio¬
nis firma & non facile ꝑmutabilis re¬
tentio. Ut si quisquã in sole ambulans
fuscior fiat. dispositus ad nigred inem
dr̃ & nigredine affectus. Sin uͦ illa

Expanded text:
eisdem casibus convertuntur. Duplum namque eisdem casibus convertuntur. Duplum namque dimiddidit. At vero sunt etiam et haec ad aliquid, ut habitus, affectus, scientia, sensus, positio: haec enim omnia quae dicta sunt, hoc ipsum quod sunt aliorum ina, et positio alicujus positio. Similiter autem et alia. De sensu quidem et scientia dictum est superius, nunc vero de habitu, dispositione, et positione dicendum est. Dispositio est ad aliquam rem mobilis applicatio, ut si quisquam flammae propinquus caleat, ille dispodispositio, ne novo nomine error oriatur: et ideo dispositio cum sit quaedam ad aliam rem conjunctio, vel ab alia affectio, facile mobilis est, celerius etenim permutatur. Habitus autem est dispositionis vel affectionis firma et non facile permutabilis accessio, ut si quisquam in sole ambulans fuscior fiat, dispositus ad nigredinem dicitur et nigredine affectus. Sin autem illa
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ enĩ sentit᷑ sentiri potest. Qđ sentiripo¬
test. sensibile ẽ. Et nunc quidẽ sensus sensi¬
bilis rei sensus genitiuo accõmodatus est
Huius enĩ sensibilis dictũ ẽ. At si conũtas
fia. Sensibilis res sensu sensibilis ẽ. Sed
cũ casu septimo redditur nominatiuus
in hac relatonequȩ dicit. sensibile sensu
quo superius dictũ ẽ conũtitur. Dicimꝰe
nĩ. sensus sensibilis rei sensus ẽ. Ethicno¬
minatiuus reddit̾ ad genitiuũ. Hax enĩ
relatio ad septimũ casũ se aptari non
patitur. Scientia qͦq scibilis reiscientia ẽ.
Siquidem hoc scitur qđ sciri potest. & qđ sciri
potest. scibileẽ. Sed non eadẽ ratione nec
ad eundem casũ relatio ista conũtitur.
Dicimus enĩ scibilis resscientia sabilis est.
Est enĩ pͥma relatio ad genitiuũ. scđa con¬
ũsio ad septimũ. Haec qͦq: relatio scđm
eos dẽ conũtitur casus cũ dr̃ maius m ino¬
re ẽẽ maius. & minus maiore eẽ minus
Duplũ qͦq & medietas relatiua st̃. sed ñ

Expanded text:
bile est sentiri potest, quod sentiri potest, sensibile est, et nunc quidem sensus sensibilis rei sensus genitivo accommodatus est. Huius enim rei sensibilis dictum est, at si convertas, fiet. Sensibilis res sensu sensibilis est. Sed cum sic casui septimo redditur nominativus in hac relatione, quae dicit sensibile sensu quo superius dictum est convertitur. Dicimus enim sensus sensibilis rei sensus est, et hic nominativus redditur ad genitivum. Haec enim relatio ad septimum casum se aptari non patitur. Scientia quoque scibilis rei scientia est, siquidem hoc scitur quod sciri potest et quod sciri potest, scibile est, sed non eadem ratione, nec ad eumdem casum relatio ista convertitur. Dicimus enim scibilis res scientia scibilis est. Est enim prima relatio ad genitivum, secunda conversio ad septimum. Haec quoque relatio secundum eosdem convertitur casus, cum dicimus maius minore esse maius, et minus maiore esse minus. Duplum quoque et medium relativa sunt, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestũ ergo ẽ si seruus desit. dñm dici
rat᷑ ut dm̃ ad seruum. Quo circa nihilin¬
ter est quo lib& modõdicat᷑. Huiꝰ modi
aut̃ diffinitio platonis eẽ credit̾. quae ab
aristotele paulo posterius em̃datur.
Relatiuorũ autẽ alia hisdẽ casib refe¬
runt᷑. alia diũsis. alia uͦ omi sunt casuca¬
rentia. Qđ scilic& monstrans ad didit.
¶ Quomo do lib& alter ad aliud. Quid aut̃
ẽ ipsius pene textus sermone monstrat᷑.
Cũ enĩ dico dñs. serui dñs ad genitiuũ ca¬
sũ reddidi nominatiuũ. Et rursus ad eun¬
dẽ si c̃ũtero dico enĩ seruus dnĩ seruus.
& hicqͦq nominatiuus ad genitiuũ relatꝰ
ẽ. Fodem qͦq modo sese hab& pater filu
pat̃ & filius. patris filius & magister disci¬
puli magister. & discipulus. magistri
discipulus. Haec ergo id qđ sunt. similit̃
aliorũ dñr. Nam qđ alioꝵ dnr̃. scđm geni

Expanded text:
manifestum ergo est si servus desit, dominum dici manifestum ergo est si servus desit, dominum dici ratur, ut domini ad servum, quare nihil interest quolibet modo dicatur. Huiusmodi autem diffinitio Platonis esse creditur, quae ab Aristotele paulo posterius emendatur. Relativorum autem alia eisdem casibus referuntur, alia diversis, alia vero omni sunt casu carentia. Quod scilicet monstrans addidit, vel quomodolibet aliter ad aliud. Quid autem est, ipsius pene textus sermone monstratur. Cum enim dico dominus servi dominus, ad genitivum casum reddidi nominativum, et rursus ad eumdem si convertero. Dico enim servus domini servus, et hic quoque nominativus ad genitivum relatus est. Eodem quoque modo sese habet pater filii pater, et filius patris filius, et magister discipuli magister, et discipulus magistri discipulus, haec ergo id quod sunt, similiter aliorum dicuntur. Nam quod aliorum di
Abbreviated transcription (Latin):
m̃toꝵ sicut ꝑse constat. ita etiã ꝑse & sin¬
gula rit̃ intelligit᷑. Sic& ad aliqͥd ꝑse
& singularit̃ capi intellectu non potest
ut dicamꝰ ad aliquid ẽẽ singulare. Quic¬
quid enĩ innatura relationis agnoscit᷑.
id cũ alio necesse ẽ consideret᷑. Cũ enĩ
dico dñs ꝑseipsũ nihil ẽ si seruus desit
Quocirca cũ unius relatiui noncupatio
mox secũ etiã aliud trahat ad aliquid
unũ eẽ ꝑse non potest. Atq id eo non dix̃
linumero talia dnr inquit. de monstrap᷑
relatiuorũ intellegentiã non in simpli¬
citate sed in pluralitate consistere.
iunctione aliqua alterius subsistente ip¬
se aristoteles monstrat. qͥ dicit ea ẽẽ rela¬
tiua. NQuaecũq hoc ipsũ qđ sunt aliorũ
dnr̃. Doc& enĩ aliqua c̃iunctione alterius
relatiua formari. Hoc ipsũ enĩ qđ sunt.
aliorũ dñr. Qđ enĩ ẽ dñs. hoc alterius dr̃
ad aliud constat. Ut dñs sidesit . id ad qđ¬
dr̃ iđ seruus non ẽ. Dr̃ enĩ ad seruum.

Expanded text:
m, sicut per se constat, ita etiam per se et singulariter intelligitur: sic ad aliquid per se et singulariter capi intellectu non potest, ut dicamus esse ad aliquid singulariter. Quidquid enim in natura relationis agnoscitur, id cum alio necesse est consideretur; cum enim dico dominus, per seipsum nihil est, si servus desit. Quocirca cum unius relativi nuncupatio mox secum etiam aliud trahat ad aliquid, unum esse per se non potest, atque ideo non dixit li numero, talia dicuntur, inquit, demonstrans relativorum intelligentiam non in simplicitate, sed in pluralitate consistere; ram sine coniunctione aliqua alterius subsistente, ipse Aristoteles monstrat, qui dicit ea esse relativa, quaecunque hoc ipsum quod sunt aliorum dicuntur. Docet enim aliqua coniunctione alterius relativa formari, hoc ipsum enim quod sunt aliorum dicuntur. Quod enim est dominus, hoc alterius diciad aliud constat, ut dominus, si desit id ad qd est, servus, non est, dicitur enim ad servum;
Abbreviated transcription (Latin):
rã descriptionemq subiecimꝰ. inquasuꝑius latꝰ
substantiae accidentib notauimꝰ Reliquũq
particularitatis & uniũ salitatis titulo inscripsi¬
mͦ. aristotelicam cõplexionẽ angularit̃ & ꝑ la¬
tera designantes

Expanded text:
 subjecimus in qua superius latus substantia accidentique notavimus, reliquum particularitatis et universalitatis titulo inscripsimus, Aristotelicam complexionem angulariter et per latera designantes
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ.rit id circo qđ cũ om̃is loica syllogismoꝵ
nrcione sit c̃stituta. Syllogismiu ꝓposi¬
tionib c̃iungant᷑ ꝓpositiones uero sermo¬
nib c̃stent : prima ẽ utilitas qͥd quisq
sermo signific& ꝓ pͥascientiȩ diffinitione

Expanded text:
rit, idcirco quod cum omnis logica syllogismorum ratione sit constituta, syllogismi vero propositionibus jungantur, propositiones vero sermonibus constent, prima est utilitas quid quisque sermo significet, propriae scientiae diffinitione
Abbreviated transcription (Latin):
teria eẽ dicimꝰ Nãq forma si in materia ñ sit :
ꝑscipsam nullaratione subsistit. ¶Postquãigitur
particulare accidens. quid eẽt. ostendit dicens.
Quod in sub iccto . ẽ. & de subiecto ñ p̃dicat᷑. I& in sub

Expanded text:
teria esse dicimus. Namque forma, si in materia sit, per teria esse dicimus. Namque forma, si in materia sit, per seipsam nulla ratione consistit. Postquam igitur particulare a cidens quid esset ostendit dicens, quod in subjecto est et de subjecto
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possint. Socrates enĩ uł homo qͥlib& cũ acci¬
dens ñ sit . tam̃ sẽꝑ in loco .ẽ. & sineloco. eẽ ñ
potest. Quib respondendũ . ẽ. qđ socrates lo¬
& postremosi intelligentia capiam᷑. ꝑ sesubsis¬
tit. Accidentia uͦ ꝑscipsa ñ constant. Sed siqͥs
qͦq hoc obiciat posselo caaccidentiaꝑ mutare.
malũ nãq sunmanu teneat᷑ manꝰmali odore
cõplet᷑: ad eo odor qđ ẽ. accidens. in aliud sub¬
iectum transire potest. Sed ñ hocait aristote¬
les : qm̃ mutare accidens locum ñ potest. nec
ita dixit impossibile ẽẽ . sineeo inqͦerat. sed sine
eo inqͦ . ẽ. Hocaut̃ significat mutare quidẽ lo¬
cũ posse. sed sine aliqͦ sub iecto. eẽ . ñ posse. Qua
re. recta ẽ. atq integra diffinitio eiꝰ qđ in subiec¬
to .ẽ. qđ ita sit in altero ñ sicut quȩdã pars.: & im¬
possibile sit. eẽ. sin e eo in qͦ ẽ. Scđm aut̃ illã sig¬
nificationẽ dictũ.ẽ. scđm quam formã in ma¬

Expanded text:
um accidens non sit, tamen semper in loco est et sine loco esse non potest. Quibus respondendum est quod Socrates loet postremo si intelligentia capiamus, per se subsistit, accidentia vero per se ipsa non constant. Sed si quis quoque obiiciat posse locum accidentia permutare, malum namque si in manu teneatur, manus mali odore completur, adeo odor quod est accidens, in aliud subiectum transire potest. Sed non hoc ait Aristoteles, quoniam mutare accidens locum non potest, nec ita dixit impossibile esse sine eo in quo erat, sed sine eo in quo est, hoc enim significat mutare quidem posse locum, sed sine aliquo subiecto non possre recta est atque integra diffinitio ejus quod in subjecto est, quod ita sit in altero non sicut quaedam pars, et impossibile sit esse sine eo in quo est, secundum autem illam significationem dictum est secundum quam formam in ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥasrationes diffinitionesq contexuit : Nã
ꝓsubstantiauniũ salipo suit qđ in sub iecto
ñ .ẽ. & desubiecto p̃dicat᷑. Pro accidenti par¬
ticulari. dix̃ qđ in sub iecto . ẽ & de subiecto
ñ p̃dicatur. Accidensuꝰ uniũ sale ꝑ hocde¬
signauit. qđ ait. qđ & in subiecto .ẽ. & de
subiecto dr̃. Pro particulari sub stantia in¬
t̃posuit. qđ nec in subiecto .ẽ. nec de sub¬
iecto p̃dicat᷑. Simplicit̃ autẽ quae sunt
indiuidua & numero singularia denullo subiecto di¬

Expanded text:
proprias rationes diffinitionesque contexuit. Nam proprias rationes diffinitionesque contexuit. Nam pro substantia universali posuit, quod in subiecto non est, et de subiecto praedicatur: pro accidenti particulari dixit, quod in subiecto est, et de subiecto non praedicatur. Accidens vero universale per hoc designavit quod ait, quod et in subiecto est, et de subiecto dicitur. Pro particulari substantia interposuit, quod nec in subiecto est, nec de subiecto praedicatur: simpliciter autem quae sunt individua et numero singularia de subiecto
Abbreviated transcription (Latin):
situm fecit inquiens. Alia eẽ. quac in sub iecto
sunt. & de subiecto p̃dicent᷑: Iqđ scilic& accidens
uniuersale significat. Nam qđ de subiecto dr̃
uniuersaleẽ : Qđ in subiecto ẽ. accidens: In sub¬
iecto ergo. eẽ. & de subiecto p̃dicari. uniũ sale
accidens monstrat. Huiꝰ qͦq cõplexionis. conue¬
nientia ꝓponit exempla. Ait enĩ scientiã in sub¬
iecto. eẽ. anima. Nã nisisit anima inquasit. scien¬
tianulla ẽ. id circo qđ scientia actussit animȩ
Nã eaquae sunt in animata. nihil sciunt Hinc se¬
quitur substantiȩ particularis ꝓpositio. quã
scilic& itadeclarat. quod neq in subiecto sit.
neq desubiecto p̃dicetur. Nã quod in sub iec¬
to ñ c̃. substantia ẽ. qđ de subiecto ñ p̃dicat᷑
particularitas. Vtracq igitur res. desubiec¬
to ñ p̃dicari. & in sub iccto ñ eẽ: particularis
ẽ substantia. Res igitur quattuor cũ ꝓpria
cõplexione. non scđm ꝓpͥa nomina sed scđm

Expanded text:
fecit, inquiens alia esse quae in subiecto sint, et de subiecto praedicentur, quod scilicet accidens universale significet: nam quoniam de subiecto dicitur, universale est, quoniam in subiecto est, accidens; in subiecto ergo esse, et de subiecto praedicari, universale accidens monstrat. Huius quoque complexionis convenientia proponit exempla: ait enim scientiam in subiecto esse, in anima; nam nisi anima sit in qua sit, scientia nulla est, idcirco quod scientia actus est animae, nam ea quae sunt inanimata nihil sciunt. Hinc sequitur substantiae particularis propositio, quam scilicet ita declarat, quod neque in subiecto sit, neque de subiecto praedicetur, nam quod in subiecto non est, substantia est, et quod de subiecto non praedicatur, particularitas. Vtraque igitur res de subiecto non praedicari, et in subiecto non esse, particularis est substantia. Res igitur quatuor cum propria complexione non secundum propria nomina, sed secundum
Abbreviated transcription (Latin):
& uniũ salitas. coniunctis cõpositisq his quat¬
tuor. om̃ib dissentientẽ laterib dispositio¬
nem fecit. Posuit enĩprius substanti ã uniũ¬
salẽdicens. Qđ in subiecto ñ .ẽ. & de subiec¬

Expanded text:
et universalitas, coniunctis compositisque his quaet universalitas, coniunctis compositisque his quatuor omnibus, dissentientem lateribus dispositionem fecit. Posuit enim prius substantiam universalem dicens, quod in subiecto non est et de subiec
Abbreviated transcription (Latin):
ñp̃dicant᷑. Hocenĩ dix̃. Simplicit̃ autem quae
sunt indiuidua & numero singularia. denullo
subiecto p̃dicantur. Isub audiendo scilic&. siue
substantiȩ sunt siueaccidentia. Sed ñ om̃ia in¬
diuidua ñ sunt insubiecto. Indiuidua enĩ acci¬
dentia. in subiecto . eẽ. nihilꝓhib&. Quȩdam
enĩ grãmatica cũ sit indiuidua & desubiecto
ñp̃dicetur. tam̃ insubiecto . ẽ id .ẽ in anima
Sed ut congregatim dicat᷑. sens huius modiẽ
Omĩa quidẽ quȩcũq sunt indiuiduac. desubiec¬
to quidem nullo dicuntur : sed ñ om̃ia ñ suNł
in subiecto. Nã cũ particularis substantia
in subiecto ñ sit ut plato. particulare tamen
accidens insubiecto . ẽ. ut quȩdã grãmatica
in anima. Illud qͦq magna attentione notan¬
dũ ẽ. quissit huiꝰ ordo ꝓpositi. Nãcũ sint quat¬
tuor cõplexiones factȩ ex quattuorreb qua¬
rũ duȩnatura discrepant. ut substantia &¬
accidens : duȩ quantitate. ut particularitas

Expanded text:
nim dixit. Simpliciter autem quae sunt individua et numero singularia, de nullo subiecto dicuntur. Subaudiendo, scilicet sive substantiae sint sive accidentia, sed non omnia individua non sunt in subiecto. Individua enim accidentia in subiecto esse nihil prohibet. Quaedam enim grammatica cum sit individua non praedicetur, tamen in subjecto est, id est in anima. Sed ut congregatim dicatur, sensus hujusmodi est, omnia quidem quaecunque sunt individua, de subjecto quidem nullo dicuntur, sed non omnia non sunt in subjecto. Nam cum particularis substantia in subjecto non sit, ut Plato, particulare tamen accidens in subjecto est, ut quaedam grammatica in anima. Illud quoque magna attentione notandum est, quis sit hujus ordo propositi. Nam cum sint quatuor complexiones, factae ex quatuor rebus, quarum duae natura discrepant, ut substantia accidens, duae quantitate, ut particularitas
Abbreviated transcription (Latin):
Nãcũ accidens dix̃. a substantia discrepat. Qđ
particulare dix̃. ab uniũ sale disiunxit. Rur¬
sus exalio latere disposuit indiuisione. acci¬
densuniũ sale dicens. quod in subiecto . ẽ & de¬
subiecto p̃dicatur: & ultimo sub stantiam particu¬
larẽ contrariam suꝑiori accidenti. dicens quod
neq insubiecto . ẽ. neq desub iecto p̃dicatur: sub¬

Expanded text:
Nam cum accidens dixit, a substantia disgregavit, quod particulare addidit ab universali disiunxit. Rursus ex alio latere disposuit in divisione accidens universale, dicens quod in subiecto est, esubiecto praedicatur, et ultimo substantiam particularem contrariam superiori accidenti dixit, quod neque in subiecto est, neque de subiecto praedicatur, sub
Abbreviated transcription (Latin):
sincco inqͦ ẽ. ab cascilic& signi ficatione diui¬
sit quadicit eẽ aliquid inuase t in loco. Qđ
enĩ inuasc ł in loco .ẽ. auase ł locopoterit sepa¬
rari ut triticũ qđ in modio.ẽ. potest amodio
segregari . & homo atheatro discedere: Acci¬
dens u ab eo in qͦ .ẽ. segregari non potest. Qua¬
toto .ẽ. sed ut inuase & ut in loco una sententia
distribuit. dicensimpossibile. ẽẽ. sine eo in qͦ
e. Sed fortasse qͥs dicat. ñ. eẽ. diffinitionẽ ue¬

Expanded text:
ificatione divisit, quae est esse aliquid in vase vel in loco; quod enim in vase vel in loco est a vase vel loco poterit separari, ut triticum quod in modio est, potest a modio segregari, et homo a theatro discedere. accidens vero ab eo in quo est segregari non potest. Quatoto est. Sed ut in vase et ut in loco una sententia distribuit dicens, impossibile est esse sine eo in quo est. Sed fortasse quis dicat non esse diffinitionem ve
Abbreviated transcription (Latin):
& dealiis quoq similit̃ : Rerũ gͦ diuersarũ
indet̾minatã infinitãq multitudinẽ : decẽ
p̃dicam̃toꝵ pacissima numerositate c̃clusit
& ut quȩ infinita sub scientiã cadere ñ pote¬
cõp̃hensione claudant᷑ : Ergodecẽ p̃dica ĩ¬
ta quȩ dicimꝰ: infinitarũ in uocib significa¬
tionũ generoa s: Sed qm̃ om̃is uocũ significa¬
tio dereb ẽ. quȩ uoce significant᷑: in eo qđ sig¬
nificantess. genent rerũ necessario significa¬
bunt: Ut igit᷑ concludendasit intentio
dicendũ ÷ in hoc libro depͥmis uocib pͥma
rerũ genera significantib in eo qđ signi fican¬
tessunt dispositũ. ẽẽ tracctatũ: Sed qm̃
deintentione dictũ. ẽ: breuit̃ huiꝰ oꝑis uti¬
litas explanda est: Nãcũ res infinite infi¬
nitis quoq uocib significarent᷑. & ut dictũ
ẽ. subscientiã uenire ñ possent: hac diffi¬

Expanded text:
s quoque similiter. Rerum ergo diversarum indeterminatam infinitamque multitudinem, decem praedicamentorum paucissima numerositate conclusit, ut ea quae infinita sub scientiam cadere non potecomprehensione claudantur. Ergo decem praedicamenta quae dicimus, infinitarum in vocibus significationum genera sunt, sed quoniam omnis vocum significatio de rebus est, quae voce significantur in eo quod significantes sunt, genera rerum necessario significabunt. Ut igitur concludenda sit intentio, dicendum est in hoc libro de primis vocibus, prima rerum genera significantibus in eo quod significantes sunt, dispositum esse tractatum. Sed quoniam de intentione dictum est, breviter hujus operis utilitas explicanda est. Nam cum res infinitae infinitis quoque vocibus significarentur, et ut dictum est sub scientia
Abbreviated transcription (Latin):
cidens uͦ insubiecto ẽ. Ita. illa indiuiduaquȩ
sub stantiae sunt. in subiecto eẽ. ñ potert̃ A¬
lia uͦ indiuiduaquae scđm accidentis naturã
dicunt᷑. illa in subiecto. eẽ. nihil ꝓ hib&. Atq
hoc ẽ qđ ait. TSimplicit̃ aut̃ quȩ st̃ indiuidu¬
a & numero singularia. de subiecto nullo di

Expanded text:
cidens vero in subiecto est. Ita illa individua quae cidens vero in subiecto est. Ita illa individua quae substantiae sunt in subiecto esse non poterunt, alia vero individua quae secundum accidentis naturam dicuntur, illa in subiecto esse nihil prohibet. Atque hoc est quod ait. Simpliciter autem quae sunt individua et numero singulari
Abbreviated transcription (Latin):
indiuidua. Nãquẽ ãmodũ anim aldiuidit᷑ inspe¬
cies. hominẽ atq equũ. homo aut̃ insigulos homi¬
nes. id .ẽ. socratẽ & platonẽ & ceteros. sic plato &
socrates non diuidunt᷑ in alios. Atq hoc idẽ deac¬
cidentibus dici conuenit. Nãquẽ ã modũ scientia
diuidit᷑ inspecies grammaticã & r&horicã. gram¬
maticauͦ ipsa in particulares gr̃amaticas. quas
scilic& et particulares hominesnorunt. sic ipsa
particularis grãmatica in particulares alias ñ
secatur. Ergo indiuidua sunt. quaeutcũq nu
mero st̃ singularia. & in nullas aliasmultitudi¬
nes scđm species ł scđm in diuidua diuiduntur.
Omẽ in diuiduũ qm̃ particulare ẽ. desubiccto ñ
p̃dicat᷑. Om̃e aut̃ qđ desubiecto ñ p̃dicat᷑: aut
substantia erit. ut plato. aut acciden sutquȩ¬
dã grãmatica. Ex his ergo particularib substa¬
ntia scilic& atq accidente quae de subiecto ñ
p̃dicant᷑. substantia qͥdẽ nec in subiecto .ẽ: ac¬

Expanded text:
iditur in species, hominem atque equum, homo autem in singulos homines, id est in Socratem et Platonem et caeteros, sic Plato et Socrates non dividuntur in alios. Atque hoc idem de accidentibus dici convenit: nam quemadmodum scientia dividitur in species, grammaticam et rhetoricam, grammatica vero ipsa in particulares grammaticas, quas scilicet particulares homines norunt, sic ipsa particularis grammatica in particulares grammaticas non secatur. Ergo individua sunt quaecunque sunt numero singularia, et in nullas alias multitudines secundum species vel secundum individua dividuntur. Omne individuum, quoniam particulare est, de subjecto non praedicatur; omne autem quod de subjecto non praedicatur, aut substantia erit, ut Plato, aut accidens, ut quaedam grammatica. Ex his ergo particularibus, substantia scilicet atque accidenti, quae de subjecto non praedicantur, substantia quidem nec in subiecto est, ac
Abbreviated transcription (Latin):
or decẽ. lineã. suꝑficiẽ soliditatẽ. & quȩ cũ¬
q: alia exeodẽ genere in finita sunt: uno quan¬
titatis nomine c̃tinentur: ut hȩc omĩa sub
quantitate ponant᷑: Rurs cũdico albũ. ł¬

Expanded text:
or, decem, lineam, superficiem, soliditatem, et quaecunor, decem, lineam, superficiem, soliditatem, et quaecunque alia ex eodem genere quae infinita sunt, uno quantitatis nomine continentur, ut haec omnia sub quantitate ponant
Abbreviated transcription (Latin):
.I. depͥmis uocib significantib pͥma rerũ ge¬
nerx in eo qđ significantes sunt disputare
Et qm̃ res infinitȩ sunt: infinitas quoq uoces
quȩ significent ẽẽ. necesse est: Sed infinitoꝵ
nulla cognitio. ẽ: Infinita nãq animo cõ¬
p̃hendi nequeunt: Quod aũt ractione m̃¬
tis circũdari ñ potest: nullius scientiȩ fine sutd¬
c̃cludit᷑: Quare infinitoꝵ scientia nulla ẽ:
Sedhic aristoteles ñ de infinitis rerũ significa¬
tionib traoctat : sed decẽ p̃dicam̃ta constitu¬
ens. ad quȩ ipsa infinita multitudo significan¬
tiũ uocũ referri debeat t̃mimauit: Verbigr̃ax.
cũ dico homo. lignũ. lapis. equus. animal. plũ¬
bũ. stagnũ argentũ. aurũ. hȩc & alia huinio¬
di quȩ nimirũ infinita sunt: hec omĩa adu
nãq & siquas alia quȩ certẽs infinita uo¬
cabula : unũ substantiȩ nom̃ includit: Rur¬
sus cũ dicobipedale. tripedale. sex quattu¬

Expanded text:
est, de primis vocibus significantibus prima rerum genera, in eo quod significantes sunt disputare: et quoniam res infinitae sunt, infinitas quoque voces, quae significent eas esse necesse est: sed infinitorum nulla cognitio est, infinita namque animo comprehendi nequeunt. Quod autem ratione mentis circumdari non potest, nullius scientiae fine concluditur, quare infinitorum scientia nulla est: sed hic Aristoteles non de infinitis rerum significationibus tractat, sed decem praedicamenta constituens, ad quae ipsa infinita multitudo significantium vocum referri debeat, terminavit: ut, verbi gratia, cum dico homo, lignum, lapis, equus, animal, plumbum, stannum, argentum, aurum, et alia hujusmodi quae nimirum infinita sunt, haec omnia ad qua sunt alia quae certae sunt infinita vocabula, unum substantiae nomen includit. Rursus cum dico bipedale, tripedale, sex, quatu
Abbreviated transcription (Latin):
sui generis minus. Ergo ad aliud ẽ eoꝵ
relatio. Namsi ꝑse ipsũ paruũ ł magnũ
diceret᷑. nũ quã mons qͥdẽ aliqͣndo paruus
miliũ uͦ magnũ diceret᷑. Rursus in uico¬
qͥ dẽ plures homines eẽ dicimꝰ. in ciuitate
uͦ paucos cũ sint eoꝵ multiplices. Indomo
qͥdẽ multos. intheatro uͦ paucos cũ sint plu¬
res. Amplius. bicubitũ & tricubitũ & unũ¬
qđq taliũ qͣntitatẽ significat. magnũ &ł

Expanded text:
sui generis minus; ergo ad aliud est eorum sui generis minus; ergo ad aliud est eorum relatio; nam, si per se ipsum parvum vel magnum diceretur, nunquam mons quidem aliquando parvus, milium vero magnum diceretquidem plures homines esse dicimus, in civitate vero paucos cum sint eorum multiplices, et in domo quidem multos, in theatro vero paucos cum sint plures. Amplius bicubitum vel tricubitum et unumquodque talium quantitatem significat, magnum ver
Abbreviated transcription (Latin):
genere. contraria eẽ diffiniunt Sed qm̃
ne ordo de contrarietate quantitatis im¬
pediret᷑ id circo superiorib in quib singu¬
lis quantitatib nihil eẽ contrariũ dicebam
has loci contrarietates ad iecimus. & quȩ¬
dã in medio p̃t̃missa st̃. rursus ad supetio¬
ra redeamus. ut expositionis ordo sescipse
contin&. Ait enĩ saperius cũ quantitat nihil
c̃trariũ eẽ ꝓponer&. bicubito ł tricubito
ł suꝑ ficiei ł alicui taliũ nihil posseeẽ con¬
trariũ. Definitis enĩ his quantitatib c̃tra¬
nũ nhil eẽ uidet᷑ ut duob ł tribus. Sed
quaedã cũ sint in definita nec quantitates
ł c̃traria uideant᷑. hoc rursus adiecit.
magnũ minori. Horũ aut̃ nihil ẽ quantitas
sed ad aliquid. Nihil enĩ ꝑseipsũ magnũ
dr̃ ł paruũ. sed ad aliquid refert᷑. Nam
mons quidẽ paruus dr̃. miliũ uͦ magnũ eo
qđ hocqͥdẽ sui generis manis sit. illud uͦ

Expanded text:
genere contraria esse diffiniunt. Sed quoniam genere contraria esse diffiniunt. Sed quoniam ne ordo contrarietate quantitatis impediretur, idcirco superioribus, in quibus singulis quantitatibus nihil esse contrarium dicebamus, has loci contrarietates adiecimus, et quaedam in medio praetermissa sunt, rursus ad superiora redeamus, ut expositionis ordo sese ipse continuet. Ait enim superius, cum quantitati nihil esse contrarium proponeret, bicubito, vel tricubito, vel superficiei, vel alicui talium nihil posse esse contrarium. Diffinitis enim his quantitatibus, contrarium nihil esse videtur, ut duobus vel tribus, sed quaedam cum sint indefinita, nec quantitates et contraria videantur, haec rursus adiecit. magnum minori. Horum autem nihil est quantitas sed ad aliquid; nihil enim per se ipsum magnum dicitur vel parvum, sed ad aliud refertur; nam mons quidem parvus dicitur, milium vero magnum eo quod hoc quidem sui generis maius sit, illud vero
Abbreviated transcription (Latin):
substantialit̃ suscepabilis & frigons & ca¬
loris eẽ dr̃. Quoirca non dehis c̃traris
loquit᷑ quae substantialit̃ in sunt. sedde
his quȩ potest suscipere unaquęq sub¬
stantia iđ qđ potest extrinsecus adhibe¬
ri. Hocaut̃ in om̃ib eẽ substanti is mani
animal sanũ atq egrotũ ẽ. Sed cũ duob
modis animal atq homo spectent᷑. uno
qđ de plurib p̃dicent᷑. altero qđ substan¬
tiȩ st̃. in eo qđ de plurib p̃dicant᷑. c̃trario¬
rũ susceptiua ñ sint. Ut animal in eo qđ
despecieb dr̃ neq sapiens ẽ neq in sipi¬
ens. Et homo in eo qđ de indiuiduis dr̃¬
neq sanꝰ neq aeger. In eo uͦ qđ substantie
sint & qđ indiuiduis sub stantiis p̃sunt.
contrariorũ susceptibiles st̃. Quocirca
tsi nos curȩ officii consularis im¬
pediunt quominus in his studus
omẽ otiũ plenãq operã consũma¬
mus ꝑtinere tam̃ uidet᷑ hoc ad aliquã¬
Quae enĩ multum a se inuicẽ distant in eodẽ

Expanded text:
ter habet, susceptibilis et frigoris et caloris esse dicitur. Quocirca non de his contrariis loquitur quae substantialiter insunt, sed de his quae potest suscipere unaquaeque substantia, id est quod potest extrinsecus adhiberi: hoc autem in omnibus esse substantiis manifeanimal sanum atque aegrotum est. Sed cum duobus modis animal atque homo spectentur, uno quod de pluribus praedicentur, altero quod substantiae sint, in eo quod de pluribus praedicantur contrariorum susceptiva non sunt: ut animal in eo quod de speciebus dicitur, neque sapiens est, neque insipiens, et homo in eo quod de individuis dest, neque aeger; in eo vero quod substantiae sunt, et quod individuis substantiis praesunt, contrariorum susceptibiles sunt. Quocirca t si nos curae officii consularis impediunt quo minus in his studiis omne otium plenamque operam consumimus, pertinere tamen videtur hoc ad aliquaquae enim multum a se distant in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ dr̃. Sed ꝑse qualitas ut albũ neq il¬
lius substantiã significat. neq ullã cõ¬
munionẽ sicut genus specierũ suarũ
& indiuiduarũ species ostendit. Quo¬
cirta aliud substantiȩ ꝓpriũ requiren¬
dũ ẽ. In est enĩ substantiis nihil illis

Expanded text:
tur. Sed per se qualitas, ut album, neque ullius substantiam significat, neque ullam communionem, sicut genus specierum suarum, et individuorum species, ostendit. Quocirca aliud substantiae proprium requirendum est. Inest autem substantiis etiam nihil ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
contrarii non sint Quod si hoo est
cũque aduobus distant numeri. cõ¬
trarii fiant duobus: &erunt uni rer
multa contraria. qđ sieri non potest
Non est igitur contrariũ aliqͥe quanti¬
^tati
gularis. contraria suscipit. ut idem atq:
unus homocũ fuerit candidus atq albus
sole tactus nigrescit. & albus in nigrũ ũ¬
titur. & in contrariũ ꝑmutat᷑. utrasq res
inse contrarias suscipier. Nulli igit᷑ alii
in esse hoc nisi solis substantiis. satis supe¬
riora demonstrant. Siquis autẽ hoc po¬
nat. orationẽ & opinionẽ unã atq ean¬
dẽ contrariorũ eẽ susceptibilẽ. ideo qđ
cũ dico cicero sed& uł eũ sedere opinor cũ
uere sed & uera ẽ & oratio de eodẽ & opinio
qm̃ sed &. Cũ uero surrexerit ille. eadem
ꝑman& opinio ł oratio q̃ dic̃ ł arbitratur

Expanded text:
contrarii non sint. Quod si hoc est, contrarii non sint. Quod si hoc est, cunque a duobus distant numeri, contrarii fiant duobus, et erunt uni rei multa contraria, quod fieri non potest. Non est igitur contrarium aliquid quantitatigularis, contraria suscipit, ut idem atque unus homo cum fuerit candidus atque albus a sole tactus nigrescit, et album in nigrum convertitur, et in contrarium permutatur, utrasque res in se contrarias suscipiens. Nulli igitur alii inesse hoc nisi solis substantiis, satis superiora demonstrant. Si quis autem opponat orationem et opinionem unam atque eamdem contrariorum esse susceptibilem, ideo quod cum dico Cicero sedet, vel eum sedere opinor, cum vere sedet, vera est et oratio de eodem et opinio quod sedet; cum vero surrexit ille, eadem permanet opinio vel oratio quae dicit vel arbitratur
Abbreviated transcription (Latin):
contrariũ. Hoc aut̃ ex ed quȩ singillatĩ
fit inductione confirmat. Homo enĩ ho¬
minił equo. ł alicui alii animaliũ ñ est
contrarius. Sed siquis forsitan dicat cũ
ignis atq aqua substantiȩ sint. ignem
aqua eẽ c̃trariũ mentiet᷑. Non enĩ ignis
aqua contrarius ẽ. sed qualitates ignis
qualitatib aquȩ obponunt᷑. Color enĩ
& frigus contraria sunt. & humor& sicci¬
tas. Quae qualitates cũ aliȩ sunt in igne
aliȩ in aqua. ipsas substantias contrarias
facere uident᷑ sed non sunt. Hoc aut̃ ex
om̃ib aliis substantus potest probari.
in qͥb quisquȩ nil poterit inuenire con¬
trarium Sedhoc solius substantiȩ ꝓpriũ
non est̃ Namque & quantitas definita
contrarus car& Namneq duotribus
contraria sunt. nec duob quattuor.
nec aliquid eiusmodi Nam si dicamus
tres duobuse̾ẽ contrarios. cur non his
trarios eẽ ponamus : Nulla enĩ affer¬
ri ratio potest. cũ tres duob contraru
sint. quattuor uł quinque duorum

Expanded text:
contrarium, hoc autem ex ea quae sigillatim fit inductione confirmat. Homo enim homini vel equo, vel alicui alii animalium non est contrarius. Sed si quis forsitan dicat, cum ignis atque aqua substantiae sint, ignem aquae esse contrarium, mentietur. Non enim ignis aquae contrarius est, sed qualitates ignis qualitatibus aquae opponuntur. Calor enim et frigus contraria sunt, et humor et siccitas, quae qualitates cum aliae sint in igne, aliae in aqua, ipsas substant as contrarias facere videntur, sed non sunt; hoc autem ex omnibus aliis substantiis potest probari, in quibus nihil quisquam poterit invenire contrarium. Sed hoc solius substantiae proprium non est, namque et quantitas definita contrariis caret. Nam neque duo tribus contraria sunt, nec duobus quatuor, nec aliquid hujusmodi: nam si dicamus tres duobus esse contrarios, cur non his trarios esse ponamus? nulla enim afferri ratio potest, cum tres duobus contrarii sint, cur quatuor vel quinque duobus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest consistere . Etqm̃ reb om̃ib: sub¬
stantia subiecta .ẽ. nihileoꝵ quaesunt in
subiecto p̃t̃ substantiã poterit ꝑ manere
Sed pͥor illanatura ẽ si nequa alia eẽ ñ posst̃.
Quocirca. pͥornaturalit̃ uidet᷑ eẽ substantia.
N on absurdeigit᷑ in disputatione qđ pͥus ꝑ
naturã sit pͥus &iam sumpsit. Et diffinitio¬
nem quidem sub stantiȩ ꝓferre non po¬
tuit. sed post exemplum suꝑius datum.
Descriptionẽ quandam ꝓfert. quaquid sit
ipsa substantia queamus agnoscere. Hoc
ẽ autẽ ñ. eẽ in subiecto. Sub stantia enim
in sub iecto ñ . ẽ. Facit autẽ quandã substan¬
tiarum diuisionẽ. cũ dicit alias primas. eẽ.

Expanded text:
m rebus omnibus substantia subjecta est, nihil eorum quae sunt in subjecto praeter substantiam poterit permanere. Sed prior illa natura est, sine qua alia esse non possunt, quocirca prior naturaliter videtur esse substantia; non absurde igitur in disputatione quod prius per naturam fuit, prius etiam sumpsit, et diffinitionem quidem substantiae proferre non potuit, sed post exemplum superius datum descriptionem quamdam profert qua quid sit ipsa substantia queamus agnoscere: hoc est autem, non esse in subjecto; substantia enim in subjecto non est. Facit autem quamdam substantiarum divisionem cum dicit, alias pri
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hunc tractatũ longius texit. Amplius
Scibile sublatũ simul auferc scientiã. Scien¬
tia aut̃ ñ aufert scibile. Nã si scibile ñ sit
non ẽ scientia. Scientia si non sit. nihil ꝓhi¬
b& ẽẽ scibile. ut circuli quadratura si est
scibile. scientia qͥdẽ eiꝰ nondũ ẽ. illud uͦ sci¬
bile ẽ. Diximus illa eẽ simulquaecũq al¬
Et pat̃ simul infert sub stantiã filii. Eodẽ qͦq¬

Expanded text:
Sed hunc tractatum longius texit. ASed hunc tractatum longius texit. Ascibile sublatum simul aufert scientiam, scientia vero non  aufert scibile; nam, si scibile non sit, non est scientia, scientia vero si non sit, nihil prohibet esse scibile; ut circuli quadratura si est scibile, scientia quidem eius nondum est, illud vero sciBILIS EST. Diximus illa esse simul, quaecunque alet pater simul infert substantiam filii. Eodem q