comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidemꝰ sꝑamꝰ : ꝑpatientiã expectamꝰ. Qm̃¬
uis gͦ bonum aliqͦd sit corpꝰ nr̃m: tamẽ
qͣmdiu mortale ꝓpt̾ pecc̃m. ꝗͣdiu indigenᷤ
qͣmdui corruptibile. qͣm diuita mutabile:
ut ne puncto quidẽ temporis consistat ĩ
se: ꝓculdubio tale ẽ. ut optemꝰ redeptio¬
nem illius qͣsit aliq̃n ñ tale. S qͣle erit
aliqͣndo: Quale idem apłs dic̃ alio loco
Oportet corruptibile hoc induere incor¬
ruptionẽ: ⁊ mortale hoc induere ĩ mortali¬
tatem. S etiam cum fui̾t tale corpꝰ nr̃m:
corpꝰ iam cęleste et sp̃ualȩ. corpus angłicũ
insocietate angłoꝵ: nec sic dabit consiliũ
infra animã ẽ. Et queuis anima uilis : ex¬
cellentissimo corꝑe excellentior inuenitur.
Ne uob̃ hoc quasi mirabile uideat᷑: quia
et uilis anima quelibet peccatrix. melior
ẽ qͣlibet magno et p̾stantissimo corpore.
Nẽ melior m̾itis: s natura. Est quidẽ aĩa
peccatͥx: ẽ quibꝰdã concupiscentiar̃ sordib

Expanded text:
patientiam exspectamus» . Quamvis ergo bonum aliquod sit corpus nostrum; tamen quamdiu mortale propter peccatum, quamdiu indigens, quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . Sed etiam cum fuerit tale corpus nostrum, corpus jam coeleste et spirituale, corpus angelicum in societate Angelorum, nec sic dabit consilium est, infra animam est, et quaevis anima vilis excellentissimo corpore excellentior invenitur. 4. Nec vobis hoc quasi mirabile videatur, quia et vilis anima quaelibet peccatrix melior est quolibet magno et praestantissimo corpore. Non est melior meritis, sed natura. Est quidem anima peccatrix, est quibusdam concupiscentiarum sordibus
Abbreviated transcription (Latin):
gna. qͣm p̾clara: qͣm pulcͥ. ꝗͣ stupenda
Ecce qͥ fec̃ ħ omĩa: ds tuus ẽ. Pone ibi
spem tuam: ut sis beatus cuiꝰ spes illiꝰ ĩ
dnm dm̃ ipsus. Quẽ : Qui fec̃ celũ ae
t̾ram. mare ⁊ omia q̃ in eis s̃. Magnũ¬

Expanded text:
gna, quam praeclara, quam pulchra, quam stupenda! gna, quam praeclara, quam pulchra, quam stupenda! Ecce qui fecit haec omnia, Deus tuus est. Pone ibi spem tuam, ut sis beatus: «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Quem? «Qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ omĩa. Ergo ipse sit spestua: dñs
d̾s tuus. In illo sit spestua. In dño dño
deo suo ẽ spes etiam illiꝰ: qui colit satur¬
num. Indnõ deo ipsius ẽ. spes illiꝰ qͥ colit
martẽ: qui colit neptunum: qui colit.
mereurium. Plꝰ addo: qui colit uentrẽ.
le illiꝰ ds̃: atq ille illiꝰ. sluis hꝰ beati quia
Qui fec̃ celum et t̾ram mare ⁊ omĩa q̃ ĩ
eis s̃. frẽs mei: magnũ dm̃ habemꝰ. Be¬
nedicamꝰ nom̃ scm eiꝰ: quia dignat᷑ ẽ fa-¬
cẽ nos possessionẽ suã. Nondũ uides dm̃
N potes amare plene: qͦd ñdum uides.
Quȩ uides ipse fec̃. Miraris mundũ:
quere artificẽ mundi. Suspicis cȩlũ: &
exhorrescis. Cogitas uniu̾sam terrã.
et contremiscis. Maris magnitudinẽ
qñ cogitatione occupas: Respice innu¬
merabilitatẽ stellar̃: respice tanta gn̾a
seminũ. tantas diu̾sitates animaliũ. qͥc¬
qͥd natat inaquis. repit int̾ra: uolitat ĩ
aere. circuit incelo. Omiã ista qͣm ma¬

Expanded text:
quem omnia» . Ergo sit ipse spes tua, Dominus Deus tuus; in illo sit spes tua. In domino deo suo est spes etiam illius qui colit Saturnum; in domino deo ipsius est spes, qui colit Martem, qui colit Neptunum, qui colit Mercurium: plus addo, qui colit ventrem, le illius deus, atque ille illius. Quis hujus beati? Quia«Qui fecit coelunt et terram, mare et omnia quae in eis sunt.» Fratres mei, magnum Deum habemus! benedicamus nomen sanctum ejus, quia dignatus est facere nos possessionem suam. Nondum vides Deum, non potes amare plene quod nondum vides. Quae vides, ipse fecit. Miraris mundum, quare non artificem mundi? Suspicis coelum, et exhorescis; cogitas universam terram, et contremiscis; maris magnitudinem quando cogitatione occupas? Respice innumerabilitatem stellarum; respice tanta genera seminum, tuntas diversitates animalium, quidquid natat in aquis, repit in terra, volitat in aere, circuit in coelo: omnia ista, quam ma
Abbreviated transcription (Latin):
in illo salꝰ: quia dñiẽ salꝰ. Dic̃ enĩ aliꝰ
benedictio tua. Et sine causa sibi ar¬
rogant homines: quia dant salutem.
Sibi dent. Responde suꝑbo homini
Q laris: qr dicis te dare mͥ salutẽ. ł̃ da
uide si habes eam. Considans bñ fra.¬
gilitatẽ tuã: uides quia ñdũ habes. Qͦ
noli monere ut expectẽ atẽ: s expec¬
ta met̃. Nolite confidẽ impͥncipes: &e
infilios hominũ inquib ñ ẽ salus. Ecce
nescio qui pͥncipes ꝓcedunt nescio un-¬
de: & dicunt. Ego baptiro: et ego
quia tumͥ das: Tuum ẽ enĩ qͦd das:
Alt uͦ etiã tu das: uel hoc dicendũ ẽ
quia tudas: Dicat et fistula: qͦd ipsa
dat aqͣm. Dicat et canalis: quia ipse ma-¬
nat. Dicat et p̾co: quia ipse lib̾at. Ego
in aqͣ attẽdo fontẽ: inuoce p̾conis agnos¬
co uidicẽ. Noneris tu plane auctor sa¬
lutis meȩ. Ille erit: deqͦ securꝰ sũ. De te
ĩcertꝰ sũ. Si ñ sis arrogans: ñ ego solus
de te inc̾tꝰ sũ. s et tu de te. Abillo gͦ

Expanded text:
in illo salus, quia «Domini est salus.» Dicit enim alius benedictio tua» . Et sine causa sibi arrogant homines quia dant salutem. Sibi dent. Responde superbo homini: Gloriaris, quia dicis te dare mihi salutem; tibi da. Vide si habes eam. Considerans bene fragilitatem tuam, vides quia nondum habes. Ergo noli monere ut exspectem a te, sed exspecta mecum. «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus non est salus.» Ecce nescio qui principes procedunt, nescio unde, et dicunt: Ego baptizo, et ego quia tu mihi das? Tuum est enim quod das? Aut vero etiam tu das? vel hoc dicendum est, quia tu das? Dicat et fistula quia et ipsa dat aquam; dicat et canalis quia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse liberat. Ego in aqua attendo fontem, in voce praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane auctor salutis meae: ille erit de quo securus sum; de te incertus sum. Si non sis arrogans, non ego solus de te incertus sum, sed et tu de te. Ab illo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s es. Non enĩ deserit opꝰ suum: si ab oꝑe
ñ deserat᷑. Conuerte gͦ te ad illũ: cui diciꝰ
Laudabo dnm̃ inuitamea: psallã deo
meo qͣm diu sũ. Monet enĩ nos iã imple¬
tus tanto spu iste: et dic̃. qͣsi de longe
remotis et longe ꝑegͥnantib. et ñ solũ
dnm̃ ñ uolentib laudare. s ñdũ uelde
deo sꝑantib. Nolite confidc in pͥncipes:
et in filios homiñ. inqͥb ñ ẽ. salus. In u¬
no filio hominis salus: et inipso ñ qͥa
filiꝰ hominis. s quia filiꝰ d̾i. Nꝓpt̾ id qͦd
suscepit exte: s. ꝓpt̾ io qͦd seruauit in
se. Ergo innullo homine salꝰ: qr ⁊ ĩ illo

Expanded text:
factus es. Non enim deseret opus suum, si ab opefactus es. Non enim deseret opus suum, si ab opeergo te ad illum cui dicis, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Monet enim nos jam impletus tanto spiritu iste, et dicit quasi longe remotis, et longe peregrinantibus, et non solum Deum non volentibus laudare, sed nondum vel de Deo sperantibus: «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus» «non est salus.» In uno filio hominis salus; et in ipso non quia filius hominis, sed quia Filius Dei; non propter id quod suscepit ex te, sed propter id quod servavit in se. Ergo in nullo homine salus: quia et in illo
Abbreviated transcription (Latin):
les defuturo dõ tuo qͣm dni es. Bene. Qcͥ¬
qͥd hic p̾sum̃dũ ẽ: de illo sꝑa. Nonnos dese¬
rat spes inista ꝑ egͥnatione et temptatiõe.
in istis imꝓbitatib ⁊ insidiis inimici᷑ cir¬
ciemꝰ: Audi qͦd sequit᷑. Nolite confid̾e
inpͥncipes. frẽs: magnũ negotiũ hic ac¬
cipimꝰ. Diuina uox ẽ: et desuꝑ sonat no¬
bis: M enĩ nescio qͣ infirmitate anima
humana. qñ fui̾t tribulata hic. desꝑat
de do: et uult p̾sum̾e de homine. Dicat᷑
homini ĩ afflictione aliqͣ constituto: ẽ.
qͥdã hõ magnꝰ ꝑquẽ possis lib̾ari: arridet:
liũ mortalis et gaudes: ꝓmictit᷑ ĩmortal.
et tristis es. Pmitat᷑ tͥ qͦd lib̾at te tecũ
lib̾andꝰ: et tanqͣm aliqͦ magno aixilio
exultas: ꝓmittit᷑ ille lib̾ator qui lib̾atore ñ
indiget. et qͣsi ad fauillã desꝑas. ue talib
cogitationib. Longe ꝑegͥnant᷑. U̾e misera
et magna mors in eis. Aꝓpiqͣ. incipe desid̾a-¬
re: incipe querere et cognosce̾ eum aquo

Expanded text:
lis de futuro Deo tuo quamdiu es. Bene: quidquid hic praesumendum est, de illo spera. Non nos deserat spes in ista peregrinatione et tentatione, in istis improbitatibus et insidiis inimici, cirsequatur: «Nolite confidere in principes.» Fratres, magnum negotium hic accipimus; divina vox est, et desuper sonat nobis. Modo enim nescio qua infirmitate anima humana, quando fuerit tribulata, hic desperat de Domino, et vult praesumere de homine. Dicatur homini in afflictione aliqua constituto, Est quidam homo magnus, per quem possis liberari: arridet, lium mortalis, et gaudes: promittitur immortalis, et tristis es! Promittitur tibi quod liberet te tecum liberandus, et tanquam aliquo magno auxilio exsultas: promittitur ille liberator qui liberatore non indiget, et quasi ad fabellam desperas. Vae talibus cogitationibus; longe peregrinantur: vere misera et magna mors in eis. Appropinqua, incipe desiderare, incipe quaerere et agnoscere eum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ eiꝰ: et reu̾tet᷑ int̾rã suã. Ecce totũ
qͥd loqͥt᷑: nesciens qͣmdiu loqͣt᷑. Minat᷑
nesciens ꝗͣ diu uniat. Subito exiet sp̃c
eiꝰ et reuertet᷑ int̾rã suam. Nunqͥd qñ
uult exiet sp̃c eiꝰ: Exiet et qñ ñ uult:
exiet et qñ nescit. Reu̾tet᷑ int̾rã suam st ĩi.
Exeunte sp̃u: caro reu̾tet᷑ int̾ram. S
quia caro erat q̃sic loquebat᷑: de me enĩ
p̃sume et ego tͥ do ñ dice̾nt. nͥ illi deqͥ¬

Expanded text:
et revertetur in terram suam.» Ecce totum quod loquitur, nesciens quamdiu loquatur; minatur, nesciens quamdiu vivat. Subito exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam. Numquid quando vult, exiet spiritus ejus? Exiet, et quando non vult exiet, et quando nescit revertetur in terram suam. Exeunte spiritu, caro revertetur in terram. Sed quia caro erat quae sic loquebatur De me enim praesume, et ego tibi do, non dicerent nisi illi de qu
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ. Et dum ext̾minata fui̾t uia pecca-¬
torum. quid nob̃ restat: Uenite benedicti
patris mei: ꝑcipite regnũ qͦd uob paratũ ẽ
ab origine mundi. Adhoc concludit psalmꝰ.
Et iuã peccõꝵ ext̾minabit. Et quid tu:¬
It̃ iͦi. Regnabit dñs inȩt̾nun. Gaude: quia tͥ
regnabit. Gaude: quia tueris regnũ eiꝰ.
lude enim qͥd sequit᷑. Es certe ciuis de syõ.
ñ debabilonia: id: ñ de ciuitate ñ ꝑitura hꝰ
scłi: s defyon ad tempꝰ laborante et ꝑegri¬
nante. in ȩt̾num autẽ regnatura. Audisti
gͦ finẽ. Inde es. Regnabit dñs inet̾nũ. ds̃
tuus syon. Osyon ds̃ tuus regnabit met̾¬
num. Nunqͥd sine te regnabit ds̃ tuus:
Ingen̾ationẽ et gen̾ationẽ. Bis dix̃ quia
ñ potuit semꝑ dice̾: ne putes quia u̾b̃ fini¬
tis. finit᷑ ȩt̾nitas. E t̾nitas inu̾bo. quatuor
sillabis constat: inse sine fine ẽ. Non po¬
tuit mͥ nͥ sic com̃dari. Ds̃ tiuiis regnabit
ingen̾ationẽ et gen̾ationẽ. Par̃ dix̃. Si

Expanded text:
 Et dum exterminata fuerit via peccatorum, quid nobis restat? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ad hoc concludit Psalmus: «Et viam peccatorum exterminabit.» Et quid tu? «Regnabit Dominus in aeternum.» Gaude, quia tibi regnabit; gaude, quia tu eris regnum ejus. Vide enim et quid sequitur. Es certe civis de Sion, non de Babylonia; id est, non de civitate periturai, sed de Sion ad tempus laborante et peregrinante, in aeternum autem regnatura. Audisti ergo finem; inde es. «Regnabit Dominus in aeternum, Deus tuus, Sion.» O Sion, Deus tuus regnabit in aeternum: numquid sine te regnabit Deus tuus? «In generationem et generationem.» Bis dixit, quia non potuit semper dicere. Nec putes quia verbis finitis finitur aeternitas. Aeternitas in verbo quatuor syllabis constat, in se sine fine est. Non potuit tibi nisi sic commendari, «Deus tuus regnabit in generationem et generationem.» Parum dixit: si
Abbreviated transcription (Latin):
nimã: et laudo dnm. Tolle michi ter¬
renam habitationem. depͥm̃tẽ sensum
multa cogitantẽ: ut amultis in unum
confluam: Nut laudem dñm. Quã¬
estu hic dicimꝰ: portio autẽ mea ñ hic.
s int̾ra uiuentium. Nam ista t̾ra morientiũ

Expanded text:
nimam, et laudo Dominum; tolle mihi terrenam habitationem deprimentem sensum multa cogitantem, ut a multis in unum confluam, et laudo Dominum: quames tu» hic, dicimus: «portio» autem «mea» non hic, sed «in terra viventium» . Nam ista terra morientium
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Unde uiuis: canta. Mors tua ẽ de me-¬
mͦes. Nunqͥd psallis do tuo qͣm diu es: Ecce
psallebas: au̾tisti te ad aliqͦd negotiũ. lã ñ
psallis: et es. Ecce es: et ñ psallis. fortassis
etiã cupiditate inclinatꝰ ad aliqͥd. ñ solũ ñ
psallis: s. et offendis auditũ eiꝰ: ⁊estñ. Quȩ
ait qͣm diu sum : Aliqͣndo forte ñerit. Im¬
mo ȩt̾num erit ipm dii: ⁊ iõ uere diuerit.
Nam quicqͥd finem ht̃ intꝑre: qͣmlibet in. It̃ ĩ¬

Expanded text:
tes; unde vivis, canta. Mors tua est de moetes; unde vivis, canta. Mors tua est de moemodo es; numquid psallis Deo tuo quamdiu es? Ecce psallebas; avertisti te ad aliquod negotium, jam non psallis, et es: ecce es, et non psallis. Fortassis etiam cupiditate inclinatus ad aliquid, non solum non psallis, sed et offendis auditum ejus; et es tamen.ait, «quamdiu sum?» Aliquando forte non erit? Imo aeternum erit ipsum diu, et ideo vere diu erit. Nam quidquid finem habet in te
Abbreviated transcription (Latin):
hꝑmauet: aut malus transit. &e bonꝰ hic ꝑmanet¬
hicꝑmanet. mbo tͣnseunt: s ñ ambo ad
unum. Duo erant: pauꝑ et ulcerosus adia¬
ra et bysso. inepulis quotidie splendidis.
Ambo hic erant: ambo hic tͣnsierũt: s nõ
actunum locũ. Diu̾sa loca suscipiunt: qͥa
iliu̾sa m̾ita ꝑducunt. Tnͣsiit pauꝑ insinũ
abrahe: et tͣnsiit diues ad torm̃ta in fero-¬
rum. Uicim corꝑe int̾ra: illȩ indomo. ille
ante ianuã. Post mortẽ tantum separati:
cit: uita aut̃ nr̃a ꝑfecta ñ ẽ. nͥ illa quȩ
ꝓmittit᷑: hic gemitꝰ: hic teptationes:
hic angustie: hic merores: hic ꝑicula:
tant indomo tua in scła scłoꝵ laudabũt
te: qͣndo totum negotium nr̃m ipsalaus
erit. S qñ hoc: Inuita mea. Mͦ enĩ quidẽ:
Possit tͥ dic̾e. Mors mea. Unde mors tua:
Quia ꝑegͥnor. adnõ. Si enim herere illi ui¬
ta ẽ: recede ab illo mors ẽ. S quid te conso¬
latur: Spes lamuiuis inspe. De spe lau-¬
da: de spe canta. Unde morstua ẽ: ñ can-¬

Expanded text:
manet; aut malus transit, et bonus hic permanet: ambo transeunt, sed non ambo ad unum. Duo erant; pauper ulcerosus ad jara et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, cit, vita autem nostra perfecta non est, nisi illa quae promittitur; hic gemitus, hic tentationes, hic angustiae, hic moerores, hic pericula: tant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te» ; quando totum negotium nostrum ipsa laus erit. Sed quando hoc? «In vita mea.» Modo enim quid est? Posset tibi dicere, Mors mea. Unde mors tua? Quia peregrinor a Domino. Si enim haerere illi, vita est; recedere ab illo, mors est. Sed quid te consolatur? Spes. Jam vivis in spe; de spe lauda, de spe canta. Unde mors tua est non can
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ odit ds peccã sua defendentẽ: sic sub¬
leuat consitentem. Hac gͦ spe accepta. quȩ
spes ñ pot̾ eẽ sine gaudio: qͣmuis in rebus
simꝰ dificilib scł̾m istam uitã. et plenisꝓ
cellar᷑ et tempestatum : hac tam̃ spe erec¬
et cui dicit: Quid dicimꝰ frẽs: Caro dic̃ lau¬
daanima mea dnm: Et pot̾ caro bomu
consilium ammȩ sugg̾ere: Ut multũ sit
edomita caro. et a dño imꝑtitis uirib nr̃ȩ
seruituti fubiecta. tit omnino ita seruiat
nob̵ tanꝗͣ condicionale mancipium: sufficit
ameliorib petunt᷑. Et si bonũ qͥd̾dam ẽ animanr̃a.

Expanded text:
Sicut odit Deus peccata sua defendentem, sic subSicut odit Deus peccata sua defendentem, sic sublevat confitentem. Hac ergo spe accepta, quae spes non potest esse sine gaudio; quamvis in rebus simus difficilibus secundum istam vitam, et plenis procellarum et tempestatum: hac tamen spe erec quis dicit, et cui dicit? Quid dicimus, fratres? Caro dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Et potest caro bonum consilium animae suggerere? Ut multum sit edomita caro, et a Domino impertitis viribus nostrae servituti subjecta, ut omnino ita serviat nobis sicut conditionale mancipium; sufficit a melioribus petuntur. Et si bonum quiddam est anima nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
u et fletus sine gaudio ñ ẽ. fide¬
li homini et ꝑegͥno inscło. nul¬
ñ ẽ sine dolore atq suspirio. Spes tñ certa
reditꝰ nr̃i: etiam ꝑegͥnando tristes conso¬
lat᷑ et exhortat᷑. Rapiant corur̃m u̾ba
dĩ: et possessor ur̃ undicet sibi possessio¬
nẽ suam: id: m̃tes urãs. ne au̾tant᷑ in ali-¬
ud. Unꝰ quisq ur̃m totꝰ hicsit: ut hic ñ sit.
ld: totus sit inu̾bo dei qͦd sonat ĩ terra:
ut abeo exaltet᷑ et ñ sit in terra. Id eo enĩ
ds nob̾cum: ut nos cum illo. Qui enim
ut nob̾cum ẽẽt descendit ad nos: faciet
ut c̃ illo possimꝰ ascende adse. Int̾im ipse
sonat. Cuiꝰdam uox ẽ quȩ siuultis ur̃a ẽ: exhor¬
tantis animã suã ad laudandum dm̃. ⁊ dicentis.
s. Lauda anima mea dnm. Aliq̃ñ enĩ intͥbula¬
tionib atq teptationib p̾sentis uitȩ : uelis no¬
lis conturbatur amia. Cuiꝰ ꝑturbationẽ in
alio psalmo alloquitur: dicens. Quare tristis
tuit: quasi dic̾et ei anma sua q̃ illũ tristi-¬

Expanded text:
ubi et fletus sine gaudio non est. Fideli homini et peregrino in saeculo, nulnon est sine dolore atque suspirio. Spes tamen certa reditus nostri, etiam peregrinando tristes consolatur et exhortatur. Rapiant cor vestrum verba Dei, et possessor vester vindicet sibi possessionem suam, id est mentes vestras, ne avertantur in aliud. Unusquisque vestrum totus hic sit, ut hic non sit: id est, totus sit in verbo Dei, quod sonat in terra ut ab eo exaltetur, et non sit in terra. Ideo enim Deus nobiscum, ut et nos cum illo. Qui enim ut nobiscum esset, descendit ad nos, facit, ut cum illo ssonat. Cujus vox est? Quae, si vultis, vestra est exhortantis animam suam ad laudandum Deum, et dicentis sibi, «Lauda, anima mea, Dominum.» Aliquando enim in tribulationibus atque in tentationibus praesentis vitae, velis nolis, conturbatur anima: cujus perturbationem in alio psalmo alloquitur, dicens, «Quare trististuit, quasi diceret ei anima sua, quae illum tristi
Abbreviated transcription (Latin):
boiu trituranti osñ frenab̾: ibi de bob ñ co-¬
gitauit ds. ltaq qͦsdam boues uoluit signi¬
ficare. Non enĩ hoc curat deus mon̾e: quid
agatur cumbob. Ht hoc nat᷑a ipsa huma-¬
na. Sic fc̃s ẽ hõ: ut norit consulere ium̃¬
tis suis. Nec inde p̾cepta adeo accepit: s
insinuatũ ẽ. illi inm̃itẽ a deo. ut possit et
sine p̃cepto fac̾e. fecit illum talẽ ds̾.S. qͦmͦ
regit pecus: Regendꝰ ab alio. Abeo a quo
regitur: accepit p̾ceptum. Ad p̃cepti gꝰ te¬
norẽ: ñ ẽ debob cura do. Ad ꝓuidentiã
uniu̾sitatis qͣ creauit omĩa ⁊ mundũ regit:

Expanded text:
ranti os non infrenabis» ; ibi de bobus non cogitavit Deus? Itaque quosdam boves voluit significari. Non enim hoc curat Deus monere quid agas cum bobus; habet hoc natura ipsa humana. Sic factus est homo, ut norit consulere jumentis suis: nec inde praecepta a Deo accepit, sed insinuatum est illi in mentem a Deo, ut possit et sine praecepto facere; fecit illum talem Deus. Sed quomodo regit pecus, regendus est ab alio; ab eo a quo regitur, praeceptum accepit. Ad praecepti ergo tenorem, non «est de bobus cura Deo:» ad providentiam universitatis, q
Abbreviated transcription (Latin):
ollempnitati martyrũ sicut
deuotio celebritatis ui̾e: ita
nrẽ seruitutis sermo debt̃
Sed meminisse oportet caritatẽ urãm:
hest̾na die qͣm multa dicta s̃. Non enĩ
qr ꝓpt̾ aiuditatẽ int̾ioris oris utr̃i. ꝑ totũ
sermonẽ tanqͣm recentes a fuistis: ꝓpt̾ea
obliuisci debemꝰ infirmitatis cõmunis.
Primo q ⁊ honorare oportet u̾ba p̾cla¬
ra: sicut scͥptũ ẽ. Reclara autẽ u̾ba sap̃ie
panis cȩlestis ẽ. Apłs dic̃. Habemꝰ thesau¬
rum istũ inuasis fictilib: ut eminentia

Expanded text:
olemnitati martyrum, sicut devotio celebritatis vestrae, ita nostrae servitutis sermo debetur. Sed meminisse oportet Charitatem vestram, hesterno die quam multa dicta sint. Non enim quia propter aviditatem interioris oris vestri per totum sermonem tanquam recentes adfuistis, propterea oblivisci debemus infirmitatis communis: primo quia et honorare oportet verba praeclara, sicut scriptum est, Praeclara autem verba sapienpanis coelestis est. Apostolus dicit: «Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, ut emin
Abbreviated transcription (Latin):
q sit mundũ: significatione tam̃ agnꝰ
significat aliquid mundũ: porcꝰ signi¬
ficat aliquid ĩ mundũ. Agnꝰ significat
innocentiam sapientiȩ ruminantis:
porcꝰ significat inmundiciã stulticiȩ
obliuiscentis. Breuis psalmꝰ ꝓsollenni¬
tate dictus ẽ : uideamꝰ anpossit etiam
breuit̾ tractari.

Expanded text:
atione tamen agnus significat aliquid mundum, porcus significat aliquid immundum: agnus significat innocentiam sapientiae ruminantis; porcus significat immunditiam stultitiae obliviscentis. Brevis Psalmus pro solemnitate dictus est; videamus an possit etiam breviter tractari.
Abbreviated transcription (Latin):
nis: non deipso thesauro alibi scͥptum
ẽẽt. Thesaurus desidabił requiescit in
ore sapientis: uir autẽ stultꝰ glutit il¬
lud. Unde ad monemꝰ caritatẽ urãm:
ut ea q̃ audiendo tanqͣm uentre me¬
moria conditis. rurs euoluendo et co¬
gitando qͥdãmͦ ruminetis. Hoc ÷ enĩ
thesaurꝰ des dabił. reqͥescit in ore sapi-¬
entis: uir autẽ stultꝰ glutit . B reuiter
dix̃. Sapiens ruminat: stultꝰ ñ rumi¬
nat. hoc autẽ aꝑte ⁊ latine qͥd ẽ : Sapi¬
ens cogitat ea que audierit: stultꝰ aut̃
audit. ⁊ obliuioni tradit. Neq enĩ ꝓpt̾
aliud in lege munda ea dicta s̃ anima¬
lia quȩ ruminant: ĩmunda q̃ ñ rumi-¬
nant. Nam creat᷑a dei. omĩs munda :
Artifici deo tam mundus ẽ agnꝰ: ꝗͣ por
cus. Creauit eium omĩa bona ualde:
et omĩs creat᷑a dei bona ẽ dic̃ apłs: et

Expanded text:
bi scriptum esset: «Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum» . Unde admonemus Charitatem vestram ut ea quae audiendo tanquam ventre memoriae conditis, rursus revolvendo et cogitando quodammodo ruminetis. Hoc est enim, «Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum:» breviter dixit, Sapiens ruminat, stultus non ruminat. Hoc autem aperte et latine quid est? Sapiens cogitat ea quae audierit; stultus autem audita oblivioni tradit. Neque enim propter aliud in Lege, munda ea dicta sunt animalia quae ruminant, immunda quae non ruminant : nam creatura Dei omnis munda est. Artifici Deo tam mundus est porcus quam agnus. Creavit enim omnia bona valde : et, «Omnis creatura Dei bona est,» dicit Apost
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ: inuiis eiꝰ ambulauer̃. Ex qͦ
uid̃ipot̃ qui ambulant inuia dñi. id ẽ ĩ
lege dñi. scrutando testimonia eiꝰ. ⁊ into¬
tocorde exquirendo eum. iam ẽẽ posse i¬
maculatos. hocẽ. sine peccato: ꝓpt̾ u̾ba
sequentia: ñ enim qui oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. ĩ
uiis eiꝰambulauer̃. Qui autẽ pecc̃m fac.
et iniquitatẽ facit: ait beat᷑ ioħs. Et ad¬
didit. Peccatũ. iniquitasẽ. S iãsermo is¬
te claudend ẽ: nec inangustũ tanta q̃¬

Expanded text:
iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt.» Ex quo videri potest, qui ambulant in via Domini, id est in lege Domini, scrutando testimonia ejus, et in toto corde exquirendo eum, jam esse posse immaculatos, hoc est sine peccato, propter verba sequentia: «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt. Qui» autem «peccatum facit, et iniquitatem facit,» ait beatus Joannes; et addidit, «Peccatum iniquitas est» . Sed jam sermo iste claudendus est, nec in angustum tanta q
Abbreviated transcription (Latin):
lite. Si ad illud ꝑuenire uultis: huc ue¬
nite. hacite. Uie ꝑu̾se relinquite malig¬
nitatẽ: qui ñ potestis relinquere beati¬
tudinis uoluntatem. Frustra tendendo
fatigamini: qͦ ꝑueniendo inqͥnamini.
Non autẽ beati inqͥnatiinerrore. qui
Beati qui scrutant᷑ testimonia eiꝰ: into-¬
to corde exquirunt eum. Nonmͥ uidet᷑
aliud hisu̾bis cõmemoratũ. beatoꝵ genꝰ:
qͣm illud qͦd ante dictum ẽ. Nam scru¬
tari testimonia dñi. et eum intoto corde
exquirere: ħ ÷ immaculatum inuia. ĩ
lege dñiambulare. Deniq seqͥt᷑ ⁊ dicit
Nonenim qui oꝑantur iniquitatẽ: ĩuiiꝰ
eiꝰ ambulauer̃. Si gͦ ambulantes in uia.

Expanded text:
lite: si ad illud pervenire vultis, huc velite: si ad illud pervenire vultis, huc venite, hac ite. Viae perversae relinquite malignitatem, qui non potestis relinquere beatitudinis voluntatem. Frustra tendendo fatigamini, quo perveniendo inquinamini. Non autem beati inquinati in errore, qui «Beati qui scrutantur testimonia ejus, in toto corde exquirunt eum.» Non mihi videtur aliud his verbis commemoratum beatorum genus, quam illud quod ante dictum est. Nam scrutari testimonia Domini, et eum in toto corde exquirere, hoc est immaculatum in via, in lege Domini ambulare. Denique sequitur et dicit: «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt.» Si ergo ambulantes in via,
Abbreviated transcription (Latin):
prisq corrumpit᷑: in hoc malo beati¬
tudinem querit: & se miserũ putat.
cum ad suȩ concupiscentiȩ uoluptatẽ
leticiamq non ꝑuenit. Beatum uͦ ñ
dubitat iactare: cumꝑuenit. Et qͥsqͥs aua¬
ricie fa̾cib in ardescit: ad hoc congregat
quoc̾q mͦ diuitias ut beatus sit. Inimicorũ
sanguinem fundere quic̾q desidat: dña¬
tionem quisqͥs affectat: crudelitatẽ suam
quisqͥs alienis cladib pascit: in omnib sce¬
lerib beatitudinem querit. Hos gͥ erran¬
tes. et u̾a miseria falsam beatitudinẽ reqͥ.¬
rentes. reuocat ad uiam siaudiat᷑ uox ista
diuina: beati immacłati inuia. qui am-¬
bulant in lege dñi: tanꝗͣ dicens. Quo iti :
ꝑitis: et nescitis. Non illuc itur qͣ ꝑgitis:
quo ꝑuenire desidatis. Namutiq beati
ẽẽ. cupitis: s misera sunt. ⁊ ad maiorẽ mi-¬
seriam ducunt. itin̾a istaquȩ curritis.
Tammagnũ bonũ: querere ꝑ mala no¬

Expanded text:
prisque corrumpitur, in hoc malo beatiprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum putat, cum ad suae concupiscentiae voluptatem laetitiamque non pervenit, beatum vero non dubitat jactare cum pervenit. Et quisquis avaritiae facibus inardescit, ad hoc congregat quocumque modo divitias, ut beatus sit: inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, dominationem quisquis affectat, crudelitatem suam quisquis alienis cladibus pascit, in omnibus sceleribus beatitudinem quaerit. Hos igitur errantes, et vera miseria falsam beatitudinem requirentes, revocat ad viam, si audiatur, vox ista divina, «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini:» tanquam dicens, Quo itis? Peritis, et nescitis. Non illac itur qua pergitis, quo pervenire desideratis: nam utique beati esse cupitis; sed misera sunt, et ad majorem miseriam ducunt itinera ista qua curritis. Tam magnum bonum quaerere per mala no
Abbreviated transcription (Latin):
EATI immaculati in
uia: qui ambulant inle¬
ge dñi. Tanqͣm diceret.
Scio quid uelis. B̾ eatitu¬
dinem queris. Sigͦ. ẽẽ
lis beatus: esto ĩmacłat᷑.
Allud enim om̃s: hoc aut̃
pauci uolunt: sine qͦ ñ ꝑuenit᷑ ad illud
quod om̃s uolunt. S ubi erit quisq im¬
maculatus. nͥ inuia : In qua uia: nͥ inlege
dñi : Ac ꝑ hoc. beati immaculati inuia.
qͥ ambulant in lege dñi. ñ suꝑ fluo nob̃
dr̃: s exhortatio necessaria nr̃is m̃tib
adhibet᷑. Quid enim bonisit ad qͦdint¬
tipigri sunt. id÷ immaculatos ambula¬
re inura. quȩ ẽ. lex dni: sic ostendit᷑. cũ
beatos ẽẽ. qui hoc faciunt indicat᷑: ut
ꝓpt̾ illud quod om̃s uolunt. etiam hoc
fiat qͦd plurimi nolunt. Beatum qͥppe
ẽẽ. tam magnum ẽ bonum: ut hoc et
boniuelint et mali. Nec mirũ : qͦd boni
ꝓpt̾ea sunt boni: s illud ÷ mir̃. qͦd etiã
mali ꝓpt̾ea sunt mali. ut sint beati. Nã
quisquis libidinib deditꝰ. luxuria stu¬

Expanded text:
eati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini. Tanquam diceret: Scio quid velis, beatitudinem quaeris; si ergo esse vis beatus, esto immaculatus. Illud enim omnes, hoc autem pauci volunt, sine quo non pervenitur ad illud quod omnes volunt. Sed ubi erit quisque immaculatus, nisi in via? In qua via, nisi in lege Domini? Ac per hoc, «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini,» non superfluo nobis dicitur, sed exhortatio necessaria nostris mentibus adhibetur. Quid enim boni sit ad quod multi pigri sunt, id est, immaculatos ambulare in via, quae lex est Domini, sic ostenditur, cum beatos esse qui hoc faciunt, indicatur, ut propter illud quod omnes volunt, etiam hoc fiat quod plurimi nolunt. Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea sunt boni; sed illud est mirum, quod etiam mali propterea sunt mali, ut sint beati. Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stu
Abbreviated transcription (Latin):
ut simꝰ scđm apłm. non alta sapientes sed
humilib consentientes. Nonait colloquẽ¬
tes. s consentientes: qͦd ñ fit ore. ẜ. corde. Ypi¬
crita. sidicis te hr̃e. cum credas te ñ hr̃e pec¬
catum: foris fingis humilitatẽ. intꝰ ample¬
cterisuanitatẽ. Ergo ⁊ more. ⁊ incorde. ñ
habesu̾itatem. Quid tͥ ꝓdest uid̾i homini¬
bus humile ẽẽ. qd dicis: si d̾s uidet altum
ẽẽ qͦd sapis: Certe situis aurib diuinũ ĩ¬
sonaret oraculum. nolialtum dicẽ: nec
sic imm̾ito dãpnareris. si humile inore
corã hominib. ⁊ altum incorde corã deo
intuses bumilis uͥsapis: Anideo mens
altitudine inflat᷑. ut humilitate lingͣ
m̃tiat᷑: Legis uel audis. noli altũ saꝑe
stime: & tu intantum sapis altum. ut
tim̃e. Et unde inquis scpͣtum ẽ ñ enim
quioꝑant᷑ iniquitatẽ. inuus eiꝰ ambula-¬
uerunt: An uͦ scĩ dñi ñ ambulant in

Expanded text:
um Apostolum, «non alta sapientes, sed humilibus consentientes» : non ait, colloquentes, sed, «consentientes;» quod non fit ore, sed corde. Hypocrita, si dicis te habere, cum credas te non habere peccatum; foris fingis humilitatem, intus amplecteris vanitatem. Ergo et in ore et in corde non habes veritatem. Quid tibi prodest videri hominibus humile esse quod dicis, si Deus videt altum esse quod sapis? Certe, si auribus divinum insonaret oraculum, Noli altum dicere; nec sic immerito damnareris, si humile in ore coram hominibus, et altum in corde coram Domino intus es humilis ubi sapis? An ideo mens altitudine inflatur, ut humilitatem lingua mentiatur? Legis, vel audis, «Noli altum sapere, sed time:» et tu in tantum sapis altum, ut tumere. 2. Et unde, inquis, scriptum est, «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt?» An vero sancti Domini non ambulant in
Abbreviated transcription (Latin):
tio soluta ẽ: satisq apparuit scpͥturȩ auc¬
t̾oritate canonicȩ fieri posse. ut ambu¬
lantes mniuis dñi. qͣmiusñ sint sine perc̃o¬
qͦd ex quir᷑. In toto enim corde: ñ negligent Q
exquir. Sigͦ spe beati: fortassis etiam spe
ĩmactati. Namꝓfecto in hac uita licet in
lege dñi ambulemꝰ. licet scrutem᷑ testimo¬
nia eiꝰ. & in toto corde exquiramꝰ eũ: si di¬
x̃imꝰ ꝙ peccatũ ñ habemꝰ. nosipsos seduci-¬
mꝰ ⁊ u̾itas in nob ñ ẽ. S hoc diligentiꝰ inqͥ

Expanded text:
tio soluta est, satisque apparuit Scripturae auctio soluta est, satisque apparuit Scripturae auctoritate canonicae, fieri posse ut ambulantes in viis Domini, quamvis non sint sine pecd exquirunt: in toto enim corde, non negligenter exquirunt. Si ergo spe beati, fortassis etiam spe immaculati. Nam profecto in hac vita, licet in lege Domini ambulemus, licet scrutemur testimonia ejus, et in toto corde exquiramus eum, «si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est» . Sed hoc diligent
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣalia uia cucurrerã. qñ dicebã: bonũ
certam̃ certaui. cursum consũmaui: Sa¬
tis sint ista responsa. quib apłm paulũ am
adhuc incarne uiuensinuiis dñi ambula¬
bas: habebaspeccatum. ansine peccato
eras: Audiamꝰutrum seipse seducat: an
stisubi confiteor dicens: ñ enim qͦd uolo fa¬
ciobonum. s. qͦd nolo malũ hocago: Et
hoc auduumꝰ. Iam itaq illud int̾rogamꝰ:
qͦmͦ inuiis dñi ambulabas. simalũ qͦd nole¬
bas hocagebas: cum psalmꝰ sc̃s insonet di¬
cens. Nonenim qui oꝑant᷑ iniquitatẽ: in
uiis eiꝰambulauer̃. Audi continuo respon¬
dentẽ: ꝑsententiã consequentẽ. Si qͦd no¬
lo inquit ego hoc facio: iam ego ñ oꝑor il¬
lud: s qͦd habitat inme pecẽm. Ecce qͣm̃¬
admodum qui ambulant inuiis dñi ñ¬
ipsi oꝑant᷑ illud. s qͦd habitat in eispecca¬
tum. Hic dicit aliqͥs. Qͦm agebat qͦd nole¬
bat malũ: et qͦmͦ ipse ñidagebat. s. qͦd ha¬
bitabat in illopecẽm: Int̾im iam illa qͣs¬

Expanded text:
in qua alia via cucurreram, quando dicebam, «Bonum certamen certavi, cursum consummavi» ? Satis sint ista responsa, quibus apostolum Pauladhuc in carne vivens in viis Domini ambulabas; habebas peccatum, an sine peccato eras? Audiamus utrum se ipse seducat, an stis ubi confiteor, dicens, «Non enim quod volo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago?» Et hoc audivimus: jam itaque illud interrogamus, Quomodo in viis Domini ambulabas, si malum quod nolebas hoc agebas; cum Psalmus sanctus insonet dicens, «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt?» Audi continuo respondentem per sententiam consequentem: «Si quod nolo,» inquit, «ego hoc facio, jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum» . Ecce quemadmodum qui ambulant in viis Dominipsi operantur illud, sed quod habitat in eis peccatum. 3. Hic dicet aliquis: Quomodo agebat quod nolebat malum, et quomodo ipse non id agebat, sed quod habitabat in illo peccatum? Interim jam ista quaes
Abbreviated transcription (Latin):
cͥt hereticũ suꝑbientẽ. opitulare mͥꝑap
aniens se. ut impleat᷑ te. Ipsum audiamꝰ
frẽs kmñi: ipsum de hac questione sipla
me: utrum ambulau̾is inuiis dñi. cũ
adhucincarne uiu̾es. Responde dic. Et
unde dicebam: ueruntam̃ in qͦ ꝑuenimꝰ
ineo ambulemꝰ: Unde dicebã: ñ qͥd circ̃¬
uenit uostitus: Nonne eodẽ spu ambu¬
lauimꝰ: Nonne eifdem uestigiis: Unde dice¬

Expanded text:
 haereticum superbientem opitulare mihi po tuus exinaniens se, ut impleatur te? Ipsum audiamus, fratres mei; ipsum de hac quaestione, si plme, utrum ambulaveris in viis Domini, cum in carne adhuc viveres? Respondet: Et unde dicebam, «Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus» ? Unde dicebam, «Numquid circumvenit vos Titus? nonne eodem spiritu ambulavimus? nonne iisdem vestigiis» ? Unde dice
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ accusare ñ dubitent: Accusas auar:
it ille accusat dm̃ qͥ fecit aurũ. Noli auariᷤᷤ eẽ.
botes: accusas oꝑa dei bona. Displicet tibi
creator et fabricator mundi. Non fac̾e̾t
et solẽ: quia multi infenestris c̃tẽdt᷑
de lumitiarib : et adudicia se tͣhunt
Osiuitia nr̃a cohibeamꝰ: qr bonas omĩa
qr bonꝰ d̾s qui fec̃ oĩa. Et laudant illũ
oꝑa sua: consid̾ata qi bona s̃ abeo qͥht̃

Expanded text:
Deum accusare non dubitent? Accusas avarum, Deum accusare non dubitent? Accusas avarum, et ille accusat Deum quia fecit aurum. Noli avarus esse. otes, accusas opera bona Dei: displicet tibi creator et fabricator mundi. Non faceret et solem; quia multi in fenestris contendunt de luminaribus, et ad judicia se trahunt. O si vitia nostra cohibeamus! quia bona sunt omnia, quia bonus Deus qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, considerata quia bona sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ bonum: et strenuus es adtͣnseundũ
mare. Quia auaricia imꝑat. seruis: qr
ds iubet. odisti. Et qͥd cum odisse cȩꝑit:
Incipit uelle cͥminari eos a quib audit
bona p̾cepta: et uelle ꝑ suspiciones suaᷤ
cͥmina quȩrere seruoꝵ di. Qui nob̾ ista
dicunt. et ipsi ñ faciunt ista et ista: Si¬
dicunt᷑ fieri: & quȩ fiunt bene. dicunt᷑
male fieri. Et q̃ toleramꝰ: adculpã nr̃a
applicant᷑. Nos quid respondemꝰ: Noli
me attendere. Sermonẽ istũ attende.
Ipse tͥ loqͥt᷑: ꝑ quẽlibet loqt᷑. Hiuc tu
inimicꝰ es. Concorda c̃ adu̾isariotuo: dũ
es cumeo inuia. Adu̾sarium tuũ sermo¬
nem dei. fecisti. Noli attende: nͥ quia illȩ
tͥ loqͥt᷑. Malus ẽ ꝑquem tͥ loquitur: s ñ ẽ
malus quitͥ loqͥt᷑. Sermonẽ dei accusa:
dm̃ accusa: si potes. Creditis frẽs. huc us¬
q ꝑuenisse eos de quib dr̃. sepe expug-¬
nauer̃ me aiuiuentute mea. ut etiã ip̃m

Expanded text:
opus bonum, et strenuus es ad transeundum opus bonum, et strenuus es ad transeundum mare. Quia avaritia imperat, servis; quia Deus jubet, odisti. Et quid? Cum odisse coeperit, incipit velle criminari eos a quibus audit bona praecepta, et velle per suspiciones suas crimina quaerere servorum Dei. Qui nobis ista dicunt, ista non faciunt ipsi? Et ista sidicuntur fieri; et quae fiunt bene, dicuntur male fieri: et quae toleramus, ad culpam nostram applicantur. Nos quid respondemus? Noli me attendere; sermonem istum attende: ipse tibi loquitur per quemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in via : adversarium tuum sermonem Dei fecisti. Noli attendere quia ille tibi loquitur: malus est per quem tibi loquitur; sed non est malus, qui tibi loquitur, sermo Dei. Accusa Deum, accusa, si potes. 5. Creditis, fratres, huc usque pervenisse eos de quibus dicitur, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea,» ut etiam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
potuerꝰ mͥ᷑ Non illis consensi ad malũ.
Omis enĩmalus. iõ ꝑsequit᷑ bonũ: qr
ñ illi consentit bonus ad malũ. faciat
aliquis: taceat cuirapit: bonꝰ ẽ. Saltim
loqͣtur &e rep̾hendat: & si ñ repetat: ma¬
lus ẽ. Malus ÷ qui rep̾hendit raptorẽ: &
iusti: & nolite peccare. Sonat u̾bum: so¬
nat sermo contͣdictor libidinis. At ille
amicꝰ libidinis sue et inimicꝰ sermonis.
contradicenti amicȩ suȩ infestus ẽ: &
odit sermonẽ di. facta ẽ enĩ amica aua¬
ricia: in imicus ds. Contͣdicit enĩ deus
auaricie: et uult nichil possidĩ abaua¬
ricia. Ego possidear clamat. Quiduis
ab auaricia possidi : Dura iubet: leuia
iubeo. Onꝰ eiꝰ gͣue ẽ: sarcina mea leuis est.
lugum eiꝰ aꝑum ẽ: iugum meũ lene est.
Noli uelle abauaricia possidi. lubet aua¬
ricia ut mare tͣnseas: et obtemꝑas. lubet
ut te uentisꝓcellisq cõmittas: iubeo ego
ut ante hostium tuum ex eo qͦd habes
des pauꝑi. Piger es ad faciendũ ante te

Expanded text:
potuerunt mihi?» Non illis consensi ad malum. Omnis enim malus ideo persequitur bonum, quia non illi consentit bonus ad malum. Faciat aliquid, taceat cui rapit, bonus est: saltem loquatur et reprehendat, etsi non repetat, malus est. Malus est qui reprehendit raptorem, etjusti,» , «et nolite peccare» . Sonat verbum, sonat sermo contradictor libidinis: at ille amicus libidinis suae, et inimicus sermoni contradicenti amicae suae infestus est, et odit sermonem Dei. Facta est amica avaritia, inimicus Deus. Contradicit enim Deus avaritiae, et vult nihil possideri ab avaritia. Ego possidear, clamat. Quid vis ab avaritia possideri? Dura jubet, levia jubeo: onus ejus grave, sarcina mea levis est; jugum ejus asperum est, jugum meum lene est . Noli velle ab avaritia possideri. Jubet avaritia ut mare transeas, et obtemperas: jubet ut te ventis procellisque committas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo quod habes des pauperi: piger es ad faciendum ante te
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. et suꝑbis adu̾sus dm̃. qi te facis ex¬
tra culpã. et dm̃ inculpa: et tantũ ere¬
xisti ceruicẽ tuã et cucurristi contͣdm̃.
sicut scͥptũ ẽ in iob. dicebat de impio
pecc̃ore: currens adu̾sus dm̃ in crassa
ceruice scuti sui : & ibi ceruicẽ noĩauit:
qr sic te erigis et nͨ elidis oculos ad t̾rã
et tundis pectus et dicis dñe ꝓpicius es¬
to mͥ peccatori: s iactaste de mitistuis.
et uismec̃ inquit ds̃ iudicio contende.
intͣre mecͦ iniudiciũ. c̃ debeas in reatu
tuo satis fac̾e̾ deo. et clamare adillũ qͦd
clamat᷑ in alio psalmo. si iniquitatẽ ob¬
seruau̾is dñe. dñẽ quis sustinebit: cla-¬
mare adillũ quod clamat᷑ in alio psal¬
mo. ego dixidixi dixi dñe miserere m̃i.
sana animã meã qm peccaui tͥ ͥ qm̃ hec¬

Expanded text:
tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum in crassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, et tundis pectus, et dicis, «Domine, propitius esto mihi peccatori;» sed jactas te de meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit» ? clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Ego dixi: Domine, miserere mei, sana animam meam
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃oꝵ: s inmenbro qͦd ꝑcutit ibi de¬
signat qͦs pecc̃ores ꝑcutiat. Nõ enĩ dix̃.
S quia peccatores uolebat intelligi su
ꝑbos: suꝑbi autẽ om̃s ceruicati sunt
qui ñ solum faciunt male s nec ag-¬

Expanded text:
peccatorum; sed in membro quod percutit, ibi depeccatorum; sed in membro quod percutit, ibi designat quos peccatores percutiat. Non enim dixit, sed quia peccatores superbos volebat intelligi, superbi autem omnes cervicati sunt, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
et securus portat quod non timet. Lõge
florent illi: qui regnant iniquȩ. Et ut
sermonẽ loquamur uulgi: tonant ũqͥ.
extolluntur intyphos: in calũpnias.
Quid gͦ: Semꝑ hoc: Non. dudi quod
sequitur. Dñs iustus concidet ceruices
peccauit: Dñs iustus concidet ceruiceᷤ
peccatoꝵ. Omnib qͥ audiunt intrat tre¬
moricor: si credunt scͥpturȩ dei. Si enĩ
sibi sine causa tundunt hoiẽs pectora:
mentiunt᷑ ꝙ tundunt pectora si iusti
s̃: &e in eo qͦdmentiunt᷑ deo. fiunt pec¬
catores. Si gͦ u̾acit̾ sibi tundunt pec̾to¬
ra: peccatores s. Et quis nr̃m ñ s tun¬
dit pectus: Q quis nr̃m ñelidit ocło
adt̾ram. sic̃ illȩ publicanꝰ. et dic̃:ͥ dñe
ꝓpicius esto mͥ peccatori: Si gͦ om̃s pec¬
catores. et nemo inuenitur sine pecc̃o:
omĩb timendus ÷ gladius in ceruices:
qr dñs iustus cancidie ceruices peccõꝵ
Non puto frẽs mei. qr omĩno omniũ

Expanded text:
et securus portat quod non timet: «Longeet securus portat quod non timet: «LongeFlorent illi qui regnant inique; et ut sermonem loquamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? semper hoc? Non. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidet cervices peccavit? «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tundit pectus? et quis nostrum non elidit oculos ad terram, sicut ille Publicamus, et dicit, «Domine, propitius esto mihi peccatori» ? Si ergo omnes peccatores, et nemo invenitur sine peccato; omnibus timendus est gladius in cervices, quia «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Non puto, fratres mei, quia omnium
Abbreviated transcription (Latin):
fine. Sic qͣmꝰ mixti s̃: longe sase. Ne
quis gͦ exeo quod mixti s̃ mali ĩt bo¬
male dix̾unt: manducemꝰ et bibam
cras enim moriem᷑. Non corruperuit
sermones mali: mores bonos. In eo qͦd
audiui a deo: ñ cessi sermonib hõiũ
fec̾unt mͥ peccatores qͦd portarẽ. ñ cui
commiscerer: & facta ẽ iniquitaseꝵ
longe ame. Quidenĩ tam ꝓpe. qͣm
duo homines in una ȩccłia: Quidit
tam longe. ꝗͣ iniqͥtas a iusticia: Uͥ¬
ẽ enĩ consensio: ibi ꝓpinquitas. Li¬
gant᷑ duo &e mittuntur ad uidi¬
cẽ: lat᷑ et colligat᷑. lilȩ scelerat᷑:
illȩ innocens. Una catena ligantur.
et longe s̃ ase. Quantũ longe sũt
a se: Quantũ longe ẽ scelus ab in¬
nocentia. Ecce isti longe s̾ase: abin¬
uicẽ. Aliꝰ lat᷑ inhispania facit scelera
Qũantũ s itngunt᷑ scelus. & sclus: qnͣtum fibus¬
guͣtur latrociniũ e latro ciniũ. Nemo gͦ tmeat n
sibi copore malos. Longe ab illis sit orde

Expanded text:
fine. Sic, quomodo mixti sunt, longe sunt a se. Ne fine. Sic, quomodo mixti sunt, longe sunt a se. Ne quis ergo ex eo quod mixti sunt mali inter bomale dixerunt, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Non corruperunt sermones mali mores bonos: in eo quod audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui commiscerer, et facta est iniquitas eorum longe a me. Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur ad judicem; latro, et colligatus: ille sceleratus, ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera, Quantum sibi junguntur scelus et scelus, quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium. Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit corde,
Abbreviated transcription (Latin):
nauer᷑ me a iuuentute mea. Quid it
mͥ fac̾e̾ potuer̃. quia expugnauer᷑ me
a iuuentute mea: Exercuer᷑ me: nõ
opp̾sser. Ualuer᷑ mͥ sic̃ ignis ad aurũ:
nͣ sic̾ ignis ad fenum. Ignis enĩ accedẽs
ad aur̃: sordẽ tollit. Accedens ad fȩnũ.
incinem u̾tit. Et enim ñ potuer̃ mͥ:
quia ñ consensi quia ñ me fec̾unt qͣles
sunt ipsi. Suꝑ dorsum meũ fabrica¬
uer̃ peccatores: longe fec̾unt iniusti¬
ciam suam. Fec̾unt qͦd tolerarẽ: ñ fece¬
runt cui c̃sentirẽ. langͦ in iusticiapp¬
soꝵ longe ẽ ame. Mali mixti s bonis.
Non solũ in scło: s et inipã intꝰ ecclia
malimixti s bonis. Nostis et ꝓbastis
et magisꝓbabitis siboni fuitis. Cum
enĩ creuisset ħba et fructũ fecisset:
tc̃ apparuer̃ ⁊itania. Nulli apparent
mali imeccłia: nͥ ei qui fui̾t bonꝰ. Nos¬
tis gͦ: qr mixti sunt. Et semꝑ et uͥq
dic̃ scͥptura: quia ñ separabunt᷑ nͥm

Expanded text:
naverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim naverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim mihi facere potuerunt, quia «expugnaverunt me a juventute mea?» Exercuerunt me, non oppresserunt. Valuerunt mihi sicut ignis ad aurum, non sicut ignis ad fenum. Ignis enim accedens ad aurum, sordem tollit; accedens ad fenum, in cinerem vertit. «Etenim non potuerunt mihi,» quia non consensi, quia non me fecerunt quales sunt ipsi. «Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, longe fecerunt injustitiam suam.» Fecerunt quod tolerem, et non fecerunt cui consentirem. Jam ergo injustitia ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis, et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei qui fuerit bonus. Nostis ergo quia mixti sunt, et semper et ubique dicit Scriptura quia non separabuntur, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
tuer̃ mͥ: suꝑ dorsũ meũ fab̾cauer̃ pecca¬
tores. Agunt nob̾cũ pͥmo: ut consenti¬
amꝰ ieł ad facta mala. Si ñ consenserimꝰ:
tolerate nos dicunt. G̾ ꝙ ñ potuisti mͥ:
ascende indorsũ meũ. Portare te habeo:
qͥ usq ueniat finis. Sic enim mͥ p̃cept̾
e ut fructum afferã c̃ tolerantia. Nõ
te corrigo: tolero te. Aut forte ẽ tolero
te: corrigis te. Si ñ te corrigis usq in
finẽ: tolero te usq infinẽ. Et usq in
finem suꝑ dorsum meũ eris: usq ad
tempꝰ. Nunqͥd semꝑ suꝑ dorsũ meum
eris: ueniet enim quiinde te excu¬
tiat. Ueniet tempꝰ messis: ueniet finiᷤ ł ũ¬
scli. Miitet deus messores. Messores aũ:
angli s̃. Separant malos de medio iu¬
storum: sicut ⁊ itania atͥtico. Frum̃tũ
recondent in horreo: paleã autẽ cõbu¬
rent igni mnextinguibili. Portaui:
qͣusq potui. lam gaudens tͣnseo inhor¬
reum dei: et securꝰ canto. Sepe expug¬

Expanded text:
tuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si non consenserimus, Tolerate nos, dicunt. Ergo quia non potuisti mihi, ascende in dorsum meum; portare te habeo quousque veniat finis: sic enim mihi praeceptum est, ut fructum afferam cum tolerantia . Non te corrigo, tolero te: aut forte, cum tolero te, corrigis te. Si non te corrigis usque in finem, tolero te usque in finem; et usque in finem super dorsum meum eris, usque ad tempus. Numquid semper super dorsum meum eris? Veniet enim qui inde te excutiat: veniet tempus messis, veniet finis saeculi; immittet Deus messores. Messores autem Angeli sunt: separant malos de medio justorum, sicut zizania a tritico; frumentum recondent in horreo, paleam autem comburent igni inexstinguibili. Portavi quousque potui, jam gaudens transeo in horreum Dei, et securus canto, «Saepe expug