comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dormiente turbatur: Excitato aut̃
xp̃o: fit tranquillitas Deniq & ipse
excitatus ẽ : excitauit fidẽ Ut qđ¬
Adiutor intribulationib: quȩ mnuene¬
r̃ nos nimis Idegit ut eẽt ibi tranquil¬
litas magna: Uide ipsam tranquilli¬
tatẽ: Propte rea nontimebimꝰ dũc̃tur¬
babitur terra : Et trans ferentur
montes incormaris Tunc nontime¬
bimꝰ: Quȩ ramus montes trans latos.
& si inuenire potuerimꝰ : manifes tum
ẽ. quia ipsa ẽ securitas nr̃a Dñs quip¬
pedixẽ discipulis suis Sihabueritis
fidẽ sicut granũ sinapis : dicetis monti
huic tollere & mittere in mare. &ita
fiet Forte montihuic : deseipso dix̃
Dictus ẽ. enĩ mons Erit in nouis simis
istemons suꝑ alios montes collocatus
ẽ : quia & apłi montes portantes mon.¬
tẽ hunc : Idõ seqͥtur : Erit in nouissimis
diebus manifestus mons dñi : paratus
in cacumine montiũ : Transcenditergo
cacumina montiũ om̃ium : & incacumũ¬

Expanded text:
dormiente turbatur; excitato autem dormiente turbatur; excitato autem Christo, fit tranquillitas. Denique et ipse Excitatus Christus excitavit fidem: ut qAdjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis: id egit ut ibi esset tranquillitas magna. 6. Videte ipsam tranquillitatem: Propterea non timebimus, cum conturbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Tunc non timebimus. Quaeramus montes translatos; et si invenire potuerimus, manifestum est quia ipsa est securitas nostra. Dominus quippe dixit discipulis: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic, Tollere et mittere in mare, et fiet . Forte, monti huic, de seipso dixit; dictus est enim mons: Erit in novissimis iste mons super alios montes collocatus est: quia et Apostoli montes, portantes montem hunc. Ideo sequitur, Erit in novissimis temporibus, manifestus mons Domini, paratus in cacumine montium . Transcendit ergo cacumina montium omnium, et in cacumi
Abbreviated transcription (Latin):
cata ur̃a Nichil hoc peccato grauius
cogitare potuer̃ Quid grauius pecca¬
tiegro. quã medici interfectio : quid
gra uius egerpotest facere. quã sime¬
dicũ suũ occidat Eũ hoc dimittit
quid non dimit titur:: Ab illo ergo
cuidictũ ẽ. refugiũ & uirtus : acce¬
per̃ magnã securitatẽ baptizetur
unus quisq ur̃m in nomine dñi nr̃i ihu¬
xp̃i. In illius nomine quẽ occidistis
baptizabimini. et dimit tentur uobis
cognouistis : iã securibibite sanguinẽ
quẽ fudistis: Deniq: accepta tanta se¬
curitate. quid dicunt : Propterea
nonti mebimꝰ cũ conturbabitur t̃ra:¬
Paulo ante solliciti. subito securi extri¬
bulationib: nimiis : in magnatran quil¬
litate positi Dormiebat enĩ illis xp̃c :
idõ turbabantur Excitatus ẽ. xp̃c
sicut modo audiuimꝰ in euangelio.
imperauit uentis & qrne uer̃: Qm̃
significatũ ẽ. nobis quia eiꝰcor tanquã
nauis inhuius scłi tẽpestate turbat᷑.
Quifidẽ suã obliuiscitur : tanquã xp̃o

Expanded text:
a . Nihil enim hoc peccato gravius cogitare potuerunt. Quod gravius peccatum aegri, quam medici interfectio? Quid gravius potest aeger facere, quam si medicum suum occidat? Cum hoc dimittitur, quid non dimittitur? Ab illo ergo cui dictum est: Refugium et virtus, acceperunt magnam securitatem; baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi. In illius nomine quem occidistis baptizamini, et dimittuntur vobis cognovistis: jam securi bibite sanguinem 5. vers. 3. Denique accepta tanta securitate, quid dicunt? Propterea non timebimus, cum conturbabitur terrPaulo ante solliciti, subito securi, ex tribulationibus nimiis in magna tranquillitate positi. Dormiebat enim illis Christus, ideo turbabantur: excitatus est Christus, sicut modo audivimus in Evangelio, imperavit ventis, et quieverunt ignificatum est nobis, quia ejus cor tanquam navis in hujus saeculi tempestate turbatur, qui fidem suam obliviscitur: tanquam Christo
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ illimontes : Tunc deder̃ uocesconi¬
tra xp̃ianos : quando turbati sunt
montes sonantibus fluctibus. & mon
illi fundatȩ. suꝑ petrã sonant aquȩ
Turbentur montes ad nuntiato
euangelio Quid tnciuitas dei : Audi
quid sequitur. Fluminis impetus
letificat ciuitatẽ dei. Eũ turbantur
montes. cũ sȩuit mare: Nonde serit
ds̃ ciuitatẽ ꝑ impetus fluminis. Qui
sunt isti impetus fluminis : in unda¬

Expanded text:
sunt illi montes. Tunc dederunt voces contra Christianos, quando turbati sumontes. Sonantibus fluctibus et montilli fundatae supra petram . Sonent aquae, turbentur montes annuntiato Evangelio. Quid tu, civitas Dei? Audi quod sequitur: 5. Fluminis impetus laetificat civitatem Dei. Cum turbantur montes , cum saevit mare, non deserit Deus civitatem suam per impetus fluminis. Qui sunt isti impetus fluminis? Inunda
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ nĩR refugiũ & uirtꝰ
Sunt quȩdam refu¬
gia ubi non ẽ. uirtꝰ
quo quisq confuge¬
rit: magis infirma¬
tur quã confirmat᷑.
Confugis uerbi grã ad aliquẽ in scđo
magnũ. ut facias tibi potentẽ amicũ:
Refugiũ uidetur tanta tam̃ huius
scłi incertas. & ita potentiũ ruinȩ
coti die crebrescunt. ut cũ ad tale
refugiũ c̃fugeris plus ibi timere
incipĩas: Antea enĩ causȩ tuȩ tantũ
timebas. Cũ uero ad talẽ refuge¬
ris : & de illo tibi timebis Multi enĩ
cũ adtalia refugia c̃fugis sent ca.¬
dentibus illis ad quos c̃fugerant
& ipsi quȩ siti s. quos nemo quȩ rera
si ad talia ñ confugissent. Nonest
refugiũ nr̃m tale : sed refugium
nrm uirtus ẽ: Cũ illuo cõfugerimꝰ:

Expanded text:
ster refugium et virtus. Sunt quaedam refugia ubi non est virtus, quo quisque cum fugerit, magis infirmatur quam confirmetur. Confugis, verbi gratia, ad aliquem in saeculo magnum, ut facias tibi potentem amicum: refugium tibi videtur. Tanta tamen hujus saeculi incerta sunt, et ita potentum ruinae quotidianae erebrescunt, ut cum ad tale refugium perveneris, plus ibi timere incipias. Antea enim causae tuae tantum timebas; cum vero ad talem refugeris, et de illo tibi timebis. Multi enim cum ad talia refugia confugissent, cadentibus illis ad quos confugerant, et ipsi quaesiti sunt: quos nemo quaereret, si non ad talia confugissent. Non est refugium nostrum tale, sed refugium nostrum virtus est. Cum illuc confugerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quid ẽ hoc : peregrinorũ demonio¬
rũ uidetur eẽ adnuntiator. Hoc
athenienses ephesii aut̃ qđ tumultũ
occidere apłos uoluer̃. quando in
theatro prodiana sua tantũ strepi¬
tũ fecer̃. ut clamarent. Magna
diana ephesiorũ : Int̃ quos fluctus
& sonitus maris nontimebant : qui
adrefugiũ illud confugerant
Deniq apłs paulus uolebat intrare
intheatrũ. & adiscipulis reuocatꝰ ẽ.
neret in carne propt̃ ipsos Sed
tam̃ sonauer̃ & turbatȩ sunt aquȩ
eiꝰ : Conturbatis montes infortitu¬
dine eiꝰ. Quius  nũquid nã maris

Expanded text:
Quid est hoc? Peregrinorum daemoniorum videtur iste annuntiator esse. Hoc Athenienses . Ephesii autem quo tumultu occidere Apostolos voluerunt, quando in theatro pro Diana sua tantum strepitum fecerunt, ut clamarent, Magna Diana Ephesiorum . Inter quos fluctus et sonitus maris non timebant, qui ad refugium illud confugerant. Denique Apostolus Paulus volebat intrare in theatrum, et a discipulis revocatus est: carne manere propter ipsos . Sed tamen sonuerunt et turbatae sunt aquae eorum. Conturbati sunt montes in fortitudine ejus. Cujus? Numquidnam
Abbreviated transcription (Latin):
flumina fluebant deuentre petri.
pauli io hannis. & aliorũ apłorum
aliorũ euangelistarũ fidelium. Q¬
Haec flumina cũ fluerent ab uno
flumine : multi impetus fluminis
lactificant ciuitatem dei Nã ut
noueritis hoc despũ scõ dictũ : in eo¬
dẽ euangelio c̃sequent̃ dic̃ euange¬

Expanded text:
flumina fluebant de ventre Pauli, Petri, Joannis, aliorum Apostolorum, aliorum Evangelistarum fidelium. Haec flumina cum fluerent ab uno flumine, multi impetus fluminis laetificant civitatem Dei. Nam ut noveritis hoc de Spiritu sancto dictum, in eodem Evangelio consequenter dicit Evange
Abbreviated transcription (Latin):
fict ut mons iste hoc ẽ ego pͣ dicer
ingentibus glorificer ingentibus
Agnos carmgentib & fiãt qđ de me
p̃dictũ ẽ: Populus quẽ non cognoui
seruiuit michi. Quando autẽ & illi
montes trans latis : et hoc indicet
nobis scriptura dĩ. Quando apłs p̃di¬
cabat iudeis respuer̃ uerbũ & ait
apłspaulus: Ad uos missieramus. sed
quia res puistis uerbũ dĩ. imꝰ ad gentes.
Trans latis montes incorde maris Ue¬
re enĩgentes credider̃ montibus ut in

Expanded text:
fiet ut mons iste, hoc est ego ipse praedicer in Gentibus, glorificer in Gentibus, agnoscar in Gentibus, et fiat quod de me praedictum est, Populus quem non cognovi, servivit mihi . Quando autem et ilmontes translati sunt, et hoc indicet nobis Scriptura Dei. Quando Apostolus praedicabat, Judaei respuerunt verbum, et ait Apostolus Paulus: Ad vos missi eramus: sed quia respuistis verbum Dei, imus ad Gentes . Sic translati sunt montes in corde maris. Vere autem Gentes crediderunt monti
Abbreviated transcription (Latin):
seruiat minori : Perom̃s gentes maior:
ꝑ om̃s gentesminor: Sed minor in
bonis xp̃ianis. electis. piis. fidelib
Maior insuꝑbis. indignis. peccato¬
ribus. c̃tumacib sua peccata defen¬
dentibus magis quã confitentibus
Qualis etiã ipse popłs iudeorum
fuit ignorans dei iustitiam & suã
uolens consuituere: Sed quia dictũ ẽ.
maior seruiet minori : manifestũ ẽ
quia piis subdentur impii. & humili¬
bus subdentur suꝑbi Priornatus ẽ
esau. & posterior natus ẽ ia cob Sed
sic habes scriptum Desiderauit
lenticulã : & ait illi fr̃ eiꝰ. Siuis ut
dẽ tibi : damichi primogenita tua :
cendo meruerat. Et de posuit
primogenita sua : ut manducaret
lenticulã. Lenticulã autẽ cybũ¬
inuenimus eẽ egiptiorũ Nã ibi
abundat in egipto. unde magni¬
ficatur lenticula alexandrinã:
Et uenit usq ad t̃ras nr̃as quasi
hic ñ nas catur lenticula: Ergo
desiderando cybũ egiptium : ꝑdi¬
dit primitiua. Sic & populus iu¬

Expanded text:
t minori . Per omnes gentes major, per omnes gentes minor: sed minor in bonis christianis, electis, piis, fidelibus; major in superbis, indignis, peccatoribus, contumacibus, sua peccata defendentibus magis quam confitentibus; qualis etiam ipse populus Judaeorum fuit, ignorans Dei justitiam, et suam volens constituere . Sed quia dictum est, Major serviet minori, manifestum est quia piis subdentur impii, et humilibus subdentur superbi. Prior natus est Esaü, et posterior natus est Jacob: sed Sic habes scriptum: Desideravit lenticulam, et ait illi frater ejus, Si vis ut dem tibi, da mihi primogenita tua. cendo meruerat: et deposuit primogenita sua, ut manducaret lenticulam . Lenticulam autem invenimus cibum esse Aegyptiorum; nam ibi abundat in Aegypto. Unde magnificatur lenticula alexandrina, et venit usque ad terras nostras, quasi hic non nascatur lenticula. Ergo desiderando cibum aegyptium, perdidit primatum. Sic et populus Ju
Abbreviated transcription (Latin):
sed cȩcitas exparte isrł
facta ẽ : ut plenitudogen¬
tiũ intraret Insultent ergo uani
qui fusus ẽ. in caluariȩ loco. om̃s gen¬
tes plaudite manibis ꝑ uenisse aduos
gr̃am dei. plaudite manibus Quidẽ
plaudite : gaudete : Sed quare mani¬
bus : quiabonis operibus: Negaudetis
ore: & cessetis manib: Si gaudetis
plaudite manibus: Manus gentium
uideat: quia gaudia donare dignatꝰ
ẽ. Quid ẽ manus gentium : facta
bene operantium Om̃s gentesplau¬
dite manibus: Iubilate dõ inuoce
exultationis. Et uoce & manibus
Sitantũ uoce nonbene : quia pigres
manus. Sitantũ manibus nec hocbe.¬
ne : quia muta ẽ. lingua. Concordent

Expanded text:
s: Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . Insultent ergo vani qui fusus est in Calvariae loco, Omnes gentes plaudite manibus, pervenisse ad vos gratiam Dei. Plaudite manibus. Quid est, plaudite? Gaudete. Sed quare manibus? Quia bonis operibus. Ne gaudeatis ore, et cessetis manibus. Si gaudetis, plaudite manibus. Manus gentium videat, qui gaudia donare dignatus est. Quid est, manus gentium? Facta bene operantium. Omnes gentes, plaudite manibus: jubilate Deo in voce exsultationis. Et voce, et manibus. Si tantum voce, non bene; quia pigrae sunt manus: si tantum manibus, nec hoc bene; quia muta est lingua: concordent
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia erat ille ds̃. talia cogitantes
audiebat hoc uerbum Dedõ cogitabant:
sed dm̃ p̃sentẽ uidebant: Pacit ergo ille
mediciis aliquid incorpore paralitici:
& illorum quitalia dixer̃ interiorem
paralis in sanet : Pecit enĩ quod uiderent:
& dedit qđ crederent: Eyaergo quis¬
quis ẽ in firmus. & languens corde. ut
ad tendens humana exempla. uelis abo¬
nis operibus desistere : & paralisi quadã
interiore dissolutus es. a gesipos sumꝰ
aꝑto isto tecto submit tere addm̃: Dñs¬

Expanded text:
Et quia ille erat Deus, talia cogitantes Et quia ille erat Deus, talia cogitantes audiebat . Hoc verum de Deo cogitabant, sed Deum praesentem non videbant. Fecit ergo ille medicus aliquid et in corpore paralytici, ut et illorum qui talia dixerunt, interiorem paralysim sanaret. Fecit enim quod viderent, et dedit quod crederent. Eia ergo quisquis es tam infirmus et languens corde, ut attendens humana exempla, velis a bonis operibus desistere, et paralysi quadam interiore dissolutus es, age, si possumus, aperto isto tecto submittere ad D
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ iustũ ipsa scriptura cõmendat:
e ind facio de ipso apło paulo qͥ dicit imii¬
tatores mei estote sicut & ego xp̃i : an
etiã ut ego simin malis. quia ille ꝑtulit
in fame & siti. infrigore & nuditate:
ita cogitante me ut dixi. dis solutis om̃ib
m̃bris interiorib: a facultate oꝑis boni:
possumus ne fr̃s tanquã paraliticum
tolerare & aperire tex tũ scripturȩ huiꝰ.
& eum submit tere addñm. elidetis enũ
quia obscurũ est : Porro siobs curũ ẽ. tectũ.
tans estofili: remis sasunt em̃ tibi pecca¬
ta tua: Sic enĩ fecit interiorẽ hominem
saluum a paralisi : remit tendo peccata¬
sua & constringendo fidem : Bederant
ibi homines qu non habebant oculos ad
uidendũ interiorẽ paraliticũ iã eẽ sana¬
tum : et medicũ curantẽ puta uer̃ blas¬
phemantẽ Quis ẽ. hic inquiunt qͥ pecca¬
tadimittit blas phemat iste : Quis
potest dimittere peccata nisisolꝰ ds̃.

Expanded text:
quem justum ipsa Scriptura commendat? quem justum ipsa Scriptura commendat? Quid facio de ipso apostolo Paulo, qui dicit: Imitarores mei estote, sicut et ego Christi ? An ut etiam ego sim in malis qualia ille pertulit, in fame et siti, in frigore et nuditate? 3. Ita cogitantem, et, ut dixi, dissolutis membris omnibus interioribus a facultate operis boni, possumusne, fratres, tanquam paralyticum tollere, et aperire tectum Scripturae hujus, et eum submittere ad Dominum? Videtis enim quia obscurum est. Porro si obscurum est, tectum tans esto, fili, remissa sunt enim tibi peccata tua. Sic enim fecit interiorem hominem salvum a paralysi, remittendo peccata, et constringendo fidem. Sed erant ibi homines, qui non habebant oculos ad videndum interiorem paralyticum jam esse sanatum, et medicum curantem putaverunt blasphemantem. Quis est hic, inquiunt, qui peccata dimittit? Blasphemat iste. Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
bonos seruos dĩ eẽ innecessitate aliqua
& in opia quȩ rendipanes: Maxime et
tur apud se dicens: Certe uerũ est quod
canta ii. certe uerũ ẽ. qđ in aecđa stans.
tã de uota uoce ꝑsonui Nũ quã indiuistũ
de relictum. nec sem̃ eius quȩrens panẽ:
ꝑ allunt nos scripturȩ. dicat apud se. & dis¬
soluantur om̃ia m̃bra eiꝰ ab opere bono
Quibus m̃bris intrinsecus qđ ẽ. grauius.
& interiore homine resolutis: iã desistat
ab opere bono : et dicat sibi: Vlt quidbene
panẽ esurienti frango & nudũ uestio
& sine tecto induco in domũ meam Ad¬
tendens adid qđ scriptũ est nũquam
uidiiustũ derelictũ. nec sem̃ eiꝰ quȩ rens
panẽ : Eũ indeat tot homines bene inuen¬
tes plerũq: fame laborantes Sedsifor¬
te erro ego. ut tã illũ quibene uiuit. quã
illũ quimale uiuit putẽ bene uiuere:
Et aliter illũ nouit ds̃. idẽ. imquũ esse.
quẽ ego istũ puto : quid facio de abra ã

Expanded text:
bonos servos Dei esse in necessitate aliqua bonos servos Dei esse in necessitate aliqua et inopia quaerendi panis; maxime et tur apud seipsum dicens, Certene verum est quod cantavi? certe verum est quod in ecclesia stans tam devota voce personui, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Fallunt nos Scripturae, dicat apud se; et dissolvantur omnia ejus membra ab opere bono; quibus membris intrinsecus, quod est gravius, et in interiore homine resolutis, jam desistat ab opere bono, et dicat sibi: Utquid bene rango esurienti, et nudum vestio, et sine tecto induco in domum meam, attendens ad id quod scriptum est, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem: cum videam tot homines bene viventes, plerumque fame laborantes? Sed si forte erro ego, ut tam illum qui bene vivit quam illum qui male vivit, putem bene vivere, et aliter illum novit Deus, id est iniquum esse, quem ego justum puto; quid facio de Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce unus quisq: in uobis qui forte iam
senuit. respiciens cursus ȩtatis suȩ iã
ꝑactus sibi ubi cogitatione uersatus fue¬
rit in his quos nouit: forte non ei occur¬
rat iustus quȩ rens panẽ. aut filius iusti
quȩrens panẽ  Sed tam̃ respicit adscrip¬
turas diuinas : & inuenit angus tatum
tas se aliam regionẽ. Inuenit & filium
ipsius isacic eius dẽ famis causã malias
isse regiones quȩsisse panẽ : Et quomͦ
erit uerũ nũ quã uidnius tũ derelictũ.
nec sem̃ eius quȩrens panẽ: Et siuerũ
hoc inuenit inspatio intȩ suȩ : aliter
tam̃ inuenit in lectione diuina quȩ fide¬
lior est quã inta hominũ: Quidergo faci¬
mus: adiuuent nos piastudia ur̃a. ut in¬
spiciamus in his uersibus psalmi uolunta¬
tẽ dei. quid nos intelligere uelit Metꝰ
eñ ẽ. neunus quisq infirmus capiens
spĩtaliter intelligere scripturas. eat
in exemplahumana: Clideat aliquando

Expanded text:
Ecce unusquisque in vobis, qui forte jam Ecce unusquisque in vobis, qui forte jam senuit, respiciens cursus aetatis suae jam peractos sibi, ubi cogitatione versatus fuerit in his quos novit, forte non ei occurrit justus quaerens panem, aut filius justi quaerens panem: sed tamen respicit ad Scripturas divinas, et invenit angustatum Atasse aliam regionem ; invenit et filium ipsius Isaac ejusdem famis causa in alias isse regiones quaerentem panem . Et quomodo erit verum, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Et si verum hoc invenit in spatio vitae suae; aliter tamen invenit in lectione divina, quae fidelior est quam vita hominum. 2. Quid ergo facimus? Adjuvent nos pia studia vestra, ut inspiciamus in his versibus Psalmi voluntatem Dei, quid nos intelligere velit. Metus est enim ne unusquisque infirmus, non capiens spiritualiter intelligere Scripturas, eat in exempla humana videatque aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit: Clenit a colosenses. uenit
aphilippis. athes salonica. ego ñha
tuhabes & audes legere epłam meã
quidetestaris pacẽ meam: EXPVCrΙ
indiscussa uobiscũ & intrac¬
tata remanserat: Pro inde
sicut indeo ñ quidem scđm
dispositionẽ nram. sed tamẽ non propt̃
dispositionẽ suam ad reddendũ debitũ.
nos dñs reuocauit. Intentiergo es tote
fr̃s. ut si possumꝰ dõ ad iuuante uł modo
soluamus qđ nos debere cognoscimus
tũ tẽpus ẽ. aetas unius hominis. et quid
magnũ ẽ. ut homo positus in ina aliqua
parte t̃rarum ꝑ totã uitã suam tãbre¬
uẽ quã humanã : uitabreuis ẽ. quã uis
ad senec tutẽ aiuuentute ꝑuenerit.
ñ inderit iustũ derelictũ. nec sem̃ eius
quȩrens panẽ : non ẽ mirandũ: Iotu¬
it enĩ fieri ut ante uitã ipsius aliquis
ius tus quȩrens panẽ : Potuit enĩ fieri
ut in alia parte terrarũ. non ubi ipse
eẽt Demde aliud quod mouet audite:

Expanded text:
scripsit ; venit a Colossis, venit scripsit ; venit a Colossis, venit a Philippis, a Thessalonica: Ego non haber quem tu habes? Audes legere epistolam meam, qui detestaris pacem meam? SERMO IIindiscussa vobiscum et intractata remanserat. Proinde sicut video, non quidem secundum dispositionem nostram, sed tamen non praeter dispositionem suam, ad reddendum debitum nos Dominus revocavit. Intenti ergo estote, fratres, ut si possumus Deo adjuvante, vel modo solvamus quod nos debere cognoscimus. tum tempus est aetas unius hominis; et quid magnum est, ut homo positus in una aliqua parte terrarum per totam vitam suam tam brevem, quam humana vita brevis est, quamvis adnon viderit justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Non est mirandum. Potuit enim fieri ut ante vitam ipsius fuisset aliquis justus quaerens panem, potuit fieri ut in alia parte terrarum non ubi ipse esset. Deinde aliud quod movet, audite:
Abbreviated transcription (Latin):
dixi: Paueo tibi trecenti decẽ plures
sunt quãcentũ uł quot fuer̃ quidãp¬
nauer̃ a parte maximia ni: Primia¬
nũ milia epõrum ꝑ orbẽ terrarum.
quidã pnauer̃ a parte ceciliani dona¬
reputas: sed dicturus es michi: Nũ¬
quid donatis tas milia ep̃orum dãpna¬
uer̃ in toto orbe terrarum optime
nondã pnauer̃: Quare non dãpnaue¬
runt : quia iudicio nonint̃ fuerunt:
Siiudicio non inter fuer̃. propterea
ñ dãpnauer̃ quia causam illã penitꝰ
nes cierunt: Ab m nocentibus quare
te separasti: uenit huc adte deorbe
mittitur. a it cũ magna uoce & ge¬
mitu. & dicit michi: Qsuidẽ qđ uisꝰ fa¬
cere rebaptitareme. Aut nescio
quis mesopota menus. nescio quis sirꝰ
nescio quis ponticꝰ uł longius consti¬
tutus. res pondes. quia non habes
baptismũ Quare :: lege epłas apli
ad medatas: Elenit nes cio quis dega¬
latia. deponto: Uenit nescio quis
de philadel phia : ad quas aeccłas ioħs

Expanded text:
dixi, faveo tibi. Trecenti decem plures dixi, faveo tibi. Trecenti decem plures sunt quam centum, vel quot fuerunt qui damnaverunt a parte Maximiani Primianum: millia episcoporum per orbem terrarum qui damnaverunt a parte Caeciliani Donare putas? Sed dicturus es mihi: Numquid Donatistas millia episcoporum damnaverunt de toto orbe terrarum? Optime, non damnarunt. Quare non damnarunt? Quia judicio non interfuerunt. Si judicio non interfuerunt, propterea non damnaverunt, quia causam illam penitus nescierunt. Ab innocentibus quare te separasti? Venit huc ad te de orbemittitur, adit cum magna voce et gemitu, et dicit tibi: Quid est quod vis facere? rebaptizare me? ait, nescio quis Mesopotamenus, nescio quis Syrus, nescio quis Ponticus, vel longius constitutus. Respondes: Quia non habes baptismum. Quare? Lege Epistolas Apostoli ad me datas. Venit nescio quis de Galatia, de Ponto, venit nescio quis de Philadelphia, ad quas Ecclesias Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
uero cetilianus presens aduersario p̃sen¬
te purgatus ẽ: De inde alia magna diffe¬
rentia iudices numidas. apud quos te
purgares tuipse audisti. tu constituisti.
maximianiste illos non petier̃: Apud
eos autẽ a ceciliano donatus uctus est :
quos pars donati iudices postula ueran.
Respondent tibi maximianistȩ. & iure
dicunt: Nos primo uenimus ad te deꝓ
umtia tua. dediocess ad te ꝑtinente ep̃i.
& uoluimus audire causam tuam : con¬
tẽpsistinos nã ad nos existisitimuis ti
ad quos tu uelles. quantũ inter sit uide¬
te : Tunc autẽ ipsidonatistȩ lit teris suis
imperatorẽ petier̃ ut decerner& iudi¬
ces in probauer̃ eos apud quos uictis.
quos ante quã uincerentur postulaue¬
r̃ datisunt alii ad eorũ petitum. &ibi
uctis. appellauer̃ ad imꝑatorem.
& ibi uicti sunt: Se mel uictꝰ absens ẽ.:¬
maximianista. & tac& Et ter uictꝰ
p̃sens donatista : ñ tac& : Sed denu¬
mero contendis cũ maximianistis ut

Expanded text:
vero Caecilianus praesens adversario praesenvero Caecilianus praesens adversario praesente purgatus est. Deinde alia magna differentia: judices Numidas apud quos te purgares, tu ipse adisti, tu constituisti, Maximianistae illos non petierunt: apud eos autem a Caeciliano Donatus victus est, quos pars Donati judices postulaverat. Respondent tibi modo Maximianistae, et jure dicunt: Nos primo venimus ad te de provincia tua, de dioecesi ad te pertinente episcopi; et voluimus audire causam tuam: contempsisti nos, non ad nos existi. Si timuisti ad quos tu velles. Quantum intersit, videte. Tunc autem ipsi Donatistae litteris suis Imperatorem petierunt, ut decerneret judices: improbaverunt eos apud quos victi sunt, quos antequam vincerentur postulaverunt: dati sunt alii ad eorum petitum, et ibi victi sunt: appellaverunt ad Imperatorem, et ibi victi sunt. Semel victus est absens Maximianista, et tacet: et ter victus praesens Donatista non tacet? 23. Sed de numero contendis cum Maximianistis. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Aliter aut̃ cecilianus seruatus ẽ.
illilocus hominis causȩ dicentis. sicut
habet ipsa sententia. quia nec in cõmu¬
nione receptus ẽ. nisi purgatus Iste
autẽ inuenitur hic aiudicibus dãpna¬
tus. illic inder̾ iudices dãpnans: Sed
fuerit ista aequitas bagaita nic̃cilii
Prorsus totũ concedimus maletedãp¬
nauer̃ maximia nistȩ : male dãpna¬
uer̃ & illi : Priores uri cecilianum tu
purgastite apud bagai : pur gauit se
ille intrans marino iuidicio: Consen¬
sit huic iudicio uniuersus orbis terra¬
rum: Qđ dicturus es. plures nos sumꝰ
quã ma ximia nistȩ. estote pluresde.
numero agamus. uidete quantũ int̃¬
sit absente te dãpnauer̃ maximia¬
nistȩ: Eũ ad eos exire noluisses: hoc
quidẽ simile. sic & illi dã pnauer̃ absen¬
tẽ cecilianũ. cũ factionẽ eorum deuitans
Sed turursus in absentes illos fecisti
dicisententias inc̃cilioba gaitano. At

Expanded text:
tis. Aliter autem Caecilianus: servatus est tis. Aliter autem Caecilianus: servatus est illi locus hominis causam dicentis, sicut habet ipsa sententia; quia nec in communionem receptus est nisi purgatus. Iste autem invenitur hic a judicibus damnatus, illic inter judices damnans. Sed fuerit ista aequitas Bagaitani concilii: prorsus totum concedimus. Male te damnaverunt Maximianistae: male damnaverunt et illi priores vestri Caecilianum. Tu purgasti te apud Bagai: purgavit se ille in transmarino judicio. Consensit huic judicio universus orbis terrarum. Quid dicturus es? Plures nos sumus quam Maximianistae. Estote plures: de numero ergo agamus: vide quantum intersit. Absentem te damnaverunt Maximianistae, cum ad eos exire noluisses: Hoc quidem simile, sic et illi damnaverunt absentem Caecilianum, cum factionem eorum devitasset: sed tu rursus in absentes illos fecisti dici sententias in concilio Bagaitano: at
Abbreviated transcription (Latin):
aut nocens receptus ẽ. aut innocens
dãpnatus ẽ: Siergo in nocentem re¬
cipis propace donati: cede omibus gen¬
tibus ꝓpacexp̃i. Siautẽ ꝑerrorem¬
ur̃m in nocens dãpnatus ẽ : errare
potuer̃ trecenti decẽ dãpnantes
felicianũ & ñ potuer̃ errare septu¬
agita dũpnantes cecilianũ: Quid
ergo dicitis cũ audieritis uobis dicipri¬
us uos dãpnauer̃ maximianistȩ re.¬
curritis & dicitis sed nos plures eramꝰ
quidã pnauimꝰ maximianistas: ad utrũq
uobis cito res pondetur. quia & illiur̃ĩ
priores dãpnauer̃ cecilianũ. siprio¬
res ualent. cedant primianis te
c̃cilio maximianistarum Sipriores
ualent : cedant donatis tȩ orbi terra¬
rum. nichilesse arbitror iustius: Pau¬
cisunt maximianis tȩ : sed priores s̃
Reus reum non facit : sed hoc putas
qͦ modo dãpnatus dã pnare potuisti:
quia & inter dãpnatores & ipse scrip¬
tus ẽ : nec seruauer̃ illilocũ causȩ dicen¬

Expanded text:
aut nocens receptus est, aut innocens aut nocens receptus est, aut innocens damnatus est. Si ergo nocentem recipis pro pace Donati; cede omnibus gentibus vestrum innocens damnatus es; errare potuerunt trecenti decem damnantes Felicianum, et non potuerunt errare septuaginta damnantes Caecilianum? Quid ergo dicitis? Cum audieritis vobis dici, Priores vos damnaverunt Maximianistae, recurritis, et dicitis: Sed nos plures eramus qui damnavimus Maximianistas. Ad utrumque vobis cito respondetur, quia et illi vestri priores damnaverunt Caecilianum. Si priores valent, cedant Primianistae concilio Maximianistarum: si plures valent, cedant Donatistae orbi terrarum: nihil esse arbitror justius. Pauci sunt Maximianistae: sed priores sunt. Reus reum non facit. Si hoc putas, quomodo damnatus damnare potuisti? quia inter damnatores et ipse scriptus est, nec servaverunt illi locum causam dicen
Abbreviated transcription (Latin):
miniã uertere : Hoc est dãpnatio
tua dicimus illi. quisui habeat pon¬
dus. annon habeat Egohabeo pror¬
sus dico: Quia istiho mines falsa inte
dixerunt. & audiunde credam
quia apud alios iudices obtinuisti
causam tuam. & istidãpnatisimT:
Sicergo propterea credo in nocen
dãpnationẽ mererent᷑ : Dignare
acceptare cecilianũ in nocentem. qr
noluit exire ad maiores tuos. & sic
seruauit causam suam orbis terrarũ
quomodo tuser uasti c̃cilionumidiañ.
simnocentẽ te reddiditi sedes gabai¬
tana. quanto potius illũ sedes apłica
aut uis aut ualent qui primo dã pnar̃:
diualent: contrate ualent Nã illi
contracecilianũ nec ualent nec ua¬
lebunt: tam̃ quid c̃trate iudices ad¬
tenderunt. iã hic audent dicere
Sed nos qui postea dãpnabimus maxi¬
mianstas: plures eramus: Claleat
ergo sententia ur̃a infelicianũ. & ua¬
leat eorum incetilianũ. ubiba gaita¬
nũ concilium fecer̃. etiam felicianũ
dãpnauer̃ Modo miustus ẽ. felicianꝰ

Expanded text:
mini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati sunt. Si ergo te propterea credo innocentedamnationem mererentur; dignare acceptare Caecilianum innocentem, qui noluit exire ad majores tuos, et sic servavit causam suam orbi terrarum, quomodo tu servasti concilio Numidarum. Si innocentem te reddidit sedes Bagaitana, quanto potius illum sedes Apostolica? Aut vis ut valeant qui primo damnaverunt? Si valent; contra te valent. Nam illi contra Caecilianum nec valuerunt, nec valebunt: tamen quid contra te judices, attende. 22. Jam hic audent dicere: Sed nos qui postea damnavimus Maximianistas, plures eramus. Valeat ergo sententia vestra in Felicianum, et valebit illorum in Caecilianum. Ubi Bagai concilium fecerunt, etiam Felicianum damnaverunt: modo intus est Felicianus:
Abbreviated transcription (Latin):
noluit separari a uocibus corporis. cor¬
pus se audeat separare a passionibus
capitis: Patere inxp̃m. quia tanquã
peccauit in infirmitate tua xp̃c:
Modo eñ peccatatua tanquã exore
suo dicebat : & eadice bat sua Dicebat
enĩ a facie peccatorũ meorũ : quȩ non
erant ipsius: Quomodo ergo peccata
nr̃a suaeẽ uoluit propter corpus
suum : sic & nos passiones eiꝰ nrãs eẽ
uelimꝰ propter caput nr̃m Monenĩ
ille ex amicis passus ẽ. inmicos. & nos
non immo : & nos ad hoc paremus ine.¬
odẽ conuiuari Talẽ calicẽ nos respu¬
amꝰ celsitudinẽ eiꝰ desiderium ꝑ humi¬
litatẽ eiꝰ inuenimus. Nespondit enĩ¬

Expanded text:
noluit se separare a vocibus corporis, cornoluit se separare a vocibus corporis, corpus se audeat separare a passionibus capitis? Patere in Christo; quia tanquam peccavit in infirmitate tua Christus. Modo enim peccata tua tanquam ex ore suo dicebat, et ea dicebat sua. Dicebat enim, A facie peccatorum meorum, quae non erant ipsius. Quomodo ergo peccata nostra sua esse voluit propter corpus suum, sic et nos passiones ejus nostras esse velimus propter caput nostrum. Non enim ille ex amicis passus est inimicos, et nos non. Imo et nos ad hoc paremus in eodem convivari: talem calicem non respuamus, ut celsitudinis ejus desiderium per humilitatem e
Abbreviated transcription (Latin):
conficctur : & lum̃ oculorũ meorum
non ẽ. mecũ : Io aec patitur homo intus.
ibi secũ inse ipsum. & seipsum. dene¬
mine ad neminẽ p̃ter se Haec sibi ipse
ẽ. qđ patitur homo : Patitur ex se in.¬
trinsecus : Forinsecus aut̃ ex eis inter
quos uiuet patitur mala sua cogitur pa
t & aliena. Indes̃ illȩ duę uoces
ab occultis meis mundame ch̃e. & ab ali¬
enis parce seruotuo : Tad eoccultis suis
confessus ẽ. a quibus secupit munda¬
ri dicat & de alienis a quibus sibi uult
parci Amicimei Quid dicã deinimicis:
Amicimei & ꝓximimei ad uersũ me
appropinquauer̃ & steter̃ : Ioc qđ ait
aduersũ me steter̃: in tellige: Sienim
aduersũ me steter̃ : aduersus te ceci¬
der̃: Amicimei & proximimei aduer¬
sũ me appropinquauer̃ & steter̃: Iam
intelligamus capitis uoces. iã incipiat
delucescere caput nr̃m in passione :
Sedrursus cũ cȩperit caput dicere :
noli inde separare corpus: Sicaput

Expanded text:
confitetur: Et lumen oculorum meorum confitetur: Et lumen oculorum meorum non est mecum. Haec patitur homo intus, ibi secum, in seipso, et seipsum, de nemine ad neminem praeter se: haec sibi ipse est quod patitur homo? Patitur enim ex se intrinsecus, forinsecus autem ex eis inter quos vivit: patitur mala sua, cogitur pati et aliena. Inde sunt illae duae voces: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Jam de occultis suis confessus est, a quibus se cupit mundari: dicat et de alienis a quibus sibi vult parci. Amici mei. Quid dicam jam de inimicis? Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterumt. Hoc quod ait, adversum me steterunt, intellige.  adversus se ceciderunt. Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt. Jam intelligamus capitis voces, jam incipiat illucescere caput nostrum in passione. Sed rursum cum coeperit caput dicere, noli inde separare corpus. Si caput
Abbreviated transcription (Latin):
rat: Siergo ille deorigine & nos deꝓ
pagine. & redeunt ad illũ uel nouissi¬
mũ adã m̃bra ista : quia nouissimus adã
inspũ uiin ficantẽ. & clamat decorpo¬
re eiꝰ inista confessione. & lum̃ oculoꝵ¬
meorũ non ẽ. mecũ : Iã confitens. iã re¬
dẽp̃tus. iam in corpore xp̃i ẽ : & lumen
oculorũ ipsius non ẽ cũ ipso. Plane non
tiũ adhuc inspe Sed ñ dũ ẽ. illud lum̃
Et hoc utiq infine retinemus: sed non¬
dũ ẽ illud lum̃ quod ui debimus Non
dũ apparuit quid erimꝰ. scimꝰ quiacũ.
apparuerit similes ei erimus : qm̃ui¬
debimꝰ eum sicuti est Nã modo lum̃
fidei: & lum̃ speiẽ: Quã diusumus in
corpore: peregrinamur adño : Per
fidẽ enĩ ambulamus: non ꝑspeciem:
Et quã diu qđ nonuidemꝰ sꝑamus: ꝑ pa¬
tientiam expectamꝰ: Cloces sunt ergo
istȩ peregrinantium nondũ inpatria
constitutorum : et recte dicit. et ue¬
re dicit: Et si non sit dolus ueraciter

Expanded text:
rat. Si ergo ille de origine, et nos de rat. Si ergo ille de origine, et nos de propagine; et redeunt ad illum secundum vel novissimum Adam membra ista, quia novissimus Adam in spiritum vivificantem ; et clamant de corpore ejus in ista confessione, Et lumen oculomecum: jam confitens, jam redemptus, jam in corpore Christi est, et lumen oculorum ipsius non est cum ipso? Plane non tium in spe; sed nondum est illud lumen et utique hoc in fide retinemus: sed nondum est illud lumen, quod videbimus, nondum enim apparuit, quid erimus . Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, cum videbimus eum sicuti est. Nam modo lumen fidei, et lumen spei est. Quandiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Per fidem enim amEt quamdiu quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Voces sunt ergo istae peregrinantium, nondum in patria constitutorum. Et recte dicit, et vere dicit, et si non sit dolosus, veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
dit ab auribus dei: Cor meum con
mea Plerũq inruit nescio quid.
repentinũ fuit conturbatio corđ.
contremis cit corda: Tonitruus
datur decaelo : horribilis fit im¬
petus uł strepitus. leo forte inde¬
tur in uia: conturbationes latro¬
nes insidiantur Eit conturbatio
cordis. pauetur undiq: sollicitudo
incutitur: Gnde hoc quia de seruit
me fortitudo mea: Sienĩ maneret
illa fortitudo quod ñtimeretur
quic quid nuntiaretur. quioquid fren¬
der&. quio quid sonaret. quio quid
horreret : Sedunde illa ꝑturbatio
Deseruit me fortitudo mea Unde de¬
seruit fortitudo: Et lum̃ inquit ocu¬
lorũ meorum non ẽ. mecũ : bauerat er¬
go adã lum̃ oculorũ ipsius Nãlumen
oculorũ ipsius: ipse ds̃ erat. Quẽ cũ of¬
fendis set fugit adumbrã : & abscon¬
ditse inter ligna paradisi Pauebat a fa¬
cie dei : & quȩ rebat umbrã arborum
Iã inter arbores lumenoculorum
non habebat ad qđ gaudere consueue¬

Expanded text:
dit ab auribus Dei. 15. vers. 11dit ab auribus Dei. 15. vers. 11mea. Plerumque irruit nescio quid repentinum; fit conturbatio cordis: contremiscit terra, tonitrus datur de coelo, horribilis fit impetus vel strepitus, leo forte videtur in via; fit conturbatio: latrones insidiantur; fit conturbatio cordis, pavetur, undique sollicitudo incutitur. Unde hoc? Quia deseruit me fortitudo mea. Si enim maneret illa fortitudo, quid timeretur? Quidquid nuntiaretur, quidquid frenderet, quidquid sonaret, quidquid horreret, non terreret. Sed unde illa perturbatio? Deseruit me fortitudo mea. Unde deseruit fortitudo? Et lumen oculorum meorum non est mecum. Latuerat ergo Adam lumen oculorum ipsius. Nam lumen oculorum ipsius ipse Deus erat: quem cum offendisset, fugit ad umbram, et abscondit se inter ligna paradisi . Pavebat a facie Dei, et quaesivit umbram arborum. Jam inter arbores lumen oculorum non habebat, ad quod gaudere consueve
Abbreviated transcription (Latin):
antequã sit. oportet intelligas. Iã qua¬
le desiderium sit ante oculos dĩ: con¬
sidera Nũquid ut moriatur mimicus
nr̃. quod quasi iuste optant homines..
Nã aliquando oramus qđ non debe¬
mus. illud quod quasi iuste orant
homines uideamus Honorant
ut moriatur aliquis: & ad illos he¬
reditas ueniet Sed illiquiorant ut
moriantur inimici: audiant dñm
dicentẽ Orate ꝓinimicis urĩs. Non
ergo hocorant ut moriantur : sed
hoc orant ut corrigantur : Corrigan¬
recti ñ er̃ mimici: et ante te om̃e
desiderium meum: Quod desideriũ¬
meum ante illũ ẽ: & ipse gemitus
non ẽ. ante illũ Unde fieri potest.
quando ipsum de siderium inuocẽ
suam habet gemitũ : Idõ sequitur
Et gemitus meus a te non ẽ. abs con¬
ditus Ante te nonẽ. abs conditus:
amultis aut̃ hominibus absconditꝰ
ẽ. Clidetur aliquando ridere ser¬
um: inẽ. gemitus Nonsemꝑuenit
ad aures hominũ : sed nũ quã rece¬

Expanded text:
ante quem sit, oportet ut intelligas. Jam quaante quem sit, oportet ut intelligas. Jam quale desiderium debeat esse ante oculos Dei, considera. Numquid ut moriatur inimicus noster, quod quasi juste optant homines? Nam aliquando oramus quod non debemus. Illud quod quasi juste orant homines, videamus. Nam orant ut moriatur aliquis, et ad illos haereditas veniat. Sed et illi qui orant ut moriantur inimici, audiant Dominum dicentem: Orate pro inimicis vestris . Non ergo hoc orent, ut moriantur inimici: sed hoc orent, ut corrigantur; et morrecti, non erunt inimici. Et ante te omne desiderium meum. Quid si desiderium ante illum est, et ipse gemitus non est ante illum? Unde fieri potest, quando ipsum desiderium vocem suam habet gemitum? Ideo sequitur, Et gemitus meus non est absconditus a te. A te non est absconditus, a multis autem hominibus absconditus est. Videtur aliquando humilis serum, inest et gemitus: non semper pervenit ad aures hominum, sed nunquam rece
Abbreviated transcription (Latin):
derium. continua oratio: Non enĩ frus¬
tradix̃ apłs: Sine inter missione orate :
Nũquid sine inter missione genufleo¬
timꝰ. corpus prosternimus. aut manꝰ
leuamꝰ ut dicat sine inter missione ora¬
te : aut sicut dicimus nos orare: hoc
puto sine inter missione ñ possumus
facere : Est alia oratio interior sine
inter missione : Oratio quȩ ẽ desideri¬
ũ. quic quid aliud agas. sidesideras il.¬
lud sabbatum : non in termittis orare:
Sinonuis intermit tere orare : noli
inter mittere desiderare : Continu¬
ũ desideriũ tuum: continua uox est
tua Tacebis siamare destiteris: quia
tacuer̃ de quibus dictũ est ¶m̃ ab in¬
dauit iniquitas: refrigescet caritas
multorum: Frigus caritatis silenti
ũ est cordis. Flagrantia caritatis
clamor ẽ. cordis Si semꝑ manet
caritas : semꝑclamas Si sem ꝑclamas:
sẽꝑ desideras. Si semꝑ desideras: re
quiẽ recordaris. & rugitus cordistui

Expanded text:
derium, continua oratio. Non enim frusderium, continua oratio. Non enim frustra dixit Apostolus, Sine intermissione orantes . Numquid sine intermissione genu flectimus, corpus prosternimus, aut manus levamus, ut dicat, Sine intermissione orate? Aut si sic dicimus nos orare, hoc puto sine intermissione non possumus facere. Est alia interior sine intermissione oratio, quae est desiderium. Quidquid aliud agas, si desideras illud sabbatum, non intermittis orare. Si non vis intermittere orare, noli intermittere desiderare. Continuum desiderium tuum, continua vox tua est. Tacebis, si amare destiteris. Qui tacuerunt? De quibus dictum est: Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Frigus charitatis, silentium cordis, flagrantia charitatis est clamor cordis. Si semper manet charitas, semper clamas; si semper clamas, semper desideras; si sempequiem recordaris. Et rugitus cordis tui
Abbreviated transcription (Latin):
apud semet ipsum Porte aliud ẽ ut ge¬
mit. & forte illud illi factũ est intel
ligere : nisi illa incuius oculis & aurib:
do audiunt gemitũ hominis: plerũq
gemitũ carnis audiunt gementẽ Age¬
mitu cordis non audiunt : abstulit nes¬
cio quis res huius. rugiebat sed ñ agemi¬
tucor dis: Alius quia extulit filiũ. alius
quia uxorẽ. alius quia grandmata ẽ.
umea : quia occupiuit: quia diripuit
iumentũ ipsius: nescio quis alius qͥdãpnũ
aliquod passus ẽ. alius quitimet homi¬
nẽ inimicũ Om̃s isti agemitu carnis
ro et sanguis non possidebit: rugiebã
noscebatꝰ unde rugiebat : subiecit
Et antete ẽ. inquit om̃e desiderium me¬
um Nonenĩ ante honunes quicor uide¬
ri non possunt : sed antete ẽ. ome desi¬
derium meum: Sit desideriũ tuum
ante illũ : et pater tuus qui uidet in
occulto reddat tibi Ipsũ enĩ desideriũ
tuũ oratio tua est : & sic ontinuum desi¬

Expanded text:
apud semetipsum, Forte illud est unde geapud semetipsum, Forte illud est unde gemit, et forte illud illi factum est. Quis potest intelligere, nisi ille in cujus oculis et auribus do audiunt gemitum hominis, plerumque gemitum carnis audiunt; gementem a gemitu cordis non audiunt. Abstulit nescio quis res hujus; rugiebat, sed non a gemitu cordis: alius, quia extulit filium; alius, quia uxorem; alius, quia grandinata est vinea, quia cuppa acuit, quia diripuit jumentum ipsius nescio quis; alius, quia damnum aliquod passus est; alius, quia timet hominem inimicum: omnes isti a gemitu carnis ro et sanguis non possidebunt : Rugiebanoscebat unde rugiebat? Subjecit: Et ante te est omne desiderium meum. Non enim ante homines, qui cor videre non possunt: sed ante te est omne desiderium meum. Sit desiderium tuum ante illum; et Pater qui videt in occulto, reddet tibi . Ipsum enim desiderium tuum, oratio tua est: et si continuum desi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid rerũ illarũ ꝓ dispensatione of¬
ficiisui: ad iecit dicens Audiu ineffa¬
bilia uerba quȩ non licet hominiloqui
Iãergo quid opus ẽ. ut a me. aut a quo¬
quã quȩ ratis quȩ non licet hominilo qͥ:
sulli nonlicuit loqͥ. cinlicuit audire
Plangamꝰ tam̃ & quȩ ramꝰ in confessio¬
ne : agnos camus ubisumꝰ. Recor dem᷑
sabbatũ & patient̃ expectemꝰ quod
ille ꝓmisit qui nobis & in se ipsũ exem¬
plũ patientiȩ demons trauit: Infirma¬
tus sum & humiliatꝰ sũusq nimis: Ru
giebama gemitu cordis mei: Ad tendis¬
tiplerũq int̃pellare gemitibus seruos
dĩ & quȩritur causa & ñ apparet nisi
gemitus alicuius seruidei : sitam̃ ad au¬
res hominis circa illũ positiꝑuenit
Est enĩ gemitꝰ occultus qui ab homine
ñ auditur. tam̃sitanta occupauerit co
gitatio desiderił cuius dã ut uoce cla¬
mare exprimat᷑ uulnus interioris
hominis quȩritur carisa: & dicit homo

Expanded text:
aliquid rerum illarum pro dispensatione ofaliquid rerum illarum pro dispensatione officii sui, adjecit dicens, Audivi ineffabilia verba, quae non licet homini loqui . Jam ergo quid opus est ut a me aut a quoquam quaeratis quae non licet homini loqui: si illi non licuit loqui, cui licuit audire? Plangamus tamen et gemamus in confessione, agnoscamus ubi simus, recordemur sabbatum, et patienter exspectemus quod ille promisit, qui nobis et in se ipso exemplum patientiae demonstravit. Infirmatus sum et humiliatus sum usque nimis. 13. Rugiebam a gemitu cordis mei. Attenditis plerumque interpellare gemitibus servos Dei, et quaeritur causa: et non apparet nisi gemitus alicujus servi Dei; si tamen ad aures hominis circa illum positi pervenerit. Est enim gemitus occultus qui ab homine non auditur: tamen si tanta occupaverit cor cogitatio desiderii cujusdam, ut voce clariore exprimatur vulnus interioris hominis, quaeritur causa; et dicit homo
Abbreviated transcription (Latin):
bus: Infirmatus sum & humiliatus sũ
usq nimis: Q uirecor datur altitudinẽ
sabbati: ipse uidet quantũsit humiliat᷑
Nã qui non potest cogitare . quȩ sit illa
quietis altitudo: non uidet ubi nonsit
Propterea psalmꝰ alius dicit Ego dixi
in extasimea : proiec tus sum a facie ocu
lorũ tuorum Assũpta enĩmente ui¬
dit nescio quid sublime : & quoduidit
nondũ ibi totꝰ erat Et quandã sidici
potest quasi chorus cationẽ factum
luminis ae ter ni ubi sensit non se ibi
eẽ qđ potuit utrũq intelligere : indit
ubi eẽt. et quẽ ad modũ malis huma
dixi inextasimea: ꝑiectus sum a facie
oculorũ tuorũ Tale ẽ. nescioquid. qđ
uidi mextasi : unde sentiã quã longe¬
sum quinũdum ibisum : Iã ibierat qͥ
dixit. Assũptus sum inter tium cȩlũ.
& ibi audim ineffabilia uerba quȩ non
licet hominiloqui Sed reuocatus est
ad nos. ut gemeret prius ꝑficiendus
minfirmitate : & sic postea induere¬
tur uirtute : Animatur tam̃ quia udit

Expanded text:
 Infirmatus sum et humiliatus sum usque nimis. Qui recordatur altitudinem sabbati, ipse videt quantum sit humiliatus. Nam qui non potest cogitare quae sit illa quietis altitudo, non videt ubi nunc sit. Propterea alius psalmus dixit, Ego dixi in ecstasi mea: Projectus sum asumpta enim mente vidit nescio quid sublime, et quod vidit nondum ibi totus erat: et quadam, si dici potest, quasi coruscatione facta luminis aeterni, ubi sensit non se ibi esse, quod potuit utcumque intelligere, vidit ubi esset, et quemadmodum malis humandixi in ecstasi mea: Projectus sum a facie oculorum tuorum. Tale est nescio quid quod vidi in ecstasi, uerat qui dixit assumptum se in tertium coelum, t ibi audiebat ineffabilia verba, quae non licet homini loqui. Sed revocatus est ad nos, ut gemeret prius perficiendus in infirmitate, et sic postea indueretur virtute: animatus tamen, quia vidit
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ego bibiturus sum: ergo & illȩ pas¬
siones dñi passiones nr̃ȩ sunt : & unus¬
quisq sibene seruiat dõ. bene seruat
fidẽ: Exhibeat quod debet. & uerset᷑
inter homines iuste Clolo uidere si non
patitur etiã qđ hic numerat in passio¬
& qui malia longe steter̃ Proximi
erant iudȩi : quia cognatierant: App
illo paterentur Potest etiã hoc intelle¬
gi. amicimei : idẽ quise finxer̃ amicos
meos Amicos enĩ se finxer̃ quando di¬
quando illũ tẽptare uoluer̃ utrũ soluen

Expanded text:
lae passiones Domini, passiones nostrae sunt: et unusquisque si bene serviat Deo, bene servet fidem, exhibeat quod debet, et versetur inter homines juste, volo videre si non patitur, etiam quod hic enumerat in passiot qui proximi a longe steterunt? Proximi erant Judaei, quia cognati erant: appillo paterentur. Potest etiam hoc sic intelligi: Amici mei, id est, qui se finxerunt amicos meos. Amicos enim se finxerunt, quando di: quando illum tentare volueru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersitate peccatilaudante sdm̃
Et iã nonsus pirantes. sed inherentes
illi cuius finẽ sus piramus. & inspelȩta¬
tisumus : In illa eñĩciuitate erimus.
ubibonũ nr̃m ds̃ ẽ. lum̃ ds̃ ẽ. panis dsẽ¬
ds̃ ẽ. uita. ds̃ ẽ. quic quid ẽ. bonũ nr̃m
A quo peregrinantes laboramus
millo inuenimꝰ. in illo erit quies quã
modo recordantes necesse ẽ. ut do¬
leamus: Illud eni sabbatũ recor dem᷑
incuius recordatione tanta dicta s
& nos tanta dicere debemꝰ. & dicen¬
tes nũquã dicere. tacere non ore sed
cor de. quasi ore taceamꝰ. ut corde

Expanded text:
ersitate peccati, laudantes Deum, ersitate peccati, laudantes Deum, et non jam suspirantes, sed inhaerentes illi, cui usque in finem suspiravimus, et in spe laetati sumus. In illa enim civitate erimus, ubi bonum nostrum Deus est, lumen Deus est, panis Deus est, vita Deus est: quidquid est bonum nostrum, a quo peregrinantes laboramus, in illo inveniemus. In illo erit quies, quam modo recordantes necesse est ut doleamus. Illud enim sabbatum recordamur, in cujus recordatione tanta dicta sunt, et nos tanta dicere debemus, et dicentes nunquam tacere, non ore, sed corde: quia sic ore tacemus, ut corde