comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ArMnene facinus. non rudem dextram offeres.
Quo te igitur ira untis aut que perfido
Intendis hosti tela. nescis quid ferox
Decreuit ammus intus et nondum sibi
Audet fateri. stulta proꝑaui minis
Ex pelese utmam liberos hostis meus
AIliquos haberet. quicquid ex illo tuum est
Creuss peperit placuit hoc pene genus
Ne. itoq placuit. ultimum magno scelus
Amino parandum est. liberi quondam mei
Uos pro paterius sceleribus penas clater
or depalit horiror menbra torpescunit gelu
ectusq tremit. ira discessit loco
Mater ꝙ tota conuige expulsa rechit.
Ego ne ut meoꝵ liberum ac prolis mee
Fundam couorem melius ha denens furor
Inccgmaii. idud facinus ac dizum nefas
I.ne quoo absit. quod scelus miseri luent
Scelus est iason gemtor. et mauis scelus
Medea mnater. occidant non sunt miei.
Pereant. mei sunt. crimine et culpa carẽt.
Sed ninocentes fateor. et frater fuit.
Quid amme titubas. ora quid lacrune zigant

Expanded text:
ad omne facinus non rudem dextram afferes. ad omne facinus non rudem dextram afferes. Quo te igitur, ira, mittis, aut quae perfido intendis hosti tela? nescio quid ferox decrevit animus intus et nondum sibi audet fateri, stulta properavi nimis: ex paelice utinam liberos hostis meus aliquos haberet— quicquid ex illo tuum est, Creusa peperit, placuit hoc poenae genus, meritoque placuit: ultimum, agnosco, scelus animo parandum est— liberi quondam mei, vos pro paternis sceleribus poenas date. Cor pepulit horror, membra torpescunt gelu pectusque tremuit. ira discessit loco materque tota coniuge expulsa redit, egone ut meorum liberum ac prolis meae fundam cruorem? melius, a, demens furor! incognitum istud facinus ac dirum nefas a me quoque absit; quod scelus miseri luent? scelus est Iason genitor et maius scelus Medea mater— occidant, non sunt mei; pereant, mei sunt. crimine et culpa carent, sunt innocentes: fateor, et frater fuit. quid, anime, titubas? ora quid lacrimae rigant
Abbreviated transcription (Latin):
Effer atatum sede pelopeia gradum
Medea preceꝑps. quasl terras pete.
Ego ne ut recedam. si pro fugissem prius
Id hec redirem. nupcas specto nouas.
Suid amie cellas sequere felicẽ impetum
Pars illioms ista qua gaudes quota esti.
Amas adhuc furiosa si satis est nbi
Celebs lason quere penaramn genus
Haud usitatum. iamq sic te met para.
Fas omne ceat. abeat expulsus pudor.
Umiheta seuis est quiam ferunt ꝑue manis
In cumbe miras. teq languentem erata
Peniciis q ueteres pectore er une mpetus
Ueosencius hauri. quicquid adimsinus adhus
Pietas uocetur hoc age et faro saant
Q lemi fuerunt ꝙͣq uulgatis note
Que comodaui scelera. prelusit dolo:.
Dat ista nr̃. quid manus poterant ⁊udes
Audere magnum. quid puellars fuino
Medtoa manc sum. creuit ingenium malis
Iuuat iuuat ⁊ apinsse fraternum caput
Az tus iuuat secuisse et archano patrem
Spoliasse sacro. uiuat in exicium senis
Irmasse natas. quere materiam dolor

Expanded text:
Effer citatum sede Pelopea gradum, Effer citatum sede Pelopea gradum, Medea, praeceps quaslibet terras pete. Egone ut recedam? si profugissem prius, ad hoc redirem, nuptias specto novas, quid, anime, cessas? sequere felicem impetum. pars ultionis ista, qua gaudes, quota est? amas adhuc, furiosa, si satis est tibi caelebs Iason, quaere poenarum genus haut usitatum iamque sic temet para: fas omne cedat, abeat expulsus pudor; vindicta levis est quam ferunt purae manus, incumbe in iras teque languentem excita penitusque veteres pectore ex imo impetus violenter hauri. quicquid admissum est adhuc, pietas vocetur, hoc agam et faxo sciant quam levia fuerint quamque vulgaris notae quae commodavi scelera, prolusit dolor per ista noster: quid manus poterant rudes audere magnum? quid puellaris furor? Medea nunc sum; crevit ingenium malis. Iuvat, iuvat rapuisse fraternum caput; artus iuvat secuisse et arcano patrem spoliasse sacro, iuvat in exitium senis armasse natas, quaere materiam, dolor:
Abbreviated transcription (Latin):
o nam cruenta menas
Preceps nnore seuo
Rapitur. quod impotenti
Facinus parat furore.
Uultus atatus ira
Riget. et caput feroci
Quaciens suꝑba motu
Regi ininatir ultro.
Quis credat exulem.
Flagrant gene rubentes
Pallor fugat ruborem
Nullum uagante forma
Seruat dui colorem.
Nuc fert pedes et illuc.
Ut tigris orba natis
Cursu furente lustrat
Gangeticum uenius.
Frenare nesat iras
Nedea. non amores.
Nunc ia amorq causam
luxere. quid sequetu:
Quando efferet pelasgis
Nefanda colchis arins
Gressum metuq soluet
Regnum simulq reges.
Nunc phebe mitte currus
Nullo morante loro
Nox condat alina lucem
Mergat diem timendum
Dux noctis hesperus.
Eriere cuncta. concidit regnistatus
Nataatq genitor cinere ꝑmixto iacent.
Et ipse miror. ureq iam facto malo
Potuisse fieri credo. uo quis cladis modus.¬
Aiudus per oinem regie ꝑtem furit
Ut iuslus ignis iam tota domus cecidit
Urbi timetur. co unda ne flãmas opprimat.
Et hoc in ista clade nurandum accidit

Expanded text:
onam cruenta maenas praeceps amore saevo rapitur? quod impotenti facilius parat furore?— vultus citatus ira riget et caput feroci quatiens superba motu regi minatur ultro. quis credat exulem? flagrant genae rubentes. pallor fugat ruborem, nullum vagante forma servat diu colorem.— huc fert pedes et illuc, ut tigris orba natis cursu furente lustrat Grangeticum nemus. frenare nescit iras Medea, non amores; nunc ira amorque causam iunxere: quid sequetur? quando efferet Pelasgis nefanda Colchis arvis gressum metuque solvet regnum simulque reges?— nunc, Phoebe, mitte currus nullo morante loro, nox condat alma lucem, mergat diem timendum dux noctis Hesperus. eriere cuncta, concidit regni status, nata atque, genitor cinere permixto iacent. Et ipse miror vixque iam facto malo potuisse fieri credo. Quis cladis modus per omnem regiae partem furit . ut iussus ignis: iam domus tota occidit, urbi timetur. Vnda flammas opprimat. Et hoc in ista clade mirandum accidit:
Abbreviated transcription (Latin):
O
Nea nullis equanda mals
Fortuna licet
Repetam luctus electra tuos
Tibi increnti cesum licuit
Flere parentem.
Scelus ulasci uindice fratre
Tua quem pietas hosti raput
Terit q fides.
me cruadi sorte ꝑ arentes
Raptos prohibet lugere ninor.
Fratris q necun deflere uerat.
In quo fuerat spes una mihi
Tot q malorum breue solamẽ.
Nunc ni lucuis seruata meos
Magni uesto nominis umbra.
Uox en urrãs ꝑculit aures
Triltis alumpue. cesset talaiis
Inferre gradus tarda senectus.
Excipe nrãs lacrimas nutrix
Testis nrĩ fida doloris.
Quis te tantis soluet curis
Miseranda dies.
Qui me stigias mittet ad umbrris.
Ouima queso sint ista procul.
Non uota meos tua nunc casus
Sed uota regunt.
Dabit afflicte meliora deus
Tpã mitis.
Tu modo blando obsequio uitem¬
Placata uirum.
Uincam fuluos ante leones
Tigres q truces fera ꝙͣ sein
Corcla tirnni.
Odit geitos sanguẽ claro
Sperint superbos humiles simul
Nec fortunã capit ipẽ suam
Quam dedit illi ꝑ scelus ingeus

Expanded text:
O mea nullis aequanda malis fortuna, licet repetam luctus, Electra tuos. tibi maerenti caesum licuit flere parentem, scelus ulcisci vindice fratre, tua quem pietas hosti rapuit texitque fides: me crudeli sorte parentes raptos prohibet lugere timor fratrisque necem deflere vetat, in quo fuerat spes una mihi totque malorum breve solamen. nunc in luctus servata meos magni resto nominis umbra. Vox en nostras perculit aures tristis alumnae; cesset thalamis inferre gradus tarda senectus? Excipe nostras lacrimas, nutrix, testis nostri fida doloris. Quis te tantis solvet curis, miseranda, dies? Qui me Stygias mittet ad umbras. Omina quaeso sint ista procul. Non vota meos tua nunc casus, sed fata regunt. Dabit afflictae meliora deus tempora mitis; tu modo blando vince obsequio placata virum Vincam saevos ante leones tigresque truces, fera quam saevi corda tyranni. odit genitos sanguine claro, spernit superos hominesque simul, nec fortunam capit ipse suam quam dedit illi per scelus ingens
Abbreviated transcription (Latin):
Obrutum tota caput ense terra.
S̾tat chaos densimi tenebre turpes
Et color noctis malus ac silentis
Ocium mondiuaene qr nubes.
Sera nos illa referat senectus.
Nemo ad id sero uenit unde nunquã
Cum semel uenit potuit reuerti.
Qud uinat dirum properare fatum
Omms hoc magine uaga turba terris
Fbit ad manes faciet q in erti
Uelo cocito tibi cresãt omue

Expanded text:
obrutum tota caput esse terra? obrutum tota caput esse terra? stat chaos densum tenebraeque turpes et color noctis malus ac silentis otium mundi vacuaeque nubes. Sera nos illo referat senectus: nemo ad' id sero venit, unde numquam. cum semel venit, potuit reverti; quid iuvat durum properare fatum? omnis haec magnis vaga turba terris ibit ad manes facietque inerti vela Cocyto: tibi crescit omne
Abbreviated transcription (Latin):
Ntus curisteus properante partu
łusserat mnundi penenire fonduni
Scerat hoc sõlum numero laborum
Tercie regem spoliare sortis
Ausus est cecos aditus nure
Pucit ad manus uia qua remotos
Tristis et silua meruenda nigra.
Sed firquens magnu metuenda turba¬
Quantus incedit populas per urbes
fd noui ludos aundus theatri.
Qualis eleum currit ad tonantem
Quinta cum facrum reuocauit estas.
Quanta cum longe redit hora noctis
Crescere et somynos cupiens quietos
Libra phebeos tenet equa currus
Turbam secretam ceredem frequentint.
Ut scithe tectis properat relictis
Atticis noctem celebrare mixte
Tanta per campos agitur silentes
Turba.ẜ. ars tanda gradiens senecta
Tristis et longa saciata uita.
Fars al huc currit melioris eui:
Uirgies nondumi talamis uigate:
Et comis nondum positis ephebi:
Etatris et nomen modo doctus infans.
is datum solis nunus ut timerent
Egne prelato releuare noctem
Ceceri uadunt per opaca tristes
Lualis est nobis aminus remota
Luce cum mestus sibi quisquis sẽnsit

Expanded text:
tus Eurystheus properante partu iusserat mundi penetrare fundum: derat hoc solum numero laborum, tertiae regem spoliare sortis. ausus es caecos aditus inire, ducit ad manes via qua remotos tristis et nigra metuenda silva, sed frequens magna comitante turbQuantus incedit populus per urbes ad novi ludos avidus theatri, quantus Eleum ruit ad Tonantem, quinta cum sacrum revocavit aestas; quanta, cum longae redit hora nocti crescere et somnos cupiens quietos libra Phoebeos tenet aequa currus, turba secretam Cererem frequentat et citi tectis properant relictis Attici noctem celebrare mystae : tanta per campos agitur silentes turba; pars tarda graditur senecta, tristis et longa satiata vita: pars adhuc currit melioris aevi: virgines nondum thalamis iugatae et comis nondum positis ephebi matris et nomen modo doctus infans, is datum solis, minus ut timerent, igne praelato relevare noctem; ceteri vadunt per opaca tristes. qualis est vobis animus, remota luce cum maestus sibi quisque sensit
Abbreviated transcription (Latin):
e his qui necessitate mortis ur¬
gonte penitentiam simul .⁊
uiatieũ petunt. ide his qui obinu.¬
tescunt aute quã sacerdos adeos
daturus penitentiã accedat. Ita
taliũ necessitati auxiliandũ est.
ut nee aclo il lis pentrentie. nee
cõmunionis grã denegetur sieã
integri sensus querere conꝓben¬
tur quod si ita aliqua egrit᷑udine
fuerint agrauati ut quod paulo
aute poseebant sub p̃sentia significare

Expanded text:
e his qui necessitate mortis urgente poenitentiam simul et viaticum petunt; et de his qui obmutescunt, antequam ad eos sacerdos daturus poenitentiam accedat. Ita ergo talium neceut nec actio illis poenitentiae, nec communionis gratia denegetur, si eaintegri sensus quaerere comprobentur. Quod si ita aliqua aegritudine fuerint aggravati, ut, quod paulo ante poscebant, sub praesentia sace
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ingurgitatus. culpatus
est. de gule cõcupiseentia. hec dieens
non te doceo. s conmonefacio ut bo¬
nũ tuũ ita dispenses ut cũ ꝑfeelioni
intendas. nefias seandalũ infirmis. qͦr
satius est aliquãdo infirma tolera¬
re quã sũma cũ seismate facere:¬

Expanded text:
videlicet ingurgitatus, culpatus videlicet ingurgitatus, culpatus est de gulae concupiscentia . Haec dicens non te doceo, sed commonefacio uti bonum tuum ita dispenses, ut cum perfectioni intendis, ne fias scandalum infirmis, quia satius est aliquando infirma tolerare quam summa cum schismate facere
Abbreviated transcription (Latin):
ita solttaria idõ inferior est. qͥa
uoluntaria. importunis cogita.¬
tationib plona que tanquã musce
minutisse  de limo surgentes. uo¬
lant inoculos cordis. ⁊ int̾rũ punt
sabbatũ m̃tis. Quarũ puuelionib
misera mens eruentata ꝑdit decorẽ
illũ de quodicit. psalmissta. omĩs
gła ens filie regis abintus. coneur¬
portunitas se offerret. facile intemp¬
tationis sue laqueũ laberetur.
Nec hoc exeõiecluris dieimus. s
ab his qui experti sunt uera esse
que dicimus quos aliqñ in cõmuni
eõuersatione hominũ uidimus uxisse
lauelabilit̾. s quando ad solitariam
uitam se transtulerunt. ipsiseisdẽ
bes quia laudabilior abstinentia est si¬
ne feda cõcupiscentie flãma lauti¬
orib eibis uti ⁊ non repleri. quam
cũ feda gule flamma uilib eibis in¬
gurgitari. Sic ioħes baptista delec¬
tabilib cibiꝰ utens. earnib locustarũ.
⁊ mel siluestri laudatus est de absti-¬
nentia. esau uͦ uili cibo lentieula

Expanded text:
 solitaria ideo inferior est, quia voluntaria et importunis cogitationibus plena, quae tanquam muscae minutissimae de limo surgentes volant in oculos cordis et interrumpunt sabbatum mentis. Quare punctionibus misera mens cruentata perdit decorem illum de quo dicit Psalmista: Omnis gloria ejus filiae Regis ab intus , cum curpportunitas se offerret, facile in tentationis suae laqueum laberetur. Nec hoc ex conjecturis dicimus, sed ab his qui experti sunt vera esse didicimus, quos aliquando in communi conversatione hominum vidimus vixisse laudabiliter, sed quando ad solitariam vitam se transtulerunt, ipsos, eisdebes quia laudabilior abstinentia est sine foeda concupiscentiae flamma lautioribus cibis uti et non repleri, quam cum foeda gulae flamma vilibus cibis ingurgitari . Sic Joannes Baptista delectabilibus cibis utens carnibus locustarum et melle silvestri laudatus est a Domino de abstinentia ; Esau vero vili cibo lenticula
Abbreviated transcription (Latin):
non ãesidia erit. Icum ab aliis luditur tu
lationes euita. sitq tibi tam triste laudari a
turpibꝰ quã si lauderis obturpia. Retior
esto quociens dirplices malis. ⁊ maloꝵ d̃e te
estimationes malas. ueram tu laudationem
a sersbe. Difficillimũ ꝯtinentię opꝰ ẽ. assenta¬
tionec adilautiũ repellere: quoꝵ sermones
animũ quadã uoluptate resoluunt. Hulbꝰ

Expanded text:
non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tunon desidia erit; et cum ab aliis luditur, tulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate resolvunt. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
nec simplicitas neglecta nec lenitas languida.
fleas nec aliena mireris. Si ꝯtinentiã diligis tur¬
pia fugito ãteqͣ. accidant. nec queꝙͣ. aliũ u̾eb̾is
plusꝙͣ te. Onũa tołabilia p̾t̾ turpitudinẽ crede.
A uerbis qͦ turpib abstineto: quia eoꝵ licenta im-¬
pudentiam nutrit. Sermones utles mag̾ ꝗͣ facetos
⁊ affabiles ama. recto potiꝰ ꝙͣ. obsecundantes. Misceb̾
interdum seriis iocos. ss tenꝑatos. ⁊ sine decrim̃to aigni¬
tatis ac uerecundię. Nam reprehensibił risus si
immodicꝰ: si puerilit effusus. simuliebrit̾ fractus.
Odibilem quoq fac̃ hominẽ risus. aut suꝑb ⁊ darꝰ.
Si gͦ tempꝰ iocos exigit. in hic quoq eũ dignitate
nec contempnat tanꝗͣ uilem. Non erit tibi scurri-¬
lis s grata urbanitas. Sales tui sine d̃ente sinit.
ioci sine uilitate: risuᷤᷤ sine cachiurno. uox sine
clamore: incessus sine tuinultu. Quiec tibi.

Expanded text:
nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; fleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant; nec quemquam alium vereberis plus quam te. Omnia tolerabilia praeter turpitudinem crede. A verbis quoque turpibus abstineto, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem quoque hominem facit risus, aut superbus, aut Si ergo ipsos jocos exigis, hoc quoque dignitate nec contemnant tanquam vilem. Non erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. I eum illum in tua potestate
uideris. uindictam putabis. uindicari
susurro appetas. neminẽ suffodias.
Palam ingredere. Non geres ꝯflictum
nisi prior iudireris. Nam fraudes
⁊ doli imbecilles faciunt. Eris magna-¬
nimis si ꝑicula nõ appetas ut tem̃a¬
rius. nec formidec ut tunidu.
Nam tumidum nõ fac̃ ammũ nsi re-¬
prehensibilis uitȩ ꝯscientia mala.¬
cuncide suꝑflua: ⁊ in artum desid̃ia ꝯstringes
Confidera tecum quantũ natura poscat: non
quantum cupiãitas expetat. Si continens fueris:
eo usq ꝑuenies. ut te ipso contentus sis. Nam
tibi ex facilis sit. nec ad uoluptatem s ad eibum
accede. Palatum tuũ fames excitent ñ sapores.
Uesid̃ia tua paruo redime: quia ħ tantũ curare deu̾es
ũ desinant. Atq ita quasi ad exemplar diuinũ com
Nec dñm notũ uelis ẽẽ adomo s domũ a dño.
Non tibi affingas quos ñ eris. nec quos es mag̾
pauꝑtae tͥ ĩmũda s̃t. nec parsimonia sordida.

Expanded text:
habuit; et cum illum in potestate habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam putabis, vindicare susurro appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi reprehensibilis vitae conscientia.cumcide superflua et in arctum desideria tua constringe. Considera tecum, quantum natura poscat, et non quantum cupiditas expetat. Si continens fueris, eo usque pervenies, ut te ipso contentus sis. Nam tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut desinant: atque quasi ad exemplar compositus nec dominum esse velis notum a domo, sed domum a domino. Non tibi ascribas quod non eris, nec quod es; paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo mala futura ⁊ bona: ut illa sus¬
tinere possis. ista moderari. Hon
semꝑ in actusie. s interdum animo
plena sit sapientiȩ studiis: ⁊ cogita¬
tionib bonis. Nam prudens fa nuqͣ
otio marcet. animũ aliqriando renissũ
sit nũꝙͣ. solutũ. Accelerat tarda ꝓplera
ueat dicentis auctorita. nec quis ses
quis dicat intenãito. nec ꝙͣ multis s qͣlib
placeas cogita. Io quere quoo pot̾ inuę
niri. id disce quoo pot̾ sciri. Id opta qͥ
optari coram omĩb pot̾ nec altiori rei
te imponas. inqͣ stanti tͥ trem̃dũ. des¬
cendenti cadendum sit. Cunc consilia
tͥ salutaria ad uoca. cũ tͥ alludit huius
uite ꝓͦpitas. Tũc te uelut in lubrico
⁊ cucumspicies quo eundum iit uel
quousq¬
a õ n animitas¬
tuo. cum magna fidutia uiues liber. &¬
intrepidus ⁊ alacer. Magnũ humani
Si magnanimis fueris. numꝗͣ. iudicabis
tibi contumeliam fieri. He ĩnimico dices¬
non nocuit michi. s animũ nocendi

Expanded text:
tuo futura mala et bona ut illa sustuo futura mala et bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo plena sit sapientiae studiis, et cogitationibus bonis: nam prudens nunquam otio marcet. Habet autem aliquando remissum animum, nunquam solutum. Accelerat tarda, perpleveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. Nec quam multis, sed qualibus placeat, cogita. Id quaere quod invenire possis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest. Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salutifera advoca. Cum tibi alludit vitae prosperitas, tunc te velut in lubrico sed circumspicies quo eundum sit, vel quousqagnanimitastuo, cum magna fiducia vives intrepidus et alacer. Magni animi esSi magnanimus es, nunquam iudicabis tibi contumeliam inferri Non nocuit mihi, sed animum nocendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingere animo tuo cuncta ꝓpone.
Nichil tibi subitum sit. s: totum aute
ꝓspicies. Nam qui prudens est non
dicit. non putaui hoc fieri. quia nõ
dubitat s expectat. non suspicat sed
cauet. Cuiuscumq facti causam reqͥ¬
res. cum initia inuen̾is exitus cogitab̾.
Seito in quibusdam ꝑseu̾are te debere
quia cepisti: quedam uero nec inciꝑe
in quibꝰ ꝑseuerare sit nariuta. P ru¬
pias. Quibꝰ si animũ tuũ oblectau̾is:
cum omĩa disposueris. tristis remane-¬
non sit inanis . s aut suadeat. aut
moneat. aut consoletur. aut precipiat.
Lauda parce: uituꝑa partuis. Nam
similit̾ reprebensibilis ẽ nimia lauda¬
tio: quam inmoãata culpatio. Illa
siquidem adulatione. ista malignitate
suspecta ẽ. Testimoniũ u̾itati non
Si prudene ẽ animꝰ tuuss trib tp̃rib
dispensetur. ꝑ resentia ordina futura
preuide. pretita recordare. Nam qui
de futuro premeditatur in omĩa in-¬
cautus accedit. Y repone aũt animo

Expanded text:
contingere, animo tuo cuncta propone. contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi subitum sit, sed per otium ante conspicies. Nam qui prudens est, non dicit: Non putavi quidem hoc fieri; quia non dubitat, sed exspectat; nec suspicatur, sed cavet. Cujuscunque facti causam require: cum initia inveneris, exitus cogitabis. Scito te in quibusdam debere perseverare, quia coepisti: quaedam vero nec incipere, in quibus perseverare sit noxium. Prupies; quibus si animus tuus se oblectaverit, cum omnia disposueris, tristis remanenon sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatiosuspecta est. Testimonium veritati, non Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Proponas in animo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dignitatem reb nen ex opimone mul-¬
toꝵ s ex earum natura ꝯffituas. Nam
scire debes quos quedam non uideantꝰ¬
riis rebus possides. non mireris nec
magni estimes quoo caducum est:
nec apõ te queo habes tanquã aliena
seruabis. s ꝓ tẽ tanꝙͣ tua ⁊ dispenses
⁊ utaris. Si predentiam amplecteris
ne te in aliquib mutes. s potiꝰ aptes
sicut manꝰ que eadem ẽ ⁊ cum in
palmã extenditur. ⁊ eum in pugno as¬
trigitur. Prudentis ꝓpriũ ẽ exami¬
nare confilia ⁊ non cito facili credu¬
litade ad falsa ꝓlab. De dubiis non dit̃¬
finias. s suspensam tene sententiam.
ueri simile est. statim ⁊ uerum ẽ sicut
⁊ sepius quod primum incredibile ui¬
detur. non ꝯtinuo falsum miãetur est.
Crebro siquidem faciem mendatii u̾itas
retinet. erebro m̃datiũ spẽ u̾itatis occu-¬
litur. Nam sicut aliquotiens tristẽ fron-¬
tem amicꝰ.⁊ blandam adulator ostendit:
in futura ꝓspectũ intende. ⁊ que posst̃

Expanded text:
es, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire debes quia sunt quae videantriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris,nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam teneas sententiamverisimile statim verum est; sicut et saepius quod primum incredibile videtur, non continuo falsum est. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blandam adulator ostendit; in futurum, prospectum intende; et quae possunt
Abbreviated transcription (Latin):
est.: formula uite honefte. Quem
idcireo uolui tali uecabulo suꝑscribi:
quia non illa ardua ⁊ ꝑfecta que
a paucil ⁊ egreguis deicolis patrantꝰ
inftituit. s ea m̃agis cominonet. que
⁊ sine diuinarum scripturarum pre-¬
ceptis iraturali tam̃ humane intelligẽ¬
uentib ualeant ad impleri
Uat U O R uirtutum spes
multoꝵ sapientium sententiis dmfnite s
est prudentia. scd̾a magniinimitaᷤ: iiͦi.¬

Expanded text:
est: Formula vitae honestae; quem est: Formula vitae honestae; quem idcirco tali volui vocabulo superscribi, quia non illa ardua et perfecta, quae a paucis et peregregiis Deicolis patrantur, instituit; sed ea magis commonet, quae et sine divinarum Scripturarum praeceptis, naturali tantum humanae intelligenventibus valeant adimpleri. Quatuor virtutum species multorum sapientium sententiis definitae est prudentia; secunda magnanimitas;
Abbreviated transcription (Latin):
LORIO SIsio ac tranquillis¬
simo ⁊ ni signi catholicę fidei pro¬
arto piecate. mironi regi: martuiꝰ ep̃e
huinilis ep̃e. Nou ignoro clem̃tissime
dent̾ quibꝰ mortał scientię riuuli ma¬
nant fluenta inguirere. ⁊ ab hoc ui¬
litatem meam aus sepius ammonens
litceris. ut dignationi tuę crebro aliquio
ꝑ epłam scribens. aut ꝯsolationis aut
eochortationis aliciuiꝰ ⁊ qualiacumq
sint afferam dictu. S. quamuis hoc
a me laudabile tuȩ pietatis exigat stu¬
dium. seito tam̃ tenuitatis meȩ a cauc̾tiᷤᷤ
dictis attingã. Tiõ ne aut ego licentia
pie intentionis abuterer loquendo. aut̃
ur̃o magis desidio obinterẽ reticendo:
libellum hunc nulla sophismatũ offen-¬
tatione politum. s planitię pure sim¬
plicitatis excerptum capatibꝰ fidenter
auribus obtuli recitandum. Quẽ
non ur̃ȩ simplicit instituo potefta¬
ti. cui naturalis sapiendie sagacitas
steriis tuis. astantes hec conuenit leg̾e.
itellig̾e ⁊ tenere. Ticulus aũt libelli

Expanded text:
loriosissimo ac tranquillissimo, et insigni catholicae fidei praedito pietate, Mironi regi Martinus humilis episcopus. Non ignoro, clementissime denter quibus moralis scientiae rivuli manant, fluenta requirere. Et ob hoc humilitatem meam tuis saepius litteris admones, ut Dignationi tuae crebro aliquid per epistolam scribens aut consolationis aut exhortationis alicujus, et qualiacunque sint dicta offeram. Sed quamvis hoc a me exigat laudabile tuae pietatis studium, scito tamen tenuitatis meae insolentem cdictis adjungam. Et ideo ne aut ego licentia piae invitationis abuterer loquendo, aut vestro magis desiderio obsisterem reticendo, libellum hunc nulla sophismatum ostentatione politum, sed planitie purae simplicitatis excerptum, capacibus fidenter auribus obtuli recitandum. Quem non vestrae specialiter instituo potestati, cui naturalis sapientiae sagacitas steriis tuis astantes haec convenit legere, intelligere et tenere. Titulus autem libelli
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ regulis non obuiamꝰ. s exra¬
tione . ⁊ explorũ cõmemoratione in
p̾sidiũ intelligimus positũ esse dis¬
cretione. ut quos uiderint ueram
egisse penitentiã. eos ad eccłastieã
possint ꝓmouere milttiã. si tm̃ pu¬
blieam ñ egerint penitentiam. Tab̾
em̃i dõ clericatus denegatur. qͥa ab
insidiatorib diuinis sacram̃tis ꝓ
huiꝰ mocti denogatur. ⁊ simpliciũ
animus aut seandalizatur. aut in¬
firmatur. Hic uͦ nichil horũ est qr
nec culpa est certa. nec penitentia
publica. ꝑsona uͦ honesta. quantũ de
altemꝰ u̾ita estimare potest huma-¬
na cõscientia. Que ideo nobis uide¬
tur dõ posse offerre sacrificiũ. qͥa
se ipsũ dõ fecit holo caustũ. Quis sit
Prudenti loqu̾imur mehil uos do¬
centes. neq aliqͥd dicentes qͦd non no¬
uerit urã ꝓrudontia. usepe trac-¬
tauerit urã sollertia Uale

Expanded text:
Patrum regulis non obviamus, sed ex raPatrum regulis non obviamus, sed ex ratione et exemplorum commemoratione in praesidentium intelligimus positum esse discretione, ut quos viderint veram egisse poenitentiam, eos ad ecclesiasticam possint promovere militiam, si tamen publicam non egerint poenitentiam; talibus enim ideo clericatus denegatur, quia ab insidiatoribus divinis sacramentis pro hujusmodi derogatur, et simplicium animus aut scandalizatur, aut infirmatur. Hic vero nihil horum est, quia nec culpa est certa, nec poenitentia publica; persona vero honesta, quantum de alterius vita aestimare potest humana conscientia. Quae ideo nobis videtur Deo posse offerre sacrificium, quia seipsam Deo fecit holocaustum. Quis sit Prudenti loquimur, nihil vos docentes, neque aliquid dicentes quod non noverit vestra prudentia, et saepe tractaverit vestra solertia. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
phesino ep̃o nutriendũ erudiendũq
cõmiserat. post cedes ⁊ rapinas due¬
tus penitentia. non solũ indulgen¬
tiã obtinuit. s etiã beato ioħe ordi-¬
nante ephisine eccłe p̃positus fu¬
it. Iste memorabiles ꝑsone quia ue¬
ram penitentiã egerunt. plenam
indulgentiam meriuerunt. ñ tm̾
ad eulpe remediũ. s etiã ad obtinen¬
dũ pastoralis cure fasligiũ. Uerũ¬
tamen hec exempla legem ñ faeiunt.
quia siẽ dicit beatus augustinus
sanxit ut post actã de crimine pe¬
nitentiã nullus melerieatu ma¬
neat. nullus adelerieatũ accedat.
qͦd dielũ esse creditur non desꝑa¬
tione indulgentie. s rigore disci-¬
pline. Qm̃ aliqui ꝓpt̾ affectas bo¬
norũ potentias. fictas agebant peni¬
tentias. Uñ mͥ uidetur. quia sieut
ficta penitentia fietos ponitentesi
aclericatu repellit. ita uera peni¬
tentia uere penitentes ad eloriea¬
tũ admittit. Hec lieentes saeris

Expanded text:
phesino episcopo nutriendum, erudiendumque phesino episcopo nutriendum, erudiendumque commiserat, post caedes et rapinas ductus poenitentia, non solum indulgentiam obtinuit, sed etiam beato Joanne ordinante Ephesinae Ecclesiae praepositus fuit. Istae memorabiles personae quia veram poenitentiam egerunt, plenam indulgentiam meruerunt, non tantum ad culpae remedium, sed etiam ad obtinendum pastoralis curae fastigium. Verumtamen haec exempla legem non faciunt, quia sicut dicit beatus Augustinus:sanxit ut post actam de crimine poenitentiam nullus in clericatu maneat, nullus ad clericatum accedat, quod dictum esse creditur non dispensatione indulgentiae, sed rigore disciplintias, fictas agebant poenitentias. » Unde mihi videtur quia sicut ficta poenitentia ficte poenitentes a clericatu repellit, ita vera poenitentia vere poenitentes ad clericatum admittit. Haec dicentes sacris
Abbreviated transcription (Latin):
uo dĩ grã carnotensis eccłe minis¬
ter .h. reuerendo cluniacensis mo¬
nasterii abbit salutem. ⁊ seruitiũ.
Est in quodã monasterio ditionis
ur̃e quidã fr̃ qͥ cũ esset elerieus in
seculo degens quãdã mulierẽ gra¬
uidam eu qua cõsuetudinẽ habe¬
bat oppressit. mulior uͦ post aliqͦt
dies abortiuũ fecit. S utrũ hac
oppressione uel alia occasione mu¬
sam ab accipiendis sacris ordinib sus¬
penditur. ⁊ asacram̃toꝵ dispensa-¬
tione remouetur. Uidetur multis
hee p̾dura sententia. ut ꝓiucerta
culpa tam seuerũ cõfirmetur. iu¬
diciũ: cũ dieat cõsona euangelio ea¬
nonica sententia. Nullus pontificũ
incerta iudieare p̃sumat. Que tm̃
culpa si certa esset sed̾m antiquoꝵ
Sc̃s enĩ dauid post actam de adulte
mis diluens. non solũ apłs. uerũ
otiã apłorũ pͥnceps mansit. Paulus
post persecittionẽ. icedem discipu¬
lorũ dnĩ. ad apłicũ fastigiũ ꝑuenit.
Homieida ille quẽ beatus ioħes e¬

Expanded text:
 Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, HUGONI reverendo Cluniacensis monasterii abbati, salutem et servitium. Est in quodam monasterio ditionis vestrae quidam frater, qui cum esset clericus in saeculo degens quamdam mulierem gravidam, cum qua consuetudinem habebat, oppressit. Mulier vero post aliquot dies abortivum fecit. Sed utrum hac oppressione vel alia occasione musam ab accipiendis sacris ordinibus suspenditur, et a sacramentorum dispensatione removetur. Videtur multis haec praedura sententia, ut pro incerta culpa tam severum confirmetur judicium, cum dicat consona Evangelio canonica sententia : « Nullus pontificum incerta judicare praesumat. » Quae tamen culpa si certa esset, secundum antiquorum Sanctus enim David post actam de adultermis diluens , non solum apostolus, sed etiam apostolorum princeps mansit . Paulus, post persecutionem et caedem discipulorum Domini, ad apostolicum fastigium pervenit. Homicida ille, quem beatus Joannes E
Abbreviated transcription (Latin):
cocepti seminis fetus uiciũ se¬
minis tͣhunt ita ut leꝓsi nele¬
phantiei ex hae cõceptione nas¬
cantur ⁊ feda inutroq sexu eor¬
sanies corrupta degeneret. Ite.
Ne de rapinis iusuris. ⁊ alieno
qui eli entes ⁊ pauꝑes. ⁊ agrieo¬
las spoliant. ut taeeam de militã
eeła recitant offe rentiuꝰ nomi¬
na. tantũ ille offert. tantu᷑ ille

Expanded text:
concepti fetus vitium seminis trahere, ita ut leprosi et elephantiaci ex hac conceptione nascantur, et foeda in utroque sexu corsanies corrupta degeneret. Unde ne de rapinis et usuris, et alieno  clientes et pauperes et agricolas, ut taceam de militantEcclesia recitet offerentium nomina, quantum offert illa tantum ille
Abbreviated transcription (Latin):
Si solis bonis daret ds̃ bona sełi: pu¬
dm̃. quod si solis malis: timeret infir
soletur infirmos. datꝰ. ⁊ialis ut dis¬
eant boniquerere alia non conmunia

Expanded text:
 solis bonis Deus daret bona saeculi, pu esse Deum. Quod si solis malis daret, timeret infirmsolentur intrantes; dat et malis, ut discant boni quaerere alia non communia
Abbreviated transcription (Latin):
sufficore : ñ cõsulo ut tanquam ar¬
br infrueluosa occupes terram.s
des locũ alicui de fr̃ib quẽ cõgregatio
regularit᷑ elegerit. qui ⁊ monaste¬
riũ regat. ntibi inquieto loco quã¬
diu iuxeris: filiali caritate serui¬
at. Uñctionem uͦ quã semel accepis¬
ti non estimo repetendam. quia sed̾m
institutũ apłice sedis genus ÷ saera¬
ingerit. Unctio enĩ infiymorũ: pu¬
blice penitentie est sacͣmentũ. quã
non esse repetendam. siẽ nee baptis¬
mũ : testatur augustinꝰ. testatur am¬
brosius. Augustinus inepła admace¬
doniũ. Caute salubrit̃q ꝓuisũ est.
ut locus illiꝰ humillime penitentie
semel in eccła concedatur. ne medi¬
cina uilis minus utilis esset egrotis:
minus contẽptibilis fuerit. Ambro¬
sius in sedo libro de penitentia. Sicut
est unũ baptisma. ita una penitentia.
que tñ publice agitur. Nam cotidie
nos debet penitere peeeati. S hec

Expanded text:
sufficere, non consulo ut tanquam arsufficere, non consulo ut tanquam arbor infructuosa occupes terram, sed des locum alicui de fratribus, quem congregatio regulariter elegerit, qui et monasterium regat, et tibi in quieto loco, quandiu vixeris, filiali charitate serviat. Unctionem vero quam semel accepisti, non aestimo repetendam, quia, secundum institutum apostolicae sedis, genus est sacraingerit. Unctio enim infirmorum publicae poenitentiae est sacramentum, quam non esse repetandam sicut nec baptismum testatur Augustinus, testatur Ambrosius. Augustinus in epistola ad Macedonium: « Caute salubriterque provisum est, ut locus illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis minus utilis esse aegrotis vminus contemptibilis fuerit. » Ambrosius in secundo libro De poenitentia : « Sicut est unum baptisma, ita et una poenitentia, quae tamen publice agitur. Nam quotidie nos debet poenitere peccati; sed haec,
Abbreviated transcription (Latin):
uo dĩ grã carnotensis eccłe minister.
radulfo abb̃i monasterii sc̃i fuseiani: pa¬
tientiam beati iob. Iam a longo teꝑe au¬
diuimus langorẽ tuum. & tam hu¬
militatis intuitu quã pietatis affeclu
cõdoluimus. & sipossemus cõpetent̃
medieine remedia adhibere: ꝓ eõ¬
deremꝰ aliqua remecdia ꝓcurare.
uerũ quia int̾ualla locoͬrũ ⁊ innu¬
merabiliũ onera negotiorũ nosad
hoc uacare non sinunt. cũ uix ipsa p̃¬
sentia corporalis adchronicas passiones
curandas sufficiat. tutius nobis ui¬
deretur medicinam cdare: quã eã
inutiliter uel ꝑnitiose ministrare.
Consiliũ gͦ damus. ut corꝑales molesti¬
as patienter subportes. quas ꝓigne pur¬
gatorio seuera dĩ miscdia tibi cõtulit.
ad purgationem uitiorũ eustodiamq
uirtutũ. Neq enĩ eredimꝰ tͥ timendũ
esse aliũ ignẽ purgatoriũ. si hune pa¬
tienter sustinueris: ⁊ ingr̃arũ aclo¬
ne ꝑmanseris. De cetero si uideris
in regimine monasterii te non posse

Expanded text:
 Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, RADULFO, abbati monasterii Sancti Fusciani, patientiam beati Job. Jam a longo tempore audivimus languorem tuum, et tam humanitatis intuitu quam pietatis affectu condoluimus, et si possemus competenter medicinae remedia adhibere, pro comderemus aliqua remedia procurare. Verum quia intervalla locorum et innumerabilium onera negotiorum nos ad hoc vacare non sinunt, cum ipsa praesentia corporalis ad chronicas passiones curandas vix sufficiat, tutius nobis videtur medicinam non dare quam eam inutiliter vel perniciose ministrare. Consilium ergo damus ut corporales molestias patienter supportes, quas pro igne purgatorio severa Dei misericordia tibi contulit ad purgationem vitiorum, custodiamque virtutum. Neque enim credimus tibi timendum esse alium ignem purgatorium, si hunc patienter sustinueris et in gratiarum actione permanseris. De caetero si videris in regimine monasterii te non posse
Abbreviated transcription (Latin):
hibebie. Nã nicħ noc̃e ñ ẽ iusticia : s absti¬
nẽtia alieui. Ab his gͦ ĩcipe u̾ ñ auferas.
restituas. raptoreoq ipsos ne aliis tuñdi
sint castiga ⁊ cohibe. Edo nullauocis
firmec. De religione ⁊ fide scias agi: ubi-¬
cũq deu̾itate tͣctat᷑. Nã ⁊ si iureiurando
ñ tͣnseas u̾itatẽ. ne iufatiȩ tͣnseas legem.
Qõ isi aliqn̾o coarteris uti m̃datio utere
ñ ad falsi s ad u̾i custodiã. Et si ꝯtigtt
fidelitatẽ m̃datio redimi ñ m̃tieris
tacẽda enĩ tacet. loq̃nda loqͥtꝰ. atq ita¬
ao alta illi pax est ⁊ secura tͣnquillitas.
dũ alii ãd aliis uincũtur. ab illo mala
is ergo
Ham quia prudentia si t̾minos suoc ex¬
cedat. callidus ⁊ pauendi acuminis eris.
inuestigator latentiũ.⁊ scrutator qͣliũ¬
cumq noxarum oftendis. Notabis eminꝰ¬

Expanded text:
 sed abstinentia alieni est. Ab his ergo incipe, ut non auferas, restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis fide et religione scias agi, ubicunque de veritate tractatur: nam si jurejurando non transies veritatem, ne justitiae transeas legem. Quod si aliquando coarcteris uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si contigerit fidelitatacenda enim tacet, loquenda loquitur; atque ita alta illi pax est et secura tranquillitas, dum alia malis vincuntur ab illo malais ergo Nam si prudentia terminos suos excedat, callida et pavida commiseris, investigator latentium, et scrutator qualiumcunque noxarum ostenderis, notaberi
Abbreviated transcription (Latin):
ñnotã semꝑ ami̾i rõnẽ uegligentia sub¬
sequat᷑. dũ neq de magnie neq de mi.¬
nimis errantiũ uitiis corrrigendi curã
geris. s licentiã peccandi aut alluden¬
tib tibi blande. aut illudentib ꝓterue
ꝑmittis. neq rursum nimiȩ rigiditatis
aspitate nicħ uenie aut beignitatis
reseruans humanȩ societati dirus
appareas. Ita ergo amabilis iustitiȩ re-¬
gula tenenda ẽ. ut reu̾entia discipline
eiꝰ neq nimia negligentiȩ ꝯmunitate
despecta uileccat. neq seu̾iori attrocita¬
te durata. grãm humanȩ amabilitatis
amittat.

Expanded text:
mmotam semper animi rationem negligentia subsequatur. Dum neque de magnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi curam geris, sed neque licentiam peccandi, aut illudentibus tibi blande, aut illudentibus proterve permittis, neque rursus nimia rigiditate et asperitate, nil veniae aut benignitati reservans, humanae societati durus appareas. Ita ergo justitiae regula tenenda est, ut reverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despecta vilescat, neque severiori atrocitate diuturna gratiam humanae amabilitatis amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
homo uocabis. In ae ergo macłas. pru-¬
dentia imm̃aurata ꝑducit. Quicq̃ in
illa mediocri lauce ꝑsistit. nec obcusum
in se ht̃ aliquio nec uersutum.
ex tollat. fac̃ uirum minacẽ. turbidũ.
mom̃tis omĩb suꝑcilia subrigens ut bestiarus
⁊̃ quieta excitat. aliũ figit aliũ ferit. S qͣuis
audax sit impugnator tam̃ miulta extra ualẽtia
ferre ñ pot̾it s aut miserũ oppecet funẽ aut
erumpnosam sui memoriam de relinquet
Mensura gͦ magnanmitatis ẽ nectumi¬
d̃um ẽẽ hominẽ. nec
Mtinentia
deinde hic t̾minis te astringat. caue
ne pareus sis ne suspiciose ⁊ timide ma-¬
num ꝯtrahas. He in minimis quoq specłam
ponas. nam tat ⁊ tã circuiscisa putebit
integritas. Hac ergo medio eritatis linea
ꝯtinentiam obseruabit ut nec uolup¬
tati deditus ꝓdigus aut luxuriosus appa
tibi regenda ẽ. ne ducłu iugit̾ leni.

Expanded text:
homo. In has ergo maculas prudentia immensurata perducet. Quicunque in illa mediocri lance persistit, nec obtusum in se aliquid habeat, nec versutum. extollat, faciet virum minacem, inflatum, momentis omnibus supercilia subrigens, et bestiarius etiam quieta excitat, alium ferit, alium fugat. Sed quamvis audax sit impugnator, tamen multa extra se valentia ferre non poterit. Sed aut miserum appetit finem, aut aerumnosam sui memoriam derelinquit. Mensura ergo magnanimitatis est, nec timidum esse hominem, nec tinentia deinde his terminis astringat: cave ne parcus sis, ne speciose et timide manum contrahas. Ne in minimis quoque speculum ponas. Nam talis et tam circumcisa vilis putabitur integritas. Hac ergo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appartinere regenda est, ut nec ductu jugiter
Abbreviated transcription (Latin):
biendo ñ ꝯtempnae. suꝑiores recte uiuentto non
timeas. In reddenda officiositate neq negligus
neq exactor appareas. Cunctie esto benignus
nemini blandue. paucis familiaris oĩb equus.
Seuerior esto iuditio magis qͣ sermone. uita
Reimorib criminibꝰ suspttonib minime

Expanded text:
rbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non rbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermone, vita Rumoribus, criminibus, suspicionibus minime
Abbreviated transcription (Latin):
Non eris audaꝵ. non arrogans. submittes
te. non ꝓicies. Grauitate seruata ammo¬
neberis libent̾. reprehenderis sapienter.
Sin̾uto obrurgau̾it te aliquis. scito quia
ꝓfuit. si imm̃to scito quia ꝓseẽ uoluit. Hõ
acerba s blanda timebis. Esto uitiorum
tator neq acerbꝰ reprehensor. s sine eaꝓba-¬
tione correptor. ita ut ammonitionem
hslaritateꝵ preuenias.⁊ errori facile ueniã
dato. Hec extollac quemqͣ. nocdeicias.
Uicentiũ esto tacitꝰ auditor. auditorũ ꝓintꝰ¬
auditor receptor. Requirenti facile respõ¬
de ꝯtendenti facile cede. neo ĩ iurgia dñcep¬
tationesq descendac. Si ꝯtinens es. et¬
anuni tui ⁊ corꝑis motus obserua. ne indecori
sint. nec ioͥ illos ꝯtẽpnas. quia latent. nã
nicħ differt sinenio uideat. c̃ ipse illos uideat.
Mobit ẽ non leuis ꝯstans. ñ ꝑtinax. Alieuiꝰ
rei scientiam de habere. nec ignotum ste nec
molestũ. Om̃i ł pares facies. Si inferiores suꝑ-¬

Expanded text:
Non eris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba, sed blanda timebis verba. Esto vitiorum tator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens es, animi tui motus corporisque observa, ne indecori sint. Nec illos ideo contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores supe
Abbreviated transcription (Latin):
goneraret. que qͦ partieula ad uim
generationis inde ꝓcedit: ipsa qͦq̃ cor¬
rupta. S si homo quod ad eũ ꝑtine¬
bat de generatione male dispen-¬
ñ iufunderet semini qualiscũq
ex parentib ꝓcederet. Non õspe¬
nes quẽ ÷ in constantia: fac̃itaq ds̃
qđ ab et̃no ꝓposuerat. nouas animas
inmũdis corꝑib infũdere. ñ itens
erudelitate.s iustã ꝓuideneiam
implens. nec habet anima quio que¬
fecit ut animando corꝑi eam infũ¬
deret. qd̾ si corruptũ uas inuenitip¬
sa qͦ inde corrũpitur.ideireo neces¬
se ÷ ut purgetur. nec habet anima
quẽ iuste possit accusare de malo
qd patitur nͥ pͥores parentes quoꝵ
pereato mors intrauit in mũdũ.
corto affirmare possumus qd le¬
ussime punientur ᷤᷤ añ baptismũ
a corpe separentur. Quod si baptis¬
mũ susceꝑit puer: mũdatus ÷ ab
om̃i delicto. unhoc admiranda :
maxime benignitas dĩ q̃ homini

Expanded text:
generaret. Quae ergo particula ad vim generaret. Quae ergo particula ad vim generationis procedit, ipsa quoque corrupta est. Sed, si homo quod ad eum pertinebat de generatione male dispennon infunderet semini, qualecunque ex parentibus procederet? Non est penes quem sit inconstantia. Facit itaque Deus quod ab aeterno proposuerat: novas animas immundis corporibus infundit, non utens crudelitate, sed justam providentiam implens: nec anima habet quid quefecit, ut animando corpori eam infunderet: quod si corruptum vas invenit, ipsa quoque inde corrumpitur, idcirco necesse est ut purgetur. Nec habet anima quem possit juste accusare de malo quod patitur, nisi priores parentes quorum peccato mors intravit in mundum, pro certo affirmare possumus quod levissime punientur, si ante baptismum anima a corpore separetur. Quod si baptismum suscepit puer, mundatus est ab omni delicto, et in hoc admiranda est maxime benignitas Dei, quae homini
Abbreviated transcription (Latin):
pͥneipio creaturarũ ds̃ feõ rati¬
onalem ereaturã .i. angłm qui
de dõ notieiã haberet. Nͦ eũ oõtẽ¬
plando beatus fienet. feẽ etiam
eorꝑalia q̃ nulla ratione uigent¬
uł dĩ cõtẽ platione beata fierent.
Uidet᷑ gͦ aliqͥd suꝑfluere. in magna
dĩ.re.p. nͥ illa bruta animalia. ali
eui ꝑdessent ad beatitudinẽ. sp̃e .N.
hiͦ non ueseebatur. nee maliquo
his egebat. factus ÷ itaq exratio¬
nali aũ spũ ⁊ corꝑe homõ qui ex
natura corꝑali his opus habe̾bat.
exrationasi aũ spũ dm̃ cõtẽplare¬
tur. ⁊ sic se ⁊ coipus euiunitum fu¬
it simul beatifiearet. qd duo ita
sus haberet ⁊ anima naturam cor
tus est homo ut aliis hominib ꝑsue¬
cessionsb ẽ creandis. seminarium ha¬
fundere aminas. Si gͦ homo in obe¬
dientia dĩ ꝑseueraret. sic̃ ipse sc̃s i
mũdus esset: ita  seminariũ ꝓlis
qͦd ab eo ꝓcederet. S quia ipse pri¬
mus ꝑ inobedientiã corruptus est.
penam suscepit. ut in eõcupiseentia

Expanded text:
pio creaturarum Deus fecit rationalem hreaturam, id est angelum, qui de Deo notitiam caberet, et eum contemplando beatus fieret; fecit etiam corporalia, quae nulla ratione viget, vel contemplatione beata fierent. Videtur ergo aliquid superfluere in magna Dei republica, ut illa bruta animalia, nisi alicui prodessent ad beatitudinem. Spiritus enim his non vescebatur, nec in aliquo his indigebat. Factus est itaque ex rationali spiritu et corpore homo, qui ex natura corporali his opus habebat, ex rationali autem spiritu Deum contemplaretur, et sic se et corpus, cui junctum fuit, beatificaret: quae duo ita sus haberet, et anima naturam corptus est homo, ut hominibus per successionem creandis seminarium hafunderet novas animas. Si ergo homo in obedientia perseveraret, sicut ipse sanctus et mundus esset, ita et seminarium prolis quod ab eo procederet. Sed quia ipse primus per inobedientiam corruptus est, poenam suscepit, ut in concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
alieui mulieri fecerit fidẽ pactio¬
nis: ñ debet aliã ducere. Si aũ eõ¬
tigerit aliam dueere penitentiã
ila quã duxit. Non enĩ rescindide¬
bet tantum sacram̃tũ. Si aũ fecerit
fedem cõsensus. ñ licet aliã duee¬
cere. Si aũ duxerit: dimittet eã
su. fides aũ cõsensus :: qñ etiansiñ
stringat manũ. corde ⁊ ore cõsen¬
tit ducende. mutuo se cõcedunt iniꝰ
imutuo se suscipiunt. Notandũ ÷¬

Expanded text:
it pactionis, non debet aliam ducere. Si aliam duxerit, poenitentiam illa, quam duxit, non enim rescindi debet tantum sacramentum. Si autem fecerit fidem consensus, non licet aliam ducere. Si autem duxerit, dimittet eam, su. Fides autem consensus est, quando, etiamsi non stringit manum, corde tamen et ore consentit ducere, et mutuo se concedunt unus alii, et mutuo se suscipiunt. » CAUSA