comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debeant: s ꝑ estimationẽ tuam ꝓut
uirtus sufficit insummã pensionis
crescat. & sic turpis exactio nequaqũa
fiat. Ne uͦ post obitum meum hȩc ipsa
onera quȩ suꝑ pensum illata subtrahim
& incapite pͥensionis fecimꝰ crescere:
iterum in quolibet addant᷑. & inueni¬
atur sumna pensionis augeri. & onera
adiectionis insuꝑ rustici soluere cõpel¬
lantur: uolumus ut securitatis libel¬
los ita depensionib facias. quatinꝰ im¬
primas dicens. tantã pensionẽ unum¬
quenq debere ꝑsoluere in ibi. abiectis
siliquis. onerib uł granaticis. Q d̾
autem ex his minutiis inusum recto¬
ris accedebat: uolumꝰ ut hoc expre¬
senti iussione nr̃a exsumma pensionis
inusum tuũ ueniat. Ante omnia hoc
te uolumus sollicite attendere: ne
iniusta pondera in exigendis pensio¬
nib ponantur. sed siqua talia inue¬
neris frange. & noua & recta consti¬
tue. quia & filius m̃s seruus dei dia¬

Expanded text:
debeant; sed per aestimationem tuam, prout debeant; sed per aestimationem tuam, prout virtus sufficit, in summam pensionis crescat, et sic turpis exactio nequaquam fiat. Ne vero post obitum meum haec ipsa onera quae super pensum illata subtraximus, et in capite pensionis fecimus crescere, iterum in quolibet addantur, et inveniatur summa pensionis augeri, et onera adjectionis insuper rustici solvere compellantur, volumus ut securitatis libellos ita de pensionibus facias, quatenus imprimas, dicens tantam pensionem unumquemque debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Dia
Abbreviated transcription (Latin):
decem & octo sextariorũ modium.
nunquã arusticis ȩccłȩ frum̃ta debe¬
ant accipi. nisi forte siquid÷ qđ nautȩ
iuxta consuetudinẽ suꝑ accipiunt.
qđ minui ipsi in nauib attestant᷑.
Cognouimꝰ etiã inaliquib massis eccłȩ
exactionẽ ualde iniustissimam fieri.
ita ut aseptuaginta terrenisemis qđ
dicinefas. ẽ. conductores exigantur.
Et adhuc neq hoc sufficit: sed insuꝑ
aliquid exusu iam multorũ annorũ
exigi dicunt᷑. Quam rem omnino de¬
testam᷑ & amputari de patrimonio
funditꝰ uolumꝰ. Sed tua exꝑientia.
siue in hoc qđ ꝑlibram amplius siue
in aliis minutis onerib. & qđ ultra
rationis ȩqualitatẽ a rusticis accipit᷑
penset. & om̃ia insũmã pensi onis
redigat. & ꝓut uires rusticorũ
portant. pensionẽ integrã & pensan¬
& septuagenii uina ꝑsoluant. Et neq
siliquas extra libras. neq libram maiorẽ.
neq onera supͣ libram maiora exigere

Expanded text:
decem et octo sextariorum modios decem et octo sextariorum modios nunquam a rusticis Ecclesiae frumenta debeant accipi. Nisi forte si quid est quod nautae juxta consuetudinem superaccipiunt, quod minui ipsi in navibus attestantur. Cognovimus etiam in aliquibus massis Ecclesiae 534 exactionem injustissimam fieri, ita ut a septuaginta terni semis, quod dici nefas est, conductores exigantur; et adhuc neque hoc sufficit, sed insuper aliquid ex usu jam multorum annorum exigi dicuntur. Quam rem omnino detestamur, et amputari de patrimonio funditus volumus. Sed tua experientia sive in hoc quod per libram amplius, sive in aliis minutis oneribus, et quod ultra rationis aequalitatem a rusticis accipitur, penset; et omnia in summam pensionis redigat, et prout vires rusticorum portant, pensionem integram et pensanad septuagena bina persolvant; et neque siliquas extra libras, neque libram majorem, neque onera supra libram majora exigere
Abbreviated transcription (Latin):
yoo responsalẽ tuũ tarde
dimisimus: paschalis festiui¬
tatis occupationib im¬
plicati. eũ relaxare citius minime
ualuimꝰ Causas uͦ inquib indican¬
dũ curasti. om̃s subtilit̾ ꝑquiren¬
tes. qualit̾ disposuerimꝰ inferiꝰ car¬
nosces. Cognouimꝰ rusticos ȩccłȩ
uehement᷑ infrumẽntorũ prȩciis
grauari. ita ut instituta summa eis
incomparatione abundantie tẽpore
non seruetur. & uolumꝰ. ut uxta
precia publica. omni tempore. siue
minꝰ siue amplius frumenta nascant᷑.
ineis comparationis mensura teneat᷑.
Frumenta autẽ quȩ naufragio pereunt.
ꝑomnia uolumꝰ reputari. ita tamen
ut ate neglegentia ad transmittendũ
minime fiat. nedũ trinsmitten¬
di tempiis neglegit᷑ damnũ exuttio
ur̃o geret᷑. Ualde autem iniustum &
iniquum esse ꝑsperimꝰ: ut arusticis ec¬
clesiȩ de sextariaticis aliqͥd accipiat᷑
& admaiorem modũ dare compellant᷑:
quam inhorrea eccłȩ infert᷑. Unde
presenti iussione precipimꝰ: ut plusꝗ

Expanded text:
od responsalem tuum tarde dimisimus, paschalis festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero in quibus indicandum curasti, omnes subtiliter perquirentes, qualiter disposuerimus, inferius cognosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer in frumentorum pretiis gravari, ita ut instituta summa eis in comparatione abundantiae tempore non servetur. Et volumus ut juxta pretia publica omni tempore, sive minus sive amplius frumenta nascantur, in eis comparationis mensura teneatur. Frumenta autem quae naufragio pereunt, per omnia volumus reputari; ita tamen ut a te negligentia ad transmittendum minime fiat, ne dum transmittendi tempus negligitur, damnum ex vitio vestro generetur. Valde autem iniquum et injustum esse prospeximus, ut a rusticis Ecclesiae de sextariaticis aliquid accipiatur, et ad majorem modium dare compellantur, quam in horrea Ecclesiae infertur. Unde praesenti admonitione praecipimus, ut plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
stulit remeare. nc̃ usq decidi ñ
potuit. Iccirco dilectionẽ urãm
scriptis p̾sentib ad hortam᷑: ut
memoratȩ mulieri illuc uenienti.
caritatẽ quã decet eccłe filios
impendatis. & cũ auctore deo
ȩccła fuerit ordinata. id agatis.
quatinꝰ causa ipsa quȩ tẽpore di¬
uturno dilata. ẽ. ita sine mora
ȩquitate seruata debeat t̃minari.
ut nec antedicta femina ampliꝰ
fatigari. nec uos uideamini contͣ
ȩccłasticũ ꝓpositũ petentib ne¬
istit : qͥ bonorũ se oꝑm exhibet
adiutorem. Quia gͦ multi de
barbaris &e ꝓiuntialib sardins
ad xp̃ianã fidem dicunt᷑ dõ ꝓps¬
cio deuotissime festinare: map¬
decent̃ accõmodet. & fr̃i ac coe
nr̃o uictori in conuertendis bapi¬
Tandisq eis studiose concurr
Quatinꝰ dũ de interitu multoris
animȩ ꝑ baptismatis gram uod
fuerint solatiantib lib̾ate: &
apud homines laudem habe. &
apud omĩpotentem dnm̃ qđ sũ¬

Expanded text:
stulit remeare, nuncusque decidi non stulit remeare, nuncusque decidi non potuit. Idcirco dilectionem vestram scriptis praesentibus adhortamur, ut memoratae mulieri illuc venienti charitatem quam decet Ecclesiae filios impendatis, et cum auctore Deo Ecclesia fuerit ordinata, id agatis, quatenus causa ipsa, quae tempore diuturno dilata est ita sine mora, aequitate servata, debeat terminari, ut nec antedicta femina amplius fatigari, nec vos videamini, contra ecclesiasticum propositum, petentibus neistit, qui bonorum se operum exhibet adjutorem. Quia ergo multi de barbaris et provincialibus Sardiniae ad Christianam fidem dicuntur Deo propitio devotissime festinare, magdecenter accommodet, et fratri coero Victori in convertendis baptizandisque eis studiose concurrat; quatenus dum de interitu multorum animae per baptismatis gratiam vobis fuerint solatiantibus liberatae, et apud homines laudem habere, et apud omnipotentem Dominum, quod sum
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ displicere minime uideant᷑.
& ñ solũ ipsi in em̃dati remaneant.
s etiã eoꝵ receptioe alii corrũpant᷑.
Et considera. quã & hominib exe¬
crabile. & ꝑiculosũ ante dĩ sit
ocłos. si ꝑeũ a qͦ plectenda st̃ cri
mina: nutriri uitia uideantur.
Hec gͥ dilectissime fr̃ diligent̃ attende.
& ita agere stude. ut prauos salubrit
corrigãs. & scandalũ de malorũ so¬
cietate filiorũ tuorũ animis non
atrix pͣsentiũ arethusa lanensi.
clarissima femina. ꝓpt̃ causam le¬
gati qł ei coniuigiq ł filiis ipsius
recolitis demorata. Unde scripta nr̃a
recordandȩ memoriȩ fr̃i & coepõ
nr̃o constantio miseramꝰ ut cũ ea sa¬
cerdotali studio causam ipsam de¬
finire urgiorũ cessante strepitu
debuisset. Qđ sicut uos scire cre¬
dimꝰ se & olim facere uoluisse. &
adhuc facere tunc uelle respon¬
derat. S qr latrix horũ dui. ẽ. in
hac urbe demorata. atq illuc di¬

Expanded text:
untur displicere minime videantur. untur displicere minime videantur. Et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus exsecrabile, et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plmina, nutriri vitia videantur. igitur, dilectissime frater, diligenter attende, et ita agere stude, ut pravos salubriter corrigas, et scandalum de malorum societate, filiorum tuorum animis non atrix praesentium Arethusa, clarissima femina, propter causam legati quod ei conjugique, vel filiis ipsius,recolitis, demorata. Unde scripta nostra recordandae memoriae fratri et coepiscopo nostro Constantio miseramus, ut cum ea sacerdotali studio causam ipsam definire jurgiorum cessante strepitu debuisset. Quod, sicut scire vos credimus, se et olim facere voluisse, et adhuc facere tunc velle responderat. Sed quia latrix horum diu est in hac urbe demorata, atque illuc di
Abbreviated transcription (Latin):
nis. s magis adiuuet᷑ instudio pie
dispensationis. Prȩterea ꝑuenit ad
nos. qđ dilectio tua libent̃ malos
homines insocietate sua reciplat.
ad eo ut prb̃m quendã qͥ post quã
lapsus. ẽ. & in suȩ adhuc dr̃ iqͥta¬
tis pollutione uersari. familiarẽ ha¬
beat. Qđ qͥdẽ nos extoto ñ credimꝰ.
qͥa qͥ talẽ recipit. scelera ñ corrigit:
s magis aliis talia ꝑpetrare uidet᷑
dare licentiã. Sed ne forte aliqͥ
tͥ subreptione ł dissimulatione
ut ate recipet᷑ atq adhucꝰ abeat᷑
gratꝰ suaserit: ñ solũ ate hunc
longiꝰ expellere. uerũ etiã exces.¬
sus ipsiꝰ sacerdotali te zelomodis
om̃ib conuenit resecare. Alios uͦ
qͥ praui. eẽ. memorant᷑. pat̾na ad¬
hortatione a sua prauitate cõpescere.
& aduã stude retatudinis reuo¬
care. Qđ si qđ absit salubri mo¬
nitu eos uideris innullo ꝓficere.
& hos qͦq curab̾ ate ꝓcul abicere.
ne prauitates eorũ exeo qđ recipi¬

Expanded text:
nis, sed magis adjuvetur in studio piae nis, sed magis adjuvetur in studio piae dispensationis. Praeterea pervenit ad nos quod dilectio tua libenter malos homines in societate sua recipiat, adeo ut presbyterum quemdam qui postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrare videtur dare licentiam. Sed ne forte aliqua tibi subreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur, atque adhuc haberetur gratus, suaserit, non solum hunc longius a te expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero qui pravi esse memorantur paterna adhortatione a sua pravitate compescere, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipi
Abbreviated transcription (Latin):
& illi soli seruies. Acdeinde sub-¬
iungendũ. quia picturas imaginũ
quȩ adȩdificationẽ imꝑiti popłi
fuerant facte. ut nescientes lit¬
teras ipsam hẏstoriã iutendentef
quid actũ sit discerent. transisse
madorationẽ uideras. iccirco cõ¬
motꝰ es ut eas imagines frangi
p̃ciꝑes. Atq eis dicendũ. Si ad
hanc instructionẽ adquã unagi¬
nes antiquitꝰ facte sunt hab̾e
uultis inȩccła: eas modis om̃ib
& fieri & hab̾e ꝑmitto. atq in¬
dica qđ ñ tͥ ipsa uisio hystoriȩ
quȩ pictura teste pandebat᷑ dis¬
plicuerit: s illa ad oratio quȩ
picturis fuerat in competenter
exhibita. Atq inhis uerbis eor
m̃tes demulcens eos ad concor¬
iliã tuã reuoca & siqͥs imagines
facere uoluerit minime ꝓhibe.
adorari uͦ imagines modis oĩb
ueta. Sed hoc sollicite fr̃nitas
tua admoneat: ut exuisione rei ge¬
stȩ ardorem compunctiois ꝑcipiant
rectione frangat᷑ a zelo rectitudi¬

Expanded text:
et illi soli servies. Ac deinde subet illi soli servies. Ac deinde subjungendum 1101 quia picturas imaginum, quae ad aedificationem imperiti populi fuerant factae, ut nescientes litteras, ipsam historiam intendentes, quid actum sit discerent, quia transisse in adorationem videras, idcirco commotus es, ut eas imagines frangi praeciperes. Atque eis dicendum: Si ad hanc instructionem ad quam imagines antiquitus factae sunt habere vultis in Ecclesia, eas modis omnibus et fieri et haberi permitto. Atque indica quod non tibi ipsa visio historiae, quae pictura teste pendebatur, displicuerit, sed illa adoratio quae picturis fuerat incompetenter exhibita. Atque in his verbis eorum mentes demulcens, eos ad concordiam tuam revoca. Et si quis imagines facere voluerit, minime prohibe, adorari vero imagines modis omnibus veta. Sed hoc sollicite fraternitas tua admoneat, ut ex visione rei gestae ardorem compunctionis percipiant, et reptione frangatur a zelo rectitudi
Abbreviated transcription (Latin):
de pingi hẏstorias. ñ siue ratione
uetustas admisit: si telũ disere¬
tione condisses. sine dubio & ea
quȩ intendebas salubrit obtineie
& collectũ gregem ñ disꝑgere.
gare ut pastoris ite meritũ
nom̃ excelleret. s̃ culꝑa disꝑsell
incũberet. Huic autẽ dũ in hoc
animi tui incaute motꝰ exeqle.¬
ris: ita tuos scandalitasse filis
piberis ut maxima eorũ pars atua
se cõmunione suspenderet. Quan
doqͦ adouile dñicũ errantes oues
adducas. qui qͥs habes retinere ũ
pͥuales: ꝓinde hortam᷑ ut ł nunc
tudeas. ẽẽ. sollicitꝰ. atq abhac te
pysumptione compescas. & eorũ a-¬
nimos qͦs atua disiunctos unitate
cognoscis. pat̾na ad te dulcedine.
om̃i annisu. om̃iq studio reuocare
festines. Conuocandi enĩ st̃ disꝑsi
ȩccłȩ filii. eisq scripturȩ sacrȩ. ẽ.
testimoniis ostendendũ. quia om̃e
manu factũ adorari ñ licet. qm̃
scriptũ. ẽ. Dnm̃ dm̃ tuũ adorabis.

Expanded text:
depingi historias non sine ratione depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere, et collectum gregem non dispergere, gare, ut pastoris in te meritum nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Hinc autem dum in hoc animi tui incaute motus exsequeris, ita tuos scandalizasse filios perhiberis, ut maxima eorum pars a tua se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile dominicum errantes oves adduces, qui quas habes retinere non praevales? Proinde hortamur ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas, et eorum animos quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine, omni adnisu, omnique studio revocare festines. Convocandi enim sunt dispersi Ecclesiae filii, eisque Scripturae sacrae est testimoniis ostendendum, quia omne manufactum adorari non licet, quoniam scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis,
Abbreviated transcription (Latin):
succensus scõrũ imagines subhac
quasi excusatione ne adorari debis¬
sent confregeris. Et quidẽ qi eus
adorari uetuisses om̃ino laudan¬
mꝰ: fregisse uͦ rep̃hendimus
Dic fr̃ aquo factũ sacerdote aliquan¬
do auditũ .ẽ. qđ fecisti.ꝰ Siñ alius
uł illud te ñ debuit reuocare
ut despectis aliis frĩb solũ te
scm̃ &e: ẽe. crecderes sapientemꝰ
Aliud ẽ. enĩ picturã adorare ali
ꝑ picture hystoriam quid sit as¬
orandũ ad discere. Nã qđ legen¬
tib scriptura: hoc idiotis pstait
ant. in ipsalegunt quilitteris
nesciunt. Unde pͣcipue gentub
ꝓlectione pictura. ẽ. Qđ magui¬
ꝑe a te qui int̾ g̃s habitas attei
debuerat: ne dũ recto telo incu¬
te succenderis. ferocib animis
scandalũ generares franqi qͥ ũ
debuit. qđ ñ ad adorandũ inȩ¬
cłiis. s ad instruendas solũm m̃
tes fuit nescientiũ collocatũ
Et quia in locis uenerabilib scñ

Expanded text:
succensus, sanctorum imagines sub hac succensus, sanctorum imagines sub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus; fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando auditum est quod fecisti. Si non aliud, vel illud te non debuit revocare, ut, despectis aliis fratribus, solum te sanctum et esse crederes sapientem? Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, hoc idiotis praestat  sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi debuerat, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
tione. GRES SERENO EEÕ MASSILIEN
itterarũ tuarũ pͥmordia S.¬
ita sacerdotalem inte. eẽ. beniuo¬
lentiã demonstrabant: ut maior
nob̾ fieret de fr̃nitate tua lȩticia
S tan earũ finis asuis dissensit
intiis: ut ñ uniꝰ s diuersarũ. ẽẽ.
m̃tiũ tał crederet᷑ epła. Ex illo aut̃
qđ de scriptis nr̃is quȩ ad te misimꝰ
dubitasti. quã sis incautꝰ apparuit.
Namsi diligent̃ ea quȩ fr̃no amore
monuimꝰ attendisses: ñ solũ mi¬
nime dubitasses. s inmo qͥd te
sacerdotali grauitate oporteret
agere cognouisses. Neq enĩ cyriacꝰ
quondã abbas qui scriptorũ nr̃or
portitor extitit. istiꝰ disciplinȩ ł
eruditionis fuit. ut ł ipse aliud
facere sicut putas auderet: ł istã
de eiꝰ tͥ ꝑsona suspiciorłẽ falsitatis
assumeres. Seddũ monita salubria
pensare post ponis: contigit ut iã
ñ solũ actu. uerũ etiã esses introga¬
tione culpabił. ꝑlatũ siquidẽ ad
nos fuerat. qđ in considerato zelo

Expanded text:
ius Sereno episcopo Massiliensi. Litterarum tuarum primordia ita sacerdotalem in te esse benevolentiam demonstrabant, ut 1100 major nobis fieret de fraternitate tua laetitia. Sed tantum earum finis a suis dissensit initiis, ut non unius, sed diversarum esse mentium talis crederetur epistola. Ex illo autem quod de scriptis nostris, quae ad te misimus, dubitasti, quam sis incautus apparuit. Nam si diligenter ea quae fraterno amore monuimus attendisses, non solum minime dubitasses, sed imo quid te sacerdotali gravitate oporteret agere cognovisses. Neque enim Cyriacus quondam abbas, qui scriptorum nostrorum portitor exstitit, istius disciplinae vel eruditionis fuit, ut vel ipse aliud facere, sicut putas, auderet, vel istam de ejus tibi persona suspicionem falsitatis assumeres. Sed dum monita salubria pensare postponis, contigit ut jam non solum actu, verum etiam esses interrogatione culpabilis. Perlatum siquidem ad nos fuerat quod, inconsiderato zelo
Abbreviated transcription (Latin):
autelã uoluntas eiꝰ ñ disponit᷑.
merces nichilominꝰ illibata seruet᷑
t hec quidẽ om̃ia fr̃nitas ur̃a una
cũ uitale defensore disponat. &¬
ita ea utilit̾ studeat ordinare:
ut sicut de laudabili ꝓhibitiõe.
ita qͦq de bonahabe possit constru¬
ctione mercedẽ. Ipsũ uͦ monaste¬
riũ licet fr̃nitati tuȩ sit suꝑ ua-¬
cuii cõm̃dari: hortam᷑ tam̃ ex a¬
hundanti. ut id salua iusticia sic̃
sdecet habeatis cõmendatũ. Gr Panta

Expanded text:
n disponitur, merces nihilominus illibata servetur. Et haec quidem omnia fraternitas vestra una cum Vitali defensore disponat, et ita ea utiliter studeat ordinare, ut sicut de laudabili prohibitione, ita quoque de bona habere possit constructione mercedem. Ipsum vero monasterium licet fraternitati vestrae sit supervacuum commendari, hortamur tamen ex abundanti ut id salva justitia, sicut vos decet, habeatis commendatum.
Abbreviated transcription (Latin):
gens sit: ñ seuera. S sic alterũ con¬
diat᷑ exaltero: ut & boni habeant
amando qđ caueant. & praui metu¬
endo qđ diligant. Hȩc dilectissime
fili sollicite attende. studiose custo¬
di. ut dũ tali moderatione dõ nr̃o
in columes qͦs suscepisti reddideris:
indie ȩt̃nę retributionis eo dicente
audire sis meritꝰ. Euge serue bone &e
fidelis. quia in pauca fuisti fidelis.
supra multa te constituã. intra in
gaudiũ dnĩ tui. Filiũ p̾terea nr̃m

Expanded text:
gens sit, non severa. Sed sic alterum congens sit, non severa. Sed sic alterum condiatur ab altero, ut et boni habeant amando quod caveant, et pravi metuendo quod diligant. Haec, dilectissime fili, sollicite attende, studiose custodi, ut dum tali moderatione Deo nostro incolumes quos suscepisti reddideris, in die aeternae retributionis eo dicente audire sis meritus: Euge, serve bone et fidelis, quia in pauca fidelis fuisti, supra multa te constituam; intra in g
Abbreviated transcription (Latin):
seuiens huc illucq discurrens. in
oues cdominicas in grediendi locũ
ñ habeat. łos gͦ qͥ tͥ cõmissi st̃. agula.
a suꝑbia. abauaricia. auaniloqͥo
& abom̃i immundicia. redẽptoris
nr̃i suffragante grã ꝓhibere ac stu¬
dii tui sit ꝑomĩa custodire. ut
tanto tͥ maior de cõmissa gub̾na¬
tione merces accrescat: quanto sub¬
iecti tui contra aduersarii neqͥtias
te fuerint uigilante uictores.
Itaq boni te dulcẽ. praui sentiant
correctorẽ. Inqua uidelicet corre.¬
ctione hunc: ẽẽ. ordinẽ noueris
obseruandũ: ut ꝑsonã diligas. &
uitia ꝑsequaris. Ne si alit̾ agere
fortasse uolueris : transeat incru-¬
delitatẽ correctio. & ꝑdas qđ em̃¬
dare desideras. Sic enĩ uuluꝰ debes
abscidere. ut ñ possis ulcerare qđ
sanũ ẽ. Ne si plusquã res exigit
ferrũ inp̃sseris: noceas cui ꝓdesse
festinas. Ipsa enĩ inte dulcedo. cau¬
ta sit ñ remissa. Correctio uͦ dili¬

Expanded text:
saeviens huc illucque discurrens, in saeviens huc illucque discurrens, in oves dominicas ingrediendi locum non habeat. Eos ergo qui tibi commissi sunt, a gula, a superbia, ab avaritia, a vaniloquio, et ab omni immunditia, Redemptoris nostri suffragante gratia prohibere ac studii tui sit per omnia custodire, ut tanto tibi major de commissa gubernatione merces accrescat, quanto subjecti tui contra adversarii nequitias te fuerint vigilante victores. Itaque boni te dulcem, pravi sentiant correctorem. In qua videlicet correctione hunc esse ordinem noveris observandum, ut personas diligas, et vitia persequaris, ne si aliter agere fortasse volueris, transeat in crudelitatem correctio, et perdas quos emendare desideras. Sic enim vulnus debes abscindere, ut non possis ulcerare quod sanum est; ne si plus quam res exigit ferrum impresseris, noceas cui prodesse festinas. Ipsa enim in te dulcedo cauta sit, non remissa; correctio vero dili
Abbreviated transcription (Latin):
de rauennatis qđ insicilia consti-¬
tutũ. ẽ. ita dr̃ diminittũ. ac si nullꝰ
tẽt. qͥ illic utilitates ipsiꝰ agere
potuisset: necesse fuit reueren
ipso ne ampliꝰ decresceret cogita¬
re. ad cuiꝰ quia gub̃nationẽ ioħem
diaconẽ suũ transmisit: pat̾no
salutantes affectu petimꝰ ut ei
tanꝗ a nob̾ misso sicut de uob̾
confidimꝰ caritatẽ in om̃ib in¬
LIAE MONOS TERII SYRINENSIS
Rł positorũ sollicitudo
cognouimꝰ. Et sic̃ nos audita de¬
cessoris tui incauta remissio
sepiꝰ con tristauit: ita ꝓuisionis
tue sollicitudo lȩtificat. quia stu¬
dii tui cautelã. & tͥ ad remunera¬
tionẽ & aliis adutilitatis exẽplũ
ꝓdesse ñ dubiũ ẽ S qr quantũ
se aduersariꝰ nr̃ exomĩ parte pͣca¬
ueri cognoscit. tanto ꝑ occulta
querit irrũꝑe. & repugnantẽ sibi
callida nitit᷑ arte deicere: dilecti¬
onis tuȩ uigilantia ardentiri se
semꝑ cura succendat. & ita cuncta
dõ adiuuante pͣmuniat. ut lupꝰ

Expanded text:
nstitutum est, ita dicitur diminutum ac si nullus esset qui utilitates ipsius illic agere potuisset, necesse fuit reverendipso ne amplius decresceret cogitare. Ad cujus quia gubernationem Joannem diaconum suum transmisit, paterno salutantes affectu, petimus ut ei, tanquam a nobis misso, sicut de vobis confidimus, charitatem in omnibti monasterii Lirinensis. Praepositorum sollicitudo cognovimus. Et sicut nos audita decessoris tui incauta remissio saepius contristavit, ita provisionis tuae sollicitudo laetificat, quia studii tui cautelam et tibi ad remunerationem, et aliis ad utilitatis exemplum prodesse non dubium est. Sed quia quantum se adversarius noster ex omni parte praecaverit cognoscit, tanto per occulta quaerit irrumpere, et repugnantem sibi callida arte nititur dejicere, dilectionis tuae vigilantia ardentiori se semper cura succendat; et ita cuncta, Deo adjuvante, praemuniat, ut lupus
Abbreviated transcription (Latin):
ltam̃ nichil ẽ. qđ eũ impediat abb̾s
debeat ordinari. atq reliquiȩ ibi¬
quȩ indomo ante dicti epiphanii
cndende fuerant: recondant᷑. ut
n modis om̃ib applicet᷑. qͥcqͥd idẽ
epiphaniꝰ inmonasterio qđ deputa

Expanded text:
si tamen nihil est quod eum impediat, abbas si tamen nihil est quod eum impediat, abbas debeat ordinari. Atque reliquiae quae in domo antedicti Epiphanii condendae fuerant ibi recondantur, et ei modis omnibus applicetur quidquid idem Epiphanius in monasterio quod depu
Abbreviated transcription (Latin):
citudinẽ fuisse cognoscta
qđ pastorali se uigilantu
tutamine animarũ ut oportebs
exhibuit. Nunciatũ siquidẽ nobt
qđ indomo quondã epiphanii
lectoris eccłȩ ur̃ȩ iccirco sedm
uoluntatẽ ipsius monasteriũ m
construi uetustis: nẽ ꝓeo qđ
domꝰ ipsa ancillarũ dĩ cohȩrebs
deceptio exinde contingeret am¬
antiqui hostis insidias ꝓuisir
congrua ut decuit pͣcauistis
S qr ꝑlatũ adnos. ẽ. põnpeianã
religiosam feminã uelle ex
dẽ monasterio ancillasdĩ til¬
erant monasteria reuocare
atq illic congregationẽ consi¬
tuere monachorũ: necesse ẽ
toris uoluntas in totũ uideat᷑. ẽẽ.
frustrata. uolumꝰ ut quia mona¬
striũ urbani quondã abbatis posi¬
tũ foris ciuitate caralitana ita dr̃
destitutũ. ut ne unꝰ quidẽ illic
monachus remaneret. iohs quẽ
nemoratꝰ epifaniꝰ inmonasterio
qł sicut dictũ. ẽ. indomo sua fien¬
dũ decreuerat abb̃tẽ. eẽ. constituit

Expanded text:
licitudinem fuisse cognoscite, quod pastorali se vigilantia pro tutamine animarum, ut oportebat, exhibuit. Nuntiatum siquidem nobis est quod in domo quondam Epiphanii, lectoris Ecclesiae vestrae, idcirco secundum voluntatem ipsius monasterium construi vetuistis, ne pro eo quod domus ipsa ancillarum Dei monasterio cohaerebat, deceptio exinde contingeret anantiqui hostis insidias provisione congrua, ut decuit, praecavistis. Sed quia perlatum ad nos est Pompeianam religiosam feminam velle de eodem monasterio ancillas Dei tolerant monasteria revocare, atque illic congregationem constituere monachorum, necesse esttoris voluntas in totum videatur esse frustrata, volumus ut quia monasterium Urbani quondam abbatis, positum foris extra civitatem Caralitanam, ita dicitur destitutum, ut ne unus quidem illic 1108 monachus remaneret, Joannes, quem memoratus Epiphanius in monasterio, quod, sicut dictum est, in domo sua fiendum decreverat, abbatem esse constituit,
Abbreviated transcription (Latin):
peresittati ac potiꝰ desꝑationi inge¬
nt subiacere. & ꝓpterea aliqͦ sibi
sbueniri petit auxilio. exꝑientia
inlitũ quia & ipsi scribimꝰ. agere
Nudtat. ut hac inre sicut. xp̃ianũ
Aret &e nobilẽ. plus benignꝰ quã
niqidꝰ. plus misericors. eẽ. debeat
qia districtꝰ: & lucrũ de damno
ltirius ñ expectet. s recepta sit
pi sorte contentꝰ. Quatinꝰ qͥcqͥd pau¬
yicesserit: onimpotens ds̃ multi-¬
iicata sicut ꝓmisit restitutione
impenset. Ita gͦ studiose exꝑientia
ii agat. ut & illi modis om̃ib
hic ꝓmercede ipsius imponere.
ꝓ hunc ab afflictionẽ possit obli¬
sitionis exuere. G¬

Expanded text:
necessitati ac potius desperationi ingenecessitati ac potius desperationi ingemit subjacere, et propterea aliquo sibi subveniri petit auxilio; experientimilitum, quia et ipsi scribimus, agere studeat ut hac in re, sicut Christianum decet et nobilem, plus benignus quam rigidus, plus misericors esse debeat quam districtus, et lucrum de damno alterius non exspectet, ssit sorte contentus, quatenus quidquid pauperi cesserit, omnipotens ei Deus multiplicata sicut promisit restitutione compenset. Ita ergo studiose experientia tua agat, ut illi modis omnibus hoc pro mercede ipsius imponere et hunc ab afflictione possit obligationis exuere.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ut siqͥs contra facere p̃sipsis¬
set uigo iterũ seruitutis ꝑoñua
subderet᷑ atq unũ exeis hanc in¬
nino conditionẽ despexisse. & in¬
nasteriũ temerario ausu deserus¬
se. atq se urt̾ clericos sociasie. fr
tiat. Et si ita reppererit: sic sacir¬
dotali se telo hac inre decent̃
hibeat. ut nec illi monasteriũde¬
serendi facultas sit : & manunt¬
tentis uoluntas nichilominꝰ con¬
seruata. aliqͦ p̾ter irexcusatione
ñ ualeat. GR Antemio subdiacon
ayrys p̃sentiũ portitor.
inqͣdringentis solidis qsdã
merces a felice uiro magni¬
fico se asserit suscepisse. atq ꝓn¬
sisse sex siliqͦs ꝑsolidũ lucri causa
ꝑ soluere p̾cii. Qua lucri quand¬
tate inunũ congesta. duas se cal
certo tempore qđ debebat exol¬
re. Sed qr ut ꝑhibet. in eisdẽ illi¬
cib passus. ẽ. ñ leue dispendũ
& restitutis qͥdringentis. decẽ
solidis qđ reliquĩt lucriẽ inͦ
ompellit᷑: atq ex hoc maiori se

Expanded text:
tem ut si quis contra facere praesumpsistem ut si quis contra facere praesumpsisset, jugo iterum servitutis per omnia subderetur; atque unum ex eis hanc omnino conditionem despexisse, et monasterium temerario auso deseruisse, atque se inter clericos sociasse; fraione discutiat, et si ita repererit, sic sacerdotali se zelo hac in re decenter exhibeat, ut nec illi monasterium deserendi facultas sit, et manumittentis voluntas nihilominus conservata aliqua praeteriri excusatione non valeat. praesentium portitor in quadringentis solidis quasdam merces a Felice viro magnifico se asserit suscepisse, atque promisisse sex siliquas per solidum lucri causa persolvere pretii. Qua lucri quantitate in uno congesta, duas se cautcerto tempore quod debeat exsolvere. Sed quia, ut perhibet, in eisdem mercibus passus est non leve dispendium, et restitutis quadringentis decem solidis, quod reliquum lucri est implere compellitur, atque ex hoc majori se
Abbreviated transcription (Latin):
um sit ꝓpriũ disciplinȩ
abillictas ꝓhib̾e. & excessus
culpas salubrit resecare. stu¬
diose eiꝰ seruanda censura. ẽ. Nã si ne¬
glegit᷑: cuncta in confusionẽ deue¬
niunt. dũ alt̃ destruit. qͥcqͥd ea cꝰsto.¬
monasterii ipsius exigente culpa
fuerit cõmunione pͥuatꝰ: ad loca
ur̃a se conferat. & cõmunionẽ si ne
aliqͦ reseruatione ꝑcipiat. Qđ si ita
se res habet: qm ñ solũ regularis
hoc materia minstrat᷑: prħris qͥ
sub uob̾ st̃ districte ac sollicitiꝰ int̃¬
dicere uos necesse. ẽ. ut hoc facere
de cętero ñ p̾sumant. Sed si forte
iniuste se excõmunicatũ qͥs quęrit᷑.
fr̃nitas ur̃a subtili indagatione
cognoscat. & ita causa cognita
ueritate disponat. ut nec inuist¬
cia diu mninsontis afflictionẽ pͥ¬
leat: nec disciplinȩ ugor ait
gi. aut indiscreta ualeat p̃summi
misisse mancipia. ut monachi fier
& in eodẽ monasterio debuissent
ubi ipse fuerat ꝑmanere. adicies¬

Expanded text:
Cum sit proprium disciplinae Cum sit proprium disciplinae ab illicitis prohibere, et excessus culpas salubriter resecare, studiose ejus servanda censura est. Nam si negligitur, cuncta in confusionem deveniunt, dum alter destruit quidquid ea customonasterii ipsius exigente culpa fuerit communione privatus, ad loca vestra se conferat, et communionem sine aliqua reservatione percipiat. Quod si ita se res habet, quoniam non solum regularis hoc materia ministratur, presbyteris qui sub vobis sunt districte ac sollicitius interdicere vos necesse est, ut hoc facere de caetero non praesumant. Sed si forte injuste se excommunicatum quis queritur, fraternitas vestra subtili indagatione cognoscat; et ita causam cognita veritate disponat, ut nec injustitia diu in insontis afflictionem praevaleat, nec disciplinae vigor aut frangi, aut indiscreta valeat praesumpmisisse mancipia, ut monachi fieri, et in eodem monasterio debuissent, ubi ipse fuerat, permanere, adjicien
Abbreviated transcription (Latin):
mancipia de emptione anni pͬte¬
riti remansert̃. ł a uob̾ nuꝑ abla-¬
ta sunt. dũ apud uos st̃ posita ea
habeant alienandi licentiã: ne de¬
trũtũ ante ꝓhibitionẽ possint
ignorantes incurrere. qđ eos
nere. Nunciatũ pͣterea nob̾ est.
supͣ scriptũ basiliũ filiis suis dõ
xp̃ianis quȩdã mancipia adhunc
uelle titulũ donationis concedere: ut
ei huius occasionis obtentir: dñi solũmͦ
nomine ablato deseruiant. & post hoc
si adeccłam confugiendũ forte credi¬
inlib̾atẽ. sed ^ eorũ dñiũ quib ante
donata sunt uindicent᷑. Inqͥ re fr̃ni¬
tatẽ urãm decent̃ conuenit uigilare
Et siqͥ filiis suis mancipia donare uo¬
luerit: ut cuncta fraudis tollatꝰ
occasio. fiant modis om̃ib. xp̃iana.
& indomo eiꝰ ñ maneant. sed cũ res
exegerit ut eorũ debeat uti solatiis.
hoc illi ubeant᷑ impendẽ. qđ etiã
asuis filiis decet & ꝓpt̾ dm̃ conuenit
exhiheri. Gr̃ Chrisanto epõ Spoletano.

Expanded text:
mancipia de emptione anni praetemancipia de emptione anni praeteriti remanserunt, vel a vobis nuper ablata sunt, dum apud vos sunt posita, ea habeant alienandi licentiam, ne detrimentum ante prohibitionem possint ignorantes incurrere, quod nere. Nuntiatum praeterea nobis est suprascriptum Basilium filiis suis Deo Christianis quaedam mancipia ad hoc velle titulo donationis coei hujus occasionis obtentu, dominii solummodo nomine ablato deserviant: et post hoc, si ad Ecclesiam confugiendum forte crediin libertate, sed eorum dominio quibus ante donata sunt, vindicentur. In qua re fraternitatem vestram decenter convenit vigilare, et si qua filiis suis mancipia donare voluerit, ut cuncta fraudis tollatur occasio, fiant modis omnibus Christiana, et in domo ejus non remaneant. Sed cum res exegerit ut eorum debeat uti solatiis, hoc illi jubeantur impedire: quod etiam a suis ei filiis decet, et propter Deum convenit egorius Chrysantho episcopo Spoletano.
Abbreviated transcription (Latin):
cauta disponi: ut nec madantes
frustrari. nec hi qui contra uolun¬
tatem suã se inquiunt oboechre
aliqua sustineant iniuste disperdia.
ꝓinde fr̃nitas ur̃a hoc uigilanti soli¬
citudine obseruari ac cũstodiri ꝓ¬
uideat. ut reuertentib eis de p̾fata
ꝓuincia. xp̃iana mancipia quȩ a-¬
bipsis adduci contigerit. at manda¬
torib contradant᷑. aut certe xp̃i¬
anis emptorib intradiẽ qͣdragesimũ
uenundent᷑. & transacto hoc dierũ
numero: nullus apud eos quolibet
mͦ remaneat. Si autẽ quȩdã ex eisdẽ
mancipiis talem egritudinẽ for¬
tassis incurrerint. ut intra statutoᷤ
dies uendi ñ ualeant: adhibenda
sollicitudo ẽ. ut dũ fuerint saluti
pristinę restituta. similit̾ modis
om̃ib distrahant᷑. Quia rẽ quȩ culpa
caret. ad cdamnũ uocari non conue¬
nit. Qm̃ uͦ quotiens nouũ qͥd sta¬
tuit᷑. ita solet futuris formã un¬
ponere. ut multis dispendiis p̾te¬
rita ñ condem net: siqͣ apud eos

Expanded text:
 disponi, ut nec mandantes frustrari, nec hi qui contra voluntatem suam se inquiunt obedire, aliqua sustineant injuste dispendia. Proinde fraternitas vestra hoc vigilanti sollicitudine observari ac custodire provideat, ut revertentibus eis a praefata provincia, Christiana mancipia quae ab ipsis adduci contigerit, aut mandatoribus contradantur, aut certe Christianis emptoribus intra diem quadragesimum venundentur. Et transacto hoc dierum numero, nullus apud eos quolibet modo remaneat. Si autem quaedam ex eisdem mancipiis talem aegritudinem fortassis incurrerint, ut intra statutos dies vendi non valeant, adhibenda sollicitudo est ut dum saluti fuerint pristinae restituta, similiter modis omnibus distrahantur, quia rem quae culpa caret ad damnum vocari non convenit. Quoniam vero quoties novum quid statuitur ita solet futuris formam imponere ut multis dispendiis praeterita non condemnet, si qua apud eos
Abbreviated transcription (Latin):
ingalliis gubnandũ: uolumꝰ ut
dilectio tua exsolidis qͦs acceperit.
ueftimenta pauꝑũ. ł pueros anglo
ficiant: cõparet. Quatinꝰ solidi
salliarũ qͥ in nr̃a t̾ra expendi ñ
possunt: apud locũ ꝓpriũ atilit̃
erpendant᷑. Si qͥd uͦ de pecuniis
inddraiũ quȩ dicunt᷑ ablatȩ reciꝑe
potueris : ex his quoq uestimenta
pauperũ cõparare te uolumꝰ. uł
sicut prȩfati sumus. pueros qͣ
inom̃ĩ potentis dĩ seruiti oꝑfi¬
ciant. Sed quia pagani st̃
qui illic inueniri possunt: uolo
ut cũ eis prbr transmittat᷑ neqͥd
egritudinis contingat iniua. ut
quos morituros ꝑspexerit debeat
baptitare. Ita gͦ tua dilectio faciat
ut hec diligent̾ implere festinet.

Expanded text:
in Galliis gubernandum, volumus ut dilectio tua ex solidis quos acceperit vestimenta pauperum, vel pueros Anglos roficiant, comparet, quatenus solidi Galliarum, qui in terra nostra expendi non possunt, apud locum proprium utiliter expendantur. Si quid vero de pecuniis redituum quae dicuntur ablatae recipepotueris, ex his quoque vestimenta pauperum comparare te volumus; vel, sicut praefati sumus, pueros qui in omnipotentis Dei servitio proficiant. Sed quia pagani sunt, qui illic inveniri possunt, volo ut cum eis presbyter transmittatur, ne quid aegritudinis contingat in via, ut quos morituros conspexerit debeat baptizare. Ita igitur tua dilectio faciat, ut haec diligenter implere festinet.
Abbreviated transcription (Latin):
scodato abbati neapolis
hor ĩdã monachorũ eiꝰdẽ mo¬
iusterii aduos relatione ꝑuenit
monachos monasteril grat.¬
arnsis qđ sitũ in plaia .ẽ. monaste¬
rosci sebastiani qđ neapoli indomo
uonda romani constructũ ẽ. ubi
hmserante sic̃ dictũ. ẽ. abbatis
pris officiũ se monasteriũq suũ¬
niri magnoꝑe poposcisse. adeo
i cartas oñs eiꝰdẽ monasterii. tuo
imasterio ut dr̃ tradidissent.
a q monasteriũ ipsũ inneapoli¬
ma ẽ. diocesi constitutũ: neqͥd con¬
ituere qđ absit pͣuidicialit᷑ ui¬
lamͣ uolumꝰ ut quousq neapoli
ndinet᷑ antistes. tuo interĩ mona-¬
pptuo hȩc unitio extendi. an tẽ¬
prał. ẽẽ. debeat. mature ac solidiꝰ
ũ dĩgrã ꝑtractabimꝰ. Quia uͦ mo¬
nasteriũ puteolis constitutũ qđ

Expanded text:
odato abbati Neapolitano. Quorumdam monachorum ejusdem monasterii ad nos relatione pervenit monachos monasterii Gratterensis, quod situm in Plaia est, monasterio sancti Sebastiani quod Neapoli in domo quondam Romani constructum est, ubi, Deo miserante, sicut dictum est, abbatis geris officium, se monasteriumque suum uniri magnopere poposcisse, adeo ut chartas omnes ejusdem monasterii tuo monasterio, ut dicitur, tradidissent. Sed quia monasterium ipsum in Neapolitana est dioecesi constitutum, ne quid constituere, quod absit, praejudicialiter videamur, volumus ut quousque Neapoli ordinetur antistes, tuo interim monasperpetuum haec unitio extendi an temporalis esse debeat maturius ac solidius cum Dei gratia pertractabimus. Quia vero monasterium Puteolis constitutum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sibi commocla abeccła ur̃a asserit negari:
iccirco frateruitatem tuã presentib
hortamur epłis. quatinꝰ nichil eũ ad ꝑ¬
cipienda quȩ consueta sunt: hec egri¬
tudo debeat impedire. Quia diuersis
meccła militantib uaria sicut nosti
sepe contingit infirmitas. Et si hoc fue¬
rint exemplo deterriti: nullus de cȩtero
qui ȩccłe militet poterit inueniri. Sed scđm
loci euis ordinem quȩq ei si sanus esset
poterant ministriri: de ipsa exiguitate
que ȩccłe potest accedere. fraternitas tua
diuini contemplatione iudicii egro¬
tanti prebere non desinat. quatinꝰ in huiꝰ
rei administratione. ad elemosinam po¬
tuis uidearis quȩ sunt consueta exoluen¬
do conuertere.

Expanded text:
sibi commoda ab Ecclesia vestra asserit negari, sibi commoda ab Ecclesia vestra asserit negari, idcirco fraternitatem tuam praesentibus hortamur epistolis quatenus nil eum ad percipienda quae consueta sunt, haec aegritudo debeat impedire, quia diversis in Ecclesia militantibus, varia, sicut nosti, saepe contingit infirmitas. Et si hoc fuerint exemplo deterriti, nullus de caetero qui Ecclesiae militet poterit inveniri, sed secundum loci ejus ordinem quaeque ei, si sanus esset, poterant ministrari, de ipsa exiguitate, quae Ecclesiae potest accedere, fraternitas tua divini contemplatione judicii aegrotanti praebere non desinat, quatenus in hujus rei administratione ad eleemosynam potius videaris quae sunt consueta exsolvendo convertere.
Abbreviated transcription (Latin):
miano ep̃o Syracusano.
ANUATA celestia efficatius gerimꝰ
si nr̃a cum fr̃ib onera partiam
Pinde suꝑ cunctas siciliȩ eclła¬
nrm uicem sedis apłicȩ muustrare de¬
cernimꝰ. ut quisquis illic religionis hi¬
bitu censetur. fraternitati tuẽ ex nr̃a
uulis causis tanta maris spacia tran¬
smeando ꝑuenire. Sed si qua fortas¬
se difficilia existunt. quȩ fraterrutatl
tuȩ iudicio dirum nequaquã possirt
hȩc solummodo nr̃m uidiciũ flagiteni
ut subleuati deminimis. in causis
maiorib efficatius occupemur. Quas
uidelicet inces. non loco. sed ꝑsone tri¬
buimus: quia extransacta inte uita
didicimꝰ. quid etiã de subsequentituu
conuersatione presumanis
Gregorius candido eẽõ de
VRBE UETERT.
UM ꝑcussio corporalis. utrii ꝓ
gat. dei inho. udicium ignorat᷑: non
debet anobis acidi flagellatis afflictio
Ne nos culpȩ qđ absit offensa respiciat
Etꝰ quia presentium lator calumniosus
ꝓhac ꝑcussione quam sustinet. consueta

Expanded text:
miano episcopo Syracusano. Mandata coelestia efficacius gerimus, si nostra cum fratribus onera partiamur. Proinde super cunctas Siciliae Ecclesm vice sedis apostolicae ministrare decernimus, ut quisquis illic religionis habitu censetur, fraternitati tuae ex nostrlis ad nos causis tanta maris spatia transmeando pervenire. Sed si qua fortasse difficilia existunt, quae fraternitatis tuae judicio nequaquam dirimi possint, haec solummodo nostrum judicium flagitent, ut sublevati de minimis, in causis majoribus efficacius occupemur. Quas videlicet vices non loco, sed personae tribuimus, quia ex transacta in te vita didicimus quid etiam de subsequenti tua conversatione praesumamusGregorius Candido episcopo de urbe veteri. percussio corporalis, utrum prgat, Dei in hoc 574 judicium ignoratur, non debet a nobis addi flagellatis afflictio, ne nos culpae, quod absit, offensa respiciat. Et quia praesentium lator Calumniosus pro hac percussione quam sustinet consueta
Abbreviated transcription (Latin):
Re sentiũ lator ep̃o¬
felix diaconꝰ. cũ nullatenꝰ inhe¬
reticorũ dogina lapsus sit nec deathi¬
lica fide discesserit. prauis illestꝰ
uersus constantinopolitanã sy nodũ
suspicionib. in hy stricorũ se separti¬
ne remouerat. Quicũ romã uenise
recepta a nobis uiuante dño ration
excessũ suũ recepta dominici cor¬
ris cõmunione correxit. Quiaᷤ ut
dictũ.ẽ. non inheresim incidit.
a sacris generalis eccłe misteriis.
si rectȩ studio intentionis erraut
imbec illitati eiꝰ atq necessitatib c¬
nandũ. siue ut officiũ diaconatꝰ
pleat: seu certe ut sola eiꝰdẽ offic
ꝓsustentanda pau ꝑtate sua cõnu
consequat᷑. intue fr̃nitatis hoc uol
pendere iudicio. Qd̾ hortam᷑ ut
tua fr̃nitas ex plere festinet. comũ¬
dantes etiã ꝑsonã eiꝰ: quatinꝰ nul
eũ patiaris molestiis aut necesita
subiacere: ne uł nr̃e cõm̃dationis
ueniaris tramitẽ neglexisse uł ne
exhibuisse quã tuus exigit ordo

Expanded text:
esentium lator Felix, diaconus, cum nullatenus in haereticorum dogmata lapsus sit, nec a catholica fide discesserit, pravis illectus adversus Constantinopolitanam synodum suspicionibus, in Istricorum se separatione removerat. Qui cum Romam venisset, recepta a nobis juvante Domino ratione, excessum suum, recepta Dominici corporis communione, correxit. Quia ergo, ut dictum est, non in haeresim incidit, sed a sacris generalis Ecclesiae mysteriis quasi rectae studio intentionis erravit, imbecillitati ejus atque necessitatibus connandum; sive ut officium diaconatus expleat, seu certe ut sola ejusdem officii pro sustentanda paupertate sua commoda consequatur, in tuae fraternitatis volumus hoc pendere judicio. Quod hortamur ut tua fraternitas implere festinet. Commendantes etiam personam ejus, quatenus nullis eum patiaris molestiis aut necessitatibus subjacere, ne vel nostrae commendationis inveniaris tramitem neglexisse, vel minus exhibuisse quam tuus exigit ordo
Abbreviated transcription (Latin):
trũ nexi sumꝰ: amplius miserante
dĩo contringam᷑. P reterea głȩ
ur̃e meror nos uehem̃t afficit.
id quia uir sapiens quȩ ꝑconso¬
lationẽ dicenda sunt cuncta
nuit. uerbis uos consolari ces¬
smꝰ. s oratione ꝓsequim᷑. peten¬
tes ut omp̃s ds̃ uitã & salutem
urãm ur̃orũq om̃iũ pietatis
suȩ ꝑtectione cꝰstodiat. & cor

Expanded text:
trum nexi sumus amplius miserante trum nexi sumus amplius miserante Domino constringamur. Praeterea gloriae vestrae moeror nos vehementer afficit; sed quia vir sapiens ea quae per consolationem dicenda sunt cuncta novit, verbis vos consolari cessamus, sed oratione prosequimur, petentes ut omnipotens Deus vitam et salutem vestram vestrorumque omnium pietatis suae protectione custodiat, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
mũ filiũ nr̃m dõnĩi exarchum
pectores sumꝰ & medii siqͥd forte
uamn sublatũ fuerit falli in aliqͥd
ulit & siqua de futuro qđ absite
ecessitas fuerit occasionem inue¬
nat: qͥlit̃ nr̃e petitioni consentire
ndebeat. Et idõ petimus. ut sicut
& ipdicto filio nr̃o excellentissimo
iposcimus. gła ur̃a ea qua nobis
uritate unita. ẽ. ꝑ agat. quatitꝰ
intequã homines ipsi abarogis re¬
antantur. rex eis subfestinatione
smpta transmittat. quȩ tam̃ ad
nis deferant᷑: inquib eis pͣcipiat.
it nos subscribere ñ petant. Sed
anem subscribere faciemꝰ. De
ysna uͦ augusti grãs agimꝰ. atq
fudemꝰ ut cũ aduersario suo
iusam suã scłm ȩquitatẽ definiat.
lia ita illi ne illuc exhiberet᷑ la¬
hrẽ imponi noluimꝰ: ut tam̃ ad¬
ursario ipsus iusticiã ñ negemꝰ
ealiis autẽ quia digne uobis grãs
igere necdũ occurrimꝰ: insub
sequenti responsalem dirigimꝰ.
ꝑquẽ incaritate qua ad alteru-¬

Expanded text:
mum filium nostrum domnum exarchum mum filium nostrum domnum exarchum petitores sumus et medii, si quid forte clam sublatum fuerit, falli in aliquo veniat; et si qua de futuro, quod absit, necessitas fuerit, occasionem inveniat qualiter nostrae petitioni consentire non debeat. Et ideo petimus ut, sicut et a praedicto filio nostro excellentissimo poposcimus, gloria vestra ea qua nobis charitate unita est peragat, quatenus antequam homines ipsi ab Arogis revertantur, rex eis sub festinatione scripta transmittat, quae tamen ad nos deferantur, in quibus eis praecipiat ut nos subscribere non petant. Sed aconum subscribere faciemus. De persona vero Augusti gratias agimus, atque studemus ut cum adversario suo causam suam secundum aequitatem definiat, qui ita illi ne illuc exhiberetur laborem imponi noluimus, ut tamen adversario ipsius justitiam non negemus. De aliis autem quia digne vobis gratias agere necdum ocsequenti responsalem dirigimus, per quem in charitate qua ad alteru
Abbreviated transcription (Latin):
at. qͥ ꝓmultorũ salute uigilant̃
agere quȩ erant ittilia ñ cesses
Indicamꝰ itaq ariulfũ deseruani
pace. ñ ut rex ipsius iurauit se
sub conditione si sibi inquoquã q¬
cessum ñ fuerit. aut si nullus cot¬
pͣstitisse. Qđ quia om̃ino iniquĩ
atq dolosum. ẽ: nos tanquã si ñ
uirasset habemꝰ quia in aliqͥd par¬
uum facilem sibi excedendi occa¬
sione inueniet. & plus nos si de
ariul fus cuncta agit. omnino uia¬
re despex̃. & hinc contigit. ut ex
pace quam multũ desideraumꝰ
nos iniis partib nullũ pene re¬
mediũ habere possimꝰ. qͥa de eisdẽ
hostib de quib suspecti nunc usq
fuimꝰ. adhuc & inposterũ suspecti
sumꝰ. Cognoscat prȩterea gła ur̃a
homines regis qui huc transmissi
sunt imminere: ut inpacto debe¬
amꝰ subscribere.Sed recordantes
fert᷑ inuiriã: quãuis hoc pentiꝰ
idem agilulfꝰ negauerit. a sub¬
scriptione tam̃ abstinere p̾uics
ne nos qui int̾ eũ & excellentissi¬

Expanded text:
ultorum salute vigilanter agere quae erant utilia non cessastis. Indicamus itaque Ariulfum de servanda pace, non ut rex ipsius juravit, sed sub conditione si sibi in quoquam excessum non fuerit, aut si nullus contpraestitisse. Quod quia omnino iniquum et dolosum est, nos tanquam si non jurasset habemus, quia in aliquid parum facilem sibi excedendi occasionem inveniet, et plus nos si de nsilium idem Ariulfus cuncta agit, omnino jurare despexit. Et id contigit ut ex pace, quam multum desideravimus, nos in his partibus nullum pene remedium habere possimus, quia de eisdem hostibus de quibus suspecti nuncusque fuimus adhuc et in posterum suspecti sumus. Cognoscat praeterea gloria vestra homines regis qui huc transmissi sunt imminere ut in pacto debeamus subscribere. Sed recordantes fertur injuriam, quamvis hoc penitus idem Agilulphus negaverit, a subscriptione tamen abstinere praevidimus, ne nos qui inter eum et excellentissi