comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exalbesceret iter preppi arripuerunt. & nox erat tenebrosa: incertam incerti
tenuerunt uiam. Diuisi ergo ab inuicem duoꝵ consummauerunt iter
sed̃am. turci tanquam arena maris innumeri contra boamundum
confluxerunt. Uidentes autẽ xp̃ianos. magna quid̃e confisi multitudi¬
ne intrepidi unanimiter ipsos impetebant. dnimabat enim eos ira
furorq. Indignabantu etiam quod eoꝵ possessiones de poplãrentur
alienigene. Deniq nimis egre ferebant quod nicheam presumpsis-¬
sent expugnare. Bo amundus uero uidens innum̃abilem inuuncoꝵ
multitudinem. suis &. ore rabido. &. effero gladio minitantẽ .&. insul¬
tantem. stetit inꝑterrit᷑: suisq satis consulte dixit comitib. fortissi¬
mi xp̃i milites. ecce dunicandi tempus ẽ. Metum omnẽ qui etiã uiros
effeminat abicite: ꝙ. de uob̾ ipsis defensandis uiriliter ꝓcurate. Ictus

Expanded text:
exalbesceret, iter praeproperi arripuerunt et quoniam nox erat tenebrosa, incertam incertia exalbesceret, iter praeproperi arripuerunt et quoniam nox erat tenebrosa, incertam incertia arripuerunt viam. Divisi ergo ab invicem duorum consummaverunt iter secundam, Turci, tanquam arena maris innumeri contra Boamundum confluxerunt. Videntes autem Christianos, magna quidem confisi multitudine, intrepidi unanimiter ipsos impetebant. Animabat enim eos ira, furorque; indignabantur etiam quod eorum possessiones depopularentur alienigenae; denique nimis aegre ferebant quod Niceam praesumpsissent expugnare. Boamundus autem, videns innumerabilem inimicorum multitudinem, suis et ore rapido et effero gladio minitantem et insultantem, stetit imperterritus, suisque satis consulte dixit comitibus: « Fortissimi Christi milites, ecce dimicandi tempus est. Metum omnem qui etiam viros effeminat abjicite, et de vobis ipsis defensandis, viriliter procurate; ictus
Abbreviated transcription (Latin):
onis. quando quidẽ non dominati sunt urbi more subuigate cuiti¬
tis. ham si saltera publicarentur facultates inimicoꝵ. ꝙ pauꝑtas pti¬
rium temparet᷑. &. assumpte aliquantulum resarcirent᷑ impense. i
igntur equanimiter alexii mandatũ ꝑtulerunt: ꝙ. tam̃ quia tunen
chuil ꝓficerent. intempꝰ siluerunt. hic pͥmum patuit odiorũ semius¬
rium. hic comptum ẽ. inmiticiarum fomentum. hic discordiarins
ceperunt iucen̾tiua pullulare: hic simultatum simulac̾ uisa sunt se¬
erescere.: Naui quouiam alexius non recte contra eos egerat. ipsi cones
eum de ultione cogitabant. Hic pͥmum liber claudatur: ubi pͥma cues¬
te deuicta. quamuis ea ꝓuoto potiti non fuerint:. xp̃ianus alias inbi¬
tum ire dispoiut exeretus. Uadant interim xp̃ian: nosq adincepas
opuis accingamur cum luce surgentis aurore. Explicit liber pͥmus.
serunt autẽ ibi duos dies. Tercia uero die antequam matutinalis lucifer

Expanded text:
dionis, quandoquidem non dominati sunt urbi, more subjugatae civitadionis, quandoquidem non dominati sunt urbi, more subjugatae civitatis; nam si saltem publicarentur facultates inimicorum, et paupertas egenorum temperaretur, et absumptae aliquantulum resarcirentur impensae. Non igitur aequanimiter Alexii mandatum pertulerunt; et tamen quod tunc nihil proficerent, in tempus finierunt. Hic primum patuit odiorum seminarium; hic compertum est inimicitiarum fomentum; hic discordiarum coeperunt incentiva pullulare; hic simultatum simulacra visa sunt succrescere. Nam quoniam Alexius non recte contra eos egerat, ipsi contra eum de ultione cogitabant. Hic igitur primus liber claudatur, ubi prima civitate devicta, quamvis ea pro voto potiti non fuerint, Christianus alias militatum ire disponit exercitus. Vadant interim Christiani, nosque ad incoeptum opus accingamur, cum luce surgentis aurorae. INCIPIT LIBER SECUNDUS. cerunt autem ibi duos dies; tertia vero die, antequam matutinatus lucifer
Abbreviated transcription (Latin):
secesset. Mortui sunt ibi multi xp̃iani. alii fame. alii gladio. ali ql
alio extermino. hos autem omnes existimabant felici laureatos me¬
tyrio. quoniam ꝓ frm compassione sua corpora tradiderant. Gentui¬
tim etiam ꝓuariis belloꝵ euentib ꝓ ingruentib incursitautium uifi¬
nuinuis multa trucidata uderes corpora: multa passim reppires in hu¬
mata cadauera Puuͭ. ebdomadarum cirełi tresq dies ubi xp̃iam de¬
miorati sũt:. & capta seu magis reddita ciuitate pedem alias direxerus
Noluissent etiam ibi tot dies exꝑendisse quoniam reb siuis multisꝙ d
bus incassum expensis ut uidebatur imꝑatoꝵ totum immolauerati
quod uel sanguinem suum effuderant:. uł quas attulerant facultats
inimmensum attenuerant nec etiam que multimodis mortib ad si¬
rant. spolis opimis gratulabantur. P enitebat igitur eos longe obsa¬

Expanded text:
secessit. Mortui sunt ibi multi Christiani, alii fame, alii gladio, alii quolibet secessit. Mortui sunt ibi multi Christiani, alii fame, alii gladio, alii quolibet alio exterminio. Hos autem existimant felici laureatos martyrio, quoniam pro fratrum compassione sua corpora tradiderunt. Gentilium etiam, pro variis bellorum eventibus, pro ingruentibus incursitantium infortuniis, multa trucidata videres corpora, multa passim reperires inhumata cadavera. Per septem hebdomadarum circulum tresque dies, ibi Christiani demorati sunt; et capta seu magis reddita civitate, pedem alias direxerunt. noluissent ibi etiam tot dies expendisse, quoniam rebus suis multisque diebus in cassum expensis, ut videbatur, imperatori totum immolaverant, quod vel sanguinem suum effuderant vel quod quas attulerant facultates in immensum attenuaverant; nec etiam, quae multimodis mortibus acquisierant, spoliis opimis gratulabantur. Poenitebat igitur eos longae obsi
Abbreviated transcription (Latin):
satellitib suis imꝑauit:. quatenus & se & sua dedentes constantinopo¬
lim impunitos deducerent: & de ciuitate seruanda curiosi ꝓcurarẽt.
uxta p̃ceptum imꝑatoris omiia facta sunt: ꝙ ciuitas reddita ẽ geusq
genalium adurbem imꝑatoris indempinis deducta ẽ. Quam ut dictũ ẽ
non modos captiuitatis s honorificentia libertatis susceꝑit imꝑator. nas¬
nisq dapsilitatib educatam honorificauit. Hȩc idcirco fecisse dr̃. quares
e liberatos sibi asfectaret:. aliosq ad deditionẽ inuitaret: eosq contra r¬
nos tempore oportuno auimaret: ac ꝑeos inquib clam inuidebat.
eccasione se p̾bente rebellaret. P auꝑib tamen xp̃ianis multa largit
ẽ. donaria. ut taliter quod apud se occultabat. clandestino dissimila¬
retur fig mento seq suaq commenta infuturum ꝑ competentes u¬
seruaret machinationes. C uuitate reddita: xp̃ianoꝵ gens ab obsidiue

Expanded text:
satellitibus suis imperavit, quatenus et se et sua dedentes, Constantinoposatellitibus suis imperavit, quatenus et se et sua dedentes, Constantinopolim impunitos deducerent, deque civitate servanda curiosi procurarent. Juxta praeceptum imperatoris omnia Tacta sunt, et civitas reddita est, gensque gentilium ad urbem imperatoriam indemnis deducta est: quam, ut dictum est, non modo captivitatis, sed honorificentia libertatis suscepit imperator, magnisque dapsilitatibus educatam honoravit. Hoc autem idcirco fecisse dicitur, quatenus et liberatos sibi affectaret, aliosque ad deditionem invitaret, eosque contra Christianos tempore opportuno animaret; ac per eos in quibus clam invidebat, occasione se praebente, rebellaret. Pauperibus tamen Christianis multa largitus est donaria ut taliter quod apud se occultabat, clandestino dissimularet figmento, seque suaque commenta, in futurum per competentes reservaret machinationes. Civitate reddita, Christianorum gens ab obsidione
Abbreviated transcription (Latin):
pacto tue ꝓtectionis. Impune iubeas recedamus: urbemq tuaui tͥ redde¬
mus. Tuere nos abistis carnificib qui adhuc te grauiter infestabunt:
tuisq fac nos p̃sentari conspectib. Obtemꝑabimus mandatis tuis si nr̃is
equȩ respondebis uoluntatib. Liceat nos tibi seruire: liceat nos uiuos in
tuum imꝑium. uel intuum caput insurgentes dunicare. Ne nob̾ imꝑu¬
tes quoniam dum licuit contra te pugnauimꝰ: quia tunc lege belli
inuebamꝰ. fac nos tibi obnoxios uita concessa: ex inunicis p̃para nos tibi
seruos deuotos. Si quod absit post hac nos tibi senties ingratos: ingra¬
titudini nr̃e plexis corporib. &. tandem capitib amputatis digna re¬
pende. Tanto tibi siquidem erimus fideliores: quanto parturies nos
beneficiis tiuis obuoxiores. Larga lib̾alitas imꝑatoris: parcat uictis. de¬
bauit euentus occulte inuidens. obsessorumq legationi satisfaciens:

Expanded text:
pacto tuae protectionis; impune jubeas recedamus, urbemque tuam tibi reddepacto tuae protectionis; impune jubeas recedamus, urbemque tuam tibi reddemus. Tuere nos ab istis carnificibus qui adhuc te graviter infestabunt, tuisque nos fac praesentari conspectibus. Obtemperabimus tuis mandatis, si nostris aeque respondeas voluntatibus; liceat nos tibi servire; liceat nos vivos in tuum imperium vel in tuum caput insurgentes dimicare. Ne nobis imputes, quoniam dum licuit contra te pugnavimus, quod tum lege belli vivebamus: fac nos tibi obnoxios vita concessa; ex inimicis praepara nos tibi devotos servos. Si, quod absit, posthac nos tibi senties ingratos, ingratitudini nostrae, plexis corporibus et tandem capitibus amputatis, digna repende. Tanto siquidem erimus tibi fideliores, quanto parturies nos beneficiis tuis obnoxiores. Larga liberalitas imperatoris parcat victis, debavit eventus, occulte invidens, obsessorumque legationi satisfaciens,
Abbreviated transcription (Latin):
re metu & exangues facti desꝑauerunt. Repentino siquidẽ casu ꝑtur¬
batis: preter spem omnia contigerant. Rebellando etiam nequaquam
ulteruis resistere poterant: suꝑ quos confluxerant gentes innum̃e. Urbi
terra. lacuq obsesse. nulla spes erat salutis. Nullus locus effugibilis: p̃t̃
quod omnib adiacet uictis. dedecus deditionis. Exterrebant eos arma
incognita . &. ipse fulgor armoꝵ obsessos exanimabat. Nouerant frau¬
corum gentem ferocem & bellicosam: uec eos ab incepto desistere. done
eis om̃ia ꝓuoto contigerint. Sciebant eos penitus ĩmis ericordes: quos
ipsi exacerbauerant gentis sue ꝑ emptores. De imminenti ergo tractan¬
tes ꝑiculo. adimꝑatorem dirigunt: ut quȩ s sublege deditionis respõ¬
deat satis faciunt. Securos inquiunt faciat nos imꝑatoria fides tua ñ
iolaudo de familiarib &. substantiolis nr̃is urbemq deditam suscipe.

Expanded text:
re metu, et exsangues facti desperaverunt: repentino siquidem casu perturre metu, et exsangues facti desperaverunt: repentino siquidem casu perturbatis, praeter spem omnia contigerant. Rebellando etiam nequaquam ulterius resistere poterant, super quos confluxerant gentes innumerae: urbi, terra lacuque obsessae, nulla spes erat salutis; nullus locus effugii, praeter, quod omnibus adjacet victis, dedecus deditionis. Exterrebant eos arma incognita, et ipse fulgor armorum obsessos exanimabat: noverant Francorum gentem ferocem et bellicosam; nec eos ab incoepto desistere, donec eis omnia pro voto contigerint. Sciebant illos penitus immisericordes, quos ipsi exacerbaverant gentis suae peremptores. De imminenti ergo tractantes periculo ad imperatorem dirigunt, utque sibi sub lege deditionis respondeat satisfaciunt. « Securos, inquiunt, nos faciat, imperatoria fides tua non violanda, de familiaribus et substantiolis nostris, urbemque deditam suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
sibi turti molenter abstulerunt: indubitenter reupabis. sulln
enim habent effugiuim. si suum eis interdicemꝰ nauignir.  u
portum ciuitot appulerunt. T urcopoli etiam imꝑatoris affelenoit
Scaphre carrucus supposite bob huic oꝑi ministrapitib usq adcrp¬
dibem lacus magnio labore deducte sunt. Ea uero die noluerint es
Hec autẽ id eo fecisse uidentur. quatiius exinpuiso ciuitati plocum &¬
pcimarent : nauignuri castellanorum dum nescirent diripent. Sol
ruente. noctaq terris incumbente. naues in lacum im pegeruntitis
turcopolis mandauerunt. Crepusclo diei albescente. lacum sulcantes
ordinate tendebant pupes ad ciuitatẽ. Ciues lacum nauib oꝑtũ eminꝰ
aspicientes mirabantur: & si forte sibi ueniret adiutorium suspicabant᷑
It postquam fides eis facta ẽ. naues illas contra se p̃paratas neq: nauigio
suo sicut heri &. nudius tercius ullus patebat decet̾o cõmeatus: dirigue¬

Expanded text:
Turci tibi violenter abstulerunt, indubitanter recuperabis: nullum Turci tibi violenter abstulerunt, indubitanter recuperabis: nullum enim habent effugium, si suum eis interdicemus navigium. » portum Civitot appulerunt; Turcopoli etiam imperatoris adfuerunt. Scaphae carrucis superpositae, bobus huic operi ministrantibus, usque ad crepidinem lacus magno labore deductae sunt. Ea vero die noluerunt easHoc autem ideo fecisse videntur, quatenus ex improviso civitati per lacum approximarent; navigiumque castellanorum, dum nescirent, diriperent. Sole ruente nocteque terris incumbente, naves in lacum impegerunt, easque Turcopolis mandaverunt. Crepusculo diei albescente, lacum sulcantes, ordinate tendebant puppes ad civitatem. Cives lacum navibus opertum eminus aspicientes, admirabantur; et si forte sibi veniret adjutorium suspicabantur. At postquam fides eis facta est naves illas contra se praeparatas, neque navigio suo sicut heri et nudius tertius, illis patebat de caetero commeatus, dirigue
Abbreviated transcription (Latin):
cr desudabant: s a meniorum restauratione nuslatenus quesersor
brra undiq obsessi lacui uictualia subuectura secure se es in mestebret
bant & sedibant xpians undentib. nec eis nocere poteiat frn cores
qquantus sibet exereitus. S quis eorum sollicitam euasit solleatico pe¬
i uiri ꝑ omuia prudentissim ꝯ silium accepunt: quatinus oppdans
anferrent etiam lacum. Dirererunt itaq legationem siaui constii¬
tinopolum que uocabulo antiquiori birantium dicta fuit . u idist
adhuc monete cuntatis illius denarios biranteos uocant. quotins
impato imnpio potestatis naigium copiosum cuutot. diriget. ibi
porticus erat opontrtus: & quoniam nocuit deferre paratis. nulbo
pnrerantendo innecderet moras. I nsuꝑ inquiunt houes ꝙ. plausbas
bis tonsmunte. adraces ꝑmontana ꝙ siluas ad lacum lissi: subirena¬
dasi dierm. deliter egeris cuiitatem nicheam quam obsedinui ẽ

Expanded text:
da desudabant, et a moeniorum restauratione nullatenus quiescebant. da desudabant, et a moeniorum restauratione nullatenus quiescebant. Terra undique obsessi, lacui victualia subvecturi securi se committebant. Ibant et redibant Christianis videntibus, nec eis nocere poterat Francorum quantuslibet exercitus. Sed quis eorum sollicitam evasit solertii per omnia prudentissimi, consilium acceperunt, quatenus oppidanis auferrent etiam lacum. Direxerunt itaque legationem suam Constantinopolim, quae vocabulo antiquiori Byzantium dicta fuit, unde et adhuc monetae civitatis illius, denarios byzanteos vocamus, quatenus imperator imperio potestativo, navigium copiosum Civitot dirigeret, ubi portus erat opportunus; et quoniam nocuit differre paratis, nullas in remittendo innecteret moras. « Insuper, inquiunt, boves et plaustra nobis transmitte, ad rates per montana et silvas ad lacum usque subvehendas. Si enim taliter egeris, civitatem Niceam, quam obsedimus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Ibi tamen cum hominib mulieres cohabitabant: s uel in coniugio
uel inlegali ministerio. Siquis enim alicuius ꝯuincebatur in honestatis.
uel infaciem ut cesis metus in cuteretur. castiganois uierepabatur. uel ge¬
lirter de es uidis abarur. Cotsoie si quidẽ de conturentia sersudeina sueos¬
epl ast oine feortiuu. st ebusum de medio castioꝵ ab hominbaat sci¬
neboant secertatiur castre uses illi ꝓfrib inimucor gladiis. . hariris pe
modum let abartue simori merentu ꝑro ulcisceni proxim geũ airua p
A su ꝑ omrnes rez aones ertollendia dallia quam puschra tabona culatie
cee mronana aboceidentab europa armata iteꝵ artipuuisto c al a tase
tertoria tanc & sonopesuntuoꝵ: paxillos collocasti. Conseruet Nepie¬
pet s bane bone uoluntaris tue unanimitatẽ quatinns tĩde prer
possis ad quami suspiras ierlm. Turo interim &. ꝓenitate. des ꝓsos¬

Expanded text:
bant. Ibi tamen cum hominibus mulieres habitabant, sed vel in conjugio bant. Ibi tamen cum hominibus mulieres habitabant, sed vel in conjugio vel in legali ministerio. Si quis enim alicujus convincebatur inhonestatis, vel in faciem, ut caeteris metus incuteretur, castigandus increpabatur, vel graviter de eo vindicabatur: quotidie siquidem de continentia sermocinaet omne scortum et abusum de medio castrorum abominabantur. Opponebant se certatim castrenses illi pro fratribus, inimicorum gladiis; et mirum in modum laetabantur, si mori mererentur pro ulciscendis proximorum injuriis: « O super omnes regiones extollenda Gallia! quam pulchra tabernacula tua ecce in Romania! Ab occidentali Europa armata iter arripuisti, et in Asia tentoria tua et Conopeorum tuorum paxillos collocasti. Conservet ac perennet Deus hanc bonae voluntatis tuae unanimitatem; quatenus tuta procedere possis ad quam suspiras Jerusalem. » Turci interim et pro civitate defenden
Abbreviated transcription (Latin):
isset. tentoria ista tentoriis isrłiticis p̃posuisset. Incastͥs siquidem xͥanis
nec finees madianitidem: quam pugionem confode deberet ĩueniret.
ec serpens malignus quem ꝓ malignitate sua torreret. haberet. Ut bre¬
uiter dicam milicia illa. eccłie illi formose instar erat &. formosa: ut de
tali non temerarius salomonem decantasse autumauerim. Ecce tu pulchi
es amica mea. sicut tabernacła cedar: sicut pelles salomonis. In ista siqͥdẽ
expeditione duces ipsi mnilitabant. Ipsi duces excubabant: ut nescires qͥd
dux a milite. quid miles differret aduce. Pret̾ea ibi erat tanta rerum om¬
nium cõmunitas: ut ux aliquis aliquid sibi diceret ꝓpͥum. s sic̃ inpͥmiti¬
ua eccłia ferme illis erant om̃ia cõmunia. Lupanar ꝙ ꝓstibulum om̃ino
acastͥs suis ꝓcul eliminaũant: &. potissimum de moꝵ honestate discepta¬

Expanded text:
isset, tentoria ista tentoriis Israeliticis praeposuisset. In castris siquidem Christianis, isset, tentoria ista tentoriis Israeliticis praeposuisset. In castris siquidem Christianis, nec Phinees Medianitidem , quem pugione confodere deberet, inveniret; nec serpens malignus quem pro malignitate sua torreret, haberet. Ut breviter dicam, militia illa formosae Ecclesiae instar erat; et forma, ut de tali non temerarius Salomonem decantasse autumaverimus: « Ecce tu pulchra es, amica mea, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis . » In ista siquidem expeditione duces ipsi militabant, ipsi duces excubabant, ut nescires quid dux a milite, quid miles differret a duce. Praeterea ibi erat tanta omnium rerum communitas, ut vix aliquis aliquid sibi diceret proprium; sed, sicut in primitiva Ecclesia, ferme illis erant omnia communia. Lupanar et prostibulum omnino a castris suis procul eliminaverant, et potissimum de morum honestate discepta
Abbreviated transcription (Latin):
lacum ꝙ enim. xp̃ianis uidentib securi nauigabant: sibiq necessaria
nauigio deuectabant. Porro. xp̃i militia taliter urbem obsederat. O castre
speciosa. otentoria imꝑiosa. Qͥs umꝗͣ similia uidit tab̾nacula: Cesset
illa adulabilis fabula detroia. uilescant illa pelasgoꝵ tentoria: obscurent᷑
ulterius ꝓcerum illoꝵ actus & nomina Illic ulixes suam exercuit astuciã.
hector suam ostentauit audatiam: achilles suam manifestauit duriciam.
hic xp̃iam columbinam pretendebant simplicitatem: ꝙ. in armis mun¬
dam &. gloriosam exercebant miliciam. Mundi morib. uegetati corpo¬
rib: animosi pectorib militabant. Quippe animab suis precauebant
carnisꝙ uoluntatib &. uoluptatib omnia illicita abdicabant. Fulgebãt
inarmis: maximeq in moꝵ ornatu erant decentissimmi. fateor. ꝙ uerum
fateor. quoniam si balaam. huic tam formose speculationi ad esse meru¬

Expanded text:
lacum enim Christianis videntibus, securi navigabant, sibique necessaria lacum enim Christianis videntibus, securi navigabant, sibique necessaria navigio devectabant. Porro Christi militia taliter urbem obsederat. « O castra speciosa! o tentoria imperiosa! quis unquam similia vidit tabernacula? Cesset illa adulabilis fabula de Troja, vilescant illa Pelasgorum tentoria, obscurentur ulterius procerum illorum actus et nomina. Illic Ulysses suam exercuit astutiam; Ajax suam ostentavit audaciam; Achilles suam manifestavit duritiam. Hic columbinam Christiani praetendebant simplicitatem, et in armis mundam et gloriosam exercebant militiam: mundi moribus, vegeti corporibus, animosi pectoribus dimicabant; quippe animabus suis praecavebant, carnisque voluntatibus et voluptatibus omnia illicita abdicabant; fulgebant in armis, maximeque in morum ornatu erant decentissimi. » Fateor et verum fateor, quoniam si Balaam huic tam formosae speculationi adesse meru
Abbreviated transcription (Latin):
runt innullo pigritantes s de ciuitatis sue tuitione se inuicem coba¬
tantes. facto diluculo franci de inopina muri reedificatione uehei¬
ter admirat sunt: &. eoꝵ in requietudinem laudauerunt. qꝙ tam̃ qͥ
dutius ibi morari compulsi sunt doluerunt. De repente si quiden
matheriam eo usq in altauerant: ut xp̃iani eos exilla parte ne uri
niocere t posent Cossaus itq aepiunosum labo: hoe modo fut
quib illa menioꝵ suffossio nichil ꝓfuit. E cce aduenerat comes denormã¬
st om̃s urbem obsederunt: tentoria sua ꝓpe locantes. Ex una parte obse¬
derant eam boamundus ꝙ tancredus. Iuxta quos dux godefridus. Dem
hunc etiam rob̾tus normannus. A porta uero meridiana. tolosanus & podi¬
ensis ep̃s ut dictum ẽ. excubabant. Ita circuicirca eam uallauerant: qua¬
tinus nemo uel ingredi. uel egredi posset: nisi qua lacu ciuitas cingebat᷑.

Expanded text:
runt, in nullo pigritantes, sed de civitatis suae tuitione se invicem cohorrunt, in nullo pigritantes, sed de civitatis suae tuitione se invicem cohortantes. Facto diluculo Franci de inopina muri aedificatione vehementer admirati sunt, et eorum irrequietudinem laudaverunt, et tamen quia diutius ibi morari compulsi sunt, doluerunt. De repente siquidem maceriam eo usque inaltaverant, ut Christiani eos ex illa parte neutiquam nocere possent. Cassatus itaque Christianorum labor hoc modo fuit, quibus illa moeniorum suffossio nihil profuit. Ecce advenerat comes Roti omnes urbem obsederunt, tentoria sua prope locantes. Ex una parte obsederant eam Boemundus et Tancredus: juxta quos dux Godefridus, cum uamplures. A porta vero meridiana Tolosanus et Podiensis, ut dictum est, excubabant. Ita circumcirca eam vallaverant, quatenus nemo vel ingredi vel egredi possit, nisi qua lacu civitas cingebatur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
suffo derent & infractis uirib oꝑi in iuncto insisterent. aggressi uas
ciuuitatem colonos rebellantes balistis. & arcub. q fundis deterreui
grandinem & enim suꝑuenientia tela ꝓutares. homines p̃ꝑaratos a
murum usq direxerunt. &. nequid eis mali oppidani moliri possent
sagaciter eos tuebantur. Suffoderunt itaꝙ: turrem redacitus iumen¬
sisq lignis. & igni inmuno terebrato succenso: indemnes redierunt
ad suos Ignis extimplo lignis preualuit. Quib combustis. turris de¬
pendens extabuit. &. ꝑrimas deiscens: rume machina tota succubus
S quoniam nox erat. nec potuerunt. nec uoluerunt. xp̃iani conta n¬
bem p̾liari quod mane futuro se facturos disponebant. Dilatio aui
ipsa multum obsessis ꝓfuit: multum xp̃ianis obfuit. Nocte siquidĩ
gentiles murum reedificauerunt: noctemq illam insomnem dus¬

Expanded text:
suffoderent et infractis viribus operi injuncto insisterent. Aggressi itaque suffoderent et infractis viribus operi injuncto insisterent. Aggressi itaque civitatem, colonos rebellantes, balistis et arcubus et fundis deterrentes grandinem etenim supervenientia tela putares, homines praeparatos ad muros usque direxerunt, et ne quid eis mali possent oppidani moliri, sagaciter eos tuebantur; suffoderunt itaque turrem radicitus, immissisque lignis, et igni in muro terebrato succenso, indemnes redierunt ad suos. Ignis extemplo lignis praevaluit. Quibus combustis, turris dependens extabuit, et per rimas dehiscens, ruinae machina tota succubuit. Sed quoniam nox erat, non potuerunt nec voluerunt Christiani contra urbem praeliari, quod mane futuro se facturos disponebant. Dilatio autem ipsa multum obsessis profuit, multum vero Christianis obfuit. Nocte siquidem gentiles murum irrequieti reaedificaverunt, noctemque illam insomnem duxe
Abbreviated transcription (Latin):
pote opitiñis longinquitate molestatam: & fame ꝙ. siti. multisq alis
in cominoditatib profligatam. Ex montiurti igitur cacuminib ineau¬
te conglobati descendebant: & adciuitatẽ uique discurrere satagebas
Quib uterum obuantes franci. siquidem nichil negligentes iuasõs
obser uabant. eos rursum inuaserunt. rursum suꝑauerunt. rursum
fugauerunt: multis internitioni deditis uictoriosi redierunt. Attu¬
lerunt etiam plurima cesoꝵ capita: quȩ fundibalarii ꝓiecerunt in
cuutatem. ad obsidentium exultationem: ad obsessoꝵ conturbationẽ
Non tamen gentiles minꝰ aĩosiores xp̃ianis resistebant: ẜ modo deprs¬
pugnaculis iacula dirigere: muros defendere: modo progredientis
ipsa castra ꝑturbare. Contra comes & podiensis ep̃s homines ordina¬
uerunt: qui turrem quȩ tentoriis suis porrecta p̾minebat incessant

Expanded text:
pote et itineris longinquitate molestatam; et fame et siti, multisque aliis pote et itineris longinquitate molestatam; et fame et siti, multisque aliis incommoditatibus profligatam. Ex montium igitur cacuminibus incaute conglobati descendebant, et ad civitatem usque discurrere satagebant. Quibus iterum obviantes Franci: Franci siquidem nihil negligentes, vias omnes observabant, eos rursus invaserunt, rursum superaverunt, rursum fugaverunt; multis autem internecioni deditis victoriosi redierunt, attulerunt etiam plurima caesorum capita, quae fundibularii projecerunt in civitatem, ad obsidentium exsultationem, ad obsessorum perturbationem. Non tamen gentiles minus animosiores Christianis resistebant; sed modo de propugnaculis jacula dirigere, muros defendere; modo progredientes, ipsa castra perturbare. Contra comes Raimundus et Podiensis episcopus homines ordinaverunt, qui turrem quae tentoriis suis porrecta praeminebat, incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
centes: accelerate ꝑ meridianam portam nichil formidantes ingressirri.
orta inquiunt meridiana: adhuc abomni uacat obsidione. Ipso autẽ
nem domini commissa fuit: nam eadem die uterq aduenerant. Co¬
mes itaꝙ: sarracenis secure accurrentib ex inprouiso armatus obiiauit
suoꝵ amissis. infugam turpiter uersa ẽ: &. afrancis indifficult̃ suꝑa¬
li. Comes itaꝙ cum magno tropheo ea die tentoria sua ingressus ẽ.
iues obsessi. rursus &. alios direxere nuntios. qui &. de auxilio loquerent᷑
cateruatim congaudentes. & uictoriam in manib autumantes. ꝙ. des¬
polis inimicoꝵ diripiendis iam letautes. Afferebant itaq suos unus.¬
quisq funiculos quib uinctos adsua captiuatos.⁊ ducerent xp̃ianos.
onfidebant namq & magnis in nationum congregatarum copiis . &.
insue uirib auimositatis. Par impendebant etiau gent̾ẽ xp̃ianam ut¬

Expanded text:
centes: « Accelerate, per meridianam portam, nihil formidantes intraturi. centes: « Accelerate, per meridianam portam, nihil formidantes intraturi. Porta, inquiunt, enim meridiana, adhuc ab omni vacat obsidione. » Ipsa autem t post Ascensionem Domini, commissa fuit; nam eadem die uterque advenerant. Comes itaque Saracenis secure accurrentibus, ex improviso armatus obviavit; suorum amissis, in fugam turpiter versa est, et a Francis indifficulter superata. Comes itaque cum magno trophoeo, ea die tentoria sua ingressus est. Cives obsessi alios rursus direxere nuntios, qui de auxilio loquerenturVeniebant igitur catervatim congaudentes, et victoriam in manibus autumantes, et de spolils inimicorum diripiendis jam laetantes. Efferebant itaque suos unusquisque funiculos, quibus vinctos ad sua captivatum ducerent Christianos. Confidebant namque, et in magnis nationum congregatarum copiis, et in suae viribus animositatis, parvipendebant etiam gentem Christianam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
riq deducens mercatum. facta ẽ. itaq inopina & repentina uictua¬
lium ub̃tas: intota xp̃i militia. Indie autẽ ascensionis dñice aggressi
sunt cuitatem expugnare. &. contra muralem altitidinẽ machinas
ligneas erig̃e. ꝑ duos igitur dies infestantes acriter ciuitatẽ: conati
sunt etiam murum suffodere. Gentiles qui intus erant econtra uiri¬
liter instare. muros penatesq suos magna ui defensare: lapides &.
spicula dirig̃e. clipeis se protegere: &. suꝑuenienti teloꝵ nimbo. se
audacter opponere. E regione galli nichil intemptatũ relinquebãt:
consertoꝵ destitudine scutoꝵ se occultare: &. sic iaculoꝵ ingruentiã
deuitare. &. sic ꝑsepe fatiscentes obsessos lascessere. Ciues interim mis¬
sis nunciis. neq siquidẽ qua lacus extendebatur ciuitas obseruari
poterat: acontribulib. &. confinib suis. adutorium conuocauerunt di¬

Expanded text:
rique deducens mercatum; facta est itaque inopina et repentina victuarique deducens mercatum; facta est itaque inopina et repentina victualium ubertas, in tota Christi militia. In die autem Ascensionis Dominicae, aggressi sunt civitatem expugnare, et contra muralem altitudinem machinas ligneas erigere. Per duos igitur dies infestantes acriter civitatem, conati sunt etiam murum effodere. Gentiles qui intus erant, e contra viriliter instare, muros penatesque suos magna vi defensare; lapides et spicula dirigere, clypeis se protegere, et supervenienti telorum nimbo se audacter opponere. E regione Galli nihil intentatum relinquere; consertorum testudine scutorum se occultare, et sic jaculorum ingruentiam devitare; et sic persaepe fatiscentes obsessos lacessere. Cives interim missis nuntiis, neque siquidem qua lacus extendebatur, civitas observari poterat, a contribulibus et confinibus suis adjutorium convocaverunt di
Abbreviated transcription (Latin):
complanarent p̃cipitia hominum tria milia. Q acceptis securib ac̃
ce uidulis. aliisq multimodis ferramentis. ad carecta. & fructecta sti¬
panda. ad prerupta montium coequanda. uiam exercitui p̃paraue¬
runt: postis mnaltum signis que subsequentes agnosere post.
neforte deuiarent. uenerunt nicheam pridie nonas maii. Nichea autẽ
tocius romanie caput ẽ. Casts itaq: metatis. locatisq tentoriis obsessa ẽ.
nichea quȩ ciuitas ẽ. munitissima ut pote quam ostentabant in expug¬
nabilem. incęlum porrecta menia. lacusq adiacens ciuitatem alatere
cingens. Passi sunt igitur ibi xp̃iani calamitosam panis inopiam: ita
ut si quando panis unus inueniebatuꝵ .xxͣ. ł. xxͣx. denarios emeret᷑.
ondum enim mercatum ad eos ab imꝑatore directum fuerat. s deo
desius pro curante: uenit confestim boamundus copiosum terra ma¬

Expanded text:
complanarent praecipitia, hominum tria millia, qui acceptis securibus asciis complanarent praecipitia, hominum tria millia, qui acceptis securibus asciis et vidulis, aliisque multimodis ferramentis, ad carecta et fruteta stirpanda, et ad praerupta montium coaequanda, viam exercitui praeparaverunt, positisque in altum signis, quae subsequentes agnoscere possent, ne forte deviarent, venerunt Niceam, pridie Nonas Maii. Nicea autem totius Romaniae caput est. Castris itaque metatis, locatisque tentoriis, obsessa est Nicea, quae est civitas munitissima, utpote quam ostentabant inexpugnabilem in coelum porrecta moenia lacusque adjacens civitatem a latere cingens. Passi sunt igitur ibi Christiani calamitosam panis inopiam, ita ut si quando panis unus inveniebatur, viginti vel triginta denarios emeretur: nondum enim mercatum ad eos ab imperatore fuerat directum. Sed Deo de suis procurante, venit confestim Boamundus copiosum terra ma
Abbreviated transcription (Latin):
perus transiuit. Boamundus tamen suis transfretaturis succincte dys
Maturate gradum. nec aliquid incaute faciatis. Demorabor adhuc demꝰ¬
cato loquuturꝰ: ne aliquid inconsulte fecisse uideamur. Uos prudemt̃
ambulate: nec nunis remisse. nec insipienter ulitate. Pleruinq con¬
tingit. ut quoruidam insipientia. sapientium causas impediat. ii¬
dete ergo quomodo caute ambuletis om̃s & singłi & alius alium atti¬
tius commonete. Hȩc ait: & detransitu festinanter mandauit. E cre
iterum legiones podiensis ep̃i: pariterq comitis aderant tolosaml
mansit itaq comes cum suagente: donec ei & boamundo satisfactũi
de merrato. Dux godefridus cum aliis niconiam uenit: ibiq cum ta¬
eredo trib dieb fuit. Cognitoq quod nulla qua tot &. tante gene
possent procedere. pateret uia: misit dux qui rupium & montũ

Expanded text:
roperus pertransivit. Boamundus tamen suis transfretaturis, succincte dixit: roperus pertransivit. Boamundus tamen suis transfretaturis, succincte dixit: « Maturate gradum, nec aliquid incaute faciatis: demorabor adhuc de mercato locuturus, ne aliquid inconsulte fecisse videamur; vos prudenter ambulate, nec nimis remisse, nec insipienter militate. Plerumque contingit, ut quorumdam insipientia, sapientium causas impediat. Videte ergo quomodo caute ambuletis omnes et singuli, et alius alium attentius commonete. Haec » ait, et de transitu festinanter mandavit. Ecce iterum legationes episcopi Podiensis pariterque comitis aderant Tolosani. Remansit itaque comes cum sua gente, donec ei et Boamundo satisfactum est de mercato. Dux Godefridus cum aliis Nicomediam venit ibique cum Tancredo tribus diebus fuit. Cognitoque quod nulla, qua tot et tantae gentes possent procedere, pateret via, misit dux qui rupium et montium
Abbreviated transcription (Latin):
ri. si ipse de quib cumq eis ꝓmittebat: eis iurari p̃ciꝑet. Q uod ita to¬
tum factum ẽ Iurauerunt igitur alexio imꝑatori uitam ꝙ honorem
quod neutrum ei auferrent: quo ad ipse quod uirabat bona fide ten̾et.
Comes autẽ scĩ egidii plus aliis renitebatur. imino quomͦ demmꝑator
suos ulcisceret᷑: irrequietus cogitabat. Preualuit tamen communis he¬
roum sententia: &. abhac intentione animosum comitem reuocaue¬
runt Iurauit itaq s ad hominium nequaquam deductus ẽ. dix̃ enimn
se malle mori: quam hominium faceret imꝑatori. Dicunt greci sacra¬
mentum comitis satis fuisse: quandoquidem illud quod amplius en¬
gebant extorquere non potuerunt. Preceptum ẽ igitur ilico de naui¬
gio. Tancredus interim cum exercitu sibi commisso aduen̾at. qudrs̃
chardo de pͥncipatu inter plebeios delituit: pupibq acceleratis. ꝓ¬

Expanded text:
ri, si ipse de quibuscunque eis promittebat, eis jurari praeciperet, quod ita tori, si ipse de quibuscunque eis promittebat, eis jurari praeciperet, quod ita totum factum est. Juraverunt igitur Alexio imperatori vitam et honorem, quod neutrum ei auferrent, quoad ipse quod jurabat bona fide teneret. Comes autem Sancti Aegidii plus aliis renitebatur; imo, quomodo de imperatore suos ulcisceretur, irrequietus cogitabat. Praevaluit tamen communis Heroum sententia; et ab hac intentione animosum comitem revocaverunt. Juravit itaque, sed ad hominium nequaquam deductus est: dixit enim se malle mori, quam hominium faceret imperatori. Dicunt Graecis sacramentum comitis satis fuisse, quandoquidem illud quod amplius exigebant extorquere non potuerunt; praeceptum est igitur illico de navigio. Tancredus interim cum exercitu sibi commisso advenerat. AudienRicardo de Principatu inter plebeios delituit; puppibusque acceleratis, p
Abbreviated transcription (Latin):
gregati in eos insurgerent. bonisq suis eos priuarent. illud imꝑatori
consulueraut: ut saltem taliter afrancis securi uiuerent. franci siquidẽ
omuino ꝑuirium uitant. Hec imꝑator ingeniose. querere. franci uirilit
negare. franq pretendere se uiramentum nulli nisi dõ debere: cuius
milites erant inua. Adhec imꝑator transitum abdicare. decet̾o ꝙ mer¬
catum &. conductum polliceri: seq ipsum post eos iturum: &. eis cum
omnib copiis suis subuenturum affirmare. Angustiabantur franci
iuramentum facere renuentes: p̃sertim cum greci aliter eis meatũ ne¬
quqtam coulentuent. suio facent: Contrã rp̃iauos puguunt nole¬
baut. transitum habere pacifici non poterant. imꝑfecto adquod
ierant negotio. ad ppria regredi adhominabant᷑. Tandem multis com
pulsi necessitatib in hanc deuenere sententiam pollicitationib imꝑe¬
toris aliquantulum allect: quatius eo tenore satisfacerent imꝑito¬

Expanded text:
gregati in eos insurgerent, bonisque suis eos privarent, illud imperatori gregati in eos insurgerent, bonisque suis eos privarent, illud imperatori consuluerant, ut saltem a Francis taliter securi viverent. Franci siquidem omnino perjurium vitant. Hoc imperator ingeniose quaerere, Franci viriliter negare; Franci praetendere se juramentum nulli nisi Deo debere, cujus milites erant in via. Ad haec imperator transitum abdicare, de caetero et mercatum et conductum polliceri, seque ipsum post eos iturum, et iis cum omnibus suis copiis subventurum affirmare. Angustiabantur Franci, juramentum facere renuentes, praesertim cum Graeci aliter eis meatum nequaquam consentirent. Quid facerent? contra Christianos pugnare nolebant; transituierant negotio, ad ppulsi necessitatibus in hanc devenere sententiam, pollicitationibus imperatoris aliquantulum allecti, quatenus eo tenore satisfacerent imperato
Abbreviated transcription (Latin):
ubere glebe gaudentem . &. nutrimentis corporalib refertam: ubi pas¬
cha domin celebrauerunt. Imꝑator autẽ quem nimium uerebatur
aduenisse boamundum. frequenter enim de prudentia & audatia eiꝰ
audierat. ipseq semel ꝙ. iterum. cum patre suo guischardo pugnaũat:
se ꝓcurauit. Dum autẽ imꝑator de colloquio boamundi precepisset.
dux godefridus constantinopolim suis ultra brachium relictis redie¬
rat: quoniam imꝑator ut ei pͥepigerat: mercatum nullum transmute¬
bat. Ep̃s quoq: podiensis ꝙ scĩ egidii comes sua itere post se intermissa
multitudine aderant. Imꝑator asius accepto consilio. gens quippe gre¬
coꝵ multum callet inconsiliis heroos singłos ꝑ internuntios allocutus ẽ.
quatenus ei om̃s & hominium&. fidelitatem facerent: ꝙ sic securi trans¬
fretarent. Optimates enum regie ciuitatis sͥ p̃cauentes. ne forte franqi con¬

Expanded text:
uberae glebae gaudentem, et nutrimentis corporalibus refertam, ubi Pasuberae glebae gaudentem, et nutrimentis corporalibus refertam, ubi Pascha Domini celebraverunt. Imperator audiens, quem nimium verebatur, advenisse Boamundum frequenter enim de prudentia et audacia ejus audierat, ipseque semel et iterum cum patre suo Guischardo pugnaverat se procuravit. Dum autem imperator de colloquio Boamundi praecepisset, dux Godefridus, Constantinopolim, suis ultra brachium relictis, redierat: quoniam imperator, ut ei pepigerat, mercatum nullum transmittebat. Episcopus vero Podiensis et sancti Aegidii comes, sua iterum post se intermissa multitudine, aderant. Imperator a suis accepto consilio gens quippe Graecorum multum callet in consiliis, heroas singulos per internuntios allocutus est, quatenus ei omnes et hominium et fidelitatem facerent, et sic securi transfretarent. Optimates enim regiae civitatis sibi praecaventes, ne forte Franci con
Abbreviated transcription (Latin):
malia q ue sui rapuerant: quecumꝙ fuerant inuenta. S orpalatii ae
hominib omnia quoꝵ fuerant reodioerunt.Iuctus itaq planga¬
tum uersus est ingaudium. Deniq ꝓut tempus poscebat. de loco in
locum castra metati sunt: ꝙ. usq rusam ciuitatem ꝑuenerunt. Ibi que¬
cumq necessaria erant sufficienter comꝑatis. grecorum quippe gens
iiii. ante cenam domini. Boamundus ibi suagente dimissa: eum paucit
ad imꝑatorem loqui ꝓfectus ẽ. suisq dixit hominib. Modeste uos
agite ego uos p̃ibo. uob̃ transitum paratuꝰ. Uos autẽ moderanter appi¬
pinquate cuitatem: ꝙ. omnia sapienter agite. Tancredus autẽ caput
& princeps militie boamundane. uidens. xp̃ianos in expeditione pau¬
ꝑtatos & mendicos. eis in immensum condoluit: ꝙ. illos qui cibaria in¬
uenirent ꝑ aliam uiam conducere cogitauit. Intrauerunt igitur inuallẽ

Expanded text:
ussit quae sui rapuerant, quaecunque fuerunt inventa. Corpalatii autem, ussit quae sui rapuerant, quaecunque fuerunt inventa. Corpalatii autem, hominibus omnia quorum fuerant, reddiderunt: luctus itaque plangentium, versus est in gaudium. Denique prout tempus poscebat, de loco in locum castra metati sunt, et usque Rusam civitatem venerunt: ibi quaecunque necessaria erant sufficienter comparatis Graecorum quippe gens quarta ante Coenam Domini. Boamundus ibi sua gente dimissa, cum paucis ad imperatorem profectus est, suisque dixit hominibus: « Modeste vos agite: ego vos praeibo, vobis transitum praeparatus; vos autem moderanter appropinquate civitatem, et omnia sapienter agite. » Tancredus autem caput et princeps militiae Boamundanae, videns Christianos in expeditione pauperatos et mendicos, eis in immensum condoluit; et illos, qua cibaria invenirent, per aliam viam conducere cogitavit. Intraverunt igitur in vallem
Abbreviated transcription (Latin):
tore iegionarios ad locutus forum rerum uenalium semꝑ eis p̃parbit
ał quoddam castellum uentum ẽ. quod quia frumento. caseo. iuino a
oleo iedundabat. aggtedi contendebant. C astellani siquidem neq esũ¬
catum preparabunt.&. intantum eos uerebantur. quod neminem coru n¬
cipiebant. Bo amundus autẽ illud iuriliter prohibuit: neforte imꝑatoi
eneo eliquro inueniret ꝑperam:. licet ei tancredus & alii multum infad¬
em restiterier. Preualuit tamen sententia prohibentis. Mane facto o¬
iiant. illi exierunt castellami cruces p̾manib gestantes. ꝙ. indulgentẽ
dep̃cantes  eiquecumq placuissent offerebant. Ille autem libentera
in dultt i ꝓtransiuit. Uenerunt autẽ ad ciuitatem que serra dr̃. . ibisi¬
ficiens habuerunt mercatum. Boamundus tamen prudenter egitus
udie illa facti suitt. Pro illoꝵ deniq amicicia cuncta reddi iuissit ei¬

Expanded text:
ratore regionarios allocutus, forum rerum venalium semper eis praeparabat. ratore regionarios allocutus, forum rerum venalium semper eis praeparabat. Ad quoddam ventum est castellum, quod quia frumento, caseo, vino et oleo redundabat, aggredi contendebant; castellani siquidem, neque eis mercatum praeparabant, et in tantum eos verebantur, quod neminem eorum recipiebant. Boamundus autem viriliter illud prohibuit, ne forte imperator in eo aliquam inveniret perperam: licet ei Tancredus et alii multum in faciem restiterint; praevaluit tamen sententia prohibentis. Mane facto obviam illi exierunt castellani, cruces prae manibus gestantes, et indulgentiam deprecantes, et ei quaecunque placuissent offerebant; ille autem libenter eis indulsit et pertransivit. Venit autem ad civitatem quae Serra dicitur, et ibi sufficiens habuerunt mercatum. Boamundus tunc prudenter egit, qin die illa facti sunt; pro illorum denique amicitia, cuncta reddi animalia j
Abbreviated transcription (Latin):
mus nullum habet effectum. Porro prudentie modus ẽ. potestatiuan
hominem seipsum dissimulare: ubi potentie suȩ nequit satisfacere. ꝥn¬
bentia ẽ. intempus differre: quod continuo non possis explere. Rursus
socor die ignaiue redarguendus ẽ. qui eum ułtra non possit indonat
mieiis eun uero possit illate obliuiscitur inpbitatis. Si possumus impa¬
torem beneficiis suꝑemus. sin autẽ mala nob̾ illata equanunit̃ dissimule¬
pous. Hec ait. &. uam inumcitus continuit. Hoc bellum factum ẽ. quina
uerint nisi quia se defendendi necessitas eis incubuit. Int̾ea imꝑatori
legtiti obuiauerunt boamundo. boamundus enim suos ad eum amdi¬
rererat. qui eum ꝑterram illam secure deducerent: ꝙ eis ubiq mereatũ
imipenderent Misit autem adhoc quendam suum cor palatiumi sibi uade
necessarium honunem admodũ sollertem. Iste semꝑ preibat. & ex ingi¬

Expanded text:
mus nullum habebit effectum. Porro prudentiae modus est potestativum mus nullum habebit effectum. Porro prudentiae modus est potestativum hominem seipsum dissimulare, ubi potentiae suae nequit satisfacere. Prudentiae est, in tempus differre, quod continuo non possis implere. Rursus socordiae et ignaviae redarguendus est, qui cum ultra non possit, intonat minis; cum vero possit, illatae obliviscitur improbitatis. Si possumus, imperatorem beneficiis superemus; sin autem, mala nobis illata aequanimiter dissimulemus. » Haec ait, egrini, nisi quod se defendendi necessitas eis incubuit. Interea imperatoris legati obviaverunt Boamundo Boamundus enim jam suos ad eum direxerat qui eum per terram illam secure deducerent, et eis ubique mercatum impenderent. Misit autem ad hoc quemdam suum corpalatium, valde sibi familiarem, hominem admodum solertem. Iste semper praeibat, et ex impe
Abbreviated transcription (Latin):
trausito eis auxilium p̾buerunt. Qui confestim preter spem turcopoloꝵ
ipsis preualuerunt: &. eos de prelio fugauerunt. &. defugatis głose trium¬
phauerunt. Nonnulli autem ꝑ empti sunt. plures apprehensos uictos
presentauerunt boamundo. Qui eos ꝑcunctatus quare tam crudeliter
sue resisterent expeditioni. p̃sertim cum suo non inunicarent᷑ imꝑa-¬
torr: ipsis respondentib audiuit. Nos in roga imꝑatoris locati nichil ali¬
uid quam quod ipse impat possumus. Poamundus autẽ impatori indis¬
natus seipsumm tamen reprimens eos quidem impunitos dimisit: sed ne
fuis decet̾o uocerent interminando eos compescuit. Dixisse tañ suo
familiarib putatur. Nos transituri ꝑ imꝑatorem cumorẽ auiuu comos¬
cainus. o. ne eum inuiste exacerbemus pro ut ꝑossumus euiteinus. s rre¬
me impitie ẽ genus. hominem ibi totum efflare sp̃m. ubi cominotꝰ an¬

Expanded text:
transito eis auxilium praebuerunt: qui confestim, contra spem Turcopolorum, transito eis auxilium praebuerunt: qui confestim, contra spem Turcopolorum, ipsis praevaluerunt, et eos de praelio fugaverunt, et de fugatis gloriose triumphaverunt. Nonnullis autem peremptis, plures apprehensos, vinctos praesentaverunt Boamundo, qui eos percunctatos quare tam crudeliter suae resisterent expeditioni, praesertim cum suo non inimicaretur imperatori, ipsis respondentibus audivit: « Nos in roga imperatoris locati, nihil aliud quam quod ipse imperat possumus. » Boamundus autem imperatori indignatus, seipsum tamen reprimens, eos quidem impunitos dimisit, sed ne suis de caetero nocerent, interminando eos compescuit. Dixisse tamen suis familiaribus putatur: « Nos transituri per imperatorem, tumorem animi compescamus, et ne eum injuste exacerbemus, prout possumus evitemus. Extremae imperitiae genus est, hominem ibi totum efflare spiritum, ubi commotus ani
Abbreviated transcription (Latin):
equaliter habent exosos: quos omnes appellant inimicos dĩ. Castello
igitur illo radicib diruto. extinctisq omnib habitatorib eiꝰ tento¬
riis collectis: ꝑuenerunt ad flumen bardarum. Quod boamundus cũ
parte sui exercitus ꝑtransiuit. Pars & enim uidelicet comes de rosinolo
cum fr̃ib suis remansit. Homines autem imꝑatoris qui uias obsiden¬
tes. palantes explorabant: uidentes exercitum diuisum. impetu facto
irruerunt incomitem &. insuos sꝑantes se in eos in difficulter p̃uali-¬
turos: exercitu dũ taxat ase disgregato. Quo tancredus siue ꝑlegatum.
siue ꝑtumultum cognito: needum enim multum alii ab aliis aberaut: ra¬
pidum calcarib urgens cormpedem fulmineus aduolat: e fluiio qui in¬
tererar euadato. s potius enatato. festinum comiti contulit p̾̃sidium. Duc
siquidem milia militum tancredum subsecuti sunt: qui sinuliter am ne

Expanded text:
aequaliter habent exosos, quos omnes appellant inimicos Dei. Castello aequaliter habent exosos, quos omnes appellant inimicos Dei. Castello igitur illo radicitus diruto, exstinctisque omnibus habitatoribus ejus, tentoriis collectis pervenerunt ad flumen Bardanum, quod Boamundus cum parte sui exercitus pertransivit: pars etenim, comes videlicet de Rosinolo, cum fratribus suis remansit. Homines autem imperatoris qui vias obsidentes, palantes explorabant, videntes exercitum divisum, impetu facto irruerunt in comitem et in suos, sperantes se in eos indifficulter praevalituros, exercitu duntaxat a se disgregato. Quo Tancredus sive per legatum sive per tumultum cognito, necdum enim multum ab aliis aberant, rapidum calcaribus urgens cornipedem fulmineus advolat; et fluvio qui intererat evadato, sed potius enatato, festinum comiti contulit praesidium. Duo siquidem millia militum Tancredum subsecuti fuere, qui similiter amne