comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s de his tantum qui funt pau¬
peres sp̃u. qͥ scilicet uoltuitate
ꝓpͥa postposita. uoluntatẽ suꝑ¬
ni regis facunt: Tunc dicet
& his qui a sinistris eiꝰ erunt.
discedite a me maledicti in ig¬
nem et̾mim. Uisi funt mali cũ
nis in p̃senti tempore: sed tan¬
dem tolletur impitis ne uideat
et̾num. qͥ paratus diabolo. ñ¬
stitutione mundi. ut bonis
s qr elemosinis ea redimere no¬
lustis. Cogita quid meretur
qͥ aliena rapit: si et̾nalit̾ dãp¬
natur. qͥ de suo ñ dedit: Tc̃
entem : Excusari satagunt
quasi dñm fallere possint. qͥ
malis. & agere bona noluert̃.
llnde subdit. Quam dii non

Expanded text:
tantum qui sunt pauperes spiritu, qui scilicet voluntate propria postposita, voluntatem superni Patris faciunt. Tunc dicet et his qui a sinistris erunt: Discedite a me, maledicti, etc. Visi sunt mali cum nis in praesenti tempore, sed tandem tollentur impii, ne videant aeternum, qui praeparatus est diabolo stitutione mundi, ut bonis sed quia ea eleemosynis redimere noluistis. Cogita quid meretur qui aliena rapit, si aeternaliter damnatur, qui sua non dedit. Tunc etc. Excusare se satagunt quasi Deum fallere possint qui malis et agere eleemosynas noluerunt; unde subdit: Quandiu non
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabunt᷑. Alii qui uidica¬
bunit᷑ quibus hic dicitur. Fi¬
riui & ñ dedistis mͥ manduca¬
re. Sequitur. Et statuet qͥ¬
dem oues a dexgris. id est bo¬
nos in et̾na beatĩtuidine coll¬
idest malos in et̾na miseria
confirmabit. & bene dicit. h¬
dos ñ capras. q̃ fetꝰ habere ps¬
sunt. Hedtis enim animal petti¬
serebat᷑ in lege: & significat pec¬
catores. Qune bicetrex his qͥ
adextris eius extnt. Istud di¬
ere. erit in conscientiis eoxum.
llenite benedicti patris mei. id
est beneficio ꝑatris. ad obtinen¬
dam głãm ꝓmissam poffidetͥe
paratũ uob̃ regniim. id est p̃desti¬
natum a constitutione mundi.
ut in eo sine fine &o sine corrap¬
tione regnetis sic̃ ꝓmeriustis.
Estirumi enĩ & dedistis mͥ man¬
ducare. Ad litteram notanil¬
sericordie & pietatis oꝑa. Misti
ce qͥ estirientẽ & sitientẽ iusti¬
ciam pane uerbi reficit. uel po
in domum matris ecclẽ reuocat.
& qͥ infirmũ in fide affumit.¬
& qͥ tribulatione aliqtia seri

Expanded text:
non judicabuntur, alii judicabuntur, quibus dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Sequitur: Et statuet oves quidem a dextris. Id est, bonos in aeterna beatitudine collicet malos in aeterna miseria confirmabit. Et bene dicit haedos, non capras, quae fetus habere possunt. Haedus enim petullege, et significat peccatores. Tunc dicet rex his qui a dexteris ejus erunt, etc. Istud dicere, erat in conscientiis eorum. Venite, benedicti Patris mei, etc. Id est beneficio Patris mei promoti ad obtinendam gloriam promissam. Possidete, paratum vobis regnum et praedestinatum a constitutione mundi, ut in eo sine fine et sine corruptione regnetis, sicut promeruistis. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare, etc. Ad litteram nota misericordiae et charitatis opera. Mystice vero, qui esurientem et sitientem justitiam, pane verbi reficit, vel potin dodus; infirmum in fide assume ; tribulatione aliqua seu
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ. Unde ꝑ quat̾nariũ nume¬
rum om̃s cõputantur: quia om̃s
qͥ iustificant᷑ oportet ut cõpleant
p̃cepta ueteris testamenti. quod
habemus ꝑ decem. qui decalogũ
significant. & precepta nom. qd̃
habemus ꝑ quat̾narium. qui qua¬
tuor euangłistas significat. Qua¬
tuordecim enĩ conficiunt᷑ ex qua¬
tuor & decem. Uel in hoc numero.
septiformis gratia scĩ sp̃c significat᷑.
Ipse enim ex septimo & quarto
conficitur. Quod autẽ geminat᷑:
significat gratiã sp̃c sci corpori &s
anime esse necessariã. ad hoc ut
saluentur. Omnes autem in fimul
accepti. quadraginta duo funt. si
duo iechonie intelligantur: in qͥbꝰ
unic̾isitas fidelium expͥmitur. Iste
enĩ numerus conficit᷑ ex senario
& septenario: quia sexies septem
quadraginta duo sunt. ꝑsenariũ
tima die requieuit dñs ab omni
oꝑe quod patrarat. Om̃s enĩ scĩ.¬

Expanded text:
tationem. Unde per quaterdenarium numetationem. Unde per quaterdenarium numerum omnes computantur, quia omnes qui justificantur, oportet ut compleant praecepta Veteris Testamenti, quod habemus per decem qui Decalogum significant: et praecepta Novi, quod habemus per quaternarium, qui quatuor Evangelia significat. Quatuordecim enim conficitur ex quatuor et decem. Vel in hoc numero septiformis gratia sancti Spiritus significatur. Ipse enim ex septem et septem conficitur. Quod autem geminatur, significat gratiam Spiritus sancti corpori et animae esse necessariam, ad hoc, ut salventur. Omnes enim simul accepti, quadraginta duo sunt, si duo Jechoniae intelligantur, in quibus universitas fidelium exprimitur. Iste enim numerus conficitur ex senario et septenario, quia sexies septem quadraginta duo sunt. Per senaritima die requievit Deus ab omni opere suo, quod patrarat . Omnes enim s
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. Omnis gͦ hec generatio
diuiditur in tres thesserescede¬
cades. Prima est ab abrahani
usq ad clauid. ita quod dauid
ibi includitur. Scdã a dauid
usq ad transinigrationẽ: ita qd̃
daidibi non includitur. s tranᷤ¬
migratio sub ea continet᷑. Tercia
est a transimgratione usq ad xp̃m.
In qua si dicamus iechomã bisno¬
minatum: transimgratio inclusa
est. In pͥma thesserescedecade sig¬
nificantur homines ante legem.
in qua quosdam homines nat᷑ał
legis inuemies: sicut abrahem.
inueniunt᷑. sub lege fuerunt. In ter¬
tiȩ in qua xp̃c continetur. qui gr̃e
dator finit. In qua etiã liberatio acap¬
tiuitate babilonis facta ẽ. significanᷤᷤ
liberationem a captiuitate diaboli.
ꝑ xp̃m factam. Isti gͦ omnes qͥ per
distinctionẽ diuersorum temporũ
ponuntur. in hac generatione õs
uniiersalit̾. xp̃i fideles significare
dicuntur: tum ꝓpt̾ uite dignitatẽ.
tum ꝓpt̾ nominum sciorũ int̾pre¬

Expanded text:
posuit. Omnes ergo hae generationes posuit. Omnes ergo hae generationes dividuntur in tres tessarescedecades. Prima est ab Abraham usque ad David, ita quod David ibi includitur; secunda a David usque ad transmigrationem, ita quod David ibi non includitur, sed in transmigratione sub ea continetur; tertia est a transmigratione usque ad Christum, in qua, si dicamus Jechoniam bis numeratum, transmigratio inclusa est. In prima tessarescedecade significantur homines ante legem, in qua quosdam homines naturalis legis invenies, sicut Abraham, inveniuntur, sub lege fuerunt; in tertiae, in qua Christus continetur, qui gratiae dator fuit: in qua etiam liberatio a captivitate Babyloniae facta est, significans liberationem a captivitate diaboli per Christum factam. Isti ergo omnes qui per distinctionem diversorum temporum ponuntur in hac generatione, omnes universaliter Christi fideles significare dicuntur, tum propter vitae dignitatem, tum propter nominum suorum interpre
Abbreviated transcription (Latin):
serua eos. quos dedisti michi ut
fint unum. sicrt & nos sumus.
Torobabel idest magister babilo.¬
nis idest confusionis. illi comuenit.
qui mundum de errore idolatͥe
ad uiam ueritatis conuertit.
Abud idest pater meus iste: illi
conuenit de quo pater. Ipse in¬
uocauit me pater meus estu.
Elyachini idest d̾s̃ resuscitans.
ille ẽ qͥ dicit. Omnis qui indet
filium & credit in eum habet
uitã et̾nam. & ego resuscitabo
eum in nouissimo die. Mor id
est aduitus. ille ẽ qui dicit. Ecce
ds̃ aduinat me. & dñs susceptor
est ammȩ meȩ. Sadoch idest iisti¬
ficatus. ille ẽ de quodicit᷑. Iustꝰdo¬
minꝰ & iusticias dilexit. Achim
id est frat̾ metis iste: qui alius
quã ille. qͥ homo fieri uoluit.
ut posset habere fratres de qͥbꝰ¬
diceret. Nuntiabo nomen tum̃
adiutor. Ille ẽ qui ex ꝑsona hoĩs
& sꝑabo in eum. Mathan idest
donans uel donatus: ille ẽ. qui
dedit dona hominibꝰ. & de quo
dicit᷑. Sic ds̃ dilexit mundum.
ut filium suum uigenitũ daret.¬

Expanded text:
i ut sint unum, sicut et nos . Zorobabel, id est magister Babylonis, id est confusionis, illi convenit, qui mundum de errore idololatriae ad vitam veritatis convertit. Abiud, id est pater meus iste, illi convenit de quo pater: Ipse invocabit me; pater meus es tu . Eliachim, id est Deus resuscitans, ille est qui dicit: Omnis qui videt Filium, et credit in eum, habet vitam aeternam, et ego resuscitabo eum in nest adjutus, ille est, qui dicit: Ecce Deus adjuvat me, et Dominus susceptor est animae meae . Sadoch, id est justificatus, ille est, de quo dicitur: Justus Dominus et justitias dilexit . Achim, id est frater meus iste, quis alius quam ille, qui homo fieri voluit, ut posset habere fratres, de qdiceret: Nuntiabo nomen tuum adjutor. Ille est qui ex persona hominis perabo in eum . Mathan. Donans vel donatus. Ille est qui dedit bona hominibus, et de quo dicitur: Sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum daret
Abbreviated transcription (Latin):
genuisset. Si enim eũ mediante
ioachim iechoniam genuisse dicamꝰ.¬
ita ut eundem iechoniã bis nume-¬
remus in fine scilicet p̃cedentis thes¬
sereschedecadis. & in pͥncipio seq̃n¬
tis cum tres plene thessereschede¬
cades inueniri debeant: iam non
erunt quadraginta duo patres.
nec tres ditierse thessereschede-¬
cades reꝑientur. Hoc autẽ diuer-¬
sis modis soluitur. Ieronimꝰ ait.
quod uterq pater oc filius idest
ioachim. &c ioachim. ieconias uocat᷑.¬
& ita unum habemꝰ in fine p̃ce¬
dentis thessereschedetadis. & al-¬
terum in pͥncipio sequentis. Ult
cum dicit iosias genuit ieconiã. i oa

Expanded text:
genuisset? Si enim, mediante genuisset? Si enim, mediante Joachim, Jechoniam genuisse dicamus, cum eumdem Jechoniam bis numeremus, in fine scilicet praecedentis tessarescedecadis et in principio sequentis, ad hoc ut tres plenae tessarescedecades inveniantur, jam non erunt quadraginta duo patres, nec tres diversae tessarescedecades reperientur. Hoc autem diversis modis solvitur. Hieronymus ait quod uterque pater et filius, id est Joachim et Joachim. Jechonias vocatur, et ita unum habemus in fine praecedentis tessarescedecadis, et alterum in principio sequentis, ut cum dicit Josias
Abbreviated transcription (Latin):
iuosus. qui conu̾so peccatore dicit.
Omnium iniqͥtatũ eiꝰ ñ recorda¬
bor. Ipse est ãmon idest fidelis
Qui contiocat filios. ut gallina
qui dicit. Dirigatur oratio mea
in libroregum. quod iosias genuit
ioachaz. &. ioachim. & sedechiam.
Ioachar. uͦ successit patri in regnũ.
Quo capto a rege egypti: substitu
in ierłm & cepit ioachim: & factꝰ
est seruus tribus. aiis. &
rursus rebellauit contra eũ. &
dñs iminisit ei multa mala per
immicos suos. Et tandem mor¬
ioachim. qui & iechonias dictꝰ ẽ
filius eiꝰ ꝓ eo. & captus est a rege
babylomȩ. & loco eiꝰ sedechias po¬
situs ẽ. Cunꝰ tempore ierłm destruc¬
ta est: & ipse effosis ocalis cum
popłõdoto in babilomã ductus.
S in tricesimo septimo anno
merodach rex babilonis peꝑcit
ioachim: & faciebat eum comed̾e̾
panem in conspectui suo cunctis
diebꝰ uitȩ suȩ. Queritar quare ie¬
chonias dicitur filius iofiȩ. cum
iosias ioacbim. & ioachim iechoniã

Expanded text:
iosus, qui converso peccatori dicit: iosus, qui converso peccatori dicit: Omnium iniquitatum ejus non recordabor . Ipse est qui convocat filios, ut gallina est qui dicit: Dirigatur oratio mea in libro Regum quod Josias genuit Joantham, et Joachim et Sedeciam. Joantham vero successit patri in regno, quo capto a rege Aegypti, substitutin Jerusalem, et cepit Joachim, et factus est servus tribus annis, et rursum rebellavit contra eum, et Dominus immisit ei multa mala per inimicos suos, et tandem morJoachim qui et Jechonias dictus est filius ejus pro eo, et captus est a rege Babyloniae, et loco ejus Sedecias positus est, cujus tempore Jerusalem destructa est, et ipse, effossis oculis, cum populo toto in Babyloniam ductus est. Sed in tricesimo septimo anno Merodach, rex Babylonis, pepercit Joachim, et faciebat eum comedere panem in conspectu suo cunctis diebus vitae suae . Quaeritur quare Jechonias dicitur filius Josiae, cum Josias Joachim, et Joachim Jechoniam
Abbreviated transcription (Latin):
troducere in domum. idest in spi-¬
ritualẽ intellectum legis. Ille re¬
nuit. & dicit quod archa. idest.
eccłia est in tabernaculis. idest
se in sp̃u acciꝑe alium intellectũ.
Accepit itaq litteras mortis sue.
idest litteralem intellectum: qui
ducit eũ ad mortẽ. dum ñ uult
legem sp̃tralit̾ intelligere. Xp̃c
dicitur salomon id est pacificus. q
ipse est pax nr̃a. qui fecit utraq
Ego ero illi in patrem. qui tanꝗͣ
luit. Xp̃c est etiam asa. idest
attollens: quia ipse est qui absta¬
lit peccata mundi. Ipse est iterũ
iosaphat idest itidicans. quia ipse
est. qui iudicabit orbem t̾re in eqͥ¬
tate. Xp̃c dicitur ioram. idest ex¬
celsus: quia ipse ẽ qui ait. Nemo
ascendit in celum. nͥ qui descendit.
Ipse est orias idest robustꝰ dm̃i. ille
comprehendens. quia nemo notut
patrem nisi filius. Xp̃c est ezechi-¬
as idest confortans dñs. ipse est
qui dicit apłis. Ego sum. nolite
timere. Ipse ẽ manasses idest obli-¬

Expanded text:
troducere in domum, id est in spitroducere in domum, id est in spiritualem intellectum legis, ille renuit et dicit, quia arca, id est Ecclesia, est in tabernaculis, id est se accipere alium intellectum. Accepit itaque litteras mortis suae, id est litteralem intellectum, qui ducit eum ad mortem, dum non vult legem spiritualiter intelligere. Christus dicitur Salomon, id est pacificus, quia ipse est pax nostra, qui fecit utraque Ego ero illi in patrem , quia tanquam luit. Christus etiam est Asa, id est attollens, quia ille est qui abstulit peccata mundi. Ipse est item Josaphat, id est, judicans, quia ipse est qui judicabit orbem terrae. Christus dicitur Joram, id est excelsus, quia ipse est qui ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit . Ipse est Ozias, id est robustus Domini; ille comprehendens, quia nemo novit Patrem nisi Filius . Christus est Ezechias, id est confortavit me Dominus. Ipse est qui dicit apostolis: Ego sum, nolite timere . Ipse est Manasses, id est obliv
Abbreviated transcription (Latin):
se est enim de quo dicitur. Dñs
fortis & potens. dñs potens in p̃lio.
& iterum. Spetiosuis forma pre
filiis hominum. Gerit etiã da¬
iud ꝑsonam xp̃i in acceptione ber¬
sabeẽ. Xp̃c sedens in solio patͥs. uidit
eccłãm gentilium lauantẽ peccata
sua: & placuit ei. & sͥ eam copula¬
uit. Que interp̃tat᷑ puteus septi¬
mus. uel puteus satietatis: quia
eccłia continet copiose ꝓfunditatẽ
spualis gr̃ẽ septiformis. Ulrias idest
diabolus interficitur. quia pͥus
erat maritꝰ gentilitatis. urias
enim interp̃tat᷑ lux mea deus:
quia diabolus inmitio conditus
eam uoluit se facere deum. Ulel
bersabee significat legen. in qͥ
continebatur sub figuris septifor¬
mis gratiȩ. ꝓfunditas. que co¬
ꝑtilata erat urie. idest iudaico
popłõ. qui glãbatur de lege dei.
idest de cognitione legis. Vidit
de solario. idest de celo xp̃c legẽ
lauantẽ se: idest exuentẽ figuraᷤᷤ
siras. & ei placuit. Tunc conuo¬
cans indaicum popłm uoluit in¬

Expanded text:
m de quo dicitur: Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Et iterum: Speciosus forma prae filiis hominum . Gerit etiam David personam Christi in acceptione Bethsabee. Christus, sedens in solio patris, vidit Ecclesiam gentilium lavantem peccata sua, et placuit ei, et sibi eam copulavit. Quae interpretatur puteus septimus, vel puteus satietatis, quia Ecclesia continet copiose profunditatem spiritualis gratiae septiformis. Urias, id est diabolus interficitur, qui prius erat maritus gentilitatis. Urias enim interpretatur lux mea Dei, quia diabolus in initio conditus, eam se voluit facere Deum. Vel Bethsabee significat legem, in qua continebatur sub figuris septiformis gratiae profunditas quae copulata erat Uriae, id est Judaico populo, qui gloriabatur de luce Dei, id est de cognitione legis. Vidit de solio, id est de coelo Christus legem lavantem, id est exuentem suas figuras, et placuit ei. Tunc convocans Judaicum populum voluit in
Abbreviated transcription (Latin):
pentis. omnes cauet insidias.
Ipse ẽ salmon io est insensibilis.
quia omĩa sentit. I pse accepit
raab: id est eccłãm gentium q̃
meretͥcata fuerat cam ydolis.
que ostendit in fenestra oocer¬
num. idest in ore ꝑ consessionẽ
ꝓpalauit xp̃i passionẽ. Ribui¬
terp̃tatur fameso uellatitudo.
uel impetus: quia ȩcclã gentiũ
esurit & sitit iusticiam. & dilata¬
ta est ꝑ totum orbem. & inpeta
doctrine philosophos & reges con¬
uertit. Indei qui circinerunt ie¬
richo: ꝑ septem dies bucinis clan-¬
gentes: significant eccłie predica¬
tores. qui mundũ circumual¬
cationibꝰ suis. peccatores mundi
increpantes: qui ꝑ iericho signi¬
ficantur. Iericho enim interp̃tat᷑¬
luna. idest defectus. & paulatim
scłaria destrunt. s in septima die.
id est in fine scłi penitus destruen¬
Ipse etiã accepit ruth. idest genti¬
lem eccłãm. que uidens. uel festi¬
nans. uel definiens int̾pretatur.
Quia eccłia uidet dñm : festinat

Expanded text:
pentis omnes cavit insidias. pentis omnes cavit insidias. Ipse etiam est Salmon, id est sensibilis, quia omnia sentit. Ipse accepit Raab, id est Ecclesiam gentium, quae meretricata fuerat cum idolis, quae ostendit in fenestra coccinum, id est amorem, per confessionem propalavit Christi passionem. Raab interpretatur fames vel latitudo, vel impetus, quia Ecclesiam gentium esurit, et sitit justitiam, et dilatata est per totum orbem, et impetu doctrinae philosophos et reges convertit. Judaei qui circumierunt Jericho, per septem dies buccinis clangentes, significant Ecclesiae praedicatores, qui mundum circumvalcationibus suis praedicatores mundi increpantes, qui per Jericho significantur. Jericho enim luna interpretatur, id est defectus, et paulatim saecularia deficiunt, sed in septimo die, hoc est in fine saeculi funditus destruunIpse etiam accipit Ruth, id est gentilem Ecclesiam, quae videns vel festinans vel diffiniens interpretatur, quia Ecclesia videt Deum; festinat
Abbreviated transcription (Latin):
est dentem ꝓ dente. oculum ꝓ ocu¬
lo. & cetera. Dentes uͦ dicuntur
expositores noue legis. qui obscu¬
ritatẽ in scͥpturẽ conterunt &¬
masticant. ut auentre idest in
firmioribus menbris eccłie pos¬
sit incorporari. Candidiores sc̃
lacte. quia mundiores sunt doc¬
toribꝰ uet̾is legis: quȩ lac dicitur.
discretor cordium est & illumi¬
nator. Ipse ẽ etiam esrom. idest sa¬
gitta uel atrium: quia tanꝗͣ sa¬
gitta penetrat corda audientium.
Atritim est. eo quod significat la¬
titudinem caritatis. quia ipse
inunicos suos dilexit. Aram xp̃m
fignificat. qui electus uel excel¬
sus interp̃tatur. quia de eo dr̃ ꝑ
omnes gentes dñs. Ipse iterum
est aminadab: idest popłs uolun
tarns. qui dicit. Uloluntarie sa¬
crificabo tibi. Naason etiã qui
angurium dicitur. xp̃m signifi¬
cat. qui nouit omĩa preterita.
p̃sentia. & futura. Bia¬
son etiã serpentinꝰ int̾¬
pretatur. quia xp̃c more ser-¬

Expanded text:
est: Dentem pro dente, oculum pro ocuest: Dentem pro dente, oculum pro oculo , etc. Dentes vero dicuntur expositores novae legis, qui obscuritatem Scripturae conterunt et masticant, ut a ventre, id est ab infirmioribus membris Ecclesiae, possit incorporari. Candidiores sunt lacte, quia mundiores sunt doctoribus veteris legis, quae lac dicitur, discretor est cordium et illuminator. Ipse etiam est Esrom, id est sagitta vel atrium, quia tanquam sagitta penetrat corda audientium. Atrium est, eo quod significat latitudinem charitatis, quia ipse inimicos suos dilexit. Aram Christum significat, qui electus vel excelsus interpretatur, quia de eo dicituomnes gentes Dominus . Ipse item est Aminadab, id est voluntarius populus, qui dicit: Voluntarie sacrificabo tibi . Naasson etiam, qui augurium dicitur, Christum significat, qui novit omnia, praeterita, praesentia et futura. Naasson etiam serpentinus interpretatur, quia Christus more ser
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Ligauit pullum ad uineã.
fide gentilem eccłãm. Ulineam
enim uocat apłos. & alios ad xp̃m¬
conuersos. Quib ait xp̃c. Ego
sum uitis uera. & uos palmites.
Pullus est gentilis popłs. qui
fuit filius asine scib nigalis. idest
legis: ꝑ eos enim comisi sunt
gentiles ad fidem. Asinam alli-¬
gauit ad uitẽ. quia ꝑ seipstim
qui uutisẽ. iudeos conuertit.
Latnt uino stolam suã. quando
sangume passionis suie carnẽ
suam ꝑfudit. Pallium suũ la¬
uit in sanguine uue. quando
eccłãm suã a peccatis sins lauit
in sanguine suo. ꝗtiȩ est uestim̃tũ
uua unde uinum exirit: qula ip¬
se est corpus unde sanguis ꝓceffit.
Oculi eiꝰ predicatores ftint. qui
subditis suis in eccłã ꝓuident. qͥ
pulchriores sun uino. idest predi¬
catoribus ueteris legis: quia euã¬
gelica doctrina. clarior est legali
traditione. Predicatores uet̾is le-¬
gis dictintur uinum ꝓpter auste¬
ritatẽ cõminationum. Ulbi dictũ

Expanded text:
rtit. Ligavit pullum ad vineam, rtit. Ligavit pullum ad vineam, fide gentilem Ecclesiam. Vineam enim vocat apostolos, et alios a conversos, quibus ait Christus: Ego sum vitis vera, vos autem palmites . Pullus est gentilis populus, qui fuit filius asinae subjugalis, id est legis, per eos enim conversi sunt gentiles ad fidem. Asinam colligavit ad vitem, quia per seipsum qui vitis est, Judaeos convertit. Lavit in vino stolam suam, quando sanguine passionis suae carnem suam perfudit. Pallium suum lavit in sanguine uvae, quando Ecclesiam suam a peccatis lavit in sanguine suo, quae est vestimentum uva, unde vinum exivit, quia ipse est corpus, unde sanguis processit. Oculi ejus praedicatores sunt, qui subditis suis in Ecclesia provident, qui pulchriores sunt vino, id est praedicatoribus veteris legis, quia evangelica doctrina clarior est legali traditione. Praedicatores veteris legis dicuntur vinum, propter austeritatem comminationum, ubi dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nabit umnostolam suiã. & pallium
suũ in sanguine utie. Pulchrioreᷤᷤ
sunt oculi tui uino: & dentes tui
fratres sui. hoc ẽ. omnis scõrã mul¬
titudo. Manus eius sunt in certu¬
cibus inmicoꝵ: quia aduersari.¬
os humiliat. & fidei suȩ colla eoꝵ
subdit. Hunc ad orant filii patͥs
eiꝰ: qura omnes filii dei huinc ut
predam ascendit. qͣndo
contra diabolum pugnaturus
uenit: ut suos qui in inferno
erant eriꝑet. Quod in die passio¬
nis completum ẽ: qñ ad inferoᷤᷤ
descendit. Bene inquit ascendit:
quia qui pͥus in mundo humilr¬
ter uiterat. tc̃ potentiã suã de¬
daranit. Reqͥecens accubuit:
quando in sepulchro iacuit.
Accabetont leo: quia tercra
die uoce patris excitatus est.
Et quis suscitabit eunr᷑ Nullꝰ
nisi pater. Non auferetur scep¬
trum de iuda donec ueniat. &¬
cetera. Qa omnes reges iudeoꝵ
fuerunt de tribu inda usq ad
tempꝰ herodis: qui fuit aliem¬
gena. sub quo natus est. xp̃c. Ip.
eas redemit. & ad fidem conu̾¬

Expanded text:
vabit in vino stolam suam, et pallium suum in sanguine uvae. Pulchriores sunt oculi tui vino, et dentes tui fratres sui. Haec est omnis sanctorum multitudo. Manus ejus in cervicibus inimicorum ejus, quia adversarios humiliat, et fidei suae colla eorum subdit. Hunc adorant filii patris sui, quia omnes filii Dei hunc ut praedam ascendit, quando contra diabolum ad pugnam venit, ut suos, qui in inferno erant, eriperet, quod in die passionis completum est, quando ad inferos descendit. Bene, inquit, ascendit, quia prius in mundo humiliter vixerat, tunc potentiam suam declaravit. Requiescens accubuit, quando in sepulcro jacuit, accubuit velut leo, quia tertia die velut leo, voce patris excitatus est. Et quis suscitavit eum? Nullus, nisi Pater. Non auferetur sceptrum de Juda, donec veniat, etc. Quia omnes reges Judaeorum fuerunt de tribu Juda, usque ad tempus Herodis, qui fuit alienigena, sub quo natus est Christus. Ieas redemit, et ad fidem conve
Abbreviated transcription (Latin):
iosias filios in transinigratione di¬
non indisset. Quia uidelicet euã¬
gelista sciens euentũ rei p̃terite.
dixit eũ filios genuisse: non tẽꝑe
tͣnsimgratiomis. s in transinigra¬
tionẽ: scilicet ad hoc ut transmi¬
grarent. fratres eiꝰ ponit. ut qͦꝵ
est cõmunis iniqͥtas: eotum sit
similis miseria. Iechonias genuit
salathiel. & salathiel ⁊orobabel.
& ⁊ drobabel abyud. S hoc ui¬
detur esse contrarium generatio¬
ni q̃ legitur in paralipomenon.
Dicitur enim ibi. Iechonias ge¬
nuit salathiel. & phad aia. &
phadaia ⁊orobabel. & Zorobabel
mosollam. & non annumerant᷑
filii salathiel. S scimꝰ in parali¬
pomenon itilta tutio scͥptorũ
deprauata. Vnde multe & indet̾¬
minate genealogiarum ueniunt
questiones: quas iubet apłs uta¬
ri. uel potest dici salathiel & pha¬
drua eundem esse. quasi binonnũ.
Llel salathiel & phadaia fratres
esse. & filios eiusdem nominis
habuisse: & historiographum se
cutum fuisse generationẽ ⁊oroba¬

Expanded text:
ias in transmigratione gnon vidisset? Quia videlicet evangelista, sciens eventum rei praeteritae, dixit eum filios genuisse non in tempore transmigrationis, sed in transmigratione, id est ad hoc ut transmigrarent, fratres ejus ponit, ut quorum est communis iniquitas, eorum sit simul miseria. Jechonias genuit Salathiel, et Salathiel Zorobabel, et Zorobabel Abiud. Sed hoc videtur esse contrarium generationi, quae legitur in Paralipomenon. Dicitur enim ibi: Jechonias genuit Salathiel et Phadaia, et Phadaia Zorobabel, et Zorobabel Mosollam , et non annumerantur filii Salathiel. Sed scimus in Paralipomenon multa vitio scriptorum depravata, unde multae et indeterminatae genealogiarum veniunt quaestiones, quas jubet Apostolus vitari . Vel potest dici Salathiel et Phadaia eumdem esse quasi binomium, vel Salathiel et Phadaia fratres esse, et filios ejusdem nominis habuisse, et historiographum fuisse secutum generationem Zoroba
Abbreviated transcription (Latin):
de festinantia. Oportet enim ꝓmp¬
currentẽ: ne ulla carnalis uolup.¬
tas detineat. Sequit᷑ iesse idest
incensum. Si enim seruimus exti¬
more & amore. erit deuotio incor¬
de: que ex igne &c desiderio cordis
suauissimum incensum offert dõ.¬

Expanded text:
de festinantia. Oportet enim serde festinantia. Oportet enim sercurrentem, ne ulla carnalis voluptas detineat. Sequitur Jesse, id est incensum. Si enim servimus, ex timore et amore erit devotio in corde, quae ex igne et desiderio cordis suavissimum incensum offert
Abbreviated transcription (Latin):
suis deferentibus cifum in sacco.
llos deculistis cifum dm̃i mei. in
quo ipse solebat auguriari. Cifus
est diuuna scͥptura. ubi ẽ potus
sapientiȩ. In hac anguriat᷑ sapi¬
ens: quia ibi uidet futura. idest
celestia. Sic auguriatur diuina:
qui utilłti ꝓximi ex bona uolun¬
tate intentus est. Sequitur sal¬
mon adest sensibilis. Postꝗͣ enim
aliquis studet in diuina scͥptura.
fit sensibilis. id est discernens gu-¬
stu rationis. quid sit bonum. quid¬
sit malum. quod dulce quod anra¬
rum. Dequitur boor: idest fortis.
Inftructꝰ enĩ scͥpturis. fit ad omĩa
aduersa colerandei fortis. Nota
quia dicit simpliciter fortis. ad
differentiã dauid: qui dicitur
manu fortis. quod aliud signifi¬
cat. Iste autẽ fortis est filius ra-
ab: idest ȩccłiȩ. Sequitur obez
idest seruitus. Qui enim fortis
est: seruus idoneus potest effici.
Non enim idoneus est ad serui¬
tutem: insi qui fortis est. que ser.¬
uitus generatur de ruth: idest

Expanded text:
suis deferentibus scyphum in sacco: suis deferentibus scyphum in sacco: Vos detulistis scyphum domini mei, in quo ipse solet augurari . Scyphus enim est divina Scriptura, ubi potus est sapientiae. In hac auguratur sapiens, quia ibi videt futura, id est coelestia. Sic auguratur divina, qui utilitati proximi ex bona voluntate intentus est. Sequitur Salmon, id est sensibilis. Postquam enim aliquis studet in divina Scriptura fit sensibilis, id est discernens gustu rationis quid bonum, quid malum, quid dulce, quid amarum. Sequitur Booz, id est fortis. Instructus enim bonis Scripturis fit ad omnia adversa toleranda fortis. Nota quia dicitur simpliciter fortis, ad differentiam David, qui dicitur manu fortis, quod aliud significat. Iste autem fortis filius est Raab, id est Ecclesiae. Sequitur Obeth, id est servitus. Qui enim fortis est servus, idoneus potest effici; non enim idoneus est ad servitutem Dei, nisi qui fortis est, quae servitus generatur de Ruth, id est
Abbreviated transcription (Latin):
phares. & zaram. Phares ditri¬
sio. Taram oriens int̾ p̃tatur. &
thamar amaritudo. Confessio
enim generat diuisionẽ auitiis.
& ortum uirtutũ de thamar:
io est de amaritudine penitenciȩ.
Post phares sequit᷑ esrom: qui
sagta int̾pretatur. Postꝗͣ enĩ
aliqͥs diuisus ẽ. auitiis & a secu¬
laribus. debet fieri sagitta: ut
in aliis uitia p̃dicando ꝑimat.
& corda hominũ amore dei pum¬
gat. Sequitur aram qͥ interp̃¬
tatur electꝰ uel excelsus: quia
postꝗͣ. aliqͥs amundo remotꝰ ẽ.
& aliis ꝓficit. necesse est ut deo
electus sublimis hominibꝰ & ce¬
lebris habeatur. uel excelsus in
uirtutibꝰ. Sequit᷑ aminadab:
id est spontaneus popłs. Opor-¬
tet enĩ ut spontanea uoluintate
& bona. non coactione. non timore
faciat quodcumq oꝑat᷑. Sequit
naason: qui interp̃tatur angariũ.
Hoc augurium ñ est scłare. s cele¬
ste. De hoc głabatur ioseph: qui
p̃cepit seruo ut diceret fratribꝰ

Expanded text:
Phares et Zaram. Phares diviPhares et Zaram. Phares divisio, Zaram oriens interpretatur, et Thamar amaritudo. Confessio enim generat divisionem a vitiis, et ortum virtutum, de Thamar, id est amaritudine poenitentiae. Post Phares sequitur Esron, qui sagitta interpretatur. Postquam enim aliquis divisus est a vitiis et saecularibus, debet fieri sagitta, ut in aliis vitia praedicando puniat, et corda hominum amore Dei pungat. Sequitur Aram, qui interpretatur electus vel excelsus, quia postquam aliquis a mundo remotus est et aliis proficit, necesse est ut Deo electus sublimis et celebris habeatur, et sit excelsus in virtutibus. Sequitur Aminadab, id est spontaneus populus. Oportet enim ut spontanea voluntate, et bona non coactione non timore faciat quidquid operatur. Sequitur Naasson, qui interpretatur augurium, Hoc augurium non est saeculare, sed coeleste. De hoc gloriabatur Joseph, qui praecepit servo ut diceret fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ additiones. Indas int̾pretat᷑
confessio. Qm̃ aliqͥs posset cre¬
dere. sꝑare. diligere. & tamen
ante presides deum ex timore
negare ut petrus: ideo necessa¬
ria est. fidei confessio. Confessio¬
duplex est: altera fidei. altera
peccatorũ. Si gͦ post tres supra¬
dictas uirtutes peccatur. neces¬
saria est non solum fidei. s etiã
peccatorum confessio. Merito
datur quartꝰ locus inde. quia
& quartũ locum denet in ordi¬
allegoriam uire.iiiͦi. ponitur.
Primus ẽ ruben. scd̃s symeon.
tercius leui: quartus iudas.
Ruben concupiscentiã signifi¬
cat: quia de eo in benedictioni¬
bus dicitur. Ruben effusus
ut aqua: quia quidã fluens
in concupiscentiis fuit. Syme.
& ideo iram significat. Leui
nͦ quia de tribu eiꝰ sacerdotes
electi funt. & sacerdotibus com¬
missa ẽ. lex. rationẽ significat.
que lege sua utraq utramq nĩ
amimȩ temꝑare debet. Si autẽ
ille tres peccant. debet sequi con¬
fessio peccatorum: quȩ omnia
purgit. Post iudam sequitur

Expanded text:
das interpretatur confessio, quoniam aliquis posset credere, sperare et diligere, et tamen apud praesides diceretur ex timore negare, ut Petrus, ideo necessaria est fidei confessio. Duplex confessio est, altera fidei, altera peccatorum. Si ergo post tres supradictas virtutes peccet, necessaria est non solum fidei, sed etiam peccatorum confessio. Merito datur quartus locus Judae, quia et quartum locum in ordiallegoriam jure quarta ponitur. Primus est Ruben, secundus Simeon, tertius Levi, quartus Judas. Ruben, concupiscentiam significat, quia de eo in benedictionibus dicitur: Ruben effusus ut aqua , quia quidem fluens in concupiscentiis fuit. Simeon  ideo iram ejus significat. Levi vero, quia de tribu illius sacerdotes electi sunt et sacerdotibus lex commissa est, rationem significat, quae lege sua utramque vim animae temperare debet. Si autem illi tres peccant, debet sequi confessio peccatorum, quae omnia purgat. Post Judam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
intraret in egẏptum. in quã am¬
tre. In egẏpto uͦ genuit phares
efrom. & efrom aram. & aram
aminadab & amiadab naason.
Et tunc moyses eduxit eos de
egypto. & naason fuit dux sub
moyse in tribu iuda per desertũ.
in quo genuit salmon. Iste salmõ
mortuo patre fuit pͥnceps intri¬
bu iuda. qui cum iosue in t̾ram
ꝓmissionis intrauit: qui etiam¬
duxit raab meretͥcem. que exceꝑat
exploratores. filii enĩ ifrł obsede¬
runt iericho: & ꝑ septẽ dies
clangentes cum biicinis cir¬
cuerunt muros. Septimo aũt
die corruerunt muri in septima
tuba. Raab uͦ meretrix quȩ posue¬
rat coccinum in fenestra sic iusse-¬
quod iudices inceperunt in iosue:
& durauerunt usq ad dauid. A¬

Expanded text:
intraret in Aegyptum, in quam amintraret in Aegyptum, in quam ams Esrom, et Esrom Aran, et Aran Aminadab, et Aminadab Naasson. Et ideo Moyses duxit eos ex Aegypto, et Naasson fuit dux sub Moyse in tribu Juda per desertum, in quo genuit Salmon. Iste Salmon, mortuo patre, fuit princeps in tribu Juda, qui cum Josue in terram repromissionis intravit, qui duxit Raab meretricem; quae recepit exploratores. Filii enim Israel obsederunt Jericho, et per septem dies, clangentes buccinis circuierunt muros. Septimo autem die corruerunt muri in septima tuba. Raab vero meretrix, quae proposuerat coccinum in fenestra, sicut jussequod judices coeperunt a Josue, et duraverunt usque ad David.
Abbreviated transcription (Latin):
cidit eum ds̃ sine semine. Data
est gͥ sedõ filio scilicet onam ut
suscitaret semen fratris sui. S
uulus erat. Dixit gͦ uidas ad¬
thamar. Llade & sede uidua in
domo tua. donec filius meus sit¬
adultus. Illa postea consuluit gͥ.
Audiuit enĩ quod ipse iudas
iturus erat in tempna cũ opilio
ad tondendet oues. Assumpsit
gͥ spetiem meretricis. & uelata
facie in bitno sedit: ut hac occa¬
sione concumbens cum socero
sit ei hedum ꝓ concubitu. Cui in¬
de petenti arram. dedit anulum.
armillam. &o bacalum. facto con¬
cubitu dixit ei: ut ibi expectaret
donec hedum ei mitteret. Misit
gͦ ꝑ hilam. S illa abierat cum
arra. Concepit itaq thamar
geminos filios. phares. & zaram.
In partu uͦ zaram uoluit pͥus
exire. & emisit manũ: quã obste¬
tamen taram manum oo natus
est phares. Quem cum uidis¬
edificationẽ nature: Ulocauit
eum ideo phares. idest ditusio.
Phares autẽ genuit efrom. Itidaᷤᷤ
genunt phares & zaram. anteꝗͣ.

Expanded text:
cidit eum Deus sine semine. Data cidit eum Deus sine semine. Data est ergo secundo filio suo, scilicet Onan, ut suscitaret semen fratri suo. Sed dhuc parvulus erat. Dixit ergo Judas Thamar: Vade et sede vidua in domo tua, donec filius meus adultus sil . Illa postea consuluit sibi. Audivit enim quod Judas iturus erat in Tamna, cum opilionad tondendas oves. Assumpsit ergo speciem meretricis, et, velata facie, sedit in bivio, ut hac occasione concumbens cum socero, sit ei haedum pro concubitu. Cui tamen petenti arrham, dedit annulum, armillam et baculum. Facto concubitu, dixit ei, ut ibi exspectaret, donec haedum mitteret. Misit ergo per Hiram, sed illa abierat cum arrha. Concepit itaque Thamar geminos, Phares et Zaram. In partu vero Zaram voluit primus exire, et emisit manum, quam obstetamen manum Zara, et natus est Phares. Quae cum vidisaedificationem naturae? Vocavit eum ideo Phares, id est divisio. Phares autem genuit Esrom. Judas autem genuit Phares et Zaram, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
Iacob supplantator interp̃tatur.
&x significat. xp̃m de quo dicit᷑.
Supplantasti insurgentes ĩme
subtus me. Quia in istis patͥbꝰ
locis nominatur. In istis tribus.
ominis modus generationis filioꝵ
deinotatur. Generat enim deus¬
multotiens de bono predicatore
bontim filium. & de malo malũ.
quod significatur ꝑ abraham.
qui de libera uxoe fidelem filiũ
habuit. & de ancilla infidelem
genuit. Aliquando uͦ generat
ꝑ bonũ predicatorẽ. bonum & ma-¬
lum filiũ:. qd̾ significat᷑ in ysãac.
qͥ de libera unum bonũ. &c alte¬
rum malũ generauit. Aliqñ
generat bonos ꝑ bonum & per
malum predicatorem. quod in
lacob significat᷑. qui bonos filios
&x de liberis & de ancillis habuit.
acob autẽ genuit udam & fr̃es
eiis. Iudam nominatim ponit.
quia de illo tantum dñs descen-¬
dit. Iudas autẽ genuit phares¬
it tres filios. her. & onam. & selã.
Dedit autẽ uxorem nomine tha¬
mar maiori filio. scilicet her: s q
nequissimus & nocens erat. oc¬

Expanded text:
Jacob supplantator interpretatur, et significat Christum, de quo dicitur: Supplantasti insurgentes in me, subtus me . Quia in istis patribulocis nominatur. In istis tribus omnis modus generationis filiorum Dei notatur. Generat enim multoties Deus de bono praedicatore bonum filium, et de malo malum; quod designatur per Abraham, qui de libera uxore fidelem filium habuit, et de ancilla infidelem genuit. Aliquando vero generat per bonum praedicatorem bonum et malum filium, quod significatur in Isaac, qui de libera unum bonum et alterum malum generavit. Aliquando generat bonos per bonum et malum praedicatorem, quod in Jacob significatur, qui bonos filios et de liberis et de ancillis habuit. Jacob autem genuit Judam et fratres ejus. Judam nominatim ponit, quod de illo tantum Dominus descendit. Judas autem genuit Pharesit tres filios, Her, Onan, Sela. Dedit autem uxorem, nomine Thamar, majori filio, scilicet Her. Sed quia nequissimus et nocens erat, oc
Abbreviated transcription (Latin):
mantim. quia illis decidentibꝰ
optis fidei cessauit. & popłs iu-¬
daicus interuenit.& lex: qui po¬
pulus fuit quasi macerie diuisio.
quia pͥmum popłm fidelem &
ultimum. qui stib aduentu xp̃i
fuit diuisit. & quasi in medio se¬
int̾postut. Unde phares dicitur
iudaicus popłs idest dittisio. S
legem destruxit. & maceriam
mulierũ. scilicet sare & rebecce.
& aliarum. nominaiit in xp̃i
generatione notabiles mulieres.
scilicet thamar. raab. rutb. &
bersabeẽ. Hoc ideo fecit euange¬
lista. ut ostenderet xp̃m ñ solũ
nasci ex iustis: s etiam ex pecca¬
p̃cipitur in lege non sumide oti¬
li ubi tantum sint oues. s de il¬
lo ubi sint oues & capre: quia
nasciturꝰ erat de iustis & de pec¬
quã recepit a patre suo iacob. iti¬
das xp̃m significauit. Ait enĩ
iacob. Iuda de laudabunt fratres
patris tui. Ad p̃dam filimmi ascẽ¬
disti: requiescens accubinsti ut leo.
& qͥs suscitabit eũ : Non aufe¬

Expanded text:
manum, quia illis decedentibus manum, quia illis decedentibus opus fidei cessavit, et populus Judaicus intervenit, et lex, quae populis fuit quasi maceriae divisio, quia primum populum fidelem et ultimum qui sub adventu Christi fuit, divisit, et quasi se in medio interposuit. Unde Phares dicitur Judaicus populus, id est divisio. Sed legem destruxit, et maceriam mulierum, scilicet Sarae et Rebeccae, et aliarum notavit in Christi generatione notabiles mulieres, scilicet Thamar, et Raab, et Ruth, et Bethsabee. Hoc ideo fecit evangelista, ut ostenderet Christum non solum nasci ex Judaeis, sed etiam ex genpraecipitur in lege non sumi de ovili, ubi tantum sunt oves, sed de illo, ubi sunt oves et caprae, quia nasciturus erat de justis et pecquam recepit a patre suo Jacob, Judas Christum significavit Ait enim Jacob: Juda, te laudabunt fratres te filii patris tui. Ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo. Quis suscitabit eum? Non aufe
Abbreviated transcription (Latin):
idest regimen sui. VUnde unusqͥsq
rex & sacerdos dicitur. ꝓmisit ei
hedum xp̃c. id est increpationem
peccatorum quando peccaret: quã
dͥ ꝑ ministros mitteret. Uleniens
postea hilas. idest ioħs. in quo om¬
nis ordo p̃dicatorum qui cotidie
p̃parant uiã dño significatur cum
hedo. idest cum increpatione peccatoꝵ.
querit meretricem in bituo. & ñ
inuenit: quia accepta fide eccła
desinit esse meretrix. & ñ habet
locum increpatio in ea. Thamar
int̾pretat᷑ amaritudo: quia inter
tinuatum suꝑiori. Taram qui pͥ¬
nus manũ emittit. significat
abraham. ysaac. iacob: & alios
qui pͥmi manum bone oꝑationᷤᷤ
ostenderunt. Quȩ oꝑatio ligata
& confirmata ẽ. coccino. idest pas¬
sione xp̃i. quam & credebant &
expectabant. Nichil enim scie-¬
bant dͥ ualere bona oꝑa sua. nͥ re-¬
demptione sanguinis xp̃i. Ulnde
Zaram idest oriens interp̾tataur
quia illi pͥmo popło pritis appa¬
ruit sol usticiȩ. S ille retraxit

Expanded text:
id est regnum sui. Unde unusquisque id est regnum sui. Unde unusquisque rex et sacerdos dicitur. Promisit enim haedum Christus, id est, increpationem peccatorum, quando peccaret, quam sibi per ministros mitteret. Veniens postea Hiras, id est Joannes, in quo omnis ordo praedicatorum, qui quotidie praeparant viam Domino, significatur cum haedo, id est cum increpatione peccatorum, quaerit meretricem in bivio, et non invenit, quia, accepta fide, Ecclesia desivit esse meretrix, et non habet locum increpatio in ea. Thamar interpretatur amaritudo, quia intra tinuatum superiori. Zaram qui primus manum emittit, significat Abraham, Isaac, Jacob, et alios, qui primi manum bonae operationis ostenderunt. Quae operatio ligata et confirmata est coccino, id est passione Christi, quam credebant et exspectabant. Nihil enim sciebant sibi valere bona opera sua sine redemptione sanguinis Christi. Unde Zaram oriens interpretatur, quia illi primo populo prius apparuit sol justitiae. Sed ille retraxit
Abbreviated transcription (Latin):
& aliemgena subiit in regno. Tunc
uenit iudas. id est xp̃c in tempna.
idest in mundũ. qtnia temꝑna de¬
fectio int̾pretatur. & totus mũ¬
dus indefectui ẽ. Uenit in quam
ad tondendas oues: id est ad aufe.¬
renda pondera peccatoꝵ. cum sotio
suo hila. idest cum ioħe baptista.
qui hilas interp̃tatur uisio fr̃is.
quia uidit fratrem suñ idest xp̃m.
qui erat de tribu sua. Iste hilas
erat odolamites. quod interp̃tatur
habens testimoniũ in aqua: quod
bene contienit ioħ̃i. Cupit itaq
sotiari ei thamar. idest eccłã. sed
mutata faciȩ. idest non iam de iu-¬
deis immo de gentibus habens
spetiem meretricis: quia satis pͥus
cum idolis fornicata erat. & quasi
ignota iudȩ. Unde damd. Poptilus
quẽ non cognoui seruinit michi.
in auditu atris obeditrit michi.
Sedebat in buno: ĩdest in erroribus
antilum. idest fidem & armillam.
quod est ornamentum brachii. sci¬
licet bonam oꝑationem. & bactilĩ.

Expanded text:
et alienigena subiit in regnum. Tunc et alienigena subiit in regnum. Tunc venit Judas, id est Christus, in Thamna, id est in mundum quia Thamna defectio interpretatur, quia totus mundus in defectu erat. Venit, inquam, ad tondendas oves, id est auferenda pondera peccatorum, cum socio suo Hira, id est cum Joanne Baptista, qui Hiras interpretatur visio fratris, quia vidit fratrem suum, id est Christum, qui erat de tribu sua. Iste Hiras erat Odollamites, qui interpretatur habens testimonium in aqua, quod bene convenit Joanni. Cupit ita ei sociari Thamar, id est Ecclesia, sed, mutata facie, id est, non jam de Judaeis, imo de gentibus habens speciem meretricis, quia satis prius cum idolis fornicata fuerat, et quasi ignota Judae. Unde David: Populus quem non cognovi, servivit mihi, in auditu auris obedivit mihi . Sedebat illa in bivio, id est in erroribus annulum, id est fidem, et armillam, quae est ornamentum brachii, scilicet bonam operationem, et baculum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonam xp̃i gerit. Thamar enĩ
significat popłm dei. antiquum.
cui dati funt mariti duo. scilicet
pastores. Quorum diio genera in
his notant᷑. Nocentes & ꝓdesse
nolentes. Her enim significat illos
nequissimos pastores. qui non so¬
nocent. Ulnde interpretatur pel¬
liceus. idest obsitas peccatis. q̃
significantur ꝑ pelles mortuorum
animalium. ꝓpterea adam & e¬
ua post peccatum pelliceas tuncaᷤᷤ
habuerunt. Onam uͦ qui effunde¬
bat semen in t̾ra. significat illos
pastores qui cum posfunt ꝓdesse
nolunt. s effundunt semen suium
in terra. idest terrenis adherent:
& studiũ fecunditatis quod debet
popło dei.: scłaribtis adhibent. llñ
onam dicitur. idest dolor eortim:
quia magnum dolorem ingert
subditis imuitiles p̃lati. Quod sela
non duxit illam. significat illam
interruptionem regni quȩ fuit
intempore herodis. Cum enim
multi filii de tribu iuda essent:
dei. llnde sela dicit᷑ dimissio. quia
eo tempore dimissa est tribu inde.

Expanded text:
sonam Christi gerit. Thamar enim significat populum Dei antiquum, cui dati sunt mariti duo, scilicet pastores, quorum duo genera in his notantur, nocentes et prodesse nolentes. Her enim significat illos nequissimos pastores, qui non soulo Dei. Unde interpretatur pelliceus, id est obsitus peccatis, quae significantur per pelles mortuorum animalium. Propterea Adam et Eva post peccatum pelliceas tunicas habuerunt. Onan vero qui effudit semen in terram, significat illos pastores, qui, cum possunt prodesse, nolunt, sed effundunt semen suum in terra, id est in terrenis adhaerent, et studium fecunditatis quod debent populo Dei, saecularibus adhibent. Unde Onan dicitur, id est dolor eorum, quia magnum dolorem ingerunt subditis inutiles praelati. Quod Sela non ducit illam, significat illam interruptionem regni, quae fuit in tempore Herodis. Cum enim multi filii de tribu Juda essent, rexit. Unde Sela dicitur, id est dimissio quia eo tempore dimissa est tribus Juda,
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ eleazaꝵ: id est deus meus
adutor. Componit᷑ enĩ ex elyud
& asor. Elytid enim sonat ds̃ m̃s:
& asor adiutor. uel adutus. Et ad
quod recognoscat deũ adiutorẽ surĩ:
ostendit mathan: quod donum uel
donans dicitur. Pbonam enĩ oꝑatio¬
nem ecpectat. deũ datorem. Sed
ficut luciatus est in pͥncipio. & ui¬
tia supplantauit: sic etiam in fine
uite sue oportet iugiter luctari.
Unde iacob postea sequit᷑. & sic ꝑue¬
nitur ad cumulum uirtutũ & aug¬
mentũ. quod ꝑ ioseph notatur.
ẽ incarnatio xp̃i. sine qua nullus
posset saluari: quȩ designat᷑ per
marraoi. Incarnatio enim xp̃i
fuit nob̃ stella in mari. & lux in
tenebris. ꝑ quã incarnationem
natus est iħc qui ducet nos in t̾rã
messiam. Iste nos saluauit: rege
mus ad allegorram. Iechonias
idest p̃paratio dñi conuenit. xp̃o.
Ipse ẽ enim qui dicit. Llado para¬
re uob̃ locum. Nota quod pͥor
iechonias dñi resur rectio. seqtienᷤ

Expanded text:
Sequitur Eleazar, id est Deus meus Sequitur Eleazar, id est Deus meus adjutor. Componitur enim ex Eliud et Azor. Eliud enim sonat Deus meus, et Azor adjutor vel adjutus. Et ad quid recognoscat Deum adjutorem suum, ostendit Mathan, qui donum vel donans dicitur. Per bonam enim operationem exspectat Deum datorem, et sicut luctatus est in principio, et vitia supplantavit, sic et in fine vitae suae oportet jugiter luctari. Unde Jacob postea sequitur, et sic pervenitur ad cumulum virtutum et augmentum, quod per Joseph notatur. est incarnatio Christi, sine qua nullus potest salvari, quae designatur per Mariam. Incarnatio enim Christi fuit nobis stella in mari et lux in tenebris; per quam incarnationem natus est Jesus, qui ducet nos in terramMessiam. Iste nos salvavit, et reges mus ad allegoriam. Jechonias, id est praeparatio Domini, convenit Christo. Ipse est enim qui dicit: Vado parare vobis locum . Nota quod prior Jechonias Domini resurrectio, sequens
Abbreviated transcription (Latin):
petit nisi solum deũ. S tamen
interim fit ⁊ drobabel. idest magis¬
ter babylonis. Magister enimit̾re¬
norum hominũ fit aliquando ci¬
uis ierłm. Et cum bene instruxe¬
rit iustus p̃latus subditos. facit
recognoscere de deo. quod pater
meus iste. quod sonat abytid: &
sic ille popls resurgit auiciis.
Dequitur enim elyacbim. qui
restirrectio dm̃ interpretatur.
Et tunc ad bene oꝑandum est
adiutus quod sonat azor. E ita
efficitur iustꝰ. sadoch enim inter¬
pretat᷑ iustus. Ulnde sadoch iusti¬
cia dicitur: & inde melchisedec.
sit. sic popłs dei pͥus resurgit in
baptismate. adiuiuatur a sp̃ti sc̃o
ad bene oꝑandum in confirmatio¬
ne. & sic efficitur iustus. & uere
iustus. qui diligit ꝓximum &
deum. quod habemus. ꝑsequen¬
tia nomina. Achim enĩ dicitur.
frater meus iste. Et elyud ds̃
meus. Dicit gͥ fidelis ꝑ dilectionẽ
ꝓximi. iste est frater meus: & per
dilectionem dei recognosci̾t᷑ ds̃ m̃s.

Expanded text:
petit nisi solum Deum. Sed tamen petit nisi solum Deum. Sed tamen interim fit Zorobabel, id est magister Babylonis. Magister enim terrenorum hominum fit aliquando civis Jerrit justus praelatus subditos, facit recognoscere de Deo quod pater meus iste, quod sonat Abiud, et tunc ille populus resurgit a vitiis. Sequitur enim Eliachim, qui resurrectio Domini interpretatur. Et tunc ad bonum operandum est adjutus, quod sonat Azor, et ita efficitur justus. Sadoch enim interpretatur justus, unde Sadech justitia dicitur, et inde Melchisedech,sit, sic populus Dei prius resurgit in baptismate, adjuvatur a Spiritu sancto, ad bene operandum in confirmatione, et sic efficitur justus, et vere justus, quia diligit proximum et Deum, quod habemus per sequentia nomina. Achim enim dicitur frater meus iste; et Eliud, Deus meus. Dicit igitur fidelis per dilectionem proximi: Iste est frater meus. Et per dilectionem Dei recognoscit Deus meus.