comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratiis. Nam ut p̾termitta¬
muis plurima. nobis susci¬
tauit duos mortuos nobis
unum. Et ut ip̃e sepe clice¬
bat: maior ei uirtus ante
episcopatum fuit. quã post
episcopatum. Ergo necesse
est ut quod nobiscum nõ
impleuit uiuus: expleat
uel defunctus. Uobis est
enim ablatus: nobis a d̾o
donatus. Uerum si mox
antiquitus institutus ser¬
uatur: in urbe qua ordi¬
natus est habebit cleo iubẽ¬
te sepulcrum. Certe si pro
monasterii priulegio cu¬
pitis uinclicare: scitote qr
primo ei monasterium cũ
mecliolanensib fuit.
is ergo

Expanded text:
ratus. Nam, ut praetermittaratus. Nam, ut praetermittamus plurima, vobis suscitavit duos mortuos, nobis unum; et, ut ipse saepe dicebat, major ei virtus ante episcopatum fuit, quam post episcopatum. Ergo necesse est, ut quod nobiscum non implevit vivens, expleat vel defunctus. Vobis est enim ablatus, nobis a Deo donatus. Verum si mos antiquitus institutus servatur, in urbe qua ordinatus est, habebit Deo jubente sepulcrum. Certe si pro monasterii privilegio cupitis vindicare, scitote quia primum ei monasterium cum Mediolanensibus fuit. His ergo
Abbreviated transcription (Latin):
no episcopatus autem ui¬
gesimo sexto:apucl con¬
dacensem cliocesis sue ui¬
cum excedens a secrilo: fe¬
liciter migrauit ad xp̃m.
Transiit aũt meclia nocte
qua clominica habebatur:
atrico cesareoq consulib.
Multi enim in eius tran¬
situ psallentium uoces au¬
dierunt in celo: quod in li¬
bro uirtutum eius primo
plenius exposuimus. Nam
cum primum sc̃s dei apclꝰ
conclatensem ut cliximus
uicum egrotare cepisset:
pictaui populi ad eius trã¬
situm sicut turonici cõne¬
nerunt. Quo migrante gͣn¬
clis altercatio in utrumq
surrexit ppłm. Dicebant
enim pictaui. Noster ẽ mo¬
nachis: nobis abbas extitit.
nos requirimus cõmenda
ticipastis conuiuium fir¬
mati fiustis benedictioni¬
b insuper ⁊ uirtutib iocũ¬
clati. Sufficiant uobis is¬
ferre uł caclauer exanime.¬
i. Acl hec turonici responde¬
bant. Si uircutes nobis
factas sufficere dicitis: sci¬
tote quia uobiscum positꝰ
amplius est quam hic ope¬

Expanded text:
no, episcopatus autem vino, episcopatus autem vigesimo sexto apud Condatensem dioecesis suae vicum excedens a saeculo feliciter migravit ad Christum. Transiit autem media nocte, quae Dominica habebatur, Attico Caesarioque consulibus. Multi enim in ejus transitu psallentium audierunt in coelo, quod in libro virtutum ejus primo plenius exposuimus. Nam cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerunt. Quo migrante, grandis altercatio in utrumque surrexit populum. Dicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; nos requirimus commendatticipastis convivio, firmati fuistis benedictionibus, insuper et virtutibus jocundati. Sufficiant ergo vobis isferre vel cadaver 35 exanimum. Ad haec Turonici respondebant: Si virtutum nobis facta sufficere dicitis, scitote quia vobiscum positus, amplius est quam hic ope
Abbreviated transcription (Latin):
nunc consolatum esse te cu¬
pio: qui me consolari ipse
nõ possum. Nõ cleerit no¬
bis ille: michi crecle nõ de¬
erit. Intererit cle se serrno¬
cinantib: astabit oran¬
tib. Quodq iam hoclie p̾s¬
tare clignatus est uicden¬
dum se ingloria sua sepe
prebebit: ⁊ assidua sicut
ante paululũ fecit beneclie¬
tione nos ꝓteget. In cle secũ¬
clum orclinem uisionis qua¬
celum sequentib se patere
monstrauit: quo sequen¬
clus esset eclocuit quo spes
nr̃a tendencla quo animꝰ
clirigendus instruxit. Qd
tamen fiec frater: Qcł̃ mͥ
ipse sum conscius: conscen¬
dere arduum illum ac pe¬
netrare nõ potero: ita sar¬
cina molesta me p̾grauat.
⁊ peccati mole clepressus
negato in astra conscensu.
sena miserabilem clucit ĩ
tartara. Spes tamen suꝑ¬
est illa sola. illa postrema.
ut quod ꝑ nos optinere nõ
possumus: saltem ꝓ nobis
orante martino mereamͣ.¬
multa beneficia: octoge¬
simo prinio etatis sue an¬

Expanded text:
nunc consolatum esse te cununc consolatum esse te cupio, qui me solari ipse non possum. non deerit nobis ille, mihi crede, non deerit: intererit de se sermocinantibus, adstabit orantibus: quodque iam hodie praestare dignatus est, uidendum se in gloria sua saepe praebebit, et adsidua, sicut ante paululum fecit, benedictione nos proteget. inde secundum ordinem uisionis caelum se sequentibus patere monstrauit et quo sequendus esset edocuit: quo spes nostra tendenda, quo animus dirigendus, instruxit. quid tamen fiet, frater? quod mihi ipse sum conscius, conscendere arduum illud iter ac penetrare non potero: ita sarcina molesta me praegrauat et peccati mole depressum, negato in astra conscensu, saeua miserabilem ducit in tartara. spes tamen superest, illa sola, illa postrema, ut quod per nos obtinere non possumus, saltim pro nobis orante Martino mereammulta beneficia, octogesimo et primo aetatis suae an
Abbreviated transcription (Latin):
tamina: clum in eo uariis
temptationib appetito. sẽꝑ
exuperat fortitudo uincen¬
tli. pacientia expectanch. eqͣ¬
nimitas sustinenchi.. lc. uiii¬
uere in effabilẽ uirũ
pietate miscd̾ia carita¬
te. Que cotidie etiam ĩ scis
uirib scło frigente friges¬
cit: in illo tamen usq ad
finem. aucta in clies perse¬
uerauit. Quo ego illius
bono uel specialiter fruirus
sum. cum me in clignum
⁊ nõ merentem unice clili¬
gebat. En rursus lacrime
fluunt: imoq de pectore
gemitus erumpit. In quo
michi post homine similis
requies: In cuuus erit cari¬
tate solatium: Me miserũ
me in felicem. Potero ne
umqͣm si cliutius uixero
nõ dolere. quod marcino
suꝑstes sum: Erit post hec
uita iocunda: Erit clies
aut hora sine la crimis: Aut
tecum frater clilectissime
potero illius mentionem
habere siue fletu: Aut um¬
quam loquens apud te ali¬
ud quam cle illo loqui po¬
tero : Secl quid te in lacri¬
lõ .xi. mas fletusq cõmoneo. Erce

Expanded text:
tamina, dum in eo uariis tamina, dum in eo uariis temptationibus adpetito semper exsuperat fortitudo uincendi, patientia expectandi, aequanimitas sustinendi. o uere ineffabilem uirum, pietate, misericordia, caritate, quae cum cotidie etiam in sanctis uiris saeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec homine similis requies, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infelicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucunda, erit dies aut hora sine lacrimis? aut tecum, frater dilectissime, potero illius mentionem habere sine fletu? aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui potero? sed quid te in lacrimas fletusque commoueo P ecce
Abbreviated transcription (Latin):
fisus testimonium uerita¬
tis spontem ceciclisset. Si
uere gentium cloctoris exẽ¬
plo glaclio cleputatus. int̾
alias ut sepe ꝓuenit nicti¬
mas duceretur: primus oĩ¬
um carnitice compulso. pal¬
mam sanguinis occupass.¬
sto uii. Iam uiero aduersus omnes
penas atq supplicia. quib
plerumq humana cessit
infiriitas. ita a confessione
clñi nõ recelens immobilis
obstitisset: ut letus ulceri¬
b. congauclensq truciati¬
b quelibet in tormenta ri¬
sisset. Sed quam quã ista
nõ tulerit: impleuit tam̃¬
etiam sine cruore martyri¬
uii. um. Nani quas ille ꝓ spe
eternitatis humanoꝵ nõ
giliis nuclidate. ieiuniis.
obprobriis inuiloꝵ. in ser¬
tationib improboꝵ cura ꝓ
infirmantib sollicitudirie
ꝓ periclitantib: Quo enim
ille cdolente nõ doluit: Qͦ
scanclalizante nõ ustus est:
Quo pereunte nõ gemuit:
Preter illa coticliana illius
aduersus humane spirita¬
lisq nequicie cliuersa cer¬

Expanded text:
fisus testimonium ueritafisus testimonium ueritati, sponte cecidisset. si uero gentium doctoris exemplo gladio deputatus inter alias, ut saepe prouenit, uictimas duceretur, primus omnium. carnifice conpulso, palmam sanguinis occupasset. iam uero aduersus omnes poenas adque supplicia quibus plerumque humana cessit infirmitas, ita a confessione Domini non recedens, inmobilis obstitisset, ut laetus ulceribus congaudensque cruciatibus quaelibet inter tormenta risisset. Sed quamquam ista non pertulerit, inpleuit tamen sine cruore martyrium. nam quas ille pro spe aeternitatis humanorum dogiliis, nuditate, ieiuniis, opprobriis inuidorum, insectationibus inproborum, cura pro infirmantibus, sollicitudine pro periclitantibus? quo enim ille dolente non doluit? quo scandalizante non ustus est? quo pereunte non gemuit? praeter illa cotidiana illius aduersum uim humanae spiritalisque nequitiae diuersa cer
Abbreviated transcription (Latin):
st enim ille ut est con¬
sertus apostolis ac pro¬
clixerim. in illo iustoꝵ gre¬
ge. nulli scd̾̃s. ut spero. cre¬
do. confido. Illis potissimũ
qui stolas suas insanguine
lauerint aggregatus: ag¬
num ducem ab omni inte¬
ger labe comitatur. Nam
licet ei ratio temporis nõ po¬
tuerit prestare martyrium:
gloria tamen martyris nõ
carebit: quia uoto atq uir¬
cute ⁊ potuit esse martyr
⁊ uoluit. Quod si ei nero¬
nianis clecianisq tempo¬
rib. milla que tunc exti¬
cit climicare congressione
licuisset: testor cleum celi
atq terre sponte eculeum
ascenclisset: ultro se igni¬
b intulisset: hebreisq pu¬
eris equanclus inter flãma¬
rum globos. meclia licet hym¬
nuni domini in fornace can¬
tasset. Quod si ysaianum
illuel supplicium persecu¬
tori forte placuisset: num¬
quam ꝓfecto impar ꝓphete
serris ⁊ lamminis desecari
membra timuisset. Ac si p̾¬
cisus rupib. ab ruptisq mõ¬
tib agere felicem. furor im¬
pius maluisset perhibeo cõ¬

Expanded text:
st enim ille consertus apostolis ac prodixerim, in illo iustorum grege nulli secundus: ut spero, credo et confido, in illis potissimum, qui stolas suas in sanguine lauerunt, adgregatus agnum ducem ab omni integer labe comitatur. nam licet ei ratio temporis non potuerit praestare martyrium, gloria tamen martyris non carebit, quia uoto adque uirtute et potuit esse martyr et ueluit. quodsi ei Neronianis Decianisque temporibus in illa. quae tunc extitit, dimicare congressione licuisset, testor Deum caeli atque terrae, sponte eculeum ascendisset, ultro se ignibus intulisset.. Hebraeisque pueris aequandus inter flammarum globos media licet hymnum Domini in fornace cantasset. quodsi Esaianum illud supplicium persecutori forte placuisset, numquam profecto inpar profetae serris et lamminis desecari membra timuisset ac si praecisis rupibus abruptisque montibus agere felicem furor impius maluisset, perhibeo con
Abbreviated transcription (Latin):
catissimoꝵ apło¬
rum petri ⁊ pan¬
li in separabilẽ
ficlem passionẽ¬
q germanam.
omni nos clenotione fratres
necesse est celebrare: qui a
⁊ lauclabilis eos uita ad glo¬
riosissimum percluxit occa¬
sum. ⁊ mirificus obitus per¬
petuam transmisit aduitã.
Et licet in petro ficles emine¬
at. in paulo cloctrina p̾cel¬
lat: ⁊ magisterium tamen
paulz ficlei plenituclo est.
⁊ credulitas petri doctrine
est funclamentum. Quos
tarita celestis electionis clig¬
natio iusitauit: ut hic fiẽ¬
ret cle piscatore cloctor. ille
cle persecutore defensor.
Nyoc omni potentis le ii¬
det accollenla maiestas ẽ.
qui inspiratione mirabili.
cdocench grãui tribuit im¬
perito. ⁊ mimicum fecit a¬
mare quod oderat ⁊ ficlem
quan impugnabat assere¬
re. Illius piscationem non
abstulit sed mutauit: huiꝰ
cecauit oculos. ut purgati¬
ore recepto lumine. clarissi¬
me mentis acie ultra hu¬
manum uiclere posset aspec¬
tum. Quanti igitur meri¬
ti apud deum suum petruᷤ

Expanded text:
atissimorum apostolorum Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
omus una: homo unꝰ
est. Unusquisq enĩ:
domuis aut dei. aut clia¬
boli est. Itaq domus spiri¬
tualis. homo est spiritu¬
alis: sicut habemus ĩ epła
petri. Et uos tamqͣm lapi¬
des uiui eclificamini domꝰ
spiritualis: in sacerdotiũ
sc̃m. In hac ergo domo duo
intres: ⁊ tres in duo diui¬
dentur. Quos legimus
frequenter: animã ⁊ corpꝰ.
Quod si luob in t̾ra con¬
uenerit. Et fecit utraq
unum. Et alibi. Castigo
corpus meum: ⁊ seruitu¬
ti recligo. Aliud est qd̃ ser¬
uit: aliud cui subclitur.
Si cluos agnonimus etiã
tres agnoscamus. Qd̃ pro¬
cliue ex illis cluob est in¬
telligere. Tres enim anime
in corpore affectiones sunt.
una rationabilis alia cõ¬
cupiscibilis, tercia penitra
duo diuiclentur. Et enĩ
per aduentum xp̃i. homo
qui erat irrationabilis.
rationabilis factus ẽ. An¬
tea eramus similes bestia¬
rum: que rationem nes¬
ciunt. Eramus carnales:
eramus terreni: iuxta il¬
lam sententiã. Terra es:
⁊ in terram ibis. uenit d̾i

Expanded text:
omus una, homo unus est. Unusquisque enim domus aut Dei est, aut diaboli. Itaque domus spiritualis, homo est spiritualis, sicut habemus in epistola Petri: Et vos tamquam lapides vivi aedificamini domus spiritualis in sacerdotium sanctum . In hac ergo domo duo in tres, tres in duos dividuntur. Duos legimus frequenter animam et corpus . Quod si duobus in terra convenerit, effecit utraque unum. Et alibi: Castigo corpus meum, et servituti redigo . Aliud est quod servit, aliud cui subjicitur. . 139. Si duos agnovimus, etiam tres agnoscamus: 1444 quod proclive ex illis duobus est intelligere. Tres enim animae in corpore affectiones sunt: una rationabilis, alia concupiscibilis, tertia impetibiduos dividentur; etenim per adventum Christi homo qui erat irrationabilis rationabilis factus est. Ante eramus similes bestiarum quae rationem nesciunt, eramus carnales, eramus terreni juxta illam sententiam: Terra es, et in terram ibis . Venit Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Iam clepone perficliam ar-¬
tis magice ⁊ clic nobis ge¬
nerositatem tuam. Beatꝰ
ad genus hyspanus. eru-¬
ditus ⁊ nutritus romanuᷤ
erucditus omni lege sc̃a ⁊

Expanded text:
epone perfidiam artis magicae et dic nobis generossitatem tuam. » Cui beatus am genus Hispanus sum, eruditus et nutritus Romanus, eruditus omnem legem sanctam et
Abbreviated transcription (Latin):
lectum ferreum: ⁊ re-¬
quiescat in eo laurentius
contumax. Allatus est aũt
pectu clecii cesaris: in modũ
craticule. Et allatus est be¬
atus laurentius: ⁊ expolia¬
tus uestimentis suis in con¬
spectu decii ⁊ ualeriani. ex

Expanded text:
lectum ferreum, et requiescat in eo Laurentius contumax. Allatus est autempectu decii| caesaris immodum graticulae et allatus est beatus laurentius| et expoliatus uestimentis suis in conspectu decii et ualeriani+. Ex|
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ missi sub cratam ferream.
Et cum furtis ferreis coarta¬
ri fecit beatum laurentiũ.
Et dixit clecius cesar ad bea¬
tum laurentium. Sacrifi
ca cliis. Responclit beatus
laurentius. Ego me obtu¬
li sacrificium cleo modlorẽ
suauitatis: quia sacrifici¬
um cleo est sp̃s contribula¬
tus. Carnifices uero urgen
tes ministrabant carbone
mittendes sub cratem: ⁊ de¬
super eum prementes cum
furcis ferreis. Beatus lau¬
rentius clixit. Disce miser.
quia carbones tui michi re¬
frigerium prestant tibi
enim eternum supplicium:

Expanded text:
 sub gratem ferream et cum forcipis fer| reis coartari fecit beatum laurentium . et dixit decius| ce ̨sar ad beatum laca diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spiritus contribulatus . carnifices tamen urgen| tes ministrabant . carbones . mittentes sub grauatum . et| desuper conpraementes cum ferreis forbipis. Beatus lauren| tius dixit . disce miser . quia carbones tui mihi refrigerium praes| tant . tibi autem aeternum supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
garus xp̃m confessus sum:
assatus gr̃as ago. Ualeri¬
anus p̾fectus clixit. Ubi sũt
ignes quos tu cliis promit¬
tebas: In ip̃a hora: clicebat
beatus laurentius. O insa-¬
nia ur̃a. In felices nõ recog¬
noscitis. quia carbones nr̃t
nõ arclorem secd refrigeriũ
michi prestant: Et cepert
ri: quomocdo preceperat de¬
cius uiuum eum assari.
Ille autem pulcherrimo.
uultu dicebat. Gratias tibi
ser assasti unam partẽ: re¬
gira ⁊ aliam mancluca.
Tunc agens gras deo cum¬
nuas tuas ingrech merui.
Et emisit spiritum.¬

Expanded text:
m confessus sum . assatus| gratias egi Valerianus praefectus dixit. Ibi sunt Ignis quos| diis promittebas . in ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt re quomodo praeceperat decius uiuum| eum assari. Illi autem pulcerrimo uultu dicebat. Gra| tias+ agser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. Tunc agens gratias dnuas| tuas ingredi . et emisit spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
sit clecius cesar una cũ
ualeriano pretorii. ĩ termas
olimpiacles parari sibi tͥbu¬
nal. Et pergit nocte acl t̾mas
iuxta palatium salustii: et
iussit sibi beatum laurentiũ
offerri. Turic cepit ypolitus
tristis plorare. Cui beatꝰ lau¬
rentius clixit. Noli flere: secl
magis tace. ⁊ gancle qr ua
clo ad gloriam. Dicit ei ypo¬
cum incumbo: Beatus lau¬
rentius clixit ei. Magis in
post dum elamauero te:
aucli ⁊ ueni. Et cum hoc cli¬
xisset: iussit clecius cesar
omne genus cormentorũ
ante tribunal suũ parari
plumbatas. fustes. laminaᷤ.
ungues. lectos: batulos. Et¬

Expanded text:
sit decius cesar una cum ualeriano| praefecto in termas olimpiadis parari sibi tribunal . et pergi nocte| ad termas iuxta palatium salustiani . et iussit sibi beatum lau| rencium offerri; Tunc cępit ypolitus tristis plorare;| Cui beatus laurencius ita dixit; Noli flere sed magis tace| et gaudę quia uado ad gloriam; Dicit ei ypocum incumbo; Beatus lauren| cius dicit ei; Magis in post dum clamauero te . audi et ueni; Et cum| hęc dixisset . iussit decius cesar omne genus tormentorum| ante tribunal suum parare plumbatas . fustes . lamminas .| ungues . lectum . batulo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃am dei famulam impiis
cruciatib ageret id circo
ip̃i periculũ sustinerẽt. Tũc¬
fugiens. ex uno latere ter¬
Ip̃e autem per posteram secre¬
tarii occulte exiens: populũ
in ianuis dereliquit. Beatis¬
sima uero agatha ingressa
clit manus suas ad deũ et¬
me creasti ⁊ custoclisti ab ĩ¬
fantia mea. ⁊ fecisti me in
iuuentute uiriliter agere.
qui tulisti a me amorẽ scłi¬
huius. qui corpus meum
apollutione separasti. qͥ fe¬
cisti me uincere corm̃ta car¬
te deprecor ut accipias sp̃m¬
est ut me iubxas istud scłm
derelinquere: ⁊ad tuã glori

Expanded text:
m dei famulam im| piis cruciatibus ageret Et idcirco omnes periculum sus| stinerent. Tufugiens . ex uno latere terIpsi autem a postera secretarii fugiens . populum| in ianuis dereliquid. Sancta uero dei ingressa dit manus suas ad dme creasti . et custodisti me ab infancia mea| et fecisti me a iuuentute mea uiriliter agere| Qui tulisti a me moram saeculi qui corpus meum a pulluci| one separasti Qui fescisti me uincire tormenta carte praecor . ut accipias| spiest ut me iubeas istum| saeculum derelinquire . et ad tuam mi
Abbreviated transcription (Latin):
batur exagitatus est. Et parᷤ
parietis ip̃ius cecidit: ⁊ op¬
pressit consiliarium iucliciᷤ
nomine siluanum. ⁊ amicũ
eius nomine falconium. qͦ¬
Sed ⁊ omnis ciuitas catha¬

Expanded text:
batur . commotus est et pars pari| etis cecidit . et oppressit consiliarium iudicis . nomine salui| num . et amicum eius nomine falconium . quSed et omnis ciuitas| cathe
Abbreviated transcription (Latin):
urens igitur quintia¬
nus. iussit beatam a¬
⁊ cliutissime tortam. eandẽ
Quod cum fieret: agatha¬
pie. eruclelis ⁊ dire tyrãne.
nõ es confusus hoc amputa
re in femina. quod ip̃e in ma¬
tre suxisti: Sed ego habeo
mamillas integr̃as intus ĩ
anima mea. ex quib nutͥo
omnes sensus meos: quas ab
infantia dño consecrani. Tt̃

Expanded text:
urens ergo Quintianus iussit eam et diutissime tortam iussit Quod cum fieret Agathapie, crudelis et dire tyranne, non ere in| faeminam quod ipse in matre suxisti. Sed ego habeo| mammillas integras intus in animam meam ex qui| bus nutrio omnis sensus meos . quos ab infantia domin
Abbreviated transcription (Latin):
eram qua hora hec patieba¬
ris: consideraui ⁊ uicli. quia
potest curam salutis tua ma¬
milla suscipere. lc.ui.¬
unc sancta agatha cli¬
dicinam carnalem corpori¬
meo numquam exibui. Et
curpe est: ut quod tam cliu
ab in cunte etate custodiui.¬
sum:⁊ noui meclicinam.
Nolo me uerecunderis. Di
cum tu sis senior ⁊ grancle¬
uus. ego uero licet puella
eẽm. uulnera ip̃a nõ ꝑmit¬
terent in aliquo stimulari
mentemz unde posset uere¬
cunlia excitari: Sed ago
clignatus es sollicituclinẽ
tuam impendere. Hoc tam̃
scito: quia ad corpus meũ
meclicamenta abhomine
facta numqͣm ac¬
ceclent. Dicit ei ille
senior. Et quare nõ ꝑmit.¬
tis ut curem de: Agatha di¬
uerbo curat omnia.⁊ sermo
ne suo solo restaurat imi¬
uersa. Hic si uult:potest
me saluam facere. Tunc sb̾¬
ridens senior clixit. Et me
ip̃e misit adte. Nam ⁊ ego
apłs eins sum. In nomine
eius scias te ẽe saluanclam.
Et cum hoc clixisset: ab ocł̾is
eius ablatus est. Tunc proi¬
ciens se morationem beata

Expanded text:
eram qua hora haec| paciebaris . consideraui et uidi quia potest cura sa| lutis tua mammellas suscipere. Tunc sancta agathe didicina carnale meo corpore numquam exhibui . et tur| pe est . quod tstodiuisum et noui medicinam. Ne me uerecunderis». Agcum tu sis senex et grandeuus? Ego uero licet puella  uulnera ipsa non permittant te| aliquid stimulare in mentem meam . unde possit uerecun| dia excitari. Sed ago dig| natus es mihi sollicitudinem tuam inpendere hoc tamen| scias . quod ad corpus meum medicamenta ab homine facta| numquam accedunt. Dicit ad eam ille senior. Quare non| permittis ut curem te. Beata agate diuerbo curat omnia| et sermo suus solus . restaurat uniuersa hic si uult potest me| saluam facere. Tunc subridens senior dixit . et me ipse misit| ad te. Nam ego apostolus eius sum et in nomine eius scias| te esse saluandam. Et cum haec dixissit . ab oculis eius| sublatus est. Tunc proiciens se in oracionem sancta
Abbreviated transcription (Latin):
li. Cui ⁊ clixit. Quousq fu¬
riaris contra decreta prin¬
cipum in uictorũ: Inmo¬
la liis. Sin autem: scito
te a criorib tormentis ap
Omnia uerba tua: fatna
iniqua p̾cepta tua: aerẽ¬
etiam ip̃m maculant. un¬

Expanded text:
. cui . et| dixit quousque furiaris contra decreta principum in| uictorum. Immola diis. Sin autem. scito te acrioribus| tormentis aptom| nia uerba tua . uacua iniqua praecepta| tua aerem ipsum maculant
Abbreviated transcription (Latin):
inclusa: ecce circa mecliã
noctem uenit subito senex¬
quidam. quem antecetlebat
puer luminis portitor. ferẽs
cliuersa meclicamenta in
manu sua. Qui se meclicũ
ẽẽ commemorans: cepit eã
his uerbis alloqui. Licet te
nimis corporalib penis af¬
fecerit consularis in sanus:
tu tamen eum grauiorib
suppliciis cruciasti. respon¬
sionib tuis. Et licet ubera
tua torserit ⁊fecerit ampu¬

Expanded text:
in| clusa .·ecce circa media nocte . uenit quidam senex| quam antecedebat puer luminis portitor . ferens| diuersa medicamenta in manu sua qui se medicum| esse commemorans coepit eam his uerbis adloqui licet| te nimiis corporalibus poenis adflixerit claris| insanus te enim grauioribus suppliciis extorsisti . res| ponsionibus tuis et licet ubera tua torserit et
Abbreviated transcription (Latin):
pitantib. cum nõ haberet
unde eos cibaret: ad uita dei
multiplici uircute solito mo
re ut sua poscebat necessitas:¬
trib contra consuetudinẽ
in una clie uicib mulsit.
Et quod solet de optimis tri¬
b uaccis exprimi: ip̃a mi¬
rabili euentu de una sua
expressit uacca. Item cum
suas opera pastorali pascẽt
oues campestri ⁊ herboso lo
uiarum profusa. humec¬
tatis uestib domũ recliit.
Et cum raclius solaris per
foramina domus. intrinse¬
cus intraret: illa obtusa
oculoꝵ acie. arborẽ fuisse
transuersam ⁊ fixã putãs.
in arbore granch ⁊ firma.
in ip̃o teniui solari raclio ues¬
tis pepenclit. Et cum ip̃ius
domus habitatores ⁊ nicini
culo proculsi: hanc in com¬
parabilem dignis laudib
extollebant.

Expanded text:
pitantibus, cum non haberet unde eos cibaret, adjuta Dei multiplici virtute solito more abundanter, ut sua poscebat necessitas,tribus, contra consuetudinem, in una die vicibus mulsit. Et quod solet de optimis tribus vaccis exprimi, ipsa mirabili eventu de una sua expressit vacca. Ecce suas ope pastorali pasceret oves in campestri, loco herboso, viarum profusa, humidis vestibus domum rediit. Et cum umbra solaris per foramina domum intrinsecus intraret, illam umbram obtusa oculorum acie, arborem fuisse transversam et fixam putans, in arbore grandi et firma, in ipsa tenui solari umbra vestis pependit. Et cum ipsius domus habitatores vicini sent perculsi, hanc incomparabilem dignis laudibus extollebant.
Abbreviated transcription (Latin):
uit in messam suam. fca
uero messoꝵ conuentione
nebulosa ac pluuialis
largiter ex nubib effusis
per totam illam in circui¬
tri prouinciam. ac rimiliᷤ
aquarum affluenter per
conualles ⁊ rimas terrarũ
currentib: sua messis sola
arida sine pluuiarũ impe¬
climento ⁊ turbatione remã¬
sit. Et cum om̃s messores

Expanded text:
t in messem suam; et facta t in messem suam; et facta illa messorum conventione, nebulosa ac pluvialis s. Et pluviis largiter ex nubibus effusis, per totam illam in circuitu provinciam, ac rivulis guttarum effluentia per convalles et rimas terrarum currentibus, sola messis sua arida sine pluviarum impedimento et perturbatione perstitit; et cum omnes messores
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃issimũ beate memorie
machillam perrexit. Qui
celeste intuens desideriũ
⁊ pudiciciam, et uite
castitatis amorem ĩ dali
uirgine: pallium album
⁊ uestem cancliclam suꝑ
ip̃ins uenerabile caput ĩ¬
posuit. Que coram deo et
ep̃o ad altare genua humi¬
omnipotenti offereris: fũ¬
damentum ligneum quo
altare fulciebatur manu
tetigit. Quod lignũ in cõ¬
memorationem pristine
uirtutis usq ad presens
tempus uiride. acsi ñ ẽẽt
excisum ⁊ decorticatũ sed
in raclice fixum uirescit:
⁊ usq hoclie languores
⁊ morbos de multis expellit
mosissima famula dei. cũ
clum aduenientib hospi¬
tib coxisset: cani adulan¬
ti ac flagitanti miscd̾iter
id tracliclit. Et cum lar¬
dum de caldaria tractum
ac postea hospitib ẽẽt cli¬
uisum: ac si nõ eẽt demp¬
cum plenissime repertum
est. Et ualcle hii qui hoc
uiderunt admirantes: pu¬
ellam in comparabilẽ uir¬
tute fidei ⁊ mertto bonaꝵ
uirtutum dignis laudib
ac operarios conuoca¬

Expanded text:
ctissimum beatae memoriae Macca perrexit. Qui coeleste intuens desiderium et pudicitiam, et tantae castitatis amorem in tali virgine, pallium album et vestem candidam super ipsius venerabile caput imposuit. Quae coram Deo et episcopo ac altari genua humiOmnipotente offerens, fundamentum ligneum, quo altare fulciebatur, tetigit. Quod lignum in commemoratione pristinae virtutis, usque ad praesens tempus viride, ac si non esset excisum, et decorticatum, sed in radicibus fixum viresceret; et usque hodie languores et morbos de hominibus expellit mosissima famula dicitur adum advenientibus hospitibus coxerat, cani adulanti, ac flagitanti, misericorditer eam tradidit; et cum lardo de caldario tracto, ac postea hospitibus esset divisa, ac si non esset dempta, plenissime reperta est. Et valde hi qui hoc viderunt, admirantes puellam incomparabilem virtute fidei, merito bonarum virtutum, dignis laudibus ac operarios convoca
Abbreviated transcription (Latin):
tum: quia nõdum erat
in sensit eoꝵ quem admo¬
clum erat futurus qm̃
ratur diem aduentꝰ sui
in animam eoꝵ qui illumi¬
nantur alumine ueri ue¬

Expanded text:
rum, quia nondum erat in sensu eorum, quemadmodum erat futurus. Quonratur diem adventus sui, dum in animabus eorum qui illuminantur a lumine veri
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus ac potestates. iam
ad ephesios loquens desc̾p¬
serat: secd ea quoq colocẽ¬
sib clicturus premisit thro¬
nos: de quib neclum qͥc¬
quam fuerat ephesus locu¬
tus. Dum ergo illis quatu¬
or que ad ephesios clixit. id
est principatib potestati¬
b uircutib atq clomina¬
tionib coniungunt᷑ thro¬
ni:quinq sunt orclines.
qui specialiter exprimim¬
tur. Quib lum angeli
⁊ archangeli. cherubin at¬
q seraphin acliuncta sũt:
per ꝓpham clicitur. Tu sig¬
naculum similituclinis.
plenus sapientia ⁊ ꝑfectꝰ
clecore: in cleliciis paracli¬
similitudinis dicitur: ut
lius insinuetur expressa.

Expanded text:
cipatus atque potestates, jam ad Ephesios loquens descripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios ante dixit, id est, principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus conjunguntur throni, quinque sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim adjuncta sunt, per Isaiam dicitur: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis Paradisimilitudinis dicitur, ut lius insinuetur expressa.
Abbreviated transcription (Latin):
sse aũt angłos ⁊ archã¬
gelos: pene omines sa¬
tur. Cherubin uero atq se¬
raphin: sepe ut notum ẽ
libri ꝓpħarum locuntur.
Quatuor quoq orclinum
patum ⁊ potestatẽ ⁊ uirtu¬

Expanded text:
sse namque angelos et archangelos pene omnes eltur. Cherubim vero atque seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum patum, et potestatem, et virtu
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate plurimũ sperent:
gaudium tam̃ nõ habent
clum continentur. ⁊ uiuũt
nisi in lauclib hominũ.
Nõ ergo habent oleũ. Nã
ip̃am leticiam oleo signi¬
ficari arbitror. Propterea¬
inquit unxit te deus deus
tuus oleo leticie. Qui aũt
nõ ꝓpterea gaudet. qr cleo
intrirsecus placet: nõ ht
oleum secum. Pruclentes
aũt acceperunt oleũ secũ
in uasis: cũ lampaclibus
sins. Id est leticiam bonoꝵ
operum in corde atq cõscĩa
Probet se homo inquit: ⁊
tunc in semet ip̃o habebit
gloriam.⁊ nõ in altero.
mierunt omnes: quia ex
utroq genere continentiũ
hominũ. sie eoꝵ qui corã
deo exultant. siue eoꝵ qui
lauclib hominũ ad quies¬
cunt. moriuntur hoc ĩter¬
uallo demporis: donec sub
aduentu domini fiat resur¬
rectio mortuoꝵ.¬

Expanded text:
bonitate plurimum sperent, bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscienprobet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. mierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
identur itaq mͥ qͥnq
uirgines: significare
quinq ꝑtitam continen¬
tiam a carnis illecebris.
Continenclus est enĩ ani¬
mi appetitus: auolupta¬
te oculoꝵ: a uoluptate au¬
rium a uoluptate olfaci¬
encli. gustancli. tangenli.
Sed ista continentia partim
coram deo sit. ut illi placea¬
tur interiore gaucdio con¬
scientie. partim corã hoĩb
tantũ. ut głia humana
capiatur: quinq dicunt᷑
sapientes.⁊ quinq stulte.
utroq tam̃ uirgines: quia
utraq continentia est qͣm¬
uis cliuerso fomite garide¬
at. Lampades aũt sũt quia
manib portantur: opera
q̃ secunclũ istam continen¬
tiam fuũt. Dcm est autẽ:
luceant oꝑa nr̃a corã hoĩb.
Omnes uero acceperũt lam¬
pades suas: ⁊ uenerunt ob¬
uiam sponso. Intelligendũ
est xp̃o xp̃i noĩe censeri: de
quib agitur. Nõ enĩ posst̃
qui xp̃iani nõ sũt:sponso
ed quinq fatue accep¬
tis lampadib suis:
nõ sumpserunt oleũ secũ.
Multi enim quãuis de xp̃i

Expanded text:
idetur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso ed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi
Abbreviated transcription (Latin):
dhec beata agnes: lc .ii.¬
tale fercur iuuenz de¬
lisse responsum. Discede
ame fomes peccati. nutri¬
mentum facinoris: pabu¬
lum mortis. Discede ame:
quia iam ab alio amato¬
re preuenta sim. Qui mͥ
satis meliora te obtulit
ornamenta. ⁊ anulo fidei¬
ge te nobilior.⁊ gen̾e et
clignitate. Ornauit in es¬
timabili dextrochyrio dex.¬
teram meam:⁊collum me¬
um emxit lapiclib p̾ciosis.
Tracliclit aurib meis in es¬
timabiles margaritas : et
circumcleclit me uernan¬
tib adq choruscantib gẽ¬
mis. Posuit signum suũ¬
in faciem meam: ut nul¬
lum p̾ter ip̃m amatorẽ ad¬
mittam. Incluit me cicla¬
de auro texta: ⁊ immensis
monilib ornauit me. Os¬
tenclit mͥ thesauros in com¬
parabiles: quos michi se do
toris uł aspicere aliũ potero.¬
⁊ illum derelinquere: cum
ce. Cuius est generositas
celsior. possibilitas fortior.
aspectus pulchrior. amor
suamior: ⁊ omni gr̃a elegã¬
tior. Aquo michi iam tha¬

Expanded text:
Ad haec beata Agnes Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris| pauolo mortis. discede a me quia iam ab alio amatore . praeuenta| sum qui mihi satis ante miliora obtullit ornamenta et a| nolo fideige te nobilior et genere et dignitate. Ornavit inaestimabili dextrocherio dexteram meam, et collum meum cinxit lapidibus pretiosis. Tradidit auribus meis inaestimabiles margaritas, et circumdedit me vernantibus atque coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparabiles, quos mihi se datutoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum ta; cujus est generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam tha
Abbreviated transcription (Latin):
mbrosius seruus
cris. Diem festũ
sacratissime uir¬
ginis celebremus. Hinc
psalmi resonent: inde cõ¬
crepent lectiones. Hinc po¬
p̾uloꝵ turbe letentur: inde
sustententur pauperes xp̃i.
Omnes ergo gratulemur
in domino: ⁊ ad eclificati¬
onem uirginũ qualiter
passa sit agues beatissima
ad menoriam reuocemuᷤ.
tam inuenit: quia solũ
uite dilexit auctorẽ. In fã
tia computabatur ĩ anniᷤ.
sed erat senectus mentis
in mensa. Corpore quiclẽ
iuuencula: s animo ca
ti urbis filio ad amatur.
Cuius parentes cdum reqͥ¬
sisset ⁊ inuenisset: cepit
offerre plurima. ⁊ pluri¬
ora ꝓ mictere. Deniqz cle¬
agne uelut quedam ster¬
cora sunt recusata. Uncle
fc̃m est: ut iuuenis maio¬
ri urgeretur stimulo. Et
putans eam meliora uel¬
le accipere ornamenta: om¬
secum defert gloriani. Et
per se ip̃m ⁊ per amicos. ⁊
aures uirginis appellare.
nes familias. atq om̃s
muncli delitias repromit¬
tere: si consensum suum
eius coniugio nõ negaret.

Expanded text:
opus servus cris. 1. Diem festum sacratissimae virginis celebremus: hinc psalmi resonent, inde concrepent lectiones: hinc populorum turbae laetentur, inde subleventur pauperes Christi. Omnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedificationem virginum qualiter passa sit Agnes beatissima, ad memoriam revocemus. ta vitae dilexit Auctorem. Infantia quidem computabatur in annis, sed erat senectus mentis in moribus: corpore quidem juvencula, sed animo cantis urbis filio ada| matur. Cuius parantis ipse dum requisisset et inuenis| set . coepit offerre plurima et pluriora promittere. Denique| de lud quaedam stercora recusauit. Vnde factum est| ut iuuenis maiore urgueretur  stimulo et putans eam| meliora uelle accipere ornamenta . omsecum defert graciae . et per se et per amicos ac auris uirginis appellari nes, familias, atque omnes hujus mundi delicias repromittere, si consensum suum ejus conjugio non negasset. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sum. Iam corpus eius cor¬
pori meo sociatum est:⁊ sã¬
guis eius ornauit genas
meas. Cuius mader uirgo
est: cuius pader feminam
nescit. Cui angeli seruiũt.
cuius pulchritudinem sol
⁊ luna mirantur. Cuiꝰ odore
reuiuiscunt mortui: cuius
tactu confirmant᷑ infirmi.
Cuius opes numquã defici¬
crescunt. Ip̃i soli seruo fidẽ:
ip̃i me tota deuotione com¬
mitco. Quem cum aman̾o
casta sum. cum tetigero mũ¬
da sũ. Cũ acceꝑo uirgo sũ. Nec de er̃t post
nuptias filii ubi parcus si¬
ne dolore succeclit. ⁊ fecun¬
ditas cotidiana cumulat᷑.
uliens hec in

Expanded text:
orpori meo sociatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus mater virgo est, cujus pater feminam nescit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur infirmi, cujus opes numquam deficidecrescunt. Ipsi soli servo fidem meam, ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens in
Abbreviated transcription (Latin):
e ergo timueritis eos.
In sequentib demon¬
strabitur cur cliscipulos
phibuerit persecutores
suos timere: quia uana
⁊ fragilis res. cito decidua
est. Nichil enim opertum
quod nõ reuelabitur: et
occultum quod nõ scietur.
Et quomodo in p̾senti se¬
culo multoꝵ uitia nesci¬
untur : S de futuro tp̃re
scriptum est: quando iu¬
dicabit deus absconclita
hominum. ⁊ illuminabit
occulta tenebrarũ: ⁊ mani¬
festa faciet consilia corcli-¬
um. Et est sensus. Nolite ti¬
mere seuiti an persecucoꝵ.
⁊ blasphemantium rabiẽ:
quia ueniet cdies inclicii. ĩ
quitia demonstrabitur. Qd̾
clico nobis intenebris lici¬
te in lumine: ⁊ quod ĩ aure
anclicis. p̾dicate suꝑ tecta.
Quod auclicis in misterio.
aꝑtius p̾dicate: quod clis¬
citis absconse. publice loqͥ¬
mini. Quod uos erudiui
in paruo iudee loco. in uni¬
uersis urbib in toto mun¬
do audaciter dicite.

Expanded text:
e ergo timueritis eos. In sequentibus demonstrabitur cur discipulos prohibuerit persecutores suos timere, quia vana et fragilis res cito decidua est. Nihil enim opertum quod non revelabitur, et occultum quod non scietur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur, sed de futuro tempore scriptum est, quando judicabit Deus abscondita hominum, et illuminabit occulta tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere saevitiam persecutorum, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod discitis absconse, publice loquimini. Quod vos erudivi in parvo Judaeae loco, in universis urbibus, in toto mundo audacter dicite.
Abbreviated transcription (Latin):
ud ergo expectanclũ
est in finem scħ̾: Sed
in finem quod expectatur.
iudicium erit iudicando¬
iudicium erit premiorũ
penarumq et̾naꝵ. Quale
ergo nunc indicium est:
Iam insuperiorib lectionib
quantum potui cõmoniri
caritatem ur̃am: clici etiã
iuclitium nõ dampnatio¬
nis. secd liscretionis. Unde
scriptum est. Iudica me
deus ⁊ discerne cansam me-¬
am de gente nõ sc̃a. Multa
aũt sunt inclicia dei. Unde
dicitur in psalmo. Iudici¬
a tua sunt abyssus multa.
Dicit etiam apłs. O altitu¬
do cliuitiarum sap̃ie ⁊ sci¬
entie dei: quam inscruta¬
bilia sunt inlicia eius. Ex

Expanded text:
d ergo exspectandum est in fine saeculi? Sed in fine quod exspectatur judicium, erit judicandojudicium erit praemiorum poenarumque aeternarum. Quale ergo nunc judicium est? Jam in superioribus lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Multa autem sunt judicia Dei: unde dicitur in Psalmo, Judicia tua abyssus multa . Dicit etiam Apostolus, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
que nõ est in eo. ⁊ inqua ñ
manent uerba eius. lc .xii.
ratio illa. quã docuit.
ubi clicimus. pater noster
qui es in celis. Ab huiꝰ ora¬
tionis uerbis ⁊ sensib nõ
recedamus peticionib nris:
⁊ quicquid petierimus fiet
nobis. Tunc enim dicenda
sunt uerba eius in nobis
manere. quando facimus
que p̾cepit et diligimꝰ que
ꝓmisit. Quando añt u̾ba
eius manent ĩ memoria.
nec inueniunt᷑ in uita. nõ
computatur palmes ĩ uite.
quia uitam nõ attrahit ex
radice. Ad hanc differenti¬
am ualet qd̃ scrip. tum
est. Et memoria reti¬
nentib mandata eius ut
fatiant ca. Multi enim
memoria retinent. ut cõ¬
tempnant: uel etiam de¬
rideant aut oppugnẽt ea.
In his uerba xp̃i nõ manẽt
qr tangunt quodam modo
nõ coherent. Et ideo illis ñ
erunt in beneficiũ s intes¬
timonium. Et quia sic sũt¬
in eis. ut nõ maneant in
eis: ad hoc tenentur ab eis
ut iulicentur ex eis.

Expanded text:
quae non est in eo, et in qua non quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus. Nam utique  quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis . Ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus petitionibus nostris, et quidquid petierimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit: quando autem verba ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non computatur palmes in vite, quia vitam non attrahit ex radice. Ad hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis, ut judicentur ex eis.
Abbreviated transcription (Latin):
usib ꝓsunt nullis fabri¬
lib operib deputant᷑. Unũ
de dnob palmiti cõgruit
aut uitis. aut ignis. Si
in nite nõ est: in igne erit.
Ut ergo in igne nõ fit: in
uite sit. Si manseritis in
me inquit.⁊uerba mea ĩ
uobis manserint: quod cũ¬
q uolueritis petecis ⁊ fiet
uobis. Manendo quippe ĩ
xp̃o quid uelle possũt nisi
quod conuenit xp̃o: Quid
uelle possunt mariendo ĩ
saluatore nisi quod nõ est.
alienum a salute:
quia sumus in xp̃o:
namq huius scł̃i. nobis
aliquando surripit. ut hoc
petamiis quod nobis nõ ex¬
peclire nescimus. Sed absit
ut fiat nobis. si manemus
in xp̃o: qui nõ facit quando
petimus. nisi quod expedit
nobis. Manentes ergo in eo
cum uerba eius in nobis
manent. quodcũq uolue¬
rimus petemus ⁊ fiet nob̾:
quia si petimus ⁊ nõ fiat.
nõ hoc petimus quod habet
mansio in eo. nec quod ha¬
bent uerba eius. que manẽt
in nobis: sed quod habet cu¬
piditas ⁊ infirmitas carniᷤ

Expanded text:
usibus prosunt, nullis fabriusibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum de duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis; si in vite non est, in igne erit: ut ergo in igne non sit, in vite sit. 4. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint, quodcumque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non est alienum a salute? quia sumus in Christnamque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus. Sed absit ut fiat nobis, si manemus in Christo, qui non facit quando petimus, nisi quod expedit nobis. Manentes ergo in eo, cum verba ejus in nobis manent. quodcumque voluerimus petemus, et fiet nobis. Quia si petimus et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis; sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
e quisquam putaret
saltem paruum ali¬
quem fructum posse a se¬
met ip̃o palmitem ferre:
cum clixisset. hic fert fruc¬
tum multum. non ait.
quia sine me parum pote¬
stis facere: sed nichil pote¬
stis facere. Siue ergo par̃.
siue multum. sine illo fi¬
eri nõ potest sine quo fie¬
ri nichil potest: quia ⁊ si
parum atculerit palmes.
eum purgat agricola. ut
plus afferat.Tamen nisi
in uite manserit.⁊uix̾it
de raclice: quantum libet
fructum a semet ip̃o non
potest ferre. Quamuis aũt
xp̃s uitis nõ esset. nisi hõ
ẽẽt: tamen istam gr̃am
palmitib nõ p̾beret nisi
etiam deus eẽt. uerum qr
ita sine ista gr̃a nõ potest
uiui. ut mors in potesta¬
te sit liberi arbitrii: siqͥs
mitcetur foras sicut palme̾
⁊ arescet. ⁊colligent eum.
⁊ in ignem mittent:⁊ ardec.
tanto sunt contẽpti¬
biliora. si in nite nõ man¬
serint: quanto gloriosio¬
ra si manserint. Deniq
sicut de his etiam per ieze¬
chielem ꝓpħam dñs licit.
precisa nullis agricolaꝵ

Expanded text:
e quisquam putaret saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset, hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere; sed, nihil potestis facere. Sive ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre. Quamvis autem Christus vitis non esset, nisi homo esset; tamen istam gratiam palmitibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint: denique, sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum
Abbreviated transcription (Latin):
oc ergo nunc clñs per
se ip̃m p̾cipit: quod
archas ꝓphasq manclanit.
Quid est enim sint lũbi
ur̃i p̾cincti. nnsi cleclina te
a malo: Quicl est sint lu¬
terne arclentes nisi facite
bonum: Quicl est sint lũ¬
bi ur̃i p̾cincti nisi quiesci¬
te agere peruerse: Quicl
est sint lucerne arclentes.
nisi liscite benefacere: Pre¬
cinguntur igitur ficleliũ
lumbi. dum concupiscẽ¬
tia mala comprimitur:
lum iniqua cogitatio
cohibetur lum libitlini
resistit animus dũ las¬
ciuic denegatur effectus.
dum calcatur luxurta.
clum auaricia contemp¬
nitur. ⁊ rapina. dum ꝓ¬
ximi lesio cdebilitatur dũ
superbia uincitur clum
inuidia superatus. Ardẽt
uero lucerne fidelium.
clum recte ficlei regulam
seruant. cdum in sinui ma¬
tris eccł̃ie longanimiter
uinunt. dum terrena cõ¬
cempnunt ⁊celestia con¬
cupiscunt clum solliciti
pacem custodiunt clum
se inuicem pure cliligñt.
dum mutuo se honore pre¬
ueniunt dum mansuetu¬
dine cordis ⁊ humilitate

Expanded text:
oc ergo nunc Dominus per seipsum praecipit , quod archas prophetasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate