comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti michi iniquitatẽ &. laborem. uidere p̃dam &
iniustitiã contra me Q. factum est iuditium
& contradicho potentior. Propter hoc lacerata
ẽ. lex & ñ peruenit usq adfinem iuditiũ. Quia
impius p̃ualet aduersus iustum: ꝓpterea egre¬
ditur uiditium ꝑuersum. Aspicite ingentib &.
uidete. & ammiramini & obstupescite: quia
opus factum ÷ indieb urĩs. quod nemo credet cũ
narrabitur. Quia ego suscitabo caldeos gentem
amaram & uelocem. ambulantem suꝑ latitudinẽ
terr&: ut possideat tabernacula ñ sua. Horribił
& t̾ribł est: exsemet ipsa iuditiũ & onus eus
egrediet᷑. Leuiores pardis equi eius: & ueloci¬
ores lupis uesꝑtinis & diffundent᷑ &quites ciꝰ.¬
ł quites nanq eius de longe uenient. uolabunt
quasi aquila festinans ad comedendũ. Om̃s ad
p̃clam uenient. facies eoium uentus urens. &.
congregabit quasi arenan captiuitatem. et
ipse deregib triũphabit: & tiranni ridiculũ
cius erunt. Ipse suꝑ omem̃ munitionem ridebit.

Expanded text:
 laborem videre praeda et iniustitia contra me et factum est iudicium et contradictio potentior propter hoc lacerata est lex et non pervenit usque ad finem iudicium quia impius praevalet adversus iustum propterea egreditur iudicium perversum aspicite in gentibus et videte et admiramini et obstupescite quia opus factum est in diebus vestris quod nemo credet cum narrabitur quia ecce ego suscitabo Chaldeos gentem amaram et velocem ambulantem super latitudinem terrae ut possideat tabernacula non sua horribilis et terribilis est ex semet ipsa iudicium et onus eius egredietur leviores pardis equi eius et velociores lupis vespertinis et diffundent: equites namque ejus de longe venient, volabunt quasi aquila festinans ad comedendum. Omnes ad praedam venient, facies eorum ventus urens: et congregabit quasi arenam, captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt: Ipse super omnem munitionem ridebit,
Abbreviated transcription (Latin):
congregat auaritiam malam domui suȩ: ut
sit in excelso nitus eius. & lib̾ari se putat de
manu mali. Cogitasti confusionem domui tuȩ.
concidisti popłos multos: & peccauit anima
tua. Quia lapis de pariete clamabit. ⁊ lignũ
quod int̾ uincturas edificiorũ ÷ respondebit.
He qui edificat ciuitatem in sanguinib: &x p̃pa¬
rat urbem ininiquitate. Nunquid ñ hȩc a dño s̃
exercituum: laborabunt enim popłi in multo
igni. & gentes in uacuũ: & deficient. Quia re¬
plebit᷑ t̾ra ut cognoscat głam dñi. quasi aque

Expanded text:
congregat avaritiam malam domui sue, ut sit in excelso nidus eius, et liberari se putat de manu mali. Cogitasti confusionem domui tue, concidisti populos multos, et peccavit anima tua, quia lapis de pariete clamabit, et lignum quod inter juncturas edificiorum est respondebit. Ve qui edificat civitatem in sanguinibus: et preparat urbem in iniquitate. Numquid non hec a Domino sunt exercituum? laborabunt enim populi in multo igni: et gentes in vacuum et 184 deficient. Quia replebitur terra ut cognoscant gloriam Domini: quasi aque
Abbreviated transcription (Latin):
Ntrasius inasacyc lipaym
Scribimus. ꝓpriũ cantico
eius opusculum dedicantes
sẽrmonemq epicuri ⁊psal¬
terio id÷ lirico more cõpo¬
ĩtum totis uirib aggredientes : Sibilet
git᷑ ydra . & sardanãpallus insultet. tu¬
nor iucus quã nomine : nos coeptũ carpa
mabo & ñ exaudies. uociferabor adte ium
paciens ⁊ ñsaluabis. & de iustitia euis iuditio.
causatus sum. postea laudabo dequitatẽ eius
& cantores cęteros meo carmine suꝑabo:¬

Expanded text:
nerabilis, in Abacuc librum scribimus, proprium cantico ejus opusculum dedicantes, sermonemque epicum et psalterii, id est, lyrico more compositum, totis viribus aggredientes. Sibilet igitur excetra, et Sardanapalus insultet, turpior vitiis quam nomine: nos coeptum carpamabo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? et de justitia ejus judicioque causatus sum: postea laudabo aequitatem ejus, et cantores caeteros meo carmine superabo
Abbreviated transcription (Latin):
ONTRA PROPELAM DANI¬
helem duodecimũ librũ
scripit porphẏrius. nolea
eum abipsõ cuius inscrip¬
tus est nomine eẽ com¬
positum. sed aquodam
qui temꝑib antio chiqͥ
appellatus est epyphanes fuerit inuidȩa.
& ñtam danihelem uentura dixisse: quã
illum narrasse p̾terita. Deniq quicqͥd usq
ad antio chum dixerit: ueram hystoriã con¬
tinere. Si quid autem ultra opinatus sit : ex
futura nescierit eẽ mentitum. Cui sollertis
nono decimo & uicesimo. apollinaris qͦq
uno grandi libro hoc ÷ uicesimo sexto & an¬
te hos exparte methodius. Uerũ quia nob¬

Expanded text:
ontra prophetam Danielem duodecimum librum scripsit Porphyrius, nolens eum ab ipso, cujus inscriptus est nomine, esse compositum: sed a quodam qui temporibus Antiochi qui appellatus est Epiphanes, fuerit in Judaea, et non tam Danielem ventura dixisse, quam illum narrasse praeterita. Denique quidquid usque ad Antiochum dixerit, veram historiam continere: si quid autem ultra opinatus sit, quia futura nescierit, esse mentitum. Cui solertissinono decimo, et vicesimo; Apollinarius quoque uno grandi libro, hoc est, vicesimo sexto, et ante hos ex parte Methodius. Verum quia nob
Abbreviated transcription (Latin):
iudex. ñ cęlum. non eos qui u̾sant᷑ in gło.
s t̾ram anathemate. qui faciunt oꝑat̃
rena. Iudei. ⁊ iudaitantes heretici ante
rum ⁊ restituturũ omĩa. Unde ⁊ xp̃o in
euangłio ꝓponit᷑ questio. Quid. qđ pharisȩi
dicunt qͦđ helias uenturus ÷: Quib ille
respondit. helias quidem ueni& : ⁊ si credi

Expanded text:
judex, non coelum, nec eos qui versantur in coelo; judex, non coelum, nec eos qui versantur in coelo; sed terram anathemate, qui faciunt opera terrena. Judaei, et judaizantes haeretici ante rum, et restituturum omnia. Unde et Christo in Evangelio proponitur quaestio: Quid quod Pharisaei dicunt, quod Elias venturus est? Quibus ille respondit: Elias quidem veniet, et si credi
Abbreviated transcription (Latin):
antequã ueniat dies iuditi ⁊ ꝑcutiat dñs
t̃ram anatbemate. siue om̃ino uł subito ut
lxxͣ transtulerunt. hoc enĩ significat aẜh
tentiã sonat. omem ꝓpħarũ chorũ qui con¬
ũtat cor patrũ ad filios. Abrahã uidelicoꝵ
isaac ⁊ iacob: ⁊ om̃iũ patriarcharũ ut ere¬
dant posteri eor̾ in dnm̃ saluatorem. inquẽ
⁊ illi crediderunt. Abrabam enĩ uidit diem
diũ : ⁊ lȩtatus ÷. Siue corpatris ad filium. id
est cor dĩ ad omem̃ qui spm̃ ad optionis ac¬
ceꝑit. Et cor filiorũ ad patres eorũ ⁊ it & iudçi
& ixp̃iani qui nc̃ uit̾ se discrepant. pari in
xpm̃ religione consentiant. Unde dr̃ ad a¬
płos: qui seminarium in toto orbe euangłii
ꝓdiderunt. Propatrib tuis nati sunt tibi
filii. Sienĩ helias ñ corpatrũ ad filios ante
conũterit: & cor filiorũ ad patres eorũ. cũ
uenerit dies magnus ⁊ horribił. magnꝰ scĩs
horribił peccatorib ꝑcuti& uerus ⁊ ustus

Expanded text:
antequam veniat dies Domini, et percutiat Dominus antequam veniat dies Domini, et percutiat Dominus terram anathemate, sive “omnino” vel “subito”, ut LXX transtulerunt, hoc enim significat “ΑΡΔtentiam” sonat, omnem prophetarum chorum, qui convertat cor patrum ad filios, Abraham videlicet, Ysaac et Iacob et omnium prophetarum, ut credant posteri eorum in Dominum Salvatorem, in quem et illi crediderunt. Abraham enim vidit diem Domini, et letatus est. Sive “cor patris ad filium”, id est cor Dei ad omnem qui spiritum adoptionis accepit, et “cor filiorum ad patres eorum”, ut et Iudeiet Christiani, qui nunc inter se discrepant, pari in Christum religione consentiant. Unde dicitur ad apostolos, qui seminarium in toto orbe Evangelii prodiderunt: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . » Si enim Elias non cor patrum ad filios ante converterit et cor filiorum ad patres eorum, cum venerit dies orribilis peccatoribus, percutiet verus et justus
Abbreviated transcription (Latin):
q quia sꝑualit̾ om̃s cęleste manna comedebant
& uniũsus popłs isrł de eadẽ sꝑuali ⁊ sequenti
iustitiȩ libidinis reuma siccat᷑. Locutus ÷ autẽ
dñs ad uniũsũ isrł qui sensu cernit dm̃ ox deqͥb
in aeuangłio łr. beati mundo cordae qm̃ ipsi dm̃
iudebunt. Ece ego mittam uob eliã
ribilis ⁊ conũtoꝵ cor patrũ ad filios ⁊ cor filioꝵ
ad patres eorum: neforte ueniã ⁊ ꝑcutiam t̾rã
anathemate . Lxx. Ecce ego mittam uob heliã
thesbiten. anteꝗͣ ueniat dies dnĩ magna ⁊ illus¬
tris qui conũta. cor patris ad filium ⁊ cor homi¬
nis tid ꝓximũ suũ : neforte ueniens ꝑcutiã t̾rã
penitus. Post moysen cuius mandata sꝑualit̃
dum: in moyse legẽ inhelia ꝓpħiam signifi¬
cans dicente abraham adquendã diuitem pur¬
imonte loquentes secum habet moysen et
heliam in candidis uestib. Qui ⁊ dicebant ei
quȩ passurus eẽt in ierłm. Lex enĩ ⁊ omis ꝓ¬
pħarũ chorus xp̃i p̃dicat passionem. Igit᷑

Expanded text:
 quia spiritualiter omnes coeleste manna comedebant, et universus populus Israel de eadem spirituali, et sequente justitiae, libidinis rheuma siccatur. Locutus est autem Dominus ad universum Israel, qui sensu cernit Deum, et de quibus in Evangelio dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ecce ego mittam vobis Eliam ribilis: et convertet eor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum: ne forte veniam et percutiam terram anathemate. LXX: Ecce ego mittam vobis Eliam Thesbiten, antequam ueniat dies Domini magnus et inlustris, qui conuertet cor patris ad filium et cor hominis ad proximum suum, ne forte ueniens percutiam terram penitus. dum, in Moysi Legem, in Helya prophetiam significans, dicente Abraham ad quendam divitem pursfiguratus in monte loquentes secum habet Moysen et Helyam in candidis vestibus, qui et dicebant ei quę passurus esset in Ierusalem. Lex enim et omnis prophetarum chorus Christi predicat passionem. Igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ti michi iniquitatẽ &. laborem. uidere p̃dam &
iniustitiã contra me: Ꝙ. factum est iuditium
& contradictio potentior. Propter hoc lacerata
ẽ. lex & ñ peruenit usq ad finem iuditiũ. Quia
impius p̃ualet aduersus iustum: ꝓpterea egre¬
ditur uiditium ꝑuersum. Aspicite in gentib &.
uidete. & ammiramini & obstupescite: quia
opus factum ÷ in dieb ur̃is. quod nemo credet cũ¬

Expanded text:
laborem videre praeda et iniustitia contra me et factum est iudicium et contradictio potentior propter hoc lacerata est lex et non pervenit usque ad finem iudicium quia impius praevalet adversus iustum propterea egreditur iudicium perversum aspicite in gentibus et videte et admiramini et obstupescite quia opus factum est in diebus vestris quod nemo credet cu
Abbreviated transcription (Latin):
FRNR FILIUS TUUS
sisinnius monachus
tuȩ michi digna¬
tionis epłam red¬
dicdit. Qua lecta :
gauisus sum esse
te sospitem et me¬
morem mei omiũq¬

Expanded text:
r, filius tuus, Sisinnius monachus, tuae mihi dignationis epistolam reddidit: qua lecta, gavisus sum esse te sospitem, et memorem mei, omniumqu
Abbreviated transcription (Latin):
gem uida. Loachim filius io¬
sie cuuis t̃tio decimo anno
ꝓpħare orsus ẽ ieremias sub quo etiã olda
mulier ꝓpħauit ipse ÷ qui alio nomine
appellatur eliachim ⁊ regnauit super
tribum uida ⁊ ierłm annis undecim. Cu

Expanded text:
am. Joacim filius Josiae cujus tertio decimo anno prophetare orsus est Jeremias, sub quo et Olda mulier prophetavit, ipse est qui alio nomine appellatur Heliachim, et regnavit super tribum Juda et Jerusalem annis undecim: cu
Abbreviated transcription (Latin):
congregat auaritiam malam domui suȩ : ut
sit in excelso nidus eius. & lib̾ari se putat de
manu mali. Cogitasti confusionem domui tuȩ.
concidisti popłos multos: & peccauit anima
tua. Quia lapis de pariete clamabit. ⁊ lignũ
quod int̾ iuncturas edificiorũ ÷ respondebit.
Ne qui edificat ciuitatem in sanguinib: & p̃pa¬
rat urbem in iniquitate. Hunquid ñ hȩc a dño s̃
exercituum: laborabunt enim popłi in multo
igni. & gendes in uacuũ: & deficient. Quia re¬
plebit᷑ c̾ra ut cognoseat głam drũ. quasi aque

Expanded text:
congrecongresit in excelso nidus eius, et liberari se putat de manu mali. Cogitasti confusionem domui tue, concidisti populos multos, et peccavit anima tua, quia lapis de pariete clamabit, et lignum quod inter juncturas edificiorum est respondebit. Ve qui edificat civitatem in sanguinibus: et preparat urbem in iniquitate. Numquid non hec a Domino sunt exercituum? laborabunt enim populi in multo igni: et gentes in vacuum et 184 deficient. Quia replebitur terra ut cognoscant gloriam Domini: quasi aque
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicatur mͥ: &. quid respondeam ad ar¬
guentem me. & respondit michi dñs: & dix.
Scribe uisum explana eum suꝑ tabulas: ut
ꝑcurrat qui legerit eum. Quia adhuc iusus
procul:⁊ or apparebit infinem & ñ mentiet᷑. Si
moram fecerit: expecta illũ. quia ueniens ue
in fide sua uiuet.  quomodo uinum decipit po¬
tantem. sic erit uir suꝑb & ñ decorabit᷑. Qui di¬
latauit quasi infernus ammam suam. & ipse quasi
mors: ⁊ ñ adimplet᷑ Ꝙ congregabit adse om̃s
gentes. & coaceruabit adse onĩs poplõs. Nunquid
ñ om̃s isti suꝑ eum parabolam sument. & loque¬
lam enigmatum euis. & dicet᷑. ut ei qui multi¬
plicat non sua usquequo ⁊ aggrauat contra se
densum lutum: Nunquid ñ repente consurgent
qui mordeant te. & suscitabunt᷑ lacerantes te
& eris in rapinam eis: Quia tu spoliasti gentes
multas: spoliabunt te om̃s qui reliqui fuerint
de popłis ꝓpt̾ sangiunem hominis & iniquitatẽ
t̾ra. ciuitatis ⁊ om̃iu̾ habitantiũ in ea. Ue qui

Expanded text:
quid dicatur mihi et quid respondeam ad arguentem me et respondit mihi Dominus et dixit scribe visum et explana eum super tabulas ut percurrat qui legerit eum quia adhuc visus procul et apparebit in finem et non mentietur si moram fecerit expecta illum quia veniein fide sua. « Et quomodo vinum decipit potantem, sic erit vir superbus, et non decorabitur, qui dilatavit quasi infernus animam suam, et ipse quasi mors non adimpletur. Et congregabit ad se omnes gentes et coacervabit ad se omnes populos numquid non omnes isti super eum parabolam sument et loquellam enigmatum eius et dicetur vae ei qui multiplicat non sua usquequo et adgravat contra se densum lutum numquid non repente consurgent qui mordeant te et suscitabuntur lacerantes te et eris in rapinam eis quia tu spoliasti gentes multas spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis propter sanguinem hominis et iniquitatem terrae civitatis et omnium habitantium in ea vae qui
Abbreviated transcription (Latin):
& cõportabit aggerem &x capiet eam. Tunc
mis ⁊ a. n moriemur. Dnẽ in iuditium posiulti
eum: & fortem ut corriperes fundasti cum. Nlun¬
di sunt oculi tui ne udeas malum : & respicest
adiniquitatẽ ñ poteris. Quare ñ respicis suꝑ ii
qua agcutes: ił taces. impio deuorante uistiore se.
& facis homines quasi pisces maris .&. quasi rep¬
tile ñ habens principem: Toctim in hamo suble
uauit. traxit illud in sagena sua: & congre¬
gauit in reti suo Suꝑ hoc lȩtabit̾ & exultabit.
propt̾ hoc un molabit sagene su&e & sacrifica¬
bit ret suo: quia in ipsis incrassata ÷ pars eis.
& cib eius electus. Propt̃ hoc expandit sage.¬
nam suam: & suꝑ gentes int̾ficere ñ parcet.¬

Expanded text:
et comportabit aggerem, et capiet eam. Tunc et comportabit aggerem, et capiet eam. Tunc eus et non moriemur Domine in iudicium posuisti eum et fortem ut corriperes fundasti eum mundi sunt oculi tui ne videas malum et respicere ad iniquitatem non poteris quare non respiqua agentes, et taces impio devorante justiorem se? Et facies homines quasi pisces maris, et quasi reptile non habens principem. Non dico sinevavit, traxit illud in sagena sua, et congregavit in rete suum. Super hoc laetabitur et exsultabit. Propterea immolabit sagenae suae, et sacrificabit reti suo: Quia in ipsis incrassata est pars ejus, et cibus ejus electus. Propter hoc ergo expandit sagenam suam, et semper interficere
Abbreviated transcription (Latin):
ti michi iniquitatẽ &. laborem. uidere p̃dam &
inuistitiã contra me: Q. factum est iuditium
& contradicho potentior. Propter hoc lacerata
ẽ. lex & ñ peruenit usq ad finem iuditiũ. Quia
impius p̃ualet aduersus iustum: ꝓpterea egre¬
ditur uiditium ꝑuersum. Aspicite ingentib &.
uidete & ammiramini & obstupescite: quia
opus factum ÷ in dieb urĩs. quod nemo credet cũ
narrabitur. Quia eͣgo suscitabo caldeos gentem
amaram &x uelocem. ambulantem suꝑ latitudinẽ
terra: ut possideat tabernacula ñ sua. Horribił
& t̾ribił es : exsemet ipsa iuditiũ &x onus eius
egrediet᷑. Leuiores pardis equi eus: & ueloci¬
ores lupis uesꝑtinis & diffundent᷑ &equites ciꝰ.
ł quites nanq cius de longe uenient. uolabunt
quasi aquila festinans ad comedendũ. Om̃i ad
p̃clam uenient. facies eoium uentus urens. &
congregabit quasi arenam captiuitatem. et
ipse deregib triũphabit: & tiranni ridiculũ
eius erunt. Ipse suꝑ omem̃ munitionem ridebit.

Expanded text:
 laborem videre praeda et iniustitia contra me et factum est iudicium et contradictio potentior propter hoc lacerata est lex et non pervenit usque ad finem iudicium quia impius praevalet adversus iustum propterea egreditur iudicium perversum aspicite in gentibus et videte et admiramini et obstupescite quia opus factum est in diebus vestris quod nemo credet cum narrabitur quia ecce ego suscitabo Chaldeos gentem amaram et velocem ambulantem super latitudinem terrae ut possideat tabernacula non sua horribilis et terribilis est ex semet ipsa iudicium et onus eius egredietur leviores pardis equi eius et velociores lupis vespertinis et diffundentur equites eius equitequasi aquila festinans ad comedendum. Omnes ad praedam venient, facies eorum ventus urens: et congregabit quasi arenam, captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt: Ipse super omnem munitionem ridebit,
Abbreviated transcription (Latin):
mirem᷑: Plena ÷ ystoria quã greca ꝗͣ lati¬
na uirtutib feminarum: & que integros
libros flagitoe: Michi tantum quia aliud
oꝑis incumbit in fine ꝓlogi dixisse suffi¬
ciat. dnm̃ resurgentemꝰ pͥmũ apparuisse
rubescerent uiri nonquerere. quẽ iã fragilior
sexus inuenerat.

Expanded text:
miremur? Plena est historia tam Graeca quam Latimiremur? Plena est historia tam Graeca quam Latina virtutibus feminarum, et quae integros libros flagitent  Al. flagitet. Mihi tantum, quia aliud operis incumbit, in fine prologi dixisse sufficiat, Dominum resurgentem primum apparuisse rubescerent viri non quaerere, quem jam fragilior sexus invenerat.
Abbreviated transcription (Latin):
pondendum udet᷑
his qui me irridendũ ȩstimant qđ omissis
eustochiũ Qui si scirent holdam uiris ta
uidith & hestꝰ. intypo eccłȩ occidisse adũ¬
sarios ⁊ ꝑiturũ isrł deꝑiculo lib̾asse. ñ ꝗͣ pos
t̃gum ieũ manum curuarent incyconiam:
Taceade anna ⁊ helis abeth. & cȩteris scĩs mu¬
lierib quarũ uelut syderũ igniculos. cla¬
rum marię lumen abscondit Ad gentiles
feminas ueniã ut & aput scłi phẏlosophos
udeant animarũ differentias quęri solere
ñ corporũ: Plato inducit aspasiã disputantẽ:
Sappho. cũ pindaro scribit᷑ & alcheo the¬
mista int̾ sapientissimos greciȩ phyloso¬
romane urb t̾bamirat᷑. Carneades eloquen¬
tissimus phylosophorũ. acutissimus rethorũ
qui apud consulares uiros ⁊ inachademia
plausus excitare consueuerat: non erubuit
in pͥuata domo. audire matronã dephẏlo¬
sophya disputantem: Quid referam catonis
filiam bruti conuigem. cuius uirtus facit
ne patris maritiq corstantiã tantopere

Expanded text:
pondendum videtur his qui me irridendum aestimant, quod  Al.Eustochium. Qui si scirent Oldam, viris tacJudith et Esther, in typo Ecclesiae, et occidisse adversarios, et periturum Israel de periculo liberasse: numquam post tergum meum manum curvarent in ciconiam. Taceo de Anna et Elisabeth, et caeteris sanctis mulieribus, quarum velut siderum igniculos, clarum Mariae lumen abscondit. Ad gentiles feminas veniam, ut et apud saeculi philosophos videant animorum differentias quaeri solere, non corporum. Plato inducit Aspasiam disputantem: Sappho cum Pindaro scribitur, et Alcaeo: Themista inter sapientissimos Graeciae philosoRomanae urbis turba miratur: Carneades eloquentissimus philosophorum, acutissimus rhetorum, qui apud consulares viros et in Academia plausus excitare consueverat, 673-674 non erubuit in privata domo, audiente matrona, de philosophia disputare. Quid referam Catonis filiam, Bruti conjugem, cujus virtus facit ne patris maritique constantiam tantopere
Abbreviated transcription (Latin):
in eis. & apprehendet uir manum ꝓrximi sui
& conseretur manus eius. suꝑ manum ꝓrxuni
sui. Sed ⁊ uidas pugnabit adũsum ierłm.
& congregabunt᷑ diuitiae om̃iũ gentiũ ii
circũitu. aurum ⁊ argentum & uestes multe
satis. & sio erit riuna &qui. muli. & cameli. et
asini. & omĩum iumentorum quȩ fuerint incas¬
tris ilł: sicut ruina hȩc. Et om̃s qui reliqui
fuerint de uniu̾sis gentib quȩ uenerint con¬
tra ierłm. ascendent ab anno in annum
ut adorent regem cdnm̃ exercituũ & cęle¬
brent festiui tatem tabernaculorum. Et exit
Qui non ascenderint de familiis t̾rȩ ad ierłm.
ut adorent dnm̃ regem exercituum. non erit
suꝑ cos ymber. Quod̾ si ⁊ familia agypti ñ
ascenderit ⁊ ñ uenerit: nec suꝑ eos erit. Sed
erit ruina qua ꝑcuti& dñs onĩs gentes quȩ
non ascenderint ad cȩlebrandã festuitaten
tabernaculorũ. Hoc erit peccatũ agypti. et

Expanded text:
in eis et adprehendet vir manum proximi sui in eis et adprehendet vir manum proximi sui et conseretur manus eius super manum proximi sui sed et Iudas pugnabit adversus Hierusalem et congregabuntur divitiae omnium gentium in circuitu aurum et argentum et vestes multae satis et sic erit ruina equi et muli cameli et asini et omnium iumentorum quae fuerint in castris illis sicut ruina haec et omnes qui reliqui fuerint de universis gentibus quae venerint contra Hierusalem ascendent ab anno in annum ut adorent regem Dominum exercituum et celebrent festivitatem tabernaculorum et erit qui non ascenderit de familiis terrae ad Hierusalem ut adoret regem Dominum exercituum non erit super eos imber quod si et familia Aegypti non ascenderit et non venerit nec super eos erit sed erit ruina qua percutiet Dominus omnes gentes quae non ascenderint ad celebrandam festivitatem tabernaculorum hoc erit peccatum Aegypti et
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i cum eo. & in die illa non erit lux: sedfri¬
gus & gelu. Et erit dies una quȩ nota ÷ dño
non dies neq nox: & intempore uesꝑi erit
lux. Et erit. Indie illa exibunt aquȩ uiuȩ de
ierłm. Medium earum ad mare orientale.
& medium earum ad mare nouissimum.
IN estate ⁊ in hieme erunt. Et erit dñs rex
suꝑ omem terram. Indiȩ illa erit dñi uxꝰi
& erit nomen eius unum. Ꝙ reuertet᷑ omis
t̾ra usq ad desertum. de colle remmon ad
austrum ierłm: & exaltabit᷑ & habitabit᷑
in loco suo a porta beniamin usq ad locdm porte
prioris. usq ad portam angulorum. & aturre aia¬
neel: usq ad torcularia regis. Et habitabunt
in ea ⁊ anathema non erit amplius: sed se¬
debit ierłm secura. Et hȩc erit plaga qua ꝑ¬
cuti& dñs om̃s gentes quȩ pugnauerunt ad¬
uersus ierłm. Iabesc& caro unuscuiusq stan¬
tis suꝑ pedes suos. & oculi eius tabescent. in fo¬
raminib suis. & lingua eorum contabescet in
ore suo. li die illo erit tumultus dnĩ magnꝰ

Expanded text:
cti cum eo et erit in die illa non erit lux sed frigus et gelu et erit dies una quae nota est Domino non dies neque nox et in tempore vesperae erit lux et erit in die illa exibunt aquae vivae de Hierusalem medium earum ad mare orientale et medium earum ad mare novissimum in aestate et in hieme erunt et erit Dominus rex super omnem terram in die illa erit Dominus unus et erit nomen eius unum et revertetur omnis terra usque ad desertum de colle Remmon ad austrum Hierusalem et exaltabitur et habitabit in loco suo a porta Beniamin usque ad locum portae Prioris usque ad portam Angulorum et a turre Ananehel usque ad torcularia regis et habitabunt in ea et anathema non erit amplius sed sedebit Hierusalem secura et haec erit plaga qua percutiet Dominus omnes gentes quae pugnaverunt adversus Hierusalem tabescet caro uniuscuiusque stantis super pedes suos et oculi eius contabescent in foraminibus suis et lingua eorum contabescet in ore suo in die illo erit tumultus Domini magnus
Abbreviated transcription (Latin):
& comedat ignis cȩdros tuas.
Nlula abies quia cecidit cȩ¬
drus. qm̃ magnifici uas¬
tati sunt. Ululate quer¬
cus basan. qm̃ suc bisus ÷
saltus munitus.Lxx.
Aperi libane portas tu¬
as. &. comedat ignis
cȩdros tuas. Hlulet pinus. qr cecidit cedrus

Expanded text:
 comedet ignis cedros tuas. Ulula, abies, quia cecidit cedrus: quoniam magnifici vastati sunt. Ululate, quercus Basan, quoniam succisus est saltus munitus. LXX: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas. Ululet pinus, quia cecidit cedrus
Abbreviated transcription (Latin):
Nanno scđo daru regis in mense
sexto. in die una mensis: factũ:
uerbũ dñi in manu aggei ꝓpħȩ
Quia popłs qui uidebat᷑ sibi redisse
de captiuitate necłlum xdificaue¬
rat templũ. nec muros extruxe¬
rat ciuitatis. nec hab ebat głam pristi¬
ne ierłm: s habitabat in domib
mersis: ꝓpterea ñ ad eos fit sermo
dĩ subrege ezechia. siue ammon.
Osiue iosia: qui quandui stabat ierłm
lumine refert Darus autẽ: in lingua nra¬

Expanded text:
in mense sexto, in die una mensis factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae. Quia populus qui videbatur sibi redisse de captivitate, necdum aedificaverat templum, nec muros exstruxerat civitatis, nec habebat gloriam pristinae Jerusalem: sed habitabat in domibusmersis: propterea non ad eos fit sermo Dei sub rege Ezechia, sive Amon, sive Josia; qui quamdiu stabat Jerusalumine refert. Darius autem in lingua n
Abbreviated transcription (Latin):
ru regis ꝑsarum. filui
histaspis. septuagesi¬
mũ annũ desolationis
templi fuisse cõpletũ
quẽ ieremias uatici¬
natus : zacharias
regis: uindecimo mense sabath. uicesima quar¬
tã diȩ p̃posuisset. adiecit diceis: Dne exercituũ
usquequo ñ misereberis ierłm. & urbiũ uida
quib iratus es: Iste septuagesimus annus ÷
S ⁊ estras. extructo tantũ altari.⁊ iactis fun
geũ fuisse & rachariã ꝓpbas: ut adusũ archa¬
sersis regis edictũ. & samaritanos gentesq cunc¬
tas ꝑcircuitum edificationem templi impedi¬
entes. iuberent teplũ extrui: Torobabel quoq
fidei : ut ꝓpħas magis audirent iubentes: qͥ
ꝓhibentis regis impertum:
Nanno scđo darui regis in mense
sexto. in die una mensis: factũ :
uerbũ dñi in manu aggei ꝓpħȩ.
Quia popłs qui uidebat᷑ sibi redisse
de captiuitate nectlum ddificaue¬
rat templũ. nec muros exxruxe¬
rat ciuitatis. nes hab sbat głam pristi¬
id ÷ deorsum positis ⁊ in cõualle di¬

Expanded text:
 regis Persarum filii Hystaspis, septuagesimum annum desolationis templi fuisse completum quem Jeremias vaticinatus est Zacharias regis undecimo mense Sabath, vicesima quarta die praeposuisset, adjecit, dicens: Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est . Sed et Esdras, exstructo tantum altari, et jactis funeum fuisse et Zachariam prophetas: ut adversum Artaxerxis regis edictum, et Samaritanos gentesque cunctas per circuitum, aedificationem templi impedientes, juberent templum exstrui: Zorobabel quoquefidei; ut prophetas magis audirent jubentes, quam prohibentis regis imperium. anno secundo Darii regis, in mense sexto, in die una mensis factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae. Quia populus qui videbatur sibi redisse de captivitate, necdum aedificaverat templum, nec muros exstruxerat civitatis, nec habebat gloriam pristiς, id est, deorsum positis et in convalle de
Abbreviated transcription (Latin):
antequã poneret᷑ lapis suꝑ lapidem intemplo
dñi. qui eratis quando mittebatis intypselen
Et ingrediebamini torcular ut hauriretis
quinquaginta amphoras. & fiebant uiginti
Percussi uos sterilitate ⁊ corruptione acris
& grandine. omĩa oꝑa manuũ urarũ et ñ
reuersi estis adme dicit dñs: Ponite corda urã
adie ista ⁊ infuturũ. Aquarta & uicesima no¬
ni mensis ⁊ adie in qua fundam̃ta iacta ĩ.
templi dñi. ponite incordib urĩs. Si ultra
cognoscet᷑ suꝑ t̾rã arex ⁊ si adhuc iunea ⁊
ficus. ⁊ malogranatũ. & ligna oliue que ñ
ferunt fructũ: adie hac benedicam:

Expanded text:
antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini, qui eratis quando mittebatis in cypselem et ingrediebamini torcular, ut hauriretis quinquaginta amphoras, et fiebant viginti. Percussi vos sterilitate, et corruptione aeris, et grandista benedicam. LXX: Ponite corda vestra a die ista et in futurum: a quarta et vicesima noni mensis, et a die in qua fundamenta jacta sunt templi Domini, ponite in cordibus vestris: Si ultra cognoscetur super terram area, et si adhuc vinea et ficus et malogranatum, et ligna olivae quae non ferant fructum?
Abbreviated transcription (Latin):
rimum chromati ep̃o¬
rum doctissime scire
nos conuenit : corrup¬
te aput grecos or la¬
tinos. nom̃ ambacũ
ꝓphe legi qui apud
hebreos dicit᷑ abacuc & int̾pretat᷑ amplexꝰ
siue ut sĩgnificantius uertamus ingrecũ¬
ubi lxxͣ trans latores &. symmacus ⁊ tbeodo¬
cion. ac imma id est assumptionem int̃pretati
sunt: in hebreo poni massa. quod aquila ũ¬
tit inpondus. Suꝑquo: in naum ꝓpħa pleniꝰ
disputauimus. Massa autem ñquã ꝓfert̾
intitulo. nisi cum graue & pondis laborisq ple¬
num est quod uidetur. Unde necesse ÷ & p̃sentem
ꝓpħiam habere aliquid austeritatis. ut sicut in na¬
um pondus quod uidebatur adũsũ nineuen as¬
siriorum urbem graue erat: ita ⁊ in hoc quęrat᷑.
cui pondus sit quod ꝓpħȩ reuelatur aspectui.
sunt. ecuib tres in principio añminã id est pon

Expanded text:
rimum, Chromati, episcoporum doctissime, scire nos convenit, corrupte apud Graecos et Latinos nomen Ambacum prophetae legi, qui apud Hebraeos dicitur Abacuc, et interpretatur amplexus: sive ut significantius vertamus in Graecuubi Septuaginta translatores et Symmachus et Theodotio λῆμμα, id est, assumptionem interpretati sunt, in Hebraeo poni MASSA  , quod Aquila vertit in pondus: super quo in Naum propheta plenius disputavimus. Massa autem numquam praefertur in titulo, nisi cum grave, et ponderis laborisque plenum est quod videtur. Unde necesse est, praesentem prophetiam aliquid habere austeritatis, ut sicut in Naum pondus, quod videbatur adversus Niniven Assyriorum urbem, grave erat: ita et in hoc quaeratur, cui pondus sit quod prophetae revelatur aspectui. sunt, e quibus tres in principio λῆμμα, id est, pon
Abbreviated transcription (Latin):
iecta fuerat congregabo & ponam eos
in laudem ⁊ in nomen in om̃i t̾ra confusio¬
nis eorũ: in tepore illo quando adducam
uos ⁊ in tempore quo congregabo uos: Da¬
bo eium uos in nomen ⁊ in laudem. or̃ib¬
popłis t̾rȩ: cũ conũtero captiuitatem corã

Expanded text:
ecta fuerat congregabo; et ponam eos in laudem, et in nomen in omni terra confusionis eorum, in tempore illo quo adducam vos, et in tempore, quo congregabo vos. Dabo enim vos in nomen et in laudem in omnibpopulis terrae, cum convertero captivita
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est adso¬
phoniam filiũ
chusi filui godo¬
liȩ. filii amariȩ
filui etechiae
indieb iosie filii a mon regis uidae Congre¬
gans congregabo omiã afacie t̾rȩ dicit dỹs:
congregans hominẽ ⁊ pecus. congregais
uosatilȩ cęli ⁊ pisces maris ⁊ ruine impiorũ¬

Expanded text:
factum est ad Sophoniam, filium Chusi, filii Godoliae, filii Amariae, filii Ezechiae, in diebus Josiae filii Ammon regis Judae. Congregans congregabo omnia a facie terrae, dicit Dominus: Congregans hominem et pecus, congregans volatile c
Abbreviated transcription (Latin):
histaspis. septua gesi¬
mũ annũ desolationis
templi fuisse copletũ
que ieremias uatici¬
natus ÷: tacharias
regis: undecimo mense sabath. uicesima quar¬
tã diȩ p̃posuisset. adiecit dicers Dnẽ exercituũ
usquequo ñ misereberis ierłm. & urbiũ uida
quib iratus es: Iste septuagesimus annus ÷
S. ⁊ eseras. extructo tantũ altari. ⁊ iactis fun¬
dam̃tis templi: ad litteras regis artasersis ꝓ¬
hibitũ opus refert. Iunc int̾missum ÷ opus
domus dĩ in ierłm: ⁊ ñ frebat usq ad annum
scđ̾m regni daru regis ꝑsarũ: S tatĩq ad dit

Expanded text:
Hystaspis, septuagesimum annum desolationis templi fuisse completum quem Jeremias vaticinatus est Zacharias regis undecimo mense Sabath, vicesima quarta die praeposuisset, adjecit, dicens: Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est . Sed et Esdras, exstructo tantum altari, et jactis fundamentis templi, ad litteras regis Artaxerxis prohibitum opus refert: Tunc intermissum est opus domus Dei in Jerusalem, et non fiebat usque ad annum secundum regni Darii, regis Persaru
Abbreviated transcription (Latin):
lius salathyel ⁊ iesus filius iosedech. ⁊ ceper
aduuantes eos Quo teꝑoe apđ romanos sep¬
timus aromulo regnabat tarquinius suꝑb
habens annũ unꝑũ uicesimũ septimũ. qui
post octo annos ÷ pulsus abruto Ac deinde rẽ¬
publicam ꝑ annos quadringentos sexaginta
quatuor. usq ad uiliũ cȩsarem consules admi¬
nistrauerunt: Hoc ꝓpterea o paula & eustho¬
chium diximus: ut deipso statim titulo qua
etate aggeus ꝓpħa cecinerit agnoscatis: Sci¬
endũq in terim uxta litteram magni sp̃s &ag¬
geũ fuisse & zachariã ꝓpłs: ut adũsũ archa¬
sersis regis edictũ. & samaritanos gentesq cunc¬
tas ꝑcircuitum edificationem templi impedi¬
entes. iuberent teplũ extrui: Torobabel quoq
fidei: ut ꝓpbas magis audirent iubentes: ꝗͣ
ꝓbibentis regis impertum:¬

Expanded text:
Salathiel, et Jesus filius Josedec, et coeperunt adjuvantes eos . Quo tempore apud Romanos septimus a Romulo regnabat 737-738 Tarquinius Superbus, habens annum imperii vicesimum septimum, qui post octo annos expulsus est a Bruto: ac deinde rempublicam per annos quadringentos sexaginta quatuor, usque ad Julium Caesarem consules administraverunt. Hoc propterea, o Paula et Eustochium, diximus, ut de ipso statim titulo, qua aetate Aggaeus propheta cecinerit, agnoscatis. Sciendumque est interim, juxta litteram, magni spiritus et Aggaeum fuisse et Zachariam prophetas: ut adversum Artaxerxis regis edictum, et Samaritanos gentesque cunctas per circuitum, aedificationem templi impedientes, juberent templum exstrui: Zorobabel quoquefidei; ut prophetas magis audirent jubentes, quam prohibentis regis imperium
Abbreviated transcription (Latin):
licit dñs: & dixistis. In quo
dilexisti nos : Nonne fr̃ erat
esau iacob. dicit dm̃. & di¬
lexi iacob. esau autem odio
habui. & posui seir montes eius in solitudinem
& hereditatem eius in dracones deserti :  si

Expanded text:
dicit Dominus et dixistis in quo dilexisti nos nonne frater erat Esau Iacob dicit Dominus et dilexi Iacob Esau autem odio habui et posui montes eius in solitudinem et hereditatem eius in dracones deserti quod
Abbreviated transcription (Latin):
& cõportabit aggerem &x capiet eam. Tunc
mis ⁊ a. n moriemur. Dnẽ in iuditium posiulti
eum: & fortem ut corriperes fundasti cum. Nlun¬
di sunt oculi tui ne udeas malum : & respicest
adiniquitatẽ ñ poteris. Quare ñ respicis suꝑ ii¬
qua agcutes: ił taces. impio deuorante uistiore se.
& facis homines quasi pisces maris .&. quasi rep¬
tile ñ habens principem: Toctim in hamo suble
uauit. traxit illud in sagena sua: & congre¬
gauit in reti suo Suꝑ hoc lȩtabit̾ & exultabit.
propt̾ hoc un molabit sagene su&e & sacrifica¬
bit ret suo: quia in ipsis incrassata ÷ pars eis.
& cib eius electus. Propt̃ hoc expandit sage.¬
nam suam: & suꝑ gentes int̾ficere ñ parcet.¬

Expanded text:
et comportabit aggerem, et capiet eam. Tunc et comportabit aggerem, et capiet eam. Tunc et non moriemur? Domine, in judicium posuisti eum: et fortem, ut corriperes, fundasti eum. Mundi sunt oculi tui, ne videas malum; et respicere ad iniquitatem non poteris  Al. potesqua agentes, et taces impio devorante justiorem se? Et facies homines quasi pisces maris, et quasi reptile non habens principem. Non dico sinevavit, traxit illud in sagena sua, et congregavit in rete suum. Super hoc laetabitur et exsultabit. Propterea immolabit sagenae suae, et sacrificabit reti suo: Quia in ipsis incrassata est pars ejus, et cibus ejus electus. Propter hoc ergo expandit sagenam suam, et semper interficere
Abbreviated transcription (Latin):
eius regem uida: et
partem uasorũ domꝰ
eamꝰ in t̾ram sennaar in domũ dĩ sui et
uasa intulit in domũ thesauri di sui. Et
ait rex asfanar p̃posito eunuchorũ suorũ
ut introducer& defiluis isrł ⁊ de seminere¬
gio ⁊ tirannorum pueros. inquib nulla eẽt
macula decoros forma. ⁊ eruditos om̃i sa¬
pientia. cautos scientia ⁊ doctos discipli

Expanded text:
acim regem Juda, et partem vasorum domus vit in terram Sennaar in domum Dei sui, et vasa intulit in domum thesauri Dei sui. Et ait rex Asphanaz praeposito eunuchorum, ut introduceret de filiis Israel, et de semine regio et tyrannorum, pueros, In quibus nulla esset macula, decoros forma, et eruditos omni sapientia, cautos scientia, et doctos discip
Abbreviated transcription (Latin):
consignetur. Obsecro te lector ut ignoscas
cęleri sermone dictanti. nec requiras elo
quu uenustatẽ quam multo tempore he¬
breȩ linguȩ studio ꝑdidi quamꝗͣ me alec¬
to semꝑ infantem & mutum fuisse autum&:
Cui ego dicam: Dñs dabit euangłitanti uer¬

Expanded text:
consignetur. Obsecro te, lector, ut ignoscas celeri sermone dictanti, nec requiras eloquii 774 venustatem, quam multo tempore Hebraeae linguae studio perdidi: quamquam me Alecto semper infantem ac mutum fuisse autumet. Cui ego dicam: Dominus dabit verbum evangelizanti, vir
Abbreviated transcription (Latin):
de filia syon. p̃dĩa filia ierłm: exulta et
delectare detoto corclȩ tuo filia ierłm: Abs¬
tulit dñs iniquitates tuas: redemit te de
tui: ñ uidebis mala ultra Intempore illo
dicit dñs ierłm confide: syon ñ dissoluant᷑
manus tuȩ Dr̃s ds̃ tuus inte fortis. salua¬
bit te. Adducet suꝑ te letitiã: ⁊ in noua¬
bit te incaritate sua Et lȩtabitur inte
in delectatione. quasi indię solenni : & con¬
gregabo confractos tuos Ie qui accepit
te. in tempore illo: & saluabo afflictum. et
repulsam suscipiam. ⁊ ponam eos ingłam
& nominatos in om̃i t̾ra Ꝙ confundent̾ in
tempore illo. quando bene uob̾ fecero: ⁊ in
temꝑoe cũ suscepo uos. quia dabo uos nomi¬

Expanded text:
de, filia Sion; praedica, filia Jerusalem, exsulta et delectare de toto corde tuo, filia Jerusalem. Abstulit Dominus iniquitates tuas, redemit te de s in medio tui: non videbis mala ultra. In tempore illo, dicit Dominus Jerusalem, confide, Sion, non dissolvantur manus tuae: Dominus Deus tuus in te fortis salvabit te: adducet super te laetitiam, et innovabit te in charitate sua, et laetabitur in te 728 in delectatione, quasi in die solemni: congregabo confractos tuos. Vae qui accepit te, in tempore illo, et salvabo expressam, et repulsam suscipiam, et ponam eos in gloriam, et nominatos in omni terra. Et confundentur in tempore illo, quando bene vobis fecero: et in tempore cum suscepero vos, quia dabo vos nomi
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Quia inigne telimei consumet᷑ om̃is t̾ra.
Quia tunc conũtam in popłis linguã in ge¬
nerationes eius : ut inuocent om̃s nomendr̃
ut seruiant ei sub iugo uno De finib flu¬
rañt iuctunas michi. Indie illa ñ confun¬
deris ex om̃ib ad inuentionib tuis: quib
impie egisti in me Quia tunc auferam a te
detractionem contumeliȩ tuę : & ultra ñ
adicies ut magnificeris suꝑ monte sco meo
Et relinquã inte popłm mansuetum. ⁊ hu¬
milem: ⁊ timebunt nomen dñi qui fueruit
reliqui de isrł Et ñ facient iniquitatem

Expanded text:
mei; quia in igne zeli mei consumetur omnis terra, quia tunc convertam super populos linguam in gerogenies eius, ut inuocent omnes nomen Domini et seruiant ei sub iugo uno; a finibus flurent victimas mihi. In die illa non confunderis ex omnibus adinventionibus tuis, 725 quibus impie egisti in me, quia tunc auferam a te detractionem contumeliae tuae, et ultra non adjicies ut magnificeris super montem sanctum meum: et relinquam in te populum mansuetum et humilem, et reverebuntur nomen Domini, qui fuerint r
Abbreviated transcription (Latin):
hodie int̾ cetera ornam̃ta mulierũ.
solent aurei circuli in os ex fronte
pendere: et ĩminere narib. Quos¬
tunc accipimꝰ iuxta masticos in telle¬
ctus: quando cum apło possumꝰ di¬
cere. Xpi bonus odor sumꝰ deo. iN
his qui salui fiunt: et in his qui pere¬
unt. Aliis quidem odor mortis in

Expanded text:
hodie inter caetera ornamenta mulierum, hodie inter caetera ornamenta mulierum, solent aurei circuli in os ex fronte pendere, et itunc accipimus juxta mysticos intellectus quando cum Apostolo possumus dicere: « Christi bonus odor sumus, in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
nem legimus. In iob quoq. draco¬
nis labium ꝑforatur armilla: om¬
nesq eius uenenatꝰ sibili. qui in
ꝑuersis intelliguntur dogmatib.
bonorum oꝑum circulo ꝑforantur.
Et torquem. cirea collum tuum.
Pro torque. quam nos uixta aquilȩ
secundam editionem. et sẏmma¬
chum. int̾pretati sumus: septuagin¬
ta et theodotio. hadNNca. transtu¬
lerunt. Quod ñ solum hic : sed et
in isaia scriptum ẽ. Auferet dñs
głiam uestim̃ti earum: et mure¬
nulas. et corymbos. et circulos. et
eis dictum. ex uariis genimas in
pectus mulierum monile descen¬
dens : qui et ipse ornatus pulcherri¬
mus feminarum ẽ. Et dedi iau-¬
rem suꝑ os. siue nares tuas. Uerbũ
hebraicum  TTHNC. excepto sym¬
om̃s. maures transtulert: ñ quo in¬
aures ponantur in narib quȩ ex
eo quod de aurib pendeant in au¬
res uocantur: sed quo circulus in
similitudinẽ factus maurium. eo¬
dem uocabulo nuncupetur. Et usq

Expanded text:
nem legimus . In Job quoque draconem legimus . In Job quoque draconis labium perforatur armilla, omnesque ejus venenati sibili, qui in perversis intelliguntur dogmatibus, bonorum operum circulo perforantur . Et torquem circa collum tuum. Pro torque, quam nos juxta Aquilae secundam editionem et Symmachum interpretati sumus, Septuaginta et Theodotio κάθεμα transtulerunt, quod non solum hic, sed et in Isaia scriptum est: Auferet Dominus gloriam vestimenti earum, et murenulas, et corymbos, et circulos, et eis dictum, ex variis gemmis in pectus mulierum monile descendens, qui et ipse ornatus pulcherrimus mulierum est. Et dedi inaurem super os, sive, nares tuas. Verbum Hebraicum NEZEM  , excepto Symomnes inaurem transtulerunt: non quo inaures ponantur in naribus quae ex eo quod de auribus pendeant inaures vocantur: sed quo circulos in similitudinem factus inaurium, eodem vocabulo nuncupetur, et usque
Abbreviated transcription (Latin):
tatem t̾rȩ iudeȩ ꝑ metaforam intel¬
ligere: uel diuini cultus pulchritu¬
dinem. Et ornaui te ornamento.
Ceneralit̾ ornam̃ta nunc ponit. de
quib in consequentib ꝑ partes
enumerat. armillas. et torquem.
inaures. et coronam. et reliqua.
quȩ ornam̃ta tribuit ierłm: et in
isara dicitur. quod uitio suo imiuer¬
sa ꝑdiderit. Scriptum ẽ enim. Pro
eo quod eleuatę sunt. hoc ẽ. suꝑbie¬
runt filiȩ ierłm. et ambulauert̃
excelsa ceruice. et reliqua: pro to¬
na accinetȩ sunt funib. et pro or¬
natu capitis. caluitio deturpatȩ:
et pro pulchris et mollib induũ¬
tis. cilicii asperitate circundatae.
Et dedi armillas in manib tuis.
Lxx. Et circundedi armillis manꝰ
tuas. Quando nob̾ bona oꝑa dede¬
rit ds̃. circundat armillas manib
nr̃is: unde et in manib propheta¬
rum assimilatum eẽ. se dicit: et
crebro i manu aggei. siue hiere¬
miȩ. et reliquorum. factum sermo¬

Expanded text:
rtatem terrae Judaeae per metaphoram intelrtatem terrae Judaeae per metaphoram intelligere, vel divini cultus pulchritudinem. Et ornavi te ornamento. Generaliter ornamenta nunc ponit, de quibus in consequentibus per partes enumerat, armillas et torquem, inaures et coronam, et reliqua, quae ornamenta tribuit Jerusalem, et in Isaia dicitur, quod vitio suo universa perdiderit. Scriptum est enim: Pro eo quod elevatae sunt, hoc est, superbierunt filiae Jerusalem, et ambulaverunt excelsa cervice , et reliqua: pro zona, accinctae sunt funibus, et pro ornatu capitis, calvitio deturpatae, et pro pulchris et mollibus indumentis, cilicii asperitate circumdatae. Et dedi armillas in manibus tuis. LXX: Et circumdedi armillis manus tuas. Quando 155 nobis bona opera dederit Deus, circumdat armillas manibus nostris. Unde et in manibus prophetarum assimilatum esse se dicit , et crebro in manu Aggaei sive Jeremiae et reliquorum factum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
mina. Quod tantȩ scilicet subtilitatiꝰ
fuerit uestim̃tum: ut pilorum et ca¬
pillorum. tenuitatem hab̃e credatur.
Unde et ego uolens tenuitatẽ expri¬
mere uestim̃ti: pro tricapto subtili¬
bus transtuli: quod tenin stamine
atq sub tegmime. textum erat. Et
congrue illis. de quib increpans
dixerat. in crassatum ẽ cor populi
huius. et manducauit et bibit ia¬
cob et saturatus ẽ et merasfatus re
calcitrauit dilectus. et dereliquit
dm̃ factorem suum: tune tenuitas
uestium condonat᷑. Nam et in libro
sapientiȩ qui a quibdam salomonis
inscribitur: sp̃c sapientiȩ unigenitus
et multiplex. tenuis et motabilis ap¬
pellatur. Et manna de quo scriptũ
ẽ panem angłorum manducauit
homo: tenuissimũ in similitudinem
pruinȩ. et sem̃tis coriandri fuisse nar-¬
ratur. Possumus iuxta in t̃pretatio¬
nem secundȩ editionis aquilȩ. qui flo¬
ridum int̾pretatus ẽ uestim̃tum. ub̃¬

Expanded text:
mina quod tantae subtilitatis mina quod tantae subtilitatis fuerit vestimentum, ut pilorum et capillorum tenuitatem habere credatur. Unde et ego volens tenuitatem exprimere vestimenti, pro trichapto, subtilibus transtuli, quod tenui stamine atque subtegmine textum erat. Et congrue illis, de quibus increpans dixerat: Incrassatum est cor populi hujus, et manducavit, et bibit Jacob, et saturatus est, et incrassatus, et calcitravit dilectus, et dereliquit Deum factorem suum , nunc tenuitas vestium condonatur. Nam et in libro Sapientiae, qui a quibusdam Salomonis inscribitur, spiritus sapientiae unigenitus et multiplex, tenuis et mutabilis appellatur . Et manna de quo scriptum est. Panem angelorum manducavit homo , tenuissimum in similitudinem pruinae, et sementis coriandri fuisse narratur . Possumus juxta interpretationem secundae editionis Aquilae, qui floridum interpretatus est, vestimentum, ube
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is. Nisi enim astrinxerimꝰ fluenta
lumborũ reu̾niata: lucernas in ma¬
nib habere ñ possumꝰ. Unde et ad iob
loquitur ds̃: accinge sicut uir lum¬
bos tuos. Et comesuri agnum. calcia¬
ti pedes. tenentes baculum. stantes
in euangelii ueritate et ad xp̃i san¬
gumem p̃parati: lumbos accinctos
hab̾e dicuntur. Qua zona mortifican¬
te lumbos. helias quoq et ioħes bap¬
tista accinguntur : de quib et pęni¬
tens flebiliter ingemiscit. dicens: qm̃
lumbi mei impleti sunt illusionibꝰ.
Et indui te subtilib .lxx. Et circim¬
dedi te tricapto. Pro quo aquila. flori¬
do siue palpabili: sẏminachus indu¬
m̃to: theodotio ipsum uerbum he¬
braicum posuit mese. Cumq dili-¬
gent̃ inquirerem quid sibi uellet uo¬
cabulum tricapti. quod septuaginta
transtulert̃: et a nullo grecorũ nec
usum. nec ȩthimologiam possem in¬
uenire sermonis: tandem didici a
enim nouis: noua fingenda sunt no¬

Expanded text:
vestris . Nisi enim astrinxerimus fluentia vestris . Nisi enim astrinxerimus fluentia lumborum reumata, lucernas in manibus habere non possumus. Unde et ad Job loquitur Deus: Accinge sicut vir lumbos tuos . Et comessuri agnum, calciati pedes, tenentes baculum, stantes in Evangelii veritate, et ad Christi sanguinem praeparati, lumbos accinctos habere dicuntur . Qua zona mortificante lumbos, Elias quoque et Joannes Baptista accinguntur . De quibus et poenitens flebiliter ingemiscit, dicens: Quoniam lumbi mei impleti sunt illusionibus . Et indui te subtilibus. LXX: Et circumdedi te trichapto. Pro quo Aquila florido, sive palpabili: Symmachus, indumento: 154 Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit MESSE  . Cumque diligenter inquirerem, quid sibi vellet vocabulum trichapti, quod LXX transtulerunt; et a nullo Graecorum nec usum, nec etymologiam possem invenire sermonis: tandem didici a enim novis nova fingenda sunt no