comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et lumine clariore fulgerent:
nominis princeps futurus xp̃m
quem ꝑsequebatur cecandi illu¬
minandiq habere uirtutem.
UIt preteream cetera quȩ eũ
uniuerso orbi mirabilem faciunt:
unum illud quod ad omnes enis
sufficit laudes. quis ualeat estima¬
re quantȩ sit gloriȩ. quod ctim
inter homines ageret. spetiali qͥ¬
dam diuinitatis gratia et para-¬
dysus illi penetrabilis. et celum
ꝑuium fuit : Quid ergo fratres
hoc doctore ꝑfectius: qui in celo
Quid hoc teste ueracius: cui ele¬
uato suꝑ celos oculis uidere et appro¬
bare concessum est quod postmo-¬
dum promitteret credituris:
Hȩc funt igitur apłoꝵ petri & pau¬
li stupenda merita: per hȩc ince-¬
dentes miracula apłãtum suum
dño ac deo nr̃o effusione deuotisan-¬
guinis consetrarunt. Item sermo¬
petri et patili in-¬
seꝑabilem fidem
passionemq ger¬
manam. omm nos deuotione fr̃s
necesse est celebrare: quia et lauda¬
bilis eos tuta ad gloriofissimtm ꝑ¬

Expanded text:
et lumine clariore fulgerent; et lumine clariore fulgerent; nominis princeps futurus Christum, quem persequebatur, caecandi illuminandique habere virtutem. Ut autem praeteream caetera quae eum universo orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo Quid hoc teste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Haec sunt igitur apostolorum Petri et Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecrarunt. HOMPetri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum per
Abbreviated transcription (Latin):
ne tanti sublimitate miraculi im
pernitiem forte sui equata xp̃o
carnis fragilitas suꝑbiret. fuerit
certe infirmitatis corporẽẽ:. quod
paulo post timuit. Quis tamen
ambigat iminitabilis ftusse fider.
quod etm descendentem de naui
tremula. et in concessa humanis
gressib maris unda sustintut : S
im ueniamus ad beatissimum pati-¬
lum: cuius tanta est nichilominntis¬
fidei plenitudo. ut pectiliarem quo-¬
dimm̃ eum sibi diicem ad illumi¬
nanda gentium corda cunctorũ
prescius saluator eligeret. Erat
enim tam precipuus in doctrina.
animi uirtute tam potens anno¬
centia et integritate tam sc̃s: ut
uuo eodemq tempore. Hinc eum
sacerdotes ac principes iudeorum
per emulationem legis antiq
data in xp̃ianos ꝑsequendi auc¬
toeitate dirigerent. Hinc illũ
ad ecclẽ solatium. atq omnium
credentium firmanentum xp̃c
uocaret e celo. Cuius ob hoc
sunt a dño cecati octili. ut sus¬
cepta gratia ueritatis. celesti aciȩ

Expanded text:
ne tanti sublimitate miraculi in ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis tamen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Christianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmamentum Christus vocaret e coelo; cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie
Abbreviated transcription (Latin):
postolici natalis gaucho
fratres km̾i petri et
pauli. quoꝵ hodie bea¬
tissimis pasfionib io¬
cundamur: letior per uniuerfum
licet omnium se scõꝵ martyrio
doquidem uidet de hoc scło ipsis
fidei patres et magistros martyruͣ
trumphasse. Quid enum insiguꝰ
petro: qui in carne positus men¬
suram carnis egressus. xp̃m ih̃m
Et quod omnium adhuc mortaliũ
pestus latebat: prima petri lingua
nouo est sermone confessa. Quid
fratres mei magnificentius petro:
cui tante confessionis merito: cũ
coeruptibili adhuc esset in corpore.
et necdum ipse astendisset in celũ.
regnum illi celeste et claudere et
aꝑire ꝑmissum est: Quis eius fu¬
blimius fide: qui gradiente dño suꝑ
aquas humanȩ conditionis oblitus.
uiam sibi in fluctibus dari et po-¬
poscit et mertut: Tantaq men¬
tis enis confidentia fuit: ut crede¬
ret se posse per fidem quͦd scie-¬
bat honini impossibile ꝑ naturã.
Nam quia postea mergebatur. ut
michi iudetur. necessarium fuit:

Expanded text:
postolici natalis gaudio, fratres carissimi, Petri et Pauli, quorum hodie beatissimis passionibus jucundamur, laetior per universum licet omnium se sanctorum martyrio doquidem videt de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram carnis egressus, Christum Jet quod omnium adhuc mortalium pectus latebat, prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
celestis regni uno sp̃u predicantes.
fub units passione diei doctrinam
suam pio sanguine et morte fortissi¬
ma consecrarunt. Qui etiam tam¬
ꝗͣ ecclãrum omnium principes fa¬
ti dispensatione celesti romam pe¬
tentes. sacratissima sua coepora
in illius urbis arce reconderent.
quȩ totius orbis obtinierat princi¬
patum: quatinus potentiam uir¬
tutis suȩ. xp̃c ostendens. uibi mun¬
dus caput habebat imꝑii. ibi regn
sui principes collocaret. Item

Expanded text:
coelestis regni uno spiritu praedicantes, coelestis regni uno spiritu praedicantes, sub unius passione diei doctrinam suam pio sanguine, 222 et morte fortissima consecrarunt; qui etiam tanquam Ecclesiarum omnium principes facti, dispensatione coelesti, Romam petentes, et sacratissima sua corpora in illius urbis arce reconderent, quae totius orbis obtinuerat principatum; quatenus potentiam virtutis suae Christus ostendens, ubi mundus caput habebat imperii, ibi regni sui principes collocaret. HOM
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. ultra humana merita
tercium raptus ad celum. celestia
secreta cognouit: ut eccłarum fu¬
ttrus doctor. inter angłos disce¬
ret. quod inter homines predica-¬
ret. Aut quis ei impunȩ ultra ñ
credat: qui de sacramentis domi-¬
ncis non solum audita loquitur.
s et uisa testatur: Quanta hoc
fratres dei nr̃i actum est gratia:
ut qui de celestib in aplãtum
uocatus est. apłãtus eius conse¬
craretur in celo: Et post omĩa:
hio est patilus. qui ceruices fuas
quas aduersum. xp̃i nomen suꝑ-¬
bus erexerat. ꝑfidoꝵ cedendas
gladio humillimus pro xp̃i hono¬
re suminisit. Nec piguit eum
pro illo morr: quem sepe proba¬
uerat. uiuere et regnare post mor-¬
tem. Atq ita factum est: ut głõ-¬
sissimum paulum qui in diuer¬
sis gentib ꝓ fide xp̃i multo cer-¬
tamine dimicando innuimera
bella peregerat. uelut iuctorem
mundi roma fusciperet ad trum¬
phum. Hi ergo ftint beatissimi
petrus et paulus: qui sacramentũ

Expanded text:
tutum ultra humana merita tutum ultra humana merita tertium raptus ad coelum, coelestia secreta cognovit ; ut Ecclesiarum futurus doctor inter angelos disceret quod inter homines praedicaret. Aut quis ei impune ultra non credat, qui de sacramentis dominicis non solum audita loquitur, sed et visa testatur? Quanta hoc, fratres, Dei nostri actum est gratia, ut qui de coelestibus in apostolatum vocatus est, apostolatus ejus consecraretur in coelo. Et post omnia, hic est Paulus, qui cervices suas, quas adversum Christi nomen superbus erexerat, perfidorum caedendas gladio humillimus pro Christi honore submisit; nec piguit 221 eum pro illo mori quem saepe probaverat vivere et regnare post mortem. Atque ita factum est ut gloriosissimum Paulum, qui in diversis gentibus pro fide Christi multo certamine dimicando innumera bella peregerat, velut victorem mundi Roma susciperet ad triumphum. Hi ergo sunt beatissimi Petrus et Paulus, qui sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
rientes poplõs quinq pambus
pauie An quia de tumulis mor-¬
tuos suscitaui: an forte magis qr
fidelib meis regnun celeste ꝓmisic
S si prestare me posse dubitas
quȩ ꝓmitto: aspicȩ si tamen po¬
tes unde te uel qualis appello.
Sed quare me ꝑsequeris saule:
aut quid me ꝑsequendo ꝓficies :
Numquid aduersus regnantem
in celo: ullum tua ꝑsecutio habe¬
bit effectum: Numquid noce¬
re michi quicꝗͣ poteris: quem ñ
potes intuerie Ego enim sum
iħc nazarenus quem tu ꝑseque¬
ris: qui terras celo. crucem reg¬
no. mortem ꝑpetuitate mutaui.
De quib omnibus non te debere
cunctari: et ereptus tibi nunc.
& post paululum reddittis sua¬
debit aspectus. At beatissimus
paulus repentina quidem cecitate
coercitus: intellecta tamen maies¬
tate loquentis e celo. continuo fi¬
delis effectus. et a ꝑsecutione des-¬
titit. et nouos intuendi xp̃m ocu¬
los adquisiuit. Hic est patilus qͥ
pro suarum remuneratione uir¬

Expanded text:
rientes populos quinque panibus rientes populos quinque panibus pavi? An quia de tumulis mortuos suscitavi? An forte magis quia fidelibus meis regnum coeleste promisi? Sed si praestare me posse dubitas quae promitto, aspice, si tamen potes, unde te vel qualem appello? Sed quare me persequeris, Saule? Aut quid, me persequendo, proficies? Nunquid adversus regnantem in coelo ullum tua persecutio habebit effectum? Nunquid nocere mihi quidquam poteris, quem non potes intueri? Ego enim sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris, qui terras coelo, crucem regno, mortem perpetuitate mutavi. De quibus omnibus non te debere cunctari, et ereptus tibi nunc, et post paululum redditus suadebit aspectus. At beatissimus Paulus repentina quidem caecitate coercitus, intellecta tamen majestate loquentis e coelo, continuo fidelis est effectus, et a persecutione destitit, et novos intuendi Christum oculos acquisivit. Hic est Paulus, qui pro suarum remuneratione vir
Abbreviated transcription (Latin):
de glociofissimo referam patilo: in
quo dominus fidem nominis siri¬
iidam. ipsam fidem. ꝑ sequeretur ele¬
git: Qui dum uelid acerrimus ꝑse¬
cutoe xp̃ianam uastat ecclãm: inuni-¬
co adhuc eius in pectore amicum sͥ
subito pastor ex lupo. ex predone
custos. ex hoste defensor. Unde patu-¬
it nec paulum maligne mentis ꝓposi¬
to plebem dñicam ꝑsecuttim: nec
ap̃m latuisse quem eligeret in pau-¬
U. Hic est paulus: qui tp̃i uocib
inclamatus ẽ celo. oculis in se iudai-¬
ẜ infidelitatis obtusis uidendi aciem
non ꝑdidit sed mutauit. Amisit
oculos et recepit: ut uno eodemq
tempore et ini ꝑsequentem cecita¬
tis uindicta procederet. et uocan-¬
tis dei gratia illuminaret electum.
Ait naniq illi de celo dñs. Saule
saule: quid me ꝑsequeris: Idl est
cur me ꝑsequeris saule: Quȩ
mea odium erga me tuum exci-¬
tauit inquitas: Nunquid qr
illuminaui cecos. quia sanaui egroᷤ.
quia fugami demones: quia esu

Expanded text:
de gloriosissimo referam Paulo, in de gloriosissimo referam Paulo, in quo Dominus fidem nominis sui, dum ipsam persequeretur, elegit? qui dum velut acerrimus persecutor christianam vastat Ecclesiam, inimico adhuc ejus in pectore amicum sibsubito, pastor ex lupo, ex praedone custos, ex hoste defensor. Unde patuit nec Paulum malignae mentis proposito plebem dominicam persecutum, nec Christum latuisse quem eligeret in Paulo. Hic est Paulus, qui Christi vocibus inclamatus e coelo, oculis in se Judaicae infidelitatis obtusis, videndi aciem non perdidit, sed mutavit. Amisit oculos et recepit, ut uno eodemque tempore et in persequentem caecitatis vindicta procederet, et vocantis Dei gratia illuminaret Ecclesiam. Ait namque illi de coelo Dominus: Saule, Saule, quid me persequeris ? id est, cur me persequeris, Saule? Quae mea odium erga me tuum excitavit iniquitas? Nunquid quia illuminavi caecos, quia sanavi aegrotos, quia fugavi daemones, quia esu
Abbreviated transcription (Latin):
meam. Nam ficut in deserto. do¬
minico sicienti poplõ aqua flarit
e petra: ita uniuerso mundo ꝑfr¬
die ariditate lassanti. de ore pita
fons salutifere confessionis emer¬
sit. Hic est petrus. cui xp̃c iascei¬
furus ad patrem pascenclas omicu¬
las suas agnosq commendat: nt
quos ille pietatis miseratione redi¬
merat. Hic fidei suȩ uirtute ser¬
uaret. Et recte sane ei arbiter
occultorum. dei filitis pascendas ons
suas tuendasq comiisit: cui noue¬
rat in nutriendo grege dominico. nec
stdium deẽsse nec fidem. Hic est
petrus. qui dtim ad crucem tanquã
crucifixi discipls̃ duceretur. tierso
se poscens corpore crucifigi. passionẽ
non renuit. s equalitatem crucis
dominicȩ declinauit: ut ostenderet
uiuersis ammirandȩ se humilita-¬
tis uirtutem nouiq mysteriĩ disci-¬
plinam. & inter tormenta seruasse.
ad crucem: qui repulso timore mor-¬
tis moriendi ordinem tam acerba
in passione quesitut. Quid etiam

Expanded text:
meam . Nam sicut in deserto, domeam . Nam sicut in deserto, dominico sitienti populo, aqua fluxit e petra, ita universo mundo perfidiae ariditate lassanti, de ore Petri fons salutiferae confessionis emersit. Hic est Petrus, cui Christus ascensurus ad Patrem, pascendas oviculas suas agnosque commendat: ut quos ille pietatis miseratione redemerat, hic fidei suae virtute servaret. Et recte sane ei arbiter occultorum Dei Filius pascendas oves suas tuendasque commisit, cui noverat in nutriendo grege dominico nec studium deesse nec fidem. Hic est Petrus, qui dum ad crucem tanquam crucifixi discipulus duceretur, verso se poscens corpore crucifigi, passionem non renuit, sed aequalitatem crucis dominicae declinavit; ut ostenderet universis admirandae scilicet humilitatis virtutem, novique mysterii disciplinam et inter tormenta servasse. ad crucem; qui repulso timore mortis, moriendi ordinem tam acerba in passione quaesivit. 3. Quid etiam
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑuenisiet ad xpͣm: domini
forte sui uirtutib equaretur.
S quid illum tantoꝑe dicimus
trepidasse: cum pia trepidatio
sua maiorem ꝓfecit ad fidem:
It enim credidit petrus imꝑio
dm̃ sui posse se a fluctib susten¬
tari: ita nchilominus dum
mergitur credidit ipsuis dm̃ sin
se iurtute saluandum. Nere beati
petri & dum trepidat mirabilis
fides. quam nec perurgentis peri¬
culs potuit turbare formido: cla¬
mando enim dum mergitur. do.¬
mine libera me de se diffisus est
non de dño dubitauit. Nequis
ergo timorem hunc gloriosisimi
petri ducat in uitium: qm̃ tune
iste quamuis primam eius turbu¬
uerit fidem. confidentiam tamea
in eo reparate credulitatis cenantt
Hic est petrus: cui xp̃c dñs com¬
munionem sui nominis libenter
inclusit. Ut enim sicut apłr par¬
lus edocuit. petra erat xp̃c: ita ꝑ
xp̃m petrus factus est petra. d̾i¬
cente ei dño. Tu es petrus: et
suꝑ hanc petram edificabo eccłam

Expanded text:
do pervenisset ad Christum, Domini do pervenisset ad Christum, Domini forte sui virtutibus aequaretur. Sed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus imperio Domini sui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute salvandum. Vere beati Petri et dum trepidat mirabilis fides, quam nec urgentis periculi potuit turbare formido: clamando enim dum mergitur, Domine, libera me , de se diffisus est, non de Domino dubitavit. Ne quis ergo timorem hunc gloriosissimi Petri ducat in vitium: quoniam timor iste quamvis primam ejus turbaverit fidem, confidentiam tamen in eo reparatae credulitatis ornavit. Hic est Petrus, cui Christus communionem sui nominis libenter indulsit. Ut enim, sicut apostolus Paulus edocuit, petra erat Christus; ita per Christum Petrus factus est petra, dicente ei Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
lestis acciperet. quam celi ianuas
introiret. S nequaqtos fratres
de creditis petro clatubus regni¬
more nr̃arum clauitim cogitatio
terrena ꝓmoueat. clauis enim
celi lingua est petri: quia singuloꝵ
merita censendo apls unicuiq
regnum celi aut claudit aut aꝑit.
Non est ergo clanis ista mortalis¬
artificis aptata manu: sed data
A xp̃o potestas est iudicandi. Deni-¬
q ait eis. Quorum remiseritis
peccata. remissa erunt. et quorũ
detinueritis. detenta erunt. Hic
est petrus: quem xp̃i esse confi-¬
dentissimum subiecta uestigiis
eius maria ꝓbauerunt. Nam a
dño suo nouos sibi dari inflacti¬
btis gressus. ut fidelis poposcit:
et ut dilectus emeruit. Qui ob
hoc solum trepidasse uisus est.
tt fragilitas humana cognosceret
quanta esset inter dñm seruum¬
q distantia: dum aggratiata pec-¬
catis caro mergitur. et in macula¬
ta nescit planta diffidere. Si-¬
mul et illud. nedum suꝑ aquas
ambulans petrus pede intrepi-¬

Expanded text:
lestis acciperet quam coeli januas lestis acciperet quam coeli januas introiret. Sed ne qua vos, fratres, de creditis Petro clamore nostrarum clavium cogitatio terrena permoveat. Clavis enim coeli lingua est Petri: quia singulorum merita censendo, apostolus unicuique regnum coelorum aut claudit aut aperit. Non est ergo claartificis aptata manu, sed data est a Christo potestas judicandi. Denique ait ei: Quorum remiseritis peccata, remissa erunt; et quorum detinueritis, detenta erunt . Hic est Petrus, quem Christi esse confidentissimum subjecta vestigiis ejus maria probaverunt. Nam a Domino suo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidasse visus est, ut fragilitas humana cognosceret quanta esset inter Dominum et servum distantia, dum aggravata peccatis caro mergitur, et immaculati nescit planta desidere: simul et illud, ne, dum super aquas ambulans Petrus pede intrepi
Abbreviated transcription (Latin):
sempiternus. Tu dñe hominibus
itus es homo: qui incogitabili ma¬
tate deus es apud deum. Tu es
e: qui pro redemptione nr̃a ad
passionem uemens. impasibilis
ꝑmanes apud patrem. Quis gͥ
unquã in tantum hoc in com-¬
prehense deitatis archantm hu¬
mani sensus attollere potuisset
obtutum: nisi ab ore petri salu¬
taris hinius fidei ueritas radias¬
a quo nobis adorande diuinita-¬
tis fides. et cepit ed ꝑmanet:
Quuid tanto glõsius uiro: qui fi¬
dem secreti inscrutabilis loquen¬
do edidit. uiuendo doctut. pati-¬
endo firmauit: Ut autem con¬
fessionis huius quanta esset. mag¬
nitudo. saluator ostenderetẽt
ei. Beatus es symon bariona qr
caro et sanguis non reuelauit
tibi. sed pater meus qui est in ce-¬
lis: et tibi dabo claues regni ce¬
loꝵ. Quis ergo xp̃m per carnẽ
et in carne natum. ommpoten-¬
tis patris esse filium sentire
potuisset: nisi ꝓpititis hoc ipse
pater per petrtim nobis reue¬
lasset e celo: Hec illi confessio.
dedit: ut ante claues regni ce¬

Expanded text:
sempiternus: tu Domine ab hominibus natus es homo, qui incogitabili majestate Deus es apud Deum: tu es Christus, qui pro redemptione nostra ad passionem veniens impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasa quo nobis adorandae divinitatis fides et coepit et permanet? quid tanto gloriosius viro, qui fidem secreti inscrutabilis loquendo edidit, vivendo docuit, patiendo firmavit? Ut autem confessionis hujus quanta esset magnitudo tudo Salvator ostenderet, ait et: Beatus es, Simon Bar-Jona quia caro et sanguis non revelavittibi, sed Pater meus qui est in coelis; Et: Tibi dabo claves regni coelorum . Quis ergo Christum per carnem et in carne natum, omnipotentis Patris esse Filium sentire potuisset, nisi propitius hoc ipse Pater per Petrum nobis revelasset e coelo? Haec illi confessio dedit, ut ante claves regni coe
Abbreviated transcription (Latin):
ad exemplum patiencie &
confirmationem fidei p̃pa¬
rato. uinuersaliter quidẽ
in omnium scoꝵ comine¬
moratione letandum est. sed in
horun excellentia patrum meri-¬
to est exultantius gloriandtu:
quos gratia dei in tantum apicẽ.
inter omia ecclẽ menbra pro-¬
uexit. ut eos in corpore cui caput
xp̃c est quasi geminum construe¬
ret lumen oculoꝵ. De quoꝵ meri¬
tis atq urtutibus quȩ omnem
loquendi suꝑant facultatem. nichi
diuersum. nichil debenits sentire
discretum: quia illos et electio par
et labor similes. et finis fecit equalis

Expanded text:
ad exemplum patientiae et ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et electio pares, et labor similes, et finis fecit aequales
Abbreviated transcription (Latin):
est anno. quo omnis innocentia.
omnis pudor. omnisq libertas sub
neronis laborabat imꝑio.
Cuius furor per ommum
uicioꝵ inslaminatus exces¬
sus. in hunc eum usq torrentem
suȩ precipitauit insanie: ut pri-¬
mus nonuni xp̃iano atrocitatem
generalis per secutionis inferret.
quasi per scõꝵ neces gratia dei pos-¬
sit extingni. cuius hoc ipsum erat
maximum lucrum. ut contemptus
uitȩ huits occidue. perceptio fie¬
ret felicitatis eternȩ Pretiosa gͦ
nec ullo crdelitatis genere destrai
potest. sacramento crucis xp̃i fun¬
data religio. Non minuitur ꝑse¬
cutionib eccłã. sed augetur: et
semꝑ dominicus ager: segete ditio¬
re uestitur. dum grana quȩ fin-¬
gula cadunt. multiplicata nas¬
cuntur. Onde duo ista preclara
diuini seminis germina. in ꝗtian¬
tam sobolem pullularint. beatoꝵ
rutilantibus popłis ambierunt.
et quasi ex inultarum honore
geminarum conserto uno diade-¬
dio dilectissimi diuinitus nobis

Expanded text:
est tempore, quo jam omnis innocentia, est tempore, quo jam omnis innocentia, omnis pudor, omnisque libertas sub Neronis laborabat imperio. Cujus furor per omnium vitiorum inflammatus excessum, in hunc eum usque torrentem suae praecipitavit insaniae, ut primus nomini Christiano atrocitatem generalis persecutionis inferret, quasi per sanctorum neces gratia Dei posset exstingui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fieret felicitatis aeternae. Pretiosa est nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatoru lateque rutilantibus populis ambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto uno diadedio, dilectissimi, divinitus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
liti consulis. quos susceperas diligẽ.¬
os. Hunc autem intrepide carita-¬
is affectum iam tunc profecto con-¬
eperas. quando professio tui amo-¬
is in dominum trinȩ interrogatio¬
is est solidata mysterio: nec aliud̃
b hac mentis tuȩ intentione que¬
itum est. quam ut pascendis eiꝰ
uem diligeres orubus. cibum qͦ
se eras opimatus impenderes.
agebant quoq fiditiam ttram
tot signa myraculoꝵ. tot dona caris¬
matum: atq ex pͣta uirtutum. Iam
poplõs qui ex circumcisione credi-¬
derant erudieras.iam antiochenã
ecclãm ubi primum xp̃iani nomi¬
nis dignitas est orta fundaueras.
iam pontum galatiam. capadotiam.
predicationis impleueras. nec ut du-¬
bius de prouentu oꝑis.aut de spa-¬
tiotuȩ ignarus etatis. tropheum
crucis xp̃i romanis arcib infere¬
bas. quo de diuinis pre ordinationi-¬
bus antez abat᷑ et honor potestatis.
coapłs tuus uas electionis. et spe-¬
tialis magister gentium parilus
occurrens. eodem tibi consotiatus

Expanded text:
os quos susceperas diligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes. CAP. V. Augebant quoque fiduciam tuam tot signa miraculorum, tot dona charismatum, tot experimenta virtutum. Jam populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Pontum, Galatiam, Cappadociam, praedicationis imbueras; nec aut dubius de proventu operis, aut de spatio tuae ignarus aetatis, tropaeum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te divinis praeordinationibus anteibant et honor potestatis, coapostolus tuus, vas electionis , et specialis magister gentium Paulus occurrens, eo tibi consociatus
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Quod enim petro dictum est
pasce oues meas: omnib utiq dictum.
est. Hoc namq erant ceteri apostoli.
quod fuit petrus: sed primatus pe-¬
tro datur. ut unitas eccłẽ commen-¬
detur. Pastores stint omines. s grex
untis ostenditur: qui ab apłis omnib
tanc unamini consensione pascebatur.
Et deinceps a successoribus eoꝵ cominti-¬
si cura pascitur. Quoꝵ plurum con-¬
itorem suum morte: omnes autem
uita sua clarificare probantur.
Non solum autem maxima illa ec-¬
lesiȩ luminaria: sed et reliqua elec-¬
e turba uel uiuendo. uel morien¬
Io deum suo quiq tempore clarifi¬
at. Quoꝵ uestigia nos quoq fratreᷤ
iei nr̃o tempore sequi oportet. et
itȩ uidelicet nr̃e oedinem ad exem-¬
la bonoꝵ dirigendo. et in ꝓposita
itȩ reotitudine ad mortem usq
sistendo: ut sotiĩ contiersationis
x existentes. socii etiam remune-¬
itionis mereamur effici. Hoc autẽ
a ꝑficiemus. si uirta huitis sacra.¬

Expanded text:
bant. Quod enim Petro dictum est, bant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum est. Hoc namque erant caeteri apostoli quod fuit Petrus, sed primatus Petro datur, ut unitas Ecclesiae commendetur. Pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui et ab apostolis omnibus tunc unanimi consensione pascebatur, et deinceps a successoribus eorum communi cura pascitur: quorum plurimi Conditorem suum morte, omnes autem vita sua clarificare probantur. Non solum autem maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deum suo quique tempore clarificat. Quorum vestigia nos quoque, fratres mei, nostro tempore sequi oportet, et vitae videlicet nostrae ordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem usque persistendo, ut socii conversationis eorum existentes, socii etiam remunerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacrat
Abbreviated transcription (Latin):
norum operum fructus ostendit. act
celestis regm gaudia ꝓmittit. aut qͥ
ipse tribulationim hȩc predicans fi¬
stinuerit pandit. aut quid inter tn
perit refert. aud generali exhocta.¬
tione quod omnib qui pie uolunt
uitiere in xp̃o ꝑsecutiones deesse ĩ
possunt. insinuat. Testatur et qui¬
tum uita fua deum clarificauert.
cum in ttinculis positus et appropni¬
quans passiom. ⁊imotheo per eplłmm
exemplum fui oꝑis ꝓponit dicens. b¬
num certamen certani. cursum con¬
summaui fidem seruaui. Monstra.¬
bat et quali morte clarisicaturns ãt
cum premisit. Ego enim iam ĩmola
et tempts meȩ resolutionis instar
O quam pretiosa in conspectu dm̃ ns
scĩ ilius: qui aꝑtissimȩ notierat. qt
libera uoce predixerat se occidi pn
dño non alitid esse qtiam gratissimuĩ
deo mundissimamq hostiam offer¬
ri. Clarificauit ergo et patiluis
ꝗtua et ipsi puro corde. xp̃m diligebat᷑.
ipsi fincera intentione oues xp̃i cura-¬

Expanded text:
norum operum fructus ostendit, aut norum operum fructus ostendit, aut coelestis regni gaudia promittit, aut quod  Al., quid ipse tribulationum hic praedicans sustinuerit pandit, aut quod  Al., quperit, refert; aut generali exhortatione, quod omnibus qui pie volunt vivere in Christo, persecutiones deesse non possunt, insinuat. Testatur quantum vita sua Deum clarificaverit, cum in vinculis positus, et appropinquans passioni, Timotheo per Epistolam exemplum sui operis proponit, dicens: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi . Monstravit quali morte clarificaturus esset Deum cum praemisit, Ego enim jam immolor, et tempus resolutionis meae instat. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Destoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Christi cura
Abbreviated transcription (Latin):
quod non solum morte. s et uita
sua et passionib qtiȩ mortem pre-¬
cesserant deum clarificauit. Cla¬
rificauit namq uita deum: qui ꝑ
omnia quȩ gessit non suam ꝓpriã.
s conditoris stu uoluntatemꝰ lau¬
demq querebat. Clarificauit
& passionib. quem a ꝓpositis suꝑ¬
ni amoris obsequiĩs nulla ꝑsequẽ¬
tium ualuit reuocare pressura.
Nerum quia cum memoria beati
petri etiam coaplĩ eius pauli ho-¬
die natalitia celebramtis: uidea¬
mus fratres km̾i utrum et ipse
uel uita. uel passionibtis. uel mor¬
te deum clarificauerit. Clarifica¬
uit utiq et ipse. Testatur enim
lucas euangłista: qui librum acttiũ
aploꝵ maxima ex parte agones ipsius
et labores pro xp̃o describendo comple¬
int. Testatur hoc et ipse: qui optis
scriptoꝵ suoꝵ quod quatuordecim epr¬
stolis concltsit. solo ut ita dixermi xp̃
odore resꝑsit. Quicquid enim ibi lex¬
ris: aut fidei archana reuelat. aut bo¬

Expanded text:
quod non solum morte, sed et vita quod non solum morte, sed et vita sua et passionibus quae mortem praecesserant, Deum clarificavit. Clarificavit namque vita Deum, qui per omnia quae gessit non suam propriam, sed Conditoris sui voluntatem laudesque quaerebat. Clarificavit et passionibus quem a propositis superni amoris obsequiis nulla persequentium valuit revocare pressura. Verum quia cum memoria beati Petri etiam coapostoli ejus Pauli hodie natalitia celebramus, videamus, fratres charissimi, utrum et ipse vel vita, vel passionibus, vel morte clarificaverit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum quod quatuordecim Epistolis conclusit, solo, ut ita dixerim, Christi odore respersit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bo
Abbreviated transcription (Latin):
batur cuncta sufferre. Neq enim
uoluntatem suam: sed uoluntatem
querebat eius qui misit eum xp̃i.
Premissa igitur dñs ouium suarũ
pastione: adiungit mox eidem pri-
phum. extendes inquiens manus
tuas et alius te cinget et ducet qͦ
non uis. Ac si patenter dicat. Quan¬
ta me caritate diligas hinc liquido
probabis. cum pro partiuloꝵ meorũ
uita usq ad mortem certando per-¬
ueneris: et ut ili in corpore posfinit
pariter et mente saluari. ipse torm̃-¬
ta corporis omina quȩ aduersarium
infligere libet. forti mentis constantia
toleraueris. Quod ip̃se quoq etian¬
gelista: subsequenter insintiat cum
ait. Hoc autem dirit: significans qua
morte clarificaturus esset deum. Ca-¬
rificauit quippe petrus morte fua
deum. quando hoc inditio cunctis
quantum deus esset colendus aman-¬
dusq monstrauit. dum ipse data
optione mallet crucis subire tor¬
mentum. quam a celestis uerbi pre¬
dicatione cessare. Qui notandum

Expanded text:
batur cuncta sufferre. Neque enim batur cuncta sufferre. Neque enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat ejus qui misit eum, Christi. Praemissa igitur Dominus ovium suarum pastione, adjungit mox eidem primonis suae triumphum. Extendes, inquiens, manus tuas, et alius te cinget et ducet quo tu non vis. Ac si patenter dicat: Quanta me charitate diligas, hinc liquido probabis, cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet forti mentis constantia toleraveris. Quod ipse quoque evangelista subsequenter insinuat cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum
Abbreviated transcription (Latin):
elio tales non pastores. s mercennarios
otius uocat: dicens quia lupo uenien-¬
e mercennarus fugit. quia merxen¬
arius est. et non ꝑtinet ad eum de
tubuis. Ueri autem pastoris. et cui¬
ncera est cura de otubis. etudens ac
etiale indititim est: cum quisq ñ
grege. xp̃i ponere in promptu habet.
Unde nunc ipse postꝗͣ pascendas su-¬
as oues petro. hoc est plebes docen-¬
das. gubernandasq commisit: suibse¬
quenter addidit dicens. ien am̃
dico tibi: cum esses iunioe cingebas
te. et ambulabas uibi uolebas. Cum
autem sentieris: extendes manus tu-¬
as et alius te cinget. et ducet quo ñ
ius. In extensione et enim manuum:
positionem menbroꝵ euis qua cruci
erat aptandus insinuat. In ciictio¬
ne alterius: impositionem uinculoꝵ
pruit. Inductu qtio nollet. ipsam
mortis ac passionis acerbitatem indi-¬
cat. quam corporalis eius infirmitas
horrebat: cuius animi firmitas spi¬
ritalis etiam aduersa pro dño leta¬

Expanded text:
elio tales non pastores, sed mercenarios elio tales non pastores, sed mercenarios potius vocat dicens, quia, lupo veniente, mercenarius fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus . Veri autem pastoris, et cui sincera est cura de ovibus evidens ac speciale indicium est, cum quisquis grege Christi ponere in promptu habet. Unde nunc ipse postquam pascendas oves suas Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque, commisit, subsequenter addidit, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . In extensione etenim manuum positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus, insinuat; in cinctione alterius, impositionem vinculoruprimit; in ductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritualis etiam adversa pro Domino laeta
Abbreviated transcription (Latin):
increpet: neq oleo noxie consensioĩ
eoꝵ corda demtilceat. Et hoc enim
ad pii pastoris offitium ꝑtinet. Han
qui subditoꝵ errata corrigere et
nulnera in eis peccatoꝵ in quanti
sufficit curare neglexerit: inter pasto
merare presumit: Sed et hoc pastori
est firo corde tenencdum. ut eosquib
preest. non quasi suos ꝓprios s ut do-¬
mini fu gregem tractare meminerit:
taxta illud quod petro dicitur. Si
diligis me : pasce oties meas. Meas in¬
quit non tuas. Meas tibi oues com-¬
mendatas scito. et has quasi meas re-¬
gere si me ꝑfecte amas recole: ut meã
udelicet in eis gloriam meum dñiũ.
nea lucra non tua ꝓpria quieras. Sunt
enim qui oues. xp̃i. non amore xp̃i s
stiȩ uel goriȩ uel dominationis. uel
questus gratia pascunt. Quorum mul-¬
titudinem dolens apls paulus: ait phr¬
sippensibus. Spero autem in dño iħu
ui fincera affectione pro uobis sollici¬
tis sit. Omnes enim fua queruit. ñ

Expanded text:
increpet, neque oleo noxiae consensionis increpet, neque oleo noxiae consensionis eorum corda demulceat . Et hoc enim ad pii pastoris officium pertinet. Nam qui subditorum errata corrigere, et vulnera in eis peccatorum in quantum sufficit curare neglexerit, inter pastormerare praesumit? Sed et hoc pastori est fixo corde tenendum ut eos quibus praeest non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria quaeras. Sunt enim qui oves Christi non amore Christi, sed suae vel gloriae, vel dominationis, vel quaestus gratia pascunt. Quorum multitudinem dolens apostolus Paulus, ait Philippensibus: Spequi sincera affectione pro uobis sollicitus sit. omnes enim sua quaerunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
tubatierat. totiens cum renouata
fide pastoris menbra quoq eiusdem
pastoris. iubeatur curare. Quod enim
hic dicit ei pasce oues meas: hoc ẽ uti¬
q quod ei ante passionem aꝑtitis dit¬
rat. Ego autem prote rogaui ut ñ
defitiat fides tua: et tu aliquando
conuersus. confirma fratres tuos. Pa
fide defitiant confirmare: et ut in
fide magis magisq ꝑfitiant instante
oꝑam dare. Quamuis sollertius inti¬
endum: quod eadem pastio gregis
dominici non untformi sed multimo¬
da est sollicitudine gerenda. Ham
et terrena subsidia necesse est ut
subditis rector ne defuit diligent̾
preuideat: et exempla turtutis si¬
mul cum uerbo predicationis eisaẽ
sollicitus impendat. Et siqtios aut
spiritalib aut etiam cominunbus
eoꝵ comniodis adtiersantes de prcha¬
derit: horum tuolentiȩ quanttum ui¬
let obsistat. Ipsos quoq cum focte a¬
rauerint subiectos uixta psalmistȩ
uocem corripiat iustus in muisccłia et

Expanded text:
tubaverat, toties cum renovata tubaverat, toties cum renovata fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Pafide deficiant, confirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda. Nam et terrena subsidia necesse est ut subditis rector ne desint diligenter praevideat, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis eisdem sollicitus impendat; et si quos aut spiritualibus, aut etiam communibus eorum commodis adversantes deprehenderit, horum violentiae quantum valet obsistat: ipsos quoque cum forte erraverint subjectos, juxta Psalmistae vocem: Corripiat justus in misericordia et
Abbreviated transcription (Latin):
do sublidit: quȩ sunt orationes
scõꝵ. Odoramenta et enuim fialarũ
sunt orationes scoͬꝵ: quia quicqͥd
bom oꝑantur aut dicunt qui sim¬
plici intentione deo seruiunt to-
tum profecto hoc uicem pro eis
orationis adimplet. quando deuo-¬
tionem mentis eoꝵ diuinis com-¬
mendat aspectibus. Heq aliter
apłicum illud preceptum quod
ait. sine intermissione orate. ꝑ-
ficere ualemus: nisi omnes actus.
sermones. cogitatiꝰ: ipsa etiam si¬
lentia nr̃a ita domino donante
dirigamts. ut singula hec cum
timoris illius respectu temperen-¬
tur. cuncta ꝑpetuȩ nr̃ȩ saluti
autem pietate dñs. tercio petrũ
an se diligat interrogat:. ut ipsa
trina confeffione. uincula quȩ
illum ter negando ligauerant.
absoluat. Et quotiens tercio eiꝰ
passione quod etm nosset nega-¬
uerat: totiens eius resurrectione
recreatus. quod illum doto amet
corde testatur. Prouida dispen
suas oues commendat: quia de¬
cebat ut quotiens in pastoris fide ti¬

Expanded text:
do subdidit, Quae sunt orationes do subdidit, Quae sunt orationes sanctorum. Odoramenta etenim phialarum sunt orationes sanctorum, quia quidquid boni operantur aut dicunt, qui simplici intentione Deo deserviunt, totum hoc profecto vicem pro eis orationis adimplet, quando devotionem mentis eorum divinis commendat aspectibus. Neque aliter vero apostolicum illud praeceptum quo ait: Sine intermissione orate, perficere valeamus  Al., valemus, nisi omnes actus, sermones, cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris illius respectu temperentur, cuncta perpetuae nostrae saluti autem pietate Dominus, tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligaverant, absolvat: et quoties territus ejus passione, quod eum nosset, negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum toto amet corde testetur. Provida dispenssuas oves commendat, quia decebat ut quoties in pastoris fide ti
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dñs approbat. cogitare non ig¬
norat. Unde bene in apocalipsi sc̃õꝵ
corda fial is aureis comꝑantur: di¬
cente iobanne. Et habebant singli
cytharas et fialas aureas. plenas odo¬
ramentoꝵ: quȩ funt orationes scõꝵ
Cytharas quippe aureas habent
electi: quia omnis eoeum sermo om¬
ne quod de illoꝵ actibus ad noti-¬
tiam proximoꝵ fama uulgante
ꝑsonuerit. pure dilectionis lucȩ
rutilum apparet. fialas quoq ha-¬
bent aureas quȩ sunt uasa patula
amplitudine diffusa: quia corda
sua quo uerius solo eiusdem di-¬
lectionis sentiunt igne splendesce-¬
re. eo latius hȩc diuinis gaudent
pandere conspectib. Ubi recte sub¬
iungitur. plenas odoramentoꝵ. quȩ
stint orationes scõꝵ. fule namq au¬¬
reȩ odoramentoꝵ plenitudine re¬
dundant: cum fulgida caritate
iustoꝵ precordia. uirtutum quoq
spiritalium opinione proxinus in-¬
notescunt. Et pulchre ipse qui
hȩc uidebat iohannes. inter pretã¬

Expanded text:
quae Dominus approbat cogitare non igquae Dominus approbat cogitare non ignorat! Unde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante personuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoque habent aureas, quae sunt vasa patula amplitudine diffusa, quia corda sua quo verius solo ejusdem dilectionis sentiunt igne splendescere, eo latius haec divinis gaudent pandere conspectibus. Unde recte subjungitur: Plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Phialae namque aureae odoramentorum plenitudine redundant, cum fulgida charitate justorum praecordia, virtutum quoque spiritualium opinione proximis innotescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretan
Abbreviated transcription (Latin):
imminente eius passione plus fibi con-¬
stantiȩ tribuisse quam haberet: spon-¬
dendo uidelicet se esse paratum et in
carcereni et in mortem ire cum illo. qͥ
necdum erat idoneus instante peri-¬
culo saltem confiteri quia nosset illũ.
uel quia fuisset aliquando ctim illo.
mtruatts ergo periculo priore. cau¬
aus loquitur cum dño: quem bene
lidicerat humanȩ conscientiȩ statũ
uelius nosse. quam ipsa se conscien-¬
ia ullatenus nosse sufficeret. De
taterni quidem cordis occultis nil
rorsus audet diffinire. de sui autẽ
noris integritate non fiumet soliꝰ
a et ipsuis qui interrogabat lt̃u
testimonium pandit: etiam inquu-¬
ens. dñe tu scis quia amote. Oquã
felix et pura conscientia: quȩ condi-¬
tori suo cititis nuda oculis et aperta.
nouit omnia. dicere non metuit. Do-¬
mmine. tu scis quia amo te. Quam
casta et sc̃a anima quȩ et suam co-¬
gitationem domino patere non
dubitat: et se nil aliud quam ea

Expanded text:
imminente ejus passione plus sibi conimminente ejus passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri quia nosset illum vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret. De fraterni quidem cordis occultis nil prorsus audet definire; de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit etiam inquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta omnia novit, dicere non metuit, Domine, tu scis quia amo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea
Abbreviated transcription (Latin):
tum uero te alii diligant michi qui¬
dem ignotum. sed tibi funt omnia
nota. Cuius cautela responsionisam̃
profecto est institutio locutionis. s¬
mul et cogitationis: ut uidelicet ens
exemplo discamius minus de nr̃e
conscientiȩ puritate presumere. m¬
nus temere de fraterne conscien¬
tie occultis iudicare. indubiis maid
Nam de aꝑtis fratrum erratibus. non
solum potestatem. sed etiam preceptum
iudicandi ut corrigantur habemus:
dicente dño. Si peccauerit in te frater
tuus increpa illum. Et si penitentiã
egerit: dimitte ei. Ambigna autem
eoꝵ gesta et quȩ in quamlibet partem
interpretari possunt: diuino potitis
examin reseruare iubemur. Dicit nã¬¬
q apls. Nolite ante temptis iudicare.
quoadusq ueniat dñs: quii et illumi-¬
nabit abscondita tenebrarum. et ma-¬
infestãbit confilia cordium. Siquidem
et ipse petrus idcirco se in hac dm̃ca
interrogatione cautius respondendo
colabebat. quia memiit se pridem

Expanded text:
tum vero te alii diligant, mihi quitum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maxiNam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit namque Apostolus: Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciter mentio facta terreni
parentis enis possit intelligi. non
tamen ab re est. siqtus nomine
iohannis donum suꝑnȩ genera¬
tionis mysticȩ indicatum ue.i lit
accipere: de quo iohannes apls̃
ammonendo testatur. Km̃i. dili¬
gamus inicem: qm̃ caritas ex dõ
est. Et omnis qui diligit ex deo
natus est: et cognoscit deum. Sy-¬
mon namq obediens : iohannes di-¬
citur dei gratia. Et ꝓpterea rec¬
te primus apłoꝵ cum de amore
suo requiritur symon iohannis. id es
do cunctis ostendatur hoc quod inaice
pre ceteris obedientia dm̃ iussis obs¬
quitur. quod ardentiori illum cari.¬
tate amplectitur. non humani meri
ti. s muueris esse diuini. Unde et
sp̃c ꝑcipitur. Qui tamen ipse notan.¬
dumi quam catite et circitinspecte
testimonium stio redelat amori. cum
dño siscitante an se plus aliis dilige¬
ret. non est atisus respondere tu sci
Scio quidem quia ipse te ut tum
litis nosti uitegro corde diligo: quiar¬

Expanded text:
et simpliciter mentio facta terreni et simpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice indicatum velit accipere; de quo Joannes apostolus admonendo testatur: Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est; et omnis qui diligit ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque Obediens, Joannes dicitur Dei gratia. Et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, id est, do cunctis ostendatur hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et m Spiritus percipitur. Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium reddat suo amatori, cum, Domino sciscitante an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu sciScio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quan