comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
par turttrum aut duos ptillos colum¬
darum inuenisset. deo in oblationem
sili offerret: nec pretidicaretur ex alte¬
ro qui unum qͦd. libet horum obtulis
S obttlisse. Demiq in hac oblatione
antum. illa presigurabattir oblatio. quȩ
ptosalute mundi oblata est tespere
dier: dm̃ uicdelicet passio. per quiam su¬
mus deo reconciliati. De hac quippe
hostia per paulum fidelibus dicitur.
Ambulate in ddilectione sicut & xp̃c
iilextt nos: & tradidit semet ipsum
pto nobis oblationem & hostiam deo
modoẽm fuanitatis. Et rtirsum. Q
dlexit me inquit: & tradidit semet¬
ipsum prome. Quia omnes electi
menbra stint. xp̃i: in turture scilicet
rantur. Defignat etiam hȩc auium
oblitio. mortificationem electorum:
quibtis per eundem apostolum dicit᷑.
Obsecro uos per miscdĩam der: ut ex¬
exhbeatis coepora ur̃a hostiam uiuen-¬
tem. sanctam deo placentem. S nulli
esse potest accepta deo mortificationis
oblatio: in quibus non fuerit uere

Expanded text:
par turturum, aut duos pullos columpar turturum, aut duos pullos columbarum invenisset, Deo in oblationem filii offerret, nec praejudicaretur ex altero, qui unum quodlibet horum obtulissatque obtulisse. Denique in hac oblatione avium illa praefigurabatur oblatio quae pro salute mundi oblata est vespera diei, Domini videlicet passio, per quam sumus reconciliati Deo. De hac quippe hostia per Paulum fidelibus dicitur: Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et rursum: Qui dilexit me, inquit, et tradidit semetipsum pro me . Quia vero omnes electi membra sunt Christi, in turture scilicet ae. Designat etiam haec avium oblatio mortificationem electorum, quibus per eumdeObsecro uos per misericor- diam Dei, ut exibeatis corpora uestra, hostiam uiuentem, sanctam, Deo placentem. Quiesse potest accepta Deo mortificationis oblatio, in quibus non fuerit verae
Abbreviated transcription (Latin):
de qua per psalmistam dicitur. Ierłm
quȩ edificatur ut ciitas: cuitis parti¬
cipatio eus in id ipsum. Ipsa od ttu¬
plum: sicut per paulum fidelib ditͥ
Templum dei sanctum est: quod els
uos. Ac ꝑ hoc cum aplĩ ex iudea aqͣ
annuntiantes uenirent ad gentes .i.¬
& templam ad templum occurit:
cum hi omnes una fint ierusalem
citutas. tintm & templum. In hac
apłis oblatus xp̃c excipitur. Hnl
& ipsa ȩccłã psalmistȩ uoce patib
quitur dicens. Suscepimus dcis
miscdiam tuam in medio templi
tuiꝰ. subaudis inmedio ecclẽ que d
tempłtm tuim. Sine autem inita
historram. siue uixta mysticum ia¬
lectum cur. xp̃c a parentibus ad fal
ciuitatem & templum ducatur.
causa manifestat᷑ cum sibditar. l
darent hostiam sodm̃ quod dictum ẽ
in lege dm̃: par turturum aut duos
Inlos columbarum. Preceptum siqui¬
dem legis fuerat. ut si cui forte agnus
defisset. & uuntim horum id est. aut

Expanded text:
de qua per Psalmistam dicitur: Hierusalem, de qua per Psalmistam dicitur: Hierusalem, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum . Ipsa et templum, sicut per Paulum fidelibus dicitur: Templum Domini sanctum est, quod estis vos . Ac per hoc cum apostoli ex Judaea Christum annuntiantet templum ad templum occurrit, cum hi omnes una sint Jerusalem civitas, unum et templum. In hac apostolis oblatus Christus excipitur. Unde et ipsa Ecclesia Psalmistae voce Deo Patri loquitur dicens: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio templi tui , subaudis in medio Ecclesiae, quae est templum tuum. Sive autem secundum historiam, sive juxta mysticum intellectum, cur Christus a parentibus ad sanctam civitatem et templum ducatur, causa manifestatur, cum subditur: 5. Ut darent hostias, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Praeceptum quidem legis fuerat, ut si cui forte agnus defuisset, et unum horum, id est aut
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ex ciuitate ꝓpria in ierusalẽ
ad templum dñi portari se uoluit:
inuenimus ipsam głosam matrem¬
o turginem. enisq ppinquos. figurã
gessisse illius ecclẽ quȩ ex indea in
apostolis credidit. Quando enim
ȩcclã non uirgo: cuius menbra apls̃
affatur dicens. despondi nos um ui
ro uirginem castam exhibere: xp̃o:
Quando ipsa non mater. de qtia ꝑ
psalmistam dicitur. mater syon dicet
homo: & dñs in euanglio. quuicumq
fecerit uoltintatem patris mei qui
in celis est ipse meus frater & soror
& mater ests. Quando electi non ꝓpinqͥ
fratres & sorores sunt appelliti : Mater.
itaq ac ꝓpinqui redemptorem nrͣm a
natareth in ierłm̃ ad templum dm̃
deferunt: quia primitiua illa in pri
disciptilis ȩcclã. a indeis repulsa. enibs
redemptoris dispensationem ad notitũ
gentu ꝑduxit. Ipsa enim ecclã ton
solum ex gentibus uerum etiam ex in.¬
deis ierlm̃ id est uisio pacis recte uocat.

Expanded text:
tibus ex propria civitate in Hierusalem tibus ex propria civitate in Hierusalem ad templum Domini se portari voluit, invenimus ipsam get virginem, ejusque propinquos figuram gessisse illius Ecclesiae quae ex Judaea in apostolis credidit. Quando enim Ecclesia non virgo, cujus membra Apostolus affatur dicens: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo ? Quando ipsa non mater, de qua per Psalmistam dicitur: Mater Sion dicet homo; et Dominus in Evangelio: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, soror, et mater est . Quando electi non propinqui, qui fratres et sorores sunt appellati? Mater itaque ac propinqui Redemptoris nostri, a Nazareth in Hierusalem ad templum Domini deferunt: quia primitiva illa in primis discipulis Ecclesia, a Judaeis repulsa, ejusdem redemptionis dispensationem ad notitiam gentium perduxit. Ipsa enim Ecclesia non solum ex gentibus, verum etiam ex Judaeis Hierusalem, id est Visio pacis, recte vocatur:
Abbreviated transcription (Latin):
teme Hinc non loquentem: illinc
angelos docenteme Quis umꝙͣ tui
pectoris archana nobis reuelare ua-¬
leat: Quibus modis cogitatum ad
utraq flectebas: cum unum eundẽ¬
q dei atq hominis filium manibus
tenens. hinc aclorares ut dñm: illinc
osculareris ut paruulum: Quis ad
tam mesfabile miraculum non obstu¬
pescat: Quis non pene linguis fiat:
Generat puella stum & omnium crea-¬
Otorem. nutrit surim & omnium nutri¬
torem: portat ad templum suum &
omnium rectorem. Cammirandum
spectaculum: ad quod non solum hui¬
mana uerum & iꝗn & angelica stu¬
pescit natura. Ad hoc fratres km̾i
fidei oculos erigite: ad hoc pietatis
affectu conuenite. Ibi xp̃m suscipi
te pro uobis in carne humiliatum:
sed adorate in sua cdiuinitate deum
excelsum. Amplectinuni paruulum:
sed cogitate immensum Amate hu¬
miliatum: sed timete excelsum. lani
uero dilectissimi si queritur quid
misticȩ significatum fuerit in eo qd̃
redemptor noster a matre & paren¬

Expanded text:
tem; hinc non loquentem, illinc tem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creatorem, nutrit suum et omnium nutritorem, portat ad templum suum et omnium rectorem. O admirandum spectaculum, ad quod non solum humana, verum etiam angelica stupescit natura! Ad hoc, fratres carissimi, fidei oculos erigite; ad hoc pietatis affectu convenite. Ibi suscipite Christum pro vobis in carne humiliatum, sed adorate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliatum, et timete excelsum. 6. Jam vero, dilectissimi, si quaeritur quid mystice significatum fuerit in eo quod Redemptor noster a matre et paren
Abbreviated transcription (Latin):
pertutiens. crescat in montem mag¬
nim. impleatq uniuiersum orbem
titrarum. O quam paruuis: oquam
magnis est quem peperisti. Parcus
n humantate: magnus in diunitate.
Paruus in regno iudeoeum: magnus
in regno gentium. Sed non ab omni¬
bus in regno udeorum partuis esti¬
natur. Nam & ipsa quȩ hunc ge¬
ntusti: ex ipso populo isrł in turgam
cretusti. Hirga enim de radice iessȩ
surrexisti. & floeuisti: tirga aaron
frondursti. & nucem peperisti. Et qi
pre ominbus immensitatem eius ag¬
noiusti. quem tam paruissimum ex
te uidisti. proculdtibio quem infantẽ
genuisti. detim oninipotentem tre-¬
mens adorasti. adorans tremuisti:
quem tamen quia scđm humanita
Quis putas nobis possit indicare in¬
ter huitiscemodi obsegrua animi tui
sensum. o beatissima uirgo: cum hinc
cerueres ex te natum tantillum in¬
fantem illinc attenderes deum mm¬
mensum: Hinc creatum: illinc crea-¬
torem: Hinc infirmum: illinc fortis¬
simume Hinc alendum: illinc alen¬

Expanded text:
percutiens, crescat in montem magpercutiens, crescat in montem magnum, impleatque universum orbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in humanitate, magnus in divinitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanQuis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alen
Abbreviated transcription (Latin):
legis inueniens. filium ioseph uocauit di-¬
cens. fili quid fecisti nobis fic. ego & pa¬
ter tuus dolentes querebamus te: quẽ
proculdubio sciebat se sine concubitu
iseph peperisse. sine corruptione uirgi¬
nali edidisse. Sed cur abscondit concep¬
tons ac natirutatis illius sacramentũ:
quem nouit dm̃ immẽnsum: Num¬
quidnam quia inuidit aliis: quem ad
templum deferens sancti senis tradi¬
dit manibu : Absit. Sed quia ut spũ
pphetiȩ repleta: redemptionem nun¬
dimmpiis non aperiat. Sciebat enim
un tunc gratia plena sp̃u diuinitatis
afiata: quia si hunc hiuus sectili pͥn¬
cipes agnouissent. numquam pro sa¬
lite ña crucifixissent. Offer ergo
beatissima uirgo tamꝗͣ legem obser¬
uns in temiplo quem edidisti: ut ñ
ontbus sed paticis reueletur:. quis ẽ
quem geniunsti. Appereat interun
lapis humilis abscisus de monte sine
manibus ut reprobetur ab edifican¬
tibus. usq quo statuam in pedlibus

Expanded text:
legis inveniens, filium Joseph vocat dilegis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? nunquidnam quia invidit aliis, quem ad templum deferens, sancti senis tradidit manibus? Absit. Sed ut prophetae spiritu repleta, Redemptorem mundi impiis non aperiat. Sciebat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia si hunc hujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de monte sine manibus, ut reprobetur ab aedificantibus, usquequo statuam in pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
sisterent illum dño sicut scriptameł n
lege dñi: quia omne masculinum ad¬
aꝑiens ituluam sanctum dño uocabit᷑.
Cunctis fidelibus liquet. nequaquim
redemptoris matrem ex eus natiuita¬
te maculam contraxisse. qua illorum
dierum spatio a sacris edibus abstincis
purgaretur. quȩ sine humana corcu-¬
piscentia. sine humano concubituair.¬
go concepit. sine aliqua carnis corrap¬
tione uirgo peperit. & sine fine cue¬
go ꝑmansit. ac per hoo nec mascilis
ex ea natus. uuluam eĩus aꝑtut: so
hȩc urta legis narrationem euanp¬
lista conterens. claudit impis sacti¬
mentum diuinȩ incarnationis. ma¬
tremq legem obsertantem intradi¬
cit. S nec mirum si mater obserit
legem: quam eius filius non uca¬
rat soluere secl adimplere. Secla
enim quo ordine conceperat. quoula
pepererat & quis esset quem gue¬
rat. S legem comniuinem abst ud̃
expectauit purgationis diem: celauit filii
maiestatem. Hinc est quod eum in tem¬
plo duodecim annorum inter doctores

Expanded text:
cut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur . Cunctis fidelibus liquet nequaquam Redemptoris matrem ex ejus nativitate maculam contraxisse, qua illorum dierum spatio, a sacris aedibus abstinens, purgaretur, quae sine humana concupiscentia, sine humano concubitu, virgo concepit, sine aliqua carnis corruptione virgo peperit, et sine fine virgo permansit; ac plus hoc nec masculus ex ea natus vulvam ejus aperuit. Sed hoc juxta legis narrationem evangelista contexens, claudit impiis sacramentum divinae incarnationis, matremque legem observantem introducit. Sed nec mirum, si mater observaverit legem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Sciebat enim quo ordine conceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores
Abbreviated transcription (Latin):
octilos aliud fuit caro redemptoris:
quam quoddam diuini muneris
eius sigillum absconsionis: In signũ
itaq redemptor noster positus
fuit. S cui: nisi illi cui contradic
quam interroganti cuilibet breui-¬
ter respondeam: quȩ causa contra-¬
qͣrrit nisi mors carnis: Quid contͣ¬
dixit: nisi non esse deum. qui mo-¬
ut homo: Cui contracdixit: nisi ñ¬
esse incredulo: Quȩ tudelicet con-¬
tradictio. quibtisdam in scandalum.
quibusdam uersa est in stulticiam:
aplõ attestante qui ait. HIos autẽ
predicamus xp̃m crticisixum: uidĩs
quidem scandalum. gentibus autem

Expanded text:
oculos aliud fuit caro Redemptoris, oculos aliud fuit caro Redemptoris, quam quoddam divinitatis ejus sigillum absconsionis? In signum itaque Redemptor noster positus fuit, sed cui, nisi illi cui contradictquam interroganti cuilibet breviter respondeam: Quae causa contradixit, nisi mors carnis? quid contradixit, nisi non esse Deum qui mout homo? cui contradixit, nisi omni incredulo? quae videlicet contradictio quibusdam in scandalum, quibusdam versa est in stultitiam, Apostolo attestante, qui ait: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, g
Abbreviated transcription (Latin):
teftatur: omines eo relicto fugerunt.
ẜx quibus dum unus uinctum alon¬
g sequeretur: ad atrium ꝑueniens.
cundem recognouisse se denegat.
Et quis in mortis passione illo ruen¬
te non rueret: cum eum precipuus
semel sed ter ab negauerit: Sed
ilbo incarne a morttus resurgente:
restrrexerunt in anuna cdiscipuli.
htrumq autem ante passionem
eus eadem qua tradebatur
nocte. in discipulis sompno ꝑfidiȩ
lasis: ac suscitatione eiusdem redẽp¬
toris desiguatum est. Mors ergo euis.
tiouero uita multorum. Dicatur
itaq Ecce positus est hic in riunã
& inresurrectionem multorum in
srłi acsi diceretur. Eomoriente.
multi ex stantibus ruent: eo refur¬
gente. multi ex lapsis resurgent.
Qia uero illo quidem moriente.
multi ruerunt. illo restirgente mul-¬
ti refurrexerunt. sed in etim qui ex
mortuis refurrexit non omnes credi-¬
derunt: recte subiungitur. Et in sig¬
num cui contradicetur. Quod enĩ
signamus: ab alioꝵ noticia abscondi¬
mus. Quid autem ante fidelitim

Expanded text:
ablata omnes eo relicto fugerunt . Ex quibus dum unus vinctum a longe sequitur, ad atrium perveniens, eumdem se cognovisse denegat. Et quis in mortis passione illo ruente non rueret, cum praecipuus semel, sed ter abnegaverit? Sed illo in carne a mortuis resurgente, resurrexit et anima discipuli. Utrumque autem ante passionem ejus, eadem qua tradebatur nocte, in discipulis somno perfidiae lapsis, ac suscitatione ejusdem redemptoris designatum est. Mors ergo ejus ruina multorum. Dicatur itaque: 11. Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, ac si diceretur: Eo moriente multi ex stantibus ruent; eo resurgente, multi ex lapsis resurgent. Quia vero illo moriente multi ruerunt, illo resurgente multi resurrexerunt, sed in eum qui ex mortuis resurrexit non omnes crediderunt, recte subjungitur: Et in signum cui contradicetur. Quod enim signamus, ab aliorum notitia abscondimus. Quid autem ante infidelium
Abbreviated transcription (Latin):
nequa aut professio deesset aut
sexts. Et ideo anna & stipendiis
uiduitatis. & moribus talis induci¬
tur: ut digna plane fuisse credat᷑.
quȩ redemptorem ominum uenis¬
se ommibus nuitiaret. Cuius ite¬
rita cum alibi descripserimus. cũ
iuduas hoctaremur: hoc loco qm̃
ad alia ꝓperamus. non putamus
iteranda. Non otiose tamen an¬
eius expressit: quia & septem
duodecades & duȩ quadragesimȩ
sacrum uidentur numerum desig¬

Expanded text:
ne qua aut professio deesset aut ne qua aut professio deesset aut sexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae redemtorem uenisse omnium nuntiaret. cuius merita cum alibi descripserimus, cum uiduas hortaremur, hoc loco, quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. non otiose tamen aneius expressit, quia et septem duodecades et duae quadragesimae sacrum uidentur numerum desig
Abbreviated transcription (Latin):
He saberem in omnes gratiam ñi.
gnerationes diffusam: et ꝓphetiam
nitedulis negatam esse non itistis.
far etenim symeon ꝓpbetat in rui¬
ri coresurrectionem plurimorum
pto stieum qualitate factorm itdex
uerus &. iustais. aut supplitia decei¬
nat aut prena. Et tuam inquit
ipsius animam pertransibit gladiꝰ.
Nec littera. nec hystoria docet ex
hac uita mariam. corporalis necis
passione migrasse. Non enu am¬
na sed corpus materiali gla dio
transuerberatur: & ideo pruden¬
tiam mraris haut ignaram nusterii
celestis ostendit. Nuium enun uer¬
bum dei & ualidum & acutius
omni gladio acutissimo. penetrans.
usq ad diuisionem animȩ & sp̃c.
artuum quoq & medullarum.
cogitationes cordis & secreta scruta¬
tur animorum: quia nuda menti¬
um & aꝑta sunt omina dei filio
quem conscientiȩ secreta non fallũt.
Prophetauit itaq symeon: ꝓpheta-¬
uerat copulata coniugio. ꝓphetaue¬
rat uirgo. Debuit etiam uidua:

Expanded text:
uides uberem in omnes gratiam domini uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum, quia nuda mentium et aperta sunt omnia filio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua,
Abbreviated transcription (Latin):
cui nomen symeon: & ha
iste iustus & timoratus expectals
consolationem ifrł. Non solum
angelis & ꝓphetis. a pastoribis & pł¬
rentibus: sed etiam a semoribus s
instis. generatio dm̃ accepit testimoni¬
um. Omuis etas & uterq sexus. euen¬
tiuunq miracula: fidem astruunt.
Nngo generat. sterilis parit: mutus
loquitur. ehytabeth ꝓphetat. magus
adorat. utero clatisus exultat: udua
confitetur. iustus expectat. Et bene
iustus. qui non siam. sed poplĩ gr̃am
requirebit: cupiens ipse corporee uin-¬
calis fragilitatis absolmi. sed expectans
indere pronissum. Sciebat enim: qr
beati oculi qui uiderent. Nunc in¬
quit dñe dimicte seruum tuum.
Nidete iustum. uelut corporeẽ carcere
rolis inclusum. uelle dissolui: ut ici¬
put ẽt cum xp̃o. Dissoltu enim et eẽ
cum ꝓp̃o: multo melius. S qui uult
dmnati. ueniat in templum. tieniat
a imambus uerbum dei. complec-¬
taa telio qtubusdam fidei suȩ bra¬
bsis. Tundliitcetur ut non ui¬
deit mortem: quia uiderit utam.

Expanded text:
cui nomen Symeon, et homo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Christo; dissolui enim et cum Christo esse multo melius. sed qui uult dimitti uat in manibus Verbum Dei, complectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam.
Abbreviated transcription (Latin):
horum ultimus apparuit. S si iugi¬
lanti studio subsequentium sanctoꝵ
attendimus desiderium. quib xp̃c
uiuere est & mori lucrum: inueriis
eos non minoris auxietatis ardore di¬
uinitatem eiusdem saluatoris intuti
uelle. quam ille concupituit inspiceri
carnem. Hinc paulus dicit. Ctpu
dissolui & cum xp̃o esse. multo autẽ
melius. Hinc psabmusta ex persona et¬
clesiȩ dicit. Sitiuit anima mea ad cmn
uuiunt. quando ueniam & apparebo
ante faciem der. Quis ergo iamhuc¬
nunc & iusti ex fide. atq oꝑatione. et
timorati ex futura expectatione: & at
toniti inueniuntur ex uentitra catso¬
latione. In quibus & iam sp̃c sanctas
inesse cognoscitur. quia & per apłm̃ dͥt.¬

Expanded text:
horum ultimus apparuit. Sed si vigihorum ultimus apparuit. Sed si vigilanti studio subsequentium sanctorum attendimus desiderium, quibus Christus vivere est et mori lucrum , invenimus eos non minoris anxietatis ardore divinitatem ejusdem Salvatoris intueri velle; quam ille concupivit conspicere in carne. Hinc Paulus dicit: Cupio dissolvi et esse cum Christo. Multo autem melius . Hinc Psalmista ex persona sua dicit: Sitivit anima mea ad Deum vivum. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Quis ergo etiam hii nunc et justi ex fide atque operatione, et timorati ex futura exspectatione, toniti inveniuntur ex ventura consolatione? In quibus etiam Spiritus sanctus inesse cognoscitur, quia et per Apost
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in sp̃u in templum. Nichil mi¬
nus de sc̃itate isti spetialiter homuri¬
ascribitur: qui & in ierusalem. id est
usione pacis commoratur. & fidei
oꝑatione iustus. & retierentia tunoea¬
tus. & israhelis consolatione attentus.
& sp̃u sancto repletus. eiisq respon-¬
sione de incarnandi uerbi uisione
roboratus fusse ꝑhibetur. O quam
ardenti desiderio homo iste expecta-
dere in carne redemptorem. Quȩ
putamus fuerit instantia orationis
eus: que diuino responso meruit
firmari de his quȩ petebat: Quȩ
erant eius gemituum continuata
uerba: in sancta deprecatione: Non
enim in petendo cessanit usq qͦ res¬
ponsum acciperet suꝑ his quȩ posce¬
bat. fuerunt siquidem in retroactis
temporibus multi fimili defiderio ac-¬
censi: dño attestante qtii ad discipu-¬
losait. Multi reges & ꝓphẽ uoluert̃
uidere quȩ uidetis & non uiderunt:
& audire quȩ auditis & non audie¬
runt. S ex illis hoc isti soli concessũ
est: qui in plenitudine temporis.

Expanded text:
venit in Spiritu in templum . Nihil minus de sanctitate isti specialiter ascribitur homini, qui et in Jerusalem, id est in Visione pacis commoratus, et fidei operatione justus, et reverentia timoratus, et Israelis consolatione attonitus, et Spiritu sancto repletus, ejusque responsione de incarnati Verbi visione roboratus fuisse perhibetur. O quam ardenti desiderio homo iste exspectabdere in carne Redemptorem! Quae putamus fuerit instantia orationis ejus, qua divino responso meruit firmari de his quae petebat? Quae erant ejus gemituum continuata verba in sancta deprecatione? Non enim in petendo cessavit, usquequo responsum acciperet super his quae poscebat. Fuere siquidem in retroactis temporibus multi simili desiderio accensi, Domino attestante, qui ad discipulos ait: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae vos auditis, et non audierunt . Sed ex illis hoc isti soli concessum est qui in plenitudine temporis
Abbreviated transcription (Latin):
tuortin extende ne partas. Longos
fac funiculos ttios: & clauos tuos
consolida. Ad dexteram enim &
ad leuam penetrabis: & semen tu¬
um gentes hereditabit. Habet gͦ
famen ista. non famen panis neq si¬
tim aqtiȩ: sed audiendi uerbum
dei. & faciendi uoluntatem eius.
De hac quidem impetus egreditur:
quia uelocitas predicationis flante
sp̃u sancto intotam nundi latitu¬
dinem dirigitur Unde bene per
ierechielem dicitur. Ubi erat impe¬
tus sp̃c. illuc gradiebantur: nec re¬
uertebantur cum ambularent.
Deniq ruth quȩ uel uidens uel fes¬
tinans siuie distiniens interpretat.
manus eius dare deo. Hȩc definit:
id est firmiter in fide & cdilectione
dei persistere decernit. Linde &¬
beatus apls paulus ait. Certus
sum enim: quia neq moes. neq
uita. neq angeli. neq principatꝰ.
neq instantia. neq futura. neq

Expanded text:
tuorum extende; ne parcas, longos tuorum extende; ne parcas, longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida; ad dexteram enim et ad laevam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit . Habet ergo famem ista, non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei , et faciendi voluntatem ejus. De hac quidem impetus egreditur, quia velocitas praedicationis, flante Spiritu sancto, in totam mundi latitudinem dirigitur. Unde bene per Ezechielem dicitur: Ubi erat impetus Spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur cum ambularent . Denique Ruth, quae vel videns, vel festinans, sive definiens, interpretatur, t manus ejus dare Deo . Haec definit, id est, firmiter in fide et dilectione Dei persistere decernit. Unde et Paulus ait: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angelus, neque principatus, neque instantia, neque futura, ne
Abbreviated transcription (Latin):
gror uriȩ. Ad interiorem uero in¬
tellectum in omnibus istis quatuor
uentura ad dñm ecclã de gentilita-¬
tis errore figuratur. quȩ prius alie¬
na. ignominiis plena. & sterilis habe¬
batur: sed ad.xp̃m ut legitima ad¬
iuncta est matrona. & plures adop¬
tiuos parit deo filios. quam synago
pretatur amaritudo: uel commu¬
tans siue palma. Et merito hȩc om¬
na conueniunt scȩ ecclẽ quȩ amara
prius fuit in idolatria & turpicon¬
uersatione: sed modo dulcis est ꝑ
fletum compunctionis. & studium
pii laboris. Hec commutans recte
dicitur: quia ex peccatricȩ cominu¬
tata est iniustam. & ex odiosa in
amatam. Quȩ palmȩ rite assimi-¬
latur: ꝓpter certamen laborum
& uictoriȩ premium. De illa quip¬
pe bene per psalmistam dicitur.
Iustus ut palma florebit. ut cedrtis
hybani multiplicabitur: Raab
qtioq: latitudo uel fames: seu
per ysaiam dicitur. Dilata locum
tentoriĩ ttu: o pelles tabernaculoꝵ

Expanded text:
uxor Uriae. Ad interiorem vero inuxor Uriae. Ad interiorem vero intelventura ad Dominum Ecclesia de gentilitatis errore figuratur, quae prius aliena, ignominiis plena et sterilis habebatur, sed ad Christum ut legitima conjuncta est matrona, et plures adoptivos parit Deo filios, quam Synagogpretatur amaritudo, vel commutans, sive palma; et merito haec omnia conveniunt sanctae Ecclesiae, quae amara prius fuit in idololatria et turpi conversatione, sed modo dulcis est per fletum compunctionis, et studium pii laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam, quae palmae rite assimilatur, propter certamen laborum et victoriae praemium. De illa quippe bene per Psalmistam dicitur: Justus ut palma florebit, sicut cedrus Libani multiplicabitur . Raab quoque latitudo, vel fames, seu per Isaiam dicitur: Dilata locum tentorii tui, et pelles tabernaculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo humanamg
seph uirum maris. de quanatas
de gentilitatis caliginȩ quasi de ui
tia seruitute. per quadraginta des
uiros acsi etusdem mimeri manfa
ad tuirginem mariao plenam seli
sp̃c gurgite fluentem. ac si mdlis
Qr tpm de oraria natum esse testat᷑.
qti uelit hamus in retis capite. sic in
sine qenealogyȩ pofittis. & in mare hu¬
Nsiuindi a patre missus. tortnosũq
dracõnem aduncatum occissus occi¬
a. atq humani generis mortem mor¬
tiaus moetificatut. Et ideo ueltit fu¬
ne amplicato. iterato uidelicet unius¬
cĩusq nontine in retis similitudi¬
nem genealogye ordo contex itur:¬
aonec ab huuis principio. hoc est ab
iarnatiorns tp̃i iste captus est: qr
m in illo appetit escam corporis. tras
natoeis millam scãrtm assumit intilie-¬
rum. sed eas quas scriptura repre¬
hendit: uit qui ꝓpter peccatores ue-¬
nerat de peccatricibus nascens. omni¬
um peccata deleret. Unde & in se.¬
quentibus raãb meretrix & ruth
moabitidis ponitur: & bethsabẽȩ

Expanded text:
ergo humanam gJoseph virum Mariae, de qua natus de gentilitatis cagyptia servitute, per quadraginta duos viros, ac si ejusdem numeri mansiones, ad virginem Mariam, pleno sancti Spiritus gurgite fluentem, ac si intellChristum de Maria natum esse testatur, qui velut hamus in retis capite, sic in fine genealogiae positus, et in mare hujus mundi a Patre missus, tortuosum draconem aduncatum occisus occidit, atque humani generis mortem mortuus mortificavit. Et ideo velut fune duplicato, iterato videlicet uniuscujusque nomine, in retis similitudinem genealogdonec ab hujus principio, hoc est ab incarnationis Christi iste captus est, qui dum in illo appetit escam corporis, transvatoris nullam sanctarum assumit mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus Raab meretrix, et Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee
Abbreviated transcription (Latin):
apls. Niuus est sermo inquit
dei & efficar. et penetrabihor om¬
ni glidio ancipiti. & pertingens
A Adirisionem animȩ ac sp̃c:¬
com N Upagum quoq ac
nedtilla Urum. & discretor
cogitationum. UTara: oriens
fiue ortus inter. pretatur. Et
tacbarias ait. Lisi  tanit nos
oeitus exalto. Et alibi. scriptum est.
Ecre uiroriens nomen eius. Efrom.
sagitam uidit. uel atrium eits: de¬
notat ipsum de quo dicitur. Sagit¬
te potentis acutȩ. Sagicte. xp̃i pre¬

Expanded text:
ait: uiuus est sermo dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, pertingensnem animae ac spiritus, compagum quoque ac medullarum, et discretor cogitationum . Zara, oriens, sive ortus, interpretatur, et Zacharias ait: Visitavit nos oriens ex alto . Et alibi scriptum est: Ecce, vir oriens nomen ejus . Esrom, sagittam vidit, vel atrium ejus, denotat ipsum de quo dicitur: Sagittae potentis acutae ; sagittae Chr
Abbreviated transcription (Latin):
trum lauamur. Est autem ualde
utssarium ut cum de nobis incom¬
nnctione afficunur: etiam cominis¬
cum nobis uitam zelẽmus. Sic gͦ
naritudo compunctionis afficiat:
etamen a proximoꝵ custodia ñ
poitat. Quid enim prodest: si
untes nosmetipsos. relinquamus
tramose Uel quid rursum prodest:
uantes nel zelantes proximos. re-¬
amus nosmetipsos: In ornamen
quippe tabernaculi bistinctas coc
offerri precipitur: ut ante dei
nbs caritas nr̃a dei & proxum
uee coloretur. Ille autẽ. uere se
lnit. qui pure diligit auctorem.

Expanded text:
lierum lavamur. 11. Est autem valde lierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Specula quippe sunt intilicrim¬
cepta dei. in quibus se sanctȩ antũ
semꝑ aspitiunt. & si quȩ in eissute
feditatis mactilȩ deprehendunt̃ ci¬
tationum iutia corrigant. a qu¬
imagine componunt: quia dam p¬
ceptis dominicis sollerter inteata
in eis proculdubio tiel quia ał¬
agnoscunt. Quȩ qtamditi in he
stint: eternum tabernactibam
di nequaꝗͣ possunt. S tamena
tium tabernaculi mulieris extł
quia sancte anine etiam cam
nutate adhuc carns granantir
re tamen contintio ingreffami
in itroitus obseruant. Moyfet
labrum sacerdotibris de spectis
lierum fecte. quia lex dei la
comptinetionis peccatorum ñ
aralis exbibet. dum ea per quȩ sc̃ȩ
minȩ suꝑuo sponso placuerunt. intu¬
ada nobis celestia precepta prebet:
qubus si diligenter intendimus. inter¬
re niͣe maginis maculas uidenius.
bidentes audem maculas in peniten
dolore compungĩmur: compuncti
uro quasi in labrum de speculis mu¬

Expanded text:
Specula quippe mulierum sunt praeSpecula quippe mulierum sunt praecepta Dei, in quibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum imagine componunt; quia, dum praeceptis Dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio, vel quid agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mu
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter proximo impendit: qui
predicationis uerbum non subtra
si dicta rebus ostendimus: si ipsi noᷤ
de nobis uere compungimur. si sta¬
diose patrum precedentium facta
pensanus. ut ex conspecta illorum
gͥã. in nr̃is nobis oculis nr̃a uita
sordescat. Tunc uereᷤ . punginitir.
cum precepta dei studiose uscrti-¬
tamur: & ꝑ hȩc proficere ipsi con¬
tendimus. per que iam profecisse
nouimus. quos ueneramur. Hiuc
est enim quod de moyse scriptum
est. Posuit & labrum eneum in qͦ
lauarentur aaron & filii eitis: ciam
ĩ grederentur in scã sanctoꝵ. Quen
cit de speculis mmulierum. quȩ eni¬
bant in ostio tabernactili. Labtaa
qtppe eneum moyses ponit. inqde
ingredi: quia lex dei prius nos lane
per compunctionem precipit. ut it
immunditia ad penetrandam sit¬
toꝵ dei munditiam non sit indͥga
Quod bene ĩa. ti de speculis nt
perhibet factum: quȩ ad taberna¬
li ostitim indesinenter exctiblin

Expanded text:
veraciter proximo impendit qui veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahsi dicta rebus ostendimus, si nosipsi dde nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quoa sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501
Abbreviated transcription (Latin):
instruere. pritiatis locutionibus edi¬
ficare: exhortatione simplici fructũ
in filioꝵ suorum cordibus guerere.
Debemus naniq pensare contime
quid ad sanctos ꝓplõs dicitur: et
per aplõs nobis. L los estis sal terrȩ.
Si igitur sal sumus: condire men¬
tes fidelium debemus : U osigitur
qui pastores estis: pensate quia dm̃i
animalia pascitis. De quibus pro¬
fecto animalibits: deo per psalmis¬
tam dicitur. Animalia tua habi¬
bitabunt in ea. Et sepe tudemus
quod petra salis brutis animalib
ponitur. ut ex eadeni salis petra
lambere debeant. et meliorari. Qsi
ergo inter bruta animalia petra
salis debet esse: sacerdos in popłs̃.
Curare namq sacerdotem necesse
est quȩ singulis dicat. umunquem¬
q qualiter moncat: ut quisq sa¬
cerdoti iungitur. quasi ex salis tac¬
tu eternȩ uitȩ sapore condiatur.
Sal etenim terrȩ non sumus: si cor¬
da audientium non condinius.
Quod profecto condimentum ille

Expanded text:
instruere, privatis locutionibus aediinstruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua hbitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille
Abbreviated transcription (Latin):
antra pastorem stium itstȩ ecclã
emurat. Etius etiam sulci de-¬
t. si corcla atidientiam quȩ a¬
nedentibiis sunt pͥatribus. predi¬
onis uoce & iugore inuectionis ex
ci andent aliquid quod itgeant
de uita pastoris. Ctius uidelicet ter¬
rȩ fructus possessor bonus sine pecti¬
nia non manducat: quia discrettis
pastor prerogit talentum uerbi.
ne ad dampnationem suam de ec¬
clesia stypendium sumat alimenti.
Tunc eram de terra nr̃a cum pe¬
ctima fructus comedimus: quan¬
do sumentes ecclãstica subsidia in
predicatione laboramus. Precones
namq uenturi itidicis sumtis. Qs
uero uenturtm udicem nuntiet:
si preco tacet: Prouide conside¬
randum nobis est. ut in quantũ
ualet quisq in quantum sufficit.
& terrorem uenturi indiciĩ. et
dulcedinem regni. susceptȩ ecclȩ
insintiare concendat. Et quia una
eadeniq exhortationis uoce non
susficit simtl cunctos ammonere.
debet singulos in quantian ualet

Expanded text:
contra pastorem suum iuste ecclesia contra pastorem suum iuste ecclesia murmurat. Cuius etiam sulci deflent, si corda audientium, quae praecedentium sunt patrum praedicationis voce et vigore invectionisarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ pro redimendis peccatis
deles obtulerunt: nec tamen ss
itata eadeni uel orationis studio. uel
ralicationis ut dignum est insudamꝰ.
sit procalpa sua quiempiam aꝑta
pee reprebendinitis. & adhuc quod
t gauiuis. aliquando si ꝑsona in hoc
pundo potens sit. eits forsitan & erra
iliudantur: ne si aduersetur per
ꝑemncham. mitnus subtrahat quod
ppendebat. S debemius sine cessatio¬
e mentiuisse: quod de quibusdam¬
usȩ scriptum est. Peccata populi
medent. Cur autem peccata po¬
i comeders dicuntur: nisi quia
irata delinquentium fouent. ne tẽ-¬
tha stypendia amittant: S et nos
nuex oblationib fidelium intumus.
us illi pro sius peccatis obtulerunt:
medimus & tacemus. eortun pro-¬
altibio peccata manducamus. Pen¬
mus ergo cuius sit apud detim cri-¬
mis peccatorum pretium manduca
& nchil contra peccata predican
agere. Audiamus quid beati iob
edicitur. Si aduersum me terra
aa clamat. & cum ipsa sulci enus
tra possesorem suium cłamat: quian

Expanded text:
quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona mundo potens sit, ejus forsitan acta laudamus, ne si adversetur per iracundiam, munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est in Osee: Peccata populi mei comedunt . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant. Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro suis peccatis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Dominum criminis peccatorum pretium comedere, et nihil contra peccata peccanagere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, contra possessorem suum clamat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
enin recipit ꝓpham in nomine
ꝓphȩ: mercedem ꝓphẽ accipiet. Ne¬
rumptamen inimicos meos illos
qui noluerunt me regnare suꝑ se:
adducite huc & interficite ante
me. Impietatem iudeoꝵ uel omni¬
um reproborum ad xp̃m conuer-¬
ti nolentium. significat in die iu-¬
dicii pumendam: ut per duos ser-¬
tes poplĩ. ꝑ seruum neqtiam ma-¬
li catholici. ꝑ inimicos qui eum suꝑ
se regnare noluerunt. impietates
eorum qui nunꝗͣ fidem. auit nim-¬
quam audire. aut male inter pre¬
tando corrumpere maluerunt. ꝑ
mesfionem ruris non semirati eoꝵ
etiam quos uerbum dei nec audire
contigit discussio signetur: quibus
quinq ꝑsonis omne genus huma-¬
num quod in die iudicii futurum
est exprimitur. Et his dictis. pre-¬
cedebat eos: ascendes ierusolimam.
finita parabola. ascendit iheruso-¬
limam. ut ostendat de eiusdem̃
maxine ciuitatis euentu. parabo¬
lam fuisse premissam: que non
longo post tempore &c ipfum occi¬

Expanded text:
enim recipit prophetam in nomine enim recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet . Verumtamen inimicos meos, illos qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite ante me. Impietatem Judaeorum vel omnium reproborum ad Christum converti nolentium significat, in die judicii puniendam, ut per duos sertes populi, per servum nequam mali catholici, per inimicos qui eum super se regnare noluerunt impietas eorum qui verbum fidei aut nunquam audire, aut male interpretando corrumpere, maluerunt, per messionem ruris non seminati eorum etiam quos verbum Dei nec audire contigit, discussio signetur. Quibus quinque personis omne genus humanum quod in die judicii futurum est exprimitur. Et his dictis, praecedebat, ascendens Jerosolyma. Finita parabola, ascendit Jerosolyma, ut ostendat de ejusdem maxime civitatis eventu parabolam fuisse praemissam, quae non longo post tempore et ipsum occi
Abbreviated transcription (Latin):
tur: et in eo augeri qui habens ha-¬
lit. hoc est bene utitur. Quȩ gratia¬
rum nutatio qm̃ in hac uita geri
slet: notandum quod illtid dñi re-¬
deuntis examen. etiani tunc ex par-¬
te celebratum. s nunc est uniuersa¬
lter implendum. Cotidie namq
acrepto a patre regno redit. quia
peregrinantis in terra semꝑ statũ
conspicit. cotidie in tanto fidelium
stuoꝵ numero huic pecuniam ne-¬
dum constimiati. oꝑis examinat.
hunc fideliter prudenterq laborã¬
tem amplioris gratiȩ ntinere donat.
ilum defidia mollem & marcida
lixu otia sectantem. et eo quod de¬
derat priuat. Uerum uniuersali
manifestationis iudicio quod dictu
quoq terribile est: multi qui ad do-¬
crndum uidebantur idonei. obne¬
dgentiȩ fuȩ noxam. inter indoctos
reputabuntur. At alii simplitiores
fratres & litterarum penitus igna-¬
ti: ob conuier sitionis tamen exi¬
miȩ deuotionem. inter aplĩ eos doc¬
tores premia summa ꝑcipient. Qui

Expanded text:
tur, et in eo augeri, qui habens habtur, et in eo augeri, qui habens habet, hoc est, bene utitur. Quae gratiarum mutatio, quoniam in hac vita geri solet, notandum quod illud Domini redeuntis examen etiam nunc ex parte celebratum, sed tunc est universaliter implendum. Quotidie namque accepto a Patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae statum conspicit. Quotidie in tanto fidelium servorum numero huic pecuniam nedum consummati operis examinatur: hunc fideliter prudenterque laborantem amplioris gratiae munere donat, illum desidias molles et marcida luxu otia sectantem, et eo quod dederat, privat. Verum universali manifestato judicio, quod dictu quoque terribile est, multi qui ad docendum videbantur idonei, ob negligentiae suae noxam inter indoctos reputabuntur. At alii simpliciores fratres, et elementorum penitus ignari ob conversationis tamen eximiae devotionem inter apostolicos doctores praemia summa percipient. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi fenore usuras soluit qui ex en
etiam alia studet intelligere quȩ nt¬
dum ex predicatoris ore didicit. Et
astantibus dixit. Auferte ab illo
muam: & date illi qui decem mnas
habet. Et dixerunt ei. Dñe: dect̃
tam gratiam. quam predicando alĩ
comintinicare neglexit: ut ei aupi¬
tur qui inde laborauit. iuxta quꝰ
angelo ephesy ȩcclẽ dicitur. Et m¬
uebo candelabrum tuum de loco fa
nisi penitentiam egeris. Et camre¬
gium crisia quod suꝑbiendo sanl
amisit. dauid obediendo ꝓmeruit
seruo nina. ei qui decem inas hib̃e
dari iussa est. mysticȩ ut reor indi¬
cat. intrante plenitudine gentina
habundantiam gratiȩ sp̃nals¬
nodo nos torpenter exercemus. illius
popłi doctoribus esse conferendam.
Dico autem uobis quia omni habenti
dabitur: ab eo autem qui non habet.
& quod habet auferetur ab eo. Hȩc
ad suꝑiora sententia respicit. docens
& illum posse amittere munus dei
qui habens non habet id est non uti-¬

Expanded text:
verbi fenore usuras solvit, qui ex eo verbi fenore usuras solvit, qui ex eo tiam alia studet intelligere, quae necdum ex praedicatoris ore didicit. Et astantibus dicit: Auferte ab illo minam, et date illi qui decem minas habet. Et dixerunt ei: Domine, tam gratiam, quam praedicando aliis communicare neglexit, ut ei augeatur qui inde laboravit, juxta quod angelo Ephesi Ecclesiae dicitur: Et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris . Et cum regium chrisma, quod superbiendo Saul amisit, David obediendo promeruiservo mina ei qui decem minas habebat, dari jussa est, mystice, ut reor, indicat, intrante plenitudinem gentium abundantiam gratiae spodo nos repente exercemus illius populi doctoribus esse conferendam. Dico autem vobis quia omni habenti dabitur. Ab eo autem qui non habet et quod habet auferetur ab eo. Haec ad superiora sententia respicit, docens et illum posse amittere munus Dei, qui habens non habet, id est, non uti