comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nemo potest raꝑe de manu patris mei:
quomodo iudas de manii dĩ ꝓditione sit raptꝰ.
Ad quod breuit̃ respondebunus. nullũ posse
raꝑe de manu dĩ. posse autẽ eum qui tenet᷑
ꝓpria uoluntate de manu dĩ excidere. Edq
sequitur. uadens reuertar ad locũ meũ: locũ
dĩ magnificentiam & in aiestatẽ eius debemꝰ
accipe. ut nequaquã ꝓ dispensatione descendat
adhomines. irascatur. misereat᷑. obliuiscatur.
fiat quasi panther. uertatur inleonem. mu¬
tetur inbestias: sed res sꝑnat humanas. &
pmittat eos quos antea ꝓtegebat hostib sub¬
iacere: ut tabescant & deficiant & intereant
&e postea quęrant faciem dñĩ & dicant. Illumi¬
na faciem tuam. & salui erimꝰ. Et. Ostende
da nob̾. Hereticis quoq & ȩccłȩ neglegentib
as̃ in pantherẽ uertitur & leonem. & tollit
abiis predam quã de ȩccła ante rapuerant.
ut capti saluentur qui liberi ꝑierant. Et nequa.¬

Expanded text:
Nemo potest rapere de manu Patris mei Nemo potest rapere de manu Patris mei quomodo Judas de manu Dei proditione sit raptus? Ad quod breviter respondebimus, nullum posse rapere de manu Dei: posse autem eum, qui tenetur, propria voluntate de manu Dei excidere. Quodque sequitur: Vadens revertar ad locum meum, locum Dei, magnificentiam et majestatem ejus debemus accipere: ut nequaquam pro dispensatione descendat ad homines, irascatur, misereatur, obliviscatur, fiat quasi panther, vertatur in leonem, mutetur in bestias: sed res spernat humanas, et permittat eos quos antea protegebat hostibus subjacere, ut tabescant, et deficiant, et intereant, et postea quaerant faciem Domini, et dicant: Illumina faciem tuam et salvi erimus . Et: Ostende oque et Ecclesiae negligenti, Deus in pantherem vertitur et leonem; et tollet ab his praedam quam Ecclesiae ante rapuerunt: ut capti salventur qui liberi perierant; et nequa
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum quasi panther ephraim. & quasi
& tollam &e non erit qui eruat. Ibo & re.¬
uertar in locum meum. donec disꝑeant &
querant faciem meã. Illis euntib ad assur.
& mittentib ad regẽ uindicem uł ultorem
quieos sanare ñ poterit. nec soluere uincu.¬
lum colligatum: ostendã qđ me aduersante
omẽ hominũ auxiliũ uanum sit. Fro enim
quasi leena ephraim. & quasi catulus leonis
Quȩ grece similit̾ dr̃ & latine. & tã nomen
bestiȩ quã omĩs bestia accipi potest. ut qͥcqͥd
seuum inbestiis est. hoc in dĩ indignatione
cognoscas. Nichil enim panthere uelocius.
nichil leone fortus. In panthere uelox ꝑ
assyrios regni samariȩ significat᷑ interitꝰ.
in leone fortissimum contra ierłm & udã
aliquanto post tempore regnũ ostenditur
chaldeorum. & quia leenã siue pantherem
& dicit. Ego. ego capiam &e uadã. tollam
&e non est̃ qui eruat. Queritur. si capiente¬
&e tollente & tenente dõ nullus de manib
eus potest eriꝑe uixta illud quod scriptũ est

Expanded text:
ego sum quasi panther Ephraim, et quasi et tollam, et non erit qui eruat: ibo et revertar in locum meum donec dispereant et quaerant faciem meet mittentibus ad regem vindicem, vel ultorem, qui eos sanare non poterit; nec solvere vinculum colligatum, ostendam quod me adversante omne hominum auxilium vanum sit: ero enim quasi leaena Ephraim, et quasi catuluae Graece similiter dicitur et Latine, et tam nomen bestiae quam omnis bestia accipi potest: ut quidquid saevum in bestiis est, hoc in Dei indignatione cognoscas. Nihil panthere velocius, nihil leone fortius: in panthere velox per Assyrios regni Samariae significatur interitus; et in leone fortissimum contra Jerusalem et Judam aliquanto post tempore regnum ostenditur Chaldaeorum. Et quia leaenam sive pantherem, et dicit: Ego ego capiam et vadam, et tollam et non estt tollente, et tenente Deo, nullus de manibus ejus potest eripere, juxta illud quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ultorẽ. Et̾ quia non uerũ uel auxiliatorem
uel udicẽ dep̃cati sunt: iccirco ꝑmanere
eos in dolore languoris. & inuinculis de¬
lictorũ. legi in cuiusdã cõmentaris. regẽ
iarib apͥm int p̾tari. & quia sequit᷑. ipsẽ
non poterit sanare uos: hoc argumento usus
est. quod hereticos & ȩccłastieos p̾eccatores. xp̃c
sanare non possit in die iudicii ubi nulla
est miscdia. iuxta illud quod scriptũ est.
In inferno autem quis confitebit᷑ tibi: & sana¬
re uel liberare non possit. nequaquam
siu imbecillitate. sed eorum merito qui sero
signa in patria sua facere non potuisse. &
causa cur non potuerit exponitur. qui a
inquit non credebant in eum. hoc ille. dixe.¬
temur ultorem. Pro eo quod nos posuimus
iarib id est ultorem. alii male legunt. iarim.
p. mem. litteram. qđ transfertur in siluas.
Unde & cariathiarim. int̾ pretat᷑ uilla silua¬
rum. Cm̃ ego quasi leena ephraim. &

Expanded text:
ultorem . Et quia non verum vel auxiliatorem ultorem . Et quia non verum vel auxiliatorem vel judicem deprecati sunt; idcirco permanere eos fecit in dolore languoris et vinculis delictorum. Legi in cujusdam commentariis regem Jarib, Christum interpretari. Et quia sequitur: Ipse non poterit sanare vos, hoc argumento usus est, quod haereticos vel ecclesiasticos peccatores Christus sanare non possit in tempore judicii, ubi nulla est misericordia, juxta illud quod scriptum est: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Et quod sanare vel liberare non possit, nequaquam sua imbecillitate, sed eorum merito, qui sero signa in patria sua facere non potuisse: et causa cur non potuerit, exponit: quia, inquit, non credebant in eum. Haec ille dixetemur ultorem. Pro eo quod nos exposuimus Jarib, id est, ultorem: alii male legunt JARIM per MEM litteram, quod transfertur in sylvas: unde et CARIATH JARIM, interpretatur villa sylvarum. Quoniam ego quasi leaen
Abbreviated transcription (Latin):
quod cum decem tribub peccato fuerat col¬
ligatus: ñ adõ qui soluere poterat. sed a rege
assyriorum quesiuit auxiliũ. Legimus
subrege achaz prȩsidiũ flagitarit teglath¬
phalassar regis assyriorũ. qui eos aduersante
dõ liberare non potuerunt. nec captiuitatis
unculum soluere. Possumꝰ uinculũ ꝓquo in
hebreo scriptũ est. me ⁊ or. & aquila inter¬
pretatus est. ẽ rͥu̾a t̾icia. siue. cͦioAtic.
orͥ. id est colligationẽ siue coniuratio¬
nem & ad illud tempus referre. qͣndo rasin
milia uastauer̃. qđ frustra uida aduersum
duos reges non dĩ sed assyriorũ auxilium
Flagitarit. Quidam uixta tropologiam
ephraim & uidam adhereticos & ad ȩccła.
peccatorũ unculis colligati. iuxta illud
quod scriptũ est. funiculis peccatorũ suoꝵ
unus quisq constringitur : miserint ad
assur &e ad regem ultorẽ. idest ad diabolũ
de quo legimus. Ut destruas inimicũ &e

Expanded text:
quo cum decem tribubus peccato fuerat colquo cum decem tribubus peccato fuerat colligatus, non a Deo qui solvere poterat, sed a rege Assyriorum quaesivit auxilium. Legimus, sub rege Achaz, praesidium flagitarit Teglathphalasar regis Assyriorum, qui eos adversante Deo liberare non potuerunt, nec captivitatis vinculum solvere. Possumus vinculum, pro quo in Hebraeo scriptum est MEZUR  , et Aquila interpr id est, colligationem sive conjurationem, et ad illud tempus referre, quando Rasinmillia vastaverunt , quod frustra Judas adversus reges duos non Dei, sed Assyriorum auxilium flagitarit. Quidam juxta tropologiam Ephraim et Judam, ad haereticos et ad viros peccatorum vinculis colligati, juxta illud quod scriptum est: Funibus peccatorum suorum unusquisque constringitur , miserint ad Assur et ad regem ultorem, id est, diabolum de quo legimus: Ut destruas 59 inimicum et
Abbreviated transcription (Latin):
errorib uel uitus continent᷑. simili senten¬
tiȩ subiacebunt. Et udit ephraim¬
languorẽ suum. & uidas uinculũ suum.
Q abut ephraim ad assur. & misit ad regẽ
ultorem. Et ipse ñ poterit sanare uos. nec
soluere poterit a uob uinculũ.
Lxa. Et uidit ephraini infirmitatem suã.
&e uidas dolorem suum. & abut ephraim
ad assyrios. & misit legatos adregẽ iarib.
facioe a uobis dolorem. Legatos ñ haba
in hebreo. & ubi. Laix. posuerunt iarib
nos uxta. symina cũ ultorem uertimus.
Nam aquila ae theodotio. udicem int̃p̃tati
sunt. Quod aut̃ iarib ultorẽ significa &
udicem: nom̃ gedeonis ostendit. quẽ cũ culto¬
res bahal expeterent ad suppliciũ. eoquod
lucũ babal arasq euertisset: respondit pat̾.
Ulciscatur se bahal. aut iudicet eum bahal.
Et appellatus est inquit ierobahal. id est ul.¬
ciscatur se bahal. Intelligens itaq ephraim
infirmitatẽ suam &e uidas uinculũ suum.

Expanded text:
erroribus vel vitiis continentur, simili sentenerroribus vel vitiis continentur, simili sententiae sublanguorem suum, et Juda vinculum suum, et abiit Ephraim ad Assur, et misit ad regem ultorem, et ipse non poterit sanare vos, nec solvere poterit a vobis vinculum. LXX: Et vidit Ephraim infirmitatem suam, et Judas dolorem suum, et abiit Ephraim ad Assyrios, et misit ÷ legatos: ad regem Jarib, faciet a vobis dolorem. Legatos non habetur in Hebraeo. Et ubi Septuaginta posuerunt Jarib, nos juxta Symmachum, ultorem vertimus: nam Aquila et Theodotion, judicem interpretati sunt. Quod autem JARIB   ultorem significet et judicem, nomen Gedeonis ostendit , quem cum cultores Baal expeterent ad supplicium, eo quod lucum Baal arasque evertisset, respondit pater, ulciscatur se Baal, aut judicet eum Baal, et appellatus est, inquit, Jerobaal, id est, ulciscatur se Baal. Intelligens itaque Ephraim infirmitatem suam, et Judas vinculum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
Lx.x. Et ego quasi conturbatio ephraun. &
quasistimulus domui uida. Asil. lingua he
alterũ uestes. alterũ ligna consumit. Pro qͥb
lxx. ta pͣaxͦtigͥ. idest tumultum uel contur¬
bationẽ. & stimulũ transtuler̃. Et notandũ
quod tinea refertur adephraim. &e putredo
ad domum uida. Quomͦ gͥ tinea uestimenta
consiunit. & putredo uel caries ligna. quod
poenitentiam. & eos ꝓuocans ad salutem thes¬
auri tantes sibi iram in diem irȩ: quasi tinea
efficitur & putredo. Non quo ds tinea sit uel
putredo. aut conturbatio uel stimulus: s
quo sustinentib poenas hec uniuersa uide¬
antur. Primus gͥ consũptꝰ ÷ ephraim & isrł.
deinde secuta est & domus uida. Non ipse
iudas. sed domus eiꝰ. Alio quin reseruabatur
de genere uida cui repositũ fuit. & ipse erat
expectatio gentium. Punitis aut̃ hereticis qͥ
intelliguntur ephraim : etiam iudas. scilic&
ii qui inȩccła ꝑmanent & hereticorũ ueb

Expanded text:
LXX: Et ego quasi conturbatio Ephraim, et LXX: Et ego quasi conturbatio Ephraim, et quasi stimulus domui Juda. AS lingua Hebraialterum vestes, alterum ligna consumit: pro quibus LXX, ταραχὴν, id est, tumultum, vel conturbationem, et stimulum transtulerunt. Et notandum quod tinea referatur ad Ephraim, et putredo ad domum Juda. Quomodo igitur tinea vestimenta consumit, et putredo vel caries ligna: quod locum poenitentiae, et eos provocans ad salutem, thesaurizantes sibi iram in die irae, quasi tinea efficitur et putredo, non quod Deus tinea sit vel putredo, aut conturbatio vel stimulus, sed quod sustinentibus poenas haec universa videatur. Primus igitur consumptus est Ephraim et Israel, deinde secuta est et domus Juda: non ipse Juda, sed domus ejus; alioquin reservabatur de genere Juda cui repositum fuit: Et ipse erat exspectatio gentium. Punitis autem haereticis, qui 58 intelliguntur Ephraim, etiam Judas, scilicet hi qui cum Ecclesia permanent, et haereticorum vel
Abbreviated transcription (Latin):
ad poenas. Et in hoc uidet᷑ esse calumnia.
torm̃ta sustinent. dũ peiorib se aduersa¬
riis concedunt᷑. Redditq causas dñs. iccirco
eos in hac parte calumniã sustinere. & tradi
peiorib & erga illos iudiciũ ñ seruari. qͥa
coepit ep hraim hoc est ieroboam abire
post idola & dm̃ derelinquere.lpse enim
aureos fabricatus est uitulos. Scđm . Lxx.¬
inter pretationẽ oppressit ephraim id est iero.¬
boam aduersarium suum roboam idest tribũ
iuda. & ideo oppressit. quia deserta ierłm &
templo. egyptiarum sordium simulachra se.¬
ctatus est. De hereticis manifestus est sensus
non mundiciã uerȩ fidei. sed sordes sequuntur
mendacii. Qui traditi diabolo & angłis eius:
uidentur sibi calumniã pati. & in se fractam
esse udicu ueritatẽ. Aliter. Uastatur isrł &
om̃s labores eius assyrio uincente populant᷑.
est: quia secutus est idola. Et ego quasi
tinea ephraim: & quasi putredo domui uida.

Expanded text:
ad poenas, et in hoc videtur esse calumnia, ad poenas, et in hoc videtur esse calumnia, tormenta sustinent, dum pejoribus se adversariis conceduntur. Redditque causam Dominus, idcirco eos in hac parte calumniam sustinere, et tradi pejoribus, et erga illos judicium non servari: quia coepit Ephraim, id est, Jeroboam abire post idola, et Deum derelinquere: ipse enim aureos fabricatus est vitulos. Sinterpretationem, oppressit Ephraim, id est, Jeroboam adversarium suum Roboam, id est, tribum Juda et in eo oppressit: quia deserta Jerusalem et templo, Aegyptiarum sordium simulacra sectatus sit. De haereticis manifestus est sensus:non munditiam verae fidei, sed sordes sequuntur mendacii, qui traditi diabolo et angelis ejus, videntur sibi calumniam pati, et in se fractam esse judicii veritatem. Taliter vastatur Israel; et omnes labores ejus Assyrio vincente populantur:est; quia secutus est idola. Et ego quasi tinea Ephraim, et quasi putredo domui Juda.
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Transferunt principes uida t̃minos
quos posuerunt patres eorum: quando imiu
tant mendacio ueritatẽ. & aliud p̃dicant
quã abapłis acceꝑunt. alumniam
patiens ephraim fractus uidicio. qm̃ coepit¬
Sabire post sordes. T .xx. Oppressit ephraim
aduersariũ suũ. conculcauit iudiciũ. quia
coepit abire post uana. Sumpuis est ephrami
& ꝓpt̃ impietatẽ suã erit in desolationem
quomodo nunc dr̃. calumniã patiens ephraĩ
fractus udicio. qui enĩ calumniã patit᷑ &
fraͣgit᷑ iudicio inique oppͥmit᷑. maxime cũ
causa uixta ponatur quare sit tra ditus
captiuitati: Sequitur enĩ. Qm̃ coepit abire
post sordes. Hoc est post idola que sordibus
comparant᷑. Qđ gͦ dicit hoc est. Oppͥmitur
ephraim ab assyriis. pͥmũ a phuil. de inde
a teglathphalassar. postea a salmanassar.
Non quo illi iusti fuerint qui eum oppresser̃
& iccirco eis traditus sit : sed quo qui quonda
fuer̃ popłs m̃s. me eos deserente traduntur

Expanded text:
eos . Transferunt principes Juda terminos eos . Transferunt principes Juda terminos quos posuerunt patres eortant mendacio veritatem, et aliud praedicant quam ab apostolis acceperunt. « Calumniam patiens Ephraim, fractus judicio. » Popabire post sordem. LXX: Oppressit Ephraim adversarium suum, conculcavit judicium, quia coepit abire post vana. Si impius est Ephraim, et propter impietatem suam erit in desolationem, quomodo nunc dicitur: calumniam patiens Ephraim fractus judicio? qui enim calumniam patitur, et frangitur, judicium ejus inique opprimitur, maxime cum causa justa ponatur, quare sit traditus captivitati. Sequitur enim: quoniam coepit abire post sordem, hoc est, post idola quae sordibus comparantur. Quod ergo dicit, hoc est: opprimitur Ephraim ab Assyriis, primum a Phul, deinde a Teglatphalasar , postea a Salmanasar; non quod illi justi fuerint, qui eum oppresserunt, et idcirco traditus eis sit; sed quod qui quondam fuerunt populus meus, me eos deserente traduntur
Abbreviated transcription (Latin):
suos. & in locis quondam eorũ regnũ suum
& possessionẽ dilatare cupientes. Quam
uenient babylonii. & ita eos quasi aquȩ
impetus occupabunt. ñ suis uirib sed in¬
dignatione mea. Dicit quoq & ad prin¬
cipes uida hoc est ȩccłe. qđ non debeant
exultare & hereticorum ꝑditionẽ suam
salutẽ estimare. sed potius plangere quod
illi ꝑierint. VUnde &e apłs paulus monet ȩccde¬
siasticos uiros ne glorientur suꝑ fractione
uidaicorũ ramorũ. sed potius timeant ne &
ipsi frangantur. & in alio loco. Quis ait scan¬
dalizatur. & ego ñ uror: Alioquin. suꝑ tales
principes qui in aliorũ miserus głantur. &
iccirco se stare putant si alii corruant: effun¬
dit dñs quasi aquã iram suam. Pro ira.lxax.
Et putant quidã ꝓ benedictione accipiendũ.
uixta illud qđ alibi legimus. Fluminis im¬
petus lȩtificat ciuitatem dĩ. Sed rectius ut
eos iram tuam. & furor irȩ tuȩ app̃hendat᷑

Expanded text:
suos; et in locis quondam eorum regnum suum suos; et in locis quondam eorum regnum suum et possessionem dilatare cupientes. Quamos Juda venient Babylonii; et ita eos quasi aquae impetus occupabunt: non suis viribus, sed indignatione mea. Dicit quoque et ad principes Juda, hoc est, Ecclesiae. quod non debeant exsultare; et haereticorum perditionem suam salutem aestimare: sed potius plangere, quod illi perierint. Unde et apostolus Paulus docet ecclesiasticos viros, ne glorientur super fractione Judaicorum ramorum, sed potius timeant ne et ipsi frangantur . Et in alio loco: Quis, ait, scandalizatur, et ego non uror ? Alioquin super tales principes qui in aliorum miseriis gloriantur, et idcirco se stare putant, si alii corruant, effundet Dominus quasi aquam iram suam. Pro ira Septuaet putant quidam pro benedictione accipiendum, juxta illud quod alibi legimus: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Sed rectius uteos iram tuam, et furor irae tuae comprehendat
Abbreviated transcription (Latin):
tribu paulus apłs fuit scriptum legimus.
Beniamin lupus rapax. mane cõmedet p̃dã.
& aduesꝑum dabit escã. Qui enim in prin¬
cipio ꝑsequebat᷑ ecclam: post ea in toto or¬
be euangłii credentib alimenta largitꝰ ÷.
nde &e saul qui de tribubeniamin fuit.
in mentis excessu tota die usq ad uesꝑum
uaticinatus est int̾ ꝓpħarum chorum.
acti sunt principes uida. quasi assumen¬
tes t̃minum. Suꝑ eos effundam quasi aquã
iram meam. Lxx. Facti sunt principes
uida quasi trans ferentes t̃minos. Suꝑ eos
effundam sicut aquã impetũ meum.
Ductis ephraim & isrł in captiuitatem. &
redacta terra eorũ insolitudinẽ: princi¬
pes uida qui flere debuerant. & suum
popłm cohortari ut recederent abidolatria
ne ipsi similia sustinerent. coeꝑunt gaude¬
re atq letari qđ patẽret sibi t̾erra eorũ
ad possidendum latius. & facti sunt quasi
assumentes t̾minos isrłis. transeuntes fines

Expanded text:
tribu Paulus apostolus fuit, scriptum legimus: tribu Paulus apostolus fuit, scriptum legimus: Benjamin lupus rapax: mane comedet praedam et ad vesperam dabit escam . Qui enim in principio persequebatur Ecclesiam, postea in toto orbe Evangelii credentibus alimenta largitus est. Unde et Saul qui de tribu Benjamin fuit, in mentis excessu, tota die usque ad vesperum vaticinatus est inter prophetarum chorum . Facti sunt principes Juda quasi assumentes terminum; super eos effundam quasi aquam iram meam. LXX: Facti sunt principes Juda quasi transferentes terminos: super eos effundam sicut aquam impetum meum. Ductis Ephraim et Israel in captivitatem, et redacta terra eorum in solitudinem, principes Juda qui flere debuerant, et suum populum cohortari ut recederent ab idololatria, ne et ipsi similia sustinerent, coeperunt gaudere atque laetari, quod pateret sibi terra eorum ad possidendum latius: et facti sunt 56 quasi assumentes terminos Israel, transeuntes fines
Abbreviated transcription (Latin):
& ululate in bethauen: quia domus regia
ephraim siue ipse ephium hoc est impium
isrł iam nunc in desolationẽ erit. & inst̾at
uicina captiuitas. In die correptionis atq
supplicu decem tribuum isrł ostendi mea
& solem iusticie xp̃m dicentes urbẽ illius
eccłam esse uoluerunt. Quod mͥ displicet.
Neq enim domus idoli quã aquila int̾ p̃tatꝰ
est domum inutilẽ. uixta tropologiam
ad ȩccłam referri potest. ded hoc dicamus.
quod heretici qui in gabaa & rama
excelsam sibi scientiam pollicentur iube¬
antur ululare in domo idoli. & non sint
int̾p̃tatur ubertas. breui in desolationem
erit. Et cum iudicii inquit dies & tempus
correptionis aduenerit: uerba mea ñ esse
in ania reb ostendam. Pro eoquod nos tran¬
uiro eccł astico coaptantes. Unde & insexage.¬
simo septimo psalmo dr̃. Ibi beniamin ad¬
olescentulus inmentis excessu. Et in benedi¬
ctionib: iacob. sub ꝑsona beniamin de qua

Expanded text:
et ululate in 55 Bethaven; quia domus regia et ululate in 55 Bethaven; quia domus regia Ephraim, sive ipse Ephraim, hoc est imperium Israel, jam in desolatione erit; et instat vicina captivitas. In die correptionis atque supplicii decem tribuum Israel, ostendi mea et solem justitiae Christum dicentes, urbem illius Ecclesiam esse voluerunt. Quod mihi displicet: neque enim domus idoli, quam Aquila interpretatus est, domum inutilem, juxta tropologiam ad Ecclesiam referri potest. Sed hoc dicamus, quod Haeretici qui in Gabaa et Rama, excelsam sibi scientiam pollicentur, jubeantur ululare  Al. jubilare in domo idoli; et non sint interpretatur ubertas, brevi in desolatione erit, et cum judicii, inquit, dies et tempus correptionis advenerit, verba mea non esse inania rebus ostendam. Pro eo quod nos tranviro ecclesiastico coaptantes. Unde et in sexagesimo septimo psalmo dicitur: Ibi Benjamin adolescentulus in mentis excessu. Et in benedictionibus Jacob, sub persona Benjamin, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
colles. laix. transtulerunt. & tuba in rania.
quȩ interpretatur excelsa. Iste aut̃ duȩ
sunt intribu beniamin uicinȩ fibi mutuo
ciuitates. idest gabaa in qua saul natus est.
& rama que est iuxta gabaa in sẽptuo
lapide abierosolimis sita. & quam rex isrł
occupare conatus est. ut ex itũ & introitũ
cluderet tribui uidȩ. Ingabaa itaq &e
inrama clara buccina & tuba ꝑsonate.
quorũ buccina pastoralis est. & cornu re-¬
curuo efficitur. Unde & ꝓprie hebraice
Tuba autem de hȩre efficitur uel argento.
Suꝑ bethauen quȩ quondam uocabat᷑ bethel
ce est in tribu ephraim. in qua uitulus au¬
reus erat. non clangore & sonitu sed ulu-¬
latu opus est. quia uicina captiuitas est.
Et pulchre dix̃. qͦd bethauen post tergũ sit
beniamin. Ubi enĩ tribuᷤ finitur beniamin:
haud ꝓcul in tribu ephrum hec urbs
condita est. Iccirco aut̃ dico atq p̾cipio.
clangite buccina ingabaã & tuba in ramã.

Expanded text:
colles Septuaginta transtulerunt: et tuba in Rama, colles Septuaginta transtulerunt: et tuba in Rama, quae interpretatur excelsa: istae autem duae sunt in tribu Benjamin, vicinae sibi mutuo civitates, id est, Gabaa, in qua natus est Saul; et Rama, quae est juxta Gabaa, in septimo lapide a Jerosolymis sita; et quam rex Israel occupare conatus est, ut exitum et introitum clauderet tribui Judae. In Gabaa itaque et in Rama clara buccina et tuba personate; quorum buccina pastoralis est, et cornu recurvo efficitur: unde et proprie Hebraice Tuba autem de aere efficitur, vel argento, Super Bethaven, quae quondam vocabatur Bethel, et est in tribu Ephraim, in qua vitulus aureus erat, non clangore et sonitu, sed ululatu opus est: quia vicina captivitas est. Et pulchre dixit quod Bethaven post tergum sit Benjamin: ubi enim tribus finitur Benjamin, haud procul in tribu Ephraim, haec urbs condita est. Idcirco autem dico atque praecipio: Clangite buccina in Gabaa, et tuba in Rama,
Abbreviated transcription (Latin):
sine nominũ dignitate sola ducentur in¬
genia. Nec considerabit qui lecturus est.
cuus: sed quale sit quod lecturus. Siue ille
ep̃s. siue sit laicus. imꝑator & dñs. miles
&e seruus. aut in purpira & serico aut inui¬
tate sed oꝑum merito iudicabitur.
Clangite buccina in gaba a. tuba in rama.
ululate in bethauen. p̾ost tergum tuum
b. eniamin. Epbrum indesolationem erit.
In die correptionis in tribub isrł ostendi
Ifidem. Ix.x. Clangite tuba suꝑ colles.
Isonate suꝑ excelsa. prȩdicate in domo. or..
Smente excessit beniamin. Fphraim inide¬
solationem factus est. in dieb correptio¬
nis in tribub isrł ostendi fidelia
Ephraim & isrł & uidam menses singuli
siue rubigo cum suis partib deuorabt̃.
Quam obrem precipio uobis qui auditis. ut
non uoce sullimi sed clara buccina concre¬
petis. Claro enim auditu opus est. ut om̃s
audiant qui in circũitu sunt. Clangite buc¬
cina in gabaa. cuus ethimologiam᷑ iN

Expanded text:
sine nominum dignitate, sola judicantur insine nominum dignitate, sola judicantur ingenia: nec considerat qui lecturus est, cujus; sed quale sit quod lecturus est: sive ille episcopus, sive sit laicus, imperator et dominus, miles et servus; aut purpura et sericio, aut vitate, sed operum merito judicabitur. Clangite buccina in Gabaa, tuba in Rama: ululate in Bethaven post tergum tuum Benjamin: Ephraim in desolatione erit in die correptionis, in tribubus Israel ostendi fidem. LXX: Clangite tuba super colles, sonate super excelsa, praedicate in domo ὢν: mente excidit Benjamin, Ephraim in desolatione factus est in diebus correptionis, in tribubus Israel ostendi fidelia. Ephraim et Israel et Juda menses singuli, sive rubigo cum suis partibus devorabunt. Quamobrem praecipio vobis qui auditis, ut non voce sublimi, sed clara buccina concrepetis: claro enim auditu opus est, ut omnes audiant qui in circuitu sunt. Clangite buccina in Gabaa, cujus etymologiam in
Abbreviated transcription (Latin):
facere prȩcepisti: necesse est ut fautor sis
temporis qui de grecis bonis latina faciunt
non bona. & homines eloquentissimos ipsi
elingues transferunt. euangłico calces pe
poetarum aduras cauterio. solea conteras. &
seylleos canes ac mortifera carmina syrena¬
rum surda aure ꝑtranseas. ut parit̾ audire
terrarũ pͥmum & nobilitate & religione
habere me gaudeam defensorẽ : tam̃ magis
optarẽ illud mͥ contingere qđ titus liuius
summis prȩditi fuerint in geniis. Signi¬
ficat autem marcum ciceronem & gaium
cesarem. quorũ alt̃ laudes. alt̃ uituperationẽ
supradicti scripsit uiri. Dum enim uiuimus
& uase fragili continemur: uident᷑ amicors
ꝓdesse studia. & nocere eniulorũ opprobria
Post quam aut̃ reuersa fuerit terra in terram
suam. & tam nos qui scribimus quã eos qui
de nobis iudicant pallida mors subtra uerit.
& alia uenerit generatio. primisq caden¬
tib foliis uirens silua succreuerit: tunc

Expanded text:
facere praecepisti hoc, necesse est ut fautor sis facere praecepisti hoc, necesse est ut fautor sis temporis, qui de Graecis bonis, Latina faciunt non bona; et homines eloquentissimos, ipsi elingues transferunt, Evangelico calces pedpoetarum, aduras cauterio, solea conteras: et Scylleos canes ac mortifera carmina sirenarum surda aure pertranseas: ut pariter audireterrarum, primum et nobilitate et religione habere me gaudeam defensorem: tamen magis optarem illud mihi contingere, quod Titus Livius summis praediti fecerint ingeniis. Significat autem M. Ciceronem et C. Caesarem: quorum alter laudes, alter vituperationes supradicti scripsit viri. Dum enim vivimus, et in vase fragili continemur, videntur amicorum prodesse studia, et nocere aemulorum opprobria. Postquam autem reversa fuerit terra in terram suam, et tam nos qui scribimus, quam eos qui de nobis judicant, pallida mors subtraxerit, et alia venerit generatio, primisque cadentibus foliis virens sylva succreverit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
menta maculare.
Cieri eorum non ꝓderunt eis.
UI SEPE NAUIGAT
aliquando patitur tem¬
pestatem. Qui uiam
frequent̃ ingreditur:
aut sustinet latronum
impetus aut certe ine.¬
tuit. Omĩq in arte tam
gła quam obtrectatio
secundis aduersisq uentis oritur. dum aut
amici plus merito laudant: aut inimici plus
iusto detrahunt. Rarũq inuenies. qui iN
utranq partem ñ fauore aut odio. sed rerũ
equitate ducatur. Quod mͥ in scripturarum
explanatione sud anti accidere uideo. Alii
enim quasi parua contemnunt. & quicquid
dixeruꝰ contracta nare despiciunt. alii
odio nomintꝰ nr̃i non res sed ꝑsonas consi.¬
siderant: magisq aliorum silentium¬
quam nr̃m studium ꝓbant. Sunt qui auda.¬
cter nos facere asserant. quod arripuerimꝰ
opus qđ nullus ante nos latinorũ temptare
ausus est. Quidam in eo se disertos arbitramꝰ
ae doctos si alieno oꝑi detrabant. & non
quid ipsi possint. sead quid nos ñ possimꝰ
diudicent. Tu aut̃ pammachi qui nos hoc¬

Expanded text:
menta maculare cCleri eorum non proderunt eis ui saepe navigat, aliquando patitur tempestatem: qui viam frequenter ingreditur, aut sustinet latronum impetus, aut certe metuit, omnique in arte, tam gloria quam obtrectatio, secundis adversisque ventis oritur, dum aut amici plus merito laudant, aut inimici plus justo detrahunt: rarumque invenias qui in utramque partem non favore, aut odio, sed rerum aequitate ducatur. Quod mihi in Scripturarum explanatione sudanti accidere  Al. accidisse video. Alii enim quasi parva contemnunt, et quidquid dixerimus, contracta nare despiciunt: alii odio nominis nostri, non res, sed personas considerant: magisque aliorum silentiumquam nostrum studium probant. Sunt qui audacter nos facere asserant, quod arripuimus opus, quod nullus ante nos Latinorum tentare ausus est. Quidam in eo se disertos arbitrantur et doctos, si alieno operi detrahant, et non quid ipsi possint, sed quid nos non possimus dijudicent. Tu autem, Pammachi, qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
ex isrł & ipse est. Non abalus ait uitulũ gen¬
tib accepistis. ut bahal & astaroth a sydonus.
ut chamos a mo̾bitis. ut moloch ab ammani¬
tis. sed uos ipsi & rex ur̃ ieroboam qđ in ȩgy-¬
pto didiceratis fecistis in isrł. Aut qualis ille
ds est. qui manu formatur artificis: Deniq
ut aranearum fila dissoluunt᷑ inuentũ: ita
uitulus samariȩ rediget᷑ innichili. Proicit
dũs hereticoꝵ uitulos & samariȩ. qui se di¬

Expanded text:
ex Israel et ipse est: non ab aliis ait, vitulum genex Israel et ipse est: non ab aliis ait, vitulum gentibus accepistis, ut Baal et Astaroth a Sidoniis, ut Chamos a Moabitis, ut Moloch ab Ammonitis ; sed vos ipsi, et rex vester Jeroboam, quod in Aegypto didiceratis, fecistis in Israel. Aut qualis ille est deus, qui manu formatur artificis? Denique ut aranearum fila dissolvuntur in ventum, ita vitulus Samariae redigetur in nihilum. Projicit Dominus haereticorum vitulos et Samari
Abbreviated transcription (Latin):
& in athomos atq in nichili dissoluuntur.
& recte his samariȩ uitulus cõparat᷑. quẽ eo
tempore ꝓ precii magnitudine quia aureus
erat popłs adorabat. Hoc qͦd supra dixerat.
argentum suum & aurum suum fecerunt sibi
idola ut interirent: nunc exponit manife¬
stius. Proiectus est uitulus tuus samaria.
iratus est furor m̃s in eos. Uel in uitulos quia
duos fecerunt. uel insamariȩ habitatores qͥ
tores eius. ñ unuis urbis sed om̃ĩũ decem tri-¬
buũ quȩ appellantur samaria. alioquin in
urbe samaria uituli ñ erant sedindan & in
bethel: ut ꝓiciat uitulos suꝑ quos iratus est
quos multo tempore coluerat. paulatim
a se defricet & emundet. Illisq ñ audientib
conuertitur ad alios. & quasi ad terciã ꝑso¬
nam loquitur. Usquequo ñ poter̃t emunda¬
riꝰ. Quȩ ista inquit insania est. me dante
uerti Ꝙ quia dixerat. ꝓice uitulũ tuum
samaria: exponit quis iste sit uitulus. Quia

Expanded text:
et in atomos atque in nihilum dissolvuntur. et in atomos atque in nihilum dissolvuntur. Et recte his Samariae vitulus comparatur, quem eo tempore pro pretii magnitudine, quia aureus erat, populus adorabat. Hoc quod supra dixerat: Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent, nunc exponit manifestius: Projectus est vitulus tuus, Samaria, iratus est furor meus in eos: vel in vitulos, quia duos fecerant: vel in Samariae habitatores, qui tores ejus, non unius urbis, sed omnium decem tribuum, quae appellantur Samaria alioquin in urbe Samaria vituli non erant, sed in Dan et in Bethel, ut projiciat vitulos super quos iratus est quos multo tempore coluerat, paulatim a se defricet et emundet. Illisque non audientibus, convertitur ad alios, et quasi ad tertiam personam loquitur: Usquequo non poterunt emundari? Quae ista, inquit, insania est, me dante verti Et quia dixerat: Projice vitulum tuum, Samaria, exponit quis iste sit vitulus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis ac sensus. uerterunt in idola quȩ
de suo corde finxerunt. & uerterunt. non
ut interirent. sed quia uerterunt ideo interi.¬
erunt. Neq enim hac ratione fecerunt ut ꝑi.¬
rent. sed quia fecer̃t iccirco perierunt.
roiectus est uitulus tuus samaria. iratꝰ est
furor in eos. Usque quo ñ poter̃ emundari:
Qiia ex isrł &e ipse est. Artifex fecit illũ & ñ est
Ids̃. qm̃ in aranearũ telas erit uitulus sama
Iriȩ. La.x. Proice uitulũ tuũ samaria. conci¬
Itatus est furor m̃s suꝑ eos. Usquequo ñ poter̃
Semundari in isrł & hoc artifex fecit & ñ
est ds. quia seducens erat uitulus tuus samaria.
In eoloco ubi nos posumꝰ aranearũ telas. it⁊
atq decipiens. aquila errantib siue conuersis.
symmachus in constans uł instabile. idest
uagus & fluctuans. Nos abhebreo didicimus
sababim. ꝓpͥe nominari aranearũ fila ꝑ
aerem uolitantia. quȩ dũ uident᷑ int̾eunt.

Expanded text:
sermones ac sensus verterunt in idola, quae sermones ac sensus verterunt in idola, quae de suo corde finxerunt: et verterunt, non ut interirent; sed quia verterunt, ideo interierunt. Neque enim hac ratione fecerunt, ut perirent; sed quia fecerunt, idcirco perierunt. Projectus est vitulus tuus, Samaria. Iratus est furbolum qui ponere cupit supra astra Quia ex Israel et ipse est; artifex fecit illum, et non est Deus: quoniam in aranearum telas erit vitulus Samariae. LXX: Projice vitulum tuum, Samaria: concitatus est furor meus super eos: usquequo non poterunt emundari in Israel? et hoc artifex fecit, et non est Deus: quia seducens erat vitulus tuus, Samaria. In eo loco, in quo nos posuimus aranearum telas, in atque decipiens: Aquila errantibus, sive conversis: Symmachus, inconstans, vel instabile, id est, vagus et fluctuans. Nos ab Hebraeo didicimus SABABIM proprie nominari aranearum fila per aerem volantia, quae dum videntur intereunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Diabolum qui ponere cupit suꝑ astra
cȩli nidum suum. & aquilam sepissime le-¬
gimus. Si ex altatus fueris ut aquila: inde
detraham te dic̃ dñs. Oculus quoq qui irridet
patrem. & despicit senectutẽ matris effodit᷑
a coruis. & deuorant eũ pulli aquilarũ. ꝑdia-¬
bolum & demones clarũ uisionis suȩ lumen
amittens. Unde in lege p̃cipit᷑. ut ñ comedamꝰ
aquilam. Hȩc gͥ aquila uenit suꝑ hereticorũ
conciliabula. quȩ quondã fuerant domꝰ dñi.
Riccirco uenit: quia p̾uaricati sunt foedus eiꝰ.
& legem dni reliquerunt. & sine causa inuo.¬
cant eũ & dicunt. Ds̃ m̃s es. & cognouimus tẽ.
nos qui uocamur isrł uidentes dm̃. & uocam᷑
nomine xp̃iano. F rustra inquit hȩc faciunt.
cũ ipsi sibi reges constituerint & contra meã
fecerint uoluntatẽ. & principes habeant
aduersarios meos. quos ego nescio. quia mei
noticiã ñ merent᷑. Argentum quoq suũ &
aurũ. & quicqͥd habere poterant naturalit̾

Expanded text:
sit . Diabolum qui ponere cupit supra astra coeli nidum suum, aquilam saepissime legimus: Si exaltatus fueris ut aquila, inde detraham te, dicit Dominus . Oculus quoque qui irridet patrem, et despicit senectutem matris, effodietur a corvis, et devorabunt eum pulli aquilarum : per diabolum ac daemones, clarum visionis suae lumen amittens. Unde in Lege praecipitur, ut non comedamus aquilam . Haec igitur aquila venit super haereticorum conciliabula, quae quondam fuerant domus Domini: et idcirco venit, quia praevaricati sunt foedus ejus, et legem Dei dereliquerunt: et sine causa invocant eum, et dicunt: Deus meus es, et cognovimus te, nos qui vocamur Israel, cernentes Deum, et vocamur nomine Christiano. Frustra, inquit, haec faciunt, cum ipsi sibi reges constituerint, et contra meam fecerint voluntatem, et principes habeant adversarios meos, quos ego nescio, quia mei notitiam non merentur. Argentum quoque suum, et aurum, et quidquid habere poterant naturaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
gratio testimonii. & contemnit dm̃ dum
testimonia scripturarũ ad ꝑuersa de prauat
dognata. & omĩa oꝑa illius uana sunt.
Conturbatq eccłȩ aquas. &e depurissimis
fontib coenosos &e sordidos riuulos facit
qui maculant potius quam mundeat
bapti zatos. Omisq fortitudo huius urbi
quasi uiri pyratȩ est. dum imitantur
diabolum. qui in huius seculi mari in quo
naues ꝑtranseunt insidiatur iis qui ad portũ
ꝑuenire contendunt. Deniq symmachus ma¬
nifestus int̾ pretat᷑ est dicens. Ꝙ fauces tue
quasi uiri insidiatoris. De istius modi prratis
in ioblegimus. Non est dilatio pyratis. Qu auis
enĩ in p̃senti scło se iactare uideant᷑. & contur¬
bare aquas. & oꝑari uana. ce exercere ppratica
tam̃ n est mora poenarũ quȩ eos uelocit᷑ com¬
p̃hendent. Particeps sacerdotũ. inuia
int̾ficientium ꝑgentes de sychem. Li.¬

Expanded text:
gratio testimonii; et contemnit Deum, dum gratio testimonii; et contemnit Deum, dum testimonia Scripturarum ad perversa depravat dogmata, et omnia opera illius vana sunt, conturbatque Ecclesiae aquas, et de purissimis fontibus coenosos et sordidos rivos facit, qui maculent potius quam mundent baptizatos. Omnisque fortitudo hujus urbis, quasi viri piratae est, dum imitatur diabolum, qui in hujus saeculi mari, in quo naves pertranseunt, insidiatur his qui ad portum pervenire contendunt. Denique Symmachus manifestius interpretatus est, dicens: Et fauces tuae quasi viri insidiatoris. De istiusmodi piratis in Job legimus: Non est dilatio piratis . Quamvis enim in praesenti saeculo se jactare videantur, e conturbare aquas, et operari vana, et exercere piraticam, tamen non est mora poenarum, quae eos velociter comprehendent. Particeps sacerdotum in via interficientium pergentes de Sichem:
Abbreviated transcription (Latin):
latronum. siue uiri latronis. Utrunq enim
legi potest. Lx.x. lbi contempsit me gala ad
ciuitas quȩ oꝑatur uana. & conturbat᷑ aquã
& fortitudo tua uiri pyratȩ. Legimꝰ in ramoth
galaad unctum esse in regemhieũ. qui san¬
guinem sanguini miscuit & achab subuer¬
tit domum. & ante solis ortũ aceruos capitũ
filiorũ eius uissit statui. In hac urbe trans
iordanẽ in possessione trib gad idolũ conse¬
cratũ est quȩ habitabatur a sacerdotib Nã
& ipsa ciuitas fugitiuorũ fuit. Quanto igit᷑
celebrior & maioris auctoritatis. quia itꝰ
partẽ sacerdotũ delegata fuerat: tanto trans
iordanẽ habitanti isrł principiũ idolatriȩ
& maloꝵ omĩũ fuit. ut qui primi peccaue̾¬
ꝓuntia plena est latrociniorũ: comparat eoᷤ
latronib ut quomͦ illi uiatorib. sic sacerdoteᷤᷤ
simplicitati popłi insidiati sint. Porro scdm
tropologiam. gala ad int̾p̃tatur transmi.¬

Expanded text:
latronum sive viri latronis  utrumque enim latronum sive viri latronis  utrumque enim legi potest. LXX: Ibi contempsit me Galaad, civitas quae operatur vana, et conturbat aquam, et fortitudo tua viri piratae. Legimus in Ramoth Galaad unctum esse in regem Jehu , qui sanguinem sanguini miscuit, et Achab subvertit domum, et ante solis ortum acervos capitum filiorum ejus jussit statui; in hac urbe trans Jordanem in possessione tribus Gad, idolum consecratum est: quae habitabatur a sacerdotibus, nam et ipsa fugitivorum civitas fuit. Quanto igitur celebrior et majoris auctoritatis, quia in partem sacerdotum fuerat delegata, tanto trans Jordanem habitanti Israel principium idololatriae, et malorum omnium fuit, ut qui primi peccaveam 66 ipsa provincia plena est latrociniorum, comparat eos latronibus, ut quomodo illi viatoribus, sic sacerdotes simplicitati populi insidiati sunt. Porro secundum tropologiam, Galaad interpretatur transmi
Abbreviated transcription (Latin):
teriens: istt in t̾ra facerent. Et ibi hoc ÷
in paradiso om̃s p̃uaricati sunt in me.
in similitu dinem pręuaricationis adam. Hon
gͦ mirũ. si qđ in parente precessit: etiam infiluᷤᷤ
condemnetur. Cotidie ds̃ eos qui extrã ȩccłã
sunt & qui peccant in eccła cõmorantes ꝓuo¬
cat ad poenitentiã. & dic̃ eis. Miscdiam uolo
&e non sacrificiũ. & scientiã dĩ plusquã holo¬
causta. Illi uero offerunt panem sacrilegũ
&e dant elemosinas. & sectari uident᷑ hũmi¬
litatẽ. quȩ ego siuere fiant. holocausta int̃¬
p̃tor. Cum aut̃ scientiã dĩ reliquerint: frustra
truncato capite fidei membra cętera habere
se iactant. Prȩuaricati sunt enĩ pactũ dĩ in
eccła sic̃ adam pręuaricatus est inparadiso.
& imitatores se antiqui parentis ostendunt.
ut quomodo ille de paradiso. sic isti eiciant᷑
de ȩccła. G ala ad ciuitas oꝑantiũ idolũ.
supplantata sanguine. & quasi fauces uirors

Expanded text:
teriens, isti in terra facerent. Et ibi, hoc est, teriens, isti in terra facerent. Et ibi, hoc est, in paradiso, omnes praevaricati sunt in me, in similitudinem praevaricationis Adam. Non enim mirum si quod in parente praecessit, etiam in filiis condemnetur. Quotidie Deus et eos qui extra Ecclesiam sunt, et qui peccant in Ecclesia commorantes, provocat ad poenitentiam, et dicit eis: Misericordiam volo, et non sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta. Illi vero offerunt panem sacrilegum, et dant eleemosynas, et sectari videntur humilitatem: quae ego, si vere fiant, holocausta interpretor. Cum autem scientiam Dei reliquerint, frustra, truncato capite fidei, caetera membra habere se jactant, praevaricati sunt enim pactum Dei in Ecclesia, sicut Adam praevaricatus est in paradiso; et imii ejiciantur de Ecclesia. Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine, et quasi fauces virorum
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchris sunt. Ros enĩ qui ate est. sani
catoris etiam ꝓpħȩ occisi sint & hostib
sacrificium. & scientiam dĩ plusquã holo¬
causta Ipsi aut̃ sicut adam transgressi st̃
pactum. lbi pręuaricati sunt in me. Laxx.
Quia miscđiam uolo & ñ sacrificium. & sci¬
entiam dĩ plusquã holo causta. Ipsi uero
sunt sicut homo prȩteriens testamentum.
Qđ sequitur in .Lxx. ibi contempsit me
gala ad. ciuitas quȩ oꝑat᷑ uana &e reliqua:
sequenti capło coaptandũ est. Nos qđ ꝓpo
siumꝰ disseramꝰ. Dolaui eos in ꝓpħis. occidi¬
eos in uerbis oris mei. Grauia cõminat᷑ sũ
ut misererer poenitentiũ. ut lapsis atq
surgentib porrigerem manus. Neq enĩ sic¬
ficus delector & uictimis. nec holocausto¬
rũ multitudine. Uictime meȩ & holocau¬
sta. salus credentium. conuersio peccator
est. Ipsi aut̃ imitati sunt adam. ut qͦd ille
in paradiso fecerat pactũ meũ legẽq prȩ¬

Expanded text:
sepulcris sunt: ros enim qui a te est, sanitsepulcris sunt: ros enim qui a te est, sanitcatoris etiam prophetae occisi sint, et hostibus sacrificium: et scientiam Dei plus quam holocausta; ipsi autem sicut Adam transgressi sunt pactum: ibi praevaricati sunt in me. LXX: Quia misericordiam volo, et non sacrificium, scientiam Dei magis quam holocausta: ipsi vero sunt sicut homo praeteriens testamentum. Quod sequitur in Septuaginta: Ibi contempsit me Galaad civitas, quae operatur vana, et reliqua, sequensuimus, disseramus: Dolavi eos in prophetis, occidi in verbis oris mei, gravia comminatus sum, ut misererer poenitentium, ut lapsis atque surgentibus porrigerem manum. 65 Neque enim sacrificiis delector et victimis, et holocaustorum multitudine. Victimae meae et holocausta, salus credentium, et conversio peccatorum est. Ipsi autem imitati sunt Adam, ut quod ille in paradiso fecerat, pactum meum legemque prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpessurus est dicta sentimus. qđ ꝓuocet
eos dñs ad miscđiam. & reuerticupiat ad
salutem. sed illi delitias huius & refrigeria
quasi nubem & rorẽ qui cito transeat conse.¬
ctentur. Quib in euangłio dr̃. Stulte. hac
nocte repetunt animã tuam a te. quȩ aut̃
parasti cuius erunt: Ꝙ diues ille purpurat
qui ante fores suas iacentẽ lazarũ contem¬
nebat: om̃e quod fruitus erat instar nubis
ac roris transisse cognouit. Semꝑ aut̃ ꝓpħas
hereticorum int̾ficit ds̃. dũ ȩt̃na eis suppli¬
cia cõminat᷑. & aufert de uera uita ce in
morte scelerũ derelinquit. Nos autẽ nubẽ
diligamꝰ illam quȩ ꝑpetua est. & quȩ a
mundi huius ardore nos ꝓtegit. cui sedens
dñs uenit in egyptũ. & omĩa egyptiorũ
simulachra confregit. Amemꝰ illum rorẽ.
de quo moyses loquitur. Descendant sicut
ros uerba mea. Et de quo isaias dicit.
Resurgent mortui. & suscitabunt᷑ qui in

Expanded text:
 similia perpessurus est, dicta sentimus, quod provocet  similia perpessurus est, dicta sentimus, quod provocet eos Dominus ad misericordiam, et reverti cupiat ad salutem. Sed illi delicias hujus saeculi et refrigeria quasi nubem et rorem, qui cito transeat consectentur, quibus in Evangelio dicitur: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te: quae autem parasti cujus erunt ? Et dives ille purpuratus, qui ante januas suas jacentem Lazarum contemnebat , omne quod fruitus est, instar nubis ac roris transisse cognovit. Semper autem prophetas haereticorum interficit Deus: dum aeterna eis supplicia comminatur, et aufert de vera vita, et morti scelerum derelinquit. Nos autem nubem diligamus illam, quae perpetua est, et quae a mundi hujus ardore nos protegit, cui sedens Dominus venit in Aegyptum, et omnia Aegyptiorum simulacra confregit. Amemus illum rorem, de quo Moyses loquitur: Descendant sicut ros verba mea . Et de que Isaias dicit: Resurgent mortui, et resuscitabuntur qui in
Abbreviated transcription (Latin):
molestus fui tibi: Responde michi. Quia
eduxi te de terra egypti & de domo seruitu¬
tis liberaui te. & misi ante faciem tuam
quasi nubes matutina ꝑtransiuit. & quasi
ros mane consurgens. qui orto sole siccatur.
Iam enim captiuitas ꝓpe est. iam uos cerno
duci in assyrios & in babylonios catenatos.
minatus sum. scalpellum. ignes. & cauteria
p̃tuli. ut qui clementẽ contemnebatis: time¬
retis offensum. & occidi neglegentes inuer-¬
bo oris mei. ut ante peccatores uerborũ t̾rore
punirem: quam captiuitas imminerce.
& hec omĩa feci: ut iudicii quo te iuidicaturꝰ
sũ ueritas apparerae. nullusq dubitaret
uos iuste quȩ patimini fuisse ꝑpessos. Proeo
sos a dño intelligentes. ut qui causa erroris
fuerant ꝓsꝑa ꝓmittentes: int̾fecti uerte:¬
rentur in occasionẽ salutis. & est sensus.
Ne diceretis. ꝓpħis credidimus: etiã ipsos
interfeci. ut om̃is uobis peccandi tolleret᷑
occasio. Legimus in regũ uolumine. cece. l
innumerabilẽ multitudinẽ subieu. qui

Expanded text:
bi? Responde mihi; quia eduxi te de terra Aegypti, de domo servientium liberavi te, et misi ante faciem tuam quasi nubes matutina pertransiit, et quasi ros mane consurgens, qui, orto sole, siccatur. Jam enim captivitas prope est, jam vos cerno duci in Assyrios et in Babylonios catenatos: s comminatus sum, scalpellum, ignes et cauteria protuli, ut qui clementem contemnebatis, timeatis offensum, et occidi negligentes in verbis oris mei, ut ante peccatores verborum terrore punirem, quam captivitas immineret. Et haec universa feci, ut judicii, quo te judicaturus sum, veritas appareret, nullusque dubitaret vos juste quae patimini fuisse perpessos. Pro eosos a Domino intelligentes: ut qui causa erroris fuerant, prospera promittentes, interfecti verterentur in occasionem salutis. Et est sensus: Ne 64 diceretis, prophetis credidimus, etiam ipsos interfeci: ut omnis vobis peccandi tolleretur occasio. Legimus in Regum volumine quadringeinnumerabilem multitudinem sub Jehu , q
Abbreviated transcription (Latin):
tribubus uenisse teglath phalassar regẽ
assyriorũ. & magnam partẽ popłi
samariae in assyrios transtulisse Quo
tempore. apud grecos scds annus pͥmȩ
olimpiadis fuit. & apud latinos necꝰ
dum roma condita albȩ uicesimo¬
anno amuluis imꝑabat. quem postea romu¬
lus regno pepulit. Heretici suspicantur quod
in sacrificiorum multitudine placent dm̃.
&e eccłastici quod faciendo elemosinas redimam
peccata in quib ꝑmanent. cum omẽ sacrifi¬
cium preterita scelera deleat non prȩsen tia
I deo non inueniunt dñm quia aufert᷑ a talib
ꝓcrearunt. Ideo omĩ tempore maledicta
sunt oꝑa eorum. & cuncta quȩ faciunt
cruenti coloris rubigo popu latur. quia
sanguini &e interfectioni ꝓ xima sunt.
Rubigo aut̃ ꝓprie descendere dicitur in no
cturno rore. & lactentia in spicis fru

Expanded text:
tribubus, venisse Teglathphalasar regem tribubus, venisse Teglathphalasar regem Assyriorum, et magnam partem populi Samariae in Assyrios transtulisse, quo tempore apud Graecos secundus annus primae Olympiadis fuit; et apud Latinos nec dum Roma condita Albae vicesimoanno Amulius imperabat, quem postea Romulus regno pepulit. Haeretici suspicantur quod in sacrificiorum 52 multitudine placent Deum; et ecclesiastici, quod faciendo eleemosynas, redimant peccata, in quibus permanent: cum omne sacrificium praeterita scelera deleat, non praesentia; ideo non inveniunt Dominum, qui aufertur a talibus, procrearunt: ideo omni tempore maledicta sunt opera eorum, et cuncta quae faciunt, cruenti coloris rubigo populatur, quia sanguini et interfectioni proxima sunt. Rubigo autem proprie descendere dicitur in rore nocturno, ac lactantia in spicis fru