comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ. repͥme stilum. erit enã tẽpus. & non
multo post cũ tu scisma ab eccłia facies: & ut
ꝓ ipso scismate colorẽ aliquẽ excusationis inue¬
nias. istos quos nunc mirabiles om̃ib facis li-¬
ais adamantiũ nominatũ. dicturꝰ es ñ tam
libros ad utilitatẽ animȩ quã uenenata dog¬
mata conscripsisse: hunc quẽ negas a de¬
metrio in causa fidei eẽ dampnatũ. & hunc
quẽ negas ꝓ dogmatũ nouitate incusatum
tu execrandũ ꝓ nouitate dogmatũ dices:
& ea quȩ dicis nc̃ aduersũ eũ canes rabidos
simulare. hec tu ipse simulabis: romana
ris. iramͣtis. satellitib circũuolantib.
ꝓ om̃ib laborib suis chalcentero tuo red-¬
des: & ido caue hȩc ncͣ scribere. ne cũ hec
scripseris & illa egeris. multo uerius tu tuiꝰ
apud latinos tam in numerabiles libros scͥp¬
serit. Greci chalcenterũ miris effert᷑ lau¬
dib: qđ tantos libros cõposuerit. quantõ

Expanded text:
vocem, reprime stilum, erit enim tempus et non vocem, reprime stilum, erit enim tempus et non multo post, cum tu schisma ab Ecclesia facies, et ut pro ipso schismate colorem aliquem excusationis invenias, istos quos nunc omnibus mirabiles facis lis laboris, ais, Adamantium nominatum, dicturus es, non tam libros ad utilitatem animae, quam venenata dogmata conscripsisse. Hunc quem negas juste a Demetrio in caussa fidei esse damnatum, et hunc quem negas pro dogmatum novitate accusatum, tu exsecrandum pro novitate dogmatum dices: et ea quae dicis, nunc adversum eum canes rabidos simulare, haec tu ipse simulabis. Romanumriis, juramentis, satellitibus circumvolantibus, pro omnibus laboribus suis Chalcen tero tuo reddes. Et ideo cave haec nunc scribere, ne cum haec scripseris, et illa egeris, multo verius tu tuis apud Latinos tam innumerabiles libros scripserit. Graeci Chalcenterum miris efferunt laudibus, quod tantos libros composuerit, quantos
Abbreviated transcription (Latin):
centesimi uicesimi & sexti psalmi cõmͣtari
tantusq uir. adamantiũ dicimiis. aliqͥd
pͣtͣierit. sed qd negligentia posteroꝵ ad nr̃ã
usq memoriã nͣ durauit. Sed fortasse
dices michi. Quid suꝑfluis reples paginas:
Nunqͥd & ille dicit criminas eẽ: nominari
origenẽ. aut ingenii ei laude̾ dari. si dicatꝰ¬
rabiȩ & fenicis atq achaię sacerdotib. In dãp¬
natione eiꝰ consentit urbs roma. ipsa contra
hunc cogit senatũ: ñ ꝓpt̾ dogmatũ nouita¬
tẽ. ñ ꝓpter heresim ut nc̃ aduersũeũ rabidi
canes simulant : sed qͥa głam ȩloquentiȩ eiꝰ
& scientiȩ ferre nͣ pot̾ant: & illo docente om̃s
muti putabantur. Hec quare scripserim. &
ad pauꝑis lucernȩ igniculũ cito sermone di
ctauerim. potestis intelligere: si epicaros &
aristippas cogitetis. Siquis tͥ tunc quęso
cũ ista ad pauꝑis ut aĩs lucernȩ igniculũ.
cito sed nͣ cauto sermone dictares. asstitis&

Expanded text:
centesimi vicesimi sexti Psalmi Commentaricentesimi vicesimi sexti Psalmi Commentaritantusque vir, Adamantium dicimus, aliquid praeterierit: sed quod negligentia posterorum ad nostram usque memoriam non durarit. » 19. Sed fortasse dices mihi: Quid superfluis reples paginas? Nunquid et ille dicit criminis esse nominari Origenem, aut ingenii ei laudem dari? Si praae et Phoenicis, atque Achaiae Sacerdotibus: in damnationem ejus consentit urbs Roma. Ipsa contra hunc cogit Senatum, non propter dogmatum novitatem, non propter haeresim, ut nunc adversum eum rabidi canes simulant, sed quia gloriam eloquentiae ejus et scientiae ferre non poterant, et illo dicente, omnes muti putabantur. Haec quare scripserim et ad pauperis lucernae igniculum, cito sermone, sed non cauto dictaverim, potestis intelligere, si Epicuros et Aristippos cogitetis. » 21. Si quis tibi tunc quaeso cum ista ad pauperis, ut ais, lucernae igniculum, cito sed non cauto sermone dictares, adstitisse
Abbreviated transcription (Latin):
monimͣta. etiã in hoc laborauit: ut qđ philo
quasi iudeus omiserat. hic ut xp̃ianus imple
numerabiles libros uere ad amantius & nr̃
⁊calcenterus explicuit : in quadã epła quã
ad eundẽ de athenis scripserat refert. nͣꝗͣ
se cibos origene p̾sente sine lectione sũpsis
se. nunꝗͣ uenisse sõnũ nisi unus e fr̃ib sa¬
cris litteris ꝑsonar& : hoc dieb egisse itł
noctib. ut lectio orationẽ susceꝑit. & o¬
ratio lectionẽ. Itẽ ex alia epła ad marcellã.
Beatus pamphilus mar tẏr cuiꝰ uitã euse¬
bius cȩsariensis ep̃c trib ferme uoluminib
explicuit. cũ demetriũ falereũ & pisistra¬
Stum. in sacrȩ bibliothece studio uellet ȩꝗͣ¬
re. imaginesq ingenioꝵ quȩ uera stͣ & etͣ¬
na monimͣta toto orbe ꝑguirere : tũ om̃s¬
maxime origenis libros impensius ꝑsequutꝰ
eccłiȩ sacerdotes fuerunt. in membranis in¬
staurare conatift᷑. Hic cũ multa repꝑerit.
& inuentoꝵ nobis indicẽ̾ dereliguerit :

Expanded text:
monimenta, etiam in hoc laboravit, ut quod Philo quasi Judaeus omiserat, hic ut Christianus implernumerabiles libros vere Adamantius noster et Chalcenterus explicuit, in quadam Epistola, quam ad eundem de Athenis scripserat, refert nunquam se cibos, Origene praesente, sine lectione sumsisse, 371 nunquam inisse somnum, nisi unus e fratribus sacris Literis personaret. Hoc diebus egisse vel noctibus, ut et lectio orationem susciperet, et oratio lectionem. » 18. Item ex alia Epistola ad Marcellam: Beatus Pamphilus martyr, cuius uitam Eusebius Caesa. riensis episcopus tribus ferme uoluminibus explicauit, cum Demetrium Phalereum et Pisistratum in sacrae bibliothecae studio uellet aequare imaginesque ingeniorum, quae uera sunt et aeterna monumenta, toto orbe perquireret, tumaxime Origenis libros impensius prosecutus, Ecclesiae Sacerdotes fuerunt, in membranis instaurare conati sunt. Hic cum multa repererit, et inventorum nobis indicem reliquerit,
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta didimi ui dentis sententiã. alt̾ũ pꝰ apłos
ȩccłiarũ matistrũ: etiã romanas aurib done̾.
Et post aliguanta: & illud inquit breuit᷑ ad¬
monens. ut scias origenis opuscula in omnem
scripturã ẽẽ triplicia. Primũ eius opus excer¬
pta st̃. quȩ grece scholia nuncupantur: in
quib ea quę sibi uidebantur obscura. auͣtͣ ꝗͣ
habere aliqͥd difficultatis. sũmatĩ breuit᷑q ꝑ
p̃sens int̾pͣtatio ẽ. Terciũ. qđ ipse scripsit tħo¬
mos. nos uolum ina possumuis nuncupare:
in quo oꝑe tota ingeni sui uela spirantib
uentis dedit: & recedens a t᷑ra. in mediũ pe¬
lagus aufugit. Scio te cuꝑe ut om̃e genus
transferã dictionis: p̃misi causã cur facere
nͣ possim. Hoc tam̃ spondeo. quia si orante
te iħc reddiderit sanitatẽ. ñ dicã cuncta
quia hoc dixisse temerariũ ẽ. sed ꝑ multa
sim translaturus: ea lege quã tibi sepe con¬

Expanded text:
juxta Didymi videntis sententiam, alterum post Apostolos juxta Didymi videntis sententiam, alterum post Apostolos Ecclesiarum magistrum etiam Romanis auribus donem. » Et post aliquanta: « Et illud, inquit, breviter admonens, ut scias, Origenis opuscula in omnem Scripturam esse triplicia. Primum ejus opuscula Excerpta sunt, quae Graece σχόλια nuncupantur, in quibus ea quae sibi videbantur obscura, aut quae habere aliquid difficultatis, summatim breviterque praesens interpretatio ejus est. Tertium quod ipse inscripsit Τόμους nos volumina possumus nuncupare, in quo opere tota ingenii sui vela spirantibus ventis dedit, et recedens a terra in medium pelagus aufugit. Scio te cupere, ut omne genus transferam dictionis: praemisi causam, cur facere non possim. Hoc tamen spondeo, quia si, orante te, Jesus reddiderit sanitatem, non dicam cuncta, quia hoc dixisse temerarium est, sed permulta sum translaturus, ea lege qua tibi saepe con
Abbreviated transcription (Latin):
quanta. ita ait. Ac ne forte consũmato
edificio. quasi ex parte adeẽt manꝰ noui
testam̃ti. uerba & nomina intͣpͣtatus sum:
imitari uolensex parte origenẽ. quẽ post
apłos eccłiarũ magistrũ nemo nͥ imꝑitus
negat. Int̾ oȩtera enĩ ingenii sui pͣclara¬
ea
origenẽ: in eo tam̃ int̾pͣtationis oꝑe eum lau¬
dauerit. in quo om̃ino nichil dogmaticum.
nichil de fide dictũ sit : & qđ penitus in his
quȩ eius ipse intͣpͣtatus ẽ. nichil tale inferat᷑.
quale nunc ad synagoge gr̃am nͣad xp̃ianoꝵ¬
edificationẽ rep̃hendit. Et ꝗͣuis sufficere ei¬
ad silentiũ agendũ debeat. qđ ea in alienis
littͣis culpat quȩ ꝓferuntur ex suis: tamen
& in hoc quã uerũ dixerit uideamus. Ex pͣfa¬
tione intͣpͣtationũ in ierechihel. quat tuorde¬
cim omeliis siue oratiunculis origenis. scribens
cuidã uincentio: magnũ ẽ inqͥt mi amice qđ
postulas. ut origenẽ faciã latinũ. & homine̾

Expanded text:
udaeorum. Ac ne forte consummato aedificio quasi extrema deesset manus, novi Testamenti verba et nomina interpretatus sum: imitari volens ex parte Origenem, quem post Apostolos Ecclesiarum magistrum, nemo nisi imperitus negabit. Inter caetera enim ingenii sui praeclare Origenem: in eo tamen interpretationis opere eum laudaverit, 369 in quo nihil omnino dogmaticum, nihil de fide dictum sit, et quod penitus in his quae ejus ipse interpretatus est, nihil tale inferatur, quale nunc ad Synagogae gratiam, noedificationem reprehendit. Et quamvis ei sufficere ad silentium agendum debeat, quod ea in alienis literis culpat, quae proferuntur ex suis; tamen et in hoc quam verum dixerit, videamus. Ex Praefatione interpretationum in Ezechiele, quatuordecim Homiliis, sive Oratiunculis Origenis, scribens cuidam Vincentio: « Magnum est, inquit, mi amice, quod postulas, ut Origenem faciam Latinum, et hominem
Abbreviated transcription (Latin):
eũ aquiliȩ apud scm papam chromatiũ
causam ꝑ romã mediolanũ misimꝰ: & ora.¬
uimꝰ ut nr̃o animo & obsequio nos uideret.
ceterisq amicis eadem significauimus:
ne mordentes inuicem consumamini ab¬
ab inuicem. Iam tuȩ moderationis est &.
tuoꝵ. nullã occasionẽ inpatientib dare:
Nenon om̃s mei similes inuenias. qua pos¬
sint figuratis laudib delectari. Prefatto

Expanded text:
eum Aquileiae apud sanctum papam Chromatium eum Aquileiae apud sanctum papam Chromatium causam per Romam Mediolanum misimus; et oravimus, ut nostro animo et obsequio vos videret. Caeterisque amicis eadem significavimus, ne mordentes invicem, consumamini ab invicem. Jam tuae moderationis est, et tuorum, nullam occasionem impatientibus dare, ne non omnes similes mei invenias, qui possint figuratis laudibus delectari. EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
intellexi tuam eẽ: in qua oblique immo
aꝑte ego petor. Qua mente sit scripta tu
uideris. Qua intelligat᷑. & stultis patet.
oteram et ego qui sepissime figuratas contro.¬
uersias declamaui. aliquid de uere artificio
repetere. &. tuo te more laudare: S absit
ame. ut quod reprehendo in te imiter: qͥn
potius ita sententiam temꝑaui: ut et obiec.¬
tum crim̃ effugerem. & amicũ quantũ
in me est nec lesus lederem. S obsecro te:
ut si deinceps aliquem sequi uolueris. tuo
tantũ iudicio sis contentꝰ. Aut enĩ bona
sunt quȩ appetimus. aut mala. Si bona:
non indigent alterius auxilio. Si mala.
peccantium multitudo non parit errori
patrociniũ. Hȩc apud te potius amice ex¬
postulare uolui. quã lacessitus publice
deseuire: ut animadu̾tas me reconciliatas
amicicias pure colere: & ñ uixta plautinã
sententiam. altera manũ lapidẽ tenere.
panẽ offerre altera. Fr̃ m̃s paulinianus
nec dũ de patria reuersus est: & puto q̃d

Expanded text:
intellexi tuam esse, in qua oblique, immo aperte ego petor. qua mente sit scripta, tu uideris; qua intellegatur, et stultis patet. poteram et ego, qui saepissime figuratas controuersias declamaui, aliquid de ueteri artificio repetere et tuo te more laudare. sed absit a me, ut, quod reprehendo in te, imiter; quin potius ita sententiam temperaui, ut et obiectum crimen effugerem et amicum, quantum in me est, nec laesus laederem. sed obsecro te, ut, si deinceps aliquem sequi uolueris, tuo tantum iudicio sis contentus. aut enim bona sunt, quae adpetimus, aut mala: si bona, non indigent alterius auxilio; si mala, peccantium multitudo non parit errori patrocinium. haec apud te potius amice expostulare uolui quam lacessitus publice desaeuire, ut animaduertas me reconciliatas amicitias pure colere et non iuxta Plautinam sententiam altera manu lapidem tenere, panem offerre altera. Frater meus Paulinianus necdum de patria reuersus est et puto, quod
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩlis. Sic enĩ ꝑsequuti stͣ & ꝓpħas: qͥ erant
ante uos. Et ego qͥdẽ qͣntũ in me ẽ.hoc medi¬
cam̃to contentꝰ. de reliqͦ silere decreueram:
dicens apud me ipsũ. Si patrẽfamilias beelre¬
bub uocauert᷑ : qͣntomagis nos lic& indig¬
nos. domesticos eius . Et ũ illi dictũ ẽ. quia
seductor ẽ & seducit turbas: ego cur indig¬
ner. si audiã me hereticũ dicĩ. & ꝓ ingeni
tarditate uł potius cecitate. talpam nomi¬
dictꝰ sit homo uorax & uini potator. ami¬
cus publicanoꝵ & peccatoꝵ: ego cur indig¬
ner si audiã. homo carnalis & in delitiis

Expanded text:
t et Prophetas, qui erant ante vos . Et ego quidem, quantum in me est, hoc medicamento contentus, de reliquo silere decreveram, dicens apud meipsum: Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis nos licet indignos domesticos ejus ? Et si illi dictum est: Quia seductor est, et seducit turbas : ego 308 cur indigner, si audiam me haereticum dici: et pro ingenii tarditate, vel potius caecitate talpam nomidictus sit homo vorax, et vini potator, amicus publicanorum et peccatorum : Ego cur indigner, si audiam homo carnalis, et in deliciis
Abbreviated transcription (Latin):
de oriente ad uirũ nobilissimũ
pãmachiũ nussa. transmisisti ad
me. Recordatꝰ sũ sermonis ꝓpħici.
qui ait : filii hominũ dentes eoꝵ
arma & sagittȩ. & lingua eoꝵ machera acu¬
ta. Olerũ ad hec uulnera quȩ infligunt᷑ ex
Et id̾o conuerti me ad iħm cęlestẽ medicũ.
qͥ mͥ antidotũ potentissimã dedit. de eugłii
sui piide ꝓlatã : quȩ iĩ doloris. spe futuri
apud se iusti examinis solaret᷑. Potio gͦ ipsa
quã tẽꝑauit iħc. hec erant uerba. Beati in¬
quit estis cũ uos ꝑsequiti fuerint. & dixe¬

Expanded text:
de Oriente ad virum nobilissimum Pammachium missa, transmisisti ad me: et recordatus sum sermonis Prophetici, qui ait: Filii hominum dentes eorum, arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Verum ad haec vulnera, quae infliguntur ex Et ideo converti me ad Jesum caelestem medicum, qui mihi antidotum potentissimam dedit de Evangelii sui pixide prolatam, quae vim doloris spe futuri apud se justi examinis solaretur. Potio ergo ipsa quam temperavit Jesus, haec erant verba: Beati, inquit, estis cum vos persecuti fuerint, et dixe
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sitas est. Cum in uno capitulo diu̾sas
pono sententias. nũ contraria̾s sensus seqͥ
credendus sũ : S hȩc alias: nunc quero
ate. quis tibe obiecerit. quare de origene
uł abstuleris quȩdam uł addideris. uł
mutaueris: & te quasi in eculeo appensũ
interrogauerit. bona sunt an mala quȩ
tͣnstulisti. Frustra simulas innocentiam: ut
int̾rogatione stulta. uerã ꝑcunctationem
extenues. Ego non accusaui quare origenẽ
pro uoluntate tͣnstuleris. hoc enim & ipse
feci. & ante me uictorinus. ilarius. ambrosiꝰq
fecerunt: s quare tͣnslationẽ hereticum pͣfa-¬
tionis tuȩ testimonio roborasti. Cogis me
eadem rursus iterare. & ꝑ meas lineas ince¬
dere. Dicis enim in eodem ꝓlogo te ea quȩ
ab hereticis addita fuerant amputasse: &
pro his reposuisse bona. Si hereticoꝵ mala

Expanded text:
diversitas est. Cum in uno capitulo diversas diversitas est. Cum in uno capitulo diversas pono sententias, num contrarios sensus sequi credendus sum? Sed haec alias. 14. Qua te: quis tibi objecerit, quare de Origene vel abstuleris quaedam, vel addideris, vel mutaveris, et te quasi in equuleo appensum interrogaverit: bona sunt, an mala 544 quae transtulisti? Frustra simulas innocentiam, ut interrogatione stulta, veram percontationem extenues. Ego non accusavi quare Origenem pro voluntate transtuleris: hoc enim et ipse feci, et ante me Victorinus, Hilarius, Ambrosiusque fecerunt; sed quare translationem haereticam Praefationis tuae testimonio roborasti? Cogis me eadem rursus iterare, et per meas lineas incedere. Dicis enim in eodem Prologo te ea quae ab haereticis addita fuerant, amputasse, et pro his reposuisse bona. Si haereticorum mala
Abbreviated transcription (Latin):
ut martyr hereticus fuerit. Interim de p̾senti
compede utcunq erue pedem. In futuro ui-¬
dicio tu uideris. quid ad martyris contra
quod nemo obiecit. & delius quod nullus
accusat. Ais enim quod in meis litteris lege¬
Statimq tͥ ipse respondes: & contra me loqͣris.
Q t dico. Queso quis ꝑmiserit ut in com̃ta¬
riis tuis quȩdam de origene. quȩdam de
apollinare. quȩdam de ip̃so scriberes: & ñ
de origene totum. aut ex te aut ex alio:
nte interim dũ aliud agis. crim̃ fortissimũ
ꝓdidisti. & oblitus es ueteris ꝓu̾bii. mendaces
memores esse debere. Dicis enim me in cõ¬
mentariis meis quȩdam de origene. quȩdã
de apollinare. quedam ex me ip̃so posuisse.
Si gͦ apollinaris sunt & origenis quȩ sub
alioꝵ nomine posui: quomͦ in libris tuis
mͥ crim̃ inpingis. quod qͣndo scribo. alius
hoc dicit. quidam sic suspicant᷑. Alius ille.
Et quidã. ego sim: Int̾ apollinarẽ et didimũ:¬
& explanationis stilus. & dogmatũ magna

Expanded text:
ut Martyr haereticus fuerit. Interim de praesenti compede, utcumque erue pedem. In futuro judicio tu videris, quid ad martyris contra quod nemo objicit, et diluis quod nullus accusat. Ais enim quod in meis litteris legeStatimque tibi ipsi respondes, et contra me loqueris: « En tibi dico: Quaeso quis permiserit, ut in Commentariis tuis, quaedam de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam de te ipso scriberes, et non de Origene totum, aut ex te, aut ex alio? » Interim in te dum aliud agis, crimen fortissimum prodidisti, et oblitus es veteris proverbii: Mendaces memores esse debere. Dicis enim me in Commentariis meis, quaedam de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam ex me ipso posuisse. Si ergo Apollinarii sunt et Origenis, quae sub aliorum nomine posui: quomodo in libris tuis mihi crimen impingis, quod quando scribo: « Alius hoc dicit; Quidam sic suspicatur; » alius ille, et quidam, ego sim. Inter Apollinarium et Didymum explanationis, styli, et dogmatum magna
Abbreviated transcription (Latin):
sisse: ut quicquid ibi uł bonũ siue malũ
dixeris. iam non ei imputetur quẽ tͣnsfers.
s tͥ qͥ intͣp̃tatꝰ es. Nisi forte hereticoꝵ errores
emendare debueris: & origenis mala ꝓferre
in mediũ. S de hoc qr nos remittis ad
codicẽ: ante tͥ respondimꝰ quã scripta tua
ut tu scribis. s ridicula michi forte res ac.¬
cidit: ut postquã ensebi asseruerim illũ¬
ẽẽ ñ pamphili. ad extremũ dixerim etiã¬
me ante annos plurimos hoc putasse. qͣd
pamphili fuerit. & ate exemplar huius
uoluminis mutuatũ. Uide qnͣtũ timeã
cachinnos tuos: ut etiam nunc eađe ingerã
de tuo codice. quasi pamphili exemplar
accepimus. Credidi xp̃iano. credidi mona¬
cho: ñ putaui tantũ sceleris ate posse con-¬
fingi. Postea uͦ ꝑ int̾pretationẽ tuã q̃stione
contra origenẽ toto orbe commota. in
querendis exemplarib diligentior fui : &
in cesariensi biblioteca. eusebu uolumina

Expanded text:
sisse: ut quidquid ibi vel bonum, vel malum sisse: ut quidquid ibi vel bonum, vel malum dixeris, jam non ei imputetur, quem transfers, sed tibi qui interpretatus es; nisi forte haereticorum errores emendare debueras, et Origenis mala proferre in medium. Sed de hoc, quia nos remittis ad codicem, ante tibi respondimus, quam tua scripta ut tu scribis, sed ridicula mihi forte res accidit, ut postquam Eusebii asseruerim esse, non Pamphili, ad extremum dixerim, etiam me annos plurimos hoc putasse, quod Pamphili fuerit, et a te exemplar hujus voluminis mutuatum. Vide quantum timeam cachinnos tuos, ut etiam nunc eadem ingeram. De tuo codice quasi Pamphili exemplar accepimus. Credidi Christiano, et credidi monacho: non putavi tantum sceleris a te posse confingi. Postea vero per interpretationem tuam, quaestione contra Origenem toto orbe commota, in quaerendis exemplaribus diligentior fui, et in Caesariensi Bibliotheca Eusebii sex volumina
Abbreviated transcription (Latin):
archon uertis egreco. & hos ipsos p̃fatione
comm̃das. dicens non nulla in his ab hereticis
dꝑprauata. quȩ tu de alioꝵ libroꝵ origenis
lextione correxeris. Me quoq laudas. netͥ
amicoꝵ meoꝵ quispiam contradicat. Orige
celum fers. ut fidem in cenũ deprimas. Fratrẽ
& collegam uocas. & imitatorẽ te mei oꝑis
confiteris. Cunq ame tͣnslatas origenis
septuaginta omelias. & nͣ nullos thomos
in apłm iactas. in quib sic cuncta limauerĩ
ut nichil in illis quod afide catholica discrepet.¬
ꝑsequant᷑. & quid uł sibi uł aliis uideantͣ
edisserant. & hoc ñ solum scãrũ interpretes
scripturarũ. s seculariũ qͦ litterarũ explana-¬
tores faciunt. tam latinȩ linguȩ quã grecę
u in libris ꝑĩarchon id ipsumꝰ obtendere ñ
potes. Arguet te enim p̾fatiuncula tua: in
qua polliceris detruncatis malis. & quȩ
ab hereticis addita fuerant. optima reman¬

Expanded text:
Ἀρχῶν vertis e Graeco, et hos ipsos Praefatione Ἀρχῶν vertis e Graeco, et hos ipsos Praefatione commendas, dicens nonnulla in his ab haereticis depravata, quae tu de aliorum librorum Origenis lectione correxeris. Me quoque laudas, ne tibi amicorum meorum quispiam contradicat. Origencoelum, ut fidem in coenum deprimas: fratrem et collegam vocas, et imitatorem te mei operis confiteris. Cumque a me translatas Origenis septuaginta homilias, et nonnullos tomos in Apostolum jactes, in quibus sic cuncta limaverim, « ut nihil in illis, quod a fide catholica discrepetsequantur, et quod vel sibi, vel aliis videatur, edisserant. Et hoc non solum sanctarum interpretes Scripturarum, sed saecularium quoque litterarum, explanatores faciunt, tam Latinae linguae, quam Graecae. Tu in libris περὶ Ἀρχῶν, idipsum obtendere non potes. Arguet enim te Praefatiuncula tua, in qua polliceris, detruncatis malis, et quae ab haereticis addita fuerant, optima reman
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtissime in libris ꝑĩarchon fecisse conuin¬
ceris: maxime cũ idem eusebius. ut iam in
duob libris docui. scribat pamphilu pam¬
philum nichil propͥi oꝑis edidisse. Dic gͦ
& tu. aquo exemplar acceꝑis. Nec michi
ad subt̃fugiendũ crim̃ mortuos aliquos
nomines: ut cũ auctorẽ ostendere non po¬
tueris. illum ꝓferas qui non potest respondere
Sin autem riuulus iste in tuis scriniis fontẽ
habet: quid sequatur etiam me tacente ñ
dubitas. Uerũ fac ab alio quolibet amatore
origenis. libri huiꝰ titulum. & auctoris uo-¬
cabulũ commutatũ. Cur hoc in latinã
linguã uertis: Uidelicet ut testimonio
martiris. om̃s origenis scriptis crederent:
p̾missa munitione tanti auctoris & testis.
Nec tͥ sufficit doctissimi uiri apologia. nisi
scribas et ꝓpͥũ uolum̃ ꝓ defensionẽeius: qͥb
ꝑ multos disseminatis. tuto iam libros peri

Expanded text:
apertissime in libris περὶ Ἀρχῶν, fecisse convinapertissime in libris περὶ Ἀρχῶν, fecisse convinceris: maxime cum idem Eusebius ut jam duobus  superioribus  libris docui scribat Pamphilum, nihil proprii operis edidisse. Dic ergo et tu, a quo exemplar acceperis, nec mihi ad subterfugiendum 542 crimen, mortuos aliquos nomines: ut cum auctorem ostendere non potueris, illum  Al. alium proferas, qui non possit respondere. Sin autem rivulus ille in tuis scriniis fontem habet, quid sequatur, etiam me tacente, non dubitas. Verum fac ab alio quolibet amatore Origenis, libri hujus titulum, et auctoris vocabulum commutatum, cur hoc in Latinam linguam vertis? Videlicet ut testimonio Martyris, omnes Origenis scriptis crederent: praemissa munitione tanti auctoris et testis. Nec tibi sufficit doctissimi viri Apologia, nisi scribas et proprium volumen pro defensione ejus: quibus per multos disseminatis, tuto jam libros περὶ
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes. emendemur senes. Si fr̃ es. me gͣau¬
de correctũ. Si amicus sum : de conu̾sione
tua debeo gratulari. Quãdiu inter nos
iurgiũ fuerit. uidebimur fidem rectam ne-¬
cessitate dicere non uoluntate. In imiciciȩ
nr̃ȩ inuicem nobis tollunt testimonium
uerȩ penitententiȩ. Si unũ credimꝰ.si idem
& uolumꝰ & nolumꝰ ex qͦ firmas nasci ami¬
cicias etiam catilina testatur. Si hereticos
parit̃ odimus. & ueterẽ ȩque dampnamꝰ
errorẽ: Quid contͣ nos tendimꝰ. cũ eadem
oppugnemꝰ. eadem defendamꝰ: Ignosce mͥ
quod origenis eruditionẽ & studium scrip¬
turarũ antequã eius heresim pleniꝰ nossem.
in iuuenili ętate laudaui : & ego tͥ dabo
ueniam quod apologiam libroꝵ eiꝰ. canino
scripseris capite. Ante biduũ quã ad nos
epłam scriberes. libellos meos in manus
tuas uenisse testaris: & idcirco non habuisse
uł te. uł alium fecisse nescio quẽ: quod tu

Expanded text:
juvenes, emendemur senes. Si frater es, me gaujuvenes, emendemur senes. Si frater es, me gaude correctum. Si amicus sum, de conversione tua debeo gratulari. 540 Quamdiu inter nos jurgium fuerit, videbimur rectam fidem necessitate ducere, non voluntate. Inimicitiae nostrae, invicem nobis tollunt testimonium verae poenitentiae. Si unum credimus, si idem et volumus et nolumus ex quo firmas nasci amicitias, etiam Catilina testatur, si haereticos pariter odimus, et veterem aeque damnamus errorem, quid contra nos tendimus, cum eadem oppugnemus, eadem defendamus? Ignosce mihi, quod Origenis eruditionem et studium Scripturarum, antequam ejus haeresim plenius nossem, in juvenili aetate laudavi; et ego tibi dabo veniam, quod Apologiam librorum ejus cano scripseris capite. 10. Ante biduum, quam ad nos Epistolam scriberes, libellos meos in manus tuas venisse testaris, et idcirco non habuisse vel te, vel alium fecisse nescio quem, quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
biduo mea scripta non occurreris. Ex quo
dieb ut stili ipsius eligantia ꝓbat: aut si tu-¬
ligentẽ. qui cum extempotalis sis. meditat᷑
prius latino sermone tͣnstulerim. ñ satis
intelligo quid uelis dicere: nisi forte adhuc
commentarios ad ephesios criminaris. &
quasi nichil tibi suꝑ hoc responsum sit.
obduras frontib inpudentiã. nec aurib
obturatis uoces recipis incantantis. Nos in
enim cõmentarioꝵ mos. & explanantium
regula: ut opiniones in expositione uarias
& nisi tu prouocares. taciturum semꝑ fuisse.
Deniq noli accusare: & ego cessabo defen¬
dere. Quȩ est enim audientium ȩdificatio
duos senes inter se ꝓpt̾ hereticos digladiari:
p̾sertim cum ambo catholicos se uideri
uelint: Omittamus hereticoꝵ patrociniũ :¬
& nulla erit inter nos contentio. Fodem
feruore quo origenem ante laudauimꝰ:
nunc dampnatũ. toto orbe dampnemus.
Iungamus dexteras. animos copulemus. &.

Expanded text:
biduo mea scripta non potueris. Ex quo biduo mea scripta non potueris. Ex quo cripsisse, ut styli ipsius elegantia probat: aut si tuligentem, qui cum extemporalis talis sis, meditatus prius Latino sermone transtulerim, non satis intelligo quid velis dicere: nisi forte adhuc Commentarios ad Ephesios criminaris, et quasi nihil tibi super hoc responsum sit, obduras frontis impudentiam; nec auribus obturatis, voces recipis incantantis. Nos in enim Commentariorum mos, et explanantium regula, ut opiniones in expositione variaset nisi tu provocares, semper taciturum fuisse. Denique noli accusare, et ego cessabo defendere. Quae enim est audientium aedificatio, duos senes inter se propter haereticos digladiari: praesertim cum ambo Catholicos se videri velint? Omittamus haereticorum patrocinium, et nulla erit inter nos contentio. Eodem fervore quo Origenem ante laudavimus, nunc damnatum toto orbe damnemus. Jungamus dextras, animos copulemus: et
Abbreviated transcription (Latin):
cõmouero. euangłii mͥ pͣcepta cantabis:
Uis scire totas argũtiarũ tuarũ strophas.
& uulpeculaꝵ insidias quȩ habitant in
parietinis. de quib & hiezechiel loquit᷑.
quasi uulpes in deserto. ꝓphetȩ tui isrł:
Ausculta quid feceris. Ita̾ me in tua prefa-¬
tione laudasti. ut obicerentur mͥ laudes
meditatus in nos paratus que dixisses. Fulmi¬
na iacere non crimina uidereris. E quis
tͥ credit homini ueracissimo: ut negociator
orientaliũ merciũ. qui et hinc deportata
uendere necesse habebat. Et ibi emere quȩ
huc rursꝰ adueheret. Biduo tantũ aqͥleiȩ
fuerit: ut raptim & ex tempore. contͣ nos
ditare epistolam cogereris: Libri enĩ tui
quos limasti ꝑ trienniũ. disertiores sunt :
Nisi forte non fuit inp̾sentiaꝵ qui tuas em̃¬
daret nenias: & id circo omne tter dictionis
tuȩ absq palladis arte. salebris & uoraginib
uicioꝵ incidit᷑. Tam aꝑtum tẽporis men-¬
daciũ est: ut ñ dicam responderes. s legere

Expanded text:
commovero, Evangelii mihi praecepta cantabis. Vis scire totas  Al. tortas argutiarum tuarum strophas, et vulpecularum insidias, quae habitant in parietinis, de quibus Ezechiel loquitur: Quasi vulpes in deserto Prophetae tui, Israel ? Ausculta quid feceris. Ita me in tua Praefatione laudasti, ut objicerentur mihi laudes meditatus in nos paratusque dixisses, fulmina jacere, non crimina videreris. Et quis tibi credet homini veracissimo, ut negotiator orientalium mercium, qui et hinc deportata vendere necesse habebat, et ibi emere, quae huc rursus adveheret, biduum tantum Aquileiae fuerit, ut raptim et ex tempore contra nos dictare epistolam cogereris? Libri enim tui quos limasti per triennium, disertiores sunt? Nisi forte non fuit impraesentiarum, qui tuas emendaret naenias: et idcirco omne iter dictionis tuae, absque Palladis arte, salebris et voraginibus vitiorum inciditur. Tam apertum temporis mendacium est, ut non dicam respondere, sed legere
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ fecert᷑ me & plasmauert᷑ me. Factura pri¬
mũ locũ tenet. deinde plasmatio. Quid
adhuc aliud ẽ qd condẽpnari uult. dicat.
ut id de eiꝰ libris. immo de eiꝰ corde ꝓferamꝰ.
Quid inquit unã naturã & animarũ dicit¬
& angłoꝵ. Molestũ hoc : sed uideamꝰ qͥd ipse
de hoc sentiat u his libris. quos nobis ad con¬
fessionis exemplũ &. ad credendi regulã ponit.

Expanded text:
e, fecerunt me, et plasmaverunt me. Factura primum locum tenet, deinde plasmatio. » Quid adhuc aliud est, quod condemnari vult? Dicat ut id de ejus libris, immo de ejus corde proferamus. Quod enim, inquit, unam naturam et animarum, et Angelorum, molestum est hoc. Sed videamus quid ipse de hoc sentiat in his libris, quos nobis ad confessionis exemplum et ad credendi regulam ponit.
Abbreviated transcription (Latin):
plura mͥ si exsequi ea cupiam uolumina conscri¬
cere possint. qđ ñ iste casu in hȩc incia̾it quę
nunc discipłis imitanda ꝓponit. sed latissima
& frequenti hec assertione confirmat. Sed
uideamus adhuc quȩ sunt quȩ nos ex istis¬
ꝓbatissimis edoc& coniͣtaris. Item ex eodẽ
libro. qđ ñ solũ in p̃senti scło uerũ etiã & in
futuro ascensus sit hominũ & descensus. de eo
capitulo in quo ait. suꝑ omnẽ pͥncipatũ &

Expanded text:
plura mihi, si exsequi ea cupiam, volumina conscriibus possint: quod non iste casu in haec incidat, quae nunc discipulis imitanda proponit, sed latissima et frequenti assertione confirmat. Sed videamus quae sunt, quae nos ex his probatissimis edocet Commentariis. Item ex eodem libro, quod non solum in praesenti saeculo, verum etiam in futuro ascensus sit hominum et descensus, de eo capitulo, in quo ait: « Super omnem Principatum,
Abbreviated transcription (Latin):
& catenã istam qua circundamur & necdũ
tia eugłii aꝑire mysteria. cum catenã depo¬
suerit. & de carcere liber exierit. Nisi for¬
te & in uinculis absq uinculis cõpictandꝰe᷑.
qui conuersationẽ hab& in cȩlis. & de quo
monẽ. sub eo capitulo ubi ait. salutat te
epafras concaptiuus m̃s: post aliquanta.
Nisi forte reconditũ aliquid & sacratũ
uallẽ hanc deducti st̃ lacrimarũ. Uides
quomͦ hȩc tanquã mystica & sacrata dicit
haberi apud quosdam: quoꝵ tam̃ & ipsum
unũ eẽ in multis sepe dociumꝰ. sed uti figu¬
ra.ꝑ quã scientiȩ mysticȩ uideat᷑ iniidiam
declinare : Hȩc inquit quom se habeant
unũ statũ. atq in unũ corpus redintegͣn¬
dos ñ solũ homines. sed & demones & ange¬
los refugas. dictũ a me potest ꝓferre: Uis
mͥ inguit ñ fiat. Siquid ex alt᷑ius ꝑsona di¬
xi. alt̾ius sit : siguid sane exinde dictum
ac nullius intͣiecta ꝑsona scriptũ legeris:

Expanded text:
t catenam istam qua circumdamur, et necdum t catenam istam qua circumdamur, et necdum tia Evangelii aperire mysteria, cum catenam deposuerit, et de carcere liber exierit. Nisi forte et in vinculis absque vinculis computandus est, qui conversationem habet in coelis: et de quo monem sub eo capitulo, ubi ait: Salutat te Epaphras concaptivus meus : post aliquanta: « Nisi forte reconditum aliquid et sacratumvallem hanc deducti sunt lacrymarum. » 41. Vides quomodo haec tanquam mystica et sacrata dicit haberi apud quosdam, quorum tamen et ipsum unum esse, in multis saepe docuimus: 348 sed uti figura, per quam scientiae mysticae videatur invidiam declinare. Haec, inquit, quomodo se habeant, unum statum atque in unum corpus reintegrandos non solum homines, sed daemones et angelos refugas, dictum a me potes referre? Vis mihi, inquit, non fiat, si quod ex alterius persona dixi, alterius sit; si quod sane exinde dictum, ac, nullius interjecta persona, scriptum legeris,
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare nos dicimus. & nͣ tam intelligere
sed subintelligere. & id̾o nͣ tã indicamus¬
illa quȩ oculus nͣ uidit̃. nec auris audiuit.
& in cor hominis n᷑ ascenderunt. si iã tͥ
ex parte st̃. clama de his & pͣdica: & quȩ
apłm subindicasse dicis. tu ꝑindica. qͥ n solũ
ea quȩ subindicata. uerũ & quȩ confirma¬
ta ab eo scribis ẽẽ. nunc dãpnas. Hȩc enim
om̃ia quę nunc anathematirari iubes dũ
apłi dicta exponis. asstruxeras: & tanquam
illius sensib hȩc inserta eẽ docueras. Quid
adhuc aliud ẽ ꝗđ dãpnare cȩteros iubet :
ee̾ animȩ dicunt. & ipsam animã ñ ire asse¬
runt : sed redire. quasi ad ea loca ubi ante iaͬ
fuerit. ꝓferamꝰ gͦ & de hoc quomͦ ipse sentiat
testimonia. Ex̃ istis ipsis com̃tariis. libro se-¬
cundo. ex eo capitulo ubi dicit. huius rei
gr̃a ego paulus uinctus iħ̃u xp̃i: pꝰ pauca.
Seẽ cũ xp̃o: ut ꝑfecta in gentes ꝑeũ pͣdica¬
tio compleat᷑. Item cle eadem re. ex eiꝰ¬

Expanded text:
dubitare nos dicimus, et non tam intelligere, quam subintelligere, et ideo non tam indicamusilla quae oculus non vidit, nec auris audivit, et in cor hominis non ascendex parte sunt: clama de his et praedica, et quae Apostolum subindicasse dicis, tu indica, qui non solum ea quae subindicata, verum et quae confirmata ab eo scribis esse, nunc damnas. Haec enim omnia quae nunc anathematizari jubes, dum Apostoli dicta exponis, adstruxeras, et tanquam illius sensibus haec inserta esse docueras. 347 40. Quid adhuc aliud est, quod damnare caeteros jubet? esse animae dicunt, et ipsam animam non ire asserunt, se redire quasi ad ea loca, ubi jam ante fuerat. Proferamus ergo et de hoc quomodo ipse senserit, testimonia. Ex istis ipsis Commentariis libro secundo, ex eo capitulo, ubi dicit: Hujus rei gratia ego Paulus vinctus Jesu Christi : post pauca: esse cum Christo: ut perfecta in Gentes per eum praedicatio compleatur. » Item de eadem re, ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
tã diuersitatẽ naturȩ. facit int̾ animas
humanas & angłos. Quanta ẽ inguit int̾
ouẽ & oues. & int̾ dragmã & dragmas. Sed
& post pauca addidit dicens. Qđ aut᷑ͣ ait.
m uum hominẽ. & qđ magis uidetur suꝑiori

Expanded text:
inter animas et Angelos? Quanta est, inquit, inter ovem et oves, et inter drachmam et drachmas. Sed et post pauca addidit dicens: « Quod autem avum hominem: quod et magis videtur superiori
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sed etiã in futuro scło erunt: ut ꝑ singu-¬
los ꝓfectus & honores. ascensiones etiã & descen¬
atq alia potestate. uirtute. pͥncipatu. & dñati¬
one fiat. Cur magister. ut tuis tecũ uerbis
agã. post quadringentos fere annos quietas
& simplices latinoꝵ mͣtes hȩc doces: Cur no¬
uas uoces quas ab apłis nemo suscepit. insue¬
tis aurib ingeris: Quȩso te. ut parcas roma¬
nis aurib parcas fidei. quȩ apłi uoce laudata
est. Cur in mediũ ꝓfers. qđ petrus & paulꝰ
edere noluerunt : Usquequo tu hȩc scribe
usqueꝗ̾ tu hec ante quindecim fere annos
scriberes: sine his mundus xp̃ianus fuit.
Quid eũ tu mͦ doces. qd &. in futuro sȩculo

Expanded text:
 sed etiam in futuro saeculo erunt: ut per singulos profectus et honores, ascensiones etiam et descenatque alia Potestate, Virtute, Principatu, atque Dominatione fiat. » 36. Cur, magister, ut tuis tecum verbis agam, post quadringentos fere annos quietas et simplices haec Latinorum mentes doces? Cur novas voces, quas ab Apostolis nemo suscepit, insuetis auribus ingeris? Quaeso te, ut parcas Romanis auribus, parcas fidei, quae Apostoli voce laudata est. Cur in medium profers quod Petrus et Paulus edere noluerunt? Usquequo tu haec scriberusquequo tu haec ante quindecim fere annos scriberes, sine his mundus Christianus non fuit? Quid enim tu modo doces, quod in futuro saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ crucis suȩ. his quȩ in t̾ra erant. & his qui
in cȩlis. & cȩtera quȩ in eodẽ dicuntur loco:¬
ñ putabit nos qui iuxta sp̃m isrł uocamitr.
fuisse longe: & iudeos qui tantũmꝰ isrł
nuncupantur in carne. fuisse ꝓpe. Et hanc
totã intelligentiã ad angłos uirtutesq cȩle¬
ꝗuȩ inter se ante dissidebant : & bonꝰ pastor

Expanded text:
nem crucis suae, his quae in terra erant, et his quae in coelis, et caetera quae in eodem dicuntur loco, non putabit nos, qui juxta spiritum Israel vocamur fuisse longe: et Judaeos, qui tantummodo Israel nuncupentur in carne, fuisse prope. Et hanc totam intelligentiam ad angelos virtutesque coelequae inter se antea dissidebant: et bonus pastor
Abbreviated transcription (Latin):
mollocin. hoc ẽ intͣ notionẽ & agnitionem
illud intͣsit : qđ notio eoꝵ sit qu̾ȩ ante n᷑ sci¬
uimꝰ & ea postea scire cepimus. agnitio uͦ
eoꝵ quȩ pͥus scientes. deinceps scire desiui¬
mus. & eoꝵ postea recordamur: & pͥorem¬
3 quandã uitam in cȩlestib suspicantur. pꝰꝗͣ
in corpora ista deiecti & obliti di patris.
ñc̃ eũ ꝑ reuelationẽ cognouimꝰ scđm illud
I qđ scriptũ ẽ. reminiscentur & conuerten
milia. Qd̃ autẽ ait tt̃um. quia quidam
hȩc dicũnt : puto mesatis euident᷑ in su-¬
ꝑiorib docuisse. qđ siguando ponit.

Expanded text:
 hoc est, inter notionem et agnitionem, illud intersit: quod notio eorum sit quae ante non scivimus, et ea postea scire coepimus. Agnitio vero eorum quae prius scientes deinceps scire desiviquae postea recordamur. Et priorem quamdam vitam in coelestibus 343 suspicantur, postquam in corpora ista dejecti, et obliti Dei Patris, nunc eum per revelationem cognovimus, secundum illud quod scriptum est: Reminiscemilia. » 38. Quod autem ait: Quia quidam haec dicunt, puto me satis evidenter in superioribus edocuisse, quod si quando ponit,
Abbreviated transcription (Latin):
iurandi dederit sacram̃ta : post onñia hȩc
arguis alios. qđ int᷑rogati de talib ñ ꝓmpte
nec statim respondeant. sed cunctabundi
& nutu magis quã uerbis agant : & hic
ipse de apło dicis. qđ nescio quid tale in
epła sua prudentib quibq lectorib pau¬
lus subindicat. Si paulus ñ inlicat sed
subindicat. & ñ quib cũq sed prudentib.¬
de uideis atq gentilib sensui conuenire.
minẽ iuxta imaginẽ & sim ilitudinẽ d̾i fac¬
tum. eandẽ post reconciliationẽ formã re¬
cepturũ quã & nunc angłi habent. & ip

Expanded text:
jurandi dederit sacramenta: post haec omnia fjurandi dederit sacramenta: post haec omnia farguis alios, quod interrogati de talibus non prompte, nec statim respondeant, sed cunctabundi et nutu magis quam verbis agant. Et hoc ipse de Apostolo dicis, quod nescio quid tale in Epistola sua prudentibus quibusque lectoribus subindicat. Si Paulus non indicat, sed subindicat, et non quibuscunque, sed prudentibGentibus Al. Gentilibus sensui convenire, minem 345 juxta imaginem, et similitudinem Dei factum, eamdem post reconciliationem formam recepturum, quam et nunc Angeli h
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ filioꝵ dĩ. ut de uanitate seruitutis cui
nunc subiecta ẽ liberetur. & fiat unus pastor
& unus grex: & oratio dñi cõpleat᷑ dicentis.
Fiat uoluntas tua. sicut in cęlo & in terra.
sicut ante unã formã gessert᷑. & un u ouile
habuerunt. ita & in futuro dicis eẽ reparan¬
da. quia xp̃c uenit utraq unũ facere grege̾:
fuert᷑. Et quomꝰ queso te. tã amice ĩmo iam
nec amice sed scurrilit᷑ mulierculas irride¬
bas: quȩ cũ plausu uentris & fęmoris. nega¬
rent se post resurrectionẽ in corpore it᷑uͣ
fragili futuras. sed similes angłis. uł id ipsũ
futiras eẽ qđ angłos : Et hȩ̃c cum tanta
irrisione dicia mulierib arguis. quȩ de tui
illis electis comͣtariis scripta ꝓferuntur.
Nunqͥd ñ tͥ tale hoc uidetur quale siquis fur¬
ti aliũ incusans. idipsũ unde aliũ arguit in
suo sinu contegat furtũ: & postea quã late
ꝑorauerit & magnifice fuerit inuectus in
furẽ. postea quã testes ꝓduxerit. iuris quoq

Expanded text:
lationem filiorum Dei, ut de vanitate servitutis, cui nunc est subjecta, liberetur, et fiat unus pastor et unus grex, et Oratio Domini compleatur dicentis: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . mines, sicut ante unam formam gesserunt, et unum ovile habuerunt, ita et in futuro dicis esse reparanda. Quia Christus venit utraque facere unum gregem, fuerunt. Et quomodo, quaeso te, tam amice, immo jam nec amice, sed scurriliter mulierculas irridebas, quae cum plausu ventris et femoris, negarent se post resurrectionem in corpore iterum fragili futuras, sed similes Angelis, vel idipsum futuras esse quod Angelos? Et haec cum tanta irrisione dici a mulieribus arguis, quae de tuis illis electis Commentariis scripta proferuntur. Numquid non hoc tibi tale videtur, quale si quis furti alium incusans, idipsum unde alium arguit, in suo sinu contegat furtum, et posteaquam late peroraverit, et magnifice fuerit invectus in furem, posteaquam testes produxerit, juris quoque
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicuntur destruit. iste ipse sit quidã itł
alius : maxime cũ iã concordes his sententi¬
as. absq ulla huiꝰcemodi intͣiectione ꝑsonȩ.
ab eo dictas. frequent᷑ ostenderim. Seđ qͥd
adhuc ẽ qđ ei displic& in alio: Et astra in
& delicti capacia. Olideamus gͦ qͥd ipse de
talib sentit. In eodem libro ex eo capitulo
ubi scriptũ ẽ. oportet enĩ eũ regnare donec
ponat inimicos suos sub pedib suis: post
aliqͣnta. potest in qͥt ita responderi. quod
absq peccato nullus sit. & sidera ipsa nͣ sint
irȩ appellentur. ex eode̾ libro de eo capitulo
ubi scriptũẽ. & eramꝰ natura fili irȩ sicut
& cȩt̾i: post aliquanta. nos uͦ in quit dica¬
mis ẽẽ primũ om̃s homines natura filios
ire. ꝓpter corpus humilitatis corpꝰq mor¬
tis. & qđ ab adolescentia mens hominũ ap¬
posita sit ad maliciã. tem ꝗđ pͥma sit aĩe
factura. & deinceps corporis plasmatio: ex
eo dẽ libro sub eode̾ capitulo post multa:

Expanded text:
quae dicuntur destruit: iste ipse sit quidam, vel alius, maxime cum jam concordes his sententias, absque ulla hujusmodi interjectione personae, ab eo dictas frequenter ostenderim. Sed quid adhuc est, quod ei displicet in alio? Et astra, in delicti capacia. Videamus ergo quid ipse de talibus sentiat, In eodem libro ex eodem capitulo, ubi scriptum est: Oportet enim eum regnare, donec ponat inimicos suos sub pedibus suis , post aliquanta: « Potest, inquit, ita responderi, quod absque peccato nullus sit. Et sidera ipsa non sint irae appellentur, ex eodem libro de eo capitulo, ubi scriptum est: Eramus natura filii irae sicut et caeteri ; post aliquanta: « Nos vero, inquit, dicamus esse primum omnes homines natura filios irae propter corpus humilitatis et corpus mortis: et quod ab adolescentia mens hominum apposita sit ad malitiam . » Item quod prima sit animae factura, et deinceps corporis plasmatio, ex eodem libro sub eodem capitulo, post multa:
Abbreviated transcription (Latin):
prudente commonitꝰ in laudes epiphanii.
ꝑsonas. Hic est ille delirus senex. hic ati¬
genis libros te presente cantauit. qͥ om̃iũ
gentiũ linguis p̾dicationẽ sibi contra ori.¬
genẽ iniunctã putat: qui ideo eum legi
phibet. ne alii eius furta cognoscant. Lege

Expanded text:
prudente commonitus, in laudes Epiphanii prudente commonitus, in laudes Epiphanii personas: « Hic est ille delirus senex, hic esgenis libros, te praesente, cantavit; qui omnium gentium linguis praedicationem sibi contra Origenem injunctam putat; qui ideo eum legi prohibet, ne aliis ejus furta cognoscant. » Lege
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid & ego non possem ꝓfectionẽ tuã
discutere Cuiꝰ ȩtatis fueris Unde. quo
tempore naingaris Ubi uixeris. Quib
int̾fueris: S absit. ut quod in te rep̾hendo
faciam: & in eccłiastica disputatione aniliũ
uirgioꝵ deliramenta conpingam. Hoc solũ
prudentiȩ tuȩ dixisse sufficiat: ut caueas
in alterum dicere. quicquid inte statim re-
mirata tua tergiu̾satio: ut post o̾culum. p᷑
orationẽ neges eum contrate potuisse scri.¬
bere: quomodo si contendas non potuisse
eũ mori qui paulo ante uixerit: aut certior
sit tui reprehensio. quam post pacẽ erc̃o¬
municatio. Ex nobis inquit exierunt. s
ñ fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex
nobis. mansissent utiq nobiscũ. Hereticũ¬
pꝰ unã & alterã communionẽ uitandum
apłs precepit: qui utiq antequã uitetur
atq dampnet᷑. eccłiastici grecis portio fuit.
Simulq risum tenere ñ possum : qd̃ a qͦdam

Expanded text:
Numquid et ego non possem profectionem tuam Numquid et ego non possem profectionem tuam discutere? Cujus aetatis fueris, unde, quo tempore navigaris? ubi vixeris? quibus interfueris? Sed absit, ut quod in te reprehendo, faciam: et in ecclesiastica disputatione, anilium jurgiorum deliramenta compingam. Hoc solum prudentiae tuae dixisse sufficiat, ut caveas in alterum dicere, quidquid in te statim retomira tua tergiversatio, ut post osculum, post orationem, neges eum contra te potuisse scribere: quomodo si contendas non potuisse eum mori, qui paulo ante vixerat, aut certior sit tui reprehensio, quam post pacem excommunicatio. non erant ex nobis; si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. qupost unam et alteram commonitionem vitandum Apostolus praecipit, qui utique antequam vitetur atque damnetur, Ecclesiastici gregis portio fuit . Simulque risum tenere non possum, quod a quodam
Abbreviated transcription (Latin):
sententia se ipse condẽpnat. Gentiliũ dicit
dogmata quȩ ipse conscribit. Labit᷑. sed
porrigenda manus est : nͣẽ nimie ꝑurgendꝰ.
Dũ enĩ totꝰ in ȩloquentia uolitat. & uituꝑa-¬
tionib atq inuectionib fert᷑ : ĩmemor sui
fit. & aratione deuoluitur. Noli fr̃ temet¬
ipsũ etiã in n̾ necessariis temere condẽpnare.
Non continuo int̾ gentiles deputandus es.
đi iusticiã defendere. & respondere contraeoᷤ
ꝗͥ uł fato uł casu cuncta moueri dicunt.
qualttatis causas unãquãq sibi animã. iam
ex anterioris uitȩ quã in celestib habuit
motib ac sensib coͣparasse. uł etiã si dixi¬
stis. bonȩ illi & incõmutabili ac simplici
naturȩ trinitatis conuenire. ut omne̾ cre-¬
aturã suã in fine om̃iũ restituat in hoc
qđ ex inicio creata ẽ. & post longa ac
tuat aliquando pęnarũ. Hȩc gͦ ꝗͣ uera
dixeritis. ds uiderit : tam̃ impietatis

Expanded text:
sententia se ipse condemnet. Gentilium dicit sententia se ipse condemnet. Gentilium dicit dogmata, quae ipse conscribit: labitur; sed porrigenda manus est, non est nimie perurgendus. Dum enim totus in eloquentia volitat, et vituperationibus atque invectionibus fertur, immemor sui fit, et a ratione devolvitur. Noli, frater, temetipsum etiam in non necessariis temere condemnare. Non continuo inter Gentiles deputandus es, Dei justitiam defendere, et respondere contra eos, qui vel fato vel casu cuncta moveri dicunt: qualitatis caussas unam quemque sibi animam jam ex anterioris vitae, quam in caelestibus habuit, motibus ac sensibus comparasse; vel etiam si dixisti, bonae illi et incommutabili ac simplici naturae Trinitatis convenire, ut omnem creaturam suam in fine omnium restituat in hoc quod ex initio creata est, et post longa et tuat aliquando poenarum. Haec ergo quam vera dixeritis, Deus viderit; tamen impietatis