comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& uenerint in syon de qua sepiꝰ diximꝰ aces¬
stis ad syon montẽ & ciuitatẽ dĩ uiuentis.
ierłm cęlestẽ. ne more iudaico auream qu¬
tiam danielis in ȩt̾nos cineres dissoluta est
Eritq lȩticia sempit̾na laudantiũ dñm sup
capiit eoꝵ. ut postquã scłm uicerint. posin
fidem seruaui. De cętero reposita est mich
corona iusticiȩ. Et. Dñe ut scuto. bonȩ uoli¬
tatis tuȩ coronasti nos. Tunc succeudente qu¬
dio atq lȩticia fugiet dolor & gemitus.
quando uenerit e xsion qui eruat. Quȩ omi
nos iuxta apłm paulũ in pͥmo saluatoris
int̾p̃tamur aduentu. udei aut̃ & nr̃i uids¬
tantes ad scđm referunt unius
occasione uersiculi. conuertent᷑ & uenie
in sion cum laude: hostiarũ sanguinem
cunctarũq gentium seruitutẽ. &e uaxori pul¬
chritudinẽ desiderantes.¬

Expanded text:
on, de qua saepius diximus: Accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem ; ne more Judaico auream quhetiam Danielis, in aeternos cineres dissoluta est . Eritque laetitia sempiterna laudantium Dominum super caput eorum, ut postquam saeculum vicerint, possint servavi, de caetero reposita est mihi corona justitiae : et, Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos . Tunc succedente gaudio atque laetitia, fugiet dolor et gemitus, quando venerit ex Sion qui eruat. Quae omnia nos juxta apostolum Paulum in primo Salvatoris interpretamur adventu: Judaei autem et nostri Judaizantes, ad secundum referunt, unius occasione versiculi, Convertentur et venient in Sion cum laude, hostiarum sanguinem, cunctarumque gentium servitutem, et uxorum pulchritudinem desiderantes.
Abbreviated transcription (Latin):
iugum seruitutis egiptię ꝓiecistis. dicen¬
tes in mari rubro pharaone summerso.
cantemus dño. gloriose magnificat᷑ est.
&e cordis tanta lȩticia. ut inuitemiuitas ꝙ
ad templum pͥmitiua portantes & india
cularia deferentes munera ꝑgunt ei dbs
mentis gaudia carmine demonstrartos
Hec iuxta hebraieum breui sermone phe

Expanded text:
jugum servitutis Aegyptiae projecistis, dicenjugum servitutis Aegyptiae projecistis, dicentes in mari Rubro Pharaone submerso: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est : et cordis tanta laetitia, ut imitemini eos qui ad templum primitiva portantes, et in Dei torcularia deferentes munera, pergunt cum tibiis, cordis gaudia carmine demonstrantes. Haec juxta Hebraicum brevi sermone pe
Abbreviated transcription (Latin):
pleta contendant. Quia gͥ bonis & oboe-¬
dientib pͣmia repmissa sunt: nunc ẽ con¬
trario malis & contemptorib supplicia
nunciantur. qđ dñs impleat cogitationẽ
suã. & ad puniendos longo post tempore
ueniat peccatores. & in cunctos sententiã
ꝓferat. sp̃u quoq oris sui int̾ficiat impiũ.
quem frenũ appellat fuisse popłoꝵ non
quo subiectos regeret. sed quo subditos sibi
traheret in ruinam. Ponit quoq similitu.¬
dinẽ torrentis usq ad collum inundantis.
ut finẽ omĩum uenisse testet᷑. Sicut enĩ
torrens suffocat eum ad cuius collum usq
ꝑuenerit: sic udicium dĩ neminẽ impu¬
nitũ abire patietur. Cum. aut̃ frenũ qđ
in maxillis erat omĩum gentium cum
subditis ei gentib ꝑdiderit & ad nichilũ
dedurerit: tunc uobis inquit sc̃is qui meis
uissionib oboedistis. erit canticum sicut
uar sanctificatȩ solennitatis. quando egres¬
si estis de egipto. & in solennitate paschȩ

Expanded text:
pleta contendant. Quia igitur bonis et obepleta contendant. Quia igitur bonis et obedientibus praemia repromissa sunt, nunc econtrario malis et contemptoribus supplicia nuntiantur, quod Dominus impleat cogitationem suam, et ad puniendos longo post tempore veniat peccatores, et in cunctos sententiam proferat, spirituque oris sui interficiat impium, quem frenum appellat fuisse populorum: non quo subjectos regeret, sed quo subditos sibi traheret ad ruinam. Ponit quoque similitudinem torrentis usque ad collum inundantis, ut finem omnium venisse testetur. Sicut enim torrens suffocat eum, ad cujus collum usque pervenerit: sic judicium Dei neminem impunitum abire patietur. Cum autem frenum, quod in maxillis erat omnium gentium, cum subditis ei gentibus perdiderit, et ad nihili deduxerit: tunc vobis, inquit, sanctis, qui meis jussionibus obeditis, erit canticum, sicut nox sanctificatae solemnitatis, quando egressi estis de Aegypto, et in solemnitate Paschae
Abbreviated transcription (Latin):
ecimus liber
quem nunc ha¬
bemus in ma¬
nib. nono ce¬
nor erit nume.
asu ezechiȩ regis historia. quȩ nec iungi
um perdentib poterit ꝓpt̃ enormem
uoluminis longitudinem. nec diuidi ꝓpt̃
gestoꝵ continentiã. ltaq ut uoliusti uir.
go xp̃i eustochium. & ut in cõmune pla¬
cuit. sicut suꝑiores ante dictaui & hunc
ac reliquos si xp̃c annuerit dictabo li¬
bros. ut ꝓphetias sibi copulẽ. nec eas int̃
se lacerem atq discerpã in alteriꝰ finem
& alterius principium. Audio prȩterea
scorpium mutũ animal & uenenatum
suꝑ responsionẽ quondã cõmentarioli mei
in danihelẽ ꝓpħam nescio qͥd mussitare.
immo ferire conari. insuo oꝑe moriturũ.
Cuius neniȩ & ligubres cantilenȩ necdum
mͥ ꝓditȩ sunt: & iccirco dilata responsio ÷.
tiabili studio me ꝑlitteras cogit. ex pleto
isaia transire ad e techiel: cum ego ȩtatis & corporis
imbecillitate confectus notarioꝵq
penuria qui me possint suis ministerus

Expanded text:
ecimus Liber, quem nunc habemus in manibus, nono enor erit numero Ezechiae regis historia, quae nec jungi cum praecedentibus poterit, propter entudinem, nec dividi propter gestorum continentiam. Itaque ut voluisti, virgo Christi Eustochium, et ut in commune placuit, sicut et superiores ante dictavi, et hunc et reliquos, si Christus annuerit, dictabo libros: ut prophetias sibi copulem, nec eas inter se lacerem atque discerpam, in alterius finem, et alterius principium. Audio praeterea scorpium, mutum animal et venenatum, super responsione quondam Commentarioli mei in Danielem prophetam, nescio quid mussitare, immo ferire conari in suo pure moriturum. Cujus naeniae et lugubres cantilenae necdum mihi proditae sunt, et idcirco dilata responsio: tiabili studio me per litteras cogit, expleto Isaia, transire ad Ezechiel, cum ego et aetatis et corporis imbecillitate confectus, notariorumque penuria, qui me possent suis ministeriis
Abbreviated transcription (Latin):
datio fiat eis uixta septuaginta cũ dolore
inspe. ut plangant se dñm denegasse. ce sp̃e
habeant salutis siegerint poenitentiã. Dicit
enim uindemiã consummatã. & post ultinũ
uastitatẽ quȩ sub uespasi apo ee tito adarianon
mansuros botros inpopłis. qui deinceps colli.¬
gendi sint. Unde ꝓuocantur ad planctum
& iubentur nudare pectora. & accingere lius
suos. eoqđ regio quondam desiderabilis & unta
fertilis de qua scriptum est. ego plantaui to

Expanded text:
datio fiat eis juxta Septuaginta in dolorem datio fiat eis juxta Septuaginta in dolorem cum spe, ut plangant se Dominum denegasse, et spem habeant salutis, si egerint poenitentiam. Dicit enim vindemiam consummatam, et post ultimam vastitatem, quae sub Vespasiano et Tito Adrianoque mansuros botros in populis, qui deinceps colligendi sunt. Unde provocantur ad planctum, et jubentur nudare pectora, et accingere lumbos suos, eo quod regio quondam desiderabilis, et vinea fertilis, de qua scriptum est: Ego plantavi te
Abbreviated transcription (Latin):
missimas. quȩ ins appellabant᷑ nominib.
quarũ pͥor int̾p̃tatur tenebrȩ siue nubilũ.
qđ usq ad nubes erigeret caput: altera ꝓba¬
mentum & firmitas. siue ut simmachus uer¬¬
tit inquisitio. eo qđ in contẽplando culmine eiꝰ
oculi fallerent᷑. Infine quoq capituli ita int̃.¬
p̃tati sunt. Beati qui seminant suꝑ omnẽ aqͣm
ubi bos &e asinus calcat. Post uocationẽ gentiũ
dentib in iudicio: dirigitur sermo ꝓpheticꝰ
ad mulieres opulentas. quas uel urbes iudeȩ
uel sinagogas illius temporis. uel ut pleriq
arbitrantur matronas diuitum quondã poys
uideor dehemus acciꝑe. Quib: quasiiacentiu
eis ut audiant sermones dnĩ. & recordentur
dierum & anni de quo in consequentib lectum
sumus. ipso saluatore dicente. sp̃s dñi suꝑ mi¬
eo qd unxit me euangelizare pauꝑib mist
me. pͣdicare captiuis remissionẽ. & ceris uiss
uocare annum dnĩ acceptabilẽ. & ipsa recor¬

Expanded text:
missimas, quae his appellantur nominibus. missimas, quae his appellantur nominibus. Quarum prior interpretatur tenebrae, sive nubilum, quod usque ad nubes erigeret caput. Altera, probamentum et firmitas, sive, ut Symmachus vertit, inquisitio: eo quod in contemplando culmine ejus oculi fallerentur. In fine quoque capituli ita interpretati sunt: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant. Post vocationem gentium, dentibus cum judicio, dirigetur sermo propheticus ad mulieres opulentas, quas vel urbes Judaeae, vel synagogas illius temporis, vel ut plerique arbitrantur, matronas divitum quondam populi Judaeorum debemus accipere, quibus quasi jacentibus cipiturque eis ut audiant sermones Domini, et recordentur dierum et anni, de quo in consequentibus dicturi sumus, ipso Salvatore dicente: Spiritus zare pauperibus misit me: praedicare captivis remissionem, et caecis visum: vocare annum Domini acceptabilem , et ipsa recor
Abbreviated transcription (Latin):
fertili. Suꝑ humum popłi mei spinȩ & uepres
ascendent: quanto magis suꝑ om̃s domos
Igaudii ciuitatis exultantis: Domus enĩdi.¬
Imissa est. multitudo urbis relicta est. tene¬
Ibrȩ &e palpatio factȩ sunt suꝑspeluncas
Iusq in ęt̾num. Gaudium onagroꝵ. pascua
Igregum. donec effundatur suꝑ nos sp̃s de ex¬
celso. Et erit desertum inchermel: & cher¬
Imel insaltum reputabitur. Et habitabit
Iin solitudine iudicium. & iusticia incher.¬
mel sedebit. Et erit opus iusticiȩ pax: &
cultus iusticiȩ silentium. & securitas usq in
Isempit̾nũ. Et sedebit popłs m̃s inpulchritudine
pacis. & in tabernaculis fiduciȩ. & in requie
Iopulenta. Grando aut̃ in descensione saltus
I& humilitate humiliabitur ciuitas. Beati
Iqui seminatis suꝑ om̃s aquas. immittentes
Spedẽ bouis &e asini. Septuaginta ꝓtenebris
ce palpatione quȩ factȩ suꝑ spelunca. usq in
sempit̾num transtulerunt. Et erunt uillȩ
ierłm fuisse arhitrantur excelsas atq fir¬

Expanded text:
i. Super humum populi mei spinae et vepres ascendent: quanto magis super omnes domos gaudii civitatis exsultantis! Domus enim dimissa est, multitudo urbis relicta est, Tenebrae et palpatio facta sunt super speluncas usque in aeternum. Gaudium onagrorum pascua gregum, donec effundatur super nos spiritus de excelso, Et erit desertum in Chermel, et Chermel in saltum reputabitur. Et habitabit in solitudine judicium, et justitia in Chermel sedebit. Et erit opus justitiae pax, et cultus justitiae silentium, et securitas usque in sempiternum. Et sedebit populus meus in pulchritudine pacis, et in tabernaculis fiduciae, et in requie opulenta. Grando autem in det humilitate humiliabitur civitas. 430 Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentes pedem bovis et asini. LXX, pro tenebris et palpatione, quae factae sunt super speluncas usque in sempiternum, transtulerunt, et erunt villae Jerusalem fuisse arbitrantur, excelsas atque fir
Abbreviated transcription (Latin):
ctius iudicii tempore futurum esse confir.¬
mant. udite qui longe estis quȩ fece.¬
rim. &e cognoscite uicini fortitudinẽ meam.
Conterriti sunt insion peccatores. possedit
Stimor ypocritas. Quis poterit habitare de
Iuobis cum igne deuorante: Quis habitabit
ea uobis cum ardorib sempit̾nis: Qui am¬
Ibulat in iusticiis & loquitur ueritates. qui

Expanded text:
ctius judicii tempore futurum esse confirctius judicii tempore futurum esse confirmant. Audite qui longe estis quae fecerim, et cognoscite vicini fortitudinem Conterriti sunt in Sion peccatores, possedit tremor hypocritas. Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante? quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis? Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
iqua latissimi campi fertilesq tenduntur.
Dasm quoq regio trans iordanẽ est. quã duȩ
x dimidia trib posseder̃. & quȩ int̾p̃tatur
uberrima &e pinguis. & carmelus de quo
supra diximus. Loca gͥ iudeȩ quondã ferti¬
lia uertuntur insolitudinẽ. ꝑ quã meta-¬
foricos ostenditur. omĩs opulentia uideor
egestate & penurra cominutanda. Quia gͥ.
& basan carmeliisq concussi sunt. Proptea
dns uel de nimia patientia uel ab inferis
surrecturũ esse se dicit. & exultandũ in
gentib & subleuandũ incruce. & ad ipsos
udeos apostropham facit. Concipietis
conflabit incendium. ut & conceptum
& partum uoraa flamma consumat.
&erunt inquit popłi uideoꝵ quasi de in-¬
endio cinis. infelicitatis magnitudinẽ
fauillȩ reliquuis demonstrantes. Spinȩ
enĩ eoꝵ quȩ peccatoꝵ. multitudine con-¬
gregatȩ sunt: incendio uorabunt᷑. Qđ ple¬
riq ad extremam captiuitatẽ & subuersio¬
nem referunt ierłm: alii plenius atq ꝑfe¬

Expanded text:
 tenduntur. Basan quoque regio trans Jordanem est, quam duae et dimidia tribus possederunt, et quae interpretatur uberrima et pinguis : et Carmelus, de quo supra diximus. Loca igitur Judaeae quondam fertilia vertentur in solitudinem, per quae μεταφορικῶς ostenditur omnis opulentia Judaeorum egestate et penuria commutanda. Quia igitet Basan Carmelusque concussi sunt. Propterea Dominus vel de nimia patientia, vel ab inferis resurrecturum esse se dicit, et exaltandum in gentibus, et sublevandum in cruce. Et ad ipsos Judaeos apostropham facit, Concipietis ester vobis conflabit incendium, ut conceptum et partum vorax flamma consumat. Et erunt, inquit, populi Judaeorum quas de incendio cinis, infelicitatis magnitudinem favillae reliquiis demonstrantes. Spinae enim eorum quae peccatorum multitudine congregatae sunt, incendio vorabuntur, quod plerique ad extremam captivitatem et subversionem referunt Jerusalem. Alii plenius atque perfe
Abbreviated transcription (Latin):
himneris suis. Conuertimini sicut
inyfundum recesseratis filii isrł. In die
tumilla abiciet uir idola argenti & idola
iri sui. quȩ fecerunt uobis manꝰ ur̃ȩ in
pticitum. Et cadet assur ingladio non
uiri & gladius non hominis uorabit eum.
Et fugit a facie gladii. & uiuenes eiꝰ uectiga¬
les erunit. Et fortitudo eius a terrore tran¬
sibit. & pauebunt fugientes principes eius.
int dñs cuius ignis est in syon: & caminus

Expanded text:
ns convertimini sicut in profundum recesseratis filii Israhel in die enim illa abiciet vir idola argenti sui et idola auri sui quae fecerunt vobis manus vestrae in peccatum et cadet Assur in gladio non viri et gladius non hominis vorabit eum et fugiet non a facie gladii et iuvenes eius vectigales erunt et fortitudo eius a terrore transibit et pavebunt fugientes principes eius dixit Dominus cuius ignis est in Sion et caminus
Abbreviated transcription (Latin):
dñi terrore transibit atq pͣteriet. om̃sq
principes illius ꝑtimescent. Dix̃ enĩ dñs
atq pollicitus est. cuius dixisse fecisse est.
& qui habet igneminsion &e caminum in
ierłm. ut aduersarios suos instar stipulȩ
atq lignor. egrediens de ierłm flamma
consumat. Alius hoc qđ dicitur. in die illa
abiciet uir idola argenti sui & reliqua.
sic int̾p̃tatur: ut post reditũ de captiuita
quoq in pͣsenti loco significari ũ abangło
sed a medis esse supandum. qđ uetustissi¬
mũ & quondã potens regnũ post offensã
dnĩ deletũ sit. uictoribq seruierit. Na¬
tarei locum istum sic intelligunt. O filu
isrł qui consilio pessimo dĩ filiũ de negastis:
reuertimini ad eum. & ad apłos eiꝰ. Si enĩ
hoc feceritis: omĩa abicietis idola quȩ uo¬
bis prius fuerant inpeccatũ. & cadet uobis
diabolus nonur̃is uirib sed miscđia dĩ.
Et iuiuenes eius qui quondã ꝓ illo pugna

Expanded text:
Domini terrore transibit atque praeteriet, omnesque Domini terrore transibit atque praeteriet, omnesque principes illius pertremiscent. Dixit enim Dominus atque pollicitus est, cujus dixisse, fecisse est: et qui habet ignem in Sion, et caminum in Jerusalem, ut adversarios suos instar stipulae atque lignorum egrediens de Jerusalem flamma consumat. Alius hoc quod dicitur: In die illa abjiciet vir idola argenti sui, et reliqua, sic interpretatur, ut post reditum de captivitatquoque in praesenti loco significari, non ab Angelo, sed a Medis esse superandum, quod vetustissimum et quondam potens regnum, post offensam Domini deletum sit, victoribusque servierit. Nazaraei locum istum sic intelligunt: O filii Israel, qui consilio pessimo Dei filium denegastis, revertimini ad eum et ad Apostolos ejus. Si enim hoc feceritis, omnia abjicietis idola quae vobis prius fuerant in peccatum, et cadet vobis diabolus, non vestris viribus, sed misericordia Dei: et juvenes ejus qui quon
Abbreviated transcription (Latin):
dem credentib reꝑmisit dicens. Ecce eggo ua.¬
ao &e mittam uobis paraclitũ sp̃m ueritatis.
ur sum. donec accipiatis de excelso uirtutẽ
iq sipra dixerat. adhuc modicum ce erit
Mhinus inchermel & chermel insaltũ repu.¬
abitur & audient indie illa surdi uerba
lbri. & de tenebris &e caligine oculi cecoꝵ
udebunt: nunc aliis uerbis idipsum repe¬
itꝰ. qdͣ solitudo gentium uertatur indiuiti.
i urł cr isrł reputet᷑ ingentes. quo tempore
habitauerit in deserto udicu dñs atq salua.¬
tor cui pat̾ dedit om̃e iudiciũ. Et iusticia
inchermel requiescet. de qua supra dictũ ÷.
nchermel qui prius appellabatur desertũ.
Iius quoq iusticiȩ erit pax quȩ iuata apłm
onnem sensum exuꝑat. &e cultꝰ iusticiȩ si¬
intium. ut ñ multiloquio uideor. sed bre

Expanded text:
rem, credentibus repromisit, dicens: Ecce ego vadrem, credentibus repromisit, dicens: Ecce ego vado, et mittam vobis Paracletum Spiritum veritatis . Et rursum: Donec accipiatis de excelso virtutem . Quodque supra dixerat: Adhuc modicum, et erit Libanus in Charmel, et Charmel in saltum reputabitur: et audient in die illa surdi verba libri, et de tenebris, et caligine oculi caecorum videbunt ; nunc aliis verbis idipsum repetit, quod solitudo gentium vertatur in divitias Israel; et Israel reputetur in gentes: quo tempore habitaverit in deserto judicium, Dominus atque Salvator, cui Pater dedit omne judicium . Et justitia in Charmel requiescet, de qua supra dictum estin Charmel, qui prius appellabatur desertum. Opus quoque justitiae erit pax, quae, juxta Apostolum, omnem sensum exsuperat . Et cultus justitiae silentium, ut non multiloquio Judaeorum, sed b
Abbreviated transcription (Latin):
spina & uepres siue foenum ascendet. Et est
sensus. Si terram iudeam quȩ reꝓmissionis
t̾ra est spinȩ repleuerunt &e uepres. quanto
magis alias ciuitates quȩ plenȩ sunt gaudis.
&e quȩ illud euangelicũ consequunt᷑. Ue qui
templum meum dimissũ est dicente me ad
apłos. Surgite ab eamus hinc. Et adincre.¬
dulos. Relinquetur uobis domꝰ urã
deserta. Abdita templi &e secreta
mysteria palpabiles tenebrȩ posse¬
derunt. & facta sunt nequaquã cellam
uasoꝵ diũ. sed speluncȩ usq in sempit̃ nun
Audierant enĩ a dño saluatore. Domus patris
mei domus orationis uocabit᷑. uos aut̃ fecill
eam speluncam latronum. Gaudium inqͥt
onagroꝵ. pascua gregum. Quod uel iuxta li¬
teram intelligendum est eo quod deserta siu
omĩa uel sp̃ualit̃. qđ expulso isrł feri homi¬
nes &e dĩ noticiam non habentes habitent in
uidea & hoc fiat donec effundatur sipns
nat excelso. quem saluator ascendens ad pa.¬

Expanded text:
spinae et vepres, sive fenum ascendet. Et est sensus: Si terram Judaeam, quae repromissionis terra est, spinae repleverunt et vepres, quanto magis alias civitates quae plenae sunt gaudio, et quae illud evangelicum consequentur; Vae qui  Domus enim, id est, templum meum dimissum est, dicente me ad Apostolos: Surgite, abeamus hinc ; et ad incredulos: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Adyta Templi, et secreta mysteria, palpabiles tenebrae possederunt, et facta sunt nequaquam cellaria vasorum Domini, sed speluncae usque in sempiternum. Audierant enim a Domino Salvatore : Domus Patris mei, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum. Gaudium, inquit, onagrorum, pascua gregum. Quod vel juxta litteram intelligendum est, eo quod deserta sint omnia; vel spiritualiter, quod expulso Israele, feri homines et Dei notitiam non habentes, habitent in Judaea. Et hoc fiat donec effundatur super nos spiritus de excelso, quem Salvator ascendens ad Pat
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciam in magistris. sed prȩbebunt aures
ad audiendum dñm. &e tam corde quã lingua
pacem dñi fatebuntur. deserentes stultos prin¬
cipes & ministros eoꝵ. qui credentib in iħm
imꝑabant silentium. Quȩ sequunt᷑ eundẽ
ꝓpe sensum quẽ & hebraicum continent. &
possunt hereticis coaptari. hi enĩ locuntur
contra dñm mendacium & ꝑuertunt ani-¬
mas esurientes atq sitientes. & uacuas abire
faciunt: ut etiam siquid naturalit̃ boni
habebant magistroꝵ amittant uitio. quoꝵ
omne consilium est ut ꝑdant humiles ini-¬
quis sermonib. & dissipent uerba humiliũ
in iudicio. in quo parit̃ annotandũ. quod
qui abeis decipi potest: humilis est & t̾rȩ
cohȩrens. Nulieres opulente surgite
S&e audite uocem meam. filiȩ confidentes ꝑci¬
pite aurib eloquium meũ. Post dies enĩ &¬
annum. & uos conturbabimini confidentes.
Consũmata est enĩ uindemia. collectio ultra

Expanded text:
fiduciam in magistris; sed praebebunt aures suas fiduciam in magistris; sed praebebunt aures suas ad audiendum Dominum; et tam corde quam lingua pacem Domini fatebuntur, deserentes stultos principes et ministros eorum, qui credentibus in Jesum, imperabant silentium. Quae sequuntur, eumdem prope sensum, quem et Hebraicum, continent; et possunt haereticis coaptari. Hi enim loquuntur contra Dominum mendacium, et pervertunt animas esurientes atque sitientes, et vacuas abire faciunt; ut etiam si quid naturaliter boni habeant, magistrorum amittant vitio, quorum omne consilium est, ut perdant humiles iniquis sermonibus, et dissipent verba humilium in judicio. In quo pariter annotandum, quod qui ab eis decipi potest, humilis sit, et terrae cohaerens. Mulieres opulentae, surgite et audite vocem meam: filiae confidentes, percipite auribus eloquium meum. Post dies et annum, et vos conturbabimini confidentes: consummata est enim vindemia: collectio ultra
Abbreviated transcription (Latin):
homo unanimis. dux m̃s & notus m̃s. Hȩc
uxta hebraicum. a quo & septuaginta ñ solũ
uerbis. sed & sensib in plerisq discordant.
Cum eninirex iustus regnauerit. & principes
illius imꝑauerint cum iudicio: erit homo
bolis. Abscondet aut̃ quasi abaqua currente.
a popło scilicet iudeor. qui instar aquȩ ꝓma¬
gistroꝵ uoluntate. huc illucq fertur & tra¬
hitur. Qui homo abscondens apud incre¬¬
dulos sermones suos. apparebit insion hoc ÷
inȩccłia quasi fluuius inclitus. & decurrens
interra sitienti. Apparebit enim gentiũ popło
qui prius ueritatis patiebantur sitim. & ri¬
gabit arua sitientia fluuius dĩ. de quo scri¬
ptum est. Fluminis impetus letificat ciui-¬
tatẽ dĩ. Et in alioloco. Flumen dĩ repletum
est aquis. Ipse enĩ loquitur in eu angelio. Qui
sitit. ueniat ad me & bibat. Qui credit in me.
sicut dixit scriptura. flumina de uentre eiꝰ
fluent aquȩ uiuȩ. Tunc nequaquã habebunt

Expanded text:
homo unanimis, dux meus et notus meus . Haec homo unanimis, dux meus et notus meus . Haec juxta Hebraicum, a quo LXX non solum verbis, sed et sensibus in plerisque discordant. Cum enim rex justus regnaverit, et principes illius imperaverint cum judicio, erit homo bolis . Abscondet autem quasi ab aqua currente, a populo scilicet Judaeorum, qui instar aquae pro magistrorum voluntate huc illucque fertur et trahitur. Qui homo abscondens apud incredulos sermones suos, apparebit in Sion, hoc est, in Ecclesia quasi fluvius inclytus, et decurrens in terra sitienti. Apparebit enim gentilium populo, qui prius veritatis patiebatur sitim; et rigabit arva sitientia fluvius 429 Dei, de quo scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Flumen Dei repletum est aquis . Ipse enim loquitur in Evangelio: Qui sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Tunc nequaquam habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
dhite. Et loquebantur inquit ad dñm fraudu¬
lent. Magister. scimus quia ex dõ es: & qđ
ad te non ꝑtinet de hominib.
icet censum dari cesari an non: Qui
uacue faciunt animas esurientis popłi.
& potum aufer̃t sitientib turbis. nec ipsi
intrantes. nec alios intrare patientes. Fraudu
ra sunt & pessima. qui concinnat dolos ad ꝑ.¬
dendos simplices in sermone mendacii. dic̃s
ad eos pauꝑ iudiciũ. quiꝰ cum diues esset pau
ꝑꝓnobis factus est. Uere enim iudicium eis
ap̃e & iusticiã loquebat᷑. dicens. Si non
facio oꝑa patris mei. nolite credere michi.
Si autem facio. & michi non uultis credere: oꝑib¬
meis credite. Iste pauꝑ qui loquitur iudicium :¬
& princeps & dñs ea quȩ principe digna sunt
cogitauit dicens. Nonueni nisi adoues ꝑditas
domus isrł. Et sollicitus erit ꝓinfidelib. sal¬
uare cupiens non credentes. & stabit suꝑ duces
suos apłos. quor ad unum loquitur. Tu autẽ

Expanded text:
critae . Et loquatur, inquit, ad Dominum frauducritae . Et loquatur, inquit, ad Dominum fraudulenter: Magister, scimus quia ex Deo es, et quod ad te non pertinet de hominibus, licet censum dari Caesari, an non . Qui vacuefaciunt animas esurientis populi, et potum auferunt sitientibus turbis, nec ipsi intrantes, nec alios intrare patientes. Fraudulra sunt pessima; qui concinnat dolos ad perdendos simplices in sermone mendacii, dicens ad eos pauper judicium, qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est . Vere enim judicium eis Christus, et justitiam loquebatur, dicens: Si non facio opera Patris mei, nolite credere mihi: si autem facio, et si mihi non vultis credere, operibus credite . Iste pauper qui loquitur judicium, princeps et Dominus, ea quae principe digna sunt cogitabit, dicens: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel . Et sollicitus erit pro infidelibus salvare cupiens non credentes; et stabit super duces suos Apostolos, quorum ad unum loquitur: Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
pleno aꝑtoq sermone dñm conficebitur. Hon
uocibitur ultra is qui stultꝰ est princeps. stul¬
tam enĩ fecit ds sapientiã huius mundi. Neq
frauaulentus doctor atq ꝑuersus appellabit᷑
magnus in popłis. scribȩ uidelicet & pharisei.
quib diis loquebatur. Stulti & ceci. quid maiꝰ
est: Aurum an templũ qđ sanctificat aurũ :
Fatuus enĩ fatua loquetur. ꝓ quo in hebraico
scriptum est nabal. nabala. idabber. Hoc di¬
rimus ut uerba abigail exponamꝰ dicentis
de nabal car melo. Scđm nom̃ suũ insipiens:.
ere enim fatuus fatua loquetur. & cor eius
ꝑficiet iniquitatẽ. qui ibi timuit ubi ñ erat
timor. & abutebatur stulticia ꝓsa pientia
dicens. Hic si e.x dõ esset. non solueret sabbatũ.
Qa usꝗ hodie facit magister sinagogarum.
ut ꝑficiat simulationẽ: ꝓqua in hebra ico
scribitur obnem idest ypocrisin. Unde sepiꝰ
ad phariseos dr̃. Ue uobis scribȩ & pharisei ypo

Expanded text:
pleno apertoque sermone Dominum confitebitur. Non pleno apertoque sermone Dominum confitebitur. Non vocabitur ultra is qui stultus est, princeps . Stultam enim fecit Deus sapientiam hujus saeculi. Neque fraudulentus doctor atque perversus appellabitur magnus in populis: Scribae videlicet et Pharisaei, quibus Dominus loquebatur: Stulti et caeci, quid majus est, aurum an templum quod sanctificat aurum . Fatuus enim fatua loquetur, pro quo in Hebraico scriptum est: NABAL NABALA IDABBER . Hoc dicimus, ut verba Abigail exponamus, dicentis de Nabal Carmelio: Secundum nomen suum insipiens est . Vere enim fatuus fatua loquetur, et cor ejus perficiet iniquitatem, qui ibi timuit ubi non erat timor, et abutebatur stultitia pro sapientia, dicens: Hic si ex Deo esset, non solveret sabbatum . Quod usque hodie facit magister synagogarum, ut perficiat simulationem, pro qua in Hebraico scribitur ONEPH , id est, ὑπόκρισις. Unde saepius ad Pharisaeos
Abbreviated transcription (Latin):
siderantes. Et quicunq sub eiꝰ umbraculi
fuerit: sic tutꝰ erit in tribulationib
& angusti is. & in mundi istius tempi
quomodo qui uentum & turbinẽ fugies
se tuto abscondit loco. & qui purissims
tes iiuenit indeserto. & qui in uehen
estu solis ardore cuncta torrente. subp¬
nenti saxo requieuerit. Ubi nos dixiis
sicut riui aquarũ in siti: septuaguita
transtulerunt. & apparebit in sionqrs
fiuuias currens. Uerbum enim hebraicum
ae quosupra disputauimus basaion. qđ dr̃ in
st̃ siue insiccitate & in inuio. septuaginta &e
drodotion in syon interp̃tati sunt: ꝓsaion id÷
sitilegentes sion. quȩ eisdẽ litteris scribitur.
um gͥͣ xp̃c regnauerit. & principes illius
ꝓfuerint in uidicio: non caligabunt oculi
credentium. & aures audientium diligenter
attendent quȩ prius surdȩ erant. & cor qͦndã
sultorum intelliget scientiã. & lingua balbu¬

Expanded text:
onsiderantes. Et quicumque sub ejus umbraculo onsiderantes. Et quicumque sub ejus umbraculo fuerit, sic tutus erit in tribulationibus et angustiis, et in mundi istius tempestate, quomodo qui ventum et turbinem fugiens, se tuto abscondit loco; et qui purissimos fontes invenit in deserto; et qui in vehementi aestu solis ardore cuncta torrente, sub prominenti saxo requieverit. Ubi nos diximus: sicut rivi aquarum in siti, Septuaginta transtulerunt: et apparebit in Sion quasi fluvius currens. Verbum enim Hebraicum, de quo supra disputavimus, BASAION  , quod siti, sive in siccitate, et in invio, Septuaginta et Theodotio, in Sion interpretati sunt: pro SAION, id est, siti, legentes SION, quae eisdem litteris scribitur. Cum ergo Christus regnaverit, et principes ejus praefuerint in judicio, non caligabunt oculi credentium, et aures audientium diligenter attendent, quae prius surdae erant, et cor quondam stultorum intelliget scientiam, et lingua balbu
Abbreviated transcription (Latin):
sic &e isti saltem unum post priores hãbe¬
re dignentur interp̃tem. Legant prius.
& postea despiciant. ne uideant non ex
iudicio sedex odii prȩsumptione ignora¬
ta damnare. Prophetauit autem isa ias.
in ierłm & in iuidea necdum decem tri¬
bubus in captiuitatem ductis. ac de utroq
regno nunc cõmixtim. nunc separatim
terit oraculum. Et cum interdum ad
p̾sentem respiciat hinoriam. & post
babiloniȩ captiuitatem reditũ populi
significet in uideam: tam̃ omĩs ei cura

Expanded text:
sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumptione ignorata damnare. Prophetavit autem Isaias in Jerusalem, et in Judaea, necdum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: ta
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uniuersas gent es. Dñs enĩ exer.¬
cituum decreuit. & quis poterit in¬
firmare: & manus eiꝰ eatenta. &
quis auertet eam: Proomĩ terra.
sunt. Infine oneris uel uisionis con¬
tra babilonẽ qđ latitabat aꝑitur.
dm̃ cogitasse consilium suꝑ omnẽ
Ea quo ostenditur. cuncta quȩ dicta
sunt non adunam ꝓuntiam specia¬
liter. sed contra orbem terrarũ gene¬
raliter ꝑtinere. Qđq dicitur. quis
poterit infirmare. & quis auertet
eam : non ꝓ difficultate debemus acciꝑe
sicut illud legitur. quis sapiens &
intelliget hȩc̃ .&. quis putas fidelis
&e prudens dispensator. & cętera his
similia: sed ꝓimpossibili. Nullus enĩ¬

Expanded text:
gentes. Dominus enim exercituum decrevit, et quis poterit infirmare? Et manus ejus extenta, et quis avertet eam? Pro omni terra sunt in fine oneris vel visionis contra Babylonem. Quod latebat aperitur, Deum cogitasse consilium super omneEx quo ostenditur, cuncta quae dicta sunt non ad unam provinciam specialiter, sed contra orbem terrarum generaliter pertinere. Quodque dicitur: Quis poterit infirmare, et quis avertet eam? non pro difficili debemus accipere, sicut illud legitur: Quis sapiens et intelliget haec ? Et: Quis, putas, est fidelis et prudens dispensator ? et caetera his similia; sed
Abbreviated transcription (Latin):
dominantur ur̃i. Pro tributo. aquilasi¬
mem int̾p̃tatꝰ est. Sublato enĩ a nobis pu¬
so. famem patimur uerbi dĩ. & iugiter
corpore dñĩ ieuinamus. Iccircoq uirgis
baculus impioꝵ. ꝓquo septuaginta iugi
interp̃tati sunt ꝑcutit ͦ siue opprimit. su
nolumꝰ sustinere uigum leuissimũ iiqi
saluatoris. Hoc aut̃ baculo & hac uisgi
insanabili. gentes furore cedebat. a
fugientes ꝑsequebatur crudelit̃. ñ enis¬
dare uolens traditor. sed occidere.
onquieuit &e siluit omĩs t̾ra. gausi

Expanded text:
dominator vestri. Pro tributo, Aquila fdominator vestri. Pro tributo, Aquila famem interpretatus est. Sublato enim a nobis sponso, famem patimur verbi Dei, et jugiter a corpore Domini jejunamus. Idcircoque virga et baculus impiorum, pro quo septuagin sive opprimit; quia noluimus sustinere jugum levissimum, jugum Salvatoris. Hoc autem baculo et hac virga, insanabili gentes furore caedebat, et fugientes persequebatur crudeliter: non emendare volens traditos, sed occidere. Conquievit et siluit omnis terra: gavi
Abbreviated transcription (Latin):
psequentẽ crudelit̾. In petri epła legimꝰ.
empus est ut incipiat iudiciũ adomo
dĩ. Et in ezechihele tortorib dicitur.
A sanctis meis incipite. Pro diuersitate
quippe peccati iudici i ordo disponit᷑.
ut qui minus deliquerint ante purgent᷑.
nouissimus aut̃ inimicus destruatur
mors. Cumgͥ isrł deseruitute dura fu¬
erit liberatus. sumet parabolã contra
regem babilonis. quam debemꝰ intelli¬
gere ut parabolam. Si enim contra
nabuchodonosor sermo est & simplex
historiȩ expositio. quomͦ parabola dr̃.
uit ex actor qui exigere consueuerat
aut̃ ñ alios nisi debitores. qui dicũnt
mnoratione dominica. dimitte nobis
debita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ debitoribꝰ
qui eos mittit in carcerem. & exiqit i.
ad peccatũ minimum. Deniq &e pauis
apłs in corinthio fornicantẽ qui ua
tradidit exactori. Et de his ex actors
etiam supra dicitur. Populus m̃s er ab¬
res ur̃i depredantur uos. & qui repetuist

Expanded text:
persequentem crupersequentem cruTempus est, ut incipiat judicium a domo Dei . Et in Ezechiel tortoribus dicitur: A sanctis meis incipite . Pro diversitate quippe peccati, judicii ordo disponitur: ut qui minus deliquerint, ante purgentur. Novissimus autem inimicus destruatur mors. Ergo cum Israel de servitute dura fuerit liberatus, sumet parabolam contra regem Babylonis, quam debemus intelligere ut parabolam. Si enim contra Nabuchodonosor sermo est, et simplex historiae expositio, quomodo parabola dicitur, o cessaverit exactor, qui exigere consueverat autem consuetus non alios nisi debitores, qui dicunt in Oratione Dominica: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus qui eos mittit in carcerem et exigit usque ad peccatum minimum. Denique et Paulus apostolus Corinthium fornicantem, qui uxorem actoribus etiam supra dicitur: Populus meus exactores vestri depraedantur vos; et qui repetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tioni &e falsis dognatib ante seruierat:
tunc sumet planctum atq parabolam
contra regẽ babilonis. sermonẽ uidelicet
hereticor. & erroris & confusionis. &
dicet quȩ sequunt᷑. Locum istum
uidei interptantur carnalit̾. qđ postqͣm
reuersi sunt de babil one factum esse do¬
cere non poterunt. Neq enĩ babilonii ser¬
iuerunt eis qui eos prius ceꝑunt. nec
uictis babilonus domos eoꝵ posseder̃t.
neq habuerunt eos inseruos &e ancillas.
Restat gͥ ut iuxta fabulas suas de imꝑio
hoc futurum putent esse Romano. quib
suꝑatis inultimo tempore seruiturȩ sint
eis gentes. quib ante seruierant. Qđ si
sequentes litteram spese falsa decipiunt.
quis eis concedit ut Roma uocetur ba¬
hilon & nabuchodonosor rea Romani
impii: Quomodo cessauit exactor.
quieuit tributum᷑ Contriuit dñs ba
culum impioꝵ. uirgam dominantiũ.
cedentẽ popłos in indignatione plaga
insanabisi. subicientẽ in furore gentes

Expanded text:
tioni et falsis dogmatibus ante servierat: tioni et falsis dogmatibus ante servierat: tunc sumet planctum atque parabolam contra regem Babylonis: sermonem videlicet haeretici erroris et confusionis: et dicet quae sequuntur. Locum istum Judaei interpretantur carnaliter, quod postquam reversi sunt de Babylone, factum esse docere non poterunt. Neque enim Babylonii servierunt eis, qui eos prius ceperant; nec victis Babyloniis, domus eorum possederunt: neque habuerunt eos in servos et ancillas. Restat igitur ut juxta fabulas suas de imperio hoc putent futurum esse Romano: quibus superatis in ultimo tempore, serviturae sint eis gentes, quibus ante servierint. Quod si sequentes litteram, spe se falsa decipiunt, quis eis concedet, ut Roma vocetur Babylon, et Nabuchodonosor rex Romani imperii? Quomodo cessavit exactor, quievitculum impiorum, virgam dominantium cedentem populos in indignatione plaga insanabili, subicientem in furore gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
iaculis uulnerati sunt. Om̃s enĩco¬
gitationes qͦuod significat esebon
non ad urbis dominicȩ habitation
ꝑtinent. de qua scriptum est. flume
impetus lȩtificat ciuitatem dĩ sed
suburbana sunt ut ad urbem dñi pi¬
nere credantur. Quȩ suburbana dilb
deserta prȩsidio. siue diuino igne un¬
busta. prȩcipue uinea sabamã quos
interpretatur attollens altitudie
eo quod in altum se erigat: & supbis
suȩ turrem usq ad cȩlum extruer
conetur. Quod aut̃ in septuaginta
positũ est habitatorib desech i
braico non habetur. sed ꝓ hoc legue
ares quod testam siue coctũ latt
significat.¶ Dñi gentium eaciĩ¬
flagella eius. usq ad iater pueis
errauerunt in deserto. Propagines eius
relicte sunt. transierunt mare. Suꝑ hoc
plorabo in fletu iazer. uineam sabama.
nehriabo te lacrima mea esehon &e eleale
am̃ suꝑ uindemiam tuam &e suꝑ messem
tuam uox calcantium irruit. Et auferet᷑

Expanded text:
jaculis vulnerati sunt. Omnes enim cojaculis vulnerati sunt. Omnes enim cogitationes eorum, quod significat Esebon, non ad urbis Dominicae habitationem pertinent, de qua scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; sed suburbana sunt, ut ad urbem Domini pertinere credantur: quae suburbana, Dei sunt deserta praesidio, sive divino igne combusta, praecipue vinea Sabama, quae interpretatur attollens altitudinem, eo quod in altum se erigat, et superbiae suae turrim usque ad coelum exstruere conetur. Quod autem in LXX positum est, habitatoribus Deseth, in Hebraico non habetur; sed pro hoc legitur ARES , quod testam, sive coctum laterem significat. Domini gentium exciflagella eius usque ad Iazer pervenerunt erraverunt in deserto propagines eius relictae sunt transierunt mare super hoc plorabo in fletu Iazer vineam Sabama inebriabo te lacrima mea Esebon et Eleale quoniam super vindemiam tuam et super messem tuam vox calcantium inruit et auferetur
Abbreviated transcription (Latin):
latrones. ut moysen quoq famulum
dĩ appellet homicidam. &e iesufilion¬
ue detrahat quasi homini sanguinari
qui tantȩ scĩtatis fuit ut ad imꝑium
sermonis eiꝰ sol lunaq constiterint.
dauid de cuius semine ortus est xp̃.
homicidam ce adulterum uocet. non
respiciens eiꝰ poenitentiã & mansuetu¬
dinẽ qua dĩ clementiȩ comparatur:
Sed quamuis suꝑb &e arrogans sit & fi¬
ribundus: exultat tamen. & plus au¬
dec quam eius patitur fortitudo. le¬
co moab ululabit ad moab: idest alr¬
ad alterum. om̃s uidelicet heretic¬
scolȩ &e seculares sapientiȩ & diuersis¬
tates contra se mugient. cum in tor¬
mentis fuerint. Quam obrem iis qu
muros habent non quadris edificit
lapidib. de quib templum edifid¬
tum est. & in tantum politis. ut mul¬
leus &e securis non sit audita in do¬
mo dĩ: o uos ȩccłiȩ magistri. uel
qui estis de moab errore saluati an¬
nunciate plagas suas. quib heretu

Expanded text:
latrones ; » ut Moysen quoque famulum latrones ; » ut Moysen quoque famulum Dei appellet homicidam, et Jesu filio Nave detrahat, quasi homini sanguinario, qui tantae sanctitatis fuit, ut ad imperium sermonis ejus sol lunaque constiterunt , et David de cujus semine ortus est Christus homicidam et adulterum vocet, non respiciens ejus poenitentiam et mansuetudinem, qua Dei clementia comparatur. Sed quamvis superbus et arrogans sit, et furibundus exsultet, tamen plus audet, quam ejus patitur fortitudo. Idcirco Moab ululabit ad Moab, id est, alad alterum: omnes videlicet haereticorum et saecularis sapientiae diversitates contra se mugient, cum in tormentis fuerint . Quam ob rem his qui muros habent non quadris aedificatos lapidibus, de quibus Templum aedificatum est; et intantum politis, ut malleus et securis non sit audita in domo Dei, o vos Ecclesiae magistri, vel qui estis de Moab errore salvati, annuntiate plagas suas, quibus haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Et post paululum. Sustentat
dñs om̃s qui corruunt. & erigit om̃s
allisos. Oculi omnium inte sꝑant.
dñs om̃s diligentes se: ne neglegen¬
tem faceret auditorẽ. intulit:
Et om̃s peccatores disꝑdet. Quia gͥ con¬
summato anti xp̃o ce parente eius
diabolo. qui conculcabat uniuersã
terram prȩparandum esse ut uatici¬
natum est solium in miscdia. & eum
qui sessurus sit in tabernaculo dauid:
ex ꝑsona sc̃oꝵ qui de moab saluati
sunt. &e exꝑimento suo eiꝰ didicere
suꝑbiam: ꝓpħa loquitur. Audiuimꝰ
supbiam moab. siue in iuriã. ut. laxx.
transtulerunt. Quis enĩ hereticor
non suꝑb est qui ȩcclasticam despici¬
ens simplicitatem. ita habet eccliȩ
homines quasi bruta animalia. & in
tantum suꝑbiȩ in iuriȩq tumorem
erigitur. ut contra ipsum creatorem
armet os suum. detrahens ꝓphetis
eius quasi auctoritate testimonues¬
angelici in quosaluator ait. oñs qu
uenerunt ante me fures fuerunta

Expanded text:
illius . Et post paululum: Sustentat illius . Et post paululum: Sustentat Dominus omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos. Oculi omnium in te speranDominus omnes diligentes se; ne negligentem faceret auditorem, intulit: Et omnes peccatores disperdet. Quia igitur consummato Antichristo et parente ejus diabolo, qui conculcabat universam terram, praeparandum esse vaticinatus est solium in misericordia, et eum qui sessurus sit in tabernaculo David, ex persona sanctorum, qui de Moab salvati sunt, et experimento suo ejus didicere superbiam, propheta loquitur: Audivimas superbiam Moab, sive injuriam, ut LXX transtulerunt. Quis enim haereticorum non superbus est? qui Ecclesiasticam despiciens simplichomines quasi bruta animalia: et in tantum superbiae injuriaeque tumorem erigitur, ut contra ipsum creatorem armet os suum, detrahens prophetas ejus, quasi auctoritate testimonii evangelici, in quo Salvator ait: « Omnes qui venerunt ante me fures fuerunt et
Abbreviated transcription (Latin):
moab. suꝑb est ualde. Suꝑbia eius
e arrogantia eius. & indignatio eiꝰ:
plusquam fortitudo eius. lecirco ulu
ululabit sibi. lis qui lętantur suꝑ
Smurum cocti lateris loquimini pla¬
gas suas. qm̃ suburbana esebon deserta
sunt: uinea sabama. Lxx. Audiuimꝰ
in iuriam moab: contumeliosus est
ualde. Suꝑbia eius & in iuria eius.
& furor. non sicut diuinatio tua. non
sic ululabit moab. Si. quidem in moab
om̃s ululabunt habitantib de sech.
Meditaberis. & non confunderis. Campi
esebon lugebunt. uinea sabama.
Quantis obscuritatib locus iste iuxta
septuaginta interp̃tes in uolutus sit.
ex eo ꝑspicuum est qͦd legi uix potest.
Dicamus gͥ iuxta hebraicum. Moris scri.¬
pturarum est. ut postquam desꝑatio¬
nem mentis humanȩ leto nuncio sul¬
leuauerint: rursum neglegentes &
nolentes agere poenitentiã cõminatio.¬
ne de terreant. ne bonitas dĩ induret
cor nr̃m. Cuius rei. unum tantũ pona¬
&e miserationes eius suꝑ omĩa oꝑa

Expanded text:
Moab, superbus est valde. Superbia ejus, et arrogantia ejus, et indignatio ejus, plusquam fortitudo ejus Isa. XVI. » ululabit sibi, qui laetantur super muros cocti lateris. Loquimini pla quoniam suburbana Esebon deserta sunt, vinea Sabama. LXX: Audivimus injuriam Moab: contumeliosus est valde: superbia ejus, et injuria ejus, et furor non sicut divinatio tua: non sic ululabit Moab: siquidem in Moab omnes ululabunt: habitatoribus autem Deseth meditaberis: et non confunderis: campi Esebon lugebunt vineam Sabama. Quantis obscuritatibus locus iste juxta LXX Interpretes involutus sit, ex eo perspicuum est, quod legi vix potest. Dicamus ergo juxta Hebraicum, Moris est Scripturarum, ut postquam desperationem mentis humanae, laeto nuntio sublevaverint, rursum negligentes et nolentes agere poenitentiam comminatione deterreant, ne bonitas Dei induret cor nostrum. Cujus rei unum tantum ponaet miserationes ejus super omnia opera
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum ꝑse durus sit &e sinister. &
ceruice durissima ugum dĩ nolit
reciꝑe: uocatur dexder abhis qui
ponunt dulce amarum & amarum
huius agmen effugiat. Nemo enĩ absq
peccato. nec si unius diei fuerit uita
eiꝰ. Cumq philistea corruerit. & fu¬
mus eius uniuersa penetrarit. ita ut
eum nullus possit effugere: quid
dicetur angelis qui singulis prȩsunt
gentib. admirantib &e scire cupien¬
tib cur sola syon inspecula & in
sullimib collocata. amaritudinẽ
fumi huius euaserit: Quid igitur
dicet᷑ eis : Nempe hoc quod sequitur.
quia dñs fundauerit eam. & ipse
sit fundamenta eius. Fundauerit aut̃
eam suꝑ fundamentum prudentiȩ¬

Expanded text:
qui cum per se durus sit et sinister, et qui cum per se durus sit et sinister, et cervice durissima jugum Dei nolit recipere, vocatur dexter ab his qui ponunt dulce amarum, et amarum umi hujus agmen effugiat; nemo enim absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus . Cumque Philisthaea corruerit, et fumus ejus universa penetrarit, ita ut eum nullus possit effugere, quid dicetur Angelis, qui singulis praesunt gentibus, admirantibus et scire cupientibus, cur sola Sion in specula et in sublimibus collocata amaritudinem fumi hujus evaserit? Quid igitur dicetur eis? Nempe hoc quod sequitur: Quia Dominus fundaverit eam, et ipse sit fundamentum ejus. Fundaverit autem eam super fundamentum prudentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uigum di uaxta apłm non fuerint
consecuti: his prȩcipitur ut porta eor
ululet. & clamet ciuitas. Portam he¬
reticoꝵ os arbitror quo blasphemant.¬
& ciuitatẽ animam quȩ malarũ cogi¬
tationum thesaurus est. Hȩc ulularẽ
debet & plangere. quia omĩs ꝓstrata
est interramq deiecta. & nichil in ea
sanȩ intelligentiȩ est dĩq sapientiȩ.
Quare ululatꝰ porta: Quam obcausam
clamat ciuitas : Quia ꝓstrata est omĩs
philistea. Curq ꝓstrata sit. sequens
uersus ostendit. Ab aquilone fumus
uenit. & non est qui effugiat agmen
eius. Fumus iste. ardentib iaculis dia¬
boli suscitatur. Qui norius est oculis
& contrarius lumini. & abaquilone
oritur a quo in ieremia olla succendit᷑.¬
& a quo exardescunt mala suꝑ om̃s
habitatores terrȩ. qui non possunt di¬
cere. accola sum & ꝑegrinus sicut om̃s
patres mei : sed in terra habitant.
Unde & in ꝓuerbus legimꝰ. Aquilo uentꝰ
durus. Nomine aut̃ dexter uocatur.

Expanded text:
regnum Dei juxta Apostolum non fuerint regnum Dei juxta Apostolum non fuerint consecuti , his praecipitur, ut porta eorum ululet, et clamet civitas. Portam, haereticorum os arbitror, quo blasphemant: civitatem, animam, quae malarum cogitationum thesaurus est. Haec ululare debet et plangere, quia omnis prostrata est, in terramque dejecta, et nihil in ea sanae intelligentiae est Deique sapientiae. Quare ululat porta? quam ob causam clamat civitas? quia prostrata est omnis Philisthaea. Curque prostrata sit, sequens versus ostendit: Ab Aquilone fumus venit, et non est qui effugiat agmen ejus. Fumus iste ardentibus diaboli jaculis suscitatur, qui noxius est oculis, et contrarius lumini, et ab Aquilone oritur, a quo in Jeremia olla succenditur , et a quo exardescunt mala super omnes habitatores terrae, qui non possunt dicere: Accola sum et peregrinus, sicut omnes patres mei ; sed in terra habitant. Unde et in Proverbiis legitur: Aquilo ventus durus . Nomine autem alio dexter vocatur,