comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uunꝑ dm̃ diligis. nec aliud inꝓximo ꝙͣ in
ao aiuigis. Quare duo sũt p̾cepta carita¬
tis.: Si enim utbiq ds̃ diligitur inutͦq
unũ implet᷑ nec opꝰ fuerat p̃ceptũ gemi¬
uari deoꝑe uno. Suffecerat sidixissed
Quienĩ am̃ uere diligit u̾q diligit Siu di¬
ligit. diligitur uͥcũq inuenitur. Inse ipso
inpximo. intꝰ ⁊ foris. sursum. ⁊ deorsum.
ionge uꝑpe. Simel dulce est. oulcis ẽ i fauꝰ
Simel diligis. diligis ⁊ fauũ. receptaculũ
mellis. S cũ mei diligit᷑. ĩo diligit᷑ qr
dulcedo ipsũ ẽ. C̃ũ fauꝰ diligit᷑. io diligit᷑
ꝙ aulcedo in ipso ẽ oꝯel ꝑꝑ se ipsũ diligit᷑¬
fauus łi ꝑꝑ mel diligit᷑ & si forte uidis fauũ
Adiligis. ⁊ si inuen̾is: ampliꝰ diligis. Ita
bonitatẽ. iuiitatẽ. dilige in ipso illa. ⁊
dilige ipsũ ꝓpt illa. Si au̾ uacuũ inue¬
nis bonissuis : dole qui receptałm ina¬
ne uides. ⁊opta ut ueniãt ad eũ. imit¬
tent ineũ bona sua. ut fiat ipse bonus.

Expanded text:
eum diligis, nec aliud in proximo quam in Deo diligis, quare sunt duo praecepta charitatis? Si enim utrobique Deus diligitur, in utroque unum impletur, nec opus fuerat praeceptum geminari de opere uno. Suffecerat si dixisset: Qui enim Dominum vere diligit, ubique diligit. Si vere diligitur, diligitur ubicunque invenitur. In se ipso et in proximo, intus et foris, sursum et deorsum, longe et prope. Si mel dulce est, dulcis est et favus. Si mel diligis, diligis et favum receptaculum mellis. Sed cum mel diligitur, ideo diligitur, quia dulcedo ipsum est. Cum vero favus diligitur, ideo diligitur quia dulcedo in ipso est. Mel propter se ipsum diligit mel diligitur. Et si forte videris favum quod diligis: et si venerit, magis diligis. Ita bonitatem, et veritatem, dilige in ipso illas, et dilige ipsum propter illas. Si autem vacuum inveneris bonis suis, dole quia receptaculum inane vides, et opta ut veniant ad eum, et intrent in eum bona sua, ut fiat ipse bonus,
Abbreviated transcription (Latin):
tñ qr inaliis rebꝰ ħ fac̾e pot̾as. utaliqͦd
uelles. ⁊ ꝓximo tuo uelles. distinctũ ẽ.
ut utrũq tͥ faciendũ ẽ̾e intelligas.
quãuis tñ alt̾ũ sine alt̾o face ñ possis.
Quanius simul sint. tñ duo s̃ dilectio
confundi: quanius non pollũt inactione se

Expanded text:
n quia in aliis rebus hoc facere poteras, ut aliquid velles et proximo tuo non velles, distinctum est, ut utrumque tibi faciendum esse intelligas, quamvis tamen alterum sine altero facere non possis. Quamvis simul sint, tamen duo sunt dilectio confundi, quamvis non possint in ac
Abbreviated transcription (Latin):
inquit alienis honorẽ tuũ. & annos tuos
crudeli: ne forte inpleãt᷑ extranei uirib
tius. ⁊ labores tui. indomo sint aliena.
Istigͦ s̃ alieni. ⁊extͣnei nunis remoti. ⁊lon¬
gẽ facti. quib amplius redditus non patet
ad bonũ demones scł. ihomines maligni
ẽ demonib dãpnati. qui ictͥdo anob̾ ampliꝰ
diligendi ñ sũt: qr abillo bono ꝑꝑ d̃ dili¬
gitur om̃is qui bene diligit᷑: irrecuꝑa¬
bilit᷑ corruerũt. Nusꝙͣ nob̾ scͥptura dic̃¬
ut demones diligamꝰ neq illos homines
qui tam c̃ demonib dãpnati sũt. Illi enĩ
ꝓrimi ñ s̃: s remoti. ialieni. facti a nob̾.

Expanded text:
rem tuum, et annos tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena . Isti ergo sunt alieni et extranei nimis remoti et longe facti, quibus amplius reditus non patet ad bonum, daemones scilicet et homines maligni cum daemonibus damnati. Quid idcirco a nobis amplius diligendi non sunt; quia ab illo bono propter quod diligitur omnis qui bene diligitur, irrecuperabiliter corruerunt. Nusquam nobis Scriptura dicit daemones diligamus? neque illos homines qui jam cum daemonibus damnati sunt. Illi enim proximi non sunt, sed remoti et alieni f
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc ꝓpt̃ se bonũ ñ amat᷑. Tum accedit
caritas. ⁊ intt ꝑtimorẽ istũ. quidũ mõstt᷑
ꝙ fug̾e debeamꝰ ꝑiculum: quodãmͦ appet̾e
udesid̾are facit p̃sidiũ. Conu̾tit gͦ cor ad
dm̃. ut quotãm de ipso fugiat. ad ipsũ
picium. Huc̃ sequit᷑ timor filiał qui ex
succedñte caritate nascit᷑. ut ipsũ tim̾e
nicħ aliud sit quã degustatũ in caritate
boñ iam nolle amitt̾e. & ħ qͥł timor a¬
liquid pene adiunctũ ht̃.dũ inĩcto ãbu¬
lamꝰ: ⁊ pot̃ inut᷑ nq ad huc paitẽ declina¬
restatꝰ uite mutabił s c̃mutabilitas
nulla erit. tc̃ nulla exincͥto suspitiõis
pena inerit. & cẽ quid quodãmͦ sine ti¬
more erit. uͥ. ⁊destabilitate certi erimꝰ.
ntñ reu̾entiã c̾atori exhib̾e ñ d̾sistemus

Expanded text:
 se bonum non amatur. Tum accedit charitas, et intrat per timorem istum, qui dum monstrat quod fugere debeamus periculum, quodammodo appetere et desiderare facit praesidium. Convertit ergo cor ad Deum, ut quodammodo de ipso fugiat ad ipsum: propitium. Hunc sequitur timor filialis, qui ex succedente charitate nascitur; ut ipsum timere nihil aliud sit, quam degustatum in charitate bonum jam nolle amittere. Et hic quidem timor aliquid poenae adjunctum habet, dum in incerto ambulamus, et potest in utramque adhuc partem declinare status vitae mutabilis. Sed eum mutabilitas nulla erit, tunc nulla ex incerto suspicionis poena inerit: et tunc timor quodammodo sine timore erit, ubi et de stabilitate certi erimus: et tamen reverentiam Creatori exhibere non desistemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Illum diligimiꝰ: ut ad ipsũ ueniamꝰ. iĩipso
gaudeamus. Istũ diligimus: ut cĩpso cur
istũ ut gaudii sotiũ. Illũ ut requie: istũ
ut requiei ꝯsortẽ. Quid ẽ dm̃ dilig̾e: hre
uelle. Quid ẽ dm̃ dilig̾e ꝑꝑ se ipsũ: ĩo di

Expanded text:
Illum diligimus ut ad ipsum veniamus, et in ipso gaudeamus. Istum diligimus ut cum ipso curraudium, istum ut gaudii socium; illum ut requiem, istum ut requiei consortem. Quid est Deum diligere? Habere velle. Quid est Deum dilig
Abbreviated transcription (Latin):
mecuens. uꝑse fingit ꝙ̃ nõ ẽ cã mendax
ineganda t̾itate. quã fe̾llax alt̃ infal¬
sitate cegenda. ⁊ ut̾q inu̾tate offendit.
alt̾ quid̃ timide negat qd̾ est. alt̃ qr ꝑuerse
ͥ suffic̃e uidec. ut abillicita se oꝑatione
ꝯtineat. ꝙ ei qui cor intuetur ñ ÷ satis
ad ꝓbationẽ siin nocẽs fuerit accio. nͥ cõ
ipsa cordis cogit̾o añ occłos eius sincera.
atq inpollitta appareat. a uia gͦ illi dis¬
plice̾ metuit. qui uidet totũ adꝑfectã
innocentiã corã eo nece̾e ẽẽ considet ut

Expanded text:
it quod non est, tam mendax in neganda veritate, quam fallax alter in falsitate tegenda, et uterque in veritate offendit. Alter, quia timide negat quod est: alter, quia perverse sibi sufficere videt, ut ab illicita se operatione contineat; quia ei, qui cor intuetur, non est satis ad probationem, si innocens fuerit actio, nisi etiam ipsa cordis cogitatio ante ejus oculos sincera, atque impolluta appareat. Quia ergo illi displicere metuit, qui videt totum, ad perfectam innocentiam co
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria ꝓuidemꝰ humana. dĩs gͦ
actio ł diuina est ł humana. Possumꝰ
autẽ ñ incongre illã eo quod de suꝑioribꝰ
habeatur intelligentiã appellare. hac uͦ
lio indiget scientiã uocare. Si gͥ sapi¬
entia ut supͣdictũ ẽ ounctas que rõe
sunt modat᷑ attiones. ꝯseq̃ns ẽ iam.
ut sapientiã has duas partes ꝯtin̾e.i.
tatis. ⁊ inmoꝵ ꝯsid̾atiõe laborat. eã
induas spẽs diuidimus. Intheoricam
chanica .i. adulterinai¬

Expanded text:
necessaria providemus, humana. Omnis ergo actio vel divina est, vel humana. Possumus autem non incongrue illam eo quod de superioribus habeatur intelligentiam appellare: hanc vequodam consilio indiget scientiam vocare. Si igitur sapientia, ut supra dictum est, cunctas, quae ratione fiunt, moderatur actiones: consequens est jam ut, sapientiam has duas partes tatis, et in morum consideratione laborat, eam in duas species dividimus; in theoricam,chanica, id est adulterina
Abbreviated transcription (Latin):
uic̾ate. c̾andoꝵ om̃iũ in m̃te diui¬
na. Secłõ loco angłica nat᷑a inuisibił
qͥst: s c̃ata. łeitio loco humana:
ata corporea intoto uisibił: ⁊ ĩtoto
tẽpat. Fost pͥmas g causas inc̾atas un
gelicã nat̾am. io̾alẽ uinuisibilẽ. deinde
adhumanã uisibilẽ ⁊ronalẽ: dequa ꝑ¬
positũ pͥmũ fuit ut ꝯsũmnet᷑ Nã deuisibi

Expanded text:
increatae creandorum omnium in mente divina. Secundo loco angelica natura invisibilis quidem sed creata. Tertio loco humana vatura corporea in toto visibilis et in toto temporalis. Post primas ergo causas increatas et gelicam naturam rationalem et invisibilem. Deinde ad humanam visibilem et rationalem, de qua propositum primum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
giiit᷑ peccauit. s qr ex dõ natus adso¬
cietatẽ filioꝵ dĩ ꝑtinebat. ñ peccauit¬
usq ad mortẽ. s ueniã penitendo me
ruit. Deħ siquid pecc̾o admortẽ ante
meminit iđ iohe his u̾b̾. Est peccatũ
admortẽ. & statim subiux̃. Scimus qm̃¬

Expanded text:
graviter peccavit, sed quia ex Deo natus ad societatem filiorum Dei pertinebat, non peccavit, ad mortem, sed veniam pruit. De hoc siquidem peccato ad mortem, ante meminit idem Joannes his verbis: Est peccatum ad mortem . Et statim subjunxit: Scimus q
Abbreviated transcription (Latin):
peccandi ñ infert innecessitatẽ: nec p̃¬
destinatio dãpnationis collit possibilitatẽ.
uis audire qͥd dicat augustinus. qr mͥ
non ẽdis: Audi qui sũt qͥ diligũt
p̃destinatioĩs. Scimꝰ qm̃ diligentib

Expanded text:
peccandi non infert necessitatem, nec praedestinatio damnationis tollit possibilitatem. Vis adhuc audire quid dicat Augustinus; quia mihi non credis, audi qui sunt qui diliguntpraedestinationis. Scimus quoniam diligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
aĩt acedĩdo. quare ñ similit̾ hii qͥ proxmi sĩt
alieni fieri possĩt recedendo: Sienĩ acceb̾e
posunt qui longe sut. possut̃ ĩ recedẽ qͥ prop
re s̃ Qui accedũt reconciliant᷑: qui recedunt
ab alienat᷑ Si al̃i qͥ recontiliat᷑ ꝓximi s: gͦ ⁊i qui¬

Expanded text:
sunt accedendo, quare non similiter ii qui proximi sunt alieni fieri possunt recedendo? Si enim accedere possunt qui longe sunt, possunt etiam recedere qui prope sunt. Qui accedunt reconciliantur, qui recedunt abalienantur. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
tñ qͥeid centari ⁊ fatiganti ꝯsenserũt.
ñ nͥuolentes fecerũt. qr magis creatorẽ
offend̾e. ꝙͣ ipsã molestiã ⁊i fatigonẽ to¬
lerare uoluerũt. qd si noluissẽt: oio ñfe¬
cisset qͦ inħ q uolentes id q̃ caro uoluit
fecerũt. id qcͤator uoluit noluerũt.
qr si illud uoluissẽt. ad istud faciendum
uolũtarie ñ c̃sensissẽt̃. C̃ enĩ eduobꝰ que
simul fieri ñ poss̃ unũ uolũtarie eligi¬
reelegert̃ caritatẽ utiq dĩ nullatenus
habuerũt. qͣniuis tñ ineo ipso ꝙ magnã
intẽptone uioletã passi sũt: aliꝗͣ ĩ pecc̾o

Expanded text:
 eidem tentanti et fatiganti consenserunt, non nisi volentes fecerunt, quia magis Creatorem offendere quam ipsam molestiam et fatigationem tolerare voluerunt; quod si noluissent omnino non fecissent. Ergo in hoc volentes id quod caro voluit fecerunt, id quod Creator voluit, noluerunt; quia si illud voluissent, ad istud faciendum voluntarie non consensissent. Cum enim e duobus quae simul fieri non possunt unum voluntate eligire elegerunt, charitatem utique Dei nullatenus habuerunt, quamvis tamen in eo ipso quod magnam in tentatione violentiam pas
Abbreviated transcription (Latin):
hñt utiq caritatẽ. & quid dicũt: Conue¬
niant c̃scientiã suã :. umod̾ent᷑ ꝯscienti¬
ã suã. Couscientia huniͥ eta . ne scientia
inflet᷑. Nõ gͦ de iusticia psumãt: ne forte
per ipsam false iusticie p̃sumptionem.
scientiã u̾itatis amittãt. Dicũt q qui se¬
mel caritatẽ ht: de incepsillã amitt̾e
ñ pot᷑. Hoc ẽ dicẽ q bonus est. maleẽ ñ

Expanded text:
dicent? Conveniant conscientiam suam, et moderentur scientiam suam. Conscientia humilietur, ne scientia infletur. Non ergo de justitia praesumant, ne forte per ipsam falsae justitiae praesumptionem scientiam veritatis amittant. Dicunt quod qui semel charitatem habet, deinceps illam amittere non potest, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
posuit ut p̃meret s supposuit ut role¬
uaret. Supposuit ut adiuuando repa¬
raret: ñ suꝑposuit ut iuidicando ꝯdẽpna¬
ret. Sic itaq sp̾s dñi ñ recessit adt a¬
eo nõ erat ad iusticiã. Neq enĩ cuc̃ iustus erat
ret: nuliatenus tñ sic erat ut dãpnabilit̾.
non peccaret. Simile est q depetͦ negante

Expanded text:
posuit, ut premeret; sed supposuit, ut relevaret. Supposuit ut adjuvando repararet, non superposuit ut judicando condemnaret; sic itaque spiritus Domini non recessit a Daveo non erat ad justitiam. Non enim tunc justus erat ret; nullatenus tamen sic erat, ut damnabiliter non peccaret. Simile est quod de Petro
Abbreviated transcription (Latin):
uerant᷑ diligũt ł ad dilectionẽ nõ cadũt.
łcũ ad dilectionẽ cecidint iterũ adillam
resurgũt ut ñ ꝑeãt. Quid tͥ uiretur: cre¬
disne ita ẽe ut dico: fortassis ñ tͥ sufficiet
intelligendũ eẽ ꝙͣ dicit. apłs ñ õs diligẽ¬
tes amñ ĩnum̾o illoꝵ pon̾e uoluit. ꝙ oĩa¬

Expanded text:
eranter diligunt, ut a dilectione non cadant, vel cum a dilectione ceciderint, iterum ad illam resurgunt, ne pereant. Quid tibi videtur? Credis ne ita esse ut dico? Fortassis non tibi sufficiet intelligendum esse quod dicit Apostolus non omnes diligentes Deum in numero illorum ponere voluit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bũdantia hos loquit᷑. Ille gͦ sp̃s foris in
oe loq̃batur. qͥ intꝰ incorde dñabat᷑. Qui
corregebat. lĩguã mouebat. s dicent for¬
ce Sp̃s quid̾ aĩ recessit. s caritas remansit.
Consid̾ate utrũ u̾itas ħ diccũ patiat᷑. Apłs
dicit. Caritas dĩ diffusa ẽ incordibꝰ nris:¬

Expanded text:
bundantia cordis os loquitur . Ille ergo spiritus foris in ore loquebatur, qui intus in corde dominabatur. Qui cor regebat, linguam movebat. Sed dicent forte: Spiritus quidem Dei recessit, sed charitas remansit. Considerate utrum veritas hoc dictum patiatur. Apostolus dicit: Charitas Dei diffusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ supͣ natã Qt gͦ exnat᷑a sola boñ ẽ. ⁊̃sola
nat᷑a im̃itũ simul. ip̃miũ illiꝰ ẽ. Itaq qd̃ sine
caritate ĩsola nat᷑a fit ad illud q uidõ ẽ sup̾
naturã p̃miũ ut ꝑtingit. Liquec gͦ qr boñ
oꝑando sũmũ bonũ ñ meret᷑. nͥ is solũ qͥd

Expanded text:
atura sola bonum est in sola natura et meritum simul et praemium illius est. Itaque quod sine charitate in sola natura fit ad illud quod in Deo est supra naturam praemium non pertingit. Liquet ergo quod bonum operando summum bonum non meretur nisi is solum qui id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo q̃ ñ omnẽ dileccionẽ dĩ caritatẽ ap¬
pellandam putãt. nͥ eam solã que uscpĩ
finẽ ꝑseu̾at. S ħ siqͥs dic̾e uoluerit. qua
rone łauccoritate. ꝓbare possit nõ inue¬
nio. nisi forte iccͥco q̃ aluid dilectionẽ.
aliud caritatẽ sonare putet: ꝙ alt̾um
qr ille diligit benefacit. ⁊ q iste diligit ma¬
lefacit. Augustinus dicit apłm scise qͦsdã
nere: ⁊ bonã uocat dilectionẽ dĩ ̃ inhis qͥ ñ
sut ꝑmansuri milla: usti nescio quot sp̃es
caritatũ inuenerũt. more pigm̃tarioꝵ
inundius declamationũ stultar. Dict̃
non de oĩ caritate intelligendũ qͣdr̃. ea
ritas semel habita nõ amitti: s de ꝑfe¬
cta tm̃. & si ego illos interrogo que sit illa
ꝑfecta caritas ñ mͥ respondent. nͥ illa q̃
ñ amttitur sion enĩ audent dic̾e de

Expanded text:
eo quod non omnem dilectionem Dei charitatem appellandam putant, nisi eam solam quae usque in finem perseverat. Sed hoc si quis dicere voluerit, qua ratione vel auctoritate probare possit non invenio. Nisi forte idcirco aliud dilectionem, aliud charitatem sonare putet, quia altequia illud diligit bene facit, et quia iste diligit male facit. Augustinus dicit Apostolum scisse quosdam nere; et bonam vocat dilectionem Dei, etiam in iis qui non sunt permansuri in illa; et isti nescio quot species charitatis invenerunt, more pigmentariorum in nundinis declamationum stultarum. Dicunt non de omni charitatritas semel habita non amittitur, sed de perfecta tantum. Et si ego illos interrogo quae sit illa perfecta charitas, non mihi respondent, nisi illa quae non amittitur. Non enim audent dicere de
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝗ̃ albꝰ suit. qui aliqͥ albus ẽe cessũ.
sonne intelligis q ineo ipso aliqñ illud
fuisse dr̃. qui aliqñ eẽ illud desiisse memo¬
rat᷑ Quod eniꝰ quis nuꝙͣ fuit: nũꝗ ẽẽ
desit. Qua ꝑꝑ qui aliqn amare desiit: ꝯstat
ꝓfecto qr pͥusꝙͣ amare desin̾et. amauit.
Q uerꝰ inquis amor ñ fuit: qui adtẽpus
fuit cͦ nec uer̾ odiũ fuit. q̃ ad t̃pꝰ fuit.

Expanded text:
uam albus fuit, qui aliquando albus esse cessavit? Nonne intelligis quod in eo ipso aliquando illud fuisse dicitur, qui aliquando esse illud desiisse memoratur? Quod enim quis nunquam fuit nunquam esse desiit. Quapropter qui aliquando amare desiit, constat profecto quod prius quam amare desineret, amavit. Sed verus, inquis, amor non fuit qui ad tempus fuit. Ergo nec verum odium fuit quod ad tempus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit. ĩmo tioluntarie utqͣ pecauit.
ꝙ sinoluissẽt utͥq nõ peccassent: S ꝙ
semet ipsos magis quã dm̃ dilexerunt:
suã potiꝰ quã dĩ uolũtatẽ ĩpleuerunt. sa¬
roaliud suadebat. ⁊ aliud ds p̃cipiebat.
elegerunt magis obedire cariu. ꝙͣ
creatori Si uoluissẽt. carnis uolũtatẽ
ꝯtempsissẽt. iuoluntatẽ creatoris p̃pͥo¬
suisset̃. S ñdũ magistrũ bonũ unita¬

Expanded text:
peccavit. Imo voluntarie uterque peccavit; quia si voluissent utrique non peccassent. Sed quia semetipsos magis quam Deum dilexerunt, suam potius quam Dei voluntatem impleverunt. Caro aliud suadebat, et aliud Deus praecipiebat; et elegerunt magis obedire carni quam Creatori. Si voluissent, carnis voluntatem contempsissent, et voluntatem Creatoris praeposuisse
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uire dr̃o qͥ amicꝰ ẽ seꝑ dilig̃. Si amicꝰ fui¬
sti ĩꝓsꝑitate. dilige mnadu̾sitate. Quid enĩ
ĩpsꝑitate dilexeris. ĩ adu̾sitate ostendis.
Si enĩ amicũ dilexisti: adhuc ipseest. dili¬
ge ipsũ. cͣ cesset dilectio. c̃ q̃ amat᷑ ñ auffe¬
rat᷑: Si au̾ fortunã dilexisti. ñ habes iã
ꝙ diligas. qr fortuna discessit. ⁊ ꝑmansit
ad ꝯꝓbandũ qr caritas semel habita non
recedat. ostendis integrã tunicã xͥ qui

Expanded text:
r qui amicus est semper diligit. Si amicus fuisti in prosperitate: dilige in adversitate. Quid enim in prosperitate dilexeris, in adversitate ostendis. Si enim amicum dilexisti, adhuc ipse est, dilige ipsum. Cur cesset dilectio, cum quod amatur non aufertur. Si autem fortunam dilexisti, non habes jam quod diligas, quia fortuna discessit et permansiad comprobandum quod charitas semel habita non recedat. Ostendis integram tunicam Christi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tas ecłie ẽ. & dic̃ scͥpt᷑a. Qui ĩunitate
eccłie sunt. ꝑire ñ possunt. ħ ẽqͥ dicere
uoluisti. Qui in caritate sunt: ꝑire ñ poss̃
Buie caritatẽ siue unitatẽ nomines
idemest. qr unitas :÷ caritas. ⁊ caritas uni¬
Q ibbimanet: ꝑditionẽ nõ timet.

Expanded text:
Ecclesiae. Et dicit Scriptura: Qui in unitate Ecclesiae sunt, perire non possunt, hoc est quod dicere voluisti: Qui in charitate sunt, perire non possunt; sive charitatem, sive unitatem nomines idem est, quia unitas est charitas, et charitas uniQui ibi manet, perditionem non timet.
Abbreviated transcription (Latin):
nec tñ dico desꝑab̾. qr ꝙ sperasti totũ ha¬
bens nicħ futur expectab. siũquid similit̃
dico. qr illic ñ amab̾. ⁊ cͦ qñ adhuc ñ habu¬
isti diseristi ⁊ ñ amab̾ qñ habebis: absit.
smmo multo magis tẽ amab. qñ quẽ amab̾
uideb. iquẽ uideb̾ habeb̾. Nonenĩ sic est
amor iste ut absens diligat᷑. ⁊ p̾sens fastidi¬
at᷑. Sͦ tuc̃ ⁊ĩ amabꝰ imultomagis amabis.
⁊remanebit caritas qñ fides: ispes ãpluis

Expanded text:
erasti totum habens nihil futurum exspectabis. Nunquid similiter dico quod illic non amabis? Ergo quando adhuc non habuisti dilexisti et non amabis quando habebis? Absit! Imo multo magis tunc amabis quando quem amabis videbis, et quem videbis habebis. Non enim sic est amor iste, ut absens diligatur, et praesens fastidiatur. Ergo tunc etiam amabis, et multo magis amabis, et remanebit charitas quando fides et spes amplius
Abbreviated transcription (Latin):
añ q̃ uita ista finiat᷑. ⁊ deleta quȩ int̾¬
cucurrerat iniquitate. usq infinẽ ꝑse¬
acsi afide Iana ⁊ conu̾satioẽ lapsuri
sũt ũ tales eos uite huiꝰ finis inueniat
ꝓcul dubio nec illo tp̃r qͦ beate pieq
uixert̃ in istoꝵ num̾o ꝯputandi s̃. Nõ
enĩ s̃ amassa illa ꝑditionis. p̃scientia
sitũ uocati: ac ꝑħ nec electi. s ineis uo¬
cati: dequib dictũ ẽ młti uocati. ñ in
eis : de quib dictũ ẽ pauci uͦ electi. &
anescientib qͥd fict᷑i sit ñ ab illo qͥ eos no¬
pscierit ẽe casuros. Hic si ame q̃rat᷑ cur
respondõ. Respondeãt. ⁊ ipsi si possũt

Expanded text:
antequam vita ista finiatur, et deleta quae intercurrerat iniquitate, usque in finem perseac sic a fide Christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat, procul dubio nec illo tempore, quo bene pieque vivunt, in istorum numero computandi sunt. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia situm vocati, ac per hoc nec electi, sed in eis vocati de quibus dictum est: Multi vocati, et non in eis de quibus dictum est: pauci vero electi . Et a nescientibus quid futuri sunt, non ab illo qui eos nopraescierit esse casuros. Hic si a me quaeratur respondeo. Respondeant et ipsi si possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tate dicta libent̃ suscipimus qͣsi pͥncipium
illi ing̾diat᷑. ⁊pilla suscipiat᷑: S nos lucẽ
ambulat. iuidet. aut stat iñ p̾sumit ult᷑ ꝙͣ
uidet. Quãdiu nͦ in lumine est siue stet.
siue ambulet. errare ñ pot̾: ꝙ uidet uͥ ẽ.
Qui aũ psumptiõe sua se p̾cipitat uͥ ñuidet

Expanded text:
tate dicta libenter suscipimus quasi principium illa ingrediatur et pro illa suscipiatur. Sed nos lucem ambulat, aut videt, aut stat et non praesumit ultra quam videt. Quandiu vero in lumine est sive stet, sive ambulet, errare non potest, quia videt ubi est. Qui autem praesumptione sua se praecipitat, ubi non videt
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑ non ĩuenuĩt qͥd dicãt nisi illa
q̃ꝑfecta ẽ. Ita cͥculũ facuit in uoluen¬
tes semet ipsos. ꝙ quo exeant ñ hñt.
Postremo tanta erporis caligine inuol¬
uunt᷑ ut dũ ꝑtinacit᷑ caritẽ semel ha¬
bitam contendũt ñ posse amitti: assere¬
re incipiãt eam aquibꝰdã non solũ mi¬
nora pect̾a s cͥminalia qͦ ictãpnabilia
ex delibatioẽ ꝑpetͣntibꝰ retineri. Dauid
adulter᷑ ⁊ homicidã caritatẽ huisse dicũt.
qn libidini seriuens inuxorẽ ꝓximi sui
uiolandã turpitudini frena laxauit.
adeatioẽ postea turpitudinẽ cegendã
illã ipsũ cꝰthoꝵ fede uolaret uerat ĩ¬
notentem ⁊ uistũ crudeli ꝓditiõe extinx̃.
Dicant mͥ uͥ cunc fuit caritas ñ agens
rũpitur. Lex dicit. Non occides. ñ meca¬
beris. nõ cũcupisces uxorẽ ꝑximitul.
Si caritas ħ ẽ. plenitudo legis hic est.
peccasse eñt. q scͥptura dicit. quinatꝰ:
ex dõ nõ peccat. ⁊ ꝑ rursũ alibi dr̃: habe

Expanded text:
 non inveniunt quid dicant nisi illa quae perfecta est. Ita circulum faciunt, involventes semetipsos, quia quo exeant non habent. Postremo tanta erroris caligine involvuntur, ut dum pertinaciter charitatem semel habitam contendunt non posse amitti, asserere incipiant eam a quibusdam non solum minora peccata, sed criminalia quoque et damnabilia ex deliberatione perpetrantibus retineri. David adulterum et homicidam, charitatem Dei habuisse dicunt, quando libidini serviens in uxorem proximi sui violandam turpitudini frena relaxavit; et eamdem turpitudinem tegendam illum ipsunocentem et justum crudeli proditione exstinxit. Dicant mihi ubi tunc fuit charitas non agens s naturae corrumpitur. Lex dicit: Non occides. Non moechaberis. Non concupisces uxorem proximi tui . Si charitas hic est, plenitudo legis hic est. peccasse dicunt, quia Scriptura dicit: Qui natus est ex Deo non peccat ; et quia rursum alibi dicitur: « Habe
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ inmũdo s̃. qͦmi ñ multomagis dñ
odit se ipsũ ñ diligit. & si diligit: male
diligit q scđm solã carnẽ diligit. Qͥ autẽ
ñ diligit se ipsũ: ñ diligit ꝓximũ suũ¬
sic᷑ se ipsũ. Qaũ ñ diligit ꝓximũ ꝙ uidet.¬

Expanded text:
gis non m suam odit seipsum non diligit, vel si diligit, male diligit, quia secundum solam carnem diligit. Qui autem non diligit seipsum, non diligit proximum sicut seipsum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
a dd̾ ab eo die ideinceps: Si enĩ caritas
ẜ donũ caritatis recessit.: Nonne u n
ilł siue c̃iti remanet. qͦscadentes cꝰtodit
neꝑeant. q̾stã stantes ñ c̾todit necadãto
Iustꝰ c̃cecid̾it ñ collidet᷑. q dñs suppnit
mañ suã. Qͥd gͦ: Si p̃sẽs erat dñs stanti.¬

Expanded text:
a David ab eo die et deinceps? Si enim charitas  donum charitatis recesserit. Nonne et in illis sive cum illis remanet quos cadentes custodit ne pereant, quos tamen stantes non custodit ne cadant? Justus cum ceciderit non collidetur; quia Dominus supponit manum suam . Quid ergo? Si praesens erat Dominus stanti
Abbreviated transcription (Latin):
forte aliqͥs ita bonus inueniat᷑. qui sẽꝑ bo¬
nis sit ił ipse tñ qui bonus ẽ mał e̾e potest.
q̃ndui ille qui malꝰ ẽ bonꝰ ee pot̃. Ut̃q enim
s dicis. ͥo gͦ sibi uult auctoritas q̃ dicit.
caritas ñꝙͣ excidit Audi quid. Tu fortas¬
sis sie ĩtelligebas ꝙ exquo semel habetur.
aplius nͣ amittat᷑. soluit ħ dice icͥptura:
s alnto a tu quid iccͥco ñ recte intellexisti.¬

Expanded text:
forte aliquis ita bonus inveniatur qui semper bonus sit, idem ipse tamen qui bonus est, malus esse potest, quandiu ille qui malus est bonus esse potest. Uterque enim Sed dicis: Quid ergo sibi vult auctoritas quae dicit: Charitas nunquam excidit? Audi quid: Tu fortassis sic intelligebas, quod ex quo semel haberetur amplius non amitteretur. Noluit hoc dicere Scriptura, sed aliud quod tu quidem idcirco recte non intellexisti
Abbreviated transcription (Latin):
insitũ ẽ. ut diligã bonũ meũ illud maxi
& post me aliquid illi debeo. añ me uł
contͣ me nich̾. Alioqͥn ñ staret diliges
ꝓrimũ tuũ sic̃ te ipsũ. si illũ dilig̾em.
odio habens me ipsum. Scdm patremi
hc̃ itaq modũ nõ nsi duo s̃p̃cepta carita¬
tis. pͥmũ de dilectione dĩ in quo hõ u̾acit̾¬

Expanded text:
insitum est, ut diligam bonum meum: illud maximet post me aliquid illi debeo, ante me vel contra me nihil. Alioquin non staret: « Diliges proximum tuum sicut teipsum, » si illum diligerem, odio habens meipsum. Secundum hunc itaque modum non nisi duo sunt praecepta charitatis: primum de dilectione Dei, in quo ho
Abbreviated transcription (Latin):
afficiat᷑ totũ memoria teneat᷑. Quantũ illu¬
minaris: tm̃ ẽfficiaris. ut cotũ dulee sit.
quicqͥd deillo in cognitioem ⁊ memoriã
uenit. Sic recte totũ ꝓbat᷑. cur ñ totum
diligat᷑: quantũ gͦ in notesc̾e dignatur
nob̃̾: tautum diligat᷑ a nob̾. totũ qͥ caꝑe
dilige proximũ tuũ sic̃ te ipsum.
Qd mandatũ cũc ꝓfecto implemꝰ si ueracit̾
id q nob̾ cupimꝰ bonũ. illi ⁊̃ cupiamus.
Inquibꝰ enĩ nosmet ipsos recte diligimꝰ
pxinum nr̃m siue adnecessitatẽ coꝑis.
siue ad aĩa salute. sine fictione dilig̾e.
iquantũ rationabilit᷑ possumꝰ adiuuame

Expanded text:
afficiatur, totum memoria teneatur. Quantum illuafficiatur, totum memoria teneatur. Quantum illuminaris, tantum afficiaris, ut totum dulce sit quidquid de illo in cognitionem et memoriam venit. Si recte totum probatur, cur non totum diligatur. Quantum ergo innotescere dnobis totum diligatur a nobis. Totum quod capere Dilige proximum tuum sicut teipsum . Quod mandatum tunc profecto implemus, si veraciter id quod nobis cupimus bonum, etiam illi cupiamus. In quibus enim nosmetipsos recte diligimus, proximum nostrum sive ad necessitatem corporis sive ad animae salutem, sine fictione diligere et quantum r
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ eͣnsies amplius. s sũmũ illiꝰ ñ erit. inqͦ
ꝓpt̾ea sic stas qͣsi ñ ĩuenias ampliꝰ quo dscas.
Iccͥco ascende dũ potes. quantũ potes. ñ ꝙͣ
dm̃ tuum extoto carde tuo. ⁊ extota aĩa
tua. ⁊extota m̃te tua. ut ex illo totũ tuũ
ĩpleatur ĩ si atuo totũ illius ñ capiatur.
Totũ replet inte: ⁊ suꝑ habundat in se.
Siuas ñ defic̃: oleũ sufficit. Cortuũ uast.
amor illius oleũ ẽ. Quandiu uas hẽ. ille
oleũ infund̾e ñ cessat. ⁊ p̾ea c̃tu ampliꝰ
uas ñ hs̃: ille adhuc amplus oleũ habec.
ꝓpt̾ea noli parce illi. Cape quantũ potes.
dilige qͣntũ sufficis: qr ille ñ deficit.
dilige extoto corde tuo. ⁊extota aĩa tua.
iextoto intellectu cuo. ⁊ extoto affectu
tuo. ⁊ extota memoria tua. Quantum
intelligis. quantũ sapis. qͣntũ sufficis. tm̃
dilige. totũ egnitioe inpleat᷑. totũ dilectiõe

Expanded text:
non transies amplius. Sed summum illius non erit in quo non transies amplius. Sed summum illius non erit in quo propterea consistas quasi non invenias amplius quo crescas. Idcirco ascende dum potes quantum potest, nunquam m tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, ut ex illo totum tuum impleatur, etiamsi a tuo totum illius non capiatur. Totum replet in te, et superabundat in se. Si vas non deficit, oleum sufficit. Cor tuum vas est, amor illius oleum est. Quandiu vas habes, ille oleum infundere non cessat, et postea cum tu amplius vas non habes, ille adhuc amplius oleum habet. Propterea noli parcere illi, cape quantum potes, dilige quantum sufficis, quia ille non deficit. Dilige ex toto corde tuo et ex tota anima tua ex toto intellectu tuo, et ex toto affectu tuo, et ex tota memoria tua. Quantum intelligis, quantum sapis, quantum sufficis, tantum dilige. Totum cognitione impleatur, totum dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
nim ꝙ ds̃ ẽ. scͥꝑt᷑a nob̾ manifestat
cum dicit. Dilige dnm̃ dm̃ tuũ excoto
corde cuo. ⁊ extote m̃te tua. ⁊extota m̃¬
Possibilitas tua. erit m̃siua tua. Qnto
plꝰ amas: tanto plꝰ habes. & qͣnto płꝰ hs.
tanto felicior es Extendẽ gͥ ⁊dilatare qͣn¬
tũ potes. ut totũ impleat᷑ ł inte est. ⁊̃ si
ñ totũ capiat᷑ ꝙ in illo ẽ. Noli tun̾e. qͣsi de¬
c̃sc̾e potes: equari illi ñ potes. Crescere
gͦ iꝑfice. Qnto maior in bono eris: tanto
melior eris. Si sũmus eẽs: optunꝰ eẽs. Nc̃
qr sũmus ẽẽ ñ potes: potes ẽẽ insũmo. &
es. ⁊ tanto utiq maior. qͣnto altior. Ascẽ¬
dis autẽ cũ diligis. Sursũ ꝑgis incaritate.
qr cartias sursũ duc̃ sic̃ ait apłs. Ad huc
excellentiorẽ. iuã uob demonstͦ. Ascende
gͦ dum potes. modo tẽpꝰẽ crescendi uꝑfici¬
endi. Eea c̃clummabũt᷑. oiã stab̾ ineo. ad q
perueñis. ⁊erit ħ sũmũ tuũ in illo. supra

Expanded text:
nobis manifestat cum dicit: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente, et ex tota apossibilitas tua erit mensura tua. Quanto plus amas, tanto plus habes; et quanto plus habes, tanto felicior es. Extendere ergo et dilatare quantum potes ut totum impleatur quod in te est, etiam si non totum capiatur quod in illo est. Noli timere quasi in illo potes, aequare illum non potes. Cresce ergo et profice. Quanto major in bono eris, tanto melior eris. Si summus esses, optimus esses. Nunc quia summus esse non potes, potes esse in summo. Et es, et tanto utique major quanto altior. Ascendis autem, cum diligis. Sursum pergis in charitate, quia charitas sursum ducit. Sicut ait Apostolus: « Adhuc excellentiorem viam vobis demonstrabo . » Ascende ergo, dum potes: modo tempus est crescendi endi. Postea cum consummabuntur omnia, stabis in eo ad quod perveneris, et erit hoc summum tuum in illo supra quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑd̾e uellent. s q dm̃ si fieri poss. sine ꝓrimo
quẽ diligebãt posside uollet. affectꝰ enĩ loq̃¬
bat᷑ ⁊ qͣsi dedilectiõe securus. amato. iamã¬
ti indulcedine dilectioĩs deseꝑatioẽ cõmi¬
nabatur non qr illus seꝑationem diligebat.
s ꝙ alt̾iꝰ coniunctionẽ optabat. In eo aũ
q̃ proximi bonũ amat. ⁊ primo bonum
det᷑ S dicis. Quod maius boñ est magis di¬
ligendũ est. Maiꝰ autẽ bonũ est duos
saluari ꝙͣ unũ. Qua ꝑꝑ si opto data fue¬
rit quid malim eligo elig̾e debeo ut
multi saluent᷑ quã ego solꝰ. ħ gͦ nõ niten¬
dis qr maiꝰ boñ mͥ ẽ ut saluus fiã ego sa¬
lus. ⁊ plures ꝑeant. quã ut ꝑeã ego solꝰ¬

Expanded text:
si fieri posset, sine proximo quem diligebant possidere vellent. Affectus enim loquebatur, et quasi de dilectione securus amato et amanti in dulcedine dilectionis de separatione comminabatur; non quia illius separationem diligebat, sed quia alterius conjunctionem optabat. In eo autem quod proximi bonum amat et proximo bonum detur. Sed dicis: Quod majus bonum est, magis diligendum est; majus autem bonum est duos salvari quam unum: quapropter si optio data fuerit quod malim, ego eligere debeo ut multi salventur quam ego solus. Hic ergo non attendis quod majus bonum mihi est, ut salvus fiam ego solus et plures
Abbreviated transcription (Latin):
dilig̃. Itẽ q ñ oĩs qͥ boñ alt̾iꝰ dilig̃. illũ diligͦ
eutꝰ hoñ dilig̃. ꝙr ñ illi dilig̃ boũ qͣ̃ diligit.
distinx̃ scͥpta humane m̃ti. scãm ea que
inhumanis diuisa aliquotiẽs inueni¬
untur: io ꝗ diuina inseꝑabile hñt dicẽs
Au suũ ailig̃ s̃ dilig̃. Qͥa uͭ non oĩs qui bo¬
nuĩ altiꝰ dilig̃ illi dilig̃ cꝰ boñ dilig̃ pꝰdile

Expanded text:
diligit. Item quia non omnis qui bonum alterius diligit, illum diligit cujus bonum diligit; quia non illi diligit bonum quod diligit. Distinxit Scriptura humanae menti, secundum ea quae in humanis divisa aliquoties inveniuntur, id quod divina inseparabile habent, dicens um suum diligit, sibi diligit. Quia vero non omnis qui bonum alterius diligit illi dilig
Abbreviated transcription (Latin):
tũ mũdũ ce̾ aĩam tuã dilig̾e debes Si
enĩ aliquid płquã aĩam tuã diligis. id̾ ip
est diligis. Iebo pͥmũ diuge aĩam tuã: dili¬
gendo bonũ aĩe tue. Deinde. ĩ dilige ꝓxi¬
mũ tuũ sic̃ te ipsũ. diligendo illi bonum
qꝰ diligis tͥ Hẽ enim illũ dilig̾e boñ illi
aiuige Nam boñ illiꝰ dilige posses. ⁊̃ si illi
ñ aulig̾es fosses enĩ tͥ dilig̾e. aut alt̾i cui¬
libec ⁊ ñili. Et ita illũ dilig̃es qͣnius
boñ illuis dilig̾es. qr illi ñ diliges. Posses
agrũ pocuniã illiꝰ fortitudinẽ illius.¬
pilcͥtudinẽ aut sapientiã illiꝰ. qͣnius

Expanded text:
tum mundum contra animam tuam diligere debes. Si enim aliquid plus quam animam tuam diligis, idipsumest diligis. Idcirco primum dilige animam tuam, diligendo bonum animae tuae. Deinde etiam dilige proximum tuum sicut teipsum, diligendo illi bonum quod diligis tibi. Hoc est enim illud diligere, bonum illi diligere. Nam bonum illius diligere posses, etiam si illum non diligeres. Posses enim tibi diligere, aut alteri cuilibet, et non illi, et ita illum non diligeres, quamvis bonum illius diligeres, quia illi non diligeres. Posses et agrum, pecuniam illius, fortitudinem, pulchritudinem aut sap
Abbreviated transcription (Latin):
illũ sic̃ se. ñ pꝰ amet se. & incorꝑalibus
qd bonis que intm aliqͣndo coartant᷑ ut
qd̾ ab uno solo possidet᷑ ad alt̾iꝰ usũ cͣnsire
ñ possit. nͥ ab eo aquo possidet᷑ totũ recesse¬
rit. si ingratuita earitate ⁊ ꝑꝑ spiritał¬

Expanded text:
illum sicut se, nisi prius amet se. Et in corporalibus quidem bonis quae in tantum aliquando coarctantur, ut quod ab uno solo possidetur, ad alterius usum transire non possit, nisi ab eo a quo possidetur totum recesserit; si gratuita charitate et pr
Abbreviated transcription (Latin):
escidit qñ iħ ẽ. ullic erit. ⁊ ñ habebit
fine unquã dilectio: sic̃ finẽ ñ habebit
unquã inspectio sic nũquã seꝑabimura
contẽplatione. sic nũqua euacuabimur
adilectiõe. s sẽꝑ uidebimꝰ. ⁊ sẽꝑ diligemꝰ.
Siegͥ caritas ñꝙͣ excidit qr sẽꝑ manet. Nõ
enĩ dix̃ anutł decidit. s ñquã excidit. qr

Expanded text:
est et illic erit, et non habebit finem unquam dilectio, sicut finem non habebit unquam inspectio. Sicut nunquam separabimur a contemplatione, sic nunquam evacuabimur a dilectione; sed semper videbimus et semper diligemus. Sic ergo charitas nunquam excidit quia semper manet. Non enim dix
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsũ diligis. Meliꝰ est ꝑire unum.
quam duos. ꝙ melius ẽ saluari duos
ꝙͣ unũ. Iõ inquis magis esigo ut ꝑeat
unus. ⁊ duo saluent᷑. qͦ ius ut magis
saluent᷑ duo illi. quã iste unus. Nonne
gͦ magis diligis illud ꝙ potius eligis. Ita
inqͥs oĩo magis diligo. Uide gͦ quid seqͣt᷑
Suꝑius autẽ confessꝰ es. qr tm̃ diligis.
ł si ñ diligis tm̃ dilig̾e debes ꝓximũ
tuũ tanquã te ipsũ. Si gͦ tm̃ diligis
unũ ipsũ tanquã te ipsũ. ⁊ rursum duos
ꝑeas tu ut illi salui fiãt. & fortassis aliqͥs
existimabit eiusmodi dilectionẽ hu̾isse
moy sẽn qui irascenti dõ ꝓsalute ꝓrimoꝵ
se opponẽs ait. Si ñ dimittis eis hane norã.
deleme delibro quẽ scͥpsisti. & appłẽ ꝓfrib¬

Expanded text:
teipsum diligis? Melius est perire unum teipsum diligis? Melius est perire unum quam duos, quia melius est salvari duos quam unum. Ideo, inquis, magis eligo ut pereat unus et duo salventur. Ergo vis ut magis salventur duo illi, quam iste unus; nonne ergo magis diligis illud quod potius eligis? Ita inquis omnino, magis diligo. Vide ergo quid sequatur. Superius confessus es quod tantum diligis, vel, si non diligis, diligere debes proximum tuum quantum teipsum. Si ergo tantum diligis unum istum quantum teipsum, et rursum duos pereas tu, ut illi salvi fiant: Et fortassis aliquis aestimabit ejusmodi dilectionem habuisse Moysen, qui irascenti Deo pro salute proximorum se opponens ait: « Si non dimittis eis hanc noxiam, dele me de libro quem scripsisti . » Et
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m equalitatem intelligẽdũ sit. Nam
si proximos nros tm̃ dilig̾e iubenur. qͣntũ
nosinc ipsos iuidet᷑ quiddã scrupulosũ
inde oriri. q ñ leuit̃ explicare possimus.
Ecce duo s̃ quoꝵ alt̾m ꝑire necesse sit.
datu uni opto obtatio. quid uelit eli¬
gat eduob quoꝵ alt̾m oĩo euitari nõ
possit. Si suã salutẽ mag̃ diligit: muniꝰ
ꝓrimũ diligit. Si ꝗximi salutẽ mag̃
diligit: am̃ muus diligit ꝙͣ ꝓximum
re inopt̾one. que paria oĩo constant ĩ
dilectiõe. Sic gͥ forte quis hanc obiec¬
tionẽ euitare contendat. S qͥd dicemꝰ:
si unum aliquẽ hominẽ dilige debeo
aut quatuor. ampliꝰ dilig̾e. debeo ꝙͣ me¬
ipsum: Sic uadut q̃stioẽs hominum.
iinquietat. hoĩes semet ipsos cogitoibꝰ
suis. dict̃ enĩ. Quod melius ẽ: ãpliꝰ di¬
ligendũ est. sbonaniꝰ cͤs homines. unum
huc. duobꝰ inde. Dico qr ꝑire. necẽe ÷
aut unũ istũ. aut illos duos. dic gͥͦ tu
mͥ quid diligis :: qui ꝓximũ tuũ qͣntũ

Expanded text:
undum aequalitatem intelligendum sit. Nam si proximos nostros tantum diligere jubemur quantum nosmetipsos, videtur quiddam scrupulosum inde oriri: quod non leviter explicare possumus. Ecce duo sunt quorum alterum perire necesse est. Datur uni optio quod velit eligat e duobus quorum alterum omnino evitari non possit. Si suam salutem magis eligit, minus proximum diligit. Si proximi salutem magis eligit, Deum minus diligit quam proximum,re in optione quae paria omnimo constant in dilectione. Sic ergo forte quis hanc objectionem evitare contendat. Sed quid dicemus? Si unum aliquem hominem tuum diligere debeo aut quatuor amplius diligere debeo quam meipsum? Sic vadunt quaestiones hominum, et inquietant homines semetipsos cogitationibus suis. Dicunt enim: Quod melius est amplius diligendum est; ponamus tres homines, unum hinc, duos inde. Dico quia perire necesse est aut unum istum, aut duos istos. Dic ergo tu mihi quid eligis, qui proximum tuum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
eduliũ ꝓposuit ut ꝑcibũ carnis ad g̾tus
inuitaret diuinitatis. S ne rursũ infir¬
mitas humana ꝯtactũ carnis ĩ apsũ¬
ptionẽ horreret. ꝯsuett ⁊pͥncipał edulii
spẽ illã uelauit. ⁊ sic sum̃dã ꝓposuit.
ficaret᷑:. Fouet᷑ enĩ sensꝰ inuno solita
uini. ut doceat᷑ plena ⁊ ꝑfecta refectio
cibi autẽ ⁊ potꝰ. panis ⁊ uini pͥncipał¬
fectionis. ut ĩ eo sumat᷑. ⁊ꝑ eam u̾itas
corꝑis ⁊ sanguinis xͥ significet᷑ sic̃ ipse
ñ ꝯferat. ipse uł saluator manifestat dices.

Expanded text:
ibum carnis ad gustum invitaret divinitatis. Sed ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii speciem illam velavit, et sic sumendam proposuit, ficaretur. Fovetur sensus in uno, dum solitaini, ut doceatur plena et perfecta refectio cibi autem et potus, panis et vinum principafectionis, ut in ea sumatur, et per eam veritas corporis et sanguinis Christi significetur. Sicut ipse non conferat, ipse idem Salvator manifestat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑ qd fictꝰẽ ip̃e S. aluid boñ deorsũ erat q
defubtꝰ sumebat᷑ adnecessitatẽ. aliud bonũ
sursũ erat. ⁊ desuꝑ sumebatur adfelicitate.
Boñ quippe illud q̃ inc̃at᷑a positũ erat boñ
eiat neccessitatis. qͣ si inc̾atore erat boñ. boñ
erat felicitatis. Et utr̃q ad hominẽ fẽbat᷑.

Expanded text:
e. Sed aliud bonum deorsum erat et de subtus sumebatur ad necessitatem, aliud bonum sursum erat, et desuper sumebatur ad felicitatem. Bonum quippe illud quod in creatura positum erat, bonum erat necessitatis; quod vero in Creatore erat bonum, bonum erat felicitatis. Et utrumque ad hominem ferebatur
Abbreviated transcription (Latin):
sequaiꝰ Cõsane ordine loq̃tdo ĩcaleutes.
quẽ e̾ator ipse rer demõtiat oꝑando. Priꝰ
siquidẽ opisex ds̃ mũ dũ fec̃. acdeude
hominẽ possessorẽ. i dñm mũdi ut cet̾is
fuerat soli uoluntaria lib̾tate subectus.
Unde ẽstat c̾ationẽ hominis rer̃ oĩũ uisi¬

Expanded text:
sequamur eo sane ordine loquendo incedentes quem Creator ipse rerum demonstravit operando. Prius siquidem opifex Deus mundum fecit; ac deinde hominem possessorem et dominum mundi, ut caeteris fuerat soli voluntaria libertate subjectus. Unde constat creationem hominis, rerum omnium visi
Abbreviated transcription (Latin):
aliud in ipso. ħ ẽ qd beate eẽt. S dicit aliqͥs.
Quare dẽ c̃at᷑am sec̃ si iuuari ipse non
alt̾ nemoerat n ipse qui fec̃. Quasi emo
ꝓnichilo factũ ẽẽ uidetꝰ: ⁊ causã ũ habuis¬
se ut sieret. qita factũ ẽ ñ iũ niuuaret᷑

Expanded text:
alterum in ipso, hoc est quod beate esset. Sed dicet aliquis: Quare Deus creaturam fecit si juvari ipse non alter nemo erat nisi ipse qui fecit. Quasi enim pro nihilo factum esse videtur et causam non habuisse, ut fieret quod ita factum
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut illue tuc̃ uł nũe amare iuicipi¬
at. d pͥus nouerit: aut obliscisiẽ
hõ dilectionis. antiq ut ĩ memoriã
non ueniat. qdpͥus cognitũ fuerit.
aut errare boñ estimãs qͣ malũ ẽ ut
diligat illud qd nõ õpportet ipõssea
quasi penites ⁊ mirgãs cõa. ⁊ ałfectũ. s¬
riãs. cũ cepit aguolc̾e erioiẽ suũ. qͥa¬

Expanded text:
est ut illud tunc vel nunc amare incipiat quod prius non noverit; aut oblivisci sicut homo dilectionis antiquae, ut in memoriam non veniat quod prius cognitum fuerat; aut errare bonum existimans quod malum est, ut diligat illud quod non oportet; et postea, quasi poenitens et mutans cor et affectum varians cum coeperit agnoscere er
Abbreviated transcription (Latin):
Et demõstrat sũma pulcͥtudo oꝑis
ꝑfectã eẽ sapientiã conditoris: uop¬
ponit se ꝑseu̾entia decoris ipsiꝰ ⁊qmͥ
nõ minuit᷑ qͣinsticutũ ẽ pͥmũ bomĩ.
ndicit qm̃ ec̾na ẽ sapiẽtia eiꝰ. ⁊ minu
om̃ino ñ potest: nec decrescit aliqñ
plenitudo sensꝰ illiꝰ a cõsũmatione.

Expanded text:
Et demonstrat summa pulchritudo operis perfectam esse sapientiam conditoris. Et apponit se perseverantia decoris ipsius. Et quod non minuitur quod institutum est primum bonum. Et dicit quod aeterna est sapientia ejus et minui omnino non potest; nec decrescit aliquando plenitudo sensus illius a consummatione.
Abbreviated transcription (Latin):
pausi: ap. Reuelatio q̃ appellat᷑ cho¬
me ap̃. lib̾ qͥ appellat᷑ transitꝰ scẽ ma¬
rie: ap̃. Lib qui appellat᷑ penitentia
adam apͥ. lib d̾ogie noĩe gigantis.
qui pꝰ diluuiũ cũ drachone abħeti¬
cis pugnas se ꝑhibet᷑ ap̃. lib̾ qͥ appella¬

Expanded text:
evelatio quae appellatur Stephani apoc. Liber qui appellatur Transitus sanctae Mariae apoc. Liber qui appellatur Poenitentia Adam apoc. Liber Diogiae nomine gigantis, qui post diluvium cum dracone ab haereticis pugnasse perhibetur apocr. Liber qui appella
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ ab angło ut illi ꝯfingunt. ẜ mag̃
a demone scͥpta sũt: ap. ħ & his si¬
milia que simon magꝰ nicholaus che¬
rintus. maixion. basilides ebion pau¬
lus ꝙ̃ samosatenus. photenus ⁊ bo¬
nosus. qͥ simili errore defecert̃ mon¬
tanꝰ qͦ c̃ suis obcenissimis sequacib.
apollinaris. ualentinꝰ siue manicheꝰ.
abispania lampediꝰ. discorꝰ. euticius.¬

Expanded text:
quae non ab angelo, ut illi confingunt, sed magis a daemone conscripta sunt apocr. Haec et his similia quae Simon Magus, Nicolaus, Cherinthus, Marcion, Basilides, Chion, Paulus etiam Samosatenus, Photinus et Bonosus, qui simili errore defecerunt. Montanus quoque cum suis obscoenissimis sequacibus. Apollinaris, Valentinus, Manichaeus, ab Hispania, Lampedius, Dioscorus, Euticius
Abbreviated transcription (Latin):
nie retinemus. ñsolũ repudiata ue¬
rũ ẽ aboĩ eatholica ⁊ romana eccłia
eliminata. atq ꝯsius auctoribus
auctoꝵq sequacib. sub anathematis
indissolubili iuncło inet̾nũ ꝯfitem᷑¬

Expanded text:
nime retinemus, non solum repudiata, verumetiam ab omni catholica Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus, auctorumque sequacibus sub anathematis indissolubili vinculo, in aeternum confitem
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃e ꝙ fac̃ agendũ ĩpellit᷑. Unꝰ est
tuor. alt᷑ ⁊ amor. ħ duo cũ bona sst. oẽ
bonũ efficiũt. ꝑtimorẽ enĩ mala cauent᷑
mala ꝑpetͣnt᷑. Sũt aũ duo ħ: quasi
porte due. per quas mors. iuita ing̾

Expanded text:
est timor, alter amor. Haec duo cum bona sunt omne bonum efficiunt. Per timorem enim mala caventur; mala perpetrantur. Sunt ergo duo haec quasi por
Abbreviated transcription (Latin):
runt dexͤ hoĩe quomodo timorẽ diũ ha¬
buit. s facile est demonst᷑re qͦmͦ uolun¬
tarie pat. inꝗͣntũ ipse hõ erat iͥ suꝑiori
subicietat᷑. ispontanea reu̾entia cedebat
illi: quẽ suꝑiorẽ cognoscebat dicens. Pat̃

Expanded text:
risto homine quomodo timorem Domini habuerit, sed facile est demonstrare quomodo voluntarie Patri, in quantum ipse homo erat, sibi superiori, subjiciebat, et spontanea reverentia cedebat illi quem superiorem cognoscebat, dicens: « Pater
Abbreviated transcription (Latin):
cis o̾speccũ oroĩs sue m̾itũ cassari refu¬
mortius: ⁊ dãpnatis. in iustis minime
ꝯpatiuntur. qn̾ ad huc aliqͥd uidicabi¬
iam iusticie. uiciniꝰ atq arctiꝰ inħebũt.
sorbet. ut oĩo eis ñ libeat. qͥcqͥd abecͥne

Expanded text:
onis suae meritum cassari refumortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, cum adhuc aliquid judicabijam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? sorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab
Abbreviated transcription (Latin):
oftremo t̾ra aliena
lũ dulcedine cunctos dueit. ⁊ ĩme¬
mores ñ sut ee̾ sui. Magn̾ uirtutis
pͥncipĩ ẽ ut discat paulatim exer¬
eitatus aĩmꝰ uisibilia ħ. itͣnsitoria
pͥmũ ꝯmutare. ut pꝰmodũ possit deli¬
quere. Delicatus ille adhuc: cui patͥa
dulcis ẽ. fortis autẽ ara aũ iã. eui õe
exililiũ ẽ. Ille mundo amore̾ finxit.
iste spargit hic extinxit. Ego apuero
exulaui. ⁊ scio quo more animꝰ aictũ
aliq̃n ꝑauꝑis cugurii fundũ deserat.
qua lib̾tate pꝰea marmoreos lares ⁊
tecta laq̾ata depiciat:

Expanded text:
ostremo terra aliena lum dulcedine cunctos Ducit, et immemores non sinit esse sui. Magnum virtutis principium est, ut discat paulatim exercitatus animus visibilia haec et transitoria primum commutare, ut postmodum possit etiam derelinquere. Delicatus ille est adhuc cui patria dulcis est. Fortis autem jam cui omne exilium est. Ille mundo amorem fixit, iste sparsit, hic extinxit. Ego a puero exulavi et scio quo merore animus, arctum aliquando pauperis tugurii fundum, deserat; qua libertate postea marmoreos lares et tecta liquata despiciat.
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut nõ adsimilitudinẽ alioꝵ q̃ acdornatũ
elem̃toꝵ mũdi cãta s̃ ex ip̃o elem̃to mat̾iã
sum̃eĩ. iqͦ loc̃ sortiri debuer̃. forte quiꝰa
adipsiꝰ elem̃ti mat̾iã reqͥit̃ referat qqͣi tan¬
tã aer corpulentiã. ñ habuit. ut aĩmantiũ
corꝑi q̃ solidã mat̾iĩ reqͥiꝰ: ex eo cõdent᷑. aqͣr
aũ nat̾a mag̾ c̾re assinẽ płq corpulentie ha¬

Expanded text:
imilitudinem aliorum quae ad ornatum elementorum mundi creata sunt ex ipso elemento materiam sumerent in quo locum sortiri debuerunt, forte quis ad ipsius elementi materiam referat: quod quasi tantam aer corpulentiam non habuerit, ut animantium corpora quae solidam materiam requirunt ex eo conderentur. Aquarum autem naturam mag
Abbreviated transcription (Latin):
nõis positi. ⁊ młta alia similit̾. ad
litt̾am ꝯstruccio ⁊ ꝯtinuatio ꝑtinet.
incredibił: aliꝰimpossibilis. aliꝰ ab sur¬
dus. aliꝰ falsus. Multa hmoi inue¬
nis inscͥpturis. ut illut. Comederũt
iacob. E ilłud. Subqͦ curuant᷑ hii

Expanded text:
nominis positi, et multa alia similiter. Ad litteram constructio et continuatio pertinet. incredibilis, alius impossibilis, alius absurdus, alius falsus. Multa hujusmodi invenies in Scripturis, ut illud: Comederunt Jacob . Et illud: Sub quo curvantur hi