comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑ a sacrificns suis hoc ÷ cũ fuerint dep̃ hensi ab ostib: confundent᷑ &e
is im malabant : Altiori sensu hoc & adhereticos referundum qui par
saniam omnẽ q̃ idolorũ sꝑnat soci etatem qr sacrificiũ ipsorum a sa¬
crificiis fidelium : diuisũ dũ non rete celebrant misteria corpo¬
rir & sanguinis dñi atq idcirco fornicantur uarios sequendo erro¬
res &umundicia carms seruiendo. Diliguntq: afferre i gomian
hoc ÷ uanas & suꝑ fuas tradiciones audicoribus suis gaudent p̃bere :

Expanded text:
ndentur a sacrificiis suis. » Hoc est, cum fuerint comprehensi ab hostibus, confundentur et ndentur a sacrificiis suis. » Hoc est, cum fuerint comprehensi ab hostibus, confundentur et lis prius immolabant. Altiori sensu, hoc et ad haereticos referendum, qui parvesaniam, omnemque illorum spernat societatem, quia sacrificium ipsorum a sacrificio fidelium est divisum, dum non recte celebrant mysteria corporis et sanguinis Domini, atque idcirco fornicantur varios sequendo errores, et immunditiae carnis serviendo. Diliguntque afferre ignominiam, hoc est, vanas et superfluas traditiones auditoribus suis gaudent praebere; q
Abbreviated transcription (Latin):
uda sb̵ iđ nes ꝑnas uerba ꝓphetȩ &nesequaris impie tatem isrł quido¬
lorũ particeps & amicus ÷ cuis cult᷑ etreligio et cib a tuo conulno sepa¬
catis : Repcticio sermonis confirmacio ÷ Quodtale : ac sidiceret. Co¬
tidie fornicantur & diligunt fornicationẽ suam semꝓq fornacatio¬
nes fornicationib agunt. Primo quip perdolum adora uer̃ quen ft¬
cerat tis itroboam afilus nabath deinde omniũ gentium deosy
Dilixer a ferruigno minia ꝓtecteres eiis. Protitores usrudũt¬
us far bignominia hoc ⁊ idolatrium quorũ actu in sel xxpopulis cultã
suscepit idoloꝵ quiq cdebuerant doctorts eis existere inuiam salutis factis̃ ducis
iđ in obumbrationibus errorũ utm̃tis paterentur cecitatẽ ne quo uellent li¬
bere posient incedere. Ligauit nẽ petũ ipse sp̃s quando sibi conuxit & ita
uniuit tͣ ñcłm i amcoleret sedillũ insimula cris supplex adoret. Et confi¬

Expanded text:
d est ne spernas verba prophetae, et ne sequaris impietatem Israel, qui idolorum particeps et amicus est, cujus cultus, religio et cibus a tuo convivio sepacati sunt. » Repetitio sermonis, confirmatio est; quod tale est ac si diceret: Quotidie fornicantur, et diligunt fornicationem suam, semperque fornicationes fornicationibus augent. Primo quippe idolum adoraverunt, quod fecerat eis Jeroboam, filius Nabath, deinde omnium gentium deos. « Dilexerunt afferre ignominiam protectores ejus. » Protectores Israelitiafferre ignominiam, hoc est, idololatriam, quorum actu infelix populus cultum suscepit idolorum, quique debuerant ductores existere eis in viam salutis, facti sunt duces hoc est in umbrationibus eorum, ut mentis paterentur caecitatem, ne quo vellent libere possent incedere. Ligavit nempe illum ipse spiritus, quando sibi conjunxit, et ita univit, ut nondum jam coleret, sed illum jam in simulacris adoraret. « Et confu
Abbreviated transcription (Latin):
suas ut conuertant᷑ a ddm̃ suũ qr sp̃r fornicationũ in nie diororũ
et odñm non cognouer : Licit serruditerem eor uolns miseri cordit̃ sup¬
rus dixeri t tam̃ intencionem cordis porũ cognoscens subiungit : N
dabunt cogit iones suas ut conuertant᷑ ad đmdnisu umuts cilicet
penitentiam agant demalis cogita cinib noꝑ ficiant opumalum
quool eogita uer̃ etruddit causam inquiens qr sps fornicacionũ iđ di

Expanded text:
icationum in medio eorum, et Deum non cognoverunt. » Licet eruditorem eorum se Dominus misericorditer superius dixerit, tamen intentionem cordis illorum cognoscens, subjungit: Non dabunt cogitationes suas ut convertantur ad Deum suum, ut scilicet poenitentiam agant de malis cogitationibus, ne perficiant opus malum quod cogitaverunt. Et reddit causam, inquiens: Spiritus fornicationum i
Abbreviated transcription (Latin):
sacer dota lisriđ leuitica cũ eadĩ tribu uda coniunctaꝰ Quã tribũ
nunc ortat᷑ ꝓpheticus sermonẽ dm̃ deserat ꝑculturã idolorũ sicut
fecerat ir łxtrib adorando idolã q̃ fecerateis ie roboa filius na¬
bath. Si fornicaris inquit tiuisrł q̃. cũ mire tricib. temis cuistła
ita ut qui cũq impler& manũ ł suã offerindo ł regis munera di¬
dotierut idolorũ s acerdos salutem tuuida qui porsidef ierusalẽ
& habef exlegesa cerdotes & leuitas ac templum cum le gali¬
l: ceremoniis nolidelin quertut eã imiteris i dola colendõ
iordane primum cãsta metati s̃ ibiq scđa circũcistone accepta pi¬

Expanded text:
 tribu conjunctas. Quam tribum nunc hortatur propheticus sermo, ne Deum deserat per culturam idolorum, si cut fecerat Israel, id est decem tribus, adorando idola, quae fecerat eis Jeroboam, filius Nabath. Si fornicaris inquit tu Israel, qui cum meretricibus te miscuisti, ita ut quicunque impleret manum, vel suam, vel regis, munera dando fieret idolorum sacerdos. Saltem tu Juda, qui possides Hierusalem, et habes ex lege sacerdotes et Levitas, ac templum cum legalibus caeremoniis, noli delinquere ut eum imiteris idola colendo. transito Jordane, primum castra metati sunt; ibique secunda circumcisione accepta, p
Abbreviated transcription (Latin):
q Eterit in dicillo ait dñs uocabitmeuirmeus & nonuoc abitme ultraba ali
& auferam nominabaalĩ decretius & non racordabit ultra nominis eorũ:
De nomi n eba alim iuxta lĩturam hocdicendum qđ beli  pat̃ fuitnini primir¬
gis assiriorum qui ei nomin en uociuitatem ascȩdificatam appellauitniñ
quã hebrei et nriniui uenuocant quipatresiumbelũ in dm̃ tranferens
mulacrũ fecit qđ biduoluit nominari & ab omnibradoraruquo nomine
ib abi lonis uocat sicut indaniellegimus Andonis atem & fenicibusba al
abhebrris uerobe el xebu bobspurcitia & sordes immolaticurucris uo
ide in coplurali ter ba alim enuntiatur. Sediam niñ uideamus quid bac
dñi uerba signifiaent. qͥb: defidelipopulo loquitur dicens: Eterit indieillo
ualim ut dipimus idẽ est quodba al & int̾ p̃taturba al habens baali uero habens
ne uude babreȩ & sure mulieros marios suos hoc nomine uocas̃dicentes. Baal

Expanded text:
non vocabit me ultra Baalim. Et auferam nomen Baalim de ore ejus, et non recordabitur ultra nominis eorum. » De nomine Baalim juxta litteram hoc dicendum est: Belus pater fuit Nini primi regis Assyriorum, qui ex nomine suo civitatem a se aedificatam appellavit Ninum, quam Hebraei et nostri Ninivem vocant. Qui patrem suum Belum in deum transferens, simulacrum fecit, quod Bel voluit nominari et ab omnibus adorari. Quo nomine a Babyloniis vocatur, sicut in Daniele legitur: a Sidoniis autem et Phoenicibus Baal, ab Hebraeis vero Beelzebub ob spurcitiam et sordes immolatitii cruoris idcirco pluraliter Baalim enuntiatur. Sed jam nunc videamus quid haec verba Domini significent, quibus de fideli populo loquitur, dicens: Non ut diximus idem est quod Baal, et interpretatur Baal habens, Baalim vero habens me. Unde Hebraeae et Syrae mulieres maritos suos hoc nomine vocant, dicentes: Baal
Abbreviated transcription (Latin):
Prohaibenturetiã huiu modi de lictis maculatiuirare in nomine dñi
cuiu mauestatem mala de eo senciendo polluunt : Qui si cut uaccalas¬
cuuens astloꝑcussa: ardentib: diaboli sagitis ꝑcus ss̃ & legis notici¬
a reliquer ⁊ ideoq pascent᷑ in lata & spcios auia que dacit ad mortem :
Particeps idolorue phraim : Ephrum in hoc loco appellantur decẽ trib
postse paracione ad omođđ adierolio a quide tribu fuit ȩpham cuia c bene¬
dictioñeregnide derat. Int̃ dũ appellantur & iosephnomine ꝓpterta quia
ios epb pat̃ fuit ephraĩ : Ephraĩ itaq hoc ÷ decẽtrib particeps fuit idoloꝵ¬

Expanded text:
Prohibentur etiam hujusmodi delictis maculati jurare in nomine Domini, Prohibentur etiam hujusmodi delictis maculati jurare in nomine Domini, cujus majestatem mala de eo sentientes polluunt, qui sicut vacca lasciviens asylo percussa, ardentibus diaboli sagittis percussi sunt et legis notitiam reliquerunt, ideoque pascentur in lata et spatiosa via, quae ducit ad mortem. « Particeps idolorum Ephraim. » Ephraim in hoc loco appellantur decem tribus post separationem a domo David ad Jeroboam, qui de tribu fuit Ephraim, cui Jacob benedictionem regni dederat. Interdum appellantur et Joseph nomine, propterea quia Joseph pater fuit Ephraim. Ephraim itaque, hoc est decem tribus participes fuerunt idolo
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑ suꝑba ꝓpt̃nimiã crassitu diñe q̃ etiuigũ suscipere d& rectat
&o estro stimulata tramitẽ rectide sprit sulci: Sic isrł hoc ÷ x trib
arripuit uoluptates sua s sequendo dequa dñs dicit. latauia ÷
Hic uox ꝓphetȩ ÷ deode populo. Et qr coeperat ioqui deuacala sci¬
uente seruat ma aphoram in relicqͥs. dũ in latitudine capo¬
rũ dñm dicit pasturũ is raelitas quasi agnum:
Nc inquit hoc ÷ in p̃sentitem poriȩlũ sp̃s hos reget artus meuide¬
nomine hereticiappellant᷑ iudas aut̃ uir quilibet ecleniasti¬
cis dm̃ confitens quib: dr̃ : Si fornicaristu isrł. hoc ÷ situo heretica ad oreceđ
ofiil sa doctrinã : Non de linquat iudas hocestuir ecdesiasticus non sequatur
docmata tuae peruersitatis: et ne in gredicit᷑ ingalgcla hoc ẽ in conciliabula
algul enĩ reuelatio int̃p̾tat᷑ siu euolutabrũ. Nec ascendat inb& hauen hocest
adarroguntes std soꝵ doc matũ fictiones qm̃ non eibidomꝰ dĩ sed domus idoli

Expanded text:
ppellatur superba propter nimiam crassitudinem, quae et jugum suscipere detrectat, et oestro stimulata, tramitem recti deserit sulci. Sic Israel hoc est, darripuit voluptates suas sequendo, de qua Dominus dicit: « Lata via est Hic vox prophetae viente, servat metaphoram in reliquis, dum in latitudine camporum, Deum dicit pasturum Israelitas quasi agnum. Nunc, inquit, hoc est in praesenti tempore, dum spiritus hos regit artus, me scinomine haeretici appellantur, Judas autem vir quilibet ecclesiasticus Deum confitens, quibus dicitur: Si fornicaris tu Israel, hoc est, si tu, o haeretice, a Deo recedis per falsam doctrinam, non delinquat Judas; hoc est, vir ecclesiasticus non sequatur dogmata tuae perversitatis. Et ne ingrediatur in Galgala, hoc est in conciliabula Galgal enim revelatio interpretatur sive volutabrum. Nec ascendat in Bethaven, hoc est ad arrogantes falsorum dogmatum finctiones, quoniam non est ibi domus Dei, sed domus idolorum.
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝑ nomina deorũ alienorũ ꝑ nom̃ suũ eis iura rec ancedens. Vnis¬
quisq enĩ eũ ꝑ quẽ uirat aut amat auurnerat᷑. Vnde neilli idoladi
factam̃tione illicerent᷑ adamorẽ & culturã eorũ sed habentes nomen
dicebat helias. Uiuit dñs incuiu conspectusto. & sepissi me legissi ha
eos uses fuis seiur amonto Ne q inquit iura uerir uiuit dñs ac ñ dicera

Expanded text:
r nomina idolorum vel alienorum, per nomen suum jurare concedens. Unusquisque enim per quem jurat, aut amat, aut veneratur. Unde ne idola dilfacta mentione, illicerentur ad amorem et culturam eorum, sed habentes non eudicebat Elias: « Vivit Dominus, in cujus conspectu sto. » Et saepissime legimus eos hoc usos fuisse juram
Abbreviated transcription (Latin):
tradant᷑ diabolo aer palit̃ cruciandi .ꝙ Et tt̃ reuelalostulticiam tius
anaculis amatorũ eius : Stulticia appellatidlaq. ipsi intoploposueran
A matoros aut caldeos assyrios &idũ eos dicit cum quib: longo tẽ por
pacẽ habuerant : In quorũ oculis stulticia ideorũ riuelata : quan¬
docapta ieru salẽ temsq. suluerso uidenies ia dicti : hostes imagimi
cherubim &i dolum ba alcorperunt dicer. Ecceis raclire sct om̃s gr¬
idola uenerantur qua obrẽmerito sutim quitatis nre subitiuntur potesti
raridemam potestate sediustouidiciotra ciaea hostib &in captiutatẽ
ducͥ facia q tcersare fatia omnegaudiũtius flocetinillis impletũ.

Expanded text:
tradantur diabolo aeternaliter cruciandi. « Et tunc revelabo stultitiam ejus tradantur diabolo aeternaliter cruciandi. « Et tunc revelabo stultitiam ejus in oculis amatorum illius. » Stultitiam appellat idola, quae in templo posuerant: amatores autem Chaldaeos vel Assyrios et Idumaeos appellat, cum quibus longo tempore pacem habuerant, in quorum oculis stultitia Judaeorum revelata est, quando capta Hierusalem temploque subverso, videntes jam dicti hostes imagines Cherubin et idolum Baal, coeperunt dicere: Ecce Israelitae, sicut omnes gidola venerantur, quam ob rem merito suae iniquitatis nostrae subjiciuntur potestatrari de manu mea, sed justo judicio tradam eam hostibus, et in captivitatem duci faciam. « Et cessare faci
Abbreviated transcription (Latin):
maturita tẽperducti colligunt᷑ & incellarus ꝑtorem annum uictum ministroturin
cundunt i Siautemic tẽporis in stante uidelicet maturitate hominib: qui ea collig
debuerant auferunt᷑ grauissimo affliguntur merore Minat̃ ergohecsa
laturu aiu deis ut ꝑtotum annapatiantur in opiam famis. Sepeenĩ ds̃ ꝓpt̃ peca
hominum temporimessis & uindemiꝑ inmitit tempestatem et paratus ad
colligindum fructus aufrt & Et libera bolanã meam ec linũ meum q̃o
riebant ignominiã euis falso in quibdam adicib: scriptũ reperitur librabo.
deliberabo : legendum. Quasienim subisuaser uitute habebas lanã elinũ cu
pos ⁊ deant dominis. Porro ignominia quã hec operiebanti dola corũ intall¬
gunt̃ quorũ altaria uario uestimtorũ decorabant ornam̃to: Spiritalũ
uestimtairta significant᷑ dĩ axiliũ & angelurũ cisto diã quae om̃a au¬
fere abtis ds ut qui exis non sensirant: datorem relictins uami quitate

Expanded text:
colliguntur, et in cellariis per totum annum victum ministraturae reconduntur. Si autem tunc temporis, instante videlicet maturitate, hominibus qui ea colligere debuerant, auferuntur, gravissimo affliguntur moerore. Minatur autem hoc se ablaturum a Judaeis, ut per totum annum patiantur inopiam famis. Saepe enim Deus propter peccata hominum, tempore messis et vindemiae immittit tempestatem, et paratos ad colligendum fructus aufert. « Et liberabo lanam meam et linum meum, quae operiebant ignominiam ejus. » Falso in quibusdam codicibus habetur, librabo, unde liberabo est legendum. Quasi enim sub sua servitute habebant linum et lanam,possideantur dominis. Porro ignominia quam haec operiebant, idola eorum intelliguntur, quorum altaria vario vestimentorum decorabant ornamento. Spiritualiter vestimenta ista significant Dei auxilium et angelorum custodiam, quae omnia aufert ab eis Deus, ut qui ex his non senserant datorem, relicti in sua iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
circo ꝑmanere congruunt᷑ in dolorib: suis & inuariis delictorũ errorib:
Nec potert eos dialolis sanare nicauincuł peccatorũ eruencũ iustołi iudi¬
cio unacũ eo perierint: Qm̃ e go qua silrena ephraĩ & quasi catulis leonis
cdomeiuda : Sensis ÷ Licet ꝑrexorint adassur & miserint munera regi
ultori utuos liberarent tam̃ sanare eos ñ poter̃ nec soluere uinculũ captiui¬
tatis eorum : Ostendã enĩ qđ meaduersante uanũ sit omne humanũ

Expanded text:
orum erroribus, nec poterit eos diabolus sanare, nec a vinculis peccatorum eruere, cum justo judicio Dei una cum eo perierint. « Quoniam ego quasi leaena Ephraim, et quasi catulus leonis domui Juda. » Sensus est: Licet perrexerint ad Assur, et miserint munera regi ultori ut eos liberaret, tamen sanare eos non potuerunt, nec solvere vinculum captivitatis eorum. Ostendam enim quod me adversante, vanum sit omne humanum
Abbreviated transcription (Latin):
bit uel falsi ꝓphit quiuobis false ꝓphitands olebantuna uobis¬
cumꝑ ibiit SI Noc te fecit a cerematram tuaꝓHat ipsa iudaica ple
in gelieralitate appellat: Iuli huus matris iulsingulliepopuł hi¬
qui popida uillasq: erant clisꝑsĩ in noc te orgo đ in teneliris captiuita¬
tis et inemoris & p̃m̃tis angurtiȩ fecitacerematre tua qlñ estauia
dolere malũ suum corahastib⁊ Conticuit populis meus ee qđ ñ
habuerit seientia hoc ÷ conp̃liensus ab hostib silentiotabuit ñ aude¬
ens eis repugnare & redelit causa curhoc factũ sitet scui c& eo qđ
ñ habuertseuntiã legis dinec p̃tadi seruauerit ut illi seriur& & do¬

Expanded text:
bit; vel falsi prophetae, qui vobis falsam prophetiam resolvebant, una vobiscum peribunt. « Et nocte feci tacere matrem tuam. » Mater ipsa Judaica plebs in generalitate appellatur. Filii hujus matris vel singuli e poput, in tenebris captivitatis et moeroris et prementis angustiae, feci tacere matrem tuam, quia non est ausa dolere malum suum coram hostibus. « Conticuit populus meus, eo quod non habuerit scientiam. » Hoc est, comprehensus ab hostibus silentio tabuit, non audens eis repugnare. Et redditur causa cur sanctum sit ei, scilicet eo quod non habuerit scientiam legis Dei, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine scelerũ ostendit: Cesangus sangiune tetigit Pangtus san¬
guinẽ tangit. cũ homicidiũ emicilio iungit᷑ sł cupicatũ peccato auget San¬
gunts enĩ nomin epeccatũ designat ut illud Libera mederanguinib&ca di
Propt̃ hoc lu gebit t̃ra in firmabitꝰ om̃is qui habitat in ca inbestia agria¬
inuoluore dali sed & pisces maris congregabunt : Propt̃ hoc quia ꝓbo
ns operilis uicia superiur dicta in unda uirlugebit t̃rasTerralu ge¬
re uidet quando incultaremanet rublatis habitat orib: &q: antiasais
latos ꝓferebat fructus incipt ũepris ꝓcrtare & spinas. id eoq in hoclaco desola¬
nodece & duarũ tribuã exprimit cũ dicit lugelit tra: Siue ꝑtrã ipses iucleos pos¬

Expanded text:
 sanguis sanguinem tetigit. » Sanguis sanguinem tangit, cum homicidium homicidio jungitur, et cum peccatum peccato augetur. Sanguinis enim nomine peccatum designatur, ut est illud: « Libera me de sanguinibus. » « Propter hoc lugebit terra, et infirmabitur omnis qui habitat in ea, in bestia agriin volucre coeli: sed et pisces maris congregabuntur. » Propter hoc, quia pro bonis operibus vitia superius dicta inundaverunt, lugebit terra. Terra lugere videtur quando inculta remanet, sublatis habitatoribus, et quae antea suis laetos proferebat fructus, incipit vepres procreare et spinas. Ideoque in hoc loco desolatio decem et duarum tribuum exprimitur, cum dicitur: « Lugebit terra. » Si
Abbreviated transcription (Latin):
staur quatumens centra dm̃ cultũtu dis prxit & incriatoris in iuri¬
ã idla ueneraturt Hec arrogantia tugres pondebit in facietuns
quando merito iniquitatis ꝓpter idolorum culturamtra degi ipti¬
uitati nehabratur in punitus sedhamilietur ab ostieius contumatia
Ctissł et ephraimruent iniquita tesua hoc ÷ & populus subiectus &regus
ut qui fortes erant inscelere in firmi redire cogantur ad dm̃: Ru& &iã iudas¬

Expanded text:
um, culturam ejus despexit, ut in creatoris injuriam idola veneratus est. Haec arrogantia ejus respondebit in faciem ejus, quando merito iniquitatis propter idolorum culturam tradetur captivitati, ne habeatur impunitus, sed humilietur ab hostibus ejus contumacia. « Et Israel et Ephraim ruent in iniquitate sua, » hoc est, et populus subjectus et reges, ut qui fortes erant in scelere, infirmi cogantur redire ad D
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoqiusta infert sentenciã ostendẽos id circo calũ niã sustinere & tradipr¬
iorib: qr corpitepłiai hac est it roboa ab irepoilidola t dm̃ derelinquere Ipse
emauitos fa bricauit uitulos quas postea populis ad onauit : Et dehaeretieis ina¬
ni festus ẽ sensi: qđ sophis matib: suis & arte dia lectica oppres serint ecł siã
Sedeũ hoc fecerit ñ mundiciã uere fidei sed sordes sequant᷑ mdatu: Qucũ
sedã natos uiderint cũdiabolo & angelis ens uident᷑ sili calũ mãpatͥetinse
factam ẽt uidiciĩ ueritatẽ : Sic & deomnb: reꝓbis senciendu÷ : Et ego quastti
tinea ephraĩ & quasi putredo domui uida : Tinea comedituestimtũ Putre¬
do aut ł caries ligna consumit Estq in his uerbis sensi: iic : Sic̃ tinra consu¬
mit uestim̃tũ & putredo ł caries lignũ qđ trũq ꝑspatiũ fictẽporus itaeg¬

Expanded text:
ideoque justam infert sententiam, ostendens eos idcirco calumniam sustinere, et tradi peideoque justam infert sententiam, ostendens eos idcirco calumniam sustinere, et tradi pejoribus, quia coepit Ephraim hoc est Hieroboam abire post idola, et Deum derelinquere. Ipse enim aureos fabricavit vitulos, quos postea populus adoravit. Et de haereticis manifestus est sensus, quod sophismatibus suis et arte dialectica oppresserint Ecclesiam. Sed cum hoc fecerunt, non munditiam verae fidei, sed sordes sequuntur mendacii. Qui cum se damnatos viderint cum diabolo et angelis ejus, videntur sibi calumniam pati, et in se fractam esse judicii veritatem. Sed et de omnibus reprobis sciendum est. « Et ego quasi tinea Ephraim, et quasi putredo domui Juda. » Tinea comedit vestimentum, putredo autem vel caries ligna consumit, estque in his verbis sensus: Sicut tinea consumit vestimentum, et putredo vel caries lignum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
principes iuda t̃minos quos posuer̃ patreseorũ quando mmutant m̃da cio uerita¬
tũ sx aliudꝓ dicant quã abapłis acceper̃ : Calũ pniã paciens ephraĩ factꝰ iudicuo
Populi his ratliticis ad huc induriciacordis ꝑseuerans. dieebat se faetũ iudicio&
iniq olprimi ab hostib dicens: Qm̃ nos qui ex genere abrahã amicididescen¬
dimis peierib nolns hoc ÷ incircũcisis &idolatris penitꝰq adicultu a lienis tra
dindebuimi : Calũ pniã quippe appellat afflictionem ab hostib. ei nlatam
qua cũ sustineret. fractũ sedicebat iudicio hoc ÷ in iuste & sinealiqua culpa fate¬
bat᷑ sedã natũ : Qũa obre utñ sine causa cognoscatse hȩc sustinere subelit̃ :
Qm̃ corpit abire post sordes : Acsidicer& : Nonidcireo traditis̃ chaldeis qđ ius¬
tiores fuerint quieos o presier̃ sed quudei quondã populi mei medeseruer &
coeper̃ ab ire sordes hoc ÷ postidola unde sordibus & inmundicus conparant᷑:

Expanded text:
res eorum, quando immutant mendacio veritatem, et aliud praedicant quam ab apostolis acceperunt. « Calumniam patiens Ephraim, fractus judicio. » Populus Israeliticus adhuc in duritia cordis perseverans dicebat se fractum judicio, et inique opprimi ab hostibus, dicens: Quoniam nos ex genere Abraham amici Dei descendimus, pejoribus vobis, hoc est, incircumcisis et idololatris, penitusque a Dei cultu alienis tradi non debuissemus. Calumniam quippe appellat afflictionem ab hostibus ei illatam, quam sustineret, fractum se dicebat judicio, hoc est, injuste et sine aliqua culpa fatebatur se damnatum. Quamobrem, ut non sine causa cognoscat se hoc sustinere, subditur, « quoniam coepit abire post sordes. » Ac si diceret: Non idcirco traditi sunt Chaldaeis, quod justiores fuerint, qui eos oppresserunt, sed quia Judaei, quondam populus meus, me deseruerunt, et coeperunt abire post sordes, hoc est, post idola. Unde sordibus et immunditiis comparantur,
Abbreviated transcription (Latin):
rum quimado quiete dermiunt ins pefucure resurrectioms  Ees peria¬
bote nam iniempitenum &s ponsabore nihim iurticia diudicio&inim
Aduertendum quđ cindem plebem terse ꝓmittit sponsaturũ Primoquipo
tam deiponelit in abraa cuisignaculi circum cisi onis diditut esiepsign
in terdu & semillius in sem pnernum. ueletiam quando tam uuxit
dexgipto seo inmontepna. danscilegem unđe &uc in sedo loco dicitu
spensa boremichi iniusticia iip obseruacionelegs &iniudiciom andotor̃

Expanded text:
orum, qui modo quiete dormiunt in spe futurae resurrectionis. « Et sponsabo te mihi in sempiternum, et sponsabo te mihi in justitia et judicio, Advertendum quod eamdem plebem ter se promittit sponsaturum. Primo quippe eam despondit in Abraham, cui signaculum circumcisionis dedit ut esset signum inter Deum et semen illius in perpetuum, vel etiam quando eam eduxit de Aegypto. Secundo in monte Sinai, dans ei legem. Unde et hic in secundo loco dicitur: Sponsabo te mihi in justitia, id est in observatione legis, et in judicio mandatorum
Abbreviated transcription (Latin):
qr fornicans forni cabitur terra ad nõ. Lic& quidam hȩc iuxtalitce acta contenda
ex cusantes ꝓphetam aculpa fornicationis ut potequidĩ pceptis in hoc obedierit nec
ut int̃ in numeras gentes populo his raelitico inimicas pgat ad eu fraten& ibi abs¬
condat lũ bare qd possederat quine int̃ suos positus aduenditionem siuagriex¬
re potuit sed eoꝑgens quasiꝓditor & delator suorum ciuiũ ab ipsis captꝰ & uerberati
atq: in carcere collocatꝰ ÷ maximeq cumiã ab hostib. ierusalem obsessa& undiq ual¬
lata ess&. Quantum aut̃ ad litterã attinet uxor fornicationum : q̃ multorũ
enda osee qui saluator int̃p̃tat᷑ dnmihm xp̃m si¬

Expanded text:
 fornicans fornicabitur terra a Domino. » Licet quidam haec juxta litteram acta contendant, excusantes prophetam a culpa fornicationis, utpote qui Dei praeceptis in hoc obedierit, necur, ut in vicinas gentes populo Israelitico inimicas pergat ad Euphratem, et ibi abscondat lumbare quod possideret, qui nec inter suos positus ad venditionem sui agri exire potuit, sed eo pergens quasi proditor et delator suorum civium, ab ipsis captus et ligatus atque in carcerem collocatus est, maximeque cum jam ab hostibus Hierusalem obsessa et undique vallata erat. Quantum autem ad litteram pertinet, uxor fornicationum est; quae multorum enda, Osee, qui salvator interpretatur, Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
cumabitatorib traȩ ha : cumiudeis semꝑ trena desi derantibus quil: cantramis
illicuicae lestes appellant᷑ quise peregrinos & aduenas in hacuita considerantis
adcelestia cendunt cũ his habitatorib trae dñs iudicium agit iđ lamnatio ae
nes rabi dissimi contraeũ crasua a peruer dicentes reus: morm &crucifi
ñ ÷ in cordib: torũ quitrena solũ modo sapiunt. Velcerte scientia iđ sapientiu
cłi patris qui desedicit psa lomont̃ Egora piencia habito in consiliis & trudi¬
tus int̃rũ cogitatiomib: & dequo apłs xp̃m inquid điuirtute & đisapientiã

Expanded text:
oribus terrae, hoc est cum Judaeis semper terrena desiderantibus, quibus contrarii sunt illi qui coelestes appellantur, qui se peregrinos et advenas in hac vita considerantes ad coelestia tendunt. Cum his habitatoribus terrae judicium agit, id est, damnatnes rabidissimi contra eum ora sua aperuerunt, dicentes: « Reus est mortis, non est in cordibus eorum, qui terrena solummodo sapiunt. Vel certe scientia, id est sapientia Dei patris, qui de se dicit per Salomonem: « Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. » Et de quo Apos
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmis sionis cȩlestem significat patriam. ad ꝗ pͥbaptis mũ & laborem huies u¬
teperuenit᷑ Promittit̃ ergosi nagogȩ credentium qr sicut teegredintes de
atgipto postinteritum pharamis ceciner̃ filii istł carmendño sicipsa de
ten ebris insidilitatis egesra post necem diaboli &uiciorum conpresionem cã
gaudio & lȩticia spiritali trania ad celestẽ patria mubi et̃rauiuentiu. &¬

Expanded text:
mum et laborem hujus vitae pervenitur. Promittitur ergo Synagogae credentium, quia sicut tunc credentes ex Aegypto post interitum Pharaonis cecinerunt filii Israel carmen Domino, sic ipsa de tenebris infidelitatis egressa, post necem diaboli et vitiorum compressionem, cum gaudio et laetitia transiet spirituali ad coelestem patriam, ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
qr a qualit̃ peccant a qualit̃ in dignantis đi sentenciã sustinebuntꝰ Sua cit¬
detos antẽ istiquil eq ut populomala tiuntura ad nop̃dicunt᷑ ñ enant decribu
liuis ad exquacũ que tribuuni enter implebant manusia auro & arginto
dantis munera regibus xtriluũ firbar Tsa cerdotos oplis idolort Se
desu cerdor & p̃latos quilibi quimala alicrũ sibias umittis adulap¬
ddo aqualis efficit᷑ i deoq &q cũcis dã pnabit᷑ q Etui itabo supen ie¬

Expanded text:
qualiter peccant, aequaliter indignantis Dei sententiam sustinebunt. Sacerdotes autem isti, quibus aeque ut populo mala eventura a Domino praedicuntur, non erant de tribu Levi, sed ex quacunque tribu venientes implebant manum suam auro vel argento, dantes munera regibus decem tribuum, fiebant sacerdotes in templis idolorum. Sed et sacerdos et praelatus quilibet, qui mala aliorum sibi assumit, eis adulando aequalis efficitur, ideoque aeque cum eis damnabitur. « Et visitabo super
Abbreviated transcription (Latin):
mualierus i ꝑsũperarem firnicariamq: apellat gonar & istã quio cat᷑
regeueroboam qui fuit deephaim. & uidam qui regnabant inhueruialem dester¬
pedauidi łarduas muliuros describit ie gehiel sulmomine duarum snenu
bollam uidelica & oolibam. Quas si diligentus uoluerim distingere perpri¬
ontiliqug formatarige neralit & pillam eꝑustam um uersus populus israeliticuo
sicutinre quentil quoq monstralit potestaccipi. luxt alitrra ita antella¬
⁊endũ aiiod dicit adhucua de & c& rensus hic. Tu quide eam diligis
srdipsa delita uicis ntu dine nante diligie quin potugtuũ neglegens amono
adultera quia alteriuiro coptilat eũq plus qũa tediligit. Aõ quiꝗauit is

Expanded text:
mulieres, id est superiorem fornicariam, quae appellatur Gomer, et istam quae vocatur Ephraim; et Juda, qui regnavit in Hierusalem de stirpe David. Has duas mulieres describit Ezechiel sub nomine duarum sororum, Oola videlicet et Ooliba. Quas si diligentius voluerimus distinguere, per pris Israeliticus sicut in sequentibus quoque monstrabitur potest accipi. Juxta litteram ita est intelligendum quod dicit, « Adhuc vade, etc. » Sensus est hic: Tu quidem eam diligis, sed ipsa debita vicissitudine non te diligit, quoniam potius tuum negligens amorem adultera est, quia alteri viro
Abbreviated transcription (Latin):
Et cancibi iuxta dies natiuitatisnie & iuxta dies arcensionis sua uelete
raegipti &iam nucbistoriae similitu dinem conreruat: in exodo legitur
quꝰ od submersopharaone & equitatullius in marirubro. filii isrł cecinerus
appellatꝰ eo qđ tc̃idẽ populus infide &religione dicrescere ceperit. Na
anteidola colebant iđiutulor argiptiorum unde & postra in deserto uiti¬
lum fabricatis̃ odicentus. Istis clutiuis ł &c& & congrue đriuxta dier

Expanded text:
Et canet ibi juxta dies juventutis suae, et juxta dies ascensionis suae de terra Aegypti. » Etiam nunc historiae similitudinem conservat. In Exodo legitur, quod submerso Pharaone et equitatu illius in mari Rubro, filii Israel cecinerunt es, eo quod tunc idem populus in fide et religione cresceret Dei, nam ante idola colebant, id est vitulos Aegyptiorum. Unde postea vitulum fabricati sunt, dicentes: « Isti s
Abbreviated transcription (Latin):
im̃ syllabã legimus numerus pluralire generis masculinum: Vbi
auerin ot iuts aba othinumbrus plura ł in genere feminino: Vnoli
cherubim etseraptim plurali intellegimus numero ingenere mas¬
tulino: s aba othautem quod int̃ p̃tatur militiarum ł exercitt᷑um
iue uirtutu namero pluraligenere feminino. Ergo aba ałimasculino gn¬
re inumeros pluradilica qui dam malelegant generi feminino. Ornabatin
autem plus iudaica in uure sua umunilisuo. ut placeret amatoribus duso
demenisr euae adhoc aures ornare debuerat uts piritalia łi p̃cepta cordecon¬
aurersuas enubus uerba audiuitdr& collum quo ꝓferuntur i ndoquiuen¬
mis certitur &PROPT̃ Hocrue ego lactabotũ aducamtom solitudine. Q¬

Expanded text:
 syllaba reperitur, numerus pluralis est generis masculini. Ubi autem oth, ut sabaoth, numerus pluralis est in genere feminino. Unde cherubim et seraphim pluralis est numeri, generis masculini; sabaoth autem, quod interpretatur militiarum, vel exercituum, sive virtutum, plurali numero genere feminino. Ergo et Baalim masculino genere numero sunt pluralia, licet quidam male legant genere feminino. Ornabatur autem plebs Judaica in aure sua et monili suo, ut placeret amatoribus suis, id est daemonibus; quae ad hoc aures ornare debuerat, ut spiritualia praecepta Dei corde conaures suas, quibus verba audiuntur; et collum, quo proferuntur, ut eloquii veniviscerentur. « Propter hoc, ecce ego lactabo eam,
Abbreviated transcription (Latin):
hr aesguunt sedeiam lauenib peccantes extellunt unde ti subditꝯ⁊ Etad
imquitatt̃ eorum subleuabant animas porũ : Duilli precatis deseriurent sacerdo¬
tes sulleuabant animastorũ dicentes : q̃m̃ populus diestis exgenero habram
ctes cendistue ꝓͥptillus amicitiã parcet uabis dr si pecca ueritirei. quorũ uirbis
accipuntes illi ficduciã audac terpatabant ericti in suꝑbiã del aiã falsa
adulacione peccantes decipiebant dicenti . : Dimirra a uobirs precata ur̃ a

Expanded text:
ibus peccantes attollunt. Unde subditur: « et ad iniquitatem eorum sublevabunt animas eorum. » Dum illi peccatis deservirent, sacerdotes sublevabant animas eorum, dicentes: Quoniam populus Dei estis, ex genere Abraham descendistis, propter illius amicitiam parcet vobis Deus, si peccaveritis ei. Quorum verbis accipientes illi fiduciam, audacter peccabant erecti in superbiam, vel etiam falsa adulatione peccantes decipiebant, dicentes: Dimissa sunt vobis peccata vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
turem liberabatios : Quae uerba & generalit & spetialit̃ nolns ẽgru¬
unt qui pros peritatibus elati non nunquam di pceptis contralimuso
Iter quure as flictionibus at triti adnos metip Iscs reuertimur etpeccas senos
recognoscentes adillius refugimus misericordiã subcuius ꝓtectione nobis bene fu¬
is it recolimus Sic plerũ que solet acciderehis qui in sđo possti diuitias & honores
appetuntinundi sedadhas pos sint puemire. diuersis ado angunt᷑ trabulatuonibut
uelint nolunt seđ mr̃elinquant & post posetis curis tẽporalibi quas a dipisci pequaq
ailitũ s dũ ualent inmonas teriũ confugiant & qui prius contrirtabant qđ nonom̃a
ꝗ uellent habebant gaurdent contentiẽe cibo el uestim̃ toseđm a postolũ. & dõmpauꝑ¬
tare feruira qui a ntemundo & c̃cupis cencus sus seruiebant & Ethec nes cuute¬

Expanded text:
torem, liberavit eos. Quae verba et generaliter et specialiter nobis congruunt, qui prosperitatibus elati, non nunquam Dei praeceptis contraimus. Iterum autem afflictionibus attriti, ad nosmetipsos revertimur, et peccasse nos recognoscimus, et ad illius confugimus misericordiam sub cujus protectione nobis bene fuisse recolimus. Sic plerumque solet accidere his, qui in saeculo positi, divitias et honores appetunt mundi, sed ne ad has possint pervenire, diversis adeo anguntur tribulationibus, ut velint nolint saeculum relinquant: et postpositis curis temporalibus, quas adipisci nequaquam ad libitum suum valent, in monasterium confugiunt. Et qui prius contristabantur quod non omnia quae vellent habebant, gaudent contenti esse cibo et vestimento, secundum Apostolum, et Deo in paupertate servire, qui ante mundo et concupiscentiis
Abbreviated transcription (Latin):
cuam cam scđm diem natiuitatis suae. Vestisquate gebatur eadẽ plebs. intellegitꝰ
dĩ auxilium doctrinalegis & ꝓphetarũ & tutela angelorũ quae om̃a minatur
ds̃ omp̃s scei tollere nisipęnitentiã agat aꝑpetratis scelerib ut fiat nuda plenaq
znominia seluti oli fuerat. Etstatuam eaminquid scđm diem natiuitatis suȩ
ut scilicet hiscareat omnib sicut olim inegiptomanens. I Et ponãeam quasi soli¬
tudinẽ et statuã eã uelud t̃rã inuiã. Domus insolitudinem redigitur. quam
ditatẽ meã & c&̃ et in euãgło ipseris ꝑsemet ipsũ minatur. qđ relicturus sit eos
dicens Eccerelin quetur aobis domus ur̃a deserta. Facta: quoque uelud t̃ra
inuta qm̃ ꝑdito. qm̃ ꝑdito recto itinere fidei. ꝑdidit patrẽ dñs ꝑdidit & filiũ
cius quidicit Egosũ uia  Et interficiã eamsiti .i. inopia omniũ bonorũ ł

Expanded text:
tuam eam secundum diem nativitatis suae. » Vestis qua tegebatur eadem plebs, intelligitur tuam eam secundum diem nativitatis suae. » Vestis qua tegebatur eadem plebs, intelligitur Dei auxilium, doctrina legis et prophetarum, et tutela angelorum. Quae omnia minatur Deus omnipotens se ei tollere, nisi poenitentiam agat a perpetratis sceleribus, ut fiat nuda plenaque ignominia, veluti olim fuit. Et statuam eam inquit secundum diem nativitatis suae ut scilicet his careat omnibus, sicut olim in Aegypto manens. « Et ponam eam quasi solitudinem, et statuam eam velut terram inviam. » Domus in solitudinem redigitur, quando ditatem meam, etc. Et in Evangelio ipse eis per semetipsum minatur quod relicturus eos sit, dicens: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. » Facta est quoque velut terra invia, quoniam perdito recto itinere fidei, perdidit Patrem Deum, perdidit et Filium ejus qui dicit: « Ego sum via. » « Et interficiam eam siti, » id est inopia omnium bonorum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Virquirpe ecđa xpc÷. Dequo heretia dicunt eidẽ ecołiau Nonestuir in domosua san¬
serat fornicationes suas a faciesua etad ulteria suademedio uberũ suorũ. fornicatio
ueladultenum in sacro eloquio duplicitet accipitur & pinmundica sulic& carnis et
idolatna dequascriptum : ꝑdesom̃s qui fornicantur abste ł ornicatur quippeł
ꝙ relicte omnipotente dõ multorũ portenta demonum uenerabatur. Idcirconunc dn
ut auferat fornicationes suas a faciesua. id: cultu rã deoꝵ remoueat abamore & p̃¬
sentiasua q multoꝵ patebat libidini deos omniũ gentiũ colens: Auferat &iã ad¬
ulteria su ademedio uberũ suorũ hoc: decorde quomalũ opꝰ pͥmũ cõcipitur. Corquip¬
pe int̃ ubera : de quo ut dñs manifestat exeunt togitationes malȩ  illipͥus malũ
Qua ꝓpter hortatur eã sermo diuinus ut hax om̃ã aseremoueat. neꝓpt̃ ꝑpetrata
scelera ꝑdahona diuinitꝰ sibi conlata. Ne forteinquit expoliẽ eam nudans eesta¬

Expanded text:
 est, de quo haeretici dicunt eidem Ecclesiae: Non est vir in domo sua. « Auferat fornicationes suas a facie sua, et adulteria sua de medio uberum suorum. » Fornicatio vel adulterium in sacro eloquio dupliciter accipitur, et pro immunditia carnis, et pro idololatria, de qua scriptum est: Perdes omnes qui fornicantur abs tequia relicto omnipotente Deo, multorum portenta daemonum venerabatur. Idcirco nunc dicitur: « Ut auferat fornicationes suas a facie sua, » id est, culturam deorum removeat ab amore et praesentia sua, quia multorum patebat libidini, deos omnium gentium colens. Auferat adulteria etiam sua de medio uberum suorum, hoc est de corde, quo malum opus primum concipitur. Cor quippe inter ubera est, de quo ut Dominus manifestat exeunt cogitationes malae. Et illi prius malum Quapropter hortatur eam sermo divinus, ut haec omnia a se removeat, ne propter perpetrata scelera perdat bona divinitus sibi collata. « Ne forte, » inquit, « exspoliem eam nudam, et sta
Abbreviated transcription (Latin):
& dilectione sequar deos ł unitabor gentes quarũ des adoro. qui mibidant
panem acam ecxera. Om̃a eñibona quae i sđe populis celit᷑ adoperceperax
a demonib sehabereputabat & illis totues cribebat Q uod &ia totũ spirit¬
liter adeos potestre ferri qui negauerunt difiliũ digentes sibi barab¬
bant seclicionis auctore & crucisigentes di filium omniu bonorum bar¬

Expanded text:
 dilectione sequar deos, vel imitabor gentes, quarum deos adoro, qui mihi dant panem et aquam, etc. Omnia enim bona, quae idem populus coelitus a Deo perceperat, a daemonibus se habere putabat, illisque totum ascribebat. Quod etiam totum spiritualiter ad eos potest referri, qui negaverunt Filium Dei, eligentes sibi Barabbam seditionis auctorem, et crucifigentes Dei Filium, omnium bonorum lar
Abbreviated transcription (Latin):
neas acercdatio fungamx: & pleruq tales mimnaturam orte ab haciu¬
ta sub tractia& nalit̃ percunt neuti ipsi in digni corpus & sanguinem
dñi ad trectantis aliis roffindiculũ ł mala sua doc trina causa
pelicinis multis diuitium do exis tẽnt. quorũ & ia filua dño obliuis¬
ei dicunt iđ ini qui abiligu. per uersa doc trina gmeratisun
quia simui cum inlir patrii ꝑpetuȩ dãnacionitra dentur

Expanded text:
Sacerdotio ejus, quia plerumque tales immatura morte ab hac vita subtracti, aeternaliter pereunt, ne vel ipsi indigne corpus et sanguinem Domini attrectantes, aliis sint offendiculum, vel mala sua doctrina causa perditionis multis diu vivendo existant. Quorum etiam filii a Deo oblivisci dicuntur, id est, hi qui ab illorum perversa doctrina generati sunt, quia simul cum patribus perpetuae damnationi tradentur.
Abbreviated transcription (Latin):
÷ diabole eius morrib: lacerati ꝑ praua morte puniunt᷑. q Et uisi tabo suꝑ
ram clies baalim qͥb: accendebatincensum Rornabatur in auresua
ut placeat amatorilus suis. te quic quil pulcri tuolinis non habit
pernaturamarte conquiri+¬

Expanded text:
id est diabolo, ejus morsibus lacerati, perpetua morte puniuntur. « Et visitabo super id est diabolo, ejus morsibus lacerati, perpetua morte puniuntur. « Et visitabo super eam dies Baalim, quibus accendebat incensum, et ornabatur in aure sua ut placeat amatoribus suis, et quidquid pulchritudinis non habet per naturam, arte conquiri
Abbreviated transcription (Latin):
teclinem ac suauitatẽ ole bemus intellegeriqi ablatas abeis. un¬
ede& in nierore a maritudint cordis uersantur  De quib: dixit mer¬
cedes baemeȩs quas deder̃mihi amatores mei. Red diecausam
cureis abstuleritbona superius dicta. roqđ dixerit merte des hace
ineesunt & ceteras Putab at enim hare sibi ademonib olari ꝓmercede
q colebatidola  Et ponã eã ins altũ utĩa non haliat arbores pomiferas
edin solitudinem penit redigat᷑: Quod ex parte quidẽ aliassirus &calduie
plenus tam̃ conpletũ constat aromanis quitorumt̃rã destruentes nedegxi
insolitudinem ipsosqiultima captiuitate exules asua traredelir eince¬
Ot hacbestia psaliis tadicit exterminauit tom a perdesilua. Vel certe
hane bestiã possumus intellegere dialolũ quieos comedit quando ad sua
traxit culturam ꝓqua ex terminium postea passisunt. Quae deui deis elie¬
stulticia his quipͥus amatores illorũ extietrant reuelat᷑ &tra clitibestiae

Expanded text:
inem ac suavitatem debemus intelligere, quae ablata sunt ab eis. Unde et in moerore et in amaritudine versantur, de quibus dixit: « Mercedes hae meae sunt, quas dederunt mihi amatores mei. » Reddit causam cur superius abstulerit eis bona dicta, eo quod dixit, « Mercedes hae meae sunt, » etc. Putabat enim haec sibi a daemonibus dari pro mercede, quia colebat idola. « Et ponam eam in saltum » ut jam non habeat arbores pomiferas, sed in solitudinem penitus redigatur. Quod ex parte quidem ab Assyriis et Chaldaeis, plenius tamen completum constat a Romanis, qui eorum terram destruentes redegerunt in solitudinem, ipsos quoque ultima captivitate exsules a sua terra reddidehac bestia Psalmista dicit: Exterminavit eam aper de sylva. Vel certe hanc bestiam possumus intelligere diabolum, qui eos comedit, quando ad suam traxit culturam, pro qua exterminium postea passi sunt. Quae de Judaeis dicqui prius amatores illorum exstiterant, et traditi bestiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tes Sanguis eus suꝑnos et suꝑfilios nr̃os. Vndeetabsq misericordia facti tra¬
ditis romanis et eorum ꝑ petua serui tute dãpnati. atq obliuioni traditi. Don
aut̃ uida qͥ in terp̃tatur confessio idapos toliceteriq credentes qui fidẽ nominis
sed indnõ dõsuox pouidelic& qui eos ꝑgratiam suã elegit. Sedet nomi ne fi¬
liȩ possumus accipere hereticos. quidogmata uanitatis sequentes et ꝑfeco
acfortes scripturȩ diuinȩ sensus de prauando emolli reconantes. tradunt᷑
diabolo cuus xna dominatione sineulla misericordia premantur ꝑpetualit̃
separabili unitate conficetur. saluat᷑ in dño dõsuo non in exercitus multitud in
aut uiriũ suarum foraitudine : Etablactauit eãq̃ erat absq miseri cordia.
Quiab lactatur recedit amatre. parentis lacte non uescitur. alir̃is sustenta

Expanded text:
« sanguis ejus super nos et super filios nostros. » Unde et absque misericordia facti, traditi sunt Romanis, et eorum perpetua servitute damnati atque oblivioni traditi. Domus autem Juda, quae interpretatur confessio, id est, apostoli caeterique vel credentes vel doctoressuo, Christo videlicet qui eos per gratiam suam elegit. Sed et nomine filiae possumus accipere haereticos, qui dogmata vanitatis sequentes, et perfectos ac fortes divinae Scripturae sensus depravantes, emollire conantes, traduntur diabolo, cujus aeterna damnatione sine ulla misericordia premantur, perpetualiter separabili unitate confitetur, salvabitur in Domino Deo suo, non in exercitus multitudine aut virium suarum fortitudine. « Et ablactavit eam quae erat absque misericordia. » Qui ablactatur, recedit a matre et parentis lacte non vescitur, sed alimentis sustentatur
Abbreviated transcription (Latin):
regnum ioathan qui regnauit amnis xvi. Postquem filius eius acaz. qui et ipse xui
per sarum asalmanasar regechal deorum. Postachat regnauit filius: erechias anni
et ipsam ingruentem captiuitatem luxisse. VEt in diebus ieroboam filii ioas regis¬
isrł. lerobo amistum non debemus aut umareprimum regem decem tribuumqr
regumis rł cito amiserunt regnum I Principiũloquendi dũminosee. Hȩx uerba di¬
plicit intel legipossunt. Velq istipͥmũ capcia itasx tribuũ nuntita : anteisaiam
scilic& ceterosq qui cõtemporales ei inꝓphetando ut sup̃ pmisimꝰ fuer̃ ł qr hoc uerlbũ

Expanded text:
regnum Joathan, qui regnavit annis sexdecim. Post quem filius ejus Achaz, qui et ipse sexdPersarum a Salmanasar rege Chaldaeorum. Post Achaz regnavit filius ejus Ezechias annisaptivitatem prophetasse et ipsam ingruentem captivitatem. In diebus Hier. fi. Joas. Hieroboam istum non debemus autumare primum regem decem tribuum, qui regum filiorum Israel, cito amiserunt regnum. « Principium loquendi Domino in Osee. » Haec verba dupliciter intelligi possunt, vel quia isti primum captivitas decem tribuum nuntiata est, ante Isaiam videlicet, caeterosque qui tunc temporales ei in prophetando fuerant; vel quia hoc verbum
Abbreviated transcription (Latin):
nineuul intellegi festiuita tempa schequa illitmemonia suꝑlilie¬
racionis honori fica te celebrard solitierant pemeniam aut̃ appellat
in nouationelunat qm̃ illiinitior ingulorummnũ uius modifestiui¬
a tesi cum audio colebant : Ins abbatis quoq nacabant otiordepulis.
labebantetia & alus fes tiuitates .÷. penii costen. solẽ nitatẽ taberuacu¬
prũ dedicationetẽpli. aliaq. hissimilia qua romnia ablatas̃ abillis
quando in captiuita tepositi nec p̃dictas festiuitates cũ gaudio secun¬
edũ ritum suu elebrare necotiouacare ꝑmitebant᷑: Qua e omnia a lieis ab¬

Expanded text:
tatem Paschae, quam illi in memoriam suae liberationis honorifice celebrare consueverant. Neomeniam autem appellat innovationem lunae, quomodo illi in initio singulorum mensium hujusmodi festivitatem cum gaudio colebant. In sabbatis quoque vacabant otio et epulis. Habebant etiam et alias festivitates, id est, Pentecosten, solemnitatem Tabernaculorum, et dedicationem templi, aliaque his similia, quae omnia ablata sunt ab illis, quando in captivitate positi, nec praedictas festivitates cum gaudio secundum ritum suum celebrare, nec otio vacare permittebantur. Quae omnia ab illis ab
Abbreviated transcription (Latin):
indõ habuer̃ missus : angelus & ꝑcussit multitudinẽ excercitus sennacherib. id¬
gladio et inbello et inequis et in equitib iđ nom in aliqua speaut fortitudine human
ł in multitudine eqͥtum sed potius in dñõ dõsuo quimit tet an gelũ suum ut int̾¬
ficiat om̃s inimicos illoꝵ. Si aut hocadeos qui in aduentum dm̃i reꝑtiuoluerimꝰ

Expanded text:
in Deo habuerunt, missus est angelus, et percussit exercitus Sennacherib in Deo habuerunt, missus est angelus, et percussit exercitus Sennacherib g., et b. et in equis, id est, non in aliqua spe aut in fortitudine humana, vel in multitudine equitum, sed potius a Domino Deo suo, qui mittet angelum suum ut interficiat omnes inimicos illorum. Si autem hoc ad eos refertur qui in adventu Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Mortuo quippeieroboam ꝓnepote ieus ubquo ꝓpheta recepit osee successit filus
eus zacharias in regnum quẽ sexto nseimperusui occidit sellũ dealia generatꝰstir¬
re statimq reges assyrri coeper̃ ruben & gato et dimidiam tribũmanas seq̃ erant
trans iordanen deinde neptalim ad extremũ om̃s reliquas trib: łuerq azacharia
ieusuperquẽ sanguis xp̃iquẽ nomineiet raelis prelibauimus designaricuius sanguis sũꝑ
eosẽ uisitatꝰ quando aromanis occisi et in om̃s terras captiui abductius q hodi ea ꝓpriater¬
fuis semecro polĩ xtribuũ iuxtaquam ÷uallis nimi euastitatis quȩ plus quã decẽmiliũ
et saluabo eos ind ño dõsuo ablata omnifortitudine a uideis nequa quãiã mascu¬
lino sexununcupantur sed feminino quasi fragiles & inbecilles Vndeetbenefi¬
duab: tribub: sibisotiatis miset icordiam consecuta : quando ꝓpter confidentiam quã

Expanded text:
Mortuo quippe Jeroboam, pronepote Jehu, sub quo prophetare coepit Osee, sub quo filius Mortuo quippe Jeroboam, pronepote Jehu, sub quo prophetare coepit Osee, sub quo filius ejus Zacharias in regnum successit, quem sexto mense regni sui occidit Sellum de alia natus stirpe. Statimque reges Assyrii ceperunt Ruben et Gad, et dimidiam tribum Manasse, qui erant trans Jordanem, deinde Nephthalim, ad extremum omnes reliquas tribus. Fuerunt a Zacharia Jehu, per quem sanguis eos visitatus est, quando a Romanis occisi et in omnes terras abducti, usque hodie a propria terecem tribuum, juxta quam est vallis nimiae vastitatis, quae plus quam decem millium et salvabo eos in Domino Deo suo lino sexu nuncupantur, sed feminino, quasi fragiles et imbecilles. Unde et bene fiduobus tribubus sibi sociatis misericordiam consecuta est, quando propter confidentiam quam