comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ laudas. pacẽ habere uis : qͦmͦ cũ illo quȩris
pacẽ quando ate ipso dissonas: qͦmͦ inqͥes a me¬
ipso dissono: aliud sonat lingua: aliud in¬
dicat uita : dõ nr̃o iocunda sitlaus Potestenĩ
laus iocunda eẽ. homini: cũ audit concinnis
acutisq sententus. & suaui uoce laudantẽ:
Sed dõ nr̃o iocunda sit laus : cuiꝰ aures nona dos
sed adcor : Non ad linguã. seduitã lauda¬
dulcescit nobis com̃dat se nobis : grãs dig¬
nationieiꝰ : Dignat᷑ enĩ cõm̃dare senobis
non quasi aliqͥd p̃staturis: sed multa ab illo
potius accepturis : Quomͦ ergo cõm̃dat se
nobis ds̃ : Audite apłm paulũ: Com̃dat
autẽ in qͥt suã dilectionẽ ds̃ in nobis : Quomͦ

Expanded text:
quem laudas, pacem habere vis: quomodo cum illo quaeris quem laudas, pacem habere vis: quomodo cum illo quaeris pacem, quando a teipso dissonas? Quomodo, inquies, a memetipso dissono? Aliud sonat lingua, aliud indicat vita. «Deo nostro jucunda sit laus.» Potest enim laus jucunda esse homini, cum audit concinnis acutisque sententiis et suavi voce laudantem: sed «Deo nostro jucunda sit laus;» cujus aures, non ad os, sed ad cor; non ad linguam, sed ad vitam laudaDulcescit nobis, commendat se nobis: gratias dignationi ejus. Dignatur enim commendare se nobis, non quasi aliquid praestaturis, sed multa ab illo potius accepturis. Quomodo ergo commendat se nobis Deus? Audite apostolum Paulum: «Commendat autem,» inquit, «dilectionem suam Deus in nobis.» Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Laudas. cũ cibũ & potũ capis: laud as cum
in lecto requescis : Taudas cũdormis
Quando non laudas: ꝑficiet᷑ in nobis laudang
cũ cidillã cuntatẽ uenerimꝰ : quando effeca
fuerimꝰ ȩquales angłis dĩ : Quando nulla
nos corporalis necessitas ulla ex parte solli¬
citat: non fames. ñ siti s interpellat. nonestus
fatigat. ñ frigus constringit: non febris de icn
non mors finit: ad illã ꝑfectissimã laudẽ :¬
exerceamꝰ nõs : Laudatio ẽ ista in bonisopib:
laus: Alio loco dicit᷑ : non .ẽ. speciosa laus
in orepeccatoris: Siergo inore peccatoris.
specio salaus non . ẽ: iocunda non ẽ: Hoc enĩ
iocundũ : qđ speciosum: Visergo ut dõ tuo
iocunda sit laus: Noli bonȩ cantilenȩ tuȩ
obstrepere morib: malis: dõnr̃o iocunda sit
laus: Quid dixit: qͥlaudatis : bene uiuite:
Laudatio impiorũ : offendit dm̃: Plusille ad¬
tendit qͥduiuas : quã quid sones : Certe cũeo

Expanded text:
laudas cum cibum et potum capis, laudas cum laudas cum cibum et potum capis, laudas cum in lecto requiescis, laudas cum dormis; quando non laudas? Perficietur in nobis laudatio Dei, cum ad illam civitatem venerimus, quando effecti fuerimus aequales Angelis Dei ; quando nos nulla corporalis necessitas ulla ex parte sollicitat, non fames, non sitis interpellat, non aestus fatigat, non frigus constringit, non febris dejicit, non mors finit. Ad illam perfectissimam laudem exerceamus nos laudatione ista in bonis operilaus. Alio loco dicitur, «Non est speciosa laus in ore peccatoris» . Si ergo in ore peccatoris speciosa laus non est, jucunda non est; hoc enim jucundum, quod speciosum. Vis ergo ut Deo tuo jucunda sit laus? Noli bonae cantilenae tuae obstrepere moribus malis. «Deo nostro jucunda sit laus.» Quid dixit? Qui laudatis, bene vivite. Laudatio impiorum offendit Deum. Plus ille attendit quid vivas, quam quid sones. Certe cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
Siue manducatis. siue bibitis. siue aliud¬
quid facitis: om̃i ingłã dĩ facite : Siergo
bene agis : qđ & manducas & bibis. & adre¬
fectionẽ corporis sumis reparationẽo
m̃brorũ grãs agens ei qͥtibi p̃buit mortal
& fragili ista supplem̃torũ solacia: & cib
tuus & potus tuus. laudat dm̃, Si ueromo¬
dũ naturȩ debitũ in moderatione uoractan
excedas. & umolentia tẽ ingurgites: quan¬
tas libet laudesdĩ linguatua sonet uita
blasphemat: Postcibũ & potũ reqͥescisut
dormids : nec in lecto aliqͥd turpiter agis
nec excedas ultra concessa licentiam:
Ambo ab illo conditi: ambo sanguine ipsus
reparati: hȩc agens. laudaseũ : nec om̃ino
silebit laudatio tua : Iuid cũ somnꝰ aduennt
& cũ dormis. nonte excitet a quiete mala
conscientia tua : & in nocentia somni tuuilai¬
datdm̃. Siergo laudas: non tantũ lingu
canta. sed etiã ad sũpto operũ bonorũ psil¬
terio : qm̃ bonꝰ psalmꝰ : laudas cũ agis negiũ

Expanded text:
Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis; omnia in gloriam Dei facite» . Si ergo bene agis, quod et manducas et bibis, et ad refectionem corporis sumis reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia; et cibus tuus et potus tuus laudat Deum: si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dormias; nec in lecto aliquid turpiter agas, nec excedas ultra concessam licentiam , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid, cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si ergo laudas, non tantum lingua canta, sed etiam assumpto bonorum operum psalterio; «quoniam bonus psalmus.» Laudas cum agis negotium,
Abbreviated transcription (Latin):
Caude: qr tibi regnabit: Eaude qr tueris
regnũ eiꝰ: Uide em̃ qͥd seqͥt᷑ : Es certe ciuis
despon non de babilonia : id ẽ . ñ decitate
peritura huiꝰ scłi. sed desyon ad tẽpiis labo¬
rante & peregrinante in ȩternũ autẽ regna¬
tura: Audistiergo finẽ: indees: Regna¬
bit dñs inȩternũ : dstuus syon: Osyon:
dstius regnabit inȩternũ: Nũ qͥd sinete
regnabit᷑ ds̃tuus: Ingenerationem
& generationẽ. Bis dix̃ qr ñ potuit sẽꝑ dice¬
re neputes ql uerbis finitis finitur
constat inse sine fine . ẽ. Non potuit mͥ. nisi
sic cõm̃dari: ds̃tuus regnabit in generatio¬
nẽ & generationẽ: Parũ dix̃. Si toto die
diceret : angustũ eẽt. Si totauita sua diceret:
nonne aliquando conticesceret : amaȩter¬
itatẽ : nullo fine regnabis si finis tibi
xp̃o. ẽ. cũ quo regnabis in scła scłoꝵ amen¬

Expanded text:
Gaude, quia tibi regnabit; gaude, quia tu eris regnum ejus. Vide enim et quid sequitur. Es certe civis de Sion, non de Babylonia; id est, non de civitate peritura hujus saeculi, sed de Sion ad tempus laborante et peregrinante, in aeternum autem regnatura. Audisti ergo finem; inde es. «Regnabit Dominus in aeternum, Deus tuus, Sion.» O Sion, Deus tuus regnabit in aeternum: numquid sine te regnabit Deus tuus? «In generationem et generationem.» Bis dixit, quia non potuit semper dicere. Nec putes quia verbis finitis finitur constat, in se sine fine est. Non potuit tibi nisi sic commendari, «Deus tuus regnabit in generationem et generationem.» Parum dixit: si tota die diceret, angustum esset; si tota vita sua diceret, nonne aliquando conticesceret? Ama aeternitatem; nullo fine regnabis, si finis tibi Christus est. cum quo regnabis in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ deciderat : instercore sed ebat :
& confirmauit dñs̃ decidentẽ : Quantũ
confirmauit : ut & in ipso graui uulnere
qͦ ꝑ totũ corpꝰ ꝑcusferat. responderet uxori
tẽptanti quã solã sibi diabolus reliquerat.
adiutricẽ: locuta es tanquã una exinsi¬
pientib mulierib:: Sibona ꝑcepimꝰ dema¬
ueratdecidentẽ : confirmat dñ som̃s
Et erigitom̃s elisos: om̃s ad seꝑtinentes:
tate : Prorsus tanquã reficiens ȩgrotũ
in oportunitate : quando debet acciꝑe. tunco as.
& qđ debet hocdas : Itaq aliquando desi¬
derat᷑ ab illo & nondat : Nouit horã dandi
qͥcu rat: Quare ista dico fr̃s: Nequis enirstct

Expanded text:
quantum deciderat? In stercore sedebat: quantum deciderat? In stercore sedebat: et confirmavit Dominus decidentem. Quantum confirmavit? Ut et in ipso gravi vulnere quo per totum corpus percussus erat, responderet uxori tentanti, quam solam sibi diabolus reliquerat adjutricem: pientibus mulieribus. Si bona suscepimus de maverat decidentem! «Confirmat Dominus omnes . «Et erigit omnes elisos:» omnes ad se pertinentes. tate.» Prorsus tanquam reficiens aegrotum in opportunitate, quando debet accipere, tunc das; et quod debet, hoc das. Itaque aliquando desideratur ab illo, et non dat: novit horam dandi, qui curat. Quare ista dico, fratres? Ne qu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in uerbis suis : & sc̃s in om̃ib: oꝑib: suis¬
Confirmat dñ som̃s decidentes : Sed qͦ som̃s¬
decidentes : om̃s om̃ino decidentes : Sed
modo qͦdã decidentes: & enĩ multi decidut̃
abeo : Mult autẽ decidunt a cogitationib:
suis si habebant malas cogitationes. de¬
cidunt ab eis : & confirmat dñ s̃om̃s deci¬
dentes : Quia liqͥd amictunt in isto scło & scĩs:
ueluti ex honorantur in isto scło: Ex diuitib
fiunt pauperes: ex honoratis funt ab¬
iecti : & tam̃ scĩ dĩ sunt : Tanquã deciden¬
tessunt : sed confirmat dñs̃ om̃s̃ decidentes:
Septies eñi cadit iustꝰ & resurgit : impu
autẽ in firmabunt᷑ in malis: quando mala
accidunt impus. infirmant᷑ ibi: quando
mala accidunt iustis. confirmat dñ som̃s
detidentes: Deciderat iob agła pristinȩ
lucis tẽporaliũ rerũ qͥb nitebat ad tẽpꝰ:
deciderat agładomꝰ suȩ : Vultis nosse

Expanded text:
Dominus in verbis suis, et sanctus in omnibus operibus suisDominus in verbis suis, et sanctus in omnibus operibus suisConfirmat Dominus omnes decidentes.» Sed quos «omdecidentes?» Omnes omnino decidentes, sed modo quodam decidentes. Etenim multi decidunt ab eo; multi autem decidunt a cogitationibus suis . Si habebant malas cogitationes, decidunt ab eis, et «confirmat Dominus omnes decidentes.» Qui aliquid amittunt in isto saeculo et sancti sunt, veluti exhonorantur in isto saeculo; ex divitibus fiunt pauperes, ex honoratis fiunt abjecti, et tamen sancti Dei sunt; tanquam decidentes sunt. Sed «confirmat Dominus omnes decidentes.» Septies enim cadit justus et resurgit; impii autem infirmabuntur in malis . Quando mala accidunt impiis, infirmantur ibi: quando mala accidunt justis, «confirmat Dominus omnes decidentes.» Deciderat Job a gloria pristinae lucis temporalium rerum, quibus nitebat ad tempus, deciderat a gloria domus suae. Vultis nosse
Abbreviated transcription (Latin):
Ad orabunt eũ om̃s reges terrȩ . om̃s gentes ser¬
uisint illi ingratȩ legis debitũ cernis red di¬
tũ non credis ꝓmissũ : lege in crrographo
mei. dixer̃ malam. hociẽ xpõ : quando mori
atq dixer ̃ Lege qͥd ꝓmisi quiꝰ soluendo
obstrinxi. p̃ualebit dñs̃ aduersus eos. & ex¬
terminabit om̃s deos gentiũ terrȩ : & adora¬
bunt eũ unꝰ qͥsq: deloco suo: Nempe iã p̃ua¬
luit : & exterminauit om̃s deosgentiũ terrȩ:
Nonne & hoc facit & hocreddit : ante oculos
om̃iũ : ponit solutionẽ debitorũ suorum :
Quȩdã reddidit submaioribi nrĩs. quȩ nos non
uidimꝰ : quȩdã reddidit tẽporib nr̃is. quȩ illi
ñuider̃ : Perom̃s generationes reddidit. quȩ
scriptas: & qͥdrestat non ei credituri hisom̃ib:
redditis qͥ dei restat : ecce fecł t rationem :¬
& tanta reddidit Nũ qͥd ꝓpter pauca residua
infidelis. ẽ factꝰ absit : Quare : qr fidelis

Expanded text:
«Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes ser«Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi» . Ingrate, legis debitum, cernis redditum, non credis promissum? Lege aliud in chirographo mei diatque dixerunt, lege quod promisi, cui me solvendo obstrinxi: «Praevalebit Dominus adversus eos, et exterminabit omnes deos gentium terrae; et adorabunt eum, unusquisque de loco suo» ? Nempe jam praevaluit; exterminavit omnes deos gentium terrae. Nonne et hoc facit, et hoc reddit? Ante oculos omnium ponit solutionem debitorum suorum: quaedam reddidit sub majoribus nostris, quae nos non vidimus; quaedam reddidit temporibus nostris, quae illi non viderunt: per omnes generationes reddidit quae scripta sunt. Et quid restat? Non ei creditur, his omnibus redditis? Quid restat? Ecce fecisti rationem; tanta reddidit: numquid propter pauca residua infidelis est factus? Absit. Quare? Quia, «Fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
tͥds̃ cprograpħu meũ tenes : Iudiciũ ꝓmisi
deredẽptione bonorũ &malorũ. & regnũ
sempiternũ fidelib: : & nonuis credere ibi
incrrographomeo: lege om̃ia quȩ ꝓmisi
deducmecũ rationẽ certe uł conputando quȩ
red didi potesme credere redditurũ. eẽ. qđ
debeo Inipsocrrographo habos ꝓmissũ unicũ
filiũ : cui non peperci. sed ꝓuobis om̃ib tradidi
eũ. Iam conputa inredditis: lege cr̃rographũ:
nas martirũ gloriosissimorũ . tõputa red di¬
tũ : ammoneatte massa debitimei: Sed hȩc
głamartirũ ut redderet᷑ tibi ꝓmissa incproꝰ¬
grapho. ubi scriptũ .ẽ. ꝓpterte mortificam᷑
totadie : ut hoc redderet᷑. fremuer̃ gentes
& popłimeditati s̃ inania: adstiter̃ regesterrȩ
& principes conuener̃ inunũ aduersus dñm¬
nũ : conspirantes aduersus xpianos : Iuid ĩp¬
sorũ regum fidem. Nonne & ꝓmisi incy rogra¬
pho & reddi in effectu : ad tende ub ꝓmisi :

Expanded text:
tibi Deus: Chirographum meum tenes; judicium promisi, tibi Deus: Chirographum meum tenes; judicium promisi, diremptionem bonorum et malorum, regnum sempiternum fidelibus, et non vis credere? Ibi in chirographo meo lege omnia quae promisi, deduc mecum rationem: certe vel computando quae reddidi, potes me credere redditurum esse quod debeo. In ipso chirographo habes promissum unicum Filium, cui non peperci, sed pro vobis omnibus tradidi eum : jam computa in redditis. Lege chirographum; nas martyrum gloriosissimorum: computa redditum; admoneat te Massa redditi debiti mei. Sed et haec gloria Martyrum ut redderetur, tibi promissa in chirographo, ubi scriptum est, «Propter te mortificamur tota die» ; ut hoc redderetur, «Fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania; astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in ununum, conspirantes adversus Christianos. Quid? ipsorum regum fidem, nonne et promisi in chirographo, et reddidi in effectu? Attende ubi promisi:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ erit post hanc generationẽ : Fi delis
dñ sin uerbis suis : & sc̃s in om̃ib: oꝑib: suis:
fidelis in uerbis suis : Quidenĩ ꝓmisit & non
dedit : fidelis dñs in uerbis suis: Ad huc quȩdã
ꝓmisit & nondedit : sed credit᷑ illi ex his quȩ
dedit : Fidelis dñs in uerbis suis: Possumꝰ illicre¬
dere tantũ modo dicenti. holuit sibi crȩdi di¬
centi. sed uoluit tenere scripturã suã : uomͦ
sidiceres alicui homini cũ aliqͥd ꝓmitteres
non mͥ credis : ecce scribo tͥ: &enĩ qr geratio
uadit. & generatio uenit: & si transcurrunt
ista scła cedentib succedentib:q mortalib
scriptura dĩ manere debuit. & qđ dã cyro¬
graphumdĩ : qđ om̃s̃ transeuntes legerent.
& uã ꝓmissionis tenerent : & quanta sunt
quȩ red didit existo cp̃rographo: dubitant
homines credere illi deresurrectione mor¬
tuorũ & de futuro scło. Quod solũ iã non red¬
dendũ restitit : quando si faciatrationem
cũ infidelib: erubescunt infideles. Sidicat

Expanded text:
 hanc generationem. 17. «Fidelis Dominus in verbis suis, et sanctus in omnibus operibus suis. Fidelis Dominus in verbis suis:» quid enim promisit, et non dedit? «Fidelis Dominus in verbis suis.» Adhuc quaedam promisit et non dedit; sed credatur illi ex his quae dedit. «Fidelis Dominus in verbis suis.» Possemus illi credere tantummodo dicenti: noluit sibi credi dicenti, sed voluit teneri Scripturam suam; quomodo si diceres alicui homini, cum aliquid promitteres, Non mihi credis, ecce scribo tibi. Etenim quia generatio vadit, et generatio venit, et sic transcurrunt ista saecula cedentibus succedentibusque mortalibus; Scriptura Dei manere debuit, et quoddam chirographum Dei, quod omnes transeuntes legerent, et viam promissionis ejus tenerent. Et quanta sunt quae reddidit ex isto chirographo? Dubitant homines credere illi de resurrectione mortuorum et de futuro saeculo, quod solum jam reddendum restat; quando, si faciat rationem cum infidelibus, erubescunt infideles? Si dicat
Abbreviated transcription (Latin):
tua erit ds. Tueris possessio eiꝰ ut colaris
abeo : & ipseerit possessio tua. ut colas eũ:
Nã & tucolis dm̃ : & coleris adõ Recte
dr̃ colodm̃ : Quomͦ autẽ coloradõ: inue¬
uitis uos estis sarm̃ta : & paterm̃s agri¬
cola : Colit te ergo ds̃. ut sis fructuosus :¬
& colis dm̃ ut sis fructuosus : Tibibonũ ẽ
qđ te colit ds̃ : tibibonũ ẽ qđ colis dm̃
Cultor ds̃ sirecedat ab homine : de sertꝰ
fit homocultor : homosirecedat adõ : deser¬
tꝰ fit ipse homo Nec crescit ds̃ accedente te:
nec decrescit discedente te: Ergo erit ipse
possessio nrã ut nos pascat : & erimꝰ possessio
cunt eos dñõ suos. & deossuos: sed dicit apłs:
& si sunt qͥdicant᷑ dii. siue in cȩlo. siue interra

Expanded text:
tua erit Deus: tu eris possessio ejus, ut colaris tua erit Deus: tu eris possessio ejus, ut colaris ab eo; et ipse erit possessio tua, ut colas eum. Nam et tu colis Deum, et coleris a Deo. Recte dicitur, Colo Deum: quomodo autem color a Deo? Inve«vitis, vos estis sarmenta, et Pater meus agricola» . Colit te ergo Deus, ut sis fructuosus; et colis Deum, ut sis fructuosus. Tibi bonum est quod te colit Deus; tibi bonum est quod colis Deum. Cultor Deus si recedat ab homine, desertus fit homo; cultor homo si recedat a Deo, desertus fit ipse homo. Nec crescit Deus accedente te, nec decrescit discedente te. Ergo erit ipse possessio nostra, ut nos pascat; et erimus possessio cunt eos dominos suos et deos suos. Sed dicit Apostolus, «Etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra;
Abbreviated transcription (Latin):
reuertet᷑ in terrã suã : in illa die peribunt
Non ille homo aut ille bomo: non ille angłs
aut ille angłs: sedbeatꝰ cuiꝰ ds̃ia cobaduitor
quia &ipsitacobsic fuit adiutor ut de iacob
faceret isrł : Magnũ ad uitoriũ : Isrł iã
uidens dm̃: hic ergo positꝰ & peregrinus.
Nondũ uidens: si habueris ad iuitorẽ dm̃ia¬
cob ex icoberis isrł & eris uidens dm̃ : & pe¬
riet om̃is labor & om̃is gemitꝰ: Transeunt
curȩ mordaces: succedent laudes felices:
Quare iste beatꝰ. interi adhuc in hacuita
gemens : spc̃s illius in dnm dm̃ ipsius:
Ideo beatꝰ: qr spesipsius in dñm dm̃ ipsius:
Inquo ẽ spes ipsius ipse erit rexipsius:
tr̃s. anforte erraui qr dixerim nrm futurũ
dm̃: quid sidicerẽ. hereditatẽ nram futurõ :¬
spes mea estu: portiomea in terra uiuentiũ :
Tueris portiomea : eristu possessio : &
possidebis: Possessio dĩ eris: & possessio

Expanded text:
revertetur in terram suam: in illa die peribunt revertetur in terram suam: in illa die peribunt or est ejus.» Non ille homo aut ille homo, non ille angelus aut ille angelus; sed, «Beatus cujus Deus Jacob adjutorquia et ipsi Jacob sic fuit adjutor, ut de Jacob faceret Israel . Magnum adjutorium, Israel jam videns Deum. Hic ergo positus et peregrinus nondum videns Deum, si habueris adjutorem Deum Jacob, ex Jacob eris Israel, et eris videns Deum; et periet omnis labor et omnis gemitus, transient curae mordaces, succedent laudes felices. Quare iste beatus, interim adhuc in hac vita gemens? «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Ideo beatus, quia «spes ipsius in Dominum Deum ipsius.» In quo est spes ipsius, ipse erit res ipsius. Fratres, an forte erravi, quia dixi rem nostram futurum Deum? Quid si dicerem haereditatem nostram futurum? «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . Tu eris portio mea. Eris tu possessio, et possidebis; possessio Dei eris, et possessio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sume. & ego tibido non dicerent. nisulli
tetur in terrã suã : milla die peribunt om̃s
cogitationes eorũ. Vbi.ẽ tr̃pus: Vbi . ẽ suꝑ¬
biaꝰ . ubi .ẽ. iactantia : sed forte ad locũbonũ
transierit adiustos: si tam̃ transut : Nã qͥsic
loquebat᷑ : nescio quo transierit: Loquebat᷑
enĩ suꝑba. & nescio quo transeant tales homi¬
nes : nisi quia inspicio alterũ psalmũ. & uideo
malũ eorũ. eẽ . transitũ : Vidi impiũ exaltari
suꝑ cȩdros libani: & transiui & ecce nonerat.
& quȩ siui eũ & non. ẽ. inuentꝰ locus eiꝰ : Iste pius
qͥtransut. & non inuenit impiũ: illuc ꝑuenit
ubi non.ẽ. impius: Ergo fr̃s om̃s audiamꝰ
fr̃s dilectido : om̃s audiamꝰ in qua libet tri¬
bulatione : in quolibet desi derio muneris
diuini: Non fidamꝰ in principes: nec infilios
hominũ qͥb: non ẽ salus : Tocũ hoc: mortale
transitoriũ. & caducũ est. Exiet sp̃s eiꝰ &

Expanded text:
praesume, et ego tibi do, non dicerent nisi illi praesume, et ego tibi do, non dicerent nisi illi  suam: in illa die peribunt omnes cogitationes ejus». Ubi est typhus? ubi est superbia? ubi est jactantia? Sed forte ad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum, et video malum eorum esse transitum. «Vidi impium exaltari super cedros Libani, et transi quaesivi eum, et non est inventus locus ejus» . Iste pius qui transiit et non invenit impium, illuc pervenit ubi non est impius. Ergo, fratres, omnes audiamus; fratres dilecti Deo, omnes audiamus: in qualibet tribulatione, in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in principes, nec in filios hominum in quibus non est salus. Totum hoc mortale, transitorium et caducum est. «Exiet spiritus ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
qr ipsamanat : dicat & p̃co quia & ipse libero
Ego in a quã ad tendo fontẽ : inuoce p̃conis
agnoscoiudicẽ Noneris tuplane auctor
salutismeȩ : ille erit dequo securus sum:
Dete incertussũ: sinonsis arrogans Nonego
solus dete incertussum: sed & tu dete: Abillo
lus : tuinter filios hominũ : tuinter principes
S ed audio uocẽ psalmi: Nolite confidere in pͥn¬
cipes : & infilios hominũ qͥb: ñ ẽ salus : Scđm¬
turbã hominũ. qͥd sunt isti filii hominũ : Quid
sint. uisscire: Exiet in qͥt sp̃s eiꝰ : & reuertet᷑
in terrã suã : Ecce totũ qđ loqͥt᷑ nesciens quan¬
duloquat᷑: minat᷑ nesciens. quandiuuiuat:
subito exiet sp̃s eiꝰ & reuertet᷑ in terrã suã :
Nũ qͥd quando uult exiet sp̃s eiꝰ : exiet & quando
ñ uult: & exiet & quando nescit . Reuertet᷑
in t̃rã suã : Exeunte spũ : carore uerte t᷑ in t̾rã:
Sed quia caro erat quȩ sic loquebat᷑. demeenĩ

Expanded text:
quia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse liberat. quia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse liberat. Ego in aqua attendo fontem, in voce praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane auctor salutis meae: ille erit de quo securus sum; de te incertus sum. Si non sis arrogans, non ego solus de te incertus sum, sed et tu de te. Ab illo lus.» Tu inter filios hominum, tu inter principes: sed audio vocem Psalmi, «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, a quibus non est salus.» turbam hominum, quid sunt isti filii hominum? Quid sunt vis scire? «Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam.» Ecce totum quod loquitur, nesciens quamdiu loquatur; minatur, nesciens quamdiu vivat. Subito exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam. Numquid quando vult, exiet spiritus ejus? Exiet, et quando non vult exiet, et quando nescit revertetur in terram suam. Exeunte spiritu, caro revertetur in terram. Sed quia caro erat quae sic loquebatur De me enim
Abbreviated transcription (Latin):
millo salus : qr dñi ẽ salus. Dicit enĩ alius psal
Dñi .ẽ. salus: & suꝑ popłm tuũ benedictio tua
& sine causa sibi arrogant homines qr dant
salutẽ sibident: Responde suꝑbo homim:
Cloriaris qr dicistedare mͥsalutẽ : tibida
Vide si habes eã : Considerans bene fragilitatẽ
tuã : uides qr nondũ habes: Ergo noli mouere
ut expectem ate : sed expecta mecũ : Nolite
confidere in principes : & infilios hominũ
qͥb: non . ẽ salus : Ecce scio qͥ principes ꝓce¬
dunt. nesciounde &dicunt: ego baptito:
&ego qđ dedero hoc est sc̃m et siabalio
acceperis nihil accepisti: Siame acceperis
aliqͥd accepisti : Ohomo õ princeps inter
filios hominũ : uis eẽ & inter principes qͥbi
non .ẽ salus : ideo ergo habeo salutem qr
tumihidas: tuũ. ẽ. enĩ qđ das: Aut uero eaã
tudas. uł hocdicendũ ẽ qr tudas: dicat &
fistula. qđ ipsa dat aquã : dicat & canalis

Expanded text:
in illo salus, quia «Domini est salus.» Dicit enim alius psalmus: «Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua» . Et sine causa sibi arrogant homines quia dant salutem. Sibi dent. Responde superbo homini: Gloriaris, quia dicis te dare mihi salutem; tibi da. Vide si habes eam. Considerans bene fragilitatem tuam, vides quia nondum habes. Ergo noli monere ut exspectem a te, sed exspecta mecum. «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, quibus non est salus.» Ecce nescio qui principes procedunt, nescio unde, et dicunt: Ego baptizo, et ego quod dedero, hoc est sanctum: et si ab alio acceperis, nihil accepisti; si a me acceperis, aliquid accepisti. O homo, o princeps, inter filios hominum vis esse, et inter principes quibus non est salus? Ideo ergo habeo salutem, quia tu mihi das? Tuum est enim quod das? Aut vero etiam tu das? vel hoc dicendum est, quia tu das? Dicat et fistula quia et ipsa dat aquam; dicat et canalis
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta . & omnẽ scientiã & si habuero
omnẽ ꝓphetiã. & omnẽ fidẽ ita ut mon¬
tes transferã. quanta ista donas. tarita¬
tẽ autẽ non habeã inqͥt: nihilsum :
quale .ẽ. istud donũ martirii. & distri¬
butionisrerũ suarũ : & tam̃ si distribu¬
ero in qͥt omia mea paupib: & tradidero
corpus meũ ut ardeam. caritatẽ autem
non habeã. mhilm ꝓdest : Qui ergo ñ habet
caritatẽ. & si cdtempꝰ habet hȩcdona: aufe¬

Expanded text:
acramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem prophetiam, et omnem fidem, ita ut montes transferam» quanta ista dona sunt!; «charitatem autem non habeam,» inquit, «nihil sum.» Quale est illud donum martyrii, et distributionis rerum suarum! Et tamen «si distribuero,» inquit, «omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Qui ergo non habet charitatem, etsi ad tempus habet haec dona, aufe
Abbreviated transcription (Latin):
cȩli&terrȩ : confessio ẽ ergo in laude : Pro¬
inde quid accipiendum. Confiteant᷑ tͥ dñe om̃ia
oꝑatua᷑: laudentte om̃ia oꝑa tua: sed talis
reddit ad laudẽ : qualiserat in confessione :
Sienĩ ꝓpterea confiteri ñ poterit terra. ligna
& quȩq in sensata. qr uocẽ non habent confi¬
tendi ĩ deonec laudabunt: qr uocẽ non habent
p̃dicandi: Nonne tam̃ om̃ia tresilli pueri
enum erant deambulantes inter flãma sinno¬
xias qͥb spatiũ erat non solũ non ardendi
sed etiã laudandidm̃s om̃ib dicunt acȩlestib
usq ad terrena benedicite MHymnũ dicite.
& suꝑ exaltate eũ in scła : Ecce qͦmꝰ dicunt
hpmnũ. Nemo hoc sentiat qđ mutꝰ lapis
aut mutũ animal habeatrationẽ intelligen¬
didm̃: Hoc qͥ putauer̃ : multũ aueritate
aberra uer̃ : d̃sordinauit om̃ia: & facit

Expanded text:
et terrae» . Confessio est ergo in laude. Proinde quid accipiendum, «Confiteantur tibi, Domine, omnia opera tua?» Laudent te omnia opera tua. Sed talis  ad laudem, qualis erat in confessione. Si enim propterea confiteri non poterunt terra, ligna et quaeque insensata, quia vocem non habent confitendi; ideo nec laudabunt, quia vocem non habent praedicandi. Nonne tamen omnia tres illi pueri enumerant, deambulantes inter flammas innoxias; quibus spatium erat, non solum non ardendi, sed etiam laudandi Deum? Omnibus dicunt a coelestibus usque ad terrena: «Benedicite, hymnum dicite, et superexaltate eum in saecula» . Ecce quomodo dicunt hymnum. Nemo hoc sentiat, quod mutus lapis aut mutum animal habeat rationem intelligendi Deum: hoc qui putaverunt, multum a veritate aberraverunt. Deus ordinavit omnia, et feci
Abbreviated transcription (Latin):
in aliud forte agendũ qđ restat: & aliȩ
actiones cũ occurrerint nobis. laudatio
diuma cessabit in nobis: Nonsic : Nã lin¬
guatua adhorã laudet: uita tua semp
sicut lỹra sicut eythara : & huiꝰ modi
organa quȩ inuenta sunt ad cantandum.
Quiergo psallit. non sola uoce psallit: sed
ad sumpto etiã quodã organo. qđ uocat᷑
psalteriũ. Accedentib: manib: uoci concor¬
dat : Vi sergo psallere : non sola uoxtua
sonet laudes di : sedoꝑa tua concordent
cũ uoce tua : Cũ ergo uoce cantaueris :
silebis Aliquando uita sic cantaet: ut
nũ quã sileas. Negotiũ agis & fraudem
cogitas: siluisti alaude dĩ : &e qđ est grauius
non solũ a laude siluisti. sed inblasphemiã
ꝑrexisti : Cũ enĩ ds̃ laudat᷑ debono oꝑe
de nesileas: uita netaceas: Non cogitas
innegotio fraudẽ : Psallis cũmanducas
& bibis : psalle Non inter miscendo
sonorũ suauitates ad aures aptas: sed
modeste & frugaliter & tẽperantor
manducando & bibendo: qi hocdicitapls

Expanded text:
in aliud forte agendum quod restat, et aliae actiones cum occurrerint nobis, laudatio divina cessabit in nobis? Non sic; nam lingua tua ad horam laudat, vita tua semper sicut lyra, sicut cythara, et hujusmodi organa, quae inventa sunt ad cantandum. Qui ergo psallit, non sola voce psallit; sed assumpto etiam quodam organo, quod vocatur psalterium, accedentibus manibus voci concordat. Vis ergo psallere? Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem cogitas; siluisti a laude Dei: et quod gravius est, non solum a laude siluisti, sed in blasphemiam perrexisti. Cum enim Deus laudatur de bono opere de ne sileas, vita ne taceas. Non cogitas in negotio fraudem, psallis Deo. Cum manducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum suavitates ad aures aptas, sed modeste et frugaliter et temperanter manducando et bibendo: quia hoc dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
resũ : sed in terrasum : Vel hoc concedismͥ
quia in terra es : Audi qr ñ tantũ cȩlũ &ter̃
& mareds̃fecit : fecit eñi cȩlũ & terram
& mare : & om̃ia quȩ in eissunt : Siergo om̃iua
quȩ incis sunt : & teparũ dicote: passerẽ
locustã. uermiculũ: Nihilhorũ non ille
fecit : & curaiẽ. illideom̃ib:: Nonad p̃ceptũ
cura. ẽ: Nã p̃ceptũ. soli hominidedit dicit
eñĩpsalmꝰ. Hom mes &ium̃ta saluos facies

Expanded text:
re sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis mihi, re sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis mihi, quia in terra es. Audi quia non tantum coelum et terram et mare Deus fecit: «Fecit» enim «coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt.» Si ergo «omnia quae in eis sunt,» et te. Parum dico, te: passorem, locustam, vermiculum; nihil horum non ille fecit, et cura est illi de omnibus. Non ad praeceptum cura est; nam praeceptum soli homini dedit. Dicit enim psalmus: «Homines et jumenta salvos facies,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitauit ds̃ ut faceretꝰ. si tam̃ dicendũ ẽ
dedõ: cogitauit cȩlũ. terra. mare: & om̃ia
quȩ in eissunt : Forte dicturus erat homoiste
Video qͥdem om̃ia magnaista: cęlũ & tenã
anuiuã : quid ẽ qđ dicis: non subrepattibi
incormala cogitatio: De his esto. deqͥb paula
ante loquebamur.: laudabo dñm inuitamea
psallã dõ meo quandiusũ : Sediste alios allo¬
qͥtur nescio qͦs tepidos qͦs ex hortat᷑ : & qua si
ueret᷑ nedesperent dese qr uł non sunt
in conspectudĩ . Multorũ enĩ tales sunt cogi¬
tationes : Sed ideo deser̃ & ꝑgunt ꝑquȩlibit
audieloquia diuina: Nolite desꝑare.
quicurauit facere te noncurat reficere :
susta sola diceret: foste responderes tu
Ds̃ qui fecit cȩlũ & terrã & mare : magnusd̃s
Sed nũ qͥd cogitat deme : ĩpse tefecit Dicer¬
turtibi : quomodo : nũ qͥ dego sũ cȩlũ. aut
ego sũ terra. aut ego sũ mare : & quid es. ma¬
nifestũ ẽ : Neccȩlũ sũ. nec terra sum. necma¬

Expanded text:
cogitavit Deus, ut faceret si tamen dicendum est de Deo, Cogitavit «coelum, terram, mare, et omnia quae in eis sunt?» Forte dicturus erat homo iste: Video quidem omnia magna ista: coelum et terram, an vivam? Quid est hoc quod dicis? Non subrepat tibi mala cogitatio in cor; de his esto de quibus paulo ante loquebamur, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Sed iste alios alloquitor, nescio quos tepidos, quos exhortatur, et quasi veretur ne desperent de se, quia ve non sunt in computo Dei. Multorum enim tales sunt cogitationes. Sed ideo deserunt Deum, et pergunt Audi eloquia divina, noli de te desperare. Qui curavit facere te, non curat reficere te, et mare? Si ista sola diceret, forte responderes tu: Deus qui fecit coelum, et terram, et mare, magnus Deus; sed numquid cogitat de me? Ipse te fecit, diceretur tibi. Quomodo? numquid ego sum coelum, aut ego sum terra, aut ego sum mare? Et quidem manifestum est, nec coelum sum, nec terra sum, nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
& ia cob: qͥm intelligimꝰ i srł: in terp̃tationẽ
nominis discutiamꝰ. Quia & ipse ia cob
nom̃ isrł : & utinã & nos sequentessimus
isrł : Quid enĩ interp̃tat᷑ i srł: uidens dm̃i
Om̃ sergo ciuitatis illius ciues ⁊ udendo dm̃
gaudent in illa magnaciuitate. & ampla
& cȩlesti: spectaculũ eis ds ipse. ẽ : Sed nos
ab illa ciuitate peregrinam peccato ex¬
pulsi neibi maneremꝰ. & mortate p̃gra¬
uati. neilloredi remꝰres pex̃ ds̃ pere¬
grinationẽ nram : &ille qͥȩdificat iherłm.
restituit lapsam partẽ : disꝑsionesisrł¬
colligens: Cecidit enĩpars quȩdã : & fac¬
ta .ẽ. peregrina : Hanc peregrinationẽ
miseri corditer uidit ds̃ : & quȩ siuit ñ quȩ¬
rentesse : Vnde quȩ siuit : quẽ misit
ad captiuitatẽ nr̃am : misit redẽ ptorẽ¬

Expanded text:
 Angelos intelligimus Israel? Si interpretationem nominis discutiamus, quia et ipse Jacob nomen Israel: et utinam et nos sequentes simus Israel. Quid enim interpretatur Israel? Videns Deum. Omnes ergo cives illius civitatis, videndo Deum gaudent in illa magna civitate et ampla et coelesti; spectaculum eis Deus ipse est. Sed nos ab illa civitate peregrinamur, peccato expulsi, ne ibi maneremus; et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedificat Jerusalem, restituit lapsam partem. Uncolligens.» Cecidit enim pars quaedam, et facta est peregrina: hanc peregrinam misericorditer vidit Deus, et quaesivit non quaerentes se. Unde quaesivit? quem misit ad captivitatem nostram? Misit Redemptore
Abbreviated transcription (Latin):
datur infirmꝰ. & sꝑat᷑ de illo aliqͥd : lau¬
dat᷑ om̃ps & nulla merces.ẽ : anforte hoc
desiderat. qđ in manu dĩ nonsit : cũ lauda¬
ueris hominẽ : forte hoccupis qđ ab illo
p̃stari ñ potest Dm̃ securus lauda: quẽ
nemopotest dicere ñ posse p̃stare. qđ tu
poteris desiderare : Proposita ergo spe
mercedis alicuiꝰ. laudare debemꝰ dm̃.
non tam̃ daturũ quic qͥd cupimꝰ. Pater ẽ.
enĩ: & qđ mali cupiunt filii nondat.
Laudemꝰ & speremꝰ & desideremꝰ. ñ illud
aut illud : sed qđ iudicat dandũ eẽ. quẽ
laudamꝰ: Ille enĩ nouit qͥd nobis dariex¬
pediat : nos autẽ intendamꝰ qͥd nobis
ꝓsit accipere : Apłs ait . Quid enĩ oremꝰ.
ab eo stimulus carnissuȩ angłssatanȩ
a quo cola fitabat᷑. sicut ipse confitetur:
& ait &Propter qđ ter dñm rogaui. ut au
ferret eũ ame. & dix̃ mͥ Sufficit tͥ grã
mea : nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficitur.

Expanded text:
datur infirmus, et speratur de eo aliquid; laudatur infirmus, et speratur de eo aliquid; laudatur Omnipotens, et nulla merces est? An forte hoc desiderat, quod in manu Dei non sit? Cum laudaveris hominem, forte hoc cupis quod ab illo praestari non potest: Deum securus lauda, quem nemo potest dicere non posse praestare quod tu poteris desiderare. Proposita ergo spe mercedis alicujus laudare debemus Deum, non tamen daturum quidquid cupimus. Pater est enim, et quod mali cupiunt filii, non dat. Laudemus, et speremus, et desideremus non illud aut illud, sed quod judicat dandum esse, quem laudamus. Ille enim novit quid nobis dari expediat; nos autem intendamus quid nobis prosit accipere. Apostolus ait: «Quid enim oremus,ab eo stimulus carnis suae, angelus satanae a quo colaphizabatur, sicut ipse confitetur et ait: «Propteferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» .
Abbreviated transcription (Latin):
NTEΝTI A DIEBauS cũpsalmꝰ p̃sens canta¬
retur: & non om̃s qͥ audiebamꝰ etiã intellige¬
bamꝰ: quanto magis ergo intente nunc audien¬
dus ẽ: siut spero & cupio ad uuantib: om̃iũ
audientiũ orationib Si quid hic forte
obscurũ ẽ. dõ donante reuelabit̃: ut sit fruc¬
tuosus auditꝰ: nec in anis redeat auditor qͥm
tentꝰ ad fuit cũ diceret᷑ Vnde coepit : Nobis
dicitur. Laudate dnm: Dicite hoc om̃ib
gentib: non solis nobis istã uocẽ ꝑloca
quidem singula sonantẽ alectoribi. sin¬
gilatim audiunt eccłȩ: lina uox tam̃ dĩ
suꝑ om̃s non tacet ũt laudemꝰ eũ & quasi
quȩreremꝰ quare laudare dñm debeamꝰ:
psalmꝰ: Vellem ego inquit aliquis laudare
dnm: simihi aliquid ꝓista laude donaret.
Quis enĩ laudet gratis uel hominẽ : ex pec¬
tant ergo aliquã mercedẽ. laudatores ho¬
minũ. Nullã ne mercedẽ expectare. aut
petere aut sꝑare debet laudatordĩ : Iau¬

Expanded text:
tenti audiebamus, cum psalmus praesens cantaretur; et non omnes qui audiebamus, etiam intelligebamus. Quanto magis ergo intente nunc audiendus est, si, ut spero et cupio, adjuvantibus omnium audientium orationibus, si quid hic forte obscurum est, Deo donante revelabitur; ut sit fructuosus auditus, nec inanis redeat auditor, qui intentus adfuit cum audiret? Unde coepit? Nobis dicitur: «Laudate Dominum.» Dicitur hoc omnibus gentibus, non solis nobis: et istam vocem per loca quidem singula sonantem a Lectoribus, singillatim audiunt Ecclesiae; una vox tamen Dei super omnes non tacet, ut laudemus eum. Et quasi quaereremus quare laudare Deum debeamus, m bonus psalmus.» Vellem ego, inquit aliquis, laudare Dominum, si mihi aliquid pro ista laude donaret. Quis enim laudet gratis vel hominem? Exspectant ergo aliquam mercedem laudatores hominum; nullamne mercedem exspectare, aut petere, aut sperare debet laudator Dei? Lau
Abbreviated transcription (Latin):
purgatius. Illudintoꝑaui : illud laudaui:
& posui antetẽ utrũq uituꝑans unũ. lau¬
dans aliud : Post hanc uituperationẽ laudatio¬
nẽq meã : in terrogame qͥd horũ sic melius¬
S espondebo : Aurũ melius ẽ. etiã sordidũ :
quã plũbũ purgatũ. Vnde melius: & quare
uituperasti: quare untuperaui : qr nondũ ẽ

Expanded text:
purgatius. Illud vituperavi, hoc laudavi; purgatius. Illud vituperavi, hoc laudavi; et posui ante te utrumque, vituperans unum, laudans aliud. Post hanc vituperationem laudationemque meam, interroga me quid horum sit melius; respondebo, Aurum melius est etiam sordidum, quam plumbum purgatum. Unde melius? et quare vituperasti? Quare vitup
Abbreviated transcription (Latin):
non .ẽ. melior meritis: sed natura. Est qͥdem
anima peccatrix. est qͥb dã concupiscentiarũ
sordib inqͥnata : Tam̃ melius ẽ. & si sordidum
aurũ quã purga : tissimũ plũbũ. Ita currat
perabilis. laud abiliorsit tam̃ laudabilicor¬
pore: duo quȩ dã sunt : anima & corpꝰ. Animã
uitupero : corpꝰ laudo : Animã uitupero
qr inqua. ẽ :torpꝰ laudo qr sanũ ẽ. Tam̃ in suo
genere animã laudo. uł in suo genere animã
culpo binsuo genere corpꝰ laudo. uł culpo
Sime interroges qͥd sit melius utrũ qđ uitupe¬
raui. an qđ laudaui: mirabilẽ responsionẽ
recepturus es: Egocerte illud intuperaui:
& hoc laudaui: Interroga tũ tam̃ qͥd sit me¬
lius : respondeo eẽ melius qđ ui tupera u
eo qđ laudaui : Simiraris in his duob:: ad¬
tende illaduo in ꝓmptu posita quȩ cõme¬
moraui. de auro & plũbo : Ecce uituperami
aurũ non bonũ : Aurũ sordidũ ẽ: ñita ful¬

Expanded text:
Non est melior meritis, sed natura. Est quidem Non est melior meritis, sed natura. Est quidem anima peccatrix, est quibusdam concupiscentiarum sordibus inquinata: tamen melius est, etsi sordidum, aurum quam purgatissimum plumbum. Ita currat perabilis, laudabilior sit tamen laudabili corpore. Duo quaedam sunt, anima et corpus. Animam vitupero, corpus laudo: animam vitupero, quia iniqua est; corpus laudo, quia sanum est. Tamen in suo genere animam laudo, vel in suo genere animam culpo; et in suo genere corpus laudo, vel culpo. Si me interroges quid sit melius, utrum quod vituperavi, an quod laudavi; mirabilem responsionem recepturus es. Ego certe illud vituperavi, et ego hoc laudavi: interrogatus tamen quid sit melius, respondeo esse melius quod vituperavi, eo quod laudavi. Si miraris in his duobus, attende illa duo in promptu posita, quae commemoravi de auro et plumbo. Ecce vituperavi aurum. Non bonum aurum, sordidum est, non ita ful
Abbreviated transcription (Latin):
facti sumꝰ: spesautẽ quȩ uidet̃: non ẽ spes:
Qđ e nĩ uideo qͥs qͥd sꝑat : si autẽ qđ non unidemꝰ
sꝑamꝰ. ꝑ pacientiã expectamꝰ: Quã uisergo
bonũ aliquod sit corpꝰnrm̃ : tam̃ quã diu
mortale ꝓpt̃ peccatũ. quã diu indigens.
quãdu corruptibile. quã du. utamutabila
ut ne puncto qͥdẽ tẽporis consistat inse: ꝓcul
dubio tale ẽ. ut optemꝰ redẽ ptionẽ illius qͣsitali.¬
quando nontale. sed qualeerit aliquando :
Quale idem apłs dicit alio loco: oportet cor¬
ruptibile hoc induere corruptionẽ & mor¬
tale hoc induere in mortalitatẽ: Sedetiã
cũ fuerit tale corpꝰnrm. corpꝰiã cȩleste & spi¬
ntale corpꝰangłicũ in societate angłorũ :
nec sic dabit consiliũ animȩ: Sẽꝑenĩ corpꝰ.
uilis excellentis simocorpore excellentior
inuenit᷑ : Ne uobis hoc quasi mirabi le uidea¬
t̃ꝰ qr & uilis anima quȩ libet peccatrix meli¬
or .ẽ qͥlibet magno & p̃stantissimo corpore :

Expanded text:
 spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Quamvis ergo bonum aliquod sit corpus nostrum; tamen quamdiu mortale propter peccatum, quamdiu indigens, quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . Sed etiam cum fuerit tale corpus nostrum, corpus jam coeleste et spirituale, corpus angelicum in societate Angelorum, nec sic dabit consilium animae. Semper enim corpvilis excellentissimo corpore excellentior invenitur. 4. Nec vobis hoc quasi mirabile videatur, quia et vilis anima quaelibet peccatrix melior est quolibet magno et praestantissimo corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥfecit ista quȩ laudas : ĩa ergo diu
occupata uicisti : & desideriorũ diuer¬
sitate uerberata portas plagas saucia.
diuisa ꝑ amores multos. ubiq inqͥȩta.
nus quã secura : colligere ad te ipsã. Iuicqͥd
tibi foris placebat: quȩ requẽ habeat auc¬
torẽ : Nihil melius interroga. uerbigrã.
quã hoc & illud: aurũ. argentũ. animalia

Expanded text:
est ille qui fecit ista quae laudas? Jam ergo diu est ille qui fecit ista quae laudas? Jam ergo diu occupata vixisti, et desideriorum diversitate verberata, portas plagas, saucia, divisa per amores multos, ubique inquieta, nusquam secura; colligere ad te ipsam: quidquid tibi foris placebat, quaere quem habeat auctorem. Nihil melius in terra, verbi gratia, quam hoc et illud: aurum, a
Abbreviated transcription (Latin):
quã carnẽ & animã : Totꝰ homo hoc ẽ sp̃s
& caro : Anforte ipsa anima sibidicit
& sibi qͦdã modo imperat. & se ex hortat᷑
atq excitat: qͥb: dã enĩ ꝑturbationib
ex quadã sui parte fluitabat: ex quadã
uero parte quã uocant m̃tẽ rationalẽ
illã qua cogitat sapientiã in herens dnõ
iã & suspirans in illũ anima. aduercit
quasdã suas inferiores partes ꝑ turbari
motib: scłarib: & cupiditate quadam
terrenorũ desideriorũ ire in exteriora.
relinquere interiorẽ dm̃ : reuocat se
ab exteriorib: in interiora. ab inferio¬
rib: ad superiora & dicit: lauda anima
mea dnm. uid tib placet in scło : qͥd ẽ
qđ uis laudareꝰ: qͥd ẽ qđ uis amare :
quacũq: corporeis sensib: conuerteris
occurrit tͥcȩlũ occurrit tͥ terra: Id
amas interra . terrenũ ẽ : Quic qͥdamas
& incȩlo. corporeũ .ẽ. VUbiq amas
& ubiq: laudas : Quomodo ẽ. laudandꝰ

Expanded text:
quam carnem et animam: totus homo hoc est, spiritus quam carnem et animam: totus homo hoc est, spiritus et caro. An forte ipsa anima sibi dicit, et sibi quodam modo imperat, et se exhortatur atque excitat? Quibusdam enim perturbationibus ex quadam sui parte fluitabat; ex quadam vero parte, quam vocant mentem rationalem, illam qua cogitat sapientiam, inhaerens Domino jam et suspirans in illum, animadvertit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus saecularibus, et cupiditate quadam terrenorum desideriorum ire in exteriora, relinquere interiorem Deum: revocat se ab exterioribus ad interiora, ab inferioribus ad superiora, et dicit, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quid tibi placet in saeculo? Quid est quod vis laudare? quid est quod vis amare? Quacumque corporeis sensibus te converteris, occurrit tibi coelum, occurrit tibi terra: quod amas in terra, terrenum est; quidquid amas et in coelo, corporeum est. Ubique amas, et ubique laudas: quomodo laudandus
Abbreviated transcription (Latin):
tanta ẽ. eiꝰ grã: ut dicat homo iste᷑. lauda
animamea dñm : Iuis potest laudaredm̃:
sidiceret te ipsã lauda: fortasse deficeret:
lauda inqͥt dnm̃: conare pietatis affectũ defi¬
cies in laudib eiꝰ: Expeditt̃ deficere laudando
dm̃. quãpficere laudandotẽ: Cũ eñi laudas
dm̃ : non explicas qđ uis: Extenditur
in interiora cogitatiotua: Ipsa extensio:
capatiorẽ tefacit eiꝰ quẽ laudas : Iuisergo
ẽ ut dicere cȩperã. qͥ dicit. lauda anima
mea dnm̃ : caro ñ dicit: Sed licet corpꝰ
angłicũ inferius ẽ. quã anima consiliũ
superioridare ñ potest : Infelixẽ ipsa
anima : sia corpore expectat consilium
Caro bene obȩdiens: famula .ẽ. animȩ.
Illa regit: hȩcregit᷑: Illa imꝑat: ista famu¬
lat᷑ : quando potest caro dare hoc consiliũ
animȩ : qͥsiẽ ergo qͥdicit. lauda animamea
dnm̃ : nihil inuenimꝰ amplius in homine :

Expanded text:
tanta est ejus gratia, ut dicat homo iste, «Lauda, tanta est ejus gratia, ut dicat homo iste, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quis potest laudare Deum? Si diceret, Teipsam lauda, fortasse deficeret: «Lauda,» inquit, «Deum.» Conare pietatis affectu, deficies in laudibus ejus. Expedit tibi deficere laudando Deum, quam proficere laudando te. Cum enim laudas um, et non explicas quod vis, extenditur in interiora cogitatio tua; ipsa extensio capaciorem te facit ejus quem laudas. 5. Quis ergo est, ut dicere coeperam, qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Caro non dicit. Sit licet corpus angelicum, inferius est quam anima; consilium superiori dare non potest. Infelix est ipsa anima, si a corpore exspectat consilium. Caro bene obediens, famula est animae; illa regit, haec regitur; illa imperat, ista famulatur: quando potest caro dare hoc consilium animae? Quis est ergo qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Nihil invenimus amplius in homine,
Abbreviated transcription (Latin):
quare laudatũ ẽ  qr iã purgatũ .ẽ : ut me¬
lius eẽ ñ possit : Itẽ dicis equũ optimum.
& hominẽ pessimũ. Tam̃ ȩquo laudato.
p̃ponis hominẽ uituperatũ: Sienĩ interro¬
geris ex his duob: qͥd sit melius res ponsurus es
homo ñ meritis. sed natura : In artibus dicis
optimũ sutorẽ Merbigrã. & rep̃hendis
aliquẽ iuris peritũ : qđ multas lege signoret:
Sutorẽ laudasti: iuris peritũ rep̃hendisti:
Ex histam̃ duob: quȩ re qͥd sit melior. In pe¬
ritior iuris peritꝰ ꝑfecto sutori p̃ponit᷑
resuituperatas p̃ponimꝰ reb laudatis:
Natura animȩ p̃stantior ẽ : quã natura cor¬
poris: excellitmultũ : resspiritalis est:
Res in corporea ẽ. uicina ẽ. substantiȩ dĩ:
inuisibile quiddam ẽ : Regit corpꝰ: mouet
m̃bra: dirigit sensus p̃parat cogitationes.
ex serit actiones : capitrerũ infinitarum
laudib animȩ : & sinanimȩ laudib defi¬
cit᷑: quȩ laus ẽ. eiꝰ qͥanimã condidit : & tam̃

Expanded text:
 ita purgatum est, ut melius esse non possit. Item dicis equum optimum, et hominem pessimum; tamen equo laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura. In artibus dicis optimum sutorem, verbi gratia, et reprehendis aliquem jurisperitum, quod multas leges ignoret; sutorem laudasti, jurisperitum reprehendisti: ex his tamen duobus quaere quis sit melior; imperitior jurisperitus perfecto sutori praeponitur. res vituperatas praeponimus rebus laudatis. Natura animae praestantior est quam natura corporis, excellit multum; res spiritualis est, res incorporea est, vicina est substantiae Dei. Invisibile quiddam est, regit corpus, movet membra, dirigit sensus, praeparat cogitationes, exserit actiones, capit rerum infinitarum laudibus animae? Et si in animae laudibus deficitur, quae laus est ejus qui animam condidit? Et tamen