comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a legẽ cua ñ su oblitꝰ Esse peccatoꝵ funes ꝑisuã docem̃ di¬
cente Veqͥligant peccata tanꝗͣ funũ longũ. MAeo ofa¬
nis explurimis minimis crescentis in multũ peccata sc̃p
utanqͣ longũ funẽ tendentib: Sunt etiã hȩe delictoꝵ um
eula de qͥb in puerbis scriptũ ẽ. Iasciis suoꝵ peccatoꝵ
unꝰquisq estringit᷑ Stringit enĩ nos atq alligat
queos p̃tendens qđ aut̃ lig& in euangeliis cognouimꝰ cũ dicit᷑
hancaut̃ filiã abrahȩ ligauit satanas annis decẽ & octo Ligat
om̃iũ uitioꝵ genere ebrietatis c̃suetudine uoluptatũ desideri¬
is infto elitatis piaculo. Sed int̃ hos funiũ laqueos ñ ẽ ad mit¬
tendalegis obliuio Prȩparatos enĩ eẽ nos c̃uenit ut abhis la¬
ques si quando circũ ligent exuam᷑ ut legisdi om̃ĩ tẽperecor¬
dem̃ Et recordat᷑ plane ꝓpħa : dicñs Media nocte surge¬
bã ad c̃fitendũ tͥ suꝑ iudicia iustificationis tuȩ Nonua

Expanded text:
 legem tuam non sum oblitus. esse peccatorum funes per Esaiam docemur dicentem: , qui ligant peccata tamquam funem longum, modo funis ex plurimis minimis crescentis in multum peccata semper tamquam longo fune tendentibus. sunt etiam delictorumur, de quibus in prouerbiis scriptum est: u in cui i S suorum peccatorum unusquisque constringitur. stringit enim nos atque alligat queos . quod autem liget, in euangeliis cognouimus, : hanc autem filiam ligauit satanas annis decem et octo. ligat igitur omni uitiorum genere, ebrietatis consuetudine, uoluptatum desideriis, infidelitatis piaculo. sed inter hos funium laqueos non est admittenda legis obliuio. praeparatos enim esse nos , ut ab his laqueis, si quando circumligent. exuamur, ut legis dei omni tempore recordemur. Et recordatur plane propheta dicens: media nocte surgebam ad confiten
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ spero Naturȩ humane ẽ ut cũ id qđ desiderat ñ
potest obtinere ꝑ desiderii iugẽ cupiditatẽ animi defectione
teneat᷑ Et hoc nossẽ ex ipsis affeccionis nrȩ motib promptũ ẽ
inquantã animi de feccionẽ eoꝵ qͦs desideramꝰ expectatione redi¬
gam Ropha itaq cui expectatio om̃s ad dm̃ ẽ cui om̃e inmanta¬

Expanded text:
us. --Naturae humanae est, ut cum id quod desiderat non potest obtinere, per desiderii jugem cupiditatem animi defectione teneatur. Et hoc nosse ex ipsis affectionis nostrae motibus promptum est, in quantam animi defectionem, eorum quos desideramus exspectatione, redigamur. Propheta itaque, cui exspectatio omnis ad Deum est, cui omne in manda
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ ext̃ra spetiei corporis naturȩq primordiũ ẽ. Et qr uel
locutꝰ ds̃ ad alterũ intelligit᷑ cũ dic̃ faciamꝰ hominẽ ut tri¬
plex cognoscit᷑ hominis facti p̃formatiq ꝑfectio cũ & fit
ad imaginẽ dĩ & format᷑ et̃ra & in spiratione sp̃s inuiuen¬
tẽ animã cõmouet᷑ id circo manib: se factũ ⁊ formatũ ñ ma¬
nutantũ ꝓpha testat᷑ qr in constitutione sua ñ solitarii
tantũ ⁊ eadẽ triplex fuisse docet᷑ oꝑatio. Etqr istuo sciat p¬

Expanded text:
is naturaeque primordium est. Et quia vel locutus ad alterum Deus intelligitur cum dicit, Faciamus hominem; vel triplex cognoscitur hominis facti praeformatique perfectio: cum et fit ad imaginem Dei, et formatur e terra, et inspiratione spiritus in viventem animam commovetur: idcirco manibus se factum et formatum, non manu tantum Propheta testatur, quia in constitutione sua non solitarii tantum, et eadem triplex fuisse docetur operatio. 9. Humana
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. c̃tinentiũ ocuł captiosos. Scit turpes corpoꝵ cupiti¬
tates affectublandȩ uoluptatis irrepere Scit cȩtã uitioꝵ ge¬
nera illecebrosis aditib ingruere Nouit etiã plurimis
se irreligiosoꝵ odiis subiacere. & obp̃dicationẽ dĩ pietatisq
doctrinã uariis ꝑsequentiũ contumeliis ẽẽ uexandũ : Ne
igit᷑ trbaritot & tantis insidiis ingruentib possit contra
om̃a se hȩc fidei excidia p̃parauit dicns Parat su & nonsũ tur¬
batꝰ ut custodiã mandata tua. Habet parẽ beatꝰ apłs huiꝰ p̃pa¬
rationis suȩ fidutiã dicens Quis nos separabit a caritate
xp̃ tribulatio anangustie aut passio anfames aut nudi¬
Confido enĩ : qr neq mors neq uita neq angli neq po¬
tescates neq p̃sentia neq futura neq uirtͦ neq aliro¬

Expanded text:
esse continentium oculis captiosos. scit turpes corporum cupidiesse continentium oculis captiosos. scit turpes corporum cupiditates adfectu blandae uoluptatis inrepere. scit cetera uitiorum genera inlecebrosis aditibus ingruere. nouit etiam plurimis se inreligiosorum odiis subiacere et ob dei pietatisque doctrinam uariis persequentium contumeliis esse uexandum. ne igitur turbari tot et tantis insidiis ingruentibus posset, contra omnia se fidei excidia praeparauit dicens: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. Habet parem beatus apostolus rationis suae fiduciam, dicens: Quis nos separabit a caritate Christi? Tribulatio, an angustiae, aut passio, aut fames, aut nudiConfido enim, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque potestates, neque praesentia, neque futura, neque virtute
Abbreviated transcription (Latin):
pedẽ contulit. scilic& ꝑ spectis om̃ib: humanȩ oꝑationis ui¬
is postꝗͣ qͥd eẽt sibi utile cogitauit. fidei suȩ pedẽ intesti¬
monia diuina detrorsit. Cogitatio enĩ nihil potest subi¬
tũ nihil norũ nichil in opinatũ ꝑtimescere. cũ de consilii
sententia om̃a quȩ acciđe solent sꝑant᷑ p̃finiunt᷑ ad eunt᷑
Et io consequenti uersu docet᷑. Postea enĩ quã uias suas ꝓpħa
cogitauerat & pedẽ adtestimonia dĩ c̃uerterat : libere
loquit᷑ Paratꝰ sũ & non sũ turbatꝰ : ut custodiã mandata tua
Qui ad aliqͥd p̃parat᷑ longo usu adio inqͦ ei ẽ meditatio p̃pa¬
rat᷑ ne eũ dep̃positi sui sententia negligentẽ & in cautũ
uis aliq repentinȩ turbationis excũtiat. Prophã itaq:
nouit . eẽ plurima scłi scandala. Nouit insidiantes : eẽ
abitionẽ głȩ scłaris. Nouit occursꝰ lasciuentiũ feminaꝵ

Expanded text:
pedem contulit: scilicet perspectis omnibus humanae operationis vipedem contulit: scilicet perspectis omnibus humanae operationis viis, postquam quid esset sibi utile cogitavit, fidei suae pedem in testimonia divina detorsit. Cogitatio enim nihil potest subitum, nihil novum, nihil inopinatum pertimescere, cum de consilii sententia omnia quae accidere solent sperantur, praefiniuntur, adeuntur. Et id consequenti versucogitauerat et pedem ad testimonia dei conuerterat, libere loquitur: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. qui ad aliquid praeparatur, longo usu ad id, in quo ei est meditatio. praeparatur, ne eum de propositi sui sententia neglegentem et incautum uis aliqua repentinae turbationis excutiat. propheta itaque nouit esse plurima saeculi scandala. nouit insidiantes esse hambitionem gloriae . nouit occursus lasciuientium feminarum
Abbreviated transcription (Latin):
Miserere mei. Scit enĩ neminẽ sine peccato eẽ qͥuiuat: & om̃s
in carne sitos miscđia dĩ egere. Officii aut̃ sui de uotionisq
ñ inmemor ẽ cũ ait Scđm eloquiũ tuũ . Fius sclic& eloquii
qͦ & peccatorib pę̧nã deñtiat & inse credentib: uitȩ ȩ̃t̃ nȩ
beatitudinẽ pollicet᷑. De hinc seqͥt᷑. Quia cogitaui uias mo¬
as & auerti pedes meos intestimonia tua. E his quȩ ꝓ¬
pheca segerere uł gessisse cõmemorat : qͥd nos qͦq facere
oporteat docet Vias enĩ suas cogitat. & cogitats his pedẽ in
testimonia dĩ refert. Nichil egit qđ ñ antea cogitatione
ꝑ uoluerit. Non linguã in officiũ suũ mouit ñ pedẽ in ali¬
qđ qđ acturꝰ eẽt. opꝰ ꝓtulit. ñ manũ ad agendũ aliqͥd exe¬
ruit nisi antea suꝑ his omĩb: cogitassec: & cũ oꝑationem
atq effectũ cogitatio reb attulerit Vidit gͥ antea om̃s ui¬
tȩ suȩ uias & cũ placentẽ sibi ac ꝓbabilẽ reperie tñc in eã

Expanded text:
Miserere mei. Scit enim neminem sine peccato esse qui vivat, et omnes in carne sitos misericordia Dei egere. Officii autem sui devotionisque non immemor est, cum ait: secundum eloquium tuum; ejus scilicet eloquiiin se credentibus uitae aeternae beatitudinem pollicetur. Dehinc sequitur: quia cogitaui uias meas et auerti pedes meos in testimonia tua. ex his, quae propheta se gerere uel gessisse commemorat, quid nos quoque facere oportestimonia Dei refert. Nihil egit, quod non antea cogitatione pervolverit. Non linguam in officium suum movit, non pedem in aliquod quod acturus esset opus protulit, non manum ad agendum aliquid exseruit, nisi antea super his omnibus cogitasset, et cum operationem atque effectum cogitatio rebus attulerit. Vidit igitur antea omnes vitae suae vias: et cum placentem sibi ac probabilem reperit, tunc in eam
Abbreviated transcription (Latin):
uhuare de douonts dtacei ait. Cognouidñe qr eqͥtas iudi¬
ciatur a uo humiliastime Nonsine ciuea se sclrastiet
en bulationi. subditũ nonsine causa passonib. ꝑmisum
ñ sine causa iniurus humiliatũ sed adhumanoꝵ uitioꝵ ex¬
pianda peccata ex iustis se acueris dĩ iudiciis humiliationi. eẽ
subiectũ. Sed qx in his passionib ex ȩqͥtate diuini iudicii uerset᷑
exhorcationẽ p̃sentiũ humiliationũ exmiscđia dĩ dep̃cat᷑ quia
humana infirmitas impar sit tolerantiȩ passionũ : dicens : fiat
miscđia tua ut exhortet᷑ me. scđm eloquiũ tuũ seruo tuo. Sed
meminit bonũ sibi. ẽẽ humiliari bonũ sibi eẽ pasfionib: subdi
& ea om̃a a quib: uexat᷑ purgationẽ sibi t̃renoꝵ eẽ uitiorũ Non
scđia dĩ adhortatio intribulatione p̃stet᷑. Optatgͦ diutino plio
in inscorporis sui in firmitatib: militare : optat longo certamine
dĩ sꝑat ut tribulatꝰ licet ⁊ afflictꝰ diuinȩ adhortationis auxi¬

Expanded text:
uriae et doloris. ita enim ait: cognoui, domine, quia iudicia tua, et uere humiliasti me. non sine causa se scilicet esse tribulationibus subditum, non sine causa passionibus permissum, non sine causa per iniurias humiliatum, sed ad humanorum uitiorum expianda peccata ex iustis se ac ueris dei iudiciis esse subiectum. Sed quia in his passionibus ex diuini iudicii uersetur, exhortationem praesentium humiliationum ex misericordia dei deprecatur, quia humana infirmitas inpar sit tolerantiae passionum: fiat misericordia tua, ut exhortetur me secundum eloquium tuum seruo tuo. sed meminit bonum sibi esse humiliari, bonum sibi esse passionibus subdi, et ea omnia, quibus uexatur, purgationem sibi terrenorum esse uitiorum. non sericordia Dei adhortatio in tribulatione praestetur. Optat ergo diutino praelio in his corporis sui infirmitatibus militare: optat longo certamine isericordia Dei sperat: ut tribulatus licet et afflictus, divinae adhortationis auxi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad p̃sens ꝑtin& tẽpus futurȩ aut̃ spei ꝓpħa ñ immemor ẽ di¬
cens Vemant michi miserationes tuȩ & uiuã r lex tua me¬
dicatiomea ẽ Naturȩ corporalis infirmitas egec miseratio¬
nib di. Neq enĩ beatȩ illiꝰ uitȩ ȩt̃nitatẽ conseqͥ merito suo
enĩ nrm̃ hoc qđ nc̃ uiuit uicã audebit existimare. Nunc enĩ
incorpore mortis sumꝰ paulo dicente. Quis me lib̵abit decor¬
pore mortis huiꝰ : et hoc ipsũ eooẽ hoç ꝓpħa testante ita Et tou
pul uere mortis deduxstime Vera enĩ uita nr̃a cũ xp̃o abscon

Expanded text:
est dicens: ueniant miserationes , et uiuam: quia lex tua meditatio mea est. naturae corporalis infirmitas eget miserationibus dei. neque enim beatae illius uitae consequi merito suo enim nostrum hoc quod nunc vivit, vitam audebit existimare. Nunc enim in corpore mortis sumus, Paulo dicente: Quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Et hoc ipsum eodem hoc propheta testante ita: Et in pulverem mortis deduxisti me . Vera enim vita nostra cum Christo absconsa
Abbreviated transcription (Latin):
& disciplinã & scientiã doceme. Bonitatẽ suꝑiꝰ confessus ẽ.¬
erga se factã. Q uomͦ hanc qͦsi ignorans doceri sep̃cat᷑ nisi
qđ eñ fuit ex fideiẽfessione graculatio cũ qeqͥd illuo fircora
inse ad ẽe bonũ credidit. nc̃ uͦ ẽ ꝑ naturã humanã ignoran
ms causa cũut doceat᷑ orat: Sed eã bonitatẽ uult discere cu
disciplina sit iuneta Disciplina eñi necessariũ c̃ seuertio uus
officuetcatnar uentis ⁊ iutia corrigentis Coretenouuu
tuorũ magu affert inbonitatȩ ꝓfectũ. Bonagͦ eseueraniti
disciplina sedadhuc eã ꝓpħa ignorat. Nonem̃ cantubientuoe¬
suȩ ostendens cũbonitatẽ ⁊ disciplina quã nonduscatono
bonai sibi ado et fateat descentia aut locisplurimus admonu¬

Expanded text:
et disciplinam et scientiam doce me. Bonitatem superius confessus erga se factam: 332 quomodo hanc quasi ignorans doceri se precatur? Nisi quod tunc fuit ex fidei confessione gratulatio, cum quidquid illud fieret in se, id esse bonum crtiae causa, cum ut doceatur orat. sed eam bonitatem uult discere, cui disciplina sit iuncta. disciplinam enim necesse est esse seueritatis officium peccata arguentis et uitia corrigentis. correctio uero uitiorum magnum adfert in bonitate profectum. bona ergo est seueritatis disciplina, sed adhuc eam psuae ostendens, cum bonitatem et disciplinam, quam nondum sciat, tamen bonam sibi a Deo esse fateat
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. nichil aliud in eo ꝗͣ doctrinã humanȩ uitȩ c̃tineri ꝑ quã
ad cognitionẽ dĩ ipsis tanq paruuli litt̃arũ elem̃tis erudire¬
mͣ. Ix ꝑsona enĩ sua nos ꝓpħa c̃firmat qͣlit̃ in om̃i genere
diuimi officii uersari nos oportet . ut ꝑ disciplinã adeptȩ insti¬
tutionis fidei ordinẽ teneremꝰ ut ipso illo primo none luterȩ
uersu docet᷑ Ita enĩ dicit᷑. Bonitatẽ fecisti cũ seruo tuođ scđm
uerbũ tuũ Et forte qͥdã existimabunt de scđis reb ꝓpham̃
locutũ : dõq grãm ob ea quȩ sib ꝓsꝑe acciderant reculisse
Sed nouit etiã in aduersis reb grãm dõ. ẽẽ. referendã. Scit
in om̃ĩ passione actribulationẽ eũ cuiꝰ iudicio hȩc in gruunt
gratulationib: honorandũ . Scit diligentẽ cẽ medicũ putrib
uulnerũ sinib: ñ parcentẽ. Meminit piã eẽ patrũ in filios
seuericatẽ arguise ꝑ tẽptationes ac ꝓbari ꝑpatientiã dõ op¬

Expanded text:
eo quam doctrinam humanae contineri, per quam ad cognitionem dei ipsis, tamquam paruoli, litterarum elementis erudiremur. ex persona enim sua nos propheta confirmat, qualiter in omni genere diuini officii uersari nos oporteret, ut per disciplinam adeptae institutionis fidei ordinem teneremus, ut ipso illo primo nonae litterae uersu docetur. ita enim dicitur: bonitatem fecisti cum seruo tuo, domuerbum tuum. et forte quidam existimabunt de secundis rebus prophetam locutum deoque gratiam ob ea, quae sibi prospere acciderint, rettulisse. sed nouit etiam in aduersis rebus gratiam deo esse referendam; scit in omni passione ac tribulatione eum, cuius iudicio ingruunt, gratulationibus honorandum. scit indiligentem esse medicum putribus uulnerum sinibus parcentem. meminit piam esse patrum in filios seueritatem. argui se per temptationes ac probari per patientiam a deo op
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ ẽ. Quitiment te uidebunt me ⁊ lȩcabunt᷑ qr in uerba tua
speraui. Consuecudo impioꝵ ẽ ut conspectis religiosis uiris
tristes sint Oderit enĩ nec esse ẽ ebriosus sobriũ continentẽ
non sustinet. Contra uͦ ad conspectũ uiri fidelis religiosi om̃r
quib di timor ẽ lȩant᷑ ⁊ ul solo corporeȩ contẽplattonis iusu
qradi lant᷑ modo auiũ herbarũq quarundã quȩ uuse cantũ se con¬

Expanded text:
e: qui timent te, uidebunt me et , quia in uerba tua speraui. consuetudo impiorum est, ut conspectis religiosis uiris tristes sint. oderit enim necesse est ebriosus sobrium, continentem non sustinet. contra uero ad uiri fidelis religiosi omnes, quibus dei timor est, et uel solo corporeae contemplationis uisu gratulantur modo auium herbarumque quarundam, tantum et mo
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ & pat̃ dm̃ nr̃i ihũ xp̃i pat̃ miserationũ ⁊ ds̃ om̃is ex horta¬
tionis qͥ exhortat᷑ nos in omĩ tribuilatione : Et adhortationẽ
ꝑtẽptationes eũ qͥ in se credit examin& : atq: idõ subiecit¬
Scđm uerbũ tuũ seruotuo id ẽ scđm eã ꝓmissionẽ qͣ spoponde¬
rit se tribulatos in passionib: ñ relicturũ. Dix̃ enĩ in eũgelus
Cũ gͦ tradent uos nolite cogitare quomodo aut qͥo loquamin.
dabit᷑ enĩ uob in illa hora qͥo loqmini Non enĩ uos estis quilo

Expanded text:
 nostri Iesu , pater miserationum et deus omnis exhortationis, qui exhortatur nos in omni tribulatione. et adhortationem per temptationes eum, qui in se credat, examinet; atque ideo : secundum uerbum tuum seruo tuo, id est secundum eam promissionem, qua spoponderit se tribulatos in passionibus non relicturum. dixit enim in euangeliis: cum ergo tradent uos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquamini: dabitur enim
Abbreviated transcription (Latin):
iuersȩ creationis & ꝓpriȩ deco ante ⁊ tractat᷑ ⁊̃ c̃firmat᷑ uef¬
At cũ cȩtã sine qͦdã consilii sententia eẽ sint iussa hab& gͦ
primũ hanc origo hominis dignitatẽ qđ e ꝓpriũ fuit dese an¬
te tracari. Uerũ ⁊ in hoc p̃senti ꝓphetico dicto ingens huma¬
nȩ originis priuilegiũ continet᷑ Non enĩ manꝰ dñi peccora
& a quatilia ⁊ uolatilia fecer̃ : Nus ꝗͣ istuo scripturȩ tratnter̃
ł gregiũ hoc itaq ⁊ p̃clarũ in homine ẽ qr acetis digluco le¬

Expanded text:
ationis: et proprie de eo ante tractatur et confirmatur, ut fiat, cum cetera sine quadam consilii sententia esse sint iussa. habet ergo primam hanc origo hominis dignitatem, quod ei proprium fuit de se ante tractari. Verum et in hoc praesenti prophetico dicto ingens humanae originis priuilegium continetur. non enim manus domini pecora et aquatilia et uolatilia fecerunt: nusquam istud . tradiderunt. egregium hoc itaque et praeclarum in homine est, quia a ceteris dig
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ codices legentes & nos ita opinabam᷑ uersũ qͥ
octauȩ litere pͥmꝰ ẽ id.ẽ. hunc portio mea dñs insuꝑro¬
rib septimȩ litȩ̃ octo uersib: ẽtineri : qr ita in latinis codi¬
cib atq etiã inñ nullis grecis scriptũ c̃tinebat᷑. Et sane abso¬
lutior sensꝰ uidebat᷑. Sed scđm hebreos em̃datũ a pđ grecos
psalmoꝵ librũ legentes : inuenimꝰ hñc uersũ ñ sept̾imȩ lit¬
terȩ nouissimũ eẽ sed occauȩ primũ. Itaq scđm hanc cogni¬
tionẽ : nos qͦq tractare de eo aggressi sumꝰ. Cȩpit enĩ ita¬
Portio mea dñs dixi ut custooiã Cegẽ tuã Rarus qͥsq ẽ cui
istaftoutia sit ut portionẽ suã cẽ dnm̃ audeat dicere Reñ
nos abitio detineat sicura pecuniȩ occupet si illecebre libi¬
dinũ capiant si negotia rerũ familiariũ demorent᷑ portio
nobds nerit sȩculã riũ curarũ atq uitioꝵ possessione deten¬
tis Morsescũ iussus eẽt portiones incolatꝰ discribuere duo¬

Expanded text:
morum codices legentes et nos ita opinabamur, versum qui octavae litterae primus est, id est hunc, Portio mea Dominus, in superioribus septimae litterae octo versibus contineri: quia ita in latinis codicibus atque etiam in nonnullis graecis scriptum continebatur: et sane absolutior ita sensus videbatur. Sed secundum Hebraeos emendatum apud Graecos Psalmorum librum legentes, invenimus hunc versum non septimae litterae novissimum esse, sed octavae primum. Itaque secundum hanc cognitionem nos quoque tractare de eo aggressi sumus. 2. Portio mea Dominus. Dixi ut custodiam legem tuam. Rarus quisque est, cui ista fiducia est, ut portionem suam esse Deum audeat dicere. Renunos ambitio detineat, si cura pecuniae occupet, si illecebrae libidinum capiant, si negotia rerum familiarium demorentur. portio nobis deus non erit curarum atque uitiorum possessione detentis. Moysi cum iussum esset portiones incolatus dis
Abbreviated transcription (Latin):
nis lum̃ hȩbetari sed ipsã głam uultꝰ morsi humam cor¬
poris oculos ñtulisse Sed nos ex desideriis humanis ꝓphe
desideria metiam̃ Ad egressus regũ qͣnta expectationis
stis sp̃s capacẽ uirũ existimalimꝰ uelle. qͣnto desiderii ardo¬
re cupere ut dm̃ cernat qͥipsã illã in uisibilẽ maiestatẽ ꝑ
hasangłoꝵ claritates & phanc morsi głam meciat᷑ & seut¬

Expanded text:
nis lumen hebetari, sed ipsam gloriam uultus Moysi humani cornis lumen hebetari, sed ipsam gloriam uultus Moysi humani corporis oculos non tulisse. Sed nos ex desideriis humanis prophetae desideria metiamur. ad egressus regum quanta expectationis stis spiritus capacem uirum existimabimus uelle? quanto desiderii ardore cupere, ut deum cernat, qui ipsam illam inuisibilem maiestatem per has angelorum claritates et per hanc Moysi gloriam metiat
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ Seqͥtur de indẽ Dep̃catꝰ sũ faciẽ tuã in toto corde meo
miserere mei scđm eloquiũ tuũ. Morsen dep̃catũ memini¬
mꝰ ut dm̃ uideret Et forte cognata p̃ci eiꝰ. ꝓpħȩ huiꝰ oratio
existimabit᷑ sed adõ meminit dictũ. Nemo hominũ uidebit
faciẽ meã & uiuet . Ergo qđ negatũ morsi meminerit. id
concedi sibi postulat: Sed licet rursũ dicto euangelico
aterior sit : meminit tam̃ hanc fidei beatitudinẽ resi¬
Itaq cũ inlege sciat dictũ qđ nemo faciẽ dĩ uideat & ui¬
ua & ex euangelica beatituoine ñ abigat om̃s mundocor¬
de dm̃ eẽ iusuros ꝑfecte modestiȩ tẽꝑam̃to cupioitatẽ
desiderii sui elocutus ẽ dicñs Dep̃catus sũ faciẽ cuã into¬
tocordemeo Scit nc̃ impossibile sibi eẽ. qđ nec oculus
uidit nec auris audiuit. nec incorhominis ascendit ut
uideat Scit in uisibilẽ eẽ. carnalib oculis : gloriã di
Meminit ñ dico ad angłorũ claritates hoc humanȩ uisio¬

Expanded text:
 faciem tuam in toto corde meo: miserere mei secundum eloquium tuum. Moysen deprecatum esse meminimus, ut Deum videret . Et forte cognata preci ejus Prophetae hujus oratio existimabitur. Sed a Deo meminit dictum: Nemo hominum videbit faciem meam, et vivet. Ergo quod negatum Moysi meminerit, id concedi sibi postulat? Sed licet rursum dicto evangelico anterior sit, meminit tamen hanc fidei beatitudinem reseItaque cum in lege sciat dictum, quod nemo faciem Dei videat, et vivat; et ex evangelica beatitudine non ambigat omnes mundo corde deum esse uisuros, perfectae modestiae temperamento cupiditatem desiderii sui elocutus est dicens: deprecatus sum faciem tuam in toto corde meo. scit nunc inpossibile sibi esse, quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit, ut uideat. scit inuisibilem esse carnalibus oculis gloriam dei. meminit, non dico ad angelorum claritat.es hoc humanae uisio
Abbreviated transcription (Latin):
minet Qđ sc̃s apłs ita intelligens loqͥt᷑ Nos inqͥt om̃sre¬
uelata facie głam di expectantes in eandẽ ipsã transfe
istis corporis oculis sciat eẽ toto istuo corde desiderit
& cuot portio dđs constoent̃ faciẽ eiꝰ dep̃cat᷑ quua qna¬
uis hominũ nemo uideat faciẽ dĩ & uiuat. tam̃ dm̃ omis
mundo corde uisuri s  E rgo miscđiã hanc adõ postulat
i sibi uidendȩ facieibeatituoo ẽtingat Et postulat num
ne ratione modoq pstanor. At enĩ Miserere me sedõ
oquiũ tuũ Sidei modestȩ uox ẽ misediã di ñ sedm pet¬

Expanded text:
nctus apostolus ita intellegens loquitur: nos, inquit, omnes reuelata facie gloriam dei expectantes in eandem ipsam transferistis corporis oculis sciat esse, toto istud corde desiderat. et est portio deus, confidenter faciem eius deprecatur: quia, quamuis nemo hominum uideat faciem dei et uiuet, tamen deum omnes mundo corde uisuri sunt. ergo misericordiam hanc a deo postulat, ut sibi uidendi faciem eius beatitudo contingat, et postulat non sine ratione modoque praestandi. Ait enim: miserere mei secundum eloquium tuum. fidei modestae uox est, misericordiam dei
Abbreviated transcription (Latin):
dtdirnas e racerbat in honorat ñ e ille cum̃tiũ dm̃ para¬
ceps quib: ñ sit cõpatiendis passionib: consorsi dmnudũ¬
om̃ili ⁊mtiued qlures sẽ tim̃tes dm̃. & cam̃ in obȩdientes
anio timori qͥo ẽ dĩ subdit sed uoluntatis suȩ ꝑuer sitas
ab obsecis di Auocat. Atq obio ñsuffeciss& ꝓplie dixis¬
sbidsparticeps su ego om̃iũ tim̃tũ te niĩ a ddli sc̃
icus todientiũ mandatatua Timorem̃ fide nosola
obellentent ⁊ metꝰ religionis in obsequela ẽ hoꝵtaq

Expanded text:
tur, exacerbat, inhonorat, non est ille timentium Deum particeps, quibus non sit in compatiendis passionibus consors. ntium te. plures sunt timentes deum et tamen inoboedientes: icio timori quidem dei subdit, sed uoluntatis suae peruersitas ab obsequiis dei . atque ob id non suffecisset prophetam dixisse: particeps sum ego omnium timentium te, nisi addidisset: et custodientium mandata tua. timor enim fidei in sola oboedientia est et metus religionis in obsequella est. horum
Abbreviated transcription (Latin):
stultã fec̃ ds̃scłi sapientiã. Quid enĩ in fioelib stultiꝰ ẽ. qui
p̃t̃ illũ cõmunẽ irreligiosoꝵ errorẽ etiã hoc adiciunt piaculi.
ut diuina scripturaꝵ eloqͥa putent ꝑfectȩ doctrinȩ carere
ratione : Et qr ꝓ impietate ingeniĩ sui diuinoꝵ dictoꝵ capa¬
ces eẽ ñ poss̃ ad contumeliã cȩlestiũ uerboꝵ ꝓexcusatione
hȩbitudinis suȩ ꝓrũpunt : dicentes nichil in hisrationabile
nidnl eẽ ꝑfectũ uolentes eaquȩ a sedicant᷑ sola eẽ erudita
assumere ipsi sibi audeat Mec mirũ ẽ si irreligiose de eis opi¬
nant᷑ quoꝵ pecudȩ hȩbitudinis mͦ intelligentiã ñ consequã
Verũ quã uis in eo sermone quẽ suꝑiꝰ habuimꝰ his qͥsa pientiã
dĩ sequunt᷑ cognitã dictoꝵ cȩlestiũ ꝑfectionẽ existimẽ ni

Expanded text:
ientiam. Quid enim infidelibus stultius est, qui praeter illum communem irreligiosorum errorem etiam hoc adjiciunt piaculi, ut divina Scripturarum eloquia putent perfectae doctrinae carere ratione? Et quia pro impietate ingenii sui divinorum dictorum capaces esse non possunt, ad contumeliam coelestium verborum pro excusatione hebetudinis suae prorumpunt, dicentes, nihil in his rationabile, nihil esse perfectum: volentes ea quae a se dicantur, sola esse erudita, assumere ipsi sibi audent. Nec mirum est, si irreligiose de eis opinantur: quorum pecuniae hebetudinis modo intelligentiam non consequuntur. Verum quamvis in eo sermone, quem superius habuimus, hi qui sapientiam Dei sequuntur, cognitam dictorum caelestium perfectionem existi
Abbreviated transcription (Latin):
so noct᷑naꝵ uigiliaꝵ otio animꝰ relaxeandꝰ  sed in orationib:
inde p̃cationib: inc̃fessionib peccatoꝵ occupantꝰ ẽ: & cũ
maxime corꝑis uitiis oportunitas dat᷑ tũ p̃cipuȩ eadẽ uitia
diuinȩ legis recordatione frangant᷑ Seqͥt᷑ deinde Hȩc mͥ
ẽ : ñ subito recurrens neq tẽporariȩ assũpta. sed sẽꝑ inse manens
& intra se qͦdã fidei oꝑe instituta. & obio ei facta: qͥ iustificati¬
ones exqͥsierit Vtile gͥ ẽ iustificationes dĩ sine aliqͣ tẽporis in

Expanded text:
in orationibus, in deprecationibus, in confessionibus peccatorum occupandus est: ut cum maxime corporis vitiis opportunitas datur, tum praecipue eadem vitia divinae legis recordatione frangantur. 7. Sequitur deinde,  facta est, id est, non subito recurrens, neque temporarie assumpta: sed semper in se manens, et intra se quodam fidei opere instituta: et ob id ei facta, quia justificatio
Abbreviated transcription (Latin):
sus omĩa eciã nouissima bona quȩ longe st̃ a sũmobono
ñ posst̃ eẽ nisi abipso sũmobono Omĩs gͦ sp̃s etiã muta¬
bilis & om̃e corpꝰ adõ. Et hȩc ẽ om̃is facta natura. Omis

Expanded text:
sus omnia etiam nouissima bona, quae longe sunt a summo bono, non possunt esse nisi ab ipso summo bono. omnis ergo spiritus, etiam mutabilis, et omne corpus a deo: haec est omnis facta natura. omnis
Abbreviated transcription (Latin):
omem plenitudinẽ dĩ. In hoc mys terio figura crucis ostenditur
Quienĩ qr uoluit mortuus ẽ. quomodo uoluit mortuus ẽ Non
frustra igit᷑ talegenꝰ mortis elegit. nisi ut in eo qͦq latitudinis huiꝰ
& longitũdims & altitudinis & ꝓfunditatis magiscer exister&¬
Nã latitudo ẽ in eo ligno qđ traensuersũ desuꝑfigit᷑. Hoc ad bona
oꝑa ꝑtin& : qr ibi extendunt᷑ manꝰ Longitudo in eo qđ ab ipso
ligno usq ad t̃rã conspicuũ ẽ Ibi enĩ qͦdã modo stat᷑ id ẽ ꝑsistitur
& ꝑseuerat᷑ qđ longanimitati tribuit᷑ Altitudo ẽ in ea lignipar¬
tequȩ ab illo qđ traensuersũ figit᷑ sursũ uersus relinqͥt᷑ hoc ẽ
ad capud erucifixi : qr bene sꝑantiũ suꝑna expectatio ẽ. lã uero
illuo exligno qđ ñ apparet qđ fixũ occultat᷑ unde tocũ illuo ex-¬

Expanded text:
omnem plenitudinem dei. In hoc mysterio figura crucis ostenditur. omnem plenitudinem dei. In hoc mysterio figura crucis ostenditur. qui enim, quia uoluit, mortuus est, quo modo uoluit, mortuus est. non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi in eo quoque latitudinis huius et longitudinis et altitudinis et profunditatis magister existerNam latitudo est in eo ligno quod transversum desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus; longitudo in eo quod ab ipso ligno usque ad terram conspicuum est, ibi enim quodammodo statur, id est persistitur et perseveratur, quod longanimitati tribuitur: altitudo est in ea ligni parte quae ab illo quod transversum figitur sursum versus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi, quia bene sperantium superna exspectatio est. Jam vero illud ex ligno q
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo. Sic̃ iã dixi in bonis oꝑib: qͥb. beniuolentia porrigit᷑ usq
ad diligendos inmicos ẽ. latitudo Et longitudo ut longanimi¬
tate ꝓhac latitudine molestiȩ tolerent᷑ Et altitudo: ut̃ phiset̃¬
unde gratuita gr̃a dĩ scđm secretũ & abditũ uoluntatis eiꝰ existit
bi enĩ radicatĩ ibi fundati sumꝰ. Radicati ꝓpt̃ agriculturã. fun¬
dat ꝓpt̃ ȩdificationẽ. Quȩ qm̃ ñ ẽ ab homine dic̃ alio loco idẽ apbs
Di agri cultura estis dĩ ȩdificatio estis. Hoc toũ agit᷑ cũ in hac nr̃a
peregrinatione fideles ꝑ dilectionẽ oꝑant᷑ Infuturo aut̃ scło
ꝑfecta & plena caritas sine ulla maloꝵ tolerantia ñ fioe cre¬
dit qđ ñ uidet nec spe desidat qđ ñ tenet sed in ȩtnũ ueritatis
in cõmutabilẽ speciẽ contẽplabit᷑. Cuiꝰ sine fine quietũ opꝰerit
laudare qđ amat & amare qđ laudat. De hac conseq̃nt̃ dicit
Scire etiã suꝑ eminentẽ scientiã caritatis xp̃i. ut impleamini in

Expanded text:
tiam jam dixi, in bonis operibus quibus benevolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos; et longitudo, ut longanimiter pro hac latitudine molestiae tolerentur; et altitudo, ut pro his aeteunde gratuita gratia Dei secundum secretum et abditum voluntatis ejus existit. Ibi enim radicati, ibi fundati sumus; radicati propter agriculturam, fundati propter aedificationem. Quae quoniam non est ab homine dicit alio loco cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectionem operatur. in futuro autem saeculo perfecta et plena caritas sine ulla malorum tolerantia non fide credit, quod non uidet, nec spe desiderat, quod non tenet, sed in aeternum ueritatis incommutabilem speciem contemplabitur, cuius sine fine quietum opus erit laudare. quod amat, et amare, quod laudat. de hac consequenter dicit: Scire etiam supereminentem scientiam caritatis Christi, ut impleamini in
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ Neq enĩ fruscra ita distineti st̃ ut de pauꝑib supdiceret᷑ edent̃ pau¬
pes & saturabunt᷑ hcuͦ manducauer̃ & ad orauer̃ om̃s diuites t̃rȩ. Et ipi
ad orant tantũ ñ etiã saturant᷑ qm̃ ñ imitant᷑ Manducantes enĩ pau¬

Expanded text:
diceretur: Edent paudiceretur: Edent pauperes et saturabuntur, hic uero: Manducauerunt et adorauerunt omnes diuites terrae. et ipsi adorant tantum, non etiam saturantur, quoniam non imitantur. manducantes enim pau
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. humiliũ caritate flagrantiũ ñ suaquȩrentiũ sed sc̃oꝵ societa¬
te gaudentiũ hoc primitꝰ in apłis faccũ ẽ. Sed laudando dm̃ id ẽ p̃¬
Addnm̃ uniũsi fines t̃rȩ łtadorabñt in c̃ispeccueiꝰ. uniũsȩ familiȩ gentiũ¬
qm̃ dñi ẽ regnũ & i se dominabit᷑ gentiũ. Ille irrisus ille crucifixꝰ ille dere¬
lictꝰ hoc regnũ ad qͥrit & tradet infine dõ & patri non ut ise amictat sed
ut qđ infide seminauitcũ ueneritminor patre hoc ꝑducat ad speciẽ in qͣ
ȩ qͣlis ñ recessit a patre. Manducauer̃ & ad orauer̃ om̃s pingues terrȩ
diuitest̃rȩ suꝑbos incelligere debemꝰ si recte suꝑiꝰ pauꝑes intelligebam
mices. lugentes esurientes & sicientes iustitiã miseri cordes mundo cor¬
de pacifici & qͥ ꝑsetutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iustitiã. qͥb p̃dicationib: singula¬
tĩbeatitudinẽ adiunxit Contragͦ diuites t̃rȩ hoc loco suꝑbi intelligendi

Expanded text:
ate flagrantium, non sua quaerentium sed sanctorum societate gaudentium. hoc primitus in apostolis factum est. sed laudando deum, id est praead dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuemini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit: et tradet in fine Deo et Patri; non ut ipse amittat, sed quod in fide seminavit, cum venit minor Patre, hoc perducat ad speciem in qua aequalis non recessit a Patre. Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae: divites terrae, superbos intelligere debemus, si recte superius paupemites, lugentes, esurientes et sitientes iustitiam, miseri cordes, mundo corde, pacifici etqui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quibus praedicationibus singillatim beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ẽ. hominẽq: in uidendo & ei simile aliqͥo suadendo deiec̃. Cui ho¬
mim in qͦdã scriptura dr̃. Quio suꝑbit t̃ra & cinis qñinuita sua ꝓiecit inti¬
ma sua. inuita sua dictũ ẽ tanꝗͣ in ꝓpͥa sua & qͣsi priuata qͣ delectat᷑ om̃s
suꝑbia. Vnde caritas in cõmune magis quã in priuatũ consulens dr̃ ñ quȩ¬
rere quȩ sua sõ Hlacuiuunt corda inscłm scłi . tanquã saturata pane cȩle¬
sti : deqͣ dic̃ isesaturator Nisi manduca ueritis carnẽ mea & sangui¬
nẽ biberitis : ñ habebitis uitã in uob. Merito gͦ istoꝵ qͥsaturant᷑ uiuent

Expanded text:
suadendo deiecit. ! cui homini in quadam scriptura dicitur: Quid superbit terra et cinis, quoniam in uita sua proiecit intima sua? in uita sua\' dictum est tamquam in propria sua et quasi priuata, qua delectatur omnis superbia. Unde caritas in commune magis quam in priuatum consulens dicitur non quaerere. quae sua sunt. hac uiuunt corda in saeculum saeculi tamquam saturata pane caelesti, de qua dicit ipse saturator: Nisi manducaueritis carnem meam et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis. merito ergo istorum. qui satura
Abbreviated transcription (Latin):
scrutabilia st̃ iudicia eiꝰ & inuestigabiles uiȩ eiꝰ. Quis enĩ cognouit sen¬
sũ dñi: Ethoc ẽ ꝓfundũ Altitudo qͥppe cõmune nom̃ ẽ excelso
& ꝓfundo Sedcũ in excelso dr̃ sublimitatis eminentia cõmentat᷑
Cũ aut̃ in pfundo difficultas in uestigationis & cognitionis. Vn¬
de & illuo dõ dr̃ Quã magnificata st̃ oꝑa tua dnimis ꝓfundȩ¬

Expanded text:
e eius! quis enim cognouit sensum domini? et hoc est profundum. altitudo quippe commune nomen est excelso et profundo, sed, cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur, cum autem in profundo, difficultas inuestigationis et cognitionis. unde et illud deo dicitur: Quam magnificata sunt opera tua, domine
Abbreviated transcription (Latin):
adm̃sã manducant & ad orant ñ tam̃ saturant᷑ qr ñ esuriunt & siciunt iusti¬
tiã Iales enĩ siturabunt᷑ quãꝗͣ ꝑfecta saturitas in illa uita ȩcna erit cũ ex
ista peregrinatione uenerimꝰ exfide ad speciẽ abspeculo ad faciẽ ab
enigmate ad ꝑspicuã ueritatẽ . Non tam̃ in conuenient̃ saturatꝰ¬
dr̃ pauꝑtate xp̃i qͥ ꝓiustitia eiꝰ hoc ẽ ꝓparcicipatione ũbi ȩt̃ni
quã inchoauit int̃im fide om̃a tẽporalia non solũ tẽperant̃ contẽnt
tores qͣabiecta huiꝰ mundi elegit ut confundet fortia. De hisdictĩ
ẽ edent pauꝑes & saturabunt᷑. Sed qr istã saturitatẽ ñ apđd scipsos te¬
nuer̃ qͦdã modo em̃ ructantes dm̃ laudauer̃ id ẽ p̃dicauer̃ quȩrentes
cũ hocẽ ñ sua querentes sed incũ cariate flagrantes eoꝵ p̃dicatione cõmo¬

Expanded text:
ant et adorant, non tamen saturantur, quia non esuriunt et sitiunt iustitiam; tales enim saturabuntur. quamquam perfecta saturitas in illa uita aeterna erit, cum ex ista peregrinatione uenerimus ex fide ad speciem, ab speculo ad faciem, ab aenigmate ad perspicuam ueritatem. non tamen inconuenienter saturat qui pro iustitia eius, hoc est pro participatione uerbi aeterni, quam inchoauit interim fide, omnia temporalia non solum temperanter contemnit  publicani, quia abiecta huius mundi elegit, ut confunderet fortia. de his dictum est: Edent pauperes et saturabuntur. sed quia istam saturitatem non apud se ipsos tenuerunt, quodam modo enim ructantes dominum laudauerunt. hoc est praedicauerunt quaerentes eum, hoc est non sua quaerentes sed in eum caritate flagrantes. e
Abbreviated transcription (Latin):
oñis pat̃nitas incȩlis & in t̃ra nominat᷑. Iuȩris cuiꝰ reigrã : hoc
supͣ dixerat. Propẽ qđ peto ñ in firmari in tribulationib meis ꝓ
uob̵. Hoc gͦ eis optat ut ñ infirm̃t᷑ in tribulationib apłi qͦs pro
illis sustinebat : & ꝓpt̃ hoc genua fleccebat ad patrẽ. Proinde ñ in¬
firmari unde illis sit sequit᷑ & dic̃. Vt dec uob scđm diuitias głȩ
tudo diuitiaꝵ. Abditas emĩ habent causas. ubi nullis meritis p̃ce¬
dentib qͥd habemꝰ qđ ñ accepimꝰ : Deinde seqͥt᷑ & quid optec ad¬
Ad finẽ speciei. Vt in caritate in qͥt radicati& fundati. p̃ualeatis
cõp̃hende cũ om̃ib scis. Ista ẽ. cõmumo cuiꝰdã diuinȩ cȩlestisq
rei publicȩ hinc saturant᷑ pauꝑes ñ sua quȩrentes sed quȩ ihũ
xp̃i id ẽ ñ cõmoda priuata sectantes : sed in cõmune ubi salus
om̃iũ ẽ consulentes. Nã deiso qͦ talessaturant᷑: quotã loco apłs

Expanded text:
nitas in coelo et in terra nominatur. Quaeris cujus rei gratia? Hoc supra dixerat: Propter quod peto non infirmari in tribulationibus meis pro vobis; hoc ergo eis optat ut non infirmentur in tribulationibus Apostoli quas pro illis sustinebat, et propter hoc genua flectebat ad Patrem; proinde non infirmari unde illis sit, sequitur et dicit: Ut det vobis secundum divitias gloriae tudo diuitiarum! abditas enim habent causas, ubi nullis meritis praecedentibus quid habemus, quod non accepimus? deinde sequitur et, quid optet, adad finem speciei. ut in caritate, inquit, radicati et fundati praeualeatis comprehendere cum omnibus sreipublicae; hinc saturantur pauperes, non sua quaerentes, sed quae Iesu Christi, id est non commoda priuata sectantes, sed in commune, ubi salus omnium est, consulentes. nam de ipso pane, quo tales saturantur, quodam loco apos
Abbreviated transcription (Latin):
poti quanto sibibonis t̃renis feliciores uident᷑ tanto magis in trã de scen¬
duint hoc c̃ int̾rena depͥmunt᷑ & idõ in conspectuerꝰ ꝓcident hoc ẽ ub ise
udet ñ ubi homines uident qͥ eos excelsos sublimesq arbigrant᷑: Etani¬
ma inqͥe mea inuiuit. Ipiutiq ñsibi sic̃ suꝑboꝵ pͥuato sũc Tȩcantiũ & a

Expanded text:
iciores uidentur, tanto magis in terram descendunt, hoc est in terrena deprimuntur. et ideo in conspectu eius procident, hoc est ubi ipse uidet, non ubi homines uident, qui eos excelsos sublimesque arbitrantur. Et anima, inquit, mea ipsi uiuit; ipsi utique, non sibi sicut superborum priuato suo bono la
Abbreviated transcription (Latin):
postetiã ꝑspeciẽ . Vident enĩ nc̃ ꝑspeculũ in eingmate tño aut̃ fa¬
cie ad faciẽ. Vnde isa caritas nc̃ inbonsoꝑib: dilectionis exercet᷑
qͣse ad subueniendũ quaqͣ uersũ potest porrigit. Et hȩc latitudo ẽ.
N unc longanimitate aduersa tolerat. & in eo qđ tenuit ueracit̃ ꝑ seue¬
rat . Et hȩc longitudo ẽ. hoc aut̃ totũ ꝓpt̃ adipiscendã uitã fac̃ et̃nã
quȩ illi ꝓmittit᷑ in excelso. Et hȩc altitudo ẽ. Existit uͦ ex oculto ista cari¬
ta subi fundati qͦdã modo & radicati sumꝰ ubi causȩ uoluntatis dĩ ñ
uestigant᷑ cuiꝰ grã sumꝰ salui facti ñ exoꝑib iustitiȩ quȩ nos fecimꝰ.¬

Expanded text:
lum in aenigmate tunc autem facie ad faciem. unde ipsa caritas nunc in bonis operibus dilectionis exercetur, qua se ad subueniendum, quaqua uersum potest, porrigit, et haec latitudo est; nunc longanimitate aduersa tolerat et in eo, quod ueraciter tenuit, perseuerat, et haec longitudo est; hoc autem totum propter adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. existit uero ex occulto ista caritas, ubi fundati quodam modo et radicati sumus, ubi causae uoluntatis dei non uestigantur, cuius gratia sumus salui facti non ex operibus iustitiae, quaenos fecim
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ in illa maligna ꝓfessione detinent᷑ si ad tuã in¬
effabilẽ bonitatẽ saltem increpatiuis correptionib:
fugiant : et omnib: carnalis uita e illecebris. caelestẽ
uitam aeternamq: p̃ponant : Amen¬

Expanded text:
nem in illa maligna professione detinentur, si ad tuam innem in illa maligna professione detinentur, si ad tuam ineffabilem bonitatem saltem increpati tuis correptionibus fugiant, et omnibus carnalis vitae illecebris coelestem vitam aeternamque praeponant
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã adducis. quãuis multi scđm duritiã cordis
suricor impenitens thesaurizent sibi irã indie irȩ
& reuelationis iusti iudicii tui. qͥ reddis unicuiq
scđm oꝑa sua qͥ inqua die conuersus fuerit homo a
nequitia sua admiscđiam ⁊ ueritatẽ tuã om̃s iniqui¬
tates eiꝰ obliuisceris . Pr̃sta nob̵ dona nob̵. ut prrm̃
minis teriũ quo execrabilẽ & nimis horribilẽ hunc
errore redargui uoluisti. sic iã multi liberatis & alii
liberent᷑ & siue ꝑsacram̃tũ sc̃i baptismi tui siue ꝑsa
crificiu contribulati sp̃s & cordis contriti & humili¬
Ati indolore penitentiȩ. remissionẽ peccatoꝵ & bla
sphemiaꝵ suarũ qͥb ꝑ ignorantiã te offender : accipe¬
t̃ra ꝑ tuã patientiã uiułnt qͥ etia scientes quantũ malũ
sit talia dete sentire uł dicere. ꝓpt̃ aliquã tẽpora¬
lis & terrenȩ cõmoditatis consuetudinẽ uł adeptio¬

Expanded text:
nitentiam adducis, quamuis multi secundum duritiam cordis nitentiam adducis, quamuis multi secundum duritiam cordis sui et inpaenitens cor thesaurizent sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii tui; qui reddis unicuique secundum opera sua; qui in qua die conuersus fuerit homo a nequitia sua ad misericordiam et ueritatem tuam, omnes iniquitates eius obliuisceris: praesta nobis, da nobis, ut per nostrum ministerium, quo execrabilem et nimis horribilem hunc errorem redargui uoluisti, sicut iam multi liberati sunt, et alii liberentur et siue per sacramentum sancti baptismi tui siue per sacrificium contribulati spiritus et cordis contriti et humiliati in dolore paenitentiae remissionem peccatorum et phemiarum suarum, quibus per ignorantiam te offenderunt, accipeterra per tuam patientiam vivunt, qui etiam scientes quantum malum sit talia de te sentire vel dicere, propter aliquam temporalis et terrenae commoditatis consuetudinem vel adeptio
Abbreviated transcription (Latin):
Aut ne faria turpitudo facienda incuiꝰ cõparatione iã
illa om̃ia mala quȩ in tolerabilia paulo ante cõmemo¬
gereret qđ aut sepitna ignorantia secura erat. Aut
sẽpitno dolore & timore sollicita quando sibi uenirẽ cor¬
ruptio cõmixtionis ⁊ uinculũ ȩt̃nȩ dãnationis qđ deniq
gestobello sic fuerit captiutita. oppressa polluta qđ
post falsam uictoriã sic futura sit in horribiliglobo
in ȩtnũ confixa & ab originis suȩ felicitate separarca
tolerabilia uideant᷑ cũ ĩe ꝑseipsa considerent᷑ sustineri
ñ possint: Omagna patientia tua dñe misericors &
miserator longanimis & multũ misericors. & uerax
qͥ facisoriri solemtuũ suꝑbonos & malos. plus suꝑ iustos
& iniustos. qui ñuis martẽ peccatoris quantũ utreuer¬
tat᷑ & uiuat qͥ partius corripiens das locũ pęnitentiȩ ut
relicta malicia credant inte dñe qͥ patientia tua ad pȩ¬

Expanded text:
aut tam nefaria turpitudo facienda, in cuius comparatione iam aut tam nefaria turpitudo facienda, in cuius comparatione iam illa omnia mala, quae intolerabilia paulo ante commemogereret, quod aut sempiterna ignorantia secura erat aut sempiterno dolore et timore sollicita, quando sibi ueniret corruptio commixtionis et uinculum aeternae damnationis, quod denique gesto bello sic fuerit captiuata, obpressa, polluta, quod post falsam uictoriam sic futura sit in horribili globo in aeternum confixa et ab originis suae felicitate separata, tolerabilia uideantur, cum per se ipsa, si considerentur. sustineri non possint? O magna patientia tua, domine misericors et miserator, longanimis et multum misericors et uerax, qui facis oriri solem tuum super bonos et malos, pluis super iustos et iniustos; qui non uis mortem peccatoris, quantum ut reuertatur et uiuat; qui partibus corripiens das locum paenitentiae, ut relicta malitia credant in te, domine; qui patientia tua ad pae
Abbreviated transcription (Latin):
descuusse & scisma fetisse : Atq huiꝰ modi spurcissimã
heresem condidisse. Vnde manifestũ ẽ qr hoc etiã si
isti ñ faciunt. de ipsoꝵ libris hoc faciunt quicunq faci¬
unt. Abiciant gͦ libros si crim̃ exhorrent qđ cõmuate¬
re cogunt᷑ si libros tenent. Aũt siñ comittunt: mun¬
dius uiuere contra suos libros conant᷑. Sed quid aguat
cũ eisdicit᷑ aut purgate lum̃ de quib potueritis seminib
ut nec illud recusetis qđ uos ñ facere asseritis. aut ma¬
nicheũ anathematitate . quicũ dicit in omib semi¬
nib ẽẽ partẽ dĩ. & concũbendo ligari quicquid aut̃
luminis hoc ẽ eiꝰdẽ partisdĩ adescas electorũ ꝑuenerit
manducando purgari quid uob suadeat uidetis. &
eũ adhuc anathẽmatitare dubitatis: Quid a gunt
inquã cũ hoceisdicit᷑ ad quas tergiuersationes se conuer¬
tunt cũ aut tã nefaria doctrinã sic a nathematitanda

Expanded text:
desciuisse et schisma fecisse. atque huiusmodi spurcissimam desciuisse et schisma fecisse. atque huiusmodi spurcissimam haeresim condidisse. unde manifestum est, quia hoc etiam si isti non faciunt, de ipsorum libris hoc faciunt, quicumque faciunt. abiciant ergo libros, si crimen exhorrent, quod committere coguntur, si libros tenent; aut si non committunt, mundius uiuere contra suos libros conantur. sed quid agunt, cum eis dicitur: aut purgate lumen de quibus potueritis seminibus, ut nec illud recusetis, quod uos non facere adseritis, aut Manichaeum anathemate, qui, cum dicit in omnibus seminibus esse partem dei et concumbendo ligari, quicquid autem luminis. hoc est eiusdem partis dei ad escas electorum peruenerit, manducando purgari, quid uobis suadeat uidetis et eum adhuc anathemare dubitatis: quid agunt, inquam, cum hoc eis dicitur? ad quas tergiuersationes se conuertunt, cum aut tam nefaria doctrina sit anathemanda
Abbreviated transcription (Latin):
natura dĩ qđ sic liget᷑ hec dicere. Hoc saltẽ attenda
miseri decepti. & errore mortifero uenenati: qr si ꝑ cortũ
masculoꝵ & feminar ligat᷑ parsdĩ quã se manducando
soluere & purgare ꝓfitent᷑ cogiteos huiꝰ tã nefandissimi
erroris necessita s : ut ñ solũ dẽpane ⁊ holerib & pomis quȩ
sola uident᷑ in manifesto acciꝑe sed inde etia soluant &¬
purgent᷑ partẽ dĩ unde ꝑ concubitũ potest si femine utero
concepta fuerit colligari. Hoc se facere qͥđã confessi ẽẽ
inpublico iudicio ꝑhibent᷑. ñ tantũ in paflagoma sed
etiã ingallia: sic a quodã romȩ xp̃iano catħolico audi¬
ui. &cũ int̃rogarent᷑ cuiꝰ auctoritate scripturȩ ista fa¬
cerent: hocdẽ thesauro suo ꝓdidisse qđ paulo ance cõ¬
memoraui Istiaut̃ cũ hoc eis obicit᷑ solent respondere.
nescio quẽ in imicũ suũ denumero suo hoc ẽ electoꝵ suoꝵ

Expanded text:
natura dei, quod sic ligetur, haec dicere. hoc saltem adtendant natura dei, quod sic ligetur, haec dicere. hoc saltem adtendant miseri decepti et errore mortifero uenenati, quia, si per coitum masculorum et feminarum ligatur pars dei, quam se manducando soluere et purgare profitentur, cogit eos huius tam nefandi erroris necessitas, ut non solum de pane et holeribus et pomis, quae sola uidentur in manifesto accipere, sed inde etiam soluant et purgent partem dei, unde per concubitum potest, si feminae utero concepta fuerit, conligari. hoc se facere quidam confessi esse in publico iudicio perhibentur non tantum in Paphlagonia, sed etiam in Gallia, sicut a quodam Romae christiano catholico audiui; et cum interrogarentur, cuius auctoritate scripturae ista facerent, hoc de Thesauro suo prodidisse, quod paulo ante commemoraui. isti autem cum hoc eis obicitur, , solent respondere nescio quem inimicum suum de numero suo, hoc est electorum suorum