comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligit᷑ fecisse. Qͥa uͦ dixit faciamus honiuem ad ym¬
aginẽ & similitudinem urãm. qͣsi mlanii uidetur
fecisse. Audi gͦ. Oꝑa manuũ cuarũ sunt celi. Ec¬
ce quod uerbo fecit. utiq ẽ ii manib fecit. quia
uͥtute sua. qͥa potestate sua fecit. Adcende potiꝰ
qͥd fecerit. & noli querere qͦm̾do fecerit. Multũ
tibi est coͣmp̃bendere quomodo fecerit. cũ te ipsum
sic fecerit ut pͥus sis serutis obȩdiens. & postea forcas¬
sis amic̾ intelligens. E rgo oꝑa manuũ cuarũ sunt
celi. Ipsi ꝑibunt cu autem ꝑmanes. A ꝑte aixit hoc
a postolus petrꝰ. Celi erant olim & terra de aqua.
& ꝑ aquam consticuti. dei uerbo. ꝑ quȩ qui factus
est mundus. aqua inundatus deꝑut. Terra autẽ
& celi qui nunc sunt: eodem uerbo repositi sunt
ign reseruanca. Iam gͦ dixit ꝑisse celos ꝑ diluui¬
ũ. E isse autem nouiniꝰ celos. scđm quantitatem
& spatia aeris hcicis. Excreuit enim aqua. & co¬

Expanded text:
ligitur fecisse: quia vero dixit, «Faciamus hominem ad imligitur fecisse: quia vero dixit, «Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram» ; quasi manu videtur fecisse. Audi ergo: «Opera manuum tuarum sunt coeli.» Ecce quod verbo fecit, utique etiam manibus fecit; quia virtute sua, quia potestate sua fecit. Attende potius quid fecerit, et noli quaerere quomodo fecerit. Multum est ad te comprehendere quomodo fecerit, cum teipsum sic fecerit, ut prius sis servus obediens, et postea fortasse amicus intelligens. Ergo, «Opera manuum tuarum sunt coeli.» 13. «Ipsi peribunt; tu autem permanes.» Aperte dixit hoc apostolus Petrus: «Coeli erant olim de aqua et per aquam constituti Dei verbo; per quae» «qui factus est mundus, aqua inundatus deperiit: terra autem et coeli qui nunc sunt, eodem verbo repositi sunt igni reservandi» . Jam ergo dixit perisse coelos per diluvium: perisse autem novimus coelos secundum quantitatem et spatia aeris hujus. Excrevit enim aqua, et to
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑierant. Illic aebet. ẽẽ. desideriũ. S ed ta¬
m̃ ut uerbosis. ut male garrutis. ut calumpni¬
osis. susurrantib. detractorib. respondeam: ide¬
o mͥ annuncia exiguitatẽ dierũ meor. & ne re
uoces me in dimidio dierũ meoꝵ. ut ante me au¬
feras de terra quiam totus orbis euangllo replea¬
tͣ. contra responsionẽ dñi mei dicentis. Oportet
p̃dicari euangłiũ hoc in toto orbe terrarum in¬
testimonium omnib gentib & cunc ueniet funis.
Qͥa ad hec fr̃s : łaua funt: manifesta sunt. Ds fun¬
dauit terram scimꝰ. oꝑa manuũ euis sunt celi Rle
putetis enĩ quasi aliud dm̃ facere manu. aliua
uerbo: quoa facit uerbo. hoc facit manu. Non eñ
cistinctus est corporeis menbris. qui dixit. ego sum
qui sum. Et forte uerbũ eus. ẽ. manus uiꝰ. Cerce
manus eius: est uͥtus eius. Quia enim dictũ est. fi¬
at firmam̃itum. & faccũ est firmaũitũ: uerbo intel¬

Expanded text:
qui perierant: illic debet esse desiderium. Sed taqui perierant: illic debet esse desiderium. Sed tamen ut verbosis, ut male garrulis, ut calumniosis, susurrantibus, detractoribus respondeam, ideo «mihi annuntia exiguitatem dierum meorum; et ne me revoces in dimidium dierum meorum,» ut ante me auferas de terra, quam totus orbis Evangelio repleatur, contra responsionem Domini mei, dicentis: «Oportet praedicari testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet finis» . Quid ad haec, fratres? Plana sunt, manifesta sunt: Deus fundavit terram, scimus; opera manuum ejus sunt coeli. Ne putetis enim quasi aliud Deum facere manu, aliud verbo. Quod facit verbo, hoc facit manu; non enim distinctus est corporeis membris, qui dixit, «Ego sum qui sum.» Et forte verbum ejus est manus ejus. Certe manus ejus est virtus ejus. Quia enim dictum est, «Fiat firmamentum,» et factum est firmamentum; verbo intel
Abbreviated transcription (Latin):
ueterascent. & sicut oꝑtoriũ mutabis eos & muca
uis etiam ipsa non essent nͥ exte. & ꝑte. & in ce: ta¬
m̃ non quod ipse es. Tu enĩ idem ipse es: & anm
tui ñ ddeficient. Ira anni ton non deficient. illi an¬
ni tui qͥ erunt in generatione generationũ ñ de¬
ficient. Hec gͦ sciens. ex iguitatẽ dierum meors
quererẽ a te : nͥ scirem omnes dies scli ab inttio
usq in finem exiguos eẽ. in cõparationẽ eterni¬
tatis cue: Noui gͦ. unde ego te rogauerim.
N on se excollant herrtici. qͣsi exigui aies fue¬
rint eccte coto orbe cdiffuse. N am & usq in finẽ
cũ sunt: exigui sunt. Quare exigui sunt :¬
Im̃ quandoq fimendi sunt. Anni illi qͥ erunt
in generatione generationũ. hi amandi sunt. hi
desiderancti. his stispirandũ. ꝓpter hos in uni¬
tate ꝑmanendũ. ꝓpt̃ hos qͥcqͥd hereticoꝵ est ma
li deuitandũ. ꝓpter hos ꝑditis respondendũ. ꝓp
ter hos lucrandi qui errauerant. & reuocandi

Expanded text:
rium mutabis eos, et mutvis etiam ipsa non essent nisi ex te, et per te, et in te, tamen non quod ipse es: «Tu» enim «idem ipse es. Et anni tui non deficient.» Illi anni tui non deficient, illi anni tui qui erunt in generatione generationum, non deficient. Haec ergo sciens, exiguitatem dierum meorum quaererem a te, nisi scirem omnes dies saeculi ab initio usque in finem exiguos esse in comparatione aeternitatis tuae. Novi ergo unde interrogaverim. Non se extollant haeretici, quasi exigui dies fuerint Ecclesiae, toto orbe diffusae; nam et usque in finem cum sint, exigui sunt. Quare exigui sunt? Quoniam quandoque finiendi sunt. Anni illi qui erunt «in generatione generationum,» hi amandi, hi desiderandi, his suspirandum; propter hos in unitate permanendum, propter hos quidquid haereticorum mali est devitandum, propter hos perditis respondendum, phos lucrandi qui erraverant, et revocandi
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝑ spm̃ scm̃ qui datus c̃. cis: quia suꝑiora ecla
tatẽ. Non cñi sic dĩ ꝓregit. ut quasi sustentetur.
abeo quem ꝓtegit. Subleuat quẽ ꝓtegit. ñ onerat.
Ita gͦ celã aquis ꝓtegit. ut magis illo diuino spu
subleuet᷑. Qͥd subleuat. sursũ est. Qd subleuatur.
infra. ẽ. Illud suspendit. hoc pendet. Si ergo alud
suspendit. hoc pendet: audi qͥa hoc olũ scͥptar ũ
ex caritate pendet. Duo st̃ nempe illa notissi.¬
bene ad litteram. Dñs uisibilit̾ ascendit in celũ.
Quomͦ posite sunt nubes ascensus celr. Hec cũ dyxis¬
set nubes susecpit eũ. Habes item de resirreotione nrã

Expanded text:
 sanctum, qui datus est eis; quia superiora coeli tatem. Non enim sic Deus protegit, ut quasi sustentetur ab eo quem protegit: sublevat quem protegit, non onerat. Ita ergo coelum aquis protegit, ut magis illud divino Spiritu sublevetur. Quod sublevat, sursum est; quod sublevatur, infra est: illud suspendit, hoc pendet. Si ergo illud suspendit, hoc pendet; audi quia hoc coelum Scripturarum ex charitate pendet. Duo sunt nempe illa notissibene ad litteram. Dominus visibiliter ascendit in coelum. Quomodo positae sunt nubes ascensus coeli? «Haec cum dixisset, nubes suscepit eum» . Habes item de resurrectione nostra
Abbreviated transcription (Latin):
quia puluis sumꝰ. homo tanquã fenũ dies illius.
Attendat quid sit homo. ue suꝑbiat homo. Tauꝗͣ
fenũ dies illiꝰ. Quid suꝑbit fcmuĩ mͦ florens. post
paulubã arescens: Q d suꝑbit fenũ ad tempꝰ ingtaᷤ.
& hoc adparuũ tempus donec sol candestati eissi
est gͥ nobis ut miscdia ipsiꝰ fit suꝑnos. ꝙ dc stues
aurũ faciat. Nã homo tanꝗͣ. stnũ dies eiꝰ. sicut
fios agri ua slorebit. Totus splendor gencries ̃¬

Expanded text:
 «vers. 15. Homo, tanquam fenum dies illius.»  «vers. 15. Homo, tanquam fenum dies illius.» Attendat quid sit homo; non superbiat homo: «tanquam fenum dies illius.» Quid superbit fenum modo florens, post paululum arescens? quid superbit fenum ad tempus virens, et hoc ad parvum tempus, donec sol candescat? Bonum est ergo nobis ut misericordia ipsius sit super nos, et de feno aurum faciat. Nam «homo, tanquam fenum dies ejus; sicut flos agri
Abbreviated transcription (Latin):
scuiat quantũ uult. Pat̃ est. S flagellauit nos. &
afflixit nos. & contriuit nos. Pater est. Fili si ploras.
sub patre plora. noli cũ indignatione: noli cũ typo
suꝑbie Eo pateris unde plangis: medicia est. ũpena.
castigatio ñ dampnatio. Noli repellere flagellũ. si ñ
uis repelli ab bereditate. N oli attendere quã ptuã
habeas in flagello. s quẽ locũ in testam̃to. Sicut
uit qͥd feccrit. qͥmꝰ lapsũ sit: qͦmͦ resiciendũ sit. quomͦ
adoptandũ sit. qͥmꝰ ditandũ sit. Ecie facti sumꝰ de limo.
Primus homo detra t̾renus. scdis bomo de celo celestis.
Misit & filiũ suũ. qͥ factus scds homo. qͥ ante om̃ia dĩ.
Scd̃s cñi in aduentu. prior in reditu. Post multos
mortius est. ante om̃s resuirrexit. Ipst cognouit
figmentũ nrm. Qo figm̃tũ: Nos. Unde loqueris
quia cognouit. qͥa miscratꝰt̃.: Memento qͥa puluis
npusli sigmentũ nr̃m. quodãmꝰ ne obliuiscaris
signe̾ntũ nrm. ne obliuiscam᷑ grãm ttiã. Mem̃to

Expanded text:
saeviat quantum vult, pater est. Sed flagellavit nos, et afflixit nos, et contrivit nos: pater est. Fili, si ploras, sub patre plora; noli cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, non poena; castigatio est, non damnatio. Noli repellere flagellum, si non vis repelli ab haereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento. «Sicut it, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit. Ecce facti sumus de limo: «Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis» . Misit et Filium suum, qui factus est secundus homo, qui ante omnia Deus. Secundus enim in adventu, prior in reditu: post multos mortuus est, ante omnes resurrexit. «Ipse cognovit figmentum nostrum:» quod figmentum? Nos. Unde loqueris quia cognovit? Quia miseratus est. «Memento quia pulvis ovisti figmentum nostrum quodam modo; ne obliviscaris figmentum nostrum, ne obliviscamur gr
Abbreviated transcription (Latin):
est: ꝙ cũ uenit hic erat. U̾tnit em̃ in carne. nãquam
absens diuinitate. Quart gͦ legert ñ poteras: Quia
in sapientia dĩ non cognouit mundꝰ ꝑsapientiã dm̃.
ibi constitutas in sapientia dĩ. Om̃ia em̃i ibi. & ipsa¬

Expanded text:
est» : et cum venit, hic erat. Venit enim in carne, nunquam est» : et cum venit, hic erat. Venit enim in carne, nunquam absens divinitate. Quare ergo legere non poteras? «Quia in sapientia Dei non congnovit mundus per sapientiam Deum,» ibi constitutus in sapientia Dei; omnia enim ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mints pͥmi parentes nr̃i. auctores precati gentris
humatu. adam & eua. cũ in paradyso contẽpto dĩ
precepto. ad suggestionẽ suasionẽq serpentis trans¬
gressi tssent qͥd iusserat ds. facti mortales atmissi
sunt dt paradrso. Vt aut̃ significaret᷑ ipsa mortalitas
eoꝵ: induti st̃ tumcis pellicuis. De pellib emi. tunicas
factas acceꝑunt. Pelles eñi detrahi non solcnt. nisi
anmalib mortuis. Ergo pelliũ nomine. mortalitas
ista figurata est. Qͥd gͦ hic: Si diuina script᷑a signifi.¬
p̃dicata est: mortales fuert̃. Illud qͥdem u̾bũ dĩ. scmꝑ
idem. semꝑ incõmutabile atq indesiciens. Ecce in
pͥncipio erat u̾bũ. & u̾bũ erat apud dm̃. & ds̃ erat
dĩ. as apud dm̃. lege si potes. Si qͥd ddicis quia sursũ
est. e idõ legere ñ potes: Uiq est ũbũ dĩ. ꝑtendit
a fine usq ad sinẽ fortit̾. & attingit om̃i a ppt̃ suam
munditiã. In hoc mundo erat. &mundus ꝑ cã factꝰ

Expanded text:
s primi parentes nostri, auctores peccati generis humani, Adam et Eva, cum in paradiso, contempto Dei praecepto, ad suggestionem suasionemque serpentis transgressi essent quod jusserat Deus, facti mortales dimissi sunt de paradiso; ut autem significaretur ipsa mortalitas eorum, induti sunt tunicis pelliceis; de pellibus enim tunicas factas acceperunt : pelles autem detrahi non solent, nisi animalibus mortuis: ergo pellium nomine mortalitas illa figurata est. Quid ergo, hic si divina Scriptura signifiedicata est, mortales fuerunt. Illud quidem Verbum Dei semper idem, semper incommutabile atque indeficiens. Ecce, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat icis? quia sursum est, et ideo legere non potes? Ubique est Verbum Dei; pertendit a fine usque ad finem fortiter, et attingit omnia propter suam munditiam . «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus
Abbreviated transcription (Latin):
ab occidente. longi fecit a nobis. te. peccata nr̃a i No.¬
ueritat qͥ suemm̃ti sciunt. Tam̃ qd om̃s audire pos.¬
sunt dico. Q uando peccatũ remittit᷑. oecidunt pec¬
cata tua. critur grã tua. Reccata tua tanquã in ec.¬
casũ sunt: grã qua liberaris in ortu est. U̾eritas de
t̾ra orta est. Quid.ẽ. ueritas de t̾ra oeta ẽ: Nata est
gr̃a tua. occidunt peceata tua : intiouaris qͥdãmꝰ.
An ortũ attendere debes. ab occasu auerti debes.
Auertert i peccatis tuis. com̾itere ad gram dĩ. Illis
occidentib surgis aꝓficis. S pars ci quȩ surgit rur.¬
sus. in occasã t̃t. NIon midetq̃ ꝙ possunt simlitudines
duci. ad ꝑfectũ possunt collineari ipse res. reb ad quas
itombent᷑. Sicut dixi de aquila. ficut ac luna: sic ⁊ hic.
post auodteim horas occasuta est. Non sic ẽ. gt̾a. quȩ
nobis oritur. Et peccata mȩt̾nũ occidunt. & gr̃a in

Expanded text:
dente, longe fecit» esse «a nobis peccata nostra.» Noverunt qui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. «Veritas de terra orta est» . Quid est, «Veritas de terra orta est?» Nata est gratia tua, occidunt peccata tua, innovaris quodammodo. Ad ortum attendere debes, ab occasu averti debes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. post duodecim horas occasura est. Non sic est gratia quae nobis oritur: et peccata in aeternum occidunt, et gratia in
Abbreviated transcription (Latin):
non cdonauerit: Qͥa dederunt. qͥd ñ acciperunt:
Recͥbuit gͦ ille uere solus qui solus cdonat. seo non
ritribuit peccatis nr̃is. Ham recributiones nobis
alie debebant᷑. & aliȩ reodite stuit. Holi inquit
obluusci omnes recributiones eius. Non tributi¬
ones. sed retributiones. Aliud enim debebatur.
& recioitũ ẽ. ¶ quoa non debebatur.

Expanded text:
cceperint? Retribuit ergo ille vere, qui solus donat: sed non retribuit peccatis nostris; nam retributiones nobis aliae debebantur, et aliae redditae sunt. «Noli,» inquit, «oblivisci omnes retributiones ejus:» non tributiones, sed «retributiones.» Aliud enim debebatur, et redditum est quod non debebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinẽ celi a t̾ra. Quid dixit: Si aliquando ex¬
lũ potest abscedert a ꝓtectione t̾rȩ. aliquando po¬
terit ds̃ ñ ꝓtegere tuĩites se: Aittude eelũ. Ubiq¬
& undiq ꝓtegit t̾ram. & uulla pars t̾os ẽ. quȩ non
clo ꝓtegat᷑. Peccant homines sub celo. facurt om̃ĩa
mala sub eclo: tan ꝓtegunt᷑ glo. Inde lux ad oculos.
inde atr. inde sp̃s. inde pluuia ad t̾ram ꝓpt̾ fr̃uctus.
inde om̃is misccłia a eclo. Tolle auxiliũ celi a t̾ra. sta¬
tim desiciet. Sicut gͥ ꝓtectio eeli ꝑmanet suꝑ t̾ram.
sic ꝓtectio dñi ꝑmanet suꝑ tim̃tes eũ. Times am̃. sup᷑

Expanded text:
altitudinem coeli a terra.» Quid dixit? Si aliquando potest coelum abscedere a protectione terrae, aliquando poterit Deus non protegere timentes se. Attende et coelum: ubique, undique protegit terram, et nulla pars terrae est quae non coelo protegatur. Peccant homines sub coelo, faciunt omnia mala sub coelo; tamen proteguntur coelo. Inde lux ad oculos, inde aer, inde spiritus, inde pluvia ad terram propter fructus, inde omnis misericordia a coelo. Tolle auxilium coeli a terra, statim deficiet. Sicut ergo protectio coeli permanet super terram, sic protectio Domini permanet su
Abbreviated transcription (Latin):
miliati confiterentur. confessi sanarent᷑: iste sunt
uie oculte quas nocas fecit morsi ꝑ quẽ legẽ dedic.
qua peccatũ abiudaret. ut suꝑabuudaret gr̃a.
N ou cruaeliter hoc fecit deus. sed consilio medicine.
Aliquando eium homo uidet᷑ sibi santis. & egrotat.E
in eo quod egrotat & ñ sentit: medicũ ñ querit. Au¬
get᷑ morbus. crescit molestia. querit᷑ medicus. &
cocũ sanat᷑ corpꝰ. Hotas fecit uias suas morsi:
filiis israhel uoluntates suas. Hitnqͥd onũb fi

Expanded text:
miliati confiterentur, confessi sanarentur: istae sunt miliati confiterentur, confessi sanarentur: istae sunt viae occultae, quas notas fecit Moysi, per quem Legem dedit, qua peccatum abundaret, ut superabundaret gratia. Non crudeliter hoc fecit Deus, sed consilio medicinae. Aliquando enim videtur sibi homo sanus, et aegrotat; et in eo quod aegrotat et non sentit, medicum non quaerit: augetur morbus, crescit molestia, quaeritur medicus, et totum sanatur. «Notas fecit vias suas Moysi; filiis Israel voluntates s
Abbreviated transcription (Latin):
i meubris meis repugnantẽ legi mentis incȩ. &
captitiũ me aucentẽ in lege peccati que. ẽ. in men¬
bris incis. Cognouit se in miseria. iii gemitu. in
rixa. & cõtentione. ipse secũ sibi ñ concordans. a se
dissonans. a se resiliens. Et qͥd ait optans pac̃ẽ. pa¬
cem uerã. pacem suꝑnã: Infelix egohono. qͥs me
liberabit ae corpore mortis huius: Ur̃a dei ꝑił̾im xp̃m
dñm nr̃m. Ubi enm abundauit delictũ. suꝑabunda¬
uit gr̃a. Ulude autem abundauit peceatum: Lex
aucem subincrauit. ut abundaret peccatũ. Q uare
lege subintrante abrindauit peccatũ: Qͥ a nolebãt
se confiteri homines peccatores. addita lege facti st̃
& p̃naricatoies. P reuaricator eium non est qͥsq. nͥ
cũ legem trangressus fuerit. Ipse apłi loc dicit.
Alui enim ñ est lex: nec p̃uaricatio. Habuncauit gͦ
peccatũ. ut stiꝑhabundaret gr̃a. Ergo uc dicere
ceperã. qͥa hoc est in lege magnũ misteriũ. ido eã
datã uc crescente peccato humiliarent᷑ suꝑbi. hu¬

Expanded text:
nantem legi mentis meae, et captivum me ducentem sub lege peccati, quae est in membris meis.» Cognovit se in miseria, in gemitu, in rixa et contentione; ipse secum sibi non concordans, a se dissonans, a se resiliens: et quid ait, optans pacem, pacem veram, pacem supernam? «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei . «Ubi» enim «abundavit peccatum, superabundavit gratia.» Unde autem abundavit peccatum? «Lex autem subintravit, ut abundaret peccatum» . Quare Lege subintrante abundavit peccatum? Quia nolebant se confiteri homines peccatores, addita Lege facti sunt et praevaricatores. Praevaricator enim non est quisque, nisi cum legem transgressus fuerit. Ipse Apostolus hoc dicit: «Ubi enim non est lex, nec praevaricatio» . Abundavit ergo peccatum, ut superabundaret gratia. Ergo, ut dicere coeperam, quia hoc est in Lege magnum mysterium, ideo eam datam, ut crescente peccato, humiliarentur superbi, hu
Abbreviated transcription (Latin):
Quinq porticiis ꝓdebant langiudos. ñ curabant. Pisci¬
na curabat descendente uno & hoc piscina tͦbata. Tba¬
tio piscie in passione dñi. Uemens enim & ignotus
factus. cũ diceret᷑ abaliis ipse est xp̃s. ab aliis non ẽ.
xp̃c. iustus ẽ. peccatorẽ. magister.ẽ. feouctor est: tͣ¬
bauit aquã. id ẽ. t̾bauit popłm. Et in cota illa ꝑt¬
batione aquȩ unꝰ sanabat᷑. qͥa in passione dm̃ uititas
sanat᷑. Qͥ p̃ter uuitatẽ fuerit & si iacebit in porticib
sanari non pocerit. & si tenet legem ad salutem non
ꝑuenit. Ergo quia hoc ibi misteriũ ẽ : id̃o docet da¬
tã legẽ ut cõuincerent᷑ peccatoies. & ad grãm accipi¬
endam medicum inuocarent. Unde ille conuietus
est quem in se transfigurat paulus apłs dicens. Infe¬
lix ego homo. quis me liberabit de corpore morcis
lnũ: E mandatũ eiũ demonstrata erat illi quedã

Expanded text:
Quinque porticus prodebant languidos, non curabant; pisciQuinque porticus prodebant languidos, non curabant; piscina curabat descendente uno, et hoc piscina turbata : turbatio piscinae in passione Domini. Veniens enim et ignotus factus, cum dicitur ab aliis, Ipse est Christus; ab aliis, Non est Christus; justus est, peccator est; magister est, seductor est: turbavit aquam, id est, turbavit populum; et in tota illa perturbatione aquae unus sanabatur, quia in passione Domini unitas sanatur. Qui praeter unitatem fuerit, etsi jacebit in porticibus, sanari non poterit: etsi Legem tenet, ad salutem non pervenit. Ergo quia hoc ibi mysterium est, ideo docet datam Legem, ut convincerentur peccatores, et ad gratiam accipiendam medicum invocarent. Unde ille convictus est, quem in se transfigurat Paulus apostolus, dicens: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Per mandatum enim demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
one. eum caritate. actenens salutem eternã. ue
cũ parces earui. anima ꝑeat. E ac hoc & iultus pas¬
surus es iniquos. ini quos non potes exercere discipli¬
nam. quia non ꝑtiuent ad iura gubernationis tue.
facit misccłiam. si misertus fueris. Sic erit mise¬
ricors. ut quod pateris in uiriam non sit inpunicũ.
Michi uindictam. & ego retribuam dicit dominꝰ.¬
Notas fecit uias suas moysi. Quas uias suas notas
fecit moysi. Quare moysen elegit: Ex morse in¬
cellige omnes uistos. omnes sanctos. Unũ postut.
om̃s occurrãt. Tam̃ ꝑ moysen lex daca est: & habet
aliqͥd obscurũ tradicio ipsa legis. Ad hoc enim da¬
ta est lex: ut cõiuĩteret᷑ languidꝰ. & medicũ ĩplora¬
ret. Ipsa est uia oculta ddei. Iam duoũ audieras.
qͥ sanac om̃s languores tuos. Languores in egͦtis
latebant. Dati sunt qͥnq libri morsi. cincta ẽ.
piscina qͥnq porticib. P roduxit ianguidos ut
ibi iacerent. ut ꝓderentur. non ut sanarentur.

Expanded text:
salutem aeternam; ne cum parcis carni, anima pereat. Fac hoc: et multos passurus es, in quos non potes exercere disciplinam, quia non pertinent ad jura gubernationis tuae; faciet misericordiam, si misertus fueris: sic eris misericors, ut quod pateris injuriam non sit impunitum, «Mihi vindictam, et ego retribuam» , dicit DominNotas fecit vias suas Moysi.» Quas vias suas notas fecit Moysi? Quara Moysen elegit? Ex Moyse, intellige omnes justos, omnes sanctos: unum posuit, omnes occurrant. Tamen per Moysen data est Lex, et habet aliquid obscurum traditio ipsa Legis. Ad hoc enim data est Lex, ut convinceretur languidus, et medicum imploraret. Ipsa est via occulta Dei. Jamdudum audieras, «Qui sanat omnes languores tuos.» Languores in aegrotis latebant, dati sunt quinque libri Moysi: cincta est piscina quinque porticibus; produxit languidos, ut ibi jacerent, ut proderentur, non ut sanarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sedes sublimes qͣuerentib. & conuallim ploratio¬
nis deuitantib. qui uolebant sedere unus ad dex¬
teram & alius ad sinistram. Quid gͥ att: ł ocestĩ
bibere calicem. queni egobibiturus sum Iam
gͦ martyr paratuis ad uictimam scãm dicit. Cali¬
dem salutaris accipiam. Accipiam calicem. saluta¬
ris xp̃i. uibam passionem domini. Caue ne defici¬
as. Sed nomen am̃ intiocabo. Qͥ gͦ defecerunt :¬
añm non intiocauerunt. de scia forticudine p̃sump¬
serunt. Tii sic recie. ut te accepisse quod redtis

Expanded text:
sedes sublimes jam quaerentibus, et convallem ploratiosedes sublimes jam quaerentibus, et convallem plorationis devitantibus, qui volebant sedere, unus ad dexteram, alius ad sinistram. Quid ergo ait? «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Jam ergo martyr paratus ad victimam sanctam dicit. «Calicem salutaris accipiam:» accipiam calicem Christi bibam passionem Domini. Cave ne deficias. Sed «nomen Domini invocabo.» Quid ergo defecerunt, Dominum non invocaverunt; de sua fortitudine praesumpserun
Abbreviated transcription (Latin):
recribuit mͥ: Et non inuenerunt quid retr ibuepẽt
nͥ calicem salutaris accipiam. Quid: s alicem salu¬
bues cño: Cogitabas enim. & non inueniebas. Calict̃
salucaris accipiam. Qͥa : Calicem salutaris. Nonng
ipse añs aedit: De cuo aliqͥa recͥbue si potes. Nondiis¬
ru. ne feceris. Noli de tuo retribuere. non milt
deiis di tuo sibi recribui. Si de tuo retribius. pec¬
catũ retribiris. Dinia enim que habes ab illo habes
tuum peccatu solũ habes. H on uiat sibi recribui
de tuo. de suo uit qͥ modo agricola ae terra q̃lil
seminauit. Si segetem atculeris: de agricole re
tribiusti. si fpinas: de tuo obtulisti. Ueritatem
ritribue. in uericate deum lauda. Si de cuo uo¬
lueris: mentieris. Qͥ loqͥtar meudatiũ. de suo
loquitur. Si qui loquitut menatiũ ae suo loqͥt᷑:
qͥloquit᷑ ueritatem ac dei loquit᷑. Qͥa est autem
acciperi calicẽ salutaris. nͥ passionem am̃ imitari:
Hoc martyres fecerunt. hoc suꝑbientib dixit. &¬

Expanded text:
quid retribuerent, nisi, «Calicem salutaris accipiam, et nombues Domino? Cogitabas enim, et non inveniebas: «Calicem salutaris accipiam.» Quid? «calicem salutaris» nonne ipse Dominus dedit? De tuo aliquid retribue, si potes. Non, dixerim; ne feceris, noli de tuo retribuere; non vult Deus de tuo sibi retribui. Si de tuo retribuis, peccatum retribuis. Omnia enim quae habes, ab illo habes: tuum peccatum solum habes. Non vult sibi retribui de tuo, de suo vult. Quomodo agricolae, de terra quam seminavit, si segetem attuleris, de agricolae fructu retribuisti; si spinas, de tuo obtulisti. Veritatem retribue, in veritate Dominum lauda: si de tuo volueris, mentieris. Qui loquitur mendacium, de suo loquitur . Si qui loquitur mendacium, de suo loquitur; qui loquitur veritatem, de Dei loquitur. Quid est autem accipere calicem salutaris, nisi passiones Domini imitari? Hoc martyres fecerunt. Hoc superbientibus dixit, et
Abbreviated transcription (Latin):
E coe modo de tͥnitati cogito quomodocũq. De tri¬
nitati iur in eignati per speculũ. ex parte audeo
aliqͥa sentire. Quando satiabor: R enouabit᷑ si¬
cut aquile iuuentꝰ tua. Hlon satiaris modo. qͥa
non est idonea anima ad sotidũ ilbñ & magnum
cibũ. S rostro clauso ñ esidonea. uecustas tͥ os
clausit. Apcerea petra data est: ubi uetustate
contrita. renonet᷑ iiuentus tua sicut aqͥle. & poꝰ¬
sis maneucare panẽ tuũ. illũ qͥ ait. Ego sum
pais uuis qͥ de celo descendti. Renouabit᷑ iu¬
renonationẽ sicut aqͥlȩ. antequã satiem ui
bonis. Eͥa nti hic : Qͥa in ista ꝑegͥnatione: Qd
in ista uita. Nũqͥa aeseret nos ñ faciens mise¬
redias dñs: E uidete qͥmodo faciat miscałiam.
non nos relinquens in deserto. non nos relinquens
in heremo. donec ꝑueniam̃ ad patriam. Faciet¬

Expanded text:
Ecce modo de Trinitate cogito, quomodocumque de TriEcce modo de Trinitate cogito, quomodocumque de Trinitate, vix in aenigmate per speculum, ex parte audeo aliquid sentire; quando satiabor? «Renovabitur sicut aquilae juventus tua.» Non satiaris modo, quia non est idonea anima tua ad solidum illum et magnum cibum; sed rostro clauso, non est idonea. Vetustas tibi os clausit, propterea petra data est, ubi vetustate contrita, renoveture panem tuum, illum qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . «Renovabitur jurenovationem sicut aquilae, antequam satiemur in bonis. Quid enim hic, quid in ista peregrinatione, quid in ista vita? numquid deserimur? Non. «Faciens misericordias dominus.» Et videte quomodo faciat misericordias, non nos relinquens in deserto, non nos relinquens in eremo, donec perveniamus ad patriam: «facie
Abbreviated transcription (Latin):
tra non dominabit᷑. Ipse gͥ ũ dormit. tude ne fi¬
des cua dormiat. Dicat gͥ anima ian defiderans
saciari quodam excelso & meuarrabili bono. cui u¬
bilat᷑ potĩ & de quo ubilat᷑. quam aliqͥd explicatur.
Iam enĩ ituit: iam sentit mde aliquid. Uidet se im¬
pediri p̃grauatione corporis. ñ se posse ĩ hac uita sati¬
ari. &. quasi respondeat e eicat. Qͥ a m̾dicis. satiabi¬
t in bonis aesideriũ tuũ : N oui bonũ eiꝰ quod de¬
siderem. noui qͥd mͥ sufficiat. Uide hoc in philippo.
Oftende inqͥt nobis patrẽ & sufficit nobis. Solũ pa¬
trem. quasi desiderabat. Oftendit dñs tres panes
desiderandos. qui est unꝰ panis. ostendit & dixit.
Tanto tempore uobiscũ sum. & patrẽ ñ nostis: Phi¬
lippe. qͥme uidet. uidet & patrem. ł romisit & spm.
Q uem miccet inguit pater in nomine meo. Itẽq aic.
Q uem ego mictam uobis a patre. Donũ suũ. equali
sibi. Noui qͥa desiderem. sed qͣndo inde saciaborͤ

Expanded text:
tra non dominabitur» . Ipse ergo non dormit; vide ne fides tua dormiat. Dicat ergo anima jam desiderans satiari quodam excelso, inenarrabili bono, cui jubilatur potius, et de quo jubilatur, quam aliquid explicatur; jam enim vult, jam sentit inde aliquid: videt se impediri praegravatione corporis, non se posse in hac vita satiari; et quasi respondeat, et dicat, Quid mihi dicis, Satiabitur in bonis desiderium tuum? Novi bonum ejus quod desiderem, novi quid mihi sufficiat, video hoc in Philippo: «Ostende,» inquit, «nobis Patrem, et sufficit nobis.» Solum Patrem quasi desiderabat: ostendit Dominus tres panes desiderandos; qui est unus panis ostendit et dixit: «Tanto tempore vobiscum sum, et Patrem non nostis? Philippe, qui me videt, videt et Patrem.» Promisit et Spiritum: «Quem mittet,» inquit, «Pater in nomine meo» ; itemque ait, «Quem ego mittam vobis a Patre» : donum suum aequale sibi. Novi quid desiderem; sed quando inde satiabor?
Abbreviated transcription (Latin):
mens & conscientia. Si nicluil c̃. eis mundũ: nec as̃.
Nisi forte putatis mundũ uideri dm̃ illis. qͥ cotidit
blasphemant eũ. Si mundus est: placeat. si placet.
laudet᷑. Si aũ blasplicinat᷑. displicet. Et si displicet. qͣm̾
tͥ potest mundꝰ ce̾. qͥ displicet: Qd gͦ rogamꝰ scĩfioctur
nom̃ tuũ: Ut illis hominib qͥ ꝑ infidelitatẽ ñdũ habent.¬
& in scĩs suis sc̃s est. Rogamus ꝓ genere humano. ro¬
gimus ꝓorbe trarsi. ꝓ om̃ib gent cotidie sedentib
ut aliquando ipsi se corrigant. & rectũ cor ad illiꝰ recbitu.¬
dinẽ ducant: & adherentes ci dirceti ad rectũ non iã
uituꝑent. s placeat rectis rectus. quia quãbonus istł
ãs: sco rectis corde. Ergo cũ uideret iste qui cantat.
falsus aut non tã magnus uidebat᷑ dt. in oꝑib̾suiᷤ
cũ uidens. dñe ds̾ mĩs inqͥt magnsicatꝰ es nimi. Id
est qui ñdũ te intelligebã. intelligo te magnum.¬

Expanded text:
mens et conscientia» . Si nihil est mundum eis, nec Deus; nisi forte putatis mundum videri Deum illis, qui quotidie blasphemant eum. Si mundus est, placeat; si placet, laudetur: si autem blasphematur, displicet; et si displicet, quomodo tibi potest mundus esse qui displicet? Quid ergo rogamus, «Sanctificetur nomen tuum?» Ut illis hominibanctis suis sanctus est. Rogamus pro genere humano, rogamus pro orbe terrarum, pro omnibus gentibus, quotidie sedentibusjudicat Deus; ut aliquando ipsi se corrigant, et rectum cor ad illius rectitudinem ducant; et adhaerentes ei, directi ad rectum, non jam vituperent, sed placeat rectis rectus: quia, «Quam bonus Deus Israel,» sed «rectis corde» . Ergo cum videret iste qui cantat, falsus, aut non tam magnus videbatur Deus, in operibus ejus eum videns; «Domine Deus meus,» inquit, «magnificatus es nimis:» id est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
one confracci sunt. A it cm̃ illis. Qͥ i uobis sine pec¬
cato ist. pͥmꝰ in illã lapidem iaccet. Et rursus in¬
ciuato capite. seribebat incerra. Q unꝰqͥsq iam int̃¬
rogans conscienciam suam. non cõparuerunt. Rep¬
ꝑilit eos ñ insirma mulier adultera. sed adultera¬
ta confcicutia. Uindicare uolebant. iudicare cupi
omnes fac misectĩam. Quã miscdiam factur̾ esius¬
to : In necessitatib tancũ corporalib. Qͥb si desue¬
rĩt supplcm̃ta a te: ñ deerunt a deo. Qͦd gͦ facis.
tͥ pł ꝓdest. Das m̃dico transeunti & petenti. Q ue¬
ris e iustũ cui des per quem recipiaris in ȩcerna

Expanded text:
one confracti sunt. Ait enim illis, «Qui in vobis sine pecone confracti sunt. Ait enim illis, «Qui in vobis sine peccato est, prior in illam lapidem jactet.» Et rursum inclinato capite, scribebat in terra. Et unusquisque jam interrogans conscientiam suam, non comparuerunt . Repulit eos, non infirma mulier adultera, sed adulterata conscientia. Vindicare volebant, judicare cupieomnes fac misericordiam. Quam misericordiam facturus es justo? In necessitatibus tantum corporalibus; quibus si defuerint supplementa a te, non deerunt a Deo. Quod ergo facis, tibi plus prodest. Das mendico transeunti et petenti: quaeris et justum cui des, per quem recipiaris in taberna
Abbreviated transcription (Latin):
nos ultoies. uidete si non estis peccatores. Adducta
est adiacera mulier lapidanda ex lege. sed ad duc¬
ta est ad latorẽ legis. Seuis. qui adduxisti. Uide
qui seiias. & in quã setuas. Si peccator ĩ peccatͥtẽ. de¬
siue senuire. priꝰ confitere. Si peccator seuis in pecca¬
cricem: relinque illã. Nouit ille qͥd de illa sen¬
tiat. qͥd iudicet. quomodo parcat. qͣmodo sanet.
Iam dñs co tempoie quo illi oblata est: inclinato capi¬
ce scribebat in cerra. Tunc enĩ scripsit in terra.
quando se melmauit in terrã. A ntequã se inclina¬
ret in terrã ñ in cerra scripfit seo in lapide. Iam
fructuosum aliquid erat terra dedñi litteris pa¬
ritura. In lapide legem scripserat. significans du¬
riciam miaeoꝵ. In terram scripsit. siguificans fruc¬
tũ xp̃ianoꝵ. Uenerunt gͥ illi adaucentes adulterã.
tanquam seuientes fluctus in pecrã. sed eiꝰ responsi¬

Expanded text:
vos ultores, videte si non estis peccatores. Adducta vos ultores, videte si non estis peccatores. Adducta est adultera mulier lapidanda ex Lege, sed adducta est ad latorem Legis. Saevis qui adduxisti: vide qui saevias, et in quam saevias; si peccator in peccatricem, desine saevire, prius confitere: si peccator saevis in peccatricem, relinque illam; novit ille quid de illa sentiat, quid judicet, quomodo parcat, quomodo sanet. Jam Dominus eo tempore quo illi oblata est, inclinato capite scribebat in terra. Tunc scripsit in terra, quando se inclinavit in terram: antequam se inclinaret in terram, non in terra scripsit, sed in lapide. Jam fructuosum aliquid erat terra de Domini Litteris paritura. In lapide Legem scripserat, significans duritiam Judaeorum: in terra scripsit, significans fructum Christianorum. Venerunt ergo illi adducentes adulteram, tanquam saevientes fluctus in petram: sed ejus responsi
Abbreviated transcription (Latin):
sccłiam conseqͥnt᷑. Modo audistis fratres. cũ
eugłium legeret᷑. Non g̃ pucet aliqͥs fut᷑am
in se. tẽ. misccłiam aei. si est ipse ininisericors.
S ed auddi quȩ sit m̃sura misccłie. ne quasi in ami¬
cũ fit: & ñ sit in ĩmicũ. Diccũ est diligite mi¬
micos ur̃os. Satiari ius bonis dei. Saciata sit
in te misccłia ati. P lena miscdia ipsa est ꝑfecta
miscclia. ipsa est que amat. que aiugit eciam haben¬
cem se octio. Nam qͥa faciam inquis. si ceptro dilig¬
te iunicũ ncũ  Inuirias accipiam. & iniarias ꝑfe¬
ram & non me uindicabo. Cum ad sint leges. iustũ
est ut uindices ce. Concedit᷑. quia iustũ est. Uide
utrũ mabtas quod in te uinicet᷑. & iunliea. Sic enĩ
dicis. Itant me uindicabo. quasi deus iusticiã uin¬
dicte rẽpmat. & ñ suꝑbiam uindicantis extinguat:
Ac nͦ adultera ila ñ erat lapidanda: Att silapidare¬
t᷑ iniquũ aliqͥd fieret. Si iniqui fieret. inique
iussum esset. Lex autem uissit. deus uissit. Sed o

Expanded text:
ntur.» Modo audistis, fratres, cum Evangelium legeretur. Non ergo putet aliquis futuram in se esse misericordiam Dei, si est ipse immisericors. Sed audi quae sit mensura misericordiae, ne quasi in amicum sit, et non sit in inimicum. Dictum est: «Diligite inimicos vestros» . Satiari vis bonis Dei; satiata sit in te misericordia. Plena misericordia ipsa est perfecta misercordia; ipsa est quae amat, quae diligit etiam habentem se odio. Nam quid faciam, inquis? Si coepero diligere inimicum meum, injurias accipiam, et injurias perferam, et non me vindicabo, cum adsint leges? Justum est ut vindices te; conceditur, quia justum est: vide utrum non habeas quod in te vindicetur, et vindica. Sic enim dicis, Itane me non vindicabo? quasi Deus justitiam vindictae reprimat, et non superbiam vindicantis exstinguat. Aut vero adultera illa non erat lapidanda? aut si lapidaretur, iniquum aliquid fieret? Si inique fieret, inique jussum est; Lex autem jussit, Deus jussit: sed, o
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam dormituti molestus es. Ait. Non cdor¬
mitabit neq dormiet. qͥ custodit israbel. Semel
xp̃s dormiuit. ut illi de latere comuix fieret.
Dormiuit in eruoe. manifestũ est. Mortiuis est
cñ ut diceret. Ego dormuti & sompnũ cipi.S
nũquid qͥ dormit. ñ adiciet ut resurgat :. ꝓpc̃ia
ibi seqͥt᷑ .&. exurrixi. qm̃ dñs suscipit me Qͥ a

Expanded text:
tanquam dormienti molestus es: «Non dortanquam dormienti molestus es: «Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel» . Semel Christus dormivit, ut illi de latere conjux fieret: dormivit in cruce, manifestum est. Mortuus est enim, ut diceret, «Ego dormivi, et somnum cepi.» Sed numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat ? Propterea ibi sequitur, «Et exsurrexi
Abbreviated transcription (Latin):
ne mortali. carne ista fenea. Et ido ꝑcussum est
agimus. cũ p̃misisset qͥ satiat ubonis desideriũ tu¬
ũ quasi responderit amina. Non satiabor de mor¬
talib. ñ satiabor ac temporalib. Aliqͥa eternũ do¬
net. aliqͥa eternũ concedat. Sapientiam suam
mͥ det: uerbum suũ miem det: acũ apua dm̃ . E
se dm̃ patrem & filiũ & fp̃m sanctum. Menicus an
te ianuam ciꝰ sto: ñ cormit quẽ inuoco. det mͥ tres
panes. Eugu̾ũ recoidamini. Ecee qͥa sit nosse dĩ
luteras. Qͥ legerunt. moti funt. Hon recorda¬
mini quemdã inopẽ uenisse ad domũ amici sui.
& petisse tres panas: Et ille inqͥt dormens. respon¬
debat ei e dicebat. Iam reqͥesco. & pueri mei uitꝰ
mecũ dormiunt. Ille ꝑseueraus in petendo: excor¬
sit tectio. quod non posset merito. Deus autem da¬
re uult: sed nondat nͥ petenti. ne det ñ capienti.
Nam cedio cuo uult excitari. Hon euĩ cum oias.

Expanded text:
ne mortali, carne ista fenea: et ideo, «Percussumne mortali, carne ista fenea: et ideo, «Percussumagimus, cum praemisisset, «Qui satiat in bonis desiderium tuum;» quasi responderet anima, Non satiabor de mortalibus, non satiabor de temporalibus; aliquid aeternum donet, aliquid aeternum concedat: Sapientiam suam mihi det, Verbum suum mihi det, Deum apud Deum, et se Deum Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum. Mn dormit quem invoco, det mihi tres panes. Evangelium recordamini: ecce quid sit nosse Dei Litteras; qui legerunt moti sunt. Nam recordamini quemdam inopem venisse ad domum amici sui, et petisse tres panes. Et ille, inquit, dormiens respondebat ei, et dicebat: «Jam requiesco, et pueri mei intus mecum dormiunt.» Ille perseverans in petendo, extorsit taedio quod non posset merito . Deus autem dare vult; sed non dat nisi petenti, ne det non capienti. Non taedio tuo vult excitari. Non enim cum oras
Abbreviated transcription (Latin):
ait᷑. Atq ita conterendo illud ad petram excutit.
& caret prius rostri onere. quo eibꝰ impectiebatur.
Acceddit ad cibũ. & omĩa reparaut᷑. E rit post sinec¬
tutem tanquam uuienis aq̃la. Redit uigor om̃i¬
ũ menbroꝵ. nicor plumarũ. gubernacia penua¬
rũ. uolat ꝓxcilsa sicut antea. fit in ea quedam
resurrectio. A d hoc enĩ exposita ẽ. hec similitudo
ficut de luna ponit᷑. qͥa diminita & qͥdammͦ in¬
tercepta luna rursus nascit᷑. & implct᷑. & signifi¬
cat nobis resurrectionẽ. Sed impleca illa non ꝑma¬
net. rursus minuit᷑: ut semꝑ significet. Sic gͦ &
hoc quod de aq̾la dietũ est. Non ad ĩmortalitatẽ
aqͥla reparat᷑. nos autẽ add uitã ccernã. Sed cam̃ ꝓp¬
t̾ea uide aucta est similitudo. ut quoa nos impedit.
petra nobis auferat. Non gͦ p̃sumas de uirib tu¬
sicut noca est uox psalmi. Inueteraui inquit in
omnib inimicis neis. Unae inueteraiumꝰ: Car¬

Expanded text:
ditur: atque ita conterendo illud ad petram excutit, ditur: atque ita conterendo illud ad petram excutit, et caret prioris rostri onere, quo cibus impediebatur. Accedit ad cibum, et omnia reparantur: erit post senectutem tanquam juvenis aquila; redit vigor omnium membrorum, nitor plumarum, gubernacula pennarum, volat excelsa sicut antea, fit in ea quaedam resurrectio. Ad hoc enim exposita est ista similitudo: sicut de luna ponitur, quia deminuta et quodammodo intercepta luna rursus nascitur et impletur; et significat nobis resurrectionem; sed impleta illa non permanet; rursus minuitur, ut semper significet. Sic ergo et hoc quod de aquila dictum est: non ad immortalitatem aquila reparatur, nos autem ad vitam aeternam; sed tamen propterea inde ducta est similitudo, ut quod nos impedit, petra nobis auferat. Non ergo praesumas de viribus tusicut nota est vox psalmi: «Inveteravi,» inquit, «in omnibus inimicis meis» . Unde inveteravimus? Car
Abbreviated transcription (Latin):
uteumq significandã ĩmortalem. ñ demonsiñdã.
Dicit᷑ aqͥla cũ seneccute corporis faerit p̃sa ĩmodera¬
tione rostri crescentis cibũ caꝑe ñ posse. Pars enĩ
rostri eĩ suꝑioi que supͣ partem inferioiem aduncat᷑.
cũ pre senccta ĩmod̾atiꝰ creuerit: longitudo eius
inerem̃ti ñ eã finit os aꝑire. ut sit aliquod interual¬
lũ ĩter ĩferiorem partem & uncũ suꝑiorem. Nisi
enm aliqđ inciruallũ pateat. ñ habet morsus q̃¬
si forcipem. unde uelut tundeat. quod cnͣsmictat
in fauces. C rescente itaq suꝑioie parce & nimis
aduncata: non poterit os aꝑire. & aliqͥd capere.
Hoc ei facit uetustas. Igrauat᷑ languore senectutis:
& mopia comedendi. Languescit uimis utraq re
etatis & egestatis. Accedente itaq modo qͣdam na¬
t᷑ali in m̃furã reparande quasi iutientutis aquila
dicit᷑ collidere & ꝑcutere add pecram ipsum quasi
iabiũ suũ suꝑiꝰ. qͥ nimis crescente edenai aditꝰ elau¬

Expanded text:
 significandam immortalem, non ad demonstrandam. Dicitur aquila, cum senectute corporis pressa fuerit, immoderatione rostri crescentis cibum capere non posse. Pars enim rostri ejus superior, quae supra partem inferiorem aduncatur, cum prae senecta immoderatius creverit, longitudo ejus incrementi non eam sinit os aperire, ut sit aliquod intervallum inter inferiorem partem et uncum superiorem. Nisi enim aliquod intervallum pateat, non habet morsus quasi forcipem, unde velut tondeat quod transmittat in fauces. Crescente itaque superiore parte, et nimis aduncata, non poterit os aperire et aliquid capere. Hoc ei facit vetustas. Praegravatur languore senectutis, et inopia comedendi languescit nimis; utraque re, et aetatis et egestatis accedente. Itaque modo quodam naturali in mensura reparandae quasi juventutis, aquila dicitur collidere et percutere ad petram ipsum quasi labium suum superius, quo nimis crescente edendi aditus clau
Abbreviated transcription (Latin):
tate in cũ leticias ur̃as. Et qͥa erit illa cructacio
post saguiã : Si mͦ post istas modicas rifectiones
tantũ afficit᷑ auima nr̃a. qͥa erit q̃nolo fut post re¬
demptionẽ ab om̃i corruptione qͦa dictũ est in isto
psalmo. qui satiat mbonis aesidiriũ tuũ : E qͣsi
qͥreres. guando satiat: Modo mĩ ñ sacior. Aa
qͥacumq me conuertero uilescit mͥ adeptũ. qͣm¬
iuis acotnderit desideratũ. cñ om̃ia que dũ non
habeo amo. cũ habuero contempno. Qd bonum
me saciabit: Laus aĩ & ipsa cũ corpꝰ qł corrũpit᷑
aggrauat aniiã. & depͥunt ceͤrena ĩhabitatio sensũ
nusita cogitantẽ: ñ ĩplet᷑ in anima mea. uon ꝑsi¬
cit᷑. alii ae corruptione cogitaciones indigentiarũ
accorquent me ab illa. Quando satiabit᷑ aesideriũ
neũ in bonis : Quando queris: R enouabit᷑ ficut
aqͥle iuuentus tua. Queris gͥ q̃ndo satictur in
bonis anima tua  Quando renonabit᷑ iuuentꝰ tua.
Et aaddidit ficut aqͥli. d fecto ic aliqͥa lacet. Ca

Expanded text:
o post saginam, si modo post modicas istas refectiones tantum afficitur anima nostra? quid erit, quando fiet post redemptionem ab omni corruptione, quod dictum est in isto psalmo, «Qui satiat in bonis desiderium tuum?» 9. Et quasi quaereres, Quando satiat? modo enim non satior; ad quodcumque me convertero, vilescit mihi adeptum, quamvis accenderit desideratum: cum omnia quae dum non habeo amo, cum habuero contemno, quod bonum me satiabit? Laus Dei. Et ipsa, cum corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio seogitantem, non impletur anima mea, non perficitur: aliae de corruptione delectationes indigentiarum detorquent me ab illa. Quando satiabitur desiderium meum in bonis? quando, quaeris? «Renovabitur sicut aquilae juventus tua.» Quaeris ergo quando satietur in bonis anima tua? Quando renovata fuerit juventus tua. Et addidit, «sicut aquilae.» Profecto hic aliquid latet: quod
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ. Quere tuũ bonũ. Nemo uoñ: nͥ unꝰ deus. Sitm¬
mũ bonũ. hoc est cuũ bom̃. Qͥ agͦ aeest. eui fum¬
mum bonũ bonum est: Sunt enĩ e inferiora bona.
quȩ aliis & aliis funt uona. Pecori qͥd bonũ est fr̃s.
nͥ implere uentrem. carere indigentia. dormire.
gestire. uiuere. sanũ ẽc. generare :  Dom̃ĩ illic̃.
s usq at gricudã modũ habet boni sui m̃surã.
t̾outam & concessam ab om̃iũ rerũ creatore dõ. T ale
tu bonũ queris: Dat & hoc aicus. sed uoli tu hoc sotũ
querere. C chirts xp̃i. qͥa gaudes qͥa socĩ es pecori. E ri¬
ge spem tuã. apbonũ bonoꝵ omutũ. Ipse erit bo¬
r̾ nt̃ cusłra giotii in tuo genere factus s bonus. &
omuia in suo geneis facta sunt bona. F ecit cso.
omĩa bona ualde. E rgo illd bonũ qd acus est. si di¬
camꝰ ualde uont̃. iam .a. de creat᷑a diecũ est: fecit de¬
is omiia uona ualae. Ed gͥ illuo uonũ de qͥdictũ

Expanded text:
bonum. «Nemo bonus nisi unus Deus» . Summum bonum, hoc est tuum bonum. Quid ergo deest cui summum bonum bonum est? Sunt enim et inferiora bona, quae aliis et aliis bona sunt. Pecori quid bonum est, fratres, nisi implere ventrem, carere indigentia, dormire, gestire, vivere, sanum esse, generare? Bonum illi est, et usque ad quemdam modum habet boni sui mensuram tributam, et concessam ab omnium rerum creatore Deo. Tale tu bonum quaeris? Dat et hoc Deus; sed noli solum quaerere. Cohaeres Christi, quid gaudes, quia socius es pecori? Erige spem tuam ad bonum bonorum omnium. Ipse erit bonum tuum, a quo tu in tuo genere factus es bonus, et omnia in suo genere facta sunt bona. Fecit enim Deus omnia bona valde. Ergo illud bonum quod Deus est, si dicamus valde bonum, jam et de creatura dictum est: «Fecit Deus omnia bo
Abbreviated transcription (Latin):
cite dñm. Om̃s eñi male uiuentes & si lingna
tactant. uita añm maledicunt. &. poes quia
rimnũ cantit lingua tua.si sacrilegiũ exalit unta tua
Malt urueno. multas linguas misisti in blasphemia.
Lingua tua uacat ẏmno. & cx̧terȩ te intuentium
uacant blaphemus. Si gͦ uis benedicere anm. fac
uerbũ ciꝰ. fac uoluntatẽ ciꝰ. In petra ȩdifica. noli in
cdmicas. r unã edificas. Si nichil edificas. gxpositus
pluuiȩ. flominib uentis. ante rapitris quã steteris.
reo ñ .c̃. cossandũ.s. edificandtũ. Hoc sic edificandum.
ut in ruina edificct᷑: s in petra edificandũ. ut tẽptatio
non cuertat. Si sic est: benedic dnm̃. Si ñ ẽ. sic: noli
blandiri lingue tuç. Citã tuã int̾roga. ipsa tͥ respon¬
deat. Inuenis qͥd sis mali: geme. consitere. Confesio
tua potest dͥnm̃ benedicere. si mutatio tua in bene.¬
dicat᷑. ubi ñ dñatur. In om̃i loco dnãtionis eiꝰ. Ne
forte aliqͥs dicat. ñ possũ benedicere dñm in ori¬

Expanded text:
m. Omnes enim male viventes, etsi lingua taceant, vita Domino maledicunt. Quid prodest quia hymnum cantat lingua tua, si sacrilegium exhalat vita tua? Male vivendo multas linguas misisti in blasphemiam. Lingua tua vacat hymno, et caeterae te intuentium vacant blasphemiis. Si ergo vis benedicere Dominum, fac verbum ejus, fac voluntatem ejus. In petra aedifica, noli in aedificas, ruinam aedificas: si nihil aedificas, expositus pluviae, fluminibus, ventis, ante rapieris quam steteris . Ergo non est cessandum, sed aedificandum: nec sic aedificandum, ut ruina aedificetur; sed in petra aedificandum, ut tentatio non evertat. Si sic est, benedic Dominum: si non est sic, noli blandiri linguae tuae; vitam tuam interroga, ipsa tibi respondeat. Invenis quid sis mali; geme, confitere: confessio tua potest Dominum benedicere; sed mutatio tua in beneubi non dominatur: «In omni loco dominationis ejus.» Ne forte aliquis dicat: Non possum benedicere Dominum in ori
Abbreviated transcription (Latin):
to illo a quo uona sir. Bonũ tuũ quere o anima.
E st enim bonũ aliua alteri & omnes creat᷑ȩ habent qd̾¬
dam bonũ suũ ĩtegͥtatis sue. & ꝑfectionis nat᷑e suę.¬

Expanded text:
to illo a quo bona facta sunt. Bonum tuum quaere, o anima. to illo a quo bona facta sunt. Bonum tuum quaere, o anima. Est enim bonum aliud alteri, et omnes creaturae habent quoddam bonum suum, integritatis suae, et perfectionis nat