comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onis. S dei seruus discrete utruntq pensans sic cauer
libidinem: ut non incurrat in elationem. Et sic
premit elationem: ut non resoluat antinum ad
libidinem. Luxuriosis atq supbis: demones plus
fauctores existunt. Dumq in ceteris uiciis spiritꝰ
maligui desermant : his tam̃ maiori familiaritate
iunguntur. eisq amplius inxta desiderium famu¬
lantur. Principalit̃ his duobꝰ uiciis diabolus huma¬
no generi dominatur .i. ꝑ suꝑbiam menitis et luxu¬
riam caruis. Unde et dñs adiob loquitur de diabo¬
lo dicens. Sub umbra dormit in secioͤto calami. in
locis humentib ꝑ calamum enim: manis suꝑbia.
ꝑloca uero humentia carnis demonstratur luxuria
Phȩc enu duo uicia diabolus possidet humanum
genus : uł dum mentẽ in suꝑbiam erigit. uł dum
ꝑ luxuriam carnem corrumpit. Multi luxuriȩ
subditi sunt: et contumaci suꝑbia de ipso luxuriȩ
oꝑe głantur. et inde magis elati sunt. unde humi¬

Expanded text:
onis. Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet onis. Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem; et sic premit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. 243 4. Luxuriosis atque superbis daemones plus fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni deserviant, his tamen majori familiaritate junguntur, eisque amplius juxta desiderium famulantur. 5. Principaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Unde et Dominus in Job loquitur de diabolo dicens: Sub umbra dormit in secreto calami in locis humentibus . Per calamum enim inanis superbia, per loca vero humecta carnis demonstratur luxuria. Per haec enim duo vitia diabolus humanum possidet genus, vel dum mentem in superbiam erigit, vel dum per luxuriam carnem corrumpit. 6. Multi luxuriae subditi sunt, et contumaci superbia de ipso luxuriae opere gloriantur; et inde magis elati sunt, unde humi
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq in abominanda carnis imm̃un¬
dicia itur. Nam alterum pendet ex attero.
S sicut ꝑ suꝑbiam mentis ttur in ꝓsticutionẽ libi¬
dinis: ita ꝑ humilitatem mentis salua fit castitas
carnis. Deus autem noununqͣm deicit occultam
mentis suꝑbiam: ꝑ carnis manifestam ruinam. Li
bidinis nasci unmundiciam de animi oculta suꝑ
bia. exemplo primi hominis qui mox ut suꝑbia
contra deum tumuit. statini carnis uibidinem sen¬
sit et pudenda oꝑuit. Quappt̃ unusquisq suȩ
depitet culpe quod cecidit quociens libidine uin-¬
citur. quia nisi precessisset latens suꝑbia non seq̃¬
retur libidini manifesta ruina. Non nunqͣm gemi¬
no uicio xp̃ianus adiabolo appetitur: et occulto
ꝑ elationem et publico ꝑ libidinem. S dum eui¬
tat quis libidinem: cadit melationem. Item dĩt
incaute declinat elationẽ: cadit signit̃ in libidinẽ.
Sicq ex occulto uicio elationis itur maꝑtum libi¬
dinis: et de aꝑto libidinis itur in occultum elati¬

Expanded text:
plerumque in abominandam carnis immunditiam itur. Nam alterum pendet ex altero; sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis salva fit castitas carnis. Deus autem nonnunquam dejicit occultam mentis superbiam per carnis manifestam ruinam. 2. Libidinis nasci immunditiam de animi occulta constat superbia, exemplo primi hominis, qui mox ut per superbiam contra Deum tumuit, statim carnis libidinem sensit, et pudenda operuit. Quapropter unusquisque suae deputet culpae quod cecidit, quoties libidine vincitur, quia nisi praecessisset latens superbia, non sequeretur libidinis manifesta ruina. 3. Nonnunquam gemino vitio Christianus a diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, cadit segniter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elati
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ẽ pͥncipał et maximꝰ sedis apłicȩ in eccłia ro¬
mana successor: unde et ipsum specialit̃ apłicũ
scã ȩccłia nominare consueuit. Cui uice petͥ
pͥncipis apłoꝵ presidenti omĩs ecciasticus ordo
obtemperare debet : qui solus prerogatiua dig¬
nitatis claues habet ligandi omnia. et soluendi
suꝑ t̾ram. Isti gͦ ordines sacri diu̾sis locis ꝑ orbem
trarũ quacũq scȩ̃ eccłiȩ corpus diffusum ẽ dis¬
ponuntur: non solum uoluntaria ordinatioẽ
fp̃ualiũ patrũ. s ex ipso quoq gentuitatis usu
conuenienti ratione assũpta. In illis siquidem
ciuitatib ubi olim gentiles flamines suos consti¬
tuere consueuerant. ibi nc̃ ep̃i sunt ordinati.
uͥ uͦ archiflamines dispositi fuerant. archiepi
successerunt. Lege librum clem̃tis: illic inue¬
nies quomͦ beatus petrus. ꝑ diu̾sa orbis t̾rarũ
loca pͥncipes eccłiarum disponi instituit. Septẽ

Expanded text:
Hic est principalis et maximus sedis apostolicae in Ecclesia RoHic est principalis et maximus sedis apostolicae in Ecclesia Romana successor, unde et ipsum specialiter apostolicum sancta Ecclesia nominare cousuevit. Cui vice Petri principis apostolorum praesidenti, omnis ecclesiasticus ordo obtemperare debet, qui solus praerogativa dignitatis claves habet ligandi omnia et solvendi super terram. Isti ergo ordines sacri diversis locis per orbem terrarum quacunque sanctae Ecclesiae corpus diffusum est disponuntur: non solum voluntaria ordinatione spiritualium Patrum, sed ex ipso quoque gentilitatis usu convenienti ratione assumpta. In illis siquidem civitatibus ubi olim gentiles flamines suos constituere consueverant; ibi nunc episcopi sunt ordinati. Ubi vero archiflamines dispositi fuerant, archiepiscopi successerunt. Lege librum Clementis, illic invenies quomodo beatus Petrus per diversa orbis terrarum loca principes ecclesiarum disponi instituit. Septem
Abbreviated transcription (Latin):
ci corona ẽ: qua in partẽ ministerii
sacri consignatur. Sequunt᷑ deinde
septẽ graduũ ꝓmotiones : in quib ꝑ sp̃ualẽ
potestatẽ altius semꝑ ad sacra tractanda
conscendit. Primus gradus ẽ hostiariorum.
Seds lectorũ. Tercius exorcistarum. quartus
acolitorum. Quintꝰ subdiaconorũ. Sext᷑ diaco¬
norum. Septimꝰ sacerdotum. Hic gradus dis¬
pares in eodem ordine habet dignitates. Nam
post sacerdotes altiores sunt pͥncipes sacerdotũ.
id ẽ ep̃i. supra quos iterum sunt archiep̃i. et
fupra illos qui dicuntur pͥmates. supra quos
quidã patriarchas constituere uolunt. aui
eosdem primates et patriarchas dieunt. Nos
tam̃ quatuor tantum ex antiquo eccłiȩ usu
ensem. qͥ post grandensis dictus est: nͥ forte
scãm ꝓpͥetatẽ linguarum idem ipsi alibi patͥar¬
chȩ alibi pͥmates appellati sunt. Post hos om̃s
sequitur sũmus pontifex quẽ papã. id ẽ patrẽ
patrũ consuetudo eccłiastica nominare instituit.

Expanded text:
ci corona est, quo in partem ministerii sacri consignatur. Sequuntur deinde septem graduum promotiones, in quibus per spiritualem potestatem altius semper ad sacra tractanda conscendit. primus gradus est ostiariorum; secundus lectorum; tertius exorcistarum; quartus acolytharum; quintus subdiaconorum; sextus diaconorum; septimus sacerdotum. Hic gradus dispares in eodem ordine habet dignitates. Nam post sacerdotes altiores sunt principes sacerdotum, id est episcopi. Supra quos iterum sunt archiepiscopi; et supra illos qui dicuntur primates, supra quos quidam patriarchas constituere volunt; alii eosdem primates et patriarchas dicunt. Nos tamen quatuor tantum ex antiquo Ecclesiae usu ensem, qui post Grandensis dictus est, nisi forte undum proprietatem linguarum iidem ipsi alibi patriarchae; alibi primates appellati sint. Post hos omnes sequitur summus pontifex quem papam, id est Patrem patrum consuetudo ecclesiastica nominare instituit.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑni respectus gr̃a mextremis suis ad dm̃ reuertuntur
ad penitentiam: et quȩcuinq mala gesserunt cotidia¬
nis fletib purgant. atq i bonis factis male gesta cõmu¬
tant. Quib iuste totum quod deliquerant ignoscitur.
quia ipsi quod male gesserunt penitendo cognoscunt.
Inuita hominis finis querendus ẽ. Qm̃ deus non respi¬
eit quales antea uiximus: s quales circa uitȩ finem

Expanded text:
superna respecti gratia in extremis suis ad Deum revertuntur superna respecti gratia in extremis suis ad Deum revertuntur per poenitentiam, et quaecunque mala gesserant, quotidianis fletibus purgant, atque in bonis factis mala gesta commutant; quibus juste totum quod deliquerant ignoscitur, quia ipsi, quod male gesserunt, poenitendo cognoscunt. 8. In vita hominis finis quaerendus est, quoniam Deus non respicit quales antea viximus, sed quales circa finem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
go filio qui mortuus fuerat et reuixit: perierat et in¬
uentus ẽ. De euius regressu magnum fit gaudium pa¬
tri. Nam talit̾ coram deo et angłis copiosius ẽẽ gau¬
dium de eo qui aꝑicło liberatur: qͣm de eo qui nunꝗͣ
nouit ꝑ eccati periculum. Quanto enim contristat
res ꝑdita: tantomagis si fuerit inuenta lȩtificat. Sic̃
in euangłio pastor ille exultat: qui ꝑditam ouem iu¬
uentam humeris suis gaudens reportat. Nullus despe¬
rare debet uenian: etiam si circa finem utte ad peni¬
tentiam conuertatur. Unum quemq enim deus de suo
fine: non de utta preterita iudicat. Hoc quippe et le¬
gis testimonio edocetur. quod homo de suo extremo u¬
stificatur: quando deus ꝓ asini pruogeuit uouem ius¬
sit offerre. Hoc ẽ immundiciam uitȩ prioris. mutan¬
dam innocentiam boni finis. Unde et cauda iubetur
offerri hostiȩ: idẽ uite extrema in pęnitentiam. Multi

Expanded text:
go filio, qui mortuus fuerat, et revixit, perierat, et ingo filio, qui mortuus fuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gaudium patris . 5. Non aliter coram Deo et angelis copiosius est gaudium de eo qui a periculo liberatur quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto enim contristat res perdita, tanto magis, si fuerit inventa, laetificat: sicut in Evangelio pastor ille exsultat qui perditam ovem inventam humeris suis gaudens reportat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae 213 ad poenitentiam convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeterita judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in hostiam, id est, vitae extrema in poenitentiam. 7. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
on ꝑ locorum spacia: s ꝑ affectum bonum.
ut malum. itur receditur ue adõ. Neq enĩ
gressu pedum: s gressu morum elongamꝰ uł
ꝓpinquamꝰ addm̃. ꝑ petrare flagicium aliquod: mors
anuȩ ẽ. Contempnere penitentiã et ꝑmanere in
culpam: descendere in infernum post mortem. Gͦ
peccare: ad mortem pertinet. Desperare uero: in
infernum descendere ẽ. Unde et seriptura ait. Impiꝰ
dum in ꝓfundum malorum uenerit: contempuit.
Sepe diabolus eosquos conuerti ad pęnitentiam aspi¬
cit. immanitate. scelerum ꝑculsos. ad desperationem
deducit: ut subtracta spe ueniȩ trahat indiffidenti¬
am quos non potuit retinere ꝑseueranter in culpam.
Sed penitens preuidere debet callidas contra se hostis
uifidias. Sicq dei iusticiam metuat: ut tam̃ quanuis
in magnis scelerib de miscđia eius confidat. Ampliꝰ
lȩcatur deus de anuna desperata. et aliquando conuer¬
sa: qͣm de ea quȩ nunqͣm extitit ꝑdita. Sicut de ꝓdi¬

Expanded text:
on per locorum spatia, sed per affectum bonum, vel malum itur, recediturve a Deo. Neque enim gressu pedum, sed gressu morum elongamus, vel propinquamus ad Deum. 2. Perpetrare flagitium aliquod mors animae est; contemnere poenitentiam, et permanere in culpa, descendere in infernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Impius dum in profundum malorum venerit, contemnit . 3. Saepe diabolus eos quos converti ad poenitentiam aspicit, immanitate scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Sicut de prodi
Abbreviated transcription (Latin):
ulta sunt alia eccłiȩ sacram̃ta. rebus
uł factis expressa quȩ omnia hic enu¬
merari non possunt. Multa enim st̃
et ideo presentis sermonis breuitas ea non
capit. Insusflatio in exorcizacione uirtutẽ
sp̃c scĩ significat. qua ueniente fugatur et
flauit sp̃c tuus et oꝑuit eos mare. submersi
st̃ quasi plumbum in aquis uehementibus.
Signaculum crucis. uirtutẽ passionis xp̃i
ostendit. Hoc gͦ quando fronti imprimitur.
xp̃ranus muntt᷑. Quando contra imminens
ꝑiculum opponitur. adu̾saria uirtus fugat᷑.
Primum ad arma: scđm ad tela. Primum ad
defensionẽ: scdm ad impugnationẽ. Tunsio
pectoris : compunctionem cordis significat.
Pectus tunditur. ut cogitationes uane et de¬
sidia uana de corde pellantur. Inclinatio ca¬
pitis. genuum incuruatio. siue ꝓstratio: hu¬
militatẽ et reuerentiam siue etiã ueniȩ postu¬
lationẽ significant. Expansio manuũ: carita¬
tẽ et affectus uoni amplitudinẽ demonstrat.
De his sacramentis quȩ in uerbis constant.

Expanded text:
ulta sunt alia Ecclesiae sacramenta rebus vel factis expressa, quae omnia hic enumerari non possunt; multa enim sunt, et ideo praesentis sermonis brevitas ea non capit. Insufflatio in exorcizatione, virtutem Spiritus sancti significat, qua veniente fugatur et Flavit spiritus tuus et operuit eos mare; submersi sunt quasi plumbum in aquis vehementibus . Signaculum crucis virtutem passionis Christi ostendit. Hoc ergo quando fronte imprimitur, Christianus munitur. Quando contra imminens periculum opponitur, adversaria virtus fugatur. Primum ad arma, secundum ad tela. Primum ad defensionem; secundum ad impugnationem. Tunsio pectoris compunctionem cordis designat. Pectus tunditur, ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. Inclinatio capitis, genuum curvatio, sive prostratio, humilitatem et reverentiam, sive etiam veniae postulationem significant. Expansio manuum charitatem et affectus boni amplitudinem demonstrat. CAP. IX. De his sacramentis quae verbis constant.
Abbreviated transcription (Latin):
d pͥmiceriũ ꝑtinent acoliti. exorcistȩ.
psalmũ. laudes. offertoriũ. et responsoria.
quis clericorum dicere debeat. ordoq et mo¬
dus psallendi inchoro. ꝓ sollempnitate et
temꝑe. ordinatio quoq ꝓ luminarib depor¬
tandis. Si quid etiam necessariũ ẽ ꝓ reꝑati¬
one basilicarum quȩ sunt in urbe: ipse de¬
orum parrochianis ꝑ hostiarios dirigit. cle¬
ricos quos delinquere cognoscit. ipse distrin¬
git. quos uͦ emendare non ualet. eorum ex¬
cessum ad agnitionẽ ep̃i defert. Basilicarios
iste constituit. et matriculas ipse disponit.
Quando autẽ pͥmicerius absensẽ ea quȩ
predicta sunt iste exquirit. qui ei haut lon¬
ge ẽ ꝓximus. aut eruditionẽ his explendis
certus.

Expanded text:
d primicerium pertinent acolythi, exorcistae, psalmos, laudes, offertorium et responsoria: quis clericorum dicere debeat. Ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore. Ordinatio quoque pro luminaribus deportandis, si quid etiam necessarium est pro reparatione basilicarum, quae quales sunt in urbe, ipse deorum parochianis per ostiarios dirigit. Clericos quos delinquere cognoscit, ipse distringit; quos vero emendare non valet, eorum excessum ad agnitionem episcopi defert. Basilicarios ipse constituit, et matriculas ipse disponit. Quando autem primicerius absens est, ea quae praedicta sunt ille exquirit, qui ei aut lege est proximus, aut eruditione his explendis certus.
Abbreviated transcription (Latin):
uentre gerens precium. qͦ digna sit ipsa necari.
Nec de fulgentum numero lapis iste putetur.
Paruus et informis. s nulli uirib impar.
Preclaros quosdam lapides preit utilitate.
Huiꝰ sunt binȩ species geminiq colores.
N am niger. et rufus. ceso de uentre trahuntur.
Cedit gestato lunatica passio rufo.
Curat et insanos. et languores duituruos.
Facundos facit. et gratos. multisq placentes.
Ex lino facto decet hunc inuoluere paimo.
Et sic in chela clausum portetur sinistra.
At niger in panno pacto gestatꝰ eodem.
Ad finẽ dignum suscepta negocia ducit.
Obsistitq minis. et regum mitigat iras.
⁊ dilutꝰ aqua languentia lumina curatͣ
I n panno croceo lini sub regmine texto.
Ipse lapis positus. febres extinguere fert᷑.
E t simul humores compellitquoq nociuos.

Expanded text:
entre gerens pretium quo digna sit ipsa necari. Nec de fulgentum numero lapis iste putetur. Parvus et informis, sed nulli viribus impar, Praeclaros quosdam lapides praeit utilitate. Hujus sunt binae species, geminique colores; Nam niger et rufus caeso de ventre trahuntur. Cedit gestato lunatica passio rufo. Curat et insanos, et languores diuturnos. Facundos facit et gratos, multisque placentes. Ex lino facto decet hunc involvere panno, Et sic in chela clausum portare sinistra. At niger in panno, pacto gestatus eodem, Ad finem dignum suscepta negotia ducit, Obsistique minis, et regum mitigat iras; Et dilutus aqua languentia lumina sanat, In panno croceo lini sub tegmine texto. Ipse lapis positus febres exstinguere fertur, Et simul humores compescere quosque nocivos.
Abbreviated transcription (Latin):
entriculo galli qui testib ẽ uiduatus:
cum tribꝰ ut nimiũ factꝰ spado. uixerit annis:
N ascit᷑ ille lapis. cuiꝰ non ultina laus est.
et ꝑ bis binos capit incrementa sequentes.
Mensuramq fabȩ crescens excede nescit.
Cristallo similis. uel aquȩ cũ limpida paret.
Huic allectoriũ nom̃ posuere priores.
Inuictum reddit lapis hic quẽ cumq gerentẽ.
Extinguitq sitim patientis in ore receptus.
Nam milo crotonios pugiles hoc preside uicit.
Hoc etiam multi suꝑarunt pręlia reges.
Hic expulsoꝵ ꝓmptꝰ solet eẽ reductor.
Adquiritq nouos ueteresq reformat honores.
Hic oratorẽ uerbis facit ẽẽ disertum.
Constantem reddens. cunctisq ꝑ omnia gratum.
Hic etiam circa facit incentiua uigentes.
C õmodꝰ uxori. quȩ uult fore grata marito.
Ut bona tot prestet: clausus portetur more.

Expanded text:
entriculo galli, qui testibus est viduatus, Cum tribus, ut minimum, factus spado, vixerit annis, Nascitur ille lapis, cujus non ultima laus est, Et per bis binos capit incrementa sequentes, Mensuramque fabae crescens excedere nescit. Crystallo similis, vel aquae, cum limpida paret. Huic allectorio nomen posuere priores. Invictum reddit lapis hic quemcunque gerentem, Exstinguitque sitim patientis in ore receptus. Nam Milo Crotonias pugiles hoc praeside vicit. Hoc etiam multi superarunt praelia reges. Hoc expulsorum promptus solet esse reductor, Acquiritque novos, veteresque reformat honores- Hic oratorem verbis facit esse disertum, Constantem reddens, cunctisque per omnia gratum Hic circa Veneris facit incentiva vigentes. Commodus uxori quae vult fore grata marito. Ut bona tot praestet clausus portatur in ore.
Abbreviated transcription (Latin):
ito ꝑ aduersa: fraudulent᷑ patet amicus. Nam
in ꝓsꝑitate incerta ẽ amicitia. nec agnoscit᷑
utrum ꝑsona anfelicitas diligatur. Sepe ꝑ
simulationem amicitia colitur: ut qui non
potuit aꝑte decipere decipiat fraudulenter. Tunc
quisq magis fit pietati iusticiȩq diuinȩ contrariꝰ:
quando despicit amicum aliqua aduersitate ꝑcus-¬
sum. Qua in re et sibi occasionem mercedis tollit.
et erga ꝑcussionem ꝓximi crudelis existit: uelitti
gatur et deus et ꝓximus: quia dum aduersa ꝓcedt̃
amicus fraudulent̾ detegitur. statimq despicit quẽ
se diligere simulauit. Amicitia certa nulla ui exclu¬
ditur: nullo tempore abolet᷑. Ubicumq enim se uer¬
terit tempꝰ: illa firma ẽ. Rari sunt qui usq infinẽ
existant cari. Nam multos a caritate aut aduersitas
temꝑis: aut contentio qualibet actionis auercit.
Sepe et ꝑ honorem quorundam mutentur et mores:
et quos ante conglutinatos caritate habuerunt. post¬

Expanded text:
ito per adversa fraudulentus patet amicus; nam in prosperitate incerta est amicitia, nec scitur utrum persona an felicitas diligatur. 2. Saepe per simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. 318 3. Tunc quisque magis fit pietati justitiaeque divinae contrarius, quando despicit amicum aliqua adversitate percussum. Qua in re et sibi occasionem mercedis tollit, et erga percussionem proximi crudelis existit: veluti gatur Deus, et proximus; nam dum adversa procedunt, amicus fraudulentus detegitur, statimque despicit quem se diligere simulavit. 4. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur, ubicunque enim se verterit tempus, illa firma est. 5. Rari existant chari. Nam multos a charitate aut adversitas temporis, aut contentio quaelibet actionis avertet: saepe etiam per honorem quorumdam mutantur et mores: et quos ante glutinatos charitate habuerunt, post
Abbreviated transcription (Latin):
tio dei. Hides certe illos significari qui ꝑtinett
ad numerum predestinatoꝵ. de quib alio lo¬
co dicit. scimus quia diligentib dñ omnia
cooperantur in bonum: qui hĩs sedm̃ ꝓposi
pauci uero electi. Ipsi sunt scđm ꝓpositum
uocati. inquib proculdubio dei p̃sc̾ientia fal¬
li non potest. hos p̃sciuit ⁊ predestinauit con¬
formes fieri imaginis filii sui. ut sit ipse pͥmo¬
qemtus inmulcis fr̃ib. quos autem p̃desti¬

Expanded text:
tio dei. uides certe illos siguificari, qui pertinent tio dei. uides certe illos siguificari, qui pertinent ad numerum praedestinatorum. de quibus alio loco dicit: Scimus, quia diligentibus deumnia cooperantur in bonum his, quiqui uero electi, ipsi sunt secundum propositum uocati, in quibus procul dubio dei praescientia falli non potest. hos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fr
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quanquam et exipsis inimicis qui crucifi
electi: tunc electi quando conuersi. quantumad
salutis iitium quantum uero ad dei presẽntiã
non tunc electi. s ante constitutionẽ mundi sic̃
idẽ dic̃ apłs quod elegerit uos ante constitu¬
mici aui dilecti: siue quia inuno populo utͥq
fuerant siue quia eximmicis seuientib usq
ad sanguinem xp̃i. quidam eoꝵ dilecti facti
erant᷑ sedm̃ electionẽ que latebat inpresen¬
tia dei. Ad hoc enim addidit propt̾ patres. ꝙ
id quod patrib promissum ẽ. oportebat un¬
pleri. sicut circa finem eplẽ ad romanos ast.
dico enim a p̃m ministrum fuisse cirẽcisionẽs
ꝓpter ueritatem dei ad confirmandas promis
rificare dm̃. Sedm̃ istam misericordiam dictũ
est inunici ꝑꝑ uos: quod et supra dixerat
illoꝵ delicto salus gentib Cum autem dixis¬
s sedm̃ electionẽ dilecti propt̃ patres: addi¬
dit sine penitentia enim sunt dona. et uoca¬

Expanded text:
tur. quamquam et ex ipsis inimicis, qui crucifitur. quamquam et ex ipsis inimicis, qui crucifipparuerunt electi, tunc electi, quando conuersi, quantum ad salutis initium, quantum uero ad dei praescientiam, non tunc electi sed ante constitutionem mundi, sicut idem dicit apostolus, quod elegerit nos ante mundi constitumici qui dilecti: sive quia in uno populo utrique fuerant; sive quia ex inimicis saevientibus usque ad sanguinem Christi, quidam eorum dilecti facti erant secundum electionem quae latebat in praescientia Dei. Ad hoc enim addidit, propter patres; quia id quod patribus promissum est oportebat impleri, sicut circa finem Epistolae ad Romanos ait: Dico enim Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmrificare deum. secundum istam misericordiam dictum est: Inimici propter uos, quod et supra dixerat: Illorum delicto salus gentibus. Cum autem dixisset: Secundum electionem propter patres, addidit: Sine paenitentia enim sunt dona et uoca
Abbreviated transcription (Latin):
s electoꝵ. hinc ad rungit ea que inquirenda
posuisti: sedm̃ uuangłium quidẽ inimici pp̃
uos. Precium quippe redemptionis nr̃e sangͥs
ẽ. xp̃i: qui utiq non nsi ab inimicis potuit
occidi. hic enim ẽ ille usus maloꝵ. in ꝓfectũ
bonoꝵ. Ꝙ uero adiungit sedm̃ electionem
autem dilecti ꝑꝑ patres. hinc ostendit non
est ita loqui de parte tamqũa de toto. sic̃ eorin¬
thios inpͥmis epłe sue partib ita laudat.
tamquam omnes tales sint. cum essent lau¬
dabiles quidam toꝵ ⁊ postea ñ nullis epłe ip¬
sius locis ita rep̃hendit tamquã omnes eul¬
pabiles eẽnt: propt̾ quosdam qui taless
erant. Istam diuinaꝵ scͥpturar̃ consuetudi¬
nẽ . ꝑ omne corpus litteraꝵ euis creberrime
sparsam quisquis diligent̃ ad uerterta
multa o usolitit que int̃ se uident᷑ eẽ. cont¬
ria. Imiicos atios dicit. alios dilectos. s quia
ex uno populo erant uelut eosdem dicere uide¬

Expanded text:
sed electorum. Hinc adiungit ea, quae inquirenda sed electorum. Hinc adiungit ea, quae inquirenda posuisti: Secundum euangelium quidem inimici propter uos. pretium quippe redemptionis nostrae sanguis est Christi, qui utique non nisi ab inimicis potuit occidi. hic est ille usus malorum in prouectum bonorum. quod uero adiungit: Secundum electionem autem dilecti propter patres, hinc ostendit non est ita loqui de parte tamquam de toto, sicut Corinthios in primis epistulae suae partibus ita laudat, tamquam omnes tales sint, cum essent laudabiles quidam eorum, et postea in nonnullis epistulae ipsius locis ita reprehendit. tamquam omnes culpabiles essent, propter quosdam, qui tales erant. istam diuinarum scripturarum consuetudinem per omne corpus litterarum eius creberrime sparsam quisquis diligenter aduerterit, multa dissoluit, quae inter se uidentur esse contraria. inimicos ergo alios dicit, alios dilectos; sed quia in uno populo erant, uelut eosdem ipsos dicere uide
Abbreviated transcription (Latin):
ialis bene utitur ad prouectum bonoꝵ. etiam
in hoc mirificans ommpotentiam bonitatis
sue: quia sicut illoꝵ nequitie ẽ. male uti bo¬
nis operib eius: sic illius sapientiȩ ẽ. bene uti
malis oꝑib eoꝵ. hanc igitur altitudinem sacͣ¬
menti: sic commendat apłs. Nolo uos ignora¬
re fratres sacram̃tum hoc ut ñ sitis uobism⁊¬
ipsis sapientes: quia cecitas ex parte in israel
facta ẽ. donec plenitudo gentium intraret et sic
ominis israel saluus fieret. Ex parte dirit. qr non
omties excecati sunt. erant enim ex illis qui
xpm̃ cognouer̃: plenitudo autem gentium in
his intrãt. qui secumdum propositum uocati
sunt. Et sic omnis isrł saluus fiet: quia et ex
uideis ⁊ exgentib qui sedm̃ propositum uoca¬
carnem. deinde int̾ponit testimonium pro pħe
ueniet ex sion qui eripiat ⁊ auertat impietatẽ
ab iacob ⁊ hoc illis ame testamentum cum ab¬
stulero peccata eoꝵ. non utiq omnium iudõꝵ

Expanded text:
malis bene utitur ad: prouectum bonorum etiam malis bene utitur ad: prouectum bonorum etiam in hoc mirificans omnipotentiam bonitatis suae, quia, sicut illorum nequitiae est male uti bonis operibus eius, sic illius sapientiae est bene uti malis operibus eorum. Hanc igitur altitudinem sacramenti sic commendat apostolus: Nolo uos ignorare, fratres, sacra-mentum hoc, ut non sitis uobis sapientes, quia caecitas ex parte in Israhel facta est, donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Israhel saluus fieret. ex parte\' dixit. quia non omnes excaecati sunt; erant enim ex illis, qui Christum cognouerunt. plenitudo autem gentium in his intrat, qui secundum propositum uocati sunt. et sic omnis Israhel saluus fiet, quia et ex Iudaeis et ex gentibus, qui secundum propositum uocasrahel secundum carnem. deinde interponit testimonium prophetae: Veniet ex Sion, qui eripiat et auertat impietatem ab Iacob; et hoc illis a me testamentum, cum abstulero peccata illorum non utique omnium ludaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
quit ⁊ unus mediator dei ⁊ hominum homo
xp̃c iħc: ut illud quod dixerat. omnes homi¬
nes uult saluos fieri. nullo alio modo intelli¬
gatur prestari nisi ꝑ mediatorẽ non dm̃ quod
semper erat uerbum s hominem xpm̃ iħm.
cum uerbum caro factum ẽ. ⁊ habitauit in no¬
bis. Unde nec illud te moueat. quod de uideis
idem apłs dicit. scdm̃ euuangłium quidem ini-
mici propt̃ uos: sedm̃ electionem autem di¬
lecti propt̃ patres. Aititudo quippe illa diui¬
tiarum sapientie et scientie dei. et illa insoru¬
ptabilia iuidicia eius et inuestigabiles me eius
hanc fidelib cordib magnam inger̃ ad miratio¬
nem. qui de illius sapientia ꝑtendente afine tisq
infinem fortiter et omina suauit̃ disponente. ñ
dubitant. quid sit quod ei placet ut nascant᷑
creseant et multiplicentur hi quos et si malos
ipse non fecit. tam̃ malos futuros esse presciuit.
Nimis enim consilium enis in abdito ẽ: quo etiã

Expanded text:
quit, et unus mediator dei et hominum homo quit, et unus mediator dei et hominum homo Christus Iesus, ut illud, quod dixerat omnes homines uult saluos fieri\', nullo alio modo intellegatur praestari nisi per mediatorem non deum, quod semper erat uerbum, sed hominem Christum Iesum, cum uerbum caro factum est et habitauit in nobis. Unde nec illud te moueat, quod de Iudaeis idem apostolus dicit: Secundum euangelium quidemici propter vos, secundum electionem autem dilecti propter patres tiarum sapientiae et scientiae dei et illa inscrutabilia iudicia eius et inuestigabiles uiae eius hanc fidelibus cordibus magnam ingerunt admirationem, qui de illius sapientia pertendente a fine usque in finem fortiter et omnia suauiter disponente non dubitant, quid sit, quod ei placet, ut nascantur, crescant ac multiplicentur hi, quos etsi malos ipse non fecit, tamen malos futuros esse praesciuit. nimis enim consilium eius in abdito est, quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nedicitur: tunc enim antistites uelut ad uo¬
cati. susceptos suos ꝑ manus impositionẽ mise¬
ricordissime offer̃ potestati. quib ꝑactis et
pticipato tanto sac̾mento. gratiaꝵ actio cunc¬
ta concludit: quam in his etiam uerbis ulti
fuit ista dicendi: ut his breuit̃ ꝑstrictis atq
significatis. non putaretur negligendum ẽẽ.
quod sequitur. pro omnib hominib fro re¬
gib ⁊ his omnib qui insublimitate sunt.
ut quietam et tranquillam uitam agamus
in omni pietate ⁊ castitate. Et ne quisquam
sic̃ se habet humane cogitationis infirmitas
ex istimaret non ẽẽ. ista facienda prohis aqͥ
git ⁊ dicit. hoc enim bonum ẽ. et acceptum
coram saluatore nr̃o dõ. qui omnes homines
uult saluos fieri ⁊ ad agnitionem ueritatis
uenire. Et ne quisquam diceret posse ẽẽ. sa¬
lutis uiam. in bona conuersatione ⁊ umus
dei onmipotentis cultu. sine participatione
corporis ⁊ sanguinis xp̃i. unus enim d̃s̃ in¬

Expanded text:
nedicitur; tunc enim antistites uelut aduonedicitur; tunc enim antistites uelut aduocati susceptos suos per manus inpositionem misericordissimae offerunt potestati. quibus peractis et participato tanto sacramento gratiarum actio cuncta concludit, quam in his etiam uerbis ultimfuit ista dicendi, ut his breuiter perstrictis atque significatis non putaretur neglegendum esse, quod sequitur: Pro omnibus hominibus, pro reg i bus et his, qui in sublimitate sunt, ut quietam et tranquillam uitam agamus in omni pietate et caritate, ne quisquam, sicut se habet humanae cogitationis infirmitas, existimaret non esse ista facienda pro his, a git et dicit: Hoc enim bonum est et acceptum coram saluatore deo nostro, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. et ne quisquam diceret posse esse salutis uiam in bona conuersatione et unius dei omnipotentis cultu sine participatione corporis et sanguinis Christi, unus enim deus, in
Abbreviated transcription (Latin):
tractamus: semꝑ orationẽ uocat. Unde hanc
uerbi origmẽ sicut suꝑnis dirimus. non nulli
minus erudite intuentes. tipoe NyTIN⁊ non
orationem se adorationem dicere uoluer̃: que
Porro si usitatiꝰ ut diri inscͥpturis uotum
appellatur. eucuen. ercepto nomine generali
orationis. ea proprie intelligenda ẽ. oratio quã
faciius ad uotum. id. ẽ. Pro seucheti. Nouen¬
tur autem omnia que offeruntur dõ. maxime
sc̃i altaris oblatio. duo sacramento predicatur
xp̃i. cuius rei sacramentum ẽ. quod unus panis
unum corpus multi sumus. Idõ in huius sc̃ĩfica¬
tione. et distributionis p̃paratione. existimo
apłm iussisse proprie fieri pros  ochas. idẽ.
orationes. uel ut non nulli minus perite int̃¬
pretati sunt adorationes. hoc ẽ. enim ad uotũ
quod usitatius inscripturis noncupatur. exͣ¬
che. Int̃pellationes autem siue ut ur̃i codice
habent postulationes fiunt: cum populis be¬

Expanded text:
tractamus, semper orationem uocat. unde hanc tractamus, semper orationem uocat. unde hanc uerbi originem, sicut superius dixi, nonnulli minus erudite intuentes irpoaeoxav non orationem sed adorationem dicere uoluerunt, quporro si usitatius, ut dixi, in scripturis uotum appellatur εὐκή, excepto nomine generali orationis ea proprie intellegenda est oratio, quam facimus ad uotum, id est rcpoc εὐκήν. uouentur autem omnia, quae offeruntur deo, maxime sancti altaris oblatio, quo sacramento praedicatur Christi. cuius rei sacramentum est, quod unus panis, unum corpus multi sumus. ideo in huius sanctificatione et distributionis praeparatione existimo apostolum iussisse proprie fieri rcpossoxa. id est orationes uel, ut nonnulli minus perite interpretati sunt, adorationes, hoc est enim ad uotum, quod usitatius in scripturis nuncupatur eoa. interpellationes autem siue, ut uestri codices habent, postulationes fiunt, cum populus be
Abbreviated transcription (Latin):
etudine. scdm quam siue dicas p̃cationem. siue
orationem. siue interpellationem uel postulatio¬
nem. una eademq res intelligitur: aliqua etiã
singłoꝵ istoꝵ proprietas inquirenda ẽ. s ad eã
liquido peruenire difficle ẽ. Multa quippe
hinc dici possunt. que improbanda non sunt. s
eligo in his uerbis hoc intelligere quod omis
uel pene onmis frequentat ecclesia. ut p̃eatio¬
nes accipiamus dictas quas facimus in celebͣ¬
tione sacramentoꝵ. antequam illd̾ ꝙ est in do¬
mini mensa incipiat benedici. orationes eũ
benedicitur et scĩficatus ⁊ad diftribuendum
cõminitur. Quam totam petionem: fere om̃is
ecclesia dominica oratione concludit. Ad quẽ
untellectum etiam uerbi greci origo nos adni¬
uat. Nam eam quam dict̃. tsylin  raro ita
scriptura ponit ut intelligatur oratio: s ple¬
rumq ita usitatiꝰ. uotum appellatur. NpoCN
I Rtły uero quod uerbum hic positum ẽ. uũ

Expanded text:
etudine, secundum quam, siue dicas precationem siue etudine, secundum quam, siue dicas precationem siue orationem siue interpellationem uel postulationem, una eademque res intellegitur, aliqua etiam singulorum istorum proprietas inquirenda est, sed ad eam liquido peruenire difficile est; multa quippe hinc dici possunt, quae inprobanda non sint. Sed eligo in his uerbis hoc intellegere, quod omnis uel paene omnis frequentat ecclesia, ut precationes accipiamus dictas, quas facimus in celebratione sacramentorum, antequam illud, quod est in domini mensa, incipiat benedici, orationes. cum benedicitur et sanctificatur et ad distribuendum comminuitur, quam totam petitionem fere omnis ecclesia dominica oratione concludit. ad quem intellectum etiam uerbi Graeci origo nos adiuuat; nam eam quam dicunt εὐκήν raro ita scriptura ponit, ut intellegatur oratio; sed plerumque et multo usitatius uotum appellatur εὐκή, 7rpoaeoav uero, quod uerbum ita positum est, unde
Abbreviated transcription (Latin):
s gent
interpellare. aliud ẽ. postulare. Non enim sole¬
tas ipsa impetrat intellectum: non ẽ. uelut cen¬
soria uotatione culpandũ. Nam de ipso domi¬
no nr̃o iħu xp̃o dictum ẽ. quod intellet pro
nobis. Numquid nam int̃pellat. et non etiã
postulat. Immo uero quia postulat: pro eo
positum ẽ. int̃pellat. Euident̾ quippe alibi de
illo dr̃. Et si quis peccauerit. aduocatum ha¬
bemus ad patrem iħ m xpm̃ iustum. et ipseẽ.
eroratio pro peccatis nr̃is quamquam fortas¬
sis codices apud uos etiam ine loco de domino
iħu non habent int̃pellat pronobis. s postulat
pronobis. Ingreco enim quo uerbo hic posite
sunt interpellationes quas ipse posusti postu¬
lationes: ipsum et illic uerbum est. ubi scrip¬
tum est interpellat pronobis. Cum igitur et qͥ
precatur oraet. ⁊ qui orat precetur. ⁊ qui in¬
tebpellat dm̃ adhoc int̃pellat ut oret ⁊ prece
non sit eoꝵ negligenda distinctio: E&cepto ita
q generali nomine. et salua loquendi consu¬

Expanded text:
s et interpellare, aliud postulare. non enim soletas ipsa impetrat intellectum, non est uelut censoria notatione culpandum. nam et de ipso domino Iesu Christo dictum est, quod interpellet pro nobis. numquidnam interpellat et non etiam postulat? immo uero, quia postulat, pro eo positum est \'interpellat\'. euidenter quippe alibi de illo dicitur: Et si quis peccauerit, aduocatum habemus ad patrem Iesum Christum iustum; ipse est exoratio pro peccatis nostris. quamquam fortassis codices apud uos etiam in eo loco de domino Iesu non habent interpellat pro nobis\' sed \'postulat pro nobis\'; in Graeco enim, quo uerbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic uerbum est, ubi scriptum est: Interpellat pro nobis. Cum igitur, et qui precatur et qui orat, precetur et, qui interpellat deum, ad hoc interpellet, ut oret et precetnon sit eorum neglegenda distinctio? excepto itaque nomine generali et salua loquendi consu
Abbreviated transcription (Latin):
prophetia execeretur. lingua canum est cõ¬
memorata. non dentes. Tuoꝵ autem canum
dirit ex inimicis: id. ẽ. ut qui erant iniici
tui.fierent canes tui: ⁊ latrarent prote: qui
semiebant inte. Addidit autem ab ipso: ut
non a seipsis hoc factum intelligerent s abip¬
so. idẽ. misericordia eius ⁊ gr̃a. Deprophetis¬
autem quod ait apłs quosdam quidẽ dedit
os in ecclesia apłos. quosdam autem propħas.
hoc intelligo quod ipse scripsisti: prop betas
eos dictos isto loco exquib agab erat. non
ullos qui uenturum incarnẽ dominum pro¬
pħauerunt. Euanglistas uero inuenimus.
quos apłos fuisse non legimus: sic fuerunt
marcus ⁊ lucas. Pastor es autem ⁊ dectore aͦs
maxime ut discerem uoliusti: eosdem puto
uinxise doctores. ut intelligerent pastores ad
officium suum ꝑtinere doctrinã: Ido enim ñ
ait quosdam quidem pastores quosdam uero
doctores: s c̃ suꝑiora ipso locutionis genere

Expanded text:
prophetia exereretur, lingua canum est comprophetia exereretur, lingua canum est commemorata, non dentes. tuorum autem canum, dixit, ex inimicis, id est ut, qui erant inimici tui, fierent canes tui et latrarent pro te, qui saeuiebant in te. addidit autem ab ipso\', ut non a se ipsis hoc factum intellegerent sed ab ipso, id est misericordia eius et gratia. De prophetis quod ait apostolus: Quosdam quidem dedit deus in ecclesia apostolos, quosdam autem prophetas, hoc intellego, quod ipse scripsisti, prophetas eos dictos isto loco, ex quibus Agabus erat, non illos, qui uenturum in carne dominum prophetauerunt. euangelistas uero inuenimus, quos apostolos fuisse non legimus, sicut fuerunt Marcus et Lucas. pastores autem et doctores, quos maxime ut discernerem uoluisti, eosdem puto iunxisse doctores, ut intellegerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. ideo enim non ait: Quosdam autem pastores, quosdam uero doctores, sed cum superiora ipso locutionis genere
Abbreviated transcription (Latin):
inqua est ilȩ propbatus auem non sequuntur.
Neq enim eis aliquid prodest. quod eam non
obliuscuntur. Aliud ẽ. enim legem dei habere in
memoria: aliud in intellectu et effectu. Insexage¬
simo autem et septimo psalmo. ꝗ. queris quid
sit uerumtam̃ ds̃ conquassabit cãpita inimico¬
et tanta elatione incedentem quasi capilli uer¬
ticem ꝑ ambulando calcarent. Item ineodem psal¬
mo quod scriptum ẽ. lingua ranum tuorum ex
inimicis abipso. non semꝑ inmalo accipiendi
sunt canes. Auoquin non reprehe nderentur
apud propħam canes nescientes latrare. et
amantes dormitare. Profecto enim laudabi¬
les canes essent. si et latrare scirent. et uigila¬
re amarent. Et certe illi trecenti innumero
ꝑ crucis litteram sacratissimo. non eligeren¬
tur aduictoriam faciendam. qui tamquam
canes lãberent aquam: nisi aliquid magñ
significarent. Uigilant ⁊ latrant boni canes.
⁊ ꝓ domo & pro domino.⁊ progrege. et pro
pastore. Demq et hic in ecclesie laudib c̃

Expanded text:
in qua est ille prophetatus, quem non sequuntur. neque enim eis aliquid prodest, quod eam non obliuiscuntur; aliud est enim legem dei habere in memoria, aliud in intellectu et effectu. In sexagesimo autem et septimo psalmo quod quaeris quid sit: Verum tamen deus conquassabit capita inimicoet tanta elatione incedentem, quasi capilli uerticem perambulando calcarent. item in eodem psalmo quod scriptum est: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso, non semper in malo accipiendi sunt canes. alioquin non reprehenderentur apud prophetam canes nescientes latrare et amantes do.rmitare; profecto enim laudabiles canes essent, si et latrare scirent et uigilare amarent. et certe illi trecenti in numero per crucis litteram sacratissimo non eligerentur ad uictoriam faciendam, qui tamquam canes lamberent aquam, nisi aliquid magnum significarent. uigilant enim et latrant boni canes et pro domo et pro domino et pro grege et pro pastore. denique et hic in ecclesiae laudibus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tunicã mundicia. ꝑ zonam continentia.
ꝑ suꝑhumerale iusticia. ꝑstolam pati¬
entia. cunctis postremo casula suꝑponitur.
quȩ caritatẽ significat sicut scriptum ẽ. Adhuc
excellentiorẽ uob̾ uiam demonstrabo. Si lingͥs¬

Expanded text:
 tunicam munditia, per zonam continentia, per superhumerale justitia, per stolam patientia, cunctis postremo casula superponitur, quae charitatem significat, sicut scriptum est: Adhuc excellentiorem viam vobis demonstro
Abbreviated transcription (Latin):
Scilicet ob recordationem mortalitatis no¬
strȩ. ut mortalis homo qui tunc ex habi¬
tu penitentiȩ et recordatione peccatorum.
ad deuotionem compungitur: ꝑ memori
am etiam conditionis sue humilietur. ꝓp¬
t̃ qđ ei dicitur. Memento quia emis es et in
cinerem reu̾teris.
De ramispalmaris et fron

Expanded text:
itatis nostrae, ut mortalis tunc homo qui ex habitu poenitentiae et recordatione et peccatorum suorum ad devotionem compungitur, etiam per memoriam conditionis suae humilietur. Propter quod ei dicitur: Memento quia cinis es, et in cinerem reverteris De ramis palmarum et de fron
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectioneni ꝑtingere nemo potest. Iam quanuis san-¬
ctitatis amorem quisq habeat: exequi tam̃ non ua¬
let oꝑis meritũ. cuius intentione cordis deseruire
conatur. Corporis debilitas nunia etiam uires ani¬
mȩ frangit: mentis quoq ingentum facit marces¬
cere nec ualet quicqͣm boni ꝑ tmbecillitatem ꝑfice
re. Nequid nuus. slam quiequid cum modo et tem¬
ꝑamento sit: salutare est. Quicquid autem nimis et
ultra modum ẽ : ꝑniciosum fit. studiumq suum
in contrarium uertit. In omni ergo opere: modũ
et temꝑamentum oportet hab̃e. Ilam omne quod
excedit modum ꝓiculosũ ẽ: sicut aqua quȩ si nimi¬
os imbres prebeat. non solum nullum usum adhibet:¬

Expanded text:
perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanperfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, non solum nullum usum adhibet
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑnitur ieuinium: quod in uesperum delicus coii¬
pensatur. Dicente ysaia ꝓpħa. Eece in die ieiunii
uestri inuenitur uoluptas ur̃a. Uoluptas enim:
deliciȩ intelliguntur. Sic̃ enim repetitio debiti.
et lis. et contentio. et ꝑcussio: tta et delicie impro¬
bantur a ꝓpħa in ieuinio. Tota enim die epulas
in cogitatione ruminat: qui ad explendam gulã¬
Sꝑnitur ieuinium: qđ inuesꝑum replecione cibo¬
rum reficitur. Neq enĩ reputanda ẽ. abstiuentia
ubi fuerit uentris saturitas subsecuta.
uespere sibi delicias preparat. Non est corpori adhiben-¬
da unmoderata abstinentia: neo dum ampliꝰ grauat᷑
caro pondere muediȩ. nec inalum agat postea. nec bene
facere incipiat. Et que adicitur ut usura mali careat:
simul et boni officium dum plus premitur ꝑdat. Sol¬
licitata igitur discretione carnis ẽ modanda materi¬
es: scilicet neaut integre extinguatur. aut immoda¬
te laxetur. Insirinitate carnis nimia preualente. ad

Expanded text:
nitur jejunium quod in vesperum deliciis compensatur, dicente Isaia propheta: Ecce in die jejunii vestri invenitur voluptas vestra ; voluptas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae improbantur a propheta in jejunio. 12. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulanitur jejunium quod in vespero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nent et praue agunt: demones unitantur quib
ȩsca non est et nequicia semper est. Iue enim bene
abstinet cͥibis: qui et amalicie actib et amundi ie¬
uinat ambitionib Qui execrationis studio nou
abstinentiȩ uoto ab escis carnium se suspendunt.
hi pocius execrandi sunt. qui adei creaturam usi¬
b humanis concessam reiciunt. Nichil euira fide¬
lib inquinatum. nichilq ẽẽ iudicatur immundũ
paulo attestante apło qui ait. Omnia munda mun¬
dis: coinquinatis autem et nifidelib nichil mun¬

Expanded text:
nent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus nent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatur immundum, Paulo attestante apostolo: Omnia munda mundis; coinquinatis autem, et infidelibus, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ypochrism exercentur. Quidam enim mira media
corpus suum laniant: ext̃ininantes sicut ait euan¬
gelium facies suas ut appareant hominib ieninan¬
des. Ore namq pallescunt: corpore atteruntur. cor¬
dis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoq mor¬
talib sese suppliciis tradinit. Tantumq iniseri: ut¬
laboris exercitium non ꝓ dei amore s ꝓ sola hunia¬
ne laudis admiratione seccentur. Quidam incredi¬
biliter abstinent: ut hominib curiosis scĩ appare¬
ant. Sed hoc bonum abstinentiȩ talib non est
uirtus deputanda. s uicium: quia boniᷤmale u¬
tuntur. Ieienium et elemosina in abscondito sese
amant: ut solus deus qui inspicit omnia meritum
oꝑum bonoꝵ rependat. Nam qui ea sub populari
manifestatione faciuit nequaqͣm a dõ iustificant᷑.
quia uxta sermonem euangelicum mercedem su¬
ani ab hominibꝰ receperunt. Ieruinia cum bouis
oꝑib deo acceptabilia sunt. Qui autem cibis absti¬

Expanded text:
hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab hominibus receperunt . 8. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis absti