comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ucloco ubiait. soluite templum hoc & tribus diebus suscitabo illud
in decum illo nicho demo. quãmagna. quã diuina locutus est In de
rursus ꝑgit ad testimonium iohannis & commendat amicum spo¬
si xongaudere nisi propter uocem sponsi. ubi admon& animam
humanam nondese ipsasibi lucere. nec abeari nisi in commutabilis
participatione sapienciae: Indead mulierem samaritanam. ubi
commemoratur aqua unde qui biberit non sici& meternum .:
In derursus inchanagalileę. ubi fecerat deaqua uinum : ubi eun
commemorat dixisse regulo cuius filius infirmabatur aisi sig¬
na & prodigia uideritis. non creditis : usq ad eos supra omnia mu¬
bili a uolens mentem credentis attollere : ut nec ipsa miracula quae
quãuis diuitus demutabiliatate corporum fuint. a fidelibus quaeri
uelit: indeiero solimam redit. fit sanus tringinta octo annorum lan¬
guidus. ex hac occasione quaedicuntur: quãdiu dicunt᷑. ubi dictum est

Expanded text:
hoc loco, ubi ait: soluite templum hoc, et tribus diebus suscitabo illud. hoc loco, ubi ait: soluite templum hoc, et tribus diebus suscitabo illud. Inde cum illo Nicodemo quam magna, quam diuina locutus est! inde rursus pergit ad testimonium Iohannis et commendat amicum sponsi non gaudere nisi propter uocem sponsi. ubi admonet animam humanam non de se ipsa sibi lucere nec beari nisi incommutabilis participatione sapientiae. inde ad mulierem Samaritanam, ubi commemoratur aqua, unde qui biberit non sitiet in aeternum. inde rursus in Canan Galilaeae, ubi fecerat de aqua uinum. ubi eum commemorat dixisse regulo, cuius filius infirmabatur: nisi signa et prodigia uideritis, non creditis, usque adeo supra omnia mutabilia uolens mentem credentis adtollere, ut nec ipsa miracula, quae quamuis diuinitus de mutabilitate corporum fiunt, a fidelibus quaeri uelit. Inde Hierosolymam redit; fit sanus triginta octo annorum languidus. ex hac occasione quae dicuntur! quam diu dicuntur! ibi dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi testimonium iohannis alte sublimiter que commendans. re¬
lietis eis ꝑgre cum illo adnupcias inchanagalileȩ ubi quamius
ipse euangelista matrem eius fuisse commemoyxet. Illetamea
dicit. quid mihi & tibiest mulier xonrepellens dequa suscepit car¬
nem: sed suam tunc maxime insinuans diunitatem aquam con¬
uersurus inuinum quȩ cliuinitas illam &iam feminam fecerat.
nonunilla facraerat: in depost paucos dies factos in capharna¬
porissui soluite templum hoc & intribus dieb ex cĩbo illud. ubi
maxime insinuat wonsolum quiads̃erat intem plo uerbo caro fac¬
tum. uerum&iam quia eandem carnem ipso resuscitauit : non u¬
tiq: nisi secundum id est quod cum patre & ee separabi liter operaba¬
tir. cum c&rris locis fortasis omnib seriptura nondicat: disiquod
ds̃ illum sustauerit. Mecalicubi sic ex presum est quod cum ds̃ resusc¬
tarit xp̃m. &iam ipse resuscitauit. quia cum patre unusds est : sicut

Expanded text:
ibi testimonium Iohannis alte sublimiterque commendans reibi testimonium Iohannis alte sublimiterque commendans relictis eis pergit cum illo ad nuptias in Canan Galilaeae, ubi, quamuis ipse euangelista matrem eius fuisse commemoret, ille tamen dicit: quid mihi et tibi est, mulier? non repellens, de qua suscepit carnem, sed suam tunc maxime insinuans diuinitatem aquam conuersurus in uinum, quae diuinitas illam etiam feminam fecerat, non in illa facta erat. Inde post paucos dies factos in Capharnaorporis sui: soluite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. ubi maxime insinuat non solum, quia deus erat in templo uerbum caro factum, uerum etiam quia eandem carnem ipse resuscitauit non utique nisi secundum id quod unum est cum patre nec separabiliter operatur, cum ceteris locis fortassis omnibus scriptura non dicat, nisi quod us illum suscitauerit, nec alicubi sic expressum est, quod cum deus resuscitarit Christum, etiam ipse se resuscitauit, quia cum patre unus deus est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sola quod im primo libro commemoraui : uel quod probabilius ia¬
tellegitur: cumam bobus incedit: xam quamius maxtheo in plurib
tamen inaliis non nullis lucae magis congruit: ut hoc ipso de monstre¬
tur. ad leonem & aduitulum. hoc est & adregalem quam magth¬
is. & ad saccrdotalem quam lucas insinuat ꝑsonam id quod xp̃s ho¬
moest ꝑtinere: quam figuram marcus gerit. ꝑtinens ad utrumo
duunitas uerocep̃i quaequalis est patri secundum quod uerbum
est & dsapuddm̃: & uerbum caro factum est. ut habitar& in nob̶
secundum quod ipse & peger unum sunt: mohanne maxime
commendanda sus cepraest: quisicut aquila inhisq xp̃s subli¬
mius locutus est iammoratur xec interram quodam modo misi
raro descendit: deniq quauis matrem xp̃i senosse planeͬstetur
tamen neq ineius natiuitate cum mattheo & luca aliquid dicit
neceius baptismum cumtribus eom memorat: sed tantum modo

Expanded text:
solet, quod in primo libro commemoraui, uel, quod probabilius insolet, quod in primo libro commemoraui, uel, quod probabilius intellegitur, cum ambobus incedit. nam quamuis Mattheo in pluribus, tamen in aliis nonnullis Lucae magis congruit, ut hoc ipso demonstretur ad leonem et ad uitulum, hoc est et ad regalem, quam Mattheus, et ad sacerdotalem, quam Lucas insinuat personam, id quod Christus homo est, pertinere, quam figuram Marcus gerit pertinens ad utrumque. diuinitas uero Christi, qua aequalis est patri, secundum quod uerbum est et deus aput deum et uerbum caro factus est, ut habitaret in nobis, secundum quod ipsecommendanda suscepta est; qui sicut aquila in his quae Christus sublimius locutus est, immoratur, nec in terram quodammodo nisi raro descendit. Denique quamvis matrem Christi se nosse plane testetur, tamen nec in ejus nativitate cum Matthaeo et Luca aliquid dicit, nec ejus baptismum cum tribus commemorat, sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
it ad euangelistam dicere. quod cum tam magni essent. rocia.
non sunt disrupta: respicientem scilic& ad hoc factum quod lu¬
cas commemorat. ubi premultitudine piscium reiarum pebai¬
tur: iame&era similia iohanni lucas non dicit nisi cireadai
passionem & resurrectionem quitotus locus degra ipsuis usqu
ad finem sic a nobis tractatus est ut ominum conlatis testimoni¬
is. nihilcos dissentire doceremus: Io hannes est reliquus quiam
restat cui conferatur quic quid enim singulidoerunt queabalis
con dicta sunt: difficileest ut habeantꝰ aliquã repugnancie ques¬
tionem acꝑ hoc liquido constat. tres istos mattheum scilic& & mar¬
tos secunilum quam &ree & sacerdos est: & ideamarcus qui inil¬
lo myflerio quatiuor animalium hominis. uidetur de monstra¬
re ꝑsonam. uel matthei magis comes udetur. quia cum illo
plura dicit propter regiam ꝑsonam. quȩ in comitata esse xon

Expanded text:
it ad euangelistam dicere, quod, cum tam magni essent, retia it ad euangelistam dicere, quod, cum tam magni essent, retia non sunt disrupta, respicientem scilicet ad hoc factum, quod Lucas commemorat, ubi prae multitudine piscium retia rumpebantur. iam cetera similia Iohanni Lucas non dixit nisi circa domini passionem et resurrectionem. qui totus locus a cena ipsius usque ad finem sic a nobis tractatus est, ut omnium conlatis testimoniis nihil eos dissentire doceremus. X. Iohannes est reliquus, qui iam non restat cui conferatur. quidquid enim singuli dixerunt, quae ab aliis non dicta sunt, difficile est, ut habeant aliquam repugnantiae quaestionem. ac per hoc liquido constat tres istos, Mattheum scilicet. Martos, secundum quam et rex et sacerdos est. et ideo Marcus, qui in illo mysterio quattuor animalium hominis uidetur demonstrare personam, uel Matthei magis comes uidetur, quia cum illo plura dicit propter regiam personam, quae incomitata esse non
Abbreviated transcription (Latin):
oportuit facta dictaq a postolorum ausisunt scribere : eo quippetem¬
poro scripserunt marcus & lucas quo non solum abecclesia xp̃i. uerũ
&iam ab ipsis ad huc in carne manentibus a postolis probari potuerune
Sic ergo narrare lucas incipit euangelium: fuit indiebus herodis regis
iude sacerdos quidam nomine tacharias decuceabia: &icorilli :¬
& c&era usq ad illum locum ubi dixit: ut cessauit autera loqui
dixit adsimonem duc in altum & laxato retiaura in capturam.
hoc totum non hab& ullam repugnanciat quęftionem: iohannes qui¬
dem udetur simile aliquid dicere: sedilludlonge aliud est quod
factum est post resurrectionem dñi ad mare tiberiadis ibiecm nor
solum ipsum tempus ualde diuersum est: sed &iam resipsa plur¬
mum distat: xam r&cia illic in dextram partem muissa. centum.
quinquaginta tres pisces coeperant. magnos quidem: sed ꝑtinu¬

Expanded text:
oportuit, facta dictaque apostolorum ausi sunt scribere. eo quippe temoportuit, facta dictaque apostolorum ausi sunt scribere. eo quippe tempore scripserunt Marcus et Lucas, quo non solum ab ecclesia Christi, uerum etiam ab ipsis adhuc in carne manentibus apostolis probari potuerunt. Sic ergo narrare Lucas incipit euangelium: 6 fuit in die- bus Herodis, regis Iudae, sacerdos quidam nomine Zacharias de uice Abia et uxor illi t cetera usque ad eum locum, ubi ait: ut cessauit autem loqui, dixit ad Simonem: duc in altum et laxate retia uestra in capturam. hoc totum non habet ullam repugnantiae quaestionem. Iohannes quidem uidetur simile aliquid dicere, sed illud longe aliud est, quod factum est post resurrectionem domini ad mare Tiberiadis. ibi enim non solum ipsum tempus ualde diuersum est, sed etiam res ipsa plurimum distat. nam retia illic in dextram partem missa centum quinquaginta tres pisces ceperunt, magnos quidem, sed pertinu
Abbreviated transcription (Latin):
do de omnib: unde facer& sermonem quȩ dicauit apte congru¬
a fuficere officio disspensationis suȩ & quod dicit multos cona¬
tos ordinare narrationem quȩin nobis complecesunt rerum ui¬
d&ur significare narrationem i xonnullos qui non potuerunt noc suscep¬
tum munus implert Ideo autem dicitiuisum esse exordinc diligenter
scribere. quõ multi conatisunt sed eos debemus accipere: quorum
in ȩcclesia nulla extat auctoritas: quia id quod eonatisunt: im. plere
minime potuerunt: iste autem Nonsolum usq adresurrectionem
ad sumptionem que dñi perduxit narrationem suam: ut inquat¬
tuor auctoribus euangelicae scripture dignum suo laborehaber&
locum Uerum &aiam deinceps quaeꝑ apostalos gestasunt. quae suffice¬
re credidit adedificandam fidem legentium uel audientium : ta
scripsit: ut solus eius liber fide dignus haberetur inecclesia. deapos¬
tolorum actibus narrantis : reprobatis omnib quinon afide qua

Expanded text:
do de omnibus, unde faceret sermonem, quae iudicauit apta et congrudo de omnibus, unde faceret sermonem, quae iudicauit apta et congrua sufficere officio dispensationis suae. et quod dicit multos conatos ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt. rerum. uidetur significare nonnullos, qui non potuerunt hoc susceptum munus implere; ideo autem dicit sibi uisum esse ex ordine diligenter scribere, quoniam multi conati sunt; sed eos debemus accipere, quorum in ecclesia nulla extat auctoritas, quia id quod conati sunt implere minime potuerunt iste autem non solum usque ad resurrectionem adsumtionemque domini perduxit narrationem suam, ut in quattuor auctoribus euangelicae scripturae dignum suo labore haberet locum, uerum etiam deinceps quae per apostolos gesta sunt, quae sufficere credidit ad aedificandam fidem legentium uel audientium, ita scripsit, ut solus eius liber fide dignus haberetur in ecclesia de apostolorum actibus narrantis reprobatis omnibus qui non ea fide, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nomen &iam illic iest. xamposs& fieri ut & alius aliquis theo fi¬
lus & & sudem ipse ess&. ab alio adillum aliquid scriberetur. si c̃
alii euangelium. sed quia & ibita exorsus est ut dicer& primum
predicare euangelium. dedit intellegi. quodiam scripserit
euangelir librum unum ex quattuor: quorum est in ecclesia su¬
limis auctoritas Mec ideo quia dixit deomnib se fecisse sermo¬
nem quae coepit iħs facere & docere usq indiem quo mandauit
a postolis putari deb& omnia scripsisse in euangelio suo. quae
iħs cum a postolis in terra uersatus fecit & dixit. Mesit contra¬
rium iohanni quiait. multa alia fecisseihm̃. quȩsi scriberent᷑
mundum totum non potuisse capere illos libros : cumciam ẽ¬
stat̃ ab aliis euangelistis non pauca narrata quȩ lucas ipse nar¬
rando non attigit: deomnibus ergo fecit sermonem. eligen¬

Expanded text:
nomen etiam illic inest — nam posset fieri, ut et alius aliquis Theofinomen etiam illic inest — nam posset fieri, ut et alius aliquis Theofilus esset et, si idem ipse esset, ab alio ad illum aliquid scriberetur sicut a Luca euangelium —, sed quia et ibi ita exorsus est, ut diceret: primum ussit praedicare euangelium, dedit intellegi, quod iam scripserit euangelii librum unum ex quattuor, quorum est in ecclesia sublimis auctoritas. nec ideo, quia dixit de omnibus se fecisse sermonem quae coepit Iesus facere et docere usque in diem, quo mandauit apostolis, putari debet omnia scripsisse in euangelio suo quae Iesus cum apostolis in terra uersatus fecit et dixit, ne sit contrarium Iohanni, qui ait multa alia fecisse Iesum, quae si scriberentur, mundum totum non potuisse capere illos libros, cum etiam constet ab aliis euangelistis non pauca narrata, quae Lucas ipse narrando non adtigit. de omnibus ergo fecit sermonem eligen
Abbreviated transcription (Latin):
iam usq: adcenam dañ. Vnde omnium omma considerata sunt tractauimꝰ
nondicit & marcus. quod cogat cum aliquo comparari ad inquirendum:
nequid repugnare uideatur : Munc ergo deinceps lucȩ euangelium exor¬
dine ꝑ tractemus. exceptis ins quachab& cum maxtheo marcoq communi¬
& quõ in illa iam omnia ꝑtaractata sunt: Sic ergo incipit lucas: quõ qui¬
dem multi conatisunt ordinare narrationem quȩ in nobis com pletȩst̃
rerum. sicuc tradiderunt nobis qui ab inicio nisi uiderunt. & minis¬
tri fuerunt sermonis uisuntest & mihi adsecuto a principio omni¬
bus diligenter exordine tibi scribere optime theofile. ut cognoscas
corum uerborum de quibus eruditus cs ueritatem: hoc principium
ad euangeli : narrationem nondum ꝑtin&: ammon& autem ut no¬
uerimus eundem lucam &iam illum librum scripsisse quiactus a¬
postolorum uocatur: Monsolum quia theo fili sess& & sidem pp¬

Expanded text:
iam usque ad cenam domini, unde omnium omnia considerata tractauimus, iam usque ad cenam domini, unde omnium omnia considerata tractauimus, non dicit et Marcus quod cogat cum aliquo conparari ad inquirendum, ne quid repugnare uideatur., Nunc ergo deinceps Lucae euangelium ex ordine per- tractemus exceptis eis quae habet cum Mattheo Marcoque communia, quoniam illa iam omnia pertractata sunt. sic ergo incipit Lucas: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt, rerum, 2 sicut tradiderunt nobis qui ab initio ipsi uiderunt et ministri fuerunt sermonis, uisum est et mihi adsecuto a principio omnibus diligenter ex ordine tibi scribere, optime Theofile, ut cognoscas eorum uerborum, de quibus eruditus es, ueritatem. hoc principium ad euangelii narrationem nondum pertinet. admonet autem, ut nouerimus eundem Lucam etiam illum librum scripsisse, qui actus apostolorum uocatur. non solum, quia Theofili
Abbreviated transcription (Latin):
ita noti sunt: pluribus autem istaeorum ẽ ignota ꝑ uersitas: itatol¬
leran disunt sicut ante uentilationem palea tolleratur ix area
ut neo illis adiniquitatis communionem consenciatur. neo pro¬
ter illos bonorum sociaas deseratur: hoc faciunt. quihabent
in seipsis salem & pacem habent interse: Sequitur marcus & uide
exurgens uenit in fines uidex ultra iordanem. & conueniunt iterum
turbȩ adcum & sicut consueuerat iterum docebat illos. & c&trausq
ad illus ubiat. omnes enim exeo quod habundabat illis miserunt
haec uero depenuria sua omnia quȩ habuit misit totum uictum suum
in hactota contextione omma superiora considerata sunta ueqros pnbe¬
renaur habere contrariur quando cum matthei ordinecaeros confe¬
rebamus. hoc autom deuidua paupercula quȩ duo minutasit ingazofila ciũ.
duo soli dicunt marcus & lucas : sed sine ulla quaestione concordant. hinc

Expanded text:
ita noti sunt, pluribus autem ista eorum est ignota peruersitas, ita toita noti sunt, pluribus autem ista eorum est ignota peruersitas, ita tolerandi sunt, sicut ante uentilationem palea toleratur in area, ut neque illis ad iniquitatis communionem consentiatur nec propter illos bonorum societas deseratur. hoc faciunt qui habent in se ipsis salem et pacem habent inter se. Sequitur Marcus: xet inde exsurgens uenit in fines Iudae ultra Iordanen et conueniunt iterum turbae ad eum et, sicut consueuerat, iterum docebat illos, et cetera usque ad illud ubi ait: 44 omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt, haec uero de penuria sua omnia quae habuit misit, totum uictum suum. in hac tota contextione omnia superiora considerata sunt, ne quid uiderentur habere contrarium, quando cum Matthei ordine ceteros conferebamus; hoc autem de uidua paupercula, quae duo minuta misit in gazophylacium, duo soli dicunt, Marcus et Lucas, sed sine ulla quaestione concordant. hinc
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia itaiam di mifericordia gubernantur ut ad ea quoque ꝑ¬
ueniant atq ita securi de hoc sęculo abscedant: qui pro fecto & pri¬
us quam xp̃i anorum numero socientur: utiliores sunt quam hi
qui cumiam xp̃iani appellentur & xp̃ianis sacramentis inbuti s int
talia suadent ut eos quibus ea ꝑsua serint secum oe ternam poenam
ꝑtrahant . quos membrorum corporalium nomine tamquam manũ
uel oculum scandali tantem uib&eriu corpore: hocẽ ab ipsa unitatis
sociaate ut sinehis pocius ueniatur aduitam. quã cum cis eatur i
gehennam: hoc ipso autem separantur aquibus separantur. quod
cis mala suadentibus hoc est scandalizantib monconsentitur : & siꝗ
dem omnib bonis cum quibus eis notitia est &iam dehac ꝑuersita¬
te ia notescunt: ab omnium penitus socieate atq ab ipsa diuino
sacramentorum participacione separantur : Siautem quibus dam

Expanded text:
sed quia ita iam dei misericordia gubernantur, ut ad ea quoque psed quia ita iam dei misericordia gubernantur, ut ad ea quoque perueniant adque ita securi de hoc saeculo abscedant. qui profecto, et priusquam Christianorum numero socientur, utiliores sunt quam hi qui, cum iam Christiani appellentur et christianis sacramentis inbuti sint, talia suadent, ut quibus ea persuaserint secum in aeternam poenam pertrahant. quos membrorum corporalium nomine tamquam manum uel oculum scandalizantem iubet erui a corpore, hoc est ab ipsa unitatis societate. ut sine his potius ueniatur ad uitam, quam cum eis eatur in gehennam. hoc ipso autem separantur, a quibus separantur, quod eis mala suadentibus, hoc est scandalizantibus, non consentitur. et si quidem omnibus bonis, cum quibus eis notitia est, etiam de hac peruersitate innotescunt, ab omnium penitus societate adque ab ipsa diuinorum sacramentorum participatione separantur; si autem quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
prohiberi uirtutes in nomine suo fieri &ciam abillo qui cum disci¬
pulis cum non sequebatur: sic enim contexit. quienim non est ad¬
uersũ uos prouobis est: quisquis enim potum dederit uobis ca¬
licem aquę in nominemeo qui axp̃i eftis. Amendico uobis non ꝑ¬
d& mercedem suam.: Vnde ostendit &iam illud. dequo iohannes
sugesserat : & unde isticius sermo exhortus est: quod nonita separaba¬
tur a sociaate discipulorum. ut eam tam quã hȩreticus improbara
sed sicut solent homines nondum audere xp̃i suscipere sacrameata
& tamea nomina fauere xp̃i ano. ita ut xp̃ianos & iam suscipiant. &
non a ob aliud cis nisi quia xp̃i anisunt obsequantur: dequalibus dicit.
quod non ꝑduat mercedem suam  on quia iam tuti atq securi sibi
debent uideri exhacbeni uolencia quam erga xp̃ianos habent. &¬
am sixp̃i baptismonon abluantur nec unitati eius in corporentur

Expanded text:
prohiberi uirtutes in nomine suo fieri, etiam ab illo qui cum disciprohiberi uirtutes in nomine suo fieri, etiam ab illo qui cum discipulis eum non sequebatur. sic enim contexit: qui enim non est aduersum uos, pro uobis est. quisquis enim potum dederit uobis calicem aquae in nomine meoerdet mercedem suam. unde ostendit etiam illum, de quo Iohannes suggesserat et unde iste eius sermo exortus est, quod non ita separabatur a societate discipulorum, ut eam tamquam hereticus inprobaret, sed sicut solent homines nondum audere Christi suscipere sacramenta et tamen nomini fauere christiano, ita ut Christianos etiam suscipiant et non ob aliud eis, nisi quia Christiani sunt, obsequantur, de qualibus dicit, quod non perdunt mercedem suam, non quia iam tuti adque securi sibi debent uideri ex hac beniuolentia, quam erga Christianos habent, etiamsi Christi baptismo non abluantur nec unitati eius incorporentur,
Abbreviated transcription (Latin):
circũ dar&ur mola asanaria collo eius & inmare mit teretur
& si scan dalixauerit temanus tua. ab scrde illam. bonum est tibi
debilem intro ire inuitam. quam duas manus habentemire ix
gehennam in ignem in extinguinem. ubi uermis. corumt non mori¬
tur & ignis non extinguitur & c&tra usq ad illud ubiait. ha¬
b&e in uobis salem & pacem hab&e interuos: haec marcus dnm̃
locutum postea quam illuaa qui in nomine eius erciebat daemo¬
nia. & cũ discipulis non eum sequebatur u&uit prohiberi contex¬
tim commemorat: aliqua ponens quȩ nullus alius euangelistais.
posuit aliqua uero quem at theus quoque posuit. & aliqua itiden
qu& mattheus & lucas sed illi exaliis occasionibus. & in alio rerũ
ordine. xon hoc loco ubi deillo suggestum est qui cũndiscipulis
xp̃i non eum sequebatur & dęmonia in eius nomine erciebat:
dñs scđm marci fidem ideo dixisse. quȩ alus &ram locis dixit
qui a satis ꝑtinebant adhanc ipsam sentenciam quau&uit

Expanded text:
umdaretur mola asinaria collo ejus, et in mare mitteretur. Et si scandalizaverit te manus tua, abscide illam: bonum est tibi debilem introire in vitam, quam duas manus habentem ire in gehennam, in ignem inexstinguibilem, ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur, » etc., usque ad illud ubi ait, « Habete in vobis salem, et pacem habete inter vos » . Haec Marcus Dominum locutum, posteaquam illum qui in nomine ejus ejiciebat daemonia et cum discipulis non cum sequebatur, vetuit prohiberi, contextim commemorat; aliqua ponens quae nullus alius Evangelistarum posuit, aliqua vero quae Matthaeus quoque posuit, et aliqua itidem quae et Matthaeus et Lucas: sed illi ex aliis occasionibus, et alio rerum ordine, non hoc loco ubi de illo suggestum est, qui cum discipulis Christi non eum sequebatur, et daemonia in ejus nomine ejiciebat. undum Marci fidem ideo dixisse quae aliis etiam locis dixit, quia satis pertinebant ad hanc ipsam eius sententiam, qua uetuit
Abbreviated transcription (Latin):
sed uideamus & illa quac iohannes dicit. utrum uelquem ad modum his
congruant. sic ergo narrat iohannes un a autem sabbati maria magda¬
lenc uenit mane cumad huc tenebre essent ad monumentũ & uidet
la pidẽ sub latum amonumento. cucurrit ergo & uenit ad simonem pi

Expanded text:
Sed uideamus et illa quae lohannes dicit, utrum uel quemadmodum his Sed uideamus et illa quae lohannes dicit, utrum uel quemadmodum his congruant. sic ergo narrat Iohannes: una autem sabbati Maria Magdalene uenit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum et uidet lapidem sublatum a monum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum & cruci figi & dietercia resurgere. & recor datesunt uerbo¬
rum eius &re on gresse amonumento munciauerunt haec omã illis un¬
decim & c&t EU ris omnibus: Quomodo singuli uisisunt sedentes.
unus secundum mattheum foris suꝑ lapidem. & altersecundum mas¬
cum intus adextris. cum secundum lucam duo steterunt secus illas qũ
similia dixerint possumus quidem ad huc intellegere unũ angelum
uisum amulieribus & scđm mattheũ & secundum marcum sicut supͣ
diximus ut eas ingressas in monumentũ. sic accipamus in aliquod scilic&
spaciũ quoderat aliqua maceria communitum ut intrari posset ante il¬
lum saxeum sepulchri locum. Atque ibi uidisse angelũ sedenten
suꝑ lapidem reuolutum amonumento sicut dicit mattheum ut hoc sit
sedentem adextris. quod dicit marcus deinde in tus abeis dum inspicereant
locum in quoiacebat corpus dñi iusos alios angelos stantes sicut dicit lu¬
cas similia locutos ad carũ exortandum animũ & edificand dem

Expanded text:
ae sunt uerborum eius. et egressae a monumento nuntiauerunt haec omnia illis undecim et ceteris omnibus. quomodo ergo singuli uisi sunt sedentes, unus secundum Mattheum foris super lapidem et alter secundum Marcum intus a dextris, cum secundum Lucam duo steterint secus illas, quamuis similia dixerint? possumus quidem adhuc intellegere unum angelum uisum a mulieribus et secundum Mattheum et secundum Marcum, sicut supra diximus, ut eas ingressas in monumentum sic accipiamus, in aliquod scilicet spatium, quod erat aliqua maceria communitum, ut intrari posset ante illum saxeum sepulchri locum. adque ibi uidisse angelum sedentem super lapidem reuolutum a monumento, sicut dicit Mattheus, ut hoc sit sedentem a dextris, quod dicit Marcus, deinde intus ab eis, dum inspicerent locum, in quo iacebat corpus domini, uisos alios duos angelos stantes, sicut dicit Lucas. similia locutos ad earum exhortandum animum et aedificandam fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
uersam paci ueritatique sentenciã in hoc enim aduersus nos sudt
quia in hoc nobiscum non sunt & nobiscum oncolligunt & ideo
spargunt Sequitur marcus & dicit: Quis quis enim potum de¬
lerit uobis calicem aquȩ in nominemeo qui axpĩ estis: Amexdi

Expanded text:
uersam paci ueritatique sententiam; in hoc enim aduersus nos sunt, uersam paci ueritatique sententiam; in hoc enim aduersus nos sunt, quia in hoc nobiscum non sunt et nobiscum non colligunt et ideo spargunt. VI. SequiturMarcus et dicit: °quisquis enim potum dederit uobis calicem aquae in nomine meo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus illum : & itantum aduersus illum non esse. in quantũ
cum illo est: exempli gracia. sicut iste ipse quun nominexpĩxon¬
rat in quantums uirtutes faciebat & i socirate discipuloruaa
xp̃i nonerat in quantum operabatur uirtutes in illo nomine intantum
cum ipsis erat & aduersus cos non erat. in quantum uero eorum socu¬
tati non adherebat. intantum cum ipsis nonerat & aduersus cos
erat. ⁊ dixit eis dãs sed quia illi hoc eum facere prohibuerudot id
quo cum ipsis erat. dixit eis dns. olite prohibere: ilud emiai pro¬
hibere debuerunt quod extraneorum soci&atemꝰ ut illi ũnitatem e¬
desiae suaderent uonillud in quocum illis erat. xomen scilico ma¬
gistri & dnĩ eorum in daemoniorum expulsione commendans. sic̃
at tholica eodesia facit. uonim probans inheretias sacra megta
commuma : in hisenim nobissunt & ad uersus nos non sunt : sed
improbat & prohibae duusionem acse pacionem uel aliquam ad¬

Expanded text:
aduersus illum, et in tantum aduersus illum non esse, in quantum aduersus illum, et in tantum aduersus illum non esse, in quantum cum illo est. exempli gratia, sicut iste ipse qui in nomine Christi uirtutes faciebat et in societate discipulorum Christi non erat, in quantum operabatur uirtutes in illo nomine, in tantum cum ipsis erat et aduersus eos non erat; in quantum uero eorum societati non adhaerebat, in tantum cum ipsis non erat et aduersus eos erat. sed quia illi hoc eum facere prohibuerunt, in quo cum ipsis erat, dixit eis dominus: nolite prohibere. illud enim prohibere debuerunt quod extra eorum erat societatem, ut illi unitatem ecclesiae suaderent, non illud, in quo cum illis erat, nomen scilicet magistri et domini eorum in demoniorum expulsione commendans. sicut catholica ecclesia facit non inprobans in hereticis sacramenta communia; in his enim nobiscum sunt et aduersus nos non sunt; sed inprobat et prohibet diuisionem ac separationem uel aliquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
non sequebatur. Si ad uersus illum est. qui non est cum illo. Aut
siad uersus illum erat. quomodo dicit discipulis. Molite prohi¬
bere: qui enim non est ad uersus uos prouobis est: anhoc inter¬
sse aliquis dic& quiahic discipulis ait. qui non est aduersus
uos prouobis est: ibiautem deseipso locutus est. qui mecum nõ
est aduersus meest. quasi uero possit cum illo non esse. quidis¬
cipulis eus tam quam menbris eius sociatur: Miquin. quo mo¬
do uerum erit quiuos recipit merecipit. & quando uni demi¬
nimis meis fecistis mihi fccistis: Aut potest &iam non esse ad¬
uersum eum: qui fuerit aduersus discipulos euus: Mam ubierit
illud. quiuos spernit mespernit. & quando uni deminimis
meis non fecistis nequemihi fecistis & sale saule quime ꝑseq¬
ris cum discipulos eius ꝑ sequeretur: Sed nimirum hoc uult
intellegi. intantum cum illo non esse aliquem. in quantum et

Expanded text:
non sequebatur, si aduersus illum est qui non est cum illo? aut non sequebatur, si aduersus illum est qui non est cum illo? aut si aduersus illum erat, quomodo dicit discipulis: nolite prohibere; qui enim non est aduersus uos, pro uobis est? an hoc interesse aliquis dicet, quia hic discipulis ait: qui non est aduersus uos, pro uobis est, ibi autem de se ipso locutus est: qui mecum non est, aduersus me est? quasi uero possit cum illo non esse qui discipulis eius tamquam membris eius sociatur. alioquin quomodo uerum erit: qui uos recipit, me recipit, et: quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis? aut potest etiam non esse aduersus eum, qui fuerit aduersus discipulos eius? nam ubi erit illud: qui uos spernit, me spernit, et: quando uni ex minimis meis non fecistis. neque mihi fecistis, et: Saule, Saule, quid me persequeris? cum discipulos eius persequeretur? sed nimirum hoc uult intellegi in tantum cum illo non esse aliquem, in quantum est
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur marcus: in illis diebus iterum cum turba multa esset
nec haberent quod manducarent & cetera usq ad illud ubi ait
respondit eilli iohannes dicens: magister. uidismus quendam ia
iomin&uo eicientem demonia. qui non sequitur nobis cum. & ꝓ¬
ibuimus eum: ihs autem ait: nolite prohiberecum. uemo este¬
nim qui faciat uirtutem in nõnemeo. & possit cito maleloqu
deme. qui eam non est ad uersus uos. prouobis est: H oc lucas
similiter narrat. Misi quod ipse nondicit. & emoẽ enim qui
faciat iuirtutem in nominemeo. & possit cito male lo qui deme
Mulla ergo est intercos questio cuius quam repugnanciae: sed
uiͣdum ẽ nehocilli sentenciae dñi putetur contrarium ubi
ait. quimecum non estad uersus meest & qui mecum on
colligit. spargit: quo modo enimiste non erat aduersus euaa qui
cum illo nonerat de quoibannes suggessit quod cum illis eur

Expanded text:
Sequitur Marcus: lin illis diebus iterum ctfm turba multa esset Sequitur Marcus: lin illis diebus iterum ctfm turba multa esset nec haberent quod manducarent, et cetera usque ad illud ubi ait: respondit illi Iohannes dicens: magister, uidimus quendam in nomine tuo eicientem demonia, qui non sequitur nobiscum, et prohibuimus eum. Iesus autem ait: nolite prohibere eum; nemo est enim qui faciat uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me; qui enim non est aduersum uos pro uobis est. hoc Lucas similiter narrat, nisi quod ipse non dicit: \'nemo est qui faciat uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me.\' nulla est ergo inter eos quaestio cuiusquam repugnantiae. sed uidendum est, ne hoc illi sententiae domini putetur contrarium ubi ait: qui mecum non est, aduersus me est; et qui mecum non colligit, spargit. quomodo enim iste non erat aduersus eum. qui cum illo non erat, de quo Iohannes suggessit, quod cum illis eum
Abbreviated transcription (Latin):
sime iohannes dicit. ipse autem iħs oncredebat semet ipsum eis
co quod ipse noss& omnes. & quiaopus ei non eratquis testimoni¬
um ꝑhibera debomine ipseenim sciebat. quib ess& in homine
Sed quid mirum sipresentes hominum uoluntates uidebat. qui&iã
futuram p&ro prenunciauit. quamtune utiq non habebat. quand
ro illo uel cumdlo paratum semori presum ebat: quȩcum itas int
quomodo huiccius tantȩ sciencie & presciencie non est contraru
uod marcus dicit praecepitihs nec uidecerent: quanto autem es
precipiebat tanto magis plus predicabant: Sienim sciebat cos
sicut ille qui notas habebat & presentes & futuras hominum uo¬
precipiebat : Misi quia pigris uolebat ostendere. quanto stu dio¬
ius quanto que feruentius cum predicare debeant quibus iub&e
ut predicent. quando illi qui pro hibebantur tacere xon poterant

Expanded text:
sime Iohannes dicit: ipse autem Iesus non credebat semet ipsum eis sime Iohannes dicit: ipse autem Iesus non credebat semet ipsum eis eo quod ipse nosset omnes et quia opus ei non erat, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat, quid esset in homine. sed quid mirum, si praesentes hominum uoluntates uidebat, qui etiam futuram Petro praenuntiauit, quam tunc utique non habebat, quando pro illo uel cum illo paratum se mori praesumebat? quae cum ita sint. quomodo huic eius tantae scientiae et praescientiae non est contrarium quod Marcus dicit: praecepit illis, ne cui dicerent; quanto autem eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant? si enim sciebat eos sicut ille qui notas habebat et praesentes et futuras hominum uopraecipiebat, nisi quia pigris uolebat ostendere, quanto studiosius quantoque feruentius eum praedicare debeant quibus iubet. ut praedicent, quando illi qui prohibebantur tacere non poterant? V.
Abbreviated transcription (Latin):
cerra usq ad illud ubiatt & ecceuenientes a postoli ad ihm̃
renunciauerunt illi om̃a quȩ egerant & docuerant: hoc ulti¬
mnum dixit cum luca nihilo dis cordans c&era iam ante trac¬
tata sunt: Sequitur marcus: & ait illis uenite seorsum inde¬
sertum locum & requies cite pus sillum & c& erausq ad illud
ubiait  quanto autem eis precipiebat tanto magis plus pre¬
dicabant & eo am plius ad mirabantur dicentes: beneomã frc
& surdos fecit audiro & multos loqui: inhis cum luca marcu
nibilest quod repugnare uideatur. & superiora omnia iam con¬
siderauimus quando eos mat̾theo conferebamus: S ed cauendumẽ
nequis quam arbitretur hoc quod inultimo ex euangelio marcipo¬
sui repugnare omnibus quieum aliis eius pleris que factis & dic¬
tis ostendunt scisse quid ageretur in hominib id est quod eum co¬
gitationes & uoluntates eorum latere non potuerant. sicut apertis¬

Expanded text:
etc., usque ad illud ubi ait, Et convenientes Apostoli ad Jesum, etc., usque ad illud ubi ait, Et convenientes Apostoli ad Jesum, renuntiaverunt illi omnia quae egerant et docuerant . Hoc ultimum dixit cum Luca, nihilo discordans : caetera jam ante tractata sunt. Sequitur Marcus: Et ait illis: venite seorsum in desertum locum, et requiescite pusilluis plus praedicabant et eo amplius admirabantur dicentes: bene omnia fecit, et surdos fecit audire et mutos loqui; in his cum Luca Marcus nihil est quod repugnare uideatur et superiora omnia iam considerauimus, quando eos Mattheo conferebamus. sed cauendum est, ne quisquam arbitretur hoc quod in ultimo ex euangelio Marci posui repugnare omnibus qui eum aliis eius plerisque factis et dictis ostendunt scisse, quid ageretur in hominibus, id est quod eum cogitationes et uoluntates eorum latere non poterant, sicut apertis
Abbreviated transcription (Latin):
ra usq ad illud ubi ait. & abiit & coepit predi care inde capoli
quanta sibi feciss& ihs & omnes mirabantur: de nominibus disci¬
puloꝵ iam &ante amelo cutum scio cum matther osdinem seque¬
rer & hio fursus ad moneo nequis quam put& xunc accepisse
omensimonem ut p&rus uocaretur : & sit contrarium io hanni
qui longe anteilli dictum esse commemorat. tu uocaberis ce¬
phas quod interpretat᷑ perus: Ipsa enim uerba dñicom¬
merauit: quibus ei nomen imposuit: Marcus autem hoc loco
idrecapilando commemorauit cumait. & imposuit. simoni nom̃
p&rus: cum enim uell& nomina duo decim apostolorũ enumera¬
ro & necesse haber& parum dicere breuiter msmano posiu¬
it quod non hoc antea uocardur sed bocei dñerdo diui posuesa¬
eriq uodtontuncꝰ seo quando iohannes ipsa uerba dni posuit &e
c&tra xihil cui quam repugnant & anteiam ꝑ tractatas unt
Sequitur marcus & cumtranscendiss& ihs in naui rursus trans
fr&cum conuenit turba multa ad illum & erat circa mare &

Expanded text:
usque ad illud ubi ait: et abiit et coepit praedicare in Decapoli, quanta sibi fecisset Iesus, et omnes mirabantur. de nominibus discipulorum iam et antea me locutum scio, cum Matthei ordinem sequerer, et hic rursus admoneo, ne quisquam putet nunc accepisse nomen Simonem, ut Petrus uocaretur, et sit contrarium Iohanni, qui longe ante illi dictum esse commemorat: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. ipsa enim uerba domini commemorauit, quibus ei nomen inposuit; Marcus autem hoc loco id recapitulando commemorauit, cum ait: et inposuit Simoni nomen Petrus. cum enim uellet nomina duodecim apostolorum enumerare et necesse haberet Petrum dicere, breuiter insinuare uoluit, quod non \'hoc ante uocaretur, sed hoc ei dominus nomen inposuerit non tunc, sed quando Iohannes ipsa uerba domini posuit. cetera nihil repugnant et ante iam pertractata sunt. IIII. Sequitur Marcus: et cum transfretum, convenit turba multa ad illum, et erat circa mare,
Abbreviated transcription (Latin):
quam multo amplius egerit ad contem plationẽ ueritatis. tam mul¬
to amplius praecipere dedulcedine ueritatis. & quia illud preceptua
uerissimum acsaluberri chibmum est. quanto magnus es. tanto
humiliate iomnibusque cuangelista xp̃m longe c&rri
altius commea dat. apud eum discipulis pedes la uat

Expanded text:
quam multo amplius erigit. ad contemplationem ueritatis, tam mulquam multo amplius erigit. ad contemplationem ueritatis, tam multo amplius praecipere de dulcedine caritatis. et quia illud praeceptum uerissimum ac saluberrimum est: quanto magnus es, tanto humilita te in omnibus, qui euangelista Christum longe ceteris altius commendat, aput eum discipulis pedes lauat
Abbreviated transcription (Latin):
quod in principio erat. & uerbdm apud dm̃ erat. & uerbum ds̃ erat
Et siꝑspeculum & in enigmate. longetamen sublimius abhomnis si¬
militudine corporali: qua propter quauis in illis tribus actiuae
nio hannis autem euangelio dona contem platiuȩ uirtutis eluceaa
his quihaec dinoscerunt idonei. tamex &hoc iohannes quõ ex parte
est sic manebit doneo ueniat quod ꝑ fectum est. & alii qui dem
datur ꝑ spm̃ sermo sapiccencie hisermo scienciae sęcundum eua¬
dem spm. alius diem daõ sapit lius depectore dnĩ liquidius ali¬
quid bibit. alius leuatus usq ad testcum caclum in effabiliter uer¬
ba audiuit: Omnes tamen quam diusunt incorpore peregrinantus
adño. & omnibus bonae spei fidelibus inlibro uitae seriptis serua
uel sciencia quisquae profecerit. tanto magis caueat diabolica uicia
suꝑbiam & inuidiam: meminerit ipsum hic euangelium iohannis.

Expanded text:
quod in principio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus erat, quod in principio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus erat, etsi per speculum et in enigmate, longe tamen sublimius ab omni similitudine corporali. quapropter, quamuis in illis tribus actiuae, in Iohannis autem euangelio dona contemplatiuae uirtutis eluceant eis qui haec dinoscere sunt idonei, tamen et hoc Iohannis, quoniam ex parte est, sic manebit, donec ueniat quod perfectum est. et alii quidem datur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum; alius diem domino sapit, alius de pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a domino et omnibus bonae spei fidelibus in libro uitae scriptis seruatuel scientia quisque profecerit, tanto magis caueat diabolica uitia superbiam et inuidentiam. meminerit hic ipsum euangelium Iohannis,
Abbreviated transcription (Latin):
& quanto quisque hoc magis potest: tanto maiorẽ si autem mi¬
nustantominor Si autem nihil adhuc tale mens hominis exꝑta
est inqua tameto habitat xp̃s ꝑfidem: instare deb& minuendis fini¬
endis que cupiditatibus huius seculi. moralis uirtutis actione taa¬
uam in comitatum triũ illorum euangelistarum commediatore
xp̃o ambulans cum quifilius dĩ semꝑ est propter nos filium homi¬
nis factum ut sempiterna uirtistes eius & diuinitas nostrȩ infir¬
mitati & mortalitati contem perata. denostro nobis inse atqua e
ad se facer& uiam cum magnę spei l&icia fideliter teneat ne
pecc&. Arege xp̃o regatur: si forte peccauerit. ab eodem sacer¬
dote xp̃o expi&ur. Atque ita in actione bonȩ conuersationis &
uitae & utritis pinnis geminȩ dilectionis. tam quã duabus alis ua¬
dis erectus a terris ab codem ipso xp̃o uerbo in lumin& ur. uerbo

Expanded text:
et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est. quanto autem miet quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est. quanto autem minus, tanto minor. si autem nihil adhuc tale mens hominis experta est, in qua tamen habitat Christus per fidem, instare debet minuendis finiendisque cupiditatibus huius saeculi moralis uirtutis actione tamquam in comitatu trium illorum euangelistarum cum mediatore Christo ambulans. eum qui filius dei semper est propter nos filium hominis factum, ut sempiterna uirtus eius et diuinitas nostrae infirmitati et mortalitati contemperata de nostro nobis in se adque ad se faceret uiam, cum magnae spei laetitia fideliter teneat. ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccauerit, ab eodem sacerdote Christo expietur adque ita in actione bonae conuersationis et uitae nutritis pinnis geminae dilectionis tamquam duabus alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo uerbo inluminetur, uerbo,
Abbreviated transcription (Latin):
penitus a consuetudine uitaehuius alienata. illi constanter & in declina
mi auctoritate mini meque fallaci. quam diu sumus in corpore pere¬
grinari nos adño & ambulare ꝑfidem nondum ꝑspeciem : Ae sic ꝑ¬
seueranter r&inens atque custodiens fidem. spem & caritatem. i¬
tendat inspeciem expignore quod accepimus scĩ sp̃s. quinos docebit
omnem ueritatem: cum ds̃ quisuscitauit ih m̃ xp̃m amortius uiuificaliut
& mortalia corporanostra ꝑ in habitantem spm̃ eius in nobis. prius quã
quãuiuific&ur hoc quod mortuum est ꝓͥpeccatum. procul dubio corrup¬
tibileest & adgrauat animam: & siquando aduitat excedit hanc nebi¬
lam quategitur omnis terra. idest hanc carnalem caliginem qua
tegitur omnis uita terrena. tam quã rapida coruscatione ꝑ¬
stringitur: & insuam in firmatatẽU redit. uiuente desiderio
quo rursus erigatur: nec sufficiente mundicia qua figuratur

Expanded text:
penitus a consuetudine uitae huius alienata illi constanter et indeclinabipenitus a consuetudine uitae huius alienata illi constanter et indeclinabimi auctoritati minimeque fallaci, quamdiu sumus in corpore, peregrinari nos a domino et ambulare per fidem, nondum per speciem; ac sic perseueranter retinens adque custodiens fidem, spem et caritatem intendat in speciem ex pignore, quod accepimus, sancti spiritus, qui nos docebit omnem ueritatem, cum deus, qui suscitauit legum Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora nostra per inhabitantem spiritum eius in nobis. prius autem quam uiuificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est et adgrauat animam, et si quando adiuta excedit hanc nebulam, qua tegitur omnis terra, id est hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis uita terrena, tamquam rapida coruscatione perstringitur et in suam infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur.
Abbreviated transcription (Latin):
post remosuas oues p&ro seamanti cumquae amorem ter
confitenti com mendans. dicit eundem iohannem sic seuelle mane¬
re donec ueniat: Ubi&iam mihiuidetur alto docuisse misterio
istamipsam iohannis euangelicam dispensationem qua in lucem liqui¬
dissimam uerbi sublimiter fertur: ubitrinitatis aequalitas & in¬
commutabilitas uideri potest: & quamaxime proprigate dist& a
c&eris homocuius susceptione uerbum caro factum est ꝑspicue cer¬
ni cognosci que non posse. uisicum ipse dñs uenerit: ideo sic manebit
donec uoniat. man& autem nuncinfide credencium. tunc autem faci¬
e ad faciem contem plandum erit. cum apparuerit uitanos tra &e nos
cumͥpso a parebimus igła: Quis quis autem arbitratur homi¬
ni ui tam istam mortalem adhuc agenti posse contingere. ut dimis¬
so atque discusso omni nubilo fantasiarum corporalium atque car¬
nalium. serenissima in commutabilis ueritatis luce pociatur. & mentem

Expanded text:
Postremo suas oues Petro se amanti eumque amorem ter Postremo suas oues Petro se amanti eumque amorem ter confitenti commendans dicit eundem Iohannem sic se uelle manere, donec ueniat. ubi etiam mihi uidetur alto docuisse mysterio istam ipsam Iohannis euangelicam dispensationem, qua in lucem liquidissimam uerbi sublimiter fertur, ubi trinitatis aequalitas et incommutabilitas uideri potest, et qua maxime proprietate distet a ceteris homo, cuius susceptione uerbum caro factum est, perspicue cerni cognoscique non posse, nisi cum ipse dominus uenerit. ideo sic manebit, donec ueniat. manebit autem nunc in fide credentium, tunc autem facie ad faciem contemplandum erit, cum apparuerit uita nostra et nos cum ipso apparebimus in gloria. quisquis autem arbitratur homini uitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut dimoto adque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium adque carnalium serenissima incommutabilis ueritatis luce potiatur et mente
Abbreviated transcription (Latin):
c& rris. id est primo circaiordanem proptestimodium iohannis
baptiste: in detrans mare tiberia dis. quando turbas dequin quae
panibus pauit. & suꝑ aquas ambulauit: tercio in bethania ubi
unguento praccioso fidelis feminę deuotiono ꝑfusus est. donec il
lis occurrer& ad passionis tempus quod cum cis erat necessario nar¬
raturus ubitamen ipsam dominicam caenam dequa nullus eorum
tacuit multo opulentius tamquam decellario dominii pec catoris
ubi discumbere solebat exhibuit. Deindeipsum pilatum uerbis
altioribus ꝑcutit. dicens regnum suum non esse de hoc mundo.
regem quesanatum & adhoc uenis se inhunc mundum ut testi¬
monium ꝑhibeat ueritati: mariam quo que post resurrectio¬
nem my ftica altitudine uisitans dolimeinquid tangere. noa¬
dũ enim ascendi ad patrem meum: discipulis &iam insuffland
nus est tantum modo patris esse xon&iam filii sp̃s putar&ur

Expanded text:
caeteris, id est, primo circa Jordanem propter testimonium Joannis caeteris, id est, primo circa Jordanem propter testimonium Joannis Baptistae; inde trans mare Tiberiadis, quando turbas de quinque panibus pavit, et super aquas ambulavit; tertio in Bethania, ubi unguento pretioso fidelis feminae devotione perfusus est; donec inde illis occurreret ad passionis tempus, quod cum eis erat necessario narraturus: ubi tamen ipsam Dominicam coenam, de qua nullus eorum tacuit, multo opulentius tanquam de cellario Dominici pectoris, ubi discumbere solebat, exhibuit. Ipsum deinde Pilatum verbis altioribus percutit, dicens regnum suum non esse de hoc mundo, regemque se natum, et ad hoc venisse in hunc mundum, ut testimonium perhibeat veritati . Mariam quoque post resurrectionem mystica altitudine vitans, Noli me, inquit, tangere: nondum enim ascendi ad Patrem . Discipulis etiam insufflandonus est, tantum modo patris esse, non etiam filii spiritus putaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi multa locutus est despũscõ paraclito quem missurus eis erat¬
& desua clarificatione quam habuit apud patrem pruis quã mũdus
ess& & quod unum nos facer& inse. sicut ipse & pater unum sunt
non ut ipse & pater & nos unum. sed nos unum ipsi unum : multaque
alia mireque sublimia. dequibus disserere sicut dignum est &iam¬
siiam essemus idonei. in hoc tamen opere nonid nos suscepisse : quis
non aduertat. quod alibi fortasse reddendum est. idcerte non est
x petendum: commendare quippe uoluimus amatoribus uerbi dĩ
& studiosis sçȩueritatis. quauis eiusdem xp̃i qui uerus & uerax adnun¬
ciator atq preditator iohannes in euangeliosuo fuerit: cuius & ce¬
teri tresquiscripserunt cuangelium. & ceteri a postoli qui non qui¬
dem ipsam narrationem scribendam susceperunt. Ix eatamen
predicatione. sui officiz munus in pleueruat. longetamet huxc
ixxpĩ alciora sub uectum ab ipso initio libri sui raro fuisse cum

Expanded text:
ubi multa locutus est de spiritu sancto paracleto, quem missurus eis erat, etubi multa locutus est de spiritu sancto paracleto, quem missurus eis erat, et de sua clarificatione, quam habuit aput patrem, priusquam mundus esset, et quod unum nos faceret in se, sicut ipse et pater unum sunt, non ut ipse et pater et nos unum, sed nos unum sicut ipsi unum, multaque alia mireque sublimia, de quibus disserere, sicut dignum est, etiamsi iam essemus idonei, in hoc tamen opere non id nos suscepisse quis non aduertat? quod alibi fortasse reddendum est, hic certe non est expetendum. commendare quippe uoluimus amatoribus uerbi dei et studiosis sanctae ueritatis, quamuis eiusdem Christi, qui uerus et uerax est, adnuntiator adque praedicator Iohannes in euangelio suo fuerit, cuius et ceteri tres, qui scripserunt euangelium, et ceteri apostoli, qui non quidem ipsam narrationem scribendam susceperunt, in ea tamen praedicatione sui officii munus implerunt, longe tamen hunc in Christi altiora subu