comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiebatur. uocauit nom̃
eiꝰfiliꝰ doloris mei. patis
nianun. Inebreo. simi¬
utucuꝰ nons resonat.
filiꝰ ndoloris mĩ qd̾ no¬
m̃moriẽs mat̃ inpo¬
suit. dr̃ benoni filsis¬

Expanded text:
r, vocavit nomen ejus filius doloris mei. Pater njamin. In Hebraeo similitudo omnis resonat. Filius doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur Ben oni: fili
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd̾ clictũ est. ut preeẽrt diei:
ad solem sp̃ualiter. qd̾ subiuctũ
est. ⁊ nocti adlunã.⁊ stellas ꝑti-¬
at quȩ quocũq incedt̃. lucẽ cucõ¬
fert̃. Und̾ abst̃ tenebrosa cuncta
relinqũt. Siqueratur qualepo¬
tuit eẽ lum̃ diurnũ ante c̃atio¬
nẽ siderũ: nd̾mus quale uidmꝰ
stellaꝵ dies. s⁊ minime solor¬
tus refulget:¬

Expanded text:
ut quod dictum est et praeessent diei, ad solem specialiter; quod subjunctum, et nocti, ad lunam et stellas pertiat; quae quocunque incedunt, lucem circumferunt; unde cum absunt, tenebrosa cuncta relinquunt. Si quaeratur quale potuit esse lumen diurnum ante creationem siderum, respondemus quale videmus stellarum dies, sed minime sol ortus refulget
Abbreviated transcription (Latin):
tincta fuit᷑ pͥma .i. inferior:
sint stertorataria quoster¬
corad̾ fluebẽt. neq̃ erãt mar¬
cha fetõe lederentur. sccła.
apothecaria t̃tia mmitua
aĩaliũ. ⁊ serpñtiũ qͣrta mã¬

Expanded text:
tincta sunt: prima, id est inferior, fuit stercoraria, quo stercora defluebant, ne qui erant in arca fetore laederentur; secunda, apothecaria; tertia, immitium animalium et serpentium; quarta, man
Abbreviated transcription (French):
onẽcũ audiẽs. ridi. Et ridẽs. cor¬
rpitur. correptaptinus fecũda¬
tur. ⁊ q̃ui uentute iugẽs fecũ¬
dari ñponut. antil fracta seni
sui ꝯfidentiã haẽdesistit: c spẽ
excliuinapmissione accipit qd̾
habitrã se exhũatatioẽ dubi¬
tauit . und. bñequigñatur. fisus¬

Expanded text:
ones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilsui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubita
Abbreviated transcription (Latin):
ĩocculto anulũ mo¬
nile. t uirgã qr uoca¬
tioẽ signatr. iusti¬
ficatioe decoratur.
glorificatiõe exalta¬
tur. Quos n p̃desti¬

Expanded text:
in occulto annulum, monile et virgam, quia vocatione signatur, justificatione decoratur, glorificatione exaltatur. 18. Quos enim praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
¶alẽ. Congrus archã ĩ sum¬
Inouł ut tecto quodã angus¬
tocacuminataẽ. ut mbriũ
stabilitate quadiata ꝯsistẽs.
nec inpulsuuentoꝵ. nec in¬
pctufluctuũ: nec ĩquietu

Expanded text:
. Congrue arca in summo, velut tecto quodam angusto, cacuminata est, ut imbrium stabilitate quadrata consistens, nec impulsu ventorum, nec impetu fluctuum, nec inquie
Abbreviated transcription (Latin):
ise mansiõti. ⁊ sic archã fuisst
bicamãtam. haꝵ inferior. ster¬
cora sustipiebat. Sccłdescas q̃a
pothecaria dicebatur. Insuꝑio¬
ris tricamerata erat ubi hoĩes
⁊ aĩalia ꝯgruadistinctiõe ꝯti¬

Expanded text:
sse mansiunculas, et sic arcam fuisse bicameratam. Harum inferior stercora suscipiebat, secunda escas, quae apothecaria dicebatur; in superioribus tricamerata erat, ubi homines et animalia congrua distinctione
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ aũtꝗse ab atnore
cat archam salictis. t̃is ĩ
se lõgitudinẽ .i. trinitatiᷤ
fidem. aclongitudinem.
uite. ⁊ mmortalntaticlati¬
tudinẽ incaritate quapoͥt
bñefacere: ⁊̃ numicis. alti¬
tudinẽ. inspe. qua erigat
adcelestia. ⁊ sũmã accuũ
suooꝵ adunũ teferat.

Expanded text:
e ab amore cat arcam salutis, habens in se longitudinem, id est, Trinitatis fidem, ac longitudinem vitae et immortalitatis; latitudinem in charitate, qua potest bene facere etiam inimicis; altitudinem in spe, qua se erigat ad coelestia et summam actuum suorum ad unum referat.
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit
latim post spaniũ diur ne longitudi¬
nis inseriores partes subeunte f ac
nĩest .u. sicut nr̃ usitatocur suso¬
eadem suꝑ terram redeunte.⁊
alium diem inchoante. ⁊ dies
expletus est unu̾xtiuii. ho¬
xillotriduo oĩo tenebro
sa fuit. quȩ post creata
sidera. aliqua luce cla¬
ruit. de cebat ⁊̃ ut di¬
es aluce inci perent.
etin ma ne seg̃ntis
dieitenderent. ut
opera dei aluce ĩ¬
choare. ⁊ in lucem
conpleta ẽe: signi¬
ficarentur.

Expanded text:
diei, latim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato cursu soeadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies expletus est unus viginti qx illo triduo omnino tsa fuit, quae post creata sidera aliqua luce claruit: decebat etiam ut dies a luce inciperent, et in mane sequentis diei tenderent, ut opera Dei a luce inchoata et in lucem completa esse significarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uaporalit trahit. ⁊ ꝑ subtiles minutias. sus¬
spendit. ⁊ poiͥ corpulertiꝰ ꝯglobetas pliuuialĩt̃
resũdit. Siuiͦ põt a qua sic̃ uid̾ mꝰ ad tantas mi¬
nutias ꝑuenire ut feratur uaporalit̃ suꝑ ae.¬
rem aquis natiualit̃ leuiorẽ. cur ñcre damtꝰ.¬

Expanded text:
vaporaliter trahit, et per subtiles minutias suspendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videmus ad tantas minutias pervenire, ut feratur vaporaliter super aerem aquis naturaliter leviorem, cur non credam
Abbreviated transcription (Latin):
In mecliog̾ firmamĩtũ. sidereũ celũ qd̾
d̾ aquis factũ ẽẽ credi põt. Cristallusꝰ
i lapis coaꝰ magna firmitas. magnaꝑ¬
spicuitas de aquis factusest. Siquem
biles. sr̃ celũ posst̃ ꝯsistere. cuiꝰ figã ro

Expanded text:
sidereum coelum, quod de aquis factum esse credi potest. Chrystallinus enim lapis cui magna est firmitas et perspicuitas, de aquis factus est. Si quebiles super coelum possint consistere, de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊a. q̃est int̃ra chanaan beñelrc̃q
mͥ. ⁊ait. Ego augebote. ⁊ młtipli¬
cabo. ⁊ faciam intur mas ppłoꝵ da

Expanded text:
ae est in terra Chanaan benedixitque mihi et ait ego te augebo et multiplicabo et faciam in turbas po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑductus aderatẽ que ꝯditorplacer ⁊:
młtiplicataꝓgenie. ip̃o iubñtesume¬
ret delignouite quoꝑ fecte in mortał
Sicgͦ u mortał. ⁊ in corruptibił c̃di¬
łtclicto abstiner⁊̃. ꝑhoꝵ edulĩ ĩmõtali¬

Expanded text:
ductus ad aetatem quae Conditori placeret, multiplicata progenie ipso jubente sumeret de ligno vitae, quo perfecte immortalis go immortalis et incorruptibilis condiinterdicto abstineret. Per horum edulium immortali
Abbreviated transcription (Latin):
ue. seͥpturã quã ꝯdi¬
tiũ: spes morienti¬
ũ: intuitu piemise¬
tatioĩs. mor talib d̾¬
dit. ut edocti. ⁊ aui¬
tir correcti. dĩ iusi¬
oneꝓpetuo digni
eẽ mereantur..¬

Expanded text:
e Scripturam, quam conditium, spes morientium, intuitu piae miserationis mortalibus dedit, ut edocti et a vitiis correcti, Dei visione perpetuo digni esse mereantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nesciebat. qi saram sttrilem no¬
uxor qq̃ hoc uoluit. ⁊ toegit q̃fi
lios bãe ñpot̃at. Iõ exalia susci¬
ꝑecupiebat q̃ in locopͥiadopta¬
re:¬

Expanded text:
nesciebat, quia Saram sterilem nouxor quoque hoc voluit et coegit, quae filios habere non poterat; ideo ex alia suscipere cupiebat quem in locum proprii adoptare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ftuctus eoendi subĩfer¬
tur. ⁊ factũ est ita ĩ qꝰ sigͥ¬
ficatur quiaħdicente dõ.
hec sibi meslĩ ꝯcessa cogno¬
Si n adoĩa supͣdictarefe¬
rimꝰ qd̾ ait. ⁊ factũ est ita.
ꝯseq̃ns erit. ut dicamus
eos iammłtiplicatos .ui.
die qd pot młtos factũt¬

Expanded text:
fructus edendi, subinfertur, « et factum est ita: » in quo significatur quod hoc dicente Deo, haec sibi in esum concessa cognoSi enim ad omnia supradicta referimus quod ait « et factum est ita, » consequens erit ut dicamus eos jam multiplicatos sexta die, quod post multos factu
Abbreviated transcription (Latin):
deremelꝰ est. ut insegor.
.i. inperruula remantat.
ꝯtentus laicali ⁊ coiuita
quãmontis uirtutis ami¬¬
piat ãdscłariaredeat. uir-¬
ginitas altus mõs est. ad
quã angb̃ hortatur. Siꝗs
maneat insegor .i. inlegi¬
tuo ciugio. quia melius
est mecdiocribõnouti: quã
ꝑabruta libidinũ p̃cipita¬

Expanded text:
dere, melius est ut in Segor, id est in parvula remaneat, contentus laicali et communi vita, quam montem virtutis arripiat et ad saecularia redeat. Virginitas altus mons est ad quam angelus hortatur: si quis maneat in Segor, id est in legitimo conjugio, quia melius est mediocri bono uti, quam per abrupta libidinis praecipita
Abbreviated transcription (Latin):
gurataest. utp̃¬
tenita ultio adle¬
tatem. hoc adgñ
bonitatem.
sibi attribuat. si cogi
desiłioꝵ sũpsit exer¬

Expanded text:
gurata est, ut praeterita ultio ad letatem, hoc ad gratiae bonitatem. sibi attribuat, si cogitdesideriorum sumpsit, exer
Abbreviated transcription (Latin):
ta aĩalia inescam.
ꝗ ainuocatiõe gũti¬
ũadfidẽ nullã oistã¬
tia est. qd̾ indiscopet
figãtur. Sanguinẽ¬

Expanded text:
ta animalia in escam, quia in vocatione gentium ad fidem nulla distantia est, quod in disco Petri figuratur. Sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
arefacta est terra. Locutusꝙ ẽ
aũt cls̃ adnoe clicc̃s. Egredere¬
dearcha. tu et uxortua. filiitur.¬
tuxores filioꝵ tuoꝵtecũ. cun¬
ctaq animantu quȩ st̃ apudte.
exoi carne: tãiiuolatilib ꝗ ĩ

Expanded text:
arefacta est terra locutus est autem Deus ad Noe dicens egrederarca tu et uxor tua filii tuuxores filiorum tuorum tecum cuncta animantia quae sunt apud te ex omni carne
Abbreviated transcription (Latin):
humuillime consicderationi
premendus est tumor e¬
lationis. Si enim ap̃d
semetipsam mens
descenderit deu
uertice culmi¬
planitiem.

Expanded text:
humillimae considerationis deprimendus est tumor clationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culmiplanitiem
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑfectiõe salutis. cũ
tradetur regnũdd⁊
patri.ut milla con¬
spicua contemp¬
planone ueri¬
tatis. mil¬
lss ege a¬
mus mi¬
steri¬
is.

Expanded text:
fectione salutis, cum tradetur regnum Deo et Patri, ut in illa conspicua contemplatione veritatis nullis egeamus mysteriis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sucormaladispłiçe. utab
dĩ ilta pectã. s⁊ itaiuidiciũ in
nrã correctiõe inciprtlit in
Incipit niudi ciũ adomo dł.
Quis gͥfinis eoor quiñ credid̾¬

Expanded text:
 suorum mala displicent, ut ab Deus inulta peccata, sed ita judicium in nostra correctione incipit, ut in Incipit enim judicium a domo Dei. Quis ergo finis eorum qui non credid
Abbreviated transcription (Latin):
na: concubina eliphat. filii esau. q̃ peꝑii ci amalech. biisf
filii ada. uxoĩs esau. filii rabuel. naath ⁊zara. scmla.⁊
ma: filix anȩ. filiisebeoni. ucor̃ esau. qͦs gsi ͤbieus. ⁊ bielom.
⁊ chore: hii duces filioꝵ esau. filii. eliphat. pͥmogenit esa¬
u. Duxtbeman. dux omar. Doc sepbu. dexceneth.
Dux chore. duxgatbã. diex amalech. hii qq̃ filiĩ rahu
el. filii essau. Dux naath. dux zara. dux stnna. dux
meza: bii ouces rahuel: intraedom. Isti filii besamath.
uxõis esau. hii aũt filii oolibama.uxoĩ esau. dux
hieus. dux hielom. dux chore. hiiduces olirbama:¬

Expanded text:
 filii Esau quae peperit ei Amalech hii sunt filii Adae uxoris Esau filii autem Rauhel Naath et Zara Semma et ma filiae Ana filiae Sebeon uxoris Esau quos genuit ei Hieus et Hielom et Core hii duces filiorum Esau filii Eliphaz primogeniti Esau dux Theman dux Omar dux Sephu dux Cenez dux Core del filii Esau dux Naath dux Zara dux Semma dux Meza hii duces Rauhel in terra Edom isti filii Basemath uxoris Esau hii autem filii Oolibama uxoris Esau dux Hieus dux Hielom dux Core hii duces Oolibama
Abbreviated transcription (Latin):
buion. filiuĩrachelꝰ. ioseph.⁊ beniamin. fili iba¬
ie. ancille racͥeͥt. Dan. ⁊ neptalim. filii: ⁊elphe
ancille liȩ. gad. ⁊ asser. hiifilii iacob: ꝗnatist̃
ei inmesopota mia siriȩ. uenit ⁊̃ adysa ãc
patrẽ suĩ inmambre cuutatẽ arbee. becest

Expanded text:
bulon filii Rahel Ioseph et Beniamin filii Balae ancillae Rahelis Dan et Nepthalim filii Zelphae ancillae Liae Gad et Aser hii filii Iacob qui nati sunt ei in Mesopotamiam Syriae venit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre civitatem Arbee haec
Abbreviated transcription (Latin):
d̾corata oiũiurtutũ aiũsi¬
tate. resꝑsert̃ aũt tunicã
sanguine hedi q falsis tes¬
timoniis euactusantes in
ĩuidiã peccĩ d̾ dixcert̃. Iosep
mutitur incistriã.i. llacił¬

Expanded text:
decorata omnium virtutum diversitate. Resperserunt autem tunicam sanguine haedi: quia falsis testimoniis eum accusantes, in invidiam peccati duxerunt. Joseph mittitur in cisternam, i
Abbreviated transcription (Latin):
berodes maior. inregil eł
tãꝗ maritus thamar. qa a
lengena. nec eisacra m̃to
illomastice hũctiõĩs: tãq̃
ꝯiugali fecłe cohetat. s¬

Expanded text:
Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, s
Abbreviated transcription (Latin):
sinus osstus. recũbẽs int̃minos. ⁊ u¬
dẽs requiem q bõaest. ⁊fram q pul¬
cdira. inclinauait humeꝵ suũ ad portã¬
dũ ⁊ factu est intributũ seruiẽs. q
d̃ ⁊ abulon aixãt qd̾ mari magni

Expanded text:
sinus osseus recumbens inter terminos, et videns requiem, quia bona est; et chra. Inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra Zabulon dixerat, quod maris magni
Abbreviated transcription (Latin):
qui euisse est. c̃ature ratioãliinsereqem
p̃sttrsse. ut illuc. s. d̾sicłio feramur: quo
sceretũ cognoscimus. sicꝗestere. cũeiꝰ mu¬
nere requiestimus..
croerat quieturus. hoc mͦ p̃nuntians diẽ¬

Expanded text:
quievisse, est creaturae rationali in se requiem praestitisse; ut illuc scilicet desiderio feramur, quo oscere cum cognoscimus, sic requiescere, cum ejus munere requiescimus. N sepulcro quieturus hoc modo praenuntians di
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinasapientis quiuacare stude¬
masignificat̃. ⁊id̃ necessãiũ est adex¬
ortationẽ distentiũ. S⁊ uthãc curã fu¬
scipiat iul coguntur. Satis hoc sign¬
ficatũ est qdꝰ cũuenir⁊ d̾agro iacob.
occirit cilia eũꝙ dit̃s ait. admel¬

Expanded text:
ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuema significant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. sed plane ut hanc curam suscipiant, ui coguntur. satis et hoc significatum est, quod cum ueniret de agro Iacob, occurrit ei Lia eumque detinens ait: ad me
Abbreviated transcription (Latin):
post calorẽ diti adpotanat̃ auidap¬
gebãt discolores uirgas ponebat in
canalib. ⁊ admissis arietib. ⁊ rtis. m
tp̃ãpotandiauiditate. oues ⁊ caps fa¬
ciebai ascc̃cli. ut ex duplicid siclio
tales fetꝰ ꝯciꝑet᷑. qͣles imbras arictũ¬

Expanded text:
post calorem diei ad potandum avida pergebant: discolores virgas hic ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis in ipsa potandi aviditate oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, tales fetus conciperent, quales umbras arietu
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ⁊ c̃. Culm̃ꝯtẽplarioĩs ñ attingimꝰ
si ñabextion cureopp̃ssiõe cessa¬
mꝰ. nec nos pp̃os intuemur. ut
sciamꝰ innob̾ aliud ẽt ratioale qł
regit aliud aĩale ꝑ regitur. i¬
si adsecretũ silemiirccurrente
abext̃ioriꝑtur batiõe sopiam̃.
qd bñe ada dormiens figãutid̾
tur. arebiusibilib oculos clau¬
dit. ⁊ tc̃ intelligit inse spõ aliud
ẽt̃ qd̃ regeredebeat tatnquãut.
aliud quodregat᷑tã quã femi

Expanded text:
 etc. Culmen contemplationis non attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus: nec nos ipsos intuemur, ut sciamus in nobis aliud esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum silentii recurrentes, ab exteriori perturbatione sopiamur. Quod bene Adam dormiens figuravit, tur, a rebus visibilibus oculos claudit, et tunc intelligit in seipso aliud esse quod regere debeat, tanquam vir; aliud quod regatur, tanquam femi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat̃ sccłodiei qͦ factũ est fir mam̃tũ uiter
aquã.⁊ aquã. ꝗa ⁊ archa inqͣ erat noe cũfi¬
liis siuis. fir mam̃itũ erat int̃ aquas ĩ feri¬
ores Inquib natabat. ⁊ suꝑiores ꝗͥb c̃plue¬
banur. Hetas. ĩ diluiuo ñ deletur. quia ⁊ pu¬
ritianr̃a. ñ obliuiõe t̃gitur d̾ memoria.
turrẽ faciebãt. ⁊ fit mane ab abraã. Sr iͤ
ritia apta ẽ. adgnãndũ. Incipit mane t̃.

Expanded text:
um inter aquam et aquam; quia et arca in qua erat Noe cum suis, firmamentum erat inter aquas inferiores in quibus natabat, et superiores quibus compluebatur. Haec aetas non diluvio deletur, quia et pueritia nostra non oblivione tergitur de memoria. turrem faciebant, et fit mane ab Abraham. Sed nritia apta est ad generandum. 37. 3a AETAS.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sic p̃uasugge̾stio ⁊ diec¬
tano ut incestemulietes
ĩsicliantur ꝯtinentib ut
accepta occasloẽ torpente.
uinofallacie ĩbuat. tasta¬
turectitudiniqi ignorã¬
tes deicunt.

Expanded text:
 Sic prava suggestio et delectatio, ut incestae mulieres, insidiantur continentibus, ut accepta occasione, torpentes vino fallaciae imbuant, et a statu rectitudinis quasi ignorantes dejiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
a: audiat. incͥcũcisis aurib. ũbasa¬
pientiȩ. ⁊ uĩtati: ñ pꝰ sumꝰ audire. eͥ¬
cũcidamꝰ ⁊ labia. ne aliqͥturpe. uiłma¬
lũ. uł otiosũ loquam̃. Circũcidit car¬
nẽ p̃puti issola cã post̾itatis. cͥts. ⁊ le¬

Expanded text:
 audiat; » incircumcisis auribus verba sapientiae et veritatis non possumus audire. Circumcidamus labia, ne aliquid turpe, vel malum, vel otiosum loquamur. Circumcidit carnem praeputii, qui sola causa posteritatis, certis
Abbreviated transcription (Latin):
subdisccetiõe sp̃c soł necessariis in¬
tenta nestiatꝓcaciter detegi. stue¬
recilde mocłari.¬
¶ Gb̃. Abraham: ñpotiuiss argłosui¬
dere hospito suscipere: ⁊ cibos adh¬
soliclum corpus excelesti elem̃tohe¬
babent. Necmirũ qd̾ modo angłl⁊ fi
dñs uocantur. quia angłi uocant̃

Expanded text:
sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nesciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. . Abraham non potuisset angelos videre, hospitio suscipere et cibos adhisolidum corpus ex coelesti elemento haberent. Nec mirum quod modo angeli, modo Dominus vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
plicem figãm gerit. priã salua¬
toris qui relicta cognatione uen¬
int minũdũ. altãmpatris qͥuifi¬
liũ unicũ inmolauit. t̃tiam. que
inboc loco apꝑar⁊ scĩ⁊ quiadut̃¬

Expanded text:
plicem figuram gerit: primam, Salvatoris, qui relicta cognatione venit in mundum; alteram, Patris, quia Filium unicum immolavit; tertiam quae in hoc loco appar
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lresuidit: ⁊unũ adorantt. sal¬
uatorem .s. ostender cuius adutn¬
nł prestolabatur. uñhabraham
iuidit᷑ diemieũ. uidit: ⁊gaui susẽ.
p̃uidit n muisteriũ futuri sacram̃¬
ti. unde pedes eo lauit: ut insi¬
nemun dipuri ficationẽ lauacri
futuram monstraret. Rodes uho
uissima significant.

Expanded text:
res vidit, et unum adoravit, » Salvatorem scilicet ostendens, cujus adventum praestolabatur. Unde: « Abraham vidit diem meum et gavisus est . » Praevidit enim mysterium futuri sacramenti. Unde pedes eorum lavit, ut in fine mundi purificationem lavacri futuram monstraret; pedes enim novissima significant.
Abbreviated transcription (Latin):
esaufr̃tuus minatur ut occidatte. Nc̃g̃ filimi.
aucliuocẽmeã. ⁊ ꝯsurgẽs fuge ad labanfr̃mine
ũ inbͣarã habitabꝙ cũco lies paucos. donecreqi¬
scaturq eom q̃fecisti ineũ. posteamittã.⁊ addu¬
camte ind̾huc. cur utroꝙ orbabor filiouna
clie. Pixit qq̃ rebecca adysaac. Tedr me uittine

Expanded text:
at te nunc ergo fili audi vocem meam et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran habitabisque cum eo dies paucos donec reqscaturque eorum quae fecisti in eum postea mittam et adducam te inde huc cur utroque orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae
Abbreviated transcription (Latin):
faciendus ad hymaginẽdĩ. ⁊ sip̃¬
cepta seruaret. ꝑpetua inmuta¬
bilitate maneret. Cetͣauõ ani¬
mantiasic factast̃. ut alia: aliis
lalimoniã cederent uł senio
deficerent.

Expanded text:
faciendus ad imaginem Dei, et, si praecepta servaret, perpetua immutabilitate maneret. Caetera vero animalia sic facta sunt, ut alia aliis in alimoniam cederent vel senio deficerent.
Abbreviated transcription (Latin):
deit̃ m astebaritur ad nͣsus cũ ha¬
bñtes sagitas. Sedit inforti arcu
eiꝰ. ⁊ dirupta st̃ uincula manuũa
luis. comanib fortis iacob. Ind̾ ꝑa¬
scetur lapas istł ad eoperris suiss¬

Expanded text:
et irascebantur adversus eum, habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et dirupta sunt vincula manuum ejus, a manibus fortis Jacob, inde pascetur lapis Israel a Deo patris tui
Abbreviated transcription (Latin):
dentes d̾stendentes qrs̃
monstiat. hĩc moysesẽ¬
brotab̃naculũ mtrat.
texit. ⁊qui itꝰ ad ꝯtẽpla¬
tionẽ rapitur. foris infir¬
mantiũ negotis urgue¬
tur. Intus archana ꝯsi-¬
d̃at for ip onã carnaliũ
portat. ꝗd̾ dubiis sẽꝑad
tab̾raculũreturt.co¬

Expanded text:
s descendentesque demonstrant. Hinc Moses crebro tabernaculum intrat, et exit; et qui intus ad contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur; intus arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de dubiis semper ad tabernaculum recur
Abbreviated transcription (Latin):
uta ꝑexercitationẽ iustitiȩ. peccatũ
s seritur ut mipã. inc̃cusse maneat᷑.
quia si culpã rectitudo eliminat. co¬
gitatiõis nr̃e forib assi dẽs ut sibia¬
ꝑiatur. pulsat. uñ ait moyses. facta
ẽlux. ⁊ paulopot. Factũ est .u. Creator
enĩ hũa ne tulpe prescius. tc̃ ex prtͥ¬
sit intempore: quod nc̃ uersanur ĩ
mente. lumen namq recritudi¬
nis. sequitur umbra tẽpratio¬
nis. S⁊ qui aelector lux tẽp¬
tatione ñ exun guitur.
non nox: set uespera facta
memoratur quia tẽpra¬
no. lumen iustitis abs¬
condit: non interimit..¬

Expanded text:
vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in ipsa inconcusse maneatur: quia si culpam rectitudo eliminat, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur, pulsat. Unde ait Moyses: « Facta est lux; » et paulo post: « Factum est vespere. » Creator enim, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lumen namque rectitudinis sequitur umbra tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, non nox, sed vespera facta memoratur, quia tentatio lumen justitiae abscondit, non interimit.
Abbreviated transcription (Latin):
fortis fuisti quan¬
ualebis: Interroga¬
uit eum iacob. dic
michi quoappellałs
rabile. Et bñeclix̃¬
ei meodemloco.
uocauit q iacob.
nom̃locullius pha

Expanded text:
fortis fuisti, quanalebis? Interrogavit eum Jacob: Dic mihi quo appellaris rabile? Et benedixin eodem loco. Vocavitque Jacob nomen loci illius Pha
Abbreviated transcription (Latin):
riai firmam̃to lucẽt. sz oportu¬
ni tp̃ib tram illuminãt. aliq¬
tiẽs nnebulosuis atr. obsistit. ot¬
tus ⁊ solmaiorilumine: lunãsta¬
lasꝙ nẽtram illumin⁊̃ impeda.
uñ ⁊ sicuocatur. quia solus obtu¬
saluna. stellisq cet̾i: ꝑdiem ful
magna possumꝰ actiꝑe. ñ tã alicn

Expanded text:
ria in firmamento lucent, sed opportunis temporibus terram illuminant. Aliquoties enim nebulosus aer obsistit: ortus etiam sol majori lumine lunam stellasque ne terram illuminent, impedit. Unde sic vocatur, quia solus obtusa luna, stellisque caeteris, per diem fulgmagna possumus accipere, non tam aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
sliustiat᷑. dxuor est ⁊̃ incalor quia
mundũ calefacit. cil pret̾itis anteeł.
c̃ ationẽ clieb nncħ caloris habius¬
gnitudino luna disole ẽnitur.:
atq altior quãluna inccdit. Iõq
magnitudo eu a nob̃ñpossit dino

Expanded text:
lustrat. Major est etiam in calore, quia mundum calefacit, cum praeteritis ante ejus creationem diebus nihil caloris habuisgnitudinis luna cum sole cernitur, atque altior quam luna incedit, ideoque magnitudo ejus a nobis non posset
Abbreviated transcription (Latin):
inignechaldõo
bĩc fabulantur heb̾
gnesit missus.
quia ignt̃nobo¬
itadorare: quẽ
auxilio lib̾atꝰ.
d̾idolatrieig¬
ne fugĩt und̾

Expanded text:
in igne Chaldaeorum. Hic fabulantur Hebraei ignem sit missus, quia ignem noluit adorare, quem auxilio liberatus, de idololatriae igne effugerit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tuuscy aram: ante thare patrem suũ int̾̃ra
natiuitatissuȩ. inhui: challeoꝵ. Ducer t̃ ab
bram ⁊ nachor. ⁊ucores eeo. nomenu¬
xors abtam sarai. et nom̃ ucõi nachõ.
Erat autem sarai. sterił. nec habebaili¬
uter beros. Tulit itaq thare. abrã¬
filium suum. ⁊ loth: filiũ arã
filii sui. et sarai. nurũ suã uxo¬
rem abram filiisui. et edu¬
xit cos cdehur chal deorũ:
ut irent interram chana¬
rain. et habitauerunt
ibi. Et facti sunt clies
thare: ducentorum quin¬
q an norum. et mortu

Expanded text:
 in terra nativitatis suae in Ur Chaldaeorum. Duxerunt autem Abram et Nachor uxores: nomen uxoris Abram, Sarai: et nomen uxoris Nachor, s Jeschae. Erat autem Sarai sterilis, nec habebat liberos. Tulit itaque Thare Abrafilium suum, et Loth filium Aram, filium filii sui, et Sarai nurum suam, uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Ur Chaldaeorum, ut irent in terram Chanaram, et habitibi. Et facti sunt omnes dies Thare ducentorum quinque annorum, et mortu
Abbreviated transcription (Latin):
putatur diabolus. nũquã inueritateste¬
tisse. nũquã batamuitã cluxisse. s⁊ ab mi¬
nocctidisse. ñsic accipiendũest. ut malus
cdiuit. s⁊ nolendo acciꝑe amisit. Siugͦca¬
sus p̃scur ẽẽ ñporuit quia sapĩapictati

Expanded text:
putatur diabolus nunquam in veritate stetisse, nunquam beatam vitam duxisse, sed ab initio cecidisse: non sic accipiendum est, ut malus divit, sed nolendo accipere amisit. Sui ergo casus praescius esse non potuit, quia sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
dicit accipuesemina.⁊ seri¬
te agros. ut fruges hãepꝰ si¬
corpora q̃uomere euãgli¬
coexarata. ⁊ semi nespũa¬
liseminata fructũ uirtu¬
tũ germinãt .u. pars q̃re¬
gidabatur .u. sensuũ cẽ¬

Expanded text:
semina, et serite agros ut fruges habere possicorpora quae vomere evangelico exarata, et semine spirituali seminata, fructum virtutum germinant. Quinta pars, quae regi dabatur, quinque sensuum cen
Abbreviated transcription (Latin):
aggisuni. ⁊ esebon. heri.⁊ arodi. ⁊ hareli. filii asser: iamne. ⁊ iesua. ⁊ ie¬
sui. ⁊ beria. Saraqĩq̃i soror corfiliiberia. eber ⁊ melcbie. hii filii ⁊elphe.
quã dedit laban. liefiliȩsue: hos gñuit iacob.xui. aĩas. filiirachel uxoĩs
iacobe. iosepb. ⁊ beniamin. Natiq st̃ ioseph. filii int̾raegipti. qͦs genuit.
aseneth. filia phutipharis. sacerdotis eliopoleos. Manasses. ⁊ efraim.
filiibeniamin:. hela. ⁊ bechor.⁊ hasbel.gera: ana aman. ⁊ eiechi ⁊ r̾e:¬
xiiii. filii. dan. usin. filii neptalim:. iasiel guni. ⁊ eser. ⁊ allem. hii
fili ibale. quã deditlaban: racheli. filiȩsuȩ. ⁊ hos gnͣit. iacob õs aĩe.¬

Expanded text:
Iesua et Iesui et Beria Sara quoque soror eorum filii Beria Heber et Melchihel hii filii Zelphae quam dedit Laban Liae filiae suae et hos genuit Iacob sedecim animas filii Rahel uxoris Iacob Ioseph et Beniamin natique sunt Ioseph filii in terra Aegypti quos genuit ei Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos Manasses et Ephraim filii Beniamin Bela et Bechor et Asbel Gera et Naaman et Ehi et Roquattuordecim filii Dan Usim filii Nepthalim Iasihel et Guni et Hieser et Sallem hii filii Balae quam dedit Laban Raheli filiae suae et hos genuit Iacob omne
Abbreviated transcription (Latin):
nemog̾ dicat paulũdu¬
riꝰ egisse. ꝗhõiem d̾ eccła
eiecit. ut expulsusclis¬
ster. ñblas phemare. hoĩ
nuolũtas iniqua est cũ
amãc t̃rena despicit. ce¬

Expanded text:
itaque dicat Paulum dure egisse, qui hominem de Ecclesia ejecit, ut expulsus disceret non blasphemare. Hominis enim voluntas iniqua est, cum amans terrena, deserit coe
Abbreviated transcription (Latin):
te qd̾ depͥma c̃atina aĩe iuuentis
dictũ erat desccla sub intelligñ¬
ei oꝑib aliaplura dicturus. her-¬
bas aũt axt ligna. qͥa ñ bñt ge¬
nerandi affectũ. hiuius benedic¬
tioĩs forsitanindignauidica¬
uit. Qd̾ necessario repetitũ est in
hoĩe nequisput in offõ gigendi
filiosẽe peccatũ sicut in forni¬
catione: sine ꝯuigio.

Expanded text:
atura animae viventis dictum erat, de secunda subintelligenei operibus alia plura dicturus. Herbas autem atque ligna quia non habent generandi affectum, hujus benedictionis forsitan indigna judicavit. Quod necessario repetitum est in homine, ne quis putet in officio gignendi filios esse peccatum, sicut in fornicatione sine conjugio.
Abbreviated transcription (Latin):
q modoperadisuĩ accipiunt. łer tiã mpla¬
cere fateor ut hõfactus exlimo qd̾ corpꝰ
hũanũ est inpara clisocorporalilocatus
formafuturi innatura pͥahõ accipitur.
pore.ñdeert̃ qui faueat. ⁊ duutẽ sinen¬
tẽ in loco corporali fuisse ꝯtendãt. p̃am¬
⁊ stillã. d̾lazari digitocupitã. s⁊ melius
est dubitare d̾ occultis: quãlitigare de
incertis diuitẽ in supplicio. pauꝑem in

Expanded text:
que modo paradisum accipiunt. Tertiam mihi placere fateor: ut homo factus ex limo, quod corpus humanum est, in paradiso corporali locatusa est forma futuri, in natura propria homo accipitur.pore, non deerunt qui faveant, et divitem sitientem in loco corporali fuisse contendant, ipsamet stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in
Abbreviated transcription (Latin):
beclientis quã debebat. In alto sacram̃¬
nĩuite et̾ne quã hobediendo merere¬
tur. lignũuite dictũ quia diuininis
accepit ut quiex eomanducar ⁊ cor¬
pus eius stabili sanitate firmaret᷑.
nec ulla insirmitate. uł etate: ind̾¬
tat ut quiexeius fructu cõmedet
tate uestiretur. nulla infirmitate
⁊anxietate. uł seniilassitudine. uł
mbecillitatefatigandus est.

Expanded text:
bedientiae quam debebat: in altero sacramentum vitae aeternae, quam obediendo mereretur. Lignum vitae dictum, quia divinitus accepit, ut qui ex eo manducaret, corpus ejus stabili sanitate firmaretur, nec ulla infirmitate vel aetate in debat, ut qui ex ejus fructu comederet, vestiretur, nulla infirmitate, vel anxietate, vel senii lassitudine, vel imbecillitate fatigandus. « Li
Abbreviated transcription (Latin):
net adlitĩam tfi intelligendũest
c̃ẽ locũ amenusimũ fructuosis ar¬
borib. magnũ. ⁊ magno forte fe¬
cundũ qd̾ dñs apͥncipio antiqua
tñs latiodicit adorientẽ. uñ uo¬
lũt morientaliparte ẽẽ peradi¬
sũ. longo int̃ iacente spatio. uł
maris. uł t̃re. a regiõib quas in¬
colũt hoĩes sectetũ. Uñnecaq̃ di

Expanded text:
igendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio vel maris vel terrae a regionibus quas incolunt homines secretum, et i
Abbreviated transcription (Latin):
ad quȩ̃ ingrecdiemur. dices qd̃ fraĩ
Reddictit q illis arãuxorẽsuã. et
ait. Terracorãte est. ubicũq cũꝙ
tibiplacuertrhabita. Sarȩ autt̃
dicit. Ecce mille argenteos dedi
fr̃ituo. hoc erit tibi muelamen

Expanded text:
ad quem ingrediemur, dices quod frater reddiditque illi Saram uxorem suam, et ait: Terra coram vobis est, ubicumque tibi placuerit habita. Sarae autem dixit: Ecce mille argenteos dedi fratri tuo, hoc erit tibi in velamen
Abbreviated transcription (Latin):
oborit᷑. quõ salem sichem. ci
lem. antedicta sit. autgͥ u¬
nłꝰ utͣt urb̃s nois est. qd de
ant id̾ urb̃. ⁊ loci nom̃ inali¬
a.⁊ aliatribu sit. aut istã
salem. que ꝓsichem nõtõi¬
lũ declinato hocuocabuli
sorat. tradł bebrei qd̾ fe¬
m̃claudicanto iacobibi
sanatũsit. Iõq cuitatẽ cu¬
iati atq ꝑfecti uocabulil
ꝯsecutam.

Expanded text:
oboritur quomodo Salem Sichen civilem ante dicta sit. Aut ue urbs nominis est, quod de ut idem urbs et loci nomen in alia et alia tribu sit. Aut ista Salem, quae pro Sichem nunc nomilum declinato, hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei quod femur claudicantis Jacob ibi sanatum sit: ideoque civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ien. uͥ nos tab nacula him̃: mebreo legitur socoth. est aũt usq
reũsus est de mesopotamia siriȩ.⁊ habi.¬
tauit urcta oppidũ. enuiq partẽ agri
inqua ficãt tab̃nacula afiliis emor:
patͥs sichem .c. agnis. et erectoibialtari:

Expanded text:
. Ubi nos tabernacula habemus, in Hebraeo legitur Socoth, . Est autem usque rsus est de Mesopotamia Syriae, et habitavit juxta oppidum. Emitque partem agri in qua fixerat tabernacula, a filiis Emor patris Sichem, centum agnis. Et erecto ibi altari
Abbreviated transcription (Latin):
Euigilãs postquietẽ.⁊ facto mane pauore ꝑt̃ritu: mi¬
sit ad ꝯiectoes egipti. cuntosq sapi
⁊ accersito. narrauit somniũ. nec erat
in t̃ pretaretur. Tunc demũ reminiscẽ pincernaꝵ
magister: ait. Confiteor peccatũmeũ. Iratus rex ser¬
uis siuis me  magistrũ pistoꝵ retrudiuissit incar

Expanded text:
ore perterritus misit ad coniectores Aegypti cunctosque sapientes et accersitis narravit somnium nec erat qui interpretaretur tunc demum reminiscens pincernarum magister ait confiteor peccatum meum iratus rex servis suis me et magistrum pistorum retrudi iussit in car
Abbreviated transcription (Latin):
postrio. ułresurrec.¬
tio. hcnos. hõ. camnã:
lam̃tatio. malale¬
hel. laudãs dm̃.Iarcͣh
roboratꝰ. cñoch. d̾di¬
catio. matusalãmoͣ¬
usemissio. lamech.

Expanded text:
positio vel resurrectio; Enos, homo; Cainan, lamentatio; Malalehel, laudans Deum; Jared, roboratus; Enoch, dedicatio; Mathusalam, mortis emissio; Lamech,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Heccputatioge¬
ncalogiar qĩ ra¬
mos spargit histo¬
riaꝵ dequib slus
locis colliguntur
fructus misterioꝵꝵ
tiõe sech: nullafe¬
mina ponuur noã¬

Expanded text:
c computatio genealogiarum, quasi ramos spargit historiarum, de quibus suis locis colliguntur fructus mysteriorum. atione Seth nulla femina ponitur nomi
Abbreviated transcription (Latin):
est adpictatẽ. uñ iniosephu̾¬
ttũ possumꝰ ꝯsicsare copiã.
castus erat. cũ sp̃uat inpudi¬
ciniã cdñe. Sapiẽs cũdiligñ¬
plorabat qualũ semirẽt d̾
stẽ suout̃mo. Iustus erat:
in adibitiõẽ discipline de¬

Expanded text:
est ad pietatem. Unde in Joseph virtutum possumus considerare copiam. Castus erat, cum sprevit impudicitiam dominae; sapiens, cum diligenplorabat, qualiter sentirent de fratre suo uterino; justus erat in adhibitione disciplinae de
Abbreviated transcription (Latin):
scebantur. seorsũ. Ilicitũ nest egiptiis comecdecũ
hebres: ⁊ꝓphanũputant huiuscemodi c̃ui uiũ ͤ.e¬
dert̃ coram eopͥmogenitus. iuxta pͥmogenitasua
tminimus. urcta etatẽsuã. et nurabantur nimĩ
sũptis partib quas abeo acteꝑant. maior pars

Expanded text:
scebantur simul seorsum inlicitum est enim Aegyptiis comedere cum Hebraeis et profanum putant huiuscemodi convivium sederunt coram eo primogenitus iuxta primogenita sua et minimus iuxta aetatem suam et mirabantur nimis sumptis partibus quas ab eo acceperant
Abbreviated transcription (Latin):
briosi. hoc testimoniũ ad¬
hibesibi in patrociniuꝑꝑ
bñdctiõi. hoc posiũest.⁊
donũdĩ cõmemoratur. appa¬
r bãc ebrietatẽ saturita¬
tẽ signare. nã itamebria¬
R. ut inebriant̃ ebriosi.
nec ip̃i t̾̃re utileest: qm̃
maiore humore quãsuf
plet.s⁊ mergit diluino.
li. celestis doctrine. iãpre¬
fulgebat elogũ. dũcete
ruditus in lege: Sqr sub¬
iectus ñeãt deo inita sac¬
cũ erat sciphus. doctrina
intralegem. lucerna in¬
tra modiũ. Missus tñ
annamas. manũinpo¬
suit mar suppiũ soluti.
⁊ argñtum resplendu¬
it. ⁊ decidentib squamiᷤᷤ
quasi sacciuincut soluto
sacco .i. d̾ postto legis ue¬
lamine. ad eptu est gr̃e
libtatẽ. ⁊ reuelata face.

Expanded text:
briosi hoc testimonium adhibere sibi in patrocinium pbenedictionis hoc positum est, et donum Dei commemoratur; apparet hanc ebrietatem saturitatem significare: nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est; quoniam majore humore quam sufplet, sed mergit diluvio. li coelestis doctrinae jam praefulgebat eloquium, dum esset eruditus in lege? Sed quia subjectus non erat Deo, intra saccum erat scyphus, doctrina intra legem, lucerna intra modium. Missus tamen Ananias manum imposuit, marsupium solvit, et argentum resplenduit, et decidentibus squamis, quasi vinculis, soluto sacco, id est deposito legis velamine, adeptus est gratiae libertatem, et revelata facie
Abbreviated transcription (Latin):
obrẽ imp̃is forib accedentes ad clispensatorẽ locutist̃. Oramꝰ
dñeut auclias. Iamante descendimus ut emeremꝰ escas.
ꝙp ẽp̃tis. cũ uenissemꝰ ad cliũsoriũ. aꝑuimus saccosnr̃os.
⁊ inuenimus pecuniã more saccoꝵ. quã nẽ meodẽ pondere
reportamꝰ. s⁊ etaluid attulimꝰ argeniũ. ut emamꝰ q̃ necessaria

Expanded text:
ob rem in ipsis foribus accedentes ad dispensatorem locuti sunt oramus domine ut audias iam ante descendimus ut emeremus escas quibus emptis cum venissemus ad diversorium aperuimus sacculos nostros et invenimus pecuniam in ore saccorum quam nunc eodem pondere reportamus sed et aliud adtulimus argentum ut emamus quae necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
ñputantur m̃dacia.
S⁊ magis mour ed si¬
biuelit bes actioioseph
quafr̃s suos donec sibi
dificauit. ⁊ tanta eepet¬
tatiõe suspendit qo li¬
c⁊ tanto sit suauius
cũlegitur: Quãtoillis

Expanded text:
putantur mendacia. sed magis mouet quid sibi uelit ista actio Ioseph qua fratres suos, donec eis dificauit et tanta expectatione suspendit: quod licet tanto sit suauius cum legitur, quanto illis
Abbreviated transcription (Latin):
tilts fidẽ a uid̾ suscipiertes adꝑi¬
piendã bñdictionẽ iudĩ d̾bitã:
obtulit. Qualit̃ aũt beneclicti¬
oꝑa ucob. quȩ ꝓbñdictiõe susci¬
pienda gessit.

Expanded text:
tiles fidem avide suscipientes ad percipiendam benedictionem Judaeis debitam obtulit. Qualiter autem benedictiopera Jacob, quae pro benedictione suscipienda gessit.
Abbreviated transcription (Latin):
quas claraluce lustrauãt. inpuro
fier ⁊ arida. ⁊ gͣminib apta. Siq̃ra¬
tur ubi ꝯEgate sĩt aq̃ que õs partes
t̃re usq ad celũ textrãt. potuit sei
ut fra subsidẽ ꝯ cauaspartes p̃bet.
quib fluctuantes aquas reciꝑet. po¬
test ⁊̃ credipͥmarias aquas tarioreᷤ
fuisse. quȩ sicut nebula tegerent t̃ra

Expanded text:
quas clara luce lustraverat, in puro fieret arida et germinibus apta. s partes terrae usque ad coelum texerant, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, quibus fluitantes aquas reciperet: potest etiam credi, primarias aquas rariores fuisse, quae sicut nebula tegerent terra
Abbreviated transcription (Latin):
tñlocũ dic̃ aquas ꝯg̃gatas. quiacuncta
magno mari umguntur. si ꝗ lacus
ĩ sem⁊ ip̃is stricti uidentur. occultis
tñmeatib ininare reuoluuntur. foᷤ¬
sores q̃q puteoꝵ hocpbãt quia oĩs tel¬
lus ꝑiniusibiles uenas aquis reple

Expanded text:
tamen locum dicit aquas congregatas, quia cuncta magno mari junguntur. Si qui lacus in semetipsis stricti videntur, occultis tamen meatibus in mare revolvuntur: fossores quoque puteorum hoc probant, quia omnis tellus per invisibiles venas
Abbreviated transcription (Latin):
i. ut tibinas ci incipiat ad laborẽ q̃ ad
pastũ tm̃modo aliis aĩalib ante
nascebantur..
cdamen or clinatoĩs quãuis distincta

Expanded text:
» id est, ut tibi nasci incipiant ad laborem, quae ad pastum tantummodo aliis animalibus ante nascebantur.deramen ordinatoris: quamvis distincta
Abbreviated transcription (Latin):
ułgigas ẜ alios S⁊ anteagigan¬
tes natos. scͥptã cõmemorat. S⁊
forsitan post diluiũ. noui¬
tasgnis hũani reꝑandi memo¬
terram.

Expanded text:
um alios. Sed antea gigantes natos Scriptura commemorat. Sed forte post diluvium novitas generis humani reparandi memoterram.
Abbreviated transcription (Latin):
młtuudocredentiũ
a latitudine que ia¬
pheth dr̃. latitudo
nõiatur. qd̾ aũt ait.
habit⁊ ĩ tabnacłis sem̃.¬

Expanded text:
multitudo credentium, a latitudine, quae Japheth dicitur, latitudo nominatur. Quod autem ait: « Et habitet in tabernaculis Sem
Abbreviated transcription (Latin):
stenucri septemirionalẽ ie¬
gionẽ atauto. ⁊ ama nomon¬
tib ciliciȩ. ⁊ siriȩ. usq ad fliu¬
adgadira. noĩa locis. ⁊gñtib.
relinq̃ntes. excib plurimanto¬
tata. cet̃a ꝑman̃.¬

Expanded text:
tenuerunt septentrionalem regionem a Tauro et Amano, montibus Ciliciae et Syriae, usque ad fluvad Gadira. Nomina vero locis et gentibus relinquentes, ex quibus plurima mutata, caetera perman
Abbreviated transcription (Latin):
ditus: stnecture opp̃¬
sus. sichabebat lectu¬
lũ posttũ. ut ip̃e iact̃¬
tis habitus: absq ul¬
laclifficultate adora¬
tionẽ eẽt paratus

Expanded text:
ditus senectute oppressus, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque ulla difficultate ad orationem esset paratus.
Abbreviated transcription (French):
aspicit delinq̃ntes:
nollead penitñtiã ẽ¬
ũti. ilico ar dorẽ ĩmo¬
cłateluxure: ignege¬
henne c̃pescir. usꝙ ad
x. iustos t̃ pire sodo¬
mã dixit. q si inguo¬
lib ꝑ .x. p̃ceproꝵ cus:

Expanded text:
aspicit delinquentes nolle ad poenitentiam converti, illico ardorem immoderatae luxuriae igne gehennae compescit. Usque ad decem justos non perire Sodomam dixit, quia si in quolib
Abbreviated transcription (Latin):
sidemuꝰ. ⁊ ibirequiescere optemu. ꝙ
bñe fit sinũm anno ioseph morib
mortuus est. nos qq̃studeamus ꝑde
calogiotif uantia: ad et̾ nã betitucli¬
nẽ quã centenarius significat ꝑ¬

Expanded text:
desideremus, et ibi requiescere optemus: quod bene fit, si numerum annorum Joseph moribusmortuus est: nos quoque studeamus per decalogi observantiam ad aeternam beatitudinem quam centenarius significat
Abbreviated transcription (Latin):
entiã bonũquocareret. autira¬
sit malilut eligeret bonũ.i.
nolinit. amitt̃e qd̾ habebat ne
sentirz amittendo qd̃ anttt¬
tere ñdebebat.¬

Expanded text:
entiam aut bonum, quo careret, aut masit malum, ut eligeret bonum, id est, noluit amittere quod habebat, ne sentiret amittendo quod amittere non debebat
Abbreviated transcription (Latin):
catur qũo hõ factꝰ sit q̃ .ui. die
factũ legimꝰ antẽcũfecit oĩasi¬
mł. ⁊ bõiem ĩhic fec̾ ut accessu
spicua formauitã gerit sicut
fenũ factũ anitq̃ exorittur.
accedenterp̃r. ⁊ fontis iriga¬
tio e xortũ est. ut sr̃ terrãeet.¬

Expanded text:
catur quomodo homo factus sit, quem sexta die factum legimus. An tunc cum fecit omnia simul, et hominem in his fecit, ut accessu quo in hac perspicua forma vitam gerit? sicut fenum factum antequam exoriretur, accedente tempore, et fontis irrigatione, exortum est, ut super terram e
Abbreviated transcription (Latin):
cc. annis. uerũ tamengẽ¬
tem cui seruiturisunt
ego iudi cabo. et post
hec egredientur cum
multa substantia. Tu
autemꝰ ibis ad patres ni¬

Expanded text:
 annis verumtamen gentem cui servituri sunt ego iudicabo et post haec egredientur cum magna substantia tu autem ibis ad patres
Abbreviated transcription (Latin):
ente. laban reu̾sus
est. qr filiis lucis.
in ꝓfectu uirtutũ.
pꝰbaptismũ meã¬
dignitate. postsa¬
thana mapostas¬
iã redeunt.

Expanded text:
ente, Laban reversus est, quia, filiis lucis in profectu virtutum post baptismum meandignitate post Satanam in apostasiam redeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sorcuem lunã. nõctẽ illumin.
sonfactis siderib ad augm̃tũ
ẜrnaris lucis accessit. ut ⁊̃ nox ꝓ¬
sam est. suꝑiora tñaeris spatiasẽ¬
ꝑ siderũ fulgore. sũt lucida.

Expanded text:
sol diem, luna noctem illuminet. Hoc enim factis sideribus ad augmentum primariae lucis accessit, ut etiam nox proximus est, superiora tamen aeris spatia semper siderum fulgore sunt lucida.
Abbreviated transcription (Latin):
bãt siclausierat oculi: Sidictũẽ.
ut intelligamꝰ eosoculos aꝑtos
suisse pꝰ quãd̾ fructu cõmed̾r t̃.
qu senudos uid̾bãt. ⁊ displice¬
supbiaplacere uelit. nisi fraudo
tur cordati: quid̾ ciꝑepotuertꝗ̃

Expanded text:
bant si clausi erant oculi? Sed dictum est ut intelligamus eos oculos apertos fuisse, postquam de fructu comederunt, quibus se nudos videbant, et displicest unde superbia placere velit, nisi fraudultur cordati, qui decipere
Abbreviated transcription (Latin):
¶. Bdelliũ. ẜ pliniũ. arbor est
aromatica. magnitudine ole¬
agna. cuiꝰ lacrimalucida. gus¬
ni amar boniodoris. stodora¬
tior. infusione uini

Expanded text:
 Secundum Plinium arbor est aromatica magnitudine oleagina, cujus lacryma lucida, gustu amara, boni odoris, sed odoratior infusione vini
Abbreviated transcription (Latin):
dour fr̃meus. ⁊ chamuel patremsiro¬
thuel. dequonata est rebecca. octoisto
genuit melcha:. nachor fr̃i habrahã.
Concubina uero illuicnoĩe romaps

Expanded text:
ratrem ejus, et Camuel patrem Syrothuel, de quo nata est Rebecca: octo istos genuit Melcha, Nahor fratri Abraham. Concubina vero illius nomine Roma
Abbreviated transcription (Latin):
danẽ .i. descenssi fegionẽ si¬
bielegit. pastões eiufhñticos.
⁊ scismatcos. qutipulcra.⁊
decluua petunt. nec inmõ¬
tĩ cũmoise. ascendt̃ ad dñm
pacẽ. ⁊ unitatẽ ꝯtẽpnentes. ⁊
optionẽ qͦ uolũt cundiacci¬

Expanded text:
d est descensum, regionem sibi elegit. Pastores ejus, haereticos et schismaticos, qui pulchra et declivia petunt, nec in montem cum Mose ascendunt ad Dominum, pacem et unitatem continentes; et optionem quo volunt eundi acci
Abbreviated transcription (Latin):
¶A. Considanda ẽ narrano stephantd yacre.
cegit. ut ñsicut narrart uibe̾tur ingesisi: postinor¬
te thare locutus sit dĩ abraȩ: ut exi et d̾t̃ra ⁊ cogna¬
uinere intelligatur eilocutus ds. S⁊ qd̾ stepbanus
habitauit incharra. ⁊ ind̾ postquã mortuus ẽ pat̃¬

Expanded text:
sane narratio Stephani de hac re, cogit, ut non, sicut narrari uidetur in Genesi, post mortem Tharrae locutus sit deus Abrae, ut exiret de cognaitinere intelligatur ei locutus Deus. Sed quod Stephanus habitavit in Haran, et inde postquam mortuus est pat
Abbreviated transcription (Latin):
Nõne sibene egũ cdimitretur n¬
acceptabile erit. hoc ẽ munꝰ tu¬
ũ suscipiã. sicut suscepi murꝰ
fr̃is tui. Qd̃simale egeris: ili¬
copeccatũ tuũ ante uestibu¬
lũtuũ. sed̾bit. ⁊ taluanitoreco
peccatodũeris.

Expanded text:
dimittetur tacceptabile erit, id est, munus tuum suscipiam, ut suscepi munus fratris tui. Quod si male egeris, illico peccatum tuum ante vestibulum sedebit, et tali janitore copeccato domineris.
Abbreviated transcription (Latin):
uit cdñs sr̃ abel. ⁊ st̃ sacͥficium
cius. sr̃ cam. ⁊ sr̃ sacrificiũ su
lo uenire solitũ adsacrificium
deuoranũ. ⁊ ind̾dicatiõe tẽpli
subsalomone legimus. ⁊ qñohe¬
lias umonte carmelo ꝯstrux̃.
altare :

Expanded text:
r Abel, et super sacrificium ejus, super Cain, et sacrificium suum lo venire solitum ad sacrificium devorandum, ut in dedicatione templi sub Salomone, legimus, et quando Elias in monte Carmeli construxit altare.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulto tacitũ
gatos deparre.
illi int̃roganti
nire narratio
nẽ potiñt qͣ
auder⁊ m̃ti¬
riapudeũ pre¬
sicut nescien¬

Expanded text:
sulto tacitum gatos de patre illa interroganti nire narratio,nem potuit quam auderent mentiri, apud eum praesicut nescien
Abbreviated transcription (Latin):
trauero ad seruũtuũ patrem nr̃m. ⁊ puer d̾fui̾t. cũ aĩa illius. ex eiꝰaĩa
pend̾at. uiditq eũ ñẽe nob̃cũ: morietur. ⁊ d̾duc̃ famulitui canos
ascendat cũ fr̃ib siuis. Nõ n possũ redire ad pairẽ: absente puero. ne
calamitatis q̃ opp̃ssura est patrẽmeũtestis assistã Nõ sepot̾at ultra co¬
hibe ioseph. mł tis corã astantib. und̃ precepit ut egrecdentur cuncti
foras. ⁊ nullus int̃ẽet alienus. agnitiõimutuȩ. Eleuaiiq uocẽ cũfletu
quã audiert̃ egiptii. oĩsꝙ domus ph̃aõis. ⁊ dixit fr̃ĩb siuis. Egosũ ioseph

Expanded text:
defuerit cum anima illius ex huius anima pendeat videritque eum non esse nobiscum morietur et deducent famuli tui canos ascendat cum fratribus suis non enim possum redire ad patrem absente puero ne calamitatis quae oppressura est patrem meum testis adsistam non se poterat ultra cohibere Ioseph multis coram adstantibus unde praecepit ut egrederentur cuncti foras et nullus interesset alienus agnitioni mutuae elevavitque vocem cum fletu quam audierunt Aegyptii omnisque domus Pharaonis et dixit fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
que ausi st̃ loqui adeũ. auditũq est. ⁊ celebri
.ẜ mone uulgatũ maula regia. uenert̃ fr̃s iosepb.
et gauisus est pħao.⁊ oĩs familia eius. Dixitq
adioseph ut imꝑar fr̃ib suis dicẽs. onerantes
ium̃ta interrã chanaan. ⁊ tollite ind̾ patre ur̃m
⁊ cognationẽ. ⁊ uenite adme.⁊ egodabouob oĩa
bõa egipti. ut comeclatis medullã egipti. p̃cipe

Expanded text:
 est et celebri sermone vulgatum in aula regis venerunt fratres Ioseph et gavisus est Pharao atque omnis familia eius dixitque ad Ioseph ut imperaret fratribus suis dicens onerantes iumenta ite in terram Chanaan et tollite inde patrem vestrum et cognationem et venite ad me et ego dabo vobis omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
nnr̃e frenaꝵ cogitationũ
puluerẽ aspaͣrguatait in¬
tentiõis oculas aluce inti¬
meuisiõis obscurz̃. nosti
puteos focdiu: cũ scͥptẽ
altapenettamus. qs occul

Expanded text:
renarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis oculos a luce intimae visionis obscurent. Nos enim puteos fodimus, cum Scripturae alta penetramus, quos occult