comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepit & benedicert dm̃. Cu hoc pastores
trepidi ꝑspexissent. & angłs recessiss&
ab eis: dix erunt ad inuicem. Famus in
baochleem: & uideamus factũ quod d̃s
ostendit nobis. Uenerunt. & inuenerunt
paruulũ : tamilli quam parentes quȩ
facta fuerant mirabantur suꝑ hoc.
Et de symeone scribitur quod rumorem
auxerit: & miraculi uł magna pars fuerit.
Tenuit enĩ puerũ in brachis suis: &ait. Nc̃
quia uiderunt oculi mei salutare tuũ.
ł astigiũ & ut ita dicã culmen suꝑ his quȩ
iactabantur de iłn. & pat̾ & mat̾ illius
mirabantur. sermo symeonis fuit. Non
enĩ sufficit ei tenert paruulũ. & ta quȩ
de sem& ipso scripea sunt proloqui: sca
benedixit patri illius & matri: & de ipso
quoq prophetauit infante dicens. E ccc
hic positus est in ruinam & resurrecti¬
onem multorũ in isrł: & in signum cui
contra dicetur. Tuam quoq ipsius animã
ꝑtransibit gladius: ut reuelentur de
multis cordib cogitationes. Quid sibi

Expanded text:
epit Dominum. Cum hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus usque Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis . Venerunt et invenerunt parvulum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc mei salutare tuum. Fastigium et, ut ita dicam, culmen super his quae jactabantur de Jesu, et pater et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Tuam quoque ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur de multis cordibus cogitationes. Quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ongregemus in unũ ea quȩ in ortu
dñi ħu dicta. scriptaq sunt de eo:
a tunc scirt poterimus singula quȩq di¬
gna. ẽẽ. miracula. Quam obrem mirabat᷑
ar pat̃. Sic enĩ appellatus. ẽ. ioseph: quia
nutricius fuit. Mirabatur & mater: suꝑ
om̃ib quȩ dicebantur de eo. Quȩ nam
ergo sunt quȩ de paruulo iħu fama disꝑ.¬
serat: Pastores erant in regione illa uigi.¬
lantes & obseruantes custodias noctis suꝑ
gregem suũ. Uenit angłs sub ipsa hora
natiuitatis ħu: & ait ad eos. Annuntio
uobis gaudiũ magnũ: ite & inuenictis
infantẽ inuolutũ in pannis. & positum
in p̃sepi. Nec dũ angłs uerba finicrat: &¬

Expanded text:
ongregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et nunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt, quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa, vigilantes et observantes custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio. Necdu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuemus. Sicut igitur cõmortui sumus.
tunc illo moriente. & conresurreximus
resurgenti: sic cũ eo cirtumcisi sumus.
& post cirtũcisionem sollemni purgati.¬
ont mundati: unde nequaquã iã indige¬
mus circũcisione carnali. Et ut scias
lum manifestissime p̃dicantẽ. In quo
habitat om̃is plenitudo diuinitatis cor¬
poralit̃: & estis in illo repleti. qui est ca.
put om̃is principatus & potestatis: in
quo & cirtũcisi estis cirtũcisione sine
manib in expoliatione corporis carnis
in cirtũcisione xp̃i: consepulti ei in ba¬
ptismate. in quo & consurreximꝰ ꝑ fidẽ
oꝑationis dĩ qui suscitauit eũ a mortuis.
Et mors igitur & resurrectio. & cirtũcisio
eius pro nobis facte sune. Et cũ impleti
essent dies cirtũcidendi puerłi. uocatũ

Expanded text:
itur: Sicut igitur commortui sumus itur: Sicut igitur commortui sumus tunc illo moriente, et consurreximus resurgenti: sic cum eo circumcisi sumus, et post circumcisionem solemni purgatione mundati. Unde non jam indigemus circumcisione carnali. Et ut scias lum manifestissime praedicantem. In quo habitat, inquit, omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et estisput omnis principatus et potestatis, in quo et circumcisi estis circumcisione sine manibus in exspoliatione corporis carnis, in circumcisione Christi, consepulti ei in baptismate, in quo et consurreximus per fidem operationis Dei, qui suscitavit eum a mortuis . Et mors igitur, et resurrectio, et circumcisio ejus, pro nobis factae sunt. Cum impleti, inquit, essent dies circumcidendi p
Abbreviated transcription (Latin):
qui in tali obseruatione uidet se ꝑfidis
relatione cognoui. Et reuera. ñ sunt
a nobis pęnitus inquirenda qͥ om̃i potenti
dõ credimus: qui ꝓ qualitate meritoꝵ.
aut fidei ꝓbatione cunctis mortalibus
potestate arbitrii sui. uł ꝓspera uł ad.¬
uersa dispensat: p̃cipue cũ huius modi
homines arguat. & increpet apł̃s dicens.
Dies obseruatis & menses. & tempora &
annos: timeo ne foree sint causa labo¬
rauerim in uobis. Uidett Rm̃i. in quo
laborem erga st apłicum ꝑ diderunt.
Uos aut̃ sicut huc usq pro di timore fecistis.
ab hcrite uana. refugite falsa. inpia decli.¬
natr: ut ad domũ dĩ confidenti semꝑ cor¬
de uenire possitis: & in fide ur̃a gentiũ
magister & iudex. doctrinȩ suȩ fructum
est: non quia ipse petcauerit.
neq enim peccatũ fecit. nec inuentus. ẽ.
dolus in ort eius: sed mortuus. ẽ. ut nos
qui mortui sumus. illo moriente petcatis.
nequaquã peccato & uitiis uiueremus.

Expanded text:
qui in tali observatione vidit se perfidiqui in tali observatione vidit se perfidirelatione 48 cognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, qui pro qualitate meritorum, aut fidei probatione cunctis mortalibus potestate arbitrii sui vel prospera, vel adversa dispensat: praecipue cum hujusmodi homines arguat, et increpet Apostolus dicens: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos: timeo ne forte sine causa laboraverim in vobis . Videte, carissimi, in quo laborem erga se apostolicum perdiderunt. Vos autem, sicut huc usque pro Dei timore fecistis, abhorrete vana, refugite falsa, impia declinate; et ut ad domum Dei confidenti semper corde venire possitis; et in fide vestra gentium magister, et judex doctrinae suae fructum est. Non quia ipse peccaverit, neque enim peccatum fecit, nec inventus est dolus in ore ejus; sed mortuus est, ut nos qui mortui sumus, illo moriente peccatis, nequaquam peccato et vitiis viveremus .
Abbreviated transcription (Latin):
Graue utiq etꝙ cor est. atq om̃i impietate
dep̃ssum: qui ꝑ sacrilegos iocos diuinis
monitis illudentes. uana diligunt. & fal¬
sa sectantur. Et post om̃a ad offensionis
plenitudinem. dies ipsos. annũ nouum
uocant: quaquã non inconuenienter
scđm se nouũ appellant annũ: quasi
noui aliqͥd aut cęlũ tunc ostendat. aut
terra. Nouũ annũ ianuarias appellant
kalendas: cũ uetusto semꝑ errore & hor¬
rore sordescant. Auspicia etiã uanissim i
colligere se dicunt. ac statum uitȩ suȩ
inanib indicus estimantes. ꝑ incerta
auiũ ferarũq signa. imminentis anni
futura rimantur: cũ utiq apud dm̃
solũ sit noticia futurorũ: & legalis au¬
ctoritas ista ꝓhibeat dicens. Ne auspi¬
cemini. neq auguriis intendatis. Sed
miseri ac miserandi homines. rapti erro¬
ribus paganorũ. & minus ꝓuido corde
cȩcati: cũ impietate de domibus suis ꝓ-¬
deunt. & cũ sacrilegio reuertuntur.
Aut quomͦ se xp̃ianũ putat posse uł dici:

Expanded text:
Grave utique eorum cor est atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt et falsa sectantur, et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoninovi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caecati cum impietate de domibus suis prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse vel dici,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i non hab&: hic non est eius:
Quasi quidam titulus. diuinȩ
na. usq ad diuisionẽ mentis exas¬
perat : auaritia cruciat. luxuria.
Profecto ille: qui facit amicos &
inimicos diligi. terrena despici.
pro cȩlestibus estuari Carñe ꝓpt̃
uitia conteri : mentẽ a concupiscen¬
tus frenari : Siergo uultis cognos¬
cere possessionef dĩ: ꝑsonam ꝑ pen¬
dite possessoris ur̃i: Eecc eñi qđ
diximus: noce utridica paulus
clamat÷ Siquis sp̃m xp̃i non hab&.
hic non es cuis: Acsi aperte dicat:
Quinimc dõ in habitante nonre¬
gitur. dediuinȩ claritatis specie
post modũ non lactatur: Sed nos
tamen I adhȩc quȩ dicta sunt infir¬
manur : necdũ culien ꝑfectio¬
derii gressus ponamus: Consolat᷑
nos ueritas: quaeꝑpsalmistã dic̃:
Inꝑfectũ meũ tuder̃ oculitui: Et
in libro tuo om̃s fcribentur : Non
omnino ert nobis noxia nr̃a in¬
ꝑfectio: Si in dĩ itinere constituti. &
ad trans acta non respicimus. & ad ea

Expanded text:
Christi non habet, hic non est ejus . Christi non habet, hic non est ejus . Quasi quidam titulus divinae ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria hristi. Profecto ille qui facit amicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectioConsolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Non omnino erit nobis noxia nostra imperfectio, si, in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
uiuio : alias ꝑ iohannem dicitur:
Beati quiad caenam nuptiarum
agni uocatisunt : Idcirco cium
non ad prandiũ. sed ad cenã uo¬
catos narrat : quia nimirũ in fine
dici conuiuiũ cęnaest: Quiergo
finito praescntis uitȩ tẽpore. ad
refectionẽ suꝑnȩ contẽplationis
ueniunt: non adagni prandiũ.
sed adcenam uocantur: Quac
uidelio& caera. hoc ultimo conui¬
uio exprimitur : cui septẽ disci¬
puli adesse memorant᷑: Quia
illos ut diximus. tunc interna
refectio reparat : qui pleni nunc
septiformi gratia in amore sp̃s
anhelant: Haec ergo uobiscũ fr̃s
agite : huius sp̃s repleri praesentia
desiderate: Quiduos sequi infu¬
turũ possit: exprȩscnti ꝑpendite :
Pensate si hoc spu pleni estis. Et nostis
siadilluo conuiuiũ ꝑucnire ua¬
leatis: Quisquis nãq ille est. quẽ
nunc sp̃s iste nonreparat: ꝓfecco
ab illa accerni coniuuu refectione
ieiunat: Mementote: quid deeo¬
dem sp̃u paulus dicat: Siquis sp̃m

Expanded text:
vivio alias per Joannem dicitur: vivio alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo, finito praesentis vitae tempore, ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur, quia illos, ut diximus, tunc interna refectio reparat, qui pleni nunc septiformi gratia in amore Spiritus anbelant. Haec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus dicat: Si quis spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
hic tribulationes prodõ sentiunt.
ab amore internę dulcedinis non
recedunt: Cũ asso pisce fauus sumti¬
tur : quia qui hic afflictionem ꝓ
ueritate suscipiunt. illic dulcedi¬
ne uera satiantur: Notandũ qͦq
quod ultimu conuiuiũ dñs cum
septem discipulis habuisse descri¬
bitur: Petrus namq & diomas.
nathanahel. filii zebedei. & alii
exdiscipulis eius duo: ineo fuisse
memorantur: Cur cũ septẽ disci¬
pulis ultimum conuituũ cęlebrat.
nisi quodeos tantũ modo qͥ septi¬
formi gratia scĩ sp̃s plenisunt. fu¬
turos secũ maet̾na refectione de¬
nuntiat  Septẽ quoq diebus om¬
ne hoc tempus euoluitur : Et sȩ¬
pe septenario numero perfectio
designatur: Illi ergo ultimo con¬
uiuio. depresentia ueritatis epu¬
lantur : qui nunc ꝑfectionis studio
terrena transcendunt. quos mundi
huius amor nonligat: Quibus
&si ut cũq ꝑtẽp̃tamenta obstrepit:
coepta tamen eoꝵ desideria non
retundit : Dehoc extremo con¬

Expanded text:
hic tribulationes pro Domino sentiunt, hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tantummodo qui septiformi gratia sancti Spiritus pleni sunt futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio designatur. 1544 Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo con
Abbreviated transcription (Latin):
nobis extitit in resurrectione:At
qui inpiscom assũ figurari uoluit
tribulationẽ passionis suȩ : in farũa
mellis utramq naturam ex primcͥre
uoluit ꝑsonȩ suae: Fauus quippe:
mel incaera est: Mel uero incacraẽ:
duunitas inhumanitate: Quod ab
hac quoq lectione non discrepat :
nam piscem comedit & panẽ: Qui
cnĩ assari ut piscis potuit ex huma¬
nitate. pane nos refecit exdiuini¬
tate quiait: Egosũ panis uiuus:
qui decelo descendt: Asũ ergo piscẽ
comedit & panẽ: ut ipso suo cibo
nobis ostenderet : quia &passionẽ
ex nr̃a humanitate ꝑtulit: Et re¬
fectionem nr̃am ex sua diuinitate pro¬
curauit: Quodsi uigilanter inspi¬
cimus : Nobis quoq qualit̾ adimi¬
tandũ congruat uidemꝰ : Sic eñi
sua redẽptor indicat: ut imitatio¬
nis uiam nobis sequentibus ster¬
nat Ecce incibo suo dñs noster
pisciasso coniungere fauũ uoluit :
quia uidelic& illos in suo corpore
adecernã quietem suscipit. quicũ

Expanded text:
nobis exstitit in resurrectione. An nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
Et uera nr̃a requies tunc est : cum
ipsã iam claritatem trinitatis ag¬
noscimus. qu̾a inunitate diuinita¬
tis esse certũ tenemus Quin qua
gnita &unũ ter etimus: Et lec¬
torũ fũm̃a insuꝑna patria. quasi
centũ quiriquaginta &triũ pisciũ
numerũ tenemus: Post resurrect¬
onem ergo dñi missũ rete. dignũ
fuit ut tot pisces caper&: quot so¬
lũ modo clectos ciies suꝑne patriȩ
designarent: Int̾ hacc ucro. ethȩs¬
terna sc̃i cuang elii lectio ethodi¬
erna nos admon&: uigilanter
debeamus inspicere. culdñs & redẽptor
ñr. post resurrectionẽ suã pisct̃ assũ
leitur comedisse: Noncñi uacat
amysttrio: quod iteratur infacto : In
hac & enim lectione panem & assum
piscem. in illa uero quae hesterno die
natus in aquis generis humani: capi
uoluit laqueo mortis nrae. & quasi
tribulatione assatus est tmpore pas¬
sionis suac : Sed quipiscis assus ficri
dignatus ÷ in passione. fauusmellis

Expanded text:
et vera nostra requies tunc est, cum et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tenemus. Post resurrectionem ergo Domini missum rete dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero quae hesterno die natus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s sapientiȩ. & intellectꝰ: Sp̃s
consilii & foratudinis. sp̃s sapi¬
entiȩ & pietatis: Et repleuit cũ
sp̃s timoris dñi: Sed ille in hoc
spũ. operationẽ ꝑcipit: qui fidẽ
trinitatis agnoscit: Ut & patre
stantiȩ esse fateatur: Quia igit᷑
septem quȩ suꝑius diximus per
nouu testamentũ latius datast̃.
detẽ uero ꝑ uetuspractepta : oñs
potest plene conprehendi: du¬
camus eret ꝑtrigonũ detem̃
& septem: Et ueniunt quinquag inta
unũ : Quiprofecto numerus a mag¬
no mysterio nonudcat : quia intes¬
tamento ueteri legimus quod annꝰ
quinquagesimus iubelcus uocari
iussus est. in quo uidelic& cunctus
populus ab om̃i operatione quies¬
cer&. Seduera requies munitatt. ẽ:
Diuidi quipe: unũ non potest: Vbi
qtim scissura diuisionis est: uera
requies non est: Ducamus eigoper
trigonũ quinquaginta & unu: Et
fiunt. cltres: Quia igitur & om̃ss¬
bita adrequicm tendit. Septẽ. &¬
decem . ter. ducamus. ut ad quinqͣ¬
ginta & unũ uenire debeamus:

Expanded text:
intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replevit eum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patremstantiae esse fateatur. Quia igitur septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt. Decem vero per Vetus praecepta, omnis potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt quinquaginta et unum, qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia jam in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus Jubilaeus vocari jussus est, in quo videlicet cunctus populus ab omni opere requiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest, ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus per trigonum quinquaginta et unum, et fiunt cbita ad requidecem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus;
Abbreviated transcription (Latin):
natione cog noscite : Et praccepta
uite. cũ festinatione implere cura¬
te: Quia cm̃i adhuc hodic licoe
bene agere scimus: utrũ crasli¬
ceat ignoramꝰ: Festinantes ergo
pascha comedite : id est ad sollẽp¬
nitatẽ patrie cȩlestis anhelate:
Nemomhuiꝰ uide itinere torpeat.
pe in patria locũ perdat: Nemo¬
moras ad appetenda studia innectat.
sed coepta ꝑficiat: Neminime liccato
implere quod inchoat: Siadamorẽ
dĩ pigri nonsumus : adiuuat ipse

Expanded text:
natione cognoscite, et praecepta natione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemomoras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
bene adhuc subdit᷑ Caltiam̃ta
habebitis inpedib: Quid sunt
uero caltiamenta. Nnsi pedes mor¬
tuorũ animaliũ. Caltiam̃ta aut̃:
pedes mumunt: Quae uero sunt
mortua animalia ex quoꝵ pellib
nr̃i muniuntur pedes. nisi antiqui
patres quinos ad eternam patriam
praecesser̃: quorũ dũ exempla con¬
spicimus: Ñri operis pedes muni¬
mus: Caltiamenta ergo inpedib
habere est. mortuorũ uitam con¬
spicere: Et nr̃a uestigia. a peccati
uulnere custodire: Tenentesba¬
culos inmanibus: Quidlex ꝑba
culũ. pisi pastoralem custodiam
designat. Et notandũ quod priuꝰ
praccipimur renes accingere: post¬
modũ baculos tenere: Quia illi
debent curam pastoralem susciꝑe:
quiiam in suo corpore sciunt flu¬
xaluxuriȩ edomare: Vtcũ ali¬
isfortra praedicant. ipsi deside¬
ris mollib eneruiter non succũ¬
bant: Pene aũt subditur : Et co¬
Mandata dĩ: mysteria redẽpto¬
ris. cęlestis patrię gaucda cũ festi¬

Expanded text:
bene adhuc subditur: Calceamenta bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et coMandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festi
Abbreviated transcription (Latin):
igni tradit. cũ sc̃o spũi reseruat:
quia igitur qualit̾ aedendum fit
pascha cognouimus: Nunc aqua¬
Sic aut̃ comedecis illũ: Renes urõs¬
accingetis Quid in remb niside¬
lectatio carnis accipitur.. unde &
psalmista postulat: dicens: ure
renes meos: Sicñi uoluptatẽ libi¬
dinis inrenibus esse nescir&: Cos
uri minime petiss&: Vnde quia
potestas diaboli in humano genere
maxime ꝑ luxuriam pracualuit :
deillo uoce dominica dictair: Po¬
testas eius: in lũbis eius: Qui ergo
pascha comedit: habere renes ac¬
cinctos deb&: Vt qui sollẽpnitatẽ
resurrectionis atq incorruptio¬
nis agit: corruptioni iamꝑ uitra
nulla subiaceat: Uoluptates edo¬
m&: carnis luxuriã restringat:
Neq & cñi cognouit quȩ sit sollẽp¬
nitas incorruptionis: qui ad huc
ꝑ incontinentiã corruptioni sub¬
iac&: Haec quibdam durasunt:
sed angusta portaest queducit
aduitam. et habemꝰ iam multa
exempla continentiũ: Unde &

Expanded text:
igni tradit cum sancto Spiritui reservat. igni tradit cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a quaSic autem comeditis illum: renes vesaccingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
borũ illius occulta. & mystica
mandata. quȩ tunc uoramus cũ uer¬
ba uite cũ auiditate sumimꝰ: In quo
uorationis uerbo. quid aliud quã
pigritiȩ nrãc torpor reprehendit᷑.
qui eius uerba atq mysteria. & ꝑ
nos m& ipsos non requirimꝰ: Et dic¬
ta ab alus. audimus inuiti: Nonre¬
manebit exeo quicquã : usq mane :
Quia eus dicta magna st̃ sollicitu¬
dine discutienda: quatenus prius¬
quã dies resurrationis appareat.
m hac presentis uitȩ nocte. om̃ia¬
rando penitrentur : Sed quia ual¬
de est difficile. ut om̃e sacrũ eloqͥũ
possit intelligi: Et om̃e cius myste¬
riũ penitrari: rete subiungitur:
Siquid aũt remanserit: igne com¬
buretis: Quod exagno reman&
igne conburimus: quando hoc
quodde mysterio incarnationis
eius intelligere & penitrare non
possumus. potestati scĩ sp̃s humi¬
lit̾ rescruamus: Vt non suꝑbe qͥs
audeat uł cont̾ẽnere uel denunti¬
are quodnon intelligit: Sedhoc

Expanded text:
borum illius occulta et mystica borum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnirando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne comburimus; quando hoc, quod de mysterio incarnationis ejus intelligere, et penetrare non possumus, potestati sancti Spiritus humiliter reservamus; ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aliud qu̾a agni carnes crudas come¬
dit. quas uidelic& coquere. ꝑ diui¬
nitatis intelligentiã noluit: Om̃is
uero qui incarnationis eiꝰ mysteria
uixta humanã sapientiã discutere
conatur: carnes agni aqua uult
coquere: id est dispensationis miste¬
riũ. ꝑ dissolutã uult scientiã penitrare:
Quiigitur paschalis gaudii sollẽp¬
nitatẽ cȩlebrare denderat: agnũ
nec aqua coquat. Neccrudũ come¬
dat: Ut neq ꝑ humanam sapientiã.
profunditatem in carnationis illiuꝰ¬
penitrare appetat : neq in cum
tãqu̾a ipurũ hominẽ credat: S
assas igni carnes comedat. ut dis
sciat: Dequo adhuc recte subum¬
gitur: Caput cũ pedibus. & intesti¬
nis uorabitis: Quia redẽptor nr̃
& homo infine sȩculoꝵ: Caput gͦ¬
agni uorare est: diuinitatẽ illius
fide ꝑcipere: Pedes uero agni uo¬
rare est: uestigia humanitatis ciꝰ
amando & imitando . ꝑquirerȩ
Quid uero sunt intestina. pisi uer¬

Expanded text:
aliud quam agni carnes crudas comealiud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut dispsciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemptor noster et homo in fine saeculorum. Et agni vorare, est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi ver
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ corpus redẽptoris accipimꝰ:
nos propeccatis nr̃is inflactibus
affligamus: Quatenus ipsi ama¬
ritudo penitentię: absttigat am̃¬
tis stomacho ꝑuerse umorẽ uitȩ :
Vbi & subditur: Non comedetis
exeo crudum quid: nec coctũ aqͣ
Ecce iam nos ipsa uerba historiae.:
ab intellectu historico repellunt:
comedere agnu crudũ consueue¬
rat. ut ei lexdicat: non comedctis
exeo crudũ quid. ubi & addit᷑.
neq coctũ aqua : Sed quid aqua.
nisi humanã scientiam designat.
Iuxta hoc quod ꝑsalomonem. stib
heroeicorũ uoce dictair: Nquae
furtiuȩ: dultioressunt : Quid
crude agni carnes. nisi inconside¬
ratam. ac sine reuerentia cogita¬
tam: quasi mente coqͥ mus: Scd
agni caro. Neccruda edenda est
nec aqua cocta : quia redẽptornr.
neq purus homo estimandus est.
peq ꝑ haimanam sapientiam
qualit̾ incarnari ds potuit cogitan¬
dus : Om̃is cñi quiredẽptorẽ nr̃m
purũ hominen credit. quidiste

Expanded text:
ut cum corpus Redemptoris accipimus, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtcrudae igni carnes, nisi inconsideratam, ac sine reverentia cogitatamus, quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste
Abbreviated transcription (Latin):
adiurtutem incorruptionis creuit:
Sedsola redẽptoris nr̃i ꝑcepta
sacramenta adueram sollẽpnitatẽ
mentis nonsufficiunt: nisi cis
quoq & bona oꝑa iungantur:
Quid em̃ prodest corpus & san¬
guinem illius ore percipere. & ei
ꝑuersis morib contraire  unde
bene adhuc ad comedendũ subdit᷑.
&atimos panes cũ lactucis ages¬
tibus: Panes quippe sinc fermento
comedit: qui recta oꝑa sinc cor¬
ruptione uanȩ gloriȩ exerc&:
Quimandata miscđiȩ sine ad intx¬
tione peccati ex hibet: Neꝑuerse
diriprat. quod quasi recte dispenat:
Hoc quoq peccati fermentũ bonȩ
suae acciora miscuerant : quib
proph&ȩ uoce ꝑ increpationem
dñs dicebat: Ueniie adbethel:
& impie agite: Atq post pauça.
et sacrificate defermentato landẽ:
Defermentato tumq laudõ im¬
molat: quidõ sacrificiũ derapina
parat: Lacaucę uero agrestes. ualde
amare sunt : Carnes ergo agnicũ
lactucis agrestibus sunt edende:

Expanded text:
ad virtutem incorruptionis crevit, ad virtutem incorruptionis crevit, sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest, corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis operibus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admixtione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensatur. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae,
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus quousq uiuimꝰ habita¬
mus: & insuꝑ liminari domus
agni sanguinem ponimus: quia
crucẽ passionis illius in fonte por¬
tamꝰ: Dequo adhuc agno. subdit᷑:
Et edent carnes nocte illa: asasig¬
ni: In nocte quippe agnũ comedi¬
mus: qui in sacramento modo do¬
minicũ corpus accipimꝰ: quando
adhuc abinuicẽ nĩas conscientias
nonuidem᷑: Quȩ tamen carnes
agni assatesunt: quia nimirũ
dissoluit carnes quas aqua coxe¬
rit. quas utro ignis sine aqua ex¬
coquit roborat: Carnes itaque
agni nr̃i ignis coxit : quia eum
ipsa uis passionis illuis ad resur¬
rationẽ ualentiorem reddidit.
atq adincorruptionẽ roborauit:
Quicñ exmorte conualuit: ui¬
delic& carnes illiuis abigne du¬
ruerunt: Unde &iam psalmista
dicit: Exaruit uelut testa uirtꝰ
mea: Quid namq est testa ante
ignem. Nisi molle lutũ. Sedci ex
igne agitur: ut solidetur: Uutꝰ
ergo humihͥtatis euis uelut testa
exaruit : quia abigne passionis.

Expanded text:
in quibus quousque vivimus, habitain quibus quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ad invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis
Abbreviated transcription (Latin):
Quac uidelic& cuncta. magnã nobrs
ȩdificationem pariunt: Sifuerint
mystica interpractatione discusa:
Quis namq sit sanguis agni. Noniã
audiendo. sedbibendo didicistis:
Quisanguis suꝑ utrũq postẽ ponit᷑.
quando non solũ ore corporis. sed
&eiam ore cordis hauritur: Inutroq
& em̃ poste agni sanguis est positꝰ:
quando sacramentũ passionis illius
cumore adredẽptionem sumitur.
adimitationẽ quoq intentamente
cogitatur: Nam quisic redẽpto¬
rissui sanguinem accipit. ut imi¬
tari passionẽ illius nec dũ uelit:
muno poste sanguinẽ posuit: Qui
&ũ insuꝑ liminarib domorum
ponendus est: Quid enim spiritalit̃
domus. Nisi mentes nr̃as accipimus.
inquib ꝑ cogitationẽ in habitamꝰ.
cuius domus suꝑ liminare.ẽ. ipsa
intentio: quae praemin& actioni:
Qui igit᷑ intentionẽ cogitationissuȩ.
adimitationẽ dominicȩ passionis
dirigit: insuꝑ liminari domus.
agni sanguinem ponit: Uelcerte
domus nr̃ae. ipsa sunt corpora:

Expanded text:
c videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non jam audiendo, sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore coretenim poste agni sanguis est positus quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Qdomos nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem habitamus? Cujus domus superliminare est ipsa intentio, quae praeeminet actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
suam maratrũ & aspiciens itero
acceptus est regnodĩ: cur repetut
quod dereliquid Sedsi uirtus dis¬
cretionis inspicitur: citius uidet᷑:
Quia nimirũ negotiũ quod ante
conuersionem sine peccato extrat.
hoc &iam post conuersionẽ repe¬
ttre culpa non fuit: Nãpiscatorẽ
petrũ: mathcũ uero teloncariũ
scimus: & post conuersionẽ suã
adpiscationem p&erus rediit. mat¬

Expanded text:
 aspiciens retro, aptus est regno Dei , cur repetiit quod dereliquit? Sed si virtus discretionis inspicitur, citius videtur quia nimirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam ad piscationem Pe
Abbreviated transcription (Latin):
mem& ipso suscepisti: Eece iudi¬
ciũ ueniens: dicit: Quodum ex
mininus mois fecistis: mihi fecisto:
Ecceaute iudiciũ cũ ꝑ membra sua
suscipitur. Susceptores suos &iam
ꝑsem& ipsum requir&: Et tam̃
nos: adhospitalitatis grãm pigri
sumus: Prnsete fr̃s: quanta hos¬
pitalitatis uirtussit: Admensas
ur̃as xp̃m suscipiit: ut uos ab eo
suscipi. ad coniuina accerna uale¬
atis: Peebett modo peregrino
non quasi peregrinos nesciat. sed utt
proprios recipiat ad regnũ: Ipso
uiuit & regnat insetula sȩculorũ. am̃.

Expanded text:
memetipso suscepisti. Ecce in judimemetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens, dicet: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ecce ante judicium cum per membra sua suscipitur, susceptores suos etiam per semetipsum requirit; et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit. Ad mensas vestras Christum suscipite, ut vos ab eo suscipi ad convivia aeterna valeatis. Praebete modo peregrino non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnum, ipso t Deus in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ. cognitꝰ dũloquer&tur : et
dignatus ÷ cognoser dũpascitur:
Hospitalitatem ergo fr̃s Rñ ddili
cm̃: ꝑ paulũ dicitur: Caritas
fraternitatis maneat iuobis.
et hospitalitatẽ uolite oblusci:
Perhanc eñi placuer̃ quidam:
angelis hospicio receptis: Hmo
petrus dit: Nospitales inuicem:
sine murmarationibus: Mino :¬
ipsa ueritas dicit: Hospes flu.
& suscepistis me: Opinata res est ual¬
Liii. bis relatione tradita: Quidã pat̾¬
familias : cũ tota domosua. mag¬
no hospitalitatis studio seruiebat:
Cũq cotide ad mensã suã peregri¬
nos susciper&: quodam dic peregri¬
nus quidã int̾̃ alios aduenit. ad
mensã ductꝰ est: Dũq pat̾ familias.
exhumilitatis consuetudine. a qũa
uell& meius manibus fundere:
conuersus urceum accepit: Sed
repente : cũ incuius manib aqũã
fundere uoluerat. Noninuenit :
Cũq hoc factũ secũ ipse miraret᷑.
mess: hesterno aũt die. me in

Expanded text:
non est cognitus dum loqueretur, et non est cognitus dum loqueretur, et dignatus est cognosci dum pascitur. Hospitalitatem ergo, fratres charisenim per Paulum dicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Pengelis hospitio receptis . Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me . Opinata res est valbis relatione tradita. Quidam paterfamilias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, meis, hesterno autem die me in
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & compositores luti: fygulos
uocamus. Nihil ergo simplex Li:¬
ueritas ꝑ duplicitatẽ fecia sedta¬
lem secis ex hibuit. incorpore:
qualis apud illos erat mmente :
Probandi aũt erant. sihi qui eũ
& sinecdũ ut dm̃ diligerent: Saltẽ
ut peregrinũ amare potuissent:
Sedquia esse extranei a caritate
non poterant hicũ quib ueritas
gradiebatur: Cũ adhospiciũ quasi
perogrinum uocant: Cur autẽ
dicimus uocant. cum illic. scriptũ
adhospicium nonsolũ inuitandi
funt. sed &iam trahendi: Mensã
ponunt. cr̾bos offerunt : Et dm̃¬
que inscripturȩ sacrae expositio¬
ne non cognouerant. in panis
fractione cognoscunt: Audien¬
do ergo praecepta dĩ in luminati
non sunt: faciendo inluminatist̃:
Quia scriptũ est: Non auditores
legis iustisunt apuddm̃. Sed fac¬
tores legis iustificabunt᷑: Quis¬
quis ergo uult audita intelligere:
festmn& ea quaciam intelligere
potuit. oꝑe implere: Ecce dñs

Expanded text:
unde et compositores luti figulos unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore, qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant sibi, qui eum etsi necdum ut Dominum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed qui esse ex tranei a charitate non poterant, hi cum quibus veritas gradiebatur eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus vocant, cum illic scriptum sad hospitium son solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dasunt: Et fortasse haec utilius pro¬
derunt: Quia sȩpȩ & alimenta quȩ
minus sufficiunt: auidius sumunt᷑:
Lectionis ergo euangelice sũ matim
sensum statui non ꝑ singula uerba
discutere : nor dilectionem ur̃am
ualeat sermo prolixior expositio¬
nis onerare: Ecce audistis ft̃s. Rm̃t
tamen dese loquentib dñs appa¬
ruit: sedeis speciem qũã recognos¬
cerent non ostendit: Hoc ergo egit
foris dñs moculis corporis: quod
apud ipsos agebatur intus mocu¬
lis cordis: Ipsi namq apud sem&¬
ipsos intus. Et amabant & dubita¬
bant: Eis aũt dñs foris et prȩsens
aderat: & quis ess& non ostendebat:
Dese ergo loquentibus presentiam
exhibuit: Sed dese dubitantibus
cogitationis suȩ speciem ab scondit:
Uerba quidem contulit: duritiã
intellectus increpauit: Scriptu¬
re sacrac mysteria quae descipso
erant aperuit: Ettamen quia ad¬
huc incorũ cordibus peregrinus
erat a fide. ire se longius finxit:
Fingere namq conponere dicimꝰ:

Expanded text:
da sunt, et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt, avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discurrere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres chtamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quid esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam suam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit, Scripturae sacra mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen qui adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, ire se longius finxit; fingere namque componere dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
LAECRIO SC̃I EUAGL
quae modo inur̃is aurib lecta est
fr̃s mei questione animũ pulsat:
sedpulaatione sua. uim discrocio¬
nis indicat: Quacri & cm̃ pocest:
cur petrus qui pisdator ante con¬
uersionẽ fuit. post conuersionem

Expanded text:
Lectio sancti Evangelii quae modo in auribus vestris lecta est, fratres mei, quaestione animum pulsat, sed pulsatione sua vim discretionis indicat. Quaeri etenim potest cur Petrus, qui piscator ante convers
Abbreviated transcription (Latin):
Eromors tua omors: Cromor¬
sus tuus inferne: Idnamq quod
occidimus. agimus ut poenitus
nonsit: Exco cm̃i qued mordemꝰ.
partem abstrahimus. partẽq relin¬
quimꝰ: Quia ergo melectis suis.
funditus occidit mortẽ: morsmor¬
tis extitit: Quia uero ex infer¬
no partẽ abstulit & partẽ reli¬
quit. nonoccidit funditꝰ. sed mo¬
mordit infernũ: At ergo: Fro
morstua omors. acsi aꝑte dicat:
Quia melectis meis te funditus
ꝑ imo: Ero morsus tuus inferne :
quia sublatis eis. te exparte trais¬
figo Quȩ est ergo isti sollẽpnitas.
quȩ inferni claustra destruxit.
& ianuas nobis regni cȩlestis ape¬
ruit  inquiratur subtilius nom̃
cius: requiratur egregius prȩdi¬
cator. uideamꝰ quidde ciꝰ aestima¬
tione deniti&: Ait em̃: Et cñi
pascha nr̃m. immolatus ÷ xp̃c
Siigitur pascha xp̃c: pensandũ
nobis est quid depascha lex loqͥt᷑
quippe: ait: Sument de sangui¬
l i

Expanded text:
Ero mors tua, o mors! ero morsus tuus, inferne. » Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit; quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: « Ero mors tua, o mors! » ac si aperte dicat, quia in electis meis te funditus perimo: « Ero morsus tuus, inferne, » quia sublatis eis te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pascha nostrum immolatusSi igitur Pascha Christus, pensandum nobis est quod de Pascha lex loquituquippe ait: Sument de sanguiLVI
Abbreviated transcription (Latin):
quã missi intra roce fidei pisces ad
litus trahimur. Sedcum rete mag¬
ns piscibrs plenũ ducitur: additur
& quantis : Scilic&: centũ quinqͣ¬
ginta tribus: Amagno mysterio
numerus nonudcat: Sedintentos
uostanti mysterii profunditas
expectat: Neq & cñi quantita¬
tis summã sollerter euangelista
exprimer&: nisi hanc sacram̃to
plenam esse iudicass&: Scitis naq
quod intestamento ueteri. om̃is
operatio ꝑdetalogi mandata p̃ci¬
pitur: In nouo aũt: ciusdẽ oꝑa¬
tionis uirtus. ꝑsepti form̃e grãm¬

Expanded text:
quam missi intra rete fidei pisces ad quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete piscibus magnis plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaginta tribus. A magno mysterio iste numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque etenim quantitatis summam solerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod in testamento veteri omnis operatio per Decalogi mandata praecipitur: in novo autem eisdem operationis virtus, per septiformem grati
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiam heresibus scindant: In ista
uero piscatione & multi pisces & mag¬
ni capiuntur. & rete nonrũpitur:
quia scã clectorũ ȩcclesia in continu¬
a auctoris sui pace requiescens.
nullis iamdissensionib dilaniat᷑:
Captis aut tam magnis piscibus:
ascendit sy mon p&rus. & traxit
r&e interram: Iam credo qđ ur̃a
caritas aduertit: quid est quod
p&rus rete adterram trahit: Ipsi
quippe scã ȩcclesia . c̃. commissa :
ipsi quippe specialit̃ dicit᷑ Simon
iohannis amasme  pasce oues me¬
as: Quod ergo post modũ aꝑitur
inuoce: hoc nunc signat᷑ inoꝑc:
Quia igitur pracdicator ecclesiȩ.
nos amundi huius fluctib sepa¬
rat : nimirũ necesse est. ut rete
plenũ piscibus petrus ad terram
fidelibus ostendit: Hoc egit uerb
hoc epłis: hocagit cotidie mixicu¬
lorũ signis: Quotiens ꝑeũ ad amo¬
rem quietis accernȩ conuertimur:
quotiens aterrenarũ rerum tu¬
multibus scparamur. quid aliud

Expanded text:
Ecclesiam haeresibus scindant. In ista Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensionibus dilaniatur. 4. Captis autem tam magnis pascendit Simon Petrus, et traxit rete in terram. Jam credo quod vestra charitas advertit quid est quod Petrus rete ad terram trahit. Ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, 641 ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis, amas me? Pasce oves meas . Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia igitur praedicator Ecclesiae nos a mundi vitae hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud