comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Audiamus gͦ qͥd hoc signi ficet : qđ miserit saul ad cus¬
todiendã domũ dđ. ut eũ int̾ficeret Hoc non ad
crucẽ dñi : sed tam̃ ad passionẽ eiꝰ prin&. Crucifi¬
xus enĩ xp̃c : & mortuus & sepultus est. Erat gͦ illa
sepultura tãquã domꝰ : ad quã custodiendã misit
regnũ iudȩoꝵ. quando custodes adhibitis sepulcho
xp̃i. Quomͦ gͦ custodita ÷ domꝰ sidd figurabat xp̃m¬
ut xp̃c int̾ficeret᷑: dũnon insepulturaxp̃s. sed incru¬
inpep̃m. sim̃datiũ p̃ualer& custodũ : qͥ corrupti sun
ut dicerent. qr dormientib. nob uener̃ discipłi eiꝰ.
& abstuler̃ eum. hoc ÷ itaq uelle xp̃m int̾ficere.
nom̃ resurrectionis eiꝰ extinguere : ut m̃datiũ euan¬
gelio p̃ferret᷑. Sed sic̃ illito ñualuit saul ut infice¬
r& dauio : sic nec ħpotuit regnũ uidȩoꝵ efficere ut
memoriã xp̃i delen&. Asti autẽ qͥ de sãul uirtute
idͥ ÷ deregno iuideoꝵ in xp̃o p̃sumere uoluerunt.

Expanded text:
Audiamus ergo quid hoc significet, quod miserit Saul ad custodiendam domum David, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed tamen ad passionem ejus pertinet: crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tanquam domus, ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro risti. Quomodo ergo custodita est domus, si David figurabat us interficeretur. dum non in sepultura Christus, sed in cruin Christum, si mendacium praevaleret custodum, qui corrupti sunt ut dicerent: quia « dormientibus nobis, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . » Hoc itaque velle Christum interficere, nomen resurrectionis ejus exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed sicut illud non valuit Saul ut interficeret David, sic nec hoc potuit regnum Judaeorum efficere ut memoriam Christi deleret. Isti qui de Saul virtute, id est de regno Judaeorum in Christo praesumere voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. qͥ sanat om̃s languores nr̃os & rẽdimit
deinteritu uitã nrãm: cui cotidie dicimꝰ. ne inducis
a difficilioresq partes incurrentiũ questioui
endum ÷ satis sufficere credimus quicqͥd scam
ut ꝓrsus non opinem̃ catholicũ. qđ apparuerit pre¬
fixis sententiis esse contrarium: Explic̃ oorł xxii.

Expanded text:
ramus, qui sanat omnes languores nostros, et redimit ramus, qui sanat omnes languores nostros, et redimit de interitu vitam nostram, et cui quotidie dicimus: Ne inducasvero difficilioresque partes incurrentium quaestionum, hendum est, satis sufficere credimus, quidquid secundum erunt, ut prorsus non opinemur catholicum, quod apparuerit praefixis sententiis esse contrarium.
Abbreviated transcription (Latin):
lata illius uictoris: qͥ captiuã dux̃ captiuitatem
dedit dona hominib his gͦ eccłasticis regulis. & diui¬
oꝑum . & om̃ium studioꝵ. om̃iumq uirtutũ qͥb abi¬
nitio fidĩ addm̃ tendit᷑. dm̃ ꝓfiteam̃ auctorẽ. & non
dubitemꝰ ab ipsius gr̃a om̃ia hominis merita p̃ue¬
niri. ꝑquẽ itemfit ut aliqͥd boni & uelle inueniam
& facere: quo utiq auxilio & munere dĩ non aufer¬
tur liberũ arbitriũ. sed lib̾atur: ut detẽnebroso
lucidũ. de prauo rectũ. delanguido sanũ: demn pra¬
dente sit ꝓuidũ: Tanta enĩ ÷ erga om̃s bonita sdir¬
ut nr̃a uelit. ẽẽ. merita. quȩ sunt ipsius dona:
Et ꝓ his quȩ largitus ÷ ẽt̃na p̃mia sit daturus.
Agit quippe innobis ut qđ uult & uelimus & aga¬
mus. Nec otiosa in nobis esse paciatur. quȩ exerco¬
da non neglegenda donauit: ut & nos coopato¬
res simus gr̃ȩ dei. & his que in nob̾ exnra uiderimꝰ
remissione languere : ad illũ sollicite recur¬

Expanded text:
captivam ducit captivitatem , et dat dona hominibus . His ergo ecclesiasticis regulis, et ex divioperum, et omnium studiorum, omniumque virtutum, quibus ab initio fidei ad Deum tenditur, Deum profiteamur auctorem, et non dubitemus ab ipsius gratia omnia hominis merita praeveniri, per quem fit ut aliquid boni et velle incipiamus et facere. Quo utique auxilio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium, sed liberatur, ut de tenebroso lucidum, de pravo rectum, de languido sanum, de imprudente sit providum. Tanta enim est erga omnes hominesut nostra velit esse merita, quae sunt ipsius dona, et pro his quae largitus est, aeterna praemia sit daturus. Agit quippe in nobis, ut quod vult et velimus et agamus: nec otiosa in nobis esse patitur, quae exercenda, non negligenda donavit, ut et nos cooperatores simus gratiae Dei, ac si quid in nobis ex nostra viderimus remissione languescere, ad illum sollicite recur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ amasiam regẽ iuda noluisse audire ioram
regẽ issł bene monentẽ. ne ꝓceder& adbellum:
Sic enĩ legit̃᷑. & non audiuit amasias. ꝙ ado erat
uttraderetur inmanu eiꝰ: qm̃ quesiert̃ dm̃ edom
Et multa alia cõmemorare possumꝰ. in quibus
liqͥdo appar& occulto iudicio dei fieri ꝑuersitatẽ
& sic ipsum peccatũ p̃cedente &iam pena peccati
Nam credere m̃datio. & noncredere ueritati: utiq
peccatũ est Wenit tam̃ abea cecitate cordis. qua oc¬
culto iudicio dei sedtam̃ iusto: &iam pena peccati
monstratur Quale est illud qđ adthessalonicenses

Expanded text:
e Joam regem Israel bene monentem, ne procederet ad bellandum? Sic enim legitur: Et non audivit Amasias, quoniam a Deo erat ut traderetur in manus, quoniam quaesierunt deum Edom . Et multa alia commemorare possumus, in quibus liquido apparet, occulto judicio Dei fieri perversitatem et sit ipsum peccatum praecedentis etiam poena peccati. Nam credere mendacio, et non credere veritati, utique peccatum est. Venit tamen ab ea caecitate cordis, quae occulto judicio Dei, sed tamen justo, etiam poena peccati monstratur. Quale est etiam illud quod ad Thessalonicenses
Abbreviated transcription (Latin):
errorib lib̾ent᷑. ut uideis ablato cordis uelami¬
ne lux ueritatis appareat. ut heretici catholice
fidei ꝑceptione resipiscant. ut scismatici spm
rediuiuie karitatis accipiant. ut lapsis peniten
nerationis sacram̃ta ꝑductis. cęlestis miscdiȩ aula
sarũ monstrat effectus: quandoquidẽ ex om̃i
erroꝵ genere plurimos ds̃ dignat adtrahere.
qͦs erutos depotestate tenebrarũ. transfert in
sentit̾: ut hȩc efficienti dõ gr̃ãrũ semꝑ actio
uni formit̾ agit: non otioso contemplemur in¬

Expanded text:
erroribus, ut Judaeis, ablato cordis velamine, lux veritatis appareat, ut haeretici catholicae fidei perceptione resipiscant, ut schismatici spiritum redivivae charitatis accipiant, ut lapsis poenitennerationis sacramenta perductis, coelestis misericordiae aula sarum monstrat effectus: quandoquidem ex omni errorum genere plurimos Deus dignatur attrahere, quos erutos de potestate tenebrarum, transferat in sentitur, ut haec efficienti Deo gratiarum semper actio uniformiter agit, non otioso contemplamur in
Abbreviated transcription (Latin):
nos peccauimus. ꝓpt̃ea errauimus. & facti sumus
sic̃ inmundi om̃s: Anñ est peccatũ & pena peccat
ubi legit̾ degentibꝰ. quas debellauit ihc̃ naue. quia
ꝑdñm factũ est confirmari coreoꝵ. ut obruã irent
adbellũ isrł. ut ex t̃minarentur: Anñ est peccatũ
& pena peccati qđ non audiuit rex roboam plebem
bene monentẽ : q sic̃ scriptura loqͥtur. erat conũsio

Expanded text:
a erravimus, et facti sumus sicuti immundi omnes? Non est peccatum, et poena peccati ubi legitur de Gentibus quas debellavit Jesus Nave: Quia per Dominum factum est confortari cor eorum, ut obviam irent ad bellum ad Israel, ut exterminarentur? non est peccatum et poena peccati; quod non audivit rex Roboam plebem bene monentem? quoniam, sicut Scriptura loquitur: Erat conversio
Abbreviated transcription (Latin):
& rub non conburebat᷑. Rubus : spine peccatoꝵ iu¬
Quod gͦ illis lex dataest : flamma erat in rubo
Qd lege data. non sunt consũpta peccata : rub nec
subigne cremabat᷑. Alii in rubo flã mante & non¬
urente : eccłam intelligunt. imflãmari ꝑsecutionib
&cã loquente in illa dño non perire. Quco uͦ dñs ineo
cta ebcreentib apparere. Quia nullos digne consis¬
cer uel dm̃ uidere potest: nisi qui cuncta t̾rena &
mortalia deposuerit uitia qđ significabant illa mo¬
id qđ moyses excalciari iubet᷑. Ueterũ nãq consuetu¬
doerit ut si sponsa sponsũ repudiare uell&. discal¬
ciaret᷑ ille & hoc. ȩẽt signũ repudii. ꝓ inde moyses
excalciari iubet᷑ : ne ad eccłam quȩ in rubo signifi¬
cabat᷑. quasi sponsus calciatꝰ acceder&. Hoc enĩ xp̃o
seruabat᷑ : qui uerus sponsus erat dequõ loħs. Cuiꝰ¬
non sũ dignꝰ soluere corrigiã calciam̃ti. Utiq sicut
dictũ ÷ losuȩ &moysi. Hebrei autẽ dicunt ꝓpterea

Expanded text:
ur. Rubus spinae sunt peccatorum JuQuod ergo illis lex data est, flamma erat in rubo; quod lege data non sunt consumpta peccata, nec rubus sub igne cremabatur. Alii in rubo flammante, et nonurente, Ecclesiam intelligunt inflammari persecutionibus; et eam loquente in illa Domino non perire. Quod vero Dominus clesia cum credentibus apparere, quia nullus dignus consistere, vel Deum videre potest, nisi qui cuncta terrena et mortalia deposuerit vitia, quod significabant illa Moid quod Moyses excalceari jubetur. Veterum namque consuetudo erat, ut si sponsa sponsum repudiare veliet, discalcearetur ille, et hoc esse signum repudii. Proinde Moyses excalceari jubetur, ne ad Ecclesiam, quae in rubo significabatur, quasi sponsus calceatus accederet. Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat; de quo dicion sum dignus solvere corrigiam calceamenti ; utique sicut dictum est Josue et Moysi. Hebraei autem dicunt propterea
Abbreviated transcription (Latin):
qr cogitatio ipsoꝵ consiliũ malũ aduersũ se dicentes.
Alligemꝰ iustũ : qͥa inutilis ÷ nobis. Et indolore suo fuf¬
foder murũ : quando lancea confoder̃ illud sp̃ale &
fortissimũ ꝓpugnaculũ qđ custodit isrł. Maledictus
furor eoꝵs qr ꝑtinax : utiq ad tantũ scelus ꝑpetran¬
dũ. quando furore accensi & ira obtulerant xp̃m ponti¬
o pilato dicentes illi. Crucifige crucifige. & si hunc
dimittis : non es amicus cesaris. & indignatio eoꝵ quia
dura : dũ barabã latronẽ peterent & principẽ uitȩ cruci¬
figendũ postularent. Diuidã eos iniacob: & dis ꝑ gam
illos inisrđł. Hic duo minant᷑ : diuisio & disꝑsio tocirco:
unt ad fidẽ . Dis ꝑsautẽ hi. quoꝵ patria tẽploq sub¬
uerso ꝑ orbẽ t̃rȩ incredulũ genꝰ spargitur

Expanded text:
quia cogitatio ipsorum consilium malorum, adversum se dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis. Et in dolore suo suffoderunt murum, quando lancea confoderunt illud spirituale et fortissimum propugnaculum quod custodit Israel. Maledictus furor eorum quia pertinax, utique ad tantum facinus perpetrandum quando furore accensi et ira, obtulerunt Christum Pontio Pilato, dicentes illi: Crucifige, crucifige; et: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Et indignatio eoram, quia dura, dum Barrabam latronem peterent, et principem vitae crucifigendum postularent. Dividam eos in Jacob, et dispergam illos in Israel. Hic duo nominantur, divisio et dispersio: idcirco, unt ad fidem; dispersi autem, quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredu
Abbreviated transcription (Latin):
exlana linoq contextã. ꝑlana qͥppe : simplicitas
Flinũ uͦ : subtilitas designat᷑. Et nimirũ uestis quȩ ex
lino lanaq conficit᷑ : linũ interius celat. in suꝑfitiȩ
lanã demonstrat. Westẽ gͦ ex lana linoq contextam
induit : qͥsub locutione innocentiȩ intꝰ subtilitatẽ cala
malitie: Hoc scđm moralẽ sensũ. C& erũ upcta altam
allegoriã lineis uestib misceri lanã uel pirpurã ꝓhi¬
bemur : id ÷ in ordinate uiuere & diuersi generis ꝓfes¬
siones uelle miscere:. Ut uł scĩ moni alis habeat or¬
nam̃ta nuptiaꝵ÷: aut ea quȩ se non continens nupse
spetiẽ uirginitatis gerat. Omnimꝰ peccatũ ÷ : & siqͥd
inconuenient̃ ex diuerso genere uł religione. in¬
uita cuiꝰq contexit᷑: Uerũm illud tc̃ figurabatur
inuestib qđ nunc declarat᷑ in moribus

Expanded text:
a linoque contextam. Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis quae ex lino lanaque conficitur, linum interius celat, in superficie lanam demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, et qui sub locutione innocentiae, intus subtilitatem celat malitiae. Hoc secundum moralem sensum; caeterum juxta altam allegoriam lineis vestibus miscere lanam vel purpuram prohim. sed inordinate uiuere et diuersi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimonialis habeat ornamenta nuptarum uel ea quae se non cospeciem virginis gerat, omni modo peccatum est; et si quid inconvenienter ex diverso genere in vita cujusque contexitur. Verum illud tunc figurabatur in vestibus, quod nunc declaratur in moribus
Abbreviated transcription (Latin):
glorificabo eũ: Qui autẽ contennunt me. et̃ in noli¬
les Ecce diesueniunt : & p̃cidã brachiũ tuũ & brachi¬
ũ domꝰ patristui . ut non sit senex indomo tua: de uide¬
bis emulũ tuũ intẽplo in uniuersis ꝓsperis isrł. Iuȩ
ꝓph&ia demutatione sac̃ dotii ñ ÷ insamuhel cõple¬
samuhelẽ ꝓph&ã. postea sac̃ dotes fuer̃ degenere
aaron: sicut sadoch. & abiathar. regnante đđ & a
lu deinceps antequã tẽpꝰ uenir& qͦista de sac̃ dotio
mutando ꝑxp̃m efficioportebat Nã cũ dicer&
loquens locutussũ. ut domꝰ tuc & domꝰ prĩs tiu
ministrar& in conspectu meo usq insẽpit̃nũ : Nc̃ aut̃

Expanded text:
autem contemnunt me, erunt ignobiles. Ecce dies veniunt, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui: ut non sit senex in domo tua, et videbis aemulum tuum in templo in universis prosperis Israel. Quae prophetia de mutatione sacerdotii non est in Samuele compleSamuelem prophetam postea sacerdotes fuerunt de genere Aaron, sicut Sadoch, et Abiathar, regnante David, et alii deinceps, antequam tempus veniret ex quo ista de sacrificio mutando per Christum effici oportebat. 5. Nam cum diceret: Loquens locutus sum, ut domus tua et domus patris tui ministraret in conspectu meo us
Abbreviated transcription (Latin):
lii siue legis : sic̃ & moyses dicit. Expectet᷑ sicit
a. hanc tͥ pluuiã dedit mundo xp̃c intp̃remes¬
sis id ÷ quando g̃tes colligi oportebat: ut sc̃
frum̃tũ inhorreis. sic intra eccłȩ sinũ cong̃garentur
ludi cauit autẽ samuhel isrł. om̃ib dieb. uitesuȩ
fuerq usq ad eũ iudices & principes suꝑ isrł. Porro¬
flii samuhel. declinauer̃ pꝰ auanitiã & accipiebant
ferens regẽ sibi insimilitudinẽ c&erarũ gentiũ p̃os¬
tular&u E UIBUS De oit ds̃ saul regẽ : ungit᷑q
iubente dño prior aꝓph&a in regnũ. Qui&ipse

Expanded text:
 sicut r pluviam dedit mundo Christus in tempore messis, id est, quando gentes colligi oportebat, ut sicut frumentum in horreis, sic intra Ecclesiae sinum congregentur. Judicavit autem Samuel Israel omnibus diebus vitae suae, fueruntque usque ad eum filii Samuel declinaverunt post avaritiam, et accipiebant , nequaquam ferens, regem sibi in similitudinem caeterarum gentium postularent. 513 2. Quibus dedit Saul regem, ungiturque, jubente Domino, prior a
Abbreviated transcription (Latin):
corã isrł: atq superati s̃: Tunc assũpsit samũhel
lapidẽ unũ. & posuit eũ int̾masphat & sicelech:
Et ut int̃p̃tes .lxx. transtuler̃. int̾ masphat nouẽ
& ueterẽ : & uocaũ nom̃ eiꝰ lapis ad iutorii & dicit
Usq huc auxiliatus ÷ nob dĩ. Masphat : int̃pta¬
t̃ intentio. Lapis ille ad iutorii. maiestas ÷ saluato¬
ris : ꝑ quã transeundũ ÷ amasphat uetere ad nouã
id ÷ ab intentione quȩ expectabat᷑ in carnali regno¬
qđ erat beatitudo falsa carnalis. ad intentioñe quȩ
ꝑ nouũ testam̃tũ expectat᷑ in regnocęloꝵ: ubi ÷ bea¬

Expanded text:
coram Israel, atque superati sunt. Tunc assumpsit Samuel lapidem unum et posuit eum inter Masphat et Sicelech; et ut Interpretes LXX transtulerunt, inter Masphat novam et veterem, et vocavit nomen ejus Lapis adjutorii, et dixit: Usque huc auxiliatus est nobis Deus. Masphat interpretatur intentio. Lapis ille adjutorii majestas est Salvatoris. per quem transeundum est a Massephat uetere ad nonam, id est ab intentione, qua exspectabatur in carnali regno beatitudo falsa carnalis, ad intentionem, qua per nouum testamentum exspectatur in regno caelorum bea
Abbreviated transcription (Latin):
b: abs conduntur : fugeñ. Qđ autẽ ꝑcussisunt
in posteriora hi qͥ archã dĩ captiua tierant: hȩc pę¬
net signũ uidetur. qͥa siqͥ susceperint testam̃tũ
dĩ & posteriora uite dilererint. ex ipsis iustissime
cruciabunt᷑: quȩ sic̃ apłs dic̃. existimare debent sic̃
stercora. Qui enĩ sic assumunt testamentũ diuinũ
ut in posteriora respitientes ueteri sȩ uanitate non
exuant : similes sunt hostib illis. qͥ archã testam̃ti
captiuã ucta idola sua posuer̃: & illa qͥdẽ uete¬
ra etiã nolentib catlunt : ꝙ omĩs caro foenũ. &cla

Expanded text:
ibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt ibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora ii qui arcam Dei captivaverunt, hac poena significatum videtur: quia si qui susceperint testamentum Dei, et posteriora vitae dilexerint, ex ipsis justissime cruciabuntur, quae, sicut Apostolus, existimare debent sicut stercora: qui enim sic assumunt testamentum divinum, ut in posteriora respicientes veteri se vanitate non exuant, similes sunt hostibus illis, qui arcam testamenti captivam juxta idola sua posuerunt; et illa quidem veraciter etiam nolent
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ tẽplũ & inuener̃ dm̃ suũ ꝓstratũ atq con¬
fractũ caput qͦq eiꝰ acduas manꝰ abscisas. Statĩ
nñi ut testam̃tũ dñi ꝑuenit ingentib confestim
idola quȩ deceptũ possidebant orbẽ destructa
s om̃isq error simulacroꝵ corruit p̃sentiã dĩ
ferre non sustinens. Nã inmanib dagon p̃cisis :
onꝰ idolatriae ã putatur. & incapite eiꝰ suꝑbia
diaboli abscisa significabat᷑ a quo initiũ peccati
fuit. Iđ uͦ inlimine : ut certũ scilic& p̃finitũq
suȩ idolatriȩ finẽ agnoscer&. Limes enĩ. finẽ it̃i¬
nens significãt. Etiam & illud ad magnã ꝑtinoe
significationẽ. in ipsa ruina dagondĩ sui atq frae¬
tura : qđ dorsũ illius solũ inuener̃ fractis om̃ib
mẽbris: Dorsũ qͥppe : fugã significat. Quicũq
enĩ fugiunt: ꝑsequentib dorsũdant. Unde &
idola : perier̃. & saliqua remanentia ebaliqͥ¬

Expanded text:
verunt templum, et invenerunt deum suum prostratum atque converunt templum, et invenerunt deum suum prostratum atque confractum caput ejus, duasque manus abscisas? 4. Statim enim ut Testamentum Domini pervenit in gentibus, confestim idola, quae deceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum periit, praesentiam Dei forte non sustinens. Nam in manibus Dagon praecisis, opus idololatriae amputatum, et in capite ejus superbia diaboli abscisa significabatur, a quo initium peccati fuit. 5. Quod vero in limine: ut certum scilicet praefinitumque suae idololatriae finem agnosceret; limes enim finem itineris signifisignificationem, in ipsa ruina Dagon Dei sui, atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt, fractis ejus omnibus ejus membris; dorsum quippe fugam significat: quicumque enim fugiunt, persequentibus dorsum dant: unde sc ubi enim idola perierunt, et si aliqua remanentia ab aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
Tollunt autẽ israhelite archã adstationẽ suam:
& capta ÷ ab hostib archa. Ipfiqͦq non solũ uicast
& infugã uersi: ĩmo etiã magna strages facta ÷ ac¬
soꝵ. Non nihil tam̃ futuroꝵ hȩc significat resgesta
ꝑpheticȩ enĩ archa ab aliegenis capta : indicabat tes¬
tam̃tũ dĩ transiturũ adgentes. Quando enĩ nuntia¬
tũ ÷ heli sac̃doti captã fuisse archã dñi : cecidit deselli
& mortuus est. Transeunte archa dñi ad gentes:
periit atq intenit sac̃ dotiũ iudeoꝵ. Duo quoq
filii heli corruer̃ : quoꝵ unius uxor uiduata
& mox in partumortua ÷ : ꝓpt̃ eandẽ ꝑt̾ bationẽ
Quo eutoenti signo p̃figuratũ ÷ : pꝰ extinctũ saẽ¬
dotiũ uidȩoꝵ carnalem interisse sinagogã illi
carnalit̃ adherentẽ: ꝓstratoq heli desella poro¬
ficis iudȩoꝵ. sedẽ habere uacuã. & głam sac̃ doti
regniq extinctam: Sed qͥd ÷ qđ dũ possuissent
philistiim archã dñi intẽplo dagonis dĩsui intea¬

Expanded text:
sraelitae arcam ad stationem suam, et capta est ab hostibus arca. Ipsi quoque non solum victi sunt, et in fugam versi, imo etiam magna strages facta est occisorum. Nonnihil tamen futurorum hoc significat res gesta. Prophetice enim arca illa ab alienigenis capta, indicabat testamentum Dei transiturum ad gentes. Quando enim nuntiatum est Heli sacerdoti captam fuisse arcam Domini, cecidit de sella, et mortuus est: transeunte arca Domini ad gentes, periit atque interiit sacerdotium Judaeorum. Duo quoque filii Heli corruerunt, quorum unius uxor viduata, et mox in partu mortua est, propter eamdem perturbationem. Quo evidenti signo praefiguratum est, post exstinctum sacerdotium Judaeorum, carnalem interiisse synagogam, illi carnaliter adhaerentem; prostratoque Heli de sella pontificis, Judaeorum sedem habere vacuam, et gloriam sacerdotii regnique exstinctam. Sed quid est quod dum posuissent Philisthiim arcam Domini in templo Dagonis dei sui, intra
Abbreviated transcription (Latin):
petrus. Plebsscã. regale sac̃ dotiũ. In hac parcesi¬
cerdotali : postulat comedere bucellã panis. qͥb
uerbis: ipsũ sacrifitiũ xp̃ianoꝵ elegant̃ expresũ.
deqͦ : dicit sac̃dos ipse. Panis quẽ ego dabo: car
mea ÷ ꝓmundi uita Ipsũ ÷ qͥppe sacrifitiũ : ñ scam
ordinẽ aaron sed scđm ordiñe melchi sedech uI.

Expanded text:
Petrus: Plebs sancta, regale sacerdotium ; in hac parte sacerdotali postulat comedere buccellam panis. 9. Quibus verbis ipsum sacrificium Christianorum eleganter expressum est, de quo dicit sacerdos ipse: Panis quem ego dabo caro mea est pro mundi vita; ipsum quippe sacrificium non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech.
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiantiũ scło desi gnauer̃ : qͥ nullũ delictiiugũ
traxer. Nã sic̃ ille pignoꝵ affectib. arecto itnore mi¬
nime digresses̃ : ita sci mundo renuntiantes poorte¬
& fr̃ib suis ignoro illos & nescier̃ filios suos hicus¬
todier̃ testam̃tũ dĩ. & p̃cepta eiꝰ seruauerunos¬

Expanded text:
ium saeculo designaverunt, qui nullum delicti jugum traxerunt. Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuntiantes parenteet fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos: hi custodierunt testamentum Dei, et praecepta ejus
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓph&is consotiandã. Dequoꝵ sotietate qđ scĩs ex stir¬
pe dbrahe uenientib consotiaret : moyses incanticoos¬
tendit dic̃s: Letamini gentes: cũ plebe eiꝰ. Id ÷ uosq
exgentib estis credituri: cũ illis qͥ primi electis ȩẽna
lȩiia exultate: Ingressa autẽ ruth cũ socrusua in
coniungere t᷑ ex abrahȩ stirpe uenienti. Et primũ qͥdẽ
huic quẽ ipsa ꝓpinquũ magis esse credebat : qͥ negat
benedicit᷑ qͥa pͥor ipse ex cognatis confitet᷑ se eidẽ nubere
posse Hoc loco ioħis baptistȩ figurã ostendi estimamꝰ:

Expanded text:
prophetis, consociandam. De quorum societate quod sanctis ex stirpe Abrahae venientibus consociaretur, Moyses in cantico ostendit dicens: Laetamini, gentes, cum plebe ejus. Id est, vos qui ex gentibus estis credituri, cum illis qui primi electi sunt aeterna laetitia exsultate. Ingressa autem Ruth cum socru sua inconjungeretur ex Abrahae stirpe venienti, et primum quidem huic quem ipsa propinquum magis esse credebat: qui negat benedicitur, quia prior ipse ex cognatis confitetur se eidem nubere posse. Hoc loco Joannis Baptistae figuram ostendi existimamus,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ uox clamantib in deserto. No uissime etiã: confite¬
t᷑ de dño ipse dic̃s. Qui hab& sponsã : spons est. Se autẽ
amicũ sponsi manifestat : cũ ad iecit A micꝰ autẽ sponsi ÷
existimabant : qͥe xp̃m indie uisitationis sue uenisse non
intelligebant: Est qͥppe ȩccłȩ sponsus : ꝗͥ ꝓphaicis ÷ uocib.¬
qͥb. septimꝰ ess& ipse samuhel: sed tres mares & dua
feminas. De inde in illo popło cũ ad huc nemorerur
qͥd inextremo posuit: dat uirtutẽ regib nos Nuo
altabit cornũ xp̃i sui. Unde dicebat. si non ꝓpheabas
ephod. Proro filii heli diuina sacrifitit nesciente spes¬
cabant corã dño : & deridebant ꝑ eos multi sacrifiuoi
Onde & heli sac̃ dos ꝓeoꝵ iniqͥtate dapnatus ÷ : qõ eospa¬
cantes minꝰ seuera animad uersione plectebat misernnos
Et qͥdẽ coercuit & corripuit : sedlenitate & mansuear¬
dine pr̃is. non seueritate & auctoritate pontificis. Qua ser¬

Expanded text:
vox clamantis in deserto . Novissime etiam confitetur de Domino ipse dicens: Qui habet sponsam, sponsus est . Se autem amicum sponsi manifestat, cum adjecit: Amicus autem sponsi est existimabant, quia Christum in die visitationis suae venisse non intelligebant. Est quippe Ecclesiae sponsus, qui propheticis vocib septimus esset ipse Samuel, sed tres mares, et duas feminas. 7. Deinde in illo populo, cum adhuc nemo regnaret, quod in extremo posuit, dat virtutem regibus nostris, et exaltavit cornu Christi sui, unde dicebat, si non prophetabephod. 8. Porro filii Heli, divina sacrificia temerantes, peccabant coram Domino, et deridebant per eos multi sacrificiUnde Heli sacerdos pro eorum iniquitate damnatus est , quod eos peccantes minus severa animadversione plectebat. Et quidem coercuit, et quidem corripuit, sed lenitate, et mansuetudine patris, non severitate, et auctoritate pontificis. Qua sen
Abbreviated transcription (Latin):
domuit pr̃is tui cũ . eẽt. inegẏpta indomo pharuonis.
& elegi eũ ex om̃ib tribub isrł mͥ insac̃ doc̃e ut a sc̃dero
ad ltare meũ & ad oler&e mihi incensũ. & portare epho
corã me & dedi tͥ &domui patristui omia de sacrificis
filioꝵꝰ isrł . Quare gͦ calce abiecistis uictimã meã & me¬
nera mea quȩ p̃cepi ut offerrent᷑ intẽplo. & magis ho

Expanded text:
haraonis, et elegi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem, ut ascenderet ad altare meum, et adoleret mihi incensum, et portaret ephod coram me: et dedi tibi et domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Israel? Quare ergo calce abjecisti victimam meam, et munera mea qu
Abbreviated transcription (Latin):
Septuaginta discipti ad p̃dicandũ uerbũ dĩ: totũ
mittuntur inmundũ. Alit̃ hȩ septua ginta animȩ
que inȩgyptũ ingressesunt mystice in numero remisso
batꝰ. post tanta peccata & sacrilegia donaret᷑ remis¬
siõpeccitoꝵ. Aegyptꝰ enĩ hic mundus eẽ. figuralit̃
multis ꝓ ph&earũ uocib apꝓbature¬

Expanded text:
Septuaginta discipuli ad praedicandum verbum Dei totum mittuntur in mundum. 2. Aliter hae septuaginta animae, quae in Aegyptum ingressae sunt, mystice in numero remissiogyptum figurabatur, post tanta peccata et sacrilegia donaretur remissio peccatorum. Aegyptus enim hic mundus esse figuraliter multis prophetarum vocibus approbatur
Abbreviated transcription (Latin):
cursolꝰ septimꝰ decimꝰ psalmꝰiste Tinlibris regũ rep¬
periat᷑ conscriptus. Nec inmerito psalmꝰ iste in regnoꝵs
libris solus inuenit᷑: qͥa regnũ illud significat ubiad¬
uersariũ non habebimꝰ. Titulus enĩ eiꝰ est : indie qͣ
saul Quis enĩ figurat᷑ in dđ nisi ille qͥuenit in carne
exsemine dđ. qui utiq incorpore suo qõ ÷ ȩccła: ad huc
patit᷑ inimicos. Unde & illi ꝑsecutori. quẽ uocẽ acta¬
uit. & insuũ corpꝰ traiciens quodãmꝰ manducaũ: in so¬
nuit decȩlo. Saule saule qͥdmeꝑ sequeris : Quando aut̃
meret᷑ eripere ħ corpꝰ ei :. demanu om̃iũ inmicoꝵ eiꝰ.

Expanded text:
cur solus septimus decimus psalmus in libris Regum reperiatur conscriptus. Nec merito Psalmus iste in Regnorum libris solus invenitur, quia regnum illud significat, ubi adversarium non habebimus. Titulus enim ejus est, in die quSaul. Quis enim figuratur in David, nisi ille qui venit in carne ex semine David? Qui utique in corpore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur inimicos. Unde et illi persecutori, quem voce mactavit, et in suum corpus trajiciens quodammodo manducavit, insonuit de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris? Quando autem meretur arripere hoc corpus ejus de manu omnium inimico
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ legis : haritas. Quagͦꝰ gr̃a fecit ĩ pler legn
significat᷑ autẽ grãltcte. h enĩ incarne gratui
s ubi mat᷑ nonquerit accipere : sed satagit dare
Na mat̃ gaitis dat: & contristat᷑ si dest qͥ acci¬
piat . Quomͦ gͦ ostendit dauid legẽ sineg̃a ope¬
rari non posse. nisi cuillos lapides quino ꝗͥbi sig¬
nificabat᷑ lex in libris qͥnq qtos cũ iungere uole¬
nsgre posuit inuase pastorali qͦ lac mulgere con¬
sieuerat : His armatꝰ ꝓcessit adueris coliã suꝑbũ
secactante oese p̃sum̃tẽ. Tulit unũ sapidẽ : &
deiecit diabolũ Infrontẽ ꝑcussus cecidit eo
loco corporis ubi signũ xp̃i non habunit Hoc qͦq
lic& attendas: u. lapades posuit : unũ misit
Quinq libri lectis: sed unitas uicit. Plenitudo
enilegis: haritas ut ait apłs. sufferentes inuicẽ
indilectone. studentes seuare unitatẽ sp̃s. inum¬
culopacis. De in de illo ꝑcusso atq. de iecto gla¬

Expanded text:
enim legis charitas . Quia ergo gratia facit impleri legem, enim legis charitas . Quia ergo gratia facit impleri legem, significatur gratia lacte: hoc enim tum, ubi mater non quaerit accipere, sed satagit dare: hoc mater gratis dat, et contristatur si desit qui accipiat. Quomodo ergo ostendit David legem sine gratia operari non posse, nisi cum illos lapides quinque, quibus significabatur lex in libris quinque, quos conjungere volens gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat? His armatus processit adversus Goliam superbum, se jactantem, de se praesumentem. Tulit unum lapidem, et dejecit diabolloco corporis ubi signum Christi non habuit. Hoc quoque licet attendas. Quinque lapides posuit, unum misit. Quinque libri lecti sunt, sed unitas vicit, Plenitudo enim legis charitas, ut ait Apostolus: Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Deinde illo dejecto atque percusso, gla
Abbreviated transcription (Latin):
nãq ab offitio pastorali peccoꝵ. ad hominũ regnũ
transfert᷑ Nost̃ autẽ daud ipse iħc. ab ouibus
uidaice plebis ablatꝰ. in regno gentiũ translatꝰ :
inde: nc̃ gentiũ greges pascit. Erat autẽ đđ in
canticis musicis eruditus Indiuersoꝵ enĩ sonorũ
rationabiles moderatos . concentꝰ : concordi uari¬
etate conpactã ordinatãq eccłȩ insinuat unitatẽ
quȩ uariis modis cotidie resonat: & suauitate my¬
stica modulatur. Iste adhuc puer incythara sua¬
insaule cõpescuit: Non qđ cithare illius tanta uir¬
tus erat: sed qͦ figura crucis xp̃i quȩ deligno & ex¬
tensione neruoꝵꝰ mysticȩ gerebat᷑ ipsaq pason
quȩ cantabat᷑ : ia t̃c sp̃s dȩ monis opprmebat
Beonẽ quoq & ursũ dauio idẽ necauit : lursũ in¬
lica diabolũ. leonẽ antixpm : Alterũ nc̃ hom¬

Expanded text:
namque ab officio pastorali pecorum, ad hominum regnum transfertur. Dicitur autem David ipse Jesus, ab ovibus Judaicae plebis ablatus, in regno gentium translatus einde, nunc gentium greges pascit. Erat autem David in canticis musicis eruditus. In diversorum enim sonorum rationabiles moderatosque concentus, concordi varietate compactam ordinatamque Ecclesiae insinuat unitatem, quae variis modis quotidie resonat, et suavitate mystica modulatur. Iste adhuc puer in cithara suain Saule, compescuit: non quod citharae illius tanta virtus erat, sed quod figura crucis Christi, quae de ligno et extensione nervorum mystice gerebatur, ipsaque passione quae cantabatur, jam tunc spiritus daemonis opprimebatur. Leonem quoque et ursum David idem necavit: ursum, videl cet diabolum; leonem, Antichristum: alteru
Abbreviated transcription (Latin):
sunt introducere & maculare omnẽ eccłam dñi. Itaut alu
multi ꝑderent᷑ ꝑ eos. Idõq. abiecti ꝓanathemate : quasi
aceruũ lapidũ itamultitudine peccatoꝵ suoꝵ obpressi
atq. extincti st. Quoꝵ auctor acꝑemtor ex alus. hoc :¬
diabol qͥ ꝑ illoꝵ impietatẽ fideliũ qͦsdã euicerat rursũ
superatꝰ euincit᷑: atq. apopło dĩ suspensꝰ lignocrucis
uirtute necat᷑¬

Expanded text:
sunt introducere, et maculare omnem Ecclesiam Domini, ita ut alii sunt introducere, et maculare omnem Ecclesiam Domini, ita ut alii multi perderentur per eos; ideoque abjecti pro anathemate, quasi acervo lapidum, ita multitudine peccatorum suorum oppressi atque exstincti sunt, quorum auctor ac peremptor ex aldiabolus, qui per illorum impietatem fidelium quosdam evicerat, rursum superatus evincitur, atque a populo Dei suspensus, ligni crucis virtute necat
Abbreviated transcription (Latin):
URATUR interea deanathema uirbis hiericho achã
palliũ Megulã aureã : ꝓ qͦ iriscente dõ peneruit
qͥdã manuhostili expopło. Hiencho itaq ut dicar
mundi gerit figurã. Deanathemate gͦ eiꝰ fraudans
in tab naculo suo abscondit: qͥsetulares mores inseor¬
tis eccłe inserit i Qui sub cultu dĩ manens sollẽpnita¬
tes scłi uel spectacula diligit. qͥsortilogos. aruspices.
& augures inqͥrit uł qͥ catrosritus ꝑsuad&e. quipͥus in hie
ndo id ÷ in h scło habebant᷑ Istae gͦ qr post fide in du¬
ñtũ conũsationis secularis occultũ inducit: qͣsi palliũ
deanathemate tollit: Sed & ille deanathemate hie¬
ncho fraudat : qͥ in eccła her&icoꝵ infert dogma. uel
supsticiosa seculariũ litterꝵ studia. Hanc enĩ lingũa
aueã luculento sermone aptatã: fraudatis arrius. ma¬
rtion & bassilides. Fraudatis enĩ isti regulas aureas
dehiericho: & phylosophoꝵs sectã non rectã in eccła conati

Expanded text:
uratur interea de anathemate urbis Jericho Achan pallium, et linguam auream, pro quo, irascente Deo, perierunt quidam manu hostili ex populo. Jericho itaque, ut dictum est, mundi gerit figuram. De anathemate ergo ejus fraudans in tabernaculo suo abscondit, qui saeculares mores in secretis Ecclesiae inserit; qui, sub cultu Dei manens, solemnitates saeculi vel spectacula diligit; qui sortilegos, haruspices et augures inquirit, vel qui caeteros ritus persuadet; qui prius in Jeebantur. Iste ergo, quia post fidei indumentum conversationes saeculares occulte inducit, quasi pallium de anathemate tollit: sed et ille de anathemate Jericho fraudat, qui in Ecclesia haereticorum infert dogma vel superstitiosa saecularium litterarum studia. Hanc enim regulam auream luculento sermone aptatam fraudati sunt Arius, Marcion et Basilides; fraudati sunt enim isti regulas aureas de Jericho, et philosophorum sectam non rectam in Ecclesiam conati
Abbreviated transcription (Latin):
& ixterior pars ab it teriore separat᷑. illuo
tur in hoc mundo sumus tamꝗm ꝑspeculum uerĩ¬
tatem uidemus. positi quasi in scã. Nondũ ꝑue
eaquȩ inpsenti scło hab̾e scam̃ conuersationem
modo intrat᷑. Adeaelũ quippe est tran seundum.
ubi .p̃. ꝓpitia torium & cherubim ubi & mundis
cor de apparere poterit ds̃.. In qua tamen conuer¬
satione constituti. nonsine acdiutorio sp̃s scĩ cori¬
sistimus. E ab emus enim exuno sps̃ sci fonte sip¬
tem lucernas . qu& inluminent popłm eccłȩ.
d est septem plicem dni gram missam inuniuer
uersa caris matum claritate inlustrat. Potest qui¬
dem hoc oppansum uelũ qui partẽ tab̃na culi inte¬
rioris occultabat neprospicerent᷑ illic reposita.
tempus illuo significari qđ fuit sub lege. Quia
qua lix & ꝓph& e cecine runt occulta erant : et int̾¬
iec to uelamine uidere Non poterant. Sed postea¬
quam xp̃e ad ueniers tp̃r passionis uelum illut

Expanded text:
et exterior pars ab interiore separatur, illudet exterior pars ab interiore separatur, illudtur in hoc mundo sumus, tanquam per speculum veritatem videmus, positi quasi in sancta, nondum peea quae in praesenti saeculo habere sancta conversatio modo intratur, ad coelum quippe est transeundum, ubi est propitiatorium et cherubin, ubi et mundis corde apparere poterit Deus. In qua tamen conversatione constituti, non sine adjutorio Spiritus sancti consistimus. Habemus enim ex uno Spiritus sancti fonte septem lucernas, quae illuminent populum Dei, id est, septemplicem Domini gratiam missam in univerncti Spiritus diversa charismatum claritate illustrat. Potest quidem hoc oppansum velum, quod partem tabernaculi interioris occultabat, ne prospicerentur illuc reposita, tempus illud significari quod fuit sub lege, quia quae lex et prophetae cecinerunt occulta erant; et interjecto velamine, videri non poterant, sed posteaquam Christus adveniens, tempore passionis, velum illud
Abbreviated transcription (Latin):
argente as. nisi. ut p̃dicti .r̃. ꝓ pħȩ. signant᷑
qui suꝑ inpositas tabulas ipsi firmi ac fusibes sus
dicatione instruitur. rorum auctoritate soltoat᷑.
Onde & coN iunc t̃ȩ bine bases singulis tabulis
supponum t̾ : quia dum ꝓph& e scĩ in uerb suis
de mediatoris in carnatione con cordant subse¬
quentes p̃dicatores eccłȩ indubitant᷑ eDifican
Et cum in sem& ipsis nondis crepant. illos insi
robustius figunt. Onde & bene pelles ari&um ibi¬
sub iecit. ut ꝑ ari& es duces p̃positosq eccłarum
ostender&: ꝗ uiqui a deferuire curis temꝑalib
nontiment. opor t& ut temptationwm uentꝰ &
pluuias dehuius mundi con trari&a tibus portent.
Ut hi qui in tra ee cłam spãliter quasi br̃ssus & ia¬
cinctus & purpura filgent: securi in terius rl¬
plendeant du p̃positi & rec tores eoꝵ contra pro¬
cellas & turbines scłi foris laborant.
uod uero in medio tabnaculi uelũ extendit᷑.

Expanded text:
argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, qui superimpositas tabulas ipsi firmi ac fusiles sustdicatione instruitur, eorum auctoritate solidatur. Unde conjunctae bases binae singulis tsupponuntur, quia dum prophetae sancti in verbis suis de Mediatoris Incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum in semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Unde et bene pelles arietum subjecit, ut per arietes duces praepositosque Ecclesiarum ostenderet; qui quia deservire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent, ut hi qui intra Ecclesiam spiritaliter quasi byssus et hyacinthus et purpura fulgent, securi interius resplendeant, dum praepositi et rectores eorum contra procellas et turbines saeculi foris laborant. uod vero in medio tabernaculi velum extenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
uero qđ de arborib oliuarum sumendũ dñs p̃ce
mor̃ses fabricare iub &ur. Iaber naculum hoc
tituta. Dequo psalmista ait. Aiñ abs condit me
in tabna culo suo. indie malorum. Gariis igit᷑
spetiebus instruitur tab̾ naculum : patim̃ pre¬
tiosis. partim uiliorib ꝑ qđ monstrat᷑ alios scos
alios . eẽ. peccatores ina eccła. F ioe les autem om̃s¬
& intra cor pꝰ te. eccłȩ constitu tos. infide les uex.
& q sinũ collocatos. L. Ipsum aut̃ ttbnaculim
funda ri argenteis dñs iub& ur. Cobam neste
quat tuor euangeliste sunt scĩ: firmita te fidei
solidati: Argentee aut̃ dicunt᷑. ꝓpt̃ diuini Neqi
clarita tem. Narum colum narum bases ꝓphar
sunt. qui suo gestamine structuram portantedo
Supra fundamenta enĩ ꝓph&arum euangelise¬
Xp̃e est. Ai. Interim & tabulas deauratas erigi
p̃expit . & funti earum bases arggente as ub&
Quid enim ꝑ tabulas. nisitoctores & apłi xten¬
sa inmundum p̃dicatione dilatati : quid phases

Expanded text:
uod de arboribus olivarum sumendum Dominus prMoyses fabricare jubetur. Tabernaculum hoc tituta. De quo Psalmista ait: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum . Variis igitur speciebus instruitur tabernaculum, partim pretiosis, partim vilioribus. Per quod monstratur alios sanctos, alios esse peccatores in Ecclesia. Fideles autem omnest intra corpus Ecclesiae constitutos; infideles vero extra sinum collocatos. Ipsum autem tabernaculum fundari argenteas Dominus jubet. Columnae istae quatuor evangelistae sunt, sanctae firmitate fidei solidati. Argenteae autem dicuntur propter divini eloquii claritatem. Harum columnarum bases prophetae sunt, qui suo gestamine structuram portant Ecclesiae. Supra firmamentum enim prophetarum evangeliss. 1. Interim et tabulas deauratas erigi praecipit, et fundi earum bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi doctores et apostoli, extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases
Abbreviated transcription (Latin):
alleluia. III. uor artem respectu dñi igno¬
re festinat : hȩc uase id ÷ sacram̃ta secũ deferens.
non inmutat sed reportat utiq integra Nec con¬
fringit qͣsimmelius renouanda : sed ea tẽpło resgur¬
ueteri Ibiq diuinis accõmodat usib ita ut eascũ
non ꝑdita sed etiã epud impios seruata fuise pseoo
restituta congaudeat. Nec delemꝰ euangeliũ Neco¬
litteramꝰ apłm. Amen qͦq & alleluia. non cõmian
baptisma non iteramus¬
DE ALACHA BEIS

Expanded text:
alem. 1. Cum autem respectu Dei, ignore festinat, haec vasa, id est, sacramenta, secum deferens, non immutat, sed reportat utique integra; nec confringit, quasi in melius renovanda; sed ea templo restituit, usibusque divinis accommodat. 2. Ita ut ea secum non perdita, sed etiam apud impios servata fuisse, plebs restituta congaudeat. Nec delemus Evangelium, nec oblitteramus Apostolum, amen quoque et alleluia non commutamus, baptisma non iteramusDE MACHABAEIS
Abbreviated transcription (Latin):
ut neq sensib neq actib inmundũ aliqͥd aut mor¬
rẽ : Ternario nãq ac denario numero: fides opusq
significat᷑ ꝑfidẽ gͦ trinitatis atq opus legis recte
sotiatur. Quecũq anima uiro israhelite. corpori
scilic& xp̃i: adherens illi sine macula sinceritate
fidĩ & actuũ puritate. Alii putauer̃ hanc mulie¬
rẽ decorã spetierationabilẽ aliquã disciplinã signi¬
ficari: quȩ sapient̃ dicta inuenit᷑ apud gentiles
& resecare omnẽ suꝑ stitionis eiꝰ inmunditiã & sic eã
instudio ueritatis assumere Nihil enĩ mundũ habñt
discipline gentiliũ : qͥa nulla apud in fideles se pi¬
entia ÷ cuiꝰ inmunditia aliꝗͣ uł suꝑsticio ñ sit amixta :¬

Expanded text:
ut neque sensibus, neque actibus immundum aliquid aut morut neque sensibus, neque actibus immundum aliquid aut morrem, ternario namque ac denario numero fides opusque significatur. Per fidem ergo Trinitatis atque opus legis recte sociatur quaecunque anima vero Israelitae, corpori scilicet Christi, adhaerens illi sine macula sinceritatis fidei et actuum puritate. Alii putaverunt hanc mulierem decoratam specie rationabilem aliquam disciplinam significare, quae sapienter dicta invenitur apud gentiles.auferre et resecare omnem superstitionis ejus immunditiam, et sic eam in studio veritatis assumere. Nihil enim mundum habent disciplinae gentilium, quia nulla apud infideles sapientia est cui immunditia aliqua vel superstitio non sit admista
Abbreviated transcription (Latin):
uitia superata : locũ quẽ sibi incorde nr̃o concu¬
piscentia uel fornicationis sp̃s retinebat. de inceps
castitas obtinebit. Quẽ furotcoeperat : padienus
uindicabit. Quẽ tristitia mortẽ oꝑans occupauerat
dio letitia possidebit. Quẽ accidia uastebat. ie
pi& excolere fortitudo. Quẽ suꝑbia conculcabt¬
incipi& excolere humilitas. & ita singulis uidus
expulsis : eoꝵ loca id ÷ effectus contrarios posside
non septẽ gentes legit᷑ dinumerasse sedo ecẽ:
quarũ t̃ra semini eiꝰ danda ꝓmittit᷑. Quinumer
ad iecta idõlatria gentiũ błas phemia iudȩorũ.
efroreheticoꝵ euidentissime ad implet᷑. Quib ante¬
notitiã dĩ : & grãm baptismi. uł impia gentiũ. uel
blasphem a iudȩoꝵ multitudo subiecta ÷ donec
inintellectuali egypto cõmorat̾. Si autẽ abrenun¬
nerit spiritalẽ de ĩpugnatione triũ gentiũ liberatꝰ.
contra septẽ tantũ quȩ ꝑ moysen dinumerant᷑ bella

Expanded text:
vitia superata, locum quem sibi in corde nostro concuvitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae vel fornicationis spiritus retinebat, deicastitas obtinebit: quem furor ceperat, patientia vindicabit; quem tristitia morte operante occupaverat, dii laetitia poscipiet excolere fortitudo. Quem superbia conculcabincipit excolere humilitas, et ita singulis vitiis expulsis eorum loca, id est, affectus contrarios possidebnon septem gentes legitur dinumerasse sed decem, quarum terra semini ejus danda promittitur: qui numerus adjecta idololatria gentium, blasphemia Judaeorum, errore haereticorum, evidentissime adimpletur, quibnotitiam dei et gratiam baptismi uel inpia gentilium uel blasphema Iudaeorum multitudo subiecta est, donec in intellectuali Aegypto conmoratur. si autem abrenunnerit spiritalem, de impugnatione trium gentium liberatus, contra septem tantum, quae per Moysen dinumerantur, bella
Abbreviated transcription (Latin):
tio deaccidia : otiositas somnolentit. inportu¬
nitas. inqͥetudo ꝑuagatio. in stabilitas m̃tis & cor¬
poris uerbositas. & curiositas. Deceno doxia: con¬
tentiones. hereses. iactantia. ac p̃sũptio nouitatũ.
Desuꝑbia : contẽptꝰ. inuidia. in obȩdientia blas¬
phemia. murmuratio detractio aliaq quã plu¬
ra similia. Quȩ cũ sint multo maioris numeri quã
uirtutes: deuictis tamen illis septẽ principalibes
uitiis ex qͦꝵ natura ista ꝓcedunt. om̃s ꝓtinꝰ conqͥes¬
Qđ aut̃e he pestes &iã robustioress̃ : manifesta
nature ipsius impugnatione sentimꝰ Fortius enĩ
militatinmẽbris nr̃is oblectatio carnaliũ passio¬
nũ qũa studia uirtutũ : quȩ non nisi sũma contri
pimꝰ : ita intelligit᷑ Nab& enĩ unũ qđq uitium
incorde nr̃o ꝓpriã stationẽ. Sed sicũ sp̃alib po¬
płis id ÷ uirtutib contra se dimicantib. fuerint

Expanded text:
tio. De acedia, otiositas, somnolentia, importutio. De acedia, otiositas, somnolentia, importunitas, inquietudo, praevaricatio, instabilitas mentis et corporis, verbositas et curiositas. De cenodoxia, contentiones, haereses, jactantia ac praesumptio novitatum. De superbia, contemptus, invidia, inobedientia, blasphemia, murmuratio, detractio, aliaque quam plurima similia. Quae cum sint multo majoris numeri quam virtutes, devictis tamen illis septem principalibus vitiis, ex quorum natura ista procedunt, omnes protinus conquies autem hae pestes robustiores sint, manifesta naturae ipsius impugnatione sentimus. Fortius enim militat in membris nostris oblectatio carnalium passionum, quam studia virtutum, quae nonnisi summa contritpimur, ita intelligitur. 6. Habet enim unumquodque vitium in corde nostro propriam stationem; sed si cum spiritualibus populis, id est, virtutibus contra se dimicantibus fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
corporis & sanguinis sui figurã discipłis cõm̃da uit
& tradidit . qd deniq in ip̃sa traditione & osculũ ace¬
pit. Bene intelligit᷑ pacẽ xpm̃ ex hibuisse tradi¬
torisuo : quã uis ille tascelerate cogitationis intro
bello uastaret᷑. Et idõ abessalon pris pax dr̃: qr

Expanded text:
corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit et tradidit. 4. Quod denique et in ipsa traditione osculum accepit, bene intelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo, quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalom patris pax dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
laboranti đđ in t̃dicit᷑ nedomꝰ dĩ ab eo ȩdificanẽ.
tẽplũ qͥppedĩ nossumꝰ. qͥ aduerã uitã in eiꝰ habita
tione construim Paulo attestante qͥait. Teplũ enĩ
dĩ scm̃ est : qđ estis uos: Sed uir sanguinũ tẽplum
dõ ȩdificare ꝓhibet᷑ : qr qͥ adhuc actis carnalib in¬
cũbat. necesse ÷ ut instuere sp̃alit̃ eccłam non p̃¬
sumat. Quic neqͣquã pure maculã inm̃bro consi¬
derat oculus : quẽ puluis grauat. Et suꝑ iectas sor¬
des tergere non ual& manꝰ : quȩ lutũ tenet

Expanded text:
laboranti David interdicitur ne domus Dei ab eo aedificaretur? Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam in  Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Sed vir sanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus incubat, necesse est ut instruere spiritualiter Ecclesiam non praesumat: quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat: et superjectas sordes tergere non valet manus, quae lutum tenet
Abbreviated transcription (Latin):
siquis manducauerit. non moriet᷑ in ȩt̃nũ. Iste ȩtiã
p̃b& delitias sapientiȩ regib. io ÷ qui sensus ꝓprios
bene regunt qͥ dominantur uitioꝵ suoꝵ. qͥ castigant
corpora sua. & inseruitutẽ subitiunt
catores scõs significat : qͦr doctrina in latitudine as
mundi effusa est Ex hac enĩtribu. fuer̃ apłi quisint
principes eccłarũ & duces: principes ⁊abulon & pͥnepo
nepthalĩ. Quisine dubio ad ꝑsonã referunt᷑ apfo¬

Expanded text:
manducaverit, non morietur in aeternum. Iste etiam praebet delicias sapientiae regibus, id est qui sensus proprios bene regunt, qui dominantur vitiorum suorum, qui castigant corpora sua, et in servitutem subjiciunt. catores sanctos significat, quorum doctrina in latitudine totius mundi effusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostoli, qui sunt principes Ecclesiarum, et duces, et principes Zabulon, et principes Nephthalim, q
Abbreviated transcription (Latin):
adfines t̾rȩ. Unde & bene hic nepthalĩ ceruusems¬
sus scribitur : qr nimirũ apłi siue p̃dicatores. ueloei
dant eloda pulchritudinis. id ÷ p̃dicant cunctisgi¬
tib doctrina dñi saluatoris.

Expanded text:
ad fines terrae . Unde et bene hic Nephthalim cervus emissus scribitur, quia nimirum apostoli, sive praedicatores veloci dant eloquia pulchritudinis, id est, praedicant cunctis gentibus doctrinam Domini Salvatoris.