comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudaico. testimoniũ.i. legem. Suscitaute di¬
cit: quia ꝑ illud testimonium peccatũ qͦd
latebat apparuit. ⁊ reuixit. Unde apłs. pec¬
catum ut appareat peccatũ: ꝑbonũ oꝑatũ
ẽ mͥ mortẽ. Deinde tepetit. ⁊ legem. hoc. ẽ. te¬
stimoniũ posuit inisrł. hoc est iniatob. Po¬
suit dicit quasi uigũ. ne uaga uoluntate
errarent. Int̾ est gͦ aliquid int̾ suscitauit &
posuit. Aliud enĩ notat suscitauit: aliud
posuit sic̃ supͣ dixit. Lex gͦ ⁊ bene utentib
restimoniũ. ẽ. quo fugiant peccata: ⁊ male
puniendi: ⁊ peccatores sic̃ xp̃c credentib. ẽ.
lapis in caput anguli. ñcredentib lapis
offensionis. Uel ita. Suscitauit testimoni
quod mentib obeecatiᷤ ab soleu̾at. Uel forsan
testimoniũ dicit illud qͦd accidit iacob.
qͣndo cum angło lucratus. tacto femore clau¬
dicauit. quod significat iudeos partĩ fide
constare: partim asalute discedere. ⁊ ita huiꝰ
rei testimoniũ fuit. quod iacob accidit. Eicce

Expanded text:
Judaico, testimonium, id est legem. Suscitavit dico, quia per illud testimonium peccatum quod latebat apparuit et revixit. Unde Apostolus: Peccatum ut appareat peccatum, per bonum operatum est mihi mortem . Deinde repetit, Et legem, hoc est testimonium posuit in Israel, hoc est in Jacob. Posuit dicit, quasi jugum, ne vaga voluntate errarent. Interest ergo aliquid inter suscitavit, et posuit. Aliud enim notat suscitavit, aliud posuit, sicut diximus. Lex ergo, et bene utentibus, testimonium est, quo fugiant peccata; et male puniendi et peccatores, sicut Christus credentibus est lapis in caput anguli, non credentibus est lapis offensionis . Vel ita, suscitavit testimonium, quod mentibus obcaecatis obsoleverat. Vel forsan testimonium dicit illud quod accidit Jacob, quando cum angelo luctatus tacto femore claudicavit . Quod significat Judaeos; partim fide constare, partim a salute discedere. Et ita hujus rei testimonium fuit, quod Jacob accidit. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
hocte¬
stimoniũ. ẽ. initiũ. de qͦ supͣ dxxit. Loquar
ꝓpositiones ab initio. Initium.ẽ. gͦ uetus
testamentum. qͥa ibi timor. ẽ. qui ẽ. initiuĩ
sapientie. Finis uͦ est nouum testamentum.
quia hic. ẽ. xp̃c qui. ẽ. finis legis ad iusticiam
omni credenti. qui dat sp̃m quo caritas dif¬
funditur incordib nr̃is. quȩ consũmata fo¬
ras nuttit tunorẽ. Huiꝰ autẽ noui testam̃
tab̾naculũ testimonii dicebatur illud. qͦd
tot mistica figurabat. Testimoniũ gͦ dr̃: ue
tꝰ testamentũ in qͣntũ ꝓbat lex: inqͣntum¬

Expanded text:
Hoc testimonium est initium, de quo supra dixit: Loquar opositiones ab initio. Initium est ergo Vetus Testamentum, quia ibi timor est, qui est initium sapientiae. . Finis vero est Novum Testamentum, quia hic est Christus, qui est finis legis ad justitiam omni credenti , qui dat spiritum quo charitas diffunditur in cordibus nostris , quae consummata foras mittit timorem . Hujus autem Ntabernaculum testimonii dicebatur illud, quod tot mystica figurabat: Testimonium ergo dicitur Vetus Testamentum in quantum probat et testatu
Abbreviated transcription (Latin):
mitatib hominis. ne ipsȩ xp̃c abhis alienꝰ uideat᷑
derate testes iniqui. quia contͣ equũ testabantur.
int̾rogabant me ñ conuincebant ea. s int̾rogabant¬
scił que ignorabã actu. Peccata st̃ ea que xp̃c igno¬
iniquitatum quas iudicat. dr ignorare peccatũ.
non quasi. ñ uidendo. non iudicando s ñ comittũ.¬
do. Alienum. ẽ. enim aboꝑe. ⁊ a conscientia eiꝰ peccm.
partem cognitum de uiratur. ideoait. que ignora¬
ego sum ars ipsa inquaquis non discit. nisi facere bo¬
num.⁊ cum uenissem saluare eos ⁊ curasstm infirmos
litatem anime mee. Cum ego aitulissem fecundi.¬
tatem. ipsi retͥbuunt sterilitatẽ. ego attuli uitã. ipsi
mortẽ retͥbuer̃t. ego honores: ipsi contumelias. ego me.¬
dicinã ipsi uulnera. Hanc sterilitatẽ inficu maledix̃
dñs. ubi fructũ cum quereret ñ inuenit. folia erant in
erant. Uide enim inuerb numerositatẽ. ⁊ infactis steri¬
litatem. Ait enim apłs. Qui p̾dicas non furandũ fura

Expanded text:
mitatibus hominis, ne ipse Christus ab his alienus videatur, derate testes iniqui, iniqui, quia contra aequum testabantur, interrogabant me, non convincebant ea, scilicet quae ignorabam actu, peccata sunt ea quae Christus ignoiniquitatum quas judicat, dicitur ignorare peccatum, non quasi non videndo, et non judicando, sed non committendo. Alienum est enim ab opere, et a conscientia ejus. itium, quod tamen per artem cognitum devitatur. Ideo ait: Quae ignoraego sum ars ipsa, in qua quisque non discit nisi facere bonum. Et cum venissem salvare eos, et curassem infirmos litatem animae meae: cum ego attulissem fecunditatem, Aug. ipsi retribuebant sterilitatem. Ego attuli vitam, ipsi mortem retribuerunt; ego honores, ipsi contumelias; ego medicinam, ipsi vulnera. Hanc sterilitatem in ficu maledixit Dominus, ubi cum quaereret non invenit, folia erant in erant. Vide in verbis numerositatem, et in factis sterilitatem: Qui praedicas non furandum, fura
Abbreviated transcription (Latin):
confundant᷑. Confundi. ẽ. deꝑu̾sitate turba¬
ri. anteqͣm confusionẽ defendunt peccata sua
uł fc̃a ut głosi. s post conu̾tunt᷑. Unde subdit.
& reuertant᷑. Reuereri est timere. ne ꝓlesa u¬
sticia pena sequat᷑. Sequit᷑.
uertantur
retrorsum & erubescant: qui uolunt michi

Expanded text:
confundantur. Confundi est de perversitate turbari, antequam confusionem defendunt peccata sua, vel facta ut gloriosi, sed post convertuntur. Unde subdit, et revereantur: revereri est timere, ne pro laesa justitia poena sequatur. rtantur retrorsum et erubesc
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ fidelium. qͥsi. dico restitue.⁊ si hoc feceris confi.¬
tebor tibi mȩccła. Hec est uuica ⁊ addit magna. qͥa. ẽ.
deomnib gentib ⁊ inpopło graui quẽ scił non au¬
fert uentꝰ tẽptationis laudabo te. in multitudine¬
mentum manet. quia graue. ẽ. bona.ẽ. gratutas hee.
longedistans ab illa dequa alibi. Usq quo graui cor¬
de. Hic confirmat illa depͥmit. ⁊ in ꝓfundum sub.

Expanded text:
int. Dico, restitue, et si hoc feceris confitebor tibi in Ecclesia, haec est unica. Et addit magna, quia est de omnibus gentibus; et in populo gravi, quem scilicet non aufert ventus tentationis, laudabo te in omni multitudinementum remanet, quia grave est. Bona est haec gravitas, longe distans ab illa de qua alibi: Uusquequo gravi corde? Haec confirmat, illa deprimit, et in profundum subme
Abbreviated transcription (Latin):
& si est altissimꝰ qͦm audiet te clamantẽ. ex¬
ꝑientia p̾stat fiduciã. Unde sequit᷑. dm̃ dico
qui benefecit mͥ. quia exꝑtus sum ꝑhoc. qͦd
pͥus benefecit mͥ qͦd ⁊ clamantes audiet. Si
enim impios quesuut qui eũ non querebnͣt.
⁊ ꝓimpiis mori uoluit clamantes quoq qͦ¬
isit de celo
& lib̾auit me: dedit mopꝓbrium con¬
culcantes me. S hoc pͥus in ꝑsona eccłȩ.

Expanded text:
sed si est altissimus, quomodo audiet te clamantem: experientia praestat fiduciam. Deum dico qui benefecit mihi, quasi expertus sum per hoc quia benefecit, quod et clamantem audiet. Si enim impios quaesivit qui eum non quaerebant, et pro impiis mori voluit, clamantes quomoMisit de coelo, et liberavit me; dedit in opprobrium conculcantes me.
Abbreviated transcription (Latin):
sciꝑe. Modus. tal. Triꝑtitus.ẽ. psalmꝰ. Pri¬
mo dicit dotum orbẽ. ẽẽ. dei. citsic̃ nullus
abeiꝰ imꝑio: ita nec afide sit eiꝰ alienꝰ. Scd̃o:
det̾minat quib uirtutib p̃diti sit. st̃ in ȩccłã
ibi. Quis ascendet. Tercio. suꝑsticiosos apraui.
tate auocat. ut patuł cordib xp̃m recipiant.
ibi. Attollite. ⁊ cet̾a. ꝑpħa itaq asimili p̾co¬
nis qui post tͥumphum totam t̾ram clamat
ẽe̾. uictoris. resurrectionis. xp̃i głam atten¬

Expanded text:
. Modus talis; tripartitus est psalmus. Primo dicit totum orbem esse Dei, ut sicut nullus ab ejus imperio, ita nec a fide ejus sit alienus. Secundo determinat quibus virtutibus praediti sint in Ecclesia, ibi, quis ascendet. Tertio, superstitiosos avocat a pravitate, ut patulis cordibus Christum recipiant, ibi, attollite portas. Propheta itaque a simili praeconis, qui post triumphum totam terram clamat esse victoris resurrectionis Christi gloriam atten
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati. dicentes pͥmam sabbati. scclam sabbi.
⁊ deinceps. Sic̃ gentiles appellabant dies¬
nominib planetarũ. dicentes diem lune.
pellant ferias. eo qͦd omnib dieb aseruili oꝑe
bati mundus constitutus. ẽ. ⁊ lxx diuisa ate¬
nebris reb confusis atq informib accipien¬
tib formas ⁊ ineadem die. xp̃c depositis moi¬
talitatis tenebris clarificatus est. ⁊ homo de¬
minis reparatione. agit iste psalmꝰ. Et est
sensꝰ tituli psalmꝰ iste . ẽ. dauid qui hic loqͥ

Expanded text:
ntes primam Sabbati, secundam Sabbati, et deinceps, sicut gentiles dies appellabant nominibus planetarum, dicentes diem Lunae, pellant ferias, eo quod omnibus diebus a servili opere, bati, mundus conditus est, et lux divisa a tenebris rebus confusis, atque informibus accipientibus formas, et in eadem die Christus depositis mortalitatis tenebris, clarificatus est, et homo dehominis reparatione, agit hic psalmus. Et est sensus tituli: Psalmus iste est David q
Abbreviated transcription (Latin):
ria uagi st̃. Pharao enĩ increpationes dñi. ob¬
stinata mente contẽpsit. ita & hii negligunt
ceptum.ẽ. inlege filiis isrł. ut ñ multiplica¬
rent sibi eqͦs. Salomon quoq de iudea equos
non habebat. s emebat de egypto. Attende rẽ
tremendam. increpatio strepitum habet.
strepitus uͦ increpationis: solet excitare homi¬
nes. s tantum ponctus. ẽ. increpationiᷤᷤ dĩ qͦđ
dormitant increpati .i. corhabent induratũ.
Duricia enim cordis. obdormitatio. ẽ. uł obdor
mitio. S qͦd dormientes mͦ ñ sentiunt: infi¬
nem sentient. qͥa.

Expanded text:
ria vagi sunt. Pharao enim increpationes Domini obstinata mente contempsit, ita et hi negligunt aeceptum est in lege filiis Israel, ut non multiplicarent sibi equos . Salomon quoque de Judaea equos non habebat, sed emebat de Aegypto Attende rem tremendam. Increpatio, strepitum habet, strepitus vero increpationis solet excitare homines. Sed tantum pondus est increpantis Dei, quod dormitant increpati, id Duritia enim cordis, obdormitatio est. Sed quod dormientes modo non sentiunt, in finem sentient, quia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe uiri. dauso ut̾o natus sum. hoc dicit ut
non dubitet᷑ urginis partus. Uirtute emm
dĩ totum fc̃m. ẽ. ⁊ tues spes mea abuberib
exut̾o non inpeccato hominis. Alii autẽ in
peccato ade ꝓiciunt᷑. exquo rei st̃. ego uͦ ꝓiectꝰ
sum inte. ut uide solo sꝑarẽ ⁊ non tantũ ab

Expanded text:
auso utero natus sum. Hoc dicit, ne dubitetur Virginis partus. Virtute enim Dei totum factum est. Et tu es spes mea ab utero mus sum ex utero, non in peccato hominis, alii enim in peccato Adae projiciuntur, ex quo rei sunt. Ego vero projectus sum in te, ut in te solo sper
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Terbum enim illud. ꝑ qͦd fc̃a st̃ omnia
non extractum. ẽ. deuentre. nisi quia u̾bum¬
caro fc̃m. ẽ. ⁊ tues spes mea. uł ds̃ m̃s. Alia lit̾a.
es spes mea. ⁊ ds̃ ms̃ quia ante scła es pat̾ meuᷤ
scđm diuinitatẽ. ⁊ inte ꝓiectus sũ. uł iactatꝰ sũ¬

Expanded text:
eum? Verbum enim illud per quod facta sunt omnia, non extractum est decaro factum est . Et tu es spes mea, vel, Deus meus. Alia littera. est spes et Deus meus, qui ante saecula es Pater meus secundum divinitatem. Et in te
Abbreviated transcription (Latin):
matris .i. scđm id qͦd amatre habeo. non scđm
hoc qͦd detehabeo. nã dete es pat̾m̃s. s dema-¬
tre es ds̃ m̃s .i. creator scłm q̃d honio sum. sed
scdm qͦd sum ds̃ ate sum genitꝰ. ⁊ ideo ne dices¬
seris ame. Iel ita. ⁊ mutat᷑ ordo lit̾e sic. apsi mͥ¬

Expanded text:
t secundum id quod a matre habeo, non secundum id quod de te habeo. Aug. Nam de te es Pater meus, sed de matre es Deus meus, id est creator secundum quod homo sum; sed secundum quod sum Deus, a te sum genitus. Et ideo, ne discesseris a me. Vel ita, et mutatur ordo litterae si
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. Intẽpore malo .i. tͥbulationis p̾sentis. inqua po¬
cius głant᷑. ⁊ indieb famis. qͥ mͦ st̃. qͣndo non est plena
ꝑfectio. ⁊ est multa miseria. saturabunt᷑ in spe ⁊ uere
quia peccatores ꝑibunt tantũ. quia ablatis ext̾io¬
rib nich uitꝰ babent. extra tͥbulantur ⁊ intͣ. nam

Expanded text:
. Si in tempore malo, id est tribulationis praesentis, in qua potius gloriantur, et in diebus famis qui modo sunt, quando non est plena refectio, et est multa miseria, saturabuntur in spe, et vere, quia peccatores peribunt tantum qui ablatis exterioribus nihil habent intus, extra tribulantur et intra. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
i. multiplica uindictã adu̾sus eos
qui ꝑsecuntur me .i. hostes uisibiles ⁊ in uisibiles
conclude .i. fac conclusionẽ ne euaginet᷑. conscen¬
.i. anima hic framea effunditur dum habundan¬
tib iustis uita bona corruscat. Unde concluditur ho¬
stis. non habens de nob̾ male ioqui.⁊ quia suggerunt
inuisibiles hostes atuime meẽ non est salus ipsi indeo
ciꝰ ti contra eos dic anime meẽ. inre ipsa ut audiam in
re. quid: salus tua ego sum. uł utͦq mͦ. scił ⁊ inp̾sen¬
ti ⁊ infuturo intẽporalib ⁊ et̾nis. Ut preter te null u
arma .i. fac me habere arma. scił doctuam ⁊ miracła¬
sum inobscuro. clarifica ita euidenter. ut concludas¬
⁊ conuincas mimicos ne habeant quid oblatͤnt. ⁊ dic
anime meẽ. ita ut om̃s sciant. salus tua ego sum.

Expanded text:
 multiplica vindictam, et adversus eos qui persequuntur me, id est visibiles et invisibiles hostes, conclude, id est fac conclusionem, ne evagentur tibi nost anima justi. Haec framea effunditur, dum abundantibus justis vita bona coruscat. Unde et concluditur hostis, non habens de nobis male loqui. Et quia suggerunt invisibiles hostes animae meae, non est salus ipsi in Deo ejus. Tu contra eos dic animae meae in re ipsa, ut audiam in te, quid? salus tua ego sum, utroque modo, scilicet in praesenti et in futuro, in temporalibus et aeternis, ut praeter te nullum . Fac me habere arma, doctrinam, miraculasum in obscuro, clarifica ita eet convincas inimicos, ne habeant quid oblatrent; et dic animae meae, ita ut omnes sciant: Salus tua ego sum.
Abbreviated transcription (Latin):
derunt me. ⁊ p̾ter hoc: p̃occupauerunt me
laquei mortiᷤᷤ.i. originale peccatũ. unde. ẽ mor ͤ.
ante ligauit me qͣm exꝓpͥa uirtute peccarem.

Expanded text:
occupaverunt me laquei mortis, id est originale peccatum, unde et mors quae ante ligavit me, quam ex propria virtute peccarem.
Abbreviated transcription (Latin):
illi. ⁊ cis confutandis. dixiħ. gͦ suta.ẽ. ut dicitis
qͦd in rustus uł insciꝰ sit as. ħ inconuenientia se¬
cuntur: quod sine causa iustificaui cor meũ. ⁊ sine
causa laui irtt̾ innocentes manꝰ meas. Hoc non
mitatur. & sine causa fui flagellatꝰ tota die.
nechoc mutat᷑. & sine castigatio c̾ausa mea in
matutinis. Si dicebam. hic oftndit aluudin con¬
uemens: & ucipit solu̾e questionẽ auc̾toritate
scõꝵ ꝓbatissima. Ostendens aliter. ẽẽ. qͣm illi
struam sic: ecce nationẽ filioꝵ tuoꝵ .i. doctͥnã¬

Expanded text:
illi: Et eis confutandis dixi hoc: Ergo si ita est ut dicitis, illi: Et eis confutandis dixi hoc: Ergo si ita est ut dicitis, quod injustus et inscius sit Deus, haec inconvenientia sequuntur, quod sine causa justificavi cor meum, et sine causa lavi inter innocentes manus meas. Hoc non mutatur. Et: Sine causa fui flagellatus tota die; nec hoc mutatur. Et sine causa castigatio mea in manibus. Si dicebam: Hic ostendit aliud inconveniens, et incipit solvere quaestionem auctoritate sanctorum probatissima, ostendens aliter esse quam illi astruam sic: Ecce nationem filiorum t
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ ante faciebat. dũ dicebat hoc dm̃ non cu¬
rare. Iam reuocat᷑ iste. alapsu. qui ñ p̾sumit se
scientẽ contͣ scõs. Habet enĩ iam pͥmum gradũ
scientie pͥmꝰ gradus scientie. ẽ. dum quis scit se
nescire. quod uidebatur pͥus scire. & dixi. quo seic¬
ds.¶ Potest etiam totũ alit̾ dici. ut popłs ille
stultus s̃ dubitasse. s contͣ dm̃ disputasse intelliga¬
tur sic. Unde conu̾tentur. dthac tali cogiratione.
& .i. quia dixtrunt. pͥusqͣm conuerrerent᷑ qͦmͦ scit
ds̃: qͦmͦ dicit᷑ scire. que hic fiunt qui ñ puinit: qua¬
si uł omnino nescit. uł non cutat humana. ⁊ uere.
quia si est scientia in excelso: defect̾io. ẽ. hic. tunc in¬
iustus. ẽ. ds̃: subaudis. qui patitur malos. ideo
uidet᷑ eisdem nescire hec. quia. Ecce ipsi pecca¬
tores & habundantes inscło obtinuerunt diuiciaᷤ.
hoc non mutatur. Hiue autem stulto poptõ con¬
futando: respondet asaph. qͣsi dit̾et. ħ dixerunt

Expanded text:
quod non ante faciebat, dum dicebat Deum haec non curare. Jam revocatur iste a lapsu, qui non praesumit se scientem contra sanctos. Habet enim jam primum gradum scientiae. Primus gradus scientiae est, dum quis scit se nescire quod prius videbatur scire. Cassiod., Alcuin. Potest etiam totum aliter dici, ut populus ille stultus non dubitasse, sed contra Deum disputasse intelligatur, sic: Unde convertentur de hac tali cogitatione. Et, id est quia dixerunt, priusquam converterentur, quomodo scit Deus? quomodo dicitur scire quae hic fiunt, qui non punit? quasi vel omnino nescit qui non curat humana; et vere, Cassiod., Alcuin., quia, si est scientia in excelso, defectio est hic, tunc injustus est Deus, subaudis qui patitur malos, ideo videtur eis Deus nescire haec, quia ecce et ipsi peccatores, et abundantes in saeculo, obtinuerunt divitias. Hoc non mutatur. Huic autem stulto populo confutando, respondet Asaph. Quasi dicat: Haec dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicaui. qͦđ ipsa ñ est. & ita: ꝑ ħin conuenientia
patet dm̃ non. eẽ. inuistum. ⁊ nescium. Ehxisti¬
mabam uł cogitabam. qͦͣsidic̾et ꝑ p̾dicta in con¬
uenientia. uolo ꝓbare dm̃ non esse in iustum
s hoc qualit̾ sit modo cogito. non dum plene
absoluo. qͦmͦ iustus sit. ⁊ bonis mala. ⁊ malis
bona det. mͥ non dum ꝑspicue planũ. ẽ. s existi¬
mabam uł cogitabam ut cognoscerem uł scirem
hoc .i. huiꝰ rei uerrtatem.⁊ hoc cognoscere: labor

Expanded text:
 ipsa non est, et ita per inconvenientia haec, patet Deum non esse injustum, vel nescium; existimabam, vel cogitabam. Quasi dicat: Per praedicta inconvenientia volo probare Deum non esse injustum, sed hoc qualiter sit modo cogito, nondum plene persolvo quomodo justus sit, et bonis mala, et malis bona det, mihi nondum perspicue planum est. Sed existimabam, vel cogitabam, ut cognoscerem, vel scirem hoc, id est, hujus rei veritatem, et hoc cognoscere, labor
Abbreviated transcription (Latin):
expedio. Uel labor est ante me .i. maior me. me su¬
ꝑans. nisi ds̃ aꝑiat. Uel labor. ẽ. ante me. s non an-¬
te. dm̃. Si gͦ fuero ante dm̃: nec mͥ est labor. illum
cnam attendens. huiꝰ questionis tͣnsgrediar murũ.
quod ⁊ facit .i. addm̃ intrat.

Expanded text:
ante me, id est major me, me superans; et nisi Deus aperiat, labor est ante me, sed non ante Deum. Si ergo fuero ante Deum, nec mihi labor. Illum enim attendens, hujus quaestionis transgrediar murum, quod et facit, id est ad Deum intrat.
Abbreviated transcription (Latin):
uidei non casu aliquid fc̃m fuit. nec tot miracuł
cor illoꝵ mollitũ. ẽ. ⁊ diuiser̃t sibi uestimenta
glista dicit. ⁊ suꝑuestẽ meã miserc̃ sortẽ. Hec
ta enim xp̃i. scripture. uł sacramenta eccłe ac
cipiunt᷑. ꝑ tunicam inconsutilẽ suꝑ qͣm missa
est caritas uł unitas eccl̃ȩ catholice. qͣm nemo
potest diuidere. Non enim diuiditur caritaᷤᷤ
eccłastica. s sorte ⁊ dono dci quib dã ꝓuenit. Q
uͦ hanc habet securꝰ. ẽ. ⁊ nemo eum acatholica
ȩccła mouet. ⁊ si ectͣ incipit illam habere intro¬
mittit᷑. ut ramꝰ oliue acolumba delatꝰ. ẽ. ad
archam. Seq̃r.
u aiuẽ dñe ne elongaueris auxlliũ tuũ ame.¬

Expanded text:
Judaei, non casu aliquid factum fuit, nec tot miraculis cor eorum mollitum fuit; et diviserunt sibi vestimenta lista , Et super vestimenta mea miserunt sortem. Haec ta enim Christi Scripturae vel sacramenta Ecclesiae accipiuntur; per tunicam inconsutilem, super quam missa est charitas et unitas Ecclesiae catholicae quam nemo potest dividere. Non enim discerpitur charitas ecclesiastica, sed sorte et dono Dei quibusdam provenit. Qui vero hanc habet, securus est, et nemo eum a Catholica Ecclesia movet, et si extra incipit eam habere, intromittitur, ut ramus olivae a columba delatus est ad arcam . VERS. mine, ne elongaveris auxilium tuum a me
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. ħda. s pͥus p̾sciatur uidicaturꝰ ꝑ lega¬
pło fideli ⁊ colles. scił minores suscipiant iu.
ter pacẽ ⁊ iusticiam. Montes. scił maiores
ioritate. excellentes quippe in eccła paci debeil
uigilanti intentione consulere. ne ꝓpt̾ suos
honores suꝑbie agendo scismata. scandalũ¬
faciant. unitatis cõpage dirupta. ⁊ colles .i. mi
s sic maiores ĩmitando. ⁊ obediendo subseqͣn¬
piant montes .i. maiores. pacẽ .i. u̾bum recon¬
ciliationis. scił u̾bum euangłii. ad hoc ut
nuntient popło ⁊ colles .i. minores iusticiam
i. obedientiam. ut obediant doctne uecitatiᷤ.

Expanded text:
c da, sed prius praesciatur judicaturus per legapulo fideli, et colles, scilicet minores suscipiant justter pacem et justitiam. Montes, scilicet majojoritate. Excellentes quippe in Ecclesia paci debent vigilanti intentione consulere, ne propter suos honores superbe agendo schismata faciant, unitatis compage dirupta. Et colles, id essed sic majores imitando et obediendo subsequanpiant montes, id est majores, pacem id est verbum reconciliationis, scilicet verbum Evangelii, ad hoc ut nuntient populo. Et colles, id est minores, justitiam, id est obedientiam, ut obediant doctrinae veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
cio. qͥa aliis mors ꝑiusticiã: aliis uita ꝑmiscdiam.
nat omnib. Et hoc. ẽ. Et inclinauit exhoc in
hoc .i. omnib generalit̾. Om̃s enĩ sentient misciłi¬
am ⁊ iudicium. & licet inclinet calicem istum.
om̃s peccatores t̾re. non solum iudei peccatores
bibent.

Expanded text:
cio, quia aliis mors per justitiam; aliis vita per misericordiam, cio, quia aliis mors per justitiam; aliis vita per misericordiam, nat omnibus. Et hoc est: Et inclinat ex hoc in hoc, id est omnibus generaliter. Omnes enim sentient misericordiam et judicium. Et licet inclinet calicem istum, omnes peccatores terrae, non solum Judaei peccatores bibent.
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to. quia uetꝰ: nouũ simul st̃. Unde ex e¬
chiel. Uidi rotam in medio rote. Iudei ñ mix
manichei qͥ nouũ suscipiunt sine uet̾i. exhoc
in hoc. qͥa auideis tulit. ⁊ conu̾sis gentib incli¬
nauit. Ueruntam̃ fex eiꝰ. fex ñ accipit᷑ hic. ꝓsor¬
dib s ima ⁊ ultima uini significat .i. ultimas
subtiliora legis: ad que ñ potest ꝑueniri hic.
& est. licet indinet: Ueruntam̃ fex eiꝰ quod
inclinauit non est exinanita. quia illa secͤtio¬
ra. non penitꝰ possunt capi. Unde. si quid re¬
siduum fuerit: igne sp̃u sc̃i comburetis. quia
omnib bibentib: plenitudo ñ deficit. ⁊ bibent
exeo calice pleno. om̃s peccatores t̾re .i. iudei
infine conu̾si: cumaliis bibent. utrũq testam̃tũ
seruantes. qͣndo abraham cum filio. ad pueros
cum asina expectantes. immolato ariete reuer¬
tetur. Uelita. hunc humiliat. ⁊ hunc exaltat.
qͦd potest. quia calix .i. potestas.⁊ dispensatio iudi¬
candi. Calix dico uni meri .i. iusti udicii. ẽ. in

Expanded text:
Testamento, quia Vetus et Novum simul sunt. Unde Ezechiel: Vidi rotam in medio rotae . Cassiod., Manichaei, qui Novum recipiunt sine Veteri. Ex hoc in hoc, quia a Judaeis tulit, et conversis gentibus inclinavit. Verumtamen faex ejus. Faex non accipitur hic pro sordibus; sed ima et ultima vini significat, id est ultima et subtiliora legis, ad quae non potest perveniri hic. Et est, licet inclinet. Verumtamen faex ejus, quam inclinavit, non est exinanita, quia illa secretiora non penitus possunt capi. Unde si quid residuum fuerit, igne Spiritus sancti comburetis , quia omnibus bibentibus plenitudo non deficit. Et bibent ex eo, calice pleno, omnes peccatores terrae, id est Judaei in fine conversi cum aliis bibent, utrumque Testamentum servantes, quando Abraham cum filio ad pueros cum asina exspectantes, immolato ariete revertetur . Vel ita hunc humiliat, et hunc exaltat: quod potest, quia calix, id est potestas et dispensatio judicandi. Calix dico, vini meri, id est justi judicii est, in
Abbreviated transcription (Latin):
num̾o psequentiũ qͥd dicunt. hoc. ũ. e. sa¬
lus ipsi indeo eiꝰ. ic ẽ. ineo quẽ sibi dm̃ fa.¬
eit. Hoc dicunt ꝑsecutores. ubi enĩ resur.¬
recturũ desꝑarent nec uidaᷤ traderet. nec
illi occiderent: ⁊ est sensus. dõñ saluabre
eum nec filiꝰ cdei est. T¬

Expanded text:
numero persequentium. Quid dicunt hoc, non est salus ipsi in Deo ejus, id est in eo quem sibi Deum facit? hoc dicunt persecutores. Nisi enim resurrecturum desperarent, nec Judas traderet, nec illi occiderent, Aug. et est sensus, Deus non salvabit eum, nec est Filius Dei. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
stinguit hȩc ap̃dictis scĩs. hȩc enim st̃ acina
ficat cum ait. ⁊ peccora campi. id .ẽ. carna¬
les inamplitudine uoluptatũ tanqͣm in
latitudine campoꝵ. non inmontib uir-¬
tutũ habitantes. Peccora gͦ campi sc̃ ho¬
mines qui incarne tuuunt. ubi nil ardu¬

Expanded text:
cina, ficat cum ait, et pecora campi, id est carnales in amplitudine voluptatum, tanquam in latitudine camporum, non in montibus habitantes virtutum. Pecora ergo campi sunt homines, qui in carne vivunt; ubi ni
Abbreviated transcription (Latin):
ei oues. id.ẽ. innocentes. tam homines qͣm
angłos. ⁊ boues scił arantes ⁊ triturantes.
qͥ inuinea dnĩ uom̾e sp̃uali arbu̾ta cͥminis
conscindunt. Boues dico uniu̾sas. Femi
nino utit᷑. ut notet fructificantes. qui semi¬
ne u̾bi dei: hominũ corda fructificare fa¬
ciunt. ⁊ illi sc̃ homines ⁊angłi. Sequit᷑. insu.¬

Expanded text:
licet, id est innocentes, tam homines quam angelos; et boves, scilicet arantes et triturantes, qui in vinea Domini vomere spirituali rura criminis conscindunt; boves dico universas. Femineo genere utitur, ut notet fructificantes, qui semine verbi Dei hominum corda fructificare faciunt, et illi sunt homines et angeli. Sequitur: Insu
Abbreviated transcription (Latin):
luit t̾cenũ regnũ. Est enĩ pestilentia
morb late ꝑuagatꝰ. oĩs aut pene om̃s
inuoluens. ⁊ dr̃ apastui. quasi pastulentia.
hic est amor dñandi. quo uix caret aliquis.
Uel cathedra pestilentie. a comodatiꝰ accipitur
pͣua ⁊ ꝑnitiosa doctrina. q̃ ut cancer incorꝑe
ni malo. ꝑremotionẽ eoꝵ. q̃ in pͥmo homi¬
fug̾e uituꝑanda. nisi seqͣnt᷑ laudanda. Uñ
post ostñsam apeccato inmunitatẽ addit.
S in lege. Quasi. Non abiit. Non stetit.
Non sedit.
Sed u lege dñi fuit uolun¬

Expanded text:
enum regnum. Est enim pestilentia, morbus late pervagatus, omnes, aut pene omnes involvens, et dicitur a pastu, quasi pastulentia. Hic est amor dominandi quo vix caret aliquis. Vel, cathedra pestilentiae, accommodatius accipitur prava, et perniciosa doctrina, quae ut cancer serpit. ni malo per remotionem eorum quae in primo homifugere vituperanda, nisi sequantur laudanda. Unde post ostensam immunitatem, addit, Sed in lege, quasi dicat: Non abiit, non stetit, non sedit, sed in lege Domini fuit volun
Abbreviated transcription (Latin):
mearũ. Iamutiq non solum ꝓpt̾ latitudinẽ
fidei que ꝑ dilectionẽ oꝑatur. s etiam ꝓpter
longauimitatẽ retbuet mͥ qui sum inconspec
sic̃ illi semꝑ dñm contuentur. ita ds̃ iugiter
eos respiciat. Tel det̾minat qͥd ds̃ sibi retͥbuet.
dentur ab hominib temporalia. st̃. que ñ uidñ¬
tur et̾ua st̃. quo ꝑtinet altitudo spei. Sequit᷑.¬

Expanded text:
non solum propter latitudinem fidei, quae per dilectionem operatur , sed etiam propter longanimitatem, retribuet mihi, qui sum in conspecsicut illi semper Dominum contuentur, ita Dominus jugiter eos respiciat. Vel determinat quid Deus sibi retribuet, dentur ab hominibus temporalia sunt, quae non videntur aeterna sunt , quo pertinet altitudo spei. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
apeccatis faciem auerte.S: ne ꝓicias meafacie tua.
uude lumen ⁊ sanitas uenit. cuiꝰ faciem amittere
donum sp̃c qui confitetur ⁊ penitet. quia ñ potest
c̾e̾. confessio peccati ⁊ punitioin homine exse ipso.
Cum enim qͥsq sibi irascitur ⁊ displicet sine do¬
tie qui sibi omnib p̾ciosior est reb solum pecit ñ

Expanded text:
peccatis faciem averte, sed ne projicias me a facie tua unde lumen et sanitas venit, eujus faciem amittere donum Spiritus: qui confitetur et poenitet, quia non potest esse confessio peccati, et punitio in homine, ex seipso. Cum enim quisque sibi irascitur, et displicet, sine dotiae, qui sibi omnibus pretiosior est rebus, solum peto non
Abbreviated transcription (Latin):
scił scĩficans eum .i. qua intellig̾is cum sco sc̃s.
quia tu scĩficas.⁊ qua intellig̾is. qͦd cum uirom
nocente innocens eris. quia nulli noces. s funi¬
culis peccatoꝵ suoꝵ. quisq constringit᷑. ⁊ cum
dicunt mali. Non .ẽ. recta uia dñi. ⁊ hoc ideo.
Qm̃ tu pͣopłm humilẽ saluum facies hoc ꝑu̾¬
⁊ qͦd ocłos suꝑboꝵ humiliabis. hoc ñ mutat᷑.¬

Expanded text:
eum, quia intelligeris; cum sancto sanctus, quia tu sanctificas, et qua intelligitur, quod cum viro innocente innocens eris, quia nulli noces, sed funiculis peccatorum suorum quisque constringitur; et cum dicunt mali: Non est recta via Domini . Et hoc ideo, quoniam populum humilem salvum facies. Auquod oculos superborum humiliabis. Hoc non mutat
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi diceret. hic ita facies bonis ⁊ malis. &
tur hominib. Quasi diceret. Sic̃ ego ero inma¬
⁊ cum uiro innocente. scił xp̃o eris in noceus.
mentum a conuictu. quia exconuietu mores for¬
mantur. Et qui tangit picẽ inquinatur ab

Expanded text:
Quasi dicat: Hic ita facies bonis et malis, et tur hominibus. Quasi dicat: Sicut ego ero immaet cum viro innocente, scilicet Christo, eris innocens, mentum a convictu, quia ex convictu mores formantur: et qui tangit picem, inquinatur ab
Abbreviated transcription (Latin):
duricia sua grauit̾ affligende. & agit hic
uł de captiuitate ꝑbabilonios fc̃a: uł potiꝰ
de uastatione qͣm tẽpore machabeoꝵ. an¬
tiochꝰ epifanes fecit. qui intẽplo ydola po¬
suit. ⁊ legem dei polluit. popłmq magna¬
strage uastauit. s ciuitatem non euertit.
uł templum. ꝑ que signat᷑. ꝑ secutio eccłe
int̾ manꝰ gentilium laborantis. s non defi¬
cientis. quȩ inquib dam deficientib: pollu¬
ta.ẽ. Eit. ẽ. sensꝰ. Psalmꝰ iste attͥbuit᷑ asaph
.i. fideli sẏnagoge. que hic loquit᷑. Intentio¬
ne monet. bonis ꝓximoꝵ letari. ⁊ calami¬
tatib affligi. Modus. Triꝑtitus. ẽ. psaloꝰ¬
ꝑ rima pars.ẽ. conquestio. ubi narrantur
qͣnta tulerit ierłm tẽporib antiochi. ubi ñ
destruc̾ta fuit. ꝑ que significat᷑ eccle ꝑsecu¬
tio. Scd̃a pars.ẽ. dep̾catio. ꝓparte sua con¬
tra inimicos. ibi. Usq qͦ dñe. Tercia pars ex
ultatiua conclusio lamentationis. ibi. Nos

Expanded text:
hic vel de captivitate per Babylonios facta , vel potius de vastatione quam tempore Machabaeorum Antiochus Epiphanes fecit, qui in templo idola posuit, et legem Dei polluit, populumque vastavit . Sed civitatem non evertit, vel templum per quae signatur persecutio Ecclesiae inter manus gentilium, laborantis, sed non deficientis: quae in quibusdam deficientibus polluta est. Et est sensus: Psalmus iste attribuitur Asaph, id est fideli Synagogae, quae hic loquitur. Intentio: Monet bonis proximorum laetari, et calamitatibus affligi. Modus: Tripartitus est psalmus. Prima pars est conquestio, ubi enumerantur quanta tulerit Jerusalem temporibus Antiochi, ut non destructa fuit, per quae significatur Ecclesiae persecutio. Secunda pars est, deprecatio pro parte sua, contra inimicos, ibi, Usquequo, Domine. Tertia pars est exsultativa conclusio lamentationis, ibi, nos
Abbreviated transcription (Latin):
peccati nisi enĩ doleret. ñ sic se accusaret. ⁊ hoc est.
Qm̃ iniqͥtatẽ meã am̃tiabo .i. confitebor. ⁊ qͥa ñ scif¬
ficit confit̾i addit. ⁊ cogitabo .i. sollicitus ero.⁊ sedu¬
leagam. ꝓpeccato meo sanando. Duo modi st̃ ꝑ¬
fecte penitentie. confessio. ⁊ emendatio que fic ꝑfle¬
tus ⁊ elemosinas. ⁊ huiꝰ modi que hic notantur.

Expanded text:
peccati. Nisi enim doleret, non se sic accusaret; et hoc est, quoniam iniquitatem meam annuntiabo, id est confitebor. Et quia non sufficit confiteri, addit et cogitabo, id est sollicitus ero, et sedule agam pro peccato meo sanando. Duo modi sunt perfectae poenitentiae, confessio et emendatio, quae fit per fletus et eleemosynas, et hujusmodi quae hic
Abbreviated transcription (Latin):
nib eoꝵ .i. martyres dum alienigenis dantur.¬
⁊ hoc sine p̾cio. uidemꝰ enĩ qͦs dedisti. s non quos
accepisti. quia nullus adquirit᷑. qui ñ sit ad ꝓbatio¬
nẽ. uł ad correctionẽ. Unde sequit᷑. ⁊ non furre mul¬
titudo incõmutationib eoꝵ. quia ꝓcis uł nulluᷤ

Expanded text:
id est martyres dum dantur alienigenis, et hoc sine pretio. Videmus enim quod dedisti, sed non quos accepisti, quia nullus acquiritur: quod fit ad probationem vel ad correctionem. Unde sequitur: Et non fuit multitu
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatis. ẽẽ ꝑducta. Scd̃o: agit gr̃as patͥ
de intellectu sibi dato.⁊ passione ⁊ resurrectio¬
int̾ ꝑicula. ⁊ debes. qm̃ inte non inme sꝑaiu.
Ecce meritũ quo conseruari debet. Dico sꝑaui.

Expanded text:
haereditatis perducta. Secundo, agit gratias Patri haereditatis perducta. Secundo, agit gratias Patri de intellectu sibi dato et passione et resurrectiointer pericula, et debes, quoniam in te, non in me, speravi. Ecce meritum quo servari debet. Dico speravi
Abbreviated transcription (Latin):
si. Ibi qͣmuis ꝑuescientẽ deo significante hoc
quod regnũ xp̃i ꝑ passioniᷤ humilitatẽ non
infirmaretur. s confirmaret᷑. de quo regno
hic agitur. cuiꝰ confirmationẽ titulus inmu¬
tatus notauit. Ideoq esdras de illius tituli
est sens̃. Inscͥptio tituli .i. uictoria ⁊ regnum
qͦd tituli niscriptio notauit. atͥcbuit᷑ tił con¬
loquit᷑: de quo titulus regał inpassione enri¬
nuit scͥptus ebraice. grece. ⁊ latine. ut osten¬
deretur xex. ee̾. omniũ uere iudeoꝵ .i. confitũ¬
rome titulus. quo tͥumphi regum monstra
li qui scribunt᷑. unꝰ suꝑ cumulos mortuoꝵ. aliꝰ
uliminib ciuitatis uł domoꝵ. tertiꝰ: iniuc¬
toriam regis. Hic gͦ detitulo regis nr̃i dicit.
Et. ẽ. iste psalmꝰ scds coꝵ. qui breuit̾ de xp̃i
passione ⁊ resurrectione agunt.Intñtio mo
dus. Biꝑtitꝰ. ẽ. psalmꝰ. Primo ueram homuriᷤ
naturam xp̃c ostũdens petit se int̾ ꝑicula ser¬
uari. dicens omnia que ꝑtulit ad głam sue

Expanded text:
siod. Ibi quamvis per nescientem Deo significante hoc quod regnum Christi per passionis humilitatem non infirmaretur, sed confirmaretur: De quo regno hic agitur, cujus confirmationem titulus immutatus notavit. Ideoque Esdras de illius tituli est sensus: Inscriptio tituli, id est, victoria et regnum quod tituli inscriptio notavit, attribuitur vel conloquitur, Aug. de quo titulus regalis in passione eminuit, scriptus Hebraice, Graece et Latine, ut ostenderetur rex esse omnium vere Judaeorum, id est confitenRomae titulus quo triumphi regum monstranli qui scribuntur: Unus super tumulos mortuorum; alius in liminibus civitatis vel domorum; tertius, in victoriam regis. Hic ergo de titulo regis nostri dicit.Et est iste psalmus secundus eorum qui breviter de Christi passione et resurrectione agunt. Intentio. Mdus. Bipartitus est: primo, veram hominis naturam Christus ostendens, petit se inter pericula servari, dicens omnia quae pertulit ad gloriam suae
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem bonis xp̃i non eget ds̃ ẜ ab ipso ha¬
bẽt omnia. destruit᷑ arrogantia hominũ. ⁊ he¬
resis pelagrano cũ.i rum: qui putant aliquod
bonum suis uirib fieri. cũ etiã xp̃s ase hõmi¬
ne. nichil boni habeat. Sequit᷑.¬

Expanded text:
Si autem bonis Christi non eget Deus, sed ab ipso habet omnia, destruitur arrogantia hominum, et haeresis Pelagianorum, qui putant aliquod bonum suis viribus fieri, cum etiam Christus a se homine nihil boni habeat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
belligerare uolens. adu̾sus regna tẽporalium er¬
roꝵ. posuit tabernacłm suũ. qͣsi militare habi¬
tacłm .i. dispensationẽ incarnationis sue. in qͣ
Sol tria facit. lucet ⁊ urit. ⁊ uarietatẽ tẽporum
facit. Posuit gͦ tab̃nacłm insole .i. intẽpore. quia
carnẽ assumpsit tẽporalib uicissitudinib sub¬
iectã. Uel insole .i. inmanifestatione. scił in ma

Expanded text:
belligerare volens adversus regna temporalium errorum posuit tabernaculum, quasi dicat, militare habitaculum, id est dispensationem incarnationis suae, in qua sol tria facit, lucet, urit, et varietatem temporum facit. Posuit ergo tabernaculum in sole, Aug. in tempore, quia carnem assumpsit temporalibus vicissitudinibus subjectam.
Abbreviated transcription (Latin):
de morte. iam ñ t̾reor. s decruciatib ⁊ de maloꝵ ex¬
cessib. Mirum uidet᷑ qͦd ait. tͥbulor cũ de manu
inimici lib̾atus palilo ante. gaudebat quodam
infuso sibi. alargitore donodĩ dicebat. statuisti in
loco spatioso pedes meoᷤͤ. S sciendum qͦd sciłm alia
menbra eiusdem corporis qđ. ẽ eccl̃a ibi loqueba.¬
tur scd̃m alia hic. Aliis enim. ẽ. locꝰ spatiosꝰ exlibera¬
tionis gratulatione. aliꝰ extͥbulationis angustia

Expanded text:
morte jam non terreor, sed de cruciatibus, et de malorum excessibus. Mirum videtur quod hic ait, tribulor, cum de manu inimici liberatus paulo ante gaudebat, quodam infuso sibi a largitore dono Dei, et dicebat: Statuisti in loco spatioso pedes meos. Sed sciendum quod secundum alia membra ejusdem corporis, quod est Ecclesia, ibi loquebatur secundum alia hujusmodi. Aliis enim est locus spatiosus, ex liberationis gratulatione, aliis ex tribulatione et augustia,
Abbreviated transcription (Latin):
quod xp̃c mutat homines. ⁊ redimit. qͣsi dic̾et.
ita cogitabã ħ apud me. Et post ħ: dixxi .i. hinc
meditationi mẽẽ respondi. nc̃ pͥmo cepi sape¬
.i.intellexi: quod fuit tacitum ab et̾us tẽpo¬
rib scił quod homo reduceretur ad annos et̾noᷤᷤ.
⁊ quod iam intelligo. Istud. ẽ. argumentũ. de
futura consũmatione. scił quod infut᷑o consũ¬
mabor. & ħ mutatio. ẽ: dext̾e excelsi .i. fauoris¬
⁊ ꝓpitiationis dei. quasi. non est ħmutatio a

Expanded text:
us mutat homines et redimit. Quasi dicat: Ita cogitabam haec apud me, et post haec dixi id est huic meditationi meae respondi: Nunc primo coepi sapeintellexi, quod fuit tacitum ab aeternis temporibus, scilicet quod homo reduceretur ad annos aeternos. Et quod jam intelligo, istud est argumentum de futura consummatione, scilicet quod in futuro consummabor. Et haec mutatio est dexterae Excelsi Gl. ipitiationis Dei. Quasi dicat: Non est mutatio a
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑsona martyrũ. ut magis sit mirũ relinqui p̾¬
sentes scõs recolit p̾t̾ita dicens. Ds̃ aurib. Primũ¬
dicit ds̃. qͦd fac̾e solet aliquis letus. uł grauit̾ afflic¬
tus. aurib nr̃is audiuimꝰ .i. discretione rationis¬
nr̃e intelleximꝰ. cum patres docerent nos. ideo dicit
audiuimꝰ ut maior fide ᷤ rei sit ne putet᷑ ambigua
a quib audistis: patres nr̃i non uueneᷤ ut iuidean¬
tur ueri nr̃i. qui suis non nisi uera dicerent. an¬
nuntiauer̃t nob̾ .i. retulerunt. qͥd:¬

Expanded text:
sona martyrum, ut magis sit mirum relinqui praesentes sanctos, recolit praeterita, dicens: VERS. dicit Deus, quod facere solet aliquis laetus, vel graviter afflictus, auribus nostris audivimus, id est discretione rationis intelleximus, cum patres docerent nos. Ideo dicit, audivimus, ut major fides sit rei, ne putetur ambigua. A quibus audistis patres, non juvenes, ut videantur veri, nostri, qui suis non nisi certa dicerent, annuntiaverunt nobis, id est retulerunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
nis. scił scĩs martyrib quoꝵ uox .ẽ. hic adintellec¬
tum .i. ut intelligant. cur ds̃ martyres uidetur
relinquere subtrahendo tẽporalia ⁊ ꝑmittendo
affligi. cum patres antiquos iuuerit inmanu uali¬
da. ⁊ eis aposurrit temporalia bona quod uleo fa¬
cit ds̃ .i. ad tẽporalia non audit. ut ab eodẽ deside.¬
rentur et̾na. ⁊ ħ non ament᷑. ħ gͦ intelligentes. nec
tura querant. s sciant ꝑtemporalia illoꝵ figura¬
ri sua sp̃ualia. Et . ẽ. iste psalmꝰ confortatio infirmoꝵ
Intentiõe monet ad contẽptũ t̾renoꝵ. ⁊ ad appeti¬
tum celestium. Modus. Triꝑtitus.ẽ. psalmus.
Primo distinguit beneficia dei ostũdens que inci¬
pientib data st̃ inmundo. ⁊ que nob̃ ꝑfectis dabun¬
tur incelo. Scd̃o: enumerat mala que hic fert̃ boni

Expanded text:
st sanctis martyribus quorum vox est hic, ad intellectum, id est ut intelligant cur martyres Deus videtur relinquere, subtrahendo temporalia, et affligi permittendo, cum Patres antiquos juverit in manu valida, et eis apposuerit temporalia: quod ideo facit Deus, id est ad temporalia non audit, ut ab eo desiderentur aeterna, et haec non amentur. Hoc ergo intelligentes ne tura quaerant. Sed sciant per temporalia illorum figurari sua spiritualia. Et est iste psalmus confortatio infirmorum. Intentio. Monet ad contemptum terrenorum, et ad appetitum coelestium. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo, distinguit beneficia Dei, ostendens quae incipientibus data sunt in mundo, quae perfectis dabuntur in coelo. Secundo enumerat mala quae hic ferunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ. ẽ. qͥa inrie¬
t̾i testam̃to multis ⁊ habundant̾ contulit ds̃ bo¬
na temporalia. tanqͣm cudib adseruiendũ alli¬
ciendis. ⁊ paucos affligi ꝑmisit. In nouo autẽ te¬
stam̃to econtͣ paucis fidelium florem mirndi¬
aliũ rerũ aponit. ⁊ multis subtrahit. ⁊ affligi ꝑ¬
mittit. castigans eos tanqͣm filios. ut sint filii cho
sc̃. unde bene intitulo pont᷑ ad intellectum. Et
.ẽ. sensꝰ tituli. ꝑsalmꝰ iste dirigens infinem .i.¬

Expanded text:
Sciendum est quod in veteri testamento multis et abundanter contulit Deus bona temporalia, tanquam rudibus et ad serviendum alliciendis, et paucos affligi permisit. In novo autem testamento Ecclesia paucis fidelium flores mundialium rerum apponit, et multis subtrahit et affligi permittit, castigans eos tanquam filios, ut sint filii Core, sunt. Unde in titulo bene ponitur ad intellectum. Et est sensus tituli: Psalmus iste, dirigens nos i
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitate tua .i. incelesti ierłm. qͥa cũ deerit ueri
tas eis suꝑne ciuitatis: ꝑibit etiã ⁊ ymago. qͥa
nec similitudinẽ retinebunt. qui de uera beatit¬
dine
uil habebunt. Et merito hoc facit ds̃ eis. in sua
celesti ciuitate: quia ipsi insua t̾rena ciuitate yma¬
ginẽ dei. scił rationẽ ad nichilũ redegerunt. Unde
ee̾t.⁊ c̃. Uel dehereticis potest ͥ acͤcipi. quoꝵ diu̾sas
ymagines. dicit diu̾sas hereses. ⁊ ꝑsonas heresiarcha¬
rum. qͣm sibi inuariis dogmatib induert̃. quas
rediget ds̃ adnichilum inciuitate sua. scił uł in p̾¬
senti. uł insuꝑ celesti eccła. Q¬

Expanded text:
salem, quia cum deerit eis veritas supernae civitatis, peribit etiam imago, quia nec similitudinem, retinebunt qui de aeterna beatitudine nil habebunt. Et merito hoc facit Deus eis in sua coelesti civitate, quia ipsi in sua terrena civitate imaginem Dei, scilicet rationem ad nihilum redegerunt. Unde tis. Vel de haereticis potest hoc accipi, quorum diversas imagines dives dicit diversas haereses et personas haeresiarcharum, quas sibi in variis dogmatibus induerunt, quas rediget Deus ad nihilum, in civitate sua, scilicet in praesenti, vel in supercoelesti Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
sompno exurgentes. alia lit̾a. deficiunt. uł somp¬
nͥum exurgentis deficit qͥ in sompnosibi diueᷤ in¬
detur:. Sompniat habere thesauros. ⁊ honores. thuiꝰ¬
modi. s euigilans. nicħ habet sic isti dũ de hac u¬
ta. in quaceti dormiunt euigilau̾int: nil uisi mi¬
seriam inuenient. & est apta comparatio. Nam
quasi. clausis ocuł uidemꝰ bona: que mox aꝑtis
ocuł non inuenimꝰ. In uita gͦ ista sompnium
.ẽ. in morte uigilant: scientes quid. ẽ. S ne mͦ
uideantur magna que eoꝵ st̃: subdit. od nẽ tu
rediges ad nichilum. ymagine ᷤᷤ ipsoꝵ alia lit̾a.
.i. effigies deformitatũ. quas sibi facunt sectan¬
ferocitate fc̃s. ẽ. leo. aliꝰ auis leuitate. aliꝰ aper.
libidinis sorde. & h̃ inciuitate tua .i. in contuitu
discedite ame. quia ñ noui uos. Uel ymagi.¬
nem ipsoꝵ: dicit głam temporis quȩ non. ẽ

Expanded text:
somno exsurgentes, alia littera, deficiunt, vel somnium exsurgentis, deficit qui in somno sibi dives videtur. Somniat habere thesauros et honores et hujusmodi, sed evigilans nihil habet; sic isti dum de hac vita in qua caeci dormiunt evigilaverunt, nil nisi miseriam invenient. Et est apta comparatio. Nam quasi clausis oculis videmus bona, quae mox apertis oculis non invenimus. In vita ergo ista somnium est, in morte vigilant scientes quidem. Sed ne modo videantur magna quae eorum sunt, subdit: o Domine, tu rediges ad nihilum imaginem ipsorum, alia littera, id est effigies deformitatum, quas sibi faciunt inferocitate factus est leo, alius avis levitate, alius aper libidinis sorde: Et hoc in civitate tua, id est in contuitu Discedite a me, quia non novi vos. Vel imaginem ipsorum dicit gloriam tempor
Abbreviated transcription (Latin):
ris dep̾cationẽ meam ut fit illis quoꝵ oratio im¬
pleta post despicitur. quia non est de et̾is.⁊ si enĩ
det ds̃ temporalia alicui petcuti. eiꝰ tam̃ oratio ñ
est accepta. quia caret debito fine. Sequit᷑. uitende
mͥ⁊ exaudi me. Quid enim tͥ est: ecce.¬

Expanded text:
ris deprecationem meam, ut fit illis, quorum oratio imris deprecationem meam, ut fit illis, quorum oratio impleta, post despicitur, quia non est de aeternis. Et si enim Deus det temporalia alicui petenti, ejus tamen oratio ei non est accepta, quia caret debito fine. Intende mihi et exaudi me. Quid enim tibi est? Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur ꝑtotũ hunc psalmũ eccła. siue in ꝑ¬
sona sua. siue in ꝑsona. xp̃i. qͣndo in ꝑsona sua
loquit᷑ ut hõ pusillanimis intẽpestate positus
qui dum fluctuat ⁊ mergit᷑ influctib scłi tanqͣm
petrus inmari clamat adiħm decernens insua
infirmitate a tot scandał se separare. ne ⁊ illis ñ
ꝓsit. ⁊ sibi noceat asimili. dauid qui ꝓmolestiis ci¬
uiũ fugit insollicitudinẽ. Qndo autẽ inꝑsona
xp̃i loquitur integra ꝓpͥetas seruił forme inxp̃o
describitur. ut detur nob̾ exemplum humilita.¬
tis. cũ xp̃c adeo altꝰ tantum sit hunuliatꝰ. &
Modus. Triꝑtitus. ẽ. psalmꝰ. Prima pars est ora¬
tio p̾missa contͣ mala scłi & flrctus. Scdo: iste pu¬
sillanimis iam insolitudine. saluus sꝑat auxiliũ
dei. ⁊ ip̾cattir ciuib ibi. Expect̾abam eum. Tercio:
affirmat qͥd sibi ⁊ illis fiat ast̾natim ꝓcedendo ibi.
Ego autẽ. ⁊c̃. Laborans gͦ eccła int̾ fluc̾tus scłi

Expanded text:
loquitur per totum hunc psalmum Ecclesia, sive in persona sua, sive Christi. Quando in persona sua loquitur, ut homo pusillanimus in tempestate positus, qui dum fluctuat et mergitur in fluctibus saeculi, tanquam Petrus in mari , clamat ad Jesum, decernens in sua infirmitate, a tot scandalis se separari, ne et illis non prosit et sibi noceat, a simili David, qui pro molestiis civium fugit in solitudinem. Quando autem in persona Christi loquitur, integra proprietas servilis formae in Christo describitur, ut detur nobis exemplum humilitatis, cum Christus adeo altus tantum sit humilitatus. Modus: Tripartitus est psalmus. Prima pars est oratio praemissa, contra mala saeculi vel fluctus. Secunda, iste pusillanimus jam in solitudine salvus, sperat auxilium Dei et imprecatur vicibus, ibi, exspectabam. Tertia affirmat quid sibi et illis fiat alternatim procedendo, ibi, ego autem. Laborans ergo Ecclesia inter fluctus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. ꝑ dauid intelligit᷑ hic ȩccła que sum¬
moꝑe aduert̾e debet. inquomalo nunc est a qͦ
liberari optat plangens int̾ mala scł̃i. quia ñ
est inp̾senti incolatu locus gaudũ s meroris.
& hoc est. Hic ostñditur intellectꝰ dauid .i. eccl̃ȩ¬
.i. quid intellig̾e debeat. Magna enim cura
debet intellig̾ẽ ȩccła in quo malo nunc est. Uñ
liberari optat. Plangit enim int̾ mala scłi qͥ
intelligit quia hec regio non est gaudii s mero
sine erudiat adu̾sis. siue consolet᷑ letis. quod
fic si dirigitur mentis acies insinem .i. ixp̃m.¬

Expanded text:
David hic intelligitur Ecclesia, quae summopere advertere debet, in quo malo nunc est, a quo liberari optat, plangens inter mala saeculi, quia non est in praesenti incolatu locus gaudii, sed moeroris. Et hoc est: Hic ostenditur intellectus David, id est E quid intelligere debeat. Magna enim cura debet intelligere Ecclesia, in quo malo nunc est. Unde liberari optat; plangit enim inter mala saeculi, qui intelligit, quia haec regio non est gaudii, sed moediat nos in adversis, sive consoletur laetis: quod fit si dirigitur mentis acies in finem, i
Abbreviated transcription (Latin):
do casum corporis uicit. Morte quippe sua mor¬
tem nr̃am consumpsit. Uñ serpens moysi. ser¬
pentes magoꝵ pharaonis absorbuit. & ne
le illi. quem iudei uͭ cõmunẽ hominẽ occi de¬
tunt. qui essentialitex dñs. ẽ. Qd si cognoriᷤ¬

Expanded text:
do casum corporis vicit Morte quippe sua mortem nostram consumpsit, unde serpens Mosis serpentes magorum Pharaonis absorbuit . Casle illi, quem ut communem hominem Judaei occiderunt, qui essentialiter Dominus est. Quod si cognovis
Abbreviated transcription (Latin):
cos quib fantam spem dedit. & hortatur eos.
quasi dic̾et. cesurrexit dñs. & ideo. Cantate
mente. uiuendo dõ. ⁊ psalmũ dicite nomini
da credentiũ. uł corda ur̃a p̾parate uͭ intret.
quia inpolluta. ẽ. iua eiꝰ ideo: ei iter facite qͥ a
ascendit suꝑ occasum. Occasus enim mortis

Expanded text:
os, quibus tantam spem dedit. Vel hortatur eos. Quasi dicat: Resurrexit Dominus, et ideo cantate mente vivendo Deo, et psalmum dicite nomini da credentium. Vel corda vestra parate ut intret, quia impolluta via ejus. Et ideo iter facite, qui ascendit super occasum. Occasus 140 enim mortis