comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isara cum exercitu suo & currib
ferreis quib impugnabat ppłm
di suꝑatus ẽ. Quod ita futurũ ꝓphetia
precectnit ꝑdelboram. & pꝰ ea quã in ma¬
nu mulieris facta ẽ uictoria. canticum
istud delbora uelut uictoriȩ ipsius laudẽ
cecinisse describit᷑. Uerũ si meminus eoꝵ
quȩ insuꝑiorib dicta sunt scd̾m misticã
formã quȩ sit figura delbore. quȩ etiã barach.
quid imaginis teneat iahel mulier que
aduersariũ ppłi di sola deiecit. quȩ etiã
imago sit sysare ipsus qui a muliere ali¬
enigena ligni uirtute ꝓstratus ẽ. incelli¬
gimus hec om̃ia sacramenta ẽẽ que in
nouissimis temporib & infine scłi ꝑ
eccłiam consũmant᷑. & in cantieo hoc ue¬
lut epiniceios idẽ uictorie laudem ẽe
descriptã. illius scilicet temporis cum
nouissima inimica destruetur mors.
Tunc enĩ exultabit delbora idẽ illus
stem cõmunẽ omniũ suꝑabit. & pꝰea¬
quã plenitudo gentiũ intidierit. tune

Expanded text:
isara cum exercitu suo et curribus ferreis quibus impugnat populum Dei, superatus est; quod ita futurum prophetia praececinit per Debboram, et posteaquam in manu mulieris facta victoria est, canticum istud Debbora, velut victoriae ipsius laudem, cecinisse perscribitur. Verum si meminimus eorum quae in superioribus dicta sunt secundum mysticam formam, quae est figura Debborae, quae etiam Barach, quid imaginis teneat Jael mulier, quae adversarium populi Dei sola dejecit, quae etiam imago sit Sisarae ipsius qui a muliere alienigena ligni virtute prostratus est, intelligimus haec omnia sacramenta esse, quae in novissimis temporibus et in fine saeculi per Ecclesiam consummantur, et in cantico hoc, velut epinicia ejus, id est, victoriae laudem esse descriptam: illius scilicet temporis, cum novissima inimica destruetur mors; tunc enim exsultabit Debbora, id est, illuststem communem omnium superabit, et posteaquam plenitudo gentium introierit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
pȩ. Sicut enĩ inferior ẽ rege satrapa. & ita
&. aurib ꝑciꝑe inferius tudetur ẽẽ quam
audite. Audire namq adincĩorem ꝑtinet
hominẽ. ficut & dñs dicebat. qui habet
aures audiendi andiat. aurib uero ꝑ¬
erꝑe. ad extĩorem & corporalẽ spectat au¬
ditum. Ideo ergo & hie illi qui audire
debent reges dicunt᷑. qui uero aurib
ꝑciꝑe satrapȩ appellant᷑. Ego dño cantabo.¬

Expanded text:
pae. Sicut enim inferior est rege satrapa, ita pae. Sicut enim inferior est rege satrapa, ita et auribus percipere inferius videtur esse quam audire: audire namque ad interiorem pertinet hominem, sicut et Dominus dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat ; auribus vero percipere, ad exteriorem et corporalem spectat auditum. Ideo ergo et hic illi qui audire debent, reges dicuntur; qui vero auribus percipere, satrapes appellantur. Ego sum, ego
Abbreviated transcription (Latin):
Auaite inquit reges. Reges appellat eos.
qui conuocantur adaudiendũ uerbũ
di. Exulta ppłe dĩ. audiens tuȩ nobili¬
tatis insignia. Tu uocaris ad audien¬
dum uerbũ di. & nonut̃ plebs: s ut rex
nocaris. Gibi enundictũ ẽ. E enus regale.
sacerdotale. ppłs in ad quisitionẽ. Ideo qr
dicitur regũ. &. dñs dnantiũ. S sicut
exultastis ddenobilitatis iũȩ titulo: itadis¬
cere debetis quid agendo nnusquisq nr̃in
siat rex. Quod uobis ita breuit̾ definiã.
Regẽ te ẽẽ omniũ facit. siregnet xp̃ciite.
Rex namq a regendo dictus ẽ. Siergo
& inte animus regnat.& corpus obtepat
si concupiscentias carnis sub ugo imꝑis
tui mittas. si uitiorũ gentes sobrietatis fre
nis artiorib premas. merito rex dicer ⁊
qui te ieete regere noueris. Cum ergo talis
fueris effectus. digne ut rex adaudienda
diuina uerba uocab̃is. Hoc uero quod
subsequitur magis corporeũ aliquid in¬
dicat: quod dicit aurib ꝑcipite om̃s satra¬

Expanded text:
us, principes. Reges appellat eos qui convocantur ad audiendum verbum Dei. Exsulta, popule Dei, audiens tuae nobilitatis insignia; tu vocaris ad audiendum verbum Dei, et non ut plebs, sed ut rex vocaris. Tibi enim dictum est: Genus regale et sacerdotale, populus in acquisitionem . Ideo quia dicitur regum et Dominus dominantium. Sed sicut exaltastis de nobilitatis vestrae titulo, ita discere debetis quid agendo unusquisque vestrum fiat rex, quod vobis ita breviter definiam. Regem te esse omnium facit, si regnet Christus in te: rex namque a regendo dictus est. Si ergo et in te animus regnat et corpus obtemperat, si concupiscentias carnis sub jugum imperii tui mittas, si vitiorum gentes sobrietatis tuae frenis arctioribus premas, merito rex diceris, qui te recta regere noveris. Cum ergo talis fueris effectus, digne ut rex ad audienda divina verba vocaberis. Hoc vero quod subsequitur, magis corporeum quiddam indicat quod dicit: Auribus percipite, omnes satra
Abbreviated transcription (Latin):
loco diligentius quȩ referunt᷑ aduerte.
Prima inquit exiit sors caath: & facta
ẽ filiis aaron sacerdotib qui erant in
leuitis. Cuius primã sortem decebat
exire. cui oportebat primitus dari. nͥ
aaron primo pontifici. primo inuicȩ
meritis primo inhonorib & uirtute:
Certum ẽ apud te nũc saltem quod
non sit soes ista fortuita s assit uirtꝰ
suꝑna gub̃nans eam scdmn diuinȩ pro¬
uidentiȩ uiditiũ. Ubi ergo filiis a aron
prima habitacula sors hȩc iusta decer¬
nit. : Intribu inquit uida. & incribu
sẏ meon. & intribu beniamin. ꝑsortem
ciitates tredecim. Hides quomodo
electis uiris in electis tribubus habita¬
cula dispensantur: Quos aut̃ oportu¬
it scdam sortem susciꝑe: filios inquit
caath qui reliqui erant. post filios aaron.
& quas tribus isti accipiunt: In tribu
inquit effrem. & intribu dan: & indimi¬
dia tribu manasse. cuntates decem ꝑsor

Expanded text:
loco diligentius quae referuntur adverte. loco diligentius quae referuntur adverte. Prima, inquit, exit sors Caath, et facta est filiis Aaron sacerdotibus qui erant in Levitis. Cui prima sors debuit exire, cui oportebat primatum dari, nisi Aaron primo pontifici, primo in vitae meritis, primo in honoribus et virtute? Certum est apud nos nunc saltem quod non sit sors ita fortuita, sed adsit virtus superna, gubernans eam secundum divinae providentiae judicium. Ubi ergo filiis Aaron prima habitacula sors haec justa decernit? In tribu, inquit, Juda, et tribu Simeon, et in tribu Benjamin, per sortem civitates duodecim. Vides quomodo in electis viris, et in electis tribubus habitacula dispensantur. Quos autem oportuit secundam sortem suscipere? Filios, inquit, Caath qui reliqui erant post filios Aaron. Et quas tribus ipsi accipiunt? In tribu, inquit, Ephraim, et in tribu Dan, et in dimidia tribu Manas
Abbreviated transcription (Latin):
cubias agere. & statutȩ st̃ tres quidem tͥb
aboriente. tres aut̃ abaffrico. uel ameri¬
diano. ties aut̃ ad mare. quod ẽ adocci¬
dentem. tres uero ad aquilonem qui est
septemtrion. ibi etiam isti ꝑ quatuor orb̾
t̾rȩ partes eodem ordine deputantur.
Aboriente quidẽ ubi erat trib iuda q̃
erat int̾ cet̾as prima. aaron. atq eiꝰ filii
collocantur. caath uero filii qui erant
reliqui. archam testamenti dñi leuare
inhumeros & tubis canere statuuntur:
ita ut cũ prima tuba cecinissent. mo¬
uerent castra hi qui erant aboriente. cũ
uero scd̃a cecinisset. hi qui ameridiano¬
erant consurgerent. tc̃ia aboccidente.
quarta ab aquilone. Uides quantus
rerũ consequentia custodit᷑: quomodo
nichil nisi modo & ratione & ordine.
geritur. Incuere diligentius: & in om̃i
scriptura hȩc ita inuenies ordinata.
S si tibi difficile ẽ ꝑom̃s libros urigi¬
lantẽ cordis oculũ ducere. in hoc saltẽ

Expanded text:
cubias agere: et statutae sunt tres quidem tribus cubias agere: et statutae sunt tres quidem tribus ab oriente, et tres quidem ab Africo, et meridiano, tres autem ad mare quod est ad occidentem, tres vero ad aquilonem, qui est septentrio: ubi etiam isti per quatuor orbis terrae partes eodem ordine deputantur, et ab oriente quidem, ubi erat tribus Juda, quae erat inter caeteros prima; Aaron atque filii ejus collocantur: Caath vero et reliqui qui erant filii arcam testamenti Domini levare in humeros et tubis canere statuuntur; ita ut cum prima tuba cecinisset, moverent castra hi qui erant ab oriente; cum vero secunda cecinisset, hi qui erant a meridiano consurgerent; tertia ab occidente, quarta ab aquilone. Vides quantus rerum consequentia describitur, quomodo nihil nisi cum moderatione et ordine geritur. Intuere diligentius, et in omni Scriptura haec ita invenies ordinata. Sed si tibi difficile est per omnes libros vigilantem cordis oculum ducere, in hoc saltem
Abbreviated transcription (Latin):
dan: ita necesse ẽ eẽ aliquam rationẽ etiã
inordine sacerdotalis & leuiticȩ sortis. ut
alii pͥma. alii scda. alii uero t̾eia. sors
ducatur. ꝑquas illa uel illa loca unicuiq
decernant᷑. Dicunt᷑ aut̃ filii ẽẽ leui ger¬
son. & caathi. & mer ari. & ostenduntur
primitias tenuisse in bonore: quia filii ca
& maria. Igitur de caath pars quidem ple¬
bis effecta ẽ sacerdotalis quȩ ẽ a aron & filii
eius: moyses aut̾ aut in sacerdotali ordi¬
ne. aut siquid etiam plus a sacerdotali
de filiis eius. Cȩteri aut̃ ex filiis caath
inde pꝰ hos accipiunt partem pꝰcaath ex
filiis leui. Gerson c̾cio loco: nouissimus
uero omniũ merari. Hȩc aut̃ ẽ differen¬
tia primi ordinis. &. scdi. & t̃cii. & quarq:
quã primo omniũ obseruauimꝰ in mui-¬
meris. Postra enim quã ordinatȩ fuerait̃
duodecim tribus ꝑ quatuor orbis terrȩ
partes circa archam cestamenti dñi ex¬

Expanded text:
uit ultimus Dan: ita necesse est esse aliquam rationem etiam uit ultimus Dan: ita necesse est esse aliquam rationem etiam in ordine sacerdotalis et Leviticae sortis, ut alii prima, alii secunda, alii vero tertia sors ducatur, per quas illa vel illa loca unicuique decernuntur. Dicuntur autem filii esse Levi, Gerson, et Caath, et Merari, et ostenditur primatum teet Maria. Igitur de Caath pars quidem plebs effecta est sacerdotalis, quae est Aaron et filii ejus. Moyses autem aut in sacerdotali ordine, aut si quid etiam amplius a sacerdotali de filiis ejus. Caeterum autem ex filiis Caath inde post hoc accipiunt partem propter Caath, e filiis Gerson tertio loco, novissimus vero omnium Merari. Haec est autem differentia primi ordinis, secundi, et tertii, vel quarti, quam primo omnium observavimus in numeris: postea enim quam ordinatae fuerant duodecim tribus per quatuor orbis terrae partes circa arcam testamenti Domini ex
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs filui isrł acceꝑunt sortes suas
int̾ra: leuitis aut̃ inhereditate
solus sufficit d̃s. Uerum qm̃ accipiunt
leuite decimas & primitias defructib
a filiis isił ꝑ p̃ceptum dĩ: opcetebat eos
etiam det̾ra ut ita dicam & habitaculis
decimas acciꝑe: hoc est enĩ abom̃ib de¬
cimas accepisse. & ideo accedentes pri¬
mariiuiri qui erant in filiis leui. adele¬
atarum sacerdotẽ & adih̃m filiũ naue.
& ad principes tribuũ filioꝵ isrł̃ in selon
int̾ra chanaan dixerunt. Dñs precepit
immanu moysi dare nobis ciuitates
ad habitandum. & sub urbana eorum
animalib nr̃is. Oporcebat ergo etiam
de suburbanis & detuitatib sortem fieri
ne forte in discrete & fortuito inter le¬
uitas celebrata diuisio uderetur. Sicut
ergo distributio sortis quȩ factaẽ infiliis
isrł. habuit rationẽ qua quis pͥma sorte
& de his que ꝑ moysen ultra iordanem.
& ab ib̾u int̾ram reꝓmissionis accipiunt.
ubi prima sors cecidit adbeniamim. &

Expanded text:
s suas in terra. Levitis autem haereditas solus sufficit Deus. Verum quoniam accipiebant Levitae decimas et primitias de fructibus a filiis Israel per praeceptum Dei, oportebat eos etiam de terra, ut ita dicam, et de habitaculis decimas accipere, hoc est enim, ab omnibus decimas accepisse. Et ideo accedentes primarii viri, qui erant de filiis Levi ad Eleazar sacerdotem, et ad Jesum filium Nave, et ad principes tribuum filiorum Israel, in Selon, in terra Chanaan dixerunt: « Dominus praecepit in manu Moysi dari nobis civitates ad habitandum, et suburbana earum animalibus nostris. » Oportebat ergo etiam de suburbanis et de civitatibus sortem fieri, ne forte indiscrete et fortuito inter Levitas celebrata divisio videretur. Sicut ergo distributio sortis quae facta est in filiis Israel habuit rationem qua quis prima sorte  et hi qui per Moysen ultra Jordanen et ab Jesu in terra repromissionis accipiunt, ubi prima sors cecidit in Benjamin, e
Abbreviated transcription (Latin):
sunt xp̃i qui inaduentu eiꝰ crediderunt.
Cum tradiderit regnũ deo & patri cũ
subiecerit ei omnẽ principatũ & potesta¬
tem ibi sine dubio tales quedam castroꝵ
obseruationes & sacerdotales distributio¬
nes & ordines actubarũ significationes

Expanded text:
sunt Christi, qui in adventu ejus speraverunt sunt Christi, qui in adventu ejus speraverunt cum tradiderit regnum Deo et patri, et cum subjecerit ei omnem principatum et potestatem , » ubi sine dubio tales quaedam castrorum observationes et sacerdotales distributiones et ordines ac tubarum significationes
Abbreviated transcription (Latin):
inaquilone. idẽ dan. neptalin. aser.
rursũ caach non quidẽ sacerdotes. int̾¬
s int̾ cetos: primã tam̃ accepit sortẽ indan.
Scd̾am uero gerson in aser: & terciam
idem gerson inneptalim. Quis potest
assequi hȩc om̃ia & conprebendere: Quis
meminisse saltẽ & obseruare ordinem¬
ipsũ misterioꝵ ualet: Quod si scđ̾m lit¬
teram solũ disfficile textus ip̃se narratio¬
nis explicari pot̾ & ꝑmixtio uel locorum
uel ꝑsonarũ que in historia continent᷑
e uolui: quid dicemus dehissacram̃tis
quȩ ꝑhoc describunt᷑. & inquib distri¬
butiones future hereditatis adumbrant᷑.
te suscipient diuisio cęlebrabitur.e
Quis castroꝵ sedes diuersas explioet
quomodo hȩc in resurrectione ꝑsingłos
quosq seorum sacerdotali uel leuitico
ordine habenda sit distributio: ut quẽ¬
admodũ dicit apłs. in resurrectione non
confuse agantur om̃ia. s ueniat unꝰquisq
in suo ordine. initiũ xp̃e. deinde hi qui

Expanded text:
in aquilone, id est, in Dan, Nepthalim, Aser, in aquilone, id est, in Dan, Nepthalim, Aser, rursum Gad non quidem inter sacerdotes, sed inter caeteros primam accipit sortem in Dan; secundam vero Gerson in Aser, et tertii, id est Gerson, in Nephthalim. Quis potest ascendere haec omnia et comprehendere? Quis meminisse saltem et observare ordinem mysteriorum valet? quod secundum litteram solam difficile textus narrationis explicari potest, et permistio vel locorum vel personarum quae in historia continetur equae per hoc scribuntur et in quibus distributiones futurae haereditatis adumbrantur?te suscipient, divisio celebrabitur? Quis castrorum sedes diversas explicet, quomodo haec in resurrectione per singulos quosque sanctorum sacerdotali vel Levitico ordine habenda sit distributio? ut quemadmodum dicit Apostolus in resurrectione non confuse agantur omnia, sed « veniat unusquisque in suo ordine initium Christus, deinde hi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
primã ducunt intribub primis & orb̃
partib sortem cũ gerson & merari. qui
erant primi int̾ filios leui. Sic ergo
tres primi filii leus accipiunt orientẽ.
Occidentem uero ubi erat ruben & syme¬
on & gad sortitur scda sorte caath & tribũ
sy meonis. Merari uero primũ sortitur
ruben. & iterum merari t̾ciũ innumeris
aboriente accipit zabulon. ut iusticia ser¬
uetur insorte ea quȩ scđm dm̃ ducitur. &
credentiũ mentes admisteria futuri scłi
dirigat cantuenda: pꝰ hec eoꝵ qui admare
erant idẽ effrem. & beniamin & manasse.
Caath uero cũ suscepisset scda sorte tribũ
beniamin: ceteri ex familia eiꝰ scetiti sunt
effrem. Post hoc eos qui erant exdimidia
gerson: & iterum ipse gerson soitit᷑ etiam
aliam dimidiã tribum manasse. Sed
quia oportebat & eos qui erant inaquilo¬
ne aliquid sacerdotalis gr̃ȩ consequi. ne
penitus nudati donis cęlestib uiderent᷑.
in his ergo quoꝵ nouissimus ordo erat

Expanded text:
primam dicunt in primis e tribus orbis primam dicunt in primis e tribus orbis partibus sortem cum Gerson et Merari, qui erant primi inter filios Levi. Si ergo tres filii Levi accipiunt orientem; occidentem vero ubi erat Ruben et Simeon et Gad, sortitur secunda sorte Gad et tribus Simeonis. Meraris vero primum sortitur Ruben, et iterum Merari tertium in numeris ab oriente accepit Zabulon, ut justitia servetur in sorte quae secundum Deum ducitur, et credentium mentes ad mysterium futuri saeculi dirigat contuenda. Post haec eorum qui ad mare erant, id est Ephraim, et Benjamin, Manasse. Gad cum suscepisset secunda sorte tribum Benjamin, caeteri ex familia ejus sortiti sunt Ephraim. Post haec eos qui erant ex dimidia Gerson; et iterum ipse Gerson sortitur aliam dimidiam tribum Manasse. Sed quia oportebat eos qui erant ab aquilone aliquid sacerdotalis gratiae consequi, ne penitus nudati donis coelestibus videantur, in his ergo quorum novissimus ordo erat
Abbreviated transcription (Latin):
quit & aser. & inneptalim. & indimidia
tribu manasse: quȩ ẽ inbasanitidi eiuita¬
tes duodecim. Qui sunt aut̃ ultimi in
leuitis: filu inquit merari. Isti nouissi
mi inquib accipiunt tribubus: Uideam᷑¬
ergo. Extribu inquit rubem transiordanẽ¬
& detribu tabulon: qui & ipse ultimus
ẽ int̾ filios liȩ. accipiunt insorte ciuita¬
tes duodecim. S nondũ ea quȩ magis
obseruanda sunt in locis contingimus.
dequib etiam si pandere ꝓfundiora non
possumus. saltem sũma queq ꝑstringẽ
non pigebit. ut ex his unusquisq auditoꝵ
occasionẽ capiat intelligentiȩ altioris &
misticȩ ꝑquirende. Cum quatuor par¬
tes sint orbis t̾rȩ caath accepit sortem pri¬
mus int̾ filios leui aparte orientis. cum
illis tribubus quȩ & ip̃se primatũ omniũ
tenent. Uide ergo quomodo uniuersa con¬
uenuint inquatuor orbis partib Certũ
ẽ orientalem plagam nobiliorẽ uideri.
inqua nobilior omniũ reliquarũ iude
tribus habeatur. & filii caath sacerdotis

Expanded text:
Aser, et Nephthalim, et in dimidia tribu Manasse, quae est in Paranitide civitates duodecim. Qui sunt ultimi in Levitis? Filii, inquit, Merari isti novissimi, et in quibus accipiunt tribus videamus. Ex tribu, inquit, Ruben trans Jordanebu Zabulon, qui et ipse ultimus est inter filios Liae, accipiunt sortem civitates duodecim. Sed dum ea quae magis observanda sunt in locis contigimus, de quibus etiamsi pandere profundiora non possumus, saltem summa quaeque perstringere non pigebit, ut ex his unusquisque auditor occasionem capiat intelligentiae altioris et mysticae perquirendae. Cum quatuor partes sint orbis terrae, Caath accipit sortem primus inter filios Levi a parte orientalis, cum illis tribubus quae et ipsae primatum omnium tenent. Vide ergo quomodo universa conveniunt. In quatuor orbis partibus certum est orientalem plagam nobiliorem videri. Et quae nobilior omnium reliquarum Judae tribus habeatur, et filii Aaron sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
to decernuntur. ceteri uero utuntur
sorte solo uire uictdriȩ: ita michi uidet᷑
enĩ quoscit habundantiꝰ quã cet̾os
laborasse. & quorũ gesta magnifica sub¬
limesq uirtutes ipse cognoscit: illis
p̃cipuos quosq & eximios atq ut ita
audeã dicere. similes sibi honores de¬
cernit & głas. Aut non tibi uidet᷑ simi¬
le aliquid suȩ beatitudinis km̃is suis
conferre discipłis cũ dicit. pat̾ uolo ut
ubi ego sũ & isti sint mecũ ͦ Eo cum
iterũ dicit quia sedebitis & uos suꝑ
Q iterũ sicut tu mine pat̾. & ego inte:
ut & isti in nobis unũ sint hȩc omͣia
non sorte descendunt: s electionis pre¬
rogatiua donant᷑ abeo. qui corda & men¬
tes hominũ uidet solus. qui nos quoq
etiã si non int̾ eximios & electos atq
illos qui supͣ sortẽ sunt: insortẽ tamen¬
scorum dignet᷑ adducere. cui ẽ gła &¬
De filiab salphaad & successore

Expanded text:
to decernuntur, caeteri vero utuntur to decernuntur, caeteri vero utuntur sorte solo jure victoriae, ita mihi videtur enim, quos scit abundantius quam caeteros laborasse, et quorum gesta magnifica sublimesque virtutes ipse cognoscit, illis praecipuos quosque eximios atque, ut ita audeam dicere similes sibi honores decernit et glorias. An non tibi videtur simile aliquid suae beatitudinis cbarissimis suis conferre discipulis, cum dicit? Pater, volo ut ubi sum ego, et isti sint mecum ; et cum iterum dicit: Quia sedebitis et vos super Et iterum: Sicut tu in me, Pater, et ego in te, ut et isti in nobis unum sint . Haec omnia non sorte decernuntur, sed electionis praerogativa donantur ab eo qui corda et mentes hominum videt solus. Qui nos quoque, etiam si non inter eximios et electos, atque illos, qui supra sortem sunt, in sortem sanctorum tamen dignetur adducere. CAPUT em filiae Salphaad,
Abbreviated transcription (Latin):
gua hereditas poni. P̾ sortẽ inquit erit
hereditatis distributio. Hoc quidẽ pre¬
cipit᷑: s cũuenio ad scripturas. uideo
ipsũ moysen cui ista mandant᷑ sorte
non uti in diuisione hereditatis. ruben.¬
& cad. & dimidiȩ trib manasse. S &
ihc naue extra sortẽ dat hereditatẽ tribui
iuda: & chaleb extra soetẽ dat. & tribui
ephraim. & dimidie tribui manasse. In
cet̾is sors mittit᷑. & pͥma soes beniamin
ꝓcedit: & inde iam tribuũ reli-¬
quarũ. Unde puto quod & iuilla regni
celoꝵ beata hereditate. erunt aliqui
qui non ueniant ad sortẽ: neq cũcet̾is
quãuis sint scĩ numerabunt᷑: s erit
ergregia quȩdã & eximia eoꝵ hereditas.
sicut fuit chaleb. & trib itida. & iħu
ipsius filius naue. Sicut enĩ uerbi
tiuntur & spolia: egregii quiq & eximii
bellatores non cũ cet̾is militib indiui¬
sione spolioꝵ ducuntur adsortẽ. s op¬
tima quȩq & p̃cipua eis uirtutũ meri¬

Expanded text:
gua haereditas poni. Per sortem, inquit, erit gua haereditas poni. Per sortem, inquit, erit haereditatis distributio. Hoc quidem praecipitur. Sed cum venio ad Scripturas, video ipsum Moysen, cui mandatur sorte non uti in divisione haereditatis Ruben, Gad, et dimidiae tribus Manasse. Sed et Jesus Nave extra sortem dat haereditatem tribui Judae, et Caleb extra sortem dat in tribu Ephraim, et dimidiae tribui Manasse. In caeteris sors mittitur. Et prima sors Benjamin procedit, et inde jam tribuum reliquarum. Unde puto quod et illa regni coelorum beata haereditate erunt aliqui, qui non venient ad sortem, neque cum caeteris quamvis sint sancti numerantur; sed erit egregia quaedam et eximia eorum haereditas, sicut fuit Caleb et tribus Juda, et Jesu ipsius filii Nave. Sicut fit enim, verbi rtiuntur et spolia, et egregii quique et eximii bellatores non cum caeteris militibus in divisione spoliorum ducuntur ad sortem, sed optima quaeque et praecipue eis virtutum meri
Abbreviated transcription (Latin):
plurib habet᷑. Deniq & scriptum ẽ.
Punũ sapientẽ habitabit᷑ ciuitas:
trib aut̃ iniquoꝵ desolabunt᷑. & unꝰ
iustus: ꝓtoto mundo reputat᷑. Iniqui
aut̃ & simulti sint: exigui & ꝓ nichilo
ducunt᷑ apud dm̃. Est ergo & multitu¬
do laudabilis. sicut uidemus etiam
adabraham dictũ. cũ eduxit eũ foras dñs.
& dixit adeũ. Respice ad celũ. si potes
dinumerare stellas: ita erit sementuũ.
Inquo & hoc intuere: quomͦ iustus intus ẽ.
& inint̾iorib semꝑ consistit. quia intus
in abscondito orat patrẽ. & om̃is gła filiȩ
regis .i. animȩ regalis: intrinsecus ẽ Sed
tñ d̾s eduẽ eã foras. cũ res postulat: & rerũ
iusibiliũ ratio deposcit. Potest ergo &
hoci modo multis istis qui sunt sicut stel¬
lȩ cȩli in multitudine multiplicari here¬
ditas. & exiguis illis uidelicet qui etiã
sinumero plures sint. uitȩ tam̃ suȩ in¬
dignitate & uilitate exigui habent᷑ & exi¬

Expanded text:
pluribus habetur. Denique et scriptum est: pluribus habetur. Denique et scriptum est: Per unum sapientem habitabitur civitas: tribus autem iniquorum desolabuntur. Et unus justus pro toto mundo reputatur; iniqui autem etiam, si multi sunt, exigui et pro nihilo ducuntur apud Dominum. Est ergo et multitudo laudabilis, sicut vidimus etiam ad Abraham dictum, cum eduxisset eum Dominus foras, et dixit ad eum: Respice ad coelum; si potes dinumerare stellas, ita erit semen tuum. In quo et hoc intuere, quomodo justus intus est, et in interioribus semper consistit, quia intus in abscondito orat Patrem; et omnis gloria filiae Regis, id est, animae regalis, intrinsecus est. Sed tamen Deus educit eum foras, cum res postulat, et rursum visibilium ratio deposcit. Potest ergo et hoc modo multis istis qui sunt sicut stellae coeli, multitudine multiplicari haereditas, et exiguis illis, videlicet, qui etiam si numero multi sunt, vitae tamen suae indignitate et vilitate exigui habentur, exi
Abbreviated transcription (Latin):
eligendo ꝓcesserif. tanto exiguos. & pau¬
cissimos inuenies. usqueqͦ adultimũ uenias
as adunũ aliquẽ: qui confident̾ dicat.
quia amplius quã om̃s illi laboraui.
Hii ergo qui hoc modo plures sunt. plus
t̃rȩ & plus corpores hereditatis accipiunt:
pauci aut̃. exiguũ aliquid det̾ra conse¬
quunt᷑. quia plus indño habent. Alii
punt. s qui digni fuerint sacerdotes ẽẽ
& ministri dĩ. Horũ enĩ ex integro ipse
dñs hereditas erit. Ec quis ita beatus est¬
ut uel int̾ paucos exiguũ t̾rȩ accipiat.
uel int̾ electos sacerdotes & ministros
solũ dñm caꝑe hereditatis sorte mereat᷑.
licet etiã ipsi ꝓpt̾ iumenta sua accipiatt̃
aliquid t̾rȩ. s illius t̾rȩ quȩ urbib con¬
tigua ẽ. & adheret ciuitatib: Pocest
tamen adhue & alio modo intelligi
sermo iste. qui dicit inplurib multi¬
plicet᷑ hereditas. U nus enĩ iustus
scđm hoc quod acceptus ẽ. a deo: pro

Expanded text:
eligendo processeris, tanto exiguos et paueligendo processeris, tanto exiguos et paucissimos invenies, usquequo ultimo venias ad unum aliquem qui confidenter dicat: quia amplius quam omnes illi laboravi . Hi ergo qui in hoc mundo plures sunt, plus terrae et plus corporeae haereditatis accipient. Pauci autem exiguum aliquid de terra consequentur, quia plus in Domino habent. Alii pient, si qui digni fuerint sacerdotes esse et ministerio Dei. Horum enim ex integro ipse Dominus haereditas erit. Et quis ita beatus est, ut inter paucos exiguum terrae accipiat, vel inter electos sacerdotes et ministros solum Deum capere haereditatis sorte mereatur? Licet enim ipsi propter jumenta sua accipiunt aliquid terrae, sed illius terrae, quae urbibus contigua est, et adhaeret civitatibus. Potest tamen adhuc et alio modo intelligi sermo iste, qui dicit, ut pluribus multiplicetur haereditas. Unus enim justus, secundum hoc quod acceptus est a Deo, pro
Abbreviated transcription (Latin):
mitas eiꝰ inuniꝰ cubiti spatio consũmet᷑:
ꝓpt̾ea quod in inferiorib quidẽ uͥ lata
& spatiosa habebant᷑ loca uel bestiȩ. uł
pecudes. erant locate. in supiorib uero
aues: in sũmis aut̃ quȩ angustiora. & ar¬
tiora erant. ibi homo rationabilis collo¬
cat᷑. Ipse uero uertex inunũ cubitũ col¬
ligit᷑: om̃ia enĩ admonadẽ rediguntur.
Quȩ tamͣ trinitatis sacramentũ in nu-¬
mero trecentorum cubitoꝵ designat.¬
& huic sacramento ꝓximus ponit᷑ bo.
ut pote rationabilis & dĩ capax Sed
& inde que sit differentia int̾ paucos.
& multos: colligamus inditia. Pone
omnẽ humani generis numerũ. & ex
uniuersis gentib elige fideles: Sine du¬
bio pauciores erunt: quã funt uniuersi.
Tum deinde ex fideliũ numero elige
meliores: certũ ẽ quod multo in ferior
numerus remanebit. E item ex ipsis
quos elegeris elige rursũ ꝑfectiores: pau¬
ciores ꝓfecto repperies. Et quanto ampliꝰ

Expanded text:
mitas ejus in unius cubiti spatium consummetur. mitas ejus in unius cubiti spatium consummetur. Propterea quod in inferioribus quidem ubi lata et spatiosa habebantur loca, vel bestiae vel pecudes erant locatae; in superioribus vero aves; in summis autem, quae angustiora et arctiora erant, ibi homo rationabilis collocatur. Ipse vero vertex in unum colligitur cubitum. Omnia enim ad monadem rediguntur. Quae tamen Trinitatis sacramentum in numero trecentorum cubitorum designat. Et huic sacramento proximus ponitur homo, ut pote rationabilis et Dei capax. Sed et inde, quae sit differentia inter paucos et multos, colligamus indicia. Pone omnem humani generis numerum et ex universis gentibus elige fideles. Sine dubio pauciores sunt, quam sunt universi. Tum deinde ex fidelium numero elige meliores. Certum est quod multo inferior numerus remanebit. Et item ex ipsis quos elegeris, elige rursum perfectiores. Profecto reperies, quanto amplius
Abbreviated transcription (Latin):
toria hoc ẽ quod docet: ut si qua trib
numerosior habetur inppłis. maiora t̾re
spatia sortiat᷑: siqua aũt minore hominũ
numero censetur. breuiori possessione coͣ
imaginẽ futuroꝵ bonoꝵ: ac formã celestis
ostendere. requiro in illa hereditate quȩ
sꝑanda ẽ. qui sint plures. & qui sint pau¬
ci: & inuenio ibi beatiores paucos haberi
quã plures. Nam qui ꝑuiã latã & spa¬
multi dicunt᷑. Qui uero ꝑartã & angustã
uiã ꝑrexerint que ducit adutã: pauci
appellant᷑. E iterũ in aliis dicit᷑. quam
pauci sunt qui saluant᷑ Et iterum in
aliis ubi multiplicat᷑ iniquitas. refriges¬
cit caritas multoꝵ non paucoꝵ. S & in
archa. quȩ a noe constructa ẽ. ubi men¬
surȩ cęlitꝰ dant᷑. in inferiorib trecentoꝵ
cubitoꝵ ponit᷑ longitudo. & quinqua¬
ginta latitudo. Ubi uero tectũ eiꝰ ad altio¬
ra consurgit. in angustũ cogit᷑. & paucoꝵ
cubitoꝵ conclusione colligit᷑. ita ut sum¬

Expanded text:
ores. Hoc est, quod docet, ut si qua tribus numerosior habetur in populis, majora terrae spatia sortiatur. Si qua autem minor hominum numero censetur, breviore possessione contimaginem futurorum bonorum, ac formam coelestis ostendere requiro in illa haereditate quae speranda est, qui sunt plures, et qui sunt pauci, et invenio ibi beatos pauciores haberi quam plures. Nam qui per viam latam et spamulti dicuntur; qui vero per arctam et angustam viam perrexerint, quae ducit ad vitam, pauci appellantur. Et iterum in aliis dicitur: Quam pauci sunt, qui salvantur ! Et item in aliis: Ubi multiplicatur iniquitas, refrigescit charitas multorum , non paucorum. Sed in arca quae a Noe constructa est, ubi mensurae coelitus dantur in inferioribus trecentorum cubitorum ponitur longitudo, et quinquaginta latitudo. Ubi vero textus ejus ad altiora consurgit, in angustum cogitur, et paucorum cubitorum conclusione colligitur, ita ut sum
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt. S nec om̃ino int̾ra est sors
eorũ. s ipse dñs sors eis & hereditas ẽẽ
memorat᷑. ꝑ hos illi mͥ uident᷑ indicari:
qui nullis corporee naturȩ obstaculis
habetati. s oiũ usibiliuͣgłam suꝑ gressi.
insola sibi sapientia dĩ & uerbo eiꝰ ui¬
uendi usũ exercitiũq posuerunt: qui
corporeũ nicħ requirt᷑. nicħ rationis alie¬
nũ. Cõcupiert enĩ sapientiã. concupiert̃
secretoꝵ dĩ agnitionẽ. ⁊ ubi ẽ cor eoꝵ. ibi ẽ¬

Expanded text:
accipiunt. Sed nec omnino in terra est sors accipiunt. Sed nec omnino in terra est sors eorum, sed ipse Dominus sors eis, et haereditas esse memoratur. Per hos illi mihi videntur indicari, qui nullis corpore naturae obstaculis hebetati, sed omnium visibilium gloriam supergressi, in sola sibi sapientia Dei et verbo ejus, vivendi usum exercitiumque posuerunt, qui corporeum nihil requirunt, nihil rationis alienum. Concupierunt enim sapientiam, concupierunt secreto
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ. non dat intra iordanẽ: nec
dat t̾ram. non fluentẽ lac & mel. s pe¬
corib aptã: & muta animalia atq irra¬
tonabiles pecudes: melius quã rationa¬
biles homines nutrientẽ. Iħe uero m̃s.
scdo ppło t̾ram quã dat. t̾ra ẽ lacte &
melle fluens: immo fauus mellis ẽ pͣ
om̃i tra. E morses quidẽ hereditatem
non dat inclero. nec sorte distribuit. nec
pot̾ ꝑ plebes. & domos ac familias. &.
nomina merita singuloꝵ diuina sorte
pensare. Hoc solus facit ih̾e cu om̃e iu¬
diciũ pat̾ tradidit. Ipse scit quomodo
ppłm suum non solũ ꝑtrib & familias
& domos. uerũ & ꝑnomina unu̾quemq
digna & competent mansione dispenset.
Sunt tam̃ aliqui in istis qui conditionẽ
sortis. suꝑeminent: nec om̃ino ad ducun¬
tur adsortẽ. Om̃s leuitȩ. idẽ om̃s qui
intente & indesinent̾ ꝑmanent in mi¬
nisterio di. & ꝑuigiles inseruitio eius
excubias gerunt: sortẽ int̾ ceters non

Expanded text:
haereditatem, non dat intra Jordanem, sed haereditatem, non dat intra Jordanem, sed terram non fluentem lac et mel, sed pecoribus aptam. Et muta animalia atque irrationabiles pecudes, melius quam rationabiles homines nutrientur. Jesus vero meus, secundo populo terram quam dat, terra est lacte et melle fluens; favus imo mellis, sed prae omni terra. Et Moyses quidem haereditatem non dat in clero, nec sorte distribuit, nec potest per plebes et domos ac familias et nomina, merita singulorum divina sorte pensare. Hoc solus facit Jesus, cui omne judicium Pater tradidit. Ipse scit quomodo populum suum non solum per tribus ac familias et domos, verum et per nomina, unumquemque digna et competenti mansione dispenset. Sunt tamen aliqui in istis qui conditionem sortis supereminent, et omnino nec adducuntur ad sortem. Omnes Levitae, id est, qui intente et indesinenter permanent in ministerio Dei, et pervigiles in servitio ejus excubias gerunt, sortem inter caeteros non
Abbreviated transcription (Latin):
asciti. ceciderunt ꝓpt̾ ꝑseuerantiã deli¬
ctoꝵ. scds nunc ppłs qui in lapsoꝵ locũ
rediuiua generatione successit. uocat᷑
ad numerũ. & quod de illis priorib
dictũ nonfuerat. de his dicit᷑. Postea
enĩ quã ꝑtrib & plebes domosq ac
familias collectus ẽ numerus: dicit
dñs ad mossen. His distribuet᷑ t̾ra in
guã dabis hereditatẽ. Si deprioribus
dictum fuisset. quia his distribuetur
t̾ra insortẽ. falsũ utiq fuisset: quia ce¬
ciderunt illi indeserto. ꝓpt̾ delicta sua.
Quodergo pͥmis non ẽ dictũ postremis
dicit᷑: quib & cuncta quȩ ꝓmittuntur
impleta sunt. hec aut̃ nolo putes soliꝰ
hystoriȩ textu concludi: misteria sunt
quȩ ꝑlegis imaginẽ conscribuntur. Re¬
ꝓbatur enĩ pͥor ppłs qui ẽ incuruncisio¬
ne: & introducit᷑ scds. qui congregatur
exgentib. ipse ẽ qui hereditatẽ consequit᷑
pat̾nã. & aquo consequit᷑ Non amoy¬
se. s a ihu. Nam moyses etiã si dat aliqͥb

Expanded text:
adsciti, ceciderunt propter perseverantiam delictorum, secundus nunc populus, qui in lapsorum locum rediviva generatione successit, vocatur ad numerum, et quod de illis prioribus dictum non fuerat, de his dicitur. Postea enim quam per tribus et plebes domosque ac familias collectus est numerus, dicit Dominus ad Moysen: His distribuetur terra in dabis haereditatem. Si de prioribus dictum fuisset et quia his distribuetur terra in sorte, falsum utique fuisset, quia ceciderunt illi in deserto propter delicta sua. Quod ergo primis non est dictum, postremis dicitur, quibus et cuncta quae promittuntur, impleta sunt. Haec autem nolo putes solius historiae textu concludi: mysteria sunt, quae per legis imaginem conscribuntur. Reprobatur enim prior populus, qui est in circumcisione, et introducitur secundus, qui congregatur ex gentibus: et ipse est qui haereditatem consequitur paternam. Et a quo consequitur? Non a Moyse, sed ab Jesu. Nam Moyses etiamsi dat aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
habent int̾ris. s suꝑ grediunt᷑ celi sũma
fastigia. & ibi semꝑ indño. semꝑ inuer¬
bo eiꝰ. semꝑ insapientia. & inuoluntate
scientiȩ eiꝰ delitiabunt᷑. Hic erit eis cib.
hoc poculũ. istȩ diuitiȩ: hoc erit regnũ.
Tales ergo erunt. & exbis ert̃ illi quib
hereditas ipse dñs erit. Qui aut̃ inferi¬
cres sunt. nec in istũ ꝓfectuũ uerticem
ꝑuenert̃: hereditatẽ tre accipient. licet
isti quidẽ magni & isti beati sunt: sed
beatiores illi qui iam ñ ꝑspeculũ & mem
ginate. neq insubstantiis corporalib. sed
faciȩ ad faciem dm̃ uidebunt. sapientie
illuminatione radiati. & merȩ diuinita¬
tis capaces ꝑ puritatẽ cordis effecti: por¬
tionẽq suã non increatura. s increatore
habentes. qui ẽ suꝑ omĩa d̾s benedictus

Expanded text:
 supergrediuntur coeli summa fastigia, et ibi semper in Domino, semper in verbo ejus, semper in sapientia et in voluntate scientiae ejus deliciantur? Hic eis cibus, hoc erit poculum; istae divitiae, hoc erit signum. Tales ergo erunt, et in his erunt illi, quibus haereditas ipse Dominus erit. Qui autem inferiores sunt, nec ad istum profectuum verticem pervenerunt, haereditatem terrae acciisti quidem magni et isti beati: sed beatiores illi, qui jam non per speculum et in aenigmate, neque in substantiis corporalibus, sed facie ad faciem Deum videbunt, sapientiae illuminatione radiati, et mirae divinitatis capaces per puritatem cordis effecti, portionemque suam non in creatura, sed in creatore habentes, qui est super omnia Deus benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
itinere rectoͨ. Mittit & adeos qui erant
im maritimis locis. aduicinos fluctuũ
chananeos. qui int̾pretant᷑ uelut cõmoti.
id ẽ qui semꝑ inmotionib & fluctibus
ꝑmouent cuncta. Ee admaritimos amor¬
reos. Amorrei interpretantur amarescen¬
tes: qui sunt similes illis dequib suꝑius
disseriumus. Talis ergo ẽ cathalogus toqꝰ
militie inuisibiliũ hostium: qui congre-¬
gantur ꝑ regem iabin ut expugnent nos.
qui sequim᷑ iħm ducem & saluatorẽ nr̃m.
S quid dicit dñs: Ne uerearis inquit
afacie eoꝵ: quia crastino hac hora tradam
eos inmanus tuas. Uideo quod hodie
non possumus om̃s illos opprimere. nec
cunctos int̾ficere. s crastino ꝑimentur.
idẽ ꝑ consũmationẽ huiꝰ scłi. Tunc & enĩ
uirtus om̃is contraria destruẽtur: & tunc
penitꝰ uincet᷑. cum uideris his qui asini¬
stris sunt dici. Ite in ignẽ ȩt̾nũ. quemp̃¬
parauit pat̾ m̃s rabulo & angłis eius.¬

Expanded text:
itinere recto? Mittit et ad eos qui erant itinere recto? Mittit et ad eos qui erant in maritimis locis, ad vicinos fluctuum Chananaeos, qui interpretantur velut commoti, id est, qui semper in motibus et fluctibus permoverent cuncta. Et ad maritimos Amorrhaeos. Amorrhaei interpretantur amarescentes, qui sunt similes illis de quibus superius disseruimus. Talis igitur est catalogus totius militiae invisibilium hostium qui congregantur per regem Jabin ut expugnent nos qui sequimur Jesum ducem et Salvatorem nostrum. Sed quid dicit Dominus? « Ne verearis, inquit, a facie eorum, quia crastino in hac hora tradam eos in manus tuas. » Video quod hodie non possumus omnes illos opprimere, nec cunctos interficere; sed crastino perimentur, id est, post consummationem hujus saeculi. Tunc etenim omnis virtus contraria destruetur, et tunc penitus vincetur, cum videris his qui a sinistris sunt dici: « Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cernarũ. & quasi lucernarũ quȩ incene¬
red sunt: audi saluatorẽ dicentẽ ad disci¬
cłia fidem catholicam docent & plebem
dĩ uerbo ueritatis illuminant. lucernȩ
ardentes: hi uero qui here ica dogmata
ex scripture scẽ testimoniis falsis assertio¬
nib docent. ꝓ eo quod scripturas legunt
uidentur accendere lucernas.s quia fal¬
sis assertionib utuntur non sunt lucernȩ
s quasi lucernȩ. Misit etiam ad campos.
Necesse enĩ erat ut insocietatem suam uo¬
caret etiam eos qui in campis sunt: & hu¬
milia sapiunt ac t̾rena. Misit & infanen¬
dor. quod int̾pretat᷑ conuersio. Ee conuer¬
sio du plex intelligit᷑. Est enĩ conuersio.
qu a quis addm̃ conuertit᷑.: uel adeo ẽ con¬
uersus adbona. Est aut̃ & illa conuersio¬
ts qua rex iabin id ẽ ⁊abulus. ad se animas
conuertit. sicut & desymeone supra expo¬
suimus: qualis putanda ẽ. & illa conuer¬
sio. que galithis acciderat. de qua dicit

Expanded text:
cernarum et quasi lucernarum quae in Cenecernarum et quasi lucernarum quae in Cenereth sunt, audi Salvatorem dicentem ad disciclesia fidem catholicam docent, et plebem Dei verbo veritatis illuminant, lucernae ardentes; hi vero qui haeretica dogmata ex Scripturae sanctae testimoniis falsis assertionibus docent, pro eo quod Scripturas legunt, videntur accendere lucernas, sed quia falsis assertionibus utuntur, non sunt lucernae, sed quasi lucernae. Misit etiam ad campos: necesse enim erat ut in societatem suam vocaret etiam eos qui in campis sunt et humilia sapiunt ac terrena. Misit et in Fenendor, qui interpretatur conversio, et conversio duplex intelligitur. Est enim conversio qua quis ad Dominum convertitur, vel a Deo est conversus ad bona; est autem et alia conversio, qua rex Jabin, id est diabolus, ad se animas convertit, sicut et de Simeron supra exposuimus: qualis putanda est et illa conversio quae Galatis acciderat, de qua diceba
Abbreviated transcription (Latin):
pitur: in paruo capta dicenda ẽ. Cũ uem¬
aut ꝓuidentiã negat. aut demones quasi
dm̃ colit: hȩc in magno putanda ẽ ẽẽ decep¬
ta. & ideo nunc mittit ad sydonem mag¬
nã: qui quasi aduenationẽ magnã con¬
ueniant contra filios isrł. Mittit & mon¬
tana. Montana intelligenda sunt om̃is
sensus. qui extollit se & erigit aduersus
scientiam di. Mittit & in arabia. Int̾pre¬
tat᷑ aut̃ arabia insidiȩ. Inuitat ergo ur¬
tutes insidiatrices quȩ humanas ani¬
mas non ui nec aꝑtis inpugnationib
s in ꝓuisis insidus callidisq decipiant
ꝓpħa. Insidiatur in occulto. sicut leo
in cubili suo. Insidiatur ut rapiat
confident̾ dicit. Non enĩ ignoramus
Non lucerna. ẜ quasi lucerna. Aliud¬
ẽ enim lucerna: aliud quasi lucerna. Io¬
hannes lucerna erat ardens. qui erat
angłs lucis. Quasi lucerna aut̃ ẽ ille qͥ
tranffigurat se in angłm lucis. E si us
euidentius adhuc noscere differentias lu¬

Expanded text:
pitur, in parvo capta dicenda est; cum verpitur, in parvo capta dicenda est; cum vero providentiam negat, aut daemones quasi Dominum colit, haec in magno putanda est esse decepta. Et ideo nunc mittit ad Sidonem magnam, qui quasi ad venationem conveniant contra filios Israel. Mittit et ad montana. Montana intelligenda sunt omnis sensus qui extollit et erigit adversus scientiam Dei. Mittit et in Arabiam. Interpretatur autem Arabia insidiae. Invitat ergo virtutes insidiatrices, quae humanas animas non vi et ex apertis impugnationibus, sed improvisis insidiis callidisque decipiant, heta dicit: « Insidiatur in occulto sicut leo in cubili suo; insidiatur ut rapiat confidenter dicit: « Non enim ignoramus non lucernae, sed quasi lucernae. Aliud est lucerna, aliud quasi lucerna. Joannes lucerna erat ardens, quia erat angelus lucis. Quasi lucerna autem est ille qui transfigurat se in angelum lucis. Et si vis adhuc evidentius noscere differentias lu
Abbreviated transcription (Latin):
randũ ẽ. quomodo fluunt om̃ia quȩ sunt
hu uis mundi carnalia. & quomodo flu¬
xa sunt & caduca quȩ apud insideles
homines ꝑmanentia putant᷑ & ꝑ petua.
Qui aut̃ rerum considerat rationem.
& uitȩ huius quȩ putant᷑ bona con¬
tuet᷑: quomodo semꝑ mutentur & tran¬
seant: iste dicit quomodo fluit. Socat
aut̃ contra filios isrł ⁊abulus etiam eos:
qui circa sy donem magnam sunt. Ego
quide cum in locis sydonis aliquotiens
demoratꝰ sum. nunꝙͣ comperi duas ẽẽ sy¬
dones: unã magnã. & aliam paruam. quã¬
tum adc̾renũ ꝑtinet locũ. S si adint̾pre¬
tationẽ nominis redeam. qł significat
uenatricẽ uel uenatores: uideo quod ad¬
uersariarũ uirtutũ in quib multȩ sunt
differentiȩ quidã sint uenatores in par¬
uis. & quid̾a uenatores in magnis. id est
quod alii ꝑparua peccata animas. alii
ꝑ magna decipiunt. Uerbi gr̃a cum inuo¬
luptatib scli & carnis delitiis anima deci¬

Expanded text:
randum est quomodo fluunt omnia quae sunt randum est quomodo fluunt omnia quae sunt hujus mundi carnalia, et quomodo fluxa sunt et caduca quae apud infideles homines permanentia deputantur et perpetua. Qui autem rerum considerat rationem, et vitae hujus quae putantur bona contuetur quomodo semper mutentur et transeant, iste dicit, Quomodo fluit! Vocat autem contra filios Israel diabolus, etiam eos qui circa Sidonem magnum sunt. Ego quidem cum in locis Sidonis aliquoties demoratus sim, nunquam comperi duas esse Sidonas, unum magnam, et aliam parvam, quantum ad terrenum pertinet locum. Sed si ad interpretationem nominis redeant, quod significat venatricem vel venatores, video quod adversariarum virtutum, in quibus multae sunt differentiae, quidam sint venatores in parvis, et quidam venatores in magnis; id est quod alii per parva peccata animas, alii per magna decipiunt: verbi gratia, cum in voluptatibus saeculi et carnis deliciis anima deci
Abbreviated transcription (Latin):
genera peccati. N eq enĩ aliquid ama
cia uideant᷑ inprimis: sicut salomon.
scribit. In gouissimis inquit amarius
felle inuenies: quod dulce initiis uideba¬
tur. & acutius atiȩ gladii. Iusticiȩ uero
natura contraria ẽ. In initus uidet᷑ ama¬
rior: in nouissimis uero melle dulcior in¬
uenitur. cũ uirtutis fructus attulerit.
Misit igit᷑ cabulus adiobac inimicum
a maritudinis regẽ. Mictit aut̃ etiam ad
regem symeon qui int̾pretat᷑ ex auditio.
S dupplex uidetur ẽẽ exauditio. Ali
scd̃m quod & symeon unus exparriarchis
nomen accepit. qm̃ quidẽ ex audierat ds
qua quis exaudiat p̃ceptũ diaboli. So¬
let enĩ dicere diabolus siꝓcidens adora¬
ueris me. tibi dabo hȩc om̃ia s tusi ihm
sunt exparte eius. sicut & nunc fecit
iste sẏ meon illũ audiens. uenit adpugnã
contra iħm. Mictit aut̃ & ad regem ⁊ if.
Tif aut̾ int̾pretat᷑ quomodo fluit. uelut
admiranti sermone. Quia reuera mi¬

Expanded text:
genera peccati: neque enim amarius aliqgenera peccati: neque enim amarius aliqcia videantur in primis, sicut Salomon scribit; sed « in novissimis, inquit, amarius felle quod dulce in initiis videbatur, et acutius acie gladii . » Justitiae vero natura contraria est. In initiis videtur felle amarior, in novissimis vero melle dulcior invenitur, cum virtutis fructus attulerit. Misit ergo diabolus ad Jobac inimicum amaritudinis regem. Mittit etiam ad regem Simeron, qui interpretatur exauditio: sed duplex videtur esse exauditio; aliqsecundum quod et Simeon unus ex patriarchis nomen accepit, quandoquidem exaudierat Deus quando quis exaudit praeceptum diaboli. Solet enim dicere diabolus: « Si procidens adoraveris me, tibi dabo haec omnia . » Sed tu si Jesum sunt ex parte ipsius, sicut et nunc fecit iste Simeron, illum audiens venit ad pugnam contra Jesum. Mittit autem ad regem Zife. Zife autem interpretatur quomodo fluit? velut admirantis sermone, quia eo revera mi
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis prudenter fecisse dicit᷑ illa
que fecit. Hic igitur iabin rexẽ asor. In¬
terpretatur aut̃ asor aula. Est ergo om̃is
t̾ra aula huius regis. qui totius terrę
uelut aule unuis obtinet principatum
qui ẽ diabolus. His aũt̃ uidere qm̃ aula
ipsuis t̾ra ẽ: In euangeliis scriptum est.
quia fortis in aula sua securus dormit:
usquequo ueniat fortior qui & ipsum
alliget. & que possidet auferat. Est
ergo rex aulȩ princeps mundihuuis.
Iste mittit ad iobac. Ipse ẽ enim quimit¬
tit ad om̃s gentes. & inuitat ad p̾lium.
Mittit & ad regẽ maron. Iobac quidem
int̾pretatur inimicitiȩ : maron aut̃ ama¬
ritudines. Mittit ergo ⁊abulus ad aliã
urtutem inimicam ex angłis sine dubio
refugis. quȩ uirtus amaritudinum rex
ẽ. quo auctore scilicet & oꝑam dante.
om̃s quȩ in hoc mundo a maritudines
& asꝑitates miseris mortalibus infligun¬
tur eueniunt. Sunt aut̃ ista diuersa

Expanded text:
iniquitatis prudenter fecisse dicitur illa iniquitatis prudenter fecisse dicitur illa quae fecit . Hic igitur Jabin rex est Assur. Interpretatur Assur aula: est ergo omnis terra aula hujus regis, qui totius terrae velut aulae unius obtinet principatum, qui est diabolus. Vis autem videre quoniam aula ipsius est terra? In Evangeliis scriptum est , quia fortis in aula sua securus dormit, usquequo veniat fortior, qui et ipsum alliget et quae possedit auferat. Est ergo rex aulae princeps hujus mundi. Iste mittit ad Jobac; ipse est enim qui mittit ad omnes gentes et invitat ad praelium, mittit ad regem Marom. Jobac autem interpretatur inimicitiae, Marom autem amaritudines. Mittit ergo diabolus ad aliam virtutem inimicam, ex angelis sine dubio refugis, quae virtus amaritudinum rex est: quo auctore scilicet et operam dante omnes in hoc mundo amaritudines et asperitates quae miseris mortalibus infliguntur eveniunt. Sunt enim diversa