comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re periant᷑ iste deliciȩ. subsequent̾ adiungit᷑: scilic& in conspectu dĩ. ubi semꝑ est
lesiderabilis & uera lȩticia. Quale ÷ enĩ exultare sub conspectu tanti uidicis:
quẽ hic iuste metuimꝰ. ipsius munere liberati sub eius p̃sentia gaud eamus:
ldiecit. delectent᷑ in lȩtitia : ut hoc ipsum illos possit delectare qđ lȩti sunt :
clũ lȩticiã suã nullo nouer̃ fine claucdendã. suauius in ea delectant᷑. quã se amis¬
suros. e̾ẽ non sentiunt. Sic beatitudinis illius uentura felicitas: sub lucentib quib dã
nodulis indicatur. Cantate dõ.psalmũ dicite nomini eius. iter facite ei qr
cendit suꝑ occasũ : dñs nom̃ ÷ ei Exultate in conspectu eiꝰ. P ostquã pessimorum¬

Expanded text:
reperiantur istae deliciae, reperiantur istae deliciae, desiderabilis et vera laetitia. Quale est enim exsultare sub conspectu tanti judicis, ut illum quem hic juste metuimus, ipsius munere liberati sub ejus praesentia gaudeamus? Adjecit, delectentur in laetitia, ut hoc ipsum illos possit delectare, quod laeti sunt: quia dum laetitiam suam nullo norunt fine claudendam, suavius in ea delectantur, quam se amissuros esse non sentiunt. Sic beatitudinis illius ventura felicitas sublucentibus quibusdam modulis indicatur. Vers. 5. Cantate Deo, psalmum dicite nomini ejus; iter facite ei, qui ascendit super occasum; Dominus nomen e
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ iniudicio dĩ afaciȩ ipsuis sic dispereunt peccatores: quem admodum cȩrȩ deliqua¬
tudo. proximo igne consumit᷑. Et intuere qđ hic peccatores in substantia sua non
clicit posse consumi. qui ꝑpetuo igne torquendi sunt: sed elic̃ eos a faciȩ dĩ. ee̾. pe¬
rituros: quia nũquã ad grãm ipsius. beneficia que uenturi sunt: sicut quicdam
rranti ĩ di cere temptauerunt. Et nota qđ in his uersib figura ÷ parabole:
rerũ genere dissimiliũ comparatio. Peccatorib enĩ. fumꝰ & cera comparata noscunt᷑.
licimꝰ ex quisitas. & abrindantes copias ciborũ: quib & corpus reficitur. & plerũq
lesideriũ ȩlacitatis auget᷑. His cõparant᷑ pabula fideliũ. sagina iustorũ: q
turati adhuc clesiclerant. & decȩlestib deliciis m explebilit̃ farciunt᷑. Seclubi

Expanded text:
quoniam in judicio Dei a facie ipsius sic dispereunt peccatores, quemadmodum cerae deliquatiquoniam in judicio Dei a facie ipsius sic dispereunt peccatores, quemadmodum cerae deliquatitudo proximo igne consumitur. Et intuere quod hic peccatores in substantia sua non dicit posse consumi, qui perpetuo igne torquendi sunt; sed dicit eos a facie Dei esse perituros, quia nunquam ad gratiam ipsius beneficiaque venturi sunt, sicut quidam errantium dicere tentaverunt. Et nota quod in his versibus figura est parabole, id est rerum dissimilium comparatio; peccatoribus enim fumus et cera comparata noscuntur. dicimus exquisitas et abundantes copias ciborum, quibus et corpus reficitur, et plerumque desiderium 220 edacitatis augetur. His comparantur pabula fidelium, sagina justorum, qui saturati adhuc desiderant, et de coelestibus deliciis inexplebiliter farciuntur. Sed ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uitare. addidit qui oder̃ eũ: ut eos significar&. qui insua ꝑtinatia constiter̃. Odiũ
enĩ illis reb debemꝰ: quib nos ad quiescere nullatenus posse ꝓfitemur. Sicut dẽficr¬
istis duob uersib. sub comparatione gemina: peccatoꝵ pena predicit᷑. Fumꝰ : enim
x flamina ista corruptibili surgens tenebrosa conglobatio: quȩ quantũ pli
tollit᷑. tantũ ꝑmane tenuat᷑. huic peccatores merito comparantur: qm̃ ex flamma
nequitiȩ suȩ ꝓducunt fumiferas actiones. Quȩ lic& ad altiora suꝑbia faciente consurgant
necesse ÷ ut sua magis uelut fumꝰ elatione deficiant. Sequit᷑ eqꝵ alia comparatio. Cera
est ex fauis collecta tenera mollisq substantia: quȩ sic ignis calore resoluit᷑. ut euis
orpulentia pęnitus ab sumat᷑. Hluiꝰ similitudo delinquentib competent̃ aptat

Expanded text:
vitare? Addidit, qui oderunt eum, ut eos significaret qui in sua pertinacia constiterunt. Odium vitare? Addidit, qui oderunt eum, ut eos significaret qui in sua pertinacia constiterunt. Odium enim illis rebus debemus quibus nos acquiescere nullatenus posse profitemur. Vers. 2. Sictis duobus versibus sub comparatione gemina peccatorum poena praedicitur. Fumus est enim ex flamma ista corruptibili surgens tenebrosa conglobatio, quae, quantum plus extollitur, tantum per inane tenuatur. Huic peccatores merito comparantur, quoniam ex flamma nequitiae suae producunt fumiferas actiones, quae licet ad altiora, superbia faciente, consurgant, necesse est ut sua magis, velut fumus, elatione deficiant. Sequitur eorum alia comparatio. Cera est ex favis collecta tenera mollisque substantia, quae sic ignis calore resolvitur, ut ejus corpulentia penitus absumatur. Hujus similitudo delinquentibus competenter aptatur,
Abbreviated transcription (Latin):
significat dñm saluatorẽ: asserens quȩ beneficia p̾stiterit ȩccłiȩ. quando eam resur-¬
da : cũ aduentus dñi mundo saluatoris illuxerit. Quinto lic̃ in eccłiis dñm de¬
anquã inegypto. etyopia cõmorant᷑. Sexto ingressu uniuersitatẽ mon& ut
eũ a faciȩ eius. Confident᷑ ꝓpħa uidet᷑ optare qđ nouit. c̾e. uenturũ. Petit enim
resurrectionẽ xp̃i. inqua dissiparent᷑ aduersi scilic& iudȩi: qui resurrectionis eius
uidendo potentiã. sceleris sui facinora formidabant. Ultio quippe eorũ: uno uerbo
descripta ÷ Non enĩ in unã gentẽ popłs ipse collectus sed ꝑ or bẽ terrarũ effusa ra¬
ritate dispsus ÷. Sequit᷑ in ȩstimabilis pęna maledicti: ut ab eiꝰ faciȩ fugiant. cuiꝰ¬
ibi ꝰ constat ẽe. p̃sentiã. Quale ÷ enĩ semꝑ fugere. & infensi iudicis presentiã n

Expanded text:
significat Dominum Salvatorem, asserens quae beneficia praestiterit Ecclesiae, quando eam resurrsignificat Dominum Salvatorem, asserens quae beneficia praestiterit Ecclesiae, quando eam resurrda, cum adventus Domini mundo salutaris illuxerit. Quinto dicit in ecclesiis Dominum detanquam in Aegypto et Aethiopia commorantur. Sexto ingressu universitatem monet, uunt eum. Confidenter propheta videtur optare quod novit esse venturum. Petit enim resurrectionem Christi, in qua dissiparentur adversi, scilicet Judaei, qui resurrectionis ejus videndo potentiam, sceleris sui facinora formidabant. Ultio quippe eorum uno verbo descripta est. Non enim in unam gentem populus ipse collectus est, sed per orbem terrarum effusa charitate dispersus ubique constat esse praesentiam. Quale est enim semper fugere, et infensi judicis praesentiam non
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat. Longus psalmꝰ & ad fastidiũ releuandũ quinq dia-¬
psalmatib pre notatus ꝑ quȩ nos diuisiones cõpetent̃ imp̃ssimꝰ. Namlic& has in alus
psalmis quantũ aspirat dñs humana ꝑscrutet᷑ inclustria: istȩ tam̃ incisiones abso-¬
lutȩ sequendȩ sunt. qͦs ꝑ cliapsalmata diuina fecit auctoritas. Sciendũ ÷ aut̃ toto
salmo ꝑ mysticas similitudines psalmografum loqui : qui sacram̃tis euauge
omĩno repletus ÷. & ascensionis xp̃i descriptione deuota monstrat᷑. eẽ. p̃cipuus.
Dirisio Psalosi. Prorudentiȩ spũi ꝓpħa completus. quȩ iimicis dni accidant.
uel quȩ fidelib infutura iudicatione conaingant. ꝑ optatuũ modũ pͥmo ingressu
psalmi huiꝰ conuenient̃ ȩlicit: ut & ꝑfilos cdepoena terreat. & famulos dni ꝓmissa
emuneratione lȩtific&. Scđo ingressu uirtutes significat. qͥs contulit pop
iudeoꝵ: ac deinde dic̃. quẽ ad modũ ex his ꝑfec̃ ȩccłiam. Tercio. ꝑ montis speciem

Expanded text:
quinque diapsalmatibus praenotatus, per quae nos divisiones competenter impressimus. Nam licet has in aliis psalmis, quantum aspirat Dominus, humana perscrutetur industria, istae tamen incisiones absolute sequendae sunt, quas per diapsalmata divina fecit auctoritas. Sciendum est autem toto psalmo per mysticas similitudines psalmigraphum loqui, qui sacramentis evangelicis omnino repletus est, et ascensionis Christi descriptione devota monstratur esse praecipuus. Divisio psalmi. Providentiae spiritu propheta completus, quae inimicis Domini accidant, vel quae fidelibus in futura judicatione contingant, per optativum modum primo ingressu psalmi hujus convenienter edicit, ut et perfidos de poena terreat, et famulos Domini promissa remuneratione laetificet. Secundo ingressu virtutes significat quas contulit populo Judaeorum; ac deinde dicit quemadmodum ex his perfecit Ecclesiam. Tertio per montis speciem
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos abeator quiete discerner&. hlam iste somuꝰ sauariono deceptor ÷ idehoodor sies
gaue cae cluiqie aed qlisermsere modo nobilissimo comugro copulatos ⁊ onocloi c laries
sonorib fuise subuectos Secl uidde qualis eos confusio subsequatur. t nic hi ontener
queiant eã semchil teniuis cognoscant. omphasis quipide non dert ia uompoanene

Expanded text:
ut eos a beatorum quiete discerneret. Nam iste somnus fallax atque deceptor est, ut modo se ut eos a beatorum quiete discerneret. Nam iste somnus fallax atque deceptor est, ut modo se gaudeant divitias acquisiisse, modo nobilissimo conjugio copulatos, modo claris honoribus fuisse subvectos. Sed vide qualis eos confusio subsequatur, et nihil invenerunt quaerant, cum se nihil tenuisse cognoscant. Emphasis quippe est exagge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc aepitethon eternis. ueros predicatores afalsis sequestrauit hereticis: Iui
eterni dici non possunt: quia ꝑuersitatis caduca docentes. cũ suis dogmatibus
abolentur. Turbati sunt om̃s insipientes corde dormier̃ somnũ suũ & nichã
inuener̃ in ea om̃s uiri diuitiarũ inmanib suis. Superiꝰ dix̃ fideles adñõ
illiminatos. eẽ. per montes: nunc insipientes corde turbatos posuit atq con-¬
fusos: non inmerito: qm̃ deprȩdi eationib scĩs unde illuminati sunt uisto
insipientes inde turbati sunt: & recedentes auero lumine. tenebrosa mundi
desideria sunt secuti. Isti dormis erunt uigilantes. somnũq inbonis actib
habuer̃. qui confiłis semꝑ turbabantur errorib Bene aut̃ sonnũ app̾lauit irfidelium
unti :. quia uigilare non⁊ psutara negligere & eatluca ꝑ quirere . a bene addidi sium

Expanded text:
quia per hoc epitheton, aeternis, veros praedicatores a falsis sequestravit haereticis. Illi enim quia per hoc epitheton, aeternis, veros praedicatores a falsis sequestravit haereticis. Illi enim aeterni dici non possunt, qui perversitatis caduca docentes, cum suis dogmatibus abolentur. Vers. 5. Turbati sunt omnes insipientes corde; dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis. Superius dixit fideles a Domino illuminatos esse per montes, nunc insipientes corde turbatos posuit atque confusos. Non immerito, quoniam de praedicationibus sanctis unde illuminati sunt justi, insipientes inde turbati sunt, et recedentes a vero lumine, tenebrosa mundi desideria sunt secuti. Isti dormierunt vigilantes, somnumque in bonis actibus habuerunt, qui confusis semper turbabantur erroribus. Bene autem somnum appellavit infidelium vitam, quia vigilare non est profutura negligere etcaduca perquirere. Et bene addidit suum,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ contrarium. Hȩc om̃ia notsĩ ÷ confracta. atq inminuta disceclere ubi
uenire certũ ÷ pacis aetorem. Quȩ figura dicitur energia. id÷ imaginatio.
quȩ actum rei incorporeis oculis sũ ministrat. Illuminans tu mirabilit̃ amontib
aeternis. U enit ad scłam partem: ubi diuersa dni miracula consequent̃ ex ponit
& ne quȩreretur ista illuminato unde proueiure potuisset: ad didit a montib ȩt̃nis:
id ÷ preclicatorib : quiuere montes sunt ȩterm: quia ꝑpetua & in commutabili sub¬
limitate consistunt. Terreni enim montes. temporales & in animati sunt: illi uero¬
munere dñi semꝑ sapientes. norunt. eẽ. ꝑpetui & pulchrȩ ueritatis ordinẽ custo¬
diuit. Illuminare dix̃ dñm. ꝑmontes ȩternos: quia ipse ꝓpħis atq apłis dedit
ł ꝑ totũ muncdum prȩdicatione scã uulgatum ÷ & memoriȩreconde

Expanded text:
esse contrarium. Haec omnia notum est confracta atque minuta discedere, ubi esse contrarium. Haec omnia notum est confracta atque minuta discedere, ubi venire certum est pacis auctorem. Quae figura dicitur energia, id est imaginatio, quae actum rei incorporeis oculis subministrat. Vers. 4. Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Venit ad secundam partem, ubi diversa Domini miracula consequenter exponit. Et ne quaereretur ista illuminatio unde provenire potuisset, addidit, a montibus aeternis, id est praedicatoribus, qui vere montes aeterni sunt, quia perpetua et incommutabili sublimitate consistunt. Terreni enim montes temporales et inanimati sunt: illi munere Domini semper sapientes norunt esse perpetui. Et pulchre veritatis ordinem custodivit. Illuminare dixit Dominum per montes aeternos, quia ipse prophetis atque aposttotum mundum praedicatione sancta vulgatum est. Et memoria reconde
Abbreviated transcription (Latin):
ondenegat. Exipsa enim parte udetur: unde eius portamꝰ imaginem. Na
ipse fit mons syon: qui eũ meruit sincera mente conspicere. In illo ergo habitat:
quantum probatur intelligi. Miroq moclo inscĩs tantũ mentib requiescere dicit̾:
qui omnẽ locũ spaciosa largitate conplectitur. ł bi confregit cornua arcumet
scutũ. gladium. & bellum. Ibi. in illa pace stilic&. & in illa contemplatione deitatis:
quam superius dixit. Nam ubi dñs pacis habitare dignatur ista franguntur..
nec possunt talia praeualere. nissi se ubi humana concertatio probatur ac¬
cendere. Cornua arçum. significant malitiã superborũ: ex quib ueniunt in¬
noxiis. uulnera &e nefanda discrimina. Scutũ hic accipiendũ ÷ ad concertacione
iniquissimas: & cdiaboliea fraude prȩsumptas. Gladios: ad periculosa. atque
manifesta uulnera. Postrenũ intulit bellum: qđ absolute pace monstratur

Expanded text:
non denegat; ex ipsa enim videtur parte, unde ejus portamus imaginem. Nam non denegat; ex ipsa enim videtur parte, unde ejus portamus imaginem. Nam et ipse mons fit Sion, qui eum meruerit sincera mente conspicere. In illo ergo habitat, a quo probatur intelligi; miroque modo in sanctis tantum mentibus requiescere dicitur, qui omnem locum spatiosa largitate complectitur. Vers. 3. Ibi confregit cornua arcuum, scutum, gladium et bellum. Ibi, in illa pace scilicet, et in illa contemplatione Deitatis quam superius dixit. Nam ubi Dominus pacis habitare dignatur, ista franguntur, nec possunt talia praevalere, nisi ubi se humana concertatio probatur accendere. Cornua arcuum significant malitiam superborum, ex quibus veniunt innoxiis vulnera et nefanda discrimina. Scutum hic accipiendum est ad concertationes iniquissimas et diabolica fraude praesumptas. Gladius ad periculosa atque manifesta vulnera. Postremum intulit bellum, quod absolute paci monstratur
Abbreviated transcription (Latin):
locum dñi pacem. ee̾̃. professus :: quia nescit in alium requiescere. nisi qui se nouit
dño prȩstante tranquilla conuersatione tractare: sicut scriptũ ÷. Suꝑ quẽ requiescit
sp̃s m̃s : nisi suꝑ humilem & quietũ & trementem uerba mea Sed ille ꝓ̾batur hab̾e
cum chĩo: qui aduersum manclaita eius contraria uoluntate ñ litigat: qui sequitur
uissa chiiͥantis: & aclom̃ẽ preceptũ cliuinũ. suũ flectit arbitriũ. Pax eñi uera ÷ concor¬
diam habere cummorib probis : & litigare cum uitiis. Inspiciendũ quoq :÷ qł locũ
dño dedit: qui loco non clauditur: sed cũ ubiq sit tutus. nealiquib spaciis ambiat᷑
localiter tam̃ in eẽ. dicitur: quib ꝓpicuis ad eẽ. dignat᷑. Sequit᷑. & habitacio eiꝰ insyon.
Syon sicut sepe diximꝰ mons . ẽ. herosolimis constitutus. cuiꝰ nominis interpre¬
libus dĩtas reueranda non panclat: cogitationitam̃ purissime se luunitas summa

Expanded text:
locum Domini pacem esse professus est, quia nescit in alio requiescere, nisi qui se novit Domino praestante tranquilla conversatione tractare, sicut scriptum est: Super quem requiescit Spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea ? Sed ille probatur pacem habere cum Domino, qui adversum mandata ejus contraria voluntate non litigat, qui sequitur jussa dominantis, et ad omne praeceptum divinum suum flectit arbitrium. Pax enim vera est concordiam habere cum moribus probis, et litigare cum vitiis. Inspiciendum quoque quod locum Domino dedit, qui loco non clauditur; sed cum ubique sit totus, nec aliquibus spatiis ambiatur, localiter tamen inesse dicitur quibus propitius adesse dignatur. Sequitur, et habitatio ejus in Sion. Sion sicut saepe diximus mons est Jerosolymis constitutus, cui nominis interprelibus Deitas reverenda non pandat, cogitationi tamen purissimae se Divinitas summa
Abbreviated transcription (Latin):
nt. dicit enm uouendũ illi terribili qui aufert spm̃ pͥncipum. id ÷ suꝑbie uel tumoris
Nut conuersos deberes acluertere: intulit apud reges terrȩ: utiq qui corpꝰ suum
regere ac moclerari. dñi munere meruer̃. hic enim suꝑbiȩ spũ uacuatos reges
intelligimꝰ. non potestate prȩtumentes: quia magis inista parte miraculũ quod

Expanded text:
it. Dicit enim vovendum illi terribili, qui aufert spiritum principum, id est superbiae vel tumoris. it. Dicit enim vovendum illi terribili, qui aufert spiritum principum, id est superbiae vel tumoris. Et ut conversos deberes advertere, intulit, apud reges terrae, utique qui corpus suum regere ac moderari Domini munere meruerunt. Hic enim superbiae spiritu vacuatos reges intelligamus, non potestate praetumentes, quia magis in ista parte miraculum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiana nos maceratione ieiunii constringere. Ialia ergo inuitat promitte qͣuȩ si pol¬
uib&. cẽ. reddenda. Sicut ait apłs: ꝗui matrimonio iungit uirginẽ suã bene facit: & qui
mniungit melius facit. Addilit dõur̃o.: ut signific& fideles qui cultura sc̃ę trini
exultant. Sequitur. Om̃s qui incircuitu eius offertis munera. Isti sunt om̃s qruib dix̃.
uouete & redidite: non hereticis utiq non paganis: sed eis qui altari eius munera red¬
dere. catholica instͥutione festinant. Incircuitii quippe resagitur: cũ munera fide¬
liũ sacratissimis altarib offerunt᷑. Nam qđ ait terribili spetialit̃ respicit ad deuo-¬
tos quib etiã suauis. eẽ. dinosci stur sicut iegitur: seruite dño intimore & exul¬
tate ei cum tremore. Nam prauis & contemptorib terribilis non ÷. Nam sidm̃n metu

Expanded text:
quotidiana nos maceratione jejunii constringere. Talia ergo invitat promitti, quae nisi polquotidiana nos maceratione jejunii constringere. Talia ergo invitat promitti, quae nisi poljubet esse reddenda, sicut dicit Apostolus: Qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit . Addidit, Deo vestro, ut significet fideles, qui cultura sanctae Trinitatis exsultant. Sequitur, omnes qui in circuitu ejus offertis munera. Isti sunt omnes quibus dixit: Vovete et reddite, non haereticis utique nec paganis, sed eis qui altari ejus munera reddere catholica institutione festinant. In circuitu quippe res agitur, cum munera fidelium sacratissimis altaribus offeruntur. Nam quod ait, terribili, specialiter respicit ad devotos, quibus etiam suavis esse dignoscitur, sicut legitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Nam pravis et contemptoribus terribilis non est; nam si Dominum metue
Abbreviated transcription (Latin):
recorelata ꝑnicies. Hȩc dño ag& diem festum: quando se ab illo interitu peccatorũ
sentit. ẽẽ. liberataũ. hinc : qđ hebrei emundati sorelib peccatorũ. festiuũ munꝰ dño u¬
bentur offerre: qł & quinquagesimꝰ psalmꝰ michi udetur tangere. Nam cũ dic̃ usque¬
pꝰ multa consequitur: tunc acceptabis sacrificiũ iusticiae oblaciones. & holo causta.
ueritate consentit. U ouete & redlite dño dõ ur̃o: om̃s qui incircuitu eiꝰ offertis mune¬
ra teribili. Cũ om̃ia precepta dñi nos implere conueniat. sitq nobis necesse uocẽ
rito: quia st̃ multa quȩ etiam ñ promittenteᷤ debeamꝰ ex soluere: ut ÷ illud: non occides
ñ mechaberis. ñ furtũ facies & cȩcera delicta quȩ uetamur efficere. Alia sunt quȩ nisi
uoueamꝰ: implere nulla lege constsingim᷑ : ut uirgintatẽ seruare. heremũ petere : &

Expanded text:
recordata pernicies. Haec Domino agit diem festum, quando se ab illo interitu peccatorum recordata pernicies. Haec Domino agit diem festum, quando se ab illo interitu peccatorum sentit esse liberatam. Hinc est quod Hebraei emundati sordibus peccatorum, festivum munus Domino jubentur offerre; quod et quinquagesimus psalmus mihi videtur tangere. Nam cum dicit: UsquePost multa consequitur: Tunc acceptabis sacrificium justitiae, oblationes et holocausta; ete et reddite Domino Deo vestro, omnes qui in circuitu ejus offertis munera terribili. Cum omnia praecepta Domini nos implere conveniat, sitque nobis necesse vocemrito, quia sunt multa quae etiam non promittentes debeamus exsolvere, ut est illud, Non occides, non moechaberis, non furtum facies , et caetera delicta quae vetamur efficere. Alia sunt quae nisi voveamus, implere nulla lege constringimur, ut virginitatem servare, eremum petere, et
Abbreviated transcription (Latin):
Uersus iste ad suꝑiora iuigendus ÷. dic̃ enĩ: terra tremuit & queuit: Cũ exurger&
in iudicuiads̃. Bene aut̃ dicit᷑ exurgere inuidicio suo: qm̃ hic quietus omĩa ꝑtulit.
tũ ÷ auidicib mundi qui quando aliquid districta seueritate censuerint dicuntur
exurgere : quia commoti uidentur commissa crimina uindicare. & ne iuditium
illud adsolam clampnationẽ maloꝵ crederes. eẽ. facienclum: addidit᷑: ut saluos face¬
r& om̃s marfuetos terrȩ. Queti terrȩ sunt : qui nullis uitiis mundi huiꝰ. inflãmata
uolumtate rapiuntur: sed ȩquabili se mocleratione tractantes. sic̃ superiꝰ dictũ ÷.
aclhumillimã sanitatẽ. Cogitatio uͦ nr̃a pͥmũ confitet᷑ cdõ: quanclo peccata p̃terita humi-¬
li satisfactione dampnauerit. Sed quia fragilitas humana semꝑ deb& iugere qđ
peccat: adclidit: & reliquiȩ cogitationũ cdiem festũ agent tibi. Reliquiȩ cogitationũ
sunt : post effusas lacrimas. & assiduã contritionẽ cordis. preteritoꝵ criminum

Expanded text:
nim: Terra tremuit et quievit, cum exsurgeret in judicio Deus. Bene autem dicitur exsurgere in judicio suo, quoniam hic quietus omnia pertulitractum est a judicibus mundi, qui, quando aliquid districta severitate censuerint, dicuntur exsurgere, quia commoti videntur commissa crimina vindicare. Et ne judicium illud ad solam damnationem malorum crederes esse faciendum, addidit, ut salvos faceret omnes quietos terrae. Quieti terrae sunt qui nullis vitiis mundi hujus inflammata voluntate rapiuntur, sed aequabili se moderatione tractantes sicut superius dictum est, ad humillimam sanctitatem. Cogitatio vero nostra primum confitetur Deo, quando peccata praeterita humili satisfactione damnaverit. Sed quia fragilitas humana semper debet lugere quod peccat, addidit, et reliquiae cogitationum diem festum agent tibi. Reliquiae cogitationum sunt, post effusas lacrymas et assiduam contritionem cordis, praeteritorum criminum
Abbreviated transcription (Latin):
dñm xp̃m loqͥ: constringe dic̃ patri: quĩa sc̃ȩ trinitatis unũ uelle. una potes
tis adhuc comꝑationib ꝑseuerat. Necesse ẽ. enĩ. ut animalia in domita & fre¬
nũ accipiant & flagella patiant᷑: donec recto tramite uiã carpere consuescan
Ordo aut̃ uerborũ talis ẽ. Multa flagella s̃ peccatoꝵ: qui ñ ꝓximant ad te. Sed
dicendo qui ñ ꝓxximant. ostendit quosdã peccatores dño ꝓpinquare: qui licet
linquant in becillitate carnis. apiis tam̃ p̃cib ñ recedunt. Illi enĩ qui contu
sp̃u a dño secedunt. tanqu̾ã pauescentes obiecta. nec uolentes ire ꝑ semitas ratas.
multa flagella sustinent : ut qđ ñ faciunt sponte plagis adhibitis cogant᷑ imple¬
re. Sed ista flagella s. quȩ nos celerit̃ sanant: quȩ noi uelocit̃ liberant o¬

Expanded text:
m loqui, constringe dicit Patri, quia sanctae Trinitatis unum velle, una potestagella peccatorum. In praedictis adhuc comparationibus perseverat. Necesse est enim ut animalia indomita frenum accipiant et flagella patiantur, donec recto tramite viam carpere consuescant. Ordo autem verborum talis est: Multa flagella sunt peccatorum, qui non proximant ad te. Sed dicendo: Qui non proximant, ostendit quosdam peccatores Domino propinquare, qui licet delinquant imbecillitate carnis, a piis tamen precibus non recedunt. Illi enim qui contumaciae spiritu a Domino secedunt, tanquam pavescentes objecta, nec volentes ire per semitas rectas, multa flagella sustinent; ut quod non faciunt sponte, plagis adhibitis cogantur implere. Sed ista flagella sunt quae nos celeriter sanant, quae nos velociter liberant
Abbreviated transcription (Latin):
rando quȩ fecerit uel quȩ cotidie fac̃ Illas enĩ res dicimꝰ diligere. quas sepius
oꝑam̃ lta hic de dño canitur diligit miscdiã & iudiciũ: quasi ñ & prudentiã
& tẽpantiã diligat Sed quia istã nob̶ frequent̃ indulget ipsã dr̃ om̃imo dilige¬
re In hoc gͦ mundo diligit miscđiã: ubi eã longe lateq disseminat. iudelicet
ubi sustinet peccatores. ubi blasphemos patient᷑ expectat᷑. ubi uitã p̃stat indig¬
nis & his similia quȩ pietati suꝑnae constat om̃imodis applicanda. diligit qͦq
iudiciũ cũ pios sequestrat ab impis : & merita eoꝵ ȩquitatis qualitate discer¬
nit Seqͥt ubi illã qua suꝑius dixerat miscđiã largiat᷑ cũ miscđia dñi plena
ẽ t̾ra : ista utiq quȩ miseros continet: ubi diaboli oppugnatione laboramus. ⁊¬
ubi a mandatis cȩlestib carnis inbecillitate subtraim᷑. Tunc enĩ qua miscđiã
postulare possumꝰ. cũ iã nullis necessitatib in grauam̃. Hic gͦ miscdia quȩramꝰ

Expanded text:
arrando quae fecerit, vel quae quotidie facit. Illas enim res dicimus diligere, quas saepius operamur. Ita hic de Domino canitur: Diligit misericordiam et judicium, quasi non et prudentiam et temperantiam diligat. Sed quia istam nobis frequenter indulget, ipsam dicitur omnino diligere. In hoc ergo mundo diligit misericordiam, ubi eam longe lateque disseminat; videlicet ubi sustinet peccatores, ubi blasphemos patienter exspectat, ubi vitam praestat indignis, et his similia, quae pietati supernae constat omnimodis applicanda. Diligit quoque judicium, cum pios sequestrat ab impiis, et merita eorum aequitatis qualitate discernit. Sequitur ubi illam, quam superius dixerat, misericordiam largiatur, cum misericordia Domini plena est terra. Ista utique quae miseros continet, ubi diaboli oppugnatione laboramus, ubi a mandatis coelestibus carnis imbecillitate subtrahimur. Tunc enim quam misericordiam postulare possumus, cum jam nul
Abbreviated transcription (Latin):
exultatione completus ẽ qua angłi canoris uocib ꝑsonar̃. laudantes & dicentes.
Gta in altissimis dõ: & in t̾ra pax hominib bonȩ uoluntatis. Monȩt gͦ ut nos eadẽ
& dicere debeamꝰ. & credere. Seqͥt᷑ Bene psallite ei in iuibilatione. id ẽ bonis oꝑib
dm̃ inuocate. lubilatio enĩ ẽ: gaudiũ cũ feruore animi & clamore in distinctȩ uocis.
erpressũ. In qua iubilatione ñ potest bene psallere: nisi qui bonȩ studiũ conuer¬
sationis adiuncerit. Et inspice salutarẽ doctrinã : quȩ nos ita p̃monet ut ante
moffense psallere debeamꝰ: qui renes nr̃os & corda cognoscit: ne magi
grauius possimꝰ offendere. si scelerati atq subdoli ad tanta mysteria uideam ac
& ere Qm̃ rectus ẽ. sermo dñi: & om̃a oꝑa eiꝰ infide. hinc incipit ꝑ demonstratĩu
genus laudes dñi diuersa relatione discurrere: ut om̃a nob oꝑa ipsius & p̃cepta
dulcescerent. Rectus ẽ. itaq sermo dñi: ad dirigendos scilicet homines. Ueracit̃

Expanded text:
s 107 personarunt laudantes et dicentes: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Monet ergo ut nos eadem et dicere debeamus et credere. Sequitur, bene psallite ei in jubilatione, id est in bonis operibus Deum invocate. Jubilatio est enim gaudium cum fervore animi et clamore indistinctae vocis expressum. In qua jubilatione non potest bene psallere, nisi qui bonae studium conversationis adjunxerit. Et inspice salutarem doctrinam, quae nos ita praemonet, ut ante Deum inoffense psallere debeamus, qui renes nostros et corda cognoscit: ne magis inde gravius possimus offendere, si scelerati atque subdoli ad tanta mysteria videamur acQuoniam rectus est sermo Domini, et omnia opera ejus in fide. Hic incipit per demonstrativum genus laudes Domini diversa relatione discurrere, ut omnia nobis opera ipsius et praecepta dulcescerent. Rectus est itaque sermo Domini, ad dirigendos scilicet homines. Veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa. quȩ de t̾rens reb: ad suꝑnã gr̃am porrigunt᷑ id ẽ. dũ esurientẽ pascimꝰ :
dũ nudũ uestimꝰ dũ egrotũ uisitam: & cętera quȩ licet uideant᷑ carnalia. diuini¬

Expanded text:
opera, quae de terrenis rebus ad supernam gratiam porriguntur, id est dum esurientem pascimus, opera, quae de terrenis rebus ad supernam gratiam porriguntur, id est dum esurientem pascimus, dum nudum
Abbreviated transcription (Latin):
stendit prauos hereticos decere ñ posse: sic̃ & alius ꝓpħa dic̃. Non ẽ. specio
laus more peccatoris. Collaudatio uͦ. multoꝵ ore una laudatio ẽ: dicta ꝓpt̾ uni¬
tatẽ eccłae: qũa p̃dic̃ ubiq seruari : ut cũ dr̃ decet. significet hoc aptũ. hoc eẽ. con¬
eniens: ut qui dñi laudẽ decantant. similit̃ illi & fidei rectitudine. & actiũ
tate complaceant. Confitemini dño in cẏthara: in psalterio decẽ cordarũ psal¬
lite ei. Isti s̃ iusti quos suꝑius dix̃. qui scĩs actib laudes dm̃ deuota modulatio¬
ne decantant. Cythara ẽ sic̃ in p̃fatione iã dictũ ẽ. lignei uentris in imo sita con¬
cauitas : quȩ sursũ cordarũ fila trans mittans sonis dulcissimis ꝑcussa ꝓloquit᷑.¬
Iuȩ idõ tale nom̃ accepit : qm̃ cita iteratione ꝑcutit᷑. huic merito comꝑa

Expanded text:
ostendit pravos haereticos decere non posse; sicut et alius propheta dicit: Non est speciosa ostendit pravos haereticos decere non posse; sicut et alius propheta dicit: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Collaudatio vero multorum ore una laudatio est; dicta propter unitatem Ecclesiae, quam praedicat ubique servari. Cum dicitur decet, significat hoc aptum, hoc esse conveniens, ut qui Domni laudem decantat, similiter illi et fidei rectitudine, et actuum probitate complaceat. Vers. 2. Confitemini Domino in cithara; in psalterio decem chordarum psallite ei. Isti sunt justi, quos superius dixit, et qui sanctis actibus laudes Domini devota modulatione decantant. Cithara est, sicut in praefatione jam dictum est, lignei ventris in imo sita concavitas, quae sursum chordarum fila transmittquae ideo tale nomen accepit, quoniam cita iteratione percutitur. Huic merito comparantur
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ut ñ in t̾renis delectationib. sed gaudeant semꝑ in dño: ubi gaudia conti¬
nua suauitate ꝑfecta s̃. Nã cũ p̃sentis scłi afflictiones deceant fideles. dr̃ iustis
audete. Sed quo gaudio. nisi illo quo dñs monet: cũ uos ꝑsecuti fuerim
mines. & dicerint om̃e malũ aduersũ uos m̃tientes ꝓpt̾ nom̃ meũ. gaude¬
te & exultate. quia merces ur̃a copiosa ẽ in cęlis. Sic & apłs. gaudendũ nob̵ ioes¬
nt̃ affirmat. Ait enĩ. Gaudete in dño: iterũ dico gaudete. Nã ista repetiti
lud significat: ut & hic in afflictionib gaudeamꝰ.: & in illo regno ꝑpetua pace
n. Unde & dñs in euangłio dic̃ Iterũ uos uidebo & gaudebit cor ur̃m: e
gaudiũ ur̃m nemo auferet a uobis. Addidit qͦq rectos decet collaudatio. Sed
qui s̃ isti recti : in scđa parte dicturus ẽ. Nã qđ ponit rectos decet collaudatio:

Expanded text:
stianos, ut non in terrenis delectationibus, sed gaudeant semper in Domino, ubi gaudia contistianos, ut non in terrenis delectationibus, sed gaudeant semper in Domino, ubi gaudia continua suavitate perfecta sunt. Nam cum praesentis saeculi afflictiones deceant fideles, dicitur justis: gaudete. Sed quo gaudio? nisi illo quo Dominus monet: Cum vos persecuti fuerint homines, et dixerint omne malum adversum vos, mentientes, propter nomen meum, gaudete et exsultate, quia merces vestra copiosa est in coelis . Sic et Apostolus gaudendum nobis incessanter affirmat; ait enim: Gaudete in Domino, iterum dico, gaudete . Nam ista repetitio illud significat, ut et hic in afflictionibus gaudeamus, et in illo regno perpetua paceUnde et Dominus in Evangelio dicit: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Addidit quoque: Rectos decet collaudatio. Sed qui sunt isti recti, in secunda parte dicturus est. Nam quod ponit, rectos decet collaudatio,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrite & inuenietis : pulsate & aꝑietꝰ uob̃. Om̃is eni qͥ petit accipitꝰ & qͥ quȩrit
muenit: & pulsanti apiet᷑. Unde quis iã rogo debet de fidelissima supplicati¬
one diffidere : cũ regalis pictas dignata nos fuerit trina ꝓmissione firmare :
ic titulus om̃ino notus ẽ & idõ lector sequat᷑ ieo expositionẽ priorẽ
Iuud tam̃ necessariȩ cõmonem : qͥa in hoc psalmo hortat᷑ ꝓpħa ꝑ comꝑa
d laudes eiꝰ auidius festinẽt. cũ uirtut̃e ipsius pietatẽq cognosct. DIUIS1
er totũ quidẽ psalmũ ꝓpħa loqͥt᷑ sed in prima sectione comꝑES ALMNI¬
monet iustos. ut in dño debeant tota m̃tis alacritate gaudere : qui creatu¬
ras suas mirabili potentia dinoscit᷑ continere: Scda sectione exclamat beatũ c̃ẽ
cđam catholicã ab hereticoꝵ contagione disiungens: rectos cõmonet. xi¬

Expanded text:
quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis: omnis enim qui petit accipit, et qui quaerit quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis: omnis enim qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur . Unde quis jam, rogo, debet de fidelissima supplicatione diffidere, cum regalis pietas dignata nos fuerit trina promissione firmare? Hic titulus omnino notus est, et ideo lector sequatur in eo expositionem priorem. Illud tamen necessario commonemus, quia in hoc psalmo hortatur propheta perad laudes ejuer totum quidem psalmum propheta loquitur, sed in prima sectione monet justos, ut in Domino debeant tota mentis alacritate gaudere, qui creaturas suas mirabili potentia dignoscitur continere. Secunda sectione exclamat beatum esse, Ecclesiam catholicam ab haereticorum contagione disjungens, rectos commonet Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Mat̃ ẽ. enĩ sacietatis eisdẽ uerbis frequent̃ geminata repetitio. Consideremꝰ autẽ
qͥd pęnitens iste meruerit: ut ipse illi manifesta uoce responderet. cui totis uirib
supplicauit Iue paulo ante ꝓstratꝰ. ille qͥ pacatoꝵ fuerat mole compressus. int̾
iustos ãnumerat᷑: int̃ rectos corde recipit᷑ : ut quanto prius satisfaciendo fuerat
humiliatꝰ tanto post ueniã uideat᷑ excelsus. Iua ꝓpt̾ iłse beatꝰ ẽ qui hic sententia
dilatione responsũ. łorte decalogi cõmonens
oꝑationẽ. ut sic̃ ille custoditus
uocat ad p̃miũ: ita & hȩc conpunctio corde fusa p̃catio ad indulgentiȩ nos uo
ducat legamꝰ gͦ seduli : & cordis conprnctione plangamꝰ Quis enĩ mai¬
re auiditate meditandus ẽ nisi in quo uoce tanti iudicis peccata soluta s̃: hoc
ẽ qui &iã p̃missa nobis in euuangłio parabola pollicet᷑ Petite & dabit᷑ uo

Expanded text:
Mater est enim satietatis, eisdem verbis frequenter geminata repetitio. Consideremus autem Mater est enim satietatis, eisdem verbis frequenter geminata repetitio. Consideremus autem quid poenitens iste meruerit, ut ipse illi manifesta voce responderet, cui totis viribus supplicavit. Ille paulo ante prostratus, ille qui peccatorum fuerat mole compressus, inter justos annumeratur, inter rectos corde recipitur; ut quanto prius satisfaciendo fuerat humiliatus, tanto post veniam videatur excelsus. Quapropter jam ipse beatus est qui hic sententia dilatione responsum. Forte Decalogi commonens operationem, ut sicut ille custoditus vocat ad praemium, ita et haec compuncto corde fusa precatio ad 106 indulgentiae nos vota perducat. Legamus ergo seduli, et cordis compunctione plangamus. Quis enim majori aviditate meditandus est, nisi in quo voce tanti judicis peccata soluta sunt? Hoest, qui etiam praemissa nobis in Evangelio parabola pollicetur: Petite, et dabitur vobis;
Abbreviated transcription (Latin):
lector creberrime reperit in scripturis sacris. unde eos sibi possit eicere : & in formã
similitudinis qua p̃diximꝰ collocare. Sufficit aut̃ nos qũauis rarius oftendisse:
inter logicas artes. hanc qͦq partẽ scripturas diuinas & si ñ specie. uirtuter
tam̃ ꝓculdubio obtinere. Regularit̃ aut̃ ãmonet : ut ñ in se uisti. sed lȩtentui
in dño Nã qui in se gaudet. fallaci sic̃ sepe dictũ ẽ p̃sũptione decipit᷑. Qui
uero in dño lȩtatur. ꝑpetua delectatione ꝑfruit᷑. Lȩtari ẽ enĩ: tacitȩ m̃¬
s suauitate mulceri. Exultare ẽ : concitati animi feruore gaudere. Sec
tateꝰ ur̃am credite uel honorẽ: dũ uos inde nouerits ad et̃nȩ beatitudinis p̃mia
puenire. Considerandũ ẽ &iã : qđ gr̃a uarietatis sup̃ dixerit. iusti : nunc recti cor¬
de. Om̃s enĩ uisti & recti s̃ corde: & rursus recti corde sunt sine dubitatione ius¬
tissimi. Qua ꝓpt̃. cũ hȩc diuidi nequeant: ñ ẽ. dubiũ causa uarietatis apposita.

Expanded text:
lector creberrime reperit in Scripturis sacris, unde eos sibi possit elicere, et in formam similitudinis, quam praediximus, collocare. Sufficit autem nos, quamvis rarius, ostendisse inter logicas artes hanc quoque partem Scripturas divinas, etsi non specie, virtute tamen procul dubio continere. Regulariter autem admonet, ut non in se justi, sed laetentur in Domino; nam qui in se gaudet, fallaci, sicut saepe dictum est, praesumptione decipitur; qui vero in Domino laetatur, perpetua delectatione perfruitur. Laetari est enim tacitae mentis suavitate mulceri. Exsultare est concitati animi fervore gaudere. Sequitur, tatem vestram credite vel honorem: dum vos inde noveritis ad aeternae beatitudinis praemia pervenire. Considerandum est etiam quod gratia varietatis supra dixerit, justi; nunc, recti corde. Omnes enim justi et recti sunt corde; et rursus recti corde sunt sine dubitatione justissimi. Quapropter cum haec dividi nequeant, non est dubium causa varietatis apposita.
Abbreviated transcription (Latin):
uia sua maligna & ab om̃ib inqͥtatib quas fec̃ & uiuet. Et bene dix̃ circun¬
it : ut ñ sit ullus locus relictus unde possit ad eos diaboli hostilitas in
test fieri cathegoricꝰ syllogismꝰ. ut artis dialectice regulȩ. in quoddã diuinarũ
scripturarũ seruitiũ. quãsi fugatia mancipia reuocent᷑. Om̃is nistus: letat᷑ in
dño. Om̃is qui letat᷑ in dño. recto corde ẽ. Om̃is igit᷑ iustus: recto corde ẽ
Meminerimꝰ aut̃ syllogismos usurpandos ñ eẽ frequentius: quia di

Expanded text:
via sua maligna, et ab omnibus iniquitatibus quas fecit, et vivet . Et bene dixit, circumdabit, ut non sit locus relictus unde possit ad eos diaboli hostilitas inttest fieri categoricus syllogismus, ut artis dialecticae regulae in quoddam divinarum Scripturarum servitium, quasi fugacia mancipia revocentur. Omnis justus laetatur in Domino; omnis qui laetatur in Domino recto corde est: omnis igitur justus recto corde est. Meminerimus autem syllogismos usurpandos non esse frequentius: quia di
Abbreviated transcription (Latin):
edant : ne sius uoluntatib: efferant᷑. Maxillȩ .uͦ. amminicula s̃ anima
quib: ȩsca mandit᷑: ut corporis uita ꝓcuret᷑. Ipsas. ergo maxillas ꝑ figurã alle¬
goricã dic̃ m oboedientib debere constringi: id .ẽ. copias uictuales parcius dari:
ut ieniniorũ necessitate conlusi. creatoris subdant᷑ imꝑio. Allegoria ẽ.¬

Expanded text:
incedant, ne suis voluntatibus efferantur. Maxillae vero adminicula sunt animaincedant, ne suis voluntatibus efferantur. Maxillae vero adminicula sunt animaut corporis vita procuretur. Ipsas ergo maxillas per figuram allegoricam dicit inobedientibus debere constringi, id est copias victuales parcius dari, ut jejuniorum necessitate conclusi, Creatoris subdantur imperio. Allegoria e
Abbreviated transcription (Latin):
are istȩ cõꝑationes sint positȩ. Equus sine discretione. sessoris seruit arbi
et a qͦcũq fuerit ascensus excurrit. Mulus aut̃ patient̃ accipit sarcinas. quib
fuerit honeratus. & ꝓ hoc utriq intellectũ ñ habent: quia nec ille elisg
oboediatꝰ nec iste quib onerib in grauet᷑ intelligit. Prohibet gͦ huiuscemodi ho¬
mines diabolicis fraudib insideri: & uiciorũ onerib p̃grauari: ne male
oediendo suꝑbiȩ magis partib addicant᷑. Uerũ istis talib qͥd dic̃ ẽẽ fa¬
dũ : scilicet. qđ animalib imprudentib his enĩ cõꝑationib. stultos homines ue¬
ritati subdidit inuitos. Nã qđ ait in freno. ad equũ ꝑtinet frenũ enĩ: a fero retinen
dictũ ẽ. Ferũ qͥppe: antiqui caballũ dixer̃. In chamo: ad mulũ respicit. łrg
hec duo animalia supͣdicta colbent ista retinacula. ut ad arbitriũ iubentis

Expanded text:
quare istae comparat ones sint positae? Equus sine discretione sessoris servit arbitrio, quare istae comparat ones sint positae? Equus sine discretione sessoris servit arbitrio, et a quocunque fuerit ascensus excurrit. Mulus autem patienter accipit sarcinas quibus fuerit oneratus; et pro hoc utrique intellectum non habent, quia nec ille eligit cui obediat, nec iste quibus oneribus ingravetur intelligit. Prohibet ergo hujuscemodi homines diabolicis fraudibus insideri, et vitiorum oneribus praegravari, ne male obediendo superbiae magis partibus addicantur. Verum istis talibus quid dicit esse faciendum? Scilicet quod animalibus imprudentibus. His enim comparationibus stultos homines veritati subdidit invitos. Nam quod ait, in freno, ad equum pertinet. Frenum enim a fero retinendo dictum est; ferum quippe antiqui caballum dixerunt. In camo ad mulum respicit. Ergo haec duo animalia supradicta cohibent ista retinacula, ut ad arbitrium jubentis
Abbreviated transcription (Latin):
istriuit᷑ qͣndo contra se ꝓnunciare. p̃stante dño cõmonet᷑ O pęnitentiȩ mnesti¬
mabilis medicma: quȩ ñ solũ a peccatis absoluit. sed etiã scõꝵ p̃mia beata con¬
cedit. Uia c̃. eñi qũa ingressus fuerat seriure dño: prioris actionis praurtaae
qamnaa uñ quȩ igrabet errore : ni cũ ab ipsa recedit᷑ uia pacis &e ueritats
qua beatȩ urtirtes comeant: ubi nulla facies ꝑuersitatis accedit. Seqͥt̃ firma¬
bo suꝑ te oculos meos: id .ẽ dirigã in te lum̃ intelligentiȩ meȩ. Nã qui recte sa¬
piens ẽ & mandata dñi sincera m̃te ꝑfecerit: iuste eiꝰ oculos suꝑ se hab̾e ꝑhibet᷑.
qua ꝓpt̃ aduertamꝰ quali gła pęnitentiũ exaltet᷑ humilitas: ut dñi oculos
supͣ se firmatos audiant. cũ ei satisfacere uelle festinant. Nolite fieris
& mulus. in quib ñ ẽ. intellectus: in freno & chamo maxillas eoꝵ constringe. Hic
iã generalit̃ humanũ genus cõmonet: ne uagis subdat᷑ errorib. Sed ꝑscrutem᷑:

Expanded text:
struitur, quando contra se pronuntiare, praestante Domino, commonetur. O poenitentiae inaestimabilis medicina, quae non solum a peccatis absolvit, sed etiam sanctorum praemia beata concedit! Via est enim quam ingressus fuerat servire Domino, prioris actionis pravitate damnata; via quae non habet errorem, nisi cum ab ipsa receditur; via pacis et veritatis, quam beatae virtutes commeant, ubi nulla facies perversitatis accedit. Sequitur, firmabo super te oculos meos, id est dirigam in te lumen intelligentiae meae. Nam qui recte sapiens est, et mandata Domini sincera meQuapropter advertamus quali gloria poenitentium exaltetur humilitas, ut Domini oculos supra se firmatos audiant, cum ei satisfacere velle festinant. Vers est intellectus. Vers. 13. In freno et camo maxillas eorum constringe. Hic jam generaliter humanum genus commo net ne vagis subdatur erroribus. Sed perscrutemur
Abbreviated transcription (Latin):
as dic̃. Hic ẽ qͥ cõmouebat t̾rã. Qua ꝓpt̃ ꝓpħa merito petit a dño om̃a cõmoueri: qͥa¬

Expanded text:
as dicit: Hic est qui commovebat terram . Quapropter pas dicit: Hic est qui commovebat terram . Quapropter p
Abbreviated transcription (Latin):
ante tẽpora de patre ꝓcessit. Et ut in trib ꝑsonis manifestã intelligeres unita
clausũ significat mare litorib Nã si hoc sp̃ualit̃ uelis agnoscere : uter ẽ exutũ
peccoris tergus: qđ usib humanis deseruit. ad liquores aliquos congregandos.
c uter eccłae comꝑat᷑: quia sic̃ iste susceptas aquas siue aliquid tale comp
ita & illa adunationẽ popłi credentis includit. Aquȩ uero maris. popłm significat
xp̃ianũ : qui in mundi salo fluctu alt̾nante concutit᷑. Abyssũ uͦ dicimꝰ nimis aliquid
fundũ: qđ altitudine sua humanos inse descendere ñ ꝑmitat aspectus . ł
thesauris siuis . id.ẽ sapientiȩ & scientiȩ. ponit altitudmes ꝓfundas: ut ꝓbet. quis
merito t̾ra dr̃ quia cȩlestis gr̃ae largitate fraudat᷑ ł rgo peccator iste t̾renꝰ qͥ amare
nescit. timeat dñm: ut si ñ desiderio p̃mioꝵ a peccatis abstinet. saltim um

Expanded text:
 intelligi, qui ante tempora de Patre processit. Et ut in tribus personis manifestam intelligeres unitatclausum significat mare littoribus. Nam si hoc spiritualiter velis agnoscere, uter est exutum pecoris tergus, quod usibus humanis deservit ad liquores aliquos congregandos. Hic uter Ecclesiae comparatur: quia sicut iste susceptas aquas, sive aliquid tale complectitur, ita et illa adunationem populi credentis includit. Aquae vero maris populum significant Christianum, qui in mundi salo fluctu alternante concutitur. Abyssum vero dicimus nimis aliquid profundum, quod altitudine sua humanos in se descendere non permittit aspectus. Ergo in thesauris suis, id est sapientiae et scientiae ponit altitudines profundas; ut probet quis merito terra dicitur, quia coelestis gratiae largitate fraudatur. Ergo peccator iste terrenus qui amare nescit, timeat Dominum; ut si non desiderio praemiorum a peccatis abstinet, saltem vin
Abbreviated transcription (Latin):
offensũpotentissimi iudicis temperane. Tuu confregisti eaput dra colun ame¬
no cipita clraconũ: significare uolens nequitias spiritales : modo nmero

Expanded text:
itur: Tu confregisti caput draconis mro, capita draconum, significare volens nequitias spiritales: modo
Abbreviated transcription (Latin):
illa inscriptione non discrepat: qͥ regem sibi iudam. id est saluatorẽ. eẽ testa t᷑. It cũ exul-¬
tatione dicendũ ẽ. uda rex m̃s: qm̃ hȩc ẽ. ficleliũ gloriosa confessio. Moab olla spei meȩ:
inidumeã extenclam calciamentũ meũ. mͥ allophili subditi sunt. Moab ꝓgentibꝰ ponit᷑:
unde congregancdã prȩclicebat ȩccłiam. Olla spei. tribulatio significat᷑. sed illa quã in
hoc mundo scĩsimi sustinent xpĩani: quȩ ad spem uitȩ ȩternȩ clño prȩstante porrigit᷑

Expanded text:
illa inscriptione non discrepat, qui regem sibi Judam, id est Salvatorem esse testatur. Et cum exsultatione dicendum est: Juda rex meus, quoniam haec est fidelium gloin Idumaeam extendam calceamentum meum; mihi allophyli subditi sunt. Moab pro gentibus ponitur, unde congregandam praedicebat Ecclesiam. Olla spei tribulatio significatur, sed illa quam in hoc mundo sanctissimi sustinent Christiani, quae ad spem vitae aeternae, Domino p
Abbreviated transcription (Latin):
cutiamꝰ hȩc nomina: qm̃ ea sic̃ iũ diximꝰ significationes rerũ continere manfestum est
Qalaad̾ int̃pretat᷑ aceruus cestimonii : quod al martyres referri posse non clubũ ẽ.
Testes eñ grea lingua martyres dicunt᷑. Ergo aceruus iste testimonii qͥ celestiũ gra¬
norũ numerositate collectus ẽ. magnã significat martyrũ congregationẽ . eẽ. Aceruis
eñ deimo surgens: acl sumiũ tenclit. Qui iustȩ martyribꝰ cõparat᷑: qm̃ aclim mortala
dora ꝑlucti. cȩlest sũmitate potiunt᷑. hunc ergo aceruũ. merito suũ fidelis po¬
pulus dic̃ : ex quo constat effectus. Sequit᷑. & m̃s ẽ manasses. Idem int̾pretat᷑ obltus

Expanded text:
 ea, sicut jam diximus, significationes rerum continere manifestum est. Galaad interpretatur acervus testimonii, quod ad martyres referri posse non dubium est. Testes enim Graeca lingua martyres dicuntur. Ergo acervus ille testimonii, qui coelestium granorum numerositate collectus est, magnam significat esse martyrum congregationem. Acervus enim de imo surgens, ad summum tendit; qui juste martyribus comparatur, quoniam ad immortalia dona perducti, coelesti summitate potiuntur. Hunc ergo acervum merito suum fidelis populus dicit, ex quo constat effectus. Sequitur, et meus est Manasses. M