comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si chen filius fuit enior qui ꝙͣdam urbem edifica¬
uit quã a noĩe appellauit sichem hoc grece
latine d̾r sicima me. et est ciuitas samarie
ip̃a est mĩe neapolis ciuitas samaritanorũ¬
Si chofanta te. falsus calumpniator uel uiliũ
rerũ appetitor fertur tñ apud grecos. sicho¬
fauta dr̾ ficus ꝯmedens. a sichos ꝙ est ficui et
calumpniator cuidam dño apud grecos misse
st̾ ficus quas latenter quidã siuis famulus
ꝯmedit et cepit calup̾mari aliũ et accusare
q eas ꝯmedisset. tũc dñs p̾cepit a quam calidã
bibi ab eo qui cõmederat ficus. qua bibita
statim uomuit ficus Unde semꝑ postea dcũs
est si chofauta i dest ficus cõmedens et quia
faiso fuit calumpniatus sociũ cõmedisse eas¬
ideo inde muolenit mos et ꝯsuetudo ut faisus
calumpniator dr̃etur si chofauta.
componitur hec sichoniachia chie. idest pugna
machia idest depugna aĩe. et acuit penult̾.¬

Expanded text:
SICHEN filius fuit Emor, qui quandam urbem edificavit, quam a nomine filii appellavit Sichen. Hec grece et latine dicitur Siccima et est civitas Samarie; ipsa est nunc Neapolis civitas SamaritanoruSICOPHANTA, falsus calumniator vel vilium rerum appetitor. Fertur tamen quod apud Grecos sicophanta dicitur ficus comedens, a sicos, quod est ficus, et calumniator: cuidam domino apud Grecos misse scomedit, et cepit calumniari alium et accusare quod eas comedisset. Tunc dominus precepit aquam calidam bibi ab eo qui comederat ficus; qua bibita statim vomuit ficus, unde postea semper dictus est sicophanta, idest ficus comedens; et quia falso fuerat calumniatus socium comedisse eas, inde inolevit consuetudo ut falsus calumniator diceretur sichophanta.citur hec sichomachia -e, idest pugna machia, idest de pugna anime, et cum n
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex suco frumenti uel poniorũ ꝯficiatur cotisq
frugib aqua piuguis quasi sucus colatur. et
d̾r sicera om̃is potio om̃is liquoris ꝯfectio om̃is
liquor qui mebriare potest p̾ter unnĩ. magis ꝓpͥe
tñ liquor qui exdactitꝰ sit ad bibendum suauis.
dicta est sicilia sicut eadem dc̃a est sicana. a

Expanded text:
quia ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, coctisque frugibus aqua pinguis quasi succus colatur; et dicitur siccera omnis potio, omnis liquoris confectio, omnis liquor qui inebriare potest preter vinum, magis tamen proprie liquor qui ex dactilis fit, ad bibendum suavis. dicta est Sicilia, sicut eadem dicta est Sicania a
Abbreviated transcription (Latin):
et hiuc ciuitas eoꝵ infeuicia sydon dc̃a est. Uñ
hic et hec sydon ouis patria et sydoma me pro¬
uĩcia. adiacens unde sydonius uia niuni. sy¬
domi int̾pretantur uenũdantes uel lingua
fenicũ. piscis dr̃ sydon unde a copia pisciũ

Expanded text:
et hinc civitas eorum in Fenicia Sidon dicta est; unde hic et hec Sidon -nis patrium et hec Sidonia -e provincia adiacens, unde sidonius -a -um; Sidonii interpretantur venumdantes. Vel lingua Fenicum piscis dicitur sidon, unde a copia piscium
Abbreviated transcription (Latin):
in accentuãdo hec noĩa habet enĩ utrũq ac¬
centum acitum super penult̾. est enĩ pult
producta in utrũq. Q aut̾ ni sincerus pult
sincerũ nͥ nas quicũq infũdit accessit. ꝙ u̾o
uirgilu in moreto subsedit sincere foram̃ĩb¬
q liquatur emũdata ceres Non aut̾ pt dici

Expanded text:
in accentuando ista nomina: habet enim utrumque accentum acutum super penultimam; est enim producta penultima in utroque. Quod in sincerus penultsincerum nisi vas quodcumque infundis acescit, et quod Virgilium in Moreto: subsedit sincere foraminibusque liquatur emundata ceres. Ecce non potest dici
Abbreviated transcription (Latin):
idest dimidiũ iter. et est semita duorũ pedũ
s. uia a deo ftricta ut aliter in transitu tͣm¬
sire non potest. et est ꝓpͥe semita hõĩm eallis
ferarũ et pecudum a calcando uel a calco.
est enĩ caius ꝓpͥe semita stricta et tenuis.
cauo peccoꝵ p̾durata transinites uero tͣns
semiuiri idest imꝑfectus uir ut castratus
pt̃ eciam semiuir componi a semis dĩdio¬
q dimidius uir sicut fuit centaurus et

Expanded text:
quasi semis iter, et est semita duorum pedum, scilicet via adeo stricta ut alter in transitu transire non possit; et est proprie semita hominum, callis ferarum et pecudum, a calcando vel a callo - est enim callis proprie semita stricta et tenuis, callo pecorum perdurata; tramites vero sunt -ri, imperfectus vir, sicut est castratus; potest etiam semivir componi a semis, quasi dimidius vir, sicut fuit Centaurus et
Abbreviated transcription (Latin):
pars uncie est .x. Si comorus morus aponit᷑
cũ quodã greco et dr̾ hic sicomorus ri. qr fit
foliis similis moro in aliis ficui uude et dr̃
ficus fatua hanc arborem latini celsani ap¬
peltant ab altitudine qr nõ est breuis ut morꝰ.
unde et syconiorũ et hoc celsum pro fructu

Expanded text:
Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas is moro: hanc arborem Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis ut morus; unde hoc sicomorum, et hoc celsum, pro fructu
Abbreviated transcription (Latin):
unde simil itudinarius. na. rim. ꝑ siłitu¬
dinem loquens. nel ad similitudinẽ ꝑtinẽs.
et ꝯponitur ꝯsimilis dissiłis ꝑsimilis. le.¬
pũtare et ꝯponitur assimi lo las ualde simi¬
lare absimilo las. idest dissimitare. ꝯsilio
las dissimilo las. insimuo ias. ualde simi¬
lare. Simulo et enis composita st̾ actiua Item¬
ĩuenitur assimilor laris. deponens ĩ eodem
sensu in quo et assimilo. et corr̾ mi siilis¬

Expanded text:
unde similitudinarius -a -um, per similitudinem loquens vel ad similitudinem pertinens. Et componitur consimilis -e, consimilitentare, et componitur assimilo -as, valde similare, absimilo -as, dissimilare, consimilo -as, dissimilo -as, insimilo -as, valde similare. Similo et eius composita sunt activa; invenitur etiam assimilor -aris, deponens in eodem sensu in quo et assimilo -as. Item a simul v
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriũ nomen cuiusdam rustici a terencio in¬
troducti qui dc̃s est symo ꝙ ꝓpugnans. a sin
eamdem drĩam retinetur.n. in nõie aplĩ.
sicut est ibi apud grecos scilz symon sed
a nõie rustia expelłr et d̾r symo. Item simo.
nel symon dẽs est quidam niagus qͥi cõpugñs.

Expanded text:
prium nomen cuiusdam rustici a Terentio introducti, qui dictus est Simo quasi eandem differentiam retinetur n in nomine apostoli sicut est ibi apud Grecos, scilicet Simon, sed a nomine rustici expellitur et dicitur Simo. Item Simo vel Simon dictus est quidam ma
Abbreviated transcription (Latin):
sephora morti. ⁊ Sepia pie quida piscis¬
a sepes dẽa qr quibusdã sepib est int̾clusa et
habet in se ꝙͣdam strumam ing̾rumi et ama¬
rissimi succi plenam de quo fit optĩm ĩ caustũ
unde sepia pro meausto uel atramento ponit.¬

Expanded text:
o, et hec sepia -e, quidam piscis quia quibusdam sepibus est interclusus; hic habet in se quandam strumam nigerrimi et amarissimi succi plenam de quo fit optimum incaustrum, unde sepia pro incaustro vel atramento ponit
Abbreviated transcription (Latin):
in bello capti cũ uire possent occidi seruabãtur
et fiebant serui. et ideo seruus dr a seruãdo.
pp̃ antiquã ꝯsuetudinem. licet eciam quidã
dicantur modo serui qui sic seruati nõ fuer̃t
Sernus ergo dr ex ꝯdicõe seruitutis Item sinis
in bello captus et seruatur famłs ex ꝓpͥa fa¬
milia seruoꝵ ortus mancipiũ ex hostib q.
mancipatu. uł q. manucaptum Item est

Expanded text:
in bello capti, cum iure possent occidi, servabantur et fiebant servi, et ideo servus dicitur a servando propter antiquam consuetudinem, licet et quidam dicantur modo servi qui sic servati non fuerunt; servus ergo dicitur ex condicione servitutis. Item servus in bello captus et servatus, famulus ex propria familia servorum ortus, mancipium ex hostibus, quasi mancipatum vel quasi manu captum. Quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
et dr̃ a sermo. Sermo est orõ hũili stilo ꝯpõĩta.
humane locutioni finitinia. Uel sermo est
couoqutio uniꝰ ꝑsone ad aliam. et d̾r sermo
a sero.ris. qr serat utilitatem mentib audi¬
torum uel qr seratur inter conoquẽtes. et¬
puus sermo  Sero seris seui sãtum idest
seminare uel plantare. et diruiatur a sereno¬
ris or sereuo celo serendum est et non per
ymbres et uota ꝙ sero seris duplexhabet p̾te¬
ritũ et duplex supinũ. ut sero seui satum.
sero serui sertum. Sero ris seni satum idest
sennnart et plantare hec tñ significatio
tracta est ab alia. qui enĩ arbores plautat.
quodãm ꝰ seminariũ eis ꝯfert. et qr semiãcio
et plantatio ordine solent esse ideo sero seui
qñz ponitur pro ordinare Item sero ris serui
sertum idest ĩmittere uel ꝯuĩgere Inuenit᷑
tñ serui pro ordinaui uł prosemi sed scd̃m¬

Expanded text:
on alta; vel sermo est oratio humili stilo composita, humane locutioni finitima; vel sermo est collocutio unius persone ad aliam; et dicitur sermo a sero -is, quia serat utilitatem mentibus auditorum vel quia seratur inter colloquentes; sero -is -vi satum, idest seminare vel plantare, quia sereno celo faciendum est et non per ymbres. Et nota quod sero -ris duplex habet preteritum et duplex supinum, ut sero -vi satum et sero -rui sertum. Sero -vi satum, idest seminare et plantare; hec tamen significatio tracta est ab alia: qui enim arbores plantat quodam modo eis seminarium confert, et quia seminatio et plantatio ordine solent esse, ideo sero -vi quandoque ponitur pro ordinare. Item sero -is -rui sertum, idest immittere vel coniungere; invenitur tamen et serui pro ordinavi et pro sevi, sc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ om̃is hoĩes natura equales genuit. sed nari¬
aute meritorũ ordine alios aliis culpa p̾ponit.
ip̃a autem diuersitas q̃ accessit ex uicio di¬
uiuo iudicio dispensatur. ut qr om̃is homo
eque stare non uaiet alicui regatur ab asto.
unde cũcti qui p̾sunt ñ in se pt̃atem debent
ordiuis. sed equalitatem pensare ꝯdicionis.
ner p̾esse se hominibz gaudeant sed prodesse
autiqui etenim patres nr̃i non reges hoĩm sed
pastores pecorum fuisse memorãtur etc̾. sic̃¬

Expanded text:
quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinens totum et totius medietatent unde
ternauus est sexquiqualiter binarii. uel ad
binariũ qr continet ip̃m totum et eius ꝑtem¬
ra rum qui ab alio totus ꝯtinetur et euis
aitera pars unde binarius est subsexqͥalr̾.
t̾narii uel ad ternariũ Item sexqui ꝯponit᷑
sexquit̾ciꝰ cia cium. et sexquioctauus. ua.nũ.
idest ꝯtinens aliud totum et eius terciam
tercius cia ciũ. et sub sexquioctauiis. na uñ.
qui ita ꝯtinetur ab alio et siłr pt̃ diciper

Expanded text:
continens totum et totius medietatem, unde ternarius est sesqualter binarii vel ad binarium, quia continet ipsum totum et eius alte-a -um, qui ab alio totus continetur et eius altera pars, ut binarius est subsesqualter ternarii vel ad ternarium. Item sesqui componitur sesquitertius -a -um et sesquioctavus -a -um, idest continens alium totum et eius tertiam tertius -a -um et subsesquioctavus -a -um, qui ita continetur
Abbreviated transcription (Latin):
occultis et minutis squamarũ insibz serpat.
et repat Illa aut̾ que in quatuor pedib n¬
tuntur sicut lacerta et stelliones. serpentes¬
nõ st sed reptilia dũr. Serpentes autẽ uia
tot dolores. quot colores habent unde serpẽ¬

Expanded text:
occultis et minutis squamarum nisibus serpat et repat; illa autem que IIII pedibus utuntur, sicut lacerti et stelliones, non serpentes sed reptilia dicuntur. Serpentes autem illa tot dolores quot colores habent. Dicit P
Abbreviated transcription (Latin):
piantare per ĩmissionem ramoꝵ adĩnicem.
niũ ramꝰ adoptet. insero ris uiserui insertũ
i dest ĩmi scere ĩ mittere. et ꝓpͥe molenter unde
intersitun int̾plautare uel int̾seminare.
lana. obsero ris rui obsertum idest contra
serere contraĩnuttẽ ꝯmiscere. Et uota ꝙ
sicut patet ex p̾dictis omĩa ꝯposita a sero
faciũt p̾teritum in rui. et supiũ in sertũ.
sed nõ onũa faciũt in seui. sed ura tm̃ que
habent signi ficationeni affinem sigͦni sui
simplicis sicut que dicuutur. pro plantare.
uam qui arbores plantat quodamͦ. semi
faciũt p̾teritum in rii. et supiũ u sertũ.

Expanded text:
plantare per immissionem ramorum ad invicemum ramus adoptet ’; insero -is -serui, immiscere vel immittere, et proprie violenter, undidest interplantare vel interseminare; lana’; obsero -serui -sertum, idest contra serere, contra mittere, commiscere. Et nota quod, sicut patet ex predictis, omnia composita a sero faciunt preteritum in -rui et supinum in -sertum; sed non omnia faciunt in -sevi, sed illa tantum que habent significationem affinem significationi sui simplicis, sicut que dicuntur pro plantare. Nam qui arbores plantat quodam modo sefaciunt preteritum tantum in -rui et supinum tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ apud eos habundant uermes qui sericũ ege¬
rũt s. bombices a quib hec fila circũ arbores
ducũtu. et hinc sericus ea cum. et hec serica
quedã uestis de serico et sericatus ta tũ serico
ornatus. uel intextus. et serico cas. serico ornare.
pro ordinare dr̃ hec series ei. idest ordo tenor
unde serio as. idest ordinare ĩ ordinem et se¬
ra rum. dr serius ria riũ. idest utilis et ne¬
cessarius Theodolus. Ut tua iam nr̃o post¬
ponas seria ludo. et dr a serus qr seri idest se¬
serie adnerbiũ idest utiliter uel nitente se¬
duio studiose er aĩo Inuenitur eciã serio
ablt̾s poĩtus pro isto adu̾bio serie.¬

Expanded text:
 apud eos abundant vermes qui sericum egerunt, scilicet bombices, a quibus hec fila circum arbores ducuntur; et hinc sericus -a -um, et hec serica, quedam vestis de serico, et sericatus -a -um, serico ornatus vel intextus, et serico -as, serico ornare pro ordinare hec series -ei, idest ordo, tenor, unde serio -as, idest ordinare, in ordinem et se serius -a -um, idest utilis et necessarius; Theodulus ecl. 29 ‘nostro postponas seria ludo’; unde serie adverbium, idest serie adverbium, idest utiliter vel intente, sedulo, studiose, ex animo. Invenitur etiam serio ablativus positus pro isto adver
Abbreviated transcription (Latin):
ualde uel deuote seruire uel ostendere. Iu ser¬
uio uis. ualde seruire uel obedire. seruimꝰ dĩns
seruire uel a seruicio cessare subseruio. seruis.
obedire uel sa tiffacere ꝯsonare latenter uei
post uel parum seruire. Seruio uis. neutrũ

Expanded text:
valde vel devote servire vel offendere, inservio -is, valde servire vel obedire: servimus tantuservire vel a servitio cessare, subservio -is, obedire vel satisfacere, consonare, vel latenter vel post vel parum servire. Servio et e
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r hec sera sere firmatura hostii et ꝓprie ligñ
qd ex transu̾so obiicitur et apponitur hostio
firmare claudere. Et ꝯponitur assero ras.
idest apire consero ras idest simul serare de¬
deorsum uel du̾sis modis serare uel seram
remonere aperire insero ras idest ualde uel
intus serare obsero ras idest seram hostio appo¬
subsero ras idest subtus serare uel parumi
aperitur. Unde et nocte dr̃ cetũ esse csausũ
et die aptum. et ita sero est q. sera celi. et
unde sere serius. rissime. aduerbiũ et hec

Expanded text:
 hec sera -e, firmatura hostii, et proprie lignum quod ex transverso obicitur et apponitur hostio;firmare, claudere; et componitur absero -as, idest aperire; consero -as, idest simul serare; dedeorsum vel diversis modis serare, vel seram removere et aperire; insero -as, idest valde vel intus serare; obsero -as, idest seram hostio apposubsero -as, idest subtus serare vel parum aperitur, unde et nocte dicitur esse celum clausum et die apertum; et ita sero est quasi sera celi; et unde sere -ius -me adverbium et hec
Abbreviated transcription (Latin):
sigillo nas sigulum facere uel sigillo designare.
uas. dissigillo. Nas. diuersis modis sigillare
uel sigillũ remouere. desigillo uas. uaide si¬
giliare uel sigillũ remonere insigillo llas
uaide uel intus signiare resigillo llas. idest
retro sigutare auferre aperire. uel certũ si

Expanded text:
sigillo -as, sigillum facere vel sigillo designare, -as, dissigillo -as, diversis modis sigillare vel sigillum removere, desigillo -as, valde sigillare vel sigillum removere, insigillo -as, valde vel intus sigillare, resigillo -as, idest retro sigillum auferre, aperire, vel iterum si
Abbreviated transcription (Latin):
n om̃ib sequi. Subsequor queris idest subtꝰ
uel post latenter uel parum sequi Unde hoc
subsequiũ. idest seruiciũ Sequor et euis ꝯpõiͣ
st̾ deponentia et corr̾ hane silla̾ui se. et facĩt
supiñ in quutũ et ip̃a uerba uel participia
pñtis tp̃is. et gerundia in di .do. dum. scribũt᷑
ꝑ q. et ꝑticipia p̾teriti et futuri tempis ut

Expanded text:
 fuisti’; subsequor -ris, idest subtus vel post vel latenter vel parum sequi, unde hoc subsequium, idest servitium. Sequor et eius composita sunt deponentia et corripiunt hanc sillabam se- et faciunt supina in -cutum, et ipsa verba et participia presentis temporis et gerundia in -di -do -dum scribuntur per q, sed participia preteriti et futuri temporis et
Abbreviated transcription (Latin):
atrir. et sequestro. stras. separe. et ꝓpͥe c̾tautes
et pacificare et est actĩm et sequester stra strũ.
ta tum qd sequitur uł qd̾ est signũ sequutõis
et hic et hec et hoc sequar.cis. diligens sequutor.
qui et sequaruis dr̃ unde sequaater aduerb̾.
multi sequntur aliquid qui nõ ꝯsequntur
ua uũ. exsequor exsequeris extra alia seqͥ.
aliquid ꝑfice̾ ad effcm duce̾. instare ad aliqͥd
faciendũ unde erequutio dr̾ effectus. Inseqͦr¬
queris ualde uel nnitus uel contra sequi ꝓpͥe
accip̾r in malo Uude insector ctaris freq̃t̾.
prosequor seq̃ris. procul sequi. uel qui restant
sequi et procedere Unde hoc prosequiũ idest ser¬
uiciũ prosequor ris causa prodendi et nocẽdi.
sequi infestare prosequutoẽm inferre augustiare.

Expanded text:
atrix, et sequestro -as, separare, et proprie certantes, et pacificare, et est activum, et sequester -a -um, -a -um, quod sequitur vel quod est signum secutionis, et hic et hec et hoc sequax -cis, diligens secutor, qui et secanus dicitur, unde sequaciter adverbium multi sequuntur aliquid qui non consequuntur -a -um; exsequor -ris, extra alia sequi, aliquid perficere, ad effectum ducere, instare ad aliquid faciendum, unde executio dicitur effectus e-ris, valde vel intro vel contra sequi, proprie accipitur in malo; unde insector -aris frequentativum; prosequor -ris, procul sequi vel instanter sequi, procedere, unde hoc prosequium, idest servitium; persequor -ris, causa perdendi et nocendi sequi, infestare, persecutionem inferre, angustiare,
Abbreviated transcription (Latin):
Si fon. a sibilo dr hic sifon fonis idest tuba uei
potius conca siue uas ni quo mingebant m
quo cũ urma cadit facit sibilatum et ideo
ponitur pro sibilatu urine. uel pro bombo.
implent. uel pt̾ hoc teneri in ꝓpͥo sensu. Nam
hiꝰ uasa suspendebant młres ad simła crum
pudicitie facientes q turpia in templo eius
Sifon eciam uasd̾r quo utũtur in oriente
ad extinguendũ ignem et tũc ꝯponitur a sufflo
et fuudo qr aquas sufflando finidat.

Expanded text:
s. Item a sibilo -as hic sifon -nis, idest tuba vel potius conca sive vas in quo mingebant, in quo cum urina cadit facit sibilatum, et ideo ponitur pro sibilatu urine vel pro bombo; implent’; vel potest hic teneri in primo sensu: nam huiusmodi vasa suspendebant mulieres ad simulacrum Pudicitie, facientes queque turpia in templo eius; sifon etiam vas dicitur quo utuntur in Oriente ad extinguendum ignem, et tunc componitur a sufflo et fundo, quia aquas sufflando fundat.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbiũ et hoc secretum .ti. et hic secretaruis
ri. et secretariũ rii. locus ubi dautur uel cõ¬
hec secta secte ꝓpositum ĩ malo. circa aliquã
discipimã ut secta hereticoꝵ qr secti st̾ et dĩsi
ab unitate ecc̃e. uel fidei. secta eciam accip̃r
i religiõis cuitu opmãtes ꝙͣ ceteri sed p̾ualet

Expanded text:
verbium, et hoc secretum -ti, et hic secretarius -rii, et hoc secretarium -rii locus ubi dantur vel hec secta -e, propositum in malo circa aliquam disciplinam, ut secta hereticorum, quia secti sunt et divisi ab unitate fidei. Secta etiam accipituin religionis cultu opinantes quam ceteri’, sed prevalet
Abbreviated transcription (Latin):
citer adheserit sue secte asserens nõ esse obe¬
diendũ romane ecc̃e est heresis. quia peecat
in uio articulo fidei. unã sẽam eccãm catho¬
d̾ hec scitalis .iis. quedã serpens que sola
cũ om̃s serpentes pellem suam deponant ĩ
estate. deponit suã. Unde et sic dicta est qr
scientior est aliis deponendo pellem. cũ eam
deponat in hreme sme lesione. uel dr̃ scitasꝰ
scitalis q lucens qr lucens et noua efficiat᷑¬
deposita pelle. uei qr tanta p̃fuiget uarictate
t̾gi et uotarũ gr̃a aspicientes retarder etͤ
quia reptaudo pigra est quos assequi nõ
ualet mniraculo sin stupontes capir uũ

Expanded text:
citer adheserit sue secte, asserens non esse obediendum romane ecclesie, est heresis, quia peccat in illo articulo fidei, unam sanctam cathohec scitalis, quedam serpens que sola, cum omnes serpentes pellem suam deponant in estate, deponit suam in yeme, et sic dicta est quia scientior est aliis in ponendo pellem, cum eam deponat in yeme sine lesione; vel dicitur scitalis scitalis quia lucens et nova efficiatur posita pelle, vel quia tanta prefulget varietate tergi, ut notarum gratia aspicientes retardet et, quia reptando pigra est, quos assequi non valet, miraculo suo stupentes capit; unde
Abbreviated transcription (Latin):
Seps a sepio pis dr ħ seps indeclinabłe. uel
seps sepis quidam exignus serpens qui uõ
solum corpus uerũ st̾ ossa ueneno ꝯsumit.
Iste si quidem serpens qñ pũgit aliquem facit
carnem et ossa eus efflue̾ ita qd̾ ad mĩmũ
puluerem redigũtur. unde dictus est seps.¬
a sepro ꝙ est claudo et ligo ꝑ ꝯtrariũ quia
a perit et dissoluit osła et carnes uulnerati

Expanded text:
Item a sepio hic seps indeclinabile vel seps -is, quidam exiguus serpens, qui non solum corpus, verum etiam ossa veneno consumit. Iste siquidem serpens quando pungit aliquem facit carnem et ossa eius fluere ita quod ad minimum pulverem rediguntur; unde dictus est sepsa sepio, quod est claudo et ligo, per contrarium, quia aperit et dissolvit ossa et carnes vulnerati
Abbreviated transcription (Latin):
alła. tractum statim subiũgimꝰ scilicet
laudate dũm. qui laborem significat. illi
cũ leticia redeuntes laborare itim̃s uera¬
bantur. et nos per totam septiniauam pa¬
lealem graduale cũ alła cantamus. per
gradale laborem.per alleluya leticiam de¬
siguantes. demũ illi prĩam intrantes ple¬
in albis quo t̾inatur septuagesima duo¬

Expanded text:
atim Tractum subjungimus, scilicet Laudate Dominum, qui laborem significat. Illi cum laetitia redeuntes labore itineris vexabantur, et nos per totam septimanam paschalem Graduale cum Alleluia cantamus, per Graduale laborem, per Alleluia vero laetitiam designantes. Demum illi patriam intrantes ples Sabbato quo terminatur Septuagesima, duo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝯsensus sint quĩq s. auditus unsus gustꝰ.
odoratus et tactus. tres aꝑiũtur et elaudũt᷑
duo semꝑ patentes st̃ Item sensus qñt dr aĩa¬
qr sentit. qñ ciuiꝰlibet rei adĩuentio. sed meͣ
rei inuente recordatio. Ille excogitata reꝑit
hec reperta custodit. Item nota ꝙ ꝑticipiũ
sum ꝙͣ uis dirermt quidã simplices sensitꝰ
ta tum ꝙ nich est unde augꝰ. de ciuitate dei.
sensa est moriens qr aiãm deseruit d̾s ĩ quo¬

Expanded text:
 sensus sint V, scilicet auditus, visus, gustus, odoratus et tactus, tres aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Item nota quod  sentit, quandoque cuiusque rei adinventio, sed memoria rei invente recordatio: illa excogitata reperit, hec reperta custodit. Item a sensus hic -um, quamvis dixerunt quidam simplices sentitus -a -um, quod nichil est; unde Augustinus De civitate Dei ‘sensa est moriens quia animam deseruit Deu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯponitur cũ syos ꝙ est lingna colica dr̾ deus.
et dr̃ hec sibilla q. sios bole nel bele ꝙ est meus.¬
idest diuina sententia uel dei mens et est nom̃
appellatuũ sibilla q. ꝓphetissa et fuerũt decem
sibille. quel tũ ꝓphetissa potest dici sibuia qr
dei sentenciam uel mentem hoĩb int̾pretat᷑.
Ille tñ decem dc̾est̃ sibille q. antonomasice uñ

Expanded text:
ingua eolica dicitur deus, et fit Sibilla quasi sios bole vel bele, idest divina sententia vel dei mens, et est nomen appellativum Sibilla, quasi prophetissa, et fuerunt X Sibille; quelibet tamen prophetissa potest dici Sibilla, quia dei sententiam vel mentem hominibus interpretatur; ille tamen decem dicte sunt Sibille quasi antonomasice, unde
Abbreviated transcription (Latin):
unde scutulatus ta. latum. scutula ornatus.
et scutulas possidens. uel ꝙ habet in se orbes
in sumlitudinem scutularu sicut q̃dam
uestis et quedã aialia. Unde et scutitlatus d̾r¬
Uñ hec scutinata te uel hoc scutulatum d̾r¬

Expanded text:
unde scutulatus -a -um, scutula ornatus vel scutulam possidens, vel qui habet in se orbes in similitudinem scutularum, sicut quedam vestis et quedam animalia, unde scutulatus dicscuta hec scut
Abbreviated transcription (Latin):
s cortum ti ⁊ dest meretrix. que apud gre. oi
scita uocatur. et dr sic qr defricantur penes
Aquib corruptela fit. uel scortũ a scorte greco
ꝙ est duice Unde scortũ qr dulce est Iob .xxxiͦ.
idest mẽtricari uñ hic scortator. Et scortatoriꝰ
ria riũ et hoc icortatoriũ rii. lupanar domus
scortantiũ. et est scortor deponens cũ suis ꝯpõĩtis.

Expanded text:
scortum -i, idest meretrix, que apud Grecos scita vocatur, et dicitur sic quia defricantur pelles quibus corruptela fit; vel scortum dicitur a scorte greco, quod est dulce, unde scortum quia dulce est, unde hoc meretricari, unde scortator, et scortatorius -a -um, et hoc scortatorium, lupanar, domus scortantium; et est deponens cum suis compositis,
Abbreviated transcription (Latin):
nialos generat humores et corrũpiti corpꝰ
non nutrit. ita et multa scĩa indigesta
stomacho aĩe que est memoria si decocta egre
caritatis nõ fu̾it. et sic ꝑ quosdã arcus aĩe.
mores scilz atz actus tranffusa atz digesta
qt̃s ip̃a de bonis q̃ nou̾it uita attestante et
m onñb bona efficiatur. nõne illa scĩa repu¬
tabitui ĩ pct̾m tãꝙͣ cibus ꝯu̾sus in prauos no¬
xiosq humores Au ñ malus humor pct̾m.
an ñ mali hũores. praui hũores. An non in¬
flationes et torsiones i ꝯscĩa sustinebit qui
euis modi est sciens uidel bonũ. et nõ faciens.¬

Expanded text:
malos generat humores, et corrumpit corpus, malos generat humores, et corrumpit corpus, et non nutrit. Ita et multa scientia ingesta stomacho animae, quae est memoria, si decocta igne charitatis non fuerit, et sic per quosdam artus animae, mores scilicet atque actus, transfusa atque digesta, quatenus ipsa de bonis quae noverit, vita attestante et moribus, bona efficiatur; nonne illa scientia reputabitur in peccatum, tanquam cibus conversus in pravos noxiosque humores? An an non mali humores pravi mores? An non inflationes, et tortiones in conscientia sustinebit, qui hujusmodi est, sciens videlicet bonum, et non faciens
Abbreviated transcription (Latin):
Uides quõ fructũ et utilitatem scĩe ĩ modo
quo ordine quo studio quo fine q̃q nosse oꝑtrat.
quo ordine ut illud pͥus quo maturius ad
saiutem. quostudio ut illud ardentius. qͦ
uehementius ad amorem. quo fine. ut nõ
ad manem głam aut curiositatem. aut
aliquid sile sed tm̃ ad edificacoẽm tuam.
nel proxiim. Sũt nãq qͥ scire uolunt eo¬
fine tm̃ ut sciant. et turpis curiositas esti
et st̃ qui scire uolunt. ut sciantur ip̃i et t̾pis
uanitas est et st̃. Item qui scire uolũt ut¬
sãam suam uendãt. uerbigrã. propecũia
pro honorib et turpis questus est Sed st̃
qͦ qui scire uolũt ut edificent et prudẽcia ẽ.¬
et caritas est. Et st̾ qui scue uolũt ut edi
ficentur et eciam prudencia est et honor.
in abusione sc̃ĩe quuppe qui ad hoc nolunt
scienti bonũ et non facienti ptm est illi ac
si ꝑ similitudinem dicat. sum̃ti cibum.
et nõ digenti ꝑniciosũ est ei. abus siquidẽ
indigestus et qui bonã nõ habet digestionẽ.

Expanded text:
do fructum et utilitatem scientiae in modo quo ordine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire fine tantum ut sciant, et turpis curiositas est; et sunt qui scire volunt ut sciantur ipsi, et turpis vanitas est; scientiam suam vendant, verbi causa, pro pecunia, pro honoribus, et turpis questus est. Sed sunt quoque qui scire volunt, ut edificent; et caritas est; et item suficenfur: et prudentia est. 4. Horum in abusione scientiae, quippe qui ad hoc volunt Scienti bonum et non facienti, peccatum est ei ; ac si per similitudinem dicat: Sumenti cibum et non digerenti, perniciosum est ei. Cibus siquidem indigestus, et qui bonam non habet decoctionem
Abbreviated transcription (Latin):
uestis mul iebris et longa cuiꝰ necesse est
ꝑtem secare. et ea solent uti nubentes uł
ꝓpͥe est limbus siue fasciola q̃ mulierib
indumientis ĩ extrema ꝑte causa ornatꝰ.
assiũtur Iuuenalis segmenta et longos
habitus ut flamea sũpsit. ãlibi autem
ĩuenitur pro ꝑticulis uestimentorum
et dicũtur segnienta q. secamenta. Unde
segnientus ta tum tali ueste indutus. ł
ornatus seginentis unde et segmentata
d̾r uestii q̃ est quibusdã zonis. et quasi
preciseginentis ornata nam ꝑticulas ol¬

Expanded text:
vestis muliebris et longa, cuius necesse est partem secare, et ea solent uti nubentes; vel proprie est limbus sive fasciola que muliebribus indumentis in extrema parte causa ornatus assuitur; Iuvenalis ‘segmenta et longos habitus et flamea sumunt’. Alibi autem dicitur pro particulis vestimentorum, et dicuntur segmentasegmentatus -a -um, tali veste indutus vel ornatus segmentis, unde et segmentata dicitur vestis que est quibusdam zonis et quasi precisamentis ornata; nam particulas
Abbreviated transcription (Latin):
hec obsedio. onis. Resideo. des. pigrere quasi¬
retro sedere remanere retro morari unde
residesco scis inchoat̾. subsideo des. et sub¬
sido dis. idest subtus sedere et inferius esse
ualles. suꝑfideo. des. idest sedere suꝑdinittẽ
reiꝰ. et hao re. Sedeo et sido in sigͦne non dif¬
pͥnam producit unde ꝯposita a sido prod̾
hanc sils̾am .si. sed composita a scdeo corrip̃
eamdem in pñti Omĩa enĩ composita a sedo.
nuitaut e. simplicis in i. in pñti ꝙͣuis quidã
uelint dr̃e supsedeo qͦꝵ nõ credimꝰ uñdici. si sit
dc̃o ꝯposita Iteui sido et euis composita carent
Et ab eis composita neutra st̃ p̾ter assideo pro
uirta sedere. cutũsideo possideo obsideo et obsido
que st̃ actiua assideo tũ pro uixta sedere cum
dtĩo ꝯstructũ neutrũ est. cũ actĩo uero actĩm est
Gener ale quidem est ꝙ si aliquod u̾bũ in eodem

Expanded text:
e custodiri; resideo -es, pigrere, quasiretro sedere, remanere, retro morari, unde residesco -is inchoativum, unde sido -is, idest subtus sedere et inferius esse;valles’; supersideo -es, idest sedere super et dimrei’ et ‘hac re’. Sedeo et sido in significatione non difprimam producit, unde composita a sido producunt hanc sillabam -si-, sed composita a sedeo corripiunt eandem in presenti; omnia enim composita a sedeo mutant e simplicis in i in presenti; quamvis quidam velint dicere ‘supersedeo’, quod non concedimus bene dici si sit dictio composita. Item sido et eius composita carent et ab eis composita neutra sunt, preter assideo pro iuxta sedere, circumsideo, possideo, obsideo et obsido, que sunt activa; assideo tamen pro iuxta sedere cum dativo constructum neutrum est, cum accusativo activum. Generale quidem est quod si aliquod verbum in
Abbreviated transcription (Latin):
Sereno uas naui nare idest exhilarare. letifi¬
care illuminare lucidare unde serenus na
num. idest letus hilaris luadus clarus. tͣns¬
quillus. sed serenũ ad celini refertur. tͣns¬
insereno uas. iuter nel ualde serenare. Resere¬
no. nas subsereno uas idest post uel subtus uł
parun serenare et est actĩm sereno cũ ouĩb¬

Expanded text:
SERENO -as -avi, exilarare, letificare, illuminare, lucidare, unde serenus -a -um, idest letus, ylaris, lucidus, clarus, tranquillus; sed serenum ad celum refertur, traninsereno -as, intus vel valde serenare, resereno -as, subsereno -as, idest post vel subtus vel parum serenare. Sereno activum est cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ terio qr t̾raui terat. uel quia ĩ quibdam
regiouib cũ bobus solent triturare fr̾um̃tũ
uide quedã stelle dñr triones. q. teriones. sicut
que semꝑ nobis appent. et semiꝑ terunt areã
nr̃ĩ celi. Unde por compõem ħ septenitrio. onis.
est depictuni. uel a stellis septem notabiliorib.
aratorn.qr semꝑ terunt arcam. ur̃i celi. semꝑ¬

Expanded text:
quasi terio quia terram terat vel quia in quibusdam regionibus cum bobus solent triturare frumentum; unde et stelle quedam triones, quasi terriones, sicut que semper nobis apparent et semper terunt aream nostri celi. Unde per compositionem hic septentrio -nis, est depictum vel a stellis VII notabilioribus aratorii, quia semper terunt aream nostri celi; ve
Abbreviated transcription (Latin):
templa. cirꝯsepio ꝑis. dissepio sepis. diuersis
modis sepire uel sepem remouere. discludere.
int̾clude̾. p̃sepio pis. sepem p̾tende̾ ante sepire.¬
obsepiopis ũdiq uel ꝯtra sepire resepio ꝑis.
idest recludere. Sepio et eius ꝯposita actiua st̃
et producũt hanc suiam se. unde quidam.¬

Expanded text:
tur circumsepio -is, dissepio -is, diversis modis sepire vel sepem removere, discludere, intercludere, presepio -is, sepem pretendere, ante sepireobsepio -is, undique vel contra sepire, resepio -is, idest recludere. Sepio et eius composita activa sunt et producunt hanc sillabam se- et fa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i hec seditio onis. i dest dissentio cluiũ sic dca
per ꝯtrariũ qr seorsum alii eunt ab aliis ni̾
qr sedendo solet machitiari. Alii dicũt ꝙ seditio
est discordia et dissensio aĩoꝵ quã geti dyastasĩ
uocant unde sediciosus sa sum qui sedicoẽm
facit et discordiam gignit et ꝯꝑatur. Q aut̾¬

Expanded text:
t hec seditio -nis, scilicet discessio civium, sic dicta per contrarium, quia seorsum alii eant ab aliis, vel quia sedendo solent machinari. Alii dicunt quod seditio est discordia et dissensio animorum, quam Greci diastasin vocant. Unde seditiosus -a -um, qui seditionem facit et discordiam gignit, et comparatur. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspora qr ꝓpe nos sequitur et iuxta nos est sic̃
actĩm. et ꝯponitur. obsecũdo das .i. obedire ob¬
temꝑare et est neutrũ q ĩ om̃ib secũ dare Item
hoc nomen scd̾m ponitur loco aduerbi loci.
uel qualitatis. uel potuis similitudĩs cũ d̾r¬

Expanded text:
pe nos sequitur et iuxta nos est, sicuactivum, et componitur obsecundo -as, idest obedire, obtemperare, et est neutrum, quasi in omnibus secundare. Item hoc nomen secundum ponitur loco adverbii loci vel qualitatis, vel potius similitudinis cum d
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis greco sermone sebastus tm̃ ualet ꝙͣtum
augustus. Unde sebastia nũcd̾r quedã ciuitas
que olim dicebatur angusta ab augusto.
ebuni sebi asus dr̃ hoc sebum ui ꝙ modo uulgo
dr̃ sepum idest adeps pnguedo auxũgia. et d̾r
sic a sue qr sueuũ. qr plus pinguedĩs habet

Expanded text:
mensis. Greco enim sermone sebastus tantum valet quantum augustus, unde Sebastia nunc dicitur quedam civitas que olim dicebatur Augusta ab Augusto.nquirat. Unde hoc sebum -bi, quod modo vulgo dicitur sepum, idest adeps, pinguedo, axungia, et dicitur sic a sue quasi suevum, quia plus pinguedinis habet
Abbreviated transcription (Latin):
cordis Item difficultas subtilis questio.
sicat emscupiius punis est sic subtilis
muitum ledit. Ita et subtilis questio.
inultũ ledit eũ qui nõ est promptus in
disceruendo. Inquisitio enĩ et questio reꝵ
su btilium mitũ soiet ledere. et a scrupꝰ
casum scrupis plems et habundans.
obscurus et comꝑatur unde hec scrupo¬
sitas scrupositatis. unde scrupea uel scru
scrupulo las. idest solicitare molestare.
et scrupulosus. sa sũ. scrupulis plenus.¬
difficilis nodosus obscurus. et comꝑatur
unde scrupulositas. tatis. auxictas diffi¬

Expanded text:
imi, difficultas, subtilis questio: sicut enim scrupus parvus est, sic subtilis multum ledit, ita et subtilis questio multum ledit eum qui non est promptus in discernendo, inquisitio enim et questio rerum subtilium multum solent ledere. Et a scrupusst scrupis plenus et abundans obscurus, et comparatur; unde hec scruposiscrupulo -as, idest sollicitare, molestare, et scrupulosus -a -um, scrupulis plenusdifficilis, nodosus, obscurus, et comparatur; unde hec scrupulositas, anxietas, diffi
Abbreviated transcription (Latin):
Seco aponitur abseco cas. absecui abscectũ. sccãdo
dĩdere seꝑare abrũꝑe ꝯseco cas. simul secare.
disseco cas: diu̾sis modis secare dirũpe truciare.
Et ex eisdem ꝯponitur dissicio. cis. erseco cas. cui.¬
extra uel ualde secare. interseco cas. intro. uel

Expanded text:
Seco componitur abseco -as -cui -sectum, secando dividere, separare, abrumpere; conseco -as, simul secare; disseco -as, diversis modis secare, dirumpere, cruciare; et ex eisdem componitur dissicio -is -cextra vel valde secare; interseco -as, inseco -as,
Abbreviated transcription (Latin):
loco habes. rescribo. bis. iterũ uł retro cuta
scriptum scribere. qui pͥmo mittit epłam scͥbit.
qui remittit. rescribit. subscribo bis idest par
uel post uel subtus scribere. tͣnscribo. bił. utͣ
scribere uł p̾scribe̾. Scribo et eius cõposita
actiua st̾ et faciũt p̾teritũ in psi. et supmĩ
inptum et prod̾ hauc siłam scri. Te p̾dc̃ĩs¬

Expanded text:
eius ordinis. Rescribo -is, iterum vel retro contra scriptum scribere: qui primo mittit epistulam scribit, qui remittit rescribit; subscribo -is, idest parum vel post vel subtus scribere, transcribo -is, ultra scribere vel post scribere. Scribo et eius composita sunt activa et faciunt preteritum in -psi et supinum in -ptum et producunt hanc sillabam scri-. S
Abbreviated transcription (Latin):
Tentes. a sentio sentis. ħ sentis hꝰ sentis. idest
spnia uel arbor sꝑmosa q̃ et sentix. cis. dr̾ et
uel sontis d̾r a situ ꝙ est t̾ra inculta in qua
sentũ et senticosus sa sum. ĩ eodem sensu sciz
horridus. asper uel sentib plenus. spinosus
lidum. et sentosiis sa sum et sentarius ria

Expanded text:
tem a sentio hec sentis -tis, idest spina vel arbor spinosa, que et sentix -cis dicitur,vel sentis dicitur a situ, quod est terra inculta in qua -um et sentuosus -a -um in eodem sensu, scilicet horridus, asper vel sentibus plenus, spinosus;lidum’; et sentosus -a -um et sentarius -a -
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾is indeclinabłe idest rotundũ ł rotũditas.
et hic scutellarius rii. qui facit uel uẽdit
scutellas et hoc scutellariũ locus ubi repoñt᷑
cũ quo uertebantur pueri ancille serui et dr¬
sic pp̃ rotũditatem corrigiarũ  Scutiger¬

Expanded text:
rotunditatem et hic scutellarius, qui facit vel vendit scutellas, et hoc scutellarium, locus ubi reponuntur cum quo verberantur pueri, ancille, servi, propter rotunditatem corrigiarum sic dici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯponitur ꝯscelero. ras. et est actĩm cũ sis
nentri ymago uel figura modus loꝙ̃di.
ornatus causa. methaplasmꝰ uero causa
necessitatis fit uel ornatus in metro tropꝰ¬
nero causa utriusq tani in metro ꝙͣ ĩ prosa.

Expanded text:
mponitur conscelero -as, et est activum cum suis  ymago vel figura, modus loquendi ornatus causa, metaplasmus vero causa necessitatis fit vel ornatus in metro, tropus causa utriusque tam in metro quam in prosa.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ poio ꝙ est fingo et dr̃ hic scorpius pni. et hic
scorpio pionis quodã aĩal uenenosũ. et dr
scorpio q. scorte poio qr aibanteriori ꝑte fĩgi
blandicias sed aposteriori ꝑte pungit. capite
enĩ blanditur. sed cauda pungit. uel d̾ scor¬
pius ab arcu.us ab arpe.ꝙ est incuriiꝰ gladiꝰ.
inde scorpio qr caudã figat us arcuata ue¬
uenata diffundat Unde scorpio d̾r quidã
piscis uel uermis qr ledit dũ manu tollitur.
Scorpio eciam dr̾ sagitta uenenata arcu l
pio est genus duplicis flagelli. uel magni
fustes. Item scorpio est qͦdam signũ ĩ celo ĩ
quo scd̾m poctas. scorpio aĩatꝰ fuit transiatꝰ
uel quia cũ sol est in scorpione. pͥmos sentimꝰ

Expanded text:
cum poio, quod est fingo, et dicitur hic scorpius -pii, et hic scorpio -nis, quoddam animal venenosum, et dicitur scorpio quasi scortepoio, quod ab anteriori fingit blanditias, sed a posteriori pungit: capite enim blanditur, sed cauda pungit; vel dicitur scorpio ab arcu vel arpe, quod est incurvus gladius, inde scorpio, quia caudam figat vel arcuato venena diffundat. Unde scorpius dicitur quidam piscis quia ledit dum manu tollitur; scorpio etiam dicitur sagitta venenata, arcu vpio genus duplicis flagelli vel magis fustes. Item Scorpio dicitur quoddam signum celeste in quod scorpio animal fuit translatus vel quia, cum sol est in Scorpione, primos sentimus
Abbreviated transcription (Latin):
In occidentis plagis sca turigies et pluuiones
dicit serages dedisse et marciał capeua. si
nero ꝯcepta ex cuiꝰ scaturigĩs uenas proflu¬
xerunt ꝓperus scrutator inquirit. et ponit᷑
in hoc loco translatiue pro scĩa Nam aqua
tres habet ꝓprictates. abluit sordes. sequit
declima. reficit sitientes. Sic et scĩa. pur¬
gat ignorantiam. de ing̾ro transit ad
reficit haustu sui ardore ꝯgnoscendi uera
lagrantes N.S caturio a scateo tes d̾r sca¬
turio ris riui idest scatere unde scaturizo
uel scaturientem imitari et componitur
exscaturizo.zas. idest ꝑ aquã scaturientem.
uel euullientem pluiiã aui auferre. Uñ
legitur insidomo. Alii exscaturisabant aues.

Expanded text:
‘in occidentis plagis scaturigines et proluviones ‘ dicit ‘strages dedisse’; et Martianus Capella: ‘si vero concepta cuius scaturiginis vena profluxerint properus perscrutator inquiris’. Et ponitur in hoc loco translative pro scientia, nam aqua tres habet proprietates: abluit sordes, sequitur declivia, reficit sitientes; sic scientia purgat ignorantiam, de magistro transit ad reficit austu sui ardore cognoscendi vera flagrantes. Item a scateo vel scaturio scaturizo -as, idest scaturire vel scatvel scaturientem imitari; et componitur exscaturizo, idest per aquam scaturientem vel ebullientem plumam avi auferre, unde legitur in Sidonio ‘alii exscaturizabant aves,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ natus. et dr hic senatus. tus. tui. q. sener
natus qr natu. quia in illa digintate eli
natus dr a semiendo qr senatores facultatem
dandi dabant. nonenĩ sine eoꝵ licentia uiui
magr̃atui licebat aliquid facere et dr̾ senat᷑
eciam ip̃e locus in quo ꝯueniũt senatores uñ
hic senator senatoris qui habet ulam digni¬
tatem unde senatarius ria riũ. Et scias ꝙ se

Expanded text:
cum natus et dicitur hic senatus -tus, quasi senex natus vel natu, quia in illa dignitate elignatus dicitur a sinendo, quia senatores facultatem agendi dabant, nam sine eorum licentia nulli magistratui licebat aliquid agere. Et dicitur senatus et ipse locus in quo conveniunt senatores et hic senator -ris, qui illam habet dignitatem, unde senatorius -a -um. Item se
Abbreviated transcription (Latin):
et hec senectus ctutis. in eodem sensu. Et est se¬
nectus. sexta etas que nullo annoꝵ nuo funt᷑.
Sed post quĩq etates ꝙͣ tũcũq uite est senectuti
deputatur. semum uero est uitima pars. sene¬
ctutis. et dr̃ a senus na nũ. qr fit t̾minꝰ serte

Expanded text:
et hec senectus -tis in eodem sensu. Et est senectus sexta etas, que nullo annorum numero finitur, sed post V etates quantumcumque vite est senectuti deputatur; senium vero est ultima pars senectutis et dicitur a senus -a -um, quia sit terminus sexte
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ sed multorũ. sed sonũ et thronus unius
uero ceterorũ quasi subsedia catedre doctorum.
a sedes hec sedecula le dimꝰ. et hoc sedile. lis Item¬
Et componitur sedeo. ab sideo des. distare. cessare
in diu̾sas ꝑtes sedere dissile̾ esse. assideo des
iuxta sedere et assidere idest comꝑari. et assi¬
milari et assidere idest esse siłe inp̾ma sigͦne

Expanded text:
tantum sed multorum, sed solium et tronus unius vero ceterorum, quasi subsedia; cathedre doctorum. Et a sedes hec sedecula -e diminutivum, et hoc sedile -lis; et hEt componitur absideo -es, distare, cessare, in diversa parte sedere, dissimile esse; assideo -es, idest iuxta sedere, et assidere idest comparari et assimilari, et assidere esse simile
Abbreviated transcription (Latin):
retributione iudicii est. ꝙ edrũ mens malũ
qd̾ ꝑpetrat illuminatur ut uideat. sed uõ
conatur ut ñcat. ut quo melius uidet
eo deterus pereat. qr et intelligentie lumen
pcipit. et actionis praue tenebras ñ reliquit
siam cũ acceptam ad adiutoriũ scĩam. ne¬
gligũt. hanc ꝯtra se in testimoniũ uertũt.
et de liũe intelligentie augent supplicia.
ꝙ profecto acceperant ut possent delere ꝓcła
quoꝵ minirũ neqͥtia cũ malũ agit qd̾ di¬
idicat uenturũ iam iudiciũ hic degustat
ut cũ eternis suppliciis seruatur obnoxia suo
hĩc ĩt̾im examme nõ sit absoluta. tantoq
iili grauiora tormenta ꝑcipiat. ꝙͣto hic
malũ nõ deserit et ꝙ ip̃e condempnat. hinc
ueritas dicit. seris qui contra uolũtatẽ
dñi sui. et nõ p̾parauit et non fecit scd̃m uo¬
lũtatem eius uapulabit multis. hĩc p̃sdic̃
mala nesciendo ppetrarent. Cũ uero sciũt
mala et cũ faciũt ĩquitatem ĩ infernum
uiuentes miseri sentientesq descendunt

Expanded text:
retributione judicii est quod quorumdam mens, malum quod perpetrat, illuminatur ut videat; sed non conatur ut vincat: ut quo melius videt, eo deterius pereat; quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebras non relinquit. Nam cum acceptam in adjutorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant, ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut cum aeternis suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta: tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas diDomini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis . Hinc Psalmismala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciunt mala, et tamen faciunt, ad iniquitatis infernum viventes miseri sentientesque descendant
Abbreviated transcription (Latin):
ticorũ. sapere ad sobrietatem est uigilãtissĩe
obseruare quid scire magis pͥus ne opteat
cũ timore et tremore tuã ipĩns operari sałm
pro temporis breuitate festiuas ea prius scire
ampliꝰ q curato que senseris uiciniora sa

Expanded text:
tem sapere ad sobrietatem? Vigilantissime observare, quid scire magis, priusve oporteat; cum timore et tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire amplius, priusque curato, quae senseris viciniora sa
Abbreviated transcription (Latin):
des. dissideo. des discordare discõuenire uel ĩ
diu̾sas ꝑtes sedere. unde dissidenter. et hec dissi¬
dentia. Desideo des. deorsĩ sedere a ꝓposito de¬
sistere pigrere unde desidesco scis. inchoatũn.¬
insideo des insido dis. idest sedere. insideo equo
et insido eqũ dm̃is. Item insidere qͣi contra
ad decipiendũ uel capiendũ sedere. p̾sideo des

Expanded text:
-es, dissideo -es, discordare, disconvenire, in diversa parte sedere, unde dissidenter et hec dissidentia; desideo, deorsum sedere, a proposito desistere, pigrere, unde desidesco inchoatinsideo -es et insido -is, idest sedere, ut ‘insideo equo’, sed ‘insido equum’ dicimus; item insidere quasi contra ad decipiendum vel capiendum sedere, unde ins