comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ELIOOORUS
autem quod decreuerit perficis¬
bat codem loco ipse cum satellst
oressus est. & inde infuenicen exer
anim conuertit
die si monis fratrem portantemi
pecunias regi: & de negotiis neces¬
ous responsa perlaturum At
ulc commendatus regi. cum mag¬
inficass& faciem potestatis eius.
nsem& ipsum retorsit summum
sucerdotium. superponens iasonẽ
talenta argenti trecenta. acceptisq
artge mandatis uenit. nihil qui¬
dem dignum habens sacerdotio.
animo uero crudelis tiranni &
strae beluae iram gerens. Et
iason quidem qui proprium fra¬
trem captiuauerat : ipse decoep¬
tus profugus in ammanitem ex¬
pulsus est regionem. Menela¬
us autem principatum quidem
obtinuit : depecuniis uero regi pro¬
missis nichil agebat. cum exacti¬
onem facer& sostratus qui arci erat
prepositus. nam adhunc ex ac¬
tio uectigalium pertinebat
uam obcausam utrique ad regem
cuocati: menelaus amotus est
sacerdotio succedente lisimacho
fratre suo. sostratus autem praela¬
tus est cipriis
I CUM HAE CAGEREN¬

Expanded text:
eliodorus autem quod decreverat perficiebat eodem loco ipse cum satellitressus est et inde Foenicen exercitum convertit dicti Simonis fratrem portantem pecunias regi et de negotiis necessariis responsa perlaturum at ille commendatus regi cum magnificasset faciem potestatis eius in semet ipsum retorsit summum sacerdotium superponens Iasonem talenta argenti trecenta acceptisque a rege mandatis venit nihil quidem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae beluae iram gerens et Iason quidem qui proprium fratrem captivaverat ipse deceptus profugus in ammaniten expulsus est regionem Menelaus autem principatum quidem obtinuit de pecuniis vero regi promissis nihil agebat cum exactionem faceret Sostratus qui arce erat praepositus nam ad hunc exactio vectigalium pertinebat quam ob causam utrique ad regem vocati Menelaus motus est sacerdotio succedente Lysimacho fratre suo Sostratus autem praelatus est Cypris et cum haec ageren
Abbreviated transcription (Latin):
habere autem celebritatem ter¬
tia decima die mensis ad arquod
dicitur uoce siriaca pridie mar¬
dochei die Igitur his erganica¬
norem gestis excillis temporibus
ab hebreis ciuitate possessa : ego
quoq in hs finem faciam sermo¬
nis. Et si quidem bene &
historiae competit & ipse uelim.
si autem minus digne. conceden¬
dum est mihi. Sicut enim u¬
num semperbibere aut semper
aquam contrarium est alter¬
nis autem uti delectabile: ita
legentibus si semper ex actus sit
sermo non erit ingratus
Hic ergo erit consummatus.¬

Expanded text:
habere autem celebritatem terhabere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque in his finem faciam sermonis et siquidem bene et ut historiae conpetit et ipse velim si autem minus digne concedendum est mihi sicut enim vinum semper bibere aut semper aquam contrarium est alternis autem uti delectabile ita legentibus si semper exactus sit sermo non erit gratus hic ergo erit consummatus
Abbreviated transcription (Latin):
rem ruisse cum armis suis
acco itaq clamore & perturba¬
tone excitata. patria uoct om¬
nipotentem dnm benediceb ant
RAC CEPITAUTE
uidas qui ꝑ omnia corpore &. ani¬
momori ꝓeiiubus paratus erat
caput nicanoris & manum cum
humero abscisam hierosolimam
perserri. Quo cum ꝑ uenisso
conuocatis contribulibus & sa¬
cerdotibus ad altare. accersiit
& eos qui in arce erant. & ostenso
capite nicanoris & manu nefa¬
ria. quam ostendens contra do¬
mum scam om̃i potentis dĩ. mag¬
nifict gloriatus est. I inguam
ediam impii nicanoris preci¬
sam. misit particulatim aui¬
bus dari : manum autem de¬
mentis contra templum sus¬
pendi. Omnes igitur cat¬
li dnm̃ benedixerunt dicentes. be¬
nedictus qui locum suum incon¬
taminatum conseruauit. Sus¬
pendit autem nicanoris caput
insumma arct. eiudens ut essoc
& manifestum sit auxcilium dĩ
taque om̃s communi consilio de¬
creuerunt. nullo modo diem is¬
tum absque celebritate praeteriri

Expanded text:
rem ruisse cum armis suis rem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione suscitata patria voce omnipotentem Dominum benedicebant praecepit autem Iudas qui per omnia corpore et animo emori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et manum cum umero abscisam Hierosolymam perferri quo cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dominum benedixerunt dicentes benedictus qui locum suum incontaminatum conservavit suspendit autem Nicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate praeterire
Abbreviated transcription (Latin):
siti  considerans machabeus ad¬
uentum multitudinis & appa¬
ratum uarium armorum ac
ferocitatem bestiarum. ex ten¬
dens manum incaclum prodi¬
gia facientem dnm̃ inuocauit.
qui non sccundum armorum
potentiam. sed prout ipsi placa
dat dignis uictoriam. Qu
autem inuocans. hoc modo Iu
dnc misisti angelum tuum subere¬
dna rege uidcat & interfecisti de
castris sennacherim .cͣ. octogin¬
tai quinque milia. & nunc domi¬
nator caelorum mitit angelum
tuum bonum ante nos intimo
it & tremore magnitudinis bra¬
chii tui. & metuant qui cum blas¬
phemia ueniunt aduersus sem
populum tuum Et hic qui¬
dem ita perorauit. Uica¬
nor autem & qui cum ipso erant
cum tubis & canticis ad moue¬
bant. Iud as uero & qui cum eo
erant inuocato dõ perorationes
congressi sunt. mani quidem
pugnantes. sed cordibus dnm̃
orantes prostrauerunt non mi¬
nus trignita quinq milia prae¬
sentia di magnifice delectati
inque cessasent & cum gaudio
redirent: cognouerunt nicano¬

Expanded text:
siti considerans Macchabeus adsiti considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manum in caelum prodigia facientem Dominum invocavit qui non secundum armorum potentiam sed prout ipsi placet dat dignis victoriam dixit autem invocans hoc modo tu Domine misisti angelum tuum sub Ezechia rege Iudae et interfecisti de castris Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui ut metuant qui cum blasphemia veniunt adversus sanctum populum tuum et hic quidem ita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cognoverunt Nicano
Abbreviated transcription (Latin):
ca illum: respondentem uero om¬
an dixisse. Hic est fratrum
amator & populi israhel: hic est
qui multum orat propopulo &
uniuersa sancta ciuitate. hitre¬
mias propheta dĩ: Cxten¬
disse autem hieremiam dextram
& dedisse uide gladium aurc¬
um dicentem: ccipe sanctum
gladium munus adõ quo dcici¬
es aduersarios populi mei isrł
XHORTATI ITAQII
sermonibus uidae bonis ualde
dequibus extolli poss& impetus
& animi uiuenum confortari:
statucrunt dimicare & conflge¬
re fortiter ut uirtus denegotus
iudicar&. eo quod ciuitas & scã
& templum periclitaretur
rat enim prouxoribus & filus.
itemq profratribus & cognatis
minor sollicitudo: maximus
uero & primus pro sanctitateti¬
mor erat templi. Sed & eos qui
inciuitate erant non minima
sollicitudo habebat. prohis qui
congressi erant. Et cum iam
omnes sperarent uidicium futu¬
rum. hostisq ad ess& atq exer¬
citus ess& ordinatus. bestiaeequi¬
tesq oportuno in loco compo¬

Expanded text:
ca illum respondentem vero Onica illum respondentem vero Onian dixisse hic est fratrum amator et populi Israhel hic est qui multum orat pro populo et universa sancta civitate Hieremias propheta Dei extendisse autem Hieremiam dexteram et dedisse Iudae gladium aureum dicentem accipe sanctum gladium munus a Deo quo deicies adversarios populi mei Israhel exhortati itaque Iudae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpo
Abbreviated transcription (Latin):
per cum omni spe auxilium sibi
adõ affuturum. & hortabatur
suos ne formidarent ad aduen¬
tum nationum. sed inmente ha¬
berent ad uitoria sibi facta decę¬
lo & nunc sperarent ab om̃ipo¬
tente afsuturam sibi uictoriam.
t allocutus illos delege & prophe¬
tis. ad monens etiam certami¬
num quae fecerant prius promp¬
tiores eos constituit. Et ita
animis eorum erectis. simulos¬
tendens gentium fallaciam &
iuramentorum preuaricatio¬
nem: singulos autem illorum
armauit non clipei &c hastac
iunitione. sed sermonibus
obtimis & hortationibus. expo¬
sito digniͦ fide somnio perquod
uniuersos lactificauit. Eratͥ
autem huius modi uisum: oniꝰ¬
an qui fuerat summus sacerdos
uirum bonum & benignum
uerecundum uisu. modestum
moribus & eloquio decorum.
& qui apuero in uirtutibus ex¬
ercitatus sit: manus protendenea
orare pro omni populo uideorim.
post hacc appariusse & alium u¬
rum actate & gloria mirabilem.
& magni decoris habitudint er¬

Expanded text:
per cum omni spe auxilium sibi per cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de caelo et nunc sperarent ab Omnipotente adfuturam sibi victoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum praevaricationem singulos autem illorum armavit non clypei et hastae munitione sed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem huiusmodi visus Onian qui fuerat summus sacerdos virum bonum et benignum verecundum visu modestum moribus et eloquio decorum et qui a puero in virtutibus exercitatus sit manus protendentem orare pro omni populo Iudaeorum post haec apparuisse et alium virum aetate et gloria mirabilem et magni decoris habitudine cir
Abbreviated transcription (Latin):
effectus. complexus intestina sua
utriusq manibus proiecit super
turbas : in uocans dominatorem
uitat ac sp̃s ut haec illi iterum
redder&. atq ita uita de functus est
ICANOR .A UT EM
ut comperit uidam esse in locis
samariae cogitauit die sabbati
cum omni impetu committe¬
re Iudeis uero qui illum per
necessitatem sequebantur di¬
centibus. ne it a ferociter & bar¬
bare feceris: sed honorem tribue
dici sanctificationis. & honora
cum qui uniuersa conspicit
At ille infelix in terrogauit si est
potens in caclo qui im¬
perauit agi diem sab¬
batorum. Et res¬
pondentibus illis: est dñs
uiuius ipse incado potens qui ius¬
sit agi septimam diem : a tille ait
t ego potens sum super terram.
qui impero sumi arma. & nego¬
tia regis impleri. Iamen. non
obtinuit ut consilium perfice¬
rent. Et nicanor quidem
cum magna superbia erectus.
cogitauerat communem trophe¬
um statuere ciͤm uida. & ma¬
chabeus autem confidebat sem¬

Expanded text:
effectus conplexus intestina sua effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiecit super turbas invocans Dominatorem vitae ac spiritus ut haec illi iterum redderet atque ita vita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat sem
Abbreviated transcription (Latin):
iniid aismo. corpusq & animam
tradere contemptus properscue¬
rantia. Uolens autem nicanor
manifestare odium quod
habebat iniudcos: mi¬
sit milites quingentos
ut cum comprehenderent. puta¬
bat enimsi illum decepiss&: cla¬
dem se maximam uideis illatu¬
rum. Iurbis autem irruere do¬
mum eius. & iamiam disrumpe¬
re atque ignem ad mouert cupi¬
entibus. Ium iam compre¬
henderetur gladiose petit. cli¬
gens nobiliter mori potius quam
sub ditus fieri peccatoribus. & con¬
tra natales suos indignis iniuri¬
is agi Sed cum perfestinatio¬
nem non certo ictu plagam de¬
diss&: & turb. e intra hostia ir¬
rumperent: recurrens aud acter
admurum precipitauit sem&
ipsum uiriliter inturbas.
bus uelociter locum danti¬
bus casui eius : uenit permedi¬
am ceruicem. Et cum ad¬
huc spirar&. ac censis ani¬
mis surrexit. cum & sanguis eius
magno fluxu de fluer&. sauci¬
us cursu turbam per transuit
⁊ stans super petram quand am
praeruptam. etiam ex sanguis

Expanded text:
in iudaismo corpusque et animam in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueret saucius cursu turbam pertransiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis
Abbreviated transcription (Latin):
praeuentum: uenit admaximum
& sanctis sissimum templum. &
sacerdotibus solitas hostias offeren¬
tibus uissit sibi tradi uirum.
UIBUS CUM IURAMEN¬
to dicentibus nescire se ubi ess &
qui quaerebatur: extendens ma¬
num ad templum urauit. nisi mi¬
hi uinctum iudam tradideritis.
istud dĩ fanum inplanitiem de¬
ducam. & altare effodiam. & tem¬
plum hoc libero patri consecrabo
t his dictis abiit Sacerdotes
autem protendentes manus in
caclum. inuocabant eum qui sem¬
per propugnator ess& gentis ipso¬
rum haec dicentes. Iu dne qui
uniuersitatis nullius indiges. uo¬
liusti templum habitationis tu¬
ae ficri in nobis. Et nunc scã
sanctorum omnium dñe.
conserua in aeternum inpollutam
domum istam quae nuper mun¬
data est
AXTA SAUTEM QUI¬
dam desenioribus abhierusolimi
delatus est nicanori. uir amator
ciuitatis & benc audiens. qui pro
affectu pater iudcorum appella¬
batur : Hic multis temporib
continentiae propositum tenuit

Expanded text:
praeventum venit ad maximum praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas hostias offerentibus iussit sibi tradi virum quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Domine qui universitatis nullius indiges voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis et nunc sancte sanctorum omnium Domine conserva in aeternum inpollutam domum istam quae nuper mundata est as autem quidam de senioribus ab Hierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit
Abbreviated transcription (Latin):
& tali lege preuaricatorem le¬
gis contigit mori. nec terrac da¬
ri menelaum: Et quidem
satis iuste. Nam quia multa
erga aram dĩ delicta commi¬
sit cuius ignis & cinis erat sanc¬
tus. ipse in cineris morte dam¬
natus est.
frenatus ueniebat. nequiorem
se uideis ostensurum. Qui¬
bus uidas cognitis: praect pit
populo ut dic ac noctt dnm̃ in¬
uocarent. quosicut semper&
nunc adiuuaret eos. quippe
qui legt & patria sanctoq tem¬
plo priuari uererentur. ac po¬
pulum qui nuper paululum
respirassa. ne sinera blasphemil
bus cognitis nicanor. consternaba¬
tr & grauiter ferebat. si ea quȩ con¬
uenerant irrita facer&: nihil laesus
auro. Sed qui a regi resistere
non poterat. oportunitatem ob¬
seruabat. qua praccepta ꝑficer&
Audens austerius agere nicanorem
& consuctum occursum ferocius
cxxibentem : intellegens non ex
bono esse austeritatem istam. pau¬
cs suorum congregatis. occulta¬
uit se anicanore. Quod ut
ille cognouit fortiter se auiro

Expanded text:
et tali lege praevaricatorem leet tali lege praevaricatorem legis contigit mori nec terrae dari Menelaum et quidem satis iuste nam quia multa erga aram Dei delicta commisit cuius ignis et cinis erat sanctus ipse in cineris morte damnatus est frenatus veniebat nequiorem se Iudaeis ostensurus quibus Iudas cognitis praecepit populo ut die ac nocte Dominum invocarent quo sicut semper et nunc adiuvaret eos quippe qui lege et patria sanctoque templo privari vererentur ac populum qui nuper paululum respirasset ne sineret blasphemis bus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret dens austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro
Abbreviated transcription (Latin):
uanum orart promortus.
tquia considerabat quod hi qui
cum pioate dormitionem acce¬
perant. optimam haberent re¬
positam gratiam. Sc̃a ergo &
salũbris cogitatio prode functis
exorare. ut apeccato soluerentur
AN NO CENTESIMO XI III¬
quadragesimo nono: cognouit u¬
das antiochum eupatoris uenit
cum multitudine aduersus uide¬
am & cum colisiam procuratoren
& prepositum negoti atorum st¬
cum habentem peditum .cͣ. x̃.
bus trecentos. Commiscuit
autem se illis & menelaus cum
multa fallacia de precabatur an¬
tio chum. non propatriae salute
sed sperans se constitui in princi¬
patum Sed rex regum suscita¬
uit animos antiochi inpeccatorem
& suggerente lisia hunc esse cau¬
sa omnium malorum. iussit
ut eis est consuetudo comprehen¬
sum in eodem loco necari.
rat autem in eodem loco turris
quin quaginta cubitorum. a cer¬
uum undiq habens mundi ei¬
neris. Haec prospectum habe¬
bat in preceps. Inde incinerem
aeici uis sit sacrilegum omnibus
cum propellentibus ad interitum

Expanded text:
pro mortuis et quia considerabat quod hii qui cum pietate dormitionem acceperant optimam haberent repositam gratiam sancta ergo et salubris cogitatio pro defunctis exorare ut a peccato solverentur anno centesimo quadragesimo nono cognovit Iudas Antiochum Eupatoris venire cum multitudine adversus Iudaeam et cum eo Lysiam procuratorem et praepositum negotiorum secum habentem peditum centum debus trecentos commiscuit autem se illis et Menelaus et cum multa fallacia deprecabatur Antiochum non pro patriae salute sed sperans se constitui in principatum sed Rex regum suscitavit animos Antiochi in peccatorem et suggerente Lysia hunc esse causam omnium malorum iussit ut eis est consuetudo conprehensum in eodem loco necari erat autem in eodem loco turris quinquaginta cubitorum aggestum undique habens cineris haec prospectum habebat in praeceps inde in cinerem deici iussit sacrilegum omnibus eum propellentibus ad interitum
Abbreviated transcription (Latin):
pictatis eorum quib impie ege¬
runt & de omnib duris uerbis
quȩ locuti sunt contracum pte¬
catores impii Hisunt murmura¬
tores querclosi. secundum deside¬
ria sua ambulantes. & os illorum
loquitur superbe mirantes per
sunt ab apostolis dñinr̃i ihuxpi
secundum sua desideria ambu¬
lantes impictatum. Hisunt qui
scgregant semet ipsos anim ales.
spm non habentes
os autem lecñ. SupeR s

Expanded text:
pietatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus duris, quae locuti sunt contra eum peccatores et impii'. Hi sunt murmuratores querellosi, secundum desideria sua ambulantes, et os illorum loquitur superbiam, mirantes perssunt ab apostolis domini nostri Iesecundum sua desideria ambulantes in impietatem. Hi sunt qui segregant semet ipsos, animales spiritum non habentes. Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
muta animalia norunt in his
corrumpuntur
Eillis Quiuiam caiNabi¬
erunt & errore bala am merce¬
de effusi sunt. & contradictione
chore perierunt. Hisunt in
epulis suis maculat conuiuan¬
tes sine tunore. sem& ipsos pascen¬
tes: nubes sine aqua quȩ aurntis
circumferuntur. arbores autum¬
nales infructuosȩ bis mortuae
eradicatȩ. fluctus maris fert de¬
spumantes suas confusiones. sy¬
dera errantia quibus procella
tenebrarum inȩtrriium seruata est
Prophetauit autem dehis septimꝰ
abadam enoch diccns Ecceut¬

Expanded text:
muta animalia, norunt, in his muta animalia, norunt, in his corrumpuntur. Vae illis, quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Core perierunt. Hi sunt in epulis suis maculae, convivantes, sine timore semet ipsos pascentes. Nubes sine aqua, quae a ventis circumferuntur; arbores autumnales infructuosae, bis mortuae, eradicatae; fluctus feri maris dispumantes suas confusiones; sydera errantia, quibus procella tenebrarum in aeternum servata est. Prophetavit autem et de his septimus ab Adam Enoc dicens: 'Ecce v
Abbreviated transcription (Latin):
decommnuni urasalute necesse
habui scribere uobis de precans
super certarisemd traditę̧ scĩs
fidci. Subintroierunt enim
quidam homines qui olimprȩ
scripti sunt in hoc iudicio i¬
pii. dĩ nr̃i grãm trans ferentes
in luxuriam. & solum domina¬
ommonereautem uos¬
uolo scientes semel omnia.
qm̃ ihc populum deterra ae¬
gipti saluans secundo cosqui
suum principatum sed dercli¬
querunt suum domicilium in
iudicium magni diei uinculis
çterius subcaligine reseruauit
icut sodoma erro¬
morra & finitimȩ ciuitates simi¬
li modo exfornicatione .& ab¬
cuntes post carnem alteram fac¬
tȩ sunt exemplum ignis ȩter¬
ni poenam sustinentes Simi¬
liter & hi carnem quidem macu¬
lant dominationem autem
spernunt. maiestatem autem
blasphemant
um michahel archangelus cũ
diabolo disputans alter caretur
demorsi corpore. non est ausus
udicium inferreblaspheiiȩ.
sed dixit imperit tibi dñs Hi
autem quicunq quidem igno¬
rant blasphemant. quicunq
autem naturaliter tanquam

Expanded text:
de communi vestra salute, necesse habui scribere vobis: deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei. Subintroierunt enim quidam hominescripti sunt in judicium impii, Dei nostri gratiam transferentes in luxuriam, et solum dominaommonereautemuosuolo scientes semel omnia, quoniam Iesus populum de terra Aegypti saluans secundo eos, qui suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauitSicut Sodoma, et Gomorrha, et finitimae civitates simili modo exfornicatae, et abeuntes post carnem alteram, factae sunt exemplum, ignis aeterni poenam sustinentes. Similiter et hi carnem quidem maculant, dominationem autem spernunt, majestatem autem blasphemant. Cum Michael archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Moysi corpore, non est ausus judicium inferre blasphemiae: sed dixit: Imperet tibi Dominus. Hi autem, quaecumque quidem ignorant, blasphemant: quaecumque autem naturaliter, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
hos quidem arguite udicatos. il¬
los utro saluate deigne rapientes.
aliis autem miscremim intimore
dĩ.o dientes cam quę̧ carnalis
est maculatam tunicam Eiau¬
tem qui potens est uos conseruare
sine peccato & constituere ante
conspectum gloriae suae in ma¬
culatos in exultatione solidõ

Expanded text:
hos quidem arguite iudicatos illos vero salvate de igne rapientes aliis autem miseremini in timore odientes et eam quae carnalis est maculatam tunicam ei autem qui potest vos conservare sine peccato et constituere ante conspectum gloriae suae inmaculatos in exultatione soli
Abbreviated transcription (Latin):
tes: nubes sine aqua quȩ aurntis
circumferuntur. arbores autum¬
nales infructuo sȩbis mortuae
eradicatȩ̨. fluctus maris feri de¬
spumantes suas confusiones. sy¬
dera errantia quibus procella
tenebrarum inx̧trrnium seruata est
Prophetauit autrin dehis septimꝰ
ab adam enoch dicens Ecccut¬
nit dñs in sc̃is milib suis facere iu¬

Expanded text:
tes. Nubes sine aqua, quae a ventis tes. Nubes sine aqua, quae a ventis circumferuntur; arbores autumnales infructuosae, bis mortuae, eradicatae; fluctus feri maris dispumantes suas confusiones; sydera errantia, quibus procella tenebrarum in aeternum servata est. Prophetavit autem et de his septimus ab Adam Enoc dicens: 'Ecce venit D
Abbreviated transcription (Latin):
ommouere autem uos¬
uolo scientes semel omnia.
qm̃ iħc populum deterra ac¬
gipti saluans secundo eos qui
suum principatum sed dereli¬
querunt suum domicilium in
iudicium magni diei uinculis
ȩternis subcaligine reseruauit
icut sodoma Etro¬
morra& finitimȩ ciuitates simi¬
li modo exfornicatione .&. ab¬
cuntes post carnem alteram fac¬
tȩ sunt exemplum ignis ȩter¬
ni poenam sustinentes Simi¬
liter& hi carnem quidem macu¬
lant dominationem autem
spernunt. maiestatem autem
blasphemant
uo michahel archangelus cũ
diabolo disputans altercaretur
demorsi corpore non est ausus
uidicium inferreblasphemię.
sed dixit imperet tibi dñs. Hi
autem quicunq quidem igno¬
rant blasphemant. quicunq
autemnnaturaliter tanquam
muta animalia norunt in his
corrumpuntur
EilLIS QUI UIAM EAINABI¬
erunt & errore bala ammerce¬
de effusi sunt. & contradictione
chore pericerunt. Hisunt in
epulis suis maculat conuiuan¬
tes sine tunore. sem& ipsos pascen¬

Expanded text:
ommonereautemuosuolo scientes semel omnia, quoniam Iesus populum de terra Aegypti saluans secundo eos, qui suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauitSicut Sodoma, et Gomorrha, et finitimae civitates simili modo exfornicatae, et abeuntes post carnem alteram, factae sunt exemplum, ignis aeterni poenam sustinentes. Similiter et hi carnem quidem maculant, dominationem autem spernunt, majestatem autem blasphemant. Cum Michael archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Moysi corpore, non est ausus judicium inferre blasphemiae: sed dixit: Imperet tibi Dominus. Hi autem, quaecumque quidem ignorant, blasphemant: quaecumque autem naturaliter, tamquam muta animalia, norunt, in his corrumpuntur. Vae illis, quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Core perierunt. Hi sunt in epulis suis maculae, convivantes, sine timore semet ipsos pascen
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauit dñs sp̃m cẏri regis per-¬
sarum. & transduxit uocem in
omni regno suo etiam per scrip¬
turam dicens. Hacc dicit cy¬
rus rex persarum. Omnia
regna terrae dedit mihi dñs ds̃
cacliꝰ . & ipse precepit mihi ut ac¬
dificarem ei domum in hicru¬
salem quae est iniudea. Quis
est in uobis deuniuerso populo
cius: sit ds̃ illius cum ipso. As¬
cendat ierusalem quae est inui¬
israhel: ipse est ds̃ qui est inicru¬
salem. & omnes reliqui incunc¬
tis locis ubicunque habitant.
adiuuent eum deloco suo. argen¬
to & auro & substantia & pecori
bus. excepto quod uoluntarie
offerunt templo dĩ quod est in
ierusalem. Et surrexerunt
principes patrum deiuda & ben¬
iamin & sacerdotes & leuite. om¬
nes cuius suscitauit ds̃ spmm ut
ascenderent ad aedificandum
templum dñi quod erat inieru¬
salem : uniuersique qui erant
incircuitu ad iuuerunt manus
corum inuasis argenteis & au¬
reis. in substantia & umentis.
in suppellectili. exceptis his
quac sponte aptulerant Rex

Expanded text:
suscitauit Deus spiritum Cyri regis Persarum, & transduxit vocem in vniuerso regno suo, etiam per scripturam dicens. Hæc dicit Cyrus reregna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, et ipse praecepit mihi ut aedificarem ei domum in Jerusalem, quae est in Judaea. Quis est in vobis de universo populo ejus? Sit Deus illius cum ipso. Ascendat Jerusalem, quae est in JIsrael, ipse est Deus qui est in Jerusalem. Et omnes reliqui in cunctis locis vbicumque habitant, adiuuent eum viri de loco suo, argento, & auro, & substantia, & pebus, excepto quod voluntarie offerunt templo Dei, quod est in Ierusalem'. Et surrexerunt principes patrum de Iuda et Beniamin et sacerdotes et levitae, omnis, cuius suscitavit Deus spiritum, ut ascenderent ad aedificandum templum Domini, quod erat in Ierusalem. Universique, qui erant in circuitu, adiuvecorum in vasis argenteis et aureis, in substantia, in jumentis, in supellectili, exceptis his quae sponte obtulerant. Rex
Abbreviated transcription (Latin):
LURA HABENS UOBIS
scribere nolurper cartam&
atramentum spero enim me
futurum apuduos & os ados
lequi ut giudium urin ple¬
numsit Galutant tefilii
sororis tuae dectie
XPLCII¬

Expanded text:
lura habens vobis scribere, nolui per chartam et atramentum: spero enim me futurum apud vos, et os ad os loqui: ut gaudium vestrum plenum sit. Salutant te filii sororis tuae Electae. Expli
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs ꝗui p uecedit &
non perman& indoctrina
perman& indoccrina. hic
recipere eum indamum. nec
aue ei dixertas. Qui enim
dixerit ei aue. com mumi¬
cat operibus illius malig¬
nis. Eece predixi uobis ut
damini

Expanded text:
is qui recedit et non manet in doctrina permanet in doctrina, hic recipere eum in domum, nec ave ei dixeritis: qui enim dicit illi ave, communicat operibus illius malignis . » Ecce praedixi vobis, utdamini
Abbreviated transcription (Latin):
& fecerunt sibi preputia & recesse¬
runt a testamento sc̃o: & iuncti sunt
nationib & uenundati sunt. ut face¬
rent malum. Et paratum est
regnum in conspectu antiochi. &
regnare coepit interra aegipti: ut
regnara super duo regna. Et in¬
trauit in acgiptum inmultitudi¬
ne graui. incurribus & defantis &
equitibus: & copiosa nauium mul

Expanded text:
et fecerunt sibi praputia, et recesseet fecerunt sibi praputia, et recesserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa naviu
Abbreviated transcription (Latin):
nouit quia moreretur: & uocauit
pueros suos nobiles qui secum erant
nutriti auiuentute sua: & diuisit
ilis regnum dum ad huc uiuer&.
tregnauit alex ander annis duo
dccim & mortuus est: & obtinuo¬
runt pucri euis regnum unus quis¬
que in loco suo & imposuerunt
sibi om̃s diademata post mortem
cius & filii corum post eos annis
multis. & multiplicata sunt ma¬
la interra. Et exiunt excisra¬
dix peccatrix antiochus illustris
filius antiochi regis. qui fuerat ro¬
mȩ obses: & regnauit in annocen¬
tesimo trigesimo & septimo regni
grecorum.: In diebus illis. exierunt
exisrahel filii iniqui. & suascrunt
multis dicentes. Eamus &. dispo¬
namus testamentum cum gentib
quae circa nos sunt quia ex quo re¬
cessimus ab eisꝰ inuenerunt nos mul¬
tamala. Et bonus uisus est ser
mo in oculis eorum. Et destina¬
uerunt aliqui depopulo. & abie¬
runt ad regem & dedit illis potesta¬
tem ut facerent iustiti as gentium:
& aedificauerunt gymnasium in
hierosolimis scđin leges nationum:

Expanded text:
it quod moreretur; et vocavit pueros suos nobiles, qui secum erant nutriti a juventute: et dimisit illis regnum dum adhuc viveret. Et regnavit Alexander duodecim annis, et mortuus est: et obtinuerunt pueri ejus regnum unusquisque in loco suo: et imposuerunt sibi omnes diademata post mortem ejus; et filii eorum post eos annis multis; et multiplicata sunt mala in terra. Et exivit ex eis radix peccati Antiochus illustris Antiochi regis qui fuerat Romae obses et regnavit in anno centesimo tricesimo et septimo regni Graecorum in diebus illis exierunt ex Israhel filii iniqui et suaserunt multis dicentes eamus et disponamus testamentum cum gentibus quae circa nos sunt quia ex quo recessimus ab eis invenerunt nos multa mala et bonus visusmo in oculis eorum. Et destinaverunt aliqui de populo; et abierunt ad regem, et dedit illis potestatem, ut facerent justitias gentium: et aedificaverunt gymnasium in Hierusalem secundum leges nationum;
Abbreviated transcription (Latin):
fertur aa hebrcos hon
propter stili sermonisq dissonan¬
tiã: sed uel barnabae. iuxta ter
romanę postea eccłat episcopi
a postoli proprio ordinasse ser¬
mone: uel certe qua paulus
scribebat adhebrcos. propter
inuidiam sui apud eos nomi¬
nis. titulum in principio salu
tationis amput auerit: Scrip¬
serat autem ut hebreds hebraig
idest suo eloquio disertis suc:
&ea quae eloquenter scripta
fuerant in hebreo. eloquentius
uertisse ingrecum: & hanc esse
causam quod aceteris pauli
epłis discrepare uideatur: Inte

Expanded text:
fertur ad Hebraeos, non propter styli sermonisque dissonantiam, sed vel Barnabae, juxta TertRomanae postea Ecclesiae Episcopi,li proprio ordinasse et ornasse sermone. Vel certe quia Paulus scribebat ad Hebraeos, et propter invidiam sui apud eos nominis, tationis amputaverat; scripserat autem ut Hebraeus Hebraice, id est suo eloquio disertissime ea quae eloquenter scripta fuerant in Hebraeo, eloquentius vertisse in Graecum et hanc esse causam, quod a caeteris Pauli epistolis discrepare videatur. E
Abbreviated transcription (Latin):
UAULUS IN HAC
quod adeos scribens qui excir¬
cum cisionestrediderant. quasi
gentium a postolus & non hebre¬
orum. Sciens quoq corum
superbiãm. suanq humilita¬
tem ipse de monstrans: meritũ
officii sui noluit ante ferre:
Uam simili modo etiam iohan¬
nes a postolus. propter humi¬
litatem in epistola sua nomen
suum eadem ratione non prę¬
tulit: Hanc ergo epistolam
fertur a postolus adhebreos
conscriptam hebraica lingua
misisse: cuius sensum & ordinẽ
retinens lucas euangelista. post
excessum beati apostoli pauli¬

Expanded text:
Paulus in hac quod ad eos scribit, qui ex circumcisione crediderant, quasi gentium Apostolus, et non Hebraeorum. Sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem ipse demoofficii sui noluit anteferre. Nam simili modo etiam et Joannes apostolus propter humilitatem in Epistola sua nomen suum eadem ratione non praetulit. Hanc ergo Efertur Apostolus ad Hebraeos conscriptam Hebraea lingua misisse. Cujus sensum et ordinem retinens Lucas evangelista, post excessum beati Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
ad romanos ĩ. ad corinthios .ii. d
galathas una: adephesios .i: adphi¬
uppenses ÷ ad colosenses una aa
thesalonicenses. i: ad timotheunt
duac: adtitum i: ad philemonẽ

Expanded text:
Ad Romanos I. Ad Corinthios II. Ad Galatas I. Ad Ephesios I. Ad Philippenses I. Ad Colossenses I. Ad Thessalonicenses II. Ad Timotheum II. Ad Titum I. Ad Philemonem
Abbreviated transcription (Latin):
illic ab code̾ apocalipsis preosten¬
sa describitur. ut sicut inprinci¬
pio canonis id est libri genescos in¬
corruptibile principium preno¬
tatur ita etiam in corruptibilis
sinis ꝑuirginem in a pocalipsi red¬
derctur dicentis. egosum. R.&u.
nes qui sciens suꝑuenissc sibi diẽ
egressionis decorpore. conuocatis
inepheso discipulis descendit in
de fossum sepultur e ͥlocum. ora¬
tioneq completa reddidit spm̃
tam adolore mortis factus extra¬
neus quam acorruptione carnis
noscitur alienus Cuius tamen
scripturȩ dispositio uellibri ordi¬
natio ideo a nobis ꝑsingula non ex¬
ponitur. ut nescientib inquiren¬
di desiderium collocetur. & quȩ¬
rentib laboris fructus & do ma¬
gisterii doctrina seructur

Expanded text:
illic ab eodem Apocalypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocalypsi redderetur, dicens: Ego sum Alpha nes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non exponitur, ut nescientibus inquirendi desiderium collocetur et quaerentibus laboris fructus, et Deo magisterii doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
fecribu iud a duodccim milia signati.
Extriburuben xii. milia
Extribugad xii. milia
Extribu asser xii. milia
Extribu neptalim xiimilia.
Extribu manasse xii milia.
Extribu symeon xui milia.
Extribuleui xii milia.
Extribu ssachar xii milia.
Extribu ⁊ abulon xii milia.
Extribu iosepł xii milia
Extribu beniamin xii milia.¬

Expanded text:
ribu Iuda duodecim milia signati ex tribu Ruben duodecim milia ex tribu Gad duodecim milia ex tribu Aser duodecim milia ex tribu Nepthalim duodecim milia ex tribu Manasse duodecim milia ex tribu Symeon duodecim milia ex tribu Levi duodecim milia ex tribu Issachar duodecim milia ex tribu Zabulon duodecim milia ex tribu Ioseph duodecim milia ex tribu Beniamin duodecim milia
Abbreviated transcription (Latin):
tes inconspectudĩ ec̃datę sunt
illis uͭiͫ. tubę: et erce alius ange¬
lusuenit et stetit ante altare ha¬
bens turibulum aurcum. et da¬
ta sunt illi incensa multa ut da¬
r& orationes scorum omnium
superaltare aurcum quod est
ante thronum. Et ascendit
fumus incensorum deorationi¬
bus sc̃orum demanu angelico¬
ram dõ: et accepit angelus tu¬
ribulum et impleuit illud de
igne altaris et misit in terram
t̃ facta sunt toni¬
trua et uoces& fulgora et
terrȩ motus magnus: et septẽ
angeli qui habebant uii. tubas

Expanded text:
e sunt illis septem tubae et alius angelus venit et stetit ante altare habens turibulum aureum et data sunt illi incensa multa ut daret orationibus sanctorum omnium super altare aureum quod est ante thronum et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu angeli coram Deo et accepit angelus turibulum et implevit illud de igne altaris et misit in terram et facta sunt tonitrua et voces et fulgora et terraemotus et septem angeli qui habebant septem tubas
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ recumber& & ad crucem ad¬
stanti solimatrẽ. ꝓpriam com¬
mendass&. ut que nubere uo¬
lentem ad amplexum uirgi¬
nitatis ad sciuerat. ipsi ctiam cus¬
todiendam uirginem tradidiss&
Sic itaq cum ꝓpter uerbum dĩ et¬

Expanded text:
ejus recumberet, et ad crucem astanti soli matrem propriam commendasset; ut quem nubere volentem ad amplexum virginitatis asciverat, ipsi etiam custodiendam virginem tradidisset. Hic itaque, cum in Asia verbum De
Abbreviated transcription (Latin):
uero populos & scienter & graui¬
ter deliquisse : iud eos quidem qđ
per preuaricationem legis dm̃ iho¬
norauerint : gentes uero quod cum
cognitum decreatura ereatorem
ut dm̃ debuerint uenerari. glo¬
riam eius inmanu facta mũta¬
uerunt simulachra: utrosq etiam
similiter ueniam consecutos ac¬
quales esse ueracissima. ratione
demonstrat: presertu cum in
eadem lege predictum sit & ui¬
dcos & gentes ad xp̃i fidem uo.¬
candos ostendit. Quam ob¬
rem. uicissim eos huTmilians
ad pacem & concordiam cohor¬

Expanded text:
vero populos et scienter et gravivero populos et scienter et graviter deliquisse: Judaeos quidem quod per praevaricationem legis Deum inhonoraverint; gentes vero quod, cum cognitum de creatura Creatorem ut Deum debuerint venerati, gloriam ejus in manu facta mutaverint simulacra: utrosque etiam, similiter veniam consecutos, aequales esse veracissima ratione demonstrat, praesertim cum in eadem lege praedictum et Judaeos et gentes ad Christi fidem vocandos esse ostendat; quamobrem vicissim eos humilians, ad pacem et concordiam cohor
Abbreviated transcription (Latin):
mines terram repromissionis
intrarent: Sed quid antiqua
replicamus: cum etiam si illa
minime sccissoris. de hoc factalo
uosnemo dignos uenia iudicar&.
quod dñm̃ xp̃m̃ prophetarum
semper uobis uocibus reꝓmissum
non solum suscipere noluistis.
sed ctiam morte pessima pere¬
mistis: Quem nos ut cogno.¬
uimus. sta tim credidim̾us.
cum nobis deco ante non fuerit
predicatum: Unde probatus¬
quod idolis seruiuimus non ob¬
stinationi mentis. sed ignoran.¬
tiae deputandum : Qui enim
agnitum illico sequimur.:
olim utiq sequeremur. si antta
agnouis semus Cic autem
uos degeneris nobł litate iacta.¬
tis : quasi non morum imitatio
magis quam carnalis natiuitas
filios nos faciat esse sc̃orum:
enique esau & ismahel cum exstir¬
pe sint abrahae: minime tamen
infilus reputantur: His tali¬
bus alter cantibus. a postolus se
medium interponens. ita parti¬
um dirimit questiones: ut neu¬
trum eorum sua iustitia salutem
meruisse confirm&: Ambos

Expanded text:
mines terram repromissionis mines terram repromissionis intrarent. Sed quid antiqua replicamus, cum, etiamsi illa minime fecissetis, de hoc solo nemo vos dignos venia judicaret quod Dominum Christum, prophetarum semper vobis vocibus repromissum, non solum suscipere noluistis, sed etiam morte pessima peremistis? Quem ut nos cognovimus, statim credidimus, cum nobis de eo antea non fuerit praedicatum. Unde probatusi idolis servivimus, non obstinationi mentis, sed ignorantiae deputandum. Qui enim cognitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si antea cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis quam carnalis nativitas filios vos faciat esse sanctorum. Denique Esau et Ismael cum de stirpe sint Abrahae, minime tamen in filiis reputantur. His taliter altercantibus, Apostolus se medium interponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos
Abbreviated transcription (Latin):
& non potius inꝓselitorum lo¬
cum exelegis auctoritate & con¬
suecudine deputemini.
hoc ipsum non merebamini: ni¬
si quia larga clementia semper¬
dĩ uoluit uos ad nr̃am imitati¬
onem ad mittere: Centes eti¬
am econtrario respon debant
uanto enim maiora erga uos dĩ
beneficia narraueritis: tanto
maioris uos criminis reos esse
monstrabitis : Semper enim
his omnibus extitistis ingrati:
Uam ipsis pedibus quibus ari¬
dum mare transistis. ludebatis
ante idola quae fecistis: & ipso
ore quo paulo ante obnecem
aduersariorum dño cantaueratis.
simulachra uobis fieri poposeis¬
tis. ulis oculis ueneranda. qui¬
bus dm̃ innube uel igne conspi¬
cere solebatis Manna quoq.¬
uobis fastidio suit: & semper
indeserto contra dnm̃ murmu.¬
rastis. ad acgiptum unde uos
manu ualida eiecerat redire cu¬
pienter: Quid plura: Ita
patres ur̃i crebra ꝓuocatione
dm̃ irritauerunt. ut om̃s inhe.¬
remo morerentur: nec plus ex
senioribus eorum quam duo ho¬

Expanded text:
et non potius in proselytorum loet non potius in proselytorum locum ex legis auctoritate et consuetudine deputemini? Et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga semper Dei clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere. Gentes etiam econtrario respondebant: Quanto enim majora erga vos Dei beneficia narraveritis, tanto majoris vos criminis reos esse monhis omnibus exstitistis ingrati. Nam ipsis pedibus quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis; et ipso ore quo paulo ante ob necem adversarii Domino cantaveratis, simulacra vobis fieri poposcistis. Illis oculis veneranda quibus Domini in nube et igne conspicere solebatis. Manna quoquin deserto contra Dominum murmurastis: ad Aegyptum, unde vos manu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita patres vestri crebra provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes in eremo morerentur, nec plus ex senioribus eorum quam duo ho
Abbreviated transcription (Latin):
NOS
O MANI
SCNT. QUI
exiudeis gentibq
crediderunt: Hi
superba contentio¬
I ne uolebant se al¬
Dgerutrum super¬
ponere : Nam iudei dicebant.
Nos sumus populus dĩ quos abinitio
dilexit & fouit. nos circum cisi ex
iudeam tantum ds̃: Nos de
aegipto signis dĩ & uirtutibus
liberati. mare sicco pertransiui¬
mus pede. cum in imicos nr̃os gra¬
dñs. & quasi filiis suis cael este
pabulum ministrauit : Nos
die noctuq in columna nubis
ignisq praecessit. ut nobis in in¬
uio iter ostender&: Atq ut
cactera eius circanos in mensa be¬
neficia taceamus: nos soli dig¬
ni fuimus di legem accipere. &¬
uocem dĩ loquentis audire eiusq
cognoscere uoluntatem: in qua
lege nobis ꝓmissus est xp̃c. ad
quos etiam & ipse uenisse testa¬
tus est. dicens. non ueni nisi ad
oues quae perierant domus is
rahel : cum uos canes potius
quam homines appellauerit:
quum ne ergo est. ut hodie ido¬
la deserentes quibus abinitio
deseruistis. nobis comparemini.

Expanded text:
NOS. ROMANI sunt qui ex Judaeis et Gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum superponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit. Nos circumcisi ex Judaeam tantum Deus . Nos de Aegypto signis Dei et virtutibus liberati, mare sicco pertransivimus pede, cum inimicos nostros gradeserto, et quasi filiis suis coeleste pabulum ministravit. Nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessit, ut nobis in invio iter ostenderet . Atque ut caetera ejus circa nos immensa beneficia taceamus, nos soli digni fuimus Dei legem accipere, vocem Dei loquentis audire , ejusque cognoscere voluntatem. In qua lege nobis promissus est Christus, ad quos etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves quae rael ; cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequumne ergo est ut idola hodie deserentes, quibus ab initio deservistis, nobis comparemini;
Abbreviated transcription (Latin):
macedonẽs¬
qui ac¬
uerbo ueritaO Stis per¬
stiterunt infide. eti¬
am inpersecutione¬
ciuium suorum: Practerea nec
receperunt falsos a postolos: nec
ea quat afalsis apostolis diceban¬
tur : Hos collaudat apłs: scri¬
bens cis ab athenis pertiticum

Expanded text:
Macedonesqui acverbo veritatis perstiterunt in fide, etam in persecutionecivium suorum. Praeterea nec receperunt falsos apostolos, nec ea quae a falsis apostolis dicebantur. Hos collaudat Apostolus scribens eis ab Athenis per Tychicum
Abbreviated transcription (Latin):
superbiam. Pondus super sc
tollit. qui honestiori cominu¬
nicat. Et ditiori te. ne soci¬
us fueris. Quid communi¬
cabit cãcabus adollam: quan¬
do cnimscolliserint confringen¬
tur. Duies iniuste egit & freme¬
bit. pauper autem lacsus ta¬
cebit. Si largitus. fueris assu
m&te: & non habueris derc¬
linqu& te Si habes coniui¬
u& tecum & euacuabitte : &
ipse non dolebit super te
Si necessarius illi fueris supplan¬
tabit te. & subridens spem da
bit narrans tibi bona & dicit.
quid opus est tibi: Et con¬
fund& te incibis suis donec te
exinaniat bis & ter .& in nouis¬
simo derid& te. Postea uidens
derclinqu& te. & caput suum
mouebit adte Attende. ne
seductus instultitiam humili¬
cris. Noli esse humilis insa¬
pientia tua. ne humiliatus in
stultitiam seducarisAduo

Expanded text:
ri. « Pondus super se tollit, qui honestiori se communicat; et ditiori te ne socius fueris. Quid communicabit caccabus ad ollam? Quando enim se colliserint confringentur. Dives injuste egit et fremet; pauper autem laesus tacebit. Si largitus fueris, assumet te; et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum et evacuabit te: et ipse non dolebit super te. Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit tibi, narrans tibi bona, dicit: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter; et in novissimo derideat te postea videns derelinquet te et caput suum movebit ad te  adtende ne seductus in stultitiam humilieris noli esse humilis in sapientia tua ne humiliatus in stultitiam seducaris advo