comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius tanquã uenantes tendunt musci¬
pulas: & longe ab ipsis muscipulis am¬
buldnt. homines. quim xp̃o ambulant
Hon audet enim in xp̃o tendere musci¬
pulas: circa uiam ponit in uiam non
cades in muscipulam diaboli. Aberranti
a uia: iam ibi est muscipula. Hinc atq
S us securus ambulare: Holi decli¬
nare indexteram aut sinstram: & sit
tibi uia ille qui tibi pro te factus est
uia: ut perducat te ad se per se: & nͣ
timebis laqueos uenantium. S quid
est a uerbo aspero : Multos per uer¬
bum asꝑum misit in muscipulam dia-¬
bolis. Uerbi gratia qui uoluerunt ecͥ
xp̃tam inter paganos insultatores paci¬
untur paganos. Erubescunt inter in¬
sultatores & a uerbo aspero recedentes
de uia. incidunt in laqueos uenantitm.
Et quid tibi facturum est uerbum as¬
perum: Nichil. Numquid nichil tͥ
facturus est laqueus: quo te compellit
inutacus per uerbum asperume. Quo¬
modo retia plerumq tenduntur ad

Expanded text:
ejus, tanquam venantes tendunt musciejus, tanquam venantes tendunt muscipulas; et longe ab ipsis muscipulis ambulant homines qui in Christo ambulant: non audet enim in Christo tendere muscipulam; circa viam ponit, in via non cades in muscipulam diaboli. Aberranti a via, jam ibi est muscipula. Hinc atqueSed vis securus ambulare? Noli declinare in dexteram neque in sinistram; et sit tibi via ille qui tibi factus est via , ut perducat te ad se per se; et non timebis laqueos venantium. Sed quid est, «a verbo aspero?» Multos per verbum asperum misit in muscipulam diabolus: verbi gratia, qui voluerint esse Christiani inter Paganos, insultatores patiuntur Paganos; erubescunt inter insultatores, et a verbo aspero recedentes de via, incidunt in laqueos venantium. Et quid tibi facturum est verbum asperum? Nihil. Numquid nihil tibi facturus est laqueus, quo te compellit inimicus per verbum asperum? Quomodo retia plerumque tenduntur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tauit dm̃m diabolus: cum ad ipsa ue-¬
nerimus agnoscetis. Nota sunt enim.
Dicet dño susceptor meus estu:
& refugui meum deus meus. Quis
hoc dicit dño: Qui habitat in adiu¬
torio altissimi. Quis est qui habitat
in adiutorio altissimis Qui non ha-¬
bitat in adiutorio suo. Quis est qͥ
habitat in adiutorio altissimi : Qui
non est superbus. Quomͦ illi qui
manducarunt ut essent quasi dii:
& perdiderunt quod erant facti bomi¬
nes inmortales. In adiutorio enim suo
habitare uoluerunt: non in adiutorio
altissimi. Ideo suggestionem serpentis
audierunt. precepta dñi contempser̃t :
& inuenerunt hoc inuenisse in se quod
minatus est deus. non quod ꝓmisit dia¬
in eum: qm ipse eruet me. Non ego
me. Uide si aliquid docet: nisi ut to¬
ta spes nr̃a non sit in nobis. non sit in
homine. Unde te eruet: De muscipula
Multi in muscipula uenantium: per
uerbum asꝑum ceciderunt. Quid est
quod dico: Tendit diabolis & angeli

Expanded text:
tavit Dominum diabolus, cum ad ipsa vetavit Dominum diabolus, cum ad ipsa venerimus, agnoscetis: nota sunt enim. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus.» Quis hoc dicit Domino? «Qui habitat in adjutorio Altissimi.» Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non habitat in adjutorio suo. Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non est superbus, quomodo illi qui manducaverunt ut essent quasi dii, et perdiderunt quod erant facti homines immortales. In adjutorio enim suo habitare voluerunt, non in adjutorio Altissimi: ideo suggestionem serpentis audierunt, praeceptum Dei contempserunt; et invenerunt hoc evenisse in se quod minatus est Deus, non quod promisit diain eum; quoniam ipse eruet me,» non ego me. Vide si aliud aliquid docet, nisi ut tota spes nostra non sit in nobis, non sit in homine. Unde te eruet? «De muscipulaMulti in muscipulam venantium per verbum asperum ceciderunt. Quid est quod dico? Tendit diabolus et angeli
Abbreviated transcription (Latin):
dedit: diabolus abstulit: quia nichil abstu-¬
lisset diabolus. nisi ꝑmisiset dñs. Ideo
autem permisit dñs ut homo ꝓbaret᷑:
diabolus iunceretur. Et quando etim
plaga ꝑcussit ille ꝑmisit: quia cum a ca¬
pite usq ad pedes in putredine uermiũ
flueret: nec tunc tribuit diabolo aliquã
potentiam iob. S cum ei suggessisset
uxor eius quam solam reliquerat diabo-¬
lus non consolatricem mariti s adiutri-¬
cem sti: & dyxit ei. dic aliquod uerbũ
indeum & morere. dixit ei. Locuta es¬
tanquã una ex insipientibus mulieribꝰ.
Si bona suscepimus de manu dm̃i: mala
non sustinebimus: Ergo qui sic imitat᷑¬
xp̃m ut toleret omnes molestias huiꝰ
seculi: spes eius indeo sit: ut nec illece¬
bra capiatur. nec timore frangat᷑. Ipse ÷.
ui habitat in adiutorio altis¬
simi: & in ꝓtectione dei celi
cominorabitur. Siciit audistis psal¬
mum: & cantastis. Hani inde incipit
psalmus. Quibus autem uerbis temp¬

Expanded text:
dedit, diabolus abstulit: quia nihil abstudedit, diabolus abstulit: quia nihil abstulisset diabolus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei suggessisset uxor ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem mariti, sed adjutricem sui, et dixisset ei, «Dic aliquod verbum in Deum, et morere;» dixit ei, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustinebimus Christum, ut toleret omnes molestias hujus saeculi, spes ejus in Deo sit, ut nec illecebra capiatur, nec timore frangatur, ipse est «qui habitat in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorabitur:» sicut audistis psalmum, et cantastis; nam inde incipit Psalmus. Quibus autem verbis ten
Abbreviated transcription (Latin):
nem. & uident eos aperte seture in
se: & putant quia tunc imitantur
passiones xp̃i. si aperte eos homines
ꝑsequantur. Si autem occulta diabo¬
li ꝑsecutione feriantur: putant se
non coronari ã xp̃o. Noli timere: qͥn¬
do imitaris xp̃m. Nam & quando
temptanit diabolts dominũ. nullus
homo fuit in heremo. Occulte illum
temptauit: sed suꝑatus est: & qꝓperte
semens fuperatus est. Sic & tiłsi iug
intrare per ianuam. quando occulte
temptat ininicus: quando postcilat
hominem ut aliqtud ei noceat per
corporales molestias. per febres. per
egritudines. per aliquos libores corpo¬
ris sicut laborauit iob. Diabolum ñ
tudebat: sed potestatem dei intellige¬
bat. Houierat quia diabolus in eo m
chil posset: nisi abillo cuius summa
potestas est permitteretur: Totam
goriam deo dabat: potentiam drabo¬
lonon cdabat. Nam & quando abstu¬
lit diabolus omnia: hoc dixit. Dñs
dedit i dñs abstalit. Non dixit dñs

Expanded text:
nem, et vident eos aperte saevire in nem, et vident eos aperte saevire in se; et putant quia tunc imitantur passiones Christi, si aperte eos homines persequantur: si autem occulta diaboli persecutione feriantur, putant se non coronari a Christo. Noli timere quando imitaris Christum. Nam et quando tentavit diabolus Dominum, nullus homo fuit in eremo, occulte illum tentavit; sed superatus est, et aperte saeviens superatus est . Sic et tu fac, si vis intrare per januam, quando occulte tentat inimicus, quando postulat hominem ut aliquid ei noceat per corporales molestias, per febres, per aegritudines, per aliquos labores corporis, sicut laboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit diabolus omnia, hoc dixit: «Dominus dedit, Dominus abstulit.» Non dixit, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
potentia in petro : Quia xp̃c in petro.
Ideo dixit. omnes qui uenerunt fures
sunt & latrones: id est qui uenerunt
suia sponte a me non funt missi. Qui ue¬
In quibus ego non fui: quos ego non m¬
troduri. Quot qͦt ergo miracula facta
sunt. fine a precedentibus. siue a subse¬
quentibus: ipse idem dñs fecit. qui fe¬
cit & presentia sui. Nec ad ipsa ergo
miracula hortatur quȩ ipse fecit. &
antequã esset homo: sed quod te hoe¬
tatur ut imiteris quod non posset.
nisi factus homo. Tolerare enim ꝑas.¬
fiones numquid posset nisi homo:
Mori cracifigi. & humibari non pos¬
set: nisi homo. Si ergo & tu cum moles¬
tias huitis sclĩ pateris quas fecit diabo¬
lus siue aꝑte per homines. sie occulte
sicut iob si foctassis toleratis. habitabis¬
in adiutorio altissimi: sicut dicit iste
psalmus. Quia si recedas ab adiutoeio
altissimi. te ipsum non ualens aduiua¬
re: cades. Multi enim fortes funt qͥndo
ab hominbus patiuntur persecutio¬

Expanded text:
potentia in Petro? Quia Christus in Petro. potentia in Petro? Quia Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponte, a me non sunt missi, qui ven quibus ego non fui, quos ego non introduxi. Quotquot ergo miracula facta sunt, sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ipse Dominus fecit, qui fecit et praesentia sua. Nec ad ipsa ergo miracula hortatur, quae ipse fecit et antequam esset homo: sed quo te hortatur? Ut imiteris quod non posset, nisi factus homo. Tolerare enim passiones numquid posset, nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset, nisi homo. Sic ergo et tu molestias hujus saeculi cum pateris, quas facit diabolus, sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmus: quia si recedas ab adjutorio Altissimi, te ipsum non valens adjuvare, cades. 2. Multi enim fortes sunt, quando ab hominibus patiuntur persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
omnia sicut per xp̃m facta sunt omĩas
Neq ad ista opera te muitat qͥeus sal
de quibus scriptam est omnia per ipstim
facta funt: neq ad illa quȩ fecit in t̾ra
Non hoc tibi dicit non eris disciputas
meus nisi ambuluieris super mare.
aut nisi suscitaueris mortuum quatri¬
duantim: aut nisi oculos ceci nati ape¬
rtieris. Hec hoc. Quid est ergo intra¬
re per iantiame. Biscitt a me: qm̃ nu¬
tis sum & humilis corde. Quod factus
est ꝓpter te: hoc in eo debes ad tendere.
ut imiteris. Miracala enim. & nondũ
nattis de maria fecit. Quis enim unqua
fecit: nut sꝑse de quo dictum est: qui fa¬
cit mirabilia solus: In ipsitis enim uir¬
tute. & antea qui fecerunt potuerunt
aliquid facere. In uirtute. xp̃i. helias
mortuuisi suscitauit. Nisi forte maior
suscitanit egrotantem: petrus autẽ
cum transiret umbra ipsius tangendi
ꝓferebantur egroti: Potentior ergo
petrus quam tp̃c : Quis hoc demen¬
tissimus dixerit: Quare ergo tanta

Expanded text:
omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? Neque ad ista opera te invitat Deus salvde quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum , aut nisi oculos caeci nati aperueris . Nec hoc. Quid est ergo intrare per januam? «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» . Quod factus est propter te, hoc in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse de quo dictum est, «Qui facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim virtute, et antea qui fecerunt, potuerunt aliquid facere: in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisi forte major suscitavit aegrotantem , Petrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferebantur aegroti . Potentior ergo Petrus quam Christus? Quis hoc dementissimus dixerit? Quare ergo tanta
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m dibolus temptare
ausus est. Audiamus ergo ut possimtis
instructi resistere temptatori: non p̃su¬
mentes in nobis. s in ipso qui prior tẽp¬
tatus est: ne nos in temptatione uince¬
remur. Illi enim temꝑtatio non erat
necessaria. Temptatio xp̃i. nr̃a doctrr¬
na est. Si autem adtendamus quid res¬
ponderit diabolo: ut nos & hoc respon¬
deamus quando similiter temptat: in¬
tranniis per ianuam sicut audistis lectto¬
nem euangelĩ. Quid est enim intrare
per ianuam s Intrare per xp̃m. Ipse eiũ
dixit. ego sum ianua. Quid est autem
intrare per xp̃m : Imitari uias xp̃i. In
quo imitaturi sumus mas tp̃i ł Num
quid in ea magnificentia qua deus erat
in carne : Aut hoc nos exhortatur:
aut hoc a nobis exigit ut talia miracu
la qualia fecit ipse faciamus : dut
semper cum patre totum mundum
gubernat : Et numquid uel ad hoc
tiocat hominem eum faciens imitatorẽ
suum. ut cum illo gubernet celum et
terram. & omnia quȩ in eis sunt: auit
ut sit & ipse creator per quem fiant

Expanded text:
m diabolus tentare ausus est. Audiamus ergo, ut possimus instructi resistere tentatori, non praesumentes in nobis, sed in ipso qui prior tentatus est, ne nos in tentatione vinceremur. Illi enim tentatio non erat necessaria: tentatio Christi, nostra doctrina est. Si autem attendamus quid responderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare per januam? Intrare per Christum. Ipse enim dixit, «Ego sum janua» . Quid est autem intrare per Christum? Imitari vias Christi. In quo iquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? Aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia mila, qualia fecit ipse, faciamus? Aut semper cum Patre totum mundum gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant
Abbreviated transcription (Latin):
quide se presumpserunt: qui non habita¬
bant in adiutorio altissimi & in protectio¬
ne dei celi. qui non dixerunt dño suscep¬
tor meus es: qui non sub umbra alarum
eius sꝑauerunt. s uiribus stus multum
dederunt. Beiecti funt a dño. ut osten-¬
deret illis quia ipse ꝓtegit. ipse temꝑat
temptationes. ipse tantum uenire ꝑmit¬
tit: quantum potest ferre cui uenit.
diano. Quam multi uultis nosse : Sequit᷑¬
& dicit. Cadent a latere tuo mille:
& dena milia a dextris tuis ad te autem
non adipinquabit. Cui dicitur hoc fr̃s:

Expanded text:
qui de se praesumpserunt, qui non habitaqui de se praesumpserunt, qui non habitabant in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli; qui non dixerunt Domino, «Susceptor meus es;» qui non sub umbra alarum ejus speraverunt, sed viribus suis multum dederunt. Dejecti sunt a Deo, ut ostenderet illis quia ipse protegit, ipse temperat tentationes, ipse tantum venire permittit, quantum potest ferre cui venit. diano. Quam multi, vultis nosse? Sequitur, et dicit: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis: ad te autem non appropinquabit.» Cui dicitur hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
cumq confessus se fuerit xp̃ianum feriat᷑:
itsserunt postea. quicumq se confessus
fuerit xp̃ianum: torqueatur. Et tam¬
diu torqueatur: donet neget se esse xp̃ia¬
num. Comparate sagittam uolantem ꝑ
diem: & demonium meridiantim. Sagit.¬
ta uolansꝑdiem quid erat: Qui se con¬
fessus fuerit xp̃iantim. feriatur. Quis fi¬
delis eam mortis celeritatem non declina-¬
ret : Illud autem qui se confitetur xp̃ia¬
num. non occidatur. s torqueatar dones
neget. si se negauerit dimittatur: demo¬
nium meridianum erat. Multi ergo ñ
negantes. in tormentis deficiebant. Tam¬
diu enimn torquebantur: donec negaret̃.
Per seuerantibus autem in non negando
xp̃m: qtid facturus erat gladiuse: Lno icta
occidendo corpus: animam ad deum mit¬
tendo: hoc faciebant dniturna tormenta.
S quis tandem inueniretur. qui duraret
aduersus tantos & tam longos cruciatus:
Multi defecerunt & credo illi defecerunt

Expanded text:
cumque confessus se fuerit christianum, feriatur; cumque confessus se fuerit christianum, feriatur; jusserunt postea, Quicumque confessus se fuerit christianum, torqueatur, et tamdiu torqueatur, donec neget se esse christianum. Comparate sagittam volantem per diem, et daemonium meridianum. Sagitta volans per diem quid erat? Qui se confessus fuerit christianum, feriatur. Quis fidelis eam mortis celeritate non declinaret? Illud autem, Si se confitetur christianum, non occidatur; sed torqueatur, donec neget; si se negaverit, dimittatur: daemonium meridianum erat. Multi ergo non negantes, in tormentis deficiebant; tamdiu enim torquebantur, donec negarent. Perseverantibus autem in non negando Christum, quid facturus erat gladius, uno ictu occidendo corpus, animam ad Deum mittendo? Hoc faciebant et diuturna tormenta: sed quis tandem inveniretur qui duraret adversus tantos et tam longos cruciatus? Multi defecerunt: et, credo, illi defecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
curauit presentem uitam. s certus
sꝑauit futuram: declinauit sigittam tio¬
lantem per diem: confessus est se xp̃iant̃.
ꝑcussus carne liberatus est sp̃u. expectare
cepit positus apud deum. inquiete etũ
redemptionem corpotis sui in resurrectio¬
ne mortuorum. Euasit autem tempta-¬
tione illa a sagittas uolante per diem.
Ergo quicumq se confessus fuerit xp̃ia.¬
num. feriattr quomͦ sagitta uolans per
diem ftut: nondum erat dembnium me-¬
ridiantm. flagrans uehementi persecatio¬
ne & faciens magnos estus etiam fortibus.
Audite enim quid secutum est. Cum ui¬
dissent inunici quod multi festinarent ad
martirium. & tanto plures crederent
in xp̃m. quanto plures paciebantur: dixe¬
runt apud se. Nos occisuri sumus genꝰ
humantim: tot milia qti credunt in hoc
nomine: Si occiderimus omnes: ꝑpe nul-¬
lus in terra remanebit. Cepit feruere sol:
cepit feruescere estus. Audite enim quid
nisserint. Quomͦ autem iusserant e Qui-¬

Expanded text:
curavit praesentem vitam, sed certus curavit praesentem vitam, sed certus speravit futuram, declinavit sagittam volantem per diem, confessus est se christianum: percussus carne, liberatus est spiritu; exspectare coepit positus apud Deum in quiete, etiam redemptionem corporis sui in resurrectione mortuorum: evasit a tentatione illa, a sagitta volante per diem. Ergo, Quicumque se confessus fuerit christianum, feriatur; quomodo sagitta volans per diem fuit. Nondum erat daemonium meridianum, flagrans vehementi persecutione, et faciens magnos aestus etiam fortibus. Audite enim quid secutum sit: cum vidissent inimici quod multi festinarent ad martyrium, et tanto plures crederent in Christum, quanto plures patiebantur, dixerunt apud se, Nos occisuri sumus genus humanum, tot millia quae credunt in hoc nomine, si occiderimus omnes, prope nullus in terra remanebit. Coepit fervere sol, coepit fervere aestus. Audite enim quid jusserint: quomodo antea jusserant, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
caritas est. Nostis hoc: & sepe dictum ẽ.
S quare hoc uolui cõmemorare: Ilt
intelligeretis psalmum. quia demonium
meridianum ꝓpter estum uehementis
persecutionis positum est. Sic enim dñs
dicit: ortus est sol & aruit herba. quȩ ra-¬
dicem non habebat. Et exponens nobis
quid est a sole herbam arescere. dyxit:
quia ꝑsecutione facta non manent illi¬
in fide. quia altam radicem non habe-¬
bant. Recte hic intelligimus demoniũ
meridianum.: ꝑsecutionem uebementem.
Qualis fuit illa ꝑsecutio aliquando fr̃s
cõmemorem: unde deus liberatut eccłam
suam dignetur ad tendere. caritas nr̃a.
Primo quod imꝑatores & reges seculi
putauerunt se ꝑsequendo tollere posse
de terra nomen xp̃i. & nomen xp̃ianoeũ:
iusserunt ut quisquis se consiteretur
xp̃iantim. feriretur. Quicumq noluit
feriri. negauit se xp̃ianum: sciens quid
mali faceret ꝑuenit ad illum sagitta uo¬
lans per diem. Quicumq autem non

Expanded text:
charitas est. Nostis hoc, et saepe dictum est: charitas est. Nostis hoc, et saepe dictum est: sed quare hoc volui commemorare? Ut intelligatis Psalmum, quia daemonium meridianum propter aestum vehementis persecutionis positum est. Sic enim Dominus dicit: «Ortus est sol, et aruit herba, quia radicem non habebat.» Et exponens nobis quid est a sole herbam arescere, dixit, quia persecutione facta non manent illi, «quia altam radicem non habebant.» Recte hic intelligimus daemonium meridianum persecutionem vehementem. Qualis fuit illa persecutio aliquando, fratres, commemorem, unde Dominus liberavit Ecclesiam suam, dignetur attendere Charitas vestra. Primo, quod imperatores et reges saeculi putaverunt se persequendo tollere posse de terra nomen Christi et nomen Christianorum, jusserunt ut quisquis se confiteretur christianum, feriretur. Quicumque noluit feriri, negavit se christianum, sciens quid mali faceret; pervenit ad illum sagitta volans per diem. Quicumque autem non
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Quare autem in meridie: Ua
multum feruet ꝑesecutio. Maiores
estus dixit meridic. Adtendat hoc ca¬
ritas ur̃a. de scripturis me ꝓbantem.
Quando de seminante dicebat dñs.
quia exiit seminans semmare. & aliud
cecidit in tua. aliud in petrosa. aliud
inter spias: dignatus est ipse exponere
similitadinem. Et cum uenisset ad pe¬
trosam: hoc ait. Hisunt qui audiunt
uerbum. & ad horim gaudent ad uer¬
bum: & in tribulatione quȩ fit ꝓpter
uerbum. contintio scandalitantur. Qd
enim dixerat de his qui exierant in pe¬
trosise Ex orto sole inquit aruerunt:
quia non habebant altam radicem. hi
sunt ergo qui ad horam gandent ad
uerbum: & cum per secutio ficta fuerit
ꝓpter uerbum arescunt. Quare arescut᷑:
Quia non habebant firmam radicem.
Que est radix: Caritas. Hoc enim dic̃
apls̃: ut in caritate radicati & fundati.
Quomͦ enim radix omnium malorum est¬
cupiditas. sic radix omnium bonortim

Expanded text:
dunt. 8. Quare autem in meridie? Quia dunt. 8. Quare autem in meridie? Quia multum fervet persecutio: majores aestus dixit meridiem. Attendat hoc Charitas vestra de Scripturis me probantem. Quando de seminante dicebat Dominus, quia exiit seminans seminare, et aliud cecidit in viam, aliud in petrosa, aliud inter spinas; dignatus est ipse exponere similitudinem, et cum venisset ad petrosa, hoc ait: «Hi sunt qui audiunt verbum, et ad horam gaudent ad verbum; et in tribulatione quae fit propter verbum, continuo scandalizantur.» Quid enim dixerat de his quae exierant in petrosis? «Exorto sole,» inquit, «aruerunt, quia non habebant altam radicem» . «Hi sunt» ergo «qui ad horam gaudent ad verbum, et cum persecutio facta fuerit propter verbum, arescunt.» Quare arescunt? «Quia non habebant firmam radicem.» Quae est radix? Charitas: hoc enim dicit Apostolus, «Ut in charitate radicati et fundati» . Quomodo enim radix omnium malorum cupiditas , sic radix omnium bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt leues temptationes : Quȩ non sic
instant. non sic urgent ut cogant: sed pos¬
sunt cito declinata transire. Cademrur¬
sus fac grana. Si ꝑsecutor instet. & uche¬
menter terret ignorantes: id est nondũ
firmos infide. nec scientes quod ad hoc
sunt xp̃i ut futuram intam sperent cũ
ceperint cerreride milit temporibus
putant quod deseruit illos xp̃c. &osine
causa sunt xp̃iam. Non norunt enim
ut dixi quod ad hoc sunt tp̃iam: ut
presentia superent. & futura sperent.
Inuenit illos negotium. perambulans in
tenebris: & capit eos. Sunt autem qui¬
dam qui nouerunt se ad futuram spẽ
uocatos. quia quod nobis ꝓmisit deas
non est de ista terra. non est de ista uita:
quia omnes iste temptationes tolerande
sunt: ut illud accipiamus illud ad qui¬
ramus. quod nobis ꝓmisit deus in eter¬
num. Norunt ista. sed quando ceperit
persecutor instare uebementius. agita¬
re minis. penis. tormentis. aliquando
cedunt: & scientes tanquã in diem ca-¬

Expanded text:
sunt leves tentationes? Quae non sic sunt leves tentationes? Quae non sic instant, non sic urgent, ut cogant, sed possunt cito declinata transire. Eadem rursus fac gravia. Si persecutor instat, et vehementer terret ignorantes, id est nondum firmos in fide, nec scientes quod ad hoc sunt christiani, ut futuram vitam sperent; cum coeperint terreri de malis temporalibus, putant quod deseruit illos Christus, et sine causa sunt christiani; non norunt enim, ut dixi, quia ad hoc sunt christiani, ut praesentia superent, et futura sperent: invenit illos negotium perambulans in tenebris, et capit eos. Sunt autem quidam qui noverunt se ad futuram spem vocatos; quia quod nobis promisit Deus, non est de ista terra, non est de ista vita; quia istae omnes tentationes tolerandae sunt, ut illud accipiamus, illud acquiramus quod nobis promisit Deus in aeternum; norunt ista: sed quando coeperit persecutor instare vehementius, agere minis, poenis, tormentis, aliquando cedunt, et scientes tanquam in die ca
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ueritas eius. tanquam scuto circumda¬
bit te. Non timebis a timore nocturno.
a sagitta uolante per diem a negotio per¬
ambulante in tenebris: a runa & de monio
meridiano. Dtiobus que supra dixit reddumm¬
tur dto quȩ infra dixit: non timebis a timo¬
re nocturno. a sagita uolante per diem:
& ꝓpter timorem nocturnum a negotio per¬
ambulante in tenebris. & ꝓpter sigitam
uolantem ꝑ diem a ruina & demonio meri¬
diano. Quid est timendum in nocte: et
quid in die : Cum quisq ignorans peccat.
tanquã in nocte peccat: cum autem sciens
peccat. tanquã in die peccat. Duo ergo illi
lemora. ipsa sunt grauiora quȩ repetita ft̃.
Intendite. ut diligent̾u: hoc si dñs annue¬
rit exponitur nobis. Obscurum est enim:
&erit magnus fructus si intellȩxeritis.
T̃emptationem quȩ fit in ignorantibus
leuis. timorem nocturnum appellauit:
& temptationem quȩ fit in scientibus
leuis: sagittam per diem appellauit. Quȩ

Expanded text:
Ergo «veritas ejus» tanquam «scuto circumdaErgo «veritas ejus» tanquam «scuto circumdabit te.» 7. «Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris, a ruina et daemonio meridiano.» Duobus quae supra dixit, redduntur duo quae infra dixit. «Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante per diem:» et propter timorem nocturnum, «a negotio perambulante in tenebris;» et propter sagittam volantem per diem, «a ruina et daemonio meridiano.» Quid est timendum in nocte, et quid in die? Cum quisque ignorans peccat, tanquam in nocte peccat: cum autem sciens peccat, tanquam in die peccat. Duo ergo illa leviora; ipsa sunt graviora, quae repetita sunt. Intendite, ut diligenter hoc, si Dominus annuerit, exponatur vobis: obscurum est enim, et erit magnus fructus si intellexeritis. Tentationem quae fit in ignorantibus levis, timorem nocturnum appellavit; et tentationem quae fit in scientibus levis, sagittam volantem per diem appellavit. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
esset xp̃c: leo non esset. Si leo esset: agnus
non esset. Ideo & leo. & agnus. & lapis. &
uitabus: dfiquid hititismodi: quti nec la-¬
ꝑis. nec leo. nec agnus. nec uitulus: sed salui
nes sunt: non ꝓprietates. lleritas enim in¬
quit circiundabit te. Tanquã sea̾tam ue¬
ritas eius est: ut non misceat eos qui in se-¬
ipsis s̃perant. cum eis qui in dño sperant.
Peccitor est: & peccator. Si da peccatorẽ
de se presumentem. contempnentem peo¬
cata sua. non confitentem. & dicet: si ceo
displicerent peccata mea: non permitteret
me uiuere. Alius autem non audebat ocu-¬
los leuare. s ꝑcutiebat pectis suum dicens:
dñe ꝓpicius esto michi peccatori. Et ille pec¬
eitor & ille. s ille inridens. iste plingens.
lle contemꝑ̧ter. hie confessor perettex suoꝵ
lleritas autem dei quȩ non personas acci-¬
pit. disernit penitentem adefendente :
discernit humilem a suꝑbo. disceriit presu¬
mentem de se ipso apresumente de deo.

Expanded text:
esset Christus, leo non esset; et si leo esset, agnus esset Christus, leo non esset; et si leo esset, agnus non esset: ideo et leo , et agnus , et lapis , et vitulus, et si quid hujusmodi; quia nec lapis, nec leo, nec agnus, nec vitulus, sed salvatnes sunt, non proprietates. «Veritas ejus,» inquit, «circumdabit te.» Tanquam scutum veritas ejus est; ut non misceat eos qui in seipsis sperant, cum eis qui in Deo sperant. Peccator est, et peccator: sed da peccatorem de se praesumentem, contemnentem, peccata sua non confitentem, et dicet, Si Deo displicerent peccata mea, non permitteret me vivere. Alius autem oculos non audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens, «Domine, propitius esto mihi peccatori» . Et ille peccator, et ille: sed ille irridens, iste plangens; ille contemptor, hic confessor peccatorum suorum. Veritas autem Dei quae non personas accipit, discernit poenitentem a defendente, discernit humilem a superbo, discernit praesumentem de seipso a praesumente de Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
presumens de uuiribus suis cum esset in¬
firma. nos consitens infirmitatem nr̃am:
sub alis dei fugumus. Erit enim nobis tã¬
quam gillini ꝓtegens pullas suos. Non
est enim iniuriosum nomen gallinȩ. ad¬
tendite ceteras aues fratres. Multe auet
ante nos fetant. calefaciunt pullos suioe:
nulla sic auis infirmatur cum pullis.
noscimus utrum setus habeant. At uero
gillinam agnoscimus in infirmitate uocis:¬
& in relixatione plumarum. Tota mutat᷑
affectu pullorum quia infirmi funt: infir¬
mam se facit. Quia ergo & nos infirmi
eramus. insirmam se fecit sapientu dei:
quia uerbum caro factum est & habitatut
in nobis: ut fub alie enuis speremts. S cu¬
to circumdabit te ueritas eius. Quȩ st̃
ale hoc est scutum: quia nec ale sunt. nec
scutum. Si aliquid horum ꝓpriȩ esset.
numquid ale scutum esse possent: uel
scatum ale : S quia figurate per similitu.¬
dies dici omnia ista possunt: ideo & ale
&o scatum esse potuerunt. Si uere lapis

Expanded text:
infirma: nos confitentes infirmitatem nostram, sub alas Dei fugiamus; erit nobis enim tanquam gallina protegens pullos suos. Non est enim injuriosum nomen gallinae. Attendite caeteras aves, fratres: multae aves ante nos fetant, calefaciunt pullos suos; nulla sic avis infirmatur cum pullis, noscimus utrum fetus habeant; at vero gallinam cognoscimus in infirmitate vocis, in relaxatione plumarum: tota mutatur affectu pullorum; quia illi infirmi sunt, infirmam se facit. Quia ergo et nos infirmi eramus, infirmam se fecit Sapientia Dei; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ut sub alis ejus speremus. to circumdabit te veritas ejus.» Quae sunt alae, hoc est scutum; quia nec alae sunt, nec scutum. Si aliquid horum proprie esset, numquid alae scutum esse possent, vel scutum alae? Sed quia figurate per similitudines dici omnia ista possunt, ideo et alae et scutum esse potuerunt. Si vere lapis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa reddita nobis obinabunt. Nec
territus longe fiet a nobis notus &
amicus: ubi nullus erit qui timeatur

Expanded text:
missa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nobis notus et amicus, ubi nullus erit qui timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
es: & anm tui non deficient. Diester¬
rȩ succedentibus urgentur: precedentes
exduduntur. Hec qui succedunt ma¬
nent: sed ueniunt ut eant. & pene
antequã ueniant eunt. Ita funt dies
tertȩ. Dies autem celi que : Et unus¬
diesceli: & illi anni non deficientes:
nec initium habent nec terminum.
nec tillus ibi dies angustatur. inter hes¬
ternum & crastinum. Nemo ibi expec¬
tat futurum. nemo ibi perdit preteri-¬
tum: sed dies celi semper presentes
sunt: tibi erit thronus eius in eternũ.
Quod restat si placet seruemius qm̃
longus est psalmus: & adhuc nobiscum
aliquid m nomine xp̃i. aucturi fumus.
Reficite ergo uires: non dico antmi
ur̃i. Ham uideo quod animo infatiga¬
biles estis: sed ꝓpter sernos amiie ut
durent in ministerio coepora ut̃a ali¬
quantulum reficienimr: & refecti ad
d reliqua psalma de

Expanded text:
es, et anni tui non deficient» . Dies teres, et anni tui non deficient» . Dies terrae succedentibus urgentur, praecedentes excluduntur, nec qui succedunt manent; sed veniunt ut eant, et pene antequam veniant eunt. Ita sunt dies terrae. Dies autem coeli et illi anni non deficientes, nec initium habent nec terminum; nec ullus ibi dies angustatur inter hesternum et crastinum: nemo ibi exspectat futurum, nemo ibi perdit praeteritum; sed dies coeli semper praesentes sunt, ubi erit thronus ejus in aeternum. Quod restat, si placet, servemus; quoniam longus est Psalmus, et adhuc vobiscum aliquid in nomine Christi acturi sumus. Reficite ergo vires; non dico animi vestri, nam video quod animo infatigabiles estis: sed propter servos animae, ut durent in ministerio corpora vestra, aliquantulum reficimini, et refecti ad Ad reliqua psalmi de
Abbreviated transcription (Latin):
tu: deus meus & susceptor salutis mẽȩ :¬
& ego primogenitam ponam eum ex¬
celsum apud reges terre. Martires
nr̃i quorum natalitia celebramus: san¬
gunem suum ꝓpter hec credita et
nondum uisa fuderunt. Quanto for-¬
tiores nos esse debemus: uidendo per¬
quod illi crediderunt: Excelsum em̃
apud reges terre: illi nondum udert
ap̃m. Adhuc principes conueniebant
fidele ipsi. Propter ipsum fidele testa¬
mentũ in ipso mediatum est testamͣ¬
tum. Ipse mediator testamenti: ipse
signator testamenti. Ipse fit eus sors
testamenti: ipse cestis testamenti. Ipse
seculi. qtio transiuit utiq semen eius
quȩ est hereditas enis: semen abrahe
quod est xp̃c. Si autem uos xp̃i: ergo
abrahe semen estis. Et si in eternumi
accepturi hereditatem: ponet in scłm
seculi semen eits. Et thronum eitis
sicut dies celi. Throni regnum terre¬
norumꝰ. ficut dies terrȩ. Aliĩ sunt dies
celi: alii dies terrȩ. Dies celi. anni illi ft̃
de quibuis dicitur: tu autem idem ipse

Expanded text:
meus et susceptor salutis meae. Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae.» Martyres nostri, quorum natalitia celebramus, sanguinem suum propter haec credita et nondum visa fuderunt: quanto fortiores nos esse debemus, videndo quod illi crediderunt? Excelsum enim apud reges terrae illi nondum viderant Christum; adhuc principes conveniebant stamentum meum fidele ipsi.» Propter ipsum, fidele testamentum; in ipso mediatum est testamentum; ipse mediator testamenti, ipse signator testamenti, ipse fidejussor testamenti, ipse testis testamenti ipse saeculi;» quo transibit utique semen ejus, quae est haereditas ejus, semen Abrahae quod est Christus. Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis : et si in aeternum accepturi haereditatem, ponet «in saeculum saeculi semen ejus. Et thronum ejus sicut dies coeli.» Throni regum terrenorum sicut dies terrae. Alii sunt dies coeli, alii sunt dies terrae. Dies coeli anni sunt illi de quibus dicitur: «Tu autem idem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes non se habere quo fugant
ab ominipotente. conuersi fugiunt
se uiȩ dñi miscdia & ueritas. Mem̃¬
tote quantum potestis quam sepe
uobis cõmendentur dtio hec: ut red¬
damus illa deo. Sicut enim ipse exhi¬
buit nobis miscdiam. tit deleret pecca¬
ta nt̃a. & ueritatem ut impleret pro¬
missa scia: sic & nos ambuilantes in ura
eits debemus ei reddere misclĩam &
ueritatem. Miscdĩam: ut miserorũ
misereamur. Ueritatem. ut non ini¬
que iudicemus. Non tibi tollat ue¬
ritas misericordiam: nec misericordia
impediat ueritatem. Si enim per
miscdĩam iudicaueris contra ueritatẽ:
aut quasi rigida tieritate oblitus fue¬
ris miscđiam: non ambulabis in uia dĩ.
ubi miscdĩa & ueritas occurrerunt sͥ.
Et in nomine meo exaltabitur cor

Expanded text:
videntes non se habere quo fugiant videntes non se habere quo fugiant ab Omnipotente, conversi fugiunt sae viae Domini misericordia et veritas. Mementote, quantum potestis, quam saepe nobis commendentur duo haec, ut reddamus illa Deo. Sicut enim ipse exhibuit nobis misericordiam, ut deleret peccata nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: sic et nos ambulantes in via ejus, debemus ei reddere misericordiam et veritatem; misericordiam, ut miserorum misereamur; veritatem, ut non inique judicemus. Non tibi tollat veritas misericordiam, nec misericordia impediat veritatem: si enim per misericordiam judicaveris contra veritatem, aut quasi rigida veritate oblitus fueris misericordiam; non ambulabis in via Dei, ubi misericordia et veritas occurrerunt sibi . «Et in nomine meo
Abbreviated transcription (Latin):
Non ꝓficiet inimictis in eo. Seuit
quidem inimictis: sed non ꝑficiet in
eo. Solet quidem nocere: sed non noce¬
bit. Quid est ergo quod affliget:
Exercebit: non nocebit. Proderit se¬
uiendo: quia in quos seuit corona¬
buntur uincendo. Quid enim uincit᷑:
si nichil contra nos seuit: Aut ubi
adiutor noster deus. si nos non dimi¬
camus: Inimicus ergo faciat quod suũ
est: sed non ꝓfitiat inimicus in eo. Et
filius unquitatis non apponet nocere
eius. Conciduntur a conspiratione sua:
& quod credunt conciduntur. Paula-¬
tim enim credunt tanquam comininu¬
to capite uituli: uenient in potum po¬
ptili dei. Comminuit enim caput ui-¬
tuli moyses. sparsit in aqua: & dedit
bibere filiis isrł. Commintuntur om¬
nes infideles credunt paulatim: & apłõ
dei bibuntur. in corpus xp̃i traiciunt᷑.
Et concidam inimicos eitis a facie illius.
Et eos qui oderunt eum fugibo.
fugabo ne noceant. S fugatorum istoꝵ
forte aliquid dicunt. Quo ibo a spu
tuo: & a facie tua quo fugiam: Et

Expanded text:
Non proficiet inimicus in eo.» Saevit quidem inimicus, sed non proficiet in eo: solet quidem nocere, sed non nocebit. Quid est ergo quod affliget? Exercebit, non nocebit: proderit saeviendo, quia in quos saevit, coronabuntur vincendo. Quid enim vincitur, si nihil contra nos saevit? aut ubi adjutor noster Deus, si nos non dimicamus? Inimicus ergo faciet quod suum est; sed «non proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet ius.» Conciduntur a conspiratione sua, et quod credunt conciduntur. Paulatim enim credunt; tanquam comminuto capite vituli, venient in potum populi Dei. Comminuit enim caput vituli Moyses, sparsit in aqua, et dedit bibere filiis Israel . Comminuuntur omnes infideles, credunt paulatim; et a populo Dei bibuntur, in corpus Christi trajiciuntur. «Et concidam inimicos ejus a facie illius; et eos qui oderunt eum, fugabo:» ne noceant. Sed fugatorum istorum forte aliqui dicunt: «Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam» ? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ponam in mari manum eius: hoc est
dominabit᷑ gentibus. Et in flumini¬
bus dexteram eius. Numina curnunt
in mare: cupidi honuines in a maritu¬
dinem huius scli prolabuntur. Om-¬
nia tamen genera ista xp̃o subdita

Expanded text:
ponam in mari manum ejus:» hoc est, dominabitur Gentibus. «Et in fluminibus dexteram ejus.» Flumina currunt in mare; cupidi homines in amaritudinem hujus saeculi prolabuntur: omnia tamen genera ista Christo subdita
Abbreviated transcription (Latin):
celebramus : Martires occidit. semina
sanguinis sparsit: seges eccłẽ pullula¬
uit. Secure ergo pergint nubes. diffun-¬
dant ueritatem tuam incirtuitu tuo:
non tueant rabidos fluctus: tu do¬
minaris potestati maris. Mouetur
quidem mare. s& contridicip mare.¬
& perstrepit mare: sed fidelis deus
qui non sinat uos temptari supra id
quod potestis. Quia ergo fidelis est
qui nos non suit temptari supra id

Expanded text:
celebramus? Martyres occidit, semina celebramus? Martyres occidit, semina sanguinis sparsit, seges Ecclesiae pullulavit. Securae ergo pergant nubes; diffundant veritatem tuam in circuitu tuo, non timeant rabidos fluctus: «Tu dominaris potestati maris.» Movetur quidem mare, contradicit mare, perstrepit mare; sed fidelis Deus, qui non vos sinat tentari supra id quod potestis . Quia ergo fidelis est qui non vos sinit tent
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus xp̃m eius. Utiq cum cepisset
ueritas tua predicari in circuita tuo:
tanquam uenires adducendam coniti¬
gem ex alienigenis occurrit leo fre-¬
mens. & suffocatus est a te. Hoc enim
prefiguratum est in sanson. Et illius
uerbis meis sine nomine illuis dictis
non ad clamaretis: nisi agnosceretis.
Audistis enim ut illi qui soletis com¬
plui a nuibibus dei: ergo ueritas tua
inciretutu tuo. S quando sine ꝑsecu¬
tionibus quando sine contradictionibus:
cum dictum fit eum natum insignũ
cui contradicitur Qua ergo illa
gens ubi nasci. ubi contiersari uolutisti.
tanquam terra erat separata a fluctibꝰ
gentium. ut appareret arida complu¬
enda: relique gentes autem mare erat᷑
in amaritudine sterilitatis suȩ: quid
facient predicatores tui spargentes tuã¬
ueritatem in circitu tuo. qm̃ fremũt
ssuctus maris. quid faciunt: T u
dñaris potestati maris. Ham quid fecit
mare seuuiendo: nisi diem quem hodie

Expanded text:
adversus Christum ejus . Utique cum coepisset adversus Christum ejus . Utique cum coepisset veritas tua praedicari in circuitu tuo, tanquam venires ad ducendam conjugem ex alienigenis, occurrit leo fremens, et suffocatus est a te. Hoc enim praefiguratum est in Samson : et illis verbis meis, sine nomine illius dictis, non acclamaretis, nisi agnosceretis; audistis enim, ut illi qui soletis complui a nubibus Dei. Ergo «veritas tua in circuitu tuo.» Sed quando sine persecutionibus, quando sine contradictionibus, cum dictum sit eum natum in signum cui contradicetur ? Quia ergo illa gens, ubi nasci, ubi conversari voluisti, tanquam terra erat separata a fluctibus Gentium, ut appareret arida compluenda, reliquae autem Gentes mare erant in amaritudine sterilitatis suae; quid faciunt praedicatores tui spargentes veritatem tuam in circuitu tuo, quoniam fremunt fluctus maris? quid faciunt? «Tu dominaris potestati maris.» Nam quid fecit mare saeviendo, nisi diem quem hodie
Abbreviated transcription (Latin):
es cdñe & ueritas tua in circuitu tuo.
Magna potentia tua. Tu fecisti celum
& terram. & omnia qtiȩ in eis sunt:
s plus est misericordia tua. que exhi¬
bitit ueritatem tuam incircuitu tuo.
Si enim ibi solum predicareris. ubi nas¬
ci. ubi pati. ubi resurgere. unde ascen¬
dere uoliusti: impleta esset illa ueritas
ꝓmissi dei. ad confirmandas ꝓmissio¬
nes patrum. S non impleretur. gen¬
tes autem fuper inisccłiam glorificare
deum. nisi illa ueritas expanderet᷑:¬
& ab illo loco tibi apparere uoluisti
in circuitu diffunderetur. Tu quidem
in illo loco de nube ꝓpria intontusti:
s ad rigandum in circuitu gentium alias
nubes misisti. llere potens implesti qd̃
diristi: amodo uidebitis filium homi¬
nis uenientem in nubibus celi. Potens
esdñe: & ueritas tua incircuitu tuo.
S cum cepit ueritas tua in circuitu
predicari. utiq fremuerunt gentes:
& populi meditati sunt in ama. Adsti-¬
terunt reges terrȩ. & principes conue-¬
nerunt in untim aduersus dñm et

Expanded text:
s tua in circuitu tuo.» Magna potentia tua; tu fecisti coelum et terram, et omnia quae in eis sunt: sed plus est misericordia tua, quae exhibuit veritatem tuam in circuitu tuo. Si enim ibi solum praedicareris, ubi nasci, ubi pati, ubi resurgere, unde ascendere voluisti; impleta esset illa veritas promissi Dei, «ad confirmandas promissiones patrum:» sed non impleretur, «Gentes autem super misericordia glorificare Deum» , nisi illa veritas expanderetur, et ab illo loco ubi apparere voluisti, in circuitu diffunderetur. Tu quidem in illo loco de nube propria intonuisti, sed ad rigandum in circuitu Gentium alias nubes misisti. Vere potens implesti quod dixisti, «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus coeli» . «Potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo.» 10. Sed cum coepit veritas tua in circuitu praedicari, utique fremuerunt Gentes, et populi meditati sunt inania; astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. llbiq deus. Qui ergo in circintu
euis. Qui ubiq est: Si enim habet
aliquos incircuitu: quisi undiq finitus
intelligitur. Porro si uerum est dictum
a deo & de deo. magnitudinis eits non
est finis. qui remanent. qui funt in cir
uoltut per carnem in uno loco nasci:
in una gente contiersari. in uno loco
crticifigi. ex uno loco resurgere. ex uno
loco in celum ascendere: tibi hoc fecit
in circuitu eits gentes stint. Si ibi re¬
maneret tibi ista fecit: non esset magnꝰ
& terribilis in omnes qui incircuitu eius
sunt. Quia uero ibi sic predicanit ut
inde sui nominis mitteret predicatores.
per omnes gentes toto orbe terrarum
faciendo miracula per seruos suos: factꝰ ẽ
magnus & terribilis in omnes qui in
circintu eius sunt. Dñe deus uir

Expanded text:
sunt.» Ubique Deus. Qui ergo in circuitu sunt.» Ubique Deus. Qui ergo in circuitu ejus sunt, qui ubique est? Si enim habet aliquos in circuitu, quasi undique finitus intelligitur. Porro si verum dictum est Deo et de Deo, «Magnitudinis ejus non esvoluit per carnem in uno loco nasci, in una gente conversari, in uno loco crucifigi, ex uno loco resurgere, ex uno loco ad coelum ascendere? Ubi hoc fecit, in circuitu ejus gentes sunt. Si ibi remaneret, ubi ista fecit, non esset magnus et terribilis in omnes qui in circuitu ejus sunt. Quia vero ibi sic praedicavit, ut inde sui nominis mitteret praedicatores per omnes gentes, toto orbe terrarum faciendo miracula per servos suos, factus est magnus et terribilis in omnes qui in circuitu ejus sunt. INTER
Abbreviated transcription (Latin):
nes esse putent: & in quibus filiis dei
me homines numerent: dicite & uos
quem uos dicitis esse. Respondens pe¬
trus pro ommbus: pro unitate untis:
Tu es xp̃c filius dei utui. Non quomͦ
filii dei qui tibi notꝰ equantur uenisti
in carne: non quomͦ nubes. quȩ tibi non
detur dtes xp̃c filius dei inui: quem
putauerunt alii homines non sancti.
non iusti. unum ex ꝓphetis: aut hebã.
aut hieremiam. aut iohannem baptis¬
tams Quis ergo tu : dudi quod se-¬
quitur. Detis qui glorificandus in¬
consilio sanctorum. Quis ergo in nubi¬
bus equabitur dño. aut quis similis
erit dũo in filiis dei: quando ille ds̃
est gorificandus in consilio iustorum s
Qm̃ non possunt equales illi esse:
confilium ipsorum sit credere in illt̃.
Qm̃ non possant equiles illi esse nu¬
bes& filii dei: restat consilium fragili¬
in dño gorietur. Detis qui gloriatur
in consilio sanctorum. Magnus &
terribilis. in omnes qui in circuitu eiꝰ

Expanded text:
nes esse putent, et in quibus filiis Dei nes esse putent, et in quibus filiis Dei me homines numerent: dicite et vos «quem me dicitis esse.» Respondens Petrus pro omnibus, pro unitate unus: «Tu es Christus Filius Dei vivi;» non quomodo filii Dei qui tibi non aequantur: venisti in carne; sed non quomodo nubes quae tibi non detur, «Tu es Christus Filius Dei vivi;» quem putaverunt alii homines non sancti, non justi, unum ex Prophetis, aut Eliam, aut Jeremiam, aut Joannem Baptistam: quis ergo tu? Audi quod sequiturconsilio justorum. Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in filiis Dei, quando ille Deus» est «glorificandus in consilio justorum?» Quoniam non possunt aequales illi esse; consilium ipsorum sit credere in illum: quoniam non possunt aequales illi esse nubes et filii Dei; restat consilium humanae fragiliin Domino glorietur . «Deus glorificandus in consilio justorum: magnus et terribilis in omnes qui in circuitu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis ꝓpter imbrem nubium. S
caro nr̃a aliter uenit caro illiuis aliter.
Dicimur & filii dei. sed ille aliter filius
dei. Illius nubes ex uirgine. ille filius
ex eternitate patri equailis. Quis ergo
in nubibus equabitur dño: aut quis si¬
milis erit dño inter filios dei  Dicat
ipse dñs. utrum similem inueniat.
Quem me dicant homines esse filit̃.
hominis : Ecce enum quia indeor
quia conspitior. quia inter tios ambu¬
lo. & forsitan presentia uilui: dicite
quem me dicunt homines esse filium
hominis. Certe quia filum hominis
uident. nubem aident. Dicant uel
dicite: quem me dicunt homines e̾ẽ.
Et responderunt dicta hominum.
Alii dicant hieremiam. alii heliam.
alii iohannem baptistam: aut untim
ex ꝓphetis. Nominate funt multe nu¬
bes: & filii dei. Et enim quia itsti &c scĩ:
titiq et ipsi fili dei. Hieremis. helias.
iohannes. fili dei & nubes: qunia predica¬
tores dei. Dixistis quas nubes me homi¬

Expanded text:
veritatis propter imbrem nubium; sed veritatis propter imbrem nubium; sed caro nostra aliter venit, caro illius aliter. Dicimur et filii Dei, sed ille aliter Filius Dei. Illius nubes ex virgine, ille Filius ex aeternitate, Patri aequalis. «Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in filiis Dei?» Dicat ipse Dominus utrum similem inveniat. «Quem me dicunt homines esse filium hominis?» Ecce enim quia videor, quia conspicior, quia inter vos ambulo, et fortasse praesentia vilui; dicite «quem me dicunt homines esse filium hominis?» Certe quia filium hominis vident, nubem vident: dicant, vel dicite «quem me dicunt homines esse.» Et responderunt dicta hominum: «Alii dicunt Jeremiam, alii Eliam, alii Joannem Baptistam, aut unum ex Prophetis.» Nominatae sunt multae nubes et filii Dei. Etenim quia justi et sancti, utique et ipsi filii Dei: Jeremias, Elias, Joannes, filii Dei; et nubes, quia praedicatores Dei. Dixistis quas nubes me homi