comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
descendẽ ñ posst̃: & si forte ħaliqñ
adtentaui̾nt. ñ ꝯuiges s fornicarios
& spũał castimonie uiolatore ᷤᷤ ad pͥsti¬
nã ꝓpositi sui indegͥtatẽ reꝑandã &
ꝯseruandã. distriche reuocandos:
S iautẽ dem̾ar io ausu in cepto ꝑsister e
tioliunt & illicitã copulã. ꝗͣ contͣ
pͥme ꝓfessionisdebitũ inierunt de¬
serere contẽpser̃ qͣsi in obedientes¬
& in incestu fornicationis nefandȩ
ꝯtaminatos iuste seueritatis sen¬
tentia ab eccłȩ cõmunione p̃cidñ¬
dos neq ullatenꝰ ad penidentiã re¬
cipiendos nͥ se ab huiꝰ infamis
societatis ꝯu̾satione retraxerĩt.
Et hoc ẽ fortassis qd̾ sibi uolunt
u̾ba illa cunctis pene ꝓsui am¬
bigiutate iã nota. In nocentiꝰ ꝓͣpͣ.
nubunt & a sac̾dote uelant᷑ si
publice nupserut ł clancło cor¬
rupte fuerint ñ eas admitten¬
das ad agendã penitentiã nͥ iscui
se iunxerant abhac uita disces¬
serit. Si enĩ ħ ratio in hoĩbꝰ ser¬

Expanded text:
oc aliquando attentaverint non conjuges, sed fornicarios et spiritualis castimoniae violatores, ad pristinam propositi sui integritatem reparandam et conservandam districte revocandos. Si autem temerario ausu incoepto persistere voluerint et illicitam copulam quam contra primae professionis debitum inierunt deserere contempserint, quasi inobedientes, et incestu fornicationis nefandae contaminatos, justae severitatis sententia ab Ecclesiae communione praecidendos, neque ullatenus ad poenitentiam recipiendos, nisi se ab hujus infamis societatis conversatione retraxerint. Et hoc est fortassis quod sibi volunt verba illa cunctis pene pro sui ambiguitate jam nota. Innonubunt, et a sacerdote velantur, si publice nupserint, vel clanculo corruptae fuerint, non eas admittendas ad agendam poenitentiam, nisi is cui se junxerant ab hac vita discesserit. Si enim haec ratio in hominibus, ser
Abbreviated transcription (Latin):
nales nuptias tnstre ñ possum
Et est ita utiq ꝓbatione ñ qͥse ꝑ
omĩa radio cogens. s ad aliqͥd
similitudo conueniens qua
thoro carnali tanta fides exig¬
tur multomagis horũ denoi¬
o et amor sincerior sp̃ãli debetͥ
Sunt qui ħ ad t̾rorẽ dicta cẽ pu¬
tant. Alii ad publicã penitent¬
am refer̃ que ꝓpt̾ rigorem ad
incuciendũ timorẽ aliquando
neganda uidet᷑ ut dũ peccator
scd̾m dispensationẽ foris repel¬
lit᷑ et instantibus timor cadendi
& in iacentibꝰ humilitas resur¬
gendi augeat᷑. Ego nichil abi¬
cio ex his q̃ uĩtati ꝯtͣria non sut
et᷑ quodlibet dũ ñ c̾dat᷑ nͥ qd licet: Sũ
oarnales nuptias tñsierit si qͥd occul¬

Expanded text:
nsire non possunt. Et est in ista utique probatione non quidem per omnia ratio cogens, sed ad aliquid similitudo conveniens qua od si in toro carnali tanta fides exigitur, multo major devotio et amor sincerior spirituali debetur. Sunt qui haec ad terrorem dicta esse putant, alii ad publicam poenitentiam referunt, quae propter rigorem ad incutiendum timorem aliquando neganda videtur, ut, dum peccator secundum dispensationem foris repellitur, et instantibus timor cadendi et in jacentibus humilitas resurgendi augeatur. Ego nihil abjicio ex iis quae veritati contraria non sunt. Dicatur quodlibet dum non credatur nisi quod licet. Summa carnales nuptias transie
Abbreviated transcription (Latin):
uolendo. Non qi ipse nuptiȩ
ł taliũ dãpnande udicant᷑.
s dãpnat᷑ ꝓpositi fraus. dapna¬
tur fracta uoti fides. dãpnatͣ
ñ susceptio a bono inferiore. s
riuina ex bono suꝑiore. Postre¬
modãpnant᷑ tales ñ qr coniuga¬

Expanded text:
uolendo: non quia ipsae nuptiae uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniuga
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sic iudicare debent qͥb doct᷑na
confirmandũ a sensu uniũsoꝵ rece¬
dant. Neque enĩ partẽ totũ s totũ
pars seqͥ debet. Et si forte inueniat᷑
pars a toto discordans aut craptan¬
da ẽ si fieri potẽ. aut si fieri ñ po¬
tẽ abicienda. Meliꝰ enĩ a parte
recedit᷑ quã a toto. optimũ aũ
si ⁊ pare retinet᷑ & totũ. hec sũt
xͦ que adducunt in approbatio¬
nẽ assertiones sue. Beatꝰ aug̾ti¬
nꝰ in libro de ꝓfessione soẽ ui
duatatis sic ait. In coniugali
iunculo si pudicicia conseruat᷑
dap̃natio ñ cimet᷑. S in uiduali¬
& in uirginali continentia ex¬
cellentia munĩs amplioris ex¬
petit᷑. Qua expetita & electa &
uoti deubito oblata iam ñ solũ
capessere nuptias sed etiam si
ñ nubat᷑ nubere uelle dãpna¬
bile ẽ. Nam ut hoc demonit᷑¬
ret apłs ñ ait cũ in delicis ege¬
ruit in cepõ nubunt. s nub̾e
uolunt hobentes inqͥd dãpna¬
tionẽ qm̃ pͥmã fidem irritã
fecerunt & si ñ nubendo tm̃

Expanded text:
dicare debent quibus doctrina confirmandum, a sensu universorum recedant. Neque partem totum sed totum pars sequi debet. Sed si forte inveniatur pars a toto discordans, aut coaptanda est si fieri potest, aut si fieri non potest abjicienda. Melius enim a parte receditur, quam a toto. Optimum autem est si et pars retinetur et totum. Haec ergo sunt quae adducunt in approbationem assertionis suae. Beatus Augustinus in libro De professione sanctae viduitatis sic ait: In conjugali quippe uinculo si pudicitia conseruatur, damnatio non timetur; sed in uiduali et uirginali continentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum cnon nubatur, nubere velle damnabile est. Nam ut hoc demonstraret Apostolus, non ait, Cum in deliciis egerint in Christo, nubunt; sed, nubere uolunt habentes. inquit, damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt etsi non nubendo, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
toꝯtinentiȩ sub manifesta &s̃ ꝓ
fessione ad castimoniã ꝯseruãdã
ꝓpositũ ad nuptias carnales tͣnsi¬
erĩt. ad penitñtiã ñ sint ad mittẽ¬
tor siue ad ult᷑ ab hac uta id ẽ
atali ꝯu̾satiõe. discesserit. Ineo ñs
tupenitñtiã agẽ ñ posst̃ in qͦquãdus
e se uouer̃. Et qͣsi sub ꝯditione dia
sit qi scd̾s ad quẽ tnseunt legiaim

Expanded text:
ontinentiae sub manifesta etiam professione ad castimoniam conservandam propositum ad nuptias carnales transierint, ad poenitentiam non sint admitten hac vita, id est a tali conversatione discesserit. In eo enim statu poenitentiam agere non possunt, in quo quandiu tiae se voverunt, et quasi sub conditione dictum sit quia secundus ad quem transeunt legitim
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes filios frm̃ in pͥma gn̾atione
ꝯputari debere qi fr̃s qͦsi qͥdã truncꝰ
ex qͦceti ramusculi oriant᷑ existunt:
S nec ista gͥduũ ꝯputatio si bñ intellecta fu¬
erit. ab ea quã suꝑiꝰ exposiumꝰ insentñcia

Expanded text:
docentes filios fratrum in prima generatione computari debere: quia fratres, quasi quidam truncus ex quo caeteri ramusculi oriuntur, existunt. Sed nec ista graduum computatio, si bene intellecta fuerit, ab ea quam superius exposuimus in sententia
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ elegerat. si homini nubitads¬
tera ẽ. Qui hec dicunt acutȩ qł
ditas. Cum enĩ laudabilit̃ cu
uente uiro ex eiꝰ consensu con¬
tinentiam femina xp̃o uoue¬
at. iam scd̃m istorũ rationẽ
nulla hec fac̃ẽ debet ne ip̃m¬
iuro nubit. & pt᷑ pauca. fit aũ
ꝑhanc minꝰ consideratã opini¬
onẽ qua putant lapsarũ ascõ
ꝓposito feminarũ. si nupserint
ñ eẽ coniuigia. ñ paruũ malũ
ut amaritis separent᷑ uxores
uasi adult̾e sint ñ uxores. Et cũ uo¬
in eas seꝑatas reddere continenti.
ficunt maritos earũ ad ultõs
cros cũ suis uxoribꝰ iuuis altãs
sperint. Qua pp̃ ñ possũ qͥdẽ di¬
pre a ꝓposito meliore lapsas si
upserit feminas. ad ult̾i̾a eẽ ñ
ꝓniugia. s plane ñ clubitauĩm
pcere lapsus & riunas a castita¬
t sanctiore q̃ uouet᷑ dõ. adulte¬
nuis eẽ peiores. Et sic qͥdẽ b̃s̃ au¬
nstinꝰ dicit. Et uidet᷑ manife¬
ti auctoritas. & ratio euidens de
qͥdubitari ñ possit. S eoce dicamꝰ

Expanded text:
eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem tur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex eius consensu continentiam femina Christo uoueat, iam secundum istorum rationem nulla hoc facviro nubit. Et post pauca: Fit autem per hanc minus consideratam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse conjugia, non parvum malum ut a maritis separentur uxores, quasi adulterae sint, non uxores. Et cum nolunt eas separatas reddere continentiae, faciunt maritos earum adulteros veros, cum suis uxoribus vivis alteras duxerunt. Quapropter non possum quidem dicere a proposito meliore lapsas si nupserint feminas, adulteria esse, non conjugia. Sed plane non dubitaverim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore quae vovetur Deo adulteriis esse pejores. Et sic quidem beatus Augustinus dicit: Et videtur manifesta auctoritas et ratio evidens de qua dubitari non poss
Abbreviated transcription (Latin):
trariam assertionẽ ferunt᷑. in
tantũ ut dicant quãlibet inle¬
ꝑsone ꝓfessionis siue ordinis
pari consensu adinuicẽ facto
ꝯuiges ẽẽ. Non sac̾dotes ꝯtinenti¬
am ꝓfessos ñ sũmos sac̾dotes nõ
monachos aut sacras uirgines
ab hac lege excipiendos putant.
& hnͣt isti similit̾ u̾ba quȩdam
scͥptarũ qͥb munire credunt
& aconfirmare estimationẽ suã.
Et sunt ue̾ q̃dã dicta de eiꝰmõi ĩ qͥb
ꝯuenient̾ hoc indelligi posset si con

Expanded text:
em feruntur, in tantum ut dicant quantumlibet illeprofessionis sive ordinis pari consensu adinvicem facto conjuges esse. Non sacerdotes continentiam professos, non summos sacerdotes, non monachos aut sacras virgines ab hac lege excipiendos putant. Sed habent isti similiter verba quaedam Scripturarum quibus munire credunt et confirmare existimationem suam. Et sunt vere quaedam dicta ejusmodi in quibus convenienter hoc intell
Abbreviated transcription (Latin):
spitalit̃ ñ possunt. deinceps illo ui¬
uente habere hoĩes maritos recte
supͣdicta ratõe eiꝰ ad sercio reꝓbat᷑.
Ad hc̃ modũ de his q̃ manifestae falsa
sunt ł occulte uera unicuiq scd̃m

Expanded text:
t, non possunt deinceps illo vivente homines habere maritos, recte supradicta ratione ejus assertio reprobatur. Ad hunc modum de iis quae manifeste falsa sunt, vel occulte vera, u
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nat̾e ñ tã uͥtutis indiciũ q̃ ꝓpaga¬
tionis instrum̃tũ equȩ fidelis & in¬
sidelis habere non potẽ: Si baptismi
inqͥunt sacͣm̃tũ qñ intidelis accepr
idõ accep̃ qr & si in alio inficllis sult
ipsũ tm̃ sacram̃tũ scd̃m rectam fi¬
dei formam accepit. alioqum nͥ ił
endo fidei cont̾riꝰ ñ fuit. acciꝑe ild
potuit. Quauis scem aliuo fiaesñ
fuit. Et ego dico quia qñ infidelis uxo¬
rẽ ꝓpt̃ ꝓpagationẽ filioꝵ duc̃ fidẽ tho
ro ꝯuigali seruat sociã diligit & custo¬
lic& ñ c̾dit in hoc tm̃ neq ꝯtͣ fidem
neq ꝯtͣ diuinã institutõem fac̃. S
auctoritas inqͥunt dic̃ eiꝰ mõi ꝯiugi

Expanded text:
 tam virtutis judicium quam propagationis instrumentum, aeque fidelis et infidelis habere non potest. Sed baptismi, inquiunt, sacramentum quando infidelis accepit, ideo accepit, quia etsi in alio infidelis fuit, ipsum tamen sacramentum secundum rectam fidei formam accepit. Alioquin nisi endo fidei contrarius non fuit, accipere illud potuit, quamvis secundum aliud fidelis non fuit. Et ego dico quod quando infidelis uxorem propter propagationem filiorum ducit, fidem toro conjugali servat, sociam diligit et custolicet non credit, in hoc tamen neque contra fidem neque contra divinam institutionem facit. Sed auctoritas, in
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ: etiã qđ nisolo elem̃to aquȩ
sacram̃tũ baptismi consecͣti institu
tũ qr sola hec plenã hab& ⁊ ꝑfectam
mundationẽ. Alii liquores om̃s aqͣ
purificant᷑. ⁊ siqͥd alio quolib& liquo¬
re tactũ fuerit aqua abluit. utemun¬
detur. ꝓpt̾ea insola aqua sacram̃tũ
emundationis constat. sic̃ scͥptũ ÷.

Expanded text:
etiam quod in solo elemento aquae sacramentum baptismi consecrari institutum est, quia sola haec plenam habet et perfectam mundationem. Alii vero liquores omnes aqua purificantur. Et si quid alio quolibet liquore tactum fuerit, aqua abluitur, ut emundetur. Propterea in sola aqua sacramentum emundationis constat, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ corpꝰ diffusũ ẽ. disponunt᷑ ñ
solũ uoluntaria ordinatiõe spãliũ
patrũ. s ex ipso qͦq usu gentilita¬
tis ꝯuenienti ratione assũpta. In
illiᷤᷤ siqͥdẽ cuitatibꝰ ubi olĩ gentileᷤ
flamineᷤ suos ꝯstituere ꝯsueuerãt.
ibi nc̃ ep̃i st̃ ordinati. uͥuͦ archi fla

Expanded text:
esiae corpus diffusum est disponuntur: non solum voluntaria ordinatione spiritualium Patrum, sed ex ipso quoque gentilitatis usu convenienti ratione assumpta. In illis siquidem civitatibus ubi olim gentiles flamines suos constituere consueverant; ibi nunc episcopi sunt ordina
Abbreviated transcription (Latin):
grandensiᷤᷤ dictꝰ ẽ. ubi forte scd̾m
ꝓpͥetatẽ linguarũ idẽ ipsi alibi
patͥarche. alibi pͥmates appellati
st̃. Post hos om̃s seqͥt᷑. sũmꝰ pontifex
quẽ papã .i. patrẽ patrũ ꝯsuetudo
ȩccłastica noĩare instituit. Hic ẽ
pͥncipał ⁊ maximꝰ sedis apłice in
ȩccła romana successor. unde u p¬

Expanded text:
Grandensis dictus est, nisi forte secundum proprietatem linguarum iidem ipsi alibi patriarchae; alibi primates appellati t. Post hos omnes sequitur summus pontifex quem papam, id est Patrem patrum consuetudo ecclesiastica nominare instituit. Hic est principalis et maximus sedis apostolicae in Ecclesia Romana successor, unde et ip
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ modi cultu imitandi extiter̃t.
cilicos ut ħ signo uicia incorde ⁊
ꝑe pullulantia p̃cidenda doceant᷑
accipiendã penitentiş quẽ ad¬
nodũ mnordine monachoꝵ qͥbꝰ⁊

Expanded text:
usmodi cultu imitandi exstiterunt, scilicet ut hoc signo vitia in corde et opere pullulantia praecidenda doceanturaccipiendam poenitentiae, quemadmodum in ordine monachorum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
de stipendiis eccłȩ sustentan
⁊ sub tutela ⁊ custodia sp̃ualũ
magistroꝵ scientia diuina ⁊e
cłastica disciplina erudiriqt
ad sacros ordines ministerũ du¬
ni ẽ ratio poposcerit digne aect
hñt acephali st̃ non clerixi¬
onsirȩ aũt De tonsura eccłastica.

Expanded text:
ndiis Ecclesiae sustentari, et sub tutela et custodia spiritualium magistrorum, scientia divina et ecclesiastica disciplina erudiri, quatenus ad sacros ordines ministerii divini cum ratio poposcerit digne possit non habent acephali sunt, non clerici. CAP. III. De tonsura Ecclesiastica.
Abbreviated transcription (Latin):
tanea suerit caritate ꝑsuasa. tune
dũ exuiͣq parte ubent̃. atc gtant̃
occurrit. Sane qͥcqͥd uiolent᷑ uolen¬
di abripit᷑ ad eu̾nõi causȩ effectũ in¬
agriũ ꝓrss atq inefficax demonᷤ¬
drat᷑ Sola gͣ dilectio ẽ. q̃ natͣam ꝑ¬
ad seminandũ partũ. & qͥd̾ ĩmuli¬

Expanded text:
charitate persuasa, tunc dum ex utraque parte libenter atque gratanter occurrit. Sane quidquid violenter nolenti arripitur; ad ejusmodi causae effectum incongruum prorsus atque inefficax demonstratur. Sola ergo dilectio est quae naturam pad seminandum partu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatiõe positeᷤ. resistendi &. um¬
cendi insema ip̃o exẽplũ sorma¬
rard abfit asensu arano. ut ullã
inilla carne sacro scã agui inma¬
culati. in ordinate delectatioĩ. s ꝯ¬
cupiscentie illicite titillationẽ ali
qͦmͦ fuisse. aut dicat aut credat. qi
oĩ uicio lib̾am negaremꝰ. Qͦmͦ aũ
uiciũ mundar&. si uiciũ portare:
Motꝰ qͥppe inordinatꝰ exinfirmita¬
regeneratiõi excusat᷑. sic̃ dic̃ apłs.¬

Expanded text:
tentatione positis resistendi et vincendi in semetipso exemplum formaret. Sed absit a sensu Christiano ut ullam in illa carne sacrosancta agni immaculati inordinatae delectationis et concupiscentiae illicitae titillationem aliquo modo fuisse, aut dicat, aut credat; quiomni vitio liberam negaremus. Quomodo autem vitium mundaret, si vitium portaret? Motus quidem inordinatus ex infirmitaregenerationis excusatur, sicut dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitatẽ hrẽt. Si enĩ ex ne¬
cessitate inmortał fuiss&. ꝙ̃. pͥua¬
ricator. & peccator mori ñ potuissa
atq ita inobedientia penã debiti
ñ hab̾q.. nec se recognosc̾et aliqũ
pec̃cor. si mortuus intꝰ sẽꝑ foris ui
uerte. Itẽ si ex necessitate mortał
fuiss&.. &̃ inobedientia ꝑsistens mo¬
ri debuiss&. & iniuste sine culpa
puniret᷑. si ñ peccans moreret᷑. qͣ¬

Expanded text:
possibilitatem haberet. Si enim ex necessitate immortalitas fuisset, et praevaricator et peccator mori non potuisset, atque ita inobedientia poenam debitam non haberet, nec se recognosceret aliquando peccator si mortuus intus, foris semper viveret. Item si ex necessitate mortalis fuisset, etiam in obedientia persistens, mori debuisset; et injuste sine culpa puniretur, si non peccans moreretur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
rendo mortẽ sustimussa. Non
y uoluntatis. Nã si pͥmꝰ hõsire
morte ad uimortalitatẽ ꝑuenit
potiuss si se ab iuobecdientie
culpa custodire uoluissa. ꝙ

Expanded text:
rendo mortem sustinuisset. Nosed voluntatis. Nam si primus homo sine morte ad immortalitatem pervenire potuisset; si se ab inobedientiae cu
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat. donec tandẽ in nouissi¬
io aĩa ͣ corpꝰ reu̾tente. rursũ hõ
modos lo qͤndi shoĩes ꝯfingunt.
& ꝑfalsas fictiones ẜ monẽ aduas
d̾ceptioẽs erroꝵ ducunt᷑. Qd n
sinat. qñ ue eẽ incip̃. itanto utiq

Expanded text:
cipiat, donec tandem in novissimo anima ad corpus revertente, rursum homomodos loquendi homines confingunt, et per falsas fictiones sermonum ad veras deceptiones errorum ducuntur. Quid enim sinat
Abbreviated transcription (Latin):
nateͣ. q̃ pena ẽ solũ. cũ susceptioẽ
carnis. xp̃m assũpsisse. ueracit̃
dm̃s. illã uͦ q̃ sic pena ẽ. ut ꝙ̃ culpa
sit. nullatenꝰ admisisse indubitan¬
t̃ affirmamꝰ. Neq enĩ sic uictorẽ
uicioꝵ dicẽ uolumꝰ. ut eũ ipsa q̃
uincet uicia portasse aliqñ ac sen¬
sisse dicamꝰ. Ppt̾ea enĩ ꝑsolã penã
infirmari ꝯsensit. ut eos qͥ & incul¬
pa. & ĩpena egrotabant: pͥmũ acul¬
pai̾tificar&e. ptea apena lib̾aros.

Expanded text:
a est, solum cum susceptione carnis Christum assumpsisse veraciter dicimus; illam vero quae sic poena est ut etiam culpa sit, nullatenus admisisse indubitanter affirmamus. Neque enim sic victorem vitiorum dicere volumus, ut cum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui et in culpa et in poena aegrotabant: primum a culpa justificaret, postea a poena liberaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ. adꝑfectionẽ ł ad ꝓbationẽ eat¬
pectat᷑ ñ ẽ. Et idcͥco sic̃ lib̾um ar¬
bitriũ hũit. neo tñ ita ut peccares
inse erat hab̾e debuit. & ita ut no¬
ri om̃io ñ poss&. Uñ ꝯstat. ꝙ xͦ hoi

Expanded text:
t, ad perfectionem vel ad probationem exspectatus non est. Et idcirco sicut liberum arbitrium habuit, nec tamen ita ut peccare in se erat habere debuit, et ita ut mori omnino non posset. Unde constat quod Chri
Abbreviated transcription (Latin):
debuit. qͥ & peccare. ꝙ ñ peccare po¬
tiuss&. ut uoluntatis ñ necessita¬
tis eã. utr̃qo. Neq enĩ ł obedienti
m̃itũ. uł ñ obedienti culpa ẽt̃
tio uoluntaria fuiss&. Itaq q a
ꝓbationẽ utrĩq uoluntas eꝰ ex¬
pectabat᷑. ad utr̃q ei possibilit
p̃stabat᷑. Qͥa uͦ & peccandi a ñpe¬

Expanded text:
peccare potuisset, ut voluntatis non necessitatis esset utrumque. Neque enim vel obedienti meritum, vel non obedienti culpa esse catio voluntaria fuisset. Itaque quia ad probationem utrinque voluntas ejus exspectabatur, ad utrumque ei possibilitas praestabatur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
scdm passibilitatẽ.i sẽsũ.i affectũ.
cõmemorare oportir. qd
mundatã c̾dimꝰ. ut eã u̾bũ ip̃m li¬
bam ꝓrsꝰ &. ĩmunẽ ab oĩ pecco assu¬
m̃et. pena tm̃pecci uoluntate ñ ne¬
cessitate assum̃tiꝰ remanente. ut dũ
ista insaluatore sine culpa pateret᷑.
illa q̃ insaluandis ꝓculpa penȩ ob¬
noria fuerat. liberaret᷑: De hac
itaq pena passibilitatis siue morta
toris erat S facile ẽ scire. qͦmͦ ca¬
ro illa ꝗͣ diu inmassa gn̾as huma¬
ni sub originali debito fuit. penã
qͦ p̾uaricatiõĩs. qͣ totũ tenebat᷑ in
toto ip̃o exnecessitate sustinuit.
Post ꝗͣ aũ atoto ip̃o singłit̾ duuisa ẽ.
ut nec in ipso eꝙ̃. nec cũ ip̃o inc̃ã
participar&. iã nicħ penş debuit.
qr culpȩ nil habuit: Itac qͣmtũ
inip̃a fuit. ñ debuit sustine pe
sine culpa assũpsit. penã qͦ mor¬
talitatis. & passibilitate is infirmi¬
tatẽ ñ assũpsisse. s eã ñ solũ supͣ id

Expanded text:
M PASSIBILITATEM ET AFFECTUS. commemorare oportet, quimundatam credimus, ut eam Verbum ipsum liberum prorsus et immunem ab omni peccato assumeret, poena tantum peccato voluntatecessitate assumentis remanente, ut, dum ista in Salvatore sine culpa pateretur, illa quae in salvandis pro culpa poenae obnoxia fuerat, liberaretur. De hac itaque poena passibilitatis sive mortal Salvatoris erat. Sed facile est scire quomodo caro illa, quandiu in massa generis humani sub originali debito fuit, poenam quoque praevaricationis qua totum tenebatur in toto ipso ex necessitate sustinuit. Postquam autem a toto ipso singulariter divisa est, ut nec in ipso esset, nec cum ipso in causa participaret, jam nihil poenae debuit, quia culpae nil habuit. Itaque quantum in ipsa fuit, non debuit sustinere psine culpa assumpsit, poenam quoque mortalitatis et passibilitatis infirmitatem non assumpsisse, sed eam non solum s
Abbreviated transcription (Latin):
magnificentie. nom̃ potestatis.
Sigͦ unꝰ ds̃ unũ nom̃ una potes
pat̃ unũ sumꝰ. Unũ dix̃ ne fiat
disc̃tio potestatiᷤ. sumꝰ addidit.
ut ꝑsonas cognoscamꝰ. Non enĩ
exdõ ds̃. expleno plenꝰ. Non st̃
gͥ ħ nuda noĩa. s uirtutis indi¬
cia. plenitudo diuinitatis ĩpatͤ.
plenitudo infilio. s ñ discrepanᷤ
nec ꝯfusũ qd unũ ẽ: nec multi¬
plex. ꝗ indisferens. Q ͦ ⁊ mͦ fi¬
liꝰ apatͤ genitꝰ. ĩpossibile ẽ seire.
mens desiẽ. lingua yi als. ñ
hominũ tm̃ sed ꝙ uoluit an.¬
cherubim. supͣ tuit  serap¬
bems. ñ discut̾e ꝑmittim᷑. Aufer
argum̃ta: uͥ fides q̃rit᷑. Credimꝰ

Expanded text:
magnificentiae, nomen potestatis. Si ergo unus Deus, unum nomen, una potestPater unum sumus . » Unum dixit, ne fiat discretio potestatis. Sumus addidit, ut personas cognoscamus. Non enim ex Deo Deus, ex pleno plenus. Non sunt ergo haec nuda nomina, sed virtutis indicia, plenitudo divinitatis in Patre, plenitudo in Filio, sed non discrepans, nec confusum quod unum est, nec multiplex quod indifferens. Quomodo Filius a Patre genitmens deficit, lingua silet, non hominum tantum, sed et angcherubim, supra serapbemur, non discutere permittimur. Aufer argumenta ubi fides quaeritur. Credimus
Abbreviated transcription (Latin):
sisse. rursũq acdipsã qñ resuscitata
ẽ uificandã & resuscitandã re¬
aisie. S. catholica fides ht̃. totũ qͥ
hoĩs erat. p̃t culpã dm̃ assułpsissẽ.
qi nec alit̃ uetꝰ h̃o ẽẽ potussa. n

Expanded text:
sisse, rursumque ad ipsam quando resuscitata est, vivificandam, et resuscitandara rediisse. Sed Catholica fides habet totum quod hominis erat, praeter culpam, Deum assumpsisse, quia nec alite
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃. ꝑfiliũ fac̃. Si ẽentia una.
Si natura una. Si fortitiido
una. Si uoluntas una. qͦmͦ
ñ ẽ oꝑatio una: Dicis q ħ
duas actioẽs. unã maiorẽ n
unã minorẽ. aut forte simił
pond̾ĩs. eq̃les duas. Unitas ibi
ẽ. nicħ multiplices. Una est
actio duoꝵ ĩmo tͥũ actio una.
sic̃ dĩtaᷤᷤ una. ⁊ imina actiõe tres. ñ
tͦs agenteᷤ st̃. s unꝰ agenᷤ. sic̃ indĩtate
una tͤs. ñ tͤs dii st̃ s unꝰ pat̾. ⁊ filiꝰ ⁊ sp̃c¬

Expanded text:
facit, per Filium facit. Si essentia una est, si natura una, si fortitudo una, si voluntas una, quomodo non est operatio una? Dicis quod duas actiones, unam majorem, et unam minorem. Aut forte similis ponderis aequales duas. Unitas ibi est, nihil multiplices. Una est actio duorum, imo trium actio una, sicut deitas una, et in una actione tres non tres agentes sunt, sed unum agens, sicut in deitate una, tres, n
Abbreviated transcription (Latin):
r̃. Ntẽ. qͥd tͦs. magna prorsus
ut sit ipsa sub̾a nascendo ht̃.
ẽ. cũ conaret᷑ humana inopia
loquẽdo ꝓferre ꝙ ten&. de dño dõ.
timuit dicẽ tres eẽntiaᷤ. ne intelli¬
g̾et᷑ milla sũma eqͣlitate ulladi¬

Expanded text:
r. Idem: Quid tres? Magna prorsus ut sit ipsa substantia nascendo habet. Idem: Cum conaretur humana inopia loquendo proferre quod tenet de Domino Deo, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla di
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑcip̃. Curgͦ latinitaᷤᷤ ħ ita inusi¬
tate posuit.. ⁊a nͥ qi uoluit ħu
nũ nom̃ ptio seriure huic sig¬
nificatiõi. qͦ intelligr᷑ tͥnitaᷤ. ne oĩo
tacemꝰ qͥd tres c̃ tͤs ẽẽ faterem. qͦ
noĩe ñ diu̾sitatẽ intelligi uoluit.

Expanded text:
 Cur ergo latinitas hoc ita inusitate posuit, nisi quia voluit hoc unum nomen servire huic significationi, quo intelligitur Trinitas, nec omnino taceremus quod tres, cum tres esse fateremur: quo nomine non diversi
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃. Ꝙ postulat filiꝰ patrẽ.
ut sibi iꝑxorẽ accipiat. qͣsi ꝑ
se solꝰ ħ facẽ ñ possit. nemo ẽ
qͥ argum̃tet᷑ ut dicat. sipat᷑ filio
uxorẽ accep̃. gͦ uxorẽ accep̃ pat᷑.
⁊ ꝯtendat uxoratũ eẽ patrẽ. qr
filio accep̃ uxorẽ. Qrͣgͦ incarnatꝰ
ẽẽ dicat᷑ pat᷑. q filio suo carnẽ
uinuit. sic̃ ip̃e fuiꝰ incarnatꝰ sẽ¬

Expanded text:
lat Filius Patrem, ut sibi uxorem accipiat, quasi per se solus hoc facere non possit, et nemo est qui argumentetur ut dicat: si Pater Filio uxorem accepit, ergo uxorem accepit Pater, et contendat uxoratum esse Patrem, quia Filio accepit uxorem. Quare ergo incarnatus esse dicatur Pater, quia Filio suo carnem univit, sicut ipse Filius incarnatus
Abbreviated transcription (Latin):
dico q filiꝰ ħ ip̃m fac̃. Neq ua
ħ ip̃m dico. qͣsi simile illi. s idẽ
ipsũ. Cñ cnĩ dico. idẽ facio qd̾
tu faci: qr forte domũ edifico.
sic̃ tu edificas domũ. ⁊ cũ alia
sit domꝰ tua ꝙͣ. tu edificas. alia
domꝰ mea ꝙͣ ego edifico. tñ idem
me fac̾e dico qͣ tu facis. qm̃id q
facio ego. scd̃m aliqͥd simile ẽ il¬
li q̃ tu faciᷤ. ñ sic intelligo c̃ dico.

Expanded text:
dico quod Filius hoc ipsum facit. Nec ita hoc ipsum dico, quasi simile illi, sed idem ipsum. Cum enim dico: Idem facio quod tu facis, quia forte domum aedifico, sicut tu aedificas domum, et cum alia sit domus tua quam tu aedificas, et alia domus mea quam ego aedifico; tamen idem me facere dico, quod tu facis, quoniam id quod facio ego secundum aliquid, simile est illi quod tu facis. Non sic intelligo
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ut pat̾ abalio mitteret᷑
qͥñ erat abalio. Si enĩ ablio
re haberet
illi qͣsi qͦddã maꝵ.
pͥnci¬
aquo
pat̾ ab alio mittĩ ñ ht̃. qr aba
ille amalo lib̾auit. ptea iste ad bo
reuocauit. Iule abstulit q sustin¬
bani: iste reddidit qd̃ ꝑdid̾amꝰ
uenit filiꝰ nat᷑ał missꝰ apatͤ. ut
adoptandos inhereditatẽ uoci¬
su filii apat᷑ alieni inhereditau¬
tẽ ducendi erant. Misit gͦ
ĩceret᷑. iut abitacłm suũ
ip̃a uendicarq. qd̾ malicia po¬
sidebat. Qͥ enĩ astucia uice¬
rat: iustũ fuit ut ñ fortitudi

Expanded text:
erat ut Pater ab alio mitteretur, qui non erat ab alio. Si enim ab alio re haberet illi quasi quoddam princia quo Pater ab alio mittin habet, quia ab ille a malo liberavit, postea iste ad bona revocavit. Ille abstulit quod sustinebamus, iste reddidit quod perdideramus. Venit Filius naturalis missus a Patre ut adoptandos in haereditatem vocasu Filii a Patre alieni in haereditatem ducendi erant. Misit ergvinceretur, et ut habitaculum suum ipsa vindicaret, quod malitia possidebat. Qui enim astutia vicerat
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ego domũ edificarẽ. ⁊ tu eã¬
dẽ mecũ edificares domũ dico
qi id ip̃m. ⁊ñ aliud. nec tñ uere
adhuc unũ. qi tu partẽ unã.⁊
ego alterã. tu instrum̃tiᷤ tius
ego instrum̃tiᷤ mei. Tu manib
nac̾tis tuis ego meiᷤᷤ. Demiq tu

Expanded text:
carem, et tu eamdem mecum aedificares domum, dico quia idipsum et non aliud: nec tamen vere adhuc unum, quia tu partem unam et ego alteram; tu instrumentis tuis, ego instrumentis meis; tu manibus et lacertis tuis, ego meis; denique tu
Abbreviated transcription (Latin):
Uia uͦ infirmitas humane
ĩntelligñtiȩ ad ea q̃ c̾d̾e iu¬
bet᷑ cõphendenda ñ sufficit.
sacri eloqͥi auctoritate interĩ
fouenda ẽ. ñ rõne humana
discutienda. Qͣ ꝓpt̾ ea q̃ ascĩs
patb dediscretiõe tͥũ ꝑsonaꝵ

Expanded text:
uia vero infirmitas humanae intelligentiae ad ea quae credere jubetur comprehendenda non sufficit, sacri eloquii auctoritate interim fovenda est, non ratione humana discutienda. Quapropter ea quae a sanctis Patribus de discretione trium personarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfeminas desidiose. qͣsdas ũ fraudu¬
sent̃. ut auiris suiꝰ seꝑent᷑. ꝓpͥos filios
corã ep̃is ad confirmandũ tenuisse. Uñ
nos dignũ duximꝰ. ut si qͥ mulier fili¬
um suũ desidia aut fraude aliqͣcorã
suã. aut ꝓpt̾ fraudẽ. quãdui uirat

Expanded text:
feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse, unde nos dignum duximus ut si quae mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram suam, aut propter fraude
Abbreviated transcription (Latin):
aliqtiens negligentia subrepit. necẽe᷑¬
÷ ut ad eã det̾gandã iugis adhibeat᷑
diligentia. qua uelut quedã abͥo¬
culis demergens pituita sepius
imundet᷑. ꝓpt̃ qđ insinistra mani
q̃dã apponit᷑ mappula. que sepe flu

Expanded text:
aliquoties negligentia subrepit, necess ad eam detergendam jugis adhibeatur diligentia, qua velut quaedam ab oculis demergens pituita saepius emundetur. Propter quod in sinistra manu aedam apponitur mappula, quae saepe flue
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ munt ⁊ sinistrũ. ut ex ħ in¬
telligant se ꝑarma iustitiȩ adex¬
nas. iasinistriᷤ ẽẽ munitoᷤ. ut eos
nee adũsa frangant. nec ꝓsꝑa ex¬
tollant. Accipiunt ⁊ calicẽ c̃umo
ipathenã c̃ hostis de manu ep̃i.
qͣtenꝰ his instrum̃tiᷤ potestatẽ se
accepisse cognoscant. placabileᷤ
dohostias offerendi. Adipso̾ nãq¬

Expanded text:
istrum, ut ex hoc intelligant se per arma justitiae a dextris et a sinistris esse munitos, ut eos nec adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino, et patenam cum hostiis de manu episcopi, quatenus his instrumentis potestatem se accepisse agnoscant, placabiles Deo hostias offerendi. Ad ipsos pe
Abbreviated transcription (Latin):
utnꝰꝙ dispensatio. Sũmis gͦ sac̾oo¬
tuꝰ supͣ dicta idcͥco singłant᷑ reser¬
uata st̃. nec eadẽ ꝓrpꝰ auctorita po¬
testatis aboĩbꝰ passi uindicata. infe¬
riore erga supͣ positoᷤ insolenteᷤ red¬
d̾et. ⁊ soluto obedientiȩ uincłoscã¬
dalũ gen̾ar&. Presbit̾i successores

Expanded text:
atio. Summis ergo sacerdotibus supradicta idcirco singulariter reservata sunt, ne eadem prorsus auctoritas potestatis ab omnibus passim vindicata, inferiores erga superpositos insolentes redderet, et soluto obedientiae vinculo scandalum generaret. Presbyteri successores
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ep̃o ᷤ pudicoᷤ. ħ ẽ alibidie ꝯti¬
nentes. ñ bilingues scilie&. ne tͣ¬
bent ha ibentes pacẽ. ñ multo
uino deditos. qi uͥ ebrietaᷤ ibi libi¬
do ⁊ furor dñat᷑. ñ tͣpe lucrũ sec̃¬
tanteᷤ. ne de cȩlesti militia. luera
t̃rena sectant᷑. Post hec subiecit.

Expanded text:
pudicos, hic est a libidine continentes: non bilingues, ne turbent habentes pacem: non multo vino deditos, quia ubi ebrietas, ibi libido et furor dominatur: non turpe lucrum sectantes, ne de coelesti militia lucra terrena sectentur. Post hoc subjecit:
Abbreviated transcription (Latin):
cant se accepisse iugũ dñi. quo
tinentia adu̾sa fortit̾ tolerent.
idiuino timori subitiant. Ac¬
cipiuit ⁊ textũ euugłioꝵ de ma¬
nu ep̃i. ꝑquẽ intelligant se ẽẽ
p̃cones euugłii .xͥ. Nã sic̃ lectori¬
bͦ uetꝰ testam̃tũ. ita diaconibꝰ.
nouũ p̃dicare p̃ceptũ ẽ. p̃cipur

Expanded text:
pisse jugum Domini; quo ertinentia adversa fortiter tolerent, et divino timori subjiciant. Accipiunt et textum Evangeliorum de manu episcopi, per quem intelligant se esse praecones Evangelii Christi. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconis novum praedicare praecept
Abbreviated transcription (Latin):
successores decreuert ut in õl mat̾ce
terio in qͦ sigat᷑ ut septiformiᷤ gr̃e
ba canentes. Hii st uie candela¬
bra aurea. hui uoces tonitruoꝵ.
Ipsi ⁊̃ elara uoce inmodũ p̾conis
admonent cunctoᷤ. siue ad orandũ
suie adgenua flectenda. suit ad
psallendũ. siue ad legendũ. ⁊ au¬
diendũ u̾bũ. Ipsi eu̾ugłitant. ipsi

Expanded text:
successores decreverunt, ut in omni matrice terio. In quo figuratur ut septiformis gratiba canentes . Hi sunt septem candelabra aurea . Hi voces tonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendum, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ad aduitoriũ ⁊ supplem̃tũ sui offi¬
cii intanta multitudine ppłoꝵ
regendoꝵ minist̾iũ sͥ expectũt
sacddotũ. sic̃ moyses uheremo.¬
lxx. uiros elegit prudentes. qͦꝵ
ꝯsilio ⁊ aurilio multitudinẽ

Expanded text:
ad adjutorium et supplementum sui officii, in tanta multitudine populorum regendorum ministerium sibi expetunt sacerdotum. Sicut Moyses in eremo viros elegit prudentes, quorum consilio et auxilio multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
tanda honera robusta ẽ. qͦ illi or̃¬
dine amoyse institũ ẽ. Qd̃ &̃ in
nouo testam̃to rep̾sentat᷑. ẽ diaco¬
nibꝰ supͣ sinistrũ humerũ stola
ponit᷑. ⁊ casula in diebꝰ ieumii
suꝑ eundẽ humerũ cõplicat᷑ qr
qͥcqd laboriꝰ ⁊ sustinentiȩ in hac
uita coleramꝰ tanꝗͣ insinistra por¬
tamꝰ. donec indext̾a. ħ ẽ mȩt̾nita¬
te reqͥẽ habeamꝰ. Hic ordo inno¬
uo testam̃to ab apłis initiũ sũp¬
sit. qn sic̃ legit᷑ mactibꝰ apłoꝵ sep¬

Expanded text:
tanda onera robusta est, quod illi ordini a Moyse institutum est. Quod etiam in Novo Testamento repraesentatur, cum diaconis supra sinistrum humerum stola ponitur, et casuper eumdem humerum complicatur. Quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleramus, tanquam in sinistra portamus, donec in dextra, id est in aeternitate requiem habeamus. Hic ordo in Novo Testamento ab apostolis initium sumpsit, quando, sicut legitur in Actibus apos
Abbreviated transcription (Latin):
adiaeono. Leuite hostias suꝑ al¬
tare ponunt. ipsi m̃sã dñi cõpo¬
nũt. Leuite oꝑiunt archã des¬
tam̃ti. qi ñ õs uicde debent aut
posst̃ alta misterioꝵ q̃ oꝑiunt᷑.
assistunt altari. ut candore ues¬
tis munditia uitȩ significet᷑. ni¬
tidiq ad hostias ⁊ inmacłati ae¬
cedant. Tales enĩ dñm decet
hab̾e ministros. qͥ nullo carniᷤ corrũ¬
pant᷑ ꝯtagio. s ꝑfecta m̃ti ⁊ corꝑis
castitate splendeant. Qles enĩ dia¬
cones ordinandi st̃. apłs plenissi¬
me docae. scͥbens adtimotheũ. Nã
c̃ p̃misiss& de sac̾dotũ electiõe. cõ

Expanded text:
a diacono. Levitae hostias super altare ponunt, ipsi mensam Domini componunt. Levitae operiunt arcam testamenti, quia non omnes videre debent aut possunt alta mysteriorum quae operiuntur assistunt altari, ut candore vestis munditia vitae significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim Dominum decet habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, sed perfecta mentis et corporis castitate splendeant. Quales enim diaconi ordinandi sint, Apostolus plenissime docet scribens ad Timothaeum . Nam cum praemisiss
Abbreviated transcription (Latin):
soli utunt᷑ pontifices. ⁊ imĩto¬
phoc intelligi det᷑. qr pot̾i abe
plus deb de cȩlestibus
tare quã de t̾renis. tetis ꝓmis¬
us ordo. pͥmũ intum iũt usq in

Expanded text:
soli utuntur pontifices. Et merito poper hoc intelligi detur, quod pontifex plus debet de coelestibus cogitare quam de terrenis. Rectus o
Abbreviated transcription (Latin):
þacientiã laboꝵ ꝓ eo qđ ad por¬
nda honera. humĩ subponunt᷑.
ueo in tpso fuꝑhumali duobus
lapidib p̃ciosis. quoꝵ unꝰ adextro
hum̃o. alt̃ uͦ asinistro suꝑ positus
fuerat. noĩa duodecĩ patriarc hars
inscͥpta erant. sex in uno. ⁊ sex in alt̾o.
u intelligit. quã sac̾doᷤ adextris &
asinstris .i. inꝓsꝑis ⁊ adu̾sis cordi im

Expanded text:
atientiam laborum, pro eo quod ad portanda onera humeri supponuntur. Idcirco in ipso superhumerali duobus lapidibus pretiosis, quorum unus a dextro humero, alter vero a sinistro superpositus fuerat; nomina duodecim patriarcharum inscripta erant, sex in uno, et sex in altero, um intelligitur, quam sacerdos a dextris et a si
Abbreviated transcription (Latin):
uestis: suꝑ humerale. qđ
raice uocat᷑ ephot. hoc innouo¬
tam̃to ueti soli pontifices ute¬
it. eisdẽ qͥb ⁊ zona fuerat dis¬
icta colorib. Sub gr̃a aut̃ hoc
stim̃tũ tã sac̾dotib ꝗͣ pontificib¬

Expanded text:
est superhumerale, quod Hebraice vocatur Ephot. Hoc in Testamento Veteri soli pontifices utebantur; eisdem quibus et zona fuerat distincta coloribus. Sub gratia autem hoc vestimentum tam sacerdotibus quam pontificib
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reqͥrat. fortassis suꝑsticion
intandȩ causa aut inopia a¬
ficii inductũ contentũ pus
& simplici continentia:
De interiori tunica & iacinths

Expanded text:
n requirat, fortassis superstitionis vitandae causa aut inopia artificii inductum, contentum pura ac simplici continentia. CAP. V. De interiori tunica. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłe ꝯstituti st̃. scđ̾m officia aͤ
intẽplo erant salomoĩs disposita.
qͦꝙ posteriꝰ st̃ ab hesdra disꝑtita.
Legunt᷑ sub hesdra fuisse aucto¬
res tẽpli filii seruoꝵ salomoĩs. qͥ
actũ tẽpli totiꝰ sub cura sua hã¬
b̾ent. aut sacͥs oblatioĩb deser¬
uirent. Et qͣfuissent exordine
⁊ ministerio tẽpli. longe tñ fuer̃t
ab offitio altariᷤ dĩ. Neq enĩ
riis nec sacroꝵ seruiᷤᷤ attinge li¬
cebat admunera altariᷤ. nͥ tan¬
dã sp̃ales tẽpli dĩ exorcistȩ st̃ in
tẽplo dĩ. qͥ de substantia dñi sui
sͥ indoniᷤ spãlib tradita. in sp̃alibꝰ
edificis dilapsa restituant. ⁊ repa¬
rent dissipata. Exxorcistaᷤᷤ sig̾t¬

Expanded text:
stituti sunt secundum officia quae in templo Salomonis erant disposita. Quae posterius sunt ab Esdra dispertita. Leguntur enim sub Esdra fuisse actores templi filii servorum Salomonis, qui actum templi totius sub cura sua haberent; aut sacris oblationibus deservirent. Et cum fuissent ex ordine in ministerio templi, longe tamen fuerunt ab officio altaris Dei: quia nec riis, nec sacrorum servis attingere licebat ad munera altaris, nisi tandam spirituales templi Dei exorcistae sunt in populo Dei, qui de substantia Domini sui sibi in donis spiritualibus tradita, in spiritualibus aedificiis dilapsa restituant, et reparent dissipata. Exorcistas sig
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑi uera fuit. ⁊ tñ exẽplũ fuit. n
resurrectio xp̃i uera fuit. ⁊exẽplũ
fuit. Qre gͦ sacm̃tũ altaris simili¬
tudo ẽẽ ñ potest ⁊ ueritas: In alio
qͥ dem similitudo. in alio ueritas:¬

Expanded text:
ti vera fuit, et tamen exemplum fuit; et resurrectio Christi vera fuit, et exemplum fuit. Quare ergo sacramentum altaris similitudo esse non potest et veritas? In alio quidem similitudo, in alio veritas
Abbreviated transcription (Latin):
epis ⁊ sariouinis sui institutt.
Poluit enĩ sapientia dĩ quȩ sełit. Iuis¬
sibilia manifestat ostñde. qm̃ ipsa
suitatis. S: ne rursũ humana
nfirmitis contactũ carnis inasfũp¬
tionc̃ horrer&. consueti ⁊ pͥncipał edi

Expanded text:
et sanguinis instituit. Voluit enim sapientia Dei, quae se per visibilia manifestat ostendere quod ipsa divinitatis. Sed ne rursum humana infirmitas tactum carnis in assumptione horreret, consu
Abbreviated transcription (Latin):
s sic ẽ ds̃ ꝑ cuncta diffusꝰ u
ñsit qualitas mundi s subt¬
tia creatͥx mundi: Sine labe
mundi corꝑe sit dimidiꝰ. & u
alio dimidio dimidiꝰ atq ti
ꝑtotũ totꝰ. s incęlo solotot᷑.
insola t̃ra totꝰ. ⁊ incelo unt̃r.¬

Expanded text:
s ubique per cuncta diffusus, ut non sit qualitas mundi, sed substantia creatrix mundi, sine labormundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus et in coelo solo totus, et in sola terra totus, et in coelo et
Abbreviated transcription (Latin):
Sint̾rogasti si ille qͥfiliolam suã du¬
ocit uxorẽ. & de eo qͥ ꝯcũbit cũ matre.
sua spũali. & de eo qͥ filiũ suũ baptita¬
uit. & cuiꝰ uxor eũ de fonte suscep̃ ea
Oratione ut discidiũ conuigii fieret si
pot̾ea in tali copulatione ꝑmane̾ posset̃
de talib sic respondñdũ ẽ. Si filiolam¬
penit̃ntia plectendos. Si autẽ ꝯiuges le¬
gitimi unꝰ aut ambo ex industria fece¬
rint. ut filiũ suũ de fonte suscipiant
ut discidiũ fiat. tale consiliũ damꝰ:
Si innipti man̾e̾ uoliuĩnt bonũ ẽ. Sin
aut̃. guiꝰ penitentia insidiatori iniun¬
gat᷑. & simul maneant. E si suꝑuixi̾t

Expanded text:
interrogastis, si ille qui filiolam suam ducit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre sua spiritali, et de illo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione, ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. Si filiolampoenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint, ut filium suum de fonte suscipiant, ut discidium fiat, tale consilium damus. Si innupti manere voluerint, bonum est. Sin autem, gravis poenitentia insidiatori injunga
Abbreviated transcription (Latin):
cdĩ cet̾is aut̃ inparaboł. Illic qͥppe
sandalia aꝑtunt᷑. ubi misteria reg¬
ni dĩ cognoscunt. Priꝰ aut̃ quã
sandalia inpedib assuiant. in¬
duunt caligis bẏssinis uł lineis.
usq ad genua ꝓtensis. ⁊ ib idem
gressus debent facere pedib ss. ⁊
genua debilia .i. neglegentiis
resoluta roborare. ⁊ sic ad p̃dican¬
baculis ⁊ amulis. Baculus ꝑrec¬
titudinẽ sui iusticrã significat
pͣlatoꝵ. qua subiectos regere de¬
bent. Qur idcirco subtꝰ acum̃ ht̃.
ut rebelles ꝑincrepationẽ pun¬
gat. desuꝑ recuruus:. ut ꝑ consola¬
tionẽ mites trahat. Anulus saera¬
m̃tũ fidĩ significat. quo sponsa
xp̃i eccła subarrata ÷ cuiꝰ custo¬
no ferentes. hoc intestimonium
legitime certantes acciꝑe. Circu
lo aut̃ quo humeri constringun᷑t.
timer ⁊ disciplina dñi intelligit᷑.
quo se ⁊ subditos sibi regere de¬
ł dilectio dĩ ⁊ ꝓximi figuratar
ec sunt De uasis sacris

Expanded text:
i, caeteris autem in parabolis . Illic quippe sandalia aperiuntur, ubi mysteria regni Dei cognoscuntur. Prius autem quam sandalia in pedibus assumant, induuntur caligis byssinis vel lineis usque ad genua protensis, et ibidem gressus debent facere pedibus suis; et genua debilia, id est negligentiis resoluta roborare, et sic ad praedicanbaculis et annulis. Baculus per rectitudinem suam justitiam significat praelatorum, qua subjectos regere debent. Qui idcirco subtus acumen habet, ut rebelles per increpationem pungat; desuper recurvus est, ut per consolationem mites trahat. Annulus sacramentum fidei significat, quo sponsa Christi Ecclesia subarrata est, cujus custono ferentes hoc in testimonium legitilo autem quo humeri constringuntur, timor et disciplina Domini intelligitur, quo se et subditos sibi regere del dilectio Dei et proximi figuratur. CAP. XVII. De vasis sacris
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ep̃i ⁊ cardinales p̃sbi san¬
laliis q̃ calciam̃ta st̃ p̃dicatoꝵ.
Hñt aut̃ ħ de subtꝰ soleã integram.
ne pes t̾rã contingat. desuꝑ uͦ
constant excorio ꝑloca ꝑforato.
qr gressus p̃dicatoris ⁊ subtus
muniti ẽẽ debent. ne t̾renis
pollitant᷑ ⁊ desuꝑ aꝑti: uit adceles¬
tia cognoscenda reuelent᷑. Qđ aut̃

Expanded text:
 et cardinales presbyteri sandaliis, quae calceamenta sunt praedicatorum. Habent autem haec desubtus soleam integram, ne pes terram contingat; desuper vero constant ex corio per loca perforato, quia gressus praedicatorum et subtus muniti esse debent ne terrenis polluantur, et desuper aperti, ut ad coelestia cognoscenda revelentur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
leuitȩ alio indumͣ̃to qđ dalma¬
tica dr̃ a regione qͥdẽ ubi pͥmꝰ eiꝰ
usus institutus putat᷑ nom̃. aco
cessores usi fuisse legunt᷑ ad iectis
manicis formã trahens. Significat
aut̃ clalmatica ꝓpt̾ fui latitudinẽ
curã ꝓximoꝵꝰ quȩ se extendit ꝑ
dilectionẽ ut plurib ꝓficiat. Ad
unũ gͦ finẽ tendit ⁊ significatio
dalmaticȩ in leuitis. ⁊ signifãtio
casulȩ in p̃fb̃is. qr utrisq eura &
sollicitudo ꝓximoꝵ in iungit᷑¬

Expanded text:
levitae alio indumento quod dalmatica dicitur, a regione quidem ubi primus ejus usus institutus putatur nomen, a postolorum successores usi fuisse leguntur, adjectis manicis formam trahens. Significat autem dalmatica propter sui latitudinem curam proximorum, quae se extendit per dilectionem, ut pluribus proficiat. Ad unum ergo finem tendit, et significatio dalmaticae in levitis, et significatio casulae in presbyteris; quia utrisque cura et sollicitudo proximorum injungit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti hr̃. Qui manducat ⁊ ñ incorporat᷑.
sacramentũ ht̃. s rem sacramanti
ñ ht̃. Sicut qͥ incorꝑat᷑ ȩtiã siman¬
ducare ñ continguat. rem sacram̃t
ht̃: quãnis sacram̃tũ ñ babeat. Qui
sunuit sacram̃tũ ht̃. qͥ credit ⁊ diligit.

Expanded text:
oratur, sacramentum habet, sed rem sacramenti non habet. Sicut qui incorporatur etiam si manducare non contingat, rem sacramenti habet quamvis sacramentum non habeat. Qui sumit sacramentum habet, qui credit et diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
huires ñoũ fuit. ⁊ exibitũ frat᷑. pͥis in
pmilitudine qd̵ pꝰmodũ ꝯplendũ erat
ueritate. Egiptus mundꝰ. ex t̃mina
ep̃idomꝰ animarũ corpora. domꝰ cocgta¬
tionũ corda. hȩc sanguine tiugimꝰ ꝑ
potestates. Deniq carnes agni come¬

Expanded text:
fuit; et exhibitum prius est in similitudine quod postmodum complendum erat in veritate. Aegyptus mundus, exterminatChristi, domus animarum corpora, domus cogitationum corda. Haec sanguine tingimus per potestates. Denique carnes agni come
Abbreviated transcription (Latin):
suꝰ segstione ab soluit ⁊ fortassis tuesꝰ
aisomee ipso subsistit. qͥ ñdicit mor¬
adle dedit ne uideat᷑ dicere cont᷑ sacra¬
menti dignitatẽ. nec dicit umorta¬
ie dedit. ue estimẽt credẽ cont᷑ eam
quȩ iuxp̃o aute resurrectionẽ fuit

Expanded text:
uaestione absolvit, et fortassis tutius in semetipso subsistit, quod non dicitur: mortale dedit, ne videatur dicere contra sacramenti dignitatem, nec dicit: Mortale dedit, ne aestimetur credere contra eam quae in Christo ante resurrectionem fuit
Abbreviated transcription (Latin):
sõm sisceptã humanitatẽ. qi si morta
⁊ debito lib̾a factas ut nichil mortide¬
ber&. ꝓeo qd peccati nichil haberde:
Sustinut tñ sponte mortalitatẽ. qunia
mortẽ sustinere uolebat. qi si morta¬
liatẽ ñ sustimusset. mori om̃no ñ
potuisset. Sic gͦ sponte mortalitatẽ
portauit. quousq mortẽ gusta&e.⁊ ua
mortalitatẽ deponer &. Quia gͦ uolumn

Expanded text:
rtalet debito libera facta est, ut nihil morti deberet, pro eo quod peccati nihil haberet. Sustinuit tamen sponte mortalitatem qua mortem sustinere volebat, quia si mortalitatem non sustinuisset, mori omnino non potuisset. Sic ergo sponte mortalitatem portavit quousque mortem gustaret et ita immortalitatem de
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs iħic xp̃c instituit. quia
pꝰ cȩnã uet̾is paschȩ panẽ ⁊ uiũ i
corpꝰ ⁊ sanguniẽ suũ dirina potiu
transmutans. apłis sum̃dũ distrbr
zut idem post hoc in memoriã sui

Expanded text:
 instituit, quando post coenam veteris Paschae panem et vinum in corpus et sanguinem suum divina potentia transmutans, apostolis sumendum distribuit, et ut idem post hoc in memoriam sui
Abbreviated transcription (Latin):
ita conuenit. S exhibuit se qualẽ uo¬
luit. admittens ad se exeo guo sponte
pertabat qͣntũ uoluit. Si gͦ xͦ naturã
mortalitatis scd̃m rationẽ diuinȩ dis¬
exuer&. scđ̾m tẽpꝰ aliqñ ex parte depo¬
siut. ⁊ it̃m cũ tp̃s postulabat assũpsit.
mirũ : si dicit aliqũ ꝓcausa ⁊ ratione
tꝑis scd̃m aliqͥd ⁊ totã depositisse inqͣn
tũ adhuc cũ tempus postulabat pas¬
surus fuit. Si gͦ hoc ẽẽ potuit ut ipse
se ipsũ manib gestar&. ⁊ discipuł sine
corruptione sui edendũ distribuer&.
⁊ t̃n ipse qͥ dedit ⁊ qͥ dabat᷑ qͥ portauit
⁊ qͥ portabat᷑. idem eẽtqͥd mirũ ÷ sidicit
qr ipse in eo qđ dabat mortalis fuit.
⁊ in eo qđ dabatur inmortał fuit.
⁊ tñ ipse qͥ mortał dabat. ⁊ qͥ uimor¬
talis dabatur. ñ duo ẜunus ipse fuit :
Quomͦ enĩ inmortał ñ dabat. qͥ inuisibi.¬
lit̃ sumebat᷑. ⁊ incorruptibilit̾ mandu

Expanded text:
ita convenit, sed exhibuit se qualem voita convenit, sed exhibuit se qualem voluit admittens ad se, ex eo quod sponte portabat quantum voluit. Si ergo Christus naturam mortalitatis secundum rationem disexueret, secundum tempus aliquando ex parte deposuit, et iterum cum tempus postulabat, assumpsit, mirum est si dicitur aliquando pro causa et ratione temporis, secundum aliquod, et totam deposuisse, in qua tamen adhuc, cum tempus postulabat, passurus fuit. Si ergo hoc esse potuit ut ipse seipsum manibus gestaret, et discipulis sine corruptione sui edendum distribuit, et tamen ipse qui dedit et qui dabatur, qui portavit et qui portabatur, idem esse, quid mirum est si dicitur quia ipse in eo quod dabat mortalis fuit, et in eo quod dabatur immortalis fuit, et tamen ipse qui mortalis dabat, et qui immortalis dabatur, non duo, sed unus fuit ipse. Quomodo enim immortalis non dabat qui invisibiliter sumebatur, et incorruptibil