comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quem ac imoclũ solent statue pͥncipũ inplateis ꝑ loca ȩclita collocar: ut uiarciũ memora
uism calbi instruat᷑ . Quid eñ execrabiliꝰ: quã ut hoc aułrent facere in penedrabilibus
templi qł sacrilege p̃sumit᷑ inplateris: Sequitur alia cõparationis mniseratida oriue¬
tiorut ta dicat ionuas illas templi reuerentissimi securib cõminutas quẽ ad modum
excisorib lignorũ siluȩ solent prebere licentiã :ͣ ubi nullus custos. mallus contrarenes
inuenit᷑: Antqͥ aut̃ ianuas aiano lictas. eẽ. uoluer̃: qđ ꝑipsũ anm ut putabane pͥbereci¬
ingressus. Adelidit quoq inicdipsũ: intemplo scilica : ut facti qualitas deloci reuerentia
plus dolera. Sequit᷑. D. penni & ascia deiecer̃ eam. Bipennis ÷ inplagas lignorũ
perrũ abutraq parte formatum : qđ in excidendis trabib copesten apsri. Dadas

Expanded text:
quemadmodum solent statuae principum in plateis per loca edita collocari, ut viantium memoria quemadmodum solent statuae principum in plateis per loca edita collocari, ut viantium memoria visis talibus instruatur. Quid enim exsecrabilius quam ut hoc auderent facere in penetralibus templi, quod a sacrilegis praesumitur in plateis? Sequitur alia comparationis miseranda conquestio, ut ita dicat januas illas templi reverendissimi securibus comminutas, quemadmodum excisoribus lignorum silvae solent praebere licentiam, ubi nullus custos, nullus contrarius invenitur. Antingressus. Addidit quoque, in idipsum, in templo scilicet, ut facti qualitas de loci reverentia plus doleret. Sequitur, bipenni et ascia dejecerunt eum. Bipennis est in plagas lignorum ferrum ab utraque parte formatum, quod in excidendis trabibus competenter aptatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quia humanis ÷ uirib aplicatum. qđ diuina fuerat dispensacione ꝑmissum.
Nam ut hunc sensum intelligas. eẽ. conceptũ: intulit & non cognouerunt:
đ si cognouissent. tibi utiq reddidissent sacrificia: non aut̃ elegissent
ad demonũ recdre culturas. Quȩ captiuitas uł riuna longis pꝰ temporib facta .c̃.
quam cognoscitur. eẽ. ꝓpħata. Tunc enim quanclo ista clicebãtur. templũ adhue non¬
erit biero solimis conftitutum: quippe qđ a salomone filio ipsius legitur sabricatum
Unde reuera ge lestis prophetie magna uirtus apparuit ut ante ipsis euerlis poroliertẽu
bus ex cider ianias eus inicsipsũ: bipenni & ascia deiecer̃ cam. Q uantum plus inimsens
contemptꝰ ex primtam : tantũ uenire uincdicta celerius postulatur. Eam inbis elpob uersi¬
colis cdolentis animꝰ uehement ostendit̃: ut dicat. sic posuer̃ signa sua fiena intemplo tuo

Expanded text:
quia humanis est viribus applicatum, quod divina fuerat dispensatione permissum. quia humanis est viribus applicatum, quod divina fuerat dispensatione permissum. Nam ut hunc sensum intelligas esse conceptum, intulit, et non cognoverunt. Quod si cognovissent, tibi utique reddidissent sacrificia; non autem elegissent ad daemonum redire culturas. Quae captivitas vel ruina longis post temporibus facta est, quam cognoscitur esse prophetata. Tunc enim quando ista dicebantur, templum adhuc Jerosolymis non erat constitutum, quippe quod a Salomone filio ipsius legitur fabricatum. Unde revera coelestis prophetiae magna virtus apparuit, ut ante ipsius eversio praediceretur ibus exciderunt januas ejus in idipsum: bipenni et ascia dejecerunt eam. Quantum plus inimicorum contemptus exprimitur, tantum venire vindicta celerius postulatur. Nam in his duobus versiculis dolentis animus vehementer ostenditur, ut dicat, sic posuerunt signa sua in templo tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
hinc iã ꝑcontẽptũ sacratissima templi. maior in prȩ̨sumentes crescit inuidra.
osam quoclã modo cliuinitatẽ contẽpsisse uideat᷑. quando sc̃ę religionis
lator arguitur. Sed cũ om̃e scelus debeat subsequi peniti do. hic positum ÷
głati sunt : ut non solum peccasse. sed ipsum quoq malum aclgłam suã traxissẽ
uderent᷑. Addidit etiam qui te oder̃: ut pacient̃ non elebeat sustin
qđ ab inimicis cognoscitur ꝑpetratum. Sequitur. In medio atrio tuo. Hoc ad mag¬
nũ contemptũ ꝑtin& exprimendum : ut non in extremo aliquo loco. sed inmedio
sacrilegiũ cõmisisse dicantur. Quod aut̃ addidit. signa sua signa & no
aut certe statuas. moni menta uictorie : quas imperatores suꝑ fornices portarum
in suis laulib erigebant. Sequit᷑ etiã cũ dolore dictum signa: ut ipsa repetici
aduindictã celerẽ iustum iudicem commouer&. Quȩ figura dicit᷑ epembasis
tiens adauxesin faciendam. deuicino eacdem uerba geminantur: ostend

Expanded text:
entes crescit invidia; ut ipsam quodammodo Divinitatem contempsisse videatur, quando sanctae religionis violator arguitur. Sed cum omne scelus debeat subsequi poenitudo, hic positum est, gloriati sunt, ut non solum peccasse, sed ipsum quoque malum ad gloriam suam traxisse viderentur. Addidit etiam, qui te oderunt, ut patienter non debeat sustineri, quod ab inimicis cognoscitur perpetratum. Sequitur, in medio atrio tuo. Hoc ad magnum contemptum pertinet exprimendum, ut non in extremo aliquo loco, sed in medio atrio, sacrilegium commisisse dicantur. Quod autem addidit, signa sua signa; et non aut certe statuas monimenta victoriae, quas imperatores supra fornices portarum in suis laudibus erigebant. Sequitur etiam cum dolore dictum, signa; ut ipsa repetitio ad vindictam celerem justum Judicem commoveret. Quae figura dicitur epembasis, quoties ad auxesim faciendam de vicino eadem verba geminantur, ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
ducens eos infinẽ. id÷ ad ebim saluatorem. Itianta enĩ nefandissima illic sun
signa templorũ : quot eccłiarum cȩlestium & beatorum a martẏrum dona micuer̃.
ut utrisq conspectis reuera potentia intelligitur dñi xp̃i. qui extam suꝑsti
tuos. Inimicum significat populum romanorum : qui illo tempore sicut cdictũ
insignis idolorũ cultor habebatur. Qui malignatus ÷ in locis scĩs eius: quan
sacerdotes totaq ministeria templi in prȩlam missa patuer̃: cunctaq gens
hebreorũ aut gladio sub iacuit. aut captiuitate subiugat& seruiuit. Hoc enim
nimis acerrimũ bellum: iosephi istoria septẽ libris celebrata describ

Expanded text:
utavit, perducens eos in finem, id est ad Dominum Salvatorem. Quanta enim nefandissima illic sunt utavit, perducens eos in finem, id est ad Dominum Salvatorem. Quanta enim nefandissima illic sunt signa templorum! Quot Ecclesiarum coelestium et beatorum martyrum dona micuerunt! Ut utrisque conspectis, revera potentia intelligatur Domini Christi, qui ex tam superstuis! Inimicus significat populum Romanorum, qui illo tempore sicut dictum est insignis idolorum cultor habebatur. Qui malignatus est in locis sanctis ejus, quando sacerdotes totaque ministeria 250 templi in praedam missa patuerunt, cunctaque gens Hebraeorum aut gladio subjacuit, aut captivitati subjugata servivit. Hoc enim nimis acerrimum bellum Josephi Historia septem libris celebrata describ
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse facta : ut noui ueritas ꝓmissa sequeretur. Nam quoed dic̃ montis syon in quo
ab itasti. hierosolimã utiq significat ciuitatem. in qua hisraeliticꝰ popłs insedeb
habitasse declarat. xp̃i elñi p̃senciam corporalem: ut hec loca non siner& incurrere.
teterrimam uastitatem. inquib humanis oculis apparere dignatꝰ ÷. fulgens plane t̾ra
uraculis: dñica uisitacione uenerabilis: ubi datum ÷ oculis carnalib uidẽ. qdđ÷¬
beatitudo uł crede. Quod argumentum dicitur a laude rei lese: ut tanto plus
manum tuam insuꝑbia eorũ infinem: quanta malignatꝰ ÷ immicꝰ inscõs tuos. ec
uerba non sunt irati: sed remedium magis correctionis optantis. Preualuit reuera
ihelite precatioWbi enim amplius religionis xpiane cultꝰ effloruit: quan
romana urbe. quȩ precȩteris terris suꝑstitiones sibi ante gentium iundicauit.
Eleuata : gͦ in ipsis potentia cdnĩ: quando suꝑbiam eorum humilitatis grã cõmu

Expanded text:
fuisse facta, ut Novi veritas promissa sequeretur. Nam quod dicit, montis Sion, in quo habitasti, Jerosolymam utique significat civitatem, in qua Ihabitasse declarat Christi Domini praesentiam corporalem, ut haec loca non sineret incurrere teterrimam vastitatem, in quibus humanis oculis apparere dignatus est. Fulgens plane terra miraculis, dominica visitatione venerabilis, ubi datum est oculis carnalibus videre, qbeatitudo vel credere. Quod argumentum dicitur a laude rei laesae; ut tanto plus 3. Eleva manum tuam in superbiam eorum in finem: quanta malignatus est inimicus in sanctis tuis! Haec verba non sunt irati, sed remedium magis correctionis optantis. Praevaluit revera Israelitae petitio. Ubi enim amplius religionis Christianae cultus effloruit quam in Romana urbe, quae prae caeteris terris superstitiones sibi ante gentium vindicavit? Elevata est ergo in ipsis potentia Domini, quando superbiam eorum humilitatis gratia comm
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiam commouier&. Addicdit tui: quia semꝑ ineis temperantius uinedicamꝰ
quo aliquanclo nr̃os fuisse meminimnus. Memor esto congregitiomi srenio haum¬
intuere sollicite quot mocdis beniuolentiam uideis queratitu oratorbe nesuuton
intus inuenias fuisse pregressa. Prefita enum dona numerantur. ut aedbeneficiacen¬
sueta animꝰ bomi iudicis inuitetur. Iua ꝓpter rogat: ut sua potius beneficio ncis
quamn co i considerare uelit errata. Congregatio enim iudeoꝵ. euiclent̃ iposo adiui¬
unte preũiuit : eu cos sub ggyptio popło crescere faciebat & quanelo pelaesuari asu¬
racuis insignib: liberare dignat :. Nam cum om̃s grest atq clisponeril aiedeos qnse

Expanded text:
diam commoveret. Addidit tui, quia semper in eis temperantius vindicamus, quos aliquando nostros fuisse meminimus. Vers. 2. Memento congregationis tuIntuere sollicite quot modis benevolentiam Judicis quaerat, ut oratorum argumenta hinc invenias fuisse progressa. Praestita enim dona numerantur, ut ad beneficia consueta animus boni Judicis invitetur. Quapropter rogat ut sua potius beneficia in eis, quam eorum considerare velit errata. Congregatio enim Judaeorum evidenter ipso adjuvante praevaluit, cum eos sub Aegyptio populo crescere faciebat, et quando placuit miraculis insignibus liberare dignatus est. Nam cum omnes creet atque disp
Abbreviated transcription (Latin):
tionis uicio sauciata scã in carnatione saluaret : ueritas ut resurrectionis ꝓmissȩ bene¬
cio sederet ad dexterã patris.: inde uenturus uidicare uiuos & mortuos:. Susceper
id ẽ glorisicandũ receper̃ Illos enĩ mbonã partẽ susciꝑe dicim̃ : quos nr̃e gr̃ȩ ꝓfiena

Expanded text:
tionis vitio sauciatam sancta incarnatione salvaret. Veritas, ut resurrectionis promissae benefitionis vitio sauciatam sancta incarnatione salvaret. Veritas, ut resurrectionis promissae beneficio sederet ad dexteram Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos. Susceperunt me, id est glorificandum receperunt. Illos enim in bonam partem suscipere dicimur, quos nostrae gra
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiã tuã ⁊ ueritatẽ tuã asynagoga multa. Adhuc in exponendis suis oꝑib ꝑ
rat Noncelaut miscđã patris qͣando dix̃. Si uos cũ sitis mali nostis bona data dare filiis uris.
qanto magis pat̃ ur celestis dabit bona petentib seUeritatẽ qͦq dix̃ in synagoga multa
id ẽ. in popłoꝵ c̃gregatione densissima qͥ ando isaiȩ librũ legit acceptũ: & dic̃. Hodie im¬
pleta ẽ hec scriptura in aurib ur̃is. Audis iudeȩ incredule ꝓpħ̃am aliqͤando tuũ nr̃o
ueritas tua sẽꝑ susceper̃ me N arratis scis oꝑib ad passionis suȩ głam uenit: ut totius u¬
te atq uiuifica tricis mortis declararet᷑ integritas. Ubi merito patrẽ p̃cat᷑. ne longe ab eo
faciat miscđias suas.: qui erat suscepti hominis ueritate moriturꝰ sic̃ ⁊ alibi dic̃ ds̃ ds̃
m̃s respice in me. quare me dereliquisti: Miscđia enĩ fuit ut huma ña natura p̃uarica¬

Expanded text:
iam tuam, et veritatem tuam in Synagoga multa. Adhuc in exponendis suis operibus perseverat. Non celavit misericordiam Patris, quando dixit: Si vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se ! Veritatem quoque dixit: in Synagoga multa, id est in populorum congregatione densissima, quando Isaiae librum legit acceptum, et dixit: Hodie impleta est haec scriptura in auribus vestris . Audis, Judaee incredule, prophetam aliquando tuum nostro veritas tua semper susceperunt me. Narratis sanctis operibus, ad passionis suae gloriam venit: ut totius vitae atque vivificatricis mortis declararetur integritas. Ubi merito Patrem precatur, ne longe ab eo faciat misericordias suas, qui erat suscepti hominis veritate moriturus; sicut et alibi dicit: Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti ? Misericordia enim fuit, ut humanam naturam praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
mone cãptiose quȩrerent. silentiũ repperisent. Sed possunt & illi ommutescere : quoꝵ os
frequent nimio furore concludit᷑: Addidit & humiliatꝰ sũ. ut illud silentiũ ñ dolosũ s intel¬
ligeres cẽ purisimu. humilatꝰ enĩ significat humi ꝓstratꝰ. Siliuisse se qͦq dic̃ abonis p̃dica¬
tionib ne cdocesut contẽpnentẽ. Sed quia consuetũdo maloꝵ ẽ. ut qua uis bona audiant
rand qͥ contentionũ. semina ꝑquirebant Dñs eñ in euangłio dic̃ Ne miseritis margaritas
uarai Aante poneos Nã dũ dic̃ renouatꝰ ẽ. dolor m̃s: significat sibi eũ & ante fuisse qͦando uo¬
ta miquoꝵ intelligentȩ iurtute noscebat modo aut cũ uideret miqͥtates hominũ cortꝰ se
potius erereitari renouatꝰ ẽ dolor eiꝰ pretatis intintu : tribulationẽ suã faciens. delietũ ui¬

Expanded text:
monem captiose quaererent, silentium reperissent. Sed possunt et illi obmutescere, quorum os monem captiose quaererent, silentium reperissent. Sed possunt et illi obmutescere, quorum os frequenter nimio furore concluditur. Addidit, et humiliatus sum, ut illud silentium non dolosum, sed intelligeres esse purissimum. Humiliatus enim significat humi prostratus. Siluisse quoque se dicit a bonis praedicationibus, ne doceret contemnentem. Sed quia consuetudo malorum est, ut quamvis bona audiant,rant, qui contentionum semina perquirebant. Dominus enim in Evangelio dicit: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Nam cum dicit, renovatus est dolor meus, significat sibi eum et ante fuisse, quando vota iniquorum intelligentiae virtute noscebat. Modo autem cum videret iniquitates hominum contra se potius exercitari, renovatus est dolor ejus pietatis intuitu
Abbreviated transcription (Latin):
tinens. sic̃ iacob apłs dic̃. linguã enĩ nullus hominũ domare potest. Modicũ qͥdẽ m̃brũ ẽ
s magna erultat. Difficilis qͥppe res ẽ lingũa in lubrico fauciũ constitutã ueritatis rigidȩ
tenere m̃surã Cui si incaute frena latent᷑ frequent̃ contra se loqͥt᷑ Faciliꝰ enĩ tacendo eul
gue siquidẽ oftũ os habet & bene illa clausa seruabit sieiꝰ anua custodit᷑ Salomon qͥ ppe diẽ
Ori tuo facito ostui & sera: & uerb̃ uigũ atq staterã. Sera enĩ dicta ẽ qđ sero ostus adhibeat᷑
Sed ista anta custodia qua p̃misit seqͥt̃ qͥ ando maxime debeat adhiberi: scilicet qͦanddo iui¬
dus cuiqua consistit adũsus. quȩrens audire unde calũniã possit efficere Ommutiu egu¬
humiliatus sũ & silui abonis & dolor m̃s renouatꝰ ẽ Prudent᷑ deceptis̃ insidiantes: ut dũser¬

Expanded text:
tinens; sicut Jacobus apostolus dicit: Linguam enim nullus hominum domare potest. Modicum quidem membrum est, tinens; sicut Jacobus apostolus dicit: Linguam enim nullus hominum domare potest. Modicum quidem membrum est, sed magna exaltat . Difficilis quippe res est linguam in lubrico faucium constitutam, veritatis rigidae tenere mensuram: cui si incaute frena laxentur, frequenter contra se loquitur. Facilius enim tacendo culpguae siquidem ostium os habetur; et bene illa clausa servabitur, si ejus janua custoditur. Salomon quippe dicit: Ori tuo facito ostium et seram, et verbis jugum atque stateram . Sera enim dicta est, quod sero ostiis adhibeatur. Sed ista tanta custodia quam praemisit, sequitur quando maxime debeat adhiberi; scilicet quando invidus cuiquam consistit adversus, quaerens audire, unde calumniam possit efficere. humiliatus sum, et silui a bonis: et dolor meus renovatus est. Prudenter decepti sunt insidiantes; ut dum ser
Abbreviated transcription (Latin):
dithiin ipsũ qũe diximꝰ uicioꝵ nocentiũ transilitorẽ. formã nob̃ iusti hominis p̃bens. in pͥmo
ordine psalmi contra insidiatores mimicos in maximã se ꝑhibet utilitatẽ remediũq tacu¬
isse: petens uitȩ suȩ finẽ debere cognoscere: si forte incarnationẽ dñi &iã corporeis oci
uidere mereret᷑ : secundo ꝑ syllogismũ qͥnq ꝑtitũ timorẽ uanũ ꝓbat eẽ. mortaliũ q̃m st̃
om̃a in potestate dñi constituta: tercio rogat ut ei delicta noxia dimittant᷑: quatinꝰ uita eiꝰ
humanitatis: ut cũ aliqs laudabili c̃uersatione tractauerit calũniantiũ insidus ꝓtinꝰ appetat᷑.
Iste g̃ idithun qͥ de ꝓbabili opinione pessimoꝵ contrar̃ inuidã secũ ipse deliberans dic̃ melui
ce ap me in corde meo: ubi sapientes ante deliberant qũa loquant᷑ Custodiã uiasr¬
ñdic̃ a griminib me abstineã. qui ĩã sc̃s erat s a suꝑfluis uerb quȩ raro potest uitare uel con¬

Expanded text:
hum iste, quem diximus vitiorum nocentium transilitorem, formam nobis justi hominis praebet. In primo ordine psalmi contra insidiatores inimicos in maximam se perhibet utilitatem remediumque tacuisse: petens vitae suae finem debere cognoscere, si forte incarnationem Domini etiam corporeis oculis videre mereretur. Secundo per syllogismum quinquepartitum timorem vanum probat esse mortalium, quoniam sunt omnia in potestate Domini constituta. Tertio rogat ut ei delicta noxia dimittantur, quatenus vita ejus humanitatis, ut cum se aliquis laudabili conversatione tractaverit, calumniantium insidiis protinus appetatur. Iste ergo Idithum, qui de probabili opinione pessimorum contraxit invidiam, secum ipse deliberans dicit, melius ixi, hoc est, apud me in corde meo, ubi sapientes ante deliberant, quam loquantur. Custodiam viasn dicit, a criminibus me abstineam, quia jam sanctus erat; sed a superfluis verbis, quae raro potest vitare vel con
Abbreviated transcription (Latin):
s ad ꝓdendũ potiꝰ dolosus intrauit. Nsã qđ pluralit̃ dictũ ẽ in grediebant᷑ & illos signi¬
ficat qui ei manꝰ micere p̃sũpser̃. Uana uͦ loquuti s̃ uidȩi qͣando de illiꝰ morte crudelit̃
tractauer̃ . qui om̃iũ uita eẽ cognoscit᷑ Seqͥtꝰ. Congregauer̃ iniqͥtatẽ sibi. Conuentus ipsoꝵ
congregatio fuit utiq peccantiũ : qͣando inuno facinore om̃a scelera perpetrata s : dũ
erũ dñm crucifigere decreuer̃ łoras egressi s̃ : qm̃ in tus stare ñ poterant : qͥa ab archa
fidĩ discrepant. Utrũq miserũ: utrũq pestiferũ. Ingressi s̃ ad facinꝰ ꝑpetrandũ: deinde

Expanded text:
 ad perdendum potius dolosus intrabat. Nam quod pluraliter dictum est, ingrediebantur, et illos significat qui ei manus injicere praesumpserunt. Vana vero locuti sunt Judaei, quando de illius morte crudeliter tractaverunt, qui omnium vita esse cognoscitur. Sequitur, congregaverunt iniquitatem sibi. Conventus ipsorum congregatio utique fuit peccantium, quando in uno facinore omnia scelera perpetrata sunt, dum rerum Dominum crucifigere decreverunt. Foras egressi sunt; quoniam intus stare non poterant, qui ab arcano fidei discrepabant. Utrumque miserum, utrumque pestiferum: ingressi sunt ad f
Abbreviated transcription (Latin):
olobres ei mitigare dep̃eat᷑: ut multitudo maloꝵ tẽꝑationis beneficio uinceret᷑ lect
enĩ nob datus ẽ ad quietẽ: in quo se hominũ fessã m̃bra refoueant. Sic & ille qͥ patri¬
nũ conqͥrit. uxorẽ sibi copulat. filios ꝓcreat. qui amicicias parat: quasi in quodã lec¬
to delectationis gr̃a conquiescit. Sed bȩc frequent̃ seruit suis amara : & dolorib: plena
Dñs aut̃ fac̃ ne sp̃e suã ponentes in tẽporalib reb futura bona ñ appetant. Qua ꝓpt̃
optat ꝓpħa ut consoletur dñs dolorẽ eiꝰ qui in delectatione sua quasi quodã lectulo
sauciat᷑. Addidit. Uniũsũ stratũ eiꝰ uers asti in infirmitate eiꝰ. Causã excolit qua suꝑiꝰ dur̃ :
quia puidentia diuna ꝑfecit᷑. ut seruoꝵ dĩ mundana delatatio in angustus dolorib q
ũsetꝰ quatinꝰ hic diũsis calamitatib afflicti ȩc̃nȩ beatitudinis requiẽ consequant᷑ sic̃ factũ

Expanded text:
ari deprecatur; ut multitudo malorum temperationis beneficio vinceretur. Lectus enim nobis datus est ad quietem, in quo se hominum fessa membra refoveant. Sic et ille qui patrimonium conquirit, uxorem sibi copulat, filios procreat, qui amicitias parat, quasi in quodam lecto delectationis gratia conquiescit. Sed haec frequenter servis suis amara et doloribus plena Dominus facit, ne spem suam ponentes in temporalibus rebus futura bona non appetant. Quapropter optat propheta ut consoletur Dominus dolorem ejus, qui in delectatione sua quasi quodam lectulo sauciatur. Addidit, universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus. Causam excolit quam superius dixit: quia providentia divina perficitur, ut servorum Dei mundana delectatio in angustiis doloribusque versetur; quatenus hic diversis calamitatibus afflicti, aeternae beatitudinis requiem conse
Abbreviated transcription (Latin):
ragenario numero noscit᷑ collocatꝰ. Qui calculus. emundationi & purificatio¬
ẽ. Quad raginta qͦq dieb sc̃s moyses ab escis corporeis tẽꝑauit: ut diuina colloquia
mereret᷑ . Eodẽ modo helias: suffugio se corporeȩ refectionis abstinuit. Ipse qͦq dñs toti
dieb ac noctib ieunauit: ut nob̾ formã beatȩ purificationis ostenderet quadra¬
simȩ quin &iã ipsius docem̃ exẽplo. Premitat᷑ tẽpus abstinentiȩ : ut dilutis sordib pec¬
catoꝵ ad resurrectionẽ dñi puris m̃tib: accedamꝰ. Qua ꝓpt̃. hunc psalmũ int̃ illa u¬
ꝰ sacram̃ta repositũ. quȩ animas nr̃as cȩlesti purificatione mundificani maxime.
Sic̃ aqua exitingiuit igne : sic elemosyna extinguit percatũ. DIUISIO PSAT̃ M
rimo ingressu ꝓpħa loquit᷑ beatũ p̃dicans elemosynȩ largitorẽ: ⁊ multiplici eũ bene¬

Expanded text:
od in quadragenario numero noscitur collocatus, qui calculus emundationi et purificatiood in quadragenario numero noscitur collocatus, qui calculus emundationi et purificatioest. Quadraginta quoque diebus sanctus Moyses ab escis corporeis temperavit, ut divina colloquia mereretur. Eodem modo Elias suffugio se corporeae refectionis abstinuit. Ipse quoque Dominus totidem diebus ac noctibus jejunavit, ut nobis formam beatae purificationis ostenderet. Quadragesimae quin etiam ipsius docemur exemplo. Praemittitur tempus abstinentiae, ut dilutis sordibus peccatorum ad resurrectionem Domini puris mentibus accedamus. Quapropter hunc psalmum inter illa judicemus sacramenta repositum, quae animas nostras coelesti purificatione 139 mundificant; maxime Sicut aqua exstinguit ignem, sic eleemosyna exstinguit peccatum . Divisio psalmi. rimo ingressu propheta loquitur, beatum praedicans eleemosynae largitorem, multiplici eum bene
Abbreviated transcription (Latin):
bene complacui. O pauꝑtatẽ thesauris om̃ib ditiorẽ. Pauꝑ enĩ de nr̃o : diues de suo ẽ. Qui
tẽ necessariã petit.: ut iã quia mors uitari ñ debuit. saltĩ resurrectio festina succederet.
q̃ando ipsũ audiuimꝰ docentẽ que ad oramꝰ auctorẽ. Nã licet uniũ sos psalmos
magno honore uenerem᷑ : nescio quid tam̃ dulcius accipit᷑. cũ aliqͥd de scã in car¬
natione ꝓfert᷑. Om̃is enĩ fidelis. gratissime suscipit. ꝑ qua noscit᷑ eẽ libatꝰ & respice : quo or
psalmi huiꝰ contertio disponat᷑ Primũ loqt᷑ eođła quasi rudes docens : quasi trepid
confortans : quasi in compositos p̃ꝑans: ut sequentia ũba dñi saluatoris. libenti animo sa¬
itarit̃ popłs p̃ꝑatus audiret. EX PLICIT ESAIMꝰ RXX IN CI¬
INEIN I PSALMꝰ DAUIO¬
erba ista frequentiꝰ nob̵ iã debent eẽ notissima. Sed ut breuit̃ dicta tangamꝰ :

Expanded text:
bene complacui . O paupertatem thesauris omnibus ditiorem! Pauper enim de nostro, dives de suo est; qui bene complacui . O paupertatem thesauris omnibus ditiorem! Pauper enim de nostro, dives de suo est; qui tatem necessariam petit; ut jam quia mors vitari non debuit, saltem resurrectio festina succederet. quando ipsum audivimus docentem, quem adoramus auctorem. Nam licet universos psalmos magno honore veneremur, nescio quid tamen dulcius accipitur, cum aliquid de sancta incarnatione profertur. Omnis enim fidelis gratissime suscipit, per quam noscitur esse liberatus. Et respice quo ordine psalmi hujus contextio disponatur. Primum loquitur Ecclesia quasi rudes docens, quasi trepidos confortans, quasi incompositos praeparans, ut sequentia verba Domini Salvatoris libenti animo salutariter populus praeparatus audiret. EXPOSITIO IN PSIn finem psalmus Davierba ista frequenti usu nobis jam debent esse notissima, sed ut breviter dicta tangamus,
Abbreviated transcription (Latin):
dñesar dicant sẽp magnificet᷑ dñs q̃ui diligunt salutare tiuũ. Sic̃ inimeos suos origfuudipoe¬
dins qui lupiss panda tionib irridebant ita deuotos optat ueraeit gaudere quspe sudaios¬
cunt iñ eñ sinaueftate posuisse. eos eñi ñ tantũ lȩtari :s. exultare dep̃cat᷑ Sed quȩ sit ista exul
cebat᷑ ⁊ in isto scło iob qui erat afflictione corporis grauit̃ sauciatꝰ dicendo dñs dedit dñs¬
tulit : sic̃ dño placuit ita factũ ẽ : sit nom̃ dñi benedictũ Exultabat quippe : qm̃ lȩta
dendã: ad didit qui diligunt salutare tiui id ẽ qui me sꝑuali caritate ꝑquir̃ ⁊ mandatis
munerib eẽ cõplendos quĩ deitatẽ uerbi diligere uoluissent: ne sibi quispiã meritoꝵ głam
diuina gr̃a clarificet᷑ de se om̃ino tenuis eẽ. cognoscit᷑. Sed ne nstã pauꝑtatẽ uilẽ abiectãq uidi¬
cares ad didit. dñs curã habet mei: scilicet de quo dicturꝰ erat. hic ẽ filius m̃s dilectꝰ in quo mͥ

Expanded text:
nus, qui diligunt salutare tuum. Sicut inimicos suos confundi petiit, qui eum falsis laudationibus irridebant, ita devotos optat veraciter gaudere, qui spem suam noscuntur in Domini majestate posuisse. Eos enim non tantum laetari, sed et exsultare deprecatur. Sed quae sit ista exsultscebatur et in isto saeculo Job, qui erat afflictione corporis graviter sauciatus, dicendo: Dominus dedit, Dtulit, sicut Domino placuit ita factum est. Sit nomen Domini benedictum . Exsultabat quippe, quando laetdendam, addidit, qui diligunt salutare tuum; id est, qui me spirituali charitate perquirunt, et mandatis muneribus esse complendos, qui deitatem Verbi diligere voluissent, ne sibi quispiam meritorum glonisi divina gratia clarificetur, de se omnino tenuis esse cognoscitur. Sed ne istam paupertatem vilem abjectamque aestimares, addidit, Dominus curam habet mei; scilicet de quo dicturus erat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi
Abbreviated transcription (Latin):
respondit Redi retro satanas. Qđ aut̃ posuit qͥ cogitant mͥ mala: iudȩoꝵ significat imp¬
bas uoluntates quoꝵ cogitationes ñ erant malȩ dño s auctorib: suis Cogitationes enĩ
festm ẽfusionẽ suã : qui usq ad illud ꝑueniunt ut se nequit̃ errasse cognoscant Ferant dũ
quasi pondus imm̃sũ Confestim. ut peccare cȩperint: ne longius ꝓ grediendo ꝑiculosius in¬
grauent᷑ confussonẽ suã id ẽ cogitationẽ prauã ueritate conuictã. Seqͥt. Qui dicunt nihi
eugeenge hc falsos arguit laudatores : qui plus nitunt᷑ adulando deciꝑe qũa possint
intupationib: sauciare: Euge uerbũ quidẽ p̃coniale ẽ. s cũ recto animo ñ ꝓfert᷑ ad

Expanded text:
ificat impificat improbas voluntates, quorum cogitationes non erant malae Domino, sed auctoribus suis. Cogitationes enim festim confusionem suam, qui usque ad illud perveniunt, ut se nequiter errasse cognoscant. Ferant, dixit, quasi pondus immensum. Confestim, ut peccare coeperint: ne longius progrediendo periculosius ingraventur. Confusionem suam, id est cogitationem pravam veritate convictam. Sequitur, qui dicunt mihi: Euge, euge. Hic falsos arguit laudatores, qui plus nituntur adulando decipere, quam possint vituperationibus sauciare. Euge verbum quidem praeconiale est; sed cum recto animo non profertur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
biliorũ oꝑatione turbent᷑. Reuereant᷑ aut̃. resurrectionis gła corrigant᷑: ut illũ confite
ant᷑ dm̃ qũe dudũ putauerant eẽ. trucidandũ. Simul: id ẽ sic̃ ꝑsecuti s. ita ⁊ p̃destinati
conũsionis munere libent᷑: Seqͥt᷑. Quiquer̃ animã meã. Duob modis anima quȩrit᷑: siue ad
honore siue ad mortẽ. Sed ut hic illos oftenderet. qui eã uoto cont̾rio ꝑquirebant: ad didit
ut auferant eã : ñ ut diligant. ñ ut uenerent᷑ s ut a corpore meo int̾uentu mortis segre
diximꝰ malis sic bene optari: ut retrorsũ redeant a uoluntatib suis. nec in malo oꝑe
ꝑseuerent. qui si c̃fusionẽ patiant᷑ euadunt: si mundi lȩtitia ꝑfruant᷑ intereunt. Na retror¬
sũ istus in bonã partẽ dici euangłii locus ille testat᷑ ubi petro uitȩ huiꝰ se amore diligenti

Expanded text:
bilium operatione turbentur. Revereantur autem, resurrectionis gloria corrigantbilium operatione turbentur. Revereantur autem, resurrectionis gloria corrigantantur Deum, quem dudum putaverant esse trucidandum. Simul; id est, sicut persecuti sunt, ita et praedestinati conversionis munere liberentur. Sequitur, qui quaerunt animam meam. Duobus modis anima quaeritur, sive ad honorem, sive ad mortem. Sed ut hic illos ostenderet, qui eam voto contrario perquirebant, addidit, ut auferant eam, non ut diligant, non ut venerentur: sed ut a corpore meo interventu mortis segrega. Frequenter diximus malis sic bene optari, ut retrorsum redeant a voluptatibus suis, nec in malo opere perseverent. Qui si confusionem patiantur, evadunt: si mundi laetitia perfruantur, pereunt. Nam retrorsum istud in bonam partem dici Evangelii locus ille testat
Abbreviated transcription (Latin):
npere q mundi istiꝰ cont̾rietatib cingebat᷑ it intuere qđ dix̃ cõplaceat. id ẽ com
placeat Concordia enĩ hic trinitatis oftendit᷑. Nã qđ placet patri: hoc placet et filio. & spui
scõ. Addidit tꝰ ut scãm trmitatẽ unũ dm̃ eẽ cognosceres. Seqͥt᷑: Dñe in auxiliũ meũ respi¬
ce ut intelligamꝰ respectũ ipsiꝰ nr̃m eẽ p̃sidiũ: sic̃ ẽ. illud euangłu. Respex̃ petr̃u: ⁊ fleuit
amare. Alit̃ enĩ lib̵ari ñ possumꝰ. nisi nos diuinitas ꝓpiciata respiciat. Confundant᷑ & reue¬
reant᷑ simul: qͥ quȩr̃ anim̃a mea ut auferant eã. Uenit ad eã quȩ suꝑ ẽ narrationẽ : ubi
c̃fusionẽ ⁊ reuerentiã dñs saluator optat impiis: exultationẽ .uͦ. ⁊ lȩcitiã ꝓuenire petit
deuotis. Sed uide in ista dep̃catione : quanta gerat studia pietatis. Confundant᷑ dix̃ mira¬

Expanded text:
eripere, qui mundi istius contrarietatibus cingebatur. Et intuere quod dicit, complaceat; id est communiter eripere, qui mundi istius contrarietatibus cingebatur. Et intuere quod dicit, complaceat; id est communiter placeat. Concordia enim hic Trinitatis ostenditur: nam quod placet Patri, hoc placet et Filio et Spiritui sancto. Addidit, tibi: ut sanctam Trinitatem unum Deum esse cognosceres. Sequitur, Domine, in auxilium meum respice, ut intelligamus respectum ipsius nostrum esse praesidium; sicut est illud Evangelii: Respexit Petrum, et flevit amaream, ut auferant eam. Venit ad eam, quae superest, narrationem: ubi confusionem et reverentiam Dominus Salvator optat impiis: exsultationem vero et laetitiam provenire petit devotis. Sed vide in ista deprecatione quanta gerat studia pietatis. Confundantur, dixit, mira
Abbreviated transcription (Latin):
bili quantitate cognoscit: Addidit : Cõp̃hender̃ me iniquitates meȩ. Codẽ modo loqͥt᷑ quo suꝑius.
dix̃ circundeder̃ me mala. dñs enĩ saluator. nec mala ꝑpetrauit. nec iniqͥtatib patuit. s hoc
a parte m̃broꝵ apte dr̃. a quib talia sustinent᷑. Pietatis eni nr̃i capitis fuit. ut qui de se multa
dixerat cõmemorationẽ qͦq fideliũ facere dignaret᷑ ne se sequestratos putarent. cũ p̃teritos
potui ut uderẽ : id ẽ circundantib me iniqͥtatib meis: qđ ueracit̃ potest fidelis edice¬
re. It quauis in homine capilli capitis uideant̃ innumeri: tam̃ peccata eoꝵ calculũ pro¬
bant᷑ excedere. Nec frustra in cõꝑationẽ delictoꝵ capilli dedueti s. Nã in ueteri testam̃to
sac̃ dotes ipsa similitudine radebant᷑ : ut tali emundatione purgati. carnis uicia deposusse
rima conclusionẽ: unde om̃is inpugnat̃ adũsitas: om̃a nocentia destruunt᷑. ut placeã dñoeũ

Expanded text:
henderunt me iniquitates meae. Eodem modo loquitur, quo superius dixit: Circumdederunt me mala. Dominus enim Salvator nec mala perpetravit, nec iniquitatibus patuit: sed hoc a parte membrorum apte dicitur, a quibus talia sustinentur. Pietatis enim nostri capitis fuit, ut qui de se multa dixerat, commemorationem quoque fidelium facere dignaretur: ne se sequestratos putarent, cum praeteritopotui ut viderem, id est, circumdantibus me iniquitatibus meis, quod veraciter potest fidelis edicere. Et quamvis in homine capilli capitis videantur innumeri, tamen peccata eorum calculum probantur excedere. Nec frustra in comparationem delictorum capilli deducti sunt. Nam in Veteri Testamento sacerdotes ipsa similitudine radebantur; ut tali emundatione purgati carnis vitia deposuisse rimam conclusionem, unde omnis impugnatur adversitas, omnia nocentia destruuntur; ut placeat Domino eum
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse. Potest aut hec expectatio ⁊ uidiciũ significare : in quo scĩ noscunt᷑ ꝑpetua gaudia
ꝑmereri. Nã uncioru t ransilitor egregius necesse erat ut illud tẽpus expectare debuisset
quanco eũ et̃na pmia coronarent. Substantiã uͦ suã hiç ñ illã adȩ qũa ante duos uersus
posuit dic. Illa enĩ in malo. ista in bono memorata ẽ : quia nom̃ equiuocũ ẽ. Qua ppt̃ hic
substantiã. in bonã partẽ debemꝰ accipere: scilicet conscientiȩ possessionẽ: qua sustentabat᷑
qua pascebat. qua diues & patfamilias erat Ante te ẽ diẽ ñ sacculs mes ut sup de auaris
e⁊ posttũ. In conspectu tuo: ñ in occultis meis ubi mextricabiles ꝓbant᷑ cẽ. diui̾ciȩ. de illa eni quȩ
pient dedisti me Qua ins iste sc̃s ꝓbabili se deuotione dactaret: tam̃ rogat ut abom̃ib ind¬
quitatib suis mũ miseratione libetꝰ ut agnoscamꝰ nemine hiceẽ securũ. qũauis benẽfieia q̃u

Expanded text:
tatio et judicium significare, in quo sancti noscuntur perpetua gaudia promereri. Nam vitiorum transilitor egregius, necesse erat ut illud tempus exspectare debuisset, quando eum aeterna praemia coronarent. Substantiam vero suam, hic non illam Adae, quam ante duos versus posuit, dicit. Illa enim in malo, ista in bono memorata est: quia nomen aequivocum est. Quapropter hic substantiam in bonam partem debemus accipere, scilicet conscientiae possessionem, qua sustentabatur, qua pascebatur, qua dives et paterfamilias erat. Ante te est, dixit, non sacculis meis, ut supra de avaris est positum: in conspectu tuo, non in occultis meis, ubi inextricabiles probantur esse divitiae. De illa enim quae pienti dedisti me. Quamvis iste sanctus probabili se devotione tractaret, tamen 134 rogat ut ab omnibus iniquitatibus suis Domini miseratione liberetur; ut agnoscamus neminem hic esse securum, quamvis benefi
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse cõpletũ. Addidit Holochausta &iã ꝓ delicto ñ postulasti. holo chausta dicunt᷑ tota
nsa que ꝓ delictis sacris imponebant᷑ altarib & post ea igne cremabant᷑. ut deuorati
eoꝵ fieret abolitio peccatoꝵ. hec dic̃ iã dñm ñ petisse: merito qm̃ illud a nob̾ expetit.
qt in qͥnqua gesimo psalmo legit᷑ Cor contritũ ⁊ humiliatũ ds̃ ñ spernit. Uides eccłam ue¬
tim significat celeritatẽ ꝓmittens uelocitatẽ modis om̃ib pollicetur. & tu uadeȩ cũ p

Expanded text:
fuisse completum. Addidit, holocausta etiam pro delicto non postulasti. Holocausta dicuntur tota fuisse completum. Addidit, holocausta etiam pro delicto non postulasti. Holocausta dicuntur tota incensa, quae pro delictis sacris imponebantur altaribus, et postea igne cremabantur, ut devoratio eorum fieret abolitio peccatorum. Haec dicit jam Dominum non petiisse; merito, quoniam illud a nobis expetit, quod in quinquagesimo legitur psalmo: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Vides Ecclesiam vetim significat, celeritatem promittens, velocitatem modis omnibus pollicetur. Et tu, Judaee, cum p
Abbreviated transcription (Latin):
ñ postulasti Nic ũsus noui ⁊ ueteris testam̃ti sacram̃ta cõplectit᷑. Dic̃ enĩ. sacrificiũ ⁊ oblati¬
oñe. que in honorẽ dñi fiebant ante peccorib immolatis. undȩ sacerdotes &iã uescebant᷑ : dm̃
postremo tẽpore respuisie. Prius quippe talia susciꝑe dignatꝰ ẽ qm̃ ꝑ illa sacrificia p̃figura
tio quȩdã corporis xp̃i eẽ udebat᷑ post qũã . uͦ ipsẽ messias qui ẽ. dñs xp̃c p̃dictꝰ aduenit
⁊ se ꝓ om̃ib nob̶ hostiã pietatis exlbuit necessarũ ñ erat ut ueritate cõpleta adhuc illa
figura p̃cursoria ꝑmanenet . Quos ũsus ita exponit apłs hebreis scribens Aufert inquit
primũ ut sequens statuat: ubi subaudiendũ ẽ corpus. in qua uoluntate scificati sumꝰ ꝑ obla¬
tione corporis xp̃i iħu semel: & cȩtera quȩ ad causȩ huiꝰ pulcherrimã distinctionẽ ꝑtine¬
ditut corpus qđ ante fuit ꝑ sacrificiũ harũ imaginẽi ꝓmissũ. nc̃ dicat aduentu ꝓprio

Expanded text:
i et Veteris Testamenti sacramenta complectitur. Dicit enim sacrificium et oblationem, quae in honorem Domini fiebant ante pecoribus immolatis, unde sacerdotes etiam vescebantur, Deum postremo tempore respuisse. Prius quippe talia suscipere dignatus est, quoniam per illa sapraedictus advenit, et se pro omnibus nobis hostiam pietatis exhibuit, necessarium non erat ut, veritate completa, adhuc illa figura praecursoria permaneret. Quos versus ita exponit Apostolus Hebraeis scribens: Aufert, inquit, primum, ut sequens statuat: ubi subaudiendum est corpus. In qua voluntate sanctificati sumus per oblationem corporis Christi Jesu semel dit; ut corpus quod ante fuit per sacrificiorum imagines promissum, nunc dicat adventu proprio
Abbreviated transcription (Latin):
pa tentñ in ciaboli s m dm̃i cuutate incolã eũ fuisse sentires. Subiunx̃ & ꝑegrinꝰ. sic̃ om̃s pa

Expanded text:
apud te, ut non in diaboli, sed in Domini civitate incolam eum fuisse sentires. Subjunxit, apud te, ut non in diaboli, sed in Domini civitate incolam eum fuisse sentires. Subjunxit,
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis oꝑat᷑. It ne putares supplicationẽ tantũ adhibitã fuisse ũborũ: lacrimas meas
dix̃ quȩ uiolentȩ s̃ seꝑ in p̃cib: & ad dem̃tiã medicinalẽ. animũ miserantis adducunt.
Te sileas a me: qm̃ incola ego sũ apđ te in t̾ra. & ꝑegrinꝰ sic̃ om̃s patres mei. Ne sileas
dix̃ : id ẽ audiã te dicentẽ qđ euangłum testat᷑. Remissa s̃ tͥ peccata. Siue illud qđ alio
loco psalmꝰ dic̃ Dic animȩ meȩ salus tua ego sũ. Siue illud. Uenite benedicti patris m
tire uoluerit Incola uͦ dr̃ qui t̾rã colit ad tẽpus suꝑueniens. Extraneus qui ñ in patriae
suȩ regione consistit. Qđ om̃i sco euenit. qui in diuna ciuitate recipit᷑. Om̃s eñ nos paratu fert
rraneos & mn nefaria tenuit regione captiuos. Sed qͦando nos miscd̃ia eiꝰ suscipit in colȩ s

Expanded text:
divinitatis operatur. Et ne putares supplicationem tantum adhibitam fuisse verborum, lacrymas meas divinitatis operatur. Et ne putares supplicationem tantum adhibitam fuisse verborum, lacrymas meas dixit, quae violentae sunt semper in precibus, et ad clementiam medicinalem animum miserantis adducunt. Vers. 15. Ne sileas a me, quoniam ego incola sum apud te in terra, et peregrinus, sicut omnes patres mei. Ne sileas, dixit; id est, audiam te dicentem quod Evangelium testatur: Remissa sunt tibi peccata . Sive illud quod alio loco psae volueris. Incola vero dicitur, qui terram colit, ad tempus superveniens extraneus, non qui in patriae suae regione consistit; quod omni sancto evenit, qui in divina civitate recipitur. Omnes enim nos peccatum fecit extraneos, et in nefaria tenuit regione captivos. Sed quando nos misericordia ejus suscipit, incolae su
Abbreviated transcription (Latin):
batio ẽ Exaudiꝰorationẽ meã & dep̃cationẽ meã: aurib ꝑcipe lacrimas meas. Idithun is
qͦanto plura mysteria didicerat: tanto se ante dñm enixa supplicatione fundebat. Uen
gͦ ad ordinẽ t̃ciũ : ubi humilit̃ ⁊ confident᷑ exorat remitti sibi peccata. priusqu̾ã uitã finiat.
qua ꝓpt̾ necessariũ ẽ considerare : ut ille qui dictꝰ ẽ. mundi uicia transilisse. cur adhuc tã
grauit̃ uideat᷑ in gemere : scilicet qͥa nulli sufficit de uicus ad quisita uictoria : nͥ uigi fuerit
supplicatione seruata. Prus itaq orationẽ dix̃ : post dep̃cationẽ. Oratio ẽ oris ratio : qua ꝓni¬
llegamꝰ uota nr̃a pandentes : dep̃catio uͦ ẽ frequens & assidua supplicatio: quȩ ab imo pe¬
toris ꝓfert᷑ archano. Audi enĩ qđ seqͥt᷑. Aurib ꝑcipe lacrimas meas. Frequent̃ diximꝰ dm̃ qđ
udetꝰ audire: qđ audit uidere: qe ñ corporalib m̃bris distinguit᷑ s om̃a uirtute suȩ

Expanded text:
i, Deus, orationem meam et deprecationem meam: auribus percipe lacrymas meas. Idithum iste quanto plura mysteria didicerat, tanto se ante Dominum enixa supplicatione fundebat. Venit ergo ad ordinem tertium, ubi humiliter et confidenter exorat remitti sibi peccata, priusquam vitam finiat. Quapropter necessarium est considerare, ut ille qui dictus est mundi vitia transiliisse, cur adhuc tam graviter videatur ingemere? Scilicet quia nulli sufficit de vitiis acquisita victoria, nisi jugi fuerit supplicatione servata. Prius itaque orationem dixit, post deprecationem. Oratio ereferimus, vota nostra pandentes. Deprecatio est frequens et assidua supplicatio, quae ab imo pectoris profertur arcano. Audi enim quod sequitur, auribus percipe lacrymas meas. Frequenter diximus Deum, quod videt, audire; quod audit, videre: quia non corporalibus membris distinguitur, sed omnia virtute suae
Abbreviated transcription (Latin):
pria sacrificia ñ habeas que deceptus erpactas : Ie iã uenit ille ũbũ caro factũ ẽ ille mundũ
salutari p̃dicatione cõpleuit: s tu adhuc nescio quid in tius cubilib sõniaris. Quid ulteriꝰ quȩ¬
ris : quid stupore defigeris: In libro isto psalmoꝵ in capite de se dic̃ eẽ conscriptũ: ut credere de¬
beas iauenise beatũ nr̃m: cuiꝰ uitã sic̃ iã contigit constat expositã. Ubi s̃ qui se uident sic̃ hic pro¬
missũ ẽ sacrificia ñ habere᷑ et tanqua sententiã istã in codicib sacris ñ habeant. sic stupe¬

Expanded text:
us exspectas? Ille jam venit, ille jam Verbum caro factum est, ille mundum salutari praedicatione complevit. Sed tu adhuc nescio quid in tuis cubilibus somniaris. Quid 137 ulterius quaeris? Quid stupore defigeris? In libro isto psalmorum, in capite de se dicit esse conscriptum, ut credere debeas jam venisse beatum nostrum, cujus vitam sicut jam contigit constat expositam. Ubi sunt qui se vident, sicut hic promissum est, sacrificia non habere: et tanquam sententiam istam in codicibus sacris non habeant, sic stupe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ turba peccantiũ. De qũa magnis enĩ popłis: quã pauci fideles s̃: ñ immerito: qͥa dũ multi
mundi huiꝰ uanitatib occupant᷑ raros poteris inuenire ueracit̃ sapientes. Et uide qđ dic̃ suꝑ

Expanded text:
est turba peccantium. De quam magnis enim populis quam pauci fideles sunt! Non immerito, quia dum multi est turba peccantium. De quam magnis enim populis quam pauci fideles sunt! Non immerito, quia dum multi mundi hujus vanita
Abbreviated transcription (Latin):
audimꝰ Dicendo enĩ quis similis tiui: malarũ ierũ arguit muentores qͣui se nequit̃ effe¬
rentes fallaciũ artiũ auctores ẽ gloriant᷑. Actenꝰ p̃dicauit scã mat̃ eccła. nc̃ audiamꝰ loquentẽ
dñm saluatorẽ : ut qđ dictũ ẽ. quis similis tͥ. manifestũ nob̵ subsequenti expositione reddatur.
Annunciaui ⁊ loquitꝰ sũ: multiplicati s̃ suꝑ nuimerũ. Psalmi quidẽ ẽ seđa narratio: s. per fi¬
gurã exallage quȩ latine appellat᷑ immutatio ex ꝑsona dñi mystica uerba ꝓferunt᷑: ubi aduen¬
tũ suũ ⁊ pias p̃dicationes gentib in notescit. Annunciare ẽ enĩ uentura p̃dicere. qđ fec̃ ore ꝓ¬
irũ. loquutꝰ sũ id .ẽ. cũ int̃ nos conũsatꝰ euangelitauit. qͦ ando sacram̃tũ beatȩ in carna¬
nis assũ psit. Addidit. multiplicati s̃ suꝑ numerũ : scilicet qr suꝑ calculũ beatoꝵ. multiplicata

Expanded text:
audimus. Dicendo enim, quis similis, tibi, malarum rerum arguit inventores, qui se nequiter effeaudimus. Dicendo enim, quis similis, tibi, malarum rerum arguit inventores, qui se nequiter efferentes, fallacium artium auctores esse gloriantur. Hactenus praedicavit sancta mater Ecclesia: nunc audiamus loquentem Dominum Salvatntiavi et locutus sum: multiplicati sunt super numerum. Psalmi quidem est secunda narratio, sed per figuram exallage, quae Latine appellatur immutatio. Ex persona Domini mystica verba proferuntur, ubi adventum suum et pias praedicationes gentibus innotescit. Annuntiare est enim ventura praedicare, quod fecit ore us sum, id est, cum inter nos conversatus evangelizavit, quando sacramentum beatae incarnationis assumpsit. Addidit, Multiplicati sunt super numerum; scilicet quia super calculum beatorum multiplicata
Abbreviated transcription (Latin):
na miracula Nã qui inflã mant᷑ contendentib aurigis : qui pantomimis saltantib: molliunt᷑ :
qͣanto melius si cogitent celũ & trã. pulcherrima diuersitate formata: quȩ habent & aspectũ
decorẽ & considerationẽ om̃ino mirabilẽ. Seqͥt᷑ It cogitationib tius ñ ẽ. quis similis tͥ. Adhue
illas suꝑstitiones dludit quas sibi homines aut ad religionẽ ꝑuersã repperer̃: aut inspecta¬
culis cel ebrandis moti aliqua uoluptate finxer̃. Sed nĩiquid tale ẽ ꝑ funẽ currere
pede suspenio: quale petrũ terga maris firo pressisse uestigio: Nũquid tale ẽ ignitis
facib in theatro ludere: quale fuit camini incendia tres pueros ambulasse : Nũqͥd
ale ẽ scenicas audire tragedias. quale ẽ in choris eccłae salutiferas cognoscere ps¬
dias : Istas res potius legentes spectare debemꝰ: quas nec fatuȩ quȩrimꝰ. ⁊ ꝓficue semꝑ

Expanded text:
divina miracula. Nam qui inflammantur contendentibus aurigis, qui pantomimis saltantibus molliuntur, divina miracula. Nam qui inflammantur contendentibus aurigis, qui pantomimis saltantibus molliuntur, quanto melius si cogitent coelum et terram pulcherrima diversitate formata, quae habent et aspectum decorum, et considerationem omnino mirabilem! Sequitur, et cogitationibus tuis non est quis similis tibi. Adhuc illas superstitiones elidit, quas sibi homines aut ad religionem perversam repererunt, aut in spectaculis celebrandis moti aliqua voluptate finxerunt. Sed nunquid tale est per funem currere pede suspenso, quale Petrum terga maris fixo pressisse vestigio? Nunquid tale est ignitis facibus in theatro ludere, quale fuit camini incendia tribus pueris ambulasse? Nunquid tale est scenicas audire tragoedias, quale est in choris Ecclesiae salutiferas cognoscere psalmodias? Istas res potius legentes spectare debemus, quas nec fatue quaerimus, et proficue semper
Abbreviated transcription (Latin):
it eñi cui sit spes in nomine dñi: scilicet qͥ ñ respex̃ inuanitates & insanias falsas. Legitur
eni Nemo potest duob dñis seruire. Qđ & locus iste cõmemorat. Nã qui sp̃e habet in dño
it om̃iũ potente : respicere ñ debet ad caduca. Uanitas ẽ. eni a sc̃ã religione subita uarietar
mutari: ⁊ intẽ fallaci illusione conũtere. Insaniȩ uͦ falsȩ s̃. saxis formasse dm̃ que gentilitas
maret: ubi futuroꝵ ordinẽ indacit̃ in quirebant & est eprthton in saniȩ pulcherrimũ¬
id ẽ falsitas. Insaniȩ quippe m̃tẽ fallunt : q̃m a ueritate dissentiunt. Potest hoc & ad illos apta¬
ri : qui spectaculoꝵ fallaciũ delectatione capiunt᷑. Idõ eñi plurali numero positȩ s̃ in saniȩ : ut
ꝑ similitudines rerũ latius discurrere debeamꝰ. Multa fecisti tu dñe ds m̃s mirabilia tua: et
gitationib tuis ñ ẽ quis similis tibi. Cũ de oꝑib hominũ loqueret᷑ insanis: apte intuli

Expanded text:
nit enim cui sit spes in nomine Domini, scilicet qui non respexit in vanitates et insanias falsas. Legitur enim: Nemo potest duobus dominis servire ; quod et locus iste commemorat. Nam qui spem habet in Domino rerum omnium potente, respicere non debet ad caduca. Vanitas est enim a sancta religione subita varietate mutari, et mentem fallaci illusione convertere. Insaniae vero falsae sunt saxis formasse deum, quem gentilitas adoraret, ubi futurorum ordinem mendaciter inquirebant. Et est epitheton insaniae pulcherrimid est falsitas. Insaniae quippe mentem fallunt, quoniam a veritate dissentiunt. Potest hoc et ad illos aptari, qui spectaculorum fallacium delectatione capiuntur. Ideo enim plurali numeeus meus, mirabilia tua; et cogitationibus tuis non est quis similis tibi. Cum de operibus hominum loqueretur insanis, apte intulit