comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc erit signum foederis: quod constitui inter me et
Porro cham: ipse est pater chanaan. Tres isti sunt
filii noe: et abhis disseminatum est om̃e hominum¬
genus super uniuersam terrã. Coepitq noe uir agri¬
cola exercere terram : et plantauit uineam. Bibensq
uinum in ebriatus est : et nudatus in tabernaculo suo
quod cum uidisset cham pater chanaan uerenda sci¬
licet patris sui esse nudata : nuntiauit duobus fr̃ib
suis foras. At uero sem et iafech pallium imposue¬
runt humeris suis: et incedentes retrorsum operu¬
erunt uerenda patris sui. Laciesq eorum auersae
erant: et patris uirilia non uiderunt. Euigilans
autem noe ex uino: cum didicisset quae fecerat ei
filius suus minor ait. Maledictus chanaan: ser¬
uus seruorũ erit fr̃ibus suis. Dixitq Benedictus
dñs ds̃ sem: sit chanaanseruus eius. Dilatet ds̃ ia¬
feh. et habitet in tabernaculis sem: sitq chanaan

Expanded text:
Hoc erit signum foederis, quod constitui inter me et inter Hoc erit signum foederis, quod constitui inter me et inter porro Cham ipse est pater Chanaan. Tres isti sunt filii Noe: et ab his disseminatum est omne hominumgenus super universam terram. Coepitque Noe vir agricola exercere terram, et plantavit vineam. Bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in tabernaculo suo. Quod cum vidisset Cham pater Chanaan, verenda scilicet patris sui esse nudata, nuntiavit duobus fratribus suis foras. At vero Sem et Japheth pallium imposuerunt humeris suis, et incedentes retrorsum, operuerunt verenda patris sui: faciesque eorum aversae erant, et patris virilia non viderunt. Evigilans autem Noe ex vino, cum didicisset quae fecerat ei filius suus minor, ait: Maledictus Chanaan, servus servorum erit fratribus suis. Dixitque: Benedictus Dominus Deus Sem, sit Chanaan servus ejus. Dilatet Deus Japheth, et habitet in tabernaculis Sem, sitque Chanaan
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em animam uiuentem quae est uobiscum. tam in
uolucribus quã iniumentis et pecudibus terrae cun¬
ctis quae egressa sunt de arca. et uniuersis bestiis ter¬
rae. Statuam pactum meũ uobiscum: et nequaquam
ultra interficietur om̃is caro aquis diluuii. neque e¬
rit deinceps diluium dissipans terrã. Dixitq ds̃
hoc signum foederis quod do interme et uos: et ad
omnem animã uiuentem quae est uobiscum ingene¬
rationes sempiternas. Arcum meum ponã innubi
bus: et erit signum foederis interme et inter terrã
Cumq obduxero nubibus calũ : apparebit arcus
m̃s in nubibus. Et recordabor foederis mei uobiscũ:
et cum om̃i anima uiuente quae carnem uegetat.
Et non erunt ultra aquae diluuii : ad delendã uni¬
uersam carnem. Eritq arcus m̃s innubibus: et uidebo
illum et recordabor foederis sempiterni quod pactũ
est inter dm̃ et inter omnem animam uiuentẽ uniuer¬
sae carnis quae est super terram. Dixitq ds̃ ad noe

Expanded text:
omnem animam viventem quae estomnem animam viventem quae estvolucribus quam in jumentis et pecudibus terrae cunctis, quae egressa sunt de arca, et universis bestiis terrae. Statuam pactum meum vobiscum, et nequaquam ultra interficietur omnis caro ab aquis diluvii, neque erit deinceps diluvium dissipans terram. Dixitque Deus: Hoc signum foedomnem animam viventem quae est vobiscum in generationes sempiternas. bus, et erit signum foederis interCumque obduxero nubibus coelum, apparebit arcus meus in nubibus: et recordabor foederis mei vobiscum, et cum omni anima vivente quae carnem vegetat: et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Eritque arcus in nubibus, et videbo illum, et recordabor foederis sempiterni, quod pactum est inter Deum et inter omnem animam viventem universae carnis quae est super terram. Dixitque Deus Noe:
Abbreviated transcription (Latin):
et dies: non requiescent: Benedixitq ds̃ noe et fi
liis eius: et dixit adeos. Crescite et multipli camini et
implete terram: et terror uester ac tremor sit super
cuncta animalia terrae. et super om̃s uolucres caeli :¬
cum uniuersis quae mouentur in terra. Om̃s pisces
maris manui urãe traditi sunt: et om̃e quod moue¬
tur et uiuit erit uobis incibum. Quasi olera uirentia
tracdidi uobis om̃a: excepto quod carnẽ cum sangui¬
ne non comedetis. Sanguinem enim animarũ ues¬
trarum requirã de manu cunctarum bestiarum: et
de manu hominis. De manu uiri et fr̃is eius: re¬
quiram animã hominis. Iuicunque effuderit hu¬
manum sanguinẽ : fundetur sanguis illius Ad i¬
maginẽ quippe dĩ factus est homo. Uos autem
crescite et multiplicamini: et in gredimini super
terram et implete eam. Haec quoque dixit ds̃
ad noe et ad filios eius cum eo. Ecce ego statuam pa¬
ctum meum uobiscum. et cũ semine ur̃o post uos: & ad

Expanded text:
et dies non reet dies non reliis eius et dixit ad eos crescite et multiplicamini et implete terram et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae et super omnes volucres caeli cum universis quae moventur in terra omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt et omne quod movetur et vivit erit vobis in cibum quasi holera virentia tradidi vobis omnia excepto quod carnem cum sanguine non comedetis sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum et de manu hominis de manu viri et fratris eius requiram animam hominis quicumque effuderit humanum sanguinem fundetur sanguis illius ad imaginem quippe Dei factus est homo vos autem crescite et multiplicamini et ingredimini super terram et implete eam haec quoque dixit Deus ad Noe et ad filios eius cum eo ecce ego statuam pactum meum vobiscum et cum semine vestro post vos et ad
Abbreviated transcription (Latin):
arca tũ et uxor tua: filii tui et uxores filiorum
tuorum tecum: Cuncta animantia quae sunt apud
te ex om̃i carne tam in uolatilibus quam in bestiis
et unuiersis reptilibus quae reptant super terram
educ tecum: et ingredimini super terram. Cresci¬
te et multiplicamini super eam. Egressus est
ergo noe et filii eius uxor illius et uxores filiorũ
eius cum eo: sed et om̃a animantia lumenta & repti¬
lia quae repunt super terram secundum genus suũ
arca egressa sunt. Aedificauit autem noe altare
dño : et tollens de cunctis pecoribus et uolucribus
mundis. obtulit olochausta super altare. Odoratꝰq
est dñs odorem suauitatis: et ait adeũ: Nequaquã
ultra maledicam terrae propter homines. Sensus
enim et cogitatio humani cordis: in malum prona sunt
ab adolescentia sua. Non igitur ultra percutiam o¬
mnem animantem sicut feci. Cunctis diebus terrae se¬
mentis: et messis. frigus. et aestus. aestas et hiems nox

Expanded text:
arca, tu et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum arca, tu et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum tuorum tecum: cuncta animantia quae sunt apud te, ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis et universis reptilibus quae reptant super terram, educ tecum, et ingredimini super terram: crescite et multiplicamini super eam. Egressus est ergo Noe, et filii ejus, uxor illius, et uxores filiorum ejus, cum eo. Sed et omnia animantia, jumenta, et reptilia quae reptant super terram, secundum genus suum, de arca egressa sunt. T. V. Aedificavit autem Noe altare Domino, et tollens de cunctis pecoribus et volucribus mundis, obtulit holocausta super altare. Odoratusque est Dominus odorem suavitatis, et ait ad eum: Nequaquam ultra maledicam terrae propter homines: sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adolescentia sua; non igitur ultra percutiam omnem animam viventem, sicut feci. Cunctis diebus terrae, sementis et messis, frigus et aestus, aestas et hyems, nox
Abbreviated transcription (Latin):
arcae quam fecerat dimisit coruũ. Iui egredieba¬
tur et non reuertebatur : donec siccarentur aquȩ
super terram. Emisit quoque columbã post eum:
ut uideret si iam cessassent aquae super faciem ter¬
rae. Quae cum non inuenisset ubi requiesceret pes
eius: reuersã est ad eum in arcam. Aquae enim e¬
rant super uniuersam terram. Extenditq manũ:
et apprehensam intulit in arcam. Expectatis autẽ
ultra septem diebus aliis: rursum dimisit columbã
ex arca. At illa uenit ad eum aduesperam : portans
ramum oliuae uirentibus foliis in ore suo. Intelle¬
xit ergo noe : quod cessassent aquae super terram:
Expectauitq nichilominus septem alios dies et ẽ¬
misit columbam : quae non est reuersa ultra ad eũ
prima die mensis: imminutae sunt aquae super ter¬
ram. Et aperiens noe tectum arcae : aspexit uiditq
quod exsiccata esset superficies terrae. Mense secun¬
do septima et uicesima die mensis: arefacta est terra

Expanded text:
arcae, quam fecerat, dimisit corvum: qui egrediebaarcae, quam fecerat, dimisit corvum: qui egrediebatur, et revertebatur, donec siccarentur aquae super terram. Emisit quoque columbam post eum, ut videret si jam cessassent aquae super faciem terrae. Quae cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus, reversa est ad eum in arcam: aquae enim erant super universam terram: extenditque manum, et apprehensam intulit in arcam. Exspectatis autem ultra septem diebus aliis, rursum dimisit columbam ex arca. At illa venit ad eum ad vesperam, portans ramum olivae virentibus foliis in ore suo. Intellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram. Exspectavitque nihilominus septem alios dies: et emisit columbam, quae non est reversa ultra ad eum. primo mense, prima die mensis, imminutae sunt aquae super terram: et aperiens Noe tectum arcae, aspexit, viditque quod exsiccata esset superficies terrae. Mense secundo septima et vigesima die mensis, arefacta est terra.
Abbreviated transcription (Latin):
Un iuersi homines et cuncta inquibus spiraculum
uitae est in terra mortua sunt: et deleuit ds̃ om̃em
substantiam quae erat super cerram ab homine us¬
que ad pecus. tam reptile quam uolucres caeli. et
deleta sunt de terra: Remansit autem solus noe:
et qui cum eo erant in arca. Obtinueruntq aquae
terras centum quin quaginta diebus T Pecordatꝰ uiũ
umentorum quae erant cum eo in area: ad duxit spi¬
ritum super terram et imminutae sunt aquae. & clau¬
si sunt fontes abyssi et cataractae caeli. & prohibitae
sunt pluuiae de caelo . Reuersaeq aquae de terra
euntes et redeuntes: et coeperunt minui post centũ
quinquaginta dies. Requieuitq arca mense septimo.
uicesima septima die mensis : super montes arme¬
nae. At uero aquae ibant et decrescebant: usque
ad decimũ mensem. Decimo enim mense primo die
mensis : apparuerunt cacumina montiũ. Cumq tran¬
sissent quad raginta dies: aperiens noe fenestram

Expanded text:
universi homines, et cuncta, in quibus spiraculum universi homines, et cuncta, in quibus spiraculum vitae est in terra, mortua sunt. Et delevit omnem substantiam, quae erat super terram, ab homine usque ad pecus, tam reptile quam volucres coeli: et deleta sunt de terra: remansit autem solus Noe, et qui cum eo erant in arca. Obtinueruntque aquae terram centum quinquaginta diebus. T. IV, C. XXI, , et omnium jumentorum, quae erant cum eo in arca, adduxit spiritum super terram, et imminutae sunt aquae. Et clausi sunt fontes abyssi, et cataractae coeli: et prohibitae sunt pluviae de coelo. Reversaeque sunt aquae de terra euntes et redeuntes: et coeperunt minui post centum quinquaginta dies. Requievitque arca mense septimo, vigesima septima die mensis, super montes Armeniae. At vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem: decimo enim mense, prima die mensis apparuerunt cacumina montium. Cumque transissent quadraginta dies, aperiens Noe fenestram
Abbreviated transcription (Latin):
saq iumenta in genere suo: et om̃e quod mouetur suꝑ
terram in genere suo. Cunctumq uolatile scđm ge¬
nus suum. uniuersae aues om̃sq uolucres in gressae
sunt ad noe in arcam: bina et bina ex om̃i carne in
qua erat sp̃s uitae. Et quae ingressae sunt masculus
et femina ex om̃i carne introierunt sicut praecepe¬
rat ei ds̃: et inclusit eum dñs deforis. Factumq est
ctibus super terram: et multiplicatae sunt aquae
et leuauerunt arcam in sublime a terra. Uehemen¬
ter inundauerunt: et om̃a repleuerunt in superfi¬
cie terrae. Porro arca ferebatur super aquas: et a¬
quae praeualuerunt nimis super terram. Opertiq
sunt om̃s montes excelsi sub uniuerso caelo: quinde¬
cim cubitis altior fuit aqua super montes quos ope¬
ruerat: Consumptaq: est̃ om̃is caro quae mouebat᷑
super terram : uolucrum. animantium. bestiarum.
om̃iumq reptilium quae reptant super terram.

Expanded text:
saque jumenta in genere suo, et omne quod movetur super saque jumenta in genere suo, et omne quod movetur super terram in genere suo, cunctumque volatile secundum genus suum, universae aves, omnesque volucres, ingressae sunt ad Noe in arcam; bina et bina ex omni carne, in qua erat spiritus vitae. Et quae ingressa sunt, masculus et femina ex omni carne introierunt, sicut praeceperat ei Deus: et inclusit eum Dominus de foris. Factumque est bus super terram: et multiplicatae sunt aquae, et elevaverunt arcam in sublime a terra. Vehementer enim inundaverunt: et omnia repleverunt in superficie terrae: porro arca ferebatur super aquas. Et aquae praevaluerunt nimis super terram: opertique sunt omnes montes excelsi sub universo coelo. Quindecim cubitis altior fuit aqua super montes, quos operuerat. Consumptaque est omnis caro quae movebatur super terram, volucrum, animantium, bestiarum, omniumque reptilium, quae reptant super terram:
Abbreviated transcription (Latin):
del ebo omnem substantiam quam feci de superficie ter¬
rae Fecit ergo noe om̃a quae mandauerat ei dñs
Eratq sexcentorum annorum : quando diluui aquae
inundauerunt super terram. Et ingressus est
noeꝰ et fili eius uxor eius et uxores filiorum eius
cum eo in arcam: propter aquas diluui. De animan¬
tibus quoque mundis et immundis et de uolucribus
et ex om̃i quod mouetur super terram: duo et duo
ingressa sunt ad noe in arcam. masculus et femina si¬
cut praeceperat dñs nõe. Cumq transissent septẽ
dies: a quae diluuii inundauerunt super terram:
Anno sexcentesimo uitae noe mense secundo septi¬
mo decimo die mensis: rupti sunt omnes fontes a¬
byssi magnae et cataractae caeli apertae sunt et
facta est pluuia super terram. quad raginta dieb
et quad raginta noccibus In articulo dici illius in¬
gressus est̃ noe. et sem et cham. et ia fech filii eius
uxor illius et uxores filiorum eius cum eis in arcã.
Ipsi et om̃e animal secundũ genus suum: uniuer¬

Expanded text:
delebo omnem substantiam quam feci, de superficie terrae. Fecit ergo Noe omnia quae mandaverat ei Dominus. Eratque sexcentorum annorum quando diluvii aquae inundaverunt super terram. C. XX. Et ingressus est Noe et filii ejus, uxor ejus et uxores filiorum ejus cum eo, in arcam propter aquas diluvii. De animantibus quoque mundis et immundis, et de volucribus, et ex omni quod movetur super terram, duo et duo ingressa sunt ad Noe in arcam, masculus et femina, sicut praeceperat Deus Noe. Cumque transissent septem dies, aquae diluvii inundaverunt super terram. Anno sexcentesimo vitae Noe, mense secundo, septimo decimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt, et facta est pluvia super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus. In articulo diei illius ingressus est Noe, et Sem, et Cham, et Japheth, filii ejus, uxor illius, et tres uxores filiorum ejus cum eis, in arcam: ipsi et omne animal secundum genus suum, univer
Abbreviated transcription (Latin):
lucidissimum aequalis ponderis erunt om̃a : faciesq
thimiama compositum opere unguentarii. mixtum di¬
ligenter & purum et scificatione dignissimum. Cumq
in tenussimum puluerem uniuersa contuderis: po¬
nes ex eo coram testimonio tabernaculi inquo loco
positionem non facictis in usus ur̃os : quia sc̃m est dño
Homo qui cunque fecerit simile ut odore illius ꝑfru¬
atur: peribit de populis suis  Locutusq est dñs
ad moysendicens. Ecce uocaui ex nomine beseleel
filium uri filii hur de tribu iuda : &impleui eum sp̃ũ
dĩ sapientia & intelligentia et scientia in om̃i opere
ad ex cogitandum fabre quicquid fieri potest ex ause¬

Expanded text:
lucidissimum, aequalis ponderis erunt omnia: Faciesque thymiama compositum opere unguentarii mixtum diligenter, et purum, et sanctificatione dignissimum. Cumque in tenuissimum pulverem universa contuderis, pones ex eo coram testimonio tabernaculi  Vulg. tabpositionem non facietis in usus vestros quia sanctum est Domino homo quicumque fecerit simile ut odore illius perfruatur peribit de populis suis locutusque est Dominus ad Mosen dicens ecce vocavi ex nomine Besefilium Urii filii Or de tribu Juda: et implevi eum spiritu Dei, sapientia et intelligentia et scientia in omni opere, ad excogitandum quidquid fabre fier potest et au
Abbreviated transcription (Latin):
dñi inmanu aggei propħae ad rorobabel fi¬
lium salatibel ducẽ uida & ad hie sum filiũ
io sed et᷑ sacerdotẽ magnũ dicens. Haec ait
dñs exercituũ dicens. Populus iste dicit : non¬
dum uenit tempus domus dñi aedificandae: Et
factũ est uerbum dñi in manu aggei propħae
dicens Nunquid tempus uobis est ut habitetis
indomibus laqueatis & domus ista deserta : It
nunc haec dicit dñs exercituũ Ponite corda ura :
parũ. Comedistis & non estis satiati Bibistis &
non estis in ebriati. Operuistis uos & non estis ca¬
lefacti & qui mercedes congregauit : misit eas in
sacculũ pertusum haec dicit dñs exercituum
Ponite corda urã suꝑ uias urãs. Ascendite in mon¬
tẽ portate lignum & aedificate domũ & acce

Expanded text:
prophetae ad Zorobabel filium Salathihel ducem Iuda et ad Iesum filium Iosedech sacerdotem magnum dicens haec ait Dominus exercituum dicens populus iste dicit nondum venit tempus domus Domini aedificandae et factum est verbum Domini in manu Aggei prophetae dicens numquid tempus vobis est ut habitetis in domibus laqueatis et domus ista deserta et nunc haec dicit Dominus exercituum ponite corda vestra rum; comedistis, et non estis satiati; bibistis, et non estis inebriati; operuistis vos, et non estis calefacti; et qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum. Haec dicit Dominus exercituum: Ponite corda vestra super vias vestras, ascendite in montem, portate lignum, et aedific
Abbreviated transcription (Latin):
opus indomo dñi exercituũ dĩsui. in die uigesima
& quarta mensis in sexto mense in anno secundo
daru regis in septimo mense uigesima & prima
mensis : factum est uerbum dñi in manu aggei
propħae dicens loquere ad rorobabel filiũm sa¬
latibel ducem uida & ad hiesum filiũ iosedech sa¬
cerdotẽ magnũ : & ad reliquos populi dicens Quis¬
in uobis est derelictus qui uidit domũ istã ingloria
sua prima : & quid uos uidetis hanc nunc : Nunquid
non ita est quasi non sit in oculis ur̃is : & nunc con¬
fortare iorobabel dicit dñs & confortare ihesus
fili iosedech sacerdos magne & confortare om̃is
popule terrae dicit dñs exercituũ : & facite qm̃ ego
uobiscũ sum dicit dñs exercituũ. Uerbũ quod pla

Expanded text:
opus in domo Domini exercituum Dei sui in die vicesima opus in domo Domini exercituum Dei sui in die vicesima et quarta mensis in sexto mense in anno secundo Darii regis in septimo mense vicesima et prima mensis factum est verbum Domini in manu Aggei prophetae dicens loquere ad Zorobabel filium Salathihel ducem Iuda et ad Iesum filium Iosedech sacerdotem magnum in vobis est derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? Et quid vos videtis hanc nunc? numquid non ita est, quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare Zorobabel, dicit Dominus: & confortare Jesu filii Josedech Sacerdos magne, & confortare omnis populus terrae, dicit Dominus exercituum: & facite quoniam ego vobiscum sum, dicit Dominus exercit
Abbreviated transcription (Latin):
spexistis ad amplius : &ecce factũ estminus et
intulistis in domum : & exsufflaui illud. Quã ob
causam dicit dñs exercituũ : quia domus mea de¬
serta est & uos festinatis unus quisque in domum
suã. Propter hoc suꝑ uos prohibiti sunt cacli ne
darent rorẽ. & terra prohibita est ne daret ger¬
men suũ &uocaui siccitatẽ suꝑ terrã & suꝑ mon¬
tes & suꝑ triticũ & suꝑ uinũ & suꝑ oleũ & quae¬
cunque profert humus : & suꝑ homines & sũꝑ iu¬
menta & suꝑ omnẽ laborẽ manuũ. Et audiuit
torobabel filius salatibel & hiesus filius iose dech
sacerdos magnus & om̃s reliquiae populi uocẽ dĩ
sui: & uerba aggei propħae. sicut misit eũ dñs ds̃
eorum ad ipsos & timuit populus a facie dñi & di¬
xit aggeus nuntius dñi de nuntus dñi populo di¬
cens Ego uobiscum sum dicit dñs & susci tauit
dñs sp̃m̃ rorobabel filii salatihel ducisiuda &
liquorũ de om̃i populo : & ingressi sunt & faciebant

Expanded text:
spexisti ad amplius, et ecce factum est minus, et intulistis in domum, et exsufflasti illud, quam ob causam dicit Dominus, quia domus mea deserta est et vos festinatis unusquisque in domum suam propter hoc super vos prohibiti sunt caeli ne darent rorem et terra prohibita est ne daret germen suum et vocavi siccitatem super terram et super montes et super triticum et super vinum et super oleum et quaecurem manuum et audivit Zorobabel filius Salathihel et Iesus filius Iosedech sacerdos magnus et omnes reliquiae populi vocem Dei sui et verba Aggei prophetae sicut misit eum Dominus Deus eorum ad ipsos et timuit populus a facie Domini et dixit Aggeus nuntius Domini de nuntiis Domini populo dicens ego vobiscum dicit Dominus et suscitavit Dominus spiritum Zorobabel filii Salathihel ducis Iuda et populo et ingressi sunt et faciebant
Abbreviated transcription (Latin):
Promitat ds̃ iosue dicens sicit fu cum morse ero & tatum CE
smepurare cibaria ubetur popło ut transeant ior danen
Destinantur exploratores a iosue in ierido
Promitit ds̃ iosue dicens hodie in cpiam exaltare te corã om̃i isrł ut
scant quia sicut fui cum moy sẽ ita & tetum sum
lubente dño siccauit alucus iordanis cuntis iss ł.¬

Expanded text:
Promittit Deus Josue dicens: Sicut fui cum Moyse, ero et tecum. II. Praeparare cibaria jubetur populo, ut transeat Jordanem. III. Destinantur exploratores a Josue in Jericho. IV. Promittit Dominus Josue dicens: Hodie incipiam exaltare te coram omni Israel, ut sciant quia sicut fui cum Moyse, ita et tecum sum. V. Jubente Domino, siccatur alveus Jordanis trans
Abbreviated transcription (Latin):
Introcunte isył terrã chanaan territi sunt cuncti reges
haec autẽ causa est secundae circuncisiorus
huc usque comederunt manna
Ostendit se angłs dñi iosue qui dixit princeps exenitus dñi sum
De obsidione uel subuersione muri hiericho
Praeuaricatio populi.
Confortat dñs iosũe ad praeliandum
Perturbatio regum
Simulatio gabaonitarum
Conglobati quinque reges contra iosue ascender̃. tunc im ꝑauit soli &

Expanded text:
Introeunte Israel terram Chanaam, territi sunt cuncti reges. VIII. Haec autem causa est secundae circumcisionis. IX. Hucusque comederunt manna. X. Ostendit se angelus Domini Josue, qui dixit: Princeps exercitus Domini sum. XI. De obsidione vel subversione urbis Jericho. Praevaricatio populi. XIV. Confortat Dominus Josue ad praeliandum. XV. Perturbatio regum. XVI. Simulatio Gabaonitarum.Conglobati quinque reges contra Josue ascenderunt. Tunc imperavit soli
Abbreviated transcription (Latin):
negligunt : Quare danihelem iuxta heodotionis
trans lationem eccłae susceperunt : cur origenem
mirantur & eusebium pamphili cunctas editiones
similiter disserentes : Aut quae fuit stulticia post quã uera
dixerint proferre quae falsa sunt. Unde autẽ in nouo
testamento probare poterunt assumpta testimonia
quae in libris ueteribus non habentur : Haec dicimus
ne om̃ino calumniantibus tacere uideamur. Caeterũ
post scãe paulae dormitionẽ cuius uita uirtutis exem¬
plum est & bos libros quos eus tochiae uirgini xp̃i ne¬
gare non potui : decreuimus dum sp̃s hos regit artus
propħarum explanationi incumbere & omissum iam¬
diu opus quodam post liminio repetere. Praesertim
cum & admirabilis sc̃sq uir pammachius hoc idem
litteris flagitet : & nos ad patriam festinantes mor¬
tiferos sirenarum cantus surda debeamus aure tran¬

Expanded text:
negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Origenem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae falsa sunt? Unde autem in novo Testamento probare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videamur. Caeterum post sanctae Paulae dormitionem, cujus vita virtutis exemplum est, et hos libros, quos Eustochio virgini Christi negare non potui, decrevimus, dum spiritus hos regit artus, Prophetarum explanationi incumbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure tran
Abbreviated transcription (Latin):
tique non possit uerum essẽ : quod dissonat. Unde
cesset arcuato uulnere contranos insurgere scor¬
pius: & scm opus uenenata carpere lingua desistat
Uel suscipiens si placet : uel contemnens si displicet
Memineritq illorum uersuum. Os tuum ab undauit
nequitia & lingua tua concinnabat dolos. Sedens
aduersus fratrẽtuum loquebaris : & aduersus filium
matris tuae ponebas scandalũ. haec fecisti: & tacui
Existimasti inique quod ero tui similis: arguam te &
statuam illa contra faciem tuam. Iuae enim audien
tis utilitas est nos laborando sudare. &alios de tra¬
hendo laborare : dolere iuda eos quod calumniandi
eis & irridendi xp̃ianos sit ablata occasio & ȩccłae
homines id di spicere immo lacerare unde aduersa¬
rii torqueantur : quod si uetus eis tantum interpre¬
tatio placet quae & michi non displicet. & nichil ex¬
tra recipiendum putant : curea quae sub asteriscis
& oboelis uel addita sunt uel amputata legunt et

Expanded text:
tique non possit verum esse quod dissonat. Unde tique non possit verum esse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desistat, vel suscipiens, si placet, vel contemnens, si displicet: memineritque illorum versuum : Os tuum abundavit nequitia, et lingua tua concinnabat dolos. Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, et asti et tacui. Existimasti, inique, quod ero tui similis: arguam te, et statuam contra faciem tuam. Quae enim audientis vel legentis utilitas est, nos laborando sudare, et alios detrahendo laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ANDEM EINITA PENTATHEUCO MOUSI
uelut grandi fenore liberati : ad hiesum filiũ
naue manũ mittimus: quẽ hebraei iosue bennun
idest iosue filium nun uocant. & ad iudicũ li¬
brum quẽ sopthim appellant. ad ruth quo que
& hester quos hisdem nominibus efferunt. Monem̃q
lectorem ut siluam hebraicorũ nominũ & distinctio¬
nes ꝑ membra diusas diligens scriptor conseruet : ne
& noster labor & illius studiũ pereat. Et ut in pri¬
mis quod saepe testatus sum. sciat me non in repre¬
hensione ueterum noua cudere sicut amici mei cri¬
minantur : sed pro uirili parte offerre linguae meȩ
hominibus quos tamen nr̃a delectantur. Ut pro gre¬
corum ez ana oie quae & sumptu & labore ma¬
ximo indigent : editionem nr̃am habeant. Et sicubi
in antiquorum uoluminum lectione dubitarint :
haec illis conferentes inueniant quod requirunt
Maxime cum & apud latinos tot sint exemplaria
quot codices & unus quisque pro arbitrio suo uł
addiderit uł subtraxerit quod ei uisum est. Et u¬

Expanded text:
andem finito Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinctiones per membra divisas diligens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tamen nostra delectant, ut pro Graecorum ἑξαπλοῖς, quae et sumptu et labore maximo indigent, editionem nostram habeant. Et sicubi in antiquorum voluminum lectione dubitarint, haec illis conferentes, inveniant quod requirunt: maxime cum apud Latinos tot sint exemplaria, quot codices; et unusquisque pro arbitrio suo vel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et u
Abbreviated transcription (Latin):
helitis negotiatoribus: extrahentes eum de cisterna
uendiderunt is mahelitis uiginti argenteis. Qui duxe¬
runt eum in aegyptum. Reuersusq ruben ad cister¬
nam : non inuenit puerum. Et scissis uestibus. pergens¬
ad fratres ait Puer non comparet. et ego quo ibo
Tulerunt autem tunicam eius et in sanguinẽ haedi
quem occiderant tinxerunt: mittentes qui ferrent
ad patrem et dicerent. hanc inuenimus uide utrũ
tunica filii tui sit annon. Iuam cum agnouissẽt pat̃:
ait Tunica filii mei est. Ferac pessima comedit eũ:
bestia deuorauit ioseph. Scissisq uestibus indutus ẽ.
cilicio: lugens filium multo tempore. Congregatis
dam ad filium meum lugens in infernũ. Et illo
perseuerante in fletu: madianaei uendiderunt io¬
seph in aegypto phutiphar cunucho pharaonisax
nomine hiram : Uiditq ibi filiam hominis chana¬
naei uocabulo sue : et uxore accepta ingressus est
ad eã : Quae concepit et peperit filium: uocauitq

Expanded text:
dianitis negotiatoribus extrahentes eum de cisterna dianitis negotiatoribus extrahentes eum de cisterna vendiderunt Ismahelitis viginti argenteis qui duxerunt eum in Aegyptum reversusque Ruben ad cisternam non inad fratres suos, ait: Puer non comparet, et ego quo ibo? Tulerunt autem tunicam ejus, et in sanguine haedi, quem occiderant, tinxerunt: mittentes qui ferrent ad patrem, et dicerent - Hanc invenimus: vide utrum tunica filii tui sit, an non. Quam cum agnovisset pater, ait: Tunica filii mei est, fera pessima comedit eum, bestia devoravit Joseph. Scissisque vestibus, indutus est cilicio, lugens filium multo tempore. Congregatis d ait: Descendam ad filium meum lugens in infernum. Et illo perseverante in fletu, Madianitae vendiderunt Joseph in Aegypto Putiphari eunucho Pharaonis, nomine Hiram. Viditque ibi filiam hominis Chananaei, vocabulo Sua: et uxore accepta, ingressus est ad eam. Quae concepit, et peperit filium, vocavitque
Abbreviated transcription (Latin):
uenit Uenite occidamus eum et mittamus in cisternã
ueterem : dicemusq fera pessima deuorauit eum. Et
tunc apparebit: quid illi prosint somnia sua. Audi¬
ens hoc ruben : nitebatur liberare cum de manibus
eorum et dicebat. Non interficiatis animam eius nec
effundatis sanguinem : sed proicite eum in cis ternam
hanc quae est in solitudine manusq ur̃as seruate in¬
noxias hoc autẽ dicebat uolens eripere eum de ma¬
nibus eorum: et reddere patrisuo. Confestim igitur
bebat aquam. Et sedentes ut comederent panem:
uiderunt uiatores ismahelitas uenire de galaad
et camelos eorum portantes aromata et resinam
et stacten in aegyptum. Dixit ergo uidas fratrib
suis Suid nobis prodest si occiderimus fratrẽ nos¬
trum et celauerimus sanguinem ipsuis: Melius est
ut uendatur ismahelitis : et manus nrãe non pollu¬
antur. ł rater enim et caro nr̃a est. Ad qui euerunt
fratres sermonibus eius. Et praetereuntibus isma

Expanded text:
venit venite occidamus eum et mittamus in cisternam venit venite occidamus eum et mittamus in cisternam veterem dicemusque fera pessima devoravit eum et tunc apparebit quid illi prosint somnia sua audiens hoc Ruben nitebatur liberare eum de manibus eorum et dicebat non interficiamus animam eius nec effundatis sanguinem sed proicite eum in cisternam hanc quae est in solitudine manusque vestras servate innoxias hoc autem dicebat volens eripere eum de manibus eoruernam, quae non habebat aquam. Et sedentes ut comederent panem, viderunt viatores Ismaelitas venire de Galaad, et camelos eorum, portantes aromata, et resinam, et stacten, in Aegyptum. Dixit ergo Judas fratribus suis: Quid nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum, et celaverimus sanguinem ipsius? Melius est ut venundetur Ismaelitis, et manus nostrae non polluantur: frater enim et caro nostra est. Acquieverunt fratres sermonib
Abbreviated transcription (Latin):
stellas undecim ad orare me. Quod cum patri suo
et fratribus retulisset: increpauit eum pater et dix̃
et mater tua et fratres tiu ad orabimus te suꝑ ter¬
ram : In uidebant igitur ei fratres sui: pater uero
rem tacitus considerabat. Cumq fratres illius in
pascendis gregibus patris morarentur in sichem:
dixit ad cum isrł. ł ratres tui pascunt oues in sichi¬
mis: uenimittã te ad eos. Quo respondente prae
erga fratres tuos et pecora: et renuntia michi quid
agatur. Missus de ualle chebron: uenit in sichem
Inuenitq eum uir errantem in agro : et interrogauit si¬
quid quaererit. At ille respondit. Fratres meos quae¬
ro indica michi ubi pascant greges. Dixitq ei uir
Recesserunt de loco isto. Audiui autẽ eos dicentes:
eamus indocham. Perrexit ergo ioseph post fr̃s
suos: et inuenit eos indothain. Qui cum uidissent eũ
procul ante quam accederet ad eos: cogita uerunt
illũ occidere et mutuo loquebantur. Ecce somniator

Expanded text:
stellas undecim adorare me. Quod cum patri suo stellas undecim adorare me. Quod cum patri suo et fratribus retulisset, increpavit eum pater  Vulg. et mater tua et fratres tui adorabimus te super terram? Invidebant ei igitur fratres sui: pater vero rem tacitus considerabat. Cumque fratres illius in pascendis gregibus patris morarentur in Sichem, dixit ad eum Israel: Fratres tui pascunt oves in Sichimis: veni, mittam te ad eos. Quo respondente, Praeserga fratres tuos, et pecora, et renuntia mihi quid agatur. Missus de valle Hebron, venit in Sichem: invenitque eum vir errantem in agro, et interrogavit quid quaereret. At ille respondit: Fratres meos quaero, indica mihi ubi pascant greges. Dixitque ei vir: Recesserunt de loco isto: audivi autem eos dicentes: eamus in Dothain perrexit ergo Ioseph post fratres suos et invenit eos in Dothain qui cum vidissent eum procul antequam accederet ad eos cogitaverunt illum occidere et mutuo loquebantur ecce somniator
Abbreviated transcription (Latin):
in terra chanaan. inqua peregrinatus est pater suus:
esset annorum pascebat gregem cum fratribus suis
adhuc puer: et erat cam filiuis balae et telphae uxo¬
rum patris sui. Accusauitq fratres suos apud patrẽ :¬
crimine pessimo. Isrł autem diligebat ioseph super
omnes filios suos : eo quod in senectute genuisset eũ
łecitq ei tunicam polimitam. Uidentes autem fra¬
tres eius quod a patre plus cunctis filuis a maretur :
oderant eum nec poterant ei quicquam pacificum
loqui. Accidit quoque ut uisum somnium referret
fribus : quae causa maioris odii seminarium fuit.
Dixitq ad eos. Audite somnium meũ quod uidi Puta¬
bam ligare nos manipulos in agro et quasi consur¬
gere mamipulum meum et stare: uestrosq manipulos
arcunstantes ad orare manipulũ meum. Responde¬
runt fratres eius. Nunquid rex noster eris aut subi¬
tiemur ditioni tuae : Haec ergo causa somniorum
atq sermonum: inuidiae et odii fomitem minis trauit

Expanded text:
in terra Chanaan, in qua peregrinatus est pater suus. in terra Chanaan, in qua peregrinatus est pater suus. esset annorum, pascebat gregem cum fratribus suis adhuc puer, et erat cum filiis Balae et Zelphae uxorum patris sui, accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo. Israel autem diligebat Joseph super omnes filios suos, eo quod in senectute genuisset eum, fecitque ei tunicam polymitam. Videntes autem fratres ejus quod a patre plus cunctis filiis amaretur, oderant eum, nec poterant ei quidquam pacifice loqui. Accidit quoque ut visum somnium referret fratribus suis, quae causa majoris odii seminarium fuit. Dixitque ad eos: Audite somnium meum quod vidi: Putabam ligare nos manipulos in agro, et quasi consurgere manipulum meum, et stare, vestrosque manipulos circumstantes adorare manipulum meum. Responderunt fratres ejus: Numquid rex noster eris? aut subjiciemur ditioni tuae? Haec ergo causa somniorum atque sermonum, invidiae et odii fomitem ministravit.
Abbreviated transcription (Latin):
runt in terra edom ante quam haberent regem fi¬
lii isrł : fuerunt hi Balac filiusbeor Nomenq ur¬
bis eius denaba. Mortuus est autem balac : et re¬
gnauit pro eo iobab filius tare de bosra. Cumq mor¬
tuus esset iobab: regnauit pro eo husan de terra
themanorum. hoc quoque mortuo regnauit pro
eo adad filius badadi. Iui percussit madian in ye¬
gione moab: et nomen urbis eius ahuith: Cumq
mortuus esset ad ad: regnauit pro eo semla de ma¬
serecha hoc quoque mortuo: regnauit pro eo saul
de fluuio rooboth. Cunque et hic obisset: successit¬
in regnum balanam filius achobor Isto quoque mor
et appellabatur uxor eius mer abel filia matred filii
amitraad. haec ergo nomina ducũ esau in cognati¬
onibus et locis et uocabulis suis. Dux chamina dux alua
dux set ted. dux oolibama. dux ela. dux phison. dux
cener. dux theman. dux mabsar. dux mabdihel. dux hi¬
ram hi duces edom habitantes in terrã imperii sui: i¬

Expanded text:
runt in terra Edom antequam haberent regem firunt in terra Edom antequam haberent regem filii Israhel fuerunt hii Bale filius Beor nomenque urbis eius Denaba mortuus est autem Bale et regnavit pro eo Iobab filius Zare de Bosra cumque mortuus esset Iobab regnavit pro eo Husan de terra Themanorum hoc quoque mortuo regnavit pro eo Adad filius Badadi qui percussit Madian in regione Moab et nomen urbis eius Ahuith cumque mortuus esset Adad regnavit pro eo Semla de Maserecha hoc quoque mortuo regnavit pro eo Saul de fluvio Rooboth cuin regnum Bahalanan filius Achobor. Isto quoque mortet appellabatur uxor illius Mehetabel, filia Matred, filia Mesaab. Haec ergo nomina ducum Esau, in cognationibus, et locis, et vocabulis suis: dux Thamna, dux Alva, dux Jetheth, dux Oolibama, dux Ela, dux Phinon, dux Cenez, dux Theman, dux Mabsar, dux Magdiel, dux Iram: hi duces Edom habitantes in terra imperii sui: i
Abbreviated transcription (Latin):
dux chore. hi duces colibama filiae ana. uxoris esau
Isti filii esau: et hi duces corum ipse est edom. Isti filii
seir horrei : habitatores terrae. lotham et sobal et
sebeon et anan. dison. et heser et disan hi duces hor¬
rei filii seir. in terra edom Pacti sunt autem filii lo¬
tham. horrei. et heman: Erat autẽ soror lotham :¬
thamna. Et isti filii sobal. Aluan et maneeh et he¬
bal. sephi. et onam. Et hi filui sebeon Achaia et
anam. Iste est ana qui inuenit aquas calidas in soli¬
tudine : cum pasceret asinos seb eon patris sui habu¬
itq filium disan: et filiam oolibama. Et isti filii disan
Andan et esban. et iethran. et charan. hi quoque
filii eser. Balaan. et reban. et acham habuit autẽ
filios disan : hus et aran. Isti duces horreorum Dux
lotham. dux sobal. dux sebeon. dux ana. dux dison
dux eser dux disan. Isti duces horreorum. qui impe¬
rauerunt in terra seir. Reges autem qui regnaue¬

Expanded text:
dux Core. Hi duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau. dux Core. Hi duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau. Isti filii Esau, et hi duces eorum: ipse est Edom. Isti sunt filii Seir Horraei, habitatores terrae: Lotan, et Sobal, et Sebeon, et Ana, Dison, et Eser, et Disan. Hi duces Horrei filii Seir in terra Edom facti sunt autem filii Lotham Horrei et Heman erat autem soror Lotham Thamna et isti filii Sobal Alvam et Maneeth et Hebal Sephi et Onam et hii filii Sebeon Ahaia et Anam iste est Ana qui invenit aquas calidas in solitudine cum pasceret asinos Sebeon patris sui habuitque filium Disan et filiam Oolibama et isti filii Disan Amdan et Esban et Iethran et Charan hii quoque filii Eser Balaan et Zevan et Acham habuit autem filios Disan Hus et Aran isti duces Horreorum dux Lothan dux Sobal dux Sebeon dux Ana dux Dison dux Eser dux Disan isti duces Horreorum qui imperaverunt in terra Seir reges autem qui regnave
Abbreviated transcription (Latin):
suo iacob Duntes enim erant ualde et simul habita¬
re non poterant: nec sustinebat cos terra peregrina¬
tionis eorum prae multitudine gregum. Habitauitq
patris edom in monte ser: & hec nomina filiorũ eius Eli¬
phat filius ada uxoris esau Rauhel quoq filius base¬
mad uxoris eius łueruntq filii eliphai : the¬
man omar sephu & gatan &cenet Erat autem
thamna concubina eliphar filii esau. quae peperit ei
amalech hi sunt filii adae uxoris esau. tilii autem
filiae ana. filiae sebeon uxoris esau: quos genuit ei
Filii eliphar primogeniti esau: dux theman. dux o-¬
mar dux sepphu dux cenez. dux chore dux dathan
dux amalech. Hi filu eliphar in terra edom: et hi fi¬
lu adae. hi quoque filii rauhel filii esau. dux naath
dux tara. dux semna. dux meta. hi duces rauhel:
interra edom. Isti filii basemath uxoris esau. hi autẽ
filii oolibama uxoris esau. Dux hieus. dux hielom.

Expanded text:
suo Jacob. Divites enim erant valde, et simul habitasuo Jacob. Divites enim erant valde, et simul habitare non poterant: nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum prae multitudine gregum. Habitavitque patris Edom in monte Seir, et haec nomina filiorum ejus: Eliphaz filius Ada uxoris Esau: Rahuel quoque filius Basemath uxoris ejus. Fueruntque filii Eliphaz: Theman, Omar, Sephu, et Gatham, et Cenez. Erat autem Thamna, concubina Eliphaz filii Esau: quae peperit ei Amalech. Hi sunt filii Adae uxoris Esau. Filii autem filiae Ana, filiae Sebeon, uxoris Esau, quos genuit ei,filii Eliphaz primogeniti Esau: dux Theman, dux Omar, dux Sephu, dux Cenez, dux Core, dux Gatham, dux Amalech. Hi duces Eliphaz in terra Edom, et hi filii Adae. Hi quoque filii Rahuel filii Esau, dux Nahath, dux Zara, dux Semma, dux Miza. Hi autem duces Rahuel in Terra Edom: isti filii Basemath uxoris Esau. Hi autem filii Oolibama uxoris Esau: dux Jeus, dux Jalam,
Abbreviated transcription (Latin):
lis: dan: et nepthalim. Pilii telphae ancillae liae :
gad et aser. hi filii iacob: qui nati sunt ei in mesõpo¬
tamia syriae. Uenit etiam ad isaac patrem suum
in mambre ciuitatem arbee haec est̃ chebron: inqua
peregrinatus est̃ abraham et isaac. Et completi sunt
dies isaac centum octoginta annorum: consumptusq
aetate mortuus est et appositus populo suo. senex
et plenus dierum. Et sepelierunt eum esau et iacob
est edom. Esau accepit uxorem de filiabus chana¬
an : ada filiam helom hetthaei. et oolibama filiam Ix¬
anae. filii sebeon euaei. Basemath quoque filiam
ismahel: sororem naba ioth Peperit autẽ ada eli¬
phar: basemath genuit rauhel Oolibama edidit
ei in terra chanaan. Tulit autẽ esau uxores suas et fi¬
lios et filias & omnem animã domus suae et substan¬
tiam et pecora et cuncta quae habere poterat interra
chanaan : et abuit in alteram regionẽ recessitq a fratre

Expanded text:
lis, Dan et Nephtali. Filii Zelphae ancillae Liae, lis, Dan et Nephtali. Filii Zelphae ancillae Liae, Gad et Aser; hi filii Jacoh, qui nati sunt ei in Mesopotamia Syriae. Venit etiam ad Isaac patrem suum in Mamre, civitatem Arbee, haec est Hebron; in qua peregrinatus est Abraham et Isaac. Et completi sunt dies Isaac centum octoginta annorum. Consumptusque aetate mortuus est: et appositus est populo suo senex et plenus dierum: et sepelierunt eum Esau et Jacob est Edom. Esau accepit uxores de filiabus Chanaan; Ada filiam Elon Hetthaei, et Oolibama filiam Ana, filiam Sebeon Hevaei: Basemath quoque filiam Ismael sororem Nabajoth. Peperit autem Ada, Eliphaz: Basameth genuit Rahuel: Oolibama edidit ei in terra Chanaan. Tulit autem Esau uxores suas et filios et filias, et omnem animam domus suae, et substantiam, et pecora, et cuncta quae habere poterat in terra Chanaan: et abiit in alteram regionem, recessitque a fratre
Abbreviated transcription (Latin):
rat ds̃ libans super eum libamina et effundens oleum
pore ad terram quae ducit ephratam. Inqua cum par¬
turiret paechel: obdifficultatem partus periclitari coe¬
pit. Dixitq ei obstetrix. Noli timere : quia et hunc ha¬
bebis filium. Egrediente autem anima praedolore
et imminente iam morte : uocauit nomen filii sui beno¬
ni idest filius doloris mei. Pater uero appellauit eũ
beniamin : idest filius dexterae. Mortua est ergo
rachel et sepulta inuia quae ducit ephratam: haec
est bethleem. Erexitq iacob titulum super sepulchrũ
eius: hic est titulus monumenti rocchel usque in prae¬
sentẽ diem. Egressus inde : fixit tabernaculũ trans
turrem gregis . Cumq habitaret in illa regione :
abuit ruben et dormiuit cumbala concubina patris
sui. quod illum minime latuit. Erant autem filii
ia cob duodetim. Pilii liae : primogenitus ruben. et
simeon. et leui. et uidas et isachar et rabulon Pilui
rachel: ioseph. et beniamin: Filii balae ancillae rache¬

Expanded text:
ei Deus: libans super eum libamina et effundens oleum:tem inde, venit verno tempore ad terram quae ducit Ephratam; in qua cum parturiret Rachel, ob difficultatem partus periclitari coepit. Dixitque ei obstetrix: Noli timere, quia et hunc habebis filium. Egrediente autem anima prae dolore, et imminente jam morte, vocavit nomen filii sui Benoni, id est, filius doloris mei: pater vero appellavit eum Benjamin, id est, filius dextrae. Mortua est ergo Rachel, et sepulta in via quae ducit Ephratam, haec est Bethlehem. Erexitque Jacob titulum super sepulcrum ejus. Hic est titulus monumenti Rachel, usque in praesentem diem. Egressus inde, fixit tabernaculum trans turrem gregis. Cumque habitaret in illa regione, abiit Ruben, et dormivit cum Bala concubina patris sui, quod illum minime latuit. Erant autem filii Jacob duodecim. Filii Liae: primogenitus Ruben, et Simeon et Levi, et Judas, et Issachar, et Zabulon. Filii Rachel: Joseph et Benjamin. Filii Balae ancillae Rache
Abbreviated transcription (Latin):
esau primogenitus tuus. Feci sicut praecepisti michi
Surge sẽde et comede de uenatione mea : ut benedicat
michi animatua Rursum isaac ad filium suum. Iuo¬
modo inquit tam cito inuenire potuisti fili mi : Iui re¬
spondit. Uoluntas dĩ fuit: ut cito occurreret quod
uolebam. Dixitq isaac. Accede huc ut tangam tẽ fili
mi: et probem utrum tũ sis filius m̃s esau annon. Acces¬
sit ille ad patrẽ : et palpato eo dixit isaac. Uox quidem
uox iacob est : sed manus manus sunt esau. Et non co¬
gnouit eum: quia pilosae manus similitudinẽ maioris
ex presserant. Benedicens ergo illi : ait Tues filius m̃s
esau : Respondit, Ego sum At ille Offer inquit mi

Expanded text:
Esau primogenitus tuus feci sicut praecepisti mihi Esau primogenitus tuus feci sicut praecepisti mihi surge sede et comede de venatione mea ut benedicat mihi anima tua rursum Isaac ad filium suum quomodo inquit tam cito invenire potuisti fili mi qui respondit voluntatis Dei fuit volebam. Dixitque Isaac: Accede huc, ut tangam te, fili mi, et probem utrum tu sis filius meus Esau, an non. Accessit ille ad patrem, et palpato eo, dixit Isaac: Vox quidem, vox Jacob est: sed manus, manus sunt Esau. Et non cognovit eum, quia pilosae manus similitudinem majoris expresserant. Benedicens ergo illi, ait: Tu es filius meus Esau? Respondit, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
et benedicam tibi coram dño ante quam moriar Nunc
ergo filimi ad quiesce consilus meis et pergens ad gre¬
gem affermichi duos haedos obtimos : ut faciam ex eis
escas patri tuo quibus libenter uescitur. Quas cum in¬
tuleris et comederit : benedicat tibi priusquã moria¬
homo pilosus sit et ego lenis : Si at trectauerit me pa¬
ter m̃s et senserit: timeo neputet sibi uoluisse illude¬
re: et inducat super me maledictionẽ pro benedictio¬
ne. Adquem mater. In me sit ait ista maledictio fili
mi: tantum audi uocem meam et perge afferquae di¬
.xI. Abiit et attulit deditq matri. Parauit illa cibos
sicut nouerat uelle patrem illius: et uestibus esau ual
de bonis quas apud se habebat domi induit eum
Pelliculasq haedorũ circundedit manibus: et colli nu¬
da protexit. Dedit pulmentum : et panes quos coxerat
tradidit. Quibus illatis : dixit Patermi : At ille respon¬
dit Audio Quis tues filimi: Dixitq iacob Ego sum

Expanded text:
et benedicam tibi coram Domino antequam moriar. Nunc et benedicam tibi coram Domino antequam moriar. Nunc ergo, fili mi, acquiesce consiliis meis, et pergens ad gregem affer mihi duos haedos optimos, ut faciam ex eis escas patri tuo, quibus libenter vescitur; quas cum intuleris et comederit, benedicat tibi antequam moria: si attrectaverit me pater meus, et senserit, timeo ne putet me sibi voluisse illudere, et in ducam super me maledictionem pro benedictione. Ad quem mater: In me sit, ait, ista maledictio, fili mi, tantum audi vocem meam, et pergens affer quae dixi. Abiit, et attulit, deditque matri. Paravit illa cibos, sicut noverat velle patrem illius. Et vestibus Ede bonis quas apud se habebat domi induit eum pelliculasque hedorum circumdedit manibus et colli nuda protexit dedit pulmentum et panes quos coxerat tradidit quibus inlatis dixit pater mi et ille respondit audio quis tu es fili mi dixitque Iacob ego sum