comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
palma abitadinem significait. forte et
totim pulcbritudinem asꝑa rserx uudce
interra: pulchia comi sub olo est. Frit
ergoitua pulchritudo in finem. Ra¬
dix taa fira sio: sed sursum uiersus libͥemꝰ
radicem nram. Radix enim nr̃a tp̃c est: qͥ
Uedit cedrus que in libano est. multiplica¬
bitur. Ulidete quii arberes cdixit. iistus ut
palma florebit: nt cedrtis libani multiplica¬
bitur. Numquid cum sol exterie arescit
palmae Numquid arescit cedrus : Cum
autem sol cadens aliquando fuerit: arescie
fenum. Uleniet ergo iudicium ut arescant
peccatores. & iirescant fideles. Ulelitt ce¬
drus in libuano maltiplicabitar. P lanta¬
ti in domo dm̃: in atriis domus dei nr̃i floce¬
bunt. Adhic multipheabuntur in se¬
necta tberi: & tranquilli erunt ut annun¬
tient. Hoc est sabbatum quod nobis paulo
ante commendati: unde habet titulum
psalmus. Tranquilli funt itqidnuntient.
Quare tranqtalli ut adnuntient: Hon
illos mouet fentim peccatoeum. Cedrus
o& palma. nec in tempestatibus curuantur.

Expanded text:
palma altitudinem significavit. Forte et totam pulchritudinem: aspera radix videtur in terra, pulchra coma sub coelo est. Erit ergo et tua pulchritudo in fine. Radix tua fixa sit: sed sursum versus habemus radicem nostram. Radix enim nostra Christus es«Velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Videte quas arbores dixit: «Justus ut palma florebit; velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Numquid cum sol exierit, arescit palma? numquid arescit cedrus? Cum autem sol candens aliquando fuerit, arescit fenum. Veniet ergo judicium, ut arescant peccatores, et virescant fideles. «Velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» n atriis» «domus Dei nostri florebunt, Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi: et tranquilli erunt, ut annuntient.» Hoc est sabbatum quod vobis paulo ante commendavi, unde habet titulum Psalmus. «Tranquilli erunt, ut annuntient.» Quare tranquilli annuntiant? Non illos movet fenum peccatorum: cedrus et palma nec in tempestatibus curvantur.
Abbreviated transcription (Latin):
liat. quem exaltat: Iudex est ille.
Adtendite dios illos in demplo:
& iudetis quem humiliat. quem exal¬
tat. Ascenderunt in templo orare.
ago. quia non sum ficut ceteri homi¬
nes iniusti. raptores. adulteri. sic̃
& publicanus iste. Ieumo bis in sab¬
bato. decimas do omnium quec̃q¬
possideo. Ad medicum ascenderat.
& menbra sana ostendebat: uulne¬
ra tegebat. Quid ergo ille qui me-¬
lius nouerat. unde sanaretur:

Expanded text:
liat, quem exaltat judex ille? liat, quem exaltat judex ille? Attendite duos illos in templo, et videtis quem humiliat, et quem exaltat. « Ascenderunt in templo orare, ago, quia non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecpossideo. » Ad medicum ascenderat, et membra sana ostendebat; vulnera tegebat. Quid ergo ille qui melius noverat unde sanaretur?
Abbreviated transcription (Latin):
conpungimini. Quot habes ibi punc¬
tiones facinorum: tot habe illic ꝓunc¬
tiones confessionum. Ubi ergo loque¬
ris aduersus deum iniquitatem. ibi
te iudicat: non iudicium differt. sed
penam. Iam iudicat. iam nouit. ram
uudet pena restat: cum fuerit p̃sen-¬
tata. habebis & penam. Cum apꝑa-¬
ruerit facies illius hominis qui hic
irrisus est. qui iudicatuis. qui cruci¬
firus. qui sub iudice stetit: cum ap¬
paruerit indicans in presentia sua: tc̃
habebis penam. si non te correxeris.
Quid ergo faciemus modo: Preue¬
Preciem in confessione. Uenet miti.
quem feceras iratum. Heq a deser-¬
tis montium: qm̃ ds̃ iudex est. Non
ab oriente. non ab occidente: non ade-¬
sertis montium. Quare: Qmͣ detis
index est. Si in aliquo loco esset non
deus: quia uero deus iudex est non
homo: noli illum expectare de locis.
Locts enim tu eris: si bontis. si confes¬
fus inuocaueris cum. Hunc humi.¬
liat: & hunc exaltat. Quem humi¬

Expanded text:
compungimini . Quot habes ibi punccompungimini . Quot habes ibi punctiones facinorum, tot habe illic compunctiones confessionum. Ubi ergo loqueris adversus Deum iniquitatem, ibi te judicat: non judicium differt, sed poenam. Jam judicat, jam novit, jam videt: poena restat; cum fuerit praesentata, habebis et poenam, cum apparuerit facies illius hominis qui hic irrisus est, qui judicatus, qui crucifixus, qui sub judice stetit; cum apparuerit judicans in praesentia sua, tunc habebis poenam, si te non correxeris. Quid ergo modo faciemus? Praeveeni in confessione: veniet mitis quem feceras iratum. Neque a desertis montium; quoniam Deus judex est: non ab oriente, non ab occidente, non a desertis montium. Quare? Quoniam Deus judex est. Si in aliquo loco esset, non esset Deus: quia vero Deus judex est, non homo, noli illum exspectare de locis. Locus ejus tu eris, si bonus, si confessus invocaveris eum. 10. Hunc humiliat, et hunc exaltat. Quem humi
Abbreviated transcription (Latin):
opitalator si bonus fuer i ultor si ma¬
lus fueris. Ibi habes indicem in secreto
tuo. uolens facere aliquid mali. de
publico recipis te in domum tuam. aͥ
nemo mimicoꝵ uideat: de locis domꝰ
tuȩ pronitis & in faciem constitutis.
remone te incubicalo. Times & in cu¬
biculo conscium aliunde: secedis in cor
tuum. ibi meditaris. Ille in corde tuo
interior est. Quocumq ergo fugeris.
ibi est. Teipsum quo fugies: Hon¬
ne quocumq fugeris. te sequeris:
Quando autem &o te ipso interior est:
non est quo fagias a deo irato: nisi
ad deum placatum. Proestis non est.
quo fugias. Llis sugere ab ipso: fuge
ad ipsum. Ergo ne loquanim aduer-¬
sus deum mniquitatem: nec illic ubi lo¬
quimini. Iiquitatem inquit medita¬
tus est in cubili suo. Quid meditatus
est in cubili suo:. Cubile cor eius dicens.
sacrificate inquit sacrifitium iusticie:
& sꝑate in dño. S supradixit. dicite
in cordibus ur̃is: & in cubilibus ur̃is

Expanded text:
opitulator si bonus fueris; ultor si maopitulator si bonus fueris; ultor si malus fueris. Ibi habes judicem in secreto tuo. Volens facere aliquid mali, de publico recipis te in domum tuam, ubi nemo inimicorum videat; de locis domus tuae promptis et in faciem constitutis, removes te in cubiculum; times et in cubiculo aliunde conscium, secedis in cor tuum, ibi meditaris: ille corde tuo interior est. Quocumque ergo fugeris, ibi est. Teipsum quo fugies? Nonne quocumque fugeris, te sequeris? Quando autem et teipso interior est, non est quo fugias a Deo irato, nisi ad Deum placatum: prorsus non est quo fugias. Vis fugere ab ipso? Fuge ad ipsum. Ergo ne loquamini adversus Deum iniquitatem, nec illic ubi loquimini. Iniquitatem, inquit, meditatus est in cubili suo . Quid meditatus est in cubili suo? Cubile cor ejus, dicens: Sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino. Sed supra dixit. Dicite in cordibus vestris, et in cubilibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
neq ab occidente: neq a desertis
montibus qm̃ deus iudex est. Iniqui¬
tatum tuarum. iudex deus est. Et¬
si deus est: ubiq presens est. Qno te
auferes ab ocalis dei. ut in parte ali¬
qua loquaris quod ille non audiat:
Si ab horiente: indicat deus. Seccde
in occidentem. & dic quicquid uis
aduersus detim. Si aboccidente. uade
in orientem: & ibi loquere. Si ade-¬
sertis montium iudicat: uade in me¬
dium poplõrum: tibi tibi subintr mu¬
res. De nullo loco iudicat qui ubiq
secretus est: ubiq publictis. quem nul¬
li licet ut est agnoscere. & quen nemo
ꝑmittitur ignorare. Ulide quid agas.
loquersᷤ aduerstis deum mniquitatẽ.
Sp̃e domini repleuit orbem terrarũ.
Alia scriptura dicit hoc: & hoc quod
continet omnia scientiam habet uocis.
Propter hoc quod foquitur iniqua.
non potest latere. HIoli ergo cogita¬
re deum in locis. ille tecum est talis.
qualis fueris. Quid est talis qualis
fueris: Bonus. si bonus fueris: & ma¬
lus tibi udebitur. si malus fueris. S

Expanded text:
ab occidente, neque a desertis montium; quoniam Deus judex est. Iniquitatum tuarum judex Deus est. Si Deus est, ubique praesens est. Quo te auferes ab oculis Dei, ut in parte aliqua loquaris quod ille non audiat? Si ab oriente judicat Deus, secede in occidentem, et dic quidquid vis adversus Deum; si ab occidente, vade in orientem, et ibi loquere; si a desertis montium judicat, vade in medium populorum, ubi tibi submurmures. De nullo loco judicat, qui ubique secretus est, ubique publicus; quem nulli licet ut est cognoscere, et quem nemo permittitur ignorare. Vide quid agas. Loqueris adversus Deum iniquitatem. Spiritus Domini replevit orbem terrarum alia Scriptura dicit hoc; et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis: propter hoc qui loquitur iniqua, non potest latere . Noli ergo cogitare Deum in locis; ille tecum est talis, qualis fueris. Quid est talis, qualis fueris? Bonus, si bonus fueris; et malus tibi videbitur, si malus fueris: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Meretrix illa in iherico: meretrix
quȩ suscepit nuntios. & alia ina eie-¬
cit: quȩ presumpsit in promissione.
quȩ timuit deum. Cui dictum est
tit per fenestram mitteret coccum:
id est ut in fronte haberet signum
dñs suiꝑbientibris phariseis. Amen dico
uobis: publicam & meretrices precedunt
uos in regnum celortim. Precedunt. qri
uim facitint. Impellunt credendo. et
creditur fidei nec obsistere potest quis¬
quam: quia qui uim faciunt. diriputuit
illud. Ibi enim positum est regnum ce¬
lorum ium patitur: & qui ium faciunt
diripiunt illud. Hoc fecit ille latro:
fortior in cruce quam in fauce. Memor
ero raab & babilonis. Babilon cittitas
dicitur. scdm̃ scłm. Quomͦ una ciitaᷤᷤ
sancta ierłm: una ciuitas inqua ba

Expanded text:
meretrix, illa in Jericho meretrix meretrix, illa in Jericho meretrix quae suscepit nuntios et alia via ejecit; quae praesumpsit in promissione, quae timuit Deum, cui dictum est ut per fenestram mitteret coccum, id est, ut in fronte haberet signum Dominus superbientibus Pharisaeis: «Amen dico vobis, publicani et meretrices praecedunt vos in regnum coelorum» . Praecedunt, quia vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero Raab et Babylonis.» Babylon civitas dicitur secundum saeculum. Quomodo una civitas sancta, Jerusalem; una civi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas semꝑ manens: & semper celestiᷤ
te ciuitas dei. Quasi intuebatur ciui¬
tatem illam ierlm̃ in terra. Nam
uidete quam ciuitatem dicit: de
qua dicta sunt quedam gloriosissima.
Nam illa destructa est in terra. Hos¬
tes passa cecidit in terram: iam non
est quod cerat. Expressit imaginẽ:
transiuit umbra. Unde igitur glorio¬
sa dicta sunt de te cuntas dei: Au¬
diunde. Memor ero raab et
babilonis. scientibus me. In illa ciui¬
tate inquit iam expersona dei me¬
mor ero raab: memor ero babilonis.
Raab non pertinet ad popłm udeo¬
rum: babilon non pertinet ad po¬
pulum nideorum. Nam sequitur.
Et enim alienigene & tiruo
et popls̃ ethiopum: hi fueruit
ibi. Merito gloriosa de te dicta sunt
ciuitas dei: ubi non solum est poplã
uideorum natus ex carne abrahe:
sed ibi omnes gentes quarum quedã
nominate sunt ut omnes intelligant᷑.
Memor ero inquit raab. Quȩ est ista :¬

Expanded text:
civitas semper manens, et semper coelestis civitas semper manens, et semper coelestis te, civitas Dei.» Quasi intuebatur civitatem illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qua dicta sunt quaedam gloriosissima. Nam illa destructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde igitur, «Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei?» Audi unde: «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum. Nam sequitur: «Etenim alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Merito «gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei:» ubi non solus est ille populus Judaeorum natus ex carne Abrahae; sed ibi omnes gentes, quarum quaedam nominatae sunt, ut omnes intelligantur. «Memor ero,» inquit, «Raab:» quae ista est
Abbreviated transcription (Latin):
hospes. & collegistis me. nudus & ues¬
tistis me : eger. & tfitastis me. Et illi.
quando te uidimus hȩc pacientem
& ministrauimus tibi : Et ille. Cã
umi ex minimis istis fecistis: michi fe¬
cistis. Ergo edificemur in xp̃o super
fundamentum aplõtum & ꝓpheta¬
mur: ipso summo angulari lapide
existente. quia diligit dñs portassion:
suꝑ omna tabernacula iacob. Quasi
uero & ipsa syon: non sit tͥaber nacula
iacob. Et ubi erat syon. insi in. ipłõ
iacobo : Iacob enim nepos abrahe.
unde natus est populus iudeorum dr̃
poptilus isrł: quia ipse iacob appellat
est ifrahel hic: hȩc bene nouit sancti¬
tas nestra. S quia erant quedam ta¬
bernacala temporilia & imaginaria.
loquitur autem iste de ciuitate qua¬
dam quam sp̃ualiter intelligit. caiuis
umbra & figura erat illi ciuitas ter-¬
rena: ait. diligit dñs portas fyon:
suꝑ omina tabernacula iacob. Diligit
illam sp̃ualem ciuitatem super om̃a
figurata quibuis intimabatur illa

Expanded text:
hospes, et collegistis me; nudus, et veshospes, et collegistis me; nudus, et vestistis me; aeger, et visitastis me. Et illi: Quando te vidimus haec patientem, et ministravimus tibi? Et ille: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Ergo aedificemur in Christum super fundamentum Apostolorum et Prophetarum, ipso summo angulari lapide existente; quia «diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Quasi vero et ipsa Sion non inter tabernacula Jacob. Et ubi erat Sion nisi in populo Jacob? Jacob enim nepos Abrahae, unde natus populus Judaeorum, dicitur populus Israel, quia ipse Jacob appellatus est et Israel . Haec bene novit Sanctitas vestra. Sed quia erant quaedam tabernacula temporalia et imaginaria; loquitur autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam ideo expectaret ut comple¬
rentur. Quid est qui sic ꝓficiscatur.
quomͦ ille de corpore egressus est:
S quis est qui hoc potuit: Qui pri-¬
mo dixerat. potestatem habeo ponen¬
di animam meam: & potestatem ha¬
beo iterum sumendi eam. Hemotol¬
lit eam a. me. s ego pono eam ame: et
iterum sumo eam. Posuit quando
uoluit: sumpsit quando uoluit. Ne¬
mo abstulit: nemo extorsit. Ergo
implete erant omnes passioness in ca¬
cum esset apostolus dixit: ut adim¬
pleam quȩ desunt pressurarum xp̃i
incarne mea. Ergo illuc ius. quo
git. quo precessit. Precessit etenim
xp̃c in capite: sequitur in corpore.
paciebatura saulo quando andinit
satlus.: saule. satle. quid me per sequeris.
Quomͦ solet dicere lingua calcato pe¬
de calcas me: linguam nullus tangit:
compassione clamat. non ad tritione.
induditur. Inuiriam ei facimus. si non
ipse dixit: efuriii. & dedisti michi
manducare. fitiui. & potastis me:

Expanded text:
tanquam ideo exspectaret ut completanquam ideo exspectaret ut complerentur. Quis est qui sic proficiscatur, quomodo ille de corpore egressus est? Sed quis est qui hoc potuit? Qui primo dixerat: «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestaten. habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones, sed in cacum esset Apostolus, dixit: «Ut adimpleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea.» Ergo illuc imus quo git quo praecessit: praecessit enim Christus in capite, sequitur in corpore. patiebatur a Saulo, quando audivit Saulus: «Saule, Saule, quid me persequeris?» Quomodo solet lingua dicere, calcato pede: Calcas me. Linguam nullus tetigit; compassione clamat, non attritione. includitur. Injuriam ei facimus, si non ipse dixit: «Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me;
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor uentis se collecturum electos
suos: ab omnibus ergo istis quatuor
uentis uocatur ȩccłã. Quomͦ uocat᷑:
Undiq in trinitate uocatur. Non
uocatur nisi baptismo: in nomine
patris & filiĩ & sp̃c sancti. Quatuor
ergo ter ducta: duodecim inueniunt᷑.
et clamet in nobis rp̃c. aꝑite michi por-¬
tas iusticiȩ. Precessit enim in capite:
sequitur se in corpore. llidete quid
dirit apls̃: quia in ipso xp̃c paciebat᷑.
lt adimpleam inquit quȩ desunt pres¬
surarum xp̃i in carne mea. ut adim¬
pleam. Quid ͤ Quȩ desunt. Cui de-¬
sunt: Pressurarum xp̃i. Et ubi
defunt: In carne mei. Numquid
aliquid presfurarum deerat millo ho¬
mine quod factum est uerbum dei: nato
de oraria homine : Passus est enim
quicquid pati deberet ex stia uolunta¬
te. nou ex peccati necessitate: & uidet᷑
quia omnia. In cruce enim posituis ac¬
sionum nichil michi deest: omnia quȩ
de me predicta sunt. completa sunt:

Expanded text:
quatuor ventis se collecturum electos quatuor ventis se collecturum electos suos ; ab omnibus ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quomodo vocatur? Undique in Trinitate vocatur: non vocatur nisi Baptismo in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Quatuor ergo ter ducta, duodecim inveniuntur. et clamet in vobis Christus: «Aperite mihi portas justitiae» . Praecessit enim in capite; sequitur se in corpore. Videte quid dixit Apostolus, quia in ipso Christus patiebatur: «Ut adimpleam,» inquit, «quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Ut adimpleam:» Quid? «Quae desunt.» Cui desunt? «Pressurarum Christi.» Et ubi desunt? «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus acsionum nihil mihi deest; omnia quae de me praedicta sunt, completa sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
aplõs. unus cecidit: in locum ipsuis¬
sanctus mathias ordinatus est. im¬
pletus est duodenarius numerus se¬
dium. Primo locum inueni ubi se¬
deas: & sic te minare iudicaturum.
Quodecim ergo sedes: quid sibi uelint
uideamus. Sacramentum est cuius-¬
dam uniuersitatis. quia per orbem
totum terrarum futura erat eccłã:
unde uocaturtis hoc edifitium ad xp̃i
compagem. Et ideo quia undiq tie¬
nitur ad iudicandum duodecim se¬
des funt: sicut quia undiq intratur
in illam ciuitatem duodecim porte
funt. Non solum ergo illi duodecĩ
& apls̃ paulus. sed quot quot indica¬
turi funt ꝓpter significationem uniti¬
sitatis ad duodecim sedes ꝑtinent:
quemadmodum quot quot intrabunt
ad duodecim portas ꝑtinent. Par-¬
tes enim mundi quatuor funt: oriens.
occidens. aquilo. & meridies. Iste .iiiͦi.
partes: assidue nominantur in scrip-¬
turis. Ab omnibus istis quatuor par¬
tibus. sicut dicit dñs in euangelio a

Expanded text:
Apostolis; unus cecidit Judas, in locum ipsiApostolis; unus cecidit Judas, in locum ipsius Matthias ordinatus est, impletus est duodenarius numerus sedium : primo locum inveni ubi sedeas, et sic te minare judicaturum. Duodecim ergo sedes quid sibi velint, videamus. Sacramentum est cujusdam universitatis; quia per totum orbem terrarum futura erat Ecclesia, unde vocatur hoc aedificium ad Christi compagem: et ideo quia undique venitur ad judicandum, duodecim sedes sunt; sicut quia undique intratur in illam civitatem, duodecim portae sunt. Non solum ergo illi duodecim et apostolus Paulus, sed quotquot judicaturi sunt, propter significationem universitatis, ad sedes duodecim pertinent; quemadmodum quotquot intrabunt, ad duodecim portas pertinent. Partes enim mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nominantur in Scripturis. Ab omnibus istis quatuor ventis, sicut dicit Dominus in Evangelio a
Abbreviated transcription (Latin):
tate. fundamenta eius in montibus
sanctis diligit dñs portas syon. Iam
ideo prelocutus sum: ne putetis alia ẽẽ
fundamenta. alias portas. Quare st̃
fundamenta apłi & ꝓphetȩ : Quia eoꝵ
auctoritas portat infirmitatem nr̃am.
Quare sunt porte : Quia per ipsos
intramus ad regnum dei. Predicant
enim nobis. Et cum per ipsos intra¬
mus: per xp̃m intramus. Ipse est enĩ
ianua. Et dicuntur duodecim porte
Et ideo duodenarius numerus apłoꝵ.
Sacramentum magnum huius. duo¬
bitis inquit fuper duodecim sedes:
iudicantes duodecim tribus isrł:
Si duodecim selle ibi funt. & non ẽ
ubi sedeat tercius decimus paulus
apls: & non erit quomͦ iudicet :
Et ipse se iudicaturum dixit: ñ
homines tantum: s et angelos. Qs
angelos. nisi apostatas angłos: Hes.¬
citis inquit: quia angelos uidicabimꝰ:
Responderet ergo turba. Quid tȩ
iactas iudicaturum : Ubi sedebis:
duodecim sedes dixit dñs duodeci

Expanded text:
tate. 4. «Fundamenta ejus in montibus tate. 4. «Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion.» Jam ideo praelocutus sum, ne putetis alia esse fundamenta, alias portas. Quare sunt fundamenta Apostoli et Prophetae? Quia eorum auctoritas portat infirmitatem nostram. Quare sunt portae? Quia per ipsos intramus ad regnum Dei: praedicant enim nobis. Et cum per ipsos intramus, per Christum intramus: ipse est enim janua. Et dicuntur duodecim portae et ideo duodenarius numerus Apostolorum. Sacramentum magnum hujus duobitis,» inquit, «super duodecim» «sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Si duodecim sellae ibi sunt; non est ubi sedeat tertius decimus Paulus apostolus, et non erit quomodo judicet: et ipse se judicaturum dixit, non homines tantum, sed et angelos. Quos angelos, nisi apostatas angelos? «Nescitis,» inquit, «quia angelos judicabimus» ? Responderet ergo turba: Quid te jactas judicaturum? Ubi sedebis? Duodecim sedes dixit Dominus duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
chilominus figuram gestabat ecclẽ.
Quid est enim quadrarie Ad tendite
similitudinem quadrati lapidis. Simił
pellitur. & quasi u̾titur: non cadet.
Ham quadratum lapidem: quacum¬
q uerteris stat. Cadere uisi sunt mar-¬
tires: cum ꝑcaterentur: S quid dixit
quedam uox cantici: Cum ceciderit.
iustus non conturbabitur: qm̃ dñs
confirmat manum eius. Sic ergo con-¬
quadramini ad omnes temptationes
parat i: quicquid implilerit non nos
euertat. Otantem te inueniat omnis
casus. Erigeris ergo in hanc fabricam
affectu pio: religione sincera: fide. sꝑe.
caritate. & ipsum edificari. ambulare
est. In istis ciuitatibus alia est fabrica
edifitiorum: alii sunt ciues in habitan¬
tes in fabrica. Illa ciuitas t iunbus stus
edificatur. Ipsi ibi sunt lapides qui st̃
ciues. lapides enim uui sunt. Et uos
inquit. tanquam lipides uiui edifica-¬
muni in domum spualem. dd nos direc¬
ta uox est: ergo sequamur de ita ciui-¬

Expanded text:
hilominus figuram gestabat Ecclesiae. hilominus figuram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadrari? Attendite similitudinem quadrati lapidis: similipellitur, et quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat. Cadere visi sunt Martyres, cum percuterentur; sed quid dixit quaedam vox Cantici? «Cum ceciderit justus non conturbabitur; quoniam Dominus confirmat manum ejus» . Sic ergo conquadramini, ad omnes tentationes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide, spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: illa civitas civibus suis aedificatur, ipsi sunt lapides qui sunt cives; lapides enim vivi sunt. «Et vos,» inquit, «tanquam lapides vivi aedificamini in domum spiritualem» . Ad nos directa vox est. Ergo sequamur de ista civi
Abbreviated transcription (Latin):
ianuani: nonne xp̃c intrat per ianuã:
Quomͦ probamus: Quia ipsos scõt
eitis per sequebatur saulit. Nondum
paulus: quando ei clamauit de celo
saule. saule. quid me ꝑsequeris. Ergo
fundamentum & lapis angularis ipse
est ioc ab imo surgens. si tamen ab uno.
Et enim origo fundamenti huius sc̃-
mitatem tenet. & quemadmodum
fandamentum coeporee fabrice in imo
est: sic fundamentum sp̃ualis fabricȩ¬
in summo est. Si ad terram edificare¬
mar: in imo nobis ponendum erat fun¬
damentum. Quia celestis fabrica est:
ad celos precessit fundamentum nrͣm.
Ipse ergo angularis lapis montesq apli
ꝓphetȩ magni portantes fabricam ciui¬
tatis. faciunt uiium quoddam edificiũ.
Hoc edificium modo clamat de cordibꝰ
ur̃is. Hoc agit artifitiosa manus dei
etiam per lingnam nr̃am: ut ad illius
edificiĩ fabricam conquadremini. Non
enim frustra etiam areba de lignis qua¬
dratis edificata est archa noe : quȩ ni-¬

Expanded text:
januam, nonne Christus intrat per januam? januam, nonne Christus intrat per januam? Quomodo probamus? Quia ipsos sanctos ejus persequebatur Saulus, nondum Paulus, quando ei clamavit de coelo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo fundamentum et lapis angularis ipse est, ab imo surgens; si tamen ab imo. Etenim mitatem tenet. Et sicut fundamentum corporeae fabricae in imo est, sic fundamentum spin summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentum nostrum. Ipse ergo angularis lapis, montesque Apostoli, Prophetae magni, portantes fabricam civitatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo clamat de cordibus vestris? hoc agit artificiosa manus Dei etiam per linguam nostram, ut ad illius aedificii fabricam conquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae ni
Abbreviated transcription (Latin):
presto est: undiq ad eam potest duci
similitudo. Et totum potest esse
in similitudinibus: quia nichil horum
est in ꝓprietatibus. Numquid xp̃c
ianua est: quemadmodum indemis ia¬
nuas factas a fabro : Hon utiq.
Et tamen dixit: ego sum iantia. Aut
numquid sic est pastor: quemadmodũ
uidemus pastores istos p̃positos pecoꝵ:
Et dirit. ego sum pastor. E uno loco
ambas res diat. In euangelio diuit:
quia pastor per iantiam intrat. Et
ibi dixit. Ego sum pastor bonus. Et
ibi dnte. Ego sum iantia. Pastor in¬
tratper anuam. Et quis est pastoe.
qñĩnerat per ianuam : Ego sumi
pastor bonus. Quȩ est ergo iantia: qͦ
intras tu pastor bone¶ Ego sum ia¬
nua. Quomͦ ergo tu omnia: Quo¬
modo per me omniae Ulerbi gratia.
cum paulus intrat per iantiam: non
Non quia paulus xp̃c: sed quia in
dixit. An exꝑimentum eits uultis
accipere: qui ĩme loquitur. xp̃c: Cũ
sancti eius & fideles eius intrant per

Expanded text:
praesto est, undique ad eam potest duci praesto est, undique ad eam potest duci similitudo; et totum potest esse in similitudinibus, quia nihil horum est in proprietatibus. Numquid Christus janua est, quemadmodum videmus januas factas a fabro? Non utique: et tamen dixit, «Ego sum janua.» Aut numquid sic est pastor, quomodo videmus pastores istos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum pastor.» Et uno loco ambas res dixit. In Evangelio dixit quia pastor per januam intrat: et ibi dixit, «Ego sum pastor bonus;» et ibi dixit, «Ego sum janua» . Pastor intrat per januam: et quis est pastor qui intrat per januam? «Ego sum pastor bonus.» Et quae est ergo janua qua intras tu, pastor bone? «Ego sum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me omnia. Verbi gratia, cum Paulus intrat per januam, nonne Non quia Paulus Christus; sed quia in dixit: «An experimentum ejus vultis accipere, qui in me loquitur Christus» ? Cum sancti ejus et fideles ejus intrant per
Abbreviated transcription (Latin):
illum. S illi funt in fundamento:
ille mangulo. Si cogitet qui hoc
dicit. angulum & in fundamento
esse. Neq enum ibi est angulus
ubi iudetur: ut surgit in apicem.
Afundamento incipit. enu ħlam ut
noueritis quia & fundamentum xp̃c.
& primtm & maximum: fundamen¬
tum inquit a pls nenio podest pone¬
re preter id quod positum est. qd̃¬
tum xp̃c ihc quo ulterius nichil est:
Quomͦ putamus.: nisi quemad modũ
aꝑte dicitur sancttis sanctortum: sic
figurate fundamentum fundamentoꝵ:
Si ergo sacramenta cogites: xp̃c sanctꝰ
sauctorum. Si gregem stibditum co-¬
gites: xp̃c pastor pastorum. Si fabricã
cogites: xp̃c fundamentum fundam̃¬
torum. In edificiis istis inon potest ẽẽ
idem lapis in imo & in summo. Si fue¬
rit in imo: in summo non erit. Si in
sumino fuerit: in ino non erit. An-¬
gustias enim omnia pene corꝑora pa-¬
ciuntur: nec ubiq possant esse. nec
semper. Diuinitas autem quȩ ubiq

Expanded text:
illum, si illi sunt in fundamento, illum, si illi sunt in fundamento, ipse in angulo. Sed cogitet qui hoc dicit, angulum et in fundamento esse. Neque enim ibi est tantum angulus ubi videtur, ut surgat in apicem: a fundamento enim incipit. Nam ut noveritis quia et fundamentum Christus et primum et maximum: «Fundamentum,» inquit Apostolus, «nemo potest ponere praeter id quod positum est, qsus, quo ulterius nihil est? Quomodo putamus, nisi quemadmodum aperte dicitur sanctus sanctorum, sic figurate fundamentum fundamentorum? Si ergo sacramenta cogites, Christus sanctus sanctorum: si gregem subditum cogites, Christus pastor pastorum: si fabricam cogites, Christus fundamentum fundamentorum. In aedificiis istis non potest esse idem lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, in summo non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec ubique esse possunt, nec semper: Divinitas autem quae ubique
Abbreviated transcription (Latin):
non se ꝑtinere ad syon: erat enim que¬
dam cuntas syon terrena quȩ per
urabram gestatut imaginem cuiusdã
syon. de qua modo dicitur celestis iliꝰ
ierłm̃ de qua dicit apls quȩ est mat̾
omium nr̃m: ne ergo illi se non per¬
tinere dicerent ad syon. quia non
erant de poplõ uideorum. hoc eis dix̃.
Igitur iam non estis hospites & in¬
quulim. s estis ciues sanctorum & do¬
mestici dei. suꝑ edificati super funda-¬
mentum apłorum & ꝓphetarum: ha-¬
bens constructionem tante ciuitatis.
S omnis ista compages ubi nititur.
ubi incãbit: ut nusquam cadat :
iħc: in illo quidem duo parietes cõ¬
pagmantur. Heq enim angulum
faciunt. nisi duo parietes in unum
de diuerso uenientes: sicut plĩ duo
ex circumcisione & p̃putio ad pacem
xp̃ianam sibimet coneri in una fide.
priora. fundamenta. & posterior
apis angularis. Potest ergo aliqͥs
dicere. quua magis xp̃c super ꝓphe¬
tas & apłos incumbit: non illi suꝑ

Expanded text:
non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena, quae per umbram gestavit imaginem cujusdam Sion de qua modo dicitur, coelestis illius Jerusalem de qua dicit Apostolus, «Quae est mater omnium nostrum» : ne ergo illi non pertinere dicerentur ad Sion, quia non erant de populo Judaeorum, hoc eis dixit, «Igitur jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fundamentum Apostolum et Prophetarum.» Habes constructionem tantae civitatis. Sed omnis ista compages ubi innititur, ubi incumbit, ut nusquam cadat? «tus Jesus, in illo quidem duo parietes compaginantur. Neque enim angulum faciunt, nisi duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, priora fundamenta et posterior lapis angularis. Potest ergo aliquis dicere quia magis Christus super Prophetas et Apostolos incumbit, non illi super
Abbreviated transcription (Latin):
& non defitrat. Tanꝗtiam iocunda¬
torum omnium habitatio in te.
lam dictum est unde iocundabimtir.
Beati qui habitant in domo tua: in
sclã scłorum saudabunt te. Laude¬
mus & modo dñm quantum possi¬
mus mixtis gemitibus:. quia laudan¬
do eum. desideramus eum & nondũ
tenemus. Cum tenuerimus: sub¬
trahetur omnis gemitus. & remane¬
bit sola. & pura eterna laudatio.

Expanded text:
et non deficiat. «Tanquam jucundaet non deficiat. «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Jam dictum est unde jucundabimur: «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te.» Laudemus et modo Dominum, quantum possumus, mixtis gemitibus; quia laudando eum desideramus eum, et nondum tenemus: cum tenuerimus, subtrahetur omnis gemitus, et remanebit sola et pura et aeterna laudatio.
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Bunt enim homines qui inui¬
tantur ad cenam opimam: ubi mul¬
ta & pretiosa ponenda sunt non
prandent. Iam si queras ab eis q̃re
non prandeant: ieitinamtis. Magnt̃
cito latidare. Quere causam. negotiũ
uentris agitur: non religonis. Quare
ieumant: Ne uentrem preoccu¬
pent tulia: & non possint amittere
pretiosa. Ergo negotium gutturis
gerit in ienimo. Magna res. Utiq
ieuimum contra uentrem & guttur
pugnat: aliquando illis militat. Itaq
fratres mei si putatis aliquid tale ha¬
bituros nos i illa patria qua nos ex-¬
hortatur tuba celestis. & ꝓpterea uos
a presentibus abstinetis: ut illic talia
copiostus recipiatis. Sic estis qui ieui
nent se a maiore incontinentia. Ho¬
lite ergo sic. Ad aliquid uos mnesfa-¬
bile p̃parate. mundate corda ab omni¬
btis affectiombus nr̃is terrenis & secti¬
laribus. llistiri sumus quiddam. Q
tus. o beati erimtis: & hoc solam nob̃
cabimus: Inmo manducabius. et
ipse erit cibus noster: qui & refitit.

Expanded text:
erit. Sunt enim homines qui invierit. Sunt enim homines qui invitantur ad coenam opimam, ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: jam si quaeras ab eis quare non prandeant, Jejunamus. Magnum cito laudare: quaere causam; negotium ventris agitur, non religionis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus abstinetis, ut illic talia copiosius recipiatis; sic estis quomodo inent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: ad aliquid vos ineffabile praeparate; mundate cor ab omnibus affectionibus vestris terrenis et saecularibus. Visuri sumus quiddam, quo viso beati erimus, et hoc solum nobis cabimus? Imo manducabimus; et ipse erit cibus noster, qui et reficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis. Quid ergo erit : Quom̾
potuit dixit lingna humana. Tan¬
quam iocundatorum omnium habita-¬
tio in te. Quid est tanquam: Qua¬
re tanquam: Quia talis ibi erit io¬
cunditas: qualem hic non nouimus.
llideo hic multas iocunditates. Et
multi gaudent in scło. alii hinc. aliĩ
inde.et non est quod illi gaudio com¬
parent. s tanquam iocunditas erit.
Ham si dicam iocunditas. incipit
homini occurrere talis iocunditas:
qualem solent habere in poctilis. in
prandiis. in auaritia: in honoribus.
sectli. Extolluntur enim homines.
& leticia quadam insaniunt: sed non
est gaudere impiis dicit dñs. Est
quedam iocunditas. quam nec oculus
uidit. nec atris audicut: nec in cor ho-¬
minis ascendit. Tanquam iocundatoꝵ
omnium habitatio inte. Ad Aliꝗd
gitidium nos paremus: qtua & hic
tanquam simile inuenuus. & non ẽ
hoc ne quasi paremus nos talibus
ibi ꝑfrui. qualibus hic gatidemus.
Alioqtun. continentia nr̃a auaritia

Expanded text:
necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Quid est, «tanquam?» quare, «tanquam?» Quia talis ibi erit jucunditas, qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet habere in poculis, in prandiis, in avaritia, in honoribus saeculi. Extolluntur enim homines, et laetitia quadam insaniunt: sed «non est gaudere impiis,» dicit Dominus . Est quaedam jucunditas quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Ad aliud gaudium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, et non est hoc: ne quasi paremus nos talibus ibi perfrui, qualibus hic gaudemus; alioquin continentia nostra avaritia
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. Beati qui habitant in domo
tua. Vnde beati: Habendo aurcim.
habendo argentum. numerosam fa¬
miliam: multiplicem proleme Vnde
beati: Beati qui habitant in domo
tua. in secula scłorum laudabunt te.
Hoc uno beati: otioso negotio: Hoc
ergo unum desideremus fratres:
cam uenerimus ad hoc nos paremꝰ
gaudere ad deum. laudare deum.
Opera bona quȩ modo nos ꝑducunt:
non ibi erunt. Diximus & hesterno
die quantum potuimus. Ulbi erunt
opera miscdiȩ : ubi nulla erit miseru:
Egentem non inuenies. nudum non
inuenies. Nemo tibi occurret si¬
tiens. Nullus peregrinus erit:
nullus egrotus quem uisites. Hulł
mortuus quem sepelies: nullus ligatoꝵ
inter quos componas. Quid facturus
es : An forte ꝓpter necessitatem cor-¬
poris nr̃i nonellabinus. & arabimus.
& egrotabimur. & peregrinabimur.
Magna ibi quies. Nam ibi omnia
opera quȩ necessitas flagitat subtrahen¬
tur. Mortua necessitate: peribunt oꝑa

Expanded text:
nibus . «Beati» ergo «qui habitant in domo nibus . «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Unde beati? Habendo aurum, habendo argentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, quantum potuimus; non ibi erunt opera misericordiae, ubi nulla erit miseria: egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellabimus, et arabimus, et negotiabimur, et peregrinabimur? Magna ibi quies: nam ibi omnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera
Abbreviated transcription (Latin):
popłi fui. Magna res: magnum gau¬
dium. magna leticia. Postea uener̃
ĩ hanc ciutatem. & oratores: sed nͣ
uenirent. nisĩ precederent piscato¬
res. Magna hȩc. S ubi hȩc nisi in
illa ciuitate dei: de qui gloriosiffi-¬
nibus gaudiis atq conflitis. quomͦ
clausit: Canquam iocunda¬
torum omnium habitatio in te.
Tanquam iocundatorum habitatio:
omnium iocundatorum in hac ciui¬
tate. In peregrinatione ista conte.¬
rimur: habitatio nr̃a iocunditas
sola erit. Periet labor & genitus.
Transeunt orationes: fuccedunt latda¬
tiones. Ibi ergo habitatio iocunditoꝵ
non erit gemitus de fiderantium :
s leticiȩ ꝑfruentium. Aderit enim
cui modo suspiramus. Similes ei erimꝰ.
qmͣ uidebimus eum ficuti est. Ibi to¬
tum negotium nrͣm non erit: nisi lau¬
dare deum & frui deo. Et quid ali¬
ud queremus ubi solus sufficit: per
quem facta sunt omnia : Habitabi¬
mur & habitabimus: subicientur
illi omma. ut sit deus omina in om¬

Expanded text:
populi sui . Magna res, magnum gaupopuli sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; sed ubi haec, nisi in illa civitate Dei, de qua gloriosissio collatis omnibus gaudiis atque conflatis, quomodo clausit? «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Tanquam jucundatorum habitatio omnium jucundatorum in hac civitate. In peregrinatione ista conterimur: habitatio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succedunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium, sed laetitia perfruentium. Aderit enim cui modo suspiramus; similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est : ibi totum negotium nostrum non erit, nisi laudare Deum, et frui Deo. Et quid aliud quaeremus, ubi solus sufficit, per quem facta sunt omnia? Habitabimur et habitabimus: subjicientur illi omnia, ut sit Deus omnia in om
Abbreviated transcription (Latin):
factus est in ea: et ipse fundunt eani
altissimus. Dñs narrauit inscriptu¬
ris popłoram. Et principum.
Quorum principum: Horũ
hi fuerunt in ea. Principes qui fac¬
ti funt in ea: in ea facti sunt princi¬
pes. Hlam antequam in ea fieret̃
principes: abiecta minidi elegit deus
ut confunderet fortia. Humqtud
princeps piscator : Numquid prin¬
ceps publicantis: Princeps plane. S
quia facti sunt in eai. Quales isti pͥn¬
cipes uenerunt de babilon .e. principes
credentes de seculo: principes uenert᷑
ad urbem romam. quasi caput babi¬
lonis. Non ierunt ad templum
mmꝑatoris: sed ad memorum piscato¬
ris. Vnde enim isti principes:
Infirma mundi elegit deus ut confun¬
dat fortia. & ignobilia elegit deus.
et ea quȩ non sunt tanquam quȩ
sunt: ut ea quȩ sunt euacuentur.
Hoc facit qui erigit de terra in opẽ:
& de stercore exaltat pauperem.
Utquid erigit : Ut collocet eum
cum principibus. cum principibus

Expanded text:
factus est in ea, et ipse fundavit eam factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Dominus narrabit in Scriptura populorum et principum.» Quorum principum? Horum qui facti sunt in ea. Principes qui facti sunt in ea, in ea facti sunt principes: nam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; sed quia facti sunt in ea. Quales isti principes? Venerunt de Babylone principes, credentes de saeculo principes venerunt ad urbem Romam, quasi caput Babylonis; non ierunt ad templum Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Utquid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cutitas dei: ecce mater sion
dicet homo. Quis homo: Qui hõ
factus est in ea. In ea ipse factus est
in ea factus est: & ipse fundanit eam:
Ut in ea fieret homo: iam fundata
erat. Sic intellige si poces. Et enim
mater syon dicet: sed homo. Mater
syon dicet: homo autem factas est in ea.
Ipse autem fundauit eam: non homo.
s altissimus. Sic fundauit cuutatem
in qua nasceretur: quomͦ creauit ma¬
trem de qua nisceretur. Quid est
hoc fratres: Quales ꝓmissiones: quã¬
tam spem tenemus: Ecce ꝓpter
nos altissimts qui fundauit cutitatẽ
mater dicit ipsi ciuitati. & homo in
ea factus est: & altissimus eam funda
tis: cantabimus hȩc omnes. & cantat
homo in omnibus. xp̃c. Homo ꝓpter
nos: deus ante nos. S quid magnũ
ante nos : Ante terram & celam.
ante sclã. Hic ergo homo ꝓpter nos
Dñs narrauit inscripturis po¬
ptilorum. Hoc enim sequitur in psal¬
mo. mater syon dicet homo & homo

Expanded text:
sunt, civitas Dei.» Ecce, «Mater Sion, sunt, civitas Dei.» Ecce, «Mater Sion, dicet homo.» Quis homo? Qui «homo factus est in ea.» In ea factus est in ea factus est, et ipse eam fundavit? Ut in ea fieret homo, jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem «factus est in ea: ipse» autem «fundavit eam,» non homo, sed «Altissimus.» Sic fundavit civitatem in qua nasceretur, quomodo creavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, fratres? Quales promissiones, quantam spem tenemus! Ecce propter nos Altissimus qui fundavit civitatem, «Mater,» dicit ipsi civitati; et «homo in ea factus est, et Altissimus eam fundavtis? Cantavimus haec omnes, et cantat homo in omnibus Christus: homo propter nos, Deus ante nos. Sed quid magnum ante nos? Ante terram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «Mater Sion, dicet homo; et homo
Abbreviated transcription (Latin):
ibi alienigene. ibi tirus. ibi popl̃ ethio¬
mentam mignum. Per etim illicraab.
per quen illic babilon iam non babilo¬
na. Caret enim babilon. ȩ: & incipit
esse ierłm. Diuiditur filia aduersus
matrem suam. erit in menbris regiȩ
illius cui dicitur. obliuiscere popłm tu¬
um &d domum patris tui: concupunt
rex speciem tuam. Ham unde. babi¬
lon adspiraret ad ierłm̃: unde.raab
ad illa fundimenta perueniret. unde
alieigene. unde tirus. unde popłs̃
echiopuim : Audi unde. Patex
syon dicet homo. Est quidam homo
qui dicat mater syon: & per hunc ue¬
niunt isti omnes. S iste homo quid
est dicit. si audiamus. si capiamitis. Mi¬
ter sron dicet homo. Sequitur ibi.
quasi quereres per queni uenerit
riab. babilon. alienigene. tirus. ethio¬
pes: ecce per quem uenerunt. Mateꝵ
syon dicet homo: Et homofa¬
tus est in ea:. & ipse fundauit eam al¬
tissimus. Quid apertius fratres:
uere quia glonosissima dicta de te

Expanded text:
ibi alienigenae, ibi Tyrus, ibi populus Aethioibi alienigenae, ibi Tyrus, ibi populus Aethiomentum magnum. Per eum illic Raab, per quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipit esse Jerusalem. Dividitur filia adversus matrem suam, et erit in membris reginae illius cui dicitur: «Obliviscere populum tuum et domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspiraret ad Jerusalem? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi unde: «Materh» «Sion, dicet homo.» Est quidam homo qui dicit, «Mater Sion;» et per hunc veniunt isti omnes. Sed iste homo quis est? Dicit, si audiamus, si capiamus: «Mater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi, quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus.» Quid apertius, fratres? Vere quia «gloriosissima de te dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. S delibatus de babiloniȩ in
ierłm. Unde: nisi per cum. qui iustifi¬
cat impitim: Piorum cuuitas ierłm:
impiorum citiitas babilon. S uenit
ille qui iustificat impiuni: qtia me¬
mce ero inquit non solum raab s etiã
babilonis. S quomͦ menor ero raab
& babilonis : Scientibus me. Ideo qͦ¬
dam loco dicit scriptura. Effunde
iram tuam ingentes quȩ te non no¬
uerunt. Hic ait effunde iram tuam
in gentes quȩ te non nouerunt: &
alibi. pretende miscdĩam tuam scien¬
tibus te. Et ut noueritis quia in raab
& babilone gentes significauit. quasi
diceretur quid est quod dixisti memor
ero raab & babilonis scientibus me:
quare hoc dixisti. et enini alieigene
inquit id est ꝑtinentes ad raab. perti¬
nentes ad babilonem. & tirus. S quo¬
usq gentes: Usq ad fines terrȩ. Ele-¬
git enim popłm qui in fines terrȩ est.
Et popls inquit ethiopum. hi fuertͣ
ibi. Si ergo ibi raab. ibi ex babilon .e. qr

Expanded text:
elabitur de Babylone in Jerusalem. Unde, nisi per eum qui justificat impium ? Piorum civitas Jerusalem; impiorum civitas Babylon. Sed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . Hic ait, «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Etenim alienigenae,» inquit, id est, pertinentes ad Raab, pertinentes ad Babylonem, «et Tyrus.» Sed quousque Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit enim populum qui in fine terrae est: «Et populus,» inquit, «Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Si ergo ibi Raab, ibi ex Babylone, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fundamenta eius in montibus scĩs:
Qui sunt montes sancti. stiꝑ quos fun¬
data est ista ciuitas : Alter quidam
cities exhoctarentur. Sed hi id est
se ita ut etum ipsi sint montes:
super quos fundamenta sunt huus
cinitatis: cuius portas diligit dñs.
Dicat ergo alius ciuis hoc aperte. ne
nos fuspicari uideaniur loquens ad
gentes & cominemorans ut redirent:
& quasi constrtierentur in fabricã
rent in se: secutus ibi ait. Ipso sum:¬
mo existente lapide angulari xp̃o
iħu. Ne itaq putarent gentes

Expanded text:
«Fundamenta ejus in montibus sanctis?» «Fundamenta ejus in montibus sanctis?» qui sunt montes sancti super quos fundata est ista civitas? Alter quidam cives exhortarentur. Sed hi, id est se ita ut etiam ipsi sint montes, super quos fundamenta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus. Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur in fabricam rent in se; secutus ibi ait, «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes