comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentia carentẽ. gloriã quoq nhili pendit sed hunc quoq quã mulz¬
tadeficiant uides: Fit enim ut aliquando necessariis egeat. ut

Expanded text:
tentia carentem gloriam quoque nihili pendit. Sed hunc quoque quam multa deficiant uides. Fit enim ut aliquando necessariis egeat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
securus: Anuero tupretiosã aestimas abituram felstatem . &
cara tibi est fortuna presens nec manendi fida & cumdis cesserit
allatura merore: Quodsinec ex arbitrio retineri potest & cala¬
mitosos fugiens facit : quidẽ aliud fugax quam futurȩ qđ dam

Expanded text:
securus. An uero tu pretiosam aestimas abituram felicitatem? Et cara tibi est fortuna praesens nec manendi fida et cum discesserit adlatura maerorem. Quod si nec ex arbitrio retineri potest et calamitosos fugiens facit, quid est aliud fugax quam futurae quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
concipitim̃ equit Canamq causa est curmendatio scientia careat: qđ se itarem quamq
habere necesse est utieam sese habere scientia comprehendit. Quidigitur quo¬
nam mͦ dous haec incerta futura prenoseit. Nam si in eutabiliter euentura

Expanded text:
concipitur nequit. Ea namque causa est cur mendacio scientia careat, quod se ita rem quamque habere necesse est uti eam sese habere scientia comprehendit. Quid igitur, quonam modo deus haec incerta futura praenoscit? Nam si ineuitabiliter euentura
Abbreviated transcription (Latin):
adprare non posse quoniã eorũ notio corporales figuras non posset ex¬
cedere. Dererum uero cognitione firmiori porius ꝑfectioriq: iuditio

Expanded text:
aspirare non posse quoniam eorum notio corporales figuras non posset excedere, de rerum uero cognitione firmiori potius perfectiorique iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
ed concedamus: utaliquis possit bonos malosq discerneri
poterit intueri ã intimã tẽperiem. uelut in corporibus dici solet

Expanded text:
ed concedamus ut aliquis possit bonos malosque discernere; poterit intueri illam intimam temperiem, uelut in corporibus dici solet
Abbreviated transcription (Latin):
suspitione prospexi.: P Credo inquid. Iamenim ut arbitror: uigilan¬
tius ad cernenda uera oculos deducis.: Sed qđ dicam nonminus

Expanded text:
suspicione prospexi. – Credo, inquit; iam enim, ut arbitror, uigilantius ad cernenda uera oculos deducis. Sed quod dicam non minus
Abbreviated transcription (Latin):
ad contuendum patet.: B. Quid inquã. P Cumds̃ inquit om̃a
bonitatis clauo gubernare iure credatur: eadẽq omĩa sicuti doeui
adbonum naturali intentione festinent. Nũdubitari potest quin
uoluntariae regantur : seq: ad disponentis nutũ. ueluti conuenientia.
contẽperata rȩetori sponte conuertant: B Ita inquam necesse est:
necbeatũ regimen eẽ uideretur. Si quidem detrectantium iugum foret.

Expanded text:
ad contuendum patet. – Quid? inquam. – Cum deus, inquit, omnia bonitatis clauo gubernare iure credatur eademque omnia, sicuti docui, ad bonum naturali intentione festinent, num dubitari potest quin uoluntaria regantur seque ad disponentis nutum ueluti conuenientia contemperataque rectori sponte conuertant? – Ita, inquam, necesse est; nec beatum regimen esse uideretur, si quidem detrectantium iugum foret
Abbreviated transcription (Latin):
id regi foret.: Ediait ut nisi intra pre scriptum diem rauenna
urbe decederent notas in signiti stontibus pellerentur

Expanded text:
id regi foret, edixit: uti ni intra praescriptum diem Rauenna urbe decederent, notas insigniti frontibus pellerentid regi foret, edixit: uti ni intra praescriptum diem Rauenna
Abbreviated transcription (Latin):
tiã uicusquisq dissentłat: faciantq saepe quaecũ gesserint non fuisse
gerenda decernant. Exquo saepe summa illa prouidentia ꝓtulit
in signe miraculũ : ut malos mali bonos facerent. Namdũ iniqua sibi

Expanded text:
tiam uitiis quisque dissentiat faciantque saepe, quae cum gesserint non fuisse gerenda decernant? Ex quo saepe summa illa prouidentia protulit insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent. Nam dum iniqua sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Tellure demersi p&unt. Quid dignũ stolidis mentibus inp̃cer
opes onores ambiant. Et cũ falsa graui mole parauerint
Tunc uera cognoscant bona.
actenus mandacis formã felicitatis osten¬
Adisse suffecerit: quã si ꝑspicacit̃ in tueris.
ordo.ẽ. de in ceps quaesit uera monstrare : Atqui uideo

Expanded text:
Tellure demersi petunt. Quid dignum stolidis mentibus inprecer? Opes honores ambiant; Et cum falsa graui mole parauerint, Tum uera cognoscant bona. Hactenus mendacis formam felicitatis ostendisse suffecerit, quam si perspicaciter intueris, ordo est deinceps quae sit uera monstrare. Atqui uideo
Abbreviated transcription (Latin):
in quã nec opibus sufficientiã. nec regnis potentiã. nec reueren¬
tiã dignitatib. Nec celebritatẽ gloriaȩ. nec eecitiã uoluptatib.
posse contingereꝰ A n&iam causas cur id ita sit dep̃hendisti:
b Tenui quidẽ ueluti rimula mihi uideor intueri. sedeate apestius
cognoscere malim ẜAtqui prumtissima ratio ẽ. Qđ enĩ simplex

Expanded text:
inquam, nec opibus sufficientiam nec regnis potentiam nec reuerentiam dignitatibus nec celebritatem gloria nec laetitiam uoluptatibus posse contingere. – An etiam causas cur id ita sit deprehendisti? – Tenui quidem ueluti rimula mihi uideor intueri, sed ex te apertius cognoscere malim. – Atqui promptissima ratio est. Quod enim simplex
Abbreviated transcription (Latin):
non uero ideo qm̃ prouidentur eueniunt: ni hil ominus tamen adõ ueluen¬
tura prouideri uel prouisa necesse. ẽ. euenire. Quod ad perimendam

Expanded text:
non uero ideo quoniam prouidentur eueniunt, nihilo minus tamen ab deo uel uentura prouideri uel prouisa necesse est euenire,1 quod ad perimendam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquitl. qđ beatitudinis substantiã cõpleat: ad hoc uero c&era
referantur: Bulellem inquam idipsarũ rerũ cõmemoratione.
pate faceres PNonne in quit beatitudinẽ bonũ. eẽ censemus:
Ac sũ miui quidem in quam ł addas inquit hoc hominibus lic&
Nam eadem sufficientia sũma. ẽ. eadem sũma potentia. Reuerentia

Expanded text:
aliquid quod beatitudinis substantiam compleat, ad hoc uero cetera referantur? – Vellem, inquam, id ipsarum rerum commemoratione patefaceres. – Nonne, inquit, beatitudinem bonum esse censemus? – Ac summum quidem, inquam. – Addas, inquit, hoc omnibus licet. Nam eadem sufficientia summa est, eadem summa potentia, reuerentia
Abbreviated transcription (Latin):
affectum esse non dubitat. Siigitur sese ipsi aestimare uelint:
possunt ne sibi supplicu expertes uideri quos omniũ malorũ ex¬
trema nequitia non afficit modo. uerũ etiam uehement̃ inficit.
Vide aũt ex aduersa parte bonorũ quae improbos poena comitetur.
Omne namq quod sit unum esse ipsumq unum bonum esse paulo

Expanded text:
affectum esse non dubitat. Si igitur sese ipsi aestimare uelint, possuntne sibi supplicii expertes uideri quos omnium malorum extrema nequitia non affecit modo uerum etiam uehementer infecit? Vide autem ex aduersa parte bonorum, quae improbos poena comitetur. Omne namque quod sit unum esse ipsumque unum bonum esse paulo
Abbreviated transcription (Latin):
meo leniter manum. P Et nihil inquit pericłi est. loe tar¬
gum patitur communem in lusarum mentium morbum.

Expanded text:
meo leniter manum, et, 25 nihil, inquit, periculi est, lethargum patitur, communem illusarum mentium morbum.
Abbreviated transcription (Latin):
uelit. Sed num in his eam repperi& quae demonstrauimus id quod
pollicentur nom posse conferre bMinime inquã ⁊r In his igitur quae
singula quaedã expetendorũ praestare creduntur beatitudo nullo
modo uestiganda. ẽ s̃ fateor in quã. & hoc mhil diciuerius potest:
abes igitur inquit & formã false felicitatis et causas: Deflecte
nunc in aduersũmentis intuitũ: Ibienim ueram quã ꝑmisimusstatĩ

Expanded text:
uelit; sed num in his eam repperiet quae demonstrauimus id quod pollicentur non posse conferre? – Minime, inquam. – In his igitur quae singula quaedam expetendorum praestare creduntur beatitudo nullo modo uestiganda est. – Fateor, inquam, et hoc nihil dici uerius potest. – Habes igitur, inquit, et formam falsae felicitatis et causas. Deflecte nunc in aduersum mentis intuitum; ibi enim ueram quam promisimus stati
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aliis uenerabilib locis aliqͦ tẽꝑe depopulatũ. finẽ subiectionis fecit. Sub huiꝰ
etiã regimine. beatꝰ hermelandꝰ exp̃dicto monasterio fontinella rogante uenera¬
bili pontifice paschario nemetensis urbis. inregionẽ nemetensẽ abipso patre lãb̾to

Expanded text:
cum aliis venerabilibus locis aliquanto tempore depopulatum finem subiectionis fecit. 10 . Sub huius cum aliis venerabilibus locis aliquanto tempore depopulatum finem subiectionis fecit. 10 . Sub huius etiam regimine beatus Ermenlandus, ex praedicto monasterio Fontanella, rogante venerabili pontifici Pascario Nemetensis urbis, in eandem regionem Nemetensem ab ipso patre Lant
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat. Quoꝵ. exẽplis piȩ actionis ac uerboꝵꝵ sedulis ex hortationib pluri¬
mi excitati: carpebant itinera sc̃ę conuersationis.
tri lamb̾to cheodericꝰ rex filiꝰ lodouei regis & baltiltis regine. largitꝰ est patrimo¬
niũ aliqd̾ cuiꝰ est uocabulũ dusera: qd̾ sitũ erat ultra fiuuiũ todanũ. inregione
tinella morantib luminaria ministraret eccłiȩ: inoleo & cȩteris huiꝰ rei necessa¬
riis. Inqͦ loco pͣdictꝰ pat̾ egregiũ condidit coenobiũ monachoꝵ. directis ex fon
tuiella monachis qͥ illud laudabile opꝰ diligent̃ executi st̃. Et de pͣdio paruo mas¬
nũ hactenꝰ extat monasteriũ monachorꝵ: & in illa regione ab aliis p̃cipiiũ. Qđ̃ ꝑ¬
multa annoꝵ curricła ditioni pͣfati monasterii fontinellensis subiectũ erat. do¬
nec diuisione regni & discordia pͥncipũ: & discursione nefande gentis agarenoꝵ.

Expanded text:
gerebat. Quorum exemplis piae actionis ac verborum sedulis exortationibus plurigerebat. Quorum exemplis piae actionis ac verborum sedulis exortationibus plurimi excitati, carpebant itinera sanctae conversationis.ovii regis et Balthildae reginae, largitus est patrimonium aliquod, cuius est vocabulum Dusera, quod situm erat ultra fluvium Rodanum in regione,tanella morantibus luminaria ministraret ecclesiae in oleo et ceteris huius rei necessariis. In quo loco praedictus pater egregium condidit coenobium monachorum, directis ex coenobio Fontanella monachis, qui illud laudabile opus diligenter executi sunt, et de praedio parvo magnum actenus extat monasterium monachorum et in illa regione ab aliis praecipuum. Qmulta annorum curricula ditioni praefati monasterii Fontanellensis subiectum erat, donec divisione regni et discordia principum et incursione nefandae gentis Agarrenorum
Abbreviated transcription (Latin):
catẽ. triduanũ celebrans ieiuniũ. Qͦ expleto: iubente deo elegit famulũ dei
lãb̾tũ religione p̾clarũ. & genere nobilẽ. ext̾ritorio taruennensi orcũ. Cuiꝰ ge¬
nitor erlebtꝰ uocabat᷑. qͥ plurima p̃ dia pͣdieto loco fontinellensi in eodẽ car¬
uennensi regione felici munere largiti st̃. E rat aut̃ idẽ uenerandꝰ pat̾ lãbtꝰ ca¬
ritate plenꝰ pudicicia suꝑeminens: fide firmꝰ. consilus ꝓiudus: inbonitate laudã¬
one feruens. Et inspirante gt̾a diuinȩ caritatis beatũ xp̃i famulũ amb̾tũ idẽ
uenerabilis pat̃ uenerabat᷑ ut patrẽ: diligebat ut filiũ. Eratq eis indño cor unũ
& aĩa una. Is aut̃ qͥ regiminis susceꝑat curã. ad consulta scĩ patris anst̾ti intrac¬
tando grege dñi scdm nornã scõꝵ patrũ strenue cuncta atq irrep̾hensibilit̾

Expanded text:
tatem, triduanum celebrans ieiunium. Quo expleto, iubente Deo, eligit famulum Domini tatem, triduanum celebrans ieiunium. Quo expleto, iubente Deo, eligit famulum Domini Lantbertum, religione praeclarum et gener e nobilem, ex territorio Tarvennensi ortum; cuius genitor Erlebertus vocabatur, qui plurima praedia praedicto loco Fontanellensi in eodem Tarvennensi regione felici munere largiti sunt. Erat autem isdem venerandus pater Lantbertus caritate plenus, pudicitia supereminens, fide firm us, consiliis providus, in bonitate laudai religione fervens. Et, inspirante gratia divinae caritatis, beatum Christi famulum Ansbertum isdem laudabilis pater venerabatur ut patrem, diligebat ut filium, eratque eis in Domino cor unum et anima una. Is autem, qui regiminis susceperat curam, ad consulta sancti patris Ansberti in tractando grege Domini secundum normam sanctorum patruni strenue cuncta atque inreprehensibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
uotionis lumine radiaret: uere caritatis feruor om̃iũ cirea eũ corda in
uir sc̃s in regiminis locũ subrogaꝰ &e constitut᷑ sit. Deniq cũ inclit̾ dñi sacerdos uuã¬
dregisiłꝰ ꝑuiginti annoꝵ. ferine sꝑatia hoc coenobiũ a pͥmo edificationis die inreginux
tenuisset: iãq foret in decrepita ecate positꝰ. ante cransitꝰ sui ex hac uita diẽ lati¬
guore correptꝰ. adextrema ꝑuenit. Int̾rogatq eũ lacrimabili uoce uniuersũ agm̃
monachoꝵ: quẽ exsemetipsis eligerent doctorẽ. Qͥb fert᷑ tale reddidisse eloquũ.
uo suit inp̃sentia nr̃a clarissimi silii. hos subrogate rectores. meũq fragilẽ recessũ
p̃cib ur̃is ꝓtegitez: atq itiearũ admonitionũ sẽꝑ mem̃tote. Xp̃o sũmo pastori
ur̃i curã hodie cõmitto: qͥ uos usq infinẽ ꝑenni cutela conseruet. Qͦ incelestis regnui

Expanded text:
votionis lumine radiaret, verae caritatis fervor omnium circa illum corda infvotionis lumine radiaret, verae caritatis fervor omnium circa illum corda infvir sanctus in regiminis loco subrogatus et constitutus sit. Denique cum inclitus Domini sacerdos r viginti fere annorum spatia hoc coenobium a primo aedificationis die in regimine tenuisset iamque foret in decrepita aetate positus, ante transitus sui ex hac vita diem languore correptus ad extrema pervenit; interrogat que eum lacrimabili voce universum agmen monachorum, quem ex semet ipsis eligerent rectorem. Quibus fertur tale reddidisse eloquium: 'Duo sunt in praesentia nostra, clarissimi mei filii, hos subrogate rectores, meumque fragilem recessum precibus vestris protegitote atque mearum ammonitionum semper mementote. Christo summo pastori vestri hodie curam committo, qui vos usque in finem perhenni tutela conservet'. Quo in caelestis regni
Abbreviated transcription (Latin):
hereditaria regni fastigia ãpliꝰ conseende debere intimaret : & ille ad huc
dubitans ꝑmaneret. adiecit uir scs. In hoc tibi noueris meis fidẽ accõmoda¬
dã uerbis. si hodie hiemalis tẽꝑpe locus in qͦ tab̾nacłm istud consistit qͥ nẽ tritꝰ
obuestigia calcantiũ uidet᷑: uiridẽ ꝓduxerit herbã. Sicq iusta uestigia eiꝰdẽ
tentorii: coeteris agri partib uiridior mauet uieuũ. Qđ ita scdm sermonẽ hõis
dei euenisse om̃ib illo aduentantib indiciũ est. ita ut usq hodie locꝰ ille
uiridior reliqͥ agri parte appareat inniodũ centorii ibi quondã fixi siue
himali. siue estiuo cẽꝑe. O magna & inclita istiꝰ scĩ gła. cuiꝰ laudabile meri¬
manuũ paululũ uacasset: paruissimo refocilat᷑ somno. rursũ meditationi diui¬
nȩ om̃i conatu erat insistens. Cũq tẽte humilitatis atq oboedientie seu de¬

Expanded text:
hereditaria regni fastigia amplius conscendere debere intimaret, et ille adhuc hereditaria regni fastigia amplius conscendere debere intimaret, et ille adhuc dubitans permaneret, adiecit vir sanctus: 'In hoc te noveris meis' fidem accomodandum verbis, si hodie hiemali tempore locus, in quo tabernaculum istud consistit, qui nunc tritus ob vestigia calcantium videtur, viridem produxerit herbam, sicque iuxta vestigia eiusdem tentorii ceteris agri partibus viridior maneat in evum'. Quod ita secundum sermonem hominis Dei evenisse, omnibus illo adventantibus inditium est, ita ut usque ad hanc diem locus ille viridior reliqua agri parte appareat in modum tentorii ibi quondam fixi, sive hiemali sive aestivo tempore. O magna et inclita istius sancti gloria, cuius laudabile merimanuum paululum vacasset, parvissimo refocillatus somno, rursum meditationi divinae omni conatu erat insistens. Cumque tantae humilitatis atque oboedientiae seu de
Abbreviated transcription (Latin):
erat insistens. ad pͣfatũ dei hominẽ accessit : qͥa nouerat eũ prudentẽ doct᷑na.
humilẽ cultu: scissimũ imitatione. Nã a sc̃o pontisice audoeno rotomagen¬
sis eccłiȩ: iã fuerat presbit᷑ consecrat᷑. Quẽ idẽ homo xp̃i & sc̃ẽ religionis be¬
nedictione muniuit : & sacerdotali auctoritate de plurimis sẽe doctrine hor¬
tam̃tis instruxit. insuꝑ & regẽ futurũ ee̾. pͣdixit. Qͦ negante minime id fut᷑ũ
fore : respondit uir dei. Scias qͥa honore regni sublimaberis: s noueris mul
ꝙ postea rei ꝑbauit euent᷑. Ad hec adolescens intulit theoderie. Si pia oĩ¬
potentis dei ordinatio me inculmine dñatẽ ꝯstituerit regni: opto de dig¬
nũ deo sieri antistitẽ. ut ꝑ cuã sc̃am doctrinã crescat ȩccłia fideliũ. Cũq
sacerdos dñi indignũ se tanto honore ferendo diceret. ipsũq ex successione

Expanded text:
erat, insistens, ad praefatum Dei hominem accessit, quia noverat eum prudentem doctrina, erat, insistens, ad praefatum Dei hominem accessit, quia noverat eum prudentem doctrina, humilem cultu, sanctissimum imitatione. Nani a sancto pontifice Audoino Rotomagensis ecclesiae iam fuerat praesbiter consecratus. Quem. isdem homo Christi et sanctae religionis benedictione munivit et sacerdotali auctoritate de plurimis sanctae doctrinae hortamentis instruxit, insuper et regem eum futurum esse praedixit. Quo negante minime id futurum fore, respondit vir Dei: 'Scias, quia honore regni sublimaberis; sed noveris mulQuod postea rei probavit eventus. Ad haec adolescens intulit Theodericus: 'Si pia omnipotentis Dei ordinatio me in culmine dominantem constituerit regni, opto te dignum Deo fieri antistitem, ut per tuam sanctam doctrinam crescat ecclesia fidelium'. Cumque sacerdos Domini indignum se tanto onere ferendo diceret ipsumque ex successione
Abbreviated transcription (Latin):
peo qđ prȩfatꝰ iuuenis nuꝑ conuersus. indei oꝑe & obseruatione legis cos
pͣueniret. Et cȩpit eũ cariꝰ diligere sic̃ monastica docet norma: nitore re¬
ligionis pollentẽ omimodis diligendũ. Qͣdã nãq die inconuentu fr̃m oĩ¬
ũ p̾claruĩ dni sacerdotẽ uuandregisilũ humilit̾ exorabat : ut licitũ sibi
foret in oꝑe manuũ cotidiano cũ licentia patris extra solitũ fr̃m opus
insistere. ut sua mortisicaret m̃bra. qͦ erant sibi obstantia suꝑ terrã. hȩc
eo ĩplorante. gr̃as cunctipctenti deo fr̃s agentes. admirabant᷑ suꝑ eiꝰ deo
deuotione./ Quo tẽꝑe a climate meridiano. distante a p̾fato¬
xliobio passus fere qͥngentos hortatu eiꝰdẽ uiri dei: beatꝰ uuandregisilꝰ
uneã platitare & excolere coepit. Qͦ iloco pͣfatꝰ uir dm̃ ansb̾tꝰ dũ una
cũ fr̃ĩb oꝑaret᷑. cheodericꝰ adolescens futurꝰ rex: uenatib ut sibi gentilicũ

Expanded text:
eo quod praefatus iuvenis nuper conversus in Dei opere et observatione legis eos praeveniret. Et coepit eum carius diligere, sicut monastica docet norma, nitore religionis devote pollentem omnimodis diligendum. Quadam namque die in conventu omnium praeclarum Domini sacerdotem Wandregisilum humiliter exorabat, ut licitum sibi foret in opere manuum cotidiano cum licentia patris extra solitum fratrum opus insistere, ut sua mortificaret membra, quae erant sibi obstantia super terram. Haec eo implorante, gratias cunctipotenti Deo fratres agentes, ammirabantur super eius Deodevotione. 7. Quo in tempore a climate meridiano distantem a pranobio passos fere quingentos hortatu eiusdem viri Dei beatus Wandregisilus vineam plantare et excolere coepit. Quo in loco praefatus vir Domini Ansbertus dum una cum fratribus operaretur, Theodericus adolescens, futurus rex, venatibus, ut sibi gentilicum
Abbreviated transcription (Latin):
gens. p̃cib deuotis incũbens lassesceret: signo tacto adexcitatdos fr̃s qͦ laudes
dni decantarent inconuentu osationis prior om̃ib se pͣsentabat. in ħ eciã sicut
& inceteris actib imitabilẽ monachis uiã demonstrans ita ut uir dei qͥ reginu¬
ni p̾erat loci multos obuirgando corriperet: & er. pusilanimitatẽ res ꝗr que

Expanded text:
gens, precibus devotis incumbens, lassesceret, signo tacto ad excitandos fratres, quo laudes gens, precibus devotis incumbens, lassesceret, signo tacto ad excitandos fratres, quo laudes Domini decantarent, in conventu orationis prior omnibus se praesentabat, in hoc etiam sicut et in caeteris actibus imitabilem monachis viam demonstrans, ita ut vir Dei, qui regimini praeerat loci, multos obiurgando corriperet et eorum pusillanimitatem redargue
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq acum̃ ingenii inpͣfato uiuene beatꝰ pat̾ uuandregisilus pollere ꝑuideret:
diuersori uoluminũ copiã ei concite cribui uissit. Quȩ cũ sedule legendo ꝑcur¬
uiuat inmonasterio sub uniꝰ disciplina patris consortioq multoꝵ: ut ab uno
discat humilitatẽ. ab alio patientiã. hec &cet̾a legendo ꝑeurrens. ocłosq lacri¬
marũ imbre ꝑfundens: tractare attentissime ooepit qͣlit̾ hoc oꝑando ualeret
iacere: imitans illũ qͥait. discite a me qͥa mittis sũ & humił corde. Et ita xp̃i
iugo suaui & oneri eiꝰ leui deuota sũmittens colla. factꝰ in coetu monachoꝵ cunclis
hunulior. om̃ibq oboediens: uigiliis frequens: orationib strenuus. spũ feruens.
spe gaudens. dño sine ut̾missione seruiens Cui eciã data erat ex cõpunctiotie
cordis ꝑ infusionẽ sp̃s sc̃i effusio lacrimarũ. Et cũ ante uigiliarũ horas consur¬

Expanded text:
Cumque acumen ingenii in praefato iuvene beatus pater Wandregisilus pollere pervideret, Cumque acumen ingenii in praefato iuvene beatus pater Wandregisilus pollere pervideret, diversorum voluminum copiam ei concite tribui iussit. Quae cum sedule legendo percur Monachus vivat in monasterio sub unius disciplina patris consortioque multorum, ut ab uno discat humilitatem, ab alio patientiam. Haec et cetera legendo percurrens oculosque lacrimarum imbre perfundens, tractare attentissime coepit, qualiter haec operando valeret iacere, imitans illum qui ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. Et ita iugo Christi suavi et oneri eius levi devota submittens colla, factus est in coetu monachorum cunctis humilior omnibusque oboediens, vigiliis frequens, orationibus assiduus, spiritu fervens, spe gaudens, Domino sine intermissione serviens; cui etiam data erat ex conpunctione cordis per infusionem Spiritus sancti effusio lacrimarum. Et cum ante vigiliarum horis consur
Abbreviated transcription (Latin):
iugo laudabilẽ ducebat uitã. Es̃ uͦ in eodẽ monasterio iubente uiro scõ
scd̾m ordinẽ monasticũ inhospitio suisset recept᷑: coepit ministro humilit̾ implo¬
rare. qͥtinꝰ sc̃m monasteru patrẽ mereret᷑ iude. Et cũ pio patri munstri imꝑata
ꝓstrat᷑ xp̃m intanto patre manentẽ humilit̾ adorans: postulabat ab eo monachũ
se fieri. Nã corꝑe & m̃te scło se renuntiaturũ aiebat. comãq sibi capitis in xp̃i a¬
more ut iuberet deponi sũmisse fiagitabat. Audiens aut̃ uenerandus pater
scãm &e deo dignã eiꝰ postulationẽ: inducias ꝯsulendi suꝑ hoc dicebat hab̾e se uelle.
suscipiens inclitꝰ pat̃. pia eiꝰ uota ueluti postulauerat ĩpleuerꝰ: clericat̾q habitu
decorabilẽ reddider. Sicq ex eo cẽꝑe coepit ipse uir dei amore scãrũ serip¬
turarũ legendo feruere. assidueq dulcissimos earũ fructꝰ inteiligendo carpere:

Expanded text:
iugo laudabilem ducebat vitam. Cum vero in eodem monasterio, iubente sancto viro, iugo laudabilem ducebat vitam. Cum vero in eodem monasterio, iubente sancto viro, secundum ordinem monasticum in hospitio fuisset receptus, coepit ministro humiliter implorare, quatenus sanctum monasterii patrem mereretur videre. Et cum ministri pio patri imperata humi prostratus, Christum in tanto patre manentem humiliter adorans, postolabat ab eo monachum se fieri. Nam corpore et mente saeculo renuntiaturum aiebat, comamque sui capitis in Christi amore ut iuberet deponi, summisse flagitabat. Audiens autem venerandus pater sanctam et Deo dignam eius postolationem, inducias consulendi super hoc dicebat haberi se velle,suscipiens inclitus pater, pia eius vota, veluti postolaverat, impleverunt clericatusque habitu decorabilem reddiderunt. 6. Sicque ex eo tempore coepit ipse vir Dei amore sanctarum scripturarum legendo fervere assidueque dulcissimos earum fructus intellegendo carpere.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥle erit te diligentib canticũ indeficiens incȩlestib audire angłoꝵ qͦq
suaue ac delectabile sc̃oꝵ. choris coneinentib. & laudes tibi ereatori
indesitient̃ ꝑsonantib: si cantã mortalib pͣbes industriã. ut ꝑitia arcis
ac suauitate eantilene ꝓuocent animos audientiũ: ut te dm̃ ereatorẽ
om̃iũ deuote collaudent: addebatq. Laudate eũ om̃s fideles in tr̃iphano
maula regis manens. etiã euuãgłi ñ ĩmemor qͦ ait. nisi qͥs reliqͥrĩt oĩa ñ potest
m̃s ẽẽ. discipłs: deo ꝓuidente & sibi inspirante elegit militiã relinqͦre. & cȩlesti regi
nulliq sodaliũ ac sibi famulantiũ consiteri suã uolens uoluntatẽ. arripuit iter
qđ adpuintiã ducit rotomagensẽ: ꝑuenitq adfontinellã coenobiũ sitũ int̾ritoro
monasteriũ construxerat atq cũ magna monachor. cohorte: sub sc̃ẽ regule

Expanded text:
quale erit te diligentibus canticum indeficiens in caelestibus audire angelorum, quamque quale erit te diligentibus canticum indeficiens in caelestibus audire angelorum, quamque suave ac delectabile, sanctorum choris concinentibus et laudes tibi creatori indeficienter, personantibus, si tantam mortalibus praebes industriam, ut peritia artis ac suavitate cantilenae provocent animos audientium, ut te Deum creatorem omnium devote conlaudent!' Addebatque: 'Laudate Dominum, omnes fideles, in tympano almi. 5. Denique in aula regis manens, etiam euangelii non inmemor, quo ait: Nisi quis reliquerit omnia, non potest meus esse discipulus, Deo providente et sibi inspirante, elegit militiam relinquere terrenam et caelnullique sodalium ac sibi famulantium confiteri suam volens voluntatem, arripuit iter, quod ad provintiam ducit Rotomagensem, pervenitque ad Fontanellam coenobium, situm in territorio monasterium construxerat atque cum magna monachorum cohorte sub sanctae regulae
Abbreviated transcription (Latin):
uncłi erant sc̃ĩ patris lamb̃ti: successoris mordine reguninis beati uuau¬
subpdicto abbate lãb̾to sequenti dẽꝑe infontinella monasterio manac
effictt᷑.
efficit᷑. Post hȩc uir dñi ansb̾tꝰ maula regis licet nolens a geni¬
tore ꝑductꝰ: siẽ erat acumine ingenii clarꝰ cȩpit ẽẽ. aulicꝰ seriba doctꝰ.
conitotq regaliũ pͥuilegioꝵ.: & gerulꝰ anuli regalis. qͦ eadẽ signabant᷑
p̾uulegia. Ibi posit᷑ ꝓie doctrine exẽplis atq humilitatis ad dñm se
conu̾tens. scłm relitiq̾re aqq nomonasteriũ festinare curauit. Atq ita
in laico adhuc habitti constitutꝰ. p̃dicatione scã & sapientie doctrina plurẽ
ex hortando murcabat ad pͥmia felicitatis et̃nȩ. Ac sic eotidie in dño ꝓfi¬
ciens atq suctrescens: gr̃am sibi a dño collatã augm̃tare eurabat.
x uͦ corã rege & pͥncipib consueto more diuersa musicȩ artis instru¬
ñta in cordis & tibis audiret ꝑsonantia: aiebat sibi. Oboue conditor.

Expanded text:
unculi erant sancti patris Lantberti, successoris in ordine regiminis beati WanHaltbertus sub praedicto abbate Lantberto sequenti tempore in Fontanella monasterio monachus efficitur. 4. Post haec vir Domini Ansbertus in aulam regis, licet nolens, a genitore perductus, sicut erat acumine ingenii clarus, coepit esse aulicus scriba doctus conditorque regalium privilegiorum et gerulus anuli regalis, quo eadem signabantur privilegia. Ubi positus, piae doctrinae exemplis atque humilitatis ad Dominum se convertens, saeculum relinquere atque ad monasteria destinare curabat, atque ita in laico adhuc habitu constitutus, praedicatione sancta et sapientiae doctrina plures exortando invitabat ad praemia felicitatis aeternae, ac sic cotidie in Domino proficiens atque succrescens, gratiam sibi a Christo collatam augmentare curabat. Cum vero coram rege et principibus consueto more diversa musicae artis instrumenta in cordis et tibiis audiret personantia, aiebat sibi: O bone conditor,
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ dei: manet inęc̾nũ sic̃ & añs manet. hȩc audiens pat᷑ illustrẽ accersiũ
siuuiũ. & quȩ cirea pfatã siliã congesta erant lucide pandit. Adhȩc siuumnꝰ
respondit. Uoluntatẽ dm̃ in omĩb seqͥ oportet. neq eiꝰ nutui ullo muͦ ꝯt̾ire
uelle: cũ iudicia licet sint occulta sẽꝑ cam̃ iusta. Uocatꝰ quoq affuit ce beatꝰ
ansb̾tꝰ. Ibi chissociabilẽ illi condit libellũ ut sẽã uirgo angadrisma ñ sua s
xp̃i nocaret᷑ sponsa. hoç facto adrotomagũ urbẽ scõ anstitistiti dirigitur
audoeno. ut eiꝰ benedictione ꝑcepta & sacro uelamine oꝑta: inuͥginitatis
ꝓposito conseerari mereret᷑. Qͦ patrato. pͥstinȩ pulchrituim & spetiei
eleganti extẽplo est reddita: ita ut cuncti audittꝵ. dicerent. qͥa eã xp̃e¬

Expanded text:
 in aeternum'. Haec audiens pater, inlustrem accersivit Siwinum, et quae circa praefatam suam filiam gesta erant, lucide pandit. Ad haec Siwinus respondit: Voluntatem Domini in omnibus sequi oportet neque eius nutui ullo modo contraire velle; cuius iudicia licet sint occulta, semper tamen iusta'. Vocatus quoque adfuit et beatus Ansbertus; ubi dissociabilem condit libellum, ut sancta virgo Angadrisma non sua, sed Christi vocaretur sponsa. Hoc facto, ad Rotomagum urbem sancto antistiti dirigitur Audoeno, ut, eius benedictione percepta et sacro velamine operta, in virginitatis proposito consecrari mereretur. Quo patrato, pristinae pulchritudini et speciei eleganti extemplo est reddita, ita ut cuncti auditorum dicerent, quia eam
Abbreviated transcription (Latin):
continenciş de ꝑudiciciȩ: ñ effrenate luxuriȩ effici mereat famula. Nã xp̃c quẽ
concupiui sponsũ. ipse mͥ hanc corꝑis infert molestiã. ut aĩę tribuat nitorẽ.
Qsnichi custos erit ꝑpecuus. & inuirginitatis ꝓposito concedet ꝑseuerare ꝑhennĩt.
D detat hȩc uita p̾sens pat᷑ pie. s decipit. Qa om̃e qđ inmundo est uanitas &

Expanded text:
continentia e et pudicitiae, non effrenata e luxuriae effici merear famula. Nam Christus, quem continentia e et pudicitiae, non effrenata e luxuriae effici merear famula. Nam Christus, quem concupivi sponsum, ipse mihi hanc corporis infert molestiam, ut animae tribuat nitorem; qui mihi custos erit perpetuus et in virginitatis proposito concedet perseverare perhenniter. Delectat haec vita praesens, pater pie, sed decipit, quia omne quod in mundo est vanitas
Abbreviated transcription (Latin):
uare cupientes: õipotentẽ dep̃cabant᷑ dnm ut uoluptatũ uenena a cordib
eꝑ dignaret᷑ repellere. Deniq otante angadrisia uirgine. ut speciositas
illiꝰ in deformitatẽ uerteret᷑: ilico dñs prȩces exaudiuit eiꝰ. Nã facies illiꝰ ita
exulcerata ac ĩmũdissuna lepra cooꝑta mox apparuit: ut a consortus homi¬
nũ qͥẽq eã uicisset extẽplo segregandã decerneret. Medicoꝵ. deiñ eucur¬
cit fregentia ĩsu genitoris. ut soboli carę si qͥssent opitulari mes elis collã¬
tis: p̃mis dignis munerarent᷑. S ꝗͦdo instantaꝰ huic oꝑi insistebant: canto
xp̃i sponsa deformior ulcerosiorue apparebat. Tũ pat̃ diuinitꝰ circa suã
sobolẽ hoc fieri intelligens: inqͣebat ab ea utrũ inuit giuittis nato intã
elgiset desinire. Opto inqͥt mi genitor & dotis nisib exoro altisimi piecatẽ. ut

Expanded text:
vare cupientes, omnipotentem deprecabantur Dominum, ut voluptatum venena a cordibus vare cupientes, omnipotentem deprecabantur Dominum, ut voluptatum venena a cordibus eorum dignaretur repellere. Deinde orante beata Angadrisma virgine, ut speciositas illius in deformitatem verteretur, ilico Dominus preces exaudivit eius. Nam facies illius ita exulcerata ac inmundissima lepra cooperta mox apparuit, ut a consortiis hominum, quicumque eam vidisset, extemplo segregandam decerneret. Medicorum deinde concurrit frequentia iussu genitoris, ut, soboli carae si quivissent opitulari medelis collatis, praemiis dignis munerarentur. Sed quanto instantius huic operi insistebant, tanto Christi sponsa deformior ulcerosiorve apparebat. Tum pater divinitus circa suam sobolem hoc fieri intellegens, inquirebat ab ea, utrum in virginitatis voto vitam elegisset definiri. 'Obto, inquam, mi genitor, et totis nisibus exoro altissimi pietatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gistris strenuis litteris erudiendus. Erudit᷑ sine aliqͦ suoꝵ. instasitia. fuerat
nãq meo dulcis infancia. modesta puericia: grauis adolescentia. Qͥcũ adult
pubtatis excederet annos: secularis eiꝰ pat̾ ut unicũ eũ diligens. uenatib eũ oc¬
cupari. & dulcedine scłi armari cupiebat. S qđ oblectabat᷑ grandeuus pat̃:
adolescens filiꝰ ꝑcuncta fastidiebat.
generosa exstirpe ꝓditꝰ & gerulꝰ fuerat anuli regis lotharii. Cuiꝰ filiã religio¬
sissimã ac nobilissimã angadrisiã noi̾e p̃dictꝰ uir illustris siuiunꝰ a p̾fato
inelito rob̾toexpetut: uolens eã suo iuueni filio ansb̾to sociare. Nec mora
prȩbens assensũ eiꝰ peticioni p̃dictꝰ illustris rob̾tꝰ. constituta die a casto uiue¬
ne casta despondo e puella. Peniq ãbo integritatẽ m̃tis & corꝑis caste set¬

Expanded text:
gistris strenuis litteris erudiendus. Eruditur sine aliqua suorum instantia; fuerat gistris strenuis litteris erudiendus. Eruditur sine aliqua suorum instantia; fuerat namque in eo dulcis infantia, modesta pueritia, gravis adolescentia. Qui cum adultus pnbertatis excederet annos, saecularis eius pater, ut unicum eum diligens, venatibus eum occupari et dulcedine saeculi armari cupiebat. Sed quo oblectabatur grandevus pater, adolescens filius per cuncta fastidiebat. generosa ex stirpe proditus et gerulus fuerat anuli regis Chlotharii. Cuius filiam religiosissimam ac nobilissimam Angadrismam nomine praedictus inlustris Siwinus a praefato inclito Hrotberto expetiit, volens eam suo iuveni filio Ansberto sociari. Nec mora, praebens assensum eius petitioni praedictus illustris Rothbertus, constituta die a casto iuvene casta despondetur et puella. Denique ambo integritatem mentis et corporis caste ser
Abbreviated transcription (Latin):
regni francoꝵꝵ gubnabat lothariꝰ filiꝰ lodouei regis & baltiłde
reginȩ. una cũ germanis suis uideł hilderico & cheoderico:
scẽ recordationis ȩccłie rotomagensis antistes ansb̾tꝰ. uirtutibus
clarꝰac sacerdotio dignꝰ. a patre noĩe siuuino. & pago iulgasino patrimo¬
nioq uocabulo calcegio: nobili erat ortꝰ genere. S repudiato stemate pa¬
trũ. mor ut ualuit sola conditoris pat̾nitate elegit censeri. Peniq pͣfatꝰ genitor
ipsiꝰ sub p̃dictis regib mnilitauit: & pꝰ uite p̃sentis tramitẽ eunctis mortalib cõmune
debitũ soluit. S hanc t̃̾rene dignitatis originẽ & patrũ głã inbeato uiro non
necesse remunerari: eũ oĩs ei gła de amore ueritatis & contẽptu fuerit mũdi
ã nobilitatẽ sui generis inpuericiȩ ȩuo iã qͣsi fastidiens soliꝰ xp̃i desiderio
anhelans: cunctos suꝑuacuos horrebat honores. Pradit᷑ dem̾ a parentib ma¬

Expanded text:
regni Francorum gubernabat Hlotharius, filius Hlodovii regis et Balthilde reginae, una cum germanis suis, videlicet Hilderico et Theoderico , sanctae recordationis ecclesiae Rotomagensis antistes Ansbertus, virtutibus clarus ac sacerdotio dignus, a patre nomine Siwino et pago Veliocassino patrimonioque vocabulo Calcegio, nobili erat ortus genere. Sed repudiato staemate patrum, mox ut valuit, sola conditoris paternitate elegit censeri. Denique praefatus genitor ipsius sub praedictis regibus militavit et vitae praesentis cunctis mortalibus commune debitum solvit. Sed hanc terraenae dignitatis originem et patrum gloriam in beato viro non necesse remur enumerari, cum omnis ei gloria de amore veritatis et contemptu fuerit mundi. Nam nobilitatem sui generis in pueritiae aevo iara quasi fastidiens, solius Christi desiderio anhelans, cunctos supervacuos horrebat honores. Traditur deinde a parentibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut eorũ uisus obstentia peneeraret nonne intros pectis uice¬
ribus illud alcipiadis suꝑ ficiae pulcherrimũ corpus turpissi¬
mũ uideretur: Igitur tepulchrũ nontua natura sed oculorũ
spectantiũ reddit infirmitas. Sed estimate quã uultis nĩmio
corporis bona dumsciatis hoc quod eũq miramini triduane
febris igniculo posse dissolui. Exquib omnib illud redigere
insũmã lic&. Quod haec quenec prȩstare quae pollicent᷑
bona possunt. Nec omniũ bonorũ congregatione ꝑfecta sunt.
ea neͥ adbeatitudinẽ quasi quidã calles ferunt. Nec beatos

Expanded text:
ut eorum uisus obstantia penetraret, nonne introspectis uisceribus illud Alcibiadis superficie pulcherrimum corpus turpissimum uideretur? Igitur te pulchrum uideri non tua natura, sed oculorum spectantium reddit infirmitas. Sed aestimate quam uultis nimio corporis bona, dum sciatis hoc quodcumque miramini triduanae febris igniculo posse dissolui. Ex quibus omnibus illud redigere in summam licet quod haec quae nec praestare quae pollicentur bona possunt nec omnium bonorum congregatione perfecta sunt, ea nec ad beatitudinem quasi quidam calles ferunt nec beatos
Abbreviated transcription (Latin):
cesserit : uides .P. Et illa, promouimus in quit aliquantũ : site
nondũ totius tuae sortis pig& sed delitias tuas ferre non possũ :
quiabesse aliquid tue beatitudin tam luctuosus atq anxius com¬
queraris. Quis est enim tam cõpante felicitatis. ut non aliqua expar¬
te cumstatus sui qualitate rixetur: Anxia ẽ. enĩ res humanorũ

Expanded text:
cesserit uides. – Et illa: Promouimus, inquit, aliquantum si te non iam totius tuae sortis piget. Sed delicias tuas ferre non possum, qui abesse aliquid tuae beatitudini tam luctuosus atque anxius conqueraris. Quis est enim tam compositae felicitatis ut non aliqua ex parte cum status sui qualitate rixetur? Anxia enim res est humanoru
Abbreviated transcription (Latin):
In hodierna quoq uita non amplius uiuitis. quam tillo mobil transi¬
nomũ toreue torioq momento. Quodigitur temponis patitur conditionõ licet

Expanded text:
in hodierna quoque uita non amplius uiuitis quam in illo mobili transiue momento. Quod igitur temporis patitur condicionem, licet
Abbreviated transcription (Latin):
potius nequitiã solent: Quofit : ut indignemur eassepe nequissi¬
mis hominibus contigisse : Vnde catulus licet incuruli nonium
sedentẽ : strumam tamen appellat. Ulides nequantũ malis dede¬
cus adiciant dignitates: Atquiminus eorũ patebit indignitas
sinullis honorib: inclarescant . Tu quoq: nũtandem tot periculis¬
dit icpericula
ad duci potuisti. uteum decorato genere magis tratũ putares. Cũ
in eo mentem ne quissimi scurre delatoris quae respiceres: Non
enim possumus obhonores reuerentia dignos iudicare. quos ipsis ho¬
noribus iudicamus indignos: Atsi quem sapientia p̃ditũ uideresi

Expanded text:
potius nequitiam solent, quo fit, ut indignemur eas saepe nequissimis hominibus 5 contigisse: unde Catullus 193 licet in curuli Nonium sedentem, strumam tamen appellat. Videsne quantum malis dedecus adjiciant dignitates? Atqui minus eorum patebit indignitas, si nullis honoribus inclarescant. Tu quoque num tandem tot periculist periculis adduci potuisti ut cum Decorato gerere magistratum putares, cum in eo mentem nequissimi scurrae delatorisque respiceres? Non enim possumus ob honores reuerentia dignos iudicare quos ipsis honoribus iudicamus indignos. At si quem sapientia praeditum uideres
Abbreviated transcription (Latin):
momenti. Quaȩ qm̃ manentis illius presentiae quandã gestat ima¬
ginem quibicumq contigerit id praestat ut esse uideantur. Quoniã
uero manere non potuit infinitum tẽporis iter arripuit eoq modo

Expanded text:
momenti, quae, quoniam manentis illius praesentiae quandam gestat imaginem, quibuscumque contigerit, id praestat, ut esse videantur. Quoniam vero manere non potuit. infinitum temporis iter arripuit eoque modo
Abbreviated transcription (Latin):
ttremit effeco corpore laxa cutis
ors hominum felia quae se nec dulcibus annis:
nserit: & mestis saepe uocata uenit.
tflentes oculos claudere saeua negnt :¬
um leuibus male fida bonis fortuna faueret

Expanded text:
tremit effeto corpore laxa cutis. Mors hominum felix quae se nec dulcibus annis inserit et maestis saepe uocata uenit.t flentes oculos claudere saeua negat! Dum leuibus male fida bonis fortuna faueret
Abbreviated transcription (Latin):
nime affectat assequitur s Quonam in quã modo Quidiuitias
inquit p&it penuriae fuga depotentia : nihil laborat : Vilis obs

Expanded text:
nime affectat, assequitur. Quonam, inquam, modo? Qui divitias, inquit, petit, penuriae fuga, de potentia nihil laborat: vilis, obs
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid uitã spirat in orbe.
Eadem rapiens condit & aufert.
Obitu mergens orta supremo
Sedet interea conditor altus.

Expanded text:
quicquid uitam spirat in orbe; eadem rapiens condit et aufert obitu mergens orta supremo. Sedet interea conditor altus
Abbreviated transcription (Latin):
sedem recepta : sic coepit s Omnis mortalium cura quã multi¬
b pliciũ studiorũ labor exercet : diuerso quidẽ call& procedit

Expanded text:
sedem recepta sic coepit: Omnis mortalium cura quam multiplicium studiorum labor exercet diuerso quidem calle procedit
Abbreviated transcription (Latin):
animarũ supplitia post de functum morte corpus relinquis: ait̃ łt
magna quidẽ inquit .⁊ Quorum alia poenalia cerbitate. alia uero
purgatoria clementia exerceri puto ⁊ Sed nunc dehis disserere con

Expanded text:
animarum supplicia post defunctum morte corpus relinquis? – Et magna quidem, inquit, quorum alia poenali acerbitate, alia uero purgatoria clementia exerceri puto; sed nunc de his disserere con
Abbreviated transcription (Latin):
putarem : Nihil quippe in eo nostrae operȩ lederentur.
hunc uero eleaticis atq achademicis studiis innutritum:
sedi abite potius syrenes usq in exicium dulces meisq eum
nusis curandum sanandumq relinquite. His ille chorus
in crepitus deiecit humi mestior uultum confessusq rubore

Expanded text:
putarem. Nihil quippe in eo nostrae operae lederentur. Hunc uero eleaticis atque acha demicis studiis innutritum. Sed abite potius, o Sirene, usque in exitium dulces meisque cum musis curandum sanandumque relinquite. His ille chorus increpitus deiecit humi mestior uultum confessusque rubore
Abbreviated transcription (Latin):
huic obiac& : ut idẽ scelesti idẽ uiribus omnibus uideantur eẽ deserti.
Curenĩ relicta uirtute uitia sectant᷑: in scitia nebonorũ: led quidener¬
uatius ignorantiae cecitate : anseetanda nouerunt : Sedtrans uer

Expanded text:
huic obiacet, ut idem scelesti, idem uiribus omnibus uideantur esse deserti. Cur enim relicta uirtute uitia sectantur? Inscitiane bonorum? Sed quid eneruatius ignorantiae caecitate? An sectanda nouerunt? Sed transuer
Abbreviated transcription (Latin):
ante didicisti. Cui consequens est ut omne quosit: id etiam bonum
esse uideatur. Hoc igitur modo: quicquid ab ono deficit esse desistit.
uofit ut mali desinant esse quod fuerant: sed fuisse homines. ad¬
huc ipsa humani corporis. reliqua speties ostentat. quare. uersi
in malitiã : humanã quoq: amisere naturam. Sedcum ultra homi¬
nes quẽq prouehere sola probitas possit. necesse est. ut quos ab humana

Expanded text:
ante didicisti; cui consequens est ut omne quod sit id etiam bonum esse uideatur. Hoc igitur modo quicquid a bono deficit esse desistit. Quo fit ut mali desinant esse quod fuerant. Sed fuisse homines adhuc ipsa humani corporis reliqua species ostentat; quare uersi in malitiam humanam quoque amisere naturam. Sed cum ultra homines quemque prouehere sola probitas possit, necesse est ut quos ab humana
Abbreviated transcription (Latin):
condtione deiecit. in fra hominis meritum detrudat improbitas. ⁊¬
Euenit igitur ut quem trans formatũ uitiis uideas hominẽ aestimare
non possis. Auaritia feruet alienarũ opum uiolentus ereptor : lupi

Expanded text:
condicione deiecit, infra hominis meritum detrudat improbitas. Euenit igitur, ut quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor? Lupi
Abbreviated transcription (Latin):
pensari credo : quod ẽ forsitan alicuius tam preceps atq: importuna
natura. ut eũ inscelera potius exa cerbare possit rei familiaris inopia:
uius morbo prouidentia : collate pecuniae remedio med&eur: Hic

Expanded text:
pensari credo, quod est forsitan alicuius tam praeceps atque importuna natura, ut eum in scelera potius exacerbare possit rei familiaris inopia; huius morbo providentia collatae pecuniae remedio medetur. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
Ita inquam. ⁊ ecuro igitur concludere lica dĩ quoq in ipso
bono. Necusquã alio sitam ẽẽ substantiã: Huc oñs pariter

Expanded text:
Ita, inquam. Securo igitur concludere licet dei quoque in ipso bono nec usquam alio sitam esse substantiam. Huc omnes pariter
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ Sic in quam uidetur. at quid sieidem misero qui cunctis careat
bonis. preter ea quibus miser est malum aliud fuerit anexum. non¬
ne multo infelicior eo censendus est. cuius infortunium boni parti¬
cipatione releuaturꝰ it̃ Qu̾idni inquam. Mt̃ Habent igitur imꝓbi
cumpuniuntur quidem boni aliꝗd annexum poenam ipsam scilic&
quaeratione iustitiae bona est. Idemq cum supplitio carent: in
est aliquid ulterius mali ipsa impunitas quam iniquitatis merito¬
malum esse confessus es: et̃ Negare non possum. Nt̃ Multo igit᷑
nfelitiores improbi sunt in iusta impunitate donati quam iusta
ultione puniti. Sed puniri improbos iustũ : impunitos uero elabi
niquũ esse manifestum est: et̃ Quis id neget: ar̃ Sedne illud
quidem ait quisquã negabit bonum esse omne quod iustum est.
sunt eis : quae paulo ante conclusa sunt. Sed queso inquã te : nulla ne

Expanded text:
? – Sic, inquam, uidetur. – Quid si eidem misero, qui cunctis careat bonis, praeter ea quibus miser est malum aliud fuerit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est cuius infortunium boni participatione releuatur? – Quidni? inquam. Secum puniuntur quidem, boni aliquid adnexum, poenam ipsam scilicet, quae ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis mermalum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne illud quidem, ait, quisquam \' negabit bonum esse omne, quod iustum est,sunt eis, quae paulo ante conclusa sunt; sed quaeso, inquam, te, nullane
Abbreviated transcription (Latin):
mortuusmaria transnatauit. Sed ipse inter undas gub̾nauit cadauer extinctũ.
qui inter ungulas animũ donauit in uictũ. Nonflexit flam matortoris cor eiꝰ
ñ mersit aqua maris corpuseiꝰ. Sed inhis & huiꝰmodi omr b nichil.ẽ. aliud. nͥ
p̾ciosa semꝑ inconspectu dñi morsscõrũ eiꝰ. cui. ẽ. honor & imperiũ. cũ patr̾e ce

Expanded text:
mortuus maria transnatauit. sed ipse inter undas gubernauit cadauer extinctum, mortuus maria transnatauit. sed ipse inter undas gubernauit cadauer extinctum, qui inter ungulas animum deo donauit inuictum. non flexit flamma tortoris cor eius, non mersit aqua maris corpus eius, sed in his omnibus nihil est aliud nisi quod pretiosa est in conspectu domini mors sanctorum ei
Abbreviated transcription (Latin):
ces ꝑtruces ocłos &e minaces uultus. & totiꝰcorporis motꝰ ille habitator eiꝰ inte¬
rior mouebat. & ꝑ hec signa uisibilia tanquã ꝑsui uasculi qđ impleuera⁊crepas¬
tes runulasꝓdebant᷑. Nontantũ martirẽ cruciabaut pluruna tormenta. quantũ
illũ uastabat insania. Sediam fr̃s illa omĩa transiert̃. & ira daciam. & pena uincen¬
indelicet retributionis finib. etiã in hoc iuedomartirũ głam demonstremus.
Que hodie regio. que ꝓuintia ulla quousꝙ uel romanũ imperiũ uł xp̃ianũ nonsen¬
extendit᷑ natalẽ ñ gaudet celebrare uncentu diaconi Quisaut hodie datrani uel no¬
men audisset. nisi uincentu passionẽ legisset: Qđuero tanta cura seruauit dñs mar¬
tiris corpus. qͥd aliud demonstrauit nisi se gub̾nasse uiuentẽ quẽ ñreliquit erani¬
mẽ : Uicit gͦ datianũ uiuensuincentiꝰ uicit & mortuus. Uiuens tormenta calcauit.

Expanded text:
ces, per truces oculos, minaces uultus et totius corporis motus ille habitator eius inteces, per truces oculos, minaces uultus et totius corporis motus ille habitator eius interior se mouebat et per haec signa uisibilia tamquam per sui uasculi, quod inpleuerat, crepantes rimulas prodebatur. non tantum martyrem cruciabat flamma, quantum illum uastabat insania. Sed iam, fratres, illa omnia transierunt, et ira Datiani et poena Uincenfuturae retributionis finibus etiam in hoc mundo martyrum gloriam demonstremus, quae hodie regio, quae prouinextenditur, natalem non gaudet celebrare Vincentii? Quis autem hodie Daciani vel nomen audisset, nisi Vincentii passionem legisset? Quod vero tanta cura servavit Dominus Martyris corpus, quid aliud demonstravit, nisi se gubmem? uicit ergo Datianum uiuens Uincentius, uincit et mortuus. uiuens tormenta calcauit,