comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gitur nunc primũ sciendũ
nunciare : que ipsi facturis:
Accipiunt sepe potesititẽ et¬
morbos inmittere. & ipsũ aerẽ
uiciando morbidũ reddere.
b. t̃renoꝵ cõmodorũ malefac¬
ta suadere. Sucident aũ mi¬
ris ⁊ inuisibilib modis ꝑ illã
pora hominũ nascenciũ pen

Expanded text:
gitur nunc primum sciendum enunciare, que ipsi facturi sunt. Accipiunt enim potestatem morbos immittere et ipsum aerem vitiando, morbidum reddere bus terrenorum commodorum malefacta suadere. Suadent enim miris et invisibilibus modis per illam pora hominum non senti
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃m habeat ubi id fieri facul
hab̾e quã unã ciuitatẽ et iuir
unã uxorẽ ita prb̃t̃ unã tantũ eccłã.
ltaq nullus prbt plures p̃sumat ha¬
be eccłas si destatu suo gauđe desidat
temptu minoris eccłȩ ambiti¬
ose et imꝓbe ad potiorẽ aspirauerit
canonica erga cũ definitio conserue¬
terari ab aliquo uł iudicari. aut
disponinisi aꝓprio uiro eouiuente
ꝑmittitur. sic nec uxor ep̃i uł pbri
tero diiudicars. uł disponi. aut eius
concubitu ꝑfruꝑmitatur. Uñ ait
apłs. Alligata est uxor legi. quandiu
uir eiꝰ uiuit᷑. Eo uero de functo. soluta
est alege uiri. Similit̃ & eccła quȩ
uxor sãcerdotis dicit᷑. eo uiuente ei
alligata est. ło defuncto nubat in
dño: idest regulariter. Si enĩ eo ui¬
uente alterĩ nupserit: adultera
iudicabitur.

Expanded text:
rum habeat, ubi id fieri faculthabere quam unam civitatem, et vir unam uxorem, ita presbyter unam tantum Ecclesiam. Itaque nullus presbyter plures praesumat habere Ecclesias, si de statu suo gaudere desidetemptu minoris Ecclesiae ambitiose et improbe ad potiorem aspiraverit, canonica erga eum definitio conserveterari ab aliquo, vel judicari aut disponi, nisi a proprio viro eo vivente permittitur, sic nec uxor episcopi, veltero dijudicari vel disponi, aut ejus concubitu frui permittitur. Unde ait olus: « Alligata est uxor legi, quandiu vir ejus vivit: eo vero defuncto, soluta est a lege viri. » Similiter et Ecclesia, quae uxor sacerdotis dicitur, eo vivente ei alligata est. Eo vero defuncto nubat in Domino, id est regulariter. Si enim eo vivente alteri nupserit, adultera judicabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
e eccłesi is gͦ. paroechianis un
apłic̃ã sedẽ consulere uoluisti
melius nob uidetur intimare: qũa
ut sequaris qđ nos in romana eccła
nuꝑ egisse cognoscitur. Ecłas uero
singulas singulis prbis dedimus. et¬
unĩ cuiq ius ꝓpriũ habe statuimus
ita uidelicet ut nullus alterius pa¬
roechie terminos aut ius inuadat
sed unusquisq suis terminis sit con
tentus etalit̃ eccłam etplebẽ sibi
cõmissam custodiat. eͥtante tribunal
ȩt̃ ni uidicis .& om̃ib sibi cõmissis
rationẽ redlat et non iudiciũ sed
sequi conuenit etqđ tibi scribitur
omib quiltunq potueris notũ facias.
ut non specialis sed generalis fiat ista
nusquisq prbt̃ eccła una ad
quã ordinatus ẽ. contentus
Dicut inuna quaq eccđa prb̃ter

Expanded text:
e ecclesiis ergo parochianis unde apostolicam sedem consulere voluisti,melius nobis videtur intimare, quam ut sequaris quod nos in Romana Ecclesia nuper egisse cognoscitur. Ecclesias vero singulas singulis presunicuique jus proprium statuimus, ita videlicet, ut nullus alterius parochiae terminos aut jus invadat, sed unusquisque suis ttentus, et taliter ecclesiam et plebem sibi commissam custodiat, ut ante tribunal aeterni judicis ex omnibus sibi commissis rationem reddat, ut non judicium, sedsequi convenit, et quod tibi scribitur, omnibus quibuscunque potueris notum facias, ut non specialis, sed generalis fiat ista Unusquisque presbyter Ecclesia una ad quam ordinatus est contentus . Sicut in unaquaque Ecclesia presbyter
Abbreviated transcription (Latin):
ro unom̃se quẽ inpane & aqͣ
ieumare debet. p̃salmos
mille ducentos genib flexis
decantet. Si autẽ hoc facere ñ
pocest: sine genu flexione. se
dendo aut stando in eccła si fie¬
ri potest. Sin autẽ. in uno loco¬
nille dc xxx. psalmos decantet.
łt omni die siuelit. & se abstinere
ñ uult. reficiat se ad sex tã i rui

Expanded text:
ro uno mense quem in pane et aqua jejunare debet, psalmos mille ducentos genibus flexis decantet. Si autem hoc acere non potest, sine genuflexione, dendo, aut stando, in ecclesia, si fieri potest, sin autem, in uno loco 1680 psalmos decantet. Et omni die, si velit, et se abstinere non vult, reficiat se ad sextam, ni
Abbreviated transcription (Latin):
secitorum non tam̃ illis imponenda
& si forte migrauerint ne obligati exꝰ
comunionẽ alieni uł ex consorcio ueniȩ
funt. Aquo periculosi diuinitus e¬
reptii conualuerłt pęnitentiȩ modũ
asio confessore impositum diligenter
obseruet᷑. Et idõ scđm canonicã auctori¬
item. ne illis ianuȩ pietatis clause ui¬
destur orationib & consolationib ȩode¬
susticis sacra coniunttione olei animati
scđm statuta scõrum patrũ: cõmunione
iatici reficiantur .XU DGINΡIR¬

Expanded text:
sio, non tamen illis imponenda Et si forte migraverint, ne obligati et a communione alieni, vel consortio veniae fiant. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a suo confessore impositum diligenter observet. Et ideo secundum canonicam auctoritatem, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis sacra cum unctione olei animati, secundum statuta sanctorum Patrum communione viatici reficiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatuimus. quoq secunoum quod¬
p̃ in lege dominus mandauit ut oꝑa
seruilia diebus dominicis non
bagantur. sicut genitor incus in
siuis synodalibus edietis mandauit.
quod nec uiri ruralia exerceant
nec in uinea colenda. nec in cãpis
arando. uel metendo. uel fenum
secando. uel sepem ponenoo. uel
in siluis stirpando. uel arbores
nec ad placita conueniant. nec
bominica die ibest hostilicioia.
carra uictualia uel angaria &
si forte necesse fuerit corpus
cuiuslib& duci ad sepulchrum.

Expanded text:
tatuimus quoque, secundum quod in lege Dominus mandavit, ut opera servilia diebus Dominicis non agantur, sicut genitor meus in suis synodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant, nec in vinea colenda, nec in campis arando, vel metendo, vel fenum secando, vel sepem ponendo: nec in silvis stirpando vel arbores nec ad placita conveniant, nec Dominica die, id est, hostilitia carra, victualia vel angaria: et, si forte necesse sit, corpus cujuslibet duci ad sepulcrum.
Abbreviated transcription (Latin):
Anes quos dõ sacrificium offertis
aut uobis met ipsis autꝰ urĩs pueris
coram uobis nitide acstudiose fians
⁊ diligenter obseruetur. ut panis
&̾uinum ⁊ aqua sine quibus missȩ nõ
cȩlebrari. mundissime atq studi¬
uobiscum. ⁊ cum diligentia cubta
facite.¬

Expanded text:
anes quos Deo sacrificium offertis, aut a vobismetipsis, aut a vestris pueris coram vobis, nitide ac studiose fiant, et diligenter observentur: ut panis, et vinum, et aqua sine quibus missae nequeunt celebrari, mundissime atque studivobiscum, et cum diligentia cuncta facite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfiniuit sc̃m concilium ut nul¬
lus pbr solus presumat missã
cantare. Cui enim dicit dñs uob̾cũ.
aut sursum corda. aut gr̃as agamus
dño dõ nr̃o. cum nullus sit quĩ respon¬
aut quem inuitat ad orationem
cum dicit oremus. cum nullus sit qui
oreit: Aut ergo ista penitus reti¬
quisquis ille est illam terribilem
sententiam. siquis tulerit hȩc tol¬
lat dĩ partẽ eiꝰ delibro uitȩ. aut
si hȩc muris et parictib in fusurra¬
uerit ridiculosum erit. Qua ꝓpt̃
illa periculosa suꝑstitio maxime
amonasteriis monachoꝵ ex t̃mi¬
nanda est. Prouideant autem
p̃lati ut pbri incenobus et in alus
etcłiis cooꝑatores habeant incęle¬
bratione missarum. Siquis hȩc
trangressus fuerit: ab officio sus¬

Expanded text:
finivit sanctum concilium ut nullus presbyter solus praesumat missam cantare. Cui enim dicit Dominus vobiscum, aut Sursum corda, aut Gratias agamus Domino Deo nostro, cum nullus sit qui responAut quem invitat ad orationem, cum dicit Oremus, cum nullus sit qui secum oret? Aut ergo ista penitus retiquisqusententiam: Si quis tulerit de hoc, tollat Deus partem ejus de libro vitae, aut si haec muris et parietibus insusurraverit, ridiculosum erit. Quapropter illa periculosa superstitio, maxime a monasteriis monachorum exterminanda est. Provideant autem praelati ut presbyteri in coenobiis et in aliis ecclesiis cooperatores habeant in celebratione missarum. Si quis haec transgressus fuerit, ab officio sus
Abbreviated transcription (Latin):
Macuit ȩtiam hoc ut p̃ces quae
probate fuerint in concilio siue
prefaciones. siue commendationes.
seumanus impositiones ab omnibus
cȩlebrentur. Nec aliae omnino
contrafidem proferantur. sed que¬
cunq cum prudentiorib fuerint

Expanded text:
acuit etiam hoc, ut preces quae probatae fuerint in concilio, sive praefationes, sive commendationes, seu manus impositiones, ab omnibus celebrentur, nec aliae omnino contra fidem proferantur, sed quaecunque a prudentioribus fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
eabiectione
eius quẽ duo p̃sumpserint
dep̃sumptorib ut sicubi contigerit
duos ep̃os tertiũ consecrare. et ipse
et auctores dampnabunt᷑. quo cau¬
tius ea quȩ sint antiquitus statuta
seruentur

Expanded text:
bitione ejus quem duo praesumpserint de praesumptoribus, ut sicubi contigerit duos episcopos, tertium consecrare, et ipse et auctores damnabuntur, quo cautius ea quae sunt antiquitus statuta serventur
Abbreviated transcription (Latin):
Ioi licet iniquas
Sobseruaciones agere bealenda¬
rum. ⁊ ociis uacare : Neq lauro
aut uiriditate arborũ cingere
domos. Omĩs hec obseruacio:
pagtinorum est

Expanded text:
on licet iniquas observationes agere Kalendarum, et otiis vacare, neque lauro, aut viriditate arborum cingere domos. Omnis haec observatio paganorum est
Abbreviated transcription (Latin):
nistoua ȩcclesi astica dionisius: scribens
ad fabianũ inducit quandã istoriã di¬
cens quendã fuisse apud alex andriam
unũ exhis qui lapsi sunt eundẽ sepe de¬
p̃catum est ut susciperetur nec tam̃ im¬
petrasse. Oppressum de inde hunc egri¬
tudine. ita ut ftresdies sine uoce prorsus
uceret paululum uero quarta die res: ex enł¬
pirantem uocassae adse filiołam suam cpͣ¬
& dixisse fertur quo usq me detinetis:
Queso uos cito aliquis prbiteroꝵ ueniał
it possis dimitti. Et cũ hoo dixiss& rarsũ
sie uoce ꝑmansit. Abiit cito cursum¬
ꝑrantit ad p̃sbiterũ ꝑ noctis tempdrs
infirmabatur p̃sbit̃ uenire non potuit tam̃
quia p̃ceptũ fuerat ut lapsis in exitu¬
nemo reconciliationis solatia denega¬
ret. et maxime his quos prius id rogas¬
se constat parũ eubarisciȩ puero dedit
regrediente puero ad huc antequam
ingrederetur domũ rursum seraͦ ini
redisti inquid fili licet pbr uenire non
potuit. tam̃ imple qđ tibi imperatũ ẽ.

Expanded text:
In Historia ecclesiastica Dionysius, rescribens ad Fabianum, inducit quamdam historiam, dicens quemdam fuisse apud Alexandriam, unum ex his qui lapsi sunt; eumdem saepe deprecatum esse ut susciperetur, nec tamen impetrasse. Oppressum deinde hunc aegritudine, ita ut tres dies sine voce prorsus jaceret: paululum vero quarta die respirantem, vocasse ad se filiolam suam, et dixisse fertur: « Quousque me detinetis? Quaeso vos cito aliquis presbyterorum veniat, ut possim dimitti. » Et cum hoc dixisset, rursum sine voce permansit. Abiit cito cursu ad presbyterum puer, noctis tempore. Infirmabatur presbyter, venire non potuit: tamen, quia praeceptunemo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his, quos prius id rogasse constabat, parum eucharistiae puero dedit. Regrediente puero, adhuc antequam ingrederetur domum, rursum Serapion: « Redisti, inquit, fili? Licet presbyter venire non potuit, tamen imple quod tibi imperatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qui ex grauiorib cõmissis siue unt.¬
ex leuiorib penitentiã gerunt. sinul¬
la int̃uenit egritudo quinta feria
ante pascha ei s remittendũ romanȩ
ȩxcłe consuetudo de monstrat. Cete¬
rum de pondere estimando delictoꝵ
sacerdotis est iudicare ut ad tendat
ad confessionẽ penitentis & ad flecꝰ
atq lacrimas corrigentis actunc
iubere dimitti cũ uiderit congruã
satis factionẽ. Sane siquis in egri¬
tudinem inciderit. atq usq ad desꝑa¬
tionem deuenerit ei est antepus pas¬
cere laxandum nede hoc absq cõmu

Expanded text:
qui, sive ex gravioribus commissis, sive ex levioribus poenitentiam gerunt, si nulla interveniat aegritudo, quinta feria ante Pascha eis remittendum Romanae Ecclesiae consuetudo demonstrat. Caeterum de pondere aestimando delictorum sacerdotis est judicare, ut attendat ad confessionem poenitentis, et ad fletus atque lacrymas corrigentis, actum jubere dimitti, cum viderit congruam satisfactionem. Sane si quis aegritudinem inciderit, atque usque ad desperationem devenerit, ei est ante tempus Paschae relaxandum, ne de hoc saecu
Abbreviated transcription (Latin):
iquis incognitus monasterium
ingredi uõluerit: ante trienniũ
monachi habitus ei ñ prestetur
reddatur ei cũ om̃ib quȩ attulit
fide tñ accepta de inpunitate.
Nõ fuerit : postea queri nõpotest.
nisi sit tã longe qđ inueniri noa
possit. s tuntum ea quȩ in mona¬

Expanded text:
iquis incognitus monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non praestetureddatur ei cum omnibus quae attulit, fide tamen accepta de impunitate. requisitus, postea quaeri non potest, nisi sit tam longe ut inveniri non possit; sed tamen ea quae ad mona
Abbreviated transcription (Latin):
ncestuosi parricidȩ homicide.
nolunt ammonitionib: aurem
a cõmodare uolentes in pͥstinis
ꝑdurare criminib quos opoitet
ꝑ scłaris potentiȩ disciplinã atã
praua consuetudine coherceri
qͥ ꝑ saluti fera sacerdotũ monita
noluerunt reuocari

Expanded text:
ncestuosi, parricidae, homicidae nolunt admonitionibus aurem accommodare, volentes in pristinis perdurare criminibus: quos oportet per secularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine cohercere, qui per salutifera sacerdotum monita noluerunt revocari
Abbreviated transcription (Latin):
contradicat: ne consentiat ⁊ tam̃
delectatione ligatꝰ sit sed ligatum
se uehementer in gemustac. Unde
⁊ ille cȩlestis exercitus precipuus
miles gemebat dicens. Uideo aliã
legem in menbris meis repugnantẽ
legi mentis meȩ & captiuũ me du¬
centem in lege peccati quȩ est
in menbris meis. Siautem captiuus
erat. minime pugnabat. Qua ꝓpt̃
Igitur legi mentis eiꝰ. lex quȩ inmen¬
bris est repugnabat. Si autem
pugnabat captiuus non erat.¬
ee sta qued est homo ita ut dixerim
ciptiuus & lber. Liber ex iisticia ꝗ dilige :
captiuus ex delectatio nequam portat
inuitus

Expanded text:
contradicat nec consentiat; et tamen contradicat nec consentiat; et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Si autem captivus erat, minime pugnabat: quapropteIgitur legi mentis ejus, lex quae in membris est repugnabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Itaque est homo ut ita dixerim et captivus et liber; liber, ex justitia quam diligit; captivus, ex delectatione quam portat invitus
Abbreviated transcription (Latin):
acitiderit. Tribus enim modis
impletur omne peccatum.
Uidelicet suggestione delectatio¬
ne consensu. Suggestio quippe
sit perdiabolum delectatio
Quia & primã culpam serpens
Adam uero uelut sp̃s consensit. Et ne¬
cessaria est magna discretio inter
dere animum. Cum enim malignꝰ
sp̃s peccatũ suggerit in mente si
nulla peccati delectatio sequat᷑
Peccatum omnimodo ꝑpetratum
non est. Cum uero delectari
caro cȩperit:. tuno peccatum ini¬
cipit nasci. Siautem oeiam aoni¬
Stsi ex deliberatione consentit.
tunc peccatum cognoscitur ꝑro¬
ficis insuggestione ergo peccati
simipiũ est: indelectatione fiẽnu¬
trimentum : in consensu ꝑfectio
Et sepe contigit uthoc qđ malignꝰ
sp̃s seminat in cogitatione. caro
in delectationẽ trahat. Nec tamen
animus eidẽ delectatione con¬
sentiat. &e cũ caro delectari sine
animo nequeat ipse tam̃ animus
carnis uoluptatibus reluctans
in delectatione carnali. quomodo
ligatur inuitus. Ut ei exratione

Expanded text:
ceciderit. Tribus enim modis ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet, suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio quia et primam culpam serpens Adam, vero velut spiritus consensit. Et necessaria est magna discretio inter dere animum. Quum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delpeccatum omnino perpetratum non est. Cum vero delectari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci. Si autem etiam ad consensum ex deliberatione descendit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione ergo peccati initium semen, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat, nec tamen animus eidem delectationi consentiat, et cum caro delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans in delectatione carnali aliquomodo ligatur invitus, ut ei ex ratione
Abbreviated transcription (Latin):
dies exigit aut exhiberi misteriai
ꝓ eo qđ sacerdos alius in loco de est. id circo
alii qui implere misterium ualeais
illusio ꝑ crapulam facta. a percep¬
tione sacri misterii abstinere pro¬
hibere non debee. sed ab immolati¬
tror humiliter deb&. si tamen¬
dormientis mentẽ turpi imagina
quibus ita plerumq illusio nascit᷑
Vt eorum animus &iam in somno cor¬
porii deditus turpibus imaginibus
non fedetur. Qua in re unum sibi
ostenditur. ipsa mens rea non talm̃s¬
sio. uel suo iudicio libera cum se
is ddormientis corpore nichil memi¬
nut se uidisse. Tansen inuigilpis
corporcis meminit iingliuuȩ̃ cecidus santis¬
illusio doimientis patet animo
reatus suus. Uidet enim aquam
radice inquinatio illa processerat
quia qđ cogitauit sciens hate per¬
tulit nesciens. Propter talem
pollutionẽ. sacro misterio eo die
abstinere oportet. Sed ponsandũ
est ipsa cogitatio utrum insugg¬
estione an indilectione uel qđ
maius est uipeccati consensu

Expanded text:
dies exigit, aut exhiberi ministerium, dies exigit, aut exhiberi ministerium, pro eo quod Sacerdos alius in loco deest, ipsa necesalii qui implere mysterium valeant, illusio per crapulam facta a perceptione sacri mysterii prohibere non debet; sed ab immolatitror, humiliter debdormientis mentem turpi imaginatquibus ita plerumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tamen vel suo judicio libera, cum se, etsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluillusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter talem pollutionem, a sacro mysterio eo die abstinere oportet. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, hac in delectatione, vel, quod majus est, in peccati consensu
Abbreviated transcription (Latin):
tquidem hunꝰ testamentum
ueteris legis sicut superiori ca¬
pitulo iam diximus pollutum
Quod tamen aliter popłs spĩitał
intelligens subrodẽ intellectu
accipiet qͦd prefati sumus quia
quasi per somnium illuditur : qͥ
tẽptatus inmunditia. ueris
imaginibus in cogitatione inqͥ¬
natur. Sed lauandus aqua. ut
auispas cogitationis lacrimis ab¬
luat ⁊ nisi prius ignis tẽptatio¬
nis secesserit reum se quasi usq
aduesperum cognoscat. Sed e
in eadem illusione necessaria¬
ualde discretio quȩ subtilit̾ pen¬
sari debeat ex quare accidat
mentis dormientis. Nam aliquan
do excrapula. aliquando ex na¬
ture superfluitate uł infirmitate
aliquando excogitatione accidit
ꝑtulisse. magis dolendꝰ ÷ quam
fecisse. Cũ urro ultͣ modũ appe¬
titus gule in sum̃dis alinttis rapit᷑
atq id circo humorũ recepͭ acula
grauant᷑ hab etex inde anutius
ad prohibitionem ꝑcipiendi
corporis xp̃i uelmissarum solẽpnia
cȩlebrandi cum fortasse aut festus

Expanded text:
quidem hunc Testamentum Veteris legis, sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutumtur: quod tamen aliter populus spiritualis intelligens, sub eodem intellectu accipiet quo praefati sumus: quia, quasi per somnium illuditur, qui tentatus immunditia, veris imaginibus in cogitatione inquinatur: sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat. Et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed ein eadem illusione valde necessaria discretio, quia valde subtiliter pensari debet ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentiatque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde aliquem ad prohibitionem percipiendi corporis Christi, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortas
Abbreviated transcription (Latin):
acribaptismisacram̃tũ ñ nisi inpas¬
chali festiuitate et pente costen
unusquisq fideliũ nouerit eẽ p̃bendũ
exceptis his quib mortis periculo ig
ente ne in ȩt̾nũ pereant talib oportet

Expanded text:
cti baptismi sacramentum nonnisi in paschali festivitate et Pentecosten unusquisque fidelium noverit esse praebendum, exceptis his quibus mortis urgente periculo, ne in aeternum pereant, talibus oportet
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑis qualitatis ad monet.
ep̃oꝵ sedes antiquitus certis
ciuitatib constitutas ad alia quȩ
securiora putamꝰ eiusdem dioceseos
loca transponere. quo et habitato¬
res nunc degere et barbaricum
possit perĩculũ facilius declina
tuam in loco qui appellat᷑ renati
exinde transmigrare. quatenus
et ab hostilitatis incursu liberi or
existere ualeas. et illic consuetudi¬

Expanded text:
is qualitas admonet, episcoporum sedes antiquitus certis civitatibus constitutas, ad alia quae securiora putamus ejusdem dioecesis loca transponere, quo, et habitatores nunc degere, et barbaricum possint periculum facilius declinartuam in loco qui appellatur Arenatexinde transmigrare: quatenus et ab hostilitatis incursu liberior existere valeas, et illic consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
i aut̃ aliquȩ mulieres itti pos¬
teriorũ uiroꝵ amore sunt cap¬
tȩ. ut maluerint his coherere
quã ad legitimũ redire con¬
sorciũ : merito sunt notandę
ita ut ecclesiastica cõmunione¬
priuentur. Quȩde re excusabili
contaminacionẽ criminis elegert̃
ostendentes sibimet ꝓsua incon¬
tinencia placuisse. qđ iusta remis¬
sio poterat expicire. Redeanit ꝓͥ in
suum staitũ uoluntoria redinte
qđ condicio necessictitis ex torsit
Quia sicut he mulieres quȩ rũa
ad uiros suos noluerint impiȩ su¬
nt habendȩ.ita illȩ quę in affictũ
ex dõ initũ redeunt. merito suni
Ut siuiri de capti¬
uittite regressi ĩtẽꝑancia
Iuxoreũ offensi ñ fuerint. &
uoluerint eas incoiiugio de¬
ciꝑe: liberã habeant facultatẽ

Expanded text:
 autem alique mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt capte, ut maluerint his coherere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notande, ita ut ecclesiastica communionepriventur, quod de re contaminabili, contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet per suam incontinentiam placuisse, quod iusta remissio poterat expiare. Augustinus insuum statum voluntaria redintegquod conditio necessitatis extorsit, quia sicut hae mulieres quae reverti ad viros suos nolunt impiae sunt habendae, ita illae quae in affectum ex Deo initum redeunt, merito sunt t si viri de captivitate regressi, intemperantia uxorum offensi non fuerint, et voluerint eas in conjugium recipere, liberam habeant facultate
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscendo. peccare potest. om
nib me peccasse & reũ in cons¬
pectu dĩ suꝑ omnes homineseẽ.
cognosco & confiteor humilit̃ te
sacerdos dĩ exposco ut int̾cedas
& creatorẽ nr̃m. quatinꝰ de his.¬
& de omnib sceleribus meis ue¬
niã & indulgentiã conseqͥ merear
deinpe saẽdos cũ piartite

Expanded text:
cupiscendo peccare potest, in cupiscendo peccare potest, in omnibus me peccasse et reum in conspectu Dei super omnes homines esse cognosco et confiteor. Humiliter etiam te, sacerdos Dei, exposco ut intercedas et creatorem nostrum, quatenus de his et omnibus sceleribus meis veniam et indulgentiam consequi merear. Deinde sacerdos cum poenite
Abbreviated transcription (Latin):
humilia te ipsũ in conspectu
dĩ. Si uanã głam dilexisti: cogita
ne ꝓpt̃ tͣnsitoriã laudẽ. et̃nam
laudẽ ꝑdas. & mercedẽ. Si iniuidiȩ
rubigo te hucusq consũpsit. qͥ est
peccatũ maximũ & suꝑ omnia de¬
testabile. quia diabolo comparat᷑
inuidus. qͥ primo homini inuidit
datũ d ipse ꝑ suã culpã ꝑdiderat.
age penitentiã. & ꝓfectũ aliorũ
tuũ deputa. Si tristitia te suꝑat:
patientiã & longanimitatẽ medita¬
re. Si auaritiȩ morbus te grauat.
cogita qͥa radix omniũ malorũ ẽ.
uexat quȩ in stultorũ sinu reqͥes¬
cit. dominari debes animo tuo. &
hanc a tuȩ m̃tis tͣnquillitate fu¬
ga. Si uentris ingliuueste adho¬
ram ꝑtrahit: sobrietatẽ sectare .
Siluxurie: castitatẽ uoue. Tunc
ꝓst̾nat se penitens in t̾ram & cũ
lacrimis dicat. Et his & aliis ui¬
cus qͥbus humana fragilitas
contͣ dm̃ & creatorẽ suũ. aut co-¬
gitando aut loquendo. aut oꝑ¬
ando aut delectando. aut con¬

Expanded text:
humilia teipsum in conspectu Dei. Si vanam gloriam dilexisti, cogita ne propter transitoriam laudem, aeternam perdas mercedem. Si invidiae rubigo te hucusque consumpsit, quod est peccatum maximum, et super omnia detestabile: quia diabolo comparatur invidus, qui primo homini invidit datum, quod ipse per suam culpam perdiderat, age poenitentiam, et profectum aliorum tuum deputa. Si tristitia te superat, patientiam et longanimitatem meditare. Si avaritiae morbus te gravat, cogita quia radix est omnium malorum, et vexat, quae in stultorum sinu requiescit, dominari debes animo tuo, et hanc a te mentis tranquillitate fuga. Si ventris ingluvies ad vorandum pertrahit, sobrietatem sectare. Si luxuria, castitatem vove. Tunc prosternat se poenitens in terram, et cum lacrymis dicat: Et in his et in aliis quibuscunque humana fragilitas contra Deum et creatorem suum aut cogitando, aut loquendo, aut operando, aut delectando, aut con
Abbreviated transcription (Latin):
de aparitione dñi. Sextã de apłis
Septimã de scã trinitate. Oc tauã
decruce. Nonã de ieunio in qua¬
dragesima tantũ modo dicendum
Haĩ p̃fationes tenet et custodit
scã romana ȩccła. has tenendas
eẽ uobis mandamus.

Expanded text:
de Apparitione Domini. Sextam de Apostolis. de Apparitione Domini. Sextam de Apostolis. Septimam de sancta Trinitate. Octavam de Cruce. Nonam de jejunio in Quadragesima tantummodo dicendam. Has praefationes tenet et custodit sancta Romana Ecclesia. Has tenendas esse vobis mandamus.
Abbreviated transcription (Latin):
elagius romane ecđȩ et
a põstolicȩ sedis ep̃s. uniuer¬
sis germaniarũ atq galliarum
regionũ ep̃is. Cum in dĩ nomine
in romana ȩccła synodum ep̃oꝵ
siue cęteroꝵ consacerdotũ dĩfi¬
deliũ congregatã habuissemus.
et de eccłasticis statutis ut sunt
abapłis et ascis patrib tradita
diligentius tractaremus. super¬
uenere litterae urãe. et ut ma-¬
gis essent auctoritatiue. et ȩtiã
uiue uoces ꝓcesserunt. rogantes
organum p̃fationũ quẽ scã roma¬
na eccła actenus haberet. nr̃is
litteris uobis remandaremus
Iunc de ur̃a uoluntate et studio
tam bono multũ gauisi sumus. sa¬
crum ordinẽ romanũ. sacraq con-¬
stituta nr̃oꝵ antecessoꝵ sollerder
relegentes. in uenimus hasnouẽ
p̃fationes in sacro cathalogo tan¬
tũ modo recipiendas. quaĩ longa
retro uetustas romana eccłã
actenus seruauit. id est unam
malbis paschalib. aliam de ascensi¬
one dñi. Tertiam depente costes.
Quar tã denatale dñi. Quintam

Expanded text:
elagius Romanae Ecclesiae et apostolicae sedis episcopus, universis Germaniarum atque Galliarum regionum episcopis. Cum in Dei nomine in Romana Ecclesia synodum episcoporum sive caeterorum consacerdotum Dei fidelium congregatam habuissemus, et de Ecclesiasticis statutis, ut sunt ab apostolis et a sanctis Patribus tradita, diligentius tractaremus, supervenere litterae vestrae, et ut magis essent auctoritativae, etiam vivae voces processerunt, rogantes ut ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis remandaremus. Tunc de vestra voluntate et studio tam bono multum gavisi sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes, invenimus has novem praefationes in sacro catalogo tantummodo recipiendas, quas longe retro vetustas, in Romana Ecclesia hactenus servavit. Id est, unam in albis Paschalibus. Aliam de Ascensione Domini. Tertiam de Pentecoste. Quartam de Natali Domini. Quintam
Abbreviated transcription (Latin):
non suo uitio. sed quod eũ aut popłs
uetet. aut ꝓpt̃ aliam causam non
tamen uitio eius ꝑpetratã. hic et
honoris sit et ministerii particeps.
dum modo nichil molestus ȩccłȩ
reb assistat. ubi ministrare cog¬
noscitur. Quem etiam obseruare
conueniet. quicquid sy nodus per¬
fecta ꝓuincie udicando decreuerit.
pͥuata potestate. xlii

Expanded text:
non suo vitio, sed quod eum aut populus vetet, aut propter aliam causam, non tamen ejus vitio perpetratam: hic et honoris sit et ministerii particeps, dummodo nihil molestus Ecclesiae rebus existat, ubi ministrare cognoscitur. Quem etiam observare conveniet quidquid synodus perfecta provinciae judicando decreverit. privata potestate.
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsã mortalitatẽ carnis głarsur¬
rectionis absorbeat. & ĩerenoo sps
caro seruet᷑ ĩ ꝑpetiuũ. quia ipse
sp̃s ĩherendo carni seruatꝰ ĩ dm̃.
Que tam̃ caro ñ ĩ repbis t̃t̃ supplua
ꝑfecte deficit q sẽꝑ deficiendo sib¬
sistit ut qͥ sp̃u & carne peceauer̃
sẽꝑ essencialit̾ uiuentes & carne
& spũ sine fine moriant᷑. co

Expanded text:
em carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit, ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Iabent etiã ĩfibeles fidem
sed utinã ĩ om̃. Quã si utiq haberent
ĩfideles ñ essent. Seo hinc ĩ sua ꝑfi¬
dia redarguenoi st̃. hinc ad fidĩ gra¬
ciã ꝓuocandi quia side ipso suo uisi¬
biliꝰ corpore credunt qd̾ minime ui dunt.
cur in uisibilia ñ credunt que corporilt̃¬

Expanded text:
abent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi, quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporal
Abbreviated transcription (Latin):
Si qua mulier mortem mariti sui
cum aliis consiliata est. et ipse
uir aliquem illorum se defendendo
occiderit et si hc ꝓbare potest ille
iur eam ream esse consilii. potest ue
nobis uidetur ipsam uxorem dimit
Ipsa autem insidiatria poenitentiȩ
subiecta absq spe coniugu maneat.

Expanded text:
Si qua mulier mortem viri sui cum aliis conciliata est, et ipse vir aliquem illorum se defendendo occiderit, et si hoc probare potest ille vir eam ream esse consilii, potest ut nobis videtur, ipsam uxorem dimittipsa autem insidiatrix, poenitentiae subjecta, absque spe conjugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
immolant. theodori ep̃i constitu¬
ciones habemꝰ : in quib. scriptũ ÷
Qui immolant demonuis : inminͥ¬
mis unũ annũ peniteant. Qui uͦ
in magnis: &. annos

Expanded text:
immolant Theodori episcopi constitutiones habemus, in quibus scriptum est: Qui immolant daemoniis in minimis, anno uno poeniteant; qui vero in magnis, decem annos
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s aut pbr sieum qui
scđm ueritatem habuerit bap¬
tisma denuo baptiş auerit. aut si
pollutum ab impiis et non recte
baptiçatum non baptis auerit: de¬
ponatur tamquam deridens crucẽ
et mortem dñi. nec sacerdotes ueros
a falsis sacerdotib uere discernens.

Expanded text:
sbyter si eum qui secundum veritatem habuerit baptisma, denuo baptizaverit, aut si pollutum ab impiis et non recte baptizatum non baptizaverit, deponatur, tanquam deridens crucem et mortem Domini, nec sacerdotes veros a falsis sacerdotibus vere discernens.
Abbreviated transcription (Latin):
constituimus seruare mensuram.
nec ultra tenorem paternis canonib
depitatum quippiam temptare
ꝑmittimus. nichil eoꝵ suo ministe¬
rio penitus applicare. quȩ primis
ordinib ꝓpriȩ decreuit antiquitas.
constituimus. necessitas extrema
conpellat. Quod et laicis xp̃ianis
facere plerumq conceditur.U⁊¬

Expanded text:
constituimus servare mensuram, nec ultra tenorem paternis canonibus deputatum quippiam tentare permittimus: nihil eorum suo ministerio penitus applicare, quae primis ordinibus propriae decrevit antiquitas. constitutis necessitas extrema compellat, quod et laicis Christianis facere plerumque conceditur.
Abbreviated transcription (Latin):
pȩñt nisi hu qui se iunxerał
demundo recesserłt. Si enĩ
dehominib ħ ratio custodit᷑.
ut quȩcũq uiuente uiro alteri
nupserit adultam habeat᷑.
nec ei agende pęnitentiȩ
licentia conceditur. nisi unus
ex his fuerit defunctus quanto
magis deilla tenenda est quȩ
ante se in mortalis sponso con¬
unxerat & postea adhumanas

Expanded text:
is cui se junxerat de mundo recesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quae vivente viro alteri nupserit, adultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus, quanto magis de illa tenendum est quae ante immortali se sponso conjunxerat, et postea ad humanos
Abbreviated transcription (Latin):
ineccła legat᷑ aut cantet᷑. nisi
que auctoritatis diuinȩ sunt et pa¬
trum orthodoxoꝵ sanexit auctori¬
tas. Necfalsa angłoꝵ nomina co¬
lant. sedea tantũ quȩ ꝓphetica et
euglica docet scriptura. idest
mĩchael. gabriel. raphael.u¬

Expanded text:
non legatur aut cantetur, nisi ea quae auctoritatis divinae sunt, et patrum orthodoxorum sanxit auctoritas. Nec falsa angelorum nomina colant, sed ea tantum quae prophetica et evangelica docet scriptura, id est Michahel, Gabrihel, Rafahel.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis iudȩorum xp̃ianum man¬
cipium uelcuius libet secte al¬
terius emerit et circumciderit.
auideit ipsius potestate sublatus
in libertate ꝑmaneat. QuIO sͣ¬

Expanded text:
quis Judaeorum Christianum mancipium, vel cujuslibet sectae alterius emerit, et circumciderit, a Judaei ipsius potestate sublatus, in libertate permaneat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
deucharistiã ñ debet pura aqua RI DE¬
offerri ut qͥdã ebrietatis causa fal P¬
lunt᷑ s uinũ cũ aqua mixtũ. qͥa
& uinũ fuit in redeptionis nr̃e
misterio cũ dicit ñ bibã de hoc¬
genimine uitis & aqua miatũ
quod post cȩnã dabat. Sed delatere
eius aqua cũ sangine egressa uinũ
deuera carnis eius uitȩ cũ a qua
ex pressũ ostendit. Cum igitur
ueritatis uerũ salutis nr̃ȩ sacrifi¬
cim suis cõm̃daret discipulis.
Panẽ tantũ & calicẽ subhoc sacra¬
m̃to p̃buisse cognoscimꝰ. Ideoq
p̃ter panẽ & uinũ cũ aqua
miatũ aliud offerri nondebet.
Calix enĩ dñicus uino &e aqua com¬
mixtus deb& offerri. quia uide-¬
mus in aqua popłm intelligi
in uino uero ostendi sanguinem
xxp̃i. Ergo quando in calice uino
aqua miscetur xp̃o popłasaduna¬
tur. & credentiũ plebsei inquẽ
credtcopulatur & iungitur.
Quȩ copulatio & coniunctio aqua
ut cõmixtio illa ñ possit separari.
Nã siuinum tantũ quis offerat

Expanded text:
Eucharistia non debet pura aqua offerri, ut quidam sobrietatis causam falluntur, sed vinum cum aqua mistum, quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio cum dicit: Non bibam de genimine vitis , et aqua mistum quod post coenam dabat. Sed de latere ejus aqua cum sanguine egressa, vinum de vera carnis ejus vita cum aqua expressum, ostendit. Cum igitur veritatis verum salutis nostrae sacrificium commendaret suis discipulis, panem tantum et calicem sub hoc sacramento praebuisse cognoscimus. Ideoque praeter panem et vinum cum aqua mistum aliud offerri non debet. Calix enim Dominicus vino et aqua permistus debet offerri; quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Ergo quando in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur: qut commistio illa non possit separari. Nam si vinum tantum quis offerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ullus clericus ad gradũ presbiteru
ꝓmoueatur. nisiue scriptũ in cano¬
nib habetur. si eiũ ꝓpter dei dilecti¬
onem qͥs deseruis suis quẽ quã elegerit
presbiterũ effecerit. ille autẽ postea
in suꝑbiam elatus missam dnĩs suis
& carionicas horas obseruare &psal.¬
lere rennuerit. & eis iuste obedire.
dicens se liberũ. ẽẽ. noluerit. & qua.¬
si libere cuius cult homofiat. hoc
scã synodus a nathematitat᷑ & illũ
a scã cõmunione arciri uidicat. donec
qui eũ ordinauit & degradetur. &
fiat seruus illius id. est dñi sui sicut
natus fuerat. Quis qͥs uerotalẽ secũ
habuerit: postea quã rem illius pre¬
dictam audierit. & dñosuo nonred¬
diderit. uł a se piecerit. siue ep̃s. siue
comes siue clericus. siue laicus ana¬
thematis illius societate nodatus penã
ex cõmunicationis lu: at:

Expanded text:
ullus clericus ad gradum presbyterii promoveatur, nisi ut scriptum in canonibus habetur: Si enim propter Dei dilectionem quis de servis suis quem quam elegerit. presbyterum effecerit, ille autem postea in superbiam elatus, missam dominis suis et canonicas horas servare et psallere renuerit, et eis juste obedire, dicens se liberum esse, noluerit, et quasi libere cujus vult homo fiat, haec sancta synodus anathematizat, et illum a communione arceri judicat, donec qui eum ordinavit, et degradetur, et fiat servus illius, id est domini sui, sicut natus fuerat. Quisquis vero talem secum habuerit, posteaquam rem illius praedictam audierit, et domino suo non reddiderit, vel a se projecerit sive episcopus, sive comes, sive clericus, sive laicus anathematis illius societate nodatus poenam excommunicationis luat.
Abbreviated transcription (Latin):
i conscio marito & ipsa consenci¬
cuit nec infine dandã eis cõmu¬
nionẽ. Si uͦ cã reliquerit. et
separati fuerinit. et digne peni¬
tuerint : post decimũ annum
accipiant cõmunionem osi¬

Expanded text:
i conscio marito et ipso consenticuit nec in fine dandam eis communionem. Si vero eam reliquerit, et separati fuerint, et digne poenituerint, post decem annos accipiant communionem
Abbreviated transcription (Latin):
sius ep̃s dixit. Et hoc quo¬
q statuere debetis ut ex
alia ciuitate cum uenerit
ad aliam ciuitatem. et ambi¬
tioni magis quam deuotioni
seruiens uoluerit in aliena
ciuitate multo tempore re¬
si dere. forte enim euenit epm̃
loci non esse tam instructum
neq tam doctum. his uero
qui aduenit incipiat contẽp¬
nere eum. et frequenter fa¬
cere sermonem. ut de honestet
et in formet illius personam.
ita ut ex hac occasione non du¬
bitet relinquere ad signatam
sibi ȩccłesiam et transeat ad
alienam. De finite ergo tẽ¬
pora. quia et non recipiep̃m
inhumanum est: et si diutius
resideat pernitio sum est.
Hoc ergo ne fiat ꝓuidendum
est. Memini autem superio¬
ri concilio fratres nostros
constitiusse ut siquis laicus
in ea qua commoratur ciuitate
quattuor dominicos dies id est
per tres septimanas non cele¬
brasset conuentum : commu¬
nione priuaretur. Si haec
circa laicos constituta sunt.
multo magis epm nec licet
nec decet:si nullasit tamgra.¬
uis necessitas quae detineat.

Expanded text:
episcopus dixit: Et hoc quoque statuere debetis, ut ex aliqua civitate cum advenerit ad aliam civitatem, et ambitioni magis quam devotioni sermonem, voluerit in aliena civitate multo tempore residere: forte enim evenit episcopum loci non esse tam instructum, neque tam doctum: is vero qui advenit incipiat contemnere eum, et frequenter facere sermonem, ut dehonestet et infirmet illius personam, ita ut ex hac occasione non dubitet relinquere adsignatam sibi Ecclesiam, et transeat ad alienam. Definite ergo tepora, quia et non recipi episcopum inhumanum est, et si diutius resideat, perniciosum est. Hoc ergo ne fiat, providendum est. Memini autem superiori concilio fratres nostros constituisse, ut si quis laicus in ea in qua commoratur civitate, quatuor Dominicos dies, id est, per tres septimanas non celebrasset conventum, communione privaretur. Si haec circa laicos constituta sunt, multo magis episcopum nec licet, nec decet, si nulla sit tam gravis necessitas quae detineat,
Abbreviated transcription (Latin):
tificẽ. Et licet istud necessitate cogen¬
te concessum sit. illud autẽ quod de
archiep̃i consecratione p̃ceptũ atꝙ
p̃dictũ ẽ. idest ut om̃s suffianei eũ
or dinent. nullatenus in mutari licet.
sumptũ fuerit uirib carere. nondu¬
bium est quia irrita erit eiꝰ secus
acta ordinatio.d¬

Expanded text:
tificem. Et licet istud necessitate cogentificem. Et licet istud necessitate cogente concessum sit, illud autem quod de archiepiscopi consecratione praeceptum atque praedictum est, id est, ut omnes suffraganei eum ordinent, nullatenus immutari licet, sumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta ordinatio.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ suꝑ quib nosconsulere
decreta reperimꝰ. Scimꝰ enim be¬
atissimũ iacobũ qui dicebat᷑ iustꝰ.
qui etiã scđm carnẽ fr̃ dñi nuncu¬
patus ẽ. apetro. iacobo et ioħe. apłs
ierosolimis ep̃m ẽẽ ordinatũ. Si au¬
tẽ nonminꝰ quã atrib apłis tantus
uir fuit ordinatus. patet ꝓfecto eos
formã instituente dño tradidisse.
non minus quã a trib ep̃is ep̃m ordi
nari debere. Sed crescente numero
bent etiã plures augeri. Si autem archi¬
ep̃s obierit. et alt̃ ordinandus archi¬
ep̃s fuerit. om̃s eiusdem ꝓuinciae
ep̃i ad sedẽ metropolitanã ueniant
ut ab om̃ib ipse eligat᷑ et ordinet᷑.
Oportet autẽ ut ip̃se qͥ illis om̃ibus
p̃ eẽ debet. ab om̃ib eligat᷑ et ordi¬
net᷑. Reliqͥ uͦ cõꝓuinciales ep̃i si ne¬
cesse fuerit cetis consentientibus
a trib iussu archiep̃i consetraripos¬
sunt ep̃i. Sed melius estꝰ ipse cum
om̃ib eũ elegerit qui dignus est
et cuncti. parit̃ consetrauerint pon¬

Expanded text:
er quibus nos consulere m jam decreta reperimus. Scimus enim beatissimum Jacobum qui dicebatur justus, qui etiam secundum carnem frater Domini nuncupatus eierosolymis episcopum esse ordinatum. Si autem non minus quam a tribus apostolis tantus vir fuit ordinatus, patet profecto eos formam instituente Domino tradidisse, non minus quam a tribus episcopis episcopum ordinari debere; sed crescente numero it, debent etiam plures augeri. Si autem archiepiscopus obierit, et alter ordinandus archiepiscopus fuerit, omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metropolitanam conveniant, ut ab omnibus ipse eligatur et ordinetur. Oportet autem ut ipse qui illis omnibus praeesse debet, ab omnibus illis eligatur et ordinetur. Reliqui vero comprovinciales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopi, sed melius est si ipse cum omnibus eum qui dignus est elegerit, et cuncti pariter consecraverint pon
Abbreviated transcription (Latin):
imilit̾ inmatescente sinodo de¬
Ocretũ ẽ. ut hi qui fugiunt suos
inimicos aut in ȩccłã. aut in atrium
ęccłȩ. aut indomũ ep̃i. aut inclau¬
strum regulariũ non inde abstra
securi. etiam si serui sunt illoꝵ qui¬
eos insetunt᷑. ita ut ei cui rei crimi¬
nosi fuerint desatis factione con¬
ueniant. Quod sihis qui suꝑ sacra
prius iurauerat post uictus fuerit
iuram̃tũ uiolasse reus ꝑ uirir. a cõ¬
munione pͥuetur quousq satis fa¬
eruũ confugientẽ ad ȩccłau
seu in atrium̃ eccłȩ. aut in offi¬
cinas regulariũ fr̃m. uł incurtem
aut indomũ ep̃i. quiahi in antiquis
canonib ꝓemunitate tenent᷑. nemo
abstrahere audeat. neq uide do
rectores ȩccłarũ pacẽ et uitã ac
m̃bra cũ iuram̃to obtinere stude¬
ant. tam̃ legitime cõponat qͥcquid
iiꝙ fecerat. et si infecutor minis¬
triseccłȩ obedire noluerit. canoni¬
ce constringat᷑.¬

Expanded text:
imiliter in Moticensi synodo decretum est, ut hi qui fugiunt suos inimicos, aut in ecclesiam, aut in atrium ecclesiae, aut in domum, aut in claustrum regularium, non inde abstrahsecuri, et si servi sint illorum a quibus insequuntur, ita ut ei cujus rei criminosi fuerint, de satisfactione conveniat. Quod si is qui super sacra prius juraverat convictus fuerit juramentum violasse, reus perjurii a communione privetur quousque satisfaervum confugientem ad ecclesiam, seu in atrium ecclesiae, aut in officinas regularium fratrum vel in curtim, vel in domum episcopi, quia haec in antiquis canonibus pro immunitate tenentur, nemo abstrahere audeat, neque inde donrectores ecclesiarum pacem et vitam ac membra ei cum juramento obtinere studeant. Tamen legitime componat quidquid inique fecerat, et si, insecutor magistris Ecclesiae obedire noluerit, canonice constringat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta consultuom̃uim
constituimus. ut sacrificium
altaris non inserico ꝑanno aut
intincto quisquã cęlebrare p̃¬
sumeret. sed inpuro linteo ab ep̃o
consetrato terreno scilicet lini.o
ꝓcreato atq contexto. sicut
linea munda se pultum fuit.

Expanded text:
dicta consultu omnium constituimus ut sacrificium altaris non in serico panno, aut tincto quisquam celebrare praesumeret, sed in puro lineo ab episcopo consecrato, terreno scilicet lino procreato atque contexto, sicut linea munda sepultum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
płȩ tales ꝑfratres a metropo¬
litano sunt dirigendȩ. ut non
trahant. et aliquos defiliis eccłae
seculariũ secũ adducere studeant.
eos aut ordinationẽ alicuius fratris.
aut asynodũ inuitet. post positis¬
om̃ib excepta graui infirmitate
corporis. aut receptione regia. ad
constitutã diem ad eẽ non differant.
Quod si de fuerint: sicut prisca ca-¬
nonũ p̃cepit auctoritas. usq ad ꝑxi¬
man sy nodũ caritatẽ fr̃m et ȩccłȩ
communione priuentur. Li¬

Expanded text:
olae tales per fratres a metropolitano sunt dirigendae, ut non trahant, et aliquos de filiis Ecclesiae secularibus secum adducere studeant. eos, aut ad ordinationem alicujus fratris, aut ad synodum inomnibus, excepta gravi infirmitate corporis, aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant. Quod si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximam synodum charitate fratrum, et Ecclesiae communioxe priventur.
Abbreviated transcription (Latin):
diebꝰ ł ceteris  fescis auespera
Usq inuesperũ nõ flectant ge¬
nia. s stantes incuruati oreq
Nec quisquã uno genu solotenꝰ
inp̃sso orare p̃sumat. sic̃ iude¬
Iirridentes dñm inpassione.¬
eiꝰ fecisse leguntur : s utraq
genua in terra ponant. Ait
enĩ apłs. Electo genua mea ad

Expanded text:
eteris festis a vespera usque in vesperam non flectant genua, sed stantes incurvati orent. Nec quisquam uno genu solo tenus impresso orare praesumat, sicut Judaei irridentes Dominum in ejus passione fecisse leguntur, sed utraque 174 genua terrae figat. Ait enim Apostolus: Flecto g
Abbreviated transcription (Latin):
UIGLIARU NO OB LIUISCANT̃. LXCI¬
tem cum presbiteri festiuitates¬
saeras populo adnonciant. etiam
ieiunium uigiliarum ubi esse
debet eos omnimodo seruare Dexeant.

Expanded text:
iliarum non obliviscantur. Item cum presbyteri sacras festivitates populo annuntiant, etiam jejunium vigiliarum, ubi esse debet, eos omnimodis servare moneant.
Abbreviated transcription (Latin):
quia nil pretermitti oportet.
Sunt quidam fratres et coep̃i qui
non inea ciuitate resident inqua
certe paruam rem illichabeant.¬
alibi autem ydonea predia hab̃e
noscuntur. uel affectiones ꝑximoꝵ
quibus indulgeant. Hactenus
permitti eis oportet ut accedant
ad possessiones suas & disponant.
uel ordinent fructum laborissui.
ut post quattuor dominicos dies.
idest post tres ebdomadas simo¬
rari necesse est in suis potius fun
dis morentur. Aut si est proxi¬
maciuitas inqua est pbr eit ne
sine ȩccła uideatur facere diem
dominicum illuc accedat. ut neq
res domesticȩ per absentiam eiꝰ
detrimentum sustineant. et non
frequenter ueniendo ad ciuitatẽ¬
inqua ep̃s moratur. suspitionem
iactantiae et ambitionis euadant.
Uniuersi dixerunt placere sibi.

Expanded text:
Quia nihil praetermitti oportet, sunt quidam fratres et coepiscopi nostri qui non in ea civitate possident in quacerte paralibi autem idonea praedia habere noscuntur, vel affectione proximorum, quibus indulgeant. Hactenus permitti eis oportet ut accedant ad possessiones suas, et disponant, vel ordinent fructum laboris sui, ut post quatuor dominicos dies, id est, post tres hebdomadas, si morari necedis morentur. Aut si est proxima civitas, in qua est presbyter, ne sine ecclesia videatur facere diem dominicum, illuc accedat, ut neque res domesticae per absentiam ejus detrimentum sustineant, et non frequenter in qua episcopus moratur, suspicionem jactantiae et ambitionis evadant. Universi dixerunt placere sibi.