comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biscũ uident etiã passeres. & quo iustũ atq iniustũ
diiuidicat᷑. qͦd uidebat tobis etiã carnis luminib
ꝑditis Hoc si ita est: ꝓfecto quando audiebas
uł legebas. illumina oculos meos ne unquã obdor¬
miã in mortẽ. ñ nͥ carnis oculos cogitabas Aut si
hoc obscurũ est: certe quando illud apłi recolebas.
illuminatos oculos cordisurĩ. nos sub fronte & su¬
pra buccas cor habere credebas Absit. ut de te hoc
sentiã. Neq hoc te gͥ iste docuit. Aut si forte ante
huiꝰ doctrinã quã mͦ te inuenisse lȩcaris. animȩ natu¬
rã dĩ putabas. eẽ. portionẽ : hoc plane cũ horrendo
piculo falsũ. ee. nesciebas. & abisto didicisti. qͦd ani¬
ma portio dĩ ñ sit : age dõ grãs quantas potes. qͦd
n ante quã hoc didicisti de corpore existi Exisses
enĩ magnꝰ hereticus. & blasphemator horrendus
Nullo tam̃ mͦ etiã id de te existimauerim. qͦd ho¬

Expanded text:
biscum uident etiam passeres, et quo iustum atque iniustum biscum uident etiam passeres, et quo iustum atque iniustum diiudicatur, quod uidebat Tobis etiam carnis luminibus perditis. hoc si ita est, profecto, quando audiebas uel legebas: in inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in mortem. non nisi carnis oculos cogitabas. aut si hoc obscurum est, certe, quando illud apostoli recolebas : inluminatos oculos cordis uestri, nos sub fronte et supra buccas cor habere credebas. absit, ut de te hoc sentiam; neque hoc te igitur iste docuit. Aut si forte ante huius doctrinam, quam modo te inuenisse laetaris, animae naturam dei putabas esse portionem, hoc plane cum horrendo periculo falsum esse nesciebas. et si ab isto didicisti, quod anima portio dei non sit, age deo gratias, quantas potes, quod non, antequam hoc didicisti, de corpore existi; exisses enim magnus hereticus et blasphemator horrendus. nullo modo tamen etiam id de te existimauerim, quod ho
Abbreviated transcription (Latin):
ma necesse ÷ intelligat᷑. & utrunq unius. ẽẽ. substan¬
tiȩ : Puto qͦd ista iã sciebas. Si aut̃ nesciebas : ñ te
aliquid qͦd magno ꝑiculo nescit᷑ didicisse scias. Q si
quid hinc subtiluis disputandũ est: meliꝰ cũ ipso
agit᷑ cuiꝰ iã nouimꝰ & eloquiũ. utrũ cũ dr̃ anima ita
ut si mul intelligat᷑ & sp̃s. utrunq anima sit. sp̃s aut̃
aliquid animȩ sit. ansic̃ ei uisũ est aparte totũ ap¬
pellet᷑ hoc nomine. siue etiã utrunq sp̃s sit. pars
uocet᷑. quando ita dr̃ sp̃s ut simul intelligat᷑ &¬
anima. Sic enĩ huic placae. Uerũ ista ut dixi. & sub¬
tilit̾ disserunt᷑. & sine ullo. uł certe sine magno
ꝑiculo nesciunt᷑. Itẽq alios. ẽẽ. corporis alios aut̃
animȩ sensus miror si iste te docuit. & tu homo id
ȩtatis & honoris. ante quã istũ audires. unũ atq
idẽ putabas. eẽ. quo albũ nigrũq discernit᷑. qͦd no¬

Expanded text:
ma necesse est intellegatur — et utrumque unius esse substanma necesse est intellegatur — et utrumque unius esse substantiae? puto quod ista iam sciebas; si autem nesciebas, non te aliquid, quod magno periculo nescitur, didicisse scias. et si quid hinc subtilius disputandum est, melius cum ipso agitur, cuius iam nouimus et eloquium: utrum, cum dicitur anima, ita ut simul intellegatur et spiritus, utrumque anima sit, spiritus autem aliquid animae sit, an, sicut ei uisum est, a parte totum appelletur hoc nomine, siue etiam utrumque spiritus sit, pars uocetur, quando ita dicitur spiritus, ut simul intellegatur et anima; sic enim huic placet. uerum ista, ut dixi, et subtiliter disseruntur et sine ullo uel certe sine magno periculo nesciuntur. Itemque alios esse corporis, alios autem animae sensus, miror, si iste te docuit; et tu homo id aetatis et honoris, antequam istum audires, unum atque idem putabas esse, quo album nigrumque discernitur, quod no
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi quidẽ ñ imꝓbo humilitatẽ tuã. immo uͦ etiã laudo
qͦd honorasti doctorẽ tuũ. nec hominẽ. sed ipsã que tͥ ꝑ
illũ loqͥ dignata est ueritatẽ. Si tam̃ potueris demon¬
strare. quid ꝑ illũ ueritatis acceꝑis. Uellẽ itaq. rescrip¬
tistuis quid te docuerit me doceres. Ab sit enĩ ut erubes¬
cã a prb̃ro discere. si a laico tu ñ erubuisti pͣdicanda
& imitanda humilitate. si uera didicisti. Proinde fr̃¬
fr̃ dilectissime. quid abeo didiceris nosse cupio. Ut si
iã id sciebã gratuler ꝓte. si aut̃ nesciebã: discã ꝑte
&utrunq ad naturã hominis ꝑtinere. ut totꝰ homo
homo sit. sp̃s & anima & corpꝰ. sed aliquando duo ista
simul nomine animȩ nuncupari. quale ÷ illud. &
factꝰ ÷ homo in animã uiuã. ibi quippe & sp̃s intelli¬
git᷑. iteq̃ aliquando utrunq nomine sp̃s dici. sicu¬
ti est. & inclinato capite tradidit sp̃m. ubi & ani¬

Expanded text:
ubi quidem non inprobo humilitatem tuam, immo uero etiam laudo, ubi quidem non inprobo humilitatem tuam, immo uero etiam laudo, quod honorasti doctorem tuum nec hominem, sed ipsam quae tibi per illum loqui dignata est ueritatem, si tamen potueris demonstrare, quid per illum ueritatis acceperis. uellem itaque rescriptis tuis quid te docuerit me doceres. absit enim, ut erubescam a presbytero discere, si a laico tu non erubuisti praedicanda et imitanda humilitate, si uera didicisti. Proinde. frater dilectissime, quid ab eo didiceris nosse cupio, ut, si iam id sciebam, gratuler pro te, si autem nesciebam, discam per te. et utrumque ad naturam hominis pertinere, ut totus homo sit spiritus et anima et corpus, sed aliquando duo ista simul nomine animae nuncupari — quale est illud : et factus est homo in animam uiuam; ibi quippe et spiritus intellegitur — itemque aliquando utrumqtum, ubi et ani
Abbreviated transcription (Latin):
libri uincenti i uictoris. quos ad tuã sci̾tatem
scripsit. mittente mͥ eos fre nrõ Renato. homine qͥdẽ
laico. sed ꝓsua fide & eorũ quos diligit. prudent̾ religi¬
oseq sollicito. Quib lectis: uidi hominẽ. in sermone
quidẽ ñ solũ usq ad sufficientiã uerũ etiã usq ad re¬
dundantiã ꝓfluentẽ. sed in reb de quib loqui uoluit.
nondũ sicut oportet instructũ. Qđ si ei fuerit dño do¬
nante collatũ: poterit. ẽẽ. utilis pluribꝰ. Habet enĩ non
minimũ facultatis qua possit explicare atq ornare quȩ
sentit. si prius det oꝑam recta sentire. Halde quippe sunt
noxia praua diserta. qr hominib: minꝰ eruditis eo quod
diserta sunt uident᷑ & uera. Quomͦ aut̃ eosdẽ libros ipse ac-¬
ceꝑis. nescio. Ueruntam̃ siuerũ est qđ audiui: diceris eis re-¬
citatis ita exiluisse lȩticia. ut caput iuuenis illiꝰ senex. &
laici prħr osculatꝰ. didicisse te qͦd ignorabas grãs egeris

Expanded text:
libri Vincentii Victoris, quos ad tuam sanctitatem scripsit, mittente mihi eos fratre nostro Renato, homine quidem laico, sed pro sua fide et eorum quos diligit prudenter religioseque sollicito. quibus lectis uidi hominem in sermone quidem non solum usque ad sufficientiam, uerum etiam usque ad redundantiam profluentem, sed in rebus, de quibus loqui uoluit, nondum sicut oportet instructum; quod si ei fuerit domino donante conlatum, poterit esse utilis pluribus. habet enim non minimum facultatis, qua possit explicare atque ornare quae sentit, si prius det operam recta sentire. ualde quippe sunt noxia praua diserta, quia hominibus minus eruditis eo quod diserta sunt uidentur et uera. quomodo autem eosdem libros ipse acceperis nescio; uerum tamen, si uerum est quod audiui, diceris eis recitatis ita exiluisse laetitia, ut caput iuuenis illius senex et laici presbyter osculatus didicisse te quod ignorabas gratias egeris.
Abbreviated transcription (Latin):
rant: in hoc inqͥt loco ñ me quasi auctorẽ spondeo.
sed aliquid de exemplo conicio Habendã dicimꝰ de
infantib istiusmodi rationẽ: qui prȩdestinati baptis¬
mo uitȩ prȩsentis. ante quã renascant᷑ in xp̃o preue

Expanded text:
rant: in hoc, inquit, loco non me quasi auctorem spondeo, rant: in hoc, inquit, loco non me quasi auctorem spondeo, sed aliquid de exemplo conicio. habendam dicimus de infantibus istius modi rationem, qui praedestinati baptismo uitae praesentis, ante
Abbreviated transcription (Latin):
uideant᷑ aut obscura. ẽẽ. iactent᷑. cũ sint aptis¬
sima Neq enĩ dicere debuit qͦd anima meruerit
peccatrix. ẽẽ. ꝑ carnẽ: cuiꝰ nec bonũ nec malũ¬
meritũ reperue poterit ante carnẽ. Sed ad mani
is. qͥmͦ animȩ originalis peccati uinculo teneant᷑
obstrictȩ. siñ ex illa trahunt originẽ quȩ pma
peccauit. sed eas puras ab om̃i contagione & ꝓpaga¬
tione peccati. peccatrici carni creator insufflat : ne
dicatur illi qđ sic insufflando eas ds̃ efficit reas. pͥ¬
mo de prȩscientia dĩ hanc opinionẽ munire tẽptauit
Qd eis prȩparauerit redẽptionẽ. In cuiꝰ redẽptionis
sacramento paruuili baptitantur: ut abluat᷑ origi¬
nale perratũ qͦd de carne traxerunt. quasi facta sua
ds̃ emendet. qđ eas insontes fecerat inquinari. Sed
postea quã uentũ est ut de illis loqueret᷑ quib tali
ñ subuenitur auxilio. & ante quã baptiz ent᷑ expi¬

Expanded text:
videantur, aut obscura esse jactentur, cum sint apertisvideantur, aut obscura esse jactentur, cum sint apertissima. Neque enim dicere debuit, « quod anima meruerit peccatrix esse per carnem, » cujus nec bonum nec malumeritum reperire poterit ante carnem. CAPUT IX. 13is, quomodo animae originalis peccati vinculo teneantur obstrictae, si non ex illa trahunt originem quae prima peccavit, sed eas puras ab omni contagione et propagatione peccati, peccatrici carni Creator insufflat; ne dicatur illi, quod sic insufflando eas Dimo de praescientia dei hanc opinionem munire temptauit, \'quod eis praeparauerit redemtionem\'. in cuius redemtionis sacramento paruuli baptizantur, ut abluatur originale peccatum, quod de carne traxerunt; quasi facta sua deus emendet, quod eas insontes fecerat inquinari. sed posteaquam uentum est, ut de illis loqueretur, quibus tali non subuenitur auxilio et antequam baptizentur exspi
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. qr in xp̃o prȩfigurata inpeccato. ẽẽ. ñ de¬
buit sic̃. eẽ. ñ potuit. Rogo te fr̃. putas ne ista sal¬
tẽ postea legisti. & considẽrasti. & quid in recitante
laudaueris. uł unde post recitationẽ grãs egeris
cogitasti: Quid ÷ obsecro te. anima itaq si pecca¬
trix. ẽẽ. meruit quȩ peccatrix. ẽẽ. ñ potuit
set nisi peccatrix fuisset. ñ aut̃ fuisset nisi. ẽe. po¬
tuisset. ut ante om̃e malũ meritũ peccans. inde
sibi meritũ faceret unde ad alia peccata deserente
dño ꝑueniret : An idõ dix̃ quȩ peccatrix. ẽe.
ñ potͥuit. qr nisi in carnẽ ueniret peccatrix. ẽe̾. ñ
poss&: Quid gͦ meruit ut eo mitteret᷑ ubi pecca¬
trix. ẽe. posset. qͦ nisi uenisset. alibi peccatrix. e̾e.
ñ posset : Dicat quid meruit. Si enĩ meruit esse
peccatrix : aliquid iã peccauerat unde mereret᷑
iterũ. eẽ. peccatrix. Sed hȩc fortassis obscura. ẽe̾.

Expanded text:
mansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse non demansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse non debuit, sicut esse non potuit. rogo te, frater, putasne ista saltem postea legisti et considerasti et quid in recitante laudaueris uel unde post recitationem gratias egeris cogitasti? quid est, obsecro te: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit? set, nisi peccatrix fuisset; non autem fuisset, nisi esse potuisset; ut ante omne malum meritum peccans, inde sibi meritum faceret, unde ad alia peccata, deserente Domino, perveniret? An ideo dixit, « quae peccatrix esse non potuit, » quia nisi in carnem veniret, peccatrix esse non posset? Quid ergo meruit, ut eo mitteretur, ubi peccatrix esse posset, quo nisi venisset, alibi peccatrix esse non posset? Dicat, quid meruit? Si enim meruit esse peccatrix; aliquid jam peccaverat, unde mereretur iterum esse peccatrix. Sed haec fortassis obscura esse
Abbreviated transcription (Latin):
exnichilo. neq ꝑsemet ipsã neq ante corpꝰ: Ecce
istoloco uult animas ante corpus alicubi uiuere tã
beate. ut eadẽ illis ꝑbaptismũ beatitudo reddatur
& tanquã sui rursus oblitus: adungit & dicit. Ut
ꝑ eã id÷ ꝑcarnẽ incipiat renasci. ꝑꝰ quã meruerat
inquinari. Suꝑus meritũ significauerat bonũ ꝑdi¬
tu finsse ꝑ carnẽ nunc aut̃ significat malũ meritũ
quo factũ est ut ueniret uł mitteret᷑ in carnẽ dicendo
ꝑqua meruerat in quinari. Si enĩ meret᷑ inquinari:
nꝰ est utiq meritũ bonũ. Dicat quid peccauit ante¬
quã ꝑ carnẽ inquinaret᷑. & ꝑ carnẽ inquinari me¬
reret᷑. Dicat si potest. Qđ nullomͦ potest. qr inueni¬
re hic quid uerũ dicat om̃ino ñ potest Itẽ aliquan¬
to post ait. Anima itaq si peccatrix. ẽẽ. meruit quȩ
peccatrix. e̾e̾. non potuit: tamen neq in peccato re¬

Expanded text:
ex nihilo neque per semet ipsam neque ante corpus\'? ecce ex nihilo neque per semet ipsam neque ante corpus\'? ecce isto loco uult animas ante corpus alicubi uiuere tam beate, ut eadem illis per baptismum beatitudo reddatur, et tamquam sui rursus oblitus adiungit et dicit: ut est per carnem, incipiat renasci, per quam meruerat inquinari. superius meritum significauerat bonum perditum fuisse per carnem, nunc autem significat malum meritum, quo factum est, ut ueniret uel mitteretur in carnem dicendo: per quam meruerat inquinari; si enim meretur inquinari, non est utique meritum bonum. dicat quid peccauit, antequam per carnem inquinaretur, ut per carnem inquinari mereretur; dicat, si potest, quod nullo modo potest, quia inuenire hic quid uerum dicat omnino non potest. Item aliquanto post ait: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, tamen neque in peccato re
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ priscã reparat habitudinẽ. quã uisa fuerat
paulisꝑ amisisse ꝑ carnẽ. Ut ꝑ eã incipiat renasci.
ꝑ quã meruerat inquinari. Uide. in his uerbis
quantũ iste tuus errauerit doctor. Dix̃ animã ꝑcar¬
nẽ reparare statũ. ꝑ quã ꝑdiderat meritũ. Habuit
gͦ anima aliquẽ statũ & aliqͦd meritũ bonũ ante
carnẽ. qͦd uult eã reparare ꝑcarnẽ. quando caro la¬
uacro regenerationis abluit᷑. Ui xerat itaq alicubi
ante carnẽ instatu & merita bono. quẽ statũ & qͦd
meritũ ꝑdidit. cũ uenisset in carnẽ. Dix̃ eã ꝑ carnẽ
reparare habitudinẽ antiquã. Hoc est enĩ p̾riscã:
& ista qualis. ẽẽ. potuit. nisi beata atq laudabilis habitu¬
do Quã reparari ꝑsacram̃tũ baptismatis asseuerat.
cũ eã nolit ex illa originẽ trahere. ꝑ originẽ quã c̃stat
inparadyso aliquando fuisse felicẽ. Quomꝰ gͥ alio loco
animã se dicit constant᷑ asserere. ñ ex traduce neq

Expanded text:
rat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipiat renasci, per quam meruerat inquinari » ? Vide in his verbis, quantum iste tuus erraverit doctor. Dixit, « animam per carnem reparare statum, per quam perdiderat meritum. » Habuit ergo anima aliquem statum et aliquod meritum bonum ante carnem, quod vult eam reparare per carnem, quando caro lavacro regenerationis abluitur. Vixerat itaque alicubi ante carnem in statu et merito bono; quem statum et quod meritum perdidit, cum venisset in cararnem habitudinem antiquam — hoc est enim \'priscam\' — et ista qualis esse potuit nisi beata atque laudabilis habitudo? quam reparari per sacramentum baptismatis asseuerat, cum eam nolit ex illa originem trahere per propaginem, quam constat in paradiso aliquando fuisse felicem. quomodo igitur alio loco \'animam se\' dicit \'constanter asserere non ex traduce neque
Abbreviated transcription (Latin):
disputationi prȩ scribendũ putauimꝰ. Ut prius
legat᷑ ipse. ac deinde nrã responsio. Qm̃ ñ ubiq textũ
uerborũ eiꝰ int̾posuimꝰ. ne nimis longũ faceremꝰ hoc
opus nr̃m. Qđ tandẽ isto fine concludimus.

Expanded text:
disputationi praescribendum putavimus; ut prius disputationi praescribendum putavimus; ut prius legatur ipse, ac deinde nostra responsio. Quoniam non ubique textum verborum ejus interposuimus; ne nimis longum faceremus hoc opus nostrum, quod tandem isto fine concludimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uelle coeꝑimꝰ. Omĩa quippe ipse nob̾ erit. quando ipso
ante quã acciꝑet carnẽ. unde isti existiment nescio An
accipe carnẽ iuissus est. ut hoc uideat᷑ fecisse uissus.
qđ fecit missus lterũ gͦ ad illa redeant quȩ suꝑius
disputata sunt. & quȩrant atq inueniant si possunt.
pat̃ unico uerbo quo alio iusserit uerbo: Et utrum
dignũ fuerit. ut tẽporali uerbo uerbũ subderetur
ȩt̃nũ Atq hinc intelligant. qr ñ eũ patris uissio tan¬
quã suȩ ñ fuerit potestatis. sed semet ipsũ exinani¬
uit formã serui accipiens. Qđ aut̃ hu miliauit se¬
met ipsũ. factꝰ oboediens usq ad mortẽ: iã utiq ac¬
ceꝑat carnẽ. Arbitror me ad omia respondisse
quȩ continet arrianorũ sermo. qͥ nob̾ ut ei respon¬
deremꝰ a quibusdã frib missus est. Qui ut posset
inspici abiis qui hȩc legunt. & utrũ ad omĩa res¬
ponsũ fuerit explorareꝰ desiderant: huic eũ nr̃e

Expanded text:
velle coeperimus. Omnia quippe ipse nobis erit, quando ipso velle coeperimus. Omnia quippe ipse nobis erit, quando ipso antequam acciperet carnem, unde isti existiment nescio. An accipere carnem jussus est, ut hoc videatur fecisse jussus, quod fecit missus? Iterum ergo ad illa redeant, quae superius disputata sunt, et quaerant atque inveniant, si possunt, Pater unico Verbo quo alio jusserit verbo; et utrum dignum fuerit ut temporali jubentis verbo Verbum subderetur aeternum: atque hinc intelligant quia non eum Patris jussio, tanquam suae non fuerit potestatis, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Quod autem humiliavit semetipsum, factus obediens usqomnia respondisse quae continet Arianorum sermo, qui nobis ut ei responderemus, a quibusdam fratribus missus est. Qui ut posset inspici ab iis qui haec legunt, et utrum ad omnia responsum fuerit explorare desiderant, huic eum nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
sint tempora: Quod uͦ dicit apłs. etiã in fut᷑o
scło patri filiũ subiectũ futurũ. ubi ait. tunc& ipse
subiectus erit ei qui illi subiecit om̃ia: quidmirum¬
quando quidẽ illa in filio forma humana mansura
est. qua semꝑ maior est pat̾: Quanuis non defuerint. qͥ
illã tunc filii subiectionẽ. ipsius humanę formȩ in diui¬
nã substantiã cõmutationẽ intelligendã putauerint. tan¬
quã hoc cuiq rei subiciat᷑. qđ in eã conuertitur & mutatur.
Sed nos quid hinc sentiamꝰ ostendimꝰ. Magis ideo dixisse
apłm etiã tunc patri filiũ subiectũ futurũ: ne quis
in eo putaret spm & corpꝰ humanũ aliqua conuersione
ꝑiturũ Ut sit ds̃ om̃ia. non tantũ illiꝰ unius forma hõis.
sed inom̃ib. Idest ut ad habendã uitã & satiandũ it
bonis desideriũ nr̃m. natura diuina sufficiat. Tunc enĩ
ds̃ omĩa erit in omib : cũ prȩt̾ ipsũ nichil omĩnohabere

Expanded text:
sint tempora? Quod vero dicit Apostolus, etiam in futuro sint tempora? Quod vero dicit Apostolus, etiam in futuro saeculo Patri Filium subjectum futurum, ubi ait, Tunc et ipse subjectus erit ei qui illi subjecit omnia ; quid mirumquandoquidem illa in Filio forma humana mansura est, qua semper major est Pater? Quamvis non defuerint, qui illam tunc Filii subjectionem, ipsius humanae formae in divinam substantiam commutationem intelligendam putaverint, tanquam hoc cuique rei subjiciatur, quod in eam vertitur et mutatur. Sed nos quid hinc sentiamus ostendimus, magis ideo dixisse Apostolum etiam tunc Patri Filium subjectum futurum, ne quis in eo putaret spiritum et corpus humanum aliqua conversione periturum: ut sit Deus omnia, non tantum in illius forma hominis, sed, in omnibus, id est, ut ad habendam vitam, et satiandum in bonis desiderium nostrum, natura divina sufficiat. Tunc enim Deus omnia erit in omnibus, cum praeter ipsum nihil omnino habere
Abbreviated transcription (Latin):
grece appellat᷑. Qđ ut planius dr̃. unius eiꝰdẽq naturȩ
Et tam̃ siqui sistoꝵ qͥ nos omusianos uocant. filiũ suum
ñcuiꝰ ipse esset sed diuersȩ diceret. ẽẽ. naturȩ : ex he¬
redari se ab eo mallet filius quã hoc putari. Quanta
itaq impietate isti cęcant᷑. qui cũ confiteant᷑ unigenitũ
dĩ filiũ. nolunt eiꝰdem naturȩ cuiꝰ pat̾ est confiteri.
sed diuersȩ atq imparis & multis modis rebq dis¬
similis: tanquã non de dõ natꝰ sed abillo de nichilo
sit creatꝰ. ac ꝑhoc & ipse creat grã filiꝰ ñ nat᷑a:¬
grã filiꝰ ñ nat᷑a :
Ecce qui nos quasi macula noui nominis uocant o mu¬
sianos. nec se ipsos cũ ista sentiunt intuent᷑ in sanos
mͦ ñ sibi ipsi contrarii sunt. eũ natũ dicere ante
omĩa scła cuiꝰ natiuitati anteponunt aliqͥd tẽpo¬
ris. quasi non aut scła aut scłoꝵ partes quȩcunq

Expanded text:
graece appellatur: quod planius dicitur, unius ejusdemque naturae. graece appellatur: quod planius dicitur, unius ejusdemque naturae. Et tamen si quis istorum qui nos Homousianos vocant, filium suum non cujus ipse esset, sed diversae diceret esse naturae, exhaeredari se ab eo mallet filius quam hoc putari. Quanta itaque impietate isti caecantur, qui cum confiteantur unigenitum Dei Filium, nolunt ejusdem naturae cujus Pater est confiteri, sed diversae atque imparis et multis modis rebusque dissimilis, tanquam non de Deo natus, sed ab illo de nihilo sit creatus; ac per hoc et ipse creatura sit, gratia filius, non natura? Ecce qui nos quasi macula novi nominis vocant Homousianos, nec se ipsos, cum ista sentiunt, intuentur insanosfatentur Filium, quomodo non sibi ipsi contrarii sunt, eum natum dicere ante omnia saecula, cujus nativitati anteponunt aliquid temporis; quasi non aut saecula aut saeculorum partes quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicamꝰ. humilitatis ñ ueritatis gr̃a filiũ aliquan¬
do sic loqui. ut se patri fubiciat. eumq maiorẽ. ẽe.
testetur. Nouimꝰ quippe in filio formã serui. non
fictã simulatãꝙ sed uerã. Propt̾ quẽ scilicet huma¬
habitũ. & ꝓpt̃ qđ ipse de patre ñ pat̾ de illo ds̃ est: dicit
illa omia de quib isti occasionẽ accipiunt. diuersas pa¬
tris & filii credere ac prȩdicare naturas. Et cũ se tanta
ista uoragine impietatis immergant: nos tanquã op¬
ꝓbrio noui Nominis omusianos uocant. Ita enĩ sese
habet catholicȩ ueritatis antiqͥtas: ut ei om̃s heretici
diuersa nomina imponant. cũ ipsi sua singula sicut
abom̃ib appellant᷑ obtineant. Arriani quippe &
eunomiani ñ ali i heretici nos uocitant omusianos.
qr contra eoꝵ errorẽ. greco uocabulo. orcoycior.
defendimꝰ patrẽ & filiũ & sp̃m scm. Id ÷ uniꝰ eiusdemq¬
substantiȩ. uł ut ex pressius dicat᷑. essentiȩ. quȩ usia

Expanded text:
ut dicamus, humilitatis, non veritatis gratia Filium aliquando sic loqui, ut se Patri subjiciat eumque majorem esse testetur. Novimus quippe in Filio formam servi, non fictam simulatamque, sed veram: propter quem scilicet humahabitum, et propter quod ipse de Patre, non Pater de illo Deus est, dicit illa omnia, de quibus isti occasionem accipiunt, diversas Patris et Filii credere ac praedicare naturas. Et cum se tanta ista voragine impietatis immergant, nos tanquam opprobrio novi nominis Homousianos vocant. Ita enim sese habet catholicae veritatis antiquitas, ut ei omnes haeretici diversa nomina imponant, cum ipsi sua singula, sicut ab omnibus appellantur, obtineant. Ariani quippe et Eunomiani, non alii haeretici, nos vocitant Homousianos, quia contra eorum errorem, graeco vocabulo ὁμοούσιον defendimus Patrem et Filium ius dicatur, essentiae, quae οὐσία
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos quid oremꝰ sic̃ oportet. sed ipse sp̃s int̾pellat. Idest
interpellare nos facit quȩ sunt scđm dm̃. Qđ nisi faciat.
non oramꝰ nisi scđm istũ mundũ ad explendã concu¬
piscentiã carnis. & concupiscentiã oculoꝵ. & ambitio¬
nẽ scłi. Quȩ ñ sunt a patre. sed ex mundo sunt. Quãuis
nonnulli id qͦddictũ est. ipse sp̃s int̾pellat gemitib. de
spũ hominis intelligendũ arbitrentur.Totius bo¬

Expanded text:
ipsos quid oremus, sicut oportet, sed ipse Spiritus interpellat, id est, ipsos quid oremus, sicut oportet, sed ipse Spiritus interpellat, id est, interpellare nos facit quae sunt secundum Deum: quod nisi faciat, non oramus, nisi secundum istum mundum, ad explendam concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, et ambitionem saeculi, quae non sunt a Patre, sed ex mundo sunt . Quamvis nonnulli id quod dictum est, Ipse Spiritus interpellat gemitibus; de spiritu hominis intelligendum arbitrentur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
antea nesciebat. Qđ quid ÷ aliud. nisi feci ut cognoscas:
Unde ÷ & illud apłi. Nunc aut̃ cognoscentes dm̃ immo
cogniti a dõ. Ne sibi tribuerent᷑. qđ cognouerant dm̃
Sic gͦ ait. cogniti adõ: ut intelligerent qͦd illos grã
sc̃s in cordib eorũ. & ꝑ hoc eos de malis fr̃m tristes ipse
faciebat. Deniq idẽ apłs Accepistis inqͥt sp̃m adoptio¬
nis filioꝵ. in quo clamamꝰ abba pat̾. & alibi. eundẽ sen¬
sũ cõmemorans. Misit inqͥt ds̃ sp̃m filii sui incorda nrã.
clamantẽ abba pat̾. Quomꝰ ibi in quo clamamꝰ. qͦmͦ hic
clamantẽ. nisiqr clamantẽ hic ait. clamare facientẽ:
Ut aut̃ scđm ipsorũ sensũ sic accipiamꝰ clamantẽ tanquã ñ
clamare nos faciat sed ipse clamet: ecce dicendo abbapat̾.
ñ int̾pellat filiũ sed patrẽ. Non enĩ audebunt dicere. fi
tũ a filio sed factũ dicere maluerunt. Hongͦ scimꝰ ꝑ nos

Expanded text:
ante nesciebat: quod quid est aliud, nisi, Feci ut cognoscas? ante nesciebat: quod quid est aliud, nisi, Feci ut cognoscas? Inde est et illud Apostoli, Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo : ne sibi tribuerent quod cognoverant Deum. Sic ergo ait, cogniti a Deo, ut intelligerent quod illos gratia sanctus in cordibus eorum , et per hoc eos de malis fratrum tristes ipse faciebat. Denique idem apostolus, Accepistis, inquit, Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater : et alibi eumdem sensum commemorans, Misit, inquit, Deus Spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem, Abba, Pater . Quomodo ibi, in quo clamamus, quomodo hic, clamantem, nisi quia clamantem hic ait, clamare facientem? Ut autem secundum ipsorum sensum sic accipiamus clamantem, tanquam non clamare nos faciat, sed ipse clamet; ecce dicendo, Abba, Pater, non interpellat Filium, sed Patrem. Non enim audebunt dicere filitum a Filio, sed factum dicere maluerunt. Non ergo scimus per nos
Abbreviated transcription (Latin):
uis sine tẽpore manere intelligat᷑ ȩt̾nitas. Nã & acce¬
pit: qr de patre ꝓcessit. &accipit: qr de patre ꝓcedit
& accipiet : qr de patre ꝓcedere nunquã de sinet. Sic̃ ds̃
&e est & fuit & erit. & tam̃ intciũ & finẽ tẽporis nec
habet nec habuit. nec habebit. Filiꝰ inquiunt ꝓ
legunt qͦd filiꝰ int̾pellet patrẽ. scđm ea quȩ suꝑius nos
etiã cõmemorantes disseruimꝰ: ita inueniant unde
ꝓferant. qͦd sp̃s postulet filiũ Qđ enĩ dicit apłs. quid
enĩ oremꝰ sicut oportet nescimꝰ. sed ipse sp̃s int̃pellat ge¬
mitib in enarrabilib. qui aut̃ scrutat᷑ corda scit quid
isti accipiant. multũ enĩ ad eos ÷ hoc sic accipe quẽad¬
modũ accipiendũ est: non est dictũ. int̃pellat xp̃m.¬
aut int̾pellat filiũ Int̾pellat aut̃ sp̃s sc̃s dictũ est: qr
int̾pellare nos facit. Sic̃ds̃ dicit nunc cognoui. quasi

Expanded text:
vis sine tempore manere intelligatur aeternitas. Nam et accevis sine tempore manere intelligatur aeternitas. Nam et accepit, quia de Patre processit; et accipit, quia de Patre procedit; et accipiet, quia de Patre procedere nunquam desinet: sicut Deus et est, et fuit, et erit; et tamen initium vel finem temporis, nec habet, nec habuit, nec habebit. CAPUT XXV. 21. Filegunt, quod Filius interpellat Patrem, secundum ea quae superius nos etiam commemorantes disseruimus: ita inveniant unde proferant, quod Spiritus postulet Filium. Quod enim dicit Apostolus, Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus: qui autem scrutatur corda, scit quid isti accipiant multum enim ad eos est hoc sic accipere, quemadmodum accipiendum est, non est dictum, Interpellat aut, interpellat Filium: interpellat autem Spiritus sanctus dictum est, quia interpellare nos facit. Sicut Deus dicit, Nunc cognovi ; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc aut̃ ñ ÷ diuersitas naturȩ. sed unius principt i
quit᷑: qr ñ est a se ipso qui de patre ꝓcedit. Sicut nec
filius potest a se facere quicquã. quia nec ipse a se
ipso est. sicut iã suꝑuis exposui. non qͦd in om̃ib
nutũ patris expectet. Non enĩ ait. nisi qͦd uiderit
patrẽ innuente̾ : sed qđ uiderit patrẽ facientẽ. scđm
ea quȩ iã disputauimꝰ. Quod aut̃ in om̃ib sp̃s sc̃s
xp̃i prȩceptũ expectet ut dicunt: legant si posst
Quod enĩ dictũ est non a se loquetur: non est dic¬
tũ. quȩcunꝙ a me audierit. sed quȩcunq audierit
loquet᷑. Cur aut̃ dictũ sit paulo ante iã claruit. exipsiꝰ
quã cõiemoraui dñi expositione ubi ait. Om̃ia quȩ
habet pat̾ mea sunt. ꝓptẽa dixi. de meo accipiet. Unde
ꝓcedit. Scit enĩ dĩ uerbũ. ꝓcedendo inde unde nascit᷑
haberet. Indifferent᷑ quippe dicunt᷑ tẽporis uerba. quã¬

Expanded text:
Haec autem non est divesitatis naturae, sed unius principii cHaec autem non est divesitatis naturae, sed unius principii cquitur, quia non est a se ipso qui de Patre procedit: sicut nec Filius potest a se facere quidquam, quia nec ipse a se ipso est, sicut jam superius exposui: non quod in omnibus nutum Patris exspectet; non enim ait, Nisi quod viderit Patrem innuentem; sed, quod viderit Patrem facientem , secundum ea quae jam dispi praeceptum exspectet, ut dicunt, legant si possunt. Quod enim dictum est, Non a se loquetur: non est dictum, Quaecumque a me audierit; sed, quaecumque audierit loquetur . Cur autem dictum sit, paulo ante jam claruit ex ipsius quam commemoravi Domini expositione, ubi ait, Omnia quae habet Pater, mea sunt; propterea dixi, De meo accipiet. Unde procedit. Scit enim Dei Verbum, procedendo inde unde nascitur haberet. Indifferenter quippe dicuntur temporis verba, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qđ sp̃s diũ habebat quo repletꝰ ẽrat: Nam & hoc
orat & honorat filiũ. Hic non opus est scrupulose
uelle discernere. int̾ honorare & adorare quid
distet Propt̃ formã enĩ serui. dicunt᷑ ista de filio¬
Dicant si possunt. ubi legerint adorari filiũ ab spũ scõ. Qd̃
enĩ subiciunt unde hoc ꝓbare conant᷑. qr uidelicet scrip¬
meo accipiet & annunciabit uobis : ad rẽ de qua agit᷑
ñ ꝑtinet. Honorat enĩ omĩs qui adorat. Non aut̃ ad¬
Alioquin: si honorificare hoc est adorare: dicant si placet
qͦd filiũ adoret & pat̃. & hoc iubente filio qui ei dicit
de patre. ille nascat᷑. ille ꝓcedat. Quȩ duo in illiꝰ naturȩ
sullimitate discernere. om̃ino difficile est. Ergo ne
hoc putaretur ut dixi: continuo subiecit: Om̃iã quȩ
habet pat᷑ mea sunt. ꝓptea dixi de meo accipiet
Ita sine dubio intelligi uolens. qđ de patre accipiat
Sed ideo de ipsius: qr omĩa quȩ habet pat̾ ipsius sunt

Expanded text:
iritus Domini habebat, quo repletus erat? Nam et hoc orat et honorat Filium. Hic non opus est scrupulose velle discernere, inter honorare et adorare quid distet: propter formam enim servi dicuntur ista de FilioDicant, si possunt, ubi legerint adorari Filium a Spiritu sancto. Quod enim subjiciunt unde hoc probare conentur, quia videlicet scripmeo accipiet, et annuntiabit vobis; ad rem de qua agitur non pertinet. Honorat enim omnis qui adorat, non autem adAlioquin, si honorificare, hoc est adorare; dicant, si placet, quod Filium adoret et Pater, et hoc jubente Filio, qui ei dicit, de Patre, ille nascatur, ille procedat; quae duo in illius naturae sublimitate discernere omnino difficile est: ergo ne hoc putaretur, ut dixi, continuo subjecit, Omnia quae habet Pater mea sunt, propterea dixi, De meo accipiet . Ita sine dubio intelligi volens quod de Patre accipiat. Sed ideo de ipsius, quia omnia quae habet Pater, ipsius sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
seruiamꝰ. audiamꝰꝙ legem dĩ prȩcipientẽ. ut nulli¬
alteri sed soli dño dõnrõ hanc exhibeamꝰ: ꝓculdubio unus
&e solus dñsdsnr̃ est ipsa trinitas. cui uni &e soli talẽ seruitu¬

Expanded text:
serviamus. audiamusque legem Dei praecipientem, ut nullserviamus. audiamusque legem Dei praecipientem, ut nullalteri, sed soli Domino Deo nostro hanc exhibeamus; procul dubio unus et solus Dominus Deus noster est ipsa Trinitas, cui uni et soli talem servitu
Abbreviated transcription (Latin):
grece appellat᷑ latria. Qd uerbũ ibi positũ est. cũ dice¬
ret᷑ lili soli serues Nullomͦ inquã hoc fieri potest.
nisi ipse dñs ds̃ nr̃ uniuer sa sit trinitas Alioquin. istã
seruitutẽ quȩ latria dr̃. quã ñ debent serui eis qͦs scd̾m
carnẽ dominos habent. sed om̃s homines dño dõ suo:
hanc gͦ seruitutẽ non exhibebimꝰ filio. si de ꝑatre di¬
ctũ est. & illi soli seruies Aut ñ exhibebimꝰ patri: si
de filio dictũ est. & illi soli seruies lã uͦ si aliquib
t̾rȩ molib spu scõ tẽplũ fabricaremꝰ. quis dubita¬
ret ei nos latria id est ista de qua nunc loquor ser¬
uitute seruire Quomͦ gͦ non ei seruitutẽ quȩ la¬
tria dr̃ ex hibemꝰ. cui tẽplũ ñ facimꝰ sednos ipsi sumꝰ:
& quomͦ non & ipse ds̃ nr̃ est de quodicit apłs nescitis
qr templũ dĩ estis. & sp̃s dĩ habitat inuob: & paulo
post. Glorificate gͦ dm̃ in corpore ur̃o Corpora
& filio & spũi scõ ista quȩ latria uocat᷑ seruitute

Expanded text:
ellatur λατρεία. Quod verbum ibi positum est, cum diceretur, Illi soli servies . Nullo modo, inquam, hoc fieri potest, nisi ipse Dominus Deus noster universa sit Trinitas. Alioquin istam servitutem, quae latria dicitur, quam non debent servi eis quos secundum carnem dominos habent, sed omnes homines soli Domino Deo suo: hanc ergo servitutem non exhibebimus Filio, si de Patre dictum est, Et illidictum est, Et illi soli servies. Jam vero si aliquibus terrae molibus Spiritui sancto templum fabricaremus, quis dubitaret ei nos latria, id est, ista de qua nunc loquor servitute servire? Quomodo ergo non ei servitutem, quae latria dicitur, exhibemus, cui templum non facimus, sed nos ipsi sumus? Aut quomodo non et ipse Deus noster est, de quo dicit Apostolus, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Et paulo post: Glorificate ergo Deum in corpore vestro . Corpora  ista, quae latria vocatur, servitute
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝑhibet de me qͥ misit me pat̃: Curgͦ eos ita distingunt.
ut patrẽ dicant cui testimoniũ perhibet᷑. & filiũ qui ꝑ¬
hibet : Cur usq ad ista sunt uani. usq ad ista surdi
usq adista cȩci: De patre aut̃ mittente & misso filio
iã in suꝑiorib huiꝰ disputationis partib satis abundeq
tractatum est. Nunquã sane ut impietas ista deli
rat. pat̾ prȩsciꝰ erat se unigeniti dĩ patrẽ futurũ. Quia
nunquã ñ pat̾ erat. habens filiũ coȩt̾nũ & generans
sine tẽpore. ꝑ quẽ condidit tẽpora Ꝙ sic̃ dm̃ se ñ prȩ¬
sciuit futurũ qͦd semꝑ erat : sic nec patrẽ qr cũ filio
sẽꝑ erat . nec magno maior. nec bono melior. Quia ñ
patri tantũ. sed uniuer sȩ trinitati dictũ est. Tues dĩ solꝰ
magnꝰ. Nec de patre tantũ sed de uniuersa trinitate rec¬
te intelligit᷑ dixisse idẽ filiꝰ. nemo bonꝰ nisi unꝰ ds̃:

Expanded text:
um perhibet de me, qui misit me, Pater ? Cur ergo eos ita distinguunt, um perhibet de me, qui misit me, Pater ? Cur ergo eos ita distinguunt, ut Patrem dicant cui testimonium perhibetur, et Filium qui perhibet? Cur usque ad ista sunt vani, usque ad ista surdi, usque ad ista caeci? De Patre autem mittente et misso Filio, jam in superioribus hujus disputationis partibus satis abundeque tractatum rat, Pater praescius erat se unigeniti Dei Patrem futurum: quia nunquam non Pater erat, habens Filium coaeternum, et generans sine tempore per quem condidit tempora. Et sicut Deum se non praescivit futurum quod semper erat; sic nec Patrem, quia cum Filio semper erat: nec magno Filio major, nec bono melior; quia non Patri tantum, sed universae Trinitati dictum est, Tu es Deus solus magnus . Nec de Patre tantum, sed de universa Trinitate recte intelligitur dixisse idem Filius, Nemo bonus, nisi unus Deus ;
Abbreviated transcription (Latin):
quaq diffundit᷑. simul esse incipiunt. nec genitꝰ a
gignente p̾cedit᷑: sic ds̃ pat᷑ & ds̃ de dõ filius simul
ẽẽ. incipiunt. Quia parit᷑ sine ullo initio tẽporis st̃.
nec genitꝰ a gignente prȩcedit᷑. E sicut ignis gignens
& splendor genitꝰ coȩui sunt : ita ds̃ pat̾ gignens &
ds̃ filius genitꝰ coȩt̾ni sunt. Sed qr iste ⁊ de illo.
non ille de isto: ideo & mandatũ accepit a patre.
cũ mandatũ ipse sit patris. Ꝙ docet eũ pat̾: cũ ipse sit pa¬
t̃ña doctrina. Sic enĩ accepit a patre uitã cũ sicut pat̾ ip¬
se sit uita. Ita est & patri similis. ut innullo sit om̃ino
dissimilis Testimoniũ uͦ cũ intucẽ sibi ꝑhibeant pat̾ &
filius : quonͦ isti alterũ eorũ faciant cestimoniũ phiben¬
tẽ. & alterũ cui testimoniũ ꝑhibet᷑: ignoro Nonne pat̾¬
dicit. hic est filius m̃s dilectꝰ:: Nonne filiꝰ dicit. testimoni¬

Expanded text:
quaque diffunditur, simul esse incipiunt, nec genitus a quaque diffunditur, simul esse incipiunt, nec genitus a gignente praeceditur: sic Deus Pater et Deus de Deo Filius esse simul incipiunt, quia pariter sine ullo initio temporis sunt, nec genitus a gignente praeceditur. Et sicut ignis gignens et splendor genitus coaevi sunt; ita Deus Pater gignens et Deus Filius genitus coaeterni sunt. Sed quia iste est de illo, non ille de isto, ideo et mandatum accipit a Patre, cum mandatum ipse sit Patris; et docet eum Pater, cum ipse sit paterna doctrina. Sic enim accipit a Patre vitam, cum sicut Pater ipse sit vita: ita est et Patri similis, ut in nullo sit omnino dissimilis. Testimonium vero cum invicem sibi perhibeant Pater et Filius, quomodo isti alterum eorum faciant testimonium perhibentem, et alterum cui testimonium  Hic est Filius meus dilectus ? Nonne Filius dicit, Testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
& supplexest. & subditꝰ est. Scđm aut̃ formã dĩ in
qua ȩqualis ÷ patri. unigenitꝰ ÷ & gignenti coȩt̾nus
Et licet sit pͥmogenitꝰ omĩs creaturȩ. qr in illo condita sunt
om̃ia. priusq ille genitꝰ quã hȩc condita: tam̃ sempit̾nus
est sic̃ pat̃. nec coepit extẽpore. Nã pͣatrẽ rectissime di¬
cimꝰ priorẽ. ẽẽ. quã uniuersa quȩ condidit. quãuis ge¬
nitꝰ ñ sit. Hichil enĩ tã pͥmũ quã id qđ ante nichil est
Sed sicut nichil est ante patrẽ: ita nichil est ante uni¬
genitũ filiũ. patri utiq coȩt̾nũ: Neq enĩ qr ille ge¬
nuit. ille genitꝰ est: ideo est pat̾ tẽpore anterior
pͥmogenitꝰ om̃is creaturȩ. qr & tẽpus utiq creatura est
Nec om̃ĩa ꝑ ipsũ : si tẽpus ante ipsũ. Sed om̃ia ꝑ ipsũ¬
Hullũ gͦ t̾empus ante ipsũ Ac ꝑhoc. quẽ admodũ
ignis & splendor qui ex igne gignitur & circun¬

Expanded text:
 supplex est, et subditus est: secundum autem formam Dei, in  supplex est, et subditus est: secundum autem formam Dei, in qua aequalis est Patri, unigenitus est et gignenti coaeternus. Et licet sit primogenitus omnis creaturae, quia in illo condita sunt omnia, priusque ille est genitus quam haec condita; tamen sempiternus est sicut Pater, nec coepit ex tempore. Nam et Patrem rectissime dicimus priorem esse quam universa quae condidit, quamvis genitus non sit. Nihil enim tam primum, quam id ante quod nihil est. Sed sicuti nihil est ante Patrem; ita nihil est ante unigenitum Filium, Patri utique coaeternum. Neque enim quia ille genuit, ille genitus est, ideo est Pater tempore anterior.primogenitus omnia creaturae, quia et tempus utique creatura est: nec omnia per ipsunullum ergo tempus ante ipsum. Ac per hoc, quemadmodum ignis et splendor qui ex igne gignitur et circum
Abbreviated transcription (Latin):
me pat̾ sic loquor. similis & unitator & iscuiꝰ ÷
similis & quẽ imitat᷑. is qui orat & isqui exaudit.
is qui grãs agit & is qui benedicit. is qui suscipit
mandatũ & is qui dedit mandatũ. minister &
prȩcipiens. supplex & eminens. subditꝰ & suꝑior.
unigenitꝰ & ingenitꝰ. sacerdos & ds : ex parte
aliqua uerissime dicunt. Sed ea contra sabellia.¬
nos. ñ contra catholicos dicunt. Iili enĩ unũ &
eundẽ dicunt filiũ ẽẽ. qui pat̾ est. Nos aũt patrẽ gignentẽ
& filiũ genitũ duas dicimꝰ. e̾ẽ. ꝑ sonas. sed ñ duas diuersasq
naturas. Non gͦ unꝰ & idẽ est pat̾ & filius. sed unũ sunt
pat̾ & filius. Quod uͦ maior est pat̾: ñ ꝑtinet ad naturã
gignentis & geniti. sed hominis & di  Scd̾m quam
formã suscepti hominis. & ad dexterã patris sedet uł
stat. & orat & grãsagit. & sacerdos est. & minister est.¬

Expanded text:
me Pater, sic loquor » : similis et imitator, et is cujus est me Pater, sic loquor » : similis et imitator, et is cujus est similis et quem imitatur; is qui orat, et is qui exaudit; is qui gratias agit, et is qui benedicit; is qui suscipit mandatum, et is qui dedit mandatum; minister, et praecipiens; supplex, et eminens; subditus, et superior; unigenitus, et ingenitus; sacerdos, et Deus: ex parte aliqua verissime dicunt, sed ea contra Sabellianos, non contra Catholicos dicant. Illi enim unum et eumdem dicunt Filium esse qui Pater est: nos autem Patrem gignent genitum duas dicimus esse personas, sed non duas diversasque naturas. Non ergo unus et idem est Pater et Filius, sed unum sunt Pater et Filius. Quod vero major est Pater, non pertinet ad naturam gignentis et geniti, sed hominis et Dei: secundum quam formam suscepti hominis, et ad dexteram Patris sedet vel stat, et orat, et gratias agit, et sacerdos est, et minister est, et
Abbreviated transcription (Latin):
spu scõ quȩ abillo fieri cõmemorauer̃: ñ est ex eo con¬
sequens qđ aduingunt. Aliũ. ẽẽ. a filio sp̃m scm̃. nat᷑a
& ordine. gradi & affectu. dignitate & potestate. uir¬
tute & oꝑatione. Quandoquidẽ nec hominũ diuersa
natura est. quorũ separabilia oꝑa. ẽẽ. possunt. Quod
trinitatis. ẽẽ. ñ possunt. Ordo aut̃. gradus. affectus. qͥ
inuenit᷑ increaturȩ disparilitate & infirmitate. nullus est
in illa coȩt̃na & ȩquali & impassibili trinitate. dignitas
uͦ. potestas. uirtꝰ. qͦmͦ non ȩqualis ÷ om̃ib. qͥ & eadem
& similit̾ oꝑantur : Qđ enĩ dicunt eos oꝑatione diuer
sermone sub nectunt. impossibile. ẽe. At unꝰ idẽq sit
pat᷑ & filius. generans & nascens. cui testimoniũ ꝑ¬
hibet᷑ & qui testimoniũ ꝑhibet. maior & is qͥ maiorẽ
confitet᷑ : is qui ad dexterã sedet & stat & is qui sedis
dat honorẽ. qui missus est & is qͥ misit. nec disci¬
płs & doctor. ut ipse docuit dicens. sicuti docuit

Expanded text:
Spiritu sancto, quae ab illo fieri commemoraverunt, non est ex eo consequens quod adjungunt: Alium esse a Filio Spiritum sanctum natura et ordine, gradu et affectu, dignitate et potestate, virtute et operatione. Quandoquidem nec hominum diversa natura est, quorum separabilia opera esse possunt, quod Trinitatis esse non possunt. Ordo autem, gradus, affectus, qui invenitur in creaturae disparilitate et infirmitate, nullus est in illa coaeterna et aequali et impassibili Trinitate. Dignitas vero, potestas, virtus, quomodo non aequalis est omnibus, qui et eadem et similiter operantur? Quod enim dicunt eos operatione diversod autem in isto sermone subnectunt, Impossibile esse ut unus idemque sit Pater et Filius, generans et nascens; cui testimonium perhibetur, et qui testimonium perhibet; major, et is qui majorem confitetur; is qui ad dexteram sedet aut stat, et is qui sedis dat honorem; qui missus est, et is qui misit; nec discipulus et doctor, ut ipse docuit dicens, « Sicuti docuit
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ diuidere. & unusquisq in quo oꝑe &e ꝓposito fuerit
habilis in ipso ordinare. P acit hȩc quidẽ sp̃s sc̃s. Sed
absit. ut sine filio faciat. Quis enĩ sic deuiet a uia ue¬
ritatis ut neget a xp̃o custodiri scõs. lapsos aut̃ instatũ
pristinũ reparari. ignorantes doceri. obliuiscentes cõ¬
moneri. peccantes argui. pigros hortari. errantesad
uiã ueritatis adduci. infirmos sanari. cȩcos illumina¬
ri. & cętera quȩ isti sp̃ui scõ tanquã solus ea faciat tri¬
buenda putauerunt: Ut enĩ de cęteris ne longũ sit
taceã: quomͦ negabunt a xp̃o doceri scõs. quib idẽ dicit
nolite uocari abhominib rabbi. unꝰ ÷ enĩ magister¬
ur̃ xp̃c  Quomͦ negabunt a xp̃o illuminari cȩcos. de
eos: eligant a quo dictũ uelint credere: Si a patre. cur

Expanded text:
tatem dividere et unusquisque in quo opere et proposito fuerit tatem dividere et unusquisque in quo opere et proposito fuerit habilis, in ipso ordinare. Facit haec quidem Spiritus sanctus: sed absit ut sine Filio faciat. Quis enim sic deviet a via veritatis, ut neget a Christo custodiri sanctos, lapsos autem in statum pristinum reparari, ignorantes doceri, obliviscentes admoneri, peccantes argui, pigros hortari, errantes ad viam veritatis adduci, infirmos sanari, caecos illuminari, et caetera quae isti Spiritui sancto, tanquam solus ea faciat, tribuenda putaverunt? Ut enim de caeteris, ne longum sit, taceam; quomodo negabunt a Christo doceri sanctos, quibus idem dicit, Nolite vocari ab hominibus rabbius ? quomodo negabunt a Christo illuminari caecos, de eos ; eligant a quo dictum velint credere. Si a Patre, cur
Abbreviated transcription (Latin):
& in spũ scõ ad orat᷑ filius: ꝓfecto ueritas est etiã sp̃s sc̃i
rat᷑ filiꝰ Quis aut ita sit impius. ut inde separet pa¬
trẽ: Quomͦ enĩ non & in illo ad oramꝰ. in qͦ uuim.
mouem᷑ & sumꝰ: P inde adorari filiũ in spũ scõ. etiã
cui dicit ipse filius. glorifica me: Cui etiã dicit¬
ł gote glorificaui. Glorificare aut̃ & honorificane
OAt ipse filius ait. Ego sũ ueritas. Engo & inse ipso adorat᷑. cũ inueritate adorat᷑¬
& clarificare: tria quidẽ uerba. sed res una est. Qđ grece dr̃
& irrationalia plura scĩficare. & eos qͥ cecider̾ ꝓpt̾ suã negle¬
gentiã. ad pristinũ statũ reuocare Ignorantes docere.
obliuscentes cõmonere. peccantes arguere. pigros ortari
de salute sua cogitare. & sollicite agere Errantes aduiã uer
continere. & ad amorẽ pietatis & castitatis confirmare. &
om̃s illuminare. Suꝑ omĩa. fidẽ & caritatẽ prȩbere singuł
ꝓm̾sura fidei & merito conuersationis: grãm ad utili¬

Expanded text:
et in Spiritu sancto adoratur Filius, profecto veritas est etiam Spiritus sratur Filius. Quis autem ita sit impius, ut inde separet Patrem? Quomodo enim non et in illo adoramus, in quo vivimus, movemur et sumus ? Proinde adorari Filium in Spiritu sancto, etiam cui dicit ipse Filius, Glorifica me; cui etiam dicit, Ego te glorificavi ? Glorificare autem, et honorificareAt ipse Filius ait: Ego sum veritas . Ergo et in se ipso adoratur, cum in veritate adorat clarificare, tria quidem verba, sed res una est, quod graece det irrationabilia plura sanctificare: et eos qui ceciderunt propter suam negligentiam, ad pristinum statum revocare; ignorantes docere, obliviscentes admonere, peccantes arguere, pigros hortari de salute sua cogitare et sollicite agere, errantes ad viam vercontinere, et ad amorem pietatis et castitatis confirmare, et omnes illuminare; super omnia fidem et charitatem praebere singulis, mensura fidei et merito conversationis, gratiam ad utili
Abbreviated transcription (Latin):
prior pat᷑. ut posset filus facere quẽ fecit: qͥ ñ potest
facere nisi quod uiderit patrẽ facientẽ: & quid est
qͦd ñ alia similia. sed quȩcunq pat̾ facit. hȩc eade
nfilius facit sumilit: Si hȩc cogitare conentur:
ꝓculdubio turbabunt᷑ eis om̃ia. quȩ sibi car nali cogitati
litate᷑ suã nulli dedit nisi filio qͥ natꝰ ÷ de illo. & spũu
sco qui ꝓcedit de illo. Quȩ cũ ita sint: non ÷ ista quam
uolunt isti differentia trinitatis Quia in differens in
trinitate natura indifferens intrinitate potentia est.
ut om̃s honorificent filiũ sic̃ honorificant patrẽ. Qđ
ipse ait. & qui uolunt pie uiuere. dñm dm̃ suũ adorent

Expanded text:
prior Pater, ut posset Filius facere quem fecit, qui non potest prior Pater, ut posset Filius facere quem fecit, qui non potest facere nisi quod viderit Patrem facientem? Et quid est, quod non alia similia, sed quaecumque Pater facit, haec eadem Filius facit similiter? Si haec cogitare conentur, procul dubio turbabuntur eis omnia, quae sibi carnali cogitationlitatem suam nulli dedit, nisi Filio qui natus est de illo, et Spiritui sancto qui procedit de illo. Quae cum ita sint, non est ista, quam volunt isti, differentia Trinitatis; quia indifferens in Trinitate natura, indifferens in Trinitate potentia est: ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem, quod ipse ait ; et qui volunt pie vivere, Dominum