comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ accipiat: clamat aut̃ ppłs ut uenator ao.¬
cipiat. Illi gͦ ubi ñ cis clamat᷑ nolunt trogare.
ubi clamat᷑ ab insanis insaniunt. & fiunt
om̃s insam. & qui spectatur. o qui spectat. o
qui donat. Insana ista gła rephenditur a dño.
imꝑbatur ante oculos om̃ipotentis. Et tanen
ut donaretis de meo dotiastis. ego aut̃ nudꝰ trã
s ñ uestistis me: & illi quanddo te uidimꝰ nudũ.
& ñ uestiuimꝰ te. & ille. cũ uni ex minimis meis

Expanded text:
pauper accipiat; clamat autem populus, ut venator acpauper accipiat; clamat autem populus, ut venator accipiat. Illi ergo ubi eis non clamatur, nolunt erogare: ubi clamatur ab insanis, insaniunt; et fiunt omnes insani, et qui spectatur, et qui spectat, et qui donat. Insana ista gloria reprehenditur a Domino, improbatur ante oculos Omnipotentis. Et tamen,ut donaretis, de meo donastis: ego autem «nudus eram, et non vestistis me.» Et illi: «Et quando te vidimus nudum, et non vestivimus te?» Et ille: «Cum un
Abbreviated transcription (Latin):
suo. dimitendo peocata: ꝑmutendo uitã ft̾uã.
Bcnofacit auersũ conitere. pugnantẽ adiuuare.
uincentẽ coronare. Beuefecit dñs in ppło suo.
Eocaltiuit mansuetos in salutẽ. Exaltantur eãi
co suꝑbi. s ñ in salute. Mansueti in salutem:
suꝑbi in mortẽ. Iõo suꝑbi ipsi sẽ exaltart. Odnͣs
cos humiliat. Mansueti aut̃ ipsi sẽ humiliant.
dicere. audite attentiꝰ. ae gła scõii. Nemo est cñi
qui ñ amat głam. Si gła stultoꝵ popularis illa
quȩ dicit᷑. habet illecebrã deceptionis. ut ad lan.¬
des uanoꝵ homuiũ quisq cõmotus uelit sic uiuero.
ut p̃dicetur ab hominib quib̾cũꝙ quotsi cumꝙ.
Hino homines insani effecti & inflati trꝑo. manes
intus. foris tumnidi: etiã res suas ꝑdert uolcrat
donando scenicis. hystrionibꝰ. uenatoribꝰ. aurigis.
Quanta donant. quanta impendunt. Esfundunt
uires ñ patrimonii tantũ. sed g̨niã animi fui.
Isti fastidiunt pauꝑem. quia ñ clamat ppłs ut

Expanded text:
dimittendo peccata, promittendo vitam aeternam. Benefacit aversum convertere, pugnantem adjuvare, vincentem coronare: «Benefecit Dominus in populo suo. Et exaltabit» «mansuetos in salute». Exaltantur enim et superbi, sed non in salute. Mansueti in salute, superbi in morte: id est, superbi ipsi se exaltant, et Dominus eos humiliat; mansueti autem ipsi se humiliant, dicere; audite attentius de gloria sanctorum. Nemo est enim qui non amet gloriam. Sed gloria stultorum, popularis illa quae dicitur, habet illecebram deceptionis, ut ad laudes vanorum hominum quisque commotus, velit sic vivere, ut praedicetur ab hominibus quibuscumque, quomodocumque. Hinc homines insani effecti, et inflati typho, inanes intus, foris tumidi, etiam res suas perdere volunt, donando scenicis, histrionibus, venatoribus, aurigis. Quanta donant! quanta impendunt! Effundunt vires, non patrimonii tantum, sed etiam animi sui. Isti fastidiunt pauperem, quia non clamat populus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ clamat᷑. quia minꝰ insanit᷑. Propt̾ea isti qui
tali gła delectant᷑. in conscientia sua nil habent.
Quomꝰ exhauriunt archas ut uestes mittant: sic
ex inaniunt ipsã conscientiã. ut nichil ibi habe.¬
ant p̃ciosumm. Scĩ aut̃ qui exultant in gła. qͥmͦ
gxultent ñ opꝰ est ut nos dicamꝰ: ipsuis psalmi
audite sequentẽ uersũ. Exultabs scĩ in gła.
letabunt᷑ in cubilib suis. Nlon in chieatris. non
in amphitheatris. ñ in circis. ñ in nugis. ñ in
foris: s in caibilib suis. Eo est in cubibbus fuis :
Incordib suis. Audi apłm paulũ exultantẽ in cu¬
bii suo. Hĩ gła nr̃a hȩc est testimoniũ conscien.¬
tiȩ nr̃t. Rursũ timendũ.e. ne quisq apud st.¬

Expanded text:
minus clamatur, quia minus insanitur. Propterea isti qui tali gloria delectantur, in conscientia sua nihil habent. Quomodo exhauriunt arcas, ut vestes mittant; sic exinaniunt ipsam conscientiam, ut nihil ibi habeant pretiosum. 11. Sancti autem qui exsultant in gloria, quomodo exsultent, non opus est ut nos dicamus; ipsius Psalmi audite sequentum versum: «Exsultabunt sancti in gloria: laetabuntur in cubilibus suis.» Non in theatris, non in amphitheatris, non in circis, non in nugis, non in foris; sed, «in cubilibus suis.» Quid est, «in cubilibus suis?» In cordibus suis. Audi apostolum Paulum exsultantem in cubili suo: «Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae» . Rursum timendum est ne quisque apud s
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ in ligno. erucẽ. mortẽ. Hȩc abuudant i
regione nr̃a. ad talia cõmertia uenit. Qꝓ hic dedit:
Quid accepit: Dodit exhortationẽ. dedit doctrinã.
dedit remissionẽ peccatoꝵ: accepit contunidias.
mortẽ. cruoẽ. Attulit nobis de illa rogione bona.
ut ubi ego sũ: & ipsi srat mecũ. Tanta p̃cessit
cilectio. quia ubi nos eramꝰ fuit nobiscũ: ubi
ipso est. erimꝰ cũ illo. Ed tͥ ꝓmisit dĩ. o homo mor¬
tais: ꝙa uicturꝰ es inęt̾nũ. Non credis: Crede.
Plus est iã qd̾ secit: quã qd ꝓmisit. Quid scc̃: Mor¬
tans. ẽ ꝓ tẽ. Et ꝓmisit: Ut uiuas cũ illo. In¬
credibilius. ẽ. qͥd mortuus. ẽ. gternꝰ: quã ut iuęt̾.¬
nũ uiuat mortalis. Iĩ qdͥ iacridibiliꝰ. ẽ. tenemus.¬

Expanded text:
sionem in ligno, crucem, mortem. Haec abundant in regione nostra; ad talia commercia venit. Quid hic dedit, quid accepit? Dedit exhortationem, dedit doctrinam, dedit remissionem peccatorum; accepit contumelias, mortem, crucem. Aut ubi ego sum, et ipsi sint mecum» . Tanta praecessit dilectio! Quia ubi nos eramus, fuit nobiscum; ubi ipse est, erimus cum illo. Quid tibi promisit Deus, o homo mortalis? Quia victurus es in aeternum. Non credis? Crede, crede. Plus est jam quod fecit, quam quod promisit. Quid fecit? Mortuus est pro te. Quid promisit? Ut vivas cum illo. Incredibilius est quod mortuus est aeternus, quam ut in aeternum vivat mortalis. Jam quod incredibilius e
Abbreviated transcription (Latin):
terrestria.Oracones a om̃s abrssi. Abrssi. ꝓfundi.¬
tates aquarũ sunt. Maria om̃ia. nubilosꝰ iste
aer. ad abyssũ ꝑtinent. ubi nubes. ubi uenti. ibi
tempestates. ubi plunię. choruscationes. tomitrua.
de isto humido & calignioso aere totũ hoc t̃rȩ
nomine appellauit: quia nimis mutabile c̃. atq
mortale. Hisi forte putatis quia pluit sursũ
stellas. Om̃ĩa ista hic fiunt. ꝓpe ad t̾ram. Et
aliguando sunt homines in cacuminib montiũ.
ꝓ nubes fub se uident. & suint plerũq pluuit. &¬
apparent bene intentis om̃ia ista. quȩ ꝑturbato
aere concitant᷑. hic fieri. in ista munoi parte
insima. Propt̃ea ad ista caligrnosa. id. ẽ. ad hunc
aere tanquã ad carcert̃ aãpnatꝰ est diabolꝰ de ap¬
parata suꝑioꝵ angłoꝵ lapsus eñ angbis suis.slam

Expanded text:
terrestria. «Dracones et omnes abyssi.» Abyssi, profunditates aquarum sunt: maria omnia, nubilosus iste aer ad abyssum pertinet. Ubi nubes, ubi venti, ubi tempestates, ubi pluviae, coruscationes, tonitrua, ras de isto humido et caliginoso aere, totum hoc terrae nomine appellavit, quia nimis mutabile est atque mortale: nisi forte putatis quia sursum pluit stellis. Omnia ista hic fiunt prope ad terram. Et aliquando sunt homines in cacuminibus montium, et nubes sub se vident, et fiunt plerumque pluviae: et apparent bene intentis omnia ista, quae perturbato aere concitantur, hic fieri in ista mundi parte infima. Propterea ad ista caliginosa, id est ad hunc aerem, tanquam ad carcerem, damnatus est diabolus, de apparatu superiorum Angel
Abbreviated transcription (Latin):
Gonfessio eiꝰ in glo o in t̾ra. Aitende celũ. pulchrũ
ẽ. attende ĩtam pulchira. ẽ: utrũq simul ualde est¬
pulchrrĩ. Ipse sccit. ipse regit. ipsiꝰ nutu gub̾nant᷑:
ipse traieit tempora. mom̾ita ipse instantat. ꝑ ipsũ
siue uetastate. siue reuouatione. Cũ uides hpe es
gaudis. & attolleris in artificem. & inuisibilia cuis
ꝑ ca que facta sunt intellectã contueris: confessio¬

Expanded text:
 Attende coelum, pulchrum est; attende terram, pulchra est: utrumque simul valde pulchrum est. Ipse fecit, ipse regit, ipsius nutu gubernantur, ipse trajicit tempora, momenta ipse instaurat, per sive in vetustate, sive in renovatione. Cum vides haec et gaudes, et attolleris in artificem, et invisibilia ejus, per ea quae facta sunt, intellecta contueris , «Confessio
Abbreviated transcription (Latin):
ceat amor babyloniȩ. ne obliuscamim ciuitatẽ
iherłm. Et so cotpꝰ urm̃ aahuc in babrlonia tenet᷑.
ditamur. Nandate dm̃ de olis. laudate cũ in excelsis:
Primo de clis dicit. pt̾ea ac t̾ra. Laudat᷑ em̃ dro.¬

Expanded text:
ceat amor Babyloniae, ne obliviscamini civitatem ceat amor Babyloniae, ne obliviscamini civitatem Jerusalem. Etsi corpus vestrum adhuc in Babylonia tenetur,editamur. 5. «Laudate Dominum de coelis; laudate eum in excelsis.» Primo de coelis dicit, p
Abbreviated transcription (Latin):
aestruct᷑. tunc fiet sermo qͥ scͥptus. ẽ. Absorta est
mors in uictona. Ubi est mors conteutio tua  Ubi
est mors aculeus tuus: Quando uulla crit mortis
contentio quȩ m. e: oo facit nos gemere ex defectu
& mutabilitate rerũ. ex stagilitut carnis humanȩ.
Contendunt nob̾cũ cotidie tẽptationes. contendunt
qͦq cotidie delectanones. Esi ñ consontiatꝰ: tamen
molestia patimꝰ. & contendimꝰ. o magnũ ꝑiculũ est
nẽ q contendit uincat᷑. Si aut̃ ñ consentiendo um¬
camꝰ. molestiã tam̃ patim̃. resistendo adectationibꝰ.
Non cessat s ñ morit᷑ hostis. nͥ in resurrectione mor.¬
tnoꝵ. Dp̃sumamꝰ. fidamꝰ. Erigunt nos aggeus &
racharias. cantant futurã lib̾ationt̃ nr̃am. Si illi
ppło cantanerunt & impletũ. ẽ xxpĩano ppło qd̾ cantat᷑
n ĩplebitur : Securi estore. tantũmͦi in ista pegrina¬
tione uite. quomꝰ agatis iudete. Hon uobis pla¬

Expanded text:
destruetur: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est destruetur: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? Quando ergo nulla erit mortis contentio, quae modo est, et facit nos gemere ex defectu et mutabilitate rerum, ex fragilitate carnis humanae? Contendunt nobiscum quotidie tentationes, contendunt quotidie delectationes: etsi non consentiamus, tamen molestiam patimur, et contendimus, et magnum periculum est ne qui contendit vincatur; si autem non consentiendo vincamNon cessat, et non moritur hostis, nisi in resurrectione mortuorum. Sed praesumamus, fidamus, erigunt nos Aggaeus et Zacharias; cantant futuram liberationem nostram. Si illi populo cantaverunt, et impletum est; christiano populo quod cantatur, non implebitur? Securi estote: tantummodo in ista peregrinatione vitae quomodo agatis, videte. Non vobis pla
Abbreviated transcription (Latin):
ubi laudabimꝰ am̃ pt captiuitatẽ itȩ p̾sentis.
ubi erit innouatio ciuitatis illiꝰ magnȩ iherłm:
unde ꝑegrini suspiramꝰ in captiuitate ad luic sub
onere a sarcina corꝑis mortalis. unde adhuc ge.¬
mimꝰ in ꝑegrinatione. exultabimꝰ aut̃ in patria.
Qm aut̃ ñ gemit ꝑegrinus non gaudebit ciuis.
qͥa desidcriũ ñ .c̃. in illo. Propłie ergo scĩ isti mag¬
nã consolationẽ p̃buerunt tunc captiuo popło
scdm carnẽ. id.c̃. constituto in babylonia sub
regib alicuis. Ostendebant eñ ꝑ ꝓphetiam fu-¬
turũ tempͥus lib̾ationis a captiuitate. instau¬
rationis iherłm. S illa omĩa in figura gesta
sunt. habent ueritatẽ suã. figurata sunt ab
antiquis. p̃scutia ostendunt᷑ in nobis. Modo
mur a dño. Nũdũ sumꝰ in patria. Qtrando
crimꝰ in patria: Quando tͥamphabimꝰ deuicto mi¬
mico diabolo. quando mors nouissima inimica

Expanded text:
ubi laudabimus Deum post captivitatem vitae praesentis; ubi laudabimus Deum post captivitatem vitae praesentis; ubi erit innovatio civitatis illius magnae Jerusalem unde peregrini suspiramus, captivati adhuc sub onere et sarcina corporis mortalis; unde adhuc gemimus in peregrinatione, exsultabimus autem in patria. Qui autem non gemit peregrinus, non gaudebit civis; quia desiderium non est in illo. Prophetae ergo isti sancti magnam consolationem praebuerunt tunc captivato populo secundum carnem, id est, constituto in Babylonia sub regibus alienigenis. Ostendebant enim per prophetiam, futurum tempus liberationis a captivitate, instaurationis Jerusalem. Sed illa omnia in figura gesta sunt ; habent veritatem suam: figurata sunt in antiquis, praesentia ostenduntur in nobis. Modo mur a Domino» . Nondum sumus in patria: quando erimus in patria? Quando triumphabimus devicto inimico diabolo, quando «mors novissima inimica
Abbreviated transcription (Latin):
deratione laudat᷑ ds: om̃ia laudant am̃. Cepit
g iste ae clo. Laudant om̃ia & dticit. landate.
Quart cũ laudent dicit landate: Qma delectatꝰ. ẽ.
in co qd̾ latidant. & placuit ei quasi ad tungere
hortationẽ suã. Quomͦ si uenias adliomines bo.¬
nt̃ aliqͥ oꝑantes cũ gaudio. siue in uinea. siue
in messe. siue in aliq̃ agricultura. placet tibi
qd̾ faciunt & dicis: facite. agite. Non ut tunc
incipiant facere quanddo dicis. s quia placet tͥ
qd̃ facientes inueneris: adiungis gratulationt̃
gohortationẽ tuã.Dicendo eñi facite. goor.¬
tando facientes: uoto quasi facis cũ illis. In hac
gͦ exhortatione plenus spũ ꝓpłia dicit hȩc. Est
psalmꝰ est aggei & aichariȩ. Sic habet titulũ Isti
duo ꝓpħe eo tempore qͦ captiuus ppłs in babrloma
tenebatur. ꝓpħabant iam futurũ finẽ captiuitatis.
Significauerunt gͦ nobis in mysterio uitã futurã.

Expanded text:
deratione laudatur Deus, omnia laudant Deum. Coepit deratione laudatur Deus, omnia laudant Deum. Coepit ergo iste de coelo: laudant omnia, et dicit, «Laudate.» Quare, cum laudent, dicit, «Laudate?» Quia delectatus est in eo quod laudant, et placuit ei quasi adjungere hortationem suam. Quomodo si venias ad homines bonum aliquod operantes cum gaudio, sive in vinea, sive in messe, sive in aliqua agricultura; placet tibi quod faciunt, et dicis, Facite, agite: non ut tunc incipiant facere, quando dicis; sed quia placet tibi quod facientes inveneris, adjungis gratulationem et exhortationem tuam. Dicendo enim, Facite, et exhortando facientes, voto quasi facis cum illis. In hac ergo exhortatione plenus Spiritu Propheta dicit haec. 4. Et Psalmus est «Aggaei et Zachariae:» sic habet titulum. Isti duo prophetae, eo tempore nia, prophetabant jam futurum finem captivitatis, Significaverunt ergo nobis in mysterio vitam futuram,
Abbreviated transcription (Latin):
tectũ: Si haberent huiꝰmodi intellectũ peccora.
ñ nobis diceret as̃. Nolite esse sic̃ eqnus co mulus.
dͥ ñ .ẽ. intellectus. Quando hortat᷑ nos ut ñ simꝰ
siẽ peocora sine intellectu: ostendit nobis quia
homim tͥbuat intellectũ ad laudandũ dm̃. Ar.¬
bores nũds uł uitã ipsã habent qua scntiant.
sicut peccora : Nã peccora & si sensũ interiorẽ
ñ habent. quã homo babet ut laudent dm̃: ha.
cibũ utilia sumendi. noxia respuendi. sensus
cotꝑalia discernendi. uisũ ad colores. auditum
ad uoces. olfactã ad odores. gustatũ ad sapores.
motus uł ao uoluptates. uł a molestiis. Intelli.¬
gimus hiȩx & uidemꝰ ante oculos nrõs. llon habent
racionẽ intelligendi. s habent sp̃m corꝑis animati.¬
& uatã manifestã. Arbores aut̃ uec ipsã habent.
& tam̃ om̃ĩa landant am̃. Quare laudant dm̃ :
Quia cũ ista indemꝰ a considcramꝰ ereatmẽ qui ea fic̃:
de illis nascit᷑ in nobis laus dĩ. & cũ ipsoꝵ consi¬

Expanded text:
odi intellectum pecora, non nobis diceret Deus: «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quando hortatur nos ut non simus sicut pecora, sine intellectu, ostendit nobis quia homini tribuit intellectum ad laudandum Deum. Arbores numquid vel vitam ipsam habent, qua sentiant sicut pecora? Nam pecora, etsi sensum interiorem non habent, quam homo habet, ut laudent Deum: habencibum, utilia sumendi, noxia respuendi; sensus corporalia discernendi; visum ad colores, auditum ad voces, olfactum ad odores, gustatum ad sapores, motus vel ad voluptates; vel a molestiis. Intelligimus haec, et videmus ante oculos nostros. Non habent rationem intelligendi; sed habent spiret vitam manifestam: arbores autem nec ipsam habent; et tamen omnia laudant Deum. Quare laudant Deum? Quia cum ista videmus, et consideramus Creatorem qui ea fecit, de illis nascitur in nobis laus Dei; et cum ipsorum consi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o sĩ bono ipsiꝰ. quia malo ur̃o eũ ñ diligits.
ñ malo ipsiꝰ. Noti ens̃i minꝰ habebit aĩ diumita.¬
tẽ. si homo in illo ñ babeat caritatt̃. Tu crescis.
ex dõ. ñ ille exte. Et tam̃ tantũ nos dilgoit pͥor
antequss eũ ailigeremꝰ: ut filiũ suũ inicũ mit¬
tereit mori ꝓ nobig. Qui fecit nos: factus est¬

Expanded text:
ono ipsius: quia malo vestro eum non diligitis, non malo ipsius. Non enim minus habebit Deus divinitatem, si homo in illum non habeat charitatem. Tu crescis ex Deo, non ille ex te: et tamen tantum nos dilexit prior , antequam cum diligeremus, ut Filium suum unicum mitteret mori pro nobi
Abbreviated transcription (Latin):
in iciuniis o orationib exercemꝰ. hoc uͦ tempꝰ re.¬
laxatis ieuiniis. in laudib agimnꝰ. Hoc ẽ. cũi alle.¬
linia qͦd cantamꝰ. qd̾ latine int̃pretat᷑ ut nostis.
landate ara. Idõ illud tempꝰ ante resurrectiont̃
hoc trmpꝰ pt resurrectionẽ dñi est: qͦ tt̃pore sig

Expanded text:
in jejuniis et orationibus exercemus; hoc vero tempus rein jejuniis et orationibus exercemus; hoc vero tempus relaxatis jejuniis in laudibus agimus. Hoc est enim, «Alleluia,» quod cantamus; quod latine interpretatur, ut nostis, Laudate Dominum. Ideo illud tempus ante resurrectionem, hoc tempus post resurrectionem Domini est. Quo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ esse. qͥs grultatio sempit̾na futurȩ
uite nr̃s laus dĩ erit. & nemo potest
oneus fieri futs uitȩ. qui ñ se ad
illam modo exercuerit. Modo gͦ laudamꝰ dm̃. sed
& regimꝰ am̃. Laus nr̃a lȩticiã habet: oratio genu.¬
tũ. Fromissũ est eñi nobis aliqͥd. qd̾ ñdũ habemꝰ.
Et quia uerax est qui ꝓmisit: in spe gaudemꝰ. quia
tam̃ ñdum habemꝰ: in desiadcrio gemimus. Bonũ
est nobis ꝑscuerart in desiderio. donce uemiat qͦd
ꝓmissũ. ẽ: & transeat gemitꝰ. succedat sola laudatio.
Propt̃ hec euo tẽpora. unũ qͦd nc̃ est in tͥbulationib
& tẽptationib huiꝰ uitȩ. alterũ qd̾ tc̃ erit in securi.¬
tate & ex ultacione ꝑpetua: instituta est nobis etiã
ex ebratio anoꝵ tẽꝑoꝵ. ante pasclia o pt pascha.
titudinẽ in qua postea crimꝰ. Ante pascha ergo
¶o celebramꝰ. hoc a agiius. Post pascba aut̃ qͥd cele.
bramꝰ. signisicamꝰ qͦd ñdũ tenemꝰ. Ppt̾ta illad tempꝰ

Expanded text:
ia exsultatio sempiterna futurae nostrae vitae, laus Dei erit; et nemo potest idoneus fieri futurae vitae, qui non se ad illam modo exercuerit. Modo ergo laudamus Deum: sed et rogamus Deum. Laus nostra laetitiam habet, oratio gemitum. Promissum est enim nobis aliquid quod nondum habemus; et quia verax est qui promisit, in spe gaudemus: quia tamen nondum habemus, in desiderio gemimus. Bonum est nobis perseverare in desiderio donec veniat quod promissum est, et transeat gemitus, succedat sola laudatio. Propter haec duo tempora unum quod nunc est in tentationibus et tribulationibus hujus vitae, alterum quod tunc erit in securitate et exsultatione perpetua, instituta est nobis etiam celebratio duorum temporum, ante Pascha, et post Pascha. titudinem in qua postea erimus. Ante Pascha ergo quod celebramus, hoc et agimus: post Pascha autem quod celd nondum tenemus. Propterea illud tempus
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ as̃: qͦdẽmꝰ co ipsa laudant dm̃. Uerbi grã. Lau.¬
dant dm̃ in celo om̃ia quȩ habent spm̃ uite. o
intellectum purũ ad eũ cotitẽplandũ: & sine deste.¬
tu co fastidio diligendũ. Laudant autt̃ dm̃ in
t̃a ꝑ intellectũ discernendi bonũ & malũ. per

Expanded text:
dam modo et ipsa laudant Deum. Verbi gratia, laudant Deum in coelo omnia quae habent spiritum vitae, et intellectum purum ad eum contemplandum et sine fastidio et defectu diligendum. Laudant autem Deum in terra per intell
Abbreviated transcription (Latin):
in semut tuo. qd̵ est exp̃s. Si unũ scm̃. unus iacob:
umꝰ isrł. & om̃s gentes uiuis in xxp̃o. Ergo ad om̃s
ꝑtinet gentes qͥo reuelauit ipsi iacob: ꝙ ip̃si isrł:
&o ali soli in aliis gentidꝰ aeputandi sunt: qͥ noleires
credeit in cepo. nolunt recedert ab olcastro: & inscri
olinȩ. Remanebunt in siluosis rantis. sttriles s
amari. Gaudeat iacob. Qo est iacobs supplanta¬
tor. quia supplantauit sratrẽ icob: ctcitas em̃
ex parte facta est. ut plenitado gentiũ intaret.
co de iacob factus est istł. Qo. ẽ. isrł: Iam om̃es
audiamꝰ. om̃is ietł. siue qui hic estis in mͣbris apl.
fine qui suris & non foris: oꝑ om̃s gentes ubiq ss¬
ris. ubiq intus. Audiat ipse istł: qui ex icob
factus est itr. Qy est iare: Hidens am̃. Ubi uidedit
dm̃s In pact. In qua pace: Rice ihcrłm. Quia posuit
inquit fines tuos pacc̃. Ibi laudabins onls. uiꝰ in
uno ad unũ erimus: quia deinceps multi disꝑsi ñ¬

Expanded text:
tuo, quod est Christus» . Si unum semen, unus Jacob, unus Israel, et omnes gentes unus in Christo. Ergo ad omnes pertinet gentes, quod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in aliis gentibus deputandi sunt, qui nolentes credere in Christum, nolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari. Gaudeat Jacob. Quid est Jacob? Supplantator; quia supplantavit fratrem Jacob . «Caecitas» enim «ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret» . De Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Jam omnes audiamus, omnes Israel, sive qui hic estis in membris Christi, sive qui foris et non foris, et per omnes gentes ubique foris, ubique intus; audiat ipse Israel, qui ex Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Videns Deum. Ubi videbit Deum? In pace. In qua pace? Pace Jerusalem; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Ibi laudabimus, omnes unus in uno ad unum erimus; quia deinceps multi dispersi n
Abbreviated transcription (Latin):
bona: Cũ possidit diabolus. qͥd potest iubere
uͥ mala In tuo aut̃ arbitrio as̃ esse uoluit. cui
pares locũ. año añ diabolo. Cũ paraueris. qus
possidebit ipse imꝑabit. Ergo fr̃s. ñ tantum
ad sonũ attendite cũ laudatis am̃: toti landa.¬
te. cantet uox. cantet & uita. cantent facta.
a si est adhuc gemitꝰ. tribulatio. tẽptatio: spe.¬
ra transitara omĩa. & alũ uenturũ diẽ. quo
sine aestetu laudabimꝰ. E cec iste psalmꝰ qm̃ ma
nisestus. ẽ: currendꝰ ast nobis. Distribuit enĩ uni¬
uersã creatoss laudantẽ dm̃. & tanꝗͣ. hortatur
ut laudet: quasi inueuerit icentem:¬
Adate aña ae olis. Quasi inuenerit
tactates in olis laudẽ dñi. gebortat᷑ ut surgant.
c laudent. Hũquã cilestia laudes conditoris
sui tacuerunt. ñquã t̾restria dm̃ laudare ces¬
sarunt. S plane st̃ quedã q̃ habent sp̃m lau.¬
dandi dm̃i. in co affcctu qͦ eis placet dĩ. Nlemo

Expanded text:
bona? Cum possidet diabolus, quid potest jubere, bona? Cum possidet diabolus, quid potest jubere, nisi mala? In tuo autem arbitrio Deus esse voluit, cui pares locum, Deo, an diabolo: cum paraveris, qui possidebit, ipse imperabit. Ergo, fratres, non tantum ad sonum attendite: cum laudatis Deum, toti laudate; cantet vox, cantet vita, cantent facta. Etsi est adhuc gemitus, tribulatio, tentatio; sperate transitura omnia, et illum venturum diem quo sine defectu laudabimus. Ecce iste psalmus, quoniam manifestus est, currendus est nobis. Distribuit enim universam creaturam laudantem Deum, et tanquam hortatur ut laudet, quasi invenerit tacentemelis.» Quasi invenerit tacentes in coelis laudem Domini, exhortatur ut surgant et laudent Nunquam coelestia laudes Conditoris sui tacuerunt, nunquam terrestria Deum laudare cessarunt. Sed plane sunt quaedam quae habent spiritum laudandi Deum in eo affectu quo eis placet Deus. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
placet acclinas. Nã si a uita bona ñquã decli.¬
nes. lingna tua tacet. uita tua clanat: & aures¬
dĩ ad cor tuũ. Quomͦ cñi aures urẽ ad uoces nr̃as:
sic aures dĩ ad cogitationes nr̃as. Non potest aut̃¬
ficri ut habeat mala facta: qͥ habet bonas cogi¬
tationes. Facta eñi de cogitatione ꝓcedunt. nec
quisquã potest aliqͥd facere. aut ad aliqͥd faciendũ
m̃bra mouere: nͥ pͥmo ꝓcesserit uissio cogitatio.¬
nis. qͦmͦ de interiore palatio qͥeqͥd iusserit impe.¬
rator ꝑ imꝑtũ romanũ cmnanat. qͥqͥd iudetis
aq ꝑ ꝓinncias. Quantꝰ motus fit ad unã ius¬
sionẽ imꝑatoris intꝰ sedentis: Mouet solũ illi
labia cũ loquit᷑. & mouet᷑ om̃is ꝓuincia cũ sit
ꝙͦo loquit᷑. Sic o in nno quoq hominũ. intusest
imꝑator. in corde sidet. Si bonꝰ: bona iubet.¬
ao bona fuut. di malus: mala iubet. & mala
fiunt. Cũ ibi sedet ap̃c. qͥo potest iubere nisi

Expanded text:
placet, declinas. Nam si a vita bona nunquam decliplacet, declinas. Nam si a vita bona nunquam declines; lingDei ad cor tuum. Quomodo enim aures nostrae ad uoces nostras, sic aures Dei ad cogitationes nostras." Per ratfieri ut habeat mala facta, qui habet bonas cogitationes. Facta enim de cogitatione procedunt; nec quisquam potest aliquid facere, aut ad aliquid faciendum membra movere, nisi primo praecesserit jussio cogitationis: quomodo de interiori palatio, quidquid jusserit Imperator, per imperium Romanum emanat, quidquid videtis agi per provincias. Quantus motus fit ad unam jussionem Imperatoris intus sedentis? Movet solum ille labia, cum loquitur; et movetur omnis provincia, cum fit quod loquitur. Sic et in unoquoque hominum intus est imperator, in corde sedet: si bonus bona jubet, bona fiunt; si malus mala jubet, mala fiunt. Cum ibi sedet Christus, quid potest jubere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit nobis uitã psentis necessitatis. qͥa opor.¬
tit & laborare & tͥbulari: ad extremũ mori. Re.¬
surrectio uͦ & clarificatio dñi. ostendit nobrs
uitã quã accepturi sumꝰ. cũ uenerit retribuere
digna dignis. mala malis: bona bonis. Et qͥdema
Si aut̃ in malitia sua ꝑscueraueruit: canticũ inte te
futurȩ labiis poterunt diotre. ipsã il utã qͦ tune
erit in ea ueritate que nẽ signisicat᷑ obtiuere non
ut laudetis am̃. Et hoo est qͥd nobis om̃s dicimꝰ
quando dicimꝰ allelua: lauoate dm̃. Dicis tũ
alteri: dicit ipse tͥ. Cũ se om̃s exhortant᷑. om̃s
faciunt qͥd hortant᷑. Sed laudate de totis uobis.
id. ẽ. ut ñ solũ lingua & uex ur̃a landet dm̃: s
ꝙ conscientia ut̃a. uita ur̃a. facta ur̃a. Etem̃
laudamꝰ mͦ in gccłia quando congreganĩ. cũ qͥsq
discedit ad ꝓpͥa quasi cessat laudare dm̃. Non ces.¬
sit bens uiuere. & semꝑ laudat am̃. Tẽ dẽsinis
laudare dm̃: quando a iusticia & ab co qͦd ili

Expanded text:
ostendit nobis vitam praesentis necessitatis, quia oportet et laborare et tribulari, et ad extremum mori: resurrectio vero et clarificatio Domini ostendit nobis vitam, quam accepturi sumus cum venerit retribuere digna dignis, mala malis, bona bonis. Et quidem Si autem in malitia sua perseveraverint, canticum vitae nostrae futurae labiis poterunt dicere; ipsam vero vitam quae tunc erit in ea veritate quae nunc significatur, obtinere non ut laudetis Deum; et hoc est quod nobis omnes dicimus, quando dicimus, «Alleluia.» Laudate Dominum, dicis tu alteri, dicit ipse tibi: cum se omnes exhortantur, omnes faciunt quod hortantur. Sed laudate de totis vobis; id est, ut non sola lingua et vox vestra laudet Deum, sed et conscientia vestra, vita vestra, facta vestra. Etenim laudamus modo in ecclesia quando congregamur; cum quisque discedit ad propria, quasi cessat laudare Deum. Non cesset bene vivere, et semper laudat Deum. Tunc desinis laudare Deum, quando a justitia, et ab eo quod illi
Abbreviated transcription (Latin):
Qtuibꝰ: Om̃ib gentibꝰ. Q quomͦ uocatȩ funt mues.
soluto eristallo: qQuomͦ uocatȩ sunt gentes instifi¬
cato paulo: Quomꝰ. il ut eissont in iacob: frgeisus
est oleast̃. ut insertretur in oliuam. Iã ad oliuam
ꝑtinenit. iã ñ debent dici gentes. s una gras in xp̃õ.
gens iacob. gens isrł. Quare gens iacob᷑ gens istł:
Qua icob de ysaac: psaac de abrabam. Abralȩ aut᷑
quid dictum c̃: In semine tuo benedicent᷑ osis gentis.
Hoc idem dictum est ad psaao: hoc s adiacob. Quia¬
nemꝰ ad iacob. Sem̃ eit̃ abrahe ñ me uł quolibet¬

Expanded text:
Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non debent dici gentes, sed una gens in Christo, gens Jacob, gens Israel. Quare gens Jacob et gens Israel? Quia Jacob de Isaac, Isaac de Abraham. Abrahae autem quid dictum est? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictum est ad Isaac, hoc et ad Jacob . Penemus ad A
Abbreviated transcription (Latin):
miseri sumꝰ. S cũ cogitamꝰ qͦmͦ ibi laudet᷑ dĩ: cor
sbi habtamꝰ. o ñ sine causa andiamꝰ sursũ cor.
Lcuemus cor sursũ. ne putrescamꝰ in t̾ra: qm̃
placent nobis qd ibi agunt angłi. Modo nos spẽ.
postea re:s cũ illue uenerimꝰ. Landate gͦ eñ in

Expanded text:
sumus, sed cum cogitamus quomodo ibi laudetur Deus, cor ibi habeamus, et non sine causa audiamus, Sursum corda. Levemus cor sursum, ne putrescat in terra; quoniam placet nobis quod ibi agunt Angeli. Modo nos spe; postea re, cum illuc venerimus. «Laudate» ergo «eum in
Abbreviated transcription (Latin):
clos sunt laudent nom̃ am̃. Quando cxplicit om̃ia
numerando: s tam̃ sũmatim & quasi om̃ia ꝑstrin.¬
xcit. & conclusit om̃ia oelestia laudantia ercatorem
suũ. Et quasi dicerct᷑ .ei. quare ilbã laudant. qͥd
lli debent. qͥo illis contulit ut laudent cũ: scqurtur.
Qm̃ ipse aixit & facta sunit. ipse mandauit o creata

Expanded text:
Quando explicat omnia numerando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrinxit, et conclusit omnia coelestia laudantia Creatorem suum. 7. Et quasi diceretur ei, Quare illum laudant? quid illi debent, quid illis contulit, ut laudent eum? sequitur: «Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionẽ. & mortale hoc induerit ĩmortali.¬
tatem: tunc erit uera sanitas. Tunc erit uera
o ꝑfecta insticia: ut nichil mali non solũ facere.
s nec cogitare possimus. Modo autem inopes.
pauꝑes. & ggentes. dolentes suspiramꝰ. gemimꝰ.
oramus. leuamꝰ oculos ad dm̃: qm̃ & illi qͥ felices
sunt in hoc mundo. despicrunt nos habundant

Expanded text:
tale hoc induerit immortalitatem ; tunc erit vera sanitas, tunc erit vera et perfecta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus, levamus oculos ad Deum: quoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; a
Abbreviated transcription (Latin):
uisticia est. inter tantas temptationes : Possumꝰ
continere ab homicidio. ab adulterio. a furtis.
ã ꝑuiriis. a fraudib. nũqͥo ab iniqͥs cogitationis:
Nũqͥo o a suggestionib malarũ cupiditatũ: Que
est gͦ iustieia nr̃a : Totũ ergo esuriamas. totum
sitiamus. & ueras adiuitias: & ucrã samtatt᷑. & uerã
iusticiã. Quȩ sunt uerȩ auntiȩ. Talestis illa man¬
sio in iherłim. Quis cmũ dicit᷑ aiues in hac terra:
Quando landatur dixes. quid dicit᷑: doultũ diues
est nicha ci a cest. Laus certa laudantis ila. ẽ.
tã iste non est. Cũ dicit nicha illi dcest. atten.
diuitiȩ: quia ibi nichil nobis dcerit. quia ne
indigebimtiis aliqua re: & uera sanitas erit. Quȩ
est uera sanitas: Tum absorta fuerit mors in¬

Expanded text:
justitia est inter tantas tentationes? Possumus justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia nostra? Totum ergo esuriamus, totum sitiamus, et veras divitias, et veram sanitatem, et veram justitiam. Quae sunt verae divitiae? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dicitur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attendedivitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas
Abbreviated transcription (Latin):
dicamenta ipsa sunt. quȩ notis apponuntur.
Fr̃a. si uultis uidert qualis morbus nos ba¬
beat: qui ieiunat septem dich fame consumi¬
tur. Ergo illa fimes ibi est. sed nõ illam non
sentis: quia illam cotidie curas. Ergo nec ipsa
sanitas. nobis est ꝑfecta. Intendat caritas trã.
quomͦ nos intelligamus inopes : ut gandeamꝰ
ad cum. colcuemus oculos ad cũ qm habitat
gat cupiditatem cas. qui cas possidcat. Nlon
est illa uera cnnis sauitas. qua portatur in.¬
firmitas p̃biai autctiua. Quocũꝙ sc̃ pẽrte.¬
rit. Acncit. in ipso adiutorio non misemes
sirmancntui. Lisatar stienoo. sed̃te Efualt.
Nũquid uł sedendo aurabit: Quod sibi elegit ut ñ
fatigaritur: ioi habet deficere. Lassatus . e. uigi.¬
lando. dormituruis est. Nũquid quia dormiuit
ñ deficit e Lassatus. ẽt ieumnando: refecturus est.
Si plus refecrrit: in de deheit. In nulla re potest ꝑ¬
seuerare ista insirmitas. Iusticia quid: Quanta

Expanded text:
dicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. dicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nobis est perfecta. 12. Intendat Charitas vestra quomodo nos intelligamus inopes, ut gaudeamus ad eum, et levemus ocent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta
Abbreviated transcription (Latin):
sticie saginari. desideremus ub̃tate illa satiari :
de qua dicit᷑ in psalmo. In ebriabunt᷑ ab uber¬
tate domus tuȩ. & torrente uoluptatis tue po¬
tabis cos. Hio autẽ eũ sumus. in opes nos esse intel¬
ligamus & egeates. non solum harũ diuitiarũ.
quia hȩ non sunt uerȩ diuitiȩ: sed & ipsiris sa¬
lutis. Et quando sami sumus: intelligamꝰ quia
infirmamur. Quãdiu enĩ corpus hoc c̾surit e
sitit. quãdiu corpus hoc uigilando fatigatur.
stando fatigatur. ambulando fatigat᷑. seo endo
fatigatar. manducando fatigatur: quocũq se
uerterit ad subsidiũ fatigationis. ibi inuenit
aliam fatigationẽ. non est ꝑfecta sanitas nec in
ipso corꝑe. Non sunt ergo ille diuitiȩ. s mendi¬
citas: quia quantomagis habundant. tanto cres¬
cit inoꝰpia cauaritia. Non est ista salus corꝑis.
s insirmitas. Panegoritamur cotidit medica¬
inentis dã. Quia manducamus & bibinus: me.¬

Expanded text:
stitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, stitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: me
Abbreviated transcription (Latin):
egnas. o p̃mia. Intelix anima. Et qͥd mirami.¬
ni : Habundat. S habundat neqͥtia. habundat
malitia. E eo plus habundat nequitia: qͥ sibi
indetur habundare iusticia. At d cepiamiie
homo non debet habundare. sco ꝑauꝑem st do.¬
bit cognosoere. Et si habet diuitias. scirt debet
quia non sunt ille uere diuitie: ut alias deside.¬
ret. Qui cm̃ diuitias falsas desidorat: ueras
ñ angrit. Qui autt̃ ueras querit: adhue taxꝑ
est: co rtote dicit. patuꝑ & dolcns ego sũ. Rursus ille qui
pauꝑ est . a. nequitia plenus est. unde dicit᷑ habunda¬
re: Quia displicet ili quia pauꝑ.eͣ. iusticia ipsa iu¬
detur habundare in corde suo. adu̾sus iisticiã dĩ.
Ꝙ quȩ habundantia iusticiȩ nr̃e: Quantacũq iusti¬
cia in nobis fuerit: ros est nescio quis. Ad illum
fontem. ad saginã illã tantã. stillicidia quȩdã st̃.
quȩ uitam nr̃am molliant: e duram iniquitatẽ
soluant. Modo desideremus de pleno fonte iu¬

Expanded text:
poenas et praemia. Infelix anima! et quid miramipoenas et praemia. Infelix anima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia, quo sibi videtur abundare justitia. 11. At vehomo non debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte ju
Abbreviated transcription (Latin):
se iusticia putat: & inde suꝑbit. Quod peius est
qui uidentur non habundare pecunia: insticia
sibi uident᷑ habundare aduersus dm̃. &positi in
calamitatib se iustificant. Am̃ accusant o dicirt.
Quid nͥmisi. aut quid fici: Ꝙ tu dicis. Respice.
recordare peccata tua. si ichil fecisti. Tuillatur
aliquantũ conscicutia. o redit ad st: & cogitat
ficta sua mala. Et cũ cogitauerit facta sua ma¬
la. nec sic uult confiteri quia digna patitur. s
dicit. E ccc manifeste foci multa. sod multos
uideo pciora fecisse: conichil mali pani. Iustus
est contra am̃. Habundat crgo & ipse plenum
habet pectus iusticia: quando quidem illi aĩ ui¬
detur malefacert. & ipse sibi uidet᷑ in iuste pati.
Et si dares ili nauẽ gub̾nandã: in naufragiũ
irit cũ illa. Uult aitit᷑ am̃ gxcutert ae guber.¬
natione hniꝰ mundi.  ipse tenert gub̾nacula
creature: t distribuere om̃ib doloris. o leticiaᷤ.

Expanded text:
se justitia putat, et inde superbit, quod pejus est. se justitia putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias,
Abbreviated transcription (Latin):
siagellari. qui fecimis quare flagellem᷑: Cuim
sta sunt uerba xp̃ianoꝵ uanoꝵ: qui credunt
quod non indenit. Si co ipsi insultant. qͥo putamꝰ
tr̈s. quasi non cos cõmemoratos in boe ꝑsalmo
cũ diceret. oꝑꝑbriũ eis qui habundant a despec:¬
ho suꝑbis: quando quidẽ insultatur xpĩanis. &
ab tis qui non habundant. s cũ sint in egestate
& in erũpnus. nec ipsi cissant insultare. Terte
ergo obꝓbriũ eis qui habunaant. An forte mil¬
lus inucnitur. qui ptiam positis in calamitate
insultit: si non insultauit latro. qui crucifixo
atĩo crucifixus euat. Ergo si insultant & illi
qui non habundant. quart psalmus ait. obpro.¬
briũ cis qui babundant : Si diligent᷑ discutiamꝰ.
ipsi habundant. Ubnde habuntant: Nã nisi
habundarent: suꝑbi non essent. Alius enĩ ha¬
bundat pecunia: & inde suꝑbus est. Alius babũ¬
dat honorib. & inde suꝑbus c̃. Aliꝰ habundare

Expanded text:
flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum Ista sunt verba Christianorum vanorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundare
Abbreviated transcription (Latin):
sol non ortus est nobis. Qd nobis ꝓsuit suꝑbia.
codiuitiarũ iactatio. qͥd contulit nobis: Iti tũ
non cis insultas: quia ipsi sibi iam infultant.
Quod donec fiat fr̃s. leucmꝰ oculos ad eũ qͥ habitat
in gelo: & non ab illo tollamus oculos. qͦ adusq
miscreatur nr̃i. & liberet ab om̃i temptatione.
o obꝓbrio o despecta. Huc accedit qͦd aliqͥndo
& ipsi qui sunt in flagelo infelicitatis tẽꝑalis.
insultant nobis. Inuenis aliqut̃ ꝓ merito iniqdͥ¬
tatũ suarũ. siue occulto iudicio dĩ. siut mani¬
sesta dampnatione mitti in careerẽ. portare
carenam: & ipse insultat. Tt cũ ci ddictũ fucoit.
quare non bene uixisti. cece quo utaisti male
nutudo: ille responact. Quare illi qͥ bene ui¬
mint ista patumt᷑s s illi ꝓpterea patiuntur
nt ꝓbentur. ut tẽptationib gerecant᷑. ut flagel.¬
lis ꝓficiant: quia fligellat omẽm filiũ quẽ re¬
cupit. E si unicã sine peccato flagellaurit. & ꝓ
nobis om̃ib tradidit eũ. quomͦꝰ debentus nos

Expanded text:
on ortus est nobis. Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit eum , quomodo debemus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥd: qͥuoadusq inquit miscreatur nr̃i. Quales
ergo uoluit seruos intelligi fr̃s. qui oculos habent
in manib dñoꝵ suoꝵ: Et quales ancillas. quȩ
oculos habent in manib dñe suꝑ. quoadusq mi.¬
sereatur dña earũ : Qui sunt isti serui & ancillȩ.
qui sic habent oculos in manib dñoꝵ suoꝵ. nisi
qui iubentur cedi : Oculi nr̃i ad dũm dm̃ nr̃m:¬

Expanded text:
Utquid? «Quoadusque,» inquit, «misereatur nostri.» Quales ergo voluit servos intelligi, fratres, qui oculos habent in manus dominorum suorum; et quales ancillas, quae oculos habent in manus dominae suae, quoadusque misereatur domina earum? Qui sunt isti servi et ancillae, qui sic habent oculos in manus dominorum suorum, nisi qui jubentur caedi? «Oculi nostri ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
.cc̃ habitationt̃ dĩ. transitura.c̃. habitatio
dĩ: quia eclũ & t̾ra transibunt. Dtmi¬
ac antequã facerit as̃ celum & terram.
ubi habitabat: Seo dicit aliquis. Q ante᷑ꝗͣ
faceret as̃ scõs. ubi sabitabat: In se habitabat di.
apud se habitabat: & apud se est at̃. Et quando
habitat in scĩs: non sic sunt scĩ domꝰ dĩ. ut ipsa
subtracta cadat dĩ. Aliter cñi nos habitamus in
domo: aliter as̃ in sc̃is. Tu habitas indomo: si
subtracta fuerit. cudis. Ds̃ autẽ sic habitat in scĩs.
ut si ipse disctsserit. catant. Quicł̃q ergo sic por¬
tat dm̃ ut sit templum di: non putet sic a se portari
dm̃. ut terreat dm̃. si se subducat. Ut illi si se sub¬
traxerit as̃: quia ipse cadit. Hã at̃. in se semper
manet. In quib nos habitamus. ipsa nos contincat.
In quib as̃ habitat. ipse illos continet. Iã mlete
quantũ interest int̃ nram babitationt᷑ & aci.
e sie dicat anima. ad te leuani oculos meos qͥ habi¬

Expanded text:
 transitura est habitatio Dei, quia coelum et terra transient . Deinde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabat? Sed dicit aliquis: Et antequam faceret Deus sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus, apud se habitabais, non sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter enim nos habitamus in domo, aliter Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se semper manet. In quibus nos habitamus, ipsa nos continent; in quibus Deus habitat, ipse illos continet. Jam videte quantum interest inter nostram habitationem, et Dei: et sic dicat anima, «Ad te levavi oculos meos, qui habi
Abbreviated transcription (Latin):
ibtołln. Interrogando qͥd inuenient: Atios fe.¬
cisse miscłiam: alios not fecisse. Quos inue¬
nient fecisse miscdiani. ipsos pocabunt adibet łm:
quia t̃psa sunt ad pacem iberłm. Ouectio uetis
res fr̃s: dilcctio fortis res. Uultis maert quͣa lit
fortis cdilestio: Quisqds ꝑ aliquã neccisitatt᷑ nonpo.¬
terit implert qͥuod ubet at̃: amet allũ qͥ implet.
m̃ illo implet. Intendat caritas utã. Urbi gr̃a.
Iatrem habit quã dimutert neu potest. ꝯpertet
ut obtemꝑet apło dictnti. Vxri uir debitum
reddãt᷑. Ꝙ alligatus es cixori: ne quȩsieris solui¬
tiouẽ. Uenit in mentẽ. quia meliot c̃. illaita
psum. Attendit eos qui boc fecerunt. amat eos.
e in ipsis implet: quod in se non porest. Fortis
est̾ res dilectio. Ipsa est uirtus nt̃a : quia si mn illa
non fuerimꝰ: niebil ꝓdest quieqͥ aliud habuen¬
mus. Si linguis hominũ linquit loquar apłs¬

Expanded text:
Jerusalem.» Interrogando quid invenient? Alios feJerusalem.» Interrogando quid invenient? Alios fecisse misericordiam, alios non fecisse. Quos invenient fecisse misericordiam, ipsos vocabunt ad Jerusalem; quia ipsa «sunt ad pacem Jerusalem.» Dilectio fortis res, fratres; dilectio fortis res. Vultis videre quam sit fortis dilectio? Quisquis per aliquam necessitatem non potuerit implere quod jubet Deus, amet illum qui implet, et in illo implet. Intendat Charitas vestra. Verbi gratia, uxorem habet, quam dimittere non potest; oportet ut obtemperet Apostolo dicenti, «Uxori vir debitum reddat;» et, «Alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem.» Vettendit eos qui hoc fecerunt; amat eos, et in ipsis implet quod in se non potest. Fortis res est dilectio. Ipsa est virtus nostra; quia si in illa non fuerimus, nihil prodest quidquid aliud habuerimus. «Si linguis hominum loquar