comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ uentoꝵ. Ut ꝑ pentias uentoꝵ intelligas
uelocitatẽ uentoꝵ. & uerbũ dĩ intelligas ueloesꝰ
om̃ib uentis. & sic in pͥma facie considerationis
pulscmus ad aliquid interiꝰ. & figurate aliqͥt nob
indicent istȩ littere. Uentos quidem intilligimꝰ
in figura non absurde animas. Non quia uentꝰ
est anima. s quia uruisibilis est uentꝰ. quãuis res
corporea corpora impellens: dam̃ quia humani oculi
aciem fugit. est aut̃ anima inuisibilis. ꝓpt̾ea bene
intelligisꝰ animas uentos. Inde est qͥd & ds̾ insufflaᷤ.¬
se dicit᷑ spm uite formato homini. & factus. c̃. homo
inanimã iuentt̃. Ergo uenti. aninit in allego¬
ria. non absurdt accipiunt᷑. Uidett aut̃ ne pu¬
tetis nominata auegoria. pantomui aliquid me
dixisse:. Nam quedam uerba qm̃ u̾ba sunt & gx lingia
ꝓcedunt: cõmunia nobis st̃. ętiam cũ reb ludicris

Expanded text:
as ventorum intelligas velocitatem ventorum, et verbum Dei intelligas velocius omnibus ventis. Et sic in prima facie considerationis: pulsemus ad aliquid interius, et figurate aliquid nobis indicent istae litterae. 13. Ventos quidem intelligimus in figura non absurde animas: non quia ventus est anima, sed quia invisibilis est ventus, quamvis res corporea, corpora impellens, tamen quia humani oculi aciem fugit; est autem anima invisibilis, propterea bene intelligimus animas ventos. Inde est quod et Deus insufflasse dicitur spiritum vitae formato homini; «et factus est homo in animam viventem» . Ergo venti, animae in allegoria non absurde accipiuntur. Videte autem ne putetis nominata allegoria, pantomimi aliquid me dixisse. Nam quaedam verba, quoniam verba sunt, et ex lingua procedunt, communia nobis sunt etiam cum rebus ludicri
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ dixerã amauit & fedam. non aut̃ quasi con¬
gruent̾ dixtrã quibꝰdã illum amantib. nͥ mͥ testis
quomꝰ ꝓbabo. quando iã mͥ p̃dixit diuinũ eloquiũ.
speciosus forma p̾filiis hominũ : S in ipso diuino
eloquio rursus habeo. Uidimꝰ cũ. & non haberebat
speciem neq dccorem. Speciosus forma p̃filiis hoĩum.
uidimꝰ cũ. & ñ habebat spcciem neq decorem. HoN
dixit ñ uidimꝰ. & idõ nesciebamꝰ utrũ haberet specit̃

Expanded text:
Sicut enim dixeram, Amavit et foedam; non autem quasi conSicut enim dixeram, Amavit et foedam; non autem quasi congruenter dixeram quibusdam illum amantibus, nisi mihi tequomodo probabo; quando jam mihi praedixit divinum eloquium, «Speciosus forma prae filiis hominum?» Sed in ipso divino eloquio rursus habeo, «Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem» . «Speciosus forma prae filiis hominum: Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem.» Non dixit, Non vidimus,
Abbreviated transcription (Latin):
lã facit̃ tuã. sic̃ speculũ ñ senties adulatorem. sic nec
te palpes. Hoc tͥ ostendit nitor ille qͦd es. Uide qͥd
es.&. si tͥ displicet. quere ut ñ sis. Si eñi cũ feda sis
tͥ tpsi adbuc displices. pulchro iã places. Qd ergo:
Qm̃ displicet tͥ feditas tua. incipis ei in confessione.
sic̃ alibi dicit᷑. Incipite ei in confessione. Frimo tuã
feditatem accusa. feditas enĩ animȩ de peccatis. de
iniquitatib Accusando feditatẽ tuã incipe confiteri.
confessione incipis decorari. quo decorante nͥ speti.¬
osb̃ forma p̃filiis hominũ : Ut aut̃ & decorã facer&.
to. qui suã mortẽ donauit a impio: Ecce pulcher ille
& speciosus forma p̃siliis hominũ. quia iustissimꝰ pre
filiis hominũ. qm̃ ueniebat ad felam ut facera pul¬
chram: dicã & hoc qͥa inscͥpturis inuenio. fedus factꝰ
est. Non me in hoc audiatis. ne in boc u̾bũ lapsus sim.

Expanded text:
lum faciem tuam: sicut speculum non senties adulatorem, sic nec lum faciem tuam: sicut speculum non senties adulatorem, sic nec te palpes. Hoc tibi ostendit nitor ille quod es: vide quod es; et si tibi displicet, quaere ut non sis. Si enim cum foeda sis, tibi ipsi adhuc displices, pulchro jam places. Quid ergo? Quoniam displicet tibi foeditas tua, incipis ei in confessione; sicut alibi dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Primo accusa foeditatem tuam: foeditas enim animae de peccatis, de iniquitatibus. Accusando foeditatem tuam incipe confiteri, a confessione incipis decorari: quo decorante, nisi specioso forma prae filiis hominum? 5. Ut autem et decoram faceret, to, qui suam mortem donavit et impio? Ecce pulcher ille et «speciosus forma prae filiis hominum,» quia justissimus prae filiis hominum, quoniam veniebat ad foedam, ut faceret pulchram, dicam et hoc, quia in Scripturis invenio foedus factus est. Non me in hoc audiatis, ne in hoc verbum temere lapsus sim.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic em̃ at illo dictũ ẽ. Speciosus forma p̃siliis bõĩũ.
diffusa ẽ. gr̃a in labiis tuis. ꝓpt̃ea adolescentule
dilexerunt te. Est gͦ quida foc mosus. est qͥra pulcher
p̃ siliis hominũ. & si filiꝰ hominis. tam̃ p̃silĩs hominiũ.
Huic tu placert uis o anima humana. o una in
multis. Audiamus ecełlam. quia erat illis anima
una. & cor unũ in dm̃. Hanc alloquit᷑ psalmus.
Uis ei placere: Non potes quãdiu desormis es. Qͥ a
facies ut pulchra sis : Prius tͥ displiceat deformitas
tua. & tc ab eo ipso cui uis placere pulchra. mere.¬
beris pulcͥtudinẽ. Ipse eñi erit resormator tuus.
qui fuit formator tuus. Ergo pͥus attende qͣ fis:
ne audeas ire feda in pulhri ostula. a Eo intucuᷤᷤ
legit᷑ tͥ. beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ udebunt.
Specuũ in hac lectione ꝓpositũ ẽ. Ude si hoc es qͥa
dixit. Si ñdum es. geme ut sis. Renuntiauit tͥ specu¬

Expanded text:
Sic enim de illo dictum est: «Speciosus forma prae filiis hominum, Sic enim de illo dictum est: «Speciosus forma prae filiis hominum, diffusgo quidam formosus, est quidam pulcher «prae filiis hominum;» etsi filius hominis, tamen «prae filiis hominum.» Huic tu placere vis, o anima humana, o una in multis? Audiamus Ecclesiam; quia erat illis anima una et cor unum in Deum : hanc alloquitur Psalmus. Vis ei placere? Non potes, quamdiu deformis es: quid facies ut pulchra sis? Prius tibi displiceat deformitas tua, et tunc ab illo ipso cui vis placere pulchra, mereberis pulchritudinem. Ipse enim erit reformator tuus, qui fuit formator tuus. Ergo prius attende quae sis, ne audeas ire foeda in pulchri oscula. Et quid intuens, legitur tibi: «Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Speculum in hac lectione propositum est: vide si hoc es quod dixit; si nondum es, geme ut sis. Renuntiabit tibi specu
Abbreviated transcription (Latin):
appariusti factus manifestus. A agnificatus es gͦ ex me.
quom̾ mirificata est scicatia tua geme: Mira eñi fac¬
ta.ẽ. ex me. Ego illã miror cont̾isus ad cam. illa atitt̃
& si ñ conuertar. & si post ꝯuersionẽ au̾tar. in tegra
ꝑmanet. S ego iã magnus factus in ea. & ex diminuto
factus integer in ea: miror qͦs ñ nouerã. ñ qͥd magnũ
factũ .ẽ. ex quo didici: s qda magis factus sũ exqͥ didici.
Audi iã & ubi uidet᷑ magnificatꝰ ds̾ nimis. sc̃ꝑ magnꝰ.
Maginficat᷑ cñ nimis. in suis oꝑib ad nos. Confessiont̃
& decorẽ induisti. Ante decoiem. confessionẽ postit.
Dccus in pulcͥtudine. Queris pulcͥtuaint̃. bonã rc̃
queris.  qͥre queris pulcͥtudinẽ o anima: Ut
amet te sponsus tuus. & cñi displices ci feda. Ille cm̃
qualis est: Speciosus forma p̾siliis hominũ. Oscu¬
lari uis fȩda pulchrũ: s non attendis quia ta tniqͥ¬
tatib plena es. Diffusa est aut̃ gr̾a in labiis tus.

Expanded text:
isti. Magnificatus es ergo ex me: quo modo «Mirificata est scientia tua ex me;» mira enim facta est ex me. Ego illam miror conversus ad illam; illa autem etsi non convertar, etsi post conversionem avertar, integra permanet. Sed ego jam magnus factus in ea, et ex deminuto factus integer in ea, miror quod non noveram; non quod modo magnum factum est ex quo didici, sed quia magnus factus sum ex quo didici. Audi jam et ubi videtur magnificatus Deus nimis, semper magnus; magnificatus enim nimis in operibus suis ad nos. nem posuit, decus in pulchritudine. Quaeris pulchritudinem; bonam rem quaeris. Sed quare quaeris pulchritudinem, o anima? Ut amet te sponsus tuus; etenim displices ei foeda. Ille enim qualis est? «Speciosus forma prae filiis hominum.» Osculari vis foeda pulchrum; sed non attendis quia tu iniquitatibus plena es. «Diffusa est» autem «gratia in labiis tuis.»
Abbreviated transcription (Latin):
dic si non fiat. sed animo dilectionis fac. non ani¬
mo ultionis. Ubi aucem potentiores aliqͦs iniuri¬
osos passus fueris. ubi tibi nec corrigere discipli¬
ua licet. nec forti etiã monere aut p̃ciꝑe: tolera
securꝰ. colera. audi eugłiũ quod mͦ lectũ est. Be
cipias maledicta. non causa iustificationũ dei.
N on enim qͥ maledictus fuerit iustus est: sed qui

Expanded text:
dit, si non fiat; sed animo dilectionis fac, non anidit, si non fiat; sed animo dilectionis fac, non animo ultionis. Ubi autem potentiores aliquos injuriosos passus fueris, ubi tibi nec corrigere disciplina licet, nec forte etiam monere aut praecipere; tolera, securus tolera: audi Evangelium quod modo lectum est, «Becipias maledicta, non causa justificationum Dei. Non enim qui maledictus fuerit, justus est: sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
plĩ xp̃i est. ꝓptẽa qͥa dispensator sactam̃ti est: am̃
dico uobis non ꝑet m̃cedem suam. & modo gͥ
intelligis qͥ receꝑit iustũ in nomine tusti m̃cedẽ
tusti accipiet: sic intellige qui receꝑit peccatorẽ
in nomine peccatous. ꝑdidit m̃cedẽ. E rgo fratres.
exercete nuscdiam. N on est aliud iuncłm cari¬
tatis. non est aliud uehiculũ qͥ ꝑducam᷑ de hac
uita ad illã patͥam. Extendite dilectionẽ usq
ad mimicos. Securi estoti ideo uenit xp̃s. cuitanto
ante p̃dictũ est. ex ore infantiũ & lactentiũ ꝑfe¬
corem. idest eũ qͥ se uoluit uindicare. ut non illi
retur om̃is correptio. Non auferet᷑. Qͥ a cnĩ ae
luxurioso filio facturꝰ es: N on castigabis. non
uerberabis: Deruumq ipsum tuũ si male tuuen¬
tẽ uidiris. non pena aliqua. non uerberib refrena¬
bis: ẜiat hoc fiat. Admittit hoc aeus ĩmo rep̃ben¬

Expanded text:
pulus Christi est, propterea quia dispensator sacramenti est; «amen pulus Christi est, propterea quia dispensator sacramenti est; «amen dico vobis, non perdet mercedem suam» . Quomodo ergo intelligis, «Qui receperit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet;» sic intellige, Qui receperit peccatorem in nomine peccatoris, perdet mercedem. 14. Ergo, fratres, exercete misericordiam. Non est aliud vinculum charitatis, non est aliud vehiculum quo perducamur ex hac vita ad illam patriam; extendite dilectionem usque ad inimicos: securi estote. Ideo venit Christus, cui tanto ante dictum est, «Ex ore infantium et lactentium perfeminus vindicatorem, id est, eum qui se voluit vindicare, ut non illi retur omnis correptio? Non auferetur. Quid enim de luxurioso filio facturus es? non castigabis, non verberabis? Servumque ipsum tuum, si male viventem videris, non poena aliqua, non verberibus refrenabis? Fiat hoc, fiat: admittit Deus, imo reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩ indiget. e non ibi cogites qͥa discipłs xp̃i est. qͥ a
mumster xp̃i est. qͥa dispensator aei est. seo cogices
ibi aliqͥd cõmodũ temporale. ut fortasse eause
ei aliqͥd porrexisti. cã tu ñ dedisti uisto si sic de¬
deris: quam ille ñ dedit homini. qͥdedit uena¬
Sed qͥa potest recipi iustus alia intentione. cũ pu¬
tat᷑ forte ꝓdesse ad aliqͥd cemp̃rale. forte ad sup¬
plendam crpiditatẽ. forte ad aditiuiandũ ut ho¬
mo cͥtumueniat᷑. aut oppͥmat᷑. qͥa tale ministeriũ
ae slo queris. forte ꝓpterta suscipis: negaui dͥ mer¬
cceleni tusti nͥ cum adaitamento. Ait eium. Qͥ reci¬
Id est iõo recipieus qͥa iustꝰ est. Et qui receꝑit ꝓpħam
non cancũ receꝑit ꝓpħam sed in nomine ꝓpħie: hoc
in ulũ honorans ꝗtiod ꝓpħia est. Aa extremũ qui
dederit calicem aquȩ frigidȩ uni ex nmimis istis
tantũ in nomine discipłi. id est ꝓpterea quia disci¬

Expanded text:
cujus indigcujus indigminister est Dei, quia dispensator est Dei; sed cogites ibi aliquod commodum temporale, ut fortasse causaeei aliquid porrexisti; tam tu non dedisti justo, si sic dederis, quam ille non dedit homini, quando dedit venaSed quia potest recipi justus alia intentione, cum putatur prodesse posse ad aliquid temporale, forte ad supplendam cupiditatem, forte ad adjuvandum, ut homo circumveniatur, aut opprimatur; quia tale ministerium de illo quaeris, forte propterea suscipis: negavit tibi mercedem justi, nisi cum additamento. Ait enim, «Qui recedeo recipiens quia justus est: et, «Qui receperit prophetam;» non tantum receperit prophetam, sed, «in nomine prophetae,» hoc in illo honorans quod propheta est: ad extremum, «Qui dederit calicem aquae frigidae uni ex minimis istis, tantum in nomine discipuli,» id est propterea quia disci
Abbreviated transcription (Latin):
rib donant. quare donant: Dicant mͥ. quare
donant uenatori. Hoc in illo amat in quo neqͥs¬
sim̃ est: hoc in illo pascit. hoc in illo uestit. ipsam
neqͥtiam publicã spectacłis omniũ. Q donat
histrionib. qui donat aurigis. qui donat me¬
retricib quare donat: Hũqͥd non & ipsi homi¬
nib donant: Non tam̃ ibi adcendunt naturã
operis dei. sed nequitiam oꝑis humani. Uis iudere
qͥa honores inuenatore. qͣndo illum uestis:ͤ Dicat᷑
tioi. Sis talis. Amas. gaudes ad illũ. uis quodã
mͦ exspoliare te & illũ uestire. Holi cũ ĩturia ac¬
cipe. si cibi dicat᷑ de meretricib. Tales sint filiȩ
cũ donas fortitudini: sed tͣpitudni. Q uomodo
gͣ qui uenatori donat ñ homini donat sed arti neqͥs¬
sue. nam si homo tantũ eẽt. & uenator non esset ñ
donares. honoras in eouitiũ non nat᷑am: sic e con¬
cra si des usto. si aes ꝓpħe. si cles discipło xp̃i aliqͥo

Expanded text:
ribus donant, quare donant, dicant mihi? Quare ribus donant, quare donant, dicant mihi? Quare donat venatori? Hoc in illo amat, in quo nequissimus est; hoc in illo pascit, hoc in illo vestit, ipsam nequitiam publicam spectaculis omnium. Qui donat histrionibus, qui donat aurigis, qui donat meretricibus, quare donat? Numquid non et ipsi hominibus donant? Non tamen ibi attendunt naturam operis Dei, sed nequitiam operis humani. Vis videre quid honores in venatore, quando illum vestis? Dicatur tibi, Sis talis: amas modo spoliare te et illum vestire. Noli cum injuria accipere, si tibi dicatur de meretricibus: tales sunt filiae on ergo donas cum donas fortitudini, sed turpitudini. Quomodo ergo qui venatori donat, non homini donat, sed arti nequissimae. Nam si homo tantum esset, et venator non esset, non donares. Honoras in eo vitium, non naturam. Sic contra, si des justo, si des prophetae, si des discipulo Christi aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta erunt querentib. Ne cradas peccatori.
& ne suscipias peccatorem. & tam̃ omni petertai
te cia. Sed peccator est qͥ te petit. da non tanquã
peccatori. Quando das tanquã peccatori. quan¬
co hoc in quo peccator est tͥ placit. ut des: dm̃ of¬
fendis. Paululũ adtendat caritas ur̃a donee e
uoluat᷑ res etiã txmplis. multũ utilis ad intelli¬
genciũ. Hoc dixit. Cũ esurierit nescio quis: si
habes unde des: da. Si uides danctum esse ad
sub ueniendũ dda. Ne pigrescant in hoc uis
rit tibi homo peceator. Cũ dico occurrit tͥ homo
peccator. duo nomina dixi. Hȩc duo nomina
non suꝑflua sunt. Duo nomina aliud quod pec¬
quod peccator opꝰ hominis est. Da oꝑi dei noli oꝑi
hominis. Et qͦmodo inquit me ꝓhibes dare oꝑi
hominis: Quid est care oꝑi hominis: Peccatori
dare ꝓpter peccatũ. placenti tibi ꝓp̃t̃ peccatũ. N
quis hoc facit inquis: Qͥs hoc facit. Utinam ue¬
nio. utinã pauci. utinã non publice. Qͥ uenato¬

Expanded text:
. «Ne tradas peccatori,» et «Ne suscipias peccatorem» ; et tamen, «Omni petenti te da.» Sed peccator est qui me petit. Da, non tanquam peccatori. Quando das tanquam peccatori? Quando in quo peccator est, hoc tibi placet ut des. Paululum attendat Cvolvatur res etiam exemplis, multum utilis ad intelligendum. Hoc dixit cum esurierit nescio quis, si habes unde des, da; si vides dandum esse ad subveniendum, da. Ne pigrescant in te viscerit enim tibi peccator homo: cum dico occurrit tibi peccator homo, duo nomina dixi: haec nomina non superflua sunt. Duo nomina, aliud quod homo, aliud quod pecquod peccator, opus hominis est: da operi Dei, noli operi hominis. Et quomodo, inquis, me prohibes dare operi hominis? Quid est dare operi hominis? Peccatori dare propter peccatum, placenti tibi propter peccatum. Et quis hoc faciet, inquis? Quis hoc faciet? Utinam nemo, utinam pauci, utinam non publice. Qui venato
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ cũ tendit᷑. & cñi postea eclũ plicabit᷑ ut lib. Non
frustra fr̃s. hic ut pellis. ibi ut liber. figuratam ibi
qͥddam nobis est. Qͦo ad diuinã script᷑am attinet. ex.¬
tendit᷑ sermno mortuoꝵ. Ergo idõ tendit᷑ sic̃ pellis.
& multomagis tendit᷑. quia illi mortui st̃. Nã post
tã noti cũ uiuerent. Propħas uiuos sola udea habu¬
it. mortuos om̃s gentes. Cũ eñi uiuerent ñdũ erat
extenta pellis. nũdũ crat gritntũ edũ: ut tegeret orbẽ
t̾rarũ. Extendit gͦ oelũ sicut pellẽ. Qui ꝓtegit in aqͥs
suꝑiora eiꝰ. &hoc legimꝰ. ꝙ adlitterã bene intelligitur.
Quando cm̃i iussit ut ficret firmam̃tũ it̃ aquas &
aquas. factũ .ẽ. ut sint aquȩ inferiores quȩ ꝑfundt̃
t̾ras. & suuit aque suꝑiores remotȩ ab aspectib tamen
fidci cõmendate. Et aquȩ inqͥt quȩ suꝑ celos st̃ lau¬

Expanded text:
modo, cum tenditur. Etenim postea «coelum plicabitur ut liber» . Non modo, cum tenditur. Etenim postea «coelum plicabitur ut liber» . Non frustra, fratres, hic ut pellis, ibi ut liber; figuratum ibi quiddam nobis est. Quod ad divinam Scripturam attinet, extenditur sermo mortuorum: ergo ideo tenditur sicut pellis; et multo magis tenditur, quia illi mortui sunt. Nam post tam noti cum viverent: Prophetas vivos sola Judaea habuit, mortuos omnes gentes. Cum enim viverent, nondum erat extenta pellis, nondum erat extentum coelum, ut tegeret orbem terrarum. «Extendit» ergo «coelum sicut pellem.» 9. «vers hoc legimus, et ad litteram bene intelligitur. Quando enim jussit ut fieret firmamentum inter aquas et aquas, factum est, ut sint aquae inferiores quae perfundunt terras, et sint aquae superiores remotae ab aspectibus, tamen fidei commendatae. «Et aquae,» inquit, «quae super coelos sunt, lau
Abbreviated transcription (Latin):
aeutes. Si ꝑstultitiã p̃dicationis salui futuri erant cre.¬
dentes. eegit ds quedã mortalia. degit homines morta.¬
les & morituros. Adbibita lingua mortali. exhibuit so.¬
nos mortales. Adbibita dispensatione mortalĩ. adhibu.¬
It instrum̃ta mortalia. & in eo factũ ẽ. tͥ celũ: ut i re
us ett. Ait cũi illi ds̃. Asctude in montẽ & morere.
Mortuus iheremias. & tot ꝓpħe mortui st̃. & mortuoꝵ
dicta. quia ñ eoꝵ s ꝑ cos illius erant qui extendit
cedũ sicut pellẽ. maneut usq ad posteritatẽ nr̃am.
Cect apłs solutꝰ de hic uita. qui dixit. Cupio dissolui
sicut illi ꝓpłe om̃s uiuunt cũ xp̃o. S ꝑ quid nobis
dispensauit id qͥd legimꝰ: ꝑ id qͦd moriturũ erat. ꝑ os.
ꝑ lingtã. dentes. manꝰ. Om̃ia ista quib oꝑatus est
apłs. totũ qͦd legimꝰ: corꝑis officia st̃. ẜ iubente anima
cui iubebat ds̃. Propt̾ea extensũ est clũ. sicut pelli.
Nos fub celo tanꝗ̃ sub pelle diuinarũ script᷑arũ. legunꝰ

Expanded text:
dicationis salvi futuri erant credentes, elegit Deus quaedam mortalia, elegit homines mortales et morituros; adhibita lingua mortali exhibuit sonos mortales, adhibita dispensatione mortalium adhibuit instrumenta mortalia, et in eo tibi factum est coelum, ut in re us est: ait enim illi Deus, «Ascende in montem, et morere» . Mortuus est Jeremias, et tot Prophetae mortui sunt; et mortuorum dicta, quia non eorum, sed per eos illius erant, qui «extendit coelum, sicut pellem,» manent usque ad posteritatem nostram. Ecce Apostolus solutus de hac vita, qui dixitsicut illi Prophetae omnes vivunt cum Christo: sed per quid nobis dispensavit id quod legimus? Per id quod moriturum erat, per os, per linguam, dentes, manus. Omnia ista quibus operatus est Apostolus totum quod legimus, corporis officia sunt, sed jubente anima cui jubebat Deus: propterea extentum est coelum sicut pellis. Nos sub coelo, tanquam sub pelle divinarum Scripturarum legimus
Abbreviated transcription (Latin):
pacitate. ut sic quodãmͦ incipias credere facile
oꝑantẽ dm̃. & ñ putare sic eũ extendisse celũ sient
tu tectũ domꝰ tue: s quã tͥ facile est extendere unã
palẽ. tam isl facile fuisse extende tã magnũ cdñ.
Mira facilitas. & tam̃ ad huc sp̃s tͥ tarde loquit᷑. Libi
inquã adhuc tarde loquit᷑ sp̃s. Nam nec sic exten¬
dit ds̃ celũ. sic̃ tu pellem. Si eñi sic ex tendit. ecce
ante te pellis uł rugosa uł plicita ponit᷑. Dic ut
extendat᷑. Dictu tuo. extende pellem. Non possũ
inqͥs. Ergo & in extendenda pelle. multũ longe
es a facilitate dĩ. Ipse eñi dixit & facta st̃. Dixit
fiat firmam̃tũ int̃ aquã & aquã. & sic est factũ.¬
Tam̃ ꝓpt̃ facilitatem significandã. sedm sensũ tuũ
acceꝑis aliqͥd interĩ ad litterã. figurate autẽ si
aliqͦd tectũ retegi uolumꝰ & pulsare adclansũ. inue¬
minus extendisse dm̃ celũ si c̃pellẽ. ut intelligamꝰ

Expanded text:
pacitate, ut sic quodammodo incipias credere facile pacitate, ut sic quodammodo incipias credere facile operantem Deum, et non putare sic eum extendisse coelum, sicut tu tectum domus tuae; sed quam tibi facile est extendere unam pellem, tam facile illi fuisse extendere tam magnum coelum. Mira facilitas, et tamen adhuc Spiritus tibi tardo loquitur. Tibi, inquam, adhuc tardo loquitur Spiritus. Nam nec sic extendit Deus coelum, sicut et tu pellem. Si enim sic extendit, ecce ante te pellis vel rugosa, vel plicata ponitur; dic ut extendatur, dicto tuo extende pellem. Non possum, inquis. Ergo et in extendenda pelle multum longe es a facilitate Dei. «Ipse» enim «dixit, et facta sunt» . Dixit, «Fiat firmamentum inter aquam et aquam; et sic factuTamen propter facilitatem significandam, secundum sensum tuum acceperis aliquid interim ad litteram. 8. Figurate autem si aliquid tectum retegi volumus, et pulsare ad clausum, invenimus extendisse Deum coelum sicut pellem, ut intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo eircũ amictꝰ lacẽ sic̃ testim̃tũ: extendit celumn
sicut pellem. Quomͦ fecit hoc ut indueret se sic̃ uesti.¬
m̃to lice eocłia. enunerare uult figuratis qͥb dam
sacram̃tis. quomͦ lux facta sit eccłia. qͦisi facta sit
sine macula & ruga. quomͦ facta sit candida
dealbata. fulgins in uestitu sponsi stii. in¬
hicrens illi. Quomͦ facta sit. audiamꝰ. Extenait
celũ sic̃ pellem. & hoc quidem uideo. Quis eñi ex¬
tendit hoc celũ. quod nr̃is carnalib oculis intuem᷑.
nͥ ds: Et extendit sic̃ pellem. Ad facilitatẽ redigit.
si ad litterã accipias. Etem̃ cũ uideris istã fabricã
magnã. quia quisqͥs hominũ unã uł paruã came.¬
ram extenderit magno molimine. magno labore.
& difficultatẽ ac diuturna oꝑatione id facit: ne
huiꝰ modi laborem in dĩ oꝑib infirmitas suspicare¬
tur humana. aitulit quandã facilitatẽ ꝓtua ca.¬

Expanded text:
Ergo, «Circumamictus lucem, velut vestimentum. Extendit coelum Ergo, «Circumamictus lucem, velut vestimentum. Extendit coelum sicut pellem.» Quomodo fecerit hoc, ut indueret se sicut vestimentum lucem Ecclesiam, enumerare vult figuratis quibusdam sacramentis: quomodo lux facta sit Ecclesia, quomodo facta sit sine macula et ruga, quomodo facta sit candida, dealbata, fulgens in vestitu sponsi sui inhaerens illi, quomodo facta sit, audiamus. «Extendit coelum sicut pellem.» Et hoc quidem video. Quis enim extendit hoc coelum, quod nostris carnalibus oculis intuemur, nisi Deus? Et, «Extendit sicut pellem,» ad facilitatem redegit, si ad litteram accipias. Etenim cum videris istam fabricam magnam, quia quisquis hominum unam vel parvam cameram extenderit, magno molimine, magno labore et difficultate ac diuturna operatione id facit; ne hujusmodi laborem in Dei operibus infirmitas suspicaretur humana, attulit quamdam facilitatem pro tua ca
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne ista est quȩ ĩmunda erat in om̃i cupiditate
desiderioꝙ carnali: Que. c̃. gͦ ista. quȩ ascendit deal¬
bata: Attende qͥd sit ille. qui ꝓ ea factus est ñ habens
speeiem noq decorem. & intelligis huiꝰ claritatis ho¬
norem. Si miraris illiꝰ humilitatẽ ꝓpt̾ hanc. noli iã
mirari huiꝰ celsitudinẽ ꝓpt̾ illũ. Quantȩ selicitatis
est ista dealbata. ut & cũ esset nigra pulchrũ ad se
deponeret. qui ꝓ impus moreret᷑. Ergo induit se
dñs ds nr̃ confessionẽ & decorẽ. induit se eccłiam.
Ipsa cm̃i eccłia. consessio & decus. Ante confessio.
postea decor. Confessio peccatoꝵ. decor recdr fac.¬
Iolucenscpestinto. Iysa est uestis eiꝰ de qͥ ĩa dixi.
ñ habens maculã neq rugã. Lux uocat᷑. & hoc iam
dixi. Fuistis aliqñ tenebre. nẽ aut̃ lux indño. Non
gͥ in tuodis. nã teaebix in nobis. lux autẽ in dño.

Expanded text:
nonne ista est quae immunda erat in omni cupiditate nonne ista est quae immunda erat in omni cupiditate desiderioque carnali? «Quae est» ergo «ista quae ascendit dealbata?» Attende quis sit ille qui pro ea factus est non habens speciem neque decorem, et intelligis hujus claritatis honorem. Si miraris illius humilitatem propter hanc, noli jam mirari hujus celsitudinem propter illum. Quantae felicitatis est ista dealbata, ut et cum esset nigra, pulchrum ad se deponeret, qui pro impiis moreretur? Ergo induit se Dominus Deus noster confessionem et decorem, induit se Ecclesiam: ipsa enim Ecclesia confessio et decor. Ante confessio, postea decor; confessio peccatorum, decor recte faccut vestimentum.» Ipsa est vestis ejus, de qua jam dixi: «Non habens maculam, neque rugam.» Lux vocatur; et hoc jam dixi: «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino.» Non ergo in vobis; nam tenebrae in vobis, lux autem in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
a pulcͥtudine quȩ est in forma dĩ. Ergo tu ȩccłla babes
decorem. Dicit᷑ & tibi. in cantiois canticoꝵ. O decora¬
int̾ mulieres. Dicit᷑ de te. Quȩ est isti qd ascendit¬
sicut fucata. quem admodũ se dex abbant feminȩ. quȩ
uolunt uideri qͦd ñ st̃. Non dealbata sic̃ paries dcal.¬
batus. Destruet᷑ eñi sic̃ dic̾ apłs. paries aealbatꝰ. hy.¬
pochrisis & simnlatio paries aealbatus. soris tectoriũ.
intus lutũ. Non gͦ illa sic dealbata. s dealbata. illum¬
nata: qͥa ñ ꝑ se alba. Priꝰ inqͥt sui blasphemꝰ. & item.
fuimꝰ cñi & nos aliquando natura filiĩ ire. sicut &
ceteri. Accedit grã illuminans & dealbanis. Primo
plabilis: Admirantis est eñi dicere. quȩ e̾. ista qͦ ascendit
dealbata. tam pulchra. tã luminosa. tã sine macula
& ruga: Nonne ista est. quȩ iacebat in ceno iniqͥtatũ:
Nonne ista est quȩ iacebat infornicatione idoloꝵ.

Expanded text:
a pulchritudine quae est in forma Dei. Ergo tu, Ecclesia, habes a pulchritudine quae est in forma Dei. Ergo tu, Ecclesia, habes decorem: dicitur et tibi in Canticis canticointer mulieres ! de qua dicitur, Quae est ista quae ascendisicut fucata, quemadmodum se dealbant feminae quae volunt videri quod non sunt: non dealbata, sicut paries dealbatus; destruetur enim, sicut dicit Apostolus, paries dealbatus , hypocrisis et simulatio. Paries dealbatus, foris tectorium, intus lutum. Non ergo illa sic dealbata; sed dealbata, illuminata, quia non per se alba. «Prius,» inquit, «fui blasphemus» ; et item, «Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri» . Accedit gratia illuminans et dealbans: primo plabilis. Admirantis est enim dicere, «Quae est ista quae ascendit dealbata,» tam pulchra, tam luminosa, tam sine macula et ruga ? Nonne ista est quae jacebat in coeno iniquitatum? nonne ista est quae jacebat in fornicatione idolorum?
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ hoĩũ factus. & habitu inuentas ut homo.
Numiliauit se factus obediens usq ad mortẽ. morit̃ autẽ
crucis. Merito uidert̃ cũ. & tĩ habebat speciẽ neq aeco¬
rem. Acrito ante crucc̃ agitabant caput. Hic ne est
totus suliꝰ dĩ : Si filiꝰ dĩ est: aescendat de cruce. Sed non
habebat specit̃ neq decorẽ: etiã sic. O quib displcet.
qͥa ñ habebat specit̃ neq decorẽ. Oagitantes caput ante
crucẽ. & ñ sigentes caput in capite. qͦd penatbat in cruce.
Merito nutat insultantiũ captit. donec sit toꝵ caput ille
ipse cui insultabat᷑. Ecce resumit decibem. & magnum
dccritm. Ecce qͦt dicis tu: minꝰ c̃. quã qͥd fecit. Dicis tu
si filiꝰ dĩ ẽ: descendat de cruce. Eocc de cruce ñ descendit.
s de scpulcͦ surrexit. Ergo antma decora ce̾. ñ potes.
pulchier. & ꝓpt̾ te ad tempꝰ ñ pulcher. & sie ad
tempꝰ non puleher inserui forma. ut nãquã desicerit

Expanded text:
inum factus, et habitu inventus ut homo; humiliavit se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis» . Merito viderunt eum, et non habebat speciem neque decorem. Merito ante crucem agitabant caput: Hiccine est totus Filius Dei? «Si Filius Dei est, descendat de cruce» . Sed non habebat speciem neque decorem. Etiam sic, o quibus displicet, quia non habebat speciem neque decorem! O agitantes caput ante crucem, et non figentes caput in capite quod pendebat in cruce! Merito nutat insultantium caput, donec sit eorum caput ille ipse cui insultabatur. Ecce resumit decorem, et magnum decorem. Ecce quod dicis tu, minus est quam quod fecit. Dicis tu, «Si Filius Dei est, descendat de cruce:» ecce de cruce non descendit, sed de sepulcro resurrexit. 6. Ergo, anima, decopulcher, et propter te ad tempus non pulcher; et sic ad tempus non pulcher in forma servi, ut nunquam defecerit
Abbreviated transcription (Latin):
possint ad litterã religiose accipi. E numerant᷑ enĩ
ꝙ si ñ omia. multa tam̃ oꝑa dĩ que noca sunt om¬
nibus intuencibus qui norunt ex his quȩ facta sunc
& uident᷑. illius inuisibilia in cellectu conspicere.
Uidemꝰ enim fabricã mundi amplam quandã ex cȩlo
& terra. & om̃iã que in eis st̃. & exhuiꝰ fabricȩ magni.¬
tudine & pulcͥtudine frabricatoris ipsiꝰ inestima¬
bilem magnitudinẽ & puchritudinẽ. & si nondũ
uidemꝰ. iam tam̃ amamꝰ. Non cñi cessauit qͥ ñdũ
potest ur̃i cordis puritate conspici. ante oculos
nrõs ponere oꝑa sua: ut uidentes quȩ possumus.
amenꝰ quẽ uidere il possumꝰ. ut ipsiꝰ amoris merito
aliquando uidere possimꝰ. Tam̃ in om̃ib que dicta
sunt. querendus ętiam intellectus sp̃ualis. Ad quẽ
ꝑscrutandũ aduinabunt nos in xp̃i nomine deside¬
ria ur̃ã. quib quasi manib inuisibilib ad imusi¬

Expanded text:
possint ad litteram religiose accipi. Enumerantur enim possint ad litteram religiose accipi. Enumerantur enim etsi non omnia, multa tamen opera Dei, quae nota sunt omnibus intuentibus, qui norunt et ex his quae facta sunt et videntur, illius invisibilia intellectu conspicere . Videmus enim fabricam mundi amplam quamdam ex coelo et terra, et omnium quae in eis sunt; et ex hujus fabricae magnitudine agnitudinem et pulchritudinem, etsi nondum videmus, jam tamen amamus. Non enim cessavit, qui nondum potest nostri cordis puritate conspici, ante oculos nostros ponere opera sua, ut videntes quae possumus, amemus quem videre non possumus, ut ipsius amoris merito aliquando videre possimus. Tamen in omnibus quae dicta sunt, quaerendus est etiam intellectus spiritualis, ad quem perscrutandum adjuvabunt nos in Christi nomine desideria vestra; quibus quasi manibus invisibilibus ad invisi
Abbreviated transcription (Latin):
a. Ipse eñi ꝑte & inte bonũ oꝑatur. cdicente apło
Cum cimore & cremore urãm ipsoꝵ salucẽ oꝑami¬
mi. Pz̃ enim ẽ. qui oꝑat᷑ uinobis. Ergo ne ce ex¬
tolleres quia facis uerbũ. quia facis uoluntatẽ
tius: uoluit te humiliari. respiciendo gr̃am eiꝰ.
unde hoc consecutꝰ es. In om̃i loco dominationis ciꝰ.
benedic anima mea dnm̃. Ipse ultimꝰ uersus ẽ :
qui pͥmus. Henedictio a capice. benedictio infi.¬
ne. Quenedictione ꝓfecti sumꝰ. ad benedictonẽ
redeamus. in benedictione regͥnemus AmeN:
tum meminisse dignamini ab tin¬
dant̃ refecti estis. S quia nos etiã
pꝰt longum sermonẽ auidissimi
dimisistis: non putauimꝰ scĩtatem
urãm hodierni diei debito fraudandã. ut hoc sic
de debito. illud de lucro. Ysalmus qui lectus est
ꝓpe totus figuris rerum misteriis q concexit᷑. &¬
opus habet nonsolum nr̃a. s etiã ur̃a non praua
incentione. Quã qm etiam ciuicta quȩ dicta sunt.

Expanded text:
atur, dicente Apostolo: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Ergo ne te extolleres, quia facis verbum ejus, quia facis voluntatem ejus, voluit te humiliari, respiciendo gratiam ejus, unde hoc consecutus es. «In omni loco dominationis ejus. Benedic, anima mea, Dominum.» Ipse ultimus versus est qui primus: benedictio a capite, benedictio in fine; a benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in benedictione regnemus. IN PSAtum meminisse dignamini, abundanter refecti estis: sed quia nos etiam post longum sermonem avidissimi dimisistis, non putavimus Sanctitatem Vestram hodierni diei debito fraudandam; ut hoc sit de debito, illud de lucro. Psalmus qui lectus est, prope totus figuris rerum mysteriisque contexitur, et opus habet non solum nostra, sed etiam vestra non parva intentione; quanquam etiam cuncta quae dicta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
husꝰ nature : ep̃s est. Queris officiũ: Angłs est.
Exeo qͥo est: sp̃s est: ex eo qͥd aggit: angłs est. Uide illud
in homine. Nom̃ nature homo: officiĩ maes. Nom̃
ñ qͥ erat p̾co. sit homo. Sic gͥ qui crant iam sp̃s conditi
a creatore dõ: facit cos angłos. mutendo cos nuntia¬
re qͥd iusserit. Et ignem flagrantem. sacit mnustros
suos. Legiis apparuisse ignẽ in rubo. Legius

Expanded text:
naturae, spiritus est; quaeris officium, angelus est: ex eo quod est, spiritus est; ex eo quod agit, angelus est. Vide illud in homine. Nomen naturae homo, officii miles: nomen non qui erat praeco fit homo. Sic ergo qui erant jam spiritus conditi a creatore Deo, facit eos angelos, mittendo eos nuntiare quod jusserit; et ignem flagrantem facit ministros suos. Legimus apparuisse ignem in rubo , legimus
Abbreviated transcription (Latin):
Heliam dico. Non gͦ deest. unde deus det suis. Tu
uide qͥd emas. quando emas. quanti emas. E nus
enim regnũ celoꝵs. & non est eñdi tempꝰ nͥ in hac
uita. E t quã ule emas adtene. Tanti tͥ ualet.¬
non tanquã iniquo. Ham ipsum iniquũ in
quiantũ iniquus est ne recipias. id est ue quafi in¬
tentione s amore miqͥtatis eiꝰ suscipias cũ. Ham

Expanded text:
Eliam dico. Non ergo deest unde Deus det suis: tu Eliam dico. Non ergo deest unde Deus det suis: tu vide quid emas, quando emas, quanti emas. Emis enim regnum coelorum; et non est emendi tempus, nisi in hac vita. Et quam vili emas, attende. Tanti tnon tanquam iniquo: nam ipsum iniquum, in quantum iniquus est, ne suscipias, id est, ne quasi intentione et amore iniquitatis illius suscipias
Abbreviated transcription (Latin):
cedem iusti accipiet. Meudicus te querit. iustũ te
quere. De alio enim dictum est. omni petentite da.
& de alio dictũ est. desudet elemosina in manu tua.
donec inuenias iustũ cui eam tradas. Et si dr ñ
inuenit᷑. dii quere. muenies. S ed qͥd p̃stabis. H¬
rumꝰ. magnũ est si ur̃a carnalia metamꝰ: Inde est
& illud qͦci pridem exposuimꝰ in nutu dñi. qͥa ꝓ¬
aucit terra fenũ uim̃tis id est carnalia eis qui
tricurant. qͥa boui trit᷑anti os non infrenabis.
U nele uos adhoitati sum̃ ut in hac re diligentes sitcis.
cauti. sobrii. oꝑa ur̃a. chesauros ur̃os deputetis.
N unqͥd autem hec fratres lim̃i idõ dicimꝰ. ut ita fi¬
ant in nos : Puto in nomine dñi posse eĩ. istam quã¬
ius infirmoꝵ uocẽ apłicã tam̃. sed uobis ꝓdest sic̃
ait ipse apłs. Hon qͥa quero dacũ. sed reqͥro fruccũ.¬
Q uam gͦ elemosinã facturꝰ es iusto:. NIon pascebat
indcia. P ascebat coruus. qͥa pascebat qͥ fecit coritũ.

Expanded text:
justi accipiet» . Mendicus te quaerit, justum tu quaere. De alio enim dictum est, «Omni petenti te da» : et de alio dictum est, Desudet eleemosyna in manu tua, donec invenias justum, cui eam tradas. Et si diu non invenitur; diu quaere, invenies. Sed quid praestabis? vimus, magnum est si vestra carnalia metamus?» Inde est et illud quod pridem exposuimus in nutu Domini, quia producit terra fenum jumentis , id est, carnalia eis qui triturant: quia, «Bovi trituranti os non infrenabis» . Unde vos adhortati sumus ut in hac re diligentes sitis, cauti, sobrii; opera vestra thesauros vestros deputetis. Numquid autem haec, fratres, ideo dicimus, ut ita fiant in nos? Puto in nomine Domini posse esse istam quamvis infirmorum vocem, apostolicam tamen, sed vobis prodest, sicut ait ipse Apos. Quam ergo eleemosynam facturus es justo? Non pascebat vidua, pascebat corvus; quia pascebat qui fecit corvum :
Abbreviated transcription (Latin):
dicat anima nr̃a dñm ꝓtantis beneficiis eiꝰ ꝓ tam
multis & magnis munerib grarum eiꝰ. quȩ mu-¬
nera inuenimꝰ in hoc psalmo intenti. & excussa
nebula carnalis cogitationis. quantũ possumꝰ
erecta m̃te. & quantũ possumꝰ directa acie. & qͥn¬
tũ possumꝰ puro oculo coedis nr̃i: quantũ ñ inpe¬
dit p̃sens uita. quantũ ñ occupant rersi p̃sentiũ
desiacria. quantũ ñ excecat cupiditas scłi. Prccti
gͦ audituri sumꝰ magnalia & pulchra desideria.

Expanded text:
 tantis beneficiis ejus, pro tam multis et magnis muneribus gratiarum ejus: quae munera invenimus in hoc psalmo intenti, et excussa nebula carnalis cogitationis, quantum possumus erecta mente, et quantum possumus directa acie, et quantum possumus puro oculo cordis nostri, quantum non impedit praesens vita, quantum non occupant rerum praesentium desideria, quantum non excaecat cupiditas saeculi. Erecti ergo audituri sumus magna, laeta et pulchra, desiderabilia
Abbreviated transcription (Latin):
in celo parauit thronũ suũ : Qui cñi descendit & ascen¬
dit. qͥ mortuns & resurrexit. qui hominẽ assct̃ptum
in clo leuauit: ipse parauit in celo thronũ suã
Thronus. sedes. c̃ iudicis. Obscruate gͦ qui auditis.
quia ꝑauit in celo thronũ sciũ. faciat quisq quod
uult in fra. ñ erit ĩpunitũ peccatũ. ñ erit ĩfruetuo¬
sa iustitia: quia dñs qͥ antr thronũ iudicis homi¬
nis irrisus. c̃. in edo ꝑauit tbronũ suũ. Dñs in celo
ꝑauit thronũ suũ. & regnũ eiꝰ omĩũ dominabitur.

Expanded text:
in coelo thronum suum? Qui descendit et ascendit, qui mortuus est et resurrexit, qui hominem assumptum in coelum levavit, ipse paravit in coelo thronum suum. Thronus sedes est judicis: observate ergo qui auditis, quia «paravit in coelo thronum suum.» Faciat quisque quod vult in terra, non erit impunitum peccatum, non erit infructuosa justitia; quia Dominus qui ante thronum judicis hominis irrisus est, in coelo paravit thronum suum. «Dominus in coelo paravit thronum suum; et regnum ejus omnium d
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ : Deficuũ in uoce. sed ñ in affectu. Ueniat ĩ uitẽ
recens illa cͣctatio psalmi. E xplicare ñ possumꝰ. ui¬
bilemꝰ. Bonum est as̃. Quale bonũ Es dicat.
Ecce ñ possumꝰ diceri. & ñ ꝑmiccimñ tacere. Frgo si
ñ possumꝰ dicere. & p̃gaudio ñ ꝑmittim᷑ cacere.

Expanded text:
sumus? Deficimus in voce, sed non in affectu. Veniat in mentem recens illa tractatio Psalmi: explicare non possumus, jubilemus. Bonum est Deus. Quale bonum, quis dicat? Ecce non possumus dicere, et non permittimur tacere. Ergo si non possumus dicere, et prae gaudio non permittimur tacere
Abbreviated transcription (Latin):
gant cũ licet. Custodientib inqͥt testamentũ ciꝰ. &
memoria retuientib mandata eiꝰ. ut faciant ea. Lam
te disponebas extollere. a forte reddere mͥ psalterium
qͦ ego ñ teneo. aut totã leg̾ memorit᷑ ꝓruntiare.
Plane in memoria melior me. melior quo uis iusto
si iustus ad uerbũ legẽ sĩ tenet. S uide ut precepta
teneas. si quomͦ teneas. non memoria s uita. Memoria
retineatib mandata ts. ñ ut reddant ca. s ut faciant
ea. Ia sorte mͦ ꝑturbat᷑ uniꝰ cuiꝰq anima. Quis tenet
Tene si potes. quando potis. quomꝰ potes. Quãcũq pa¬
ginã int̾rogaueris. hoc tͥ respondebit. Quod tenes tene.
caritatt᷑ tene. finis p̾cepti est caritas. Noli cogitare
de multitudine ramoꝵ. radicẽ tene. & tota arbor in
tt est. Et memoria retinentib mandata es ut faciant

Expanded text:
cum licet. «Custodientibus,» inquit, «testamentum ejus, et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea.» Jam te disponebas extollere, et forte reddere mihi Psalterium, quod ego non teneo, aut totam Legem memoriter pronuntiare. Plane in memoria melior me, melior quovis justo, si justus ad verbum Legem non tenet: sed vide ut praecepta teneas. Sed quomodo teneas? Non memoria, sed vita. «Memoria retinentibus mandata ejus:» non ut reddant ea; sed, «ut faciant ea.» Jam forte modo perturbatur uniuscujusque anima. Quis tenet Tene, si potes, quando potes, quomodo potes. Quamcumque paginam interrogaveris, hoc tibi respondebit: Quod tenes, tene; charitatem tene: «Finis praecepti est charitas» . Noli cogitare de multitudine ramorum; radicem tene, et tota arbor in te est. «Et memoria retinentibus mandata ejus ut faciant
Abbreviated transcription (Latin):
flos fem est. Floret illa adomus. & magna doniꝰ.
Floret sla familia. & quãmultis floret. aut
quãmultis annis uiuant: Multi anni t̾. brcue temp̾
ctõ. D̾s non sic numerat. quomͦ tu numeras. In cõꝑatio¬
ne longoꝵ & longe tuuentiũ scłoꝵ. om̃is flos cuiꝰq
domus sic est quomͦ flos agri. Uix est annua. om̃is
puleritudo agri. Quicqͥd ibi uiget. qͥcqͥd ibi candet.
quicqͥd ibi pulchrũ est. ñ ꝑannat: ĩmo ꝑ totũ annũ
duci ñ potest. Quã exiguo tempore transcunt flo¬
res. & hoc est pulerũ inherbis. Hoc qͥd ualde pulcrũ

Expanded text:
loret illa domus, et magna illa domus, floret illa familia; et quam multi florent, aut quam multis annis vivunt? Multi anni tibi; breve tempus Deo. Deus non sic numerat, quomodo tu numeras. In comparatione longorum et longe viventium saeculorum, omnis flos cujusque domus sic est, quomodo flos agri. Vix est annua omnis pulchritudo anni. Quidquid ibi viget, quidquid ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore transeunt flores, et hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
qui sum: & tam̃ ad nos consolandos. ego sum inqͥt
ãs abraham. & deus ysaic. & detis iacob. Et nos
abrahe semen sunus. & nos quamuis abiecti. quã¬
uis terra & cinis. in illo sꝑamus. Serui sumus.
plum resurrectionis ostendit. E rgo sꝑemus uen¬
turos nos ad hos annos. stantes. in qͥb non circuitu
solis ꝑagunt᷑ dies. sed manet quod est. sicitti est:
do ibi esse possimus dic. A udi & uide. utrũ de¬
bras despare. Aucli quod seqͥt᷑. E ilii seruoꝵ cuoꝵ
inliabitabunt. U̾bi inhabitabunt. nͥ in annis non

Expanded text:
qui sum;» et tamen ad nos consolandos, «Ego sum,» inquit, qui sum;» et tamen ad nos consolandos, «Ego sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob:» et nos Abrahae semen sumus : et nos quamvis abjecti, quamvis terra et cinis, in illo speramus. Servi sumus; plum resurrectionis ostendit. Ergo speremus venturos nos ad hos annos stantes, in quibus non circuitu solis peraguntur dies, sed manet quod est sicuti est, qudo ibi esse possimus dic. Audi, et vide utrum debeas desperare; audi quod sequitur: «Filii servorum tuorum in habitabunt.» Ubi ni
Abbreviated transcription (Latin):
surgit corpꝰ sp̃uale. Ergo seminat᷑ mortale. sur¬
get inmortale. Ergo seminat᷑ corruptibile. sur¬
get incorruptibile. Mutationẽ itaq expectaurus.
ta ꝑibunt celi. & immutabunt᷑ cęli. Ded fortasse
scõꝵ corpora. ñ recte dicunt᷑ celi. Si non portãt
portant deum :  Usq adeone excidit tibi. gli̾fica¬
te gͦ & portate deum in corpore tir̃o: Ergo tales
celi ꝑibunt. sed ñ in eternũ. ꝑibunt: seo ut muten¬
t᷑. An ñ hoc dixit psalmꝰ : Lege sequentia. Et
omnes sicut uestim̃tũ ueterascent. & sicut oꝑto¬
riũ mutabis eos & mutabunt᷑. tu autem idem ip¬
se es: & anni tui non deficient. Uestem audis. co¬
optoriũ audis. & aliud quam corpꝰ intelligis:
uentem sed manentẽ. E qͥ modo incelligi a carne
his pannosis annis qui sruñ & illi qui sunt: N ec
cam̃ aesꝑare debemus. Iam enin magnitudine
quadam & excellentia sapientia dixerat. ego sum

Expanded text:
surget corpus spirituale» . Ergo seminatur mortale, resursurget corpus spirituale» . Ergo seminatur mortale, resurget immortale; seminatur corruptibile, resurget incorruptibile. Mutationem itaque exspectamus: ita peribunt coeli, et immutabuntur coeli. Sed fortasse sanctorum corpora non recte dicuntur coeli? Si non portant portant Deum? Usque adeone excidit tibi, «Glorificate et portate Deum in corpore vestro» ? Ergo tales coeli peribunt, sed non in aeternum; peribunt ut mutentur. An non hoc dicit Psalmus? Lege sequentia: «Et omnes sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis eos, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient.» Vestem audis, coopertorium audis, et aliud quam corpus intelligis?non factum; et moventem, sed manentem; et quomodo intelligi a carne his pannosis annis quid sumus? Et illi qui sunt? Nec tamen desperare debemus. Jam enim magnitudine quadam et excellentia sapientiae dixerat, «Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
gis tͥb pueris. hoc eric ardens mundus iustis. & tri¬
nitate signatis. E orte hic etiam celos ñ inportune
intelligimꝰ ipsos iustos scõs dei. in qͥb manens ds̃
intonuit p̃ceptis. choruscauit miraculis. ymbri¬
ficauit terram sapientia ueritatis. Celi enim enar¬
rant głam dei. Sed nũqͥd etiam ipsi ꝑibunt: An
scđm quendam modum ꝑibunt : Scd̾m quem mo¬
dũ: Sc̾m uestimentum. Qͥa est scđm uestimen¬
cum: Scd̾m corpus. Uestim̃tum iim animȩ: corpꝰ.
Dñs enim uestim̃tũ nominauit: ubi ait. Nonne
anima plus est quam esca. & corpus plus quam
uestimentum: Quomodo gͥ periit ustuñtum:
Et si exterior homo nr̃ corrũpicur. sed interior reno¬
in capite Ubi. uis audire: Mutabit᷑. non tale e¬
rit quale fuit. Audi apostolum dicentẽ. Q mor¬
tui resurgent incorrupti. & nos immutabim᷑.
Quomodo unmutabim᷑: Seminat᷑ corpꝰ animale.

Expanded text:
gis tribus pueris , hoc erit ardens mundus justis in Trigis tribus pueris , hoc erit ardens mundus justis in Trinitate signatis. 14. Forte hic coelos etiam non importune intelligimus ipsos justos, sanctos Dei, in quibus manens Deus intonuit praeceptis, coruscavit miraculis, imbrificavit terram sapientia veritatis; coeli enim enarraverunt gloriam Dei . Sed numquid etiam ipsi peribunt? An secundum quemdam modum peribunt? Secundum quem modum? Secundum vestimentum. Quid est, secundum vestimentum? Secundum corpus. Vestimentum enim animae corpus; Dominus enim vestimentum nominavit, ubi ait: «Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum» ? Quomodo ergo perit vestimentum? «Etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renoin capite? ubi? Vis audire? Mutabitur; non tale erit quale fuit. Audi Apostolum dicentem: «Et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur.» Quomodo immutabimur? «Seminatur corpus animale,
Abbreviated transcription (Latin):
tam istam capacitatem ubi aues uolitant occupa¬
quos dicunt᷑ aues celi. Sunt autem oli celors
igne. an hi soli celi qͥ etiam cdiluiuo ꝑierunt. dis¬
ceptatio est aliqͣnto scrupulosior inter doctos. nec
facile maxune in angustia temporis huius explica¬
ri potest. Dimittaniꝰ gͦ eam: uel differamꝰ. Noue¬
rimꝰ cam̃ ꝑire ista. dm̃ manere. Et si manent
quedam cũ deo que facta sunt a deo: ñ manent ĩ
se sed in deo. ñ recedendo a deo. Qͥd enim dicturi
sumꝰ fratres: Qa angłi ꝑituri sunt igne. quo
incendetur mundus : Absit. Seo qͥd dicemus:
Quos angłos deus non fecerit: Absit. Et unde
essent. si non ab illo faeti essent: Ipse apeit &
facta funt: ipse mandauit & creata sunt. Diccum
est enu hoc: cũ oꝑuni eiꝰ cõmemoratio fieret. in qͥb
& angłi nominati sunt. Ergo erunt cũ illo angłi.
etiam mundo igne flagrante. & erit incendium mun¬
di: non uicendens scõs dei. Quod fuit caminus re¬

Expanded text:
tam istam capacitatem ubi aves volitant, occupatam istam capacitatem ubi aves volitant, occupaquos dicuntur aves coeli. Sunt autem et coeli coigne, an hi soli coeli qui etiam diluvio perierunt, disceptatio est aliquanto scrupulosior inter doctos, nec facile, maxime in angustia temporis, explicari potest. Dimittamus ergo eam vel differamus; noverimus tamen perire ista, Deum manere. Et si manent quaedam cum Deo, quae facta sunt a Deo, non manent in se, sed in Deo, non recedendo a Deo. Quid enim? dicturi sumus, fratres, quod Angeli perituri sunt igne, quo incendetur mundus? Absit. Sed quid? dicemus quod Angelos Deus non fecerit? Absit. Sed quid dicemus? Et unde essent, si non ab illo facti essent? «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit et creata sunt» . Dictum est enim hoc, cum operum ejus commemoratio fieret, in quibus et Angeli nominati sunt. Erunt ergo cum illo Angeli, etiam mundo igne flagrante; et erit incendium mundi, non incendens sanctos Dei: quod fuit caminus re