comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tim inflectit iter tanꝙ circuitu maiore hostẽ
agressurus: camierso agmine ignarũ rei ꝙ age¬
batur exercitũ in columen reduxit. R decumꝰ
tribunus bello samnitico cornelio cosso cons
iniquis locis deprehenso ab hoftib suauit: utad
occupatũ collem ꝗ erat in propinquo modica
manũ mitteret seq ducem his qui mittebã¬
tur ottulit auocatus in diuersis hostis dimi¬
it consul olecuuiũ cinxit obsedit q illas ꝗ
ingustias nuctu eeuptione facta cũ fruforat᷑
eset deciuuꝰ incolumis cũ militib cõsuli acces

Expanded text:
e hostem adgressurus; converso agmine ignarum rei quae agebatur exercitum incolumem reduxit. P. Decius tribunus bello Samnitico Cornelio Cosso consuli iniquis locis deprehenso ab hostibus suasit, ut ad occupandum collem, qui erat in propinquo, modicam manum mitteret, seque ducem his qui mittebantur obtulit. Avocatus in diversum hostis dimisit consulem, Decium autem cinxit obseditque. Illas quoque angustias noctu eruptione facta cum frustratus esset
Abbreviated transcription (Latin):
tũt hic cum dimissum in ean uallem uident
exeratũ cuiꝰ latea omnia soperiora hosis in¬
sederat depoposcit et accepit tretencos milites
quos adhortatus ut uirtute sua execcitum
seruarent in mediã uallon decurrit et ad
optrimendos eos undiq hostis descendie lengo

Expanded text:
allem videret exercitum, cuius latera omniaque superiora hostis insederat, depoposcit et accepit trecentos milites, quos adhortatus, ut virtute sua exercitum servarent, in mediam vallem decucurrit; et ad opprimendos eos undique descendit ho
Abbreviated transcription (Latin):
neq puteus neq foramen nouum efiat
eiui hac lege nihiliam rognto utilissime
legis contelaptore non negnuerim dignos
porna quę intenditur sed negligentia le:¬
gum temporis desiriptos leaite reuocari
oportuit taq pͥsedule laborauimusut
quantum in nobis fuit de ignorarditur
qui frrant iis uõ qui agmonini ad in¬
dulgentiam imperatoris decurerunt pos¬
sumus iuorri causa impetrati benesin fu¬
isse inreliquo uero optone exenitiolegis
necessaria sit lum offini fidem etiam
ꝑ offeoias tueri pretitit᷑.¬

Expanded text:
uteus neque foramen novum fiat, eius hac lege nihilum rogatur. § 130 Utilissimae legis contemptores non negaverim dignos poena quae intenditur, sed neglegentia longi temporis deceptos leniter revocari oportuit. Itaque sedulo laboravimus ut quantum in nobis fuit, etiam ignorarentur qui erraverant. Eis vero qui admoniti ad indulgentiam imperatoris decucurrerunt, possumus videri causa impetrati beneficii fuisse. In reliquum vero opto ne exsecutio legis necessaria sit, cum officii fidem etiam per offensas tueri praestit
Abbreviated transcription (Latin):
dem exigit᷑ q̃i ad interogatũ exibeat circunssti¬
tis n generib pręparari opportuna ex emslorun
ueluti confilia quo migis aũt discreta ad rerũ
uarietatem apte collocarent᷑ in mes libros ea
deduamus in primo erunt exempla: quę comse¬
tant prelio non dũ cõmisso. In recundo: quȩad
pręliũ et confectam pacationem pertmeant. To¬
tuis infereide soluendeq habebut obsidionis¬
frategemata: Qiub deinceps gnib suas speties
attribui. Nuic labori nõ inuste ueniam paci¬
icar: ne me in curioso reprehendat: qui pres
ad ꝑcesenda om̃ia monum̃ta: quę uorq lin¬
gua tredita sunt sufficiat: ut multa et mesue
mihi ĩp̃e pecmisi ꝙ me non sine cã fecisse satt
qui alioꝵ libros eadẽ promittẽtiũ legerint lo¬
rum fcile erit sub quae sst̃ surgere. Nam ari
hoc opus sic cętera usu potius alioꝵ gsincȩ̨ com̃da¬
tionis cã agressus sim adiuuari me ab huis: qui

Expanded text:
d exigitur quasi ad interrogatum exhibeat. Circumspecd exigitur quasi ad interrogatum exhibeat. Circumspectis enim generibus, praeparavi opportuna exemplorum veluti consilia. Quo magis autem discreta ad rerum varietatem apte conlocarentur, in tres libros ea diduximus. In primo erunt exempla, quae competant proelio nondum commisso; in secundo, quae ad proelium et confectam pacationem pertineant; tertius inferendae solvendaeque obsidioni quibus deinceps generibus suas species attribui. Huic labori non iniuste veniam paciscar, ne me pro incurioso reprehendat, qui praetad percensenda omnia monumenta, quae utraque lingua tradita sunt, sufficiat? at multa et transire mihi ipse permisi. Quod me non sine causa fecisse scient, qui aliorum libros eadem promittentium legerint. Verum facile erit sub quaque specie suggerere. Nam cum hoc opus, sicut cetera, usus potius aliorum quam meae commendationis causa adgressus sim, adiuvari me ab his, qui
Abbreviated transcription (Latin):
UNad instruendam rei milita¬
ris scientiam unus ex nũo studioꝵ elꝰ
accessecim: eiq destinato ꝙ cura nostra ualuit
atisfacisse uisus sim deberi ad huc institutę
arbitror optrȩ ut solectia dudũ facta quȩ a
prebensa sunt. expeditis amplectar comenta riis.
ta .n. consilii gͦ et prouidentię exemplis succĩti
duces erunt uñ illis &cogitandi gerendi q
similia facultas nut̾at᷑. Preterea continger ne
de euentu trepidet inuenctionis suę qui probatis
cã experim̃tiis comprobabit. Ulua neq ignoro
neq inficior ẽt̃ reꝵ gestaꝵ scriptoris indagi¬
ne operis sui hanc qͦ partem esse complexos:
et ab auctorib exemploꝵ quicquid insigne aliqͦ
mõ fuit traditum. Bed ut opinor occupatis
uelocitate consuli debet longum est eniz singla
et sparsa ꝑ ĩmenus corpus historiarũ ptesequi
et hi qui notabilia ex cersexint ip̃o uelut acerio
reꝵ confundere legentem nostra sedulitas impoa¬
det operam ut quem admodũ res poscet. Sp̃u qui¬

Expanded text:
ad instruendam rei militaris scientiam unus ex numero studiosorum eius accesserim eique destinato, quantum cura nostra valuit, satisfecisse visus sim, deberi adhuc institutae arbitror operae, ut sollertia ducum facta, quae a prehensa sunt, expeditis amplectar commentariis. Ita enim consilii quoque et providentiae exemplis succincti duces erunt, unde illis excogitandi generandique similia facultas nutriatur; praeterea continget, ne de eventu trepidet inventionis suae, qui probatis eam experimentis comparabit. Illud neque ignoro neque infitior, et rerum gestarum scriptores indagine operis sui hanc quoque partem esse complexos et ab auctoribus exemplorum, quidquid insigne aliquo modo fuit, traditum. Sed, ut opinor, occupatis velocitate consuli debet. Longum est enim singula et sparsa per immensum corpus historiarum persequi, et hi, qui notabilia excerpserunt, ipso velut acervo rerum confuderunt legentem. Nostra sedulitas impendet operam, ut, quemadmodum res poscet, ipsum quo
Abbreviated transcription (Latin):
cus focnites fistulas mbidas castella lanis
aquarum publicꝵ que adurbem ro¬
mam ducuntur &daceatur & termina¬
nis flecterit neq oiui eo loro post hanc
legem rogatant quidem ꝓpponit molit
obsexit figit staeuit pouit collornt erat
secit ne ue in tum quio inmietit preter

Expanded text:
cus, fornices, fistulas, tubulos, castella, lacus aquarum publicarum, quae ad urbem Romam ducuntur et ducentur, terminatus est et erit, ne quis in eo loco post hanc legem rogatam quid opponito, molito, obsaepito, figito, statuito, ponito, conlocato, arato, serito, neve in eum q
Abbreviated transcription (Latin):
cirea fontes & fortuni
Et muroꝵ & nuos & pecus reminatusar
bores uires ue presseaes ripe maceria sa
uoh& eoq nomine ĩis pignoribus npto
esto iõq is sine frduds sua factre licet
ius porestasq esto
quomi¬
nus uites arberesq uillis edificiis mace¬
uiisu iluse sunt maccrie quas curato¬
res aliquas num rognita ne demolirent᷑
nomina mantant hac lece nihilum ro¬
gatio quo minui exhis fontibus riuis spe¬
tubus fornins aquam haucire sumere ins¬

Expanded text:
circa fontes et fornices et muros et rivos et specus terminatus est, arbores, vites, vepres, sentes, ripae, maceria, sapignoris capio, esto; idque eis sine fraude sua facere liceat, ius potestasque esto. Quo minus vites, arbores, quae villis, aedificiis maceriisve inclusae sunt, maceriae, quas curatores aquarum causa cognita ne demolirentur nomina, maneant, hac lege nihilum rogatur. Quo minus ex eis fontibus, rivis, specibus, fornicibus aquam
Abbreviated transcription (Latin):
dexint ut insius finibus proprium iusres
non ꝯtenti ocriiparse fines ipsis duc tibus
expugnanodos nune abutuntur. Quio pono
fita si non uniueresa ista diligentissima lege
proubrentur poena que non medioris
ꝯtimancib intempturent que subscrixsi
uerba legis .T. Quinciuns eryppinns cos ppⁿͫ¬

Expanded text:
derunt, ut in suis finibus proprium ius res derunt, ut in suis finibus proprium ius res non contenti occupasse fines ipsis ductibus expugnandos rivos abutuntur. Quid porro fieret, si non universa ista diligentissima lege prohiberentur poenaque non mediocris contumacibus intentaretur? Quare subscripsi verba legis. § 129 "T. Quintius Crispinus co
Abbreviated transcription (Latin):
p.d. RE I łcum ad refinendos riuos
spenuiq ꝑ que & opera publica merumpa¬
pedes patere & ce riuos qui subterra essi
edificia utraq ex parte quinos pedes nacuo
reliqui ita ut neq monumeitum in his
lons neq edificium post hor tepus poner̃
neq romerere arbores lictr&. Sique nũt
essent arbores nirra id spacium exaꝑen¬
nir preter ꝙ̃ sique iulle ꝯninentes & indu¬
su edifiniis essent Siquis aduersus easro¬
iuiserit in singulas res dena milia ẽent
exquibus pars omudia praemium accator
Aurenir cuius oꝑa maxime quinctuses¬
ser qui aduersus hoc S. c  imisissa pars
aut dimidia ierarium redigereturdeq
spatia iicarentur multo magis cum
iuorens nr̃i aum admirabiłi equitate
ne ea quiđ aeripuecunt priuatis quẽ
admodum publicu ꝑtinebant Sed alm
aquas ꝑducerent si difficilior possessorum
in parte ueactenda fuerat pro toto agro
pauniam intultrint aut post determina¬
in nerniã loca rursus lum agrum uendi¬

Expanded text:
. C. cum ad reficiendos rivos specusque per quae opera publica corrumpapedes patere, et circa rivos qui sub terra essent edificia utraque ex parte quinos pedes vacuos relinqui ita ut neque monumentum in eis locis neque aedificium post hoc tempus ponere neque conserere arbores liceret, sique nunc essent arbores intra id spatium, exciderentur praeterquam si quae villae continentes et inclusae aedificiis essent. Si quis adversus ea commiserit, in singulas res poena HS dena milia essent, ex quibus pars dimidia praemium accusatori daretur, cuius opera maxime convictus esset qui adversus hoc S. C. commisisset, pars autem dimidia in aerarium redigeretur. Deque spatia vindicarentur. Multo magis autem maiores nostri admirabili aequitate ne ea quidem eripuerunt privatis quae ad modum publicum pertinebant, sed cum aquas perducerent, si difficilior possessor in parte vendunda fuerat, pro toto agro pecuniam intulerunt et post determinata necessaria loca rursus eum agrum vendi
Abbreviated transcription (Latin):
aut uesustatem aut partem ductuum la¬
borant que armanonibus sustineatur aut
montutm lateribus applicate sunt & exar¬
cuanignibus ea que ꝑ flumen traniinuntur
deo hec optra sollicira festinatione explica¬
da sunt minus iniurie subiaceat subterranea
neo gelioidus nec eatoribus expesita uisra
aut fiusmodi sunt ut aut non interpella¬
toauiu subueniant eiꝗ aut emeadari nisi
aduersa re possint sie ut fa q̃ mn ip̃o alueo
fitrinecesse. Hec exduplia ex musa nastunt᷑
aut exlimo conres cente qui inserdum incru¬
stam adurescit. Iterq aquit rohortatur aut
tectoria corrumpuntur unch funtma
non debeat nec interuunctiatur uius te¬
pore quo preapue desideratur sed uere
nibus quam paucissimis diebus riui ese
Neminem fugit ꝑ singulos ductui hoc gse
faciendum ne si plures pariter aduertun¬
scructum constunt quam sun temporibus
& fidelem fitri oport&. Idoneum saructure

Expanded text:
estatium eae partes ductuum laborant quae arcuationibus sustinentur aut montium lateribus applicatae sunt, et ex arcuationibus eae quae per flumen traiciuntur. Ideoque haec opera sollicita festinatione explicanda sunt. Minus iniuriae subiacent subterranea nec gelicidiis nec caloribus exposita. Vitia autem eiusmodi sunt, ut aut non interpellato cursu subveniatur eis, aut emendari nisi adverso non possint, sicut ea quae in ipso alveo fiaut enim limo concrescente, qui interdum in crustam indurescit, iter aquae coartatur, aut tectoria corrumpuntur, unde fiunt mannon debent, ne intermittatur usus tempore quo praecipue desideratur, sed vereraeparatis omnibus quam paucissimis diebus rivi cessent. Neminem fugit, per singulos ductus hoc esse faciendum, ne si plures pariter avertanstructura constant, quam et suis temporibus et fidelem fieri oportet. Idoneum structurae
Abbreviated transcription (Latin):
listulis ne calues quidem positi fuerunt. hȩ fi
mrolitrabilis fraustranslara in nbuum pos¬
sessorem aque. foramea nouum cascello im¬
ponunt uetus relinquunt quo uenalem ex̃¬
habeat aguam. inprimis eego hoc quoq̃
emendandum cinatori reddiotrim non .n
solum adipsaꝵ aquat custodiam sed &
adcastellum tucelam ꝑtinet quod subinde
longa ac diuersa sunt spatia ꝑ que fistule
tota intant urbe latentes. sub silice haicom¬
peri cum qui appellebatur apunctii passis
quulneratis enimbus intransitum negona¬
nonibus prebuisse peculiaribus fistulis aquã
quo efficiebant ut exiguus modus adususpu¬
glicos prouenir& quantum ex noc modo aq̃
seruatum sit exestimo ex eo quod aliquan¬
tum plumbi sublati eiusmodil ramis redactũ
intipiam pauca de familia que auuirei
causa parata explitanda sunt. familiest
dut Mltera publita altera carsaris publica
& ab: eo publicatam diximus hab& homines

Expanded text:
fistulis ne calices quidem positi fuerunt. Hae fisfistulis ne calices quidem positi fuerunt. Hae fisintolerabilis fraus est: translata in novum possessorem aqua foramen novum castello imponunt, vetus relinquunt quo venalem extrahunt aquam. In primis ergo hoc quoque emendandum curatori crediderim. Non enim solum ad ipsarum aquarum custodiam, sed etiam ad castelli tutelam pertinet, quod subinde Longa ac diversa sunt spatia, per quae fistulae tota meant urbe latentes sub silice. Has comperi per eum qui appellabatur a punctis passim convulneratas omnibus in transitu negotiationibus praebuisse peculiaribus fistulis aquam, quo efficiebatur ut exiguus modus ad usus publicos perveniret. Quantum ex hoc modo aquae surreptum sit, aestimo ex eo quod aliquantum plumbi sublatis eiusmodi ramis redactum incipiam, pauca de familia quae huius rei causa parata est explicanda sunt. Familiae sunt duae, altera publica, altera Caesaris. Publica sto et ab eo publicatam diximus; habet homines
Abbreviated transcription (Latin):
unims cribi explicitis que adordinationem
deprehendimus exempli sausa actingeream¬
pliores quosdam calices quam impetrati erãt
positos inplerisq castałis mueni. Ex iisalii¬
quos ne signatos quod tqͦtiens aut̃ signatus cliꝵ
xcedit legitimam mensuram ambitio pro¬
curatoris qui eum signauit detegitur lici
uo ne signdtus quidđ ma nufestet culpa ommnes
maxime acpientis de prehenditur de inde
uillici cum quibusdam cum calices legirime
mensure significati eent starim ampłiorismo¬
duli fistule subiecte futrunt uñ acnderat ut
aqua non ꝑ lagitimum spanum toherata
sed ꝑ breius anguscias expressa facde laxio¬
ren inpropossaeno fistulam impler&. Ideoq
illud ad huc quoneni signatur calix diliget᷑
quod s. c. comprehensum diximui significat᷑
tademum tnim uillicui cum fecerit non alr
ut ad lineam ordinearur nec alterius inte¬
xior calix alterius superior ponatur . Inferior
plus strahuit suꝑiore qua dirsus aque ab in¬
seriore rapitur minus ducit inquorundam

Expanded text:
um." § 112 Explicitis quae ad ordinationem deprehendimus, exempli causa attingere. Ampliores quosdam calices, quam impetrati erant, positos in plerisque castellis inveni et ex eis aliquos ne signatos quidem. Quotiens autem signatus calix excedit legitimam mensuram, ambitio procuratoris qui eum signavit detegitur. Cum vero ne signatus quidem est, manifesta culpa omnium, maxime accipientis, deprehenditur, deinde vilici. In quibusdam, cum calices legitimae mensurae signati essent, statim amplioris moduli fistulae subiectae fuerunt, unde acciderat ut aqua non per legitimum spatium coercita, sed per brevis angustias expressa facile laxiorem in proximo fistulam impleret. Ideoque illud adhuc, quotiens signatur calix, diligentquod S. C. comprehensum diximus, signentur. Ita demum enim vilicus cum scierit non aliter ut ad lineam ordinentur nec alterius inferior calix, alterius superior ponatur. Inferior plus trahit; superior, quia cursus aquae ab inferiore rapitur, minus ducit. In quorundam
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsus urbis sordidiora exir& minisaria
nec sans fuit primipi nr̃o cectraꝵꝵ resti¬
nusse copiam & di gram amenis quas no¬
ui iuna exrludi post se uidit omisso .n. flu¬
mine rexeti ex lacu qui est suꝑ ullam
ne romanam sublacensem ubi łimpidissi
mam uissit Nam cum oriatur amo sup̃
rubam aug sfu quia ꝑ saxosos montes
decrerit poaucis arm ipsum oppidis obia¬
entibus cultip ser qui lacur altitudinem
in quo lxapitur uult deferatur inmi¬
nentium quoq riuoꝵ opacitate inum¬
eratus frigidissimus simul ac splendidis¬
simus eo ꝑuenit hec tum foclix propre¬
mas aque omnibus aotibus equarutam
marnam copia uc suꝑatura ueni& mn

Expanded text:
in ipsius urbis sordidiora exiret ministeria. in ipsius urbis sordidiora exiret ministeria. § 93 Nec satis fuit principi nostro ceterarum restituisse copiam et gratiam; Anionis quoque Novi vitia excludi posse vidit. Omisso enim flumine repeti ex lacu qui est super villam Neronianam Sublacensem, ubi limpidissimus est, iussit. Nam cum oriatur Anio supra Trebam Augustam, seu quia per saxosos montes decurrit, paucis circa ipsum oppidum obiacentibus cultis, seu quia lacuum altitudine in quos excipitur velut defaecatur, imminentium quoque nemorum opacitate inumbratus, frigidissimus simul ac splendidissimus eo pervenit. Haec tam felix proprietas aquae omnibus dotibus aequatura Marciam, copia vero superatura, veniet in
Abbreviated transcription (Latin):
nargñ cmo quis purissimo defiueas lacu
mobili tamea cedentibus ripis aufertur
tempore exiit gratior aquas sinclunis
exigitur & alde quid̃ exhus ihest anio
uenis ium plerisq libra sit inferiorinco¬
modum m̃fea so tend. Nouus aut̃ anio
uitiabat cetecas. Nam cum edditissimusus
niebat & inprimis habundam defectioni
aliaꝵ succurrit imꝑitia u aquarios
dudetennium alienos cum cum spenus fue¬
quentiusq explemenro opuserat etiam
suffeneates a quas inquinabat max lau
ducfia riuo rome demum tum ameneꝑ
mista in hos tempus prodebat eroprietus
non ut indignum ecat aquas panen¬
num martium ipsam spleadore irigo¬
re &gratissima balneis ac fullonibus cre¬
lati quoq fidis ministeciis deprehendi¬
mis serdentem enmes ergo disceni pla¬
sut tum singulasita ordinari ut inpri¬
mi marna ponu tota securi& & demrps
relique seaindum quamq utilitatem
apns usibus assignarhatun saut auiope¬
minus salubris inhiortosꝵ rigntionem atq

Expanded text:
Anio quamvis purissimo defluens lacu mollibus tamen cedentibus ripis aufert tempore gratior aquarum sinceritas exigitur. § 91 Et alter quidem ex his, id est Anio Vetus, cum plerisque libra sit inferior, incommodum intra se tenet. Novus autem Anio vitiabat ceteras, nam cum editissimus veniat et in primis abundans, defectioni aliarum succurrit. Imperitia vero aquariorum deducentium in alienos eum specus frequentius, quam explemento opus erat, etiam sufficientes aquas inquinabat, maxime ducta rivo, Romae demum cum Anione permixta in hoc tempus perdebat proprietatem. non uti dignum erat aquas partientium. Marciam ipsam splendore et frigore gratissimam balneis ac fullonibus et relatu quoque foedis ministeriis deprehendimus servientem. § 92 Omnes ergo discerni placuit, tum singulas ita ordinari ut in primis Marcia potui tota serviret et deinceps reliquae secundum suam quaeque qualitatem aptis usibus assignarentur sic ut anio Veminus salubris in hortorum rigationem atque
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinis cestiõio congerẽt᷑. et cȩteri pudo¬
t ne penes alios głia uirtutis eẽt. Q. fabi¬
us ꝗ egregie sciebat: et Romanos eius ẽt̃ libertatis
quȩ contumelia exasperat᷑: et a poenis inhil iustũ
uit moderatũ exꝑetebat. misit legatis cartagi¬
nem de conditionib pacis. quas cũ illi iniquitatis
et insolentiȩ plenas retulissent exercitus romano¬
rũ ad pugnãdum concitatus est. Agesilaus lao¬
demoniorr dux cũ prope ab orcomeno socia cui¬

Expanded text:
ortitudinis testimonio cogerentur et ceteri pudore, ne penes alios gloria virtutis esset. Q. Fabius, quia egregie sciebat et Romanos eius esse libertatis, quae contumelia exasperaretur, et a Poenis nihil iustum aut moderatum exspectabat, misit legatos Carthaginem de condicionibus pacis. Quas cum illi iniquitatis et insolentiae plenas rettulissent, exercitus Romanorum ad pugnandum concitatus est. Agesilaus, Lacedaemonior
Abbreviated transcription (Latin):
fisto acrexit comoda unde & one plumbui
& omnes impense adductui g castella que
turelam ductuum sicut sicut promiseramꝰ
diuertamui rem enixiore cura dignam. Cũ
magnitudiuis eo. iiꝑii id princĩpum sit
nitium multa atq ampla eptra sulmoena¬
sintur quibas ante suc nurri deb& auam
magno acixilio eoeee miapiant plerimq in
prudenti remperamento subscinenda quiciañ
supecopus aut facere aut ampliare quecen¬
abuifnedendum Ideoq non solum saentia pi¬
tofy seo proprio usu curator instruchus esse
dete noe sue rantum scationii archatectis
uri sad plurium aduorare non minus fioe
q subridicatem ut extun& que representan¬
da que diffecentia sint & russus que peero¬
decptorm effici debeat que ꝑ demesticosar

Expanded text:
fisco accipit commoda, unde et omne plumbum fisco accipit commoda, unde et omne plumbum et omnes impensae ad ductus et castella et tutelam ductuum sicut promiseram divertemus, rem enixiore cura dignam, cum magnitudinis Romani imperii vel praecipuum sit indicium. Multa atque ampla opera subinde dilabuntur, quibus ante succurri debet quam magno auxilio egere incipiant, plerumque tamen prudenti temperamento sustinenda, quia non semper opus aut facere aut ampliare quaerentibus credendum est. Ideoque non solum scientia peritorum sed et proprio usu curator instructus esse debet, nec suae tantum stationis architectis uti, sed plurium advocare non minus fidem quam subtilitatem, ut aestimet quae repraesentanda, quae differenda sint, et rursus quae per redemptores effici debeant, quae per domesticos ar
Abbreviated transcription (Latin):
constabat utraq aut hamilia maliquot mi¬
nisteriok spẽs deducit. Yillicos cascellanos
curatetes silicarios tectores aliosq opisice
ex his aliquos extra urbem esse op ad raꝗ̃
sselloꝵ & muntꝵ staciones opera queque
ingebunt imptimis adsubitos nsus ut ex
compluribus regionibus inquas necessarias
inmubutrit conuerti possit praesidium aquat
mbundantius tam amplum num utriusq
familie solirum ambitienem aut negligentiã
gropositoꝵ inpriuata opera deduci reuoca¬
re ad aliquam disriplinam & publicamĩ¬
steria ita constitiumus ut pridie quid eet
duciurum dictaremus & quid qua que die
exoneranir uectignlium redditu adius aqͣꝵ
circa ductus aũt castella aut munera aũ
latus quem reoditum prope sextertium cel¬
milium saliearem ac uagum proxi uõ tem¬
peribus ineominantiam lonilos uersus iustͣ
diui nerue ppͦ restiaut nr̃a seoulitas ad rertã
regulam redexit ut constara que essa adho
ueteigal ꝑtinentia loca caesaris familiade

Expanded text:
 Utraque autem familia in aliquot ministeriorum species diducitur, vilicos, castellarios, circitores, silicarios, tectores aliosque opifices. Ex his aliquos extra urbem esse oportet ad ea quae stellorum et munerum stationes opera quaeque urgebunt, in primis ad subitos casus, ut ex compluribus regionibus, in quam necessitas incubuerit, converti possit praesidium aquarum abundantium. Tam amplum numerum utriusque familiae solitum ambitione aut neglegentia praepositorum in privata opera diduci revocare ad aliquam disciplinam et publica ministeria ita instituimus, ut pridie quid esset actura dictaremus et quid quoque die exoneratur vectigalium reditu ad ius aquarum circa ductus et castella aut munera aut lacus. Quem reditum prope sestertiorum o temporibus in Domitiani loculos conversum iustitia Divi Nervae populo restituit, nostra sedulitas ad certam regulam redegit, ut constaret quae essent ad hoc vectigal pertinentia loca. Caesaris familia ex
Abbreviated transcription (Latin):
demum renouarehur benesinum cum dedisse
quisq ehis quibus erat datum possidere impetia.
alio castello q̃ quo exapistola principis contralie¬
et minationidus fistulas qued beaeficium a pnĩ¬
apibus parcissime tribui solitum sed fraudib
aquarios ob noxium quibus pro hibeadisqua¬
ta cur& debear ex capite mandatol manise¬
stum erit quod subiesi Caducum nemini uo¬
lo ducere ruisi qui meo beneficio aut prices
principum hñt non necõe excascellis aliquã
partem aque effluere cum hoc percineat nõ
solum adurbis nr̃e salubritatem sed etiam ad
unlitatem eloacaꝵ abluendaꝵ Inati usus pte

Expanded text:
demum renovaretur beneficium, cum desisset demum renovaretur beneficium, cum desisset quisque ex eis quibus datum erat possidere. Impetratalio castello, quam ex quo epistula principiis contineex manationibus fistularum, quod beneficium a principibus parcissime tribui solitum. Sed fraudibus aquariorum obnoxium est, quibus prohibendis quanta cura debeatur, ex capite mandatorum manifestum erit quod subieci. § 111 "Caducam neminem volo ducere nisi qui meo beneficio aut priorum principum habent. Nam necesse est ex castellis aliquam partem aquae effluere, cum hoc pertineat non solum ad urbis nostrae salubritatem, sed etiam ad utilitatem cloacarum abluendarum." § 112 E
Abbreviated transcription (Latin):
ess& intra lta pedem eiui cascelli exquo eiqͣ
ducereut laxiorem sistulam ouerre ꝗ̃ qui¬
nariam. In nec S. e dignum actiuiratiom̃
qued aquam non nisi excastello duciꝑuitt¬
tit non aut riui aut fisaile pu laterent᷑¬
ius impetrate aquaneq hexeeem neq emp¬
teram neq ullum nouum onũm preelioꝵꝵ
scauirur balneisq publice lauarent p̃uus¬
gium antiquitus conce debatur ut senel
data aqua pepenio maneret. Sicur exue
possessore instauretur: benensium quod
constitui oporte quo iur̃e extra mtraq
usu balneate pent date aut Augustusno¬
mins quo idiigem oñi possiderent a solũ
in quo acspissent aquam cum uacare eli¬
que ceperint aqua abnunctiatur incon-¬
mentarios redigitur qui respiniuntur ut
pentorib ex uacius dari possint hasaquas
statun inferdisee solebant ut modo tem¬
pore urnderent aut possessoribus praedioꝵ
aut aliis de humanis d̃ uisum principi
nr̃o ne praedia subito destituereatur .xxx
assignatus flueret g nine

Expanded text:
nquaginta pedes eius castelli, ex quo aquam ducerent, laxiorem fistulam subicere quam quinariam." In hoc S. C. dignum adnotatione est, quod aquam non nisi ex castello duci permittit, ne aut rivi aut fistulae publicaeIus impetratae aquae neque heredem neque emptorem neque ullum novum dominum praediorum sequitur. Balneis quae publice lavarent privilegium antiquitus concedebatur, ut semel data aqua perpetuo maneret. Si ex veterpossessore instauratur beneficium. § 10constitui oportere, quo iure extra intraque usum balinearum essent datae aut Augusti nomine, quoad eidem domini possiderent id solum, in quod accepissent aquam." § 109 Cum vacare aliquae coeperunt aquae, adnuntiatur et in commentarios redigitur, qui respiciuntur ut petitoribus ex vacuis dari possint. Has aquas statim intercipere solebant, ut medio tempore venderent aut possessoribus praediorum aut aliis etiam. Humanius visum est principi nostro, ne praedia subito destituerentur, trigpraediis adsignatus flueret et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
aquam publicam nom impetratam &
nequis amplius q̃ impetrduit ducat. ita
n. efficerimus ut modus quem acquiridi¬
ximus possit ad nouos salientes dad noua
magna cura multipliei opponenda frdudi
sollite sub inde ductus extra urbem &ne¬
cum tundi ad retognoscenda beneficia. s
in casteltis salientibus publicii facienaũ
ut sine intermissione diebus aqua fluat

Expanded text:
aquam publicam non impetratam, et ne quis amplius quam impetravit ducat. Ita enim efficiemus ut modus, quem adquiri diximus, possit ad novos salientes et ad nova magna cura multiplici opponenda fraudi est: sollicite subinde ductus extra urbem circumeundi ad recognoscenda beneficia; idem in castellis et salientibus publicis faciendum, ut sine intermissione diebus noctibusque aqua fluat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑduceretur maiorem troganionem caꝑe
non udlebatur qui aquam musus priua¬
ros dedusere uol& impetrare fum debdi&
a principe epłam ad curatorem afferitcir¬
rator de moe bnẽfine ces prestate na¬
nritatem & procuratorem liusa officii li¬
bentum cesanis protinus scribece. Pyorurato¬
rem aut pcimus i. Lau iudenir aomouisse
posꝗ̃ anientem nouum & daudins induxit
dem suam ignorancie rolore defenddar. Proni¬
rator caliesm eiui moduli qui fuerit impe¬
mratus achibins iutoribus signari rogit& dlui¬
gentrr inteidar mensuris quaffupra
dissimus modum & possumus notitiam ha-¬
bent ne sir in arburio libratote saterdum
maioris luminis interdum minoris pro grã
ꝑsonak calicem probare sed nec statim
ibhoc liberum subinendi qualemninq
plumbea fistulam ꝑmittunt Arbitriũ
uerum ausdem lucuinis quo caliꝵ signam¬

Expanded text:
iorem erogationem capere non videbatur. § 105 Qui aquam in usus privatos deducere volet, impetrare eam debebit et a principe epistulam ad curatorem adferre; curator deinde beneficio Caesaris praestare maturitatem et procuratorem eiusdem officii libertum Caesaris protinus scribere. Procuratorem autem primus Ti. Claudius videtur admovisse, postquam Anionem Novum et Claudiam induxit. dem suam ignorantiae colore defendant. Procurator calicem eius moduli, qui fuerit impetratus, adhibitis libratoribus signari cogitet, diligenter intendat mensurarum quas supra diximus modum et positionis notitiam habeat, ne sit in arbitrio libratorum, interdum maioris luminis, interdum minoris pro gratia personarum calicem probare. Sed nec statim ab hoc liberum subiciendi qualemcumque plumbeam fistulam permittatur arbitrium, verum eiusdem luminis quo calix signa
Abbreviated transcription (Latin):
quol alterum adrolbeades nitra modũ
impetrati benefici prinatos.
ipsoꝵ ductuũ ꝑtin& tutelam in quibus
publicos srogatirr ea cautum ita fuit ut
ore quis priuatus aliam ducat quamque
ex lacu humum accedit hec .n uerba sũt
cius legis .i. que exlacu habundauit eam
nos adutam uõramus ⁊ her ipsa non mali

Expanded text:
ntra modum impetrati beneficii privatos, ductuum pertinet tutelam. In quibus publicos erogabatur et cautum ita fuit: "Ne quis privatus aliam aquam ducat, quam quae ex lacu humum accidit" — haec enim sunt verba legis — id est quae ex lacu abundavit; eam nos caducam vocamus. Et haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nus al. Cominius pedatius infiga run
quasi magisiratibus concessa deq eorum
l. plare huic ordini eosqui aquis pu
litto res binos e seruos publicos ternos archi¬
tectos singules d scribas ce librarios acrensos
frumentum plebei datur. Cum aũt mur¬
bem eiusdem rei causa aliquio ageentro

Expanded text:
us Cominius pedarius. Insignia eis quasi magistratibus concessa, deque eorum C. placere huic ordini, eos qui aquis publictores binos et servos publicos ternos, architectos singulos et scribas, librarios, accensos  ei per quos frumentum plebei datur. Cum autem in urbe eiusdem rei causa aliquid agerent,
Abbreviated transcription (Latin):
rii que nimis temperamsatis in candesat
quare remptramento coeli opuse utearo¬
modi scructura conbibat e munitate iar¬
roboraretur non minui aũt sol acriorq̃
norem posat curam ꝗꝗ̃ eque obstaturum
si necesse fuecine iceerumꝑe maiorem par¬
rem aquak⁊ urbis destitas. Remedia tñ sunt¬
& huius difficultanibus in robatum exatatur
ad libram desiceatis. filuro ulto plumbans
canalibus ꝑ spatium interrupti duccus rur¬
sus continuanir. Porro qm̃ tere omnes pecus
ꝑ priuatos agros directi erant Et diffialis
adressu ad reficiendos riuos redemptores a
possesoribus prohiberentur. Se factum
uius max̃ rõs. U.f. de riuis specub semin

Expanded text:
s incandescit, quia temperamento caeli opus est, ut ex commodo structura combibat et in unitatem corroboretur; non minus autem sol acrior quatiorem poscit curam quam quod aquae obstaturum si necesse fuerit interrumpere, maiorem partem aquarum urbis destituent. Remedia tamen sunt et huius difficultatis: opus incohatum excitatur ad libram deficientis, alveus vero plumbatis canalibus per spatium interrupti ductus rursus continuatur. Porro quoniam fere omnes specus per privatorum agros derecti erant et difficilisaccessu ad reficiendos rivos redemptores a possessoribus prohiberentur, S. C. factum bius Maximus cos. V. F. de rivis, sp
Abbreviated transcription (Latin):
bui atopere aũt sure futrit nequis
uiolan dustui aquaRe ne non coĩessã de¬
ciuare aueera nm exmultis apparere
potest nam de hoc quod aran maximus in
edibus quidem ludoꝵ ne cenium nisi asdi¬
lium aut cenorum ꝑraissum irrignba¬
sut sub Augusto apud alterum capitonem
lagimus ag̾ri uoͣ qui aqua publita contra
legem fent irrignti publitabantur. Ala¬
npia eniam sicut᷑ coquem aduersus legẽ
adiectumr ita nequi: aquam olera doło ma¬
nbebantur ꝑ uros singulos eiñs qui uino¬
quoq iuco hãbitarent praedia lie habsra
binos ꝑpicere quos  arbitratu aqua ĩpii ᵒ
tem quam gessit consularis optrum suose
iam copia ꝑmitteate descripsit quid aqfRe
publis⁊ op̃łribus quid lacubus ꝗlud prlua¬
niidaretur habuit & familicta propria
aquaꝵ que tueretur ductus atq casta
larlacus hanc augustus ne editatem ab
cosibi relictam publicauit post amrl

Expanded text:
 opere autem curae fuerit ne quis violare ductus aquamve non concessam derivare auderet, cum ex multis apparere potest, tum et ex hoc quod Circus Maximus ne diebus quidem ludorum circensium nisi aedilium aut censorum permissu inrigabasiit sub Augusto, apud Ateium Capitonem legimus. Agri vero, qui aqua publica contra legem essent inrigati, publicabantur. Mancipi etiam si clam eo quem adversus legem adiectum est ita: "Ne quis aquam oletato dolo maiubebantur per vicos singulos ex eis qui in unoquoque vico habitarent praediave haberent binos praeficere, quorum arbitratu aqua in publitem, quam gessit consularis, operum suorum iam copia permittente discripsit, quid aquarum publicis operibus, quid lacibus, quid privatis daretur. Habuit et familiam propriam aquarum, quae tueretur ductus atque castella et lacus. Hanc Augustus hereditate ab eo sibi relictam publicavit. § 99 Post
Abbreviated transcription (Latin):
ceterasq que exemplo curationis criuia opꝰ
ess& iis curatoribus prebenda & eluis p.¬
fabius dos ambo alterue si iudebitur adin¬
uitis peetoribus qui eraris presint epre¬
benda losent. Itemq cum uiak curationemq
frumenti qui quanta parte anni publiao

Expanded text:
ceteraque quae eius curationis causa opus essent eis curatoribus Q. Aelius Paulus Fabius cos. ambo alterve, si eis videbitur, adhibitis praetoribus qui aerario praesint, praebenda locent. § 101 "Itemque cum viarum curatores frumentique parte quarta anni pub
Abbreviated transcription (Latin):
bulfatai limosas aquas huit nec quia ahᵒ
unius sis ab crigine non ÷ aut quia istud
incomodum sentire debent quode mnpiun¬
nir hxfontibus inprimis martia & rlaudia
at relique quar  spleador a mpite mee¬

Expanded text:
bulentas limosasque aquas habuit? Nec quia haec universis ab origine natura est, aut quia istud incommodum sentire debeant quae capiuntur ex fontibus, in primis Marcia et Claudia ac reliquae, quarum splendor a capite
Abbreviated transcription (Latin):
appitorem & ministeria quis ꝑserierae adᷝ¬
nis frarium meos erog& tanit esse ura.¬
ros uidũr dezisse inestia ꝙ segnitia nõ agen¬
tram offiñ Agresi aũt urodm dumcaxat
age nec uei cauia senatus presto asse litto¬
rem iusserat nobis araum tuntibus riuos fide
nr̃a d auccoritai a principe data pro litto¬
ribus erit. Cum produxtrimus ad eiuinũ
curatos non alienum subuingtes qui
post messalam mue officio adnosusq p̃sue¬
runt. Missale surcessit solio & pleneo cõs
Atteius capito capironis

Expanded text:
 ministeria, quamvis perseveret adhuc aerarium in eos erogare, tamen esse curatorum videntur desisse inertia ac segnitia non agentium officium. Egressis autem urbem dumtaxat agendae rei causa senatus praesto esse lictores iusserat. Nobis circumeuntibus rivos fides nostra et auctoritas a principe data pro lictoribus erit. § 102 Cum perduxerimus rem ad initium curatorum, non est alienum subiungere qui post Messalam huic officio ad nos usque praefuerint. Messalae successit Planco et Silio cos. Ateius Capito. Capitoni
Abbreviated transcription (Latin):
lenas lenati aquila iuuiano &e nouio aspsi.¬
nate cõs. M Poraui cato hiis succesit pos
quem Seranui iumio celere ionio Quintili¬
ano cõs. Didius gallus gallo Ꝙ utranio põ¬
pede lonpino cons. cui domitui afer afro
L. piso pisoni uirginio rufo & memio re¬
gulo rõs Petronius turpilanus turpiliano
crasso frugi de licinio basso cõs. P. Marius
mario Ltelesino & Sueronio paulino rõs
fonteuri agrippa agcippe Syllio & gnlecio
rachalo rõs. Albius crispui criso uespasi¬

Expanded text:
quila Iuliano et Nonio Asprenate consulibus M. Porcius Cato. Huic successit post mensem Ser. Asinio Celere A. Nonio Quintiliano consulibus A. Didius Gallus. Gallo Q. Veranio et Pompeio Longo cos. Cn. Domitius Afer. Afro L. Piso. Pisoni Verginio Rufo et Memmio Regulo consulibus Petronius Turpilianus. Turpiliano Crasso Frugi et Laecanio Basso consulibus P. Marius. Mario Luccio Telesino et Suetonio Paulino cos. Fonteius Agrippa. Agrippae Silio et Galerio Trachalo cos. Albius Crispus. Crispo Vespasi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inagmus prinipum dabatur concedenti¬
bus reliquis adqusm aut magistratum
ius dande uendende uel aque pertinuerit
d̃ m ins ipsis legibus uariatur interdum
ab ȩdibus interdum a censoribus ꝑmissum
muenio Sed appar& quotiens in repu

Expanded text:
incipum civitatis dabatur, concedentibus reliquis. § 95 Ad quem autem magistratum ius dandae vendendaeve aquae pertinuerit, in eis ipsis legibus variatur. Interdum enim ab aedilibus, interdum a censoribus permissum invenio; sed apparet, quotiens in re pu
Abbreviated transcription (Latin):
maitestumest q̃to potior cura macorid
comimuinium utilitatum ꝗ̃ priuatas
cum ptina a s ea aqua quam priuati
demptoribus necc̃itam eceaum sntor ep¬
hũdi es qui ita ut nomina quoss eol
quos ad ubituri sunt in miniscerio ꝑquinsꝙ
regiones minbulas publisas dererras forgg¬

Expanded text:
cura maioribus communium utilitatium quam privatarum cum etiam ea aqua quam privati demptoribus necessitatem certum numehabendi, et quidem ita ut nomina quoque eorum, quos habituri essent in ministerio per quasque regiones, in tabulas publicas deferrent; eor
Abbreviated transcription (Latin):
mpiusq computata ad hunt
modum describebatur nune
prouideatia diligeatiss prin¬
cipis quicquid aut fratidib
aquariol interapiebatur aut inaertia
arcceuat ꝗs prope publicata ubertas m̃i
anien sodula de mde partitione distributa¬
aut regionibus quibus singule seruebant
aque plures darrar tanꝗ̃ celio & auentino

Expanded text:
m usque computata ad hunc modum discribebatur. Nunc providentia diligentissimi principis quicquid aut fraudibus aquariorum intercipiebatur aut inertia accrevit. Ac prope duplicata ubertas est et tam sedula deinde partitione distributaut regionibus quibus singulae serviebant aquae plure
Abbreviated transcription (Latin):
Marcello eñ ꝑmisit facere qd iuderet᷑ dũ ne
quis eor munere uataret. ne ue dona¬
retͣ ne ue qd̾ p̃miũ feeret aut ĩitaliam
reportaret᷑ dũ pcemi ĩ ea fuissent. Marnis¬
Calinator consularis damnatus est a populo
qo prȩdam nen equaliter diuiserat militih
tũ ab liguribus ĩprelio. Q. petilius consul in¬
tecfectus eẽt decreuit senatus uti ea ligio
ĩcuł acie consul erat occisus tota infrequens
eferret᷑. Stipendiũ ei ãnuũ nõdant᷑ era recide¬
ẽtur
De t̾fecta di saplinę

Expanded text:
it facere, quod videretur, dum ne it facere, quod videretur, dum ne quis eorum munere vacaret neve donaretur neve quod praemium ferret aut in Italiam reportaretur, dum Poeni in ea fuissent. M. Salinator consularis damnatus est a populo, quod praedam non aequaliter diviserat militibus. Cum ab Liguribus in proelio Q. Petilius consul interfectus esset, decrevit senatus, uti ea legio, in cuius acie consul erat occisus, tota infrequens referretur, stipendium ei annuum non daretur, aera reciderentur. II De Effectu Disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃um puriri paterent᷑. Q. F. Maximus
tranffugaꝵ dextras p̃scidit . G. Curio consule
bello darbanico circa dirachiũ cũ ex quĩq le¬
gionib una seditione fc̃a militiam detractas¬
et secuturã q se temeritatem ducis ĩ expeditio¬
nem asꝑam et ĩsidiosam negasset: quatuor
legiones eduxit armatas: et consistere ordinib
detectis armis uelut ĩ acie iussit. Post hoc se¬
ditiosam legionem in ecmẽ procedere discintã¬
q ĩ conspectu armati oxeratus. stram̃ta coegit
sicare Rosfiemo aũt die similite fossam disci¬
ctos milites facere nullis q p̃cib legionis impe¬
trari ab eo potuit ne signa eius sumiteret
nomenq aboleret. milites aut in suplem̃tũ
cȩttraꝵ legionũ diftribueret. Q. fuluio ap¬
pio claudio consuli miletes ex pugna cãnẽsi
ĩ sciciliam a senatu relegati postulauerũt a con¬
fule M. Narcello ut in preliũ ducecentur
ille senatũ consuluit: Senatus negauit sibi

Expanded text:
ut ipsum puniri paterentur. Q. Fabius Maximus ut ipsum puniri paterentur. Q. Fabius Maximus transfugarum dextras praecidit. C. Curio consul bello Dardanico circa Dyrrachium, cum ex quinque legionibus una seditione facta militiam detractasset securturamque se temeritatem ducis in expeditionem asperam et insidiosam negasset, quattuor legiones eduxit armatas et consistere ordinibus detectis armis velut in acie iussit. Post hoc seditiosam legionem inermem procedere discinctamque in conspectu armati exercitus stramenta coegit secare, postero autem die similiter fossam discinctos milites facere, nullisque precibus legionis impetrari ab eo potuit, ne signa eius summitteret nomenque aboleret, milites autem in supplementum ceterarum legionum distribueret. Q. Fulvio Appio Claudio consulibus milites ex pugna Cannensi in Siciliam a senatu relegati postulaverunt a consule M. Marcello, ut in proelium ducerentur. Ille senatum consuluit; senatus negavit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ignominia dimisit reliquis ex legione ordeũ
dari iussit ĩ legionem quȩ regiũ oppidum
iussu ducis diruerat animadueesum ẽ ita ut
quattuor milia tradita custodis̨ necarent᷑
pelliri ł lugere fas esset. R. Papirius cursor
pictator fabiũ rutiliũ magiftrũ equitũ ꝙ
adueesum dcum eius quis prospere pugna¬
uerat uirgis poposcit ꝙ sum securi peccursurus
nec contentieni aut p̃cib militũ concessit ani¬
maduarsionem cũ q profugienem romam
persecutus est. ne ibi quidem remissio pus
supplicii metu ꝙͣ ad genua eius et fabius cu
patre prouoluert᷑ et per iter senatus ac popilus¬
men fuit : filiũ esd̃ ii contra edictũ pr̃is cũ ho¬
ste pugnauerat quis uittrem ĩ conspectu exer¬
citus uirgis cesum securi peecussit. Ranilius
filius exercitu pro se aduersus prẽm seditionẽ
parantem negauit tanti ẽẽ quenquã ut ꝑꝑ
illum disciplina corrumperet᷑ et ottinuit

Expanded text:
ignominia dimisit, reliquis ex legione hordeum ignominia dimisit, reliquis ex legione hordeum dari iussit. In legionem, quae Regium oppidum iniussu ducis diripuerat, animadversum est ita, ut quattuor milia tradita custodiae necarenturpelire vel lugere fas esset. L. Papirius Cursor dictator Fabium Rutilium magistrum equitum, quod adversum edictum eius quamvis prospere pugnaverat, ad virgas poposcit, caesum securi percussurus; nec contentioni aut precibus militum concessit animadversionem eumque profugientem Romam persecutus est, ne ibi quidem remisso prius supplicii metu, quam ad genua eius et Fabius cum patre provolveretur et pariter senatus ac popmen fuit, filium, quod is contra edictum patris, cum hoste pugnaverat, quamvis victorem, in conspectu exercitus virgis caesum, securi percussit. Fufilius, exercitu pro se adversus patrem seditionem parante, negavit tanti esse quemquam, ut propter illum disciplina corrumperetur, et obtinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
et capta castra essent uirgis cesum ĩ numerũ
gregaliũ peditum referri et munerib fungi
iussit fuluius flaccus consul fuluũ fr̃ẽm suã
qr legionẽ iniquã tribimus militũ erat ĩiuis¬
iu consulis erat dimiserat senatu mouit. R
Cato ab hostili litore ĩ quo pec aliquot deei man¬
serat : cũ tardato prosectionis signo classem solui¬
set: et relictus a militib quidã a terra uoce
et gestu expoftularet uti colleret᷑ circũacta ad
litus unuuersa classe cõ prehensũ supplitio affi¬
ci iusit et quem ocasuri pec ignominiã hofes
fudrant exemplo potius impendit. Appl. uo
usclaudius ex his qui loco cesserant decimũ
quẽq militem sorte ductũ fuisti percussit. fa¬
bius rullus consul ex duab legionib : quȩ loco
cesserant sorte ductos in conspectu militum
sib incensus esset ex his qui ĩ oꝑem fucrãt du¬
a cohortiũ militem decimauit et singilos
ex his centuriones animadutit: legatũ cum

Expanded text:
et capta castra essent, virgis caesum in numerum et capta castra essent, virgis caesum in numerum gregalium peditum referri et muneribus fungi iussit. Fulvius Flaccus censor Fulvium fratrem suum, quia legionem, in qua tribunus militum erat, iniussu consulis dimiserat, senatu movit. M. Cato ab hostili litore, in quo per aliquot dies manserat, cum ter dato profectionis signo classem solvisset et relictus e militibus quidam a terra voce et gestu expostularet, uti tolleretur, circumacta ad litus universa classe, comprehensum supplicio affici iussit et, quem occisuri per ignominiam hostes fuerant, exemplo potius impendit. Appius Claudius ex his, qui loco cesserant, decimum quemque militem sorte ductum fusti percussit. Fabius Rullus consul ex duabus legionibus, quae loco cesserant, sorte ductos in conspectu militum stibus incensus esset, ex his, qui in opere fuerant, duarum cohortium militem decimavit et in singulos ex his centuriones animadvertit, legatum cum
Abbreviated transcription (Latin):
cohortis qsd loco fugitiuis cesserat cincto toge
p̃aso soluta tunica nudis pedib ĩprĩcipiis
neo abstinere. Scilla choortem et centuriones
quoꝵ stationem hostis prgrumperat. galeatos
et discinctos peestare in principiis iusit. Do¬
mitius Corbulo inarmenia Emilio rufo
prȩfecto equitũ qui ab hostib cesserat: et par
inftructã armis alam habebat uestimẽta
ꝑ lictorem scidit eidemq ut erat fedato ha¬
bita peestare prĩcipiis donee mittenntur.
imperauit. Actilius regulus cũ ex samnio in
luceriam transgrederet᷑ &eccitu q eius obui¬
S hostib aduecsus esset: opposita cohort uis¬
sit fugientes pro defectorib cecdi. Cotta consus
⁊ sacilia ĩ ualeciũ nobilem tcibimũ militum
ex gente ualeria uirgis animadueetie Idem R
Aureliũ Sanguine si iunctũ quem obsidio¬
ni lipararũ ip̃e ad auspicia re pecenda mesa¬
nã transiturus prefecerat cum ageo ĩ census

Expanded text:
cohortis, quod loco fugitivis cesserat, cinctu togae cohortis, quod loco fugitivis cesserat, cinctu togae praeciso, soluta tunica, nudis pedibus in principiis neo abstinere. Sulla cohortem et centuriones, quorum stationem hostis perruperat, galeatos et discinctos perstare in principiis iussit. Domitius Corbulo in Armenia Aemilio Rufo praefecto equitum, quia hostibus cesserat et parum instructam armis alam habebat, vestimenta per lictorem scidit eidemque ut erat foedato habitu perstare in principiis, donec mitterentur, imperavit. Atilius Regulus, cum ex Samnio in Luceriam transgrederetur exercitusque eius obviis hostibus aversus esset, opposita cohorte iussit fugientes pro desertoribus caedi. Cotta consul in Sicilia in Valerium, nobilem tribunum militum ex gente Valeria, virgis animadvertit. Idem P. Aurelium sanguine sibi iunctum, quem obsidioni Lipararum, ipse ad auspicia repetenda Messanam transiturus, praefecerat, cum agger incensus