comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inore eiꝰ Et dñs uoluit conterere eũ: in
infirmitate. Larx. Sic̃ ouis adiuctimã
ductꝰ ÷ : ce sic̃ agnꝰ corã tondente mutus.¬
I sic ñ aꝑuit os suum. In humilitate uidi¬
Iciũ eiꝰ sublatũ est. Generationẽ eiꝰ qͥs enar¬
Irabit: Quia tollet᷑ de t̾ra uita eiꝰ. Ab in¬
Iiqͥtatib popłi mei ductꝰ ÷ admortẽ. &
dabo pessimos ꝓ sepultura eiꝰ. & diuites
I ꝓmorte eiꝰ quia iniquitatẽ ñ fecit. neq
dolũ inore suo. & dñs uult eũ mundare¬
a plaga. Hoc testimoniũ cũ in actib¬
apłorꝰ reginȩ candacis eunuchus reda
ueheret᷑. & legens non intelligeret:
int̾ p̃tante philippo suꝑ passione & nomi¬
ne saluatoris intellerit. & statim bapti
meruit appellari. & apłs genti ethiopũ
missus est. Qui gͥ oblatus est pilato quia
ipse uoluit. &e non respondit ut patibu¬
ouis ad occisionem ductus est. & quasi a.¬
gnus coram tondente ommutuit. Et enĩ
baptista monstrabat dicens. ecce agnꝰ dĩ.

Expanded text:
nus voluit conterere eum in infirmitate. LXX: Sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus coram tondente mutus, sic non aperuit os suum. In humilitate judicium ejus sublatum est. Generationem illius quis enarrabit, quia tollitur de terra vita ejus? Ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem; et dabo pessimos pro sepultura ejus, et divites pro morte illius. Quia iniquitatem non fecit, neque dolum in ore suo: et Dominu. Hoc testimonium, cum in Actibum reginae Candacis eunuchus rheda veheretur, et legens non intelligeret, interpretante Philippo super passione et nomine Salvatoris intellexit, et statim baptimeruit appellari, et Apostolus genti Aethiopum missus est. Qui igitur oblatus est Pilato, quia ipse voluit; et non respondit, ut patibuovis ad occisionem ductus est, et quasi agnus coram tondente obmutuit. Etenim pm Joannes Baptista monstrabat, dicens: Ecce agnus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicere poterat ꝓditorẽ. & apłis loquebat᷑.
om̃s uos in hac nocte scandalũ in me susti¬
nebitis: poterat eos qui ad se missi fuerant
declinare. qͥb occurrit intrepidus. & ultro
se obtulit dic̃s. Quẽ quęritis: Quistatim
cecider̃ retrorsũ. Uocẽ enĩ pͣsentis dĩ ferre
ñ poterant. Pulchreq addidit. & ũ aꝑuit
os suũ: qui dicente pilato. mͥ ñ loquęris:
noluit respondere. Siue iuxta septuagin.¬
ta afflictꝰ ñ aꝑuit os: aut iuxta simma.¬
chũ &e theodotionẽ. audiens ñ aꝑuit os
suum. Sicut ouis ad occisionẽ ducet᷑.

Expanded text:
praedicere poterat proditorem, et apostolis dicebat: Omnes vos in hac nocte scandalum mei sustinebitis ? Poterat eos qui declinare, quibus occurrit intrepidus, et ultro se obtulit dicens: Quem quaeritis ? Qui statim ceciderunt retrorsum; vocem enim praesentis Dei ferre non poterant. Pulchreque addidit: Et non aperuit os suum. Qui dicenti Pilato: Mihi non loqueris? noluit respondere. Sive juxta Septuaginta: Afflictus non aperuit os. Aut juxta Symmachum et Theodotionem, audiens non aperuit os suum. Sicut ovis ad oc
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ factꝰ ÷ &e credentib dix̃. discite
lme quia mitis sum & humilis corde
Diqͥe clemens uir apłicus qui post petrũ
somanã rerit ȩccłiam. scribit ad corin.¬
in humilitate. in tantum ut uerberatus
ad ministros sacerdotis responderet. si
male locutꝰ sum argue de peccato. sin
aut̃ bene. quid me cedis: habens duodecĩ
angeloꝵ milia. quȩ illiꝰ nutib oboedirent
Iste asꝑget gentes multas. mundans eas
sanguine suo. & in baptismate dĩ conse¬.¬
crans seruituti. Suꝑ ipsum continebunt
reges os suũ. principes scłi. quoꝵ omĩs sa.¬
pientia crucis pͣdicatione subuersa est.
& qui ñ habuerant legẽ & ꝓpħas. & quib
de eo ñ fuerat nunciatũ: ipsi uidebunt &
intelligent. De quib: loquit᷑ & saluator.
Beati qui non uider̃ & credider̃. In quoꝵ cõ¬
paratione iudeor duricia rep̃henditur.
qui uidentes & audientes. isaię inse uati

Expanded text:
pauper factus est; et credentibus dixit: Discite pauper factus est; et credentibus dixit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde : de quo et Clemens vir apostolicus, qui post Petrum Romanam rexit Ecclesiam, scribit ad Corinin humilitate. Intantum ut verberatus a ministro sacerdotis, responderit: si male locutus sum, argue de peccato; sin autem bene, quid me caedis ? habens duodecim Angelorum millia, quae illius nutibus obedirent. Iste asperget gentes multas, mundans eas sanguine suo et in baptismate Dei consecrans servituti. Super ipsum continebunt reges os suum, et principes saeculi, quorum omnis sapientia crucis praedicatione subversa est: et qui non habuerant Legem et Prophetas, et quibus de eo non fuerat nuntiatum, ipsi videbunt et intelligent. De quibus loquitur et Salvator: Beati qui non viderunt et crediderunt . In quorum comparatione, Judaeorum duritia reprehenditur, qui videntes et audien
Abbreviated transcription (Latin):
nut uerbũ dĩ atq sapientia. sed ut seruus
& puer. Qui cum informa dĩ. eẽt: formã
sirui est dignatꝰ acciꝑe. factus oboediens
patri usq ad mortẽ. & mortẽ crucis.¬
Quam obrẽ exaltauit eũ. & donauit illi
nom̃ suꝑ omẽ nom̃. qui loquit᷑ in psalmo.
benedicã dño qui mͥ tribuit intellectum.
x de quo dauid canit. Qui fecit cęlos in in¬
entia. De quo loquitur & petrus. Ds patrũ
nr̃or glorificauit filiũ suũ iesũ. quẽ uos
quidẽ tradidistis & negastis ante faciẽ
pilati. uolentis eum dimittere. Uos autẽ
scm & iustum negastis. De qͦ &e suprascri¬
iti ostendimꝰ. Ego testis dic̃ dñs. & puer
que elegi. Suꝑ ipsum stupebunt plurimi.
cũ illiꝰ signa ꝑspexerint. & hinc erit
maiꝰ miraculũ. quia ingloriꝰ erit int̾ ho¬
mines aspectꝰ eiꝰ. ñ quo formȩ significet
soeditatẽ. sed quo inhumilitate uenerit
& pauptate. qui cum diues esset ꝓ nobis

Expanded text:
non ut verbum Dei, atque sapientia; sed ut servus non ut verbum Dei, atque sapientia; sed ut servus et puer. Qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est accipere: factus obediens Patri usque ad mortem, et mortei nomen super omne nomen. Qui loquitur in psalmo: Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum ; et de quo David canit: Qui fecit coelos in inte atque sapientia: de quo loquitur et Petrus: Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum, quem vos quidem tradidistis, et negastis ante faciem Pilati volentis eum dimittere. Vos autem sanctum et justum negastis , de quo et supra scriptum ostendimus: Ego testis, dicit Dominus, et puer quem elegi: super ipsum stupebunt plurimi , cum illius signa perspexerint. Et hinc erit majus miraculum, quod inglorius erit inter homines aspectus ejus: non quo formae significet foeditatem, sed quo in humilitate venerit et paupertate. Qui cum dives esset, pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
egriueis idest nec plus nec minus sa
omĩa tẽꝑata. Porro inuitus uniueil
contraria sunt. ut pauor audaciȩ.
tati suꝑsticio. luxuria parcitati
cce intelliget seruus m̃s. ex altabits
& eleuabitur. & sullimis erit ualat
Sicut obstupuert supte multi. sicingẽ¬
init inter uiros aspectus eiꝰ. & forma eiꝰ
nt filios hominum. Iste asꝑget gentes
multas. Suꝑ ipsum continebuntꝰ reges os
ii. quia quib non est narratũ de eõ ui¬
Aer e qui ñ audierunt contẽplati sunt.¬
ꝓ glorificabitur ualde. Sic̃ stupebunt
supte multi: sic in gloria erit ab hominib
pecies tua. & gła tua. a filiis hominum.
continebunt reges os suum. quia quib
non est annunciatũ de eo uidebt̃. & qui
non audiert intelligent. He ulla legentib
ambiguitas relinquatur. qui sit ille qͥ dixre.¬
rit. ego qui loquebar ecce assũ. & quod sit
intelliget seruus m̃s. siue puer m̃s. de cuiꝰ
differentia supra diximus. Intelliget aut̃

Expanded text:
id est, nec plus nec minus, sed id est, nec plus nec minus, sed omnia temperata. Porro in vitiis universa contraria sunt, ut pavor audaciae, impietati superstitio, luxuria parcitati. Ecce intelliget servus meus, exaltabitur, et elevabitur et sublimis erit valde. Sicut obstupuerunt supeerit inter viros aspectus ejus, et forma ejus inter filios hominum, iste asperget gentes multas, super ipsum continebunt reges os suum, quia quibus non est narratum de eo, viderunt, et qui non audierunt, contemplati suntet gloriabitur valde. Sicut stupebunt super te multi: sic in gloria erit ab hominibus species tua, et gloria tua a filiis hominum: continebunt reges os suum: quoniam quibus non est annuntiatum de illo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent. Ne ulla legentibus ambiguitas relinquatur, quis sit ille qui dixerit: Ego qui loquebar, ecce adsum; et quod sit intelliget servus meus sive puer meus, de cujus differentia supra diximus. Intelliget autem,
Abbreviated transcription (Latin):
enumerat loricã iusticiȩ. & clipeũ fide
&e galeã salutis. & gladiũ sp̃s qui intiri¬
tatur uerbũ dĩ. Adhȩc addit. Cingulum
ueritatis. & calciatos pedes in pͣparationt
euangelii pacis. Et in alioloco. Deponeites
gͦ oꝑa tenebrarũ. induamur armis luts
Sequitur. Non intumultu exibitis. uec ui
fuga ꝓꝑabitis. Neq enĩ ut uicti de ierłm
sed ut uictores recesser̃t. ut qui cotidie p̾die
intẽplo euangeliũ dĩ. multa milia udt¬
xp̃i fidei subiẽcerant: etiã mundũ illiꝰcu
gelio subiugarent. Prȩuiũ enĩ habebant
dnm qui congregaret eos. dñm isrł hoc:
de orbe t̾rarũ unũ gregẽ faceret. ut imple¬
ret᷑ illud qđ dñs in euangelio ad patren
loquitur. da ut sic̃ ego & tuunũ sumꝰ t
&e isti unũ in nob̾ sint̾: ut eodẽ sensu &
eadẽ sententia. repugnantia int se uial
atq contraria deserentes. unã appheua¬
rent solamq uirtutẽ. Neq enĩ uitia &
ꝑturbationes inuicẽ se sequunt᷑. qđ deus

Expanded text:
loricam justitiae, et clypeum fidei, et galeam salutis, et gladium spiritus, qui interpretatur verbum Dei. Ad haec addit, cingulum veritatis, et calceatos pedes in praeparatione Evangelii pacis. Et in alio loco: Deponentes ergo opera tenebrarum, induamur arma lucis . Sequitur: Non in tumultu exibitis, nec in fuga properabitis. Neque enim ut victi de Jerusalem, sed ut victores recesserunt: ut qui quotidie praedicantes in Templo Evangelium Dei, multa millia Judi fidei subjecerant, etiam mundum illius Evangelio subjugarent. Praevium enim habebant Dominum, qui congregaret eos, Deum Israel, hoc est, de orbe terrarum unum gregem faceret, ut impleretur illud quod Dominus in Evangelio in Patrem loquitur : Da, ut sicut ego et tu unum sumus: sic et isti in nobis unum sint: ut eodem sensu et eadem sententia, repugnantia inter se vitia atque contraria deserentes, unam apprehenderent solamque virtutem. Neque enim vitia et perturbationes invicem se sequuntur: quod de
Abbreviated transcription (Latin):
in eo iniqͥtates omĩũ nr̃m. siue tradidit
tũ ꝓpeccatis nr̃is. ut qđ ꝓpt̾ imbecillita¬
te uiriũ ferre ñ poteramꝰ. ꝓ nob̾ ipse por¬
tret. qui oblatꝰ ÷ quia ipse uoluit. Non
ni necessitate crucẽ sed uoluntate susti¬
nuit. dies in euangelio. Calice que michi
dedit pater . ñ bibam illũ : Et ad petrum
qui scandalitabat᷑ ad crucis misterium.¬

Expanded text:
tradidit eum pro peccatis nostris; ut quod propter imbecillitatem virium ferre non poteramus, pro nobis ille portaret, qui oblatus est, quia ipse voluit. Non enim necessitate crucem, sed voluntate sustinuit, dicens in Evangelio: Calicem quem mihi dedit Pater, non bibam illum ? Et ad Petrum qui scandalizabatur a crucis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ce fortiũ diuidet spolia iuxta illud qdđ
inalioloco scriptũ est. Cum diuideret cȩ¬
lestis gentes mnea. Et iterũ. Rex uirtutũ
dilectiꝰ. & speciei domꝰ diuidere spolia.
Deniq suꝑ paulo apło qui de tribu erat be
iamin: uxta hebraicum dr̃. Beniamin
lupus rapax mane comedet. & aduesp
lȩrabuntur in conspectu tuo sic̃ qͥlȩras
in messe. & sicut qui diuidunt spolia il
toto orbe sibi xp̃i ȩccłias diuidentes. l pa¬
aut̃ accipiet gentes plurimas. qͥ uenit ps¬
dicare captiuis remissione. &e captiu uls¬
inus a diabolo atq demonib duarit capti¬
atate. &r dedit eam dona hominib ato
aredentib: quia tradidit in morte animã
uurapłs ei lus qui erant sine lege factꝰ est
ausisine lege. cũ non esset sine lege sed
ceputatus sit ut iniquos redimeret apec¬
ato. & om̃ib omĩa fieret. ut om̃s saluos
sueret: Peccata enĩ nr̃a portauit in cor¬
port suo ligno affigens ea. ut deleret

Expanded text:
Et fortium dividet spolia . Juxta illud quod Et fortium dividet spolia . Juxta illud quod in alio loco scriptum est: Cum divideret coelestis reges in ea. Et iterum: Rex virtutum dilecti, et speciei domus dividere spolia . Denique super Paulo apostolo, qui de tribu Benjamin erat, juxta Hebraicum dicitur: Benjamin lupus rapax: mane comedetLaetabuntur in conspectu tuo, sicut qui laetantur in messe, et sicut qui dividunt spolia , in toto orbe sibi Christi Ecclesias dividentes. Propterea accipiet gentes plurimas, qui venit praedicare captivis remissionem, et captivam prius a diabolo atque daemonibus duxit captivitatem, et dedit eam dono hominibus atque credentibus, quia tradidit in mortem anus ejus his qui erant sine lege, factus est quasi sine lege; cum non esset sine lege, sed reputatus sit, ut iniquos redimeret a peccato, et omnibus omnia fieret, ut omnes salvos faceret? Peccata enim nostra portavit in corpore suo , ligno crucis affigens ea, ut deleret
Abbreviated transcription (Latin):
Isti aut̃ plurimi quondã a fortib tenebant̃
& sub specie asinȩ &e pulli multos habelait
xp̃c humanũ corpꝰ assumeret. & forti si¬
ꝑato diriꝑet domum eiꝰ. Prȩdã gͦ fortium
tradidit apłis suis atq diuisit. ut petrus
ia cob atq ioħes circuncisi popłi pͥncipes
fierent. & paulus & barnabas mitterent᷑
ad gentes locis ñ animo separati. & subuno
dño in diuersa starent acie. ut agminis
utriꝰq uictoria. triumphũ erigeret sal¬
uatori. Ex quo qui dispensatoriã int̾ pe¬
trũ &e paulum contentionẽ uere dicunt
iurgiũ fuisse atq certam̃. ut blasphemat¬
ti porphirio satisfaciant. & ueteris legis
isrłasser̃ esse seruandas: debent &e aurea
inmille annis expectare ierłm ut uicti¬
mas immolent & circuncidant᷑. ut insab¬
bato sedeant. dormiant. saturent᷑. inebri¬
ent᷑. & surgant ludere. qui ludus offenan
dm̃. Hoc diximꝰ ꝓpt̃ id quod nunc ꝓpħat᷑

Expanded text:
Isti autem plurimi quondam a fortibus tenebantur; Isti autem plurimi quondam a fortibus tenebantur; et sub specie asinae et pulli, multos habebant Christus humanum corpus assumeret, et forte superato, diriperet domum ejus. Praedam ergo fortiumtradidit atque divisit, ut Petrus, Jacobus, et Joannes, circumcisi populi principes fierent, et Paulus et Barnabas mitterentur ad gentes, locis, non animo separati, et sub uno Domino in diversa starent acie, ut agminis utriusque victoria, triumphum erigerent Salvatori. Ex quo qui dispensatoriam inter Petrum et Paulum contentionem . vere dicunt jurgium fuisse atque certamen, ut blasphemanti Porphyrio satisfaciant: et veteris Legis Israel asserunt esse servandas, debent et auream in mille annis exspectare Jerusalem, ut victimas immolent, et circumcidantur, ut in sabbato sedeant, dormiant, saturentur, inebrientur, et surgant ludere, qui ludus offendit Deum. Hoc diximus propter id quod nunc prophetatur:
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã. & cum sceleratis reputat᷑:
Et ipse peccatũ multoꝵ tulit. & ꝓtransgres.¬
sorib rogauit. Lxa. Propt̾ea ipse posside.¬
bit multos & fortium diuidet spolia ꝓ
eo quod contaminata ÷ in morte anima
eiꝰ. a cum iniquis reputatꝰ ÷. & ipse pecca¬
ta multoꝵ suscepit. & ꝓpt̃ iniquitates
eor traditus est. Causas reddit. cur post
passionẽ multa xp̃c p̾mia consequatur.
Quia inquit passus est & fecit omĩa quȩ
p̃terit᷑ sermo descripsit. & iniquitates
multoꝵ ipse portauit: ꝓptea diuidam
ei plurimos. ut ꝓparte dñi iacob. & funieu¬
lo hereditatis illius isrł. credant in eũ ae
oriente & occidente uenientes: & recumbunt
in regno dĩ cum abrahã. & isa ac & iacob
impleto illo qđ scriptũ est. Postula a mę
& dabo tibi gentes hereditatẽ tuã. & posis¬
sionẽ tuã t̃minos t̾rȩ. De quo & in hoceodẽ
ꝓpħa legitur. Erit radix iesse: & quietur¬
get ut principet᷑ gentiũ. in ipso gentesspus

Expanded text:
cum sceleratis reputatus est: et ipse peccata multorum tulit, et pro transgressoribus rogavit. LXX: Propterea ipse possidebit multos, et fortium dividet spolia: pro eo quod contaminata est in morte anima ejus, et cum iniquis reputatus est, et ipse peccata multorum suscepit, et propter iniquitates eorum traditus est. Causas reddit cur post passionem multa Christus praemia consequatur. Quia, inquit, passus est, et fecit omnia quae praeteritus sermo descripsit, et iniquitates multorum ipse portavit: propterea dividam ei plurimos, ut pro parte Domini Jacob, et funiculo haereditatis illius Israel, credant in eum de Oriente et Occidente venientes, et recumbant in regno Dei cum Abraham, Isaacme, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . De quo et in hoc eodem Propheta legitur, Erit radix Jesse: et qui resurget ut principetur gentium, in ipso gentes sperabunt .
Abbreviated transcription (Latin):
filium suum in me. Qđ aut̃ cunctis gen¬
tib om̃s t̃rȩ t̃minos copulauit. qui ui¬
suri sunt salutare dĩ: illud ostendit. qđ
&e alio loco dr̃. Conuertimini ad me
abextremis t̾rȩ. & salui eritis. Et piere.¬
miam. Ad te gentes uenient. ab ex tremis
terrȩ. Et iterum. Recordabuntur & con.¬

Expanded text:
Filium suum in me. Quod autem cunctis genFilium suum in me. Quod autem cunctis gentibus omnes terrae terminos copulavit, qui visuri sunt salutare Dei, illud ostendit quod et in alio loco dicitur: Convertimini ad me ab extremis terrae, et salvi eritis ; et per Jeremiam: Ad te gentes venient ab extremis terrae ; et iterum: Recordabuntur et con
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis fuerat derelicta reuel ari bra¬
chium dñi cunctis gentib. & uidere
salutare eiꝰ om̃s fines terrȩ. Ea duplicit᷑
intelligitur. Aut enĩ reuelat pat̾ brachiũ
suum cunctis gentib. aut filius reuelat
fortitudinẽ suã. de quo scriptũ est. Uirtus
enĩ abeo egrediebat᷑. & sanabat om̃s. Et
iterũ. Sensi uirtutem exisse de ine quȩ
sanauit emorrousã. Qđ aut̃ filius dĩ pa¬
tris dextera appellet᷑ & brachiũ: multa
sunt testimonia: ẽ quib pauca dicemꝰ.
illius. Et alibi. In brachio meo gentes
sꝑabunt. De quo &e iacobdic̃. Hic erit ex¬
pectatio gentium. Et octogesimꝰ octauus
psalmus. Tuumbrachiũ cum potentia.
Hoc brachio eduxit dñs popłm isrł de t̾ra
egipti. De quo &e apłor. principi loque¬
batur. Beatus es simon bariona quia caro
&e sanguinis non reuelauit tibi. sed pat̃
m̃s qui incęlis est. Et apłs paulus de se.
Quando inquit placuit dõ qui separauit
me de utero matris meȩ. ut reuelaret

Expanded text:
Judaeis fuerat derelicta, revelari brachium Domini cunctis gentibus, et videre salutare ejus omnes fines terrae. Quod dupliciter intelligitur. Aut enim revelat Pater brachium suum cunctis gentibus, aut filius revelat fortitudinem suam. De quo scriptum est: Virtus enim ab eo egrediebatur et sanabat omnes . Et iterum: Sensi virtutem exisse de me quae sanavit haemorrhousam . Quod autem Filius Dei, Patris dextera appelletur et brachium, multa sunt testimonia, e quibus pauca dicemus: et brachium sanctum illius . Et alibi: In brachio meo gentes sperabunt . De quo Jacob dicit: Hic erit exspectatio gentium . Et octogesimus octavus psalmus: Tuum brachium cum potentia. Hoc brachio eduxit Dominus populum Israel de terra Aegypti. De quo ad Apostolorum principem loquebatur: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelaverunt tibi, sed Pater meus qui est in coelis . Et Apostolus Paulus de se : Quando, inquit, placuit Deo, qui separavit me de utero matris meae, ut revelaret
Abbreviated transcription (Latin):
ioserã ꝙy rographũ qđ erat contrariũ nob.
u iy sum tulit de medio affigens illud cruci.
erpolians principatꝰ & potestates de hone¬
saut. confident triumphans de eis. iniqͦs
autcum qͥb reputatꝰ est: marcus euange.¬
usta latrones intelligit scribens. Et cruci.¬
hrerunt cũ eo duos latrones. unũ adex¬
nis & alterũ a sinistris. Et impleta est
sriptura quȩ dicit. Et cum iniquis repu.¬
tatus est. Quod ce altius intelligi potest.
dicente de semet ipso dño. Reputatus sum
cum descendentib inlacũ. factus sum
sicut homo sine adiutorio int̃ mortuos
liber. Uere enĩ reputatꝰ ÷ int̾ peccatores &
nuiquos. ut descenderet ad infernũ. qͥ in mul-¬
disscripturarũ locis uocat᷑ lacus. ut uinctos
incarcere liberaret. qͥ traditꝰ ÷ ꝓpt̃ peccata
nra uulneratꝰ. & resurrexit ꝓpt iustifica¬
tionẽ nr̃am. Tantȩq clem̃tiȩ fuit. ut ꝓ¬

Expanded text:
uod erat contrarium nobis; et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci: spolians principatus, et potestates dehonestavit, confidenter triumphans de eis . Iniquos autem cum quibus reputatus est, Marcus Evangelista latrones intelligit, scribens: Et crucifixerunt cum eo duos latrones: unum a dextris, et alterum a sinistris. Et impleta est Scriptura quae dicit: Et cum iniquis reputatus est . Quod et altius intelligi potest, dicente de semetipso Domino: Reputatus sum cum descendentibus in lacum: factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Vere enim reputatus est inter peccatores et iniquos, ut descenderet ad infernum; qui in multis Scripturarum locis vocatur lacus, et vinctos in carcere liberaret. Qui traditus est propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Tantaeq
Abbreviated transcription (Latin):
ui.tradens sanguinẽ iustũ. Et uxor
pilati. Nichil tibi sit ce iusto illi. Multa
enĩ passa sum hodie ꝑuisũ ꝓpt̃ eũ. Et no.¬
tandum. qđ ñ iustificatꝰ sit ut de iniquo
iustus fieret: sed iustus iustificat᷑. ñ ut
incipet esse quod ñ erat: sed ut qđ erat.
omib appareret. Iste iustꝰ ꝓ iniquis pass
est ut om̃s nos offerret dõ. De quo dr̃
adiudeos. Et negastis sc̃m &e iustũ. & pe¬
tistis ut uir homicida donaret᷑ uobis.
Et peccata inquit eoꝵ ipse portauit: qͣsi
medicus languores egrotantiũ quosani
ñ indigent. sed ii qui male habent.
deo disꝑtiã ei plurimos. & fortiũ diui¬

Expanded text:
vi, tradens sanguinem justum . Et uxor vi, tradens sanguinem justum . Et uxor Pilati: Nihil tibi sit et justo illi: multa enim passa sum hodie in somnis propter eum. Et notandum quod non justificatus sit, ut de iniquo, justus fieret. Sed justus justificatur, non ut inciperet esse quod non erat; sed ut quod erat omnibus appareret. Iste justus pro iniquis passus est, ut omnes nos offerret Deo. De quo dicitur ad Judaeos: Et negastis sanctum et justum, et petistis ut vir homicida donaretur vobis . Et peccata, inquit, eorum ipse portavit; quasi medicus languores aegrotantium, quo sani non indigent, se hi qui male se habent . Ideo dispertiam ei plurimos, et fortium di
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis. ipsũ dũm saluatorẽ. de qͦ in octõ¬
gesimo octauo psalmo canitur. Sem̃ eiꝰ in
ȩt̃num manet. & thronꝰ illiꝰ sic̃ sol in con-¬
spectu meo. Et iterũ. Ponam in scłm scli
semen eiꝰ. & thronum illiꝰ sic̃ dies cȩli.
Quod aliis uerbis ad uirginẽ gabriel loqͥt᷑.
uocabitur. Et dabit illi dñs thronũ dđ
patris sui. &e regnabit suꝑ domum ia cob
in sempit̾nũ. &e regni eiꝰ nerit finis. Uult
enĩ ds̃ auferre de dolore animã eiꝰ qui
dixerat. tristis est anima mea usq ad
mortẽ. ut crucis contumelia resurrecti¬
onis gła temꝑet᷑. & ostendere ei lucem
ut om̃s ꝑse uideat illuminatos. & forma¬
re intelligentiã. subaudit᷑ eũ suꝑ quẽ
descendit sp̃s sapientiȩ &e intellectus.
&e iustificare iustum. qui bene multis
seruierit. Non enĩ uenit ut ministraret᷑
ei. sed ut ministraret. in petri pedibus
apparuit in carne. iustificatꝰ est in sp̃ũ.
De quo &e uidas ꝓditor confitetur. Pecca¬

Expanded text:
n octogesimo octavo psalmo canitur: Semen ejus in aeternum permanet, et thronus illius sicut sol in conspectu meo. Et iterum: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et thronum illius sicut dies coeli. Quod aliis verbis ad Virginem Gabriel loquiturvocabitur. Et dabit illi Dominus thronum David patris sui, et regnabit super domum Jacob in sempiternum: et regni ejus non erit finis . Vult enim Dominus auferre de dolore animam ejus, qui dixerat: Tristis est anima mea usque ad mortem , ut crucis contumelia resurrectionis gloria temperetur. Et ostendere ei lucem, ut omnes per se videat illuminatos. Et formare intelligentia, subauditur eum, super quem descenderit spiritus sapientiae et intellectus. Et justificare justum, qui bene multis servierit; non enim venit ut ministraretur ei, sed ut ministraret , in Petri pedibus apparuit in carne, justificatus est in spiritu. De quo et Judas proditor confitetur: Pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Ouos ꝓpt̃ quor peccata filius dĩ ductus :¬
ad mortẽ. qui pessimi & in malo diuites
dati estis ꝓsepultura & morte eiꝰ. si uolue.¬
ritis agere poenitentiã. & ꝓpeccatis ur̃is
offerre sacrificiũ placens dõ. sp̃m contri¬

Expanded text:
O vos, propter quorum peccata Filius Dei est ductus O vos, propter quorum peccata Filius Dei est ductus ad mortem, qui pessimi, et in malo divites, dati estis pro sepultura et morte ejus, si volueritis agere poenitentiam, et pro peccatis vestris offerre sacrificiu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inueniens in uideis. & dic̃s in euangelio.
Uulpes foueas habent. & uolucres cȩli nidos.
filius aut̃ hominis ñ habet ubi caput re-¬
clinet. Et in hoc eodẽ ꝓpħa. Laboraui su¬
stinens. Quia gͥ laborauit: uidebit ȩccłias
in toto orbe consurgere. & earũ saturabit᷑
fide. Deniq cum esuriens & sitiens sedis¬
set suꝑ puteũ iacob ꝑ mediũ diẽ soletor.¬
rente: emptis cibis uti noluit. quia iam
samaritanȩ & exeuntis adeũ ciuitatis
sichem fide satiatꝰ erat. lux ta quẽ sensũ.
dicens int̾ octo beatitudines. Beati qui esu¬
riunt & sitiunt iusticiã. Inscientia sua
id est in doctrina sua. ipse iustus qui pecca.¬
tũ ñ fecit. nec inuentꝰ est dolus in ore eiꝰ.
&e seruus patris qui formã serui acceꝑat.
& dni seruierat uoluntati: multos usti.¬
ficauit de toto orbe credentes. & iniqͥtates
eor ipse portauit quas illi portare
ñ poterant. & quarum pondere oppͥme.¬
bantur. luata septuaginta hoc dicitur.

Expanded text:
s in Evangelio: Vulpes foveas habent: et volucres coeli, nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet . Et in hoc eodem Propheta: Laboravi sustinens . Quia igitur laboravit, videbit Ecclesias in toto orbe consurgere, et earum saturabitur fide. Denique cum esuriens et sitiens sedisset super puteum Jacob , medium diem sole torrente, emptis cibis uti noluit, quia jam Samaritanae, et exeuntis ad eum civitatis Sichem fide satiatus erat. Juxta quem sensum dicebat inter octo beatitudines: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . In scientia sua, id est, in doctrina, ipse justus, qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus: et servus Patris, qui formam servi acceperat, et Domini servierat voluntati, multos justificabit de tote orbe credentes. Et iniquitates eorum ipse portabit, quas illi portare non poterant, et quarum pondere opprimebantur. Juxta Septuaginta hoc dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
disũ: audiuit uerba quȩ nequa quã ua¬
enarrare potest. sublata est uita de terra
ut nequa quã int̾ra. sed in cęlo uiueret.
Siue abscisus est de t̾ra uiuentiũ. ut imple¬
ret᷑ de eo qđ scriptũ est in apocalipsi ioħis.

Expanded text:
disum, audivit verba quae nequaquam vadisum, audivit verba quae nequaquam vaenarrare potest, sublata est vita de terra; ut nequaquam in terra, sed in coelo viveret. Sive abscissus est de terra viventium, ut impleretur de eo quod sc
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓuerbiis ante om̃s colles genuit me.
uita illud qđ alibi legimꝰ. quis cognouit
sensum: aut quis consiliariꝰ eiꝰ fuit. idest
nullus : aut de partu uirginis qđ difficul.¬
ter possit exponi. Deniq cum mariȩ di¬
ceretur ab angelo. concipies &e paries filiũ:
illa respondit. Unde mͥ hoc quia uirũ ñ
cognoui: Cui rursum angls. Sp̃s inquit
sc̃s ueniet suꝑte & uirtus altissimi obum¬
brabit tibi. ut uel abangelo uel abeuan¬
gelista tantũ natiuitatis huiꝰ sacram̃taqi¬
cantur cuiꝰ narrator rarissimꝰ est. scam ilis
Quis sapiens &e intelliget hȩc. intelligens
cognoscet ea : Sin aut̃ prudens lector tac¬
ta cogitatione responderit. & quo modo
misterium. audiat aliud esse nosse. aliu
eloqui. quia frequent quȩ m̃te concipinꝰ.
sermone explicare ñ possumus. Ergo & ii¬
steriũ diuinȩ maiestatis incorpore. posst̃
scĩ fide magis nosse quã dicere. Alioquin
&e apłs raptus in t̾cium cęlum & inpara¬

Expanded text:
e omnes colles generavit me ; juxta illud quod alibi legimus: Quis cognovit sensum Domini: aut quis consiliarius ejus fuit ? id est, nullus; aut de partu Virginis, quod difficulter possit exponi. Denique cum Mariae diceretur ab Angelo: Concipies et paries filium, illa respondit: Unde mihi hoc, quia virum non cognovi? Cui rursum Angelus: Spiritus, inquit, sanctus veniet super te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi , ut vel ab Angelo, vel ab Evangelista tantum nativitatis hujus sacramenta dicantur. Cujus narrator rarissimus est, secundum illud: Quis sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Sin autem prudens lector tacita cogitatione responderit: Et quomodo potest enarrare mysterium. Audiat aliud esse nosse, aliud eloqui, quia frequenter quae mente concipimus, sermone explicare non possumus. Ergo et mysterium divinae nativitatis in corpore, possunt sancti, fide magis nosse quam dicere. Alioquin et Apostolus raptus in tertium coelum et in para
Abbreviated transcription (Latin):
ste ꝓcuiꝰ sepultura &e morte impii &e diuites
traditi sunt: iniquitatẽ ñ fecit. nec dolus
muentꝰ ÷ in ore eiꝰ. Qd de nullo penitꝰ homi¬
num intelligi potest. ut nec oꝑe nec sermo¬
ne peccauerit. dicente scriptura. nemomun-¬
dus a sordib. nec si unius quidẽ diei fuerit
inuia sua declinauit. nͥ de illo qui peccata

Expanded text:
Iste pro cujus sepultura et morte, impii divitesque sunt Iste pro cujus sepultura et morte, impii divitesque sunt traditi, iniquitatem non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod de nullo penitus hominum intelligi potest, ut nec opere, nec sermone peccaverit, dicente Scriptura: Nemo mundus a sordibus, nec si unius quidem diei fuerit in via sua de
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret in ȩt̾nũ. Qđq iungit᷑. ꝓpt̃ scelus
popłi mei ꝑcussi eos. siue iuxta septuaguita
ab iniquitatib popłi mei ductꝰ ÷ ad mort̃
duplicem sensũ habet. Aut enĩ ꝑsecutores
& sceleratos popłi sui sua morte ꝑcussit:
aut ꝓpt̾ magnitudinẽ peccator popłi
quẽ semꝑ peculiarẽ habuit ductꝰ ad mor.¬
tẽ ÷. ut illos ad uitã sua morte reuocaret.
Ipse dedit impios ꝓsepultura sua. & diut
ꝓ morte sua. siue pessimos ꝓsepulchroel¬
& diuites ꝓ morte eiꝰ. utrunq popłm sigi¬
ficans: ut in malis & pessimis qui ante
dĩ noticiã ñ habebant ostendatur gentiui
multitudo. in diuitib quoꝵ erat testa¬
demonstraret᷑. Ergo iccirco pasi. ẽ. dñs &
sepultus. ut exutroq popło ȩccliamsin
congregaret. Siue hoc dicendum. qđ scribas
& phariseos ac saduceos. sacerdotes & ponti¬
fices quimpopło ante regnabant. & nimus
opib affluebant: post dñi passionẽ romaniꝰ
tradiderit ds̃. & ȩt̃nȩ subiecerit seruituti.

Expanded text:
pter scelus populi mei percussit eos; sive, juxta LXX, ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem, duplicem sensum habet. Aut enim persecutores et sceleratos populi sui, sua morte percussit: aut propter magnitudinem peccatorum populi, quem semper peculiarem habuit, ductus ad mortem est, ut illos ad vitam sua morte revocaret. Ipse dedit impios, pro sepultura sua; et divitem, pro morte sua. Sive pessimos, pro divites, pro morte ejus: utrumque populum significans, ut in malis et pessimis, qui ante Dei notitiam non habebant , ostendatur gentium multitudo: in divitibus, quorum erat Testademonstretur. Ergo idcirco passus est Dominus et sepultus, ut ex utroque populo sibi Ecclesiam congregaret. Sive hoc dicendum, quod Scribas et Pharisaeos, ac Sadducaeos, sacerdotes et pontifices, qui in populo ante regnabant, et nimiis opibus affluebant, post Domini passionem Romanis tradiderit Deus, et aeternae subjecerit servituti.
Abbreviated transcription (Latin):
seminat. seminare semen suũ. Ꝙ iterum.
Simile est regnũ cȩlor. homini. qui semi.¬
nauit bonũ sem̃ in agro suo. Et uoluntas
dnĩ in manu illiꝰ diriget᷑: ut qͥcqͥd pat̾ uoluit.
illiꝰ uirtutib impleat᷑. dicentis ad patrẽ
Ego seruaui eos in nomine tuo. Quos dedisti
mͥ custodiui. & nemo ex hns ꝑtͥt nͥ filius
ꝑditionis. Sem̃ aut̃ uidebit ȩt̃nũ. & uolun.¬

Expanded text:
eminat seminare; et iterum: Simile est regnum coelorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo . Et voluntas Domini in manu illius dirigetur, ut quidquid Pater voluit, illius virtutibus impleatur, dicentis ad Patrem: Ego servavi eos in nomine tuo quos dedisti mihi. Custodivi, et nemo ex his periit, nisi filius perditionis. . Semen autem videbit aet
Abbreviated transcription (Latin):
abscondit᷑. & nesciebamꝰ. Qui uere lanqu¬
res nr̃os & peccata portauit. & ꝓnobis
& noua heresis suspicatur. seduere cruci¬
fixus est. uere doluit. dicens in euangili
Tristis est anima mea usq ad mortẽ ꝙ
Nunc anima mea turbata est. Et nos pu¬
tauimꝰ eũ. eẽ. immundũ. siue in dolor ut
septuaginta transtuler̃. ꝓquo aquila e
simmachus posuer̃ lepsũ. theodotion
flagellatũ. qđ aliis uerbis hebraico idio.¬
mate lepra intelligit᷑. uixta illud qđ
in psalmo scriptũ ÷. Et flagellũ ñ appro¬
pinquabit tabernaculo tũo. Et est sensꝰ.
Qut auimꝰ eũ ꝓ peccatis suis a dõ esse ꝑcussĩ
qui humiliatꝰ ÷ ꝓpt̃ nos. & cũ latronib
crucifiaꝰ. Peo qͦd simmachus transtulit
enapheonta hoc est in lepra: aquil aposiuit
aphemenon id est lepsum. qđ multi non
intelligentes putant᷑ relictũ. & alii le.¬
gunt kaenmenon id est sedentẽ. In pͥnci¬
pio capituli u xta septuaginta dr̃. dñc
quis credidit auditui nr̃o & brachium

Expanded text:
vere languores nostros et peccata portavit, et pro nobis et nova haeresis suspicantur; sed vere crucifixus est. Vere doluit, dicens in Evangelio: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et: Nunc anima mea turbata est . Et nos putavimus eum esse immundum, sive in dolore, ut Septuaginta transtulerunt, pro quo Aquila et Symmachus posuerunt leprosum, Theodotio, flagellatum. Quod aliis verbis Hebraico idiomate lepra intelligitur, juxta illud quod in psalmo scriptum est: Et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Et est sensus: Putavimus eum pro peccatis suis a Deo esse percussum, qui humiliatus est propter nos, et cum latronibus crucifixus. Pro eo quod Symmachus transtulit Ἐν ἁφῇ ὄντα, hoc est, in lepra; Aquila posuit ἁφημένον, id est, leprosum: quod multi non intelligentes, putant relictum, et alii legunt καθήμενον, id est, sedentem. In principio capituli, in quo juxta Septuaginta dicitur: Domine, quis credidit auditui nostro: et brachium
Abbreviated transcription (Latin):
ne ex parte ueritas. &e ex parte mendaciũ
credatur in xp̃o. Om̃s inquit sicut oues
errauimꝰ ce indiguimꝰ miscđia dĩ. dicen.¬
tis inpsalmo. Erraui sic̃ ouis ꝑdita. quȩ
incuangelii parabola boni pͥastoris atq
solliciti humeris deportata est. Quȩ sint
aut̃ istȩ oues. sequens uersus ostendit.
Nomo inuia sua errauit. siue unusqͥsq

Expanded text:
ne ex parte veritas, et ex parte mendacium ne ex parte veritas, et ex parte mendacium credatur in Christo . Omnes, inquit, quasi oves erravimus, et indiguimus misericordia Dei, dicentes in psalmo: Erravi sicut ovis perdita ; quae in Evangelii parabola boni Pastoris atque solliciti humeris reportata est . Qui sint autem istae oves, sequens versus ostendit. Homo in via s
Abbreviated transcription (Latin):
ins quasi oues errauimꝰ. homo inuia sua
errauit. &e dñs tradidit eũ ꝓpt̃ iniquita¬
tes nr̃as. & ipse ꝓpt̃ afflictionẽ ñ aꝑuit
os  Nos in quit putauimꝰ eũ uirũ do.¬
loꝵ. siue uixta seꝑtuaginta esse in do¬
lore. & ꝑcussum a dõ. & ꝓpͥa sustinere
est ꝓpt̃ iniquitates nr̃as. dicens inpsalmo.
Fdder manꝰ meas & pedes meos. ut suo uul¬
ntre uulnera nr̃a curaret. Et attritꝰ est
siue infirmatꝰ ÷ ꝓpt̃ scelera nr̃a. ut factꝰ
ꝓnob maledictũ. nos liberaret de male-¬
dicto. Maledictꝰ enĩ omĩs homo qui pen¬
sustinere: ille ꝓ nobis passus est pacificans
ysanguinẽ crucis suȩ siue quȩ in terra.
sue quȩ incęlis sunt. Ipse enĩ p̾ax nr̃a qui
fecit utraq unũ. & mediũ parietẽ ma.¬
ceriȩ soluens inimiciciã in carne sua.
c liuore eiꝰ sanati sumus. Ex quo ꝑspicuũ
est sic̃ corpus flagellatũ atq laceratum
signa inuiriȩ inuibicib ac liuore porta¬
lat: ita ce animã uere doluisse ꝓ nob̃.

Expanded text:
ia sua erravit. Et Dominus tradidit eum propter iniquitates nostras, et ipse propter afflictionem non aperuit os suum. Nos, inquit, putavimus eum virum dolorum: sive juxta Septuaginta, esse in dolore, et percussum a Deo, et propria sustinere est propter iniquitates nostras, dicens in psalmo: Foderunt manus meas et pedes , ut suo vulnere vulnera nostra curaret, et attritus est, sive infirmatus propter scelera nostra, ut factus pro nobis maledictum, nos liberaret de maledicto. Maledictus enim omnis homo qui pensustinere, ille pro nobis passus est, pacificans per sanguinem crucis suae, sive quae in terra, sive quae in coelis sunt. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae, solvens inimicitiam in carne sua, et livore ejus sanati sumus . Ex quo perspicuum est, sicut corpus flagellatum atque laceratum signa injuriae in vibicibus ac livore portabat: ita et animam vere doluisse pro nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
uos sub torobbabel & esdra referte in
templum. ne sic̃ prius de ȩgipto cũ tu¬
multu & timore fugistis. ita egredimini
de babilone: sed cum pace & uoluntate
regis ꝑsarum atq medoꝵ. in quo uolun
tas dĩi apparuit. qui ꝓtex it & congre¬
gauit uos. Alii quȩ de babilone diximꝰ
de romano regno interp̃tantur. qđ in
aduentu xp̃i qui eos liberaturus sit hȩc
omĩa compleant᷑. Nos audientes supra.
quam pulchri supra montes pedes an.¬
nunciantis & pͣdicantis pacẽ. &. reuela-¬
uit dñs brachium suũ in conspectu õiũ

Expanded text:
vos sub Zorobabel et Esdra , referte in vos sub Zorobabel et Esdra , referte in templum; nec sicut prius de Aegypto cum tumultu et timore fugistis, ita egredimini de Babylone; sed cum pace et voluntate regis Persarum atque Medorum, in quo Domini voluntas apparuit, qui protexit et congregavit vos. Alii quae de Babylone diximus, de Romano regno interpretantur, quod in adventu Christi qui eos liberaturus sit, haec omnia compleantur. Nos autem audientes supra: Quam pulchri super montes pedes annuntiantis et praedicantis pacem. Et: Revelabit Dominus brachium suum in co
Abbreviated transcription (Latin):
nes credituri p̃dicentur in xp̃m. iuxta
id qđ ipse loquitur. Cum aut̃ pͣdicatũ fue¬
rit hoc euangelium inuniuerso mundo:
tunc erit finis. Alii summitates & extrema
terrȩ eos intelligi uolunt. qui in media
t̾ra sed in extremis eiꝰ instar rotarum
finib consistentes. humilia deserunt.
& adeacelsa festinant. Recẽdite. re¬
cedite. exite inde. pollutum nolite tan¬
gere. Exrite de medio eiꝰ. mundamini qͥ
fertis uasa dñi. Qm̃ ñ in tumultu exibi¬
tis. nec infuga ꝓꝑabitis. Prȩcedet enim
uos dñs. & congregabit uos ds̃ isrł.
ax. Recedite. recedite. egredimini inde.
& immundũ nolite tangere. Exite de
medio eiꝰ. separamini qui portatis uasa
dni quia ñ cum tumultu exibitis. neq
cum fuga ibitis. sed p̃cedet uos dñs. & qͥ
congregat uos ds̃ isrł. Et hoc uidei sic
disserere conantur. Exite de babilone.
&e idola eoꝵ relinquite. Eaite de medio
illius. & uasa quȩ nabuchodonosor ca¬
pta ierłm tulerat. cyro laxante capti.¬

Expanded text:
ientur in Christo. Juxta id quod ipse loquitur: Cum autem praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, tunc erit finis . Alii summitates et extrema terrae, eos intelligi volunt, qui non in media terra, sed in extremis ejus instar rotarum finibus consistentes, humilia deserunt et ad excelsa festinant. Recedite, recedite, exite inde, pollutum nolite tangere: exite de medio ejus, mundamini qui fertis vasa Domini. Quoniam non in tumultu exibitis: nec in fuga properabitis. Praecedet enim vos Dominus, et congregabit vos Deus Israel. LXX: Recedite, recedite, egredimini inde, et immundum nolite tangere: exite de medio ejus: separamini qui portatis vasa Domini, quia non cum tumultu exibitis, neque cum fuga ibitis: sed praecedet vos Dominus, et qui congregat vos Deus Israel. Et hoc Judaei sic disserere conantur: Exite de Babylone, et idola eorum derelinquite. Exite de medio illius, et vasa quae Nabuchodonosor, capta Jerusalem, tulerat , Cyro laxante capti
Abbreviated transcription (Latin):
cientes iniquĩtatẽ. Qm̃ sic̃ foenũ uelocit᷑
arescent. & sicut holera herbarũ cito de¬
cident. Est enim egrotantiũ cib. Qui se¬
mel incredulus est: appellat᷑ beta cru.¬
da. Qui aut̃ simplici contentꝰ fide absq
ratione & dogmatũ ueritate. facit oꝑa
iusticiȩ. potest dicibeta cocta. Porro qui
int̾ uitia atq uirtutes medius fluctuat.
& duplici corde accedit ad seruitutẽ dĩ.
iste rectissime uocat᷑ beta semicocta.
Ad quem &e in apocalipsi ioħis loquit᷑ dĩ.
Utinã aut calidus esses aut frigidus. Nunc
aut̃ quia tepidus es: ẽuomã tẽ. Qui tepi¬
di &e dormientes plenisunt furoris dñi.
mortem non fecit. nec lȩtat᷑ in ꝑditione
uiuentium : sed quo qui inlege pectaue.¬
rint. ꝑlegem iudicentur. quȩ iram oꝑat᷑
dĩ us qui prȩuaricatores eius sunt.
ccirco audi hoc pauꝑcula. & ebria

Expanded text:
cientes iniquitatem. Quoniam sicut foenum velociter cientes iniquitatem. Quoniam sicut foenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident . Est enim aegrotantium cibus. Qui semel incredulus est, appellatur beta cruda. Qui autem simplici contentus fide, absque ratione et dogmatum veritate facit opera justitiae, potest dici beta cocta. Porro qui inter vitia atque virtutes medius fluctuat, et duplici corde accedit ad servitutem Dei, iste rectissime vocatur beta semicocta, ad quem et in Apocalypsi Joannis loquitur Deus: Utinam aut calidus esses aut frigidus: nunc autem quia tepidus es, evomam te . Qui tepidi et dormientes, pleni sunt furoris Dominimortem non fecit, nec delectatur in perditione viventium: sed quo qui in Lege peccaverint, per Legem judicentur, quae operatur iram Dei his qui praevaricatores ejus sunt. Idcirc
Abbreviated transcription (Latin):
animalia in leuitico & deuteronomio
ponitur. ꝓ quo septuaginta sira lingua
nomine. transeamꝰ ad sensum. Filii tui
sicut oria uenatoꝵ. laqueis irretitꝰ dor.¬
merunt in compitis & plateis. & suꝑ nu¬
dam humum nuda membra ponentes:
indignationẽ dñi & increpationẽ dĩ sui
ꝓprus miseriis indicarunt. Porro uixta
septuaginta. qui noluer̃ habere diuitias
sp̃uales in omĩ uerbo & scientia & oꝑib
bonis. sed fuerunt pauꝑes qui ñ sustinent
cõminationẽ: nequaquam habitabunt
indomib quȩ uirtutib extruunt᷑ sed
in principiis uiarũ &e erituum. tangentes
omĩa. & omĩa relinquentes. Qui rectẽ dor¬
mire dicunt᷑ illo somno. de quodr̃. dor
Quo somno. consopiuit eos rex assirius.
Et cõparantur betȩ semicoctȩ. qđ genꝰ ho-¬
leris est uillissimi & fragilissimi. De qͥb
holerib. puto illud in psalmis dici. He te¬
leris in malignantib. neq emuleris fa¬

Expanded text:
animalia in Levitico et Deuteronomio animalia in Levitico et Deuteronomio ponitur. Pro quo LXX Syra lingua nomine transeamus ad sensum. Filii tui sicut oryx venatorum laqueis irretitus, dormierunt in compitis et plateis, et super nudam humum nuda membra ponentes, indignationem Domini et increpationem Dei sui, propriis miseriis indicarunt. Porro juxta Septuaginta: qui noluerint habere divitias spirituales in omni verbo, et scientia, et operibus bonis; sed fuerint pauperes qui non sustinent comminationem, nequaquam habitabunt in domibus, quae virtutibus exstruuntur, sed in principiis viarum, et in exitu tangentes omnia, et omnia relinquentes. Qui recte dormire dicuntur illo somno, de quo scribitur: DormiPs. LXXV, 6. Quo somno consopivit eos rex Assyrius. Et comparantur betae semicoctae, quod genus oleris est vilissimi et fragilissimi. De quibus oleribus puto illud in Psalmis dici: Ne zeleris in malignantibus, neque aemuleris fa
Abbreviated transcription (Latin):
duo occurrerunt ierłm: quȩ singula bi¬
na habent. Ruinã enĩ siue uastitatem
sequitur contritio. famẽ & gladiũ interitꝰ.¬
ossumus hȩc iuata anagogen. & suꝑ ani¬
ma intelligere peccatrice. qđ nolens
bibere calicem furoris dñi. dicit in psal¬
mo. duẽ ne in furore tuo arguas me:
neq inira tua corripias mẽ. Si aut̃ bi¬
berit: bonum est ei sua sentire supplicia.
& audire dñm dicentẽ. Cum ira furoris
mei transierit: rursum curabo. Et alibi.
Pinquid qui cadit. ñ resurget dic̃ dñs:
ili tui ꝓiecti sunt. dormier̃ in capite onĩiu
nurũ sicut oria illaqueatꝰ. pleni indigna¬
tine diũ. increpatione dĩ tui. Lxrx. fiui
diindigentes & dormientes incapiteom.¬
uiiuarũ. sicut beta semicocta. pleni
furoris dni. & deficientes a dño dõ. Pro
beta semi cocta. reliqui interp̃tes orige
captum &e illaqueatum transtulerunt.
qui hebraice appellatur tho. Qđ genus
bestiȩ nascentis in heremo. int̃ munda

Expanded text:
duo occurrunt Hierusalem, quae singula biduo occurrunt Hierusalem, quae singula bina habent ruinam sive vastitatem: sequitur contritio famem, et gladium interitPossumus haec juxta anagogen, et super anima intelligere peccatrice, quae nolens bibere calicem furoris Domini, dicit in psalmo: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me . Si autem biberit, bonum est ei sua sentire supplicia, et audire Dominum dicentem: Cum ira furoris mei transierit, rursum curabo. Et alibi: Numquid qui cadit non resurget, dicit Dominus ? Filii tui projecti sunt, dormierunt in capite omniuindignatione Domini, increpatione Dei tui. LXX: Filii tui indigentes et dormientes in capite omnium viarum: sicut beta semicocta, pleni furoris Domini, et deficientes a Domino Deo. Pro beta semicocta, reliqui interpretes, orygem captum et illaqueatum, transtulerunt, qui Hebraice appellatur THO  , quod genus bestiae nascentis in eremo, inter munda
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ita soluitur. Quã diu quis bibit els̃
a inebriauerit. in sanit. uomitq & corru¬
t: non eum posse consurgere. Necdũ enim
epotauit calicem dñi. nec ꝑuenit ad feces.
t eum usq ad fundum biberet. Nunc aut̃
histi de manu dnĩ calicẽ furoris eiꝰ. & ñ quȩ
consolatꝰ sit & app̃henderit manũ eiꝰ. &
iacentem eleuauerit. Ex quo manifestũ
est qđ post ultimam captiuitatẽ ista di¬
cantur. Alioquin in babilone. & post babi¬
lonem etechiel &e cȩteros ꝓpħas habuisse
eam narrat historia. Quod aut̃ dicit.
duo sunt quȩ occurrer̃t tibi. siue duo hȩc
contraria tibi. quis contristabit᷑ suꝑ te.
& ꝓduob infert quattuor. uastitas &
aontritio. fames & gladius: illisimile
est quod in psalterio canitur. inpsas mo¬
hec audiui. quia potestas dĩ est & tͥ dñe¬
miscłia : quia tu reddes unicuiq iuxta
it & poenitentib tribuat miscđiam. &
pmanentib in peccatum reddat supplicia
quȩ merentur. uxta quod in alio loco.

Expanded text:
quae ita solvitur. Quandiu quis bibit calicem, et inebriatur, insanit, vomitque et corruit, non eum posse consurgere. Necdum enim epotavit calicem Domini: nec pervenit ad feces, ut eum usque ad fundum biberet: nunc autembisti de manu Domini calicem furoris ejus, et non quae consolatus sit, et apprehenderit manum ejus, et jacentem elevaverit. Ex quo manifestum est, quod post ultimam captivitatem ista dicantur: alioquin in Babylone, et post Babylonem, Ezechiel et caeteros prophetas habuisse eam narrat historia. Quod autem dicit, duo sunt, quae occurrunt tibi, sive duo e contrario tibi, quis contristabitur super te? et pro duobus infert quatuor, vastitas et contritio, fames et gladius: illi simile est, quod in psalmo canitur: « haec audiia, quia tu reddes unicuique juxta ut et poenitentibus tribuat misericordiam, et permanentibus in peccato reddat supplicia quae merentur, juxta quod in hoc loco