comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salmi huius titulus est intellectus a¬
saph. Asaph latine congregatio: gre¬
ce su igoga chicitur. Uideamus qͥd in¬
tellexerit ista sinagoga. Dos autẽ in¬
telligamus pͥmitus sinagõgam: ex in¬
de intelligamꝰ quid intellexerit sina¬
goga. Oiĩs congregatio generali no¬
mine sinagoga appellatur: ꝙpeccoꝵ
& hominam potest dici congregatio.
Non autem hic pecorum congrega¬
tio est: quando audiuimus. intellec¬
tum. Nam homo cum in se negle¬
rerit intellectum in honore positꝰ.
qtud de illo dictum est audi. Ho¬
na in honore positus non intellex̾.
omparatus est iumentis insensatis.
& similis factus est illis. Qiia ergo
non est pecorum congregatio. nec
iu disserendum est: nec diligentiꝰ

Expanded text:
salmi hujus titulus est: Intellectus Asaph. Asaph latine Congregatio, graece Synagoga dicitur. Videamus quid intellexerit ista synagoga. Nos autem intelligamus primitus synagogam; exinde intelligemus quid intellexerit synagoga. Omnis congregatio generali nomine synagoga appellatur: et pecorum et hominum potest dici congregatio; non autem hic pecorum congregatio est, quando audivimus intellectum. Nam homo cum in se neglexerit intellectum in honore positus, quid de illo dictum est audi: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis . Quia ergo non est pecorum congregatio, nec diu disserendum est, nec diligentius
Abbreviated transcription (Latin):
angustu positus fueris. & suggesseri tibi
temptator si xp̃ianus esses & ad xp̃m
ꝑtineres. desereret te modo: non tibi mi¬
sisset auxilium. Et forte adhuc medicus
secat. & ideo deserit: sed non deserit.
quomͦ paulum ipsum ideo non exauditit.
Nam dicit paulus non se exauditum de
& dixit michi. fufficit tibi gratia mea.
Nam uirtus in infirmitate perficitur.
Tanquã medico diceretut. posito forte
epitemate molestum michi est hoo em¬
plitrum. rogo te tolle illud: & medicus.
non opus est. diu ibi sit. Non enim aliter
sanare poterit egrotum: non exaudiute
medicus ad uoluntaten: quia exaudiuit
ad silutem. Ideoq fortes estote fratres.
& quando aliqua inopia temptamini deo
flagellante & erudiente uos quibus et
non uobis suggesserat diabolus. Si iustus
esses. non tibi mitteret per coruum panẽ:

Expanded text:
angustia positus fueris, et suggesserit tibi angustia positus fueris, et suggesserit tibi tentator, Si christianus esses et ad Christum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset auxilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non deserit. Quomodo Paulum ipsum ideo non exaudivit, quia exaudivit. Nam dicit Paulus non se esse exauditum et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, quia exaudivit ad salutem. Ideoque fortes estote, fratres; et quando aliqua inopia tentamini, Deo flagellante et erudiente vos, quibus et non vobis suggerat diabolus: Si justus esses, nonne tibi per
Abbreviated transcription (Latin):
ginta dies estirunit: qui poterat & num¬
quam efurire. S quomͦ temptaretur:
Aut s̃ ille non uiceret temptatorem:
quomͦ disceres tu cum temptatore pugna¬
lapidibus istis ut panes fiant: si filius dei es
Quid magnum erat dño iħu xp̃o de lapi-¬
dibus panem facere: qui de quinq panibꝰ
tot milia satiauit: De nichilo fecit panem.
Canta enim fuerat multitudo esce: quȩ sa¬
turaret tot milia ÷ Ilnde ꝓcessit: Fontes
panes erant in manibus dñi: non est mirũ.
Nam ipse fecit de quinq panibus multos
panes unde saturaret tot milia. qui facit
cotidie in terra de paticis granis messes in¬
gentes. Ipsa enim sunt miracula dñi: sed
affiduitate uiluerunt. Quid ergo fratres.
impossibile erat dño de lapidibus panes fa¬
cere : Homines fecit de lapidibus dicente
ipso iohanne baptista: potens est deus de
lapidibus istis suscitare filios abrahe. Qua¬
re ergo non fecit: llt te doceree res¬
pondere temptator: ut si forte in aliqͣ

Expanded text:
ginta dies esurivit. Poterat et nunginta dies esurivit. Poterat et nunquam esurire: sed quomodo tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnalapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid magnum erat Domino Jesu Christo de lapidibus panem facere, qui de quinque panibus tot millia saturavit ? De nihilo fecit panem. Tanta enim multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miracula Domini; sed assiduitate viluerunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respon
Abbreviated transcription (Latin):
quis caticuminus. qui forte doctrina et
moribus uincet aliquos fideles: ad tendit
iam baptiratos multos imꝑitos & multos
non sic tuuentes quomͦ ipse uiitt. non in
tanta continentia. non in tanta castita¬
te. lam ille nec uxorem querit. & uidet
aliquando fidelem si non fornicantem.
tamen uxore intemperantius utentem.
potest erigere ceruicem suꝑbiȩ & dic̃e:
quid michi opus est iam baptirari ut
hoc accipiam quod iste habet: quem im
& uita & doctrina precedo: Huic dñs.
Quid precessisti : Quantum precessisti:
Tantum nequantum egote : Non est
seruus suꝑ dñm suum: neq disciptilus
suꝑ magistrum suum. Sufficit seruo. ait siosic̃
ut non queras baptismum. Baptisinum
queres dm̃: ego serui quesimi. Baptiratꝰ
est ergo dñs: & post baptismum temp¬
tatus est. Ieuinauit .&l. diebus in miste¬
rlo: Quod sepe uobis comemoraui. Non
omnna uno tempore dici possunt: ne oc-¬
cupent necessaria tempora. Post quadra¬

Expanded text:
quis catechumenus qui forte doctrina et quis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam baptizatos multos imperitos, et multos non sic viventes quomodo ipse vivit, non in tanta continentia, non in tanta castitate; jam ille nec uxorem quaerit, et videt aliquando fidelem, si non fornicantem, tamen uxore intemperantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid mihi jam opus est baptizari, ut hoc accipiam quod iste habet, quem jam et vita et doctrina praecedo? Huic Dominus, Quid praecessisti? quantum praecessisti? tantumne quantum ego te? «Non est servus super dominum suum, neque discipulus super magistrum suum: sufficit servo ut sit sicut ut non quaeras Baptismum. Baptismum quaeres Domini, ego servi quaesivi. Baptizatus est ergo Dominus, et post baptismum tentatus est, jerio, quod saepe vobis commemoravi. Non omnia uno tempore dici possunt, ne occupent necessaria tempora. Post quadra
Abbreviated transcription (Latin):
fectu. ipsa affectus coniunctio. clamauit de
celo: sanle satle. quid me ꝑsequeris. Pro-¬
strauit enim eum uoce obuirgante. & leua-¬
uit dextera miserante. Qui corpus xp̃i ꝑse-¬
quebatur factus est menbrum xp̃i tit
quod faciebat ipse ibi pateretur. Quid
ergo ibi fratres de capite nr̃o quid dictũ¬
est: Qm̃ tues dñe spes mea altissimtim
posusti refugium tuum. Non accedent
ad te mala: & flagelluim non appropinqua-¬
bit tabernaculo tuo. Dicta sunt hȩc Qm̃
angelis sitis mandauit de te: ut custodiat᷑
te moninibus uii tuis. Audistis modo
cum euangelium recitaretur. ad tendite.
Baptitatus dñs ieuinauit. Quare baptita¬
tus: Ult non aspernaremur baptitari.
Nari cum ipse ioharnes dicat cdño. tui ad
me uenis baptitari. ego a te debeo bapti¬
impleri omnem iusticiam: uoluit imple¬
re humilitatem ut ablueretur qui sordes
non habebat. Ut quid hoc: Propter
superbum faturorum. Existit enim ali¬

Expanded text:
fectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de fectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eum voce objurgante, et levavit dextera miserante. Qui corpus Christi persequebatur, factus est membrum Christi; ut quod faciebat, ipse ibi pateretur. 6. Quid ergo, fratres? de capite nostro quid dictualtissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Dicta sunt haec. «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, cum Evangelium recitaretur : attendite. Baptizatus Dominus jejunavit. Quare baptizatus? Ut non aspernaremur baptizari. Nam cum ipse Joannes diceret Domino, «Tu ad me venis baptizari; ego a te debeo baptiimplere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando ali
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis. Et quid dicit apł: Et erunt
duo in carne tina. Sacramentum hoo
magnum est: ego autem dico in xp̃o et
in ȩccłã. Et quid ipse dñt i euangelio:
Igtur iam non sunt duo. s tina caro.
Ex duobus anum. ex uerbo & carne
tinus homo imus detis. Hoc autem ta-¬
bernaculum eiuis senst. Nigelli eius t̾ra.
ut esset spes nr̃a : non ad eum accedunt
mala. nec flagellum ꝓpinquabit tabernacu-¬
lo ents. Longe est super omnes celos: sed
pedes habet in terra. Caput in celo est:
corpus in terra. Cum autem pedes ipsius
fligellarentur & calcarentur a saulo. cla¬
mauit caput: saule. sanle. quid me ꝑse¬
queris : Ecce caput nemo per sequitur:¬
& ecce caput in celo. quia xp̃c resurgens
ã mortus iam non moritur. & mors ei
ultra non dominabitur. Non accedent
ad te mala: & flagellum non appropin-¬
quabit tabernaculo tuo. S ne putemꝰ
quia separatum est captit a corpore. dis¬
cretum est enim locis. sed uinctum est af-¬

Expanded text:
virginis. Et quid dicit Apostolus? «Et erunt virginis. Et quid dicit Apostolus? «Et erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego autem dico in Christo et in Ecclesia» . Et quid ipse Dominus in Evangelio? «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Ex duobus unum, ex Verbo et carne unus homo, unus Deus. Hoc autem tabernaculum ejus sensit flagella in terra; ut esset spes nostra; et non ad eum accedent mala, nec flagellum propinquabit tabernaculo ejus. Longe est super omnes coelos, sed pedes habet in terra: caput in coelo est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo persequitur, ecce caput in coelo: quia Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur , «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Sed ne putemus quia separatum est caput a corpore: discretum est enim locis, sed junctum est af
Abbreviated transcription (Latin):
dei. caro est. In carne in habitauit uerbũ:
& caro factum est tabernacultm deo. In
ipso tabernaculo imꝑator militauit pro
nobis: in ipso tabernaculo ab hoste temp¬
tatus est. ne miles deficeret. Et quia ip-¬
sam carnem ostendit ocailis nr̃is. quia oculi
nt̃i ista luce gaudent. & tusibili lumine
isto delectantur. quia in manifestatione
posuit carnem suam. ut omnes tuderent:
ideo psalmus ait. In sole posuit taberna-¬
culum srium. Quid est in sole : In aperto.
in manifesto. in luce terrena. id est in luce
ꝗtiȩ terras ꝑfundit.: ibi posuit tabernacu¬
lum suum. S qtiomͦ ibi poneret taberna¬
culum situm: si non tanquã sponsus ꝓcedẽt
De thalamo suo: Hoc enim sequittir. In so¬
le posinit tabernaculum sutim. Et quasi
diceretur ei quomͦ: & ipse inquit tamquã
sponsus ꝓcedens de thalamo suo. Exulta¬
tut tit gigas ad currendam uiam. Quod
est tabernaculum. hoc est sponsa. Uerbũ
sponsus: caro sponsa: & thalamus utertis

Expanded text:
Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmus dicit, «In sole posuit tabernaculum suum.» Quid est, «in sole?» In aperto, in manifesto, in luce terrena; id est, in luce quae terras de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam sponsus procederet de thalamo suo? hoc enim sequitur. «In sole posuit tabernaculum suum:» et quasi diceretur ei, Quomodo? «Et ipse,» inquit, «tanquam sponsus procedens de thalamo suo; exsultavit ut gigas ad currendam viam» . Quod est tabernaculum, ipsa est sponsa. Verbum sponsus, caro sponsa, et thalamus uterus
Abbreviated transcription (Latin):
te omnes. Hoc passtis est moriendo. quod
iam multi passi erant: hoc iam fecit re-¬
surgendo. quod nullus ante illum. Quan¬
do enim accipiet hoc eccłã. nisi in finem :¬
Precessit in capite: quod menbra sperent.
Nouit enim caritas ur̃a: quomͦ inter se
dicat corpis capiti suo: qmͣ tues dñe
tuum. idest idea resur rexisti a mortuis.
& in celis ascendisti. at altum poneres
refugium tuum ascendens. & fieres spes
mea qui in terra desꝑabam. & me resur-¬
recturum esse non credebam. Modo iam
credo: quia ascendit incelum caput meũ.
Quo caput precessit: & menbra secutu¬
ra sunt. Puto iam manifestum esse
Hoc planius dixerim: ut ego haberem
spem resurrectionis quam non habebam.
Ideo prior resurrexisti. ut quo precessistr
illue me secuturum sperarem. Llox est
enim ȩcclẽ ad dñmn suium: uox est corporis
ad caput suum. Noli ergo mirari. non acce-¬
dent ad te mala: & flagellum non ad ꝓpin-¬
quabit. tabernaculo tuo. Tabernaculum

Expanded text:
te omnes. Hoc passus est moriendo quod te omnes. Hoc passus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicat corpus capiti suo, «Quoniam tu es refugium tuum:» id est, ideo resurrexisti a mortuis, et in coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum ascendens, et fieres spes mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam; modo jam credo, quia ascendit in coelum caput meum; quo caput praecessit, et membra secutura sunt. Puto jam manifestum esse Hoc planius dixerim. Ut haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, illuc me secuturum sperarem. Vox enim est Ecclesiae ad Dominum suum, vox est corporis ad caput suum. 5. Noli ergo mirari: «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
altissimum posuisti refugium tuum.
Iam non est mirandum ꝓꝓterea hoc se¬
quitur. non accedent ad te mala: qͥa
altissimum posiusti refugium tuum.
Et flagellum non appropinquabit ta¬
hernaculo tuo: quia altissimum posui¬
sti refugium tuum. Non autem legimꝰ
in euangelio quia alicubi angeli porta-¬
uerunt dñm. ne offenderet ad lapidem:
& tamen intelligimus. Hinc enim iam
facta sunt. & non sine causa ꝓphetata
sunt: msi quia futura erant & non
possumus dicere postea uenturus est
xp̃c ut non offendat ad lapidem pedẽ
suum. Iudicaturus enim ueniet. Vlbi
ergo completum est. intendat caritas ur̃a.
Primo hos uersus audite. Qm̃ tues do¬
mine spesmea: altissimum posiusti refugi¬
um tuum. Genus humanum mori homi¬
nem nouerat: resurgere non nouerat.
Ideo quid timeret habebat: quod spera-¬
ret non habebat. Ut ergo ille qui ꝓpter
disciplinam fecit timorem mortis. ꝓpter
rectionis. prior resurrexit dñs nr iħc̃ xp̃c.
Mortuus est post multos: resurrexit an¬

Expanded text:
altissimum posuisti refugium tuum.» Jam non est mirandum: propterea enim sequitur, «Non accedent ad te mala,» quia «altissimum posuisti refugium tuum; et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo,» quia «altissimum posuisti refugium tuum.» Non autem legimus in Evangelio quia alicubi Angeli portaverunt Dominum, ne offenderet ad lapidem: et tamen intelligimus. Haec enim jam facta sunt, et non sine causa prophetata sunt, nisi quia futura erant. Et non possumus dicere, Postea venturus est Christus, ut non offendat ad lapidem pedem suum: judicaturus enim veniet. Ubi ergo completum est? Intendat Charitas vestra. 4. Primo hos versus audite: «Quoniam tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Genus humanum mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem mortis, propterectionis, prior resurrexit Dominus noster Jesus Christus. Mortuus est post multos; resurrexit an
Abbreviated transcription (Latin):
odorem ungentorum tuorum currimꝰ.
llenit enim o oleuit: & odor ipstus im¬
pleuit mundum. Vnde odor : De celo.
Sequere ergo ad celum. si non falsum res¬
pondet quod dicitur. sursum cor: sur¬
sum cogitationem. sursum amorer. sur-¬
sum spem. Ne putrescit in terra triti¬
cum: non audes ponere in humida t̾ra.
Ne putrescit quia laborasti. & messiusti:
triturasti & uentilasti: queris locumtritico
tuo: & non queris locum cordi tuo: Et¬
non queris thesauro tuo loctim: fac quic¬
quid poteris in terra: erogi. non perdes.
s recondes. Et quis seruat:. Ap̃o: qtua
& te sertiat. Te nouit seruare: thesau¬
rum tuum non nouit seruare: Qtare
Nemo enim cogitat: nisi de thesatiro suo.
Quam multi hic sunt qui me modo au¬
diunt: & non est cor eotum nisi m satellis
scus: In terra estis: quia in terra est qd̃
amatis. Mittatur in celtm: & ibi erte
cor ur̃m. Ubi enim fuierit thesaurus ta¬
is: ibi erit & cor tuum. Incipit psalmꝰ

Expanded text:
odorem unguentorum tuorum curremus» odorem unguentorum tuorum curremus» . Venit enim et olevit, et odor ipsius implevit mundum. Unde odor? De coelo. Sequere ergo ad coelum, si non falsum respondes cum dicitur, Sursum cor, sursum cogitationem, sursum amorem, sursum spem; ne putrescat in terra. Triticum non audes ponere in humida terra, ne putrescat, quia laborasti et messuisti, triturasti et ventilasti. Quaeris locum tritico tuo, et non quaeris locum cordi tuo? non quaeris locum thesauro tuo? Fac quidquid poteris in terra: eroga; non perdes, sed recondes. Et quis servat? Christus qui et te servat. Te novit servare, thesaurum tuum non novit servare? Quare Nemo enim cogitat nisi de thesauro suo. Quam multi hic sunt qui me modo audiunt, et non est cor eorum nisi in saccellis suis? In terra estis, quia in terra est quod amatis: mittatur in coelum, et erit ibi cor vestrum. Ubi enim fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum . IN P
Abbreviated transcription (Latin):
amenius: flagremtis si sponsa sumus. Spon-¬
sus absens est: sustmneamus uieniet quem
desideremus. Tantum pignus dedit. nͣ
timeat sponsa ne deseratur ab sponsd. nͣ
dimittit pignus suum. Quod pignus
dedit : Sanguinem suum fudit. Qtiod
pignus dedit : Sp̃m scm misit. Talia
pignora dimittet ille sponsus: Si non
amaret. talia pignora non cdaret. Iam
amat. Osi sic amaremus. Maiorem di-¬
lectionem nemo habet: quam ut animã
suam ponat pro amicis suis. Et nos quo¬
Quid illi prodest. quando iam altissi¬
mum posuit refugium suum: & flagel¬
lum non appropinquat tabernaculo eiꝰ:
S quid dicit iohannes: Sicite xp̃c
pro nobis animam posuit: sic & nos de¬
bemus pro fratribus animas ponere.
Ulnusquisq ponens pro fratribus animã.
pro xp̃o ponit: quomͦ pascens fratrem
xp̃m pascit. Cum uni ex meis minimis
fecistis: michi fecistis. Amenius & imite¬
mur: turramus post ungenta eius. Quo¬
modo dicitur in canticis canticoꝵ. Post

Expanded text:
amemus: flagremus, si sponsa sumus. Sponamemus: flagremus, si sponsa sumus. Sponsus absens est, sustineamus: veniet quem desideramus. Tantum pignus dedit, non timeat sponsa ne deseratur ab sponso: non dimittit pignus suum. Quod pignus dedit? Sanguinem suum fudit. Quod pignus dedit? Spiritum sanctum misit. Talia pignora dimittet ille sponsus? Si non amaret, talia pignora non daret. Jam amat. O si sic amaremus! Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et nos quoQuid illi prodest, quando jam altissimum posuit refugium suum, et flagellum non appropinquat tabernaculo ejus? Sed quid dicit Joannes? «Sicut Christus pro nobis animam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animam ponere» . Unusquisque ponens pro fratre animam, pro Christo ponit; quomodo pascens fratrem, Christum pascit: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Amemus, et imitemur; curramus post unguenta ejus, quomodo dicitur in Canticis canticorum: «Post
Abbreviated transcription (Latin):
est uisus in terra: Quid nobis mag
num habet ostendere: S non est ui-¬
sus tali uisi. quali uidebimus. Tali ui¬
su uisus est: quali uiderunt qui cruci¬
fixerunt. Ecce qui uiderunt cruci¬
fixerunt : nos non uidemus & credimꝰ.
Illi oculos habebant: nos non habemꝰ:
Inmo & nos cordis oculos habenus: sed
per fidem adhuc uiumus: non per
spetiem. Quando erit speties: Quan¬
do idebimus eum facie ad faciem.
Quod dicit apłõ. quod nobis ꝓmittit
deus in magno premio omnium laboꝵ
nr̃oꝵ. Quicquid laboris: ad hoc labo¬
ras ut uideas. Nescio quid magnum
est quod iusuri sumus. quando tota
& letificabit nos: quomͦ uidetur modo
ab angelis. in principio erat uerbum.
& uerbum erat apud deum. & detiserat
uerbum. Adtendite qui hoc ꝓmisit ip¬
sum dm̃ in etingelio dicentem: qui di¬
ligit me diligetur ã patre meo: & ego
diligam eum. Et quasi diceretur ei.
& quid ei dabis qui diligit te: ostendã
ingait me ppsum illi. Desideremiuis et

Expanded text:
est visus in terra? Quid magnum est visus in terra? Quid magnum nobis habet ostendere? Sed non est visus tali visu, quali videbimus. Tali visu visus est, quali qui viderunt, crucifixerunt: ecce qui viderunt, crucifixerunt; nos non vidimus, et credidimus. Illi oculos habebant, nos non habemus? Imo et nos cordis habemus; sed per fidem adhuc videmus, non per speciem. Quando erit species? Quando videbimus «facie ad faciem,» quod dicit Apostolus : quod nobis promittit Deus in magno praemio omnium laborum nostrorum. Quidquid laboras, ad hoc laboras, ut videas. Nescio quid magnum est quod visuri sumus, quando tota et laetificabit nos, quomodo videtur modo ab Angelis: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum» . Attendite qui hoc promisit, ipsum Dominum in Evangelio dicentem: «Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum.» Et quasi diceretur ei, Et quid ei dabis qui diligit te? «Ostendam,» inquit, «meipsum illi» . Desideremus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Illos corporaliter ut infideles confuinde¬
rentur: istos sp̃ualiter ut fideles imita¬
rentur. Cum ipso sum in tribulatione.
est longitudo dierum: llits ẽterni ẽ.
fratres: nolite putare longbudmer
habet dare: Longitudo illa est quȩ ñ
habet finem: eterna uita que nobis pro¬
mittitur in diebus longis. Et uere qr
sufficit non sine causa dirit replebo eũ.
Non nobis sufficit quicquid longum ẽ:
in tempore si habet finem & ideo neo
longum dicendum est. Et si auari su¬
muł. uite eternȩ debemus esse auari.
Talem uitam desidenite: quȩ non ha¬
bet finem. Ecce ubi extendatur ata¬
ritia nł̃a. Argentam uissine fine:
uitam eternam desidera sine fine.
Hon uis uo babeat finem possessio
tua: uitam eternam quere. Longita¬
dine dierum replebo eum. Et os¬
tendam illi salutare meum. Nec hoc
fratres breuiter pretereundum est.
Ostendam illi salutare meum: hoc dixͣ
ostendam illi ipsum xp̃m. Quare ñ

Expanded text:
illos corporaliter, ut infideles confundeillos corporaliter, ut infideles confunderentur; istos spiritualiter, ut fideles imitarentur. «Cum ipso sum in tribulatione; est longitudo dierum? Vita aeterna. Fratres, nolite putare longitudinem habet dare? Longitudo illa est quae non habet finem, aeterna vita quae nobis promittitur in diebus longis. Et vere, quia sufficit, non sine causa dixit, «replebo eum.» Non nobis sufficit quidquid longum est in tempore, si habet finem; et ideo nec longum dicendum est. Et si avari sumus, vitae aeternae debemus esse avari: talem vitam desiderate, quae non habet finem. Ecce ubi extendatur avaritia nostra. Argentum vis sine fine? Vitam aeternam desidera sine fine. Non vis ut habeat finem possessio tua? Vitam aeternam quaere. «Longitudine dierum replebo eum.» 13. «Et ostendam illi salutare meum.» Nec hoc, fratres, breviter praetereundum est. «Ostendam illi salutare meum:» hoc dicit, Ostendam illi ipsum Christum. Quare? non
Abbreviated transcription (Latin):
ume sꝑaiit eruam eum. Hon solum gͦ
caput est quod modo sedet in celo: quia
altissimum posuit resugium suum. ad
quod non accedint mala: & flagellum
non appropinquibit tabernaculo eiis:
sed &c nos qui laboramus in terra. & ad¬
huc in temptationibus uitimus. quoꝵ
gressus timentur. ne in laqueum inci¬
dant. auidiamus nocem dm̃ dei nrͣi con¬
solantis nos &o dicentis nobis: qmͣ in me
sꝑaint ertum eum. Protegam eũ
tribularis: ne quasi nonsit tecum ds̃.
ldes sit tecum: & tecum est deus in
tribulatione. Eluttis sunt maris. turba¬
ris innaingio: quia dormit xp̃s. Dornie¬
bat in naui xp̃c: ꝑierant homines. Si fi¬
destua dormit in corde tuo tañquam
sidem in te habitat. Cum turbari cepe¬
ris: excita xp̃m dormientem. Erige fidẽ
tuam. & noueris quia non te deseret:
s ideo putas te deseri. ꝗuia non quando
uis eripit. Cripuit tres pueros de igne.
Qui eripine tres pueros: deseruit ma¬
chabeos: absit: & illos eripuit & illos.

Expanded text:
me speravit, eruam eum.» Non solum ergo caput, quod modo sedet in coelo, quia altissimum posuit refugium suum, ad quod non accedent mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo ejus; sed et nos qui laboramus in terra, et adhuc in tentationibus vivimus, quorum gressus timentur, ne in laqueos incidant, audiamus vocem Domini Dei nostri consolantis nos, et dicentis nobis: «Quoniam in me speravit, eruam eum; protegam eum,tribularis, ne quasi non tecum sit Deus. Fides sit tecum, et tecum est Deus in tribulatione. Fluctus sunt maris, turbaris in navigio, quia dormit Christus. Dormiebat in navi Christus, peribant homines . Si fides tua dormit in corde tuo, tanquam us per fidem in te habitat. Cum turbari coeperis, excita Christum dormientem; erige fidem tuam, et noveris quia non te deserit. Sed ideo putas te deseri, quia non quando vis eripit. Eripuit tres pueros de igne . Qui eripuit tres pueros, deseruit Machabaeos ? Absit. Et illos eripuit, et illos:
Abbreviated transcription (Latin):
est ante pectus suum te ponet: ut alis
sinste ꝓtegat si modo agnoscas infirmi-¬
tatem tuam: tit quasi pullas infirmus
fugias sub alas matris ne anultio rapiaris.
Miliu sunt enim aerie potestates. diabo¬
lus & angeli eis: ripere uolunt infirmi¬
tatem nr̃am. fugiamus sub alas matris
sapientiȩ. quia & ipsa sapientia infirma¬
ta est ꝓpter nos: quia uerbum caro factũ
est. Sicut infirmatur gallina cum pul¬
lis fus. ut ꝓtegat eos alis stus: sic dñs¬

Expanded text:
est, ante pectus suum te ponet, ut alis est, ante pectus suum te ponet, ut alis suis te protegat; si modo agnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus infirmus fugias sub alas matris, ne a milvo rapiaris. Milvi sunt enim aereae potestates, diabolus et angeli ejus: rapere volunt infirmitatem nostram. Fugiamus sub alas matris Sapientiae, quia et ipsa Sapientia infirmata est propter nos; quia Verbum caro factum est . Sicut infirmatur gallina cum pullis suis, ut protegat eos alis suis : sic D
Abbreviated transcription (Latin):
altissime in protectione dei celi commora-¬
bitur. Hoc commendauimus caritati
ur̃ȩ in istis uersibus: ne quisquam in se
spem ponat: sed totam spem stam in
illo ponat: in quo sunt uires nr̃e. Ex
adiutorio enin eius uincimus: non ex
nr̃a presumptione. Protegit ergo nos
deus cel: si dicamus dño quod sequitur.
Dicet dño susceptor meus estu. & refu¬
gium meum deus mets subo in eum:
qm̃ ipse eruet me de muscipula uenan¬
tium. & a uerbo aspero. Diximus quia
multi timentes tierbum asperum: in¬
cidunt in muscipulam ue. nantiũ.
Infaltatur homini quia xp̃ianus
muscipulam diaboli. Insultatur etiam
homini qui inter multos xp̃ianos me¬
liuis uitut. & tiniens aspera uerba insal¬
tatorum incidit in laqueos diabolu ut
non sit triticum in area: sed paleam se¬
quatur. Qui autem in dño sperat. ertu¬
tur a muscipula uenantium: & a tierbo
aspero. Quomͦ autem de ꝓtegit deus :¬
Inter scapulas suas obumbrabit tibi: id

Expanded text:
Altissimi, in protectione Dei coeli commoraAltissimi, in protectione Dei coeli commorabitur.» Hoc commendavimus Charitati Vestrae in istis versibus, ne quisquam in se spem ponat, sed totam spem suam in illo ponat, in quo sunt vires nostrae; ex adjutorio enim ejus vincimus, non ex nostra praesumptione. Protegit ergo nos Deus coeli, si dicamus Domino quod sequitur: «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus, sperabo in eum; quoniam ipse eruet me de muscipula venantium, et a verbo aspero.» Diximus quia multi timentes asperum verbum incidunt in muscipulam venantium. Insultatur homini, quia christianus muscipulam diaboli. Insultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. Quomodo autem te protegit Deus? «Inter scapulas suas obumbrabit tibi:» id
Abbreviated transcription (Latin):
sic loquitur de xp̃o ut solum caput com¬
mendet. & aliquando a capite ut ad cor¬
pus id est ad ecłãm. & non udetur mu-¬
tasse ꝑsonam: quia non separatur caput
a corpore. sed tamquã de uno loquitar.
llideat enim caritas ur̃a quod dico: ma¬
infestus est certe psalmus omnibus
ubi depassione dm̃ dicitur. fode¬
runt manus meas & pedes. dintmeratie¬
runt omna ossa mea. dituserunt sibi ues¬
timenta mea. & super uestem meam mi¬
serunt sortem. Hoc & iudei quando au¬
diunt. erubescunt. Eudentissime enun
lata est. Delicta autem non habelte do
ipsius psalmi dicit. deus deus meus ut¬
quid me dereliquisti. longe a salute mea
uerba delictorum meorum. Uidetis ergo
quid dicatur ex persona capitis: quid ex
persona corporis. Delicta ad nos ꝑtinent.
passio pro nobis ad caput ꝑtinet: sed
ꝓpter passionem illius pro nobis & quod
die tractauimtis: breuiter cõmemoremus
illos. Qur habitat in aclutorio

Expanded text:
sic loquitur de Christo, ut caput solum comsic loquitur de Christo, ut caput solum commendet, et aliquando a capite it ad corpus, id est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non separatur caput a corpore, sed tanquam de uno loquitur. Videat enim Charitas Vestra quod dico. Manifestus est certe omnibus psalmus ubi de passione Domini dicitur: «Foderunt manus meas et pedes; dinumeraverunt omntimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem.» Hoc et Judaei quando audiunt erubescunt; evidentissime enim lata est. Delicta autem non habebat Domipsius psalmi dicit: «Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti? Longe a salute mea verba delictorum meorum» . Videtis ergo quid dicatur ex persona capitis, quid ex persona corporis. Delicta ad nos pertinent, passio pro nobis ad caput pertinet: sed propter passionem illius pro nobis, et quodie tractavimus: breviter commemoremus illos. «Qui habitat in adjutorio
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum autem solum natum de uirgine ca-¬
pat ȩcclẽ mediatorem scilicet inter deum
& homines tp̃m ih̃m: ad hoc mediatorẽ.
ut eos qui recesserunt per se reconciliet.
Medius enin non est nisi inter duos. Re-¬
cesseramus a maiestate dei. & peccato nr̃o
offenderamus eam. Missus est filtus me¬
diator qui sanguine suo solueret peccata
nr̃a quibus separabamur a deo: & inter¬
positos redderit nos ei & reconciliaret
a quo auersi in peccatis nr̃is & delictis
tenebamur. Ipse est caput nr̃m. ipse est
deus equalis patri: uerbum dei per quod
facta funt omnia. S deus ut crearemur.
homo ut recrearemur. Detis ꝑt faceret:
homo ut reficeret. Hunc intuentes: fic
audiamus psalmum. Intendat caritas
ur̃a. Disciplina est ista & doctrina scole huiꝰ.
que uobis ualeat non ad untim psalmum
intesligendum: sed aꝰ multos si teneatis hanc
regulam. Aliquando psalmus. non solum
psilmtis: sed & oninis ꝓphetia aliquando

Expanded text:
ipsum autem solum natum de virgine, caipsum autem solum natum de virgine, caput Ecclesiae, mediatorem scilicet inter Deum et homines Christum Jesum : ad hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra, quibus separabamur a Deo; et interpositus redderet nos ei et reconciliaret, a quo aversi in peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri, Verbum Dei per quod facta sunt omnia : sed Deus ut crearet, homo ut recrearet; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Hunc intuentes, sic audiamus Psalmum: intendat Charitas Vestra. Disciplina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. Aliquando psalmus, non solum psalmus, sed et omnis prophetia, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
expectamus uidicem tuuorum atq mor¬
tuorum: hoc est caput ecclẽ. corpus huiꝰ
capitis ecclã est. non quȩ hoc loco est sed
quȩ hoc loco &o per totum orbem terra¬
rum. Nec illa que hoc tempore. s ab iꝑ¬
so abel usq ad eos qui nascituri sunt us¬
q in finem. & credituri in xp̃m totus
popls sanctorum ad unam ciuitatem
pertinentium: quȩ ciuitas corpus ẽ xp̃i.
cui caput est xp̃s. Ibi sunt & angeli ciues
nostri: s quia nos peregrinamur. labora¬
mus illi autem in ciuitate expectant ad¬
uentum nr̃m. Et de illa ciuitate unde
ꝑegrinamur. littere nobis uenerunt:
ipse sunt scripture quȩ nos hortantur
ut bene uinamus. Quid dicam uenis¬
se litteras : Ipse rex descendit & factꝰ
est nobis uia in peregrinatione. ut in
illo ambulantes nec erremus. nec defi-¬
tiamus. nec in latrocinantes incidamꝰ.
nec in laqueos inruantur. qui ponunt᷑
iuxta uam. Talem ergo scientes xp̃m
totum atq unuerstm simul cũmꝑełĩ:

Expanded text:
exspectamus judicem vivorum atque morexspectamus judicem vivorum atque mortuorum; hoc est caput Ecclesiae . Corpus hujus capitis Ecclesia est, non quae hoc loco est, sed et quae hoc loco et per totum orbem terrarum: nec illa quae hoc temore, sed ab ipso Abel usque ad eos qui nascituri sunt usque in finem et credituri in Christum, totus populus sanctorum ad unam civitatem pertinentium; quae civitas corpus est Christi, cui caput est Christus. Ibi sunt et Angeli cives nostri: sed quia nos peregrinamur, laboramus; illi autem in civitate exspectant adventum nostrum. Et de illa civitate unde peregrinamur, litterae nobis venerunt: ipsae sunt Scripturae, quae nos hortantur ut bene vivamus. Quid dicam venisse litteras? Ipse rex descendit, et factus est nobis via in peregrinatione; ut in illo ambulantes, nec erremus, nec deficiamus, nec in latrocinantes incidamus, nec in laqueos irruamus, qui ponuntur juxta viam. Talem ergo scientes Christum totum atque universum simul cum Ecclesia;
Abbreviated transcription (Latin):
mus enini multos esse & memoria pre¬
ualentes & lectionis diuine sttidiosos. qͥ
ei q̃ dicturi sumꝰ notier̃t: & forte no̾ea uolamꝰ dic̾e q̃
ñ nouer̃. S si celeriores sunt intueantur:
quia cum tardioribus ambulant uiam.
Quando autem duo comites unam uiã
ambulant. quorum est unus celerior.
alter tardior. in potestate celerioris est:
ut cum illo ambulet tardior. non in po¬
testate tardioris. quia si uelit celerior.
tantum facere quantum potest. tardioe
illum nonsequitur. Opns est ergo ut ce¬
lerior restenet celeritatem suam: & non
relinquat comitem tardiorem. Hoc est
ergo quod dixi me sepe dixisse: & nunc
iterum dico ficut dicit apls̃ eadem uobis¬
scribere michi quidem non pigrum. uob̃
totus perfectus uir. & caput & corpus.
captit in illo homine agnoscimus quinatꝰ
est de oraria uirgine. passus sub pontio ꝑi¬
lato sepultus resurrexit. ascendit in celum.
sedet ad dexteram patris. in d. e illum

Expanded text:
mus enim multos esse et memoria praemus enim multos esse et memoria praevalentes, et lectionis divinae studiosos, qui ea quae dicturi sumus noverunt; et forte nos ea volunt dicere quae non noverunt. Sed si celeriores sunt, intueantur quia cum tardioribus ambulant viam. Quando autem duo comites unam viam ambulant, quorum est unus celerior, alter tardior, in potestate celerioris est ut cum illo ambulet tardior, non in potestate tardioris; quia si velit celerior tantum facere quantum potest, tardior illum non sequitur. Opus est ergo ut clerior refrenet celeritatem suam, et non relinquat comitem tardiorem. Hoc est ergo quod dixi me saepe dixisse, et nunc iterum dico: sicut dicit Apostolus, «Eadem scribere vobis, mihi quidem non pigrum, vobis us, tanquam totus perfectus vir, et caput, et corpus: caput in illo homine agnoscimus, qui natus est de Maria virgine, passus sub Pontio Pilato, sepultus, resurrexit, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris, inde illum
Abbreviated transcription (Latin):
Iicut non dubito meminis¬
se caritatem ur̃am. qui
hesterno die sermoni affu¬
istis. psalmus quem cepamꝰ
exponere ne. ad terminum peruentret
angustia temporis impeditit: & cdilata
est pars enis in hodierntm diem. hoc qtu
heri asfiunstis recoedamini. qui non affiustis
agnoscite. ꝓpterea fecimus ipsam lectionẽ
euangelii recitari ubi dñs temptatus est:
per ea uerba psalmi quȩ hic atidistas. Ideo
temptatus est ip̃c: ne uincatur a temp¬
tatore xp̃ianus. Ille qtuppe magister in
omnibus temꝑtari uolait. quia tempta¬
sumus. Ili enim quȩ ostendit in homine
qui factus est ꝓpter nos homo. cum esset
deus per quem facti sumus ꝓpter nos. Et
sepe commendauimus caritati ur̃e. quod
nos sepe iterare non piget: ut quia forte
multi ur̃m legere non possunt. quia ñ
eis uacat legere aut litteras non notunt:
saltem assidue audiendo non obliuiscant᷑
salubrem fidem suam: certe eam repe-¬
tendo quibusdam molesti uideamur.
dum tamen quosdam edificemus. Notui¬

Expanded text:
icut non dubito meminisse Charitatem vestram, qui hesterno die sermoni adfuistis, psalmum quem coeperamus exponere, ne ad terminum perveniret, angustia temporis impedivit; et dilata est pars ejus in hodiernum diem. Hoc qui heri adfuistis, recordamini, qui non adfuistis, cognoscite. Propterea fecimus ipsam lectionem Evangelii recitari, ubi Dominus tentatus est per ea verba Psalmi, quae hic audistis . Ideo tentatus est Christus, ne vincatur a tentatore christianus. Ille quippe magister in omnibus tentari voluit, quia tsumus. Illa enim quae ostendit in homine, qui factus est propter nos homo, cum esset Deus per quem facti sumus, propter nos ostendit. Et saepe commendavimus Charitati vestrae, quod nos saepe iterare non piget; ut quia forte multi vestrum legere non possunt, quia non eis vacat legere, aut litteras non norunt, saltem assidue audiendo non obliviscantur salubrem fidem suam. Certe ea repetendo quibusdam molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novi
Abbreviated transcription (Latin):
ũr diabolis tanquã leo rugiens circuit
querens quem deuoret: Aperte seuiens
leo querebat quem deuoraret. Braco
quomͦ insdiatur: Per hereticos. Tales
timens paulus. ne ab illis corrumperettir
ȩccłã: urgmitatem fidei quamgestabat
in corde ait. Desponsam enim nos umi
uiro uir ginem castim exbibere xp̃o: &
timeo ne sicut serpens euam sedgxit asta¬
tia sua: ita & mentes ur̾e corrumpantur
a caritate quȩ est in xp̃o. Uirginitatem
corporis pauce femine babent in eccłã:
sed uirgmitatem cordis omnes fideles ha¬
bent. In ipsa fide uirgmitatem cordis ti¬
mebat corrumpi a diabolo. Quam qui
ꝑdiderint: sine causa sunt uirgines coe¬
pore. Corrupto corde. qtud seruat in cor¬
pore : Idco mulier catholiea precedit uir¬
ginemhereticam. Ila enim est itirgo
in corpoto: illa mulier facta est in corde.
Et mulier non amarito deo: sed a serpẽ¬
te. Quid autem ecclĩs Suꝑ aspidem &
basiliscum ambulibis. Rex est serpenti¬

Expanded text:
vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Aperte saeviens leo quaerebat quem devoraret: draco quomodo insidiatur? Per haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam gestat in corde, ait: «Desponsavi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo; et timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita et mentes vestrae corrumpantur a castitate quae est in Christo» . Virginitatem corporis paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpenti
Abbreviated transcription (Latin):
negisti timendo: ter me confitere aman¬
do. Isto amore & ista caritate repleuit
discipulos suos. Quare : Quia altissi¬
mum posuit refugium suum: quia cla¬
rificatus misit sp̃m sanctum. Soluit
credentes a reatu legis: ne in lapidem
nifesta sunt fratres: quia sepe tractata
sunt. Super aspidem & basiliseum
ambulabis: & conculcabis leonem & dra¬
conem. Qui sit serpens nostis. quomodo
suꝑ illum calcet ȩccłã. quȩ non unicitur.
qua cauet astutiam ipsius: que madmo¬
dum autem sit leo & draco. puto & hoc
nosse caritatem ur̃am. Leo aꝑte seuit:
draco occulte insiditur. lltramq uim
& potestatem habet diabolts. Quando
martires occidebantur: leo seuiens erat.
Quando heretici insidiantur: draco ẽ
subrepens. Ulicisti leonem: uince & draco¬
nem. Non te frangit leo: non te deciꝑi¬
at draco. Probemus quia leo erat: quan¬
po aꝑte seuiebat. Exhortans martires
petrus ait. Hescitis quia aduersarius

Expanded text:
negasti timendo, ter confitere amannegasti timendo, ter confitere amando. Isto amore et ista charitate replevit discipulos suos. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit Spiritum sanctum, solvit credentes a reatu Legis, ne in lapidem nifesta sunt, fratres, quia saepe tractata sunt. «Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet Ecclesia, quae non vincitur, quia cavet astutias ipsius. Quemadmodum autem sit leo et draco, puto et hoc nosse Charitatem vestram. Leo aperte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat draco. Probemus quia leo erat, quando aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus ait: «Nescitis quia adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
ad lapidem pes eius. ne illi qui in terra
laborabant in corpore eitis ꝑagrantes to¬
tum orbem terrarum fierent rei legis.
Subtraxit ab eis timorem: & impleuit
eos amore. Timore petrus ter negaiit.
cepto postea sp̃u sc̃o: cum fidutia cepit
predicare. Qui ad uocem ancillȩ ter
negauit: accepto sp̃u scõ inter flagella
principum confessus est. quem negaue¬
rat. Non mirum quia dñs ipsum tri-¬
num timorem. trino amore dissoluit.
Resurgens enim a mortuis. ait petro.
Petre amas me : h on dixit times me.
Nam si adhuc timeret: offenderet ad
lapidem pedem sutim. Amas me inqͥt:
Et ille. Amo. Sussitiebat semed. forte
michi sufficeret qui cor non uideo: quan¬
tomagis sufficeret dño qui uidebat
quibus medullis tuscertim suorum dice¬
bat petrus amo: Hon susficit dño res¬
pondere semel: interrogat iterum.
Et respondit ille. Interrogat tercio.
Et iam tedio affectus petrus. quasi du-¬
bitaret dñs nr̃ de amore ipsius: dñe

Expanded text:
ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et implevit eos amore. Timore Petrus ter negavit ; cepto postea Spiritu sancto, cum fiducia coepit praedicare. Qui ad vocem ancillae ter negavit; accepto Spiritu sancto, inter flagella principum confessus est quem negaverat . Non mirum; quia Dominus ipsum trinum timorem trino amore dissolvit. Resurgens enim a mortuis ait Petro: «Petre, amas me?» Non dixit: Times me? Nam si adhuc timeret, offenderet ad lapidem pedem suum. «Amas me?» inquit; et ille: «Amo.» Sufficiebat semel. Forte mihi sufficeret, qui cor non video; quanto magis sufficeret Domino, qui videbat quibus medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» Non sufficit Domino respondere semel; interrogat iterum, et respondet ille: «Amo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Petrus, quasi dubitaret Dominus de amore ipsius: «Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Apłimisi ꝑ totum orbẽ t̾rarũ. Qft̃ pedes
dñi: Omnes euangelistȩ: in quibus per¬
agrat dñs uniuersis gentes. Metuendũ
erat ne euangelistȩ offenderent in lapidẽ.
Illo enim in celo posito capiteipedes qui in
terra laborabant possent offendere in la¬
pidem. In quem lapidem: In legem. in
tabuilis lapideis datam. Ne ergo legis rei
fierent non accepta gratia. & in lege rei
tencrentur: ipsa est enim offensio reatus
quos lex tenebat reos. absoluit dñs. lle
iam in legem non offenderent: ne pedes
huins capitis incurrerent in legis reatũ:
missus est sp̃c sanctus ut amorem fac̾et.
a solueree timorem. Tunor legem non
implebat: amor impletut. Timuerunt
homines & non impleueruite: a mauert̃
& impleuerunt. Quomͦ timuerunt &
non impleuerunt: a mauerunt & imple¬
uerunt: Timebant homines & rapie-¬
bant res alienas: amauerunt & dona-¬
uerunt suas. Ergo non est mirandum.
quia ideo in manibus angelorum assump¬
tus est: dñs in celuni ne offenderent

Expanded text:
issi per totum orbem terrarum. Qui sunt pedes Domini? Omnes Evangelistae, in quibus peragrat Dominus universas gentes. Metuendum erat ne Evangelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito capite, pedes qui in terra laborabant, possent offendere in lapidem. In quem lapidem? In Legem in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, missus est Spiritus sanctus ut amorem faceret, et solveret a timore. Timor Legem non implebat, amor implevit. Timuerunt homines, et non impleverunt; amaverunt et impleverunt. Quomodo timuerunt, et non impleverunt; amaverunt, et impleverunt? Timebant homines, et rapiebant res alienas; amaverunt, et donaverunt suas. Ergo non est mirandum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet
Abbreviated transcription (Latin):
Nãꝗ̃ indi iastũ ue sem̃ eiꝰ querens panem. ha¬
beo enĩ panem meam: quem tu non nosti.
Quẽ panẽs udi dñm. Non in solo pane
uiuit homo: sed in omni uerbo dei. Pu¬
ti ergo quid respondeas temptatori:
in angustia famis. Quid si te sic temꝑ¬
tat ut dicat tibi si ꝓp̃ianus esses faceres
miracula. quomͦ fecerunt multi xp̃iani :
Tu iam suggestione mala deceptus temp
& in aliquo numero tuorum me compti¬
tas. faciam & ego aliquid qualia multa
fecerunt sancti tui. Temptasti deum:
quisi non sis xp̃ianus. si non hoc facias.
Multi talu desiderantes ceciderunt.
Nam simon ille magus tala desidera¬
uit ab apłis: qui sp̃m sanctum per pe¬
cuniam uoluit comparare. mauit po¬
tentiam miractlorum: & non amauit
imitationem humilitatis. Ideo quidam
discipulus uel quidam de turba etim
uellet sequi dñm. ad tendens miracula
quȩ faciebat: uidit illum dñs suꝑbum
non querere uiam humilitatis. sed tipũ
potentiȩ : & ait. Ululpes fotieas habent.

Expanded text:
 derelictum, nec semen ejus quaerens panem;» habeo enim panem meum quem tu non nosti. Quem panem? Audi Dominum: «Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei.» Puti ergo quid respondeas tentatori in angustia famis. 7. Quid, si te sic tentat, ut dicat tibi: Si christianus esses, faceres miracula, quomodo fecerunt multi christiani? Tu jam suggestione mala deceptus, tentet in aliquo numero tuorum me computas, faciam et ego aliquid, qualia multa fecerunt sancti tui? Tentasti Deum, quasi non sis christianus si hoc non facias. Multi talia desiderantes ceciderunt. Nam Simon ille magus talia desideravit ab Apostolis, qui Spiritum sanctum pecunia voluit comparare . Amavit potentiam miraculorum, et non amavit imitationem humilitatis. Ideo quidam discipulus, vel quidam de turba cum vellet sequi Dominum, attendens miracula quae faciebat; vidit illum Dominus superbum non quaerere viam humilitatis, sed typhum potentiae, et ai