comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi xp̃c ẽ indextera dĩ sedens: Sigͦ in illo mortui
sumꝰ & in illo resurreximꝰ: & ipse in nob̵ morit᷑ & in
nob̵ resurgit. Ipsa ẽ enĩ unitas capitis & corporis
Ñ in merito uox ipsius etiã nr̃a ẽ : & uox nr̃a etiam
ipsius ẽ. Audiamꝰ gͦpsalinũ : & in eo xp̃m loquen¬
tẽ intelligamꝰ Titulũ hab& istepsalmꝰ Ipsius dauid:¬
cũ eẽt in deserto idumeȩ ꝑ idumeȩ nom̃ : intelligitur
scłm istud. Idumeȩ enĩ gens erat quȩdã errantium
hominũ. ubi idola colebant᷑ Ñ in bono ponit᷑ idumea
ista. Si ñ in bono ponit᷑: intel ligendũ ẽ istã uitã ubi
patim᷑ tantos labores : & ubi tantis necessitatib:
subditi sumꝰ. idumeȩ nomine significari. Et hic est
desertũ ubi multũ siit᷑ & audituri estis uoces mͦ
sitientis in deserto. Si aũ cognoscamꝰ nos sitientes
cognoscemꝰ nos & bibentes quia qͥsitit in isto scło in
fucuro scło satiabit᷑ : dicente dño Beatiqͥ esuriunt &

Expanded text:
dextera Dei sedens . Si ergo in illo mortui sumus, et in illo resurreximus; et ipse in nobis moritur, et in nobis resurgit ipse est enim unitas capitis et corporis; non immerito vox ipsius etiam nostra est, et vox nostra etiam ipsius est. Audiamus ergo Psalmum, et in eo Christum loquentem intelligamcum esset in deserto Idumaeae. Per Idumaeae nomen intelligitur saeculum istud. Idumaea enim gens erat quaedam errantium hominum, ubi idola colebantur. Non in bono ponitur Idumaea ista. Si non in bono ponitur, intelligendum est istam vitam, ubi patimur tantos labores et ubi tantis necessitatibus subditi sumus, Idumaeae nomine significari. Et hic est desertum ubi multum sititur, et audituri estis vocem modo sitientis in deserto. Si autem cognoscamus nos sitientes, cognoscemus nos et bibentes. Quia qui sitit in isto saeculo, in futuro saeculo satiabitur, dicente Domino: Beati qui esuriunt et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ lauda mĩam qͣndo male lauda ueritatẽ : qr pecca¬
ta flagellat ñ ẽ iniquus . In nocte erat daniel qͣndo
orabat : erat enĩ in captiuitate hierłm : erat in pote¬
state hostiũ. Tunc multa mala scĩ patiebant᷑: tunc
ipse in lacũ leonũ missus ẽ : tunc tres pueri inignẽ
p̃cipitati s̃: hȩc patiebant᷑ in captiuitate popłi isrł
Nox erat. ꝑ noctẽ conficebat᷑ daniel ueritatẽ dĩ di¬

Expanded text:
ericordiam; quando male, lauda veritatem: quia peccata flagellat, non est iniquus. In nocte erat Daniel, quando orabat: erat enim in captivitate Jerusalem, erat in potestate hostium. Tunc multa mala sancti patiebantur: tunc ipse in lacum leonum missus est, tunc tres pueri in ignem praecipitati sunt . Haec patiebatur in captivitate populus Israel: nox erat. Per noctem confitebat
Abbreviated transcription (Latin):
inimicidĩ s̃ ad tẽpꝰ poss̃ florere sic̃ fȩnũ Peribunt
aut̃ cũ ille inspicere ceꝑit & iudiciũ suũ in om̃em¬
a carnẽ ad duxerit. Iunge te scripturȩ dĩ: & dic illid
cũ isto psalmo qm̃ ecce inimici tui ꝑibunt : ñ ibi inuem.¬
aris ubi ꝑibunt & disꝑgent᷑ om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatem¬
qͥd tu laboras mͦ si inimicidĩ ꝑibunt. & disꝑgent᷑ om̃s
qͥ oꝑ ant᷑ iniqͥtatẽ : tuqͥ int̃ ista scandala int᷑ iniqͥtates
humanas gemis qͥ tribularis in carne sed gaudes in
lis sedes ad dexterã patris. sed pedib tuis & m̃bris tus
laboras int̾ra & dicis. saule saule qͥd me ꝑsequeris:
tanqͣm spem habeb̾ si inimici dĩ ꝑibunt. & disꝑgent᷑
om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ : qͥd tͥent : & exaltabit᷑ sicit
unicornis cornu meũ . Quare dix̃ sic̃ unicornis : ali¬
qͣndo unicornis suꝑbiã significat. aliqͣndo unicornis
exaltationẽ unitatis significat qr unitas exaltat᷑ om̃s

Expanded text:
inimici Dei sunt. Ad tempus possunt florere sicut fenum; peribunt autem, cum ille inspicere coeperit, et judicium suum in omnem carnem adduxerit. Junge te Scripturae Dei, et dic illud cum isto psalmo: «Quoniam ecce inimici tui peribunt.» Non ibi inveniaris, ubi peribuntsi inimici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem? tu qui inter ista scandala, inter iniquitates humanas gemis, qui tribularis in carne, sed gaudes in lis sedes ad dexteram Patris, sed pedibus tuis et membris tuis laboras in terra, et dicis, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? tu quam spem habebis, si inimici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem? quid tibi erit? «Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum.» Quare dixit, «sicut unicornis?» Aliquando unicornis significat superbiam, aliquando unicornis exaltationem unitatis significat: quia unitas exaltatur, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iniqͥtas ineo: qͥd site ꝓpt̾ ea flagellatmͦ qr ñ tibi¬
qr auditurꝰ ẽ ite in ignẽ ȩc̃nũ: sed qͣndo : cũ tupo¬
situs fueris ad dexterã. tunc dic& positis ad sini¬
fgrum lte inignẽ ȩc̃nũ qui p̃paratus ẽ diabolo
& atgłis tius honte gͦ ista moueant tranqͥllas

Expanded text:
est iniquitas in eo.» est iniquitas in eo.» quia auditurus est, «Ite in ignem aeternum?» Sed quando? Cum tu positus fueris ad dexteram, tunc dicetur positis ad sinistram: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus.» Non te ergo ista moveant: tranquillus
Abbreviated transcription (Latin):
b& plenã domũ. abundat gła exaltat᷑ honoribi. de
inimicis uindicat᷑ & om̃ia mala cõmittit. Aliꝰ inno¬
cens negotii n rapiens aliena: ñ contra quẽq faciens
laborat in uinculis. in carcerib in in opia estuat &¬
suspirat qͥ m ñ ẽ iniqͥtas in eo : esto tranqͥllus & incel¬
liges. Nã ꝑcurbaris & in cubiculo tuo obscuras tͥlucẽ
tentiã flagellat bonos erudiens eos ad regnũ celoꝵ
ñ ẽ iniqͥtas ineo Noli timere ecce ego flagellatꝰ sum
tanti qnanise scũ ẽ confiteor peccaui Non enĩ dico me
iustũ. hoc enĩ dicunt pleriqi qͥndo ẽ forte qͥsq in aliqͣ
miseria in dolorib intras consolari illũ & ille pec¬
caui fattor s peccata mea. agnosco illa: Sed nũqͥd
tanta peccaui. qͣnta ille: ego noui quȩ facit ille. ego
noui q̃ita cõmisit. Peccita mea s̃. fateor illidõ sed
minora s qͥmi illiꝰ & ecce ille nichil mali patit᷑ noli
turbari tranqllus esto ut scias qm̃ rectus dñs & ñ

Expanded text:
abundat gloria, exaltatur honoribus, de inimicis vindicatur, et omnia mala committit: alius innocens sui negotii, non rapiens aliena, non contra quemquam faciens, laborat in vinculis, in carceribus, in inopia aestuat et suspirat. Quomodo «non est iniquitas in eo?» Esto tranquillus, et intelliges; nam perturbaris, et in cubiculo tuo obscuras tibi luctentiam; flagellat bonos, erudiens illos ad regnum coelorum; «non est iniquitas in eo:» noli timere. Ecce ego flagellatus sum tantum, manifestum est, confiteor, peccavi - non enim dico me justum. Hoc enim dicunt plerique. Quando est forte quisquam in aliqua miseria, in doloribus, intras consolari illum: et ille, Peccavi, fateor, sunt peccata mea, agnosco illa; sed numquid tanta peccavi, quanta ille? Ego novi quanta fecit ille, ego novi quanta commisit: peccata mea sunt, fateor illa Deo, sed minora sunt quam illius; et ecce ille nihil mali patitur. Noli turbari, tranquillus esto, ut scias «quoniam rectus Dominus, et non
Abbreviated transcription (Latin):
radix tua fixa sit. sed sursũ uersus habemꝰ radicem
atus exaltabit᷑. Uelut cȩdrus quȩ in libano ẽ multi¬
plicat᷑ Uidete qa arbores dix̃. Iustus ut palma flo¬
rebit: uelut cȩdrus in libano multiplicabit᷑. Nunqͥd
cũ sol exierit arescit palma nã qd arescit cȩdrus
Cũ aut̃ sol candens fuerit aliqͥndo arescit peccatores

Expanded text:
Radix tua fixa sit: sed sursum versus habemus radicem Radix tua fixa sit: sed sursum versus habemus radicem atus exaltabitur. «Velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Videte quas arbores dixit: «Justus ut palma florebit; velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Numquid cum sol exierit, arescit palma? numquid arescit cedrus? Cum autem sol candens aliquando fuerit, ares
Abbreviated transcription (Latin):
erat & respex̃ oculus ins̃ inimicos meos & in his qͥ insur¬
gunt in me malignantibi audi& auris mea: quando
in senecta : qͥd ÷ in senecta : in nouissimo & qͥd audi&
auris nra : stantes addexterã audiemꝰ qđ dicet᷑ eis qͥ
s̃ ad sinistrã. lte in ignẽ ȩc̃nũ qͥ paratꝰ ẽ diabolo & an¬
głis eiꝰ ab isto auditũ malo : iustꝰ ñ timebit. Scitis qr
dictũ ẽ in qͦdã psalmo in memoria ȩc̃na erit iustus :
ab auditione mala ñ timebit. quo auditumalo:
flos peccatoꝵ qͥd de iustis : iustus ut palma flore¬
bit Illi exoriunt᷑ sic̃ fenũ : iustus ut palma florebit
in palma altitu dinẽ significauit forte & h significa¬
uit in palma qͥa in nouissimnis asꝑa sursũ pulchra ẽ :
& initiũ eiꝰ at̾ra. ducas finẽ ipsius in cacumine ubi ha¬
b& totã pulchritudinẽ. Aspera radix uidet᷑ int̾ra pul¬
chra coma sub cȩlo ł rit gͦ & tua pulchritudo mane

Expanded text:
erat. «Et respexit oculus meus in inimicis meis; et in eis qui insurerat. «Et respexit oculus meus in inimicis meis; et in eis qui insurgunt in me malignantibus, audiet auris mea.» Quando? In senecta. Quid est, in senecta? In novissimo. Et quid audiet auris nostra? Stantes ad dexteram audiemus quod dicetur eis qui sunt ad sinistram: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Ab isto auditu malo justus non timebit. Scitis quia dictum est in quodam psalmo: «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» . Quo auditu malo? flos peccatorum: quid de justis? «Justus ut palma florebit.» Illi exoriuntur sicut fenum; «justus ut palma florebit.» In palma altitudinem significavit. Forte et hoc significavit in palma, quia in novissimis suis pulchra est; ut initium ejus a terra ducas, finem ipsius in cacumine, ubi habet totam pulchritudinem: aspera radix videtur in terra, pulchra coma sub coelo est. Erit ergo et tua pulchritudo in fine.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentꝰ ipsius ẽ. senectꝰ ipsus. id ÷ nouissima ipsius
in lȩcitia er̃ & intendat caritas ur̃a qr dix̾ senectu¬
tẽ ne putetis & mortẽ homo enĩ in carne ideo se¬
nescit : ut moriat᷑. Senecta ȩccła candida erit recte
factis morte aut̃ ñ corrũ pet᷑ qđ ẽ caput senis hoc
qͣtũ cũq senectꝰ accedit qͥbene senescit ordine suo quȩ¬
ris illi aliqͣndo in capite capillũ nigrũ. & ñ inuenis Sic
cũ fuerit uita nr̃a talis ut quȩrat᷑ nigritudo peccatoꝵ
dis ẽ. semꝑ uirebit: Aud istis de feno peccatoꝵ : audite
de senecta iustoꝵ. Senectꝰ mea in miã pingui: & re¬
spex̃ oculus ms inimicos meos : quos dicit in imicos
suos : om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ : Noli attendere qͥ amicus
tuus ẽ inimicus incurrat negotiũ & ubi illũ ꝓbas : in¬
cipis uenire cont᷑ iniqͥtatẽ ipsius. & ibi uideb qr qͣndo
tͥblandiebat᷑ in imicꝰ erat. sed nondũ pulsaueras Ñ
ut instiueret᷑ in corde qđ ñ erat: sed ut erũ pert& qđ

Expanded text:
a ipsius in laetitia erunt. Et intendat Charitas vestra, quia dixit senectutem, ne putetis et mortem: homo enim in carne ideo senescit, ut moriatur. Senecta Ecclesiae candida erit recte factis, morte autem non corrumpetur. Quod est caput senis, hocquantumcumque senectus accedit. Qui bene senescit ordine suo, quaeris illi aliquando in capite capillum nigrum, et non invenis: sic cum fuerit vita nostra talis, ut quaeratur nigritudo peccatorusemper virebit. Audistis de feno peccatorum, audite de senecta justorum: «Senectus in mea misericorQuos dicit inimicos suos? Omnes qui operantur iniquitatem. Noli attendere quia amicus tuus est iniquus: incurrat negotium, et ibi illum probas. Incipis venire contra iniquitatem ipsius, et ibi videbis, quia quando tibi blandiebatur, inimicus erat; sed nondum pulsaveras, non ut institueretur in corde quod non erat, sed ut erumperet quod
Abbreviated transcription (Latin):
& dimittit illũ. faciat qđ uult: Pueraut̃ qͥ flagellat᷑
sicor ñ habuerit & in prudens fuerit & stultꝰ. gra¬
tulat᷑ frĩ suo qͥ ñ uapulat. & gemit de se. & dicit in
corde suo Tanta mala facit fr̃ms qͥcqͥd uult facit
contra p̃cepta patris mei & nemo illi facit uerbum
durũ ego mox ut me mouero cedor. Stultꝰ ẽ. in pni-¬
dens ẽ. attendit qͥd patit᷑: ñ attendit qͥd illi seruet᷑¬

Expanded text:
et dimittit eum ut faciat quod vult. Puer autem qui flagellatur, et dimittit eum ut faciat quod vult. Puer autem qui flagellatur, si cor non habuerit, et imprudens fuerit et stultus, gratulatur fratri suo qui non vapulat; et gemit de se, et dicit in corde suo: Tanta mala facit frater meus, quidquid vult facit contra praecepta patris mei, et nemo illi facit verbum durum; ego, mox ut me movero, caedor. Stultus est, imprudens est; attendit quid patitur, non attendit quid illi servat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is caro fenũ & om̃is claritas carnis ut flos
feni foenũ aruit flos decidit : Om̃ia gͦ arescunt¬
& decidunt ñ uerbũ illud Uerbũ etũ dñi man&
in ȩt̃nũ. Transit fenũ transit claritas fȩxu. si ñ ha¬
bes qͦ teneas. uerbũ dñi man& in ȩc̃nũ. Dic illi¬
Ergonimis ꝓfundȩ factȩ s̃ cogitationes tuȩ Tenu¬
isti lignũ transistiꝑ istã ꝓfunditatẽ uides ibi
aliqͥd intelligis ibi aliqͥd. Intelligo dicis siiam
xp̃ianꝰ es & bene eruditꝰ dicis. ds̃ iudicio suo ser¬
uat om̃ia. boni laborant. q flagellantur ut
filii. mali exultant qr dam nant᷑ ut alieni. Duos
filios hab& homo alterũ dimittit. alterũ castigat.
facit unꝰ male & ñ corripit᷑ a patre : alt̃ mox ut se
mouerit colaphiscȩdit᷑ flagellat᷑. Unde ille di¬
mitat᷑ ille cedit᷑ nisi qr huic cesõ hereditas seruatur.
ille aut̃ dimissus exheredatꝰ ẽ : uidet eũ ñ habere spem

Expanded text:
«Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos «Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit» . Omnia ergo arescunt et decidunt; non verbum illud: «Verbum» enim «Domini manet in aeternum.» Transit fenum, transit claritas feni; sed habes quo te teneas: «Verbum Domini manet in aeternum.» Dic ergo illi: «Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae.» Tenuisti lignum, transis per istam profunditatem. Vides ibi aliquid? intelligis ibi aliquid? Intelligo, dicis: Si fam christianus es, et bene eruditus, dicis: Deus judicio suo reservat omnia. Boni laborant, quia flagellantur ut filii: mali exsultant, quia damnantur ut alieni. Duos filios habet homo; alterum castigat, alterum dimittit: facit unus male, et non corripitur a patre; alter mox ut se moverit, colaphis caeditur, flagellatur. Unde ille dimittitur, ille caeditur, nisi quia huic caeso haereditas servatur, ille autem dimissus exhaeredatus est? Videt eum non habere spem,
Abbreviated transcription (Latin):
a palmis eoꝵ. Quare om̃ia ista patiuoluit. nisi ut conso¬
let᷑ patientes : poterat & ipse in fine resuscitare car-
surrectionẽ suã: ne tu adhuc dubita res . Eo gͦ fine pa.¬
tere & tolera tribulationes in mundoquẽ attendistiin
xp̃o. & ñ te moueant qͥ faciunt mala. & in isto scło flo-
dere ad piscem qͥ in ȩsca sua exultat : nondũ trax̃ ma¬
nũ piscator Nã iã ille amũ hab& in faucibi : & qđ tibi
uidet᷑ longũ. breue ẽ : om̃ia istacito transeunt. Quid
ẽ uita longa hominis ad ȩt̃nitatẽ dĩ : uis eẽ longanimis
uide ȩt̃nitatẽ dĩ Nã aitendis ad dies tuos paucos &
dieb tuis paucis uis implere om̃ia : quare om̃ia:
ut damnent᷑ om̃s impii. & coronent᷑ om̃s boni Istis
ẽ Tu aut̃ dicis. Ideo ñ sũ ego longanimis. qr tẽporalis
sũ sed in potestate habes iunge cortuũ ȩt̃nitatidĩ :
& cũ illo ȩt̃nꝰ eris. Quid enĩ dictũ ẽ detẽporalib

Expanded text:
a psalmis eorum : quare omnia ista pati voluit, nisi ut consoa psalmis eorum : quare omnia ista pati voluit, nisi ut consoletur patientes? Et poterat et ipse in fine rescuscitare carnesurrectionem suam, ne tu adhuc dubitares. Eo ergo fine patere et tolera tribulationes in mundo, quem attendisti in Christo; et non te moveant qui faciunt mala, et in isto saeculo floredere ad piscem qui in esca sua exsultat; nondum traxit hamum piscator: nam jam ille hamum habet in faucibus. Et quod tibi videtur longum, breve est: omnia ista cito transeunt. Quid est longa vita hominis ad aeternitatem Dei? Vis esse longanimis? Vide aeternitatem Dei. Nam attendis ad dies tuos paucos, et diebus tuis paucis vis impleri omnia. Quae omnia? Ut damnentur omnes impii, et coronentur omnes boni. Istis est: tu autem dicis, Ideo ego non sum longanimis, quia temporalis sum. Sed in potestate habes: junge cord enim dictum est de temporanbus?
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtatẽ. Si cõmotꝰ fuerit & illi cogitationi consense¬
rit ꝑdit sabbatũ in corde: lã incipit ad psalteriũ
h ñ attendere deuiauit inde. Sine causa cantet. bonã
ẽ confiteri dño : & psallere nomini tuo altissime. lã ꝑ¬
dito sabbato ab interiore homine. & exclusa quietẽ
cordis & bona cogitatione repulsa incipit iã inita¬
riillũ quẽ uid& in malis florentẽ. & conuertit se &
ipse ad facienda mala: ds̃ aut̃ patiens ẽ. qr et̃nus ẽ &
mare tã ꝓfundũ ẽ. qͣm ẽ cogitatio dĩ. ut mali floreant
& boni laborent: Nichil tã ꝓfundũ nichil tã altũ ibi
naufragat om̃is infidelis in isto alco in isto ꝓfundo
Uis transire ꝓfundũ hoc  a ligno xp̃i noli resilire ñ
ideo uoluit ipse int̾ra laborare. Audisti cũ ꝓpheta
legeret᷑ ñ auertisse eũ scapulas a flagellis ñ auer¬
tisse faciem a sputis hominũ nec auertis se maxillã

Expanded text:
iniquitatem. Si commotus fuerit, et illi cogitationi consenseiniquitatem. Si commotus fuerit, et illi cogitationi consenserit, perdet sabbatum de corde: jam incipit ad psalterium hoc non attendere; deviavit inde, sine causa cantat, «Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime.» Jam perdito sabbato ab interiore homine et exclusa quiete cordis, et bona cogitatione repulsa, incipit jam imitari illum quem videt in malis florentem; et convertit se et ipse ad facienda mala. Deus autem patiens est, quia aeternus est, et mare tam profundum est quam est ista cogitatio Dei, ut mali floreant, et boni laborent: nihil tam profundum, nihil tam altum; ibi naufragat omnis infidelis, in isto alto, in isto profundo. Vis transire profundum hoc? A ligno Christi noli resilire; noIdeo voluit ipse in terra laborare. Audistis, cum propheta legeretur, non avertisse eum scapulas a flagellis, non avertisse eum faciem a sputis hominum, non avertisse maxillam
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatio ẽ curr̃ ad phytonẽ. aut sortilogũ aut ma¬
thematicũ dicit᷑ illi nom̃ xp̃i. subsannat torqu& os
dr̃ illi fidelis consulis mathematicũ : & ille Recede
ame ipse mͥ ꝓdidit res i eas. nã ꝑdidissem : & in plan¬
ctu remansissem. homo bone nonne signas te signo
enicis xp̃is & lex om̃ia ista ꝓhib&. gaudes qr restuas
inuenisti ñ es tristis qr tuꝑisti: qͣnto meliꝰ tunica tua
ꝑir qͣm anima tua : sub sannat in his om̃ib Contu¬
meliosus ẽ parentib: odit in imicũ. insectat᷑ usq ad
mortẽ. furat᷑ ubi occasionẽ inuenerit. A falso testimo¬
nio ñ cessat in sidiat᷑ matrimonio alieno. concupiscit
rẽ ꝓximi sui facit hȩc om̃ia & flor& indiuitus. in ho¬
norib in excellentia mundi huiꝰ. Uid& enĩ ille miser
bene oꝑans & mala patiens ꝑturbat᷑ & dic̃ ds̃ puto
mala tꝰ placent & bonos odisti : amas eos qͥ faciunt

Expanded text:
tribulatio est, currunt ad pythonem, aut sortilegum, aut matribulatio est, currunt ad pythonem, aut sortilegum, aut mathematicum. Dicitur illi nomen Christi; subsannat, torquet os. Dicitur illi: Fidelis, consulis mathematicum? Et ille: Recede a me: ipse mihi prodidit res meas; nam perdidissem, et in planctu remansissem. Homo bone, nonne signas te signo crucis Christi? Et lex omnia ista prohibet. Gaudes quia res tuas invenisti; non es tristis quia tu peristi? Quanto melius tunica tua periret quam anima tua? Subsannat in his omnibus; contumeliosus est parentibus, odit inimicum, insectatur usque ad mortem, furatur ubi occasionem invenerit, a falso testimonio non cessat, insidiatur matrimonio alieno, concupiscit rem proximi sui: facit haec omnia, et floret in divitiis, in honoribus, in excellentia mundi hujus. Videt eum ille miser bene operans, et mala patiens; perturbatur et dicit: Deus, puto, mali tibi placent, et bonos odisti, amas eos qui faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
florent: hinc enĩ ꝑturbatũ animũ habent. & qͥ ꝑdit
sabbatũ uid& se in bonis oꝑib: qͦttidie uersantẽ & labo¬
rantẽ in angustia rerũ. forte in opia rei familiaris: for¬
te in fame & sia & nuditate. forte se in carcere bona fa¬
cientẽ & illũ aqͦ in carcerẽ missus ẽ mala facientẽ &
exultantẽ . & sub intrat cor pessima cogitatio. & dicit¬
rẽ concupiui . ñ falsũ testimoniũ aduersus aliquẽ dixi
ñ patri uł matri in iuriã feci ñ ad idola inclinatꝰ sũ. ñ
accepi nom̃ dñi dĩ inuanũ. seruaui me apeccato & nu-¬
merat decẽ cordas id ÷ decẽ p̃cepta legis & in t̃rogat
se scđm singula & uid& se ñ peccasse nec in uno: & contri¬
stat᷑ qr talia mala patit᷑ & illi qͥ ñ dico aliqͦs cordas tan¬
gunt. sed nec tangunt ipsũ psalteriũ. & nichil boni ope¬
rant᷑ consulunt idola & forte tunc uident᷑ xpĩani.
qͣndo nichil mali patit᷑ domꝰ illoꝵ. Quando aliqͣ ibi

Expanded text:
batum animum habet qui perdit sabbatum: videt se in bonis operibus quotidie versantem, et laborantem in angustia rerum, forte in inopia rei familiaris, forte in fame et siti et nuditate, forte se in carcere bona facientem, et illum a quo in carcerem missus est et mala facientem et exsultantem; et subintrat cor pessima cogitatio rem concupivi, non falsum testimonium adversus aliquem dixi, non patri vel matri injuriam feci, non ad idola inclinatus sum, non accepi nomen Domini Dei in vanum: servavi me a peccato. Enumerat decem chordas, id est, decem praecepta Legis , et interrogat se secundum singula, et videt se non peccasse, nec in uno; et contristatur quia talia mala patitur. Et illi qui, non dico, aliquas chordas tangunt, sed nec tangunt ipsum psalterium, et nihil boni operantur, consulunt idola: et forte tunc videntur christiani, quando nihil mali patitur domus eorum; quando autem aliqua ibi
Abbreviated transcription (Latin):
longa nimis & patiens : iunge te ȩt̾nitatidĩ cũ
illo expecta illa quȩ infrates̃. Cũ enĩ ad he¬
forte illos solos putatis in imicos dĩ qͥblas phemant
Sunt qͥdem & ipsi & atroces isti. qͥ nec lingua nec cogi.¬
tationib malis parcunt iniuriis dõ & qͥd faciunt dõ
excelso g̃no si pugno in colũnã feris tulederis: &
putis qͥbla sphemas dm̃ ꝑcutiens ñ tudis rũ peris. Nam
culti inueniunt᷑: Cauete tales inimicitias dĩ. Q uosdã
enĩ occultos inimicos dĩ scriptura aꝑit. ut qͥa ñ illos
putes nosse corde tuo : noueris illos inserpturas dĩ.
& caueas inueniri cũ illis Aꝑte dic̃ iacob in epła sua
qe scitis qͥa amicꝰ huiꝰ mundi. in imicꝰdĩ constituit᷑:
Audisti q̃uis eẽ inimicꝰ dĩ : noli eẽ amicꝰ huiꝰ mundi
Nã si amicꝰ fueris huiꝰ mundi : in imicꝰ eris dõ quomͦ
enĩ ñ potest fieri ad altera coniux. nisi inimica eẽ uiro
suo : sic anima adultera amore rerũ scłariũ ñ potest

Expanded text:
longanimis et patiens? Junge te aeternitati Dei; cum illo exspecta illa quae infra te sunt: cum enim adhaeforte illos solos putatis inimicos Dei qui blasphemant? Sunt quidem et ipsi, et atroces isti qui nec lingua nec cogitationibus malis parcunt injuriis Dei. Et quid faciunt Deo excelso, aeterno? Si pugno in columnam ferias, tu laederis: et putas quia blasphemia Deum percutiens non tu disrumperis? nam culti inveniuntur. Cavete tales inimicitias Dei. Quosdam enim occultos inimicos Dei Scriptura aperit; ut quia non illos potes nosse corde tuo, noveris illos in Scriptura Dei, et caveas inveniri cum illis. Aperte dicit Jacobus in Epistola sua: «Nescitii? Noli esse amicus hujus mundi: nam si amicus fueris hujus mundi, inimicus eris Deo. Quomodo enim non potest fieri adultera conjux, nisi inimica sit viro suo: sic anima adultera amore rerum saecularium, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
tendite gͦ sententiã contra. Si enĩ qͥloqͥt᷑ m̃daciũ de suo
loqͥt᷑ restat ut qͥ loqͥt᷑ ueritatẽ dedĩ loquat᷑ Ideo dr̃
in alio loco ds̃ solus uerax : om̃is aut̃ homo m̃dax Ñ
tͥ dr̃ in hac sententia uade securꝰ. m̃tire qͥa homo es
immo uidete hominẽ qr m̃dax es. & ut sis ueraxbi.¬
be ueritatẽ ut dedõ ructes. ut sis uerax qͥa de tuo illa
habere ñ potes. restat ut inde illã bibas unde fluit
Quomͦ si aluce recesseris in tenebris es. qͦmͦ lapis ñ de
se feru&. sed uł a sole uł abigne. si ei calorẽ subtraxe¬
feruebat uł a sole uł ab igne: Sic & tusi a dõ recesseris
in lumine eris ldeo psalmꝰ dicit. Accedite ad eũ & il¬
luminamini : & uultus uri ñ erubescent. quia gͦnichil
bomi potes oꝑari. nisi illuminatus alumine dĩfueris:
& ferue factũ ab spũ dĩ. qͣndo uideris tebene oꝑ antem

Expanded text:
tendite sententiam contra. Si enim qui loquitur mendacium, de suo tendite sententiam contra. Si enim qui loquitur mendacium, de suo loquitur; restat ut qui loquitur veritatem, de Dei loquatur. Ideo dicitur in alio lode, securus mentire, quia homo es: imo vide te hominem, quia mendax es; et ut sis verax, bibe veritatem, ut de Deo ructes, ut sis verax. Quia de tuo illam non potes habere, restat ut inde illam bibas , unde fluit. Quomodo si a luce recesseris, in tenebris es: quomodo lapis non de se fervet, sed vel a sole vel ab igne, si eum calori subtraxefervebat vel a sole vel ab igne: sic et tu si a Deo recesseris, in lumine eris; ideo psalmus dicit: «Accedite ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non erubescent» . Quia ergo nihil boni potes operari, nisi illuminatus a lumine Dei, et fervefactus a Spiritu Dei; quando videris te bene operantem,
Abbreviated transcription (Latin):
datorẽ diligit ds̃ : Quicqͥd facis cũ hilaritate facbonũ:
tunc & benefacis. Si aut̃ cũ triftitia facis: fit de te
qͣ facis & portas magis psalteriũ ñ cantas in psalterio de¬
cacordo cũ cantico in cythara: hoc ẽ uerbo & opere
Cũ cantico uerbo : indi cythara in oꝑe. Si uerba sola dicis
qͣsi canticũ solũ habes: cytharã ñ habes Sioperaris
& ñ loqueris : quasi solã cytharã habes Propt̃ hoc &
loquere bene & fac bene : siuis habere canticũ cum
fecisti bene uiuentẽ tume formasti Siqͥd forte bomi
facio in factura manuũ tuarũ exultabo quomͦ dicit
apłs. Ipsius enĩ sumꝰ figmentũ creati in oꝑib bonis
Nisi enĩ teforman& ad oꝑabona : ñ nosses nisi oꝑa tua
mala: Qui enĩ loqͥt᷑ m̃daciũ : de suo loqͥt᷑. hoc eu angłiũ
dicit. Om̃e peccatũ m̃daciũ ẽ. Contra legẽ enĩ & con
m̃ daciũ de suo loqͥt᷑ : id ÷ qͥ peccat de suo peccat. At¬

Expanded text:
datorem diligit Deus» . Quidquid facis, cum hilaritate fac: bonum tunc et bene facis. Si autem cum tristitia facis, fit de te, non facis; et portas magis psalterium, non cantas. «In psalterio decachordo, cum cantico in cithara:» hoc est, verbo et opere. «Cum cantico,» verbo; «in cithara,» opere. Si verba sola dicis, quasi canticum solum habes, citharam non habes: si operaris, et non loqueris, quasi solam citharam habes. Propter hoc et loquere bene, et fac bene, si vis habere canticum cum fecisti bene viventem, tu me formasti: si quid forte boni facio, in factura manuum tuarum exsultabo: quomodo dicit Apostolus, «Ipsius enim sumus figmentum, creati in operibus bonis» . Nisi enim te formaret ad opera bona, non nosses nisi opera tua mala. «Qui» enim «loquitur mendacium, de suo loquitur» : hoc Evangelium dicit. Omne peccatum mendacium est. Contra legem mendacium, de suo loquitur;» id est, qui peccat, de suo peccat. At
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ : subiecit statĩ. Uir imprudens ñ cognose&. & scul¬
tus ñ intelligit hȩc. quȩ s̃ quȩ ñ intelligit stultꝰ & quȩ
ñ cognoscit imprudens : Cũ exorti fuerint peccatores
sic̃ fenũ. Quid ÷ sic̃ fenũ : uirent. hyemps ẽ: sed ares¬
cent ȩstate. Attendis florẽ feni qͥd citiꝰ transit : qͥd
lucidius : qͥd uiridius : ñ te delectet uiriditas illius:
sed time ariditatẽ ipsius. Audisti peccatores sic̃ fȩ¬
nũ. audi & iustus qm̃ ecce interĩ uidece. peccatores
sic̃ fenũ florent. bene. Sed qͥ s̃ qͥ ñ cognoscunt : stulti
& imprudentes. Cũ exoriunt᷑ peccatores sic̃ fenum :
& ꝓspexerint om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ Om̃s qͥ in corde

Expanded text:
s non cognoscet, et stultus non intelliget ea.» Quae sunt quae non intelliget stultus, et quae non cognoscet imprudens? «Cum exoriuntur peccatores sicut fenum.» Quid est, «sicut fenum?» Virent cum hiems est; sed arescent aestate. Attendis florem feni. Quid citius transit? Quid lucidius? quid viridius? Non te delectet viriditas ipsius, sed time ariditatem ipsius. Audisti «peccatores sicut fenum,» audi et justos: «Quoniam ecce». Interim videte peccatores; sicut fenum florent, bene: sed qui sunt qui non cognoscunt? Stulti et imprudentes. «Cum exoriuntur peccatores sicut fenum, et prospexerint omnes qui operantur iniquitatem.» Omnes qui in corde
Abbreviated transcription (Latin):
peccatꝑꝵ suoꝵ. ñ potest enĩ fieri ut puniat qđ fecit
Puni facis ut liben& qđ fecit. Aliqͥndo aut̃ dimissis
om̃ib om̃ino directe eunt⁊ in dm̃. & qͥndo peccant:
dicunt ds̃ hoc uoluit si noll& ds̃ ñ peccarẽ. Ad hoc
mon & ut ñ solũ ñ audiat᷑ ut ñ pecces. scd accuset᷑
quia peccas quid gͦ nos doc& psalmꝰ iste : Bnrũ
in peccato tuo qr fecisti. & in bono facto confictre dño
qr ipse fecit. Tunc pscilles nomini dñi altissimi quȩ¬

Expanded text:
peccatorum suorum. Non potest enim fieri ut puniat quod fecit: peccatorum suorum. Non potest enim fieri ut puniat quod fecit: punit quod facis, ut liberet quod fecit. Aliquando autem, dimissis omnibus, omnino directe eunt in Deum; et quando peccant, dicunt: Deus hoc voluit; si nollet Deus, non peccarem. Ad hoc monet ut non solum non audiatur ut non pecces, sed accusetur quia peccas? Quidin peccato tuo, quia tu fecisti, et in bono facto, confitere Domino, quia ipse fecit. Tunc psalles nomini Dei altissimi: quae
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Satanas aut̃ ñ cogit inuitũ. In tua potestate ẽ.
consentire aut ñ consentire. Si aliqͥd ꝑ suadente sa¬
tana mali feceris. dimite satanan accusa te: ut
accusatione tua dĩmĩam merearis: Expectas illũ
accusare qͥ ñ hab& ueniã te accusa & accipis indul¬
gentiã: deinde multi ñ accusant satanan: sed accu-¬
sant fatũ. fatũ meã medux̃ dic̃. cũ dixeris illi. qre
fecisti qͣre peccasti: & ille faco malo nedicat ego
feci lã manꝰ ad dm̃ tendit. lingua blasphemat: Nom-¬
dũ qͥdemħ aꝑte dicit: sed tam̃ aitende & uide qͥa hoc
dic queris ab illo qͥd sit fatũ & dic̃ stellȩ malȩ
queris ab illo qͥs fecit stellas qͥs ordinauit stellas
n hab& qͥd tͥ respondeat nisids̃. Restat gͦ ut siue
ꝑ transennã siue ꝑ cannã longã siue ꝑ ꝓximã dm̃
accuset & cũ ds̃ puniat peccata. dm̃ faci& auctorẽ

Expanded text:
num. Satanas autem non cogit invitum: in tua potestate est num. Satanas autem non cogit invitum: in tua potestate est consentire, aut non consentire. Si aliquid persuadente satana mali feceris; dimitte satanam, accusa te, ut accusatione tua Dei misericordiam merearis. Expetis illum accusare qui non habet veniam? Te accusa, et accipis indulgentiam. Deinde multi non accusant satanam, sed accusant fatum. Fatum meum me duxit, dicit. Cum dixeris illi, Quare fecisti? quare peccasti? Et ille: Fato meo malo. Ne dicat, Ego feci, jam manus ad Deum tendit; lingua blasphemat. Nondum quidem hoc aperte dicit, sed tamen attende, et vide quia hoc dicit. Quaeris ab illo quid sit fatum; et dicit, Stellae malae. Quaeris ab illo quis fecit stellas, quis ordinavit stellas; non habet quid tibi respondeat, nisi Deus, Restat ergo ut sive per transennam, sive per cannam longam, sive per proximum, Deum accuset; et cum Deus puniat peccata, Deum faciat auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
de solent pturtari homines & doc& teagere sabba
conficearis ex eo qđ ꝓfecisti. qr manera ipsius s̃ ñ me¬
rita tua hinc incipe sabbatũ ñ tibi tribuendo quasi
ñ acceꝑis qđ accepisti. Neq excusando te ab eo qđ fa-¬
cis mali: qͥa ipsa s̃ tua ꝑuersi enĩ homines & ꝑtur¬
bati qͥ ñ agunt sabbatũ. mala sua dõ tribuunt bo¬
nasua sibi. Siqͥd boni fecerit: ego fecidieit. Siqͥd
mali fecent: quęnt quẽ accus&: ñ conficet᷑ dõ. &
qͥd ÷ quȩrit quẽ accus& : si ñ ẽ ualde impius ad ma¬
nũ hab& satanan quẽ accus&. Satanas fecit dicit ipe
mͥ ꝑsua sit qͥsi satanas habeat potestatẽ cogendi. a¬
stutiã suadendi hab&. sed si satanas loqueret᷑ & ta-¬
cene ds̃. haberes unde te excusares . Modo aures
tue posite s̃ int̃ inonentẽ dm̃. & suggerentẽ serpen¬
te. Quare huc flectunt᷑. hinc auertunt᷑ ñ cessat
sitanas suadere malũ sed nec ds̃ cessat monerebo¬

Expanded text:
de solent perturbari homines, et docet te agere sabbatde solent perturbari homines, et docet te agere sabbatconfitearis ex eo quod profecisti, quia munera ipsius sunt, non merita tua. Hinc incipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque excusando te ab eo quod facis mali, quia ipsa sunt tua. Perversi enim homines et perturbati, qui non agunt sabbatum, mala sua Deo tribuunt, bona sua sibi. Si quid boni fecerit, Ego feci, dicit: si quid mali fecerit, quaerit quem accuset, ne confiteatur Deo. Et quid est, Quaerit quem accuset? Si non est valde impius, ad manum habet satanam quem accuset: Satanas fecit, dicit, ipse mihi persuasit: quasi satanas habeat potestatem cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc avertuntur? Non cessat satanas suadere malum; sed nec Deus cessat admonere bo
Abbreviated transcription (Latin):
tio altissime. Titulus psalmi hab&. Psalmꝰ
cantici in die saibbati. Eece hodiernꝰ dics
sibbati ẽ. hunc in p̃senti tprẽ otio quodã corpora¬
lit languido & fluxo & luxurioso. celebrant iudei
Uacant᷑ enĩ ad nugas. & cũ ds̃ p̃ceꝑit sabbatũ. illi
in his quȩ ds̃ ꝓhib& exercent sabbatũ. Uagatio
nr̃a amalis oꝑib: uagatio illoꝵ abonis oꝑibi ẽ.
deliꝰ ẽ enĩ assistere : qͣm saltare. Illi ab oꝑebono
uacant: ab oꝑe nugatorio ñ uacant. Nobis sab¬
batũ indicit as̃ qͣle primo ubi sit uidete. Intus ẽ
habe ñ potest Nusquã illi conqͥescit conscientia
necesse ẽ in ꝑturbationib uiuat. Cui aut̃ bona ẽ
conscientia tran qͥllus ẽ. ipsa tranqͥllitas sabba¬
tũ eordis. Aitendit enĩ ꝓmis sorẽ suũ dm̃ & si labo¬
hoc caitat᷑ in isto psalmo. qͦ mͦ sit homo xpĩanꝰ in sab¬
beto drdis sui. iđ÷ in uacitione & tranqllitate & se¬
renitate conscientiȩ suȩ ñ ꝑturbatꝰ. Inde dicit hic un¬

Expanded text:
tulus Psalmi habet, «Psalmus cantici in diem» «sabbati.» Ecce et hodiernus dies sabbati est: hunc in praesenti tempore otio quodam corporaliter languido et fluxo et luxurioso celebrant Judaei. Vacant enim ad nugas; et cum Deus praeceperit sabbatum , illi in his quae Deus prohibet exercent sabbatum. Vacatio nostra a malis operibus, vacatio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, quam saltare. Illi ab opere bono vacant; ab opere nugatorio non vacant. Nobis sabbatum indicit Deus. Quale? Primo ubi sit videte. Intus esthabere non potest: nusquam enim illi conquiescit conscientia; necesse est in perturbationibus vivat. Cui autem bona est conscientia, tranquillus est; et ipsa tranquillitas sabbatum est cordis. Attendit enim promissorem Dominum; et si labohoc cantatur in isto psalmo, quomodo sit homo christianus in sabbato cordis sui, id est, in vacatione et tranquillitate et serenitate conscientiae suae non perturbatus. Inde dicit hic, un
Abbreviated transcription (Latin):
tribue illud peccatis tuis. em̃datione ipsius Ad annun
distis detacordũ psalteriũ : significat decẽ p̃ceptale¬
gis: Sed cantare in illo opus ẽ : ñ portare psalteriũ
Nã & uidei habent legẽ portant ñ psallunt quis qͥ
psallunt : qͥoꝑ ant᷑. Parũ ẽ qͥ oꝑant᷑ cũ trisfitia nondũ
psallunt qͥs qͥ pselunt: qͥcũ hilaritate faciunt bene:

Expanded text:
tribuere illud peccatis tuis, emendationi ipsius: «Ad annudistis: Decachordum psalterium significat decem praecepta legis; sed cantare in illo opus est non portare psalterium, nam et Judaei habent legem: portant, non psallunt. Qui sunt qui psallunt? Qui operantur. Qui operantur cum tristitia, nondum psal
Abbreviated transcription (Latin):
& bene patientes er̃ ut annuntient. hoc ẽ sabbatũ
qđ uob paulo ante cõm̃diui: unde titulũ psalmꝰ
Traaquilli er̃ : ut annuntient. Quare tran quillian¬
nuntiant : ñ illos mou& fenũ peccatoꝵ cȩdruscs
palna. net incẽpestatib curuant᷑ Ego tran quilli
sint ut annuntient & uere qͥa mͦ annun itandũ
En sibsanmantibi hominib oiniseri homines amato¬
aope aonnuntant uob & dicum uob̃ Nolite seduci
felioe ate nuiq ar nolte attoniere florẽ feni. no lit
atendere adtepus beatos in ec̃nũ miseros hec ista
beatitudo quȩ ñ soris uidet᷑ uera ẽ. nec in cenle besti

Expanded text:
annuntient.» Hoc est sabbatum quod vobis paulo ante commendavi, unde habet titulum Psalmus. «Tranquilli erunt, ut annuntient.» Quare tranquilli annuntiant? Non illos movet fenum peccatorum: cedrus et palma nec in tempestatibus curvantur. Ergo tranquilli sint, ut annuntient: et vere, quia modo annuntiandum est et subsannantibus hominibus. O miseri homines amatoet opere, annuntiant vobis, et dicunt vobis: Nolite seduci felicitate iniquorum, nolite attendere florem feni; nolite attendere ad tempus beatos, in aeternum miseros. Nec ista beatitudo quae modo foris videtur, vera est; nec in corde beati
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ mͦ dix̃ discipłis uenientib. postea qͣm misit eos
euangłizare. cũ fecissent multa miracula & in no¬
mine xp̃i dȩmonia eiecissent: redeuntes dixer
dnẽ. ecce dȩmonia nob̾ subiecta s̃. Dixer̃ qͥdem in
nomine tuo sed ille uidit in eis qͥa ipsa glorifica¬
tione gaudebant. & extollebant se & ibant in¬
om̃i suꝑbia qr licuit illis expellere dȩ monia uidit
illos quȩrere głam suã & ait illis. quȩrens ipse im¬
mo conseruans nomina eoꝵ apud se. Nolite gaude¬
re in hoc : gaudete aut̃ qm̃ nomina ur̃a scriptas in
celo łcce ubi habes nom̃ : si tu nom̃ dĩ ñ negligas
Psalle gͦ nominidĩ : ut fixũ sit apud dm̃ nom̃tuũ

Expanded text:
ntibus, posteaquam misit eos evangelizare. Cum fecissent multa miracula, et in nomine Christi daemonia ejecissent, redeuntes dixerunt: «Domine, ecce daemonia nobis subjecta sunt.» Dixerunt quidem, «in nomine tuo;» sed ille vidit in eis quia ipsa glorificatione gaudebant, et extollebant se, et ibant inde in superbiam, quia licuit illis expellere daemonia. Vidit illos quaerere gloriam suam, et ait illis, quaerens ipse, imo conservans nomina eorum apud se: «Nolite gaudere in hoc; gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelo» . Ecce ubi habes nomen, si tu nomen Dei non negligas. Psalle ergo nomini Dei, ut fixum sit apud Deum nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
esto: Nigra tenebris ignorantiȩ amurca in sultet: & illã
tanqͣm ꝑ plateas ꝓiecta publice in sulaet Iu apud te
in cordetuo ubi qͥ uidet in occulto reddet tͥ: liqua tẽ in
gemellariũ. Oluia ei arbor qͥbusdã qͥdem tẽpestatib

Expanded text:
esto. Nigra tenebris ignorantiae amurca insultet, et illa esto. Nigra tenebris ignorantiae amurca insultet, et illa tanquam per plateas projecta publice insultet: tu apud te in corde tuo, ubi qui videt in occulto reddet tibi , liquare in gemellarium. Oliva in arbore quibusdam quidem te
Abbreviated transcription (Latin):
unũ recondendũ. alterũ ꝓiciendũ. Fit gͦ in torculari
conculcatio : tribulatio. pondus & in his oleũ eliquat᷑
occulte in gemellariũ : amurta publice ꝑ plateas currit
Intendite ad magnũ hoc spectaculũ sion enĩ desinit ds̃
dare uob : qđ cũ magno gaudio expectemꝰ. Aut circi insa¬
na huic specta culao cõparanda ẽ : illa ad amurcã ꝑtin&:
hoc ad oleũ quando gͦ audistis contumacit̾ garrire
bla sphemos & dicere abundare p̃ssuras tẽporib xp̃ia¬
nis : scitis enĩ qͥa hoc amant dicere. & uetꝰ qͥdem sed a
tẽporib xp̃ianis cȩpit ꝓuerbiũ ñ pluit ds: ñ semina
quan quã priores ista dixer̃. hi aut̃ mͦ dicant : & quia
rent ampliꝰ supplicare: eligentes blasghemare qͥm orare
Cũ gͦ ista cõmemorant. cũ ista iactant . cũ ista dicunt
& contumacit᷑ dicunt ñ cũ timore. sed cũ elatione: ñ
uos ꝑturbent. Puto enĩ qͥa p̃ssurȩ abundant: tu oleũ

Expanded text:
unum recondendum, alterum projiciendum. Fit ergo in torculari unum recondendum, alterum projiciendum. Fit ergo in torculari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his oleum eliquatur occulte in gemellarium; amurca publice per plateas currit. Intendite ad magnum hoc spectaculum. Non enim desinit Deus edere nobis quod cum magno gaudio spectemus: aut circi insania huic spectaculo comparanda est? Illa ad amurcam pertinet, hoc ad oleum. Quando ergo auditis contumaciter garrire blasphemos, et dicere, abundare pressuras temporibus christianis; scitis enim quia hoc amant dicere: et vetus quidem, sed a temporibus christianis coepit proverbium, Non pluit Deus, Quanquam priores ista dixerunt. Isti autem modo dicunt et quia rent amplius supplicare; eligentes blasphemare quam orare. Cum ergo ista commemorant, cum ista jactant, cum ista dicunt, et contumaciter dicunt, non cum timore, sed cum elatione; non vos perturbent. Puta enim quia pressurae abundant, tu oleum
Abbreviated transcription (Latin):
oqui ad uos de p̃senti psalmo suscepimꝰ: adiuuc&e
uocẽ nrãm quies urã Et enĩ aliqͥnto ẽ obtunsior
dabit eiuires intentio Audientiũ: & ad iutoriũ iubentis
ut loquar. Tituilũ hab& psalmꝰ iste: in finẽ ꝓtorcula¬
rib : quinta sabbati psalmꝰ ipsi a saph in unũ titulum
multas congesta m yfteria : ita tam̃ ut lim̃ psalmi indi
expetat aliqͥd nos dicturos de lacu de prelo de fiscinis
qͥa nec ipse psalmꝰ hoc hab& & ideo magis indicat
mysteriũ nãsi aliqͥd tale psalmi textꝰ continere. ñ de¬
eẽt qͥ putan& ad litterã eẽ accipienda torcularia. nec
aliqͥd illic ampliꝰ reqͥrendũ. nec mystice aliqͥd positũ
& sacrate significatũ: sed dicen& Simplicit psalinus
de torcularib: loqͥt᷑ & tumꝰ nescio qͥd aliud suspicaris:
nichil hic tale audistis cũ legeret᷑. Ergo accipe torcula¬
ria. mysteriũ ȩccłȩ qđ nunc agit᷑ in torcularib Anim¬
aduertimꝰ quȩdã tria p̃ssura & de p̃ssura duo quȩdã

Expanded text:
oqui ad vos de praesenti psalmo suscepimus: adjuvet vocem nostram quies vestra; etenim aliquanto est obtunsior: dabit ei vires intentio audientium, et adjutorium jubentis ut loquar. Titulum habet psalmus iste: «In finem pro torcularibus, quinta sabbati, Psalmus ipsi Asaph.» In unum titulum multa sunt congesta mysteria; ita tamen ut limen Psalmi indictrum aliquid exspectet nos dicturos esse de lacu, de prelo, de fiscinis; quia nec ipse psalmus hoc habet, et ideo magis indicat mysterium. Nam et si aliquid tale Psalmi textus contineret, non deesset qui putaret ad litteram esse accipienda torcularia, nec aliquid illic amplius requirendum, nec mystice aliquid positum, et sacrate significatum; sed diceret: Simpliciter Psalmus de torcularibus loquitur, et tu mihi nescio quid aliud suspicaris. Nihil hic tale audistis, cum legeretur. Ergo accipite torcularia mysterium Ecclesiae, quod nunc agitur. In torcularibus animadvertimus quaedam tria: pressuram, et de pressura quaedam duo;
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ timeamꝰ. appetamꝰ. fugiamꝰ. Om̃ia enĩ hȩc inuen-¬
turi estisin hac interiore domo. id ÷ in textu ipsiꝰ psalmi
cũ legere & adiuuante dño qđ donauerit loqͥ cȩperimꝰ¬

Expanded text:
deamus, timeamus, appetamus, fugiamus. Omnia enim haec invendeamus, timeamus, appetamus, fugiamus. Omnia enim haec inventuri estis in hac interiore domo, id est, in textu ipsius psalmi, cum legere, et adjuvante Domino, quod donaverit loqui coeperim
Abbreviated transcription (Latin):
euob̾ quas ꝓduxer̃ aquȩ : aliud eliqt᷑ aliud proicitur
Sunt enĩ multi: ñ digne uiuentes baptismo qđ ꝑceper̃
quã multi enĩ baptitati. hodie circũ ĩplere qͣm istã basi¬
licã maluer̃ : qͣm multi baptizati aut casas in uicis
faciunt. aut ñ fieri conquerunt᷑: psalmꝰ aut̃ iste ꝓtor¬
cularib & qͥnta sabbati in p̃ssura discretionis & insa.¬
cram̃to baptismi cantat᷑ ipsi asaph. A saph homo qͥdã fu¬
it hoc nomine appellatꝰ: sic̃ idithun. sic̃ chorẽ. sic̃ alia
nomina quȩ inuenimꝰ in titulis psalmoꝵ. Int̾p̃tatio tam̃
nominis: mysteriũ intimat occultȩ ueritatis. A saph
qͥppe : latine dr̃ congregatio Ergo ꝓtorcularib: qͥ inta
baptitat Et aqͣ renatis cantat᷑ psalmꝰ dominicȩ congre¬
gationis litulũ : limine legimꝰ : & in his p̃diis qͥd sibi uelit
intelleximꝰ lã siplac& : etiã ipsã domũ oꝑis id ÷ ipsius
torcularis in teriora uideamꝰ. Intremꝰ inspiciamꝰ : gau

Expanded text:
eliquatur, aliud projicitur. Sunt enim multi non digne viventes Baptismo quod perceperunt: quam multi enim baptizati hodie circum implere, quam istam basilicam maluerunt! quam multi baptizati, aut casas in vicis faciunt, aut non fieri conqueruntur! Psalmus autem iste «pro torcularibus» et «quinta sabbati,» in pressura discretionis, et in sacramento Baptismi, cantatur «ipsi Asaph.» Asaph homo quidam fuit hoc nomine appellatus, sicut Idithun, sicut Core, sicut alia nomina quae invenimus in titulis Psalmorum: interpretatio tamen nominis mysterium intimat occultae veritatis. Asaph quippe latine dicitur Congregatio. Ergo «pro torcularibus, quinta baptizatis ex aqua renatis, cantatur Psalmus dominicae congregationi. Titulum in limine legimus, et in his prelis quid sibi velit, intelleximus: jam si placet etiam ipsam domum operis, id est, ipsius tor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia & uideb̵ patris familias cũi plenas a pothecas
Uides raptorẽ qualẽ nunqͣm uidisti : uide contẽpto¬
rẽ rerũ suarũ qͣlẽ nũ qͣm uidisti. Lauda tortularia:
implet᷑ ꝓphetia de apocal ẏpsi iustus iustior fiat: &
tentia : Iustꝰ iustior fiat: & sordidus sordescat ad huc
quare & qͥnta sabbati: qͥd ÷ hoc : recurramꝰ ad pͥma
telligamꝰ. Sabbatũ enĩ septimꝰ dies ẽ. quo requi euit ds̃
ab om̃ib: oꝑib suis magnũ intimans mysteriũ quietis
nrȩ futurȩ. ab om̃ib. oꝑib: nr̃is. Prima sabbati dr̃
primꝰ dies: quẽ dominicũ etiã nominamꝰ. Seđ̃a sabbati
&uarta sabbati: quartus. Quinta gͦꝰ sabbati: q̃intus
adominico die. Post quẽ sexta sabbati. sextꝰ dies : & ipũ
sabbatũ septimꝰ dies. Uidete itaq qͥb loquat᷑ hic psalmꝰ
Uidet᷑ enĩmͥ : qm̃ baptizatis loqͥt᷑ quinto enĩ die : ds̃
ex aquis creauit animalia quinto enĩ die id ÷ qͥnta sab¬

Expanded text:
omnia, et videbis patrisfamilias tui plenas apothecas. omnia, et videbis patrisfamilias tui plenas apothecas. Vides raptorem qualem nunquam vidisti; vide contemptorem rerum suarum qualem nunquam vidisti. Lauda torcularia, impletur prophetia de Apocalypsi: «Justus justior fiat, ettentia: «Justus justior fiat, et sordidus sordescat adhuc.» 2. Quare et «quinta sabbati?» quid est hoc? Recutelligamus. Sabbatum enim septimus dies est quo requievit Deus ab omnibus operibus suis , magnum intimans mysterium quietis nostrae futurae ab omnibus operibus nostris. Prima sabbati dicitur primus dies, quem dominicum etiam nominamus: secunda sabbati, quarta sabbati, quartus; «quinta» ergo «sabbati,» quintus a dominico die: post quem sexta sabbati, sextus dies; et ipsum sabbatum, septimus dies. Videte itaque quibus loquatur hic psalmus: videtur enim mihi quoniam baptizatis loquitur. Quinto enim die Deus ex aquis creavit animalia; quinto die, id est, «quinta sab
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ. At ubi ad torcular & p̃ssuras uentũ fuerit : u¬
trũq discernit᷑. dirimit᷑ & aliud appetit᷑. aliud re¬
spuit᷑  Uultis nossẽ ui torculariõ istoꝵ ut unũ aliqͥd
dicã unde & psi marmurant qͥ ea faciunt: qͣntȩ inqͥ¬
unt rapinȩ tẽporib nr̃is: qͣntȩ p̃ssurȩ in nocentium :
qͣnte expoliationes rerũ alienarũ : ita sane in amurcã
ptores rerũ alienarũ: sed ñ habebat antiqͥtas tales
donatores rerũ suarũ : aliqͥnto esto curiosior in torculari :
noli hoc solũ uidere qđ publice fuit Est aliqͥd qđ quȩ¬
rendũ in uenias: Discute. audi. cognosce qͣm multi fa¬
ciunt  qđ ex ore dñi cũ audiss& unꝰ diues tristis abs¬
cessit. Ex euangłio multi audiunt : uade om̃ia quȩ
possides uende da pauꝑib & habeb thesaurũ incȩlis
& ueni sequere me ñ attendis qͣm multi id faciunt:
pauci inqͥunt s̃. Ipsi tam̃ pauci: oleũ s̃ & qͥbene .u.¬
tunt᷑ in reb qͥs possident: ad oleũ ꝑtinent Adiunge

Expanded text:
dendum est: at ubi ad torcular et pressuras ventum fuerit, utrumque discernitur, dirimitur; et aliud appetitur, aliud respuitur. Vultis nosse vim torcularium istorum? Ut unum aliquid dicam, unde et ipsi murmurant qui ea faciunt: Quantae, inquiunt, rapinae temporibus nostris, quantae pressurae innocentium, quantae exspoliationes rerum alienarum! Ita sane in amurcam ptores rerum alienarum; sed non habebat antiquitas tales donatores rerum suarum. Aliquanto esto curiosior in torculari; noli hoc solum videre quod publice fluit: est aliquid quod quaerendo invenias. Discute, audi, cognosce quam multi faciunt quod ex ore Domini cum audisset unus dives, tristis abscessit. Ex Evangelio multi audiunt, «Vade, vende omnia quae possides, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» : non attendis quam multi id faciunt? Pauci, inquiunt, sunt. Ipsi tamen pauci oleum sunt; et qui bene utuntur his rebus quas possident, ad oleum pertinent: adjunge