comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sa atq terribilis. de qua ce sophonias
loquitur. Metiuite a facie dnĩ. quli
ype est dies dñi. Et rursum. luxta est dies
ani magna ꝓpe &e uelox nimis. Et amos.
einquitꝰ qui desiderant diem dnĩ. Ut qͥd
uobis dies dni quȩ tenebrȩ sunt &e si lux:
libuntur legati. & dolores apphendent
os Illos legatos interp̃tari possumꝰ quos
aues miserant aduersum eum qui ꝓfectꝰ
erat in t̾rã longinquã. ut sibi regnum
ueteret. Unde ipse loquitur in euangelio.
niicos aut̃ qui noluerunt me regnare
supse: adducite huic. & int̾ficite coram
Tortiones &e dolores tenebunt.
quasi parturiens dolebunt. Unusquisq
is ꝑrimum suum stupebit. facies combu

Expanded text:
osa atque terribilis, de qua et Sophonias osa atque terribilis, de qua et Sophonias loquitur: Metuite a facie Domini: quia prope est dies Domini . Et rursum: Juxta est dies Domini magna: prope, et velox nimis. Et Amos: Vae, inquit, qui desiderant diem Domini: utquid vobis dies Domini, quae tenebrae sunt, et non lux ? abuntur legati, et dolores apprehendent eos: illos legatos interpretari possumus, quos cives miserant adversum eum, qui profectus erat in terram longinquam, ut sibi regnum poteret . Unde ipse loquitur in Evangelio: Inimicos autem, qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite coram me. Torsiones et dolores tenebunt: quasi parturiens dolebunt: unusquisque ad proximum suum stupebit: faci
Abbreviated transcription (Latin):
& habitata intelligitur disꝑdant es
int̾ficiant. qui eriguntur contra scies
dĩ. Ululate quia ꝓpe est dies dn
quasi uastitas a dño ueniet. Proptea i
manus dissoluentur. & ome corhomes
tabescet. & conteret᷑. Qm̃ bellatores dĩ
uenturi sunt ut disꝑdant omnẽ teru
ululate & agite poenitentiam. quib pr¬
na uentura est. Prope est enim dies dñi
uel consũmationis totius mundi atq
iudicii. uel exitus uniuscuiꝰq debitis
Uenit enĩ a dño dep̃datio quam nos diri
uastitatẽ. ut seruaret metaphorã qupꝙ
miserat bellatores cum dies uidicui
dormitionis aduenerit. Om̃s manꝰ disi.¬
uentur: quib dr̃ in alio loco. Conforta¬
ni manus dissolutȩ. Dissoluentur auto
manus. quia nullum opus dignũ dĩuilt¬
cia repꝑitur. &. Non iustificabit᷑ mcn
spectu eius omĩs uiuens. Unde ꝓpħaa¬
inpsalmo. Si iniquitati attendas dñe.
quis sustinebit: Omẽ quoq cor sutis
ma hominis tabescet. & pauebit conli¬
entia peccati sui. Hȩc est dies formial¬

Expanded text:
bis, et habitata intelligitur, disperdant eos, et interficiant, qui eriguntur contra scientiam Dei. Ululate, quia prope est dies Domini, quasi vastitas a Domino veniet. Propterea omnes manus dissolventur, et omne cor hominis taventuri sunt, ut disperdant omnem terram, ululate, et agite poenitentiam, quibus poena ventura est. Prope est enim dies Domini, vel consummationis totius mundi, atque judicii, vel exitus uniuscujusque de vita. Venit enim a Domino depraedatio, quam nos diximus vastitatem, ut servaremus metaphoram, quia praemiserat bellatores. Cum dies judicii, vel dormitionis advenerit, omnes manus dissolventur, quibus dicitur in alio loco: Confortamini, manus dissolutae. Dissolventur autem manus; quia nullum opus dignum Dei justitia reperietur: Et non justificabitur in conspectu ejus omnis vivens . Unde Pin psalmis: Si inquitates attendas, Domine, quis sustinebit ? Omne quoque cor, sive anima hominis tabescet; et pavebit conscientia peccati sui. Haec est dies formidol
Abbreviated transcription (Latin):
sonitu & clamorib. iuxta aquilã trii¬
nib quos nos indracones uertunus un
simmachum sum. qđ uerbum in hebr
continetur. Et habitabunt ibi struties
animal semꝑ solitudines appetens at
in iob plenius scribit᷑. Qui cum penias
habere uideatur: tamen de t̾ra altus

Expanded text:
sonitu et clamoribus; juxta Aquilam, typhonibus, quos nos in dracones vertimus; juxta Symmachum OIIM , quod verbum in Hebraico continetur. Et habitabunt ibi struthiones, animal semper solitudines appetens, de quo in Job plenius scribitur: qui cum pennas habere videatur, tamen de terra a
Abbreviated transcription (Latin):
materia. quȩ ex ꝓpriis peccatis nascit᷑.
icut enim quamdiu cadaueris materia
est. & aliquis humor incadauere uer¬
mes nascuntur ex putredine: sic ex
ipsa materia. peccator supplicia gi.¬
gnuntur. Unde & apłs paulus inter¬
fecta morte ad quam ꝑosee sermo pro¬
pheticus loquebatur. ero mors tua õ
mors. ero morsus tuus inferne : locutꝰ¬
est adeam. Ubi est mors contentio
tua: Ubi est mors stimulus tuus:
Illa enim mors tua non est: quis suc¬
cidat nos : Ne quanquam enĩ erit peccatũ
qđ succidendum est: quia stimulus
mortis peccatum est. Quomodo
cecidisti de cęlo lucifer. qui mane ori¬
Sebaris: Corruisti interram. qui uul¬¬
nerabas gentes. Ixx. Quomodo ceci¬
dit de cȩlo lucifer. qui mane oriebat᷑
Contritus est in terram. qui mittebat
ad om̃s gentes. Pro lucifero qui hebra¬
ice dr̃ hel. aquila transtulit ululan¬
tem aurore filium. Uere enĩ ululare
debuit & ẽiulare. qui ꝓpt̾ suꝑbiam

Expanded text:
materia, quae ex propriis peccatis nascitur. materia, quae ex propriis peccatis nascitur. Sicut enim quamdiu cadaveris materia est, et aliquis humor in cadavere, vermes nascuntur ex putredine; sic ex ipsa materia peccatorum supplicia gignuntur. Unde et Apostolus Paulus interfecta morte, ad quam per Osee sermo propheticus loquebatur: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne , loquitur ad eam: Ubi est mors contentio tua? ubi est mors stimulus tuus ? Illa enim mortua, non est qui succidat nos: nequaquam enim erit peccatum quod succidendum sit, quia stimulus mortis peccatum sit. Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris? corruisti in terram, qui vulnerabas gentes? LXX: Quomodo cecidit de coelo Lucifer, qui mane oriebatur? contritus est in terram qui mittebat ad omnes gentes. Pro Lucifero qui Hebraice dicitur ELIL , Aquila transtulit ululantem aurorae filium. Vere enim ululare debuit et ejulare, qui propter superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
do insita sibi humilitate dicebat. Ego aut̃
insuꝑiorib leuauit ipse qui ortus de radi¬
ce iesse innationib. ut congregaret ꝑdi¬
tos isrł. Exraltate uocem. leuate signũ.
ro quoseptuaginta transtuler̃t. Consola

Expanded text:
do insita sibi humilitate dicebat: Ego autemdo insita sibi humilitate dicebat: Ego autemin superioribus levabit ipse, qui ortus est de radice Jesse in nationibus, ut congregaret perditos Israel. Exaltate vocem, levate manum. Pro quo LXX transtulerunt: C
Abbreviated transcription (Latin):
bellicosissimȩ. ut ueniat de terra longin¬
quai. a simmitate cȩli. ut disꝑdat orbem
cuixum. Et iterũ. Ecce dies uenit insanabi¬
uis furoris & irȩ. ut ponat orbem t̾rarũ deser.¬
um & peccatores disꝑdat exeo. Ac deinde.
ssccipiam orbi terrarum unuerso mala.
cimynis peccata sua. Ex quib ꝓbat᷑. omĩa
que dicuntur contra babilonem ad mun¬
dhuius confusionẽ & interitũ ꝑtinere.
Supmontem caligosũ siue campestrem.
leuate signũ. Apłis precipitur & apłicis
uins ac magistris ȩccłiarũ. ut dicturi
contra babilonem signum eleuent domi¬
inꝙ crucis. non in humili loco. & indimer.¬
sis uallib. sed in montẽ caligosum siue
ampestrem. quoꝵ alterũ significat ab.¬
scondita ȩccłiȩ sacramenta. quȩ ut uide-¬
ret moy ses. & audiret uocem dĩ intrauit
tenebras &e caliginem. posuit enim ds̃ te.¬
nebras latibulum suũ. & nubes & caligo
incircuitu eiꝰ: alterũ docet sic nos ad ex¬
celsa exclesiasticor. doginatum debere

Expanded text:
 ut veniat de terra longinqua a summitate coeli, ut disperdat orbem terrarum. Et iterum: Ecce dies venit insanabilis furoris et irae, ut ponat orbem terrarum desertum, et peccatores disperdat ex eo. Ac deinde: Praecipiam orbi terrarum universo mala, et impiis peccata sua. Ex quibus probatur, omnia quae dicuntur contra Babylonem, ad mundi hujus confusionem et interitum pertinere. Super montem caliginosum, sive campestrem, levate signum. Apostolis praecipitur et Apostolicis viris ac magistris Ecclesiarum, ut dimicaturi contra Babylonem, signum elevent Dominicae crucis, non in humili loco, et in demersis vallibus, sed in monte caliginoso, sive campestri. Quorum alterum significat abscondita Ecclesiae sacramenta, quae ut videret Moyses, et audiret vocem Dei, intravit tenebras et caliginem. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum: et nubes et caligo in circuitu ejus . Alterum docet, sic nos ad excelsa ecclesiasticorum dogmatum debere
Abbreviated transcription (Latin):
&e conculcatum: Ubi nunc dr̃ rubrũ. in he¬
braico legitur edom. Ergo & supra ubi serilr̾
edom. non loci uocabulum est sed sanguins.
Rursum aut̃ angeli sciscitant᷑ & dicunt. Dia¬
cimꝰ qđ tusis qui loqueris iusticiã. & salusoui
intuo sit iudicio constituta. Hunc scire uadins
quare sint uestimenta tua ueluti musto tiun¬
cta. aut quid causae extiterit. ut tunicam
quȩ de suꝑ tecxta est & scindi non potest. &
de utero uirginali tantum candorẽ habut
quantũ nullus fullo potuit facere suꝑtri
tibi c̃lem̃tia conuenit quã crudelitas. mags
candor quã cruor. Quib respondet dñs uon
uno uersiculo ut priꝰ. sed multis uerbis ut
omĩa doceat ignorantes. ne rursũ querere
compellantur. Torcular calcaui solus.
& de gentib ñ ÷ uir mecũ. Calcaui eos m
furore meo. & conculcaui eos inira mea

Expanded text:
m conculcatum? Ubi nunc dicitur, rubrum, in Hem conculcatum? Ubi nunc dicitur, rubrum, in Hebraeo legitur EDOM  . Ergo et supra ubi scribitur Edom, non loci vocabulum est, sed nomen sanguinis. Rursum autem Angeli sciscitantur et dicunt: Didicimus quod tu sis, qui loqueris justitiam, et salus omnium in tuo sit judicio constituta. Nunc scire volumus, quare vestimenta tua sint velut musto tincta, aut quid causae exstiterit, ut tunicam quae desuper texta est, et scindi non potest, et de utero virginali tantum candorem habuit, quantum nullus fullonum possit facere super tibi clementia convenit, quam crudelitas: magis candor, quam cruor. Quibus respondit Dominus, non uno versiculo, ut prius, sed multis verbis: ut omnia doceat ignorantes, ne rursum quaerere compellantur. Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum. Calcavi eos in furore meo, et conculcavi eos in ira me
Abbreviated transcription (Latin):
tuum potentissi me. specie tua &e pulchritu
dine tua intende. ꝓsꝑe ꝓcede & regna.
roquo septuaginta transtuler̃. uolentia
cum fortitudine. Qd qͣm sensũ habeat: pru.¬
dens lector inquirat. Ego qui loquor
iusticiã. & ꝓpugnator sum ad saluandum.
Larx. Ego loquor iusticiã. & iudiciũ saluta¬
ris. Respondet dñs int̾rogantib angelis
Quȩritis qui sim qui ad cę̧los cruentꝰ ascendã
& sanguis quo asꝑsus sum non micln de¬
formitatem tribuit sed de corem. Ego si
cui pater tradidit omẽ iudicium. & olia
psalmista dicebat. Ds udiciuntiuliluo
da: & iusticiam tuã filio regis. Quilialo
iusticiam. ut inalis mala. &e bonis rtnbri
bona.Qui ueni pugnare contra aquer sanas
potestates & captiuis p̾dicare remisi oueus
&e uinctos de carcere liberare. ut & aduns¬
ru poenas. & captiui sentiant libertatem.
Quare gͦ rubrum est indum̃tũ tui. & uest¬
duinta tua sicut calcantis torrular plenun¬

Expanded text:
tuum, potentissime. Specie tua et pulchritutuum, potentissime. Specie tua et pulchrituede et regna . Pro quo Septuaginta transtulerunt, violentia cum fortitudine. Quod quem sensum habeat prudens lector inquirat. Ego qui loquor justitiam, et propugnator sum ad salvandum. LXX: Ego qui loquor justitiam, et judicium salutaris. Respondit Dominus interrogantibus Angelis: Quaeritis qui sim, qui ad coelos cruentus ascendam, et sanguis quo aspersus sum, non mihi deformitatem tribuerit, sed decorem? Ego sum cui Pater tradidit omne judicium . De quo et Psalmista dicebat: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui loquor justitiam: ut malis mala, et bonis retribuam bona; qui veni pugnare contra adversarias potestates, et captivis praedicare remissionem, et vinctos de carcere liberare, ut et adversarii poenas, et captivi sentiant libertatem. Quare ergo rubrum est indumentum tuumenta tua sicut calcantium torcular, plenu
Abbreviated transcription (Latin):
nus etiã psens capitulũ congruere faciamus.
Unde & incantico dr̃ canticoꝵ. Fratruelis m̃s
rubicundus &e candidus. Rubicundus inpas¬
sione. candidus in resurrectione. Int̾ rogant
cunctis retro generationib fuerat ignoratũ.
quis iste est qui de t̾ra cruentꝰ adueniat.
edom qruppe inlingua nr̃a & t̾renꝰ & cru-
entꝰ ex pͥmitur. tinctis uestib de bosraꝰ
Qđ multi pio errore lapsi: putant de carne
dñi intelligi. idest bosor. Quod uerbũ si car¬
nẽ significaret: scriberet᷑ ꝑ mediam litt̾am
sin.Nunc aut̃ ꝑ .d. scribit᷑. & inter p̃tat᷑ fir¬
firmissimis muris fuit ante circundata.
inqua passus est dñs. uel de inferno. de quo
& circundata est firmissimis custodiis.
Sciendumq. quod iuata historiã bosra ñ sit
in edom. sed in moab. Sequitur. Sic formos
in stola sua. gradiens inmultitudine fortitu¬
dinis suȩ. De quo & quadragesimꝰ quartus
psalmus canit. Formosus decore prȩ filiis
hominũ accingere gladio tuo suꝑfemur

Expanded text:
uere doceamus. Unde et in Cantico dicitur Canticorum: Fratruelis meus rubicundus et candidus ; rubicundus in passione; candidus in resurrectione. Interrogant , cunctis retro generationibus fuerat ignoratum. Quis est iste qui de terra Edom cruentus advenit? EDOM   quippe ientus exprimitur. Tinctis vestibus de Bosra? Quod multi pio errore lapsi, putant de carne Domini intelligi: id est, BASAR  , quod verbum si carnem significaret, scriberetur per mediam litteram SIN, nunc autem per SADE scribitur, et interpretatur firquae firmissimis muris fuit ante circumdata, in qua passus est Dominus; vel de inferno, de quo et circumdata est firmissimis custodiis. Sciendum quoque quod juxta historiam BOSRA non sit in Edom, sed in Moab. Sequitur: Sic formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae. De quo et quadragesimus quartus psalmus canit: Formosus decore prae filiis hominum. Accingere gladio tuo super femur
Abbreviated transcription (Latin):
omis qui in uocauerit nom̃ dnĩ saluus erit.
inuocemꝰ nom̃ eiꝰ atq dicamꝰ. Peccatũ meum
notũ feci. & iniquitatẽ meã ñ oꝑui. dixi.
Pronunciabo aduersum me iniquitatẽ meã
statim habemus dum̃ respondentẽ. Deleui
sicut nebulam iniqͥtates tuas. & sic̃ nubem
peccata tua. Ad quẽ dicimꝰ. Ostende faciẽ tuã
& saluierimꝰ. ut nequaquã simus serui pecca¬
ti sed serui tui. Omĩs ciuĩ qui facit peccatum.
estu nos uͦ lutum. Et fictor nr̃. & oꝑamanuũ
tuarum om̃s nos. Ne irascaris dñe satis. & ne
ultra memineris iniquitates. Ecce respice.
popłs tuus om̃s nos. Ciuitas scĩ tui facta est
desertasion. deserta facta ÷ ierłm. desolatado¬

Expanded text:
ni, salvus erit invocemus nomen ejus, atque dicamus: Peccatum notum feci tibi, et iniquitatem meam non operui. Dixi pronuntiabo adversum me iniquitatem meam statim habebimus Dominum respondentem: Delevi sicut nebulam iniquitates tuas, et sicut nubem peccata tua , atque dicemus, Ostende faciem tuam, et salvi erimus : ut nequaquam simus servi peccati, sed servi tui. Omnis enim qui facit peccatum, es tu nos vero lutum et fictor noster et opera manuum tuarum omnes nos ne irascaris Domine satis et ne ultra memineris iniquitatis ecce respice populus tuus omnes nos civitas sancti tui facta est deserta Sion deserta facta est Hierusalem desolata do
Abbreviated transcription (Latin):
neam pullum suũ. & ad uitẽ o fili mi asinã
suã. Lauauit uino stolã suã. &e sanguine
uuȩ pallium suum. Iste est quem angelicȩ
potestates uidentes ad patrẽ ascendere cruen-¬
tum: imꝑant cęteris angłis. & ab eis audiunt.
euate portas principes ur̃as. & eleuamini
portȩ ȩt̾nales. & introibit rex głȩ. Quis est

Expanded text:
neam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam; lavabit vino stolam suam, et sanguine uvae pallium suum . Iste est quem Angelicae potestates videntes ad Patrem ascendere cruentum, imperant caeteris Angelis, et ab eis audiunt: Levate portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis gͥ post euangeliũ xxp̃i & aduentũ fili
dĩ pedagoge legis obseruat cerimonias:
audiat popłm confitentẽ. quod om̃is illaii¬
sticia panno sordidissimo cõparet᷑. eui c
hester diadema suũ qͦd erat regiȩ potestati
insigne comparat. qđ nequaquã uoluntat
sed necessitate portabat. Tu scis necessitate
meã. qm̃ detestor signum suꝑbiȩ meȩ qual
est suꝑ caput meum̃. indie ostensionis int
Abhominor illud sic̃ pannũ menstruate.
nec porto in dieb quietis meȩ. Non est

Expanded text:
igitur post Evangelium Christi, et adventum filii Dei paedagogae Legis observat caeremonias, audiat populum confitentem, quod omnis illa justitia panno sordidissimo comparetur, cui et Esther diadema suum, quod erat regiae potestatis insigne, comparat, quod nequaquam voluntate, sed necessitate portabat: Tu scis necessitatem meam: quoniam detestor signum superbiae meae, quod est super caput meum in diebus ostensionis meae: abominor illud sicut pannum menstruum: nec porto in diebus quietis meae Est
Abbreviated transcription (Latin):
notum fieret nom̃ tuũ inimicis tus. af
cie tua gentes turbarent᷑. Cum feceris
rabilia non sustinebimꝰ. descendisti. &
a facie tua montes defluxer̃t. Lax Si
ꝑueris cȩlum. tremor app̃hendet. Eati
montes liquescent sicera a facie ignis
lique fit. & comburet ignis aduersarios
&r manifestũ erit nom̃tuum in aduersi¬
Iriis. a facie tua gentes tua gentestursa¬
buntur. Cum feceris gloriosa. tunor ap¬

Expanded text:
notum fieret nomen tuum inimicis, a notum fieret nomen tuum inimicis, a acie tua gentes turbarentur. Cum feceris mirabilia, non sustinebimus: descendisti, et a facie tua montes defluxerunt. LXX: Si aperueris coelum, tremor apprehendet ex te montes: et liquescent sicut cera a facie ignis liquescit, et comburet ignis adversarios: et manifestum erit nomen tuum in adversariis: a facie tua gentes turbabuntur. Cum feceris gloriosa, tremor ap
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ potuerunt subuertere eã. quia supra
petrã stabili erat mole fundata. De pueti¬
tate doctrine. Ut non circumferamur omĩ
uento doctrinȩ. in malicia hominũ. Deuento
simplicit᷑. Et non poterant nauigare. erat enĩ
uentus contrarius. Non quo &e hoc ñ possit sen¬
tiri tropoligice. sed quo p̃senti sensui tantum
sinilitudinẽ prȩbeat. Auertente enĩ dño fa¬
cr suã a nob allidimur in manu iniqͥtatis
nsȩ. siue tradimur tẽptationib ꝓpt̃ peccata
nra. Eir quo discimus. qđ &e iniquitas manus
habeat. & omĩa peccata quȩ nos fortit̃ stri¬
stos tenere desiderant. Unde & in manu
linguȩ mors &e uita est. Et sc̃s p̃cat᷑. ne ueniat
mͥ pes suꝑbiȩ. Nos aut̃ quia auertit ds̃ faciẽ

Expanded text:
non potuerunt subvertere eam: 764 quia super petram stabili erat mole fundata . De perversitate doctrinae: Ut non circumferamur omni vento doctrinae in malitia hominum . De vento simpliciter: Et non poterant navigare, erat enim ventus contrarius : non quo et hoc non possit sentiri tropologice, sed quo praesenti sensui tantum similitudinem praebeat. Avertente enim Domino faciem suam a nobis, allidimur in manu iniquitatis nostrae, sive tradimur tentationibus propter peccata nostra. Ex quo discimus, quod et iniquitas manus habeat, et omnia peccata, quae nos fortiter strictos tenere desiderant. Unde et in manu linguae mors et vita est ; et sanctus precatur: Non veniet mihi pes superbiae . Nos au
Abbreviated transcription (Latin):
patientia nram ex pectans salutẽ. dũ non
corripit delinquentes: causa erroris duri.¬
cieq uideatur. Unde quib dam uehement̃
iratus: ad ꝑcutiendũ manũ suspendit. &
loquitur. Nonuisitabo suꝑ filias cum fuerint

Expanded text:
patientia, nostram exspectantis salutem, dum non patientia, nostram exspectantis salutem, dum non corripit delinquentes, causa erroris duritiaeque videatur. Unde quibusdam vehementer iratus, a percutiendo manum suspendit, et loquitur: Non visitabo super filias ve
Abbreviated transcription (Latin):
de uia tua scã. indurasti corda nr̃a ut ñ
timeremꝰ te: Conuertere ꝓpt̃ seruos tuos.
ꝓpt̃ trib hereditatis tuȩ. ut modicum
possideamus montis sci tui. Aduersarii
nr̃i conculcauert sanctuarium tuum.
facti sumus quasi a principio cum non
dominareris nri. neq inuocatum. eẽt.
nomen tuum suꝑ nos. Epistola quam
scribit adcorinthios. cum ad unius scri¬
batur popłm ciuitatis: ꝓuarietate habitan¬
tium idest sc̃oꝵ. & peccatoꝵ. nunclaudat
eos. uunc corripit. nunc docet eos. nunc re.¬
p̃hendit. Prouocat ad continentiã. nuptias
non recusat. Retrahit abidolatria. instruit¬
de resurrectione. Digamiȩ porrigit manũ.
ne locum tribuat fornicationi. Hoc diximꝰ.
ut pͣsens quoq capitulũ qđ ome ex popłi
dñi dep̃cantis oratione contexitur: uel
iustoꝵ intelligamꝰ esse uel peccator. &
uiis tuis dñe. uel deduxisti nos de uia tua.
indurasti cor nr̃m netimeremꝰ te: Non quo
ds̃ erroris causa sit & duriciȩ. sed quo illius

Expanded text:
a: indurasti corda nostra, ut non timeremus te? convertere propter servos tuos, propter tribus haereditatis tuae, ut modicum possideamus montis sancti tui: adversarii nostri conculcaverunt sanctuarium tuum: facti sumus quasi a principio cum non dominareris nostri: neque invocatum est nomen tuum super nos. Episcribit Paulus ad Corinthios cum ad unius scribatur populum civitatis, pro varietate habitantium, id est sanctorum et peccatorum, nunc laudat eos, nunc corripit, nunc docet, nunc reprehendit. Provocat ad continentiam, nuptias non recusat, retrahit ab idololatria, instruit resurrectionem, bigamiae porrigit manum, ne locum tribuat fornicationi. Hoc diximus, ut praesens quoque capitulum, quod omne ex populi Deum deprecantis oratione contexitur, vel justorum intelligamus esse vel peccatorum et l seduxisti nos de via tua: indurasti cor nostrum ne timeremus te? Non quo Deus erroris causa sit et duritiae, sed quo illius
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ suꝑ nos: ꝓpt̃ea dep̃camur & dicimꝰ
Utinã dirũꝑes cȩlos &e descenderes. ut qui
semꝑꝓmittis. tua aliquando ꝓmissa co¬
pleres. Hoc aut̃ eo tempore dicebat᷑. qͣno
necdum saluator aduenerat. nec de uts
uirginali naturȩ nr̃ȩ atq substantiae
assumpserat hominẽ quẽ saluaret. ut
qui portauimꝰ imaginẽ t̾reni. portari
imaginẽ suꝑcȩlestis. Quod si faceres u¬
quiunt & aꝑirent᷑ cęli siue cȩlum: adus¬
uentũ maiestatis tuȩ montes deflurt
uel tremor app̃henderet montes & in¬
merentur. sicut cera a facie ignis c¬
mitur. Et e techieli aꝑti sunt cȩli. u
uisionẽ magnã. Sed &e moyses in dcit¬
ronomi benedictionib imp̃catur. lpe

Expanded text:
camur et dicimus: Utinam disrumperes coelos, et descenderes; et qui semper promitteris, tu aliquando promissa compleres. Hoc autem eo tempore dicebatur, quando necdum Salvator advenerat, nec de utero virginali naturae nostrae atque substantiae assumpserat hominem quem salvaret: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus imaginem supercoelestis . Quod si faceres, inquiunt, et aperirentur coeli, sive coelum, ad adventum majestatis tuae montes defluerent, vel tremor apprehenderet montes, et consumerentur, sicut cera a facie ignis consumitur. Et Ezechieli aperti sunt coeli, et vidit visionem magnam . Sed et Moyses in Deuteronomii benediction
Abbreviated transcription (Latin):
Et expectaui qui contristaretur & ñ fuit. &
qui consolaretur &e non inueni. Ipse enim
cum esset informa dĩ non est rapina ar.¬
diens patriusq ad mortẽ. mortẽ aut̃ crucis.
& ꝓpt̾ea donauit ei nom̃ suꝑ omẽ nomen.
ut saluaret sibi credentes dextera sua. &
indignatio eius quȩ erat contra aduersa¬
rios dĩ popłm liberaret. Siue eruit credentes
inbrachio suo. furorẽ suum ultra ñ distulit.
deduxitq sanguinẽ eoꝵ in terrã. uel demo.¬
num tropice. uel certe sanguinẽ uideor.
ꝓ quo cȩteri interp̃tes conditionem trans¬
tuler̃t. qui omĩ studio nitebantur. ut uin¬
ctum popłm non dimitterent.
Diserationũ dñi recordabor: laudẽ dñi
suꝑ omnib quȩ reddidit nobis dñs. & suꝑ

Expanded text:
Et exspectavi qui contristaretur, et non fuit, et Et exspectavi qui contristaretur, et non fuit, et qui consolaretur, et non inveni . Ipse enim cum esset in forma Dei, non est rapinam ardiens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, et propterea donavit ei nomen super omne nomen, ut salvaret sibi credentes dextera sua; et indignatio ejus quae erat contra adversarios, Dei populum liberaret. Sive eruit credentes in brachio suo, et furorem suum ultra non distulit: deduxitque sanguinem eorum in terram, vel daemonum τροπικῶς, vel certe sanguinem Judaeorum: pro quo caeteri interpretes, contentionem transtulerunt; qui omni studio nitebantur, ut vinctum populum dimitterent. Miserationum Domini recordabor; laudem Domini super omnibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
indum̃ta mea pollui: nequaquã sic intel¬
ligendũ. ut demones & aduersarias potesta¬
tis habere sanguinẽ credamꝰ. sed tropologi¬
ce accipienda sunt omĩa. quando clemen.¬
tissimꝰ ds̃ aderudiendum popłm suum &
captiuitatũ uinculis liberandũ hostis
fieri compellitur. Dies enim inquit ultio¬
nis incorde meo. annus redemptionis meȩ
uenit. De quo & supra legimus in bonam
partẽ. p̃dicare annum dñi acceptũ & diem
retributionis dõ nr̃o. & ñ tam inmalamꝰ
quam in bonã. In malã. dies ultionis in
corde meo. Inbonam. annus redẽptionis
meȩ uenit. ut eo tempore quo puni untur
aduersarii dĩ popłs liberetur. immore.¬
dimatur p̃cioso sanguine agni. qui in io¬
hannis apocalipsi dr̃ trucidatus. De hac
retributionis die. & moises sco sp̃u ꝓphe¬
tabat. & retribuet undictã inimicis. &
odientib se restituet. Circumspei & ñ
erat auxiliator. quȩsiui. & ñ erat qui ad¬
uiuaret. Qui ce in alio psalmo dixerat.

Expanded text:
ollui, nequaquam sic intelligendum, ut daemones et adversarias potestates sanguinem habere credamus: sed tropologice accipienda sunt omnia, quando clementissimus Deus ad erudiendum populum suum, et captivitatis vinculis liberandum, hostes ferire compellitur. Dies enim, inquit, ultionis in corde meo: annus redemptionis meae venit. De quo et supra legimus, in bonam partem praedicare annum Domini acceptum, et diem retributionis Deo nostro; et nunc tam in malam quam in bonam. In malam: Dies enim ultionis in corde meo. In bonam: Annus redemptionis meae venit; ut eo tempore quo puniuntur adversarii, Dei populus liberaretur, immo redimatur pretioso sanguine agni qui in Joannis Apocalypsi dicitur trucidatus. De hac retributionis die et Moyses sancto Spiritu prophetabat: Et retribuet vindictam inimicis, et odientibus se restituet. Circumspexi, et non erat auxiliator: quaesivi, et non erat qui adjuvaret . Qui et in psalmo dixerat:
Abbreviated transcription (Latin):
sumus in tribulatione eoꝵ ñ est tribu¬
latꝰ quod hebraice dr̃ Lo. &e est neganl
aduerbium: ꝓnon legi potest & ipse ut
si sensus. In omi tribulatione eor est ipse
tribulatus. idest ds̃. ut nonsolum peccata:
sed & tribulationes nr̃as ipse portaret.
pse enim infirmitates nr̃as portat. & ꝓ
nobis dolet. Porro septuaginta posuert̃
aliud quod in hebraico non habetur. non
legatus. neq angelus. sed ipse saluauit
austeritatẽ iusticiȩ clementia mitigat
iudicantis. Genui quidẽ filios & exalta¬
iii. & ipsi spreuerunt me. Ueruntamen
quia popłs m̃s sunt &e semel filii nomina¬
t non ꝑibunt inꝑpetuum. Si me sꝑnere
& negare desierint sentient saluatorẽ.
qui in orĩ tribulatione eoꝵ ipse tribu¬
latus est: siue non est tribulatꝰ ut pa-¬
riiꝑ eos desereret. & nud atos auxilio
suo cogeret ad rogandum. Uel certe ne-¬
quaquam tribulauit eos. sede contrario
eetis ꝑsequentib adiutor fuit. misitq
angelum suum qui eos de ꝑiculoliberaret.

Expanded text:
omni tribulatione eorum non est tribulatus, quod Hebraice dicitur LO, et est negantis adverbium, pro non, legi potest et ipse, ut sit sensus: In omni tribulatione eorum ipse est tribulatus, id est, Deus: ut non solum peccata, sed et tribulationes nostras ipse portaret. Ipse enim infirmitates nostras portat, et pro nobis dolet. Porro Septuaginta posuerunt aliud quod in Hebraeo non habetur, non legatus, neque Angelus, sed ipse salvavit austeritatem justitiae clementia mitigat judicantis: Genui quidem filios et exaltavi, et ipsi spreverunt me. Verumtamen quia populus meus sunt, et semel filii nominati, non peribunt in perpetuum; si me spernere et negare desierint, sentient Salvatorem: quia in omni tribulatione eorum ipse tribulatus est. Sive non est tribulatus, ut parumper eos desereret, et nudatos auxilio suo cogeret ad rogandum. Vel certe nequaquam tribulavit eos, sed e contrario, caeteris persequentibus, adjutor fuit, misitque Angelum suum, qui eos de periculo liberaret.
Abbreviated transcription (Latin):
descendens: Sp̃s dñi ductor eiꝰ fuit. Sic addu¬
xisti popłmtuum. ut faceres tibi nomen
głȩ. Laix. Et recordatus est dierum antiquo¬
r̃ũ. qui eduxit de terra pastorẽ ouium. Ubi
moysen brachio uirtutis suȩꝰ Sic adduxit
Ipopłmsuum. Prȩualuit aqua in conspectueꝰ.
facere sibi nomen sempit̾nũ. Adduait eos

Expanded text:
descendens, Spiritus Domini ductor ejus fuit: sic addudescendens, Spiritus Domini ductor ejus fuit: sic adduxisti populum tuum, ut faceres tibi nomen gloriae. LXX: Et recordatus est dierum antiquorum qui eduxit de terra pastorem ovium. Ubi Moysen brachium gloriae suae. Sic eduxit populum suum per validam aquam in conspectu ejus, ut faceret sibi nomen semp
Abbreviated transcription (Latin):
si plures credere noluer̃. sed uoluntas ue.¬
nientis hȩc fuit. ut om̃s crederent &
saluarentur. Sin aut̃ qui ex asꝑauerit
xp̃i. dm̃ ex asꝑat: eiusdem sp̃s sc̃s cũ patre
filioq naturȩ est. Quam obrẽ apłs p̃cipit.
Nolite contristari sp̃m sc̃m. in quo signati
estis. Qui sp̃s sc̃s recedit a corpore subdito
peccatis. qm̃ & inꝑuersam animã ñ in gre
mea seruate. & ego patrẽ petã & alium
paraclitũ dabit uobis. ut sit uobiscum
insempit̾nũ. sp̃m ueritatis. De quo & in
sapientia reꝑimꝰ. quȩ nomine salomo¬
nis scribitur. Sp̃s enĩ sc̃s disciplinȩ fu¬
giet dolum. & recedet a cogitationib
stultis. Et recordatus est dierum
scłi moisi serui sui. Ubi est qui eduxit eos
de mari. cum pastorib gregis sui Ubi
Iest qui posuit in medio sp̃m scĩ sui. qui
eduxit ad dexterã moisen brachio ma¬
Siestatis suȩ. qui scidit aquas ante eos ut
impingentẽ. quasi animal incampum¬

Expanded text:
si plures credere noluerunt, sed voluntas vesi plures credere noluerunt, sed voluntas venientis haec fuit, ut omnes crederent et salvarentur. Sin autem qui exasperaverit i, Deum exasperat: ejusdem Spiritus sanctus cum Patre Filioque naturae est. Quamobrem Apostolus praecipit: Nolite contristare Spiritum sanctum, in quo signati estis . Qui Spiritus sanctus recedit a corpore subdito peccatis: et in perversam animam non ingredmea servate: et ego petam Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut sit vobiscum in sempiternum, Spiritum veritatis . De quo et in Sapientia reperimus, quae nomine Salomonis scribitur: Sanctus enim Spiritus disciplinae fugiet dolum, et recedet a cogitationibus stultis . Et recordatus saeculi Mosi, populi sui: Ubi est qui eduxit eos de mari cum pastoribus gregis sui? Ubi est qui posuit in medio ejus spiritum sancti sui? Qui eduxit ad dexteram Mosen brachio majestatis suae, qui scidit aquas ante eos, utimpingentem: quasi animal in camp
Abbreviated transcription (Latin):
scđm multitudinẽ iusticiȩ suȩ. Hoc aut in
potest dicere. nisi ille qui intelligt. uste
mo scdo psalmo. cuius exordium est quamn
bonus isrł dĩ iis qui recti sunt corde: loptꝰ
bantur. Mei aut̃ pene moti sunt pedes pn
effusi sunt gressus mei pacem peccator ui¬
dentes. &e cȩtera usq ad finẽ psalmi. Una
paulus apłs qui dñm udicẽ bonũ uistumq
cognouerat: loquit᷑ confident̃. Reposita:
mͥ corona iusticiȩ. quam reddet mͥ uistis
iude .x. Nonsolum aut̃ mͥ. sed & om̃ib qu
diligunt aduentum dñi & saluatoris ir̃i
Nec est int̾ bonum & iustũ ut heretici uolur
ulla distantia. eodẽ dicente. Ergole& scel.
inspecie. Quam obrẽ scribit ad romanos.
Uix enim ꝓiusto quis morit᷑. Nam ꝓbono
forsitan quis audeat mori. Et dixit
Ueruntam popłs m̃s est filii non negantes.
&e factus est eis saluator. In omĩ tribulat¬
Sone eor non est tribulatus. &e angelus far¬
Ieius saluauit eos. In dilectione sua &e ini¬

Expanded text:
m multitudinem justitiae suae. Hoc autem non potest dicere, nisi ille qui intelligit juste mo secundo psalmo, cujus exordium est: Quam bonus Israel Deus, his qui recto sunt corde, loquitbantur: Mei autem pene moti sunt pedes: pene effusi sunt gressus mei, pacem peccatorum videns, et caetera, usque ad finem psalmi. Unde apostolus Paulus qui Dominum judicem bonum justumque cogam reddet mihi justus judex. Non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum Domini et Salvatoris nostri . Nec est inter bonum et justum, ut haeretici volunt, ulla distantia, eodem scribente: Ergo lex sanctin specie. Quamobrem scribit ad Romanos: Vix enim pro justo quis moritur: nam pro bono forsitan quis audeat mori . Et dixit: Verumtamen populus meus est; filii non negantes: et factus est eis Salvator. In omni tribulatione eorum non est tribulatus, et Angelus faciei
Abbreviated transcription (Latin):
Consideremꝰ illud quod inactib apłor scri¬
bitur. sp̃s dñi rapuit philippum. &e ñ eũ
ultra uidit eunuchus: an suꝑ angelo
debeamus accipe. Sunt qui angelum
in spu scõ hec fecisse testantur. Manifsta
ꝑcurrimus ut in obscuriorib ininui
Attende de cęlo & uide de habicanena

Expanded text:
Consideremus illud quod in Actibus Apostolorum scriConsideremus illud quod in Actibus Apostolorum scribitur: Spiritus Domini rapuit Philippum, et non vidit eum ultra eunuchus : an super Angelo debeamus accipere. Sunt qui Angelum in Spiritu sancto haec fecisse testentur. Manifesta percurrimus, ut in obscurioribus immoremur. Attende de coelo, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃msc̃m eiꝰ &e debellauit eos: ipse recordatꝰ :
hanc naxam. aut si non facis: dele nie de
qui eduxit eos de mari rubro: Ubi pastor
ouium: Ubi ille qui cũ cȩt̾is pastorib gre.¬
gis dñi laborauit. qui imꝑauit ce imposuit
sp̃m dĩ orationib & p̃cib suis in grege dñi
Aut certe ita intelligendum. Ubi est illa
clementia dñi qua quondã misertus est
popło suo. ut sp̃s quoq scĩ eiꝰ grãm tribueret.
qui eduxit in dexteram partẽ non insinistrã
moisen seruum suum brachio maiestatis
suȩ. qui scidit aquas ante eum ut faceret
sibi nomen sempit̾nũ. & usq in pͣsentẽ diẽ
illius potentia narretur: duait enĩ popłm
suum ꝑ immensas aquarũ abissos. equum
hic debemus angłm intelligere. qͥ ductor
fuit popłi isrł. iuxta illud quod scriptũ:
Qui facit angelos suos sp̃s. & ministros suos
ignem urentẽ. Et in epła adhebreos. Isti
sunt administratorii sp̃s qui mittuntur
in ministeriũ. ꝓpt̃ eos qui possesuri st̃ salutẽ

Expanded text:
s, et debellavit eos: ipse recordatus ehanc noxam: aut si non facis, dele me de lqui eduxit eos de Rubro mari? ubi est pastor ovium? Ubi ille qui cum caeteris pastoribus gregis Domini laboravit? Qui impetravit, et posuit Spiritum Dei oratione et precibus suis, in grege Domini? Aut certe ita intelligendum: ubi est illa clementia Domini, qua quondam misertus est populo suo, ut Spiritus quoque sancti eis gratiam tribueret: Qui eduxit in dexteram partem, non in sinistram, Moysen servum suum brachio majestatis suae: qui scidit aquas ante eos, ut faceret sibi nomen sempiternum; ut usque in praesentem diem illius potentia narraretur? Duxit enim populum suum per immensas aquarum abyssos, quasi hic Angelum debemus intelligere, qui ductor fuit populi Israel, juxta illud quod scriptum est: Qui facit Angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Et in Epistola ad Hebraeos: Isti sunt administratorii spiritus, qui mittuntur in ministerium, propter eos qui possessuri sunt salutem .
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi dñs edificauerit domum. & custodierit
ciuitatẽ: inuanum uigilat qui edificat
& custodit eã. Ipse enĩ uirtutẽ tribuet.
ut faciamꝰ fortitudinẽ. & possimꝰ dicere.
Fortitudo mea &e auxiliũ. & refugiũ meũ
indie maloꝵ meoꝵ. quȩ inp̃senti loco ñ
ꝓuitus atq peccatis. sed ꝓ angusti is debemꝰ
acciꝑe. Quod aut̃ uixta septuaginta seqͥt᷑.
uirtutes. ut ibi. Głam meã alteri ñ dabo.
nec uirtutes meas sculptilib. Et alibi. Uir¬
tutes eius in insulis nunciabunt. uel gentib
totius mundi uel ȩccłiis quȩ firma mole
fundatȩ sunt. & feriuntur potius quam
nistrate inscientia ur̃a uirtutẽ. Et pauli
ãlio dr̃. Melior est sterilitas cũ uirtute.
rior uirtutis intelligentia dõ. scđa homi¬
nib conuenit. Pro eo aut̃ quod nos int̃ p̃tati

Expanded text:
nisi Dominus aedificaverit domum, et custodierit nisi Dominus aedificaverit domum, et custodierit civitatem, in vanum vigilat qui aedificat et custodit eam . Ipse enim virtutem tribuet, ut faciamus fortitudinem, et possimus dicere: Fortitudo mea et auxilium, et refugium meum in die malorum meorum . Quae in praesenti loco, non pro vitiis atque peccatis, sed pro angustiis debemus accipere. Quod autem juxta Septuaginta sequiturtur saepe virtutes, ut ibi: Gloriam meam alteri non dabo, nec virtutes meas sculptilibus . Et alibi: Virtutes ejus in insulis nuntiabunt, vel gentibus totius mundi, vel Ecclesiis quae firma mole fundatae sunt, et feriuntur potius quam nistrate in scientia vestra virtutem ; et Pauli: alio loco dicitur: Melior est sterilitas cum virtute. Prior virtutis intelligentia Deo: secunda hominibus convenit. Pro eo autem quod nos interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ iusticiȩ suȩ. Finito ut nos
arbitramur pͥmo. ut pleriq estimant
scdo saluatoris aduentu. in quosub habitu
udicantis immo pugnantis. suosq &
popłi sui aduersarios trucidantis cruentꝰ
uictorq describitur: incipit alia pericope
in qua exꝑsona popłi ꝓpħa loquitur. enar-¬
rantis inse beneficia dĩ & sui cordis duri-¬
ciã. ob quam &e ierłm incendio. & isrł ca¬
ptiuitati traditus sit. Quod uidei ad babi¬
lonis refer̃ tempora. nos aut̃ ordine & ratio¬
ne monstrauimꝰ de p̃senti dici tẽpore in qͦ
romanis seruiunt. & excluso isrł gentiũ
turba successit. Curramꝰ gͥ ꝑsingula ora-¬
tionis membra. & ea ne laciniosa sit ex¬
positio breuit̃ disseramus. Pressus pondere
malor innullo alio nisim dĩ miscđia
spem habeo. qui facit misccłiam in mi¬
lia diligentib se. &e extendit miscđiã
suam iis qui cognoscunt eum. Ea quo
lentis neq currentis. sed miserentis dĩ. Et.

Expanded text:
multitudinem justitiae suae. Finito, ut nos arbitramur primo, ut plerique aestimant secundo Salvatoris adventu, in quo subauditur, judicantis, immo pugnantis vox, suosque et populi sui adversarios trucidantis, cruentus victorque describitur: incipit alia περικοπή, in qua ex persona populi Propheta loquitur, enarrans beneficia in se Dei, et sui cordis duritiam, ob quam et Jerusalem incendio, et Israel captivitati traditus sit. Quod Judaei ad Babylonica referunt tempora. Nos autem ordine et ratione monstravimus, de praesenti dici tempore, in quo Romanis serviunt, et excluso Israele, gentium turba successit. Curramus igitur per singula orationis membra, et ea, ne laciniosa sit expositio, breviter edisseramus. Pressus pondere malorum, in nullo alio nisi in Dei misericordia spem habeo; qui facit misericordiam in millia diligentibus se, et extendit misericordiam suam his qui cognoscunt eum. Ex quo lentis, neque currentis, sed miserentis Dei . Et
Abbreviated transcription (Latin):
cat uoluminib. quib imposuit titulũ ca
est ea sermone disserere quȩ oculis pateant.
cũ omĩa desiderabilia eoꝵ. uersa sint in
ruinã. & templũ toto orbe celebratũ inster¬
quiliniũ urbis nouȩ quȩ a conditore ap¬
pellatur helia. & in habitaculũ transierit
noctuarũ. Frustraq cotidie dicunt iN¬
sinagogis suis. Suꝑhis omĩb dñe te sustine.¬
bis. & affliges nos atq humiliabis uehem̃t:
ossumus aut̃ hȩc referre ad eccłiam uel ad
scĩ uiri animã. quȩ recte appellari potest
specula & uisio pacis. quando pat̾ &e filius
& sp̃s sc̃s habitarit in ea. Sin uero uitio uel
nr̃o uel popłi huiuscemodi syon a dño fue¬
rit derelicta: statim patebit incendio igni¬
tarũ diaboli sagittarũ. Om̃s enĩ adul¬
terantes. quasi clibanus corda eor. Et ex

Expanded text:
cat voluminibus, quibus imposuit titulum Capcat voluminibus, quibus imposuit titulum Capperfluum est ea sermone disserere, quae oculis pateant, cum omnia desiderabilia eorum versa sint in ruinas, et Templum in toto orbe celebratum, in sterquilinium urbis novae, quae a conditore appellabatur Elia; et in habitaculum transierit noctuarum: frustraque quotidie dicunt insynagogis suis: Super his omnibus, Domine, sustinebis et affliges nos, atque humiliabis vehementer. Possumus haec referre ad Ecclesiam, vel ad sancti viri animam, quae recte appellari potest specula et visio pacis, quando Pater et Filius et Spiritus sanctus habitaverint in ea. Sin vero vitio, vel nostro, vel populi, hujuscemodi Sion a Domino fuerit derelicta, statim patebit incendio ignitarum diaboli sagittarum: Omnes enim adulterantes, quasi clibanus corda eorum. Et ex
Abbreviated transcription (Latin):
tui miserearis. in qua inuocatũ ÷ nom̃ tuũ.
Quȩ ciuitas appellatur sion & ierłm. quã flu.¬
minis impetus letificat. & in quã quondam
fuit spelunca uirtutũ. & pacis contẽplatio.
Domus quoq tua idest templũ sanctificatio¬
nis nr̃ȩ & głȩ. inquã laud auerunt tẽ patres
nr̃i: in ruinas & cineres concidit incendio
fiat de cerimoniis quas tu ficri pͣcepisti.
sed omnia desiderabilia nr̃a uersa sint in
riunas. Cũ hȩc gͥ ita se habeant. nunquid
dñe suꝑhis continebis miscdiam tuã. & tace¬
bis aduersariis blasphemantib. & affliges
nos atq humiliabis ñ more solito seduimis .
rib putant esse completa: nos aut̃ uixta ea
quȩ ex ꝑsona saluatoris sequunt᷑. apparui
iis qui me non int̾rogabant. inuentus sum
abiis qui me non quȩrebant: ad tempus Ro-¬
manȩ uictoriȩ uniuersa referun᷑. Losephus
iudaicȩ scriptor historiȩ septem hȩc expli¬

Expanded text:
tui miserearis, in qua invocatum est nomen tuum. tui miserearis, in qua invocatum est nomen tuum. Quae civitas appellatur Sion et Jerusalem, quam fluminis impetus laetificat; et in qua quondam fuit specula virtutum et pacis contemplatio . Domus quoque tua, id est, Templum sanctificationis nostrae et gloriae, in qua laudaverunt te patres nostri, in ruinas et cineres concidit, et incenfiat de caeremoniis, quas tu fieri praecepisti; sed omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas. Cum haec igitur ita se habeant, numquid, Domine, super his continebis misericordiam tuam, et tacebis adversariis blasphemantibus, et affliges nos atque humiliabis, non more solito, sed nimis? ribus putant esse completa. Nos autem juxta ea quae ex persona Salvatoris sequuntur: Apparui his qui non interrogabant. Inventus sum ab his qui me non quaerebant ; ad tempus Romanae victoriae universa referimus, quae Josephus Judaicae scriptor historiae, septem expli
Abbreviated transcription (Latin):
intempore memineris peccatori nr̃ori. Et nc̃
respice. qm̃ popłs tuus om̃s nos. Ciuitas scĩ
tui facta est deserta sion: quasi solitudo ie.¬
rłm iumaledictione domꝰ sanctuaru nr̃i
egłȩ. cui benedixer̃ patres nr̃i. Facta est
igne combusta. & omĩa glortosa nr̃a conci-¬
derunt. & suꝑ omĩb his sustinuisti dñe &
clementiam. qui flagellas omnẽ filiũ quem
recipis: audemus p̃ces fundere. Tu enĩ pat̾ nr̃
es qui dignatus es dicere. filius pͥmogenitꝰ m̃s
isrł. & quanquam lutũ simꝰ. & oꝑamanuũ
tuarũ. & tu fictor nr̃. nec uas figulo ualeat
respondere. quare sic uel sic factum sit: tam̃
scientes esse nos filios. audemꝰ dicere. Ne ira-¬
scaris dñe satis. Non iram uitamꝰ. nec
ultra patientiam tuam quęximꝰ ꝑ quam
thesaurizauimus nob̾ irã indie uȩ. sed hoc
quȩsumus ne irascaris nobis satis. nec intẽ¬¬
sed magis respicias popłmtuũ. qui quondã
tuus ap̃pellatus ÷ popłs. & ciuitatis scũarii

Expanded text:
in tempore memineris peccatorum nostrorum. Et nunc respice quoniam populus tuus omnes nos, civitas sancti tui facta est deserta Sion: quasi solitudo Jerusalem, in maledictionem domus sanctuarie, cui benedixerunt patres nostri, facta est igne combusta, et omnia gloriosa nostra conciderunt. Et super omnibus his sustinuisti. Domineclementiam, qui flagellas omnem filium quem recipis, audemus preces fondere . Tu enim pater noster es, qui dignatus es dicere: Filius primogenitus meus Israel . Et quamquam lutum simus, et opera manuum tuarum, et fictor noster sis; nec vas figulo valeat respondere, quare sic vel sic factum sit: tamen scientes esse nos filios, audemus dicere: Ne irascaris, Domine, satis. Non iram vetamus, nec ultra patientiam tuam quaerimus, per quam thesaurizavimus nobis iram in die irae. Sed hoc quaesumus, ne irascaris nobis satis, ne temsed magis respicias populum tuum, qui quondam tuus appellatus est populus. Et civitatis sanctuarii
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est qui inuocet nom̃ tuũ. & qui recorda
app̃hendat tẽ: qm̃ auertisti faciẽ tuã an
& tradidisti nos ꝓpt̃ iniquitates nr̃as. Qu
instar folioꝵ de arborib fluxinꝰ quȩuor
arefacta disꝑgit. ꝓpt̾ea nullus inuent̾ eͥ
qui inuocaret nom̃ tuũ. & consurgens b
in a iniquitatũ suarũ app̃henderet ul
neret te. diceretq cum sponsa. Inueni qui
in temptationũ magnitudine. aut in ꝑuer.¬
sitate doctrinȩ. aut sim plicit̃ uentꝰ qͦ nubili¬

Expanded text:
i recordatus apprehendat te. Quoniam avertisti faciem tuam a nobis, et tradidisti nos propter iniquitates nostras. Quia instar foliorum de arboribus fluximus quae ventus arefacta dispergit, propterea nullus inventus est qui invocaret nomen tuum, et consurgens de ruina iniquitatum suarum, apprehenderet vel teneret te, diceretque cum sponsa: Inveni quem in tentationum magnitudine, aut in perversitate doctrinae, aut simpliciter vent
Abbreviated transcription (Latin):
bit inquit eos ipse dñs atq saluator. siue
iuxta hebraicũ: uocabunt eos apłi &e apłici¬
uiri popłm scm & redẽptũ a dño. qui redẽ¬
pti sunt sanguine.xp̃i. Ipsa quoq ciuitas ne¬
quaquã appellabitur derelicta ut prius uo¬
cata fuerat. uel in iudeis ꝓpt̃ negotiationẽ.
uel in gentib ꝓpt̾ idolatriã: sed requisita
stib de bosra: Iste formosus instola sua. gradi¬
ens in multitudine fortitudinis suȩ
Lx.x. Quis est iste qui uenit de edom. fuluis
uestib debosor: Sic formosus instola sua.¬
gradiens uiolentia cũ fortitudine. Et om.¬
usq ad pͣsens capitulũ ubi dr̃. quis est iste
qui uenit de edom tinctis uestib de bosra:
multi nr̃or. refer̃ ad finẽ mundi. in quo
siue carnalit̃ siue sp̃ualit̃. diuersa enim
sententia plurimor. est explenda conten¬
dunt. Nos aut̃ quia & supra in hoc eodem
qđ dñs atq saluator lecto uolumine
isaiȩ insinagoga uideor. suꝑse exxpletũ
esse monstrauit dicens. hodie cõpleta est

Expanded text:
bit, inquit, eos ipse Dominus 745 atque Salvator. Sive juxta Hebraicum, vocabunt eos Apostoliri, populum sanctum et redemptum a Domino, qui redempti sunt Christi sanguine. Ipsa quoque civitas nequaquam appellabitur derelicta, ut prius vocata fuerat, vel in Judaeis, propter negotiationem? vel in gentibus, propter idololatriam, sed requisita,stibus de Bosra? Iste formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae. LXX: Quis est iste qui venit de Edom, fulvis vestibus de Bosor? Sic formosus in stola sua, violentia cum fortitudine. Omusque ad praesens capitulum, ubi dicitur: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? multi nostrorum referunt ad finem mundi, in quo sive carnaliter, sive spiritualiter diversa enim sententia plurimorum est explenda contendunt. Nos autem quia et supra in hoc eodem Dominus atque Salvator, lecto Isaiae volumine, in Synagoga Judaeorum super se expletum esse monstravit dicens: Hodie completa est
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. redẽptꝰ a dño. Tu aut̃ uocaberis ciuitas qu¬
sita. &e non derelicta. Lxx. Ite ꝑportas ines¬
I&e uiã facite popło meo. & lapides de uia ꝓ¬
Sicite. Leuate signũ in gentes. Ecce enĩ dns fe¬
cit auditum usq ade&tremũ t̃re. Dicite
Ifiliȩ sion. Ecce saluator tuus uenit. habens
mercedẽ suã secum. & opus suũ ante facit̃
suam. Q uocabit cum popłm scm̃ redẽptum
adño. tu aut̃ uocaberis requisita ciuitas &
ñ derelicta. Prȩcipit custodib: muroꝵ. ienli
quib ante p̾ceꝑat ne tacerent. ne aliquans
orare desisterent. ut transeant ꝑportas ini
mo tẽpore quando post plenitudinẽ gat
saluandus est isrł & ad dñm rediturus
turũ esse contendunt. Alii uͦ in regnoghe
Explendum putant quando erit uera lȩad
& unusqͥsq recipiet scđm meritũ suũ ss
nequaquã dñm inhumilitate conspiciant

Expanded text:
. redempti a Domino. Tu autem vocaberis quaesita civitas, et non derelicta. LXX: Ite per portas meas, et viam facite populo meo: et lapides de via projicite. Levate signum in gentes: ecce enim Dominus fecit auditum usque ad extremum terrae. Dicite filiae Sion: Ecce Salvator tuus venit, habens mercedem suam secum, et opus suum ante faciem suam: et vocabit eum populum sanctum, redemptum a Domino. Tu autem vocaberis requisita civitas, et non de elicta. Praecepit custodibus murorum Jerusalem, quibus ante praeceperat ne tacerent, ne aliquando orare desisterent, ut transeant per portas Jimo tempore, quando post plenitudinem gentium salvandus est Israel, et ad Dominum rediturus, futurum esse contendunt. Alii vero in regno coelorum explendum putant, quando erit vera laetitia, et unusquisque recipiet secundum meritum suum, ac nequaquam Dominum in humilitate conspiciant