comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferentes. non potestatem repre hendimꝰ: S abapetitu illiꝰ
cordis infirmitatẽ inunius ne inꝑfecti qͥq culm̃ arripe
regiminis audeant. & qͥ in planis stantes titubat inp̃cipi¬
ti pedẽ ponat.
anst̃ nonulli qͥeximia iurtutũ dona ꝑcipiunt & ꝓ
ex ercitacione ceteroꝵ magnis munerib ex al tant᷑: qui
studio castitatis mundi. abstinentie robore ualidi. doc¬
trine dapib referti. pacientie. lon ganinitate humiles
auctoritatis fortitudine erecti pietatis grã benigni. iusti¬
tiȩ. seueritate districtis. Qui nimirũ culm̃ regiminũ. siuo¬
cati susciꝑe rennuut̃: ipsa sibi plerũq dona ad unũt. que nõ
ꝓse tantumodo. s &ĩa ꝓ aliis acceperunt. Cũq sua & nõ alioꝵ
lucra cogitant: ipsis se quȩ pͥuata habere app&cunt. bonis pͥ

Expanded text:
 reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quippe culmen arripere regiminis audeant: et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant.t nonnulli qui eximia virtutum dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur; qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucra
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ pastoꝵ ĩꝑttia: sepe meritis cõgruit sub iectoꝵ. qͥ
qua uis lum̃ scientię. sua culpa exigente nõ habeat: distric¬
to tam̃ iuditio agitur. ut ꝑeo ignorantiã. hi & ĩa qui
secuntur offendant. h inc namq in̾eu uangło. ꝑsem& ipsam
ueritas dic̃. Sicecꝰ ceco ducatũ p̃beat: ambo infoueã cadũt.
hino psal mista nõ optantis animo. siꝓphe tantis ministe
rio denuntiat dices. Sbscurent᷑ occłi eoꝵ neuideat. &dorsũ
eoꝵ semꝑ ĩcurua. Sccłi qͥppe s̃: qui in ipsa honoris sũmi faciȩ
positi ꝓuidendi itineris offitiũ susceper̃. Quib hi nimirũ.
qui subsequent᷑ inerent: dor sanominant᷑. Obscuratiᷤ gͦ occłis
Ts UNT nõnulli qͥsollerti cura. sp̃ualia p̾cepta ꝑ¬
scru tantur. s que intelligendo penetrant. uuendo
cõ culcant. R epente docentq nõ oꝑe s meditatione didicer̃:
& qđ uerbis p̃dicant morib inpugnant. Snde fit. ut cũ pastor

Expanded text:
rumque pastorum imperitia meritis congruit subjectorum: quia quamvis lumen scientiae, sua culpa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur, offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinrio denuntiat dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, providendi itineris officium suscipiunt, quibus nimirum qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuritatis ergo oculis tc., qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt, et quod verbis praedicant moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor
Abbreviated transcription (Latin):
Uerit᷑ de paruuilis qͥ sine baptismo¬
moriunt᷑. ñ ex cõtempti religiõis.
S quia ñ pot̃ succurri eis necessitate aliqͣ
cũ ñ sit contẽptꝰ uicẽ religionis. uicẽ baptis¬
mi supplet.⁊ qđ ñ saluent᷑ inmultis ostẽ¬
ridion. Mitissuma sane oñiũ pena er̃
illis. qͥ pͣter peccatũ originale nullum
in suꝑ ad diderunt. Hic queri solet si cap¬
ta ciuitate apaganis int̾ fice̾nt᷑ pueri
et istos ñdespiceret. s ideo occident᷑. qͥam
mus inde auctoritatẽ: diuino relinqͣmꝰ iuticio.¬
De acdultis qͥ infide ⁊ dilectione cor¬
de contrito ad baptismũ accedunit. qͤrit᷑
utr̃ ante ipsum baptismũ uistificati sint.
qđ iudet̾ illa auctoritas uelle. peccator
quac̃q hora ingemuerit. saluus erit: cęta.
Itẽ corde credit᷑ adiusticiã. ⁊alibi. ⁊ust̃

Expanded text:
eritur de parvulis qui sine baptismamoriuntur, non ex contemptu religionis, sed quia non potest succurri eis necessitate aliquacum non sit contemptus religionis vicem baptismi supplet. Et quod non salventur in multis ostenridio, mitissima omnium poena erit illis, qui praeter peccatum originale nullum insuper addiderunt. Hic quaeri solet si capta civitate aliqua a paganis interficerentur pueri et istos non despiceret, si ideo occiderentur; qumus inde auctoritatem, divino judicioDe adultis qui cum fide et dilectione corde contrito ad baptismum accedunt, quaeritur utrum ante baptismum justificati sint? Quod videtur illa auctoritas velle: Peccator quacunque hora ingemuerit vita vivet . Item: Corde
Abbreviated transcription (Latin):
ei resissa peccata. Ad qd̾ pot̃ dici. qd osm¬
ius iste de qͦ loqͥm᷑ ian uistus sit qͥañ
habet uoluntatẽ peccandi: ⁊de p̾tericis
dolet: tam̃ u̾dũ plene iustificatꝰ. cũ ad¬
huc debito peccati teneat᷑. Cũ enim¬
uulnus ꝑconfessionẽ cordis iam ostensu
sit medico. restat susciꝑe eiꝰ medicinam.
de qͥ sanat coutritos corde. alligat contͥ¬
ciones eoꝵ. Niec sufficit medico uulnꝰ cõ¬
fiteri: si cõtempnit᷑ eiꝰ medicam̃tãi. Ita¬
q constat qd̾ ꝓpeccatis suis ad huc debet
debito peccati solittꝰ: quare nec apecca¬
to plene iustificat᷑. cuiꝰ debito ad huc
tenet̾. s pꝰ susceptionẽ sacram̃ti plene
mundatꝰ. & si moreret᷑ trinc sine om̃i¬
tilatione iret ingłiam. Si opponit᷑
qd̃ ipsa contricio cordis mors qͦ ipsa ⁊
erubescentia qͦm patit᷑ dũ nucdrs bap¬
tuat᷑ sĩ reħ nqͦt peccatũ inpunitũ. S
si aliqͥs fidem habens c̃dilectione ue¬
lit baptizari ⁊ ñ pot̃ articło necessita¬

Expanded text:
t dici quod quamvis iste de quo loquimur jam justus sit, quia non habet voluntatem peccandi et de praeteritis dolet, tamen nondum justificatus est, cum adhuc debito peccati teneatur. Cum enimvulnus per confessionem cordis jam ostensum sit medico, restat ejus recipere medicinam. de: Qui sanat contritos corde et alligat contritiones eorum . Nec sufficit medico vulnus confiteri, si contemnitur ejus medicamentum. Itaque constat quod pro peccatis suis adhuc debet debito peccati solutus, quare nec a peccato plene justificatus cujus debito adhuc tenetur. Sed post susceptionem sacramenti plene mundatus est; et si moreretur tunc sine dilatione iret in gloriam. Si opponiturmus quod ipsa contritio cordis, mors quoque ipsa etiam erubescentia quam patitur dum nudus baptizatur, non relinquunt peccatum impunitum. Sed si aliquis fidem habens cum dilectione velit baptizari et non potest, articulo necessita
Abbreviated transcription (Latin):
sensum habͤat. ꝓbant auctoritate ie¬
ronimi. qͥ ait. Uerbũ ẽ ds̃. ñ caro afsũp¬
ta. Eͤ auctoritas nicħ contra nos faẽ.
Nullꝰ enĩ concedit hec u̾ba. Caro as¬
sumpta. ẽ os. uel humana nat̾a ẽ es̃.
Licet enĩ idẽ sit homo assumptꝰ ⁊ hu¬
mana nat̾a. differentiã tam̃ facirnt
ouunitas. Et cum dicat᷑ hõ ẽ ds. non
tamen dicit᷑ homo ẽ duuiutas. Hoc enĩ dr̃¬
esset dicere: homo ẽ oiinna. Ut enĩ dic am¬

Expanded text:
habeant, probant auctoritate Hieronymi, qui ait: Verbum est Deus, non caro assumpta. Quae auctoritas nihil contra nos facit. Nullus enim concedit haec verba: Caro assumpta est Deus, vel humana natura est Deus; licet enim idem sit homo assumptus et humana natura, differentiam tamen faciunt divinitas, et cum dicatur: Homo est Deus, non tamen dicitur: Homo est divinitas; hoc enim esset dicere: Homo est divina natura; ut enim dicit Am
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ne aliꝰ eẽt filiꝰ uihumanitate.
& aliꝰ indirun itate ⁊ itaee̾nt duo filrĩ
intrinitate. Est gͥ ꝑsona filũ incar¬
nata. ut idẽ qͥerat filiꝰ indutinitate
ẽẽt filiꝰ inhumanitate. erat etiã de¬
cens ut sicuti ꝑsapientiã suã pat
mundum fecit. ita ꝑ eandẽ redime¬
ret. Et qͥa in homine uitq nat᷑a çor ru¬
pta erat. scł anima ⁊ corpꝰ ttrã suscep̃.
ut utrãq liberaret nec tam̃ ꝑsotiã
hominis suscepit. nat᷑ani namq sus¬
ꝑsonã hominis s nat̾am. In xp̃o ͤ due
nat᷑e sunt. duina ⁊ humana. & tres fub¬
stantie caro &e uerbum̃ s ñ due ꝑsone.
alia enũ nat᷑a ds̃. alia homo. s ñ alia
ꝑsona. os̃ etiam alia. ille homo. Ut enĩ
aliũ de matre: s ñ aliꝰ. Ad illud qł

Expanded text:
et Filius in humanitate, et alius in divinitate, et ita essent duo Filii in Trinitate. Est igitur persona Filii incarnata, ut idem qui erat Filius in divinitate esset Filius in humanitate. Erat etiam decens ut, sicut per sapientiam suam Pater mundum fecit, ita per eamdem redimeret; et quia in homine utraque natura corrupta erat, scilicet anima et corpus, utramque suscepit ut utramque liberaret, nec tamen personam hominis suscepit; naturam namque suse naturae sunt, divina et humana, et tres substantiae, caro, anima, verbum, sed non duae personae. Alia enim natura, Deus; alia, homo; sed non alia persona Deus, et alia ille homo. Ut enim al
Abbreviated transcription (Latin):
Ippouit᷑. Si filiꝰ dei ñ ẽ seꝑatꝰ ab hoĩe
in ipsa morteᷤ ñ tunc desinit eẽ
homo. s homo mortuus. ñ ẽ homo
nec gͥ tunc erat homo. Qđ quã
frtuolum sit. cuilibet manifestũ
ẽ. Ita enĩ posset dici mͦ ñ ẽ homa
qua ñ ẽ qđ animal rationales
mortale. qđ penitꝰ falsum ẽ. Cũ
enĩ dicerent hoc: homo mortuus
n ẽ homo. ł honio ẽ anumal ratio¬
nale :⁊ mortale. loquebant᷑ de ho¬
mne scdm hunc statum. Item oppo¬
nit᷑. Si tunc erat homo: uel mortalis
uel in mortalis. S mortał non: qͥa mor¬
tuus. in mortalis sĩdum: qͥa pꝰ resurr¬
ectionẽ tantum. qđ nos satis concedimꝰ
Nđ tam̃ mortał nec in mortał. obiciunt
ł liberatum. pꝰ terciã diem amortuis
resurrexissẽ. ñ confitet᷑. fiat. fiat.
Ad qđ dñis anastasiũ tunc loqͥ contra
eos qͥ negabant eiꝰ resurrectionẽ. et pu¬
tabant qđ in morte detineret᷑ ille qui
uiter mortuos liber. ⁊ ideo dix̃ hoĩem
sus uoce magna dicens.ds̃.es m̃s res¬

Expanded text:
 est separatus ab homine in ipsa morte, ergo nunc non desiit homo esse; sed homo mortuus non est homo; nec igitur tunc erat homo, quod quam frivolum sit manifestum est. Ita enim posset dici: modo non est homo; quia non est animal rationale et mortale, quod penitus falsum est. Cum enim dicunt: Homo mortuus non est homo, vel est animal rationale mortale, loquebantur de homine secundum hunc statum. Item opponitur: Si erat homo, vel mortalis, vel immortalis; mortalis, non, quia mortuus, immortalis nondum, quia post resurrectionem tantum; quod nos satis concedimus. Quod tamen mortalis nec immortalis, objiciunt vel liberatum post tertiam diem a mortuis resurrexisse non confitetur: Fiat, fiat. Ad quod dicimus Anastasium tunc loqui contra eos qui negabant ejus resurrectionem, et putabant quod in morte detineretur ille qui solus inter mortuos liber est, et ideo dixit hominem sus voce magna, dicens: Deus, Deus meus, res
Abbreviated transcription (Latin):
Natꝰ ẽ de carne illa cu rinitũ ẽ uerbũ.
gata peccato. Qt̾ ita fiusse aug ostẽ
mundata fuit:⁊ apecc̾o.⁊ afomite
peccati. Mariam uero totam apecco¬
tam̃ sic dȩbitͥauit qđ pꝰ ea ñ peccas¬
se credit̾. Aug̃ de nat᷑a ⁊ gr̃a. Excep¬
uolo qͦstionẽ. Inde ut scimꝰ. qđ ei plꝰ
gr̃e sit. collatum aduicendũ om̃i¬
ex parce peccatũ. qđ conciꝑe ac parere
meruit. quã constat nullũ habuisse
peõen. Hac gͦ uirgine excepta siõs¬

Expanded text:
natus est. De carne illa cui unitum est Verbum gata peccato. Quod ita fuisse Augustinus mundata fuit, et a peccato, et a fomite peccati. Mariam totam a pecctamen sic debilitavit, quod postea non peccasse creditur. Augustinus De natura et gratia: Excepvolo quaestionem. Inde enim scimus, quod ei plus gratiae sit collatum ad vincendum ex omni parte peccatum, quod concipere ac parere meruit, quem constat nullum habuisse peccatum. » Hac ergo Virgine excepta, si
Abbreviated transcription (Latin):
& incruce. Abipsa enĩ conceptione unc¬
xit euĩ us̃ oleo leticie. p̾participibꝰ suis.
S ad hoc uicdet᷑ oppositum illud qđiuͭ¬
det̾ in eugłio iħe ꝓficiebat ietate ⁊
sapientia apd̃ dm̃ ⁊ homines. s pot̃
dici qđ si ñ uise ꝓficiebat. sapientia ꝓ¬
oici. ꝓfic̃ iste inepiscopatu suo. ñ qd
ipse aliqͣndo sapientior fuit. s beñ
iustruit alios apd dm̃ ⁊ homines.
.i o honorẽ dĩ ⁊⁊ ad ꝓfectũ hominũ.
Beda suꝑ lucam. Recte dr̃ sapiertia¬

Expanded text:
 in cruce? Ab ipsa enim conceptione unxit cum Deus oleo laetitiae prae participibus suis. Sed ad hoc videtur oppositum illud quficiebat aetate et sapientia apud Deum et homines ; » sed potest dici quod si non in se proficiebat sapientia, pdici: Proficit iste in episcopatu suo, non quod ipse aliquando sapientior fiat, sed, quia bene instruit alios; apud Deum, id est ad honorem Dei et ad profectum hominum. Beda super Lucam: Recte dici
Abbreviated transcription (Latin):
fuit illa particła munda ⁊ scã. ita
cessoribꝰ. Recta linea usq at mas iõ
conseruata sit. ⁊ hoc dicunt ag̃gorio
se habere. Qt̾ homo ille abipia cor¬
sapientiã. qd augeri ñ pot̾at. multe
auctoritates cestant᷑. Ieremias. Nouã
rẽ faciet dũs suꝑ t̾ram. Fenunia cir¬
ciundabit uirum gremio uteri. Ꝙ dẽ
hoc. femina circ̾dabit iirũ. nisi qͥa ab
ipsa conceptione. ꝑfectꝰ homo scdn sa¬

Expanded text:
fuit illa particula munda et sancta, ita cessoribus recta linea usque ad Mariam conservata est, et hoc dicunt a Gregorio se habere. Quod homo ille ab ipsa cont, multae auctoritates contestantur. Jeremias: « Novam rem faciet Dominus super terram: femina circumdabit virum gremio uteri sui . » Quid est hoc: Femina circumdabit virum, nisi quia ab ipsa conceptione perfectus homo  s
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qł omĩa possit fac̾e. s qͥa pot̃ ꝑficere
quicqͥd uult. ita ut nichil ualeat re¬
sistere eiꝰ uoluntati qͥncompleat᷑. aut
sit. tam large accepit omĩa. ut ibi et
cõp̾hencleret . mala. que ñutilt ds̃ nec
potest. Idem in libro de sunbolo. Ds̃ om̃i¬
potens ñ pot̃ mori. ñ pot̾ falli. ñ pot̃ mi¬
ser fieri sĩ poẽ tunci. Hec itaq hꝰ modi.
absit. ut posfit omꝑ̃s. Ac ꝑ hoc ñ solũ
posset. Patet itaq qđ ds̃ ẽ om̃ps. qͥa
potest omĩa que iuilt. Absolute eciam
pot̃ dici. qd omĩa possit. nec tam̃ pot̃
peccare. qͥa hoc ñ ẽ aliqͥd de onũbus.
S si opponit̾ de actionibꝰ nr̃is ut ambu

Expanded text:
d omnia possit facere; sed quia potest perficere quidquid vult, ita ut nihil valeat resistere ejus voluntati quin compleatur, aut sit, tam large accipit ibi omnia, ut comprehenderet etiam mala, quae non vult Deus nec potest. Idem in libro De Symbolo: Deus omnipotens non potest mori, non potest falli, non potest miser fieri, non potest vinci. Haec itaque et hujusmodi absit ut possit omnipotens! Ac per hoc non solum possit. Patet itaque quod est omnipotens, quia potest omnia quae vult; absolute etiam potest dici quod omnia possit, neque tamen potest peccare, quia hoc non est aliquid de omnibus. Sed, si o
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ malꝰ eẽt ñ placebat dõ. qͣđ nul
luim iuste. & si placet deo: ut ẽẽt actꝰ
ille. Ita enĩ solent accipi hec uerba.
nerat. gratum habet. Patet gͥ qđ ds̃
ut aliqͥs faciat malũ. quia ñ inde re
qnͣdo bonũ facimꝰ. Ideo enĩ facimꝰ. qͥa¬
pienter exqͥsita. ut cum angłica & hu
uoluntatẽ qͦ factum ẽ qđ creator noluit.
impleret ip̃e qđ uoluit. bene utens. et
malis tanꝙͣ fũme bonꝰ ad eoꝵ dãpuationẽ
quos uste p̾destinauit ad penam. & ad eoꝵ
salutẽ. quos benigne p̃destinauit ad gr̾am
qntũ enĩ ad ipsos attinet. Qd ds̃ noluit fe¬
cerunt. qͣntũ uͦ ad om̃ipotentiã dei: nul¬
lo mͦ id efficere ualuerunt. Hoc namq
ipso qđ contͣ uoluntatẽ eiꝰ fecerunt. de

Expanded text:
 malus esset, non placebat Deo, qui nullum malum vult, etsi placeret Deo ut esset actus ille. Ita enim solent accipi haec verba: nerat, gratum habet. Patet igitur quout aliquis faciat malum, qui non inde remquando bonum facimus; ideo enipienter exquisita, ut cum angelica et hvoluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse qumalis tanquam summe bonis ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus voluit fecerunt. Quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere voluerunt. Hoc enim ipso quod contra volunt
Abbreviated transcription (Latin):
fallunt. s hec qͥa ñ habet carisam
plures uoluntates eiꝰ. Unde in ꝓpħa
Magna oꝑa dñi exqͥsita in omĩs uo¬
luntates eiꝰ. Sic̃ idẽ ꝓpħa ꝓpt̾ effec¬
alibi. iusticie dñi recte letificãtes
una sit miscdia una iuisticia qͣ¬

Expanded text:
fallunt. Sed haec quia non habet aliam plures voluntates Dei. Unde Propheta: Magna opera Domini exquisita in omnes voluntates ejus . Sicut idem alibi: Justitiae Domini rectae, laetificantes una sit misericordia, una justitia
Abbreviated transcription (Latin):
si enĩ pot̃ ambulare. & tam̃ pot fac̾e
ut ambulet᷑. Considandũ arbitror
si ds plura possit facere quã uelit
facere uel faciat. Aug̃ in encheridion.
Omĩpstentis uoluntas multa pot̃
facere. qͦ nec uult nec facit. Potuit
enĩ ds̃ facere ut duodecim legionẽ
& exibebit mͥ mͦ plꝰ ꝙͣ duocelecim
legiones. angłoꝵ: Ineodem. Limc
bilis:⁊ effica cissima sit uoluntas dei.
quam multa possit & si uelit. nichil
autẽ uelit. qd ñ possit. His auctorita¬
tibꝰ patec qđ multa possit ds̃ qͤ ñiuł.
Ratione ielem pot̃ ꝓbari: ñ uult ds̃
om̃s ustificare. cam̃ qͥs dubitat eii
posse: Aug̃ uilibro de nat̾a ⁊ gr̃a. Dñs
lazarũ suscitauit in corꝑe. sunqͥd di¬
cendum ẽ ñ potrut uidam fuscita¬
re ui mente: Pocuit qͥdem s nolu
ñ possit fac̾e aliq̾d qd ñ ⁊tult. S ita
exponendũ ẽ illud. hoc solũ pot̾ ds̃
ñ pͣot̃ eẽ potest ẽẽ ut nolens faciat
aliqͥd. qͥ cogi ñ pot̃. Item opponit᷑ qͥc¬

Expanded text:
 enim potest ambulare, et tamen potest facere ut ambuletur. Considerandum arbitror, si Deus plura possit facere quam velit facere, vel faciat. Augustinus in Enchiridio: Omnipotentis voluntas multa facere potest, quae nec vult, nec facit. Potuit enim facere ut duodecim legiones et exhibebit mihi modo plusquam duodecim legiones angelorum? » In eodem: Tunc bilis et efficacissima sit voluntas Dei; quam multa possit, et non velit, nihil autem velit quod non possit. His auctoritatibus patet quod multa possit Deus quae non vult. Ratione id potest probari. Non vult Deus omnes justificare, et tamen quis dubitat eum posse? Auzarum suscitavit in corpore; nunquid dicendum est non potuit Judam suscitare in mente? Potuit quidem sed noluinon possit facere aliquid quod non vult. Sed ita exponendum est illud: Hoc solum non potesNon enim potest esse ut nolens faciat aliquid, qui cogi non potest. Item opponitur: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
te. Et̾ sciendum qđ sapientia dei ꝓpt̾
diuersos effectꝰ płibꝰ appellat᷑ nomi¬
destinatio. Dispositios̃ cientia existẽ¬
tium.p̃scientia futoꝵ. ꝓuidentia gu¬
bernandoꝵ. dispositio faciendoꝵ pre¬
destinatio saluandoꝵ. De p̃scientia
solet queri utrũ ipsa sit causa rer̃
uel ipse res causa p̾scientie. s ut boe¬
tius in libro de consolatione ostend
neutriu ẽ concedendũ. Si enĩ qͥa p̃¬
sciunt᷑ adeo ideo eẽnt: cũ & mala p̃¬
sciant᷑. iam eẽt p̃scientia causa maloꝵ
quod penitꝰ caret ratione. Item si res
quia future iitut. rdeo p̃sciunt᷑ adõ.
tunc qđ temꝑale ẽ: causa eiꝰ est qͦd
etinim ẽ. Origenes tam̃ suꝑ epłam ad
rouianos dicit. ii ꝓpt̃ ea aliqͥd erit. qͥa
scit ds futurum. s qͥa futurũ ẽ scit᷑¬

Expanded text:
sapientia Dei propter diversos effectus pluribus appellatur nomidestinatio, dispositio. Scientia existentium, praescientia futurorum, providentia gubernandorum, dispositio faciendorum, praedestinatio salvandorum. De praescientia solet quaeri, utrum ipsa sit causa rerum, vel ipsae res sint causa praescientiae. Sed, ut Boetius in libro De consolatione ostendit, neutrum est concedendum. Si enim quia ps a Deo, ideo essent, cum et mala praesciantur, jam esset praescientia causa malorum, quod penitus caret ratione. Item, si res, quia futurae sunt, ideo praesciuntur a Deo, tunc quod temporale est causa est ejus quod aeternum est. Origenes tamen super Epistolam ad Romanos dicit: Non propterea aliquid erit, quia id scit Deus futurum, sed quia hoc futurum est
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ numerꝰ. Idem p̃destinatꝰ
electoꝵ numerꝰ. nec pot̃ augeri nec¬
potest minui. Opponit᷑ ꝯł possit
iinui. quia om̃s dampnari possẽt.
Qͥcunq enĩ saluiat᷑ ex gr̃a saluat᷑.
Et qđ gratis dat᷑ posset ñ dari.Si¬
milicer ꝓbat᷑ qd posst augeri. Ca
onis possunt saluari. nisi enĩ pos¬
sent saluari: ñ impiitandum eẽt
eis qł dampnant᷑. S ideo uerũ ẽ.
ñ pot̃ augeri numerꝰ p̾stinatoꝵ
quia ñ potest hoc ẽẽ ut aliqͥs sal-¬
pot̃ minui. quia ni potest hoc ẽe

Expanded text:
rum numerus, id est praedestinatus electorum numerus, nec potest augeri, nec minui. Opponitur quod possit minui, quia omnes damnari possent. Quicunque enim salvatur, ex gratia salvatur, et quod gratis datur, potest non dari. Similiter probatur quod posset augeri, quia omnes possent salvari; nisi enim possent salvari, non imputandum esset eis quod damnantur; sed ideo verum est non posse augeri numerum praedestinatorum, quia non potest hoc esse ut aliquis salpotest minui
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos simul omĩa ñ possumꝰ scire
Aui exponunt. Ab surdũ ẽ & cet̾a
ut scu̾t qͦt culices. & cet̾a. ita qđ ha¬
beat inde curam. Ut enĩ dic̃ apłs
ẽ deo cura qͥa ad custocdiã eoꝵ an¬
głos delegat. unde illud. angłi
eoꝵ semꝑꝰ uident faciem patris
rit᷑ utrũ ds̃ hunc lecturũ sciat
uel non. Non possumꝰ dicere eͣu lec¬
turum. quia hoc falsum ẽ qđ ipse
sit lecturu. Aug̃ in libro ad rena¬
tum. Qͥd quod ipsa exmnanit᷑ oĩno
p̾scientia. Si quid p̃scit̾ ñerit: qͦ¬
quod fut᷑um ñ ẽ. Si clixerimꝰ ñ
scit eum lecturum opponit᷑. pot̃
esse ut iste legat. quod si ẽẽt utiq
sciret᷑ adeo. & hoc pot̃ esse. gͦ pot̾ eẽ
ut sciat᷑ adeo. Ergo plꝰ pot̃ scire qͣm
sit concedenda Siquis enĩ querit.
scit eum ẽẽ ñ lecturum. Numq
enĩ ds̃ nescit hoc : uel ñscit hoc.
dampnandis. p̃destinatio de saluan¬
cdis tantum. De p̃destinatis nullꝰ
pot̃ dampnari. de reprobis nullꝰ pͭ

Expanded text:
ul omnia non possumus scire. Alii sic exponunt: Absurdum est, etc., ut sciat quod culices, etc., ita quod habeat inde curam, ut enim dicit Aposest Deo cura, quia ad custodiam eorum angelos delegat, unde illud: « Angeli eorum semper vident faciem Patris ritur utrum Deus hunc lecturum sciat, vel non; non possumus dicere scire eum lecturum, quia hoc falsum est, quod sit ipse lecturus. Augustinus in lib. ad Renatum: Quid quod ipsa existimatur omnino praescientia, si quid praescitur et quod futurum non est? Si dixerimus: Non scit eum lecturum; opponitur: Potest esse ut iste legat, quod si esset utique sciretur a Deo, et hoc potest esse; ergo potest esse, ut sciatur a Deo; ergo plus potest scire quam sit concedenda. Si quis enim quaerit: scit eum non esse lecturum. Nunquam enim nescit hoc, vel nescit hoc, damnandis, praedestinatio de salvandis tantum. De praedestinatis nullus potest damnari; de reprobis nullus potest
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidet concedẽdem. assumpsit ali¬
quẽ homulẽ: s simplicit̾ hominẽ.
qđ tam̃ sic ꝓbare posse uidet᷑. Assũp¬
sit hominẽ qͥ iucruce pependit qͥ de
tur sophicꝰticum ẽẽ ut istud abium.
.i. in p̃t̾ito anno uidi illum qͥ ẽ ep̃c¬

Expanded text:
liquem hominem, sed simpliciter hominem; quod tamen sic probari posse videtur; assumpsit hominem, qui in cruce pependit, qui dtur sophisticum esse, ut istud aliud: in praeterito anno vidi illum qui est ep
Abbreviated transcription (Latin):
nitencia. Ut ait g̾goriꝰ. Penitenitẽ
cia ẽ ꝑpetra mala plang̾e ⁊ plangẽ¬
da ñ cõmit̾e. Nam qͥ sic alia de¬
plorat ut alia tam̃ cõmittat: ad¬
huc penitentiã ag̾e aut iguorat.
aut dissimulat. Eͥd enĩ ꝓclest. si
peccata luxuriȩ qͥs defleat. & ad huc aua¬
riciȩ estibꝰ hanelet : hȩc u̾ba g̾gorũ. mag̃
qͣm sensũ qͥdam atcendentes dicunt᷑ ũ am
plius ad mortẽ peccare eũ semel peuitet
⁊ si ampliꝰ contingat eũ ad mortẽ peccare: nĩ
fuit penitencia qm pꝰ egit. Aliasqͦ induct̃
auctoritates. ad idem ostendũ Isidorꝰ de
sũmo bono. Irrisor ẽ ñ penitens. qͥad huc
ag̃ qđ penitet. nec uidet᷑ pͣosc̾e subditꝰ. s sub¬
sana̾re suꝑbꝰ. Y saias peccantibꝰ ait. Laua

Expanded text:
ait Gregorius: Poenitentia est perpetrata mala plangere et plangenda non committere. Nam qui sic alia deplorat ut alia tamen committat; adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anhelet? Haec verba Gregorii magis quam sensum quidam attenem peccare eum qui semel poenitet, etsi amplius eum contingat ad mortem peccare, non fuit poenitentia quam prius egit. Alias quoque inducunt auctoritates ad idem ostendendum. Isidorus de summo bono. Irrisor est enim poenitens qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
celerũ fugiũt. & tam̃ uenia saluantur. Quasi paruam
quippe ciuitatẽ inuenuit in qua abignib defendantur qr
cõ iugalis hec uita ñ quidẽ inuirtutib mira ÷ s tam̃ a sup¬
pliciis secura. Uñ isdẽ loht ad angłm dic̃. Est ciuitas hec
iuxta ad quã possũ fugere parua. & saluabor in ea. Nũ

Expanded text:
scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur; quia conjugalis haec vita non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Lot ad angelum dicit: Est civitas haec juxta ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea.
Abbreviated transcription (Latin):
mox montana conseendit. ardentẽ quippe sodoniã fugere ÷.
illicita carnis incendia declinare. Al titudo uͦ montiũ
mundicia cõtinentiũ uł certe quasi in motest̃ qui xĩa car¬
nalit̾ copule uiherẽt. s tam̃ extͣ suscipiende ꝓlis ad mix¬
cionem debitam nulla carnis uolubtate soliuitur. Iinontẽ
quippe stare quid ÷ : nisi fructũ ꝓpaginis in carne nõ que¬
rere: In monte stare ẽ : carni carnalit̾ ñ adherere. S ꝙ
multist̃ qui scelera carnis quidẽ descrunt: nec tamꝰ
in cõiugio positi usus solũmodo debiti uira cõseruent.
exiit quidem loht sodoma. s tam̃ mox ad montana nõ
ꝑ uenit. quia iã d ãpnabilis uita relinquit᷑. s ad huc cel¬
sĩ tudo con uigalis continentię sub tilit̾ non tenetur.
est uͦ inmedio segor eiuitas que fugientẽ salu& infirmũ. quia
uidelic̃& cũ sibi ꝑincontinentiã miscent᷑ cõuiges & lapsus

Expanded text:
mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, nisi fructum propaginis in carne non quaerere. In monte stare, est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummedo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges,
Abbreviated transcription (Latin):
ex oracionib deleat. qđ pulcre copule speciem ãmiaxtis uo¬
pliꝰ nõtã sanos instituit. quã infirmis medicam̃ta monstrauit
dicens. De qͥb scripsistis michi bonũ ẽ. homini nulierẽ nõtũ¬
gere. ꝓpt̃ fornicationes aũ unꝰ quisq suã uxorẽ habeat
& una qu&̧q suũ uirũ habeat. Q iuenĩ fornicationis metũ
p̃ musit ꝓfecto non stantib p̃ceptũ contulit. s nefortasse
in t̾ra ruerent. lectũ cadentib ostendit. Uñ adhue infir¬
mantib sub dit. Uxori uirdebitũ reddat. Similit̾ aũ&
ipcor uiro. Quib dũ in magna honestate cõuigii aliqͥd
qd indulgeri ꝑhibet᷑. S quȩ tanto ciciꝰ relaxetur quãto
nõ ꝑhanc illicitũ quid agitur. s hoc qd ẽ licitiũ sub modera¬
mune ñ tenetur. Qđ bene loht in sem& ipso exprimit
qui ardentẽ sodomnã fugit. S tam̃ segor inueniens nequaqu̾ã

Expanded text:
exorationibus defleant, quod pulchram copulae speciem admistis voexorationibus defleant, quod pulchram copulae speciem admistis vonon tam sanos instituit, quam infirmis medicamina monstravit, dicens: De quibus scripsistis mihi: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationem autem unusquisque set unaquęque suum virum habeat. Qui enim fornicationis metum pręmisit, profecto non stantibus praecepta contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro. Quibus dum in magna honestate coniugii aliquid quod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
Incassũ eor quasimanentes figitis dũ fugit ipse que aniatis.
a mmonendist̃ cõ uiges. ut ea inquib sĩbi dis plicent. aliquando¬
uent. Scriptũ nãq ÷ Inuicẽ onera ur̃a portate. &sic adinple¬
bitis legẽ xp̃i. Lex quippe xp̃i caritas ÷ : que ex illo nobis &
largit̃ sua bona cõtulit & ȩqua nimit̾ mala nr̃a portauit. Tẽ
gͦ legẽ xp̃i imitando complemꝰ. qñ & nr̃a bona benigne cõferimꝰ
ñtã que ab altero tolerat. quaq abillo dolerant᷑ attendat.
Si eũ sua queportant᷑ cõ siderat. eaq abal tero susti n&
leuiꝰ por tat. Ammonendis cõ iuges ut suscipiende ꝓlis se
meminerint. causas cõ iunctos. & cũ in moder&. te ammuxeio¬
ni serui: entes ꝓpagationis articulũ inusũ trans fer̃ uolup
tatis ꝑpendãt quod lic& extia ñ exeant. in ipso tam̃ con¬
iugio cõ uigii iura trans cendũt. Sñ ne cesse est ut crebriᷤ

Expanded text:
Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquandoest: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona benigne conferimus, m quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum immoderatae admistioni servientes, propagationis articulum in ust per hoc, quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio et conjugii jura transcendant. Unde necesse est, ut crebris
Abbreviated transcription (Latin):
fructu ꝑuentionis nec totũ se adhoc qͥ agit cõferat. ne ab eo qͥ
robuste sꝑare debuit funditꝰ cadat. &dđ bene acbreuit̃ paulus
exprimit dicens. Qui habent uxores tã quã ñhabentes sint.
& quiflenf taquã ñ flentes. & qui gaudent tan quã ñ gaudentes
Uocorẽ quippe quasi nõ habendo hab&. quisic ꝑ illã carnali cõ¬
solacione utitur. ut tam̃ nũquã ad pͣua oꝑa amelioris intenci¬
onis rectitudine eiꝰ amore flectatur. Ux orẽ quasi ñ ha ben¬
do hab&e qui transitoria tẽ cuncta conspiciens curã carnis
uerit et̾̃ne spei cõsolacione gaudere. & rursu nõ gaudendo
gaude re ÷: sic de infimis animũ tollere ut tam̃ nũquã de¬
sinat sũma formidare. Ubi quoq apte paulo post subdidit. P re¬
terit enĩ figura huiꝰ mundi. Ac si aꝑte dicer&s. N olite constã¬
ter mundi ðiligere. quando & ipse nonpotest quẽ diligitis stare

Expanded text:
fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis verit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare.
Abbreviated transcription (Latin):
Dit̃ ammonendis coniugiis obligati. atq alit̃ coiuigi
nexib liberi. ammonendis nãq cõiugiis obligati ut cũ uicis sim
quȩ st̃ al teriꝰ cogitant: sic eorũ quisq placere stude at cõ¬
iugi ut nõ displiceat cõditori: Sic ea quȩ huiꝰ mundist̃ agant
ut tam̃ appetere que dĩ st̃. nõ obmit tant. Sic debonis pte¬
ꝑ timesxant. Sic demalis tẽporalib lugeant. ut tamen cõso¬
lacione in tegͣ spẽ inbonis ꝑhennib figant. quataenꝰ dũ in
transitu cognoscũt eẽ. q agũt. in mansuetudine sciant qđ¬
app&ũt. nee mala mundi cor frangant. cũ spes bonoꝵ cęlesti¬
um roborat. N ec bona p̾sentis uitȩ decipiant. cũ suspecta subqua¬
nõ ual&. & tam̃ et̾nis se cõ iungere ꝑ desideriũ ual&. qua ius in
delectacione carnis interim iaceat. suꝑne spei refectione con¬
ualeseat. & si ht̃ que mundisũt inusu itineris sꝑ& que dĩ st̃ in

Expanded text:
iter admonendi sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii iter admonendi sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis prae pertimescant; sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subnon valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalit̾ cõcupis eũt. & aduersitatis labore fatigant᷑ ut sollici¬
te cosiderent. q plerq̃ &ia iustos cũ tealis potentia sustu¬
lit : uelut in laquȩo culpa repbendit. Nam sicutt in priori
huiꝰ uoluminis parte ia dixximꝰ dđ dõnamabilis rectior
fuit inserutio quã eũ ꝑuenit ad regnũ ernus inãq am̃o¬
re iusticie dephensũ aduersarus ferire ttimuttas r ex
tũ ꝓsuasione luxurie deuotũ militem Xia sub studio
fincudis extonxit. Auis gͦ opes quis potestatem. quis gla
querat in noxię si & illi extiterut nexia. qui her habuit
ñquesita : Quis int̃ hȩc sine magni laboris discrimine.
dõ eligente p̃paratꝰ: ammonendis ut cõsiderent quod salomon
quipost tantam sapienciã usq adidolatriã cecidisse de seribit᷑
nil in hoc mundo priꝰ quã cader& ad uersitatis habuisse memo¬
ratur. Sed cõcessa sapientia funditꝰ cor deseruit. qͥ nulla uł
minma tribulacionis disciplina custodiuit.¬

Expanded text:
is labore fatigantur, ut sollicite considerent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore d haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina custodivit
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat: qͣinat᷑a gẽmarũ carbũculus p̃fert᷑ h uacinto : s tam̃
cerulei coloris hyacinctꝰ p̃ fertur pallenti carbunculo. Quia
& illi q ordo nat᷑e subtrahit species decoris ad iuingit. ⁊ hunc
quẽ nat̾alis ordo p̃tulerat. coloris qualitas fedat. Sic gͦ in huma¬
no genere & quidã in meliori or dine deteriores st̃ & quidã
indeteriori meliores qr isti sortẽ extremi habituᷤᷤ bene iuuen¬
do transcendut & illi suꝑioris loci meritũ morib nõ exequendo
deminuut¬

Expanded text:
nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo diminuu
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere uite suȩ innocentiã putant. adq ad feruorem sp̃s nulli
se ardoris stimulis inflãmat. & fit plerq dõ gracior amore
ardens uita pꝰculpã. quã securitate torpens innocentia. Uñ &
uoce iudicis dr̃. Remit tũt̾ ei peccata multa qr dilexit multũ.
& gaudiũ erit incelo suꝑ unũ penitentẽ quã supra nonaginta
nouem iustos qͥ nõ indigent penitentiã. & đ ciciꝰ & ex ipso usu
colligimꝰ si nr̃e mentis iudicia pensemꝰ. Plus nãq t̾rã diligimꝰ
que post spinas exarata fructus uberes ꝓduc̃ quãq nullas spi.¬
nas habuit. s tam̃ exculta sterilẽ segetẽ gignit. Ammonens
dist̃ peccata carnis ignorantes ne suꝑioris ordinis celsididines
se ceteris p̃ferant. cũ ab interiorib quanta se meliꝰ agant᷑
ignorant. In examine nãq recti iudieis. mutat merita or¬
dinũ. qualitas actionũ. &uis eñi cõsiderttis ipsis rerũ imagi¬
nibus

Expanded text:
sufficere vitae suae 84 innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis sufficere vitae suae 84 innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Et fit plerumque Deo gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum . Et: Gaudium erit in coelonovem justis, quibus non opus est poenitentia . Quod citius ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quatenꝰ dũ & uirginitatẽ p̃fer̃. & se post ponũt & illud nõ
deserant. q et̃ meliꝰ estimant. & se custodiant. quo se uia¬
nit̾ in exaltant. Ammonendi st̃ ut considerent qđ pler̃q
actione sc łariũ uita cõfundit̾ continentiũ cũ & illi ultra
habitũ assũmũt oꝑa. & isti uixta ordinem ꝓpriũ nõ excitãt
corda. Und̾e bene ꝑ prophetã dr̃. E rubesce sidon ait mare.
Quasi enĩ ꝑuoce maris aduerecundiã sidon ad ducit᷑ : quando
ꝑ conpararionẽ uite seculariũ. atq in hoc mundo fluc¬
tu anciũ eiꝰ qͥmunitꝰ ÷ &e quasi stabilis cernit᷑ uita reprobat᷑
Sepe enĩ ñ nulli ad dñm post carius peccata redeuntes.
tanto se ardentiꝰ in bonis oꝑib ex hibent. quanto dãpnabi¬
liores se demalis uident. Sẽpe qͥdã carnis in in tegritate ꝑ¬
durantes cũ minꝰ se respiciũt hab̾e qd defleant. plene sibi

Expanded text:
quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita continentium confunditur, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. Saepe enim nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident. Et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi
Abbreviated transcription (Latin):
hi st̃ quicũ mulierib ñst̃ co inquinati. uirgines enist̃. Qui
secũtur agnũ quo cũq abierit. & qđ canticũ cantant
qđ nemo possit dicere. nisi illa centũ quadra goita .iiiͦiͬ.
milia. Singularit̃ quippe canticũ agno cantare ẽ: cũ eo
in ꝑpetuũ p̾cunctis fidelib &iã de carnis incor ruptione
gaudere. Qđ tam̃ electi ceteri cantioũ possut̃ audire. lic&
dicere neque ant: qr ꝑ caritatẽ qui dẽ in illoꝵ cel situdine
letist̃: quã ius ad eoꝵ p̾mia ñ ad surgant. audiant pecca¬
toꝵ carnis ignari. quid ꝑsem&s ipsã de ac integritate ue¬
ritas dicat.  Nõ om̃s capiũt uerbũ hoc. ađ̾ eo innotuit
sumũ eẽ. q denegauit om̃iũ. & dũ p̃dic̃ qr difficile capit᷑.
audientib innuit ceptũ cũ qua cautela teneat᷑. am monen¬
di itaq st̃ peccata carnis ignorantes ut & p̾minere uirgini¬
tatẽ eõ iugis sciant. & tam̃ se suꝑ cõ uiges ñ ex tollant.

Expanded text:
i; virgines enim sunt: qui sequuntur Agnum quocunque abierit . Et quod, Canticum cuntant quod nemo possit dicere, nisi illa centum quadraginta et quatuor millia. Singulariter quippe canticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere: quod tamen caetedicere nequeant, quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum preadicit quia difficile capitur, audientibus innuit captum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt itaque peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜlerq eñi tẽptatũ cor & ex carnis nenͥcia delectat᷑ & tam̃ eiqẽ nequi¬
cie exracione renitit᷑. ut insecreto cogitationis & contrist& qđ lib&.
cxlibeat q cõtristat. Nõ nũqua uͦ ita mens baratro tẽptacionis absor¬
betur. ut nullatenꝰ renitit᷑. s ex delibatione sequitur. hoc ũn ex
delec latione pulsat᷑. & si facultas ex terior supp&eat retũ affectibus¬
mox interiora uota cõsumat. Qđ uidelie& si iusta añiaduersio districti

Expanded text:
Plerumque enim tentatur cor, et ex carnis nequitia delectatur, et tamen eidem nequiPlerumque enim tentatur cor, et ex carnis nequitia delectatur, et tamen eidem nequitiae ex ratione renititur, ut in secreto cogitationis et contristet quod libet, et libeat quod contristat. Nonnunquam vero ita mens baratro tentationis absorbetur, ut nullatenus renitatur, sed ex deliberatione sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur; et si facultas exterior suppetat, rerum mox effectibus interiora vota consummat. Quod videlicet si justa animadversio districti
Abbreviated transcription (Latin):
aĩã eiꝰ cũ ea qr uintã sibi ꝑ iniquitatẽ respic̃.& qr cũ mens aculpa
resipiscit addicit᷑ atq cõmissũ flere conat᷑ corruptor aũspes acse¬
curitates uacuas añ occłos uocat quatenꝰ utilitatẽ tristicie subt ra¬
hat. Recte illic adiungit᷑. T risteq b landicus deliniuit. O odo eni
alioꝵ facta grauora. modo nichil eẽ. qđ ꝑpetratũ ÷. modo misericor¬
dem am̃ loquitur. modo adhũe tepꝰ sub sequens adpenitenciã pollicet᷑¬
ut dii ꝑhec decepta mens ducit᷑. ab indencione penitentiȩ suspendat᷑.
quatenꝰ tũc bona nulla ꝑcipiat. quã nũc mala nulla cõstristant &
tuc̃ plentꝰ obruat᷑ subpli cus que nũc &iã gaud& indelictis. at c̃o¬
tra ammoneudist̃ qui peccata cogitacionũ deflent. ut sollicite cosi¬
derent. int̾ m̃tis arheana utrũ delectacione cõsensu dereliquerint:

Expanded text:
anima ejus cum ea ; quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa anima ejus cum ea ; quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nichil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad penitentiam pollicetut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur; quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant: et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. At contra admonendi sunt qui peccata cogitationum deflent, ut sollicite considerent intra mentis arcana
Abbreviated transcription (Latin):
spe fiducia habeant. nec tam̃ incauta securitate torpescat.
Plerũq eiũ hostis callidꝰ mentem quã peccato supplan¬
tat cũ deruna sua afflictã respicit. securitatis pes¬
tifere b landiciis seduc. Qđ fi gurate exprimitur.¬
cũ factũ dine memorat᷑. Scriptũ quippeẽ. E gressa dina ut uidr&
muliereᷤᷤ regionis illiꝰ. Ot uã cũ uidiss& siohẽ filiꝰ emor euei princes t̾re
illiꝰ ad amauit & rapuit. & dormiuit cũ illa iii opprimens uirguiem
& cõglutinata est aĩa eiꝰ cũea. tristẽq blandi ciis delimuit. Sina quippe
ut mulieres uideat extrane ȩ regionis illiꝰ egredit᷑. qñ una quȩq mens
sua studia negligens. acciones alienas curans extra habitũ atq extͣ
ordine ꝓpͥũ uagat᷑. Quã sichẽ princeps t̾re opprimit. qr uidelic&
inuentam incuris ex teriorib diabolus corrumpit. & agglutinatas

Expanded text:
spe fiduciam, habeant, ne tamen incauta securitate torpescant. spe fiduciam, habeant, ne tamen incauta securitate torpescant. Plerumque enim hostis callidus mentem quam peccato supplantat, cum de ruina sua afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Quod figurate exprimitur,cum factum Dinae memoratur. Scriptum quippe est: Egressa est Dina ut videret mulieres regionis icum illa, vi opprimens virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit? 2. Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis egreditur, quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans; extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur. Quam Sichem, princeps terrae, opprimit, quia videlicet inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. 3. Et agglutinata est
Abbreviated transcription (Latin):
missa cõsiderent & dũ ꝑunũ qdq uitiũ erroris sui in inquina¬
cionẽ deflent simul se actotos lacrimis mundent. Uñ ꝑiere¬
miã dr̃ Eũ uidee singula delicta pensarentur. diuisiones
aquarũ dedux̃ occłs meus. di uisas quippe exocełis aquas
de ducimꝰ. quando peccatis singulis disꝑtitas lacrimas damꝰ
Neq enĩ uno eodemq teꝑe eque mens de om̃ib dol&. s dũ
nuno huiꝰ nune illi culpe memoria tangit᷑ simul deom̃ib
in singulis cõmota purgat᷑. aminonendist ut de mĩa quã postu
lent p̃sumant. neui in moderate afflictionis intereant.
poner&. siꝑsem& ipsũ ea districte ferire uoluis s&. Constat
enĩ q asuo iudicio ab scõdere uoluit quos miserando p̃ueniens
sib im&e ipsis uidices fecit. Hic̃ enĩ scriptũ ÷ Ieueniamꝰ faciem¬
eiꝰ incõfessione. h inc ꝑpaulũ dr̃. Si nos m& ipsos di iudicare¬
mꝰ nõutiq uidicareniur. Rursũq ammonendist̃ ut sic de:

Expanded text:
missa considerent, et dum per unumquodque erroris sui inquinationem deflent, simul se ac totos lacrymis mundent. Per Jeremiam dicitur, cum Judeae singula delicta pensarentur: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Divisas quippe ex oculis aquas deducimus, quando peccatis singulis dispertitas lacrymas damus. Neque enim uno eodemque tempore aeque mens de omnibus dolet; sed dum nunc hujus, nunc illius culpae memoria acrius tangitur, simul de omnibus in singulis commota pulant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. poneret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Rursumque admonendi sunt, ut sic de