comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ: ita pcirculũ diuine ueritati som̃ĩpo¬
tentia de signat᷑ : Quȩcũ ad p̃hendi nos
tẽptationb ꝓhibet : mirisordinib anti.¬
qͥ hostis insidias. circũ plectenstenet
Circulu sergo ei innarib ponit᷑. dũcircũ¬
ductȩ ꝓtectionis suꝑnȩ fortitudine. eiꝰ
sagacia retinet᷑ : nec ontra infirmitates
hominũ tantũ p̃ualeat qͣntũ ꝑditionis
argum̃ta latent̃ explorat Fotest etiã
circuli nomine: occultiiudicu adiutoriũ
designari : Qđ in hius uehe mothnarib
ponit᷑ : dũ a callida crudelitate refre¬
nat᷑ : Vnde bene ꝑpropħtã . cũ abisrahe¬
litarũ lesione ꝑhibetur. regibabiloniȩ
dicit᷑ Ponãcirculũ innarib tuis: Ac si
aꝑte diceret᷑: Cogitando insidias suspi
ras. sed explere quȩ appetis ñ ualendo.
om̃ipotentiȩ meȩ circulũ innarib por.¬
tas. ut cũbonoꝵ mortẽ ardentius portas.
anhelas. ab eoꝵ uitauacuus redeas: Iđ¬
uero hoc loco circulũ : hoc scriptura

Expanded text:
diae, sic per circulum divinae virtutis omnipotentia designatur. Quae cum apprehendi nos tentationibus prohibet miris ordinibus antiqui hostis insidias circumplectens tenet. Circulus ergo ei in naribus ponitur, dum circumducta protectionis supernae formidine ejus sagacia retinetur, nec contra infirmitates hominum tantum praevaleat, quantum perditionis argumenta latenter explorat. Potest etiam circuli nomine occulti judicii adjutorium designari, quod in hujus Behemoth naribus ponitur, cum a callida sua crudelitate refrenatur. Unde bene per prophetam, cum ab Israelitarum laesione prohibetur, regi Babyloniae dicitur: Ponam circulum in naribus tuis . Ac si aperte diceretur: Cogitando insiras, sed explere, quae appetis non valendo omnipotentiae meae circulum in naribus portas, ut, cum bonorum mortem ardentius anhelas, ab eorum vita vacuus redeas. ero hoc loco circulum, hoc et Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat c̃fessus: uielut purũ tam̃ illũ homi¬
nẽ moricredidit. ad cuiꝰ mortẽ iudȩoꝵ ꝑse¬
quentiũ animos c̃citauit: Sedinip̃so tradi¬
tionis ei tẽpe.tarde iã cognouisse intelligit᷑¬
qđ illa eiꝰmorte pumretur: Unde & pilati
c̃iugẽ sõnis terruit. ut uirillius a iustiꝑse¬
cutione cessaret : sed res interna dispensatio¬
ne disposita. nulla ualuit machinatione
refragari: Expediebat qͥppe. ut peccato¬
rũmartẽ iustemorientiũ . solueretmors

Expanded text:
fuerat ipse confessus, velut purum tamen illum hominem mori credidit, ad cujus mortem Judaeorum persequentium animos concitavit. Sed in ipso traditionis tempore tarde jam cognovisse intelligit illa ejus morte puniretur. Unde et Pilati conjugem somniis terruit, ut vir illius a justi persecutione cessaret. Sed res interna dispensatione disposita nulla valuit machinatione refragari. Expediebat quippe ut peccatorum mortem juste morientium solveret mors
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uero aui. in ꝑditionissuȩ illusione
belua int̃p̃tat᷑. quȩquadrupes ostendi.¬
t̃ dũ sic̃bosfenũ comedere ꝑhibetur:
Leuiathan uero qͥamo capitur. ꝓculdu-¬
bio serpens in aqͥs in note scit᷑: Nuncuero¬

Expanded text:
nunc vero avi perditionis suae illusionem bellua interpretatur, quae quadrupes ostenditur, dum sicut bos fenum comedere perhibetur. Leviathan vero quia hamo capitur, procul dubio serpens in aquis innotescitur
Abbreviated transcription (Latin):
endisunt. in qua iã ꝓtẽptationũ labo-¬
rib remunerant᷑: Sed tunc leuiathan
iste cũ suo corpore reꝓbis uidelicet
om̃ib flãmis ultricib trahit᷑. qͥb sine
fine cruciet᷑ Quos scilicet cruciatꝰ dũ
iusti c̃spiciunt. indĩlaudib crescunt :
qr & insecernunt bonũ qͦremunera.¬
tisunt. & millis inspiciunt suppliciũ
qđ euaser̃ : Ita eñi tunc pulchra erit
uniuersitas : dũ & gehenna iustecru¬
ciat impios. & et̃na felicitas iuste remu¬¬
substernit᷑. ut supiectꝰ albus uł rubeus
pulchrior ostendat᷑: iͥta tunc etiam
malos bene ordinans ds. feliciora
exhibet gaudia beatoꝵ. ostensis
ante eoꝵ oculos supplicus reꝓboꝵ:
& quãuis illud exuisione dñica eoꝵ
gaudũ ñsit ꝗd crescat. magis tam̃
Auccorisuo sẽ. eẽ. debitores sentiunt.
quando & bonũ cernunt qđ iusti
remunerati ꝑcipiunt. & malũ qđ
misericorditer adiuti uicerunt

Expanded text:
endi sunt, in qua jam pro tentationum laboribus remunerantur. Sed tunc Leviathan iste cum suo corpore, reprobis videlicet omnibus, flammis ultricibus traditur, quibus sine fine crucietur. Quos scilicet cruciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus crescunt, quia et in se cernunt bonum quo remunerati sunt, et in illis inspiciunt supplicium quod evaserunt. Ita enim tunc pulchra erit universitas, dum et gehenna juste cruciat impios, et aeterna felicitas juste remusubsternitur, ut superjectus albus vel rubeus pulchrior ostendatur, ita tunc etiam malos bene ordinans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, ostensis ante eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud ex visione dominica eorum gaudium non sit quod crescat, magis tamen auctori suo esse se debitores sentiunt, quando et bonum cernunt quod juste remunerati percipiunt, et malum quod misericorditer adjuti vicerun
Abbreviated transcription (Latin):
ligauit : qr insimilitadine carnis peccati
aꝓparuit᷑: & om̃ia erroꝵ eiꝰ p̃dicam̃ta dãp¬
nauit: Unde paulo atte stante dicit᷑ &de
peccato. dãpnauit peccatũ Fune linguã
ligauit: qͥ psimilitudinẽ carnispeccati.
abelectoꝵ suoꝵ cordib cuncta eiꝰ falla¬
ciȩ argum̃ta destruxit : Ecce enĩ apparen.¬
te in carne dño. leuiathan lingua ligata.ẽ:
qr ueritate eiꝰ cognita illȩ falsitatis doctrinȩ
qͥcerte conant᷑ adstruere. certũ nihil.ẽẽ : qͥin¬
pudenti fronte assertionib suis fidẽ ab audi¬
torib exigunt. cũuera. eẽ. nulla testant᷑
Ubimathematicoꝵ supinstitutio qͥdũsigno¬
rũcursus suspiciunt . uitas hominũ insiderũ
mom̃ta suspendunt : quoꝵ apte doctrinã.
sepe geminoꝵ natiuitas dissipat: qͥc̃u uno

Expanded text:
ligavit, 1088 quia in similitudine carnis peccati ligavit, 1088 quia in similitudine carnis peccati apparuit, et omnia errorum ejus praedicamenta damnavit . Unde Paulo attestante dicitur: Et de peccato damnavit peccatum . Fune linguam ligavit, quia per similitudinem carnis peccati ab electorum suorum cordibus cuncta ejus fallaciae argumenta destruxit. Ecce enim apparente in carne Domino, Leviathan lingua ligata est, ejus veritate cognita, illae falsitatis doctrinae qui certe conantur astruere certum nil esse, qui impudenti fronte assertionibus suis fidem ab auditoribus exigunt, cum vera esse nulla testantur? Ubi mathematicorum superstitio, qui, dum signorum cursus suspiciunt, vitas hominum in siderum momenta suspendunt, quorum aperte doctrinam saepe geminorum nativitas dissip
Abbreviated transcription (Latin):
rantẽ perimat. unde acum̃ potentiȩ qͦtrans-¬
aliqͦͣndo dem̃sionũ sortes. aliqͦndo peccata :
aliqͣndo autẽ fidẽ designare c̃sueuit: Hã
ꝓpt̃ hereditarias dem̃sionũ sortes dicit᷑
p̃clara ẽ .mͥ: Funes qͥppe inp̃claris cadunt:
dũ phumilitatẽ uitȩ. sortes nospatriȩ me¬
lioris excipiunt Rursũ qr fune peccata
niculis uanitatis trahit᷑ : dũ ꝑaucm̃tũ culpa
peccatoꝵ circũ plexi suntine: Nenĩ funis
addendo torquet᷑ ut crescat: ñ in merito
percatũ in fune figurat᷑. qđ ꝑuerso corde
sepedũdefendit᷑ multiplicat᷑ : Rursum
fune fides ex primit᷑. salomone attestante
qͥait : funiculus triplex. difficile rũpit᷑ :
Quia uidelicet fides quȩ de cognitione tri¬
nitatis abore p̃dicantiũ exit. fortisine.¬
lectis p̃manens. insolorȩꝓboꝵ corde
dissipat᷑: Hoc itaq loco funis nomine: siue¬
peccatũ. siue fidẽ. nihil obstat intelligi

Expanded text:
rantem perimit unde acumen potentiae quo transrantem perimit unde acumen potentiae quo transaliquando dimensionum sortes, aliquando peccata, aliquando fidem designare consuevit. Nam propter haereditarias dimensionum sortes dicitur: praeclara est mihi. » Funes quippe in praeclaris cadant dum per humilitatem vitae, sortes nos patriae melioris excipiunt. Rursum quia fune peccata niculis vanitatis trahitur, dum per augmentum culpa peccatorum circumplexi sunt me . Quia enim funis addendo torquetur, ut crescat, non immerito peccatum in fune figuratur, quod perverso corde saepe, dum defenditur, multiplicatur. Rursum fune fides exprimitur, Salomone attestante, qui ait: Funiculus triplex difficile rumpitur , quia fides videlicet, quae de cognitione Trinitatis ab ore praedicantium texitur, fortis in electis permanens, in solo reproborum corde dissipatur. Hoc itaqpeccatum, sive fidem nil obstat intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃iũ mortẽ in hians uitã pene om̃iũ uorans.
hucillueq aꝑtoore cȩtꝰ iste ferebat᷑: Sedad.
mortẽ cȩtustius: amꝰ in hac̃ aqͦrũ ꝓfunda&e cali¬
gosa. mira ẽ. dispositione suspensus: Hluiꝰ ami
gomemorata: Nãcũ dicit᷑. abrahã genuit isaac
ssaac genuit acobͣ cũq cȩteri successores. int̃¬
in carnat dñs. id ẽ amꝰiste ligaret : Quẽ in his
aqͥs humanigeneris dependentẽ. aꝑto ore iste
cȩtꝰ appeteret : sed eo ꝑsatellitũ suoꝵ sȩuiciã
morso. mordendiurres ulteriꝰ ñ haberet He
ergo iste humanis mortib cȩtꝰ insidians qͦsuel¬
tenuit. & sese mordentẽ moniordit : Incar-¬
nationẽ igit᷑ imigenitifilii. fideli famulo
indicans ds̃. ait : Aui extahere poteris leui.¬
athati amo: subaudis ut egõ qad raptoris
inqͦ dũ mortaliscaro c̃spicit᷑ & in mortalitatis
potentia ñuidet᷑: qͣsi amꝰ qͥdĩ inde deuo¬

Expanded text:
ad omnium mortem inhians, vitam pene omnium vorans, ad omnium mortem inhians, vitam pene omnium vorans, huc illucque aperto ore cetus iste ferebatur, sed ad mortem ceti istius hamus in hac aquarum profunditate caliginosa mira est dispositione suspensus. Hujus hami go memorata. Nam cum dicitur: Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob ; cumque caeteri successores inteincarnatus Dominus, id est hamus iste ligaretur, quem in his aquis humani generis dependentem aperto ore iste cetus appeteret, sed eo per satellitum suorum saevitiam morso, mordendi vires ulterius non haberet. Ne ergo iste humanis mortibus cetus insidians quos veles tenuit, et sese mordentem momordit. Incarnationem igitur unigeniti Filii fideli famulo indicans Deus, ait: An extrahere poteris Leviathan hamo? Subaudis ut ego, qui ad raptoris in quo dum mortalis caro conspicitur, et immortalitatis potentia non videtur, quasi hamus quidam inde devo
Abbreviated transcription (Latin):
additam̃tũ eoꝵ dicit᷑ Quoꝵ uideli¬¬
cet nisi hominũ: qͥb semel culpã p̃ua.¬
ricationis intulit. & hanc usq ad et̃¬
na mortẽ cotidie pessimis sugges¬
tionib extendit : quib dũ reatum
fenore peccati multiplicat: penas
Potest qͦq leuiathati. ettã ꝑ inrisionẽ
uocari : Primoqͥꝓpe homini ꝑsuasione
callida. diumitatẽ se additurũ ꝑhibuit:
sed inmortalitatẽ tulit: Ad dicam̃tũ ergo
hominũ ꝑmrisionẽ dicipotuit: qͥb dũ hoc
qđñerant suadere spondit:. etiã hoc qđ
erant fallendo subtrax̃ Sedleuia thaniste
amocaptꝰ. ẽ. qr inredẽ ptore nr̃o dũꝑsatellites
suos escã corporis momordit: diuinitatis illũ
aculers ꝑforauit: Quasiamꝰ qͥppe faucesglu.¬
tientis tenuit. dũ in illo & esca carnis patuit.
quã deuorator appeteret: & diuinitas passio¬
nistẽꝑe latuit. quȩ necaret: In hoc qppe aqͣrũ
abỹsso .id. ẽ. in hac inm̃sitate generis humani.

Expanded text:
additamentum eorum dicitur. Quorum videlicet, nisi hominum? quibus semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidie pessimis suggestionibus extendit. Quibus dum reatum fenore peccati multiplicat, poenas Potest quoque Leviathan etiam per irrisionem vocari. Primo quippe homini, persuasione callida, divinitatem se additurum perhibuit, sed immortalitem tulit. Additamentum igitur hominum per irrisionem dici potest, quibus dum hoc quod non erant se addere spopondit, etiam hoc quod erant fallendo subtraxit. Sed Leviathan iste hamo captus est, quia in Redemptore nostro dum per satellites suos escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Quasi hamus quippe fauces glutientis tenuit, dum in illo et esca carnis patuit, quam devorator appeteret, et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hac quippe aquarum abysso, id est in hac immensitate generis humani,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegunt ũbre. ũbrã eiꝰ Dũenĩmalũ peior
uindicat : quas ũbra ũbrã neaueritatis
lumine irra diet᷑ obscurat: Seqͥt: Circũ¬
qͥdẽ sirbores salicũ. sed tam̃ tantȩ uiri.¬
ditatis sunt. ut arescere uł abscisȩ radicitꝰ
& piecte uix possint: Unde in sacro elo.¬
qͥo salicũ nomine. aliqͣndo ꝓuiriditate
boni: aliqͣndo autẽ ꝓsterilitate. reꝓbi
designant᷑ Nisi enĩ electoꝵ uitã ꝑc̃ti.¬
nentiã suȩ uiriditatis exprimerent:
neqͣquã descȩ eccłȩ filiis. ꝓpheta
dixisset᷑. Germinabunt inter herbas.
sic̃ salices uxta p̃ter fluentesaquas
germinant : dũ int̾ arescentẽ uitam
carnaliũ hominũ. & multiplicinume¬
rositate. & ꝑpetuam̃tis uiriditate ꝑdurant:
Quibene iuxta pͣter fluentes aqͣsgerminare

Expanded text:
Protegunt umbrae umbram ejus. Dum enim malum pejor Protegunt umbrae umbram ejus. Dum enim malum pejor vindicat, quasi umbra umbram, ne a veritatis lumine irradietur, obscurat. Sequituquidem arbores sunt salices; sed tamen tantae viriditatis sunt, ut arescere vel abscissae radicitus et projectae vix possint. Unde in sacro eloquio salicum nomine aliquando pro viriditate boni, aliquando pro sterilitate, reprobi designantur. Nisi enim electorum vitam per constantiam suae viriditatis exprimerent, nequaquam de sanctae Ecclesiae filiis propheta dixisset: Germinabunt inter herbas, sicut salices juxta praeterfluentes aquas germinant, dum inter arescentem vitam carnalium hominum, et multiplici numerositate, et perpetua mentis viriditate perdurant. Qui bene juxta praeterfluentes aquas germinare
Abbreviated transcription (Latin):
Contra illũ qͥppe suis defensionib pugnañ:
cuiea quȩdisplicent. defendendo multi¬
plicant: Qđ factũ: bene ꝑprophetã dñs
subbabilonis speciem redarguit dicens
Orił nt indomib eiꝰ spinȩ & urticȩ :¬
& paliurus inmunitionib eiꝰ: Quid ñãq
purticas. nisicogitationũ prurigines:
quiduero ꝑspinas. nisiuicioꝵ punctiones
accipimꝰ: indomib igit᷑ babilonis. urticȩ
&spinȩ pullulant: qr inc̃fuscone m̃tis
reꝓbȩ & desideria cogitationũ surgunt
quȩ exasperent᷑ & operũ peccata quȩ
pungant: Sedhȩc agentes: habent etiã
neqͥores alios defensoressuos: Vnde illic:
apte ꝓtinꝰ subdidit: & paliurus inmuniti.¬
onib eiꝰ faliurus qͥppe tanta spinarũ
circũdatione densescit: ut p̃asperitate
nascit᷑. sed utrũq hoc exterius ꝑpaliurũ
munit᷑: Quiauidelicet minores iniqui
mala quelibet faciunt : sed ea neqͥssimi
maiores tuent᷑ : Vnde bene & hic dicit᷑:

Expanded text:
Contra illum quippe suis defensio nibus pugnant, Contra illum quippe suis defensio nibus pugnant, cui ea displicent, quae defendendo multiplicant. Quod factum bene per prophetam Dominus sOriuntur in domibus ejus spinae et urticae, et paliurus in munitionibus ejus . Quid namque per urticas nisi cogitationum prurigines, quid vero per spinas nisi vitiorum punctiones accipimus? In domibus igitur Babylonis urticae et spinae pullulant, quia in confusione mentis reprobae et desideria cogitationum surgunt quae exasperant, et operum peccata quae pungunt. Sed haec agentes habent etiam nequiores alios defensores suos. Unde illic apte protinus subdidit: Et paliurus in munitionibus ejus. Paliurus quippe tanta spinarum circumdatione densescit, ut prae asperitate nascitur, sed utrumque hoc exterius per paliurum munitur, quia videlicet minores iniqui mala quaelibet faciunt, sed ea nequissimi majores tuentur. Unde bene et hic dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pluralit̃ reꝓbi: ita singularit̃ ũbra eiꝰ ẽ.
unꝰqͥsq peccator : Seddũ doctrinȩ ius¬
toꝵ mali c̃tradicunt. dũabeis iniqũu
quẽ libet corrigiñꝑmittunt. umbrȩ
behemothistius. ũbrã eiꝰ ꝓtegunt : qr
peccatores qͥq in qͦ sibimale funt c̃scii.
in eo & aliũ peccantẽ defendunt: Umbrȩ
ũbrã eiꝰ ꝓtegunt : dũ neqͥssimoꝵ facta.
neqͥ ores ꝑuersis patrocinus tuent᷑ : Suod
hocnimirũ studio faciunt: nedũculpa
in qͣ & ipsi obligati sunt in aliis corrigit᷑.
inpeti. unde alios considerant libera
correptione c̃fundi: Sicq fit. ut suma
criminũ dũdefendit᷑ augeat᷑ : & unius¬
cuiꝰq neqͥcia. eo sit ad ꝑpetrandũ facilis.
qͦ difficilis ad puniendũ scelera uippe
peccantiũ tantomaiora increm̃ta ꝑcipi.¬
unt: quanto ꝑdefensionẽ potentiũ
uideant᷑. tanto se aꝑtiores dĩ hoste sexhi¬
bent: qͣntomaioressunt patroniuicioꝵ:

Expanded text:
pluraliter reprobi, ita singulariter umbra ejus est pluraliter reprobi, ita singulariter umbra ejus est unusquisque peccator. Sed dum doctrinae justorum mali contradicunt, dum ab eis iniquum quemlibet corrigi non permittunt, umbrae Behemoth istius umbram ejus protegunt, quia peccatores quique in quo sibi male sunt conscii, in eo et alium peccantem defendunt. Umbrae umbram ejus protegunt, dum nequissimorum facta nequlores perversis patrociniis tuentur. Quod hoc nimirum studio faciunt, ne dum culpa in qua et ipsi obligati sunt, in aliis corrigitur, nde praevident impeti, unde alios considerant libera correptione confundi. Sicque fit ut summa criminum dum defenditur augeatur, & vniuscuiusq. nequitia eo sit ad perpetrādum facilis, quo difficilis ad puniendum. Scelera quippe peccantium tanto maiora incremēta percipiunt, quanto per defensionem potentiū videantur, tanto se apertiores Dei hostes exhibent, quanto majores sunt patroni vitiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hominẽ subditione suȩ dãpnationis.
aut ꝑelationẽ sp̃s. aut ꝑ carnis corrup¬¬
tionẽ tenet Quosdãq in utroq possi.¬
det : qr cũ eos suꝑbiȩ sp̃s eleuat. atumo.¬
re suȩ altitudinis nec uerecundia cor.¬
ruptionis inclinat : Sed nũ qͥd ẽtrahos
intra scãmeccłam incessant̃ cotidie uir.¬
tutũ magistri ñuigilant : Nũ qͥd redar.¬
guere uoluntates infirmas. & suadere
gaudia patriȩ cȩlestis cessant: sed pra-¬
uoꝵ m̃tes. tanto obstinatius suma ñ au.¬
diunt : quanto artius in infimis in heser̃:
Quib neq hoc sufficit ut ipsi pereant :
sedadhuc qđ ẽ. deterius. cũqͦs libet
argui em̃dariq c̃spiciunt. iustoꝵ in¬
crepationib obuant. nes altẽ aliicom¬
gant᷑ : Uide & bene subdit̾: Protegues¬
om̃s iniqͥ: Quidũ imitationi inqͥtatis eiꝰ
in seruiunt qͣsi ab eiꝰ corpore. imaginis
speciem trahunt: Sic̃ autẽ ũbre eius

Expanded text:
nem damnatum sub ditione suae dominationis nem damnatum sub ditione suae dominationis aut per elationem spiritus, aut per carnis corruptionem tenet. Quosdam vero in utroque possidet, quia cum eos superbiae spiritus elevat, a tumore suae altitudinis nec verecundia corruptionis inclinat. Sed nunquid contra hos intra sanctam Ecclesiam incessanter quotidie virtutum magistri non vigilant? Nunquid redarguere voluptates infimas, et suadere gaudia patriae coelestis cessant? Sed pravorum mentes tanto obstinatius summa non audiunt, quanto arctius infimis inhaeserunt. Quibus neque hoc sufficit, ut ipsi pereant, sed adhuc, quod est deterius, cum quoslibet argui emendarique conspiciunt, justorum increpationibus obviant, ne saltem alii corrigantur. Unde et bene subditur: CAPUomnes iniqui: qui dum imitationi iniquitatis ejus inserviunt, quasi ab ejus corpore imaginis speciem trahunt. Sicut autem umbrae ejus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hominũm̃tes: qͣs humor carnalis c̃cupis-¬
centiȩ. qr replet fluidas facit: Inqͥb
uehemothiste inqͥtatis suę uestigia tanto
altius in primit: quanto in eisdẽ m̃tib
ꝑtransit illius quasiinfluxa t̾ra descendit:
Loca qͦq hum̃tia: sunt oꝑa uoluptuosa:
fes qͥppe marida t̾ra ñlabit᷑. fixus uero
in lubrica uixtenet᷑: In locis ergo hum̃tib
iter uitȩ p̃sentis faciunt: qͥ in hac ad iꝰt¬
tiã rectistare ñ possunt: In his itaq locis
hum̃tib oehemoth dormit: qr in reꝓboꝵ
hominũ lubrica oꝑatione reqͥescit: Non.¬
nulliuero: loca hum̃tia m̃bragenitalia
luxuria corporis exprimat᷑ : Duo qͥppe
hȩc sunt uicia. quȩ humano generi imma.¬
nit̃ dominant᷑: anũ uidelicet sp̃s. atq
aliud carnis Elationãq sp̃m erigit: lu¬
xuria carnẽ corrũpit: Antiqͥs itaq
hostis humanũ genꝰ. uł ꝑelationẽ p̃cipue.
uł pluxuriã p̃mens. insecreto calami.
atq in locis hum̃tib: dormit: qr dãpna.¬

Expanded text:
hominum mentes, quas humor carnalis concupiscentiae, quia replet, fluidas facit. In quibus Behemoth iste iniquitatis suae vestigia tanto altius imprimit, quanto in eisdem mentibus pertransitus illius quasi in fluxa terra descendit. Loca quippe humentia sunt opera voluptuosa. Pes quippe in arida terra non labitur, fixus vero in lubrica vix tenetur. In locis ergo humentibus iter vitae praesentis faciunt, qui in hac ad justitiam recti stare non possunt. In his itaque locis humentibus Behemoth dormit, quia in reproborum hominum lubrica operatione requiescit. Nonnulli vero loca humentia, membra genitalia loca humentia luxuria corporis exprimatur? Duo quippe haec sunt vitia, quae humano generi immaniter dominantur, unum videlicet spiritus, atque aliud carnis. Elatio namque spiritum erigit, luxuria carnem corrumpit. Antiquus itaque hostis humanum genus vel per elationem praecipue, vel per luxuriam premens, in secreto calami atque in locis humentibus dormit, quia homi
Abbreviated transcription (Latin):
prius qͣsi pellẽ diaboli extremos atq
infirmos colligo & postmodũ capđ illius.
id.ẽ. prudentes mihi aduersarios sub.¬
do : Seqͥt̃: Fones supeũ manũ tuã : Subaudis ut ego.¬
Id .ẽ qͥ fortullũ potentia reprimens.
ñplusquã expediat sȩcure ꝑmitto.
eiꝰq seuiciã quantũ ꝑmisero. melectoꝵ¬
manũ suꝑeũ ponere. ẽ : uirtutis potestate
superare : Beato ergo iob ꝑ int̾rogationẽ¬

Expanded text:
prius quasi pellem diaboli extremos atque prius quasi pellem diaboli extremos atque infimos colligo, et postmodum caput illius, id est prudentes mihi adversarios, subdo. Sequitur: Pones super eum manum tuam? Id est ut ego, qui forti illum potentia reprimens, non plus quam expediat saevire permitto, ejusque saevitiam quantum permisero in electomanum super eum ponere est virtutis potestate superare. Beato igitur Job per interrogatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑp̃cellentẽ conuersationẽ regnat:
rat᷑. ex om̃igenerẽ pisciũ c̃greganti:
qr missa in hoc gentilitatis scłm. nullũ
respuit. sed malos cũbonis. suꝑboscũ¬
humilib iracundoscũmitib & fatuos
cũ sapientib expit: Inpelle uͦ leuiathan
istius. stultos eiꝰ corporis: incapite autẽ.
prudentes accipimꝰ: Velcerte pelle
quȩ .ẽ exterius. subditi adhȩc extrema
seruientes: capite autẽ. p̃positidesig¬
nant᷑: & bene dñs seruato ordine. has
sagenas ułgurgustiũ pisciũ id ẽ. eccłam¬
suã & uota fideliũ. prusse pelle cius.
& post modũ capite asserit impleturũ:
ma. ut post c̃funderet fortia: Clegit
qͥppe stulta mundi: ut c̃funderet
sapientes: Priusnamq collegit in doc-¬
tos. & post modũ philo sophos: & ñꝑ.
oratores docuit piscatores. sed mira
potentia ꝑ piscatores subegit oratores:
Dicat ergo: Nũqͥd implebis sagenas
pelle eiꝰ. aut gurgustiũ pisciũ capite illis.
sub audisut ego: hintra eccłam fideliũ.

Expanded text:
nem regnat. ratur, ex omni genere piscium congreganti, quia missa in hoc gentilitatis saeculum, nullum respuit; sed malos cum bonis, superbos cum humilibus, iracundos cum mitibus, et fatuos cum sapientibus cepit. In pelle vero Leviathan istius, stultos ejus corporis, in capite autem prudentes accipimus. Vel certe pelle, quae est exterius, subditi ad haec extrema servientes, capite autem praepositi, designantur. Et bene Dominus, servato ordine, has sagenas vel gurgustium piscium, id est suam, et vota fidelium prius se pelle ejus et postmodum capite asserit impleturum, ma, ut post confunderet fortia. Elegit quippe stulta mundi, ut confunderet sapientes . Prius namque collegit indoctos, et postmodum philosophos; et non per oratores docuit piscatores, sed mira potentia per piscatores subegit oratores. Dicit ergo: Nunquid implebis sagenas pelle ejus, aut gurgustium piscium capite illius. Subaudis, ut ego, qui intra Ecclesiam fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰmunere. nrauirtute dm̃ seqͥm̃. ubi. ẽ.
Sineme nihil potestis facere : ubi qđait.
Nemo potest uenire adme. nisi pat̃ qͥmisit.
me traxerit eũ. Ubiqđ iterũ dicit. ñuos¬
me elegistis. sedego elegiuos: sisaltẽ
dona bonoꝵ operũ uirtute nr̃a bene
ne m̃ti fiducia ab ipsa cordis radice suc.¬
cidat᷑ cũait̃ ñ qr sufficientes sumꝰ cogi¬
tare aliqͥd de nobis. qͣsi exnobis. sed
sufficientia nr̃a exdõ. ẽ: Nemoergodm̃

Expanded text:
ejus munere nostra virtute Deum sequimur, ubi est Sine me nihil potestis facere ? Ubi est quod ait: Nemo potest venire ad me nisi Pater, qui misit me, traxerit eum ? Ubime elegistis, sed ego elegi vos ? si saltem dona bonorum operum virtute nostra bene nae mentis fiducia ab ipsa cordis radice succidatur, cum ait: Non quia sufficientes sumus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed suffi
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃ uirt᷑ altissimi obũbrauit : qr ineiꝰ utero.
luxincorporea corpꝰ sũpsit: Ex qͣ ui deli¬
c̾et obũbratione. om̃e inse refrigerium
m̃tis accepit Rursũ ꝑũbrã exsuꝑna
ꝓtectione refrigeriũ cordis ex primit᷑:
siẽ psalmista ait. subũbra alarũ tuarũ
ꝓtegeme. uł sic̃ sponsa in canticis canti.¬
coꝵ. aduentũ sponsi p̃stolata. p̃nun¬

Expanded text:
virtus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit. Ex qua videlicet obumbratione omne in se refrigerium mentis accepit. Rursum per umbram ex superna protectione refrigerium cordis exprimitur, sicut Psalmista ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Vel sicut sponsa in Canticis canticorum adventum sponsi praestolata p
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ cũꝑtinꝰ subinfert᷑. In secre tocalami
tone. aliqͣndo uerbũ manens. aliqͣndo
doctoꝵ peritia. aliqͣndo mobilitas mtis:
aliqͣndo nitorgłe tẽporalis accipit᷑:
ꝑcalamũ ꝙͥppe. uerbiȩt̃nitas designat᷑:
cũ uoce patris ꝑpsalmistã dicit᷑ Lin.
guamea. talamꝰ scribȩ. uelocit̃ scriben-¬
tis : Qr enĩ qđ loqͥm̃ tansit. qđ scribimꝰ
ꝑmanet : lingua patris. scribȩ calamꝰ
dicit᷑ : qr abeo. ẽ. uerbũ illius coȩt̃nũ.
acsine transitu generatũ Rursũ ꝑcala.¬
mũ. scriptoꝵ doctrina ex primit᷑: sic̃
Incubilib inqͥb prius dracones habita.¬
bant: orietur uiror calami & iunci
Quanimirũ sententia sic̃ in hoc oꝑe longe
superius diximꝰ. ꝓcalamũ expͥmitur
doctrina scribentiũ : puncũ uiriditas
auditoꝵ: Rursũ pcalamũ seucerte
harundinẽ m̃tis mobilitas de signat᷑ :
sic̃ iudeoꝵ turbis. inioħis laude. ad ño

Expanded text:
ditur, cum protinus subinfertur: In secreto calami. ditur, cum protinus subinfertur: In secreto calami. ione aliquando verbum manens, aliquando doctorum peritia, aliquando mobilitas mentis, aliquando nitor gloriae temporalis accipitur. Per calamum quippe Verbi aeternitas designatur, cum voce Pagua mea calamus scribae velociter scribentis . Quia enim quod loquimur transit, quod scribimus permanet, lingua Patris scribae calamus dicitur, quia ab eo est Verbum illi coaeternum, ac sine transitu generatum. Rursum per calamum scriptorum doctrina exprimitur, sicutIn cubilibus in quibus dracones prius habitabant, orietur viror calami et junci . Qua nimirum sententia, sicut in hoc opere longe superius diximus , per calamum exprimitur doctrina scribentium, per juncum viriditas auditorum. Rursum per calamum, seu certe arundinem, mentis mobilitas designatur, sicut Judaeorum turbis in Joannis laude a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥtiã elationis imitantur. eiꝰq imagi¬
nẽ qͣsi ũbrã exprimunt dũeiinse
maliciȩ similitudinẽ tahunt: ui
electosdĩ oppͥmuntꝰ : dũctraillos
ina trocitatẽ ꝑsecutionis tẽporalit̃
c̃ualescunt: ł loc autẽ loco umbra.
neqͥtiȩ torpor accipit᷑ Inqͣ iste uehe.¬
moth dormit: qr c̃ta corda caritate
calentia sollicitius uigilat. infrigidis
autẽm̃tib securus iacet: Dormire
ipse eũ desiderioꝵ cȩlestiũ ȩstꝰ fatigat:
& qͣsi totiens utrecedat pungit᷑.
qͦͥtiens ab eiꝰ amore intimo adȩt̃na
suspirat᷑: Tantȩ eũ uoces excitant :
quantȩ exilloꝵ m̃tib sc̃ȩ cogitatio¬
nes ad celũclamant: Vndefit. ut
bonarũ actionũ armis territꝰ ac sus¬
pirioꝵ spiculis ꝑcussus fugiat: &¬
ad cordarȩꝓborũ frigida rediens.
eã quã securus possideat. maliciȩ ũbrã
quȩrat : Quȩ ubi ab illo inueniat᷑ osten¬

Expanded text:
nequitiam elationis imitantur; ejusque imaginequitiam elationis imitantur; ejusque imaginem quasi umbram exprimunt, dum ejus in se malitiae similitudinem trahunt. Qui electos Dei operiunt, dum contra illos in atrocitate persecutionis temporaliter convalescunt. Hoc autem loco umbra nequitiae torpor accipitur, in qua iste Behemoth dormit, quia contra corda charitate calentia sollicitus vigilat, in frigidis autem mentibus securus jacet. Dormire ipse eum desideriorum coelestium aestus fatigat, et quasi toties ut recedat pungitur, quoties ab eis amore intimo ad aeterna suspiratur. Tantae eum voces excitant, quantae ex illorum mentibus sanctae cogitationes ad coelum clamant. Unde fit ut bonarum actionum armis territus, ac suspiriorum spiculis percussus fugiat, et ad corda reproborum frigida rediens, eam quam securus possideat malitiae umbram quaerat. Quae ubi ab illo inveniatur osten
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde primꝰ homo postculpã int̃arbores
paradisi. ad aurã post meridiem abs¬
consusinueni᷑. Qrenĩ meridianũ clari.¬
tatiscalorẽ ꝓdiderat: iãsub peccati
ũbra. qͣsi subfrigore aurȩ torpebat¬
Iste igitur ue hemoth qr in illis qͣsiqͣndã
reqͥem inuenit. qͦs aueri solis ardore
subtrahendo frigidos facit: subũbra
dormire ꝑhibetur : Nonnũquã uero
ꝑũbrã. sitamen cũ adiectione mortis
ponat᷑ uł mors carnis expͥmit᷑. uł qͥlib&
reꝓbi. qͥantiqͥ hostis tenebras. studio
prauȩ opationisimitant᷑: Vnde uoce
martirũ. ꝓpsilmistã dicit᷑ ⁊humili¬
astinosinloco afflictionis. & coope¬
ruitnos ũbramortis : Umbra enĩmor¬
tis . electosdĩ opprimit. cũmors carnis
quȩ imago mortis et̃nȩ: ẽ. abhac eos
uita disiungit: qr sic̃ illa a dõ animã.
itahȩc ab anima separatcorpꝰ. Uł certe
ũbra eosmortis õpprimit. qr deanti qͦ
hoste scriptũ. ẽ:Nom̃illimors: Umbra
ergomortis sunt om̃sreꝓbi: qr illius

Expanded text:
 primus homo post culpam inter arbores paradisi ad auram post meridiem absconsus invenitur . Quia enim meridianum charitatis calorem perdiderat, jam sub peccati umbra quasi sub frigore aurae torpebatIste igitur Behemoth quia in illis quasi quamdam requiem invenit, quos a veri solis ardore subtrahendo frigidos facit, sub umbra dormire perhibetur. Nonnunquam vero per umbram, si tamen cum adjectione mortis ponatur, vel mors carnis exprimitur, vel quilibet reprobi, qui antiqui hostis tenebras studio pravae operationis imitantur. Unde voce martyrum per Psalmistam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Umbra enim mortis electos Dei operit, cum mors carnis, quae imago mortis aeternae est, ab hac eos vita disjungit, quia sicut illa animam a Deo, ita haec ab anima separat corpus. Vel certe umbra eos mortis operit, quia de antiquo hoste scriptum est: Nomen illi mors . Umbra ergo mortis sunt omnes reprobi, quia illius
Abbreviated transcription (Latin):
posuerat : resurgendo caput eleuauit :
Quid ẽ. ergo qđ deuehemoth isto dicit᷑.
circũdabunt eũ salices torrentis. nsi
qđ amatore suitȩ mortalis ab onisactib
quasi a fructib alieni. tanto illi artius
inherent. qͣnto eos larguis delectatio
transitoriȩ uoluptatis infundit : Hos
enĩ qͣsi inradicib torrensrigat : dũ in
suis cogitationib amor uitȩ carnalis
inebriat Quiscilicet more salicũ. fructꝰ
uia ad dicendũ ñ sunt aliqͣndo hones¬
tatis uerba ꝑfer̃. sed nullũ uitȩ pondus
ex bonis operib ostendunt: Bene igit᷑
dicit᷑ circũdabunt cũ salices torrentis:
qr infructuosiqͥq: dũ amore uitȩ tẽ¬
poralis inseruiunt. antiqͣ hosti ꝑuersis
morib familiarius obsequunt᷑: Sedqr¬

Expanded text:
posuerat resurgendo caput elevavit. 1082 posuerat resurgendo caput elevavit. 1082 Quid est ergo quod de Behemoth isto dicitur: Circumdabunt eum salices torrentis, nisi quod amatores vitae mortalis a bonis actibus quasi a fructibus alieni, tanto illi arctius inhaerent, quanto eos largius delectatio transitoriae voluptatis infundit? Hos enim quasi in radicibus torrens rigat, dum in suis cogitationibus amor vitae carnalis inebriat. Qui scilicet more salicum fructus ia ad dicendum non sunt, aliquando honestatis verba proferunt, sed nullum vitae pondus ex bonis operibus ostendunt. Bene igitur dicitur: Circumdabunt eum salices torrentis, quia infructuosi quique dum amori vitae temporalis inserviunt, antiquo hosti perversis moribus familiarius obsequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
poralit̃ ꝑcurrit &rursũ nisi ꝑsterilitatẽ
salicũ. uita peccantiũ signaret᷑: neqͣquã
ex uoce p̃dicantiũ c̃trababiloniã psalmis.¬
tadixisset᷑ Insalicib inmedio eiꝰ. suspen¬
dimꝰ organanr̃a: Babilonis qͥppe medio.
inesse falices describunt᷑ : qr nimirũ in¬
fructuosiqͥq atq abamore patriȩ cȩles-¬
tis alieni. totis uiscerib cordis. in hac scłi
c̃fusione radicant᷑: Vnde & p̃dicatores
sc̃i. inistis salicib ñexercent organa. sed.
sospendunt : qr cũ infructuosas. acreꝓbas
m̃tes aspiciunt. uim p̃dicationissuȩ non
exhibent. sed potius lugentes silent:
Quid etiã ꝑtorrentẽ. nisi huiꝰ mortalitatis
uite cursus ex primit᷑ : deqͦ rursũ ꝑpro.¬
pħtã dicit᷑: Detorrente inuiabibit:
ꝓpterea exaltauit caput: Quia uideli¬¬
cet redẽptor nr̃ mortalis uitȩ pęnã
inqͦdã transitu ad tigit: ueidcirco diu
eidẽ morti cuis ponte succubuit. ñ ihȩ¬
sit: Vnde diȩ t̃cia hocqđ moriendo

Expanded text:
tatem salicum vita peccantium signaretur, nequaquam ex voce praedicantium contra Babyloniam Psalmista dixisset: In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra . Babylonis quippe medio inesse salices describuntur, quia nimirum infructuosi quique, atque ab amore patriae coelestis alieni, totis visceribus cordis in hac saeculi confusione radicantur. Unde et praedicatores sancti in istis salicibus non exercent organa, sed suspendunt, quia cum infructuosas ac reprobas mentes aspiciunt, vim suae praedicationis non exhibent, sed potius lugentes silent. Quid etiam per torrentem, nisi hujus mortalis vitae cursus exprimitur? De quo rursum per Prophetam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput , quia videlicet Redemptor noster mortalis vitae poenam in quodam transitu attigit, et idcirco diu eidem morti cui sponte succubuit non inhaesit. Unde die tertia hoc quod moriendo
Abbreviated transcription (Latin):
inoseiꝰ: Quidhocloco fluuii nomine.
nisi humanigeneris decursio designat᷑.
quȩ uelut a fontis sui origine nascendo
surgit. sed qͣsi adima defluens mori.¬
endo ꝑtransit: qͥautẽ signant᷑ appel.¬
satione iordanis. nisihi qͥiã inbutisunt
sacram̃to baptismatis: qr enĩ redẽptor
nr̃ in hoc flumine baptitaridignat᷑. ẽ.
eiꝰ nomine debent baptitati om̃sexpͥ.¬
mi inqͦ hoc ipsũ c̃tigit sacram̃tũ bap¬
tismatis inchoari: Qrigit᷑ uehemoth
iste amundi origine exortũ uix pau.¬
cis electis euadentib. humanũgenꝰ
inima defluens. usq ad redẽptionis
tẽpora. qͣsi quendã inse fluuiũ traxit:
bene nunc dicit᷑: ab sorbebit fluuiũ.¬

Expanded text:
nim hoc loco fluvii nomine nisi humani generis decursio designatur, quae velut a fontis sui origine nascendo surgit, sed quasi ad ima defluens moriendo pertransit? Qui autem signantur appellatione Jordanis, nisi qui jam imbuti sunt sacramento baptismatis? Quia enim Redemptor noster in hoc flumine baptizari dignatus est, ejus nomine debent omnes baptizati exprimi, in quo hoc ipsum contigit sacramentum baptismatis inchoari. Quia igitur Behemoth iste a mundi origine exortum, vix paucis electis evadentibus, humanum genus in ima defluens usque ad redemptionis tempora quasi quemdam in se fluvium traxit, bene nunc dicitur: Absorbebit fluviu
Abbreviated transcription (Latin):
tatione p̃paret᷑: recte deherbis montiũ
dicit᷑. om̃s bestiȩ agriludent ibi : feo enĩ
qđ suꝑbiqͥq nullũmalũ cogitando p̃tere.¬
unt : nulla ẽ. a gribestia quȩ ñ hoꝵ mon.¬
tiũherba saciet᷑: Hã & siqͣndo carnis luxu¬
riã ftigiuNT: interioris luxuriȩ uiciũ.
deipsa castitate gloriando cõmittunt:
Siquando nilauare exterius rapiunt.
nequaquã ab inlecebra auariciȩ mundi.
sunt : qr & sires nullasambiuntꝰ. fauore
tam̃ hominũ. laudẽ dec̃tinentia rapere
iste behemoth comedat : nc̃ audiamꝰ
necesse. ẽ. ubunterĩ ꝑprauũi suũ deside¬

Expanded text:
herbis montium dicitur: Omnes bestiae agri ludent ibi. Pro eo enim quod superbi quique nullum malum cogitando praetereunt, nulla est agri bestia, quae non horum montium herbis satietur. Nam etsi quando carnis luxuriam fugiunt, interioris luxuriae vitium de ipsa castitate gloriando committunt. Si quando nil avare exterius rapiunt, nequaquam ab illecebra avaritiae mundi sunt, quia etsi res nullas ambiunt, favore tamen hominum laudem de continentia rapere iste Behemoth comedat, nunc audiamus necesse est ubi Interim per pravum suum deside
Abbreviated transcription (Latin):
sobaudis ut ego:. inseruis & sidespecta ẽ
c̃ditio uirilitas uiget: i ancillisautẽ. cũ
ẽditione parit̃ sexus iacet: Bene autẽ
dñs leuiathan istũ . ñ seruis sed ancillis
suis ligare se asserit: qͥ ad nrãm redẽpti.¬
p̃dicatores mittens. relictis sapientib
insipientes. relictis fortib debiles. relic¬
tis diuitib pauperes elegit: Ancillisenĩ
suis leuiathanhuiꝰ fortitudine ch̃s ligauit:
qractestante paulo. infirma mundielegit
ds̃. ut c̃fundat fortia: Vndebene ꝑsalo¬
monẽ dicit᷑: Sapientia ȩdificauit sibi
domũ : excidit colũnas septẽ. immola¬

Expanded text:
Subaudis ut ego. In servis etsi despecta est conditio, virilitas viget; in ancillis autem cum conditione pariter sexus jacet. Bene ergo Dominus Leviathan istum non servis, sed ancillis suis ligare se asserit, quia ad nostram redemptipraedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes elegit. Ancillis ergo suis Leviathan hujus fortitudinem Dominus ligavit, quia attestante Paulo: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Unde bene per Salomonem dicitur: Sapientia aedificavit sibi domu
Abbreviated transcription (Latin):
pugnant : qr igit᷑ uehemoth iste. in
supboꝵ m̃tib sua sẽꝑdesideria recog¬
noscit: qͣsi herbas inmontib inuenit.
qͥb refectꝰ suȩ maliciȩ uentrẽ tendit :
ludent ibi Quid ꝓbestias. nisi inmun¬
designat᷑: inde deipsomalignoꝵ
spĩtuũ pͥncipe. c̃traephramidicit᷑:
agrinomine mundus accipit᷑. dñicꝰ
autẽ .ẽ. mundus A griergo bestiȩ. inher
bismontiũ ludunt: qr ꝓiecta desupe.¬
riorib in hocmundo demonia. prauis
suꝑboꝵ oꝑib delectant᷑: Bestiȩ in her¬
bis ludunt: cũre ꝓbi sp̃s humana corda
adillicitas cogitationes ꝑtahunt:¬
Anñ inmundis sp̃itib ludere.ẽ. m̃tes ho¬
minũ addĩ imaginẽ c̃ditas. modo ficta
ꝓmissione decipere. modo uacuis
t̃rorib inridere:. modo eistransitoria
gaudia qͣsi mansura in primere. modo
mansuras penas qͣsi transitorias leuigare
Harũ ꝓculdubio bestiarũ inlusionẽ ꝑtimu.¬

Expanded text:
pugnant? Quia igitur Behemoth iste in pugnant? Quia igitur Behemoth iste in superborum mentibus sua semper desideria recognoscit, quasi herbas in montibus invenit, quibus refectum suae malitiae ventrem tendit. ludent ibi. Quid per bestias agri nisi immundesignantur? Unde et de ipso malignorum spirituum principe contra Ephrain dicitur: agri nomine mundus accipiatur, dominautem est mundus . Agri ergo bestibis montium ludunt, quia projecta de superioribus in hunc mundum daemonia pravis superborum operibus delectantur. Bene in herbis ludunt, cum reprobi spiritus humana corda ad illicitas cogitationes pertrahuntAn non immundis spiritibus ludere, est mentes hominum ad Dei imaginem conditas modo ficta promissione decipere, modo vacuis terroribus irridere, modo eis transitoria gaudia quasi mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimu
Abbreviated transcription (Latin):
sos amantes : Quoꝵ descriptionẽ cõ-¬
plexus. ẽ. dicens : Cloluptatũ amatores.
magis quãdĩ Quȩ. ẽ. ergo herba
montiũ. nisiuo luptas fluxa. quȩ
excorde gignit᷑ suꝑboꝵ: quinsichm̃
supbiendoctẽpnerent: nequaquã
tot lubrica lasciuiendo ꝑȩpetrarent:
Quib nimirũ herbis bebemothiste
pascit᷑ : qr in eis pęnã ȩt̃nȩ mortis
esuriens. eoꝵ ꝑditis morib saciat᷑:
Supbi eñi hui scłi. & siquando suꝑnȩ dis.¬
pensationis ordine p̃pediti. ab expleti¬
one prauoꝵ operũ cessant: praua tam̃
in cogitatione multiplicant: Modo ut
se potentiorefcȩteris reb & honorib
ostendant modo ut eandẽ suã poten¬
tiã instudio alienȩ lȩsionis exerceant:
modo ut lubricis motib ducti. ꝑfacta
se leuia uoluptate sqi dissoluant:
Quidũreb diuinitꝰ acceptis. necͣ quãrec¬
ta. sed praua sẽꝑ agere cogitant᷑: qͥd
aliud faciunt. nisisuis c̃tradm̃ donis

Expanded text:
sos amantes . Quorum descriptionem comsos amantes . Quorum descriptionem complexus est, dicens: Voluptatum amatores magis quam Dei . Quae est ergo herba montium, nisi voluptas fluxa, quae ex corde gignitur superborum? Qui nisi Deum superbiendo contemnerent, nequaquam tot lubrica lasciviendo perpetrarent. Quibus nimirum herbis iste Behemoth pascitur, quia in eis poenam aeternae mortis esuriens, eorum perditis moribus satiatur. Superbi enim hujus saeculi, etsi quando supernae dispensationis ordine praepediti, ab expletione pravorum operum cessant, prava tamen in cogitatione multiplicant, modo ut se potentiores caeteris, rebus et honoribus ostendant, modo ut eamdem suam potentiam in studio alienae laesionis exerceant, modo ut, lubricis motibus ducti, per levia se facta voluptatesque dissolvant. Qui dum rebus divinitus acceptis nequaquam recta, sed prava semper agere cogitant, quid aliud faciunt, nisi suis contra Deum donis
Abbreviated transcription (Latin):
hereticip̃dicatorib dicit᷑. deserto dño
qͣsunmontẽ transmigrare suadet᷑
efficerem ititia dĩ in ipso: Velsic̃ iterũ
a facie dñi: Qemulti qͥprius alta rigi.¬
ditate tumuerant : dõ incarne ap.¬
parente. magnosunt ꝑpęnitentiã
timore lique facti Uelsic̃ isdẽ ꝓpħta
iterũ dicit: Ascendunt montes: &
descendunt cãpi Pleriq enĩ ꝑsecu-¬
tores dñi suꝓbi c̃dra eũ ueniunt.
sed abeo humiles reuertunt᷑: Quimon¬
tes ascendunt ptumorẽ potentiȩ.
sed cãpi descendunt. planiuidelicet
facti ꝑcognitionẽ culpȩ : Sed q ñ nul
li inelationis suȩ altitudine rema¬
nent. & ad diuina obseqͥ a flecti humi-¬
lit̃ dedignant᷑ : ꝓeo qđiuxta deside.¬
riũ antiquihostis praua cogitare acꝑ.¬
petrare ñdesinunt. recte hocloco
deoehemoth dicit᷑ : Huic montes
dehemoth herbas fer̃ : qr exeo illũ¬
r̃ fluxas & lubricas uoluntates
Erunt enĩ ait apłs homines: semet ip.¬

Expanded text:
haeretici praedicatoris dicitur, deserto Domino haeretici praedicatoris dicitur, deserto Domino quasi in montem transmigrare suadetur.efficeremur justitia Dei in ipso . Vel sicut iterum a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno sunt per poenitentiam timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles revertuntur. Qui montes ascendunt per tumorem potentiae, sed campi descendunt, plani videlicet facti per cognitionem culpae. Vet. li in elationis suae altitudine remanent, et ad divina obsequia flecti humiliter dedignantur, eo quod juxta desiderium antiqui hostis prava cogitare ac perpetrare non desinunt, recte hoc loco de Behemoth dicitur: Huic montes Behemoth herbas ferrunt fluxas et lubricas voluntates. « Erunt enim, ait Apostolus, homines seip
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝑmontẽ testam̃tũdĩ exprimit᷑: sic̃
ahacuc ait: Dsalibano ueniet: & sc̃s de
monte ũbroso & c̃denso: Quienĩ uenturũ
sẽ ꝑtestam̃tisui paginas spondit: qͣsi
inde uenit. unde uelut sub ꝓmissione
tenuit Qđ uidelicet testam̃tũ. benemons
ũbrosus & c̃densusdicit᷑: qr spissis alle¬
goriarũ obscuritatib opacat᷑ : Rursũ
ꝑmontẽ angłs apostata designat᷑. sic̃
subbabilonis regis specie deanti qͦ hoste
p̃dicatorib dicit᷑: Suꝑmontẽ caligosũ.
leuate signũ Prȩdicatores qͥppe scĩ.
suꝑcaligo sũmontẽ signũ eleuant : qͣn¬
doc̃trasatane suꝓbiã. qͥsȩpe subnebu¬
las simulationis ab sc̃dit̃ uirtutẽ eni-¬
cis exaltant: Rursũ ꝑmontẽ hereticꝰ
qͥlibet ex primit᷑. sic̃ ex uoce eccłȩ
psalmistaait In dño ẽfido aͦ modo
dicitis animȩ meȩ. transmigra inmon.¬
tẽ sic̃ passer : cũ eñĩ fideli animȩ unita.¬
te derelicta. intum̃tidoctrina c̃fidere.

Expanded text:
 montem, Testamentum Dei exprimitur, sicut Habacuc ait: Deus a Libano veniet, et Sanctus de monte umbroso et condenso . Qui enim venturum se per Testamenti sui paginas spopondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod videlicet testamentum bene mons umbrosus et condensus dicitur, quia spissis allegoriarum obscuritatibus opacatur. Rursum per montem angelus apostata designatur, sicut sub Babylonis regis specie de antiquo hoste praedicatoribus dicitur: Super montem caliginosum levate signum . Praedicatores quippe sancti super caliginosum montem signum elevant, quando contra Satanae superbiam, qui saepe sub nebula simulationis absconditur, virtutem crucis exaltant. Rursum per montem haereticus quilibet exprimitur, sicut ex voce Ecclesiae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer ? Cum enim fideli animae unitate relicta, in tumenti doctrina confidere
Abbreviated transcription (Latin):
exterius ostenduntur : qr dũ adexte¬
riorẽ głam ꝑ suꝑficiem defluunt.
nullaintꝰ firmitate solidantur :
& ostentationẽ pulchri Sed quanto
abeis exterior gła studiõsius quęrit᷑:
tanto eoꝵ corda grauiorib cogita¬
tionũ stimulis agitant᷑ Unde recte
nunc uehemothiste insecreto
calami dormire perhibetur:
qr qͦrũ studia ad appetitũ tẽporalis ntõ¬
pis atq altitudinis cõmouet. eoꝵ corda
tacitꝰ tenet: & qͣsubi ipse qͥetꝰ dormit.
ubieos qͦspossidet qͥescere ñ ꝑmitat : Dũ
eñĩ excedere cȩteros honoꝵ altitudine
ambint. dũmore calami pnitorẽ exte.¬
rioris munditiȩ iustoꝵ speciem quasi
solidarũ arboꝵ corticẽ uincunt: in hoc
qđ ipsĩ in terius uacuiremanent. locũ
oehemoth isti ubi apudse reqͥescere

Expanded text:
exterius ostenduntur, quia dum ad exteexterius ostenduntur, quia dum ad exteriorem gloriam per superficiem defluunt, nulla intus firmitate solidantur. Met ostentationem pulchri; sed quanto ab eis exterior gloria studiosius quaeritur, tanto eorum corda gravioribus cogitationum stimulis agitantur. Unde recte nunc Behemoth iste in secreto calami dormire perhibetur, quia quorum studia ad appetitum temporalis nitoris atque altitudinis commovet, eorum corda tacitus tenet; et quasi ipse ibi quietus dormit, ubi eos quos possidet quiescere non permittit. Dum enim excedere caeteros bonorum altitudine ambiunt, dum more calami per nitorem exterioris munditiae justorum speciem, quasi solidarum arborum corticem, vincunt, in hoc quod ipsi interius vacui remanent, locum Behemoth isti, ubi apud se requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
apꝰparente inueritate carnis dño dicit᷑:
Calamũqͣssatũ ñc̃fringet: & linũ fumi¬
gans ñ extinguet: Quidenĩ calamino.¬
mine. nisi udaici popłi tẽporale regnũ
denuntiat. nitens qͥdẽ exterius. sedinte.¬
riusuacuũ : & qr in eodẽ popło. genus
ĩ regale defecerat. & regnũ eiꝰ alienige.¬
na possidebat: apte hocidẽ regnũ.
nisi eiꝰ sacerdo ciũ ex primit᷑. qđ lineis
nimirũ uestib utebat᷑ : qđ qr in aduen¬
tudñi caritatis ardorẽ ꝑdidit: qͣsi
amisso iãigne fidei. ñ ardens sed fumi¬
gans fuit Incarnatꝰ autẽ dñs. calamũ
quassatũ ñ c̃fregit. & linũ fumigans
ñ ex tinxit : qr uideȩ regnũ qdpęne¬
destructũ iãfuerat. eiꝰq sacerdotiũ
qđ igne fidei cenebat. ñ potestate
iudicupculit. sed cũ pacientiȩ longa¬
qͥd aliud appellatione calami. nisi
m̃tes scłariũ tẽporaligłȩ deditȩ
designant᷑ : quitantũ a pđ semet ip.¬
sos intꝰ in anescunt. quanto alti & nitidi

Expanded text:
apparente in veritate carnis Domino dicitur: Calamum quassatum non confringet, et linum fumigans non exstinguet . Quid enim calami nomine, nisi Judaici populi temporale regnum denuntiat, nitens quidem exterius, sed interius vacuum? Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, apte hoc idem regnum nisi ejus sacerdotium exprimitur, quod lineis nimirum vestibus utebatur? Quod quia in adventu Domini charitatis ardorem perdidit, quasi amisso jam igne fidei, non ardens, sed fumigans fuit. Incarnatus autem Dominus calamum quassatum non confregit, et linum fumigans non exstinxit, quia Judaeae regnudestructum jam fuerat, ejusque sacerdotium, quod ignem fidei non tenebat, non potestate judicii perculit, sed cum patientiae longaquid aliud appellatione calami, nisi mentes saecularium temporali gloriae deditae designantur? Qui tanto apud semetipsos intus inanescunt, quanto alti et nitidi
Abbreviated transcription (Latin):
nullus linģuarũ flat᷑ꝰ inclinabat:
Rursũ ꝑcalamũ uł harundinẽ. intor
głȩ tẽporalis exprimit᷑. sic̃ de iustis
ꝑsapientiã dicitur : fulgebunt iꝰti.
& sic̃ sciitillȩ in harundineto discurret¬
F larundine tũnãq uitã scłariũ appellat:

Expanded text:
nullus linguarum flatus inclinabat. Rursum per calamum vel arundinem nitor gloriae temporalis exprimitur, sicut de justis per Sapientiam dicitur: Fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurr. Arundinetum namque vitam saecularium ap