comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis & crasse intelligentie sensum. qui
se extollit & erigit. ad u̾sũ spirctalem
scientiam xp̃i. ut ħ ita faciens. & iũbo
dei dimicans. unus quisꝙ ȩccłȩ uidex
fiat etiam ipse laudabilis aots oe quo
dicat cdñs. Euge serue bone & ficelis
quia suꝑ panca fusti fidelis. sup miu¬
ta te constituam. Uerum breuit a nob

Expanded text:
tis et crassae intelligentiae sensum, qui tis et crassae intelligentiae sensum, qui se extollit et erigit adversum spiritalem scientiam Christi, ut haec ita faciens, et in verbo Dei dimicans, unusquisque Ecclesiae judex fiat, etiam ipse laudabilis Aoth, de quo dicat Dominus: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constit
Abbreviated transcription (Latin):
S uideamus qualiter aoch
qui interp̃tat᷑ laus concluserit prin¬
cipatum suum. Hystoria nos edocit¬
it ea quȩ de eglom rege scͥpta sunt
quomꝰ sapientusimus. hic aoth arte
quadam & ut ita dicam callida seo
lauddabili usus de ceptione. int̾emerit
Eglom tyrannum qui intptatur ꝓota¬
tus uł orbita. Oportet gͦ tales eẽ. oe
nri popłi uidices qualis fuit aothiste
qui interpretatur laus: ut omnes uo¬
uibiles motus & orbitas mali itiueris
ex cidant. & ꝑimant madianitarũ recẽ
M adianite autem int̾ptantur fupens
ut esfusio. Huius igitur fluxe & dis¬
solute geutis pͥnceps. uł dux quis. poi¬
test uiieri aliuis uł intelligi. uisi sermo
iuis philosophie que sũmũ bonmo
uidicat uoluptatẽ: Quem int̾ficiat &
ꝑimat euangelicus sermo qui gladio
comparatur & sermo ꝓpheticus ipse ui
uentre eoꝵ atq inimi s p̾cordiis ambi¬
dextri doctoris disputationib conclu¬
datur ut ueritatis eos assertione con¬
cdudens extinguat omnẽ praui dogna¬

Expanded text:
 videamus qualiter Aoth, qui interpretatur laus, concluserit principatum suum. Historia nos edocuit ea quae de Eglon rege scripta sunt, quomodo sapientissimus hic Aoth, arte quadam et, ut ita dicam, callida, sed laudabili usus deceptione, interemerit Eglon tyrannum, qui interpretatur rotatus vel orbitas. Oportet ergo tales esse et nostri populi judices, qualis fuit Aoth iste, qui interpretatur laus, ut omnes volubiles motus et orbitas mali itineris excidant et perimant Madianitarum regem; Madianitae autem interpretantur fluxus, vel effusio. Hujus igitur fluxae et dissolutae gentis princeps vel dux, qui potest videri alius vel intelligi, nisi sermo illius philosophiae, quae summum bonum judicat voluptatem, quem interficiat et perimat evangelicus sermo, qui gladio comparatur, et sermo propheticus, ipse in ventre eorum atque imis praecordiis ambidextri doctoris disputationibus concludatur, ut veritatis eos assertione concludens exstinguat omnem pravi dogma
Abbreviated transcription (Latin):
pparauit ds̃ ⁊ abulo & angłis eius.
Quod scilicet intalib ex simili p̾sum̃e
puto. qđ scđł̃m sp̃alem intelligentiã¬
& scĩ omnes ambidextri dicantur &e con¬
trio ⁊abulus. & principes eius si dici po¬
test ambi sinistri dicuntur. Totum enĩ
qd agunt sinistrum ẽ. totum ꝑu̾sum.
totum igni et̾no cũ his qui asinistris¬
eius sunt deputatum. S iudeamus
quid agit hic ambidext̾ uidex. Mise

Expanded text:
praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . Quod scilicet in talibus et simili praesumere puto, quod secundum spiritalem intelligentiancti omnes ambidextri dicantur, et e contrario diabolus et principes ejus, si dici potest, ambisinistri dicuntur: totum enim quod agunt sinistrum est, totum perversum, totum igni aeterno cum his qui a sinistris sunt deputatum. Sed videamus quid agit hic ambidexter judex. Miser
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qđ scd̃m peccati modũ & conuer¬
sionis nr̃ȩ moram: etiam castigatiõis
temꝑra terminant᷑: Transierunt
enim & isti decem & octo anni serui¬
tutis. & non refertur. quia clamauert̃
ad dñm uł conuersi sunt a malitia
sua: s post decem & octo annos iterũ
dicitur. quia clamauert̃ filii isrł ad
dominũ. & suscitauit eis dñs deus
saluatorẽ aoch. filium gerari. filii ge¬
mini iurũ ambi dextrum. Ecce quał
ẽ. iste qui suscitatur ad saluandũ isrł.
Nich habet inse sinistrum. s utrãq
manum clextrã habet. hoc ẽ enim
qd̃ dicitur ambidexter. dignus uere
populi princeps & ęccłiȩ uidex qui
nicħ agat sinistrum. cuius qd̾ aga̾t
dextera nesciat sinistra. Inutraq
parte dexter ẽ. Infide dexter ẽ: in
actib dexter ẽ. Nich habet de illis
qui collocantur asinistris. quib dicit᷑:
ddiscedite a me oꝑarii iniquitatis. nes¬
cio uos. ite inignem eternum quem

Expanded text:
autem quod secundum peccati modum et converautem quod secundum peccati modum et conversationis nostrae moram, etiam castigationis tempora terminantur. Transierunt enim isti decem et quinque anni servitutis, et non refertur, quod clamaverint ad Dominum, vel conversi sint a malitia sua; sed post decem et quinque annos iterum dicitur, quia clamaverunt filii Israel ad Dominum, et suscitavit eis Dominus Deus salvatorem Aoth, filium Gera, filii Jemini, virum ambidextrum. Ecce qualis est iste qui suscitatur ad salvandum Israel! Nihil habet in se sinistrum, sed utramque manum dextram habet; hoc est enim quod dicitur ambidexter. Dignus vere populi princeps, et Ecclesiae Judex, qui nihil agat sinistrum, cujus quod agit dextra, nesciat sinistra, in utraque parte est, in fide dexter est, in actibus dexter est, nihil habet de illis qui collocantur a sinistris, quibus dicitur: Discedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . Ite in ignem aeternum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
inuialescerent adũsum nos necipse
rabulus in nob̾ aliquid pualeret
nisi ei uires ex nr̃is uitiis p̾beremus.
ualde infirmus eet adu̾sum nos nusi
nos eum fortem peccantdo faceremus.
& nisi ꝑ peocata nrã locum introeun¬
di & dominandi inueniret innobis.
ꝓpterea deniq & apłus premonet di¬
cens nolite locum dare ⁊ abulo sicut
& hit modo leginus. quia postea qͣ
fecerunt filii ifrł malignum inconspe¬
ctu dni. loctu dederunt ⁊ abulo. Con¬
fortauit enĩ dñs eglon regem moab.
S&e adiunxit ei omnes filios ammon
& a malech. Non solum inquit ipse
confortatus ẽ. expeccatis filiorumis¬
rael: s & adliungunt᷑ ei socũ neqm
ex filiis amnion & a malech: qui cũ
ipso pariter impugnent isrł. Et ser¬
iuerunt inquit filũ isrł heglom regi
moabtlecem & octo annis. Obserua
quia etiam mensuras pene indicat.
scͥptura diuina. Ibi octo annos. & hic
decem & octo annos dic̃. Certum est

Expanded text:
invalescerent adversum nos, nec ipse invalescerent adversum nos, nec ipse diabolus in nobis aliquid praevaleret, nisi ei vires ex nostris vitiis praeberemus; valde infirmus esset adversum nos, nisi nos eum fortem in peccando faceremus, et nisi per peccata nostra locum introeundi et dominandi inveniret in nobis. Propterea denique et Apostolus praemonet dicens: Nolite locum dare diabolo . Sicut et hic modo legimus, quia posteaquam fecerunt filii Israel malignum in conspectu Domini, locum dederunt diabolo. Confortavit enim Dominus Eglon, regem Moab, et adjunxit ei omnes filios Amon et Amalech. Non solum, inquit, ipse confortatus est ex peccatis filiorum Israel, sed et adjunguntur ei socii nequam ex filiis Ammon et Amalech, qui cum ipso pariter impugnent Israel. Et servierunt, inquit, filii Israel Eglon, regi Moab, quindecim annis. Observa quia etiam mensuras poenae indicat Scriptura divina; ibi octo annis, et hic decem et quinque dicit. Certum est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cima clementia. Octo annis fi
& quadraginta amn̾s ꝓuinius iusticia
inpace ꝑclurant. S quid dicitur pꝰ
hȩc: Et de functus ẽ. inquit gotho¬
nei fuluis cener. Rem uideo ꝑiculosã.
Defunctus ẽ. gothoniel. Quare: Quia
lam indignus erat populus qui babe¬
ret uidicem talem. Deniq inconse¬
quentib dic̃ illo defuncto: E⁊ adie¬
cerunt inquit filiĩ srł fac̃e malignũ
inconspectu cdm̃. & confortauit ũs e
gicm regem moab adũsum iert. Con¬
sictera quia pro eo qđ inclignierant
iam habere pͥncipem talem. ꝓpt ea au¬
fertur. ab eis bonus iudex. St̃ quia fe¬
cerunt malignum inconspectu dmĩ
excitatur eis hostis pessimis heglom
rex moab: uides quia urã peccata
uires hostib prebent & quando nos
facumis malignum inconspectn do¬
mini & delinquimus: turic confortan¬
tur achão actũsarũ nrĩ: Tunc uires
contrariis dantur hoc sinͣe sed̾m
litteram queras ita imuemies: quia n

Expanded text:
est divina clementia. Octo annis filii est divina clementia. Octo annis filii ; quadraginta annis pro unius justitia e potuerunt. Sed quid dicitur post haec? Et defunctus est, inquit, Othoniel filius Cenez. Rem video periculosam. Defunctus est Othoniel. Quare? Quia jam indignus erat populus, qui haberet judicem talem. Denique in consequentibus dicit illo defuncto: Et adjecerunt, inquit, filii Israel facere malum in conspectuglon, regem Moab, adversum Israel. Considera quia pro eo quod indigni erant jam habere principem talem, propterea aufertur ab eis bonus judex; et quia fecerunt malignum in conspectu Domini, excitatur eis hostis pessimus, Eglon, rex Moab. Vides quia nostra peccata vires hostibus praebent; et quando nos facimus malignum in conspectu Domini, et delinquimus, tunc convertuntur a Domino adversarii nostri, tunc vires contrariis dantur. Hoc sive secundum litteram quaeras, ita invenies, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
aesiquiti tułpabilit̾ ad missum ẽ. Cur
tamen utrumq descͥptum sit si reqͥ¬
ris: ut nunc eccłiȩ principes uł iudi¬
ces ꝑuicientes ea que ab ua iandab¬
iliter gesta sunt prioꝵ sequant ex¬
empla si qua uero uillis culpant᷑.
ut isti caueant & de clinent. M ag
nagͣ iaus prumi huius indicis go¬
uaice memini. Sunt gͦ & hodis ecoli¬
arum homimum quȩ sunt subcelo q̃
plurimi uidices quib iudicium non
solum perum gestarum datum est.
seo & animarum. Uerum nescio siͥs
sit talis & eccłiȩ iudex quẽ dignum
faciat ds̃ spũ suo repleri. ut sicut go¬
thomel iste testimonio scͥpture deco¬
ratus ẽ. ita etiam ipsi de quib hoc
optamus dei testimonium merean¬
tur. ant ergo. Et factus ẽ suꝑ eum sp̃e¬
dm̃ & uidicauit isrł. Et exuͣt ao bel¬
lum. &e tradidit dñs inmonus eius
eusarsathon regẽ. Quare hoc: Quia
quia qͥuieuit terra sub eo uidice qͣ¬
raginta annis. Uides quam larga

Expanded text:
et si quid culpabiliter admissum est. Cur et si quid culpabiliter admissum est. Cur tamen utrumque descriptum sit si requiris, ut nunc Ecclesiae principes vel judices pervidentes ea quae ab his laudabiliter gesta sunt, priorum sequantur exempla; si qua vero in illis culpantur, ut isti caveant et declinent. Magna ergo laus primi hujus judicis Ovalde memini. Sunt ergo et hodie ecclesiarum omnium, quae sunt sub coelo, quam plurimi judices, quibus judicium non solum rerum gestarum datum est, sed et animarum. Verum nescio si quis sit talis Ecclesiae judex, quem dignum faciat Deus spiritu suo replere, ut sicut Othoniel iste, testimonio Scripturae decoratus est, ita etiam ipsi, de quibus hoc optamus, Dei testimonium mereantur. Ait ergo: Et factus est sp judicavit Israel, et exiit ad bellum, et tradidit Dominus in manus ejus Chusar Sathon regem. Quare hoc? quia Quia quievit terra sub eo judice quadraginta annis . Vides quam larga
Abbreviated transcription (Latin):
dimus non solum acontͣriis uirtuti¬
b impugnamur: s & diuine bone ꝙ
uͥtutes ad auxilium nrm̃ mittuntup
actño. Uideamus tamen quis fuerit
iste gothoniel. cunis familie. cuiꝰ nobi¬
litatis filius inquit cenez. fr̃ caleph.
Il i aucdabilis & admirandi uiri caleph
quifuit comes & socus iħu naue. de
quo ꝓut potuimus insuis locis quȩ
uisa sunt disseruimꝰ. Quid gͦ dicit̃
scͥptura de isto gothoniel. post ea qͥ
clamorem emictat addm̃ ut dignus
sit exaudiri & mereatur populus ac¬
cipere uidicem. & talem iudicẽ quemi
spͥc d̾i repleat. ut possit rectum tenero
udicium᷑ Unde & liber ipse uidicum
clicitur & describunt᷑ ineo iulices qui
nidicauerunt popłm. Sic̃ enm alii
libri regum dicuntur uł regnoꝵ in
quib descͥbitur unus quisq regumi
quomodo regnauerit. & quid egerit
ita &e inhoc ubello gesta iudicum re¬
ferunt᷑ & cdescͥbitur non solum siquid
abeis recte & utiliter gestumẽ. uerũ

Expanded text:
dimus, non solum a contrariis virtutidimus, non solum a contrariis virtutibus impugnamur, sed et divinae bonaeque virtutes ad auxilium nostrum mittuntur a Domino. Videamus tamen quis fuerit iste Othoniel, cujus familiae, cujus nobilitatis? Filius, inquit, Cenez, frater Caleb, illius laudabilis et admirandi viri Caleb, qui fuit comes et socius Jesu Nave, de quo, prout potuimus, in suis locis quae visa sunt disseruimus. Quid ergo dicit Scriptura de isto Othoniel? posteaquam clamorem emittat ad Deum, ut dignus sit exaudiri, et mereatur populus accipere judicem, et talem judicem quem spiritus Dei repleat, ut possit rectum tenere judicium? unde et liber ipse Judicum dicitur, et describuntur in eo judices qui judicaverunt populum. Sicut enim alii libri Regum dicuntur vel Regnorum, in quibus describitur unusquisque regum quomodo regnaverit et quid egerit, ita et in hoc libello gesta judicum referuntur, et describitur non solum si quid ab eis recte et utiliter gestum est, verum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & illud consideremꝰ. quia donec
seruirerent cusarsathon hii qui tradi¬
ti fuerunt ꝓ delictis & non clamarent
addñm: nemo suscitatus ẽ. qui salu¬
are eos possit. Cum uero clamauert̃
ad dnm: tunc suscitauit dñs saluato¬
rem isrł & s aluauit eos. Saluatorẽ
aut̃ dic̃ gothoniel. qui int̾p̾tat᷑ tempꝰ
ille popłs deseruitute humilitatis
ereptus. ẽ. & reddita ẽ. pax popło. qmͣ
suꝑbia dudum & diuersa plebis facinora
fugauere. uerum qm̃ diximꝰ spiritalẽ
quenidam posse intelligi cusarsathon
regem. & unum de adu̾sariis & aereis
potestatib pͥncipem. ita consequens
mͥ uidetur etiam gothonielẽ istum qͥ
ad lib̾andum popłm suscitatus ẽ. ẽẽ.
uum aliquem de militia cȩlesti. &
archangelicis turmis. qͥ ad aminicu¬
lum mutunt᷑ eoꝵ qui hereditatem
capunt salutis. & sicut angłi salua¬
toris qui uł ingothonielis uł aoch
specie designantur. quia sic̃ sepe ostẽ¬

Expanded text:
Sed et illud consideremus, quia donec Sed et illud consideremus, quia donec servirent Chusan Rasathaim hi qui traditi fuerant pro delictis, et non clamarent ad Dominum, nemo suscitatus est qui salvare eos posset. Cum vero clamaverunt ad Dominum, tunc suscitavit Dominus salvatorem Israel, et salvavit eos. Salvatorem autem dicit Othoniel, qui interpretatur tempus ille populus de servitute humilitatis ereptus est, et reddita est pax populo, quam superbia dudum et diversa plebis facinora fugavere. Verum quoniam diximus spiritualem quemdam posse intelligi Chusan Rasathaim regem, et unum de adversariis et aeris potestatibus principem, ita consequens mihi videtur, etiam Othonielem istum, qui ad liberandum populum suscitatus est, esse unum aliquem de militia coelesti et archangelicis turmis, qui ad adminiculum mittuntur eorum, qui haereditatem capiunt salutis , et sunt angeli salvatores, qui et in Othonielis et Aoht specie designantur; quia, sicut saepe osten
Abbreviated transcription (Latin):
precipue ab his qui ministrant inscis.
odor iste teterrimꝰ. ut possimꝰ sicut
paulus dicebat. effici bonus odor xp̃i
ne forte irascatur dñs. & ad iracundiam
prouocemus scm̃ isrł. & tradat nos in
manus cusarsathon ut humilitatem
quam inscientia xpi docere debemuᷤ
incorreptionis ur̃e tribulatione disca
ne modũ iusta & clementi liberatione
pensantẽ. Non imꝑpetuum tradidit
delinquentes. s quanto inquit temꝑe
seruierunt bahalim: tanto seruiunt
etiam cusarsathon. hoc ẽ. oct̾o annis.
Disce hoc & tu o auditor quisq. ille es
qui tͥ conscius es alicuiꝰ erroris: & qͣn¬
to tempore errasse. te nosti. quanto tẽ¬
pore deliquisti: tanto nichominus tẽ¬
pore humilia te ipsum deo. & satis fa¬
cito ei inconfessione penitentie: Non
expectes ut humiliet te cusarsathon
& inuito necessitas extorqueat peniten¬
tiam. s & ipse preueni tortoris istuis
ds̃ & misericors qui uindict̾am tempe¬
ret ab eo qui illam penitendo p̾uenit.

Expanded text:
praecipue ab his qui ministrant in sanctis, odor iste deterrimus, ut possimus, sicut Paulus dicebat, effici bonus odor Christi , ne forte irascatur Dominus, et ad iracundiam provocemus sanctum Israel, et tradat nos in manus Chusan Rasathaim, ut humilitatem, quam in scientia Christi docere debuimus, in correptionis nostrae tribulatione discamnae modum justa et clementi liberatione pensantem. Non in perpetuum tradidit delinquentes; sed quanto, inquit, tempore servierunt Baalim, tanto servient etiam Chusan Rasathaim, hoc est octo annis. Disce haec et tu, o auditor, quisquis ille es, qui tibi conscius es alicujus erroris, et quanto tempore errasse te nosti, quanto tempore deliquisti, tanto nihilominus tempore humilia teipsum in Deo, et satisfacito ei in confessione poenitentiae. Non exspectes ut humiliet te Chusan Rasathaim, et invito necessitas extorqueat poenitentiam, sed ipse praeveni tortoris istius Deus et misericors, qui vindictam temperet ab eo qui illam poenitendo praevenit .
Abbreviated transcription (Latin):
qui nimis fuerat exaltatꝰ ut affligat¬
& conterat donec resipiscat & querat
dñm. qui cum ẽẽt̾ insuꝑbia & elatio¬
ne constitutus ignorabat dnm̃. Nc̃ gͦ
hi qui traduntur ꝓpeccato intribu¬
latione positi. uideamus qͥd facrunt.
Illud ꝓfecto qđ scͥptum ẽ. Et clama¬
uerunt ad dnm̃ cum tribularentur.

Expanded text:
qui nimis fuerat exaltatus, ut affligat, utqui nimis fuerat exaltatus, ut affligat, ut conterat, donec resipiscat, et quaerat Dominum, qui, cum esset in superbia et elatione constitutus, ignorabat Dominum. Nunc ergo hi qui traduntur pro peccato in tribulatione positi, videamus quid faciunt? Illud profecto quod scriptum est: Et clamaverunt ad Dominum, cum trib
Abbreviated transcription (Latin):
ta insuꝑbiam se atq arrogantiã dede¬
runt. O diosum satis ẽ. in conspectu oĩ
suꝑbiȩ uitiũ quia sic̃ scͥptura dic̃: ini¬
tuimi discendendi a deo suꝑbia. Et
iterũ alibi scͥptura dic̃. Deus suꝑbis
resistit humilib autẽ dat grãm Siqͥs¬
igitur xp̃i humilitate despecta. qui ꝓpt̾
nos cum ils ẽẽt homo factus ẽ. & humi¬
liauit se usq admortẽ. extollitur & ef¬
fertur ad potestates. atq ad dignitateᷤᷤ
scłi prosilit. & artes quib hȩc assequi
nititur etiam si contͣ ficdem & religionẽ
sint ñ refugit nec horrescit. dum modo
qđ cuꝑit obtineat: inde euenit ut faci¬
at malignum inconspectu dni. Et pꝰ¬
ea quam summas indeptus fuerit in¬
fulas potestatum. & ad ipsa suꝑbie fasti¬
gia summa conscenderit inde deiectꝰ
traditur huic cusar sathon. uni scili¬
cet ex aereis pͥncipib. sic̃ & alii phara¬
oni. & alii chiram. ut humiliet eum

Expanded text:
ta, in superbiam se atque arrogantiam dedeta, in superbiam se atque arrogantiam dederunt; odiosum satis est in conspectu Dei superbiae vitium; quia, sicut Scriptura dicit: Initium discedendi a Deo superbia . Et iterum alibi Scriptura dicit: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiisti humilitate despecta, qui propter nos, cum Deus esset, homo factus est, et humiliavit se usque ad mortem, extollitur et effertur ad potestates, atque ad dignitates saeculi prosilit, et artes quibus haec assequi nititur, etiam si contra fidem et religionem sint, non refugit nec horrescit, dummodo quod cupit obtineat, inde evenit ut faciat malignum in conspectu Domini. Et posteaquam summas indeptus fuerit infulas potestatum, et ad ipsa superbiae fastigia summa conscenderit, inde dejectus traditur huic Chusan Rasathaim, uni scilicet ex aeris principibus, sicut et alii Pha raoni, et alii Chiram, ut humiliet eum,
Abbreviated transcription (Latin):
UANDo fẽcerunt filii isrł ma¬
lignum inconspectu dĩ. & ob¬
liti sunt dñi dĩ sui ac relinqͦn¬
teseum seruierunt bahalum & lucis gen¬
tilium. tunc thesaurizantes sibi ipsis
iram. traditi sunt iusto dĩ iuditio. in
manus inimicoꝵ. scd̃m hȩc quȩ p̾sens
lectio declarauit: in manus inquit cu¬
sar sathon regis mesopotamie. Int̾p̃ta¬
tur aut̃ cusarsathon. humiliatio eoꝵ
Traditi sunt gͦ in manus eius qui humi¬
liaret eos & quia ipsi in excelsis montiũ
impie agebant inaltissimum. ꝓpt̾ ea ab
ipso inhumilitatẽ tradunt᷑. S nolo pu¬
tes quia erga antiquos solum mͦ erat ħ
diuina ꝓuidentia: ut eos qui impie
ex altabant᷑ traderet humiliandos. &
salubri medicine ratione contraria con¬
trariis curarentur: nunc aut̃ ommipo¬
tenti dõ erga ȩccłiam suam de est huiꝰ¬
modi salubritas prouidentie. Est etiã
nunc cusarsathon rex mesopotamie cui
traduntur humiliande & affligende
anime quȩ xpĩana humilitate contẽp¬

Expanded text:
uando fecerunt filii Israel malignum in conspectu Dei, et obliti sunt Domini Dei sui, ac relinquentes eum servierunt Baalim et lucis gentilium, tunc thesaurizantes sibi ipsis iram traditi sunt justo Dei judicio in manus inimicorum, secundum haec quae praesens lectio declaravit. In manus, inquit, Chusan Rasathaim regis Mesopotamiae. Interpretatur autem Chusan Rasathaim humiliatio eorum; traditi sunt ergo in manus ejus qui humiliaret eos. Et quia ipsi in excelsis montium impie agebant in Altissimum, propterea ab ipso in humilitatem traduntur. Sed nolo putes quia erga antiquos solummodo erat haec divina providentia, ut eos qui impie exaltabantur traderet humiliandos, et salubri medicinae ratione, contraria contrariis curarentur. Nunc autem omnipotenti Deo erga Ecclesiam suam de hujusmodi salubritas providentiae, est etiam nunc Chusan Rasathaim, rex Mesopotamiae, cui traduntur humiliandae et affligendae animae quae, Christiana humilitate contemp
Abbreviated transcription (Latin):
lo. cum peccatum eius in anifestum
ñ fit hominib. Ds̃ aut̃ qui uidet in
occulto ꝑ spiciens eius mentẽ & animã
uitiis ac passionib seruientes. & incorde
eius ñ se coli. s aut auaritiam. aut libi¬
dinẽ. aut lactantiam. uł alia huiusmͦi.
istum talem ipse dñs sathane tradit.
Quomodo eum tradit sathane : disce¬
dit amente eius & auertit se & refug̃
a cogitationib eius malis & desideruˢ

Expanded text:
m ejus manifestum non sit hominibus, Deus autem, qui videt in occulto, perspiciens ejus mentem et animam, vitiis ac passionibus servientem, et in corde ejus non se diligi, sed aut avaritiam, aut libidinem, aut jactantiam, aut alia hujusmodi: istum talem ipse Dominus tradit satanae. Quomodo eum tradit satanae? Discedit a mente ejus, et avertit se, et refugit a cog
Abbreviated transcription (Latin):
rib. hoc ergo modo intelligendum
ẽ. dm̃ tradere quos tradit. non quia
ipse tradat aliquẽ sed exeo qđ derelin¬
quit indignos eos scilicet iudicans qͥ¬
se non ita excolunt. & auitiis purgant.
ut libenter ineis habitet ds̃. ipso refu¬
giente atq au̾tente se ab anima quȩ
ininmunditia ac uitus posita ẽ. tdita
dicitur exeo qđ deo uacua inuenitur.
& inuaditur aspũ nequam. Et ideo cũ
summo studio uigilemus & festinemus
purgare nos a uitiis & concupiscentiis
malis. ut dm̃ intͣ nos tenere possimus
& ut habitare dignet᷑ in nob: dum de¬
lectatur & actib & sermonib & cogita¬

Expanded text:
ergo modo intelligendum est Deum tradere quos tradit, non quia ipse tradat aliquem, sed ex eo quod derelinquit indignos, eos scilicet qui se non ita excolunt et a vitiis purgant, ut libenter in eis habitet Deus. Ipso refugiente atque avertente se ab anima, quae in immunditia ac vitiis posita est, tradita dicitur ex eo quod Deo vacua invenitur, et invaditur a spiritu nequam. Et ideo nos summo studio vigilemus, et festinemus nos purgare a vitiis et concupiscentiis malis, ut Deum intra nos tenere possimus, et ut habitare dignetur in nobis, dum delectatur et actibus et sermonibus et cogita
Abbreviated transcription (Latin):
mei flectam diabolo: Si enĩ ñ ste tero
firmus adu̾sum astutias diaboli flexi
genua mea diabolo Et si non constant̃
stetero adu̾sum iram. flexi genua mea
ire. Similit̾. & si non constant̾ adu̾sum
libidinẽ restitero. flexi libidini genua
cordis mei. Et insingulis quib cumq
contraria sunt deo hoc facere uidebor.
nisi constant̾. & fortiter stetero. sic̃ & illi
fecerunt qui coluerunt bahalim. & de
reliquerunt dm̃ patrũ suoꝵ quiedux̃
illos de terra egypti: Non igitur pute¬
mus quia uidemur simulacra ñ colere
ꝓpterea hec omnia ñ etiam ad nrm̃ ali¬
hoc ei ds̃ ẽ. Deniq hoc ẽ. qđ ante omiã
& suꝑ omiã ꝑ mandatũ suũ deus de¬
poscit ab homine diliges inquit dñin
dm̃ tuum extoto corde tuo & ex tota aĩa
tua. & extotis uirib tuis. preocupare qͦ¬
dammͦ erga se cupiens totos humanȩ

Expanded text:
mei flectam diabolo? Si enim non stetero mei flectam diabolo? Si enim non stetero firmus adversum astutias diaboli, flexi genua mea diabolo; et si non constanter stetero adversus iram, flexi genua mea irae. Similiter et si non constanter adversum libidinem restitero, flexi libidini genua cordis mei, et in singulis quibusque quae contraria sunt Deo, hoc facere videbor, nisi constanter et fortiter stetero, sicuti illi fecerunt qui coluerunt Baalim, et reliquerunt Deum patrum suorum, qui eduxit illos de terra Aegypti. Non igitur putemus quod videamur simulacra non colere, propterea haec non etiam ad nostrorum alihoc ei Deus est. Denique hoc est quod ante omnia et super omnia per mandatum suum Deus deposcit ab homine: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex totis viribus tuis , praeoccupare quodam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ostendit quia illi qui qui intp̃re
saluatoris increcduli ex stiterunt & imn¬
pii genua curuauert̾ baalim & adora¬
uerunt simulacra. hi uero qui crediuit
& implent oꝑa fidei.ñ curuauerunt
genua bahalim. Neq enĩ usquã refert᷑
inhistoriis uł in euangelicis. uł in alus
quib libet scͥpturis: qđ aliquis temꝑe
saluatoris genua flexerit simulacris: s
de illis utiq hoc dicitur qui peccatis
suis astricti. & ueluit compediti teneb¬
ant᷑. Unde constat quia & nos quoti¬
ens cũq peccamus & captiui ducimur
inlege peccati. genua nra curuamus
bahalim. S non inhoc uocati sumus
nec ad hoc credimus ut iterũ seruia¬
inꝰ peccato. & iterum genua flectamus
diabolo. sed ut flectamꝰ genua in noiẽ¬
diĩ iħu. quia in nomine dĩ iħu omẽ
genu flectit᷑. celestiũ & terrestriũ & in¬
fernoꝵ. & ut flectamus genua ad patrẽ
ꝓ dest si genua corporis mei ad oratio¬
nẽ ueniens flectam dõ. & genua cordis

Expanded text:
Hoc ostendit quia illi qui in tempore Salvatoris increduli exstiterunt et impii, genua curvaverunt Baalim, et adoraverunt simulacra. Hi vero qui credunt et implent opera fidei, non curvaverunt genua Baalim. Neque enim usquam refertur in historiis, vel in evangelicis et in aliis quibuslibet scripturis, quod aliquis tempore Salvatoris genua flexerit simulacris; sed de illis itaque hoc dicitur, qui peccatis suis astricti et velut compediti tenebantur. Unde constat quia et nos quotiescunque peccamus, et captivi dicimur in lege peccati, genua nostra curvamus Baalim. Sed non in hoc vocati sumus, nec ad hoc credidimus, ut iterum serviamus peccato, et iterum genua flectamus diabolo; sed ut flectamus genua in nomine Jesu, quia in nomine Jesu omne genu flectitur, coelestium et terrestrium et infernorum ; et ut flectamus genua ad Patrem prodest si genua corporis mei ad orationem veniens flectam Deo, et genua cordis
Abbreviated transcription (Latin):
dñm iħm: ista ẽ malarum cogitationũ
& pessimarũ cupiditatũ quȩ procedit
ex corde. Ista ẽ. ergo generatio que non
cognoscit dñm iħm. neq opus mag¬
nũ qđ fecit in isrł. Uides quia pec¬
tatores eo usq ueniunt ut & opus
illud magnũ & p̾clarũ quł fecit do¬
minus obliuiscant᷑. qđ crucifixus ẽ.
ꝓ peccatis nr̃is. & resurrex̃ ꝓpt̾ iustifi¬
cationẽ nr̃am. Unde credo qđ ꝓpt̾ hanc
obliuionẽ metuens apłs paulus dice¬
bat discipulo suo thimotheo quẽ pre¬
cipuum habebat. Memor esto xp̃m
iħm resurrexisse amortus. Sciebat
enĩ quia huiꝰ tam magni oꝑis qđ
surrex̃ a mortuis fieri posset obliuio:
si generatio peccatrix oriretur incor¬

Expanded text:
m , ipsa est malarum cogitationum, et pessimarum cupiditatum, quae procedunt ex corde, ista est generatio, quae non cognoscit Dominum Jesum, neque opus magnum quod fecit in Israel. Vides quia peccatores eo usque veniunt, ut et opus illud magnum et praeclarum quod fecit Dominus obliviscantur, quod crucifixus est pro peccatis nostris, et surrexit propter justificationem nostram . Unde credo quod propter hanc oblivionem metuens apostolus Paulus dicebat discipulo suo Timotheo, quem praecipuum habebat: Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis ; sciebat enim quia tam magni operis, quod resurrexit a mortuis, fieri possit oblivio, si generatio peccatrix oriretur in cor
Abbreviated transcription (Latin):
sic arbitror qđ unis dies ipsius ẽ iusti¬
cia aliꝰa scĩficatio. alius prudentia.
dño placet᷑. S & patientiam ipsius
dieb iħu inõseruies. id ẽ. inomnib his
uͥtutib. Non enĩ uult scͥpture scẽ iusti¬
tutio ut aliquas ex his u̾tutib habeas
inte & alias negligas. s ut omnib his uir¬
tutil acdornatus. & mearum actib posi¬
tus seruias deo. Fodem aut̃ mͦ quis
etiam seniorum dies habet inse. & in
dieb eoꝵ seruit deo. implens illud qđ
dic̃ apłs paulus imitatores mei estõte
sic̃ & ego xp̃i Indieb inquit seniors
eoꝵs: qui cognouerunt omiã oꝑa dnĩ.
Quis ẽ. qui cognoscit omnia oꝑa dñi.

Expanded text:
sic arbitror quod unus dies ipsius est justitia, alius sanctificatio, alius prudentia, Dominus placatur. Sed et patientiam ipsius diebus Jesu Domino servies, id est, in omnibus his virtutibus. Non enim vult Scripturae sanctae institutio, ut aliquas ex his virtutibus habeas in te, et alias negligas; sed ut omnibus his virtutibus adornatus, et in earum actibus positus servias Deo. Eodem autem modo quis etiam seniorum dies habet in se, et in diebus eorum servit Deo, implens illud, quod dicit apostolus Paulus: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In diebus, inquit, seniorum eorum, qui cognoverunt omnia opera Domini. Quis est qui cognoscit omnia opera Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ institueramꝰ hȩc que de filio naue
de ipso dici conueniat: Quia defunc¬
tus ẽ. iħs. Ego arbitror scdm scͥpturȩ
tamen auct̾oritatẽ loquens qđ inqͥb¬
dam uiuit iħs. inquibdã uero defunc¬
tus ẽ. In paulo uiuit iħs einpetro &¬
in illis omnib qui merito possunt
dicere. uiuo aut̃ iam ñ ego uiuit uero
xp̃c in me. Et iterum dic̃. Michi au¬
ẽ. iħs : In illis sinea. sine dubio qui
sepe penitendo & iterum delin¬
quendo uelut. insultare morti ie¬
su dicunt᷑. De quib scͥbens ad he¬
breos dic̃ apłs. Rursum crucifigenteᷤᷤ
sibimet ipsis filium dei. & ostentui ha¬
bentes. Uides gͦ quia inpeccantib
ñ solum defungi dicit᷑ iħs: uerum &
crucifigi ab eis asseritur & illudi. Sed
& tu ipse considera apud te si qͣndo
de auaritia cogitas. & cupis aliena de¬
ripere: numquid potes dicere. quia
uiuit xp̃c inme: Aut si de stupro co¬
gitas si furore exagitaris si liuore suc¬
cenderis. si in uicdia stimularis. si te¬

Expanded text:
quomodo institueramus haec quae de filio Nave de eo ipso dici conveniat, quia defunctus est Jesus. Ego arbitror secundum Scripturae sacrae auctoritatem loquens, quod in quibusdam vivit Jesus, in quibusdam vero defunctus est. In Paulo vivit Jesus, et in Petro n illis omnibus qui merito possunt dicere: Vivo enim jam non ego, vivit vero Christus in me . Et iterum dixit: Mihi auest Jesus? In illis, sine dubio, qui saepe poenitendo, et iterum delinquendo, velut insultare morti Jesu dicuntur. De quibus scribens ad Hebraeos dicit Apostolus: Rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes . Vides ergo quia in peccantibus non solum defungi dicitur Jesus, verum et crucifigi ab eis asseritur, et illudi? Sed et tu ipse considera apud te. Si quando de avaritia cogitas, et cupis aliena diripere, nunquid potes dicere, quia vivit Christus in te? Aut si de stupro stipularis, si furore exagitaris, si livore succenderis, si invidia stimularis, si te
Abbreviated transcription (Latin):
uangeliis de hac re distinctionẽ pul¬
cherrimam dedit cũ dic̃. Quicũq con¬
fessus fu̾it me coram hominib & ego
confitebor eum coram patre meo qͥ in
celis ẽ. Qui aut̃ negauerit me coram
hominib & ego negabo eũ corã patre
meo. U idisti quia confitentes insemet¬
ipso dixit confiteri. qua si qui ipse in
eis uiuat & cooperetur oꝑa uite: In
his aut̃ qui negant ñ continuit eandẽ
u̾bi similitudinẽ ut diceret. quia qui
negauerit me. & ego negabo eum. sed
qui negauerit me coram hominib &
ego negabo eum corã patre meo. ut os¬
tenderet quia qui negat quidẽ se ext̃
ipsum ẽ: Qui aut̃ confitetur in ipso ẽ.¬

Expanded text:
vangeliis de hoc distinctionem pulcherrimam dedit, cum dicit: « Quicunque confessus me fuerit coram hominibus, et ego confitebor eum coram Patre meo, qui in coelis est. Qui autem negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo . Vidistis quia confitentes in semetipso dixit confiteri, quasi ipse in eis vivat et operetur opera vitae. In his autem qui negant, non tenuit eamdem verbi similitudinem, ut diceret, quia qui negaverit in me, et ego negabo in eum; sed qui negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo, » ut ostenderet quia qui negat quidem se, extra ipsum est; qui autem confitetur, in ipso e
Abbreviated transcription (Latin):
ant tamen & sentiebant. quia ñ ẽẽt
illud altare uerum. s quia forma &
Nouerant hȩc illi. quia uerȩ hostiȩ
quȩ possent auferre peccata. ñ in illo
altari offerebant᷑ quod habebat pri¬
mogenitus popłs: sed in isto ubi ihus
erat: hic celestes hostiȩ. hic uera sac¬
ficia consummantur: fiat ergo unus
grex & unus pastor. illi pͥores iusti. & qͥ
nunc sunt xpiãni. Uolo aut̃ ad hoꝵ
ꝓbationẽ memoriam facere etiam his¬
torie cuiusdã. si tamen donare digne¬
tur dñs ut explanationẽ ipsius spiri¬
talẽ inuenire possimus. Cade¬
bat aliquando popłs indeserto. & mo¬
riebatur. uenit aut̃ aãron pontifex
& stecit inmedio eoꝵ qui moriebantur
& eoꝵ qui uiuebant. ne ultra uastatio
mortis proficeret etiam incȩteros. Ue¬
nit & nunc uerus pontitex meus oñs.
& int̾cessit mediꝰ int̾ morientes & uiuoᷤ
id ẽ. int̾ eos qui exuideis suam p̾sen¬
tiam susceꝑunt. & int̾ eos qui ñ solũ

Expanded text:
ant tamen et sentiebant quia non esset ant tamen et sentiebant quia non esset illud altare verum, sed quia forma et Noverant haec, quia verae hostiae et quae possent auferre peccata, non illi altari offerebantur quod habebat primogenitus populus, sed in isto ubi Jesus erat. Hic coelestes hostiae, hic vera sacrificia consummantur. Fit ergo unus grex, et unus pastor, illi priores justi, et qui nunc sunt Christiani. Volo autem ad horum probationem memoriam facere etiam historiae cujusdam, si tamen Dominus donare dignetur ut explanationem ipsius spiritalem invenire possimus. Cadebat aliquando populus in deserto et moriebatur . Venit Aaron pontifex, et stetit in medio eorum qui moriebantur et eorum qui vivebant, ne ultra vastatio mortis proficeret etiam inter caeteros. Venit verus pontifex meus et Dominus, et intercessit medius inter morientes et vivos, id est, inter eos qui ex Judaeis suam praesentiam susceperunt, et inter eos qui non solum non
Abbreviated transcription (Latin):
ut noscerent causam: Illi uero satis fa¬
cunt de ara & dicunt. Scimꝰ quia al¬
tat. slos aut̃ fecimus hoc altare ad
Isimilitudinẽ illius altaris. qd̃ apud
uos instructũ ẽ. ut apud nos figura
& imago ueri altaris habeat᷑. ne forte
iordanis finitimus ẽ. int̾ nos cuos.
& ipse de terminat. & idõ ñ habetis
portionẽ inaltari nr̃o. Hec illi respon¬
sa miserunt. S uideam̃ nos qͥd facti
huuis continet sacramentũ. Prior
populus circuncisionis inruben qͥ
fuerat pͥmogenitꝰ designat᷑. s & in
gath qui & ipse pͥmogenitꝰ ẽ. exlia &
manasses. nicħ hominus pͥmogenitꝰ
Quod aut̃ dico primogenitꝰ. scd̃m tẽpꝰ
loquor. Hec ergo dicunt᷑ ne int̾ nos
& illos qui aute aduentũ xpĩ fuert̃
iusti diuisio aliqua aut separatio ui¬
deretur. s ut ostenderent se etiam si an
aduentũ xpĩ fuerant frẽs tamenuos¬
tros eẽ licet enim habuerint altare
tunc ante aduentum saluatoris: scieb¬

Expanded text:
ut noscerent causam. Illi vero satisfaut noscerent causam. Illi vero satisfaciunt de ara et dicunt: Scimus quia altat; nos autem fecimus altare hoc ad similitudinem illius altaris quod apud vos constructum est, ut apud nos figura et imago veri altaris habeatur, ne forte Jordanis finitimus est inter nos et vos et ipse decernit, et ideo non habetis portionem in altari nostro. Haec illis responsa miserunt. Sed videamus quid facti hujus continet sacramentum. Prior populus circumcisionis in Ruben, qui fuerat primogenitus, designatur; sed et in Gad, qui et ipse primogenitus est ex Zelfa; et Manasse nihilominus primogenitus. Quod autem dico primogenitus, secundum tempus loquor. Haec ergo dicuntur, ne inter nos et illos qui ante adventum Christi fuerant justi, divisio aliqua ac separatio videretur; sed ut ostenderetur, etiamsi ante adventum Christi fuerant, fratres tamen nostros esse. Licet enim habuerint altare tunc ante adventum Salvatoris, scieb
Abbreviated transcription (Latin):
indicare misteriũ. qd̾ cum plenitudo
gentium introierit. & quȩ reꝓmissa
sunt eis ad nõ iħu perceperint. illi qͥ
ꝑ moysen eruditi & instructi fuerant
& qui nob̾ incertamine positis. auxilia
orationib &precib detulert̃. quia non¬
dum reꝑmissiones consecuti sunt. ex¬
pect̾antes. ut etiam nra uocatio comple¬
retur sic̃ dic̃ apłs. nunc demum ꝑfec¬
tionẽ quȩ ab eis dilata fuerat conse¬
quant᷑ cũ munerib que accipiunt
ab iħu ut unꝰ quisq habitet inpace:
omni bello atꝙ omui impugnatioe
cessante Post hec lect̾um ẽ. nobis
quia filii ruben. & filii gath. & dimi¬
dia trib manasse. qui erant tnͣs ior¬
danẽ edificassent aram ingentẽ: fĩlii
uero isrł reliqui ignorantes quare
hec ara fuisset extructa. mittunt fi
ut si forte tamquam discedentes ad̾o
hoc fecissent. uł ut apostate effecti.
& contͣ mandatum dĩ gerentes: expug¬
narent᷑ a reliquis filiis isrł. Sin alit̾:

Expanded text:
indicare mysterium, quod cum plenitudo indicare mysterium, quod cum plenitudo gentium introiret, et quae repromissa sunt eis a Domino Jesu reciperent illi qui per Moysen eruditi et instructi fuerant, et qui nobis in certamine positis auxilia orationibus et precibus detulerant; et quia nondum repromissiones consecuti sunt, exspectantes ut etiam nostra vocatio compleatur, sicut dicit Apostolus, nunc demum perfectionem quae eis dilata fuerat consequantur, cum muneribus quae accipiunt ab Jesu, ut unusquisque habitet in pace, omni bello atque omni impugnatione cessante. Post haec lectum nobis est quia filii Ruben, et filii Gad, et dimidia tribus Manasse, qui erant trans Jordanem, aedificarent aram ingentem; filii vero Israel reliqui, ignorantes quare haec ara fuisset constructa, mittunt Phiut si forte tanquam discedentes a Deo hoc fecissent, velut apostatae effecti, et contra mandatum Dei gerentes, expugnarentur a reliquis filiis Israel; sin aliter,
Abbreviated transcription (Latin):
macheras. Sepe ostendimꝰ macherã
u̾bum dĩ dictum. quo u̾bo abscidun¬
tur & purgant᷑ peccata oe animis au¬
dientium: Hec ergo uirtus uerbi
diuini recondit᷑ ineo loco cui datur
sermo scientiȩ. & sermo sapientie.
ut oportuno tempore anima illa. q̃
eos qui scdã indigent circumcisione.
Qd̃ aut̃ dic̃ petrinas macheras hoc
ẽ. ex saxo cultroᷤᷤ & non exferro artifi¬
cis opere fabricatos: illud ostendit.
qd̃ sermo ħͥ oĩ qui circumcidere de¬
auditorũ cordib inmundicias potest.
nõ ẽ. ex arte grammatica. uł rethorica
ueniens. neꝙ doctoꝵ malleis eoomitꝰ
aut studioꝵ cotib elimatꝰ. s ex illa pe¬
tra descendens. que oc monte sine
manib abscisa ẽ. & orbem terre com¬
pleuit ac dona spiritalia credentib
ruben. & filios gad. & dimidiam tͥbũ
manasse qui secum militauerant.
ad hostes israheliticos suꝑandos & di¬
mittit eos ire ad hereditatẽ suam.
sicut scͥptum ẽ. In quo uidetur illud

Expanded text:
machaeras. Saepe ostendimus machaeram machaeras. Saepe ostendimus machaeram verbi Dei dictum, quo verbo abscidantur et expurgentur peccata de anima audientium. Haec ergo virtus verbi divini reconditur in eo loco cui datur sermo scientiae et sermo sapientiae, ut opportuno tempore anima illa quaeeos qui secunda indigent circumcisione. Quod autem dicit petrinas machaeras, hoc est, de saxo cultros, et non ferro artificis opere fabricatos, illico ostendit quod sermo Dei, qui circumcidere auditorum cordibus immunditias potest, non est ex arte grammatica vel rhetorica veniens, neque doctorum malleis edomitus, aut studiorum cultibus elimatus, sed ex illa petra descendens quae de monte sine manibus abscisa est, et orbem terrae complevit, et dona spiritalia credentibus Ruben, et filios Gad, et dimidiam tribum Manasse, qui secum militaverant ad hostes Israeliticos superandos, et dimittit eos ire in haereditatem suam, sicut scriptum est. In quo videtur illud
Abbreviated transcription (Latin):
&e efficax: & acutior suꝑ omnẽ mache¬
qd̃ loquimur aduos circumcidat om¬
nem inmunditiã resecet impurita¬
tes. ab scidat uitia de auditorib & am¬
putet omnẽ quo uis mentis & effica¬
tia naturalis obtegitur. & sic ꝑ u̾bũ
di qd̃ nunc machera petrina dr̾ cir¬
cumcidemini & uos ab iħu: & audie¬
tis. quia abstuli olꝓbriũ egypti. ho¬
isse de egypto. & nob̃cum obꝓbria¬
egypti circum ferre: Quid ergo pro¬
dest ãbulare ꝑ heremum. hoc ẽ. quio
nos uiuat inbaptismo seculo renun¬
tiasse. & moꝵs nrõꝵ pristinas sordeᷤᷤ
ac uitioꝵ nr̃oꝵ carnalium in mun¬
ditias retinere: Oportet gͦ post di¬
gressionẽ rubri maris. id ẽ. post
carnalia ueteris consuetuoinis uitia
egyptiacis carere possimꝰ obꝓbriis:
Pomunt᷑ ergo ille ipse macherȩ pe
trinȩ. & cultri lapidei quib scd̾o cir¬
cuincisi sumꝰ ab iħu in eo loco quẽ
peciit iħs. & accepit. In loco quẽ posse¬
oit inanima iusti. impso reconoit &

Expanded text:
 acutior super omnem machaequod loquimur ad vos circumcidat omnem immunditiam, resecet impuritatem, excidat vitia de actoribus, et amputet omne quo vis mentis et efficacia naturalis obtegitur; et sic per verbum Dei, quod nunc machaera petrina dicitur, circumcidemini ab Jesu: et audietis quia hodie abstuli opprobrium Aegypti isse de Aegypto, et nobiscum opprobria Aegypti circumferre? Quid enim prodest ambulare per eremum? hoc est, quid nos adjuvat in baptismo saeculo renuntiasse, et morum nostrorum pristinas sordes ac vitiorum carnalium immunditias obtinere? Oportet ergo post egressionem Rubri maris, id est, post carnalia veteris consuetudinis vitia Aegyptiacis carere possimus opprobriis. Ponuntur ergo illae ipsae machaerae et cultri lapidei, quibus secundo circumcidimur ab Jesu, in eodem loco quem petit Jesus et accipit; in loco quem possidet in anima justi, in ipso recondit et
Abbreviated transcription (Latin):
effusus ẽ. suꝑ t̾ram asangune abel
iusti usq ad sanguinẽ zacharie quẽ
unt̾ fecerunt uiter edem & altare re
quiretur ageneratione illa que dix̃.
sanguis eius suꝑ nos &e suꝑ filioꝰ nrõs
Sunt ergo isti pars populi mortui. qͥa¬
neq azima. neq dies festos cõpe¬
tenter agunt. s conuersi sunt dies
festi eoꝵ inluctum. & cantica eoꝵ in
ñ poterant diem festum celebrare
meo loco. quẽ elegit dñs ds̃. Et noꝰ
quidẽ non diximus ad illos quia ñ
erat uob̃ pars in hoc altari uł inhe¬
reditate dnĩ. sed ipsi sponte sua al¬
tare uerum & celestem pontificem
recusarunt. & eo usq infidelitatis
adducti sunt: ut & imaginẽ ꝑ derent
& ñ susce̾perent ueritatem ÷ Et idõ
dicitur ad eos. Eccȩ relinquent᷑ uo¬
bis domus ur̃a deserta Translata
est enim ad gentes grã sp̃c scĩ
non imaginarius s uerus scd̃m
ordinẽ melchisedech electus elec¬
tus & necẽẽ ẽ. eum ueras hostias.
id ẽ. spiritales offerre apud nos

Expanded text:
ffusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae, quem interfecerunt inter templum et altare , » requireretur a generatione illa quae dixit: « Sanguis ejus super nos et super filios nostros. » Sunt ergo isti pars populi, qui neque azyma, neque dies festos competenter agunt, sed conversi sunt dies festi eorum in luctum, et cantica eorum in nt diem festum celebrare in loco quem elegit Dominus Deus. Et nos quidem non diximus ad illos, quia non erit vobis pars in hoc altari, vel in haereditate Domini, sed ipsi sponte sua altare verum et coelestem pontificem refutarunt, et eo usque infelicitates eis sunt, ut et imaginem perderent, et non susciperent veritatem. Et ideo dicitur ad eos: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . » Translata est enim ad gentes gratia Spiritusnon imaginarius, sed verus, secundum ordinem Melchisedech electus; et necesse est eum veras hostias, id est, et spiritales offerre apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
inea.Uideamꝰ ergo quis ẽ. iste locꝰ
in quo habitare. debet iħs. In monte
inquit effrem hoc ẽ. in monte fructife¬
ro. Qui putas sunt innobis montes
fect̾o inquib sunt fructus spc. gaudiũ.¬

Expanded text:
it. Videamus ergo quis est iste locus in quo cupit habitare Jesus: In monte, inquit, Ephraim, hoc est, in monte fructifero. Qui putas sunt in nobis montes  illis profecto in quibus sunt fructus Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt dnm: hoc modo etiam ħ senti¬
enctũ ẽ. qd dic̃. qui cognouerunt omẽ
opus diĩ. & non solum inquit cogno¬
tatis. Et omne quicqͥd exmandatis di
uenit: opus dñi dicit᷑. S sic̃ ẽ opus dnĩ.
est. & sine dubio huic contrariũ opus
⁊ abuli. Certum ẽ. enĩ quia sic̃ iusticia
opus dei ẽ. ita & iniusticia opus zabu¬
li sit. Ꝙsicut mansuetudo opus dei ẽ:
ita & ira. uł furor opus sit ⁊ abuli. Cog¬
noisse gͦ dicuntur opus dm̃ illi. qui

Expanded text:
cit ea? Hoc modo etiam hic sentiendum est, quod dicit: Qui cognoverunt omne opus Domini. Et non solum inquit: Qui cognotatis, et omne quidquid ex mandatis Dei venit, opus Domini dicitur. Sed sicut est opus Domini, est sine dubio huic contrarium opus diaboli. Certum est enim quia sicut justitia opus Dei, ita et injustitia opus diaboli; et sicut mansuetudo opus Dei est, ita et ira vel furor opus sit diaboli. Cognovisse ergo dicuntur Domini illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
post iħm fuerunt. qui sunt alii nisi a¬
postoli. qui & ipsi scriptis & p̾̃ceptis suis
illuminant corda nr̃a. & facuiit etiam
ipsi dies quosdã nob̾ exilla luce quã
ipsi exuera luce participati sunt ueni¬
entes: Qui gͦ uluminat᷑ & instruit᷑
postolicis regulis insticuit᷑: iste ẽ. qui ser¬
uire dicit᷑ anõ indieb senioꝵ qui fu¬
erunt post iħm. Uis aut̃ uidere qͥa
sit̃ saluator erat lux uera q̃ illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ inhunc mun¬
dum. ita & apłi lux erant mundi:
In euangelio scͥptum ẽ. dicente dño ad
eos: Uos estis lux mundi. Quod si
etiã apłi st̃ lux mundi: sine dubio ꝑ
pͥcepta & mandata sua illuminant
nob dies inquib dnõ seruiamꝰ. Qł
aut̾ dix̃ omnib cdieb senioꝵ qui lon¬
goꝵ dierũ fuert̾ post iħm. nec boc mͥ¬

Expanded text:
post Jesum fuerunt, qui sunt alii, nisi apostoli, qui et ipsi scriptis et praeceptis suis illuminant corda nostra, et faciunt etiam ipsi dies quosdam in nobis ex illa luce, quam ipsi ex vera luce participati sunt venientes. Qui ergo illuminatur et instruitur ste est qui servire dicitur Domino in diebus seniorum qui fuerunt post Jesum. Vis autem videre, quia sicut Salvator erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ita et apostoli lux erant mundi. In Evangelio scriptum est, dicente Domino ad eos: Vos estis lux mundi . Quod si etiam apostoli sunt lux mundi, sine dubio per praecepta et mandata sua illuminant nobis dies, in quibus Domino serviamus. Quod autem dixit: Omnibus diebus seniorum qui longorum dierum fuerunt post
Abbreviated transcription (Latin):
tholomeus. an ioħes. Uerũtam̃ longo¬
rum dierũ dicunt᷑ scĩ. E contrario uero¬
nunc. quando scandalis mundus reple¬
bit᷑. quando increscente. iniquitate re¬
frigescet caritas multoꝵ & quando ue
fuissent cdies uu ñ fieret salua ulla ca¬
ro Mali ergo dies breuiari dicunt᷑.
longeuiantẽ sunt. & multi temporis.
& grandis quodã mͦ spaciosi. dies boni.
& hoc designauit in euangłio qđ ꝓpt̃
electos breuiabunt᷑ dies illi. Eiectis¬

Expanded text:
tholomaeus, an Joannes. Verumtamen longorum dierum dicuntur sancti. E contrario vero, quando scandalis mundus replebitur, quando increscente iniquitate refrigescet charitas multorum , et quando vefuissent dies illi, non fieret salva ulla caro . Mali ergo dies breviari dicuntur; longaevi autem sunt et multi temporis, et grandis quodammodo spatii dies boni, et hoc designavit in Evangelio, quod propter electos breviabuntur dies illi
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte om̃s. actus eius qui indiuino
uersatur officio. & omnia gesta uel
dict̾a que scd̃m d̾m gerit & dicit.
ad orationem reportent᷑. Si enun ora
tio hoc solum intelligat᷑ qđ comniu¬
nit̾ scimus. neq anna uhis uerbis
one. orare docebit᷑. Si uͦ omnis actus
quia iustus sine int̃ missione quȩ uis¬
ta sunt agit: ꝑ hoc sine int̾missione
uistus orabit. Nec unquam ab oratio¬
ne cessabit. nisi uistus ẽẽ desistat. Cũ

Expanded text:
perte, omnes actus ejus, qui in divino versatur officio, et omnia gesta vel dicta secundum Deum gerit ac dicit, adorationem esse reputanda. Si enim hoc oratio solum intelligatur, quod communiter scimus; neque Anna his verbis one orabit. Si vero omnes actus Quia enim justus sine intermissione quae justa sunt agit, ac per hoc sine intermissione justus orabit, nec unquam ab oratione cessabit, nisi justus esse desistat. Sive