comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ faciens apparere sydera in
manifestatione ad utilita¬
tem. Sermo aũt scientie q̃
ꝯtinentur omnia sa cram̃¬
ta q̃ uariantur temporib
tanqͣm luna ⁊ cet̾e noticie
donoꝵ q̃ deinceps tanquam
stelle ꝯmemorade sunt qnͣ¬
tum differunt ab illo cã¬
dore sapientie quo gaudet
predẽs dies: tanquam in
principio noctis sunt. Hiis
enim sunt necessaria. quib
ille prudentissimus seruus
tuus ñ potuit loqui qͣsi spiri¬
talib s quasi carnalib: illeqͥ¬
⁊ sapientiam loquitur int̾ per¬
fectos. Aĩalis aũt homo tanqͣ.
paruulus in xp̃o lactisq potã¬
tor donec roboretur ad solidũ
cibum ⁊ aciem firmet ad sol
aspectum ñ habrat desertam
noctem suam: s luce lune stel¬
larumq ꝯtentus sit. hec nołcũ
lisputas sapientissime d̃s nr̃
in libro tuo firmam̃to tuo: ut
liscernamus omnia uel ꝯtẽ¬
platione mirabili qmuis ad¬
huc in signis ⁊ in temporib ⁊
indieb ⁊ inannis S prius
lauamini mundi estote. au¬

Expanded text:
 faciens apparere sidera in manifestatione ad utilitatem . Sermo autem scientiae qua continentur omnia sacramenta, quae variantur temporibus tanquam luna, et caeterae notitiae donorum quae deinceps tanquam stellae commemorata sunt, quantum differunt ab illo candore sapientiae quo gaudet praedictus dies, tantum in principio noctis sunt. his enim sunt necessaria, quibus ille prudentissimus seruus tuus non potuit loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, ille, qui sapientiam loquitur inter perfectos. animalis autem homo tamquam paruulus in Christo lactisque potator, donec roboretur ad solidum cibum et aciem firmet ad solis aspectum, non habeat desertam noctem suam, sed luce lunae stellarumque contentus sit. haec nobiscum disputas sapientissime, deus noster, in libro tuo, firmamento tuo, ut discernamus omnia contemplatione mirabili, quamuis adhuc in signis et in temporibus et in diebus et in annis. Sed prius lauamini, mundi estote, au
Abbreviated transcription (Latin):
a tua. ⁊ dixisti fiat lux. Peni¬
tentiam agite: appropinq̃¬
uit enim regnũ celoꝵ. Peni¬
tentiam agite: fiat lux. Et
qm̃ ꝯturbata erat ad nos ip̃oᷤ
anuna nr̃a. ꝯmemorati sumꝰ
tui dñe de t̾ra iordanis. ⁊ de
monte equali tibi se paruo
ꝓpt̾ nos: ⁊ displicuerũt no
aliqnͣdo tenebre. nunc autẽ
lux in dño: ⁊ tam̃ ad huc ꝑ
fidem. ñ lum ꝑ speciem. Spx
enim. salui facti sumus. Spes
enim q̃ uidetur: ñ est spes. ad¬
huc abyssus abyssum ĩuocat.
siam in uere cataractarum
tuarũ. Adhuc et ille qui dic̃
ñ potui uobis loqui qͣsi fp̃u¬
alib s quasi carnalib etiam
ip̃e ñdum se arbitratur ꝯp̾¬
hendisse: ⁊ q̃ retro oblitus ĩ
ea q̃ ante sunt extenditur. ⁊
ingemiscit grauatus: ⁊ sicit
anima eiꝰ ad dm̃ uiuum. quẽ¬
ad moclum ceruus ad fontes
aquarum ⁊ dicit qñdo ueniã¬

Expanded text:
a tua, et dixisti: fiat lux; paenia tua, et dixisti: fiat lux; paenitentiam agite, appropinquauit enim regnum caelorum. paenitentiam agite; fiat lux. et quoniam conturbata. erat ad nos ipsos anima nostra, conmemorati sumus tui, domine, de terra Iordanis et de monte aequali tibi, sed paruo propter nos, et displicuerunt nobaliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. Et tamen adhuc per fidem, nondum per speciem. spe enim salui faautem quae videtur, non est spes . Adhuc abyssus abyssum invocat, sed in voce cataractarum tuarum . Adhuc et ille qui dicit: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus , etiam ipse nondum se arbitratur comprehendisse; et quae retro oblitus, in ea quae ante sunt, extenditur , et ingemiscit gravatus, et sitit anima ejus ad Deum vivum, quemadmodum cervus ad fontes aquarum, et dicit: Quando venia
Abbreviated transcription (Latin):
cat mͥ. S cum in uen̾it ĩ hiis
aliqͥd ⁊ dix̾it ñ iam se putet
inuenisse illud qd̃ supra est
ista in ꝯmutabile. qd̃ est in ꝯ¬
mutabilit̾: ⁊ scit in ꝯmutabi¬
liter. ⁊ uult inꝯmutabilit̾.
⁊ utrum ꝓpt̾ tria hec ⁊ ibi tri¬
nitas. an in singulis hec tria
ut t̾na singułoꝵ sint an utꝵ¬
q miris modis simplicit̾ et
multiplicit̾ infinito sibi ĩ se
fine qd̃ ẽ: ⁊ sibi notum ẽ.⁊ si¬
bi sufficit. in ꝯmutabilit̾ id ip¬
sum copiosa unitatis magni¬
tudine quis facile cogitau̾it:
Quis ullo modo dixerit: Quiᷤ
quolibet modo temere ꝓnun¬
ciau̾it: Ocede in ꝯfessione fi
mine tuo baptizati sumus. pr̃
ram. sp̃uales ⁊ carnales eccł̃ie
formam doctrine inuisibił erat
⁊ in ꝯposita.⁊ ignorantie te¬
nebris tegebamur: qm̃ ꝓ ini¬
quitate erudisti hominem.
⁊ iulicia tua sicut multa a¬
byssus. S quia sp̃e tuus sr̃¬
ferebatur suꝑ aqmͣ: ñ reli¬
quit miseriam nr̃am miscd̃i¬

Expanded text:
cat mihi. sed cum inuenerit in his cat mihi. sed cum inuenerit in his aliquid et dixerit, non iam se putet inuenisse illud, quod supra ista est inconmutabile, quod est inconmutabiliter et scit inconmutabiliter et uult • inconmutabiliter: et utrum propter tria haec et ibi trinitas, an in singulis haec tria, ut terna singulorum sint, an utque miris modis simpliciter et multipliciter infinito in se sibi fine, quo est et sibi notum est et sibi sufficit inconmutabiliter id ipsum copiosa unitatis magnitudine, quis facile cogitauerit? quis ullo modo dixerit? quis quolibet modo temere pronuntiauerit? Procede in confessione, fidmine tuo baptizati sumus, pater rram, spiritales et carnales ecclesiae formam doctrinae, inuisibilis erat et inconposita, et ignorantiae tenebris tegebamur, quoniam pro iniquitate erudisti hominem, et iudicia tua multa abyssus. sed quia spiritus tuus superferebatur super aquam, non reliquit miseriam nostram misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
pareret causa qͣ fcm̃ ẽ ut alit̾
eẽt: idẽ ut ad lum̃ indeficiẽs
qu̾sa lux eẽt. Qui potest ĩtel¬
ligat: qui ñ potest a te petat.
Ut quid mͥ molestus ẽ: quasi
ego illuminẽ ullum hominẽ
uenientem inhunc mundũs
Trinitatem omnipotentẽ qͥs
intelligit: Et quis ñ loquitur
eã. si tam̃ eam: rara anima. q̃¬
dum de illa loquitur sciat qͥd
loqͣtur. Et ꝯtencdunt ⁊ dimicãt.
⁊ nemo sine ꝑace uidet istã ui¬
sionem. Sellem ut het tria co¬
gitarent homines in serpis.Lõ¬
ge aliud sunt ista tria: qmͣ il¬
la trinitas. S dico ubi se exer¬
longe sunt. Dico aũ hec tria eẽ.
nosse uelle. Sũ enim. ⁊ noui.
⁊ uolo. Sũ sciens ⁊ uolens. et
scio eẽme. ⁊ uelle ⁊ uolo esse
⁊ scire. In hiis gͥ tribꝰ qm sit
in separabilis uita ⁊ una ui¬
ta ⁊ una mens ⁊ una ẽenti¬
a: qmͣ deniq inseꝑabilis dis¬
tinctio ⁊ tam̃ distinctio. uide¬
at qui potest. Et certe corã se
ẽ. attendat in se ⁊ uideat. ⁊ di¬

Expanded text:
m est ut aliter esset, id est, ut ad lumen indeficiens conversa lux esset. Qui potest, intelligat; et qui non potest, a te petat. Utquid mihi molestus est, quasi ego illuminem ullum hominem uenientem in hunc mundum? Trinitatem omnipotentem quis intelleget? et quis non loquitur eam, si tamen eam? rara anima, quaecumque de illa loquitur, scit quod loquitur. et contendunt et dimicant, et nemo sine pace uidet istam uisionem. uellem, ut haec tria cogitarent homines in se ipsis. longe aliud sunt ista tria quam illa trinitas, sed dico, ubi se exerlonge sunt. dico autem haec tria: esse, nosse, uelle. sum enim et scio et uolo: sum sciens et uolens et scio esse me et uelle et uolo esse et scire. in his igitur tribus quam sit inseparabilis uita et una uita et una mens et una essentia, quam denique inseparabilis distinctio et tamen distinctio, uideat qui potest. certe coram se est; adtendat in se et uideat et di
Abbreviated transcription (Latin):
tate. nulla necessitate. nullo um¬
bi uult bonũ ẽ. ⁊ ip̃e. est. idem bo¬
num. corrũpi aũ. ñ. ẽ. bonum
nec cogeris inuitꝰ ad aliquid: qr
uoluntas tua ñ ẽ maior qm po¬
tencia tua. Ess aũt maior: si te
ip̃o tu ip̃e maior ẽẽs uoluntas
enim ⁊ potencia dei. d̃s ip̃e est ⁊
quid impuisũ tibi qui nosti
oĩa ⁊ nlła natura ẽ nisi quia
nosti eam: ⁊ ut quid multa di
stituebam in ꝯspectu sp̃c mei uni¬
u̾sam creaturam quicquid ĩea
cernere possumꝰ. sicuti. ẽ. t̾ra ⁊ ma¬
re ⁊ aer. ⁊ si dera ⁊ arbores. ⁊ aĩa¬
lia mortalia. ⁊ quicquid inea ñ

Expanded text:
tate, nulla necessitate, nullo intate, nulla necessitate, nullo inbi uult, bonum est et ipse est idem bonum; corrumpi autem non est bonum. nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas tua non est maior quam potentia tua. esset autem maior, si te ipso tu ipse maior esses: uoluntas enim et potentia dei deus ipse est. quid inprouisum tibi, qui nosti omnia? et nulla natura est, nisi quia nosti eam. et ut quid multa dicstituebam in conspectu spiritus mei uniuersam creaturam, quidquid in ea cernere possumus, sicuti est terra et mare et aer et sidera et arbores et animalia mortalia, et quidquid in ea n
Abbreviated transcription (Latin):
it̾um ⁊ suffocabar. s ñ usq ad il¬
lum infernũ subducebar erroris
ubi nemo tibi ꝯfidetur. dum tu
potius mala pati. qmͣ homo fa¬
cere putatur. Sic enim nitebar
in uenire cet̾a ut iam inuene¬
ram. melius eẽ. in corruptibile
qmͣ corruptibile ⁊ ideo te quit¬
quid ẽẽs ẽẽ incoruptibilem ꝯfite¬
bar. Neq eñi ulla aĩa unqm po¬
tuit pot̾it ue cogitare aliquid
qd̃ sit te meluis: qui sũmũ ⁊ obti¬
mũ bonumeᷤ. Cum aũ u̾issime¬
atq certissime in corruptibile.
corruptibili p̾ponatur. sicut iam
ego p̃ponebam: pot̾am iam cogi¬
tatione aliquid attingere qd̃ eẽt
melius deo meo. nisi tu ẽẽs in cor¬
ruptibilis. Ubi gͥ uidebam in cor¬
ruptibile corruptibili eẽ p̾ferend̃.
ibi te q̃rere debebam. atq inde ad¬
u̾tere unde sit malum: id ẽ ũde
sit ip̃a corruptio. qͣ molari sub¬
stantia tua nullo modo potest.
Nllo enim ꝓrsus modo uiolat
corruptio dm̃ nr̃m: nulla uolũ¬

Expanded text:
iterum et suffocabar, sed non usque ad iliterum et suffocabar, sed non usque ad illum infernum subducebar erroris, ubi nemo tibi confitetur, dum tu potius mala pati quam homo facere putator. Sic enim nitebar inuenire cetera, ut iam inueneram melius esse incorruptibile quam corruptibile, et ideo te, quidquid esses, esse incorruptibilem confitebar. neque enim ulla anima umquam potuit poteritue cogitare aliquid, quod sit te melius, qui summum et optimuatque certissime incorruptibile corruptibili praeponatur, sicut jam ego praeponebam, poteram jam cogitatione aliquid attingere quod esset melius Deo meo, nisi tu esses incorruptibilis. Ubi igitur videbam incorruptibile corruptibili esse praeferendum, ibi te quaerere debebam, atque inde advertere unde sit malum, id est, unde sit ipsa corruptio, qua violari substantia tua nullo modo potest. Nullo enim prorsus modo violat corruptio Deum n
Abbreviated transcription (Latin):
hant eandem intentionem qͣ¬
illas ip̃as ymagines formabã¬
Subleuabat enim me in lucem
tuã qd̾ iam tam. sciebã me habe
uoluntatẽ qm me uiuere. Itaq
cũ aliquid uellẽ aut nollẽ. nõ
alium qͣm me uelle ac nolle cer¬
tissimus erã ⁊ ibi. ẽẽ. causã pcci
mei iã iãq aĩadu̾tebam. Qd̃ aũ
inuitus facerem. pati me potius
qmͣ facere uidebam: ⁊ id ñ culpã.
s penam ẽẽ iudicabam: qͣ me ñ
iniuste plestite iustũ cogitans
cito fatebar. S rursus dicebam.
Quis fecit me: Nonne d̾s meus
ñ tantũ bonus s ip̃m bonume
cur iuste penas luerẽ: Quis in
me hoc posuit: ⁊ in seruit michi
plantarium amaritridinis: cũ
totus fierẽ a dulcissimo d̾o m̃o:
Si diabłs auctor:. unde ipe dia¬
błs: Qd̃ si ⁊ ip̃e ꝑu̾sa uolũtate
ex bono angelo diabłs fr̃s. est.
unde ⁊ in ip̃o uoluntas mala
qͣ diabłs fieret. qnͣdo totꝰ ãgłs
Et hiis cogitationib deprimebar

Expanded text:
hanc eandem intentionem, quhanc eandem intentionem, quaillas ipsas imagines formabasubleuabat enim me in lucem tuam, quod tam sciebam me habere uoluntatem quam me uiuere. itaque cum aliquid uellem aut nollem, non alium quam me uelle ac nolle certissimus eram et ibi esse causam peccati mei iam iamque aduertebam. quod autem inuitus facerem, pati me potius quam facere uidebam et id non culpam, sed poenam esse iudicabam, qua me non iniuste plecti, te iustum cogitans, cito fatebar. sed rursus dicebam: "quis fecit me? nonne deus meus, non tantum bonus, sed ipsum bonum? cur iuste poenas luerem? quis in me hoc posuit et inseuit mihi plantarium amaritudinis, cum totus fierem a dulcissimo deo meo? si diabolus auctor, unde ipse diabolus? quod si et ipse peruersa uoluntate ex bono angelo diabolus factus est, unde et in ipso uoluntas mala, qua diabolus fieret, quando totus angelus et?" his cogitationibus deprimebar
Abbreviated transcription (Latin):
meũ ⁊ obnubilabat eũ: ut qm¬
uis ñ forma humani corporis
corporeum tam̃ aliquid cogitare
cogerer ꝑ spacia locoꝵ. siue ĩfusũ
mundo. siue etiam extͣ mundũ
ꝑ infinita diffusũ: etiam ip̃m
in corruptibile ⁊ inmolabile
⁊ in ꝯmutabile qd̃ corruptibili
⁊ iuolabili ⁊ ꝯmutabili p̾pone¬
bam: qm̃ quitquid priuabã spa¬
cus talib nicħ mͥ eẽ uidebatur.
S ꝓrsus nichil. ne inane quidẽ.
tanqm si corpus auferatur lo¬
co ⁊ maneat locus omni corꝑe
uacuatus ⁊ t̾reno ⁊ humido
⁊ aereo ⁊ celesti. s tam̃ sit locus
manis tanqm spatiosum nich:
ego itaq incrassatꝰ corde nec
michinet ip̃i uel ip̃e ꝯspicuus:
quicquid ñ ꝑ aliquanta spa¬
cia tenderetur uł diffunderet᷑.
uł ꝯglobaretur. uel tumeret.
uel tale aliquid caꝑet aut ca¬
pere poss: nicħ ꝓrsus cẽ. arbi¬
trabar. ꝑ qͣles enim formas ire
solent oculi mei. ꝑ tales ymagi¬
nes ibat cor meum: nec uidebã

Expanded text:
meam et obnubilabat eum, ut quammeam et obnubilabat eum, ut quamuis non forma humani corporis, corpoream tamen aliquid cogitare cogerer per spatia locorum siue infusum mundo siue etiam extra mundum per infinita diffusum, etiam ipsum incorruptibile et inuiolabile et inconmutabile, quod corruptibili et uiolabili et conmutabili praeponebam, quoniam quidquid priuabam spatiis talibus, nihil mihi esse uidebatur, sed prorsus nihil, ne inane quidem, tamquam si corpus auferatur loco et maneat locus omni corpore uacuatus et terreno et humido et aerio et caelesti, sed tamen sit locus inanis tamquam spatiosum nihil. Ego itaque incrassatus corde nec mihimet ipsi uel ipse conspicuus, quidquid non per aliquanta spatia tenderetur uel diffunderetur uel conglobaretur uel tumeret uel tale aliquid caperet aut capere posset, nihil prorsus esse arbitrabar. per quales enim formas ire solent oculi mei, per tales imagines ibat cor meum, nec uidebam
Abbreviated transcription (Latin):
tale ñ pot̾am quale ꝑ hos ccłos
uideri solet. Non de cogitabam
d̾s infigura corporis humani.
ex quo audire aliquid de sapiẽ¬
cia coepi. semꝑ hoc fugrigau¬
debam me hoc repperisse infide
sp̃ualis matris nr̃e catholite
tue.s quid te aliud cogitarẽ ñ
occurrebat. ⁊ conabar cogitare
te homo ⁊ talis homo sũmũ
⁊ solũ ⁊ u̾m dm̃. ⁊ te incorru¬
ptibilem ⁊ iniuolabilem ⁊ in¬
ꝯmutabilem totis medullis cre¬
debam: quia nesciens unde ⁊ qͦ¬
modo. plane tam̃ uidebã ⁊ certꝰ
eram id qd̃ corrumpi potest de¬
uiolari ñ potest incunctanter
p̾ponebam iuolabili: ⁊ qd̃ nlłã
patitur mutationẽ melus eẽ.
qmͣ id qd̾ mutari potest. Clama¬
bat iuolent̾ cor meũ ad u̾sus
omnia phantasmata mea. ⁊ hoc
uno ictu conabar abig̾e circũ¬
uolantẽ turbã immundicie ab
acie intis mee: ⁊ uix dimota ĩ
ictu oculi. ecce ꝯglobata rursus
aderat ⁊ irruebat inaspectum

Expanded text:
tale non poteram, quale per hos oculos tale non poteram, quale per hos oculos uideri solet. non te\'cogitabam, deus, in figura corporis humani, ex quo audire aliquid de sapientia coepi; semper hoc fugi et gaudebam me hoc reperire in fide spiritalis matris nostrae, catholicae tuae; sed quid te aliud cogitarem non occurrebat. et conabar cogitare te homo, et talis homo, summum et solum et uerum deum, et te incorruptibilem et inuiolabilem et inconmutabilem totis medullis credebam, quia nesciens, unde et quomodo, plane tamen uidebam et certus eram id, quod corrumpi potest, deuiolari non potest, incunctanter praeponebam uiolabili, et quod nullam patitur mutationem, melius esse quam id quod mutari potest. clamabat uiolenter cor meam aduersus omnia phantasmata mea et hoc uno ictu conabar abigere circumuolantem turbam inmunditiae ab acie mentis meae: et nix dimota in ictu oculi ecce conglobata rursus aderat et inruebat in aspectum
Abbreviated transcription (Latin):
ita demersus ⁊ tecus cogitare nõ
possem lum̃ honestatis. ⁊ gͣtis
amplectende pulcritudinis: ꝙͣ
ñ uidet ocłs carnis ⁊ uidetur
ex intimo. Nec ꝯsiderabam miser
ex qͣ uena mͥ manaret qd̾ tãta
ip̃a feda tam̃ cum amicis dulci¬
ter ꝯferebam: nec ẽẽ sine ami¬
cis pot̾am beatꝰ. ⁊ iam. scd̃m sen¬
qntalibet affiuentia carnaliũ
uoluptatum. Quos utiq ami¬
cos gratis diligebam: uicissim¬
q ab eis me diligi gratiᷤ senti¬
ebam. Otortuosas uias mee aĩe
s se aliquid melius habiturã.
Uersa ⁊ reu̾sa intergũ. ⁊ilat̾a
⁊ inuentrẽ: ⁊ dura sunt omĩa:
⁊ tu solus requies. ⁊ ecce ades ⁊
lib̾as a miserabilib errorib:⁊ ꝯ
stitius nos in uia tua ⁊ ꝯsola¬
ris ⁊ dicis. Currite egoferam. ⁊ e¬
go ꝑducam ⁊ ibi ego feram.¬
Am mortua erat adolescentia
mea mala ⁊ nephanda ⁊ ibam
inuiuertutẽ qnͣto etate maior
tanto uanitate turpior. qui
cogitare aliquid substantie nͥ

Expanded text:
ita demersus et caecus\' cogitare non ita demersus et caecus\' cogitare non possem lumen honestatis et gratis amplectendae pulchritudinis, quam non uidet oculus carnis et uidetur ex intimo. nec considerabam miser, ex qua uena mihi manaret, quod ista ipsa foeda tamen cum amicis dulciter conferebam nec esse sine amicis poteram beatus etiam secundum senantalibet affluentia carnalium uoluptatum. quos utique amicos gratis diligebam uicissimque ab eis me diligi gratis sentiebam. o tortuosas uias! uae animset, se aliquid melius habituram! uersa et reuersa in tergum et in latera et in uentrem, et dura sunt omnia, et tu solus requies. et ecce ades et liberas a miserabilibus erroribus et constitues nos in uia tua et consolaris et dicis: "currite, ego feram et ego perducam et ibi ego feram.am mortua erat adulescentia mea mala et nefanda, et ibam in iuuentutem, quanto aetate maior, tanto uanitate turpior, qui cogitare aliquid substantiae nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ne fc̃m fu̾at: s post feruorem
doloremq acerrimũ putres ce¬
bat. ⁊ qͣsi frigidius. s desꝑaniꝰ
dolebat. Tibi laus. tibi gła fons
misccłiaꝵ. Ego fiebã miserior.
⁊ tu ꝓpinquior.Aderat ia iãq
dextera tua raptura me deceno
⁊ ablutura. ⁊ ignorabã: nec
me reuocabat a ꝓfundiore uo¬
luptatum carnaliũ gurgite. nͥ
mecus mortis ⁊ futuri udicii tui.
qui ꝑuarias quidẽ opiniones nũ¬
qmͣ tam̃ recessit depectore meo. Et
disputabam cũ amicis meis aly¬
pio ⁊ nebridio de finib bonoꝵ.
⁊ malor. epicurum accepturũ
fuisse palmã in aĩo meo: nisi e¬
go credidissem pꝰ mortẽ restare
anime uitam ⁊ tractꝰ meritoꝵ:
qd̃ epicurus credere noluit. Et
q̃rebam si cẽmus ĩmortales ⁊ ĩ ꝑ¬
petua corꝑis uoluptate sine ul¬
lo amissionis t̾rore uiueremus.
tur ñ cẽmus beati. aut quid ali¬
ud q̃reremus: nesciens idip̃m
ad magnã miseriam ꝑtin̾e qd̃

Expanded text:
ne factum erat, sed post feruorem ne factum erat, sed post feruorem doloremque acerrimum putrescebat et quasi frigidius, sed desperatius dolebat. XYI. Tibi laus, tibi gloria, fons misericordiarum. ego fiebam miserior et tu propinquior. aderat iam iamque dextera tua raptura me de caeno et ablutura, et ignorabam. nec me reuocabat a profundiore uoluptatum carnalium gurgite nisi metus mortis et futuri indicii tui, qui per uarias quidem opiniones, numquam tamen recessit de pectore meo. et disputabam cum amicis meis Alypio et Nebridio de finibus bonorum et malorum Epicurum accepturum fuisse palmam in animo meo, nisi ego credidissem post mortem restare animae uitam et tractus meritorum, quod Epicurus credere noluit. et quaerebam, si essemus inmortales et in perpetua corporis uoluptate sine ullo amissionis terrore uiueremus, cur non essemus beati aut quid aliud quaereremus, nesciens id ipsum ad magnam miseriam pertinere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes erant incorde nr̃o.
ꝯsilium aũt tuum manet in
et̾num. Ex quo ꝯsilio deridebaᷤ¬
nr̃a. ⁊ tua p̾parabas. nobis da¬
turus escam inoportunitate:
⁊ aꝑturus manũ tuã. atq ĩ¬
pleturus aĩas nr̃as benedc̃ione.
Int̾ea mea pc̃ca multiplicabã¬
tur: ⁊ auulsa alat̾e meo tan¬
cubare solitus eram. Cor ubi ad¬
herebat. ꝯcisum ⁊ uulneratũ
mͥ erat. ⁊ trahebat sanguinem:
⁊ illa inaffricam redierat uo¬
uens tibi alium se uirũ nes¬
cituram: relicto apud me na¬
turali ex illa filio meo. At ego
infelix nec femine imitator
dilationis impaciens. tanqͣm
pꝰ biennium accepturus eam
qmͣ petebam. quia ñ amatorꝯ
iugii s libidinis seruus eram:
ꝓcuraui aliam ñ utiꝙ ꝯugẽ.
quo tanqm suftentaretur ⁊ ꝑ¬
duc̾etur uel integer uel auetor
morb aĩe mee satellicio ꝑdu¬
rantis ꝯsuctudinis in regnũ
uxoriũ: net sanabatur nulnꝰ
illud meum qd̃ prioris p̾cisio¬

Expanded text:
cogitationes erant in corde nostro, cogitationes erant in corde nostro, consilium autem tuum manet in aeternum. ex quo nostra, et tua praeparabas, nobis daturus escam in opportunitate, et aperturus manum tuam atque impleturus animas nostras benedictione. Interea mea peccata multiplicabantur, et auulsa a latere meo tamcubare solitus eram, cor, ubi adhaerebat, concisum et uulneratum mihi erat et trahebat sanguinem. et illa in Africam redierat uouens tibi alium se uirum nescituram relicto apud me naturali ex illa filio meo. at ego infelix nec feminae imitator, dilationis inpatiens, tamquam post biennium accepturus eam quam petebam, quia non amator coniugii sed libidinis seruus eram, procuraui aliam, non utique coniugem, quo tamquam sustentaretur et perduceretur uel integer uel auctior morbus animae meae satellitio perdurantis consuetudinis in regnum uxorium. nec sanabatur uulnus illud meum, quod prioris praecisio
Abbreviated transcription (Latin):
ud huiꝰ. ⁊ aliud illuis s qd̃ ex
cunctis fieret unũ ⁊ uniu̾sũ
singłoꝵ eẽt ⁊ oĩa omnium. c̃
uideremus nobis eẽ posse decem
ferie hoĩes ineadẽ societate: ẽẽnt¬
q int̾ nos p̾diuites. romanianꝰ
maxime ꝯmuniceps nr quem
tunc graues estus negotioꝵ
suoꝵ ad comitatum attraxe¬
rant. ab in eunte ecate mͥ fami¬
liarissimus: qui maxime ĩsta¬
bat huic rei ⁊ magnã insua¬
dendo habebat auctoritatem:
qd̃ ampla res cius multũ cet̾os
ante ibat. Et placuerat nobis
ut bini annuui tanqͣm magis¬
tratꝰ oĩa necessaria curarent: ce¬
t̾is quietis. S pꝰea qm cepit co¬
gitari utrum hoc muliercule si¬
nerent qͣs ⁊ alii nr̃m iã habe¬
bant. ⁊ nos habere uolebamus:
totum illud placitum qd̃ bñ
formabamus. dissiluit in ma¬
nib atꝙ ꝯfractum ⁊ abiectũ
ẽ. Inde ad suspiria. ⁊ gemitus
⁊ gressus ad sequendas latas
⁊ tritas uias scłi. qm̃ multe

Expanded text:
ud huius et aliud illius, sed quod ex ud huius et aliud illius, sed quod ex cunctis fieret unum, et uniuersum singulorum esset et omnia omnium, cum uideremur nobis esse posse decem ferme homines in eadem societate essentque inter nos praediuites, Romanianus maxime communiceps noster, quem tunc graues aestus negotiorum suorum ad comitatum adtraxerant, ab ineunte aetate mihi familiarissimus. qui maxime instabat huic rei et magnam in suadendo habebat auctoritatem, quod ampla res eius multam ceteris anteibat. et placuerat nobis, ut bini annui tamquam magistratus omnia necessaria curarent ceteris quietis. sed posteaquam coepit cogitari, utrum hoc mulierculae sinerent, quas et alii nostrum iam habebant et nos habere uolebamus, totum illud placitum, quod bene formabamus, dissiluit in manibus atque confractum et abiectum est. inde ad suspiria et gemitus et gressus ad sequendas latas et tritas uias saeculi, quoniam multae
Abbreviated transcription (Latin):
siderio suo. forti clamore cordis
abste deprecaretur cotidie. ut
ei ꝑuisum ostenderes aliquid
de futuro matrimonio mõ:nũ¬
qͣm uoluisti. Et uidebat q̃dam
uana ⁊ phantastica. quo coge¬
bat impetus dehac re satagentis
humani sp̃t: ⁊ narrabat mͥ ñ
cũ fiducia qͣ solebat cũ tu de¬
monstrabas ei s ꝯtempnens ea.
Dicebat enim cliscernere se. nesci¬
o quo sapore quẽ u̾bis explica¬
re ñ pot̾at: quid intͥ cẽt int̾ re¬
uelantem te ⁊ aĩam suam sõp¬
niantẽ. Instabatur tam̃ ⁊ pu¬
ella petebatur: cuius etas ferme
biennio minus qm nubił erat.
Et quia ea placebat. expestabat᷑.¬
⁊ multi amici agitau̾amꝰ aĩo.
⁊ colloquentes ac detestantes
turbulentas humane iute mo¬
lestias. Pene iam firmau̾amus
remotia turbis otiose uiuere:
id otium sic moliti. ut si quid
habere possemus ꝯferremꝰ ĩ me¬
dium unamq rem familiarẽ
ꝯflaremus ex omnib: ut ꝑ a
micitie sinteritatem: ñ eẽt ali¬

Expanded text:
siderio suo forti clamore cordis siderio suo forti clamore cordis abs te deprecaretur cotidie, ut ei per msum ostenderes aliquid de futuro matrimonio meo, numquam noluisti. et uidebat quaedam uana et phantastica, quo cogebat inpetus de hac re satagentis humani spiritus, et narrabat mihi non cum fiducia, qua solebat, cum tu demonstrabas ei, sed contemnens ea. dicebat enim discernere se nescio quo sapore, quem uerbis explicare non poterat, quid interesset inter reuelantem te et animam suam somniantem. instabatur tamen, et puella petebatur, cuius aetas ferme biennio minus quam nubilis erat, et quia ea placebat, exspectabatur. Et multi amici agitaueramus animo et conloquentes ac detestantes turbulentas humanae uitae molestias paene iam firmaueramus remoti a turbis otiose uiuere, id otium sic moliti, ut, si quid habere possemus, conferremus in medium unamque rem familiarem conflaremus ex omnibus, ut per amicitiae sinceritatem non esset ali
Abbreviated transcription (Latin):
nimus seruitutẽ meam. ⁊ stupẽ¬
do ibat in exꝑiendi cupidinem
uenturus in ip̃am exꝑientiam:
atq inde fortasse lapsurus ĩ cã
qm stupebat seruitutẽ: qm̃ spõ¬
sionem uolebat facere cũ morte:
⁊ qui amat ꝑiculum. incidet ĩ
illud. Neutrum enim nr̃m si qd̾
.ẽ. ꝯuigale detus moffitio regen¬
di matrimonii ⁊ suscipiendorũ
liberoꝵ ducebat. nisi tenuit᷑. Ma¬
gna aũ exꝑte atq uehem̃t̾ ꝯsu¬
etudo saciande insaciabilis ꝯcu¬
piscentie me captum excruciabat.
illum aũt admiratio capiend̾
trahebat. Sic eramus. donec tu al¬
tissime ñ deserens humũ nrãm
miseratus miseros subuenires
miris ⁊ occultis modis: ⁊ insta¬
batur inpigre ut ducerẽ uxo¬
rem. Iam petebam. iam ꝓmit¬
tebatur maxime matre dãte
oꝑam. quo me iam ꝯuigatum
baptismus salutaris ablueret.
quo me indies gaudebat apta¬
ri ⁊ uota sua ac ꝓmissa tua ĩ
mea fide ꝯpleri anmadu̾tebat.
Cum sane ⁊ rogatu meo ⁊ de¬

Expanded text:
nimus seruitutem meam et stupennimus seruitutem meam et stupendo ibat in experiendi cupidinem uenturus in ipsam experientiam atque inde fortasse lapsurus in eam quam stupebat seruitutem, quoniam sponsionem uolebat facere cum morte, et qui amat periculum, incidet in illud. neutrum enim nostrum, si quod est coniugale decus in officio regendi matrimonii et suscipiendorum liberorum, ducebat nisi tenuiter. magna autem ex parte atque uehementer consuetudo satiandae insatiabilis concupiscentiae me captum excruciabat, illum autem admiratio capiendum trahebat. sic eramus, donec tu, altissime, non deserens humum nostrum miseratus miseros subuenires miris et occultis modis. Et instabatur inpigre, ut ducerem uxorem. iam petebam, iam promittebatur maxime matre dante operam, quo me iam coniugatum baptismus salutaris ablueret, quo me in dies gaudebat aptari et uota sua ac promissa tua in mea fide conpleri animaduertebat. cum sane et rogatu meo et de
Abbreviated transcription (Latin):
q̃os inuia eius quib illi honcᷤ¬
ti ⁊ expecliti pedes implicarent᷑.
Cum enim me ille miraretur
quem ñ paruipenderet ita here¬
re uisco illius uoluptatis. ut
me affirmarẽ quotienscũq in¬
de int̾ nos q̃reremus celibẽ ui¬
tam nullo modo posse degere.
atq ita me defend̾em cum illũ
mirantem uiderem.⁊ dicerem
multum ĩt̾ eẽ. int̾ illud qd̾ ĩpe
raptim ⁊ furtim exꝑtus eẽt. ꝙ
pene iam noc meminiss quidẽ
atq ideo nulla molestia facile
ꝯtempn̾et. delectationes ꝯsuetu¬
dinis mee. Ad quas si accessiss.
honestum nom̃ matrimonii.
ñ eum mirari oport̾e cur ego il¬
lam uitã nequirẽ sꝑnere: ceꝑat
⁊ ip̃e desid̾are ꝯuigiũ. nequaqmͣ
uictus libidine talis uoluptatiᷤ.
s curiositatis. Dicebat enim scire
se cuꝑe quid nã ẽẽt illud sine qͦ
uita mea q̃ illi sic placebat ñ mͥ
uita. s pena uid̾etur. Stupebat
enim ille liber ab illo uinculo a¬

Expanded text:
queos in uia eius, quibus illi honesqueos in uia eius, quibus illi honesti et expediti pedes inplicarentur. Cum enim me ille miraretur, quem non parui penderet, ita haerere uisco illius uoluptatis, ut me adfirmarem, quotienscumque inde inter nos quaereremus, caelibem uitam nullo modo posse degere atque ita me defenderem, cum illum mirantem uiderem, ut dicerem multum interesse inter illud, quod ipse raptim et furtim expertus esset, quod paene iam ne meminisset quidem atque ideo nulla molestia facile contemneret, et delectationes consuetudinis meae, ad quas si accessisset honestum nomen matrimonii, non eum mirari oportere, cur ego illam uitam nequirem spernere, coeperat et ipse desiderare coniugium nequaquam uictus libidine talis uoluptatis, sed curiositatis. dicebat enim scire se cupere, quidnam esset illud, sine quo uita mea, quae illi sic placebat, non mihi uita, sed, poena uideretur. stupebat enim liber ab illo uinculo a
Abbreviated transcription (Latin):
meam. ꝓhibebat me sane ali¬
pius ab iixore ducenda: cãtãs
nullo modo nos posse securo o¬
tio simul inamore sapiencie
uiuere. sicut iam dui desid̾a¬
ueramus si id fecissem. Erat e¬
nim ip̃e in ea re. etiã tunc tas¬
tissimus: ita ut mirũ eẽt qͥa
uel exꝑientiam ꝯcubitus ce¬
ꝑat mingressu adolescentie
sue. S ñ heserat. magisq do¬
luerat. ⁊ spreuerat:⁊demnde iã
ꝯtinentissime uiuebat. Ego
aut resistebam illi. exemplis
eor qui ꝯiugati coluissẽt sa¬
pĩam ⁊ ꝓmeruissent dm̃. et
habuissent fideliter. ac dilex¬
issent amicos. Aquoꝵ ego qͥdẽ¬
granditate animi longe ab¬
ab eram:⁊delicatus morbo car¬
nis mortifera suauitate. tra¬
hebã catenam meã solui tim̃s:
⁊ qͣsi ꝯcusso uuln̾e repellẽs uer¬
ba bene suadentis. tanqmͣ mañ
soluentis. In suꝑ etiam perme.
ipsi quoq alipio loq̃batur ser¬
pens. ⁊ innectebat atq sparge¬
bat ꝑ linguã meam dulces la¬

Expanded text:
meam. Prohibebat me sane Alymeam. Prohibebat me sane Alypius ab uxore ducenda cantans nullo modo nos posse securo otio simul in amore sapientiae uiuere, sicut iam diu desideraremus, si id fecissem. erat enim ipse in ea re etiam tunc castissimus, ita ut mirum esset, quia uel experientiam concubitus ceperat in ingressu adulescentiae suae, sed non haeserat magisque doluerat et spreuerat et deinde iam continentissime uiuebat. ego autem resistebam illi exemplis eorum, qui coniugati coluissent sapientiam et promeruissent deum et habuissent fideliter ac dilexissent amicos. a quorum ego granditate quidem animi longe aberam et deligatus morbo carnis mortifera suauitate trahebam catenam meam solui timens et quasi concusso uulnere repellens uerba bene suadentis tamquam manum soluentis. insuper etiam per me ipsi quoque Alypio loquebatur serpens et innectebat atque spargebat per linguam meam dulces la
Abbreviated transcription (Latin):
festinemus. uel p̾sidatuᷤs dari po¬
test. ⁊ ducenda uxor cum aliqͣ
pecunia. ne sumptũ nr̃m gͣuet¬
⁊ ille erit moduᷤ cupiditatis
multi magni uiri ⁊ imita tõe
dignissimi. sapientie studio cũ
ꝯiugib deliti fuer̃t. Cum hec di¬
cebam. ⁊ alt̾nabant hii uenti.
⁊ impellebant huc atq illuc cor
ieum: transibant tempora et
tardabam ꝯu̾ti addm̃. ⁊ differe¬
bam de die indiem iuuere inte:
⁊ ñ differebam cotidie in me¬
met ip̃o mori.amans beatam
uitam. timebam illã insede
sua: ⁊ abea fugiens q̃rebam eã.
Putabam enim me miserum
fore nimis si femine priuarer
tue ad eandem infirmitatem
sanandam si cogitabam: quia
exꝑtus ñ eram. ⁊ ꝓpriarũ uiriũ
credebam eẽ ꝯtinentiã. Quarũ
m̾ ũ eram ꝯscius: cũ tam stultꝰ
c̃em ut nescitem sicut scriptũ
.ẽ. neminem posse ꝯtinentẽ. nisi
tu dederis. Utiq dares. si gemi¬
tu int̾no pulsare aures tuas:
⁊ fide solida in te iactarẽ curã

Expanded text:
festinemus, uel praesidatus dari pofestinemus, uel praesidatus dari potest. et ducenda uxor cum aliqua pecunia, ne sumptum nostrum grauet, et ille erit modus cupiditatis. multi magni uiri et imitatione dignissimi sapientiae studio cum coniugibus dediti fuerunt." Cum haec dicebam et alternabant hi uenti et inpellebant huc atque illuc cor meum, transibant tempora, et tardabam conuerti ad dominum et differebam de die in diem uiuere in te et non differebam cotidie in memet ipso mori: amans beatam uitam timebam illam in sede sua et ab ea fugiens quaerebam eam. putabam enim me miserum fore nimis, si feminae priuarer ericordiae tuae ad eandem infirmitatem sanandam non cogitabam, quia expertus non eram, et propriarum uirium credebam esse continentiam, quarum mihi non eram conscius, cum tam stultus essem, ut nescirem, sicut scriptum est, neminem posse esse continentem, nisi tu dederis. utique dares, si gemitu interno pulsarem aures tuas et fide solida in te iactarem curam
Abbreviated transcription (Latin):
uel ñ formidaret ĩ imicũ Ipse
aut uidex cui ꝯsiliarius erat
qmͣuis ⁊ ip̃e fieri nollet: nõ
tam̃ aꝑte recusabat. s ĩ istũ
causam transferens. ab eo se
ñ ꝑmitti asserebat: quia re
uera si ipe faccret. iste disced̾et.
Hoc solo aũ pene iam illectꝰ
erat studio litt̾ario: ut p̾cus
p̾torianis codices sibi ꝯficien¬
dos curaret. S ꝯsulta iusti¬
cia. de lib̾ationem in meliꝰ u̾tit
utiliorem iudicans equitatẽ
qͣ ꝓhibebatur. qmͣ potestatẽ
qua sinebatur. Paruum: est.
hoc: S qui inparuo fideł. ẽ.
⁊ in magno fidelis. ẽ. Nec ullo
modo erat mnane. qd̃ tue u̾i¬
tatis ore ꝓcessit. Si imiꝰto
mamona fideles ñ fuistis:. qd̃¬
uerum ẽ quis credet uob̾: Et
si in alieno fideles ñ fiuistis. qd̃¬
uĩmẽ quis dabit uobis: Tal¬
ille tunc inherebat mͥ. mecũ¬
q nutabat in ꝯsilio quisnã¬
quid amplius in hiis desiderand̾:
Subpetit amicoꝵ maioꝵ copi¬
a. ut nichil alud. ⁊ multum

Expanded text:
uel non formidaret inimicum. ipse uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliarius erat, quamuis et ipse fieri nollet, non tamen aperte recusabat, sed in istum causam transferens ab eo se non permitti adserebat, quia et re uera, si ipse faceret, iste discederet. hoc solo autem paene iam inlectus erat studio litterario, ut pretiis praetorianis codices sibi conficiendos curaret, sed consulta iustitia deliberationem in melius uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si in iniusto mamona fideles non fuistis, uerum quis dabit uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? talis tunc ille inhaerebat mihi mecumque nutabat in consilio, quisnaquid amplius in his desiderandum? suppetit amicorum maiorum copia: ut nihil aliud multum
Abbreviated transcription (Latin):
rome inueueram. ⁊ ad hesit
mͥ fortissimo uinculo mecũq
mediolanũ ꝓfectꝰ. ẽ. ut nec
me desereret. ⁊ deiuire qd̃ di¬
dicerat aliquid ageret sccłm
uotũ magis parentũ qm su¬
u ⁊ int̾ hec iam assederat mi¬
rabili ꝯtinentia cet̾is. cũ ille
magis miraretur eos qͥ aurũ.
innocentie p̾ponerent. Tẽpta¬
ta ẽ quoq cius indoles ñ solũ
illecebra cupiditatis s etiam
stimulo timoris: rome asside¬
bat comiti largitionũ ita¬
licarũ. Erat co tempore quidã
potentissimus senator. cuius
⁊ beneficiis obstricti multi et
t̾rori subdit erant. uoluit sibi
litere nescio quid ex more po¬
tentie sue: qd̃ eẽt ꝑ leges illi¬
citum. Resticit alipius: pro¬
missumẽ p̾mium. irrisit aĩo:
p̾tente inme. calcauit mirã¬
tib om̃nib in usitatam ami¬
mam: q̃ hominẽ tantum ⁊ ĩ¬
nitinerabilib p̾standi nocẽdi¬
q molis ingenti fama celebͤ¬
tum. uel amicum ñ optaret

Expanded text:
Romae inueneram, et adhaesit Romae inueneram, et adhaesit hi fortissimo uinculo mecumque Mediolanium profectus est, ut nec me desereret et de iure, quod didicerat, aliquid ageret secundum, uotum magis parentum quam suum. et ter iam adsederat\' mirabili continentia ceteris, cum ille magis miraretur eos, qui aurum innocentiae praeponerent. temtata est quoque eius in-\', doles non solum de inlecebra cupiditatis sed etiam stimulo timoris. Romae adsidebat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentiae suae, quod esset per leges inlicitum; restitit Alypius. promissum est praemium; inrisit animo. praetentae minae; calcauit mirantibus omnibus inusitatam animam, quae hominem tantum et innumerabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret
Abbreviated transcription (Latin):
hec fierent. Uerum aũ uiderat
homo sepe alipium in domo
cuiusdam senatoris: ad quem
salutandũ uentitabat. Scatĩ¬
q cognitum manu app̾hensa
semouit a turbis: ⁊ tanti mali
causam q̃rens. quid gestũ eẽt
audiuit. Om̃sq tumultuãtes
qui aderant. ⁊ nimacit᷑ frem̃tes
iissit uenire secũ: ⁊ uenert ad
domum illius adolescentis. qui
rem ꝯmiserat. Puer u̾o erat añ
ostium: ⁊ tã paruus erat ut
nichil ex inde domino suo me¬
tuens facile poss totũ indica¬
re. Cũ eo quippe inforo fuit pe¬
dissequus. quem pꝰea qͣm reco¬
luit alipius architecto inti¬
mauit. At ille securĩ demon¬
strauit pu̾o: q̃rens ab eo cuiꝰ
ẽt. Qui ꝯfestim. nr̃a inquit.
Deuide int̾rogatus: aꝑuit cct̾a.
Sic in illam domum translata
causa ꝯfusisq turbis q̃ de illo
triumphare iam ceꝑant: fu¬
turus dispensator u̾bi tui ⁊ mł¬
taꝵ ineccłia tua causarum ex¬
aminator. exꝑientior instru¬
ctiorq discessit. Hunc ergo

Expanded text:
haec fierent. uerum autem uiderat haec fierent. uerum autem uiderat homo saepe Alypium in domo cuiusdam senatoris, ad quem salutandum uentitabat, statiue cognitum manu adprehensa semouit a turbis et tanti mali causam quaerens, quid gestum esset, audiuit omnesque tumultuantes, qui aderant, et minaciter frementes iussit uenire secum. et uenerunt ad domum illius adulescentis, qui rem conmiserat. puer uero erat ante ostium et tam paruus erat, ut nihil exinde domino suo metuens facile posset totum indicare; cum eo quippe in foro fuit pedisecus. quem posteaquam recoluit Alypius, architecto intimauit. at ille securim demonstrauit puero quaerens ab eo, cuius esset. qui confestim "nostra" inquit; deinde interrogatus aperuit cetera. sic in illam domum translata causa confusisque turbis, quae de illo triumphare iam coeperant, futurus dispensator uerbi tui et multarum in ecclesia tua causarum examinator experientior instructiorque discessit. Hunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ uocib auditis. relicto in¬
strum̃to ille discessit: timens
ne cũ eo ten̾etur. Alipus autẽ
qui ñ uiderat intrantẽ. exeun¬
tem sensit: ⁊ celerit̾ uidit ab¬
euntem: ⁊ causam scire cupiẽs¬
ingssus. ẽ. locũ. ⁊ inuentã secum̃
stans atq admitans ꝯsid̾abat:
cũ ecce illi qui missi erant reꝑi¬
unt solum ferentem ferrum
cuiꝰ sonitu extitati uenerant.
Tenent attrahunt: ꝯg̾gatis
inquilims fori tanꝙͣ furẽ ma¬
nifestum se ꝯp̾hendisse głabã¬
tur. ⁊ inde offerendu uidicus
ducebatur. S hactenꝰ docendu
fuit. Statim enim dñe subue¬
nisti innocentie: cuiꝰ testis eras
ni solus. Cum enim duceretur
uel ad custodiam uel ad suppli-¬
cium. fit eis obuiam quidam
architestus cuiꝰ maxima erat
cura publicarum fabricarum.
Gaudent illi eum potissimũ
occurrisse. cui solebant in suspi¬
tionem inuenire ablataꝵ rerx
q̃ ꝑissent de foro: ut quasi tã¬
dem iam ille cognosc̾et a quabꝰ

Expanded text:
quorum uocibus auditis relicto inquorum uocibus auditis relicto instrumento ille discessit timens, ne cum eo teneretur. Alypius autem, qui non uiderat intrantem, exeuntem sensit et celeriter uidit abeuntem et causam scire cupiensingressus est locum et inuentam securim stans atque admirans considerabat, cum ecce illi, qui missi erant, reperiunt eum solum ferentem ferrum, cuius sonitu exciti uenerant: tenent, adtrahunt, congregatis inquilinis fori tamquam furem manifestum se conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hactenus docendus fuit. statim enim, domine, adfuisti innocentiae, cuius testis eras tu solus. cum enim duceretur uel ad custodiam uel ad supplicium, fit eis obuiam quidam architectus, cuius - maxima erat cura publicarum fabricarum. gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui solebant in suspicionem uenire ablatarum rerum, quae perissent de foro, ut quasi tandem iam ille cognosceret, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
de tam̃ manu ualidissima ⁊ mi
hoc ad medicinã futurã in eius
memoriam reponebatur. Nam
⁊ illud qd̾ cũ adhuc stud̾et iam
me aucdiens apud carthaginẽ.
⁊ medio die cogitaret ĩforo qd̃
recitaturus erat. sicuti exerceri
scolastici solent suusti eũ ꝯpre¬
hendi abedituis fori tanqmͣ fu¬
rem. ñ arbitror aliã ob causã
te ꝑmisisse d̾s ñr. nisi ut ille
uir tantus futurus. iam inci¬
peret discere. qm ñ facile ĩ cog¬
noscendis causis homo ab hoĩe
dampnanduᷤ eẽt temeraria cre¬
dulitate. Quippe ante tribu¬
nal deambulabat solus cũ ta¬
bulis ac stilo: cum erte adolescẽs
quidã ex nunero scolasticorũ
fur uerus. securĩ clanculo ap¬
portans illo ñ sentiente ing̾ssꝰ.
ẽ ad cancellos plũbeos qͥ uico
argentario desuꝑ preminent.
⁊ precidere plumbum cepit. So¬
no aũ securis audito submur¬
murauer̃t argentarii qui sub¬
ter erant: ⁊ miserunt qui ap¬
prehend̾ent quẽ forte inuenissẽt.

Expanded text:
de tamen manu ualidissima et mide tamen manu ualidissima et mierum tamen iam hoc ad medicinam futuram in eius memoria reponebatur. nam et illud, quod, cum adhuc studeret iam me audiens apud Carthaginem et medio die cogitaret in foro quod recitaturus erat, sicut exerceri scholastici solent, siuisti eum conprehendi ab aeditimis fori tamquam furem, non arbitror aliam ob causam te permisisse, deus noster, nisi ut ille uir tantus futurus iam inciperet discere, quam non facile in noscendis causis homo ab homine damnandus esset temeraria credulitate. quippe ante tribunal deambulabat solus cum tabulis ac stilo, cum ecce adulescens quidam ex numero scholasticorum, fur uerus, securim clanculo apportans illo non sentiente ingressus est ad cancellos plumbeos, qui uico argentario desuper praeminent, et praecidere plumbum coepit. sono autem securis audito submurmurauerunt argentarii, qui subter erant, et miserunt qui adprehenderent quem forte inuenissent.
Abbreviated transcription (Latin):
illud eẽt etiã uisu ꝯtẽnere ⁊ ũ¬
grauiori uulnere in aĩa. qmͣ
ille incorpore quẽ cernere ꝯcu¬
piuit: ceciditq miserabilius:
qmͣ ille. quo cadente fr̃s. ẽ. cla¬
mor. qui ꝑ eiꝰ aures intrauit
⁊ reserauit eius lumina. ut eẽt
qͣ feriretur ⁊ deiceretur audax
ad huc potius qm fortis am¬
mus: ⁊ eo infirmior quo de se
p̾sumpserat qui debuit de te.
Ut enim uidit illum sangͥnẽ.
immanitatẽ simul ebibit. ⁊ ñ
se au̾tit: s fixit aspectũ. ⁊ hau¬
riebat furias.⁊ nesciebat:⁊ dele¬
ctabatur scelere certaminis. et
cruenta uoluptate inebriabat᷑.
⁊ñ erat iam ille qui uenerat. s
unus deturba ad qmͣ uenerat:
⁊ uerus coꝵ socius aquib ad¬
ductus erat. Quid plura: Spe¬
ctauit. clamauit. exarsit. ab stu¬
lit inde secũ insaniã qͣ stimula¬
retur redire ñ tantũ cum illis
a quib prius abstractus. ẽ. sed
etiam p̾ illis ⁊ alios trahens: ⁊ ĩ¬

Expanded text:
illud esset, etiam uisum contemnere et uiillud esset, etiam uisum contemnere et uigrauiore uulnere in anima quam ille in corpore, quem cernere concupiuit, ceciditque miserabilius quam ille, quo cadente factus est clamor: qui per eius aures intrauit et reserauit eius lumina, ut esset, qua feriretur et deiceretur audax adhuc potius quam fortis animus et eo infirmior, quo de se praesumserat, qui debuit de te. ut enim uidit illum sanguinem, inmanitatem simul ebibit et non se auertit, sed fixit aspectum et hauriebat furias et nesciebat et delectabatur scelere certaminis et cruenta uoluptate inebriabatur. et non erat iam ille, qui uenerat, sed unus de turba, ad quam uenerat, et uerus eorum socius, a quibus adductus erat. quid plura? spectauit, clamauit, exarsit, abstulit inde secum insaniam, qua stimularetur redire non tantum cum illis, a quibus abstractus est, sed etiam prae illis et alios trahens. et in
Abbreviated transcription (Latin):
taretur talia quidã eius amici
⁊ conliscipuli cũ forte de pran¬
dio redeuntib ꝑuiũ eẽt: recusã¬
tem uehement̾ ⁊ resistentem
familiari uiolentia duxerũt
in amphitearum crudeliũ ⁊ fu¬
nestoꝵ ludorum dieb hec dicẽ¬
tem: Si corpus meũ in locũ illũ
trahitis ⁊ ibi ꝯstituitis nun¬
quid ⁊ animũ. ⁊ oculos meos
in illa spestacula potestis inten¬
deree Adero itaq absens: ac sic
⁊ uos ⁊ illa suꝑabo. Quib audi¬
tis illi nichilominus satius eũ
adduxer̃t secuti id ip̃m forte ex¬
plorare cupientes utrum pos¬
s efficere. Quo ubi uentum. est.
⁊ sedib quib potuerunt loca¬
ti sunt: feruebant oĩa imma¬
nissimis uoluptatib. Ille clau.¬
sis forib oculoꝵ. int̾dixit aĩo
ne intanta mala ꝓced̾et: atq
utinam ⁊ aures obturauiss.
Nam quodã pugne casu cũ cla¬
mor ingens totius ppłi uehe¬
mter eum pulsass. curiositate
uistꝰ ⁊ quasi ꝑatus quicquid

Expanded text:
taretur talia, quidam eius amici taretur talia, quidam eius amici et condiscipuli, cum forte de prandio redeuntibus peruium esset, recusantem uehementer et resistentem familiari uiolentia duxerunt in amphitheatrum crudelium et funestorum ludorum diebus haec dicetem: Si corpus meum in illum locum trahitis, et ibi constituitis; numquid et animum et oculos meos in illa spectacula potestis intendere? Adero itaque absens, ac sic et vos et illa superabo. Quibus auditis, illi nihilo secius eum adduxerunt secum, idipsum forte explorare cupientes, utrum posset efficere. Quo ubi ventum est, et sedibus quibus potuerunt locati sunt, fervebant omnia immanissimis voluptatibus. Ille clausis foribus oculorum, interdixit animo ne in tanta mala procederet; atque utinam et aures obturavisset! Nam quodam pugnae casu, cum clamor ingens totius populi vehementer eum pulsasset, curiositate victus et quasi paratus quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
res. Taceat laudes tuas qui mise¬
rationes tuas ñ ꝯsiderat: quetͥ
uea tam alta qua libent̾ demer¬
gebatur ⁊ cũ mirabili uolupta.¬
te cecabatur: ⁊ excussit animũ
forti temꝑantia. ⁊ resiluer̃t om̃s
circensium sordes abeo ampliꝰ¬
q illuc ñ accessit. Deinde pr̃em
reluctantem euicit. ut me ma¬
gistro ut̾etur. Cessit ille atq ꝯ¬
cessit: ⁊ audire rursus incipiẽs
illa mecum suꝑstitione inuolu¬
tus. ẽ. amans in manicheis ostẽ¬
tationẽ ꝯtinentie. qm uerã ⁊ g̾¬
manam putabat. Erat aũ illa
uecors ⁊ secluctoria. p̾tiosas aĩas
captans. ñdũ uirtutis altitudi¬
nem scientes tang̾e ⁊ suꝑficie de¬
cipi faciles: s tam̃ adumbrate
simulateq uirtutis: ñ sane re¬
linquens in cantatam sibi apa¬
rentib t̾renam uiam. romam
p̾cesserat. ut ius disceret.⁊ ibi
gladiatorii spectaculi hiatu ĩ¬
credibili ⁊ incredibilit̾ ab reptꝰ
.ẽ. Cum enim au̾saretur ⁊ detes¬

Expanded text:
res. taceat laudes tuas qui miseres. taceat laudes tuas qui miserationes tuas non considerat, quae tibi uea tam alta, qua libenter demergebatur et cum mira uoluptate caecabatur, et excussit animum forti temperantia, et resiluerunt omnes circensium sordes ab eo ampliusque illuc non accessit. deinde patrem reluctantem euicit, ut me magistro uteretur: cessit ille atque concessit. et audire me rursus incipiens illa mecum superstitione inuolutus est amans in manichaeis ostentationem continentiae, quam ueram et germanam putabat. erat autem illa uecors et seductoria, pretiosas animas captans nondum uirtutis altitudinem scientes tangere et superficie decipi faciles, sed tamen adumbratae simulataeque uirtutis. Non sane relinquens incantatam sibi a parentibus terrenam uiam Romam praecesserat, ut ius disceret, et ibi gladiatorii spectaculi hiatu incredibili et incredibiliter abreptus est. cum enim auersaretur et detes