comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum ceuen exconducto ei qui
conduxit ut ei prẽtur frui q.
condurit licere. Plane si dñs
non paciatur ⁊ lecitor ꝑatus
sit aliam habiticionẽ nõ mi¬
ẽẽ ait ab solui locatorẽ. Hic
subungi potest quod marcel
tuarius locauerit fundñ in
qͥnqueninũ.⁊ decesserit he¬
redem cius non teneri ut piz
usta teneretur locator con¬
ductori. G. an ex locato cõduc¬
tor ut prata tp̃ns quo fruitꝰ
est pensionem pr̃et. marcel¬
lus querit quem ad modum
pr̃ret si fructiarii serui ope¬
ra conurisset uł habitici¬
onẽm ⁊ magis admitut te¬
nen eum ⁊ est eguissimum
Idẽ querit si sumptus fecit
ruiturus. an recipiat et ait
non recepturũ. quia hoc e¬
uenire posse. p̃rospic̾e̾ de¬
buit. quid tamen siñ quasi
fructuatus ei locauit si q̃si
fundi dñs ilelicet ⁊ tene¬
bitur. decep̃ enim conlucto

Expanded text:
eum teneri ex conducto ei qui conduxit, ut ei praestetur frui quod conduxit licere. plane si dominus non patitur et locator paratus sit aliam habitationem non miesse ait absolui locatorem.Hic subiungi potest, quod Marceltuarius locaverit fundum in quinquennium et decesserit, heredem eius non teneri, ut frunsula exusta teneretur locator conductori. sed an ex locato teneatur conductor, ut pro rata temporis quo fruitus est pensionem praestet, Marcellus quaerit, quemadmodum praestaret, si fructuarii servi operas conduxisset vel habitationem? et magis admittit teneri eum: et est aequissimum. idem quaerit, si sumptus fecit ruiturus, an recipiat? et ait non recepturum, quia hoc evenire posse prospicere debuit. quid tamen si non quasi fructuarius ei locavit, sed si quasi fundi dominus? videlicet tenebitur: decepit enim conducto
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qui ninũ decãpama
transportandũ conduxisset.
ileinde moti aqualam con¬
trone̾rsia. signatum suo et
altius sigillo mapochecã de¬
pesuiss exloxato tenetur u̾
locatori possessionẽ ium sine
controuersia redilat nͥ cl̾p̾a
ca̾tuctor careret. Inter cõ¬
ductotẽ ⁊ locatorẽ cõneĩant
ne ĩ uilla urbana fenũ com¬
pon̾etur composuit. lem̃ ser¬
iuis igne illato succendit ait
labo teneri oductorem ex lo¬
cito. quia ip̃e causam p̾buit
inferendo oẽ oditionẽ.

Expanded text:
tur.Qui uinum de Campania transportandum conduxisset, deinde mota a quodam controuersia signatum suo et alterius sigillo in apothecam deposuisset, ex locato tenetur, ut locatori possessionem uini sine controuersia redd‹a›t, nisi culpa conductor careret.Inter conductorem et locatorem conuenerat, ne in uilla urbana faenum componeretur: composuit: deinde seruus igne illato s‹u›cc‹en›dit. ait Labeo teneri conductorem ex locato, quia ipse causam praebuit inferendo contra conductionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Si tantũ culpru imiilucr̃dis
adimittit. quos ⁊ales lialiue¬
nt uel seruos uel hospites
et ita pop̃. uel seragesimo tͥ¬
cio ad etictum probat.
hoc in lexatione conuẽnit ig¬
nem ne habeto. et luibunt te¬
nebitur etiaui si fortuitus ca
habere. ꝑuittit enĩ habere

Expanded text:
si tamen culpam in inducendis admittit, quod tales habuerit vel suos vel hospites: et ita Pomponius libro sexagesimo tertio ad edictum probat. Si hoc in locatione convenit "ignem ne habeto" et habuit, tenebitur etiam si fortuitus cashabere: permittit enim habere
Abbreviated transcription (Latin):
ciatũ sit. siquidẽ fortuitus ca¬
sus incendii ciusam intulerit
non pr̃ibitur ꝑiculum locãto¬
ri. Si neno culpa locatoris quã
pr̃are necesse ẽ. dampnũ fe¬
cerit tenebitur. Imꝑr anto¬
nus cum patre cum gier eẽt
ab actus quem qũis condur̾at
ita rescripsit. si captas lit̾nes
ertta giram fraud̾ abegisse pro¬
bati potest mditio lociti casũ
ptare nõ cogeris. atq tpris qd
in secutũ est mercedes ut inde¬
bitas recũꝑab. Celsus etiam
uitulos pascendos uł sarciẽdũ
quid poliendũue condur̾it cul¬
pani eum pr̃are debere.⁊ quod
imꝑitia peceauit culpani eẽ
quiipe ut artifer in quit cõdu¬
rit: Si alienam domũ micti
lotau̾s eaq michi legata. uł
lonata sit. non teneri me tͥ
. culpam et quoscũꝗ nndute¬
rit pt̃are conductor debeat
ut seruos nore dedat. an u̾o
sus nomine teneatur. ⁊ ad

Expanded text:
um sit, si quidem fortuitus casus incendii causam intulerit, non praestabit periculum locatur: si uero culpa locatoris, quam praestare necesse est, damnum fecerit, tenebitur.Imperator Antoninus cum patre, cum grex esset abactus quem quis conduxerat, ita rescripsit: 'Si capras latrones citra tuam fraudem abegisse probari potest iudicio locati, casum praestare non cogeris atque temporis quod insecutum est mercedes ut indebitas reciperabis.' Celsus etiam uitulos pascendos uel sarciendum quid poliendumue conduxit, culpam eum praestare debere et quod imperitia peccauit, culpam esse: quippe ut artifex, inquit, conduxit. Si alienam domum mihi locaveris eaque mihi legata vel donata sit, non teneri me tibi  culpam et quoscumque induxerit praestare conductor debeat? ut servos noxae dedat an vero s
Abbreviated transcription (Latin):
deũ: iraitor fundũ silrob¬
ligitũ cuins cyrographa tribi¬
torũ alebitore retro soluto. ũ
apud s. deposita habebat. uẽ¬
lidit ineiuo ea lege ut siqd¬

Expanded text:
um Creditor fundum sibi obligatum, cuius chirographa tributorum a debitore retro solutorum apud se deposita habebat, vendidit Maevio ea lege, ut, si
Abbreviated transcription (Latin):
nir si de g̾cio c̃uenerit. sie. locitõ
⁊ conductio contrihi ĩ celligitur
si de m̾ce̾ de c̃uencrit. Adõ at̃
fumliaritatẽ aliquã haberem
lentur emptio ⁊ uenditio it̃ lo¬
cicio : Alucnio ut in guibusil an
sit. an locatio ⁊ conductio. ut ec

Expanded text:
tur, si de pretio convenerit, sic et locatio et conductio contrahi intellegitur, si de mercede convenerit. Adeo autem familiaritatem aliquam habere videntur emptio et venditio, item locatio et conductio, ut in quibusdam sit an locati
Abbreviated transcription (Latin):
uero qͥnguagĩti tuqemdẽ se¬
riginta ticiolocaĩiis ⁊ ticus ad dũo¬
non prolubitus fũit habitare a¬
gentẽ te erconducto.i.x. conse¬
qui debeit placet. quia ip̃e ticio
tenears inlr.¬

Expanded text:
ero quinquaginta tuque eandem sexaginta Titio locaveris et Titius a domino prohibitus fuerit habitare, agentem te ex conducto sexaginta consequi debere placet, quia ipse Titio tenearis in
Abbreviated transcription (Latin):
tũc eĩ et si uitio mat̾i̾e id eueĩt
erit exlocato actio. Si fullo u¬
estimenti pollienla accepit eaq
mures uosuit. exlocito geuẽt.
qua tebuit ab hic retau̾e. ⁊̃¬

Expanded text:
tunc enim etsi uitio materiae id euenit, erit ex locato actio.Si fullo uestimenta polienda acceperit eaque mures roserint, ex locato tenetur, quia debuit ab hac re cauere.
Abbreviated transcription (Latin):
rit conductioni prestititũ. S.
et si sed̾o quoq anno post fĩni
ip̃o quod tatuĩt cõnsensisse ui¬
anmo obseruand̾ ẽ. In urb¬
anis aut̃ predus alio uire uti¬
unit. ut pro ut᷑ qisq. habiraue¬
rit ita et obligetur nisi iscͥus
certum temipus conductioni cõ¬

Expanded text:
rat conductioni praestitutum. sed et si secundo quoque anno post finituipso, quo tacuerunt, consensisse vianno observandum est. in urbanis autem praediis alio iure utimur, ut, prout quisque habitaverit, ita et obligetur, nisi in scriptis certum tempus conductioni co
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ cem quͣitũt sicistatius id̾
arucarius dũ ceteros transire
contendit cisium euertit. ⁊ ser¬
uiun quassauit uł occidit pu¬
to exlocato uicũ eẽ actionem.
temꝑare enĩ debuit. Set ⁊ uti¬
lis aguilie adabitur. Si ua¬
niculatius hom̃i tit̾̃nas ueben
dũ conuxit.⁊ cam flumeu in¬
iturnense. nauis ea subire nõ
posset maliam nauem m̾cem
transtulit. eaq. nauis ĩ hostio
fluminis pierit tenẽt prim
nainicularuis. labeo si culpa ca¬
ret non tenet ait. cetetum si ł
minto año fecit ul quo nõ de¬
baut tpre. aut si murꝰ ulones¬

Expanded text:
em quaeritur, si cisiarius, id est carucharius, dum ceteros transire contendit, cisium evertit et servum quassavit vel occidit. puto ex locato esse in eum actionem: temperare enim debuit: sed et utilis Aquiliae dabitur. Si navicularius onus Mi cum flumen Minturnense navis ea subire non posset, in aliam navem merces transtulerit eaque navis in ostio fluminis perierit, tenetur primus navicularius? Labeo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si vel invito domino fecit vel quo non debuit tempore aut si minus idone
Abbreviated transcription (Latin):
alttus potestate eẽ uego¬
trum gestũ ẽtit . ¶ De co
eam que est fenũtͣm se¬
xiis dabitur ex hec edicto
actio. Si cum inpube
filio familias uł seruoꝯ
tractum sit. ita dabitur
acc̃o si locũple quis or
pecelium faitum A lo¬
testatis uerbum comuuit̾
accipiendũ ẽ tam in filio
qm in seruo nec magis
dum q̃. facu̾ltatẽ hubẽdi
cos. Non em̃ solum ẜuou

Expanded text:
testate esset, negotium gestum erit'.De eo eam quae est feminini sexus dabitur ex hoc edicto actio.Si cum impubere filio familias uel seruo contractum sit, ita dabitur , si locupletius eorum peculium factum est.Potestatis uerbum communiter accipiendum est tam in filio quam in seruo.Nec magis dum quam facultatem habendi eos: non enim solum seru
Abbreviated transcription (Latin):
pro filio familtas sine
uoluntate patͥs eiꝰ ĩter¬
cesserũt soluento non
repetet. hoc eium ⁊ dui
adriauus constitunt.⁊
pot̾ dici non repetitos
at qͣnͣ ꝑpetua erceptõe
titti sunt. set ⁊ ip̃e filiꝰ¬
repetit quia lu demiũ
solutum nõ repetũt qui
obpenã credigoꝵ actõe
liberãtur noͣn qm̃ er
hon̾are cos lex uoluit

Expanded text:
pro filio familias sine uoluntate patris eius intercesserunt, soluendo non repetent: hoc enim et diuus Hadrianus constituit et potest dici non repetituros. atquin perpetua exceptione tuti sunt: sed et ipse filrepetit, quia hi demum solutum non repetunt, qui ob poenam creditorum actione liberantur, non quoniam exonerare eos l
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si opem ferente seruo
consequi possim. Si ere
in causa pecculiari manz
Nam si aut seruo donas¬
set debitum dñs aut nõe
serui alius dũo intuliss
peccliũ suppletur noc est
noua conçessione dm̃ opꝰ.¬
¶Non solum co ĩ peccli¬
O incarioꝵ ponendũ est
ild cis in pẽcelio sint.¬

Expanded text:
Si opem ferente seruo consequi possim.Si aere in causa peculiaria manent: nam si aut seruo donasset debitum dominus aut nomine serui alius domino intulisset, peculium suppletur nec est noua concessione domini opus.Non solum id in peculio uicariorum ponendum est, id c
Abbreviated transcription (Latin):
cõabitur. S ⁊ creditoi set¬
teducet depetclio ꝙ sib
debetur si cõueniatur si¬
ue bbratẽm seriuis aec¬
si logitus fit pure ser¬
uiis. uam quali p̾uerit
⁊ ip̃e secum eg̾ti suo
ducct ꝙ sibi debeti¬
mom̃to diuum uima

Expanded text:
conabitur.Sed et creditor serdeducit de peculio quod sibi debetur, si conueniatur, siue libertatem seruus accsi legatus sit pure seruus: nam quasi praeuenerit et ipse secum egerit, sic deducet quod sibi debetmomento
Abbreviated transcription (Latin):
le retulutum se siquid pe¬
titent domnius hec uo
conuentus ꝗm ib inutio de¬
duc̾i ut medu ipis uite¬
rim usuras. mag̃ euditor
conseq̃tur. t si depetelis
conuent dñs. ⁊ condẽmp¬
natus ebet deseq̃nti acc.

Expanded text:
le refusurum se, si quid praestiterit dominus hoc nomine conuentus, quam ab initio deduci, ut medii temporis interusurium magis creditor consequatur. sed si de peculio conuentus dominus condemnatus e
Abbreviated transcription (Latin):
placẽre. ne cin qui filio
familias inutuã p̾ciũã
dedisset ⁊ pꝰ mortẽ pa¬
retis ens ciiꝰ inpotesta¬
te fuisset actio peticioq
daretur ut scirẽt qui
pessim̃o exẽplo fenarẽt
iillius posse filu .f. bo¬

Expanded text:
cere, ne cui, qui filio familias mutuam pecuniam dedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faene rarent, nullius posse filii
Abbreviated transcription (Latin):
ut turoris auctoritatem
qretes. Idem adic̃ pupillũ
non posse setuo recculiũ
constitue̾ nee tutosis aue¬
coritate infuriosi qͦ cuta¬
tores dieiniꝰ danda de pee¬
culio actionẽ. nam ⁊ hutiꝰ
setius pecculiũ habe pot̃
ñ si fuĩt cõcessũ ut hact¬

Expanded text:
ut tutoris auctoritatem spectes. idem adicit pupillum non posse seruo peculium constituere nec tutoris auctoritate.In furiosi quoque curatorem dicimus dandam de peculio actionem: nam et huius seruus peculium habere potest, non si fu
Abbreviated transcription (Latin):
contrabebant ip̃am nĩcẽ
pignori acceꝑuit puto
debere dici ꝑreferẽdos do¬
nuno sũre pignoris. Si¬
ue aũt dño siue his qui ĩ
pocestate eius s̃ deb̾at᷑ utiq¬
duo pluresue dñ st̃t u̾ti

Expanded text:
contrahebant ipsam mercem pignori acceperint? puto debere dici, praeferendos domino iure pignoris.Siue autem domino siue his qui in potestate eius sunt debeatur, utiquduo pluresue domini sint, u
Abbreviated transcription (Latin):
peceumai ut enm ꝑso
tore sua indocem daret
parẽx eius deuiteũso.
tione tenebitur. ip̃e u
morrira in matͥmõio pu¬
ella repeciçio dons datur.
enulei. Creditorẽ
filii fumilias mortuo eo
fideuissorem acciꝑe non
posse ukauus seribit.
quia nulla obligo aũ ei¬
uilis aut natutal super¬
sit cui fi deuissor accedat
plane apatre eius attiõĩs
nouune que de peeculid
ad uersus eum cõretat fi¬
deuissorem rect᷑e accipit.

Expanded text:
pecuniam, ut eam pro sorore sua in dotem daret, pater eius de in rem uerso actione tenebitur: ipsi enim mortua in matrimonio puella repetitio dotis datur.num.Creditorem filii familias mortuo eo fideiussorem acc‹i›pere non posse Iulianus scribit, quia nulla obligatio aut ciuilis aut naturalis supersit, cui fideiussor accedat: plane a patre eius actionis nomine, quae de peculio aduersus eum competat, fideiussorem recte accipi.
Abbreviated transcription (Latin):
Exfurtiua enisa afilio qͥ¬
dem familias c̃diai poss
constat. an uero ĩpatrẽ
uel indnĩn depecculio
⁊ est ũius inqñtum lo¬
cupletio dñs factus ẽẽt
ex furto facto actionem
iniiiii ẽ erfurto serin do¬
nimum locupletati. un

Expanded text:
Ex furtiua causa filio quidem familias condici posse constat. an uero in patrem uel in dominum de peculio et est uerius, in quantum locupletior dominusconstat. an uero in patrem uel in dominum de peculio et est uerius, in quantum locupletior dominus f
Abbreviated transcription (Latin):
testate patͥs ẽẽt mutua
reccunia d̾ata fuat pater
funilias factus pignami¬
runi ficti uouitione fac¬
ta eã poccimiã exꝓmisit
si petatur exen stiplatõe
ĩ factiũli excipiendũ erit.

Expanded text:
testate patris esset, mutua pecunia data fuerat, pater familias factus per ignorantiam facti nouatione facta eam pecuniam expromisit, si petatur ex ea stipulatione, in factum excipiendum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ heredem fili si pat
famultas decessit. ⁊ pa¬
trem enus si filiis fami¬
liis decesseritͥ exceptõe
uti posse. Interdum tñ ⁊¬
si seuatus consulto locus
sit gunen in alium dat
actĩo. ut puta filius fa¬
milias institor mutitã
peccuntam accep̃. sebit

Expanded text:
t heredem filii, si pater familias decesserit, et patrem eius, si filius familias decesserit, exceptione uti posse.Interdum tamenetsi senatus consulto locus sit, tamen in alium datur actio, ut puta filius familias institor mutuam pecuniam accepit: scribit
Abbreviated transcription (Latin):
prẽt que actio dolum ia¬
lum coercet diii. minus
iutem iribuete uidetut.⁊
si uchil tributum sit si tñ
igniorans iniu̾ce secliũ ha¬
bete ninus tribun nõ in¬
letut dolo nimus tribuisse
exea ir̃de solui fecit. utiq
dolo uitetur mĩnus tribuis¬
se. set ⁊ si m̃cem ꝑtre pas¬
fus est. aut eat autit au̾
nilioris data oꝑa distraxit
ul si abemptorib prenium
non exeg̃t aicendũ ent te¬
dendumi erit. an trbntore
locum sit. ⁊ ẽ inor labons
sententia ⁊ tributora locũ
habe alioqͥn crpodiet dño

Expanded text:
et: quae actio dolum malum coercet domini. minus autem tribuere uidetur etiam si nihil tributum sit. si tamen ignorans in merce seruum habere minus tribuit, non uidetur dolo minus tribuisseex ea merce solui fecit, utique dolo uidetur minus tribuisse.Sed et si mercem perire passus est aut eam auertit aut uilioris data opera distraxit uel si ab emptoribus pretium non exegerit, dicendum erit tedendum erit, an tributoriae locus sit: et est uerior Labeonis sententia tributoriam locum habere: alioq
Abbreviated transcription (Latin):
cefsire senatus consultũ
iulanus adicit. fi color
quesitiis sit. ut filius fa¬
miltis qui mutirã accep¬
turus ecit fid̾iubet alio
uissorib filii subuenit᷑.¬
¶Id ut. si duos reos acce¬
ꝑo filiũ familus ⁊ ticiũ
cuiti ad filium familtas
cẽt ꝑuentura peccunia
iõ aũ reũ ticium accepe
tp̃r abscente dotem pr̃o
filia ꝑtomisit. ⁊ tẽ patͥs
pignori decłit. senatus

Expanded text:
cessare senatus consultum Iulianus adicit, si color quaesitus sit, ut filius familias, qui mutuam accepturus erat, fideiuberet alio iussori filii subuenitur.Idem ait, si duos reos accepero filium familias et Titium, cum ad filium familias esset peruentura pecunia, ideo autem reum Titium accepertempore absente dotem pro filia promiserit et rem patris pignori dederit, senatus
Abbreviated transcription (Latin):
uł uno. uł oleo imtuo
dito. ut his cdistraciis ftuc¬
nibus utetur pectuimi sub¬
ueniendũ ⁊̃ filio funilias.
sat. dabitur. itaq crcep¬
tio. Set ⁊ si patͥ ens uõ

Expanded text:
uino uel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subueniendum est filio familias.Ssat: dabitur itaque exceptio.Sed et si patri eius non
Abbreviated transcription (Latin):
ictione tributora. E Pot¬
cestatis uerbũ ad omuem
serum. irem ad om̃s qͥ sũt
ilieno uuri subieen porti¬
geudum erit. Nec solum
ad seruos ꝑtinebit cributo¬
ita accio uerum ad eos qͦq
qui nob̃ bona fide seritunt
siũ lib̾i siũ ẜui alieni sũt
actio. Ꝙ si alter scit. alt̾
ignorauit ucum qui scit
dabitur actio deducetur
tũ solidũ q ei qui ignoraũ
dedecur. d si ip̃m quis ig¬
norantẽ cõuen̾it. deducet¬
⁊̃ so q scienti deb̾tur. ⁊ qd̾
insosidism.tiam ⁊ si ĩpse
depectulis cõuentꝰ eẽt. soli¬
dum ꝙ eiꝰ debetur deduce̾t¬

Expanded text:
Potestatis uerbum ad omnem sexum, item ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit.Non solum ad seruos pertinebit tributoria actio, uerum ad eos quoque, qui nobis bona fide seruiunt, siue liberi siue serui alieni sunt, actio: at si alter scit, alter ignorauit, in eum qui scit dabitur actio, deducetur tamen solidum quod ei qui ignorauit debetur. quod si ipsum quis ignorantem conuenerit, quod scienti debetur et quidem in solidum: nam et si ipse de peculio conuentus esset, solidum quod ei deberetur deduce
Abbreviated transcription (Latin):
coguita dibo ui id ꝙ face̾
pot̾. set ⁊ si citra e̾manci¬
pationẽ fui iuris factus
sit uł uiadop̃tionẽ datꝰ
deuide pater uaturalis
decessit item siquis exmi¬
nim̃a ꝑte sit nistitutꝰ.e
quissimũ ẽ causa cognita
⁊ in huue dati acciouẽ¬

Expanded text:
cognita dabo in quod facere potest.' Sed et si citra emancipationem sui iuris factus sit uel in adoptionem datus, deinde pater naturalis decesserit, item si quis ex minima parte sit institutus, aequissimum est causa cognita etiam in hunc dari actione
Abbreviated transcription (Latin):
condempuatus fit me urã¬
cipatum. ul ex br̃datum
postea iudicati accio in
io q facere pot. danda
est ¶ Si filio exħrlato
exsenatus consulto tre¬
belliauo hereditas patris

Expanded text:
condemnatus sit, in emancipatum uel exheredatum postea iudicati actio in id quod facere potest danda est.Si filio exheredato ex senatus consulto Trebelliano hereditas patris
Abbreviated transcription (Latin):
lp. Nit p̃tor̾ ineum qui
emancipatu. aut exhr̃datꝰ
erit qui ue abstutuit se
bereditate esꝰ cuius in po¬
testate cum morit᷑ fuit.
eius rei nontine que cum
co contracta erit contra¬

Expanded text:
.Ait praetor: 'In eum, qui emancipatus aut exheredatus erit quiue abstinuit se hereditate eius cuius in potestate cum moritur fuerit, eius rei nomine, quae cum eo contracta erit, c
Abbreviated transcription (Latin):
tum uocandi. ut puta duas
puto seꝑatun eos intributũ
uocari uuisqͥsq entm eoz
merͣci mag̃ qͣm ip̃i odidit¬
set si duas tabuas eiusclan
uogociatioris excui. ⁊ ego
fui tabue uerbi gr̃ã quã
Id bucinum habuit ratio¬
dun exaltius rei m̾ce ue

Expanded text:
tum uocandi? ut puta du‹a›puto separatim eos in tributum uocari: unusquisque enim eorum merci magis quam ipsi credidit.Sed si duas tabernas eiusdem negotiationis exercuit et ego fui tabernae uerbi gratia quam ad Bucinum habuit ratiodam, ne ex alterius re merceue
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Quos inhrde diciꝰ
idẽ erit ⁊ iitet̾i̾s successori¬
bus. Clig̾e qͣiis debet
qua actione exrpitur. utr̃
de pecculio an tributon.a cũ
scit sͥ regressum t ilim
non futuruni. plane siquis
uelit ex ili. T̃ causa tabutori¬

Expanded text:
.Quod in herede dicimus, idem erit et in ceteris successoribus.Eligere quis debet, qua actione experiatur, utrum de peculio an tributoria, cum scit sibi regressum ad aliam non futurum. plane si quis uelit ex alia causa tributori
Abbreviated transcription (Latin):
sentennia ht̃ equitatẽ. et
plerumq arbittum in hĩc
rem p̃tor debebit dareꝰ
interuentu tribilant᷑ m̾ces
pecculiares. Si cuiꝰ dolo
malo factum est quonunꝰ
tta tribueretur in eum tri¬
butona datur. ut q̃nto un¬
nus tributum sit qͣ debiit¬

Expanded text:
sententia habet aequitatem: et plerumque arbitrum in hanc rem praetor debebit dare, cuius interuentu tribuantur merces peculiares.Si cuius dolo malo factum est, quo minus ita tribueretur, in eum tributoria datur, ut quanto minus tributum sit quam deb
Abbreviated transcription (Latin):
deducere extrineis deua
tribuere. cimi gͥ hoc fecit
nec intesligendꝰ ẽ. ser¬
uum ase librisse eo quod
qͥnq ad ħe nõie eius tri
io huc creditor segui de¬
Aucere debebit: Tcuer qĩ¬
ores actiones. id ẽ exereito¬
na institora tributoria¬
tum ex ħo: oquo res pati¬
tur fuitm̃ conseqͣtur siũ
enĩ iussu eius cuius in po¬
testate sit negin gestum
fui̾t uisolidum eo nõie
iuditiũ pollieẽt. siũ non
iusfu s timen nirẽ eius

Expanded text:
deducere, extraneis dena tribuere. cum igitur hoc fecit, nec intellegendus est servum a se liberasse eo, quod quinque adhuc nomine eius tribmquam adhuc creditor servi deducere debebit. V Qores actiones, id est exercitoria institoria tributoriatum ex bono et aequo res patitur suum consequatur. siue enim iussu eius, cuius in potestate sit, negotium gestum fuerit, in solidum eo nomine iudicium pollicetur: siue non iussu, sed tamen in rem eius
Abbreviated transcription (Latin):
sam fidiubendi ul man¬
nerit uõ rẽ pecculiarem
Di seriuis mandauenit
ut creditori m̃o solu̾etur
referre ait ꝗͣ cam̃ mãda¬
di habũit. Si preddit ue
suo solui mandaant eẽ ob¬
si int̾cessoris offõ sũctꝰ sit
nõ obligari dnĩ d̾ p̾culio¬

Expanded text:
sam fideiubendi uel mannerit, non rem peculiaremsi seruus mandauerit, ut creditori meo solueretur, referre ait, quam causam mandandi habuerit: si pro creditore suo solui mandauit, esse obsi intercessoris officio functus sit, non obligari dominum de peculio
Abbreviated transcription (Latin):
cum si seriuis oldiuaniꝰ ig¬
norasset deduc̾etũr ĩtegrũ
qr ei auicario debetur. s
⁊ si ancilla nogociabitur
ad mitteudã tributonramn
dieimius. ¶ Item pariu

Expanded text:
cum, si seruus ordinarius ignorasset, deduceretur integrum, quod ei a uicario debetur.Sed et si ancilla negotiabitur, admittendam tributoriam dicimus.Item paru
Abbreviated transcription (Latin):
auł. i cimi uillico alicu¬
uis contractum sit. nõ dat᷑
in dnm actio quia uillicꝰ
pp fructus ꝑcipiendos. non
ꝑꝑ questum preponitur. si
tñ uillicum disteibendis qͦ
mercib p̃põĩtum habuero.
iuniẽtis poctoribus ue emẽ¬
dis uendendisq ppoĩtꝰ sit
non solura institorta com¬
petit adu̾sus eum qui p̃po¬
suit set ⁊̃ redibitoria uel
exstipłãtu duple simpleue
insolidum accio dañda ẽ.¬
Si seruum ticu institorẽ
habuerts. uł tecum ex hoc
edicto. uł cum ticio exufe
destitit. deinde cum his a¬
tractum fuñit dicendũ in¬

Expanded text:
um.Si cum uilico alicuius contractum sit, non datur in dominum actio, quia uilicus propter fructus percipiendos, non propter quaestum praeponitur. si tamen uilicum distrahendis quoque mercibus praepositum habuero, iumentis pecoribusue emendis uendendisque praepositus sit, non solum institoria competit aduersus eum qui praeposuit, sed etiam redhibitoria uel ex stipulatu duplae simplaeue in solidum actio danda est.Si seruum Titii institorem habueris, uel tecum ex hoc edicto uel cum Titio ex infexstiterit, deinde cum his contractum fuerit, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
fit restitutus ut eitm¬
cipatur senatus consul¬
tum locuni habebi. fu¬
Ienim filius familia.¬
¶Infilio familias melul
dignitas facit qͦminus
senatus consultum ma¬
codonunum lexum habe¬
bit. nĩ ⁊⁊ si cenͣsul sit i¬

Expanded text:
it restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fuit enim filius familias.In filio familias nihil dignitas facit, quo minus senatus consultum Macedonianum locum habeat: nam etiamsi consul sit
Abbreviated transcription (Latin):
actemis tenebitur. ut ac
etatis sit ut doli cipar sit
efficere ut ten̾atur. qͣmius
scientia eius non sufficit
ad negociationẽ. qͥd gͦ ẽ
scieñtia eius quid̾ tutoris
⁊ curatoris debet facete
locum. hinc actioni locus

Expanded text:
actenus tenebitur, ut actaetatis sit, ut doli capax sit, efficere ut teneatur, quamuis scientia eius non sufficiat ad negotiationem. quid ergo est? scientia quidem tutoris et curatoris debet facere locum huic actioni: dolus
Abbreviated transcription (Latin):
onem.⁊̃ põponius scripfit
non enĩ imputandũ ẽ ei
qui sciens dnm decessisse
cum institore exercẽte m̃cẽ
letior sim soluere teplica¬
ti de dolo malo oꝑtet. itã
uideri me dolum inalũ fa¬
cere gui eraliena iaccuta
lucrũm quetã. ex hric cã¬

Expanded text:
etiam Pomponius scripsit: non enim imputandum est ei, qui sciens dominum decessisse cum institore exercente mercemletior sim soluere, replicari de dolo malo oportet: nam uideri me dolum malum facere, qui ex aliena iactura lucrum quaeram.Ex hac ca
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ul alu erubere possint
mercis pocculiaris credito¬
res eniere debec creditor
iste prorita se refusutum̃.
si firte alu ciuerseñt credi

Expanded text:
 uel alii exsistere possint mercis peculiaris creditores, cauere debet creditor iste pro rata se refusurum, si forte alii emerserint credi
Abbreviated transcription (Latin):
Certe ubicumq actio socie¬
tatis. uł oinum diuidũdo
cessãt quemq pro ꝑte sua
condempnari oꝑtere astat
ul uti siis cinus seruo c̾ditũ
est duobus heredib iusti¬
tutis ei seruo lib̾tatẽ dedit

Expanded text:
certe ubicumque actio societatis uel communi diuidundo cessat, quemque pro parte sua condemnari oportere constat, ueluti si is, cuius seruo creditum est, duobus heredibus institutis ei seruo liberta
Abbreviated transcription (Latin):
homis pati ñ debet. sec
hec uideamiꝰ uunt ⁊ ip̃i
conferte oportent qd it
incas amisim an nudatas
detiores habe ceꝑĩ. na
sic̃ ei qui pddit subueĩt᷑
ita ⁊ ei subueniri oꝑtrat
qui d̾tiores pp iactũ res
hab cerit. ħ ita papiriꝰ
fronto .R.¬
ermꝰ. A misse nauis
d ãpnũ collatiorus con¬
sortio nõ fareitur ꝑ des qͥ
ures suas exuaustagio li¬
lauerunt. nam huꝰ eqͥ¬
tatem tunc adiunti pla¬
cuit. cum uttus remodio
ceteris in cõmum ꝑicło
mercibi liban poisa gqͥta

Expanded text:
ti non debet: sed hic uideamus, num et ipsi conferre oporteat. quid enim meas amiserim an nudatas deteriores habere coeperim: nam sicut ei qui perdiderit subuenitur, ita et ei subueniri oportet, qui deteriores propter iactum res habere coeperit. haec ita Papirius Fronto rm.Amissae nauis damnum collationis consortio non sarcitur per eos, qui merces suas naufragio liberauerunt: nam huius aequitatem tunc admitti placuit, cum iactus remedio ceteris in communi pericmercibus liberari possit,
Abbreviated transcription (Latin):
pupillum dare accionem
pp̃ utilitatem promisem
usus quẽ admodum ubi
post mortem tutoris. cꝰ
auctoritate institor p̃poitꝰ
est cum eo contrabitur

Expanded text:
pupillum dari actionem propter utilitatem promiscui usus, quemadmodum ubi post mortem tutoris, cuius auctoritate institor praepositus est, cum eo contra hitur
Abbreviated transcription (Latin):
agere uelimi ul depectu¬
lio uitaru qd̾ ei u̾cem uẽ¬
deualam mandauenĩ pre¬
tiumq quo emusti. ĩ rem
tit. mutuam peccumã pu¬
tatis creditor ad m̃cis euin
accepisse egit ꝓpõĩta acci¬
one probare non potuit
iti̾cis grã eum accepisse.
licet consumpta ẽ actio.
actionem competere ait.¬
Meuimisse aũ oꝑtebit
iustitoria dm̃m ita d̾mum
tenen si ñ nouauit qui se cã
obligationẽ uel ab tusticore
uł abalio nouandi auimo
oqualibus an ꝓportione iñ¬
exemplo exercitoꝵ.⁊ d̾pec
cisio actionis insolidũ u¬
num quẽq comieniti pͦse
⁊ quicqͥd is p̃stiti̾t qui cõ

Expanded text:
ere uelim, uel de peculio uicarii, quod ei mercem uendendam mandauerim: pretiumque, quo emisti, in rem rat mutuam pecuniam: putans creditor ad merces eum accepisse egit proposita actione: probare non potuit mercis gratia eum accepisse. licet consumpta est actio actionem competere ait.Meminisse autem oportebit institoria dominum ita demum teneri, si non nouauerit quis eam obligationem uel ab institore uel ab alio nouandi animo aequalibus an pro portione merexemplo exercitorum et de peculio actionis in solidum unumquemque conueniri posse, et quidquid is praestiterit q
Abbreviated transcription (Latin):
rat eqͥssimũ erit pupil¬
manet. Remouendus
ciũ fuit acõtutorib si
nollent oꝑi euis uti. set
utẽt. non sine cuise cog¬
iitione. Dequo palã
unttendum erit qiͣ cum
institore contrahe. s siꝗs
uolit contrahi. prohibat.
Ceterum qui p̃rosint te¬
nebitur ip̃a ppoĩtiõe. Pro¬
seribẽ palam sic accipimꝰ
clatis litt̾is. unde depla¬
nõ recte legi possit. ante
tab̾nam scilicet. uł ante
eum locum in quo negoti
Litt̾is utrum grecis an la¬
tans puto sod̾m loci con¬
dicionem. nequis cãusari
possit ignorantiã lit̾iu.
Ceterum sigs dicat igno¬
tisse se latetas uł nõ obs¬
uasse ꝙ ꝓpositum erat
cũ multi leg̾et. cumq pa

Expanded text:
rat, aequissimum erit pupilmanet: removendus enim fuit a tutoribus, si nollent opera eius uti. Sed et utetur non sine causae cognitione.De quo palam mittendum erit cum institore contrahere, sed si quis nolit contrahi, prohibeat: ceterum qui praeposuit tenebitur ipsa praepositione.Proscribere palam sic accipimus claris litteris, unde de plano recte legi possit, ante tabernam scilicet uel ante eum locum in quo negotialitteris utrum Graecis an Latinis? puto secundum loci condicionem, ne quis causari possit ignorantiam litterarum. certe si quis dicat ignorasse se litteras uel non obseruasse quod propositum erat, c
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ inea inces tue patarẽt᷑
easq menes muilla nauta
necessitate cotius innauẽ
letĩorem. cum id sciret te
ficti uolle transtulit et
merces tue cum ei naue
picrunt in qua nouissums
uecie sunt. hubes extõdue¬
to locato cum priore uiu¬
ta actiõnem. paul ĩno
ce̾ si mo̾ ea uaiugatione
uttaq nauis ꝑut ecum id

Expanded text:
ut ea merces tuae portarentur easque merces nulla nauta necessitate coactus in nauem deteriorem, cum id sciret te fieri nolle, transtulit et merces tuae cum ea naue perierunt, in qua nouissime uectae sunt, habes ex conducto locato cum priore nauta actionem.Paulus: immo contra, si modo ea nauigatione utraque nauis periit, cum id
Abbreviated transcription (Latin):
dũo debetut accipit. merr
pecculiaris. etiam sĩ nich
sit inpecculio dñn tribu¬
coria obligat ita deinũ si
sciente co nogociabitun¬
Sciẽtia hic eam accipunꝰ
que h̃t ⁊ uoluntatẽ s ut
ego puto noñ uolũtatem
set potieciam ñ enum de

Expanded text:
domino debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotiabitur.Scientiam hic eam accipimus, quae habet et uoluntatem, sed, ut ego puto, non uoluntatem, sed patientiam: non enim ue
Abbreviated transcription (Latin):
bit. soem ait silibit᷑uri¬
rius seruum pollicitatorẽ
lubui̾t is que mortuim
spoluu̾it dandam neum
quasi institoriam acciõẽ
quãuis ⁊ furti ⁊ inuiriau
actis cõpetẽt. ¶Iẽ labõ
ait. siquis pistor seruum
ꝑ dies singulos eis panem
bauit. dubitare nõ opor¬
tet qͥn si ꝑmisit ei ita
dari sũmis teneri debat
set ⁊ cum fullõ ꝑegre ꝓ¬
ficiscens rogasset ut dis¬
cipił suis quib tab̾nã
instructam tradiderat un¬
ꝑaret. pro cuius ꝓfectio
lis accepisset. ⁊ fugisset
fullonem non teneri si
ne si ao firmaũit michi

Expanded text:
it.Idem ait, si libitinarius seruum pollinctorem habuerit isque mortuum spoliauerit, dandam in eum quasi institoriam actionem, quamuis et furti et iniuriarum actio competeret.Idem Labeo ait: si quis pistor seruum per dies singulos eis panem bauerit, dubitari non oportet, quin, si permisit ei ita dari summas, teneri debeat.Sed et cum fullo peregre proficiscens rogasset, ut discipulis suis, quibus tabernam instructam tradiderat, imperaret, post cuius profectiolus accepisset et fugisset, fullonem non teneri, sine si adfirmauerit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
re uoluit cum eo contra¬
In uł ad c̾tam rem eqͥssi¬
mum erit it seruati in
quo ppõttus est. ¶ Item
si plures babuit instito¬
res. uel cum omnib sinal
uut cuni ne cum eo conita
hominum. uel negociato¬
rum. uł ct̾is hominib
ꝑmittere. set si alias cũ
alio contrahi uetuit con¬
tinua uariatione. danda ⁊
ominb aduersus eum ac
habetur cum mag̃ hͥ cus¬
codis fit loco quam insti¬
toris . gͦ nec uendere m̾cẽ
hic poterit nec modicum
quid extabna. Si insti¬
coria rect̃e accum ẽ tri¬
butoria ip̃o iure locum
non ht̃. neq eium potest
habere locum tributona
nice mneitis tributoria sr̃¬
est acc̃io. ¶ Si aseruo tũo
oꝑas incarii etus condiro
⁊ eum merci mee istito¬
rem fecero isq tibi mcem
uendidenit. emptio est.
Nam cum dñs aseruo e¬
mit ẽ emptio. licet nõ sit
dñs obligatus. usq adeo u̾
⁊ pro emptore. ⁊ posside
⁊ usu caꝑe añs põssit.¬

Expanded text:
ontrahi uel ad certam rem? aequissimum erit id seruari, in quo praepositus est. item si plures habuit institores, uel cum omnibus simul uit cui, ne cum eo contrahhominum uel negotiatorum, uel certis hominibus permittere. sed si alias cum alio contrahi uetuit continua uariatione, danda est omnibus aduersus eum achabetur, cum magis hic custodis sit loco quam institoris: ergo nec uendere mercem hic poterit nec modicum quid ex taberna.Si institoria recte actum est, tributoria ipso iure locum non habet: neque enim potest habere locum tributorianicae mercis, tributoria superest actio.Si a seruo tuo operas uicarii eius conduxero et eum merci meae institorem fecero isque tibi mercem uendiderit, emptio est: nam cum dominus a seruo emit, est emptio, licet non sit dominus obligatus, usque adeo, ut etiam pro emptore et possidere et usucapere dominus possit
Abbreviated transcription (Latin):
probat set si peccuniam
quis crediderit institori ad
emendas iñces ppõito locꝰ
est iistitũtorie idemq
si ad pensionem pro tab¬
na exsoluendam ꝙ ita ue¬
rum puto nisi prohibitꝰ
fuit mutuari. ¶ Si ei
quẽ aduendendũ emẽdũ¬
ue oleum p̃posunt mutu¬
um oleũ datũ sit dicẽdũ
erit institatoriã locũ habe
Itẽ si institor cũ oleũ uẽ¬
didisset. an ullũ arre nõe
acceꝑit. neq eũ reddat
dnm̃ti iustitutena teneri
est uisi forte mandatũ
ei fuit presenti peccuiã
uendere quare si forte
pignus institor obp̾tium
acceꝑit institorie locus
erit. itẽ fid̾usson qui

Expanded text:
Sed si pecuniam quis crediderit institori ad emendas merces praeposito, locus est institoriae, idemque et si ad pensionem pro taberna exsolvendam: quod ita verum puto, nisi prohibitus fuit mutuari. Si ei, quem ad vendendum emendumve oleum praeposui, mutuum oleum datum sit, dicendum erit institoriam locum habere. Item si institor, cum oleum vendidisset, anulum arrae nomine acceperit neque eum reddat, dominum institoria teneri: est: nisi forte mandatum ei fuit praesenti pecunia uendere. quare si forte pignus institor ob pretium acceperit, institoriae locus erit.Item fideiussori, qui
Abbreviated transcription (Latin):
faciendis p̃posũit insolid̾
eum tenen set ⁊ si mine¬
sa hubuit quis seruum
nsitum nomine eius te¬
nebitur. set etiam cos m¬
tinitores dicendos placuit
ferendam ⁊ distrahendã
quos uulgo circitores ap¬
pllantus set ⁊ muliones
quis ꝓp̾e iustitores appel¬
let. ¶ Item fullonĩ et
sarcinatorũ ppoĩtus stabu¬
liru qͦi loco institoꝵ habẽ¬
di sunt. set ⁊ si tab̾uariꝰ¬

Expanded text:
faciendis praeposuerit, in solidum eum teneri. Sed et si in mensa habuit quis servum praepositum, nomine eius tenebitur. Sed etiam eos institores dicendos placuit,ferendam et distrahendam, quos pellamus.Sed et muliones quis proprie institores appellet, Item fullonum et sarcinatorum praepositus. stabularii quoque loco institorum habendi sunt.Sed et si tabernari
Abbreviated transcription (Latin):
tecte me credere oparus
suis. non institutoria set
exlocato tenebit᷑. Non
tamen om̃s ꝙ cum isti¬
tore geritur obligit eũ
qui p̃posuit. set ita si eiꝰ¬

Expanded text:
ecte me credere operariis suis, non institoria, sed ex locato tenebitur.Non tamen omne, quod cum institore geritur, obligat eum qui praeposuit, sed ita, si ei
Abbreviated transcription (Latin):
ilia ex ciusa ułuti qd̾ ali¬
cum iicebant inces in an¬
tiuo iliquo ⁊ uuda peu̾et¬
uit. Tunc erum cõfetre de¬
telit. an expͥore causa col
ores sacte sunt. s distiẽ¬
no si totilior ad hũeuda
quid plus sit idampno
ui ui collatione. si ubi

Expanded text:
d alicubi iacebant merces in angulo aliquo et unda penetrauit. tunc enim conferre debebit: an ex priore causa collores factae sunt? sed distinctio suptilior adhibenda est, quid plus sit, in damno an in collatione
Abbreviated transcription (Latin):
ł.i. epitañ. apaulo epi¬
tomaꝵ si uelenda mar¬
cipia conduristi pro eo
mancipio ꝙ ĩ naue mor¬
tuũ ẽ uectura tͥ nõ de¬
betur. pauł ĩmo quit¬

Expanded text:
 pithanon a Paul‹o› epitomatorum.Si uehenda mancipia conduxisti, pro eo mancipio, quod in naue mortuum est, uectura tibi non debetur.Paulus: immo qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ad hoiẽs hõnestos ad fe
locus uendendi emendi ue
cum uttoq mõ uerũ fit
insticutorem emisse aut
mendo insolidũ eũ tener¬
ciliuis fencrandis agris

Expanded text:
 ad homines honestos adferalocus uendendi emendiue, cum utroque modo uerum sit institorem emisse aut mendo, in solidum eum tenercuniis faenerandis, agris
Abbreviated transcription (Latin):
I si pͥor nauta pubsio̾e retẽt
uauig.ate cum tuis m̾cibꝰ
prolbĩtus suu̾ . sdẽ iuti
crtt cum ea condiction e
taret. Iem uins uieo ge¬
nere cognitioĩs otseruibi¬
nius. si probatũ fuerit
tisti ꝑto duxbus uulibus
amphocap p̃tiũ debes. pau¬

Expanded text:
or nauta publice retentus nauigare cum tuis mercibus prohibitus fuerit. idem iuris erit, cum ea condicione taret. idem iuris in eodem genere cogitationis obseruabimus, si probatum fuerit tasti, pro duobus milibus amphorarum pretium debes.Pau
Abbreviated transcription (Latin):
quomimꝰ id ꝓfic̾iat᷑ s. si rel¬
igiosus locusiam factꝰ sit
põtific̃cs explorare debẽt q̃te¬
nus salua religioe̾ desiderio
reficiendi oꝑis medendum

Expanded text:
quominus id perficiatur.Sed si religiosus locus iam factus sit, pontifices explorare debent, quatenus salua religione desiderio reficiendi operis medendum
Abbreviated transcription (Latin):
parentes suos funerant
uł alii qui łndes fieri pꝰ¬
sunt licet ex hoc ip̃o noq
pro ħide gestio neq aditio
cuisse se netessaru uel getĩ
prohrde gessisse iud̾añt
solent testiri pietatis gta
facere sepult᷑amq si suꝑ¬
uacuo fint᷑ fictum ad illitt
se minure uident᷑ ne mis¬
cuisse se c̃dantur ad illũ
ũ ut sũptum conseqͣnt᷑
quippe pro testent᷑ pie¬
tatis gritia idse facẽ ple¬
nius gͥ eos testari oꝑtet.
ut et sumptus possit ser¬
uare¶ Fortassis quis poᷤ¬
sit dicere iuterdũ partẽ
simiptus facti posse recu¬

Expanded text:
parentes suos funerant, uel alii qui heredes fieri possunt, licet ex hoc ipso neque pro herede ge‹s›tio neque aditio cuisse se necessarii uel ceteri pro herede gessisse uideantur, solent testari pietatis gratia facere se sepulturam. quod si superuacuo fuerit factum, ad illud se munire uidentur, ne miscuisse se credantur, ad illud non, ut sumptum consequantur: quippe protestantur pietatis gratia id se facere. plenius igitur eos testari oportet, ut et sumptum possint seruare.Fortassis quis possit dicere interdum partem sumptus facti posse rec
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Contiti quiq q pat᷑ in
funus filie impenelit aũ alio
agere secũ finierancu p̃stiti¬
t ip̃e accoẽ de dote a marito ie¬
unomne decedat conlaturos

Expanded text:
.Contra quoque quod pater in funus ‹fi›liae inpendit aut alio agente secum funeraticia praestitit, ipse actione de dote a marito nio decedat, collaturos
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ ͤ t si quis impediat cũ qu¬
iemit quominus ei restratãt᷑
ptorem ĩ tuenur oport̾e tucri¬
ꝙ hinusmedi factũ si quis id
impediat quonimꝰ res ei uẽdi¬
te rradantur ¶ Si colon᷑ uel m¬
quilimis sit his qui mortuuᷤ
ẽ nex sit iñi functur erĩuecris

Expanded text:
t si quis impediat eum qui emit, quo minus ei res tradantur, praetorem interuenire oportere tuerique huiusmodi factum si quid impediat quo minus ei res uenditae tradantur.Si colonus uel inquilinus sit is qui mortuus est nec sit unde fu
Abbreviated transcription (Latin):
quis ueĩre int̾tlictũ iccũ ut
⁊ si machmã alligare quis
phibeat si tm̃eo loci prohib̾¬
meo solo uelis machinã poñ¬
e ñ teneloe int̾dicto si iurcte
ñ paciar. elifficare aũt

Expanded text:
quis uenire, interdictum locum habet, et si machinam alligare quis prohibeat, si tamen eo loci prohibemeo solo uelis machinam ponere, non tenebor inter‹d›icto, si iure te non patiar.Aedificare aut
Abbreviated transcription (Latin):
facturus non cẽt. uiĩ mitor
qr constare uideatur neq
heredi ueq inherede dan¬
dam bane actionem nan
ut apparet. peccinuatis
qͣntitatis ratio in came¬
ducitur ct̃e ppetuo ea inter
ipõs competit.
ad hoc ut ip̃e postetiq eiꝰ
illo in fer̾intur si uia nti
hib̾antur ut mortuũ sitũ
in ferret agepẽ pot̾ iud̾t᷑
enimiam hoc exceptũ t̃ter
erãtem ⁊ uendentẽ ut ei
ꝑfundum sepulte̾ causi
quidem ad hoc non suffic̃
set stiplatione id caueri
p̃. iqui sepulchriun
hãt uiam aũ ad sepulchr̃
non hat ⁊ auiciio ire pro¬
patre rescͥpsit it̃ ad sepul¬
chrum peti precario. et
concedi sołe ut quotiẽs nã
deb̃tur impettetur ab eo
qui fundum ad iunctum
ħt. non tc̃ hoc rescͥtum
etram actionem ciuilem
in ducit sex extra ordinẽ
in cerpellet̾ur. preser enã
compelle debet uisto pre¬
tio it̃ ei prãri ita tm̃ uͥ iu¬
dex etiam d̾ oportimitate
loci prospitiat ne uicmꝰ
mag̾nũ paciatir. de tͥmẽti¬

Expanded text:
us non esset. unde miror, quare constare videatur neque heredi neque in heredem dandam hanc actionem: nam ut apparet, pecuniariae quantitatis ratio in eam deducitur: certe perpetuo ea inter ipsos competit. ad hoc, ut ipse posterique eius illo inferrentur, si via uti prohibeatur, ut mortuum suum inferret, agere potest: videtur enim etiam hoc exceptum inter ementem et vendentem, ut ei per fundum sepulturae causa quidem ad hoc non sufficit, sed stipulatione id caueri quis sepulchrum habeat, uiam autem ad sepulchrum non habeat et uicino ire propatre rescripsit iter ad sepulchrum peti precario et concedi solere, ut quotiens non debetur, impetretur ab eo, qui fundum adiunctum habeat. non tamen hoc rescriptumetiam actionem civilem inducit, sed extra ordinem interpelletur praeses et iam compellere debet iusto pretio iter ei praestari, ita tamen, ut iudex etiam de opportunitate loci prospiciat, ne vicinus magnum patiatur detriment
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Iid̾q ⁊ si quid ad corpꝰ cuito¬
diendum ł etiam com̃dandũ
factũ sit ł si quid inmarin¬
or s u̾estẽ collocandam ñ aũt
oportet ornam̃ta cũ corpibus
condi. Nec quid ali hͣmoĩ qd̾
romines sĩplitiores faciũt.

Expanded text:
 si quid ad corpus custodiendum uel etiam commendandum factum sit, uel si quid in marmor uel uestem collocandam.Non autem oportet ornamenta cum corporibus condi, nec quid aliud huiusmodi, quod homines simpliciores faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
to redis funaũ ñ pͦse eũ fune¬
rariam lab̾o scribit quia ht̃
manditi accõnem. sitm̃ qua¬
in negõciũ ħrdis gerẽs fuña¬
uit licet ratũ nõbt tñ fuña

Expanded text:
redis funerauit, non posse eum funeraria agere Labeo scribit, quia habet mandati actionem.Si tamen quasi negotium heredis gerens funerauit, licet ratum non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ertimare. ip̃e q celsus sẽ
probit.⁊ adicit imiiti se
auemme antntaduersũ
quod si por emptor ita.
trarit. ut nisi totum fũ¬
dum emptum nõde habe
non haberẽ cum eã ꝑtẽ
emptam. qͣm inuic ex so¬
tue posteriea emptori ad¬
dicere uoluit. ¶ Uer ẽ
autẽ ł unã eruenditoribꝰ
posse metorem ad ferti cõ¬
ditionem. cinere enimi cũ
uetit melierem allatam ꝯ¬
dicionem. cum minoris ⁊
etiam tantidem alii uẽde̾t
utiq emptori insondum
erit obligatũs. set si ẽpcor
non uideo inquit queni¬
ad mod̾ pͥori sit emptus. c̃¬
subsecuta sit. uerum est
sua inter sit. id nõ eẽ fac¬
tum. ꝑ qͣm accionem⁊
fructus quos prior ẽp̃tor
ꝑceperit. ⁊ quod d̾cenior
res culpa uł dolo malo ei
facta fit recipiet uenditor¬
Set sineut̃ subiecit emp¬
torem. maiori aũt pretõ
audictum est predium ei
qui soluendo non est. a¬
bitum est apriore ẽptio¬
ne. quia melior inteli¬
gitur. qͣm uenditor cõ¬
probaũit. cui licuit nõ

Expanded text:
timare: ipse quoque Celsus idem probat et adicit mirari se a nemine animadversum, quod si prior emptor ita contraxit, ut nisi totum, fundum emptum nollet habere, non habere eum eam partem emptam, quam unus ex sociis posteriori emptori addicere noluit. autem uel unum ex uenditoribus posse meliorem adferre condicionem: emere enim cum uerit meliorem allatam condicionem, cum minoris uel etiam tantidem alii uenderet, utrique emptori in solidum erit obligatus.Sed si emptor non uideo, inquit, quemadmodum priori sit emptus, csubsecuta sit. sed uerum est sua intersit id non esse factum, per quam actionem et fructus, quos prior emptor perceperit et quo deterior res culpa uel dolo malo eius facta sit, recipiet uenditort.Sed si neuter subiecit emptorem, maiore autem pretio addictum est praedium ei qui soluendo non est, abitum est a priore emptione, quia ea melior intellegitur quam uenditor comprobauit, cui licuit non
Abbreviated transcription (Latin):
tricanus. Cum indiẽ duo¬
bus sotus fundus sit addic¬
tas. uno exhis pretium adi¬
ciente. etiam pro ip̃ius ꝑte
aptiore uenditione discedi
si pestea pretium additũ ẽ
⁊ uenditor alio fundo aplici
sine dolo .m. fecit pori emp¬
tori obligitꝰ nõ erit. nam
qͣmuis non id tm̃ . quos ĩ
diem adlictum erat. s aliũ
quoꝵ cum co uenient. tñ si
uentitor doio carẽt. priceie¬

Expanded text:
tionum.Cum in diem duobus sociis fundus sit addictus, uno ex his pretium adiciente etiam pro ipsius parte a priore uenditione discedi si postea pretium adiectum est et uenditor alio fundo applicisine dolo malo fecit, priori emptori obligatus non erit: nam quamuis non id tantum, quod in diem addictum erat, sed aliud quoque cum eo uenierit, tamen, si uenditor dolo caret, pri
Abbreviated transcription (Latin):
ari. qui meuioreni conditi¬
aorpus nicħꝰ sequititr qt̾
nemerit. non tamen ideo
si cũdem pretium aliusd.
Ie ip̃o quos fructus eum
non seqñtit qui ꝑsecu¬
turi eẽnt priorem empto¬
tem. melior conditio uide¬
tur allita. quia non id
addicto. ante dieui uendi¬
tor mortuns sit. siũ pꝰ diẽ
reres cius cristat. siue oĩo
non existit. priori peediũ
emycum est. quia melior
cum bis qui uendat nou
cxistat. quos si intra diem
adiectionis hr̃e cristat. me¬
uor conditio ei ad fem pot̾.¬
¶ Si fundus indiem adietꝰ.
funit pluris. ut quedam ei
accedant que non accesse¬
rit pͥori emptoei si ñ uni¬
uoris sint hee res quã ꝙ
pluris postea fundus ueni¬
ent. prior uenditio ualet
qua si melior condirio alla¬
ti ũ sit. si minouis uõ suit᷑
itemq estimandũ est. si
dies longior pretu soluẽdi
dicta fuit᷑. ut queritur
qͣntum erusitra eius tpẽie
ciin poterit.
cipsit. Sicut fruetus ĩ diẽ
ad dicte domus. cũ melior
conditio fuerit allata. uen¬

Expanded text:
meliorem condicicorpus nihil sequitur quod uenierit.Non tamen ideo, si tantundem pretium alius det, hoc ipso, quod fructus eum non sequantur, qui secuturi essent priorem emptorem, melior condicio uidetur allata, quia non id addicto ante diem uenditor mortuus sit, siue post diem heres ei exsistat siue omnino non exsistat, priori praedium emptum est, quia melior cum is qui uendat non exsistat: quod si intra diem adiectionis heres existat, melior condicio ei adferri potest.Si fundus in diem addictus fuerit pluris, ut quaedam ei accedant, quae non accesserint priori emptori, si non minoris sint hae res, quam quo pluris postea fundus uenierit, prior uenditio ualet, quasi melior condicio allata non sit: si minoris sint. idemque aestimandum est, si dies longior pretii soluendi data fuerit, ut quaeratur, quantum ex usura eius temporis capi potuerit.cripsit: 'Sicut fructus in diem addictae domus, cum melior condicio fuerit allata, uen