comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m amare ambulare ẽ. E cce amemꝰ illã
gregẽ. omniũ ciuium undiq collectoꝵ
ad illam ciuitatẽ: uident gaudiũ masse pꝰ
trituras. pꝰuentilationes iã misse in horreũ
nicħ tim̃tis. nichil laboris. et molestiȩ pati¬
entis: et ad huc hic positi. ⁊ in ip̃ã c̃ltione
c̃u̾santes. p̾mittunt gaudium spei et an¬
helant in illã: quasi coniungentes corda
sua angłis dĩ. et fut᷑o illi ppło secũ ingau¬
dio ꝑmansuro. Collauda ierłm dnmꝰ i d
enim factura es oierłm: Tnͣsuit certe &¬
labor et gemit᷑. Quid factura es: Arat᷑a:
seminatura nouellatura: Nauigat᷑a es:
Negociatura es: Quid factura es: An illiᷤ
ceri te adhuc oportet: Consida numer
tuum: c̃sid̾a undiq societatẽ tuã. Tide
utrum aliquis esuriat: cui porigas panẽ. Uide
si aliqͥs sitiat: cui des calicem ague frigidȩ. Ui¬
de utrum aliquis apud te mͦ ꝑegͥnꝰ ẽ: quẽ hos¬

Expanded text:
ipsum amare ambulare est. Ecce amemus illam ipsum amare ambulare est. Ecce amemus illam gregem omnium civium, undique collectorum ad illam civitatem; vident gaudium massae, post trituras, post ventilationes jam missae in horreum, nihil timentis, nihil laboris et molestiae patientis; et adhuc hic positi, et in ipsa contritione conversantes praemittunt gaudium spei, et anhelant in illam, quasi conjungentes corda suo Angelis Dei, et futuro illi populo secum in gaudio permansuro. «Callaenim factura es, o Hierusalem? Transit enim labor et gemitus, quid factura es? Aratura es? seminatura? novellatura? navigatura es? negotiatura es? quid fibus, exerceri te adhuc oportet? Considera numerum tuum, considera undique societatem tuam: vide utrum aliquis esuriat, cui porrigas panem; vide si aliquis sitiat, cui des calicem aquae frigidae; vide utrum aliquis modo apud te peregrinus est, quem hos
Abbreviated transcription (Latin):
istam ciuitatem: si uͭ agnoscimꝰ nrãm ꝑegͥna¬
cionem. In hoc enim mundo. in his tͥbulatio¬
nib scłi. in hac turba multiplici scandaloꝵ:
qͦdãmͦ incaptiuitate gemimꝰ. S ut erig̾em᷑:
p̃minciat᷑ ciuitas nr̃a noua futura spũalis.
contigit: ut totum explicaret᷑ qͦd ad ꝑsoluẽ¬
dam imaginem ꝑtinebat. Rẽparata ẽ. ierłm
pꝰ septuaginta annos captiuitatis: sic̃ iere¬
mias ꝓpħa. septuaginta annis. septenario
illo num̾o. omnẽ uolubilitatẽ huiꝰ temꝑis
significat. Septenario enĩ num̾o uoluunt᷑
dies hi: sic̃ nostis. Idem abeunt: idem rede¬
unt. Pꝰ septuaginta gͦ annos cum ꝓpħat ie¬
turam illã ciuitatẽ nrãm iam inȩt̾nitate. in
uno die. In illa quippe habitatione tempꝰ nõ
bant de ista. S hȩc dicebant de ista: q̃ in il¬
lam duc̾ent. Et illa omnn q̃ fiebant scdm
tempꝰ : scdm corporales modones: scãm
ei suspiremꝰ et inꝑegͥnatione ingemiscamꝰ:
et ad illã uenire desidemꝰ. Amemꝰ illã: &

Expanded text:
istam captivitatem, si vere agnoscimus nostram peregrinationem. In hoc enim mundo, in his tribulationibus saeculi, in hac turba multiplici scandalorum, quodam modo in captivitate gemimus; sed erigemur: praenuntiatur civitas nostra nova futura aequalis. ibiliter contigit, ut totum explicaretur quod ad persolvendam imaginem pertinebat. Reparata est Jerusalem post septuaginta annos captivitatis. Sic Jeremias propheta septuaginta annis, septenario illo numero omnem volubilitatem hujus temporis signat: septenario enim numero volvuntur dies hi, sicut nostis; iidem abeunt, iidem redeunt. Post septuaginta ergo annos, cum prophetavit Jeturam illam civitatem nostram jam in aeternitate in uno die. In illa quippe habitatione tempus nonbant de ista. Sed haec dicebant de ista, quae in illam ducerent; et illa omnia quae fiebant secundum tempus, secundum corporales motiones, secundum ei suspiremus, et in peregrinatione ingemiscamus, et ad illam venire desideremus. Amemus illam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑactum. pꝰ traditum scĩs regnum cȩlorũ:
si illã uitam cogitau̾is. ⁊ illiꝰ uitȩ negotiũ
oxiosum deqͦ sepe locuti sumꝰ: km̃i. non
fluctuat negotium nr̃m. Ociosũ negotiũ:
plenum soliꝰ dulcedinis: nulla interpella-¬
tum molestia÷ nulla fatigatione saucia-¬
tũ: nulla nube ꝑturbatũ. negotiũ nrm̃:
qͦd erit laudare dm̃: amare et laudare:
laudare in amore: amare in laude. Beati
lum erit: uisio dĩ. Uident homines uena¬
torem: et delectant᷑. Cte miseris: siñ se cor¬
rex̾int. Qui enim uident uenatorẽ & delec¬
tant᷑: uidebunt saluatorẽ et contristabunt᷑
Quid ilł miseriꝰ ẽ. qͥb saluator salitti ñ erit:
Nongͦ mir̃: quia ilł quib uoluptati homo
pugnans: ñ erit saluti d̾s lib̾ans. Nos aut̾
illa ciuitas purgatis omĩb ciuib suis: nullo
admixto sedicioso aut turbulento. Inimeꝰ
illȩ qui mͦ inuidet ne ad illam patͥa uemiamꝰ.
illic cuiqͣm infidiari ñ pot̾it: quia nec eẽ ꝑ

Expanded text:
traditum sanctis regnum coelorum, si illam vitam cogitaveris, et illius vitae negotium otiosum, de quo saepe locuti sumus, charissimi; non fluctuabit negotium nostrum, otiosum negotium plenum solius dulcedinis, nulla interpellatum molestia, nulla fatigatione sauciatum, nulla nube perturbatum. Negotium nostrum quod erit? Laudare Deum amare et laudare; laudare in amore, amare in laudibus. «Belum erit in visione Dei? Vident homines venatorem, et delectantur: vae miseris, si non se correxerint! Qui enim vident venatorem, et delectantur, videbunt Salvatorem, et contristabuntur. Quid illis miserius, quibus Salvator saluti non erit? Non ergo mirum quia illis quibus voluptati est homo pugnans, non erit saluti Deus liberans. Nos autem, illa civitas purgatis omnibus civibus suis, nullo admixto seditioso aut turbulento: inimicus ille qui modo invidet, ne ad illam patriam veniamus, illic cuiquam insidiari non potest; quia nec esse ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce hoc ẽ. negotium tuũ. Sic̃ solet in
dictũ ẽ: anẽ inciuitate tua imaginẽ ipsoꝵ
adnichilum rediges. Hi sunt qui mͦ gaudẽt
talib pompis. Int̾ illos s̃: qui ꝓpt̾ea hodie
ñ uen̾unt quia munꝰ ẽ. Cui munꝰ: cui dap¬
mi : Aut unde munꝰ: aut unde dapnũ: ñ
tim illi tantum qui talia ȩdunt. dãpno
feriuit᷑.s. maiori dãpno ꝑcutiunt᷑ qͥ talia
uibent̾ intuent᷑. Iulorum arca auro exa¬
m̃it᷑: istorũ pectus iusticie diuitiis expo¬
liat᷑. Plangunt pleriq editores: uenden¬
tes uillas suas: qͦmͦ debent plang̾e pecca¬
tores pendentes animas fuas: Itane adh
clammauit dñs dm̃co die uigilate: ut
quia nugantur: ⁊ multũ intenti in illa
spectacula q̃ ilł placent aliq̃n et se spectent
sibiq displiceant. In multis enim iã fcm̃
gaudemꝰ: ⁊ aliqñ nos qͦ ibi sedimꝰ et insa¬
niuimꝰ. Et qͣm multos putamꝰ ibi nc̃ sede:
futuros ñ solũ xͥanos. s etiam ep̃os: fxp̃¬

Expanded text:
ecce hoc est negotium tuum. Sicut solet in dictum est, «Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges» . Hi sunt qui modo gaudent talibus pompis: inter illos sunt qui propterea hodie n venerunt, quia munus est. Cui munus est? cui damnum? Aut unde munus? aut unde damnum? Non enim illi tantum qui talia edunt, damno feriuntur; sed majori damno percutiuntur, qui talia libenter intuentur. Illorum arca auro exinanitur; istorum pectus justitiae divitiis exspoliatur. Plangunt plerique editores, vendentes villas suas: quomodo debent plangere peccatores, perdentes animas suas! Itane ad hoc clamavit Dominus dominico die, «Vigilate,» utquia nugantur; et multum intenti in illa spectacula quae illis placent, aliquando et se spectent, sibique displiceant. In multis enim jam factum gaudemus; et aliquando nos quoque ibi sedimus, et insanivimus: et quam multos putamus ibi nunc sedere, futuros non solum christianos, sed etiam episcop
Abbreviated transcription (Latin):
illȩ. Non pat̾ abraham: s siqͥs amortuis
resurrȩx̾int. illi credent. Et abraham.
si moysen inqͥt et ꝓpħas ñ audiunt:
neq siqͥs amortuis resurrex̾ it credent
his utiq qui ad huc uiuebant: quib
ad huc tẽpꝰ correctionis largum erat:
qui ñdum uen̾ant in loca illa torm̃toꝵ.
Hñt ibi inquit quos audiant: moy sen et ꝓphaᷤ
Noncredunt his: s siquis amortuis resurre¬
xͥit credent. Si moysen et ꝓpħas ñ audiunt:
neq siquis amortuis resurrȩx̾it credent. Sen¬
tentia abrahe ẽ. Abrahȩ sententia uͥ et un-¬
de: De qͥdam excelso loco et pleno qͥetis et fe¬
liitatis: quẽ uidit illȩ qui cruciabat᷑ inflã¬
ma leuatis oculis sius: qñ mneiꝰ gremio. id:
ineiꝰ secreto. uidit paupem felicit̾ exultan¬

Expanded text:
ille: «Non, pater Abraham; sed si quis ex mortuis ille: «Non, pater Abraham; sed si quis ex mortuis resurrexerit, credent.» Et Abraham: «Si Moysen,» inquit, «et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent»his utique qui adhuc vivebant, quibus adhuc tempus correctionis largum erat, qui nondum venerant in loca illa tormentorum. «Habent ibi,» inquit, «quos audiant, Moysen et Prophetas.» Non credunt his, «sed si quis a mortuis resurrexerit, credent. Si Moysen et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent.» Sententia Abrahae est. Abrahae sententia ubi, et unde? De quodam excelso loco, et pleno quietis et felicitatis, quem vidit ille, qui cruciabatur in flamma, levatis oculis suis; quando in ejus gremio, id est in ejus secreto, vidit pauperem felicit
Abbreviated transcription (Latin):
tauit donatꝰ. Ad orabunt recte: adorabunt
om̃s patͥe gentium in conspectu eiꝰ. Quare
ta milia qͥs num̃at testimonia. de ȩcclia
toto orbe t̾rar̃ diffusa: Quis num̾at: ñ s̃¬
hereses tot contͣ ȩccliam: qͦt testimonia le¬
gis ꝓeccłia. Quȩ pagina ñ hocsonat: Quis
u̾sus ñ hoc loqͥt᷑: Omĩa clamant ꝓunitate
latras heretice. Unde m̾ito dr̃ inilla cun¬
tate qͦd scͥpͥtum ẽ in apocalipsi. Canes foraᷤ
Tu contͣ ista latras. S unde iudicasti. de
orbe t̾rarum ut dic̃e ceꝑam: Quotͥbu¬
nali: Presũꝑtione uidelicet cordis tui.
a nos uid̃i uolunt. Torquebat᷑ quidã diues
ap̃ inferos. Desidauit aq̃ stillã de digito
contẽpti ante ianuam suã pauꝑis: qm ure¬
batur flamma. ĩn. Et cum ei ñ daret᷑ qͥa
iudicium fine mĩa illi qui ñ fac̃ mĩa: cũ¬
ei gͦ ñ daret᷑. dix̃ ad abraham. Pat̾ abra¬
ham mitte latar. Habeo ibi qͥnq frẽs.
Annunciet eis q̃ hic patior: ne et ipsi ue

Expanded text:
tavit Donatus. «Adorabunt:» recte, «adorabunt omnes patriae gentium in conspectu ejus.» Quare ta millia. Quis numerat testimonia de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa? quis numerat? Non sereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate latras, haeretice! Unde merito dicitur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. stianos videri volunt! 17. Torquebatur quidam dives apud inferos, desideravit aquae stillam de digito contempti ante januam suam pauperis, quoniam urebatur in flammis. Et cum ei non daretur, quia «judicium sine mii non daretur, dixit ad Abraham: «Pater Abraham, mitte Lazarum. Habeo ibi quinque fratres; annuntiet eis quae hic patior, ne et ipsi ven
Abbreviated transcription (Latin):
enim tantũ cantamꝰ: qñ uoce et labiis sona¬
mꝰ canticum. Est et cantic̃ intꝰ: qͥa s̃ &e aures
cꝰdam int᷑. Coce cantamꝰ: ut nos excitemꝰ. Cor¬
de cantamꝰ: ut illi placeamꝰ. Aggei & racha¬
riȩ psalmꝰ dr̃. Aggeus et ⁊acharias ꝓpħe fu¬
erunt. Erant autẽ ꝓphȩ isti iã incaptiuitate

Expanded text:
enim tantum cantamus, quando voce et labiis sonamus canticum; est et canticum intus, quia sunt et aures cujusdam intus. Voce cantamus, ut nos excitemus; corde cantamus, ut illi placeamus. «Aggaei et Zachariae» Psalmus dicitur. Aggaeus et Zacharias prophetae fuerunt. Erant autem prophetae isti jam in captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
tor xp̃c ẽ p̾ciũ sanguis: possessio orbis ter¬
rar̃. uoces ipsas ꝓpħicas audiamꝰ: contra¬
dicentes litigatorib hereticis Ecce posses¬
morabunt᷑ &e conu̾tent᷑ ad dnm. uniu̾si
fines t̾rȩ: et ad orabunt in conspectu eiꝰ uni¬

Expanded text:
t, pretium sanguis, possessio orbis terrarum. Voces ipsas propheticas audiamus, contradicentes litigatoribus haereticis. Ecce possesmorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui utunt᷑ hoc mundo. tanqͣm ñ utentes sint
Pret̾it enĩ figura hꝰ mundi. Colo uos sine
sollicitudine ẽẽ. Qui gaudiũ totum suum
totãq felicitatẽ constituit in manducando¬
et bibendo: uxorẽ ducendo: em̃do: uenden¬
do: utendo mundo isto: sine sollicitudine
quis autẽ siue manducat siue bibit. siue a¬
liud quid agit omnia in głam dei fac̃: et
si aliqͣtͥsticia ẽ de reb scłarib sic flet ut int̾
inspe gaudeat: et si aliqͣ leticia ẽ. de reb secu¬
larib sic gaudet. ut intꝰ sp̃ualit timeat. nec
donet se corrumpendum felicitati. nec cedat
adu̾sitati frangendum ÷ ħ ẽ enim flere tãꝗͣ
ñ flentẽ. et gaude tanꝗͣ ñ gaudentẽ: qͥsqͥs
et si ht̃ uxorem eiꝰq infirmitati. compati¬
ens redait ñ exigit debitũ: aut si ꝓpt̾ ꝓpͥam
infirmitatẽ duc̃ uxorem. plangens potius
quia sine uxore ñ potuit qͣm gaudens qr
dixit: quisqͥs qͦd uendit nouit quia et fi

Expanded text:
tuntur hoc mundo, tanquam non utentes sint: praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui gaudium totum suum totamque felicitatem suam constituit in manducando, bibendo, uxorem ducendo, emendo, vendendo, utendo mundo isto, sine sollicitudine quis autem, sive manducat, sive bibit, sive aliquid agit, omnia in gloriam Dei facit : et si aliqua tristitia est de rebus saecularibus, sic flet, ut intus in spe gaudeat; et si aliqua laetitia est in rebus saecularibus, sic gaudet, ut intus spiritualiter timeat, nec donet se corrumpendum felicitati, nec se det adversitati frangendum hoc est enim flere tanquam non flentem, et gaudere tanquam non gaudentem: quisquis et si habet uxorem, ejus infirmitati compatiens, reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit: quisquis vendit quod novit quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑta ut hic intelligant᷑ obscura. C unigͦ di¬
ceret nob euũgłm. obseruate nouissimũ diẽ¬
uentur̃. diẽ aduentus filii hominis. quia il
tib scłi. cum deberent eẽ securi domitis cupi¬
ditatib scłi: iam utiq illi uitȩ nos p̾parabat.
raui. De cet̾o frẽ tempꝰ breue ẽ. Reliquũ ẽ. ut

Expanded text:
 obscura. Cum ergo diceret nobis Evangelium, Observate diem novissimum venturum, diem adventus Filii hominis; quia illtibus saeculi, cum deberent esse securi domitis cupiditatibus saeculi: jam utique illi vitae nos praeparavit r
Abbreviated transcription (Latin):
euuangłica tc̃ lectione ꝑ moti. p̃ magni¬
tudine timoris nr̃i ⁊ ur̃ę utilitatis. ĩ mo¬
rati sumꝰ in eo qͦd nob̃ dñs diem nouissi¬
mum commendauit: cautosq nos et ui¬
gilantes expectare uoluit aduentũ suũ
terrens etiam exemplo. ne dãpnet in¬
iudicio: sic futur̃ dicens aduentũ filii
hominis. sic̃ indieb noe manducabant
et bibebant. emebant. uendebant. nu¬
bebant. uxores ducebant. donec introi¬
ret noȩ inarcam. et uenit diluuiũ et
ꝑdidit om̃s: solliciti gͦ et magno timo¬
re concussi. qͥs enim si credit ñ timeat:
In eo sumꝰ qͣntũ potuimꝰ. ĩmorati. ut

Expanded text:
oti, prae magnitudine timoris nostri et vestrae utilitatis immorati sumus in eo quod nobis Dominus diem novissimum commendavit, cautosque nos et vigilantes exspectare voluit adventum suum; terrens etiam exemplo, ne damnet judicio; sic futurum dicens adventum filii hominis, sicut in diebus Noe: manducabant et bibebant, emebant, vendebant, nubebant, uxores ducebant, donec introiret Noe in arcam, et venit diluvium, et perdidit omnes . Solliciti ergo et magno timore concussi quis enim si credit, non timeat?, in eo sumus, quantum potuimus, immorati, ut
Abbreviated transcription (Latin):
securi expectare. s cẽ desid̾are. Si enĩ
amamꝰ xp̃m: utiq aduentum eiꝰ desi¬
dare debemꝰ. ꝑu̾sum enim ẽ. et nes¬
cio utrum uer̃: quẽ diligis timere
ne ueniat: orare. adueniat regnum
tuũ: et tim̾e ne exaudiaris. Undeaũ
timor: Quia iudex uent᷑us ẽ. Nũqͥd
uidꝰ: Nunqͥd pꝰstremo ab alto̾ expec¬
tans nosse causã tuã: ne forte illȩ ꝗͣ
instruxisti uel p̃uaricatione te deci¬

Expanded text:
i enim amamus Christum, utique adventum ejus desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor? quia judex venturus est? Numquid vidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te deci
Abbreviated transcription (Latin):
Quid erit frẽs. quid exit rogo uos ẽẽ. in illa
uitȩ corda p̾parare debemꝰ. Quisqͥs ei cor p̾para¬
u̾it: totam istam contẽpnet. Contẽpta ista.
securum fac̃ expectare diem: deqͦ expectan-
do dñs t̾ruit. Cumgͦ psalmꝰ iste dicat nob̾
et cantet de illa uita futura euuãgłm autẽ
t̾ruerit dep̃senti: psalmꝰ fac̃ amorẽ future:

Expanded text:
a vitae corda praeparare debemus: quisquis ei cor praeparaverit, totam istam contemnit; contempta ista securum facit exspectare diem de quo exspectando Dominus terruit. 4. Cum ergo psalmus iste dicat nobis et cantet de illa vita futura, Evangelium autem terruerit de praesenti; Psalmus facit amorem futurae,
Abbreviated transcription (Latin):
Misit rex et soluit eum: princepspo¬
pulorum et dimisit eum. Ipse ẽ rex: qͥ
et pͥnceps popłorũ. Soluit compedi¬
tum: dimisit inclusum. Constituit
eum dñm domꝰ suȩ : & pͥncipẽ omnis
possessionis suȩ: ut erudiret pͥncipes
eiꝰ sic̃ semet ipsum: ce seniores eiꝰ prudẽ-¬

Expanded text:
Misit rex, et solvit eum, princeps populorum, et diui princeps populorum: solvit eum compeditum, dimisit inclusum. Constituit eum dominum domus suae, et principem omnis possessionis suae; ut erudiret principes ejus sicut semet
Abbreviated transcription (Latin):
gis ñ ꝑcipit: Quidat peccorib escã ip̃oꝵ:
et pullis coruorum qͥ inuocant eum. Hic
forte putabimꝰ. quia corui inuocant dm̃:
ut det eis escam. Ne hoc cogitetis: irrati
Infigura accipite dictũ: ne putetis ficut
impii quidã dicunt reuolui animas hu-¬
manas adpeccora: ad canes: ad porcos ad
coruos. Hoc a cordib ur̃is excludite: et a
fide ur̃a. Anima humana facta ẽ adima-¬
ginem dĩ. Nondabit imaginẽ suã cani
et porco. Quid÷ gͦ et pullis coruoꝵ qui ĩ¬
uocant eum: Qui sunt pulli coruoꝵ:
Israelitȩ se solos iustos dicebant: qui legẽ
acceꝑant. Cet̾os om̃s omniũgentium ho-

Expanded text:
gis non percipit» ? «Qui dat pecoribus escam ipsorum, gis non percipit» ? «Qui dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Hoc forte putabimus, quia corvi Deum invocant, ut det illis escam? Ne hoc cogitetis, irratioIn figura accipite dictum, ne putetis, sicut impii quidam dicunt, revolvi animas humanas ad pecora, ad canes, ad porcos, ad corvos. Hoc a cordibus vestris excludite, et a fide vestra. Anima humana facta est ad imaginem Dei ; non dabit imaginem suam cani et porco. Quid est ergo, «Et pullis corvorum qui invocant eum?» Qui sunt pulli corvorum? Israelitae se solos justos esse dicebant, quia Legem acceperant; caeteros omnes monium ge
Abbreviated transcription (Latin):
ne contͣ pluuiam sterilitatẽ reddent:
ꝑecidite gͦ aliquid et deputate aliquid
fixũ: uel ex annius fructib uel excoti¬
dianis questib ur̃is. Nam qͣsi de uiuo
uideris dare: & necesse ẽ ut trepidet
u̾as. Exime aliqͣm partẽ redituũ tuoꝵ
Decimasuis: decimas exime qͣmius parũ
sit. Dictum ẽ enim: quia pharisei decimas
dabant. Ieiuno bis insabbato: decimas do
omniũ que possideo. Et quid ait dñs:
Nisi abundau̾it iusticia ur̃a płquã scri-¬
barum et phariseorum: ñ intrabitis in re¬
gnum cȩlorum. Et ille suꝑ quem debet
abundare iusticia tua decimas dat: tu aũ
nec millefimã das. Quomͦ eumsuꝑabis:
cui ñ ȩquaris: Qui cooꝑit cȩlum nubib: qͥ
parat t̾errȩ pluuiam. Qui exoriri facit
in montib fenuim: et herbã seruituti ho
gregem suum esca sua: ꝑ homines quoꝵ
seruituti herbam facit exoriri. Unde dic̃
apłs. Qui pascit gregem: & delacte gre¬

Expanded text:
ne contra pluviam sterilitatem redderent? ne contra pluviam sterilitatem redderent? Praecidite ergo aliquid, et deputate aliquid fixum, vel ex annuis fructibus, vel ex quotidianis quaestibus vestris. Nam quasi de vivo videris dare, et necesse est ut trepidet veras. Exime aliquam partem reddituum tuorum. Decimas vis? Decimas exime, quanquam parum sit. Dictum est enim quia Pharisaei decimas dabant: «Jejuno bis in subbato, decimas do omnium quaecumque possideo» . Et quid ait Dominus? «Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum» . Et ille super quem debet abundare justitia tua, decimas dat; tu autem nec millesimam das. Quomodo superabis eum cui non aequaris? «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam; qui exoriri facit in montibus fenum, et herbam servituti homgregem suum esca sua per homines, quorum servituti herbam facit exoriri. Unde dicit Apostolus: «Quis pascit gregem, et de lacte gre
Abbreviated transcription (Latin):
ti te da. S aliusẽ. quẽ tu debes quererȩ.
Sudet elemosina in manu tua: qͦusq
inuenias iustum cuides. Nunqͣm hoc
facietis: nͥ aliquid de reb ur̃is sepofitũ
habueritis qͦd cuiq placet ꝓnecessitate
rei familiaris suȩ: tanqͣm debitum qͣsi
tis quid sit. fiscus: saccus ẽ. Ande et fis¬
cellȩ et fiscinȩ dicuntur. Ne putetis qr
aliquis dracho ẽ fiscus: quia cum timo¬
re audit᷑ exactor fisci. fiscus: saccus est
publicus. Ip̃m habebat dnꝰ hic interra:
qñ loculos habebat. Et ip̃i loculi ude
erant commissi: iude traditori. Pacie¬
batur dñs et furẽ: et in ipso ostendenᷤ
uͥq patientiam suã. Tam̃ illi qͥ confere¬
bant: in loculos dñi conferebant. Nͥ for¬
te putatis. quia dñs ibat et petebat.
aut indigebat cui angłi seruiebant:
qui de qͥnq panib tot milia hominũ
pauit. Quare gͦ eg̾e uoluit: nͥ ut daret
exemplum montib ut parerent fenũ

Expanded text:
ti te da:» sed alius est quem tu debes quaerere; ti te da:» sed alius est quem tu debes quaerere; «Sudet eleemosyna in manu tua quousque invenias justum cui des.» Nunquam hoc facietis, nisi aliquid de rebus vestris sepositum habueritis, quod cuique placet pro necessitate rei familiaris suae, tanquam debitum quasi tis quid sit? Fiscus saccus est; unde et fiscellae et fiscinae dicuntur. Ne putetis quia aliquis draco est fiscus, quia cum timore auditur exactor fisci; fiscus saccus est publicus. Ipsum habebat Dominus hic in terra, quando loculos habebat; et ipsi loculi Judae erant commissi . Judam traditorem patiebatur Dominus et furem, et in ipso ostendens ubique patientiam suam: tamen illi qui conferebant, in loculos Domini conferebant. Nisi forte putatis, quia Dominus ibat, et petebat, aut indigebat, cui Angeli serviebant, qui de quinque panibus tot millia hominum pavit. Quare ergo egere voluit, nisi ut daret exemplum montibus, ut parerent fenum,
Abbreviated transcription (Latin):
Non tacet ipse. Audite uocẽ ipsiꝰ. Nemo
enĩ uos pot̾ exig̾e: nͥ forte exactione opꝰ
ẽ ut qui uob in euugłio seriuiunt. petãt
a uob̾. Si ad hoc uentum fui̾t ut petãt:
uidete ne qͦd uos a dõ petitis. frustra pe-¬
tatis. Eirgo estote exactores ur̃i: ne aliqͥd
illi qͥ uob in euugłio seriuiunt ñ dicã pet̾e
cogant᷑. nã forte nec coacti petunt: s ne
silentio uos arguant. Unde scͥptum ẽ.
Beatꝰ qͥ intelligit suꝑ egenũ et pauꝑem
Cum dicit qͥ intelligit suꝑ egenũ et
pauꝑem: ñ expectat ut petat. Intellige
suꝑ illum. Aliꝰ te querit indigens: aliũ
tu debes querere indigentẽ. Utrumq di¬
ctumẽ. frẽs mei: et om̃i petenti te da mͦ
lectum ẽ: et alia scͥptura dic̃. Sudet ele¬
mosina in manu tua: quoadusq inuenia ᷤᷤ
iustum cui eam tͣdas. Alius ẽ qͥ te querit:
alium tu debes querere. Nec eum qui te
querit relinquas in anem. Omĩ emꝰ peten¬

Expanded text:
Non tacet ipse; audite vocem ejus. Nemo Non tacet ipse; audite vocem ejus. Nemo enim vos potest exigere; nisi forte exactione opus est, ut qui vobis in Evangelio serviunt, petant a vobis. Si ad hoc ventum fuerit, ut petant; videte ne quod vos a Deo petitis, frustra petatis. Ergo estote exactores vestri, ne aliquid illi qui vobis in Evangelio serviunt, non dico patere cogantur, nam forte nec coacti petunt; sed ne silentio vos arguant. Unde scriptum est: «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem» . Cum dicit, «qui intelligit super egenum et pauperem,» non exspectat ut petat. Intellige super illum. Alius te quaerit indigens, alium tu debes quaerere indigentem. Utrumque dictum est, fratres mei: et, «Omni petenti te da» , modo lectum est; et alio loco Scriptura dicit, «Sudet eleemosyna in manu tua, quousque invenias justum» «cui eam tradas.» Alius est qui te quaerit, alium tu debes quaerere. Nec eum qui te quaerit relinquas inanem; «Omni» enim «peten
Abbreviated transcription (Latin):
sententia ẽ: erit ur̃ seruus. Ergo exori¬
ri fac̾ inmontib fenũ: et ħbam serui-¬
tuti hominũ. Paulus qͥdem apłs manib
suis uiuens. ip̃m fęnum montiũ acciꝑe
noluit: noluit indigere: s tam̃ montes
dabant fenum. Nqͥa ille noluit acciꝑe
ꝓpt̾ea montes dare ñ deb̾ent: aut steriles
remanerent. Debetur pluiuie fructus: de¬
betur seruocib: sicut dñs ait. Manduca¬
te que absis sunt. Et ne putarent aliqͥd de
diximꝰ. et aliqñ sermo fimendꝰ ÷ si uultis
ñ eẽ steriles. ut reddatis ꝓpluiia fecundi¬
tatẽ: ne dãpnet᷑ pꝰea st̾ilitas ur̃a. minat᷑
enĩ ds̃ t̾rȩ st̾ili et spinosȩ ignẽ: fic̃ fruc¬
tuose horreũ parat. Exigit enĩ: ut uosip
tTII. sos exigatis. Efficimini exactores ur̃i. xp̃c
tacitꝰ exigit: ⁊ maior ÷ uox tacentis. qͥ me
uu̾głio ñ tacet. Nenim uͭ tacet: cũ dic̃.
facite uob̾ amicos de mãmona iniqͥtati.
ut & ipsi recipiant uos in et̾na tab̃nacła.

Expanded text:
xoriri facit in montibus fenum et herbam servituti hominum.» Paulus quidem apostolus manibus suis vivens, ipsum fenum montium noluit accipere; voluit indigere: sed tamen montes dabant fenum. Num quia ille noluit accipere, propterea montes dare non deberent, ut steriles remanerent? Debetur pluviae fructus, debetur servo cibus, sicut Dominus ait: «Manducate quae ab ipsis sunt.» Et ne putarent aliquid de diximus, et aliquando sermo finiendus est; si vultis non esse steriles, ut reddatis pro pluvia fecunditatem, ne damnetur postea sterilitas vestra minatur enim Deus terrae sterili et spinosae ignem , sicut fructuosae horreum parat; efficite ut vos ipsos exigatis, efficimini exactores vestri. Christus tacitus exigit; et major est vox tacentis, quia in Evangelio non tacet. Non enim vere tacet, cum dicit: «Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula» .
Abbreviated transcription (Latin):
quid et a suggestionib malar̃ cupidi¬
riamus. totũ sitiamꝰ: et ueras diuitias
et ueram sanitatẽ. et uerã iusticiã. ꝗe
s̃ uerȩ diuitiȩ: Cȩlestis illa mansio in
ierłm. Quisenim dr diues in hac terra:
Quando laudat᷑ diues quid dr: Mul¬
tũ diues ẽ: nicħ illi de ẽ. Lauscerta lau¬
dantis illa ẽ. Nam ista ñ ẽ. Cum d̾r ni¬
chil illi deest: attende si nicħ illi de ẽ.
Si nicħ cupit: nicħ illideẽ. Si autem
ad huc cupit maiora. qͣm quȩ habet
ad hoc accesser̃ diuitiȩ ut egestas cres¬
ceret. In illa uͦ ciuitate uere er̾ diuitiȩ: qr
ibi nichil nobis deerit: quia nec indigebimꝰ
aliqͣre : & uera sanitas erit. Quȩ ẽ uera sa¬
nitas: Cum absorta fuerit mors inuicto¬
riam. & cum corruptibile hoc induerit
incorruptionẽ. et mortale hoc induerit

Expanded text:
quid et a suggestionibus malarum cupidiquid et a suggestionibus malarum cupidiriamus, totum sitiamus, et veras divitias, et veram sanitatem, et veram justitiam. Quae sunt verae divitiae? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dicitur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quia cotidiȩ illam curas. Ergo nec ipsa
sanitas nob̃ ÷ ꝑ fecta. Intendat caritas
ur̃a. qͦmͦ nos intelligamꝰ mopes: ut gau¬
deamꝰ ad eũ. et leuemꝰ oculos adeum qͥ
habitat incęlo. Non sillȩ uͭ diuitiȩ. plꝰ
augent cupiditatẽ eis qui eas possident.
Non ẽ illa uera corꝑis sanitas: qr portat᷑
infirmitas uͥq defectiua. Q uoc̾q se uer-¬
terit deficit: in ipso adutorio ñ inueni¬
es firmamentum. Lassat᷑ stando: sed̾e
uult. Nunquid uel sedendo durabit:
Qͦdͦ selegit ut ñ fatigaretur: ibi habet
defic̾e̾. Lassatus ẽ. uigilando: dormit᷑us
ẽ. Nunquid quia dormiuit ñdeficit: Las¬
satus ẽ ieiunando: refecturꝰ ẽ. Si plus
refec̾it: inde deficit. Innulla re potest
ꝑ seu̾are ista infirmitas. Iusticia quid:
Quanta iusticia ẽ int̾ tantas temptati¬
ones: Possumꝰ contin̾e abhomicidio ÷
ab adult̾io: a furtis: aꝑuirus: a fraudi¬
b. Nunqͥd abiniqͥs cogitationib : Nlun¬

Expanded text:
quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nobis est perfecta. 12. Intendat Charitas vestra quomodo nos intelligamus inopes, ut gaudeamus ad eum, et levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? num
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: inopes nos ẽẽ intelligamꝰ et egen¬
tes: ñ solũ har̃ diuitiar̃. quia ñ s̃ uere
diuitiȩ: s et ipsius salutis. Et qñ sani
sumꝰ : intelligamꝰ quia infirmam᷑. Qñ
enim corpꝰ hoc esurit et sitit: qͣndo cor-¬
pus hoc uigilando fatigat᷑. stando fa¬
tigat᷑. ambulando fatigatur: seden¬
do fatigat᷑ : manducando fatigat᷑: qͦc̃¬
q se uert̾it ad subsidium fatigationis. ibi
inuenit aliam fatigationem: ñ ẽ gͦ ꝑ fec¬
ta sanitas nec inipso corpore. Non sunt gͦ
illȩ diuitiȩ s mendicitas: q qͣntomagis
abundant. tanto crescit in opia & aua-¬
ricia. Nonẽ ista salus corꝑis: ẜ infirmi¬
tas. Paragorizam᷑ qͦtidie medicamentis
dei. Quia manducamꝰ et bibimꝰ: medica-¬
menta ipsa s̃ quȩ nob̃ apponunt᷑. Fres. si
uultis uidere qualis morbus nos habeat: qͥ
ieiunat septem dieb fame consumit᷑. Er¬
go illa fames ibi ẽ. S ideo illam ñ sentis:

Expanded text:
sumus, inopes nos esse intelligamus et egensumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis,
Abbreviated transcription (Latin):
miniꝰ Abundat. S abundat neqͥtia:
abundat malicia. Et eo plꝰ abundat
nequitia: quo sibi uidetur abundare
dare: sed pauꝑem debet se cognosce. Et si
ht̃ diuitias: scire debet quia ñ sillȩ uerȩ
diuitiȩ. ut alias desidet. Qui enim diui¬
tias falsas desid̾at: ueras non querit. qui
autẽ ueras querit adhuc pauꝑ ẽ : & rec¬
te dic̃. Pauꝑ et dolens ego sum. Rursus
illȩ qui pauꝑ ẽ. et nequitia plenꝰ ẽ. unde
dr abundare: Quia displicet illi quia
pauꝑẽ: & iusticia ipsa uidetur abunda¬
re incorde suo ad u̾sus iusticiam di. Et
quȩ abundantia iusticiȩ nr̃ȩ: Quanta¬
cunq iusticia in nob̾ fuit: ros ÷ nescio
quisad illum fontẽ: ad saginã illã tan
nr̃am molliant & duram iniquitatem
soluant. M desidemꝰ de pleno fontẽ
iusticiȩ saginari: desidemꝰ ub̾tate illa
satiari de qͣdr inpsalmo. Inebriabunt᷑
abub̃tate domꝰ tuȩ : & torrente uolup¬
tatis tuȩ potabis eos. Hic autem cum

Expanded text:
mini? abundat, sed abundat nequitia, mini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia, quo sibi videtur abundare dare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd peius ẽ. Qui uident᷑ ñ ab undare
peccunia: iusticia sibi uidentur ab im-¬
dare adu̾sus dm̃. Et positi in calamita¬
tib se iustificant. dm accusant: & di¬
cunt. Quid admisi. aut quid feci: &
tudicis. Respice. recordare pecc̃a tua:
tua: sinicħ fecisti. Titillatur aliqͣntũ
conscientia ÷ et redit adse: & cogitat
facta sua mala. Et cum cogitauerit
facꝰta sua mala: nec sic uult c̃fit̾i quia
digna patit᷑. s dicit. Ecce manifeste fe¬
ci multa: s multos uideo peiora fecisse.
et nchil mali pati. lustus contͣ dm. A¬
bundat gͦ et ipse. Plenum ht̃ pectus
iusticia: qndoquidẽ illi ds uidet᷑ male¬
face̾. & ipse sibi uidetur iniuste pati.
Et si cdares illi nauem gub̾nandã: in
naufragium iret cum illa. Uult aitẽ Pciu¬
dm̃ excutẽ de gub̾natione hꝰ mundi:
et ipse ten̾e gub̾nacula creaturȩ: et
distribuere om̃ĩb dolores et leticias.
penas ⁊ p̾mia. Infelix aĩa. Et qͥd mira¬

Expanded text:
quod pejus est. Qui videntur non abundare quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix anima! et quid mira
Abbreviated transcription (Latin):
ti ñdum humiliati. respondent: ⁊
dicunt. Ista sunt u̾ba xpĩanoꝵ ua-¬
noꝵ: quicredunt qͦd ñ uident. Si ⁊
ipsi insultant: qͥd putamꝰ frẽs: qͣsi
non eos commemoratos in hoc psal¬
mo cum dic̾et. opprobriũ eis qͥabũ¬
dant &e despectio suꝑbis: quando¬
quidẽ insultat᷑ xͥanis &e ab eis quiñ
abundant. s c̃ sint inegestate et
crumpnis. nec ipsicessant insulta-¬
ree Certe gͦ opprobriũ eis qͥ abun-¬
dant. An forte nullus inuenitur.
qui etiam positꝰ in calamitate in sultet:
Nam insultauit latro. qui c̃ crucifixo do¬
mino crucifixꝰ erat: Ergo si insultant
& illi qui non abundant: quare psalmꝰ
ait. oppbrium eis qui abundant: Sidi¬
ligent̾ discutiamꝰ: & ipsi abundant.
UUnde abundant: Nã nͥ abundarent:
suꝑbi ñ ee̾nt. Alius enim abundat pec¬
cunia: & inde suꝑb ẽ. Alius abundat
honorib: et inde suꝑb : Alius ab un¬
dare se iusticia putat: et inde suꝑbit

Expanded text:
ti, nondum humiliati, respondent, et ti, nondum humiliati, respondent, et dicunt: Ista sunt verba Christianorum vanorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundare se justitia putat, et inde superbit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nob̾ ꝓfuit suꝑbia: et diuitiar᷑ iac¬
tatio quid contulit nob̃: Ibi tu ñeis in¬
fultas: quia ipsi sibi iam insultant. Qd
donec fiat frẽs. leuemꝰ oculos ad eũ qui
habitat incelo: & ñ abillo tollamꝰ ocłoᷤ.
qͦ adusq misereat᷑ nr̃i : & lib̾et ab omĩ
tẽptatione. & oppbrio & despectu. Huc
accedit: quod aliqͣndo & ipsi qui sunt
inflagello. infelicitatis temporat ĩ sul¬
tant nob̾. Inuenis aliquẽ ꝓm̾ito iniqͥta¬
tum suar̃ siue occulto udicio dei. siue
manifesta dãpnatione mitti in carce-¬
rẽ: portare catenã. Et ipse in sultat.
Et c̃ ei dic̾tum fu̾it. qͣre ñ bene uixi-¬
sti ÷ ecce qͦ uenisti male uiuendo: illȩ
respondet. Quare : Illi qͥ bene iuuũt
ista ñ patiuntur: S bene illi ꝓpt̾ea
patiunt᷑ ut ꝓbentur: ut tẽptationib
exerceant᷑: ut flagelł ꝓfitiant: quia
flagellat omnẽ filium quẽ recipit.
Et si unicũ sine pecco flagellauit.⁊
ꝓ om̃ib tradidit eũ : qͦmͦ debemꝰ noᷤᷤ

Expanded text:
et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit eum , quomodo debemus nos
Abbreviated transcription (Latin):
inmanus dñe suȩ. Ergo ⁊ illi et ille:
qͦ adusq misereatur uel dñs uel dña.
Fac gͦ aliquẽ dnm̃ iussisse seruũ cȩdi.
uapulat seruus: sentit plagarũ do¬
lores. Attendit ad manꝰ dñi sui: qͦ ad¬
usq dicat parce. Manum eium. ipsã
potestatẽ dic̃. Ergo quid dicimꝰ frẽs:

Expanded text:
manus dominae suae.» Ergo et illi et illae, quoadusque misereatur vel dominus vel domina. Fac ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat, Parce. Manum enim, ipsam potestatem dicit. Ergo quid dicimus, fratres?
Abbreviated transcription (Latin):
erit uera et ꝑfecta iusticia: ut nicħ ma-¬
li. ñ solũ face̾. s nec cogitare possimꝰ. oͦ
autẽ in opes. pauꝑes. et egentes. dolentes
fuspiramꝰ: gemimꝰ: oramꝰ : leuamꝰ oculoᷤ
ad dm̃: qm̃ et illi qui felices s̃ in hoc mũ¬
do despicunt nos. abundant enĩ: & il¬
li qui infelices sunt in hoc scło despiciunt nos.
qͦniã &e ipsi abundant et iusticia ẽ in cor¬
de eorũ si falsa. Ideo ñ ꝑueniunt ad uerã:
quia repleti s̃ falsa. Tuautẽ ut ꝑuenias
ad uerã. esto egens et m̃dicꝰ ipsius iusticie:
et audi euuangłm. Beati qͥ esuriunt et
sitiunt iusticiã: qm̃ ipsi saturabuntor.

Expanded text:
cta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus, levamus oculos ad Deum: quoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia et ipsi abundant, et justitia est in corde ipsorum, sed falsa. Ideo non perveniunt ad veram, quia repleti sunt falsa. Tu autem ut pervenias ad veram, esto egens et mendicus ipsius justitiae; et audi Evangelium: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturab
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnseuntium÷ nͨ habitatio cominanen-¬
tiũ. Et tam̃ qr nos ea quȩ futura sc̃
sꝑamꝰ ⁊ infuturã felicitatẽ sꝑamꝰ: et ñ¬
dum apparuit quid erimus. qͣmuis iam
filii deisimꝰ. quia uita nr̃a abscondita
ẽ cũ xp̃o indeo: repletisumꝰ despec̾tiõe
id÷ contẽptii. abhis qui felicitatẽ quer̃

Expanded text:
transeuntium, non habitatio commanentranseuntium, non habitatio commanentium. Et tamen quia nos ea quae futura sunt speramus, et in futuram felicitatem sndum apparuit quod erimus, quamvis jam filii Dei simus ; quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo: «repleti sumus despectione,» id est contemptu, ab his qui felicitatem quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tenet: & ñ tͥ insultet: ne cum putas eũ
felicem imp̾senti. amittas ueram felicita¬
tẽ futurã. Noli turbari: attende sitenet.
Labit᷑ hoc ab illo quod tenet: uel ipse ab eo
qͦd tenet. Necẽẽ ẽ. tͣnseat atͥ ipse ꝑres su¬
as: aut res ipsius ꝑ illum. ꝑ quem tͣnse-¬
unt res sue: Qui uiuis. labe factus erit.
Qui tͣnsit ꝑ ressuas: Qui indiuitiis mo¬
ritur: quia c̃ morit᷑. ñ eas secum affert
adinferos. Domũ meã habeo: iacta¬
uit se. Queris. Qmdomum tuã: Qmͣ
mͥ dimisit pat̾ meus. Et ille unde ha-¬
buit hanc domũ: Auus nr̃ illi eã di¬
misit. Recurre & ad ꝓauum: inde ad
attauum: c iam nomina ñ pot̾ dicẽ.
Nonne inde potiꝰ terreris: quia mul¬
tos attendis tͣnsisse ꝑ illam domũ. et
neminẽ ipsoꝵ secum illam tulisse ad et̾¬
nam domũ: Pat̾ tuus hic eam dimisit
tͣnsiit ꝑ illam. Sic ⁊ tu tͣnsibis. Si gͦ tͣn¬
situm habetis in domo ur̃a: stabulũ:

Expanded text:
tenet, et non tibi insultet; ne cum putas eum tenet, et non tibi insultet; ne cum putas eum felicem in praesenti, amittas veram felicitatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. Per quem res transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? Qui in divitiis moritur; quia cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum meam habeo, jactavit se. Quaeris, Quam domum tuam? Quam mihi dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc domum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre et ad proavum, inde ad atavum, et jam nomina non potest dicere. Non inde potius terreris, quia multos attendis transisse per illam domum, et neminem ipsorum secum illam tulisse ad aeternam domum? Pater tuus hic eam dimisit; transiit per illam: sic et tu transibis. Si ergo transitum habetis in domo vestra, stabulum est
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ s̃. Plange quãdiu uiuis interra:
siue felicit̾ uiuas. siue in aliqͣ tribulati¬
one constitutꝰ sis. Clama. Ad te leuaui
oculos meos: qui habitas incęlo. Ad ma-¬
nus dñi qui te iussit cȩdi: cui dicis in
alio psalmo. ꝓpt̾ iniquitatẽ erudisti
hominẽ: et tabesce̾ fecisti sic̃ araneam
animã meã. Et clama ad manꝰ cedentis:¬
pleti sumꝰ despectione. In plurimũ re-¬
pleta ẽ. anima nr̃a: opprobriũ eis qui
abundant: & despectio suꝑbis. Qui
probria: necẽe ẽ. contẽpnant᷑ abhis
qui uolunt impiȩ uiu̾ȩ: quoꝵ felici¬
tas tota terrena ẽ. Irrident᷑ illi qui fe¬
licitatẽ uocant. qͣm ocuł uide ñ pos¬
sunt : & dr̃ eis. Quid credis in sane:
Uides qͦd credis: Reu̾sus ÷ aliqͥs ab in¬
feris. et retulit tͥ quid ibi agitur:
Ecce ego qͦd amo uideo: & fruor. Des¬
pisceris quia sꝑas qͦd ñ uides: & despic̃
te illȩ qui quasi tenet qͦd uidet. Atten¬
de: ipse se tenet. Noli turbari. Uide si ip̃e

Expanded text:
tuae sunt. Plange quamdiu vivis in terra: sive feliciter vivas, sive in aliqua tribulatione constitutus sis, clama, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ad manus Domini, qui te jussit caedi, cui dicis in alio psalmo, «Propter iniquitatem erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meapleti sumus despectione. In plurimum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quiprobria, necesse est contemnantur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irridentur illi qui felicitatem vocant quam oculis videre non possunt, et dicitur eis: Quid credis, insane? Vides quod credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo video, et fruor. Despiceris, quia speras quod non vides; et despicit te ille, qui quasi tenet quod videt. Attende si ipse tenet: noli turbari; vide si ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝓ sponsa mortuus ẽ: qͣm resur gens
erat ductur᷑. Ueruntam̃ frẽs interim
simꝰ qͦmͦ seru et ancilla. Dictũ ẽ quidẽ:
ñ uos dicã seruos s amicos. Sed forte so¬
lis discipłis dix̃ dñs. Audi et apłm pau-¬
lum dicentẽ. Itaq iam inquit nẽ ser¬
uus: sed filius. Si autem filius: & he-
ipsius. loti lauachro ipsius. filii sumꝰ :
filiꝰ sumꝰ: quia sic multi sumꝰ. ut in illo
unum simꝰ. Quid sibi gͦ uult qͦd adhuc
tanqͣm serui loquimur: Nunqͥd tan-¬
tum m̾itũ hab̾e possumꝰ in eccłia qͣm¬
uis iam filii facti ex seruis: qͣntũ habu¬
it ipse apłs paulus: Et tam̃ quid dicit
ad huc se dicit seruum ꝑ quẽ nob̃ euan¬
głm p̾dicatũ ẽ: qͣntomagis nos debemꝰ
agnosce̾ conditionẽ nr̃am: ut maior
sit in nob gr̃a ipsius. Primo enĩ seruos
fec̃: quos redemit. Sanguis enim illȩ
ꝓserius p̾cium ẽ: ꝓsponsa pignus est.¬
Agnoscentes itaq cõgilicionen nr̃am:

Expanded text:
ille pro sponsa mortuus est, quam resurgens ille pro sponsa mortuus est, quam resurgens erat ducturus. Verumtamen, fratres, interim simus quomodo servi et ancilla. Dictum est quidem «Non vos dicam servos, sed amicos,» : sed forte solis discipulis dixit Dominus? Audite apostolum Paulum dicentem: «Itaque jam,» inquit, «non est servus, sed filius; si autem filius, et haeipsius, loti lavacro ipsius, filii sumus, filius sumus; quia sic multi sumus, ut in illo unus simus. Quid ergo sibi vult, quod adhuc tanquam servi loquimur? Numquid tantum meritum habere possumus in Ecclesia, quamvis jam filii facti ex servis, quantum habuit ipse apostolus Paulus? Et tamen quid dicit adhuc dicit servum, per quem nobis Evangelium praedicatum est; quanto magis nos debemus agnoscere conditionem nostram, ut major sit in nobis gratia ipsius? Primo enim servos fecit, quos redemit. Sanguis enim ille pro servis pretium est, pro sponsa pignus est.Agnoscentes itaque conditionem nostram,