comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nius culinen potestatis ad sequitur : qui ñnisi ledere scudeto
uius tantum uodo laesus deffendere concupiscit. et t̃m ipsa
oppressus iacet. Nius uacare appetit. et in numeris negotus
inplicatur. Alius nerotiis inplicare de ĩderat at coactus uac
Miusmale inchoansusq. aduitae suae t̃minã ad peiora
ꝓtrahit᷑. Aliꝰbene incipiens ꝑ lorgitudinẽ tempoꝵ ꝓficiua
augmenta meritoꝵ Atq. ecorra alimale uiuens diuseroa
ut corrigat᷑ Nliꝰ uͦbene quidẽ uidet᷑ uiuere sed in hac uita
eousq durat. quo ad puensa ꝓrumpat. Niꝰ inerrore inti¬
delitatis natus inerrore deficit. Mi in catholicae fidei recti¬
ui dinẽ genitus. in catholicae fidei retitudinẽ consumatur
et ontra uꝰ aliꝰ catholicae matris uentre editus. iuxto unde
terminũ erroris uoragine deuoratur. Aliꝰ aut̃ uitaiu su
incitholica piente consumat qui artus in ꝑfidia cũ lao
matris hauserat uultus erroris. Aliꝰ celsitudinembene uiuer

Expanded text:
ius culmen potestatis assequitur, qui non nisi laedere studet, alius tantummodo laesos defendere concupiscit, et tamen ipse oppressus jacet. Alius vero vacare appetit, et innumeris negotiis implicatur: alius negotiis implicari desiderat, et coactus vacat. Alius male inchoans usque ad vitae suae terminum ad pejora protrahitur: alius bene incipiens per longitudinem temporum proficit ad augmenta meritorum. Atque econtra alius male vivens diu reservatur, ut corrigatur: alius vero bene quidem videtur vivere, sed in hac vita eo usque durat quoad perversa prorumpat. Alius in errore infidelitatis natus, in errore deficit: alius in catholicae fidei rectitudine genitus, in catholicae fidei rectitudine consummatur. Econtra vero alius catholicae matris ventre editus, juxta vitae terminum erroris voragine devoratur: alius autem vitam suam in catholica pietate consummat, qui ortus in perfidia, cum lacte matris hauserat virus erroris. Alius celsitudinem bene vivendi
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ cogoscere distantiõ legis et aeuangelii ueritatss. et umbrae cunctisq uet̃ib:
institutis cunctis regni trem ꝓmissis nouam a euangelicae fidei gratiã eꝓpecu&
morum etactuũ ita tenet librã ut ñ possit ab ullo homine rep̃hendi istebona corã
omnibs hominibs ꝓuidet neq enĩ dix̃ apłs ut omnibs placeamꝰ sed ut ꝓuide amꝰ bona
corã omnibs hoc agamꝰ nos bona corã omnibs siue illis placeant quaebona s̃ siue

Expanded text:
est cognoscere distantiam Legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua morum et actuum ita tenet libram, ut non possit ab ullo homine reprehendi, iste bona coram omnibus hominibus providet. Neque enim dixit Apostolus, ut omnibus placeamus, sed ut provideamus bona coram omnibus, hoc est, agamus nos bona coram omnibus, sive illis placeant quae bona sunt, sive
Abbreviated transcription (Latin):
suũ diligit in uxorẽ eiꝰ ad ultiũ cõmitut nũ ꝗꝓ fecto sigͦ diligas ꝓximũ nec adult̃iũ cõmittis
similit̃ et qͥdiligit ꝓximũ quae ei s̃ ñ furat᷑ et qͥdiligit ꝓximũ falsũ adũsus eũ testimoniũ non
dicit hñ cxͦ ꝓximũ sidiligamꝰ omnẽ legẽ uniũ samandata in ipsi amore complemꝰ finis
enĩ legis xp̃s adiustitiã omni credenti Nec fieri ullo pacto potest ut qͥ extoto corde et ex
totis uisceribs suis diligit xp̃m faciat aliqͥd ꝙ ñ placeat xp̃o. illũ emĩ qͥdiligit ñ solũ ñ occidet
ad concupiscendũ sed dt̃ ad ipsũ magis c̃cupiscit anima mea in dm̃uiuũ. ꝗͥdiligit xp̃m qno
de futuro cogitet qui etiã sua omnia quaecũq habet reliqͥt ut sequat᷑ xp̃m. certũ¬

Expanded text:
suum diligit in uxorem ejus adulterium committit? Nunquam profecto. Si ergo diligis proximum, nec adulterium committis, similiter, et qui diligit proximum, quae ejus sunt non furatur. Et qui diligit proximum, falsum adversus eum testimonium nonc ergo proximum si diligamus, omnem legem et universa mandata in ipsius amore complemus. Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nec fieri ullo pacto potest, ut qui ex toto corde, ex totis visceribus suis diligit Christum, faciat aliquid quod non placet Christo: illum enim qui diligit, non solum non occiditad concupiscentiam, sed dicit ad ipsum magis, Concupiscit anima mea in Deum vivum . Qui diligit Christum, quando de furto cogitet? qui etiam sua omnia quaecunque habet reliquit, ut sequatur Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Noctissane partes st .VII. crepusculũ uesꝑum conticinium. Item pestiuũ
galliciniũ matut inũ diluculum: Crepusculũ ẽ. dubia lux nam creꝑum
dubiũ dñs hoc ẽ ĩ t̃lucẽ et tenebras. uesꝑũ ẽ. a parente stella esdem

Expanded text:
Noctis sane partes sunt VII. Crepusculum, vesperum, conticinium, intempestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Crepusculum est dubia lux; nam creperum dubium dicimus: hoc est, inter lucem et tenebras. Vesperum, apparente stella ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
Primꝰ ordo continet annos ab incarnatione dñi uniꝰ sin¬
gulis iannis aum̃to crescentes Secundus indictiones
romanoꝵ q̃ inse semꝑixu annorũ cursu reuoluuntur.
Tertiꝰ epartas .xi. lunares q̃ ꝑsingulos annos solares.
bis sexti necesario xunii. annis implentur. Quamuratio

Expanded text:
Primus ordo continet annos ab incarnatione Domini, unius singulis annis augmento crescentes. Secundus indictiones Romanorum, quae in se per XV annorum cursum revolvuntur. Tertius Epactas XI lunares, quae per singulos annos solares bissexti necessario XXVIII annis implentur: quarum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
luerint qui hc sibi algidȩ noctis in tenebris subiuo adlucem fotumque
par& qui sicircuire ignis ĩ modum solis posset quinque nimirum circulos
quia uͦstat lineas .u. facit unam in medio feruidam duas cir

Expanded text:
luerint, qui hunc sibi algidae noctis in tenebris sub divo ad lucem fotumque pararunt. Qui si circumire ignis in modum solis posset, quinque nimirum circulos redderet; quia vero stat, lineas quinque facit, unam in medio fervidam, duas cir
Abbreviated transcription (Latin):
calido gni: Ignis ꝗꝗ calidus et siccus t̾rȩ soci et᷑ aride
Vnde et ignem mtris et inaere nubila trenenaq:

Expanded text:
calido igni, ignis quoque calidus et aridus terrae societur aridae. Unde et ignem in terris, et in aere nubila terrenaque
Abbreviated transcription (Latin):
cursum scire uoluerit innitat᷑ alphabetis q̃ in annali uidet libello iuxta
cursum distincta lunarem ubi duos lunae circuitus id est quinqua genos

Expanded text:
cursum scire voluerit, innitatur alphabetis quae in annali videt libello juxta cursum distincta lunarem, ubi duos lunae circuitus, id est, quinquagenos
Abbreviated transcription (Latin):
omnes at orientis
gentes ingutture lin¬
guam ec uerba c̃lidu¬
nt sic̃ ebrei & siri.
omnes mediterranae
gentes inpalato serme¬
omnes occidentis gen¬
tes uerba indentibus
frangunt si ẽitali & hũ¬
ebur non ad solas diui¬
tias intellegamus aptactũ
seciqm el ephas cuius h
ossa st̃nimiae castitatis
asseritur qui inter qui¬
drupedia & sensu pluri¬
mum ualet & temꝑant᷑
mis cetur feminae su&
aconiuge scđa ñutitur
hoc pu dicis ꝑuelli femi

Expanded text:
Omnes autem Orientis gentes in gutture linguam et verba conlidunt, sicut Hebraei et Syri. Omnes mediterraneae gentes in palato sermoOmnes Occidentis gentes verba in dentibus frangunt, sicut Itali et Hisebur non ad solas divitias intelligamus aptatum: sed quoniam elephas, cujus haec ossa sunt, nimiae castitatis asseritur; qui inter quadrupedia et sensu plurimum valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur. Hoc pudicis femi
Abbreviated transcription (Latin):
Carbunculus dictus qđ
sitignitus ut carbo
cuĩ fulgor nec nocte
uincitur luc etit inte¬
nebris adeo ut flamas
adoculo suibret
Margarita pͥma gẽmna¬
rum candidarũ quam
inde margaretomm
unt uocatem quod in
conculis maris hoc genꝰ
sic̃ incerebro piscisla¬
illus gignitur aut̃
decaclestrore quẽ
certo anni tempore
cocleae hauriunt.
ex quibs margaretis
quidam un iones uo¬
cantur aptum nom̃ s
habentes qđ tantũ unu¬
res simul reꝑi ant᷑:
meliores aut᷑ candido¬

Expanded text:
Carbunculus dictus, quod sit ignitus, ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur: lucet enim in tenebris adeo, ut flammas ad oculos juberet Margarita prima candidarum gemmarum, quam inde margaritum aiunt vocatum quod in conchulis maris hoc genussicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de caelesti rore, quem certo anni tempore cocleae hauriunt. Ex quibus margaritis quidam uniones vocantur, aptum nomen habentes, quod tantum unures simul reperiantur. Meliores autem candid
Abbreviated transcription (Latin):
factos do emones aiunt.
lis garrire tenebrosis
lãmias quas fabulae tra¬
dunt infantes corripere
ac laniare solitas &lanien¬
dospecialit᷑ dictas
pilosi qui gr̃e panite
lat̃ in cubi appellant᷑ siue
inuii ab in eundo passim cũ
mimalibs Unde & incu¬
bi dnt᷑ ab incũbendo hoc
struprando. saepen
iinꝑbi existunt etiã
mulieribus & earu i ꝑag¬
unt c̃cubitum qͣĩ doemo¬
nes gallidusios nuncupaN
uulgo in cubonem uocan
huncromani faunumfi¬
Tellus locuplex sed in¬
abitabilis Ntn cum
uro et geminis affluat
uiphetenent uniũ sa
Aites fero ciss imi uelpo

Expanded text:
factos daemones aiunt, lis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur, sive Invi ab ineundo passim cum animalibus, unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est, stuprando: saepe enim improbi existunt etiam mulieribus et earum peragunt concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupantem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum fiTellus locuples, sed inhabitabilis. Nam cum auro et gemmis affluat, gryphes tenent universa, alites ferocissimi, vel po
Abbreviated transcription (Latin):
ac tẽpestatib hibernis cȩlum et trã etmare nautis a gricolis et horoscopis
icipiant : maium etiũ quartũ iunium posuit in honorem uidebcet ma¬
iorũ aciuniarũ. Inquos diuisit populũ ut alta pars armis alta consilio
rempuplicam tueretur. Contendunt alii maiã mercuri matrẽ maio
nõ dedise. hinc maxime ꝓbantes quia hoc m̃se mertatores om̃s maiae
parit̃ mercurioq: sacrificabant : iunius m̃sis aut exparte populi ut
diximꝰ nominat᷑ aut ut ꝓcingius arbitratur iunonius ap̃ latimnos antea
uocatus : etħ appellatio msi ap̃maiores diu ꝑmansit : seci pꝰ detritis qͥb¬
dã literis exiun omoiunius dict ÷ Nã etȩdes iunonimo negesełdis iunis a
martio duos m̃ses seruauit sed p̃ ea ĩhonorem iuli cȩssaris dictatoris legẽ
ferente marco antonio marci filio consule iuliꝰ uocatus ÷: Quod hoc mense

Expanded text:
ac tempestatibus hibernis, coelum, terra et mare, nautis, agricolis et horoscopis, re incipiant. Maium tertium, quartum Junium posuit, in honorem videlicet majorum ac juniorum, in quos divisit populum, ut altera pars armis, altera consilio rempublicam tueretur. Contendunt alii Maiam Mercurii matrem Maio nomen dedisse, hinc maxime probantes, quia hoc mense mercatores omnes Maiae pariter Mercurioque sacrificabant. Junius mensis aut ex parte populi, ut diximus, nominatur, aut, ut Cincius arbitrabatur, Junonius apud Latinos ante os haec appellatio mensis diu manserit, sed post detritis quibusdam litteris ex Iunonio Iunius dictus sit. Nam et aedes Iunoni Monetae Kalendis Iuniis Martio duos menses servavit, sed postea in honorem Julii Caesaris dictatoris legem ferente Marco Antonio Marci filio consule, Julius vocatus est, quod hoc mense
Abbreviated transcription (Latin):
diei sũma horar̃ equi noctialium .X. Sexta conp̃hensio qua continentur
urbs roma amplectitur caspias gentes caucasum septem trionalia ar¬
meniae apolloniã suprhindacũ nicomediã nicaeã calcedonẽ bitantium

Expanded text:
diei summa horarum aequinoctialium XV. Sexta comprehensio, qua continetur urbs Roma, amplectitur Caspias gentes, Caucasum, Septentrionalia Armeniae, Apolloniam supra Rhyndacum, Nicomediam, Nicaeam, Chalcedonem, Byzantium,
Abbreviated transcription (Latin):
conputius errat alicubi Habeat enim nis fallor eclesiae fides dñm in¬
carne paulo plusquã triginta tres annos ũs adsuae tempora passionis
uixisse . ꝗ uidelicet .xx. annoꝵ fuerat babtitatur sic̃ euangłista lucas
testatur. et tressemis annos pͣbaptisma p̃dicauerit sic̃ ineuangłio sugare

Expanded text:
computus errat alicubi. Habet enim, ni fallor, Ecclesiae fides, Dcarne paulo plus quam triginta tres annos usque ad suae tempora passionis vixisse: quia videlicet triginta annorum fuerit baptizatus, sicut evangelista Lucas testatur, et tres semis annos post baptisma praedicaverit, sicut non s
Abbreviated transcription (Latin):
uñ trigenisq dieb: alt̃nantes secundo demum łt̃tio anno exacto m̃sẽ suꝑi¬
fluũ qͥexannuis undecł epactan dieb confici solet ĩt̃palant᷑ uñ ñ nullo moue

Expanded text:
undetricenisque diebus alternantes, secundo demum vel tertio anno exacto, mensem superfluum, qui ex annuis undecim epactarum diebus confici solet, intercalant. DISC. Primu
Abbreviated transcription (Latin):
ta solis circuitus semꝑ in hoc mundo lucentis certa rationẽ constitutionis
dĩ alibi diem ex shibet alibi noctem relinquit : Etq sic̃ eclesiastes ait.
oritur sol et occidit et in locũ suũ reuertitur: Ibiq renascens girat. ꝑ me¬
ridiem et flectitur ad aquilonem neccesse .ẽ. circuiens orientalib: que
Eiusdem tñ longitudinis dies utrisq: toto anno sic nocter faciat. Itẽ nec esse .ẽ.
omnib: subaquilonis et austri plaga contraucem in edem imea positis

Expanded text:
data, solis circuitus in hoc mundo lucentis certa ratione constitutionis Dei, alibi diem exhibet, alibi noctem relinquit. Et quia, sicut Ecclesiastes ait, Oritur sol, et occidit, et in locum suum revertitur, ibique renascens gyrat per Meridiem, et flectitur ad Aquilonem, necesse est circumiens Orientalibus quiejusdem tamen longitudinis dies utrisque toto anno, sicut et noctes, faciat, item necesse est omnibus sub Aquilonis et Austri plaga contra invicem et eadem linea positis
Abbreviated transcription (Latin):
anno natiuitatis dñi hos partire ꝑ .uii. remanent ȩpacte
Iiuis scire qtus sit annus circuli decot PACTΑsolis¬
annꝰ cicli decenno uenalis utt
cicli lunaris.
remanserit tot st̃ anni abissexto his go adcentunsto

Expanded text:
unt Nativitatis Domini: hos partire per 7, et remanent epactae solis. Si vis scire quotus sit annus circuli decemnoveannus circuli decemnovennalis. circuli lunaris. antum remanserit, tot sunt anni a bissexto. His ergo ad certu
Abbreviated transcription (Latin):
tcius bolis ipsius aut stellarũ siñe nubium motatione ł alis quibus libet indicis sepe
statums aers quisit futurus explorant denq lunã quartã sipura suerit neque obtulsis
cornb dare rebiquis dieb usq adexactum m̃sem indicium serenitati costiman
&cetera talia.
et mirari opus ẽ. cũlunã ꝑaustralia siena c urrentẽ multo inferius acuici¬
nĩ t̃re qsolem cũ hisdem moratur in partib circuire uiderimꝰ quia uidelico
multo inferior non solum sole sed e tueneri & mercurio q̃ infimȩ stellaꝵ st¬

Expanded text:
coeli ipsius, aut stellarum, sive nubium mutatione, vel aliis quibuslibet indiciis saepe, statum aeris qui sit futurus explorant. Denique lunam quartam, si pura fuerit, neque obtusis cornibus, dare reliquis diebus usque ad exactum mensem indicium serenitatis existimant, et caetera talia.Nec mirari opus est, cum lunam per Australia signa currentem, multo inferius ac vicinius terrae quam solem, cum iisdem moratur in partibus, circuire viderimus, quia videlicet multo inferius non solum sole, sed et Venere ac Mercurio, quae infimae stella
Abbreviated transcription (Latin):
luna usque aduicessimã secundã celebrandũ estimant duplici
miseria laborant. Quia edegitnn paschae pͥncipiũ nunꝗ habent :
Ecerebro euenit utnullum dier̃ quiinlege p̃scripti st̃ insua paschabi¬
obseruacione c̃sequantur. dũ aduesꝑã quarti decimi diei quo pascha initiari
statutũ .ẽ. Et mane quint decimi quosemptẽ atemoꝵ dierũ sollem naas

Expanded text:
sexta luna usque ad vigesimam secundam celebrandum aestimant, duplici miseria laborant, quia et legitimum paschae principium nunquam habent, et crebro evenit ut nullum dierum qui in lege praescripti sunt, in sua paschalione consequantur, dum et vesperam quarti decimi diei, quo Pascha initiari statutum est, et mane quinti decimi, quo septima Azymorum dierum solennitas
Abbreviated transcription (Latin):
cus uideat᷑ at qudeo noctis umbrã quia sensim decrescit pͥusquam ad
aethera ꝑtingat deficere: meminit huiꝰ umbrae ac noctis. E tbeatus

Expanded text:
cus videatur, atque ideo noctis umbram quia sensim decrescat, priusquam ad aethera pertingat deficere. Meminit hujus umbrae ac noctis et beatus
Abbreviated transcription (Latin):
uerabils alexameirie ep̃s scripsit. Ouarta decima quidem e. tradtus
rexet .h. ẽ septima decima luna qͥtt̃ ĩ dominica die uidet᷑ ĩuenta
pascha possimus et̃i si dilatio fuerit consecuta ꝓpt ĩcurrentem¬
luna asi i aliis anꝰ sabatũ dieb septimane secñtis acciderit sine du¬
bitatione pascha celebremꝰ siuͦ indominicũ incederit omi medo
in septimanã seqntem ut seprꝰ dictũ .ẽ. differamꝰ ꝓpt̃ eas quas pfa

Expanded text:
nerabilis Alexandriae episcopus scribit, quarta decima quidem est luna trrexit, hoc est, septima decima luna, quae tunc in Dominica die videtur inventa,Pascha possimus, etiluna, aut si in aliis ante Sabbatum diebus septimanae sequentis acciderit, sine dubitatione Pascha celebremus. Si vero in Dominicum inciderit, omni modo in septimanam sequentem, ut saepius dictum est, differamus, propter eas quas pra
Abbreviated transcription (Latin):
patib arietis aclibre bis ꝑmotatis spatis in auctum diei bruma oceaua in
parte capͥcorm. Noctisi solstitio totidem in partib: cancri Inequalitatis
causa obliquitas signiseri. Cũpas Re quamundi suꝑsubtꝰ que ens omnib fiat

Expanded text:
partibus Arietis ac Librae; bis permutatis spaciis in auctum diei bruma octava in parte Capricorni; noctis vero solstitio totidem in partibus Cancri. In aequalitatis causa obliquitas signiferi est, cum pars aequa mundi super subterque terras omnibus fiat
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ adextris uulturnus q& calcias: cuncta desiccans
Asinistris eurus ẽ nubes generans : Tertius cardinalis

Expanded text:
us dexter Vulturnus, qui et Calcias, cuncta desiccans. Ejus sinister Eurus, nubes generans. Tertius cardinalis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnonas maias septiua decima existit . anno sequente ugessima septima pͥde
non as maias occunret .: Not andum sane ꝙnimiũ fallunt᷑ quimsem difiniendũ

Expanded text:
erbi gratia, per Nonas Maias septima decima existit, anno sequenti vicesima VII pridie Nonas Maias occurret. Notandum sane, quod nimium fallantur, qui mensem definiendu
Abbreviated transcription (Latin):
totum ideo ꝓfetae testimoniũ ponentes qnm facultas supetebat exposuimꝰ
uimꝰ fallunt enim quiputant ebreos annis talib: uscis. Alio quin tot auecer:

Expanded text:
Totum ideo prophetae testimonium ponentes, quantum facultas suppetebat, exposuimuvimus. Falluntur enim qui putant Hebraeos annis talibus usos, alioquin tota Veter
Abbreviated transcription (Latin):
modo tacite q̃dicimus inpaschalib q̃scripsit argum̃tis ostendit. ubi adin¬
ueniendũ qus sit annus circuli decennouenat sumere annos dñi et puscua
hos ꝑ .x. et .ix. patiamur unum pcipit adiecere ugnificana ilosincarnatto
unũ cicula decen no uenalis annum iam fuisse cõpletu Ite ad sciendũ qtũs

Expanded text:
modo tacite quae dicimus in paschalibus quae scripsit argumentis ostendit, ubi ad inveniendum quotus sit annus circuli decennovenalis, sumere annos Domini, et priusquam hos per X et IX partiamur unum praecipit adjicere, significans illo incarnato unum circuli decennovenalis annum jam fuisse completum. It
Abbreviated transcription (Latin):
niet. Si aut̃ łsemel undecim anni amborum simul incipiunt simalq
t̃minantur semꝑ ipsum facturi st̃ necerit qn octonoꝵ concordia
redire possit annoꝵ. deinde numerus ipse pulsandus ẽ. Videndũq: q
octo anni solares hñt dies exceptis bissertis .. DccOcties enim
trecenteni sexageni &qͥni faciunt .ũ. occcex. At lunares annicotidẽ

Expanded text:
niet. Si autem vel semel XI anni amborum simul incipiunt, simulque terminantur, semper ipsum facturi sunt, nec erit quando octonorum concordia redire possit annorum. Deinde numerus ipse pulsandus, videndumque quia octo anni solares habent dies, exceptis bissextis, MMDCCCCXX, octies enim trecenteni sexageni et quini faciunt IIMDCCCCXX. At lunares anni totide
Abbreviated transcription (Latin):
unt .ĩi. occcxxii: sduo qui minus habent inogdade solar duoꝵ bissex¬
toꝵ sperant adectione suplenda. uideamus &endica elẽ. ueriusq
sideris siforte ibi bissextile qrat auxiliũ. utrũgeni temp̃uis ne¬
cesse .e. una regula cõplectatur. cindecies trecentemi sȩg aeni. et
quini faciunt IIII .X. Item undecies trecenteni quin quageni ectͣ
terni fiunt .iũ. dcccxtiiii. addeembolismoꝵ m̃ fum dies cxx fiunt
endecas solis subsidio bissectili ut atis uudelicet duob: ł trib: dieb
lunarem cõpensare suffiesat endegade Nuti eget quadrant ili

Expanded text:
s habentur in ogdoade solari duorum bissextorum superant adjectione supplenda. Videamus et hendecadem utriusque sideris, si forte ibi sol bissextile quaerat auxilium; utrumque enim tempus necesse est una regula complectatur. Undecies treceni sexageni et quini fiunt IIIIMXXV. Item undecies trecenteni quinquageni et quaterni fiunt MMMDCCCXCIIII. Adde embolismorum mensium dies CXX, fiunt  opus habeat hendecas solis subsidio bissextili, ut additis videlicet duobus vel tribus diebus, lunarem compensare sufficiat hendecadem. Non utique eget quadran
Abbreviated transcription (Latin):
hoc polo excelliiore sẽ attollit ut undique cernant᷑
hec sidera: uerũ eadem quib: ipiximis sublimiora
credunt᷑ eademq: demersa longnquis Vtti nunc

Expanded text:
hoc polo excelsiore se attollit, ut undique cernantur haec sidera; verum eadem quibusque proximis sublimiora creduntur, eademque demersa longinquis, utque nunc
Abbreviated transcription (Latin):
luna .xii. constituta ieiunare cogamur indecentẽ remillicta quu
facientes heñ manicheoꝵ sectt consuetudo possedit. Qm̃ iget nec nnu
ut siisabat die ttia decima eueniat soluamꝰ ieiuniũ necessario¬
asserimus hoc insextima nã set ñtẽ deberi differri sicut paulo

Expanded text:
uarta constituta jejunare cogamur, indecentem rem illicitamque facientes, hoc enim Manichaeorum sectae consuetudo possedit. » Quoniam igitur ut si in Sabbati die decima tertia eveniat solvamus jejuniuasserimus hoc in septimanam sequentem debere differri, sicut paulo
Abbreviated transcription (Latin):
instante malinã nasci congerit . Idem estus cͣtidie ꝑseptem malinȩ dies sub sequer¬
tes fit maior et uiolentior ȩstũ matutino. Similit̃ matutino si fuerit malina
orta subȩstu matutinus iam maiori ꝑdies contsgit equore t̾ras. porro uesꝑ¬
tinus finib: quos matutinus ȩstus coeꝑat contentus ulterius cursum exten

Expanded text:
instante malinam nasci contigerit, idem aestus quotidie per VII malinae dies subsequentes fit major et violentior aestu matutino. Similiter matutino si fuerit malina orta sub aestu, matutinus jam majori per dies contegit aequore terras. Porro vespertinus finibus quos matutinus aestus coeperat contentus, ulterius cursum exten
Abbreviated transcription (Latin):
latitudine suifulgoris boreales simul a ustralest nec ñet occiduas oras suingens
paulatimg lt se copletodieiumꝰ spat io subducens inferira tre grando subitas

Expanded text:
latitudine sui fulgoris, boreales simul australesque, nec non et occiduas oras attingens paulatimque se completo diei unius spatio subducens, inferiora terrae gyrando subiit,
Abbreviated transcription (Latin):
todiaci idest signiferi circuli Suntũ leonis ignum apantte ua soł
imets iuli gextẽ uirginis abeã qua i medio austi septimũ libre abea
qua ĩ medio septembri circumagit᷑ ĩchoat oriri Eua ꝓpt̃ aioe tane

Expanded text:
odiaci, id est, signiferi circuli; quintum Leonis signum a parte qua sol in medio Julii; sextum Virginis ab ea qua in medio Augusti; septimum Librae qua in medio Septembri circumagitur inchoat oriri, quapropte
Abbreviated transcription (Latin):
plusquam dimediã gominis m̃stiram efficit in urbe roma nona pass gno¬
minis de .ẽ umbra inopido a nchona suꝑ ẽ. quinta trigessia : In parte italiȩ
quenetia appellatur. Hisde horis umbra gnominipar sit. simili modo
idc puttumq: eius exꝑim̃ti gratia factum totum illuminari exquo apparet
tum solem illi loco supͣ uerticem. eẽ ꝙ etinindia sup flum̃ his pas no sterh¬
itempore eodemonisicretu eripsit Constat in berenice urbe tragoditar

Expanded text:
ie paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficit, in urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae, in oppido Ancona superest quinta tricesima, in parte Italiae, quae Venetia appellatur, isdem horis umbra gnomoni par fit. lxxv 183 iaci puteumque eius experimenti gratia factum totum inluminari. ex quo apparere tum solem illi loco supra verticem esse, quod et in India supra flumen Hypasim fieri tempore eodem Onesicritus scribit. constatque in Berenice urbe Trogodytar
Abbreviated transcription (Latin):
abea celi plaga recessum maris luna qua hic signat accesium
Nsolum aut̃ sed et inuno eodemq: litore: quia dboreã mei habitant

Expanded text:
ab ea coeli plaga recessum maris luna qua hic signat accessum; non solum autem, sed et in uno eodemque littore quo ad Boream mei habitant
Abbreviated transcription (Latin):
dier luna ł feria discenda reꝑtũ . Aliqñto quidem grauii addiscendum
sed maoꝵ tñ nob anctoritate contraditũ atq ideo minoribus nr̃a¬
eque solertia tradendũ : Si gͦ uisscire hoc ł illo die q̃ta sit luna cõput
diesa pͥncipio m̃sis ranuariuis indiem quo inquiris Etcũ scieris ad de
etatem lunȩ q̃ fuit in rł iañ. partire om̃a ꝑluiiii etsiamplius q .xix.
tolle
usqindiem dequo inouiris. Ettum noueris ad de feriã q̃ fuit

Expanded text:
dierum luna vel feria dignoscenda repertum, aliquanto quidem gravius ad discendum, sed majorum tamen nobis auctoritate contraditum, atque ideo minoribus nostra aeque solertia tradendum. Si ergo vis scire hoc vel illo die quota sit luna, computa dies a principio mensis Januarii usque in diem de quo inquiris, et cum scieris, adde aetatem lunae quae fuittolle usque in diem de quo inquiris; et cum noveris, adde feriam quae fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Lunȩ ĩ tauro mediis omniũ partib: & etontrario ad trȩ
centrũ humillimȩ atque ꝓaiȩ: Sic sit ut tardi
moueri uidett cũ altisiimo ambitu feruntur : Riqͥa

Expanded text:
lunaein tauro, mediis omnium partibus, et e contrario ad terrae centrum humillimae atque proximae. sic fit ut tardius moveri videantur, cum altissimo ambitu feruntur, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
cidadas imedias eitiũ malean argos laconiã elim obmpiam mesanam pelopon¬
nefti siracusas catinam siciliam ꝑmediam sardiniȩ austrina ꝵ arte zam
gades gnomonis cunctȩ umbram .XXVIII. unciarum faciunt Longisiimus

Expanded text:
Cycladas medias, Cythium, Maleam, Argos, Laconiam, Elin, Olympiam, Messanam PeloponCycladas medias, Cythium, Maleam, Argos, Laconiam, Elin, Olympiam, Messanam Peloponnesi, Syracusas, Catinam, Siciliam mediam, Sardiniae Austrina, Cartegiam, Gades. Gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longissimus
Abbreviated transcription (Latin):
bilicus q̃gnom̃ uocant ꝑseptem pedes longus umbram ñ amplius quatuor
pedes longam reddit. Noctis uꝰ dieique longissima spatia .xiiii. horas equi¬
noctiales hñt. breuissima ex contrario decem : sequens circulus incipit ab ĩ¬
india uergente adocca sum uaditq: ꝑmedos parthos ꝑsepolim citima ꝑsidis
aribiam cq̃t̾iorem iudeam libanimontis accolas amplectitur. babilonem
beritum botrim tripolim biblumantio chiam. laodiciam. sel euciam. ciliciȩ.
maritima cipri austrinam cretam lilibeum insicilia septemtrionalia affrice¬
et numediȩ umbilicus etuinoctio xxxupedum umbrã ii pedes longam facit.
dies aut̃ noxq maxima miiihorarum ȩquinoctialium .ẽ. accedente bis quinta¬
parte unius hore : t̃tius circulus ab inidis imauo ꝓximis oritur. tendiq ꝑcas¬
pias partes mediȩ ꝓxima cataꝑoniam capodociam taurum amanum issũ
cilicias portas solos tutrsum ciprum phesidiam pamphiliam siden licaoniã

Expanded text:
bilicus, quem gnomonem vocant, septem pedes longus, umbram non amplius quatuor pedes longam reddit. Noctes vero diesque longissima spatia quatuordecim horas aequinoctiales habent, brevissima e contrario decem. Sequens circulus incipit ab India vergente ad occasum, vadit per Medos, Parthos, Persepolin, citima Persidis, Arabiam citeriorem, Judaeam, Libani montis accolas. Amplectitur Babylonem, Berytum, Botrin, Tripolin, Byblum, Antiochiam, Laodiceam, Seleuciam, Ciliciae, maritima, Cypri Austrina, Austrinam Cretam, Lilybaeum in Sicilia, Septecontingens. Umbilicus aequinoctio XXXV pedum, umbram XXIII pedes longam facit. Dies autem maxima XIV horarum eparte unius horae. Tertius circulus ab Indis Imao proximis oritur. Tendit per Caspias portas Mediae proximas, Cataoniam, Cappadociam, Taurum, Amanum, Issum, Cilicias portas, Solos, Tarsum, Cyprum, Pisidiam, Pamphiliam, Siden, Lycaonia
Abbreviated transcription (Latin):
repositũ dñt
latini aurũ qđ iul¬
nctum sonat re¬
positum aurũ.
auaritia nom̃
hab& abauro
Duas caudas tor¬
um ut prius di¬
imus uocat sapie¬
quoꝵ finis exustio
est qui fristra
iierunt c̃siliũ
ut ascenderent

Expanded text:
repositum dicunt, Latini aurum, quod iunctum sonat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auroautem caudas torum, ut prius diximus, vocat sapiequorum finis exustio est. Qui frustra inierunt consilium, ut ascenderent
Abbreviated transcription (Latin):
aurbitu p̃cinxit quȩ ex omni paste incentrũ trȩ
tra arida et sicca c̃stare ꝑse sine humore neqͥ¬
ret nec rursus stare aquȩ nisi sustinente traserete
mutuo inamplexu iungerent᷑: hacsinus panden¬
te : illa dꝑmeante totam intra extra supra
infra uenis ut a uinculis discurrentibs atque et
insũmis iugis erumpente :¬
amictus eis : Sic̃ enim ignium sedis nẽ nisi inignib: aqͣr
inse locus ñ .ẽ. natura cohbente exquo cadat negante:

Expanded text:
ambitu praecinxit, quae ex omni parte in centrum terrterra arida et sicca constare per se ac sine humore nequiret, nec rursus stare aqua, nisi sustinente terra, mutuo amplexu jungerentur, hac sinus pandente, illa vero permeante totam intra, extra, supra, infra, venis ut vinculis discurrentibus, atque etiam in summis jugis erumpenteamictus ejus. Sicut enim ignium sedes non est nisi in ignibus, aqin se locus non est, natura cohibente, et quo cadat negante.
Abbreviated transcription (Latin):
habet annos quat septenos iẽ .imii. nua nimirũ ñ añ pot .ẽ. c̃sũmari
ꝗbissextus qͥquarto redire solet anno cctos septimanȩ dies continguat.

Expanded text:
habet annos quater septenos, id est, XXVIII, quia nimirum non ante potest consummari quam bissextus, qui quarto redire solet anno, cunctos septimanae dies contingat, d
Abbreviated transcription (Latin):
onimes ꝑ uagare consueuit quȩtũaustrales ut deuenit in locos aliquanto
humilid hnbno sole apparet ñ solũ quiauicinor ẽ. trȩ sed&ia quia quins t
fere partib aliq̃ties siuc & iã sexsolaris cursus t̃minos in meridiem transit

Expanded text:
omnes pervagari consuevit. Quae cum Australes illius devenit in locos, aliquanto humilior hyberno sole apparet, non solum quia vicinior est terrae, sed etiam quia quinque fere partibus aliquoties, sive etiam sex solaris cursus terminos in meridiem transi
Abbreviated transcription (Latin):
ultima Inqua estiuo solstitio soledecanrisidere faciente utransitum nox
ultimȩ̃ inquiens õnium q̃memorant᷑ thile inqua solstitio nullas eẽ noctes
indicauimus: Cancrisignum sole transeunte nullosq: contra ꝑbrumã dies

Expanded text:
ultima, in qua aestiuo solstitio sole de cancri sidere faciente transitum nox Ultima, inquiens, omnium quae memorantur Thule, in qua solstitio nullas esse noctes indicavimus, Cancri signum sole transeunte, nullosque contra per brumam dies
Abbreviated transcription (Latin):
deciuitate di ubro contã eos ageret qui&ĩ scam scripturã putabant. Alit̃ pͥmis eli
temporib: annos computasse idẽ tantȩ breuitatis utunus annus nr̃ dec eon illos ha

Expanded text:
de civitate Dei libro, contra eos ageret qui etiam sanctam Scripturam putabant aliter primis saeculi temporibus annos computasse, id est, tantae brevitatis, ut unus annus noster decem illos ha
Abbreviated transcription (Latin):
Vñ uidua qsi ualde diuusa aut uidua idẽ a uiro diuisa Ñnullis placet idus
dietas uocabulo greco aspecie q̃ap̃illos idea uocabatur. Quod ea die plenã
speciem luna demonstraret. Notandum .ẽ. aut̃ ꝙ inscripta salta palendas

Expanded text:
 id est, valde divisa; aut vidua, id est, a viro divisa. Nonnullis placet Idus dictas vocabulo Graeco, a specie; quae apud illos εἰδέα vocatur, quod ea die plenam speciem luna demonstret. Notandum autem quod in Scriptura sacra Calendas
Abbreviated transcription (Latin):
corporiibiȩ qualis umbra iacit᷑ ubi lux corpore exilior ibiumbra sine t̃i
augescit ubilux corpore maior ibi umbra paulatim rae scendo deficit.
Argumt ant᷑ solem t̃ra eẽ maiorẽ quã uis obim̃sam longinqͥtatẽ modi

Expanded text:
i aequalis umbra jacitur, ubi lux corpore exilior, ibi umbra sine termino augescit, ubi lux corpore major, ibi umbra paulatim rarescendo deficit, argumentantur solem terra esse majorem, quamvis ob immensam longinquitatem modi
Abbreviated transcription (Latin):
pintegro anno parit̃ ĩferens h aut fecit ñ ueritatis cognitionẽ querentib:
suidendo sed ꝓph&iȩ more ipsũ querentiũ exercendo igeniũ Malens utiq:
suas margaritas a filuis clausas fructo sosudore uestigariq ꝓfusas aporcis
fastidiosa dispectione calcari : Vert ut ħ aꝑtiꝰ elucestant ipsa m angeli
ad ꝓphetã dicta uideamꝰ : geptuaginta ĩquit ebdomades adbu atȩ st¬
suꝑ populũ tuũ & suꝑurbẽ scãm tuã ut consumet᷑ p̃uaricatio et finẽ accipiat

Expanded text:
it non veritatis cognitionem quaerentibus invidendo: sed prophetiae more ipsum quaerentium exercendo ingenium, malens utique suas margaritas a filiis clausas fructuoso sudore investigari, quam profusas a porcis fastidiosa despectione calcari. Verum ut haec apertius elucescant, ipsa jam angeli ad prophetam edicta videamus: Septuaginta, isuper populum tuum, et super urbem sanctam tuam, ut consummetur prevaricatio, et finem accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
anipnor ege scribens ꝑanni spatia qualit̃ ad pcauendas in bẽc illtates se
obseruare deberet It adt̃ Itaq exordium incipiamus a solstitio id ẽ ab
uiii: Neł ian exqua die humor corporib crescit uissa dequinoxtiũ uernum qd
dies .xc. hoc tempus agit hominis flegma. Ex quo freqquent̃ nascitur hominib¬
catarn edistillatio uuȩ eopctio latum caligo etthitus aurium etodo

Expanded text:
Antigono regi scribens, per anni spacium qualiter ad praecavendas imbecillitates se observare deberet, ita dicit: « Itaque exordium incipiamus a solstitio, id est, VIII Calendas Januarias, ex qua die humor corporibus crescit usque ad aequinoctium vernum, qui sunt dies XC. Hoc tempus auget hominis phlegma, ex quo frequenter nascitur hominibcatharrus, et distillatio uvae, et punctio laterum, caligo et tinnitus aurium, et odo
Abbreviated transcription (Latin):
sclict : meridianis aduenere luce clarius pandunt hemq beatus amb rosius
inlibro quarto ex ameron detemporib &discursu solis disputans ait itcȩta¬
occidentis. Cecerũst̃ qui ꝑ duo stotius anni dies sine umbra fues int inpar

Expanded text:
scilicet et meridianis advenere, luce clarius pandunt. Denique beatus Ambrosius, in libro quarto Hexameron, de temporibus et discursu solis disputans, ait intd nos in parte occidentis. ceterum sunt qui melius duos totius anni dies sine umbra fuerint in par
Abbreviated transcription (Latin):
abalta caspii marisora incipit uadit suꝑcallatim bosphoꝵ boris tenena
stͥomos trachiȩ aũsa triuallos ilirici reliqua atriaticum mare aquileiã
altinum uenetiam nicetiam patauiã ueronam cremonam rauennam an¬
conam picenũ marsos peligros sab inos umbriam arimin umo bononiam
placentiam mediolanum om̃aq: ab appennino transo: alpis gallam
cȩquitaniam uenntm pirnȩum celtibaraam umbibieo eeunbrȩ xtꝰ

Expanded text:
ab altera Caspii maris ora incipit, vadit super Callatim, Bosphorum, Borysthenem, Tomos, Thraciae aversa, Triballos, Illyrici reliqua, Adriaticum mare, Aquileiam, Altinum, Venetiam, Vicentiam, Patavium, Veronam, Cremonam, Ravennam, Anconam, Picenum, Marsos, Pelignos, Sabinos, Umbriam, Ariminum, Bononiam, Placentiam, Mediolanum, omniaque ab Apennino, transque Alpes, Galliam Aquitaniam, Viennam; Pyreneum, Celtiberiam. Umbilico XXXV
Abbreviated transcription (Latin):
punctos singulos in mom̃ta xl momenta singula inostenta ix distribuunt Nt
considerata diligentius positione stellarũ fatũ eiꝰ qͥnascit᷑ c̃si absque errore
dep̃hendant . Quȩ quana & a nr̃a fide aliena ẽ obseruatio neglecta ea uideamꝰ

Expanded text:
punctos singulos in momenta XL, momenta singula in ostenta LX distribuunt, ut, considerata diligentius positione stellarum, fatum ejus qui nascitur quasi absque errore deprehendant. Quae quia vana, et a nostra fide aliena est observatio, neglecta ea videam
Abbreviated transcription (Latin):
sextũ embolismum sentimũ cõmunem octauũ embolis mũ en¬
decae qq̃ cicli lunaris istar decennouenał cirxuli septem an nos

Expanded text:
sextum embolismum, septimum communem, octavum embolismum. Hendecas quoque cycli lunaris, instar decennovennalis circuli, septem annos c
Abbreviated transcription (Latin):
err ł motũ uento fieriei iusceribus instar spongiaȩ cauer¬
nosis incluso Dui hanc horribili frerore ꝑcurrens et euader
nitens uario murmure concuttet setremescendo ł de¬
hiscendo cogit᷑ effundere Vn caua trar his motibus

Expanded text:
eri dicunt, ejus visceribus instar spongiae cavernosis incluso, qui hanc horribili tremore percurrens, et evadere nitens, vario murmure concutit, et se tremendo vel dehiscendo cogit effundere. Unde cava terrarum his motibus
Abbreviated transcription (Latin):
sum trahat᷑ eiusq: inpulsu retracto resundatur.
Qui quotidie bis affluere : etremeare uniꝰ sem ꝑ
hore dodrante et semiuncia tͣsmissa uidetur:
eiꝰqu omis cursus. in lidones & malinas .i. ẽ in maiore

Expanded text:
sum trahatur, ejusque impulsu retracto refundatur, qui quotidie bis adfluere et remeare, unius semper horae dodrante et semiuncia transmissa, videtur, ejusque omnis cursus in laedones et malinas, id est, in minores
Abbreviated transcription (Latin):
quisio e q̃uoddnulla ratione diuidiqueat tempus a tomum grẽboc ẽ indiuis.¬
ble siue msectibile nominant quod obsui pusillitatẽ grapatiois potꝰ quã

Expanded text:
um, et quod nulla ratione dividi queat tempus, atomum Graece, hoc est, indivisibile sive insectibile, nominant: quod ob sui pusillitatem grammaticis potius qua
Abbreviated transcription (Latin):
onebant aut̃ ediles curules eoic
institut̾ erat. ut eeñt qͥ nia p¬
ublite interpretarentur. Qbus
a cerare nis respondendi datum
est. ꝙ iuris ꝯfulti appellabantu
¶Quoꝵ om̃ium sententie ⁊ opi¬
mones eam auct̃ tenebant:
It niditi reced̾e a response eoꝵ
non licẽt. ut est censtitutum.
x non scͥpto inis uenit

Expanded text:
onebant et aediles curules edictinstitutum erat ut essent qui iura publice interpretarentur, quibus a Caesare ius respondendi datum est, qui iurisconsulti appellabantur. quorum omnium sententiae et opiniones eam auctoritatem tenebant ut iudici recedere a responso eorum non liceret, ut est constitutum. Ex non scripto ius ven
Abbreviated transcription (Latin):
is: fluxisse uidetur. In biis. enim
cnutatibe ita agi solitũ erat. ut
latedemomi quid̾ magis ea qͥ pro
legib obsuarẽt: memorie manda¬
rent. Atboemenses nõ ea q̃ mle

Expanded text:
is, fluxisse videtur: in his enim civitatibus ita agi solitum erat, ut Lacedaemonii quidem magis ea quae pro legibus observarent memoriae mandarent, Athenienses vero ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
acere neglegens tricentis solum ac sexaginta quinq: dieb om̃s sẽ annos agensedin epu¬
ere putauerit magnum sibi mox inueniet annuicircuitus occurrisse dispendiũ
lta ut p̃ aliqt̃ annoꝵ uertentium curricula aestiuis msib unũ tempus ũnis brmale.
Grumalib: autumnale autumnalib astiuũ se offendisse ꝑusus computator horesca
Si cui sane q̃ designifero ecȩli ambitu paucis diximus forte habentur in cognita

Expanded text:
rum facere trecentis solum ac sexaginta quinque diebus omnes se annos agere debere putaverint, magnum sibi mox inveniet annui circuitus occurrisse dispendium, ita ut post aliquot annorum vertentium curricula aestivis mensibus vernum tempus, vernis brumale, brumalibus autumnale, autumnalibus aestivum se offendisse perversus computator horrescat. Si cui sane quod de signifero et coeli ambitu paucis diximus, forte habentur incognita
Abbreviated transcription (Latin):
ui sbiare t it alia : Vt aut̃ alit̃ annũ tc̃ fuisse computatum ñsit ĩ credibile adici¬
qiisti ꝓ ap̃ plerosq scriptores historiȩ reppitur egiptios habuisse annũ quatuor

Expanded text:
 inter alia. « Ut autem aliter annum tunc fuisse computatum non sit incredibile, adjiciunt quod apud plerosque scriptores historiae reperitur, Aegyptios habuisse annum
Abbreviated transcription (Latin):
fieri dñt medis nonaginta diebs inmeridiem umbrasiaci
sita : seđ  inmeroe ⁊ insula nili .v. milib: stadioꝵ absienne
bis in anno absumi umbras sole duo de uigissimam partẽ

Expanded text:
fieri dicunt mediis XC diebus in meridiem umbra sita. Sed et in Meroe insula Nili, V millibus stadiorum a Syene bis in anno absumi umbras, sole duodevicesimam parte
Abbreviated transcription (Latin):
pulcerimũ nob̵ sacram̃ti cȩlestis spectaculum p̾bet : Namq¬
luna q̃rotundi facta scematis a sole lum̃ ut supra diximꝰ accipit.
ideoq: semꝑ exdȩmedio orbe quem ad solem ht̃ lucida ẽ : ex altero auẽ
demedio sem ꝑ obstura. a pͥma uspderuintã decimam lucisicrem̃tum
adt̃ras deffectum & nt̃ ad celos A quinta decima aut̃ usdd nouissimã
crem̃tũ ensdem suȩ lucis atrenes auersũ paulatim adcelestia rib¬
utit q̃ nimirũ es conũsio recte paschalis gaudi mistia nenatuꝗb

Expanded text:
pulcherrimum nobis sacramenti coelestis spectaculum praebet. Namqpulcherrimum nobis sacramenti coelestis spectaculum praebet. Namqluna, quae rotundi facta stemmatis, a sole lumen ut supra diximus accipit, ideoque semper ex dimidio orbe, quem ad solem habet, lucida est: ex altero autem dimidio semper obscura. A prima usque ad quintam decimam lucis crementum ad terras, defectum vero habet ad coelos, a quintadecima autem usque ad novissimam crementum ejusdem suae lucis a terrenis aversum paulatim ad coelestia revertit. Quae nimirum ejus conversio recte paschalis gaudii mysteria signat
Abbreviated transcription (Latin):
bret Tum solis lum̃ anno ꝑficiens icremento pͥmã sumit de noctis
ũbrauictoriã. deinde mensẽ pͥmũ anni qet noud uocatur in
quo paschacelebremus actendimꝰ Ipse aut̃ ẽ m̃sis in quomundus
iste formatus. et hom .ẽ. pͥmꝰ ĩpara disi sede locatus ꝗ ꝑhs̃ misteria
solemnitatis pͥmã nosstolã recepturos. Pmu suꝑnȩ beatitudinis
regnũ aqua ĩ longinquã regionem discessimꝰ nos repetituros
iustitia habitat. Sed et io hannes inapocalipsi sua : et dix̃ qͥsedeba
intiono ecce facio om̃a poua. Deinde etiã t̃tiã mensis eius de
tissime congrut. Neceadem sacro scã eius resurrectio t̃tia die
facta ẽ. ett̃cio tem pore scłi idẽ. cum gratiae celestis aduentutota
eius incarnane dispensatio q presurrectionis consumata . ẽ glo
riã mundo apparuit pͥma nãq: sȩculi tempora lege naturali
ꝑpatres media lege litt̃ali ꝑ pfetas exerema harismate spĩtali
ꝑseipsũ ueniens illustrare dignatus ẽ: Sed et᷑ipsa tt̃ lunȩ oũsio

Expanded text:
r, cum solis lumen annuo proficiens incremento, primam sumit de noctis umbra victoriam. Deinde mensem primum anni qui et Novorum vocatur, in quo pascha celebremus attendimus. Ipse autem est mensis in quo mundus iste formatus, et homo est primus in paradisi sede locatus. Quia per hujus mysteria solennitatis primam nos stolam recepturos, primum supernae beatitudinis regnum, a quo in longinquam regionem discessimus nos repetituros justitia habitat . Sed et Joannes in Apocalypsi sua: Et dixit, qui sedebat in throno: Ecce facio omnia nova . Deinde etiam tertiam mensis ejusdem tissime congruit, quia et eadem sacrosancta ejus resurrectio tertia die facta est, et tertio tempore saeculi, id est, cum gratiae coelestis adventu, tota ejus in carne dispensatio, quaeriam, mundo apparuit. Prima namque saeculi tempora lege naturali per Patres, media lege litterali per Prophetas, extrema charismate spiritali per se ipsum veniens illustrare dignatus est. Sed et ipsa tunc lunae conversio
Abbreviated transcription (Latin):
trionalis abocasu solstitiali usque adexortum eiusdẽ
partis contingens Ex quib: orientalem & occidentalẽ
habent᷑ ȩeͥualia Nam suba quilone degentib bru¬
malis dies breuior & solstitialis plixior ortum

Expanded text:
trionalis ab occasu solstitiali usque ad exortum ejusdem partis contingens. Ex quibus orientalem et occidentalem habentur aequalia. Nam sub Aquilone degentibus brumalis dies brevior, et solstitialis prolixior, ortum
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudine idipsum incetis qq enꝰ dem beat ꝑ imatris et ꝑpecuȩt ulirginis
festiuitatib: agere didicit utiq: ñllustiationems t̃restris imperii
quinquennẽ sed inꝑenem regni cȩlestis mȩ moriam cniuata parabolã

Expanded text:
consuetudine, id ipsum in caeteris quoque ejusdem beatae matris et perpetuae virginis festivitatibus agere didicit, non utique in lustrationem terrestris imperii quinquennem, sed in perennem regni coelestis memoriam, quando, juxta parabola
Abbreviated transcription (Latin):
da recursaonbita he etis quos adierat finib pͥorer
festinare petat. ideoque se ad tempus malina his litorib: abiens ampliꝰ
abducat. Vt alibi adueniens amplius exundare sufficiat. Eꝓ ex lunȩ cur

Expanded text:
 relictis quos adierat finibus, priores festina repetat, ideoque se ad tempus major malina his littoribus abiens amplius abducat, ut alibi adveniens amplius exundare sufficiat, quod ex lunae cur
Abbreviated transcription (Latin):
bet adiectiones iunares ni Nã uerbi gratia si hodie cuscribo qn¬
ta ẽ. luna isto ipso die pꝰannũ sexta decima erit luna. pͥduos
annos uice sima septima ptres octaua nec eadem huct nõ ẽ
sempob seruantes . uc quotiens minorem sextõ decimo numer
habent paschalem lunam p̃ferant. Quoties aũ maiorem ĩ sequite
Tuna pascha querendum pͥmo nst arent ꝗ mimirũ lune paschalis plentedo
nnquinoctiũ pire s̃ sic̃ in pͥncipio ereatirar ordinatũ s. scupotius deide
orta ẽ luna n coationem noctis autunsalis ae quinoctii cenens ipsa par¬
ticulã. uñ multũ crrare constat eos quilunae paschalis ntium atlio
non arũ martiarũ die querendũ diffiniunt quidelicet ibi nataluna
iamtẽp equimnoctu plenilunium ostendit. Ideoq sollemnitati paschali ari¬
habilis sẽ ineua sicut diximꝰ pͥmosolem pͥmitiuae creationis statum ae deidi
luna necesse ẽ conscendere. ut &hic ꝑequi nocen tratisgressum longitu¬

Expanded text:
bet adjectiones lunares XI. Nam, verbi gratia, si hodie cum scribo quinta est luna, isto ipso die post annum decima sexta erit luna, post duos annos vigesima septima, post tres octava, nec eadem huc quae nunsemper observantes, ut quoties minorem sexto decimo numerum habent, paschalem lunam praeferant, quoties autem majorem, in sequentem lunam Pascha quaerendum demonstrent. Quia nimirum lunae paschalis plenitudo non aequinoctium praeire, sed, sicut in principio creaturarum ordinatum est, sequi potius debeorta est luna in inchoatione noctis, autumnalis equinoctii ticulam. Unde multum errare constat eos qui lunae paschalis initium a tertio Nonarum Martiarum die quaerendum definiunt, quia videlicet ibi nata luna ante tempus aequinoctii plenilunium ostendit. Ideoque solennitati paschali inhabilis est, in qua, sicut diximus, primum solem primitivae creationis statum, ac deinde lunam necesse est conscendere, ut et hic per aequinoctii transgressum longitu
Abbreviated transcription (Latin):
obsertian̵ in cs exoria sangũis ipsius uidelicet agnii maculati popul
eius fonte regeneratronis ablatũ mundat ab omni peccato acdeĩde
alios septem dies iͥmemoriã eiꝰdem dominicȩ resurrectionis c̃grua
festiuitate sub iungas. Uer̃ ꝙpsa ꝗꝗ diei paschȩ aferm̃to castigari

Expanded text:
observans in cujus exortum sanguis, ipsius videlicet agni immaculati, populum ejus fonte regenerationis ablutum mundat ab omni peccato, ac deinde alios septem dies in memoriam ejusdem dominicae resurrectionis congrua festivitate subjungens. Verum quia ip
Abbreviated transcription (Latin):
om̃emm̃tis nr̃ȩ gloriã auisibilib aũtere diliciis caducisq fauorib
atq addsolam celestis gratiȩ lucem suspendere contemplando doce¬
mur : Vel siutraque eius conũsionem in bonũ dilectat ĩt prati
possumus intelligere ꝙꝓcrescens ad oculos humanos Vnae uirtu

Expanded text:
omnem mentis nostrae gloriam a visibilibus avertere deliciis caducisque favoribus, atque ad solam coelestis gratiae lucem suspendere contemplando docemur. Vel si utramque ejus conversionem in bonum delectat interpretari, possumus intelligere quod crescens ad oculos humanos lumen lu