comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficet deo nũmoꝵ uł mã
siutilia faciat nũqͥ. incͤ¬
rit irregłaritatem. aut
fontium facit sortilegi¬
um. uł baptizat ỹmagi¬
dubio consulendũ est
talib ꝙ petant dispen¬
satõthnem. Non tñ p̾ci
eis salus. et ab soluendi st̾
de peccato si peniteant.
infra de lapsis ⁊ disp̾.¬

Expanded text:
ficet deo nummorum, scilsimilia faciat, nunquid incurrit irregularitatem? aut fontium, facit sortilegium vel baptizat imagidubio consulendum est talibus, quod petant dispensationem. Non tamen preciseis salus et absolvendi sunt de peccato si peniteant. infra, de lapsis et disp
Abbreviated transcription (Latin):
tuaꝵ. ubi quidam.
licet iuuenili sim
suspensus ab offõ
et bñfõ. Si aũ taliᷤᷤ
inspectõ fieret sim¬
nõ inuocatis demo¬
nib neq alio suꝑ¬
sticioso adiuncto:
forte posset admit¬

Expanded text:
ta, ubi quidam, licet iuvenili simpsuspensus ab officio et beneficio. Si autem talis inspectio fieret simnon invocatis demonibus, neque alio superstitioso adiuncto, forte posset admit
Abbreviated transcription (Latin):
ce suꝑcilio climosa trami¬
tis undam: elicit. illa ca¬
dens raucũ ꝑ leuia mͦm᷑.
saxacies scatebris q aren¬
tia temperat aura. ⁊ loqͦr

Expanded text:
ce supercilio clivosi tramitis undam Elicit, illa cadens raucum per levia murmur Saxa ciet scatebrisque arentia temperat arva. Inser
Abbreviated transcription (Latin):
nifesto facinori desinit obuiare .d. lxxxui. faci¬
crim̃ eccultum manifestat nõ est erroris cor¬
It. si ꝓcliderit eum forte puniet᷑ ille in corp̃e.
uł occidet᷑ a iudice. uł etiã a parentib illius
contͣ qũe uolebat peierare. uł ip̃em prodi¬
tor potest de facili incurr̾e mortis peridm. et

Expanded text:
esto facinori desinit obviare. Eccrimen occultum manifestat, non est erroris corem si prodit eum, forte punietur ille in corpore vel occidetur a iudice vel etiam a parentibus illius contra quem ipse volebat peierare vel ipsemet proditor potest de facili incurrere mortis periculum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qr homicida corpus¬
mo cluas animas et eius que iurare prouo¬
et homicidam: intelligas ini dampno deito¬
qr maius dampnũ ẽ in amissione uiuiꝰ anime
et ipe scit. et tacet: nũquid peccat: udr̃ qd̾ sic.
In leuit᷑. Anima que auclierit uocem iurantĩ
słm. testisq fu̾it. qd̾ ait ip̃e uidit aut cõsciũ¬

Expanded text:
a homicida corpusmo duas animas et eius quem iurare provoit homicidam, intelligo in damno datoia maius damnum est in amissione unius anime, et ipse scit et tacet, nunquid peccat? Videtur quod sic, in Levitico: Anima que audierit vocem iurantis falsum testisque fuerit, quod aut ipse vidit et c
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ p̾ceptũ medicis
dicos aduocent animarum. ut postqmͣ fuerit de
remediũ salubriꝰ ꝓcedatur. Si quis autem me
publicata tnsgressor extit̾it: tam diu ab ingres¬
su are arceatur. donec pro tnͣsgressione hĩ satͥfece
aliquid gͦ suadeat qd̵ in periculum anime con¬

Expanded text:
era. Precipimus medicis dicos advocent animarum, ut postquam fuerit inremedium salubrius procedatur; cum causa cepublicata, transgressor extiterit, ab ingressu ecclesie arceatur, donec pro transgressione huiusmodi satisfaceraliquid egroto suadeat, quod in periculum anime con
Abbreviated transcription (Latin):
tur cupiditas improba uo¬
luntas hñdi diuitias tem¬
porales nõ ad usum ncc̃m.
aut utilitatem sed ad cu
lectetur in talib sic̃ delec¬
tat᷑ pycha uel cornicula ⁊̃
m̃ãtis: quos reptos abscondͭͤ.

Expanded text:
tur cupiditas, improba voluntas habendi divitias temporales, non ad usum necessarium aut utilitatem, sed ad cur delectetur in talibus, sicut delectatur pica vel cornicula in nummis, quos repertos abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
gratificare uni soluendo ei solid̾ aut tenet᷑ singuils
solu̾e pro rata ⁊ non teneat᷑ ex contractu et ex ma¬
leficio: nulquid prius soluendũ ẽ in hnͣc cam̃ qmͣ
in illam. Item. nũquid añriorib creditoribus pͥus
soluendum est. qmͣ posteriorib ⁊ hñtib pignora uł
ypotechas pͥusqm̃ hñtib tantũ personales actiones
uel ex̃ iudicium pot̾ ei debitor solu̾e in solid̾. anteꝙͣ
lona debitris auecte iud̃icis incipuant posidem. qsa
post ea iura paria fca sunt oñium creditoꝵ qui non
hñt pignora uel ypotechas uel nõ sunt priuilegiate pͦ.
Item. si utroq creditore instante debitor uni uolu̾it
gratificare: d illud om̃ib cõicari. uel eadẽ portio sin¬
gulis q̃ri. Item si unus crelitoꝵ denũtiau̾it alii ne
Ubi aũt nõ uigilauit creditor exigendo debitum ñ
uidr qd̾ debitor debeat ei gratificare. Iure tñ poli. ⁊ si
nõ uire fori excusaret᷑. ut c̾ditor si pietate motus g¬

Expanded text:
gratificare uni solvendo ei solidum, aut tenetur singulis solvere pro rata? Etsi teneatur ex contractu et ex maleficio, numquid prius solvendum est in hanc causam quam in illam? Item numquid anterioribus creditoribus prius solvendum quam posterioribus et habentibus pignora et hypothecas, priusquam habentibus tantum personales actiones? vel extra iudicium, potest ei debitor solvere solidum, antequam bona debitoris auctoritate iudicis incipiant possideri: quia iura paria facta sunt omnium creditorum qui non habent pignora vel hypothecas vel non sunt privilegiate persone. Item si utroque creditore instante,debitor uni voluerit gratificare, debet illis omnibus communicari vel eadem portio singulis queri. Item si unus creditorum denunciaverit alii, ne Ubi autem non vigilaverit creditor exigendo debitum, non videtur quod debitor debeat ei gratificare. Iure tamen polit, etsi non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus g
Abbreviated transcription (Latin):
restõ ꝓ rata et lib̾is eiuᷤ.
ꝓ rata ⁊ uxori euis. pro
rata. si uxorẽ hẽbat. et
si liber uł uxor debent
hr̃e in rebus illis aliꝙͣ
portoẽm. aũ de iure aut
de dispõne testatoris. Si-
au̾t cõtempsit fac̃e testa¬
m̃tum: facienda ẽ resti¬
titõ ĩ solidũ heretli. uel
illi qui de ał ei succed̾e
ab ititestato sũ de iure.

Expanded text:
ro rata et liberis eius pro rata et uxori pro rata, si uxorem habebat, et si liberi vel uxor debebant habere in rebus illis aliquam portionem, aut de iure aut de dispositione testatoris. Si autem contempsit facere testamentum, facienda est restitutio in solidum heredi, vel illi qui debet alias ei succedere ab intestato, sive de iure
Abbreviated transcription (Latin):
aũt potiores sunt illi qui acceperunt pignora husqͥ
qnͣtum ualet pignus. It̾em ipothecarios aut̃ credi¬
tores qui pͥor est tp̃i potior est in iure. nisi in quib¬
dam casib specialib qui solent notari i .s. qui po¬
mant᷑ p̾iusia: nõ ex tp̃r s ex cã. Ex causa uidelicet
qi fiscus uel młr in dote p̾ferendi sunt cet̾is pͥuiłm nõ
miles pͥuilegiate sunt. ut p̾us soluat᷑ qd̾ debetur ex
eis. qmͣ ꝙ debet᷑ ex aliis actionib nõ pͥiulegiatis. Ubi¬

Expanded text:
autem potiores sunt illi qui acceperunt pignora, his qquantum valet pignus. Inter hypothecarios autem creditores, qui prior est tempore, potior est et iure, nisi in quibusdam casibus specialibus, qui solent notari in C Comantur privilegia non ex tempore, sed ex causa. Ex causa videlicet, quia fiscus vel mulier in dote preferendi sunt ceteris privilegiumiles privilegiate sunt, ut prius quod debetur ex eis, quam quod debetur ex aliis actionibus non privilegiatis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Heredibus. hoc intelligñ¬
dum est qñ spoliatus fec̃¬
testam̃tum. ⁊ certam sũ¬
it ẽẽ contentus. Si aũt¬
mandauit in testam̃to¬
distribui per exequuto

Expanded text:
 heredibus, hoc intelligdum est quando spoliatus fectestamentum et certam sumsse contentus. Si aumandavit in testamentstribui per executo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͣ res. cã. animus ⁊ auctas. Persona ut sit se¬
cularis cui licitum sit fund̾e sanguinẽ. nõ
aũt ecc̃astica cui ẽ

Expanded text:
 res, causa, animus et auctoritas. Persona, ut sit secularis, cui licitum est fundere sanguinem, non autem ecclesiastica, cui e
Abbreviated transcription (Latin):
quenti .cͦ. dr. qui periurat in
manu ep̃i. uel in cruce consecͣ¬
ta: tres annos peniteat. Si in cͣ¬
ce nõ consecrata: unũ annũ pe¬
niteat. Qui aist coactus fuerit.
⁊ ignorans peierau̾it. ⁊ post cog¬
noscit: tres. xͣlimas penireat. In¬
sequenti dr. si quis coactus pro
xͣlimas peniteat. alii iudicant
tres annos. unũ ex hiis in pane

Expanded text:
. Qui perjurat se in manu episcopi, aut in cruce consecrata, tres annos poeniteat. Si vero in cruce non consecrata, unum annum poeniteat. Qui autem seductus fuerit et ignorans se perjuraverit, et postea cognoscit, tres quadragesimas poeniteat. Theodori: Si quis coactus pro quadragesimas peniteat. Alii iudicant tres annos, unum ex his in pane
Abbreviated transcription (Latin):
Rꝰ. Si puerperium iam erat formatum
sũ aiatum: homicida ẽ recte. Si aborsum
fecit mulier ex illa

Expanded text:
 si puerperium iam erat formatum, sive animatum homicida est recte, si aborsum, fecit mulier ex illa
Abbreviated transcription (Latin):
qui uero comedũt
uel bibunt uel in
usus ncc̃ĩos expen¬
dunt ut uxor et
cet̾i familiares te¬
nentur de om̃ibus
que sic expendũt

Expanded text:
inde comedunt vel bibunt vel in usus necessarios expendunt, ut uxor vel ceteri familiares, tenentur de omnibus que sic expendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sat̾ faceret de hus
que huit. et indu¬
ceret alios ꝓ posse
ad satiffaciend̃. S
primum dictũ est
tutius. Illi aũt qui
nec adiuuant. nec
in aliquo cõsenti¬
unt. s datur eis ad
et accipiunt uel

Expanded text:
satisfaceret de his que habuit, si induceret alios pro posse ad satisfaciendum. Sed primum dictum est tutius. Guillelmus nec adiuvant nec in aliquo consentiunt, sed datur eis aliquid et accipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cia ꝑs uel metdietas
tñ scd̃m cõsuetudinẽ
gallicani regni q̃ id̾
p̾iudicat iuri scͥpto.
alio modo legittimat᷑
ħsima. et alicui in eo¬
dem regno optinet. ꝙ
p̃r uel m̃r nõ potest
dare exͣneis ulr᷑ quintam partem hereditatis
sue q̃ consistir imimebilib nec in testo nec in cã¬

Expanded text:
tia pars vel medietas, tamen secundum consuetudinem gallicani regni, que ibidem preiudicat iuri scripto, alio modo limitatur hec legitima et alicubi in eodem regno obtinet, quod pater vel mater non potest dare extraneis ultra quintam partem hereditatis sue, que consistit in mobilibus, nec in testamen
Abbreviated transcription (Latin):
uiro suo utilit̾ gerendo commune negocium non p̾cat.
hoc caũ qd̃ non uemat cont᷑ ꝓhibitoẽm mariti. et qd̃¬
que ht legittimos filios de aliquo uiro. nũquid potest
eis prouidere de reb̾us communib sͥ et marito scdo. cũ
et ip̃e de eisdem bonis cõibus ꝓuideat filus quos hr ex
alia uxore. Ro. Si illi filii habeant actionem contͣ ma¬
trem ꝓ alim̃tis sibi p̾standis. uel quia tenet᷑ eos ałe eo
ꝙ impuberes sunt. uel quia ip̃a et maritus suus hñt
bona eoꝵ. uel ex alia iusta causa te marrtus eos alere
quia mat̾ cum siuis oneribus transit ad maritum
ẜ consuetulinem gallicanam. s quia maritus ht ad¬
ministratoem bonoꝵ et non uxor: non dz illa contͣ ꝓ¬
hibitoẽm mariti eos alere nisi iti extrema aut maxima
ritus alere eos. Si autem filii nullam hant actionẽ
cont᷑ matrem: nõ tenetur maritꝰ. Nec illa d contra pro-¬

Expanded text:
viro suo, utiliter gerendo commune negocium. Et uod non veniat contra prohibitionem mariti et qque habet legitimos filios de alio viro; numquid potest eis providere de rebus communibus sibi et marito secundo, cum et ipse de eisdem bonis communibus provideat filiis quos habebat ex alia uxore? Respondeo: Si illi filii habent actionem contra matrem pro alimentis sibi prestandis vel quia tenetur eos alere, eo quod impuberes sunt, vel quia ipsa et maritus suus habent bona eorum, vel ex alia iusta causa, tenetur maritus eos alere, quia mater cum suis oneribus transit ad maritum, secundum consuetudinem gallicanam, sed quia maritus habet administrationem bonorum et non uxor, non debet illa contra prohibitionem mariti eos alere, nisi in extrema aut maxima dicem alere eos. Si autem filii nullam habent actionem contra matrem, non tenetur maritus, nec illa debet contra proh
Abbreviated transcription (Latin):
parafernalib ubi locum¬
hñt. aut de rebus coĩbus¬
potest et debet facere ele¬
mosinas. moderate tñ
scłm facultates uiri. maiorem uel minorem ml¬
titudinem et ncc̃itatem pauperum. ⁊ d sꝑ forͣre
sͥ consciãm ꝙ nõ clispliceat marito ĩ corde l forte
alñ prohibuerit ore.
Solent enum maricifa¬
uxoribus absolite. ut
sic temperent eas. nõ a toto s ab excessu quem
suspicantur. Pot̾ ⁊̃ sibi fot᷑re consciãm ex quali¬
tate. et miseria pauperis cogitans qd̃ si maritus¬
eius illum uideret: or̃o placeret ei ꝙ sͥ fieret elã.
Si auttem om̃ino et p̾cise dictat conscĩa displi

Expanded text:
paraphernalibus, ubi locunt, aut de rebus commupotest et debet facere eleosynas, moderate tamen, secundum facultates viri et maiorem et minorem multitudinem et necessitatem pauperum. Guillelmus Rescientiam, quod non displiceat marito in corde, licet forte aliquando prohibuerit ore. Solent enim maritiuxoribus absolute ut sic temperent eas, non a toto, sed ab excessu quem suspicantur. Potest etiam sibi formare conscientiam ex qualitate et miseria pauperis, cogitans quod si maritus illum videret, omnino placeret quod ibi fieret eleemosyna. Si autem omnino et preci
Abbreviated transcription (Latin):
pensas quas fecit colligendo fructus. s ⁊̃ quaꝰ
fecit bona fide circa rem pignoratã. Item. si ca¬
su fortuito uel sine culpa
sua res periit. uel det̾io¬
rata est. non tenetur c̾¬
cditor. s si dolo uel culpa

Expanded text:
pensas quas fecit colligendo fructus, sed etiam quas fecit bona fide circa rem pignoratam. Item si casu fortuito, vel sine culpa sua res periit vel deta est, non tenetur ditor, sed si dolo
Abbreviated transcription (Latin):
iuii .u. Item. si uendito
pignore bona fide creditor minus acepit
qmͣ erat in sorte. potest agere ad residuũ.
Si u̾o plus: tenetur restituere debitori. E de¬
debitor contra creditorem uel contͣ heredem.
uel eꝯꝰ: ita heres debitoris contra creditorẽ. uł
contͣ heredem eius. et eqͦ. et si forte creditor
uel heres eius rem sibi obligatam alicui ĩ¬
pignorauit. uel alio quoquo mo in alium
nõ solum fructus quos ip̃e percepit. s ⁊̃ oẽs
quos anteriores ꝑceperant a tempore primi

Expanded text:
ur. Item si vendito pignore bona fide, creditor minus accepit m erat in sorte, potest agere ad residuum. Si vero plus, tenetur restituere debitori. Itedebitor contra creditorem vel econverso, ita et heres debitoris contra creditorem vel contra heredem eius et econverso. Et si forte creditor vel heres eius rem sibi obligatam alteri impignoravit, vel alio quoque modo in alium non solum fructus quos ipse percepit, sed etiam omnes quos et anteriores perceperant a tempore primi
Abbreviated transcription (Latin):
de dep̾hensione errori f
duos primos modos. aliqͥ
se h̃t ał q̃ est optima le¬
gũ int̾pres. credo sñ p̾¬
uidicio qd loqr᷑r hic de de¬

Expanded text:
de deprehensione erroris secundum duos primos modos. Aliquise habet aliter, que est optima legum interpres, credo sine preiudicio, quod loquitur hec de de
Abbreviated transcription (Latin):
potest tñ distingui utr̃
de laborib ⁊ inlustriis
sunt ab eis recipi. aut ml
hẽant nͥ de usura. et tẽ cũ
non sit honestum talia
hoc acciꝑent usq ad qnͣ¬
titatem dampni qd̵ pa
ab eo dãpnũ suum. lic
fur aut raptor nil heret
ꝙ nõ eẽt ex furto uł ra¬
pina acquisitũ. dũ tñ
nõ reciperet pro dãpnio
illo res furtilas uł rap¬
tas in sp̃e

Expanded text:
Potest tamen distingui, utrude laboribus et industriis sunt ab eis recipi, aut nihil habeant nisi de usura, et tunc non sit honestum talia hoc acciperent usque ad quantitatem damni quod patiab eo damnum suum, licet fur aut raptor nihil haberet, quod non esset ex furto vel rapina acquisitum, dum tamen non reciperet pro damno illo res furtivas vel raptas in spe
Abbreviated transcription (Latin):
tałr de p̾henso reu̾ti
ad catholice fidi unita
seruat᷑ ab aliquibuꝰ
de consuetudine conti¬
nuo. id ẽ in yͥma sessi¬
one iudicii. id ẽ pri¬
madie qͣ examinatur
metum probationumb.¬

Expanded text:
ter deprehenso reverti ad catholice fidei unitatservatur ab aliquibus de consuetudine continuo, id est in prima sessione iudicii seu prima die qua examinatur  propter metum probationum e
Abbreviated transcription (Latin):
fauorem.⁊ ut euagandi mat̾ia subtra hatur.
maiorem eis grãm exhibere uolentes eoꝵ p̾ la¬
tis quod in talibus absolutoĩs beneficium ĩ¬
statim sequitur. nisi excessus eoꝵ extiterit
clifficilis et enormis ⁊ c̃. Non ad superiora.¬

Expanded text:
fauorem, ut euagandi materia subtrahatur, uberiorem eis gratiam exhibere uolentes, quod etiam talibus absolutionis beneficium imsentium indulgemus, nisi excessus eorum extiterit ita difficilis et enormis, utpote si ad mutila
Abbreviated transcription (Latin):
care. Iudiciar a
enim potestas hoc exxstulat. ut ꝙ d iudicare dis¬
cernat. Diligens igͥͭ inquisitor subtilis ĩuesti ⁊d
forsitan ignoret. uel uerecont uelit occultare.
Cognito itaq crĩe. uarietates eius r dubitet in¬
cognitis assit beniuolus. paratus erigere ⁊ sei m
onus portare. habeat dulcetlinem in affectione.p¬
etatem in alt̾ius crimine. discretionẽ in uetitate.
eo faciendo. sꝑ eum uiu leniendo. consulendo. sp̃e
ꝓmittendo. ⁊ cum opus fu̾it ⁊̃ in crepando. Do¬
leat loquendo. in¬
struat operando.

Expanded text:
care. Judiciaria enim potestas hoc expostulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens igitur inqforsitan ignoret, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine, varietates ejus non dubitet incognitis adsit benevolus, paratus exigere, et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, pietatem in alterius crimine, discretionem in varietate;eo faciendo; semper eum juvet leniendo, consolando, spem promittendo, et, quum opus fuerit, etiam increpando. Doleat loquendo, instruat operando,
Abbreviated transcription (Latin):
suscepimꝰ ubi irregularis
iudicat᷑ quidã qui captoᷤ
a se ⁊ socio suo latrones ligauit quos socius eius liga¬
tos pꝰmod̾ int̾fec̃. timens ne ab eis int̾ficeret᷑. ¶ S nũ¬
quid frĩbus p̃dicatorib aut minoribus uł aliis rrͣi¬
bus licet sua defendere. cum aliquis uult eos spolia¬

Expanded text:
ssit. Ubi irregularis iudicatur quidam, qui captos a se et socio suo latrones ligavit, quos socius eius ligatos postmodum interfecit, timens ne ab eis interficeretur. Sed numquid fratribus predicatoribus aut minoribus vel aliis regularibus licet sua defendere, cum aliquis vult eos spolia
Abbreviated transcription (Latin):
uel elector nõ hẽat respectum ad p̾ces s ad dm̃ et m̾i¬
alii sunt qui dissentiunt ĩ pꝰ articło dicentes qd̃ li¬
cite pot̾ quis pet̾e ꝓro se exempso petri dicentis dño
distinguo saluo meliori iudicio Quod nõ pot̾ pro se
pet̾e eccãm uł clignitatem uł aliud beneficium.
hñs curam animarum adnexam. et in ħ sentõ

Expanded text:
respectum ad preces, sed ad Deum eAlii sunt qui dissentiunt in primo articulo, dicentes quod licite potest quis petere pro se, exemplo Petri dicentis Domino: distinguo, salvo meliori iudicio, quod non potest pro se petere ecclesiam vel dignitatem vel aliud beneficium habens curam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ est. et cͥdo qd ex quo aͥs ꝓ¬
motus ẽ ad sacros ordines cũ
huiꝰ orcdinatõ titulũ ecc̾asticũ
temporalib. et iura q̃ mag̾r̃
ĩducit ad probandũ contra¬

Expanded text:
rum est et credo quod ex quo quis promotus est ad sacros ordines, cum huiusmodi ordinatio titulum ecclesiasticum temporalibus. Et iura que magister inducit ad probandum contra
Abbreviated transcription (Latin):
es mali sunt. ¶In mune ab obseqͥo
clistingue. qr aut est corporale aut spi¬
rituale ĩ pͦ cañ si obsequiũ est hones
uł seruiat alicui ep̃o. uł ecc̃e in lici¬
tis et honestis. d̾ cñ sñ pactõe. Si in ho¬

Expanded text:
 In munere ab obsequio distingue, quia aut corporale est aut spirituale. In primo casu obsequium est honestvel serviat alicui episcopo vel ecclesie in licitis et honestis, dum tamen sine pactione. Si inho
Abbreviated transcription (Latin):
irca penam symo¬
niaci clistingue.
qm̃ aut est symo¬
nia inordine aut in bene¬
ficio. si in ordine: nõ reci¬
pit exequtionem. S est
ip̃o iure suspensus quo
ad se ⁊ quo ad alios. Sũ sit
occultum sũ manifestũ.

Expanded text:
irca penam simoniaci distingue, quoniam aut est simonia in ordine aut in beneficio. Si in ordine non recipit executionem, sed est ipso iure suspensus quo ad se et quo ad alios, sive sit occult
Abbreviated transcription (Latin):
libꝵ et calicẽ pro celebranda missai. hec
dc̃o ꝓ: non notaret app̾tiatoẽm. s potiꝰ
adminicłatoẽm. ¶ S cur ep̃o datur
procuratõ ꝓ consecratõe ecc̾e et nõ ꝓ
et deb in sua ecc̃a. et facile potest habe¬
re expensas indomo sua ĩ qua h uictu¬
alia S illa iuetualia nõ pͥ cõmode ser¬
re secũ aci alienam ecc̃ara. Uñ nc̃ce ẽ
ei de uctualib pioauderi alibi cum
aliam consecrat aut uisitat ecc̃am.¬

Expanded text:
cem pro celebranda missa, hec dictio pro, non nominaret appretiationem, sed potius adminiculationem. Sed cur episcopo datur procuratio pro consecratione ecclesie et non pro et debet in sua ecclesia et facile potest habere expensas in domo sua, in qua habet victualia; sed illa victualia non potest commode ferre secum ad alienam ecclesiam, unde necesse est ei de victualibus provideri alibi, cum aliam consecrat aut visitat ecc
Abbreviated transcription (Latin):
petitõ ut dcm ẽ sup̃ de magrĩs et idem in similib
casib. si qui sunt tales. Cont᷑ il tñ qd̾̃ dictũ est de
dato. argumto sũpto a contͣrio sensu. qi uid̾ innui
q pecuniã per pactum symoniace acquisitam: re¬
signare tenet᷑ qui eam accepit licet secus sit si abs
pacto fu̾it recepta ⁊ id̾o tutiꝰ est dr̃e ꝙ pecui ex pacto
sym̃oco acquisita retiñi nõ pot̾. ⁊̃ ẜ iud̾m fori peni¬
¶seci quid de x̾anis qui accedentes ad ciuita¬
tes paganoꝵ subtrahunt paganis hĩ pedagi¬
um uel theloneum. Aã ħ dico si uadunt iłld
tp̃r treuge et nõ portant merces pħitas de qͣb¬

Expanded text:
petitio, ut dictum est supra de magistris, et idem in similibus petitio, ut dictum est supra de magistris, et idem in similibus casibus, si qui sunt tales. Contra id tamen, quod dictum est de dato. Argumento sumpto a contrario sensu, quia videtur innui quod pecuniam per pactum symoniacum acquisitam resignare tenetur qui eam accepit, licet secus sit, si absque pacto fuerit recepta. Et ideo tutius est dicere, quod pecunia ex pacto symoniaco acquisita retineri non potest, etiam sestianis, qui accedentes ad civitates paganorum, subtrahunt paganis huiusmodi pedagium vel teloneum. Ad hoc dico: si vadunt illuc tempore treuge et non portant merces prohibitas e
Abbreviated transcription (Latin):
furtiue asportau̾it pedagium uel inciderit alie¬
nã siluam uel commiserit furtum aut sacrile¬
gium aut similia super quibus statuta ÷ pena
corporał uel pecumaria. per legem uel canonem:
nõ est inuingend̾ pẽitenti in foro penitũtiali ꝙ
ad illas. s sufficit ꝙ soluat int̾esse. uel sat̾faciat
ad arbitrium bom uiri si iniuriam intulit. ħ
etiuã diai potest forte de peciuĩ ħita per sỹmoriã¬
de qua solet dici ꝙ restituenda est illi ecc̃e in cuiꝰ ig¬
nõiam data ẽ uel recepta ꝑ illud capłm. ex. de sy¬
mõ. de h aũ. Illud aũt capłm intelligi pot̾ qsi de bo¬
nis ecce erat data pecumnia. bel qñ agebatur infor
iulicii contra recipientẽ. et id̾ pot̾ intelligi ĩ. om̃i¬
b similib cãib. in quil iura dñt extorꝙ̃ dã eẽ
pecuniã turpit̾ acceptã. Cuis tñ repen̾o ñc. dat᷑
ei qui turpit᷑ detlit. ꝙ dico pp̃ magr̃m qui delit
pecuniã ꝓ hñdis scolis cui competit date pecunie re¬

Expanded text:
furtim asportaverit pedagium vel inciderit alienam silvam vel commiserit furtum aut sacrilegium aut similia, super quibus statuta est pena corporalis vel pecuniaria, per legem vel canonem, non est iniungendum penitenti in foro penitentiali quad illas; sed sufficit, quod solvat interesse, vel satisfaciat ad arbitrium boni viri, si iniuriam intulit. Hoc etiam dici potest forte de pecunia habita per symoniade qua solet dici, quod restituenda est illi ecclesie, in cuius ignominiam data est vel recepta, per illud c. monia, de hoc autem. Illud autem capitulum intelligi potest, quando de bonis ecclesie erat data pecunia vel quando agebatur in forma vel foro iudicii contra recipientem et idem potest intelligi in omnibus similibus casibus, in quibus iura dicunt extorquendam esse pecuniam turpiter acceptam, cuius tamen repetitio non datur ei qui turpiter dedit. Quod dico propter magistrum, qui dedit pecuniam pro habendis scholis, cui competit date pecunie re
Abbreviated transcription (Latin):
um bonorum si oporteat
ip̃m et familiam suam m̃licare. Quicd de illis qͥ
si uellent dimitt̾e suꝑfluas expensas possent
rapta restituere. Qaul ⁊̃ de iłlis qui resignant
om̃ia bona ii manu penitentiaris promitentes

Expanded text:
um bonorum, etsi oporteat ipsum et familiam suam mendicare. Quid de illis, qui si vellent dimittere superfluas expensas, possent rapta restituere. Quid etiam de illis qui resignant omnia bona sua in manum penitentiarii, promittentes
Abbreviated transcription (Latin):
et de filiistamił qui nõ hñt peculium castren
um sunt. ⁊ similib. Nam cum talis pecunie ad¬
ministratõ multiplex rõne personarum. et fã

Expanded text:
et de filiis familias, qui non habent peculium castrense erum sunt et similibus. Nam cum talis pecunie administratio ratione personarum et fa
Abbreviated transcription (Latin):
t̾uuis nobilis. ⁊ occupat iͥ¬
castrum uel rapit p̾dã.¬
et ducit ad t̾ram ꝓp̾am.
si alius nobilis hoc audi¬
gregare excitum et recu¬
septimanam aut duas aut ⁊̃ plus. reputabitur
cum in cõtinenti se defendere et castrum lib̾are. et¬
ydam recuperare. ⁊̃ si iã adu̾sarius eius receperat
illam in munitõib illis. Credo ⁊̃ qd̾ si dum taliter
ꝓsequat᷑ pdam. ⁊ cum nõ possit ad eam recuperã¬
dam perting̾e. quia forte est in locis in expugna¬
bilibus recepta. si ceperit aliꝙ̃. de bonis adu̾sariz sui
aut eoꝵ qui eum iuuant. aut ip̃m ꝓsequentem
rem suam impediunt. pot̾it de illis retine et indẽp¬
nitati sue ꝯsułe qnͣtum sua int̾ est. sic̃ qui proseq̃t
furẽ asportantem res suas l ei sibi consułe usq ad
quantitatem dampni si illati a fure de rebus ipiuᷤ
furis. quas secum duc̃ aut portat. si qua potest ap¬
phend̾e dum persequit᷑ fugientem.

Expanded text:
us nobilis et occupat icastrum vel rapit pet ducit ad terram Si alius nobilis hoc audiongregare exercitum et recuseptimanam aut duas aut etiam plus, reputabitur tamen in continenti se defendere et castrum liberareedam recuperare, etiamsi iam adversarius eius receperat illam in munitionibus suis. Credo etiam quod dum taliter prosequitur predam, cum non possit ad eam recuperandam pertingere, quia forte est in locis inexpugnabilibus recepta, si ceperit aliqua de bonis adversarii sui, aut eorum qui eum iuvant, aut ipsum prosequentem rem suam impediunt, poterit de illis retinere et indemnitati sue consulere quantum sua interest, sicut qui prosequitur furem asportantem res sua, licet ei sibi consulere, usque ad quantitatem damni sibi illati a fure, de rebus ipsius furis quas secum ducit aut portat, si quas potest apprehendere dum persequitur fugientem.
Abbreviated transcription (Latin):
titulum. uel dubitat utrum ip̃e. uel ante¬
cessores sui habuerunt poterit formare
sibi in conscientia titulum. quod credebat

Expanded text:
titulum vel dubitat utrum ipse vel antecessores sui habuerunt, potest formari sibi in conscientia talem, quod credat
Abbreviated transcription (Latin):
misericors et iustus. ex mĩa penitenti igno¬
scit nõ reseruans pccm̃ ad penam et̾nam.
ex iustĩa uͭo impunitũ nõ dimittit delictũ
aut .n. homo prnit aut d̾s. Nde talibus augꝰ¬
⁊ si conu̾sus uita uiuat ⁊ nõ moriatur. ñõ ꝓ
mittimꝰ quod euadat omnẽ penam. Nam pꝰ
purganclus est igne purgationis: qui in ali
cellit .n. omne penã ꝙͣ unqmͣ aliquis passus
est in hac urta. Nũ qmͣ in carne tanta pena in¬
uenta est. lic mirabilia martires passi sint tor

Expanded text:
misericors et justus, ex misericordia poenitenti ignoscit, non reservans peccatum ad poenam aeternam; ex justitia vero impunitum non dimittit delictum, aut enim homo punit, aut Deus. Homo ausi conversus vita vivat, et non moriatur: non tamen promittimus quod evadat omnem poenam: nam prius purgandus est igne purgationis, qui in aliucellit enim omnem poenam quam unquam passus est aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena licet mirabilia passi sint mar
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepit dñs mũdandis ut osten¬
derent ora sacͥdotib. docens corpo¬
rali pñia confitenda pec̃a. non
per nũtium nõ per criptum ma¬
nifestanda. dixit .n. ora mr̃ate
⁊ om̃s. nõ .n. unus ꝓ om̃bus.
nõ aliũ statueris nũciũ qui ꝓ
uobis offerat munꝰ a moyse

Expanded text:
inus mundandis, ut ostenderent ora sacerdotibus : docens corporali praesentia confitenda peccata, non per nuntium, non per scriptum manifestanda. Dixit enim, Ora monstrate; et omnes, non unus pro omnibus. Non alium statuatis nuntium, qui pro vobis offerat munus a Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
laborat mens pa¬
tiendo erubescen¬
gua pena: qui e¬
rubescit ꝓ xp̃o fit
dignus m̃ia. de
lia sunt. saclegium. homicidium.
adult̾uim. fornicatio. falsũ testm̃.
rapina. furtũ. superbia. inuicli¬

Expanded text:
Laborat enim mens patiendo erubescenest poena, qui erubescit pro Christo fit dignus miseura sunt, « sacrilegium, homicidium, adulterium, fornicatio, falsum testimonium, rapina, furtum, superbia, avariti
Abbreviated transcription (Latin):
ut miq udicaret. ¶ Item. quid si nullo
modo uoluit ferre sñiam iudex. et pp̾ hoc pau¬
per aliquis uel alius amittit ius suũ: dico
quod tenet᷑ udex et facit litem suam .i. d
partib: ad ħ dico quod ordinarii iudices
non debent pet̾e ⁊̃ expensas. cum pp̃ iusticiã
tenendam suas hñt dignitates. et reddituᷤ
assignatos. Ad istos .n. extend̾r u̾bum io. bap.¬

Expanded text:
tituenda est. Item quid si nullo modo voluit ferre sententiam iudex et propter hoc pauper aliquis vel alius amittit ius suum? Dico quod tenetur iudex et facit litem suam, id estm lesus est. Nota quod ordinarii iudices non debent petere expensas, cum propter iustitiam tenendam suas habent dignitates et redditus assignatos. Ad istos enim extenditur verbum Ioha
Abbreviated transcription (Latin):
inceps assũptõ
tur arrogatio.
alia simplex
adoptio. Arro¬
gat᷑ ille qui
qui nõ h̃t̃ pa¬
trem. uel si ht̃:
emancipatus
est. ⁊ tnͣsit in
potestatem ar¬
rogantis. ⁊ ista
fiꝰ debent auct̾e
principis. adop¬
tatur ille qui
est u potestate
sui patris ⁊ ni

Expanded text:
inceps assumptio tur arrogatio, alia simplex adoptio. Arrogatur ille qui qui non habet patrem vel, si habet, emancipatus est et transit in potestatem arrogantis. Et ista fieri debent auctoritate principis. Adoptatur ille qui est in potestate sui patris et i
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ¶ Quid de uxore sus¬
pecta de adult̾io qd̾ ip̃a re¬
tiera commisit nũ quid
postqm̃ cõfessa fu̾it de pͤ¬
cato et penitu̾it pot iu¬
rare qd̾ nõ sit inculpa de
illo adult̾io pp̃ scandalũ
martti et alioꝵ amitoꝵ
qui ałi placari nõ posst̃
nisi hoc iuret et ad hoc ꝯ¬

Expanded text:
bus Quid de uxore suspecta de adulterio quod ipsa revera commisit, nunquid postquam confessa fuit de peccato et penituerit, potest iurare quod non sit in culpa de illo adulterio, propter scandalum mariti et aliorum amicorum, qui alias placari non possunt, nisi hoc iuret et ad hoc c
Abbreviated transcription (Latin):
metu compulsa iuraret
sub u̾bis duplicib q̃ uno
sensu contineant u̾itatẽ.
et in illo sensu intellige¬
caitelam hnͣc illiuis ma¬
liciam excludendo

Expanded text:
ic compulsa iuraret sub verbis duplicibus, qui uno sensu continerent veritatem et si in illo sensu intelligecautelam illius malitiam excluden
Abbreviated transcription (Latin):
Orlibet istorum est
mortale. Corporale:
quo homo occicdr cor¬
poralit̾. et ħ cõmitti
consilio. defensic̃e. di.¬

Expanded text:
odlibet istorum est mortale. Corporale est quo homo occiditur corporaliter. Et hoc committitconsilio, defensione:
Abbreviated transcription (Latin):
cia cum uidex uel minist̾ reum iuste condẽ¬
pnatũ occidit. ħ homicidium si sit ex liuore.
uel delcãtõe fundendi humanum sanguinẽ.
tentionẽ corruptam. Si u̾o fit ex amore ius¬
ticie: nõ peccat iudex ip̃m condempnendo.
ad mortem et p̾cipiendo ministro ut occidat
ip̃m. nec minist̾ sit missus a iudice occidit
ceret iuris ordine nõ seruato. ꝓbant᷑ ħ ad¬

Expanded text:
ut cum iudex vel minister reum iuste condemnatum occidit. Hoc homicidium, si fit ex livore vel delectatione fundendi humanum sanguinem, intentionem corruptam. Si vero fit ex amore iustitie, nec peccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit ceret iuris ordine non servato. Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Consilio. pone qd̃ aliqui cꝰ¬
toilientes laborantem in ex¬
tremis. de consilio alicuius
ip̃m suꝑ aliud latus ut ci¬
tius moreret᷑. nũꝙͥ sunt
irregulares. Ro. si ex tali
tnͣslatione uel u̾sione citiꝰ
morit᷑. qi forte p̾cludr uia
hanelitꝰ. uł rump̃r aposte¬
ma ex uiolentia motus.
⁊ sic suffocatur cor ex sanie
causis: irregularis est. ⁊¬
qui consulit et qui fac̃.¬

Expanded text:
ondendo. Pone quod aliqui custodientes laborantem in extremis, de consilio alicuius ipsum super aliud latus, ut citius moreretur, numquid sunt irregulares? Respondeo: si ex tali translatione vel versione citius moritur, quia forte precluditur via anhelitus vel rumpitur apostema ex violentia motus et sic suffocatur cor ex sanie causis, irregularis est qui consulit et qui fac
Abbreviated transcription (Latin):
quero utrum usu¬
rarius teneatur res¬
tituere nõ solum pe¬
cuniam usurariã.
s ⁊̃ quicquid cum
ip̃a lucratus est et
fructus ꝑceptos ex
re empta de pecunia
feneb̾. ad hoc dicunt
enim ex raclice cor¬
rupta ꝓcecdunt: cor¬
rupta procedunt.

Expanded text:
quero utrum usurarius teneatur restituere non solum pecuniam usurariam, sed etiam quidquid cum ipsa lucratus est et fructus perceptos ex re empta de pecunia funebri. Ad hoc dicunt e ex radice corrupta procedunt corrupta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Que sine. ut loqui aln uel ñ loqͥ.
comedere carnes uel abstiñe ab eis.
credo tñ ꝙ nõ debet esse quis faci¬
lis ad credendum ꝙ alii scanda¬
lizent᷑ de bono opere facit. nec
cessare a bono. cum debeat potiuᷤ
p̾sum̃e de aliis ꝙ sint boni ꝙͣ ꝙ
ex illo bono: d illud ddimitt̾e ex
quo sñ eo pot̾ ẽẽ salus: ne faciẽs

Expanded text:
 Ut est loqui aliquando vel non loqui, comedere carnes vel abstinere ab eis. Credo tamen quod non debet esse quis facilis ad credendum quod alii scandalizentur de bono opere quod facit, nec cessare a bono, cum debeat potius presumere de aliis quod sint boni, quam ex illo bono, debet istud dimittere, ex quo sine eo potest esse salus, ne faciens
Abbreviated transcription (Latin):
re criruero iͣ ꝙ ex ħ nullũ michi uel familie mee ĩmi¬
net periculum. credo ꝙ teneor dare rem petitam pp̃ eui¬
tandum eius scandalum. Si tñ credam eum ea re ẽẽ bñ
usur̃ uł nõ. quia in hoc caũ dare ei rem illam eẽt dare gla¬
dium in manu furiosi. Circa illum autẽ qui abstulit
res meas. s nõ est soluendo et penitet de pc̃co. paratus
sat̾facere si hr̃et unde: credo ꝙ propt̃ uitandum eius
scandalum debeo cessare a repetitoẽ cum ss̃ periculo poᷤ¬
sim re illa carere. Si añ est soluendo et nõ penitet: cre¬
do ꝙ nõ tenear cessare a repetitõe pp eius scandalum.

Expanded text:
re caruero, ita quod ex hoc nullum mihi vel familie mee imminet periculum, credo quod teneor dare rem petitam propter evitandum eius scandalum. Si tamen credam eum ea re esse bene usurum, alias non quia in hoc casu dare ei rem illam, esset dare gladium in manu furiosi. Circa illum autem qui abstulit res meas, si non est solvendo et penitet de peccato, paratus satisfacere si haberet, credo, quod propter vitandum eius scandalum, debeo cessare a repetitione, cum sine periculo possim re illa carere. Si autem est solvendo et non penitet, non credo quod teneor cessare a repetitione propter eius scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
dala pro uita doctrina iusticiaq
tu non effugies. Sunt in reliquis fugienda ꝓ
uita. quia pro nullo scandalo potest quis mor¬
talit̾ peccare. Doctrina: quia doctor uel p̾licator
nõ d falsum docẽ. uel p̾dicare ꝓ aliquo scanda¬
lo. tac̾e tñ pot̾¬

Expanded text:
dala pro vita, doctrina, iustitiaque, tu non effugies sunt in reliquis effugienda. Pro vita, quia pro nullo scandalo debet quis mortaliter peccare. Doctrina, quia doctor vel predicator non debet falsum docere nec predicare pro aliquo scandalo. Tacere autem pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iste scandaliz abr᷑ nisi dedero ei li¬
brum meum. aut repetiero ab eo¬
sub udice res mͥ ablatas ab eo. nũ¬
quid pp̃ uttandum scandalum eiꝰ
teneor dare et rem meam. aut ces¬
sare a repetitoẽ põito ⁊̃ ꝙ mͥ reue¬
ħ srdo. si status meus uel familie¬
mee nõ est in titro. si careo¬
re mea. puta quia pauper¬
sum et indigebo cum familia

Expanded text:
 iste scandalizabitur, nisi dedero ei librum meum aut si repetiero ab eudice res mihi ablatas ab eo; numquid propter vitandum scandalum eius, ei dare rem meam aut cesare a repetitione, posito etiam qu hoc? Respondeo: si status meus vel familieee non est in tuto, si carere mea, puta quia paupersum et indigebo cum familia
Abbreviated transcription (Latin):
pars una complu¬
aruit. cum ille qͥ
ꝓxim̃ odit ab ali¬
is uiciis se corrig.
una eademq ciui¬
tas ex parte com¬
pluitur. et ex ꝑ¬
te arida remanz.
quia sunt quidã
qui cum quedã
uicia resecant: ĩ
aliis grauit̾ perdu
est. ut id̾o pars ciui¬
tatis dicatur com¬
et delcãtione pcc̃i
cui añ seruiebat:
modo cessat. ꝙ nõ
eius ueniam he¬

Expanded text:
parte compluquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, quia sunt quidam, qui cum vitia quaedam resecent, in aliis graviter perdurest. Ut ideo pars civitatis dicatur comet delectatione peccati cui ante serviebat modo cessat, non quod ejus veniam h
Abbreviated transcription (Latin):
durit᷑. nõ imperitiose ista tollũ¬
tur. s mag̾ docendo ꝙͣ iubendo.
mag̾ monendo qmͣ minando.
sic .ii. agendum est cum mul¬
titudine: seueritas aũt exer¬
cenda est in paucoꝵ peccata.¬

Expanded text:
do imperioso ista tolluntur, magis docendo quam iubendo, magis monendo quam minando. sic enim agendum est cum multitudine, seueritas autem exercenda est in peccata
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. et crededo a recta
fide deuiant. et errore
paganoꝵ inuoluunt᷑.
cum aliciuĩ diuinttatiᷤ
aut num̃is egempla u¬
num dm̃ arbitnͣtur.

Expanded text:
dunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum involvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum deum arbitrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dño plac̾e ex quo
uidet et nõ contra¬
dicit cum posset.
Item potest ex alio
si ab antecessoribus
suis incepit p̾scͥptõ
p̾sum̾e d et credere
qd̾ illi hũerunt ci¬
tulum. maxime si

Expanded text:
no placere, ex quo videt et non contradicit cum posset. Item potest ex alio si ab antecessoribus suis incepit prescriptio presumere debet et credere, quod illi habuerunt titulum, maxime si
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑtiri. nisi ex
normis. ut pote
si ad mutilatõnẽ
membri uel ef¬
fusionẽ sangui¬
nis ũt̃ processit.
aut in ep̃m uel¬
ta sit manus in¬
iecta cum exces¬
sus talis et consi¬
miles nequeãt
sine scandalo pre¬

Expanded text:
pertiri, nisi excnormis, utpsi ad mutilationem membri uel effusionem sanguinis sit processum, aut in episcopum uelta sit manus iniecta, cum excessus tales et similes nequeant sine scandalo pre
Abbreviated transcription (Latin):
quoq modo se in
claustro percusserint. nõ sunt ad se .ap. mitten
dantur. Et si abbatis discretõ acd taliũ correpti-¬
onẽ nõ sufficit: prudentia dyoc̃ ep̃i est ad hiben¬
da. Si uero claustralis aliquis in religiosam ꝑ¬
sonam alt̾ius claustri manus iniecerit iuolẽ¬
qui passus est ĩ¬
iuriam absol¬

Expanded text:
que modo se in claustro percusserint, non sint ad apostolicam seddantur, et si abbatis discretio ad eorum correctionem non sufficit, prouidentia est dyoce. Si uero claustralis aliquis in religiosam personam alterius claustri manus iniecerit uiolenqui passus est iniuriam absol
Abbreviated transcription (Latin):
non retolentes
fcm̃ pro quo in
canonem late
sententie inci¬
de runt. uł̾ fac¬
tum quidẽ sciẽ¬
res uiris ignari
de teneri: pote¬

Expanded text:
non recolunt factum pro quo in canonem latae sententiae inciderunt, vel factum quidem scientes, juris ignari, se teneri. P
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ multa. Nec obstat
si dicat lusor. l ego ex cupiditate lusurim:
non tñ feci inuiriã proximo. quia ip̃e idem
fes. ⁊ uoluntarius accessit. Ro. Inuitus tñ uel
dolens amisit. Item cum iste ludus sit tur¬
pis et reprobatus ut

Expanded text:
 iura. Nec obstat si dicat lusor, licet ego ex cupiditate luserim, non tamen feci iniuriam proximo, quia idem ipse fecit et voluntarius accessit? Respondeo: Invitus tamen et dolens amisit. Item cum iste ludus sit turpis et reprobatus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inuentiones eoꝵ inuenta sunt auruspi¬
cia et auguratoẽs. et ip̃a que ch̃r oracu¬
dies qui dñr egyptiaci. aut kalendas ianu-¬
arii. in quib cantilene quedã et comessatõ¬
cursum. Et qui has et quasq liuinatẽes
aut fata aut augͣia obseruat. aut atrencdit.¬
aut contendit. aut cõsentit obseruantib.

Expanded text:
inventiones eorum inventa sunt aruspicia, et augurationes, et ipsa, quae dicuntur, oracudies, qui dicuntur Aegyptiaci, aut calendas Januarii, in quibus cantilenae quaedam, et comessatiocursum quia qui has, et quascunque aut fata, aut auguria observat, aut attendit, aut consentit observantibus
Abbreviated transcription (Latin):
dere aci aleas. uel ult᷑ uires ad uanitatem ex¬
pende. in uestib hospitib ⁊ similib nõ debet
ppͣ tales causas exig̾e. ꝙ si fecerit: te ad resti¬
to exigit ab eis re¬
demptionem totã

Expanded text:
dere ad aleas vel ultra vires ad vanitatem expendere in vestibus, hospitibus et similibus, non debet propter tales causas exigere; quod si fecerit tenetur ad restixegit ab eis reptionem tota
Abbreviated transcription (Latin):
oclum fit tlitior. iã plus¬
potest ꝑcere sublitis ꝙͣ¬
añ. et cum facit filium¬
militẽ: potentior est ad
defendendũ t̾ram. nõ cre¬
do ꝙ dampnandi sint qͥ¬
talia recipiunt ubi cõ¬

Expanded text:
um fit ditior, iam pluspotest parcere subditante, et cum facit filiilitem, potentior est ad fendendum terram, non crd damnandi sint qtalia recipiunt, ubi c
Abbreviated transcription (Latin):
per oblectam̃ta fabula¬
rum mentem excitãt
ad incendia libidinum.
Non enim solum thura
efferendo demonib ĩmo¬
latur. s et eoꝵ dicta ca¬

Expanded text:
per oblectamenta inanium fabularum mentem excitat ad incentiua libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta
Abbreviated transcription (Latin):
cium et correptio ẜ¬
animam ad ip̃m per¬
It̾. pone qd̾ est cõpleta p̾scriptio cũ bõa fides
continua. ⁊ iusto titulo et alus circũstantiis
suppositis. post ea incipit hr̃e possessor con¬
sciam rei aliene. nũquid tẽ restitũe rem:

Expanded text:
cium et correctio animam ad ipsam perd est completa prescriptio, cum bona fide continua, ex iusto titulo et aliis circumstantiis suprapositis; postea incipit habere possessor conscientiam rei aliene; numquid tenetur restituere rem
Abbreviated transcription (Latin):
sex. rixe. timor mentis. contumelie. clamor. ĩ¬
ui. mala .s. rancor. pusillanimitas. desperatõ
latia. peruriũ. inquietudo ⁊ contͣ mĩam cor
clis obduratio. De uentris ingliuue ꝓpagant᷑¬
.Uͣ. inepta leticia. scurrilitas. immũdicia. młti¬
De luxuria generantur.uiii. cecitas mentiᷤ.
ĩconsideratio. ĩ constantia. p̾cipitatõ. amor sui.
odium dei. affectus p̾sentis scłi. horror uel deᷤ¬

Expanded text:
ntumelia, clamor, incia malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio,latia, periuria, inquietudo, uiolentia et diam obduratio. De ventris ingluvie propagatur inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiDe luxuria generatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, 147 amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror et des
Abbreviated transcription (Latin):
elemosina. Ad hoc di-¬
lit̾ ꝙ non. nec de usu-¬
ra. nec de rapina. nec de furto. nec de symo᷑. nec de
yst̾ͥonatu. nec de m̾etricio. nec de alea: uel alio si¬
mili. fundant isti opinionem suam super illa
auctoritate honora cdnm et c̾. et de tuis iustis la¬
boribus. Item. in deut̃.¬
Non accipies mercedẽ¬

Expanded text:
eemosyna. Ad hoc dicquod non, nec de usura, nec de rapina vel furto, nec de simonia, nec de histrionatu, nec de meritricio, nec de alea, nec de alio simili. Fundant isti opinionem suam super illa auctoritate: Honora dominum de tuis laboribus. Item in DeutNon accipies mercede
Abbreviated transcription (Latin):
ret. uel probalit̾ dictaret sibi conscĩa ꝙ ille nõ
querit rem nisi ad malum perpetuͣdum tũc
enim non deberet sibi uendere contͣ talem consci¬
faciendo. uel tenendo.
et de facientibus serta de¬
floribus et maxime in lie¬
s destruere. ał

Expanded text:
ret vel probabiliter dictaret sibi conscientia, quod non ret vel probabiliter dictaret sibi conscientia, quod non quereret rem nisi ad malum perpetrandum. Tunc enim non debet sibi vendere contra talem conscifaciendo, teneet de facientibus serta deribus et maxime in dis
Abbreviated transcription (Latin):
in fi. Si uero dicit
se hũisse bonam intẽ¬
tionem quia credebat alium emere pp̃ aliq̃.
licitum usum. uel hñs animum indifferentẽ
uͥl super hoc cogitabat uel ignorabat quod eẽt
illicitum talia facere uel uendere. In om̃ibuᷤ
istis distĩgͦ. quia aut ille res tales sunt que
ad humanum usum possunt esse utiles sic̃
arma in bello iusto. cittellus ad incidendum ya¬
nem. uel aurifrisium ad ornamenta ecc̃astica.
uel etiam quedam uenena que a medicis ap-¬
ponunt᷑ in quibusdam confectionib ad sanã¬
ddum egrotos. aut tales que atd nullum usum
sunt utiles nisi ad peccandum. sicut quedam ue¬
nena mortifera. ⁊ ad nullum bonum usum u¬
tilia. Et sirture superflue ac sumptuose camisi¬
arum quas p̾cipue faciũt yspani. dantes pro
sictura unius camisie plus in triplum uel qͣ¬
druplum qmͣ ualeat tota camisia et similia.
In primo casu non dico ip̃m peccare. dũ tñ non
heat intentionem corruptam ut dcm est. nisi
forte ex qualttate persone uel temporis cognosce¬

Expanded text:
nt. Si vero dicat se habuisse bonam intentionem, quia credebat alium emere propter aliquem licitum usum, vel habens indifferentem, nihil super hoc cogitabat vel ignorabat quod esset illicitum talia facere vel vendere. In omnibus istis distinguo quia aut ille res tales sunt, que ad humanum usum possunt esse utiles, sicut arma in bello iusto, cultellus ad incidendum panem vel aurifrisium ad ornamenta ecclesiastica vel etiam quedam venena, que a medicis apponuntur in quibusdam confectionibus ad sanandum egrotos. Aut tales que ad nullum usum utiles sint, nisi ad peccandum, sicut quedam venena mortifera aut ad nullum bonum usum utilia, ut future superflue ac sumptuose camisiarum, quas precipue faciunt Hispani, dantes pro sutura unius camisie plus in triplum vel quadruplum quam valeat tota camisia et similia. In primo casu non dico ipsum peccare, dum tamen non habeat intentionem corruptam, ut dictum est, nisi forte ex qualitate persone vel temporis cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
greg̃. non est putanda elemosina. ⁊ si pauperib
dispensetur. qd̃ ex illicitis rebus acquiritur. ⁊ hẽs¬
forte esa. alii quibus assentio ponunt distinctõ¬
nem trimẽbrem. uidelicet qd̃ in illicite acquisitiᷤ
alñ non tnͣfertur dñium in accipientem. ut in
rapina et furto. alñ tnͣsfertur. s illi qui dedit

Expanded text:
rius: Non est putanda eleemosyna, etiam si pauperibus dispensetur, quod ex illicitis rebus acquiritur Alii, quibus assentio, ponunt distinctionem trimembrem, videlicet quod in illicite acquisitis aliquando non transfertur dominium in accipientem, ut in rapina et furto. Aliquando transfertur, sed illi qui dedit