comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da p̾cipit dicens. Mortificate gͦ
menbra ur̃a : que st̃ suꝑ terram
Fornicationẽ. inmunditiam. libidinẽ.
ꝙ cetera talia. Si igitur ipse bonũ
bona intentione patraueris. non
habens intua conscientia aliquam
partem tenebrose cogitationis: etiã¬
si contigerit aliquẽ ꝓximoꝵ. tua
bona accione noceri. uerbi gr̃a.
aut de prcunia qua ate indigens
de prtens accepat. facere. uel pati
aliquid mali. aut de uerbo ex hor¬
tationis. qͦ eriantẽ oetigere uole¬
bas. forte ꝑuitiosius eriare. tu tam̃
hie ꝙ infuturo. lucis gra onaberis

Expanded text:
icens: Mortificate ergo membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, et caetera talia . Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis, quo errantem corrigere volebas forte perniciosius errare, tu tamen hic et in futuro lucis gratia donaberis
Abbreviated transcription (Latin):
irenirns inueniat. sedulo singuli p̃¬
caurre debemꝰ. Unus quisq enim
ꝓse reddet rationẽ d̾o. Uigilat aut̃.
qui ad aspectum ueri luminis m̃tis
oculos aꝑtos tenet: uigilat. qͥ seruat
oꝑando quod credit. Uigilat. qui
ase torporis & negligentie tenebras
repellit. Hinc & enim paulꝰ dicit.
Euigilate iusti: ꝙ. uolite peccare.
Hinc rursus ait. Hora est: iamnos
cte sonno surgere. Scd̾m lucam.

Expanded text:
veniens inveniat, sedulo singuli prveniens inveniat, sedulo singuli praecavere debemus. Unusquisque enim pro se reddet rationem Deo. Vigilat autem, qui ad aspectum veri luminis mentis oculos apertos tenet; vigilat, qui servatoperando quod credit. Vigilat qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc enim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nos de somno surgere . CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
urniat. fero. an media nocte : angal¬
li cantu anmane: ue cum urnerit
repente. inueniat uos dormientes.
omo autem qui peregrexi.
profectus reliquit domũ suam.
haut dubium quin xp̃c sit: qui ad
patrem post resurrectionẽ uiccor
ascendens. eccłam corporalit̾ reliquit.
quã tam̃ munquã diuine p̃sidio p̃¬
sentir destituit. ananens in illa. omnib
dieb. lisq ad consũmationem seculi.
Carnis & enim socꝰ propriȩ terra ẽ:
que uelut ad peregrina ducta ẽ: eũ
ꝑ redemptorem̃ nr̃m. ẽ incelo colloca¬
ta. Dedit autẽ seruis suis potestatẽ
ac rextorum spiritaliũ. cominisse sibi
ȩccłe. curam sollerti obseruantia
iubet impendere.
uor autem uobis dico: omnib¬
dico uigilate. Non apli tantũ.
&. successores eoꝵ. rretores nimi¬
rum eccłe.: sed &. om̃s uigila re p̾cipi¬
mur. Uniuersi ianuas cordium nos¬
trorum. ne hostis autiquus mala sug¬
gerendo irrumpat. instant̾ seruare
iubeniur : ne nos dormientes dñs

Expanded text:
t, sero, an media nocte, an galli cantu, an mane, ne cum venerit, repente inveniat vos dormientes. Homo autem qui peregre profectus, reliquit domum suam, haud dubium quoniam Christus sit, qui, ad Patrem post resurrectionem victor ascendens, Ecclesiam corporaliter reliquit, quam tamen nunquam divinae praesidio praesentiae destituit, manens in illa omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Carnis etenim locus proprie terra est, quae velut ad peregrina ducta est, cum per Redemptorem nostrum est in coelo collata. Dedit autem servis suis potestatem ac rectorum spiritalium, commissae sibi Ecclesiae curam solerti observantia jubet impendere. Quod autem vobis dico, omnibdico, vigilate. Non apostoli tantum et successores eorum, rectores nimirum Ecclesiae, sed et omnes vigilare praecipimur. Universi januas cordium nostrorum, ne hostis antiquus mala suggerendo irrumpat, instanter servare jubemur, ne nos dormientes Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
mira in exteriorib operant᷑. Cumq
ꝙ. intelligendo &. oꝑando alus p̾̃dicant:
quasi duplũ de nrgotio lucrũ repor¬
quiuq uel alia duo. in lucrum
urnisse referunt᷑: qͥa dũ utriq
sexui p̃dicatio impendit᷑. quasi ac¬
cepta talenta geniñant᷑. Sed is qui
unum talentum acceꝑat. abiens fo¬
dit interrã: & abscondit pecuniam
dñi sui. Taleugum interra abscond re
ẽ : acceptũ ingeniũ interrenis actib
implicare. Lucrũ spiritalt̃ non querere:
cor aterrenis cogitationib nunquã
leuare. Sunt namq non nulli. qͥ¬
Oe quib ꝑ propham dicitur. Sapientes
sunt ut faciant mala: brur autem
nesciunt facere. Sed dñs qui talenta
ontulit. rationẽ positurꝰ redit: quia
is qui pir spiritalia dona tribuit.
districte in uidicio merita exquirit.
Quod quisq accepit considerrt: & qͦd
luerũ de acceptis reportat penset.

Expanded text:
mira in exterioribus operantur; cumque mira in exterioribus operantur; cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reporquinque vel alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam lede quibus per prophetam dicitur : Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem nesciunt facere: sed Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet, pensat.
Abbreviated transcription (Latin):
ficiscens. seruis bona sua tuididit
quia sidelib siuis. spiritaia dona con¬
cessit. Et uni quidem quinq talenta.
alui duo. alii urro commisit unũ. Quin¬
q ꝙ eiim sunt corporis sensus: uidelicq.
uisus. auditus. gustus. odoratꝰ.q. tactꝰ
UINU. igitur talentis:
donũ quinq sensuum. id est ex¬
teriorũ scientia exprimitur.
Nuob uͦ: intellectus &. oꝑatio designa¬
tur: Unus autẽ talenti nomine: in
tellectus tantum modo designat᷑. Sed
is qui qͥnq talenta acceꝑat. alia quinq
lucratus ẽ: quia it̃ non nulli. qui &. si
interira &. mistica penetrare nesciunt:
ꝓintentione tam̃ suꝑne patriȩ docent
recta quos posst̃: de ipsis rxteriorib
que acceprrunt. Dumq se a carnis
petulantia. a terrenarum rerũ ãbitu.
atq auisibiliũ uoluptate custodiunt:
abhis etiã alios adinonendo cõpescunt.
Et sunt nonnulli: qͥ qͦsi duob talentis
ditati. intellectũ atq oꝑationẽ ꝑcipi¬
unt: subtilia de internis intelligunt:

Expanded text:
ficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque enim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est exterior scientia exprimitur, duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomtellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsetluit płũ sccũ Predentes
autemn accepetiuit plrum secum
icum quippr nitor głr de signatur:
scula autem nr̃a sunt corda. inqͥb
rimus cuncta que cogitamꝰ. Pruden
ergõ oleum inuasis habent: quia
sitorem głe. intra conscientiam reti¬
ntͥ paulo attestante qͥ ait. Gioria
ra nec ẽ: testimonium conscientiȩ
̃e. Patue autẽ uirgines oleũ secũ
sumunt: quia głam intra conscien¬
am ñ habent. dum hanc ab ore ꝓxi¬
moꝵ querunt. Notandũ uͦ quod
ostendunt. sed solnad sponsum cum
osto ułniunt: qui de his que foris
egerint. intus głam requirunt.

Expanded text:
ntes autem acceperunt oleum oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iantam non om̃s receptę : qͥa rarũ
quedam dum de uirginitate sua
glam foris expetunt. uiuasis suis
oleum habrre nolurrunt. Sed pͥus
querendum nobis ẽ. quidsit celoꝵ
regnum: aut cur decem uirginib
comparet᷑. que rtiam uirgines. pru¬
dentes &. fatur dicantur.
quia reꝓboꝵ nullus ingrrdit᷑.
etiam fatuis uirginib cur simi¬
le er̃ ꝑhibetur: Sed sciendũ ẽ: qͦd
nis angrlos suos: & colligent de reg¬
no riꝰ omĩa scandala. Neq enim
in illo regno bratitudinis. inquo
pax sũma ẽ ĩn ueniri scandala pote¬
runt quȩ colligant᷑. Et unde rur¬
sum dicit᷑. Qui soluerit unũ deã
mandatis istis muimis. &. do euerit
sic homiues: minimꝰ uocabit᷑ integ¬
uit & docet: quando hoc quisq
uoce p̃dicat ⁊ qd uiuendo ñ implet
Sea ad regnũ ecerne bratitudinis.
purnire ñ ualet: qui ñ unt ĩplete

Expanded text:
januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis esnis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuesic homines, minimus vocabitur in reget docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere
Abbreviated transcription (Latin):
tr ad ꝑtectionie eis recota mentis in¬
tentiore festuiet ut on sit solicitus
que sinẜ mundi. sei sur sunt dnĩ:
uł hiundũ sibi cructhum habeat:
se que inundo crucifiinr exhibeat:
ut sit omnino pauꝑ inseculo .&. diues
inxp̃o. Quis ignorrt boni luius mag¬
utudiuem : Uidenius autem. ñ om̃ib
uendendarum rerum suarum in esse
uirtutem. Unus quisq enĩ propriũ
habet donum ado: alius quidem sic:
cee hoc tam magnum bonum.
implere pauei possunt: multi
non possunt. Nuniquid quia paucis
donatur ista ꝑfectio. ꝓpterea debrnt
esse pessum. quicumq in bono nonduĩ
possunt esse ꝑfecti: Numquid prop¬
terea.xp̃ianus debet uitio rapacitatis
insistere: quia forte nondum potest
om̃s res suas pauꝑib erogare. Aut
ideo debet aliena concupiscere. quia
propria nrec dum potest omnino con¬
tempnere: Absit hoc fres ab omnibus
.xp̃ianis: auertat hoc ds̃ afidelib suis.
Apostolus eiuim urraciter dicit: quia

Expanded text:
intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donum ex Deo, alius autem sic ce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia
Abbreviated transcription (Latin):
illa sententia comminantis. qua
dicitur. Omnis arbor que non
facit fructum bonum: excidetur & in
ignem nuttetur. Quod si sterilitas
Inignem mittit᷑: rapacitas qͥd meret᷑
it quid recipiet qui alieuum tulerit:
li semꝑ ardebit qui desuo ñ trcerrt

Expanded text:
illa sententia comminantis, qua illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit?
Abbreviated transcription (Latin):
congruum.
ualde commo¬
dum. & maxi¬
omnib appetendum: ut unus quisq
deficere non delectetur inpeius: sed
onuirs ꝓficere studeainus in meluis.
Arbores sumus fr̃es: in agro dominico
constitute. Ds est autem ñr agricola.
Ille nos compluit ille colit: ipse fexun¬
dicatem donat: ipse fructisicandi gr̃am
sub munstrat. Piuuia di est iermo sad
pdicationis: cultura di .e. iufusio gratix
spiritalis.
s igitur precepto nos compluit:
adintorio colit. Dum compluit.
aufert a nobis ignorantie siccita¬
cem: dum colit. bene iuueudi condouat
abertatem. Dum pluit. t̾ram ur̃i cor¬
his irrigat: dum uͦ colit. de ipsa terra
spinas &. tribulos mundane cupidita¬
is exstirpat. Debemus itaq fecunda¬
i cęlestibus pluuis. debemus itaq¬
congrua fructificatione. manib suꝑ¬
ni respondere cultoris. Et si non pos¬
sunt oñĩs arbores. equales fructus af¬
firre: nulla tam̃ debet in agro domi¬
nico sterilis ꝑmauere.
Ułtum meturnda nobis ẽ fr̃es.

Expanded text:
congruum, valde commodum, et maxiomnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
mali inueniunt᷑. Quisdͥs gͦ humi¬
uter malos adtempꝰ feri: ipse per¬
urniet ad requiẽ sempiter nam.
dum inquinat᷑: Srparemus nos.
ne cõmisceamur malis. & nos illis.
Amate pacem: diligite unitatem.
Nescitis aquam multis bonis srpara¬
mini. dum qͣsi malis calupniamini.
Furunt. seiiunt: quando ista dicimꝰ.
Nam querunt &. mortificare nos.
Apparurrunt sȩpe impetus eoꝵ. appa¬
ruerunt infidie. Cum ergo inter
insidias illorũ uiuimus. &. quib dici¬
mus amate pacẽ. aduersant̾ nobis.
nonne uox ista nr̃a ẽ. cumbis qͥodr¬
rant paceni eram pacificus:
um loqurrer illis debellabant
me gratis. Quid est enim fr̃es
debellabant me: Et parum
erat: si non adderet gratis. Quib
dicimus amate pacem. xp̃m amate.
honorate xp̃m. Nos nolumus hono¬
rari: sed illum. Nam nos qͥd sumus:
udi paulum apłm. qui tam̃ dicebat
illis paruulis quos mali homines et
mali suasores precidere ab unitate

Expanded text:
mali invenientur. Quisquis ergo humimali invenientur. Quisquis ergo humiliter malos ad tempus fert, ipse perveniet ad requiem sempiternam. dum, inquinabitur» : separemus nos, ne commisceamur malis. Et nos illis: Aniate pacem, diligite unitatem. Nescitis a quam multis bonis separamini, dum quasi malis calumniamini? Furunt, saeviunt, quando ista dicimus: nam quaerunt et mortificare nos. Apparuerunt saepe impetus eorum, apparuerunt insidiae. Cum ergo inter insidias illorum vivimus, et quibus dicimus, Amate pacem, adversantur nobis; nonne vox ista nostra est, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Cum loquerer illis, debellabant me gratis.» Quid est autem, fratres, «debellabant me?» Et parum erat, si non adderet, «gratis.» Quibus dicimus, Amate pacem, Christum amate: Honorate Christum. Nos nolumus honorari, sed illum. Nam nos quid sumus ad apostolum Paulum? Qui tamen dicebat illis parvulis, quos mali homines et mali suasores praecidere ab unitate
Abbreviated transcription (Latin):
colouis mis louginquus
factus ẽ: habitaui cum tabernacu¬
us cedar. In habrtaui inquit cũ paleis.
Sed quomodo de polea multus fumus
exiit. sic cędar tenebre.
N habitaui cum taber naculis cȩdar:
multũ ꝑegrinata x̃ anima mea.
Frumentoꝵ uox ẽ: int̾ palras gemen¬
tium. Hec loquim᷑ illis qui odert̃
pacem &. dicimus: cum his qͥ idert̃
pacem erã pacificus. Quisunt qͥ
oderunt pacẽ : Qui consenidunt
unitatẽ. Si enim pacem ñ odissent:
in unitate mansissent. Sed uidrli¬
cet ꝓpterra se separauerunt ut
uisti e̾ẽnt. ut non haberent mixtos
in iustos. Aut nr̃a ẽ ista uox: aut
illorum. Elige cuius sit. Catholica
dicit. Non r̃ dimittenda unitas.
non ẽ prredenda eccła di. ludica¬
bit ds̃ de malis &. bonis postra. si nẽ
mali abonis seꝑari ñ possunt. fe¬
rendi sunt ad tempꝰ mali. In area
nobiscum rẽ possunt : in horrro ũ
possunt. Et forte hodie qui mali
apparent: cras boni erunt. Et qui
debonitate hodie suꝑbiit: cras

Expanded text:
colatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Inhabitavi, inquit, cum paleis. Sed quomodo de palea multus fumus exit, sic de Cedar tenebrae. «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar: multum peregrinata est anima mea.» Frumentorum vox est, inter paleas gementium. Haec loquimur illis qui oderunt pacem; et dicimus, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus.» Qui sunt qui oderunt pacem? Qui conscindunt unitatem. Si enim pacem non odissent, in unitate mansissent. Sed videlicet propterea se separaverunt, ut justi essent, ut non haberent mixtos injustos. Aut nostra est ista vox, aut illorum; elige cujus sit. Catholica dicit: Non est dimittenda unitas, non est praecidenda Ecclesia Dei. Judicabit Deus de malis et bonis postea. Si nunc mali a bonis separari non possunt, ferendi sunt ad tempus: mali in area nobiscum esse possunt, in horreo non possunt. Et forte hodie qui mali apparent, cras boni erunt; et qui de bonitate hodie superbiunt, cras
Abbreviated transcription (Latin):
audistis factam in euglio. Sic erit
ad uentus filii hominis in qͥt: quo¬
modo in dieb noe. Manducabant.
bibelant. nubebant. uixores duce¬
bant. nouellabant. edificabant.
donee introut noe in archa. & ur¬
uit diluuiũ & ꝑdidit om̃s. Quid
ergo: Om̃s ꝑibunt qͥista faciurit:
qͥnubunt. qͥ uxores ducunt. qͥ nouel¬
iant: qͥ edificant: Non. Sed qui

Expanded text:
audistis factam in Evangelio. «Sic erit audistis factam in Evangelio. «Sic erit adventus Filii hominis,» inquit, «quomodo in diebus Noe. Manducabant, bibebant, nubebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui ista faciunt, qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
uemrit : amen dico uolrs quia non
pateretur ꝑfodi parieten suum.
Dicitis mobo. Quis ergo nouit qua
hora ueniet. quia hora sicut fur
erit: Nescis qua hora ueniat. sẽꝑ
ingila. ut quod nescis qͣndo ueniat.
paratum te inueniat cum tienerit
Et ad hoc forte nescis quando uen¬
turus ẽ: ut semꝑtus sis. Illum
tnim patrẽ fanirte iubito oceu¬
pauit illa bora. qui pat̾ familias
suꝑhos significabat. Noli uelle ẽẽ
pat̾ samilias. & ñ te subito illa hora
decupalit. Et quid ero ir quis a
Qualrisendsti de plaltio pauper
& dolens ego sum. Si enim pauper
&. dolens eris. non eris pat̾ familias.
quẽ illa hora subito inueniet. & su¬
atres familias enim sunt illi.
qͥ p̃sumentes de cupiditatibus
fluentes tument. & erigunt᷑ ad uer¬
sus humibes. & insultant inscĩs in¬
telligentib angustam uiã quȩ ducit
adiutã. Talib enim ueniet illa ho¬
ra subito. quia tales erant in diebus
nor. quoꝵ dierum cõmemorationẽ

Expanded text:
veniret, amen dico vobis, quia non veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et sutresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditatibus fluentes, tument; et eriguntur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus angustam viam, quae ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi a flentib iut᷑ senuna
Quȩ sune autẽ seruia: Beni oꝑa
In ista tribulatione. terrena qui bei
oꝑatur inconualle plara⁊onis
similis ẽ homini seminanti ꝑhye¬
mem. Numquid frigore ab opere
deterretꝰ: Sic pressuris mundi ñ
debrmus abono opere de terreri.
qͥa uides quid sequitur. Suntes in¬
quit ibant &. flebant: mittentes se-¬
mina sua. Ualde miseri si semꝑ fle¬
bant: ualde miseri si nunqͣm de la¬
crimis liberandi. Sed uide qͥd seqͥt᷑.
Uenientes aittẽ uentent in exultatio¬
ne: portantes germina sua. Nichil
aliud istis canticis docem᷑ fr̾es quam
ascendere. sed ascendere incorde.
in affectu bono. infide. & spe & ea¬
ritate. in desiderio ꝑpetuitatis. &.
uitȩ ȩt̾nȩ. Sic ascenditur..
oNorant nos liscere : quomͦ
ascendendu ifit. Quanta
terribiliora icct de euglio au¬
diuit caritas ur̃a. Uidetis cere: quia
ł or ⁊ dñi sicut fur in nocte ita urni&.
Si sciret inqͥt pat̾ familias qͥhora fur

Expanded text:
ubi a flentibus mittuntur semina. ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua.» Valde miseri, si semper flebant; valde miseri, si nunquam de lacrymis liberandi. Sed vide quid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes germina sua» . 3. Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascendere in corde, in affectu bono, in fide, spe et charitate, in desiderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. Quanta terribiliora lecta de Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur
Abbreviated transcription (Latin):
ECUNNUs est iste psalmus.¬
rorum quoꝵ titulus ẽ canti¬
cum graduum. Piures enĩ
sunt significantes ut iam inpͥmo roꝵ.
audistis ascensum nr̃m qui fit in cor¬
de. ad dm̃ in conualle plorationis.
id est ab humilitate contribulationiꝰ.
fl scensus enim utilis nobis ñ potest ẽẽ
uisi pͥmo humiliati a conualle nobis
ascendendiĩ ẽẽ meminerimus. con¬
uallis enĩ terrȩ locus ẽ depressus.
si cut loca terre alta montes. &. colles.
tia conuallis locus humilis. ne dum
pre propere & prepostere querimus
exaltari. ñ ascendamus sed ruamii.
Docuit autem ipse dñs a conualle
plorationis ascendendũ. quando ꝓ
nobis humiliari usq ad mortẽ cru
cis &. pati dignatus ẽ. Hoc ȩxemplũ
non reluiquamus. Istam conuallem
plorationis: martires intellexerunt.¬
Vnde intellexerunt: Unde : Quia
& ipsi de conualle plorationis ut coro¬
narentur ascenderunt.
ONoryit ꝙ hodierno diei
tes ibant &. flebant: mittentes seini¬
na sua. Hec est conuallis plorationis.

Expanded text:
ecundus est iste psalmuseorum quorum titulus est, «Canticum graduum.» Plures enim sunt significantes, ut jam in primo eorum audistis, ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contribulationis. Ascensus enim utilis nobis non potest esse, nisi primo humiliati , a convalle nobis ascendendum esse meminerimus convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis; ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalle plorationis ascendendum, quando pro nobis hcis et pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus. Istam convallem plorationis martyres intellexeruntUnde intellexerunt? unde? Quia et ipsi de convalle plorationis, ut coronarentur, ascenderunt. 2. Congruit et hodierno diei tes ibant et flebant, mittentes semina sua.» Haec est convallis plorationis,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ait apłs. Ipse est enim pax nĩa:
qͥfecit utraq unũ. Si ergo xp̃c ideo
pax quia fecit utraq unũ : quare
uos de uno fecistis duo: Quomodo
ergo pacifici estis ut cum xp̃s faci¬
at uinim or duob uos faciatił de
uuo duos. Sed quia hȩc łi cunus.

Expanded text:
postolus, «Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum» . Si ergo Christus ideo pax, quia «fecit utraque unum,» quare vos de uno fecistis duo? Quomodo ergo pacifici estis, ut cum Christus faciat unum de duobus, vos faciatis de uno duo? Sed quia haec dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uox est. id est ipsius eccłe que la¬
borat in hac t̾ra. illius uox ẽ quȩ
clamat afinib t̾re. in alio loco psal¬
mi dicens. Afimb t̾rr adte clamaui.
afinih t̾re: Nec ego. nec tu:
nec ille. Sed afinib terrę ipsa sola
eccła. tota hereditas .xp̃i clamat.
quia xccła hereditas eiꝰ. & de eccłã
dictum ẽ. Postula ame & dabo tibi
gntes heredititem tuam. &. posses¬
sionẽ tuã ternunos t̾rȩ. Si ergo
unis homo dicit afinib terrȩ adte
clamaui. dum angeret᷑ cor meum.
Hiuiꝰ gͦ hominis longinqua pegriũe¬
tio facta ẽ int̾ malos. & tanquam si¬
diceretur illi. cum quib ergo ha¬
bi ut gemas. ꝑrgrinatio i¬

Expanded text:
vox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae lavox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae laborat in hac terra. Illius vox est, quae clamat a finibus terrae in alio psalmo dicens: «A finibus terrae ad te clamavi.» finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia, tota haereditas Christi clamat; quia Ecclesia haereditas ejus, et de Ecclesia dictum est, «Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae» . Si ergo unus homo dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum» . Hujus ergo hominis longinqua peregrinatio facta est inter malos. Et tanquam diceretur illi, Cum quibus ergo habitas, ut gemas? «Peregrinatio,
Abbreviated transcription (Latin):
alrena. non inciutate sua. Longin¬
quus inquit factus ẽ: pro longatus
in colatus m̃s. Et ubi longinquus:
Aliquando fr̃es mei cum ꝑegrinat᷑
homo. int̾ meliores uiuit. quã in
patria sua forte uiueret. Sed non
sic ẽ: qͣndo de illa iherłm cȩlesti
pegrinamur. Mutat enim homo
patriam. & aliquando in peregrina¬
tione illi bene ẽ. Inuenit amicos
fideles perrgrinando: quos inpatͥa¬
inuenire ñ potuit. Inimicos habuit
ut depatria pelleretur & prregri¬
naretur : inuenit qͦoͦ non habrbat
inpatria. Nonsic ẽ patria illa
inde peregrinat᷑ inei uno ẽ. nrc
recedere amalis pocest. cum
rtdierit ad socirtatem angelorum.
ut ibi sit unde ꝑegrinatur. ubi om̃s
iusti & sc̃i qͥfruuntur uerbo di sine
lectiont. sine litteris. Quod enim
nobis ꝑpagnias scriptum ẽ : ꝑfaci¬
Qualis patria: Magna patria.
ꝙ iniseri sunt ꝑegrini ab illa patria.
Sed quid ait istr : Longniqua facta
ẽ ꝑrgrinatio mea. Naxinie eiꝵ

Expanded text:
aliena, non in civitate sua. «Longinaliena, non in civitate sua. «Longinquus,» inquit, «factus est incolatus meus.» Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, cum peregrinatur homo, inter meliores vivit, quam in patria sua forte viveret: sed non sic est, quando de illa Jerusalem coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliquando in peregrinatione illi bene est: invenit amicos fideles perinvenire non potuit; inimicos habuit ut de patira pelleretur et peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. Non sic est patria illa inde peregrinatur inter malos est. Nec recedere a malis potest nisi cum redierit ad societatem angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur, ubi omnes justi et sancti qui fruuntur verbo Dei sine lectione, sine litteris. Quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciQualis patria? Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua facta est peregrinatio mea;» maxime eorum
Abbreviated transcription (Latin):
numquid iam inborrro ẽ. Adhuc
necesse ẽ multa palea p̃matur. et
quantum ꝓficit. tantũ uidet maio¬
ra scandala inpopulꝯ. Damsi non
ꝓficiat. non uidet iniqͥtatel. Si ñ
sit urrax xpĩanus: nͥuidet fictos.
Et enim fr̃es & de illa similitudinr
hoc nos docet dñs de frumentis et
rizanus. cum autẽ crruisset łerba
ꝙ fructum fecisset. turct: par irit̃
&. tizania. id est quia nulli homini
apparent mali. nisi factus fuerit
ipse bonus. quia cũ creuisset her¬
ba &. fructum fecisset. tunc appa¬
ruerunt tizania.
aM ERGO iste cepit ꝓficere. & cępit
uidere malos. & multa mala que
ante non nourrat. & clamat ad
ate recessit prregrinatio mea: fac¬
ta ẽ longinqua. Nondum ueni in
patriam ulã ubi cum nullo malo
uicturussum: nondũ ueni ad illã
societatem angłoꝵ. ubi scandala
non timebo. Quare autẽ nondũ
sum ibi: Quia in colatus m̃s longin¬
quus factisẽ. In colatus. peregrina¬
tio ̃. In cola dicitur qͥhabitat int̾ra

Expanded text:
numquid jam in horreo est? Adhuc numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates; si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Jam ergo iste coepit proficere, et coepit videre malos, et multa mala quae ante non noverat, et clamat ad a te recessi, peregrinatio mea facta est longinqua. Nondum veni in patriam illam, ubi cum nullo malo victurus sum; nondum veni ad illam societatem Angelorum, ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? Quia «incolatus meus longinquus factus est.» Incolatus peregrinatio est: incola dicitur qui habitat in terra
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis reuiniscunt. Carbones autẽ
quando accenduntur. antequã accen¬
derentur. extincti erant. Nam ex¬
tincti carbones mortui dicuntur: ar¬
dentes uiuii appellantꝰ Exempla gͦ
multorũ iniquoꝵ qͥ conuersi sunt ad
dm̃n. carbones dictisunt. Audis homi¬
nes mirari &. dicere. Ego illũ noui
quã ebriosus fuit. quã sceleratus. qͣlis
amator circi. aut amphiteatri. qualis
fraudator. modo quomͦ d̾o seruit.
q̃m uinocens factus ẽ. Noli mirari.
carbonem uiuũ gaudes. quia extinc¬
tum plangebas. Sed quando laudas
uiuũ. si nosti laudare. ad ibe illum
mortuo ut accendatur. id est quicũq
ad huc piger ẽ sequi dm̃. ad moue illi
carbonem qͥ erat extinctus. &. habeto
sagutam uerbi di. &. carbonẽ uastatorẽ.
piat carbones uastatores. Iam
repellit linguam subdolam. & labia
iniqua. iam asceudit gradum. incipit
ꝓficere. sed adhuc uiuit uit̾ mals
inter iniquos. Nondum ẽ area urn¬
tilata. Puta quia triticum so.cũ est.

Expanded text:
mortuis reviviscunt. Carbones autem mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, piat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
amauert̃ qͦ plura illis dimissa sutnt. qͦ¬
modo dictum ẽ inxugłio. Qui modi¬
cum dimittit᷑: & modicum diligit.
Cum ergo furrint ista enumerata. &.
nominatim dicti fuerint homines
qͥ potierunt. ille accepta sagita in
corde. accedentib etiã carbonibus
d. solatoriis. desolat᷑ in illo cogitatio¬
terrena. Quid ẽ enim desolatur:
Ad desolationem ꝑ ducitiur.
rani autem in illo multa
quȩ male frondurrant. mul¬
te carnales cogitationes. se¬
culares multi amores. Ipsi urunt᷑
carbonib desolatoriis. ut fiat purui
locus desolatus. incuius loci puri¬
tate faciat d̃s edificium suũ. quia
facta erat ibi ritina diaboli. & edi¬
ficatur ibi xp̃c. Nam quam diu ma¬
net ibi diabolus. non potest edifica¬
ri xp̃e. Neçedunt carbones desola¬
tori: &. deitiunt qoͦ male furrat
edificatum. Et solato loco: acce¬
Ait structura felicitatis ꝑpetue.
Uidete gͦ quare dicrisuit carbones.
qu a qui se conuertunt ad din. de

Expanded text:
amaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quamaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur in illo terrena cogitatio. Quid est enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis. Carbones autem uasta¬
tores quisunt: Parum ẽ uerbis
agere contra linguã subdolam. & la¬
bia miqua. parumẽ uerbis agere. &
exemplis agendum ẽ. Exempla sunt
carbones uastatores. Et quare uasta¬
tores dicunt᷑: Breuit̾ accipiat cari¬
tas ur̃a primo: quomͦ exemplis a¬
gendum sit. Uidete linguã subdolã
Nichil sic nouit diccre. quo magis
subdola ẽ. nisi uide ne non possi
implere. multum ẽ ate hoc aggridi.
Accepisti tu preceptũ eugłicum. ha¬
bes sagitam. sed carbones nondum
habes. Timendum ne sagita sola ñ
ualeat aditersus linguã dolosam.
Sunt & carbones: ut puta. incipit
tibi enim dicere ds. Iu non potes:
quare ille potest: Quare alter po¬
tuit: Num quid tu delicatior es illo
senatore: Num quid tu infirmior es
illo. aut illo inualitudine. Nũqͥd
tu infirmior es feminis: Remine po
turrunt: uiri ñ possunt : Delicati
Sed ego inquit multũ peccaui. &. mul¬
tum prccator sum. Numerant᷑ etiã
qͥmultũ pecc̃auerunt. & eo amplius

Expanded text:
erbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae potuerunt, viri non possunt? delicati Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui multum peccaverunt; et eo plus
Abbreviated transcription (Latin):
UM his qui oderiuit paceni.
eram pacificus. Uerum ut
cęperitis facere qd cantatis. Quan¬
tumlibet illud dicam. quomodo¬
libet exponam. qualib cumq uer¬
his uersem. non uitrat u cor rius.
uiqͦ non ẽ opus eiꝰ. Incipite agere:
&. uidete qͥd loquam̃. Tunc adsingu¬
la uerba lacrimy ꝓflient. tunc
psalmus cantat᷑. &. facit cor qͦo in
psalmo cantat᷑. Quam multi enim
sonant uoce & corde muti sunt. &. qͣm
multi tacent labus & clamant affec¬
tu. quia adcor hominis aures dĩ.
Sicut aures corporales ad os hominis.
sic cor hominis ad auresdi. Multi
clauso ore exaudiunt᷑ : &. multi in
magnis clamorib ñ exaudiuntur.
Affectib orare debemus & dicere:
multum ꝑegrinata ẽ anima mea.
Cum his qui oderunt pacẽ eram pa¬
cificiis. Quid em̃ aliud dicimus istiᷤᷤ
hereticis. uisi cognoscite pacẽ ÷ ama¬
te pacẽ: Iustos uos dicitis. Si iusti
essetis: inter paleam grana geniere¬
tis. Nam qͥo sunt grana in catho¬

Expanded text:
um his qui oderunt pacem, eram pacificus.» Verum ut coeperitis facere quod cantatis. Quantumlibet illud dicam, quomodolibet exponam, qualibuscumque verbis versem, non intrat in cor ejus in quo non est opus ejus. Incipite agere, et videte quid loquamur. Tunc ad singula verba lacrymae profluunt, tunc Psalmus cantatur, et facit cor quod in Psalmo cantatur. Quam multi enim sonant voce, et corde muti sunt? Et quam multi tacent labiis, et clamant affectu? Quia ad cor hominis aures Dei: sicut aures corporis ad os hominis, sic cor hominis ad aures Dei. Multi clauso ore exaudiuntur, et multi in magnis clamoribus non exaudiuntur. Affectibus orare debemus, et dicere, «Multum peregrinata est anima mea: cum his qui oderunt pacem, eram pacificus.» Quid enim aliud dicimus istis haeriticis, nisi, Cognoscite pacem, amate pacem? Justos vos dicitis. Sed si justi essetis, inter paleam grana gemeretis. Nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
Modo autrin antequa eiciatur. Hen
nir quod incolatus nis onginquiis
factus ẽ. in habitaui cumtabernacu¬
us cedar. Et exponit nobas. quiit̃
isti qͥ ꝑtinent ad taberna dar.¬
res: amimã dixit ꝑrgrinari. Corpꝰ
grinaris ado: si a maueris ẽm. ascen¬
dis adrum. In caritate d̾i &. proximi
exrrccamur: ut redeanꝰ ad caritatẽ
Si cadimus int̾ra: marcessimꝰ &. pu¬
trescimus. Iste autẽ qui cęciderat.
deic: isum ẽ adrũ ut uscenderet.
intendrns tempꝰ ꝑr gridationis sue
dixit u ꝑegrmari intabertiaculis
cedar. Qrare: Quia piultũ pere¬
grinata ẽ uoma mra lhi peregni¬
natur: ubi anondit. Nou coipa tͥ
in corde. Si ergo ascendit no d¬

Expanded text:
autem antequam ejiciatur, «Heu me, quod incolatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Et exponit nobis, qui sunt isti qui pertinent ad tabernares, animam dixit peregrinari. Corpusgrinaris a Deo: si amaveris Deum, ascendis ad Deum. In charitate Dei et proximi exerceamur, ut redeamus ad charitatem. Si cadamus in terram, marcescimus et putrescimus. Iste autem qui ceciderat, descensum est ad eum, ut ascenderet. Intendens tempus peregrinationis suae, dixit se peregrinari in tabernaculis Cedar. Quare? Quia «multum peregrinata est anima mea.» Ibi peregrinatur, ubi ascendit. Non corpore inquit, «in corde.» Si ergo ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficientib & detrahunt illis. & habent
labia iniqua. &. linguas subdolas. Con¬
tra qͦs ingauit iste ascendens: &. appo¬
siti sunt ei carbones desolatorii. et
sagite potentis acute. Inter illos rñ
ad huc uiuit. donet tota orra uenti¬
letur. Ideo dixit: in habitaui cum
tabernaculis cędar. Nani t. isa ta¬
bernacula ismahel: cedau dieta i
Sic habet liber geneseos: sic haliet qd
cedar ad ismahel ꝑtinet. ar¬
roo ysaae cumi ismahel idẽ¬
qͥꝑturent adysaac uitte illos
uiuunt qui ꝑtinent ayis na¬
hei. bli sursum uolunt ascendere.
illi de orsum uolum p̃mere. Isti uo¬
lare uolunt addm̃: illi conantur pen¬
nas ritellere. Namq apud apłm ita
dicitur. Srd sicut tunc qui sedm car¬

Expanded text:
proficientibus, et detrahunt illis, et habent proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas subdolas. Contra quos rogavit iste ascendens, et appositi sunt ei carbones desolatorii, et sagittae potentis acutae. Inter illos enim adhuc vivit, donec tota area ventiletur: ideo dixit, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Nam et ipsa tabernacula Ismael, Cedar dicta sunt. Sic habet liber Geneseos; sic habet, quod Cedar ad Ismael pertinet . Ergo Isaac cum Ismael; idtinent ad Isaac, inter illos vivunt, qui pertinent ad Ismael. Isti sursum volunt ascendere, illi deorsum volunt premere: isti volunt volare ad Deum, illi conantur pennas evellere. Namque apud Apostolum ita dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sed & heres. In ismabel sunt oirues.
qͥ carnalit̾ colunt deũ. Ad ipsos eñ
&̾ uetus testamtutũ ꝑtiner qrua s
dixit apłs. Sub lege uolentes ex
legem non auditis: Scriptũ ẽ enĩ
qd̾ abrabam duos fiuos habuit iiuũ
de ancilla & unũ de librra. qrae sunt
in allegria dicta. Hec sunt rñ duo
EtUS testamentum ado.ꝙ. nouũ
testam̃tum adõ. quomͦ de abra¬
ham & ysmahel & ysaac. Sed
ismahrl ad terrenũ: ysaac ad celeste
terrenas. terrenã iherłm. terrenam
palestinam. regnũ terreium. salutẽ
terrenã. hostium sub iugationẽ. ha¬
bundantiam filiorũ. fecunditatẽ fru¬
gum. Omĩa ista ꝓmissiones sunt
terrenx. infigura spiritalit̾ intelligin¬
tur. quomͦ iherłm terrena umbra
ysaac inluce. Si gͦ ismahel inteire¬
Puiguiores & enim umbre  nebre
sunt. Ergo ismahel inteurbris:
ysaac uiluce. Ouiciunq hic rtiam
ineccła terrenam felicitatem quert
ado: adhuc ad ismahel ꝑturent.
Ipsi sunt qui contra dicunt spiritalib

Expanded text:
sed et haeres. In Ismael sunt omnes sed et haeres. In Ismael sunt omnes qui carnaliter colunt Deum. Ad ipsos enim et vetus testamentum pertinet: quia sic dixit legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, alterum de libera: quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo Vetus testamentum a Deo, et novum testamentum a Deo; quomodo de Abraham et Ismael et Isaac. Sed Ismael ad terrenum, Isaac ad coeleste terrenas, terrenam Jerusalem, terrenam Palaestinam, regnum terrenum, salutem terrenam, hostium subjugationem, abundantiam filiorum, fecunditatem frugum. Omnia ista promissiones sunt terrenae. In figura spiritualiter intelliguntur, quomodo Jerusalem terrena umbra Isaac in luce. Si ergo Ismael in umPinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tenebris, Isaac in luce. Quicumque hic etiam in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Deo, adhuc ad Ismael pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ. uox ẽ calamitatis & infelicita¬
si sed lauien iuspe. quia iam uel
ipiuere adict. Multi enun et
miseri sunt & non gemunt. & pere¬
grinantur &. redire nolunt. Iste iam
uolens redire cognoscit infelicitatẽ
pegrinationis sue quia agnouit illã
redit & ascendere incipit. qa canti¬
cum graduum cepit cantare. Ubi
ergo gemit: & int̾ quos habitat:
habitaculis cedar. Uerbum hoc quia
hebreum ẽ: ꝓculdubio ñ intellex¬
istis. Quid ẽ inhabitaui cum taber¬
naculis cedar: Cedar quantum
meminimus ex interpretatione hebrr¬
tatum cedar: latine tenebre dicunt᷑.
Nostis autem duos filios habuisse abra¬
ham: quos quidem cõmemorat apłs.
&. ad imaginem duoꝵ testamentorĩ
ẽx̃ dicit. Unus de ancilla erat: alter
lelibera. Ex ancilla ismahel erat:
de librra sara quem suscepit exdes¬
peratione ꝑfidem ysaae erat. Iter¬
q ex semine abrahe. sed non uterq
heres abrahe. De abtaham u̾ni .s
natus sed tamen non bereditat. nͥ¬
ter etiam heres non solum filius

Expanded text:
 calamitatis et infelicitatis; sed tamen in spe, quia jam vel gemere didicit. Multi enim et miseri sunt, et non gemunt, et peregrinantur, et redire nolunt. Iste jam volens redire, cognoscit infelicitatem peregrinationis suae: quia agnovit illam, redit; et ascendere incipit, quia Canticum graduum coepit cantare. Ubi ergo gemit, et inter quos habitat? aculis Cedar.» Verbum hoc quia hebraeum est, procul dubio non intellexistis. Quid est, «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar?» Cedar, quantum meminimus ex interpretatione nomtatum Cedar latine, Tenebrae dicuntur. Nostis autem duos filios habuisse Abraham, quos quidem commemorat Apostolus, et ad imaginem duorum testamentorum esse dicit: unus de ancilla erat, et alter de libera. Ex ancilla, Ismael erat; de libera Sara, quem suscepit ex desperatione per fidem, Isaac erat. Uterque ex semine Abrahae, sed non uterque haeres Abrahae. De Abraham natus unus, sed tamen non haereditat: alter etiam haeres; non solum filius,
Abbreviated transcription (Latin):
preputũ p̃dicatores eẽ destinaudos.
lel certe unsit duos. ut cosdem p̃di¬
catores. doctrina simul & operatione
ꝑfeccos esse moneret: ne uel erroris
uerba in docta ueritati miscerent: uel
ea quȩ recte docussent. puerse ui¬
uendo negarent. Iutieiuetis inquit
asinam asligatam: & pulsum cũ ea.
Soluite: & ad ducite mͥ. Pullum quoq
alligatum fusse alii euuangeliste testant̃.
uterq enum populus funib petcatorũ
erat circumplexus: & solutione du¬
ua opus babebat lste lege quam acce¬
perat male utendo: ille rumquã acci¬
piendo peccauerunt. Unde bene di¬
cit apłs. quia non ẽ distunctio: om̃s
enim precauerunt & egent gła dri.
pulchre aliitres etargliste qͥgentib
scripserunt: pullur⁊ solum modo dnõ
allatum inrmnorart. Mathxus autẽ
euuanglista qui bebrrus ex hebreis.
&. hebrro sermone scripsit eugliun.¬

Expanded text:
res esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinctio: omnes enim peccavepulchre alii tres evangelistae, qui gentibus scripserunt, pullum solummodo Domino adductum memorant. Matthaeus autem evangelista, qui ex Hebraeis et Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
ih :rosolimam uenit. utriusq
populi udei scilicet &. gen¬
tilis. sin iplicia corda de signant: qͥb
ipse p̃sidens. queq a noxia liberta¬
te suo fernans imperio. ad uisionẽ
suꝑne pacis ꝑduxit. Iherosoluna
enim: insio pacis interpretatur
Et bene cum admontem oliurti¬
uenisset dñs. discipulos qui hec addu
giente purnimus. iohe attestante qͥ
ait. Et in hoc est caritas. nonquasi
nos dilexeriuius dm̃: sed qm̃ ipse pri¬
or dilexit nos. Mons namq oliurti
celsitudinem dnĩce dilectionis. qua noᷤ
misericorditer illustrarr ac saluare
dignatus ẽ insinuat. Non solum qͥa
olei natura lucis ministra ẽ. & laboꝵ.
dolorumq solamen: uerum etiã qͥa
cunctis quib mscetur solet excellere
liquoribus. Et apłs dr karitate locu¬
turus. ad hue inquit excellentiorẽ
ba ortrai igitur oliueti uem¬
rus dñs. asiuos sibi quib ilre¬
rosolunam petat precepit eri¬
beri: figurate significans hoc quod
alibi dicit aꝑte. quia sicd̾s dilexit

Expanded text:
Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Olivetivenisset Dominus, discipulos qui haec animgiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic Deus dilexit