comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia dũ feriri se undiꝙ insidiis credit:⁊
salute desꝑata semꝑ ad nequitrã excrescit.
Aliquando uͦ iste ꝑu̾sus etiam suꝑna uidi¬
cra attendit: ⁊ suꝑse hec euenire metuit.S
cũ stipendiũ uite p̃sentis querit: hec eadẽ
iudicia que metuere ceꝑat. auaritie deuictꝰ
insanta contempnit. Et quidẽ mon se pos¬
seinpeccato existimat: ẜtam̃ apeccato non
cessat. Unde ⁊ subditur. Cum se mo
tus sit in manu eiꝰ tenebraꝵ dies. Panis ⁊ eñĩ.
stipendiũ iuite p̃sentis: tenebrarũ u̾dies
tempus ultionis accipitur. In actu itaq
dicisꝑpendit p̃sentem: samalo ñ au̾titur.
ut etiam ipsa quoq ab eius int̾itu ualeat
auerti. Accusante aut̃ se conscientia feri
rimetuit: s tamen semꝑ auget qd̾ feriat᷑.
Contẽpnit eñi reditum suũ : desꝑat ueniã:
suꝑbit inculpa: s tam̃ testemsue nequitie
intus habet timorẽ. Et quãuis praua usde¬
atur foris audact̃ agere: de his tamen apuid

Expanded text:
Quia dum feriri se undique insidiis credit, salute desperata, semper ad nequitiam excrescit. Aliquando vero iste perversus etiam superna judicia attendit, et super se haec venire metuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devictus insania contemnit. Et quidem mori se posse in peccato existimat, sed tamen a peccato non cessat. Unde et subditur: CAPUT XLI. tus sit in manu ejus tenebrarum dies. - Panis etenim stipendium vitae praesentis, tenebrarum vero tempus ultionis accipitur. In hac vita qudicis perpendit praesentem, sed e malo non avertitur, ut etiam ipsa quoque ab ejus interitu valeat averti. Accusante autem se conscri metuit, sed tamen semper auget quo feriatur. Contemnit reditum suum, desperat veniam, superbit in culpa; sed tamen testem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis prava videatur foris audacter agere, de his tamen apud
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia: affluentib uidelicet rebus quasi
multis carnib fulta. Potens gͥ miquus
inpingui ceruice contradm armatur: qͥa
reb cemꝑalib cumens. contra p̃cepta ue¬
ritatis quasi de magnitudine carnis eri¬
git᷑. Quid eñĩ pauptas nisi quedam ma¬
cies: Et quid rerũ habundantia: nͥ pin¬
guedo est uite p̃sentis: Punigui gͦ ceruice
se contra dm̃ erigit: qui temꝑalem habun¬
dantiã insuꝑbiam assumit. Habent enim
hoc potentes ⁊ iniqui ꝓpͥum. ut fallacib
diuitiis occupati. ueras dei opes negligant:
⁊ quanto minus qd̾ uerũ est inquirunt.
tanto amplius falsis diuitus extollunt᷑.
Cura ⁊ eñi multiplex t̾renarũ rerũ. quia
occupat excecat. Unde adhuc apte subuui

Expanded text:
superbia, affluentibus videlicet rebus quasi superbia, affluentibus videlicet rebus quasi multis carnibus fulta. Potens igitur iniquus pingui cervice contra Deum armatur, qui, rebus temporalibus tumens contra praecepta veritatis, quasi de magnitudine carnis erigitur. Quid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui ergo cervice se contra Deum erigit qui temporalem abundantiam in superbiam assumit. Habent enim hoc potentes et iniqui proprium, ut, fallacibus divitiis occupati, veras Dei opes negligant; et quanto minus quod verum est inquirunt, tanto amplius falsis divitiis extollantur. Cura etenim multiplex terrenarum rerum, quia occupat, excaecat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ditio implere nequius ꝑmittunt᷑. Et cũ
cos malitia accendit: potentia roborat ⁊
tanto iam semetipsos inerrore cognoscere
nequeuut: qͣnto in reb affluentib extra
se semꝑ ꝑpotentiam trahunt᷑. De quoꝵ nẽ
intentione dicit᷑. Tetendit adu̾sus d̃m
manum suã: ⁊ contra omĩpotentẽ robora
tus ẽ. Contia dm quippe manũ tendere ẽ.
in oꝑatione praua despectis dĩ iuiditii ꝑse¬
uerare. Et quia tunc magis irascitur ds¬
cũ ꝑmittit impleri qd̾ saltem concipi in
cogitatione ñ debuit: contra om̃i potentẽ
iniquus iste roboratur. qͥa ꝓspari in mala
sua accione ꝑmittit᷑: quatinꝰ ⁊ pu̾sa faciat.
⁊ tam̃ felicit᷑ uiuat. De quo ad huc subdi¬
atori displicent cũ audaria ꝑpetrare. De
quo recte dicitur cucurrit: id est in malo
oꝑe obstaculũ de adu̾sitate non habuit.
De quo ad huc additur. Et pingui ceruice
armatus ẽ. Pinguis ceruix ẽ. opulenta

Expanded text:
dicio implere nequius permittuntur. Et cum dicio implere nequius permittuntur. Et cum eos malitia accendit, potentia roborat, tanto jam semetipsos in errore cognoscere nequeunt, quanto in rebus affluentibus extra se semper per potentiam trahuntur. De quorum nunc intentione dicitur: Tetendit enim adversus Deum manum suam, et contra Oms. Contra Deum quippe manum tendere est in operatione prava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia psua actione permittitur, quatenus et perversa faciat, et tamen feliciter vivat. De quo adhuc subdiatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur: Cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit.  Vet. XXII.  De quo adhuc, additur: Et pingui cervice armatus est. Pinguis cervix est opulenta
Abbreviated transcription (Latin):
gui ceruice armatus ẽ. Hec de ipso iniquo¬
rũ capite scilicet antixp̃o aꝑtius sentiun¬
tur: qui contra dm̃ manũ erigens robo¬
rari dicit᷑: quia paruo intemꝑe ꝑmittit᷑.
exaltari: ut quo ad modicũ głari sinitur.
eo imꝑpetuũ attrotius puniatur. S qͥa
euis membra sunt. om̃s iniqui : hoc qd̾ in
fine mundi ille tunc singłarit̃ acturus ẽ.
unus: uideamꝰ qualit̾ modo amalis agat
singulis. Sunt namq ñnulli qui ⁊⁊ si qͣ
aliquando agere contira om̃ipotentis dei
uidicium nituntur: ipsa impossibilitate
explende sue uoluntatis fracti ad semetip¬
sos respiciunt: atq ad eũ que contẽpnere
uoluerant. conu̾tunt᷑. Et qui discedere
longe poterant. si qd̾ uellent implere ua¬
luissent: ꝑ hoc aliquando saluantur. qͥ a
qd̾ nequit̾ uoluerunt. implere nequiue¬
runt. Unde ad se reducti. cuiꝰ sint condito¬
nis aspitiunt: ⁊ plangunt se contraria
ueritati uoluisse. Et sunt ñ nulli. qui hoc
qd̾ ꝑu̾se contra dm̃ appetunt: uisto dĩ ui¬

Expanded text:
 roboratus est. - Haec de ipso iniquorum capite scilicet Antichristo apertius sentiuntur. Qui contra Deum manum erigens, roborari dicitur, quia parvo tempore permittitur exaltari, ut cum ad modicum gloriari sinitur, eo in perpetuum atrocius puniatur. Sed quia ejus membra sunt omnes iniqui, hoc quod in fine mundi ille tunc singulariter acturus est unus, videamus modo qualiter a malis agatur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui discedere longe potuerant, si quod vellent implere valuissent, per hoc aliquando salvantur, quia quod nequiter voluerunt, implere nequiverunt. Unde ad se reducti, cujus sint conditionis aspiciunt, et plangunt se contraria veritati voluisse. Et sunt nonnulli 411 qui hoc quod perverse contra Deum appetunt justo Dei ju
Abbreviated transcription (Latin):
nite. Que uidelicet exhortationis u̾ba ꝓpͥe
ad electos format: quos ad et̾nitatẽ uocat:
Qui duob modis ĩii tantur: scilicet ut
conu̾tant᷑ ⁊ ueniant ÷ ut conu̾tant᷑ nimirũ
fide: ueniant oꝑe. Uel certe conu̾tant᷑ dese

Expanded text:
Quae videlicet exhortationis verba proprie ad electos format, quos ad aeternitatem vocat. Qui duobus modis invitantur, scilicet ut convertantur, et veniant: convertantur nimirum fide, veniant opere. Vel certe convertantur dese
Abbreviated transcription (Latin):
nos uoluit finem nr̃m: ut dum incerti su¬
mus quando moriam̃ semꝑ ad mortẽ parati
ẽ. cunctis diebus impiꝰ suꝑbit: aduingit. ⁊
Ac si aꝑte diceret᷑. Cur quasi de certo extollit᷑:
cuiꝰ uita subpena incertitudinis tenet᷑: S
omĩpotens ds praue agentib ñ solũ uentu¬
ra supplicia reseruat. s eoꝵ corda hic etiam ubi
uelinquunt penis implicat: ut eo ipso quo
peccant. semetipsos feriant. ut semꝑ trepidi.
semꝑq suspecti mala abaliis patimetuant:
que se aliis fecisse meminerunt. Unde adhuc

Expanded text:
nos voluit finem nostrum, ut, dum incerti sunos voluit finem nostrum, ut, dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem parati est: Cunctis diebus suis impius superbit, adjungit, et debeamus . Cur igitur quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertituomnipotens Deus prave agentibus non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda, hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant; ut, semper trepidi semperque suspecti, mala ab aliis pati metuant quae se aliis fecisse meminerunt. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
diseuis. Suꝑbire eñi minime debiusset. eti¬
am si annoꝵ suoꝵ numerũ ceitũ habere potu¬
isset: ut sciens quantũ uiueret. p̃sciret q̃n
se abelatione remoueret. At postquã p̃sens
uita semꝑ incerta ẽ: tanto semꝑ mors subri¬
piens timeri debet. quanto nũquã p̃uideri
ualet. Bene aut̃ suꝑbiã impii tyrannidem
uocat. Propͥe eñi tyrannus dicitur: qui in
cõmuni re publica ñ iuire pͥncipat᷑. S sci¬
endũ est quia om̃is suꝑbus iuxta modum
ꝓpͥum tyrannidẽ exercet. Nam qd̾ ñ nũqͣm
tiã hoc exercet apud se incogitatione sua:
nec intuet᷑ dñs quantũ quisq mali ualeat
facere. s qͣntum uelit. Et cũ deest potestas
foris. apud se tyramius ẽ. cui iniquitas dña¬
tur intus: quia ⁊ liext̾ius ñ asfligit ꝓxi¬
mos: intrinsecus tam̃ habere potestatem
appetit. ut affligat. Et quia om̃ĩpotens ds̃
corda pensat: iam ineiꝰ ocłis impius fecit.
qd̾ cogitauit. Ad hoc aut̃ conditor ñr latere

Expanded text:
Superbire enim minime debuisset, etiamsi annorum suorum numerum certum habere potuisset ut, sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret. At, postquam praesens vita semper incerta est, tanto semper mors subripiens timeri debet, quanto nunquam praevideri valet. Bene autem superbiam impii tyrannidem vocat; proprie enim tyrannus dicitur qui in omni republica non jure principatur: sed sciendum est quia omnis superbus juxta modum proprium tyrrannidem exercet; nam quod nonnunquam tiam nec intuetur Dominus quantum quisque mali valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud se tyrannus est cui iniquitas dominatur intus; quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit ut affligat: et quia omnipotens Deus corda pensat, jam in ejus oculis impius fecit quod cogitavit. Ad hoc autem conditor noster latere
Abbreviated transcription (Latin):
tius: quia quo innocentiã erga alios exhibet.
nil ẽ qd̾ pati abalus formidet. Habet enim
quasi arcem quẽdam fortitudinis simplici¬
tatẽ suã: nec suspectus ẽ. pati. qd̾ se fecisse ñ
sũait. Secura mens. quasi uge conuugiũ.
Quasi eñi continuatio refectionis ẽ: ipsa tn¬
quillitas securitatis. At contra mens pra
ua semꝑ inlaborib ẽ: quia aut molit᷑ maia
que inferat ÷ aut metiuit. nehec sibi abaliis
inferant᷑: ⁊ quid qͥd contra ꝓximos ex cogi¬
tat. hoc contra se excogitari apximis formi¬
dat. fĩt undiq suspecta: undiq trepida:
om̃is qui ad memoriam uenit. exquirere
contrarta ciedit᷑. Cuigͦ tranquillitas secu¬
ritatis deest: huic ꝓculdubio t̾roris sonitꝰ
semꝑ inaurib ẽ. Et sepe contingit. ut aliꝰ¬
uitalia cuilibet ꝓximo suo simplicit̾̃ loqua¬
tui: nil adu̾sum cogitet: s cũ pax fit. ille
insidias suspicatur: quia qui semꝑ dolose
agit. simplicit̾ erga se agi ñ existimat. Et

Expanded text:
cius quia quo innocentiam erga alios exhibet, nil est quod pati ab aliis formidet: habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati quod se fecisse non sum ait: Secura mens, quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At cva semper in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur, et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul dubio terroris sonitus semper in auribus est, et saepe contingit, ut tali cuilibet proximus suus simpliciter loquatur, nil adversum cogitet. Sed cum pax sit, ille insidias suspicatur, quia qui semper dolose agit simpliciter erga se agi non aestimat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tii: quia electoꝵ m̃tes quo amplius extͤmo
uiditio ꝓpinquare se sentiumt: eo ad discuti¬
endas semetipsas t̾ribilius contremiscunt:
Et si quas in se carnales umꝗͣ cogitationes
inueniunt: penitentie ardore consumunt.
Nec cogitationes suas dilatari carnali uo¬
luptate ꝑmittunt: quia eo semetipsos di¬
uidicantes subtilius fertunt: quo distric¬
tũ uidiẽ p̾stolantur uicmuĩ. unde fit.
ut ꝓpinquũ sibi semꝑ exitũ suspicent᷑. Nam
repboꝵ mentes idcuto multa nequit̃ agunt:
qͥa se hic uiuere diutius arbitrant᷑. Iustoꝵ gͦ
attenuat᷑ sp̃c: s crassescit iniquoꝵ. Quo eñi
ꝑelationẽ tument: eo attenuationẽ sp̃e non
habent. Iusti uero dũ breuitatẽ uite sue
consid̾ant: elationis ⁊ immunditie culpas

Expanded text:
cii, quia electorum mentes quo amplius extremo judicio propinquare se sentiunt, eo ad discutiendas semetipsas terribilius contremiscunt, et si quas in se carnales unquam cogitationes inveniunt, poenitentiae ardore consumunt, nec cogitationes suas dilatari carnali voluptate permittunt, quia eo semetipsos dijudicantes subtilius feriunt, quo districtum judicem praestolantur vicinum. Unde fit ut propinquum sibi semper exitum suspicentur. Nam reproborum mentes idcirco multa nequiter agunt, quia hic se vivere diutius arbitrantur. Justorum ergo attenuatur spiritus, sed crassescit iniquorum. Quo enim per elationem tument, eo attenuationem spiritus non habent. Justi vero dum brevitatem suae vitae considerant, elationis et immunditiae cul
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ heretici dum quasi uenerant᷑ dm̃. eiꝰ mys¬
teriis contradicunt: ⁊humilitatẽ pitant.
si ueritatẽ denegant. Sunt namq ñ nulli qͥ
dõ se inuiriam irrogare existimant. sieũ
ueram carnẽ assumpsisse fateant᷑: aut si
hunc ueracit̃ ꝓnobis carne mori potusse
credididerint. Cumq deo quasi plus hono¬
ris conant᷑ tribuere: cogunt᷑ la udes ueras
illiꝰ bonitatis negare. Quid eñi ei ẽ in cari¬
tatis sue laude potentius : quã ut illa sibi
ꝓ nobis digna ad susceptionẽ faceret. que
ei uideant᷑ indigna: Sc̃a aut̃ eccła ueram
carnẽ ueram mortẽ illius conficetur: s hec
dicens ab hereticis irrogare dõ contumeliã
credit᷑. Unde nunc dicit᷑. Et imitaris linguã
blasphemantiũ. Ci si quid in hoc mundo
aduersitatis euenerit: hoc ei contingere ex
ipsa hac iniuria sue confessionis dicunt.
Unde adhuc subditur. Condẽpnabit

Expanded text:
aeretici dum quasi venerantur Deum, ejus mysteriis contradicunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram mortem illius confitethaereticis irrogare Deo contumeliam creditur. Unde nunc dicitur: Et imitaris linguam blasphemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac injuria suae confessionis dicunt. Unde adhuc subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
homo ÷ qui bibit quasi aquas iniquitatẽ:
Qui immacł̾atũ prius hominẽ ⁊ iustum.
ꝑse ẽẽ posse negauerat. hunc abhomi nabile
⁊ inutilem appellat: ab hominabilẽ scilicet
ꝓpt̾ immunditiam macłe ÷ inutilem uero.
ꝓpter inuisticiam imꝑfcte uite. Qui tam̃
ab hominabilis ⁊⁊ inutilis intelligi ⁊ aliter.
potest. Aliquando eñi homo ꝑu̾sus que¬
Uam recte agere uidet᷑: s ꝑea que iniqua
sunt. etiam ea que recta sunt destruuntur.
Et quia multum do displicent mala: neq
illa placent que uidentur bona. Qui gͦ
in malis suis d̃o abhominabilis ẽ. in bonis
inutilis manet: quia dũ seꝑpraua oꝑa
deo execrabilem exhibet. nec illud de eo qd̃
recte uidetur agere placet. Bene aut̃ dici¬
tur. qui bibit quasi aquas iniquitatem.
Hoc namq qd̾ comeditur. cũ mora glutit᷑:
quia mandit᷑ ut glutiatur. Qd̃ aut̃ bibi¬
tur. tantũ adglutiendũ moram ñ habet:
quantũ nullam ⁊ admandentlũ necessi¬
tatẽ habet. Culpa gͦ quia abstulto homi¬

Expanded text:
iniquitatem? » Qui immaculatum prius hominem, et justum esse per se posse negaverat, hinc abominabilem et inutilem appellat. Abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur; sed per ea, quae iniqua sunt, etiam ea, quae ejus recta sunt destruuntur. Et cum multum Deo displicent mala, neque illa placent, quae videntur bona. Homo ergo in malis suis Deo abominabilis est, et in bonis inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud Deo, quod rectum videtur, placet. Bene autem dicitur, « qui bibit quasi aquas iniquitatem. » Hoc namque quod comeditur, cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tantum ad glutiendum moram non habet, quantum nullam et ad mandendum necessitatem. Culpa ergo, quae ab stulto homi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam uiam ueritatis relinquit. Qui bene
regi p̃pato ad p̃lium cõꝑatur: quia in eo
ipso ialo qd̃ agit. ⁊ t̾retur ⁊ festinat:⁊
ex conscientia trepidat. ⁊ ex desid̾io anhelat.
suspectus ẽ. ut eundem quoq quẽ ducit
exercitũ metuat ne labefactetur: ne ꝑdesti¬
tutionẽ militũ. iaculis pateat inimicoꝵ.
Iniquus gͦ angustia uallatur. sicut rex qͥ
p̃paratur adp̃lium: quia uidelicet falsa
agens. falsa loquens. formidat ne suos amit¬
tat milites. id est argumenta falsitatis:⁊
ueritatis iaculis pateat: si ei fortasse defu¬
erit qd̾ ex fallatia opponat.S quãuis ani¬
mus trepidet. quamius conscientia accu¬
set ÷ cupiditate tam̃ sua iniquus uincit᷑:
ꝯ suppresso pauore audatiam de iniquitati¬
b sumit. Et sepe etiam ultione menti pro¬
posita se contra dm̃ erigit : quelibet abeo
adu̾sa ꝑpeti deliberat: dũ mͦhic dũ ualet.
om̃e qd̾ placet agat. Unde ꝯsubditur.¬

Expanded text:
ciam viam veritatis relinquit. Qui bene ciam viam veritatis relinquit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desiderio anhelat, suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui praeparatur ad praelium, quia videlicet falsa agens, falsa loquens, formidat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis jaculis pateat, si ei fortasse defuerit quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conscientia accuset, cupiditate tamen sua iniquus vincitur, et suppresso pavore audaciam de iniquitatibus sumit. Et saepe etiam ultione menti proposita, se contra Deum erigit, quaelibet ab eo adversa perpeti deliberat, dummodo hic, dum valet, omne quod placet agat. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
lium. Inomĩb que iniquus agit. tribu¬
latione ⁊ angustia uallatur: quia ⁊ coreiꝰ
anxietate. ⁊ suspectione confunditur. Aliꝰ
occulte appetit aliena diriꝑe: quia laborat
incogitationib. ne dep̃hendi ualeat occul¬
tatur. Alius relicta uerttate mentiri deli¬
berat: ut audientiũ animũ fallat. Sed
quantus labor est sollicite custodire. ne ip̃a
eius fallatia dep̃hendi queat: Ponit qͥppe
ctat. quomͦ ꝑargumentei falsitatis docu¬
menta ueritatis exluꝑet. Hinc inde se cir¬
cumtegit ÷ ⁊ contra hoc ubt dep̃hendi po¬
tuerit. ueritatis similem responsionem
querit: qui siuellet uerum dicere. utiq
sine labore potuisset. Plana qͥ ꝑ¬
pe ueritatis ua: ꝯ graue est iter menda¬
tii. unde ⁊ ꝑ ꝓpħam dicitur. Docuerunt
eñi linguam suam loqui mendatium: ⁊¬
ut iniq agerent. laboraueriunt. Bene gͦ
dicitur. t̾rebit eum tribulatio et angu¬
stia uallabit eum: quia apud semetipsũ
in labore timoris deficit. qui securitatis so¬

Expanded text:
In omne quod iniquus agit tribulatione et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe ctat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quippe veritatis via, et grave est iter mendacii. Unde et per prophetam dicitur: Docuerunt enim linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Bene ergo dicitur: Terrebit eum tribulatio, et angustia vallabit eum, quia apud semetipsum in labore timoris deficit, qui securitatis so
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. euacuasti timorẽ: ⁊ culisti p̃ces coram dño.
Tulist dr̃. abstulist. Ac si aꝑte dicat. De
tua iusticia p̃sumens: creatoriᷤ tui gratiam
despicis dep̃cari. Cum eñĩ uera mala heretici
contra bonos non inueniunt. fingunt que
redarguant. ut uisti ẽẽ uideant᷑: ⁊ fit plerũq
ut ad aꝑta contumeliarũ uerba ꝑueniant.
Unde ad huc subditur.¬

Expanded text:
 evacuasti timorem, et tulisti preces coram Deo. Tulisti dicitur abstulisti, ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens, Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguant, ut justi esse videantur, et fit plerumque ut ad aperta contumeliarum verba perveniant. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
unctis dieb suis impuis suꝑbit. Solent
etiã electi in quibusdã sius cogitationib
atq actib suꝑbire : s quia electi sunt. cun¬
ctis dieb suis suꝑbire ñ possunt: quia pri¬
usquã uitam finiant. adhumilitatis me¬
tũ abelatione corda cõmutant. Impius uͦ
nat. ut abelatione minime recẽdat. Cir¬
cumspicit qd̾ temporalit̃ floret: ⁊ pensare
negligit quo in et̾num ducat᷑. Inuita car¬
nis fiduciam ponit: eaq dui ꝑmanere
existimat. que ad p̃sens tenet. Solidat᷑
in elatione animus: indespectũ adducit᷑
om̃is ꝓpinquus. Quã repentina mors sub¬
repat numꝗͣ consid̾at: quã sit eiꝰ incerta fe¬
licitas numꝗͣ pensat. Qui si incertitudi¬
nẽ fugacis uite conspiceret: incerta ꝓceito
nequaquã teneret. Unde ⁊ bene subditutR.¬

Expanded text:
unctis diebus suis impius superbit . Solent unctis diebus suis impius superbit . Solent etiam electi in quibusdam suis cogitationibus atque actibus superbire; sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda commutant. Unusquisqunat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quod in aeternum judicatur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat, quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene subditur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ñ transiuit alienus ꝑ eos. Solis suis patͥ¬
b dactam t̾ram existimant: qͥasolos erroꝵ
suoꝵ magistros rexisse ueracit̃ eccl̃am putant.
Quis uͦ alienus nͥ apostata angłs uocatur:
Unde ⁊ ꝑpsalmistam decunctis simul ma¬
lignis sp̃itib dicit᷑. Qm̃ aliem insurrexer̃
in me: ⁊ fortes quesierunt animam. Hereti¬
cigͥ quia doctoꝵ suoꝵ corda. apostate angło
existimant ñ fuisse subiecta: transisse ꝑeos
alienũ denegant. Cui udelicet alieno per
unumquẽq transire ẽ: iniquas incorde eiꝰ
cogitationes unmittere. Unde ⁊⁊ ꝓpħe uocẽ¬
de malignis sputtib contra stantẽ animã
uicit᷑. Et dixerunt anime tue. Incuruare
ut transeamꝰ. S eliphar temanithes qͥa que¬
dam narraturus audiri uult. quamius
multa que dicenda sunt sciat : s quia beato
iob dicenda ñ erant nesciat: audiamꝰ senten¬
tias quas contra beatũ iob ꝓtulit. Nec debe¬
mꝰ cui. s solum pensare quid dixit. Deqͥtur.¬

Expanded text:
et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul malignis spiritibus dicitur: Quoniam alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam me quia doctorum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes immittere. Unde et pea stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum pensare quid dixit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Habent hoc om̃s arrogantes ꝓprium÷ ut
cũ rectũ qͥd uel parum senseriit. inusũ hoc
elationis inflectant: atq unde ꝑ intellectũ
sibimetipsis altiores fuint. iide ꝑtumorẽ
infoueam elationis cadant. Seq doctis
uoctiores existimant: reuerentiã sibi ame¬
liorib exigunt: ⁊ docere sanctiores quasi ex
auctoritate contendunt. Unde nunc dictt᷑
Ostendam tͥ audi me. Et quia cũ minore
auctoritate docet is qui audita quã is qͥ ea
que uiderit loquit᷑: ut fortiorẽ sibimet au¬
ctoritatẽ eliphar arroget ÷ dicti. qd̾ uidi
narrabo tibi. Quia uero ñnumquã here¬
tici de dampnatis suis patrib confundun¬
tur: ⁊tamen eoꝵ sententias. quasi cum
auecoritate ad mediũ ꝓferunt. ex quoꝵ
stulticia uire reꝓbantur: recte ipsa here¬
ticoꝵ audatia subinfertur. cũ dicitur.¬

Expanded text:
Habent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parvum senserint, in usum hoc elationis inflectant; atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiant, inde per tumorem in foveam elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero nonnunquam haeretici de damnatis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subinfertur, cum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
cest. nisi is qui mundus ꝑsemetipsũ solus ẽ.
Qui gͦ iam ad locũ munditie mente ꝑuenit.
conceptionis sue uiã respiciat. ꝑ quã uentt :
atꝙ inde colligat qͥa ex sua uirtite ñ habet
munditiã uiuendi: cui de immunditia fac¬
tũ est initiũ subsistendi. Potest uͦ hoc in loco
intelligi qd̾ beatꝰ iõb incarnationẽ redẽpto¬
ris intuitꝰ. solum uidit mundũ hominẽ de
immundo semine ñ esse conceptũ: qui sic in
mundũ uenit ex uirgine. ut nil haberet de un¬
munda conceptione. Neq eñi ex uro ⁊ femi¬

Expanded text:
test, nisi is qui mundus per semetipsum solus est . test, nisi is qui mundus per semetipsum solus est . Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femi
Abbreviated transcription (Latin):
mũditia ꝓcessit: atq subungit. Quis¬
potest facere mundũ de immundo concep¬
tũ semine: ñ ne tuqui solus es: Io q̃ͥꝑ se
solus est mundus: mundare p̃ualet ĩmun¬
ua. Homo eñi incorruptibili carne uiuens.
Habet tẽptationũ unmunditias. imp̃llas
insemetipso: quia nuirũ traxtt eas ab ori¬
gine. Ipsa quippe ꝓpt̾ delectationẽ carnis eiꝰ
conceptio: immunditia ẽ. Unde ⁊ psalmista
att. Ecce eñi ininiquitatib conceptus sum:
hindelictis peꝑit me mat̾ mea. Hinc est gͦ qd̾
plerũq temptat᷑ ⁊ nolens. Hinc ẽ qd̾ immun¬
Uaquedã inm̃te patit᷑. quãuis ex uiditio relu¬
ctet᷑: qͥa conceptus de immunditia. dũ ad
munditiã tendit. hoc conat᷑ iuncere qd̾ est.
Quisquis aut̃ occulte tẽptationis motus. atꝙ
immunditiã cogirationis euicerit. nequaꝙͣ
sibi suã munditiã tribuat: qͥa de immundo
conceptũ semine nullus facere mundũ po¬

Expanded text:
munditia processit, atque subjungit: munditia processit, atque subjungit: potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ipse,- qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens; hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis et judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evinceret, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum po
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͥ homo uelut flos nascit᷑ ⁊ cont̾it᷑:
qͥa sicut umbra fugit atq in statu suo ñꝙͣ
ꝑmanet: quid in hac consideratione sub¬
iungit. audiamꝰ. Sequitur.¬
Et dignũ ducis suꝑ huiꝰcemodi aꝑire ocu¬
los tuos ⁊ adducere eũ tecum iniudittũ:
Consid̾auit quippe suꝑius ⁊ om̃ipotentis
dĩ potentiã ⁊ infirmitatẽ suã. Deduxit an¬
te ocłos se ⁊ dm̃ : pensauit quis cũ quo ad ui¬
diciũ ueniat. Uidit hinic hominem. ande coi¬
ditorem ÷ idẽ puluerẽ ⁊ dm: ⁊ recce ait. E dig¬
nũ ducis suꝑ huiuscemodi aꝑire oculostuos:¬
que feriat uidere. Nam quasi clausis ocłis
ñ aspicere ẽ: qd̾ ñ uult ferire. Unde mox de
ipso quoq uiditio adiungit᷑. E ad ducere
eũ tecũ inuiditiũ: S quia contemplatꝰ ẽ.
aduidiciũ uenientẽ dm̃: rursum consid̾at
infirmitatẽ suã. Uidet quia muudus ꝑ se¬
metipsũ eẽ non possit. qui ut ẽẽ possit. de un¬

Expanded text:
Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus. SequiturEt dignum aucis super hujuscemodi aperire oculos tuos, et adducere tecum in judicium? - Consideravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam deduxit ante oculos. Se et Dominum pensavit, quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde Conditorem, id est pulverem et Deum. Et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuosquem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem suam. Videt quia mundus per semetipsum esse non possit, qui ut esse possit, de im
Abbreviated transcription (Latin):
it: qͥa temꝑa eo stante transibant. S post¬
quã deliquit: in quodã se quasi lubrico tẽ¬
poralitatis posuit. Et quia cibũ conedit ue¬
titũ: status sui ꝓtinus inuenit defectum.
Quam tamen nut abilitatẽ non solũ mex¬
teruis. s uuinteruis quoq homo patitur:
diun ad meliora exurgere oꝑaconat᷑. Mens
⁊eñi mutabilitatis sue pond̾e ad aliud semꝑ
ĩpellitur quã est: ⁊ nͥ instatu suo arta cu¬
stodia discipline teneat᷑. semꝑ indet̾iora di¬
labitur. Que enĩ semꝑ stantem deseruit:
statũ quẽ habere potuit amisit. Unde nunc
cũ ad meliora nititur: quasi contra ictũ
fluminis conat᷑. Cũ uero abintentione as¬
su ociũ: intraturos ꝑ angustam portã dñs
admonet dicens. Contẽdite intrare ꝑan
gustã portã. Dicturus quippe anguste por¬
te introitũ. p̃misit contendite: quia nisi
m̃tis ꝯtentio ferueat ÷ unda mundi non
uincit᷑. ꝑ quã anima semꝑ adima reuocat᷑.

Expanded text:
it, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postit, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Quam tamen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentione assu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tius quã soli cõꝑatur. nͥ quia amisso amore
conditoris calorem cordis ꝑdidit. ⁊ in solo ini¬
quitatis sue frigore remansit: Quia iuxta
ueritatis uocem habundauit iniqͥtas  re¬
frigescit caritas multoꝵ. Qui gͥ in amore
dĩ calore m cordis ñ habet. nec tamen uitã
quã diligit tenet: scilicet uelut umbra
fugit. Unde de illo quoq recte scriptũ ẽ:
quia sequutꝰ est umbrã. Bene aut̃ dicit᷑.
infantia adpuericiã. pueritia ad ad olescen¬
tiam. ad olescentia ad iuuentutẽ. uiuentꝰ
ad senectutẽ. senectꝰ transit ad mortẽ ÷ in
cursu uite p̃sentis ipsis siuis augmentis ad
detͥmenta impellitur: ⁊ in de semꝑ deficit.
unde se ꝓficere inspatiũ uite credit. fixum
et eñi statũ hic habere ñ possumꝰ: uͥtransi¬
turi uenimus. Atq hoc ipsũ nr̃m uiuere:
cotidie auita transire ẽ. Qũe uidelicet lap¬
sum pͥmus hõ ante culpam habere ñ potu¬

Expanded text:
tius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore tius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui igitur in amore Dquam diligit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus est umbram. Bene autem dicitur: infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potu
Abbreviated transcription (Latin):
carne: s cont̾itur. quia redigit᷑ inputredi¬
nẽ. Quid eñi sunt nati homines inmun
do : nͥ quidã flores in campo: Tendamus
oculos cordis in hac latitudine mundi p¬
sentis: ⁊ ecce quasi tot florib qͦt hominib
plenus ẽ. Uita itaq in carne: flos in feno
est. Uñ bene ꝑ psalmistam dictẽ. Homo
sicut fenum dies eius: ⁊ sicut flos agri ita
florebit. Y saias quoq ait. Om̃is caro fenũ:
ꝯom̃is gła eiꝰ sicut flos agri. Homo et eñi
more floris ꝓcedit. ex occulto: ⁊ subito appa¬
ret inpublico: qui statim expublico ꝑ mor¬
tẽ retrahit᷑ ad occultũ. Carnis nos uiriditas
ostendit: s ariditas pulueris ab aspectib
retrahit. Quasi flos apparuimꝰ qui ñ eramꝰ:
quasi flos arescimꝰ. qui temꝑalit̾ apparebamꝰ.
Et quia ꝑmom̃ta .i. homo cotidie cõpelli¬
tur ad mortẽ: recte adiungitur.¬
e fugit uelut umbra: ñquam in eodẽ
te figat : cur cursũ uite hominis umbre po¬

Expanded text:
carne, sed conteritur, quia redigitur in putredicarne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati homindo nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hac latitudine mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus, quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo sicut fenum dies ejus: et sicut flos agri ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia per momenta homo quotidie compellitur ad mortem, recte in librEt fugit velut umbra, et nunquam in eodem te figat; cur cursus vitae hominis umbrae po
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quid hoc aliud quã mortalis tute miseria
est: Qd̃ amamꝰ amicos. suspecti ne offendi
eis. ñ sumꝰ utiq quos formidamꝰ ÷ qd̾ ple¬
rũq inimicis sic fident̃ quasi amicis logui¬
tũ nos fortasse diligentiũ. quasi u̾ba susci¬
pimꝰ inimicoꝵ. ⁊ qui falli numqͣm uł fal¬
sere uolumꝰ. ex cautela nr̃a grauius erramꝰ:
quiditaq hoc nisi humane uite miseria est:
Qd amissa celesti patria repullus homo delee¬
tat᷑ ex ilio : grauat᷑ curis ÷ ⁊ tamen cogitare
dissimulat quã graue sit quia multa cogi¬
tant᷑: qd̾ priuatus est int̾no lumine. ⁊ c̃n
in hac uita dui uult ꝑpeti cecitatẽ suam ÷
qͥd hoc aliud quã de pena nr̃a. nata miseria
ẽ: S qͥa quãuis diuhic stare desideret.
ipso tamen cursu mortalis utte impellit᷑
ui quasi flos egredit᷑ ⁊ conterit᷑ : ⁊ fugit
uelũt umbrã:⁊ nũꝙͣ ineodem statu ꝑ ma¬
net. Quasi flos eñi egredit᷑. quia nitet in

Expanded text:
permanet. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria permanet. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? Amamus amicos, suspecti ne  Al., qeis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquitum nos fortasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod privatus est interno lumine: et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam. Quid hoc aliud, quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae impellitur ui quasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in
Abbreviated transcription (Latin):
genito dicitur. apud ipsum ẽ. sapientia m
fortitudo. Quia uͦ adiudicandũ ueniens
int̾rore sue uirtutis apparebit : repulsis
repbis. electis suis in regno ꝑpetuo qualiter
sit sapientia patris in dicabit: recte in sub se¬
quenti sententia. apud ipsum elle pͥus forti¬
tuco. ⁊post sapientia dicitur. In uerbis
itaq prioribus quib ait. apud ipsum ẽ.
sapientia ⁊ fortitudo: aꝑte indicat. qi hoc
qd̾ mansuetus edocuit. qualit̾ credendũ
fuerit inuirtute iudicii t̾ribilis ostendet.
In uerbis uͦ subsequentib quibus ait. apd̾
ipsum ẽ. fortitudo ysapientia. luce clariꝰ
demonstrat. qd̾ prius in iudicio ꝑ uirtutẽ

Expanded text:
r: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ñ accepistis sp̃m seruitutis iterum
intimore : s accepistis sp̃m adoptionis fi¬
lioꝵ in quo clamamꝰ abba pat̾. Ex uoce gͥ
generis humani legalis ꝑcussionis duriti¬
am transire concupiscens. atq aformidine
ꝑuenire ad dilectionẽ appetens. que duo ã se
om̃ipotens ds̃ longe faciat ex orat dicens.
manũ tuam longe fac ame. ⁊ formido tua
ñ me t̾reat : id est ꝑcussionis duritiam re
moue. formidinis pondus tolle. s ⁊ irradi¬
ante gr̃a. dilectionis sp̃m. securitati in¬
funde: qͥa silonge aꝑcussione. ⁊ formidi¬
ne ñ fuero: scio quia a districtione tui ex¬
aminis ñ abscondor: qm̃ in conspectu tuo
iustus ẽẽ ñ ualet. qui tͥ ñ ꝑdilectionẽ s per
formidinẽ seruit. Unde ⁊ ipsam conditoris
sui p̃sentiam quasi familiarit̃ ac corpora¬
lit̾ querit: ut ꝑ hanc ⁊ audiat qd̾ ignorat.¬
& in his audiatur que nouit. Nam ꝓtinus

Expanded text:
dicens: Non accepistis spiritum servitutis iterum dicens: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in conspectu tuo justus esse non valet qui tibi non per dilectionem, sed per timorem servit. Unde et ipsam conditoris sui praesentiam quasi familiariter ac corporaliter quaerit, ut per hanc et audiat quod ignorat, et in his audiatur quae novit. Nam protinus
Abbreviated transcription (Latin):
rem: utinã sic iuixissem ut intrame metipsũ
accusatricẽ conscientiã ñ haberẽ. Tacens eñi
consumtt̃. q̃ intꝰ inse inuenti. unde uascat.¬
Sequitur. Quotantũ ne facias michi:
ꝯtunc afacie tua ñ abscondar. Hoc loco quid
uĩ faciem. nͥ ad animadu̾sionem debemꝰ acciꝑe:
Inqua dum peccata respicit. punit.Aqua
uidelicet nullus etiam uistus abscondit᷑:
si duo que postulat ñ amoueant᷑. Dequib
subdit ¶Manum tuã longe fac ame:n
formido tua ñ me t̾reat. In quib uidelicet
duob. quid aliud ꝑppħie uocem. quam tem¬
pus gr̃e ⁊ redemptionis inquirit: Lex nãq
sub ꝑcussione ultionis. popłm tenuit: ut
quisquis sub illa peccaret. ꝓtinus morte pu
niret᷑: nec plebs isrłitica. ex amore dño. sed
extimore seruiebat. Numqũa uero impleri
iusticia: ꝑtimorem potest. Quia iuxta
ioħis uocem ꝑfecta cariras foras mittit ti¬
morẽ: paulus adoptiuos filios consolatur

Expanded text:
rem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum rem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem? Tacens enim consumitur, qui intus in re invenit, unde irascaSequitur: Duo tantum ne facias mihi, et tunc a facie tua non abscondar. - Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat non amoveantur. Sequitur: VERS. 21. Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat. - In quibus videlicet duobus, quid aliud prophetiae vocem, quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussionis ultione populum tenuit, ut quniretur; nec plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia juxta Joannis vocem: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et Paulus adoptivos filios consolatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uiri ita se inoꝑib suis dõ auctore custodiurs:
conspitiunt. ut si fieri ualeat semꝑ inrep̃¬
hensibiles int̾ni iudicis ocłis assistant: sed
quantũ agere possunt. ne exterius labant᷑
inoꝑe: tantũ interius agere neqiaqͣ pos¬
sunt. ut numꝗͣ labantur in cogitatione.
Humana eñi conscientia eo ipso quo ab in¬
timis cecidit: semꝑ in lubrico ẽ. Unde fit:
ut etiã sc̃i uiri frequent̃ labant᷑ in cordẽ. Bea¬
tus gͦ iõb tam uoce sua qũa ex uoce electorũ
loquens: dicat. Quis est qͥ uidicet᷑ mecũ:
ueniat. Quia eñi in ext̾iorib actib unde re¬
p̃hendat᷑ non habet: libere accusatorẽ querat.
Quia uͦ etiam iustoꝵ corda semetipsa ñ num¬
qua de stulta cogitatione rep̃hendunt: ꝓpt̃
hoc fortasse subdit᷑. Quare tacens consu¬
mor: Tacens eñi consumit᷑: qui de stulta se
cogitatione rep̃hendens. apud semetipsum
deute conscientie mordet᷑. Acsi aꝑte dicat.
Sicut uixi ut accusatorẽ ext̾ius nullũ time.¬

Expanded text:
iri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, cumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditur: CAmor? - Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum time
Abbreviated transcription (Latin):
placent. eo se int̾iuis aspicere negligunt.
totosq se inu̾bis ꝓximoꝵ fundunt: ⁊ scos
ẽẽ se estimant. quia sic se haberi ab homini¬
b pensant. Cumq mentẽ ꝑ u̾ba sue laudis
sparserint. ñꝙͣ hanc ad cognitionẽ reducins
culpe: nũquã consid̾ant ubi in t̾num ui¬
uicem offendant. Nil de eiꝰ districtione me¬
tuunt: qͥa sic placuisse se ei. sicut ⁊ homini¬
b credunt. Qui si t̾rorem eiꝰ ad mentẽ redu¬
ce̾nt: hoc ipsum qd inmala intentione po¬
siti. placent hominib plus timerent. Bene
itaq dicit᷑. non eñi ueniet in conspectu eius
om̃is hẏpochrita: quia districtionẽ dĩ ante
ocłos ñ ponit. dũ plac̾e humanis ocłis con¬
cupiscit: quia si mentẽ suam discutiens se

Expanded text:
placent, eo se interius aspicere negligunt; placent, eo se interius aspicere negligunt; totosque se in verbis proximorum fundunt, et sanctos se esse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam disc