comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Proiectusq ad pedes eius cum lacri¬
mis ueniã rogat. Quamillebenig¬
nissi me indulgens. benedictã aq̃ ado¬
muitransmisit. Illaq perparietes
respersa omnis aegritudo protin᷑ ẽ.
depulsa magnaq: ibiuirtus apparuit.
Nametqui incurrerant. sanatisunt.
et quisanierant . ultra non incurrer̃.
inecclesi asticis ueroscripturis eruditus ẽ.
habitus hic sacerdos. sed et inelrmosinis
magnificus fuit. Nam cum pauperem
quempiã clamarecerneret. Aiebat.
succurrite quaes ofuccurrite. et pau¬
periuictus. necessaria ministrate.
ignarienimestis .o. desides et forsitan
ipse ẽ. qui seper euangelicaelectio¬
nisseriem. reficiendum in pau peribus
minimis eẽmandauit. Eiciebat aut̃
et daemonia se confitentia. Inmo¬
nasterio aut̃ canbi dobrinsiueniens
cuminerguminum quendamrepe¬
ris set. a trotius debacchantem. mi¬
sit prbos ut eimanus inponerent.
sedcumeorum exorcitatione larua
non fuis set expulsa. sc̃s dĩ cõminus

Expanded text:
proiectusque ad pedes eius, cum lacriproiectusque ad pedes eius, cum lacrimis veniam rogat. Quam ille benignissime indulgens, benedictam aquam domui transmisit, illaque per parietes respersa, omnis aegritudo protinus est depulsa, magnaque ibi virtus apparuit. Nam et qui incurrerant sanati sunt, et qui sani erant ultra non incurrerunt. 4 In eclesiasticis vero scripturis eruditus est habitus hic sacerdos; sed et in elymosinis magnificus fuit. Nam cum pauperem quempiam clamare cerneret, aiebat: 'Succurrite, quaeso, succurrite et pauperi victus necessaria ministrate! Ignari enim estis, o desides, et forsitan ipse est, qui se per euangelicae lectionis seriem reficiendum in pauperibus minimis esse mandavit'. Eiciebat autem et daemonia se confitentia. In monasterio autem Cambidobrensi veniens, cum inerguminum quendam repperisset atrocius debacchantem, misit presbiteros, nt ei manus inponerent; sed cum eorum exorcizatione larva non fuisset expulsa, sanctus Dei comminus
Abbreviated transcription (Latin):
baturiubet. Ad latus aut̃ rogabat
milite s ut eum dimitterent. Ili uero
timentes obedireausi non sunt ponti¬
fici. Et sacerdos. Addomum inquit
hortensii. meuelociter deportate.
Eratenim senes ualde. et propriispe¬
dibus abirenon poterat. Deferentes
aut̃ eum in domum hortensiiministri
eius. excutiens in eampuluerem calo¬
amenti sui ait Maledicta sitdomis
haec. et maledictihabitatores eius
insempiternum. fiatq: deserta et
non sit qui in habitetinea. Et dicitom¬
nispopulus amen. Etadiecit quae
sod ñenum quam dehac generatione
prouehatur quisquam adepscopa¬
lis acerdotium qui e p̃mnonobaudit
e gresso aut̃ ex ea sa cerdote protinis
omines familiae quaem domumillã
erant a febrecorripiuntur. Et pa¬
rumpor ingemescentes spm̃ exala¬
bant. Quod cumiam tertia dieage¬
retur. uidens hortensius sibinibnl
desuis seruientib reseruari timess
neetiam etipsepariter interiret.
ad scm̃uirum maestus ingreditur.

Expanded text:
batur iubet; adlatus autem rogabat batur iubet; adlatus autem rogabat milites, ut eum dimitterent. Illi vero timentes, oboedire ausi non sunt pontifici. Et sacerdos: 'Ad domum', inquid, 'Hortensii me velociter deportate'. Erat enim senes valde et propriis pedibus abire non poteras. Deferentes autem eum in domum Hortensii ministri eius, excutiens in eam pulverem calciamenti sui, ait: 'Maledicta sit domus haec, et maledicti habitatores eius in sempiternum, fiatque deserta, et non sit qui inhabitet in ea'. Et dich omnis populus: 'Amen'. Et adiecit: 'Quaeso, Domine, numquam de hac generatione provehatur quisquam ad episcopale sacerdotium, qui episcopum non obaudit'. Egresso autem ex ea sacerdote, protinus omnes familiae, quae in domum illam erant, a febre corripiuntur, et parumper ingemescentes, spiritum exalabant. Quod cum iam tertia die ageretur, videns Hortensius, sibi nihil de suis servientibus reservari, timens, ne etiam et ipse pariter interiret, ad sanctum virum maestus ingreditur,
Abbreviated transcription (Latin):
biunt. haecloquor: sed antestis loci
illius magnus apud dm̃ habetur
Nolifacere quod cogitas : nolie poin¬
iuriam inferre aut urbem euertere
Cuius consilium rexlementeraccipi
enis. p̃ceptum posuit . neullus ab octa¬
uo urbis miliariolaederetur. Quod
obtentus a cerdotis p̃satum nullus am¬
bigat. Tunc et proculus ille prb in
ruptis louolautrensis castrimuris
ab ingredientib: hostibus ante ipsũ
ecdesae alta regladiorumictib infrus¬
tadis cerptus. ẽ. Red diditq illidñs
sicutsacerdos cantare consueuerat se¬
cundum operasua. Post ꝑ actamigit᷑
stradem cladis aruernae. hortensius
unus ex sena tonbus comitatum urbis
illius a gens quendã deparentibus scĩ
id.ẽ. honoratum nomine i nurbis plata
nequiter retineriius sit. Quod cele¬
riterbeato uironuntiatum . ẽ. Atille
peramicos suos. coepit rogareut eum
data audientia absoluiiuberet. quod
illenullatenus p̃stitit. Tuncbeatus
senex deferrise inplateã quailletene¬

Expanded text:
biunt, haec loquor; sed et antestis loci biunt, haec loquor; sed et antestis loci illius magnus apud Deum habetur. Noli facere quod cogitas; noli episcopo iniuriam inferre aut urbem evertere'. Cuius coens, praeceptum posuit ne ullus ab octavo urbis milliario laederetur. Quod obtentu Sacerdotis praestitum nullus ambigat. Tunc et Proculus ille presbyter, irruptis Lovolautrensis castri muris, ab ingredientibus hostibus ante ipsum ecclesiae altare gladiorum ictibus in frusta discerptus est, reddiditque illi Dominus, sicut Sacerdos cantare consueverat, secundum opera sua. III. Post peractam igitur stragem cladis Arvernae, Hortensius, unus ex senatoribus, comitatum urbis illius agens, quemdam de parentibus Sancti, id est Honoratum nomine, in urbis platea nequiter retineri jussit. Quod celeriter beato Viro nuntiatum est. At ille per amicos suos coepit rogare, ut eum data audientia absolvi juberet. Quod ille nullatenus praestitit. Tunc besenex deferri se in plateam qua ille tene
Abbreviated transcription (Latin):
torpopulisui. ut adueniente theodo¬
richo a cuallante cum exercituurbẽ
sc̃s dĩmuros eius pernoctempsallendo
circuiret. Etut regiomi uel populo
dñsuel ociter succurreredignaretur.
Ad flictus inieiunns atq uigilus. ins¬
tantcorabat. Porrotheodoricusrex
cum cogitaret etiã muro s eiurbis euer¬
tere mlliuite ũ miseri cordiadñiet
oratiosa cerdotis suin que minexilium
retrudere cogitabat. Nã noc te pauo¬
reper territus. destratu suo exsilit
acsolus peruiã publicã fugirenitit᷑
perdiderat enimsensum nesciens quid
ageret . Quod animaduertentes sui
eumq retinere conantes uix potuer̃
Cohortantes ut sesignosaluta remu¬
niret. Tunchilpingus duxenis. acce¬
dens propius ad regemait. Audiglo¬
riosis simerex consilium paruitatis
meae. Eccemuriciuitatis istius for¬
tissimisunt. Eamq propugnacula
ingenciauallant. Quod utpleni¬
us magnificentia uestra cognoscat. De
scĩs quorumbasilicae muros urbis am¬

Expanded text:
tor populi sui, ut, adveniente Theodotor populi sui, ut, adveniente Theodorico ac vallante cum exercitu urbem, sanctus Dei muros eius per noctem psallendo circuiret; et, ut regioni vel populo Dominus velociter succurrere dignaretur, adflictus in ieiuniis atque vigiliis instanter orabat. Porro Theodoricus rex cum cogitaret etiam muros urbis evertere, mollivit eum misericordia Domini et oratio sacerdotis sui, quem in exilium retrudere cogitabat. Nam nocte pavore perterritus, de stratu suo exilit ac solus per viam publicam fugire nititur. Perdiderat enim sensum, nesciens, quid ageret. Quod animadvertentes sui eumque retenere conantes, vix potuerunt, cohortantes, ut se signo salutare muniret. Tunc Hilpingus dux eius accedens propius ad regem, ait: 'Audi, gloriosissime rex, consilium parvitatis meae. Ecce muri civitatis istius fortissimi sunt, eamque propugnacula ingentia vallant. Quod ut plenius magnificentia vestra cognoscat, de sanctis, quorum basilicae muros illius urbis am
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotio subministrato : migrauit:
Cũ aut̃ haec theodoricoreginuntuata
fuissent ius sit in ibiscm̃quintianũ
constitui : et omnemei potestatem
tradiecclesi aedicens. Hic obnostri
amoris zelo a burbesua eiectus ẽ
Deniq cum sc̃s quintunus in antedic¬
taurbe potireturepiscopatum : pro¬
culus quidamexaerario prbordina¬
tus. multa seiniuria sintulit : omnẽq
potestatemilli dereb: ecclesia eaufe¬
rens uix eicotidianum et satis tenuem
uictũ ministrari p̃cepit: sed perciusora¬
tionem. aciuib correptus prudentio¬
ribus restituta omnipotestatescal enis
remouit insidus: antedictus ta mensacer¬
dos : non immemor iniuria esicut quon¬
dã paulus apostolus dealexandro ita
ehic deproculo decantabat dicens
proculus a eratius multa malamihi
fecit reddet illidñs secundumope¬
rasua. Quod in posterũ eieuenis sema¬
nifestum .ẽ. Era tenim uirbeatus in
orationea assiduus. et intantum ama¬

Expanded text:
sacerdotio subministrato, migravit. sacerdotio subministrato, migravit. Cum autem haec Theodorico· regi nuntiata fuissent, iussit inibi sanctum Quintianum constitui et omnem ei potestatem tradi eclesiae, dicens: 'Hic ob nostri amoris zelo ab urbe sua eiectus est'. Denique cum sanctus Quintianus in antedicta urbe potiretur episcopatum, Proculus quidam ex aerario presbiter ordinatus, multas ei iniurias intulit, omnemque potestatem illi de rebus eclesiae auferens, vix ei cotidianum et satis tenuem victum ministrare praecepit; sed per eius orationem a civibus correptus prudentioribus, restituta omni potestate, se ab eius removit insidiis. Antedictus tamen sacerdos non inmemor iniuriae, sicut quondam Paulus apostolus de Alexandro, ita et hic de Proculo decantabat, dicens: 'Proculus aerarius multa mala mihi fecit, reddat illi Dominus secundum opera sua'. Quod in posterum ei evenisse manifestum est. 2. Erat enim vir beatus in oratione assiduus et in tantum ama
Abbreviated transcription (Latin):
peruisum apparens diceretei : quia
ausutemerario artus inpacequiescen¬
tes uisus ẽ a mouisse : Ecceegoremo¬
ueamte ab hacurbe : Et eris exulinre¬
gionealtera. Verum tamen. non pri¬
uaberis abhonore quofrueris. Non
postmultum uero tempus. orto inter
ciues et ep̃mscandalo gothos quitunc
in antedicta murbem morabantur.
supicio attigit quod scuelit ep̃s fran¬
corumditionib: subdere: Consilioq
iccepto cogitauerunt eũ perfodere
gladio : Quodcumuiros cõnuntiatũ
fusset denoete consur gens cũ fide¬
ussisnis ministrissuis a b urbeilla egre¬
diens aruernus aduenit. Ibiq ascõ
cufrasio ep̃o quia pruncula quon¬
da antistiti suc cesserat. receptus ẽ
largitist eitam domibs quã agris
etuneis uelille uelquilugdunensiur
beperat: summa diligentia excolebant :
Era tenimiam senexetuerus dĩcultor
Decedente aut̃ ab hoc mundos cõ
eusrasio apollinaristrib mensibus

Expanded text:
per visum apparens diceret ei: 'Quia per visum apparens diceret ei: 'Quia ausu temerario artus in pace quiescentes visus es amovisse, ecce ego removeam te ab hac urbe, et eris exul in regione altera; verumtamen non privaberis ab honore quo frueris'. Non post multum vero tempus, orto inter cives et episcopum scandalo, Gothos, qui tunc in antedictam urbem morabantur, suspicio attigit, quod se vellit episcopus Francorum ditionibus subdere, consilioque accepto, cogitaverunt eum perfodere gladio. Quod cum viro sancto nuntiatum fuisset, de nocte consurgens, cum fidelissimis ministris suis ab urbe illa egrediens, Arvernus advenit. Ibique a sancto Eufrasio episcopo, qui Abrunculo quondam antestiti successerat, receptus est, largitisque ei tam domibus quam agris et vineis, vel ille vel qui Lugdunensi urbi praeerat summa eum diligentia excolebant. Erat enim iam senex et verus Dei cultor. Decedente autem ab hoc mundo sancto Eufrasio, Apollinaris, tribus mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
mentis nobilis generositate fulgidũ
iustitia eopus plerumq compleuit
Ergo non nos more pecorum carnis
sectatio ad terrena submergatac
deprimat: sed potius scor̃ exemplis
in lecti prudenter intellegentes quae
dĩ sunt spiritalis nos opera acaelesta
acsempi terna sustollat. Neq: in no¬
bis mens ab inpudicis actionib uicta
luxoriet sed aeternitatis promeri¬
tis uindicans solium uictrix sapientu
regnat : Igitur beatissimus quinti¬
anus a fernatione e tut quidam fe¬
runt. Nepus fausti ep̃i qui gene¬
tricem suam suscitas seperhibetur
scĩtate praeditus. uir tutum dote
fulgidus. Caritati signiculo ferin¬
dus: Castitatis florep̃cipuus: Ad
epis copatũ rutenae ecđ eligitus
expeditur Ornatur. Inquo e piscopa¬
tu ampliatis adhuc uirtutib: cũ indĩ
semper operib: cresceret : Auctã beati
amanti antistitis basilicam. scm̃ corpus
in antea transtulit : sed non fuit scõ accep¬
tabilehocopus Vnde factum ẽ ut

Expanded text:
mentis nobilis generositate fulgidum mentis nobilis generositate fulgidum iustitiae opus plerumque conplevit. Ergo non nos more pecorum carnis sectatio ad terrena submergat ac depremat, sed potius sanctorum exemplis inlecti, prudenter intellegentes quae Dei sunt, spiritalis nos opera ad caelestia ac sempiterna sustollat; neque in nobis mens ab inpudicis actionibus victa luxoriet, sed aeternitatis pro meritis vindicans solium victrix sapientia regnet. 1. Igitur beatissimus Quintianus Afer natione et, ut quidam ferunt, nepus Fausti episcopi, qui genetricem suam suscitasse perhibetur, sanctitate praeditus, virtutum dote fulgidus, caritatis igniculo fervidus, castitatis flore praecipuas, ad episcopatum Rutenae eclesiae elegitur, expetitur, ordinatur. In quo episcopatu ampliatis adhuc virtutibus, cum in Dei semper operibus cresceret, auctam beati Amanti antestitis basilicam, sanctum corpus in antea transtulit; sed non fuit sancto acceptabile hoc opus. Unde factam est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
goriticidecubantes. medicinaetae¬
lestis p̃sidio subleuantur
corpus ferrecognoscit. Cogi¬
taredebet . nein his deuoluatur. quae
terrena etcarnis huius amica eẽ nos¬
cuntur. Quia iuixtaa postolum pau¬
lum manifesta sunt opera carnis. ple¬
na in munditiae etiniquitate . Pollu¬
tumq et fetidum hominem quiea
seccati s fueritũ eddunt atq ad
extremumfletibus deputant sem¬
piternis fruetusalit̃ sp̃s ẽ omne
quodindõpollet acnitet. quod
in hocscdõmortificata carne. animam
exulta refacit : infuturo aut̃ gaudi¬
isdonat aeternis. Vnde nosquinune
sumus incorpore positi. aspicere debe¬
mus qua eo peratus ẽ ds̃inscis suis in
quib: tam quã insplendidum candi¬
dumq acleuigatum meritistaberna¬
culũ diuersisq uirtutum floribus
adornatumresidens extensa dex¬
teraemaiestatedignatus . ẽ. pertos
miseratione propria perficerequae
petissent. Sicut nunc perbeatum
quintianum de quosermofuturusẽ

Expanded text:
goritici decubantes, medicinae caegoritici decubantes, medicinae caelestis praesidio sublevantur.corpus ferre cognoscit, cogitare debet, ne in his devolvatur, quae terrena et carnis huius amica esse noscuntur, quia iuxta apostolum Paulum manifesta sunt opera carnis, plena inmunditiae et iniquitate, pollutumque et fetidum hominem, qui ea sectatus fuerit, reddunt atque ad extremum fletibus deputant sempiternis. Fructus autem spiritus est omne quod in Deo pollet ac nitet, quod in hoc saeculo, mortificata carne, animam exultare facit, in futuro autem gaudiis donat aeternis. Unde nos, qui nunc sumus in corpore positi, aspicere debemus, quae operatus est Deus in sanctis suis, in quibus tamquam in splendidum candidumque ac levigatum meritis tabernaculum diversisque virtutum floribus adornatum resedens, extensa dexterae maiestate, dignatus est per eos miseratione propria perficere quae petissent, sicut nunc per beatum Quintianum, de quo sermo futurus est,
Abbreviated transcription (Latin):
niserctur in abundantiam. Et inru¬
ente insespũ scõait. haecdicit dñs
Non defiet uinum deuase. sed omnib
petentib: affatim tribuetur. etabun¬
dauit. Verum tamen aduerbumet
hilaritatẽ dispensationis illius. cunc¬
topopulo in abundantiaministratũ ẽ
et superfuit. sed qui astrenuita s p̃¬
positi priusmensura ueratua sculũ
quinqua genariũ etrepererat
quattuor palmorũ mensurã cer¬
nens quae acta fuerant incrastino
iterũ mensuras tantum repperit
inuase quantũ in eop̃cedetereti¬
quireratdie. Ex hoc sc̃iuirtus in
populis declarata ẽ Inquomo¬
nasterio plenus dierũ obiit ibiq
cum honore sepultus .ẽ. Erat enim
eotemporesc̃ssidonius ep̃s etuictori¬
us dux. qui super septemciuitates
principatũ eorichogothorꝰ rege¬
indulgente susceperat. huius uero
scĩ epitaphium beatus sidoniusiscrip¬
sit. Inquo aliquade his quacloquu¬
tus sũ ẽ p̃fatus. Adhuius enimbeati
abrahaesepulchrum plerumq fri¬

Expanded text:
nistretur in abundantia. Et irrunistretur in abundantia. Et irruente in se Spiritu sancto, ait: Haec dicit Dominus : Non deficiet vinum de vase, sed omnibus petentibus affatim tribuetur, et abundabit. Verumtamen ad verbum et hilaritatem dispensationis illius cuncto populo in abundantia ministratum est, et superfuit. Sed quia strenuitas praepositi prius mensuraverat vasculum quinquagenarium, et repererat quatuor palmorum mensuram, cernens quae acta fuerant, in crastino iterum mensurans, tantum reperit in vase, quantum in eo praecedente reliquerat die. Ex hoc Sancti virtus in populis declarata est, in quo monasterio plenus dierum obiit, ibique cum honore sepultus est. Erat enim eo tempore sanctus Sidonius episcopus, et Victorius dux, qui super septem civitates principatum, Eoricho Gothorindulgente, susceperas. Huius vero sancti epitaphium beatus Sidonius scripsit, in quo aliqua de his quae locutus sum est praefatus. Ad huius enim beati Abrahae sepulchrum plerumque fri
Abbreviated transcription (Latin):
reret. a paganis conpraehensus.
et multis proxp̃inom inead fectus
uerberib: inuinda conicitur. In
quibus perquinq: annos exuleans
angelos oluentelaxatur. Occidenta¬
lem quoq: plagam uisita recupiens.
aruernus aduenit : Ibiq ad basilicã
scĩ cirici. monas terium collocauit.
Erat enĩ mira e uirtutis. fugatordae¬
monum. inluminatorq: caecorum:
Aliorum quoq: morborum. poten¬
tissimus medicator. Iziturcum fes¬
tiuitas supradicta eba silica eadue¬
nis set. p̃positum uocat. utuasaui¬
noplena adreficiendum polulum
quisollemnitatiaderat. inatrioex
more conponeret. Causatur mam¬
chus dicens. Eccee pm̃cum duceet
ciuib: inuitatum habes etuix nobis
supersunt quattuor uiniamphorȩ
undeomnia ista complebis : Etille
Aperite mibunquit poenum. Quo
aꝑto ingressus ẽ. Et dansorationẽ
quas i nouus helias El euatis ad cae¬
lummanibus infusis fletuluminib:
ait. Nedeficiat quaesodnẽ de hoc
ua sculouinum . doneccunctis mi¬

Expanded text:
reret, a paganis comprehensus, reret, a paganis comprehensus, et multis pro Christi nomine affectus verberibus, in vincula conjicitur; in quibus per quinque annos exsultans, angelo solvente, laxatur. Occidentalem quoque plagam visitare cupiens, Arvernis advenit, ibique ad basilicam sancti Cyrici monasterium collocavit. Erat enim mirae virtutis, fugator daemonum, illuminatorque caecorum, aliorum quoque morborum potentissimus medicator. Igitur cum festivitas supradictae basilicae advenisset, praepositum vocat, ut vasa vino plena ad reficiendum populum qui solemnitati aderat, in atrio ex more componeret. Causatur monachus dicens: Ecce episcopum cum duce et civibus invitatum habes, et vix nobis supersunt quatuor vini amphorae; unde omnia ista complebis? Et ille: Aperite mihi, inquit, penum. Quo aperto, ingressus est: et dans orationem, quasi novus Elias, elevatis ad coelum manibus, infusis fletu luminibus, ait: Ne deficiat, quaeso, Domine, de hoc vasculo vinum, 1159 donec cunctis mi
Abbreviated transcription (Latin):
agerecupiunt exules factisunt. sed etiam
trans marina acperegrina petierunt loca
ut eicui sed euouerant plus placerent. si¬
cut nuncbeatus abrahã abbaqui post mul¬
tastemptationes scłifinẽs ẽ terreturii
ingressus aruerni. Qui non merito abra¬
haeilli comparatur seni promagnitudi¬
nefidei. Cui quondã dixerat ds̃. Exide
terratua et decognatione tua. et uade in
terrã quã monstra uerotibi. reliquit
aut̃ hic. non solũ terrampropriam.
sed etiã illã ueteris hominis actionem.
et induit nouum hominẽ qui secundum
dm̃formatus ẽ. iniufaitia et sc̃itate etue¬
ritate. Ideoq cum seperfectum indĩ
operecerneret. non fuit dubius infi¬
depetere . quod ꝑuitã scam̃ confisus ẽ
obtenere. Perquemopifex caeli ma¬
risacterrae parua quidẽnu mero sed
tis fluuulitus exortus. ẽ. ubundĩ
opereperficiens aduisitandos he¬
remitas adirea egrpti. solitudi¬
nes concupiuit. Quoditerdumte¬

Expanded text:
agere cupiunt, exsules facti 1158 sunt, sed etiam agere cupiunt, exsules facti 1158 sunt, sed etiam transmarina ac peregrina petierunt loca, ut ei cui se devoverant plus placerent. Sicut nunc beatus Abraham abbas, qui post multas tentationes saeculi, fines est territorii ingressus Arverni. Qui non immerito Abrahae illi comparatur seni pro magnitudine fidei, cui quondam dixerat Deus: Exi de terra tua et de cognatione tua, et vade in terram quam monstravero tibi . Reliquit autem hic non solum terram propriam, sed etiam illam veteris hominis actionem, et induit novum hominem, qui secundum Deum formatus est in justitia, sanctitate et veritate. Ideoque cum se perfectum in Dei opere cerneret, non fuit dubius in fide petere quod per vitam sanctam confisus est obtinere: per quem opifex coeli, maris ac terrae, parva quidem numero, sed tis fluvii littus exortus est , ubi in Dei opere proficiens ad visitandos eremitas, adire Aegypti solitudines concupivit. Quod iter dum te
Abbreviated transcription (Latin):
iaminfauilla fuis seresolutum : qui fuis¬
quidemetalia dehocscomiraculasum
relata quaescribere longumputaui
hec aestimans fidei perfecta esufficere
qua edicta sunt: Quia cui pauca non
sufficiunt : plura non proderunt
Namad hoctumulum. caecunluminan¬
tur. daemones effugantur: surdiaudi¬
tũ Et daudirecipiunt gressum. p̃fan
promisit a sepetita sine ambiguitate
largire
ullicatholicorum eẽoc¬
cultũ reor. quod dñsat
ineuangelio amendico uobis siha¬
bueritis fidẽ integrã et non haesita¬
ueritis sid ixeritis huic montitrans¬
ferte . et trans fense. Et omniaquae¬
cumq petieriti s innomine meo cre¬
ditequia accipietis. etuenientuobis
Ergononerit dubium qđ sc̃i obtine¬
repos sinta dño quod petierint quia
in eofides fundamineposito nullus
haesitationũ fluctib: uacillantur
proqua fide non solũ infrapatriae
terminum proprie. dũcaelestemuitã

Expanded text:
jam in favillam fuisse resolutum, comperijam in favillam fuisse resolutum, comperiquidem et alia de hoc sancto miracula sunt relata, quae scribere longum putavi, haec aestimans fidei perfectae sufficere quae dicta sunt, quia cui pauca non sufficiunt, plura non proderunt. Nam ad hujus tumulum caeci illuminantur, daemones effugantur, surdi auditum et claudi recipiunt gressum, praestpromisit a se petita sine ambiguitate largiri.abbate. Nulli Catholicorum esse occultum reor quod Dominus ait in Evangelio: Amen dico vobis, si habueritis fidem integram, et non haesitaveritis, si dixeritis huic monti: Transfer te; et transferet se, et omnia quaecumque petieritis in nomine meo, credite quia accipietis, et venient vobis . Ergo non erit dubium quin sancti obtinere possint a Domino quod petierint, quia in eo fidei fundamine positi, nullis haesitationum fluctibus vacillantur: pro qua fide non solum infra patriae terminum propriae, dum coelestem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
abscessit: Dereliquiis uero eus. haec
ipse p̃fatus scriptor ut actum .ẽ. pro¬
pria contemplatione pros pexit.
Dedicauerat igituroratorium in fra
domumec desi asticã urbisturonicae:
inprimos acerdotiisuianno: in quocũ
reliquorum scõrumpignora. huius
antistitis reliquits collocauit: Post
multos uero dedicationis dies. ad mo¬
nitus ẽ abbate ut reliquias qua s in
altariipsolocauerat uisitaret : Ne ab
humore noui ae dificiiumectatae. ali¬
quidinhis putredinis insideret: Quas
cumrequirens reperisset infectas. ab¬
latas exaltari. contraignẽ siccarecoe¬
pit : Verũ ubiligatura sillas singillatĩ
composuit Ventũ ẽ ad reliquias beati¬
illidnep̃i: Deniq tenenseasdẽ contraige
filum quoligatacerant quia eratualde
prolixũ super ardentes decidit prunas:
Et tãquã a eneum aut ferreum. ab ar¬
doreignis incanduit : Illo quoq parui
pendente quid filũ fieret : Tantũ scã ere¬
liqui aesiccarentur: aestimans aut̃ eũ

Expanded text:
abscessit. III. De reliquiis vero ejus haec abscessit. III. De reliquiis vero ejus haec ipse praefatus scriptor, ut actum est, propria contemplatione prospexit. Dedicaverat igitur oratorium infra domum ecclesiasticam urbis Turonicae in primo sacerdotii sui anno, in quo cum reliquorum sanctorum pignoribus hujus antistitis reliquias collocavit. Post multos vero dedicationis dies admonitus est ab abbate ut reliquias quas in altari ipso locaverat visitaret, ne ab humore novi aedificii humectatae, aliquid in his putredinis insideret. Quas cum requirens reperisset infectas, ablatas ex altari contra ignem siccare coepit. Verum ubi ligaturas illas sigillatim composuit, ventum est ad reliquias beatipiscopi. Denique tenens easdem contra ignem, filum quo ligatae erant, quia erat valde prolixum, super ardentes decidit prunas, et tanquam aeneum aut ferreum ab ardore ignis incanduit. Illo quoque parvi pendente quid 1156 filum fieret fieret quo sanctae reliquiae ligarentur, aestimans ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sorteiaceret: Accedens genetrix
eius ait ad eum. Maestum hodiae
dulcis natesumbabitura diẽ: cũ tetalis
attinet febris. Et ille. Nihilinquid
prorsus obsecro co. cristeris. sed ad se¬
pulchrũ me remittebeatuillidu pon¬
tificis. Credo enim etfides meaẽ qđ
uirtus eius et tibila eatiam. et mihi
tribuit sospitatẽ: Tunc scĩde portatus
adtumulũ orationem ad dñm fudit
Spondens prostratus sponte:
quod sicum obtentu antistitis sui
dus abhoc contagio liberaret clericũ
sefuturum : Nec prorsus moraret᷑
side p̃catio obtiner et effectum. haec
effatus sensit protinus discer efebrem
Vlocatoq puero domuisereportari
deposcit: Cumq in recubituubitunc
aepulabantur fuis set in latus erum¬
pente a narib: sanguinis copia febris
simulcruorq defluxit: Quod meri¬
tis beaticonfessoris p̃stitũ habetur
probatum: Sed et nuper uenerandi
comitis seruus. cũ in diuturna caecita¬
teresideret: celebrati suigiliis. sanus

Expanded text:
sorte jaceret, accedens genitrix sorte jaceret, accedens genitrix ejus ait ad eum: Moestum hodie, dulcis nate, sum habitura diem, cum te talis attinet febris. Et ille: Nihil, inquit, prorsus, obsecro, contristeris, sed ad sepulcrum me remitte beati Illidii pontificis. Credo enim, et fides mea est, quod virtus ejus, et tibi laetitiam, et mihi tribuet sospitatem. Tunc Sancti deportatus ad tumulum, orationem ad Dominum fudit, spondens prostratus sponte, si eum obtentu Antistitis sui Dominus ab hoc contagio liberaret, clericum se futurum; nec prorsus moraretur, si deprecatio obtineret effectum. Haec effatus sensit protinus discedere febrem, vocatoque puero, domum se reportari deposcit. Cumque in recubitu ubi tunc epulabantur fuisset illatus, erumpente a naribus sanguinis copia, febris simul cruorque defluxit. Quod meritis beati Confessoris praestitum habetur probatum. Sed et nuper Venerandi comitis servus, cum in diuturna caecitate resideret, celebratis vigiliis, sanus
Abbreviated transcription (Latin):
mundanȩoccupationis impedimen¬
ta haec uero. omnẽ labem ad liqui¬
dũcaruerunt. Ergo quiaillauteredim̃
quae scs illidius ante hoc tempus opera¬
tus ẽ obliuionidata sunt. nec adnrãm
noticiã peruener̃ eaquae propriis ins¬
peximus oculis expertiq sumus uel
qua ea fidelibus agnita cognouimus
declaramus: Tempore quogallus ep̃s
aruernã regebat ecclesiã horum scrip¬
tor in adolescentia degens. grauiter
aegrotabat. Et ab eoplerumq dilec¬
tione uni cauisitabatur. eoquod pa¬
truus eiꝰ eẽt. Erat enimualitudo cũ
nimiastomachipituita acfebreualida:
intereaaduenit paruulo desi derium.
et credo inspirante dõ ut adbeatuillidii
ba silicã deportaretur. In latusq ma¬
nib: puerorum eius. adtumulum fusa
oratione cumlacrimis. leuiorẽ sesensit
eẽ quã uenerat : reuersusq: addomũ
iteruma febrecorripitur. Quadã
uerodie. cum grauiusa gerecoepis set.
eumq febris asperior solito ad graua¬
ret . etutrumeuaderet. dubia sub

Expanded text:
mundanae occupationis impedimenmundanae occupationis impedimenta, haec vero omnem labem ad liquidum caruerunt. Erquae sanctus Illidius ante hoc tempus operatus est, oblivioni data sunt, nec ad nostram notitiam pervenerunt, ea quae propriis inspeximus oculis, expertique sumus, vel quae a fidelibus agnita cognovimus, declaramus. Tempore quo Gallus episcopus Arvernam regebat ecclesiam , horum scriptor in adolescentia degens graviter aegrotabat, et ab eo plerumque dilectione unica visitabatur, eo quod patruus ejus esset; erat enim valetudo cum nimia stomachi pituita ac febre valida. Interea advenit parvulo desiderium, et, credo, inspirante Deo, ut ad beati Illidii basilicam deportaretur; illatusque manibus puerorum ad ejus tumulum, fusa oratione cum lacrymis, 1155 leviorem se sensit esse quam cum venerat; reversusque ad domum, iterum a febre corripitur. Quadam vero die cum gravius agere coepisset, eumque febris asperior solito aggravaret, et utrum evaderet dubia sub
Abbreviated transcription (Latin):
culumimpr cernens. inmensos auriar¬
gentiq: cumulos scõ offert sacerdoti
quodille ex secrans a crefutans hoc ob¬
tinuit. ut aruernaciuitas quae tributa
inspecietriticea. acuinariadependebat
in auro dis solueret: Quiacum graui
labore. poenu inferebantur imperiali
Sc̃s uero ut aiunt impletouita e p̃sen¬
tis tempore: in ipsoitineris curriculo.
migrauit ad xp̃m : A suisq delatus. in
urbesua sepultus ẽ: Et forsita nut ple¬
rumq: murmura rehomines soliti sunt.
quispiã garrulatur dicens. Non potest
hichabere interscõs. prounius tantum
operatione miraculi. Namsi perpen¬
ditur illud. quod dñs ait in euangelio
Multimihi dicłint in illadie. dñe
dñe. Nonne intuo nominedaemonia
eiecimus. uirtutesq multas fecimus:
et non respondebo eisdicens. Quia non
nouiuos: profecto intellegit: quia
magis proficit ad laude uirtus egres¬
sadetumulo quã eaquaequisquam
uiuens gessit inmundo: Quia illa.
labemhabere potuerunt perassidua

Expanded text:
culum imperator cernens, inmensos auri arculum imperator cernens, inmensos auri argentique cumulos sancto offert sacerdoti. Quod ille exsecrans ac refutans, hoc obtenuit, ut Arverna civitas quae tributa in specio triticea ac vinaria dependebat in auro dissolveret, quia cum gravi labore poenu inferebantur imperiali. Sanctus vero, ut aiunt, impleto vitae praesentis tempore, in ipso iteneris curriculo migravit ad Christum, a suisque delatus, in urbe sua sepultus est. 2. Et forsitan, ut plerumque murmurare homines soliti sunt, quispiam hic haberi inter sanctos pro unius tantum operatione miraculi. Nam si perpenditur illud quod Dominus ait in Evangelio: Multi mihi dicent in illa die: Domine, ne, nonne in nomine tuo daemonia eiecimus virtutesque multas fecimus?' Et respondebo eis, dicens, quia non novi vos, profecto intellegit, quia magis proficit ad laudem virtus egressa de tumulo, quam ea quae quisquam vivens gessit in mundo; quia illa labem habere potuerunt per assidua
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩtatis culmini deerat. dõ inspirante
acpopulo elegente promeruit ut
sacerdos aruernaeecđȩ et dominica¬
rumouiũ pastonelegeretur. Cuius sc̃i¬
tatis fama dum perdiuersos gratiarum
euehitur ascensus non solum ipsos ar¬
uerni terreturii terminos: Vcrũ etiã
uicinaru murbiũ fines adiuit. Vnde
factũ .ẽ. ut haec gloria treuericumpe¬
ratoris aures attingeret : Cuius filia
cum abspũ in mundo correpta grauit᷑
uexaretur. et non inueniretur a quo
pos siterui. beatumillidium famade¬
texit. Et dictocitius abimperatore
directi pueri: scm̃senẽ in antedicta reꝑ¬
tumurbe. potestatiregiae. celerit̃ re¬
praesentant: At ille uenerabiliter ex¬
ceptũ. deexituin felicis conquiritur
filiae. Ille uero confisus in dño inora¬
tione prosternitur : Noctemq: cum sacris
hrmnis canticisq spiritalib: ductam : in¬
missis in os puellae digitis. nequã spm̃
acorpore abegit obsessae. Quod mira¬

Expanded text:
sanctitatis culmini deerat, Deo inspirante sanctitatis culmini deerat, Deo inspirante ac populo elegente, promeruit, ut sacerdos Arvernae eclesiae et dominicarum ovium paetor elegeretur. Cuius sanctitatis fama dum per diversos gratiarum evehitur ascensus, non solum ipsos Arverni terreturii terminos, verum etiam vicinarum urbium fines adivit. Unde factum est, ut haec gloria Treverici imperatoris aures attingeret, cuius filia cum ab spiritu inmundo correpta graviter vexaretur, et non inveniretur a quo possit erui, beatum Illidium fama detexit. Et dicto citius ab imperatore directi pueri, sanctum senem in antedicta repertum urbe potestati regiae celeriter repraesentant. At ille, venerabiliter exceptum, de exitu infelicis conquiritur filiae. Ille vero confisus in Domino, in oratione prosternitur, noctemque cum sacris hymnis canticisque spiritalibus ductam, inmissis in os puellae digitis, nequam spiritum a corpore abegit obsessae. Quod mira
Abbreviated transcription (Latin):
cordis suitaber naculo collocauit.
ut et ipsequoq: templum scĩ sp̃seffi¬
cimereretur. De cuiusuita aliqua
scripturus. ueniã petolegentibus.
Non enĩ me artis grãmaticaestudiũ
imbuit. neq auctorũ saeculari ũ
politam lectio erudiuit : sed tantũ
beatipatris auitiaruerni pontificis
studium. ad ecclesi astica sollicita¬
uit scripta: simibnon adiudiciũ con¬
tingerent. quaeipso p̃dicante audi¬
ui. uł cogenterelegi: Quianeq fob¬
seruarȩ quime postdauitic carminis
cannas. ad illa euangelica e p̃dica¬
tionis dicta. atq: apostolicaeuir¬
tutis historia sepistolasq perduxit:
tacruce austera eobseruantiae. sponsũ
secuti sunt dignis obsequis honorare.
Quadere crudae rusticitatis temeri¬
tatẽ ostendens: quaedebeato cogno¬
uiillidio illo quopossum proferã fa
lo Sc̃sigitur illidius cum perfectae
uitae scĩtati pollere ac diuersarum
insegratiarum carismata largiente
dño congessis set illud quodadhuc

Expanded text:
cordis sui tabernaculo collocavit, cordis sui tabernaculo collocavit, ut et ipse quoque templum sancti Spiritus effici mereretur. De cuius vita aliqua scripturus, veniam peto legentibus. Non enim me artis grammaticae studium imbuit, neque auctorum saecularium polita lectio erudivit, sed tantum beati patris Aviti Arverni pontificis studium ad eclesiastica sollicitavit scripta; si mihi non ad iudicium contingerent, quae ipso praedicante audivi vel cogente relegi, quiea nequeo observare; qui me post Davitici carminis cannas ad illa euangelicae praedicationis dicta atque apostolicae virtutis historias epistolasque perduxit. ta cruce austerae observantiae, sponsum secuti sunt, dignis obsequiis honorare. Qua de re crudae rusticitatis temeritatem ostendens, quae de beato cognovi Illidio illo quo possum proferam stilo. 1. Sanctus igitur Illidius cum perfectae vitae sanctitate polleret ac diversarum in se gratiarum carismata, largiente Domino, congessisset, illud quod adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uit aut̃ inmexp̃s. Aspiciebant enim
ꝑillosmentis interna eo culos. dñmcac¬
lorũ discendisse ad terras. non ab¬
iectum adhumilitatẽ. sedhumiliatũ
miscricorditer. ad mundiredempti¬
onem. Aspiciebant pendentem
inpatibulo nonditatis gloriam sed
adsumpti corporis bostiã mundam
De qua ioħ paulo ante praedixerat.
Ecce agnus dĩ eccequitollit peccata
huius mundi. Habebant inse et cla¬
uorum ad fixionem cũ atimore eiꝰ
confixi. atq aiudiciis diuinis ext̃¬
riti. nihilin dignũ eius potentiae in
corporis suihabitatione gerebant:
Fulgebat in his etillud resurrecti¬
onis lumen insigne. quo angelus re¬
fulsit dumreuoluit lapidẽmo nu¬
menti. quo ihs splenduit subilla osti¬
orum obseratorũ inclusione. Cũ in¬
prouisus inmedio a postolicis enatus.
ad stetit comitatu: Quoidem dñs eos¬
dẽ uerbis uita eimbuens. caelestẽ est
euectus in arcẽ : Inter quos etbeatus
confessor. illidius itaha ecomniain

Expanded text:
vit autem in me Christus. Aspiciebant enim vit autem in me Christus. Aspiciebant enim per illos mentis· internae oculos Dominum caelorum discendisse ad terrae, non abiectum ad humilitatem, sed humiliatum misericorditer ad mundi redemptionem; aspiciebant pendentem in patibulo non Deitatis gloriam, sed adsumpti corporis hostiam mundam, de qua Iohannes paulo ante praedixerat: Ecce Agnus Dei! Ecce qui tollit peccata huius mundi! Habebant in se et clavorum adfixionem, cum a timore eius confixi atque a iudiciis divinis exterriti, nihil indignum eius omnipotentiae in cordis sui habitatione gerebant. Fulgebat in his et illud resurrectionis lumen insigne, quo angelus refulsit, dum revolvit lapidem monumenti; quo Iesus splenduit sub illa ostiorum obseratorum inclusione, cum inprovisus in medio illo apostolici senatus adstetit comitatu; quo idem Dominus eosdem verbis vitae imbuens, caelesti est evectus in arce. Inter quos et beatus confessor Illidius ita haec omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
et surdiauditũ et paralraicigres sum.
plerumq recipiunt. Liupicinus aut̃
abbx obiens inframonas terium basi¬
licam ẽ sepultus. reliquitq dñõ pecu¬
niae creditae multiplicata talenta
id .ẽ. beatas monachorũ congregatio¬
nes in eius laude deuotas.
DESCO IIIIOIOION FES SORE
nter reliqua uitaeperpetuae semi¬
naquae caelestissator exillo diuinita¬
tis fontementis incultae aruũ. uel in ri¬
gauit insaitutione ueldogmate fecunda¬
uit ait. Omnis quinon accipit crucẽ
suã et sequitur me. Nonẽ medignus.
sed et illenihilominus uas electionis be¬
atuspaulus a postolus dicit. semper
mortificationẽ xp̃iincorpore uestro
circũ ferentes ut et uitaihũ manifes¬
tetur in corporeuestromortali. Er¬
goconfessores xp̃iquos tẽpusperse¬
quutionis ad martrriũ non laces siuit
dõhaberentur. diuersas abstinentie
cruces adhibuerunt. Et ut mortifi¬
catis membris solulliui uerent de quo
idemapostolus dix̃ iã non uiuoego ui¬

Expanded text:
et surdi auditum, et paralytici gressum et surdi auditum, et paralytici gressum plerumque recipiunt. Lupicinus autem abbas obiens, intra monasterii basilicam est sepultus: reliquitque Domino pecuniae creditae multiplicata talenta, id est, beatas monachorum congregationes in ejus laude devotas. O ILLIDIO CONFESSORE. Inter reliqua vitae perpetuae semina, quae caelestis Sator ex illo divinitatis fonte mentes incultae arvum vel inrigavit institutione vcl dogmate fecundavit, ait: Omnis qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus. Sed et ille nihilhominus vas electionis beatas Paulus apostolus dicit: Semper mortificationem Christi in corpore vestro circumferentes, ut et vita Iesu manifestetur in corpore vestro mortali. Ergo confessores Christi, quos tempus persecutionis ad martyrium non lacessivit,Deo haberentur, diversas abstinentiae cruces adhibuerunt; et ut, mortificatis membris, soli illi viverent, de quo idem apostolus dixit: Iam non vivo ego; vi
Abbreviated transcription (Latin):
feruntur. Post haec aut̃ cumiã senes
perfecta eq eẽt aecatis lupicinus abba
scilicet et romanus frater eius. Ait
lupicinus germanosuo. Dic inquit
mihi inqualemonasteriũuis tibi para¬
risepulchrũ ut simulquies camus
quiait. Non potest fieriute goinmo¬
nasterium sepulchrũ habeã a quo mu¬
uer accessus arcetur. Nostienim quid
mihi indigno et non merenti dñs dsme¬
us gratiã tribuit curationũ multiq ꝑ
inpositionẽmanus maea eacuirtutẽ
crucis dominicae. adiuersis langori¬
bus sint erepti. Erit aut̃ concursusad
tumulũ meũ si ab haclucemigrauero
Ideoq rogo uteminus a monasterio
requiescã. Prohac uero causa cũ obis¬
set indec̃imilib: amonasterio inmonte
paruulo sepultus ẽ supercuius dein¬
cepssepuldrũ magnum templũ ae¬
dificatũ ẽ inquo ingens frequentia po¬
pulidieb singulis accurrit. Multae
enim uirtutes. ibi in dĩnominenunc
ostenduntur. Nam et caecubilumen.

Expanded text:
feruntur. VI. Post haec autem cum jam senes feruntur. VI. Post haec autem cum jam senes perfectaeque essent aetatis, Lupicinus abbas scilicet, et Romanus frater ejus, ait Lupicinus germano suo: Dic, inquit, mihi in quali monasterio vis tibi parari sepulcrum, ut simul quiescamus? Qui ait: Non potest fieri ut ego in monasterio sepulcrum habeam, a quo mulierum accessus arcetur. Nosti enim quod mihi indigno et non merenti Dominus Deus meus gratiam tribuit curationum, multique per impositionem manus meae ac virtutem crucis dominicae, a diversis languoribus sunt erepti. Erit autem concursus ad tumulum meum, si ab hac luce migravero. Ideoque rogo, ut eminus a monasterio requiescam. Pro hac vero causa cum obiisset, in decem millibus a monasterio in monte parvulo sepultus est: super cujus deinceps sepulcrum magnum templum aedificatum est, in quod ingens frequentia populi diebus singulis accurrit. Multae enim virtutes ibi in Dei nomine nunc ostenduntur; nam et caeci ibi lumen,
Abbreviated transcription (Latin):
pharaone. Cuulleait. Quises uł
undeuenistiaut quod ẽ opustuum
adnos edicito. Cuiille. Pat̾ sũinquit
dominicarꝰ ouiũ. quascum dñs spiri¬
talib cibis iugiad minis trationere¬
ficiant. corporalia eis interdũ ali¬
menta deficiunt: Ideo petimus po¬
tentia euestrae. ut aduictus uestitusq
necessaria. aliquid tribuatis : rexue
roaudiens. ait. Accipite a grosui¬
neasq dequib possetis uiuere. Acne¬
cessita tes uestras explere: Quires¬
pondit. Agro setuineas non accipi¬
emus. sed siplacet potestatiuestrae
aliquid defructib delegate. Quia
non decet mona chos facultatibus
mundanis extolli. sed in humilita¬
te cordis dĩregnũiusticiamq eius
exquirere. Atcũ rex audis set
haec uerba dediteis pracceptionem
ut annis singulis trecentos modios
tritici eiusdemq mensura enumerũ
umũ accipiant: Et centũ aureosad
conparandã fratrũ indumenta qđ
usq nunc a fisciditionib caperere¬

Expanded text:
Pharaone. Cui ille ait: Quis es, vel Pharaone. Cui ille ait: Quis es, vel unde venisti? aut quod est opus tuum? ad nos, edicito? Cui ille: Pater sum, inquit, dominicarum ovium, quas cum Dominus spiritalibus cibis jugi administratione reficiat, corporalia eis interdum alimenta deficiunt. Ideo petimus potentiam vestram ut ad victus vestitusque necessaria aliquid tribuatis. Rex vero haec audiens ait: Accipite agros vineasque, de quibus possitis vivere, ac necessitates vestras explere. Qui respondit: Agros et vineas non accipiemus, sed si placet potestati vestrae, aliquid de fructibus delegate, quia non decet monachos facultatibus mundanis extolli, sed in humilitate cordis Dei regnum justitiamque ejus exquirere. At rex, cum audisset haec verba, dedit eis praeceptionem ut annis singulis trecentos modios tritici ejusdemque mensurae numero vinum accipiant, et centum aureos ad comparanda fratrum indumenta. Quod usque nunc a fisci ditionibus 1151 capere re
Abbreviated transcription (Latin):
Maneaut̃ facto aspiciensomnes
nitentecute effulgere gratias agens
dõ etua ledicens acsingulorum oscu¬
lalibans absces sit Mandanscis ut
semper eaquaedĩerant etretinerent
pectore et operibus exercerent: Lu
picinus aut̃ usen ex factus accessitad
chilpericũ regẽ quituncbur gundiae
p̃erat. Audierat enimeũ habita re
apudurbẽ ianubã. Cuius ingressus
portã tremuit regis cathedra quiea
hora ad conuiuium residebat : Ex¬
territusq ait suis. Terre motus fac¬
tus ẽ inquit. responderunt qui
aderant : nihil sesensis se cõmotionis
Et ille. Occurrite quantotius ad
portã ne fortealiquis aduersarico¬
piens regnonrõ ad sit qua si nociturus¬
nobis : Non enimsi ne causa haec sella
contremuit. Qui protinus concur¬
rentes offenderunt senem inueste
pellicia. et dixerunt regide Qui
ait. Ite ad ducite eum in conspectu
meo ut intellegãcuius ordinis ho¬
mosit. Et statim adductus stecitco¬
rã rege. sicut quondãia cobcoram

Expanded text:
Mane autem facto, aspiciens omnes Mane autem facto, aspiciens omnes nitente cute effulgere, gratias agens Deo et vale dicens ac singulorum oscula libans, abscessit; mandans eis, ut semper ea quae Dei erant et retenerent pectore et operibus exercerent. 5. Lupicinus autem iam senex factus, accessit ad Chilpericum regem, qui tunc Burgundiae praeerat. Andierat enim eum habitare apud urbem Ianubam. Cuius ingressus portam tremuit regis cathedra, qui ea hora ad convivium resedebat. Exterritusque ait suis: 'Terrae motus factus est', inquid. Responderunt qui aderant, nihil se sensisse commotionis. Et ille: 'Occurrite quantotius ad portam, ne forte aliquis adversari cupiens regnonobis; non enim sine causa haec sella contremuit. Qui protinus concurrentes, offenderunt senem in veste pellicia, et dixerunt regi de eo, qui ait: Ite, adducite eum in conspectu meo, ut intelligam cujus ordinis homo sit. Et statim adductus stetit coram rege, sicut quondam Jacob coram
Abbreviated transcription (Latin):
Romanus aut̃ persistebat in simplici¬
tate eto perib bonis. uisitans infirmos
et saluans eos orationesua : factumẽ
aut̃ quodã temporedumiter ageret
aduisitandos fr̃s. ut occupante crepus¬
culo adhospitiolũ diuerteret leproso¬
rũ. Erant aut̃ i gȩmuiri : susceptusq
ab eis: statim plenus caritate dĩ ius sit
aquã calidã fieri atq omniũ pedes
manu proprialauit. lectulumq
spatiosum fieri p̃cepit ut omnes in uno
stratur e quiescerent . non abhorrens
luride macula eleprae. Quod cũ fac¬
tum fuis setobdormientib: leprosis
hic inter decantationes psalmorũ uigi¬
lans extendit manũ suã et tetigitla¬
tus infirmiunius. statimq mundatus ẽ
Tactuq salubri: iterũ tangens alium.
et ipsẽ protinus ẽ mundatus : Cumq
sesensissent redditos sanitati tetigit
unus quisq proximum suum ut scili¬
cet expergefactirogarent scmpro
emundatione sua : sed cũ tacti abinui¬
cemfuissent . et ipsimundatisunt:

Expanded text:
Romanus autem persistebat in simpliciRomanus autem persistebat in simplicitate et operibus bonis, visitans infirmos et salvans eos oratione sua. 4. Factum est autem quodam tempore, dum iter ageret ad visitandos fratres, ut occupante crepusculo ad hospitiolum diverteret leprosorum. Erant autem novem viri. Susceptusque ab eis, statim plenus caritate Dei iussit, aquam calidam fieri, atque omnium pedes manu propria lavit, lectulumque spatiosum fieri praecepit, ut omnes in uno stratu requiescerent, non abhorrens luridae maculae leprae. Quod cum factum fuisset, obdormientibus leprosis, bic inter decantationes psalmorum vigilans, extendit manum suam et tetigit latus infirmi unius, statimque mundatus est; tactuque salubri iterum tangens alium, et ipse protinus est mundatus. Cumque se sensissent redditos sanitati, tetigit unusquisque proximum suum, ut scilicet expergefacti rogarent sanctum pro emundatione sua. Sed cum tacti ab invicem fuissent, et ipsi mundati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
persionẽ fratrũ abires. ut inã nec
accessis ses ad eos: Cuuille. Noli
inquit moleste ferre frat̃ dilectis¬
sime quae acta sunt nam scias purga¬
tameẽ areã dñi. et triticũtantũ recon¬
ditũ inhorreo: paleas aut̃ eiecta seẽ fo¬
ris. Et ille utinã nullus abscessis set ex
his sed nunc indicaqua es omihi. quanti
ex indeabierunt: Qui respondit. duo¬
deuimuiri cotornosiatq elati:. inquib
ds̃ non habitat : Tunc romanuscũ la¬
crimis ait: Credo in illo diuinae mi¬
serationis respectu. quia nec illos
sepa rabit athesaurosuo sed congrega¬
bit eos. et lucrieos faciet. proquibus
patidignatus ẽ. Et facta prohisora¬
tione obtenuit: ut reuerterentur ad
gratiã omni potentis dĩ. Dñs aut̃ con¬
pungifecit cordaeorum. et agentes
paenitentiã proexces susuo. congre¬
gauerunt singuli congregationes su¬
as. et fecerunt sibi monasteria quae
usq hodie indĩ laudib: perseuerant:

Expanded text:
persionem fratrum abires, utinam nec persionem fratrum abires, utinam nec accessisses ad eos'. Cui ille: 'Noli·', inquid, 'moleste ferre, frater dilectissime, quae acta sunt. Nam scias, purgatam esse aream Domini, et triticum tantam reconditum in horreo, paleas autem eiectas esse foris'. Et ille: 'Utinam nullus abscessisset ex his! Sed nunc indica, quaeso, mihi, quanti exinde abierunt'. Qui respondit: 'Duodecim viri cotornosi atque elati, in quibus Deus non habitat'. Tunc Romanus cum lacrimis ait: 'Credo in illo divinae miserationis respectu, quia nec illos separabit a thesauro suo, sed congregabit eos et lucri eos faciet, pro quibus pati dignatus est'. Et facta pro his oratione, obtenuit, ut reverterentur ad gratiam omnipotentis Dei. Dominus autem conpungi fecit corda eorum; et agentes paenitentiam pro excessu suo, congregaverunt singuli congregationes suas et fecerunt sibi monasteria, quae usque hodie in Dei laudibus perseverant.