comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hõiem s Inp̃ hõiem ⁊ tenciut aut saxũ aut quis
gñiẽ eiusdem. Neci eĩ stꝭ isti audiẽar qui u̾turẽ
durã et quasi ferreã esse quãd aui uolunt.
Que quidem est tũ in mĩtis rebus. tũ in aĩana
tenera atq tractabili ut et bonis aĩa quasi
diffundant᷑ et incomodis cõtrahant᷑. Robrem
angor iste qui ꝑ aĩco sepe supiẽdus est nõ
tami ualet ut tollat e uita aĩaciam. nõ plusq
ut ututes qr nõ nullas curas et molestias afferũt
⁊epndiẽt᷑. Cũ aũt ꝯtrahat aĩcisiam xtus. ut
se sillis aũis app̾litet᷑ et adiugat. Id cũ ꝯtinit
amor exoriat necesse est. Quid eĩ tam absurdũ q delectari
multis rebus maib ut honore ut glia ut hrdificatiõe ut uł¬
neltita ditã cultu q corporis aĩo aut utute pdito. Eo qui
uł amare uł ut ita dicã redamari possit delectari¬
Nichil est. eiz remunerata bi uolẽtie inchil urassitudie
studioꝵ. officioꝵ qr iocundi. Qd si illud et addim̾ qd̾ recte

Expanded text:
 hominem et truncum aut saxum aut quidvis generis eiusdem? neque enim sunt isti audiendi, qui virtutem duram et quasi ferream esse quandam volunt; quae quidem est cum multis in rebus tum in amicitia tenera atque tractabilis, ut et bonis amici quasi diffundatur et incommodis contrahatur. quam ob rem angor iste, qui pro amico saepe capiendus est, non tantum valet, ut tollat e vita amicitiam, non plus quam ut virtutes, quia non nullas curas et molestias afferunt, repudientur. cum autem contrahat amicitiam, ut se similis animus applicet et adiungat, id cum contigit, amor exoriatur necesse est. quid enim tam absurdum quam delectari multis inanibus rebus, ut honore, ut gloria, ut aedificio, ut vestitu cultuque corporis, animante virtute praedito, eo qui vel amare nihil est enim remuneratione benevolentiae, nihil vicissitudine studiorum officiorumque iucundius. quid? si illud etiam addimus, quod recte
Abbreviated transcription (Latin):
applicãt se se et ꝓprius admouẽt ut et usu eius quẽ
diligẽ ceꝑunt friãt᷑ et morib. sint quẽ pares in
amore et equales ꝓpensioregq ad bñmerẽdũ ꝙ̃ ad
reposcedũ.Atr her iut̾ eos sit honesta ꝯtertatio
Sac et utilitates ex ãiaria maxie capiẽtur / et erit
eiꝰ ortus a nã quã ab imbenlitate grauior et ueriar
Nã si ntilitas dicmas ⁊ glutiarit eadem ꝯmutata¬
dasoluerct. S qr nã mutari nõ p̃õt. Idsircho uere
aĩane semꝑiterne sut. Ortũ ꝗdcm aĩsine didctis nisi
quid adhec forte ułtis tanus Tu uere ꝑgi leli.
ꝑ hoc eñ qui minor est nata meo iure ⁊ndeo. sceudla
Recte tu ꝗdem q̃zobrẽ andiami. lli. Audite ergo
optinu uiri ea q̃ sepissie int̾ me et dapionem

Expanded text:
applicant sese et propius admovent, ut et usu eius, quem diligere coeperunt, fruantur et moribus, sintque pares in amore et aequales propensioresque ad bene merendum quam ad reposcendum, atque haec inter eos sit honesta certatio. Sic et utilitates ex amicitia maximae capientur, et erit eius ortus a natura quam ab imbecillitate gravior et verior. nam si utilitas conglutinaret amsolveret; sed quia natura mutari non potest, idcirco verae amicitiae sempiternae sunt. ortum quidem amicitiae videtis, nisi quid ad haec forte vultis. Tu vero perge, Laeli! pro hoc enim, qui minor est natu, meo iure respondeo. Recte tu quidem: quam ob rem audiamus. Audite vero, optimi viri, ea quae saepis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ hi qui putetur bti. O. p̃tlaram sapiãs solem eĩ
e mõda tollere uidẽtur qui aĩanam. e iuta tollut qua
qua nichil adiis immortalibus melus hemꝰ nchil iccũdius.
Que eh̃ est ista securitas specie ꝗdein bianda/ s re ip̃a
mltis lais repndianda. Neq eĩ est ꝯfentaneũ nułla¬
honestam ⁊em actionẽ ue ne soliatus sid aut nõ susaꝑe
aut susceptam deponere. Quod li cir̃a fugimꝰ / Dirtus
fugienda est / que neasse est cn aliqua cura res sibi
ꝯtrarias ut asꝑuct at oderit. Ut bonitas malicia
teꝑantia libidier ignauia fortitdo. Itaq iudeas
rebus mninstis maxie doletei imbeclib rebus forta¬
flaginosis modrros. Ergo ha ꝓprm est aĩ bñ ꝯsticua
et latari bonis rebus et dolere ꝯtrariis. Quam obrem
si cadit in sapiẽtem ãĩ dolor qui cfecto cadit ex
eius aĩo extirpata humanitate arbitramur . que
causa est cur aiana fonditus tollamus e dita ne
aliquas ꝓpter eam susapram̃ molestias. Quid ei¬

Expanded text:
ti. ô praeclaram saprentiam! solem enim e mundo tollere videntur, qui amicitiam e vita tollunt: qua nihil a Diis Immortalibus melius habemus, nihil iucundius. II. Quae est enim ea securitas? specie quidem blanda, sed de re ipsa multis locis repudianda est. neque enim est consentaneum, ullahonestam rem actionemve, ne sollicitus sis, aut non suscipere aut susceptam deponere. quod si curam fugimus, virtus fugienda est, quae necesse est cum aliqua cura res sibi contrarias aspernetur atque oderit, ut bonitas malitiam, temperantia libidinem, ignaviam fortitudo. itaque videas rebus iniustis iustos maxime dolere, imbellibflagitiosis modestos. Ergo hoc proprium est animi bene constituti, et laetari bonis rebus, et dolere contrariis. Quamobrem si cadit in sapientem animi dolor, qui profecto cadit nisi ex ejus animo exstirpetur, humanitatem arbitramur, qui causa est cur amicitiam funditus tollamus e vita, ne aliquas propter eam suscipiamus molestias. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutͦ. S eadem bonitas et ad mltitudĩe ꝑtinet.
Nõ eħ est ĩ hñana utus. neq tmmunis neq supba
que et ppłos dniũsos tueri eisq optie ꝯsulere soleat.
tam utilitas ꝑta ꝑ ãisum q̃s aĩa amor ip̃t delectat
Tumq illud fit qd̾ ab aico Est ꝓfectu iccũdum si
ca siudio est ꝑtectu. Tantũ ꝙ abest a uitate ut¬
anice ꝓpt̾ indigẽtiam collant᷑ ut hi qui opibus
et copiid maxĩe q utute In qua phurimũ est psidni
minime altius indigeat libalissimi sunt et bñficẽtis
At haud sciam an ne opus sit quidem nichil ĩq
oĩo decẽ aĩcis. Ubi ẽĩ studia nr̃a diguissent

Expanded text:
tas etiam ad multitudinem pertinet. non enim est inhumana virtus neque immunis neque superba, quae etiam populos universos tueri eisque optime consulere soleat, tam utilitas parta per amicum quam amici amor ipse delectat, tumque illud fit, quod ab amico est profectum, iucundum, si cum studio est profectum. tantumque abest ut amicitiae propter indigentiam colantur, ut ei, qui opibus et copiis maximeque virtute, in qua plurimum est praesidi, minime alterius indigeant, liberalis simi sint et beneficentissimi. atque haud sciam an ne opus sit quidem nihil umquam omnino deesse amicis. ubi enim studia nostra viguissent,
Abbreviated transcription (Latin):
in aĩcinis expetẽdiis colendisq maxĩs epccͣlit. Quĩa
ei affrisag indigẽs mei minie hercale. At ne
ego ꝗdem illuis Sẽ ego admiratoe quada ututis eiꝰ
me uicisim opinione fortasse nõ nulla q meis morib
hebat me dillexit. Ausit brunolentia ꝯsuetudo.
s ꝙq̃ utilitates mlte ⁊ magne ꝯsente stt tñ ab earp spe

Expanded text:
in amicitiis expetendis colendisque maxime excellit. quid in amicitiis expetendis colendisque maxime excellit. quid enim? Africanus indigens mei? minime hercule! ac ne ego quidem illius, sed ego admiratione quadam virtutis eius, ille vicissim opinione fortasse non nulla quam de meis moribus habebat, me dilexit; auxit benevolentiam consuetudo. sed quamquam utilitates multae
Abbreviated transcription (Latin):
iuderit. Quis est aũt qui tarquũ suꝑbũ. Qui .p. cassiũ¬
et spuriũ elia. nõ oderit cũ duob duaib de Imꝑio in ftalia
est decertatũ pirio. et aiubale. Ab alto ꝓpt̾ ꝓbitatem
eiꝰ nõ minis alienos aĩos hemiꝰ. Altum ꝑpt̾ crudelitatem
semꝑ hac ciutas oderit. Quod si tãta uis ꝑbitatis est
et studio ꝑspecto et q̃suctudins adiucta. kiubus reb
ad illũ primũ mõtã c̃i ⁊ amoris adhibias admiratilis
queda exardesat bũiuolentie magnitudo. Qũa si qui
putat ab Imbecilitate ꝓfiasa ut sit ꝑ qũã assequatur
quod quisq desiderit ħuilem sane ⁊ eliquit et mime
gnosum ut ita dicam ortu aicae qña ex ĩ opia
att iadigentia nata nõlut Qd si ita ess. ut unusꝗsque
minimũ in se arbitraret ita ad dĩcisia ess aptissimus
Qued longe secus est. Ut eĩz sibi ꝗsq p̾iurimũ ꝯfidit
et gnusꝗsq maxĩe Rtute et sapĩa sic munitus est
ut nullo egeat suaq oĩa in se ĩp̃o posita ũdicat  Ita

Expanded text:
est qui Tarquinium Superbum, qui Sp. Cassium, Sp. Maelium non oderit? cum duobus ducibus de imperio in Italia est decertatum, Pyrrho et Hannibale; ab altero propter probitatem eius non nimis alienos animos habemus; alterum propter crudelitatem semper haec civitas oderit. quod si tanta vis probitatis est, et studio perspecto et consuetudine adiuncta, quibus rebus ad illum primum motum animi et amoris adhibitis admirabilis quaedam exardescit benevolentiae magnitudo. quam si qui putant ab imbecillitate proficisci, ut sit per quem adsequatur quod quisque desideret, humilem sane relinquunt et minime generosum, ut ita dicam, ortum amicitiae, quam ex inopia atque indigentia natam volunt. quod si ita esset, ut quisque minimum esse in se arbitraretur, ita ad amicitiam esset aptissimus; quod longe secus est. ut enim quisque sibi plurimum confidit et ut quisque maxime virtute et sapientia sic munitus est, ut nullo egeat suaque omnia in se ipso posita iudicet, ita
Abbreviated transcription (Latin):
que st quasi q̃dam dona fortime tũ uita ĩ multa et deẜta
ab aĩas non possit esse iocunda. S hec acteñ. ꝯstituẽdi
aũt sunt qui in ãacia sint fines et quasi tinmi deligẽdi
de quibus uideo tres snas ferri quaꝵo nulla probo.
Onam et eodemͦ erga aĩcum affecti sumꝰ qͦ erga nos mot ipsi
Alteram ut nĩa in aĩcos bm̃uolentia illoꝵ erga nod̾ ꝑit¬

Expanded text:
a et deserta ab amicis non possit esse iucunda. sed haec hactenus. constituendi autem sunt, qui sint in amicitia fines et quasi termini diligendi. De quibus tris video sententias ferri, quarum nullam probo: unam, ut eodem modo erga amicum affecti simus quo erga nosmet ipsos; alteram, ut nostra in amicos benevolentia illorum erga nos
Abbreviated transcription (Latin):
uideret᷑/ Cum eñ sepe mesum ageres de annacia¬
ut scaiberẽ aliquid digna mͥ res tum om̃ cognita
tum nr̃a famdiaritate uisa est Itaq fea non iuuit
ut prodessem młtis rogatu tuo sed ut in catone
maiore fea qui est scuptus ad te de senectute. Catone
Indupi senẽ dispntantem quia milla indebatur
aprior ꝑsona que de illa etate loqueret . q̃ eius
qui et diutissie senex fuiss et ip̃a senectute p̃cet̾is
floruess. Sic nm accepissemꝰ a prib mapĩe mẽorab
.g. lelii. et .pn. dcpionis familaritẽ fiusse ⁊donea
michi lelii. ꝑsond isa est que de aĩcicia ea ip̃a diẜerei
gne disputata ab eo meminiss. Sceuola. Geñ
aut yec ẜmonũ positã in hom uet̾um auctoritate
et eoꝵ illustriã plus nescio quo pacto iudctur hr̃e
granitatis. Itaq ipse mea leg̃ẽs sic afficior ĩterdũ
ut catonẽ nõ me loqui existimẽ s ut cum ad
senem senex de senectate losutꝭ est sic hoc librã
ad aĩsun aissimꝰ scaipsit de anuaicia. Tum est

Expanded text:
ideretur. cum enim saepe mecum ageres, ut de amicitia scriberem aliquid, digna mihi res cum omnium cognitione tum nostra familiaritate visa est; itaque feci non invitus ut prodessem multis rogatu tuo. sed ut in Catone maiore, qui est scriptus ad te de senectute, Catonem induxi senem disputantem, quia nulla videbatur aptior persona quae de illa aetate loqueretur, quam eius, qui et diutissime senex fuisset et in ipsa senectute praeter ceteros floruisset; sic, cum accepissemus a patribus maxime memorabilem C. Laeli et P. Scipionis familiaritatem fuisse, idonea mihi Laeli persona visa est quae de amicitia ea ipsa dissereret, quae disputata ab eo meminisset Scaevola. genus autem hoc sermonum positum in hominum veterum auctoritate et eorum illustrium plus nescio quo pacto videtur habere gravitatis: itaque ipse mea legens sic afficior interdum, ut Catonem, non me, loqui existimem. sed ut tum ad senem senex de senectute, sic hoc libro ad amicum amicissimus scripsi de amicitia. tum est
Abbreviated transcription (Latin):
am̃cia nõ pet. Sublata elz bniuolentia amicinie nõm¬
tollit᷑ ꝓpĩquitatis manet.¶Quãta aũt uis amiane sit
res et adducta in augustũ. ut oĩs caritas. aut Int
duos aut Iut̾ paucos iungeret:
St eĩz aĩsia nichil aliud nisi oĩi duuarum
hũanaꝵq rerũ cũ biuolentia et caritate ꝯsesio.
Qua quide hauo scio an yocepta sapiẽtia ꝗcquã meli
hõi sit a diis ĩmortalib datũ ¶
Duntias alii

Expanded text:
amicitia non potest; sublata enitollitur, propinquitatis manet. Quanta autem vis amicitiae sit, res duos aut inter paucos iungeretur. est enim amicitia nihil aliud nisi omnium divinarum humanarumque rerum cum benevolentia et caritate consensio, qua quidem haud scio an excepta sapientia nil quicquam melius homini sit a dis immortalibus datum. divitias alii
Abbreviated transcription (Latin):
in qua et eiat fapio. Quã obrem nita quidem
talis fuit ił fortima uł g̃lia ut nchil posset
accedere. Moriẽdi aũt sensu celeritas abstulit. Quo
de gñe mortis fasile est dicti . Quid hoĩes suspicẽt
uidet᷑ hoc uere tñ licet dicẽ .p. scipioni Et ꝵ mĩtis
diebus quos in uita celebimos letissimosq diderit
domũ ⁊ elictus ad uesꝑũ est a pr̃ib ꝯscaptis .p.R.

Expanded text:
nunc erat Scipio. quam ob rem vita quidem talis fuit vel fortuna vel gloria, ut nihil posset accedere; moriendi autem sensum celeritas abstulit. quo de genere mortis difficile dictu est; quid homines suspicentur videtis: hoc vere tamen licet dicere, P. Scipioni ex multis diebus, quos in vita celeberrimos laetissimosque viderit, domum reductus ad vesperum est a patrib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cogitãtit q̃rũ illa ⁊ es ntilitatis ess hĩtura. Quod ꝗden
quale sit it̃ in bestis abusdam aĩadus pesf. que el exse
natos ita anĩãt ad q̃doam tp̃e et ab eis ita amat ut
facle eaꝵ senẜ appareat. Quod in hõit ml̃to est enidẽtuu
primiã ex ea caritate q̃ est int̃ natos ⁊ parẽtrs que
dirama u detrstabili scelert nõ p̃ot. deide ꝯsillis senẜi
extist amoris si aliquẽ nacti sumiꝰ nuĩ sĩ moribus
et nã ꝯgiuamus q̃o in eo quasi lumẽ aliqd̃ ꝓbitatis
et Rotuts ꝓspicere uideam᷑. Nichil est eĩr utute
a mablius nichil qd magis aliciat ad dilligindũ. Quurps

Expanded text:
 illa res utilitatis esset habitura. quod quidem quale sit, etiam in bestiis quibusdam animadverti potest, quae ex se natos ita amant ad quoddam tempus et ab eis ita amantur, ut facile earum sensus appareat. quod in homine multo est evidentius, primum ex ea caritate quae est inter natos et parentis, quae dirimi nisi detestabili scelere non potest, deinde cum similis sensus exstitit amoris, si aliquem nacti sumus, cuius cum moribus et natura congruamus, quod in eo quasi lumen aliquod probitatis et virtutis perspicere videamur. nihil est enim virtute amabilius, nihil quod magis allic
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aĩciã nõ ne faale ei q os eã sum̃a fide ꝯstana iustitia ẜ ẜuata¬
Quid eĩ refert qua me rafione cogatis. rogitis certe
studiis eĩ generoꝵ p̃ẜitimm in rebona. tum difficale est
tum nec equũ ꝗde obsiste̾. Sepissime igĩ mͥ de aunca
cositanti maxĩe illud ꝯsiderandu uideri solet utrũ ꝓpterr
Imbealitate at mopĩa desiderata sit tĩatia ut dandis ⁊ ecupadis¬
q meritis quo quisq minus ꝑ se ĩp̃t poss id accꝑit ab ialio
Uiasimq redcleret᷑ an esset ha ꝗdem ꝓpriu aĩaait d antiꝗo

Expanded text:
a fide, constantia iustitiaque servaquid enim refert qua me ratione cogatis? cogitis certe. studiis enim generorum, praesertim in re bona, cum difficile est tum ne aequum quidem obsistere. saepissime igitur mihi de amicitia cogitanti maxime illud considerandum videri solet, utrum propter imbecillitatem atque inopiam desiderata sit amicitia, ut dandis recipiendisque meritis, quod quisque minus per se ipse posset, id acciperet ab alio vicissimque redderet, an
Abbreviated transcription (Latin):
tria aut quatuor noĩantͤ paria aicoꝵ. Quo in
gñe spare uideor scipiõis et lelii. aĩana posterita
Sr q̃mi auutgie mẽtionẽ feasti ⁊ sum anosi
ꝑ gratũ mͥ feceris. Spero idem Eteuole si quẽ
ad mõdũ soles de cetis rebus qui ex te q̃ rutur
sic de aĩacia disputaris. Q uio sentias/ quãle
existimes que p̃cepta des. sceuola. Michi uero

Expanded text:
tria aut quattuor nominantur paria amicorum, quo in tria aut quattuor nominantur paria amicorum, quo in genere sperare videor Scipionis et Laeli amicitiam  amicitiae mentionem fecisti et sumus otiosi, pergratum mihi feceris—spero item Scaevolae —si, quem ad modum soles de ceteris rebus, cum ex te quaeruntur, sic de amicitia disputaris quid sentias, qualem existimes, quae praecepta des. Mihi vero
Abbreviated transcription (Latin):
op̃tio q it iustissio iq expeditissimũ. Qd item
scipioni uidebat᷑. Qiuque idem. nł ꝗ ꝗe̾. quasi
p̃sagreet ꝑ pauas an mortẽ dieb cũ et Philus
et maulius adesf et alii plures/ ĩq etam
Sceuola menĩ uenisses tridĩ diseruit de re. p
Cuiꝰ disputatiõis fere fuit extiemũ d ĩ motalitate
aioꝵ que se ĩꝗete ꝑ inssũ ex affricano audisse
fiusse q̃r soaipioni. Quo archa merere ha ei
euẽtu nereor nel miuidi magissꝙ̃ aĩa sit.
aioꝵ corporo nec ullus sensus maneat ut
nichil boni est in morte. sic certe nichil mali
Sensu ei amsso fit idem quasi natul nõ ess oĩo.
Quem tũ esse natu et nos gaudemus et her ciutas
dũ erit letabit᷑. Quaobrem su illo ꝗdem ut sup
dixi acta est opt̃ie. Mecĩ ĩcõmodius quẽ fuerat
equius ut prius introiierã sic prius exree de uita
cũ et dom̃ fiit ⁊ militia cõis. et id in qͦ est or̃s nis
Itaq nõ tam ista me sapiẽtie quã mo ͦ fauniꝰ

Expanded text:
imum. quod idem Scipioni videbatur, qui quidem, quasi praesagiret, perpaucis ante mortem diebus, cum et Philus et Manilius adesset et alii plures, tuque etiam Scaevola, mecum venisses, triduum disseruit de re publica, cuius disputationis fuit extremum fere de immortalitate animorum, quae se in quiete per visum ex Africano audisse fuisse quam Scipioni? quocirca maerere hoc eius eventu vereor ne invidi magis quam amici sit. et corporum nec ullus sensus maneat, ut nihil boni est in morte, sic certe nihil mali. sensu enim amisso fit idem, quasi natus non esset omnino, quem tamen osse natum et nos gaudemus et haec civitas, dum erit, laetabitur. quam ob rem cum illo quidem, ut supra dixi, actum optime est, mecum incommodius, quem fuerat aequius, ut prius introieram, sic prius exire de vita. cum et domus fuit et militia communis et, id in quo omnisitaque non tam ista me sapientiae, quam modo Fannius
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes fuisse / Quare sibi hrant sapiẽtit nomen
nuidiosum et obsturũ. Cocednt ut niri boui frunt
nec ꝗdem facient. llegabut id nisi sapiẽti posse ꝯcedi
Agamius igiᵒ pingui ut auit inmnerua qui Ita se
gerut. ita uiiũt ut eoꝵ ꝓbit᷑ fides integritas eaͣlitas
ttbalitas ne sit in his ulla ulla cupiditas. libido andacio
sit que magna ꝯltãtia ut hi fuerũt nĩo quos noiaui
hos niros bonos ut hñi sut sic et apellados puteni

Expanded text:
sapientis. qua re sibi habeant sapientiae nomen et invidiosum et obscurum, concedant ut viri boni fuerint. ne id quidem facient; negabunt id nisi sapienti posse concedi. agamus igitur pingui, ut aiunt, Minerva. qui ita se gerunt, ita vivunt, ut eorum probetur fides integritas aequitas liberalitas, nec sit in eis ulla cupiditas libido audacia, sintque magna constantia, ut ei fuerunt, modo quos nominavi, hos viros bonos, ut habiti sunt, sic etiam appellandos putemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ess hom̃ nł admiratio ñl q̃rella Itaq tum Stenol
cum in eam ip̃am mẽtiõem incidiss expossunt nobł
ẜmonẽ lelii de amicicia irabĩtu aib illo secum et cm
altero genero g. faunio an flio panas diebus
post morte affectani ni disputatiõis sũas memoria
madani quas n ho libro expossi arbitiatu mes¬

Expanded text:
esset hominum vel admiratio vel querella. itaque tum Scaevola, esset hominum vel admiratio vel querella. itaque tum Scaevola, cum in eam ipsam mentionem incidisset, exposuit nobis sermonem Laeli de amicitia habitum ab illo secum et cum altero genero C. Fannio, Marci filio, paucis diebus post mortem Africani. eius disputationis sententias memoriae mandavi, quas hoc libro exposui arbitratu meo
Abbreviated transcription (Latin):
narrare. de .C. lelio suo socero memorit̾
et iocũde solebat nec dubitare illũ in
oĩ ẜmone appellare sapiente. Ego aut
a pr̃e ita etam deductus ad sceuolam sũpta uirili toga
Ut quod possẽ et liceret a senis latere nũꝙ discedere.
Ĩtaq multa ab eo prudenter disputata multa ẽt briter
et cõmode dicta memorie madabam fieri studebam¬
que enis prudetia doctior. Quo mõtuo me ad pothificẽ
Scenolam contuli quẽ unũ nr̃e ciuitatid et ĩgenio
et iusttia p̃stantissimiũ audeo dice. Sed de ha alias
Nune redeo ad augur̃ẽ. Cnm sepe multa referet
tum menim domi in Emicido sedẽtem ut solebat.
cum et ego essem una et pansi ad modu familiares
in eũ ẜmonẽ illu madere qui tum fere oĩbus erat
mn ore. Meminisa eiz ꝓfecto attice et eo magis
ꝙ.p. Sulpico utebare multum m̃ is tribus. pl.
capitan odio a R. pompeio qui tum erat cõsul discedẽt
quo cum uinctissime et amantissime uixerat ꝙ̃ta

Expanded text:
narrare de C. Laelio socero suo memoriter et iucunde solebat nec dubitare illum in omni sermone appellare sapientem. ego autem a patre ita eram deductus ad Scaevolam sumpta virili toga, ut, quoad possem et liceret, a senis latere numquam discederem. itaque multa ab eo prudenter disputata, multa etiam breviter et commode dicta memoriae mandabam, fierique studebam eius prudentia doctior. quo mortuo me ad pontificem Scaevolam contuli, quem unum nostrae civitatis et ingenio et iustitia praestantissimum audeo dicere. sed de hoc alias, nunc redeo ad augurem. cum saepe multa, tum memini domi in hemicyclio sedentem, ut solebat, cum et ego essem una et pauci admodum familiares, in eum sermonem illum incidere, qui tum fere multis erat in ore. meministi enim profecto, Attice, et eo magis, quod P. Sulpicio utebare multum, cum is tribunus plebis capitali odio a Q. Pompeio, qui tum erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, quanta
Abbreviated transcription (Latin):
aut que est in me facultal. doctoꝵ est ista ꝯsuetudo ea q̃ greroꝵ
ut is ponat᷑ de quo disputet ꝙĩis sbito. Magnũ opus est. Eget
exeratatione nõ parua. Quãobrẽ que disputari de aiana
possunt ab hid cerseo petatis qui ista ꝓfitetur. Ego dos
ortari tñ possum ut aranam oibus rebus humanis anpona
Nichil eiz est tam natue aptũ tam cõueiens ad res semdas
ul adiu̾sas. S hac primũ sentio insi in bonis aiaciam

Expanded text:
aut quae est in me facultas? doctorum est ista consuetudo eaque. Graecorum, ut eis ponatur de quo disputent quamvis subito. magnum opus est egetque exercitatione non parva. quam ob rem quae disputari de amicitia possunt, ab eis censeo petatis, qui ista profitentur; ego vos hortari tantum possum, ut amicitiam omnibus rebus humanis anteponatis; nihil est enim tam naturae aptum, tam conveniens ad res vel secundas vel adversas. sed hoc primum
Abbreviated transcription (Latin):
Qd no feasset ꝓfecto si nchil ad eos ꝑtinere abitret¬
ul eoꝵ qui in hac tra fuerut magnã ꝙ geciam
que nũc ꝗde deleta est. tũ florebat institusis et
preptis suis erudierut. Uel eiꝰ ꝙ apolmis orasulo
sapiẽtissimꝰ est iudicatus Qui nõ tũ hg tũ ilło

Expanded text:
quod non fecissent, profecto, si nihil ad eos pertinere arbitrl eorum qui in hac terra fuerunt magnamque Graeciam, quae nunc quidem deleta est, tum florebat, institutis et praeceptis suis erudierunt, vel eius, qui Apollinis oraculo sapientissimus est iudicatus, qui non tum hoc tum illud,
Abbreviated transcription (Latin):
Scimus luaol. Actilĩ. apud patres nr̃os appellatũ
esse sapiẽtamn s uterq alidad ammodo Actilms qr
prudens esse in iuire auili pntabat᷑. Cato quia iułtaꝵ
rerũ usum hebat młta eius et in senatu et in foro
ñł ꝓnissa prudent uł acta ꝯstanter nł resposa
acute ferebatur Propterea quasi rognomen noni¬
iam hrbat in senectute sapiẽtis. Te aut alio qdamͤ
sapiẽtem. Nec siant nłgus l siat eruditi solent
appllare sapiẽtem quale in grecia reliqͣ neiem.¬
nam qui septem appłlat᷑ͤ. eos qui ista sotiliuis q̃rũt
in nũo sapiẽtum nõ hñt. Athenis unũ accepi
et eũ quidẽ et apollinis &a orasulo sapiẽtissimu
indicati. hant osse in te sapiam existimãt ut
oĩa tua in te posita esse ducas. Humanos ꝙ caẜ
uotute ĩ feriores pates. Iraq ex me q̃rt aede¬

Expanded text:
s L. Acilium apud patres nostros appellatum esse sapientem, sed uterque alio quodam modo: Acilius quia prudens esse in iure civili putabatur, Cato quia multarum rerum usum habebat et multa eius et in senatu et in foro vel provisa prudenter vel acta constanter vel responsa acute ferebantur; propterea quasi cognomen iam habebat in senectute sapientis. Te autem alio quodsapientem, nec sicut volgus, sed ut eruditi solent appellare sapientem, qualem in Graecia reliqua neminem—nam qui septem appellantur, eos qui ista subtilius quaerunt in numero sapientium non habent—Athenis unum accepimus et eum quidem etiam Apollinis oraculo sapientissimum iudicatum. hanc esse in te sapientiam existimant, ut omnia tua in te posita esse ducas humanosque casus virtute inferiores putes. itaque ex me quaeru
Abbreviated transcription (Latin):
S
Orgonis effiem mortalis uertitur yde
Nam qui uide rũt lapides quasi dirriguerũt
Belliferon mõstͦ cũ palladis arte pempto
Comit equi penas et se dimisit ĩ auras.

Expanded text:
S Gorgonis effigie mortalis vertitur ide, Nam qui viderunt, lapides quasi diriguerunt. Bellerofon monstro cum Palladis arte perempto Comit equi pennas et se dimittit in auras.
Abbreviated transcription (Latin):
Utus igit ur iustus iter uel mare rubrũ
Ecce dei famulis cissim fretra. deiscũt
Cum peccitores ripidos eadem fretra mergũt
Obruitur phario patuit mia libera moysi

Expanded text:
utus agit vir iustus iter vel per mare magnum, ecce Dei famulis scissim freta rubra dehiscunt, cum peccatores rabidos eadem freta mergant. obruitur Pharao, patuit via libera Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
Anibus angelicis albent temptoria patru.
Certa fides facti tenet aurcus urcius inde
Seruatum mannia ingratis uenit altera nubes
tq auidos carnis. satũrat cõgesta cõturnis

Expanded text:
anibus angelicis albent tentoria patrum, Certa fides facti, tenet urceus aureus exin Servatum manna: ingratis veni altera nubes, Atque avidos carnis satura congesta coturnis
Abbreviated transcription (Latin):
Aptus aquis moyses maicas eu̾terat artes.
Omnis eum reglo timuit crꝯflua nilo.
Eduxit ciues sõmersit fluctib hostes

Expanded text:
aptus aquis Moyses magicas everterat artes, Omnis eum regio timuit circumflua Nilo; Eduxit cives, submersit fluctibus hostes
Abbreviated transcription (Latin):
Ed quia mutari nescit sña ueri¬
En adequare grege̾. simł et releuare calorẽ
Nostra uenit fronesis. sedeat ꝓ indice nob̾.
pseustis adhec uideo ꝙ eã sors ottulit ulto
huc ades o frenesis nã sufficit hora dici.
Et tua iã nr̃o p̃ponas seria ludo.¬

Expanded text:
ed quia mutari nescit sententia coeptiEn adaquare gregem, simul et relevare calorem Nostra venit Fronesis: sedeat pro iudice nobis». Pseustis ad haec: «Video quod eam sors obtulit ultro. Huc ades, o Fronesi! nam sufficit hora diei, Ut tua iam nostro postponas seria ludo
Abbreviated transcription (Latin):
Unc mater fronesis adaquato me giege qrun¬
Accelerare domũ insiss uterque par̾etu.
Rec dubito penas si q̃ tardaro paratas
letam feram talis p̾sumiens gandia litis
Perge prior pseusti qr masculus ip̃a sequaci
Equabit studio tetras sit ĩ ordine uestro
Pi tagore nus sol augeat obsecro tempꝰ.¬

Expanded text:
unc mater Fronesis: «Adaquato me grege quamAccelerare domum iussisset uterque parentum Nec dubitem poenas, si quicquam tardo, paratas, Laeta feram talis praesumens gaudia litis. Perge prior, Pseusti, quia masculus; illa sequaci Aequabit studio. Sit tetras in ordine vestro, Pitagorae numerus. Sol augeat, obsecro, temp
Abbreviated transcription (Latin):
O fontem uixta pascebat oues a latħia.
Uirgo decora nimis dauid de seĩe regis
Cuiꝰ hñs citharã fluuii ꝑcussit ad undara
Substiterat fluuĩ tanta dulcedine captus
Auscultando quasi modulãtis carĩa plectri
Ipõcq balantum grex obluustit᷑ esum.

Expanded text:
d fontem iuxta pascebat oves Alithia, Virgo decora nimis David de semine regis, Cuius habens citharam fluvii percussit ad undam. Substiterat fluvius tanta dulcedine captus Auscultando quasi modulantis carmina plectri Ipseque balantum grex obliviscitur esum.
Abbreviated transcription (Latin):
Thiopum t̾ras iam feruida torruis estas.
In cancro solis dum uoluit᷑ aureus axis.
Cõpulerat ꝙ suas tilie sb̃ amena capellas

Expanded text:
thiopum terras iam fervida torruit aestas, In Cancro solis dum volvitur aureus axis, Compuleratque suas tiliae sub amoena capellas
Abbreviated transcription (Latin):
ufficeret talamis ut iupiter amphitrionis¬
S
Noctis opem placide geminauit cq̃dida phebe.
Protinus alcmena licet indignãte nouerca
Editus alçides ĩ missos strangulat angues

Expanded text:
ufficeret thalamis ut Iuppiter Amphitrionis, Noctis opem placidae geminavit candida Phoebe; Protinus Alcmena licet indignante noverca Editus Alcides immissos strangulat angues
Abbreviated transcription (Latin):
Den ata tantos decepisti. tantos scaupisa tantos epterasa.
Q ue dũ fugis nichil es. eũ didris dinbra es. cũ cpaltaris
fimus eo. dulas esi stulas. et amara sapiẽtiti. Qui te amãt
nõ te cognoscunt. Qui te ꝯtẽpant ipsi te intelligunt. Timẽti
fugitina es. quasi ambra es. Et uelud somnũ ꝑmilu el.
brcenis es uera non es. alii es longa. ahi breuis. aliis lata
Reni tyras. quia non est tua domus in qua es. O seca
danitas que tanta nobis ꝑmittis. dum deupis. qui tib¬

Expanded text:
 quantos decepisti, quantos seduxisti, quantos excecasti. Que dum fugis, nichil es, cum videris, umbra es, cum exaltaris, fumus es. Dulcis stultis, amara sapientibus. Qui te amant, non te cognoscunt; et qui te odiunt, ipsi te intelligunt. Timenda es, fugienda es, quasi umbra es et velut somnia periculosa es. Brevis es, vera non es. Via es, Exi foras, quia non est tua domus in qua es. O seculi vanitas, que tanta nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Quib debts maior esse sbia nõ est necesse
Bi uolebam laborare. tu monebas int pausare
Eo corpus debilitarẽ. si laboab Iastarem.
Si dolebam lifigare. sic temrtatas aiare
Oĩb de spectus eris. si tu cũcta patieris
Bi dormire uelle paru. tu uocabas me ignarũ
Qmi ato lippere abndant᷑ tu dormire
Er uolebam parems esse tu dicebos nõ est necesse
Quia si dispensas parũ. multi dic̃t te auaru
Bidolebam esse parcs tu dicobas esto parcus
Quia ato dillabunt que a longe conquirũt᷑¬

Expanded text:
«Quibus debes maior esse subici non est necesse«Quibus debes maior esse subici non est necesseSi volebam laborare, tu monebas me pausare, ne corpus debilitarem, si laboribus instarem. Si nolebam litigare, sic temptabas animare: «Omnibus despectus eris, si tu cuncta patieris». Si dormire vellem parum, tu vocabas me ignarum, quoniam cito lippirem, abundanter ni dormirem. Si volebam parcus esse, dicebas: «Non est necesse, quia, si dispensas parum, multi dicent te avarum». Si volebam esse largus, tu dicebas: «Esto parcus, quia cito dilabuntur que de longe conquirunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ꝑmittam te redrre. si deberes Iintrre
Ne mireris pestis dira. si te ꝑscquar cum ira
Qua tu michi feasti. quicꝗd mali potusti.
uisum mẽtis obsarcasa et auditũ inmorasti
Qumnẽ sensum ꝯturbasti. manꝰ qͦ religasa
Me temptabas snfforare Et optabas deuorare
Bun cun tibi non parebam. iram tuã sennaban
Ri quid bom fanobam. te gtraria hrbam
Et cum tibi me rredebam nullu bonũ fanebam
Si dolebam Ieuinare. me ditebas egrotare
Et monebas mandutare. nnsi uelle peiorare
E quid dabam fudigenti. resistebas. mee mẽti
Ditens noli tu a dare. ne cogaris mendicare
Si laudabam panptatem. hanc dicebas falsitatem
Melius est congregare. q̃d egenis possis dare
Rn uolebã culpats flere. quas suasseras audere
Tu dicebas q̃d ꝑ flebus fierem stultus et cecus
Ri studebam reudare. quos diabam oberrare
Non cessabas murmurdre. suffiat te me amare.
Si pecrãtom arguebam te dicẽtem audiebam

Expanded text:
nec permittam te redire, si deberes interire. nec permittam te redire, si deberes interire. Ne mireris pestis dira, si te persequor cum ira, quia tu michi fecisti quicquid mali potuisti. Visum mentis obscurasti et auditum minorasti, omnem sensum conturbasti, manus quoque religasti. Me temptabas suffocare et optabas devorare;sed cum tibi non parebam, iram tuam sentiebam. Si quid boni faciebam, te contrariam habebam, et cum tibi occurrebam, nullum bonum faciebam. Si volebam ieiunare, me dicebas egrotare et monebas manducare, nisi vellem peiorare. Si quid dabam indigenti, resistebas mee menti dicens: «Noli tua dare, ne cogaris mendicare». Si laudabam paupertatem, hanc dicebas falsitatem: «Melius est congregare, ut egenis possis dare». Si volebam culpas flere, quas suaseras audere, tu dicebas quod per fletus fierem stultus et cecus. Si studebam revocare quos videbam oberrare, non cessabas musitare: «Sufficit temet salvare». Si peccantem arguebam, te dicentem audiebam:
Abbreviated transcription (Latin):
Cnm tu semꝑ moriaris quid in me stare conaris.
Uita mondi pestis feda aĩaꝵ seua p̃da
Cum sis michi pandus graue. ne me tangas queso rtaue
Desme in placere noli mͥ congandere
Desme me conturbare noli p̾cor me amare
Tua cuncta blandimẽta reputo quasi tormẽta
Et idarcho ne sis lenta me dimittas frandolenta
Roecior tuũ amorem. tenuo tuu fauorem
Desero tuũ amorem. nõ amo tuũ dtecem
Ego te nunq̃ amaboat gh te nunq fperabo
Contra te semꝑ pugnabo. ad te nunq̃ ꝓprrabs
Per te ipsn ip̃am terte iuro. dona tua inchil curo
Quia nichil potes denare. insi penas et plorare
go dita tediosa amor mõdi res ꝓposa
Cire sectaris fugientẽ. air nõ sꝑuis te sꝑnẽten
uitaꝵ mõdi caris amor contia que ms̃ est clamor
Quare non uerendaris. ꝗd innitu ampexaris
Erubesce iam et crede. ame atnis rende.
Et incedas sum amore te depellam cum delore
Pellam te dt cordt meo ad niuante ppõo dro

Expanded text:
cum tu semper moriaris, quid in me stare conaris? cum tu semper moriaris, quid in me stare conaris? Vita mundi, pestis feda, animarum seva preda, cum sis michi pondus grave, ne me tangas, queso, cave! Desine michi placere, noli michi congaudere, desine me conturbare, noli, precor, me amare! Tua cuncta blandimenta reputo quasi tormenta, et idcirco ne sis lenta, me dimitte, fraudulenta! Execro tuum amorem, renuo tuum favorem, desero tuum honorem, non amo tuum decorem. Ego te nunquam amabo et in te nunquam sperabo, contra te semper pugnabo, ad te nunquam proximabo. Per te ipsam tibi iuro: dona tua nichil curo, quia tu nil potes dare nisi penas et plorare. Ergo vita tediosa, amor mundi, reprobosa, cur sectaris fugientem, cur non spernis te spernentem? Vita mundi carnis amor, contra quem meus est clamor, quare non verecundaris, quod invitum amplexaris? Erubesce iam et crede, a me citius recede, et ni cedas cum amore, te depellam cum dolore. Pellam te de corde meo adiuvante Christo Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
Uata mondi pestis dura. uita mẽdax et periura
Cnm tu sis sine mensira. quid requiris in me Iura
Uita mondi res acerba. dita leuis et suꝑba.
Cum sis minis iracunda. quid me petis furibunda.
uita mondi res deẜta. dita fallax et Incerta
Cnm sis tota plena muigis. ꝯtra mẽ orr stulta ruigis
Cnm sil tota plena nugie cõtia me car stulta ⁊ugis
Uita mondi. uita follis Sita leuis atz molis
Cnm tasis iuhers ⁊ iudil mẽtem mẽã cur deludis
Uita mondi res immũda solis Imipiis Iocũda.
Autr miẽtum ainor. quid hes in te decor
Uita muncdi ros laxina. ebria cera captiua
Inimudine languena. quare crederis amena
Pita mondi res molesta. uita turpis et incesta
Cum sis nimis iaho nesta. me quio appetis infesta.
Uita mondi res mendica impotens et impndira
Cnm sis bonis gnĩca. cur me petis ut amita
Uita mondi res amara uita bienis et ignara
Cnm sis tota prena dolo. arr ⁊ te uiuere delo
uita mondi nulla dita in ecuna semꝑ sita

Expanded text:
Vita mundi, pestis dura, vita mendax et periura, Vita mundi, pestis dura, vita mendax et periura, cum tu sis sine mensura, quid requiris in me iura? Vita mundi, res acerba, vita levis et superba, cum sis nimis iracunda, quid me petis furibunda? Vita mundi, res deserta, vita falax et incerta,cum sis tota plena nugis, contra me cur stulta rugiscur stulta rugis? Vita mundi, vita follix, vita brevis atque mollis, cum tu sis iners et rudis, mentem meam cur deludis? Vita mundi, res immunda, solis impiis iocunda, nutrimentum vitiorum, quid habes in te decorum? Vita mundi, res lasciva, ebria, ceca, captiva, immundicie lagena, quare crederis amena? Vita mundi, res molesta, vita turpis et incesta, cum sis nimis inhonesta, me quid appetis infesta? Vita mundi, res mendica, impotens et impudica, cum sis bonis inimica, me quid petis ut amica? Vita mundi, res amara, vita brevis et ignara, cum sis tota plena dolo, cur in te vivere volo? Vita mundi, nulla vita, in erumna semper sita,
Abbreviated transcription (Latin):
Hen heu mondi uita. qr me delectas ita
Cnm non possis mecam stare. quid me togis te amare
hen uita fugitiua. oi fera plus nonua
Cum tenere te non q̃am. cur siduas mẽtem meam
hen dita mors ugranda. odienda nan amãda
Cnm in te sint nulla bona. quid expecto tua dana
uita mondi res morbosa. magis fragilis q̃ rosa
Cum sis semꝑ lacriosa. arr es michi gratiosa
uita mondi res laboris. anxia pleua tundris
Cnm sis semꝑ in langore. ar ꝑ te sum ĩdolore
uita mõdi mors futura. Incessanter ruitura
Cnm in. breui sid mansura. quid est mͥ de te mr
Dita mondi res caduca uilor una fastuco
uenenosa p̾uis serpente. quia in mea manes mẽte
oita mondi res maligna. ut ameris nũq digna
Quod putas tibi ꝓdesse. si me auas ad nõ esse
uita mondi res crudelis. arrogans et infidelis
Quid te putas ad iuuare. si copellas me pessare
uita mondi res misella scelerũ amctor cella
Sormcatrix et anara. cur hel haberis unq̃ cara

Expanded text:
Heu, heu! Mundi vita, quare me delectas ita? Cum non possis mecum stare, quid me cogis te amare? Heu! Vita fugitiva, omni fera plus nociva! Cum tenere non te queam, cur seducis mentem meam? Heu! Vita, mors vocanda, odienda, non amanda, cum in te sint nulla bona, cur expecto tua dona? Vita mundi, res morbosa, magis fragilis quam rosa, cum sis semper erumnosa, cur es michi gratiosa? Vita mundi, res laboris, anxia, plena timoris, cum sis semper in langore, cur per te sum in labore? Vita mundi, mors futura, incessanter ruitura, cum in brevi sis mansura, quid est michi de te cura? Vita mundi, res caduca, vilior una festuca, venenosa plus serpente, quid in mea manes mente? Vita mundi, res maligna, ut ameris nunquam digna, quid putas tibi prodesse, si me ducas ad non esse? Vita mundi, res crudelis, arrogans et infidelis, quem tu putas maculare, si compellas me peccare? Vita mundi, res misella, scelerum cunctorum cella, fornicatrix et avara, cur haberis ita cara?
Abbreviated transcription (Latin):
dñi urbẽ obsidione yallauerũt. et balistas et arietes et
uientis quia ĩ expugnabilior et magis munita c̃tas ẽẽ uidi¬
occusu solis Roemũdꝰ. Ab austro yõ ꝑs nulla fuit. q̾a lacus
mẽsus ibi p̃sidio fuis In illũ ciues cũ nauibꝰ mtroibant
et ligna herbã aliaq ncia affe̾bãt ¶Euod̾ ut pn̾cipes
ignouerũt eoꝵ legatio ad imꝑatorẽ cuaurrit ut naues tõ¬
duci face̾t usq cuuto ubi portꝰ est. et bones cũ eis q̃ eas
usq ad lacũ trahe̾nt Qui illico paruit. et iuxta pn̾cipũ
uelle fcm̃ fuit Quid plua: Dispoĩtis tta urbẽ agnimibut
xpĩcole u̾i̾lit̾ insistũt. et turci q̾a de eoꝵ uita agit᷑ fortiter

Expanded text:
ni urbem obsidione vallaverunt, et balistas arietes, et caorientis, quia inexpugnabilior et magis munita civitas esse videoccasu solis Boamundus; ab austro vero pars nulla fuit, quia lacus magnus ibi praesidio fuit. In illum cives cum navibus introibant, et ligna et herbas aliaque necessaria afferebant. Quod ut principes agnoverunt, tum legatio ad imperatorem cucurrit, ut naves conduci faceret usque Civito ubi portus est, et boves cum eis qui eas usque ad lacum traherent. Qui illico dictis paruit, et juxta principum velle factum fuit. Quid plura? Dispositis circa urbem agminibus, Christicolae viriliter insistunt, et Turci, quia de vita eor
Abbreviated transcription (Latin):
qr postior pars hostiũ ĩpellebat p̾ͥorẽ ĩgladios trucidan¬
ciũ. Dũ sic pug̃tur dũ sic pars pͥma necatur Parb tur
et ꝑtinꝰ quid esset intellexit Bellũ coĩti Nortinãno ꝯmisit
et ad tẽtoi̾a cũ paucs celeri cursu r̾pedauit Quos ut i¬
derũt tura mox terga dederũt Boemũdꝰ aũt ꝯspicatus
ibi iac̾e̾ m̃ltos ex aĩes cepit lamẽtai et dnũ ut uiuis et
mortuis esset refugiũ dep̃caĩ. Ad bellũ festinꝰ remeauit. s
tũ ꝓ uallo et mumiñe intẽtoriis milites de̾liquit Ante peo̾
ꝙ ad bella rediret fuerãt iã nrĩ fatigati siti laboe̾ et caloe̾
estꝰ. et nisi mulie̾s potũ deriuo p̃t̾fluẽti actuilissẽt m̃lti ip̃o
die bello succubuissẽt Iã yo̾ nrĩ turcis irruẽtibꝰ sel terga
dederũt. et insi cito Comes Nortinãmꝰ aureũ uexillũ index¬
tra uibrans equũ qu̾tisset. et gemĩatis rocibꝰ militae̾ signũ
Deus rult Deꝰ rult exclamasset nr̃is illa dies nmib exu¬

Expanded text:
quod posterior pars hostium impellebat priorem in gladios trucidantium. Dum sic pugnatur, dum sic pars prima necatur. Pars ea , et protinus quid esset intellexit. Bellum comiti Northmanno committit, et ad tentoria cum paucis celeri cursu repedavit. Quos ut viderunt Turci, mox terga dederunt. Boamundus autem conspicatus ibi jacere multos examines, coepit lamentari; et Dominum, ut vivis ac mortuis esset refugium, deprecari. Ad bellum festinus remeavit, sed tamen pro vallo et munimine in tentoriis milites dereliquit. Antequam vero ad bellum rediret, fuerant jam nostri adeo fatigati, siti, labore et calore aestus, quia nisi mulieres potum de rivo praeterfluenti attulissent, multi ipso die bello succubuissent. Jam vero nostri Turcis irruentibus semel terga dederunt, et nisi cito comes Northmannus aureum vexillum in dextra vibrans equum convertisset, et geminatis vocibus militare signum, Deus vult, Deus vult, exclamasset: Nostris illa dies nimis exi
Abbreviated transcription (Latin):
ita uallauerãt qi locũ racuũ cta tentoi̾a nõ mueĩebant
Culti de nr̃ĩs tuc̃ mortiũ sũt qͥ turcoꝵ sagittis ꝑierũt ullꝰ
nrõꝵ patabat ab officõ milla eãt absq mĩster̾o Hrilites et
ad bellũ expediti pugnabãt Sac̾dotes et cleici plorabant
et orabantchulie̾s lamẽtãtes mortuos. corꝑa intentoria
trahebãt Dũ sic nrĩ coartãtur. dũ inuibe uolanciũ sagittarĩ

Expanded text:
tentoria non inveniebant. Multi de nostris tunc mortui sunt, qui Turcorum sagittis perierunt. Nullus nostrorum vacabat ab officio, nullus erat absque ministerio. Milites et ad bellum expediti pugnabant, sacerdotes et clerici plorabant et orabant, mulieres lamentantes mortuorum corpora in tentoria trahebant. Et dum sic nostri coartantur, dum nube volantium sagittarum
Abbreviated transcription (Latin):
uidã społia ĩplebit᷑ aĩa mea Enagiãbo gladiũ meũ
mtficiet eos manꝰ mea G tu dñe nobiscũ fuisti tãꝙͣ
bellator fortis et dux. et ꝓtector fuisti inña pp̃ło tuo quẽ
dñs uoces suppresserũt. et secĩ iã ab hostibꝰ nocte illa
qͥeuerũt In crastinũ ubi soł flãmãti lur̃e mũdũ penusta¬
uit. omẽs ad cãpũ belli cucurrerũt et de suis plurimos
menerũt. et nisi crutes fuissent segregari ab illis uix
rici sepultue̾ dẽb̾itos effũdebãt tantꝰ. mres ꝓ filiis. aĩci
pro aĩcis lugubres emuittebãt p lanctꝰ. Hys ita ꝯpletis
ad cadaueã hostiũ spoliãda festinauerũt Et quis rͥfi̾re
posset qnͣtã ibi habũdãtiã restiũ qñta auri argẽti q co¬

Expanded text:
itur anima mea, evaginabo gladium meum, interficiet eos manus mea . Sed tu, Domine, nobiscum fuisti, tanquam bellator fortis, et dux et protector fuisti in misericordia tua pstibus nocte illa quieverunt. In crastinum vero ubi sol flammanti lumine mundum venustavit, omnes ad campum belli cucurrerunt, et de suis plurimos peremptos invenerunt, et nisi cruces fuissent, segregari ab illis vix rici sepulturae debitos effundebant cantus; matres pro filiis, amici pro amicis, lugubres emittebant planctus. His ita completis, ad cadavera hostium spolianda festinaverunt. Et quis referre potest, quantam ibi abundantiam vestium, qua
Abbreviated transcription (Latin):
largas eleõsinas p̃cepit erogaĩ Septẽq ita/ ebdomadit
et tribus diebꝰ Nycee cĩtatis ꝓtẽsa ẽ expugͥtio. nec ylla ui
huãna suꝑata fuisset nisi dei aduitoio Est enĩ muris den-¬
sissimis et altis turribꝰ p̃miũta ut caput et nulla illi t¬
par ĩ tota romania In hac emĩ olimtꝑe Cõstãtim ĩꝑatorĩs
trecẽti et octodecĩ Epĩ conggati fuerũt. et de fide nrã prter
e̾ticoꝵ uersuciã qͥ nit̾ tꝑis erãt tractauerũt Et ita õnia
et obhoc dignũ erat ut ĩmiitis scẽ fidci aufret᷑. et deo r̾i¬

Expanded text:
 itaque hebdomadibus et tribus diebus Nicaeae civitatis protensa est expugnatio, nec ulla vi humana superata fuisset, nisi Dei adjutorio. Est enim muris densissimis et altis turribus praemunita, ut caput et nulli compar in tota Romania. In hac olim, tempore Constantini imperatoris, trecenti et octodecim episcopi aggregati fuerunt, et de fide nostra, propter haereticorum versutiam qui tunc temporis erant, tractaverunt, et ita omnia, Et ob hoc dignum erat ut inimicis sanctae fidei auferretur et Deo r
Abbreviated transcription (Latin):
lorica uel clipens et quos nõ adiuuat sagicta ul sumatꝰ
rtꝰ. ululant geniũt. t̾rã morientes caltibꝰ terũt. atq pr̃o¬
cũbẽtes h erbã morditus sc̃idũt. Hos repẽtinos sonitus
dũ longe poĩti ꝑcipiũtllii gͣtulãt᷑ Alii mesti fuĩt. ĩtelli¬
untimilitae̾ signũ suoꝵ pugnãtiũ. turci rõ lamẽtabiles
inpugnabãt ad mõtana respiciũt cõspiciũt podiẽsẽ epm
et Comitẽ Raymũdũ cũ reliqͦ ex̾citu militũ et peditũ
de mõtibꝰ descẽde̾ suosq ĩuade̾. obriguerũtq timore
sissent. Iteꝵ płia ĩnouãt᷑. recẽt᷑q p li̾a turtoꝵ milia pro¬
stermĩtur Quid faciet turcꝰ populꝯq ꝑ oĩa sꝑurcꝰ. Ni
sua terga dae̾t et quo ueneat remearet. S qͥ cauda p̾n
fueãt capũt ĩcipit esse Sicq caput caudã seq̃t᷑ fugiẽs fu¬

Expanded text:
lorica vel clypeus, et quos non adjuvat sagitta vel sinuatus arcus. Ululant. gemunt, terram morientes calcibus terunt, aut procumbentes herbam mordicus scindunt, Hos repentinos sonitus dum longe positi percipiunt, alii gratulantur, alii moesti fiunt. Franci intelligunt militare signum suorum pugnantiuimpugnabant ad montana respiciunt, conspiciunt Podiensem episcopum et comitem Raimundum, cum reliquo exercitu militum et peditum de montibus descendere, suosque invadere; obriguerunt timore sissent. Iterum praelia innovantur, recenterque plurima Turcorum millia prosternuntur. Quid faceret Turcus, populusque per omnia spurcus? Ni sua terga daret quo venerat et remearet. Sed qui cauda prius fuerat, caput incipit esse. Sicque caput caudam sequitur, fugiens fu
Abbreviated transcription (Latin):
romaniã iã qi securi eq̾tabãt ẜ euoluto triũ dieꝵ curriculo
uarto iã die hoa̾ ttia Hy qui erãt cũ Boemũdo riderũt
tretẽta turcoꝵ milia sibi occurre̾. et clamosis rocibꝰ nestio
quid barbarũ ꝓst̾de̾. pro quoꝵ ĩmẽsa multitudine quidã
⁊ nr̃is hesitare ceperũt utrũ r̾sistent aut fuge diuortia q̃¬
rẽt Tũc Boenud̃ꝯ ut uir mltundꝰ et Nortinãnꝰ comes ut
miles aĩosus ut uiderũt quorũdã aĩos titubae̾. p̃cipiũt oẽs
milites descẽde̾ et sudes tẽtoi̾oꝵ infige̾. Erat autẽ ibi qͥdã
riuus currẽtis aq̃ p̃t̾ fluẽs iuxta quẽ in lõgũ sua tẽtoi̾a

Expanded text:
o trium dierum curriculo, quarta jam die, hora tertia, ii qui erant cum Boamundo, viderunt trecentorum Turcorum millia sibi occurrere, et clamosis vocibus, nescio quid barbarum perstridere. Pro quorum immensa multitudine quidam ex nostris haesitare coeperunt, utrum resisterent, aut fugae divortia quaererent. Tunc Boamundus, ut vir multividus, et Northmannus comes ut miles animosus, ut viderunt quorumdam animos titubare, praecipiunt omnes milites descendere, et sudes tentoriorum infigere. Erat autem ibi quidam rivus currentis aquae praeterfluens, juxta quem in longum sua t
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ ꝑiciebant. Nec tardante mora ila tꝑis hoã naues
serũt.ẜ nocte plenas turcopołis gẽte scilicet imꝑatorit
bñ docta et assueta armis In crastino surgẽte auroã ut yi¬
erũt naues hy qͥ erãt ĩciuitate p̃ mimõ ħ̃ore ext̾riti sũt

Expanded text:
intus projiciebant. Nec tardante mora, sunt ipsa temporis intus projiciebant. Nec tardante mora, sunt ipsa temporis miserunt, sed nocte, plenas Turcopolis, gente scilicet imperatoris bene docta et assueta navibus. In crastinum surgente aurora, ut viderunt naves hi qui erant in civitate, prae nimio timore exterrit