comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bar. Noli inquit scriptura consenta¬
neus eẽ cũ derogantib adu̾sus ꝓximũ
tuũ. & ñ accipias suꝑ illo peccatũ. &
alibi. Sepi aures tuas spinis: & noli au¬
dire linguã nequã. Unde & alibi id̾e¬
dd̃ diu̾sas innocentiȩ species iusticiȩq
dinumerans. de hac quoq uirtute ñ
tacuit dicendo. Et obꝓbriũ ñ accepit
quod uł in pͥmis extingui debeat. & ab
his qui se scẽ instituere uolunt. ꝓrsus
excludi. Nichil enĩ tã inquietat ani-¬
mã. nichil ẽ qͦd ita mobilẽ mentẽ ac
leuẽ faciat. quã facile totũ credere. &
obtrectators u̾ba temerario assensu m̃¬
tis sequi. Hinc enĩ crebrȩ dissensiones.
hinc odia iniusta nascunt᷑.id.ẽ. qͦo sepe
de amicissimis etiã inimicos facit. dũ con¬
cordes quid̾e. s credulas animas maliloqui
lingua dissociat. At cont᷑ magna quies a¬
nimi. magnaq ẽ mors grauitas. ñ temere
de quoquã sinistrũ aliqͥd audire. beatusq
ẽ qui ita se cont᷑ hoc uiciũ armauit. ut

Expanded text:
. noli, inquit scriptura, consentaneus esse cum derogantibus aduersum proximum tuum et non accipias super illum peccatum et alibi: sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. unde et beatus Dauid diuersas innocentiae species iustitiaeque dinumerans de hac quoque uirtute non tacuit dicendo: et obprobrium non accepit quod uel in primis extingui debeat et ab his, qui se sancte instituere uolunt, prorsus excludi. nihil enim tam inquietat animam, nihil est, quod ita mobilem mentem ac leuem faciat quam facile totum credere et obtrectatorum uerba temerario assensu mentis sequi. hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia iniusta nascuntur. hoc est, quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem sed credulas animas maliloqui lingua dissociat. at contra magna quies animi magnaque est morum grauitas non temere de quoquam sinistrum aliquid audire. beatusque est, qui ita se contra hoc uitium armauit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debebat᷑. Tribiusti tu mala ꝓ bonis. retͥ
buit ipsebona ꝓ malis. Cogita gͦ anima
om̃s recributiones dĩ. cogitando omĩa
mala facta tua. quã multa enĩ mala fa-¬
cta tua: tã multȩ bonȩ retributiones eiꝰ.¬
S audiat ipsa iã anima nr̃a. & consid̾et
omĩa quib excitet᷑. ne pigra sit inbene
aliud benedicere pret̾ dñm. Qui ꝓpiti¬
ctu dĩ iniquitas tua. Non enĩ cessauit
uocare. aut uocatũ neglexit instrue¬

Expanded text:
tribuisti mala pro bonis; ego retribuo bona pro malis. 4. Cogita ergo, anima, omnes retributiones Dei, cogitando omnia mala facta tua: quam multa enim mala facta tua, tam multae bonae retributiones eju audiat ipsa anima nostra, consideret omnia quibus excitetur, ne pigra sit in benealiud benedicere praeter Dominum. «Benedictu Dei iniquitas tua. Non enim cessavit vocare, aut vocatum neglexit instrue
Abbreviated transcription (Latin):
fitemini ut decoremini. ut induat nos
circũ amictus lum̃ sic̃ uestim̃tũ. circũa¬
mictus ȩccłiã suã. quia ipsa facta ẽ lux
in ipso. quȩ pͥus erat tenebre inse ipsa.
dicente apło. Euistis aliqñ tenebrȩ. nẽ aũ

Expanded text:
fitemini, ut decoremini, ut induat vos. «Circumamictus lucem sicut vestimentum.» Circumamictus Ecclesiam suam; quia ipsa facta est lux in illo, quae prius erat tenebrae in se, dicente Apostolo: «Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdere in gehennã. Nisi enĩ cõpedib¬
huiꝰ timoris ligati eẽnt martyres. qͣndo
omĩa illa dura & molesta sustinerent
a ꝑsecutorib suis. cũ eis liberũ fuerit
facere qͦd cogebant᷑. & euadere qͦd pati¬
ebant᷑: S alligauerat eos ds̃ istis cõpe¬
dib. duris quidẽ & molestis ad tempus.
s tolerandis ꝓpt̾ ꝓmissa eiꝰ. Cui dicit᷑.
Propt̾ u̾ba labiors tuoꝵ ego custodiui
uias duras. Gemendũ quidẽ ẽ in his

Expanded text:
dere in gehennam ignis . Nisi enim compedibus timoris hujus ligati essent martyres, quando illa omnia dura et molesta sustinerent a persecutoribus suis, cum eis liberum fuerit facere quod cogebantur, et evadere quod patiebantur? Sed alligaverat eos Deus istis compedibus, duris quidem et molestis ad tempus, sed tolerandis propter promissa ejus, cui dicitur: «Propter verba labiorum tuorum, ego custodivi vias duras
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ationẽ anni tui.id. ẽ. ęt̾nitas illa in
gen̾ationẽ erit. quȩ ex om̃ib gen̾atio¬
nib colligit᷑. & in unã redigit᷑. Ipsa
particeps erit ȩt̾nitatis suȩ. Cȩt̾ȩ gen̾a¬
tiones ĩplendis tẽporib generant᷑. ex
quib illa in ȩt̾nũ regenerat᷑. mutata¬

Expanded text:
generationum anni tui,» id est, aeternitas illa in illa generatione erit, quae de omnibus generationibus colligitur, et in unam redigitur; ipsa particeps erit aeternitatis tuae. Caeterae generationes implendis temporibus generantur, ex quibus illa in aet
Abbreviated transcription (Latin):
quia in carne positi uidemꝰ in pͥora
ꝓspicit. Unde specula dicit᷑ ubi ponun¬
tur custodes. & siunt istȩ speculȩ in saxis:
in montib. in arborib. ad hoc ut de
loco eminentiore longe uideat᷑. Et ñ¬

Expanded text:
quia in carne positi videmus in priora, prospicit. Specula dicitur, ubi ponuntur custodes: fiunt istae speculae in saxis, in montibus, in arboribus, ad hoc ut de loco eminentiore longe videatur. Sion
Abbreviated transcription (Latin):
reũ ẽ in illa. & uincula illiꝰ fila iacin¬
ctina. stolã głȩ indues eã. & coronã ex¬
ultationis suꝑꝑones tibi. Clamant gͦ
cõpediti quã diu st̃ in uinculis disci¬
plinȩ di. in qua st̃ exercitati marty res.
de martyrib Quid enĩ ꝑsecutores occi¬
dendo fecert̃. nisi ut cõpedes soluerent᷑.
illi. Pilii autẽ int̾emptors. qui nisi nos:
Quom᷑ autẽ soluim᷑. nisi cũ dicimꝰ di

Expanded text:
 est in illa, et vincula illius fila hyacinthina: stolam gloriae indues eam, et coronam exsultationis superpones tibi» . Clament ergo compediti, quamdiu sunt in vinculis disciplinae Dei, in qua sunt exercitati martyres: sde martyribus. Quid enim persecutores occidendo fecerunt, nisi ut compedes solverentur, illi; filii autem mortificatorum qui, nisi nos? Quomodo autem solvimur nos, nisi cum dicimus ei
Abbreviated transcription (Latin):
ludicabit orbẽ terrȩ in equitate. & po¬
pulos inueritate sua. Quȩ ẽ ȩquitas
& ueritas: Congregabit secũ electos su¬
os ad iudicandũ. cętos autẽ separabit ab
inuicẽ. Positurus ẽ enĩ alios ad dexterã.
alios ad sinistrã. Quid autẽ equiꝰ. quid
ueriꝰ. quã ut ñ expectent miscđĩã de iu¬

Expanded text:
udicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» Quae est aequitas et veritas? Congregabit secum electos suos ad judicandum, caeteros autem separabit ab invicem: positurus est enim alios ad dexteram, alios ad sinistram. Quid autem aequius, quid verius, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ. indocti. ignobiles. S erat in illis quod
fulguraret. & choruscaret. Accedebat pe¬
trus. homo piscator orabat. & resurgebat
mortuus. Forma humana nubes erat.
splendore miraculi choruscabat. Sic
in u̾bis. sic in factis. cũ mira dicunt q
mira faciunt. apparuert̃ fulgura eiꝰ orbi

Expanded text:
tae, indocti, ignobiles: sed erat in illis quod fulguraret, trus homo piscator, orabat, et surgebat mortuus . Forma humana nubes erat, splendor miraculi coruscatio erat. Sic in verbis, sic in factis, cum miranda dicunt, et miranda faciunt, «Apparuerunt fulgura ejus orbi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod tempꝰ: Cũ autẽ uenit plenitudo
tẽporis. misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere.
factũ sub lege. Et ubi syon: Ut eos qui
sub lege erant redimeret. Primũ gͦ tẽ¬
illi plusꝗͣ quingenti fr̃s. unde illa de¬
inceps multitudo cui erat. anima una
tu exurgens misereberis syon. quia uenit
tempꝰ ut miserearis eiꝰ. & quia uenit

Expanded text:
Quod tempus? «Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub Lege.» Et ubi Sion? «Ut eos qui sub Lege erant redimeret» . Primitus erilli plus quam quingenti fratres , inde illa deinceps multitudo, cui erat anima una «Tu exsurgens misereberis Sion, quoniam te
Abbreviated transcription (Latin):
delectant᷑. Quietẽ in nugis. in specta¬
culis. in luxuriis. in om̃ib malis que¬
runt. Et ideo foris sibi uolunt eẽ be
grabbatũ tuũ & uade in domũ tuã
paralysi dissoluta. In m̃bris bonȩ oꝑa-¬
tionis constringat᷑ & bene oꝑet᷑. Tollat
grabbatũ suũ. regat corpꝰ suũ. Eat in
domũ suã. intret in conscientiã suã:¬
Et iã latã inueniet ubi deambulet.
& psallat & intelligat. Non ꝓponebã¬

Expanded text:
delectantur; quietem in nugis, in spectaculis, in luxuriis, in omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse benegrabatum tuum, et vade in domum tuam» . paralysi dissoluta est: in membris bonae operationis constringatur, ut bene operetur, tollat grabatum suum, regat corpus suum; jam eat in domum suam, intret in conscientiam suam: jam latam inveniet, ubi deambulet, et psallat, et intelligat. 5. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
tas in unitate constringat. Ad ipsam
structurã nos cõpingit apłs. & in illa u¬
nitate nos constrictos cõpaginat dicens.
Supportantes inuicẽ in caritate studen-¬
tes seruare unitatẽ sp̃c in uinculo paci̾.¬

Expanded text:
t innovatio charitatis. Ad ipsam structuram nos compingit Apostolus, et in illa unitate nos constrictos compaginat, dicens: «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus, in vinculo paci
Abbreviated transcription (Latin):
porta illã: & ne oderis uincula illius.
In om̃i anima tua accede ad illã. & in
om̃i uirtute tua serua uias eiꝰ. & in¬
uestiga. & inquire. & innotesce tibi. &
continens factus ne derelinquas eũ. In
nouissimis enĩ inuenies requiẽ eiꝰ. ꝙ
conu̾tet᷑ tibi in lȩticiã. & ert̃ tibi com

Expanded text:
porta illam, et ne oderis vincula illius. In omni anima tua accede ad illam, et in omni virtute tua serva vias ejus: investiga et quaere, et innotescet tibi; et continens factus, ne derelinquas eam. In novissimis enim invenies requiem ejus, et convertetur tibi in laetitiam, et erunt tibi c
Abbreviated transcription (Latin):
diuites: Auro. argento. familia. terra.
S omĩa ꝑ ipsũ facta sunt. Quid gͦ illo
ditius. ꝑ quẽ factȩ sunt diuitiȩ: Per il¬
diuitiȩ. fides. pietas. iusticia. caritas. ca-¬
stitas. mores boni. Nemo hec habet nisi

Expanded text:
divites? Auro, argento, familia, terra. Sed omnia per ipsum facta sunt . Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam ildivitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has
Abbreviated transcription (Latin):
tro quare ad gentiles intrasset. & mandu¬
casset cũ eis. Iue autẽ reddidit eis ratio¬
nẽ. quomͦ cũ oraret demonstratus ẽ ei
discus. pendens quatuor lineis. qui ha-¬
bebat omĩa animalia quȩ significabãt
om̃s gentes. Ideo autẽ quatuor lineis

Expanded text:
trasti ad Gentiles incircumcisos, et manducasti cum eis?» Ille autem reddidit eis rationem, quomodo cum oraret demonstratus est illi discus pendens quatuor lineis. Discus ille qui habebat omnia animalia, significabat omnes Gentes. Ideo autem quatuor lineis
Abbreviated transcription (Latin):
iscłiam & iudiciũ cantabo
tibi dñe. Nemo sibi ad inpu¬
nitatẽ blandiat᷑ de misciłia
dei. quia ẽ & iudiciũ & ne¬
mo in meliꝰ cõmutatus exhorreat iudi¬
ciũ dĩ. quia p̃cedit miscdia. Homines
enĩ qͣndo iudicant. aliqñ uicti miscđia
faciunt contra iusticiã. aliqñ rigidũ uo

Expanded text:
iam et judicium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitatem blandiatur de misericordia Dei; quia est et judicium: et nemo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliquando victi misericordia, faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ tempꝰ iudicii. Nisi enĩ pͥmo ds̃ per
miscdiã parteret. ñ inueniret qͦs ꝑ iu¬
diciũ coronaret. Est gͦ miscdiȩ tempus.
& iudiciũ. intellige quia ideo parcit
ut corrigaris. ñ ut in malitia ꝑseueres¬

Expanded text:
um judicii. Nisi enim primo Deus per misericordiam parceret, non inveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, et judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in malignitate pe
Abbreviated transcription (Latin):
ait. & laudabilis nimis. Quid enĩ dictu¬
ra ẽ lingua parua ad laudandũ magnũ
Dicendo nimis amisit uocẽ. & dedit cogi¬
tationi qͥd sapiat tanꝗͣ dicens. Quod so¬
nare ñ possũ tu cogita: & cũ cogitaueris.
parũ erit. Quod cogitatio nulliꝰ explicat

Expanded text:
t laudabilis nimis.» Quid enim dictura est lingua parva ad laudandum magnum? Dicendo, «nimis,» emisit vocem, et dedit cogitationi quod sapiat: tanquam dicens, Quod sonare non possum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat,
Abbreviated transcription (Latin):
& caligo. his qui eũ ñ cognouert̃. Confi¬
tentib autẽ & humiliantib se. iusticia
& iudiciũ correctio sedis eiꝰ. Sedẽ eiꝰ dicit
eos ipsos qui in eũ credidert̃. De ipsis
enĩ sibi fecit sedẽ. quia in eis sedet sapi¬

Expanded text:
et caligo,» his qui eum non cognoverunt; confitentibus autem et humiliantibus se, «justitia et judicium directio sedis ejus.» Sedem ejus dicit eos ipsos qui in eum crediderunt: de ipsis enim sibi fecit sedem, quia in eis sedet Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
mirandũ. quia id̾o in manib angeloꝵs
assũptus ẽ dñs in celũ. ne offenderet ad
lapidẽ pedẽ suũ. ne illi qui in terra labo-¬
rabant. incorpore eiꝰ ꝑ agrantes. totũ orbẽ
terrarũ legis rei fierent. Subtraxit ab eis
timorẽ. & impleuit eos amore. Et fic sol¬
uit credentes a reatu legis: ne in lapidẽ

Expanded text:
ndum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et implevit eos amore. Timoit credentes a reatu Legis, ne in lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
rat habeo alias oues quȩ ñ sunt ex hoc
ouili. & eas oportet me adducere. ut
sit unus grex & unꝰ pastor. etiã ad gentes
ad quas ꝓpħȩ missi ñ fuerant. apłi mis¬
si sunt. Quesiti sunt: qui ñ quesierunt.
Inuenti st̃. qui nil expectabant. Inue

Expanded text:
, «Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et eas adducere, ut sit unus grex et unus pastor» ; etiam ad Gentes, ad quas Prophetae missi non erant, Apostoli missi sunt. Quaesiti sunt qui non quaesierant, inventi sunt qui nihil exspectabant: quem
Abbreviated transcription (Latin):
nu fides ẽ. quȩ semꝑ excelsa cunctis ad¬
u̾sis suꝑeminet. Et senectus mea. id est¬
in etatib nr̃is nouissima senectus ẽ. sic
totũ hoc qͦd modo patit᷑ corpꝰ xp̃i in labo¬
rib. in erũpnis. in uigiliis. in fame. in
lȩticia ert̃. Homo in carne id̾o senescit
ut moriat᷑. S enecta eccłiȩ candida erit
recte factis. morte autẽ ñ corrũpet᷑. Au¬

Expanded text:
nu, fides est, quae semper excelsa, cunctis adversis supereminet. « Et senectus mea in in aetatibus nostris novissima senectus est; sic totum hoc quod modo patitur corpus Christi in laboribus, in aerumnis, in vigiliis, in fame, in mortem: homo enim in carne ideo senescit, ut moriatur. Senecta Ecclesiae candida erit recte factis, morte autem non corrumpetur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipsi apłi trepidauert̃. & petrus qui
audaci dilectione sequebat᷑. uimida tre¬
pidatione ter negauit. S resurgens xp̃c
discipłis. uisus. contrectatus. & inuentꝰ¬
ẽ ab illis. quib iã ꝑisse udebat᷑. Reuo¬
cata ẽ fides eors qui cȩciderant. restituta
ẽ terra eiꝰ. Deinde factis cũ eis.xl. dieb¬

Expanded text:
etiam Apostoli trepidaverunt. Petrus qui audaci dilectione sequebatur, timida trepidatione ter negavit. Resurgens, in via discipulis, visus, contrectatus, et inventus illis quibus jam perisse videbatur: revocata est fides eorum qui ceciderant; «restituta est terra ejus.» Deinde factis cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is quȩ nos longe fecerant a d̾o. hu¬
ciamꝰ gͦ sequentia. Ploremꝰ corã dño
qui fecit nos. Ardes forte conscientia de¬
licti. lacrimis extingue flãmã peccati.
Plora ante dñm. Securus plora ante eũ
qui te fecit. Non enĩ opꝰ manuũ suarũ¬

Expanded text:
vestris, quae vos longe fecerant a Dciamus sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora ante Deum, qui te fecit; non enim opus manuum suaru
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Uidemꝰ homines in filiis sius fa¬
cere illud. Aliqñ iã desꝑatos filios suos
dimittunt uiuere: quomͦ uolunt. Eos
qui spẽ hñt flagellant. Illos qͦs om̃i
no uiderint. indomitos eẽ dimittunt.
ut faciant qͦd uolunt. Non repellit¬

Expanded text:
it? Videmus homines in filiis suis facere illud: aliquando jam desperatos filios suos dimittunt vivere quomodo volunt; eos qui spem habent, flagellant; illos quos omnino viderint sine spe et indomitos esse, dimittunt ut faciant quod volunt. Jam que
Abbreviated transcription (Latin):
re.Est enĩ mare. mundus iste. S et
mare ds̃ fecit. Nec seuire fluctus pos¬
sunt. nisi usq ad littus ubi ipse termi¬
accipiat mensurã a dño. Noli gͦ recu
iures tuas. Hoc ꝑmittet ds̃ ad utilita¬
tẽ tuã. unde tu possis ꝓficere. Hinc¬
apls ait. Faciet cũ tẽptatione ꝓuectũ
ut possitis sustinere. Ergo mare tibi¬
forte metuendũ erat. noli timere:
qm̃ ipsiꝰ ẽ mare & ipse fecit illud. &¬

Expanded text:
re.» Est enim mare mundus iste, sed et mare Deus fecit: nec saevire fluctus possunt, nisi usqaccipiat mensuram a Domino. Sint vires tuas. Hoc permittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu possis proficere. Den «Sed faciet cum tentatione etiam exitum ut possitis sustinere.» Ergo mare forte metuendum tibi erat? Noli timere: «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia oꝑa quȩ fecit bona ualde. inue¬
nimꝰ eũ sexto die. qui dies hic cõmemo¬
rat᷑. quia dicit᷑ ante sabbatũ fecisse ani¬
malia in terra Dein de ipso die fecit
hominẽ ad imaginẽ q similitudinẽ
suã. Non autẽ sine causa illi dies sic
ra erant antequã requiescamꝰ in d̾o.
Tẽ autẽ requiescimꝰ si faciamꝰ oꝑa
bona. Ad hoc exemplũ scriptũ t̾ de
eo qͦd requieuit die septimo. cũ fe-¬

Expanded text:
et invenimus eum sexto die fecisse qui dies hic commemoratur, quia dicit, «ante sabbatum» omnia animalia in terra: deinde ipso die fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam. Non autem sine causa illi dies sic ra erant, antequam requiescamus in Deo. Tunc autem requiescimus, si facimus opera bona. Ad hoc exemplum scriptum est de Deo, «Requievit Deus septimo die,» cum fe
Abbreviated transcription (Latin):
ioħes & om̃s apłi. L nde etiã qͥngenti
illi fr̃s. quib dñs pꝰ resurrectionẽ ap¬
paruit. Unde & tot milia ad uocẽ pe¬
tri qͣndo sp̃u scõ repleti apłi omniũ
gentiũ linguis locuti st̃. locationẽ uͦ¬

Expanded text:
isti omnes inde? Unde etiam quingenti illi fratres quibus Dominus post resurrectionem apparuit ? unde tot millia ad vocem Petri, quando Spiritu sancto repleti Apostoli omnium gentium linguis locuti sunt, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
tate. tu bene facis. Si autẽ cũ tristicia fit de
te ñ tu facis. & portas magis psalteriũ. ꝙ ñ
cantas in psaltio dechacordo Cũ cantico
cis. quasi canticũ solũ habes. Si oꝑaris &
ter hoc & loquere bene. & fac bene.si uis
habere canticũ cũ eythara. Quia dele

Expanded text:
et bene facis. Si autem cum tristitia facis, fit de te, non facis; et portas magis psalterium, non cantas. «In psalterio decachordo, cum cantico cis, quasi canticum solum habes, citharam nonter hoc et loquere bene, et fac bene, si vis habere canticum cum cithara. 6. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ totondit dicentis. Uade uende oĩa
thesaurũ in cęlo. & ueni sequere me.
Fecert̃ hoc p̾ceptũ detonsi. uenert̃ &
baptizati sunt credentes in xp̃m. Be
ant. scilicet duo illa p̃cepta in quibus

Expanded text:
 totonderat, dicentis: «Vade, vende omnia thesaurum in coelis; et veni, sequere me» ? Fecerunt hoc praeceptum; detonsi venerunt. Et quia baptizati sunt credentes in Christum,ant:» quos geminos? Duo illa praecepta, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tat & cadit. In eo ipso utiq cadit. quo
sa ad ima tendit ñ ad cęlũ. Peccatores
autẽ suꝑbi quasi incelũ eunt. s in t̾¬
rã demergunt᷑. E contͣ humiles quasi
in terra se depͥmuntꝰ. & in celũ ascendt̃.

Expanded text:
tat, et cadit: in eo ipso cadit, quo sa ad ima tendit, non ad coelum: peccatores autem superbi quasi in coelum eunt, et in terram merguntur. Contra, humiles quasi in terram se deprimunt, et in coelum ascendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Quia cũ tẽptam᷑. sine dubio
consolam᷑. Corpꝰ enĩ eiꝰ id.ẽ. eccł̃ia neces¬
se ẽ tẽptationes patiat᷑ in hoc scło. S ñ
deest ille consolator qui dixit. Ecce ego uob̃.¬
cũ sũ usq ad consũmationẽ scłi. Et isti ñ¬

Expanded text:
ostendit; quia cum tentamur, sine dubio consolamur. Corpus enim ejus, id est Ecclesia, necesse est tentationes patiatur in hoc saeculo; sed non deest ille consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecisti d̃o confitearis ex eo qͦd ꝓfecisti. qͥa
munera ipsiꝰ st̃. ñ merita tua. Hinc in¬
cipies sabbatũ. ñ tibi tribuendo quasi
ñ acceꝑis qͦd accepisti. neq excusando te
ab eo qͦd mala fecisti. quia ipsa st̃ tua.

Expanded text:
profecisti, Deo confitearis ex eo quod profecisti, quia munera ipsius sunt, non merita tua. Hinc incipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque excusando te ab eo quod facis mali, quia ipsa sunt tua.
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑. erit autẽ species rerũ cũ ipsȩ
fuerint.q spes rei ẽ quȩ ñ tenet᷑. adue
niente ipsa re ñ erit iã spes quia tene
magis magisq. Si enĩ amamꝰ quẽ ñ ui-¬
demꝰ. quomͦꝰ amaturi sumꝰ cũ uideri

Expanded text:
videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebmagis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi sumus cum videri
Abbreviated transcription (Latin):
conẽ. Leo aꝑte seuit: draco occulte insidia¬
tur. Ui trãq uĩ & potestatẽ habet diabo¬
lus. Qñ martyres occidebant᷑ leo erat
seuiens: qͣndo heretici insidiant᷑. draco
ẽ subrepens. I icisti leonẽ. uince & draco¬
nẽ. Non te frangat leo. ñ te decipiat dra¬

Expanded text:
. Leo aperte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat dra
Abbreviated transcription (Latin):
chara. Dechacordũ psalteriũ. significat
decẽ p̃cepta legis.S cantare in illo opꝰ
ẽ. ñ portare psalteriũ. Nã & iudei ha¬
bent legẽ. portant. ñ psallunt quia ñ¬
cũ hylaritate bene faciunt. In psallendo

Expanded text:
Decachordum psalterium significat decem praecepta legis; sed cantare in illo opus est non portare psalterium, nam et Judaei habent legem: portant, non psallunt. Qui cum hilaritate faciunt bene. In psallendo
Abbreviated transcription (Latin):
sius. Exaltasti dexterã depͥmentiũ eũ.
letificasti om̃s inimicos eiꝰ. Adu̾tite iu¬
deos. & uidete omĩa impleta quȩ p̃di-¬
cta sunt. Au̾tisti adiutoriũ gladii eiꝰ: &¬
lebant pauci dimicare & multos ꝓster¬

Expanded text:
s. Exaltasti dexteram inimicorum ejus; jucundasti omnes inimicos ejus.» Advertite Judaeos, et videte omnia impleta quae praedicta sunt. «Avertisti adjutorium gladii elebant pauci dimicare, multos proster
Abbreviated transcription (Latin):
spes mea. altissimũ posusti refugiũ tuũ.
id.ẽ. ido resurrexisti a mortus. & in celũ
ascendisti: ut altũ poneres refugiũ tuum.
Ascendens ut fieres spes mea qui in terra
desꝑabã. & me resurrecturũ eẽ ñ credebã.¬

Expanded text:
spes mea; altissimum posuisti refugium tuum:» id est, ideo resurrexisti a mortuis, et in coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum ascendens, et fieres spes mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credeba
Abbreviated transcription (Latin):
cula tua dñe uirtutũ.
Erat in tab̾naculis quibꝰ¬
siderabat alia tabernacula. ubi nulla ẽ¬
p̾ssura. In his illuc suspirabat. Ab his
nullatenꝰ ꝑ desideriũ carnale quodam

Expanded text:
cula tua, Domine virtutum!» Erat in tabernaculis quibusiderabat alia tabernacula, ubi nulla pressura est: in his illuc suspirabat, ab his in illa per desiderii canalem quodam
Abbreviated transcription (Latin):
leues tẽptationes: Quȩ ñ sic instant. ñ
sic urgent ut cogant. s posst̃ cito de¬
clinate transiri. Et eadẽ rursus facit
grauia.Si ꝑsecutor instat & uehem̃ter
terret ignorantes nondũ firmos in fide.
nescientes qͦd ad hoc xp̃iani st̃ ut futurã
uitã sꝑent. cũ cȩꝑint t̾reri de malis

Expanded text:
leves tentationes? Quae non sic instant, non sic urgent, ut cogant, sed possunt cito declinata transire. Eadem rursus fac gravia. Si persecutor instat, et vehementer terret ignorantes, id est nondum firmos in fide, nec scientes quod ad hoc sunt christiani, ut futuram vitam sperent; cum coeperint terreri de malis
Abbreviated transcription (Latin):
in die: Tẽptationes ignorantiȩ. timor
nocturnus ẽ. Peccata scientiȩ. sagita uo¬
lans ꝑ diẽ. In nocte enĩ ignorantia intel¬
ligit᷑. In die manifestatio. Qui ignoran
tur. Qui uͦ scientes. a sagitta uolante in¬

Expanded text:
rno.» Tentationes ignorantiae, timor nocturnus; peccata scientiae, sagitta volans per diem: in nocte enim ignorantia intelligitur, in die manifestatio. Sunt qui igntur; qui scientes peccant, a sagitta volante
Abbreviated transcription (Latin):
uoce. relaxat᷑ in plumis. tota mutatur
affectu pulloꝵ. & quia illi infirmi sunt
infirmã se facit. Quia gͦ nos infirmi
eramꝰ. infirmã se fecit sapientia d̾i. Uer
bũ enĩ caro factũ ẽ & habitauit in nob

Expanded text:
s, in relaxatione plumarum: tota mutatur affectu pullorum; quia illi infirmi sunt, infirmam se facit. Quia ergo et nos infirmi eramus, infirmam se fecit Sapientia Dei; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
unt irȩ dĩ. ñ autẽ manent. quia ñ de fi¬
deli s de infideli dictũ ẽ. Ira cdi manet
suꝑ eũ: & terrores dĩ conturbant infir¬
mitates fideliũ. quia om̃e quod accidere
pot̾. etiã siñ accidat prudent̾ formidant.
Et aliq̃n terrores ipsi ita conturbant
animũ cogitantis circũpendentib ma-¬
lis. ut sicut aqua undiq circũ fluere
uideant᷑. & metuentẽ simul circũdare.
ista ñ desunt. dũ mͦ in his. mͦ in illis men¬
bris eiꝰ usq quaq contingt̃: ideo dixit to¬
ta die. U bi continuatio significat᷑ tẽporis.

Expanded text:
unt irae Dei; non autem manent: quia non de fideli, sed de infideli dictum est, «Ira Dei manet super eum» . Et terrores Dei conturbant infirmitatem fidelium; quia omne quod accidere potest, etiamsi non accidat, prudenter timetur. Et aliquando terrores ipsi ita conturbant animum cogitantis circumpendentibus malis, ut sicut aqua undique circumfluere videantur, et simul circumdare mista non desunt, dum modo in his, modo in illis membris ejus usquequaque contingunt; ideo dixit, «tota die,» continuationem significans temporis,
Abbreviated transcription (Latin):
si hoĩs dĩ. Nec tam̃ credendũ ẽ ab ipso mo
eiꝰ licteris inditus ñ ẽ. in quib eiꝰ cantica
scripta st̃. S alicuiꝰ significationis grã
tã magni meriti seriti di nom̃ adhibi¬
tũ ẽ. ex quo dirigeret᷑ legentis uł audi¬
entis intentio. Euit gͦ moy ses minister
quippe illa infigura contingebant illis¬
sic̃ apłs dicit. S cripta sunt autẽ ad cor¬
reptionẽ nr̃am. in qͦs finis scłoꝵs obue¬
nit. Et scd̾m hanc dispensationẽ quȩ
facta ẽ ꝑ moysen. inspiciendus ẽ iste p̃s.
es nob̃. a generatione in
generationẽ. id.ẽ. in om̃i
generatione. siue in dua¬

Expanded text:
sit» . Non enim credendum est ab ipso omnino Moys ejus litteris inditus non est, in quibus ejus cantica scripta sunt: sed alicujus significationis gratia tam magni meriti servi Dei nomen adhibitum est, ex quo dirigeretur legentis vel audiemum duxit. Fuit ergo Moyses minister quippe «illa in figura contingebant in iad correptionem nostram, in quos finis saeculorum obvenit» . Secundum hanc ergo dispensationem quae facta est per Moysen, inspiciendus est iste psales nobis in generatione et generatione:» sive in omni generatione, sive in dua
Abbreviated transcription (Latin):
gert̃ & contingunt omĩa hȩc in m̃bris
corporis xp̃i. & au̾tit ds̃ ab orantib fa¬
ciẽ ñ exaudiendo ad id qͦd uolunt. qͦndo
sibi nesciunt ñ expedire qͦd petunt. Et
inops ẽ eccłia cũ esurit & sitit ꝑ egrina.
unde satietꝰ᷑ in patria: & in laborib ẽ a

Expanded text:
gerunt et contingunt omnia haec in membris corporis Christi. Et avertit Deus ab orantibus faciem, non exaudiendo ad id quod volunt, quando sibi nesciunt non expedire quod petunt. Et inops est Ecclesia, cum esurit et sitit peregrina, unde satietur in patria. Et in laboribus est a
Abbreviated transcription (Latin):
Pot̾ enĩ anima infidelis usq ad tantas
tenebras ꝑuenire. ut dicat stultus in cor-¬
de suo ñ ẽ ds̃. Totus gͦ iste sensus ita con-
meas ad te. id. ẽ. ñ destiti ad te glificandũ
extendere oꝑa mea. Cur gͦ impii in me
seuiunt. nͥ quia mortuis ñ facis mira¬
bilia: id.ẽ. ñ cõmouent᷑ ad fidẽ: N ec
medici eos exsuscitabt̃ ut confiteant᷑
tibi: in quib occulta grã tua ñ oꝑatꝰ.
qua trahant᷑ ut credant. quia nemo
uenit ad te. nisi quẽ tu atcraxeris. Nã
qͥs narrabit in sepulchro miscdiã tuã.
io .ẽ. a nimȩ mortuȩ. cuiꝰ mors iacet sub
corporis pondere. & ueritatẽ tuã in ꝑdi¬
tione. id.ẽ. in tali morte nichil hors uo¬
obliuiscendo uitȩ lum̃ amisit. tua mise¬

Expanded text:
namque anima infidelis usque ad tantas tenebras pervenire, ut dicat stultus in corde suo, «Non est Deus» . Totus ergo iste sensus ita contimeas ad te:» id est, non destiti ad te glorificandum extendere opera mea. Cur ergo in me impii saeviunt, nisi quia mortuis non facies mirabilia? id est, non eis commoventur ad fidem, nec medici eos exsuscitabunt, ut confiteantur tibi, in quibus occulta gratia tua non operatur, qua trahantur ut credant; quia nemo venit ad me, nisi quem tu attraxeris. Nam «quis enarrabit in sepulcro misericordiam tuam;» id est, animae mortuae, cujus mors jacet sub corporis pondere? «et veritatem tuam in perditione;» hoc est, in tali morte nihil horum vaobliviscendo vitae lumen amisit, «tua mi
Abbreviated transcription (Latin):
ria sepe enĩ amici q noti ꝑiclitantes
b dicit apłs. om̃s me dereliquert̃: non
illis imputet᷑. S utquid hȩc omĩa nisi ut
oratio huiꝰ scĩ corporis mane.id. ẽ. pꝰ noctẽ
infidelitatis in luce fidei p̾̃ueniat do. do¬
nec ueniat salus illa. in cuiꝰ nondũ re.s
iã spe salui facti sumꝰ. eãq cũ patientia
fidelit̾ expectamꝰ: ubi nec repellet dñs
debimꝰ eũ sicuti ẽ: nec inopes erimꝰ quia
copia nr̃a erit ipse ds̃ omĩa in omnib.
nec laborabimꝰ quia nulla erit infirmi¬
res eiꝰ nos conturbabt̃. quia ꝓmissa red¬
dita nos beatificabunt. nec territꝰ lon¬
ge fiet a nobis notus & amicus: uͥ nul-¬
lus erit qui timeat᷑ inimicus:¬

Expanded text:
aepe amici et noti periclitantes bus dicit Apostolus, «Omnes me reliquerunt; non illis imputetur» . Sed utquid haec omnia, nisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post noctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia fideliter exspectamus ? Ubi nec repellet Domindebimus eum sicuti est : nec inopes erimus, quia copia nostra ipse Deus erit omnia in omnibus : nec laborabimus, quia nulla remanebit infirmires ejus nos conturbabunt, quia promissa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nobis notus et amicus, ubi nullus erit qui timeatur inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
diã eũ: cũ ipso sũ in tribulatione. Noli
timere qͣndo tribularis. ne quasi ñ sit
ds̃ tecũ. Eides sit tecũ. & tecũ ẽ d̾s in tri-¬
bulatione. Si fides tua dormit in corde
tuo. tanquã in naui tua dormit xp̃c.

Expanded text:
diam eum; cum ipso sum in tribulatione.» Noli timere quando tribularis, ne quasi non tecum sit Deus. Fides sit tecum, et tecum est Deus in tribulatione. tuo, tanquam in navi tua dormit Christ
Abbreviated transcription (Latin):
surrexisse xp̃m. Quis hoc audiat: Qͥs
hoc credat: Noua res. s signa consequebã¬
tur: & incredibili rei fidẽ miracula facie¬
bant. Contradicebat᷑. s contͣdictor uince¬
bat᷑. & de contͣdictore fidelis efficiebat᷑
lbi tam̾ magna flãma. Ibi marty res ci¬
bati de pane lacrimarũ. & potati in la¬
crimis. s in m̃sura. Non ampliꝰ quã po¬
terant ferre. ut pꝰ m̃surã lacrimarũ
sequeret᷑ corona gaudioꝵ. Et inimici

Expanded text:
resurrexisse Christum. Quis hoc audiat? quis hoc noverit? Nova res! sed signa consequebantur, et incredibili rei fidem miracula faciebant. Contradicebatur, sed contradictor vincebatur, et ex contradictore fidelis efficiebatur. Ibi tamen magna flamma: ibi martyres cibati de pane lacrymarum, et potati in lacrymis; sed in mensura, non amplius quam poterant ferre ut post mensuram lacrymarum sequeretur corona gaudiorum. Et inimic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑtinent ad filios. quȩ faciunt pa-¬
rentes iã natis filiis. Nati enĩ filii ad se
ꝑtinent. & parentes ad se ꝑtinent.
Itaq illi qui nati sunt si tenuerint
uias parentũ suoꝵ malas. necesse ẽ
portent & merita ipsors. Si autẽ mu¬
ad mortalitatẽ istã radix nr̃a duxit

Expanded text:
non pertinent ad filios, quae faciunt parentes jam natis filiis. Jam enim filii nati ad se pertinent, et parentes ad se pertinent. Itaque illi qui nati sunt, si tenuerint vias parentum suorum malas, necesse est portent et merita ipsorum. Si autem muad mortalitatem istam radix nostra, duxit
Abbreviated transcription (Latin):
libere aere ꝑfruunt᷑: & nec uua uinũ ẽ.
nec oleũ oliua ante p̾ssurã. Sic sunt hoĩes
cularia se uenisse cognoscat. Contribula¬
bit᷑. conteret᷑. concẽpnet᷑. ñ ut in hoc scło
ꝑeat. s ut in apothecã di defluat. Exuit᷑
carnalib desidiors tegum̃tis quasi ui-¬
naciis. Hoc enĩ contingit in desideruis

Expanded text:
t nec uva vinum est, nec oliva oleum, ante pressuram. Sic sunt homines cularia se venisse cognoscat; contribulabitur, conteretur, comprimetur; non ut in hoc saeculo pereat, sed ut in apothecas Dei defluat. Exuitur carnalium desideriorum integumentis, quasi vinaciis: hoc enim ei contigit in desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
quib dã uocabulis gentiũ. quoꝵ uocabu¬
loꝵ interp̃tatio satis indicat qͥd uelit in¬
telligi. Talib enĩ nominib conuenientis¬
sime figurant᷑ ueritatis inimici. Idumei
quippe interp̃tant᷑. uł sanguinei. uł t̾re¬
ni.&. ismahelitȩ. obȩdientes utiq ñ deo s
sibi. Mo ab ex patre. qͦd in malo ñ intelli¬
git᷑ meliꝰ. quẽ cũ ipsa historia cogitatur.
qͦd pat̾ loch filiȩ suȩ illicite se utenti ꝑ¬
mixtus eũ genuit. qui ex ipsa re tale no¬
men accepit. Bonus autẽ pat̾. s sicut lex
ait. siqͥs ea legitime utat᷑: ñ inceste &. il¬
licite. Agareni. ꝓseliti. id.ẽ. aduenȩ. quo
nomine significant᷑ int̾ amicos ppłi d̃i. ñ
illi qui ciues fiunt. s qui in animo alie¬
no atq aduenticio ꝑseuerant: & nocendi
occasione inuenta se ostendt̃. Gebal ual¬
lis uana. id. ẽ. fallacit̾ humilis. A mon po¬
plłs turbidus. uł ppłs meroris: A malech:
so nomine latino se indicent alienos. &

Expanded text:
quibusdam vocabulis Gentium: quorum vocabulorum interpretatio satis indicat quid velit intelligi. Talibus enim nominibus convenientissime figurantur veritatis inimici. Idumaei quippe interpretantur, vel Sanguinei, vel Terreni: Ismaelitae, Obedientes sibi; utique non Deo: sed sibi. Moab, Ex patre: quod in malo non intelligitur melius, nisi cum ipsa historia cogitatur, quod pater Lot filiae suae illicite se utenti permixtus eum genuit; quia ex ipsa re tale nomen accepit . Bonus autem pater, sed sicut Lex, si quis ea legitime utatur ; non inceste et illicite. Agareni, Proselyti, id est, advenae: quo nomine significantur inter inimicos populi Dei, non illi qui cives fiunt; sed qui in animo alieno atque adventitio perseverant, et nocendi occasione inventa se ostendunt. Gebal, Vallis vana, id est, fallaciter humilis: Amon, Populus turbidus, vel Populus moeroris: Amalech, so nomine latino se indicent alienos, et
Abbreviated transcription (Latin):
le lacrimarũ humilitatẽ unde ascen¬
dat. Scit quia si se excollere uoluerit
cadet: si se humiliauerit eriget᷑. Ele¬
rẽ locũ: uocat ad suꝑiorẽ q dicit illi.
Ascende suꝑiꝰ. Ipse tam̃ ñ elegit nisi ẽẽ in
domo dñi in quocũq loco. Bene locus¬

Expanded text:
te humilitatem unde ascendat: scit quia si se extollere voluerit, cadet, si se humiliaverit, erigetur; elerem locum vocat ad superiorem, et dicit illi, «Ascende» . Ipse tamen non elegit nisi esse in domo Domini, in quocumque loco, non
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt eiꝰ. S ne illi peccatores quib
tanta licuit exertere in xp̃ianos atten-¬
dant᷑ a quib dã infirmis. & dicat᷑ ecce
qͥd uoluit ds̃ ut tantũ impiis & scele¬
ratis liceat in seruos dĩ : Modicũ consi-¬
dera ocłis tuis ocłis fidei. & uidebis re-¬
tributionẽ peccators in fine quib mͦ
tanta ꝑmittunt᷑ ut exertearis. Hoc enĩ
sequit᷑. Uerũtam̃ ocłis tuis consid̾abis:
& retributionẽ peccators uidebis. Qm̃¬

Expanded text:
quabit.» Sed ne illi peccatores quibus tanta licuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Amor quippe inflãmat. timor hu¬
miliat. Ideo peccata mali igne amoris
succensa st̃: peccata uͦ mali timoris effos¬
sa st̃. Humiliat & bonꝰ timor. Accendit
ꝙ bonꝰ amor. S alit̾ atq utilit̾. Nã co
lonꝰ int̾cedens ꝓ arbore quȩ fructus ñ
dabat. ne subu̾teret᷑. ait. Circũ fodio eã.
& adhibeo ei cophinũ stercoris. Fossa¬
quippe significat piã humilitatẽ tim̃¬
nitentis. De igne autẽ boni amoris sc̃p¬
utiq igne in ardescunt sp̃u feruentes.
& dĩ ac ꝓximi caritate flagrantes. Ac
ꝑ hoc sicut omĩa iusta oꝑa bono timo¬
re. uł bono amore fiunt. sic malo amo¬
re & malo timore peccata omĩa cõmit¬

Expanded text:
t. Amor quippe inflammat; timor humiliat: ideo peccata mali amoris, igne succensa sunt; peccata mali timoris, effossa sunt. Humiliat et bonus timor, accendit et bonus amor; sed aliter, atque aliter. Nam et colonus intercedens pro arbore, quae fructus non dabat, ne subverteretur, ait: Circumfodio eam, et adhibeo cophinum stercoris . Fossa significat piam humilitatem timenitentis. De igne autem boni amoris Domiuo igne inardescant spiritu ferventes, et Dei ac proximi charitate flagrantes. Ac per hoc, sicut omnia justa opera bono timore et bono amore fiunt; sic malo amore et malo timore omnia peccata commit
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorant᷑. Nã ꝓ trib quȩ sunt in
exodo. & hic ñ sunt. id.ẽ. cinifes. ulcera.
tenebrȩ. aliȩ tres cõmemorant᷑ quȩ ibi
ñ sunt. id .ẽ. rubigo. pruina. ꝙ ignis.
d̃i fuit: quȩ ȩgyptioꝵs impietatẽ oc-¬
culta ȩquitate puniuit.S eidẽ semi¬
tȩ uiã fecit. cũ eos tanꝗͣ in abditis ꝑ
angłos malos in manifesta scelera ꝓ-¬
ducens. in euidentissimos impios eui¬

Expanded text:
commemorantur; dum pro tribus quae sunt in Exodo , et hic non sunt, id est, sciniphes, ulcera, tenebrae, aliae tres commemorantur quae ibi non sunt, id est, rubigo, pruina et ignis, tatem occulta aequitate puniret; sed eidem semitae viam fecit, ut eos tanquam ex abditis per malos angelos in manifesta scelera producens, in evidentissimos impios evi
Abbreviated transcription (Latin):
ctus de terra sua tanꝗͣ in egyptum
gentiũ ibi pͥmo humiliatus ẽ. cũ ꝑ¬
secutionẽ martyres patiebant᷑. nunc
exaltatus sicut uidemꝰ quomͦ imple¬
tũ ẽ in eo. Adorabunt eũ om̃s reges:¬

Expanded text:
ctum de terra sua, tanquam in Aegyptum Gentium? Ibi primo humiliatum, quando persecutiones martyres patiebantur: nunc exaltatum, sicut videmus; quoniam impletum est in eo, Adorabunt eum omnes reges
Abbreviated transcription (Latin):
& tribũ effraim ñ elegit. S elegit tribũ
iuda. Non dixit reppulit tab̾naculũ
ruben. qui fuit pͥmogenitꝰ in iacob:
nec eos qui secunt᷑ & iudã nascendo p̃¬
cedunt: ut illis repulsis trib iuda eli-¬
geret᷑. Poterat enĩ dici merito illos re¬
pulsos. quia &e. in benedictione iacob
qua suosfilios benedixit. peccata eors cõ¬
memorata grauit̾ detestat᷑. quãuis in
eis trib leui sacerdotalis trib ẽẽ meru¬
it. unde etiã moy ses fuit. Nec dixit
reppulit tab̃naculũ beniamin. uł tri¬
bũ beniaminũ elegit. ex qua rex ẽẽ iã
de ex ipsa uicinitate tẽporis qͣndo ille
uenditus. merito pietatis. castitatis. sa¬
pientiȩ iustissimȩ sublimatꝰ ẽ. Et effrẽ
maiori fr̃i iacob aui sui benedictione
p̃latus ẽ. Et tam̃ ds̃ reppulit tab̾nacu¬
lũ ioseph. & tribũ effrem ñ elegit. Libi ꝑ
hȩc p̃clari meriti nomina. qͥd aliud quã
uniuersũ ppłm illũ uetusta cupiditate
a dño terrena p̾mia requirentẽ repulsũ

Expanded text:
et tribum Ephraem non elegit. Et elegit tribum Juda. Non dixit, Repulit tabernaculum Ruben, qui fuit primogenitus Jacob; nec eos qui sequuntur, et Judam nascendo praecedunt, ut illis repulsis et non elgeretur. Poterat enim dici merito illos repulsos, quia et in benedictione Jacob, qua suos filios benedixit, peccata eorum commemorata graviter detestatur ; quamvis in eis tribus Levi sacerdotalis tribus esse meruerit, unde etiam Moyses fuit . Nec dixit, Repulit tabernaculum Benjamin; vel, Tribum Benjamin non elegit, ex qua rex esse jam de ex ipsa vicinitate temporis, quando ille venditus, merito pietatis, castitatis, sapientiae, justissime sublimatus est ; et Ephraem majori fratri avi sui Jacob benedictione praelatus est : et tamen Deus repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephraem non elegit. Ubi per haec praeclari meriti nomina, quid aliud quam universum populum illum vetusta cupiditate a Domino terrena praemia requirentem, repulsum
Abbreviated transcription (Latin):
riũ indicat occultȩ ueritatis. ⁊ saphqͥp¬
pe latine dicit᷑ congregatio. Ergo ꝓ tor-¬
cularib qͥnta sabb̃i cantat᷑ ipsi asaph.
id.ẽ. ꝓ p̃ssura discernente baptizatis. & ex
aqua regeneratis cantat᷑ psalmꝰ dñicȩ

Expanded text:
rium intimat occultae veritatis. Asaph quippe latine dicitur Congregatio. Ergo «pro torcularibus, quinta sabbati,» cantatur «ipsi Asaph;» id est, pro pressura discernente, baptizatis ex aqua renatis, cantatur Psalmus dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
fluxert̃ aquȩ: & torrentes inundauert̃.
Nunqͥd & panẽ poterit dare: aut pa¬
rare mensã ppło suo: Non credentes
ergo petiert̾ ȩscas animab suis. Non siẽ
apłs iacob ȩscã mentis p̾cipit postulari.
s a credentib eã peti admonet. ñ a tẽp¬

Expanded text:
fluxerunt aquae, et torrentes inundaverunt, numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo? » Non credentes ergo petierunt escas animabus suis. Non sic apostolus Jacobus escam mentis praecipit postulari; sed a credentibus eam peti admonet, non a ten
Abbreviated transcription (Latin):
aebent. Qui enĩ sic suscipiunt testam̃¬
cũ dei ut uetere uanitate ñ se eruant.
similes sunt hostib ppłi eiꝰ. qui archã
testam̃ti captiuatã iuxta y dola sua¬
posuert̃. Et illa quidẽ uetera etiã illis
ȩternũ. secretũ scilicet testam̃ti regnũ

Expanded text:
. Qui enim sic suscipiunt testamentum Dei, ut vetere vanitate non se exuant, similes sunt hostilibus populis qui Arcam testamenti captivatam juxta sua idola posuerunt. Et illa quidem vetera etaeternum, secretum scilicet testamentum regni
Abbreviated transcription (Latin):
in gladio cȩcidert̃: & uiduȩ eors ñ plo¬
rabant᷑. Cecidert̃ in gladio filii hely.
quors uniꝰ uxor uiduata. & mox in par¬
tu mortua. ꝓpt̾ eandẽ ꝑturbationem
plangi ñ potuit honore funeris. Et¬
excitatꝰ ẽ tanꝗͣ dormiens dñs. li idec̃ enĩ
dormire. qͣndo ppłm suũ dat in manu
eors quos odit: ubi eis dicat᷑. Ubi ẽ ds
impiis insultantib. qͦd uelut ebrius
diu dormiat. qͣndo ñ tã cito quã putãt
suos in posteriora: illos utiq qui gaude¬
bant qͦd arcã eiꝰ captiuare potuert̃. Per¬
cussi enĩ sunt in sedib suis. qua pena¬

Expanded text:
in gladio ceciderunt, et viduae eorum non plorabantur. Ceciderunt enim in gladio filii Heli, quorum unius uxor viduata, et mox in partu mortua, propter eamdem perturbationem plangi non potuit honore funeris excitatus est tanquam dormiens Dominus. Videtur enim dormire, quando populum suum dat in manus eorum quos odit, ubi eis dicatur: Ubi est Deus  videtur impiis insultantibus, quod velut ebrius diu dormiat, quando non tam cito quam putant suos in posteriora: illos utique qui gaudebant quod Arcam ejus captivare potuerunt; percussi enim sunt in sedibus suis . Quod e
Abbreviated transcription (Latin):
qui dirrupit mare. & transtulit eos.¬
& statuit aquas quasi in utre. ut sic sta¬
ret unda quasi fuisset inclusa: potest
liter huic scło renuntiat᷑. ut tanquã
inimicis peccatis om̃ib ꝑ deletis. fide¬
liũ ppls ꝑsacram̃tũ baptismatis trai¬
ciatur. Et qui deduxit eos in nube diei:
& tota nocte in illuminatione ignis. po¬
test etiã sp̃aliter nos dirigere ad gaudia¬

Expanded text:
qui disrupit mare, et trajecit eos, statuit aquas quasi in utres, ut sic staret unda tanquam fuisset inclusa, potest huic saeculo renuntiatur, ut, tanquam inimicis, peccatis omnibus perdeletis, fidelium populus per sacramentum Baptismatis trajiciatur. Qui deduxit eos in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis, potest etiam spiritualiter dirigere i
Abbreviated transcription (Latin):
heremo: & ad aquauit eos uelut in
abysso multa. o eduxit aquã de pe¬
tra: & deduxit tanꝗͣ flumina aquas.
potest utiq sitienti fidei donũ sp̃c sci.
quod illa res gesta significabat infun¬
peccare ei. id.ẽ. ñ credere. Nã hoc ẽ pec¬
catũ de quo arguit sp̃c mundũ. sic̃
dñs ait. De peccato quidẽ. quia ñ cre¬
didert̃ in me. Et exacerbauert̃ dm̃¬
sua: Quia licet bibissent de petra. ñ
uentres s mentes aridas habebant.
plices cẽ debuerant: ut qui siccitatẽ
donauerat faucib. ȩquitatẽ donaret

Expanded text:
ram, et adaquavit eos sicut in abysso multa; et eduxit aquam de petra, et deduxit tanquam flumina aquas, potest utique sitienti fidei donum Spiritus sancti, quod illa res gesta spiritualiter significabat, infunpeccare ei: id est, non credere. Nam hoc est peccatum de quo arguit Spiritus mundum, sicut Dominus dicit: De peccato quidem, quia non crediderunt in me . Et exacerbaversua? Quia licet bibissent de petra, non ventres, sed mentes aridas habebant, plices esse debuerant, ut qui satietatem donaverat faucibus, aequitatem donaret
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ ds. & ideo recto adherens tanquã
incõmutabili regłȩ. potest fieri rectũ.
quod in se fuit cor prauũ. Ut autẽ cor
gͦ quȩ ẽ in corde recto. parat᷑ a dño fide
p̾cedente. qua accedit᷑ ad dm̃ rectũ ut
cor fiat rectũ. Quȩ fides p̃ueniente &

Expanded text:
est enim Deus: et ideo recto adhaerens, tanquam incommutabili regulae, potest fieri rectum quod in se fuit pravum cor igitur quae est in corde recto, paratur a Domino, fide praecedente, qua acceditur ad Deum rectum, ut cor fiat rectum. Quae fides, praeveniente et
Abbreviated transcription (Latin):
mo continent᷑: quȩ in uete¬
ri ppło acta narrant᷑. Re¬
centior autẽ & posterior ppls admonet᷑.
ut caueat ne sit ingratus beneficiis dei.
eiusq in se ꝓuocet iracundiã.: cuiꝰ obȩ¬
dienter & fidelit̾ debet susciꝑe gr̃ãm.¬

Expanded text:
ea continet quae in veteri populo acta narrantur: recentior autem et posterior populus admonetur ut caveat ne sit ingratus beneficiis Dei, ejusque in se provocet iracundiam cujus obedienter et fideliter debet suscipere gra
Abbreviated transcription (Latin):
nem. inquo
riapmeruit:
cheologani qͣm ne¬
mopͥus edere nouãt:¬
emisit. Inpͥntipio e¬
rat uerbum sc̃. qͣm
canto pondere grauidam reliquid.
ut si qͣuanto płus intonare uoluiss.
nec ip̃e mundus caꝑe potiussed.
Ieꝵ. Et philippum. quios lampadiᷤᷤ
qui illumunat᷑ ore: quod accepit. cu
datum est opus oris illimninati. hoc
locutionis genus scriptura sepe com¬
memorat. qñ nomina p̃misteria
sunt posita. quod nunc euangeli¬
sta. Et dei ꝑsona. uebementer afͤ¬

Expanded text:
nem. In quoria promeruit, heologam quam nemo prius edere noemisit: In principio erat Verbum, etc. Quam tanto pondere gravidam reliquit, ut si aliquanto plus intonare voluisset, nec ipse mundus capere potuisset.is. Et Philippum. Qui os lampadis qui illuminat ore quod accepit, cui datum est opus oris illuminati. Hoc locutionis genus saepe Scriptura commemorat, quando nomina propter mysteria sunt posita: quod nunc evangelista, ex Dei persona vehementer af