comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia intra portã undiq ꝑ circũitũ
fenestrȩ obliquȩ constructȩ sun
ut ne mo ex hac grã quasi desingu¬
laritate glorietur Nullusse
donũ ueriꝰluminis estimet haber
priuatũ : quia in eo quod se habera
p̃cipuũ putat. sepe alt̃ ÷ ditior.
que habere apud se boni aliquid
ñ putabat: Utide hicquoq ad huc
aꝑte subiungitur. Similiter ditꝰ
erant & inuestibulis fenestrȩ ꝑ
gͥrũ intrinsecus. Postquã dixis
fenestras in frontib. ad iungi
fenestras inuestibulis ꝑgyͥrũ in¬
trinsecus. quia non solũ alta scẽ ȩccłȩ
nembra quȩ p̾minent. habent contẽ¬
plationis gram. sed plerũq: hocdonũ
&iam illa membra ꝑcipiunt. quȩ &¬
suam ꝑ desideriũ ad sũma ȩmicant.
tamen adhuc ꝑ officiũ inimo iacent:
isienĩ cei̾is qui despecti uidentur. omp̃s
ds lumen contẽplationis infutider&e:
fenestrȩ in uestibulis non fuissent
idemus itaq alios in sũmis locis sc̃ȩ

Expanded text:
quia intra portam undique per circuitum quia intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae constructae sunt, ut nemo de hac gratia quasi de singularitate glorietur. Nullus se donum veri luminis aestimet habere privatum: quia in eo quod se habere praecipuum putat, saepe alter est ditior, quem habere apud se boni aliquid non putat. Unde hic quoque adhuc apte subjungitur: « Similiter autem erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus. » Postquam dixit « fenestras in frontibus, » adjungit « fenestras in vestibulis per gyrum intrinsecus. » Quia non solum alta sanctae Ecclesiae membra, quae proeminent habent contemplationis gratiam, sed plerumque hoc donum etiam illa membra percipiunt, quae etsi jam per desiderium ad summa emicant, tamen adhuc per officium in imo jacent. Nisi enim et his qui despecti videntur, omnipotens Deus lumen contemplationis infunderet, fenestrae in vestibulis non fuissent. Videmus itaque alios in summis locis sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quod modo mirabilit̾ designis
agi conspicimus. ñiam ipsã uictoriã
sed ad huc imaginẽs uictoriȩ uidemꝰ
Quia gͦ plerũqͣ scĩs & iam& in locis
superorib positis ut adbona oꝑa
alii ꝓuocentur. uir tutes & signa
dantur. ante frontes in terioris
ȩdi ficii. palmarũ pictura ostendit᷑.
PDęc hodierna die tractata su fficiant.
ut adea quȩ subiecta st̃ ualentio res

Expanded text:
autem quod modo mirabiliter de signis autem quod modo mirabiliter de signis agi conspicimus, non jam ipsam victoriam, sed adhuc imagines victoriae videmus. Quia ergo plerumque sanctis etiam et in locis sublimioribus positis, ut ad bona opera alii provocentur, virtutes et signa dantur, ante frontes interioris aedificii palmarum pictura ostenditur. Haec hodierno die tractata sufficiant, ut ad ea quae subjuncta sunt, valentiores,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: sicut scripcũ: In hoc scietꝰ
quia mei discipłi estis: sidilectionem
habueritis ad inuicẽ. Hȩc autẽ mira¬
cula cũ electi faciunt. longe dissimilit̾
areprobis faciunt. quia quod electi
ex caritate. hoc reprobi student facere
ꝑ elationẽ. Sed eis dem electis & ipsa
mira quȩ ꝑ caritatẽ faciunt. non iã
pal mę sunt sed adhuc pictura pal¬¬
marum. quid dẽcis foris ostenditꝰ
quales apud omnipotentẽ dñm int
habeantur. Ibi aut̃ eis palma erit.
ubiiã mortis contentio nonerit. Nã
p̾dicator egregius tunc aspexit palmã
uerã uincentib dari. cũ resurrec¬
tionẽ pͣ uidic mortuorũ fieri. sicut
dicit. Oporto enĩ corrup tibile hoc
induere in corruptionẽ : & mortale
hoc induere immortalitatẽ. Cum
autẽ mortale hoc induerit inmnorta
litatẽ: tuncfie sermo quiscriptus est.
Absorta ÷ mors inuictoria. Ubi ÷ mors
uictoria tua. ubr÷ mors stimulus
tuus: Tunc gͦ erit ꝑfecta uictoria:
cũ mors plene fuerit absorta. I nomne

Expanded text:
n hoc scietur quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Haec autem miracula cum electi faciunt, longe dissimiliter a reprobis faciunt, quia quod electi ex charitate, hoc reprobi student agere per elationem. Sed eisdem electis et ipsa mira quae per charitatem faciunt, non jam palmae, sed adhuc pictura palmarum, quia de eis foris ostenditur quales apud omnipotentem Dominum 1364 intus habeantur. Ibi autem eis palma erit, ubi jam mortis contentio non erit. Nam praedicator egregius tunc aspexit palmam veram vincentibus dari, cum resurrectionem praevidit mortuorum fieri, sicut dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Cum autem, tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus ? Tunc ergo erit perfecta victoria, cum mors plene fuerit absorpta. In omne
Abbreviated transcription (Latin):
deficiens subdidit.
atq tendentes quiddã iãdeinuisi¬
bili natura conspicere cupimus.
lassamur reuerberam ur. repellim᷑
tsi interiora penetrare non possum.
tameniã ab exteriori ostio. interius
hostiũ uidemus. Ipse enĩ considera¬
tionis laborꝰ ostiũ est: quia ostendit
aliquid ex eo quod intuf: & si adhuc
ingrediendi potestas non est Eeqͥ t᷑¬

Expanded text:
deficiens subdidit: atque tendentes quiddam jam de invisibili natura conspicere cupimus, lassamur, reverberamur, repellimur; et si interiora penetrare non possumus, tamen jam ab exteriore ostio interius ostium videmus. Ipse enim considerationis labor ostium est, quia ostendit aliquid ex eo quod intus est, etsi adhuc ingrediendi potestas non est. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quȩ ꝑ sollicitudinẽ animarum
frigitur: & nonsolũ sacrificium:
sed etiã holo caustũ domino essede
putatur. Sumamus gͦ sartaginem
ferream. & ponamus eam murum
ferreũ internos & ciuitatẽ. id ÷ asi¬
mamus zelũ fortẽ ut int̾nos & au¬
ditoris nr̃i animã inueniamus haͥn
post modũ fortẽ munitionẽ. Iun
enim Hunc murũ ferreũ inuentur
sumus : sinunc eum fortit̃ tenemus.
uidelic& docendo. custodiendo. sua¬
dendo. increpando. mulcendo. ter¬
rendo. aliquando lȩniter. aliquando
uero etiã seuerius agendo. Dequa

Expanded text:
ne; quae per sollicitudinem animarum ne; quae per sollicitudinem animarum frigitur, et non solum sacrificium, sed etiam holocaustum Dputatur. Sumamus ergo sartaginem ferream, et ponamus eam murum ferreum inter nos et civitatem , id est, assumamus zelum fortem, ut inter nos et auditoris nostri animam inveniamus hanc postmodum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, increpando, mulcendo, terrendo, aliquando leniter, aliquando vero etiam severius agendo. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
dñi filiũ morib demonstrat. atq
a nobilitate intima. opum suorũ
ignobilitate non discrepat. Que
in altaritota cremari pcipitur. ut̃
uidelic&e holocaustũ fiat. Holocaus¬
tũ enim totũ incensũ dicimus.
Unde & intrans latione altera hoc¬
in loco hȩc eadem simila quȩ in sartagi¬
ne
frigitur. holo caustũ fieri iubetur
oc aut̃ int̾ holocaustũ cȩ sacrificium
distat: quia omne quidem holo caus
sacrificiũ est. non omne sacrificiun
holo caustũ. Sunt enim multaboni
quȩ aguntur sacrificia. sed holocaut
non sunt: quia totam mentẽ in amon
spiritalẽ minime incendunt. Qur
enim sic operantur ea quȩ dĩ sunt
ut tamen & quȩdã quȩ sunt scłi non
relinquant: nimirũ sacrificiũ & non
holocaustũ offerunt. Qui auten
cuncta que mundi sunt de serunt.
& totã mentẽ igne diuini amoris ae¬
cendunt. Hi nim̃irũ omni potenti
dño sacrificiũ & holo caustũ fiunt
imila itaq insartagine est mundi
mens iusti inzeli spirit᷑alis affuctio¬

Expanded text:
Dei filium moribus demonstrat, atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Holocaustum enim totum incensum dicimus. Unde et in translatione altera haec eadem simila quae in sartagine frigitur, holocaustum fieri jubetur. Hoc autem inter holocaustum et sacrificium distat, quia omne quidem holocaustum sacrificium est, non omne sacrificium holocaustum. Sunt enim multa bona quae aguntur sacrnon sunt, quia totam mentem in amorem spiritalem minime incendunt. Qui enim sic operantur ea quae Dei sunt, ut tamen et quae sunt saeculi non relinquant, nimirum sacrificium et non holocaustum offerunt; qui vero cuncta quae mundi sunt deserunt, et tota mente igne divini amoris acendunt, hi nimirum omnipotenti Domino sacrificium et holocaustum fiunt. Simila itaque in sartagine est munda mens justi in zeli spiritalis afflictio
Abbreviated transcription (Latin):
quiatres sunt ordines beneuiuentiũ.
bonors scilicor coniugatoꝵs. conti¬
nentiũ atq pͣdicatoꝵ& Et quia alii
etiã in coniugiis positi amore
cȩlestis patrie anhelant. alii dutẽ
spe ȩt̃ni gaudii &iam carnẽ mace¬
rant. om̃sq actus terrenos refugi

Expanded text:
quia tres sunt ordines bene viventium, bonorum scilicet conjugatorum, continentium, atque praedicatorum, et quia alii etiam in conjugiis positi amore coelestis patriae anhelant, alii autem spe aeterni gaudii etiam carnem macerant, omnesque actus terrenos refugi
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ asem& ipsis auaritię
estũ repellunt : et nono solũ
iam aliena non tapiunt. sed
& propria indigentib largi

Expanded text:
erbum a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largi
Abbreviated transcription (Latin):
mors corporis: designatur: ualde
nobis denr̃o silentio airget ur
ecus: quia si in sub iectis suis is qui
latus adspeculandum ÷ &iam de
poste corporis quandoq morituri.
in grauit̃ reus tenetur. quo reatu
amorte animȩ sub iectoꝰ constrin¬
ur. quȩ potuis soc semꝑ ui uere:
suerba correptionis audissetꝰ
amelius possunt sangu inis nomine.
pecata signari: llnde quidã cum
perata carꝰnis de flerce: dixit. libe¬
pame de sanguinib ds̃ds̃ salutis meȩ
Sanguis gͦ morientis de manu specula¬
aoris requiritur: quia peccatum
subditi. culpȩ pͣ positi sitacuerit
reputatur. Est ergo quod faciat.
ut etiã moriente subdito se liberũ
reddat. Surgac. inuigilet. malis
actib contradicat. sicutꝰ scriptum ÷:
discurre. festina. suscita amicũ
tuũ. Ne dederis somnũ oculis tuis.
nec dormitent palpebre tuȩ

Expanded text:
mors corporis designatur, valde mors corporis designatur, valde nobis de nostro silentio augetur metus, quia si in subjectis suis is qui praelatus ad speculandum est etiam de morte corporis quandoque morituri tam graviter reus tenetur, quo reatu de morte animae subjectorum constringitur, quae potuisset semper vivere, si verba correptionis audisset? Sed melius possunt sanguinis nomine peccata signari. Unde quidam, cum peccata carnis defleret, dixit; Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi culpae praepositi, si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne dederis somnum oculis tuis, nec dormiten
Abbreviated transcription (Latin):
lati sumus. Et siquando uos adin¬
quitatẽ de fluitis: & iam ex nr̃o
hoc reatu est quos obsĩstentes
atq reclamantes in prauis deside¬
rus non habetis. Uobis ergo &
nobis parcitis: si aprauo opers
ces satis. Uobis & nobis parcimus:
quando hoc quod di splicet nonta¬
cemus. Oquam liber. a cõmissorũ
sibi sanguine fuerat pͣdicator egre¬
gius. q̃ũi dicebat: mundussum
asanguine omniũ. Non enim sub¬
ter fũgi : quominus annuntiarem
omne consiliũ dĩ uobis. Sienim
non annuntia ss&e : mundus asar¬
guine nonessoe. Sedquib ome
con siliũ di annuntiare studuit.
abeorũ sanguine mundus fuit
nqua uoce nõs conuenim nos
constringimur. nos rei eẽ ostendin
qui sacer dotes uocamur: qui sup
ea mala quȩ ꝓpria habemu s aliena
quoq mortes addimus: quia
tot occidimus. quot ad mortẽ
ire cotidie tepidi & tacentes ui¬
demus. Cum uero dicitur. sanguinꝰ
autẽ eius demanu tua requiram
sihoc in loco sanguinis nomine.

Expanded text:
s tales praelati sumus. Et si quando vos ad ins tales praelati sumus. Et si quando vos ad iniquitatem defluitis, etiam ex nostro hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si a pravo opere cessatis. Vobis et nobis parcimus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Si enim non annuntiasset, mundus a sanguine non esset. Sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce nos convenimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui super ea mala quae propria habemus alienas quoque mortes addimus, quia tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi et tacentes videmus. 10. Cum vero dicitur: Sanguinem autem ejus de manu tua requiram, si hoc in loco sanguinis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
non annuntiaueris neq locutus fueris
ut auertatur auia sua impiaceuiuat.
ipse impius in iniquitate sua mori¬
etur: sanguinem autẽ eius demanu
tua requiram. Inquib uerbis quid
nobis notandum ÷: quid sollicite
cogitandũ. nisiquia nec subiectus ex
culpa p̾positi moritur. nec pͣ posit
sine culpa :. quando uerba uitȩ non
audiens: ex suaculpamoritur sub¬
iectus: Impio &enim morsdebet᷑.
Sed ei a speculatore uiauitȩ nuntian¬
da ÷: & eius impietas increpanda.
Si uero speculator taceat: ipse impi
in iniquitate sua morietur. quia
impietatis eius meritũ fuit ut digi
non etẽ adquẽ speculatoris sermo
fieret. Sed sanguinẽ eius dñsdem
speculatoris requirit : quiarpse hun
occidit. quieum tacendo morti ꝓdi
nquib utrisq ÷ pensandũ quanũ
sibi cqͣnexa sunt peccata subcditorĩ
atq ppositorũ: quia ubi subieccus
qm̃ tacuit. reus mortis tenetur

Expanded text:
non annunciaueris ei neque locutus fueris, non annunciaueris ei neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceat, ipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, 1285 quia ipse hunc occidit, quia eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque pensandum est quantum sibi connexa sunt peccata subditorum atque praepositorum, quia ubi subjectus est, quoniam tacuit, reus mortis tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
spectione: & in altitudine uitȩ con¬
sistere. id÷ inualle infimioperis
non iacere. Sicut enimturris inmonte
iccirco adspeculandũ ponitur. ut
hostes quiueniunt longuis uideant᷑:
sic pͣdicatoris uita semꝑ in alto debet
fixa ꝑ manere. ut more nariũ discernã
fetores uitioꝵ odoresq uirtutũ.
Incursus malignoꝵ sp̃uũ longe ꝓspiciat:
& commis sassibi animas ꝑ suam ꝓ¬
uidentiam cautas reddat Sequit᷑
nuntiabis eis ex me. Ecce iterum
monetur ꝓpħa ne pͦsumat loqui
quod non audierit: sed prius aure
cordis aperiac uoci creatoris. &
post modũossui corporis aperiat
aurib plebis. Unde ꝓpħa alius dicit.¬
nelinabo ad similitudinẽ aurẽ meã.
aperiam in psalterio ꝓpositionẽ ieam:
Quienim recte pͣ dicat : prius sicut dictũ ÷
auremcordis locutioni intimȩ inclinđ
ut post modũ oscorporis inpropositio¬
ne ammonitionis aperiatEequit᷑
Sidicente me adim piũ mortẽ morieris.

Expanded text:
spectione et altitudine vitae conspectione et altitudine vitae consistere; id est, in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequitununtiabis eis ex me. 8. Ecce iterum monetur propheta ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat voci creatoris, et postmodum os sui corporis aperiat auribInclinabo ad similitudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam . » Qui enim recte praedicat, prius, sicut dictum est, aurem cordis locutioni intime inclinat, ut postmodum os corporis in propositione admonitionis aperiat. « Si dicente me ad impium, Morte mor
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit ut altũ uiuat. nisi ut loquen¬
do assidue ad altaauditores suos
ꝑtrahat: eorumq mentes ad amorẽ
cȩlestis pat̾riȩ loquendo succendat.
Sedtunc hȩc recte agit : cũ lingua
eius exuita arserit. Nam lucerna
quȩ iñ semet ipsa non ardet: eam
rem cui supponitur. non accendit
inc enim de iohe ueritas dicit. Ille
erat lucerna ardens &e lucens.
rdens uidelicet ꝑcȩleste desideriũ.
lucens ꝑ uerbum. Ut ergo seruetur
ueritas p̃dicandi: teneatur necesse ÷
altitudo uiuendi. Unde recte quoq
sc̃ȩ ȩccłȩ sponsi uoce in canticti
canticorũ dicitur. Nasus tuus sic̃
turris libani. Quȩ rogolaus :
fr̃s mei. ut sponse nasus turri
comparetur: Quia ꝑnasum Sȩd¬
semꝑ odores fetoresq discernim.
quid ꝑ nasum. nisi speculatorum dis¬
cretio de signatur: Qui nimirum
nasus & sicut turris ẽẽ libani dicitur :
quia uidelicet ppositorum discretio.
& munita semꝑ deb&e eẽ ex circum¬

Expanded text:
sufficit, ut altum vivat, nisi et loquensufficit, ut altum vivat, nisi et loquendo assidue ad alta auditores suos pertrahat, eorumque mentes ad amorem coelestis patriae loquendo succendat. Sed tunc haec recte agit, cum lingua ejus ex vita arserit. Nam lucerna quae in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. Hinc enim de Joanne Veritas dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet per coeleste desiderium, lucens per verbum. Ut ergo servetur veritas praedicandi, teneatur necesse est altitudo vivendi. Unde recte quoque sanctae Ecclesiae sponsi voce in Cantico canticorum dicitur: Nasus tuus sicut turris Libani . Quae ergo laus est, fratres mei, ut sponscomparetur? sed quia per nasum semper odores fetoresque discernimus, quid per nasum, nisi speculatorum discretio designatur? Qui nimirum nasus sicut turris Libani dicitur, quia videlicet praepositorum discretio, et munita semper debet esse ex circum
Abbreviated transcription (Latin):
redeat. ut tota se inp̃dicatione colligat.
& a ꝓferendi uerbi misterio non
recedat . Quia aũt necessitate loci sepe
uiris secularib iungor: non nun ꝗ
michi linguȩ disciplinã relaxo. Nam
si in assiduo censurȩ meȩ uigore me
teneo scio quia ab infirmiorib fugior
eosq ad hoc quod appeto nuqͣuã traho.
Unde fit : ut eorũ sepe & ociosa patient᷑
audiam. Sedquia ipse quoq infirmꝰ
sum: in otiofis sermonib paulis ꝑ
tractus. libent̃ iamea loquirncipio
quȩ audire ceperam inuitus. Et ubi
tedebat cadere: libet iacere. Quis
gͦ ego uł qualis speculator sum qui
non in monte oꝑis consisto. sed ad huc
inualle infirm̃itatis iaceo : Potens
uero ÷ humani generis creator &
redemptor. indigno michi & uitȩ
altitudinẽ. & linguȩ efficatiam
donare: ꝓcuius amore in ei us elo¬
quio nec michi parco. Esseergo spe¬
culatoris uita & altadebet semper
&e circum specta Neq hoc speculatori

Expanded text:
redeat, ut totam se in praedicatione colligat, redeat, ut totam se in praedicatione colligat, et a proferendi verbi ministerio non recedat? Quia autem necessitate loci saepe viris saecularibus jungor, nonnunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae meae rigore me teneo, scio quia ab infirmioribus fugior, eosque ad hoc quod appeto nunquam traho. Unde fit ut eorum saepe et otiosa patienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermonibus paulisper tractus, libenter jam ea loqui incipio, quae audire coeperam invitus; et ubi taedebat cadere, libet jacere. Quis ergo ego vel qualis speculator sum, qui non in monte operis sto, sed adhuc in valle infirmitatis jaceo? Potens vero est humani generis creator et redemptor indigno mihi et vitae altitudinem, 1284 et linguae efficaciam donare, pro cujus amore in ejus eloquio nec mihi parco. 7. Esse ergo speculatoris vita et alta debet semper, et circu
Abbreviated transcription (Latin):
non abnego. torporem meũ atq
neglegentiã uideo. ẜrit fortasse
apud piũ iudicem impetratio ue¬
niȩ ipsa cognitio culpȩ. Etquidem
inmonasterio positus ualebam &
abotiosis linguã restringere. & in
intentione orationis pene continue
mentẽ tenere. At postquam cordis
humerũ sarcinȩ pastorali suppo¬
sui : colligere se ad semet ip sum
assidue non potest animus. quia
admulta partitur. Cogor namq
modo eccłarum. modo monasteri¬
orum causas discutere. modo sin¬
gulorũ uitas actusq pensare.
mõdo quȩdam ciuiũ negotia susti¬
nere. modo deiħruentib barba¬
rorũ gladiis gemere. & commis so
gregi in sidiante s lupos timere.
mõdo rerum curam sumere. ne de sint
sub sidia eis ipsis quib disciplins
regula tenetur. Modo raptores
quõsdam ȩquanimit̃ ꝑpeti: modo
eis substudio seruatȩ caritatis
obuiare. Cumitaq ad tot & tanta
cogitauda scissa acdilamata mens
ducitur: quando ad semetipsam

Expanded text:
non abnego, torporem meum atque non abnego, torporem meum atque negligentiam video. Erit fortasse apud pium judicem impetratio veniae ipsa cognitio culpae. 6. Et quidem in monasterio positus, valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere. At postquam cordis humerum sarcinae pastorali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non potest animus, quia ad multa partitur. Cogor namque modo Ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, saepe singulorum vitas actusque pensare; modo quaedam civium negotia sustinere, modo de irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub studio servatae charitatis obviare. Cum itaque ad tot et tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens ducitur, quando ad semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet qui pͣdicationis locum
suscepit: ad altitudinẽ bonȩ actio¬
nis ascendat. Ad excelsa transeas
& eoꝵs qui sibi commissi sunt oꝑa
transcendat: quatinus sub iectoꝵ
uitã tanto subtilius uideat. quan¬
to &e terrenis reb quas despicit
animũ non sup ponit. O quam
dura michi sunt ista quȩ loquor.
quia mem& ipsũ loquendo ferio. cuiꝰ
neq lingua ut dignũ : p̃ dicationẽ
tenet: neq̃ in quantũ tenere sufficit.
uita sequitur linguã. Quigtiosis
uerbis sepe implic̾or. & ab exõrtatione
atq ȩclificatione ꝓximoꝵ. torpens
a neglegens cesso. Qui in cons pectu
uͥ sum mutus &e uerbosus.
Mutus in neces sariis. uerbosus inotiosis.
Sedecce sermo dĩ de speculatoris uita
cõpellit ut loquar. tacere non
possũ. & tamen loquendo me ferire
ptimesco. Dicam. dicam. & uerbi
ai gladius etiã ꝑ me ipsũ ad con¬
figendũ cor ꝓximi transeat. Dicam.
dicam: ut etiã contramẽ sermo
dĩ sonet ꝑ me. Ego me reũ esse

Expanded text:
videlicet qui praedicationis locum videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponit. 5. O quam dura mihi sunt ista quae loquor, quia memetipsum loquendo ferio, cujus neque lingua, ut dignum est, praedicationem tenet, neque inquantum tenere sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis verbis saepe implicor, et ab exhortatione atque aedificatione proximorum torpens et negligens cesso. Qui in conspectu Dei factus sum mutus et verbosus, mutus in necessariis, verbosus in otiosis. Sed ecce sermo Dei de speculatoris vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra me sermo Dei sonet per me. Ego reum me esse
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ͦ enim ꝑ salomonẽ dicitur. Tems
tacendi & tempus loquendi. Non
enim ait tempus loquendi & tempis
tacendi : sed prius tacendi p̾mituic
tempus. & post modũ subdit lo¬
quendi : quia non loquendo tacen
sed tacendo debemus loqui discen
dum fuerat dui prius tacuit. ut
post modũ recte loqueretur: pen¬
sandũ nobis ÷ quanta ei culpasi
non tacere: quẽ nulla cogit neces¬
sitas loqui Sequitur. Filihominis
speculato rem deditẽ domui ⁊srł
otandũ quod eũ quẽ dñs ad pdican¬
dũ mittit. speculatorem esse
denuntiat. Cui enim curaaliena
cõ mittitur speculator uocatur
ut inmentis altitudine sedeat: atq
uocabulũ nominis. ex uirtute acus¬
nis trahat. Nonenim speculato
qui inimo ÷. Speculator quippe
semꝑ inaltitudine stat: ut quic¬
quid uenturũ ÷ longe ꝓspiciat
tquis quis popłi speculator poni
alius speculatorem amn monet
dicens. Su ꝑ montẽ excelsum ascend
tu quiei angelizas sẏon:. lic

Expanded text:
Hinc enim per Salomonem dicitur: Tempus Hinc enim per Salomonem dicitur: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Non enim ait, Tempus loquendi, et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdit loquendi, quia non loquendo tacere, sed tacendo debemus loqui discereendum fuerat diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessitas loqui. Sequitur: VERSspeculatorem dedi te domui Israel. » Notandum quod eum, quem Dominus ad praedicandum mittit speculatorem esse denuntiat. Cui enim cura aliena committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. Non est enim speculator, qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, alius speculatorem admonet, dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut
Abbreviated transcription (Latin):
extitit. ut dum ꝑ caritatis grãm con¬
descendendo seei molliorem redderae:
eum statim ꝑ uerbi fortitudinem
tenerae. Sin uero ista eliticus popłs
quidomus exasperans uocatur quia
culpas nec int̾ flagella cognouit.
nullo merore animũde pressit. ꝓpħa
int̃gaudentes merens sede re studu it.
ut tãcendo ostenderet : quidloquen¬
douenerat docere. Et priusquã
uerba facer&: in hocquod merens
merens sedit. & post diem septimũ
uerba dominicȩ iussionis accepit
ut loqui debuis see: aꝑte indicat.
quia eisdem dieb merens cacuerat
Missus aurtẽ ad pͣdicandũ fuerat᷑
& tomen septem dieb sedens tacebat.
Quid ÷ hoc quod nobis ꝓpħa sesin
hoc suo silentio innuit. nsiquia
ille loqui ueracit̃ nouit. quiprius
bene tacere dilucerit: Quasi enim
quoddam nutrimentũ uerbiest. cen¬
sura silentui. Etrecte ꝑ exerescentẽ
quoq grãm sermone accipit : qui
ordinate antea ꝑ humilitatẽ tacec

Expanded text:
exstitit, ut dum per charitatis gratiam conexstitit, ut dum per charitatis gratiam condescendendo se ei molliorem redderet, eum statim per verbi fortitudinem teneret. Sin vero Israeliticus populus, qui domus exasperans vocatur, quia culpas nec inter flagella cognovit, nullo moerore animum depressit, propheta inter gaudentes moerens sedere studuit, ut tacendo ostenderet quod loquendo venerat docere. Et priusquam verba faceret, in hoc quod moerens moerens sedit, et post diem septimum verba dominicae jussionis accepit ut loqui debuisset, aperte indicat quia eisdem diebus moerens tacuerat. Missus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus sedens tacebat. Quid est hoc quod nobis propheta sanctus in hoc suo silentio innuit, nisi quia ille loqui veraciter novit, qui prius bene tacere didicerit? Quasi enim quoddam nutrimentum verbi, est censura silentii. Et recte per excrescentem quoque gratiam sermonem accipit, qui ordinate ante per humilitatem tacet.
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑ obedientiam ad fertilitatem
boniopis ꝑ uenturi: aceruus
frugũ uocantur. Quia enimbonȩ
anime fruges appellentur dĩ. ꝓ¬
gentes postmodum factȩ sunt: Sed
quia prius isrł dñocredidit: recte
hunc ꝓpħa frugum eius primitias
appellauit. Quia ergo ꝓpħa missus
non priori populo sed filiis ei usdem
populi uerba intulit: ad aceruum
frugũ nouarũ uenit. Quid uero
ꝑ chobar fluuiũ de signetur. supra
iam diximus : quȩ nequaquã modo
repetimus. ne repetendo fastidium
compassione secopulat : eorumq se
merorib consȩdendo & merendo
con iungit: qua radix uerbi est¬
uirtus oꝑis: & ille sermo ab audi¬
ente libent᷑ accipitur. quia pͣdicante
cũ compassione animi ꝓfertur
S ic ferrum cumferro iungitur liquat᷑
prius. ut post modum uicissum a seꝰ¬
ipso teneatur. Sienim prius minime
mollescit : postmodũ tenere fortit̃ se
non sufficit. Sic ꝓpħa captiuopopło
consedit. & merens in medio eorum

Expanded text:
atque per obedientiam ad fertilitatem atque per obedientiam ad fertilitatem boni operis perventuri, acervus frugum vocantur. Quia enim bonae animae fruges appellantur Dei, pgentes postmodum factae sunt. Sed quia prius Israel Domino credidit, recte hunc propheta frugum ejus primitias appellavit. Quia ergo propheta missus non priori populo, sed filiis ejusdem populi verba intulit, ad acervum frugum novarum venit. Quid vero per Chobar fluvium designetur, supra jam diximus ; quae nequaquam modo repetimus, ne repetendo fastidium compassione se copulat, eorumque se moeroribus consedendo et moerendo conjungit, quia radix verbi virtus est operis. Et ille sermo ab audiente libenter accipitur, qui a praedicante cum compassione animi profertur. Sic ferrum 1282 cum ferro jungitur, liquatur prius, ut postmodum vicissim a semetipso teneatur. Si enim prius minime mollescit, postmodum tenere se fortiter non sufficit. Sic propheta captivo populo consedit, et moerens in medio eorum
Abbreviated transcription (Latin):
NTERCȨTE RA prophetiȩ miracula
hocquoq mirandum habent libri ꝓ¬
pħarum: quod sicut in eis uerbis
res. ita non nuqͣuã uerbareb ex¬
ponuntur. ut eorũ non solumdicta
grationẽ. ad aceruum nouarum
frugũ. ad eos quihabitant iuxta
flumen chobar. Cum causa exigerce
ut indicare debuisset quia ad trans¬
migrationẽ uenfret: quȩ dicendi
necẽssitas fuit. ut ꝑfruges locum
quoq ex primer& dicens. ad aceruũ
frugĩnouarũ. nisi quod sepe ꝑ res & loca.
causȩ signantur. Multiquip pe
erechiele ꝓphetante iamcapti ui¬
tatis annide fluxerant. atq ex
i is quicaptiuitatẽ ducti fuerant
plures iam in morte carnis obierant.
adquorũ filios loqui ꝓpħa ueniebat
nde & ei su perius dicitur. Fili
hominis mitto egote ad filios isrł:
ad gentes apostatricȩs quȩ recessert̃
ame. Patres eorum p̾uaricati sunt
pactũ meũ usq addiem hanc: &e
filii dura ceruics & indomabili
corde sunt. ad quos ego mittote
Ex quib quia multi fuerant credituri.

Expanded text:
nter caetera prophetiae miracula hoc quoque mirandum habent libri prophetarum, quod sicut in eis verbis res, ita nonnunquam verba rebus exponuntur, ut eorum non solum dicta,grationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar. 1. Cum causa exigeret ut indicare debuisset quia ad transmigrationem veniret, quae dicendi necessitas fuit ut per fruges locum quoque exprimeret, dicens: Ad acervum novarum frugum, nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiele prophetante jam captivitatis anni defluxerant, atque ex his qui in captivitatem ducti fuerant plures jam in morte carnis obierant, ad quorum filios loqui propheta veniebat. Unde et ei superius dicitur: Fili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuerant credituri,
Abbreviated transcription (Latin):
exponere : sed meam corãuobis mi¬
seriã deflere. Unde peto. ut ura me
oratio talem faciat: qualis & michi
ualeam &e uobis prodee. Potens :
indigno michi & infirmo ex ur̃a in¬
tercessione ista tribuere: qui exsua
pietate pronobis dignatus : infirmari
irtus enim dĩ ÷ atq sapientia quȩ
nram infirmitatẽ sumpsit. ut ex
sua nos firmitate roborarce. ħe xp̃c

Expanded text:
exponere, sed meam coram vobis miexponere, sed meam coram vobis miseriam deflere. Unde peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mihi valeam et vobis prodesse. 1294 Potens est indigno mihi et infirmo ex vestra intercessione ista tribuere, qui ex sua pietate pro nobis dignatus est infirmari. Virtus enim Dei est atque sapientia , quae nostram infirmitatem sumpsit, ut ex sua nos firmitate roboraret, Jesus C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcompunctionẽ ingreditur. sub tiliori
incellectu necesse ÷ quasi lineo indumen¬
to uestiȩtur. Sedcũad popłm foras
egreditur: oportet ut uestimenta
inquib intrinsecus ministrauerat
reponat. atq popło aluis uestib in¬
autus appareat: quia si inc̃opunctionis
suȩ rigore se teneat. si i neo quem
orationis tempore habuit merore
ꝑdur&: exteriorũ rerũ uerba sus¬
cipere non admittit. Etquid grex
denecessariis faciat. siaudire atq̃
ꝓpendere & hoc quod pͣ sens tempꝰ
exigit pastor recusat.: Grossiora
ergo uestimenta sacerdos exiens ante
popłminduat : utmentis suȩ ha¬
bitũ putilitate filioꝵ etiã ad terrena
coleranda componat. Pensate ergo
sit & adsul limia cortendere. &
hoc repente adima reuocare. & in
sullimitate cognitionis intimȩ ex¬
tenuare animũ. & ꝓpt̃ ex teriores
causas ꝓximorĩ ut ita dicam subito incoenti¬
in cognitione groses cere Nonergo
michi modo necesse ÷ ꝓpħa uerba

Expanded text:
per compunctionem ingreditur, subtiliori per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento vestiatur. Sed cum ad populum foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. Pensate, rogosit et ad sublimia cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dicam, subito in cogitatione crassescere. 29. Non ergo mihi modo necesse est prophetae verba
Abbreviated transcription (Latin):
dequibusdam suis ꝓsperitatib lȩtant᷑
Quorum silȩcitia& sacerdos non congau¬
deat: minus amare creditur filiõs.
inquorum gaudio nonȩxultat P rȩ¬
cipue cũpaulus dicat. gaudere cũ
gaudentib. flere cũ flentibus Nichil
ergotam onerosũ: Ordine sacerdotũ
uideo: quam rigorem mentis com¬
patiendo flecter̾e. & cũ ꝑ sonis suꝑ¬
uenientib animũ mutare & tamer
hoc ualde ÷ necẽssariũ. Nãquando
expͣdicatione eius adbonioꝑis grãm
pecȩator reducitur. si ipse ꝓͣdic̃ator
ui decur ingratus: Unde ꝑhunc¬
I quoq eundem ꝓpħam in extrema
parte dicitur. ut cũ sacerdotes
intrinsecus ministrant: uestib lanȩis
non utantur. Dequib subditur. Cũq
egredient᷑ atriũ ex terius ad populum.
exuent uestimenta sua inquibus
ministrauerant. & reponentea in
ga zofilatia scũarii. Oro ssiora qͥppe
uestimenta sunt lanea: Sedcũ sacerdos
ad sc̃m ministeriũ accedit. cũ intus

Expanded text:
de quibusdam suis prosperitatibus laetantur; de quibusdam suis prosperitatibus laetantur; quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . 28. Nihil ergo tam onerosum ordini sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse praedicator videtur ingratus? Unde per hunc quoque eumdem prophetam in extrema parte dicitur: Et cum sacerdotes intrinsecus ministrant, vestibus laneis non utantur . De quibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se vestimenta sua in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus
Abbreviated transcription (Latin):
suopmaculas &e fletib lauare. &e post
letu s ineodem mentis merore ꝑ sistere
icut debona quoq muliere scriptum est
quȩ aditaber naculũ orauerat. ceab
intentione sua animũ post cõpuncti¬
onis gram non mutabat: cumdicitur
ultusq feius non sunt amplius idi¬
uersa mutati. Inqua nobis conside¬
randum est. quia si sic planxit mulier
quȩ quȩrebat filiũ. quomodo debec
plangere animaquȩ quȩrit dm̃
acerdos uͦ & iam post compunctionẽ
ac lacrimas cogitur necessariaquȩq
filiorum suorum cognoscȩre. & ed
qus refugit animꝰ: patient audire:
atq post suspiria cȩlestiũ. quorum¬
libet carnaliũ hominũ onera portare.
& sepe cum suꝑ uenientib corin
diuersas qualitatestrans fundere. Na
aiquando de lucris spirit᷑alib gaudae.
edcũquilibet merens suꝑ uenẽrit.
nisi eius merorem inse susceperit:
tribulationi illius compatiens non÷
⁊ aliquando dedampnis animarũ
luge: & repente suꝑuemunt qui

Expanded text:
suorum maculas et fletibus lavare, et post suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore persistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis considerandum est quia si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plangere anima quae quaerit Deum? Sacerdos vero etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animus patienter audire, atque post suspiria coelestium quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversas qualitates transfundere. Nam aliquando de lucris spiritalibus gaudet, sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget, et repente superveniunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
quia neconcussa aqua imaginem
pespicientis reddit. sed timc inea
uultꝰ intendentis  aspicitur cũ non
tot rerum confusio ꝑturbat.
erte is dequoloquimur ꝓpheta
reuelatione ultima templũ uiden
quȩ in eodemtem plo conspexeru
int̃cȩtera narrat dicens. Terra usq
ad fenestras : & fenestrȩ clau sȩ
aulus quoq apłs dicit Tem plum
enim dĩ scm̃est: quod estis uos
nhoc aut̃ templo. fenestrę sacer¬
dotes & speculatore ssunt: qui
inpopło fideliũ lumen scẽ pdica¬
tionis fundunt. Sedcum terra
usq ad fenestras est fenestrę
clausȩ sunt : quia cum terrena
cogitatio insacerdotũ cordib ex¬
crescit. fenestrȩ lumen non fun¬
dunt. quia sacerdotes ab officio
pͣ dicationis obͥmutescunt. ẜst &
aliud ualde inordine. sacerdotũ
graue. quia non sicut ⁊ i qui uitã
quietã ac remotam ducunt: Fix
ualent̃ in suacogitatione ꝑ manere:i
dum sicut & superius diximus. qui aloco
regiminis longe sunt: possunt peccatoꝵ

Expanded text:
quia nec concussa aqua imaginem quia nec concussa aqua imaginem respicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non tot rerum confusio perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae clausae . Paulus quoque apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . In hoc autem templo fenestrae sacerdotes et speculatores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis fundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus 1292 excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicationis obmutescunt. 27. Est et aliud valde in ordine sacerdotum grave, quia non sicut hi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
ed interim dũ loquor. auertere
amemeripso oculos uolo. Et ecce
iterũ sermo diuinus meimpingit
in memae ipsum. ut meam negłe¬
gentiã uideã: & michidicihȩc quę
audio ꝑtimescã: Sicut enim supe¬
rius dixi. euius cor incuris innu¬
meris s pansum se ad secolligat:
Quando r enim possũ &e ea quȩcirca
me
sunt sollicite omnia curare. &e me¬
mor ipsũ adunato sensu conspicerꝰ
quando possũ prauorũ nequitias i¬
sequendo corrigere. bonorũ ac tus
laudando & ammonendo custou
liis terrorem atq alus dulcedine
demonstrare. Quando ualeo &de
bis quȩ sunt necessaria fr̃ib cogtos
& contrahostiles gladios deurbis
uigilus sollicitudinẽ gerere. nei¬
cursione subita ciues pereant ꝓ¬
uidere : Et int̃ hȩc omnia panimos
custodia plene atq efficacit̃ pers
ex hortationis impendereꝰ Coqus
& enim dedõ. quietȩ ualde ce lib
mentis est. Tunc nanq bene linqu
dirigitur in sermone: cum secur
sensus quieuerit intranquillitan

Expanded text:
Sed interim dum loquor, avertere Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor in curis innumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives pereant, providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate,
Abbreviated transcription (Latin):
temporis accepto noluerit: ꝑ hoc mala
sua ad reatũ augeat. ꝑ quod ea diluere
potuit siconuerti uoluisso. Unde
scriptum ÷. Ignoras quđ benignitas
dĩ adpenitentiã te adducit: Scđm¬
duritiam autem tuam & im penitens
thes aurizas tibi iram indie irȩ. &e
reuelationis iustitudicii dĩ Debe¬
nignitate ergo omnipotentis dirã
sibĩ indie irẽ reprob thesaurizat:
quiadum ad penitendũ tempus acci¬
pitur. & ad peccandũ exhibetur:
ipsũ remediũ gr̃ȩ̃. uertit in aug¬
mentũ culpȩ. Unde & om̃p̃s dĩ quia
collata remedia conspicit adculpȩ
augmentũ trahi: ipsam benignitatẽ
quã contulit. in iudicii distrĩctionẽ
uertit ut inde post amplius feriat .
unde modo amplius expectat: Et
quia homo de serere malũ non uult
ut uiuat. dugeat unde moriatur.
ed siue iustus inculpã. siue peccator
inmortẽ corruat: speculatoritimen¬
dum est. nehunc ex suo silentio
reatus peccantiũ p̃arit in uoluat.

Expanded text:
temporis accepto noluerit, per hoc mala temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Stem tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . De benignitate ergo omnipotentis Dei iram sibi in die irae reprobus thesaurizat, quia dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmentum culpae. Unde et omnipotens Deus, quia collata remedia conspicit ad culpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit, ut inde post amplius feriat, unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpam, sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ oculos adiunctis iniquitatib
anima cruentetur. Paulus apłs ait
timpleant peccata sua semꝑ. Iohanni
quoq ꝑ angłmdicitur. Qui nocet
noceat adhũc : & quun sordibus:
sordescat adhuc. Unde nunc etiã
dñs dicit Si conuersus uistus aiustitia
sua fecerit iniquitatẽ: ponã offendiculũ
coram eo. Ac siaꝑtedicat. Quia uidere
penitendo noluit ubi iam impegit:
iusto eũ iudicio deserens. ponam ẽi
ut &e alibi impingat. Quod tamen
dnĩ ponere ÷ : nequaquã ad peccandũ
pͥmere. sed nolle a peccato liberare
Sicut depharaone dicitur. Ego indurabo
cor eius. Nonenĩ cor peccantis dñsob¬
durat. sed obdurare dicitur. cum ab
obduratione non liberat. Misericors
enimds̃. tempus nobis adpe̾nitentiã
relaxat: sedcum eius gr̃ę patientiã
nos ad augmentũ uer̾timus culpȩ:
hoc ipsum tempus quod ad parcendũ
pie disposuit. districtius ad feriendũ
uertit: It cum reuertiquis &iam spatio

Expanded text:
Dei oculos adjunctis iniquitatibus Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus apostolus ait: Ut impleant peccata sua semper . Joanni quoque per angelum dicitur: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Unde nunc etiam Dominus dicit: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ac si aperte dicat: Quia videre poenitendo noluit ubi jam impegit, justo eum judicio deserens, ponam ei ut et alibi impingat. Quod tamen Domini ponere est nequaquam ad peccandum premere, sed nolle a peccato liberare; 1291 sicut de Pharaone dicitur: Ego indurabo cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit districtius ad feriendum vertit, ut cum reverti quis etiam spatio
Abbreviated transcription (Latin):
corpora sua insemetipsis. Quiigitꝰ
cognoscentes dm̃ non sicut dm̃ glo.¬
ri ficauer unt : exeo peccato & causa
peccati. ad hoc quoq ꝑductisunt
ut adcultũ serpentiũ & uolucrum
laberentur. S ed quia ꝑ hanc etiam
cecitatẽ usq ad immundit᷑iã ð̾ar nis
contumelas ceciderunt: ipsa in fide¬
litatis eorum cecitas p̾cedenti in¬
tellectui & peccatũ ÷ & penapeccati
sub sequenti ueroi mmundit᷑iȩ pec¬
catũ facta ÷ & causa peccati. Sed
quia dehis inlibris moralib diu
tractatum est: nobis nunc in eis
diutius immorandum non est.
Noc autem nobis cũ tremore consi¬
derandũ ÷: quomodo iustus &
omp̃s ds̃ cũ pͣcedentib peccatis
ira scitur. ꝑ mittit ut cecata mens
&iam maluis labatur. Unde moyses
ait. Nondũ completasunt peccata
ropħa etiã alius dicit. Maledictũ
& mendatiũ &e homicidiũ & furcũ
& ad ulteriũ inundauerunt : &
sanguis sanguinẽ tetigit. Sanguis
enim sanguinẽ tangitꝰ : quando
peccato peccatũ additur. ut ante

Expanded text:
corpora sua in semetipsis . Qui igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est, et poena peccati, subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris Moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hoc autem nobis cum tremore considerandum est quomodo justus et omnipotens Deus, cum praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: Nondum completa sunt peccata ctum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem teligit . Sanguis enim sanguinem tangit quando peccato peccatum additur, ut ante