comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut probantes cius dulcediñe. Amare
ualeatis: Has aũt homo delicias tunc
amisit: cũ in para diso peccauit: Extra
exit. cũ os acibo aeternȩ dulcedinis
clausit: Vnde nos quoq nati in huius
peregrinationis erũna huc fastidiosi
nr̃i morb ex aggerat. quanto magis
abesuillius dulcedinis animus clon¬
gat: Qeoiam internas delicias non
app&it. quo eas comedere diu longeq
dclueuit: Fastidio crgo nr̃o tabescimꝰ:
& longa inecdiae peste fatigamur: Et
quia gustare intus nolumus paratã
dulcedinẽ. a mamus foris miscri fa¬
mem nitim: Sed suꝑna nos pietas:
Nec deserentes se deserit: Contẽptas
enĩ illas. delicias ad memoriȩ nr̃at
oculos reuocat. easq nobis proponit:
Inpromissione torporem excutit:
atq ut fastidiũ nr̃m repellere debeamꝰ

Expanded text:
ut probantes ejus dulcedinem amare ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
quodcorporales delituc cũ non habait᷑
grauc inse desideriũ accendunt: cũ
ucro habitȩ eduntur. comedent̾ẽ pro¬
tinis infastidiũ ꝑsatietatẽ uertunt:
At contra spiritoles delitiae connonha¬
bentur in fastidiosunt. cũ uero habent᷑
in desidgrio: Tantoq A comedente a¬
plius csuriuntur: quanto & abesu¬
rente amplius comedinitur: In ilbs
appocitus plac&. experientia displic&.
mistis appetitus uilis est. & expericnta
magis plac&: In illis appetitus sarͣitatẽ.
saturitas fastidiũ generat: mistis aut
appecitus saritatẽ. saturitas appetitũ
parit: Augent em̃ spiritales delitȩ
deudcriũ inmente: dum satiant: qua¬
quantomagis carũ sapor ꝑcipitur:
coamplius cognoscitur. qđ auidius
ametur: Et idcrco non habitȩ a mari
nonpossunt: quia earũ sapor ignoratur:
Quis cñi amare ualeat. qđ ignorat.
ꝓ inde. psalmista nos admon& dites
Uesi aꝑte dicat: Suauitatẽ cus non
cognositis. sihanc minime gustate:
Sedcibũ uite expalato cordis tangite.

Expanded text:
quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appeetitus saturitatem, saturitas fastidium generat: in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente dum satiant: quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur, et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite,
Abbreviated transcription (Latin):
quisiquid alicui abstulit. quadru¬
plũ reddidit: Alius libidinis igne
succensus. carnis mundiciam ꝑ di¬
dir: aspiciat in ariam quȩ inse amo¬
rent carnis igne diuini amoris ex¬
coxit: Ecce oninpotens ds̃ ubiq
oculis nr̃is quos imitari debeamꝰ
obicit: ubiq exempla suȩ iniscdiȩ
opponit: Mala cnim iam displi¬
ceant. uł experta libent̃ obliuis¬
cantur Omp̃s ds̃ quod nocentes
fuimus paratus est paenitentiã nñam
nobis ad innocentiam deputare:
Inquanati post aquam salutis. re¬
nas camur ex lacrimis: Itaq iuixti
primi pastoris uocem: Sicut mͦ
geniti infantes lac concupiscite :
Redite paruuli filii adsinũ matris
urãe aeternę sapientiȩ: Suggite
larga ubera pietatis dĩ. trans¬
acta plangite. inminentia uitate :
Redẽptor monientaneos fletus
ur̃os aeterno consolabitur gtiudio.

Expanded text:
qui si quid alicui abstulit, quadruqui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio,
Abbreviated transcription (Latin):
adpedes iħu: uerbũq deore illius
audiebat Viuent adheserat: mor¬
tuum quȩrebat: Uiuentem reppe¬
rit: quẽ mortuũ quȩ siuit: Iancũq
apud cum locũ grae inuenit: ut
hunc ipsis quoq apłis eias uide¬
lic& nuntus. ipsa nuntiar& Quid
itaq fr̃s. qui in hac re debemꝰ aspi¬
cere. Nisi inmensam miscdiã con¬
ditoris nr̃i. qui nobis uelut in sig¬
no adexemplũ pacnitentie posuit
eos quos ꝑ penitentiam uiuere pꝰ
lapsũ fecit.  ꝑpendo & cñi p&rũ.
considero latronẽ. aspicio rachcũ.
intueor mariã: & nihil in his ali¬
ud uideo. Nisi ante oculos nr̃os
posita spei & pęnitentiȩ exem¬
pla: Fortasse eñi infide lapsus:
aliquis: aspiciat p&rũ quia mare
fleuit. quo̾tumide negauerat: Alius
cortra proximũ suũ in malitia
crudelitatis exarsit: aspiciat latro¬
nem. qui & inipso mortis articulo
aduite praemia paenitendo ꝑuenit:
Alius auaritiȩ aestib anhelans
aliena diripuit : aspiciat Iacheũ

Expanded text:
ad pedes Jesu, verbumque de ore illius ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum,
Abbreviated transcription (Latin):
generis debitores sumꝰ: qui non so¬
lũ nos mos leuiathan ire prohibui..
sed abore gciam redire concessit:
Quispem peccatori non abstulit:
quia maxillam euis: Ut euadendi
uiam tribuer& ꝑforauit: Ut saltẽ
post morsũ fugiat : quiincautꝰ prius
cauere noluit nemorderetur: Ubtq
ergo nobis occurrit suꝑna medicina
quia & dedit homini praecepta ne
pecc&. Et tamq peccanti dedit re¬
media nedesper&: Unde cauendũ ẽ.¬
sumopere nequis delectatione peccati
leiuathan istiuis ore rapiatur: Eitam̃
siraptus fuerit. nondes per&: Quia
si peccatũ ꝑfecte lugeat: ad huc fora¬
men inmaxilla eus inuenit ꝑ quod
euadat: Adest testis diuinȩ miscdiȩ
haec ipsa dequa loquimur maria :
dequa phariscus dumpietatis fontẽ
uell& obstruere. dicebat: Hinc si
est mulier quȩ tangit eum. quia pec¬
catrixest: Sedlauit lacrimis ma¬
culas cordis & corporis: Et redẽpto¬
rissui uestigia tetigit. quȩ sua iti¬
nera praua dereliquit: Sedebat

Expanded text:
generis debitores sumus, qui non sogeneris debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis occurrit superna medicina, quia et dedit homini praecepta, ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod evadat. 10. Adest testis divinae misericordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat
Abbreviated transcription (Latin):
millam. Nisi circũ plectens nos di¬
uina miscđia designatur.  quae
leuiathan istius maxillam ꝑforat.
dũ nobis post ꝑpetrata mala quȩ
prohibuit. adhuc pęnitentiȩ reme
fabilis miscđie suȩ potentia. sic ma¬
litiȩ antiqui hostis obuiat. ut ali¬
quando eos ȩtiam quos iam coepit
amtttat: & quasi abore illius
cadunt: qui post ꝑpetratas culpas
admnocentiã redeunt: Quis quim
ore illius semel raptus maxillã cius
euader&. siꝑforata noness&. Anñ
in ore petrũ tenuit cũ negauit.
Annon more dauid tenuit. cũ intantã
se luxuriȩ uoragine mersit. Sco
dũ aduitam uterq ꝑpenitentiam
rediit : leuiathan iste eos aliquomͦ
quasi ꝑ maxillȩ suȩ foram̃ amisit :
Persoramen ergo maxillȩ ab cuis
ore subtracti sunt: quipost ꝑ petra¬
tionem tantȩ nequitie. pęnitendo
redierunt: Quis aũt hominũ leui¬
athan istius os euadat. ut in licita
nulla cõmittat. Sedhinc cognos¬
cimus quantũ redẽptori humani

Expanded text:
millam, nisi circumplectens nos dimillam, nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedfabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis: Ibi quippe inerat huma¬
nitas que adse deuoratorẽ ducer&.
ibi diunitas quȩ ꝑforar& Ibi
aꝑta infirmitas. quȩ prouocat&.
ibi occulta uirtus quac raptoris
faricẽ tians figer&: In amo igit᷑
captus est: qua inde interut. un¬
de momordit: Et quos iare cenebat
mortales ꝑ didit : quia eum in quouis
non habuit. morte appetere inmor¬
talem presũpsit: Hinc est &iã qđ
haec ipsa dequa loquimur maria
uiuit: quia ille prohumano gene¬
re qui mortinil debebat occubuit:
Hinc ÷ quod nos cotidie aduitam
post culpas reuertimur: quia ad
poenã ñr conditor sinc culpa des¬
cendit: Ecce iam antiquus hostis
ca quae dehumano genere coeperat
spolia amisit: Supplantationis suȩ
uictoriam ꝑdidit: Cotidie pecca¬
tores aduitam redeunt : cotidie de
cius faucib redẽptoris manu rapi¬
untur: Vnde bene quoq adbea¬
tũ iob uoce dominica iterũ dicit᷑
Aut armilla: ꝑ forabis maxillã ehe
Armilla ubiponitur. ambiendo

Expanded text:
nitatis. Ibi quippe inerat humanitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla ubi ponitur, ambiendo
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. inmortalitatẽ sustulit:
Quip̃uaricationis quoq culpã
qũa primo homini propinauit.
dũ sequentibusse pessima ꝑsuasione
multiplicat: poenas eis sine cessatio¬
ne coaceruat: Inamo aut̃ esca osten¬
ditur: aculeus occultatur: Hunc
ergo pat̾ om̃ps amo coepit: quia
ad mortem illius. unigenitũ filiũ
ĩ carnatũ misit: In quo & caro pas¬
sibilis uideri possit: Et diuinitas
in passibilis uideri non poss&: Cuq
meo serpens iste ꝑmanus ꝑsequen¬
tium escã corporis momordit :
diuinitatis illũ aculeus ꝑforauit :
Prius uero eũ inmiraculis dm̃ cog¬
nouerat: Sed de cognitione sua
addubitationẽ cecidit. quando
hunc passibilẽ uidit: Quasiamꝰ
ergo glucientis fauces tenuit. dũ
i illo esca carnis patuit quã deuo¬
rator appeter&: Et diuinitas pas¬
sionis tẽpore latuit. quȩ necar&:
In amo eius incarnationis captus :.
quia dũ millo app&rit escam cor¬
poris. trans fixus est aculao diui¬

Expanded text:
pondit, immortalitatem sustulit. pondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificatoris narrat. quȩ mortiferi
serpentis uerba narrauerat: Acsi
potus mortis: dcipsa suscipite pocu¬
lũ uite: Haec de expositione lectio¬
nis euangelice succinete transcur¬
rimus: punc opitulante codẽ de
quo loquimur dño. & resurrettionis
cius głam. & pietatis uiscera consi¬
deremus: Cicius cm̃ amorte uo¬
luit surgere: ne nr̃a diu apima
ininfidelitatis morte remaner&:
Vnde: benc quoq ꝑpsalmistã dict᷑:
Di torrente inuia bibit. ꝓpterea
exaltauit caput: In humano qͥp¬
pegenere: ab ipso mundi mitio.
torrens mortis effluxerat Sed de
hoc torrente dñs inuia bibit: qͥa
mortem intransitu gustauit: Atq
ideo exaltauit caput: quia hoc
qđ moriendo insepulchro posuit.
surgendo suꝑ angelos eleuauit:
Et indeantiquũ hostem in ȩternũ
ꝑculit: unde se uire contrase manꝰ
ꝑsequentiũ t̃poralit̃ ꝑmisit: Qđ
aꝑte dñs beato iob indicat: dicens:
Nũquid capies leurathan amo.

Expanded text:
vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si llatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8.
Abbreviated transcription (Latin):
suis: Quid ergo mirũ si ex humani¬
tate sua minorem se patri asserit in
cȩlo. ex qua sub iectus erat &iam pa¬
rentib in terra.  exqua humanitate :¬
nunc mariae dicitur : Uade ad fr̃s
meos : & dic eis: Ascendo ad patrem
meũ & patrem ur̃m : ad dm̃ meum
cur non cõmunit̃ dicit pr̃m . a Sed
distincte loquens indicat: quia cũdẽ
patrem & dm̃ dissimilit̃ habeat ipse
quẽ nos: Ascendo ad patrem meũ.
uidelic& ꝑnaturam: Et patrem ur̃m
addm̃ urm quia ascendistis: Quia
& ep̃i ego homo. ds̃ mihi est: qui auos
aberrore liberati. ds̃ est uobis: Dis¬
tincte ergo nuhi pat̾ & ds̃ est: quia
quẽ ante secula dm̃ genuit. hommnẽ
infine seculorũ metũ creauit: U̾enit
Ioraria magdalene annuntians disci¬
pulis quia uidi dñm: Ethec dixit
mihi: Eccc humani generis culpa:
ibi absconditur unde processit: Quu
em̃ in paradiso mulier uiro propina¬
uit mortem: a sepulchro mulier
uiris adnuntiat uitã. & dicta sui

Expanded text:
suis . Quid ergo mirum si ex humanisuis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, Deum meum cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. Ascendo ad Patrem meum, videlicet per naturam: Et Patrem vestrad Deum vestrum, quia ascendetis. Quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi absciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui
Abbreviated transcription (Latin):
ad caput & unũ ad pedes. ubi positũ
fucrat corpus iħu: Quid est quod
in loco dominici corporis duo an¬
geli uidentur: unus ad caput atq
alius ad pedes sedens. Nnisi quod la¬
tina lingua angelus nuntius dicit᷑.¬
& ille expassione sua nuntiandus
erat : qui& ds̃ est ante secula: ethomo
infine sȩculorũ: Quasi ad caput
Et quasi ad podes sed & angelus:
cũ dicit uerbũ caro factũ est. echa¬
ꝑ duos angelos duo testamenta cos¬
noscere : unũ prius. & aliut se¬
quens: Qui iudelic& angeli ꝑlocũ
dominici corporissibim& sunt
coniuncti: quia nimirũ utraq
testamenta. dũ parisensu in car¬
natũ & mortuũ acresurre xisse
dnm nuntiant. quasi testamentũ
prius ad caput. & testamentum
posterius ad pedessed&: Unde
& duo cherubin quȩ propitia tegͣ t
sese inuicem aspiciunt. uersis
nultibus inpropiciatoriũ: Che¬
rubin quippe: plemitido scientiȩ
dicitur: & quid ꝑ duo cherubm¬

Expanded text:
ad caput, et unum ad pedead caput, et unum ad pedefuerat corpus Jesu. Quid est quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur, unus ad caput, atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum? Quasi ad caput et quasi ad pedes, sed angelus cum dicitur: Et Verbum caro factum est. et duos angelos, duo Testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens, qui videlicet angeli per locum Dominici corporis sibimet ipsis sunt conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum, et mortuum, ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim quae propitiatorium sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubim quippe plenitudo scientiae dicitur. Et quid per duo cherub
Abbreviated transcription (Latin):
salutem: quȩ per estũ cius deuderii
uulnus amoris portat inpectore :
hominis conditoris sui speciem non
quęrentis maleduraest. qui in se¬
m& ipsa reman& frigida: Atsiar¬
dere iam ex desiderio coeperit: ad
sequendũ quẽ diligit liq facta. per
ignem amoris currit: Fit desiderio
anxra : ui. lescunt inseculo cunca
quȩ placebant. Nuhilest quodextra
conditorem libeat: Et quȩ prius
delectabant animum: fiunt post¬
modũ uehementer onerosa: Nihil
euis mesticiam consolatur: quousq
adhuc qui desideratur non aspicit᷑
Mor&emens: lux ipsa fastidio est:
Taliq igne mmente decoquitur
rubigo culpȩ : Et succensus animꝰ
quasi aurimore. quia ꝑ usũ speci
em ꝑdit. ꝑ incendiũ claresit:
Ista itaq quȩ sic amat. quaese ad
monumentũ quod ꝑspexerat. itẽ¬
rum inclinat: udeamꝰ quo fructũ
uis amoris. inea ingemunat opus
inquisitiomis: Saquitur : Uidit¬
duos angelos in albis sedentes: unũ

Expanded text:
salutem, quae per aestum ejus desiderii salutem, quae per aestum ejus desiderii vulnus amoris portat in pectore. Hhominis conditoris sui speciem non quaerentis male dura est, quia in semetipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, vilescunt in saeculo cuncta quae placebant, nihil est quod extra conditorem libeat, et quae prius delectabant animum, fiunt postmodum vehementer onerosa. Nihil ejus moestitiam consolatur, quousque adhuc qui desideratur non aspicitur. Moeret mens, lux ipsa fastidio est; talique igne in mente decoquitur rubigo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum speciem perdidit, per incendium clarescit. 3. Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Viditduos angelos in albis, sedentes, unum
Abbreviated transcription (Latin):
statũ custodiunt bonis nr̃is studus
occurrunt. ut suo uel uerbo uł scripto
nos doceant: Quoscũ paululum
ꝑtransimus: inuenimus quẽ dili¬
gimus: Quiaredẽptor nr̃. et sihu¬
manitate homo int̃ homines: di¬
uinitate tamen suꝑ homines fuit :
Cum ergo transcunt uigiles: dilectꝰ
inuenitur: Quia cũ propho&as &
apłos infra ipsũ esse conspicimus.
illũ quinatura ds̃ est. esse supra ho¬
mines consideramus : Prius ergo
non inuentus quacriair . ut post
inuentus strictius teneatur: St̃ã
c̃ desidera ut praediximꝰ: dilatio¬
ne crescunt: Siaũt dilatione defi¬
ciunt: desideria non fuer̃. Hoc
amore arsit : quisquis adueritatẽ
n& dicens: Quacrite faciem eiꝰ sẽꝑ
Hinc propħa ait: Ammanca
desideraunte in nocte. Sed& spũ
meo in praecordus meis. demane
uigilabo adte: Hinc iterũ eclesia:
incanticis canticorũ dicit: Uulncta¬
ta caritate: egosum: Iustũ quippe. F¬
est: ut exuisione medici ꝑtingat ad

Expanded text:
statutum custodiunt, bonis nostris studiis statutum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo vel scripto nos doceant: quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster, etsi humanitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectus invenitur, quia cum prophetas et apostolos infra ipsum esse conillum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem net, dicens: Quaerite faciem ejus semper . Hinc propheta ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc iterum Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Justum quippe est ut ex visione medici pertingat ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quac defectũ quoq inuentionis
ingemunat dicens: quȩ siui illũ
& noninueni: Sedquia diu iuen¬
tio nonelongat. si inquisitio non
desistat: adiungit: Inuener̃ me
ui giles: quicustodiunt ciui¬
mea uidistis. c paululũ cũ ꝑtran¬
sissem eos: inueni quediligit ani¬
ma mea : Dilectũ namq in lectulo
quacrimus: quando in praesentis
uite aliquantula requie redẽpto¬
ris nr̃i desiderio suspiramꝰ: Per
noctem quęrimus: quia & sim
in illo mens uigilat. tamen ad¬
huc oculus caligat: Sedqui di
lectũ suũ noninuenit. restat ut
surgat ciuitatem circucat: Id ẽ.
scã electoꝵ exclefiã: monte & inqui¬
sitione ꝑcurrat: Pcruicos com
& plattas querat: idest per an¬
gusta eclata gradientes aspicrat.
siqua iuemre meis ualeat cis¬
uestigia exquartt: Quia sunt
non nulli &iam uitȩ sc̃ularis : qui imi¬
tandũ aliquid habent deactione
uirtutis: Quaerentes aut̃. nos ingi¬
les mueniunt qui custodiunt ciii¬
tatem: quia scĩ patres qui aecclesie

Expanded text:
us defectum inventionis ingeminat dicens: Quaesivi illum et non inveni. Sed quia diu inventio non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civimea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. lectum suum non invenit, restat ut surgat, civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat. Per vicos eum et plateas quaerat, id est, per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua invenire in eis valeat vestigia, exquirat: quia sunt nonnulli etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habent de actione virtutis. Quaerentes autem nos, vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti Patres, qui Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
sed specialit̃ scio Maria ergo quia
uocatur ex nomine recognoscit
auctorẽ: atq cũ protinus rabboni.
idest magistrũ uocat: Quia &ipse
erat quiquerebatur exterius: Et
ipse qui eam interius ut querere do¬
cebat: Iam uero ab euangelista ñ
subditur quiꝰ mulier fecit: Sed exeo
innuitur quod audiuit. cui dicit᷑:
Nolime tangere : Nondũ em̃a ascen¬
di ad patrẽ meũ: In hnis nãq uerbis
ostenditur: quod maria amplecti
uoluit eius uestigia. quẽ recog nouit :
Sedei magister dicit. Nolime tan¬
gere: Nonquia post resurrationẽ
dñs tactũ rennuit feminarum
tum sit: Accesserunt: Et tenuer̃
pedes eus: Sedeur tangi non de¬
beat: ratio quoq additur. cũ sub¬
infertur: Nondũ enĩ ascendi ad
ȩqualis creditur patri: Nam qͥs¬
quis eum equalẽ patri noncredit :
adhuc ieius pectore. ad patrem
dñs non ascendit: Ille ergo iħm
ueracit̾ tangit: qui patri filiũ
coȩternũ credit: Incorde & cm̃

Expanded text:
sed specialiter scio. Maria ergo, quae sed specialiter scio. Maria ergo, quae vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse qui eam interius ut quaereret docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecit, sed ex eo 1549 innuitur quod audivit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum,nientibus scriptum sit: Accesserunt, et tenuerunt pedes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim
Abbreviated transcription (Latin):
cum tollam: Forsitam ne errando
hȩc mulier errauit: que iħm ertu¬
lanũ credidit: Annon ei spirialit᷑
ortulanus erat. qui in euis pectore
ꝑamoris sui semina. uirtutũ uiren¬
tia plantabat. Sed quid est qđ uiso
eo quem ortulanũ credidit. cui nec¬
dũ dixerat quem querebat ait. dñe
situ sustulistieũ. quasi em̃ iam dixis¬
s& excuius desiderio planger&.
eũ dicit quẽ non dixerat: Sedius
amoris hoc agere sol& mnanimo.:¬
utquẽ ipse semꝑ cogitat. Nullũ aliũ
credat ignorare : Recte ethȩc muli¬
er quẽquęrit non dicit: Ee tamen
dicit situ sustulisticum: Quia alte¬
ri non putat incognitũ : quem sic
ipsa continuo plangit desiderio:
ne:csienim aꝑte dicat: Recognos¬
ce eum: a quo recog nosceris: Perfecto
quoq uiro dicitur : Nouite ex nomi
ne: Quia homo cõmune omniũ
nr̃m uocabulũ est: moyses uero pro¬
priũ nomen. cui recte dicitur qͥa ex
dicat: Nonte generalit̃ ut ceteros:

Expanded text:
eum tollam. Forsitan nec errando eum tollam. Forsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum tia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solut quem ipse semper cogitat, nullum alium credat ignorare. Recte et haec mulier, quem quaerit non dicit, et tamen dicit, si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. ne. Ac si aperte ei dicat: Recognosce eum a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine ; 637 quia homo, commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex dicat, non te generaliter ut caeteros,
Abbreviated transcription (Latin):
signatur. quia exparte totũ expri¬
mitur: &solũ domini corpus in mo¬
numento iacuerat. & maria non cor¬
pus dñi sedsrblatũ dnm̃ quęrebat.
idelic& extoto designans partom:
Hacccũ dixiss& : conuersa retrorsũ.
uidit iħm stantẽ : & nesciebat quia iħc
ess&. Notandũ. qđ maria quae
adhuc de dñi resurretione dubitabat
retrorsũ conuersa est ut uderet
słim: Quia uidelic& ꝑ eandẽ dubi¬
faciem miserat: quẽ resurre xisse
minime credebart: Sed quia a ma¬
bat & dubitabat: uidebat & non ag¬
noscebat cum quẽ illi &amor osten¬
derat. & dubietas abscondebat
Cuius adhuc ignorinta ex primit᷑.
cũ infertur: &nesciebat: quia iħc . ẽ. :
Quidicit ei: Mulicr. quid ploras.
quẽqueris. & interrogatur doloris
causa. ut augeatur desideriũ: qua¬
tenꝰ cũ nominar& quequerer&. in
amore euis ardentius estuar& :
Illa existimans quia ortulanus
ess&: dicit ei: Dñe. situ sustulisti eũ
dicito mibi ubi posuistieũ. Et ego

Expanded text:
significatur, quia ex parte totum exprisignificatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto designans partem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus esset. Notandum adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum: quia videlicet per eamdem dubifaciem miserat, quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat, et non cognoscebat, eumque illi et amor ostenderat et dubietas abscondebat. Cujus adhuc ignorantia exprimitur, cum infertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dicit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
propeccatis nr̃is: Ꝙdũ testam̃tũ
uctus hoc faciendũ denuntiat. qđ
testamentũ nouũ dedño factũ cla¬
mat: quasi utraq cherubin seinuicẽ
aspiciunt. dũ uultus in propicia¬
torium uertunt: Quia dũ intersẽ
positũ in carnatũ dñm uident.
a suo aspectu nondiscrepant: quȩ
dispensationis cuis mysteriũ con¬
corditer narrant: Requirunt
mariam angeli: dicentes: Muli
er. quidploras. Et dicit eis: qͥa
tulerunt dñm ieũ : & nescio ubi
posuer̃ cũ: Ipsa namq sacra elo¬
quia quae innos lacrimas amo¬
ris exutant. casdem lacrimas con¬
solantur dũ nobis redẽptoris nr̃i
speciem promittunt : Sednotan¬
dũ iuxta historiam eit. quod mu¬
lier non ait tulerunt corpus dñi
mei. sedtulerunt dnm̃ meũ: Usus
namq sacri eloquii est. ut aliqͦn¬
do exparte totũ. aliquando uero
extoto partem signific&: Ex
parte & eñi totũ significat. Sicut
de iacob filiis scriptũ est: Quia
descendi icob maegyptũ : inani¬

Expanded text:
ro peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in ani
Abbreviated transcription (Latin):
inclinat. iterũ uidere desiderat.u
Sed amanti semel aspexisse non
sufficit : quia uis amoris intentio¬
nem multiplicat. inquisitionis:
Quaesiuit igitur prius & mini¬
me inuenit: ꝑseuerauit ut quȩ¬
rer& : unde & contigit ut inue¬
nir&: Actũq est u̾desideria.
dilata crescerent: & crescentia.
caperent quod inuenissent: Hine :
eñi quodde eodem sponso: Ecclesia.
incanticis canticorũ dicit: In lec¬
tulo meo ꝑ noctes quȩ siui qũe di¬
ligit anima mea : quęstui illũ &

Expanded text:
inclinat, iterum videre desiderat? inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaes
Abbreviated transcription (Latin):
cris mentẽ quanta uis lmoris accen¬
derat: quac amonumento dñi. giã
discipulis recedentibus ñ recedebat :
Exquirebat quẽ non inuenerat: fle¬
bat inquirendo: &amorissinigne
succensa: Cius quem ab latũ credidit
ardebat desiderio: Vnde & contigit
ut cũ sola tunc uider&: quȩ remansit
ut quȩrer&: Quia nimirũ uirtus
boni operis: ꝑseuerintia est: Ꝙuoce
ueritatis: dicitur: Qiiaut̃ ꝑscue¬
rauerit usq infinem: hicsaluus ertt:
Et praccepto legis: cauda hostiac
insacrifid iubetur offerri Incau¬
da quippe: finis est corporis: Et
ille bene immolat: quisacrificiũ
boni oꝑis. usq ad finem. debitȩ ꝑ¬
ducit accionis: Hinc ioseph: int̃
reliquos fr̃s. talarem tunicam habu¬
isse describitur: Tunca quippe usq¬
adtalum est: opus bonũ usq ad con¬
sumationem: Sed maria cũ flcr&
inclinauit se.: Et prospexti in mo¬
numento: Certe iam monum̃tũ
uacuũ uiderat : iam sublatũ dñm
nuntiauerat: Quidest quod se iterũ

Expanded text:
mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usqad talum est opus bonum usque ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum
Abbreviated transcription (Latin):
missa cisunt peccata multa: quia
dilext multũ: Quae eñi prius fri¬
gida peccando remanserat: post mo¬
dũ amando fortit̃ ardebat: Nam
post quã uenit admonumentum.
ibique corpus dominicũ non inue¬
int. uublatũ credidit. atq discipulis
nuntiauit : Quiuementes uideruat:
atq itaesse ut mulier dixenit credider̃:
& de eis : protinꝰ scriptũ est: Abiert̃
ergo discipuli: ad sem& ipsos: Icde¬
inde subiungitur: Maria aut̃ sta¬
bat admonumentũ foris: plorans:

Expanded text:
multa, quoniam dilexit multum . Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat
Abbreviated transcription (Latin):
passȩ sunt. Nã gladius filioꝵ ꝑtran¬¬
siens membra: ad matrũ corda detienit.
Et necesse. t̃. ut sint p̃mii conscetes: quȩ
fuerunt socie passionis. Arridebat par.¬
uulus occisori. gladio. iocabatur in fau.¬
dolus. nutricis locdattendebat lactans
ꝑcussoris horrorem: nescia lucis ȩxas
moritura gandebat. Infans filius omnẽ
hominẽ. non hostem respicit. sed paren¬
tem. Matres. matres tulerunt quicquid¬
& angoris excitit & doloris: & ideo non
carebunt martyris gaudio. martyrii lacri¬
mas quȩ fuderunt. Hoc loco atrendat au-¬
ditor. attendat. ut intelligat martyrium F. UT¬
non constare ꝑ meritũ. sed uenire per
grãm. In paruulis quȩ uoluntas: Quod
arbitriũ: Ubi captiua fuit & ipsa na¬
tura: De martyrio ergo debemꝰ totũ
dõ. nichil pobis. Uincere diabolũ corpus
tradere. contẽpnere uiscera. tormenta.
expendere. lassare torrorem. capere de
iniuriis głam. de morte uitã. ñ uirtutis

Expanded text:
passae sunt. Nam gladius filiorum pertranpassae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
bulis suis deputatas excubias sic dereliquit:
ut regem solũ quesiturus hostis. totũ gras¬
suos milites. sed prouexit: quib dedit
ante triũphare quã uiuere: quos fecit
capere sine concertatione uictoriam :
quos donauit coronis antequã membris:
quos uoluit uirtutib uitia preterire :
ante celũ possidere quã terrã. Prȩmisit
ergo xp̃c suos milites non amisit: rece¬
pit suas acies. non reliquit. Beati quos
natos martyrio uidemus. ẽe. non scło.
Beati qui labores in requiem. in refrige¬
riũ dolores. merores in gaudiũ cõmu-¬
LIII. tarunt. Uiuunt. uiuunt. quia uere
uiuunt: qui pro xp̃o merent᷑ occidi.
Beati uentres qui porta uerunt tales:
beata ubera quȩ se talib infuderunt.
Beate lacrunȩ. quȩ pro talibus fusȩ:
fletib grãm baptismatis contulerunt.
Nã diuerso mͦ dono uno in lacrunis
suis marryres suo sanguine bapti¬
zantur. In martyrio filiorũ matres

Expanded text:
bulis suis deputatas excubias sic reliquit, bulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassuos milites, sed provexit, quibus ante dedit triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres
Abbreviated transcription (Latin):
stat totũ. de amort nichil constat.
Herodes tunc atus. si xp̃m gladiis quȩ¬
rit. inuestigat cruore. crudelitate ri¬
matur: successortm tunens. incessit in
auctorem : punit in nocentes. uolens
innocentiam deperire. Innocentis
causa facit nocentiũ crunea: munus
nati. natorũ uerat in pęnam : auctoris
orcũ.orientiũ mandat occasũ. Nlcgotiũ
saluantis: saluandorũ iubet. ẽt. discrim̃.
Quoꝵ lingua tacuit : oculi nil iuderunt:
nichil audierunt aures: manus tul fece¬
runt. Et quib actus nullus . ẽ unde culpȩ
Sũpserunt mortẽ : qui uiuere nescierunt:
quib apud herodem solũ qͦd nati sunt
hoc fuit crien. Quid xp̃c futurorũ
p̃scius. conscius secricorũ. cogitationũ
iudex. mentiũ ꝑscrutator: quare dest¬
ruit quos sciebat querendos et. ꝓpter
st. propter se nouerat occidendos.
Natus rex: & rex glestis quare neglex it
milites in nocentiȩ sug: Coctaneum sibi
quare contẽpsit exertitũ : Quare cuna¬

Expanded text:
stat totum, de amore nihil constat. stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos sciebat quaerendos esse propter se, et propter se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cuna
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis p̃do. ininicus in nocentie. hostis
naturȩ. suis peior. pessimus sibi. qũt. xp̃fi
non ut euadertt. sed ne uidertt᷑ aufugit.
In altũ tendens: cadit ab alto. Clũ pulsais.
intrat ꝓfundũ: in st uadit. cũruedit in dĩ.
Se octidit. qui uitam conatur occidere :
quia capert non potest ꝑditionẽ salus.
occisionem uita: exernitas finem. O am¬
bitio quã cta semꝑ: o quam p̃sumptio
pessima: o quã ꝑdit concessa. qͥ inconces¬
sa captatu. Herodes obsidens terretũ
regnũ. impugnat gleste: derrenis inhi¬
ans. irruit in diuina: ipsamq pietatẽ
sectatur. Audierat natũ regem destina¬
tus ad scelus: ad piaculũ promptus.
paratus ad crunen: causas in nocentiȩ
non requirit: ius ab negat : confundit
fasq nefasꝙ. Cui nequitia.ẽ. sodalis.
odiosa ęquitas : iniquitas .t̃. semꝑ amica.
Qui cedib uiuit: qui st munit sanguine.
qui crudelitatib sȩuit : cui de timore

Expanded text:
pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝓsiliat liuca. inuidia quo
feratur: Herodiana hodic patefecit im¬
manitas. Quȩ dã temporalis regni emu.¬
latur angustias: ȩtͣni regis cocũ molitur
extinguere. Tunc herddes inquit uideis
quia illusus. eãr. a magos: misit in b&hltẽ.
& occidit om̃s pueros qui erant in ea. &
in om̃ib finib eius. Uidens quia illusus
est a magis. Dolet impietas sc ẽẽ. illusam :
dilatans se crudelitas furte. fremit dolo.¬
sitas se deceptam: & in se fraus reuersa
colliditur. Herodes stridet: cadens ipse
in laqueũ quẽ tedendit. Hinc iniqͥtatt̃
qua considerat euaginat: de fide ꝑfidiȩ
sumit arma. Terreno querit furore :
quẽ natũ glitus non credit. Ad sinus
matrũ militũ cogit castra: int̃ ubera
artem piecatis obpugnat. In teneris ube.¬
ribus ferrũ durat: Lac fundit anteqũã
sanguinẽ. dat ante mortẽ sentirt quam
uitã. Tenebras ingerit: intrantib lucem.¬
I. Sic agit magistir mali. minister doli. ire
artisex. inuentor sccleris. impietatis auctor.

Expanded text:
prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor,
Abbreviated transcription (Latin):
aduerteremus nullã. ẽẽ. apud dm int̾ uirũ
ac feminã in ꝑcipienda salute distantiã.
Cur aut̃ non tota deuotione credamus sa¬
lutarem puerũ nasci potuisse de uirgine.
cũ ꝑfectũ hominem credimꝰ de puluere
fuisse formatũ : Exultemꝰ ergo fr̃s & lexe.¬
sentimus ad uitam. Factus. ẽ. enĩ homo
non ut sibi uiueret. quia auctor .x̃. uitȩ:
sed ut morte sua. uitam redimeret mor¬
tuorũ. Tantis enĩ uinculis humanũ
genus uinxerat inimicus. tantaq nos
mole humanitas presserat peccatorũ :
ut nullus nobis. ẽẽt. reditus ad salutem.
nisi nasceretur ille. qui uirtute propria
ad uitã poss& redire post mortem:¬

Expanded text:
adverteremus, nullam esse apud Deum inter virum adverteremus, nullam esse apud Deum inter virum ac feminam in percipienda salute distantiam. Cur autem non tota devotione credamus, salutarem puerum nasci potuisse de virgine, qui perfectum hominem credimus de pulvere fuisse formatum? Exsultemus ergo, fratres, et laetesentimus ad vitam. Factus est enim homo, non ut sibi viveret, qui auctor est vitae, sed ut morte sua vitam redimeret mortuorum. Tantis enim vinculis humanum genus vinxerat inimicus, tantaque nos mole immanium presserat peccatorum; ut nullus nobis esset reditus ad salutem, nisi nasceretur ille, qui virtute propria ad vitam possit redire post mortem