comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait. Dater maior me est.
Scd̾m id autem quod ait. ego et
pater unum sumus: & ipse agricola
est. Nec talis quales sunt qui extrm.¬
secus oꝑando exhibent myisterum:
sed talis ut det etiam intrinsecus incu¬
mentum. Nam neq qui plantat est
aliquid neq qui rigat: sed qui incit¬
mentum dat deus. & utiq deus el
xp̃c: quia deus erat uerbum unde¬
& ipse d̾e pater untm sunt. Et si
uerbum caro factum est quod non
erat: manet quod erat. Demiq cum
de patre tanquam de agricola dits¬
afferant fructum: continuo etiam se-
ipsum mundatorem palmitum osten.¬
dens. iani uos inquit mundi estis. ꝓpt̾
sermonem quem locutus sum nobis.
Ecce & ipse munclatoe est palmituꝑi
quod est agricole non uitis osfitimꝰ
qui etiam palmites oꝑarios suosfi¬
cit. Nam & fi non cdant incremar¬
tum. impendunt tamen aliquod ad¬
iumentum sed non de suo. quiafe
me inquit non potestis facere quiꝓ
Audi etiam ipsos confitentes. En
autem est apollo: quid autem par¬

Expanded text:
quod ait, Pater major me est: secundum id vero, quod ait, ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est; nec talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium; sed talis ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus . Et utique Deus est Christus, quia Deus erat Verbum , unde ipse et Pater unum sunt, et si Verbum caro factum est, quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisafferant fructum, contipsum mundatorem palmitum ostendit. Jam vos, inquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo, quia sine me, inquit, nihil potestis facere Ibidem, 5. Audi etiam ipsos confitentes. Quid autem est Apollo? Quid autem Pau
Abbreviated transcription (Latin):
nantur Seruate ergo fratres kim̾
in mente pacientiam: eamq cum
res exigit exerccte in operatione.
Hullum ur̃m ad odium proximu
contumeliosa tierba commoueant:
nulla periturarum rerum damp¬
na perturbent. Si enim fira mente
manstira dampna ꝑtimescitis: dãp.¬
na rerum transeuntium gratua
non putatis. Si eternȩ retributio¬
nis gloriam conspititis: de tempora¬
li inuiria non cdoletis. Tolerate gͦ
aduersarios nr̃os: sed ut fratres
diligite quos doleratis. Eterna
prenna pro dampnis temporalib
querite. nec quisquam ur̃m sunis
sẽ uiribus hanc implere posse con¬
fidat: sed obtinete precibus ut
ipse hanc qui imꝑat prestet. Et
scimus quia petentes libenter
exaudiet: quando hoc petitur largi¬
ri quod tubet. Cum contintie pulsi¬
tur in prece. concite opitulatur in

Expanded text:
nantur. Servate ergo, fratres, nantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur in
Abbreviated transcription (Latin):
xini pertrahatur ad retributio¬
nem mali. ne contra temptamenta
aduersarii seducatur ad delectatio¬
nem uel consensum delicti: ne con¬
tra fagella opificis ad excessum
proruat᷑ murmurationis. Perfecte
um aduersarius iuncitur. quan
mens nr̃a & iuter temptamenta
ea delectatione atq consensu:¬
& ter contumelias proximm custo¬
dit ab odio. & inter flagella dei
conscitur a murmuratione. Hec
hec Tentes retribui nobis presen¬
tia bigi requiramus. nam pro labore
patientiȩ. bona speranda stint sequen¬
tis uitȩ: ut tunc premium nostri la-¬
boris incipiat. quando omnis iam la-¬
bor ftinditus cesscit. LInde & per
psalmistam dicitur. Non in finem
oblituo erit patiꝑis: pacientia pau¬
perum non peribte in finem. Quasi
enim ꝑisse pacientia paupertu cer¬
nitur: cum nichil pro illa in hac ui¬
ta luminibus recompensatur. S
pacientia paripertim infinem non
perit: quia tunc eitis gloria ꝑcipit᷑
cum finitil omnia laboriosa termi-¬

Expanded text:
ximi pertrahatur ad retributioximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti, ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atqet inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione: nec haec agentes, retribui nobis praesentia bona requiramus. Nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa termi
Abbreviated transcription (Latin):
accntia: ad quantum hũc retribu¬
uns calmen etiexit. Quid huuc fu
landitor intus dedit: de quo nobis
atam gloriam in die eitis exitus et
l sanstis martyribus sociatum:
am attestantibiis corporeis quoq
dels abeatis spiritibus colitat esse
susceptum: Nullo iste gladio per-¬
cusstis occribuit: & tamen coronam
pacientiȩ quam inmente tenuit. me
gressione ꝑcepit. Probamus cotidie
uerum esse quod ¶e nos dictum
est: qutia sancta ȩcclã dectorum flori¬
btis plena habet in pace. filia. in bel¬
lo rosast Sciendum preterea est :¬
quod tribus inodis urgus pacientiȩ
exerceri solet. Alia namq sunt
que a deo. uhatiȩ ab antiquo ad-¬
uersario: aliagie a proximo fastine.¬
intis. A proxino namq ꝑr secutio¬
nes. dampna & contumelias. ab anti-¬
quo enu aduer sario temptamenta.
a deo autem flagella toleramus. S
in omnbus tribuahis modis trigi¬
lanti ocuilo semetipsam debet mens
circumspicere. ne contra mala pro-¬

Expanded text:
patientia, ad quantum hunc retribupatientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et i sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo vero adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in his omnibus tribus modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere, ne contra mala pro
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset illatum. hoc maximum la¬
crum putabat: omnes suos aduers¬
rios mobil aliud quam aditoese¬
nibat. Hunc cum dies mortis egredi
x arpore urgeret. contienerunt multi
it etam sanctȩ amimȩ de hoc mundo
stedenti suas animas cõmenlarent.
simq circa lctum illius hequi con¬
itnerant omples assisterent alti cor-¬
pireis oculis ingredientes angbe uide.¬
nnt. sed dicere aliquid ntillo modo
ptuertint: alii omuino nichil uide¬
nnt sed omnes qui aderant ita ue-¬
imentissimus timor perculit. tt
illis egrediente illa sancta antma
le stare potuisset. Et hi ergo qͥtti¬
uerant. & hi omuno qui nil uriderens
trat: nullusq illic assistere illo mors¬
textuit. Pensate igitur fratres om¬
queus detis qualiter terreat quan
ultrictus udex uent̾arus est. si
casistentes terruit. quando gratꝰ
tnmerans uenit: aut qualiter tune
iatest cum uideri potuerit. si sic
lites presentitm strauit. & quan
bideri non potuit. Ecce fratres

Expanded text:
fuisset illatum, hoc maximum lufuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, erunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate ergo, fratres, omnipotens Deus qualiter terreat quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non potuit. Ecce, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
dñs respondit dicens. Calicem quidẽ
meum bibetis. Quid enim ꝑ calicẽ:
nisi doloren passionis accipimus:
De quo alias dicit. Pater si fieri po-¬
test: transeat a me calix iste. Tebe¬
dei filq̃ idest iacobus & iohannes. ñ
uterq per martyrium occubuit: d
men quod uterq calicem biberit a¬
ditut. Iohannes namq neqtiaqiã
martẏrium tutam finiuit. sed tant
martyr extitit: quia passionem que
non ftscepit in corpore seruatut mes¬
te. Et nos ergo hoc Exemplo fine fera
ueraciter in anmo seruamus. Na
uel uitam uel obitum narrat fr
autem huitis lingua rustica i¬
ta docta. Hic pro amore celests
cuncta despexerat. possidẽre aiq
in hoc mundo fugiebat. tuntultas
uitabat hominum crebris ac pris¬
ribus orationib intentus erat: nt
tamen pacientiȩ in eo uehement
excreuerat: ita ut eum sibi anica
crederet. qui sibi molestiȩ aliquia
rogasset. Redebat contumelis gͥ
si quod in ipsa stia inopia damnpi

Expanded text:
Dominus respondit, dicens: Calicem quidem Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus et Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tamen, quod uterque calicem biberet, audivit. Iohannes namque non per martirium vitam finivit, sed tamen martir extnon suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro veraciter in animo custodimus. Non ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei
Abbreviated transcription (Latin):
tolerat. & hȩc eadem retractans ꝑtu-¬
lisse se talia exultat. ne bonum paci-¬
entiȩ quietis tempore pereat. quod
in ꝑturbationibus custoditur. Sed
quia natalem martyris hodierna die
colimus fratres mei: nequaꝗͣ nos a
uirtute eius pacientiȩ existimare
extraneos debenius. Si enim aditiuan¬
te nos dño uirtutem pacientiȩ ser¬
uare contendinius: & in pace ecclȩ̃
uitumus. & tamen martyriĩ palmã
tenemus. Duo quippe sunt genera¬
ud inmente fintul actione. Itaq esse
martyres possiimus: etiam fi nullo fer-¬
ro pertutientium trucidemur. Mo-¬
ri quippe a ꝑsequente martyritm¬
est in aꝑto oꝑe: ferre uero contu¬
melias. odientem diligere. martyriũ
est in occulta cogitatione. Nam qi
dtio fint martyrii genera. unum in
occulto oꝑe. alttid in publico: testat᷑
tieritas quȩ zebedei filios requirit
dicens. Potestis bibere calicem quẽ
ego bibiturus sum: Cui cam proti¬
nus responderent poffumtis: illico

Expanded text:
tolerat, et haec eadem retractans, pertutolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo quippe sunt ud in mente simul et actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur Veritas, quae Zebedaei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, illico
Abbreviated transcription (Latin):
rit: & quem publico bello non ꝑdi¬
dit. ad exhibendas occulte insidias
exardescit. Quietis namq iam tẽ¬
pore ad iictoris aninum redit. et
uel dampna rerum uel mitiriarũ
iacula ad memoriam reducit. cunc-¬
taq quȩ sibi illata stint uehement̾
exaggerans fuisse intolerabilia osten¬
dit. Et quiescentis animum tanto
furore conturbat. ut plerumq uir
patiens illa se eqtianimiter tolerasse
etiam post uictoriam captiuus erti-¬
bescat: seq non reddidisse contume¬
lias doleat. & deteriora rependere
si occasio prebeatur querat. Quib
ergo isti sunt similes: nisi his qui ꝑ
fortitudinem in campo tuctores ft̃.
sed ꝑ negligentiam postmnodam intͣ
tirbis. claustra capuiitur: Qnib
isti funt similes: nisi his quos irrc¬
ens grauis langnor a inita non sub¬
trabit. sed leniter tieniens reti-¬
ditia febris occidit: Ille ergo ue¬
raciter patientiam seruat. qui &
ad tempus aliena mala fine dolore

Expanded text:
irit, et qui publico bello perdiirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia ostendit, et quiescentis animum 1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore
Abbreviated transcription (Latin):
tersa paciintur. uel contumelias
teimit nullo dolore pulsentur: et
pacientiam exhibeant. ut custodi
etam cordis innocentiam curent:
d eum post pauluilum hȩc ipsa quȩ
tulernt ad memoriam reuocant.ig
tuehementissimi doloris instigant᷑.
gumenta ultionis inquirunt. et
uinsuettidinem quam tolerantes ha-¬
uerunt. in retractatione sua semet¬
us duudicantes ꝑdunt. Callidus
mqaduersarius. bellum contra
tos mouet: unum uidelicet inflam¬
uns: ut contumelias prior inferat.
trum uero protiocans ut conttime.¬
islesus reddat. S quia eius iam
itta extitit. quem ad proferendas
itumelias commouit: contra illum
acrius dolet queni ad reddendas
inurias commouere non potuit.
Unde fit: ut tota se uirtute contra
eum erigat. quem contumelias for-¬
titer ꝑtulisse considerat. Quem qr
commouere in ipsa iniuriarum ia¬
culatione non potuit. ab aꝑto certa-¬
mine interim recedens. in secreta
cogitatione deceptionis tempus inqͥ¬

Expanded text:
adversa patiuntur vel contumelias adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inqu
Abbreviated transcription (Latin):
los in altari bomi oꝑis flamme
S qui idcircomalum non retbi
quia ne quaꝗͣ ualet. ꝓculdubor
p̃clixims patiens non est: quiar
entia non in ostensione inquirtus
s in corde. Per impatientiȩ ant
uitium: ipsa uirtutum nutrixd¬
trina diffipatur. Scriptum nat
est. Doctrina uiri: per patiente
noscitur. Tanto ergo quisq n
ostenditur doctus. quanto code¬
citur minus paciens. Neqens
potest ueraciter bona docenb
indere: si uiuendo nesciat equanimit̾
diena mala tolerare. Quanto enim cul¬
mne turtus pacientiȩ polleat: ruysũ
is itro forti & qui dominatur animo
so erpugnatore urbium. Minor est¬
ngo uictoria urbes expuguare. qura
atra sunt quȩ runcuntur. maius
utem est quod ꝑ pacientiam uinci-¬
tar qura ipse a se anumis suꝑatur:
isrtipsum sibimet ipsi subicit.
pndo eum pacientia in humilita
tlerantiȩ sternit. Sciendum uero
ł quod plerumq euenire pacienti¬
uisslet. ut eo quidem tempore quo

Expanded text:
culos in altari boni operis flamma culos in altari boni operis flamma sed qui idcirco malum non retribuit, quia nequaquam valet, procul dubio, iximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus ens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Minor est victoria urbes expugnare, quia extra sunt quae vincuntur. Majus autem est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo
Abbreviated transcription (Latin):
copossessio animȩ. in uirtute paci¬
entiȩ ponitur: quia radix omniũ
custosq uirtutum pacientia ẽ. Per
pacientiam uero possidemus am-¬
mas nostras: quia dum nobis ipfis
dominari discimtis. hoc ipsum inci-¬
punus possidere quod fumus. Paci¬
entia uera est aliena mala equani¬
miter ꝑpeti: contra eum quoq
qui mala irrogat. nullo dolore mords¬
ri. Nam qti sic proxuni mala patt
ut tamen tacitus doleat ͤ temptis da¬
ne retributionis querat: pacientiat
non ex hibet sed ostendit. Scripton
quippe est. Caritas paciens est li¬
na est. Patiens namq est ut alieu
mala toleret: benigna uero est ut p¬
sos etiam quos portat amet. Hinci
q per semetipsam ueritas dicte
ligite mimicos tr̃os. benefacite his
qui uos oderunt: orate pro ꝑ sequc¬
tibus & calumpniantibus tios. Nn
itaq est coram hominibus aduer¬
rios tolerare. sed uirtus coram de
diligere: quia hoc solum detisbe¬
fitium accipit. quod ante enisat¬

Expanded text:
co possessio animae in virtute patico possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos enamque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui vos oderunt: orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus, adversarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus o
Abbreviated transcription (Latin):
in qtio sperabam & qui edebat pa-¬
nes meos: ampliatit aduerfum me
supplantationem. Acfi de traditore
suo aꝑtis uocibus dicat. Transgressio¬
nem eius tanto grauius ꝑtuli: quan¬
to hanc ab eo qui meus esse uidebat᷑
sensi. Omnes ergo electi qui summi
capitis menbra sunt. caput quoq
suum in passionibus secuntur. ut ip¬
sos aduersarios in sua morte sentiant.
de quorum uita prestmebant: et
tanto eis crescat merces oꝑis. quanto
eis uirtutis lucrum ꝓficit ex aliene
dampno caritatis. Sed quia dura
sunt quȩ predicuntur. de afflictione
mortis: ꝓtinus consolatio
subditur. de gaudio resurrectionis
cum dicitur. Capillus de capite
ur̃o non ꝑibit. Scimus fratres quia
caro incisa dolet: capillus incisus
non dolet. Ait ergo martyribus
suis. Capillus de capite ur̃o non
peribit: uidelicet aꝑte dicens. Cur
timetis ne pereat quod incisum
dolet: quando & illud in uobis
perire non potest. quod incisum
non dolet: Sequitur. In pacientia
ura possidebitis anmas ur̃as. Idcir¬

Expanded text:
abam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcir
Abbreviated transcription (Latin):
tens deus. erga ꝓximum caritatem
nr̃am: ut nr̃is impendat iniquitati¬
bus pietatem suam. Mementote qͥ
monemtir: dimittite & dimittet᷑
uobis. Ecce & debetur nobis et adt¬
bemus. Dimittamtis ergo quod
debetur nobis: ut dimittatir ꝙs
debetur a nobis. Sed ad hȩc neas
renitur. & uult implere qͣ d ancͥit¬
& tamen reluctatur. Ad marꝙ.¬
ris tumbam consistimus: qui ade¬
leste regnum ex qua morte preiti¬
rit scimtis. Hos si pra rp̃o corpus ũ
ponimus. saltem aninium uincamil
Placatur deus isto sacrifitis apteli
in iuditio pietatis suç inctoriam
rat. nunc decertantes nuat: per

Expanded text:
tens deus erga proximum caritatem tens deus erga proximum caritatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietmonemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Deus isto sacrificio, approbat in judicio pietatis suae victoriam rat, nunc decertantes juvat, per
Abbreviated transcription (Latin):
dampna intulit: ituantes lesit. a¬
mantes ꝑsecutus est. Retinenda
hec essent: si remittenda nobis de¬
licta non essent. duocatus et.¬
enim noster precem nobis in causa
nr̃a compostut: & ipse eiusdem cau¬
sȩ udex est qui aduocatus. Preci
autem quam composuit: conditio¬
nem inseruit dicens. Di mit¬
te nobis debita nr̃a: sicut et
nos dimittimus debitoribus nr̃is.
Qia ergo ipse itidex uenit qui ad¬
uocatus extitit: ipse precem exau-¬
dit qui fecit. Aut ergo non facien¬
tes dicimus. dimitte nobis debita
nr̃a sicut & nos dimittimus debi¬
toribus nr̃is. & nos ipsos hoc dicendo
amplius ligamius: aut fortasse hanc
conditionem in oratione intermittimꝰ.
& aduocatus uoster precem quamc̃¬
posuit non recognoscit. atq apud se
protimis dict. Stio quid mont:
non est ipsa oratio quam feci. Qul
ergo nobis agendum est fratres: nii
ut tere caritatis affectum impendi¬
ntis fratribus: Hulla in corde mr¬
litia maneat. Consideret ommpo.¬

Expanded text:
damna intulit, iuvantes laesit, adamna intulit, iuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia ergo ipse iudex venit, qui advocatus existit, ipse precem exaudit, qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus, aut fortasse hanc condicionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem, quam composuit, non recognoscit atque apud se protinus dicit: Scio, quid monui, non est ipsa oratio, quam feci. Quid ergo nobis agendum est, fratres, nisi ut verę caritatis affectum inpendamus fratribus? Nulla in corde malitia remaneat. Consideret omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
precabatur. Alter ex principatu
deicitur: & tamen petitus ut excea-¬
ret fatetur dicens. Absit a me hoc
peccatum in dño: quo minus cessem
hel steterint coram me: non
estanima mea ad popłm istũ.
aosi aꝑte dicati Hec illos modo
pro amicis audio: quos magne uir-¬
tutis merito orare etiam pro inimi¬
cis scio. Hirtus ergo uere oꝑatio¬
nis est: celfitudo caritatis. Et tc̃
quisq quod recte petit adipiscit᷑.¬
cum eius animus impetitione nec
inunici odio fuscatur. S plerumq¬
reluctantem animum iuncimus. &
iam pro inunicis oramus. Fundimꝰ
pro aduersariss precem: sed utinam
cor teneat amorem. Nam sepe et
orationem pro inunicis nr̃is impen¬
ditis: sed hanc ex preceptione po¬
tius fundimus quam ex caritate.
Nam & uitam inimicorum peti¬
mus: & tamen ne exaudianiur ti-¬
memus. S quia internus udex
mentem potius quam uerba con¬
siderat: pro mnumico nil postulat.
qui pro eo ex caritate non orat.
S ecce inimicus grauiter deliqͥt.

Expanded text:
precatur-alter ex principatu precatur-alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus, ut exoraret, fatetur, dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quominus cessem t, et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum: » ac si aperte dicat: Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est, celsitudo charitatis: et tunc quisque quod recte petit adipiseitucum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Hureluctantem animum vincimus, cum etiam pro inimicis oramus. Fundimus pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem! Nam saepe et orationem inimicis nostris impendimus, sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex caritate. Nam et vitam inimicorum petimus et tamen, ne exaudiamur, timemus. Sed quia internus iudex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nihil postulat, qui pro eo ex caritate non orat. Sed ecce nobis inimicus graviter deliquit,
Abbreviated transcription (Latin):
habetis in cordibus ir̃is. Quam uir¬
tutem remissionis aꝑtius ostendimꝰ:
siuium testimonium testamenti
ueteris proferainus. Certe cum ui¬
dea conditoris sui iusticiam calpis
erigentibus offendisset: ꝓpbãm fuũ
abiratione dñs prohibens dicit. No
ssumas lauidem & orationem pro
eis. Si moyses & samuhel steteruit
coram me: non est anima mea ad po¬
pulum istum. Quid est quod int̾¬
missis relictisq tot patribtis. soli
moyses & samuhel ad medium de¬
ducuntur: quorum mira obtinen¬
di uirtus ostenditur. dum nec ip¬
si posse intercedere dicuntur:
Ac si aꝑte dñs dicat. Hec illos au¬
dio: quos ꝓpter magnum petitio-¬
nis suȩ meritum nunime contẽp¬
no. Quid ergo est quod moyses
&o samuhel ceteris patrib in posta¬
latione preferuntur: nisi quod
duo hĩ tantumm in cuncta testa¬
menti ueteris serie etiam pro mi¬
micis suis leguntur exorasse: Unꝰ
a populo lapidibus impetitur: &
tamen pro lapicdatore suo dñm de-¬

Expanded text:
habetis in cordibus vestris . Quam virhabetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid eret Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur? nisi quod duo isti tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse. Unus a populo lapidibus impetitur, et tamen pro lapidatoribus suis Dominam de
Abbreviated transcription (Latin):
poralibus oratis. Ecce alitis in orgu¬
ne querit uxorem. alias petit ull̃.
alius postalat uestem. alits darisͥ
deprecatur alimentam. Et quiadã
cum hȩc desunt: ab ommpotente deo
petenda funt: S meminisse continto
debemus. quod ex mandato eiusdẽ
ntͣi redemptoris accepimis: querite
prmiuni regntm dei & iusticiam eius.
& hec ominia adicientur tiobis. Et
hec itaq ab iħti petere non est erra-¬
re: si tamen non nune petantur.
Sel adhiic quod est grauius alitis¬
ratione. Et uitrit adhuc qui male¬
dicitur: & tamen is qui maledicit.
umde morte illius reus tenetur. Iu-¬
bet autem deus ut diligatur mui¬
tas &tamen rogatur deus ut occi¬
dt mumicum. Quisquis itaq fic
uat: in ipsis suis precibus contra con-
ditiem prignat. Unde & sub uidȩ
petȩ dicitur: tiat oratio eitis in pec¬
atam. Oratio quippe in peccatum ẽ.
la pecere quȩ prohibet ipse qui pe-¬
titur: Hinc ueritas dicit. Ctim sta¬
tis adorandum: remittite si quid

Expanded text:
poralibus oratis. Ecce alius in oratporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed adhratione. Et vivet adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus, et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis prditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid
Abbreviated transcription (Latin):
filiĩ. & tamen qtiod petiit non accept :
S quia nomen filii iħc est. iħc autem
saluator uel etiam salutaris dicitur.
ille ergo in nomine saluatoris petit.
qui illud petit quod ad ueram saln¬
tem ꝑtinet. Nam si id quod non ei.¬
pediat petitur. non in nomine iħnu
petitur pater. UInde & eisdem aplt̃
adhuc infirmantibus: dñs dicit. lls
modo non petistis quicꝗͣ in nonine
meo. Acsi aꝑte diceretur. Non peti¬
tis in nomine saluatoris: qui nescitis ax¬
rere eternam salutem. Hinc est qued
& paulus non exauditur: qta si liłria¬
retur a temptatione ei non pridert
quam multi ad sollempnitatem mit¬
tyris conueniitiꝰ genua flectitis pestis
tonditis uoces orationis ac confesfins
emittitis. faciem lacrimis rigatis. sid
pensate queso petitiones ur̃as. audit
si in nomine ihri petitis. id est sigitd
salutis eternȩ postulatis. In nomine
enim iħr. iħm non queritis. si in e̾¬
nitatis templo importune pro tens¬

Expanded text:
Filii, et tamen quod petiit non accepit? Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine mea . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si liberaretur a tentatione, ei non proderat rissimi, quam multi ad solemnitatem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro tem
Abbreviated transcription (Latin):
te: perdit hereditatem. Sed cum
dederit dilectis suis sompnum.
hȩc est hereditas dñi: quia electi
dei postꝗͣ peruenerint ad mortem.
tunc inueniunt hereditatem. Seqͥ¬
tur. Ut quodcumq petieritis pa-¬
trem in nomine meo: det uobis.
Ecce hic dicit quod cumq petieri¬
tis patrem in nomine ineo det uob̃.
Rursum alibi ꝑ eundem euange¬
listam dicit: si quid petieritis pa-¬
trem in nomine meo. dabit uobis.
Usq modo non petistis quicquam.
in nomine meo. Si omne quod peti-¬
mus in nomine filiĩ dat nobis pat̾:
quid est quod patilus ter dũm ro-¬
gauit et exaudiri non meruit. sed
dictum est illi sufficit tibi gratia
mea. ña uirtus in infirmitate ꝑfi¬
citur: Numquid ille tam egre-¬
guis predicator. in filii nomine non
petiite Quare autem non accepit
quod petiit: Quomͦ ergo uerum
est. quia quicqͥd petierimꝰ in nomine
filii dabit nobis pater: si atiferri a se
angelum sathanȩ petiit apls in nontut

Expanded text:
te perdit haereditatem; sed cum te perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem. 6. Sequitur: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
fructum afferatis. Posui ad gr̃am:
plantaui ut eatis uolendo. fructũ
afferatis oꝑando. Eatis enin uolen¬
do dixi: quia tielle aliquid facere.
iammente ire est. Qualem uero
fructum afferre debeant. subdit᷑.
Et fructus ur maneat. Omne qd̃
sccłm presens sclm̃ laboramtis: tux
usq ad mortem sufficit. Mors nã¬
q interueniens: fructum labotis
nr̃i abscidit. Quod uero pro eter¬
na tuta agitur: etiam post mortẽ
seruitur: & tunc apparere incipit.
cum laborum carnaltum fructus
ceperit non tuderi. Ibi ergo illa
retributio inchoat: ubi ista ter¬
minatur: Quifquis igitur iam et¬
na cognouit: apud eius animum
temporales fructus uilescant. Tales
fructus operemur qui maneant:
tales fructus operentur. qui cam
mors cuncta interimat. ipsi exordiũ
a morte sumant. Nam quod a mor¬
te incipiat. fructus dei: testatur pro¬
pheta qui dicio. Cum dederit di¬
lectis sitis sompnum. hȩc est heredi-¬
tas dm̃i. Omnis qui dornit in mor-¬

Expanded text:
fructum afferatis. Posui ad gratiam, fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in mor
Abbreviated transcription (Latin):
ristant. presentia despitiunt. eter¬
nan patriam cum uoce moribus pre
dicant: eam etiam moriendo diligut̃
sant: & flecti nequeunt. Nimis ergo
confoetatus est principatuis eorum. In
ista ipsa passione qua ceciderunt in
morte cartuis: iudete quantum fuie¬
nit culmen mentis. Unde hoc: nisi
quia confortatuis est principatus eoꝵ:
Sed sic magni forsitan pauci sunt: sub¬
muxit. Dintimerabo eos: & suꝑ hare¬
nam multiplicabunttir. Totum mũ¬
dum fratres aspicite: martyribus ple¬
nus est. Iam pene tot qui uideamꝰ
non sumtis: quot ueritatis testes
habemus. Deo ergo numerabiles. no¬
bis suꝑ harenam: multiplicati sunt:
quia quanti fint a nobis compreben¬
di non possant. S quis qtus ad
hanc peruenit dignitatem ut ami¬
cus uocetur dei: se se in se conspiti¬
at. Dona autem quȩ ꝑcepit suꝑ se.
nichil sius meritis tribuat: ne ad
minuticias erumpad. Unde & fub¬
ditur. Non tios mne elegistis sed ego
elegi uos: & posin uos ut eatis et

Expanded text:
ruscant, praesentia despiciunt, aeterruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cumdicant, eam etiam moriendo diligunt,sunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passmorte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
omina quȩ auditut a patre suo.
quȩ nota fieri uoltut sernis sus.
ut eos efficeret amicos suos: nsigau¬
cha interne caritatis. nisi illa fella
tibus ꝑ aspirationem siti amoeis in¬
prunit : Dum enim atidita supee¬
celestia amanitis. amata iam nonulꝰ
quia amor ipse noticia est. Omna gͦ
eis nota fecerat: quia terrenis deside.¬
riis immtitati. amoris ftimmi facibus
ardebant. Istos uero amicos dei aspexe¬
rat ꝓphã: cuni dicebat. Michi autẽ
nnis honorificati funt amici tui ds̃.
Amicus enim: quasi animi custos
nocatur. Quia igitur psalmista ꝓs¬
perit electos dei a mundi huius amo¬
n seperatos. custodire in mandatis
cdestibus uoluntatem dei: miratus
est amicos dei dicens. Michi autem
ninis honorificati sunt amici tui ds̃.
Ettanꝗͣ si ab eo protinus causas ho-¬
nois tanti nobis insintiari queremꝰ:
iid adiunxit. Nimis confortatus
et principatus eorum. Ecce electi
dei carnem domant. sp̃m roborant.
dmonibtis imꝑant. uirtutibus cho¬

Expanded text:
re suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa tibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus co
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aperte dicat. Gaudetis de cu¬
mine: pensate quibtis laboribus ue¬
nitur ad culmen. Certe dum filii
zebedei interueniente matre que¬
rerent ut unus a dextris dei . & al
a sinstris sedere debuissent: audie¬
runt. Potestis bibere calicem quem
ego bibiturus sum : Iam locum celfi¬
tudinis querebant. ad uiam illos ue¬
ritas reuocat: ꝑ quam ad celsitudr¬
nem ꝑuenirent. Acsi dicatur. lamn
tios loctis delectat celsitiidinis: sel
pricis uia exerceat labotis. Per caliẽ:
ꝑtingitur ad maiestatem. Si mensimr̾i
appetit quod demulcet: priusobite
quod dolet. Sic sic ꝑ amarum poca¬
lrm confectionis: ꝑuenitur ad gai¬
dium salutis. Iam non dicam nos str¬
tios: quia seruus nescit quid facut

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Gaudetis de cuAc si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. Jam non dicam vos servos, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
probare possumus: andiligamus
mimicos: Sed est quod in pace
sanctȩ ecclȩ̃ fieri debeat: tnde cla-¬
rescat si persecutionis tempore mo-¬
ri pro dilectione tialeamus. Certe
isdem iohannes dicit. Qui habue¬
rit substantiam mundi & uiderit
fratrem suum necesse habere. &
clausertetuscera sua ab eo:
quom caritas dei manet in eo :
Hinc etiam iohannes baptista ait.
Qui habet duas tunicas: det non
habenti. Qui ergo tranquillitatis
tempore non dat pro deo tunicam
silam: quando in ꝑsecutione datu¬
rus est añimam suam : Hirtus ergo
caritatis. ut inuicta sit in pertur¬
batione. nutriatur ꝑ misccłiam in
tranquillitate: quatinus omnt¬
tenti deo primum discat sua
misccłia conditoris nr̃i. Scrui dig¬
ni non fuimtis: & ant ci uocamur.
Quanta est dignitas hominum
esse amicos dei. S audistis gloriam
dignitatis: audite et
laborem certaminis. Si feceritis
quȩ ego precipio uobis. Amuci mei
estis: si ea quȩ precipio uobis factis.

Expanded text:
probare possumus an diligamus probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis.
Abbreviated transcription (Latin):
rius a proximo patimur. contra oc-¬
cultum raptorem interuis iugilemꝰ:
qui nunquam melius tuncitur. nͥ
cum raptor exterior amatur. Una
quippe & summa est probatio cari-¬
tatis: si & ipse diligitur qui aduer-¬
satur. Hinc est quod ipsa tieritas
& crucis patibulum sustinet: & ta¬
men ipsis suis ꝑsectitoribus affectũ
dilectionis impendit dicens. Pater
ignosce illis: qiia nescuinit quid fa¬
ciunt. Quid ergo mirum si inimi¬
cos diligant discipuli dum uitrunt:
quando o tunc municos diligit ma-¬
gister cum occiditur: Cuius dilec¬
tionis summam exprimit: cum suib-¬
tungit. Maiorem hac dilectionem
nemo habet: quam ut animam
suam ponat quis pro amicis suis.
Mori etiam pro inimicis dñs ue¬
nerat. & tamen positarum se ani-¬
mam pro amicis dicebat: ut profec-¬
to nobis ostenderet. quia cum dili¬
gendo lucrum facere de inimicis
possumus. etiam ipsi amici funt qͥ
ꝑsecuntur. S ecce nos usq ad moe¬
ten nemo ꝑsequitur. Unde ergo

Expanded text:
rius a proximo patimur, contra ocrius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid ergo mirum si inimicos diligant discipuli dum vivunt, quando et tunc inimicos diligit magister cum occiditur? Cujus dilectionis summam exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo
Abbreviated transcription (Latin):
btamen illa sublunia dilectionis pre¬
ml non assecuntur : quia amorem
sin non spiritaliter sed carnalit̾
rit. hoc est mandatum meum ut di¬
ligatis inuicem: protimis addidit.
sicut dilexi uos. Acsi aꝑte dicat.
Ad hoc amate: ad quiod amaui tios.
Qua inre fratres kiñi sollerter in¬
ticadum est: quod antiquus hostis
dum mentem nr̃am ad rertun tem¬
poralitm delectationem trabit infir-¬
anixem tontra nos proximum extitat:
quiea ipsã quȩ diliguntis atiferre
moliatur. Nec curat antiquus hos¬
tis hȩc faciens ut terrena tollat: ses
ut caritatem in nobis feriat. Ham
iocdio repente exardescimus. & dũ
foris intucti esse cupimus. intus gra¬
uiter ferimur: dum parua foris
defendimus intus amittinus ma¬
xima. quia dum rem diligimus tem¬
poralem. ueram amittimus dilectio¬
nem. Oninis quippe qui nr̃a tollit:
mimictis est. S si odio habere ce-¬
perimus inimicum: intus est quod
perdimus. Cum ergo aliquid exte¬

Expanded text:
et tamen illa sublimia dilectionis praeet tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter ret: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem , protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod amavi vos. 2. Qua in re, fratres charissimi, solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exte