comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hã si bent michi efset sine tẽ: nollcm forsitan redi¬
re ad tẽ. E rgo iste confitens & peccata sua dicens.
ccepus cxpĩ iustificatũ. non in sẽ s in illiꝰ gã. dixit.
uissima mea: quando porcos pam. Cognouis ti
antiqua mea: quando a te substantiȩ mȩ partem ex¬
petiui. Antiqua mͥ fuerunt exordia nouissimoꝵ
sima pena quando in istã mortalitatẽ laboriosam.
ꝑiculosamq ꝑuenimꝰ. Atq titinã nobis ista sit no¬
uissima. Erit ista noussima: si ĩ redire uoluerimꝰ.
Est cm̃i alia quib̾dam impiis nouissima: qͥl dicet᷑.
Ite in ignem ęt̾̃num. qui p̃ꝑaitus est diabolo & ange¬
lis ciuis. Nos autẽ fr̃s. huc usq descrumius dm̃.
usq ad hinꝰ uut mortalitatẽ sufficiat labor nost̃.
Recordemur panẽ patris nrĩ: recolamus beatitu¬
dinẽ domus patris nr̃i. Non nos aelectent silique
porcoꝵ. Aoctrine demonioꝵ. Ecce tu dñt cogno¬

Expanded text:
Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan rediNam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan redire ad te. Ergo iste confitens peccata sua, dicens corpus Christi justificatum, non in se, sed in illius gratia, dixit, vissima mea, quando porcos pavi; cognovisti antiqua mea, quando a te partem substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt exordia malorum novsima poena, quando in istam mortalitatem laboriosam periculosamque pervenimus. Atque utinam nobis ista sit novissima! Erit ista novissima, si jam redire voluerimus. Est enim alia quibusdam impiis novissima, quibus dicetur: «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Nos autem, fratres huc usque deseruimus Deum: usque ad hujus vitae mortalitatem sufficiat labor noster. Recordemur panem Patris nostri, recolamus beatitudinem domus patris nostri; non nos delectent siliquae porcorum, doctrinae daemoniorum. «Ecce tu, Domine, cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ginquũ: ut reciꝑet ꝓpinquũ: Ergo tanquã
dep̃hensus fugitiuus sequente se uindicta legi¬
tima dĩ. uindicantis in affectiones nrãs. qͥcũq
ierimus. & quocũq ꝓgressi fuerimꝰ agnoscimꝰ:
tanquã ergo dep̃hensus fugitiuus loquitur.
Semitã meã c limitẽ meũ inuestigasti. Qd est
semitã meã: Qua ꝓfectus sum. Quid .c̃. limitẽ
sti. Limes intus ille longinquuis. non fuit
longe ab oculis tuis. Multũ seram: o tu ibi craᷤ.
Semitã med̃ & lumitem meã inuestigasti: & om̃s¬
uias ieas p̃udisti: Non xit indisti. s p̾uidi.¬
sti. Antequã Q freł. antequam cas ambularẽ.
p̃indisti eas: s ꝑradati ꝰ m̾o in labore tre uias meaᷤ.
ut si nollem Laborre: redire̾ in nias tuas. Qm̃
non est aol̃ns in̾łĩngua mea. Quare hoc dixit:
Quia ecce fattor tibi ambulau semitam meã.
factus sũ longinquus a te. discessi a te: cũ quo
mͥ erat bene. a bono uito male mͥ fuit. sine te.

Expanded text:
ginquum, ut reciperet propinquum? Ergo tanquam ginquum, ut reciperet propinquum? Ergo tanquam deprehensus fugitivus, sequente se vindicta legitima Dei, vindicantis in affectiones nostras, quacumque ierimus et quocumque progressi fuerimus; tanquam ergo deprehensus fugiimitem meum investigasti.» Quid est, «semitam meam?» Qua profectus sum. Quid est, «limitem sti.» Limes meus ille longinquus non fuit longe ab oculis tuis: multum ieram, et tu ibi eras. «Semitam meam et limitem meum investigasti.» ias meas praevidisti.» Non dixit, vidisti; sed, «praevidisti.» Antequam eas irem, antequam eas ambularem, praevidisti eas; et permisisti me in labore ire vias meas, ut si nollem laborare, redirem in vias tuas. «Quoniam non est dolus in lingua mea.» Quare hoc dixit? Quia ecce fateor tibi; ambulavi semitam meam, factus sum longinquus a te; discessi a te, cum quo mihi bene erat, et bono meo male mihi fuit sine te.
Abbreviated transcription (Latin):
illius: a ille eũ porcis pascendis p̃posuit. De
quoꝵ siliquis cupiebat saturari: o ñ poterat.
Post laborem & triturã & tribulationẽ & egesta.¬
tem: uenit ali pater in mentẽ. & uoluit redire
& sic ait. Surgam & ibo ad patrẽ meũ. Surgã dixit.
scocrat eñi. hic ergo eiꝰ uocẽ agnosce dicentis. tu
cognouisti sessionẽ meã & resurrtetionẽ meã.
Ses in ggestate. surrexi in desiderio panis tui.
Intellexisti cogitationes meas de longinqͦ. Propt̃ea
sic dicit dñs in guangłio: quia occurrit illipat̃
uenienti. Uere quia intellexerat cogitationes
cꝰ de longinqͦ. Semitã meã aslimitẽ meũ inues¬
tigasti. Semitã inquit meã. Quã nisi malam.
qua ille ambulauerat ut patrem aesereret.
quasi occultus esse posset ab oculis iudicantis:
Aut uͦ in illa egestate contereretur. aut porcos
pascere poneritur. nͥ pat̃ uellet flagellare lon.¬

Expanded text:
illius; et ille eum porcis pascendis praeposuit, de illius; et ille eum porcis pascendis praeposuit, de quorum siliquis cupiebat saturari, nec poterat. Post laborem, et trituram, et tribulationem, et egestatem, venit illi in mentem pater, et voluit redire; et sic ait: «Surgam, et ibo ad patrem meum. Surgam,» dixit; sederat enim. Ejus ergo vocem hic agnosce dicentis, «Tu cognovisti sessionem meam et» «resurrectionem meam.» Sedi in egestate, surrexi in desiderio panis tui. Intellexisti cogitationes meas de longinquo.» Propterea sic dicit Dominus in Evangelio, quia «occurrit illi pater venienti» . Vere, quia intellexerat cogitationes ejus de longinquo. «Semitam meam et limitem meum investigasti. Semitam,» inquit, «meam:» quam, nisi malam, quam ille ambulaverat, ut patrem desereret, quasi occultus esse posset ab oculis vindicantis; aut vero in illa egestate contereretur, aut porcos pascere poneretur, nisi pater vellet flagellare lon
Abbreviated transcription (Latin):
tua gr̃ã instificatus. Intellexisti cogitationess
meas de longinquo. semitã meã ao limitẽ ieũ
inuestigasti: & om̃s uias mees p̃idisti. Qd est de
longinquo : Cũ adhuc in ꝑogrmatione sũ. ante.¬
quam ad illam patriam ueniã. cognouisti cogita¬
tionẽ meã. Atcende ilbũ filiũ minorẽ. q̾a ipse
ȩtiã factus est corpus xpł. eccłia de gentib ue.¬
mens. Ierat quiꝑpe in longinqua fils minor.
Duos cñi filios habebat quida pãfamilias. Quor
ñ longe ierat. s in agro oꝑabatur. & significat
sc̃os in lege facientes oꝑa a pcipta legis. Genꝰ
antẽ humanũ qͦd defluxerat in ydoloꝵ cultu¬
ram: in longinquo fuerat ꝑegrinatã. Qd tam
longe ab eo qui fecit tẽ: quam figmentũ qͦd
tibi ipse fecisti : Profectus est gͥ filins minor
in regionẽ longinquã. poitans secũ substantt̃
suiã. o sicut nouimus in ȩuangłio dissipauit
eam uiuens ꝓdige cũ meretricib. Et famẽ
passus. applicuit se cuidam pͥncipi regionis

Expanded text:
tationes meas de longinquo: semitam meam et limitem meum investigasti, et omnes vias meas praevidisti.» Quid est, «de longinquo?» Cum adhuc in peregrinatione sum, antequam ad illam patriam veniam, tu cognovisti cogitationem meam. Attende illum filium minorem; quia ipse etiam factus est corpus Christi, Ecclesia de Gentibus veniens. Ierat quippe in longinquum filius minor. Duos enim filios habebat quidam paterfamilias: major non longe ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo fuerat peregrinatum. Quid tam longe ab eo qui fecit te, quam figmentum quod tibi ipse fecisti? Profectus est ergo filius minor in regionem longinquam, portans secum substantiam suam, et sicut novimus in Evangelio, dissipavit eam vivens prodige cum meretricibus; et famem passus applicuit se cuidam principi regionis
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinẽ uiȩ. dixi mͥ. fortasse tenebrȩ
coneuleabunt ut. & nox illuminatio mea¬
in deliciis meis. Facta est mͥ nox illimnatio. qͥa
in nocte me desꝑaueram posse transtre tantũ
mare. a tantã uiã suꝑare. & uenire ad extre¬
ntũ ꝑseuerando usq in finem. Gr̃as illi qui
me quęsiuit fugitiuũ. qui terga mea flagelli
plaga ꝑcussit: qui me uocando ab interitu re.¬
uocauit. qͥ fecit mͥ illuminatã noctem. Nex
eñi est: quãdiu ista uita agitur. Quomꝰi est
nax illuminata: quia xp̃s descendit in noctẽ.
Accepit cop̃s carne̾ de isto scło. & illuminauit
nobis noctem. ꝑdiderat cñi dragmã mulier
illa. accendit lucernã. Sapientia dĩ ꝑdiderat
draginã. Quid est dragma: Nũmus. In qͦ nũmo.
imago erat ipsius imꝑatoris nr̃i. Factus est em̃¬
homo ad imagniẽ dĩ. & ꝑierat. Et qͥd fecit mulier
sapiens : Accendit lucernã. Lucerna de luto. ẽ.
s habet lucem qua inueniatur dragina. Lucerna

Expanded text:
se tenebrae conculcabunt me. Et nox illuminatio» «in deliciis meis.» Facta est mihi nox illuminatio: quia in nocte me desperaveram posse transire tantum mare, et tantam viam superare, et venire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me quaesivit fugitivum, qui terga mea flagelli plaga percussit, qui me vocando, ab interitu revocavit, qui fecit mihi illuminatam noctem. Nox est enim quamdiu ista vita agitur. Quomodo est nox illuminata? Quia Christus descendit in noctem. Accepit Christus carnem de isto saeculo, et illuminavit nobis noctem. Perdiderat enim drachmam mulier illa; accendit lucernam . Sapientia Dei perdiderat drachmam. Quid est drachma? Nummus, in quo nummo imago erat ipsius Imperatoris nostri. Factus est ehomo ad imaginem Dei , et perierat. Et quid fecit mulier sapiens? Accendit lucernam. Lucerna de luto est, sed habet lucem qua inveniatur drachma. Lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
tiato eis xp̃o quem in cruce contempserant. quẽ
tanquam hominẽ mortalẽ irriserant. cui ꝓpterta
insultabant. quia de cruct ñ descendebat: cum utiq
multomagis fuerit qd̾ fecit. Ac sepulcro surgere.
quã de cruce descendere: annuntiato trgo sibi
xp̃o. apxerunt. Qd faciemus: Illi qui seuierunt
in dñm quem indebant. iã consiliũ petunt sabirais.
U dictum est eis. Agite peniteatiã. & baptititur unꝰ¬

Expanded text:
tiato eis Christo, quem in cruce contempserant, quem tiato eis Christo, quem in cruce contempserant, quem tanquam mortalem hominem irriserant; cui propterea insultabant, quia de cruce non descendebat, cum utique majus multo fuerit quod fecit, de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere: annuntiato ergo sibi Christo dixerunt, «Quid faciemus?» Illi qui saevierunt in Dominum, quem videbant, jam consilium petunt salutis; et dictum est eis: «Agite poenitentiam, et baptizetur unu
Abbreviated transcription (Latin):
tas exparte isrł facta est. ut plenitudo gentiũ
intrarit: o sic om̃is istł saluus ficret. Excccati
sunt ergo geparte indei merito suꝑbiȩ suȩ. qͥa
sẽ iustos dicebant. & exoecati crucifpxerunt dñm.
Posuit suꝑ eos manũ suã. ne uiderent eũ donec
transiret: scilicet de hoc mũdo ad patrẽ.
Uidcamꝰ si postra quã transũt. iuderunt pos¬
teriora ciꝰ. Ralirrexit dñs. apparuit discipulis
suis. & om̃ib qͥ in cũ iam crediderant. non eis
a quib crucifixus erat. quia suꝑ illos manã po¬
suerat: donec transiret. A scendit antem in ꝯlũ.
quadraguita diebꝰ factis cũ discipłis sins. Imple.
erant. & unã solam ctidicenint. Exx pauers̾nt s
exhorruerunt tantũ miraculũ milia eoꝵ. qͥ crucifi.¬
uerant dñm. Cõpuncti corde de tanto miraculo
quęsierunt consiliũ ab apłis qdͥo faccrent. pꝰtea quã
tis p̾dicatus est cep̃s. mirantib unde ydiote homines
linguis om̃ib loquerent᷑. ꝑ petrũ igit᷑ apłm antum¬

Expanded text:
a est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret» . Excaecati sunt ergo ex parte Judaei, merito superbiae suae, quia se justos dicebant; et excaecati crucifixerunt Dominum. Posuit super eos manum suam, ne viderent eum, donec transiret, scilicet de hoc mundo ad Patrem. Videamus si posteaquam transiit, viderunt posteriora ejus. Resurrexit Dominus, apparuit discipulis suis et omnibus qui in eum jam crediderant; non eis a quibus crucifixus erat, quia super illos manum posuerat, donec transiret. Ascendit autem in coelum, quadraginta diebus factis cum discipulis suis. Impleto erant, et unam solam didicerant. Expaverunt, et exhorruerunt tantum miraculum, millia eorum qui crucifixerant Dominum: compuncti corde de tanto miraculo, quaesierunt consilium ab Apostolis, quid facerent, posteaquam eis praedicatus est Christus, mirantibus unde idiotae homines linguis omnibus loquerentur. Per Petrum igitur apostolum annun
Abbreviated transcription (Latin):
morses. quando ei dicebat᷑. faciẽ meã ñ potes
uidere. Un de autẽ ũ uiderunt dm̃ in carne
positũ: Quia grauata erat suꝑ eos manꝰ añi.
De alis eñi aixerat ysaias. Incrassa cor ppłi huiꝰ.
&e oculos eoꝵ grana. Et coꝵ uax est in alio psalmo.
Qm̃ grauata.ẽ. suꝑ me manꝰ tua. Ut ergo non cog¬
noscerent tunc diuinitatẽ xpĩ: grauati sunt.¬
Si enĩ cognouissent: nũquã dñm głȩ crucifixis.¬

Expanded text:
bat Moyses, quando ei dicebatur, «Faciem meam non potes bat Moyses, quando ei dicebatur, «Faciem meam non potes videre.» Unde autem non viderunt Deum in carne positum. Quia gravata erat super eos manus Domini. De illis enim dixerat Isaias, «Incrassa cor populi hujus, et oculos ejus grava» : et eorum vox est in alio psalmo, «Quoniam gravata est super me manus tua» . Ut ergo non cognoscerent tunc divinitatem Christi si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixis
Abbreviated transcription (Latin):
humana uideri oculis ñ potest. uirtꝰ ꝙ sapientia
dĩ. uideri carnois oculis potest. S̾ cd da erat dñs op.¬
portuno tẽpore carnẽ suscepturꝰ. ut oculis ȩtiam
carneis ꝓpt̾ salubritatẽ curandȩ initͦ m̃tis appare.¬
rit. qͣndo ita appartre opꝰ esset: hoc p̃dicens moysi
figurate. ait. faciẽ meã uidere ñ potes. pꝰteriera
mea uidebis. s cũ transiero. Ut aut̃ non uideas
facit̾ meã: manꝰ mea erit suꝑ te. Transire quid
ra ut transeat ibs ac hoc niundo ad patrẽ: Nã
ipsum transitum significat pascha. Qd̃ eñi hebra¬
ico uerbo dicit᷑ pascba: latine transitus intp̃tat᷑.
Qd est faciẽ meã ñ udebis. s posteriora mea ui¬
debis: Cuiꝰ ꝑsonã gerebat ille moyses. quando
ei dictum. ẽ. faciem neam ũ uidebis s pꝰteriora
mea uidebis. & hoc cũ transicro: ut aut̃ ñ uideas
faciem meam. ponã suꝑ te manũ meã: Nlaciem
su ã dixit prima sua. & quodã mͦ pꝰteriora sua

Expanded text:
ientia Dei videri oculis carneis potest? Sed quia erat Dominus opportuno tempore carnem suscepturus, ut oculis etiam carneis propter salubritatem curandae intus mentis appareret, quando ita apparere opus esset; hoc praedicens Moysi figurate ait, «Faciem meam videre non potes; posteriora mea videbis,» sed «cum transiero:» ut autem non videas faciem meam, ra, ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem» ? Nam ipsum transitum significat Pascha. Quod enim hebraico verbo dicitur Pascha, latine Transitus interpretatur. Quid est, «Faciem meam non videbis,» sed «posteriora mea videbis?» Cujus personam gerebat ille Moyses, quando ei dictum est, «Faciem meam non videbis,» sed «posteriora mea videbis,» et hoc «cum transiero:» ut autem non videas faciem meam, «ponam super te manum meam?» Faciem suam dixit, prima sua? et quodam modo posteriora sua,
Abbreviated transcription (Latin):
nec scandaligemur: quia filuis dĩ unicus dieit.
Iñe ꝓbasti me. & cogno uisti mẽ. Probasti & cogno¬
lut se. Sedit ergo dñs in passiono: surrexit in
resurrectione. Tu inqͥt hoc aognouisti. id. c̃. ta uolu.¬
isti. tu approbasti. scđ̾m uoluntatẽ tuã factũ est.
Si aut̃ uolueris acciꝑe uocẽ capitis ex ꝑsona cor

Expanded text:
nec scandalizemur, quia Filius Dei unicus dicit: nec scandalizemur, quia Filius Dei unicus dicit: «Domine, probasti me, et cognovisti me. Probasti, et cognoiat se. Sedit ergo Dominus in passione, surrexit in resurrectione. «Tu,» inquit, hoc «cognovisti:» id est, tu voluisti, tu approbasti; secundum voluntatem tuam factum est. Si autem volueris accipere vocem capitis ex persona cor
Abbreviated transcription (Latin):
Ñf probasti me a cognouisti me.
cius: nisi quia dignatusẽ. nasci scd̾m carnem.
Pater est dĩ. at̃s hominis. Uis nosse cui pat̃ est:
Equali sibi filio. Apłs dicit. Qui cũ in forma dĩ
esset. ñ rapinam arbitratus est esse se ggualc̃ do̾.
Huic formȩ pat̾ est as. equali sibi forme unige¬
nito filio. nato de substantia sua. Propter nos
aut̃ ut reficerem᷑. efficeremut participes diui¬
nitatis eiꝰ. reparati ad intã ȩcernã: quia ipse
ut atxi factus est particeps mortalitatis nr̃e.
qud de illo ait apło ibi ubi dixerat.
qui cũ in forma aĩ cẽt. non rapinã arbitratus
est esse se equalem dõ: Seo semetipsũ inquit
geinanuit formã serm accipiens. in similitu.
dinẽ hominũ factus. &habitu inuentꝰ ut homo.
Erat autẽ in forma dĩ equalis patri. & accepit
formã serm: qua minor esset patre. U̾nd̾ utrũq
serui. Ergo quia a pat̾ & dñs est: pater formȩ dĩ.
dñs formȩ serui: dicat ergo ipse. nec miremur.

Expanded text:
ne, probasti me, et cognovisti me.» ejus, nisi quia dignatus est nasci secundum carnem. Pater est Dei, Dominus hominis. Vis nosse cui Pater est? Aequali sibi Filio. Apostolus dicit: «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Huic formae Pater est Deus, aequali sibi formae, unigenito Filio nato de substantia sua. Propter nos autem, ut reficeremur, et efficeremur participes divinitatis ejus, reparati ad vitam aeternam, quia ipse, ut dixi, factus est particeps mortalitatis nostrae; quid de illo ait Apostolus ibi, ubi dixerat, «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Sed semetipsum,» inquit, «exinanum factus, et habitu inventus ut homo» . Erat autem in forma Dei aequalis Patri; et accepit formam servi, qua minor esset Patre. Unde utrumque servi. Ergo quia et Pater et Dominus est, Pater formae Dei, Dominus formae servi; dicat ergo ipse, nec miremur,
Abbreviated transcription (Latin):
de me: Ecce qui credderunt morsi co ꝓpħs.
uidete quẽadinodi exipsoꝵ testimonio crept̃
ei qui surgit a mortuis. Tunc aꝑuit illis sen¬
sũ ut intelligerent scripturas. & dix̃cis. Qm̃
sic scriptã est. & sic opportebat pati ap̃m. & re
surgere amortuis tertia die. Habes iã sponsũ
cecłiȩ. & ñ hinc tacuit morses. ñ hinc tacuerunt
surũ. resurrecturũ. Descriptus est nobis sponsus.
ut ñ crremꝰ. S nescio qui existunt. &oquia non
erramꝰ in sporiso a ips ⁊ uident᷑ ea que & nos
credere de spotiso. ut a meubris sponsi nos auocent.¬
& dicunt nobis. Ipse est quidem sponsus quem
creditis. quẽ & nos credimꝰ: s sponsa n ̃. ipsa ee¬
clesia. quã tenetis. Q quȩ illa est: Pars donati.
Et boc est qd tu dicis. Hoc tu dicis an sponsus: Tu
dicis. aũ u̾s ꝑ moy stn: Ecce ꝑ morsti. gcclesiã
tenco. Dictum est a mopse. in semine tuo bene.¬
dicent᷑ oiis gentes. Tũ dicis. an sp̃s dĩ ꝑ ꝓpłas :¬

Expanded text:
de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, videte quemadmodum ex ipsorum testimonio credunt ei qui surrexit a mortuis: «Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas; et dixit eis, Quoniam sic scriptum est, et sic oportebatsurgere tertia die.» 18. Habes jam sponsum Ecclesiae. Et non hinc tacuit Moyses, non hinc tacuerunt surum, resurrecturum. Descriptus est nobis sponsus, ut non erremus. Sed nescio qui existunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris sponsi nos avocent, dicunt nobis: Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an Deus per Moysen? Ecce per Moysen Ecclesiam teneo: dictum est a Moyse, «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Tu dicis, an Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
teduxit. Postea ergo dixit. postta quã cũ illi in
panis ftactione cognouerunt: & obtulit se aliis
discipulis suis. cũ putarent sp̃m esse. Palpate &
iudcte: quia sꝑ̃s carnẽ a ossa ñ habet. sicut mẽ
ndetis habere. Et cũ adhuc p̃gaudio trepidareꝙ
habetis hic ait. qd̾ manduactur: Accipit. bene¬
dixit. manducauit. & aedit eis. Expressa est
ueritas corꝑis. ablata.ẽ. om̃is suspicio falsitatis.
Qa inde: Non scicbatis quia oportebat ĩpleri
om̃ia que seripta sunt in lege morsi e ꝓpłis.
& psalims de me: Et quia illi credetant mo¬
Ysi & ꝓpłns. uerñ eñi erat qd̾ dixit abtaham.
si morsra & ꝓpłias ñ audiunt: neq si quis
ex mortuis resurrgoerit credcut: quia ergo
credebant morsi a ꝓpħis. & ñ erant de ipsis
quos rep̃hendit abraliam: audierunt qd ait dũs.
Lon sciebatis quia aportebat ĩpleri om̃ia quȩ
scripta sunt in lege moysi. & ꝓpħis & psalmis

Expanded text:
reduxit. Postea ergo dixit, posteaquam eum illi in reduxit. Postea ergo dixit, posteaquam eum illi in panis fractione cognoverunt, et obtulit se aliis discipulis suis, cum putarent spiritum esse, «Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum adhuc prae gaudio trepidarent: Habetis hic, ait, quod manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et dedit eis. Expressa est veritas corporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Et quia illi credebant Moysi et Prophetis: verum enim erat quod dixit Abraham, «Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent:» quia ergo credebant Moysi et Prophetis, et non erant de ipsis quos reprehendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
integer resurrexit. aoce ostendit᷑ oculis discipłoꝵ.
ecce pbet contrectantib manib. ecce tetigert̃
coꝵ indendã. manib contrectandũ : putant spm
esse. Desꝑauerunt cñi de salute sua. exhortat᷑
cos. consirmat in side. Papate o iudete. dͥa sp̃ẽs
cirnẽ ꝯ ossa ã habet: sicut me uidetis habere.
Tangunt. gaudent. trepidatt. Q cã adhuc tre.¬
pidarent p̃gnidio: sic habes scriptũ. Et si certa
sutit que multũ lȩta sit: uix credunt᷑. Dubi¬
tatio gesdã neluti tardius credentis. condit
uoluntarẽ tencutis. HIccesse est ut plus homo
gandeat. ci uenerit qd̾ aesꝑauerat. Nam ad
ipsũ ganoni condĩenda & angendũ : noluit sẽ
statiꝰ cognosci. Tcauit usus disctpłoꝵ suort
illoꝵ dnoꝵ quos inuenit in nia colloquentes
um in desꝑatione. & dicentes. Nos aut̃ sꝑaba
mans. quia ipse esset redempturus isrł. Putane.¬
runt hoc iam ñ putabant. Iam spes cum eis
D reodidit. & spem

Expanded text:
integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, ecce tetigerunteorum videndum, manibus contrectandum: putant spiritum esse; desperaverunt enim de salute sua. Exhortatur eos, confirmat in fide: «Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere.» Tangunt, gaudent, trepidant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem tenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venerit quod desperaverat. Nam ad ipsum gaudium condiendum et augendum, noluit se statim cognosci. Tenuit visus discipulorum suorum, illorum duorum quos invenit in via colloquentes jam in desperatimus quia ipse esset redempturus Israel.» Putaverant hoc, jam non putabant. Jam spes cum eis se reddidit, et spem
Abbreviated transcription (Latin):
xt ab inftris qui uerũ ac ĩnstris diceret. & si ad
iusctos non ueniret. Et tam̃ ꝓpt̾ noces imꝑitoꝵ
maloꝵ. ecce ipse mortuus . ẽ: coce resurrixit ab
suseris. Qa dicis herttice. qͥd dicis: Modo it
indiam. statte sunt ot̃s excusationes tas: osi
uerba diceres diuitis. apud instros constituti.
Surrgcit a mortuis ap̃s. dignaris uł ipsũ audire.
Eces qͦd farte similis diuiti mortuo uiuus aeside.¬
tabas: surrexit ab infcris. Non pat̃ tuus. ñ auus
tuns. ñ illi surrecerunt qui nescio quos nouune
traditionis infamanert᷑. Sed ecce ñ infamauer̃t.
uerũ ayxerunt. Uis nosse quã mehil ad me: Au¬
diamꝰ simtil quid dpoerit. qui surrgx̃ ab inferis.
logatur quod factã ẽ. tanquã fiat: ponant᷑ ante
oculos nr̃os gesta p̃terita. ꝓpt̃ cauenda futura
Eeer ap̾s surgens a motinis. ostendit se discipsis suis.
sluptis ipsins pse sponsus: pccłia sponsa. C cce spon¬
sus qui diecbat᷑ mortuus. assũptus. sititus: coce

Expanded text:
feris. Qui verum de inferis diceret, etsi ad inferos non veniret; tamen propter voces imperitorum malorum, ecce ipse mortuus est, ecce resurrexit ab inferis. Quid dicis, haeretice? quid dicis? Modo te audiam, finitae sunt omnes excusationes tuae; etsi verba diceres divitis apud inferos constituti, surrexit a mortuis Christus: dignaris vel ipsum audire? Ecce quod forte similis diviti mortuo vivus desiderabas, surrexit ab inferis: non pater tuus, non avus tuus, non illi surrexerunt qui nescio quos nomine traditionis infamaverunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosse quam nihil ad me? Audiamus simul quid dixerit qui surrexit ab inferis. legatur quod factum est tanquam fiat: ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, ostendit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce
Abbreviated transcription (Latin):
illa lina iã ficta erat tunca. De qua lana:
d. ẽ. de niut quã dedit sicut lanã. Adhuc prt.¬
destinati pigri erant. sed expecta. uide qͥdsequit᷑.
Quia sicut lanã dedit cos. fit inde tunica. quomꝰ
cñi dicit᷑ xcłia corpus op̃i: dicit᷑ & uestunentum
xp̃i ipsa eccłia. Inde est illud qͦd dic̃ apłs. ut gchi.¬
berit sibi głosam gecłlam: ñ habentem maculã
aut rugam. Ergo exhibeat sibi głosam ccelestam.
ñ habentẽ maculã aut rugã: faciat sibi uestom
de illa lana quã p̃destinauit in niue. adhue in
hominib meredulis. & frigidis o pigris: faciat
uestem de hac lana. Ut abluatur mundet᷑ fide:
ut rugam ñ habeat. tendatur in eruet. Qui dat
niuẽ uelut lanã. Iam si p̃destinati sunt: aoeradi

Expanded text:
illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Ecclesia corpus Christi, dicitur et vestimentum Christi ipsa Ecclesia: inde est illud quod ait Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem sicut lanam.» 24. Jam si praedestinati sunt, vocandi
Abbreviated transcription (Latin):
incipiant illa inuolucra cuolin: qm̃ nos u̾bũ
dĩ quantomagis ꝑ nos dicit᷑. tanto auidiores in¬
uenit. E ccc nos pigri in hac t̃ra quasi congela¬
uimꝰ hic: & quomͦ contingit niuibꝰ. fursũ enim
gelant & in ima decidunt: sic frigescente caritat
dccidit humana natura in has t̾ras. & pigro cor.¬
pore inuoluta. uelut nix facta est. S in ista niue
funt p̃destinati filiĩ ddĩ. Dat crã ille nint̃̾ uelit
lanã. Qs est uelut lanã: Io. c̃. de niue quam
dedit. de istis pigris adhuc spũ & frigidis: quos
p̃destinauit facturꝰ est aliqͥo. Lana eñi. materies
nestis est. Lana cũ indetur. ueluti p̃paratio est
aliqua ad uestem. Ergo quia p̾destinauit hos
qui ad tempus frigidi repunt in t̾ra. & nũdum
feruent spñ caritatis: de p̃destinatione cñi adhuc
loquit᷑: nelati lanã deddit hos dĩ. facturꝰ ẽ inde
uestem. Merito in monte uestis xp̃i fulsit sicut
nix. Fulgebat uestis xp̃i sicut nix: tanquã ac

Expanded text:
illa involucra evolvi: quoniam vos verbum Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de
Abbreviated transcription (Latin):
qualem iherłm ex hortetur ad lauoẽ. uł potuis
p̃sciat laudaturã. Hon cm̃ illius cinitatis laudes
tune cã uidebinꝰ & amabunꝰ & laudabumꝰ. uoce
ꝓpħica exhortande & gecitande sunt: seo ꝓpr̃ea
mͦ dicunt hoc ꝓpħȩ. ut puteat quantũ possut
in hac carne constituti futura gandia electoꝵ.
s ructantes in aures nrãis: excitent amorẽ altꝰ
dic̃n. Q unde laudaturã : ꝑͥfectione quadam
landabo: ꝗm̃ confortapit inguit uectes porta.¬
rũ tuarũ. Atcendut st̾s mei. Confirmauit
inquit uectes portarũ tuarũ. Ucctiũ consirma.¬
tio. non est portarũ aꝑtarũ: ses clansarã. Unde
pletiq codioes habent. consirmatut scras porti.¬
rã trarũ. Atteudat caritas urã. Conclusam
landamꝰ mͦ intet scandala: multi quos nolumus
intrant. multi a si nõlumus gctunt. Id̾o crebres.¬
cunt scandala. & qm̃ abundauit miquitas ait
ucritas: rfrigescit caritas multoꝵ. Propt̃ iatem.¬

Expanded text:
qualem Jerusalem exhortetur ad laudem, vel potius qualem Jerusalem exhortetur ad laudem, vel potius praesentiat laudaturam. Non enim illius civitatis laudes, tunc cum videbimus et amabimus et laudabimus, voce prophetica exhortandae et excitandae sunt: sed propterea modo dicunt hoc Prophetae, ut potent, quantum possunt in hac carne constituti, futura gaudia beatorum, et eructantes in aures nostras, excitent amorem illius Deum, et unde laudaturam: perfectione quadam laudabo? «Quoniam confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Attendite, fratres mei. «Confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Vectium confirmatio non est portarum apertarum, sed clausarum: unde plerique codices habent, «Confirmavit seras portarum tuarum.» Attendaodo, sed inter scandala. Multi quos nolumus, intrant; multi, etsi nolumus, exeunt; ideo crebrescunt scandala: «Et quoniam abundavit iniquitas,» ait Veritas, «refrigescit charitas multorum» : propter intran
Abbreviated transcription (Latin):
pacis: syon dicta est speculatio. Uoete si aliud
sonant ista nomina. nͥ specticula. He piitent
gentes sẽ habere spectacula. & nos non habere.
Aliquando dimisso theatro. aut ampliteatro. cũ
ꝯꝑit ex illa cauea euomi turba ꝑditoꝵ: aligͣoo
tenentes in animo fintisias nanitatis sas. o me.¬
moriã suã pasoeates reb ñ solum uiutiib. sos
i ꝑnitiosis : gaudentes in ces tanquã indulcib
s pestifcris. uident plerũq ut fit trausire ser.¬
uos dĩ. cognoscunt ipso habitu uł uestis. ua
capitis : uł forte notos habent. & dicunt apudl
scmetipsos & secũ. Omiscros istos. qͥd ꝑdunt:
fr̃s. rogemus aum̃ ꝓ ben iuolentia ipsoꝵ. Qga
bonũ alud putant: bene nobis uolunt. S qui
diligit iniquitatem: odit animã sua̾.Sĩ odit
animã suã. quom amabit anima suã : Ta̾nũ
tpsa ꝑuersa a iani & uana beniuolentia. si
beniuolentia dicenda est : dolent nos ꝑdere qͦd
amant. Oremus. ne ꝑdant qͦd amamꝰ. Uidete

Expanded text:
pacis: Sion dicta est Speculatio. Videte si aliud sonant ista nomina, nisi spectacula; ne putent gentes se habere spectacula, et nos non habere. Aliquando, dimisso theatro aut amphiteatro, cum coeperit ex illa cavea evomi turba perditorum, aliquando tenentes in animo phantasias vanitatis suae, et memoriam suam pascentes rebus non solum inutilibus, sed et perniciosis, gaudentes in eis tanquam in dulcibus, sed pestiferis; vident plerumque, ut fit, transire servos Dei, cognoscunt ipso habitu vel vestis vel capitis, vel fronte notos habent, et dicunt apud semetipsos et secum: O miseros istos, quid perdunt! Fratres, rogemus Dominum pro benevolentia ipsorum, quia bonum illud putant. Bene nobis volunt: sed qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Si odit animam suam, quomodo amabit animam meam? Tamen ipsa perversa et inani et vana benevolentia, si benevolentia dicenda est, dolent nos perdere quod amant; oremus ne perdant quod amamus. Videte
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: ut in me ostenderet acp̃s iħe om̃em patica¬
tiã. ad informationẽ eoꝵ qͥ credituri st̃ illi in
uitã e̾̃nã. Clamat gͥ as̾ ad gentes. Solui cͥstallũ
uente niues. Emuttet u̾bũ suũ & tabefaciet
ea. Spirauit sp̃s eiꝰ. & ꝓfluent aquȩ. Ecce cͥstaliul̃
&o niues resoluunt᷑. cunt in aquas. Q sitiunt:
uemant a bibant. Saulus durus ut cristallum
stephanũ est ꝑsecutꝰ ad mortẽ. paulus iã in aqua
Conu̾te dñe captiuitatẽ nrãm. sic̃ torrens in austro.
flat aust̃. soluitur rigor captiuitatis: ⁊ currit in
am̃ struor caritatis. Spirauit sp̃s eiꝰ e ꝓfluent aq̃.
siet in eis sotis aquȩ salientis in uitã pt̃aã. Adnun.¬

Expanded text:
sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem patiensum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem patientiam, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Clamat ergo Deus ad gentes: Solvi crystallum, venite nives. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea; spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Ecce crystallum et nives resolvuntur, eunt in aquas; qui sitiunt, veniant et bibant. Saulus durus ut crystallum, Stephanum est persecutus ad mortem; Paulus jam in aqua «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro» flat auster, solvitur rigor captivitatis, et currit in Deum fervor charitatis. «Spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Fiet in eos fons aquae salientis in vitam aetern
Abbreviated transcription (Latin):
erigit stupor: sic staltos erigit suꝑbia. E mitit
u̾bũ suũ & tabefaciet ea. Ecce uenit illud cͥstal¬
lũ salus ptꝰ cedem & lapidationẽ stephan. duri¬
tia quadã stupidꝰ in xp̃m : petiit luteras a
saccrdotib ut undiq exhibeat xp̃iauos. anbe.¬
lans cedes. Durus est iste & gelidus contͣ ignẽ
dĩ. Sed quantũ esset durus. quantũ gelidus:
ecce ille qͥ emittit u̾bũ suũ & tabefaciet ea.
clamauit de celo feruidus. Saule saule. qͥd
me ꝑsequeris : Una illa uoce. tanta duritia
cristalli resoluta est. Emitit gͦ u̾bũ suũ &
tabefaciet ea. Hon desꝑetur de cristallo. qͥn.¬
teminꝰ de niue uł de nebula :: De ipso cristal¬
lo ñ desꝑetur. Audi uocẽ quandam cristalli.
Qui pͥtis sui blasphemꝰ & ꝑsceutor. o iniuriesꝰ.
S quare soluit cristallũ ds̃: Ne de se nix ipsa
desperet. Ait cm̃i. Ideo miscdiam consecutus

Expanded text:
erigit stupor, sic stultos erigit superbia. «Emittet erigit stupor, sic stultos erigit superbia. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Ecce venit illud crystallum Saulus post caedem et lapidationem Stephani, duritia quadam stupidus in Christum, petiit litteras a sacerdotibus, ut undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. Durus est iste et gelidus contra ignem Dei. Sed quanquam esset durus, quanquam gelidus, ecce ille qui «emittet verbum suum, et tabefaciet ea,» clamavit de coelo fervidus, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Una illa voce, tanta illa duritia crystalli resoluta est. «Emittet» ergo «verbum suum, et tabefaciet ea.» Non desperetur de crystallo; quanto minus de nive, vel de nebula? De ipso crystallo non desperetur. Audi vocem quamdam crystalli: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus.» Sed quare solvit crystallum Deus? Ne de se nix ipsa desperet. Ait enim, «Ideo misericordiam consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
iłrm xp̃m ctñm nr̃m. Aodi ohic grãm d̾i. Q ui
mutit cristallũ suuĩ sicut frusta prnis. in faciem
frigoris ciꝰ quis subsistet : Ergo desꝑatio ẽ: Absit.
Sequit᷑ em̃. Emittit uerbũ suũ & tabefaciet ea.
Non gͦ desperet nix. ñ desperet nebula. ñ despir&
cͥstillũ. De mut nãq tanꝗͣ de lana conficit᷑ iunica.
Nebula illa inpenitentia salutẽ muenit. qͥa quoi
p̃destinauit: ilos & uocaiit. ed licet sint inter
p̃oestinatos durissimi. & multo quasi tẽpore conge¬
laucrint. & cristallũ facti fucriit: ñ erunt duri.
ea. Qͥa est tabefaciet : He forte i malo intel.¬
ligatis. Tabefaciet. li quefaciet. dissoluet. Duri st
cũ ꝑ suꝑbiam. merito & suꝑbia stupor dicitur.
Qdqͥd aut̃ stupidũ. ẽ: frigidũ est. Rigorem passi
homines cotidie dicunt. obstpui. Ergo suꝑbia
stupor est. Emitet u̾bũ suũ & tabesaciet ea. Ꝙ
re uera cumuli niuis cũ tabesiunt. deliqͤscunt
in humilitatẽ. Quomͦ gͦ quasi niuis montem

Expanded text:
. Audi et hic gratiam Dei: «Qui mittit crystallum suum sicut» «frusta panis: in faciem frigoris ejus quis subsistet?» Ergo desperatio est? Absit. Sequitur enim: «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Non ergo desperet nix, non desperet nebula, non desperet crystallum. De nive namque tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula illa in poenitentia salutem invenit; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Sed licet sint inter praedestinatos durissimi, et multo quasi tempore congelaverint, et crystallum facti fuerint; non erunt duri mea.» Quid est, «tabefaciet?» Ne forte in malo intelligatis «tabefaciet;» liquefaciet, dissolvet. Duri sunt enim per superbiam. Merito et superbia stupor dicitur; quidquid enim stupidum est, frigidum est. Rigorem passi homines quotidie dicunt, Obstupui. Ergo superbia stupor est. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Et revera cumuli nivis cum calefiunt, deliquescunt in humilitate. Quomodo ergo quasi montem nivis
Abbreviated transcription (Latin):
cem fuisse auersus am̃. iam te peniteat secutũ
te faisse uias tuas malas. ꝑuenisse in istã dif¬
fieultatem alis berie uisionis: ocrit tͥ saubris
nebida. quã sicut cinerem spargit tͥ dt̃. Tu ipse
es aie nebula. s uelut ciis. Adhuc eñi px.¬
nitentes uolatantur in emere st̃ł inei. tanꝗͣ
similes se contestantes. dicentes c̃õ fuo. cinis sã.
Dixit cm̃ quędam scriptuta. Despexi me ipsum
c distabui. & estimaui me t̾rã & cinere. Hic est
humilitas penitentis. Quando abrahã loquitur
ad dm̃ suñ. e quando uult sibi aꝑiri incendiũ
Nebulã ẜ uelut cuerẽ spargit. Quare: Quia
quos pꝰdestinauit. illos s uocauit. qui uenit uo¬
care iustos. s peccatores in penuentiã. Qui emit.
laborandũ. c̃. dicere qͥo sit coistallũ. Ptelociiti
nis. Quomi nix illi ipsius quia p̃oestinatos
⁊. quomꝰ nebula illa ipsius quia ipsi uocant᷑
ad pgnitentiã qui p̃destinati st̃ ad salutẽ: sic

Expanded text:
te fuisse adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerees adhuc nebula, sed velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim quaedam Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, et aestimavi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loquitur ad Deum suum, et quando vult sibi aperiri incendium «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Quia «quos praedestinavit, illos et vocavit,» qui non venit «vocare justos, sed peccatores in poenitentiam.» 25 laborandum est dicere quid sit crystallum. Praelocuti nis?» Quomodo nix illa ipsius, quia praedestinatorum est; quomodo nebula illa ipsius, quia ipsi vocantur ad poenitentiam, qui praedestinati sunt ad salutem: sic
Abbreviated transcription (Latin):
qͥria si in tiro e sidone ficte essent uirtutes
que sichte sunt in nobis: olim inqͥt in cilitio s
cinere ppaitentis egissent. Ergo nebulã. uelut
cinerem spargit. Qmd est nebulã uelut eiuerẽ
spergit: C ñ uocatur quisq ad intelligendũ d̃m̃.
⁊ dieit᷑ illi. cape ueritatẽ: incipit uelle capere
ueritatẽ. ñ sufficit. uidet sẽ quandã caligiue
peti. quã anta ñ inidetat. Aohuc est g illa ne.¬
bula. ut nonitris u̾estire te: & noueris qͥo scire¬
it᷑ oportiat. o indeas tẽ iniuididũ ad alud scicndũ.
ꝗd oportet sc̃iri. Hx si mista nebula iam ante
Nu̾pseris serre: audies ab apło. Qm sẽ putat alqͥd
sciet. ñ dũ scit quẽadmodũ oporttat cũ scire. Ergo
lidum cap̃hendisti. adhue nebulã pateris. s ñ tẽ
a esernt. qui accenoit tͥ lucerna᷑ caruis sue. Nlon
trras in nebula. fide sc̃quere. S quia conaris
indere ꝙ ñ potes. pemirat peccatoꝵ. qͥa nebula
nelat cinis spatsa est. Iam tẽ peniteat contumã

Expanded text:
quia si in Tyro et Sidone factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, olim,» inquit, «in cilicio et cinere poenitentiam egissent» . Ergo «nebulam velut cinerem spargit.» Quid est, «Nebulam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque ad intelligendum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab Apostolo: «Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem
Abbreviated transcription (Latin):
inde uirgantẽ : uide uis aefendentẽ. Qm̃ ipsius
est rognũ. o ipse dũabitur gentiũ. Ipse qui cut
xp̃s. non qui apostatanit donatus. Ad orabunt.
Rccte adorabunt om̃s patrię gentiũ. in conspectu ciꝰ.
Quare recte: Qm̃ dñi est regnũ. & ipse dominabit᷑
gentiũ. Illud moyses. hoc ꝓpħa. Q alia multa
milia quis numerat testimonia. de gccłia toto orbe¬
trarũ diffusa: Quis numerat: Non sunt tot
hereses contra eccłiam: quot sunt testunoma legis
ꝓ ȩccłia Que pagnia non hoc sonat. qui uersus
ñ hoc loquitur: Om̃ia clamant ꝓ unitate diũca.
quuposuit sines iherłm pace̾. tũ contͣ ista latras
hȩretice : Unde merito dicit᷑ in illa ciuitate. qͥd
scͥptum. ẽi in apocalipsi. canes foras. Tu contͣ ista
latras: Unde indicasti de orbe t̾rarũ. ut dicere
oꝑam: Qua tribunali : Presũptione indelicit
cordis tui. Altum tribimal. s rinnosũ. Dixit
hoc moyses. dixerunt ꝓpħȩ. o ñdum credunt qͥ

Expanded text:
urgantem, vide jus defendentem: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» . Ipse qui emit Christus, non qui apostatavit Donatus. «Adorabunt:» recte, «adorabunt omnes patriae gentium in conspectu ejus.» Quare recte? «Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium.» Illud Moyses, hoc Prophetae, et alia multa millia. Quis numerat testimonia de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa? quis numerat? Non sunt tot haereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate dominica, quia posuit fines Jerusalem pacem. Tu contra ista latras, haeretice! Unde merito dicitur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixit hoc Moyses, dixerunt hoc Prophetae; et nondum credunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ucensare peccata suũ: incipit uocatione uenire
io prurtentiã. Merito gͥ qui dat niucm uelut lanã.
ꝓt confectum tũnicȩ suturȩ : stiã ꝓpt uocationẽ
in ꝑgntentiã. nebiaã uelut cinerẽ spargit. Hͥebu.¬
lam inquit uelut cinert̃ spargit. Quis: Qui dat
nucm sicut latiã. Quos eñi p̃aestinauit uoeat
in ꝑguitentiã. quia quos p̃destinatut illos & no

Expanded text:
sare peccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia «quos praedestinavit, illos et vo
Abbreviated transcription (Latin):
ix quo dĩ uirtus & dĩ sapientia est: ñdũ assũpta
carne. sic cegitemꝰ dm̃ in forma aĩ. u̾bũ equale
patri. Ipsa est sapientia dĩ. de qua dictum est.
attingit ã fine usq ad finem fertit̃. Quanta
uelocitas : Aitingit ã fuie usq ad sinẽfortit̃.
S forte ĩmobilitate atingit. Si smobilitate. tanꝙͣ
moles aliqua scꝑoea impleat locũ aliquẽ: dicit᷑
quos attiugit eꝰdem loci a sine usq ad sine̾. ñ tam̃
mota. Q gͥ dicimꝰ : llon habet motũ u̾bã illud.
co sapientia illa stolida. ⁊̃: Ꝙ ubi est qͦo dicitur.
de sapientis fpũ: C ũ multa dicerent᷑: acutus
inqnit. mobilis. certas. in quoinqͥnatꝰ. Sic utiq
sapientia aĩ mobilis. Si ergo mobilis. quando
hoc tangit illud. ñ tangit aut hoc tangit: illud
deserit: Et ubri est uelocitas : Hoc facit uelocitas.
ut a ubiq semꝑ fit. o nusquã inclusa teneatur.
E cogitare ista ũ possumnus. pigri sumꝰ. Quis ista

Expanded text:
ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed fortelocum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sapientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis ista
Abbreviated transcription (Latin):
citaẽ. Intelligimꝰ fr̃s. non potuit edigere meliꝰ u̾ͥbũ.
Calidus calore calescit. stigidus frigore frigescit.
uelax uelocitate uelox fit. Qd calidiꝰ ipso calore.
qͥ calescit qͥoͥo sit calidũ: Quid frigidiꝰ ipso frigore.
quo frigescit qͥcqͥo frigidã fit: Qꝯ gͥ ulõciꝰ ipsa
nelocitate. qua uelox sit qͥcqͥd ulociter currit:
Possunt aici muata ulocia. & alia magis o alia
minus. & tanto quap res uelex est: quanto est parti¬
cips uelocitatis. Illa res magis pirticeps uelocitatis.
ergo magis uelꝗx. Ant minꝰ particeps uelocitatis.
ergo minꝰ uelax. Ipsa itiq uelocitate. qͥd ueloci:
Ergo qͦusq currit: Usq in nelocitatẽ. Quantã
nis angt qͦd uelax est uerbũ. o dic uelocius. ẽ
quã illud aut illud. quã aues. quã uenti: quã
angli. Hũqͥd aliqͥd horũ quantũ ipsa ueloci¬
tas. usq in ipsã uelocitatẽ: Uelocitas ipsa qͥdem
aĩ. ñ esse in parre. ubiq esse. P sẽ ipsũ uerbũ.

Expanded text:
citatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius ipso calore, quo calescit quidquid fit calidum? Quid frigidius ipso frigore, quo frigescit quidquid frigidum fit? Quid ergo velocius ipsa velocitate, qua velox fit quidquid velociter currit? Possunt dici multa velocia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus particeps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitate quid velocius? Ergo quo usque currit? «Usque in velocitatem.» Quantum vis auge quod velox est verbum, et dic: Velocius est quam illud aut illud, quam aves, quam venti, quam Angeli. Numquid aliquid horum tantum, quanta ipsa velocitas, usque in ipsam velocitatem? Velocitas ipsa quid eDei, non esse in parte, ubique esse per seipsum Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
o ad ipe frumenti satians te. Transit fimes o sitis.
nsticiȩ. succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frium̃ti.
ipsa quomͦ saturabit. qͥ in ꝑegrinatione sic pauit :¬
mabunt᷑ uectes portarũ ur̃arũ. Et cñi ille qͥ tẽ
sati abit adipe frum̃ti. qͥo facit in hac ꝑegrinatio.¬
ne: Hoc qͦs sequit᷑. Qui emittit u̾bũ suũ terre.
Eoct int̾ra laborabamꝰ fessi. languidi. pigri. frigidi.
Quando leuartinꝰ ad adipem frum̃ti satiantẽ. nͥ mitte.¬
ret u̾dũ suũ t̾rȩ qua grauabam᷑. t̾rȩ qͥ impeniebam᷑
a reditu: Misit uectũ stiũ. ñ descruit ȩtiã in he.¬
remo: pluit in doitx ie orlo. Qui mittit uerbũ
suũ t̾re. o uenit ad fras t̾ibum eiꝰ. Quomͦ. aut qͦs

Expanded text:
 adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, ipsa quomodo saturabit, qui in peregrinatiane sic pavitmabuntur vectes portarum nostrarum. Etenim ille qui tunc satiabit adipe frumenti, quid facit in ista peregrinatione? Hoc quod sequitur: «Qui emittit verbum suum terrae.» Ecce in terra laboramus fessi, languidi, pigri, frigidi: quando levaremur ad adipem frumenti et satietatem, nisi mitteret verbum suum terrae, qua gravabamur; terrae, qua impediebamur a reditu? Misit verbum suum, non deseruit etiam in eremo, pluit manna de coelo. «Qui emittit verbum suum te