comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit mundꝰ qui tetig̾it mortuum. ab omni a¬
nuima hõis. & mortuus fu̾it & ñ fu̾it purificat᷑.
id ẽ ante mortuus fu̾it tacto mortuo qd̾ fu̾it pu¬
rificatꝰ tab̾nacłm dni polluit. extͣminet᷑ anima il¬
la ex isrł. Notandum ÷ qd̃ difficillime reꝑit᷑ in
his libris aliquid eudñtius de uita animȩ pꝰ
mortẽ fuisse conscͥptum. Nlic gͦ cum dicit si fu¬
erit mortiiꝰ ante purificationẽ manere i il¬
lo inmundiciam. ⁊ ext̃minari illam ex ifrł.¬

Expanded text:
mundus; omnis qui tetigerit mortuum ab omni anima hominis, et mortuus fuerit et non fuerit purificatus, id est, ante mortuus fuerit tacto mortuo, quam fuerit purificatus, tabernaculum Domini polluit, exterminetur anima illa ex Israel. Notandum est, quod difficillime reperitur in his libris aliquid evidentius de vita animae post mortem, fuisse conscriptum. Hic ergo cum dicit, si fuerit mortuus ante purificationem manere in illo immunditiam, et exterminari animam illam ex Isr
Abbreviated transcription (Latin):
cumdamꝰ. feminalib non utunt᷑ noui sac̾docii pon¬
tifices : quib ÷ inuincta seruandȩ castitatis cotidi¬
ana necẽqͥtas. sicut ẽ cotidie offerendi concessa po¬
testas. cum pontifices umbrȩ seruientes. exple¬
ta uice sua. feminalia sua solu̾ent. & tp̃te uicis
suȩ tantũ ea induerent. Reliqua duo. pod̾is &
zona uet̾ibꝰ & nois sac̾dotib sunt indurãta cõmu¬
nia. ꝗͣuis zonã nr̃oꝵ sacͥdotũ ñ sit . uͦii. intexta
colorib. aut ꝓptͣ penuriã mat̾iarũ. aut ꝓpt̾ absen¬
gerunt tẽꝑantiȩ typum. Sequit᷑. qͣrtum indum̃¬
tum tunica int̾ior. uł iacinctina. qͣꝵ in uet̾ &
in nouo testam̃to soli utunt᷑ pontifices. Duab
ni. tunicis m̾ito induit᷑ pontifex. qr debet de thes¬

Expanded text:
cumdamus . » Feminalibus non utuntur novi sacerdotii pontifices, quibus est injuncta servandae castitatis quotidiana necessitas, sicut est quotidie offerendi concessa potestas: cum pontifices umbrae servientes, expleta vice sua, feminalia sua solverent, tempore vicis suae tamen ea induerent. Reliqua duo, poderis et zona, veteribus et novis sacerdotibus fiunt indumenta communia, quamvis zona nostrorum sacerdotum non sit quatuor intexta coloribus, aut propter penuriam materiarum, aut propter absengerunt temperantiae typum. Sequitur quartum indumentum, tunica interior, vel hyacinthina, qua et in Veteri et in Novo Testamento soli utuntur pontifices. Duabus enim tunicis merito induitur pontifex, quia debet de thes
Abbreviated transcription (Latin):
& rogat dđm patrem: ut ꝑ eum bñdicant᷑ oblata
misteria . i. in eam ueritatem tͣnfferant᷑. ꝗͣ gerebat
in umbra p̃dicta illa sacͥticia in die ꝓpiciationis ob¬
lata. Qa .a. illa tͥa sunt uitulꝰ. aries. duo hirci. tͥ
na. Duo qͥppe huci. duas sig̾cant in xͦ nat᷑as. hu¬
manam scił in qͣ passꝰ ÷ ꝓ reconciliatione nr̃a. ꝗͣ¬
ginta nouem oub bonꝰ pastor uenit quęr̾e u
nam q̃ ꝑierat. Cum sangͥne hoꝵ ai̾aliũ. uituli
uidelicet ⁊ hirci. int̃bat pontifex in scã scõꝵ: &¬

Expanded text:
atrem, ut per eum benedicantur oblata mysteria, id est in eam veritatem transferantur, quam gerebant in umbra praedicta illa sacrificia, in die propitiationis oblata. Quia enim illa tria sunt, vitulus, aries, duo hirci, trina. Duo quippe hirci duas significant in Christo naturas: humanam, in qua passus est pro reconciliatione noginta novem ovibus, bonus pastor unam venit quaerere, quae perierat . Cum sanguine horum animalium, vituli videlicet et hirci, intrabat pontifex in Sancta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑna moueatur : & in eum conu̾titur qd̾ conc̾iat᷑.
Nam ⁊ ipsum cͥmare de g̾co in latinum ductũ.
u̾bum ẽ a suspensiõe. Qd̃ uͦ additum ẽ in con¬
spectii eiꝰ. id ẽ in conspectu sacͥdotis. ħ mͥ insinu¬
regale sacͥdotium. lã qd̃ siqͥt᷑ ⁊ pelles aꝰ & carnes ⁊

Expanded text:
perna moueatur, et in eum conuertitur quod crematur. perna moueatur, et in eum conuertitur quod crematur. nam et ipsum cremare de graeco in latinum ductum uerbum est a suspensione. quod uero additum est: in conspectu eius, id est in conspectu sacerdotis, hoc mihi insinuregale sacerdotium. iam quod sequitur: et pellis eius et carnes et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ it̾um sum̃di eam : ⁊ dabit eã inqͥt ad eleazarũ
sacͥdotem. cur nͣ ad aaron nͥ forte ita pfig̾atũ ÷. non
ad tempꝰ quod tunc erat. s ad posteros huiꝰ sacͥdo¬
tĩ passionẽ dni ꝑuent᷑am. Et eicient eam extͣ
cast᷑: sic̃ & eiectꝰ ẽ dns passut᷑ extͣ cuuitatẽ. Qd̃ aũ
ait in locum mundum. ita sigͥcatũ ẽ. qr nͨ hũit
causam malam: ⁊ occident eam in conspectu eiꝰ.
sicut occisa ẽ caro xͥ in conspectu eoꝵ. qͥ um fut᷑i
erant in nouo tostam̃to dni sacͥdotes. & accipiet
sangͥne eius septies. Hȩc testificatio ÷ xpͣm scđm
script᷑as fudisse sangͥnem in remissĩont᷑ pecca¬
toꝵ. Id̾o contͣ faciem tab̾nacłi testimonis. qr non
alit᷑ dedaratum c̃ quod fu̾at diuino testimonio
p̾nuntiatum. Et ido septies. qr ipse nuniuᷤ ad
mundationẽ ꝑtinet spu̾ale̾.⁊ cͥmabunt eam in
conspectu eus. Puto qr conc̾matio ad signum ꝑti¬
nit resurrectionis. Nlat᷑a ẽ quippe ignis. ut in su¬

Expanded text:
 dabis eam, inquit, ad Eleazar sacerdotem. cur non ad Aaron, nisi forte ita praefiguratum est non ad tempus quod tunc erat, sed ad posteros huius sacerdotii passionem domini peruenturam? et eicient eam extra castra: sic et eiectus est dominus passurus extra ciuitatem. quod autem ait: in locum mundum, ita significatum est, quia non habuit causam malam. et occident eam in conspectu eius: sicut occisa est caro Christi in conspectu eorum qui iam futuri erant in nouo testamento domini sacerdotes. Et accipiet sanguine eius septies. haec testificatio est Christum secundum scripturas fudisse sanguinem in remissionem peccatorum. ideo "contra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum est, quam fuerat diuino testimonio praenuntiatum; et ideo "septies", quia ipse numerus ad mundationem pertinet spiritalem. Et cremabunt eam in conspectu eius. puto quia concrematio ad signum pertinet resurrectionis. natura est quippe ignis, ut in su
Abbreviated transcription (Latin):
similit᷑ sine uicio pecora unmolari iubentur. Frat qͥp¬
pe illa caro in similitudine carnis pecati: s nͣ ca¬
ro peccati. Ueruntñ hic uͥ euidentius legis distino¬
tionẽ d̾s uoluit commendare: parum fuit dicͥe
repetendi causa dictũ ÷. fortasse ñ frustͤ ÷. qd̃ eam
rim ipsa repeticio firmiꝰ cõmendauit. ꝗͣꝗͣ ⁊ illud ab

Expanded text:
similiter sine uitio pecora immolari iubentur. erat quippe illa caro in similitudine carnis peccati, sed non caro peccati. uerum tamen hic ubi euidentius legis distinctionem deus uoluit commendare, parum fuit dicererepetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa repetitio firmius commendauit. quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
distinctio. nͥ int̾ aliqͣ duo uł plura. Nam distine¬
⁊iont̃ singłaritas ñ reqͥtit. nec distinctionẽ
cuꝰlibet rei cõmemorauit. s addidit legis. nec
cuiꝰcumq legis. assidue qͥppe in seript̃a dr. de
una quẽq. de qua legitime p̃cipit᷑. Nȩo ÷ lex il¬
liuis uł illius rei. ñ uniu̾sał lex quȩ continet oi̾a.

Expanded text:
distinctio, nisi inter aliqua duo, vel plura: nam distinctionem singularitas non requirit. Nec distinctionem cujuslibet rei commemoravit, sed addidit, Legis: nec cujuscumque legis: assidue quippe in Scriptura dicitur de unaquaque re, de qua legitime praecipitur, Haec est lex illius vel illius rei;
Abbreviated transcription (Latin):
tuit dn̾s dicens. ñ quod c̃stituit dns cͥans. sic̃ oȩ¬
lum & tͣram mare & omina ꝗͣ in eis sunt : s quȩ¬
c̃q constituit dñs. dicens. in duob iudelicet testam̃¬
tis. ut deĩ sequat᷑. loquere filiis isrł: & accipiant
a te iuiuencam rufam sine uitio. Iuuenca rufar xͥ
accipiant a te. in ipso moyse fig̾am legis ostendit.
qm̃ scđ̾m legẽ sibi uisi sunt occid̾e xpm̃. qr soluebat

Expanded text:
tituit Dominus creans, sicut coelum et terram et omnia quae in eis sunt; sed quaecumque constituit Dominus dicens, in duobus videlicet Testamentis; ut deinde sequatur, Loquere filiis Israel, et accipiant ad te juvencam rufam sine vitio. Juvenca rufa carnAccipiant ad te, in ipso Moyse figuram Legis ostendit: quoniam secundum Legem sibi visi sunt occidere Christ
Abbreviated transcription (Latin):
abulamꝰ. Ignis in sacͥficio id sig̾cabat. uelut absor¬
bens mortẽ uictoria. In eo aut̃ ppło ħ rite celebra¬
ta st̃. cuiꝰ regnũ ⁊ sacͥdotium ꝓpħia erant uent᷑i
regis ⁊ saiͥdotis. ad regendos ⁊ c̃gͥgandos fideles in oĩ¬
b gentib. & int̾ducendos in regnũ cȩloꝵ. ad sac̾ri¬

Expanded text:
. Ignis in sacrificio id significabat, velut absorbens mortem victoria . In eo autem populo haec rite celebrata sunt, cujus regnum et sacerdotium prophetia erat venturi regis et sacerdotis, ad regendos et sacrandos fideles in omnibus gentibus, et introducendos in regnum coelorum et a
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hebrei celebrau̾unt ita sacͥlega imitam̃ta
pagani. Quȩ immolant gentes ut ait apłs dȩ
moniis ĩmolant. ⁊ ñ do. Antiqͣ .ii. res ÷ ⁊ p̃nun¬
tiatiua. ĩ molatio sangͥnis : fut᷑am pessionẽ medi¬
atoris ab ũco gn̾is humani testificans. Hanc .it.
pͥmꝰ abel obtulisse in sacͥsꝰ lit̾is inuenit᷑. In exo¬

Expanded text:
 Hebraei celebraverunt, ita sacrilega imitamenta pagani, quia quae immolant gentes, ut ait Apostolus, daemoniis immolant, et non Deo. Antiqua enim res est praenuntiativa immolatio sanguinis, futuram passionem Mediatoris ab initio generis humani testificans. Hanc enim primus Abel obtulisse in sacris litteris invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mutanda sunt. hostiȩ. uł oblationes. uł sacͥ¬
ficia nominant᷑ : ꝗd cum ęugłio simile hant
uideam̃. In eugłio qͥppe legimꝰ qd̵̃ dns facta
cȩna in ortũ cum discipłis exiuit. & ibi anͣꝗͣ
ad eum uenirent. qͥ eũ conp̾hensuri erant. re¬
motꝰ i discipłis eand̾e orationẽ in silentio ter
orauit cõmiserando miscris uid̾is dicens. Lat᷑ si
fieri pot᷑ : tͣnseat a me calix iste. S qr ab ori¬
gnnali p̾uaricatioe ꝑ obedicntiã eiꝰ reduñdꝰ erat

Expanded text:
mutanda sunt, hostiae vel oblationes, vel sacrificia nominantur, quid cum Evangelio simile habeant, videamus. In Evangelio quippe legimus quod Dominus facta coena in hortum cum discipulis exivit, et ibi antequam ad eum pervenirent, qui comprehensuri eum erant, remotus a discipulis, eamdem orationem in silentio ter oravit, commiserando miseris Judaeis, dicens: « Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . » Sed quia ab originali praevaricatione
Abbreviated transcription (Latin):
magna ẽ usta distinctio. ⁊ recte duo intelligit᷑
testam̃ta distingue. Fad̾e sunt qͥppe in ueti ⁊
in nouo ibi obumbrata: hic reuelata. ibi p̃figͦ¬
ata: hic manifestata. Nã ñ solũ sacͤm̃ta dulsa
qͥb spũale p̃miũ occulte sig̾cet᷑. Hic aut̃ mani¬
festissime spũalia ꝓmutunt᷑ et̃ña. Temꝑaliũ¬

Expanded text:
agna est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic manifestata. nam non solum sacramenta diuersa quibus spiritale praemium occulte significetur ; hic autem manifest
Abbreviated transcription (Latin):
dñabit᷑ omniũ gentium.
passum. resurgentẽ. cȩlos ascendentem. & ꝑ asꝑsionẽ
sui sangͥnis in aqͣ baptismi ppłos noui testam̃ti scĩfican¬
tem: Qđ ut manifestiꝰ uideat᷑. nunc ipsa pͥncipalia
sacͥficia ꝗ̃ in altari extͥioris tab̾nacłi cͥmabant᷑. cum
siuis expositionib ad medium deducamꝰ. Suo pꝰca loco
ea q̃ siebant in altari timiamatis. qd̃ erat in ĩtiori
tabnacło reseruamꝰ : qr sic ꝓposito oꝑi conuenire intel¬
ligimus. hostiaꝵ .ii. dulsitates imaginẽ passiõis x

Expanded text:
nabitur omnium gentium. passum, resurgentem, coelos ascendentem, et aspersione sui sanguinis in aqua baptismi populos Novi Testamenti sanctificantem? Quod ut manifestius videatur, nunc ipsa principalia sacrificia, quae in altari exterioris tabernaculi cremabantur, cum suis expositionibus ad medium deducamus: suo postea loco ea, quae fiebant in altari thymiamatis, quod erat in interiori tabernaculo, reservabimus, quia sic proposito operi convenire intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ merito tanꝗͣ qui non fec̾it ea quȩ oportet
fieri : anteꝗͣ accedatur ad altare dei. Ad om̃s
enĩ nos ꝑtinet. nos om̃s instruit lex dei. sai¬
amus qͥm debeamꝰ acced̾e ad altare dei. ⁊ offer¬
re.s. ut deponamꝰ uestim̃ta sordida .i. carniᷤ
inmundiciam. pͣuitatem moꝵ. inquinam̃¬
ta libidinum. Uñ & in eod̾e leuitico cum
enumerasset dus uestes quib induendꝰ erat
aaron ⁊ filii eiꝰ adiunxit. U
uesties
his omnib airon fr̃im tuu
⁊ utentur eis iaron & filii cus. qñ ing̾dien¬
ut ministrent in sancꝰtuarie⁊ n untiqͥtatis
git᷑. quanta. sit dignitas saldota¬
ł ministirii. & ꝗͣta cc debeat
scĩtas ininistroꝵ. ꝗ̃ qͥ hu̾erit sac̾dotii merito¬
ñ carebit : qͥ uͦ ñ habu̾it. E saldotii officiũ
usurpailit. m̾ito cum supͣmemaratis p̃sũp¬
torib ut̾ibit. Multa de sacdotii dignitate.
multa indum̃toꝵ sac̾detaliũ mystica pul¬
chritudine uitantes ꝓlixitatem sermonis pͣc̾iui¬

Expanded text:
 merito, tanquam qui non fecerit ea quae oportet fieri, antequam accedatur ad altare Dei. Ad omnes enim nos pertinet, nos omnes instruit lex Dei ut sciamus quomodo debeamus accedere ad altare Dei, et offerre, scilicet ut deponamus vestimenta sordida, id est, carnis immunditiam, pravitatem morum, inquinamenta libidinum. Unde et in Exodo, cum enumerasset Dominus vestes, quibus induendus erat Aaron et filii ejus, adjunxit: « Vesties his omnibus fratrem tuum,  utentur eis Aaron et filii ejus, qut ministrent in sanctuario, ne iniquitatis  quanta sit dignitas sacerdotalis ministerii, et quanta esse debeat sanctitas ministrorum: quam qui habuerit, sacerdotii merito non carebit. Qui vero non habuerit, et sacerdotii officium usurpaverit, merito cum supra memoratis praesumptoribus interibit. Multa de sacerdotii dignitate, multa de indumentorum sacerdotalium mystica pulchritudine, vitantes prolixitatem sermonis, praeterivi
Abbreviated transcription (Latin):
iuda fili mi. ad p̃dam ascendisti. reqͥescens accu¬
biusti ut leo. & quasi leena: quis suscitab̾ eũ
Typice catulum leonis dnm saluatorm appel¬
lat. tanꝗͣ leonina ortum ꝓsapta. iudelicet regi¬
inde rugitu pat̾no excitat᷑ assurgat: quȩ fig̃a pul¬
cherrunt arridet dnicȩ dormicioni. qͥ tͥb dieb
dormiens ad patrem clamat. tu aut̃ dñe miserere
mei ⁊ resuscita me. S resuscitans ad p̃dã ascend̃
qi exspolians infernum. itos quosq ad suꝑna sccũ¬
tanq eg̾giam tͥumpbando euexit.: qͥ ut leo & qͣsi
leeua accubuit. qr qui dormire ꝑ carnẽ in sepul¬
chro uoluit : qͣsi leo uictor de hostib tͥumphauit.
tem. ⁊ potestas eus ȩt̃na sit̾: ap̃ daruel. Uidebam in ui¬
su noctis: & ecce in nubib geli quasi filius hominis¬

Expanded text:
 fili mi, ascendisti: requiescens accubuisti ut leo et quasi leaena, quis suscitabit eum . » Typice catulum leonis, Dominum Salvatorem appellat tanquam leonina ortum prosapia, videlicet regiinde rugitu paterno excitatus assurgat. Quae figura pulcherrime arridet Dominicae dormitioni, qui tribus diebus dormiens, ad Patrem clamat: « Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me . » Sed resuscitatus ad praedam ascendit, quia exspolians infernum justos quosque ad superna evexit. Qui ut leo, et quasi leaena accubavit, quia qui dormire per carnem in sepulcro voluit, quasi leo victor de hostibus triumphavittem, et potestas ejus aeterna sit, apud Danielem: « Videbam in visu nocte, et ecce in nubib
Abbreviated transcription (Latin):
c̾dos eẽ ipse se uestiat. ipse castitate se miuiuat.
Igit᷑ ipsi assumamꝰ feminalia. ipsi nr̃a uerec̃dia
t᷑pitudo: ne moriam. Notandum uͦ quod minoribꝰ
& zona qua stringit᷑ tunica bissina. Fungunt᷑ tñ
sacdotio: s non illa sublimitate. qua fungunt᷑
qui omnibꝰ .uiii. indum̃tis decorant᷑. Noui qͦq
testam̃ti sacͥdotes. ñ omnib illis utunt᷑ indũtis.
qr nec duab utunt᷑ tunicis. nec rationali ptͣ solos
pontifices. Nulli aut̃ lamina aurea. qr sicut
dic̃ beatus iheronimꝰ in supͣmemorata epła. qd̃
olim in lamina monstrabat᷑. nunc in signo os
tendit᷑ crucis. Auro .ii. legis sangͥs ȩugłii pcio¬
sior ÷. Utunt᷑ aut̃ linea tunica. quȩ pod̾is¬

Expanded text:
cerdos esse ipse se vestiat, ipse se castitate muniat. cerdos esse ipse se vestiat, ipse se castitate muniat. Igitur ipsi assumamus feminalia, ipsi nostra verecundturpitudo, ne moriamur. » Notandum vero est quod minoribus zona, qua stringatur tunica byssina. Funguntur tamen sacerdotio, sed non illa sublimitate, qua funguntur, qui omnibus octo indumentis decorantur. Novi quoque Testamenti sacerdotes non omnibus illis utuntur indumentis, quia nec duabus utuntur tunicis, nec rationali, praeter solos pontifices: nulli autem lamina aurea, quia, sicut dicit B. Hieronymus in supra memorata epistola, « quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo crucis ostenditur. Auro enim legis sanguis Evangelii pretiosior est. » Utuntur aut
Abbreviated transcription (Latin):
lamina aurea suꝑponit᷑. cui insculptum e no¬
m̃ dni. quod hebrei uocant ineffabile : ut ꝑ ħ
intelligat᷑ d̾m sicut omniũ conditoreͣ. ita esse rec¬
torem. & ad honorem & głam eius ceͥ referendum:
qͥcqͥd aͥ dni sac̾dotib bene fu̾it dispensatum. Ho̧c
it: s ⁊ in leuitico de cisd̃ indum̃tis tͣctans. de
octauo .i. feminalib tacuit. Qñ iheronimꝰ in epła
ad fabiolam scͥpsit. uͥ fert᷑ quomꝰ moyses aaron
frẽm suum uestim̃tis pontifĩcalib induerit. de
soł feminalib nicħ d̾r. Hac ut arbitror causa
qr ad genitalia nr̃a & uerecundia lex non muitit
manum : qr ipsi secretiora nt᷑a ⁊ confusione digna
deo iudici reseruare.
possunt ⁊ alii iudicare. ludicitiam sola nouit
aialium in libidinẽ ferunt᷑. Uñ ⁊ apłs. De¬
ȩuglio. cum dns de eunuchis uoluntariis. &
non uoluntariis aget : addidit in fine. qui pot̾
caꝑe capiat : tanꝗͣ dueret᷑. feminalib ego uos ũ
uestio. nec inpono alicui neceslitatẽ: qui uult sa¬

Expanded text:
lamina aurea superponitur cui insculptum est nomen Dei, quod Hebraei vocant Ineffabile: ut per hoc intelligatur, Deum sicut omnium conditorem, ita esse rectorem, et ad honorem et gloriam ejus esse referendum quidquid a Domini sacerdotibus bene fuerit di sed in Levitico de eisdem indumentis tractans, de octavo, id est feminalibus, tacuit. Unde Hieronymus in epistola ad Fabiolam, scribit: « Ubi refertur quomodo Moyses Aaron fratrem suum vestimentis pontificalibus induerit, de solis feminalibus nihil dicitur, hac, arbitror, causa: quia ad genitalia nostra et verenda lex non misit manum, quia ipsi secretiora monstra confessione digna  et seminum deo iudici reseruare. possunt et alii judicare: pudicitiam sola novit animalium in libidinem feruntur. Unde AposEvangelio cum Dominus de eunuchis voluntariis et non voluntariis ageret, addidit in fine: « Qui potest « capere, capiat . » Tanquam diceretur. Feminalibus ego vos non vestio, nec impono alicui necessitatem. Qui vult sa
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ regnum dei ñ possidebunt: qr ead̾e substantia cor¬
ꝑis in celestem cõmutabit᷑ qͣlitatẽ. Ipse enĩ in uitu¬
Io ꝓpt̾ uirtutẽ crucis offerebat᷑. ipse in agno ꝓpt̾ in¬
nocentiam. in ariete ꝓpt̾ pͥncipatum. in hirco ꝓpt̃
similitudinẽ carnis pecc̾i: ut de peccͥo dãpnaret per¬
ator di ⁊ hou̾nt di duaꝵ substantraꝵ coniunctiõe
ostendebat᷑. Porro in similaginẽ consꝑsiõis ͥdentiũ
lum do offerimꝰ : cum carnis suꝑbiam iuincimꝰ.
Agnũ: cum irrationabiles motꝰ ⁊ insĩpientes cor¬
rigimꝰ. Hedũ : cum lasciuiã suꝑamꝰ. Colũbã: dũ
simplicitatẽ mͣtis ostendimꝰ. Turt̾em: dũ carnis

Expanded text:
 eadem substantia corporalis in coelestem commutabitur qualitatem. 2. Ipse enim in vitulo propter virtutem crucis offerebatur; ipse in agno propter innocentiam, in ariete propter principatum, in hirco propter similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret pecator Dei et hominis, in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in similaginis consparsione, credentium lum offerimus, cum carnis superbiam vincimus: agnum cum irrationabiles motus, et insipientes corrigimus: haedum, dum lasciviam superamus: columbam, dum simplicitatem proferimus mentis: turturem, dum carnis
Abbreviated transcription (Latin):
in libꝰ iudicum qͥ in gaza cuutate philistinoꝵ
claus̃. ⁊ diligenti c̾codiã circumseptꝰ. media noc¬
te portas tulit: ⁊ ñ solũ lib̾ exit. s ⁊̃ montis
ulticẽ ascendit. Hoc facto ꝗd sig̾cat. nͥ xͣ qui¬
mꝰ coram ipso sicut pueri. sic̃ radix in t̾ra si¬
⁊ non habuit fig̾am. neq speciẽ. s fig̾a eiꝰ sine
honore. ⁊ deficiens p̃ter cȩt̾os hoe̾s: hono in pla¬
ga positꝰ. ⁊ sciens ferre inbecillitatem: qr au̾sa

Expanded text:
 qui in Gaza civitate Philistinorum clausus, et diligenti custodia circumseptus, media nocte portas tulit, et non solum liber exiit, sed etiam montis verticem ascendit? Hoc facto quem significat nisi Chr coram ipso sicut pueri, sicut radix in terra siet non habuit figuram neque speciem, sed figura eius sine honore et deficiens praeter ceteros homines. homo in plaga posit
Abbreviated transcription (Latin):
uctus ẽ ab iħu ꝑ moysen. Quod in ħ sig¬
no eruicis salꝰ sit omnib qui ui frontibꝰ notant᷑.
apͣ ihezechielẽ dicit dns. Transi mediam iherłm.
⁊ notab̾ signa tau suꝑ scontes uiroꝵ qͥ ingemũt
& merent ob iniqͥtates suas quȩ fuĩt in medio
ipsoꝵ. lt̃ illic uadite ⁊ cedite. & uolite parce ocłis
ur̃is.: nolite misereri. Seniores ac iuuenes ⁊ uͥgines
⁊ patuulos & mulieres int̾ficite ut ꝑdant᷑: omnẽ
aut̃ suꝑ quẽ signum scriptum ẽ ne tetig̾itis. Item in
exodo os ad moysen. et erit sangͥs in signoꝰ uob̾ suꝑ¬
domos in qͥb ibi eritis. & uidebo sangͥnẽ ⁊ ꝓtegã uos.
⁊ ñ erit uob̾ pliga diminutiõis: cũ ꝑcutiuã t̾ran ȩ¬
gypti. Qd̃ medio die in passione eiꝰ tenebre futȩ
in luctũ. ⁊ omã cantica ur̃a in lam̃tationẽ. ltẽ ap̃
Reliqͥas eoꝵ in gladio dabo. in ꝯspectu ũinicoꝵ sũ

Expanded text:
o. QVOD IN HOC SIGNO CRVCIS SALVS SIT OMNIBVS QVI IN FRONTIBVS NOTENTVR. Apud Ezechiel dicit Deus: Transi mediam Hierusalem et notabis signum super frontes uirorum qui ingemunt et maerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum. Item illic: Vadite et caedite et nolite parcere oculis uestris. nolite misereri seniores aut iuuenes et uirgines et paruulos et mulieres interficite, ut perdeleantur. omnem autem, super quem Exodo Deus ad Moysen: « Et erit sanguis vobis in signo super domos ubi eritis, et videbo sanguinem, et protegam vos et non erit in vobis plaga diminutionis, cum percutiam terram Aegypti . » Quod medio die in passione ejus tenebrae futurae in luctum, et omnia cantica vestra in lamentationem . » Item apud Reliquos eorum in gladio dabo in conspectu inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
testas. ap̃ abacue. Texit celos uͥtꝰ eiꝰ. ⁊ laudis eiꝰ
plena ÷ t̾ra. ⁊ splendor eiꝰ ut lux erit. ⁊ cornua ĩ
manib eꝰ erunt. & illic constabilita ẽ uirtꝰ głe aꝰ.
& constituet dilectionẽ ualidam ante faciẽ suam: ibit
u̾bum & p̃cedet in campos. scd̃m gͥsłꝰ suos. ltem
ap̃ ysaiam. Ecoe natꝰ ẽ nob̾ puet. ⁊ datꝰ ÷ nob̃ filiꝰ.

Expanded text:
os uirtus eius, et laudis eius plena est terra: et splendor eius ut lux erit, cornua in manibus eius erunt. et illic constabilita est uirtus gloriae eius, et constituet dilectionem ualidam. ante faciem suam ibit uerbum et praecedet in campum secundum gressus suos. Item apud Esaiam: Ecce natus est uobis pue
Abbreviated transcription (Latin):
casumi. clarificatum ẽ nom̃ meum ap̃ gcͣs. ⁊ ui
omi loco odores & inicensi offerunt᷑. nõĩ meo sacͥ¬
nui te. Iurauit dns ⁊ non peuitebit cum: tu
ẽ .s. ĩ .4.s.o.m. ltem ui libro regum dicit dns
ad heli sacdotem. Suscitabo mͥ fidelem sacdocem.
qui omnia quęc̃q suit in corde meo faciet. et
ȩdificabo ei domum fidelem. et tͣnsibit in con
in ext̾ioꝵ tab̾nacło offerebant᷑ in idipsum con¬
sonatitia : ut deinceps cõmodiꝰ aptare possimꝰ
Pruo itaq quod in genesi in morte abel mors
xͥ p̃fig̾abatur. qr sicut ille a fre maiore occidi¬
tur i campo: ita xͦ cap̃ minoris ppłi natu. a
iudaico ppło maiore natu occidit᷑ in caluariȩ
loco. Item in genesi qͥs ꝑ unmolationẽ filii sigͥ¬
suum & dilectum uictunã do obtulit: ita
bat om̃a nr̃a sacmenta. ⁊ nesciebat. S. qͥd sig̾cit

Expanded text:
casum clarificatum est nomen meum apud gentes, et in omni loco odores incensi offeruntur nomini meo, et sacrinui te: Juravit Dominus, et non poenitebit eum: Tuech. » Item in libro Regum dicit Dominus Deus ad Heli sacerdotem: « Suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae sunt in corde meo, faciet, et aedificabo ei domum fidelem et transibit in consin exteriori tabernaculo offerebantur, in idipsum consonantia, ut deinceps commodius aptare possimus Primo itaque Genesi morte Abel , mors Christi figuratur: quia sicut ille a fratre majore occiditur in campo, ita Christus caput minoris populi natu, a Judaico populo majore natu occiditur in Calvariae loco. Item in Genesi, quis per immolationem filii signsuum et dilectum, victimam Deo obtulit, ita bat omnia nostra sacramenta, et nesciebat. Sed quid significat
Abbreviated transcription (Latin):
cata nr̃a. doctͥna pacis nr̃ȩ suꝑ illum. liuore eiꝰ
sanati sumꝰ. om̃s sicut oues errauimꝰ. h̾o a uia
sua errauit. ⁊ d̾ns tͣdid̾ illum ꝓ peccatis nrͣis.
⁊ ipse ꝓpt̾ea quod uexatꝰ ẽ. ñ iꝑuit os suum:
ltem apͣ eund̾e̾ dicit. Hon sum contunax. neq
contͣdico. dorsũ meũ posu ad flagella. ⁊ maxillas¬
ad palmas : faciẽ aut̃ meam ñ au̾ti aͥ feditati
sputoꝵ: ⁊ fuit d̾s auxiliator m̾s. Qd̾ ipse sit itꝰ
udex quẽ iud̃i occisuri e̾e̾nt. in sapia salomonis

Expanded text:
cata nostra. doctrina pacis nostrae super illum, liuore eius nos sanati sumus. omnes sicut oues errauimus, homo uia sua errauit. et Deus tradidit illum pro peccatis nostris, et ipse propterea, quod uexatus est, non aperuit os suum. Item apud eundem: Non sum contumax neque contad palmas: Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum, et fuit Deus auxiliator meus. Quod ipse sit justus judex
Abbreviated transcription (Latin):
tur eum: de fructu uentͥs tui ponã suꝑ
sedem tuam. Qd̃ ceͥt in bechlcem nasci¬
nunquid exigua es in milib: iuda. Ex te mͥ
ꝓcedet. qͥ sit pͥnceps ap̃ isrł. ⁊ egͥssꝰ eius a pͥncipio
a dieb scłi. In hunc modum multa de uet̾is
scripturis colligi possunt. quȩ temꝑalem xͣ nati¬
uitatem pͣlocunt᷑ : ⁊ confirmandȩ ueritati ȩu¬
głicȩ contestantur. Quod uͭ in aduentu xͥ cir
sura: moyses dicit. In nouissinus dieb circ̃¬
cidet d̾s cor tuum. ⁊ cor seminis tui ad dũm d̾m
cumaide sođ̾o filios isrl̃. Item apͣ ihecenam. ħ di¬
cit dns. uiri uida & qui habicant iherłm. reno¬
uate int̾ uos nouitatẽ. ⁊ ne seminau̾itis in spi¬
nis : cutumcidite uos dõ ur̃o. ⁊ cͥcuicidite p̃pu¬
tia cordis utͣ̃i : ne exeat sicut ignis ira mea. & nͣ
sit qͥ extinguat. Qd̃ lex pͥor quȩ ꝑ moysen data
⁊ cessit᷑a deͦf. ap̃ ysaiam. Tunc manifesti erunt.
qͥ sigant legem ne discant. ⁊ dices epecto dum

Expanded text:
r eum, de fructu ventris tui ponam super sedem tuam. » Quod esset in Bethlehem nascinunquid exigua es in millibus Juda? Ex te mihi procedet qui sit princeps apud Israel; et egressus ejus a principio, a diebus saeculi . » In hunc modum multa de veteribus scripturis colligi possunt, quae temporalem Christi nativitatem praeloquuntur, et confirmandae veritati evangelicae contestasura, Moyses dicit: « In novissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui, ad Dominum Deum cumcide secundo filios Israel . » Item apud Jeremiam: « cit Dominus: Viri Juda, et qui inhabitant Jerusalem, renovate inter vos novitatem, et ne seminaveritis in spinis: circumcidite vos Deo vestro, et circumcidite praeputia cordis vestri ne exeat sicut ignis ira mea, et non sit qui exstinguat . » Quod lex prior, quae per Moysen data est, cessatura esset, apud Isaiam: « Tunc manifesti erunt, qui signant legem, ne discant, et dices, exspecto Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
ungit᷑: ut intelligat se eꝰeͥ illius uicarium.
Rione claues regni celoꝵ: ut q̃cumq solu̾it suꝑ
sa. His ita de ornatu sacdotali ⁊ pontificali buit᷑
p̃libatis: ãmonendi estis. ut sic̃ sac̾mentoꝵ ꝓfun¬
da audistis. sic ea studeatis ⁊ corde dilige̾: ⁊ oꝑẽ¬
adimplete. Non .t. auditores legis iusti sunt apͣ
deum: s factores. Poc̃ .N. unusqͣͥsq urm int̾ hr̃e¬
tio. ⁊ si Ita baptismi. ⁊ unctio cͥsmatis
cant᷑ d̾i templum qd̾ ipse eꝰ ue¬
rũ hiͥe sadotium. Qui aut̃ nec
sacris uestib induti. nec honestis morib: orna¬
ti. ad altare di acred̾e p̃sũpseri̾t᷑. sicut filii aa¬
ron nadab ⁊ abiui igne. alieno quẽ offerebant
ante d̾m consũpti sunt : ita isti non diuina. or¬
dinatioe. s sua p̾sũptiõe saldetium s̃ usur¬
pantes. cum his qui ad regales nuptias
sine ueste nuptiali intͣuert̃. gtͣnis ignib
eruciandi sunt. Unde d̾r in leuitio. ⁊ dixit
dns ad moysen. Loquere ad aaron frẽm tu

Expanded text:
ungitur, ut intelligat se esse illius vicarium, tione claves regni coelorum ut quaecunque sa . His ita de ornatu sacerdotali et pontificali breviter praelibatis, admonendi estis, ut sicut sacramenta profunda audistis, sic ea studeatis et corde intelligere et opere implere. « Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores tio, et si gratia baptismi et unctio chrismatis intra Dei templum, quod ipse est, verum habere sacerdotium. Qui autem nec sacris vestibus induti, nec honestis moribus ornati, ad altare Dei accedere praesumpserint, sicut filii Aaron, Nadab et Abihu, igne alieno, quem offerebant ante Dominum, consumpti sunt : ita isti non divina ordinatione, sed sua praesumptione sacerdotium sibi usurpantes, cum his, qui ad regales nuptias sine veste nuptiali intraverunt, aeternis ignibus sunt cruciandi . Unde dicitur in Levitico: « Et dixit Dominus ad Moysen: Loquere ad Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
tio plebis ꝗͣ nõe st̃coris sig̾cata puto conu̾tet᷑
in głam ꝗͣ cõbustionis flamina sig̾cat. Et acci¬
piet sacdos lignum cedrinũ. ⁊ ysopum. & cocri¬
num: & inmittet in medium combustionis iuuea
iȩ. Lignum aedrinum: spes ẽ quȩ debet in suꝑ¬
nis firmit̾ habitare. Ysopus fides : quȩ cum sit her¬
ba humilis. radicib heret in petͣ. Coccinũ caritã:
qd̵̃ feruorem spcͣ igneo colore testat᷑. hȩc tͥa deberaꝰ
mitt̾e in resurrectionẽ xͥ. tanꝗͣ in mediũ cõbusti¬
onis illius. ut cum illo sit abscondita uita nr̃a.
in do. Et lauabit uestuñta sua sacͥdos. ⁊ lauab̾
corpꝰ suum aqua: & pꝰca int̾ibit in cast᷑. ⁊ inmundꝰ
erit sac̾dos usq ad uesꝑam. Lotio uestim̃toꝵ cor¬
m̃ta sua & lauabit corpꝰ suum aqͣ: & inmundꝰ erit
usq ad uesꝑam. In eo qui comburit. eos figͤatos
arbit᷑r. qͥ xͥ carnẽ sepelierunt: resurrectioi eam
ueluti confragrationi mandantes. Et congͥ̾gabit ho

Expanded text:
tio plebis, quam nomine stercore significatam puto, convertetur in gloriam, quam combustionis flamma significat. Et accipiet sacerdos lignum cedrinum, et hyssopum, et coccinum, et immittet in medium combcae. lignum cedrinum spes est, quae debet in supernis firmiter habitare; hyssopus fides, quae cum sit herba humilis, radicibus haeret in petra; coccinum caritas, quod feruorem spiritus igneo colore testatur. haec tria debemus mittere in resurrectionem Christi tamquam in medium combustionis illius, ut cum illo sit abscondita uita nostra, in deo. Et lauabit uestimenta sua sacerdos et lauabit corpus suum aqua et postea introibit in castra; et inmundus erit sacerdos usque in uesperam. lauatio uestimentorum et cormenta sua et lauabit corpus suum aqua et inmundus erit usque ad uesperam. in eo qui conburit eos figuratos arbitror, qui Christi carnem sepelierunt resurrectioni eam ueluti conflagrationi mandantes. Et congregabit homo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ altaris. & apłoꝵ qui missi p̃dicauerũt. ap̃ salo¬
monẽ legit᷑ in parabolis. Sapientia ꝓdificiuit sͥ
dõmum. & subdidit columpnas.uii. mactauit
hostiam suam. miscuit in cͣcͣa uinum
suãm. & parauit m̃sam suam: ⁊ misit ser¬
uos suos. ⁊ uocans cum excelsa p̾dicatione
ad cͣteram dicens. Qui ÷ insipiens declinet
ad me : ⁊ egentibus sensu dicit. Uenite eoite
de panib meis: ⁊ bibite uinum qd̃ miscui
uob̾. Derelinqͥte insipientiam. ⁊ querite
prudentiam: & corrigite scientiȩ intelligenti¬
am. Qd d̾s uentus esset illuminator humani

Expanded text:
 QVI MISSI PRAEDICAVERUNT. Apud Salomonem in Prouerbiis: Sapientia aedificauit sibi domum et subdidit columnas septem. mactauit hostiam, miscuit in cratere uinum suum et parauit suam mensam et misit seruos suos conuocans cum excelsa praedicatione ad craterem, dicens: qui est insipiens, declinet ad me. et egentde panibus meis, et bibite vinum, quod miscui vobis. Derelinquite insipientiam, et quaerite prudentiam, et corrigere scientiae intelligentiam . » Quod Deus venturus esset illuminator generis
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Quȩ gͦ diximꝰ appositis testimoniis ostenda¬
mus: ut pͥmo umbram eum u̾itate consonare
um. in rubo sucienso. ⁊ ñ cõbusto. cum do lo¬
quens. Quo facto sigtat᷑. qr de ppło iudaico per¬
catoꝵ spiis obsito ilłe erat exiturus. qͥ in igne di¬
tatus caruis sue peccata. qͣsi rubi spinim acaꝑet. & ĩ¬
xpc ÷ qui nullo extͥnsecꝰ infuĩo humore. de arne
iuirginis genitꝰ. amaritudinẽ passionis in carne.
in libro iudicum. ꝗd in uelłe gedeonis coͣpluto intel¬
sine carns corruptione. qͥppe qui matͥs iuscera non
opꝰcło inseruimus. ñc ad ipsa ꝓpħaꝵ pͣconia ueni¬

Expanded text:
tur. Quae ergo diximus, appositis testimoniis, ostendamus, ut primo umbram cum veritate consonare um, in rubo succenso, et non combusto, cum Deo loquens . » Quo facto figuratur, quia de populo Judaico peccatorum spinis obsito, ille erat exiturus, qui in igne Deitatis, carnis nostrae peccata, quasi rubi spinam acciperet, et inest, qui nullo extrinsecus infuso humore, de carne virginis genitus, amaritudinem passionis in carne tin libro Judicum, quid in vellere Gedeonis compluto intelsine carnis corruptione; quippe qui matris viscera non opusculo inseruimus. Nunc ad ipsa prophetaru
Abbreviated transcription (Latin):
sit rex in ȩtͣnum regnat᷑ꝰ. ap̃ zachariam. Dicite filiȩ
syon. ecce rex tuus uenit tͥ iꝰtus. ⁊ saluans. m tis:
& sedens suꝑ asinum indomitum. Item ap̃ ysaum.
Quis nunciauit nob̾: qr ignis ardet: Qs nunciaũ
uob̾ locum ętͣnum : Ambulans ÷ in iꝰticia. & manus
abstinens aͥ mun̾ib. gͣuans aures ne audiant iudici¬
um sangͥnis: & conpͥmens ocłos suos ne iuideant uꝰtici¬
am. Hic habitabit in alta spelunca petrȩ. fortis pa-¬
nis illi dabit᷑. & aqͣ eiꝰ fidelis : regem cum claritate

Expanded text:
sit Rex regum, in aeternum regnaturus, apud Zachariam: « Dicite filiae Sion: Ecce rex tuus venit tibi justus, et salvans mites, et sedens super asinum indomitum . » Item apud Isaiam: « Quis nuntiavit vobis, quia ignis ardet? Quis nuntiavit vobis locum aeternum? Ambulans in justitia, et manus abstinens a muneribus, gravans aurem ne audiat judicium sanguinis, et comprimens oculos suos, ne videat injustitiam: hic habitabit in alta spelunca petrae, fortis panis illi dabitur, et aqua ejus fidelis: Regem cum claritate
Abbreviated transcription (Latin):
dinem ꝑtinet: sine qua eecȩ urtures facile ex¬
pugnant᷑: ⁊ minime coronant᷑. Unde dicit apłs.
Patientia uob̃ necessaria e. ut reportetis ꝓmissio
rona pođis quibꝰdam nexibus colligat᷑. qr uir¬
tutes uirtutib adunant᷑: ne aliquo tẽptatio¬
nis inpulsu moriant᷑. His omnib indum̃tis¬

Expanded text:
dinem pertinet, sine qua caeterae virtutes facile expugnantur, et minime coronantur. Unde dicit Apostolus: « Patientia vobis necessaria est, ut reportetis repromissionzona poderis quibusdam nexibus colligatur, quia virtutes virtutibus adjuvantur, ne aliquo tentationis impulsu moveantur. His omnibus indum
Abbreviated transcription (Latin):
potestas rega. & om̃s reges tͣrȩ. ⁊ gentes om̃s claritatis ses¬
uientes ei & potestas eiꝰ gcua q̃ non auferet᷑: & tegnũ a
ñ corrumpet᷑. Item ap̃ysuam. Nunc exurgam dic̃ dũ.
nunc darificabor. nunc galtabor. nc̃ uidebitis nec iitel¬
ligetis. nunc confundemini. uana erit fortitudo
spc̃ ur̃i : ignis uos consumet. ltem in pͥs. cyiui. Dixͣ¬

Expanded text:
claritas seruiens ei, et potestas eius aeterna quae non auferetur et regnum eius non conrumpetur. Item apud Esaiam: Nunc exurgam, dicit Dominus, nunc clarificabor, nunc exaltabor: nunc uidebitis, nunc intellegetis, nunc confundemini, uana erit fortitudo spiritus uestri, ignis uos consumet. Item in psalmo CVIIII: Di
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝗͣ rationale : qr nemo debet doce quȩ ñ didit̃.
Huic ordini concordat ꝓpħa cum dicit. Semina¬
te uob̾ uisticiã. & metite fructum uitę : & illumi¬
nate uob̾ lum̃ scientiȩ. In ħ pectoris ornam̃to .xii.
lapides inserti erant .xii. patarchaꝵ nomina in se¬
scupta habentes. qr scõꝵ patrum exempla pon¬
tifex semꝑ debet hr̃e in memoria: & scd̃m ea mo¬
ꝑ .iiͦi. ordines erant distͥbuti: & tm̃ in singłis
angulis rationalis positi. Quos apłicȩ doctrinȩ
in omni parte mundi pdicauit. Hic ornat᷑ solius
erat pontificis. sicut & nunc ẽ apud eos qruibꝰ eo
uti concessum ẽ. ꝓpt̾ distantiam maioꝵ & minoꝵ
sacͥdotum. Ita ornato pontifici. suꝑponit᷑ capiti
mitea. quȩ alio nomine cydaris uł tyara uocat᷑:
quo regnum .u. sensuum. qͦ p̾mine pontifex de

Expanded text:
tio, quam rationale: quia nemo docere debet quae non novit. Huic ordini concordat propheta cum dicit: « Seminate vobis ad justitiam, et metite fructum vitae, et illuminate vobis lumen scientiae . » In hoc pectoris ornamento duodecim lapides inserti erant, duodecim patriarcharum nomina insculpta habentes: quia sanctorum Patrum exempla pontifex semper debet habere in memoria, et secundum ea moper quatuor ordines sunt distributi, et terni in singulis angulis rationalis positi. Quod apostolicae doctrinae bin omni parte mundi praedicavit. Hic ornatus solius erat pontificis, sicut et nunc est apud eos, quibus eo uti concessum est, propter distantiam majorum et minorum sacerdotum. Ita ornato pontifice, superponitur capiti ejus mitra, quae alio nomine cidaris vel tiara vocatur, qua regnum quinque sensuum, quo p
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ color geli serenitatẽ imitat᷑. ut ꝑ ħ intelligat᷑
qr pontifex plꝰ debet de cȩlestib cogitare. ꝗͣ de t̃¬
renis. Rectꝰ quippe ordo ẽ. ut pͥmo studeamꝰ mũ¬
diciȩ carnis. ꝑ ꝗͣ ueniamꝰ ad mundiciam cordĩ.
q̃ nos ꝓuchat ad intellectum diuinitatis: iuxta
lllo. beati mnundo corde. qm̃ ipsi d̾m uidebunt.
Quinta uestis cͣ suꝑhum̾ale : quod hebice uoca

Expanded text:
tem imitatur, ut per hoc intelligatur quia pontifex plus debet de coelestibus cogitare quam de terrenis. Rectus quippe ordo est, ut primum studeamus munditiae carnis, per quam veniamus ad munditiam cordis, quae nos provehat ad intellectum divinitatis; juxta illud: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Quinta vestis est superhum
Abbreviated transcription (Latin):
getis ex eo. Quȩ aut̃ relicta fu̾i̾t ex eo usq in mane:
igni crem̃t᷑. Sic aut̃ comedetis eum. Lumbi ur̃i
p̃cuicti. calciam̃taq ur̃a in pedib ur̃is. ⁊ baculi
ur̃i in manib ur̃is: ⁊ edetis eum festinant᷑: pas
iam. Expandi manꝰ meas tota diȩ ad plebem con¬
tumacem. ⁊ contͣdicentẽ mͥ: qͥ ambulant uias ñ
bonas: s pꝰ pecc̾a sua. ltem ap̃ iheremiam. Uenite

Expanded text:
ngetis ab eo. Quae derelicta fuerint de eo usque in mane ngetis ab eo. Quae derelicta fuerint de eo usque in mane igni cremabuntur. Sic autem cpraecincti, calceamentaque vestra in pedibus vestris, et baculi vestri in manibus vestris: et edetis eum festinanter. Pasiam: « Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem, et contradicentem mihi, qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua . » Item apud Jeremiam: « Venite
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra uita eiꝰ: A facinorib ppłi mei adductꝰ ẽ.
ad mortem. & dabo malos ꝓ sepult᷑a eiꝰ. ⁊
ipsõs diuites ꝓ morte eiꝰ : qrꝰ faciꝰ ñ fecit. rre¬
q insidias ore suo. ꝓpt̾ea conseqͥt᷑ multos.:¬
ma eius. ad mortem. ⁊ int̾ facinorosos deprtat᷑
e. ⁊ ipsa pecc̃a multoꝵ ꝑtulit: & ꝓptͣ facinora
Ego sicut agnꝰ sine macła ꝑductꝰ sum ad uic¬
tuam: in me cogiauerunt dicentes.¬
Uenite nuttamꝰ lignum in pane eiꝰ. ⁊ erada¬
accipiant s singłi ouẽ ꝑ domos tͥbuũ. ouẽ
sine uitio. ꝑfectum mascłm agnicłm erit uob̾.
Ab agnis ⁊ edis. accipietis. ⁊ occident illum
õe uulgꝰ sẏnagoge filioꝵ istł ad uesꝑam. ⁊ ac¬
cipient de sangͥne. ⁊ ponẽt suꝑ duos postes.¬
ipsa nocte assatas igni. & azina cum pinigͥb
edent. Non edetis crudũ ex eis. neq coctũ qd in
aqͣ nͥ assatũ igni. Cap̃ cum pedib ⁊ in testinis.
uich derelinquetis ex eis in mane: ⁊ os ñ confrm¬

Expanded text:
terra uita eius, a facinoribus populi mei abductus est ad mortem, et dabo malos pro sepultura eius et ipsos diuites pro morte eius, quia facinus non fecit neque insidias ore suo. propterea ipse coma ejus, et inter facinorosos deputatus est. Et ipse peccata multorum pertulit, et propter facinora Ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad victimam; in me cogitaverunt cuenite, mittamus lignum in panem eius et eradaAccipiant sibi singuli ouem per domos tribuum, ouem sine uitio, perfectum, masculum, anniculum erit uobis. ab agnis et haedis accipietis, et occident illum omne uulgus synagogae filiorum Israel ad uesperam et accipient de sanguine et ponent suipsas nocte assatas igni et azima cum. . . . . . . edent. Non edetis crudam, neque coctam in aqua nisi assatam igni. Caput cum pedibus, et inter reneis nihil derelinquentes ex eis in mane, et os non confri
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ moyses aãron & filios eiꝰ d̾no iubente ordi¬
nau̾it. ⁊ p̾ea udu̾it uideamꝰ. Sic .ii. legit᷑ in
nIi. ⁊ applicuit moyses aaron frem̃ suũ. ⁊ filios
eius. & lauit eos aqua ⁊ uestiuit eum tuni¬
ca. & pͣcinxit eum zona. & uestiuit eum tuni¬
cam inferiorem. & inposuit ei suꝑhum̾alẽ.
& cinxit eum scdm facturã suꝑhumał. & in¬
posuit suꝑ eum longion. & suꝑ longion ma¬
nifestationẽ & uirtutem. ⁊ inposuit suꝑ ca¬
put eiꝰ mitram. & posuit suꝑ mitͣm manum.
& suꝑ faciẽ eiꝰ laminã aureã. in qͣ sculptum
erat nom̃ dni. Notandꝰ ÷ gͦ ordo u̾boꝵ. Licet
set : tamͣ conuocat᷑ synagoga. Idurco .n. requi¬
rit᷑ pͣsentia ppłi in eligendo sacdote. ut sciãt
omnes. qr qua doctor ÷ ex omni ppło. qui omni
ueritate p̾stantior. hic eligi debet a ppło ad sa
ne quis scrupulꝰ remaneat. s omnium uirtu¬

Expanded text:
 Moyses, 266 Aaron et filios ejus, Domino jubente, ornaverit, et postea induerit, videamus. Sic enim legitur in nii, et applicuit Moyses Aaron fratrem suum et filios ejus, et lavit eos aqua, et vestivit eum tunica, et praecinxit eum zona, et vestivit eum tunica interiore, et imposuit ei superhumerale, et cinxit eum secundum facturam humeralis, et imposuit super eum logion, et super logion manifestationem et veritatem, et imposuit super caput ejus mitram, et posuit super mitram ante faciem ejus laminam auream, in qua scriptum erat nomen Domini . » Notandus est ordo verborum. Licet set, tamen vocatur synagoga. Idcirco enim requiritur praesentia populi in eligendo sacerdote, ut sciant omnes quia qui doctior est ex omni populo, qui omni virtute praestantior, hic eligi debet ad sacerdotiune quis scrupulus remaneat, sed omni
Abbreviated transcription (Latin):
linea. Bisso .n. ÷ genꝰ lin̾i candidissimi: & ad
suminũ candorẽ multa uexatiõe & ablutiõe ꝑ¬
ductum. Sigͥcat aut̃ ꝑfectam carnis mundicũ
scđm illd̾ qd in apocalypsi legit᷑. Bissinũ sunt iꝰ¬
tificationes scoͬꝵ. Hanc mundiciam saldotis caro
carnem suam castiget. ⁊ in seruitutem redigat.
latur. qr a collo usq ad tales extendit᷑. ⁊ ita ẽ
arta. ⁊ m̃bris corꝑis contẽꝑata. ut sua forma tes¬
tificet sacdotẽ nicłi hr̃e dissolutum : nicħq re¬
missum: s. ad omne opꝰ bonum itͣ ee̾ expeditum.
Hȩc ead̾e uestis circa renes zona forti astringat᷑ :
ut castitas sac̾dotis nullo incentiuoꝵ ȩstu dissol¬
uatur. Qđ bñ sig̾cat in .uiiͥi. coloribus quib erat
colorib .iii. elementa sig̾tant᷑. quoꝵ conplexione na¬

Expanded text:
genus lini candidissimi, et ad summum candorem multa vexatione et ablutione perductum. Significat autem perfectam carnis munditiam, secundum illud quod in Apocalypsi legitur: « Byssus sunt justificationes sanctorum . » Hanc munditiam caro sacerdotis olum, sacerdotes carnem suam castigent, et in servitutem redigant : latur, quia a collo usque ad talos extenditur: et ita est arcta, et membris corporis contemperata, ut sua forma testificetur sacerdotem nihil habere dissolutum, nihil remissum, sed ad omne opus bonum esse expeditum. Haec eadem vestis circa renes zona fortius astringitur, ut castitas sacerdotis nullo incentivorum aestu dissolvatur. Quod bene significatur in quatuor coloribus, quibus zona coloribus quatuor elementa signantur, quorum complexione na
Abbreviated transcription (Latin):
meus estu: ego hodie genui te. Item quod nas¬
cit᷑ꝰ cet de uirgine. ap̃ ysaiam. Ecce uirgo con¬
cipiet. ⁊ parut filium: ⁊ uocabit᷑ nom̃ eius ema
Item in nius. Oriet᷑ stella ex icob. ⁊ exurget
h̾o ex ur̃ł. ltem ibi ꝓcedet ho ex semine eiꝰ.
Q dñabit᷑ gentium multaꝵ: ⁊ exiltabit᷑ ⁊ auge¬
bitur regnum eius. Item ap̃ ysaiam. Sp̃c dñi¬

Expanded text:
nasciturus esset de virgine, apud Isaiam: « Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus EmmanItem in Numeris: « Orietur stella ex Jacob, et consurget het dominabitur gentium multarum, et exaltabitur et augebitur regnum ejus. Item apud Isaiam: « Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ut dictum ÷ ñ sunt ipsȩ uirtutes. s uͥtutũ
insignia : quib tanꝗͣ script᷑is ãmonent᷑ utmn¬
tes. ꝗd debeant appetere. ꝗd debeant iuitare: & ad
quẽ finer sua facta dirig̾e. Accidendum ẽ supdic¬
tis qr leuitȩ suo modo utunt᷑ supͣmemoratis in¬
dumentis: ide sig̾cantib qd̃ sigͥlantib sig̾cant ui
latitudinem curam ꝓyimoꝵ sig̾cat. qd̾ sigͥcabat
lectionẽ eadem debet etꝰ cꝰtodia. Utunt᷑ tp̃i ⁊ car¬
diuales pb̃ri saridaliis quȩ calciam̃ta sunt pͣdi¬
pes tͣrangat. Supͣ uͦ constãt ex corio. quibꝰdam
locis ꝑtusato. qr eugłium non debet tͣrenis com¬
cipłis ita dicebat. Uob̾ datum ẽ nosse mysteriuͣ
regni. gt̾is aut̃ in paraboł: ut uidentes ñ uide¬
ant᷑. ⁊ audientes non incelligant. blanc sandalioꝵ

Expanded text:
t dictum est, non sunt ipsae virtutes, sed virtutum insignia, quibus tanquam scripturis admonentur utentes, quid debeant appetere, quid vitare, et ad quem finem sua facta dirigere. Adjiciendum est supradictis, quia levitae et suo modo utuntur supramemoratis indumentis, idem significantibus, quod significant in latitudinem curam proximorum significat, quod significabat lectionem, eadem debet esse custodia. Utuntur episcopi et cardinales presbyteri sandaliis, quae calceamenta sunt praedi terram. Supra vero constat ex corio, quibusdam loris pertuso, quia Evangelium non debet terrenis comcipulis ita dicebat: « Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis, ut videntes non videant, et audien
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣnt̾ apꝓbat. cum p̃cipuas uirtutes. scienti¬
am scił linguarum. & distributionẽ rerum
ꝓpͥarum. ip̃sum ÷ martyrium sine ea nicħ¬
uałe̾ confirmat. ⁊ io prudenciȩ ponit᷑ loco. qr
plenitudo legis ÷ dilestio. ⁊ qr m̃tib bene cõ¬
positis. & diuino cultui mancipatis. freq̃nt᷑
subrepit accidia: oportet ut ad eam freqͣnt᷑ de¬
tͣgendam diligens adhibeat᷑ uigilantia : q̃ ab

Expanded text:
sequenter approbatur, cum praecipuas virtutes scientiam scilicet linguarum, distributionem rerum propriarum, ipsum quoque martyrium sine ea nidentiae ponitur loco, quia plenitudo legis est dilectio , et quia mentibus bene compositis, et divino cultui mancipatis, frequenter subrepit acedia, oportet ut ad eam frequenter detergendam, diligens adhibeatur vigilantia, qua ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in adu̾sis. ⁊ io illa nõia in lapidib scribuntur:
quia qd̾ in lipidib sculpit᷑. uix aut nꝗͣ inde
abolet᷑. Neq illd̃ uacat a myst̾io. qd̃ pontifex
cingitur scd̃m facturã suꝑ hum̾ał: quia scd̾m
oꝑa sui unicuiq retͥbuetur. Quod aut̃ nraꝵ
pontificũ suꝑhum̾ale ñ ÷ tat colorib intextum.
nͣ ẽ tam p̾ciosis gemimis ridimitum. nil refert
cum xͥaua religio ueritati seruiens. cõpendiosis
fig̾is id̾e intelligi faciat. qđ uetꝰ obseruantia sũptu¬
osis. Postꝙͣ pontificis uerenda uelata sunt suis indu¬
natus est. pꝰꝗͣ utꝰq cingło ut in omnib fortit᷑ ꝑse¬
uerant᷑q staret confirmatꝰ ÷. inponit᷑ rationabile pee¬
tio ⁊ u̾itas. Manifestatio iõ. qr ñ sufficit ponti¬
fici hrͥe sapientiam. nͥ possit ꝯͣ manifestare. q̃ nouit.

Expanded text:
ficant. Et ideo illa nomina in lapidibus scribuntur, quia quod in lapide sculpitur vix aut nunquam inde aboletur. Nec illud vacat a mysterio, quod pontifex cingitur secundum facturam superhumeralis, quia secundum opera sua unicuique retribuetur . Quod autem nostrorum pontificum superhumerale non est tot coloribus intextum, nec est tam pretiosis gemmis redimitum, nihil refert, cum Christiana religio veritati serviens, compendiosis figuris idem intelligi faciat, quod vetus observantia sumptuosis. Postquam pontificis verenda velata sunt suis indunatus est, postquam utroque cingulo, ut in omnibus fortiter et perseveranter staret, confirmatus est, imponitur rationale pectio et veritas. Manifestatio ideo, quia non sufficit pontifici habere sapientiam, nisi etiam possit manifes