comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus ihesus in ser¬
mone. quẽ locutꝰ
est discipulis suis
post cenã proximus passioni:
canqm iturus. et relicturꝰ eos
pñcia corporali: cũ omnibus
autẽ suis usq in consũmacio.¬
nẽ seculi futurus pñtia spiri¬
tali: exhortatus est eos ad ꝑfe¬
rendas ꝑsetuciones ĩpioꝵ: quoꝰ
mũdi noie nũcupauit. Ex quo
tamen mũdo etiã ipsos disci¬
pulos elegisse se dixit : ut scirẽt
se gracia dei esse quod sũt: suiꝰ
autẽ uiciis fuisse quod fuerũt.
Deinde ꝑsecutores et suos et ip.¬
sorũ uideos euident expressit⁊
ut onuuno appareret eciã ip̃os
mũdi dampnabilis appellacio¬
ne conclusos: qui ꝑsequũtur
sanctos. Cũq de illis diceret
qd̃ ignorarent eũ a quo missꝰ
est. et tamẽ odissent et filiũ et
patrẽ ⁊ hoc est eũ qui missus
et eũ a quo nissus est: de qui¬
bus oĩbus in aliis sermonib
iam disseruimꝰ ⁊ ad hoc ꝑue.¬
nit ubi ait ⁊ ut adimpleatur
sermo qui in lege eorũ scripts
est: quia odio habuerunt me

Expanded text:
nus Jesus in sermone quem locutus est discipulis suis post coenam, proximus passioni, tanquam iturus et relicturus eos praesentia corporali, cum omnibus autem suis usque in consummationem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas persecutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. Cumque de illis diceret quod ignorarent eum a quo missus est, et tamen odissent et Filium et Patrem, hoc est, et eum qui missus est, et eum a quo missus est, de quibus omnibus in aliis sermonibus jam disseruimus; ad hoc pervenit ubi ait, Ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me
Abbreviated transcription (Latin):
caritas uestra:
solẽpniter le¬
gunt̾ euange¬
lice lectiones: ad resurret¬
tionẽ dñi ꝑtinentes. Om̃es
enĩ euangeliste quatuor:
neq de passione neq de re¬
surrectione eius tatere po¬
tuerũt sram quia multa
fecit dñs ihesus: nõ om̃es
onũa scripserũt. Sed aliꝰ
ista: alius illa. Sũma ta¬
men concordia ueritatis.

Expanded text:
aritas vestra, solemniter leguntur evangelicae lectiones ad resurrectionem Domini pertinentes. Omnes enim Evangelistae quatuor, neque de passione, neque de resurrectione ejus tacere potuerunt. Nam quia multa fecit Dominus Jesus, non omnes omnia conscripserunt: sed alius ista, alius illa; summa tamen concordia veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
niã: et que sunt dei deo: det¬
mas. pͥmicias. et oblaciones
ac uictumas senciamꝰ: qũõ
et ipse reddidit tributũ pro se
et petro: et deo reddidit q̃ dei
sunt: prĩs faciens uolũtatem.
Et audientes admirati sunt.
Qui cresere debuerant ad tan

Expanded text:
niam, et quae sunt Dei Deo, decniam, et quae sunt Dei Deo, decimas, primitias et oblationes ac victimas sentiamus, quomodo et ipse reddidit tributa et Petro ; et Deo reddidit quae Dei sunt, Patris faciens voluntatem . Et audientes, mirati sunt. Qui credere debuerant ad tan
Abbreviated transcription (Latin):
li obtulerũt ei denariũ. Sapi¬
encia semp sapient̾ agit: ut
sius potissimũ temptatores
sermonib confutẽtur. Osten¬
dite michi inquit denarium:
hoc est genus mũmi qd̃ pro
detem nũmis ĩputabatur: et
habebat ymaginẽ cesaris. Et¬
ait illis ih̾us. Cuiꝰ est yma.¬
go hec et supscriptio: Ei pu¬
tant int̾rogacionẽ saluato¬
ris ignoranciã esse et non dis¬
pensacionẽ : discant ex pñti
loco. qd̃ utiq potuerit scire
iħus cuiꝰ ymago esset in nũ¬
mo: sed int̾rogat. ut ad respõ
sionẽ cõperent̾ respondeat.
Dicunt ti. Cesaris. Lũc ait il¬
lis. Reddite ergo que sunt ce¬
saris cesari: et que sũt dei des.
Cesarem non putemꝰ augus¬
tũ sed tyberiũ significari pri.¬
uguũ eius : qui in locũ eius¬
successerat uitrico: sub qͦ et pas¬
sus est dñs. Omẽs ãt reges
romani a pͥmo gayo cesare
qui imperiũ arripuerat: tesa¬
res appellati. Porro qd̃ ait
reddite que sũt cesaris cesari.
id est nũmũ. tributũ. et petu¬

Expanded text:
Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. illis Jesus: Cujus est imago haec et superscriptio? Qui putant interrogationem salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo, sed interrogat ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei Caesaris. Tunc ait illis: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo. Caesarem non putemus Augustum, sed Tyberium significari privignum ejus, qui in locum successerat ipsius, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem Reges Romani a primo C. Caesare, qui Imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, id est, nummum, tributum et pecu
Abbreviated transcription (Latin):
cepimꝰ nos sumꝰ. Recordam̃:
et pos non fiuistis et creati es¬
ns: et ad aream dñitam com¬
portati estis: Laboribus boum.
id est ãniuicianciũ euangeliũ.
triturati estis. Quãdo cathetu
moli cepistis ieuiniis exorcis.¬
mis. Postea ad aquã uenistiˢ
nicus facti estis. Ecte quod acce¬
pistis. Qũo ergo unũ uidetis
esse quod factũ est. sic et unũ
estote uos diligentes nos: sci¬
licet tenendo unã fidem: unã
spem: iudiuiduã caritatẽ. He¬
retici qñ hoc accipiũt sacra¬
mentũ. testimoniũ cõtra se ac¬
cipiũt ÷ quia querũt diuisionẽ.
cũ panis iste indicet unitatẽ.
Sic et uinũ in multis racenus
fuit: et modo unũ est. Dinũ est
in sua natiuitate: talix ẽ post
pressurã torcularis. Et uos post
illa ieuuna. post labores. post
hũilitatẽ et contricionẽ⁊ iam in
uenistis: et ibi uos estis. In mẽ
estis. Simul enĩ hec siunimus:
simul bibunꝰ: quia simul ui.¬

Expanded text:
cepimus nos sumus. Recordamini, cepimus nos sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis, ad aream Dominicam comportati estis, id est, annuntiantium Evangelium; triturati estis, quando catechummolli coepistis jemis. Postea ad aquam venistis,nicus facti estis. II. Ecce, quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse, quod factum est, sic unum estote et vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt, quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis acinis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, sed post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem, et contritionem jam in venistis, et ibi vos estis ad mensaum hoc estis; simul enim hoc sumus, simul bibimus, quia simul vi
Abbreviated transcription (Latin):
Isteriũ fidci dicitur.
quod credere debes qd̃
sacramentũ salutis ⁊ ut quia
nos cotdie peccamꝰ. et ille iam
bibitur in ueritate: sed ĩteger
et nuius acq ĩmaculatus per¬
manet. Et ideo magnũ et pa¬
uidetur et aliud intelligitur.
Sed cũ misteriũ sit unũ: corpus
et sanguis dicitur. Figurã pa¬
nis et uuu habet faciente dño:
quia non habemꝰ in usũ car¬
uẽ crudã comede̾ et bibere san¬
xp̃c. non quẽadmodũ hõies ꝑ
grãm sed quasi filius ex sub¬
caro. sicut ip̃e dicit quã accipi¬
uiuus: qui de celo descendi. Sed
ergo descendit de celo pais ui¬
nis uiuus: Quia idem dñs ihe
sus consors est diuinitatis et
corporis: et tu quia accipis car.¬
nem diuine euis substancie in
illo iam ꝑticipas alient .o.
Iaugustinus. Auia passus ẽ
pro nobis dñs cõmendauit no¬
bis in isto sacramento sãgui¬
nem suũ et corpus. qui etiam
fecit nos metipsos : nã et nos
corpus ip̃ius facti sumꝰ : et ꝑ
misericordiã ipsius. quod ac¬

Expanded text:
sterium fidei dicitur, quia credere debes, quod isacramentum salutis, ut, quia nos quotidie peccamus, et ille jam bibitur in veritate, sed integer, et vivus, atque immaculatus manet, et ideo magnum et pat aliud intelligitur. Sed quum mysterium sit, unde corpus et sanguis dicitur? Figuram panis et vini habet faciente Domino, quia non habemus in usu carnem crudam comedere, et bibere santus, non quemadmodum homines per gratiam, sed quia Filius ex subcaro, sicut ipse dixit, quam accipiuiuus qui de celo descendi. Sed ergo descendit panis e celo et panis uiuus? Quia idem dominus noster Iesus Christus consors est diuinitatis et corporis. Et tu qui accipis carnem, diuine eius substantie in illo participaris alimento.amentis. Quia passus est pro nobis commendavit nobis in isto sacramento sanguinem suum et corpus, quod etiam fecit nosmetipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sumus, et per misericordiam ipsius, quod ac
Abbreviated transcription (Latin):
seculi: inuitare uos uenio ad
cenã dei. Nemo me ꝓpter
hoc loco despiciat. Et si ad iniii.¬
tandũ nequaqͣm dignus apꝑa.¬
reo: sed tamẽ iagne sunt deli

Expanded text:
eculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deli
Abbreviated transcription (Latin):
sit debitor dei⁊ uisi in qͦ nõ po¬
Quis est aũt qui nõ habeat
debitorẽ frẽm: nisi in quẽ ne¬
mo peccauit. Putasne qͥsqͣm
in genere hũano reperiri ꝑ̃t:
qui non et ip̃e aliquo pcc̃o
obstrictus sit fr̃i suo: Debitor
est ergo oĩs homo: habens et
ip̃e debitorẽ. Ideo deus iustus
constituit tibi regulã in debi¬
tore tuo: quã faciet et ip̃e cũ
suo. Duo enĩ sũt opera nũe

Expanded text:
sit debitor Dei, nisi in quo nullum poQuis est autem qui non habeat debitorem fratrem, nisi in quem nemo peccavit? Putasne, quisquam in genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitorem. Ideo Deus justus constituit tibi regulam in debitore tuo, quod faciet et ipse cum suo. Duo sunt enim opera mise
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e dñs posuit in euãgelio.
Dimutite et dimittetur nob̾:
date et dabitur nob̾. Dimittite
et dimittet᷑ uob̾ ad ignoscen¬
ait de ignoscendo ⁊ et tu uis ig
nosci tibi qd̵ pectas: et habes
aliũ cui tu possis ignoscere.
Rursus quod ꝑtiner ad tͥbu¬
endũ bñficiũ : petit a te meu¬
dicus: et tu es dei mẽdicus.
Omes emĩ qñ oramꝰ mẽdici
tei sumꝰ ⁊ añ ianuã magni
patrisfamilias stamꝰ . p̃mo
ip̃e est deus. Quid a te petit
medicus: Panẽ. Et tu quid
petis ab eõ nisi xp̃m: qui di¬
cit ego sũ panis uius qͥ
de celo descendi: Ignosci uo¬
bis uultis: ignoscite. Remit¬
tite: et remittetur uob̾. Acci¬
pere uultis: date et dabit᷑ uob̾.

Expanded text:
io, Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite, et dimittetur vobis, ad ignoscenait de ignoscendo; et tu vis tibi ignosci quod peccas, et habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus quod pertinet ad tribuendum beneficium; petit te mendicus, et tu es Dei mendicus. Omnes enim quando oramus, mendici Dei sumus: ante januam magni patrisfamilias stamus, imo ipse Deus est. Quid a te petit mendicus? Panem. Et tu quid petis a Deo, nisi Christum, qui dicit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ? Ignosci vobis vultis? Ignoscite: Remittite, et remittetur vobis. Accipere vultis? Date, et dabitur vob
Abbreviated transcription (Latin):
Bgent enĩ spiritales
delicie desideriũ in mẽ¬
te dũ saciant: quia
quãtomagis earũ sapor ꝑcipi¬
tur: eo amplius tognoscitur
quod auidius ametur. Et id¬
cirto non habite a mari nou
possũt: quia carũ sapor igno¬
ratur. Quis enĩ amare ualeat:
quod ignorat: Proiide psal¬
mista nos ãmonet dicẽs. Gus¬

Expanded text:
gent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gus
Abbreviated transcription (Latin):
pude iter fiat quo ad eũ nostre
ĩtelligencie oculus reniat. Cer¬
te quẽ in se uidẽ nullomĩo ua¬
lemꝰ: hũc in seruis suis uidẽ
iam possumꝰ. Quos dũ nura
conspicimꝰ agere: certum fit
nobis in eoꝵ mentib deũ ha¬
bitare. In re aũt incorporea:
a reb corporalib usũ traha¬
mus. Nemo etenĩ nr̃m. orien¬
tem clare solem in sperã illiꝰ
intendendo ualet conspicẽ: qͥa
tensi in eius radios oculi reuer¬
berant᷑. Ded sole illustratos mon¬
tes aspicunꝰ: et quia iam solor¬
tus est uidemus. Quua ergo
solem iusticie in seip̃o uide̾ non
possumꝰ ⁊ illustratos montes
claritate illius uideamꝰ: scõs
uidelicet apłõs. qui uirtutib
enucant : miraculis chorucãt:
quos nati solis claritas ꝑfu

Expanded text:
unde iter fiat quo ad eum nostrae unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dixerĩ. nisi quod mẽtes
t̾renorũ hõim celos fecit᷑. Pen¬
sate fratres kimi : post ĩcarna¬
cionẽ onigeniti filii dei: qualiꝰ
sit hodierna solẽpnitas de ad¬
uentu spũs sancti. Sicut enĩ
illa: ita quoq hec est honora.¬
bilis. In illa quippe deus in se
creando susceꝑit hominẽ: in
ista uero hoies uenientẽ desup
suscepẽ deũ. In illa deus natu
dii. Si ergo remanẽ carnales
cat fortasse carnali cogitaciõe
apud se aliquis. Quom̃o dili¬
gere ualeo ⁊ quẽ ignoro: Hec
et nos concedimꝰ: quia mẽs
uisibilibus ĩtenta. uide̾ nescit
ĩuisibilem. Nulla enĩ nisi uisi¬
bilia cogitat. Eaq cũ nõ agit:
corũ ymaginẽ introrsus tra¬
hit. Dũq in ymaginib corpo¬
reis iacet: surge̾ ad incorporea
non ualet. Pnde fit ut tanto de¬
terius creatorẽ nesciat: qͣnto
in cogniciõe sua familiarius
corporeã creaturã portat. Sed
cũ uidere deũ non possumus:
habemꝰ aliquid qd̃ agamus :

Expanded text:
aliud dixerim, nisi quod mentes aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate, fratres charissimi, post incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus natur dii. Si ergo remanere carnales cat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus,
Abbreviated transcription (Latin):
mox ut tetigerit mentẽ docet.
Solũq tetigisse docuisse est. Nã
humanũ animũ subito ut il¬
lustrat: ĩmutat. abnegat hoc
repente quod erat: exhibet hoc¬
repente quod non erat. Peuse¬
mus sanctos p̃dicatores nr̃os:
quales hodierna die repperit:
quales fecerit. Certe qui ĩ uno
conclaui pro iudeorũ metu re¬
sidebant : natiuitatis sue sin¬
guli luiguã nouerãt: et tamẽ
nec eaip̃a lingua quã noue¬
rant. aꝑte xp̃m loqui p̃sume¬
bant. Uenit sp̃us sanctus: et
in ore eos per diu̾sitatẽ lĩgna¬
rũ docuit: in mẽte aũt ex au¬
toritate roborauit. Ceperũt et
i aliena xp̃m eloqui: qui de
illo prius et in sua lingua lo¬
qui metuebant. Inflãmatũ
etem̃ cor despexit tormẽta cor¬
poris: que añ metuebat. Dicit
uum carnalis formidinis: pro
amore cõditoris. Et qͥ prius
adu̾sariis succũbebant formi¬
dine: eis iam p̃erant autori¬
tate. Qui ergo eos ĩ tante cel¬
situdinis culmine erexit ⁊ qͥd

Expanded text:
Mox ut tetigerit mentem, docet, Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ibant gaudentes a con¬
spectu cõcilii: quoniã digni
habiti sũt pro nõie ih̾u contu¬
melias pati. Ette gaudet pe¬
trus in uerberib: qui antea in
uerbis tumebat. Et qui prius
ancille uocẽ requisitus tunuit:
post aduentũ sancti spiritus.
uires pͥncipũ cesus premit. li¬
bet oculos fidei in uirtute opi¬
ficis huius actollere: atq spar¬
su patres testamẽti noui ac
ueteris cõsiderare. Ecce aꝑtis
eiusdem oculis fidei: dauid. a.¬
mos. damelem. petrũ. paulũ.
matheũ intueor. et spiritꝰ iste
sanctus qualis sit artifex con¬
siderare uolo: sed in ip̃a consi¬
deraciõe deficio. Implet namq
sytharedũ puerũ: et psalmis.¬
tã facit. Implet pastorẽ armẽ¬
tariũ sichomoros uellicantẽ:
et ꝓphetã facit. Implet absti¬
nentẽ puerũ: et iudicẽ senũ fa¬
cit. Implet piscatorẽ. et predi
publicanũr et euangelistã fa¬
cit. O qualis est artifex iste spi¬
ritus. Nulla ad discendũ mora
agitur. In om̃e quod uoluerit:

Expanded text:
ant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedipublicanum, et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs dispar est uocis ĩtelligen¬
cia ⁊ iuisi quia per hoc qd uox
loquentis cõmunit̾ admonet᷑:
est magister ĩterior. qui de uo¬
cis intelligencia quosdã spe¬
cialit docet: De hac unctione
sp̃us: rursus per iohannẽ di¬
citur. Sicut unctio eius docet
uos de õibus. ꝑ uocẽ ergo nõ
instruitur: qñ mens per sp̃m
non ungit᷑. Sed cur ista de doc¬
conditor hõim non ad erudici¬
onẽ hõis loquit᷑ ÷ si eidẽ hõi
ꝑ uuctionẽ sp̃us non loquat᷑:
Cayn certe prius qm fratrici¬
ti: quieste. Sed quia culpis su¬
is exigentib uoce est ad moni¬
tus non unctiõe ⁊ au dire uer¬
ba dei potuit : sed seruare con¬
tempsit. Requirendũ u̾o nob̾
est. cur de eodẽ spiritu dicatur.
suggeret uobis oĩa: cũ suggerẽ
soleat esse minoris. Sed quia
suggerẽ aliqũ dicimꝰ submi¬
iustrare ⁊ ĩuisibilis spus sugge¬
rere dicit᷑: non quod scienciam
ab imo inferat. sed ab occulto.
Pacẽ reluquo uobis: pacem

Expanded text:
vestris dispar est vocis intelligenvestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de docconditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratriciti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
Qui unius substancie cũ pr̃e
et filio ÷ exorare pro delinquẽ¬
tibus ꝑhibetur: quia et eos
quos repleuerit. exorantes fa
cit. Unde et paulus dicit: Ipse
enĩ sp̃us postulat pro nobis:
gemitib inenarrabilib. M¬
nor uero est qui postulat: qͣm
est: Sed ipse sp̃us postulat:
quia ad postulandũ eos quaᷤ
repleuerit inflãmat. Consola¬
tor aũt idem sp̃us uocat᷑ : qͥa
de pectati ꝓpetraciõe merenti¬
bus. dũ spem uenie p̃parat:
ab afflictiõe tristicie mentẽ le¬
uat. De quo recte ꝓmititur:
ip̃e nos docebit oĩa. Quia nisi
idem sp̃us cordi assit audien¬
tis: ociosus est sermo doctoris.
Nemo ergo docenti hõĩ tribu¬
at quod ex ore docentis ĩtelligit ⁊
quia nisi ĩtus sit qui doceat:
doctoris lingua exterius in ua¬
cuũ laborat. Ecce unã loquẽ¬
tis uocem omẽs parit̾ audi¬
tis: nec tamẽ sensũ audite uo¬
cis parit̾ ꝑcipitis. Cũ ergo uox
dispar nou sit. cur in cordib

Expanded text:
Qui unius substantiae cum Patre Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit, Ipse enim Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Minor vero est qui postulat quam est? Sed ipse Spiritus posquia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ audistis non
est meus: sed eius
qui misit me pa¬
ins. Scitis fratres kiñi: quia ip̃e
qui loquitur unigenitus filius.
perbũ patris est. Et ideo sermo
quẽ loquitur filius ⁊ non ẽ filiz
sed prĩs: quia ip̃e filius uerbũ
est patris: Hec locutus sũ uob̾:
apud uos manẽs. Qñ non ma¬
neret apud eos : qui ascensurꝰ¬
in celũ ꝓmittit dicẽs : ecce ego
uobiscũ sũ oĩbus diebus usq
ad consũmacionẽ seculi: Sed
uerbũ incarnatũ: et manet et
recedit. Recedit corpe: manet
diuinitate. apud eos ergo tũt
mansisse se phibet⁊ quia qui.
ĩuisibili semꝑ potestate p̃erat:
corporali iam uisione recedebat.
Paraclitus aũt sp̃us sanctus
quẽ mittet pater in nõie meoi:
ille uos docebit oĩa: et suggẽt
uobis oĩa quetũq dixero uob̾.
Nostis plurimi frẽs mei. quod
greta locutiõe ꝑacditus. latina
aduocatus dicit᷑. uel cõsolator.
Qui idcirto aduocatus dicitur:
quia pro errore delinquentiũ.
apud iusticiã patris ĩteruenit.

Expanded text:
quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
dex est generis hũani. Sed quis
eius iusticiã ferret ⁊ si pͥus qͣm
nos ꝑ mansuetudinẽ colligẽt:
examinare uoluisset : Homo
ergo pro hõib factus: mitẽ se
hõibus prebuit. Noluit pcc̃ores
ferire: sed colligẽ. pus uoluit
mansuete collig̾e: ut haberet
quod postinodũ in iudicio sal¬
uaret. In colũba ergo suꝑ eũ
apparẽ debuit sp̃us: qui nou
ueniebat ut pcc̃a iam ꝑ delum
ꝑcuteret: sed ut adhuc ꝑ man.¬
suetudinẽ toleraret. At contta
qui erant simplicit᷑̾ hõies atq
ideo pcc̃ores ⁊: eos cõtra semetip.¬
sos spititalis feruor accenderet:
et pc̃ca que deus ꝑ mansuetudi¬
nẽ parceret. ip̃i in se ꝑ peniten¬
tiã punirent. Nec ip̃i quippe es¬
se poterant sine pcc̃o. qui ad.¬
herebant celesti magisterio:
iohãne attestante qui ait. Si
dixerimꝰ quia pettatũ nõ ha

Expanded text:
dex est generis humani. Sed quis dex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum debuit Spiritus, quia non veniebat ut peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum n
Abbreviated transcription (Latin):
suos nec de colũba sine sp̾ente:
nec de serpente sine colũba. uo¬
luit dñs admou̾ẽ. Quatius et
colũbe simplicitatẽ astucia ser¬
pentis accendẽt: et serpentis as¬
tutiã colũbe simplicitas tẽpe¬
raret: Hinc paulus ait. Nolite
pucri effici sensib. Ecte pruden¬
tiã serpentis audiuimꝰ : nũc
de simplicitate colũbe monea¬
muir. Sed malicia ꝑuuli estote.
Hunc de bc̃o iob dicit᷑. Erat uir
simplex et rectus. Que aũt est
rectitudo sine simplicitate: aut
que simplicitas sine rectitudĩe:
Quia ergo et rectitudinẽ docet
iste sp̃us et simplicitatẽ ⁊ et in
igne monstrari debuit et in co¬
lũba: quatinꝰ om̃e cor quod
eius gr̃a tangit᷑ ⁊ et mansuetu¬
dinis lenitate tranquillũ: et
zelo iusticie accensũ fiat. ad ex¬
tremũ uero querendũ est: cur
in ip̃o redemptore nr̃o. media.¬
tore dei et hõim ꝑ colũbã apꝑa¬
ruit: in discipulis nõ per ignẽ.
Certe ouigenitus dei filius .iu.¬

Expanded text:
suos nec de columba sine serpente, suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius ju
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dũ tali ardore cruciatur:
ip̃is suis cruciatibus pascitur.
eludire ei libet p̃cepta celestia:
et quot mandatis instruitur:
quasi tot facibus inflãmat᷑.
Et que torpebat pͥus per desi¬
deria: ardet postinodũ ꝑ u̾ba.
Unde bene ꝑ moysen dicitur.
In dextera eius ignea lex. Si¬
iustra quippe reprobi. qui et
ad sinistrã ponendi sũt: dexte¬
ra autẽ dei appellãtur electi.
In dextera ergo dei ignea lex ẽ:
quia electi mãdata celestia ne¬
quaqͣm frigido corde audiũt.
sed ad hec amoris ĩtui faci¬
bus mardescũt. Sermo ad au¬
res ducitur: et mens eoꝵ sibi.¬
met irata. ex interne dulcedi¬
nis flãma concremat᷑. In colũ¬
monstratus est: qͥa oẽs quos
repleuerit. simplices et ardẽtes
facit. Simplices puritate: ar
placet deo aut simplicitas sine
relo: aut zelus sine simplicita¬
te. Hinit ipsa ueritas dicit. Esto¬
te prudentes sicut serpentes: et
simplices sicut colũbe. Qua in
re notandũ est. qd̃ discipulos

Expanded text:
sed dum tali ardore cruciatur, sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit, simpe enim placet Deo aut simplicitas sine zelo rectitudinis, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
quia una est sp̃us et uerbi sub¬
stancia: idem spiritus moust᷑¬
ri debuit in lingua. Uel certe
quia per liguã ꝓcedit u̾bũ:
in liguis apparuit spiritus:
quia quisqͥs sancto sp̃u tãgi¬
tur: dei uerbũ id est uiugeni¬
tũ dei filiũ confitet᷑: et negare
dei uerbũ non ualet: quia iã
sancti spus liugnã habet. Uel
certe in luiguis igneis appa¬
et loquentes facit. liguas
igneas doctores habent: quia
dũ deũ amando p̃dicant: cor¬
da audienciũ inflãmant. Nã
ociosus sermo docentis est: si
preb̾e non potest incendium
amoris: Hoc doctrine incendiũ
ab ipso ueritatis ore concepe¬
rant: qui dicebant. Nõne cor
nr̃m ardens erat in nobis. cũ
loqueretur in ua ÷ et aperiret
nobis scripturas: Exaudito
quippe sermone mardescit ani¬
mus: et torporis frigus rece¬
dit. Fit mens in suꝑno desiderio
anxia: a cõcupiscenciis t̾rens
aliena. Amor uero qui hanc re¬
pleuerit: in fletibus cruciat.

Expanded text:
quia una est Spiritus et Verbi subquia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis sancto Spiritu tangitur, Dei Verbum, id est unigenitum Filium confitetur; et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis appapariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat;
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut neq suꝑ dñm ueniret
i igne: neq suꝑ discipulos
monstraretur in colũba. Per
quatuor itaq hec que ꝓposui¬
mus: soluendo redeamꝰ. Pr̃i
nãq et filio coeternꝰ sp̃us in
igne monstratur ⁊ quia ĩcor¬
porreus et ĩeffabilis atq ĩuisi¬
bilis ignis est deus: attestãte
paulo. Deus ignis cõsumẽs ẽ.
Deus quippe ignis dicit᷑: qͥa
sumitur. De hoc igne ueritas
tur. Sed ignẽ dñs in terram
misit: cũ afflatu sancti sp̃us
cor carnaliũ incendit. Et t̾ra
ardet. cũ cor tarnale in suig
prius uoluptatib frigidũ:
relinquit cõcupiscencias huiꝰ
seculi: et incenditur ad amorẽ
dei. Bene ergo in igne apparu¬
it spiritus : quia ab oĩ corde
quod replet. torporẽ frigous
exturit: et hoc in desideriũ sue
ctnitatis accendit. In igneis
autẽ lingus monstratus est.
quia idem sp̃us coeternus est
filio: et habet cognacionem
maximã lingua cũ uerbo. Uer¬
bũ quippe patris est filius. Et

Expanded text:
ita ut neque super Dominum veniret ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba? Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus et ineffabilis atque invisibilis ignis est Deus, quoniam attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia consumitur. De hoc igne Veritas tur. Sed ignem in terram Dominus mittit, cum afflatu sancti Spiritus cor carnalium iardet cum cor carnale in suis pravis voluptatibus frigidum, 1578 relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nũc in cõtemplacionẽ tant e
festiuitatis aĩm transferamꝰ.
Sed quia cũ lectiõe euãgelica
nobis est etiã actuũ apłorum
lectio recitata: ex ea ergo ali¬
quid in usũ nr̃e contẽplacõis
trahamꝰ. audistis etemũ quia
spũs sanctus suꝑ discipulos ĩ
igneis linguis apparuit: oĩm¬
qr linguarũ scienciã dedit. Quid
scilicet hoc miraculo designãs:
nisi quod stã ecclia eodem sp̃u
repleta. oĩm genciũ erat uoce
locutura: Qui põ contra deum
turrĩ edificare conati sũt: com¬
munionẽ uniꝰ lingue ꝑdiderũt.
Iu hiis aũt qui deũ hũilit̾ me.¬
tuebant: lugue om̃es unite
sũt. Hic ergo hũilitas pirtutẽ
meruit: illic suꝑbia cõfusionẽ.
Sed querendũ nobis est: cur
sp̃us sanctus pr̃i et filio coe.¬
ternus. in igne apparuit: tur
in igne simul et liguis: cur
aliqñ in colũba : aliqũ rero ĩ
igne moustrat᷑: cur suꝑ unige¬
uitũ filiũ apparuit in colũbe
specie⁊ et suꝑ discipulo ĩ igne:

Expanded text:
 tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia Spiritus sanctus super discipulos in igneis linguis apparuit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confusionem. 5. Sed quaerendum nobis est cur sanctus Spiritus, Patri et Filio coaeternus, in igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbspecie, et super discipulos in igne,
Abbreviated transcription (Latin):
filius est pacris. Sed eosdem ce¬
los uidelicet sanctos apostolos.
tur operata: repente de sancti
spiritus diuinitate adiũgitur.
Et sp̃u oris eius oĩs uirtus eoꝵ.
Celorũ igitur uirtus de spiritu
sũpta est: quia huiꝰ mũdi po¬
testati cõtraire non p̃sumerẽt.
nisi eos sancti sp̃us fortitudo
solidasset. Quales nãq docto¬
res saucte ecclĩe ante aduentũ
huius sp̃us fuerint scuus: et
post aduencũ illius cuius for
Certe iste ip̃e pastor eccłie. ad
cuiꝰ sacratissimũ corpus sede¬
mus ⁊ quãte debilitatis quãte¬
q formidinis añ aduentum
sp̃us fuerit: aucilla ostiaria
requisita dicat. Una eĩ muli¬
eris uoce ꝑcussus ⁊ dũ mori ti¬
muit : uitã negauit. Et tunc
petrus negauit in t̾ra: cũ la¬
tro cõfiteret᷑ in cruce. Et pensã¬

Expanded text:
Filius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, tur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fort 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavit . Et tunc Petrus negavit in terra, 1580 cum latro confiteretur in cruce . Se
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ. Eit cõuentus magis¬
tratus. atq seniorũ. Cesis de¬
uũciatur apłis: ne ĩ nõie ih̾u
loqui debeant. Petrus mag¬
na aucoritate respondit. Obe¬
dire oportet deo. magis qͣm
hõibus. Et rursus. Si iustũ
est in cõspectu dei uos pocius
audire qmͣ deũ: iudicate. Non¬

Expanded text:
audiamus. Fit conventus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire q
Abbreviated transcription (Latin):
igne ergo uenit in hõibus : in
colũba uero apparuit in dño:
quia ꝑcc̃a nr̃a que pie dñs per
mansuetudinẽ tolerat ⁊ nos ꝑ
relũ rectudinis debemus caute
conspicere: et ardore semp peni¬
tencie cremare. Igitur ꝑ colum¬
uã sp̃us in redemptore mõstra¬
tus est: per ignẽ uero in hõib:
quia quanto nobis nr̃i iudicis
facta est seueritas temperata:
tanto erga se debet fieri nr̃a in¬
firmitas accensa. Quatuor ita
ꝙ ꝓposicionũ expleta racione :
ad dona eiusdẽ spiritus contem¬
planda transeamꝰ. De isto quip¬
pe spiritu dictũ est. Spiritus eiꝰ
ornauit celos. Ornamenta enĩ
celorũ: sunt uirtutes p̃dicanciũ.
Que uidelicet ornamẽta ꝑ aubꝰ
enumerat: dicens. Alii datur ꝑ
spiritũ sermo sapiencie ÷ alii
sermo sciencie: scd̾m eũdẽ sp̃m.
alteri fides: in eodem sp̃u. Alii¬

Expanded text:
enit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
concilio ⁊ ita leuius est esse re¬
ignis: oporcet leuius esse ĩtel.¬
ligatur irasci sine causa fra¬
tri⁊ ꝙͣ dicere racha: et rursus¬
esse leuius dice racha. ꝙͣ dicẽ
fatue. Non enĩ reatus ip̃e ha¬
beret gradus: nisi gradatim
etiã ꝑcc̃a cõmemorarent᷑. lcõ

Expanded text:
concilio, item levius est esse reignis, oportet levius esse intelligatur irasci sine causa fratri, quam dicere racha, et rursus, levius esse racha, quam dicere fatue. Non enim reatus ipse haberet gradus, nisi gradatim etiam peccata commemorarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ris pedes munimꝰ. Calcia¬
menta ergo in pedib habe
est. mortuoꝵ uitã conspic̾e:
et nostra uestigia a pecca¬
ti uulnere custodire. Tenẽ¬
tes baculos in manibus
Quid lex ꝑ baculos: nisi
pastoralẽ custodiã desig¬
lem suscip̾e: qui iam in
siro corꝑe sciũt fluxa luxu¬
rie edomare: ut cũ aliis
forcia predicant: ip̃i desi¬
deriis mollib eneruitꝰ nou
fuccũbant. Bene autẽ fub¬
ditur. Et comedetis festinã¬
quod dicit᷑ festinantes.
Mandata dei ⁊ nnisteria re.¬
demptoris: celestis patrie
gandia: cũ festinacione
cognoscite: et precepta ui¬
te cũ festinacione implere
curate. Qruia enĩ adhuc
hodie licet bene ag̾e scimꝰ :
ptrũ cras liceat ignoramꝰ.
festinances ergo pascha
comedite: id est ad solemp¬
nitatẽ pacrie celestis anhe¬
late. Nemo in huiꝰ uite
itinere torpeat: ne ĩ prĩa
locũ ꝑdat. Nemo moras
ad appetenda studia ĩnes¬
tat : sed cepta ꝑficiat: ne
iuchoat. Si ad amorẽ dei pi¬

Expanded text:
ris pedes munimus. Calcearis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam desiglem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinanquod dicitur, festinantes. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne inchoat. Si ad amorem Dei pi
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli in hũano geneti
maxime ꝑ luxuriã preua¬
luit: de illo uoce dñica dicit᷑.
Potestas eius. in lũbis eiꝰ
Qi ergo pascha comedit.
habe renes accinctos debet:
ut qui solẽpnitatẽ resurres¬
tionis atq ĩcorrupcionis
agit: corrupcionĩ iam ꝑ
picia nulli subiaceat. Uo¬
luptates edomet: carnem
a luxuria restringat. Neq¬
etenĩ. cognouit que sit so¬
lẽpnitas ĩcorrupcionis. qͥ
adhuc ꝑ ĩcontinenciã cor¬
rupcioni fubiacet. Hec qͥ¬
busdã dura sũt: sed angus¬
ta porta est que ducit ad
pitam: et habemꝰ iã mul¬
ta exempla continenciũ.
Unde et bene adhuc subdi¬
tur. Calciamenta habebi¬
tis in pedib. Quid funt
etenĩ pedes nostri: nisi o¬
pera: Quid uero calcianẽ¬
ta : nisi pelles mortuorũ
aĩaliũ : ealciamenta ãt
pedes muniũt. Que uero
fũt mortua aĩalia. ex quo¬
rũ pellib nostri miĩt
pedes: nisi auciqui patres
qui nos ad eternã patriã
precesserũt. Quoꝵ dũ exẽ¬
pla conspiciumꝰ: nostri ope¬

Expanded text:
diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri ope
Abbreviated transcription (Latin):
Do ꝑtinet nisi ut in¬
telligamꝰ quod etiã
pristino sermone cõ¬
mendaui caritati prẽ: unã ꝑso.¬
nã esse xp̃m deũ et hominẽ. nõ
duas. ne fides nr̃a non sit t̾ni¬
tas sed quat̾uitas: Cristus ex¬
go unus est. Uerbũ. et aĩa. et¬
caror unus xp̃c. Filiꝰ dei et fili¬
semꝑ. filius hõis ex tempore:
homũs in celo: qũo filius dei
erat in terra. Filius dei in t̾ra
in suscepta carne: filius hõis
in telo in unitate ꝑsone. Nid¬
O

Expanded text:
tinet, nisi ut intelligamus quod etiam pristino sermone commendavi charitati vestrae, unam personam esse Christum Deum et hominem, non duas, ne fides nostra non sit Trinitas, sed quaternitas? Christus ergo unus est; Verbum anima caro, unus Christus; Filius Dei et Filisemper filius hominis ex tempore. hominis in coelo, quomodo Filius Dei erat in terra: Filius Dei in terra, in suscepta carne: filius hominis in coelo, in unitate personae. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ficiantur. Cuiꝰ enĩ potencia
creantur: eius utiq uetbo ad
melius procreant᷑. reliq̃ omĩa
que sacerdos dicit aut clerus
chori tanit ⁊ nichil aliud qm
laudes et gr̃arum actioes sũt:
aut certe obsecracioẽs et fideli¬

Expanded text:
ficiantur. Cujus enim potentia creantur prius, ejus utique verbo ad melius procreantur. § 3. Reliqua omnia, quae sacerdos dicit, aut clerus chori cantat, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certe obsecrationes et fideli
Abbreviated transcription (Latin):
aliud qͣm caro xp̃i et sangus
post consecracionẽ credenda sũt.
Unde ip̃a ueritas ad discipu¬
los: hec ĩquit caro mea est pro
mũdi uita. Et ut mirabilius
loquar ⁊ non alia plane. qͣm
que nata est de uirgine maria.
et passa in cruce: et resurrexit
de sepulchio: Hec inqͣm ipsa ẽ.
et ideo xp̃i est caro: que ꝓ mũdi
oita ad huc cotidie offectur. Et
cũ digne ꝑcipitur: uita utiq
eterna in nobis reꝑatur. Panẽ

Expanded text:
aliud quam caro Christi et sanguis post consecrationem credenda sunt: unde ipsa Veritas ad discipulos: Haec, inquit, caro mea est pro mundi vita : et, ut mirabilius loquar, non alia plane quam quae nata est de Maria et passa in cruce et resurrexit de sepulcro. Haec, inquam, ipsa est, et ideo Christi est caro, quae pro mundi vita adhuc hodie offertur, et cum digne percipitur, vita utique aeterna in nobis reparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
deũ uestrũ. Cũ meũ dicat et
bestrũ. cur non cõiter dicit
nostrũ: Sed distincte loquẽs:
indicat quia eundẽ prẽm ⁊
deũ: dissimilit̾ habeat ip̃e
ꝙͣ nos. Ascendo ad patrem
meũ uidelicet ꝑ naturã: et
prẽm uestrũ ꝑ graciã. Ad de¬
ũ meũ quia descendi: ad pes
trũ quia ascendistis. Quia
etenĩ et ego homo: deus
michi est: quia uos ab er¬
rore liberati. deus est uobiᷤ.
Disticte ergo michi patͥ
et deus est: quia quẽ ante
secula deũ genuit. hoĩem
in fine seculoꝵ me creauit.
penit maria magdalene
ãnũcians discipulis quia
pidi dñm: et hec dixit michi.
Ecce hũani generis culpa
ibi absciditur: unde ꝓcessit.
Quia enĩ in ꝑadiso muli¬
er uiro ꝓpinauit mortem:
a sepulchro mulier uiris
adnũciauit uitam. Et dc̃a
sui uiuificatoris narrati:
que mortiferi serpentis uer¬
ba uarraueat. Ac si hũano
generi. non uerbis dñs.

Expanded text:
 sum. Cum eum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? sed distincte loquens indicat, quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habet ipse quam nos: Ascendo ad Patrem meum, videlicet per naturam, et Patrem vestrum per gratiam: ad Deum meum, quia descendi, ad Deum vestrum, quia ascendistis: quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis: Quia vidi Dominum. Et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis D
Abbreviated transcription (Latin):
uit uero posterior petrus:
iste significat:
Nũquid hec tam
subtilis euangeliste descrip-¬
cio: a misteriĩs uacare cre¬
denda est: Muume. Neq
enĩ se ioh̾es et p̃isse et non
intrasse dicet: si in ip̃a sua
trepidacione misteriũ defu-
quid ꝑ petrũ. nisi ecclesia
designat᷑ . Nec mirũ esse ui¬
deat᷑: qd ꝑ iumorẽ syna¬
goga. ꝑ seniorẽ uero eccle

Expanded text:
it vero posterior Petrus, iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisquid per Petrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga,