comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut quem uenerari despicis. imitari
contempnas. Subtilis & enim uia te¬
nenda ẽ rectitudinis e humilitatis.
ut sic rep̾hensibilia magistiorum fa¬
cta displiceant. quatenus subdito¬
rum mens. aseruanda magistii reue¬
rentia nonrecedat. Id bene noe de¬
briato expͥmitur. Tuius nudata ue¬
recundiora boni filii auersi uenien¬
dotexerunt. Auersari quippe di¬
cimur. qđ repbamus. Quid ẽ gͦ qđ
filii uerecundiam patris suꝑ iecto
nientes. oꝑiunt: nisi qđ bonis sub¬
ditis. sic p̃positorum suorum inala
displicent. ut tamen hec ab aliisoc¬
cultent: Oꝑimentum auersi defert̃.
quia iudicantes factum. & ueneran¬
tes magistium. nolunt uidere qđ
rum qͥd de sp̃itali conu̾satione in¬
choant. cum rectores suos temꝑa¬
lia agere. & t̾rena consicdant mox
ordinem suꝑne dispositionis accu¬
sant. qđ nequaquam bene ad regñ¬
dum p̃lati sunt. ꝑ quos conũsatio¬
nis infime exempla monstrantur.
S hi nimirum dum temꝑare se a
rectorum suorum rep̃hensione ne¬

Expanded text:
t quem imitari despicis, venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. Quod bene in Noe debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto nientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod rum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione ne
Abbreviated transcription (Latin):
gessit. Nie eius sunt uiuendi ordines:
quos ad seuenientib stracuit. Lot itaq
ad seuenientib uias p̃buit. quot be¬
ne iuiuendi exempla monstrauithu¬
militatis eius ypħa uias aspererat.:
cum suspirar&. dicens. In mandatistu
iserercebor: & considãbo uias tuas Hĩc
rursum de uno quoq iusto drͣqui
curat ut ꝑ exempla dominica gra¬
diatur. adõ gssus hominis dirigent᷑

Expanded text:
gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
aliudẽ nescire. aliud scire noluisse Ne¬
scire enim ignorantia ẽ:scire noluisse
suꝑbia. Et tanto magis exeusationẽ
non possunt habere quia nesciunt:
qu anto magis eis etiam nolentib
oppo nitur. qđ cognoscant. Unde
ꝑ salomonem drͣ. Numquid ñsapien¬
tia clamitat: & prudentia dat uocem
suam in summis & excelsis uerticib suꝑ
uiam in mediis semitis stans: Transire
fortasse ꝑ uiam uite temꝑalis cum eius
ignorantia poteramus: si hec eadem sea¬
pientia insemite angulis constitisset.
Inuestiganda fuerat: si occulta ẽe uo¬
luisset. S postquam incarnationis
sue misteria publice ostendit. postqmͣ
humilitatis exempla suꝑbientib pre¬
buit. semet ipsam nobis quasi transe¬
untibus in mediis semitis firit :. ut uide¬
lic&e meam si querere nolumus in pin¬
gamus. ae quam transeuntes uidere ne¬
gligimus. tangamus offendentes. Disa
tur itaq Omnes uias eius intelligere
noluerunt. Nia quipye ẽ incarnate
sapientie. omnis actio quam temꝑalit᷑

Expanded text:
aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: Nunquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, in summis excelsisque verticibus super viam in mediis stans semitis ? Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia in semitInvestiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negleximus, tangamus offendentes. CAtur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
quia penam quam meret᷑ repente non
suscipit. hoc ipsum dõ ñ estimat displi¬
uoluntatum suarum nequitias im¬
pleat: aliena rapiat: innocentum opp̃s¬
sione satiet᷑ &. quia nec dum ꝑeutitur.
uias suas adño aut ñ uidĩ estimat.
aut qđ peius ẽ appbari. Neniet ꝓfec¬
to ueniet et̃na & repentina ꝑcussio.:
& tunc cognosca&e. cuncta a dõ conspici.
quando se imꝓiuso exitu uidĩt ꝓcun¬
ctorũ retͥbutione dampnari. Tc̃ ĩpena
sua ocłõs aꝑit: quos dui tenuit elausos
ĩculpa. Tẽ ꝯsid̃asse omĩa uerũ iudic̃e sñ

Expanded text:
quia poenam quam meretur repente non quia poenam quam meretur repente non suscipit, hoc ipsum Deo non aestimat displivolūtatum suarum nequitias impleat, aliena rapiat, innocētum oppressione satietur, & quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet, aut qto, veniet aeterna et repentina percussio; et tunc cognoscet a Deo cuncta conspici, quando se improviso exitu viderit pro cunctorum retributione damnari. Tunc in poena sua oculos aperiet, quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc considerasse omnia verum judic
Abbreviated transcription (Latin):
fertur: nequissiina eius actio adõ uidĩ
non creditur. Undẽ & apte post quam
eius narrauit int̃itum: ilico de dño ad¬
uias hommum: & om̃s g̃ssus eorum consi¬
d̾at. Tẽ enim nequaquam consicłare cre¬
debatur: quando iuolentus iste omne
malum qđ poterat. inulte ꝑ petrabat.
F. stimabat᷑ ds̃ inuste acta non cernere.¬
quia differebat iuste dampnare. ẽt
magua eius patientia quasi quedam
negligentia putabat᷑. Inquus quisq
totiens se inpeccatis suis ñuidĩ adõ cre¬
didit: quotiens multe peccauit. Cui ꝑ
quendam sapientem dr᷑. Ne dicas pec¬
caur: & quid accidit mͥtriste. Emendare
nonuult nequiciam: ꝓqua dignam
ñ ꝑtulit penam. Quo pie expectatꝰ ẽ.¬
eo ẽ ad peccandum nequit᷑ instigatus.
& patientiam suꝑne longanimitatis
ddespiciens. unde corrigere culpam suã
debuit. inde cumulauit: sic̃ ꝑ eundem
iob drͦ Dedit eids̃ locum penitentie.
ille abutit᷑ eo insuꝑbiam. Se pe etiam

Expanded text:
fertur, nequissima ejus actio a Deo videri fertur, nequissima ejus actio a Deo videri non creditur. Unde apte postquam ejus narravit interitum, illico de Domino advias hominum, et omnes gressus eorum considerat. - Tunc enim nequaquam considerare credebatur, quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere,quia differebat juste damnare, et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit, cui per quemdam sapientem dicitur: « Ne dicas: Peccavi, et quid accidit mihi triste? » Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam. Et quo pie exspectatus est, eo ad peccandum nequiter est instigatus, et patientiam supernae longanimitatis despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, inde cumulavit. Saepe etiamJob dicitur: Dedit ei Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbia . Saepe etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cia. Absq manu auferent eum: qui ma¬
nu uiolentus fuit. Absq mani auferent:
quia uidelic&e subito exitu urgente. inui¬
sibilit̾ rapitur. qui usibilit rapiebat. ui¬
det ipse quos rapit: s quis illum in morte
rapiat non uid&. Absq manugͦuiolentꝰ
aufertur: quia & raptorem suum non
intuetur: & tamen ducit᷑. Quem tanto se¬
quitur distͥcta sententia. quanto pec¬
canti ei magna ẽ p̃rogata patientia: quia
diuina seueritas. eo iniquum acus pu¬
nit. quo diutius ꝑtulit. Sepe uͦ euenit:
ut dum peccores suꝑna clementia expe¬
ctat. in maiore cordis cecitate ꝓsiliant. Un¬
de scͥptum ẽ. Anignoras quia benigni¬
tas dĩ ad penitentiam te adducit: Tu au¬
tem scdm duritiam tuam & cor impeni¬
tens: thesaurizas tibiiram in die ire. & re¬
uelationis iusti uidicii dĩ. & ecce iuolen¬
tus quisq quos ualuerit rapit. dum
inualidum oppͥmnt. & dum du omne
qđ nequit̃ concupiscit exerc&. quia ñ
subito ꝑcutit᷑ s eius infinem pena dif¬

Expanded text:
cia. Absque manu vero auferent eum qui manu violentus fuit. Absque manu auferent, quia videlicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tanto sequitur districtior sententia, quanto peccanti ei magna est patientia prorogata, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei . Et ecce dum violentus quisque quos valuerit rapit, dum invalidos opprimit, et dum diu omne quod nequiter concupiscit exercet, quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena dif
Abbreviated transcription (Latin):
gentrum. ad qerteram extendit᷑ dum
quosdam iustificandos suscipit. Ad leuã
quoq dilatatur: dum ad se quosdam
etiam ininiquitate ꝑmansiuos admittit.
Pp̃t hanc multitudinem que extra nu¬
merum elec torum iac&e: in euanglio do¬
minus dic̃. Multi uocati. pauci autem
electi. S quia hoc qđ electis aliis alii
conterunt᷑ de merito patientis ẽ non de
iniquitate punientis. non enim iniqꝰ
ds̃ qui infert iram: apte subiungit.¬

Expanded text:
gentium ad dexteram 799 extenditur, dum quosdam justificandos suscipit. Ad laevam quoque dilatatur, dum ad se quosdam etiam in iniquitate permansuros admittit. Propter hanc multitudinem, quae extra electorum numerum jacet, in Evangelio Dominus dicit: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Sed quia hoc quod electis aliis alii conteruntur, de merito patientis est, non de iniquitate punientis: Non enim iniquus Deus, qui infert iram, apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
secus rigidi sint. neq rursum cuinse
humiliant. extͥnsecꝰ remissi: quia &
in disciplina humilitatem custodiunt.
ẜ in humilitate disciplinam. Paulus
disciplinam tenuit. eum chorithiis
dicer&e. Eum enim sit int̃uos zelus
& contentio. nonne carnalesestis

Expanded text:
secus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam tenuit, cum Corinthiis diceret: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales
Abbreviated transcription (Latin):
re saltim pulsatus ex pauescat. iit enim
suꝑius diximus. ipso usu ueteri mens
male assueta depͥmit᷑. ut hec que expec¬
tat. ext̾ius quasi dormiens sopitur. qͥa
postquam semel se ad appetenda uisi¬
bilia foris fudit. a contemplandis iuisibi¬
bilibus intus euanuit. Indẽ nunc ne¬
cesseẽ. ut quia ꝑ uisibilia spargitur le
inuisibilib iudiciis feriatur. &. quia¬
in his se extiorib male delectata ꝓstͣ¬
uit. saltim ꝑcussa requirat qđ de se¬
ruit .E. cce autem scͥpt᷑a saera t̃iore qͦ¬
dam torpentia corda tranffigit. ne in
his hereant. que exterius defluunt.
s que int̾ius et̃na ꝑdidũnt. Indicat qdd
sententia occulta decernitur: ne imino¬
derata a nobis hec publica cogitentur.
Dieit quid suꝑius agatur de nobis. ut
ab hoc publico temꝑalitatis. colligamꝰ
ocłm cordis ad secretum int̾ne dispositi
sunt de pena malorum. subito infertus
occultum udicium. qđ pie suꝑ nos u¬

Expanded text:
re saltem pulsatus expavescat. Ut enim re saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae exspectat exterius quasi dormiens sopitur; quia postquam semel se ad appetenda visibilia foris fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est, ut quae per visibilia spargitur, de invisibilibus judiciis feriatur. Igiin iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum internae dispositsunt de poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos ju
Abbreviated transcription (Latin):
& quicquid in nobis diume rectitudinis
regłam offendit accusemus. ut apud ai¬
strictum iudicem. ipsa nos accusatio
exciis&e. In hoc enim mentis nr̃e iudicio.
tanto citius absoluimur. quanto nos
districtius reos tenemus. Nec ad hecagñ¬
da p̃tmittenda sunt tempora. quibus
uacat. quia ad hec agenla post huius
uite tempora non uacat. Nacue quippe
non drt. neq enim ultra in hominis po¬
testate est. ut ueniat ad dm̃ inuidiciũ.
non possumus: ne nunc qđ possumus
negligamus. S ecce negoeia occupant.
que nobis incessant᷑ apposita. aconside¬
randis nobism&. ipsis. mentis nr̃e ocłm
declinant. In istis namq uisibilib que
intuetur cor nr̃m extra se spargit᷑ &e qͥc¬
quid de se intrinsecus agat᷑ obliuiscit᷑.
dum extrinsecus occupatur. Diuina
autemuox terribilib sententiis suis.
quasi quibusdam clauis illud pungit
ut euigil&: & homo occulta suꝑ se iucdi¬
cia que p̾ssus torpore dissimulat. terro¬

Expanded text:
et quidquid in nobis divinae rectitudinis et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit, accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus. Nec ad haec agendraetermittenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in judicium. non possumus, ne nunc, quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant, quae nobis incessantur apposita a considerandis nobismetipsis, mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus, quae intuetur cor nquid de se intrinsecus agatur, obliviscitur, dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit, ut evigilet, ut homo occulta super se judicia, quae pressus torpore dissimulat, terro
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres. cum quib melius teneantur fu¬
nes: idẽ p̃cedentium confortemur exem¬
plis. ne infirmos nos actimidos. p̃cepta
subtilia uulnerent dum leuant. Quasi
quosdam pannos ueteres paulus apls
sub iungebat: cum subleuandis disci¬
płis p̃ceptis suis sp̃italib erempla ue¬
terum comiño darce dicens. Iusti ludi¬
bria & uerbera exꝑti. insuꝑ & uincłã
& carceres. lapidati sunt. secti sunt
temptati sunt. in occisione gladiimor.¬
tui sunt. & paulo post. Habentes ita¬
q tantam impositam nubem testium.
deponentes onme pondus. & circum¬
stans nos peccatum: ꝑ patientiam cur-¬
ramus ꝓpositum nobis certamen. & ite¬
rum. Mementote p̃positorum ur̃orũ
qui uobis locuti sunt u̾bum dĩ . quorum
intuentes exitum conũsationis imita¬
mini fidem. Suꝑius uidelicet dum sp̃i
modum uͦmemorans erempla maiorum
quasi ueteres pannos adhibebat. Excita
parationib exemplorum: ad corda nr̃a
redeamus. Discutiamus omne qđ agimꝰ:

Expanded text:
veteres, cum quibus melius teneantur funes, id est, praecedentium confortemur exemplis, ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent, dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum ad sublevandos discipulos praeceptis suis spiritualibus exempla veterum commendaret, dicens: « Justi ludibria et verbera experti; insuper et vincula et carceres; lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt . » Et paulo post: « Habentes itaque tantam impositam nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum, per patientiam curramus ad propositum nobis certamen . » Et iterum: « Mementote praepositorum vestrorum qui vobis locuti sunt verbum Dei; quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem . Superius videlicet, dum spirmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. 18. A rparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus,
Abbreviated transcription (Latin):
de peccato suo. Et paulo post. se ui
derunt. Soderunt et me & patrem
meum. Alud est enim bona non fa¬
cere. aliud bonorum odisse doctorẽ.
sicut ẽ aliud p̃cipitatione. aliud de¬
lib̾atione peccare. Sepe enim pecca¬
tum p̾cipitatione commituitur. qđ
tamen consilio & delibatione damp¬
natur. Ei x infirmitate enim sol& acci
implere ñ posse. E. xstudio uͦ pecca

Expanded text:
de pecde pecderunt, et oderunt et me et Patrem meum. Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque implere non posse; ex studio non pecca
Abbreviated transcription (Latin):
adiunrit dicens. Ppt̃ qđ tradidit illos
ds̃ in desidĩa cordis eorum in immun¬
diciam: ut contume liis afficiant corꝑa
sua in sem&. ipsis. quia enim cognoseñ¬
tes dm̃. peccatum suꝑbie intelligendo
commiserunt: cecantur etiam ne intel
quidem infirmitate quam ignorantia:
s multo grauius studio quam infirini¬
tate peccatur. Peccatum ignorantie
paulus peccauerat. cum dicebat. Qui
pus fui plasphemus. e ꝑsecutor. & con¬
tumeliosus. s miscdiam consecutꝰ sum:
quia ignorans feci in meredulitate.
Petrus uͦ infirmitate peccauit. quan¬
do in eo omne robus fidĩ qđ ꝑhibuit.
infirmitatis culpa uel ignorantie eo
facilius tergitur. quo ñ studio ꝑ petͣ¬
tur:. paulus que ignorauit. sciendo
correxit: & petrus motam & quasi are¬
scentem iam radicem fidĩ. lacrimis ri¬
gando solidauit. Ex industͥa uero
peccauerant hii. de quib ipse magis¬
ter dicebat. Si non uenissem. & locu¬
tus fuissem eis. percatum ñhab̾ent.
nc̃ autem excusationem ñ habent

Expanded text:
it illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Quia enim cognoscentes Deum peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam ne intelquidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur. Ignorantia Paulus peccaverat, cum dicebat: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando in eo omne robur fidei quod Domino infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant ii de quibus ipse magister dicebat: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent
Abbreviated transcription (Latin):
est.&. pena peccati: quia iusto iudicio.
ommp̃s ds̃ cor peccantis sub nubilat.
ut p̃cedentis pecc̾i merito. etiam in ali¬
is cadat. Quem enim lib̾are noluit. de¬
serendo ꝑcussit. Nongͥ immerito pena
peccatidicitur: qđ iusta desuꝑ irroga¬
ta cecitate. ex p̃cedentis pec̃ei ultione
ꝑpetratur qđ uidelic& agit᷑ dispositio¬
ne suꝑius ordinata. s inferius iniquita¬
te confusa: ut & p̃cedens culpa sit causa
subsequentis. e rursum culpa subseqñs
sit pena p̃cedentis . Q d bene minfideli¬
bus & lubricis. paulus quasi qđ dam
semen erioris aspereriat. cum dicebat
Quicum cognouissent dñm. ñ sic̃ dm̃
glificauerunt. aut gras egerunt: s eua¬
nuerunt in cogitationib suis.S quid¬

Expanded text:
est et poena peccati, quia justo judicio est et poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecitate, ex praecedentis peccati ultione perpetratur. Quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in infidelibus et lubricis Paulus quasi quoddam semen erroris aspexerat, cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ẽ. qđ iniquus quisq duob modis in
nocte conteritur.: uł cum ext̾ioris iu
culta sententia intertus cecat᷑. In no¬
cte corruit. cum ꝑextremum iudici¬
um. uiuendi lumen in ꝑpetuum a¬
mittit. Inde scͥptum ẽ. Ligatis ma¬
nib & pedib mitaite eum intenebras
ext̾iores. Tunc enim coactus intene¬
bras extĩores mittitur. quia nunc in
sum in nocte iniquus conteritur:
cum pecc̾orum p̃cedentium confusi¬
one dampnat᷑. Neritatis lumen non
inuenit. & qđ deinceps agere debeat
non agnoscit. Omne quippe pece̾m¬
qđ tamen citius penitendo nont̾git᷑
aut peccͤm ẽ . & causa peccati: aut pec¬
catum. & pena peccati. Peccatum nãq¬
qđ penitentia non diluit: ipso suo pon¬
dere mor ad aliud trahit. Inde fit. ut
non solum peccatum sit. sed peccatum
& causa peccati.Ex illo quippe uitio
culpa subsequens oritur. ex quo mens
ceca ducitur. ut peiis & alia liget᷑s: pec¬
catum qđ ex peccato oritur. non iam
peccatum tantum modo. s peccatum

Expanded text:
pere est quod iniquus quisque duobus modis in nocte conteritur, vel cum exterioris juculta sententia interius caecatur. In nocte corruit, cum per extremum judicium videndi lumen in perpetuum amittit; unde scriptum est: Ligatis manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores . Tunc enim coactus in tenebras exteriores mittitur, quia nunc in sum in nocte iniquus conteritur, cum peccatorum praecedentium confusione damnatur, et veritatis lumen non invenit, et quid deinceps agere debeat non agnoscit. Omne quippe pec tamen citius poenitendo non tegitur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati. Peccatum namqupoenitentia non diluit, ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit, ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsmens ducitur ut pejus ex alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
beatum iob deliquisse sius sermonibus
queritur: quid aliud quam dm̃ qui pro
illo ꝓposuit ꝑdidisse confitetur. Quia¬
uͦ antiqui patres. fruc tiferis arborib
similes. non solum pulc sunt ꝑspeciem.
s: etiam utiles ꝑ ubertatem: siceorum
uita pensanda ẽ. ut cum miramurqͥ
sit uiriditas in historia. inuemiamus
quanta sit ubertas mallegoriã: qua¬
tinus cum blandum ẽ qđ infoliisre¬
dolet. cognoscamus et quam dulce
sit. qđ infructib sapit. Nullus qppe
suꝑne adoptionis grãm habuit: nisi
qui hanc ꝑ cognitionem accepit.
prius lucerna ca
deamus mentis ou

Expanded text:
beatum Job deliquisse in suis sermonibus beatum Job deliquisse in suis sermonibus queritur, quid aliud quam Deum, qui pro illo proposuit, perdidisse confitetur? 2. Antisimiles, non solum pulchri sunt per speciem, sed etiam utiles per ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. Nullus quippe supernae adoptionis gratiam habuit, nisi qui hanc per cognitionem Unigeniti prius lucerna eaddeamus mentis ocu
Abbreviated transcription (Latin):
micos namq eius. de locis singulis qua¬
si pereicenda caritate commouit. eo-¬
rumq ora sub specie consolationis aꝑui¬
it: sed ꝑ hec. iacula increpationis intor¬
sit. que eo durius cor secure audientiᷤ
infigerent: quo int̾ ostense et ñ serua-¬
te caritatis tenebras. impuisa uulnera¬
rent. Post hos quoq ad contumelias etiã
helit iumor excitat᷑: ut tranquillitatem
tante mansuetudmis. saltim dedignata
leuitas ꝑt᷑baret etatis. S contra totanti.¬
qui hostis machinas. stetit inuicta con¬
stantia. stetit equanimit᷑ infracta.
Nam uno eodemq tempore. uerbis ad¬
uersantib opposuit prudentiam .: reb
de illo aꝑte pflagella scͥptum sit. mom¬
nib: his non peccauit ioblabiss suis. salti
p̾modum in contentione amicorum.
estimet int̃ uerba deliquisse. Satan qͦq
temptationem illius expetist: s ds̃ qui
hunc laudauerat. in se ipso eius intenti¬
onem certaminis accepit. Quisquis ergo

Expanded text:
micos namque ejus de locis singulis, quamicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servatae charitatis tenebras improvise vulnerarent. Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudentiam, rebus de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job labiis suis , saltem postmodum in contentione amicorum aestimet inter verba deliquisse. Satan quippe tentationem illius expetiit; sed Deus, qui hunc laudaverat, in seipso ejus intentionem certaminis accepit. Quisquis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uirum hosti callido temptandi licenti¬
a.Iui dum bona cius multis cognita. in¬
termiere appetit:. etiam bonum patien¬
tie qđđ latebat ostendit. Et quem se an¬
gustare ꝑsequendo credidit: flagellis
auctum. et mexemplo dilatauit. Nec
sine graui arte exercuit licentiam. qũa
accepit. Nam combussit greges. extin¬
xit familias: obrut edes: ꝑcussit salutẽ
corporis. et ad intorquendum grauuioris
temptationis iaculum. linguam serua¬
uit uxoris: quat inus sẽi uiri forte ac so¬
ldum pectus. et ꝑ dampna rerum do-¬
lor sterneret: et ꝑuerba conugis. male¬
dictione ꝑforaret. S: quot uulnera se-¬
uiens intulit: tot sc̃o uiro nesciens uicto.¬
rias ministrauit. Nam fidelis dĩ famulꝰ.
uno eodemq temꝑe int uulnera & uer¬
bera dep̃hens. et dolentem carnem
equanimit ꝑtulit: et desipientem con-¬
iugem prudent᷑ increpauit. Antiquus
itaq hostis. quia uinci se in domesticis
doluit: ꝓtinus exteriora requisiuit. a¬

Expanded text:
virum hosti callido tentandi licentivirum hosti callido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit. A
Abbreviated transcription (Latin):
REFATIONEAL
huius operis . to¬
tiens necessario
repeto:. quotiens
hoc indistinctionem uo¬
luminum. locutionis mee pausatio¬
ne succedo: ut cum legendi exordi¬
um sumit᷑: prius ipsa memoria. le¬
ctionis causa renouct᷑: et tanto robu¬
stius surgat doctrine edificium: qn¬
to ex considate cause origine. studio.¬
sius ponit᷑ in merte fundam̃tum.
Deatus iob soli dõ sibiq cognitus in
tranquillitate. ad nrãm noticiam ꝑdui¬
cendus. tactus ẽ uerbere: ut odorem su¬
arum uirium tanto latius spargeret:¬
E quanto more aromatum melius ex in¬
censione flagiaret. Nouerat mbonis
pie subditos regere: et amalis districꝰte
custodire. Nouerat bene uti reb ha¬
bitis: sed nesciebamus. si patiens ꝑma.¬
neret ablatis. Nouerat cotidiana dõ
ꝓsanis pignorib sacrificia soluere: s
incertum erat. si ei gr̃arum sacrificiũ.
et orbatꝰ immolaret. Ne quid gͦ uicii
salus tegeret: dignum fuit. ut hoc
dolor aꝑiret. Pata itaq ẽ contra scm̃

Expanded text:
efationem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras. alumine mentis excecauit.
hinc ẽ qđ ut̃q latro. & eandem & sius
mortib siilem. mortem tedempto¬
ris uidit: s eam supbiendo. alt̃ con¬
tumeliis lacessere ñtimuit: quam
timendo alt̃ honorauit. Atq inuna
re. una utͥusq cogitatio ñ fuit: quia
hanc int̾nus arbit̃. inuisibilit modi¬
ficando distinx̃. S hii occulte aspi¬
rationis modi. quia comp̃hendi nr̃a
cogitatione nequeunt: nimirtun di¬
uine uocis uestigia nesciunt᷑ Benegͦ¬

Expanded text:
tenebras a lumine mentis excaecavit. tenebras a lumine mentis excaecavit. Hinc est quod uterque latro et eamdem et suae morti similem mortem Redemptoris vidit ; sed eum superbiendo alter contumeliis lacessere non timuit, quem timendo alter honoravit; atque in una re una utriusque cogitatio non fuit, quia hanc internus arbiter invisibiliter modificando distinxit. Sed hi occultae aspirationis modi, quia comprehendi nostra cogitatione nequeunt, nimirum divinae vocis vestigia nesciuntur. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
al: quib ad se modis ueniat. quib re¬
cedat. Vnde bene ꝑ iohannem da
Sp̃c ubi uult spirat: & uocem enus au¬
dis s ñscis uñueniat. & quo uadat.
Nocem enim sp̃c audire ẽ: ui compu¬
nctionis intune. in amore inuisibilis
conditoris assurgere.S ñ seit rm̃ueni¬
at: quia ignorat᷑ ꝑ ora p̃dicantium
quib se adnos occasionib fundat.
& nemo seit quo uadat: quia cum
unam p̃dicationem multi audiunt:
intelligi ꝓculdubio non pot̃. quem
deserens abiciat: & cuius ing̃diens
in corde requiescat. Vna quippe res
foris agit᷑ s non ꝑ hane uno mͦ intu¬
entium corda penetrant᷑: quia quim
uisibilit uisibilia modificat: in huma¬
nis cordib causarum semina incomp̃¬
hensibilit plantat. Hinc ẽ qđ resusci¬
tato lazaro multi crediłunt. s tam̃
iudorum płim. ad ꝑsecutionis zelũ
ex hac ipsa suscitatione commotisunt.
Nnumgͦidemq miraculum. qđ ali¬
is linen fidĩ p̃buit: alios ꝑinuidie

Expanded text:
at, quibus ad se modis veniat, quibus reat, quibus ad se modis veniat, quibus recedats ubi vult spirat; et vocem ejus audis, sed nescis unde veniat, et quo vadat . Vocem enim spiritus audire, est vi compunctionis intimae in amorem invisibilis conditoris assurgere. Sed nemo scit unde veniat, quia ignoratur per ora praedicantium quibus se ad nos occasionibus fundat. Et nemo scit quo vadat, quia cum unam praedicationem multi audiunt, intelligi proculdubio 872 non potest quem deserens abjiciat, aut cujus ingrediens in corde requiescat. Una quippe res foris agitur, sed non per hanc uno modo intuentium corda penetrantur, quia qui invisibilitnis cordibus causarum semina incomprehensibiliter plantat. Hinc est quod resuscitato Lazaro, multi crediderunt, sed tamen Judaeorum plurimi ad persecutionis zelum ex hac ipsa resuscitatione commoti sunt . Unum igitur idemque miraculum quod aliis lumen fidei praebuit, alios per invidiae
Abbreviated transcription (Latin):
enim magnitudinis sue ds̃ tonat. cũ
sit magnus insupnis insinuat. Quasi
enim de celo tonitrus ꝓcedit: cum
nos incutia negligentia q torpentes.
tespectꝰ grẽ pauore subito peutit.
atq intr̃a positi. sonum de suꝑiorib
audimus. quia t̾rena cogitantes. su¬
ꝑni troris sententiam repente ꝑtime¬
scimus. & mens bene iam de summis
sollieita trepidat: que pͥus iinfimis
male secura torpebats: iste uisitatio¬
nis oceulte quib modis se nobis insi¬
nuat t̾ror ignorat᷑. neq ipsius m̃tis a¬
cie comp̃hendit᷑ cuius ad melius in¬
tentio commutat᷑ iñ apte subiungit᷑.¬
eius aspiratio. mente concipit᷑ eumm
sensibilitas occulte surditatis rumpit᷑.¬
& cor adstudium sumini amoris exei¬
tatum. uirtutis intime clamore pene¬
trat᷑s: istam uocem suꝑuenientis sp̃c
que se iaure cordis insinuat: nec ipsa
mens que ꝑ hanc illustrata fuerit.
inuestigat. Pensare enim ñ ual&e. in¬
iuisibilis uirtus. quib sͥ meatib influ¬

Expanded text:
enim magnitudinis suae Deus tonat, cum sit magnus in supernis insinuat. Quasi enim de coelo tonitrusprocedit cum nos incuria negligentiaque torpentes respectus gratiae pavore subito percutit, atque in terra positi sonum de superioribus audimus, quia terrena cogitantes superni terroris sententiam repente pertimescimus, et mens bene jam de summis sollicita trepidat, quae prius in infimis male secura torpebat. Sed istius visitationis occultae quibus modis se nobis insinuet terror ignoratur; neque ipsius mentis acie comprehenditur, cujus ad melius intentio commutatur. Unde apte subjungitejus aspiratio mente concipitur, cum insensibilitas occultae surditatis rumpitur, et cor ad studium summi amoris excitarum virtutis intimae clamore penetratur. Sed istam vocem supervenientis Spiritus, quae se in aures cordis insinuat, nec ipsa mens quae per hanc illustrata fuerit investigat. Pensare enim non valet invisibilis virtus quibus sibi meatibus influ
Abbreviated transcription (Latin):
q mortalis uita ꝑcurtens. p̃dicatores
scõs a nr̃is octilis corꝑalit occultat.
Nentus transiens nubes fugat: quia
uite temꝑalis excursus. a carne aplõs
subtrahit: & eos atrena suꝑficie. in se¬
creta requie. quasi incelorum car¬
dine abscondit. S quia usq ad
mortem p̃dicare ñ desinunt. & p̃sen¬
tis uite spacium. more nubium cum
ũborum pluuia excurrunt. quid
eorum laboribus in sc̃a eccłia agat᷑.
adiungit. cum ꝓtinꝰ subdit.¬

Expanded text:
s praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pluvia excurrunt, quid eorum laboribus in sancta Ecclesia agatur adjungit, cum protinus subdit
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ eligunt. ipsi dĩ sapientiam sub¬
tilit̃ contemplant᷑. Pusillitatem namq
nram ad uidendum dnm t᷑ba p̃pedit.
quia infirmitatẽ humane m̃tis. ne lu¬
cem ueritatis intendat. curarũ scłari¬
um tumultꝰ p̃mit. S prudent̃ sicomo¬
rum ascendimus: si ꝓuide cã que diui¬
nitus p̃cipit᷑ stulticiam tenemus. AId
enim in hoc mundo stultiuis. quam
amissa ñ querere: possessa rapientib
relaxareꝰ. nullam ꝓ acceptis iniuriis¬
iniuriam reddere: immo & adiuncte
aliis patientiam p̾bere: Quasi enim
sicomoium nos ascendẽ dñs p̃cip̃. cum
dicit. Qui aufert quetua sunt: ne re¬
petas. & rursum. Siquis te ꝑcusserit in
dexteram maxillam: p̃be illi & alterã
ꝑsicomorum transiens dñscernit᷑ qͥa
ꝑhanc sapientem stulticiam. & sinec¬
dum ut ẽ solide. iam tam̃ ꝑ contem

Expanded text:
humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subhumiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit, quia infirmitatem humanae mentis ne lucem veritatis intendat, curarum saecularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur stultitiam mente teneamus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriam reddere, imo adjunctis aliis patientiam praebere? Qusai enim sycomorum nos ascendere Dominus praecepit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt, ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dexteram maxillam, praebe illi et alteram . Per sycomorum transiens Dominus cernitur, quia per hanc sapientem stultitiam, etsi necdum ut est solide, jam tamen per contem
Abbreviated transcription (Latin):
calce depͥmebat dicens. eroq humił
Idõ timebunt eum uiri: & ñ audebunt
contemplati om̃s qui sͥ uident᷑ eẽ sapi¬
entes. Contemplarienim cdĩ sapientiã.
ñpossunt. quisͥ sapientes uident᷑. quia
tanto ab eius luce longe sunt. qnͣto ap̃
semet ipsos humiles non sunt. Quia in
eorum m̃tib dum tumor elationisere
scit. arcem contemplationis claudit:
contemplari appetimus. stultos nos
humilit̃ cognoscamus. R elinquamꝰ
noxiam sapientiam: discamus lau¬
dabilem fatuitatem. Hinc quippe scͥp¬
tum ẽ. Stulta mundi eleg̃ ds̃. ut con¬
fundat sapientes. Hinc rursum dicit᷑.
Siqͥs uidet᷑ int̾uos sapiens ẽẽ. in hoc scło
stultus fiat: ut sit sapiens. Hinc euglice
historie u̾ba testant᷑. q. ⁊acheus cum
uidẽ p̃tͣba nichil possce. sicomori arborẽ
ascendit: ut transeuntem dñm cernerde.
Sicomorus qpͥpe: ficus fatua dr. Pusiuꝰ
itaq sic zacheus sichomorũsubiit. & do¬
minum uidit: qr qui mundi stultitiam

Expanded text:
calce deprimebat, dicens: Eroque humilis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis Ideo timebunt eum viri, et non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes. Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; pientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter conoxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis vult inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur quia Zachaeus cum videre prae turba nil posset, sycomorum arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur. Pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit; quia qui mundi stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
les apparere refugiunt: & contra hec
qđ dese interius cogitant. quasi rigida
exterius uenustate palliant᷑. & sunt
nonnulli. qui uiles ab hominib uicdĩ
appetunt: atq omne qđ sunt deiectos
se exhibendo contempnunt. s tamen
ap̃se introrsus quasi ex ipso merito
ostense uilitatis intumeset. & tanto
mag̃ incorde elatisunt: quanto ro am¬
plius in specie clationis p̃munt. Que
utraq unius elationis bella. magna
dauid circuinspectione dep̃hendit:
mira uit tute suꝑauuit. Quia entm de
semet ipso inter ius humilia sentiens.
honorem exterius non querit. insinu¬
quam interius intumescit. adiungit.
Eroq humilis in ocłis meis. desi cdicat.
Aualem me ext̃ius despiciens exhibeo :
talem me interius attendo. Quid gͦ
acturisunt quos doctna eleuat. si da¬
uid excarne sua uenturum redemp¬
torem nouerat. eiꝰ q gaudia ꝓphan¬
do nuntiabat. & tam̃ in semae ipso
ceruicem cordis. ualida discretionis

Expanded text:
les apparere refugiunt, et contra hoc, les apparere refugiunt, et contra hoc, quod de se interius cogiexterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
uł extrema: ut illa ex humilitate so¬
lidas&e. que coram hominib gesserat
fortia. Quid de eius factis. ab aliis sen¬
tiat᷑ ignoro. ego dauid plus saliantem
stupeo quam pugnantem. Pugnando
quippe hostes subdidit: saltando aũt
coram dño. semet ipsum uicit. Quem
michol filia saul adhuc ex tumore re
gii generis insana. eum humiliatum
despicer& dicens. quamgliosus fuit ho¬
die rex isrl̃. discooꝑiens se ante ancillas
seruorum suorum. & nudatꝰ ẽ quasisi
nudet᷑ unus de scurris: ꝓtinꝰ audiuit.
Ante dnm̃ qui elegit me potius quam
patrem tuum. Ac paulo pꝰ ait. & lu
dam. & uilior. fiam. plusquam factꝰ
sum: eroq humilis in ocłis meis. Ac si
aꝑte dicerce. Hilescere coiam homini¬
bus appeto: quia seruare me coram
dõ ingenuum ꝑ humilitatem quero.
Sunt uͦ non nulli. qui de semae ipsis hu¬
milia sentiunt. quia in honorib posi¬
ti. nil se eẽ nͥ puluerem fauillamq per¬
pendunt: s tam̃ coram hominib ui¬

Expanded text:
vel extrema, ut illa ex humilitate sovel extrema, ut illa ex humilitate solidaret quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur, ignoro: ego David plus saltantem stupeo, quam pugnantem; pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit: quem Michol filia Saul gii generis insana, eum humiliatum despiceret, dicens: « Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus est, quasi si nudetur unus de scurris. » Protinus audivit: « Ante Dominum qui elegit me potius quam patrem tuum. » Ac paulo post ait: « Et ludam et vilior fiam plus quam factus sum, eroque humilis in oculis meis. » Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Deo ingenium per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt, quia, in honoribus positi, nihil se esse, nisi pulverem favillamque perpendunt; sed tamen coram hominibus vi
Abbreviated transcription (Latin):
tueri lib& quanta uitutum mune
quam forti se humilitate seruabat.
Quem enim ñ extollera ora leonum
siangere: ursorum brachia dissipare:
despectis pͥorib frĩb eligi reꝓbato re¬
ge ad regnigub̃nacula ungui. tum̃dũ
cunctis uno lapide goliam st̃nere: are¬
ge ꝓposita extinctis allophilis nume¬
rosa p̃putia reportaie: ꝓmissum tan¬
dem regnum ꝑciꝑe: cunctumq isrłi¬
ticum popłm sinc ulla contradictio¬
ne possidere: & tam̃ cum dĩ archam
hierłm reuocat: qͣsi oblitꝰ p̃latum se
omnib admixtꝰ popłis ante archam
saltat. & quia coram archa saltare
ut credit᷑ uulgi mos fuerat: rex se in
diumo obsequio ꝑsaltatum rotat.
Ecce quem dñs cunctis singlar it̃ p̃tu¬
lit: sese sub dño & exequando mini¬
inis. & abiecta exhibendo contem¬
pnit. Ñ potestas regni ad memonã
reducit᷑. nͨ subiectorum ocłis saltando
ulescere metuit: ñ se honore p̃latumce¬
teris. ante eius atcham qui honorem
dedit recognoscit. Coram dõ eg̃ debilia

Expanded text:
tueri libet, quanta virtutum munerquam fortem humilitatem servabat. Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis pecoribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungui, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, exstinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere: et tamen cum arcam Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se omnibus, admistus populis ante arcam saltat; et quia coram arca saltare ut creditudivino obsequio per saltum rotat. Ecce quem Dominus cunctis singulariter praetulit, sese sub Domino et exaequando minimis, et abjecta exhibendo contemnit. Non potestas regni ad memoriam reducitvilescere metuit: non se honore praelatum caeteris, ante ejus arcam, qui honorem dederat recognoscit. Coram Domino egit debilia
Abbreviated transcription (Latin):
aer innubes cogit᷑: cum fluxe mentes
ꝑ suꝑni respectus grãm. uirtutis soli¬
ditate roborant᷑. ut intrasinum cor¬
dis. recta sentiendo se colligant. & in
petrus fuerat: cum ꝑt̾rena desidia
sparsus. eum quasi aura transiens: ꝓ
uita carnis. cura piscationis agitabat.
der etiam apli om̃es extiterant. qui
iam ꝑ legem alta didicerant: s nec¬
dum ꝑfidem firma sapiebant. Subi
to aer innubes coactus ẽ: quia ꝑre
spectum suꝑne gr̃e. flura corda pis¬
cantium. in soliditate u̾sa sunt p̃di¬
catorum: ut eorum infirme cogitationes
fortia sentiendo densescerent: ac mo¬
ie nubium aquas scientie capent: & sub¬
tilit̃ iacentem t̾ram ũbis p̃dicationis irri¬
garent. quo ꝑ acto ministi̾o ad celi secre¬
ta tecurterent.atq ad et̃nam requiem
finito labore ꝑuenirent. Nñ e bũmor stb¬

Expanded text:
aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta sePetrus fuerat, cum per terrena desideria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa sunt pcatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad aeternam requiem finito labore pervenirent. Unde 886
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ipsa sue ignorantie angustia de¬
creatura de creatore: temꝑał dect̃no:
mutabilis de immutabili: mortalis
de uiuificante. & cum intenebris
positꝰ int̾num lum̃ sic̃ ẽ nesciat. ho¬
mo de et̃nitate disserere cupiens. ce
hoc sͥ subtrahit. qđ de illa uel tacitꝰ
sentit. S ecce et̃nitas tẽ hominib ue
re inotuit: cum se eis humanitate¬
suscepta monstrauit. Que quia necdũ
ceuelata fuerat. de eisdem homini¬
bus recte subiungit.
nimirum luce etiam ꝑꝓpħ̃am dicit᷑
Popłs qui sedebat intenebris: lucem
uidit magnam.S hec eadem lux qua¬
lit̃ ab hominib uideat᷑ insinuat. eum
protinus subdit.
Subito gͦ aer: cogit᷑ in nubes. derqͥp¬
pe ipsa sua tenuitate spargit᷑. ut¬
nulla firmitate solidet᷑. Nubes autẽ
tanto firmiores sunt. quanto densi¬
ores. Quid gͦ ꝑ aerem. nͥmentes scłari¬
um designantur: que innumeris
huius uite desidĩis dedite. huc illucq
more aeris fluide disꝑgunture Sed

Expanded text:
ens, ipsa suae ignorantiae angustia deens, ipsa suae ignorantiae angustia decreatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate disserere cupiens, caehoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitasre innotuit, cum se eis humanitatuscepta monstravit, quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem hominibus recte subjungiturnimirum luce etiam per Prophetam dicitur: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Sed haec eadem lux qualiter ab hominibus videatur, insinuat, cum protinus subdit: IBID.---Subito aer cogetur in nubes. Aer quippe inulla firmitate solidetur, nubes autem tanto firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem, nisi mentes saecularium designantur? Quae innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur. Sed