comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ondempnat᷑ silentio incredulitas sacer¬
dotis: & fides ꝓpħarum ꝓbat᷑ oraculo.
Clama inquit. Et dixi. Qd clemabo: Om¬
nis caro fenum. Uides iubentis imꝑium: ob¬
temꝑantis obsequium: int̾rogantis affectum:
obsequentis oraculum. Credidit eñ qui qͥd
clamet exposcit: & quia credidit ꝓpħauit.
t uͦ racharias qui x̃¬
qui. sed erat ainuens et ꝑmansit mut᷑. Non
uniꝰ misterium: nec uniꝰ silentium ẽ. Tacet ꝓ-¬
pheta:. tacet sacerdos. Nisi fallor in uno. uox to¬
cius plebis obmutuit: quia in uno tot adño
tium ꝓpħarum: tacitur nitas ꝓpħȩ. & taci¬
turnitas sacerdotis ẽ. Auferam inquit uali¬
dam uirtutem: ꝓpħam et consiliarium. Et
reuera abstulit ppħas: a quib abstulit u̾bũ
qđ loqui in ꝓpħis solebat. Et uere his ab¬
stulit uirtutẽ. a quibus dĩ uirt᷑ recessit.
bstulit his consilia

Expanded text:
ondemnatur silentio incredulitas sacerdotis et fides prophetarum probatur oraculo. clama inquit. et dixi: quid clamabo? omnis caro faenum. uides iubentis imperium, obtemperantis obsequium, interrogantis adfectum, obsequentis oraculum. credidit enim qui quid clamet exposcit et, quia credidit, prophetauit. at uero Zaccharias, quia noqui, sed erat annuens illis et remansit mutus. non unius mysterium nec unius silentium est. tacet sacerdos, tacet propheta. nisi fallor, in uno uox totius plebis obmutuit, quia in uno totus ad dtium prophetarum, taciturnitas prophetae et taciturnitas sacerdotis est. auferam inquit ualidam uirtutem, prophetam et consiliarium. et uere abstulit prophetas, a quibus abstulit uerbum, quod loqui in prophetis solebat. et uere his abstulit uirtutem, quibus dei uirtus recessit, abstulit his consilia
Abbreviated transcription (Latin):
pallens fatiscat cȩcitas. quȩ nosmet in
serenum conferat. purosq nos prestet
sibi nichil loquam᷑ subdolum. uolua¬
mꝰ obscurum nichil. Sic tota decur¬
rat dies ne lingua m̾dax nec manus.
oculi ue peccent lubrici. nec noxa corpꝰ
inqͥnet. Speculator astat desuꝑ. qui
nos dieb om̃ib actusq nr̃os ꝓspicit.¬

Expanded text:
andem facessat caecitas, quae nosmet in serenum conferat purosque nos praestet sibi; nihil loquamur subdolum, volvamus obscurum nihil. sic tota decurrat dies, ne lingua mendax, ne manus oculive peccent lubrici, ne noxa corpus inquinet. speculator adstat desuper, qui nos diebus omnibus actusque nostros prospicit
Abbreviated transcription (Latin):
gelium regni. et diu̾sos ꝑ totam galileam
curante languores. in omnẽ syriam se uir¬
tutum eius fama diffudat: & multȩ ex uni¬
u̾sa iudea turbȩ ad cęlestẽ medicũ conflue¬
bant. Oa enim tarda ẽ humanȩ ignoran¬
tiȩ fides ad credenda qͦ nͨ uidet. et speran¬
da quȩ nescit: oportebat diuina eruditione
firmandos corporeis beneficiis & uisibilibꝰ
miraculis incitari: ut cuiꝰ tam benignam
expiebant᷑ potentiam. ñ ambigerent salu¬
tarem ẽẽ doctrinam.
t gͦ ext̾iores medelos dñs ad remedia
int̾iora tͣnfferret. et post sanitatem
corporum curationẽ oꝑaret᷑ animarum:
segregat᷑ a circumstantib t̾bis secessum uici¬
ni montis ascendit. aduocatis apłis qͦs sub¬
limioribus institutis ab edito mysticȩ sedis
imbrieret: ex ipsa loci atq oꝑis qͣlitate signi¬
ficans se eẽ qui moysen qͦndam suo dignat᷑
fuisset alloquio: illic quidem t̾ribiliore ui-¬
stitia. hic au̾t sacratiore clem̃tia:. ut imple¬

Expanded text:
gelium regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut imple
Abbreviated transcription (Latin):
uod ne faceret ubi reuocat᷑ ẽ: publi¬
cas mulieres publice ad se ingredi
fec̃it: ad hoc tantum ut uisis his populi
intentio reuocaret᷑. At uͦ populus magis
magisq clamabat: peccatum tuũ suꝑ
nos. At ille cũ uideret nichil suam inten¬
tionẽ posse ꝓficere. fugam parauit. E tres¬
susq noctis medio ciuitatẽ. cum tici in
se ꝑgere putaret. mane ad portam cruita¬
tis mediolanensis quȩ romana dr̃. ẽ inuen-¬
tus. Ds enĩ qui eccłiȩ suȩ catholice murũ
parabat adu̾sus inimicos suos. et turrim
erigebat. dauid contͣ faciẽ damasci. hoc ẽ

Expanded text:
ubi ne faceret, revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, ad hoc tantum, ut visis his, populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamabat: Peccatum tuum super nos. 8. At ille cum videret nihil intentionem suam posse proficere, fugam paravit: egressusque noctis medio civitatem, cum Ticinum se pergere putaret, mane ad portam civitatis Mediolanensis, quae Romana dicitur, invenitur; Deus enim qui Ecclesiae suae catholicae murum parabat adversus inimicos suos, et turrem erigebat David contra faciem Damasci, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
filios isrł de medio nationum ad quas abi¬
erunt: et congregabo eos undiq & addu¬
cam eos in humũ suam. Et saciam eos
gentẽ unã in t̾ra in montib isrł.et rex unꝰ
erit om̃nib imperans. Et ñ erunt ultra
duȩ gentes. nec diuident᷑ ampliꝰ in duo regna:
neq polluent᷑ ult᷑ in idolis suis. & ab homi¬

Expanded text:
filios Israel de medio nationum, ad quas abierunt: et congregabo eos undique, et adducam eos ad humum suam. Et faciam eos gentem unam in terra in montibus Israel, et rex unus erit omnibus imperans: Et non erunt ultra duae gentes, nec dividentur amplius in duo regna. Neque polluentur ultra in idolis suis
Abbreviated transcription (Latin):
uod gͦ salua cooꝑatione insepara¬
bilis dĩtatis quȩdam pater. quȩdã
tio. Si enĩ homo ad imaginẽ et similitu¬
dinẽ dĩ factꝰ in suȩ nat᷑e honore mansis¬
set. nec diabolica fraude deceptꝰ a lege
sibi posita ꝑ concupiscentiam deuiasset:
creator mundi creatura ñ fieret: neq
aut sempit̾nus temporautatẽ subiret.
aut equalis dõ filius ds̃. formã serui et si¬
militudinẽ carnis peccati assumeret.

Expanded text:
uod ergo salva cooperatione inseparaitatis, quaedam Pater, quaedam tio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret.
Abbreviated transcription (Latin):
hesaurꝰ aũt. celeste ẽ desic̾ium. Ager
uͭ in quo thesaur abscondit᷑. dn cplina stu¬
dii caestis. Quẽ ꝓfecto agrum uenditis õib
comparat. qui uoluptatib carnis renun¬
tiat. cuncta sua t̾rena desidia ꝑ discipli¬
nȩ celestis custodiam calcat: ut nichil iã
qđ caro blandit᷑ ubeat: nichil quod car¬
nalem uitã trucidat sp̃s phorrescat.
ursum cęleste regnum negotiatori
homini simile dr̃. qui honas mar̾¬

Expanded text:
us autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas mar
Abbreviated transcription (Latin):
clorum regnũ fr̾s km̃i idcireo t̾rems
rebus simile dĩ ut ex his q̃ ammus
nouit surgat ad incognita q̃ ñ nouit: qͥtinꝰ
gxemplo uisibilium se ad ininsibilia rapiat.
& ꝑ ea quȩ usu didicit quasi confricat᷑ in¬
calescat. ut ꝑ hoc quod scit notũ diligere.
discat et incognnta amare. Ecce enĩ celoꝵ
regnum thesauro in agro abscondito com¬
parat᷑. quẽ qͥ inuenit homo abscondit. &
pre gaudio illius uadit et uendit uniu̾sa
q̃ habet. et emiit agrum illũ. Q in re hoc

Expanded text:
lorum regnum idcirco terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium, se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit quasi confricatus incalescat, ut per hoc quod scit notum, diligere discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro in agro abscondito comparatur, quem qui invenit homo abscondit, et prae gaudio illius vadit, et vendit universa q
Abbreviated transcription (Latin):
nera: etiam pilos caprarum quidã detu¬
lerunt. Et quia ꝑ illos peccatorum con¬
fessio designat᷑: saltẽ uł hoc unũ offe¬
ramꝰ. Uerum si deest aurum sapientię
si argentum rite laudantis eloquium.
mo si castitatis bẏssus miseris ab est. uel
p̾dictos caprarum pilos offeramus: qͥa
forte et ipsi cum ueraci confessione place¬
bunt.

Expanded text:
nera, etiam pilos caprarum quidam detunera, etiam pilos caprarum quidam detulerunt. Et quia per illos peccatorum confessio designatur, saltem vel hoc unum offeramus. Verum si deest aurum sapientiae, si argentum rite laudantis eloquii, mo si castitatis byssus miseris abest, vel praedictos caprarum pilos offeramus, quia forte et ipsi cum veraci confessione placebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
laudare debeant. scriptura ñ tac&
dicens ad ipsos. Q timetis dñm. lauda¬
te cum. Et item. laudabunt dñm qui
des eiꝰ attemptare p̃sumimꝰ: S diuinę
piȩtatis diuitias attendentes: de eiusdẽ
indulgentissimi patroni miscłia p̃sumimꝰ.
eniq eadẽ sc̃a script᷑a quȩ in ũ¬
ꝑsona iustorum dic laudent eũ
celi. mox subiunxit & t̾rȩ: ne peccatores
desperarent. Nam adeo miscd̃iam suã
ds multiplicat. ut ñ solũ homines. sed
etiam ium̃ta saluet. Ergo et nos de eiꝰdẽ
patris laude licet indigni gaudeamus.
Q quamuis non sit nob̾ os aꝑire pꝰ con¬
fusione. tam illud mo aycum unus¬
qͥsq nr̃m eidem dicat. Scio quia mi¬
sericors es dñe: cum metu et spe p̾sto.
lantes utruinne sic̃ regibus consuetu¬
do ẽ ut in suis nataliens reos absoluant:
sic iste pͥnceps dĩ ꝓpt̾ gaudium suȩ sc̃e
sollennitatis uincula nr̃a relaxet. in¬
iqͥdem et illud occurrit memnoriȩ:
qđd int̾ p̾ciosa filiorum israł mu¬

Expanded text:
laudare debeant, Scriptura non tacet, dicens ad ipsos: Qui timetis Dominum, laudate eum. Et item: Laudabunt Dominum, qui des eius attentare præsumimus? Sed diuinæ pietatis diuitias attendentes, de eiusdem indulgentissimi Patroni misericordia præsumimus. Denique eadem Scriptura, quæ in persona iustorum dicit: Laudent eum cœli, mox subiungit, & terra: ne peccatores desperarent. Nam adeo misericordiam suam Deus multiplicat, vt non solum homines, sed etiam iumenta saluet. Ergo & nos, de eiusdem Patris laude, licet indigni, gaudeamus. Et quamuis non sit nobis os aperire prę confusione, tamen illud Mosaicum vnusquisque nostrum eidem dicat: Scio, quia mislantes, utrum sicut regibus consuetudo est, ut in suis natalitiis reos absolvant; sic iste princeps Dei propter gaudium suae sanctae solemnitatis, vincula nostra relaxet. Siquidem et illud occurrit memoriae, quod inter pretiosa filiorum Israel mu
Abbreviated transcription (Latin):
iquidem uenerationis fuit delatio
muneris. famulat᷑ obsequii: quia &
si inscis patribus et ꝓpħis gr̃a fuisse creddi¬
tur. non tam̃ eatenus plena. In mariam
nit: quanquam alit̾̃. Et io inquit bene¬
dicta tu int̾ mulieres: idest plus benedi¬
cta quam om̃s mulieres. Ac ꝑ hoc quicqͥd
maledictionis infiisum ẽ ꝑ euam. totum
abstulit benedictio marie: insuper et gr̃am
refudit xͥ ortus. quam ñ habuit prius
omnis mundus.

Expanded text:
quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam nit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cib annuit: et desiderium illiꝰ
commnutationes factȩ sunt: memorato
abbate dante quod a genitorib ei relictũ
cissitudine ꝓ eo agellum qͦndam floria-¬
cum cognominatum. cum appendiciis
suis haud longe a litore ligeris. Quod
testamentum mutuȩ ucissitudinis: us-¬
que hodie in archiuis publicis nr̃i re-¬
seruat᷑ monasterii.

Expanded text:
cibus annuit, et desiderium illiuscommutationes factae sunt, memorato abbate dante quod a genitoribus ei relictumcissitudine pro eo agellum quemdam Floriacum cognominatum cum appendiciis suis haud longe a littore Ligeris. Quod testamentum mutuae vicissitudinis usque hodie in archivis publicis nostri reservatur monasterii.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ẽ maria mat̾ iacobi & io¬
hannis. cuiꝰ et in resurrectione dñi m̃¬
ẽet: q̃rendũ nob̃ ẽ undẽ mat̾ filiorum
rebedei ad hanc regni opinionẽ induc¬
reret. Ea enim qͣ dñs in se implenda
p̃dixerat: cont̾ria uidebant᷑ gle regni.
ed qͥa dñs subiunxerat se die
It̾cia resurrecturum:. putauit hȩc
mulier post resurrectionẽ ilico eum
in mundo regnaturum. omnib que
gentibus imꝑaturum. ipsosq iudeos
bri et affectu mat̾no filiis uolebat reg
Respondens in̾e dixit. Nescitis qͥd pe¬
tatis. Matre postulante ñ matri dñs
s filiis respondet: quia nouerat inatͥs
esciebant enĩ quid peterent. qui con¬
regnare et consedere xp̃o uolebant
gͦ eos culm̃ honoris. s priꝰ debet eos uia
exercere laboris. lam desiderant sublimi¬
ter reguare cum xp̃o. s priꝰ pati debent

Expanded text:
ipsa est Maria mater Jacobi et Joannis, cujus et in resurrectione Domini menesset, quaerendum unde mater filiorum Zebedaei ad hanc regni opinionem inducriam. Ea enim quae Dominus in se implenda praedixerat, contraria videbantur gloriae regni. Sed quia Dominus subjunxerat se die tertio resurrecturum, putavit haec mulier post resurrectionem illico eum in mundo rgentibus imperaturum, ipsosque Judaeobri et affectu materno, filiis volebat regnRespondens Jesus dixit: Nescitis quid petatis. Matre postulante, non matri Dominus, sed filiis respondit, quia noverat matris esciebant enim quid peterent, qui conregnare et consedere Christo volebant, ergo eos culmen honoris, sed prius debet eos via exercere laboris. Jam desiderant sublimiter regnare cum Christo, sed prius debent
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ eẽ contͣrius legi di: si uͦ diceret ñ licet. qua¬
si qui rebellationẽ contͣ cesarẽ mouere cogi¬
taret. a ministris herodis comp̾hensus tene¬
ret᷑. Herodiaros aũt uł iministros herodis
uocat. qui publice uigalia exigebant:
uł certe illos qͦs sci ibȩ et pharisei quia spor¬
te herodi tributa soluerent. illudentes he¬
rodianos uocabant.

Expanded text:
tur esse contrarius legi Dei. Si vero diceret: Non licet, quatur esse contrarius legi Dei. Si vero diceret: Non licet, quasi qui rebellionem contra Caesarem movere cogitaret, a ministris Herodis comprehensus teneretur, Herodianos autem vel ministros Herodis vocat, qui publice vectigalia exigebant, vel certe illos quos scribae et Pharisaei, quia sponte Herodi tributa solverent, illudentes Herodianos vocabant.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ iudeos nata fuerat ꝓpt̾ redationẽ censꝰ:
aliis dicentib ꝓ securitate et quiete. quia
romani pͥncipes pro eis militarent debere
solui. econtra scribis et phariscis dicenti¬
bus ñ debere populum dĩ humanis legib
ẽe subiectum. maxime cum decimas et pri¬
mitias et spontaneas oblationes dõ ofserr&.
t quia scribȩ et pharisei ut sepe
diximꝰ ad hoc dñm sequebant᷑. ut eum
uel in oꝑe uel in sermone reprehendere
possent. sub hac occasione consilium ine¬
untes. mittunt ei discipulos suos erim he.¬
rodianis dicentes. Magisder sciñ quia ue¬
rax es: et uiã dĩ in ueritate doces: et n ẽ tͥ
cura de aliquo. Non eñ respicis ꝑsonam
hominum. Dic gͦ nob̃. quia tͥ uidetꝰ lic&
censum dare cesari an non:
uod ideo interrogabant ut aum
unum ex cis quodlibet affirmaret.
aut illoꝵ. aut istorum odium incurreret:
ut scilicet si diceret licet rep̾henderet᷑ ab
alus qui censum dare nolebant. uel uidere¬

Expanded text:
ta quaestio fuerat, propter redditionem census, aliis dicentibus pro securitate et quiete, quia Romani principes pro eis militarent, debere tributa solvi, e contra scribis et Pharisaeis dicentibus, non debere populum Dei humanis legibus esse subjectum, maxime cum decimas, et primitias, et spontaneas oblationes Deo offerret. Et quia scribae et Pharisaei, ut saepe diximus, ad hoc Dominum sequebantur, ut eum vel in opere, vel in sermone reprehendere possent, sub hac occasione consilium ineuntes, « Mittunt ei discipulos suos cum Herodianis, dicentes: Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritaliquo. Non enim respicis personam hominum. Dic ergo nobis, quid tibi videtur? licet censum dare Caesari, an non? » Quod ideo interrogabant, ut dum unum ex eis quodlibet affirmaret, aut illorum aut istorum odium incurreret. Ut scilicet, si diceret: Licet, reprehenderetur ab aliis, qui censum dare nolebant, vel videre
Abbreviated transcription (Latin):
uere beata mat̾ ȩccł̃a. quã sic ho¬
nor diuinȩ dignationis illumi-¬
nat: quam uincentium głosus mr̃m
sanguis exornat: quam inuiolate confes¬
sionis candida induit uirginitas. Flori¬
b eius: nec rosȩ nec lilia desunt. Certent
amplissimas acciꝑe dignitatis coronas:
uel de uirginitate candidas. uel de pas-¬
sione purpureas. In cȩlestib castris pax
et acies habent flores suos: quib milites

Expanded text:
vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rosae, nec lilia desunt. Certent amplissimas accipere dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flores suos, quibus milites
Abbreviated transcription (Latin):
tiinens dm̃: et recedens a
mało. Natiq sunt ei septem filii et tres
filiȩ: & fuit possessio eiꝰ septem imilia oui¬
um. et tria milia camelõrum: quingen¬
ta quoq iuga boum. et quingente asi¬
nȩ ac familia mnulta niiis. Eratq uir
ille magnus: int̾ om̃s orientales. Et i.¬
bant filii eius et faciebant conuiunum

Expanded text:
t recedens a malo. Natique sunt ei septem filii, et tres filiae. Et fuit possessio ejus septem millia ovium, et tria millia camelorum: quingenta quoque juga boum, et quingentae asinae ac familia multa nimis. Eratque vir ille magnus inter omnes Orientales. Et ibant fi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ut assisterent coram dño. affuit
inter eos etiam satan. Cui dixit dñs.
Unde uenis: Qui respondens ait. Cir¬
cuiui t̾ram: et ꝑambulaui eam. Dixitq¬
dñs ad satan. Nunquid considerasti ser¬
uum meũ iob quod ñ sit ei similis in t̾ra:
homo simplex et rectus & timens dm̃. ac
recedens a malos¬

Expanded text:
Dei, ut assisterent coram Domino, adfuit inter eos etiam Satanas. Cui dixit Dominus: Unde venis? Qui respondens, ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Dixitqnus ad Satan numquid considerasti servum meum Iob quod non sit ei similis in terra vir simplex et rectus timens Deum ac recedens a malo
Abbreviated transcription (Latin):
gladio ꝑcussisset. dr̃ fluxisse lactis magis
unda quam sanguinis: & mirũ inmodũ
sc̃m apłm baptismi grͣa in ipsa cede exti¬
tisse splendidum potius quam cruentũ.
Quȩ quidem res: in sco paulo stupenda
non est.
ec enim mirum si abundat lacte
nutritor eccłȩ. sic̃ ipse ad corinthi¬
os ait lac uob̾ potum dedi ñ escam. Hȩc
ẽ plane repmissionis illa terra:. quam pa¬
uobis terram fiuentem lacte et melle
Non enim de hac terra locut᷑ ẽ quȩ ma¬
nantib aquis cęnum inuoluit lutumq
pmiscet: s de illa terra pauli & similiũ
pauli: quȩ iugit̾ purum suaueq distil¬

Expanded text:
gladio percussisset, dicitur fluxisse magis lactis gladio percussisset, dicitur fluxisse magis lactis unda quam sanguinis; et mirum in modum S. Apostolum baptismi gratia in ipsa 579 caede exstitisse splendidum potius quam cruentum. Quae quidem res in S. Paulo stupenda non est. Quid enim mirum si abundat lacte nutritor Ecclesiae, sicut ipse ad Corinthios: Lac vobis potum dedi, non escam . Haec est plena repromissionis illa terra quam pavobis terram fluentem lac et mel Exod. III. Non enim de hac terra locutus est quae manantibus aquis coenum involvit, lutumque permiscet, sed de illa terra Pauli, et similium Pauli, quae jugiter purum suaveque distil
Abbreviated transcription (Latin):
bi aũt u̾ba pauli apłi non legunt᷑:
Q locus. ea non litteris inscribit. cor¬
de retinet: conũsatione custodit: Q paulus
a dño uas electionis ẽ nominat᷑. Gonum
uas. in quo preciosa mandatorum xp̃i prȩ¬
cepta condunt᷑. Bonum uas: de cuius ple¬
intudine substantia uitȩ populis semper
erogatur. et plenum est.
ptima apłorum nomina
ad firmitatem ne labant᷑ sustentat popłos:.
uas ad custodiam ne temptent᷑ oꝑit xp̃ia-¬
nos. Exitꝰ uͦ coꝵ de hoc scło quam beat᷑
fuerit: nemo qui nesciat. Nam pͥma hȩc
in illis beatitudo ẽ. qđ ambo una die
passi noscunt᷑. scilicet ut quos una fides
seruitio deuinxerat. una die martyrio
coronaret. Deinde ipsa passio licet diu̾¬
sa in singulis fuerit: tam̃ una referta ẽ
gr̃e sanitate.R
am petrꝰ in cruce sicut saluator exi¬
tum tulit: et dominicȩ deuotionis
similitudine nec morte deceptꝰ ẽ: scilicet
ut quẽ imitabat᷑ fide. imitaret᷑ et passione.
De pauli uͦ ceruice cum eam ꝑsecutor

Expanded text:
Ubi autem verba Pauli non leguntur? Quis locus ea litteris non inscribit, corde retinet, conversatione custodivit? Qui Paulus a Domino vas electionis est nominatus. Bonum vas, in quo pretiosa mandatorum Christi praecepta conduntur: bonum vas, de cujus plenitudine substantia vitae populis semper erogatur, et plenum est. Optima apostolorum nomina, ad firmitatem, ne labantur, sustentat populos; vas ad custodiam, ne tententur, operit Christianos. Exitus vero eorum de hoc saeculo quam beatus fuerit, nemo est qui nesciat. Nam prima haec in illis beatitudo est, quod ambo una die passi esse noscuntur, scilicet, ut quos una fides servitio devinxerat, una dies martyrio coronaret. Deinde ipsa passio, diversa licet in singulis fuerit, tamen quanta referta est gratiae sanctitate? Nam Petrus crucis, sicut Salvator, exitum tulit, et dominicae devotionis similitudine nec in morte disceptus est; scilicet ut quem imitabatur fide, imitaretur et passione. De Pauli vero cervice, cum eam persecutor
Abbreviated transcription (Latin):
u in sp̃u in dñica die. & audiui post
me uocẽ magnam tanquã tubȩ di¬
centis. Qd uides scribe in ubro. et mitte
septem eccliis.Ephefo. & smyrne. &
pgamo k tyatire. & sardis. & phila¬
delphie & laodicie & conu̾sus sum.¬

Expanded text:
u in Dominica die, et audivi post me vocem magnam tanquam tubae dicentis: Quod vides scribe in libro, et mitte septem Ecclesiis, Epheso, et Smyrnae, et Pergamo, et Thyatirae, et Sardis, et Philadelphiae et Laodiciae.
Abbreviated transcription (Latin):
am enoch tͣnsiatus. helyas uͦ ad łc u̾¬
cȩlum subleuat᷑ ẽẽ memorat᷑: ut
ueniret postmodũ qui nec tͣnslat᷑ nec
subuectus cęlum ethereum s sua uirtute
penetraret. qui nobis in se credentibus
carnis quoq munditiam largiret᷑. et sub
eo ꝑ increm̃ta temporum uirtꝰ castitatis
excresceret. In ipsa quoq eorum tͣnslatio¬
ne qui ascensionẽ dñicã ut uidelicet fa-¬
muli designauerunt: & se ipsũ qui ad
celum ascendit dñs ostendit. Nam enoch
qͥdem uxorẽ et filios habuit. helyas uero
neq uxorem neq filios legitur habuisse.

Expanded text:
am Enoch translatus, Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur, ut veniret postmodum qui, nec translatus nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret; qui nobis in se credentibus carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret. In ipsa quoque eorum translatione, qui ascensionem Dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in ipso se, qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit, Elias vero neque uxorem neque filios legitur habuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ex et tenebrȩ et nubila. confusa
mundi et turbida. iux intrat ai¬
bescit polus. xp̃s uenit discedite Cali¬
go terrȩ scindit᷑. ꝑcussa solis spiculo. re¬
bq iam color redit uultu intertis sy¬

Expanded text:
x et tenebrae et nubila, confusa mundi et turbida, lux intrat, albescit polus, Christus venit, discedite. caligo terrae scinditur percussa solis spiculo, rebusque iam color redit vultu nitentis si
Abbreviated transcription (Latin):
ris euoluentibus annis supͣdictus leode¬
bodus corpore exempt᷑. sicͦ credimus cęli¬
cas recessisset ad sedes: iam dictus mũmo.¬
lus gregis sibi cominissi custodias optime
seruans. et lectioni assidue studium dais:
int̾ cet̾a repperit in libris beati gregorii¬

Expanded text:
ris evolventibus annis supradictus Leodebodus corpore exemptus sicut credimus coelicas recessisset ad sedes, jamdictus Mummolus gregis commissi custodias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera reperit in libris beati ac pr
Abbreviated transcription (Latin):
et manifesta faciet consilia cordium. Et ẽ
sensus. Nolite timere ꝑsecutorum seuitiã.
et blasphemantium rabiem: quia. Caniet
dies iuditii. in quo & ur̃a uirt᷑ et eoꝵ neqͥ-¬
tia demonstrabitur.
uod dico uobis in tenebris dicite
in lumine: et qͦd in aure audistis.
predicate suꝑ tecta. Quod audistis in mi¬
sconse: publice loquimim. Quod uos tru¬
diui in paruulo iudeȩ loco: in uniuersis
urbibus. et in toto mundo audacter dicite:
occidunt animã ñ possunt occidere: gͦ aĩa
inuisibilis et incorporalis ẽ. scd̾m crassiorẽ
dico nr̃i corporis substantiam. Uel eo cer¬
te tempore puniet᷑ et supplicia sentiet:
qͣndo pristinum corpus receꝑit: ut cũ quo
peccauit. cum ipso et puniat᷑.¬

Expanded text:
et manifesta faciet consilia cordium. Et est et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. uod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysconse, publice loquimini: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter edicite occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso et puniat
Abbreviated transcription (Latin):
¶uus et ꝓpriȩ dictum est in uiam genti¬
um ne abieritis. et in ciuitates samarita¬
norum ne intraueritis: quod per secutio¬
nem timere non debeant. sed declinare.
credentes: qͥndo orta in iherosolimis ꝑsecu¬
tione disꝑsi sunt in uniu̾sa iudea. ut tri-¬
hulationis occasio fieret euuangłii semina
cere. cum ꝑsecuti uos fuerint in una
ciuitate hoc est in uno scͥpturarum ubro.
uel testimonio. nõs fugiamus ad alias ci-¬
uitates: id est ad alia uolumina. Quãuis
contentiosus fuerit ꝑsecutor: ante p̾sidiũ
saluatoris adueniet. quam adu̾sariis ui¬
ctoria concedatur. Si patremfamilias be-
uocat᷑ in regum uolumine idolum muscȩ.
Uel ipse est bel. siue bahal. zebub auͭt mus
exspurcissimi idoli appellabant uõ¬
cabulo quod musca dr̃ ꝓpt̾ ĩmunditiam
quȩ ext̾minat suauitatẽ olei. Nichil oꝑtũ¬
ẽ quod ñ reuelabit᷑: et occultum quod ñ
scietur. Et quomͦ in pͣsenti scło multors
num. et illuminabit latebras tenebrarum:

Expanded text:
us et proprie dicitur: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis , quod persecutionem timere non debeant  Al. et debeant, sed declinare. credentes: quando orta Jerosolymis persecutione, dispersi sunt in universam Judaeam, ut tribulationis occasio fieret Evangelii seminarium. cere: Cum persecuti nos fuerint in una civitate, hoc est, in uno Scripturarum libro vel testimonio, nos fugiamus ad alias civitates, id est, ad alia volumina. Quamvis contentiosus fuerit persecutor, ante praesidium Salvatoris adveniet, quam adversariis victoria concedatur. Si patremfamilias Beelvocatur in Regum volumine idolum muscae . Beel, ipse est Bel, sive Baal: Zebub autem musorum ex spurcissimi idoli appellabant vocabulo, qui musca dicitur, propter immunditiam, quae exterminat suavitatem olei . Nihil  quod non revelabitur, et occultum quod non scietur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum num, et illuminabit latebras tenebrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
iracundiatu a. & dext̃a. R̾ Uos qui in tur¬
ribus es tis aꝑite portas dominus ommipo¬
tens fecit uircu tem et uictoriam dedit de
mimicis no stris. U Laudate dominum
deum nostrum qui non deseruit spe rantes
in se. Et uictoriam. R Laudate dominum

Expanded text:
iracundia tua. Et dextera. Resp. Vos qui in turribus estis, aperite portas. Dominus omnipotens fecit virtutem, et victoriam dedit de inimicis nostris. Vers. Laudate Dominum Deum nostrum, qui non deseruit sperantes in se, et i
Abbreviated transcription (Latin):
uod dictũ cũ placuisset omnib. uii
uocauit nabugodonosor rex olo.¬
fernem pͥncipẽ militis suȩ. & dix̃ ei. Egre¬
dere adũsus omne rognum occidentis: &
cont̾ eos precipue qui contẽpserunt imꝑu̾
meum. Non parcet̾ oculus tuus ulli re-¬
gno: omnemq urbem munitã subiugab̾ mͥ.
unc olofernis uocauit duces
et magistrat᷑ uirtutis assyriorum.¬

Expanded text:
Quod dictum cum placuisset omnibus, Quod dictum cum placuisset omnibus, vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae, et dixit ei: Egredere adversus omne regnum Occidentis, et contra eos praecipue, qui contempserunt imperium meum. Non parcet oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi. Tunc Holofernes vocavit duces, et magistratus virtutis Assyriorum
Abbreviated transcription (Latin):
unc exaltatum ẽ regnũ nabugodono¬
sor: et cor eiꝰ eleuatum ẽ. Et misit ad
om̃s qui habitabant incilicia et damas¬
co. & libano. et ad gentes quȩ sunt in car¬
melo & cedar: et inhabitantes galileam
in campo magno hesdrelon: et ad om̃s
qui erant in samaria. et trans flumen
iord em usq ihrłm: et omnẽ terrã
iesse. quousq ꝑueniat᷑ ad montes ethiopiȩ.¬
d hos om̃s misit nuntios¬
nabugodonosor rex assyriorum:
qui om̃s uno animo contͣdixerunt. et
remiserunt eos uacuos. ac sine honore
nosor rex ad omnẽ terram illam:iura¬
uit ꝑ regnum et thronũ suũ. quod de¬
fenderet se de omnib regionibus his.ł
nno tercio decimo nabugodonosor.
regis. uicesima et secunda die m̾sis
primi: factum ẽ ubum in domo nabugo¬
donosor regis assyrioꝵ ut defenderet se.
Uocauitq: om̃s maiores. ducesq om̃s bel¬
latores fuos: et habuit cum eis misternĩ
consilii sũi Dix̾q cogitationẽ suam in eo
esse: ut omnẽ t̾ram suo subiugaret ĩꝑio.

Expanded text:
unc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omNabuchodonosor rex Assyriorum: qui omnes uno animo contradixerunt, et remiserunt eos vacuos, et sine honore nosor rex ad omnem terram illam, et iuravit per regnum et thronum suum quod defenderet se de omnibus regionibus his». II 1 «Anno tertio decimo Nabuchodonosor regis, vicesima et secunda die mensis primi, factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. Vocavitque omnes maiores omnesqlatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui. Dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio.
Abbreviated transcription (Latin):
elestis plane imber uirgineo uelleri pla¬
cido se infiidit elapsu: & tota dnuni-¬
tatis unda se contulit in carne. qͣndo u̾bum
caro factum est. Ac deinde ꝑ crucis pati¬
bulum expressum. terris omnib pluuiã
salutis effudit: & stillicidia grͣe humanis p̃¬
sticit mentib Dñs tecum inquit. Mira res.
& iam erat cum uirgine: qui ad uirginem
mitcebat angelum.¬

Expanded text:
elestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum
Abbreviated transcription (Latin):
tis quia magis iohannes appellandus ẽ
astruebant: quia fuere non nulli cęlestiũ
sacram̃toꝵ minus ꝑiti qui in pͥmordiis
euuangłn choruscantis carnalia adhuc
legalis sacerdotii statuta simul obseruan¬

Expanded text:
tis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observan
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretat᷑ dñ gr᷑a. siue in quo ẽ grͣa. Q
nomine & totam euuangłicȩ dispensa¬
tionis gr̃am quam p̾dicat. & ipsum spe-¬
cialit̾ dñm signat: ꝑ quem eadem gr᷑a
mundo donata ẽ. R E uit homo.i
mine magis quam iohannem uo¬
candum eẽ decernebant: eos ꝓfecto figurant.
qui dũo nouȩ gr̃ȩ munera declarante. cupe¬
rent eũ potius consueta sacerdotii ueteris
edicta p̾dicare. Unde bene zacharias me
moria interpretatur: quia uidelicet me¬
uioriam antiquȩ obseruationis quȩ uti¬
q: a dño data ẽ figurate denuntiat. iii

Expanded text:
retatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero mine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data
Abbreviated transcription (Latin):
ucerna gͥ est beatissimus benedictꝰ.
Lucerna inquam: ad hoc uidelicet suꝑ¬
candelabrum posita. ut ardens et lu-

Expanded text:
ucerna est igitur beatissimus Benedictus. Lucerna, inquam, ad hoc super candelabrum posita, ut ardens et luce
Abbreviated transcription (Latin):
trunq tamen & ẽẽ uirginem uel
angłm: diuini muneris ẽ officiũ
non humanum. Aue inquit gr᷑a plena.
& bene plena: qui a  ceteris per partes
cendet sicut pluuia in uellus. Uellus ita¬
que cum sit decorpore: nescit corporis
passionem. Sic et scã iuirginitas cum sit
in carne: uicia carnis nescit.

Expanded text:
tamen et esse virginem vel angelum, divini muneris est officium, non humani. Ave, inquit, gratia plena. Et bene plena, quia caeteris per partes cendit sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
euuangłii om̃s affectꝰ contẽpseruit.
atq dinitias et seculi uoluptates: isti centu¬
plum recipient: et uitã ȩt̾nam possidebunt.
Ex occasione huiꝰ sententiȩ quidẽ introdu¬
cunt mille annos post resurrectionẽ. dicen¬
tes nob̃ tunc ccutus s omniũ rerum quas
dimisimꝰ. & uitã et̃iiã eẽ reddendam: non
intelligentes quod si in ceteris digna sit re¬
ꝓmissio. in uxorib. appareat turpitudo:
ut his qui unam ꝓ dño dimiserit. centũ
recipiat in futuro. Sensus gͥ iste ẽ. Sear
piet: quȩ comparatione et merito sui ita
tantum domũ & uniꝰ ꝓuintiȩ paruos a¬
gros dimiserat: quasi nichil habentes et
omnia possidentes.¬

Expanded text:
evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centuplum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est, piet, quae comparatione et merito sui ita tantum domum et unius provinciae parvos agros dimiserat, quasi nihil habentes et omnia possidentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriȩ apłoꝵ ẽ atq credentiũ. In regene¬
tatione cũ sederit fi uis hominis in sede
maiestatis suȩ. qͥndo ex mortuis de corrup.¬
tione resurgent incorrupti. sedebitis et uos
in soliis iudicantium condempnantes duo¬
decuntͥb isrł: qͥa uob̃ credentib illȩ crede¬
re noluerunt.

Expanded text:
 est atque credentium, in regeneratione cum sederit filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel, quia vobis credentibus credere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia negare nequeo
quicquid iniungitis. nimia ur̃a
deiunctus dilectione. exꝑiar qͥ hortami-¬
in affectu. infantium more balbutienti¬
um: qui qͦcunq audierint fari gestiunt.
cum necdum possint ad plenum u̾ba
formare: maxime quia ꝓpt̾ simpliciores
quasq id me deꝓmere compellitis: ut
pent laudibus ex eadem die. quib ue
diumis uacent lectionibus: p̃sertim cũ
ex eadẽ in multis festiuitatib multoꝵ
sanctorum patrum studia miro cude-¬
r int eloquio: quȩ de hac qͣdã uberiꝰ u¬
biq in scripturis diuinis p̾dicata le-¬
gunt᷑.
in liba no et sicut cypressus in mon te
syon quasi myrra electa dedi suo¬
uitatemo doris. U Et sicut
cinna

Expanded text:
ed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut pet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. in Libano, et sicut cypressus in monte Sion; quasi myrrha electa dedi suavitatem odoris. Et sicut cinna
Abbreviated transcription (Latin):
ntendat et intelligat caritas xi tͥatũ. Iñ¬
ur̃a. Si dixerimꝰ caticumino credis in
xp̃m. respondet credo: et signat se. Iam
crucem xp̃i portat in fronte: et ñ eru-¬
bescit de cruce dñi sui. Ecce credit in
nomine eiꝰ. Interrogemus eum. Mandu¬
cas carnem filii hominis: et bibis sangui¬
nem filii hominis: Nescit quid dicimus:.
quia iħc ñ se credebat ei.

Expanded text:
ntendat et intelligat charitas vestra. Si dixerimus catechumeno: Credis in Christum? respondet, Credo, et signat se, jam crucem Christi portans in fronte, et non erubescit de cruce Domini sui: ecce credit in nomine ejus. Interrogemus eum: Manducas carnem filii hominis, et bibis sanguinem filii hominis? nescit quid dicimus, quia Jesus non se credit ei
Abbreviated transcription (Latin):
referunt᷑ gesta. et sub oculis patrata di¬
noscunt᷑: ut ipsorum fulgor etiã quosq
remotos ad eius reuerentiam excitare
potuerit. Q licet instante iam tempore
antixp̃i cuiꝰ faciem ut scriptum ẽ p̾cedit
egestas cessare uideant᷑: p̾stantior tamen
sanitas animarum eius semꝑ meritis
essare aũt diuina miracula uel ibi
uel alias nr̃orum enormitas pecca¬
minum facit: qui post reuelatam gilam
xpͦi retro sumꝰ conu̾si. De ipso quippe
lo fauore scs iste pat̾ nos foueat. aut
consolari dignet᷑ quo sibi placitos lȩti
oc solum quippe magnum uii
nob uideri qđ talibus p̾stat. ut
eius sc̃ȩ sollennitati possimus int̾ ẽẽ. et de
spe miscdiȩ eius gaudere. Nec minor ẽ
eiꝰ potentia uel pietas: quã si miracula
od imirum necesse ẽ ut ꝑ omnẽ¬

Expanded text:
referuntur gesta, et sub oculis patrata dignoscuntur, ut ipsorum fulgor etiam quosque remotos ad ejus reverentiam excitare potuerit. Quae, licet instante jam tempore Antichristi, cujus faciem, ut scriptum est, praecedet egestas , cessare videantur; praestantior tamen sanitas animae semper ejus meritis em divina miracula, vel ibi, vel alias, nostrorum enormitas peccaminum facit: qui post revelatam Christi gratiam retro sumus conversi. De ipso quippe lo favore sanctus iste pater nos foveat, aut consolari dignetur, quo sibi placitos alumnos oc solum quippe magnum nobis debet videri, quod talibus praestat, ut ejus sanctae solemnitati possimus interesse, et de spe misericordiae ejus gaudere. Nec minor est ejus potentia vel pietas, quam si miracula nimirum necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
ui illum fecit ex saulo paulum:
ipse te fecit ex symone petrum.
Unus uos honorauit. unus uos corona¬
bit. Mutauit ꝑsecutorem: mutauit et
entem. Fugiebat enim: quando nesciebat.

Expanded text:
ui fecit ex Saulo Paulum, ipse fecit ex Simone Petrum. Unus vos honoravit, unus vos coronabit. Mutavit persecutorem, mutavit et entem. Fugiebat, quando te nesciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
postquam locut᷑ est eis assũptꝰ
e in cęlum. & sedet a dextris dĩ.
In ueteri testam̃to cognouimꝰ: qđ helyas
sit rapt᷑ in cęlum. Sed aliud ẽ cęlũ aercũ.
aliud ȩthereum. Celum quippe aereum.
terrȩ ꝓximũ ẽ:unde et aues cęli dicimus.
quia eas uolitare in aere uidemus.

Expanded text:
assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
panes: intelligunt᷑ quinq libri moysi.
Merito ñ triticei s ordeacer: quia ad ue¬
tus testam̃tũ ꝑtinent. Nostis au̾t ordeum
ita creatum: ut ad medullam eius uix ꝑ¬

Expanded text:
panes intelliguntur quinque libri Moysi, merito non triticei, sed hordeacei, quia ad Vetus Testamentum pertinent. Nostis autem hordeum ita creatum ut ad medullam ejus vix p
Abbreviated transcription (Latin):
m̾nuptȩ lege damnet᷑: On etiam locuple¬
tior testis pudoris marit᷑ adhibet᷑. qui pos¬
set & dolere imuriam. et undicare obp¬
brium: si ñ agnosceret sacram̃tum. Md.
quod etiam fides. mariȩ u̾bis maior ad scis¬
cit᷑: et mdacii causa remouet᷑ : Uidet᷑ enĩ
culpam obumbrare uoluisse m̾dacio in-¬
nupta pregnans.

Expanded text:
innuptae lege damnetur? quin etiam locupletior testis pudoris maritus adhibetur, qui posset et dolere iniuriam et uindicare obprobrium, si non agnosceret sacramentum. quid quod etiam fides Mariae uerbis maior adsciscitur et mendacii causa remouetur? uideretur enim culpam obumbrare uoluisse mendacio innupta praegnas.
Abbreviated transcription (Latin):
caro et sanguis ñ reuelauit tͥ: sed pater
ne natum omnipotentis patͥs eẽ filium
sentire potuisset: nͥ ꝓpicius hoc ipse pat̾
ꝑ petrum nob̃ reuelasset e celo: Hȩc illi
confessio dedit: ut ante claues regni cȩlestis
acciperet. quam cęli ianuas introiret. uiii¬
ed nequaquam uos
fr̃s de creditis petro clauib regni
cȩlestis: more nr̃arum clauium cogitatio
terrena ꝑmoueat. Clauis enĩ cȩli lingua
ẽ petri: quia singłorum merita censendo
apłs. unicuiq regnum celi aut claudit
aut aꝑit. Non ẽ gͦ claiis ista mortalis
artificis aptata manir. sed data a xp̃o po¬
testas ẽ iudicandi. Deniq ait ei. Orum
remiscritis peccata remissa erunt: & qͦr̃
detinueritis detenta erunt R Constitues.¬

Expanded text:
caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater ne natum omnipotentis Patris esse Filium sentire potuisset, nisi propitius hoc ipse Pater per Petrum nobis revelasset e coelo? Hoc illi confessio dedit ut ante claves regni coelorum acciperet quam coeli januas introiret. Sed ne qua vos, fratres, de creditis Petro clavibus regni more nostrarum clavium cogitatio terrena permoveat. Clavis enim coeli lingua est Petri: quia singulorapostolus unicuique regnum coeli aut claudit aut aperit. Non est ergo clavis ista mortalis artificis aptata manu, sed data est a Christo potestas judicandi. Denique ait ei: Quorum remiseritis peccata, remissa erunt; et quorum detinueritis, detenta erunt . Hic es
Abbreviated transcription (Latin):
ic itaqrille e̾ petrus: qui confitendo
dissima inuictaq nob̃ credendi fundam̃ta
constituit. Nam ꝑcunctanti dño quis ẽẽ
ab hominib diceret᷑. respondit. Tu es xp̃s
filius dĩ uiui. id est tu dñe de carne uirgi¬
nis factus es xp̃s. qui uiui dĩ es filius sẽpit̾¬
nus. Tu dñe hominib nat᷑ es homo. qui
incogitabili maiestate ds̃ es apud dm̃. Tu
es xp̃s. qui ꝓ redemptione nr᷑a ad passionẽ
ueniens: impassibilis. ꝑmanes apud patrẽ
tantum hoc incomp̾hense deitatis
archanum ad humani sensus atcollere
potuisset obtutum: nisi ab ore petri sa-¬
lutaris huiꝰ fidĩ ueritas radiasset: Qs me¬
ritoꝵ eius głam quamuis magno ȩqui¬
ꝑare posset eloquio: a quo nob̃ adorandȩ
diuinitatis fides et cepit et ꝑmanet: Q a
tanto głosius uiro: qui fidem secreti inscru¬
tabilis loqͦndo edidit. uiuendo docuit.
t̃ au̾t confessionis huiꝰ qͥnta uiͣ¬
ẽẽt magnitudo: saluator ostende¬
ret. ait ei. Beat᷑ es sy mon bariona quia

Expanded text:
ic itaque ille est Petrus qui confitendo dissima invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi ; id est, tu, Domine, de carne Virginis factus es Christus, qui vivi Dei Filius es sempiternus; tu, Domine, hominibus natus es homo, qui incogitabili majestate Deus es apud Deum. Tu es Christus, qui pro redemptione nostra ad passionem veniens, impassibilis permanes apud Patrem. tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam quamvis magno aequiparare possit eloquio, a quo nobis adorandae Divinitatis fides et coepit et permanet? Quid tanto gloriosius viro, qui fidem secreti inscrutabilis loquendo edidit, vivendo docuit, m confessionis hujus quanta esset magnitudo Salvator ostenderet, ait ei: Beatus es, Simon Barjona, quia
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i: ipsum dñm ac dm̃ nr̃m qui huius
auctor ẽ fidĩ debita religione ueneramur.
Apłi namq. latino sermone dicunt᷑ missi
Qui gͦ honorant missos manifestum est¬
eos honorare mittentem: quoniam dig-¬
nitas quȩ defertur ministris. illi sine du¬
bio cuius ministri sunt exhibet᷑. ut ait
ipse saluator ad discipulos suos. Q uos
audit me audit: et qui uos recipit. me
recipit. R Quem dicunt homines.¬
ere beata apłorum merita: in qͥb
se xp̃s et recipi p̾dicat & audiri.
Geati nichilominꝰ & illi: quoꝵ deuotio de¬
lata apłis recurrit in xp̃m. Tenentes itaq
fr̃s tantȩ huiꝰ ꝓmissionis fidem: de suppli¬
ceptis. fidelibus gaudiis exultemꝰ: qm qui
de mrͣm morte lȩtatur. martyres nͨ dubi-¬
tat cum xp̃o regnare post mortem.RScio
reuerentissimos patres petrum &
paulum piissimis studiis honorem᷑. qͥb
xp̃s erat et mori lucrum. Erat uiiq eis
ruptio succedebat: et damna p̾sentiũ tem¬
porum lucra ꝑpetua sequebant᷑. Sed iam

Expanded text:
mi, ipsum Dominum ac Deum nostrum, qui hujus auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos manifestum est honorare eos mittentem; quoniam dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur; ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit, me audit, et qui vos recipit, me recipit ere beata apostolorum merita, in quibus se Christus et recipi praedicat et audiri; beati nihilominus et illi quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissionis fidem, de suppline susceptis, fidelibus gaudiis exsultemus: quoniam qui de martyrum morte laetatur, martyres non dubitat cum Christo regnare post mortem. Nos reverendissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quib, vivere Christus erat, et mori lucrum. Erat utique eis ruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur. Sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ ad filios ammon. et ad opprobriũ
eorum & dices. Mucro mucro. euagina te
ad occidendum. lima te ut int̾ficias & ful¬
geas. cum tͥ uiderent᷑ uana. & diuinaren¬
t᷑ m̃dacia. ut dareris super colla uulnera¬
torum impiorum: quoꝵ uenit dies in tẽ¬
pore iniquitatis p̾finitȩ.

Expanded text:
Dominus Deus ad filios Ammon, et ad opprobrium eorum, et dices: Mucro, mucro, evagina te ad occidendum, lima te, ut interficias, et fulgeas, Cum tibi viderentur vana, et divinarentur mendacia, ut daretis super colla vulneratorum impiorum: quorum venit dies tempore iniquitatis praefinita.