comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xultemꝰ fr̃s sicut ait scriptura:
in hac die dñi. Exultemꝰ plane:
quia cum uotis dñi gratulam᷑: ma¬
gis uota nr̃a curamꝰ. Quid enim dicit
ꝓpħa: Hec ẽ dies quã fecit dñs. Bo¬
nus plane dies: qui lucẽ atculit imni¬
uersis. Uerum ñ huiꝰ scłi lucẽ: s resur¬
rectionis ȩt̃nȩ. Lux enim ista ñ caligi¬
nẽ noctis detulit: s mortis tenebras
amputauit. Bonus inquã dies: & me¬
lior hic qͣm ille in quo primũ mundꝰ
enituit. Ille enim hominib ad labo¬
rẽ creatus ẽ: hic factus ẽ ad requiem.
Ille mortẽ meruit. Ne formidinem
mortis euasit. Ille. honis malisq com¬
munis ẽ: hic ꝓpriꝰ ẽ iustoꝵ. Illiꝰ diei
lux tenebris sepelitur: huiꝰ diei splen¬
dor etiã sepulturas illuminat. Ad po¬
stremũ illiꝰ diei lucẽ mortui ñ uident
huius diei lum̃ etiã defunctis emicu¬
it: sicut ait ꝓpħa. Qui sedebant in
regione umbrȩ mortis: lux orta ẽ eis.
Letemur gͥ in hac die. quȩ &e uiuos cir-¬

Expanded text:
tres, sicut ait Scriptura, in hac die Domini exsultemus plane, quia cum votis Domini gratulamur, magis nostra vota curamus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos cir
Abbreviated transcription (Latin):
aerii coloris & carpasini. & iacincti¬
ni. sustentata funib bissinis atq
purpureis: qui eburneis circulis inser¬
ti erant: & columnis marmoreis ful-¬
ciebant᷑. Lectuli quoq aurei & argen¬
tei suꝑ pauim̃tum smaragdineo &
pario stratum lapide dispositi erai:
qđ mira uarietate pictura decorabat.
ibebant qui inuitati

Expanded text:
asini ac hyacinthini, sustentata funibus byssinis, atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant, et columnis marmoreis fulciebantur. Lectuli quoque aurei et argentei, super pavimentum smaragdino et Pario stratum lapide dispositi erant: quod mira varietate pictura decorabat. Bibebant autem qui invitati
Abbreviated transcription (Latin):
popłm qui inuentus ẽ in susis. a ma¬
ximo usq ad minimum: & septem
dieb iussit conuiuium p̃parari in
uestibulo orti et nemoris. qd̃ regio
cultu et manu consitum erat. Et

Expanded text:
ui inventus est Susis, a maximo usque ad minimum, et VII diebus iussit convivium preparari in vestibulo orti et nemoris, quod regio cultu et manu consitum eratet
Abbreviated transcription (Latin):
ransiui ad contemplandã sa¬
pientiam: erroresq & stultici¬
am. Quid est inquã homo. ut sequi
possit regẽ factorẽ suum: & uidi
quia tantum p̃cedet sapientia stul-¬
ticiã. qͣntum differt lux a tenebris.
Sapientis ocłi in capite eius: stultꝰ
in tenebris ambulat. Et didici qđ¬

Expanded text:
ransivi ad contemplandum sapientiam, erroresque et stultitiam. Quid est, inquam, homo, ut sequi possit regem Factorem suum? Et vidi quia tantum praecederet sapientia stultitiam, quantum differt lux a tenebris. Sapientis oculi in capite ejus: stultus in tenebris ambulat: et didici q
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑit cui sine corruptione nuba¬
dis: quȩ nec concipiendo nec parien¬
do potestis ꝑdere qđ amatis. Exulta¬
de iusti: natalis ẽ iustificatoris. Exul¬
tate debiles & egroti: natalis ẽ salua¬
toris. Exultate captiui: natalis ẽ redẽ¬
ptoris. Exultate om̃s xp̃iani: natalis
lib̾antis. Hic de matre natꝰ. istum diẽ
scłi comiñdauit: qui de patre natus
scła creauit. Nec illa natiuitas ullam
ds̃: de matre homo. Sine matre ds̃:
sine patre homo. Generationẽ eiꝰ quis
en arrabit: siue illã sine tempore. si¬
ue istam sine semine: Illa sine initio:
hec sine exemplo. Illa quȩ nunqͣm ñ
fuit: ista quȩ nec ante. nec postea fuit.
Illa ñ habet finẽ: ista initium illic ha¬
li natum. Iacebat in p̃sepio contineis
mundum: & infans erat & u̾bum. Quẽ
cęli ñ capiunt. uniꝰ feminȩ sinꝰ ferebat:
illa regẽ nr̃m regebat: in quo sumus
& mira humanitas: in qua sic latuit
tanta diuinitas. Matrẽ cui subiacebat

Expanded text:
peperit, cui sine corruptione nubapeperit, cui sine corruptione nubatis; quae nec concipiendo, nec pariendo potestis perdere quod amatis. Exsultate, justi: Natalis est Justificatoris. Exsultate, debiles et aegroti: Natalis est Salvatoris. Exsultate, captivi: Natalis est Redemptoris. Exsultent serviinfante. Hic de matre natus istum diem saeculis commendavit, qui de Patre natus saecula cuncta creavit. Nec illa nativitas ullam Deus, de matre homo; sine matre Deus, sine patre homo. Generationem ergo ejus quis enarrabit : sive illam sine tempore, sive istam sine semine; illam sine initio, istam sine exemplo; illam quae nunquam non fuit, istam quae nec antea nec postea fuit; illam quae non habet finem, istam quae initium illic hali natum. Jacebat in praesepio continens mundum: et infans erat et Verbum. Quem coeli non capiunt, unius feminae sinus ferebat. Illa regem nostrum regebat; in quo sumus, et mira humilitas, in qua sic latuit tota divinitas! Matrem cui subjacebat
Abbreviated transcription (Latin):
quentiã. & festiuitatis debita cele-¬
bremus. Exultent uiri. exultent fe¬
mine: xp̃c ẽ uir natus: ex femina ẽ
natus: ut̃q sexus ẽ honoratꝰ. Iam gͦ
ad scđm hominẽ transeat: qui in p̾¬
mo fuerat ante clamnatus. Mortẽ
nob ꝑsuaserat femina: uitã nob̃ pe¬
ꝑix femina. Nata ẽ similitudo carniᷤ
peccati: qua mundaret᷑ caro peccati.
Non itaq culpetur caro: s ut natura
iuuat culpa moriatur: quia sine cul¬
panatus ẽ. in quo is qui in culpa fu¬
erat renascatur. Exultate pueri scĩ.
qui xp̃m p̃cipue sequendũ elegistiᷤ:¬
qui coniugia ñ quȩsistis. Non ad
uos ꝑ conuigium uenit: quẽ sequen¬
dum inuenistis. Uos enim uenistis per¬
carnales nuptias: sine quib ille sp̃u¬
ales uenit ad nuptias: & uob̃ dedit sꝑ¬
nere nuptias: quos p̃cipue uocauit
ad nuptias. Ergo unde nati estis non
quesistis: quia eum qui ñ ita natus ẽ.
plusqͣm cȩteri dilexistis. Lc. uiii.¬
xultate uirgines scẽ: uirgo nob

Expanded text:
quentia et festivitate debita celebremus. Exsultent viri, exsultent feminae: Christus vir est natus, ex femina est natus; et uterque sexus est honoratus. Jam ergo ad secundum hominem transeat, qui in primo fuerat ante damnatus. Mortem nobis persuaserat femina: vitam nobis peperit femina. Nata est similitudo carnis peccati , qua mundaretur caro peccati. Non itaque caro culpetur, sed ut natura vivat, culpa moriatur: quia sine culpa natus est, in quo is qui in culpa fuerat, renascatur. Exsultate, pueri sancti, qui Christum praecipue sequendum elegistiqui conjugia non quaesistis. Non ad vos per conjugium venit, quem sequendum invenistis; ut carnales nuptias, sine quibus ille spirituales venit ad nuptias: et vobis dedit spernere nuptias, quos praecipue vocavit ad nuptias. Ergo unde nati estis, non quaesistis; quia eum qui non ita natus est, plus quam caeteri dilexistis. Exsultate, virgines sanctae: Virgo vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet. De quo ꝓpħa in psalmo. Dñs
inquit fortis & potens: dñs potens in
p̃lio. Illo nimirum p̃lio: quo potesta¬
tes aerias debellare: & ab earũ tyran¬
nide murdum ueniebat eriꝑe. Ad uir-¬
ginẽ desponsatã uiro cui nom̃ erat io-¬
seph de domo dauid: & nom̃ uirginis
maria. Qđ dicitur de domo dauid:
ñ tantum ad ioseph. sed etiã ꝑtinet
ad marian. Legis nãq erat p̃ceptum.
ut de sua quisq tribu ac familia duce¬
ret uxorẽ: apło qͦq attestante qui ad
timotheum scribens ait. Memor esto

Expanded text:
perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Memor esto
Abbreviated transcription (Latin):
angłs gabriel a dõ in ciuitatẽ galileȩ
cui nom̃ nazareth: ad uirginẽ despon-¬
satã uiro cui nom̃ erat ioseph. Aptum
ꝓfecto humanȩ restaurationis pͥncipi¬
um: ut angłs a dõ mitteret᷑ ad uirgi¬
nẽ partu consecrandã duuno: quia pͥ¬
ma ꝑditionis humanȩ fuit causa. cũ
serpens a diabolo mittebat᷑ ad mulie¬
rẽ spu suꝑbiȩ decipiendã: immo ipse
in serpente diabolus ueniebat: qui
genus humanũ deceptis parentib pri-¬
mis. immortalitatis gła nud aret. Qͥa
gͦ mors intrauit ꝑ feminã: apte rediit
& uita ꝑ feminã. Illa a diabolo sedu¬
auctorẽ salutis edidit. Missus ẽ gͦ an¬
gelus gabriel a dõ. Raro autẽ legimꝰ:
quia apparentes hominib angłi. de-¬
signentur ex nomine. Uerũ quotiens¬
cũq fit. ic̃ eo utiq fit: ut etiã nomine
ipso quid ministraturi ueniant. insi¬
nuent. Gabriel nãq: fortitudo dĩ dr̃.
Et merito tali nomine p̃fulget: qui
nascituro in carne dõ testimonium

Expanded text:
abriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seduauctorem salutis edidit. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
eius cunctis palã credentib qđ de uir¬
gine natꝰ eẽt patuerit. Nec p̃tereundũ
qđ beata dei genitrix meritis p̃cipuis
etiã nomine testimonium reddit. Int̃¬
p̾tatur enim stella maris. Et ipsa qua¬
si sidus eximium: int̃ fluctꝰ scłi laben¬
tis grã pͥuilegii specialis refulsit. Ec .ii.¬
ngressus autẽ angłs ad eã: dix̃. Aue gr̃a
plena: dñs tecũ: benedicta tu in muli-¬
erib. Quȩ salutatio qͣntum humanȩ
consuetudimi inaudita: tantũ ẽ bea-¬
de marie dignitati congrua. Uere & enĩ
grã erat plena: cui diuino munere col-¬
latum ẽ ut pͥma int feminas głosissi¬
mum dõ uirginitatis munꝰ offerret. Un¬
de ure angłico aspectu simul & affatu
meruit ꝑfrui: quȩ angłicam studuit
uitã imitari. Nere grã erat plena: cui ip
re dñs cum illa erat: quã et pͥus nouo
castitatis amore a t̃renis ad cȩlestia
desidanda sustulit: & postmodũ me-¬
diante humana natura. om̃i plenitu¬

Expanded text:
ejus cunctis palam credentibus, quod de virejus cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsre Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, mediante humana natura, omni plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo ex semine dauid ueraciter
ortꝰ ẽ dñs: quia incorrupta eiꝰ genitrix
uerã de stirpe dauid originẽ duxit. Cur
autẽ ipse ñ de simplici uirgine. sed de
desponsata uiro concipi & nasci uolue¬
rit: plurimȩ a patrib rationabiles cau-¬
lut stupri rea damnaret᷑. si uirum ñ
habens filium ꝓcrearet. Deinde ut in
his etiã quȩ domestica cura naturalit̃
exigebat: puerꝑa solatio sustentaret᷑
uirili. Oportebat gͦ beatã mariã hab̃e
uirum: qui et testis integritatis eiꝰ cer-¬
tissimus: & nati ex ea dñi ac saluatoris
nr̃i eẽt nutriciꝰ fidissimus: quiq & ꝓ eo
paruulo scdm legẽ hostias ad templũ
deferret: & eum instante ꝑsecutionis
articło. in egiptũ cum mat̾re ferret ac
referret: aliaq illi ꝑplura. quȩ assũp¬
tȩ humanitatis fragilitas poscebat ne¬
cessaria ministraret. Nec multũ obfu-¬
it. si quis illũ ad tempꝰ eiꝰ filiũ credidit:
cum p̃dicantib apłis post ascensionẽ

Expanded text:
ex semine David ortus est Christus, quia incorrupta ejus genitrix veram de stirpe David originem duxit. Cur autem Dominus non de simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causlut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea Domini ac Salvatoris nostri esset nutritius fidelissimus: quique et pro eo parvulo, secundum legem, hostias ad templum deferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem
Abbreviated transcription (Latin):
q uirginẽ matrẽ decebat. dĩ filium ꝓ¬
creauit. Que post qͣm more humane
fragilitatis & uisione angłica. & inso¬
lita ẽ salutatione turbata: mox idem
angłs eã repetito sermone ne timeat.
hortat᷑: qũq maxime timorẽ pellere.
consueuit. quasi bene cognitã ac do-¬
mesticã. ꝓprio ea nomine uocat: &
quare grã plenam diceret. diligenter
edocet. Ne timeas inquit maria: inue¬
nisti enim grãm apud dm̃. Ecce conci¬
pies in utero & paries filium: & uoca¬
bis nom̃ eius rãm. Hic erit magnꝰ: &
filius altissimi uocabit᷑. Notandus sol¬
lerter ordo u̾boꝵ: et tanto artiꝰ ẽ cordi
inserendus: quanto manifeste patet.
quia in his tota redemptionis nr̃e sum¬
ma consistit. Nã manifestissime dñm
tris. & uerum hominis matris filiũ pre¬
dicant. Ecce inquit concipies in utero:
& paries filium. Agnosce uerum hunc
hominẽ: uerã de carne uirginis assũp¬
sisse substantiã carnis. Hic erit magnꝰ:
& filiꝰ altissimi uocabit᷑. Confitere eun¬

Expanded text:
em matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Notandus solerter ordo verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit. Nam manifestissime Domtris, et verum hominis matris Filium praedicat. Ecce, inquit, concipies in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis assumpsisse substantiam carnis. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Confitere eum
Abbreviated transcription (Latin):
xordium nr̃e redemptionis fr̃s ca-¬
rissimi hodierna nob̃ scĩ euangłii le¬
dõ missum narrat ad uirginẽ: ut no¬
uã in carne natiuitatẽ filii dĩ p̃dicaret:
ꝑ quã nos abiecta uetustate noxia. re-

Expanded text:
xordium nostrae redemptionis, fratres charissimi, hodierna nobis sancti Evangelii leoelis missum narrat ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate no
Abbreviated transcription (Latin):
na suꝑnȩ retributionis. continua ꝓte¬
ctione gub̃nat. Regnat in futuro: cũ
eosdẽ finito statu temporalis exilii. ad
habitationẽ patriȩ cęlestis introducit:⁊
in qua p̃senti eiꝰ uisione semꝑ admo¬
niti. nichil aliud agere qͣm eiꝰ uacare
laudib gaudent.

Expanded text:
supernae retributionis dona continua protesupernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent.
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñi: rex isrł. Et uxta aliũ euangłi¬
stam. Benedictũ qđ uenit regnũ patris
nr̃i dauid. Aderat enim tempꝰ. qđ redẽ¬
pto ꝑ eius sanguinẽ mundo rex agnos¬
ceretur: ñ solum domͦ dauid s & totiꝰ
eccłiȩ: immo om̃ium conditor & rector
scłoꝵ. Unde recte angłs post qͣm dixit.
& dabit illi dñs ds̃ sedẽ dauid patris eiꝰ:
continuo subiunxit. Et regnabit in do¬
mo iacob in ȩt̃num. Domum nãq ia-¬
cob eccł̃iam dicit uniu̾sam: quȩ ꝑ fidẽ
& confessionẽ xp̃i ad patriarcharũ ꝑti¬
net sortẽ: siue in his qui de patriarcha¬
rum stirpe carnis originẽ duxerunt:
seu in illis qui de aliis nationib carna-¬
liter editi: spiritali lauacro sunt in xp̃o
renati. In qua uidelicet domo regnabit
in ȩc̃num: & regni eiꝰ ñ erit finis. Reg¬
nat quippe in ea in p̃senti uita: cũ ele-¬
ctoꝵ corda ꝑ fidẽ et dilectionẽ suã in¬
habitans regit: atq ad ꝑcipienda do¬

Expanded text:
ne Domini, rex Israel . Et juxta alium evangeline Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Ecclesiae, imo omnium conditor et rector saeculorum. Unde recte angelus, postquam dixit, Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in domo Jacob in aeternum. Domum namque Jacob Ecclesiam dicit universam, quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis partũ ñ fuerit: s ita hoc potiꝰ
dictum intelligamꝰ. quia potentiã di¬
uinȩ maiestatis quã dĩ filiꝰ et̃nalit̃ ha¬
buit: hanc idem homo natꝰ ex tẽpore
acceꝑit: ut una in duab naturis ꝑsona
eẽt. mediatoris ac redemptoris nr̃i. Et
dabit illi dñs ds̃: sedẽ dauid patris eiꝰ.
Sedẽ dauid regnũ dicit isrłiticȩ plebis:
qđ suo tempore dauid. iubente parit̃¬
& adiuuante dño. fideli deuotione
gub̃nauit. Dedit gͦ dñs redemptori no¬
stro sedẽ dauid patris eiꝰ: qͣndo hunc
de genere dauid incarnari disposuit::
ut popłm quẽ dauid temporali impe
rio rexit. ipse grã spiritali ad ȩt̃ñum ꝓ-¬
ueheret regnum. De quo apłs ait. Qͥ
eruit nos de potestate tenebrarum: &
transtulit in regnum filii claritatis suȩ.
Hinc ẽ qđ idem popłs diuino admoni¬
tus instinctu: cum passurus ille ierosoli¬
mam ꝓparet: in eiꝰ laudẽ gaudens de¬
cantabat. Benedictꝰ qui uenit in nomi¬

Expanded text:
irginis non fuerit, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris nostri. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et juvante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem David temporali rexit imperio, ipse gratia spirituali ad aeternum proveheret regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ille stecit uixta rotã. & extendit che¬
rub manũ de medio cherubin ad
ignẽ qui erat int̃ cherubin: & sum¬
psit. et dedit in manꝰ eiꝰ qui indutus
erat lineis. Qͥ accipiens: ing̾ssus ẽ.
Et apparuit in cherubin similitu¬
do manꝰ hominis: subtꝰ pennas eoꝵ.
Et uidi. & ecce quatuor rote iuxta
cherubin. Rota una iuxta cherub
unum: & rota alia iuxta cherub u-¬
nũ. Species autẽ rotarũ erat qͣsi ui-¬
sio lapidis chrisoliti: & aspect᷑ earũ
similitudo una quatuor: quasi si sit
rota in medio rote. Cũq ambula¬
rent: in quatuor partes gradieban¬
tur. Non reu̾tebant᷑ ambulantes:
s ad locum ad quẽ ire declinabat.
quȩ pͥma erat sequebant᷑ & cȩterȩ:¬

Expanded text:
stetit iuxta rotam et extendit cherub manum de medio cherubin ad ignem qui erat inter cherubin et sumpsit et dedit in manus eius qui indutus erat lineis qui accipiens egressus est et apparuit in cherubin similitudo manus hominis subtus pinnas eorum et vidi et ecce quattuor rotae iuxta cherubin rota una iuxta cherub unum et rota alia iuxta cherub unum species autem erat rotarum quasi visio lapidis chrysoliti et aspectus earum similitudo una quattuor quasi sit rota in medio rotae cumque ambularent in quattuor partes gradiebantur non revertebantur ambulantes sed ad locum ad quem ire declinabat quae prima erat sequebantur et ceter
Abbreviated transcription (Latin):
& testes habuit: unum ante le¬
gem̃. alium sub lege: ut qͣndoq ue-¬
niret ipse qui ueracit̃ cȩlos penetͣre
potuisset. Unde & ipse ordo in eorũ
quoq utroꝵq subleuatione: ꝑ que¬
dam increm̃ta distinguit᷑. Nã enoch
translatus. helyas uͦ ad cęlum subue¬
ctus eẽ memoratur: ut ueniret post.¬
modum qui nec translatꝰ nec subue¬
ctus. cȩlum ȩthereum sua uirtute
penetiaret. Qui nob̃ in se credentib
quia carnis quoq mundiciã largi¬
retur: & sub eo ꝑ increm̃ta tempoꝵ
uirtus castitatis excresceret: in ipsa
quoq eoꝵ translatione qui ascensio¬
nẽ dñĩcam ut uidelicet famuli desi¬
gnauerunt: & in seipso qui ad cȩlũ
ascendit dñs ostendit. Nã enoch qͥ¬
dẽ uxorẽ & filios habuit: helyas uͦ
neq uxorẽ neq filios legit᷑ habuisse.¬

Expanded text:
 testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neq
Abbreviated transcription (Latin):
fili mi ne effluant hȩc ab ocłis tuis
custodi legẽ atq consilium: & erit
uita animȩ tuȩ: & gr̃a faucib tuis.
Tunc ambulabis fiducialit̃ in uia
tua: & pes tuus ñ impinget. Si dor¬
mieris ñ timebis: quiesces: & suauiᷤ
erit somnus tuus. Ne paueas repen¬
tino t̾rore: & irruentes tibi potenti¬
as impioꝵ. Dñs enim erit in latere

Expanded text:
e effuant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere
Abbreviated transcription (Latin):
mundum se eẽ a morte illiꝰ ostendens.
S tam̃ si reus quia fecit inuitꝰ: illi
innocentes qui coegerunt ut fac̾et:
Nullo modo.S ille dixit in eũ sentẽ¬
tiam: & iussit eum crucifigi: & qua¬
si ipse occidit: & uos o iudȩi occidistis.

Expanded text:
mundum se esse a morte illius : fecit tamen. mundum se esse a morte illius : fecit tamen. Sed si reus quia fecit vel invitus; illi innocentes qui coegerunt ut faceret? Nullo modo. Sed ille dixit in eum sententiam, et jussit eum crucifigi, et quasi ipse occidit; et vos, o Judaei, occidistis.
Abbreviated transcription (Latin):
suas filii hominum: dentes eo¬
rum arma ce sagittȩ: & lingua eoꝵ
gladius acutꝰ. Qđ dicit alꝰ psalmus.
sic & hic: exacuerunt tant᷑ n gladi¬
um linguas suas. Non dicant iudei.
derunt eum iudici pilato: ⁊ it qͣsi
a morte eiꝰ ipsi uident᷑ inimunes. siã
cum dixisset eis pilatꝰ uos eũ occidite.
respondunt. Nob ñ licet occide quen¬
quã. Iniquitatẽ facinoris sui in iudicẽ
hominẽ refunde uolebant: s nũqͥd
dm̃ iudicẽ fallebant: Qđ fecit pilatꝰ.
in eo ipso qđ fecit aliqͣntulum parti¬
ceps fuit: s in comparatione ipsoꝵ
multo ipse innocentior. Institit enĩ
qͣntum potuit: ut illum ex eoꝵ ma¬
nib lib̾aret. Nam ꝓptea flagellatũ
ꝑduxit ad eos. Non ꝑsequendo eũ
flagellauit: sed eoꝵ furori satifface¬
re uolens: ut uel. sic iam mitesc̾ent:
& desinerent eum uelle occidi cum
flagellatum uident. fecit & hoc. At̃
ubi ꝑseuerauerunt: nostis illũ lauis¬
se manus. & dixisse qđ ipse ñ fecisset:

Expanded text:
ii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus , quod dicit et alius psalmus: sic et hic, Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. Non dicant Judaei: dederunt judici Pilato, ut quasi ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nam cum dixisset eis Pilatus, Vos eum occidite, responderunt: Nobis non licet occidere quemquam . Iniquitatem facinoris sui in judicem hominem refundere volebant: sed numquid Deum judicem fallebant? Quod fecit Pilatus, in eo ipso quod fecit, aliquantum particeps fuit; sed in comparatione illorum multo ipse innocentior. Institit enim quantum potuit, ut illum ex eorum manibus liberaret. Nam propterea flagellatum produxit ad eos. Non persequendo Dominum flagellavit, sed eorum furori satisfacere volens, ut vel sic jam mitescerent, et desinerent velle occidere, cum flagellatum viderent : fecit et hoc. At ubi perseveraverunt, nostis illum lavisse manus, et dixisse quod ipse non fecisset,
Abbreviated transcription (Latin):
respondit iñs: & ait. Confiteris qͥa
ego sum: ꝓfiteris quia si ego uolo fit:
ideo uolo. Mundare. Uoluntatẽ p̃¬
caris: potestatẽ confiteris: uolo.
magnifice & mundaris. Plenissime
fessionẽ: ñ differam de mundare.
Uolo. Mundare. Scdm matħm.¬

Expanded text:
respondens Dominus, ait: Confiteris quia respondens Dominus, ait: Confiteris quia ego possum, profiteris quia si ego volo, fit: ideo volo, mundare; voluntatem precaris, potentiam confiteris. Volo, t mundaris. Plenissime fessionem, non differam te mundare. Volo, mundare. Ut et m
Abbreviated transcription (Latin):
ut correptus pȩnituissẽ: siue ꝓpt̃
tua prudentiã ut mirabilit̃ me mũ¬
dans magnificeris. Omĩa dispensan-¬
ter & ꝓuident̃ facis: & salutẽ largã
lepram ꝓ meis pecc̃atis portaui: di¬
mittens culpas meas munda me: si¬
ue ꝓpt̾ prudentiã tuã mirabiliter
munda me. ut ab om̃ib magnifice¬
ris. Si uis: potes me mundare. Uolũ¬
tas tua opus ẽ: quia & oꝑa uolunta¬
ti tuȩ obędiunt: ideoq si uis potes
me muncdare. Non dubito: ñ fal¬
lor: ñ dico sicut ille qui filii salutẽ
dep̃cabat᷑. si quid potes adiuua noᷤ.
s scio quia omĩa potes: ideoq ñ po¬
tentiã peto. ñ fortitudinẽ quero:
has enim scio eẽ in deficientes: sed
tantum uoluntatẽ tuã dep̃cor:
& sequens uirtus statim hanc grãm
adimplebit. Dñe: si uis potes me
mundare. Michi ad beneficium. tͥ
potes me mundare. Tu priꝰ naamã
ait pͥncipẽ syriȩ ꝑ heliseum in iorda¬
nẽ tinguens lepra mundasti: tu &
modo si ius potes me mundare. Cu

Expanded text:
ut correptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans magnificeris. Omnia dispensanter et providenter facis, et salutem largiter lepram propter mea peccata portavi, dimittens culpas meas, munda me: sive propter providentiam tuam me mirabiliter munda, ut ab omnibus magnificeris. Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, quia et opera voluntati tuae obediunt, ideoque, si vis, potes me mundare. Non dubito, non fallor, non dico sicut ille qui filii salutem deprecabatur, Si quid potes, adjuva nos; sed scio quia omnia potes, ideoque non potentiam peto, non fortitudinem quaero, has enim scio esse indeficientes, sed tantum voluntatem tuam deprecor, et sequens virtus statim hanc gratiam adimplebit: Domine, si vis, potes me mundare. Mihi ad beneficium, tibpotes me mundare. Tu prius Naaman principem Syriae per Eliseum in Jordane tingens lepra mundasti ; tu et modo, si vis, potes me mundare. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
uł fr̃s: ideo ait & dñs ad eos. Uos
estis sal t̾rȩ: & uos estis lux mundi.
Nc̃ uero descendente eo de monte.
turbȩ secutȩ sunt eum: quȩ in mon¬
tẽ ascende ñ potuerunt. ut pigri po
ꝑgere ñ potuer̃t. ꝓpt̃ suã irreligiosi¬
tatẽ & impietatẽ: s solus moyses
ascendit. & pauci cum eo filioꝵ isrł

Expanded text:
fratres. Ideo ait et Dominus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . Nunc vero descendente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri poppergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad eum homo leꝓsus adorans
cum. Ante qͣm peteret adorare cȩpit.
ande qͣm rogaret culturã ostendit.
Adorauit eum. Pro hoc ipso dm̃ et
dñm eum inuocans: ad orabat eum.
Sic & illi beati magi. priꝰ ꝓcidentes
adorauerunt eum: & ita demum ei
munera obtulerunt. Codẽ modo &
nunc iste cadens adorabat: & sic sup¬
plicẽ obtulit postulationẽ ⁊ dnẽ di-¬
cens. tu qui digne adoraris: qui me¬
rito coleris: de ego ut dñm adoro:
ideoq dñm dico: oꝑa priꝰ contestas.
& fic u̾ba loquens: ꝑ de enim om̃ĩa
facta sunt. Tu gͦ dnẽ: si uis potes¬

Expanded text:
ergo ad eum homo leprosus, adorans ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem eum. Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius contestans, et sic verba loquens. Per te enim omnia facta sunt: tu ergo, Domine, si
Abbreviated transcription (Latin):
sum sunt querite: quȩ sursum sunt
sapite: ubi xp̃c ẽ in dext̾a dĩ sedens.
inclinante se ad infirmitatẽ.
& impotentiã cȩteroꝵ : misertꝰ imꝑ¬
fectioni eoꝵ uł infirmitati. secutȩ
sunt eum turbȩ multȩ: aliqͣnti ꝓ¬
pter caritatẽ: aliquanti ꝓpt̃ doctri¬
nã: aliquanti ꝓpt̾ admirationẽ &¬
curationẽ. Et ecce homo leꝓsus: unꝰ
ex illis qui curationẽ querebant: qͥ
leuamen desidabant. Et ecce homo
ueniens: ad orabat eum dicens. Dñe
si uis. potes me mundare. Deorsũ cur-¬
reus rogas me o homo: & in monte
nichil dicis: Quare sic:. Quia tem¬
pus & tempora. omĩ rei sub cȩlo: tẽ¬
pus doctrine & tempꝰ curationis. In
monte docuit: illuminauit: mo¬
nuit : animas curauit: corda sana¬
uit. Proptẽa gͦ ego illa maiora tem¬
ptare nolui: illa sũma tardare pas-¬
completis: deorsũ eo de monte ad
curandum descendente. sicuti de ce¬
lo. sicut de cȩlestib montib ad sai-¬
uandos carnales descendente: ue-

Expanded text:
ite, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti pcurationem: et ecce homo leprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare pascompletis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
get sapientia: postulet a dõ qui dat
om̃ib affluent̃ et ñ imꝓꝑat: & dabi¬
tur ei. Postulet autẽ in fide: nichil he¬
sitans. Qui enim hesitat: similis ẽ
tempestati maris. quȩ a uento moue¬
tur & circũfert᷑. Non gͦ estimet ille
homo: qđ accipiat aliquid a dño.
ir duplex animo: incon

Expanded text:
t a Deo qui dat omnibus affluenter, et non improperat, ei dabitur. Postulet autem in fide nihil haesitans. Qui enim haesitat, similis est tempestati maris, quae a vento movetur, et circumfertur. Non ergo aestimet ille homo quod accipiat aliquid a Domino. Vir duplex animo, incon
Abbreviated transcription (Latin):
ic aliquã occasionẽ: nisi forte in lege¬
unc pͥncipes &
satrapȩ subripuerunt regi: &
sic locuti sunt ei. Dari rex: in ȩt̾num
uiue. Consilium inierunt cuncti pͥn¬
cipes regni. magistratꝰ & satrapȩ. se¬
natores & udices. ut decretum imꝑa¬
torium exeat et edictũ: ut omĩs qui
petierit aliquã petitionẽ a quocũq
dõ & homine usq ad dies triginta ni¬
si a te rex: mittatur in lacũ leonum.
Nunc itaq rex confirma sententiam
& scribe decretum: ut ñ immutetur
qđ statutum ẽ a medis atq ꝑsis: nec
p̃uaricari cuiquã liceat. Porro rex da¬
rius ꝓposuit edictum: & statuit. Qd
cum daniel comꝑisset idest constitu-¬
tã legẽ: ingressus ẽ domũ suã: & fe¬
nestris aꝑtis in cęnacło suo contra

Expanded text:
i forte in legeunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium exeat, et edictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam: Et fenestris apertis in coenaculo suo contra
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit dario. & constituit supra
regnum suũ satrapas centũ ui-¬
ginti: ut eẽnt in toto regno suo: et
suꝑ eos pͥncipes tres. ex quib damel
unus erat: ut satrapȩ illis redderent
rationẽ: & rex ñ sustineret molestiã.
Igitur daniel suꝑabat om̃s pͥncipes &e
satrapas: quia sp̃s dĩ amplior erat: in
eo. Porro rex cogitabat constituere eũ
suꝑ om̃e regnum. Unde pͥncipes & sa¬
trapȩ querebant occasionẽ ut inueni¬
rent danieli: ex latere regis. Nullãq
causã aut suspicionẽ rẽꝑire potuer̃t:
eo qđ fidelis eẽt. & omĩs culpa & suspi¬
cio ñ inueniretur in eo. Dixerunt gͦ

Expanded text:
lacuit Dario, et constituit super regnum satrapas centum viginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non i
Abbreviated transcription (Latin):
nũquid ñ constitusti ut om̃is homo
qui rogaret quẽquã de diis & homi¬
nib usq ad dies trignta nisi de rex.
mitteret᷑ in lacũ leonũ: Ad qd respon¬
dens rex ait. Uerus ẽ sermo iuxta de¬
cretum medoꝵ atq ꝑsarum: qđ p̃ua-¬

Expanded text:
id non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leonum? Ad quos respondens rex, ait: Verus sermo, juxta decretum Medorum atque Persarum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
aut paruiloꝵ nece lȩcissimum xp̃i
contristaret ingressum. S nulla sit
apud fideles innocentum de morte
tristicia: quia xp̃c iustissimus retri¬
butor ꝓpt̃ se passos suȩ fecit partici¬
pes passionis: atq eos quib libenter
uitam parabat ȩc̃nam: patient̃ per¬
misit occidi. Promde nos dilecussi¬
mi uenientes ex gentib. quib in
stella dominica salutare lum̃ radia¬
uit e celo. apud quos uirginis fide¬
lis ẽ partus. quib xp̃c & in cunabu¬
lis ds̃ ẽ: deuotionis ac fidei nr̃ȩ mu¬
nera deferentes: herodis ꝑfidiam de¬
clinemꝰ: & scĩficato corpore ac spũ. no¬
stram miscd̃iam diligentes: sacratis¬
simum semꝑ dñi bonoremꝰ aduentũ.
ut sicut de eius illuminatione gaude¬
mus: ita de nr̃a retributione lȩtem᷑:¬

Expanded text:
aut parvulorum nece, laetissimum Christi contristaret ingressum. Sed nulla sit apud fideles innocentium de morte tristitia: quia Christus justissimus retributor, propter se passos suae fecit participes passionis, atque eos quibus libenter vitam parabat aeternam, patienter permisit occidi. Proinde nos, dilectissimi, venientes ex gentibus, quibus in stella dominica salutare lumen radiavit e coelo, apud quos Virginis fidelis est partus, quibus Christus et in cunabulis Deus est, devotionis ac fidei nnera deferentes, Herodis perfidiam declinemus et sanctificato corpore ac spiritu, nostram misericordiam diligentes, sacratissimum semper Domini honoremus adventum: ut sicut de ejus illuminatione gaudemus, ita de nostra retributione laetem
Abbreviated transcription (Latin):
ne hanc tacite p̃terisse uideam᷑:
exhortando potiꝰ qͣm exponendo
in ea aliquid loquam. Hoc autẽ
nob solũmodo de expositione ui¬
deo ẽẽ requirendum: cur is qui ad
salutẽ petendã uenerat audiuit.
Nisi signa & ꝓdigia uideritis: ñ cre¬
ditis. Qui enim salutẽ querebat.
filio: ꝓculdubio credebat. Neq enĩ
ab eo quereret salutẽ: quẽ ñ credet
saluatorẽ. Quare gͦ dicit᷑ nisi signa

Expanded text:
taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis? Qui enim salutem filio quaerebat, procul dubio credebat. Neque enim ab eo quaereret salutem quem non crederet salvator
Abbreviated transcription (Latin):
retur iniquitas tua: & peccatũ tuuim
mundabit᷑. Et audiui uocẽ dni dicen¬
tis. Quẽ mittã: & quis ibit nobis: Et
dixi. Ecce ego: mitte me. Et dixit. Ua-¬
de et dices popło huic. Audite audi-¬

Expanded text:
iquitas tua, et peccatum tuum mundabitur. Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam? et quis ibit nobis? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Et dixit: Vade, et dices populo huic: Audite audi
Abbreviated transcription (Latin):
liari frĩ tuo. & tunc offeres munꝰ tu¬
um⁊ & iterum. amice qͦmͦ huc intͣ¬
sti ñ habens uestẽ nuptialẽ: Hoc
enim habet textus euangłicȩ lectio¬
nis. qđ quidã fecerit nuptias filio
suo: & intrauerit ut uideret simul
recumbentes: & uidens ibi hominẽ
ñ habentẽ uestẽ nuptialẽ. dixit ad
eum. Amice. qͦmͦ huc intrasti ñ ha¬
bens uestẽ nuptialẽ: Et illo obmu¬
tescente: dixit ministris. Ligate illi
manus & pedes: & ꝓicite eum in te¬
nebras exteriores: ibi erit fletꝰ & stri¬
dor dentium.
audire: qui ad conuiuium
nuptiale id÷ ad altare dñi. aut ebri¬
osus aut adult̃. aut odiũ in corde
retinens p̃sumit accede. Lũtat hoc
laista aut nunqͣm uelimꝰ admitt̾e.
aut si admissa fuerint. sine ulla mo
stinemus abluere: ne forte si cum
peccatoꝵ uulnerib ante tribunal
et̃m iudicis uenerimꝰ: ab illa ȩt̃na
eccłia & ab illa cȩlesti ierłm ꝑpetua¬

Expanded text:
liari fratri tuo, tunc offeres munus tuliari fratri tuo, tunc offeres munus tuum . Et iterum: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul discumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium. audire qui ad convivium nuptiale, id est ad altare Domini, 62 aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumet accedere. Avertat hoc la ista aut nunquam velimus admittere, aut si admissa fuerint, sine ulla morsynis festinemus abluere, ne forte si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jer
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s kinĩ unꝰquisq considet conscien¬
tiã suã: & quando se aliquo crimi¬
ne uulneratum ẽẽ cognouerit: priꝰ
orationibꝰ. ieiuniis uł elemosinis
studeat mundare consientiã suã.
& sic eucharistiã p̃sumat accipere.
Si enim agnoscens reatũ suũ ipse
se a diuino altari subduxerit: cito
ad indulgentiã diuinȩ miscdie ꝑ-¬
ueniet: quia sicut qui se exaltat hu
miliabitur:: ita e contrario qui se
Humiliat exaltabit᷑. Qui enim sic̃
dixi agnoscens reatũ suũ. ipse se hu¬
milit̾ ab altari eccłiȩ ꝓ emundatio
& cęlesti conuiuio ex commnunicari
penitus ñ timebit.¬
ogo uos fr̃s: diligent̃ attendite.
Si ad m̃sam cuiuscũq potentis
hominis nemo p̃sumit cum uestib
conscissis & inquinatis accede: qͣn¬
tomagis a conuuno ȩt̃ni regis id:
ab altari dñi debet se unꝰquisq in-¬
uidie uł odii ueneno ꝑcussus. ira-¬
& humilitate subtrahere: ꝓpt̃ il¬
lud qđ scriptũ ẽ. uade priꝰ reconet¬

Expanded text:
rissimi, unusquisque consideret conscientiam suam: et quando se aliquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam; et sic Eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet: quia smiliabitur, ita e contrario, qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit.ogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, iraet humilitate subtrahere, propter illud quod scriptum est: Vade prius reconci
Abbreviated transcription (Latin):
ris uł templi festiuitatẽ
colimus: si fidelit̃ & dili¬
ac iuste uiuimus: quicquid in dẽ¬
plis manufactis agit᷑. totum in no¬
bis spũali edificatione. completur.
Non enim m̃titus ẽ ille qui dixit.
Templum enim dĩ sc̃m ẽ: qd estis
uos. Et iterum. Nescitis quia corpo¬

Expanded text:
ris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diliac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpo
Abbreviated transcription (Latin):
tam sobrii. & tam pacifici ad istud
altare dõ auxiliante studeamꝰ acce¬
dere: ut ab illo ȩt̃no altari ñ mere¬
amur excludi. Qui enim ad istud
altare casto corpore & munde cor¬
de cum secura & munda conscien¬

Expanded text:
tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde cum secura et munda conscien
Abbreviated transcription (Latin):
randamq p̃sentis festi memoriã paucis
quidẽ u̾bis euangłista comp̃hendit:
s ñ pauca cȩlestis mysterii uirtute
grauidã reliquit. Exposita nãq nati¬
uitate dñica. cuiꝰ gaudia mox angłi
dignis laudib extulerunt: pastores
deuota uisitatione celebrarunt: om̃s
qui tunc audiere mirati sunt mos qͦ
lemniis exegimꝰ. subunxit atq ait.
Et postquã consuminati sunt dies
octo ut circũcidetur puer. uocatũ est
nom̃ eius uaĩc: qđ uocatum ẽ ab an¬
gelo pͥusqͣm in utero conciꝑetur. Hȩc
sunt festiuitatis hodiernȩ gaudia ue¬
neranda: hȩc sacrȩ sollemnitas diei:
hȩc illa suꝑne pietatis munera. sacro¬
scã: quȩ fidelium cordib comindans
apłs ait. Quia ubi uenit plenitudo tẽ¬
poris: misit ds̃ filium suũ factum ex
muliere factum sub lege: ut eos qui
suh lege erant redimeret: ut adoptio

Expanded text:
oriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Haec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui s
Abbreviated transcription (Latin):
cauit tam in ȩdib qͣm in agris. cun
facie: & decorus aspectu. Post
multos itaq dies miecit domina ocu¬
los suos in ioseph: & ait. Dormi me-¬
cum. Qui nequaquã adquiescens
oꝑi nefario: dixit ad eam. Ecce dñs
mĩs om̃ib michi traditis. ignorat qͥd
habeat in domo sua: nec quicquã
ẽ qđ ñ in mea sit potestate. uł ñ tra¬
didit michi. p̃ter de quȩ es uxor eius.
Quomͦ possum hoc malum facere.
molesta erat adolescenti: & ille recu¬
sabat stuprum. Accidit autẽ ut qua¬
dam die intraret ioseph domum &e
opis quippiã absq arbitris faceret:
& illa app̃hensa lacinia uestuñti eiꝰ
diceret. Dormi mecũ. Qui relicto in

Expanded text:
cavit tam in aedibus quam in agris cunctfacie, et decorus aspectu. Post multos itaque dies injecit domina oculos suos in Joseph, et ait: Dormi mecum. Qui nequaquam acquiescens operi nefario, dixit ad eam: Ecce dominus meus, omnibus mihi traditis, ignorat quid habeat in domo sua: nec quidquam est quod non in mea sit potestate, vel non tradiderit mihirgo possum hoc malum facere, molesta erit adolescenti, et ille recusabat stuprum. Accidit autem quadam die, ut intraret Joseph domum, et operis quid piam sine arbitris faceret. At illa appraehensa lacinia uestimenti eius diceret: “Dormi mecum. Qui relicto in
Abbreviated transcription (Latin):
eum futiphar eunuchus pharaonis.
princeps exercitus. uir egiptiꝰ de ma¬
nu ismahelitarum: a quib ꝑductus
erat. fuitq dñs cum eo: & erat uir in
cunctis ꝓsꝑe agens. Habitabatq in

Expanded text:
eum Putiphar, eunuchus Pharaonis, princeps exercitus, vir Aegyptius, de manu Ismahelitarum, a quibus perductus erat: fuitque Dominus cum eo, et erat vir in cunctis prospere agens. Sicut en