comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ seminatꝰ fuerit ager & diligent᷑ excultus. aeq ad
maturitatẽ ꝑuenerit seges tunc infructuũ ꝑfectione
festiuitas dr̃u geritur. Si gͦ & tuuis nouorũ diem festũ
agere cũ dõ. uide qͦmͦ semines cũ dõ. aut ubi semines:
ut possis tales metere fructus ex quibꝰ letari facias dm̃
& agere diem festũ. qͦd alit̾ implere ñ poteris. nͥ audias
apłm dicente. Qui seminat inspũ. de sp̃u mecec uitam
eternã Si sic semines & sic metas. uere diẽ festũ agis no.¬
uorũ. ꝓpterea deniq & ꝓpħa ad monet dicens. Innouate
uob̾ noualia. & nolite seminare suꝑ soinas. Qui gͦ cor suũ
interiore hominẽ renouat de die iidiẽ. iste sibi innouat
noualia. et non seminat suꝑ spinas. sed suꝑ derrã boña. quȩ
reddat ei fructũ aut trigesimũ. aut sexagesimũ. aut cen¬
tesimũ. Iste gͦ est qͥ in spũ seminat. & colligit fructũ sps̃.

Expanded text:
enim seminatus fuerit ager, diligenter excultus, atque ad enim seminatus fuerit ager, diligenter excultus, atque ad maturitatem pervenerit seges, tunc in fructuum perfectione festivitas Domini geritur. Si ergo et tu vis novorum diem festum agere cum Deo, vide quomodo semines, aut ubi semines, ut possis tales metere fructus, ex quibus laetari facias Deum, et agere diem festum. Quod aliter implere non poteris, nisi audias Apostolum dicentem: Qui seminat in s, vere diem festum agis novorum. Propterea denique et propheta admonet, dicens: « Innovate in vobis novalia, et nolite seminare super spinas . » Qui ergo cor suum et interiorem hominem renovat de die in diem, iste sibi innovat novalia, et non seminat super spinas, sed super terram bonam, quae reddat ei fructum tricentesimum aut sexagesimum aut centesimum . Iste ergo est, qui in spiritu seminat et colligit fructus spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
digna. ẽẽ. intelligentie. Sed illud magis est qͦd hor.¬
rescit ds̃ si malitiȩ sure. si neqͥtiȩ spũ inferm̃te t᷑ ani¬
ma. & intumescat ad flagitia. hec ñ uult. ẽẽ in anima
s̃ & tale ferm̃tũ nͥ abiecerim̃ de domo animȩ nr̃e. me¬
rito er t̾miabim̃. Sed nec contẽpnas etiã si paruã uidersᷤ
int᷑ te fermentari malitiã qͥa modicũ fer nrͣtũ totam
massam corrũpit: & idõ neq de paruo peccato negli¬
gas. qm̃ ex uno peccato generat᷑ & aliud. Sicut enĩ ex iusti
castior efficitur. ita & qͥ semel intra se licet paruũ mali¬
tiȩ reposuerit fermentũ. cotidie in semetipso neqͥtior
efficitur ac de terior. Et idõ si uis agere atimorũ festiui¬
tatem cũ dõ. ne paruũ qͥdem malitie fer m̃tũ intrate re¬
sidere patiaris: Post hanc seqͥtur sexta festiuitas quȩ drͣ
nouorũ. id÷ cũ pͥmitiȩ de nouis fructibꝰ offerunt᷑. ubi

Expanded text:
digna esse intelligentia, sed illud magis est, quod horrescit, merito hordigna esse intelligentia, sed illud magis est, quod horrescit, merito horrescit Deus, si malitiae, si irae, si nequitiae spiritu infirmetur anima et intumescat ad flagitia; haec non vult esse in anima Deus, et tale fermentum nisi abjecerimus de domo animae nostrae, merito exterminabimur. Sed ne contemnas, etiamsi parvam videris intra te fermentari malitiam, quia « modicum fermentum totam massam corrumpit . » Et ideo neque de parvo peccato negligas, quoniam ex uno peccato generacastior efficitur: ita et qui semel intra se, licet parvum malitiae reposuerit fermentum, quotidie semetipso nequior efficitur ac deterior. Et ideo si vis agere azymorum festivitatem cum Deo, ne parvum quidem malitiae fermentum intra te residere patiaris. Post hanc sequitur sexta festivitas, quae dicitur Novorum, id est, primitiae de novis offeruntur. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cor hominis ascendert̃: hȩc omia carnes st̃ uerbi
diͣ Quibꝰ qui potest ꝑfecto incellectu uesci & corde
purificato. ille uereᷤ festiuitatis paschȩ immolat sa¬
crificiũ. & diẽ festũ agit cũ dnõ & cũ angłis eiꝰ. Post
hec immo continuata huic festiuitas sequit᷑ azi¬
morũ. quã merito celebrabis si extͣmines om̃e fermͣ¬
tũ malitiȩ & nequitiȩ ahanima tua. & azima sin¬
ceritatis ueritatisq custodias. Neq enĩ putandũ. ẽ.
omipocentẽ dnm leges ho̾ibꝰ ꝓferm̃to scrib̾e. & ꝓ.¬
ꝓterea iubere ext̾minari animã de popło. si qua
force parũ aliqͥd fermͣti huiꝰ ex farina consꝑsi in
domo sua habuisse dep̾hendẽtur:eamq curam ma¬
gnoꝑe fuisse diuine maiestati. qua fermͣti huuis
causa intantũ se dicat offendi. ut animã quã ip se
adimaginẽ & similitudinẽ sua̾ fecit extͣminari ꝓ
hoc iubeat & euerti. Nlon mͥ uidet᷑ hec diuinis legibꝰ¬

Expanded text:
cor hominis ascendit , haec omnia carnes sunt verba cor hominis ascendit , haec omnia carnes sunt verba Dei. Qui potest perfecto intellectu vesci et corde purificato, ille verae festivitatis Paschae immolat sacrificium, et diem festum agit cum Deo et cum angelis ejus. Post hanc imo continuata huic festivitas sequitur azymorum, quam merito celebrabis, si extermines omne fermentum malitiae et nequitiae ab anima tua, et azyma sinceritatis veritatisque custodias. Neque enim putandum est omnipotentem Deum, leges hominibus pro fermento scribere, et propterea jubere exterminari animam de populo, si qua forte parum aliquid fermenti hujus ex farina conspersi in domo sua habuisse deprehenduntur, eamque curam magnopere fuisse divinae majestati, qua fermenti hujus causa in tantum se dicat offendi, ut animam quam ipse ad imaginem et similitudinem suam fecit, exterminari pro hoc jubeat et everti. Non mihi videtur haec divinis legib
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Q rto inloço ponitur inter festiuitates dĩ pasce
sollẽpnitas. in qͣ festiuitate agnꝰ occidit᷑. Sed uide tu
agnũ uerũ. agnũ di. agñũ qͥ tollit peccata muri.¬
di & dicito qͥa pascha nrm immolatꝰ. ẽz xp̃c. ludei
carnali sensu comedant carnes agni nos aute come.¬
damꝰ carnẽ uerbi dĩ. Ipse enĩ dix̃. Nisi comederiti
carnes meas ñ habebtos uitam in uob ipsis. H oc qͦd mͦ
loquim̃ carnes sunt uerbi di. si tam̃ quasi n infirmis
holera aut quasi pueris lactis alimoniã ꝓferamꝰ: si ꝑ¬
fecta loquim. si robusta. si fortia carnes uob uerbi
ddi apponimꝰ comedendas. Iibi enĩ mi sticus sermo.
ubi dogmaticꝰ. & trinitatis fide repletus ꝓfercur
ac solidus. ubi futuri scłi amoto uel amine licte¬
re legis sp̃alis sacramenta pandunt᷑. ubi fpes animȩ
auulsa decerris iactatur incęlos. & in illis colloca¬
tur quȩ ocłs ñ uidit nec auris audiuit. nec in

Expanded text:
bit. Quarto in loco ponitur inter festivitates Dei Paschae bit. Quarto in loco ponitur inter festivitates Dei Paschae solemnitas, in qua festivitate agnus occiditur. Sed vide tu Agnum et dicito quia pascha nostrum immolatus est Christus. Judaei carnali sensu comedant carnes agni: nos autem comedamus carnem verbi Dei. Ipse enim dixit: Nisi comederitis carnes meas, non habebitis vitam in vobis ipsis . Hoc quod modo loquimur carnes sunt verbi Dei, si tamen non quasi infirmis olera, aut quasi pueris lactis alimoniam praeferemus. Si perfecta loquimur, si robusta, si fortia, si carnes nobis verbi Dei apponimus comedentes. Ubi enim mysticus sermo, ubi dogmaticus et Trinitatis fide repletus profertur ac solidus, ubi futuri saeculi amoto velamine litterae, legis spiritalis sacramenta panduntur, ubi spes animae avulsa de terris jactatur in coelos, et in illis collocatur, quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
futurorũ est: certũq & cetere festiuicates similit̾ uͣbre
sunt futurorũ. Sed nc̃ de neomenia uideamꝰ. Diximꝰ qͦd
neomeniȩ festiuitas appellat᷑ cũ luna in nouari ceꝑit. &
soli pr ima fieri penitusq coniuncta ÷. Sol iusticiȩ x pcͣ ẽ:
huic siluna id÷ ȩccłia sua quȩ lumine ipsius iuncta fue.
rit repleta & penitus ei adheserit. ita ut scd̃m uerbũ apłi¬
menie agit.T̃ unc eniͣ noua efficit᷑. cũ abiecerit uete.¬
menie festiuitas geretTunc deniq ÷ qndo neq ui¬
deri neq coprehendi humanis aspectibꝰ pocest. Ani¬
ma enĩ cũ se totam sociauerit dnoͣ. & splendori lucis eiꝰ
tota consenserit. nichilq omino terrenũ cogitat. ni¬
chil mundanũ requirit. nec hominib placere studet:
minibꝰ aut humanis potest conspectibꝰ app̃hendi :
ammalis nanq homo intelligere & discernere non
potest spitalẽ. & idõ dignissime diẽ festũ aget: & ho¬
stiã neomeniȩ dño ut pote ꝑ ipsũ innouata iugula¬

Expanded text:
tum est quia et caeterae festivitates similiter umbrae sunt futurorum. Sed nunc de neomenia videamus. Diximus quia neomeniae festivitas appellatur, cum luna innovari coeperit et soli proxima fieri penitusque conjuncta. Sol justitiae, Christus est. Huic si luna, id est, Ecclesia sua, quae lumine ipsius repletur, juncta fuerit, et penitus ei adhaeserit, ita ut secundum verbum Apmeniae agit. Tunc enim nova efficitur, cum abjecerit vetemeniae festivitas, gerit. Tunc denique est, quando neque videri neque comprehendi humanis aspectibus potest. Anima enim cum totam se sociaverit Domino, et in splendorem lucis ejus tota concesserit, nihilque omnino terrenum cogitat, nihil mundanum requirit, nec hominibus placere studet, minibus aut humanis potest conspectibus apprehendi? Animalis namque homo intelligere et discernere non potest spiritalem. Et ideo dignissime diem festum aget et hostiam neomeniae Domino, utpote per ipsum innovata jugula
Abbreviated transcription (Latin):
quodãmͦ iam tunc pͦpłm baptitat. Et ipse est qͥ terrã here.¬
ditatis terram scãm partitur uniuersis. ñ pͥori popło sed
scd̃o. PRior enĩ pͦpłs ꝓpter p̃uaricationẽ suã cecidit in
de moy sei tẽporibꝰ dici ñ potuit. sed de iħu hoc drͣ meo
dnoͣ non illo naue. Et utina etiã mea terra cesset abellis.
& cessare possit. Sigͦ iħu pͥncipi meo fideliter militare̾.
si enĩ parerem meo dño tłl: nunquã caro mea in surge¬
ret aduersũ spm meũ. nec inpugnaretur tͬra mea ab¬
aduersariis gentibꝰ: diuersis sc̃ilicet concupiscentis
stimulata. Oremꝰ gͦ ut iħs regnet suꝑ nos. & cesset terra
nr̃a abellis. cesset abimpugnationib carnaliũ desideri¬
orũ: & cũ ista cessauerint. tunc unꝰqͥsq requiescet sub ui¬
te sua. & sub ficu sua. & suboliua sua: sub uelam̃to enĩ
patͥs & filii & spu scĩ requiescet anma. quȩ pac̾e inse re.

Expanded text:
quodammodo jam tunc populum baptizat. Et ipse est qui terram haerequodammodo jam tunc populum baptizat. Et ipse est qui terram haereditatis, terram sanctam, partitur universis, non priori populo, sed secundo. Prior enim populus propter praevaricationem suam cecidit in de Moysi tempore dici non potuit, sed de Jesu hoc dicitur meo Domino, non illo Nave. Atque utinam etiam mea terra cesset a bellis, et cessare posset! Si ergo Jesu principi meo fideliter militarem, si etiam paream Domino meo Jesu, nunquam caro mea insurget adversum spiritum meum, nec impugnabitur terra mea ab adversariis gentibus diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus omnes ut Jesus regnet super nos, et cesset terra nostra a bellis, cesset ab impugnationibus carnalium desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua, et sub ficu sua; et sub oliva sua. Sub velamento enim Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
ut pene expositione ñ egeat. Hulla hic popłi adclama¬
tio. nulla consanguinitatis ratio. nulla ꝓpinqͥtatis ha¬
bita contẽplatio÷. ꝓpind̾s agrorũ & p̃diorũ relinqua.¬
tur hereditas. Gub̾natio popłi illi tradatur quẽ ds̃ eligit.
homini scilicet tali qͥ habec sicut scriptũ audistis insemet
ris cuncta referta sunt: ñ possumꝰ quȩ pͣciosiora sunt
omittere. etiã si hec quȩ scd̃m litteram mandant᷑ necessa¬
ria uideantur & utilia. Conside̾mꝰ gͦ quȩ sit moy sei mors.
finis sine dubio legis. sed legis quȩ scd̃am litceram dicit᷑.
terorũq quȩ simili obseruantia mandantur inlege
Hec gͦ ubi fin̾e accipiunt. iłis suscipit pͥncipatũ. finis enĩ
legis axp̃c ad iusticiã om̃i credenti. Et sicut de pͥoribꝰ dic̾¬
ctũ .ẽ. qͥa om̃s in moy se baptiratist̃ in nube & in mari.
& aqua. lt̃s nanq est qͥ transit aqͣ iordans. & inipsis

Expanded text:
ut paene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamaut paene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio populi illi tradatur, quem Deus elegerit, homini scilicet tali, qui habet sicut scriptum audistis in semeriis cuncta referta sunt, non possumus quae pretiosiora sunt omittere, etiam si haec quae secundum litteram mandantur, necessaria videantur et utilia. Consideremus ergo quae sit Moysi mors. Finis sine dubio legis. Sed legis illius quae secundum litteramterorumque quae simili observantia mandantur in lege. Haec ergo ubi finem accipiunt, Jesus suscipit principatum. Finis enim legis, ad justitiam omni credenti. Et sicut de prioribus dictum est, quia omnes in Moyse baptizati sunt, in nube et in mari , et aqua. Jesus namque est, qui transit aquas Jordanis; et in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
pniictere. Nunqͥd non poterat moyses eligere
pͥncipe popło. et uͦ iudicio eligere & recta ius¬
taq sententia ad qu̾e dixerat ds̃: elige presbi¬
ñ eligit: non audet Cur non audetꝰ. Ne posteris pͣsũptioni
relinquat᷑ ex emplũ. Sed ausculta qͥd dicit. Puideat mõt
hancqͥ in grediatur ante faciem eorũ. & qui egrediatur
& qͥ ꝓducat eos & qͥ reducat. Si gͦ tantus ille ac talra
moiꝰ ses non ꝑmittit iudicio suo de eligendo pͥncipe
Npłi de constituendo successore. qͥs erit qui audeat uł
explebequȩ sepe clamoribꝰ adgrãm aut ad precu for¬
tasse excitata moueri solec uł ex ipsis etiã sacerdotibꝰ qͥs
erit qui se ad hoc idoneũ iudicet: & nͥ sicui oranti &pe¬
tentiadũo reueletur. sicut & ds̃ dlicit ad moy sen: Ad su¬
synagoge. & p̃cipe de ipso coram eis: & dabis claritate m
suꝑ illũ ut audiant illũ filii i srł. Audis euidenter
ordinationẽ pͥncipis popłi tam manifeste de script᷑a

Expanded text:
permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere principem populo, et vero judicio eligere, et recta justaque sententia, ad quem dixerat Deus: Elige presbyNon elegit. Non audet. Cur non audet? Ne posteris praesumptionis relinquat exemplum. Sed ausculta quod dicit: Provideat, hanc, qui egrediatur ante faciem eorum, et qui ingrediatur, et qui producat eos, et qui reducat. Si ergo tantus ille ac talis Moyses non permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo successore, quis eex plebe, quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad pretium fortasse excitatis moveri solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis erit, qui se idoneum ad hoc judicet, nisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assusynagogae, et praecipe de ipso coram eis, et dabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. Audis evidenter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam,
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. ut om̃ibꝰ misereatur. Sed gr̃as dnoͣ
tis huius. ut ubi habundauit peccatũ sup¬
habundaret gra. Nam moy ses quomͦ aliqͥue
liberare potuisset apeccatis. cũ etiam ipsi dica-¬
tur quia tͣnsgressi estis uerbũ meũ in deser-¬
to syna. & ñ me scifi castis in aqua coram filuis
istł: ut manifestũ sit om̃ibꝰ qͦd ule debeat solus
requiri qͥ solus peccatũ ñ fecit. nec inuentus.ẽ.
Iͥd filii tibi ñ sunt gerson & elieter: Aut si ali.¬
quid de ipsis dubitas ñ stͣ filii fr̃is magni et
stituat popło ducis: Sed discant ȩccłarsi pͥnci.¬
pes successores sibi non eos qͥ consanguinitate
generis iuncti st̃. nec qͥ carnis ꝓpraqͥtate soci.¬
antur testam̃to signare. neq hereditariũ tra¬
dere ȩecliȩ pͥncipatũ: sed referre ad iudicium
dĩ. & non eligere illũ quẽ humanꝰ coͣmendat as¬
fectus. sed dei iudicio cotũ de successoris electione

Expanded text:
peccato, ut omnibus misereatur. Sed gratias Deopeccato, ut omnibus misereatur. Sed gratias Deotis hujus, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret et gratia . Nam Moyses quomodo aliquem liberare potuisset a peccatis, cum etiam ipsi dicatur: Qui transgressi estis verbum meum in deserto Sin, et non me sanctificastis in aqua coram filiis Israel? Ut manifestum sit omnibus, quod ille debeat solus requiri qui solus peccatum non fecit, nec inventus est id filii tibi non sunt, Gerson et Eleazar? Aut si aliquid de ipsis dubitas, non sunt filii fratris magni et stituat populo duces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectus, sed Dei judicio totum de successoris electione
Abbreviated transcription (Latin):
ac trepidũ. qͦd de magno illo moy se famulo & a.¬
mico dĩ cui facie ad faciem locutus est driͣs. ꝑ quẽ
signa & uirtutes mirifice ꝑpetratȩ sunt : tam
grauia tam piculosa referuntur. Quid emiͣ dicit
ds: & apponeris inqͥt ad pͦpłm tuũ & tu: sicut
appositus .eͣ. aaron fẽtuus in or monte. Et qͣsi
causam mortis exponens dicit. ꝓpder oͦd tnͣsgressi
estis uerbũ meũ indeserto syna. cũ restitit sy¬
nagoga ne me scificaret. & non me scĩf castis
inaquã coram eis. Ergone inculpa est etiam ipse¬
moy ses. etiam ipse transgressionis crimen INI.¬
currit. etiã ipse factus est subpeccato: Iccir¬
co credo quȩ confidentia dicebat apłs. quia
regnauit mors abadam usq ad mox sen. Ac¬
cessit em̃ usq ad moy sen. & nec ipsi peꝑcit. Et
Iõ opinor dicebat quia peccat᷑u intr̾oiuit
inhunc mundũ. & ꝑ peccatũ mors in quo o̾es
peccauerunt. Et iterũ conclusit ds̃ omĩa sub.

Expanded text:
ac trepidum, quod de magno illo Moyse famulo et aac trepidum, quod de magno illo Moyse famulo et amico Dei, cui facie ad faciem locutus est Deus, per quem signa et virtutes mirificae perpetratae sunt, tam gravia, tam periculosa referuntur. Quid enim dicit ei Deus? Et apponeris, inquit, ad populum tuum et tu, sicut et positus est Aaron frater tuus in monte Hor. Et quasi causam mortis exponens dicit: Propter quod transgressi estis verbum meum in deserto Sin, cum restitit Synagoga ne me sanctificaret. Non me sanctificastis in aqua coram eis. Ergo et in culpa est etiam Moyses, etiam ipse transgressionis crimen incurrit, etiam ipse factus est sub peccato. Idcirco credo, cum fiducia dicebat Apostolus: Quia regnavit mors ab Adam usque ad Moysen. Accessit enim usque ad Moysen, et nec ipsi pepercit . Et ideo opinor dicebat, quia peccatum introivit in hunc mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt . Et iterum: Conclusit Deus omnes sub
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ ꝑfectus & beatus ñ in ualle nẽc̃ in aligua ter¬
rȩ planitiȩ aut in colle aliqͦ: sed in monte idest in
alto & arduo defungitur loco Uitȩ nanq eius con-¬
fumatio & ꝑfectio habebatur in excelso. Sed & oculis
suis contueri iubetur omnẽ t̾ram reꝓmissionis. &
diligent̃ exeminenti statione cuncta ꝓspicere. Opor¬
tet enĩ sũmã ꝑfectionis consecuturo nichil incog¬
nitu remanere̾. sed cunctorũ quȩ uident᷑ & audiunt᷑
hab̾e noticiã. Obhoc credo ut om̃iũ que incarne po¬
situs corporali cepit aspectu. in spũ effectus: & nuda
m̃te ad auditoria & discipłatũ sapientiȩ ꝓperans uie-¬
locit̃ eoꝵ rationes ad sequat᷑ & causas. Namq uidebit᷑
utilitas. ut discessuro de scło. & finẽ uite huius ꝓtmꝰ
accepturo ostenderentur t̾re & loca. quorũ nec labo¬
rem ꝑpessus. eẽt. nec grãm susceptur us: ꝑ derret me
sane sermo qͥ sequitur: & addicendũ timidũ red dit.

Expanded text:
qui et beatus est, non in valle nec in aliqua terrae planitie, aut in colle aliquo, sed in monte, id est, in alto et arduo defungitur loco. Vitae namque ejus consummatio et perfectio habetur in excelso. Sed in oculis suis contueri jubetur omnem terram repromissionis, et diligenter ex eminenti ratione cuncta perspicere. Oportebat enim summam perfectionis consecuturo nihil incognitum remanere, sed cunctorum quae videntur et audiuntur habere notitiam. Ob hoc credo, ut omnium qui in carne positus corporali coepit aspectu, in spiritu effectus, et nulla mente ad auditoria et discipulatum sapientiae properans, velociter eorum rationes assequatur et causas. Nam quid videbitur utilitatis, ut discessuro de saeculo, et finem vitae hujus protinus accepturo, ostendantur terrae loca, quorum nec laborem perpessurus esset, nec gratiam suscepturus? Perterret sane me sermo qui sequitur, et ad dicendum timidum reddit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dix̃ indie festo. sed parte diei festi. Ex parte enĩ &ñ
ex integro diem festu in hoc mundo positi celebramꝰ.
int̾pellam̃ enĩ etiã si nolumꝰ ab onere carris. pulsam᷑
Aconcupiscentiis eiꝰ. curisq & sollicitudinibꝰ terebra¬
mͣ. corpus enĩ corruptibile ut ait ille sapientissimꝰ
ad grauat animã & de pͥmit sensũ multa cogitante.
Ca parte gͦ in hoc mundo sc̃ĩ agunt diẽ festiuũ. q &e exe
parte sciunt. & exparce ꝓpħant. Cũ aute uenerit quȩ
ꝑ fecta st̃: destruentur ista quȩ exparte st̃. Sicut eñi ꝑ¬
fecte scientiȩ cechit ista quȩ exparte .ẽ & ꝑfecte ꝓpħe¬
dit ista quȩ ex parte festiuitas. Neq enĩ qͦd ꝑfectũ est
mundꝰ iste caꝑe potest. ubi ut diximꝰ necessitas corpo¬
ris nunc cibũ tc̃ pocũ. nc̃ somnũ suggerit. ñc etiã
qͣntã cũq necessario uitȩ pͣsentis sollicitudinẽ̾ mouet.¬

Expanded text:
 in potu, aut in parte diei festi. Ex parte enim, et non ex integro, diem festum in hoc mundo celebramus. Interpellamur etiam si nolumus ab onere carnis, pulsamur a concupiscentiis ejus, curisque et sollicitudinibus terebramur. Corpus enim corruptibile, ut ait sapientissimus, aggravat animam, et deprimit sensum multa cogitantem . Ex parte enim in hoc mundo sancti agunt diem festum, quia ex parte sciunt, et ex parte prophetant. Cum autem venerint quae perfecta sunt, destruentur ista quae ex parte sunt. Sicut enim perfectae scientiae cedit ista quae ex parte est, idit ista quae ex parte est festivitas. Neque enim quod perfectum est capere mundus iste potest, ubi, ut diximus, necessitas corporis, nunc cibum, nunc potum, nunc somnum suggerit; nunc etiam quantamcunque necessario vitae praesentis sollicitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ier sia sͦ O urinitatione ceceroru ed ẽ indent agere
runarratione suscepta conantur implere. cnͣtam ꝓ
onib ercrati. qua uecerũ uł traditione uł confien¬
eudine sola instituti:s mi tam̃ alidͥd gerunt. Ultmꝰ
Sgradus scribitar ille qui quolibet pacto his pe¬
crim fuerit: quan si diceret. Siue occasione sure ue-¬
riate dostrme siqͥ aliqͥd boni fecerit non peribit
boni opois merces. seo largiente dñolocũ heresis ore
bo acpis meetquidẽ a nobis audacter fortassis pre¬
su pca & inmediũ plata indenture ñtam epst ab¬
surdũ. si sualib spitalia ꝓͥponentes secrecioris eos irl¬
telligentiȩ emulatores cupidosq reddamꝰ. Post hȩc

Expanded text:
ea videntur agere rum narratione suscepta, conantur implere, et non taonibus excitati, quam veterum vel traditione, vel consuetudine sola instituti, boni tamen aliquid gerunt. Ultimus vero gradus scribit ille, qui quolibet pacto his proximus fuerit, quasi diceret: Sive occasione, sive veritate doctrinae, si qui aliquid boni fecerint, non peribit boni operis merces, sed largiente Domino, locum haereditatis accipiet. Haec quidem a nobis audacter fortassis praesumpta, et in medium prolata videantur; non tamen erit absurdum, si spiritalibus spiritalia praeponentes, secretioris eos intelligentiae aemulatores cupidosque reddamus. C
Abbreviated transcription (Latin):
ham incasulis id÷ intab̾naculis habitauit cũ isaac &. la¬
cob coheredib ꝓmissionis eiꝰdẽ. Cũ gͦ in cola fueris & ꝑe¬
grinꝰ int̾ris & non est mens tua fixa & radicata indesi¬
deriis terrenorũ. sed paratus es ut cito tnseas. & parat᷑ es
extendere te semꝑ ad interiora. usq qͦ ꝑuenias ad terrã
fluentẽ lac & mel: hereditatẽ capias friturorũ: si te in¬
quã positũ inhis uideat ds̃. letatur inte: & die̾ festũ aget

Expanded text:
ham in casulis, id est, in tabernaculis habitavit cum Isaac et Jaham in casulis, id est, in tabernaculis habitavit cum Isaac et Jacob cohaeredibus remissionis ejusdem. Cum ergo incola fueris et peregrinus in terris, et non est mens tua fixa et radicata in desideriis terrenorum, sed paratus es, ut cito transeas, et paratus es extendere te semper ad anteriora, usquequo pervenias ad terram fluentem lac et mel , et haereditatem capias futurorum: si te, inquam, positum in his videat Deus, laetat
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ humilitateq de poscunt. qͥa qͥ se humiliat ipse
eraltabit᷑ apud dm̃. Hoc gͦ deposcit & ꝓpitiationis
dies. Cũ enĩ afflicta fuerit anima & humiliata in.
conspectu dnĩ. tunc ei reꝓpiciabit᷑ ds̃. & tc̃adeam
uenit ille quẽ ꝓ posuit d ꝓpiciator ẽ ꝑ fidẽ in sangui¬
festus di̾ qui sit qͦ d̃ lecatur in homine. uideamꝰ. Sce¬
nofegia inqͥt. Letatur gͦ suꝑ te cũ te uiderit in hoc
mundo intab̾nacuł habitant̾ẽ. cũ te uiderit ñ hab̾e
fixũ & fundatũ animũ ac ꝓpositũ suꝑ tras nec desi.¬
derantẽ que terrena st̃: nec umbrã uitȩ huiꝰ qͣsi posses.¬
sionẽ ꝓ pͥam & ꝑpecuã deputantẽ. sed uelut intnsitu po.
sitũ & ad uerã illam patriã unde egressus es ꝑadisi fe¬
stinantẽ ac dicent̾e: incola ego sũ & ꝑegrmꝰ sicut om̃s pa¬
tres mei. Intab̾naculis enĩ habitauert & patres. & abra¬

Expanded text:
dinem, humilitatemque deposcunt: quia « qui se humiliat, ipse dinem, humilitatemque deposcunt: quia « qui se humiliat, ipse exaltabitur » apud Deum. Hoc ergo deposcit et propitiationis dies. Cum enim afflicta fuerit anima et humiliata in conspectu Domini, tunc ei propitietur Deus: et tunc ad eam venit ille, quem proposuit Deus propitiatorium per fidem in sanguifestus Dei qui sit, quo Deus laetatur in homine, videamus: Scenopegia, inquit. Laetatur ergo super te, cum viderit in hoc mundo in tabernaculis habitantem; cum te viderit non habere fixum et fundatum animum ac propositum super terras, nec desiderantem quae terrena sunt, nec umbram vitae hujus quasi possessionem propriam et perpetuam deputantem, situm, et ad veram illam patriam unde egressus est, paradisi, festinantem ac dicentem: « Incola ego sum et peregrinus sicut omnes patres mei . » In tabernaculis enim habitaverunt et patres, et Abra
Abbreviated transcription (Latin):
dicere canite initio mensis tuba indie insignis sollent¬
pnitatis eiꝰ & qͥ scit in ꝑsalmis iubilare eidigne doagtt
Pollepnitatẽ cubarũ. Et adhuc est alia festiutas cũafrl¬
cunt animas suas & humiliant se dõ festa celebrantese
d mira festiuatas. dies festus uocatur afflictio anime. hic
eni inqͥt ches est ꝓpiciationis decima die mensis septi¬
sup te. affuge animã tuã. & humilia eã. Non ei ꝑmidtar
explere desideria sua. nec concedas ei lasciuius ẽuagari.
sed mqntũ fieri potest afflige & humilia eã. Denir et
pasche festiuita & arimorũ panẽ afflictionis habe dicit᷑.
Net potest q̾s agere diem festũ nͥ afflictionis panem
manducauerit. Pascha cũ amaritudine. manducabis
enĩ inqͥt arima cũ amaritudine s Pͭigredine. Uides
ꝗ qͥles st̃ festiuitates dĩ. ñ recipiunt dulcedine̾ cor¬
poralẽ. nichil remissũ. nichil uoluptuosũ. aut lu¬
xuriosũ uolunt. sed afflictionẽ anime & a maritu¬

Expanded text:
dicere: « Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis ejus , et qui scit in Psalmis jubilare, digne Deo agit solemnitatem tubarum. Est adhuc et alia festivitas cum affligunt animas suas et humiliant, sed non festa celebrantes. O mira festivitas! Dies festus vocatur afflictio animae. « Hic enim, inquit, dies est propitiationis, decima die mensis septsuper te, afflige animam tuam et humilia eam. Non ei permittas explere desideria sua, nec concedas ei lascivius evagari, sed in quantum fieri potest, afflige et humilia eam. Denique et Paschae festivitas et azymorum panem afflictionis habere dicitur. Nec potest quis agere diem festum, nisi afflictionis panem manducaverit, et manducaverit pascha cum amaritudine. « Manducabitis enim, inquit, azyma cum amaritudine. » Vides ergo quales sunt festivitates Dei. Non recipiunt dulcedinem corporalem; nihil remissum, nihil voluptuosum, aut luxuriosum volunt, sed afflictionem animae, et amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
tates. sedes. dominationes. atq omẽ nom̃ clarissimarũ
celestuĩq uirtutũ ñ solũ qͦd in p̾senti scło nominatur.
sed qđ etiã infuturo. Intͣ hos om̃s consida &e conice qͦmͦ
agi possint dies festi drũ. quȩ ibi festiuitas. quȩ gaudia.
quȩ leticiȩ magnitudo. Nã de his que supͣ diximꝰ spĩta¬
libꝰ festuntatibꝰ etiã si magnȩ st̃ & uere p̃cipue cũ spĩta¬
lit̾ cernunt᷑ inanima. tam̃ ex parte st̃ ñex integro.
Sicut enĩ dix̃ apłs. qͥa exparte scimꝰ ce exparte ꝓpħamꝰ.
ita consequens est: ut exparte diẽ festũ geramin. Ut
autẽ scias hec ita. eẽ: redeamꝰ ad ipsuis Payli sermon̾e.
quẽ indiebꝰ festis & neomenus posuit. & uide qͦmͦ ob

Expanded text:
es, dominationes, atque omne nomen clarissimum coelestiumque virtutum, non solum quod in praesenti saeculo nominatur, sed quod etiam in futuro. Item hos omnes considera, et conjice quomodo agi possint dies festi Domini, quae ibi festivitates, quae gaudia, quae laetitiae magnitudo. Nam de his quae supra diximus spiritalibus festivitatibus, etiam si magnae sunt et verae, praecipue cum spiritaliter geruntur in anima, tamen ex parte sunt, non ex integro. Sicut enim dixit Apostolus, quia ex parte scimus, et ex parte prophetamus , ita consequens est, ut ex parte diem festum geramus. Ut autem scias haec ita esse, redeamus ad ipsius Pauli sermonem, qui de diebus festi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ agantur dies festi. erige paululũ si potes senfus tuos
aterra: & obliuiscere paulisꝑ hȩc quȩ habentur infacie.
hic habitꝰ munchi. celũ uͦ nouu & noua t̾ra fundetur.
Amoue de conspectib tuis etiã solis huiꝰ lucẽ. & da illi
mundo qͥ uenturus : solis huiꝰ septuplũ lumen. inrmo
potius scd̾m scripture auctoritatem. ipsũ ei da dñm

Expanded text:
 agantur, erige paululum si potes sensus tuos a terra, et obliviscere paulisper haec quae habentur in facie. hic habitus mundi. Coelum vero novum et nova terra fundetur. Amove de conspectibus tuis etiam solis hujus lucem, et da illi mundo, qui venturus est, solis hujus septuplum lumen: imo potius secundum Scripturae auctoritatem ipsum ei da
Abbreviated transcription (Latin):
entur inscã. si tamen & nos ex his. ẽẽ. meream᷑ qui resti¬
tuendi st̃ qͥ neq esurient neq sitient. neq dormita¬
bunc. neq laborabunt. sed ertͣ ꝑuigiles sicut angłica
tunc erit uera & incorrupta festiuitas. Cuiꝰ festiuita¬
tis pͥnceps & sponsus & dñs erit ipse iħc xp̃c saluator

Expanded text:
entur in sancta, si et nos ex his esse mereamur, qui restituendi sunt, qui neque esurient, neque sitient, neque dormitabunt, neque laborabunt, sed erunt pervigiles sicut angelorutunc erit vera et incorrupta festivitas, cujus festivitatis princeps, et sponsus, et dominus, erit Jesus Christus Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
forcassis & sacrificiũ nr̃m indesinens de qͦ supͣ exposu.¬
imꝰ melius offeretur. Tunc enĩ melius & indesinent᷑ ad¬
sistere anima poterit dõ. & offerre sacrificiũ laudis ꝑ.
pontifice̾ magnũ qͥ est sacerdos inȩt̾nũ scđm ordiñe mel.

Expanded text:
ssis et sacrificium indesinens, de quo supra exposussis et sacrificium indesinens, de quo supra exposuimus melius offeretur: tunc enim melius indesinenter assistere anima poterit Deo et offerre sacrificium laudis per pontificem magnum, qui est sacerdos in aeternum, secundum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
sup bonos & malos. & pluat suꝑ iustos & in iustos. inqͦ
ñoccidat & uiuere faciat. Unde & dñs ineuangłus.
cũ iudei pͣscriberent sibi de oꝑatione & curatione sab.¬
bati respondit eis. Pat̾ m̃s usq mͦ opatur. & ego operor.
Ostendens ꝑhec innullo huiꝰ scłi sabbaco reqͥescere dm
a dispensationibꝰ mundi. &. a ꝓuisionibꝰ generis hu
mani. Nã & creaturas qͥdẽ fecit ex initio &e substantiaᷤ
ꝓtulit. qnͣtas sibi sciebat ut potȩ rerũ conditor ad ꝑfe.¬
Cionẽ mundi posse suffice̾. sed usq ad consũmationẽ
scłi ab earũ ꝓuisione & dispensatione ñ cessat. Erit gͦ
uerũ sabbatũ in qͦ reqͥescet ds̃ abom̃ibꝰ oꝑibꝰ suis scłm
futurũ tunc cũ aufugiet dolor tristicie & gemitus.
& erit om̃ia & in om̃ib dsͣ. Inqͦ sabbato concedat eciam
nob̾ ds̃ diem festũ agere secũ & cũ scis angłis suis. &¬
festa celebrare offerentes sacrificiũ laudis. & reddentes al.¬

Expanded text:
super bonos et malos, et pluat super justos et injustos; non quo non occidat et vivere faciat. Unde et Dominus in Evangeliis, cum Judaei praescriberent sibi de operatione et curatione sabbati, respondit eis: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Ostendens per haec in nullo hujus saeculi sabbato requiescere Deum a dispensationibus mundi, et a provisionibus generis hmani. Nam creaturas quidem fecit ex initio et substantias protulit, quantas sibi sciebat ut pote rerum conditor, ad perfectionem mundi posse sufficere: sed usque ad consummationem saeculi, ab earum provisione et dispensatione non cessat. Erit ergo verum sabbatum, in quo requiesceret Deus ab omnibus operibus suis, saeculum futurum, tunc cum aufugiet dolor et tristitia et gemitus, et erit omnia et in omnibus Deus. In quo sabbato concedat etiam nobis Deus diem festum agere secum, cum sanctis angelis suis festa celebrare; offerentes sacrificium laudis, et reddentes Al
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑ & in matutinis & uesꝑtinis mandat᷑ offerri
hoc indicat. ut & in lege ac ꝓpħis quę matutinum
temp̃ ostendunt: & ineuanglica doetrina que uespti.¬
nũ idest inuesꝑa mundisaluatoris ostendit Ad uen
tũ indesinenti intentione ꝑ sistat Has gͦ tales festiuii¬
testis dñs dicit & obseruabitis dies festos meos Dtes
sine intermissione oremꝰ. ita ut ascendat oratio nr̃a sic̃
incensũ inconspectu eiꝰ mane. & eleuatio manuũ nr̃arũ
dies festi percatorũ conuercunt᷑ inluctũ & cantica eorũ
inplanctũ. cercũ est qͥa qͥ peccat. & agit dies peccati. age.
test. qui indesmenter custodit custodiã. & conseruat semec¬
ipsũ apeccato.Quadie autẽ int̾ruperit & peccauerit. cer¬
tũ est qͦd in illa die nͣ offert sacrificiũ indesinens dõ. Ue.¬

Expanded text:
nenter et in matutinis et in vespertinis mandatur offerri, nenter et in matutinis et in vespertinis mandatur offerri, hoc indicat, ut in lege ac prophetis, qui matutinum tempus ostendunt, et in evangelica doctrina quae vespertinum, id est, in vespera muntum, indesinenti intentione persisteret. Has ergo tales festivitates Dominus dicit: « Et observabitis dies festos meos. » Disine intermissione oremus; ita ut ascendat oratio nostra, sicut incensum in conspectu ejus mane, et elevatio manuum nostrarum , dies festi peccatorum convertuntur in luctum, et cantica eorum in planctum; certum est quia qui peccati, et agit dies peccati, ageretest, qui indesinenter custodit justitiam, et conservat semetipsum a peccato. Qua die autem interruperit et peccaverit, certum est quod in illa die non offert sacrificium indesinens Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ festorũ leges habemꝰ inmanibꝰ & inde nc sermoest:
requiramꝰ diligentius qui sit ordo festiuitatũ. ut ex ip¬
sis ordinibꝰ & sacrifitiorũ ritu colligere possi m qualit᷑
unusqͥsq ex suis actibꝰ & conuersationibꝰ scĩs dõ festi¬
uitatem possit parere. Prima gͦ.ẽ festiuitas dĩ quȩ ap¬
pellatur indesinens. De his enĩ mandat᷑ quȩ indesinent̃
& sine ulla ꝓrsus interruptione matutims & uesꝑti.¬
nis sacrificiis offerant᷑. Mandans gͥ festiuitarũ ritiis.
ñ pͥmo statim uenit ad festiuitat᷑e paschȩ nȩq ad azi-¬
morũ neq ad scenophegiȩ aliasq de qͥb pͣcipitur. sed
hanc pͥma posuit inqͣ sacrificiũ indesinens mandat
offerri. quo scilicet agnoscat qͥsq ille uult. ẽẽ. ꝑfec¬
tus scͣs. quia ñ aliqͣndo quidẽ agenda est doͣ aliqnͣdo
uͦ ñ agenda festiuitas. sed semꝑ indesinent̾ iustus
agere debet diem festũ. Sacrifitiũ nanq qͦd indesi¬

Expanded text:
go festorum leges habemus in manibus, et inde nunc sermo est, requiramus diligentius qui sit ordo festivitatum, ut ex ipsis ordinibus et sacrificiorum ritu colligere possimus, qualiter unusquisque ex suis actibus et conversationibus sanctis, Deo festivitatem possit parare. Prima ergo est festivitas Dei, quae appellatur indesinens. De his enim mandatur, quae indesinenter et sine ulla prorsus interruptione matutinis et vespertinis sacrificiis offeruntur. Mandans igitur festivitatem, non primo statim venit ad festivitatem Paschae, neque ad Azymorum, neque ad Scenopegiae, aliasque, de quibus praecipitur; sed hanc primam posuit, in qua sacrificium indesinens jubetur offerri, quo scilicet agnoscat quisquis vult esse perfectus et sanctus, quod non aliquando quidem agenda est Deo, aliquando non agenda festivitas, sed semper et indesinenter justus agere debet diem festum. Sacrificium namque quod indesi
Abbreviated transcription (Latin):
locus anime sp̃icalis: lusticia locus eius.ẽ. uemias.
sapientia. sc̃ificatio & omĩa quȩ a p̃s est: locus animȩ ÷.
EA. quo loco eam ñoportet exire ut uera sabbata cu¬
stodiat. & diem festũ insacrifitus exigat sabbatorũ. si¬
cut .&. dñs dicebat. Qui in me manet & ego ineo Q aie.
tẽ diximꝰ uera sabbata. si altius repetamꝰ que siri ue.¬
ra sabbata. ultra hunc modũ est ueri sabbati obserua¬
tio. Q denĩ sex iptĩ ingenesi qͥa reqͥeuit dñs indie sab.¬

Expanded text:
Justitia locus ejus, veritas, sapientia, sanctificatio, et omnia quae Christus est locus animae est. Ex quo loco eam non oportet exire, ut vera sabbata custodiat, et diem festum in sacrificiis exigat sabbatorum, sicut et Dominus dicebat: « Qui manet in me et ego in eo . » Quod autem diximus vera sabbata, si altius repetamus quae sint vera sabbata, ultra hunc mundum est vera sabbati observatio. Quod enim scriptum est in Genesi , quia requievit Deus in die sab
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ offertur & hostia. Neomenia autẽ dr̃ͣ noua luna.
Est gͦ & ista festiuitas. cũ luna innouatur. Noua autẽ dr̃
cũ soli ꝓx ima fuerit effecta. & ualde ei conuincta. ita
ut subclaricate eiꝰ lateat. Sed mirũ fortasse uideatur
considentur. nͣtam religiosa quã suꝑstitiosa uidebunt᷑.
Sed sciebat apłs Paylus qͥa non dehis loquit᷑ lex: neq illũ
cibo aut pocu.aut parte diei festi: aut neomenia aut sab¬
bato. que sunt umbra futurorũ. Si gͦ umbra futuroꝵ est

Expanded text:
omenia autem dicitur nova luna. Est ergo et ista festivitas, cum luna innovatur. Nova autem dicitur cum soli proxima fuerit effecta et valde ei conjuncta, ita ut sub claritate ejus lateat. Sed mirum fortasse videatur, considerentur, non tam religiosa quam superstitiosa videbuntur. Sed sciebat Apostolus Paulus, quia non de his loquitur lex, neque ullum cibo, aut potu, aut in parte diei festi, aut neomenia, aut Sabbato, quae sunt umbra futurorum . » Quod ergo t
Abbreviated transcription (Latin):
erit ut ipse succedat. In his tam̃ integer & ꝑfectus ẽ.
hrstorie sensus. ut nichil regͥrere uideat extrense¬
cus. tam siqͥ bene inspitalibꝰ legibꝰ erudrtrt ł & ple¬
more scientie luimine racdiatus: ille potest inteit ge¬
rluusersos sstos successionũ gradꝰ. Et ori pͥmesit cen¬

Expanded text:
 familia, ut ipse succedat. In his tam integer et perfectus est historiae sensus, ut nihil requirere videatur extrinsecus. Tamen si qui bene in spiritalibus legibus eruditus est, et pleniore scientiae lumine radiatus, ille potest intelligere diversos istos successionum gradus. Et quomodo primus sit con
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ est autẽ festiuitas sabbati. nͥ illa de qͦ apłs dicit. relin¬
tinichil ex om̃ib mundi actibꝰ oporcet oꝑari.Si gͦ de¬
sinas abom̃ibꝰ scłaribꝰ oꝑibꝰ & nichil mundanũ geras.
sed spĩtalibꝰ oꝑibꝰ uaces. adeccłam conuenias. lectionibꝰ
diuinis & tractatibꝰ aur̃ẽ p̾beas. de celestibꝰ cogites: de.
futura spe sollicitudinẽ geras. uenturũ iudiciũ pre &¬
culis habeas n respitias ad pͣsentia & uisibilia. sed ac
si faber. si inst ructor. & siqͥ huimodi opificũ fuerit.
otiatur indie sabbati. Lector autẽ legis diuine ul do.¬
ctor ñ desint aboꝑe suo. & tam̃ sabbatũ non contami¬
nat. Sic enĩ & dñs chicit ad eos. Aut non legistis qͥa & Sa.¬
cerdotes intẽplo sabhatũ uiolant. & sine erimine surit.
Q in enĩ cessauit ab oꝑibꝰ scłi & sp̃italibꝰ actibꝰ uacar ite
est qͥ sacrificiũ sabbati & diem festũ agit sabbatoril. neco
oniera portat inuia. Omis em̃est om̃e peccatũ. queadmo.¬

Expanded text:
Quae est autem festivitas sabbati, nisi illa de qua Apostolus dicit: Relinti nihil ex mundi actibus oportet operari. Si ergo desinas ab omnibus saecularibus operibus, et nihil mundanum geras, sed spiritalibus operibus vaces, ad ecclesiam venias, lectionibus divinis et tractatibus aurem praebeas, de coelestibus cogites, de futura spe sollicitudinem geras, venturum judicium prae oculis habeas, non respicias ad praesentia et visibilia, sed ad si faber, si structor, et si qui hujusmodi opificum fuerit, oriatur in die sabbati; lector autem divinae legis et doctor non desinit ab opere suo, et tamen sabbatum non contaminat. Sic enim dicit ad eos: Aut non legistis, quia sacerdotes in templo sabbatum violant, et sine crimine sunt ? Qui ergo cessat ab operibus saeculi et spiritalibus actibus vacat, iste est qui sacrificium sabbati et diem festum agit sabbatorum, neque onera portat in via. Onus enim est omne peccatum. Quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
eñi sunt uocati. pauci uͦ electi. Oftenditur tam̃ cau¬
sa & ex ipsius nominis incerpͣtatione. qua iste sal¬
bram legis habet inore & ñ ipsam imaginẽ rerũ
hic quia nichil spĩtale nichil ꝓfundi intellecto¬
sentire pocest. sed sola umbra legis in ore eius est: sen¬
sus uiuos & sp̃itales ñ pocest generare Generare
tam̃ pocest oꝑa & actus quȩ sunt simplicioris uitȩ
ministeria. & idõ ostendit in his dem̃tiã dĩ. qͦd in no

Expanded text:
enim sunt vocati, pauci vero electi . Ostenditur tamen et cauenim sunt vocati, pauci vero electi . Ostenditur tamen et causa ex ipsius nominis interpretatione, quia iste Salbram legis habet in ore, et non ipsam imaginem rerum, hic quia nihil spiritale, nihil profundum intellectsentire potest, sed sola umbra legis in ore ejus est, sensus vivos et spiritales non potest regenerare, regenerare tamen potest opera et actus quae sunt simplicioris vitae ministeria. Et ideo ostendit in his clementia Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur.: eciã filias oꝑa quȩ corporis ministerio ex.¬
plentur acciꝑe.Idõ deniq & qͥnq eis numerꝰ ad scri¬
bitur. Qͥnq enĩ corporei sensus sunt: quibꝰ om̃e op̃
expletur incorpore.Iste gͦ qͥnq filiȩ est oꝑum ꝑfecꝰ.¬
tio. Etiam si patre orbentur & remaneant orphane.
non tam᷑ abiciuntur abhereditate: neq excludunt᷑.
aregno: sed inmedio plebis dĩ portione heredicatis
autẽ int̾pͣtatur umbra inore eiꝰ. Pat̾ oꝑum. intelle¬
ctus.ẽ. Sepe gͦ accidit. & non pauci interfas nros stͣ
in eis sensus emortuus. Tamͣ si genuerit filias. idest
oꝑa ministerii. oꝑa obsequiorũ: oꝑa mandatorũ di
hereditatem tͣrȩ cũ plebe dñi consequecur. Non pote¬
rat quidẽ int̾ eos numerari. quorũ portio dñs est
quoru hereditas ds̃ est. Non poterat inministror
& sacer dotũ numero suscipi inplebeio tam̃ ordie
hereditatem terrenȩ ꝓmissionis accipiet Multi

Expanded text:
videtur, etiam filias opera quae corporis ministerio exvidetur, etiam filias opera quae corporis ministerio explentur accipere. Ideo denique et quinque eis numerus ascribitur: quinque enim corporei sensus sunt, quibus omne opus expletur in corpore. Istae ergo quinque filiae, id est, operum perfectio, etiam si patre orbentur et remaneant orphanae, non tamen abjiciuntur ab haereditate, neque excluduntur a regno, sed in medio plebis Dei portionem haereditatis autem interpretatur umbra in ore ejus. Pater operum intellectus est. Saepe ergo accidit, quod non pauci inter fratres nostin eis sensus mortuus. Tamen si genuerit filias, id est, opera ministerii, opera obsequiorum, opera mandatorum Dei, haereditatem terrae cum plebe Dei consequitur. Non poterit quidem inter eos numerari, quorum portio Dominus non est, quorum haereditas Deus est. Non potest in ministrorum et sacerdotum numero suscipi; in plebeio tamen ordine haereditatem terrae repromissionis accipiet. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
anc om̃ibꝰ palam est: qͥ sciunt leges istas ñ solu
apud filios isrł custodiri. sed & ap̃ud om̃s homi¬
nes qui tam̃ legibꝰ uiuunt. Unde apparet qͦd lib̾¬
tas filiarũ salphaat ñ solũ ipsis hereditatem con¬
tulit. sed & ꝑpetua uiuendi ura scło dedit. Ui.¬
des qnͣta sit ẽtiam hystoriȩ ipsius utilitas inlege
Mͣ. Qͥ s potest ieges istas aliqͣndo dissoluere. quib imi.¬
uersus utitur mundus: Sed tam̃ nos queramꝰ quomͦ
eciam sp̃italiter edificemur. Potest enĩ fieri ut neq
filiȩ m sint scdm carnẽ. neq aliqͥd ruris curus capi
possec hereditas. Qͥd gͦ: Nichil apud eũ qͥ huiꝰ modi
est lex ista oꝑabitur. & erit alicui otiosum qͦd diuina
uoce sancitu est : Reqͥramꝰ gͦ etiam apud spĩtalem le.¬
gem quȩ sint istȩ qͥno filiȩ quarũ eciam si pater mor¬
tius fuerit ꝓ aliqͦ peccato. ipsȩ tam̃ hereditatem ex
uerbo dĩ capiant. Insuꝑiorib cum de spitalibꝰ fili

Expanded text:
ant, omnibus palam est qui sciunt leges istas non solum apud filios Israel custodiri, sed omnes homines, qui tamen legibus vivunt. Unde apparet quod libertas filiarum Salphaad, non solum ipsis haereditatem contulit, sed et perpetua vivendi jura secundo dedit. Vides quanta sit etiam historiae ipsius utilitas in lege Dei. Quis potest leges istas aliquando dissolvere, quibus universus utitur mundus? Sed tamen quaeramus nos quomodo etiam spiritaliter aedificemur. Potest enim fieri ut neque filiae mihi sint secundum carnem, neque aliquid ruris, cujus capi possit haereditas; quid ergo? Nihil apud eum qui hujusmodi est lex ista operabitur, et erit alicui otiosum quod divina voce sancitum est? Requiramus ergo etiam apud spiritalem legem, quae sint istae filiae quinque, quarum etiam, si pater mortuus fuerit pro aliquo peccato, ipsae haereditatem ex verbo Dei capiant. In superioribus cum de spiritualibus filii
Abbreviated transcription (Latin):
exiguos & paucissimos inuenies. usqueqͦ adultimu
uenias ad unũ qui confident̃ dicat: qͥa ampliꝰ quã
tẽ exiguum aliqͥd det̾ra consequentur. qͥa plus in dño
habent. Ubi autẽ nichil om̃ino t̾renȩ heredicatis acci¬
pient. siqui digni fuerint sacerdotes sc̃ & ministri
dĩ Horũ enĩ er integro ipse dñs hereditas erit Ec qͥs
itabeatus. ut uł inter paucos exiguũ t̾re accipiat. ł
inter electos sacerdotes & ministros solũ dnm caꝑe
hereditatis sorce mereatur: Licet etiam si ꝓpter ium̃¬

Expanded text:
exiguos et paucissimos invenies, usquequo ultimo exiguos et paucissimos invenies, usquequo ultimo venias ad unum aliquem qui confidenter dicat: quia amplius quam tem exiguum aliquid de terra consequentur, quia plus in Domino habent. Alii autem nihil omnino terrae accipient, si qui digni fuerint sacerdotes esse et ministerio Dei. Horum enim ex integro ipse Dominus haereditas erit. Et quis ita beatus est, ut inter paucos exiguum terrae accipiat, vel inter electos sacerdotes et ministros solum Deum capere haereditatis sorte mereatur? Licet enim ipsi propter jumen
Abbreviated transcription (Latin):
consũmetur. ꝓpterea qͦd ininferioribꝰ quidẽ ubila¬
ta & spatiosa habebantur loca. uł hestiȩ uł pedides
erant locatȩ. insuꝑiorib uͦ aues: in sũmis autẽ que
angustiora & artiora erant ibi homo rationahilis
collocatur: ipse uͦ uercex in unũ cubũ uł cubitum
colligitur. Om̃ia enĩ ad monadem redigunt᷑. quȩ tamͣ
trinitatis sacram̃tũ innumero trecentorũ cubitorũ
designat. & huic sacram̃to ꝓa. im᷑ ponitur homa ut po.¬
te rationalis & dĩ capax. Sed unde quȩ sit differentia int̾
paucos & multos colligamꝰ inditia: Pone omne̾ humani
generis numerũ. ꝙex uiuersis gentibꝰ elige fideles. sine
dubio pauciores erunt quã st̃ uniuersi. Tum deinde
ex fideliũ numero elige meliores. certũ. ẽ. qͦd mul.¬
to inferior numerꝰ remanebit. Et iterũ ex ipsis
qͦs el egeris. elige rursũ ꝑfectiores. pauciores ꝓfecto
repꝑies. Et qͣnto amplius eligendo ꝓcesseris: tanto

Expanded text:
consummetur. Propterea quod in inferioribus quidem ubi laconsummetur. Propterea quod in inferioribus quidem ubi lata et spatiosa habebantur loca, vel bestiae vel pecudes erant locatae; in superioribus vero aves; in summis autem, quae angustiora et arctiora erant, ibi homo rationabilis collocatur. Ipse vero vertex in unum colligitur cubitum. Omnia enim ad monadem rediguntur. Quae tamen Trinitatis sacramentum in numero trecentorum cubitorum designat. Et huic sacramento proximus ponitur homo, ut pote rationabilis et Dei capax. Sed et inde, quae sit differentia inter paucos et multos, colligamus indicia. Pone omnem humani generis numerum et ex universis gentibus elige fideles. Sine dubio pauciores sunt, quam sunt universi. Tum deinde ex fidelium numero elige meliores. Certum est quod multo inferior numerus remanebit. Et item ex ipsis quos elegeris, elige rursum perfectiores. Profecto reperies, quanto amplius eligendo processeris, tanto