comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lumen ecernuditis intestgte c̃lap¬
met medullũ cordis. clm
miserere mei. Sed quid clamante
cȩco subiungitur audiamus. Et
qui pͣibant. increpabant eum ut
taceret. Quid aute designant isti.
qui iħm ueniente̾ pͣcedunt. nisi de¬
siderioꝵ carnaliũ turbas tumultꝰq
uicioꝵ. qui priusquã ibc ad cor nr̃m
ueniat temptationib suis cogitatio¬
nem nrãm dissipant: & uoces cordiᷤᷤ
in oratione ꝑturbant: Sepe namq
dum conuerti ad dnm post ꝑpetrata
uicia uolumus. dum contra hȩc eadẽ
exorare uitia quȩ ꝑpetrauimus cona¬
mur: occurrunt cordi fantasinata
peccatoꝵ quȩ fecimus. Mentis nrͣe aciẽ
reuerberant. confundunt animuꝰ :¬
& uoce̾ nrͣe depcationis premunt.
Qui pͣibant gͦ increpabant eũ ut tace¬
ret: quia priusquã. iħc ad corueniat.
mala quȩ fecimus cogitationi mr᷑e
suis imaginibus illisa in ipsa nos
nra oratione conturbant. Sedquid
ad hȩc illuminandus iste eȩcus fecit
audiamus. Sequitur. Ipse uero mul¬

Expanded text:
lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero mul
Abbreviated transcription (Latin):
hierico quippe interpͣtatur luna.
Luna autẽ in sacro eloquio ꝓdefectu
ponitur carnis. quia dũ menstruiᷤᷤ
mom̃tis decrescit. defectũ nr̃ę mor¬
talitatis designat. Dum igitur con¬
ditor nr̃ appropinquat hierico.
cȩcus ad lumen redit. quia dum
diuinitas defectum nr̃e carnis
suscepit: humanũ genus lumen
quod amiserat recepit. Unde enͣi
ds̃ humana patitur : inde homo
ad diuina stibleuatur. Qui uideli¬
cet ecxus recte  neeta uiam sedere.
& mendicans cẽ describitur. Ipsa
eni ueritas dicit. Ego sũ uia. Qui¬
ergo ixerne lucis claritatẽ nescit:
occus est. Sed si iam in redemptorẽ
credidit. iuxta uiam sedet. Si autẽ
iam credidit. sed ut ęternũ lumen
recipiat rogare dissimulat. at. a
precibus cessat: cȩcus quide᷑ iuxta
uiam sedet. sed minime mendicat.
Si uero & credidit & exorat. iuxta
uiam sedec cecus & ineudicat. Quis. R¬

Expanded text:
Hiericho quippe interpretatur luna; Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Hiericho, caecus ad lumen redit, quia dum Divinitas defectum nostrae carnis suscipit, humanum genus lumen, quod amiseraDeus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse descrenim Veritas dixit: Ego sum via. Ergo, qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est. Sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet, si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vere credit, et exorat, et juxta viam, sedet caecus, et mendicat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
di periculo recepisti. Uidit in te
dñs non fidem fictam. non dilecti.¬
onem auersam. sed constantiam
fuisse turbatam. Abundauit fletꝰ.

Expanded text:
di periculo recepisti. Vidit in te Dominus non fidem victam, non dilectionem aversam, sed constantiam fuisse turbatam. Abundavit flet
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce dis urͣ. Ecce dñs ds̃ in fortitudi¬
ne ueniet: & brachiũ eiꝰ domina¬
bitur. E cce merces eiꝰ cũ eo: & opꝰ
illius coram eo. Sicut pastor gregeͣ
sitũ pascit. in bracbio suo congrega.¬
bit agnos. & in sinu suo leuabit.:
fetas ipse portabit. Quis mensusẽ.
pugillo aquas: & celos palmo pon¬
derauit : Quis appendit tribus
digitis molem terrȩ : & librauit

Expanded text:
s in fortitudine veniet et brachium eius dominabitur ecce merces eius cum eo et opus illius coram eo sicut pastor gregem suum pascet in brachio suo congregabit agnos et in sinu suo levabit fetas ipse portabit quis mensus est pugillo aquas et caelos palmo ponderavit quis adpendit tribus digitis mo
Abbreviated transcription (Latin):
quenti itaq die post sermone᷑
redditũ: narrationis eiꝰ libellũ
in crastinũ popło recitandum
ꝓmisi. Quod cũ ex dominico
paschȩ die tertio fieret in gradib
exedre in qua desuperiore loque¬
bar loco. feci stare ambos frͣs. Cuͣ
eoꝵ legeretur libellus intuebat᷑
unuͣ stantem sine deformi motu.
alteram in membris om̃ibus
contremente᷑. & qui ipsum nͣ
uiderant. quid in eo diuinȩ mi¬
sericordiȩ factum esset in eius
sorore cernebant. Uidebant
enͣi quid in illo gratulandum.
quid ꝓ illa esset orandũ. Inter
hec recitato eoꝵ libello. de
conspectu popłi eos abtre pre¬
cepi: & de tota ipsa causa ali¬
quanto diligentius ceperam
disputare. Cum ecce me dis¬
putante : uoces aliȩ de memoria
martẏris noue gratulationis

Expanded text:
quenti itaque die post sermonem quenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis
Abbreviated transcription (Latin):
stabat in columis intuens intuen¬
tes. Quis ergo se tenuit a laudib
dĩ: Clamantiũ gratulantiũq uo¬
cibus eccła usq quaq completa ẽ.
Inde ad me curritur. ubi sedebã
iam ꝓcessurus. Irruit alter qͥsq
post alterum om̃is posterior. qͣsi
nouuͣ qđ alius prior dixerat
nuntiantes. Meq gaudente. &
apud me dõ grͣas agente: ingre¬
ditur etiã ipse cũ pluribus. Incli¬
natur ad genua mea. erigitur
ad osculũ meu. Procedimus ad
popłm. P lena erat eccła. ꝑsonabat
uocibus gaudioꝵ: dõ gras. dõ
laudes. nemine tacente. hinc atq.
inde clamantiũ. Salutaui popłm:
& rursus eadem feruentiore uoce
clamabant. Facto tandem silen.¬
tio. scripturaru diuinarũ sunt
lecta sollepͣnia. Ubi autẽ uentũ
est ad mei sermonis locũ: dixi
pauea ꝓtempore. & ꝓ illius io¬
cunditate letitiȩ. Nobiscũ homo¬
pandet. & diligenter nobis omne̾
suȩ fraterne ac materne calami¬
tatis indicauit hystoriam. Se¬

Expanded text:
stabat incolumis, intuens intuenstabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque uocibus ecclesia usquequaque conpleta est. Inde ad me curritur, ubi sedebam iam processurus; inruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntiantes; meque gaudente et aput me Deo gratias agente ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat uocibus gaudiorum: Deo gratias, Deo laudes ! nemine tacente hinc adque inde clamantium. Salutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce clamabant. Facto tandem silentio scripturarum diuinarum sunt lecta sollemnia. Ubi autem uentum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius iucunditate laetitiae. Magis prandit et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Se
Abbreviated transcription (Latin):
& soror. paulus & pallidia. multis
aliis locis miseria diffamante iaͣ
cogniti. Uenerunt autẽ ante pascha
ferme dies quindecim. eccłam coti¬
gloriosissimi stephani frequenta¬
bant. orantes ut iam sibi placarit᷑
as. & salutẽ pristinam redderit.
Et illic. & quacũq ibant. conuerte¬
bant in se ciuitatis aspectũ. Non¬
nulli qui eos alibi uiderant. cau¬
samq tremoris eoꝵ nouerant aliis
ut euiq poterant indicabant. Uenit
& pascha. atq. ipso die dnĩco mane
euͣ iam frequens popłs prȩsens
esset. & loci seiꝰ cancellos ubi mar¬
tẏrtũ erat. idem iuuenis orans
teneretur: repente ꝓstratus est.
& dormienti simillimus iacuit.
non tamen tremens sicut etiam
ꝑ somnũ solebat. Stupentib qui
aderant atq aliis pauentibus. aliis
dolentibus. cuͣ eum quidã uellent
erigere: non nulli ꝓhibuerunt.¬
& potius exitũ expectandũ esse
dixerunt. & ecce surrexit. & nͣ
tremebat. qm sanatus erat : &¬

Expanded text:
et soror, Paulus et Palladia, multis et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam cottigloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et illic et quacumque ibant conuertebant in se ciuitatis adspectum. Nonnulli. qui eos alibi uiderant causamque tremoris eorum nouerant, aliis. ut cuique poterant, indicabant. Venit et Pascha, adque ipso die dominico mane, cum iam frequens populus praesens esset et loci sancti cancellos, ubi martyrium erat, idem iuuenis orans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnum solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uellent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hoc certe quęrant. & si ueruͣ
inueneri nt. illa credant. Claris.¬
sima femina est nobiliter nata.
nobiliter nupta. carthaginȩ ha¬
bitat. Ampla ciuitas. ampla ꝑsona.
rem querentes latere non sinit.
Unũ est apud nos factũ non maiuis.
quã illa quȩ dixi. sed tam claruͣ
Atq. illustre miraculũ : ut nullũ
arbitrer esse hiponensiũ. qui hoc
non uel uiderit uel didicerit. nul¬
lum qui obliuisci ulla ratione
potuerit. Decem quidẽ fr̃s. quoꝵ
septẽ sunt mares. tres feminȩ. de
cȩsarea cappadotiȩ suoꝵ ciuium
non ignobiles maledicto matris
recenti patris eoꝵ obitu destitute.¬
quȩ in iuriam sibi ab eis factam
acerbissime tulit. tali pęna sunt
diuinitus coherciti. ut horribilit᷑
quaterentur om̃s tremore mem¬
bror. In qua fedissima specie ocu¬
los suoꝵ ciuium non ferentes qͥqua
uersum cuiq. ire uisũ est. toto pene
uagabantur orbe romano. Ca his
etiam ad nos uenerunt duo. frater

Expanded text:
sed hoc certe quaerant et, si uerum sed hoc certe quaerant et, si uerum inuenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, ampla persona rem quaerentes latere non sinit.Unum est apud nos factum, non majus quam illa quae dixi, sed tam clarum atque illustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponensium, qui hoc non vel viderit, vel didicerit, nullum qui oblivisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae suorum civium non ignobiles, maledicto matris recenti, patris eoquae iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis ad ea que hoc opus ur¬
gent festinare compellar. Aquo¬
dam iudȩo dixit sibi fuisse ꝑsu-¬
asum. ut anulũ capillatio uin¬
culo insereret. quo sub omni
ueste anuda corporis cingeret᷑.
Qui anulus haberet sub gemma
lapidem in renibus inuentum
bouis. Hoc alligata quasi reme.¬
dio ad sci martyris limina ueni¬
ebat. Sed ꝓfecta a cartagine cũ
inconfinio fluminis bagradȩ in
sua possessione mansisset : surgenꝰ
ut iter ꝑageret ante pedes suos
illum iacentem anuluͣ uidit.
& capillatiam zonam qua fuerat
alligatus mirata temptauit. Quã
cum om̃ino suis nodis firmis¬
simis sicut erat comperisset as¬
trictam: crepuisse atq exiluisse
anulũ suspicata est. Qui etiam
ipse cũ integerrimus fuisset
inuentus : futurȩ salutis quodã
modo pignus de tanto miracu¬
lo se accepisse presupsit. atq illud
uinculũ soluens simul cũ eodẽ
anulo ꝓiecit in flumen. Non
credant hoc. qui etiã dñm iħm
ingressum fuisse non credunt.

Expanded text:
quamuis ad ea, quae hoc opus urquamuis ad ea, quae hoc opus urgent, festinare conpellar. A quodam ludaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eodem anulo proiecit in flumen. Non credant hoc, qui etiam Dominum lingressum fuisse non credunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tibus exequiȩ pararentur: ami¬
corũ eiꝰ quidã inter alioꝵ conso¬
lantiũ uerba suggessit: ut eiꝰdẽ
martyris oleo corpus ꝑunge¬
retur. Factũ est. & reuixit. Itẽq
apud nos uir tribumtius eleu¬
sinius suꝑ memoriã martyrũ
quȩ in suburbano eiꝰ est. egritu¬
dine exanimatũ. posuit infantu¬
lum suũ : & post orationem quã
multis cũ lacrimis ibi fudit. ui¬
uentem leuauit. Uzali etiam
quȩ colonie utice uicina est.
multa prȩelara ꝑ eundem mar¬
tyrem facta cognouimus. cuius
ibi memoria longe priusquam
apud nos ab ep̃o euodio consti¬
tuta est. Sed libelloꝵ dandoꝵ
consuetudo ibi non est uel potiꝰ
non fuit. Nam fortasse nunc eẽ
biliter ex magno atq diuturno
in quo medicoꝵ adiutoria cuncta
defecerant. languore sanata est.
hortati sumus uolente supradi¬
cti loci ep̃o. ut libellũ daret qui
recitaretur in popło. & obȩdien¬
tissime paruit. In quo posuit
etiã qđ hic reticere non possum.

Expanded text:
tibus exsequiae pararentur, amitibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir tribunicius Eleusinus super memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauiquae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellorum dandorum ibi consuetudo non est uel potius non fuit; nam fortasse nunc esse biliter ex magno adque diuturno, in quo medicorum adiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod hic reticere non possum,
Abbreviated transcription (Latin):
reuixit. uerũ &eiam illesus ap¬
paruit. Scĩ monialis quȩdã in
uicina possessione que caspilia¬
na dicitur: cũ egritudine labo¬
raret ac desperaretur. ad eandẽ
memoriã tumca eiꝰ allata est.
que antequã reuocaretur. illa
defuncta est. Hac tamen tunica
operuerunt cadauer eiꝰ. parentes:
& recepto sp̃u salua facta est. Apud
hipponẽ bassus quidã syrus ad
memoriam eiusdem martyris
orabat ꝓ egrotante & perielitan¬
te filia: eoq. secũ uestem eius
attulerat. Et ecce pueri de domo
occurrerunt. qui ei mortuam
nuntiarent. Sed cũ orante illo
ab amicis eiꝰ exciperentur: ꝓhibu¬
erunt illos illi dicere. ne ꝑ publi¬
cum plangeret. Qui cũ domũ
redisset. iam suoꝵ heiulatibus ꝑ¬
sonantem: & uestem filiȩ quam
ferebat suꝑ eam ꝓ iecisset. reddita
est uitȩ. Rursus ibidem apud
nos hirenei cuiuscdam collecta¬
ri filius. egritudine extinctus
est. Cũq. corpus iaceret exan¬
mȩ. atq. alugentib & lamentan¬

Expanded text:
reuixit. uerum etiam inlaesus apreuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facHipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam ejusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia, eoque secum vestem ejus attulerat; et cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus ibidem aput nos Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentan
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad ep̃m curreretur : qui mecũ
forte tunc erat apud hipponem.
Cum ergo eũ audisset absentem :
uenire prb̃os postulauit. Uenert᷑.
credere se dixit. Ammirantibus
atq. gaudentib om̃ibus. baptiratꝰ
est. Hoc quã diu uixit in ore ha
hȩc uerba beatissimi stephani qͣndo
lapidatus est auideis ultima fuisse
nesciret. quȩ huic quoq. ultima
fuerunt. Nam non multo post
etiã ipse defunctus est. Sanati sunt
illic ꝑ eundem martyrẽ etiã po¬
dagrici duo: ciuis & peregrinus
unus. Sed ciis om̃i modo. pere¬
grinus autẽ ꝑ reuelationẽ quid
adhiberet quando doleret audi¬
uit. & cũ hoc fecerit dolor con¬
tinuo conquiescit. Autusus
nomen est fundi. ubi ȩccła sita
erat. & in eo memoria est mar¬
tyris stephani. Puerũ quendã
Taritulũ cũ in area luderet.
ex orbitantes boues qui uehi¬
culũ trahebant rote obtriuer̃:
& confestim. palpitauit expirans.
Hunc mater arreptũ ad eandem
memoriã posuit. & non solum

Expanded text:
ut ad episcopum curreretur, qui mecum ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. Hoc, quamdiu uixit, in ore hameum1; cum haec uerba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus sic iacebat: ut ei iam
pollices ligarentur. Opitulatio¬
tie memorati mareẏris eũ de
memoria eiꝰ reportata esset. &
suꝑ iacentis corpus missa ip us
prbi tunica. suscitatus est. Fitt
ibi uir in ordine suo primari¬
us nomine martialis. euo iam
grauis. & multũ abhorrens a
religione xpͣiana. Habebat sane
fidelem filiam: & generũ eodem
anno baptizatũ. Qui cũ eũ egro¬
tantem multis & magnis lacrimiᷤᷤ
rogarent. ut fieret xp̾ianus : pror¬
sus abnuit. eosq. ase turpida in¬
dignatione submouit. Uisum est
genero eiꝰ. ut iret ad memor iam
sci stephani. & illic pro eo quantũ
posset oraret: ut ds illi daret men¬
tem bonã. qua credere non differ¬
ret in xp̃m. ⁊ ecit hoc ingenti ge¬
mitu & fletu: & sinceriter ardente
pietatis affectu. Deinde abscedens
aliquid de altari florum qđ oc¬
currit tulit. eiq euͣ iam nox esset
ad caput posuit. Tunc dormitũ
est. & ecce ante diluculũ clamat

Expanded text:
mortuus sic iacebat, ut ei iam mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat,
Abbreviated transcription (Latin):
d aquas tibilitanas ep̃o p̃iecto
deferente ꝓthomartyris glo¬
riosissimi stephani memoriam.
ueniebat magnę multitudinis
concursus & occursus. Ibi cȩca
mulier ut ad epͣm portantem
duceretur orauit. Flores qͦs
ferebat dedit. recepit: oculis am¬
mouit. protinus uidit. Stupen¬
tibus qui aderant. prȩibat exul¬
tans. uiam carpens: & uiȩ duceͣ
ulterius non requirens. Memo¬
rati memoriã martyris quȩ po¬
sita est in castello sinitensi quod
hpponiensi colonie uicinũ est.
erusdem loci lucillus ep̃s popło
pͣcedente atq sequente portabat.
Fistula cuius molestia iam diu la¬
borauerat. & familiarissimi sui
medici qui eũ secaret operiebat᷑
manus. illius pie sarcine uecta¬
tione repente sanata est. Nam
deinceps eam in suo corpore nͣ
inuenit. Cucharius est presbiter
ex hispania calamie habitabat.
ueteri morbo cauculi laborabat:
ꝑ memoriam supradicti martẏ.¬
ris quã possidius illo aduexit
ep̃s saluus factus est. Id̃em ipse
postea morbo alio pͣualescente.

Expanded text:
Ad aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ & iuuenes mei. ceciderunt in
gladio. Interfecisti in die furoris
tui. ꝑcussisti nec misertus es. ⁊ hau.
Uocasti quasi ad diem sollepͥnem. qui
terrent me de circuitu. & non fuit
in die furoris dm̃. qui effugerit. &
relinqueretur. Quos educaui & eni

Expanded text:
ceciderunt in gladio interfecisti in die furoris tui percussisti nec misertus es THAU vocasti quasi ad diem sollemnem qui terrerent me de circuitu et non fuit in die furoris Domini qui effugeret et relinqueretur quos educavi et en
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ te manib om̃s transeuntes ꝑ
uiam. sibilauerunt & mouerunt
caput suui. suꝑ filiam hierłm. Hec
cine est urbs dicentes ꝑfecti deco¬
ris. gaudiũ uniuerse terre. Ait.
Aperuerunt suꝑ te os suũ om̃s ini.¬
mici tui. sibilauerunt & fremuer̃

Expanded text:
super te manibus omnes transeuntes per super te manibus omnes transeuntes per viam sibilaverunt et moverunt caput suum super filiam Hierusalem haecine est urbs dicentes perfecti decoris gaudium universae terrae FE aperuerunt super te os suum omnes inimici tui si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ murus pariter dissipatus est.¬
⁊ hech Defixe sunt in terra porte
cius. ꝑdidit & contrunt uectis ciꝰ.
regem enus & principes eius. In
gentibus non est lex. & ꝓphetȩ ciꝰ
non inuenerunt uisionem adnͣo.
loth. Sederunt in terram. conti¬
cuerunt senes filiȩ syon. consper.
oculi mei. conturbata sunt uiscera
mea. Effusum est in terra iecur
meũ suꝑ contritione filiȩ popłi
mei. cum deficeret paruulus &
lactans in plateis oppidi. Laorech.
Matribus suis dixerunt. ubi est tri¬
ticum & uinũ. cum deficerent qͣsi
uulnerati. in plateis ciuitatis. cum
exalarent animas suas in sinu
matrũ suarũ. esem. Cui cõpara.¬
bo te. uel cui assimilabo te. filia
hierłm: Cui exequabo te. & conso¬
labor te. uirgo filia syon: Magna
enĩ uelut mare contritio tua. quis
medebitur tui: Nuie. Prophetȩ
tui uiderunt tibi falsa & stulta. nec
aperiebant iniquitatem tuam. ut¬
& te adpenitentiam ꝓuocarent.
Uiderunt autẽ tibi assupͣtiones fal¬
sas & eiectiones. Samrech. Plausert᷑

Expanded text:
patus est TETH defixae sunt in terra portae eius perdidit et contrivit vectes eius regem eius et principes eius in gentibus non est lex et prophetae eius non invenerunt visionem a Domino IOTH sederunt in terra conticuerunt senes filiae Sion consperseoculi mei, conturbata sunt viscera mea: effusum est in terra jecur meum super contritione filii populi mei, cum deficeret parvulus et lactens in plateis oppidi.  Lamed.  Matribus suis dixerunt: Ubi est triticum et vinum? cum deficerent quasi vulnerati in plateis civitatis: cum exhalarent animas suas in sinu matrum suarum.  Mem.  Cui comparabo te? vel cui assimilabo te, filia Jerusalem? cui exaequabo te, et consolabor te, virgo filia Sion? magna est enim velut mare contritio tua: quis medebitur tui?  Nun.  Prophetae tui viderunt tibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad paenitentiam provocarent viderunt autem tibi adsumptiones falsas et eiectiones SAMECH plauserunt
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. demolitus est tabernaculum
suuꝰ. Obliuoni tradidit dñs in syon
festiuitatẽ & sabbatũ. & opꝓbrio
in indignationem furoris sui rege̾
& sacerdotem. zat. Reppulit dñs
altare suũ. maledixit scĩficationi
suȩ. tradidit in manu inimici mu¬
ros turrium eius. uocem dedert̃
in domo dña. sicut in die sollepͣni.
hech. Cogitauit dñs dissipare
muruꝰ filiȩ syon. tetendit funicu¬

Expanded text:
suum demolitus est tabernaculum suum oblivioni tradidit Dominus in Sion festivitatem et sabbatum et obprobrio in indignatione furoris sui regem et sacerdotem ZAI reppulit Dominus altare suum maledixit sanctificationi suae tradidit in manu inimici muros turrium eius vocem dederunt in domo Domini sicut in die sollemni HETH cogitavit Dominus dissipare murum fili
Abbreviated transcription (Latin):
in ira furoris sui om̃e cornu isrł.
auertit retrorsum dexteram suã
a facie inimici. & succendit in
iacob quasi ignem flamme deuo¬
rantis in gyro. Delech. Tetendit
arcũ suũ quasi inimicus. firma¬
uit dexteram suam quasi hostis.
& occidit om̃e quod pulchrũ erat
uisu. in tabernaculo filie syon. ef¬
fudit quasi ignem indignationẽ
suam. he. ⁊actus est dñs uelut
inimicus. precipitauit isrł. prȩcipi¬
tauit om̃ia menia etus. dissipauit

Expanded text:
furoris sui omne cornu Israel: avertit retrorsum dexteram suam a facie inimici: et succendit in Jacob quasi ignem flammae devorantis in gyro.  Daleth.  Tetendit arcum suum quasi inimicus, firmavit dexteram suam quasi hostis: et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, effudit quasi ignem indignationem suam.  He.  Factus est Dominus velut inimicus: praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia
Abbreviated transcription (Latin):
inclitam isrł. & non est recordatus
scabelli pedum suoꝵ in die furoris
sui. Bech. Precipitauit dñs. nec poꝑcit
om̃ia speciosa iacob destruxit in fu¬
rore suo munitiones. uirgines iuda

Expanded text:
inclitam Israhel et non recordatus est scabilli pedum suorum in die furoris sui BETH praecipitavit Dominus nec pepercit omnia speciosa Iacob destruxit in furore suo munitiones virg
Abbreviated transcription (Latin):
uos testamentũ utrumq. condep̃nat.
& grã uacuos & lege priuatos. qui
ideo restitistis nouis: quia non credi¬
distis antiquis. Nos autem dilectissi
mi. qui ab ignorantiȩ tenebris liberati.
fidei lumen accepimus. & in noui
testamenti hereditatem. ꝑ electionẽ
adoptionis intrauimus: festiuitatem
quã isrł carnalis ꝑdidit gaudeamus.
qm pascha nr̃m immolatus est xp̃e.
Per cuius ineffabilem grãm om̃ium
carismatũ benedictione ditamur. &
ita in nouitatem auetustate trans fe¬
rimur. ut non solum paradyso resti¬

Expanded text:
vos Testamentum utrumque condemnat, vos Testamentum utrumque condemnat, et gratia vacuatos, et lege privatos, qui ideo resistitis novis, quia non credidistis antiquis. Nos autem, dilectimi, qui ab ignorantiae tenebris liberati fidei lumen accepimus et in novi testamenti hereditate per electionem adoptionis intravimus, festivitate, quam Israhel carnalis perdidit, gaudeamus.m Pascha nostrum immolatus est Christus ; per cujus ineffabilem gratiam omnium charismatum benedictione ditamur, et ita in novitatem a vetustate transferimur, ut non solum paradisi resti
Abbreviated transcription (Latin):
credimus ei. Ded his uocibus ur̃is
stultis atq blasphemis readunt om¬
nia elem̃ta responsum. & unã simul
in uos sententiam ferunt. celũ. terra.
sol sydera. que indignos uos ministe¬
rio ꝓtestantes. terribili motu inso¬
litoq defectu. tenebras mundo ure
cecitatis ostentant. Quasi adarguen¬
dos uos. nec cȩlestia. nec inferna suffi¬
ciunt. & crucem xp̃i magis potuer
petre atq monum̃ta quã ur̃a corda
sentire. Saltem quod in templo actũ
est: scienter aduertite. Uelum cuius
obiectu intercludebantur scã scõꝵ:
a sumo usq. ad una difruptũ est. & sa¬
crum illud mysticumq secretum
quo solus suminus pontifex uissus
fuerat intrare reseratum est. ut nichil
iam esset discretionis. ubi nichil rese¬
derat scĩtatis. Repudiatos itaq uos
debiustis agnoscere. & om̃e ius sacer¬
dotii ꝑdidisse. quia uerũ erat quod
uobis ueritas dixerat. si crederetis mo¬
ysi: crederetis & mibi. Merito ergo

Expanded text:
credimus ei . Sed his vocibus vestris credimus ei . Sed his vocibus vestris stultis atque blasphemis reddunt omnia elementa responsum, et unam simul in vos sententiam ferunt coelum, terra, sol, sidera, quae indignos vos suo ministerio protestantur terribili motu, insolitoque defectu tenebras mundo vestrae caecitatis ostentant Ibidem. Quod si ad arguendum vos nec coelestia, nec inferna sufficiunt, et crucem Christi magis potuerunt petrae atque monumenta, quam corda vestra sentire; saltem quod in templo actum est, scienter advertite. 237 Velum, cujus objectu intercludebantur sancta sanctorum, a summo usque ad ima diruptum est, et sacrum illud mysticumque secretum quo solus summus pontifex jussus fuerat intrare, reseratum est, ut nihil jam esset discretionis, ubi nihil resederat sanctitatis. Repudiatos itaque vos debuistis agnoscere, et omne jus sacerdotii perdidisse, quia verum erat quod Veritas vobis dixerat: Si crederetis Mosi, crederetis et mihi . Merito ergo
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno: retorsit mortem in mortis
auctorem. & om̃s principatus aduer¬
sasq uirtutes ꝑ obiectionem passibi¬
lis carnis elisit. Euacuatũ est gene¬
rale illud uenditionis nr̃e & letale
cyrographũ. & pactũ captiuitatis
inius transiit redemptoris. Claui
illi qui manus dñ pedesq transfo¬
derant: ꝑpetuis diabolũ fixere tiul¬
neribus. & scõꝵ pena mebroꝵ: ini¬
micarum fuit interfectio potesta
tum. sic suam xp̃o consũmante
uictoriam: ut in ipso & cum ipso
om̃s qui in eum crederent trium
corporis eleuatione sublimi recon.¬
ciliationem mundi exequeritur.
in quadam arce supplicii. latronẽq
conuersum ad parady si uocaret
habitaculum: uos principes iudeoꝵ¬
legisq doctores. nec conscientiȩ impi¬
etate compuncti. nec affectu sceleris
mitigati. fixuris clauoꝵ addebatis
tela linguarũ dicentes. Alios saluos
fecit. seipsum non potest saluũ facere :
Si rex isrł est: descendat de cruce. &

Expanded text:
in ligno retorsit mortem in mortis in ligno retorsit mortem in mortis auctorem; et omnes principatus adversasque virtutes per objectionem palpabilis carnis elisit. Evacuatum est generale illud venditionis nostrae, et lethale chirographum, et pactum captivitatis in jus transit Redemptoris. Clavi illi qui manus Domini pedesque transfoderant perpetuis diabolum fixere vulneribus, et sanctorum poena membrorum inimicarum fuit interfectio pottum: sic suam Christo consummante victoriam, ut in ipso et cum ipso omnes, qui in eum crederent, triumpcorporis elevatione sublimis, reconciliationem mundi exsequeretur in quadam arce supplicii, latronemque conversum ad paradisi vocaret habitaculum; vos, principes Judaeolegisque doctores, nec conscientiae impietate compuncti, nec effectu sceleris mitigati, fixuris clavorum addebatis tela linguarum, dicentes: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Solet em̃i sexus infirmior.
&eiam ꝓhis qui morte sunt digni:
in lacrimas cõmoueri. & dapͥnatoꝵ
exitus ꝓ nature cõmunis conside¬
ratione misereri. Sed istum sibi
planctũ dñs iħc designatur impen¬
di. quia non decebat luctus tritͣ¬
phum. nec lamenta uictoriam.
Deniq conuersus ad eas. filiȩ in qͥt
Ubi est tristitia crucifigendi. ubi
formido morituri: Non terret
passuri animuͣ hora sũpplicu. &
docens nullam ꝓflendi se esse ra¬
tionem. indicit penitentiam. de¬
nuntiando uindictam. Non est
rusalem debeatis. Pro uobis plan¬
gite. & ꝓ ur̃is filiis eiulate. Suꝑ
illos fundatur iste ploratus. quos
tales utscera ur̃a pepererunt. Lu¬
gendum plane uobis est. non de
saluatore credentiũ. sed de impieta¬
te pereuntiũ. Ego crucẽ uolens pa¬
tior. & morte̾ in me quã sũ ꝑem¬
turus admitto. Nolite flere pro
mundi redemptione morientem:
quẽ in maiestate patris uidebitis
iudicantem. E xaltatus ergo iħc xp̃c¬

Expanded text:
eum . Solet enim sexus infirmior, eum . Solet enim sexus infirmior, etiam pro iis qui morte sunt digni, in lacrymas commoveri, et damnatorum exitus, pro naturae communis consideratione misereri. Sed istum sibi planctum Dominus Jesus dedignatur impendi, quia non decebat luctus triumphum, nec lamenta victoriam. Denique conversus ad eas, Filiae, inquitUbi est tristitia crucifigendi? Ubi formido morituri? Non terret passuri animum hora supplicii, et docens nullam pro se flendi esse rationem, indicit poenitentiam, denuntiando vindictam. Non est, filiae, debeatis; pro vobis plangite, et pro vestris filiis ejulate. Super illos fundatur iste ploratus, quos tales viscera vestra pepererunt. Lugendum plane vobis est, 236 non de Salvatore credentium, sed de impietate pereuntium. Ego crucem volens patior, et mortem in me, quam sum perempturus, admitto. Nolite flere pro mundi redemptione morientem, quem in majestate Patris videbitis judicantem. CAP. IV. Exaltatus ergo C
Abbreviated transcription (Latin):
calupmantur. qui celestia ꝑsecunt᷑
Quãuis ergo pilatus onerosum sibi
inuidiosumq sentiret. qđ eũ iudȩi
de neglecto amicitiȩ cęsaris impete¬
bant: aliquandiu tamen furorem
eoꝵ mitigare conatus est. Et ideo
dnm iħm diuersis contumeliis affici
aut ꝓmisit. aut iussit. ut satiata ini¬
quitas. Ne in nocentis iniurus ulte¬
rius amn seuiret. Sed ꝑtinax mali¬
tia ꝓꝓriis crescebat augmentis. &
in quẽ obtinuerat uis illusionis.
exigebat & mortis. Unde & cum
summi sacerdotes & principes iu¬
dȩoꝵ om̃isq multitudo crebris
uocibus acclamarent. crucifige.
crucifige: tradidit iħm ꝑsequen¬
tium uoluntati. barraba illis la¬
trone dimisso. ut qui in die festo
auctorem interficiebant uitȩ. im¬
punitas eis prestaretur homicide.
impioꝵ tabernaculis exeunte. ut
impleretur qͦd scriptum est. longe
a peccatorib salus: sequebatur
eum multitudo popłi. & mulie¬
rum plangentiũ. & lamentantiũ

Expanded text:
calumniantur, qui coelestia persequuntur? calumniantur, qui coelestia persequuntur? Quamvis ergo Pilatus onerosum sibi invidiosumque sentiret, quod eum Judaei de neglectu amicitiae Caesaris impetebant, aliquamdiu tamen furorem ipsorum mitigare conatus est: et ideo Dominum Jesum diversis contumeliis affici aut permisit, aut jussit, ut satiata iniquitas de innocentis injuriis ulterius non saeviret. Sed pertinax malitia propriis crescebat augmentis, et in quem obtinuerat jus illusionis, exigebat et mortis. Unde cum et summi sacerdotes, et principes Judaeorum, omnisque multitudo crebris vocibus acclamarent: Crucifige, crucifige, tradidit Jesum persequentium voluntati, Barabba illis latrone dimisso, ut qui in die festo auctorem interficiebant vitae, impunitas eis praestaretur homicidae.impiorum tabernaculis exeunte, ut adimpleretur quod scriptum est: Longe a peccatoribus salus , sequebatur eum multitudo populi, et mulierum plangentium et lamentantium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdidit apparatus. si ꝓuisio armoꝵ.
si congregatio diuitiarũ. si prȩsidia
deiecta sunt militum. quid ingra¬
uari sinis de affectata potentia. cuiꝰ
specialis fuit de humilitate doctrina:
Romanis legibus non contradixit.
censum subut. didrãma soluit. uecti¬
galia non inhibuit. quȩ dĩ sunt
dõ. & quȩ sunt cęsaris cesari: redden¬
da constituit. pauꝑtatem elegit. obe¬
dientiam suasit. mansuetudinem
obiectio: discute diligentius prȩses.
quid de dñi ibu oꝑib notum sit.
quid de potestate comꝑtũ. Cecis uisũ.
surdis auditũ. claudis gressum. mutis
donauit eloquiũ. E ebres abegit. do¬
lores resoluit. demonia eiecit. mor¬
tuos uiuificauit. mari & uentis ut
quiescerent imperauit. Magnum
prorsus regem ista demonstrant. qͥ
non humana excellat potentia. sed
uirtute diuina. Hanc ergo iudȩi
obiciant potestatem. cõmutent acti¬
onem suã. & hoc ꝓferant ore. quod
tenent corde. Quare de terrenis

Expanded text:
prodidit apparatus, si provisio armorum, prodidit apparatus, si provisio armorum, si congregatio divitiarum, si praesidia detecta sunt militum. Quid eum gravari sinis de affectata potentia, cujus specialis fuit de humilitate doctrina? Romanis legibus non contradixit, censum subiit, didragma solvit, vectigalia non inhibuit, quae Dei sunt Deo, et quae sunt Caesaris Caesari reddenda constituit; paupertatem elegit, obedientiam suasit, mansuetudinem objectio, discute diligentius, praeses, quid de Domini Jesu operibus notum sit, quid de potestate compertum. Caecis visum, surdis auditum, claudis gressum, mutis donavit eloquium, febres abegit, dolores resolvit, daemonia ejecit, mortuos vivificavit, mari et ventis, ut quiescerent, imperavit . Magnum prorsus regem ista demonstrant, qui non humana excellit potentia, sed virtute divina. Hanc ergo Judaei objiciant potestatem, commutent actionem suam, et hoc proferant ore, 235 quod tenent corde. Quare de terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tardum est remediũ abolitionis.
ubi non fuit iudiciũ uoluntatis.
Cito itaq in soliditatem suã redit
petra. tantam recipiens fortitudine̾.
ut qđ tunc in xp̃i expauerat passio¬
ne: in suo post supplicio ñ timeret.
um multis modis dilectissimi
iudaica impietas laboraret. ut
occasionem aliquã ꝑpetrandi in
dñm iħm sceleris inueniret. & men¬
dacia quȩ falsi testes iniustis sacer¬
dotibus famulando ꝓtulerant. ni¬
chil quod morte dignũ esset affeͬrent.
hoc quasi insuperabile repererunt.
ut dñm mundi affectati regni in¬
uidia ꝑurgerent. Cumq pilatus ib̾m
quẽ frustra uidebat argui uellet ab¬
solui. calup̾niose & minaciter concla¬
marent. si hunc dimittis. non es amicꝰ
cȩsaris. Omis enĩ qui se regem facit :
contradicit cesari. Stultam insimu¬
lationẽ imprudenter pilate timuisti.
Formidabile fuerit nomen regium.
& ꝓ imperio cesaris opprimi debue¬
rit noue molitio potestatis: Si do¬
minandi consiliũ tyrannicus tibi

Expanded text:
nec tardatum est remedium abolitionis, ubi non fuit judicium voluntatis. Cito itaque in soliditatem suam rediit petra, tantam recipiens fortitudinem, ut quod tunc in Christi expaverat passione, in suo post supplicio non timeret. um multis modis, dilectissimi, Judaica impietas laboraret, ut causam aliquam perpetrandi in Dominum Jesum sceleris inveniret, et mendacia, quae falsi testes injustis sacerdotibus famulando protulerant, nihil quod morte dignum esset afferrent; hoc quasi insuperabile repererunt, ut Dominum mundi, affectati regni invidia perurgerent. Cumque Pilatus Jesum, quem frustra videbat argui, vellet absolvi, calumniose et minaciter conclamarunt: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris: omnis enim qui se regem facit, contradicit Caesari . Stultam insimulationem imprudenter, Pilate, timuisti. Sed formidabile fuerit nomen regium, ut pro imperio Caesaris opprimi debuerit novae molitio potestatis, si dominandi consilium tyrannicus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
cillarent animã suã. Res. Uide dñe
qm tribulor. uenter meus contur¬
batus est. Subuersum est cor meu̾
in memet ipsa. qm̃ amaritudine
plena fum. Foris inter fecit gladius.
& domi mors similis est. Ser. Audi¬
erunt quia ingemisco ego. & non
est qui consoletur me. Om̃s inimici¬

Expanded text:
cilarent animam suam RES vide Domine cilarent animam suam RES vide Domine quoniam tribulor venter meus conturbatus est subversum est cor meum in memet ipsa quoniam amaritudine plena sum foris interfecit gladius et domi mors similis est SEN audierunt quia ingemesco ego et non est qui consoletur me om
Abbreviated transcription (Latin):
iniqui tatum mearũ in manu eius.
conuolute sunt & imposioe collo meo.
Infirmata est uirtus mea. dedit me
dñs in manu. de qua non potero
surgere. Samech. Abstulit omnes
magnificos meos dñs de medio mei.
uocauit aduersum me tempus. ut
contereret electos meos. Torcular
calcauit dñs. uirgini filiȩ uid a.
Ain. Iacirco ego plorans & oculus
mñs deducens aquã. quia longe factꝰ.
a me consolator. conuertens animã
meã. F acti sunt filii mei ꝑditi. qmͣ
inualuit mimicus. Et. Expandit
syon manus suas. non est qui conso¬
litur eam. Mandauit dñs aduersũ
icob in circuitu eiꝰ hostes eius. facta
est hierłm quasi polluta menstrais
inter eos. Sase. Iustus est dñs. quia
os eius ad iracundiam ꝓuocaui. Au¬
dite obseero uniuersi popłi. & uide¬
te dolorem meũ. Uirgines meȩ &
iuuenes mei abierunt in captiuitatẽ.
coph. Uocaui amicos meos. & ipsi de¬
ceperunt me. Sacerdotes mei &
senes mei in urbe consumpti sunt.
quia quesierunt cibum sibi. ut refo¬

Expanded text:
rum. in manu ejus convolutae sunt, et impositae collo meo: infirmata est virtus mea: dedit me Dominus in manu, de qua non potero surgere.  Samech.  Abstulit omnes magnificos meos Dominus de medio mei: vocavit adversum me tempus, ut contereret electos meos: torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda.  Ain.  Idcirco ego plorans, et oculus meus deor convertens animam meam facti sunt filii mei perditi quoniam invaluit inimicus FE expandit Sion manus suas non est qui consoletur eam mandavit Dominus adversum Iacob in circuitu eius hostes eius facta est Hierusalem quasi polluta menstruis inter eos SADE iustus est Dominus quia os eius ad iracundiam provocavi audite obsecro universi populi et videte dolorem meum virgines meae et iuvenes mei abierunt in captivitatem COPH vocavi amicos meos et ipsi deceperunt me sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt quia quaesierunt cibum sibi ut refo
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. quẽ preceperat a diebus antiqͥs.
Destruxit & non peꝑcit. & letificauit
suꝑ te inimicũ. exaltauit cornu
hostium tuoꝵ. Sade. Clamauit cor
eoꝵ ad dñm. suꝑ muros filie syon.
Deduc quasi torrentem lacrimas ꝑ
diem & noctem. non des requiem tibi.
neq taceat pupilla oculi tui. cof̃.
Consurge. lauda in nocte in principio
uigiliarum. effunde sicut aquã cor
tuũ ante conspectũ dñi. Leua ad
eum manus tuas.ꝓ anima paruu¬
loꝵ tuoꝵ. qui de.fecerunt in

Expanded text:
em praeceperat a diebus antiquis; destruxit, et non pepercit, et laetificavit super te inimicum, et exaltavit cornu hostium tuorum.  Sade.  Clamavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion: Deduc quasi torrentem lacrymas, per diem et noctem: non des requiem tibi, neque taceat pupilla oculi tui.  Coph.  Consurge, lauda in nocte, in principio vigiliarum: effunde sicut aquam cor tuum ante conspectum Domini: leva ad eum manus tuas pro anima parvulorum tuorum, qui d
Abbreviated transcription (Latin):
mauerunt. Quod illi manib hora
sexta : hoc illi lingua hora tertia.
Rei magis isti qui clamando sȩuie¬
bant: quã illi qui obtemperando
administrabant. Ipsum est totum
acumen iudeoꝵ: hoc est qđ pro
magno quesierunt. occidamus.
& non occidamus. Sic occidamus.

Expanded text:
maverunt: quod illi manibus hora maverunt: quod illi manibus hora sexta, hoc illi lingua hora tertia. Rei magis isti qui clamando saeviebant, quam illi qui obtemperando administrabant. Ipsum est totum acumen Judaeorum; hoc est quod pro magno quaesierunt: Occidamus, et non occidamus; sic occidamus
Abbreviated transcription (Latin):
lingue. Acuistis eni linguas ur̃as.
Et quando ꝑcussistis. nisi quando
clamastis. crucifige. crucifige.
Propterea non est enĩ pretermit¬
tendum. quia uenit in mentem.
ne forte alique᷑ ꝑturbet lectio di¬
uinoꝵ libroꝵ. Quidam euangłista
dicit hora sexta crucifixuĩ
dnm: & qui dam hora tertia. Nisi
intelligamus: ꝑturbamur: &iam
incipiente hora sexta : dicitur pi¬
latus sedisse protribunali. Et re¬
uera. quod leuatus est dñs in ligno:
hora sexta erat. Sed alius euangłista
intuens animũ iudeoꝵ. quia uole¬
bant se immunes uideri a morte
dm̃i: narrando eos ostendit reos.
dicens dñm hora tertia crucifixũ.
Considerantes autẽ omnẽ circu̾stan¬
tiam lectionis. quanta agi potuernit.
cum apud pilatum accusaretur ut
crucifigeretur: inuenimus horam
tertiam esse potuisse. quando illi cla¬
mauerunt. crucifige. crucifige.
Ergo uerius illi tunc occiderunt.
quando clamauerunt. Apparito¬
res potestatis: hora sexta crucifixer.
pͣuaricatores legis: hora tertia cla¬

Expanded text:
linguae: acuistis enim linguas vestras. Et quando percussistis, nisi quando clamastis, Crucifige, crucifige ? 5. Propterea enim non est praetermittendum, quia venit in mentem, ne forte aliquem perturbet lectio divinorum Librorum: quidam evangelista dicit hora sexta crucifixum Dominum , et quidam hora tertia : nisi intelligamus, perturbamur. Et jam incipiente sexta hora dicitur Pilatus sedisse pro tribunali; et revera quando levatus est Dominus in ligno, hora sexta erat. Sed alius evangelista intuens animum Judaeorum, quia volebant se immunes videri a morte Domini, narrando eos ostendit reos, dicens Dominum hora tertia crucifixum. Considerantes autem omnem circumstantiam lectionis, quanta agi potuerint, cum apud Pilatum Dominus accusaretur, ut crucifigeretur; invenimus horam tertiam esse potuisse, quando illi clamaverunt, Crucifige, crucifige. Ergo verius illi tunc occiderunt, quando clamaverunt. Apparitores potestatis hora sexta crucifixerunt; praevaricatores Legis hora tertia cla