comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum in credibilius est dicat epicurus. dulces ee. dolores:
Et hoc respondeo. plurimum int̾ eẽ. int̾ gaudium & dolo¬
rem. Sigueratur electio: alterum petam. alterũ uitabo.
uud sed̾m naturam est. hoc contra. Quamdiu sic estiman¬
tur: magno int̃se dissident spacio. Cii aduirtutem uen¬
cum est: utraq par est. & quȩ ꝑleta ꝓcedit. & que ꝑ tris¬
tia. Nullum habet momentũ uexatio & dolor. & quicqͥd
alud in cõmo est. Uirtute enim obruttur. Queadmodũ
minuta lumina claritas solis obscurat. sic dolores. mo¬
lestias. inuirias. uirtus magnitudine sua elidit atq ob¬
pͥmit. ⁊ quocũq affulsit. ibi quicquid sine illa apparet
extinguitur. Nec inagis ullam portionem habent incom¬
moda: cum inuirtutem inciderunt: quã inmari nim¬
b. hoc ut scias ita ẽẽ : ad om̃e pulchrum uir bonus si¬
ne ulla cunctatione ꝓcurret. stet illic licet carnifex. stet

Expanded text:
quod incredibilius est dicat Epicurus, dulce esse torreri? quod incredibilius est dicat Epicurus, dulce esse torreri? Sed hoc respondeo, plurimum interesse inter gaudium et dolorem; si quaeratur electio, alterum petam, alterum vitabo. Illud secundum naturam est, hoc contra. Quamdiu sic aestimantur, magno inter se dissident spatio; cum ad virtutem ventum est, utraque par est et quae per laeta procedit et quae per tristia. Nullum habet momentum vexatio et dolor et quicquid aliud incommodi est; virtute enim obruitur. Quemadmodum minuta lumina claritas solis obscurat, sic dolores, molestias, iniurias virtus magnitudine sua elidit atque opprimit et quocumque adfulsit, ibi quicquid sine illa apparet, extinguitur; nec magis ullam portionem habent incommoda, cum in virtutem inciderunt, quam in mari nimbus. Hoc ut scias ita esse, ad omne pulchrum vir bonus sine ulla cunctatione procurret; stet illic licet carnifex, stet
Abbreviated transcription (Latin):
Admisce illi pigriciam. quęrelam. t̃giuersationem.
metum. quod babet in se optimum: ꝑdidit sibi pla¬
cere. Non potest honestum ẽẽ. quod non est uberum. Na
quod timet: seruit. honestum om̃e. securum est. tranquil¬
lum est. Si recusat aliquid. si complorat. si malum iudi-¬
eat: ꝑ turbationem recipit. & in magna discordia uolu-¬
tatur. hinc enĩ: sp̃es recti uocat: illinc suspitio malire¬
trahit. Itaq qui honeste aliquid facturus est: quicqͥd
opponitur. id etiam si in cõmodum putat. malum non
putet. uelut libens faciat. Ome honestum : inuissum.
incoactumq est. sincerum. & nulli malo ꝑmixcum.
conaris : nichil int̾ eẽ. utrum aliquis in gaudio sit. an
inequuleo iaceat. ac tortorem situm lasset. Poteram
respondere. Epicurus quoq ait. sapientẽ si in phalaridis
tauro ꝑuratur. exclamaturum dulce est. & ad me nichil
ꝑtinet. Quid miraris. siego paria bona dico ingaudio alte

Expanded text:
Admisce illi pigritiam, querellam, tergiversationem, Admisce illi pigritiam, querellam, tergiversationem, metum; quod habet in se optimum, perdidit, sibi placere. Non potest honestum esse, quod non est liberum; nam quod timet, servit. Honestum omne securum est, tranquillum est; si recusat aliquid, si conplorat, si malum iudicat, perturbationem recepit et in magna discordia volutatur. Hinc enim species recti vocat, illinc suspicio mali retrahit. Itaque qui honeste aliquid facturus est, quicquid opponitur, id etiam si incommodum putat, malum non putet, velit, libens faciat. Omne honestum iniussum incoactumque est, sincerum et nulli malo mixtum. conaris, nihil interesse, utrum aliquis in gaudio sit an in eculeo iaceat ac tortorem suum lasset?" Poteram respondere: Epicurus quoque ait sapientem, si in Phalaridis tauro peruratur, exclamaturum: "dulce est et ad me nihil pertinet." Quid miraris, si ego paria bona dico alterius in co
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ. Nichil int̾ ÷ int̾ gaudium. & dolorem. in¬
flexibilemq patientiam Nichil quantum ad ipsas uir¬
tutes plurimum int̾ illa: in quib uirtus utraq osten¬
ditur. In altõ enim nat᷑alis est remissio ac laxitas : in
altõ contra naturam dolor. Itaq media sunt hȩc: que
plurimum int̾ualli recipunt. Uirtus in utraq par ÷
Uirtutem matĩa non mutat. nec peiorem facit clura ac
difficilis : nec meliorem hylaris & leta. Necesse gͦ equa-¬
lia sunt bona. integraq. Nec hic potest se melius in
hoc gaudio gerere : nec ille melius in illis cruciatib.
Duo aut̃ quib nichil melius fieri potest: paria sunt.
Nã si que extra uirtutem postta sunt : aut minuere
illam. aut augere posst̃: desurit unum bonũ eẽ qd̾¬
est honestum. Si hoc concesseris: om̃e honestũ ꝑit.
Quare dicam. quia nichil honestum ÷ : quod ab inui¬
to. uel quod a coacto fit. Om̃e honestũ : uoluntariũ ÷

Expanded text:
"Quid ergo? Nihil interest inter gaudium et dolorum in"Quid ergo? Nihil interest inter gaudium et dolorum inflexibilem patientiam?" Nihil, quantum ad ipsas virtutes; plurimum inter illa, in quibus virtus utraque ostenditur. In altero enim naturalis est animi remissio ae laxitas, in altero contra naturam dolor. Itaque media sunt haec, quae plurimum intervalli recipiunt; virtus in utroque par est. Virtutem materia non mutat; nec peiorem facit dura ac difficilis, nec meliorem hilaris et laeta. Necesse elia sunt bona, ultra quae nec hic potest se melius in hoc gaudio gerere nec ille melius in illis cruciatibus. Duo autem, quibus nihil fieri melius potest, paria sunt. Nam si, quae extra virtutem posita sunt, aut minuere illam aut augere possunt, desinit unum bonum esse, quod honestum. Si hoc concesseris, omne honestum perit. Quare ? Dicam: quia nihil honestum est, quod ab invito, quod coactum fit. Omne honestum voluntarium est.
Abbreviated transcription (Latin):
una natura est. Ratio autẽ nichil aliud ÷: quã incor-¬
pus humanum. pars diuini sp̃s mersa. Si ratio : diui¬
na est. Nullum aut̃ bonũ. sine ratione ÷: bonũ om̃e
diuinũ est. Nullum porro int̃ diuina discrimen est :¬
gͦ. nec int̾ bona. Paria itaq sunt & gaudium. & fortis
atq obstinata tormentorum ꝑpessio. In utroq enum
eadem est animi magnitudo: in altõ remissa & leta.
in altõ pugnax & intenta. Quid tu non putas eẽ pa¬
rem uircutis eius qui fortiter hostium moenia expug¬
nat. & eius qui obsidionem patientissime sustinet :¬
Et magnus scipio. qui numantiã cludit & cõprurat.
cogitq inuictas manus in exitium ipsas suum uerti.
magnus ille obsessorum animus. qui scit se non eẽ.
expirat. Aeque reliqua quoq tnt̾ se paria sunt : tran-¬
quillitas. simplicitas. lib̾alitas. constantia. equani¬
mitas. tolerantia. Om̃ib em istis. una uirtus sub est.
que animum rectum & indeclinabilem prestat.

Expanded text:
una natura est. Ratio autem nihil aliud est quam in corpus humanum pars divini spiritus mersa. Si ratio divina est, nullum autem bonum sine ratione est, bonum omne divinum est. Nullum porro inter divina discrimen est; ergo neenec inter bona. Paria itaque sunt et gaudium et fortis atque obstinata tormentorum perpessio; in utroque enim eadem est animi magnitudo, in altero remissa et laeta, in altera pugnax et intenta. Quid? Tu non putas parem esse virtutem eius, qui fortiter hostium moenia expugnat, et eius, qui obsidionem patientissime sustinet ? Magnus Scipio, qui Numantiam cludit et conprimit cogitque invictas manus in exitium ipsas suum verti; magnus ille obsessorum animus, qui scit non esse eluexpirat. Aeque reliqua quoque inter se paria sunt, tranquillitas, simplicitas, liberalitas, constantia, aequanimitas, tolerantia. Omnibus enim istis una virtus subest, quae animum rectum et indeclinabilem praestat.
Abbreviated transcription (Latin):
suum latis specularib diem admiserat. quod non in
multa luce decoquebatur. & spectabat ut inbalneo non¬
coqueretur. O hominem calamitosum. nescit uiuere.
Non paccata a qua lauabatur. s sepe turbida. & cum pluę¬
ret uehementius pene lutulenta. Nec multum eius int̃¬
erat: anfic lauaretur. Ueniebat enim ut sudorem illic
ablueret. non ut unguentum. Quas nune quorundã
uoces futuras credis Non inuideo scipioni. Uereine-¬
xilio uixte : qui sic lauabatur. Immo sic scias : non coti

Expanded text:
suum latis specularibus diem admiserat, quod non in suum latis specularibus diem admiserat, quod non in multa luce decoquebatur et expectabat, ut in balneo concoqueret. O hominem calamitosum! Nesciit vivere. Non saccata aqua lavabatur, sed saepe turbida et, cum plueret vehementius, paene lutulenta. Nec multum eius intererat, an sic lavaretur; veniebat enim ut sudorem illic ablueret, non ut unguentum. Quas nunc quorundam voces futuras credis ? " Non invideo Scipioni; vere in exilio vixit, qui sic lavabatur." Immo, si scias, non coti
Abbreviated transcription (Latin):
& in antiquorum numerũ reiciuntur. cum aliqͥd
noui luxuria cõmenta ÷. quod tpsa se obriieret. At
olim et pauca erant balnea : nec ullo cultu exorna-¬
ta. Cur enĩ exornaret᷑ res quadratoria. & inusum
non inoblectamentũ reꝑta: Non suffundebatur
aqua. nec recens semꝑ uelut excalido fonte curre¬
bat. Nec referre credebant. in quam ꝑlucida sor¬
des deponerent: s deb̾e quam iuuat illa balnea
intrare obscura. & gretali tectorio inducta. quȩ scires ca¬
tonem tibi edilem. aut fabium maximum. aut excorne¬
liis aliquem manu sua temꝑasse. Nam hoc quoq nobilis¬
simi ediles fungebantur offitio. intrandi ea loca quȩ
populum receptabant. exigendiq munditias. & utilem
ac salubrem temꝑaturam. non hanc quȩ nuꝑ inuenta ÷
similis incendio. ad eo quidem ut conuictum in aliquo scełe
seruum: uiuum lauari oporteat. Nichil mͥ uidetur inter¬
esse iam: ardeat balneum an caleat. Quantȩ nunc aliqui
rusticitatis damnant scipionem. quod non in caldariũ

Expanded text:
 in antiquorum numerum reiciuntur, cum aliquid novi luxuria commenta est, quo ipsa se obrueret. At olim et pauca erant balnea nec ullo cultu exornata. Cur enim exornaretur res quadrantaria et in usum, non in oblectamentum reperta ? Non suffundebatur aqua nec recens semper velut ex calido fonte currebat, nec referre credebant, in quam perlucida sordes deponerent. Sed, di boni, quam iuvat illa balinea intrare obscura et gregali tectorio inducta, quae scires Catonem tibi aedilem aut Fabium Maximum aut ex Corneliis aliquem manu sua temperasse ? Nam hoc quoque nobilissimi aediles fungebantur officio intrandi ea loca, quae populum receptabant, exigendique munditias et utilem ac salubrem temperaturam, non hanc, quae nuper inventa est similis incendio, adeo quidem, ut convictum in aliquo scelere servum vivum lavari oporteat. Nihil mihi videtur iam interesse, ardeat balineum an calcat. Quantae nunc aliqui rusticitatis damnant Scipionem, quod non in caldarium
Abbreviated transcription (Latin):
uult. Quid si illi nunc ꝑ miseris crescere : Quan¬
tum ad successum accesserit : accedat ad metus.
Uolo tibi hoc loco referre dictum mecenatis. Uera
in ipso equuleo edocute. Ipsa eninz altitudo: acto¬
nat sumnra. Si queris inlibro dixerit: in eo qui
ꝓmetheus inscribitur. hoc uolute dicere. attoni¬
ta habet sunma. Est gͦ tanti ulla potentia. utt sit
tibi tam ebrius sermo. In geniosus ille uir futt
magnum exemplum romane eloquentie daturꝰ
nisi illum eneruasset felicitas. inmo castrasset.
Hic te exitus manet. nisi iam contrahes uela. nisi
guod ille sero uoluit: terran leges. Poteram tetũ
hac mecenatis sententia : parem facere rationem
S mouebis mͥ controuersiam: si noui te. Nec uoles
quod debeo : in asꝑo & ꝓbo accipere. Ut se res habet.

Expanded text:
ult. Quid si illi etiam nunc permiseris crescere? Quantum ad successus accesserit, accedet ad metus. Volo tibi hoc loco referre dictum Maecenatis vera in ipso culmine elocuti: "Ipsa enim altitudo attonat summa." Si quaeris, in quo libro dixerit; in eo, qui Prometheus inscribitur. Hoc voluit dicere, attonita habet summa. Est ergo tanti ulla potentia, ut sit tibi tam ebrius sermo? Ingeniosus ille vir fuit, magnum exemplum Romanae eloquentiae daturus, nisi illum enervasset felicitas, immo castrasset. Hic te exitus manet, nisi iam contrahes vela, nisi, quod ille sero voluit, terram leges. Poteram tecum hac Maecenatis sententia parem facere rationem. Sed movebis mihi controversiam, si novi te, nec voles quod debeo in aspero et inprobo accipere. Ut se res habet
Abbreviated transcription (Latin):
s socauit. Postquam hȩc fanrilia illi comparata ẽ:
cepit conuuias suos inquietare. habebat ad pedes
hos. Aquib subinde eum peteret uersiis. quos re¬
ferret : sepe in medio uerbo excidebat. Suasit illi
fatellius quadratus. stultorum diuitum arrosor.
& quod seguitur arrisor. & quod duob his adiunc¬
tum est derisor: ut grammaticos hab̾et analec¬
tas. Cum dixisset sabinus. centenis milib sibi
constare singulos seruos. minoris inquit totidẽ
serinia emisses. Ille tam̃ in ea opinione erat:
ut ꝑutaret se setre. quos quisquam in domo sua
setret. Idem satellius illum hortari cepit. ut luera¬
retur hominem egrum. pallidum. gracilem.
Cum sabinus respondisset. & quomodo possum.

Expanded text:
s locavit. Postquam haec familia illi conparata est, coepit convivas suos inquietare. Habebat ad pedes hos, a quibus subinde cum peteret versus, quos referret, saepe in medio verbo excidebat. Suasit illi Satellius Quadratus, stultorum divitum adrosor, et quod sequitur, adrisor, et quod duobus his adiunctum est, derisor, ut grammaticos haberet analectas. Cum dixisset Sabinus centenis milibus sibi constare singulos servos; "Minoris," inquit, "totidem scrinia emisses." Ille tamen in ea opinione erat, ut putaret se scire, quod quisquam in domo sua sciret. Idem Satellius illum hortari coepit, ut luctaretur, hominem aegrum, pallidum, gracilem. Cum Sabinus respondisset: " Et quomodo possum ?
Abbreviated transcription (Latin):
liereulã exuiro uersus. digitulos meos ducat. Quidni ego
feliciorem putem mutium. qui sic tractauit ignẽ. quam si
illam manum̃ tractatori prestitisset. In integrum restitu¬
it : quicquid errauerat. Confecit bellum in ermis ac man¬
cus & illa manus trunca. duos reges uicit. U a Le:¬
⁊Acomiunib inittum faciam: uer aꝑtre se coepit
S iam inclinatum in estatẽ. quo tempore calere
debebat intepuit : nec adhuc illi fides ÷. Sepe enim inbi¬
emem reuoluitur. Uis scire. quam dubium adbuc sit.
Nondum me cõmitto frigido ueri. adhue rigor ⁊. eius infri¬
gore. hoc ÷ inquis. neo calidum nec frigidum ꝑati. Ita ÷
mi lucili. Iam etas mea contenta. suo frigore: uix media
regebatur estate. Itaq maior pars: in uestimentis tegit᷑.
Ago grãs senectuti: quod me lectulo affixit. Quidna grãs
illi hoc nomine agam. Quicqͥd debeam nolle. non pos¬
sum. cum libellis mͥ plurimus labor ÷. Siquando inter

Expanded text:
lierculam ex viro versus digitulos meos ducat ? Quidni ego lierculam ex viro versus digitulos meos ducat ? Quidni ego feliciorem putem Mucium, quod sic tractavit ignem, quasi illam manum tractatori praestitisset ? In integrum restituit quidquid erraverat; confecit bellum inermis ac mancus et illa manu trunca reges duos vicit. VALEcommunibus initium faciam, ver aperire se coepit, sed iam inclinatura in aestatem, quo tempore calere debebat, intepuit nec adhuc illi fides est. Saepe enim in hiemem revolvitur. Vis scire, quam dubium adhuc sit ? Nondum me committo frigidae verae, adhuc rigorem eius infringo. "Hoc est," inquis, " nec calidum nec frigidum pati." Ita est, mi Lucili; iam aetas mea contenta est suo frigore. Vix media regelatur aestate. Itaque maior pars in vestimentis degitur. Ago gratias senectuti, quod me lectulo adfixit. Quidni gratias illi hoc nomine agam ? Quicquid debebam nolle, non possum. Cum libellis mihi plurimus sermo est. Si quando inter
Abbreviated transcription (Latin):
tib : & qui suecisis poplitib ingenua se excepit. nec ar-¬
ma dimisit. Macte uirtute esto. sanguincilentis. & exacie
redeuntib dicitur. Itaq hec magis laudauerim bona: exerci¬
tata & forcia. & cum fortuna rixata. Ego non dubito quid ma¬
gis laude : truncam illam & retorridam illam manum mu¬
tii. quam cuiuslibet fortissimi saluam. Stecit hostium
flammarũq contemptor. & manum suam in hostidli foculo dis¬
tillantem ꝑspectauit: donec porsenna cuiꝰ penȩ fauebat
głe inuidit. & ignem inuito eripi iussit. hoc bonum qͥdem
int̾̃ pͥma non numerem: tantoq maius putẽ quam illa se¬
cura & intẽptata fortunȩ. quanto rarius ÷. hostem amissa
manu uicisse. guam armataͦ Quid gͦ inguis. hoc bonum
tibi optabis: Quidni: Hoc enim nisi qui potest & optare.
non potest facere. An potius oꝑtem. ut laxandos articulos
ex soletis meis porrigam. ut muliereula aut aliguis in mu¬

Expanded text:
tibus et qui succisis poplitibus in genua se excepit nec artibus et qui succisis poplitibus in genua se excepit nec arma dimisit; " macte virtute esto " sanguinolentis ex acie redeuntibus dicitur. Itaque haec magis laudaverim bona exercita et fortia et cum fortuna rixata. Ego dubitem, quin magis laudem truncam illam et retorridam manum Mucii quam cuiuslibet fortissimi salvam? Stetit hostium flammarumque contemptor et manum suam in hostili foculo destillantem perspectavit, donec Porsenna, cuius poenae favebat, gloriae invidit et ignem invito eripi iussit. Hoc bonum quidni inter prima numerem tantoque maius putem quam illa secura et intemptata fortunae, quanto rarius est hostem amissa manu vicisse quam armata? "Quid ergo?" inquis, "hoc bonum tibi optabis ? " Quidni ? Hoc enim nisi qui potest et optare, non potest facere. An potius optem, ut malaxandos articulos exoletis meis porrigam ? Ut muliercula aut aliquis in mu
Abbreviated transcription (Latin):
litudinis. & dolorum grauissimorum ꝑpessionem. in qͣ
epicurus fuit. illo summo ac fortunatissimo die fuo. dit
eni se uesice ⁊ exulcerati uentris tormenta tolerare. ulte¬
riorem doloris accessionẽ non recipientia. eẽ. nichilominus sibi
illum beatum diẽ. Beatum autem agere: nisi qui est insumo.
bono non potest. Ergo & apud epicurum sunt bona hec. quȩ
males non exꝑiri. s qͥa ita retulit. & amplexanda & laudanda
& exequanda summis sunt. Non potest dici hoc non eẽ. par
maxime bonum: quodbeate uite clausulam imposuit. cui
epicurus extrema uoce grãs egit. ꝑmitte mͥ lucili uirorum op-¬
time. aliquid audaciꝰ dicere. Si ulla bona maiora eẽ. aliis pos¬
sent: hec ego que tristia uidentur. mollib illis & delicatis
ta modari. Fadem ratione Fit. scio: ut aliquis felicitatem
bene. & ut calamitatẽ fortiter ferat. Aeque ẽẽ. fortis pot̾.
qui ꝓuallo securus oxcubuit. nullis hostib castra tẽptan-¬

Expanded text:
letudinis et dolorum gravissimorum perpessionem, in qua letudinis et dolorum gravissimorum perpessionem, in qua Epicurus fuit illo summo ac fortunatissimo die suo. Ait enim se vesicae et exul erati ventris tormenta tolerare ulteriorem doloris accessionem non recipientia, esse nihilominus sibi illum beatum diem. Beatum autem agere, nisi qui est in summo bono, non potest. Ergo et apud Epicurum sunt haec bona, quae malles non experiri, sed quia ita res tulit, et amplexanda et laudanda et exaequanda summis sunt. Non potest dici, hoc non esse par maximis bonum, quod beatae vitae clausulam inposuit, cui Epicurus extrema voce gratias egit. Permitte mihi, Lucili virorum optime, aliquid audacius dicere: si ulla bona maiora esse aliis possent, haec ego, quae tristia videntur, mollibus illis et debeatista moderari. Eadem ratione fit, scio, ut aliquis felicitatem bene et ut calamitatem fortiter ferat. Aeque esse fortis potest, qui pro vallo securus excubuit nullis hostibus castra temptan
Abbreviated transcription (Latin):
cunt : si plena sunt. Quo enim crescet. quod plenum:
cede adhanc tranguillitatẽ potest: Quemadmodũ
serenitas celi non recipit maiorẽ adhuc daritatẽ
in sincerissimum nitore repurgata : sic hominis cor-¬
pus animumq curantis. & bonum suũ exutroq
nectentis. ꝑfectus est status. ⁊ sũma uoti sui inuenit: si
nec estus animo ÷. nec dolor corpori. Si qua extra blandim̃¬
ta contingunt : non augent sumum bonum. s ut it a
dicam condurnt & oblectant. Absolutum eñi illllio nateᷤ
bonum: corporis ⁊ animi pace contentum est. Dabo apud
epicurum tibi etiam nunc simillima huic nr̃e deuotionẽ
bonorum. Alia eñi sunt apud illum. quȩ malit contingẽ
sibi: ut corporis quietẽ ab omi in comodo lib̾am. & animi
remissionem bonorum suorũ contemplatione gaudentis.
Alia que quamuis nolit accidere : nichilominus laudat. ⁊
cõꝓbat. tanquam illã que paulo ante dicebam malȩ ua-¬

Expanded text:
cunt, si plena sunt. Quo enim crescet, quod plenum est ? cunt, si plena sunt. Quo enim crescet, quod plenum est ? uid accedere ad hanc tranquillitatem potest? Quemadmodum serenitas caeli non recipit maiorem adhuc claritatem in sincerissimum nitorem repurgata, sic hominis corpus animumque curantis et bonum suum ex utroque nectentis perfectus est status et summam voti sui invenit, si nec aestus animo est nec dolor corpori. Si qua extra blandimenta contingunt, non augent summum bonum, sed ut ita dicam, condiunt et oblectant. Absolutum enim illud humanae naturae bonum corporis et animi pace contentum est. Dabo apud Epicurum tibi etiamnunc simillimam huic nostrae divisionem bonorum. Alia enim sunt apud illum, quae malit contingere sibi, ut corporis quietem ab omni incommodo liberam et animi remissionem bonorum suorum contemplatione gaudentis. Alia sunt, quae quamvis nolit accidere, nihilominus laudat et conprobat, tamquam illam, quam paulo ante dicebam, malae va
Abbreviated transcription (Latin):
extixit. his oppone ferro transfossos. aut exani¬
matos serpentium morsu. aut fractos ruina. aut per
longã neruorum contractionẽ extortos minutatim.
aliquorum melior dici. aliquorum potest peior exitus.
Mors quidem om̃ium : par est. ꝑquȩ ueniunt diuersa fc̃.¬
id inquo desinunt. unum ÷. Mors nulla maior aut
minor ÷. hab et enim eundem in om̃ib modum finis¬
se uitã. Idem tͥ de bonis dico. hoc bonum int̾ meras uo¬
luptates ÷ : hoc int̃ tristia ⁊ acerba. Illud fortune in¬
dulgentiam rex̃: hoc uiolentiam domute. Utrunq
eque bonum est : quamuis illud plane emolliuerit. hoc
asꝑa. Idem finis om̃ium est. Bona sunt. laudanda sunt.
uirtutem rationemq comitant᷑. Uirtus equat inter
se: quicquid agnoscet. Nec est. quare hoc int̾ nra pla¬
cita mirateris. Apud epicurum duo bona funt. ex qͥb
summum illud beatũq cõponitur : ut corpus sine do¬
lore sit. animus sine ꝑturbatione. Hec bona non cres¬

Expanded text:
extinxit. His oppono ferro transfossos aut exanimatos serpentium morsu aut fractos ruina aut per longam nervorum contractionem extortos minutatim. Aliquorum melior dici, aliquorum peior potest exitus; mors quidem omnium par est. Per quae desiliunt, diversa sunt; in quod desiliunt, unum est. Mors nulla maior aut minor est; habet enim eundem in omnibus modum, finisse vitam. Idem tibi de bonis dico: hoc bonum inter meras voluptates est, hoc inter tristia et acerba. Illud fortunae indulgentiam rexit, hoc violentiam domuit. Utrumque aeque bonum est, quamvis illud plana et molli via ierit, hoc aspera. Idem finis omnium est: bona sunt, laudanda sunt, virtutem rationemque comitantur; virtus aequat inter se, quicquid agnoscit. Nec est, quare hoc inter nostra placita mireris; apud Epicurum duo bona sunt, ex quibus summum illud beatumque conponitur, ut corpus sine dolore sit, animus sine perturbatione. Haec bona non cres
Abbreviated transcription (Latin):
si obseruentur incdicia sunt: &e argumentum morum
ex mininis quoq licet cape. Impudicum & in cessus os¬
tendit. & manus mota. & unum int̾dum responsum.
& relatus ad caput digitus. & flexus oculorum. Imꝑ¬
bum risus. insanum uultus habitusq demonstrat.
Illa enim in aꝑtum ꝑ notas exeunt. Qualis quisq sit
linc philosopho. manus auditor intentat: & super
ipsum caput mirantium turba constantium. Noni
laudatur ille nunc. si intelligis: s conclamatur. Ne¬
linquantur istȩ uoces illis artib que ꝓpositum ha¬
bent popło placere: philosophia ad oretur. ꝑmitten¬
dum erit aligiando iuuenib: sequi impetũ animi.
F unc autem: cum hoc eximpetu facient. cum silentium
sibi imperare non poterunt. Talis laudatio aliguid exhorta¬
tionis afferc ipsis audientib. & animos auͦdientiumꝰ ex

Expanded text:
si observentur, indicia sunt et argumentum morum si observentur, indicia sunt et argumentum morum ex minimis quoque licet capere: inpudicum et incessus ostendit et manus mota et unum interdum responsum et relatus ad caput digitus et flexus oculorum. Inprobum risus, insanum vultus habitusque demonstrat. Illa enim in apertum per notas exeunt; qualis quisque sit, linc philosopho manus auditor intentat et super ipsum caput mirantium turba consistit; non laudatur ille nunc, si intellegis, sed conclamatur. Relinquantur istae voces illis artibus, quae propositum habent populo placere; philosophia adoretur. Permittendum erit aliquando iuvenibus sequi impetum animi, tunc autem, cum hoc ex impetu facient, cum silentium sibi imperare non poterunt. Talis laudatio aliquid exhortationis adfert ipsis audientibus et animos adulescentium ex
Abbreviated transcription (Latin):
eger laudat medicum secantem. Tacete facete. & prebete uos
curationi. Etiam si exclamaueritis: non aliter audiam. quã
si ad tactum uiciorum ur̃orum in gemiscatis. Testari uultis.
Attendere uos moueriq magnitudine rerum sane liceat: ut
quidem iudicetis. & feratis de meliore suffragium. Quid¬
ni non ꝑmittam: Apud pẏthagoram discipłis quinque
anius tacendum erat. Nunquid ergo existimas. statim il¬
lis & loqui. & laudare licuisse. Quanta autem demen¬
tia eius est. quem clamores imꝑitorum. hilarem exaudito¬
rio dimittunt. Quid letaris. quod ab hominib his lau¬
datus es. quos non potes ipse laudare : Disserebat popło
fabianus. s audiebatur modeste. Crumpebat interdũ
magnus clamor laudantium: s quem rerum magnitu¬
do euocauerat. non sonus in offense ac in olliter oratio¬
nis elapse. Intersit aliguid. int̾ clamorem theatri & sco¬
le. Est aligua & laudandi licentia. Omitia rerum om̃iu

Expanded text:
aeger laudat medicum secantem ? Tacete, favete et praebete vos aeger laudat medicum secantem ? Tacete, favete et praebete vos curationi. Etiam si exclamaveritis, non aliter audiam, quam si ad tactum vitiorum vestrorum ingemescatis. Testari vultis adtendere vos moverique magnitudine rerum ? Sane liceat; ut quidem iudicetis et feratis de meliore suffragium, quidni non permittam ? Apud Pythagoram discipulis quinque annis tacendum erat; numquid ergo existimas statim illis et loqui et laudare licuisse ? Quanta autem dementia eius est, quem clamores inperitorum hilarem ex auditorio dimittunt ? Quid laetaris, quod ab hominibus his laudatus es, quos non potes ipse laudare ? Disserebat populo Fabianus, sed audiebatur modeste. Erumpebat interdum magnus clamor laudantium, sed quem rerum magnitudo evocaverat, non sonus inoffense ac molliter orationis elapsae. Intersit aliquid inter clamorem theatri et scholae; est aliqua et laudandi decentia. Omnia rerum omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis datum scias. licet imus ꝑ obstantia. Ieaq pugne¬
mus. aliquorum inuocemus auxilium. Quem inguis
inuocabo hunc aut illum : Tu uͦ etiam ad priores
reuercere. Qui uacant: adiuuare nos posfunt. nori
tantum qui sunt: s qui fuerunt. Erhis autem qui
sunt eligamus. non eos qui uerba magna celeritate
precipitant. & cominunes locos uoluunt. & in pri¬
uato circulantur: s eos qui uitam docent. qu cũ
dixerunt quid faciendũ sit: ꝓbant faciendã. qiti
docent quid uitandum sit. nec unquam in eo quod
fugiendum dixerunt: deprehenduntur. Cum elige io¬
iutorem. quem magis ad mireris cum idis. quam cum
audieris. Nec ideo te ꝓhibuerim hos quoq audire. quib
admittere populum ae disserere consuetudo est: si mͦ
hoc ꝓposito inturbam ꝓdeunt. ut meliores fiant fa¬
ciantq meliores si non ambitionis hoc causa exercent.
Q uid enim turpius philosophia captante clamores: Nunquid

Expanded text:
nobis datum scias licet. Imus per obstantia. Itaque pugnenobis datum scias licet. Imus per obstantia. Itaque pugnemus, aliquorum invocemus auxilium. " Quem," inquis, " invocabo ? Hunc aut illum ? " Tu vero etiam ad priores revertere, qui vacant; adiuvare nos possunt non tantum qui sunt, sed qui fuerunt. Ex his autem, qui sunt, eligamus non eos, qui verba magna celeritate praecipiant et communes locos volvunt et in privato circulantur,sed eos, qui vita docent, qui cum dixerunt, quid faciendum sit, probant faciendo, qui docent, quid vitandum sit, nec umquam in eo, quod fugiendum dixerunt, deprehenduntur. Eum elige adiutorem, quem magis admireris, cum videris quam cum audieris. Nec ideo te prohibuerim hos quoque audire, quibus admittere populum ac disserere consuetudo est, si modo hoc proposito in turbam prodeunt, ut meliores fiant faciantque meliores, si non ambitionis hoc causa exercent. Quid enim turpius philosophia captante clamores ? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita dicam coactore: hic tercius color est. Si queris
huius exemplar: hermarcũ epicurus ait talem fu¬
isse. Itaq alteri magis gratulatur: alterum magis sus¬
cipit. Quamuis enim ad eundem finem uterq ꝑuene¬
rit : tamen maior est laus idem effecisse in difficiliore
materta. Puta enim duo ȩdificia excitata eẽ. ambo
disparia. eque excelsa. atq magnifica. Alterum puram arã
accepit. illic ꝓtinus opus creuit. Alterum fundamenta las¬
sabunt: in mollem & fluidam htimum ntissa. multumꝙ
laboris exhaustum est: dum ꝑuenitur ad solidum. Inuenio
quicquid fecit alter. Alterius magna pars & difficilior latet
Quedam ingenia facilia & expedita. quedam maru quod
aiunt facienda sunt: & in fundamentis suis occupanda.
Itaq ego illum feliciorem chxerim. qui nichil nego eui se¬
cum habuit. hunc quidem melius de se meruisse. qui ma¬
lignitatem naturȩ suȩ uicit. & ad sapientiam se non ꝑ¬
durit. s extraxit. hoc durum ac laboriosum ingentum

Expanded text:
ut ita dicam, coactore. Hic tertius color est. Si quaeris huius quoque exemplar, Hermarchum ait Epicurus talem fuisse. Itaque alteri magis gratulatur, alterum magis suspicit; quamvis enim ad eundem finem uterque pervenerit, tamen maior est laus idem effecisse in difficiliore materia. Puta enim duo aedificia excitata esse, ab imo disparia, aeque excelsa atque magnifica. Alterum puram aream accepit; illic protinus opus crevit. Alterum fundamenta lassarunt in mollem et fluvidam humum missa multumque laboris exhaustum est, dum pervenitur ad solidum. Intuenti ambo quicquid fecit alter in aperto est, alterius magna pars et difficilior latet. Quaedam ingenia facilia, expedita, quaedam manu, quod aiunt, facienda sunt et in fundamentis suis occupata. Itaque illum ego feliciorem dixerim, qui nihil negotii secum habuit, hunc quidem melius de se meruisse, qui malignitatem naturae suae vicit et ad sapientiam se non perduxit, sed extraxit. Hoc durum ac laboriosum ingenium
Abbreviated transcription (Latin):
mus est: qui sibi cõmendet omnia. Uidi ego in uilla
hylari & a moena mestos. uidi in media solitudi¬
ne occupatis similis. Quare non est quod existimes.
id̾o parum bene compositum ẽẽ. te: quod in cam¬
pama non es. Quare autem non es. hue usq
cogitationes tuas mitte. conuersari cũ amicis absen¬
tib licet. Et quidem quotiens uelis. quamdru
uelis. magis hac uoluptate quȩ maxinia est fruim᷑:
cdum absumus. Prȩsentia enim nos delicatos fecit.
Et guia aliquando una loguiinur. ambulamus. con¬
sedimus. condedueti sumis: nichil dehis quos mo¬
do uidimis cogitamus. & ido equo animo ferre
debemus absentiam. quia nemo non multũ etiã
presentib ab est. Pone hic pͥmum noctes separatas.
deinde occuꝑationes utriq diuersas. deinde stu-¬
dia secreta. suburbanas ꝓfectiones. uidebis non
multum ẽẽ: quod nob̾ ꝑ egrinatio eriꝑiat. Ami¬
cus. animo possidendus est. Hic autem nunquã
ab est. quẽcunq uult cotidie uidet. Itaq mecũ

Expanded text:
mus est, qui sibi commendet omnia. Vidi ego in villa hilari et amoena maestos, vidi in media solitudine occupatis similes. Quare non est quod existimes ideo parum bene conpositum esse te, quod in Campania non es. Quare autem non es ? Huc usque cogitationes tuas mitte. Conversari cum amicis absentibus licet, et quidem quotiens velis, quamdiu velis. Magis hac voluptate, quae maxima est, fruimur, dum absumus. Praesentia enim nos delicatos facit, et quia aliquando una loquimur, ambulamus, consedimus, cum diducti sumus, nihil de is, quos modo vidimus, cogitamus. Et ideo aequo animo ferre debemus absentiam, quia nemo non multum etiam praesentibus abest. Pone hic primum noctes separatas, deinde occupationes utrique diversas, deinde studia secreta, suburbanas profectiones; videbis non multum esse, quod nobis peregrinatio eripiat. Amicus animo possidendus est; hic autem numquam abest. Quemcumque vult, cotidie videt. Itaque mecum
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem tua te ꝑduxit industria: at me hereule mul¬
tis quattuordecim clausa sunt. non om̃s curia admit.¬
tic. Castra quoq quios ad laborem & ꝑiculum recipi¬
ante. Fastidiose legunt. Bona mens omnib patet.
O m̃s adhoc sumus nobiles. nec reicit quenquam ꝑhilosopha
nec eligit: omnib lucet. Patricius soerates non fuit. de¬
antes aquam traxit. & rigando orto locauit manus. Pla¬
tonem non accepte nobilem philosophia: sed fecit. Qͥ
est quare desperes. his te posse fieri parem: Om̃s hi
maiores tui sunt: si te illis geris dignum. Geres aut̃.
si hoc ꝓtinus tibi ipse ꝑsuaseris. a nullo te nobilitate
suꝑari. Omnib nobis: totidem ante nos sunt. Nulliꝰ
non origo: ultra memoriam iacet. Plato ait. nemi

Expanded text:
ordinem tua te perduxit industria; at mehercules mulordinem tua te perduxit industria; at mehercules multis quattuordecim clausa sunt; non omnes curia admittit; castra quoque, quos ad laborem et periculum recipiant, fastidiose legunt. Bona mens omnibus patet, omnes ad hoc sumus nobiles. Nec reicit quemquam philosophia nec eligit; omnibus lucet. Patricius Socrates non fuit. Cleanthes aquam traxit et rigando horto locavit manus. Platonem non accepit nobilem philosophia, sed fecit. Quid est quare desperes his te posse fieri parem ? Omnes hi maiores tui sunt, si te illis geris dignum; geres autem, si hoc protinus tibi ipse persuaseris, a nullo te nobilitate superari. Omnibus nobis totidem ante nos sunt; nullius non origo ultra memoriam iacet. Platon ait nemi
Abbreviated transcription (Latin):
tegent non abscondent. quos plerunq cireundatos nob̾
uindicamus. non ut tutius uiuamus: s ut peccemus oc¬
cultrus. Remdicam: exqua mores estimes nr̃os. Uix quẽ¬
quam inuenies. qui possit aꝑto hostio triuere. Ianito¬
res conscientia nr̃a non suꝑbia opposute. Sic uiuimꝰ.
ut deprehendi sit : subito asꝑici. Qui d autem ꝓd est
recondere se. & oculos hominum auresq uitare : Bo¬
na conscientia turbam aduocat: mala etiam in so¬
litudine anxia atq sollieita est. Si honesta sunt quȩ
facis: om̃s serant. Si turpia: quid refert neminem scire:
cum tu scias: O te miserum. si contẽpnis hunc testẽ.
egisse naturam pͥus. deinde fortunã cum possis exime¬
re te uulgo. & ad felicitatem hominum maximam e¬
Imergere. Si quid non est aliud inphilosophia boni: hoc
est quod stenma non inspicit. om̃s si adoriginem pͥmã
reuocantur: adiis funt. Eques romanus es: & adhẽ

Expanded text:
tegent, non abscondent, quos plerumque circumdatos nobis tegent, non abscondent, quos plerumque circumdatos nobis iudicamus non ut tutius vivamus, sed ut peccemus occultius. Rem dicam, ex qua mores aestimes nostros: vix quemquam invenies, qui possit aperto ostio vivere. Ianitores conscientia nostra, non superbia opposuit; sic vivimus, ut deprendi sit subito adspici. Quid autem prodest recondere se et oculos hominum auresque vitare ? Bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia atque sollicita est. Si honesta sunt quae facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias ? O te miserum, si contemnis hunc testem !egisse naturam prius, deinde fortunam, cum possis eximere te vulgo et ad felicitatem hominum maximam emergere. Si quid est aliud in philosophia boni, hoc est, quod stemma non inspicit. Omnes, si ad originem primam revocantur, a dis sunt. Eques Romanus es, et ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiam. Cireunspice tsta quȩ nos agunt in insa¬
mam. quȩ cum plurimis lacrimis amtetimus. Scies
non damnum in his molestum ẽẽ: s opinionem dã¬
ni. Nemo illa ꝑisse sentit. s cogitat. Qui se habet:
id te cogitare narrauerit. quod tu nul
inguis tantus sum. ut possim excttare rumorem:
Non est quod te adhunc locum respiciens: metiaris.
Ad istum respice: in quo moraris. Quicquid int̾ uici¬
na eminet : magnum est illic. ubi eminet. Nam mag¬
nitudo habet modum certum: comparatio illam aut
tollit : aut deprimit. Nauis guȩ in flumine magna:
in mari paruula est. Gubnaculum. quod alteri naui
magnum: alteri exiguum est. Tu nunc in ꝓuintia. licet
contemnas ipse te: magnus es. Quid agas. quẽ ad modum
cenes quemad modum dorinias: quęritur. scitur. Eo tͥ¬
die diligentius uiuendum est. Tunc autẽ felicem te ẽẽ.
iudiea : cum poteris inpublico uiuere. cum te parietes tui

Expanded text:
invidiam. Circumspice ista, quae nos agunt in insainvidiam. Circumspice ista, quae nos agunt in insaniam, quae cum plurumis lacrimis amittimus; scies non damnum in is molestum esse, sed opinionem damni. Nemo illa perisse sentit, sed cogitat. Qui se habet, id te cogitare narraverit, quod tu null. "Quid ergo?" inquis, "Tantus sum, ut possim excitare rumorem?" Non est quod te ad hunc locum respiciens metiaris; ad istum respice, in quo moraris. Quicquid inter vicina eminet, magnum est illic, ubi eminet. Nam magnitudo non habet modum certum; comparatio illam aut tollit aut deprimit. Navis, quae in flumine magna in mari parvula est. Gubernaculum, quod alteri navi magnum, alteri exiguum est. Tu nunc in provincia, licet contemnas ipse te, magnus es. Quid agas, quemadmodum cenes, quemadmodum dormias, quaeritur, scitur; eo tibi diligentius vivendum est. Tunc autem felicem esse te iudica, cum poteris in publico vivere, cum te parietes tui
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ nr̃a ꝓ illis ẽẽt danda. si amenum aliquod. frue¬
tuosumue prȩdium: ad ea paratissimi sumus ꝑue¬
nire cũ sollicitudme. cum ꝑiculo. cum iactura pudoris.
& lib̾tatis & temporis. Adeo nichil est cuiq se uilius. Idem
itaq in omnib confiliis. rebusq faciamus: quod solemus
facere. quotiens adinstitorẽ alicuius mercis accessimus.
Uideamus hoc ꝗđ concupiscimus: quanti deferatur. Sepe
maximum precium est: ꝓ quo nullum datur. Multa tͥ¬
possum ostende. que ad quisita acceptaq: lib̾tatem nobis
extorserint. Nr̃i ẽt̃ius: si ista nr̃a non eẽnt. hec gͦ tecũ
tpse uersa. non solum ubi de incremento agetur: sed
etiam ubi de iactura. hoc ꝑiturum est: nempe aduentici¬
um est. Tam facile sine isto uiues: quam uixisti. Si diu
illud habunsti. ꝑdis postquam satiatus es: si non diu.
ꝑdis antequam assuescas. Pecumam mrnorem habebis.
nempe et molestiam. Gratiam minorem: nempe et

Expanded text:
nobis nostra pro illis esset danda, si amoenum aliquod frucnobis nostra pro illis esset danda, si amoenum aliquod fructuosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et libertatis et temporis; adeo nihil est cuique se vilius. Idem itaque in omnibus consiliis rebusque faciamus, quod solemus facere, quotiens ad institorem alicuius mercis accessimus; videamus, hoc quod concupiscimus, quanti deferatur. Saepe maximum pretium est, pro quo nullum datur. Multa possum tibi ostendere, quae adquisita acceptaque libertatem nobis extorserint; nostri essemus, si ista nostra non essent. Haec ergo tecum ipse versa, non solum ubi de incremento agetur, sed etiam ubi de iactura. " Hoc periturum est." Nempe adventicium fuit; tam facile sine isto vives quam vixisti. Si diu illud habuisti, perdis postquam satiatus es; si non diu, perdis antequam adsuescas. " Pecuniam minorem habebis." Nempe et molestiam. " Gratiam minorem." Nempe et
Abbreviated transcription (Latin):
quantum uolunt. Meministi. cum quenda affir¬
mares eẽ. intua potestate. dtxisse me uolaticum ẽẽ.
ac leuem. & te non pedem etus tenere. Sed pritã.
mentitus sum. Pluma tenebatur: quam renisit a
fugit. Scis quos postea exhibuerit tibi ludos. quam
multa in caput suum casura tẽꝓtauerit: Non ui¬
debat: se ꝑ aliorum ꝑieula in suum ruere. Non cogi¬
tabat. quam onerosa eẽnt quȩ petebat: etiam si su¬
ꝑuacua non eẽnt. hoc itaq inhis quȩ affectamus.
atq labore magno contendimus. insꝑicere debemiꝰ.
aut nichil inillis commodi ẽẽ. aut płus in cõmo¬
di. Q uȩdam suꝑuacua sunt: quedam tancĩ ñst̃.
Sed hoc non ꝑuidemus. & gratuita nob̾ uidertur:
quȩ carissima constant. Ex eo licet stupor noster
appareat: quod ea sola putamus emi. ꝓquib pecu¬
niam soluimus. Ea gratuita uocantus : ꝓquib nos
ipsos impendimus. Quȩ enere nollemus. si domus

Expanded text:
quantum volunt. Meministi, cum quendam adfirquantum volunt. Meministi, cum quendam adfirmares esse in tua potestate, dixisse me volaticum esse ac levem et te non pedem eius tenere, sed pennam. Mentitus sum ? Pluma tenebatur, quam remisit et fugit. Scis, quos postea tibi exhibuerit ludos, quam multa in caput suum casura temptaverit. Non videbat se per aliorum pericula in suum ruere. Non cogitabat, quam onerosa essent, quae petebat, etiam si supervacua non essent. Hoc itaque in his, quae adfectamus, ad quae labore magno contendimus, inspicere debemus, aut nihil in illis commodi esse aut plus incommodi. Quaedam supervacua sunt, quaedam tanti non sunt. Sed hoc non pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea gratuita vocamus, pro quibus nos ipsos inpendimus. Quae emere nollemus, si domus
Abbreviated transcription (Latin):
lo magno generari. Medioeria & ineurbam nascen¬
tia : seꝑe fortuna ꝓducit. Exinia uͦ: ipsa raritate
commendat. Sed tste: multum adhue ab est. ab eo
quod ꝓficetur. Et si sciret quid ẽẽt uirbonus: non¬
dum ẽe. se credet. fortasse etiam fieri posse despera¬
ret. At iale exestimat de malis. hoc etiam mali
faciunt. Nec ulla maior pena nequiciȩ est: quã
quod sibi ac suis displicet. At odit eos: qui fubita
& magna potentia impotenter utuntur. Idem
facient. cum idem potuerit. Multorum quia
imbecillia sunt. latent uicia. non minus ausura.
cum illis uires sue ꝓlacuerint: quam illa quȩ iam
felicitas aꝑuit. Instrumenta illis explicande neqͥtie
desunt. Sic tutꝰ serpens. etiam pestifera tractat .
dum riget frigore. Non desunt tunc illi uenena. s
torpent. Multorum crudelitas. & ambitio. & lixtu¬
ria: ut paria pessimus audeat. fortune fauore de¬
ficitur. Gadem uelle subaudis cognosces : da posse

Expanded text:
lo magna generari; mediocria et in turbam nascenlo magna generari; mediocria et in turbam nascentia saepe fortuna producit, eximia vero ipsa raritate commendat. Sed iste multum adhuc abest ab eo, quod profitetur. Et si sciret, quid esset vir bonus, nondum esse se crederet, fortasse etiam fieri posse desperaret. " At male existimat de malis." Hoc etiam mali faciunt, nec ulla maior poena nequitiae est quam quod sibi ac suis displicet. " At odit eos, qui subita et magna potentia inpotenter utuntur." Idem faciet, cum idem potuerit. Multorum, quia inbecilla sunt, latent vitia, non minus ausura, cum illis vires suae placuerint, quam illa, quae iam felicitas aperuit. Instrumenta illis explicandae nequitiae desunt. Sic tuto serpens etiam pestifera tractatur, dum riget frigore; non desunt tunc illi venena, sed torpent. Multorum crudelitas et ambitio et luxuria, ut paria pessimis audeat, fortunae favore deficitur. Eadem velle sic subinde cognosces : da posse,
Abbreviated transcription (Latin):
illam preferet uitem. eui auree uuȩ. aurea folia.
dependent. Propria uirtus est in uitȩ : fertilitas.
n homine quoq id laudantum est: quod ipsius est
Familiam formosam habet. & domum pulchram.
multum serit. multum fenerat. Nichil horum in
ipso est: s circa ipsum. Lauda in illo: quod nec eriii
potest. nec dari. Quod ꝓprium hominis est. quers
quid sit: Animus. & ratio in animo ꝑfecta. Ratio¬
nale enĩ animal. est homo. Consũmatur itaq
bonum eius: si id impleuit. eui nascitur. Quis
est autem. quod ab illo ratio hec exigat : Renfi¬
cillimam. scđm naturam suam uiuere. Sed hãc
difficilem facit: cominunis insanta. In uicia:
alter alterum trudimus. Quomͦ aut̃ reuocari
ad salutem possunt. quos nemo retinet. populus
uir bonus. tam cito ne fieri potest. nec intelligi. Ses
quem nunc uirum bonum dicam: Huius seđe note
Nam ille alter: fortasse tanguam phenix semel anno
quingentesimo nascitur. Nec est mirura ex int̾ual¬

Expanded text:
illam praeferret vitem, cui aureae uvae, aurea folia illam praeferret vitem, cui aureae uvae, aurea folia dependent ? Propria virtus est in vite fertilitas, in homine quoque id laudandum est, quod ipsius est. Familiam formosam habmultum serit, multum fenerat; nihil horum in ipso est, sed circa ipsum. Lauda in illo, quod nec eripi potest nec dari, quod proprium hominis est. Quaeris quid sit ? Animus et ratio in animo perfecta. Rationale enim animal est homo. Consummatur itaque bonum eius, si id inplevit, cui nascitur. Quid est autem, quod ab illo ratio haec exigat ? Rem facillimam, secundum naturam suam vivere. Sed hanc difficilem facit communis insania; in vitia alter alterum trudimus. Quomodo autem revocari ad salutem possunt, quos nemo retinet, populus vir bonus tam cito nec fieri potest nec intellegi. Scis quem nunc virum bonum dicam ? Huius secundae notae. Nam ille alter fortasse tamquam phoenix semel anno quingentesimo nascitur. Nec est mirum ex interval
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sunt unde mittuntur : sic animus magnus ac
sacer. & in hoc demissus. ut ꝓpius quidem diutina
nossentus. conuersatur quidem nobiscum. s hȩret
origini fuȩ. alinc pendet. illuc spectat ac nititur:
nr̃is tanquam melior inter est. Quis est gͦ hic ani-¬
mus. Qui nullo bono. iisi suo nitet. Quid enim
est stultius. quam quod inhomine aliena laudare.
Quid eo dementius qui ea miratur. quȩ ad illum
ꝓtinus transferri possunt: Non facrunt meliorẽ
equum : aurei freni. Alit̃ leo aurata iuba demit̾tit᷑.
dum contractatur. & ad patientiam recipiendi or¬
namenti cogitur fatigatus alit̃ incultus. in tegri sp̃s.
Hic seilicet impetu acer. qualem illum natura eẽ
uoluit: spetiosus exhorrido. Cuius hic decor est. ñ
sine timore aspici. Prefertur illo languido & brat¬
teato. Nemo głari nisi suo debet. Uitem laudamus:
si fructu palmites onerat. si ipsa ponda ad terram
eorum quȩ tulit adminiculo deducit. Num quis huic

Expanded text:
ibi sunt, unde mittuntur; sic animus magnus ac ibi sunt, unde mittuntur; sic animus magnus ac sacer et in hoc demissus, ut propius divina nossemus, conversatur quidem nobiscum, sed haeret origini suae; illinc pendet, illuc spectat ac nititur, nostris tamquam melior interest. Quis est ergo hic animus ? Qui nullo bono nisi suo nitet; quid enim est stultius quam in homine aliena laudare ? Quid eo dementius, qui ea miratur, quae ad alium transferri protinus possunt ? Non faciunt meliorem equum aurei freni. Aliter leo aurata iuba mittitur, dum contractatur et ad patientiam recipiendi ornamenti cogitur fatigatus, aliter incultus, integri spiritus; hic scilicet inpetu acer, qualem illum natura esse voluit, speciosus ex horrido, cuius hic decor est, non sine timore aspici, praefertur illi languido et bratteato. Nemo gloriari nisi suo debet. Vitem laudamus, si fructu palmites onerat, si ipsa pondere ad terram eorum, quae tulit, adminicula deducit; num quis huic
Abbreviated transcription (Latin):
sis intantam laxitatem ex cauatus: aninrum tium
quadam religionis suspitione ꝑeutiet. Magnorum
fluminum capita ueneramur. Subita ex abdito ua¬
sti animis ereͣptio : aras habet. Coluntur a quarum
calentium fontes. & stagna quedam : uel opacitas
uel immensa altrtudo sacrauit. Si hominem itud̾is
interritum ꝑieulis. in tactum eupidtertib. int̾
aduersa felicem. in mediis tempestatib placidum.
ex suꝑiore loco homines uidentem. ex equo deos: non
subibit te ueneratio erus. non dices ista res nraior
est altiorꝗ. quam ut credi sinilis huic in guo est
corpusculo possit. Uis istue diuina descendit.
Animum excellentem. moderatum. omma tanquã
minora transeuntem. qui cquid timemus optamꝰq
ridentem : cęlestis potentia agitat. Non potest res
tanta. sine adminiculo numinis stare. Itaq ma¬
iore sui parte : illuc est unde descendit. Quemad¬
modum radii solis contingunt quidem terram. s

Expanded text:
sis in tantam laxitatem excavatus, animum tuum sis in tantam laxitatem excavatus, animum tuum quadam religionis suspicione percutiet. Magnorum fluminum capita veneramur; subita ex abdito vasti amnis eruptio aras habet; coluntur aquarum calentium fontes, et stagna quaedam vel opacitas vel inmensa altitudo sacravit Si hominem videris interritum periculis, intactum cupiditatibus, inter adversa felicem, in mediis tempestatibus placidum, ex superiore loco homines videntem, ex aequo deos, non subibit te veneratio eius ? Non dices: " Ista res maior est altiorque quam ut credi similis huic, in quo est, corpusculo possit ? Vis isto divina descendit." Animum excellentem, moderatum, omnia tamquam minora transeuntem, quicquid timemus optamusque ridentem, caelestis potentia agitat. Non potest res tanta sine adminiculo numinis stare. Itaque maiore sui parte illic est, unde descendit. Quemadmodum radii solis contingunt quidem terram, sed