comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lix matrimonii uinculo repetit. &
quodãmodo reuocat fugientem. Ido
autem usq ad sextum generis gradũ
consanguinitas constituta est. ut sic̃
ser ctatib mundi generatio & homi¬
nis status finitur. ita ꝓpinquitas
gneris tot gradib terminetur. hoc
modo. F ilius filia quod est frater
&e soror sit ipse truncus. Illis scor¬
sum serunctis ex radice illius trun¬
a gredhiuntur isti ramusculi nepõ
alneptis quartus. trinepos itnepti
quntus. trinepotis nepos secxtuis.¬
Progeniem suam unũquẽq usq ad
septimam obseruare decernimus
generationem. & quãdiu se agno¬
seunt affinitate ꝓpinquos. ad con¬
iugalem copulam accedere denega¬
mus. quod si fecerint separentur.
Alexander episcopus. papꝑa seruũ
seruoꝵ. dei. omnib episcopis oe
clericis. nec non iudicib per italiã
constitutis. salutem & apostolicã
benedictionem. Ad sedem aplicã
ꝑlata est questio nouiter exorta
de gradib consanguinitatis. quo¬

Expanded text:
lex matrimonii vinculo repetit, et lex matrimonii vinculo repetit, et quodammodo revocat fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi generatio, et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminetur hoc modo. Filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi. Neposet adneptis, quartus; trinepos et trineptis, quintus; trinepotis nepos et trinepseptimam observare decrevimus generationem; et quandiu se agnoscunt affinitate propinquos ad conjugalem copulam accedere denegamus. Quod si fecerint, separentur. Alexander episcopus, servus servorum Dei, omnibus episcopis et clericis, necnon judicibus per Italiam constitutis, salutem et apostolicam benedictionem. Ad sedem apostolicam perlata est quaestio noviter exorta de gradibus consanguinitatis; quo
Abbreviated transcription (Latin):
dis. consobrins ce cousobrine. ans¬
tini o amitine. Filius filia ꝓpior
sobrinus sobriua. Hu sunt patris
magni. amite magnę. auunculire¬
gni. matertere magnȩ. F ilius filia.
Serto gradu sunt supͣ. triauus ti¬
auia. ufra trinepos trineptis. Ee
transuerso frĩs sororis ue abueros ab¬
neptis. & conuenienter ab patruus
sobrinis uel amitis ꝓgenerantur.¬
filius filu. E actenus ostendisse
sufficiat quem admodũ gradus
cognationis numerentur. Namq
ex his palam est intellige q̃mnadimo¬
sum ulterius quoq gradus numerare
ademus. Q uippe semper generata queq
persona gradum adiciat. ut louge fa¬
cilius sit respondere quanto quiq gͣ¬
dus sit quam ꝓpria cognationis apel¬
lationis quẽquã denotare:¬
Q uare usq ad septimum gradum
consanguinitas custo ditur:
otis angxinitas dũ
paulatim se ꝓpaginũ
ordinib dirimens usq
adultimum gradum subtraxit &
ꝓpinquitas esse desierit eam rursus

Expanded text:
uelis, consobrini et consobrinae, amiuelis, consobrini et consobrinae, amitini us sobrina hi sunt patrui magni amitae magnae avunculi magni materterae magnae filias filia. Sexto gradu sunt supra tritavus tritavia, infra trinepos trineptis, ex transverso fratris sororisque abnepos abneptis et convenienter abpatruus sobrinis vel amitinis progenerantur. Hactenus ostendisse sufficiet, quemadmodum gradus cognationis numerentur. namque ex his palam est intellegere quemadmodum ulterius quoque gradus numerare debemus: quippe semper generata quaeque persona gradum adiciat, ut longe facilius sit respondere, quoto quisque gradu sit, quam propria cognationis appellatione quemquam denotaregradum consanguinitas custoditur. Consanguinitas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam rursus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. E.xtransuerso fr̃ soror. Tertio
supra pauus ꝓaura. Infra ꝓͥnepos
ꝓncptis. Ex transuerso fr̃ĩs sororie q
silius filia. Et conuenienter patitu¬
uit. amita. auunculus matertera.
Patruus et patris frater. quem
seue e ney coc dicitur. A mita est
patris soror. matertera est matris
soror. Consobrinus consobrima.
idest qui queue ex fratrib aut so¬
rib progenerantur. S unt quidã¬
qui recte consobrinos eos dici pu¬
tant ꝓprie. qui ex duab sororib
ꝓgenerantur. quasi consorini.
tur sorores patrueles. appellant᷑.
At cos qui ex fratre ce sorore¬
ꝓgrnerantur amitinos ꝓprie dici. si¬
mitine filii consobrins apelant᷑. si fu¬
erit tua amita. Iterum amitȩ tuş
abnepos abneptis. Ex tranuerso frie
sororisq ꝓnepos ꝓueptis. Et cõutu¬
enter propatruus ꝓamita. idlefti
ui frater oe soror. ꝑ auunxulus
matertera idest ꝓaui frater &e sat
Item fratris patruclis. sororis pati¬

Expanded text:
tis; ex transverso, frater et soror. Tertio, tis; ex transverso, frater et soror. Tertio, supra proavus, proavia, infra pronepos proneptis; ex transverso fratris sororisque, filius filia. Et consequenter patruus, amita; avunculus, matertera. Patruus est patris frater, quem scue θεῖος dicitur. Amita est patris soror, matertera est matris soror, consobrinus consobrina id est qui quaeve ex fratribus aut sororibus progenerantur. sed quidam recte consobrinos eos proprie putant dici, qui ex duabus sororibus progenerantur, quasi consororinos: tur, sorores patrueles appellantur: at progenerantur, amitinos proprie dici. Amitae filii consobrinum te appellant; si fuerit tua amita. Item amitae tuae abnepos abneptis. Ex transverso fratris sororisque pronepos proneptis, et consequenter propatruus proamita, id est proavi frater et soror; proavunculus, promatertera, id est proaviae frater et soror. Item fratris patruelis, sororis patr
Abbreviated transcription (Latin):
cõputatione consanguinitatis aliqua
ualeat. ambiguitas remanere. aliã
quam quidam numerationẽ in hac
disputatione duximus fimendam.
Sunt aũt quidam. qui non afr̃ĩb
sed afiliis eoꝵ idest patruclib uel
consobrinis gencalogiam numerare
incipiunt dicentes. filios fratrum
debere. quia fratres quidã truncus
ex quo ceteri ramusculi oriantur
existunt. S ed nec ista graduum
computatio si bene intellecta fucrit
ab ea quam superius exposuimus
in sententia poterit esse diuersa.
re quemadmodum gradus cognati¬
onis numerentur. Qua in re inpri¬
mis admonendi sumus cognationẽ
aliam supra. aliam infra numera¬
re. aliam ex transuerso quȩ etiam ex
latere dicitur. Superior cognatio
est parentum. inferior liberoꝵ.
materterȩ. & supcrior quidem ce
uiferior cognatio.i primo gradu inei¬
yit. At ea que ex transuerso nume¬
ratur a secł̃o. primo gradu est supͣ.
pater. mater. insta filius filia. ⁊ cd̃o
supͣ  auus auia. infra nepos nep¬

Expanded text:
computatione consanguinitatis aliqua computatione consanguinitatis aliqua dehinc valeat ambiguitas remanere, aliam quam quidam faciunt numerationem in hac etiam disputatione duximus finiendam. Sunt enim quidam qui non a fratribus sed a filiis eorum, id est patruelibus vel consobrinis genealogiam numerare incipiunt dicentes filios fratrum debere, quia fratres quasi quidam truncus ex quo caeteri ramusculi oriuntur existunt. Sed nec ista graduum computatio si bene intellecta fuerit, ab ea quam superius exposuimus in sententia poterit esse diversa Lre quemadmodum gradus cognationis numerentur. Quare in primis admonendi sumus cognationem aliam supra numerari, aliam infra, aliam ex transverso, quae etiam ex latere dicitur. Superior cognatio est parentum, inferior liberorummaterterae. Et superior quidem et inferior cognatio a primo gradu incipit. At ea quae ex transverso numeratur a secundo. Primo gradu est supra pater, mater: infra filius, filia. Secundo, supra avus, avia; infra nepos, nep
Abbreviated transcription (Latin):
consanguinitas. in huiusmodi serto gͣdi
de terminat᷑ scd̃m canones in septuno
graidu. Utraq computatio sicut superiꝰ
dirimus uuo fiue conduditur. Namq
duos gralus legales. unum canonicum¬
gradum efficiunt. F ratres itaq qui scd̃m
scurales leges dicuntur scdo. iuxta ca¬
nones numerantur in primo. F ilii
fratrum qui illic numerantur in qͣrto.
hit cõputantur in scđo. Nepotes uero qͥ
in tertio. Sic deinceps quidem in legib
seribuntur in octauo & indecimo. in
uinonib diffiniuntur in quarto & in
quinto. Atq hoc modo de reliquis.
intiendum est. ut qui scđ̃m canones
diuntur in sexto uel septimo. scd̃m
lit̾ acipiantur in undecimo uel
quartodecimo. Nan in septem gradi¬
bus si canonice & usualiter numeran¬
ur omnia ꝓpinquitatum nomina
continentur. ultra quos nes consangui¬
nitas inuenitur. nec nomina reperi¬
uintu. nec sucessio potest amplius
prerogari. nec memoriter ab aliqua
generatione recordari. Ne uero inhias

Expanded text:
consanguinitas in hujusmodi sexto, consanguinitas in hujusmodi sexto, et terminatur secundum canones in septimo gradu. Utraque enim computatio, sicut superius diximus, uno fine concluditur. Namque duo gradus legales unum gradum canonicum efficiunt. Fratres itaque qui secundum saeculares leges dicuntur in secundo, juxta canones numerantur in primo; filii fratrum, qui illic numerantur in quarto, hic computantur in secundo. Nepotes vero qui in tertio. Sic deinceps qui in legibus scribuntur, in octavo et in decimo, in canonibus definiuntur in quarto et in quinto. Atque hoc modo de reliquis sentiendum est ut qui secundum canones dicuntur in sexto vel in septimo, secundum leges accipiantur in duodecimo vel quarto decimo. Nam in septem gradibus si canonice et usualiter numerantur, omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos nec consanguinitas invenitur, nec nomina reperiuntur, nec successio potest amplius praerogari, nec memoriter ab aliqua generatione recordari. Ne vero in hac
Abbreviated transcription (Latin):
fieri personis. uleo saeri cãnones dui
in uno gradu constituunt personas.
Utraq tamen computatio si attent
ac subtiliter suerit ꝑspecta idem sens
& ealem esse in sententia. atq ail eund̃
terminum conuenire manifestum et
sanguinitas ipsa perduiret. in suis los¬
b non definiuit. Canones uero ulita
septimam nullam numerauere gne¬
rationem. Sexto quippe gradi dece¬
minato. in ipsis legibus subintulit
unperator. hactenus ostendisse suffici¬
at. quemadmnodum gradus coguatie¬
uis numerentur. Namq ex his palã
est intelligere. quemad modũ ultro¬
res gradus numerare debeamus. x̃t¬
ueratio quidem personaꝵ. gradum
adicit. E cec his breuib uerbĩ aperti
ostenditur. tales gradus quales isti c̃¬
ceruit. Ubi enim ulteriores dicit:
aperte indicat. non sex tantiũ esse q̃als
ias. Ut ergo ueridi ce leges sint. & ue¬
races sint canones. dicamus hoc quod
ueritas habet. scilicet quod non t̾minat᷑

Expanded text:
 personis, ideo sacri canones duas  personis, ideo sacri canones duas in uno gradu constituunt personas. Utramque tamen computationem si attente ac subtiliter fuerit perspecta idem sensisse et eamdem esse in sententia atque ad eumdem terminum convenire manifestum erit. adum consanguinitas ipsa perduret in suis legibus non definivit. Canones vero ultra septem nullam numeravere generationem. Sexto quippe gradu determinato in ipsis legibus subintulit imperator. Hactenus ostendisse sufficiat quemadmodum gradus cognationis numerentur, namque ex iis palam est intelligere quemadmodum ulteriores gradus numerare debeamus. Generata quippe persona gradum adjicit. Ecce in iis brevibus verbis aperte ostenditur tales gradus quales isti comcernat. Ubi enim ait ulteriores gradus, aperte indicat non sex tantum esse gradus;s. Ut ergo veridicae leges sint, et veraces sint canones, dicamus hoc quod veritas habet scilicet quod non terminatur
Abbreviated transcription (Latin):
modi ꝓphanum errorem confirmati¬
dum in argumento assumunt secu¬
lares lege qͣs iustinianus imperator
ꝓmulgauit de successorib consangui.¬
neoꝵ. Quib confisi ostendere mo¬
liuntur. fratres in sccło gradu nume¬
ratos esse filios eoꝵ in quarto. nepo¬
tes in secto. Sic scriem genealo gie
terminantes. numerationem scõꝵ
patrum. & antiquam ecclesie com¬
peruersa quadam calliditate distur
bare conantur. Nos uero deo annu¬
ente hane questionem discutere cu¬
rauimus in synodo habita in late¬
ranensi consistorio. conuocatis ad
hoc opus episcopis & elericis atq
Deniq dui uentilatis legib o sacͥs
canonib distincte. inuenimus ob
alteram canonum fieri cõputationẽ
In legib siquidem ob nichil aliud
ipsoꝵ. graduum mentio facta est.
uisi ut hercditas uel suecessio ab
una al alteram personam int̾ con¬
sanguineos deferretur. Et. ac igitur
dere. quia hereditatres noqueũt
personis singulos prefigere gradus. ¶
uero nuptie non ualent nisi duabus¬

Expanded text:
smodi profanum errorem confirmandum in argumento assumunt saeculares leges quas Justinianus imperator promulgavit de successionibus consanguineorum, quibus confisi ostendere moliuntur, fratres in secundo gradu esse numeratos, filios eorum in quarto, nepotes in sexto. Sic seriem genealogiae terminantes, numerationem sanctorum Patrum et antiquam Ecclesiae comperversa quadam callidibare nituntur. Nos vero Deo annuente hanc quaestionem discutere curavimus in synodo habita in Lateranensi consistorio, convocatis ad hoc opus episcopis et clericis atque Denique diu ventilatis legibus et sacris canonibus, distincte invenimus ob alteram canonum fieri computationem. In legibus siquiden ob nihil aliud ipsorum graduum mentio facta est, nisi ut haereditas vel successio ab una ad alteram personam inter consanguineos deferatur. Hac igitur de causa quia haereditates nequeunt gulis personis singulos praefigere gradus. Quia vero nuptiae non valent fieri sine duabus
Abbreviated transcription (Latin):
esca plus est quam peccunia. Propter
escam enum datur peccunia. Et siesca
uon esset. peccunia quid esset: Nam
qued plus confert. & ꝓdest: ipsum plũ
esse uecesse est. Si ergo uoues animã.
noli ꝓ anima dare peccuniam. quia
si hoc facis. fraudem facis. Plus enim¬
uoues. & minus reddis. Cum anima
tua dare potes peccuniam. ꝓ anima
non potes. nisi forte pro anima ĩta
reccuniam dare uolueris. ut anima
tua clata acceptabilior fiat. Pro illa
cum illa amatur. pro illa sine illa
non accipitur. Noli ergo putare.
quod ꝓ anima tua. iil est ꝓ cõmutatio¬
ne animę tue peccuniam dare possis.
quia & ipse peccuniam tuam sic datã
nen acciperet. & tu animam tuam
scruare non posses sic retentam. Itaq
e pecunia amitteretur. & anima
non seruaretur. F oc igiur unum

Expanded text:
esca plus est quam pecunia. Propter esca plus est quam pecunia. Propter escam enim datur pecunia, et si non est esca, pecunia quid esset? Nam quod plus confert et prodest, ipsum plus esse necesse est. Si ergo voves animam, noli pro anima dare pecuniam, quia si hoc facis, fraudem facis; plus vovens et minus reddens. Cum anima tua dare potes pecuniam tuam, pro anima non potes, nisi forte pro anima tua ita pecuniam tuam dare volueris, ut anima tua data acceptabilior fiat. Pro illa, cum illa amatur, pro illa sine illa non accipitur. Noli ergo putare quod pro anima tua, id est pro commutatione animae tuae pecuniam tuam dare possis, quia et ipsam pecuniam sic datam non acciperet, et tu animam tuam servare non posses sic retentam. Itaque et pecunia amitteretur, et anima non servaretur. Hoc igitur unum
Abbreviated transcription (Latin):
si opus est uouere. uel post uotum relde¬
re uolumus. tamen retinere non uli¬
mus. ⁊ ireddinus accipiet: si non
reddimus tollet. Si reddimus. pro
dato remunerabit: si non reildimus
ꝓ non dato condempnabit. Sienim
reddimus. quod nr̃m est damus. &
reputatur ad iustitiam. si autem non
reldimus. quod alienum est retinemꝰ.
& imputatur ad culpam. Qui amas
animam suam perdet eam. & qui
ꝑdiderit animam suam ꝓpter me
inueniet cam. Seruat sibi qui tibi
tribuit. & qui sibi retinet amisit.
Uouete ergo &e reddite. Si uoues
auimam tuam: redde animã tuã.
Noli putare. quod reddere possis pecu
niam ꝑ anima tua. N oc enim essel
plus uouere. &e minus reddere. & nõ
esit iqua recõpensatio. Si tua ddas do.
te isum zabulo. non equa particio.
Nonue si recte offeras. & non recte
diuidas peccasti: Plus ualet anima: &
minus pecunia. Nonne aninia plus
est quam esca: de corpus plus quam
uestuñtum: Si plus anima est quã
sca. plus utiq est peccunia. quiã

Expanded text:
si post vovere vel post votum reddere nolumus, tamen retinere non valemus. Si reddimus, accipiet, si non reddimus, tollet. Si reddimus, pro dato remunerabit, si non reddimus, pro non dato condemnabit. Si enim reddimus, quod nostrum est damus, et reputatur ad justitiam, si autem non reddimus, quod alienum est retinemus, et imputatur ad culpam. Qui amat, inquit, animam suam perdet eam , et qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam . Servat sibi qui mihi tribuit, et qui sibi retinet amittit. Vovete ergo et reddite. Si voves animam tuam, redde animam tuam. Noli putare quod reddere possis pro anima tua pecuniam tuam. Hoc enim esset plus vovere et minus reddere, et non esset aequa recompensatio Si tua das Deo, teipsum zabolo, non est aequa partitio. Nonne si recte offeras et non recte dividas, peccasti? Plus enim valet anima, et minus pecunia. Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum? Si plus est anima quam esca, plus utique est quam pecunia, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt ab illis longa pro
enim in saeris doquiis iuenitur. quod
huic capitulo contra dicere uideatur.
generatione. nullus amplius conugio
copuletur. Ubi autem post interdictũ
fuerit uiuentum separetur.
moni constanciensi episcopo.
iscitatur a nob̾ scitas urã
si aliquis homo cõmatres

Expanded text:
quae sunt ab illis longa progenim in sacris eloquiis invenitur quod huic capitulo contradicere videatur. generatiocopuletur. Ubi autem post interdictum factum fuerit inventum separetur. moni Constansiensi episcopo. Sciscitatur a nobis sanctitas vestra, si aliquis homo commatres
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enum ait. Nam si fuissent ex uob̾
ueram non fietam iustitiam tenuis¬
sent utiq uobiscum. sed si fuissent
inquit ex uobis permansissent utiq
uobiscum. In bono itaq erant. sea
quia meo non ꝑmanserunt. idest
usq in finem non perseuerauerunt.
non erant inquit ex uobis etiam
quando erant uobiscũ. hoc ẽ ñ erãt ex
uumero filioꝵ etiam quando erãt
in fide filioꝵ. quoniam qui uere
filii sunt. presciti & predestinati
& seđm ꝓpositum uocati sunt. ut
sunt dlecti. Nonenrni periit filius
ꝓmissionis. sed perditionis. Ac per
hoc nullus predestinatoꝵ ex bono
in malum mutatus fiunit hane uitã.
quoniam sic est ordinatus. & uleo
xp̃o datus. ut non pereat. sed ha¬
beat uitam eternam. De quibus.
ait iohannes. Scimus quoniã
omnis qui natus est ex deo non pec¬
iat. Dauid grauiter peccauit. sed
tem filioꝵ. dei pertinebat. non pec¬
cauit usq ad mortem. sed ueniã
penitendo meruit. De hoc si quidẽ

Expanded text:
Neque enim ait: Nam si fuissent ex nobis, Neque enim ait: Nam si fuissent ex nobis, veram non fictam justitiam tenuissent utique nobiscum. Sed si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent utique nobiscum. In bono utique erat; sed quia in eo non permanserunt, id est usque in finem non perseveraverunt: non erant, inquit, ex nobis, etiam quando erant nobiscum. Hoc est non erant ex numero filiorum, etiam quando erant in fide filiorum; quoniam qui vere filii sunt praesciti et praedestinati et secundum propositum vocati sunt, ut sint electi. Non enim periit filius promissionis, sed perditionis. Ac per hoc nullus praedestinatorum ex bono in malum mutatus finit hanc vitam, quoniam sic est ordinatus et ideo Christo datus, ut non pereat, sed habeat vitam aeternam. De quibus ait Joannes: Scimus quoniam omnis qui natus est ex Deo non peccat. David graviter peccavit, sed tem filiorum Dei pertinebat, non peccavit usque ad mortem, sed veniam poenitendo meruit. De hoc siquidem p
Abbreviated transcription (Latin):
anescientib quid futuri sunt. non
ab illo qui eos nouit. non habere per¬
secuerantiam quȩ ad beatam ꝑducit
dectos. Scitqi illes ita stare ut pre¬
luerit esse casuros. Eł ic si a me quera¬
ur. cur cis deus perseuerantiam non
dederit. qui eam qua xp̃ianȩ uiue¬
rent dilectionem dedit. me ignorare
resendeo. Respondeant . ipsi si
possunt. cur illos ds cum fideliter
&e pie uiuerent. non tunc de uite
ius periculis rapuit. ne malitia mu¬
taret intellectum coꝵ & ne fictio
decaperet amimas coꝵ. utrum hoc
in potestate non habuit. an eoꝵ. ma¬
la futura uesciuit: Nempe nichil hoꝵ
ubi ꝑuersissime atq insanissime dicit᷑.
De huiusinodi ait iohannes. Ex uob̾
erierant. sed non erant ex uobis. qͦd
si fuisent ex uobis. permansissent
utq uobisdam. Et quid aliud dic̃
uisi non erant filii ctiam quando erãt
in ꝓfessione. ce nomine filioꝵ. S
Non quia iustititiam simulauerint.
sed quia in ea non permanserunt.

Expanded text:
a nescientibus quid futuri sint; non a nescientibus quid futuri sint; non ab illo qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam perducit electos. Scitque illas ita stare ut praescierit esse casuros. Hic si a me quaeratur cur eis Deus perseverantiam non dederit; qui eam qua christiane viverent dilectionem dedit; me ignorare respondeo. Respondeant et ipsi si possunt, cur illos Deus cum fideliter et pie viverent non tunc de vitae hujus periculis rapuit, ne malitia mutaret intellectum eorum, et ne fictio deciperet animas eorum? Utrum hoc in potestate non habuit, an eorum mala futura nescivit? Nempe nihil horum nisi perversissime atque insanissime dicitur. De hujusmodi ait Joannes: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . Et quid aliud dicit, nisi non erant filii etiam quando erant in professione et nomine filiorum? Non quia justitiam simulaverunt, sed quia in ea non permanserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ad tunotheum. ubi cũ ditum suis¬
set himencum & filetum fidem
quoꝵdam subuertere. mex addi¬
tum est. F ir mum iundam̃tũ dei
stat. habens signaculum hoc. Sel¬
uit dñs qui sunt eius. E orum
fides que ꝑdilcctionem operatur.
ꝓfecto aut omnino deficiant. siqus
sunt quoꝵ deficit. reparatur ante¬
quam uita ista finiatur. & deleta
que occurrerat iniquitate. usq
infinem perseuerantia deputatur.
Qui uero ñ ꝑscueraturi sunt
acsic a fide xp̃iana & conuersatione
lapsuri sunt. ut tales eos uite huius
finis inuentat. ꝓculdubio uec illo tem
pore quo bene pieq uixerunt. in istoꝵ
numero computandi sunt. Nonenĩ
sunt amassa illa ꝑditionis prescientia
dei &e predestinatione discreti. &i
deo nec scđ̃m ꝓpositum uocati sunt¬
saucti. ac per hoc nec elceti. sed in eis
uocati quib dictum est. multi uoca¬
ti. non in eis de quib dictum est. pau¬
ai uero electi. Et tam̃ quis eos neget
dectos cum credunt & baptiz ãtur

Expanded text:
ad Timotheum, ubi cum dictum fuisad Timotheum, ubi cum dictum fuisset, Hymenaeum et Philetum fidem quorumdam subvertere; mox additum est, Firmum autem fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc, Scivit Dominus qui sunt ejus . Horum fides, quae per dilectionem operatur, profecto aut omnino non deficit, aut si qui sunt quorum deficit, reparatur antequam vita ista finiatur, et deleta quae intercurrerat iniquitate, usque in finem perseverantia deputatur. Qui vero perseveraturi non sunt, ac sic a fide christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat; procul dubio nec illo tempore quo bene pieque vixerunt in istorum numero sunt computandi. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti; et ideo nec secundum propositum vocati, ac per hoc nec electi. Sed in eis vocati de quibus dictum est: Multi vocati; non in eis de quibus dictum est: Pauci vero electi . Et tamen quis eos neget electos cum credunt et baptizantur,
Abbreviated transcription (Latin):
peccaturi presciti fuerunt. Si eñ
p̃ destinatio unpediri non potest.
nec p̃scientia falli potest. Si au̾t
prescientia peccandi non infert
necessitatem. nec predestinatio
aampnationis tollit possibilitatẽ.
Uis adhuc audire. quid dicat
augustinus. quia michi non cre¬
dis s Audi qui sunt qui diligũt.
ce qui sunt qui per seueraturi sũi.
ce quȩ sit unitas dilectionis.
& quȩ sit unitas predestinationis.
Scimus quoniam diligentib dm̃
omnia cooperantur in bonum bis
qui scdđm ꝓpositum uocati sunt scĩ.
Propositum aut̃ non suum sed dei.
qui etiam predestinati atq presciti
sunt. usq adeo prorsus omnia. ut
etiam si qui eoꝵ. deuiant & exhor
bitant etiam hoc ipsum faciat eis¬
ꝓficere in bonum quia humiliores
redeunt atq doctiores. N oꝵꝑ si qͥs¬
quam perit fallitur ds. &e uicio
humano uincitur. sed nemo coꝵ
perit. quia nulla eoꝵ. re uincit᷑¬
as. aut fallitur. Isti significati sũt

Expanded text:
erunt? Si enim erunt? Si enim praedestinatio impediri non potest, nec praescientia falli non potest. Si autem praescientia peccandi non infert necessitatem, nec praedestinatio damnationis tollit possibilitatem. Vis adhuc audire quid dicat Augustinus; quia mihi non credis, audi qui sunt qui diligunt, et qui sunt qui perseveraturi sunt; et quae sit unitas dilectionis, et quae sit unitas praedestinationis. Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum iis qui secundum propositum vocati sunt sancti ; propositum autem non suum sed Dei. Qui etiam praedestinati atque praesciti sunt. Usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui eorum deviant et etiam exorbitant, hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt atque doctiores. Horum si quisquam perit, fallitur Deus; et vitio humano vincitur. Sed nemo eorum perit, quia nulla re Deus vincitur aut fallitur. Isti signati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
est non ͤ ail malum. quieqͥd in ho¬
mine est siue bonum sit siue ma¬
lum. & item si malum est nou ẽ
albonum. quicquid reliquũ est
siue bonum sue malum. Nahũe
ergo oculum. ex quo solo totum
corpus lucct respicere debuerunt.
qui in afflictionib nescio qualib
quas & incredulis & iuiquis ali¬
quotiens siue ex natura siue ex
usu inesse uidemus. meritum homi¬
nis constituunt. Poterant hic satis
suystitiose questiones sinem accipere.
sitamen finem accipere poterant. ñc̃
autem querunt. & semꝑ quęrunt.
& nũquam inueniunt. In terro¬
gant utrum dauid & petrus dãp¬
nari debuissent. si ante penitenti¬
am in peccatis suis mortui fuset.
Quȩ quęstio quali responsione
digna sit. utinam uidere posset̃.
Quare enĩ perire non debuissc̃t.
si in peccatis suis mortui fuissent:
Sedd perire inquiunt non potuerũt.
quoniam ad uitam predestinati
fuerunt. Quare ᷤ similiter non
peccare non potuerunt: Quonĩa¬

Expanded text:
est non est ad malum quidquid in hoest non est ad malum quidquid in homine est sive bonum sit sive malum; item si malum est, non est ad bonum quidquid reliquum est, sive bonum sive malum. Ad hunc ergo oculum ex quo solo totum corpus lucet respicere debuerunt, qui in affectionibus nescio qualibus quas et incredulis et iniquis aliquoties sive ex natura sive ex usu inesse videmus, meritum hominis constituunt. Poterant his satis superstitiosae questiones finem accipere, si tamen finem accipere poterant. Nunc autem quaerunt et semper quaerunt, et nunquam inveniunt. Interrogant utrum David et Petrus damnari debuissent, si ante poenitentiam in peccatis suis mortui fuissent. Quae quaestio quali responsione digna sit utinam videre possent! Quare enim perire non debuissent si in peccatis suis mortui fuissent? Sed perire, inquiunt, non potuerunt quoniam ad vitam praedestinati fuerunt. Quare ego similiter non peccare non potuerunt, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
passi sunt. aliquam in peccato
suo exeusationem habere possunt.
De affectu uero pietatis quem hu¬
iusmodi reccãtes non nunquam
babere uidentur. quando simul
& reccare consentiunt. & tamen
quodãmodo in peccato quod non
deserunt. dolore quodam affici
non desistunt: cauendum est om¬
nino ne caritatis siue dilectionis
dĩ nomine dignus cxistimetur.
Si enum in his qui ab miquitate
ailiustitiam conuertuntur. affeccus
bono ꝓposito constituti al miqui¬
tatem non imputantur. quare nõ
similiter in his qui ad iniquitatem
declinauerunt ex usu p̃terite ur¬
tuns etiam in malo ꝓposito affectio¬
nes quedam amissi siue corrurti
boni aliquando superesse dicantur.
quȩ quidem sine ꝓposito bone uo¬
luntatis ex usu siue ex natura
messe possunt. seil sine ipso. iustitie
meritum habere non possunt. Unũ
eium hoc est ꝓpositum siue uo¬
luntatis siue consensus animi ex uo¬
luntate surgens. cui soli iudicium
est cum deo. Et hoc solum si bonũ

Expanded text:
passi sunt aliquam in peccato passi sunt aliquam in peccato suo excusationem habere possunt. De affectu vero pietatis quem hujusmodi peccantes nonnunquam habere videntur, quando simul et peccare consentiunt, et tamen quodammodo in peccato quod non deserunt, dolore quodam affici non desistunt; cavendum tamen est omnino ne charitatis sive dilectionis Dei nomine dignus existimetur. Si enim in iis qui ab iniquitate ad justitiam convertuntur, affectus bono proposito constitutis ad iniquitatem non imputantur; quare non similiter in iis qui ad iniquitatem declinaverunt ex usu praeteritae virtutis etiam in malo proposito affectiones quaedam amissi sive corrupti boni aliquando superesse dicantur, quae quidem sine proposito bonae voluntatis ex usu sive ex natura inesse possunt; sed sine ipso meritum justitiae habere non possunt. Unum enim hoc est propositum scilicet voluntatis sive consensus animi ex voluntate surgens cui soli judicium est cum Deo, et hoc solum si bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ƿreposuifsent. sed nondum magistrũ
bonum inutabantur docentem¬
dicentem. Pater non mea uoluntas
fiat sed tua. Et fieri potest quod
ipsam carnis uoluntatem cuius ui¬
olentiam senserunt. aut nullam
aut non tam uiolentam esse uolu¬
erunt. tamen quod eiden temptã¬
ti oe fatiganti consenserunt. non
nisi uolentes fecerunt. quia magis
creatorem offendere. quam ipsan
molestiam .x fatigationem telcrare
uoluerunt. qued si uoluissent omni¬
no non secissent. E rgo in hoc quod uo¬
lentes ul quod caro uoluit fecerunt.
ul quod ereator uoluit noluerunt.
quia si illud uoluissent. ad istud fa¬
ciendum uoluntarie non consenͥssent.
Cum enim eduob quȩ simul fieri
non possunt. unum uoluntarie
eligitur. proculdubio alterum in
uoluntate non esse cõꝓbatur. In
ca ergo uoluntate. qua contra din
carni consentire elegerunt. carita¬
tem utiq nullatenus habuerũt.
quamuis tam̃ in eo ipso quod mag¬
nam intemptatione usolentiam

Expanded text:
praeposuissent. Sed nondum magistrum praeposuissent. Sed nondum magistrum bonum imitabantur dicentem: Pater, non mea voluntas fiat, sed tua . Et fieri potest quod ipsam carnis voluntatem, cujus violentiam senserunt, aut nullam aut non tam violentam esse voluerunt; tamen quod eidem tentanti et fatiganti consenserunt, non nisi volentes fecerunt, quia magis Creatorem offendere quam ipsam molestiam et fatigationem tolerare voluerunt; quod si noluissent omnino non fecissent. Ergo in hoc volentes id quod caro voluit fecerunt, id quod Creator voluit, noluerunt; quia si illud voluissent, ad istud faciendum voluntarie non consensissent. Cum enim e duobus quae simul fieri non possunt unum voluntate eligitur, procul dubio alterum in voluntate non esse comprobatur. In ea ergo voluntate qua contra Deum carni consentire elegerunt, charitatem utique Dei nullatenus habuerunt, quamvis tamen in eo ipso quod magnam in tentatione violentiam
Abbreviated transcription (Latin):
batur. qui cor regebat. linguam mo¬
uebat. S el licunt forte. spiritus
quidem di recessit. sed caritas renian¬
sit. Considderate utrum ueritas hoc
dictum patiatur. Npostolus dicit.
Caritas dei diffissa est in cordibus
uestris per spm̃ sanctum qui datus
est nobis. Nos caritatem non habe¬
mus nisi qͥuantum sp̃m sanctum
habemus. & tu dicis quia receden¬
te & absente spiritu sancto caritas
manet: de dicunt. Quid ergo : Nulla
scintilla pietatis. nulla affectio dilee¬
tionis in dauid & in petro remansit.
quando alter molestia concupiscentie¬
carnalis uictus. alter uero imiuentiᷤ
mortis tunore fractus. quodãmodo
tarie uterq ƿeccauit. quia si uoluis¬
sent utriq non peccassent. S ed qͥa
semetipsos magis quam dm̃ dilexerũt
suam pogus quam di uoluntatem
impleuer it. Caro aliuil suadebat.
aliud ds yrecipiebat. & elegerũt
magis obedire carni quam deo. Si
uoluissent carnis uobantatem con¬
tempsissent. & uoluntatem creators

Expanded text:
batur. Qui cor regebat, linguam mobatur. Qui cor regebat, linguam movebat. Sed dicent forte: Spiritus quidem Dei recessit, sed charitas remansit. Considerate utrum veritas hoc dictum patiatur. Apostolus dicit: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis . Nos charitatem non habemus, nisi in quantum Spiritum sanctum habemus; et tu dicis: quod recedente et absente Spiritu sancto charitas manet? Et dicunt: Quid ergo? Nulla scintilla pietatis, nulla affectio dilectionis in David et in Petro remansit, quando alter molestia carnalis concupiscentiae victus, alter vero imminentis mortis timore fractus, quodammodo tarie uterque peccavit; quia si voluissent utrique non peccassent. Sed quia semetipsos magis quam Deum dilexerunt, suam potius quam Dei voluntatem impleverunt. Caro aliud suadebat, et aliud Deus praecipiebat; et elegerunt magis obedire carni quam Creatori. Si voluissent, carnis voluntatem contempsissent, et voluntatem Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
custodiam. sed ii eo uon erat ad
iustitiam. Non cnim tunc iustus
erat alauit. quanddo in co tam gra¬
ui peccato ꝓstratus erat. neq ad
cum tunc pertinuit quod scriptũ
est. Iustus in die septies cadit. &
tamen iusti nomen non amittit.
Propter hoc igitur spiritus dei
ce si cum dauid tunc erat ut pec¬
cando non periret. nullatenus tamen
sic erat. ut dampnabiliter non pecca¬
ret. S imile est quod de petro negan
te asserere conantur. quod etiam tũe
caritatem dei non perduderit. quan¬
do interrogatus. xp̃m se cognouisse
negauit. Non enim attendunt qued
scriptum est. Nemo in spiritu dei
loquens. dicit anathema ih̾u. & ne¬
mo potest dicere dñs ihs uisi in spi¬
ritu sancto. Q uod si dicere forte
uoluerint. quia sp̃m dei tune qͥdẽ
petrus in corde habuit. sed quod
foris loquebatur in spiritu dei non
dixit. audiant quod scriptum ẽ.
Ex habundantia cordis os loquit᷑.
Ille igitur spiritus foris iore loq̃¬
batur. qui intus in corde domina¬

Expanded text:
custodiam, sed in eo non erat ad custodiam, sed in eo non erat ad justitiam. Non enim tunc justus erat David quando in tam gravi peccato prostratus erat, neque ad eum tunc pertinuit quod scriptum est: Justus in die septies cadit, et tamen justi nomen non amittit . Propter hoc igitur spiritus Dei etsi cum David tunc erat ut peccando non periret; nullatenus tamen sic erat, ut damnabiliter non peccaret. Simile est quod de Petro asserere negantes conantur, quod etiam tunc charitatem Dei non perdiderat, quando interrogatus Christum se cognovisse negavit. Non enim attendunt quod scriptum est: Nemo in spiritu Dei loquens dicit: Anathema Jesu: et nemo potest dicere: Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto . Quod si forte dicere voluerint, quod spiritum Dei tunc quidem Petrus intus in corde habuit; sed quod foris loquebatur in spiritu Dei non dixit; audiant quod scriptum est: Ex abundantia cordis os loquitur . Ille ergo spiritus foris in ore loquebatur, qui intus in corde domina
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit. etiam si scđm donum cari¬
tatis recessit. Nonne & in illis
siue cum rͣemanet. quos cadentes
custodit ne pereant. quos tamen
stantes custodit ue cadant: Iustus
cum ceciderit non collidetur. quia
dñs supponit manum suam.
Quid ergo .dͦ Si prescns erat do¬
miinus stanti. quare lapsus est:S
Et si presens non erat cadenti. qͣre
collisus nou est Si enim teneretur
non laberetur. & item si manus
non supponeretur. collideretur.
P ropter hoc ergo collisus nou est.
quia cecidit super manum. Si
manus suꝑ eum cecidisset collisus
fuisset. Qui ceciderit inquit suꝑ
lapidem istum confringetur. super
quem autem ceciderit conteret
sed supposuit ut releuaret. suppo¬
s̃uit ut adiuuando repararet. ñ
suꝑposuit ut iudicando condẽpna¬
ret. S ic itaq spiritus dñi non re¬
cessit adauit. quia cum eo erat ut
ab eunte ñ recederet. & penitentem
iustisicaret. & forte cum co erat.
sed in eo non erat. Cum eo erat add

Expanded text:
potuerit, etiamsi secundum donum charipotuerit, etiamsi secundum donum charitatis recesserit. Nonne et in illis sive cum illis remanet quos cadentes custodit ne pereant, quos tamen stantes non custodit ne cadant? Justus cum ceciderit non collidetur; quia Dominus supponit manum suam . Quid ergo? Si praesens erat Dominus stanti, quare lapsus est! Et si praesens non erat cadenti, quare collisus non est? Si enim teneretur, non haberetur. Item si manus non supponeretur, collideretur. Propter hoc ergo collisus non est; quia cecidit super manum. Si manus super eum cecidisset collisus fuisset: Qui ceciderit, inquit, super lapidem istum confringetur, super quem autem ceciderit conteret sed supposuit, ut relevaret. Supposuit ut adjuvando repararet, non superposuit ut judicando condemnaret; sic itaque spiritus Domini non recessit a David, quia cum eo erat, ut abeuntem reduceret, et poenitentem justificaret et forte cum eo erat, sed in eo non erat. Cum eo erat ad
Abbreviated transcription (Latin):
Si plenitudo legis: quomodo pre¬
uaricatio esse potest: S Si talia fa¬
cientem caritatem habuisse dicunt.
quare non etiam in hoc faciendo
nichil peccasse dicunt: Quia scri¬
ꝓtura dicit qui natus est ex deo
non peccat. & quia rursũ alibi
dicitur. N abe caritatem: o fac
quicqͥd uiis. Si enim hoc est uerũ
re possunt. cum his qui caritatem
habent quicquid licet agere concedit᷑.
ꝓfecto quiequid egerint peccatum ñ
esse cõpbatur. Eant ergo cͤum carita¬
te sua. & faciant quicquid uolũt.
quia magnos defensores habent. alioᷤ
quidem defendentes quod caritatem
non amittant. alios concedentes. ut
quiequid uolunt cum caritate faci¬
ant. Sed dicunt. Si dauid peccan¬
do caritatem amisit. quo modo ergo
uerum est quod scriptum est de ipso.
quia spiritus dñi non recelebat a
dauid. ab eo die & deinceps :d Si
enim caritas recessit. quomodo sp̃s
dñi remansit: Quasi uero spiritils
đi scđm multa alia reman ere non

Expanded text:
Si plenitudo legis est, quomodo praeSi plenitudo legis est, quomodo praevaricatio esse potest? Si talia facientem charitatem habuisse dicunt; quare non etiam in hoc faciendo nihil peccasse dicunt, quia Scriptura dicit: Qui natus est ex Deo non peccat ; et quia rursum alibi dicitur: « Habe charitatem et fac quidquid vis? Si enimre possunt, cum iis qui charitatem habent quidquid libet agere conceditur, perfecto quidquid egerint, peccatum non esse comprobatur. Eant ergo cum charitate sua et faciant quidquid voluerint; quia magnos defensores habent alios quidem defendentes, quod charitatem non amittant, alios autem concedentes, ut quidquid volunt cum charitate faciant. Sed dicunt: Si David peccando charitatem amisit, quomodo ergo verum est quod scriptum est de ipso quod spiritus Domini non recedebat a David ab eo die et deinceps? Si enim charitas recessit, quomodo spiritus Domini remansit? Quasi vero spiritus Domini secundum multa alia remanere non
Abbreviated transcription (Latin):
sos. quia quo exeant non habent.
Postremo tantꝯ erroris caligine
inuoliuintur. ut dum ꝑtinacit̃
caritatem semel habitam conten¬
dunt. non posse amitti. asserere
incipiant cam a quibusdã non
solum minora peccata sed crimi.¬
nalia quoq & dampnabilia.
ex deliberatione ꝑpetrantib reti¬
neri. Dauid adulterũ oe homicidã
caritatem dei habuisse dicunt. qͣn¬
do libidini seruiens in uxorem ꝑxi¬
mi sui uiolandam. turpitudi frena
pitudinem tegendam illum ipsum
euius thorum fede uiolauerat inno¬
centem & iustum crudeli ꝓditione
extinexit. Dicant michi ubi tunc fu¬
it caritas. non agens perperam ubi
innocens opprinitur. non querens
quȩ sua sunt. quando alicna rapiun¬
ur. ostendant michi hic ñ possunt
dilectionem quȩ plenitudo legis ẽ.
ubi & precepta legis uiolantur. &
ius naturȩ corrumpitur. Lex dicit.
non occides. non mechaberis. non
concupisces uxorem ꝑximi tui. Si
caritas hic est. plenitudo legis hic ẽ.

Expanded text:
sos, quia quo exeant non habent. sos, quia quo exeant non habent. Postremo tanta erroris caligine involvuntur, ut dum pertinaciter charitatem semel habitam contendunt non posse amitti, asserere incipiant eam a quibusdam non solum minora peccata, sed criminalia quoque et damnabilia ex deliberatione perpetrantibus retineri. David adulterum et homicidam, charitatem Dei habuisse dicunt, quando libidini serviens in uxorem proximi sui violandam turpitudini frena pitudinem tegendam illum ipsum cujus torum foede violaverat, innocentem et justum crudeli proditione exstinxit. Dicant mihi ubi tunc fuit charitas non agens perperam, ubi innocens opprimitur, non quaerens quae sua sunt, quando aliena rapiuntur. Ostendant mihi hic si possunt dilectionem quae plenitudo legis est, ubi et praecepta legis violantur; et jus naturae corrumpitur. Lex dicit: Non occides. Non moechaberis. Non concupisces uxorem proximi tui . Si charitas hic est, plenitudo legis hic est.
Abbreviated transcription (Latin):
scisse quosilam dm̃ diligere & in eo
bono usq infinem non perseucrare.
& bonam uocat dilectionem dei egã
in his qui non sunt ꝑmansuri in
illa. & isti quot uescio species carita¬
tis inuenerunt. more ƿigmentari¬
rum in nundinis declamationum
stultaꝵ. dicunt non de omni carita¬
te intelligendum quod dicitur. ca¬
ritas semel habita non amittitur.
sed de ꝑfecta tantum. Et si ego illoᷤ
interrogo quę sit illa perfecta cari¬
tas. non michi respoudent. nisi
illa quȩ non amittitur. Non enĩ
audent dicere. de illa se ꝑfectione
caritatis loqui. quȩ in futuro ha¬
bebitur. ne suꝑfluo de illa loqui
conuincantur. que ad hanc uitã
non pertinet. E rgo non inueniũt
quam caritatem hic ꝑfectã dicant.
nisi illam que non amittitur.
Et rursum cum assignare uolũt
que sit illa caritas. quȩ non amit¬
titur. non inueniunt quid dicant
nisi illa quȩ perfecta est. Ita circu¬
lum faqunt in uoluentes semetip¬

Expanded text:
scisse quosdam Deum diligere, et in scisse quosdam Deum diligere, et in bono usque in finem non permanere; et bonam vocat dilectionem Dei, etiam in iis qui non sunt permansuri in illa; et isti nescio quot species charitatis invenerunt, more pigmentariorum in nundinis declamationum stultarum. Dicunt non de omni charitate intelligendum, quod dicitur charitas semel habita non amittitur, sed de perfecta tantum. Et si ego illos interrogo quae sit illa perfecta charitas, non mihi respondent, nisi illa quae non amittitur. Non enim audent dicere de illa; sed de perfectione charitatis loqui quae in futuro habebitur, ne superfluo de illa loqui convincantur quae ad hanc vitam non pertinet. Ergo non inveniunt quam charitatem hic perfectam dicant nisi illam quae non amittitur. Et rursum cum assignare volunt quae sit illa charitas quae non amittitur, non inveniunt quid dicant nisi illa quae perfecta est. Ita circulum faciunt, involventes semetip
Abbreviated transcription (Latin):
quia quando dilectio esse desiit. uera
lilectio non fuit. quia in co ipso quod
nutabat. & deficit. uł dilectio non
sset. esse cepit. & accepit ut quod
prius fuit. iam uera dilectio non esset.
Utrum omnis dilectio dei caritasit nõiuada
ortassis aices. quod quidã
huiusmodi dicunt. quia
lni qui dm̃ non perseueraturi dilig̃t.
dilectionem quidem dci habent. sed
caritatẽ non habent. ꝓ eo quod nõ
ominem dilectionem aei caritatem ap¬
pellandam putant. nisi eam solam
que usq in sinem perseuerat. Sed
hoc siquis dicere uoluerit. qua tatio¬
ne uel auctoritate probare possit ñ
inuenio. nisi forte ulcireo aliud dilecti¬
onem. aliud caritatem sonare. putet.
quia alterum latinum alterum geũ
uocabulum esse putet. Scriptura¬
sacra nobis dicit. quia dilectio caritã
est .& quia dilectio ilei semꝑ bona
est: nõn ͤ nobis dicit. quia ille diligit
bene ficit. & quia iste Ailigit male
facit. Augustinus dicit. apostolũ

Expanded text:
quod quando dilectio esse desiit, vera quod quando dilectio esse desiit, vera dilectio non fuit, quia in eo ipso quod nutabat et defecit ut dilectio non esset, esse coepit, et accepit, ut quod prius fuit, jam vera dilectio non esset.Utrum omnis dilectio Dei charitas sit nominanda. Fortassis dices quod quidam ejusmodi dicunt, quod ii qui non perseveraturi Deum diligunt, dilectionem quidem Dei habent, sed charitatem non habent; pro eo quod non omnem dilectionem Dei charitatem appellandam putant, nisi eam solam quae usque in finem perseverat. Sed hoc si quis dicere voluerit, qua ratione vel auctoritate probare possit non invenio. Nisi forte idcirco aliud dilectionem, aliud charitatem sonare putet, quia alterum latinum, alterum graecum vocabulum esse putet. Sacra Scriptura nobis dicit, quod dilectio charitas est, et quod dilectio Dei semper bona est. Non nobis dicit, quia illud diligit bene facit, et quia iste diligit male facit. Augustinus dicit Apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
quid uides :  Seil dicis. Q uomolo ali¬
quaudo ueram caritatem habere po¬
tucrunt. qui mea perscueraturi nõ
fuerunt . Mirum est. E rgo fules ñ
fuit. que aliquando sides esse desiuit.
Quare non similiter dicis. quia nũ¬
quam albus fuit. qui aliquando albꝰ
esse cessauit: S Nonne itelligis quia
in eo ipso aliquando illud suisse di¬
citur: qui aliquando esse illud des isse
memoratur :  Quod enu quis nũ¬
quam fuit. nũquã esse desiit. Qua¬
ꝓpter qui aliquando amare desut.
constat ꝓfecto. quia prius quã amare
desineret amauit. Sed uerus inquis
amor non fuit. qui ad tempus fuit gͦ nec
uͦrũ hodiũ fuit q̃ ad t̾pꝰ fuit. nec uͤ albꝰ
fuit qui ad tempus albus fuit.
Quis hoc dicat : Ergo
uera dilectio fuit. & uere fuit quã¬
diu fuit. etiam si scdm aliquem mo¬
dum. uera non suit in eo quod desiit.
quando iam uere non fuit. Si ergo
dicis. quia uera dilectio non fuit. que
aliquando esse cessauit. sic intelligͥe.¬

Expanded text:
quid vides? Sed dicis: Quomodo aliquid vides? Sed dicis: Quomodo aliquando veram charitatem habere potuerunt, qui in ea perseveraturi non fuerunt? Mirum est. Ergo fides, fides non fuit, quae aliquando fides esse desiit. Quare non similiter dicis quod nunquam albus fuit, qui aliquando albus esse cessavit? Nonne intelligis quod in eo ipso aliquando illud fuisse dicitur, qui aliquando esse illud desiisse memoratur? Quod enim quis nunquam fuit nunquam esse desiit. Quapropter qui aliquando amare desiit, constat profecto quod prius quam amare desineret, amavit. Sed verus, inquis, amor non fuit qui ad tempus fuit. Ergo nec verum odium fuit quod ad tempus fuit. Nec vere albus fuit, qui ad tempus albus fuit. Quis hoc dicat? Ergo vera dilectio fuit, et vere fuit quandiu fuit, etiamsi secundum aliquem modum vera non fuit, in eo quod desiit, quando jam vere non fuit. Si ergo dicis quod vera dilectio non fuit, quae aliquando dilectio esse cessavit, sic intellig
Abbreviated transcription (Latin):
ailigunt. quia non ꝑmanent meo
qued diligunt. Uerba augustini st̃
hec. Si michi non credis. illi crede.
ut michi crecdas. Imo non nichi sed
ueritati eredas. Nudi ergo quod di¬
cit. Apostolus inquit cum dixiset
scimus quoniam diligentib dm̃. oĩa
cooperantur inbonum seiens non nul¬
los dñi diligere. & in eo bouo usq in
finem non ꝑmanere. mex adilidit.
his qui scdm ꝓpositum uocati sunt sc̃.
Hii enim in co quod diligunt dm̃ pmna¬
uent usq infinem. e si adtempus de.
uiant reuertuntur. & usq in finem¬
ꝑducunt. quod in bono esse ceperũt.
E cce habes manifeste. quia quidam
ad tempus caritatem habentes. quia
in illa usq in finem non ꝑseuerant.
cailunt & pereunt. & rursum qͥda
qui ab illa ail tempus cailuns. quiad
iterum resurgunt. conseruantur
& saluantur. Ali uero qui ab illa
nuĩ quam deficiunt usq in finem
ꝑ seucranti fer uore semel apte cari¬
tatis deuotionẽ perducunt. Q uid̃
matifestius querisꝰ Si hoc nos

Expanded text:
diligunt, quia non permanent in eo diligunt, quia non permanent in eo quod diligunt. Verba Augustinus sunt haec: Si mihi non credis, illi crede, ut mihi credas. Imo non mihi sed veritati credas. Audi ergo quod dicit Apostolus, inquit, cum dixisset: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum; sciens nonnullos diligere Deum, et in eo bono usque in finem non permanere, mox addidit, his qui secundum propositum vocati sunt. Hi enim in eo quod diligunt Deum, permanent usque in finem; et qui ad tempus inde deviant, reperducunt quod in bono esse coeperunt. Ecce habes manifeste quod quidam ad tempus charitatem habentes, quia in illa usque in finem non perseverant, cadunt et pereunt; et rursum quidam qui ab illa ad tempus cadunt, quia iterum resurgunt, conservantur et salvantur. Alii vero, quia ab illa nunquam deficiunt, usque in finem perseverant fervore semel captae charitatis devotionem perducunt. Quid manifestius quaeris? Si hoc non vides,