comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hodie natalis honoratur.
in tantum omniũ illorũ¬
to supergressus est gloriã.
ut dñm iħm saluatorem
nr̃m nõ solum ẽẽ uenturũ
secl aduentasse iam ⁊ coha¬
bitare hominib ueritate
p̾sentis testimonii reuela¬
ret. Quem cum int̾ promis¬
cuas turbas ad baptismũ
suum ꝓperare uidisset: ue¬
lut cdigito demonstrans
ait. Ecce agnus clei: ecce qͥ
tollit peccata munchi. lt .ui.¬
uam innocens est huiꝰ
uita uł qua possumuᷤ
cleuotione euis merita com¬
pensare. qui agni celestis
acluentum et primus ag¬
nouit. ⁊ solus ostenclit: Q
mirabile uniuersis est eiuᷤ
p̃conium: le cuius ore pri¬
mo absolutionem suã mũ¬
dus auliuit. Hic est km̃i:
de quo ꝓpħica annuntia¬
tione predictum est. Uox
clamantis incleserto. Para¬
te uiam clñi: rectas facite
semitas dei nr̃i. Clamatu¬
rus enim erat sicut ⁊ clama¬
uit: ut uociferante salutis
p̾cone. obturatas diu au¬
res mortalium preclicatio

Expanded text:
s natalis honoratur, in tantum omnium illo supergressus est gloriam, ut Dominum Jesum Salvatorem nostrum, non solum esse venturum, sed adventasse jam et cohabitare hominibus veritate praesentis testimonii revelaret, quem inter promiscuas turbas ad baptismum suum properare vidisset, velut digito demonstrans ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quam innocens est hujus vita, vel possumus devotione ejus merita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! Quam mirabile est universis ejus praeconium, de cujus ore primum absolutionem suam mundus audivitde quo prophetica annuntiatione praedictum est: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini; rectas facite semitas Dei nostri . Clamaturus erat enim, sicut et clamavit, ut vociferante salutis praecone, obturatas diu aures mortalium praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i: ueneranch
ioh̾is baptiste
genuina natiui¬
tas consecranit. Qui id cir¬
co in hoc seculum superna
dispensatione clirectus est.
ut nõ solum ip̃e ꝓphetali
sublimaretur gloria. sed
immerito illum p̾cipuo ñt¬
honore ueneramur: qui spe¬
ciali quaclam gratia ob
hoc reclemptorem munch

Expanded text:
imi, venerandi Joannis Baptistae genuina nativitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali sublimaretur gloria, sed immerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatem eius mirabi¬
lis uita sequeretur: ⁊ scãm
ꝑfectamq uitam mors deo
cleuota concluderet. ꝓpt̾
hodie orbe xp̃i eccłia pͥmor¬
dia natiuitatis eius letis¬
sima festiuitate concele¬
brat: qui eterna mortali¬
b ad ẽẽ gauclia stupenti
mundo testis ficlelissimus
reuelauit.

Expanded text:
nativitatem ejus mirabinativitatem ejus mirabilis vita sequeretur, et sanctam perfectamque vitam 216 mors Deo devota concluderet. Propter hodie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revelavit.
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ uenientem cerneret in
columba: ⁊ atcestantis no¬
cem patris aucliret e celo.
hic est ille. quem in spirã¬
de cleo prescuis annuntiat
ysaias: tlicens. uos clamã¬
tis in cleserto. Parate uian
clñi. Quam congrue frẽs¬
beatus ioħes p̾lictus ẽ uox:
qui celestis uerbi ⁊ p̾co mit¬
tebatur ⁊ testis. Hic est ille:
cuius per angelum gabrie¬
lem prenuntiatur natiui¬
tas nomen ⁊ meritum.
celestis sententie cũctis
mortalib antefercur: cli¬
cente clño. Nõ surrexit ĩter
natos mulierũ maior iohe
bap̃a. Quã pulchre clictum
est. inter natos mulierum
nõ esse maiorem: quia ille
omnimodis maior erat¬
ioħ̾e. qui de uirgine nasce¬
batur. Hic est etiam qͥ ma¬
luit arege ꝓsterni: quain
regem nõ increpare peccan¬
tem. Quib perspectis aduer-¬
tite dilectissimi quantum
huic reuerentie. quantum
deuotionis clebeamus im¬
penclere: qui ut honorabi
tus a clomino: ⁊ ꝑpetua sc̃e
mortis głia consecratus. De¬
cebat namq ut misticam

Expanded text:
m venientem cerneret in columba, et attestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . Quam congrue, frbeatus Joannes praedicatus est vox, qui coelestis Verbi et praeco mittebatur et testis. Hic ille est, cujus per angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum. coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter natos mulierum non esse majorem Joanne, quia ille omnimodis major erat qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabiltus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam
Abbreviated transcription (Latin):
imelior pars est cur
nõ omnes hoc faciũt.
quando ip̃m clñm ĩ hac cau¬
sa patronum habemus: Nõ
enim timemus in hac re.
ne offendamus eius iusti-
sicut clixit dominus ita
est. Quomodo intelligis
nõ est: est aũt quomodo
incelligere debes. Ecce ad¬
uerte. Circa multa es oc¬
cupata: quando unũ est
necessarium. Maria me¬
liorem partem elegit. Nõ
tu malam: sed ista meli¬
orem. Sed unde meliorẽ:
Quia tu circa multa: illa
circa unũ. Preponitur unũ
multis. Nõ enim amultis
unum: sed multa ab uno.
Multa sunt que facta sũt:
unus qui fecit. Celum ⁊ ter¬
ra mare ⁊omnia que in eis
sunt: quam multa sunt.
Quis ista numeret: Quis
horum multituclinem co
to melior ille qui ferit. At¬
tendamus igitur occupa¬
tiones nr̃as circa multa.
Necessarium est ministe¬
rium corpora refecturis.
Quare hoc: Quia esurit᷑.
quia sititur. Miscdĩa mi¬
seris necessaria est. fran¬
gis paueni esurienti: qr
inuenisti esurientem. Tol¬
le famerz cui frangis pa¬

Expanded text:
melior pars est, cur non omnes hoc faciunt, quando ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim timemus in hac re, ne offendamus ejus justitisicut dixit Dominus, ita est. Quomodo intelligis, non est: est autem quomodo intelligere debes. Ecce adverte: Circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt quae facta sunt, unus est qui fecit. Coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, quam multa sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cog fecit: quanto melior ille qui fecit? Attendamus igitur occupationes nostras circa multa. Necessarium est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem: tolle famem; cui frangis pa
Abbreviated transcription (Latin):
uas quod longius tenebatur
eodem signo rupit. Sicq con¬
fractum est: ac si millo uase
mortis. pro cruce lapidem cle¬
clisset. Intellexit ꝓtinus uir
dei. quia potum mortis ha¬
buerat: quod portare nõ po¬
tuit signum uite. Atq illi¬
co surrexit: ⁊ mente placi¬
do. mente tͣnͣ. quilla cõuo¬
catos fr̃es allocutuᷤ est clicẽs.
deus. Quare in me fac̾e ista
uolustis: Numquid non¬
prius clixi. quia ur̃is ac me¬
is morib minime conueni
uobis patrem querite: quia
me post hec habere minime

Expanded text:
vas quod longius tenebatur, vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus est, dicens: Deus; quare in me facere ista voluistis? Nuprius dixi vobis, quia meis ac vestris moribus minime conveniret? vobis patrem quaerite, quia me habere minime
Abbreviated transcription (Latin):
trum morib cõuenire nõ
posse p̾dixit: sed uictus qͣn¬
doq precib assensum p̾bu¬
it. Cumq in eoclem mona¬
sterio regularis uite custo¬
liam teneret: nulliq ut
prius peractiis illicitos ĩclex¬
tram leuainq partem cle¬
flectere a conu̾sationis itine¬
re liceret: suscepti fr̃es in sa¬
ne seuientes. semet ip̃os priuᷤ
accusare ceperunt. quia hũc
sibi preesse poposcerant: quo¬
rum scilicet tortitudo ĩnor¬
ma cius rectitudinis offende¬
bat. Cumq sib sub eo con¬
ĩpicerent illicita nõ licere. ⁊
se dolerent assueta relinq̃re.
durũq ẽẽt quod in mente
ueteri cogebantur noua me-¬
ditari: sicut prauis mori¬
b semper granis est uita
bonoꝵ. tractare de eius ali¬
quid morte conati sũt. Qui
inito consilio: uenenum ui¬
no miscuerunt. Et cũ uas
utreum inquo ille pestifer
potus habebatur. recumbenti
patri exmore mon asterii ad
benedicendum fuisset obla¬
nu signum crucis edidit. ⁊

Expanded text:
trum moribus se convenire non trum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset oblaus signum crucis edidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
nera ecluxit a corpore uulnꝰ
mentis. quia uoluptatem
traxit in dolorem. Cumq be¬
extinxit quod illicite arcle¬
bat intus. uicit itaq pecta¬
tum quia mutauit incen¬
dium. Ex quo uiclelicet tem¬
pore sicut post cliscipulis ip̃e
peribebat. ita in illo ẽ tẽp¬
tatio uoluptatis edomita.
me sentiret. Ceperunt post¬
mocdum multi iam mun¬
dum relinquere: atq ad eiꝰ
magisterium festinare. Li¬
ber itaq atemptationis ui¬
tio: iure iam factus est uir¬
tutum magister. lc .ui.¬
tatione: uir dei quasi
spinis erutis. exculta terra.
de uirtutum segete feracius
fructum dedit. Preconio
itaq eximie conuersatiõis.
celebre nomen eius habeba¬
tur. Non longe aũt monas¬
terium fuit: cuius congre¬
gationis pater defunctus ẽ.
Omnisq ex illo congrega¬
tio ad eunidem uenerabilẽ
benedictum uenit: ⁊ mag¬
nis precib ut eis preesse de¬
beret petiit. Qui din negã¬
cdo clistulit. suis illoꝵq fra¬

Expanded text:
nera eduxit a corpore vulnus nera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumque beexstinxit quod intus illicite ardebat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, me sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Utatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fra
Abbreviated transcription (Latin):
colloquio: ad eccłiam p̾sbit̾
recessit.
paruaqz auis que nulgo me¬
rula uecatur circa eius faciẽ
uolitare cepit eiusq nultui
importune insistere: ita ut
capi manu possetz si hanc uir
sc̃s tenere uoluisset. Sed sig¬
no crucis eclito: recessit auis.
Tanta aũt carnis tempta¬
tio aue eadem recedente secu¬
ta est: quantam uir sc̃s nũ¬
quam fuerat expercus. Qnͣ¬
dam namq aliquando femi¬
nam uiderat: quam malig¬
nus sp̃s ante eius mentis
oculos reduxit. Tantoq ig¬
ne serui dei animum in spe¬
cie illius accendit. ut se in
eius pectore amoris flamina
re heremum uoluptate uictꝰ
deliberaret: cum subito suꝑ¬
na gratia respectus ad semet¬
ip̃m reuersus est. Atq urci¬
carum ⁊ ueprium iuxta dẽ¬
sa succrescere frutecta cõspi¬
ciens: exutus indumento.
nudum se millis spinarũ
aculeis ⁊ urticarum incen¬
cliis ꝓiecit. Ibiq diu uolup¬
tatus. toto ex eis corpore uul¬
neratus exiit: ⁊ ꝑ cutis uul¬

Expanded text:
colloquio, ad ecclesiam presbyter colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut manu capi posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vre eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vul
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatur. Qui ꝓtinus sur¬
rexit. atq in ip̃a sollempni¬
tate paschali. cum alim̃tis
que sib parauerat ad locũ
terendit:⁊uirum dei per ar¬
rupta montium. per cõcana
uallium. per defossa terrarũ
quesiuit. cumq latentem ĩ
spectu repperit. Cumq oratio¬
ne facta. ⁊ beneclicentes omni
potentem dñm conseclissent:
post cdulcia uite colloquia. is
qui aduenerat presbiter clix̃.
Surge ⁊ sumamus cibum:
quia hoclie pascha est. Cui
uir dez responclit: dicẽs. Stio
qd̃ pascha est: quia uidere te
merui. Longe quippe ab ho¬
minib positus: quia die eo¬
dem paschalis eẽt sollempni
tas ignorabat. Uenerabilis
aũt presbiter: rursus asseru¬
it clicens. Ueraciter hoclie re¬
surrectionis dominice pascha¬
lis clies est. Abstinere tibi mi¬
nime congruit: qr ⁊ ego ad
hoc missus sum. ut dona om¬
mpotentis clñi pariter suma¬
mus. Beneclicentes igitur
deum: sumpserunt cibum.
Expleta itaq refectionis et

Expanded text:
cruciatur. Qui protinus surcruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erat. quia excelsa desu¬
per rupis eminebat: sed ex
eaclem rupe in longissimo
fune religatum romanus
deponere. panem consuene¬
rat. In qua etiã resti paruũ
tintinnabulũ inseruit: ut
ad sonum tintinnabuli
uir dei cognosceret. quando
sibi romanus panem prebe¬
rec. quem exiens acciperet.
Secd antiquus hostis uniuᷤ
caritati inuidens. alterius
refectioni: cum quadã clie
sũmicti panem conspiceretz
iactauit lapidem.⁊ tintin¬
nabulum fregit. Romanꝰ
tamen moclis congruenti¬
b ministrare nõ desiit.
um uero iam
manum uellet a labore qui¬
escere. ⁊ beneclicti uitam in
exemplum hominib demon¬
strare: ut posita suꝑ cancle¬
labrum lucerna claresceret.
quatinns omnib qui in
domo dei sunt luceret: cui¬
dam presbitero longius
manenti. qui refectionem
sibi in paschali festinu ate pa¬
rauerat. ꝑ uisum dommnus
apparere clignatus est dicẽs.
Tu tib delicias p̾paras: ⁊ ser¬
uus meus illo in loco fame

Expanded text:
non erat, quia excelsa desunon erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero jam manum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame
Abbreviated transcription (Latin):
eneclictus aũt plus
appetens mala mun¬
cli perpeti quam laudes. ꝓ
li: nutricem suam occul¬
te fugiens deserti loci seces¬
sum peciit. cui sub lacus
uocabulum est. Qui aro¬
mana urbe quadraginta
fere milib clistans: frigi¬
das atq perspicuas ema¬
nat aquas. Que illic uide¬
licet aquarum habundã¬
tia inextenso prius colli¬
gitur lacu. ad postremum
uero in amnẽ diriuatur.
Quo clum fugiens ꝑgeret:
monachus quidã roniauꝰ
nomine. hunc euntẽ rẽp¬
perit. quo cenderet requi¬
siit. Cuius cum de sideri¬
um cognouisset:⁊secre
ministrauit. Uir aũt dei
ad eunidem locum perue¬
niens in arctissimo specu
nis excepto romano mona¬
cho hominib in cognitus
mansit. Qui uidelicet ro¬
manus: nõ longe in mo¬
nasterio sub adeo clati pa¬
tris regula degebat. Sed
pie eiusclem patris sui ocu¬
lis furabatur horas: ⁊ quẽ
sibi ad manducandum
subripere poterat. cliebus
certis beneclicto panem fe¬
rebat. Ad eunidem uero spe¬
cum a romani cella iter

Expanded text:
enedictus plus appetens mala mundi perpeti quam laudes, etli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum nis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽet oratum: maurus mona¬
chus niclit pompeianus eiꝰ
dem monasterii pater ui¬
dere nõ potuit. Die igitur
alia expleta oratione uir
dei oratorium egressus.
stantem foris monachũ
repperit: quem ꝓ cecitate
cordis sui uirga ꝑcussit.
Qui exillo clie nil persua¬
sionis ulterius a nigro iã
puerulo pertulit: sed ad o¬
rationis studium immobi¬
lis ꝑmansit. Sicq antiqu¬
us hostis dominari nõ an¬
sus est in eius cogitatione:
ac si ip̃e ꝑcussus fuisset ex
uerbere.

Expanded text:
um esset oratum, Maurus monaum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisset ex verbere.
Abbreviated transcription (Latin):
uaga. terrena aliqua et
transitoria agebat. Cũq
ab albate sepius fuiss ad¬
monitus: ad uirum clei
cluctus est. Qui ip̃e quoq¬
eius stulticie uehementer
increpauit: sed ille ad mo¬
nasterium reuersus uix
duob dieb uiri dei ad mo¬
nitionem tenuit. Nam die
tercio adusum ꝓprium re¬
uersus: uagari tempore o¬
rationis cepit. Quod cum
seruo dei ab eodem monas¬
terii patre quem constitue¬
rat nuntiatum fuisset: di¬
xit. Ego uenio: eumq ꝑ
memet ip̃m emendo. Cũq
uir clei uenisset in eodem
monasterio. ⁊ constituta
hora expleta psalmodia
sese fratres morationem
decdissent: aspexit qd̃ eun¬
dem monachiim qui ma
quidam niger puerulus
per uestimenti fimbriam
foras trahebat. Tunc eidem
patri monasterii pompeia¬
no nomine ⁊ mauro dei fa¬
mulo: secreto clixit. Num¬
quid nõ aspicitis quis est
qui istum monachũ foras
trahit: Qui respondentes
dixerunt. Non. Quib ait.
Oremus: ut uos etiã uide¬
atis quem iste sequitur mo

Expanded text:
vaga terrena aliqua et vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus seq
Abbreviated transcription (Latin):
diu in eaclem solitudi¬
ne uirtutib signisq succres¬
ceret: multi ab eo in loco eo¬
dem ad omnipotentis dei st̃
seruitium congregati. ita
ut illic luodecim monaste¬
ria cum omnipotentis ih̾u
xp̃i domini opitulatione
construeret. In quib statu¬
tis patrib: cluodenos mo¬
nachos deputauit. Paucos
uero secum retinuit: qͦs ad¬
huc in sua presentia aptius
erucliri iudicauit. Ceperunt
etiam tunc ad eum romane
urbis nobiles ⁊ religiosi con¬
currere: suosq ei filios omni¬
potenti clño. nutriendos da¬
re. Tunc quoq bone spei suaᷤ
soboles euicius maurũ ter¬
tullus uero patricius pla¬
cidum tradidit. Equib
maurus iunior cum boniᷤ
polleret morib: magistri
cicdus uero puerilis adhuc
in dolis annos gerebat. In
uno aũt ex eis monasteri¬
is que circum quaq cõstru¬
xerat. quidam monachus
erat. qui ad orationẽ sta¬
re nõ poterat: sed mox ut
se fr̃es ad stuclium orati¬
onis inclinassent. ip̃e egre¬
diebatur foras. et mente

Expanded text:
diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri cidus vero puerilis adhuc indolis gerebat anuno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente
Abbreviated transcription (Latin):
lisset: resupinus ruit. Con¬
sternatusq diuino mecu:
et lissimile huic fuit
illucl. Cum eñ yclola
cdestruentem. cultro quidã
ferire uoluisset: in ip̃o ictu
ferrum ei cle manib excus¬
sum nõ comparuit. Plerũ¬
q autem contraclicentibus
sibi rusticis ne coꝵ faua des¬
trueret ita p̾clicatione sc̃a
gentilium animos mitiga¬
bat. ut luce eis ueritatis os¬
tensa:ip̃i sua templa sub¬
uerterent.Curationum ne¬
ro tam potens in eo gratia
erat: ut nullus fere ad eum
egrotus accesserit. qui nõ
continuo receperit sanitatẽ.¬

Expanded text:
lisset, resupinus ruit: conlisset, resupinus ruit: consternatusque divino metu, ec dissimile huic fuit illud: cum eum idola destruentem cultro quidam ferire voluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non comparuit. Plerumque autem contradicentibus sibi rusticis, ne fana eorum destrueret, ita praedicatione sancta gentilium animos mitigabat, ut luce eis veritatis ostensa, ipsi sua templa subverterent. XVI. Curationum vero tam potens in eo gratia erat, ut nullus fere ad eum aegrotus accesserit, qui non continuo receperit sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
se a clomino. ut rusticani
multitudinem fugarent.
p̾sidiumq martino ferrẽt.
ne quis dum templũ cliru¬
eretur obsisteret. Recliret
ergo ⁊ opus ceptum deuotꝰ
impleret. Ita regressus ad
uicum: inspectantib gen¬
tilium turbis ⁊ quiescentib
dum ꝓfanam etlem usq
ad fundamerita dirueret.
aras omnes atq simula cra
reclegit in puluerem. Quo
uiso rustici cum se intellige¬
rent cliuino nutu obstupe¬
factos atq perterritos. ne
ep̃o repugnarent: om̃s fere
in ih̾m dñm crelilerunt:
clamantes palam ⁊ confiten¬
des cleum marcini colentlũ:
yclola negligencla. que sibi
adesse nõ possent. lc .uii.¬
uicl etiam in pago edu¬
oruni gestum sit refe¬
ram. Ubi clum templum
iticlem euerceret furens gẽ¬
tilium rusticoꝵ in eũ irru¬
it multituclo. Cumq unꝰ
auclatior ceteris. stricto cũ
gladio peteret: reiecto pal¬
lio nuclam ceruicem per¬
culluro prebuit. Net cunc¬
tatur ferire gentilis. Secl
cum clexteram altius extu¬

Expanded text:
se a Domino, ut rusticam se a Domino, ut rusticam multitudinem fugarent praesidiumque Martino ferrent, ne quis, dum templum dirueretur, obsisteret: rediret ergo et opus coeptum deuotus impleret. ita regressus ad uicum, inspectantibus gentilium turbis et quiescentibus , dum profanam aedem usque ad fundamenta dirueret, aras omnes adque simulacra redegit in puluerem. quo uiso rustici, cum se intellegerent diuino nutu obstupefactos adque perterritos, ne ein Jesum Dominum crediderunt, clamantes palam et confitentes, Deum Martini colendum, idola negligenda, quae sibi adesse non possent. XV. Quid etiam in pago Aeduorum gestum sit, referam. Ubi dum templum itidem everteret, furens gentilium rusticorum in eum irruit multitudo; cumque unus audacior caeteris stricto eum gladio peteret, rejecto pallio nudam cervicem percussori praebuit: nec cunctatus ferire gentilis; sed cum dexteram altius extu
Abbreviated transcription (Latin):
proximam immo adherẽ¬
tem clomum agente uen¬
to flammarum globi fere¬
bantur. Quod ubi marci
nus aduercit: rapido cur¬
su tectum domus scancdit.
obuium se aduenientib
flaminis in ferens. Tum
uero mirum in mocdum
cerneres contra nim uenti
ignem retorq̃ri: ut cõpug¬
nantium inter se elem̃toꝵ.
quiclam conflictus uide¬
retur. Ita uircute martins
ibi tantum ignis operatꝰ¬
est: ubi iussus est. lc .ui.
Nuico aũt illo cui lepro¬
sus nomen est. cum iclem
templum opulentissimũ
suꝑstitione religionis uo¬
luisset euercere: restitit
ei multituclo gentilium:
a cleo ut nõ absq iniuria
sit repulsus. Itaqz seressit
ad ꝓxima loca: ibiq per
triduum cilicio cectus et
cinere. ieiunans semꝑ at¬
q orans p̾cabatur ad dñm.
ut qui templum illud euer¬
tere humana manu nõ po¬
tuisset. uirtus illud diuina
dirueret. Tum subito ei duo
angeli hastati atq scutati
instar militie celestis seob¬
tislerunt dicentes missos

Expanded text:
proximam immo adhaerenproximam immo adhaerentem domum agente vento flammarum globi ferebantnus aduertit., rapido cursu tectum domus scandit, obuium se aduenientibus flammis inferens. tum uero mirum in modum cerneres contra uim uenti ignem retorqueri, ut compugnantium inter se elementorum quidam conflictus uideretur. ita uirtute Martini ibi tantum ignis est operatus, ubi iussus est. In uico autem, cui Leprosum nomen est, cum itidem templum opulentissimum superstitione religionis uoluisset euertere, restitit ei multitudo gentilium, adeo ut non absque iniuria sit repulsus. itaque secessit ad proxima loca, ibique per triduum cilicio tectus et cinere, ieiunans semper adque orans, precabatur ad Dominum, ut, quia templum illud euertere humana manus non potuisset, uirtus illud diuina dirueret. tum subito ei duo angeli hastati adque scutati instar militiae caelestis se obtulerunt, dicentes missos
Abbreviated transcription (Latin):
opponit. Tum uero turbi¬
nis modo retro actã pu¬
tares. diuersam in partẽ
ruit: a cleo ut rusticos qͥ
tuto ĩ loco steterant pene
prostrauerit. Tum uero
in celum clamore sub lato
gentiles stupere mira eulo:¬
monachi flere p̾gauclio:
q constitit: eo clie salutẽ
illi uenisse regioni. Nam
nemo seit. eximmani illa
multitudine gentilium
fuit: qui nõ impositione
manus clesiderata. dñm
ihm relicto impietatis er¬
rore crecliclerit. Et uere an¬
te martinum pauci admo¬
dum immo pene nulli: ĩ
illis regionib xp̃i nom̃ re¬
ceperant. Quocl a cleo uir¬
tutib illius exemploq con¬
ualuit: ut iam ibi nullus
locus sit. qui nõ aut eccliis
frequentissimis. aut mo¬
nasteriis sit repletus. Nã
ubi fana destruxerat: sta¬
tim ibi aut eccłias. aut mo¬
nasteria construebat. lt .u.¬
et minorem sub iclem
fere tempus eocdem ĩ
opere uirtutem edidit. Nã
cum in uico quodam fano
antiquissimo ⁊ celeberri¬
mo ignem immisisset: ĩ

Expanded text:
opponit. tum uero — uelut turbiopponit. tum uero — uelut turbinis modo retro actam putares — diuersam in partem ruit, adeo ut rusticos, qui tuto in loco steterant, paene prostrauerit. tum uero in caelum clamore sublato gentiles stupere miraculo,monachi flere prae gaudio, isque constitit eo die salutem illi uenisse regioni. nam nemo fere ex inmani illa multitudine gentilium fuit, qui non impositione manus desiderata Dominum Iesum, relicto . impietatis errore, crediderit. et uere ante Martinum pauci admodum, immo paene nulli in illis regionibus Christi nomen receperant: quod adeo uirtutibus illius exemploque conualuit, ut ilocus sit, qui non aut ecclesiis frequentissimis, aut monasteriis sit repletus. Nam ubi fana destruxerat, statim ibi aut ecclesias aut monasteria construebat. XIV. Nec minorem sub idem fere tempus eodem in opere virtutem edidit: nam cum in vico quodam fano antiquissimo et celeberrimo ignem immisisset, in
Abbreviated transcription (Latin):
cis clominus: euacles. Tũ
ille intrepile confisus in
domino: facturum se pol¬
licetur. Hic uero ad istius
modi conlitionem omnis
illa gentilium turba con¬
sentit: facilemq arboris
sue habuere iactiram: si
inimicum sacroꝵ suorũ
casu illius obruissent. Ita¬
q cum unam in parcem
pinus illa ẽẽt acelinis: ut
nõ eẽt clubium quam in
partem succisa corrueret:
eo loco uinctus statuitur
pro arbitrio rusticoruni:
quo arborem esse casuram
uccidere igitur ipsi¬
suam pinum: cũ in¬
genti gaudio leticiaq ce¬
perunt. Ad erat emirius
turba mirantium. Iamq
paulatim nutare pinus:
⁊ riinam suam casura mi¬
nitari. Pallebant eminus
monachi: ⁊ periculo iam
ꝓpiore concerriti. spem om¬
nem fidemq percliclerãt:
solam martini mortẽ ex¬
pectantes. At ille confisus
in domino intrepiclus ope¬
riens eum iam fragorem
sui pinus concidens eclidis¬
set: iam caclenti iam suꝑ
se ruenti. eleuat obiuam
manum: signum salutis

Expanded text:
cis, Dominus, euades. tum cis, Dominus, euades. tum ille intrepide confisus in Domino facturum se pollicetur. hic uero ad istius modi condicionem omnis illa gentilium turba consensit, facilemque arboris suae habuere iacturam, si inimicum sacrorum suorum casu illius obruissent. itaque cum unam in partem pinus illa esset adclinis, ut non esset dubium, quam in partem succisa corrueret, eo loci uinctus statuitur pro arbitrio rusticorum, quo arborem esse casuram uccidere igitur ipsisuam pinum cum ingenti gaudio laetitiaque coeperunt. aderat eminus turba mirantium. iamque paulatim nutare pinus et ruinam suam casura minitari. pallebant eminus monachi et periculo iam propiore conterriti spem omnem fidemque perdiderant, solam Martini mortem expectantes. at ille confisus in Domino intrepidus opperiens, cum iam fragorem sui pinus concidens edidisset , iam cadenti, iam super se ruenti, eleuata obuiam manu, signum salutis
Abbreviated transcription (Latin):
accidisset taciti cogitanteᷤ.
Setl tum beatus uir compe¬
risset exequiarum esse il¬
lam frequentiam nõ sacro¬
rum: eleuata rursũ manii.
clat eis ab eundi ⁊ tollẽchi
corporis potestatem. Ita eoᷤᷤ
⁊ cum uoluit stare compu¬
lit: ⁊ cum libuit abire ꝑ¬
Tem cum in uico quodam
templum antiquissimum
cdiruisset:⁊ arborem pinũ
que fanio erat proxima es¬
set aggressus excidere: tũ
uero antistes loci illius ce¬
teraq gentilium turba
cepit obsistere. Et cũ idem
illi dum templũ euertit᷑.
imperante domino quie¬
uissent: succidi arborem
nõ paciebantur. Ille eos se¬
clulo commonere: nichil
ẽẽ religionis instipite. de¬
um pocius cui seriiret ip̃e
sequerentur. arborẽ illam
exridi oportere: quia esset
um unus exeis qͥ erat
anclacior ceteris: si
habes inquit aliquam cle
cleo tuo quem clicis te co¬
lere ficluciam:nosmet
ipsi succiclimus hanc ar¬
borem: tu ruentem excipe.
Et si tecum est ciuis ut cli¬

Expanded text:
accidisset, taciti cogitabant. accidisset, taciti cogitabant. sed cum beatus uir conperisset exequiarum esse illam frequentiam, non sacrorum, eleuata rursum manu dat eis abeundi et tollendi corporis potestatem. ita eos et cum uoluit, stare conpulit, et cum libuit, abire ptem, cum in uico quodam templum antiquissimum diruisset et arborem pinum, quae fano erat proxima, esset adgressus excidere, tum uero antistes loci illius ceteraque gentilium turba coepit obsistere. et cum idem illi, dum templum euertitur, imperante Domino quieuissent, succidi arborem non patiebantur. ille eos sedulo commonere, nihil esse religionis in stipite: Deum potius, cui seruiret ipse, sequerentur: arborem illam succidi oportere, quia esset um unus ex illis qui erat audacior ceteris: si habes, inquit, aliquam de Deo tuo, quem dicis te colere, fiduciam, nosmet ipsi succidemus hanc arborem, tu ruentem excipe: et si tecum est tuus, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
tinus ut gentiliᷤ
cuiusclam corpus quod ad
sepulcrum cum superstici¬
oso furiere deferebatur: ob¬
nium haberet. Conspicatus¬
q eminus uenientiũ tur¬
bam: quid nam id ẽẽt ig¬
narus paululum stecit.
Nam fere quingentorum
passinim interuallum erat:
ut clifficile fucrit clignos¬
cere quil uicleret. Tamen
quia rusticam manum cer¬
neret. ⁊ a gente uento lin¬
tramina corpori suꝑiecta
uolicarent: ꝓfanos sacri¬
ficioꝵ ricus agi creclilit:
quia ẽẽt galloꝵ rusticis cõ¬
succudo. simulachra clemo¬
num candido tecta uelami¬
ne. misera ꝑ agros suos cir¬
cumferre tlementia. Eleua¬
to ergo in aduersum signo
crucis: imperat turbe rion
moueri loco. omisq clepo¬
nere. Hic uero mirum ĩ mo¬
cdum uicleres miseros pri¬
mum uelut saxa riguisse.
Dein cum primo mouere
se summo conamine nite¬
rentur: ultra accetlere nõ
ualentes ricliculam ĩ uer¬
tiginem rotabantur: lonͦ
uicti corporis onus deponũt:
atcconiti ⁊semet inuicem
aspectantes: quid nã sibi

Expanded text:
t, ut gentilis cuiusdam corpus, quod ad sepulchrum cum superstitioso funere deferebatur, obuium haberet: conspicatusque eminus uenientium turbam, quidnam id esset ignarus, paululum stetit: nam fere quingentorum passuum interuallum erat, ut difficile fuerit dinoscere quid uideret. tamen quia rusticam manum cerneret et agente uento lintea corpori superiecta uolitarent, profanos sacrificiorum ritus agi credidit: quia esset haec Gallorum rusticis consuetudo, simulacra daemonum candido tecta uelamine misera per agros suos circumferre dementia. leuato ergo in aduersos signo crucis imperat turbae non moueri loco onusque deponere. hic uero mirum in modum uideres miseros primum uelut saxa riguisse. dein, cum promouere se summo conamine niterentur, ultra accedere non ualentes ridiculam in uertiginem rotabantur, donec uicti corporis onus ponunt: attoniti et semet inuicem aspicientes, quidnam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
distis: princeps iudeoꝵ ue¬
nit ad clñm nocte. cupiẽs
secreta eius allocutione.
plenius cliscere misteria fi¬
dei: cuius aperta ostensio¬
ne signoꝵ aliquatenus iã
ruclimenta perceperat. Q
qm̃ pruclenter ea que ab
illo fieri uiderat. intellig̾e
curauit: subtiliter ea que
ab illo querebat. inuestiga¬
re ꝓ meruit. Rabbi inquit:
scimus quia a deo uenisti
magister. Nemo enim po¬
cest hec signa facere que tu
facis: nisi fuerit d̾s̃ cũ eo.

Expanded text:
distis, princeps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cune signorum aliquatenus jam rudimenta perceperat. Qui quoniam prudenter ea quae ab illo fieri videbat, intelligere curavit, subtiliter ea quae ab illo quaerebat, investigare promeruit. Rabbi, inquit, scimus quia a Deo venisti magister; nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus c
Abbreviated transcription (Latin):
dñi locutio partim ad
captiuitatem iudaicã que
a romanis facta est parcĩ
ad cliem iulicii pertinet:
cipuli dñm cũ hec eẽt locu¬
turus. interrogasse legũ¬
tur. Dic nobis quando hec
erunt:⁊ quod signum ad¬
uentus tui. ⁊ cõsummati¬

Expanded text:
ni locutio partim ad captivitatem Judaicam quae a Romanis facta est, partim ad diem judicii pertinet. cipuli Dominum, cum haec esset locuturus, interrogasse leguntur: Dic nobis quando haec erunt et quod signum adventus tui, et consummati
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiores purioresq hos¬
tie ꝓ uoluntatis sue meri
feruntur altario. Digna
reuera domino tam p̾ciosi
animalis oblatio: ⁊ nulla
magis ei quam ymaginis
sue hostia placitura. De hu¬
iusmodi enim apłm preci¬
pue clixisse reor. Ousecro
corpora nr̃a hostiã uiuam.
sanctam. deo placentem.¬
ossidet ergo uirginitaᷤ.
⁊ quod alii hñt. ⁊ quod
al ii nõ habent: lũ ⁊ com¬
mumem ⁊ peculiarem obti¬
net gr̃am ⁊ ꝓprio ut ita di¬
xerim consecrationis priui¬
legio gaudet. Nam ⁊ xpisti
sponsas uirgines clicere. ec¬
clesiastica nobis permittit
auctoritas. dum in sponsa¬
rum modum quas cõsecrat
domino uelat: ostendens
eas uel maxime habituras
spirituale conubiũ. que
subter fugerint carnale
consortium. Et cligne deo
ꝑ matrimonii comparati¬
onem sp̃u aliter copulãtur.¬
onem. que eius clilectionis
causa humana conubia
spreuerunt. In his qͣm ma¬
xime illud impletur apłi.
Qui aũt adheret dño: unꝰ
sp̃s est.

Expanded text:
sanctiores purioresque hossanctiores purioresque hostiae pro voluntatis suae meritfereuera Domino hostia tam pretiosi animalis oblatio, et nulla magis ei quam imaginis suae hostia placitura. de huiusmodi enim Apostolum praecipue dixisse reor: Obsecro corpora uestra hostiam uiuentem, sanctam, Deo placentemossidet ergo uirginitas et quod alii habent et quod alii non habent, dum et communem et peculiarem obtinet gratiam, et proprio, ut ita dixerim, consecrationis priuilegio gaudet. nam et Christi sponsas uirgines dicere ecclesiastica nobis permittit auctoritas, dum in sponsarum modum quas consecrat Domino uelat, ostendens eas uel maxime habituras spirituale conubium quae subterfugerint carnale consortium. et digne Deo per matrimonii comparationem spiritualiter copulantur quae eius dilectionis causa humana conubia spreuerunt. in his quam maxime illud impletur Apostoli: qui autem adhaeret Domino, unus spiritus est.
Abbreviated transcription (Latin):
in cella consisteris. eleuatis
in aera oculis. uiclit eiusdẽ
sororis sue animã de eiꝰ cor¬
pore egressam. in columbe
sperie celi secreta penetrare.
Qui tante eius glorie con¬
gaudens: omnipotenti dõ
in hẏmnis ⁊ laudib gr̃as
reddidit: eiusq obitũ fr̃i¬
b denuntiauit. Quos etiã
ad monasterium deferrent:
atq in sepulihro quod sibi
ip̃e parauerat ponerent. Qͦ
facto contigit. ut quoꝵ mẽs
una semꝑ in deo fuerat.
eoꝵ quoqz corpora nec se¬
pultura separaret. Ec .u.¬
uantam in celestibus
beatitulinem uirgini¬
tas scã possideat. pret̾ scrip¬
turarum testimonia eccłie
etiam consuetuline edoce¬
mur: qua ad discimus pe¬
culiare illis subsistere meri¬
tum, quarum specialis est
consecratio. Nam cũ uniũ¬
sa turba credentium paria
gr̃e dona ꝑcipiat. ⁊ isclem
om̃s sacramentoꝵ beneclic¬
tionib glorientur: iste ꝓ¬
prium aliquid pre ceteris
hñt. dum de illo sc̃o ⁊ im¬
maculato eccłie grege qͣi

Expanded text:
in cella consistens, elevatis in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit, ut quorum mens una semper in Domino fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. Ecuantam in coelestibus beatitudinem virginitas sancta possideat, praeter Scripturarum testimonia Ecclesiae etiam consuetudine edocemur, qua addiscimus peculiare illis subsistere meritum, quarum spiritalis est consecratio. Nam cum unaquaeque turba credentium paria gratiae dona percipiant, et hisdem omnes sacramentorum benedictionibus glorientur, istae proprium aliquid prae caeteris habent, dum de illo sancto et immaculato Ecclesiae grege quasi
Abbreviated transcription (Latin):
noluisti. Regaui cdñm me¬
um: ⁊ audiuit me. Modo
ergo si potes egredere: ⁊ me
dimissa ad monasterium
rececle. Ip̃e aũt exire extra
tectum nõ ualens: qui re¬
manere sponte noluit. in
loco mansit inuitus. Sic¬
q fc̃m est ut totam noctẽ
per uigilem lucerent: at¬
q ꝑ sacra sp̃ualis uite col¬
loquia. sese uicaria rela¬
cione satiarent. Qua ĩ re
si uenerabilis uiri mentẽ
aspicimus. clubium nõ ẽ
quod eandem serenitatem
uoluerit inqua descencle¬
rat permanere. Sz contra
hot quod uoluit: inuirtu¬
te omnipotentis dei ex femi¬
ne pectore miraculum in¬
uenit. Nec mirũ quod pluᷤ
illo femina que diu fr̃em
uidere cupiebat: in eoclem
tempore. naluit. Quia enĩ
iuxta iohannis uocem d̾s
caritas est: iusto ualcle in¬
clicio illa plus potuit. que
amplius amauit. lc.iiii¬
umqz die altero eadẽ
uenerabilis femina
ad cellam ꝓpriam recessiss.
uir dei ad monasteriũ recli¬
it: cum ecce post triduum

Expanded text:
noluisti; rogavi Dominum menoluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de resi venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. umque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum
Abbreviated transcription (Latin):
potentem dominũ rogat᷑a
declinauit. Cumq leua-
ret de mensa caput: tãta
coruscationis ⁊ conitrui
uirtus. tantaq in unda¬
tio pluuie crupit. ut neq
uenerabilis benecdictus.
neq fres qui cum eo ade¬
rant. extra loci limen quo
consederant. pedem mou̾e
potuissent. Sc̃imonialis
quippe femina caput in
manib declinans. lacri¬
marum fluuios in men¬
sam fuderat: ꝑ quos sere¬
nidatem aeris ad pluuiã
craxit. Nec panlo tardius
post orationem in undatio
illa secuta est: sed tanta
fuit conuenientia oratio¬
nis ⁊ in undationis. ut de
mensa caput iam cum to¬
nitruo leuaret: quatinꝰ
unum idemq eẽt monien¬
tum. ⁊ leuare caput. ⁊ plu¬
unc uir dei inter corus¬
cos ⁊ tontruos acq
ingentis pluuie in unda¬
tionem uidens se ad mona¬
sterium nõ posse remeare:
cepit conqueri contristatꝰ
clicens. Pareat tibi omp̃s
deus soror. Quid est qd̃ fe¬
cisti: Cui illa responclit.
Ecce te rogani:⁊ auclire me

Expanded text:
potentem Dominum rogatura potentem Dominum rogatura declinavit. Cumquret de mensa caput, tantae coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me
Abbreviated transcription (Latin):
ti scolastica noĩe
omnipotenti deo
ab ip̃o infantie
tempore clicata. ad eum se¬
mel per annum uenire cõ¬
sueuerat: ad quam uir d̾z
nõ longe extra ianuam ĩ
possessionem monasterii
descendebat. Quadam u̾o
clie uenit ex more atq ad
eam cũ liscipulis uenera¬
bilis eius descenclit frat̾.
Qui totum diem in clei
laulib sacrisq colloquuᷤ
ducentes: in cumbentibus
iam noctis tenebris simul
acceperunt cibos. Cumq ad¬
huc ad mensam sederentz
⁊inter sacra colloquia tar¬
dior se hora protraheret: ea¬
dem scĩmonialis femina so¬
ror eius rogauit eum clicẽs.
Queso de ne ista nocte me
deseras: ut usq mane ali¬
quid de celestis uite gaucliis
loquamur. Cui ille respõ¬
lit. Quid est quod ioq̃ris
soror: Manere extra cellã
nullatenus possum. Ec.ii.¬
renitas: ut nulla in
aere nubes appareret. Sc̃i¬
monialis autem femina
cum u̾ba frĩs negantis au¬
clisset. in sertis cligitis ma¬
nus suꝑ mensam posuit:¬
⁊ caput in manib omni¬

Expanded text:
s. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Trenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omni
Abbreviated transcription (Latin):
ponam.
Nterrogatꝰ igit᷑ dñs nost̾
secreto a discipłis de cõsũ¬
matione scłi: int̾ multa
que locutꝰ est hoc quoqz di¬
xit. Tunc simile estimab̾r
regnũ celoꝵ decẽ uirginib.¬

Expanded text:
ponam. Interrogatus igitur Dominus noster secreto a discipulis, de consummatione saeculi, inter multa quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginib
Abbreviated transcription (Latin):
itaq uirginũ quod qͥnq
ad mittunt᷑. quinq exclu¬
cretionem significat. Qua¬
ꝓpt̾ uirginitatis nom̃ ho¬
norabile est cur receptis
excelsis q cõmune ẽ : De¬
inde qͥ sibi uult numerus
inutraqz parte qͥniariꝰ: Q̾d
prestandũ ex eo qd̃ habẽt
prescribente illa sententia
eiuscdem dñi clicentis. Om¬
ni pecenti tribue. Quid est
aũt quod posset dando nõ
sufficere utrisq: hec ma¬
xime augent q̃stionis dif¬
ficultatem: quãqͣm ⁊ cet̾a
diligenter cõsiderata. ut
omĩa in unã rationẽ con¬
currant. nichilq inunã
partem clicat᷑ quod impe¬
cliat aliã. magna cautio
est ad hibenda.

Expanded text:
 virginum, quod quinque admittuntur, quinque exclucretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius? Quid praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis: Omni poscenti tribue. Quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant nihilque una parte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda.