comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
I& scindite corda ura &e ñ uestienta urã.
& conuertumini ad dñm dñi ur̃m. quia misericorᷤ
I&e miserator est. patiens & multȩ miscđiȩ. &
Ipoenitens suꝑ maliciis. Quis nouit si reuertat᷑
S& poeniteat eũ. & dimittat post se benedictio.
Suꝑus capłm. ab eo loco ubi scriptũ est. canite
tuba in syon. ululate in monte sco meo. contur¬
bent᷑ om̃s habitatores t̾rȩ. usq ad eũ locũ ubi
legimꝰ. magnꝰ dies dnĩ & t̃ribilis ualde. quis
sustinebit eũ. ꝑtranslationẽ locustarum
aduentum annunciat chaldeorum. &e quȩ
mala euentura sint popło. Nunc eos ad poeni¬
tentiã ꝓuocat. & conuerti ad dñm cohortat᷑.
ut tota mente correcti ñ patiant᷑ quȩ dñs com¬
minat᷑. & est sensus. Omĩa quȩ sermone pͣte¬
rito continent᷑ ꝓpterea sum locutꝰ: ut uos mea
cominatione t̾rerem. Unde conuertimini ad
me in toto corde ur̃o. & animi poenitentiam
ieuinio &e fletu & planctib indicate. ut nunc
ieiunantes postea saturemini. nunc flentes

Expanded text:
 scindite corda vestra, et non vestimenta vestra, et convertimini ad Dominum Deum vestrum: quia misericors et miserator est, patiens et multae misericordiae, et poenitens super malitiis: quis novit si revertatur et poeniteat eum, et dimittat post se benedictioneuperius capitulum ab eo loco ubi scriptum est: Canite tuba in Sion, ululate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores terrae, usque ad eum locum, ubi alde, quis sustinebit eum? per translationem locustarum, adventum nuntiat Chaldaeorum, et quae mala ventura sint populo. Nunc eos ad poenitentiam provocat, et converti ad Dominum cohortatur, ut tota mente correcti, non patiantur quae Dominus comminatur, et est sensus: Omnia quae sermone praeterito continentur, propterea sum locutus, ut vos 191 comminatione mea terrerem. Unde convertimini ad me in toto corde vestro, et animi poenitentiam jejunio et fletu et planctibus indicate; ut nunc jejunantes postea saturemini, nunc flentes
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ alibi legimꝰ. Sufficit diei malicia
sua . &. Si est inciuitate malicia. quã dñs ñ
fecerit: Simulq quia supͣ dixerat. benignꝰ
magnitudo clementiȩ nos faceret neglegen¬
tes. ex ꝑsona ꝓphȩ uingit & dicit. Quis scitꝰ si
conuertat᷑ &e ignoscat. & relinquat post se
benedictionẽ: Ego inquit hortor qđ meũ ÷
ad poenitentiã. & dm̃ in effabilit̾ noui esse
clementẽ. dicente dauid. Miserere mei deus
scđ̾m magnam miscđiam tuam. & scđm mul.¬
titudinẽ miserationum tuarũ dele iniquitatẽ
meam. Sed quia ꝓfundum diuitiarũ &e sapien¬¬
tiȩ & scientiȩ dĩ nosse ñ possumꝰ: sententiam
temꝑo. & opto potius quã pͣsumo dicens. Quis
scit si conuertat᷑ & ignoscat: Quodait. quis:
aut impossibile aut difficile sentiendũ est.
Sacrificiũ & libamen dño dõ nr̃õ. Ut postquã
dederit benedictionẽ. & nr̃a nob̾ peccata do¬
nauerit: dõ hostias offerre ualeamus.
Canite tuba in syon. scificate ieiuniũ. uocate

Expanded text:
 Sufficit diei malitia sua . Et: Si est in civitate malitia, quam Dominus non fecerit . Similiterque quia supra dixerat, benignusmagnitudo clementiae nos faceret negligentes, ex persona Prophetae jungit et dicit: Quis scit si convertatur et ignoscat, et relinquat post se benedictionem? Ego, inquit, hortor, quod meum est, ad poenitentiam, et Deum ineffabiliter novi esse clementem, dicente David: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam, et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam . Sed quia profundum divitiarum et sapientiae et scientiae Dei nosse non possumus, sententiam tempero, et opto potius quam praesumo, dicens: quis scit si convertatur 192 et ignoscat? Quod ait quis, aut impossibile, aut difficile sentiendum est: Sacrificium et libamen Domino Deo nostro; ut postquam dederit benedictionem, et nostra nobis peccata donaverit, Deo hostias offerre valeamus. Canite tuba in Sion: sanctificate jejunium, vocate
Abbreviated transcription (Latin):
ñ consument᷑. Urbẽ app̃hendent. & suꝑ muros
Idiscurrent. Indomib ascendent. & ꝑfenestras
Iintrabunt sic̃ fures. A facie eiꝰ confundetur
I t̾ra. & commouebit᷑ cęlũ. Sol & luna conte.¬
nebrabunt᷑. & stellȩ auferent lum̃ suum.
S& dñs dabit uocem suam a facie fortitudinis
suȩ. qm̃ multa sunt nimis castra. qm̃ magna y¬

Expanded text:
n consumentur, urbem apprehendent, et super muros discurrent: super domos ascendent, et per fenestras intrabunt sicut fures, a facie ejus confundetur terra, et commovebitur coelum, sol et luna contenebrabuntur, et stellae auferent lumen suum, et Dominus dabit vocem suam a facie fortitudinis suae, quoniam multa sunt nimis castra ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nimis castra eiꝰ. quia fortia. & facienti.
uerbũ eiꝰ. Magnus enĩ dies dni. & terribilis
ualde. Et quis sustinebit eum: Lxa. Canite
Ituba insyon. pͣdicate inmonte scõmeo. Contur.¬
Ibent᷑ om̃s habitatores t̾rȩ. qm̃ adest dies dñi.
Iqm̃ iuxta est dies tenebrarum &e caliginis.
dies nubis &e pruinȩ. Sicut mane fundetur
Isuꝑmontes. popłs multꝰ & fortis. Similis ei non
Ifuit a principio. & post eumñerit usq ad an¬
Inos generationis generationũ. Ante eũ consu¬
Imens ignis. & postͦ eum flamma succensa.
ISicut paradisus uoluptatis t̾ra ante faciẽ eius.
& posteriora illiꝰ sic̃ campus solitudinis. & qui
Isaluet᷑ ñ erit ei. Sic̃ aspectus equoꝵ aspectꝰ coꝵs.
c si cut equites sic ꝑsequent᷑. Sicut uox quadri.¬
garũ suꝑuertices montiũ exilient. & sicut
Quox flanimȩ deuorantis stipulã. & sic̃ popłs
inultus & fortis pͣparatꝰ ad preliũ. A facie eius

Expanded text:
tra ejus, quia fortia et facientia verbum ejus. Magnus enim dies Domini et terribilis valde, et quis sustinebit eum? LXX: Canite tuba in Sion, praedicate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores terrae: quoniam adest dies Domini, quoniam juxta est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et pruinae; sicut mane fundetur super montes populus multus 185 et fortis, similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque ad annos generationis generationum. Ante eum consumens ignis, et post eum flamma succensa. Sicut paradisus voluptatis terra ante faciem ejus; et posteriora illius, sicut campus solitudinis, et qui salvetur non erit ei; sicut aspectus equorum, aspectus eorum, et sicut equites sic persequentur. Sicut vox quadrigarum super vertices montium exsilient, et sicut vox flammae ignis devorantis stipulam, et sicut populus multus
Abbreviated transcription (Latin):
fruges & poma parit̾ int̾irent. quia siccati st̃
fontes aquarum. & quicquid indeserto pote¬
rat inueniriuorax flamina consũpsit.
Simulq consideremꝰ. qđ nisi ꝓpt̃ angustiam
& ablationẽ delitiarũ nec ꝓpħa nec bestiȩ cla¬
massent ad dnm̃. aut ad dm̃ suspexissent.
Qͦd quidẽ & ad iustum quondã uirũ referri potest.
qui cũ declinauerit & fecerit inalũ: nequaqͣm
ei uirtutes pristinȩ ꝓderunt. sed uidicabit eũ
dñs inquib inuenerit. Speciosa deserti appel¬
lare possumꝰ. de qͥb scriptum est. Plures filii
desertȩ. magis quam eiꝰ quȩ habet uirũ. Flãma
aut̃ quȩ succendit omĩa ligna regionis. illa
esse credenda est quȩ immittit᷑ ardentib dia¬
boli sagittis. ut nichil in nob bonarũ frugum
remaneat. sed cuncta incendio consumantur.

Expanded text:
fruges et poma pariter interirent, et quia siccati sunt fruges et poma pariter interirent, et quia siccati sunt fontes aquarum, et quidquid in deserto poterat inveniri, vorax flamma consumpsit. Simulque consideremus, quod nisi propter angustiam, et ablationem deliciarum, nec propheta, nec bestiae clamassent ad Dominum, aut ad Dominum suspexissent, quod quidem et ad justum quondam virum referri potest, qui cum declinaverit et fecerit malum, nequaquam ei virtutes pristinae proderunt; sed judicabit eum Dominus in quibus invenerit. Speciosa deserti appellare possumus, de quibus scriptum est: Plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Flamma autem quae succendit omnia ligna regionis, illa esse credenda est, quae immittitur ardentibus diaboli sagittis, ut nihil in nobis bonarum frugum remaneat; sed cuncta incendio consumantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Lair. Ad te dñe clamabo. qm̃ ignis consũpsit
Ispeciosa deserti. & flamma succendit omĩã
ligna agri. & iumenta campi suspexerunt
ad te. qm̃i arefactȩ sunt emissiones aquarũ.
S& ignis deuorauit speciosa deserti. Propħa
ignis comederit speciosa deserti & flamina
succenderit omĩa ligna regionis: bestiȩ &
iumenta agri siue campi suspererunt ad
dñm. quasi areola sitiens ymbrem. Hoc enim
uno uerbo significat aquila dicens. Etiea¬
cicu e ti. & suspererunt adeum: qm̃ arue¬
runt fontes uel emissiones aquarũ. & ignis
deuorauit speciosa deserti. quod scilicet hoc
eriica ce locusta. brucus fecerint &e rubigo:
qͦd ignis instipula. flamma inueprib Spe.¬
ciosa aut̃ deserti quȩ hebraice dicuntur
nauoth. intelligamꝰ aut plana camporum
atq pratorũ florentia. aut uirentia herbis
loca. quȩ pascua prȩbuere iumentis. Clamare
fecit ignis qui deuorauit speciosa deserti. & flã.¬
maque succendit omĩa ligna regionis. ut &¬

Expanded text:
e, clamabo, quoniam ignis consumpsit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna agri, et jumenta campi suspexerunt ad te, quoniam arefactae sunt emissiones aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. Propheta ignis comederit speciosa deserti, et flamma succenderit omnia ligna regionis, bestiae et jumenta agri, sive campi, suspexerunt ad Dominum, quasi areola sitiens imbrem. Hoc enim uno verbo significat Aquila dicens, ἐπρασιώθη; et suspexerunt ad eum, quoniam aruerunt fontes, vel emissiones aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti, quod scilicet hoc eruca, et locusta, et bruchus fecerint et rubigo, quod ignis in stipula, flamma in vepribus. Speciosa autem deserti, quae Hebraice dicuntur NAOTH  , intelligamus aut plana camporum, aut pratorum florentia, aut virentia herbis loca, quae pascua praebuere jumentis. Clamare fecit ignis, qui devoravit speciosa deserti, et flamma quae succendit omnia ligna regionis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cõminatione dĩ. uel certe agente popło poeui¬
tentiã ñ ueniat. quȩ uentura est si ꝑmanserint
indelictis. Nunquid ñ corã ocłis urĩs ali¬
menta piert̃. dedomo dĩ nr̃i lȩticia & exultatioꝰ
Larr. Ante ocłos ur̃os alimenta ꝑiert̃. de domo
dĩ nr̃i lȩticia & gaudium. Ante ocłos ꝑeunt
alimenta peccantiũ: quando iã sꝑatę fruges
ẽ manib auferunt᷑. & prȩuenit locusta messo.
rubigo consumat. lis quoq qui in ȩccła cõmo¬
rant᷑. ꝓqualitate meritoꝵs frumentũ sp̃s & hor.¬
deum litterȩ si peccauerint tollit᷑. ut patiant᷑
famem sermonis dĩ. Cũq fuerint alimenta
sublata : consequent̃ gaudiũ & lȩticia tollit᷑
de domo dĩ. Ut qui audiebant ante apłm di
postea dnm̃ audiant ad poenitentiã ꝓuocantẽ.¬

Expanded text:
comminatione Dei, vel certe, agente populo poenicomminatione Dei, vel certe, agente populo poenitentiam, non veniat, quae ventura est, si permanserit in delictis. Numquid non coram oculis nostris alimenta perierunt; de domo Dei nostri, laetitia et exsultatio? LXX: Ante oculos vestros alimenta perierunt: de domo Dei nostri laetitia et gaudium. Ante oculos pereunt alimenta peccantium, quando jam speratae fruges e manibus auferuntur, et praevenit locusta messorerubigo consumant. His quoque qui in Ecclesia commorantur, pro qualitate meritorum, frumentum spiritus, et hordeum litterae si peccaverint tollitur, ut patiantur famem sermonis Dei. Cumque fuerint alimenta sublata, consequenter gaudium et laetitia tollitur de domo Dei, ut qui audiebant ante Apostolupostea Dominum audiant ad poenitentiam provocante
Abbreviated transcription (Latin):
scãm offenderant trinitatẽ. Dies aut̃ retribu¬
tionis omniũ delictoꝵ illa est: de qua uni-¬
uersi scribunt ꝓpħȩ. & marime isaias
desertũ. & peccatores ꝑdat ex eo. Hic dies re-¬
cte appellatur insanabilis. quia cum dies uidi.¬
cii uenerit non erit locus poenitentiȩ. qui ȩter.
nitati comparatꝰ ꝓpe est & ñ longe. Qͦdq sequit᷑.
& quasi miseria demiseria ueniet. siue uastitas
a potente ueniet: hic sensus est. qđ mala succe¬¬
dant malis. & omĩs afflictio a dõ uidice dispen¬
setur. qui potest &e corpus &e animã ꝑdere in ge¬
hennã. Qđ generalit̃ de die iudicii diximus:
specialit̾ referamꝰ ad tempus iud aicȩ captiuita.¬
tis. quando ierłm capta templũq destructũ. ẽ.
Non multo enĩ post tempore. uenit & decẽ & du¬
arũ tribuũ ab assyrus chaldeisq captiuitas.
Predicit᷑q uentura. ut cumuenerit ñ casu acci¬
disse uideat᷑ aut hostium fortitudine. sed ira &e

Expanded text:
sanctam offenderant Trinitatem. Dies autem retribusanctam offenderant Trinitatem. Dies autem retributionis omnium delictorum illa est, de qua universi scribunt prophetae, et maxime Isaias desertum, et peccatores perdat ex eo . Hic dies recte appellatur insanabilis; quia cum dies judicii venerit, non erit locus poenitentiae, qui  Al.rope est, et non longe. Quodque sequitur: Et quasi miseria de miseria veniet, sive, vastitas a potente veniet, hic sensus est, quod mala succedant malis, et omnis afflictio Deo judice dispensetur, qui potens est et corpus et animam perdere in gehennam . Quod generaliter de die judicii diximus, specialiter referamus ad tempus Judaicae captivitatis, quando Jerusalem capta, templumque destructum est; non multo enim post tempore venit et decem et duarum tribuum ab Assyriis Chaldaeisque captivitas: praediciturque ventura, ut cum venerit, non casu accidisse videatur, aut hostium fortitudine; sed ira et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ p̃tatus est. Congregate senes. quorũ ȩtas
uicina morti maturęq sententiȩ̨. magis ti¬
morẽ &e cultũ suscipit dĩ. om̃s quoq habitato.¬
res t̾rȩ de quib supra dixerat. audite hoc
senes & aurib ꝑcipite om̃s habitatores t̾rȩ.
ut & senes & habitatores t̾rȩ indomũ dĩ quȩ
est ȩccła congregent᷑. Cumq fuerint in ȩccła.
&e de dispari grege sacerdotũ &e popłi. senum
&e habitatorũ t̾re. unus grex fuerit effectus:
clamate inquit ad dnm incordib urĩs & dicite.
Ah. ah.ahi. diei. quia ꝓpe est dies diũ. & quasi
mͥ. heumͥ indie. qñ uirta est dies diũ. & qͣsi
miseria de miseria ueniet. Pro eo qͦd nos tran
unumesse de decem dĩ nominib aliquotiens
diximꝰ: La .x. int̾p̃tati sunt miseriã. sod.
ꝓ sad dai. legentes. Uar gͥ sacerdotum & popli
ad dñi clamantis inducit᷑. ut t̾cio dicant.
heu mͥ. Credo. quia ꝓpt̾ peccata quȩ fecerant

Expanded text:
interpretatus est. Congregate senes, quorum aetas interpretatus est. Congregate senes, quorum aetas vicina morti, maturaeque sententiae, magis timorem et cultum suscipit Dei. Omnes quoque habitatores terrae, de quibus supra dixerat: Audite hoc, senes, et auribus percipite, omnes habitatores terrae, ut et senes et habitatores terrae in domum Dei, quae est Ecclesia, congregentur. Cumque fuerint in Ecclesia, et de dispari grege sacerdotum et populi, senum et habitatorum terrae, unus grex fuerit effectus, clamate, inquit, ad Dominum in cordibus vestris et dicite: Ah, ah, ah diei, quia prope est dies Domini, et quasi mihi in die! quoniam juxta est dies Domini, et quasi miseria de miseria veniet. Pro eo quod nos trans , quod unum 181 esse de decem Dei nominibus, aliquoties diximus, LXX interpretati sunt miseriam, SOD  , pro SADDAI legentes. Vox igitur sacerdotum et populi ad Dominum clamantis inducitur, ut tertio dicant, Heu mihi! credo, quia propter peccata quae fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& doriniunt in sacco. ꝓpħa eos ad poenitentiã
cohortante qui dic̃. ministri dĩ mei. qm̃ int̾iit
de domo dĩ sacrificium & libatio: de quib
supra dictũ est. Nec sufficit flere & plangere
& habitũ lugentis assumere : nͥ scĩficent ieui¬
nium & uocent coetũ. Si omẽ ieuniũ place-¬
rae dõ: nunquã diceret. scĩficate ieiunium.
& ñ tale ieiuniũ elegi dic̃ dñs. & in euangłio
condemnat eos. qui ext̾minant facies suas.
ut uideant᷑ hominib ieiunare. Et indieb
inquit ieiuniorũ ur̃oꝵ ꝑcutitis pugnis. &
opprimitis pauꝑem. Iccirco nunc dic̃. Scĩfi¬
cate ieiuniũ. leuinat manicheus &e multi
heretici. maxime encracitȩ. quorũ princeps
tacianus est. Sed hoc ieiunium. saturitate
& ebrietate deterius est. & uocate coetũ siue
curationẽ. ut ꝑpoenitentiã nr̃a peccata cu-¬
remus. Pro coetu in hebraico legitur. asara.
qͦd syminachus synodũ. aquila diẽ collectȩ

Expanded text:
et dormiant in sacco, propheta eos ad poenitentiam et dormiant in sacco, propheta eos ad poenitentiam cohortante, qui dicit: Ministri Dei mei, quomodo interiit de domo Dei vestri sacrificium et libatio , de quibus supra dictum est. Nec sufficit flere, vel plangere et habitum lugentis assumere, nisi sanctificent jejunium, et vocent coetum. Si omne jejunium placeret Deo, numquam diceret: Sanctificate jejunium. Et: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus . Et in Evangelio condemnantur qui exterminant facies suas, ut videantur hominibus jejunare ; et in diebus, inquit, jejuniorum vestrorum percutitis pugnis, et opprimitis pauperem. Idcirco nunc dicit: Sanctificate jejunium. Jejunat Manichaeus, et multi haeretici, maximeque Encratitae, quorum princeps Tatianus est, sed hoc jejunium saturitate et ebrietate deterius est. Et vocate coelum, sive curationem, ut per poenitentiam nostra peccata curemus. Pro coetu in Hebraico legitur, ASARA  , quod Symmachus synodum, Aquila diem collectae
Abbreviated transcription (Latin):
uocate coetũ. congregate senes. oñs habitato¬
res t̾re in domũ dĩ ur̃i &e clamate ad dñin
Laa Accingite uos &e plangite sacerdo esi te¬
tamini qui ministratis altari. In gredimiui.
Sdormite in saccis ministridi. qm defecit de
domo dĩ ur̃i sacrificiũ & libatio. Sc̃ificatẽ
om̃s habitatores t̾rȩ in domũ dñi dĩ nri. &
clamate ad dñm uehem̃t̃. Qui sc̃s sacerdos
est & comedit pascha dni. accingat᷑ balteo
castitatis. & audiat cum apłis. Sint lmbi
uri accincti. & lucernȩ ardentes in manib
urĩs. Qui aut̃ peccator est ce quẽ remordet
ꝓpͥa conscientia: cilicio aceingat᷑. & plan¬
gat uel ꝓpria delicta uel popłi. ce ingredi¬
atur ȩccłam de qua ꝓpt̾ peccata fuerat.
egressus. & cubet uel dormiat in sacco. ut
prȩteritas delitias ꝑquas offenderat dm̃
uitȩ austeritate compenset. Qui eni mollib:¬
uestiuntur: in domib regum sunt. Accingu¬
ntur aut̃ sacerdotes & plangunt. & ululant

Expanded text:
abitatores terrae in domum Dei vestri, et clamate ad Dominum. LXX: Accingite vos et plangite, sacerdotes; lamentamini qui ministratis altari; ingredimini, dormite in saccis, ministri Dei, quoniam defecit de domo Dei vestri sacrificium et libatio; sanctificate omnes habitatores terrae in domum Dei vestri, et clamate ad Dominum vehementer. Qui sanctus sacerdos est, et comedit pascha Domini, accingatur balteo castitatis, et audiat cum apostolis: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Qui autem peccator est, et quem repropria conscientia, cilicio accingatur, et plangat vel propria delicta vel populi, et ingrediatur ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus, et cubet vel dormiat in sacco, ut praeteritas delicias, per quas offenderat Deum, vitae austeritate compenset. Qui enim mollibvestiuntur, in domibus regum sunt . Accingantur autem sacerdotes et plangant et ululent,
Abbreviated transcription (Latin):
est om̃s arbores ꝑcurrere. cũ uniuersȩ arue¬
runt. & ꝓgaudio atꝙ lȩticia filios hominũ
meror opp̃resserit &e confusio:
Accingite uos & plangite sacerdotes. ululate
Iministri altaris. ingredimini cubate insac¬
Sco ministri dĩ mei. qm̃ interut de domo dĩ

Expanded text:
est omnes arbores percurrere, cum universa arueest omnes arbores percurrere, cum universa aruerint, et pro gaudio atque laetitia, filios hominum moeror oppresserit et confusio? Accingite vos et plangite, sacerdotes; ululate, ministri altaris; ingredimini, cubate in sacco, ministri Dei m
Abbreviated transcription (Latin):
quam prȩclarus est. & ꝑierit oleũ de quo in
ȩccłaste legimus. omni tempore candida sint
uestimenta tua & oleum de capite tuo non
deficiat. quo ex hilarat᷑ facies &e caput ieui¬
nantis unguit᷑. tunc confundent᷑ agricolȩ
cum uiderint in possessionib suis ñ nasci
triticũ quo aluntur homines. sed nec hordeũ
quo umenta irrationabilia sustentant᷑. &¬
confusam esse uineã de qua scriptũ est .ui.¬
nea frondosa isrł. fructus abundans in ea.
expectante dño ut faceret uuas. & fecit
spinas. Ficus quoq el anguit sub qua fuit
ante quã crederet nathanahel. & malogra¬¬
natũ. cuiꝰ cortici genȩ sponsȩ in cantico cõ¬
parantur. & palma. quȩ ꝑdito uirore sic¬
cata est. de qua olim dicebatur. lustꝰ autem
ut palma florebit. & ialũ. de qͥ ieodem
cantico legimꝰ. Sicut malũ in medio lignoꝵ.
ita fratruelis m̃s in medio filioꝵ. Qui d necesse

Expanded text:
quam praeclarus est ! Et perierit oleum, de quo in quam praeclarus est ! Et perierit oleum, de quo in Ecclesiaste legimus: Omni tempore sint candida vestimenta tua, et oleum de capite tuo non deficiat : quo exhilaratur facies, et caput jejunantis ungitur. Tunc confundentur agricolae, cum viderint in possessionibus suis non nasci triticum, quo aluntur homines, et hordeum quo jumenta irrationabilia sustentantur, et confusam esse vineam, de qua scriptum est: Vinea frondosa Israel, fructus abundans in ea : exspectante Domino, ut faceret uvas, et fecit spinas. Ficus quoque elanguit sub qua fuit, antequam crederet, Nathanael , et malogranatum, cujus cortici genae sponsae in Cantico comparantur , et palma quae, perdito virore, siccata est, de qua olim dicebatur: Justus autem ut palma florebit. : et malum de quo in eodem Cantico legimus: Sicut malum in medio lignorum: ita fratruelis meus in medio filiorum . Quid necesse
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ reciꝑe noluer̃t de quo angłsloqͥtur
ad pastores.: Annuncio uob̾ gaudiũ magnũ
uxta a nagogen iste nob̾ sensus uidetur.
so fuerit separata. &e ꝓ byssinis lineisq uestib
cilicio circundata. idest habitũ lugentis
assũpserit: tunc ꝑiet sacrificiũ de quo scri¬
ptũ est. sacrificiũ dõ sp̃s contribulat᷑. & uni
libatio qđ lȩtificat cor hominis: de dono di
quȩ est ȩccła. dicente apło ad timotheum.
Ut scias quomͦ in domo di conuerseris. qram¬
libatio de domo dñi: quando multiplicata
iniquitate refrirerit caritas multorũ &
principes popłi ac ministri altaris uiderint
cãpos &e plana credentiũ fructus ñ afferre
uirtutũ. sed omĩa uitus in horrescere
Quando frum̃tũ & hordeũ uineasq oe oleũ
eruca ce locusta. brucusq & rubigo cori¬
supserunt . & nequaquã habuerim casicem
de quo scriptũ est. calix tuus in ebrians¬

Expanded text:
gaudium recipere noluerunt, de quo angelus loquitur gaudium recipere noluerunt, de quo angelus loquitur ad pastores: Annuntio vobis gaudium magnum . Juxta ἀναγωγὴν iste nobis sensus videtur: so fuerit separata, et pro byssinis lineisque vestibus, cilicio circumdata, id est, habitum lugentis assumpserit, tunc peribit sacrificium, de quo scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus , et vini libatio, quod laetificat cor hominis, de domo Dei, quae est Ecclesia, dicente Apostolo ad Timotheum: Ut scias quomodo in domo Dei converseris, qualibatio de domo Domini, quando, multiplicata iniquitate, refrixerit charitas multorum : et principes populi ac ministri altaris, viderint campos et plana credentium fructus non afferre virtutum; sed omnia vitiis inhorrescere: quando frumentum et hordeum, vineasque et oleum, eruca, locusta, bruchus, 179 rubigo consumpserint, et nequaquam habuerimus calicem, de quo scriptum est: Calix tuus inebrians
Abbreviated transcription (Latin):
fusi sunt & ululauerunt. quia nonsolum fru¬
mentum sed hordeũ quoq utilius est ferti
ficari in eo qđ ait. ꝑut messis agri. id est cun¬
cta quȩ solet humus gignere. Quid loquor
de frumento. uino. oleoq & hordeo. cũ etiã
arborũ poma siccata sint. ficus elanguerit.
&e malogranatũ & palma & malũ & omĩa
ligna uł infructuosa uel frugifera locusta
uastante consũpta sinit: Quȩ facta sunt omĩa
ut auferetur siue confunderet᷑ gaudiũ a filiis
hominũ. Possumꝰ hȩc eadẽ & post aduentum
dicere saluatoris accidisse popło iudeoꝵs. qͣndo
pari furore clamantes dixert. crucifige. cru¬
cifige talẽ. ñ habemꝰ regẽ N cęsarem qͣndo
circundata est ierłm ahexercitu. & intantã
necessitatẽ uenerunt famis ac pestilentiȩ:
ut filiorũ necdũ maturis corporib uesc̾e¬
rent᷑. & sacrificia uniuersa sublata sunt.
& confusũ est gaudiũ a filiis hominũ. quia

Expanded text:
fusi sunt, et ululaverunt: quia non solum frufusi sunt, et ululaverunt: quia non solum frumentum, sed hordeum quoque, quod vilius fertilficari in eo quod ait, periit messis agri, id est, cuncta quae solet humus gignere. Quid loquar de frumento, vino, oleoque et hordeo, cum etiam arborum poma siccata sint, ficus elanguerit, et malogranatum, et palma, et malum, et omnia ligna, vel infructuosa, vel frugifera, locusta vastante, consumpta sint? quae facta sunt omnia, ut auferretur, sive confunderetur gaudium a filiis hominum. Possumus haec eadem et post adventum dicere Salvatoris accidisse populo Judaeorum, quando pari furore clamantes dixerunt: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem ; quando circumdata est Jerusalem ab exercitu, et in tantam necessitatem venerunt famis ac pestilentiae, ut filiorum necdum maturis corporibus vescerentur: et sacrificia universa sublata sunt, et confusum est gaudium a filiis hominum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Iomĩa ligna agri aruert᷑. quia confusũ est
Sgaudium a filus hominũ. L x .x. Ablatũ est
sacrificium & libatio de domo dñi. Lugete sacer¬
Idotes ministri dnĩ. qm̃ desolati sunt campi.
Iĩminutũ est oleũ. aruerunt agricolȩ. lugete
Inutȩ sunt. Malo granatũ & palma & ma.¬
Ilũ & omĩa ligna agri arefacta sunt. qm̃ con¬
fuderunt gaudiũ filii hominũ. Quantũ ad
hystoriã ꝑtinet. ob locustarũ siue hostiũ mul¬
titudinẽ qui sub earũ specie scribunt᷑. uastatis
omĩbꝰ atq consũptis ꝑut sacrificiũ & libatio
de domo dñi. quorũ alterũ de simila. alte¬
rũ de uino offerre soliti erant. Iccireo luxer̃t
sacerdotes qui sunt ministri dni. nec sacrificus
nec libam̃tis rite celebratis. max une quia
&e decimȩ quas accipe consueuerant nequaꝗ
oblatȩ sunt. Regio enim uniuersa populata
qui uersabant᷑ in humo. Triticũ. uinũ. oleũq
elanguit. ipsi quoq agricolȩ &e uinitores con¬

Expanded text:
t: quia confusum est gaudium a filiis hominum. LXX: Ablatum est sacrificium et libatio de domo Domini: lugete, sacerdotes ministri Domini, quoniam desolati sunt campi: immutatum est oleum: aruerunt agricolae Al. lignutae sunt: malogranatum et palma et malum et omnia ligna agri arefacta sunt, quoniam confuderunt gaudium filii hominum. Quantum ad historiam pertinet, ob locustarum, sive hostium multitudinem, qui sub earum specie describuntur, vastatis omnibus atque consumptis, periit sacrificium et libatio de domo Domini: quorum alterum de simila, alterum de vino offerre soliti erant. Idcirco luxerunt sacerdotes, qui sunt ministri Domini, nec sacrificiis, nec libamentis rite celebratis: maxime quia et decimae, quas accipere consueverant, nequaquam oblatae sunt. Regio enim universa 178 populata qui versantur in humo: triticum, vinum oleumque elanguit: ipsi quoque aricolae et vinitores con
Abbreviated transcription (Latin):
SSicut sonitus quadrigarũ suꝑ capita montium
Sexilient. sic̃ sonitꝰ flaminȩ ignis deuorantis
Istipulam. uelut popłs fortis prȩparatus ad proe¬
Ilium. A facie eiꝰ cruciabunt᷑ popłi. om̃s uultus
Iredigentur in ollam. Sicut fortes current. qͣsi
Iiuri bellatores conscendent murũ. Uiri inuus
suis gradient᷑. & ñ declinabunt a semitis suis.
Unusquisq frẽm suũ ñ coartabit. singuli in calle
Isuo ambul abunt. Sed &e ꝑfenestras cadent.
I& ñ demolient᷑. Urbẽ ingredient᷑. in muro cur¬
Irent. domos conscendent. ꝑfenestras intrabt̃¬
I quasi fur. A facie eiꝰ contremuit t̾ra. motist̃
Icęli. Sol &e luna obtenebrati sunt. & stellȩ
retraxerunt splendorẽ suũ. & dñs dedit uo-

Expanded text:
capita montium exilient sicut sonitus flammae ignis devorantis stipulam velut populus fortis praeparatus ad proelium a facie eius cruciabuntur populi omnes vultus redigentur in ollam sicut fortes current quasi viri bellatores ascendent murum vir in viis suis gradietur et non declinUnusquisque fratrem suum non coarctabit, singuli in calle suo ambulabunt: Sed et per fenestras cadent, et non demolientur. Urbem ingredientur, in muro current: Domos conscendent, per fenestras intrabunt quasi fur. A facie ejus contremuit terra, moti sunt coeli. sol et luna obtenebrati sunt, et stellae retraxerunt splen
Abbreviated transcription (Latin):
ria prȩparant᷑. Cumq omĩa aruerint: uoce
flebili quȩrent᷑ & dicent. Quid reponemꝰ nob̾:
Qđq sequitur uixta. laxx. fleuer̃t arm̃ta boum
qm̃ non sunt eis pascua: compellit nos non de
bob & armentis acciꝑe quȩ dicta sunt. sed de
iis qui ꝑpt̾ simplicitatẽ boues uocant᷑ & oues.
stilentia cuncta possederint. Ad te dñe
clamabo. quia ignis comedit speciosa deserti.
& flamma succendit omĩa ligna regionis.
Sed & bestiȩ agri quasi area sitiens ymbrem¬

Expanded text:
ria praeparantur. Cumque omnia aruerint, tunc voce ria praeparantur. Cumque omnia aruerint, tunc voce flebili querentur et dicent: Quid reponemus nobis? Quodque sequitur juxta LXX: Fleverunt armenta boum, quoniam non sunt eis pascua, compellit nos non de bobus et armentis accipere quae dicta sunt; sed de his, qui propter simplicitatem boves vocantur et oves. stilentia cuncta possederint. Ad te, Domine, clamabo: quia ignis comedit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna regionis; sed
Abbreviated transcription (Latin):
omputruert iumenta instercore suo. demo¬
lita sunt horrea. dissipatȩ sunt apothecȩ. qm̃¬
Iconfusũ est triticũ. Quid ingemuit animal.
mugier̃t greges arm̃ti. quia ñ est pascua eis:
Sed &ꝰ greges pecorũ disꝑierunt. Larr. Subsul¬
Itauerunt uitulimp̃sepib suis. dissipati sunt¬
I thesauri. suffossa sunt torcularia. qui a are¬
factũ est triticum. Quid reponemꝰ nobis:
Fleuert̃ arm̃ta boum quia ñ erant pascua eis.
&e greges ouiũ disꝑiert. Postquã alimenta
ꝑiert. & de domo dĩ gaudiũ leticiaq sublata
sunt: iumenta quoq computruerunt inster¬
core suo. siue iuxta intelligentiã sp̃ualem lasci¬
uierunt in p̃sepib suis. & calcitrauert̃ contra
creatorem suũ. ut impleret᷑ qđ scriptum est.
Si saturati ñ fuerint: murmurabunt. Cõputre¬
scit instercore suo cuiꝰ ds̃ uent̃ est. & qui dicit.
Manducemꝰ &e bibamus. eras enĩ moriem᷑. Hinc
& uina ñ fuerint: frustra horrea & torcula¬

Expanded text:
ercore suo: demolita sunt horrea, dissipatae sunt apothecae, quoniam confusum est triticum; quid ingemuit animal, mugierunt greges armenti? quia non est pascua eis; sed et greges pecorum disperierunt. LXX: Subsaltaverunt vituli in praesepibus suis: dissipati sunt thesauri, suffossa sunt torcularia, quia arefactum est triticum: quid reponemus nobis? fleverunt armenta boum, quia non erant pascua eis, et greges ovium disperierunt. Postquam alimenta perierunt, et de domo Dei gaudium laetitiaque sublata sunt, jumenta quoque computruerunt in stercore suo, sive, juxta intelligentiam spiritualem, lascivierunt in praesepibus suis, et calcitraverunt contra Creatorem suum, ut impleretur quod scriptum est: Si saturati non fuerint, murmurabunt . Computrescit in stercore suo cujus Deus venter est, et qui dicit: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur : huic et vina non fuerint, frustra horrea et torcula
Abbreviated transcription (Latin):
S& suꝑ terram. sanguinẽ & ignẽ &e uaporem
fumi. Sol uertetur in tenebras & luna in
Isanguinẽ. antequam ueniat dies dnĩ magnꝰ¬
S&e illustris. Et erit. Omĩs quicunq in uocaue.¬
rit nomen dñi. saluus erit. Hunc locum beat᷑
erant & dicerent. Nonne om̃s isti qui loquunͣ
galilei sunt: Et quomͦ nos audiuimꝰ unꝰ qͥsq
linguã nrãm in qua nati sumꝰ. parthi. & medi.
& elamitȩ. & reliqua  Alii uͦ dicebant. Quid
uult hoc esse Irridentibq aliis atq dicen¬
tib musto pleni sunt: stans petrus cum¬
undecim eleuauit uocem suam & ait. Uiri
udei & qui habitatis ierłm uniuersi. hoc uobis¬

Expanded text:
vaporem fumi. Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et illustris. Et erit, omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Hunc locum beatuserant, et dicerent: Nonne omnes isti qui loquuntur Galilaei sunt; et quomodo nos audivimus linguam nostram in qua nati sumus? Parthi, et Medi, et Elamitae , et reliqui; alii vero dicebant, quid vult hoc esse? Irridentibusque aliis atque dicentibus: musto pleni sunt, stans Petrus cumundecim elevavit vocem suam, et ait: Viri Judaei, et qui habitatis Jerusalem universi, hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
ad dnm̃ & rorẽ illius miscđiȩ flagitar̃t̃. qui a
exiccati sunt fontes aquarũ quos ceriius desi.¬
derat. & de quib dñs loquit᷑ ꝑieremiam. Me
dereliquerunt fontẽ aquȩ uiuȩ. Siccatis autem
& refrigerant: consequent̃ qs qͥd in nob pulchrũ
fuit ignis ardore consumptũ est. de quo dñi
dic̃ in euangłio. Uidebã sathanan. quasi ful¬
gur cadentẽ de celo. Canite tuba insyon.
ululate inmonte scõ meo. Conturbent᷑ om̃s
habitatores t̾rȩ. quia uenit dies diĩ. quia ꝓ

Expanded text:
flagitarunt; quia exsiccati sunt fontes aquarum, 184 quos cervus desiderat. Et de quibus Dominus loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Siccatis autem atque refrigerant, consequenter quidquid in nobis pulchrum fuit, ignis ardore consumptum est, de quo Dominus loquitur in Evangelio: Videbam Satanam quasi fulgur cadentem de coelo . Canite tuba in Sion: ululate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerant eũ in ꝑsꝑis: cognoscant in aduer¬
sis. & qui diuitiis male abusi sunt aduitia:
ad uirtutes penuria corrigant᷑. luxta hunc
sensum audiant senes. habitatores aut̃ terrȩ
ꝑcipiant aurib: de illo uino nunc pͣcipi in qͦ
est luxuria. & quo qui in ebriati fuerint: re¬
gnũ dĩ possidere ñ possunt. Qui uini ebrieta¬
te sopitus est euigilet &e fleat ebriũ se fuisse.
& ululet. ut postea ululatus eiꝰ & fletꝰ uertat᷑
in risum. & gaudeat se ebrietatis materiam
ñ habere. quȩ eũ ꝑ abundantiã ebriũ fecerat
&e uesanum. Gens enĩ ascendit suꝑ terram¬

Expanded text:
cognoverunt Deum in prosperis, cognoscant in advercognoverunt Deum in prosperis, cognoscant in adversis: et qui divitiis male abusi sunt, ad virtutes penuria corrigantur. Juxta hunc sensum audiant senes: habitatores autem terrae percipiant auribus, de illo vino nunc praecipi, in quo est luxuria, et quo qui inebriati fuerint, regnum Dei possidere non possunt . Qui vini ebrietate sopitus est, evigilet et ploret ebrium se fuisse, et ululet: ut postea ululatus ejus et fletus vertatur in risum, et gaudeat se ebrietatis materiam non habere, quae eum per abundantiam ebrium fecerat et vesanum. Gens enim ascendet Vulg. a
Abbreviated transcription (Latin):
tem nͥ id qđ amat cogitare ꝑmittit: An ñ est
dicenda ebrietas. cum ꝓpt uile scortum &
ignominiosã corporis partẽ animȩ libertas
inseruiles blandicias inclinat᷑. cũ laborẽ suũ
alterius facit esse delitias. cum furto. scelere
atq ꝑuriis. opes futurȩ pͣparat uoluptati.
& cum uideat᷑ abomĩb se estimat ñ uideri.
dum modo potiat᷑ eoqđ desiderat: Sed ce
auaricia excecat animũ eiꝰ cui nichil satis
est. & mulieris timor. & dulciũ cupido uitioꝵ.
Unde dr̃ adeos. Euigilate & exꝑgiscimini qui
ebrii estis. nequaquã uino ut in solis. Lxx. con¬
tinetur: sed omĩ ꝑturbatione uitior. Flete gͥ¬
& plangite & agite poenitentiã. & assumite
tristiciam quȩ deducit ad uitã. & ululate om̃is
quibibitis uinũ indulcedine siue in ebrietate
Dulcia enĩ sunt uitia. quia mel distillat de la
ꝑat. Sepe quippe dĩ fit ꝓuidentia. ut qui non

Expanded text:
tem, nisi id quod amat, cogitare permittit. Annon est tem, nisi id quod amat, cogitare permittit. Annon est dicenda ebrietas, cum propter vile scortum, et ignominiosam corporis partem, animae libertas in serviles blanditias inclinatur? cum laborem suum alterius facit esse delicias? cum furto, scelere, atque perjuriis, opes futurae praeparet voluptatis? et cum videatur ab omnibus, se existimat non videri: dummodo potiatur eo quod desiderat. Sed et avaritia excaecat animum ejus, cui nihil satis est: et muliebris timor, et dulcium cupido vitiorum. Unde dicitur ad eos: Evigilate et expergiscimini, qui ebrii estis: nequaquam vino, ut in solis LXX continetur, sed omni perturbatione vitiorum: Flete, et plangite, et agite poenitentiam: et assumite tristitiam quae ducit ad vitam, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine , sive, in ebrietate. Dulcia enim sunt vitia: quia mel distillat de laberat. Saepe quippe Dei fit providentia, ut qui non
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ ammon & moab. & iuda ce isrł. ñ con¬
uertam eos dic̃ dñs. Quas nos ꝑturbationes
uerbum magis quam sensũ uerbi ex primimꝰ.
xꝑgiscimuni ebrii & flete. & ululate om̃s
qui bibitis uinũ indulcedine. qm̃ perut ab ore
uro. L.x.x. E uigilate qui ebrii estis uino ur̃o
Soe plorate & plangite om̃s qui bibitis uinũ
in ebrietatẽ. qm̃ ablatũ est de ore ur̃o. Quasi
senes atq prb̃ri audire debemꝰ. Nulla res ita
in ebriat: ut animi ꝑturbatio. Est tristicia.
quȩ ducit ad mortẽ. Hȩc abo minanda
ebrietas est. Est ira quę iusticiã dĩ non oꝑat᷑.
& furori ꝓxima mentiᷤᷤsuȩ impotẽ facit. in¬
tantũ ut labia tremant. dentes concrepent.
uultus pallore mutet᷑. Recteq illud laudat᷑
archyte tarentini. quicũ uillico suo esset iratꝰ.
iamte inquit occiderem. nͥ iratꝰ essẽ. Quid re.¬
ferã de gaudio & uoluptate. & maxime amore.
qui ex cecat cordis ocłos. & nichil aliud aman.¬

Expanded text:
filiorum Ammon, et Moab, et Juda, et Israel, non confiliorum Ammon, et Moab, et Juda, et Israel, non convertam eos, dicit Dominus . Quas nos perturbationes verbum magis quam sensum verbi expresserimus. Expergiscimini, ebrii, et flete, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine: quoniam periit ab ore vestro. LXX: Evigilate, qui ebrii estis in vino vestro: et plorate et plangite, omnes qui bibitis vinum in ebrietate: quoniam ablatum est de ore vestro. Quasi senes atque presbyteri audire debemus: nulla res ita inebriat ut animi perturbatio. Est tristitia quae ducit ad mortem: haec abominanda ebrietas est. Est ira quae justitiam Dei non operatur, et furori proxima, mentis suae impotem facit: intantum ut labia tremant, dentes concrepent, vultus pallore mutetur. Recteque illud laudatur Archytae Tarentini, qui cum villico suo esset iratus: Jam te, inquit, occiderem, nisi iratus essem. Quid referam de gaudio et voluptate, et maxime amore, qui excaecat cordis oculos: et nihil aliud, aman
Abbreviated transcription (Latin):
ra uel ex utroq sociata. frenis sapientiȩ guber¬
nemus. Ego reor erucam esse incipientẽ in
animo passionẽ. quȩ tarda est &e discurrere
non potest. & mora ipsa ac ꝑtinacia bibit &
exugit omnẽ uirorem. Quam si ñ occiderimꝰ
in nobis: crescit & auolat. & nunc deuorat qͥcqͥd
attigerit. nunc semesa dimittens ꝑgit ad alia.
reuertensq ad pristinam sedem brucus efficit᷑.
ut nonsolum fruges &e folia & cortices. sed ꝙ
ipsam medullã deuoret tarditate. Sin autẽ
euenerit qͦd tam̃ rarũ est. ut etiã post brucũ
uitalis quippiã in nobis sp̃s resideat: cuncta
rubigo populat᷑. ita ut stipulã & uile foenum
uertat in nigredinẽ. ut non solũ esui sed & fi¬
mo inutilia sint. De his quattuor ꝑtulutionib.
in principio quoq amos si uita comes fuerit
disseremꝰ. ubi scriptũ est. Suꝑ trib scelerib &
suꝑ quattuor. damasci. gazȩ. tyri. idumeȩ.

Expanded text:
ra, vel ex utroque sociata, frenis sapientiae guberra, vel ex utroque sociata, frenis sapientiae gubernemus. Ego reor erucam esse incipientem in animo passionem, quae tarda est, et discurrere st, et mora ipsa ac pertinacia ebibit et exsugit omnem virorem: quam si non occiderimus, in nobis crescit et avolat, et nunc devorat quidquid attigerit, nunc semesa dimittens, pergit ad alia: revertensque ad pristinam sedem bruchus efficitur, ut non solum fruges, et folia et cortices, sed et ipsam medullam devoret tarditate. Sin autem evenerit, quod tamen rarum est, ut etiam post bruchum vitalis quippiam in nobis spiritus resideat, cuncta rubigo populatur, ita ut stipulam et vile fenum vertat in nigredinem, ut non solum esui, sed et fimo inutilia sint. De his quatuor perturbationibus, in principio quoque Amos, si vita comes fuerit, 173 disseremus: ubi scriptum est: Super tribus sceleribus, et super quatuor Damasci, Gazae, Tyri, Idumaeae,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sꝑamꝰ in tantũ nos faciunt exultare. ut
ñ teneamꝰ modũ. maxime in us quȩ in certa
sunt. quia futura sꝑant᷑ potius quã tenent᷑.
Has ꝑturbationes. uno & nec pleno uersiculo
illustris poeta comp̃hendit. Hinc in etuunt.
cupuntq. Hoc de futuro. Dolent gaudentq
Hoc de p̾senti. Neq auras inquit respiciunt.
clausi tenebris & carcere ceco. Qui enĩ ꝑturba.¬
tionũ tenebris obuoluunt᷑: clarũ sapientiȩ
lum̃ ñ ualent intueri. Cauendũ est gͥ ne egri¬
tudo quasi eruca nos cõmedat. ne locusta ua¬
stet gaudio huc illucq uolitans gestiente
lȩticia ꝑ diuersa se iactans. ne brucus id est
pauor & futuroꝵ metꝰ radices sapientię
deuoret. ne rubigo & desideriũ futuroꝵ res
inutiles concupiscat & nos ꝑferat ad runam.
sed ut in omĩb quattuor quadrigas & quat¬
tuor cornua. & quattuor equos. rufos & uari¬
os. albos & nigros. idest uel aduersa uel ꝓspe-¬

Expanded text:
quae speramus intantum nos faciunt exsultare, ut quae speramus intantum nos faciunt exsultare, ut non teneamus modum, maxime in his quae incerta sunt, quia futura sperantur potius quam tenentur. Has perturbationes uno et nec pleno versiculo illustris poeta comprehendit : Hi metuunt cupiuntque  hoc de futuro , dolent gaudentque  hoc de praesenti  neque auras, inquit, Respiciunt, clausi tenebris et carcere caeco. Qui enim perturbationum tenebris obvolvuntur, clarum sapientiae lumen non valent intueri. Cavendum est igitur ne aegritudo, quasi eruca, nos comedat; ne locusta vastet in gaudio, huc illucque volitans, et gestiente laetitia, per diversa se jactans; ne bruchus, id est, pavor et futurorum metus, radices sapientiae devoret, ne rubigo et desiderium futurorum res inutiles concupiscat, et nos perferat ad ruinam: sed ut in omnibus, quatuor quadrigas et quatuor cornua, et quatuor equos rufos, et varios, et albos, et nigros, id est, vel adversa, vel prospe
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Quattuor esse ꝑturbationes quib anima.¬
rũ sanitas subuertat᷑. om̃s phylosophorum
scolȩ conclamant. Duȩ p̾sentes sibiq contra-¬
riȩ. duȩ futurȩ & mutuo dissidentes. Prȩ¬
sentes. egritudo & gaudium. Egritudinẽ
animi dicimꝰ. alioquin corporis ñ egritudo
sed egrotatio nominatur. Aut gͥ tristes sumꝰ
&e merore conficim᷑. statusq nr̃ę mentis
euertitur. unde & apłs monet ne abundan-¬
tiori tristicia absorbeat᷑ fr̃: aut e contra-¬
rio gaudemꝰ gestunusq lȩticia. & bona
nr̃a moderant᷑ ferre ñ possumꝰ. lustiq &
fortis uiri est nec aduersis frangi nec ꝓsꝑis
subleuari. sed inutroq moderatũ esse.
futuror. in qͥb: metus aut spes est. Aduer¬
sa timemꝰ. ꝓsꝑa pręstolamur. & qđ egritu.¬
do & gaudium opantur in pręsenti: metꝰ &
spes faciunt de fu̾turo. dũ aut aduersa plus
quã decet timemꝰ esse uentura. aut ꝓsꝑa

Expanded text:
mus. Quatuor esse perturbationes, quibus animamus. Quatuor esse perturbationes, quibus animarum sanitas subvertatur, omnes philosophorum scholae conclamant. Duae praesentes sibique contrariae, duae futurae mutuo dissidentes. Praesentes, aegritudo et gaudium. Aegritudinem animi dicimus, alioquin corporis non aegritudo, sed aegrotatio nominatur. Aut igitur tristes sumus, et moerore conficimur, statusque nostrae mentis evertitur: unde et Apostolus monet, ne abundantiori tristitia absorbeatur frater . Aut econtrario gaudemus, gestimusque laetitia, et bona nostra moderanter ferre non possumus; justique et fortis viri est, nec adversis frangi, nec prosperis sublevari, sed in utroque esse pes est. Adversa timemus, prospera praestolamur; et quod aegritudo et gaudium operantur in praesenti, metus et spes faciunt de futuro, dum aut adversa plus quam decet timemus esse ventura, aut prospera
Abbreviated transcription (Latin):
uespasiani & titi narrans triumphos. Helu
quoq adriani contra uideos expeditionem
legimꝰ. qui ita ierłm murosq subuertit. ut
de urbis reliquus ac fauillis sui nominis
heliam conderet ciuitatẽ. Hȩc quattuor re¬
gna quȩ subuertere udeam in quattuor cor-¬
nib Tacharias uidisse se meminit. dicente
ad eum angło. Hȩc sunt cornua. quȩ uentila
quadrige egredientes de medio duoꝵ montuĩ.
& montes. montes hȩnei. In quadriga pͥma.
equi rufi. & in quadriga seđa. equi nigri.
Et inquadriga tcia. equi albi. Et inquãdriga
quarta. equi uarii &e fortes. Cũq ꝓpħa dix̾is
dñe mi: respondit angłs. Isti sunt quattuor
uenti cęli. qui egrediunt᷑ ut stent corã domi¬
natore omĩs t̾rȩ. & est sensus. Isti sunt qui
egrediuntur ã facie dnĩ. ut eiꝰ impleant
uoluntatem. Cum habitatorib t̾rȩ ꝑcepimus
aurib. quid eruca. locusta. brucus. rubigo si¬
gnificet: nunc cum senib qđ dictũ est audia¬

Expanded text:
Vespasiani et Titi narrans triumphos. Elii Vespasiani et Titi narrans triumphos. Elii quoque Hadriani contra Judaeos expeditionem legimus, qui ita Jerusalem murosque subvertit, ut de urbis reliquiis ac favillis, sui nominis Eliam conderet civitatem. Haec quatuor regna quae subvertere Judaeam, in quatuor cornibus Zacharias vidisse se scribit, dicente ad eum Angelo: Haec sunt cornua, quae ventilavquadrigae egredientes de medio duorum montium, et montes, montes aenei: in quadriga prima, equi rufi; et in quadriga secunda, equi nigri; et in quadriga tertia, equi albi; et in quadriga quarta, equi varii fortes . Cumque propheta dixissnt haec, Domine mi? respondit angelus: Isti sunt quatuor venti coeli, qui egrediuntur ut stent coram Dominatore omnis terrae: et est sensus: isti sunt qui egrediuntur a facie Domini, ut ejus impleant voluntatem. Cum habitatoribus terrae percepimus auribus quid eruca, locusta, bruchus, rubigo, significent: nunc cum senibus quod dictum est audia
Abbreviated transcription (Latin):
gna & incredibilia se dicturũ esse ꝓmisit.
quȩ nec uetus sciret hystoria nec p̃sens ȩtas
facta cognoscer&: hic erucam &e locustam
& brucum &e rubiginẽ posuit. ut quȩ singula
raro eueniunt omĩa simul facta memorent᷑.
&e ideo mirabilia sint. frucã quȩ hebraice
syrios interp̃tant᷑. babylonios atq chaldeos.
qui de uno orb̾ clymate ꝓcedentes. tam decẽ
tribuũ quã duarũ hoc est isrłitici popłi
cuncta uastart̃. Locustã aut̃ medo int̃p̃tant᷑
& ꝑsas. qui subuerso imꝑio chaldeos ude¬
os habuere captiuos. Brucũ macedones &e
om̃s alexandri successores. maxime regem
antiochũ cognom̃to epiphanen qui more
bruci sedit in iudea. & om̃s priorũ regum
reliquias deuorauit. sub quo machabeorum
bella narrant᷑. Rubiginẽ referunt ad im¬
ꝑiũ romanorũ. qui quarti & ultimi in tantũ
oppressere udeos. ut de suis finib pellerent
Scribit plenius iosephus septẽ uoluminib

Expanded text:
gna et incredibilia se dicturum esse promisit, gna et incredibilia se dicturum esse promisit, quae nec vetus sciret historia, nec praesens aetas facta cognosceret. Hic erucam, et locustam, et bruchum, et rubiginem posuit, ut quae singula raro eveniunt, omnia simul facta memorentur, et ideo mirabilia sint. Erucam quae Hebraice syrios interpretantur, Babylonios atque Chaldaeos, qui de uno orbis climate procedentes, tam decem tribuum quam duarum, hoc est, Israelitici populi cuncta vastarunt. Locustam autem, Medos interpretantur et Persas, qui subverso imperio Chaldaeorum, Judaeos habuere captivos. Bruchum, 171 Macedonas, et omnes Alexandri successores, maximeque regem Antiochum cognomento Epiphanem, qui instar bruchi sedit in Judaea, et omnes priorum regum reliquias devoravit, sub quo Machabaeorum bella narrantur. Rubiginem referunt ad imperium Romanorum, qui quarti et ultimi intantum oppressere Judaeos, ut de suis finibus eos pellerent. Scribit plenius Josephus septem voluminibus,