comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
custodiam.i. non ã te recedam de me p̾sumess
Illi quidem fortes ideoceciderunt quia ad te
non custodiert̃ fortitudinẽ suã ⁊ m̾ito adte custo¬
diam. quia ds̃ mñs susceptor m̃s es. qͥa de imo
meo maltũ suũ me suscepit. ds̃ ms deinde mu¬
Nullus enĩ meret᷑ donadei pͥmia. ⁊ quidem si¬
mniscd̾ia est que p̾ueniet me.¬

Expanded text:
st non a te recedam de me praesumens. Illi enim fortes ideo ceciderunt, quia ad te non custodierunt fortitudinem suam, et merito ad te custodiam, quia, Deus susceptor meus es, quia de imo meo in altum suum me suscepit; Deus meus. Deinde munullus enim meretur dona Dei. Et quod misericordia est quae praevenit me
Abbreviated transcription (Latin):
credant. tamen ꝑcredentes uideos annuntiatur
gentib. Unde ait. & gladiꝰ uł mors. ẽ. in labiis¬
eoꝵ iudeoꝵ eredentium. hic est gladius bis acutꝰ
utͦq incideus testamento quo mactat petrus rep¬
tilia sibi indiseo ostñsa. qͣndo dictum. ẽ. ei. surge
petre macta ⁊ manduca. Sequit᷑. Et tu dñe. qͣsi

Expanded text:
credant, tamen per credentes Judaeos annuntiatur credant, tamen per credentes Judaeos annuntiatur gentibus. Unde ait: Et gladius, vel mors, est in labiisertes. Gladius. Hic est gladius bis acutus utroque incidens Testamento, quo mactat Petrus reptilia sibi in disco ostensa, quando dictum est ei: Surge, Petre, macta et manduca. VERS. 9.-- Deri
Abbreviated transcription (Latin):
& eos qͥ
non audient. ⁊ tu deridebis infuturo. ⁊ om̃s g̃s̃.
que te non nouerunt ad nichilum deduces tẽ
Uel ita ab illo loco. conu̾tentur. ⁊agit de iudeiᷤ
sic. Dixi. ⁊ non miserearis omnib uideis quib dã
uͦ misereberis tu. quia con̾itentur ad uesꝑam¬
.i. seriꝰ post passionẽ ⁊ missum sp̃m qͦd anteqͣm
crucifig̾ent debuissent facere. ⁊ famem conuer¬
tendi alios patient᷑ ut canes. Gentes ante dice¬
bant᷑ canes ꝓĩmundicia. s ⁊ iudei se canes .i. pec
Esuriebat pauẽ celestem. ita ⁊ isti qui se canes ag.¬
noscunt esuruit ⁊ bene agunt. ma
le uͦ qui saturati putata iusticia. di¬
cunt cum phariseo. Ieuino bis insabbato. &¬
ipsi. ⁊ circuibunt euangłizando ciuitatem
scił cͥcumstantie .i. mundũ qui circumstant
am ubi b dicebantur. Et ecce loquent᷑ inore
suo .i. stomachabuntur ⁊ irascent᷑ adu̾sus pigͦs
ad fidem dicentes. Non mirum si stomachamꝰ
dei noncredunt nisi pauci. ⁊ licet iudei non

Expanded text:
 eos qui non audient, tu, Domine, deridebis in futuro. Et omnes gentes, quae te non venerantur, ad nihilum deduces tunc. Vel ita ab illo loco, convertentur. Hic agit de Judaeis, sic, dixi, non miserearis, omnibus Judaeis, quibusdam vero misereberis, tu, quia convertentur ad vesionem, et missum Spiritum, quod antequam crucifigerent debuerunt facere; et famem, convertendi alios, patientur ut canes. Gentes ante dicebantur canes pro immunditia, sed et Judaei se canes, id est minorum suorum . Esuriebat panem coelestem. Ita et isti quia se canes agnoscunt, esuriunt et bene agunt. Male vero, qui saturati putativa sua justitia dicunt cum pharisaeo: Jejuno bis in Sabbato . Circuibunt, evangelizando, civitatem, scilicet circumstantiae, id est mundum qui circumstat am, ubi haec dicebantur. Ecce loquentur in ore suo, id est stomachabuntur, et irascentur adversus pigros ad fidem, dicentes: Non mirum si stomachamur ro? quasi dicat: Judaei non credunt nisi pauci. Et licet Judaei non
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. ⁊ quia refugiũ es ⁊ adiutor: uleo
õ dñe sꝑent inte. non in scło. qui nouerunt
nomen tuũ. qͦd faciunt cun desinunt spe¬
rare inreb scł̃i. tunc enim auersos aseculo.
⁊ querentes ubi figant spẽ suã: excipit agni¬
tio nominis dei. Nomen autẽ scit᷑ ab aliqͦ¬
cum ille cuiꝰ. ẽ. nomen noscit᷑. Nomen autẽ
dei ẽ: dñsainde. Qui ascendit suꝑ occasum
dñs nomen illi. Quod nomen bene nouit. qͥ
dicit admoysen. Ego sum qui sũ. Hecdices
filiis isrł. Qui. ẽ misit me aduos. Quod no¬
men recte intelligit qui spẽ ñ ponit inhis
reb quȩ tẽporis uolubilitate p̾terfluunt.
nichil ferme habentes. nisi erit ⁊ fuit. q̃m̃
qͦd inillis fut᷑um. ẽ. cũ uenerit: fit statun p̃¬
t̾itum. ⁊ expectat᷑ cũ cupiditate. amittitur
cũ dolore. ñ tenet᷑ cũ certitudine. Et id eo

Expanded text:
at: Et quia refugium es et adjutor, ideo, o Domine, sperent in te, non in saeculo, qui noverunt nomen tuum Aug.. Quod faciunt, cum desinunt sperare in rebus saeculi: tunc enim illos aversos a saeculo, et quaerentes ubi figant spem, excipit cognitio nominis Dei. Nomen autem scitur, cum ille cujus est nomen cognoscitur. Nomen autem Dei est Dominus. Unde: Qui ascendit super occasum, Dominus est nomen illi . Quod nomen bene novit, qui dicit ad Mosen; Ego sum qui sum. Et haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Quod nomen recte intelligit, qui spem non ponit in rebus his, quae temporis volubilitate praeterfluunt, nihil ferme habentes, nisi erit et fuit, quoniam quod in illis futurum est, cum venerit, sit statim praeteritum, et exspectatur cum cupiditate, et amittitur cum dolore, non ten
Abbreviated transcription (Latin):
Quinta pars. in
qua p̾catur iudiciũ. ut hec mala cito fi¬
miant᷑. que tanta sc̃ ut nemo uelit tempꝰ
cito ueni. ⁊ manifesta tuam potñciã. Iam
plices sui dicentes. aũtit facietri suã. ⁊ cet̾a.
lam itaq deiudicio illo intelligens eccła.¬
⁊ exultans dicit.
ropt̾ quia ieritauit impiꝰ dm̃: dreit enĩ

Expanded text:
Quinta pars in qua precatur judicium, ut haec cito finiantur quae tanta sunt, ut nemo velit tempus cito veni, et manifesta tuam potentiam. Jam plices sui, dicentes: Avertit faciem suam, etc. Aug. Jam itaque de judicio illo Ecclesia intelligens et exsultans, dicit: ropter quid irritavit impius Deum: dixit eni
Abbreviated transcription (Latin):
re mͥ hoc contingat. uel si redidi retbuen¬
tib mͥ mala. qͦd dr̃ equitaᷤ aput homines.
merito decidã. ⁊ si non ita uidatur homini¬
b decidam dico suꝑatus. abinimicis meis
tudinis quȩ indauid habundauit. deinde
ex ꝑsona ipsiꝰ dauid. ⁊ uiri ꝑfecti couiii¬
ter subditur.

Expanded text:
re hoc mihi contingat. Vel, si reddidi retribuenre hoc mihi contingat. Vel, si reddidi retribuentibus mihi mala: quod dicitur aequitas apud homines, merito decidam, et si non ita videatur hominibus. Decidam dico, superatus ab inimicis meis,tudinis, quae in David abundavit. Deinde ex persona ipsius David, et viri perfecti communiter subditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Maior pacientia. ẽ. si non reddidit his qui
ꝓbonis redlunt mala. qm si sustin̾et ab hĩ
quib bona ñ fecerit. qu̾a. ẽ. dicere. Site ñ sũ
imitatꝰ pacientia qͣm ꝓme oꝑatus es inil¬
lo silencio. ut pacientissime sustincns do¬
los ꝓditoris tui. Merito decidam. Non
iureirando hoc inp̃cat᷑ sibi. S dicit qͥd
contingat se uindicantib ꝓpħat gͦ non¬
mũ uiris iurandi genꝰ: cũ homo dicit si
feci illud paciar. Decidam dico. ab inimi¬
cis meis suꝑatꝰ.⁊ in anis fc̃s. Qui enim se
uindicat occulte adiabło suꝑat᷑ manis
fẽs. Uana ⁊ suꝑba leticia de hoc qͦa qͣsi¬
unnci non oportuit. qui uͭ ñ retͥbuit ma.¬
la. uncit iram. ⁊ melior .ẽ. qui cuncit irã.
qͣm qui caput ciuitatẽ. ut ait salomon.
Et patet hic ꝑfectũ uirũ ꝑfectis loqui.
hoc enim non potest dicere nisi ꝑfectus
contra absalon non cõmisit. qͣre sibi mala
serim contͣ absalon contingit. Uel si mͦ est
iniquitas inmanib icis. id.ẽ. inoꝑib qua¬

Expanded text:
Major patientia est si non reddidit his qui pro bonis reddunt mala, quam si sustineret ab his quibus bona non fecerit: quod est dicere: Si te non sum imitatus patientia quam pro me operatus es in illo silentio, ut patientissime sustineres dolos proditoris tui merito decidam. Non jurejurando hoc imprecatur sibi, sed dicit quid contingat se vindicantibus. Promum jurisjurandi genus, cum homo dicit, si illud feci, illud patiar. Decidam dico ab inimicis meis superatus et inanis factus. Qui enim se vindicat occulte a diabolo superatur, inanis factus vana et superba laetitia de hoc quod vinci non potuit qui vero non retribuit mala, vincit iram. Et melior est qui vincit iram quam qui capit civitatem, ut ait Salomon . Et patet hic perfectum virum loqui. Hoc enim non potest dicere nisi perfectucontra Absalon non commisit, quare sibi mala serim contra Absalon contingit. Vel, si modo est iniquitas in manibus, etc., id est in operibus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰ sp̃c scĩ qui est u̾bum dei. uł mors alia lit̾a
quod idem. ẽ. Illo quippe gladio occidunt ma-¬
los ut uiuant boni. ꝑcutient uͭ sanent. Gla-¬
q̃m quis audiuit talia. Alia lit̾a. qualia. scił
p̾dicabunt: Nullus. ita om̃s mirabunt᷑. Uel
ita scdm aliam lit̾am. nr̃am ideo frequens p̾¬
dicatio. ẽ. inlabiis. qm̃ quis audiuit eos: quasi

Expanded text:
 sancti, quod est verbum Dei. Vel mors, alia littera, quod idem est; illo quippe gladio occidunt malos, ut vivant; boni percutiunt, ut sanent, eiam qui audivit talia, alia littera, qualia scilicet praedicabunt? nullus. Ita omnes mirabuntur. Vel ita secundum litteram nostram. Ideo frequens praedicatio est in labiis, quoniam quis audivit eos? quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cium ꝓmiquitate corcontritum ⁊ humiliatum.
s tunc soliꝰ landis que est sacͥficium iusticie. & tc̃
acceptab̾ oblationes ⁊ holocausta .i. scõs qui erunt
holocarista. ita ut diumus ignis eos totos assumat
.i. feruor caritatis. ⁊ sic leuetur holocaustum. ita¬
ut fiant sp̃uales ut absorbeat᷑ mors inuictoria. &¬
tunc imponentur angłi messores. uitulos
.i. nouos popłos inocentiam scił noue etatis.
ciaerit tibi sacͥficium. & tunc acceptab̾ obla¬
tiones ⁊ holocausta .i. minores scĩ qui ꝑ oblatio¬
nes intelliguntur. ⁊ ꝑfecti qui ꝑ holocausta tͥ
offeruntur. Tunc imponent sac̾dotes uitalos
.i. in nocentes ⁊ adultos sine iugo peccati suꝑ al¬
tare tuũ .i. fidem. Uel uituli st̃ p̾dicatores ad¬
ferunt dõ ĩ sacͥficiũ .i. martyres. ⁊ ẽ. ĩponent se ip̃oᷤ uitu¬
lõ sr̃ altare tuũ .i. se ip̃oᷤ offu̾nt tͥ. Uł ita & accipitur
⁊ holocausta adfideles ꝑtinent. & est. tunc accep¬

Expanded text:
cium pro iniquitate, cor contritum. Sed tunc solius laudis, quod est sacrificium justitiae. Et tunc acceptabis oblationes et holocausta, id est sanctos, qui erunt holocausta, ita ut divinus ignis eos totos absumat, id est fervor charitatis, et sic levetur holocaustum, ut fiant spirituales, ut absorbeatur mors in victoria. Tunc imponent angeli messores vitulos, id est novos populos innocentia, scilicet novae aetatis, tia erit tibi sacrificium, et tunc acceptabis oblationes et holocausta, id est minores sancti, qui per oblationes intelliguntur; et perfecti, qui per holocausta tibi offerentur, tunc imponent, sacerdotes, vitulos, id est innocentes, et adultos, sine jugo peccati. Super altare tuum, id est fidem. Vel, vituli sunt praedicatoreofferunt in sacrificium, id est martyres. Et est imponent, seipsos vitulos, super altare tuum, id est seipsos offerent tibi. Vel ita ut accipiatur ationes et holocausta, ad fideles pertinent. Et est, tunc accep
Abbreviated transcription (Latin):
rib accepit. Assumpsit enim saccũ. s non meritũ
sacci .i. peccatum qͦd. ẽ. causa mortis. hoc sacco morta.¬
litatis diuinitas tanqͣm frumentũ occulrabatur. Uñ
alibi. Dum mͥ molesti. ẽẽnt. induebar cilicio .i. sacco
mortalitatis. ut qͦd intꝰ erat. non uideret᷑. hic saccus
.i. hec mortalitas in resurrectione concissa. ẽ .i. destruc¬
ta qua concissa ꝓlata.ẽ. diuinitas .i. manifestata. quȩ
ante erat occulta. sic̃ saccꝰ uteg̾ celat qͦd uitꝰ. ẽ. scissꝰ
aꝑit. ⁊ ħ. ẽ. concidisti saccum meũ .i. mortalitatẽ car.

Expanded text:
 accepit. Assumpsit enim saccum, sed non meritum sacci, id est peccatum, quod est causa mortis. Hoc sacco mortalitatis, divinitas tanquam frumentum occultabatur. Unde alibi: Dum mihi molesti essent induebar cilicio , id est, sacco mortalitat haec mortalitas, in resurrectione conscissa est. Id est destructa. Qua conscissa, prolata est divinitas, 61 id est manifestata, quae ante erat occulta, sicut saccus integer celat quod intus est; scissus aperit, et hoc est concidisti saccum meum, id est mortalit
Abbreviated transcription (Latin):
ira. scił quia conu̾tisti planctum meumi. quo dixi iͥstis
ientes deme apłos gaudere fecisti. idõ quia concidi.¬
laboris. uł tẽpore tͥsticie ut fuit inniniuitis. qui in¬
duti saccis penitñciam egerunt. Hec.ẽ. caro huma¬
na qͣm xp̃c suscepit. que.ẽ. scissa moriendo. ⁊ ꝓdũt fru¬

Expanded text:
ita, scilicet quia convertisti planctum meum quo dixi: Tristis gaudium, id est dolentes de me apostolos gaudere fecisti. Ideo quia concidilaboris, vel tempore tristitiae ut Ninivitis, qui induti saccis, poenitentiam egerunt. Haec est caro humana quam Christus suscepit, quae scissa est moriendo et prodiit fru
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. non udebit dico usq inet̾nũ. qui etiam hic
intenebris int̾iorib ẽ. ⁊ post ea ext̾iores paciet᷑.

Expanded text:
sunt. Non videbit dico usque in aeternum, quia etiam hic in tenebris interioribus est, et postea exteriores patietur .
Abbreviated transcription (Latin):
ego semꝑtecum sum. sequit᷑ exponendo. ꝑdidisti
om̃s qui fornicant᷑ abs te. post deos alicuos. Hii ta¬
les sc̃ longe abstẽ. Huic fornicationt conttariꝰ. est
castus amor: quigratis dm̃ amat. in quo habet om¬
na. Mi

Expanded text:
ecum sum exponendo, perdidisti omnes qui fornicantur post deos alienos. Hi tales sunt longe abs te; huic fornicationi contrarius est castus amor, qui gratis Deum amat, in quo habet omnia. I
Abbreviated transcription (Latin):
cit miscłiter. scił ut exaudiat. s cognoscit ut puniat.
placet eis iusticia dei ut in euangłio ait. abrabam
addiuitem. chaos firmatum. ẽ. int̾ nos ⁊ uos. ut
boni non possint condescendere adeos cõpassione
aliqua ꝓpter confusionem peccatoꝵ que admise¬

Expanded text:
cilicet ut exaudiat, sed cognoscit ut puniat. placet eis justitia Dei. Unde in Evangelio ait Abraham ad divitem: Chaos firmatum est inter nos et vos , ut boni non possint transire ad eos cum passione aliqua propter confusionem peccatorum quae admise
Abbreviated transcription (Latin):
nał ad lit̾am non rediuet eum. ⁊ uere non.
qͣsi diceret. ideo timendũ. ẽ. iniquitate circũda¬
to. quia ꝑ partes iniquitatis exponit. scił quem
circũdet miquitas. nĩ ait. Qui confidunt. ⁊ głant᷑.¬
⁊c̃. quia eos. scł qui confidunt inuirtute sua
⁊ inmultitudine diuiciarũ suarũ głantur. Hoc
non mutatur. frat̾.i. xp̃c. sub admiratione ꝓ-¬
nunciandũ. qui est pͥmoienitus in multis fra¬
tͥb. ⁊ qui post resurrectionẽ dixit. Uade ⁊ dic
ideo non redimet hõ. quia non dabit deo placationẽ
suam .i. unde placetur.

Expanded text:
 ad litteram, non redimit eum. Et vere non, Quasi dicat: Ideo timendum est iniquitate circumdato, quod per partes iniquitatis exponit, scilicet quem circumdet iniquitas, cum ait, qui confidunt et gloriantur, etc., quia eos scilicet Qui confidunt in virtute sua, et in multitudine divitiarum suarum gloriantur, hoc non mutatur. Frater, id est Christus, sub admiratione pronuntiandum, qui est primogenitus in multis fratribus , et qui post resurrectionem dixit: Vade, et dic Ideo non redimet homo, quia non dabit homo Deo placationem suam, id est unde placetur.
Abbreviated transcription (Latin):
pit me ęccłam sponsam. ⁊ assumpsit me deaqͥs
sp̃m sc̃m qui est donũ desummo.i. dealto. qͥa
tus. scđ̾m carismata gr̃e. que cũ apatre ⁊ filio pa¬
riter tͥbuant᷑ sepiꝰ tamen sp̃s sc̃i fore dicuntur.¬
qͣre. quia exdilectione nob̾ prestant᷑ ⁊ sp̃s sc̃s di

Expanded text:
pit me Ecclesiam sponsam, et assumpsit me de aquis Spiritum sanctum, qui est donum, de summo, id est de alto, quia undum charismata gratiae, quae cum a Patre et Filio pariter tribuantur, saepius tamen Spiritus sancti esse dicuntur, quia ex dilectione nobis praestantur; et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ hẽrunt. qui solem suũ oriri facit. suꝑ bonoᷤ
odisse. dum seꝑas ate. non enim odiũ cadit
iudm̃. s odire dr̃ malõ. quia ñ sinit manere
ꝑ qͣm peccatores iustificant᷑. s qui oꝑantur
ture facit. ñ ipse fac̃. Unde apłc. Lam ñ ego
oꝑor illud. s qͦd habitat in me peccatũ. Seqͥ

Expanded text:
erunt, qui solem suum oriri facit super bonosodisse, dum separas a te. Non enim odium cadit in Deum, si odire dicitur malos, quia non sinit manere per quam peccatores justificantur; sed qui operantur turae facit, non ipse facit. Unde Apostolus: Jam non ego operor illud, sed quod inhabitat in me peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit te ut hereat tͥ. Unde subdit. Neq
quinon facit qͦd debet. ante ocłos tuos. id ẽ.
ante lucẽ tuam. quia ocłi mentis eoꝵ: ꝓtene.¬
bris peccatoꝵ ñ sustinent lucẽ recte intelligñ
qm̃ ea amant. quȩ auero au̾tunt. s si hȩc nox
tͣnsit: fit eis mane ut uideant. ⁊ inbereant ue.¬
ritati. Ut ita mane exaudies. Mane dicit qͣn-¬
do incipiet et̾nitas. ⁊ est. Orabo adte dñe. ⁊ qm̃
adte orabo. hoc non mutat᷑. Mane id .ẽ. iicio¬

Expanded text:
idebit te, ut adhaereat tibi. Unde subdit, neque qui non facit quod debet. Ante oculos tuos, id est ante lucem tuam, quia oculi mentis eorum prae tenebris peccatorum non sustinent lucem rectae intelligenanent, quoniam ea amant quae a vero avertunt. Sed si haec nox transit, fit eis mane, ut videant, et inhaereant veritati. Vel ita, Mane, mane dicit, quando incipiet aeternitas. Et est, Orabo ad te, Domine; et quoniam ad te orabo, hoc non mutatur. Rem. Mane, id est in i
Abbreviated transcription (Latin):
dici. ita ut pͥus fundamentũ hystorie de iu¬
deis iaciatur. Deinde edificium sp̃ualis intel¬
ligentie de eccl̃a: addatur. ꝑmisticas enim si
tum.⁊ huiꝰmodi. qͦd etiam mist̾ium .i. misticũ
sensum innuit. St enim similitudines: quȩ¬
non st̃ mistice. quasi dic̾et. salui erimꝰ. quia
ita p̾signasti olim. qndo uineam de egypto tͣnstu¬
listi. hoc ad lit̾am ita ut pͥus accipiatur eiecisti
gõ ⁊ plantasti eam. nec hoc mutatur adhystoriã.
Adlit̾am enim. uinea. ẽ. gens iudeoꝵ intypo
ȩccłȩ. quȩ mistice ꝑuineam accipit᷑. quia inter
tur. int̾ folia ⁊ fossa tribulationib ⁊ martyrio pu¬
quata: adcelestẽ cellam tͣnsfertur. Siẽ gͦ illos u¬

Expanded text:
dici ita, ut prius fundamentum historiae de Judaeis jaciatur; deinde aedificium spiritualis intelligentiae, de Ecclesia addatur. Per mysticas enim simtum, et hujusmodi, quod etiam mysterium, id est mysticum sensum innuit. Sunt enim similitudines, qunon sunt mystice, quasi dicat: Salvi erimus, quia ita praesignasti olim, quando vineam de Aegypto transtulisti, hoc ad litteram, ita ut prius accipiatur, ejecisti gentes et plantasti eam, nec hoc mutatur ad historiam. Ad litteram enim vinea est gens Judaeorum in typo Ecclesiae, quae mystice per vineam accipitur; quia inter tur inter folia et fossa tribulationibus, et martyrio puquata ad coelestem cellam transfertur. Hier.,
Abbreviated transcription (Latin):
agrestes. ⁊ auie st̃⁊ singłaris ferus. idem qui aper
tutum. conuert̾e respice decelo uide ⁊ iusita ui¬
neam istam. hȩc non mutant᷑. Et ꝑfice eam
qͣm plantauit dext̾a tua .i. ꝓpitiatio tua. S uͥ¬
ꝑfice: ꝑfice eam. suꝑ te fundatam. ⁊ suꝑ filium
hominis. Hic aꝑte ostũditur. xp̃c qui de maria
uirgine natus. Ipse enim est fundamentũ. quod
nemo potest mutare. quẽ confirmasti tͥ. qͣndo
dixit. Hic est filiꝰ m̃s dilectus in quomͥ bene com¬
placuit. in quo confirmatꝰ est. xp̃c apud homineᷤ¬

Expanded text:
agrestes et aviae sunt. Et singularis ferus, idem qui aper,agrestes et aviae sunt. Et singularis ferus, idem qui aper,tutum, convertere, respice de coelo, et vide, et visita vineam istam. Haec non mutantur. Et perfice eam quam plantavit dextera tua, id est propitiatio tua. Sed uerfice eam, super te fundatam, et super filium hominis. Hic aperte ostenditur Christus, qui de Maria virgine natus . Ipse enim est fundamentum, quod nemo 182 potest mutare, quem confirmasti tibi, quando dixit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui , in quo confirmatus est Christus, apud homine
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hos eccła ꝓtegit: quasi ingreno suo. qͥa etꝰ
auctoritate: corroborant qͦd dicunt. Alit̾ enim
non habet᷑ catholicũ nisi uniu̾salis eccłȩ contesta¬
tione firmet᷑. Extendit palmites suos. Eixpo¬
sita altitudine: exponit latitudinẽ iunet dices.
Extendit palmites suoͤ .i. filios usq admare
omnium gentiũ. ⁊ ꝓpagines eiꝰ .i. filios regenera¬
tionis. usq ad flumen iordanis: aquo manaue¬
runt: Ibi enim cepit regula baptismi.⁊ quia ta¬
lis est uinea: gͦ Yt quid destruxisti maceriam
eiꝰ Miratur cur huic tali subtracta est dr̃ de¬
fensio. s hoc dicit de eccł̃a. non ꝓbonis. quia
nouit dñs qui st̃ eiꝰ: s ꝓ infidelib qui st̃ inea. no¬
mine. s non numine. numero: non merito. Seqͥ¬
tur. ⁊ uindemiant eã om̃s qͥ p̾t̾grediunt᷑ uiam.
.i. demones exponit qualit̾ ext̾minauit eam aper
.i. diabłs fortis. ⁊ ferox de silua. qͥa cogitationes eiꝰ

Expanded text:
etiam hoc Ecclesia protegit, quasi in gremio suo, quia ejus etiam hoc Ecclesia protegit, quasi in gremio suo, quia ejus auctoritate corroborant quod dicunt. Aliter enim non habetur Catholicum, nisi universalis Ecclesiae contestatione firmetur. Extendit palmites suos. Exposita altitudine exponit latitudinem vineae dicens; Extendit palmites suos, id est filios usque ad mare omnium gentium, et propagines ejus, id est filios regenerationis, usque ad flumen Jordanis, a quo manaverunt, ibi enim coepit regula baptismi . Et quia talis est vinea, ergo, ut quid destruxisti maceriam ejus? miratur cur huic tali subtracta est Domini defensio, sed hoc dicit de Ecclesia non pro bonis, quia novit Dominus qui sunt ejus , sed pro infidelibus qui sunt in ea, nomine, non numine, numero, non merito. Et vindemiant eam omnes qui praetergrediuntur viam, id est daemones. Exponit qualiter: Exterminavit eam aper, id est diabolus fortis et ferox; de silva, quia cogitationes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
egypto .i. de tenebris ignorantie. ⁊ cecitatis. tͣnstu¬
listi.⁊ eiecisti gentes utioꝵ ⁊ plantasti eam in uir¬
tutib. Sequitur. Dux itineris fiusti inconspec¬
tu eiꝰ. adlit̾am. dum irent incolũpna nub̾. ⁊ igniᷤ.
p̾cedebat᷑. ⁊ plantasti radices eiꝰ .i. pͥncipes iudeoꝵ
⁊ impleuit t̾ram ꝓmissionis. Dcinde sequentia
scđm hẏstoriam non mutantur. Mystice de ȩccła.
rituali itinere: ꝑhoc desextũ scłi. ⁊ plantasti ra¬
cis. dequib palmites tendens mundũ occupat.
hic exponitur. Nam suꝑna.ẽ. ⁊ celestis uinea illa.
quȩ etiam montes .i. sublimiores. uita ⁊ scientia
obumbrat .i. rimbra sp̃ualis grẽ: fouet ⁊ nutrit
grãm accipiunt. ꝑqͣm abincentiuus uitioꝵ re¬
frig̾antur. Sequit᷑. & arbusta eiꝰ cedros dei. Uites
quȩ arbores ascendunt. arbusta nominant᷑. ꝑ quȩ
minores ineccła accipiunt᷑. Cedri dei st̃: non
suꝑbi. s qui in eccła fc̃ alti. ut dei st̃ martẏ res.

Expanded text:
egypto, id est de tenebris ignorantiae et caecitatis, transtulisti et ejecisti gentes, vitiorum; et plantasti eam, in virtutibus, dux itineris in conspectu ejus: ad litteram, dum irent in columna nubis et ignis, praecedebat eos. Et plantasti radices ejus, id est principes Judaeorum, et implevit terram promissionis. Deinde sequentia secundum historiam non mutantur. Mystice de Ecclesia rituali itinere per hoc desertum saeculi, et plantasti racit de quibus palmites tendens, mundum occupat. hic exponitur. Nam superna est et coelestis vinea illa, quae etiam montes, id est sublimiores vita et scientia obumbrat, id est umbra spiritualis gratiae fovet, et nutrit et gratiam accipiunt, per quam ab incentivis vitiorum refrigerantur. Et arbusta ejus cedros Dei. Vites quae arbores ascendunt arbusta nominantur, per quae minores in Ecclesia accipiuntur. Cedri Dei sunt non superbi; sed qui in Ecclesia sunt alti ut s
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑfict eam. non aliam instituam: s hanc ꝑ¬
fite. In hac enim est ipsum semen abrahe. in qͦ
benedicent᷑ om̃s gs̃. ibi est radix. quȩ portat oleastrũ.
ꝑ fice dico quia cecitas exparte contigit inisrł.
ut plenitudo gentium intraret. ⁊ sic omnis isrł

Expanded text:
e eam, Aug. non aliam institue, sed hanc perfice. In hac enim est ipsum semen Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes . Ibi est radix quae portat oleastrum . Perfice dico, quia caecitas ex parte contigit in Israel, ut plenitudo gentium intraret, et sic omnis Isr
Abbreviated transcription (Latin):
clesie xp̃i. qui de iuda. ẽ. que edificant᷑ ꝑconfes¬
sionẽ humilitatis. uͭ foris abcis remaneant. qͥ
confiteri erubescunt. Nota quia in spe fidelis
popłi finit᷑ psalmꝰ. Mira est constructio eccl̃ȩ.
tinde om̃s creature laudare monent᷑. Et in

Expanded text:
ui de Juda, quae aedificantur per confessionem humilitatis, ut foris ab eis remaneant, qui confiteri erubescunt. Nota quia in spe fidelis populi finitur psalmus. Mira est constructio Ecclesiae. Unde omnes creaturae laudare monentur. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. inhis que mali ingerunt. quod post ea dicet
aꝑte ꝑ quos malos exercetur. Omnis nempe ma-¬
lus nuit. uł ut corrigatur. uł ut peum bonus
exerceatur. ⁊ contͣbatꝰ sum inmari scł̃i auento ua-¬
lido tͥbulationũ. sic̃ petrus uidens uentũ ualidũ
uenientẽ timuit. sic iste conturbatus.ẽ. in ipsa
pugna qua exercet᷑ int̾ malo ᷤᷤ dum ⁊ inimicos
uuit dilige̾ quoꝵ correctionẽ amat. ⁊ abundante
eoꝵ malicia incipit odisse.⁊ ita incipit mergi
influctib. Unde contͥstatꝰ.ẽ. auoce inimici ⁊ atͥ¬
bulatione peccatoris. Hec est exertitatio inqͣ supͣ
tͥstabat᷑ qui tͣbabat ocłm mentis ira. qͣsi. festuca. ñ
tam̃ extinguit odio uelud trabe. postea reddit sin¬
gula singulis. ostñdens qualit̾ sit turbatꝰ. auoce
muici ⁊ atͥbulatione peccatotis. qͣsi dic̾et. auo¬

Expanded text:
in his quae mali ingerunt, quod postea dicet aperte, per quos malos exercetur, omnis nempe malus vivit, vel ut corrigatur vel ut per eum bonus exerceatur. Et conturbatus sum in mari saeculi, a vento valido tribulationum. Sicut Petrus videns ventum validum venientem, timuit ; sic iste turbatus est in ipsa pugna, qua exercetur inter malos, dum et inimicos vult diligere, quorum correctionem amat, et abundante eorum malitia in voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Haec est exercitatio, in quia tristabatur, quae turbat oculum mentis ira quasi festuca, non tamen exstinguit odio velut trabe. Postea reddit singula singulis, ostendens qualiter sit tribulatus a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Quasi dicat: A v
Abbreviated transcription (Latin):
lo impioꝵ bonoq suo: arguit se dde pͥorib scił
quod t̾rena adeo quesunt. ⁊ mutat incontrariũ.
comꝑans t̾rene uoluntati sue. celeste p̾misĩ. qͣsi
dic̾et. benedixi ingła me susceptum. quia quid
enim mͥ est incelo: quasi tantũ. ⁊ tale. mͥ paratũ
est incelo: qͦd dici ñ potest. scił tu ipse. ⁊ ate qͥd:

Expanded text:
lo impiorum bonoque suo, arguit se de prioribus, scilicet quod terrena a Deo quaesivit, et immutat in contrarium, comparans terrenae voluntati suae coeleste praemium. Quasi dicat: Benedixi in gloria me susceptum, quia quid enim mihi est in coelo, quasi tantum et tale paratum est in coelo, quod dici non potest, scilicet tu ipse, et a te quid?
Abbreviated transcription (Latin):
Uł medita¬
tus sum. qͣsi dic̾et. Ipsi quert̃. ubi.ẽ. ds̃ tuus. ⁊ dũ
hoc querunt. ego etiam sum meditatꝰ ꝑ omnia
bilem creatorẽ agnoscerẽ. ⁊ ñ tantũ ꝑilla uisibilia
s etiam ꝑipsam aniniã meam quesiui dm̃ uͭ ꝑ ea
scił ext̾ora ⁊ ꝑanimã meam inuisibilia dei inue¬
niani. ⁊ h. ẽ. & effudi animã meã .i. ad attingen¬
dum. ⁊ intelligendũ dm̃: dilataui ammã meã.
qͥa relictiᷤᷤ illis ext̾iorib instrumentis sensuũ cor¬
poraliũ subiacentib adse ipsum rediit animꝰ
m̃s. ⁊ cepit se contẽplari ut uideat se inse. uͭ no¬
uerit se apł se. ut intelligat. an aliqͥd tale sit
ds̃ ipsiꝰ. Ecce intellectus tituli. s qͥa nec inext̾io¬
rib nec manima dnĩ inuenit. qͥa ħ uaribilia in¬
maneret. anima se non excedens dm̃ ñ uideret
int̾ea fideles st̃. inquib iste iam multa mirat᷑.
scił qͥd incorpore non regnat peccatũ. S est arma
iustitie. ⁊ qͦd anima obedit deo. ⁊ tolerat asꝑa. &

Expanded text:
 meditatus sum. Aug. Quasi dicat: Ipsi quaerunt, ubi est Deus tuus? et dum haec quaerunt, ego etiam sum meditatus, per ombilem Creatorem cognoscerem, et non tantum per illa visibilia, sed etiam per ipsam animam mcet exteriora, et animam meam, invisibilia Dei inveniam. Et hoc est, et effudi animam meam, id est ad attingendum et intelligendum Deum, dilatavi animam meam, quia relictis illis exterioribus instrumentis sensuum corporalium subjacentibus, ad seipsum rediit animus meus, et coepit se contemplari ut videat se in se, ut noverit se apud se, ut intelligat an aliquid tale sit Deus ipsius. Ecce intellectus tituli. Sed quia nec in exterioribus, nec in anima Deum invenit, quia haec variabilia inmaneret, se non excedens Deum non videret, terra fideles sunt, in quibus iste jam miratur, scilicet, quod in corpore non regnat peccatum, sed est arma justitiae, et quod anima obedit Deo, et tolerat aspera, et
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ mista gemit᷑. ideo dicit. ingrediar in locũ
tab̾naculi. qͥa extͣ locum tab̾nacłi huiꝰ. aliqͥs que¬
rens dm̃ errat. ego dico ꝑueniens mente. usq ad
mirabił domũ dei. non captus desideriis scł̃i. qͦm
adsecretum domus ꝑuenis:

Expanded text:
amplius gemit. Ideo dicit, ingrediar in locum tabernaculi, quia extra locum tabernaculi hujus aliquis quaerens Deum, errat. Ego dico perveniens mente usque ad domum Dei, non captus desideriis saeculi. Quomodo ad secretum domus pervenis
Abbreviated transcription (Latin):
mini tuo. sic oꝑabor ad honorem tuũ. ita quicũq
uͭ redclam uota mea dedie indiem .i. ut qͦd uoueã
reddam assidue. Uel ita uͭ partim defut᷑o partim
dep̾senti accipiatur. Sic psalmũ dicam nom ini
ut hic inp̾senti reddam uota mea bonoꝵ oꝑum.
donec ueniam dedie p̾senti indiem futurum. Si
gͦ uis inet̾num psallere. tedde uiota inisto die do¬
nec ꝑueniaᷤ. adillum diem. hic gͦ uotabonoꝵ¬
opum reddde. ibi laudes hilares redddam. Unde
post ounia mofficiis ecclasticis dr̃. Benedicamꝰ
dnõ. quia de omnib bonis que inp̾senti facimus.
dm̃ infuturo ꝑhennit̾ laudabimꝰ. Apueriᷤᷤ autẽ
dr̃. quia tunc angłice puritatis erimꝰ consortes.
Nullus enim inregno celoꝵ nsi paruuluᷤ in

Expanded text:
id est sic operabor ad honorem tuum, ita quicunque ut reddam vota mea de die in diem, id est ut quod voveo, reddam assidue. Vel ita, ut partim de futuro, partim de praesenti accipiatur. Sic psalmum dicam nomini tut, hic in praesenti, reddam tibi vota mea bonorum operum, donec veniam de die praesenti in diem futurum. Si ergo vis in aeternum psallere, redde vota in isto die, donec pervenias ad illum diem. Hic ergo vota, ibi laudes hilares reddam. Unde post omnia in officiis ecclesiasticis dicitur: Benedicamus Domino, quia de omnibus bonis, quae in praesenti agimus, Deum in futuro perenniter laudabimus. A pueris autem dicitur, quia tunc angelicae puritatis erimus consortes. Nullus enim in regno coelorum, nisi parvulus in
Abbreviated transcription (Latin):
gratis scił amass
non puniri s seꝑari tunens .i. non timore pu¬
nitionis s amissionis sũmi boni seruiens.
Hic est timor castus. ⁊ filiał. Quatuor enim st̃
timores p̾ter naturalem. scił mundanꝰ quo
timcmꝰ ꝑdere bona mundi. Seruił. quotimo¬
re pene amalo cohibemur. Iniciał quo partĩ
extimore partim pene examore iusticie ser-¬
uimꝰ. filiał suit castus quo sponsium offen-¬
dere timemꝰ. ⁊ seꝑari abeo. ⁊ de hoc timore agi¬
amore fornicat᷑ anima sc̃s. ẽ. s castus quo qͣnto
diligit eccła. tanto diligentiꝰ cauet offendere
spons : hoc ideo quia non foras mittitur. hic ti¬
mor acaritate ꝑfecta s ꝑmanet. quȩ foras mit.¬
tit inicialẽ. qui incaritate quidt̃. ẽ. s non ꝑ¬
fecta. Seruilem autẽ ⁊ mundanũ caritas etiã
non est ꝓficuus. ⁊ cum temꝑib mutatur .i. imi
tari facit homines detẽporalib habitis uł a¬
missis. T imor autẽ dnĩ sine omni ꝑturbatiõe
est quia est mixta cum pauore dilectio. qͥa

Expanded text:
Gratis scilicet amans non puniri, sed separari timens, id est non timore punitionis, sed amissionis summi boni serviens. Hic est timor castus et filialis. Quatuor enim sunt timores, praeter naturalem, scilicet mundanus, quo timemus perdere bona mundi; servilis, quo timore poenae a malo opere cohibemur; initialis, quo partim ex timore poenae, partim ex amore justitiae servitur; filialis, sive castus, quo sponsum offendere timemus et separari. Et de hoc timore hic agiamore fornicatur anima, sanctus est, sed castus; quo quanto diligit Ecclesia, tanto diligentius cavet offendere sponsum. Et ideo non foras mittitur hic timor a charitate perfecta , sed permanet: quae foras mittit initialem, qui in charitate quidem est, sed non perfecta; servilem autem et mundanum, charitas etiam non est proficuus, sed cum temporalibus mutatur, id est mutari facit homines de temporaliter habitis, vel amissis. Timor autem Domini sine omni perturbatione est, quia est mista cum pavore dilectio, quia
Abbreviated transcription (Latin):
his u̾b̾: mali sibi impunitatẽ ꝓmittunt. S
sciendum quia miscłia est: etiam in malis
s ante iuditium. quia facit solem suũ oriri.
suꝑ bonos ⁊ malos. Hec est miscdia sinistre: non
dextre. tẽporał non sp̃ualis. que cõmunis est
bonis ⁊ malis. Sic gͦ ⁊ illi genti praue peꝑcit
ds̃. ne penitꝰ eam eradicaret. s manet in
successione. post̾oꝵ. sic̃ cam accepto signo: ne qͥs
eum occideret. Ideoq cum dicit ꝓpitiꝰ fiet pec¬

Expanded text:
his verbis mali sibi impunitatem promittunt. Sed sciendum quod misericordia est etiam malis, sed ante judicium, quia facit solem suum oriri super bonos et malos. Haec est misericordia sinistrae, non dexterae; temporalis, non spiritualis, quae communis est bonis et malis. Sic ergo et illi genti pravae pepercit Deus, ne penitus eam eradicaret; sed manet in successione posterorum, sicut Cain accepto signo, ne quis eum occideret, ideoque cum dicit: Propitius fiet pec
Abbreviated transcription (Latin):
tificatur scd̃a. Scd̃o: dicit quis labor ⁊ gemitus
fit. ante scłam. ut possit haberi ibi. Exaudi.d̃.
mea. uł lux mea contͣ tenebras ignorancie mẽẽ
hominẽ uenientẽ in hunc mundũ.⁊ ipse. ẽ. sa¬
lus mea contͣ infirmitatẽ ut iam possim resist̾e

Expanded text:
iod. Secundo dicit quis labor et gemitus sit ante secundam, ut possit haberi, ibi Exaudi, Domimea et hominem venientem in hunc mundum . Et ipse est salus mea contra infirmitatem, Aug. ut jam possim resistere
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. ⁊ corpꝰ. ⁊ sicut dauid pͥus fuit unctus insig.¬
no. deinde bis inregẽ. atq ille due unctiones
ꝓrina reputant᷑. ita ⁊ nos pͥus inungimur.
hic insignũ futuri regni. dun sp̃e scĩ gr̃am
autem infuturo inungemur in reges. qndoli¬
b̾tatem głe filioꝵ dĩ. ⁊ redemptionẽ corporis
nr̃i recipiemus. ⁊ sic̃ dauid post pͥmã unctio¬
nẽ hostes habuit. post scd̾am in pace regna¬
hostib laboramus ⁊ gemimꝰ. adoptionẽ filioꝵ
expectantes. post scłam qtuescemꝰ. Et sicut
dauid bis in regẽ unctus. ẽ. ita ⁊ unccio głifica¬
tionis nr̃e. qua in regeᷤ ungenur. gemina est
stola anime. scił stola ⁊ corporis. Et he due
mꝰ iste dirigens nos infinem. stiture consuma.¬
tionis attribuitur dauid .i. cuilibet fideli. Psal¬
inus dico agens de hoc. qͦd ẽ. pͥusqͣm liniretur.
sacramentali unetione. iste fideł gemens &
laborans ut inre gaudeat infuturo. hic loqui.¬
tur quiddam in effabile ostñdens se desidera.¬

Expanded text:
us fuit unctus in signo, deinde bis in regem, atque illae duae unctiones pro una reputantur, ita et nos prius inungimur, hic in signo futuri regni, dum Spiritus sancti autem in futuro inungemur in reges, quando libertatem gloriae filiorum Dei, et redemptionem corporis nostri recipiemus. Et sicut David post primam unctionem hostes habuit, post secundam in pace regnahostibus laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes . Post secundam quiescemus. Et sicut David bis in regem unctus est, ita et unctio glorificationis nostrae qua in reges ungemur, gemina est stola, scilicet animae et corporis. Sed hae duae mus iste, dirigens nos in finem futurae consummationis, attribuitur David, id est cuilibet fideli. Psalmus dico, agens de hoc quod est, priusquam liniretur, sacramentali unctione iste fidelis gemens et laborans, ut in re gaudeat; hic loquitur quiddam ineffabile se desidera
Abbreviated transcription (Latin):
Tytulus iste sumptus est dehystoria libri re¬
gum. ubi legitur dauid ter fuisse inunctus.
Primo: in bethel asamuele. indomo patͥs sui
ẏsai. nonutiq inregẽ. s insignũ futuri regni.
unctus. ẽ. inebron in regẽ mortuo saule. ⁊ regua.¬
suꝑ ͥbum inda. Occiso autem his bosech
filio saul qui suꝑ alias trib regnabat. Ter¬
cio unctus est ibidem ut regnaret. suꝑ uniu̾¬
sum isrł. ⁊ ascendens in ierłm in pace regnauit.

Expanded text:
Titulus iste sumptus est de historia libri Regum, ubi legitur David ter fuisse inunctus. Primo in Bethlaeem a Samuele in domo patris sui Esai, non utique in regem, sed in signum futuri regni . unctus est in Hebron in regem mortuo Saüle, et regnasuper tribum Juda . Occiso autem Hisboset filio Saül, qui super alias tribus regnabat, tertio inunctus est ibidem, ut regnaret super universum Israel . Et ascendens in Jerusalem, in pace regnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cõp̃hendit iacob fugientem cum omnib que ad¬
quesiuerat in mesoporamia ibiq post uirgia &
rixas. pacificati sunt. ⁊ fedus amicitie inierunt.
collecꝰtsq lapidib fecert̃ cuinulum. ⁊ comedert̃
suꝑeum quẽ uocauie laban crimulus testis. &
iacobaceruus testimonii. Dixitq laban adiacob.
Tumulus iste testis erit int̾ me ⁊ te. si aut ego
tͣnͣsibo illum ꝑgens adte. aut tu p̾t̾ieris malũ
mͥcogitans. ideo appellatus. ẽ. galaad .i. tumu¬
lus testis. uł ac̾uus testimoni. ꝙ quod intelli¬
geͥntur martyres. inquib acerutis testimonis

Expanded text:
comprehendit Laban Jacob fugientem, cum omnibus quae acquisierat Jacob in Mesopotamia, ibique post jurgia et rixas pacificati sunt, et foedus amicitiae inierunt; collectisque lapidibus fecerunt tumulum, et comederunt super eum, quem vocavit Laban, Tumulus testis; et Jacob, Acervus testimonii. Dixitque Laban ad Jacob: Tumulus iste testis erit inter me et te: si autem ego transibo illum pergens ad te, aut tu praeterieris malum mihi cogitans . Ideo appellatus est Galaad, id est Tumulus testis, vel Acervus testimonii, per quod intelliguntur martyres, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ms̃. ẽ. aceruus testimonii mei. scił st̃ martyres
ueri. ⁊ m̃s. ẽ. manases. Manases fuit pͥmogenituꝰ
ioseph qui hoc nomine uocauit eum dicens
obliuisci mefecit laboꝵ meoꝵ ds̃ .i. ⁊ domũ
patͥs mei. Ideo int̾p̾tatur oblitus ꝑ quod sig¬
nificant᷑ fideles. qui st̃ pͥoris confusioni obliti
qula iam honor est xp̃ianum nomen. Unde
apłs. Non enim erubesco euangłium. uł ma¬
nases omnis ille. ẽ. qui oblitus prioris. scił uitȩ
mant̾iora cum apło se extendit. uel ꝑmanasseᷤ
intelligit᷑ eccłã gentium que pͥus ffilis male¬

Expanded text:
 est acervus testimonii, scilicet mei sunt martyres veri, et meus est Manasses. Manasses fuit primogenitus Joseph, qui hoc nomine vocavit eum dicens: Oblivisci me fecit Deus laborum meorum, et domus patris mei . Ideo interpretatur oblitus: per quod significantur fideles, qui sunt prioris confusionis obliti, quia jam honor est Christianum nomen. Unde Apostolus: Non enim erubescimus evangelium . Vel, Manasses, omnis ille est qui oblitus prioris vitae, in anteriora cum Apostolo se extendit . Vel per Manassem intelligitur Ecclesia gentium, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
hoc archanum qͦd caro mortał. ⁊ passa sic est ex¬
altata: ⁊ uolauit fama eiꝰ. uolauit itẽ. itemq
geminatũ namq uerbum nimiã celeritatem
significat. quã totum mundũ fama eiꝰ cucur¬
rit. Unde subdit. suꝑ penuas .i. uelocitatem
uentoꝵ. Uentos enim quib nicħ est uelociuᷤ.
suꝑat fama eiꝰ. uͭ dum mox natus: magis ꝑ
stellam᷑ nunciatꝰ.¬

Expanded text:
hoc arcanum quod caro mortalis, et passibilis sic est exaltata? et volavit fama ejus. Volavit item itemque geminatum. Namque verbum nimiam celeritatem significat, qua per totum mundum fama ejus cucurrit. Unde et subdit, super pennas, id est velocitatem, ventorum. Ventos enim, quibus nihil est velocius, superat fama ejus, ut dum mox natus, Magis per stellam est nuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
inet̾num ⁊ expectabo non ero p̾ꝓperus nomen tuũ
.i. uem nominiᷤ tui quod est iħe. scił quod tẽ salua¬
bor. ideo expectabo nom̃ tuũ qm̃ bonũ est. ⁊ iocun¬
dum. ẽ. nomen. s non nisi gustanti. amarũ uͦ est
scłm. deco bonũ est. s in conspectu scõꝵ cͣantũ. non¬

Expanded text:
ernum, et exspectabo, non ero praeproperus; nomen tuum, id est rem nominis tui, quod est Jesus, scilicet quod tunc salvabor. Ideo exspectabo nomen tuum, quoniam bonum est. Jucundum est nomen, sed non nisi gustanti; amarum vero est saeculum. Dico bonum est, sed in conspectu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
audi me. ⁊ cet̾a. Respice dicit contͣ hoc qͦd supͣ¬
dictum. ẽ. aucrcis faciem tuã. ⁊ exaudi: contra
obliuisceris me. Et illumina ocłos meos cord̃.
neuqͣm obdormiã inmorte. ꝑ concupiscentiã
in morte. qͣndo lumine fidei sepulto carua¬
li delectatione claudunt᷑. uł neumqͣm obdor¬
obuoluar quolibet cͥminali peccato. uł inmor¬

Expanded text:
us meus, etc. Respice dicit, contra hoc quod supradictum est, avertis faciem tuam a me; exaudi, contra oblivisceris me. Illumina oculos meos cordis ne unquam obdormiam. Per concupiscentiam in morte, quando fidei lumine sepulto carnali delectatione clauduntur. Vel, ne unquam obdorobvolvar quolibet criminali peccato. Rem
Abbreviated transcription (Latin):
diceret similatus sum dissimilanti audire con¬
uicia sua in quo hõ. ẽ. i. rationał. nec ꝑ hoc cadat
inpeiꝰ. ⁊ ñ habens ideosuam retͥbutionẽ. sictacui
na audire. noxia ⁊ non reddere contͣ.¶

Expanded text:
dicat: assimilatus sum dissimulanti audire convicia sua, in quo homo est, id est rationalis ne per hoc cadat in pejus; et non habens in ore suo redargutiones, sic tacui us audire noxia, et non reddere contra.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ipse ait. Halitum meũ exhorruit. uxor inea
⁊ ium faciebant qui querebatit animã meã .i. dia¬
błs cum ministris suis. qui tanto magis moliunt᷑.
mortẽ anime. qͣnto magis uident aliquẽ state.
Et qui indrebant malamͥ. ut uxor aliĩ amici locu.¬
ti st̃ uanitates. quia consulentes corpori anime
contraria suggert̃. scił ut loqueretur contͣ dm̃ &¬
dolos tota die meditabant᷑. Ego autẽ tanqͣm sur¬
dus non audiebã adiniquitatẽ consulentiũ non
audiebam ⁊ fẽs sum sicut mutus non aꝑiens os
suũ. mutus dicit ⁊ ñ aꝑiens os suũ. quia mutus
⁊ si non clare loquitur saltẽ balbucienddo temur¬
murat. is gͦ penitens nicħ asꝑum nicħ contͣ dm̃
dicit. ⁊ nota qͥd contͣ iniqͣs suggestiones tacet iste¬

Expanded text:
orruit uxor mea . Et vim faciebant qui quaerebant animam meam, id est diabolus cum ministris suis, qui quanto magis moliuntur mortem animae, tanto magis vident aliquem stare. Et qui inquirebant mala mihi, ut uxor, et amici, locuti sunt vanitates, quia consulentes corpori, animae contraria suggerunt, scilicet ut loqueretur contra Deum. Dolos tota die meditabantur. Ego autem tanquam surdus ad iniquitatem consulentium, non audiebam. Et factus sum sicut mutus non aperiens os suum. Mutus dicit et non aperiens os; quia et si mutus clare non loquitur, saltem balbutiendo murmurat. Hic quoque poenitens nihil asperum, nihil contra Deum dixit. Et nota quod contra iniq
Abbreviated transcription (Latin):
Aliter abillo loco. Amiei mei. Dit hec penttũs
grauit̾ affuctus. ita ut ipse iob uideat᷑. uerba ista
ꝓfer e. amici mei ⁊ ꝓximi mei. his duob solaciis
gaudet bumanitas. s huic st̃ cuimulus passonũ
uñ sequit᷑. Adu̾sum me apppinquauer̃t ⁊steter̃t.¬

Expanded text:
Aliter ab illo loco, Amici mei, dicit haec poenitens graviter afflictus, ita ut ipse Job videatur ista verba proferre: Amici mei et proximi mei. His duobus solatiis gaudet humanitas, sed hi sunt cumulus passionum. Unde sequitur: Adversum me appropinquaver
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sc̃. Item hic caput loquit᷑ de infirmis
pedib .i. menbris. sic̃ ante de bas se ipso
loquebatur. quia cũ sit incelo ñ deserit
que int̾ra habet. Quasi dic̾et. ideo exaudies. qͥa
dixi neqͣndo suꝑ gaudeant mͥ.i. meis uumici mu

Expanded text:
i, Item hic caput loquitur de infirmis pedibus, id est membris, sicut ante de seipso loquebatur, quia cum sit in coelo, non deserit quae in terra habet. Quasi dicat: Ideo audies, quia dixi: Nequando
Abbreviated transcription (Latin):
re iniquitate. s sic̃ spes mea indeo.ẽ. ita sit ur̃a.
⁊ nolite uos qui ñ habetis. qͣsi. exnecessitate sitis
rapturi. ⁊ concupiscere rapinas. ubi potiꝰ uos
rapit diabłs. Olutra dampnosa. inuenis pe¬
cuniam. ꝑdis iusticiam. Preda enim. ẽ. qͣmiuᷤ
rape inmuscipula . ẽ. tenens alienuͭ. ⁊ teneris
adiabolo. Et est sensꝰ. Nec sꝑretis ne cupia¬
tis que congregata aliis rapiunt᷑. ne uͦ hoc so¬
lum parꝑib ddicere uideatur subdit. ⁊ ouoᷤ
qui habetis: diuitie si affiuant .i. si exundant
tanqͣm de pleno fonte currant. nolite cor ap¬
ponere .i. nolite sꝑare inincerto diuiciarũ. hoc
diuitib dr̃. Ille gͥ qui non habet. non ambiat.¬
hic qui habet. non suꝑbiat. Et notandum quod
ñ dicit nolite habere. s cor appon̾e. Non enim
cdampnat diuicias. unde meream᷑ celum s eor ap.¬
positum. qͦd scił ñ expendit s recondit. Se
locutus est ds̃ duo hȩc audiui quia potestaᷤᷤ
dei est: & tibi dñẽ miscdia quia tu reddes

Expanded text:
 iniquitate, sed sicut spes mea in Deo est, ita sit vestra, et nolite, vos, qui non habetis, quasi ex necessitate sitis rapturi, concupiscere rapinas, ubi potius rapit vos diabolus. O lucra damnosa! Invenis pecuniam, perdis justitiam. Praeda enim quam vis rapere in muscipula est; tenes alienum, et teneris a diabolo. Et est sensus: Nec speretis, nec cupiatis quae congregata aliis rapiantur. Ne vero solis pauperibus hoc dicere videatur, subdit: Et, o vos qui habetis, divitiae si affluant, id est si exundant, tanquam de pleno fonte currant. Nolite cor apponere, id est nolite sperare in incerto divitiarum . Hoc divitibus dicitur. Ille ergo qui non habet, non ambiat; qui habet non superbiat. Et notandum quod non dicit nolite habere, sed cor apponere. Non enim damnat divitias, unde mereamur coelum, sed cor appositum, quod scilicet non expendit, sed recondit. VERS. locutus est Deus; duo haec audivi, quia potestas Dei est, et tibi, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
i. nulli noceas fc̃o.
⁊ quia hoc non sufficit addit ⁊ fac bonũ. Parũ. ẽ. enĩ
ut non expolies uestitũ. uesti nudum. siñ expoliaue.¬
ris nudum: declinas amalo. s non facis bonum. nisi
nudũ uestieris. ⁊ ꝑegͥnti indomo tua susceꝑis. Duo
culpam. hoc meretur palmam. Et nota quia est
quidam declinandi amalo modus. quo tantum
pena uitatur. ⁊ est ⁊ quidã quo etiã. uita ad quiritur.
Si enum quis nulla occasione ꝓuocatꝰ ad malum.
amalo oꝑe declinat. Uitauit utiq penam ⁊ culpã¬
qͣm incurrisset sullul amisisser. Si uͦ abuumnico

Expanded text:
 nulli noceas facto. Et quia hoc non sufficit, addit, et fac bonum. Parum enim est ut non exspolies vestitum, sed vesti nudum. Si non exspoliaveris, declinasti a malo; sed non facies bonum, nisi nudum vestieris, et peregrinum in domo tua susceperis. Cculpam; hoc meretur palmam. Et nota quod est quidam declinandi a malo modus, quo tantum poena vitatur; et est quidam quo etiam vita aequiritur. Si enim quis nulla occasione provocatus ad malum, a malo opere declinat, vitavit utique poenam quam incurrisset, si illud amisisset. Si vero ab inimico
Abbreviated transcription (Latin):
ni .i. xiphei insurrexerunt adu̾sum me. S
ñ uidetur quia riphei alieni .ẽe̾nt. dauid. qͥa
de eadem tͥbu. Ziph namq quidam uicuᷤ erat
qui ꝑtinebat ad tͥbum uide. Unde .i. dequa
tͥbu erat dauid. s alieni erant flore malicie.
qͥ ꝓdiderunt eum ñ tͥbi uł loco. Sequit᷑.¬
& fortes .i. saul ⁊ ministri quesiertnt ani.¬
mã meã ⁊ non ꝓposuerunt dm̃ ante conspec

Expanded text:
 Ziphaei insurrexerint adversum me. Sed non videtur quod Ziphaei alieni essent a David, qui erant de eadem tribu . Ziph namque viculus erat, qui pertinebat ad tribum Judae. Unde, id est de qua tribu erat David, sed alieni erant flore malitiae, qui prodiderunt eum, non tribu vel loco. Et fortes, id est Saul et ministri. Quaesierunt animam m
Abbreviated transcription (Latin):
Hec est causa ora.¬
tionis. ⁊ loquit᷑ eccła. qͣsi dicẽt. ideo oro. Qm̃
alieni .i. mali insurrexerunt adu̾sum me. ⁊
fortes .i. ꝑsecutores qͤsierunt animã meã tol
lere ⁊ ñ ꝓposueriuut dm̃ ante conspectum suũ.

Expanded text:
ec est causa orationis, et loquitur Ecclesia. Quasi dicat: Ideo oro, quoniam alieni, id est mali, insurrexerunt adversum me et fortes, id est persecutores, quaesierunt animam meam, et non proposuerunt Deum ante