comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nobis. ut spũ feruentes & spũalia
ꝗͣ carnales homines ferre ñ possũt:
ñ aliqͦ signo corꝑ alib oclis apparente
enĩ diligit᷑ ꝗ penitꝰ ignorat᷑. S cũ dili¬
git᷑ ꝗ ex ꝗͣtulacũꝙ parte cognoscit᷑. ip̃a
efficit᷑ dilectõne ut meliꝰ ce plemꝰ cognos

Expanded text:
est vobis ; ut spiritu ferventes et spiritualia quam carnales homines ferre non possunt, non aliquo signo corporalibus oculis apparente,enim diligitur quod penitus ignoratur. Sed cum diligitur quod ex quantulacumque parte cognoscitur, ipsa eff
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Erpedit uobis ut hec forma fer¬
ui auferat᷑ a uobis. Caro qͥdẽ fcm̃ ñbũ
habito in uobis s nolo adhuc me car¬
nalit̾ diligatis: &e isto lacte contẽ pti sẽ¬
ꝑ ifantes ẽẽ cupiatis. Ex pedit nobis
ut ego uadã. Si enĩ ñ abiero: ꝑaclitꝰ
ñ ueniet ad uos. Si alim̃ta tenera ⁊ ro¬

Expanded text:
ceret: Expedit vobis ut haec forma servi auferatur a vobis. Caro quidem factum Verbum habito in vobis, sed nolo adhuc me carnaliter diligatis, et isto lacte contenti, semper infantes esse cupiatis. Expedit vobis ut ego vadam; si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos. Si alimenta tenera,
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙꝑ audit etiã siñdũ sic̃ oportet i¬
telligi ͦ Qmͦ gͦ aliqͥd eoꝵ q̃ post ascensi¬
onẽ dñi scͥpta sunt ñ possent ferre dis
ñc ferant cathecumini ñdũ accepto spũ¬
scõs Et qͥa ce si ñ eis fideliũ sacͣmenta ꝓ¬
dunt᷑ ñ idd̾ fit qd̾ ea ferre ñ possunt᷑ s
ut ab eis tanto ardentiꝰ concupiscant᷑
qͣnͣto eis honorabiliꝰ occultãt᷑. Quaꝓpt̾¬

Expanded text:
udit, etiamsi nondum sicut oportet intelligit? Quomodo ergo aliquid eorum quae post ascensionem Domini scripta sunt, non possent ferre disc cum omnia nunc ferant catechumeni nondum accepto Spiritu sancto? Quia etsi non eis fidelium sacramenta produntur, non ideo fit quod ea ferre non possunt; sed ut ab eis tanto ardentius concupiscantur, quanto eis honorabilius occultantur. 4. Quap
Abbreviated transcription (Latin):
s sitis om̃s docibiles dõ: ut ea ip̃a q̃ ꝑ
dilectõnes atoꝑ sermones exͥtͥusecꝰ adhibitos
didicistis & credidistis ex nat᷑a dei ñ corpo¬
rea nec loco aliqͦ inclusa nec ꝑ infinita
spatia locoꝵ qiͣ mole distenta. s uͥꝙ tota
&e ꝑfecta & infinita sine nitorib coloꝵ.
sine figuris linam̃toꝵ. sine notis lict̾¬
arũ. sine serie syllabar̃. ip̃a m̃te conspi¬
c̾e̾ ualeatis. Eoce dixi aliqͥd qd̾ forte inde
sic &e tñ accepistis ce ñ solũ ferre ñ po¬
tuistis uer̃xtiã libent̾ audistis: s ille

Expanded text:
 sitis omnes docibiles Deo ; ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis
Abbreviated transcription (Latin):
me qͦ uadis. Dignificat sic se it᷑um ut
nemo int̾rogaret: qd̾ palã fieri isu
corꝑis cernerẽt. Nã suꝑiꝰ int̾iogaue¬
rant eũ qͦ ẽẽt itui᷑. ⁊ respone̾at eis se
iturũ qͦ ip̃i tẽ uenire ñ possent. Nc̃
uͦ ita se ꝓmitit ititrũ: ut nullis eoꝵ¬
eoꝵ qͦ uadit int̾roget. Nubes em̃ sus¬
cepit eũ qndo ascendit ab eis et eũtẽ
incelũ non uerbis q̃siert̃. s ocłis de¬
duxert̃. S qr hec locut᷑ sũ uobis inqͥt:
tͥsticia impleuit cor ur̃m. Uidebat¬

Expanded text:
me: Quo vadis? Significat sic se iturum, ut nullus interrogaret quod palam fieri visu corporis cerneret. Nam superius interrogaverant eum quo esset iturus, et responderat eis eo se iturum quo ipsi tunc venire non possent. Nunc vero ita ipse promittit iturum, ut nullus eorum quo vadit interroget. Nubes enim suscepit eum, quando ascendit ab eis, et euntem in coelum, non verbis quaesierunt, sed oculis deduxerunt . Sed quia haec locutus sum vobis, inquit, tristi
Abbreviated transcription (Latin):
rãt habiturr. id qd̾ eixt̾nis in xpo ui¬
debat amitt̾e metuebant. E qͥa se a¬
missuros ẽẽ illo u̾a deñtiante dubita¬
re ñ poterant. co tͥstabat᷑ humanꝰ
affectꝰ: qͥa carnalis desolabat᷑ aspectꝰ.
Nou̾at aũ ille qͥd eis poti expediret:
qͥa uisus int̾ior ip̃e ẽ itiꝙ melior qͦ
eos consolatur᷑ fuerat sp̃e sch. ñõ cer

Expanded text:
rant habituri, id quod exterius in Christo videbant, amittere metuebant; et quia se amissuros esse illum vera denuntiantem dubitare non poterant, contristabatur humanus affectus, quia carnalis desolabatur aspectus. Noverat autem ille quid eis potius expediret, quia visus interior ipse est utique melior, quo eo
Abbreviated transcription (Latin):
cutꝰ sum uobis ñ tantũ qͥa passuri es¬
tis ista: s qͥa scł. cũ ueñit ꝑaclitꝰ ille
testimoniũ ꝑhibebit de me. ne ista
timendo taceatis : im̃ fiet ut etiã uos
testimoniũ ꝑhibeatis. Hec aũ uob̾

Expanded text:
cutus sum vobis, non tantum quia passuri estis ista; sed quia cum venerit paracletus ille, testimonium perhibebit de me, ne ista timendo taceatis, unde fiet ut etiam vos testimonium perhibeatis. Haec autem vobis
Abbreviated transcription (Latin):
h̾em ista locut᷑ ẽ il ait Hec aũ uobis ali ini¬
tio ñdixi: qͥa uobiscũ erã. An forte hinc
ista foluit᷑ q̃stio⁊ qr ce illi cũ nairãt pas¬
sioni ꝓyimũ fuisse cũ hec diceret. Nong
ab initio qñ cũ illis erat qr iã discessurꝰ
iãꝙ ad prem̃ ꝑrecturꝰ. hec dixit: ce idõ eti

Expanded text:
annem ista locutus est, ubi ait: Haec autem vobis ab initio non dixi quia vobiscum eram. An forte hinc ista solvitur quaestio, quia et illi eum narrant passioni proximum fuisse, cum haec diceret? Non ergo ab initio quando cum illis erat, qui jam discessurus, jamque ad Patrem perrecturus haec dixit; et ideo eti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tͣnͣsiret de morte ad uitã: nͥ pͥmo
ẽẽt in morte ⁊ ñ eẽt in uita. Cũ autẽ
tͣnͣsierit : erit uita &̾ ñ erit in morte.
Mortuus gͦ erat ⁊ reuixit: ꝑierat ce
inuent᷑ ẽ. Fit ꝓinde iã q̃dã resurrect̃õ:
ce tͣnseut᷑ homines a morte qͣdã ad qͣ¬
dã uitã. A morte infidelitatis ad sui¬
tã fidei: a morte falsitatis ad uitã u̾i¬
tatis: amorte iniqͥtatis. ad uitã iusti¬

Expanded text:
enim transiret de morte ad vitam, nisi primo esset in morte, et non esset in vita. Cum ergo transierit in vitam, non erit in morte. Mortuus ergo erat, et revixit; perierat, et inventus est . Fit proinde jam quaedam resurrectio, et transeunt homines a morte quadam ad quamdam vitam: a morte infidelitatis, ad vitam fidei; a morte falsitatis ad vitam veritatis; a morte iniquitatis, ad vitam justi
Abbreviated transcription (Latin):
nec filius si prẽm ñ ht̃. S nec forte prẽm
honorificas tanꝗͣ maiorẽ. filiũ uͦ tanꝗͣ mi¬
norẽi ut dicas mͥ honorifico prẽm ⁊ scio enĩ
qd̃ habeas filiũ: ⁊ ũerro in pr̃is nomine.
Non enĩ prem intelligo sine filio: honori¬
fico tñ ⁊ filiũ tanꝗͣ ininorẽ. Corrigit te si
liꝰ & reuocat te dicens ut om̃s honorifi¬
ficãt
filiũ ñ inferiꝰ: s sic̃ honori ficãt
prẽm. Qͥ gͦ ñ honorificat filiũ.
prem̃ honorificat qͥ misit illũ. Ego i¬
qͥd maiorẽ honorẽ uolo dare pr̃i: mi¬
norẽ filio. Ibi tollis honorẽ pr̃is: uͥ mi¬
norẽ das filio. Qͥd enñtͥ aliud uidet᷑ ista
re aut noluit aut ñ potuit: Si nolu¬
it muridit: si non potuit defecit. Non gͦ
uides qͥa ita sentiento nͥ maiorẽ hono¬
rẽ uis dare pr̾i⁊ ibi contumelios es in
prẽm : ꝓinde sic honorifica filtũ. qͦmͦ
honorificas prẽm : si iis honorificare

Expanded text:
t. Sed ne forte Patrem quidem honorifices tanquam majorem, Filium vero tanquam minorem, ut dicas mihi: Honorifico Patrem; scio enim quod habeat Filium, et non erro in Patris nomine, non enim Patrem intelligo sine Filio, honorifico tamen et Filium tanquam minorem: corrigit te ipse Filius, et revocat te dicens: Ut omnes honorificent Filium, non inferius, sed sicut honorificant Patrem. Qui ergo non honorificat Filium, nec Patrem honorificat, qui misit illum. Ego, inquis, majorem honorem volo dare Patri, minorem Filio. Ibi tollis honorem Patri, ubi minorem das Filio. Quid enim tibi aliud videtur ista re aut noluit, aut non potuit? Si noluit, invidit; si non potuit, defecit. Non ergo vides quia ita sentiendo, ubi majorem honorem vis dare Patri, ibi es contumeliosus in Patrem? Proinde sic honorifica Filium, quomodo honorificas Patrem, si vis honorificare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ. Secutꝰ enĩ ait. Qc̃uq enĩ ille fece¬
rit : ħ & filiꝰ similit̾ facit. Noncũ ille
secerit. alia filiꝰ similit̾ facit: s q̃cũq il¬
le fecerit: hec ⁊ filiꝰ similit̾ facit. Si hec
facit filiꝰ q̃ fec̾it pr̾: ꝑ filiũ facit pr̾.
Siꝑ filiũ facit q̃ facit pr̾⁊ ñ alia pr̾. alia
filiꝰ facit: s eadẽ oꝑa sunt pr̃is ⁊ filii. Ꝙ
qͦmͦ eadẽ facit ce filiꝰ ⁊ ce ead̾ ⁊ similit̾  ire
plũ: ꝙ. puto ad uosñ sit gnͣde. Dũ scͥbimus
literas facit eas pͥmii cor nr̃m: ce deinde
manꝰ nr̃a. Certe om̃s unde adclamastis:
nͥ qͥa oognouistis: Cercũ ẽ qd̾ dixi. ⁊ mani¬
festũ ẽ om̃ib nobis. Litt̾e̾ sunt pͥmo a cor¬
de nr̃o: deinde a corꝑe nr̃o. Manꝰ seruit ĩ¬
ꝑanti cordi: easdẽ littas facit ce cor &e manꝰ.¬
siunqͥd alias cor. alias manꝰ : Nam aliud¬
s ñ similit̾. Corenĩ nr̃m facit eas intelli¬
gibilit̾: manꝰ autẽ uisibilit̾. Gõce qͦm fi¬

Expanded text:
et Filius. Secutus enim ait: Quaecumque enim ille fecerit, haec et Filias similiter facit. Non cum ille fecerit, alia Filius similiter facit; sed quaecumque ille fecerit, haec et Filius similiter facit. Si haec facit Filius quae fecerit Pater, per Filium facit Pater: si per Filium facit quae facit Pater, non alia Pater, alia Filius facit; sed eadem opera sunt Patris et Filii. Et quomodo eadem facit et Filius? Et eadem et similiter. Ne plum, quod puto ad vos non sit grande: cum scribimus litteras, facit eas primo cor nostrum, et deinde manus nostra. Certe unde omnes acclamastis, nisi quia cognovistis? Certum est quod dixi, et manifestum omnibus nobis. Litterae fiunt primo a corde nostro, deinde a corpore nostro: manus servit imperanti cordi, easdem litteras facit et cor et manunumquid alias cor, alias manus? Easdem quidon similiter: cor enim nostrum facit eas intelligibiliter, manus autem visibiliter. Ecce quomodo fi
Abbreviated transcription (Latin):
constat ut homo sis: ñqd uiuficat m̃¬
brũ qd̾ seꝑatũ inuem̾it a carne tua ͤ
spm̃ cuũ dico aĩam tuã. Anima cua
ñ uiuificat nͥ m̃bra q̃ sunt in car¬
ne cua. Qmͣ si tollas iam ey anima¬

Expanded text:
constas ut homo sis, numquid vivificat membrum, quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat nisi membra quae sunt in carne tua. Unum si tollas, iam n
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ admodũ dispom ñ possunt nͥ ab artifice
do. Petrilantia t̾n quã male utit᷑ ocłs: fal¬
latia ꝗͣ male utit᷑ lingua. falsus cestis m̃ne
linguã suam ⁊ animã suã pͥus trucidat ⁊¬
⁊ alt̾um leg̾ere se ꝑempto conat᷑ : Male uti¬
tͣ lingua: nec ido̾ malũ ẽ lingua. Opꝰ dĩ ẽ
lingua ⁊ s bono oꝑe dĩ male utit᷑ illa
neqͥtia. qͦmͦ utunt᷑ pedib qͥ eurrt̃ ad sce¬
ła: qͦm utunt᷑ manib homicite. Et illis
adiacentib formsecꝰ bonis creat᷑is dĩ qmͣ
male utunt᷑ mali. Auro iuditia corrum¬
pt̃: innocentes ꝙpͥmunt. luce ista mali
male utunt᷑. Male uiuendo enĩ etiã ipãm
lucẽ qͣ uident: ad mynist̾iũ suoꝵ scele
rũ usurpant. Iens ut faciat aliqͥo mali¬
masꝰ lucere qͥ uult ne offendat: qͥ iam
int᷑ offendit ⁊ cecidit. Qo̾ timet in corꝑe:
iam mncͣrit in corde. Omnib gͦ bonis oĩ
ne ꝑ singła cͣrere longũ sit male utit᷑
malis: contͣ malis hominũ maloꝵ bñ

Expanded text:
quemadmodum disponi non possent nisi ab artifice Domino. Petulantia tamen, quam male utitur oculis! Fallacia, quam male utitur lingua! Falsus testis nonne linguam suam et animam suam prius trucidat, et alterum laedere se perempto conatur? Male utitur lingua, nec ideo malum est lingua; opus Dei est lingua, sed bono opere Dei male utitur illa nequitia. Quomodo utuntur pedibus qui currunt ad scelera? quomodo utuntur manibus homicidae? et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei quam male utuntur mali? Auro judicia corrumpunt, innocentes opprimunt. Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim etiam ipsam lucem qua vident, ad ministerium scelerum suorum usurpant. malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit. Quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis Dei, ne per singula currere longum sit, male utitur malus: contra malis hominum malorum bene
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. In illa gͦ longa morte. in illis corm̃tis
ebuꝰ torm̃ta ñ sensit. Ibi enĩ erat qͥ dixit
spꝰs amiã uegetabat. Non cessit. ⁊ in
lebrarumꝰ. noli ineiere fili. Ep̃s enT̃erat
ie: iste oiaconꝰ. oli merere inqͥt: soq̃¬
q̃ris me post triduũ. Triduũ autem
dixit mediũ int̾ diẽ passionis scĩ fxti.
⁊ diẽ hodierne passionis sci laurentii.
Triditũ ẽ mediũ. O consolatio. sion ait
noli merere fili desinet ꝑsecutio ⁊ secutꝰ
eris: s noli merere qm̃ p̃cedo ego tu se¬
qͣris. nec consecutio tria differt᷑. Tridu¬
ũ mediũ erit: &e mecũ eris. Accepit ora¬

Expanded text:
 in illa longa morte, in illis tormentis, ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixitspiritus animam vegetabat. Non cessit, et in lebravimus: « Noli moerere, fili. » Episcopus enim erat ille, iste diaconus. « Noli moerere inquit; sequeris me post triduum. » Triduum autem dixit medium inter diem passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non ait, Noli moerere, fili; desinet persecutio, et securus eris: sed, Noli moerere; quo ego praecedo, tu sequeris; nec consecutio tua differtur: triduum medium erit, et mecum eris. Accepit ora
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ tͦi :. Loculi ei cõmissi sunt: & dispñsatõ
pouꝑum distributa. Ingͣtus canto bñficio
honori tanto c accepit pecitniã: ꝑdidit ius¬
ticiam. Eͣdidit uitã mortuus : quẽ ut dis¬
cipłꝰ secutꝰ. ut inimicꝰ ꝑ secutꝰ ẽ. Totũ hoc

Expanded text:
im loculi ei commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam, tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidert : qͥa forte in corꝑe nec fuert̃. Int̃ non
credentes ⁊ ip̃i deputarridi st̃: qͣnus discipłi
dicerent᷑. Abiei t̃ retͦ ñ pauci s multi. Hoc fortas¬
fe factũ est ad consolationẽ: qm̃ aliqũ contin¬
git ut dicat homo uerũ: & qd̾ dicit ñ capiat᷑:
atq illi qͥ audiut̃ scandalitent᷑ ⁊ discedant.
Denitet autẽ hominẽ dixisse qd̾ uerũ est. Di¬
eit enĩ apud semet ipm homo. Non debui
Dixit ce ꝑdidit multos: remansit ad paucos.
S ñ tͣbabat᷑ ip̃ẽ: qͥ ab initio nou̾at ⁊ qͥ credentes
ẽẽnt ce qͥ ñ credentes. Nos si nobis contingat
ba dicamꝰ ei : q̃ ille ad paucos qͥ remanserãt.
it̃. Nimqͥ ce uos inqt uultis nre: slon disces¬
sit fͦtudas. S qͣre manebat: Dño iam appa¬
rebat: nobis postea manifestatꝰ est. Respon¬
dit petiꝰ ꝓ om̃ib. unꝰ ꝓ multis: unitas ꝓ imi¬
u̾sis. Respondit gͦ ei symon petiꝰ. Dñe ad quẽ
ibimꝰ : Repellit nos ate: da nobis alt̾um te.

Expanded text:
t. Inter non credentes et ipsi deputandi sunt, quamvis discipuli dicerentur. Abierunt retro, non pauci, sed multi. Hoc forte factum est ad consolationem, quoniam aliquando contingit ut dicat homo verum, et quod dicit, non capiatur, atque illi qui audiunt, scandalizentur et discedant. Poenitet autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se homo, Non debui it; dixit, et perdidit multos, remansit ad paucos. Sed non turbabatur ipse, quia ab initio noverat et qui credentes essent, et qui non credentes: nos si nobis contingat, rba dicamus. 9. Atque ille ad paucos qui remanserant: runt: Numquid et vos, inquit, vultis ire? Non discessit nec Judas. Sed quare manebat, Domino jam apparebat; nobis postea manifestatus est. Respondit Petrus pro omnibus, unus pro multis, unitas pro universis: Respondit ergo ei Simon Petrus: Domine, ad quem ibimus? Repellis nos a te, da nobis alterum te.
Abbreviated transcription (Latin):
uit indas: ñ duodenariũ nm̃um uio¬
lauit. Ip̃e deseruit p̃ceptorẽ : nã ds̾ illi
apposuit successorẽ. hoctotũ qd̾ dñs de car
ne ⁊ sanguine suo locutꝰ ẽ. ⁊ qd̾ in eiꝰ dis¬
tͥbutõnis gr̾a uitã nobis ꝓmisit et̾nam ⁊¬
& qd̾ hinc uoluit intelligi manducatores
⁊ potatores carms ⁊ sanguinis sui. ut in
iuuo maneant ⁊ ip̃e in illis: ce qd̾ ñ intel¬
lexert̃ qͥ ñcredidert̃: ⁊ qd̾ sp̃italia carna¬
lit̾ sapiendo scandalitati st̃: &e qd̾ eis

Expanded text:
vit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intet potatores carnis et sanguinis sui ut in illo maneant et ipse in illis; et quod non intellexerunt, qui non crediderunt; et quod spiritualia carnalit
Abbreviated transcription (Latin):
dñs asfuit discipłis qͥ remanserãt ⁊ ad qͦs
ꝓbandos int̾roganit ñ qͥd ⁊ uos uultis irei
ut responsio ꝑmansionis eoꝵ in notesde̾t
nobis. sam ille nou̾at: qr manebant.
hoc cͦ totũ ad hoc nobis ualeat dilectis¬
mꝰ tm̃ in sacͣmento qo ce multi malĩ. ẜus

Expanded text:
fuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectistantum in Sacramento, quod et multi mali; s
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe dñi ⁊ manemꝰ in illo ut ⁊ ip̃e ma¬
neat in nobis : in hoc secło necc̃e habemꝰ
usq in finẽ int̾ malos uiuere. Non i¬
t̃ illos dico malos: qͥ blasphemãt xp̃m.
Raro enĩ iam iuenunt᷑ qͥ lingua blas¬
phemãt: s multi qͥ uita. Necesse ẽ gͦ ut¬

Expanded text:
corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
guiẽ meũ bibere. Hoc uos nẽpe scã¬
daliat. Sigͦ uideritis filiũ hominis
soluit qd̾ illos mouerat : hinc aꝑuit ũ
fuerant scandalitati: hinc plane si in¬
telligerẽt. Illi enĩ putabãt eũ erogatu¬
rũ corpꝰ suũ: ille autẽ dixit se ascrusurũ
in celũ utiq integrũ. Cũ uideritis filiũt
hominis ascendentẽ uͥ erat pͥns: certe ł¬

Expanded text:
guinem meum bibere, hoc vos nempe scanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. « Si ergo videritis Filiusolvit, quod illos moverat; hinc aperit, unde fuerant scandalizati: hinc plane, si intelligerent. Illi enim putabant, eum erogaturum corpus suum. Ille autem dixit, se ascensurum in coelum, utique integrum. Quum videritis filium hominis ascendentem, ubi erat prius? certe
Abbreviated transcription (Latin):
dientes ñ ex inimicis. s ex discipłis eiꝰ dixe¬
it̃. Durꝰ ẽ hic se̾mo. Qͥs pocest eũ audire :
Si discipłi drirũ habuert̃ istũ sermonẽ ⁊
qͥd inimici: Et̃ tñ sic oportebat ut dr̃etur:
qu ñ ab om̃ib intellig̾et᷑. Sceretũ dei intñ¬
cos debet fac̾e: ñ adu̾sos. Isti autẽ cito de¬
aliqͥd magnrũ dicentẽ ⁊ u̾bis illiᷤᷤ aliqro
grãm oooꝑietitẽ. s ꝓut uoluert̃ ita in¬
tellexert̃. ⁊ more hominũ qͥa pot̾at ih̾c
aut hoc disponebat iħ̾c cariẽ qͣ indutꝰ
erat u̾bũ. ueluti concissam distͥbuere cͤ¬
dentib in se. Durꝰ ẽ inqͥut̃ hic fermo. sͥ
potest eũ audires Sciens autẽ ih̾c apud¬
semet ip̃m: qa mmuraiẽt eiꝰ discipłi de
eo. Sic enĩ apud se ista dixert̃. ut ab a¬
lio ñ audirent᷑ :⁊ s ille qͥ eos nou̾at in se¬
ip̃is audiens apud semet ipm̃: respon¬
dit ⁊ ait. Hoc uos scandalizat. qa dixi
carnẽ meã do uobis manducare : ⁊ san¬

Expanded text:
dientes, non ex inimicis, sed ex discipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo: quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tquod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito dealiquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem semetipsum quia murmurabant discipuli ejus de eo. » Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur: sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit et ait: « Hoc vos scandalizat? » Quia dixi, carnem meam do vobis manducare, et san
Abbreviated transcription (Latin):
at ut moreret᷑: ne nos inet̾nũ morerem᷑. E ait
illi. Redi post me sathanas. Nonenĩ sapis
que dei sunt: s q̃ st̾ hominis. Non illum
ieppulit retͦ ire post sathanã. ⁊ appellauit
sathanam. s fecit post se ire: ut ñ eẽt sacha¬
nas ambulando pꝰ dñm. Isti aũ sic redier̃t re¬
tro : qͦmͦ de qͥddã feminis dicit apłs. Qdam¬

Expanded text:
rat ut moreretur, ne nos in aeternum moreremur; et ait illi: Redi post me, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominis sunt . Non illum repulit retro ire post satanam, et appellavit satanam; sed fecit post se ire, ut non esset satanas ambulando post Dominum. Isti autem sic redierunt retro, quomodo de quibusdam feminis dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
scientia inflat. Iam gͦ debemꝰ odisse scĩa:
Absit. Et qͥo ẽ scĩa inflat : Sola sñ carita¬
te. Ideo adiũxit: caritas uͦ edificat. Ao¬
de dͤs scientie caritatẽ ⁊ utilis erit scientia
ñ ꝑ se: s ꝑ caritatẽ. Sic etiã nẽ caro ñ ꝓ¬
dest qͥcꝗͣ : s sola caro. Accedat spe̾ ad car¬
nẽ qm accedit caritas ad scientiã: de ꝓdͥ
caro ñ fieret : ut habitaret in nobis. Si
ꝑ carnẽ nobis multũ ꝓfuit xp̾e ⁊ qͦm caro¬
te nr̃a egit. Caro uas fuit. Qd̃ habebat
adcente : ñ ꝗ erat. Apłi missi sunt. Nũ¬
qͥd caro ip̃oꝵ nichil nobis ꝓfuit: Si ca
scͥptio : Ista omĩa oꝑa carnis sunt : s agi¬
tante spũ tanꝗͣ organũ sitũ. Sp̾e̾ gͦ est
qͥ uiuificat ⁊ caro aũ ñ ꝓdest qͥcꝗͣ. diẽ¬
illi intellexert̃ carnẽ : ñ sic ego do ad
manducandũ carnẽ meã. ꝓide u̾ba
Diximꝰ enim fr̃s hoc dñm cõmendasse in¬
manducatõne carnis sue. ⁊ potatõne
sanguinis fui: ut in illo maneamꝰ ⁊ ipẽ

Expanded text:
Scientia inflat. Jam ergo debemus odisse scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat . Adde ergo scientiae charitatem, et utilis erit scientia; non per se, sed per charitatem. Sic etiam nunc, caro non prodest quidquam, sed sola caro: accedat spiritus ad carnem, quomodo accedit charitas ad scientiam, et prodcaro non fieret, ut inhabitaret in nobis. Si per carnem nobis multum profuit te nostra egit. Caro vas fuit; quod habebat attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquid caro ipsorum nihil nobis profuit? Si carscriptio? Ista omnia opera carnis sunt, sed agitante spiritu tanquam organum suum. Spiritus ergo est qui vivificat, caro autem non prodest quiilli intellexerunt carnem, non sic ego do ad manducandum carnem meam. 6. ProindeDiximus enim, fratres, hoc Dominum comanducatione carnis suae et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt credentes: & qͥ cͣditurꝰ eũ eẽt. Ibi enim
erat ⁊ iudas. siam qͥdã scandalizati sunt :
ille aũ mansit ad insidiandũ: ñ ad intelli¬
gendũ. Et qr idd̾ manserat : ñ de illo tacu¬
it dñs. Non illũ exp̃ssit s nec siluit ut
om̃s timerẽt: qnͣtis unꝰ ꝑiret. S pꝰea¬
qmͣ dint ⁊ distinit credñtes añ credentib.
exp̃ssit causam qͣre ñ credant. ꝓt̾ea dixi uo

Expanded text:
sent credentes, et quis traditurus esset eum. Ibi enim erat et Judas. Nam quidam scandalizati sunt: ille autem mansit ad insidiandum, non ad intelligendum. Et quia ideo manserat, non de illo tacuit Dominus. Non illum expressit, sed nec siluit; ut omnes timerent, quamvis unus periret. Sed posteaquam dixit et distinxit credentes a non credentibus, expressit caus
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimꝰ: hinc sermo de
daret carnẽ suã manducare dicens. Qͥ
manducat carnẽ meã ⁊ bibit sangui¬
nẽ meũ: in me manet ⁊ ego in illo.
Signũ qr manducauit ⁊ bibit. hoc
ẽ si manet ⁊ manet᷑: si habitat ⁊ in¬
habitat᷑: si ħet ut ñ deserat᷑. Hoc d noᷤᷤ
docuit ⁊ ãmonuit misticis uerbis:
ut simꝰ in eiꝰ corꝑe. sub ipo capite in
m̃bͥ eiꝰ edentes carnem eiꝰ ñ relinqñtes
imitatẽ eiꝰ. S qui aderant: plures ñ
intelligñdo scandalitati sunt. Non enĩ¬

Expanded text:
c sermo debdaret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuitut simus in ejus corpore, sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures, non intelligendo scandalizati sunt: non eni
Abbreviated transcription (Latin):
boli malis oꝑib bñ utit᷑ ds̃ ⁊ qͦd facit maiꝰ
male utendo sͥ nocet : ñ bonitati dĩ contͣ¬
dicit. Artifey illo utit᷑. ce magnꝰ artifex
si illo uti ñ nosset : nec eũ ẽẽ ꝑmitteret.
Gͦ imꝰ ex uobis diabłs ẽ ait: cũ ego uos xii¬

Expanded text:
boli malis operibus bene utitur Deus, quod facit malus male utendo, sibi nocet, non bonitati Dei contradicit: artifex illo utitur, et magnus artifex. Si illo uti non posset, nec eum esse permitteret. Ergo unus ex vobis diabolus est, ait, cum ego vos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ magr̃o discipłs. uł dño seruus. ul
adoptat᷑ imigenito. uł homo deo: s q
ꝑ illos ip̃e dignaret᷑ eadẽ maiora fade
qͥ dicit illis alio loco. sine me nichil
potestis facere. Ip̃e qͥppe ut alia omit¬
tã q̃ sunt innum̃abilia sine ip̃is fecit
ip̃os : sine ip̃is fecit h̾c mundũ : & qͥa
homo etiã ip̃e fieri dignat᷑ ẽ: sine ip̃is
fecit ce se ipm̃. Qͥd autẽ illi sine ip̃o nͥ
peccatũ: deniq &e hic qd̾ de hac re po¬
cerat nosmonere: mox abstulit. Cũ
eñ dixisset qͥ credit in me oꝑa q̃ ego
facio ce ip̃e faciet &e maiora hoꝵ faci¬
et ÷ continuo secut᷑ adiunxit. qͥa ad¬

Expanded text:
no servus, vel adoptatus Unigenito, vel homo Deo; sed quod per illos ipse dignaretur eadem majora facere, qui dicit illis alio loco, Sine me nihil potestis facere . Ipse quippe, ut alia emittam, quae sunt innumerabilia, sine ipsis fecit eos, sine ipsis fecit hunc mundum; et quia homo etiam ipse fieri dignatus est, sine ipsisfecit et seipsum. Quid autem illi sine ipso, nisi peccatum? Denique et hic quod de hac re poterat nos movere, mox abstulit. Cum enim dixisset, Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet, continuo secutus adjunxit, Quia
Abbreviated transcription (Latin):
in his qͥ neseiebant &e philippꝰ eiait. Ut qd̾
ait. & qͦ ego uado seitis ⁊ uiã scitiᷤ płł dixisse ĩ tel¬
ligat᷑ qͥ sciebant: ñ phi lippo cui dcm̃ ẽ can¬
co temꝑe uobiscũ sũ &e ñ cognoiustis me
philippe: his gͦ qͥ filiũ iã nouerãt etiã il¬

Expanded text:
ilippus erat; et quod ait: Et quo ego vado, scitis, et viam scitis. Illis dixisse intelligatur, qui sciebant: non Philippo, cui dictum est: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam il
Abbreviated transcription (Latin):
milabo eũ uiro prudenti: qͥ edificat
domũ suã supͣ petrã. Qͥ gͦ ñ ẽ simi¬
lis huic iuro pridenti: ꝓculdubio
aut ũba hec audit  ñ facit. aut oĩ¬
no nec audit. Qͥ credit inme inqͥt:
licet moriat᷑ uiuet. Q gͦ ñuinet
ñ uiuet: ñ ritiq credit. Tale etiã hoc ẽ:
qͥ credit in me faciet. sion utiq credit:
qͥ non faciet. Qͥd ẽ hoc fis̾ : Nunqd in¬
ter credentes in xp̃m ñ est computan¬
rũ est absurdũ ẽ: ferri ñ potest. Non
Credenti inqͥt in eũ qͥ iustificat impi¬
ũ. deputat᷑ fides eiꝰ ad iusticrã. In hoc
sine nobis. Audi gͥ iam & intellige. Qui
credit in me: oꝑa q̃ ego facio: & ip̃e faci
et. Priꝰ ego facio. deinde ip̃e faciet: qͥa
facio ut faciat. Que oꝑa: nͥ ut ex im¬
pio iustꝰ fiat: Et maiora hoꝵ faciet
re suã ipsiꝰ salutẽ oꝑat᷑: Qd̾ utiq in il¬

Expanded text:
milabo eum viro prudenti, qui aedificavit milabo eum viro prudenti, qui aedificavit domum suam supra petram : qui ergo non est similis huic viro prudenti, procul dubio aut verba haec audit et non facit, aut omnino nec audit. Qui credit, inquit, in me, licet moriatur, vivet : qui ergo non vivet, non utique credit. Tale etiam hoc est, Qui credit in me, faciet: non utique credit qui non faciet. Quid est hoc, fratres? Numquid inter credentes in Christum non est computanDurum est, absurdum est, ferri non potest: non ur audiamus: Credenti, inquit, in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . In hoc sine nobis. Audi ergo jam et intellige: « Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet ? » Prius ego facio, deinde ipse faciet; quia facio ut faciat. Quae opera, nisi ut ex impio justus fiat? Et majora horum faciet. re suam ipsius salutem operatur; quod utique in il
Abbreviated transcription (Latin):
eis donare dignatꝰ ẽ ut maiora faceret
ꝑ illos qmͣ p̃ter illos. N onne ab ore ipsiꝰ
diues ille tͥstis abscessit ⁊ qñ uite eterne
p̾ea qd̾ ab illo auditũ ñ fecit imꝰ: fecert̾
multi: Sum loq̃ret᷑ ꝑ discipłos magist̾ bo¬
nꝰ contẽptibilis ei quẽ dirutẽ ꝑ se ip̃m mo¬
nuit ÷ amabilis eis qͦs ex diuitib pau¬
ꝑes ꝑ pauꝑes fecit: ecce maiora fecit p̃¬
dicatꝰ a credentib. ꝗͣ locutꝰ audientib.
Uum hoc adhuc mouet ꝗ hec maiora
ꝑ apłos fecit. Non aut̃ ip̃os tm̃ signisi¬
cans ait : oꝑa q̃ ego facio &e uos facietis &
maiora hoꝵ facietis: s om̃s ad suã fa
miliã ꝑtinentes intelligi uolens. Q cre¬
dit in me inqͥt oꝑa q̃ ego facio & ip̃e
faciet: & maiora hoꝵ faciet. Si gͦqͥ
credit faciet: ñ credit utiq qͥ ñ faci-¬
et sicuti ẽ. Qͥ diligit me mandata
mea custodit. Unde ꝓfecto: qͥ ñ cus¬
todit ñ diligit. Itẽ alio loco. Q audic
inqͥt uerba mea hec & facit ea. si¬

Expanded text:
eis donare dignatus est, ut majora faceret per illos quam praeter illos. Nonne ab ore ipsius dives ille tristis abscessit, quando vitae aeternae ea quod ab illo auditum non fecit unus, fecerunt multi, cum loqueretur per discipulos magister bonus; contemptibilis ei quem divitem per seipsum monuit, amabilis eis quos ex divitibus pauperes per pauperes fecit. Ecce majora fecit praedicatus a credentibus, quam locutus audientibus. 2. Verum hoc adhuc movet, quod haec majora per Apostolos fecit: non autem ipsos tantum significans ait, Opera quae ego facio et vos facietis, et majora horum facietis: sed omnes adelligi volens, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet. Si ergo qui credit faciet, non credit utique qui non faciet; sicuti est: Qui diligit me, mandata mea custodit : unde profecto qui non custodit, non diligit. Item alio loco: Qui audit, inquit, verba mea haec, et facit ea, si
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eiꝰ pr̃ est ꝑ nat᷑am: tñ etiã ip̃ẽ cͥca nos
pat̾nũ qͦdãmꝰ demonstrat affectũ cũ
dicit. Non uos relinꝗͣ orphanos: ueni¬
am ad uos. hinc ẽ qd̾ etiam sponsi fili¬
os nos appellat uͥ dicit: ueniet hora ut
auferat᷑ ab eis sponsus: & tc̃ ierunabt̃

Expanded text:
s paternum quodammodo demonstrat affectum, cum dicit: Non derelinquam vos orphanos, veniam ad vos. Hinc est quod etiam sponsi filios nos appellat, ubi dicit: Veniet hora, ut auferatur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt
Abbreviated transcription (Latin):
neis ocłis in carne conspicuũ : ñ aũ
ustebat qd̾ in carne uerbũ latebat.
Uidebat hominẽ: ñ uidebat dm̃. uide¬
bat indumentũ: ñ iudebat indutũ.
⁊ qm̃ post resurrectõnẽ etiã ip̃am
carnẽ suã ꝗͣ ñ solũ uidendã uerũeti¬
am contrectandã oemonstrauit fuis
uolint demonstrare ñ suis. Hinc fo¬
tasse intelligendũ ẽ ẽe dictũ. Ad huc
modicũ: & mundꝰ me iã ñ uidet. uos
autẽ uitebitis me : qr ego uiuo ce
uiuetis: Cur de p̃senti se droit uirte
illos autẽ de fut᷑o ẽẽ uictiros ⁊ nͥ qr
uitã etiã carnis utiq resurgentis
qͣlis in ip̃o p̃cedebat: & illis est pol¬
licitꝰ secuturã: W qͥa ipsiꝰ mgx fu¬
tura erat resurrectõ ÷ p̃sentis posuit
tẽꝑis ũ bũ ꝓpt̾ significãdã ccleritatẽ¬

Expanded text:
n carne conspicuum, non autem videbat quod in carne Verbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum; videbat indumentum, non videbat indutum. Sed quoniam post resurrectionem etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit suis, noluit demonstrare non suis; hinc fortasse intelligendum est esse dictum, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videbitis me; quia ego vivo, et vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis utique resurgentis. qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura erat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum propter significandam celeritate
Abbreviated transcription (Latin):
ce uere odit. Duii enĩ diligit miqͥtatẽ
odit animã suã. S diligere se dicit᷑ qm̃
disse se dicit᷑: qm̃ qd̾ ei nocet hoc diligit.
Odit gͦ in se nat᷑am: diligit uitiũ. Sdit
qD fcm̃ ẽ ꝑ dei bonitatẽ : diligit qd̾̃ in eo

Expanded text:
et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, qudisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nos odit. S ꝓhibem᷑ dilig̃e in illo qd̾
ip̃e diligit in se ip̃o ⁊ & uibem᷑ dilig̾e in
illo qd̾ ip̃e odit in se ip̃o: dĩ soł opificiũ
ce diuersas bonitatis sue consolatõnes.
Uitiũ qͥppe in illo diligere ꝓhibemꝰ. iri¬
bem᷑ ꝙ dilig̾e nat᷑am ÷ cũ ipẽ in se dili¬
gat uitiũ od̾it ꝙ nat᷑am: ut nos eũ ce
diligamꝰ ⁊ oderimꝰ: recte cũ se ip̃e diligat

Expanded text:
o et prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso; et jubemur diligere in illo quod ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat
Abbreviated transcription (Latin):
um. Ocl̾m iidelicet humanũ qͦ cernis
humana si direx̃is ad illũ nͦꝗͣ ꝑabit ⁊ qm̃
uiteri ñ pocest. q̃ admodũ iudere tu po¬
tes. ꝑabit enĩ sͥ pennias sic̃ aqͥle ceuadse di
in domũ ꝓpositi su unde ad nos utiꝙꝑ
uenit ÷ nec tales qͣlis uenit iuerut. Bi¬
dilectõnẽ nemo ht̃ : ut animã suã po¬
nat qͥs ꝓ amicis suis. Eum ꝙ sic iiite¬
mͣ pia obedientia: ut ei nos cõꝑare nul¬
la p̃sumamꝰ audatia.¬
cipit lxxxu. deeo qd̃ dicit. uos amnci m̃i
estis si fecĩtis q̃ ego p̃cipio uob̾. usꝙ

Expanded text:
um, oculum videlicet humanum quo cernis humana, si direxeris ad illum, nusquam parebit; quia videri non potest, quemadmodum videre tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Didilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia.LXXXV. De eo quod dicit, Vos amici mei e
Abbreviated transcription (Latin):
lectione apłica qd̾ aĩalis homo
ñ ꝑcipit ea q̃ sunt sp̃s dĩ: ⁊ cogi¬
tantes in hac p̃senti t᷑ba caritatis
ur̃e necesse ẽẽ ut multi sint aĩa¬
les: qͥ adhuc scd̃m carnẽ sapiant:
nondũꝙ se possint ad spũalẽ in
ut ꝓ modulo explicare qd̾ lectũ ẽ
ex euangłio. In pͥncipis erat u̾bũ :¬
& u̾bum erat ap̃ dm̃: & d̾s erat uer

Expanded text:
alis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei , et cogitans, in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
b: qͣi conari ad t̾ram. D aliqn uidẽt᷑
t̾ra in monte. ⁊ saxa latent sub men¬
te. Et cũ qͥsq conat᷑ ad montẽ incidit
in saxa: & ñ ibi inuenit portũ s planc¬
tũ. Sic fuert̃ qͥdam montes. ⁊ magni
apparuert̾ int̾ homines: ⁊ fecert̾ here¬
ses & scismata.  diuisert̾ eccłiam d̾i.
S isti qͥ diuisert̃ eccłiam di ñ erant¬

Expanded text:
bus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur bus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur terra in monte, et saxa latent sub monte; et cum quisque conatur ad montem, incidit in saxa; et non ibi invenit portum, sed planctum. Sic fuerunt quidam montes, et magni apparuerunt inter homines; et fecerunt haereses et schismata, et diviserunt Ecclesiam Dei: sed isti qui diviserunt Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dubito in nim̾o ur̃o qͦsoã a qͥbȩ pos¬
sit ñ solũ expositũ capi: s añꝗͣ expo¬
nat᷑ intelligi: ñ fraudabo eos qui pos¬
sunt caꝑt: dũ timeo suꝑflitus eẽ
aurib eoꝵ qͥ ñ possunt caꝑe. Postre¬
mo aderit miscd̾ia d̾i⁊ fortasse ut om̃i¬
b satiffiat. ⁊ capiat qͥsq ꝙ potest: qͥa
⁊ qͥ loqͥt᷑ ddicit qd̾ potest. Nam dĩe ut
it. qr de dõ ut homo dixit. Et qͥdẽ
imspirat᷑ a d̾o: st̾n homo. Qͥaͥ mispi¬
tat᷑ dixit aliqͥo. Si ñ ĩsptrat᷑ꝰ eẽt. dixis¬
set nichil. Qͣa uͦ homo imspirat᷑ ñ to¬
tũ qd ẽ dixit: s qd̾ potuit homo dixit
celse amime sunt: e colles parnule
anime sunt. S ideo montes excipi¬
ticiam. Que ẽ iusticia ⁊ qm colles ex¬
possint paruulos tic̾e quo possint
paruili caꝑe ⁊ uiuere ex fide colles.
qͥa montes pacẽ suscipiunt. Ab ip̃is
si: qͦ qͥsꝙ nauẽ cum impulerit solui¬
t᷑. facile ẽ enĩ cũ uidet᷑ t̾ra a ꝑiclitanti¬

Expanded text:
dubito in numero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut it; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod est dixit; sed quod potuit homo, dixitcelsae animae sunt: colles, parvulae animae sunt. Sed ideo montes excipititiam. Quae est justitia, quam colles expossint parvulis trajicere quod possint parvuli capere, et vivere ex fide colles, quia montes pacem suscipiunt. Ab ipsis si, quo quisque navim cum impulerit, solvitur. Facile est enim cum videtur terra a periclitanti
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃it dilectõnẽ⁊ ntr̃ qͣ eũ diligimꝰ. an
qͣ ip̃e diligit nos: s ex uerbo suꝑiore dis¬
noscit᷑. Dix̾at qͥppe & ego dilexi uos. Cui
uerbo continuo subiunxit. Manete in
dilectõne mea. Illa ẽ gͦ qͣ dilexit nos. Qͥd
ẽ gͦ manete in dilectõne mea ⁊ nͥ mane¬
te in gr̃a meaͦ. Et qͥd ẽ si p̃cepta mã sua¬
u̾itis manebitis in dileccõne mea ⁊ nͥ ex
hoc scietis qd̾ in dilectõne mea. qͣ uos di¬
ligo manebitis. si mea p̃cepta seruabi¬
tis. Non ͦg ut nos diligat pͥus eiꝰ p̃cepta
seruamꝰ: s nͥ nos diligat p̃cepta eiꝰ ser¬

Expanded text:
dixerit dilectionem, utrum qua eum diligimus, an dixerit dilectionem, utrum qua eum diligimus, an qua ipse diligit nos: sed ex verbo superiore dignoscitur. Dixerat quippe, Et ego dilexi vos; cui verbo continuo subjunxit, Manete in dilectione mea: illa ergo qua dilexit nos. Quid est ergo, Manete in dilectione mea, nisi, manete in gratia mea? Et quid est, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, nisi, ex hoc scietis quod in dilectione mea qua vos diligo, manebitis, si praecepta mea servabitis? Non ergo ut nos diligat, prius ejus praecepta servamus; sed nisi nos diligat
Abbreviated transcription (Latin):
glorificat᷑ pr̃ ut fructũ afferamꝰ in uite:
hoc ẽ in filio: ce efficiam eiꝰ discipłi. Ma¬
nete inqͥt in dilectione mea. Smͦ mane¬
bimꝰ: Audi qͥd seqͥtur. Si p̃cepta mea
inqͥt seruaueritis: mamebitis in dilectõ¬
ne mea. Dilectio facit p̃cepta feruari. An
p̃cepta seruata faciunt dilectõnẽ : S qͥs
ambigat qd̾ dilectõ p̃cedit : Urite enĩ p̃¬
cepta seruet ñ ht̃ : qͥ ñ diligit. Qͦ gͦ ait. si
p̃cepta mea seruaueritis manebitis in di¬
leccõne mea ÷ ostendit sĩ unde dilectio ge-¬
neret᷑: s unde monstret᷑. Tanqͣ diceret.
solite uos putare manere in dileccõne
mea: si ñ seruatis p̃cepta mea. Si eñ
seruaueritis: manebitis. Hoc ẽ. hinc ap¬
parebit qd̾ in dilectõne mea manebitis:
si p̃cepta mea seruabitis: & nemo se
fallat dicento qd eũ diligat: si eiꝰ p̃cep¬
ta dñ seruat. Nã in tm̃ eũ diligimꝰ: in
seruamꝰ: diligimꝰ minꝰ. Qnͣuis qd̃ ait
manete in dilectõne mea ñ apparet qmͣ

Expanded text:
glorificatur Pater, ut fructum afferamus in vite, hoc est in Filio, et efficiamur ejus discipuli. Manete, inquit, in dilectione mea. Quomodo manebimus? Audi quid sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. Dilectio facit praecepta servari, an praecepta servata faciunt dilectionem? Sed quis ambigat quod dilectio praecedit? Unde enim praecepta servet non habet, qui non diligit. Qcepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea. Ostendit non unde dilectio generetur, sed unde monstretur, tanquam diceret: Nolite vos putare manere in dilectione mea, si non servatis praecepta mea. Si enim servaveritis, manebitis; hoc est, hinc apparebit quod in dilectione mea manebitis, si mea praecepta servabitis, ut nemo se fallat dicendo quod eum diligat, si ejus praecepta non servat. Nam in tantum eum diligimus, in ait, Manete in dilectione mea, non apparet quam
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hic hãc dilectõnẽ pr̃is intelligi uo¬
liut: qͣ eũ diligit pr̃. Ita qͥppe dix̾at. Si¬
eut dilexit me pr̃ ce ego dilexi uos: atq hi
uerbis illa subiitnrit. Manete in dilectõ¬
ne mea: illa ꝓculdubio qͣ dilexi uos.
Ergo qd̾ ait etiã de pr̃e maneo in eiꝰ di¬
lectõne illa seł accipienda ẽ qͣ dilexit eũ
prit̾. S ñqͥd ⁊ hic gr̾a intelligenda ẽ q̃ pr̃
diligit filiũ ⁊ sic̃ gr̃a ẽ qͣ nos diligit fał. cũ
lio ad hominẽ referendũ ẽ: Ita sane. sã
dicendo sic̃ dilexit me pr̃ & ego dileri uos.
grãm mediatoris ostendit. Mediator aũ

Expanded text:
gi voluit qua eum diligit Pater. Ita quippe dixerat, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; atque his verbis illa subjunxit, Manete in dilectione mea: illa procul dubio qua dilexi vos. Ergo quod ait etiam de Patre, maneo in ejus dilectione, illa scilicet accipienda est, qua dilexit eum Pater. Sed nunquid et hic gratia intelligenda est qua Pater diligit Filium, sicut gratia est qua nos diligit Filius, cum lio ad hominem referendum est? Ita sane: nam dicendo, sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos: gratiam Mediatoris ostendit. Mediator autem
Abbreviated transcription (Latin):
at humana nat᷑a ÷ ad ꝑsonã tñ um¬
geniti filii di ꝑ grãm ꝑtineat huma¬
na nat᷑a : cetñ gr̃am ut nulla sit ma¬
ior. nulla ꝓrͣ eqͣlis. sleq enĩ illã suscep¬
tõnẽ hominis ulla m̃ita p̃cesseit̃. s
ab illa susceptione m̃ita eiꝰ cuncta cepe¬
rt̃. Manet gͦ filiꝰ in dilectõne qͣ eñ diber̃
pr̃: ce ideo seruauit p̃cepta eiꝰ. Qd ẽ

Expanded text:
at humana natura, ad personam tamen unigeniti Filii Dei per gratiam pertinet humana natura, et tantam gratiam, ut nulla sit major, nulla prorsus aequalis. Neque enim illam susceptionem hominis ulla merita praecesserunt, sed ab illa susceptione merita ejus cuncta coeperunt. Manet ergo Filius in dilectione qua eum dilexit Pater, et ideo servavit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. nullꝰ eoꝵ alienabit᷑ ab illa domo:
uͥ mansionẽ ꝓ suo qͥsq accepturꝰ est
m̾ito. Denariꝰ qͥdẽ ille eqͣlis ẽ om̃ib ÷
quẽ p̃rfamilias eis qͥ oꝑati sũt in ui¬
nea iubet dari om̃ib: ñ in eo discernẽs
denario uita significat᷑ et̾na: uͥ ampliꝰ
alio nemo iuuit: qm̃ uiuendo ñ ẽ di

Expanded text:
a domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens denario vita significatur aeterna, ubi amplius alius nemo
Abbreviated transcription (Latin):
claritatis: qm̃ regnabit in omĩb u¬
nitas caritatis. ꝓide respuendi sũt
tas eẽ mansiones: qr extͣ regirũ celoꝵ
erit aliqͥd uͥ beati maneãt innocen¬
tes ⁊ qͥ sine illo regnũ orloꝵ intͣre nõ
ti homines ce carnalib cogitatõnib
excecati cũ reꝓbandi essetis simansio¬
nẽ ñ dico petͥ. pauli. uł cuiꝰlibet apło¬
rũ. s cuiꝰtũq pariuili baptitatia
regno celoꝵ seꝑaretis: ñ uosputatis
ẽẽ repbandos: qͥ domũ dĩ pr̃is in seꝑa¬
tisi NIon enĩ ait dñs in unrũso mndo

Expanded text:
claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. Proinde respuendi sunt ltas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliqt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non lti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Domi
Abbreviated transcription (Latin):
urm: Qͥs t eoꝵ ñ metuer cũ petro dic¬
tũ eẽt fidentiori atq ꝓntiori: ñ canta¬
bit gallꝰ donec cer me neges: Tanqꝗͣ gͦ
ẽẽnt ab illo ꝑit᷑i: m̾ito tͣbabunt᷑. d cũ
audiunt in domo prĩs mĩ mansiões
multe sunt: siqͦminꝰ dixissẽ uobis. qr
uado parare uob̾ locũ a ꝑtͣbatõne re-

Expanded text:
um non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbatione
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ tuus : Audiuimꝰ enĩ te dr̃e solus ñ
sum: s ego & qͥ me misit pr̾. Nos solũ
te uidemꝰ : patrẽ tuũ tecũ ñ uidemꝰ. Q¬
Aut ostende nobis tecũ ẽẽ prẽm cuũ. Et
dñs. Numqdͥ me uidetis ut prẽm osten¬
dã uobis: Hoc enĩ seqͥt᷑. hoc sus u̾bis¬

Expanded text:
 Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: nos solum te videmus, patrem tuum tecum non videmus; qaut ostende nobis tecum esse patrem tuum. Et Dominus: Numquid me videtis, ut Patrem ostendam vobis? Hoc enim sequitur, hoc suis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto ꝓpt̾ iusticiã hoc eis mali facuit᷑.
Qd̾ si ita ẽ gͦ & qnͣdo boni malos ꝓpt̾ uis¬
si ñ ꝓpt̾ qd̾ boni faciunt ꝓpt̾ hoc mali pa¬
ciunt᷑ qͥa faciunt boni ꝓpt̾ iusticiã paci¬
unt᷑ mali ꝓpt̾ iniusticiã: nec mali gͣ ꝓpt̾
hoc possunt facere ꝓpt̾ qd̾ boni patum¬
t᷑ qd̾ faciunt. Mali ꝓpt̾ inusticiã pacum¬

Expanded text:
profecto propter justitiam haec eis mali faciunt; quod si ita est, ergo et quando boni malos psi non propter quod boni faciunt, propter hoc mali patiuntur; quia faciunt boni propter justitiam, patiuntur mali propter injustitiam: nec mali ergo propter hoc possunt facere propter quod boni patiuntur, quia faciunt mali propter injustitiam, patiun
Abbreviated transcription (Latin):
ita soluit᷑ si eo mͦ intelligamꝰ dictũ. hec
oĩa facient nobis ꝓpt̃ nom̃ meũ ut to¬
tũ referat᷑ ad iustos tanꝗͣ dc̃m sit: hec
omiã patiemin ab eis ꝓpt̾ nom̃ meũ:
ut hoc sit facient uobis qd̾ ẽ patiemi¬
ni ab eis. Si autẽ ꝓpt̃ nom̃ meũ sic ac¬
cipit᷑ tanꝗͣ diceret ꝓpt̃ nom̃ meũ qd̾

Expanded text:
 dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis. Si autem propter nomen meum sic accipitur, tanquam diceret, propter nomen meum quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃is malis. Ita gͦ & ip̃i mali possũt
dici pati &e ꝓpt̾ iniqͥtatẽ q̃ in illis pumit᷑
unt ꝑsecittõnẽ malis : sic̃ impii reges
& iudices cũ ẽẽnt ꝑfecutores pioꝵ : utiꝙ
ce homicidas ce adult̾os &e qͦscñꝙꝑ male¬
ficos qͦs contͣ leges publicas fecisse cog¬
noscerẽt puniebãt. Qmͦ intelligendũ
ẽ qd̾ ait dñs si de mundo fuissetis m̃dꝰ
diligit m̃dꝰ. A q̃ udemꝰ supͣdieta scelerũ

Expanded text:
in ipsis malis: ita ergo et ipsi mali possunt dici pati, et propter iniquitatem quae in illis punitur, unt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus diligit mundus, a quo videmus supra dicta scele
Abbreviated transcription (Latin):
a qͥb talia scelera patiunt᷑ ÷ Mundꝰ ẽ in eis:
a qͥb calia sceła diligunt᷑: Mundꝰ itaꝙ il¬
le qͥ intelligit᷑ in malis atq impiis ⁊ & o¬
dic qd̾ suũ ẽ ex ea parte hominũ qͣ sceła¬
tis nocet: &e diligit qd̾ suũ ẽ ex ea paite
hominũ qͣ eisdẽ ip̃is cõscełatis fauet. G
hec omĩa facient uob̾ ꝓpt̾ nom̃ meũ. uł

Expanded text:
a scelera puniuntur, et mundus est in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis consceleratis favet. Ergo, Haec omnia facient