comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gius in elemosinis lar¬
gũs: in uigiliis secdulris
in oratione cleuotus: ĩca¬
ritate ꝑfectus: in huma¬
nitate ꝓfusus: indoctͥna
p̃cipuus: in sermone para¬
tus: in conũ satione scĩssi¬
mus. Sinceritatem mentis
nultus sui sinceritate mon¬
strabat:⁊pietatem clemen¬
tissimi corclis ostenclebat. ⁊̃
lenitate sermonis. Quicqͥcl
acl salutem ꝑtinere posset
et̾nam nõ minus implebat
beatissimus opere: quã pre¬
Ouirum ꝑ omnia cleo clig¬
num. Eminebat in ip̃o haui¬
tu: animi pulcritucdo. In
specie interioris hominis: ip¬
ginem scĩtatis. Erat irreue¬
rentib cerribilis aspectu: re¬
uerenclus in cessu. Metuen¬
clus seueritate: uenerancł
benignitate. Censurã auc¬
coritatis temperabat man¬
suetuclo humilitatis. De¬
linquentib quidem mina¬
batur frontis austeritas:
s blancliebatur corclis se¬
renitas. Erga bene agẽtes
petrus apparebat in uiltu:
erga clelĩquentes paulus
in sp̃u. Ac sic conuenien¬
te inunum liu̾sitate gr̃a¬

Expanded text:
ue in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, in doctrina precipuus, in sermone paratus, in conversatione sanctissimus. Sinceritatem mentis vultus sui serenitate monstrabat et pietatem clementissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis. Quicquid ad salutem pertinere posset aeternam, non minus implebat beatissimus opere, quam sermO virum per omnia Deo dignum! Eminebat in ipso habitu animi pulchritudo; in spetie exterioris hominis ipginem sanctitatis. Erat inreverentibus terribilis aspectu, reverendus incessu, metuendus severitate. venerandus benignitate. Censuram auctoritatis temperabat mansuetudo humilitatis. Delinquentibus quidem minabatur frontis austeritas, sed blandiebatur cordis serenitas. Erga bene agentes Petrus apparebat in vultu, erga delinquentes Paulus in spiritu, ac sic conveniente in uno diversitate gratia
Abbreviated transcription (Latin):
um paulus apłs li
cat. est erim fides. spe¬
randoꝵ substantia rerũ
argumentum nõ apparẽ¬
tũ: profecto liquet quia
fides illarum rerum argu¬
mentũ est que apparere ñ
possunt. Que ⁊ enim appa¬
rent: iam fidem nõ habent
sed agnitionem. Dũ ergo
uiclit thomas clum palpa¬
uit. cur ei dicitur. quia
uiclisti me crecliclisti:S
aliud uicdit: aliud crecli¬
clit. Amortali quippe hõĩe:
cliuinitas uideri nõ potuit.
hominem igitur uiclit:¬
⁊ deum confessus est clicẽs.
Dominus meus: ⁊ deus
meus. Uidendo ergo crecli
quem uidere nõ poterat.
exclamauit. Letificat ual¬
de quod sequitur. Beati qͥ
nõ uiderunt: ⁊ crecliderũt.
In qua nimirũ sententia
nos specialiter signati su¬
mus: qui eum quẽ carne
nõ uidimus. mente retine¬
mus. Nos signati sumus:
sed si fidem nr̃am operibus

Expanded text:
um Paulus apostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, dicens: Deus meus et Dominus meus. Videndo ergo credidiquem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus
Abbreviated transcription (Latin):
mum isrł. Post clies illos
clicit dñs clabo leges me¬
as in sensu ip̃oꝵ: ⁊ incorde
ip̃oꝵ scribam eas. lc .xi.¬
ui ergo locutus fuerat
moysi. locutus est et
ãpłis ⁊ in corclib discipu¬
loꝵ uelox scribentis manꝰ
uerbi noui cestam̃ti decre¬
ta conclebat: nulla ut
quonclam circũfusa nu¬
bium crassitudine. neq
per terribiles sonos atq
fulgores ppło ab accessu
montis absterrito: sed pa¬
tente ad aures circũstan¬
tium tranquillitate col¬
loquii ut per gr̃e lenita¬
dem remoueretur legis
asperitas: ⁊ sp̃s ad optio¬
nis auferret formidinem
ut qui ad ecernam beati¬
tuclinem peruenire deside¬
rant graclus felicissime
ascensionis agnoscant.
eati inquit le¬

Expanded text:
um. Post dies illos, um. Post dies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in sensu ipsorum, et in corde ipsorum scribam eas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formidinem ut qui ad aeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoscant. Beati, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi do
derat:⁊ multe ex uniuer¬
sa iudea turbe ad celestẽ
meclicum confluebant.
Quia enim tarda est hu¬
mane ignorantie ficles.
ad creclenda que nõ uidet.¬
⁊ speranda que nescit: o¬
porcebat diuma erucditi¬
one firmandos. corporeis
beneficiis ⁊ uisibilib mi¬
raculis incitari. ut criiꝰ
tam benignam experiebã¬
cur potentiam. nõ ambi¬
gerent salutarẽ ẽẽ doctri¬
nam.¬
t ergo exteriores me¬
delas clominus ad
remeclia interiora trans¬
ferretz ⁊ post sanationem
corpoꝵ curationes opera¬
retur animaꝵ segregatꝰ¬
a circum stantib turbis
secessum uicini mentis as¬
cenclit. ad uocatis aposto¬
lis quos sublimiorib ĩsti¬
tutis ab eclito mistice se¬
dis inibueret: ex ip̃a loci
acq operis qualitate sig¬
nificans se ẽẽ qui moysẽ
quondam suo fuisset dig¬
natus ascisci alloquio. Il¬
lic quidem terribiliore ius¬
ticia. hic aũt sacratiore
clementia: ut impleret᷑
quod fuerat ꝓphetia iere¬
Ecce dies uenient clicit

Expanded text:
dilectissimi, Doderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam.t ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregata circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur quod fuerat, propheta JereEcce dies veniunt, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur petrus. ⁊ andream
carnatus unigenit᷑ dei
filius cum nr̃e mortalita¬
tis conlitionem suscepit
in mari istius muncli pis¬
catores spiriruales diui
ante constitutionẽ mũ¬
ch ad opus preclicatioĩs
aptos p̾uicdit hos in tem¬
pore in carnationis sue uo¬
cando. aliis quid eẽnt os¬
tenclit. Quos namq frẽs
nidit. quia unitatẽ fra-¬
terne dilectionis ꝓbauit :
ostendens: quia quicũq
fraternum. ãmorem nõ
obseruant a spiritualiũ
doctoꝵ orcline se sequestrãt.
Symonem qui uocat᷑ pe¬
trus: ⁊ anclream fratrem
cius. Symon enim inter¬
pretatur obecliens. Petrꝰ¬
agnoscens. Anclreas ui¬
rilis. Et hoc bene ad docto¬
rum ꝑsonam cõuenit: qr
hii solummodo ad opus
magisterii habiles fiunt.
qui sapientie lumine il¬
lustrantur.⁊ bene operã¬
tes dei manclatis obeli¬
unt: aliisq quod ip̃i sci¬
enlo ⁊ operando custocdi-¬
unt scienclum ⁊ facien¬
dum fortiter ⁊ uiriliter
suggerunt.

Expanded text:
vocatur Petrus, et Andream carnatus unigenitus Dei Filius, cum nostrae mortalitatis conditionem suscepit in mari istius mundi piscatores spiritales vidit ante constitutionem mundi ad opus praedicationis aptos praevidit, hos in tempore incarnationis suae vocando, aliis quid essent ostendit. Duos namque fratres vidit, quia unitatem fraternae dilectionis probavit, ostendensque quia quicunque fraternum amorem non observant, a spiritalium doctorum ordine se sequestrant; Simonem qui vocatur Petrus, et Andream fratrem ejus; Simon enim interpretatur obediens, Petrgnoscens, Andreas virilis, et hoc bene ad doctorum personam convenit. Quia hi solummodo ad opus magisterii habiles sunt, qui sapientiae lumine illustrantur, et bene operantes mandatis Dei obediunt, aliisque quod ipsi sciendo et operando custodiunt, sciendum et faciendum fortiter et viriliter suggerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lis: quia ip̃e solus ex nobis
martyrio meruit coronari.
icleo in orientali parte positꝰ
est. Ille uero loculus qui a
parte boree iclest in aquilone
positus est: ip̃e est nichoclemi
neophiti. Alius uero loculꝰ
qui paululum eminẽtior
est: ip̃e est meus ⁊ filii mei

Expanded text:
lis: quia ipse solus ex nobis lis: quia ipse solus ex nobis martyrio meruit coronari. Et ideo in orientali parte positus est. Ille vero loculus qui ad partes boreae, id est aquilonis, positus est, ipse est sancti Nicodemi neophyti. Alius vero loculus, qui paululum eminentior est, ipse est meus et filii
Abbreviated transcription (Latin):
uerce itaq que dico tibi:
espiciens itaq uidi ex¬
suas ad celum: ⁊ orantem.
Et statim cleposuit in cle
quatuor calathos. tres au¬
reos ⁊ unum argenteum:
plenos rosis. Et unus exip¬
sis: plenus erat croco. Aliꝰ
uero cle trib calathis rubẽ¬
tes ualcle rosas habebat tã¬
quam sanguinem: quẽ
ad clexteram meã posuit.
Alii uero duo pleni erãt
rosis albis in modum lilii:
secl rose erant. Et quarcus
calathus crocum habebat:
euius oclor fraglabat sua¬
uissimus. Et posuit illos
in conspectu meo: ⁊ clixit
michi. Uicles hos calathos.
Et aio ad eur. Etiam clo¬
mine. Et clicit michi. Isti
sunt loculi nr̃i: in quib
iacemus. Et hee rose: reli¬
quie nr̃e sunt. Et sicut ui¬
cdes hunc calathum rosas
pulcherrimas habentem ad
dexteram tuam positum:
ita cum aperire ceperis lo¬
cum. inuenies ostium se¬
pulchri. Et introgressus:
reperies in clextera introitꝰ¬
parte loculum. Ip̃e est sãcti
stephani. Et ne cdubitare ue¬

Expanded text:
verte itaque quae dico tibi, verte itaque quae dico tibi, espiciens vidi exsuas ad coelum, et orantem. Et statim deposuit inde quatuor calathos, tres aureos, et unum argenteum, plenos rosis: et unus ex ipsis plenus erat croco. Unus vero de tribus calathis rubentes valde rosas habebat tanquam sanguinem, quem et ad dexteram meam posuit. Alii vero duo pleni erant rosis albis, in modum lilii, sed rosae erant. Et quartus calathus crocum habebat, cujus odor fragrabat suavissimus. Et posuit illos in conspectu meo, et dicit mihi: Vides hos calathos? Et aio ad eum: Etiam, domine. Et dicit mihi: Isti sunt loculi nostri in quibus jacemus, et hae rosae reliquiae nostrae sunt: et sicut vides hunc calathum rosas pulcherrimas habentem ad dexteram tuam positum, ita cum aperire coeperis locum, invenies ostium sepulcri, et introgressus reperies in dextera parte loculum: ipse est sancti Stephani. Et ne dubitare ve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clic illi ut aperiat nobis.
⁊ faciat locum orationis:
ut ꝑ intercessionem nostrã
misereatur dñs ppło suo.
Ego uero aio ad eum. Nõ
egi lissimulanter dñe iii:
sed rogaui dñm ⁊ dixi. Do¬
mine ih̾u xp̃e si exte est hes
reuelatio: scdo ⁊ tercio ap¬
pareat michi. Et nũc clñe
ecit scd̾a uice uenisti: ⁊ leti¬
ficasti me. Si aũt tercio
ueneris: plenius me exhy¬
larabis. Cumq hec aucliss
cde manu significauit di¬
cens. Ignosco. ignosco. igno¬
sco. Et cum hoc clixisset: cli¬
xit michi. Audi presbiter.
Cui ego responcli. Loquere
domine: quia audio. Et
tasti in animo tuo: dicẽs.
Si fuerit ut inueniã. pu
tas in uno loco positos om̃s
inueniam: Quod si ita e¬
uenerit. quemad modum
potero discernere reliqui¬
as singuloꝵ. Hec intra te¬
met ip̃m cogitabas. Cui
ego negare nõ potui: et
dixi. Uerum est dñe. Ita
uoluebam in animo meo.
Omnia nosti: ⁊ nichil te
latet. Et clixit michi. Nõ
sumus ut putas inuno
loco positi: sel unusqͥsꝙp

Expanded text:
aperiat nobis, et faciat locum orationis, ut per intercessionem nostram misereatur Dominus populo suo. Ego vero aio ad eum: Non egi dissimulanter, domine mi; sed rogavi Dominum, et dixi, Domine Jesu, si ex te est haec revelatio, secundo et tertio appareat mihi. Et nunc, domine, ecce secunda vice venisti, et laetificasti me: si autem tertio veneris, plenius me exhilarabis. Cumque haec audisset, de manu significavit, dicens: Ignosco, ignosco, ignosco. Et cum haec dixisset, dicit mihi: Audi, presbyter. Cui ego respondi, et dixi: Loquere, domine, quia audio. Et tasti in animo tuo, dicens, Si fuerit ut inveniam locum, putas in uno loco positos omnes inveniam? Quod si ita evenerit, quemadmodum potero discernere reliquias singulorum? Haec ergo intra temetipsum cogitabas. Cui ego negare non potui; et dixi: Verum est, domine, ita volvebam in animo meo. Omnia nosti, et nihil te latet. Et dicit mihi: Non sumus, ut putas, in uno loco positi; sed unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
prostratus inoratione. roga¬
mine ih̃u xp̃e. si hec reuelatio
siue uisio exuoluntate tua
est: presta. ut iterum ac ter¬
cio manifestetur michi. ut
confisus ficlucialiter annũ¬
tiem reuelationem scõrũ
seruoꝵ tuoꝵ. Et cepi ex il¬
la clie ieuinare. ⁊ ab om̃i¬
b me abstiuere: ut preter

Expanded text:
s orationi, rogamine Jesu, si haec revelatio sive visio ex voluntate tua est, praesta ut iterum et tertio manifestetur mihi, ut confisus fiducialiter annuntiem revelationem Sanctorum tuorum. Et coepi ex illa die jejunare, et ab omnibus me abstinere
Abbreviated transcription (Latin):
precereuntes tibi uoluimus
innotescere: Ideo namq te
nifestaremur. Et cum ad u̾¬
ba eius contremuissem: dixi.
Nõ fui negligens dñe mi. s
prestolabar tercio aduentũ
tuum. Nunc uero sine clu¬
michi manclasti dlicturus.

Expanded text:
oluimus innotesci. Ideo namque te nifestaremur. Et cum ad verba ejus intremuissem, dixi: Non fui negligens, domine mi, sed praestolabar tertio adventum tuum. Nunc vero sine cramih
Abbreviated transcription (Latin):
eb quaclragesime facere.
Nsequenti uero lc.uii.¬
sexta feria iterum uenit ad¬
me sc̃s gamaliel inp̃o ha¬
bitu sicut prius uenerat:
⁊ in ip̃a noctis hora. ad huc¬
me nec ualde soporato: ⁊ di¬
cit michi. Quare clissimu¬

Expanded text:
e Quadragesimae facere. Insequenti vero sexta feria denuo venit sanctus Gamaliel in ipso habitu, sicut prius venerat, et in ipsa noctis hora, me necdum valde soporato; et dicit mihi: Quare dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊ oculis. columbe ro¬
strum more solito conspi¬
cabatur ore suscipere. Q d̃
tandem eodem sp̃u reuelan¬
te pontifex sc̃s cognouit: ⁊
uehementissime tristis effec¬
tus. interminatus est aucto¬
ritate apłica miraculi diui¬
ni inse perpetrati conscium.
ne in uita sua id alicui qͦ qͦ
modo patefaceret. Quod is
interim fideliter custodinte.¬

Expanded text:
simul et oculis, columbae rosimul et oculis, columbae rostrum more solito conspicabatur ore suscipere. Quod tandem, eodem spiritu revelante, pontifex sanctus cognovit, et vehementissime tristis effectus, interminatus est auctoritate apostolica miraculi divini in se perpetrati conscio, ne in vita sua id alicui quoquo modo patefaceret. Quod is interim secretum custodie
Abbreviated transcription (Latin):
quos clie quaclam unris ac¬
cessit: in cuius manib clũ
ip̃e ex humilitatis ministe¬
rio aquam fundere uellet.
conuersus urceum accepit:
sed repente eum in cuiꝰ ma¬
nib aquam fundere uolue¬
rat nõ inuenit. Cumq hoc
factum secum ip̃e miraret᷑.
eadem nocte dñs ei ꝑ uisio¬
nem cdixit. Ceteris clieb
me in membris meis: hest̾¬
no aũt clie me in memet¬
ꝓp̃o suscepisti.
pretaretur: oppansum ue¬
lum inter ip̃m ⁊ petrum di¬
aconum exceptorem trac¬
tatus sui. illo ꝑ interual¬
la ꝓlixius reticente. idem
minister eius stilo perfora¬
conspiciens. nidit colum¬
bam niue candidiorẽ suꝑ
eius caput sedentem: rostr̃¬
q ip̃iuis ori din tenere appo¬
situm. Que cum se ab ore
eiusclem amoueret in ci¬
piebat sc̃s pontifex loqui.
⁊ anotario graphium ce¬
ris imprimi. Cum uero re¬
ticebat sc̃i sp̃s organum.
minister eis oculum fora¬
mini iterum applicabat:
eumqz ac si in oratione le¬
uatis ad celum manib

Expanded text:
quos die quadam unus acquos die quadam unus accessit, in cujus manibus dum ipse ex humilitatis ministerio aquam fundere vellet, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte Dominus ei per visionem dixit: « Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti.retaretur, oppansum velum inter ipsum et eumdem exceptorem tractatus sui, illo per intervalla prolixius reticente, idem minister ejus stylo perforaconspiciens, vidit columbam nive candidiorem super ejus caput sedentem, rostrumque ipsius ori diu tenere appositum: quae cum se ab ore ejusdem amoveret, incipiebat sanctus pontifex loqui, et a notario graphium ceris imprimi. Cum vero reticebat sancti Spiritus organum, minister ejus oculum foramini iterum applicabat, eumque ac si in oratione levatis ad coelum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
cipis petri. cuius ⁊ uirtutẽ
imitatus es. cum substan¬
tias offerentium cliuicle¬
ret ꝓut unicuiq opꝰ erat.
Hec audiens gregoruus: di¬
xit. Et qriomodo tu nosti.
quod tunc me dominus pre
At ille inquit. Qm̃ ego an¬
gelus eius sum: ⁊ tũc ab eo
ad cuum inquirendum
ꝓpositum suum destinatus.
Tunc gregorius qr nõdum
manifeste uiderat angelũ
prorsus expiauit: sibiq
hunc taliter dicentem au¬
diuit. Ne timeas: neq for¬
mides. Ecce enim remisit me
dominus. ut sim tib custoᷤ
quamdin fueris in hoc mor¬
tali scło: quatinus quãcũ¬
q rem petieris. ꝑ me apud
eum ficlucialiter ualeas
impetrare. Illico gregorius
in faciem suam corruit: ⁊¬
ante hospitalitatis bea¬
tus gregorius in ip̃o eci¬
am patriarchio ꝑmansit:
ut exceptis his quos tam ꝑ
diuersas regiones. quam ro¬
me quoq lon gobardarrim
perfidie gladios fugientes.
eccłi astica stipe misericordi¬
mensam suam peregrinos
quoslibet inuitaret. Inter

Expanded text:
cipis Petri, cujus et virtutem cipis Petri, cujus et virtutem imitatus es cum substantiam offerentium divideret, prout cuique opus erat. » Haec audiens Gregorius dixit: « Et tu quomodo nosti quod tunc me Dominus prae» At ille inquit: « Quoniam ego angelus ejus sum, et tunc ab eo ad tuum inquirendum propositum destinatus. » Tunc Gregorius, quia nondum manifeste viderat angelum, prorsus expavit, sibique hunc taliter dicentem audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi custos, quandiu fueris in isto mortali saeculo, quatenus quamcunque rem petieris, per me apud eum fiducialiter valeas impetrare. » Illico Gregorius in faciem suam corruit, Tantae hospitalitatis Gregorius in ipso etiam patriarchio permansit, ut exceptis his quos, tam per diversas regiones quam Romae quoque Langobardorum 52 perfidiae gladios fugientes, ecclesiastica stipe misericordimensam suam quotidie peregrinos quoslibet invitaret. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
raret. ac tercium decimũ
quem solus papa uidere po¬
terat nõ uideret: animad¬
uertit spiritalis pater gre¬
gorius uirum ꝓpius discũ¬
bentem uultus crebro con¬
uercerez ⁊ nunc ad olescen¬
tem. nunc uero se uetulũ
ueneranda quadam cani¬
cie simulare. finito conui¬
uio. duodecim quidem abi¬
re ꝑmisit: tercium decimũ
uero manu suscipiens. in
cubiculum suum induxit:
uehementer adiurans. ut
ei se nomenq suum simpli
citer ꝓdere clignaretur. Q
responclens dixit. Et cur ĩ¬
cerrogas de nomine meo. ꝙ
est mirabile: Uerumptam̃
scito memoria retognoscẽs:
quia ego sum naufragꝰ
ille qui quondam ueni ad
te quando scribebas in cel¬
la monasterii tui ad cliuũ
scauri. cui cleclisti duode¬
cim nomismata: ⁊ argen¬
team scutellam. quã tibi
miserat cum infusis legu¬
minib beata siluia mat̾
tua. Et hoc tibi pro certo sit
cognitum. quia ab illo die
quo mͥ hec hylari animo tri
atq uicarium apłoꝵ prin¬

Expanded text:
raret, ac tertium decimum raret, ac tertium decimum quem solus papa videre poterat, non videret, animadvertit spiritualis Pater Greferens vacuam proximi rebentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie simulare. Finito convisisse praeter matris argenre permisit; tertium decimum vero manu suscipiens, in cubiculum suum induxit, vehementer adjurans ut frater, hanc defer, ne tristis citer prodere dignaretur. Qui respondens, dixit: « Et cur interrogas de nomine meo, quod lariter largiente, pauper, scito, memoria recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum Scauri, cui dedisti duodecim numismata, et argenteam scutellam, quam tibi miserat cum infusis leguminibus beata Silvia mater tua. Et hoc tibi pro certo sit cognitum, quia ab illo die quo mihi haec hilari animo tribatque vicarium apostolorum prin
Abbreviated transcription (Latin):
perfectoꝵ numero posset de¬
putari. Inerat deniq ei tã¬
ta abstinentia in cibis. ui¬
gilantia in orationib. stre¬
nuitas in ieiuniis: ut ĩfir¬
mato stomacho uix consis¬
tere posset. lc. i.¬
Ihuius sacri monasterii
penetralib idem uir omni¬
potentis dei gregorius a ma¬
tre siluia tunc temporis iuxͣ
portam beati pauli aph̾ de¬
lio quoq tempore idẽ
precepit sacellario. nt du¬
odecim peregrinos ad pran¬
dium inuitaret. Qui per¬
gens iussa compleuit: eos¬
q ad mensam pariter or¬
clinauit. Dum aũt simul
cliscumberent: intuens
papa tredecim numerauit.
Et accersito sacellario: tur
contra iussionem suam
tercium decimũ inuitare
presumpserit inquisiuit.
Ille obstupefactus conuiuã¬
tes peregrinos curiosius nu¬
merauit: ⁊ luodecim solos
inueniens ueluti securus
responclit. Crede michi ho¬
norabilis ꝑater: nõ sũt nisi
luodetim sicut ip̃e iussisti.
Ergo dum conuictus sepiꝰ
duodecim identidem nume¬

Expanded text:
perfectorum posset numero deperfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustihujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli aplio quoque tempore idem praecepit sacellario ut duodecim peregrinos ad prandium invitaret. Qui pergens jussa complevit, eosque ad mensam pariter ordinavit. Dum autem simul discumberent, intuens papa, tredecim numeravit; et accersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare praesumpserit inquisivit. Ille obstupefactus, convivantes peregrinos curiosius numeravit, et duodecim solos inveniens, veluti securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem nume
Abbreviated transcription (Latin):
egens ip̃e sequeretur. Sex
deniq in sicilia monasteri¬
a construens: fr̃ẽs illic xp̃o
seruituros aggregauit. Sep¬
timum uero intra urbis
huius muros instituit: in
quo ⁊ ip̃e postmoclũ regu¬
lari tramite. multis sib
sociatis fratrib sub abbatiᷤ
imperio militauit. Quib
monasteriis tantum de re
morantib ad coticlianum
uictum sufficere. Reliqua
uero cum omni domus pre¬
sidio uencdiclit: ac paupe¬
rib erogauit. Nobilitatem¬
q illam quam ad seculũ¬
uidebatur habere: totã ad
nantiscendam superne glo¬
riam clignitatis. cliuina gra¬
tia largiente conuercit. Et
qui ante serico contextu as
gemmis micantib solitus
erat per urbem procedere tra¬
beatus: post uili contectus
tegmine. ministrabat pauꝑ
ip̃e pauperib. Et enim muta¬
to reperite scłi habitu mona¬
sterium petiit: ⁊ ex huius
muncli naufragio nucdus
euasit. In quo tanta perfec¬
tionis gr̃a cepit conuersari:
ut iam tunc in ip̃is initiis

Expanded text:
egens ipse sequeretur. 4. Sex egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redmorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculuvidebatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis
Abbreviated transcription (Latin):
tusset aucditu ꝑcipere: nõ
seigniter obliuionz tradere.
sed tenaci potius memorie
commendare. hauriebatq
iam tunc sitibundo doct̾ne
fluerita pectore: que post cõ¬
gruenti tempore mellito s¬
gutture eructaret. lc .ii.¬
ic in annis adolescen¬
tie in quib solet huiꝰ¬
di. deo cepit deuotus existe¬
re: ⁊ ad superne uite patri¬
am totis desideriis anhela¬
re. S dum diu longeq
conuersionis gr̃am differ¬
ret. ⁊ postquam celesti est af¬
flatus desiderio. seculari ha¬
bitu contegi melius puta¬
ret uellecq p̾senti mundo
qua si specietenus deseruire:
ceperunt multa contra eũ
ex eiusclem muncli cura suc¬
crescerez ut ineo nõ iam spe¬
cie. sed ut ip̃e de se asserit re¬
tineretur ⁊ mente. Tandem
te prius gestabat aperuit.
quedq iam in dininis erat
obcutib humanis etiã ui¬
sib ostendit. Mox ⁊ enim
cuncta que habere potuit ad
pietatis opus clistribuit: ut
xp̃m ꝓ nobis factum egenũ.

Expanded text:
tuisset auditu percipere, non tuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret. Hic in annis adolescentiae in quibus solet ea adi Deo coepit devotus existere, et ad supernae vitae patriam totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem us mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum
Abbreviated transcription (Latin):
regorius¬
urbe romana.pa¬
tre gordiano.ma¬
tre uero siluia edi¬
tuis: nõ solum spectabili se¬
natorum ꝓsapia. uerum
etiam religiosa originem
cluxit. Nam felix istius a¬
postolice sedis antistes. uir
magne uirtutis. ⁊ eccl̾ie in
xp̃o gloria: eius attanus
fuit. Sed tamen hanc gre¬
gorius tante nobilitatis
lineam. morib extulit:
ꝓbis actib decorauit. Deni¬
q ut post in propatulo cla-¬
ruit: nõ sine magno p̾sa
gio tale sortitus est nomen.
Gregorius namq ex greco
eloquio in nr̃am linguam:
uigilator seu uigilans so¬
nat. Re ⁊ enim uera uigi¬
lauit sibi: dum diuinis
in herendo p̾ceptis landabi¬
liter uixit. Uigilauit ⁊ fi¬
delib ppłis: clum doctrine
affluentis ingenio. eis quo
tramite celestia scanderen
pate fecit. Disciplinis uero
liberalib hoc est gramati¬
ca. rethorica. clialetica. ita
apuericia est institutus:
In erat ei in parua adhuc eta¬
te maturum iam studium:
adherere scilicet clictis maio¬
rum. ⁊ siquid dignum po¬

Expanded text:
Gregoriusurbe Romana, patre Gordiano, matre vero Silvia editus, non solum de spectabili senatorum prosapia, verum etiam religiosa, originem duxit. Nam Felix, istius apostolicae sedis antistes, vir magnae virtutis, et Ecclesiae in Christo gloria, ejus atavus fuit. Sed tamen hanc Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero est institutus,  Inerat ei in parva adhuc aetate maturum jam studium: adhaerere scilicet majorum dictis; et si quid dignum po
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m sepulcrũ ꝓ grecditur:
in loco per quem est eductꝰ.
palam tres paralici iã cliu
desperati redditi sunt sani¬
tati ac nerui premortui ui¬
uificari cliclicerunt de me¬
ritis sepulti. Statimq duo¬
ceti sunt pariter illumina¬
ti:tandem aliquando sum̃¬
tes lumina cliei ab umbra
defuncti nimirũ agnoscen¬
tes eius ad miniculo se posse
lumen consequi: cuins uir¬
tute potuisset paries fenestra¬
ri. His ⁊ consequentib ĩfi¬
nitis miraculis. ⁊ si sumini
pontificis membra recubãt
in sepulchris: attam̃ ꝑ cre¬
atoris gratiam in eterna se¬
cula uiuunt merita cõfes¬
soris. Hic itaq celesti clono
ueneranclis florib adorna¬
tus. uiginti annis ⁊ sex mẽ¬
sib pontificalem apicem
eccłiastica regulariter cẽsu¬
ra gubernans. uite autẽ oc¬
togesimo anno illucd ꝓpħi¬
cum in potentatib beatitu¬
dinis culmine feliciter ex¬
plens: animã deo carissimã
ereptam de scło. mansuram

Expanded text:
sanctum sepulcrum progreditur, sanctum sepulcrum progreditur, in loco per quem est eductus, palam tres paralytici, jam diu desperati, redditi sunt sanitati, ac nervi praemortui vivificari didicerunt de meritis sepulti; statimque duodecim sunt pariter illuminati; tandem aliquando sumentes lumina diei ab umbra defuncti, nimirum agnoscentes ejus adminiculo se posse lumen consequi, cujus virtute potuisset paries fenestrari. His et consequentibus infinitis miraculis, et si summi pontificis membra recubant in sepulcris, attamen per Creatoris gratiam in aeterna saecula vivunt merita confessoris. Hic itaque coelesti dono, venerandis floribus adornatus, viginti annis et sex mensibus pontificalem apicem ecclesiastica regulariter censura gubernans, vitae autem octogesimo anno, illud propheticum in potentatibus beatitudinis culmine feliciter explens, animam Deo charissimam, ereptam de saeculo, mansuram
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ualemus retexere: suf¬
ficiat de plurimis uł pau¬
ca cdixisse. Illud quoq be¬
atissimi testimonium ui¬
uentis post obitum neces¬
explicandum: qr licet
teneatur clausum corpꝰ
eius in cumulo. at tam̃
iusti anime merces exube¬
rauit in fructum. lc .xii.¬
Gitur cum sc̃s germanꝰ
ep̃s. uł comprouinci ales¬
ep̃i. ac pontifex successor
eius ⁊ populus uellent scĩ
membra in nouam basi¬
licam de uote transponere
⁊ ꝓpter cellule angustiã
in qua conclitus fuerat.
nõ daretur sacri corporis
extra hencli licentia: cũc¬
tis hesitantib ⁊ in cercis
quid agerent curis popu¬
larib se uircus beatissimi
uiri mecliatrix interserit.
Nam expectantib omib
⁊ nichil deliberantib. re¬
pente nutu diuino discis¬
so pariete cellule qui erat
ad pecles eius. a parte orien¬
talz tres lapides deciderũt:
scilicet daco signo ꝑ qua¬
lem locum se iuberet ecluci
posse. Interea fc̃o aditu. dũ
concentus psallentium ad

Expanded text:
non valemus retexere, sufnon valemus retexere, sufficiat de plurimis vel pauca dixisse. Illud quoque beatissimi testimonium viventis post obitum necesexplicandum, quia licet teneatur clausum corpus eius in tumulo, attamen iusti animae merces exuberavit in fructum. 55 Igitur cum sanctus Germanus episcopus vel conprovinciales ac pontifex successor eius et populus vellent membra sancti in novam basilicam devote transponere et propter cellulae angustiam in qua conditus fuerat non daretur sacri corpextrahendi licentia, cunctis haesitantibus et incertis quid agerent, curis popularibus se virtus beatissimi viri mediatrix interserit. Nam exspectantibus omnibus, et nihil deliberantibus, repente, nutu divino, discisso pariete cellulae, qui erat ad pedes ejus, a parte orientali tres lapides deciderunt, scilicet dato signo, per qualem locum se juberet educi posse. 20. Interea facto aditu, dum concentus psallentium ad
Abbreviated transcription (Latin):
ne poterit explicare. Siqui¬
dem martyr effici cuperet:
si nõ defuisset dextera percus¬
soris. Secl protulclubio pal¬
mam martyrii meruit: qͥ
uoti desideria nõ abscõdit.
Unde preter labores reliqͦs
etiam per synodos pro ipsa
causa sepius excitatas ex¬
currens: ad postremũ quã
plurium episcopoꝵ ĩ nus¬
tione. ut ex cõmunicataᷤ
a se ꝑsonas absolueret.
ui fratrum coactus est.
Et cum rogaretur. ut eu¬
logias quas reliqui antis¬
tites ad personam cõmu-¬
nione suspensam dirigẽ¬
tes beneclixerant.⁊ ip̃e sig¬
naret: ait ad sacerdotale
concilium. Et si ad imperi¬
um ur̃m ego signare cõ¬
pellor. dum uos causam
dei recusatis defendere ip̃e
potens est uinlicare. Qͦ
fco antequam eulogias
excõmunicata persona
in ore susciperet expirauit.
⁊ priusquam portitor ꝑ¬
ueniret sermo sacerdotis
obtinuit. Qui etiam ad
beatum cesarium arela¬
tensem presulem ꝓ eaclẽ
causa consulturus occur¬
rit. S quia eius singula

Expanded text:
ne potent explicare: siquine potent explicare: siquidem martyr effici cuperet, si non defuisset dextera percussoris, sed procul dubio palmam martyrii meruit qui voti desideria non abscondit. 51 Vnde praeter labores reliquos etiam per synodos pro ipsa causa saepius excitatas excurrens, ad postremum quam plurium episcoporum iniunctione ut excommunicatas a se personas absolveret vi fratrum coactus est. 52 Et cum rogaretur, ut eulogias, quas reliqui antestites ad personam communione suspensam dirigentes benedixerant, et ipse signaret, ait ad sacerdotale concilium: Etsi ad Imperium vestrum ego signare conpellor, dum vos causam dei recusatis defendere. ipse potens est vindicare. 53 Quo facto, antequam eulogias excommunicata persona in ore susciperet, expiravit, et priusquam portitor perveniret, sermo sacerdotis obtinuit, qui etiam ad beatum Caesarium Arelatensem praesulem pro ipsa causa consulturus occurrit. 54 Sed quia eius singula
Abbreviated transcription (Latin):
funere redire fecerat ad sa¬
lutem. Item cdum quedam
mulier arrepta amaligno
sp̃n se beatissimo albino uo¬
ciferans ⁊ eiulans presenta¬
set: mox aduersarius ipse
supra eus oculum in simi¬
litudinem uesice sangni¬
nee se collegit. Tunc ponti¬
fex faciens signum crucis:
increpauit enm dicens. In i¬
mice oculum quem nõ cle¬
clisti: nec possis auferre. Mox
de collectione ip̃a infleõto¬
mi similitudinem subtili¬
ter sanguis erupit. Qͦ flu¬
entez sine lesione oculi im-¬
munclus hostis euanuit:¬
⁊ puella in columis impe¬
rante signo crucis euasit.
nanimitatis exẽplũ.
opportunum clucitur ex¬
plicandum: quod prodei
negotio apud cum nõ fu¬
erit ulla regum potentũ¬
q personalis acceptio. De¬
niq ad cumulum celestis
gr̃e conquirendum in ces¬
tarum nuptiarum exetra¬
biles copulationes iure cõ¬
dempnans. beatum iohem
irte prehensibiliter imita¬
batur. Quanta uero inde
sustinuerit: nullus clig¬

Expanded text:
funere redire fecerat ad safunere redire fecerat ad salutem. 47 Item dum quaedam mulier arrepta a maligno spiritu, se beatissimo viro Albino vociferans et heiulans praesentasset, mox adversarius ipse supra eius oculum in similitudinem vesicae sanguineae se collegit. 48 Tunc pontifex faciens signum crucis increpavit eum, dicens: Inimice, oculum quem non dedisti nec possis auferre. Mox de collectione ipsa in flebotomiae similitudinem subtiliter sanguis erupit, quo fluente sine laesione oculi inmundus hostis evanuit et puella incolomis imperante signo crucis evasit. nanimitatis exemplum oportunum ducitur explicandum, quod pro dei negotio apud eum non fuerit ulla regum potentumque personalis acceptio. Denique ad cumulum caelestis gratiae conquirendum incestarum nuptiarum execrabiles copulationes iure condempnans, beatum Iohannem inreprehensibiliter imitabatur. 50 Quanta vero inde sustinuerit, nullus dig
Abbreviated transcription (Latin):
tis transcursa: peciit sib
a uiro scĩssimo fieri crucis
signaculum. Quo fc̃o lu¬
minis uitalis splendor in¬
trauit: ⁊ fugatis tenebris
sol peregrins illuxit. lc .x.¬
st ⁊ hoc inter reliqua
uenerabile documen¬
tum. Cum in ciuitate ande¬
gaua turris porte coherens.
dampnatis esset carcer effec¬
ta: pretereunde beato albi¬
no. fiebat insolentia de uo¬
cib inclusoꝵ. Tunc ad iucli¬
cem precator acceclit: ut
eos pietatis causa de eusto¬
clia relaxaret. Quod cũ ille
aure surda differret mox põ¬
tifex ad deum se fida peticio¬
ne conuercens. tam famili.¬
ari uoce suggessit: ut in
loco quo orationem sanctꝰ
effuclitz mire magnitudi¬
nis saxeus quadrus exiliẽs.
porte aditus fieret carrera¬
tis. quia ante eius precem
soliclitatem suam lapis
seruare nõ potuit. Hinc egͤs¬
si quasi de sepultro uiuẽtes.
in basilica sci maurilii dõno
albino gratias referentes. se
ad eius uestigia prostrane¬
runt: eo quod suspectos de

Expanded text:
tis transcursa, petiit sibi tis transcursa, petiit sibi a viro sanctissimo fieri crucis signaculum. Quo facto, luminis vitalis splendor intravit et fugatis tenebris sol peregrinus inluxit. 44 Est et hoc inter reliqua venerabile documentum. Cum in civitate Andecava turris portae cohaerens damnatis esset carcer effecta, praetereunte beato Albino fiebat insolentia de vocibus inclusorum. Tunc ad iudicem precator accedit, ut eos pietatis causa de custodia relaxaret. 45 Quod cum ille aure surda differret, mox pontifex ad deum se fida petitione convertens, tam familiari voce suggessit, ut in loco quo orationem sanctus effudit mirae magnitudinis saxeus quadrus exiliens portae aditus fieret carceratis, quia ante eius precem soliditatem suam lapis servare non potuit. 46 Hinc egressi quasi de sepulchro viventes, in basilica sancti Maurilii domno Albino gratias referentes, se ad vestigia eius prostraverunt, eo quod suspectos de
Abbreviated transcription (Latin):
st opere p̾cium: de qͦdã
ca dauere rem uiuan
ꝓferre. Dum ad ciuitatem
uenetis ip̃e uir apłieus ac¬
cessisset:unus de obsequẽ¬
tib iam conu̾sus adolescẽ¬
tulus. quẽ ꝓ qualitate mo¬
rum peculiarius diligebat.
eo in loco defunctus est atq
sepultus. Cuius post annũ
corpusculum psallendo ad
ꝓpria reuocabat. Tunc remo¬
rante eo ꝓcausa: uoluer̃t
seruientes prius corpus mo¬
uere. quam sacerdos occurre¬
ret. Sed tanto pondere fit
grauatum: ut antea potu¬
issent gygantea membra
pensare. quam pueruli corpꝰ
sufferre cdlum adhuc cacla¬
uer in sepultum crederetur
iam marmore premi: cũ
nec equi gressum poterãt
ꝓmouere. ac si pulnis eius
de se uincula generasset:
donec antistes recliens ora¬
tione solueretz quos tacen¬
re uoce confixit. Hoc iterũ
nõ minus est p̃clicanclũ
miraculũ. Cum intincilla¬
censi monasterio gennome¬
rus monachus ẽẽt oculoꝵ
luce priuatus. ⁊ annosa tẽ¬
pora una eẽnt nocte cerita¬

Expanded text:
st operae pretium de quodam cadavere rem vivam proferre. Dum ad civitatem Venetis ipse vir apostolicus accessisset, unus de obsequentibus iam conversus adolescentulus, quem pro qualitate morum peculiarius diligebat, eo in loco defunctus est atque sepultus, cuius post annum corpusculum psallendo ad propria revocabat. 42 Tunc remorante eo pro causa, voluerunt servientes prius corpus movere quam sacerdos occurreret, sed tanto pondere fit gravatum, ut antea potuissent gigantea membra pensare quam pueruli corpus sufferre, dum adhuc cadaver insepultum crederetur iam marmore premi, cum nec equi gressum poterant promovere, ac si pulvis eius de se vincula generasset, donec antestis rediens oratione solveret quos tacente voce confixit. 43 Hoc iterum non minus est praedicandum miraculum. Cum in Tincillacense monasterio Gennomerus monachus esset oculorum luce privatus et annosa tempora una essent nocte caecita
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie. annis trecdecim ⁊ men¬
sib sex. ⁊ clieb decem. doctri¬
nis pariter ac operib felicis¬
simis illustrauit: anno im¬
perii foce scd̾o. inclictione sep¬
tima. quarco iduum mar¬
tiarum. a carnis corruptio¬
ne subtractus est. incorrup¬
cionis perpetue głia subli¬
manclus. Qui uiclelicet oĩ
uite sue tempore sicut no¬
uas basilicas minime fabri¬
cabat: ita nimirum fabri¬
catarum ueterum sartates¬
ta cum summo stuclio an¬
nualiter reparabat. Eius¬
aũt uenerabile corpus in ex¬
trema porticu basilice beati
secretarium tunc antiqͥssi¬
mũ: quo uidelicet leo. sim¬
plicius. gelasius. atq sim
hactenus epycaphiis predi¬

Expanded text:
Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex et diebus decem, doctrinis pariter ac operibus felicissimis illustravit, anno imperii Phocae secundo, indictione septima, quarto iduum Martiarum, a carnis corruptione subtractus est, incorruptionis perpetuae gloria sublimandus. Qui videlicet omni vitae suae tempore sicut novas basilicas minime fabricarat, ita nimirum fabricatarum veterum sarta tecta cum summo studio annualiter reparabat: qua venerabile corpus in extrema porticu basilicae beati secretarium tunc antiquissimum, quo videlicet Leo, Simplicius, Gelasius, atque Symhactenus epitaphiis praedi
Abbreviated transcription (Latin):
uaclriennio itaq de
clicate penitentie ex¬
cto: ad bethleem oppiclũ
ieronimus remeauit: ubi
prucdens animal ad p̾sepe
domini sui sese obtulit per¬
mansurum. Bibliꝯtecam
suam quam sibi sũmo stu¬
clausam: omniũq libro¬
rum orationes quas pene me¬
moriter retinebat. iterũ re¬
legens: diem ieiunans clu¬
cebat acd uesperam. Plures
acl eum religiosoꝵ. quibus
uite eius fama comperta ẽ.
ꝓtinus confluxerunt: bo¬
numq doctorem paruo ad¬
huc sub tugurio boni obser¬
uauere discipuli. Nec mul¬
tum post cellulam sibi ob
discipuloꝵ suoꝵ copiam et
ꝓpter frequentiam aduentã¬
tium ad bethleemiticã por¬
tam que ad occiclentem cõ¬
spicit. ⁊ egreclientib ad sep¬
temtrionem uicletur: par¬
uulum habitationis locellũ

Expanded text:
uadriennio itaque edicatae poenitentiae exacto, ad Bethleem oppidum Hieronymus remeavit, ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Bibliothecam suam quam sibi summo stuclausam, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejunans ducebat ad vesperam. Plures ad eum Religiosorum, quibus vitae ejus fama comperta erat, protinus confluxerunt: bonumque Doctorem parvo adhuc sub tugurio boni observavere discipuli. Nec multum post cellulam sibi ob discipulorum copiam, et propter frequentiam adventantium ad Bethleemiticam portam, quae ad Occidentem conspicit, et egredientibus ad Septentrionem videtur, parvul
Abbreviated transcription (Latin):
canta lassitudine fatiga¬
tus est: ut etiam in stratu
suo iacens funiculo trabe
suspenso. supinisq manib
apprehenso erigeretur. ut
scilicet officium monaste¬
rii prout poterat exiberet.
Transeunt insqualore cor
tis suis scõ sp̃u declicatis im¬
mobilem turrim catho lice¬

Expanded text:
que lassitudine fatigatus est, ut etiam in stratu suo jacens, funiculo trabe suspenso, supinisque manibus apprehenso erigeretur; ut scilicet officium Monasterii prout poterat exhiberet, transeuntes in squalore corptis suis Sancto Spiritui dedicatis, immobilem Catholic
Abbreviated transcription (Latin):
empore quo interfec¬
to cloclomere rege frã¬
coꝵ. se exercitus reparans. bur¬
gundiam deuastabat: ĩ
qua dam basilica reliquie
iam dicti apłi. cum satur¬
nini martyris tenebantur.
Accensaq bafilica cũ iam
tignorum moles dirueret
pauperes ac senes quos bar¬
baries reliquerat.flebant
dicentes. Ue nobis: qͥ tan¬
torum pignoꝵ hoclie caremꝰ
auxilio. Net nobis ultra spe ᷤᷤ
presentis uite mariebit:si
hec cleperierint.

Expanded text:
empore quo, interfecto Chlodomere rege Francorum, se exercitus reparans Burgundiam devastabat, in quadam basilica reliquiae jam dicti apostolicum Saturnini martyris tenebantur. Accensaque basilica, cum jam tignorum moles dirueret, pauperes ac senes, quos barbaries reliquerat, flebant, 755 dicentes: Vae nobis qui tantorum pignorum hodie caremus auxilio; nec nobis ultra spes praesentis vitae manebit, si haec deperierint.
Abbreviated transcription (Latin):
dio: sed super candelabrũ
ut qui ingrediunt᷑ lum̃
e se ip̃o dominus hec lo¬
quitur ostendens et si
supra clixerit nullũ gene¬
rationi nequam nisi sig¬
num ione dandum. neqͣ¬
quam tamen lucis sue cla¬
ritate fidelib occultan¬
dam. Ip̃e quippe lucernam
accentlit: qui testam huma¬
ne nature flamma sue cli¬
uinitatis impleuit. Quã
ꝓfecto lucernam nec creden¬
tib abscondere: nec modio
supponere. hoc est sub men¬
sura legis in cludere. uł in¬
tra unins iudee gentis ter¬
minos uoluit cohibete.
ed supra can

Expanded text:
sed supra candelabrum, ut qui ingrediuntur, lumen De seipso Dominus haec loquitur ostendens, etsi supra dixerit nullum generationi nequam, nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit: quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est, sub mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Sed supra can
Abbreviated transcription (Latin):
coruscantem faciem corã
ppło uelat: quia nimir̃
turbis claritatis intime
archana nõ indicat. Pro
qualitate igitur auclien¬
tium formari debet sermo
doctoꝵ: ut ad sua singuliᷤᷤ
congruat. ⁊ tam̃ a cõmu¬
nis eclificationis arte nũ¬
quam recedat. Beatus ille
seruus: quem cum uene¬
rit dominus enuis. inuene¬
rit sic facientem. Amen

Expanded text:
coruscantem faciem coram coruscantem faciem coram populo velat, quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat . Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Beatus ille servus, quem cum venerit Dominus, invenerit ita facientem. Vere
Abbreviated transcription (Latin):
ane quod ait. quis
putas est clifficulta¬
tem nõ impossibilitatem
perficiende uirtutis in si¬
nuat: quomodo psalmi¬
sta clicens quis sapiens
⁊ custocliet hec: Nõ nemi¬
nem sed rarum significat.
Nam alibi id est uerbum
nõ ꝓ clifficili. sed pro im¬
possibili posuit. Deus qͥs
similis erit tibi: Id est nł¬
lus. Tu enim solus altissi¬
mus suꝑ omnẽ terrã. Qͥs
putas est inquit fidelis
seriuis ⁊ prudens: Fidelis
quippe deuote tribuen do
uero in cliligenter cliscer¬
riendo capacitatẽ singulo¬
rũ famuloꝵ. Quẽ consti¬
patris familie hoc est sui
⁊ fidelium seruoꝵ. idẽ apo¬
stoloꝵ ad cohortationeni
sollicite mentis interserit
ut spe p̾mioꝵ ministrent
conseruis in tempore ciba¬
ria doctrinarum. lc .xii.¬
er mensuram tritici
ex primitur in ocdus
uerbi. Alta ⁊ enim queq
debent multis auclientib
condegi. ⁊ iux paucis aperi¬
ri: nẽ cum augusto cordi
in capabile aliquid tribui¬
tur. extra fundatur. Hĩc
moyses a secreto dei exiens.

Expanded text:
ane quod ait, Quis putas est, difficultatem, non impossibilitatem perficiendae virtutis insinuat: quomodo Psalmista: Quis sapiens et custodiet haec? non neminem, sed rarum significat. Nam alibi idem verbum non pro difficili, sed pro impossibili posuit: Deus, quis similis erit tibi? id est, nullus: Tu enim solus altissimus super omnem terram . Quis putas est, inquit, fidelis servus et prudens? Fidelis quippe in devote tribuendo, vero in diligenter discernendo capacitatem singulorum famulorum. Quem, inquipatrisfamilias, hoc est, sui et fidelium servorum, id est, apostolorum, ad cohortationem sollicitae mentis interserit, ut spe praemiorum ministrent conservis in tempore suo cibaria doctrinarum. Si auteexprimitur modus verbi. Alta etenim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Moyses a secreto Dei exiens,
Abbreviated transcription (Latin):
ta est ⁊ p̾mioꝵ. Hos enim
adueniens cum uigilan¬
tes inuenerit faciet clis¬
cumbere.⁊ transiens mi¬
nistrabit illis. Illos aũt
cum uerbi annonam fa¬
milie sibi credite fidelit̾
prudentemq lispensãtes
inuenerit: supra omnia
que possidet constituet.
idest supra ominia celestiᷤ
regni gauclia. Nõ utiq
ut hoꝵ soli dominiũ tene¬
ant sed ut eoꝵ habundã¬
tius ceteris scis eterna pos¬
sessione fruantur. Qui enĩ
docti fuerint fulgebunt
quasi splendor firmam̃ti:
⁊ qui ad iusticiam crudi¬
unt muldos quasi stelle

Expanded text:
et praemiorum. Hos enim adveniens cum vigilantes invenerit, faciet discumbere, et transiens ministrabit illis. Illos autem cum verbi annonam familiae sibi creditae fideliter prudenterque dispensantes invenerit, supra omnia quae possidet constituet, id est supra omnia coelestis regni gaudia. Non utique ut horum soli dominium teneant, sed ut eorum abundantius caeteris sanctis aeterna possessione fruantur. Qui enim docti fuerint fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, qua