comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
telligas uic hanc ad amasse
sedeutem s ꝑeg̾ius eciã ue¬
morib laticautẽ auidissie
couplexus sumac locũ aĩo
uotui uͥ illa oculis meis
occurrerat. EQuid dicere
uelis eipocto. N Scis .uir.¬
gilius unũ fortẽ ꝑ quot ꝑi¬
cula ii illa supma et horrẽ
da troiam ercidu nocte cucũ¬
durerit: A Scio. quid eiũ
stolis oĩb bulgacius: ip̃m
quoq casus reuauantẽ facit
¶Quis cladẽ illius uoctis:
quis fuuera faudo Etplicer
aut possit lacruuis equare
labores: urbs autiqua ruit
iuultos domunata ꝑ auuos.
pliua ꝑq uias steruiuitur
iuleitia passim. Corpora ꝑ¬
q douios et religiosa deorũ
lunũa nec soli peuas daut
sanguiẽ tanti Quõdam eciã
uictis redit iuprecordia untꝰ
uictores q cadunt dauai auui¬
delis ubiq luctus ubiq pa¬
uor ⁊ plima mortis ymago.
te iuter hostes et incendiui
errauit apertis licet oculis
offeusorum irã inuninũ ui¬
dere nou potuit, caq illum
alloq̃te: nil nsi terrenm

Expanded text:
telligas me hanc adamasse telligas me hanc adamasse sedentem, sed peregrinis etiam nemoribus latitantem avidissime complexus sum; ac locum animo notavi ubi illa oculis meis occurrerat. Quid dicere velis expecto. Scis Virgilius virum fortem per quot pericula in illa suprema et excidii nocte circumduxerit. Scio. Quid enim scolis omnibus vulgatius? Ipsum quoque casus suos renarrantem facit: Quis cladem illius noctis, quis funera fando explicet aut possit lacrimis equare labores? Urbs antiqua ruit multos dominata per annos; plurima perque vias sternuntur inertia passim corpora, perque domos et religiosa domorum limina; nec soli penas dant sanguine Teucri; quondam etiam victis redit in precordia virtus, victoresque cadunt Danai, crudelis ubique luctus, ubique pavor et plurima mortis imago. te inter hostes et incendium erravit, apertis licet oculis, offensorum iram numinum videre non potuit, eaque illum alloquente, nil nisi terrenum
Abbreviated transcription (Latin):
quociensq si destituor passu¬
ius iutelligis: ECrede mn
aliquid semp defuit orauti
cloqͥn uel amnusset largitor
ille sũpuiꝰ. uel quod paulo
fecit apło ad ꝑfectionẽ untuti
uegasset. ¶Credo ita esse.
pretabor tauicu assidue. nec
fatigabor. uec crubescã. uec
desperabo: si forte iuiscratus
ouũpoceus labores uicos au¬
reni precib cotidiauis accõ¬
iuodet. et quib si iuste fuissẽt
grãui uou uegasset idẽ ip̃e
iustificet. AConsulte tu
tauicu eiutere. ⁊ quod ꝓstrati
soleut. inicubitũ crectus in¬
guiencia uiala ciraspice.
nc ad itpentinũ cuuisl moli ᷤ
incursũ ieicencia uiẽbra dissi¬
openi attollere ualeutis nu¬
plora. aderit ille tunc forsi¬
tau cũ abesse credideus. unũ
supiorcui ulã haud spucu¬
daui c̃ẽ ab aguicione deitatis
iul magis ꝙͣ appetitus carua¬
los et inflãmatã obstare li¬
bidinem. hanc ig̾ doctrinã
assidue tecũ uersa hec urĩ
consilii sũma est. Lut iu¬

Expanded text:
quotiensque, si destituor, passuquotiensque, si destituor, passurus intelligis. Crede michi: aliquid semper defuit oranti, alioquin, vel annuisset Largitor ille supremus, vel, quod Paulo fecit apostolo, ad perfectionem virtutis negasset. Credo ita esse; precabor tamen assidue, nec fatigabor, nec erubescam, nec desperabo, si forte miseratus Omnipotens labores meos aurem precibus quotidianis accommodet, et quibus si iuste fuissent gratiam non negasset, idem ipse iustificet. Consulte! Tu tamen enitere et, quod prostrati solent, in cubitum erectus ingruentia mala circumspice, ne ad repentinum cuiuslibet molis incursum iacentia membra dissiopem attollere valentis implora. Aderit Ille tunc forsitan, cum abesse credideris. Unum superiorem illam haud spam: ab agnitione divinitatis nil magis quam appetitus carnales et inflammatam obstare libidinem. Hanc igitur doctrinam assidue tecum versa. Hec nostri consilii summa est. Ut in
Abbreviated transcription (Latin):
satis hũiliter. non satis sobri¬
e. sꝑ ad loci uenturis cupidita¬
tib rescruasti. scmꝑ in longũ
proces ertcudisti. ciꝑtus loqr.
h ͨ et michi contigit. dicebam
da michi castitacc̃: Sed noli
modo. difer paululũ. statui
ueuet tempus. birencior ad¬
hoc etas suis eat seuitis. suis
utatur legib. tuipiꝰ ad iuue¬
uilia ista redurtur. Tunc igꝰ.
abeundum erit. Cũ et minus
ad ħ habsis de cursu tp̃ris
factus fuero. et sacietas uo¬
luptatum uictũ regressiomis
abstulerit. hec dicens aliud
te uelle aliquid pecrari nou
intelligis. ¶Quoniam mͦ
Quia qui uidiẽ poscit: ĩ
prescus uegligit. LEgo in
pũs sepe cũ lacuinus poposa.
speraus sunul et illud siml¬
euentuũ ut efractis cupidi¬
tatũ laqueis et calcatis uite
miscruis saluus euaderem. ⁊
uelut maliquẽ salutarẽ por¬
tum ex tam multis curariĩ ĩ¬
utiliũ teiupesta cib euatartm
At quocieus post ea inter cosd̾
scopłos uaufragiũ passus sũ.

Expanded text:
satis humiliter, non satis sobrisatis humiliter, non satis sobrie. Semper aliquid loci venturis cupiditatibus reservasti; semper in longum preces extendisti. Expertus loquor; hoc et michi contigit. Dicebam: – Da michi castitatem, sed noli modo; differ paululum. Statim veniet tempus; virentior adhuc etas suis eat semitis, suis utatur legibus. Turpius ad iuvenilia ista rediretur; tunc egitur abeundum erit cum et minus ad hec habilis decursu temporum factus fuero, et satietas voluptatum metum regressionis abstulerit. – Hec dicens, aliud te velle, aliud precari non intelligis? Quonam modo? Quia qui in diem poscit in presens negligit. Ego in presens sepe cum lacrimis poposci, sperans simul et illud eventurum ut, effractis cupiditatum laqueis et calcatis vite miseriis, salvus evaderem, et velut in aliquem salutarem portum ex tam multis curarum inutilium tempestatibus enatarem. At quotiens postea inter eosdem scopulos naufragium passus sim,
Abbreviated transcription (Latin):
utas et racio et exꝑiencia cõ¬
mendauit. ut nichil ucriꝰ inchĩ¬
q sauctiꝰ dici posse non dubi¬
tem. Ita cũi interdũ deo manĩ
porugente suncri ut incredibli
quadaui et in meusa cũ dulce¬
dine quid iuichi tunc ꝑdesset
quod ue autea. uotuisset agͦs¬
cerem et nunc nr̃ pendente in
autiquas miscrias relapsus
quid me iterum proderit cũ
auarissĩo gustu mentis exꝑi¬
or. quod idcuto retuli ne forte
nuraitus huius me platoĩci
dogiiatis crꝑienciã profiteu
ANon miro: cquidem labo¬
rib cuĩ tus interfui. et cadeu¬
teu et resurgentẽ uidi. ⁊ ñc
prostratũ unseratus: opeif᷑¬
re disposu. LO rãs ago tã
inscucordis afectus Qͥd autẽ
opis suꝑest hũaue. Arich̃
at dĩue pluriniũ: contineus
equideui uͥ cui deus decerit ẽe
uon potest. ab eo igitur mu¬
nus hoc in primis hũiliter
et sepe cũ lacriuns postulau¬
dum est. Solet ille q̃ rite pos¬
cuntur nou uegart. ¶Feci
taui sepe ut peue ia sibi iuio¬
lostus ẽe uercar. Alt uou

Expanded text:
tas et ratio et experientia comendant, ut nichil verius nichilque sanctius dici posse non dubitem. Ita enim interdum, Deo manum porrigente, surrexi ut incredibili quadam et immensa cum dulcedine quid michi tunc prodesset, quid ve antea nocuisset, agnoscerem; et nunc meo pondere in antiquas miserias relapsus, quid me iterum perdiderit cum amarissimo gustu mentis experior. Quod idcirco retuli, ne forte mirareris huius me platonici dogmatis experientiam profiteri. Non miror equidem! Laboribus enim tuis interfui et cadentem et resurgentem vidi, et nunc prostratum miseratus opem ferre disposui. Gratias ago tam misericordis affectus. Quid autem opis superest humane? Nichil, at divine plurimum. Continens equidem, nisi cui Deus dederit, esse non potest. Ab Eo igitur munus hoc in primis humiliter et sepe cum lacrimis postulandum est. Solet ille que rite poscuntur non negare. Feci tam sepe ut pene iam sibi molestus esse verear. At non
Abbreviated transcription (Latin):
tuam honestis olim curis de¬
stinaueras. si quid in aliis
coactus expenderes. id tempꝰ
ꝑditũ iudicabas. ⁊ ũc uero¬
uero tantũ honestati cubiuis:
quautui tibi reliquũ auau
cie studiũ quis nou ad ctatẽ
prouectiorem peruenisse cu¬
piat que sic consilia houn
alt̾uat: Sz quis erit finis. ã
quis modus: presige tͥ uietã
ad quam cũ perueucus sub¬
sistas et a liĩ respires. Scis il¬
lud humano ore prolacum
oracłin uim habere semꝑ aua¬
uis eget critĩo uoto pete fiuẽ
Quis autem cupiditatibus
uoc habundare. Niec preesse
uec subc̃e aliis fiuis est meꝰ¬

Expanded text:
tuam honestis olim curis detuam honestis olim curis destinaveras; sic, quid in aliis coactus expenderes, id tempus perditum iudicabas; nunc vero tantum honestati tribuis, quantum tibi reliquum fecit avaritie studium. Quis non ad etatem provectiorem pervenisse cupiat, que sic consilia hominum alternat? Sed quis erit finis aut quis modus? Prefige tibi metam, ad quam cum perveneris subsistes et aliquando respires. Scis illud humano ore prolatum oraculi vim habere: semper avarus eget; certum voto pete finem. Quis autem cupiditatibus nec abundare: nec preesse nec subesse aliis, finis est me
Abbreviated transcription (Latin):
rib in profundissimã uora¬
gineui demersũ te ẽẽ cognos¬
cis: ¶Coguosco equidẽ. et
dici non posset quam grauit
precipitatus allidor. Eeuud
cigo tocieus erꝑta non metui ᷤ.
et e fueus erectũs ad sups nõ
teuacuis pedem figis: Lgitor
quippe. S qũi hũane condicio¬
uis coucuti uccitas: inuitus a¬
uellor. Nec ciĩ sine causa ue¬
teres poctas geuiuiũ ꝑuasi
couẽ duobz dus dedicasse sus¬
picor. sed ut ab apolliue quẽ
deũ iugemi uocabant init̾nũ
aĩ p̾sidiũ. a bacho autẽ ierũ
crebra eciã doctissiorum hoĩm
incliuauit auctoritas: quos
tibi inculcare nõ actinet. Ita
ꝙͣuis turba deoꝵ rridiculosa
sit: hec tamoi uacũ opĩo aut
prorsus insensata est quam
ego si ad unũ retulcum deuin
a quo ouns oportuna subuẽ¬
cio est: non me delirare quidẽ
arbitrabor insi tibi ałr iudca¬
tur. AEgo iaui c̃ẽ nõ nego.
sed ꝙ tp̃s tã miq partiaris ĩ¬
diguo: uuiersam ciũ etatẽ

Expanded text:
ribus in profundissimam voraribus in profundissimam voraginem demersum te esse cognoscis? Cognosco equidem, et dici non posset quam graviter precipitatus allidor. Quid ergo totiens experta non metuis? et cum fuens erectus ad supera, non tenacius pedem figis? Nitor quippe, sed quoniam humane conditionis concutit necessitas, invitus avellor. Nec enim sine causa veteres poetas geminum Parnassi collem duobus diis dedicasse suspicor, sed ut ab Apolline, quem deum ingenii vocabant, internum animi presidium, a Bacho autem rerum crebra etiam doctissimorum hominum inclinavit autoritas, quos tibi quidem inculcare non attinet. Ita, quamvis turba deorum ridiculosa sit, hec tamen vatum opinio haud prorsus insensata est; quam ego, si ad unum retulerim Deum, a quo omnis oportuna subventio est, non me delirare quidem arbitrabor, nisi tibi aliter videatur. Ego ita esse non nego, sed quod tempus tam inique partiaris indignor. Universam enim etatem
Abbreviated transcription (Latin):
amĩt satis est uite hoĩ pa¬
uis et aqua. Neuio ad huc
pauꝑ est intra est que qͥs qͥs
desideriũ suumi clausit cũ ip̃o
Ioue de felicitate contendet
nec modũ uite hoĩm flũmũ
cerercuiq coustituo. Sunt
eiũ ut uiaguifice sic aurib¬
hoĩm importune pridem odio¬
seq sẽtencie. Itaq ut in fuim¬
tati tue morem g̾eraui: eriua¬
nue naturai uou doceo. s fre¬
uare. Su ficiebant tua quidẽ
bsib neccessauis s tu ip̃e tibi
sufecisses. Nunc autem ipse
quam pateus indigenciam
peꝑisti cumulacionẽ cĩ opũ
uccĩtatẽ solicitudinẽq cuilã¬
re iam tociens dispucatũ est.
ut amplionbz non ogeat ar¬
guuicutis Mirꝰ euor ac mise¬
rauda cecitas p̾claussime ua¬
ture ac celestis origiuis hũa¬
num aĩm celestib neglectis
metallis inhiare terrestribus.
Cogita queso alactor atq a
curis ad hec infeuora diuerte¬
us:Nõne de celo interras p̾¬
cipitẽ coriuisse ĩ medus si de¬

Expanded text:
aiunt: "Satis est vite hominum paaiunt: "Satis est vite hominum panis et aqua; nemo ad hec pauper est, intra que quisquis desiderium suum clausit, cum ipso Iove de felicitate contendet"; nec modum vite hominum "fluvium Cereremque" constituo. Sunt enim ut magnifice sic auribnum importune pridem odioseque sententie. Itaque, ut infirmitati tue morem geram, exinanire naturam non doceo, sed frenare. Sufficiebant tua quidem usibus necessariis, si tu ipse tibi suffecisses; nunc autem ipse quam pateris indigentiam peperisti. Cumulationem enim opum necessitatem ac solicitudinem cumulare, iam totiens disputatum est, ut amplioribus non egeat argumentis. Mirus error et miseranda cecitas, preclarissime nature ac celestis originis humanum animum, celestibus neglectis, metallis inhiare terrestribus. Cogita, queso, acriter atque curis ad hec inferiora diverteris, nonne de celo in terras precipitem corruisse, et e mediis side
Abbreviated transcription (Latin):
couquiro:quid hic tã repre¬
heusibile est: O ridicu¬
las curas nisauãq negligẽ¬
ciam: id auxie cogitare quo
uel uunqͣ forte puentuus
certe uel ubi breuissio temꝑe
puiansinus sis. illiꝰ autem
sit et irremcabile ꝑueuisse.
Sed ille uios ur̃ execrandus
est. trausitoria curatis ct̃ua
negligitis. In co quidẽ quod
de sernli pauꝑtate clipcum q̃¬
us crrori. Iuhesit credo tibi
ungiliauũ illud atq inopis
metuens formica seuecte ita¬
q illain tibi uite magr̃am de¬
legisti ercusabilior dicente
satyrico. frigusq famemq
formica tandem quidam ex¬
pauere magĩa.:it si uõ toto
in forunce magisterũ abusti:
repe ries nichil unscriꝰ uichil
ameucius ꝙͣ semꝑ pauperiẽ
pati ue qñ paciaus ¶Quid
ergo: paupiem ue suadeo: op¬
tare quidem mũme. tolerare
sũ moꝑe: sisit res hũauas
uusceus fortuna coegerit me¬
dioctatem saue monũ statu
expecteudam ceuseo: Nou igitͤ
ad illoꝵ statuta te reuoco qͥ

Expanded text:
conquiro, quid hic tam repreconquiro, quid hic tam reprehensibile est? O ridiculas curas insanamque negligentiam, id anxie cogitare, quo vel nunquam forte perventurus, certe vel ubi brevissimo tempore permansurus sis; illius autem sit, et irremeabile pervenisse. Sed ille mos vester execrandus est; transitoria curatis, eterna negligitis. In eo quidem quod de senili paupertate clipeum queris errori, inhesit, credo, tibi virgilianum illud atque inopis metuens formica senecte. Itaque illam tibi vite magistram delegisti, excusabilior dicente Satyrico: frigusque famemque formica tandem quidam expavere magistra. At si non totus in formice magisterium abiisti, reperies nichil miserius, nichil amentius quam semper pauperiem pati ne quando patiaris. Quid ergo? Pauperiem ne suadeo? Optare quidem minime; tolerare summo opere, si sic res humanas miscens fortuna coegerit. Mediocritatem sane in omni statu expetendam censeo. Non igitur ad illorum statuta te revoco qui
Abbreviated transcription (Latin):
es. ubi qͣ lete et ꝙͣ tranquille
degas: frontis tue habitus ⁊
uerba testantur. Quid eiũ ibi
unseriarum non uidisti: per¬
tinacissimꝰ aduersus infeli¬
citer cipta. et adhuc hesitas
pccõrum forsan isligatus ue¬
rib. ac paciente deo ut ubi
sub alieua fecula puericiã
cregisti ibidẽ tui uiris efectu s
unscrabilẽ conteras senec¬
tutẽ: Certe ego pũs adcram
cun ad huc adolescentulũ
te uulla cupiditas nulla pror¬
sus tangebat aiubicio: cum
cuiusd̃ magin biri futuri spe¬
cunen preferebas. Nunc mu¬
tatis morib infelix quo ma¬
gis ad t̾imi appinquas: eo
uiatici reliquũ ⁊q̃ris attẽcius.
Quid suꝑest igitur uisi indie
mortis que forte iam iuxta
est et profecto procul ẽẽ nõ
potest aurũ siciens kalcunda¬
no sc̃iumꝰ incumibas: Si¬
crescit: sũpmo die ncce est ad
sũmũ et augeri uetitũ puene¬
ut incrrinentũ. ¶Senectutis
paupiem auce prospiciens si
fatigate etati aduuamenta

Expanded text:
es, ubi quam lete quamque tranquille es, ubi quam lete quamque tranquille degas frontis tue habitus et verba testantur. Quid enim ibi miseriarum non vidisti, pertinacissimus adversus infeliciter experta! et adhuc hesitas, peccatorum forsitan illigatus nexibus, ac favente Deo ut, ubi sub aliena ferula pueritiam exegisti, ibidem, tui iuris effectus miserabilem conteras senectutem. Certe ego presens aderam, cum adhuc adolescentulum te nulla cupiditas, nulla prorsus tangebat ambitio, cum cuiusdam magni futuri viri specimen preferebas. Nunc mutatis moribus, infelix, quo magis ad terminum appropinquas, eo viatici reliquum conquiris attentius. Quid superest igitur nisi ut in die mortis, que forte iam iuxta est et profecto procul esse non potest, aurum sitiens kalendario semivivus incumbas? sicrescit, supremo die necesse est ad summum et augeri vetitum pervenerit incrementum. Senectutis pauperiem ante prospiciens si fatigate etati adiumenta
Abbreviated transcription (Latin):
ci sopore correptus optato si¬
mente aliquid altum semꝑ
agitans. et solis musis co¬
mitantib nusꝙͣ solus. deui¬
qz birgiliani senis exemplo
Qui iegum equabat opes:
auimo seraq reuerteus noc¬
te domnum dapibz mensas ho¬
nerabat ineptis. Sub occa¬
sum solis augustã domui
repetens et tuis conteutus
boins: nunꝙͥ uontibi omniũ
mortaliũ longe ditissimus ⁊
plane felicissinus uidebaris:
Lhxi michi uunc recolo atqs.
illius temporis cõmemoraci¬
one suspno. AQuid suspi¬
ras. aut quid demeus tͥ hor
maloꝵ prebuit materiam:
riempe aĩmꝰ ip̃e tuns queui
puduit candui uature sue
legib parcre ꝙͥq frenũ tralis¬
uou fregisse credidit seriitu¬
tem Is modo te raptat moleu¬
tus. et insi habenas contraluis
precipitaturus in mortẽ. Ex
quo primũ cepisti iamorum
tuorum bacchas fastidire. a¬
uuctus q simplicior et egre¬
stium hoĩ sorduit conuictꝰ:
in medios urbiũ tumultus.
urgente cupiditate relapsus

Expanded text:
ci sopore correptus optato sici sopore correptus optato simente aliquid altum semper agitans, et, solis Musis cornitantibus, nusquam solus? Denique virgiliani senis exemplo qui regum equabat opes animo, seraque revertens nocte domum, dapibus mensas onerabat inemptis sub occasum solis angustam domum repetens et tuis contentus bonis, nunquid non tibi omnium mortalium longe ditissimus et plane felicissimus videbaris? Hei michi! nunc recolo, atque illius temporis commemoratione suspiro. Quid suspiras, aut quis tibi, demens, horum malorum prebuit materiam? Nempe animus ipse tuus, quem puduit tam diu nature sue legibus parere quique frenum non fregisse credidit servitutem. Is modo te raptat violentus, et, nisi habenas contrahis, precipitaturus in mortem. Ex quo primum cepisti ramorum tuorum bachas fastidire, amictusque simplicior et agrestium hominum sorduit convictus, in medios urbium tumultus, urgente cupiditate, relapsus
Abbreviated transcription (Latin):
respicias nacurã: nosti eam
paucis ẽẽ contentã. Sin ad
propriã cogitando reflecters:
uix uatus est cui pauciora
sufficerẽt inisi publicus error
obscreperet. Id ppłares mo¬
res uel ad ip̃ius forte qui lo¬
quebatur aĩm resperit poeta.
dum diceret. uictũ infilicẽ
lapidosaq cemia dant Rami
et uulsis pascunt Radicib
hobe. Tibi contra fatearis
oportet nich tali uictu dul¬
cius nichilq sueuiꝰ si tuis
et nou insauientis uulgi le¬
gib biuas. Quid ergo te cru¬
cias: si ad naturã tuam te
metius: iam pͥdem diues cras
si ad populi plausum: diues
ẽẽ uunquam potens. semꝑ q
aliud restabit quod sequẽs
ꝑ cupiditatũ abruta rapia¬
us. Memĩsti ꝙͣta cũ uolupͭ
reposco condam rure naga¬
baus. et nunc herbosis pra¬
torum thoris accubans mur¬
mur aque luctantis haurie¬
bas. nũc aptis collib residõs
subiectã plauiciẽ libero me¬
ciebaris intuitu nunc ina¬
price ballis umbraculo dul¬

Expanded text:
respicis naturam, nosti eam respicis naturam, nosti eam paucis esse contentam; sin ad propriam cogitando reflecteris, vix natus est cui pauciora sufficerent, nisi publicus error obstreperet. Ad populares mores vel ad ipsius forte, qui loquebatur, animum respexit poeta dum diceret: victum infelicem tellus lapidosaque corna dant rami, et vulsis pascunt radicibus herbe. Tibi contra fatearis oportet nichil tali victu dulcius nichilque suavius, si tuis et non insanientis vulgi legibus vivas. Quid ergo te crucias? Si ad naturam tuam te metiris, iampridem dives eras; si ad populi plausum, dives esse nunquam poteris, semperque aliud restabit, quod sequens per cupiditatum abrupta rapiaris. Meministi quanta cum voluptate reposto quondam rure vagabaris, et nunc herbosis pratorum thoris accubans murmur aque luctantis hauriebas, nunc apertis collibus residens subiectam planitiem libero metiebaris intuitu; nunc in aprice vallis umbraculo dul
Abbreviated transcription (Latin):
so autem nec a deo liberal sũ
Ut propter a micos me ꝑditũ
tis: oraciauus clipeus tegat.
Sic boua librorium et pro¬
uise fiugis mannũ Copia
ne fluitẽ dubie spe pendulꝰ
hore. Et quia propositũ est
michi ut ait idem nec tuipẽ
senectain degere uec at cytha¬
ra carentẽ. et młuz ueroo⁊
bite prolitioris insidias:
longe in utiuinq michi ip̃e
prouideo. et musauum stu
cendere. Intelligo ꝙͣalte
incor tuũ ista penetraunt
quib ercusacio queretur a¬
mencie. Cur autẽ nõ cque
satinicum Illud precordiis
Inhesit. ¶S quo diuicias
hͨ per tormenta coaptas.
Cum furor haud dubius
cũ sit manifesta frenesis: ut
locupler monans egeriti ui¬
uere fato: Cirdo quia preca¬
tum estimas purpureis stra¬
tis obsitũ mori sepulcro iace̾
marinorco. linquere successo¬
ub de oppulenta hereditare
ideo quib ista parantur dĩ¬
cias concupiscis: suꝑuacuns
labor. et si quid mͥ credis in¬
sanus. Iam si ad cõem hoũn

Expanded text:
so autem nec adeo liberalis sum, so autem nec adeo liberalis sum, ut propter amicos me perditum tis, horatianus clipeus tegat sit bona librorum et provise frugis in annum copia, ne fluitem dubie spe pendulus hore. Et quia propositum est michi, ut ait idem, nec turpem senectam degere nec cithara carentem, et multum vereor vite prolixioris insidias, longe in utrunque michi ipse provideo, et Musarum studcendere. Intelligo quam alte in cor tuum ista penetrarint, quibus excusatio quereretur amentie. Cur autem non eque satyricum illud precordiis inheserit: sed quo divitias hec per tormenta coactas, cum furor haud dubius cum sit manifesta phrenesis, ut locuples moriaris egenti vivere fato? Credo quia preclarum extimas purpureis stratis obsitum mori, sepulcro iacere marmoreo, linquere successoribus de opulenta hereditate ideo, quibus ista parantur, divitias concupiscis. Supervacuus labor et, siquid michi credis, insanus. Iam si ad comunem hominum
Abbreviated transcription (Latin):
age iai urge in gemina ac¬
cusatoris ofaiciũ imple: qͥd
iam nou uulius infligere
belis eppecto. Ipprie quid̃
ueritatis testĩo mũ accusa
cioueur ⁊ uuluus appellasti
uerum est eiĩ illud satiricum
Acculator eut qui uenum di¬
reut. Nec minus ⁊ couicum
illud obsequiũ amicos. ueri¬
tas odiũ parit. S dic oro
quorsum hee solicitudines ⁊
excendentes aĩu aure quid
ucc̃e erat in tam brenib uite
spaciis taui longas spos or¬
diri: uite sũma breuis specie
nos uetat inchoare longam-
logis semꝑ ista: s negligis¬
¶ Respondebis ut arbitror a¬
nicorum caritate te cõpelli
et pulchrũ errori nomen in¬
uemes. Acqui demencia ꝙͣta
est ut alteri sis amicus tibi
ip̃i bellũ et inimicicias ĩdi¬
cere: INou sum tam illi¬
beralis et inhũanus ut nõ
me coutingat amicoꝵ cura
coꝵ. presertum quos uirtus
uuchi merctũq consiliat
Sunt eñĩ quos suspiciam.
quos ueuerer. quos aieu
quos non unserear. Ex diuer¬

Expanded text:
Age, iam urge, ingemina, acAge, iam urge, ingemina, accusatoris officium imple; quid iam novi vulneris infligere velis expecto. Proprie quidem veritatis testimonium accusavulnus appellasti. Verum est enim satyricum: accusator erit qui verum dixerit. Nec minus et comicum illud: obsequium amicos veritas odium parit. Sed dic oro: quorsum he solicitudines et exedentes animum cure? Quid necesse erat in tam brevibus vite spatiis tam longas spes ordiri? Vite summa brevis spem nos vetat inchoare longam. Legis semper ista, sed negligis. Respondebis, ut arbitror, amicorum te caritate compelli, et pulcrum errori nomen invenies. Atqui dementia quanta est, ut alteri sis amicus, tibi ipsi bellum et inimicitias indicere! Non sum tam illiberalis et inhumanus ut non me contingat amicorum cura; eorum presertim, quos virtus michi meritumque conciliat. Sunt enim quos suspiciam, quos venerer, quos amem, quos ve miserear. Ex diver
Abbreviated transcription (Latin):
litacis assiuieres. Eut uolos
accipe. ego nec uucd nec aliis
multum tribuo piget referre
quid de maiore ꝑte hõnn seu¬
ciam ciꝑtus. I Se ip̃ui sper¬
nere tu tissuiũ est alios uero
piculosum atq uainssimtm.
¶Sed progrediamur ad reli¬
qua. Sas quid te aliud adu̾¬
titur. LQuidquid libuent
dicito. modo ne accuses iiui¬
die. Putinam non tibi ma¬
gis supbia ꝙͣ inuidia nociuis¬
set. hoc enĩ cumĩe. mc iudice
liber es. sed alia quedã dictu¬
ius sum.  iulla me deui¬
ceps accusacione turbaneus
dic ingenue quidquid est qd̃
me trausuersũ agut. ARe¬
rin temporaliũ appetitus.
Lapage obsecro uicłi bn¬
quã ab surdiꝰ audim. A
Repente turbatus et proprie
pronussionis oblitus es.
Iam inuidie mencio nulla
est. Last auarcie a quo cu¬
mine nescio au remocior qͥs¬
ꝙͣ sit. AMultũ te iustifica.
sed michi crede non es ab hac
peste ut tibi uideus alieuus
LEgo ne cib auaricie la¬
be non ĩmunis sui: Aue
ab ambicione quidem. P¬

Expanded text:
litatis assumeres. Ut voles litatis assumeres. Ut voles accipe. Ego nec michi nec aliis multum tribuo; piget referre quid de maiore parte hominum sentiam expertus. Se ipsum spernere tutissimum est; alios vero periculosissimum atque vanissimum. Sed progrediamur ad reliqua. Scis quid te aliud avertit? Quicquid libuerit dicito, modo ne accuses invidie. . Utinam non tibi magis superbia quam invidia nocuisset. Hoc enim crimine me iudice liber es. Sed alia quedam dicturus sum. Nulla me deinceps accusatione turbaveris. Dic ingenue quicquid est, quod me transversum agat. Rerum temporalium appetitus. Apage obsecro; nichil unquam absurdius audivi. Repente turbatus et proprie promissionis oblitus es! Iam invidie mentio nulla est! At avaritie, a quo crimine nescio an remotior quisquam sit. Multum te iustificas. Sed michi crede, non es ab hac peste, ut tibi videris, alienus. Ego ne ab avaritie labe non immunis sum? Ne ab ambitione quidem.
Abbreviated transcription (Latin):
studiosus impendat loci stil¬
lautis naturam fiustra suꝑa¬
re meditans: nunquid nou
mento iusams uideatur ot
miser:Nempe uos et carccrem
seri et mor uel educendi certe
ud ertiaheudi heretis: iui co¬
crorucuido soliciti ꝙͣ odisse
decuerat. sicut tu ip̃e in africa
tua stipioins illius magni
pr̃em loquentẽ induxisti Odi¬
mus et laqueos et uincula
uota tuncuus: libertatis honꝰ
quod minc sumus illud ama¬
mus. preclaie quidẽ modo qd̃
cilios dicert facis ip̃e tibi di¬
ceres. Unũ uero quod ex om̃i
seuuone tuo tibi fortassis hu¬
miluuũ michi autẽ arrogau¬
tissimũ uidetur dissilare nõ
ualeo. ¶doleo si suꝑbe ãd¬
dixisse ip̃e michi testis est. A¬
Multo quidẽ ĩportumꝰ suꝑ¬
bie geuus est. alios deprim̾e
ꝙͣ se ip̃m debito magis altoi¬
lere. longeqz malinssem cete¬
ros magni faceres te ꝙͣꝙͣ ce¬
teris autefeues. ꝙͣ calcatis
oñb ex alieno contemptu.
supbissime tibi clipeum hũi¬

Expanded text:
studiosus impendat, loci stilstudiosus impendat, loci stillantis naturam frustra superare meditans, nunquid non merito insanus videatur et miser? Nempe vos carcerem seri! et mox vel educendi certe vel extrahendi heretis in eoxornando soliciti quem odisse decuerat. Sicut tu ipse in Africa tua Scipionis illius magni patrem loquentem induxisti: odimus et laqueos et vincula nota timemus libertatis onus: quod nunc sumus illud amamus. Preclare quidem, modo quod alios dicere facis ipse tibi diceres. Unum vero, quod ex omni sermone tuo tibi fortassis humillimum michi autem arrogantissimum videtur, dissimulare non valeo. Doleo si superbe adixisse ipse michi testis est. Multo quidem importunius superbie genus est alios deprimere, quam se ipsum debito magis attollere; longeque maluissem ceteros magnificares, te quanquam ceteris anteferres, quam, calcatis omnibus, ex alieno contemptu superbissime tibi clipeum humi
Abbreviated transcription (Latin):
ter. ueqz tormeutis uerum ex¬
to: quebo. quod genero si solẽt
ultores simplici negacione ꝯ¬
tentus. precabor ut post hac
ouni studio declines quod
hactenus te non ad mississe cõ¬
tendis. Si qũ añt uultus tui
spẽs tẽptare aĩui forte ceperit:
occuirat qualia mor cadeu
futura suit membra que nũc
da. Tecũq hec inter plũcum
mauora sũ genitus ꝙͣ ut su
mancipiũ corporis mci. ꝓfecto
emĩ sũma iusama est hominũ
se se negligenciũ. corpus autẽ
et in quib hĩtant membra cõ¬
mensianciũ. Si quis ĩ carte¬
rem tenebrosũ atq humcutẽ
oleutemiq pestifere ad breue
teuipus intrusus sit: Norme
si uon desipiat uitactũ se qͫ
possibile fuerit ab ommi pare¬
tum et soli cogitacione sema¬
bit. et iam ingressurus intẽtis
aurib liberatoris sui cpecta¬
bit aducutũ. quod si hiis cu¬
ris abiectis ceuoq et horrore
carteris delibutus exire metu¬
at ac purgendis ornandisq
cura se menib omẽ curai

Expanded text:
ter, neque tormentis verum exter, neque tormentis verum extorquebo; quod generosi solent ultores, simplici negatione contentus precabor ut post hac omni studio declines quod hactenus te non admisisse contendis. Siquando autem vultus tui species tentare animum forte ceperit, occurrat qualia mox eadem futura sint membra que nunc da; tecumque hec inter philosophicum maiora sum genitus quam ut sim mancipium corporis mei". Profecto enim summa insania est hominum, se se negligentium, corpus autem et, in quibus habitant, membra comentium. Siquis in carcerem tenebrosum atque humentem olentemque pestifere ad breve tempus intrusus sit, nonne, si non desipiat, intactum se, quam possibile fuerit, ab omni parietum et soli contagione servabit et, iamiam egressurus, intentis auribus liberatoris sui expectabit adventum? Quodsi, his curis abiectis cenoque et horrore carceris delibutus, exire metuat, ac pingendis ornandisque circa se menibus omnem curam
Abbreviated transcription (Latin):
supbicudũ forct: ⁊ ion sum tã
nici ipsius ĩmemor neq tam
leiis ut hus me auris agitã¬
duni prebcaui. Qͣtulum ciũ
uel iugeniũ uel scĩa uel elo¬
quencia profuerit. nullum
laccrantibz aũn morbis affe¬
reus reuicdiũ. quam rem ĩ
epłã q̃dã mc diligencius que¬
stum fuisse cõmenum. ¶Iã
quod de corporeis bonis quasi
serio dixisti penc in risum ex¬
citauit. uie ne iun hoc mortali
et caduco corpusculo span po¬
sinsse cotidiauas cius rumas
scucientem. deus meliora. fuit
hoc puero cura fateor pectendi
cripitis. uultus oruciidi. uerũ
hec cum priums auis sunul e¬
euanuit. Req ip̃a nunc erpe¬
rior illud domiciam principi
qui in epł̃a ad amicũ de se ip̃o
scubens quereus qz corporee
pulcritudĩs prerapidam fu¬
gam Scias inquit uil graciꝰ
decore: inl brcuius. Copi¬
ose possem aduersus ista disse¬
rere malo tamen. consciencia
tua ꝙͣ seruio meus incuciat
pudorem. Non agã ꝑtinaci¬

Expanded text:
superbiendum foret? Non sum tam superbiendum foret? Non sum tam mei ipsius immemor, neque tam levis, ut his me auris agitandum prebeam. Quantulum enim vel ingenium vel scientia, vel eloquentia profuerit, nullum lacerantibus animum morbis afferens remedium! quam rem in epystola quadam me diligentius questum fuisse commemini. Iam quod de corporeis bonis quasi serio dixisti pene in risum excitavit. Me ne in hoc mortali et caduco corpusculo spem posuisse, quotidianas eius ruinas sentientem? Deus meliora. Fuit hec puero, fateor, cura plectendi capitis, vultus ornandi; verum hoc cum primis annis simul evanuit, reque ipsa nunc experior illud Domitiani principis, qui in epystola ad amicum de se ipso scribens querensque corporee pulcritudinis prerapidam fugam: "Scias" inquit "nil gratius decore, nil brevius". Copiose possem adversus ista disserere; malo tamen tibi conscientia tua quam sermo meus incutiat pudorem. Non agam pertinaci
Abbreviated transcription (Latin):
mole reꝵ obrutus nequeã
responsinus assingere.
dic age subsistam libeus.
In adimracionẽ me non mo¬
dicam coegisti multa michi
obiciens que iumꝙͣ in aĩm
meũ descendisse sũ constiꝰ.
Me ne fisum ais ingenio:
At profecto nulliun ingeno¬
li nici siguũ est uisi hoc unũ
uullaui me in eo posuisse fi¬
duciam. Ego ne ex librorũ
lectione superior fiam. que
michi sicut scieucie modicũ
iuerit sic curaꝵ materiam
multarũ an lingue gl̾iam
sectatus dicor qͥ ut tu ipse
ineiuorasti uichil magis in¬
diguer ꝙͥ conceptib illain
meis nou posse sufficere insi
temptandi propositum tibi sit
Scis uic ꝑuitatis uiec inchi
couscium semp fuisse. ⁊ si quid
unchi forte uisus sum potuit
hoc uterdum aliene iuditatis
consideracione contingere. Eo
euĩ quod sepe dicere soleo per¬
neutum est ut uta bulgatũ
ciceronis dictũ pocius aliorũ
ualeanius. Quid cunitẽ ⁊ si
habunde contigissent ista q̃
uauas: Quid michi tam ma¬
guificum contulissent ut lũc

Expanded text:
mole rerum obrutus nequeam responsurus assurgere. Dic age: subsistam libens. In admirationem me non modicam coegisti, multa michi obiciens, que nunquam in animum meum descendisse sum conscius. Me ne fisum ais ingenio? At profecto nullum ingenioli mei signum est, nisi hoc unum, nullam me in eo posuisse fidutiam. Ego ne librorum ex lectione superbior fiam, que michi sicut scientie modicum invexit, sic curarum materiam multarum? An lingue gloriam sectatus dicor qui, ut tu ipse memorasti, nichil magis indigner, quam conceptibus illam meis non posse sufficere? Nisi tentandi propositum tibi sit, scis me parvitatis mee michi conscium semper fuisse, et siquid michi forte visus sum, potuit hoc interdum aliene ruditatis consideratione contingere. Eo enim, quod sepe dicere soleo, perventum est ut, iuxta vulgatum Ciceronis dictum, potius "aliorum valeamus". Quid autem, etsi abunde contigissent ista que narras, quid michi tam magnificum contulissent, ut hinc
Abbreviated transcription (Latin):
mo ustrante didiceris: ꝙͣuis
ml̾m sepe possit auctoritas.
LApud me presertim ho¬
muus illius de quo alte mi¬
chi . quidem insedit illud ci¬
ceronis in tustulano. plato
niquit et si racionẽ nullã
afferret inde quid hoĩ t̾ͥbuo
ip̃a auctoritate me frangeret.
michi autẽ sepe diuiuũ inge
uium illud cogitanti ĩuriosũ
uiderctur sicum duceui suũ
aualogistam faciat putago¬
reum bulgus reedende racoĩ
foret obuoriꝰ plato. S uea
ꝓpoĩto longiꝰ eaur: ploins hãc

Expanded text:
monstrante didiceris; quamvis monstrante didiceris; quamvis multum sepe prosit autoritas. Apud me presertim hominis illius, de quo alte michi quidem insedit illud Ciceronis in Tusculano. "Plato" inquit "etsi rationem nullam afferret vide quid homini tribuo, ipsa autoritate me frangeret". Michi autem sepe divinum illud ingenium cogitanti, iniuriosum videretur si, cum ducem suum "analogistam" faciat pithagoreum vulgus, reddende rationi foret obnoxius Plato. Sed, ne a proposito longius eam, Platonis ha
Abbreviated transcription (Latin):
flãnus incendeus. ¶Tantis
equidẽ interdum ut grauiter
doleam quod nou insensibiliͤ
natus sum. nmobile saxum
aliquod cẽ iialuerĩ: ꝙͣ tam
multis corporis mei motibus
turban. Habos igitur ꝙ te
uel mauie ab oĩ dĩnoꝵ cogi¬
tacione dimoucat. Quid aũ
aliud celestis doct̾ua płonis
admouet: insi aniuiũ a libi¬
diuibz corporeis arcendũ et era¬
denda plantasinata. ut ad ꝑ¬
uidenda diuinitatis archana.
cui proprie mortalitatis ãne¬
ra cogitacio est puius expedi¬
tus q cõsurgat: Scis quid
loquor. et hec ex płonicis libris
tibi familianter nota sunit
quib auidissĩc iuper inicubiuis¬
se diccuis. LIncubueram
fateor a lacri spe maguoq desi¬
deuio. s pegrine lingue nouita s¬
nouitas et festinata precepto¬
ris abseucia precideuint ꝓpo¬
situm meũ. Ceterum ista mͥ
ꝙͣ memoras disciplinã et
ex scuptiuis tuis et ex alioꝵ
płonicoꝵ relacione uotissĩa
est haud refert qd̾ uerũ

Expanded text:
flammis incenderis? Tantis flammis incenderis? Tantis equidem interdum, ut graviter doleam, quod non insensibilis natus sim. Immobile saxum aliquod esse maluerim, quam tam multis corporis mei motibus turbari. Habes igitur quod te vel maxime ab omni divinorum cogitatione dimoveat. Quid enim aliud celestis doctrina Platonis admonet, nisi animum a libidinibus corporeis arcendum et eradenda fantasmata, ut ad pervidenda divinitatis archana, cui proprie mortalitatis annexa cogitatio est, purus expeditusque consurgat? Scis quid loquor, et hec ex Platonis libris tibi familiariter nota sunt, quibus avidissime nuper incubuisse diceris. Incubueram, fateor, alacri spe et magno desiderio; sed peregrine lingue novitas et festinata preceptoris absentia preciderunt propositum meum. Ceterum ista michi, quam memoras, disciplina et ex scriptis tuis et ex aliorum platonicorum relatione notissima est. Haud refert quo verum
Abbreviated transcription (Latin):
re iuuat: ad optuuas ꝑtes
breuissimi tep̃ris a mittere ⁊
uel pñtib honestis gaudii s
uel future uite consilus depu¬
tatos dies uic suffecturos
ad singula. sũma licet cum
ꝑ simonia dispensatis auffer¬
re necessarus ac propriis usi¬
b: inq alienã pariter et nos¬
tram custiciã mortẽq cõuer¬
tere: uerum hec michi medi¬
tacio eousq profuit ut ĩ pul¬
sus non totus ruerẽ. et si cor¬
ruissem. mor eringerem. ue
nullis autẽ racũdie flatib
agitarer. nullũ michi hacte¬
nus studiũ prestare qͥuit. A¬
atquia nullũ ex liuiuscemo¬
di flatib aut tibi aut alteri
dereor ueuifra giĩ facile paciar
ut stoicorum prouissa nõ attĩ¬
gis qui miorbos aĩorum radi¬
citus se urilsuros spondent. Sis
uhac re ꝑipateticoꝵ mitigaci¬
oue contentus. ¶Hiis igitur.
i pũs omissis: ad ꝑiculosio¬
ra et tibi multo diligencius
prouideuda festino. ¶Ocus
boue quid ad huc ꝑiculosius
restat. EQuantis luxurie

Expanded text:
re iuvat? quid optimas partes re iuvat? quid optimas partes brevissimi temporis amittere; et vel presentibus honestis gaudiis vel future vite consiliis deputatos dies, vix suffecturos ad singula, summa licet cum parsimonia dispensantis, auferre necessariis ac propriis usibus, inque alienam pariter et nostram tristitiam mortemque convertere? Verum hec michi meditatio eousque profuit, ut impulsus non totus ruerem et, si corruissem, exurgerem. Ne ullis autem iracundie flatibus agitarer, nullum michi hactenus studium prestare quivit. At quia nullum ex huiusce flatibus aut tibi aut alteri vereor naufragium, facile patiar, ut si stoicorum promissa non attingis, qui morbos animorum radicitus se vulsuros spondent, sis in hac re perypateticorum mitigatione contentus. His igitur in presens omissis, ad periculosiora et tibi multo diligentius providenda festino. Deus bone, quid adhuc periculosius restat? Quantis luxurie
Abbreviated transcription (Latin):
teueris uisi uoluptati fauẽs
nõ nunꝙͣ amcorum blãdior
cõuntus obreꝑet. Uerũptamẽ
uichil hinc metuo quociens
eũ uebib creptum ius suũ
recupauit iucola: om̃s repen¬
te diffugiunt insidie talium
uoluptacũ. quib a motis
ita te uiuentem fatcor aĩad¬
uciti. ut et proprios et cões an¬
nos suꝑ gressa sobrietate ac
modestia delectarer. ¶Iram
quoq p̾t̾uehor qua et si se¬
pe iusto magis ex candeas
confestim tamcu nature bo¬
intate Mitigabilis ꝯpescere
aĩm rege qui uisi paret Iui¬
perat. hinc uinclis. hunc tu
ꝯpesce cathena. I aliquã¬
tulũ michi fateor et poeticũ
hoc et pl̾una huius generis
ph̾oꝵ consilia profuerunt.
atq in p̾mis am b̾uis recor¬
dacio. Que euĩ rabies ẽ pau¬
cules dies quos initer hommes
agius in hom̃ odrũ ꝑuiciẽq
consumiere: aderit ccce dies
ulcĩa que has flc̃anas ĩ peto¬
rib hũanis extinguat. ⁊ finẽ
Itaq qd̃ se. ad alios p̾apita¬

Expanded text:
tenereris, nisi, voluptati favens tenereris, nisi, voluptati favens nonnunquam amicorum, blandior convictus obreperet. Veruntamen nichil hinc metuo; quotiens enim urbibus ereptum rus suum recuperavit incolam, omnes repente diffugiunt insidie talium voluptatum. Quibus amotis, ita te viventem fateor animadverti ut et proprios et comunes annos supergressa sobrietate ac modestia delectarer. Iram quoque pretervehor, qua etsi sepe iusto magis exardeas, confestim tamen nature bonitate mitigabilis compesceranimum rege; qui, nisi paret, imperat; hunc vinclis, hunc tu compesce cathena. Aliquantulum michi, fateor, et poeticum hoc et plurima huius generis philosophorum consilia profuerunt, atque in primis evi brevis recordatio. Que enim rabies pauculos dies, quos inter homines agimus, in hominum odium perniciemque consumere? Aderit ecce dies ultima que has flammas in pectoribus humanis extinguat, et finemItaque quid se quid alios precipita
Abbreviated transcription (Latin):
ciaui obprobasti. Neq enĩ
houores te nou optasse con¬
dudis. tam et si quereudi mo¬
lostiam ꝑhorrescas. sicut uec
romain uidisse contempsit
quisqͥs uiaiũ labore ꝑterritꝰ
pedcui retulit ab incẽpto. udde
ꝙ uec pedem retulisti ut tibi
ris. Neu te ut am̃t digito cõ¬
texeus: quidquid cogitas qͥdqͥd
agis: aute oculos icos ẽ. Et
quod fuga urbiũ siluarumq
cupidĩe gloriaus: nõ excusa¬
coucm sed culpe mutacionẽ
arguit. Multis nainq uiis
ad bnũ t̾i̾u ꝑuenitur. et tu
mͥ crede licet calcatã uulgo de¬
quai spreuisse te dias ain¬
biciouẽ aliquo calle contẽdis:
ad quã ocium solitudo incu¬
uosicas tanta rerum hũcuũ
ad que ista tua te ꝑducunt
studia quoꝵ usq nunc funs
est gloria. Lad angulum
urges me unde posseui licet
subterfuge̾. qr tũ tempus bre¬
ue est et in multa disꝑciend̃.
silibet progrediauiur ad reli¬
qua E S̾ quer igitur pre¬
codentem. ¶Oule nulla fit
mencio cuius studio nullateꝰ

Expanded text:
tiam comprobasti; neque enim tiam comprobasti; neque enim honores te non optasse concludis, tametsi querendi molestiam perhorrescas; sicut nec Romam vidisse contempsit, quisquis viarum labores perterritus pedes retulit ab incepto. Adde quod nec pedem retulisti, ut tibi ris. Neu te, ut aiunt, digito contexeris; quicquid cogitas, quicquid agis, ante oculos meos est. Et quod fuga urbium silvarumque cupidine gloriaris, non excusationem sed culpe mutationem arguit. Multis namque viis ad unum terminum pervenitur; et tu, michi crede, licet calcatam vulgo dequam sprevisse te dicis, ambitionem obliquo calle contendis; ad quam otium, solitudo, incuriositas tanta rerum humanarum, atque ista tua te perducunt studia, quorum usque nunc finis est gloria. Ad angulum urges me, unde possem licet subterfugere. Quia tamen tempus breve est et in multa dispartiendum, si libet progrediamur ad reliqua. Sequere igitur precedentem. Gule nulla fit mentio, cuius studio nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
bes fuisse: dun licuit põpulo ᷤ
Adhuc ambicionis insimłor¬
N Multa liu quitis mor¬
tales. non quia coutempuitis
sod quia desꝑatis posse conseqͥ
ercitant cm̃ se alt̾ius stunulis
spes et desidcuũ. usq adeo ut
altera fugescente tepescat alte¬
uun: et recalente refeineat.
Quid oro me spare ꝓhiboat:
adeo ne cuncte boue artes dee¬
rant: ¶De bouis artibus
sileo. at ille deerant profecto
quibz hodie prescrtu ad al¬
tos grandus ascenditur am¬
biendi .s. magnorum luuri-¬
na blandieudi fallendiq ꝓ¬
mittendi menciendi simulã¬
di dissimlandiq. grauia et
indigna quelib paciendi. har
et sisium egenus aitium nͨ
naturai uinci posse racus
ad alia studia transu sisti.
cauce quidẽ et pͣdeut. quid est
euim a liud ut ait cicero gigã¬
tum more pugnare cũ diis:
uisi uatire repuguare. I
Ualeant magui houores si huiᷤ
entibz acquirunt. E bene
ais. Nou tamen ideo prorsus
inauubz nicis tuam Iuuocẽ¬

Expanded text:
bes fugisse, dum licuit, populosque bes fugisse, dum licuit, populosque adhuc ambitionis insimulor! Multa linquitis, mortales, non quia contemnitis, sed quia desperatis posse consequi. Excitant enim se alternis stimulis spes et desiderium, usque adeo ut altera frigescente tepescat alterum, et recalente referveat. Quid, oro, me sperare prohibebat? adeo ne cunte bone artes deerant? De bonis artibus sileo, at ille deerant profecto, quibus hodie presertim ad altos gradus ascenditur: ambiendi scilicet magnorum limina; blandiendi, fallendi, promittendi, mentiendi, simulandi dissimulandique; gravia et indigna quelibet patiendi. Harum et similium egenus artium, nec naturam vinci posse ratus, ad alia studia transivisti: caute quidem et prudenter. "Quid est enim aliud" ut ait Cicero "gigantum more pugnare cum diis, nisi nature repugnare?". Valeant magni honores, si his artibus acquiruntur. Bene ais. Non tamen ideo prorsus in auribus meis tuam innocen
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis imꝑnun concesseris
liber illic futurus Nulla egõs
re. uulli subiectus hominum
deuiqr rex et uere potens ab¬
solutres felix. Esam piger
ncepti. cupioo uichil cupere:
sed consuctudine rapior ꝑuer¬
sa scncioq incppletum quoddã
in precordus nicis scmꝑ. A
hoc ꝯ est ut ꝓpoĩtum specter o¬
racio. hoc est quod te a cogitaci¬
oue mortis auertit dũ t̾reuis
solicitudinib implicitus ocu¬
lus ad alciora noncrigis. qͣs
quidem uelut pestiferas aĩoꝵ
sartinas si quid inͥ credis abi¬
cies. nec abiccisse labor mag¬
nus fuerit. modo te ad natu¬
ram tuam cõposueris. eiq
pociꝰ ꝙͣ bulgi furus te uehen¬
dum regendũq cũ mmiseris.¬
L Fiet id quidẽ me uolente
Sed quod de ambicione loqͥ
ceperas iam pridem audire
desidero. EQuid a me expes¬
tas quod tͥ ip̃c prestare potes:
pectus tuum cramina repe¬
ues inter pestes ceteras nou
unuiũ ambiciomi locum.
Nichil eigo mͥ profuit ꝑuer¬

Expanded text:
virtutis imperium concesseris, virtutis imperium concesseris, liber illic futurus, nulla egens re, nulli subiectus hominum, denique rex et vere potens absoluteque felix. Iam piget incepti, cupioque nichil cupere; sed consuetudine rapior perversa sentioque inexpletum quiddam in precordiis meis semper. Hoc est, ut propositum spectet oratio, hoc est quod te a cogitatione mortis avertit, dum terrenis solicitudinibus implicitus oculos ad altiora non erigis. Quas quidem velut pestiferas animorum sarcinas, siquid michi credis, abicies; nec abiecisse labor magnus fuerit, modo te ad naturam tuam composueris, eique potius quam vulgi furiis te vehendum regendumque commiseris. Fiet id quidem me volente. Sed quod de ambitione loqui ceperas, iampridem audire desidero. Quid a me expetis, quod ipse tibi prestare potes? Pectus tuum examina; reperies inter pestes ceteras non minimum ambitioni locum. Nichil ergo michi profuit ur
Abbreviated transcription (Latin):
mib uuꝑaret. uite breuis.
etacis ambigue. faci ieuita¬
bilis ac uulle geucribz moz¬
tis cipositũ. LCoa coruasti
muscrias infinitas. atq eges¬
taces ut peue iai me boĩem
natum ee peuiceat. FIu hac
tauta lioĩmu in becillitate tã¬
taq peuuna tu tibi copitun
ac pottuciam auspicans que
nam his nocabulis usus est:
quis seu copiam uoĩait A
que maior potencia ꝙͣ nõ sub¬
osse: profecto euĩ reges dñiq
terraiũ quos oprilentissimos
rcus: ĩnuierabilib rebus e¬
gent. Ip̃i quoq duces exerti¬
tuũ quibz preesse uidentur
subsunt: et ab aunatis legi¬
onib obsessi ꝑ quas metuũ¬
tur uicissiui ietuant oportet.
Desiune iaui impossibilia sꝑare
et hũaua sorte contentus ha¬
bundare et egere preesse paut
et subc̃e condiscas. neu hus
morib degeus fortune iugũ
quo colla regum premuntur
excucias. quod tamen ercidis¬
se tibi uoueris. cũ calcatis ꝑ¬
passionib hũannis totus sub

Expanded text:
mibus imparem, vite brevis, mibus imparem, vite brevis, etatis ambigue, fati inevitabilis, ac mille generibus mortis expositum. Coacervasti miserias infinitas atque egestates, ut pene iam me hominem natum esse peniteat. In hac tanta hominum imbecillitate tantaque penuria, tu tibi copiam ac potentiam auspicaris, qunam his vocabulis usus est? quis seu copiam seu potentque maior potentia quam non subesse? Profecto enim reges dominique terrarum, quos opulentissimos reris, innumerabilibus rebus egent. Ipsi quoque duces exercituum, quibus preesse videntur subsunt et, ab armatis legionibus obsessi, per quas metuuntur, vicissim metuant oportet. Desine iam impossibilia sperare et, humana sorte contentus, abundare et egere, preesse pariter et subesse condiscas; neu, his moribus degens, fortune iugum, quo colla regum premuntur, excutias; quod tum demum excidisse tibi noveris, cum, calcatis passionibus humanis, totus sub