comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlo. Habitare dñm multis legimus modis: ut est illud in euangelio: ego in
patre & pater in me. dicitur etiam habitare in scis: ut in isaia legitur. habitabo.
in his & ambulabo in ipsis: & eruntꝰ michi ĩpsi populus. & ego illis in deum. De
quibus & apłs ait: uos estis templum dei. & sp̃s dei habitat in uobis. Sic etiam
deutroq testatur euangelium: ut omnes unũ sint. & ego in illis & tu in me. Legit᷑
quoq in cęlo sedere dñm : ut est illud. celum michi sedes est. terra autem scabel¬
lum pedum meorũ: & alibi. cęlũ cęli dño. terram autem dedit filiis hominum.
Ecce sicut oculi seruorũ: in manibus dñorum suorum. Respiciamus intrinsecus.:
quid nobis similitudines istȩ designent. Attendunt serui ad manus dñorum suo¬
rũ. siue quando per eos desiderant enutriri. ut totius indigentiȩ̨ necessitates

Expanded text:
in coelo. Habitare Dominum multis legimus modis, ut est illud in Evangelio: Ego in in coelo. Habitare Dominum multis legimus modis, ut est illud in Evangelio: Ego in Patre, et Pater in me . Dicitur etiam habitare in sanctis, ut in Levitico legitur: Habitabo in his, et ambulabo in ipsis, et ipsi erunt mihi populus, et ego illis in Deum . De quibus et Apostolus ait: Vos estis templum Dei, et Spiritus Dei habitat in vobis . Sic etiam de utroque testatur Evangelium: Ut omnes unum sint, et ego in illis, et tu in me . Legitur quoque in coelo sedere Dominum, ut est illud: Coelum mihi sedes est: terra autem scabellum pedum meorum , et alibi: Coelum cEcce sicut oculi servorum in manibus dominorum suorum. Respiciamus intrinsecus quid nobis similitudines istae designent. Attendunt servi ad manus dominorum suorum, sive quando per eos desiderant enutriri, ut totius indigentiae necessitates
Abbreviated transcription (Latin):
Daorntia metuens amittere quod tenebat: & cautus ex ipsa parte qua cre¬
uerat: primo ingressu perseuerantiam precum exequitur⁊ ut suscepta mune¬
ra diuino prȩmio contineret: scđo. dñm deprecatur ut ei donet miscđiam: quia
inftigatione diaboli. ab insultantibus multa patiebatur aduersa: ut quem consor¬
tio suo maculare non poterant. saltem superbis despectionib sauciarent.
netur humanitas: ut inde petat auxilium. unde in expugnabile presidium
credit esse uenturum. Nam qui sunt corde prȩtumidi. & mundana se potes¬
tate iactantes. si qua fuerint lesione prouocati. ad diuitias recurrunt: ad pa¬
trocinia peritura confugiunt. ut exigant de inimico pęnam. qui irrogare prȩsum-¬
psit in iuriam : dei uero famuli. patientissima se conuersatione moderantes. quic-¬
quid scandali. quicquid tribulationis pertulerint. oculos ad dñm leuant: & ad
illũ respiciunt. a quo se ueraciter saluari posse confidunt. Sequitur. Qui habitas

Expanded text:
ta metuens amittere quod tenebat, et cautus ex ipsa parte qua creverat, primo ingressu perseverantiam precum devotus exsequitur, ut suscepta munera divino praemio contineret. Secundo Dominum deprecatur, ut donet ei misericordiam; quia instigatione diaboli ab insultantibus multa patiebatur adversa; ut quem consortio suo maculare non poterant, saltem superbis despectionibus sauciarent.netur humanitas ut inde petat auxilium unde inexpugnabile praesidium credit esse venturum. Nam qui sunt corde praetumidi, et mundana se potestate jactantes, si qua fuerint laesione provocati, ad divitias recurrunt, ad patrocinia peritura confugiunt, ut exigant de inimico poenam, qui irrogare praesumpsit injuriam. Dei vero famuli patientissima se conversatione moderantes, quidquid scandali, quidquid tribulationis pertulerint, oculos ad Dominum levant, et ad illum respiciunt, a quo se veraciter salvari posse confidunt. Sequitur, qui habitas
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtas ineo. Scĩ qͦs suꝑius dixit. bene pacientes erunt: clũ cȩperint
p̃mia diuina susciꝑe annuntiabt̃ qm̃ iustus. ẽ. dñs: id .ẽ. qͥ seruis suis pro¬
missa dona cõpleuit: & ñ .ẽ. in eo iniqͥtas. ut in hoc mundo ꝓse ꝑtulerit
ꝑiclitari. qͦs sibi ornabit corona martyrii
CONCIUSIO

Expanded text:
t, dum coeperint praemia divina suscipere. Annuntiabunt: Quoniam justus est Dominus, id est qui servis suis promissa dona complevit. Et non est in eo iniquitas, ut in hoc mundo pro se pertulerit periclitari, quos ibi ornabit corona martyrii. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
crebris agit᷑. ut cito p̃clestinatoꝵ numerꝰ impleat᷑. Sic & suꝑiꝰ dix̃. & senectꝰ
mea in miscđia ub̃i. Addidit & bene patientes erunt: quia beatoꝵ passiones¬

Expanded text:
crebris agitur, ut cito praedestinatorum numerus impleatur. Sic et superius dixit: Et senectus crebris agitur, ut cito praedestinatorum numerus impleatur. Sic et superius dixit: Et senectus mea in misericordia uberi. Addidit
Abbreviated transcription (Latin):
cõparauit: nc̃ amoenitatẽ & pulchritudinẽ eccłiae catholice breuissima cõ-¬
memoratione clesignat: in qua dũ plantatio dicit᷑. p̃destinatio dnĩ significat᷑:
quia nisi qͥs in ea plantatꝰ fuerit. crem̃tũ felicissimũ ñ habebit. Considera
etiã qͦd plantatos inclomo dñi in atriis florere manifestat: qm qu̾i masta
Atriũ enĩ iniciũ dicit᷑ mansioniᷤ:. Donꝰ. interiora menbrande signat. It utrũq simul.
uni rei non potest conuenire. Hic enĩ iustꝰ benedicit᷑ plantatus: qͥ radicib
uirtutũ. t̾renis uiscerib firmit̃ continet᷑. In atriis enĩ merito florebit. qͣndo
arida atq sterilis .ẽ: eccłia uero tunc magis incipit. ẽẽ. uberrima. qͣndo
ad finẽ scłi fuerit clño miserante ꝑducta. O senectꝰ uiridis. & floribus
cõparata maturitas appar&e. qm̃ elomꝰ ista cȩlo tegit᷑. inqua homines plan-¬
tant᷑ ut floreant. Infine si quidẽ scłi scoꝵ numerus crescit: & ꝑsecutionib

Expanded text:
comparavit, nunc amoenitatem et pulchritudinem Ecclesiae catholicae brevissima commemoratione designat; in qua, dum plantatio dicitur, praedestinatio Domini significatur: quia nisi quis in ea plantatus fuerit, crementum felicissimum non habebit. Considera etiam quod plantatos in domo Domini, in atriis florere manifestat: scilicet quoniAtrium enim initium dicitur mansionis; domus autem interiora membra designat; et utrumque simul uni rei non potest convenire. Hic enim justus bene dicitur plantatus, qui radicibus virtutum terrenis visceribus firmiter continetur. In atriis enim merito florebit, quandoarida atque sterilis est; Ecclesia vero tunc magis incipit esse uberrima, quando ad finem saeculi fuerit, Domino miserante, perducta. O senectus viridis, et floribus comparata maturitas! Apparet quoniam domus ista coelo tegitur, in qua homines plantantur ut floreant. In fine siquidem saeculi sanctorum numerus crescit, et persecutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
xit ȩtiã inmiscdia uberi: ut & multa intelligeres dona. & beneficia sine
clubitatione ꝑpetua. Quod totũ contra scłi istius senectutẽ dicit᷑: quȩ malis
dix̃ oꝑari iniqͥtatẽ. Iunc aꝑte in illa iuidicatione uidebunt᷑ qͥndo qui hic
celant᷑ ibi cũ suis oꝑib apparebunt. Quos tunc iratꝰ respicit: quanlo
insinistrã partẽ segregatos. eẽ. cognoscit. Sequit᷑. & insurgentes: malignantes.
audiuit auris mea. In surgentes st̃ malignantes diuites huiꝰ scłi. qui hic
pauꝑtatẽ eccłiȩ impra elatione despiciunt. Hos audiunt aures om̃iũ fide-¬
liũ: qͣndo in crepationib ꝓpͥis. sua desicłia factaq condempnant. Dicturi

Expanded text:
xit etiam, in misericordia uberi, ut et multa intelligeres dona et beneficia sine xit etiam, in misericordia uberi, ut et multa intelligeres dona et beneficia sine dubitatione perpetua; quod totum contra saeculi istius senectutem dicitur, quae malis dixit operari iniquitatem. Tunc aperte in illa judicatione videbuntur, quando qui hic celati sunt, ibi cum suis operibus apparebunt; quos tunc iratus respicit, quando in sinistram partem segregatos esse cognoscit. Sequitur, et insurgentes in me malignantes audivit auris mea. Insurgentes sunt malignantes divites hujus saeculi, qui hic paupertatem Ecclesiae impia elatione despiciunt. Hos audibunt  ed., audiunt aures omnium fidelium, quando increpationibus propriis sua desideria factaque condemnabunt: dicturi
Abbreviated transcription (Latin):
terdũ suꝑbiã indicat sic̃ malio psalmo iã dictũ ẽ. & a cornib unicornuoꝵ humu¬
scli exaltandã. ẽẽ: qͣndo fideles munera ꝓbant᷑ digna recipe. Illa enĩ u-¬
nitas fortitudo sublimis ẽ: & tanꝗͣ in hoc scło cornua ornant ium̃ta: ita ibi
scõꝵ głia decorat ȩccłiã. Exaltabit᷑ enĩ dix̃: qͥa peccatorib intartarũ humi¬
latis. illiꝰ sublimitas celsior apparebit. Seqͥt᷑. Senectꝰ mea inmisccłia uberi.
enectꝰ canclidũ capud hab&: quȩ similituelo ut arbitror hic iustȩ dat᷑ ȩccłiȩ. ⁊
qm̃ onĩa merita scõꝵ tanꝗͣ cam capitis. purissima luce fulgebunt. Nec
in casũ addidit mea: qͥa senectꝰ humana. morb̾ grauissimis sauciata ten-¬
dit ad finẽ querelis onerosa colore deformis: econtra senectꝰ ȩccłiȩ ad uitã
ducit ꝑpetuã : adbeatitudinẽ mirabilẽ : ad pulchritudinẽ singularẽ.: ĩ it
luceant sic̃ angłi di. qͥ meruerit in illa congregatione numerari. Subuinc-¬¬

Expanded text:
alio psalmo jam dictum est: Et a cornibus unicornuorum humisaeculi exaltandam esse, quando fideles munera probantur digna recipere. Illa autem unitas fortitudo sublimis est; et sicut hoc saeculo cornua ornant jumenta, ita ibi sanctorum gloria decorat Ecclesiam. Exaltabitur enim dixit, quia peccatoribus in tartarum humiliatis, illius sublimitas celsior apparebit. Sequitur, et senectus mea in misericordia uberi. Senectus candidum caput habet. Quae similitudo ut arbitror hic juste datur Ecclesiae, quoniam omnia merita sanctorum tanquam cani capitis purissima luce fulgebunt. Nec incassum addidit mea, quia senectus humana morbis gravissimis sauciata tendit ad finem, querelis onerosa, colore deformis est. Contra senectus Ecclesiae ad vitam ducit perpetuam, ad beatitudinem mirabilem, ad pulchritudinem singularem, ut luceant sicut 313 angeli Dei meruerint in illa congregatione numerari. Subjun
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq sub iungit qͥ sint isti inmici: id ẽ qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ . Iuĩ clisꝑgent᷑. qͣndo
agrege dnĩ suerint segregati qͥudo regnũ eiꝰ ñ meruerint introire: Iuia illic
congregarȩ nequeunt. nisi qͥ dño deuotissima intentione placuert̃. Et exal¬

Expanded text:
Denique subjungit qui sint isti inimici, id est, qui operantur iniquitatem. Hi dispergentur, quando Denique subjungit qui sint isti inimici, id est, qui operantur iniquitatem. Hi dispergentur, quando a grege Domini fuerint segregati, quando regnum ejus non meruerint introire: quia illic congregari nequeunt, nisi qui Domino devotissima intentione placuerunt. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
rei. om̃s tam̃ nob̾ apparere ñ possunt qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ: maxime qͣndo
sp̃s immundos hic uide ñ possumꝰ. Ibi enĩ cũ adiudiciũ uenerint: hu¬
manis conspectib apparebt̃. Sequit᷑ causa quare appareant: ñ utiq ad
głiã sed riunã: id.ẽ. ut intereant in scłm scłi. & pulc hrȩ exposita ẽ
pena clãpnatoꝵ. Non enĩ sic pereunt. ut eẽ. iã desinant: sed in
uerunt. tanꝗͣ hominẽ solũ cõmuni sorte trucidandũ. Aptũ. ẽ enim
hoc de dño saluatore sentire: ut econtrario conuinca t᷑ ꝑfidia nefanda iudȩorũ.
nũ cultores: uel qͥcunq p̃ceptis eiꝰ obiuare monstrant᷑ hac inimicicia dĩ quidẽ
dicit᷑ sed resistenti potiꝰ noxia compbait̃. Se enĩ ꝑ sequit᷑: qͥ dñ ussa ñ sequit᷑.
Ille enĩ nescit pius creator irasci: nisi qͥndo nob̾ existere uicleamur acluers.

Expanded text:
rei, omnes tamen nobis apparere non possunt qui operantur iniquitatem, maxime quando rei, omnes tamen nobis apparere non possunt qui operantur iniquitatem, maxime quando spiritus immundos hic videre non possumus. Ibi enim cum ad judicium venerint, humanis conspectibus apparebunt. Sequitur causa quare appareant, non utique ad gloriam, sed ad ruinam, id est, ut intereant in saeculum saeculi. Et pulchre exposita est poena damnatorum: non enim sic pereunt, ut esse jam desinant; sed in verunt, tanquam hominem solum communi sorte trucidandum. Aptum est enim hoc de Domino Salvatore sentire, ut econtrario convincatur perfidia nefanda Judaeorum.num cultores, vel quicunque praeceptis ejus obviare monstrantur. Haec inimicitia Dei quidem dicitur, sed resistenti potius noxia comprobatur. Se enim persequitur, qui Domini jussa non sequitur. Ille enim nescit pius Creator irasci, nisi quando nobis existere videmur adversi.
Abbreviated transcription (Latin):
in crecdulos ꝓfitet᷑ beneficia dnĩ non posse cognoscere. Quȩ figura dicit᷑
parison. il .ẽ. a quatio sententiae: quȩ sepe parib. plerunq constat imparib
Insipiens. ẽ: qͥ cȩlesti sapientia uacuatꝰ. humanis uersutũs ꝓbat᷑. eẽ. plenis¬
simus. Iste utiq ñ cognoscit oꝑa clĩ. qͥa casuale credit. eẽ qͦd gerit᷑: sicut
qͥdã philosophi dixer̃. Aliecit. & stultꝰ ñ intelligit ea. Stult̾utiq ẽ qui
nec diuina cognoscit. nec ipsos scłi actus intelligit: duos uulgo brutos¬
uocamꝰ. Merito ergo isti ñ intelligunt ea quȩ suꝑius clicta sunt: qͥa suꝑnae
& apparuerint om̃s qͥ oꝑant᷑ imquitatẽ. ut intereant in scłm scłi. Uenit arl
ingressũ scđm. in qͦ peccatores inisto qͥdẽ scło sub breuitate tẽporis sic̃ sȩnum
dic̃ florere : sed in illa iudicatione. ubi factis digna recipiunt. eos asserit
turũ iudicui tempꝰ ostendit. Hic enĩ & suntelligunt᷑ multoꝵ criminũ

Expanded text:
se cognoscere. Quae figura dicitur parison, id est aequatio sententiae, quae saepe paribus, plerumque constat imparibus. Insipiens est qui coelesti sapientia vacuatus, humanis versutiis probatur esse plenissimus. Iste utique non cognoscet opera Dei, quia casuale credit esse quod geritur, sicut quidam philnec divina recognoscit, nec ipsos svocamus. Merito ergo isti non intelligunt ea quae superius dicta sunt, quia supernae paruerint omnes qui operantur iniquitatem, ut intereant in saeculum saeculi. Venit ad ingressum secundum, in quo peccatores in isto quidem saeculo sub brevitate temporis sicut fenum dicit florere; sed in illa judicatione, ubi factis digna recipiunt, eos asserit ntur multorum criminum
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hendit. qͦd ꝑ infinitas sũmas noscit᷑ posse dilatari. Unus enĩ duo. tres.
& quartdor. faciunt decẽ : qͥ semꝑ reuolutus atq repetitus in extensas
& infinitas supputationes egredit᷑. Neq enĩ inquib lib& sũmis ultra
istũ ordinẽ nom aliqͥd re perit᷑: sed ita ꝓbat᷑. eẽ. cõpositus. ut ipse fiat
semꝑ numerabilis. cũ nullis nouitatib immutetur. Merito ergo talis¬
talif calculus totius redemptionis nr̃e contin& formã: qͥꝑ obliquas
.ẽ. gaudiũ boni oꝑis. id .ẽ. alemo¬
sinarũ. iocunda prebitio: sic̃ ait apłs. hilarẽ datorẽ daligit dĩ. eythara
uero res indicat actuales. ⁊ quȩ lic& cũ labore & tensione fiant. tunc ha-¬
bebunt fructũ maximũ. siuincto gaudio cõpleant᷑. Ipse erũ cantat cum
cythara: qͥ oꝑas bonas ꝑficit sine asꝑitate tristiciȩ. Quia delectasti¬

Expanded text:
comprehendit quod per infinitas summas noscitur posse dilatari. Unus enim, duo, tres comprehendit quod per infinitas summas noscitur posse dilatari. Unus enim, duo, tres et quatuor faciunt decem, qui semper revolutus atque repetitus, in extensas et infinitas supputationes egreditur. Neque enim in quibuslibet summis ultra istum ordinem novi aliquid reperitur, sed ita probatur esse compositus, ut ipse fiat semper numerabilis, cum nullis novitatibus immutetur. Merito ergo talis calculus totius 312 redemptionis nostrae continet formam, qui per obliquas gaudium boni operis, id est eleemosynarum jucunda praebitio, sicut ait Apostolus: Hilarem datorem diligit Deus . Cithara vero res indicat actuales, quae licet cum labore et tensione fiant, tamen habebunt fructum maximum, si juncto gaudio compleantur. Ipse enim cantat cum cithara, qui operas bonas perficit sine asperitate tristitiae. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. conclusa .ẽ. sermonib. Mane. significat gaudiũ.: Nox aut̃. cognoscie̾
inlicare tristiciã. & idõ quando inbeneficũs eius latisumꝰ miscłiam ipsus
annuntiare debemꝰ: qͥa prȩstat inclignis & malis bonũ: pernoctẽ uero. ⁊d ẽ.
ꝑtribulationẽ qͥndo nos asꝑitates aliquae castigare noscunt᷑. ueritatẽ ipsius
similit̃ annuntiare debemꝰ: qͥa merito patim᷑. qͦd delictis grauantib sustinemꝰ.
ta fit : ut utroq tẽpore. uistissime clebeamꝰ laudes dñõ confiteri. Indecha¬
corcdaͦ psalterio: cũ cantico & cythara. Dechacordo ꝑsalteriũ. decẽ p̃cepta.
legis significare manifestũ. ẽ: quia ipse corde sunt. qͥs bonoꝵ actuũ qͥlitate
tangamꝰ. quã salutare melos efficiunt: & ad cȩloꝵ regna ꝑdutunt. Scire
aut cdebemꝰ: cur iste numerus tante rei uideat᷑ ad iunctus. Ipse ẽ quẽ
phytacorici trada tathin uocant. id ẽ quat̾nitatẽ diuinã: qm̃ breuiter

Expanded text:
 conclusa. Mane significat gaudium, nox autem cognoscitur indicare tristitiam. Et ideo quando in beneficiis ejus laeti sumus, misericordiam ipsius annuntiare debemus: quia praestat indignis et malis, bonus est. Per noctem vero, id est per tribulationem, quando nos asperitates aliquae castigare noscuntur, veritatem ipsius similiter annuntiare debemus: quia merito patimur quod delictis gravantibus sustinemus. Ita fit ut utroque tempore justissime debeamus laudes Domini confiteri. Vechordo psalterio: cum cantico et cithara. Decachordum psalterium decem praecepta legis significare manifestum est, quia ipsa chordae sunt; quas si bonorum actuum qualitate tangamus, salutare melos efficiunt et ad coelorum regna perducunt. Scire autem debemus cur iste numerus tantae rei videatur adjunctus. Ipse est quem Pythagorici τετραδαξάτην vocant, id est quaternitatem divinam: quoniam breviter
Abbreviated transcription (Latin):
istius cliscrimina salutarit̃ possimꝰ euacłe. Inqua re nimis ꝓfundȩ st̃ factȩ
cogitationes eiꝰ: ut sic̃ diabolus ꝑ suꝑbiã corruit: ita humanũ genꝰ humi¬
litatis beneficio possit absolui. dicendo enĩnimis ꝓfundę. significat tanto
plus hanc aestimationẽ altescere : quanto de ipsa pot̾erit aliqͥs seclule
uehem̃tiusq tractare. Iua ꝓpt̃ illud hic ꝑfectȩ scientiae genꝰ.ẽ. nosse dm̃ tali

Expanded text:
istius discrimina salutariter possimus evadere. In qua re nimis profundae sunt factae istius discrimina salutariter possimus evadere. In qua re nimis profundae sunt factae cogitationes ejus: ut sicut diabolus per superbiam corruit, ita humanum genus humilitatis beneficio possit absolvi. Dicendo enim, nimis profundae, significat tanto plus hanc aestimationem altescere, quanto de ipsa potuerit aliquis sedule vehementiusque tractare. Quapropter illud hic perfectae scientiae genus est, nosse
Abbreviated transcription (Latin):
hanc regulã ueritatis ubiq seruari: ne humanis uirib applicet᷑. quod
cdiuina fuerit largitate collatũ. Tunc enĩ elatio noxia ꝑuenit᷑ tunc
suꝑia dõ inimica turgescit: quando aliqͥd infirmitas humana de sua
possibilitate p̃sũpserit. Quo circa delectatã se dic̃ mater eccłia infac¬
tura dñi: qm̃ quicquid bonꝗ acceperat ipsi scõ ꝓposito modis om̃ib ap¬
plicabat. & ut predicte regulȩ integritas seruaret᷑. ñ in sua felicitate.
cunt᷑. & qͦd cũq eaͦrũ quȩsieris altissimã sine dubitatione cognoscis : sed
melius ẽ. ꝑ uerba ipsius p̃dicatas oꝑationes agnoscere ⁊ ne peregrinũ aliqͥd
in mediũ uideam᷑ adclucere. Postꝗͣ clixerat mane miscłiã & ueritatẽ an¬
nuntianclã . eẽ. ꝑ noctẽ indechacordo psalterio cũ cantico & oythara ipsa
oꝑa dñi. ipsa miracula dispositionis uehem̃tiꝰ obstupescit: & magnificen-¬
tiã eiꝰ cũ sũma ammiratione ꝓsequit᷑: ut tali imitatione formati. mundr

Expanded text:
tatis ubique servari, ne humanis viribus applicetur quod fuerit divina largitate collatum. Tunc enim elatio noxia provenit; tunc superbia Deo inimica turgescit, quando aliquid infirmitas humana de sua possibilitate praesumpserit. Quocirca delectatam se dicit mater Ecclesia in factura Domini, quoniam quidquid boni acceperat ipsi sancto proposito modis omnibus applicabat. Et ut praedictae regulae integritas servaretur, non in sua felicitate, cuntur, et quodcunque eorum quaesieris, altissimum sine dubitatione cognoscis. Sed melius est per verba ipsius praedictas operationes cognoscere, ne peregrinum aliquid in medium videamur adducere. Postquam dixerat: Mane misericordiam, et veritatem annuntiandam esse per noctem, in decachordo psalterio, cum cantico et cithara, ipsa opera Domini, ipsa miracula dispositionis vehementius obstupescit, et magnificentiam ejus cum summa admiratione prosequitur: ut tali imitatione formati, mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cliẽ sabbati futurã reqͥem cognoscitur intimare
qͦd insipientẽ &irreligiosũ ꝑfitet᷑ modis omiib ignorare: scđo. pec¬
catores sicut fenũ uelocit᷑ asserit. eẽ ꝑituros: tertio iustos elic̃ florere
ut palmã. crescere aut̃ sic̃ caedros libani: ut ꝑtinaces metu corrigat.
& deuoti felici pollicitatione congaudeant Nonũ est confiteri dño.¬

Expanded text:
 diem sabbati futuram requiem cognoscitur intimare.quod insipientem et irreligiosum profitetur modis omnibus ignorare. Secundo peccatores sicut fenum velociter asserit esse perituros. Tertio dicit justos florere ut palmam, crescere autem sicut cedros Libani: ut et pertinaces metus corrigat, et devoti felici pollicitatione congaudeant. Expositio
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑. Ita uistus multiplici laude cȩlebratꝰ: & caedri ꝓceritatẽ. & pulchra¬
tudinẽ dictus. ẽ habe palmarũ. Quae figura dicit rͣson. id ẽ. xqualitas: qͣndo res

Expanded text:
invenitur. Ita justus multiplici laude celebratus, et cedri proceritatem et pulchriinvenitur. Ita justus multiplici laude celebratus, et cedri proceritatem et pulchritudinem dictus est habere palmarum. Quae figura
Abbreviated transcription (Latin):
simos astimabant. Iustus ut palma florebit: ut cadrus libani multipli-¬
cabitur: ad ingressũ terciũ scã uenit ȩccłia: ubr sic ꝑcõparationes memo-¬
rat p̃mia beatorũ. sic̃ suꝑiꝰ clix̃ clãpnari posse facta peccantiũ. Fęno enĩ st̃¬
comparati peccatores. qͦd delectabili qͥdẽ uiriclitate orit᷑ sel celerri¬
mo fine sicc̃a Stur : iustus uero dignissime cõparat᷑ palme. Palma enĩ dicta
tendo ael palmã suꝑnę uocationis. Haec supra terras hispida .ẽ. & quibus dã
tumorib in aqualis: secl ubi ad suꝑna ꝓcesserit dulcissimoꝵ fructuũ suauitate
cõplet᷑: & qͥsi qͥbusdã radiis ornata distendit᷑ Sic iustoꝵ conuersatio in hoc mun-¬
do duris ẽ. laborib plena: sed insuꝑnis ꝓbat᷑ eẽ. pulcherrima. Seqͥt᷑ cȩdri scda
cõparatio. quȩ multo palinis ꝓbat᷑ excelsior: lignũ bene olens ad ponda por¬
tancla fortissimũ. Quod lic& ꝑcerũ ubiq nascat᷑: in libano tam̃ monte celsiꝰ

Expanded text:
s. 12. Justus ut palma florebit, ut cedrus Libani multiplicabitur. Ad ingressum tertium sancta venit Ecclesia, ubi sic per comparationes memorat praemia beatorum, sicut superius dixit damnari posse facta peccantium. Feno enim comparati sunt peccatores, quod delectabili quidem viriditate oritur, sed celerrimo fine siccatur; justus vero dignissime comparatur palmae. Palma enim dicta tendo ad palmam supernae vocationis . Haec supra terram hispida est, et quibusdam tumoribus inaequalis; sed ubi ad superna processerit, dulcissimorum fructuum suavitate completur, et quasi quibusdam radiis ornata distenditur. Sic justorum conversatio in hoc mundo duris est laboribus plena, sed in supernis probatur esse pulcherrima. Sequitur cedri secunda comparatio, quae multo palmis probatur excelsior. Lignum bene olens, ad pondera portanda fortissimum; quod licet procerum ubique nascatur, in Libano tamen monte celsius
Abbreviated transcription (Latin):
postulamꝰ : confitem᷑ etiã cũ beneficia quȩ suscepimꝰ. eiꝰ semꝑ munerib ap¬
plicamꝰ. hec meritoꝵ nr̃oꝵ. eẽ. dicimꝰ. qͦd ipsius miseratione p̃stat᷑. Quaꝓpt̃
qͥcqͥd horũ fiat: bont̃ ẽ. dño confiteri. Deinde conuersa dic̃ ad dñm: &
psallere nomini tuo altissime. a cõmuni intelligendũ. ẽ. bonũ. ẽ. Esallere
enĩ significat piis oꝑib dni mandata ꝑ agere: ut sicut psalteriũ desuꝑiorib
sonat : ita oꝑatio nra adaures liuinitatis ascencdat. Iua ppt̃ uno uersiculo
comp̃hensũ ẽ : qͦd scãs & multiplices concluder& actiones: Ad an nuntian-¬

Expanded text:
etiam, cum beneficia quae suscipimus ejus semper muneribus applicamus, nec meritorum nostrorum esse dicimus quod ipsius miseratione praestatur. Quapropter, quidquid horum fiat, bonum est Domino confiteri. Deinde conversa dicit ad Dominum, et psallere nomini tuo, Altissime. A communi intelligendum bonum est. Psallere enim significat piis operibus Domini mandata peragere, ut sicut psalterium de superioribus sonat, ita operatio nostra ad aures Divinitatis ascendat. Quapropter uno versiculo comprehensum est quod sanctas et multiplices concluderet actiones. Vers. 2. A
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ terra es. & iuit̾rã ibis. His igit̃ qͥa insua ꝑtinatia mansuri sunt. similis oꝑit᷑
occasus. quia sic̃ illi contra hisraheliticũ popłm. ita isti bellabunt contra fidelissimos
nũ explanatio necessaria ẽ: cȩterũ ad qͦs causas posita sunt. ꝑxime nos clixisse
rednemꝰ. h oreb siccitas intp̃tat᷑: T ebo. lupꝰ: Tebex. uictima: Ialmana autẽ. umbra
cõmotionis. Hȩc om̃ĩa exercitui optat antixp̃i. qͥ nulla conuersone saluandi

Expanded text:
legitur: Terra es et in terram ibis . His igitur qui in sua pertinacia mansuri sunt, similis optatur legitur: Terra es et in terram ibis . His igitur qui in sua pertinacia mansuri sunt, similis optatur occasus: quia sicut illi contra Israeliticum populum, ita isti bellabunt contra fidelissimos num explanatio necessaria est. Caeterum ad quas causas posita sunt, proxime nos dixisse retinemus. Oreb siccitas interpretatur; Zeb, lupus, et Zebee victima; Salmana autem umbra commotionis. Haec omnia exercitui optat Antichristi, qui nulla conversione salvandi
Abbreviated transcription (Latin):
adunũ. Hȩc enĩ turba ꝑditoꝵ. quȩ sub antixp̃o congreganda ẽ. allusione taliũ
nominũ ȩuident̾ expressa ẽ. ut merito tot maloꝵ uocabula in illa intelligeres
plebe congesta. Meminisse aut̃ debemꝰ hos uersus ꝑfigurã polysyndeton fuisse
decursos: qͦs si sollicite legas. reperies eos multis coniunctionib ee. copulatos. Fac illis
sicut madian & sisare: sicut iabmn intoerente cison. disperier̃ mendor: facti st̃ ut stereꝰ terrae.
& quia suꝑius mores eorũ ꝑ nomina collecta descripserat: nunc qͦq retributiones eis ꝑsi-
milituclines gentiũ fieri clep̾cat᷑. qͥs israheliticꝰ popłs dño uiuante superauit. Madian
int̾p̃tat᷑ declindnis iudiciũ: sysara gaudĩ exclusio: labin sapiens. sed iste mundanus.
de qͦ apłs ait. Ubi sapiens. ubi scriba: qui om̃s intorrente cison & inenlor fonte
ꝑier̃. factiq st̃ stecus terrȩ dũ cadauera eorũ corporali putredine soluerent᷑ sicut

Expanded text:
nim turba perditorum quae sub Antichristo congreganda est, allusione talium nominum evidenter expressa est, ut merito tot malorum vocabula in illa intelligeres plebe congesta. Meminisse autem debemus hos versus per figuram polysyntheton fuisse decursos; quos si sollicite relegas, reperies eos multis conjunctionibus esse copulatos. Vers. 9. Fac illis sicut Madian & Sisaræ: sicut Iabim in torrente Cison. Disperierunt in Endor, facti sunt vt stercus terræ.urorum. Et quia superius mores eorum per nomina collecta descripserat, nunc quoque retributiones eis per similitudines gentium fieri deprecatur, quas Israeliticus populus, Domino juvante, superavit. Madian interpretatur declinans judicium; Sisara, gaudii exclusio; Jabin, sapiens, sed iste mundanus; de quo Apostolus ait: Ubi sapiens, ubi scriba ? Qui omnes in torrente Cisson, et in Endor fonte perierunt. Factique sunt ut stercus terrae, dum cadavera eorum corporali putredine solverentur; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ ñ inuenerint lauclatores : sed potiꝰ eis inp̃senti reputat᷑. qͥd inmala.
Redit iterũ ad ꝑtinaces: qͥ dĩ munera ñ habebunt. Possuntꝰ aliqui enim¬
in hoc scło salutarit̃ confundi & erubescere. qͣndo conuersionis dona ꝑ¬
dãpnandi sunt. Seqͥt᷑. Et reuereant᷑ & pereant. Ipse sensus. ẽ. quẽ suꝑius
dix̃. qͥa ibi reuerendo ñ ꝓficiunt sed ꝑ eunt: qͥ ad eternũ suppliciũ desti

Expanded text:
suorum non invenerint laudatores; sed potius eis in praesenti reputatur, quod in mala suorum non invenerint laudatores; sed potius eis in praesenti reputatur, quod in mala Redit iterum ad pertinaces, qui Dei munera non habebunt. Possunt enim aliqui in hoc saeculo salutariter confundi et erubescere, quando conversionis dona perna ultione damnandi sunt. Sequitur, et revereantur et pereant. Ipse sensus est quem superius dixit: quia ibi reverendo non proficiunt, sed pereunt qui ad aeternum supplicium dest
Abbreviated transcription (Latin):
intepestate tua : & inira tua curbabis eos. Ita ꝑsequeris. con resprourad
mae sle sup erius dixit: ut sic debeant ext̾minari. quẽadimodũ compa¬
pestate merito coba pareat : pͥmũ qͥa in piusuã ẽ. eleinde qͥd subito frago ro
conturbat: & locũ tollit collisio repentina ꝑiculi. et magnituclo. Tempestas eiũ ẏm-¬
briũaeris. ẽ. queclã concitata seditio: in qua uehem̃t̃ t̾rem. dũ aquarũ nimie-
posse congruere: sed ab hominib tracatũ. ẽ qͥ qͣndo sceleratos iudicant fer¬
uore animi cõmouent᷑. Nec alit̃ ad dampnandũ hominẽ ueniunt. nisile com¬
missis eis criminib excitent᷑. Imple facies eorũ ignominia: & quęrent
nom̃ tuũ dnẽ. H actenus futuras p ęnas illis peccatorib ꝓpħauit. qͥ in sus
remanserunt scelerib ꝑtinaces: Nunc ad illos conuertitur qͥ sunt domino
prȩstante credituri. Nam illorũ facies implebit᷑ ignominia. qͥ peccatorũ

Expanded text:
in tempestate tua, et in ira tua conturbabis eos. Ita persequeris eos, respicit ad illa quae superius dixit; ut sic debeant exterminari, quemadmodum compapestati merito comparatur: primum, quia improvisum est; deinde, quod subito fragore conturbat, et locum tollit consilio repentina periculi magnitudo. Tempestas enim imbrium, aerposse congruere: sed ab hominibus tractum est, qui quando sceleratos judicant, fervore animi commoventur: nec aliter ad damnandum hominem veniunt, nisi de comibus excitentur. Vers. 16. Imple facies eorum ignominia, et quaerent nomen tuum, Domine. Hactenus futuras poenas illis peccatoribus prophetavit, qui in suis remanserunt sceleribus pertinaces; nunc ad illos convertitur qui sunt Domino praestante credituri. Nam illorum facies impletur ignominia, qui peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃tiã clnĩ. qͥa ipse solus. ẽ. altissimꝰ. clũ ipsũ cognouerint & conuersi s
corda durissima iudeorũ frequenti synagogȩ ipsus uoce uerbata
mollescerent: crederentq uel ipss. nomini cuiꝰ uidebant᷑ eẽ. deuoti. Qua¬
ꝓpt̃ adẽ. cura p̃dicantiũ: si sibi ñ impediat obstmatio ꝑditorũ. Omĩa de
dñ incarnatione ꝑfecta: omia degentiũ credulitate manifesta sunt. Iu¬
dicũ tempꝰ restat qͦd om̃s generalit̃ sustinemꝰ: sed ante oport&e cređe
ne ibi possit impios ultio p̃clicta clãpnare¬
ꝗCIELT ESALMꝰ LXXX .III. Infinem pro tor¬
CIORE PSALMUS

Expanded text:
omini, quia ipse est solus Altissimus, dum ipsum cognoverint et conversis pcorda durissima Judaeorum frequenti Synagogae ipsius voce verberata mollescerent, crescerentque vel ipsi nomini cui videbantur esse devoti. Quapropter adest cura praedicantium, si sibi non impediat obstinatio perditorum. Omnia de Domini incarnatione perfecta, omnia de gentium credulitate manifesta sunt. Judicii tempus restat, quod omnes generaliter sustinemus; sed antea oportet credere, ne ibi possit impios ultio praedicta damnareIN PSALMUM LXXXIII. In finem, pro torCore, psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
flãma conburens montes. hos duos uersus ꝓpt̃ similitudinẽ rerũ iunximꝰ.
in quib multi plices calamitates p̃dicunt᷑ in credulis. Impĩi enĩ dũ inmala co-¬
gratione uoluunt᷑. rotis fiunt similes. quȩ posteriorib eleuatis anteriora sua
transmttere uident᷑ & tergus nec qͥcquã ꝓficiunt. dũ sius uigit̾ rotatuonibatte¬
rtons. Sequt secunda conparatio ut leuitas peccantiũ. qͣsi uento mobilit̃
transferat ᷑ & huc atq illuc uolitans. incerta semꝑ uoluntate moueatur
Uenti auet facies p p̃ sentia ipsius uenti pomit᷑. Non enĩ aliꝗͣ figiuratiopie b¬

Expanded text:
flamma comburens montes. Hos duos versus propter similitudinem rerum junximus, in quibus multiplices calamitates praedicuntur incredulis. Impii enim dum in mala cogitatione volvuntur, rotis fiunt similes, quae posterioribus elevatis anteriora sua transmittere videntur ad tergum; nec quidquam proficiunt, dum suis rotationibus atteruntur. Sequitur secunda comparatio, ut levitas peccantium quasi vento meabili transferatur, et huc atque illuc volitans incerta semper voluntate moveatur. Venti autem facies praesentia ipsius venti ponitur; non enim nobis ventus ali
Abbreviated transcription (Latin):
uai iam facarinter solum posuerit alleluia: uideamus. adiectio ista nomi¬
nũ quid uelit intelligi. Aggeus & tacharias .ppħȩ fuerunt: qui post
transinigrationem babiloniȩ. sub dario rege longo post tempore ꝓphe¬
tarunt. quã ista sunt cantata. Reuersi enĩ in ierłm patriã suã : cum
reparari templũ uiderent. laudes dñi magna exultatione ꝓfuderuns
Ad quã similitudinẽ & hic psalmus integerrimi alphabea litteris quasi regulis
aureis noscitur ẽẽ contextus: quem post absolutionẽ peccatorũ. perfectissima debeat
xp̃ianus alacritate cantare. Et memento: quod institutor fidelium hic quartus est
psalmus. Ostendit enĩ post liberationẽ delictorũ. quanta sint bona fidelium & quȩ
sit retributio perfidorum.
DIUISIO ESA

Expanded text:
um jam frequenter solum posuerit Alleluia, videamus adjectio ista nominum quid velit intelligi. Aggaeus et Zacharias prophetae fuerunt qui post transmigrationem Babyloniae sub Dario rege longo post tempore prophetaverunt quam ista sint cantata. Reversi enim in Jerusalem patriam suam, cum reparari templum viderent, laudes Domini magna exsultatione profuderunt. Ad quam similitudinem et hic psalmus integerrimi alphabeti litteris, quasi regulis aureis noscitur esse contextus; quem post absolutionem peccatorum perfectissima debeat Christianus alacritate cantare. Et memento quod institutor fidelium hic quartus est psalmus; ostendit enim post liberationem 383 delictorum quanta sint bona fidelium, et quae sit retributio perfidorum. Divisio psa
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem: quȩ superius uidebatur esse suspensa. Rogat pius populus
pro inimicis. suis: quos sibi nouerat aggregandos. Qui licet suo uicio
praui uideantur effecti: tamen eos diuina opera esse non dubium eft.
Nam cũ petit ut in eis suã operã respiciat exorat ut miseratus
inclulgeat. Ipsius enim in nobis opera. bona est: sed nr̃a facta om¬
nino peruersa sunt. Qua propter miseretur cũ suam respicit
creaturam: damnat autem. cũ nr̃as operas intuetur. Breuiter
ergo cauteq oratũ est: quod & pietatem deprecantis ostenderet:
& illos conuertendos esse monstraret.
CONCIU SIO:

Expanded text:
luntatem, quae superius videbatur esse suspensa. Rogat pius populus luntatem, quae superius videbatur esse suspensa. Rogat pius populus pro inimicis suis, quos sibi noverat aggregandos; qui licet suo vitio pravi videantur effecti, tamen eos divina opera esse non dubium est. Nam cum petit ut in eis suam operam respiciat, exorat ut miseratus indulgeat. Ipsius enim in nobis opera bona est, sed nostra facta omnino perversa sunt. Quapropter miseretur cum suam respicit creaturam; damnat autem cum nostras operas intuetur. Breviter ergo cauteque oratum est, quod et pietatem deprecantis ostenderet, et illos convertendos esse monstraret. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitentur esse saluandos: quando inter penas persecutorũ superari.
nulla contrarietate potuerunt. Dextera uero. uirtus significat᷑. dẽipse
miscdia tua in ȩternũ: opera manuum tuarũ ne despicias. Perfecta nimis
& qualem fundere monemur. oratio est. causam suam dño commendare.:
qui nouit unicuiq digna rependere. Sed ut hoc non iracunde dictũ qđ
de precationi uidetur esse contrarium. potuisses accipere: sequitur mise¬
ricordia tua in ȩternũ: quã facias & illis qui nos persecuntur im¬
maniter: ut sicut nos pro tuo nomine uidentur affligere. ita & illi
confessionis munere cruciari debeant ad salutem. Recipiunt enim
ꝓficuã penam. quando & ipsi propter uitã torquentur ȩternam:
totũq illi s miscđiter tribuitur. quibus hȩc confessionis medicina
prestatur. Sequitur. Opera manuum tuarũ ne despicias. Expressit uo¬

Expanded text:
profitentur esse salvandos, quando inter poenas persecutorum superari profitentur esse salvandos, quando inter poenas persecutorum superari nulla contrarietate potuerunt. Dextera vero virtus significatur ipse Dommisericordia tua in aeternum: opera manuum tuarum ne despicias. Perfecta nimis et qualem fundere monemur oratio est, causam suam Domino commendare, qui novit unicuique digna rependere. Sed ut hoc non iracunde dictum, quod deprecationi videtur esse contrarium, potuisses accipere, sequitur, misericordia tua in aeternum, quam facias et illis qui nos persequuntur immaniter; ut sicut nos pro tuo nomine videntur affligere, ita et illi confessionis munere cruciari debeant ad salutem. Recipiunt enim proficuam poenam, quando et ipsi propter vitam torquentur aeternam; totumque illis hic misericorditer tribuitur, quibus haec confessionis medicina praestatur. Sequitur, opera manuum tuarum ne despicias. Expressit vo
Abbreviated transcription (Latin):
purgandũ⁊ premium militi post labores maximos dari÷ ipsam quoc fi¬
dem. premisso certamine coronandam. Nam & si ad tempus persecutorũ
suspendatur iniquitas: diabolicis tamen iugiter temptationib subiacetur
Eoq fit: ut xp̃iamis uir. dũ patriam futuram desiderat gaudia di¬
lata suspiret. Viuificatur ergo populus: dũ in talibus fuerit angus¬
dis conftitutus. Uiuificabis enim lȩtificabis debet intellisi. quod eft
contrarium tribulanti: quia reuera ille uiuus benedicitur. qui est eter¬
ni gaudii hilaritate complendus. Sequitur. Et super iram inimicorũ
meorũ extendifti manũ tuam: & saluũ me fecit dextera tua. De
persecutoribus dicit: qui quamuis irati multa faciant populo fide¬
li sed longe maiora recipiunt diuina retribuente iustitia. Nam & hi
conuersi. grauius quã contristauerant affliguntur: & incipiunt iustȩ
se persequi. qui prius. innocentibus parcere noluerunt Qui tamen se

Expanded text:
purgandum, praemium militi post labores maximos dari, ipsam quoque fipurgandum, praemium militi post labores maximos dari, ipsam quoque fidem praemisso certamine coronandam. Nam si ad tempus persecutorum suspendatur iniquitas, diabolicis tamen jugiter tentationibus subjacetur; eoque fit ut Christianus vir, dum patriam futuram desiderat, ad gaudia dilata suspiret. Vivificatur ergo populus, dum in talibus fuerit angustiis constitutus. Vivificabis enim, laetificabis debet intelligi, 468 quod est contrarium tribulanti: quia revera ille vivus benedicitur, qui est aeterni gaudii hilaritate complendus. Sequitur, et super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua. De persecutoribus dicit, qui quamvis irati multa faciant populo fideli, sed longe majora recipiunt, divina retribuente justitia. Nam et hi conversi gravius quam contristaverant affliguntur, et incipiunt se juste persequi, qui prius innocentibus parcere noluerunt: qui tamen se
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ spacio longo diuiclitur: dño autem uicinior efficitur. magnis ni¬
sibus inclinatus. Et ut hanc humilitatem in conspectu eius pre¬
ciosam sentires. esse. sequitur. & alta a longe cognoscit. Alta superba
significat: quȩ ideo alonge cognoscit. qm̃ eius grãtiȩ minimȩ proxi¬
mantur. Et ut terreret superbos. posuit. cognoscit: ne putarent
dementes. in cognitũ esse deo. quod malignis cogitãtionibus oꝑantur.
Quod argumentũ. dicitur ex contrario: pulcherrima diuersitate collectum.
Proximantur enim illi humiles: & fiunt superbi omnino longinqui. Si am¬
bulauero in medio tribulationis uiuificabis me: & super iram inimicorum
meorũ extendifti manũ tuam. & saluũ me fecit dextera tua. Cum dicit
beatus populus tribulationes suas dñi uirtute superandas. oftendit in
hoc scło fideles eius multis cladibus prȩmi: sciens aurũ ignibus esse

Expanded text:
quoniam spatio longo dividitur, Domino autem vicinior efficitur magnis niquoniam spatio longo dividitur, Domino autem vicinior efficitur magnis nisibus inclinatus. Et ut hanc humilitatem in conspectu ejus pretiosam esse sentires, sequitur, et alta a longe cognoscit. Alta superba significat, quae ideo a longe cognoscit, quoniam ejus gratiae minime proximantur. Et ut terreret superbos, posuit, cognoscit, ne putarent dementes incognitum esse Deo quod malignis cogitationibus operantur. Quod argumentum dicitur ex contrario pulcherrima diversitate collectum. Proximantur enim illi humiles, et fiunt superbi omnino longinqui. Vers. 8. Si ambulavero in medio tribulationis, vivificabis me; et super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua. Cum dicit beatus populus tribulationes suas Domini virtute superandas, ostendit in hoc saeculo fideles ejus multis cladibus premi, sciens aurum ignibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur sine magno malo a deuotione subducere. qui gloriam potuit
eius predicationis audire. Intelligant ergo iudȩi quanto reatu teneantur ob¬
noxii : cuius uerba non mente capere. sed tantũ auribus audire maluerut.
Et cantent in canticis dño: qm̃ magna est gloria dñi. Cantica dñi sunt.
quȩ superius dixit. miscđia & ueritasꝰ. Ipsa ergo cantica reges precipit
cantare corporũ suorũ: qui pompas scłi respuentes. ad miscdiam dñi to¬
hominis inuia deserentes. ad salutares se regulas tranftulerunt. Quoni¬
am excelsus dñs & humilia respicit: & alta a longe cognoscit. Superibris
dicti: cura secuta est. Dicit enim. cũ sit dñs excelsus. humilia respicit:
ne quis subiectorũ putaret non se ab excelso dño respiciꝰ cũ se cognos¬
ceret magna deuotione prosterni. Non est enim similis humanȩ con¬
ditioni : diuina potentia. Hic despicitur humiliatus & prostratus.

Expanded text:
videtur sine magno malo a devotione subducere, qui gloriam potuit videtur sine magno malo a devotione subducere, qui gloriam potuit ejus praedicationis audire. Intelligant ergo Judaei quanto reatu teneantur obnoxii, cujus verba non mente capere, sed tantum auribus audire maluerunt. Vers. 6. Et cantent in canticis Domino, quoniam magna est gloria Domini. Cantica Domini sunt quae superius dixit, misericordia et veritas, cantare corporum suorum, qui pompas saeculi respuentes, ad misericordiam Domini tohominis invia deserentes, ad salutares se regulas transtulerunt. Vers. 7. Quoniam excelsus Dominus, et humilia respicit, et alta a longe cognoscit. Superioris dicti cura secuta est. Dicit enim, cum sit Dominus excelsus, humilia respicit: ne quis subjectorum putaret non se ab excelso Domino respici, cum se cognosceret magna devotione prosterni. Non est enim similis humanae conditioni divina potentia. Hic despicitur humiliatus prostratus,
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicia postulauit auxilia. Confiteantur tibi dñe omnes reges ter¬
rȩ: q̃m audierunt omnia uerba oris tui. Venit ad scdam partem. in qua
deprecatur populus beatorũ. ut reges terrarũ. in humilitate dño confite¬
antur: qm̃ illi omnis superbia probatur exosa. Reges terrȩ sunt: qui
corporibus suis diuinitatis munere dominantur. Nam ille rex uere non
dicitur: qui uiciis seruire monstratur. Quod uero addidit om̃s. specia¬
liter religiosos ac moderatos uiros designat: quando multos reges gentium
uidemus. aut uiciis feralibus subdi. aut praua religione maculari. Addi¬
dit: qm̃ audierunt omnia uerba oris tui. Dicit. qui reges debeant dño
confiteri : scilicet. qui uerba eius audire meruerunt. Audire enim ad
illos pertinet. qui obȩdientes esse noscuntur: qm illos audisse non dicimꝰ.
quos contumaces sacris iussionibus approbamus. Et considera: quia se non

Expanded text:
multiplicia postulavit auxilia. Vers. 5. Confiteantur tibi, Domine, omnes reges termultiplicia postulavit auxilia. Vers. 5. Confiteantur tibi, Domine, omnes reges terrae, quoniam audierunt omnia verba oris tui. Venit ad secundam partem, in qua deprecatur populus beatorum ut reges terrarum in humilitate Domino confiteantur, quoniam illi omnis superbia probatur exosa. Reges terrae sunt qui corporibus suis Divinitatis munere dominantur. Nam ille rex vere non dicitur, qui vitiis servire monstratur. Quod vero addidit, omnes, specialiter religiosos ac moderatos viros designat, quando multos reges gentium videmus aut vitiis feralibus subdi, aut prava religione maculari. Addidit, quoniam audierunt omnia verba oris tui. Dicit qui reges debeant Domino confiteri, scilicet qui verba ejus audire meruerunt. Audire enim ad illos pertinet qui obedientes esse noscuntur: quoniam illos audiisse non dicimus, quos contumaces sacris jussionibus approbamus. Et considera quia se non
Abbreviated transcription (Latin):
posuimus pro contextione uerborũ: ut una conplexio contineret.
quos unus sensus amplectitur. In quacunq die inuocauero te exau¬
dime: multiplicabis in animam meam uirtutem multam. Dies hic
significatur lucida sinceraq petitio: quam non cupiditas  nubilat.
non auaricia ulla confundit: sed de illo sole radiat. qui om̃s caligine
mortalitatis emendat. In talibus ergo petitionibus deuotus popu¬
lus se precatur audiri: quatinus uirtute dñi completus. persecutorũ eua¬
dere mereatur insidias. Nam si ad litteram uelis accipere. numquid nobis
tempore noctis orandum non est maxime cũ tunc diabolicis fraudibus
impetamur.  fideli autem xp̃iano semper est dies: cũ splendidis ac claris
supplicationib contendit audiri. Sed cũ dicit. multiplicabis in animam meã
uirtutem multam. passurũ se ostendit innumera mala: contra quȩ. tam

Expanded text:
posuimus pro contextione verborum, ut una complexio contineret posuimus pro contextione verborum, ut una complexio contineret quos unus sensus amplectitur. Vers. 4. In quacunque die invocavero te, exaudi me: multiplicabis in animam meam virtutem multam. Dies hic significatur lucida sinceraque petitio, quam non cupiditas nubilat, non avaritia ulla confundit; sed de illo Sole radiat, qui omnes caligines mortalitatis emendat  ed., emundat. In talibus ergo petitionibus devotus se populus precatur audiri, quatenus virtute Domini completus, persecutorum evadere mereatur insidias. Nam si ad litteram velis accipere, nunquid nobis tempore noctis orandum non est, maxime cum tunc diabolicis fraudibus impetamur? Fideli autem Christiano semper est dies, cum splendidis ac claris supplicationibus contendit audiri. Sed cum dicit: Multiplicabis in animam meam virtutem multam, passurum se ostendit innumera, contra quae tam
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusquam meritis de iherandos nos uenire dignatus est: ueritas. quia
prophetarũ suoru . compleuit. Ista enim qui puro corde confitetur reuera
templum eius adorasse cognoscitur. Addidit. qm magnificasti super nos
nomen scm̃ tuum. Ut oftenderet hic populus. & de uniuersis mundi par
tibus se esse collectũ: cũ superius singulariter fuerit locutus. nunc
pluraliter posuit super nos: quia sicut omnium scõrũ uox una est.
ita & fidelis populi. sunt uerba multorũ. Ham & inferius iterum
recdeunt ad numerũ singularem: quod in declarando myfterio plu¬
ralitatis. positũ debemus aduertere. Magnificatũ est enim super
nos nomen dñi: cũ nobis culturȩ ipsius uirtus innotuit. Omnia enim̾
scła designat. cũ & in scĩs patribus nris nomen eius magnificatum
est: & maxime temporibus xp̃ianis. quando frons nr̃a sacri chif¬
matis unctione signata est. Et intende quia duos uerfus simul

Expanded text:
cujusquam meritis ad liberandum nos venire dignatus est. Veritas, quia cujusquam meritis ad liberandum nos venire dignatus est. Veritas, quia prophetarum suorum promissa complevit. Ista enim qui puro corde confitetur, revera templum ejus adorasse cognoscitur. Addidit, quoniam magnificasti super nos nomentibus esse collectus; cum superius singulariter fuerit locutus, nunc pluraliter posuit, super nos, quia sicut omnium sanctorum una vox est, ita et fidelis populi sunt verba multorum. Nam et inferius iterum redeunt ad numerum singularem, quod in declarando mysterio pluraliter positum debemus advertere. Magnificatum est enim super nos nomen Domini, cum nobis culturae ipsius virtus innotuit. Omnia enim saecula designat, cum et in sanctis Patribus nostris nomen ejus magnificatum est; et maxime temporibus Christianis, quando frons nostra sacri chrismatis unctione signata est. Et intende quia duos versus simul