comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terra ouasua. Quid em̃ ꝑoua nͥ tenera ad¬
huc ꝓles expͥmit᷑. que diu fouenda ÷ ut
ad uitium uolatile ꝑducatur: Oua qͥppe
insensibilia in semet ipsis sunt. sed tam̾
calefacta inuius uolatibꝰ conu̾tuntur
Ita nimirũ paruuli auditores ac filii.
certum ÷ quod frigidi insensibilesq
exhortatione calefiant. Negͥ derelicti
in sua insensibilitate torpescant assi¬
dua doctorũ uoce fouendi sunt: quo¬
usq ualeant ⁊ ꝑ intelligentiam uiu̾e:
⁊ ꝑ contemplationẽ uolare. Quia uͦ
hypochritȩ quãuis ꝑu̾sa semꝑ operent᷑.¬
loqui tamen recta non desimnt: bñlo
filiorũ hẏpochrita negligit: quia ex
amore intimo rebꝰ se ext̾ioribꝰ subdit.
In quibꝰ quanto magis extollitur. tanto
minus de prolis sur defectu cruciatur
Ouagͦ in terra derelinquisse ÷ natos ꝑ
conu̾sionem filios. nequaꝗͣ a t̾renis actibꝰ
int̾posito exhortationis nido suspend̾e
Oua interra derelinquisse ÷ nullum

Expanded text:
terra ova sua . Quid enim per ova nisi tenera adterra ova sua . Quid enim per ova nisi tenera adhuc proles exprimitur, quae diu fovenda est, ut ad vivum volatile perducatur? Ova quippe insensibilia in semetipsis sunt, sed tamen calefacta, in viva volatilia convertuntur. Ita nimirum parvuli auditores ac filii certum est, quod frigidi insensibilesque exhortatione calefiant. Ne igitur derelicti in sua insensibilitate torpescant, assidua doctorum voce fovendi sunt, quousque valeant et per intelligentiam vivere, et per contemplationem volare. Quia vero hypocritae quamvis loqui tamen recta non desinunt, bene filiorum hypocrita negligit, quia ex amore intimo rebus se exterioribus subdit, in quibus quanto magis extollitur, tanto minus de prolis suae defectu cruciatur. Ova ergo in terra dereliquisse est natos per conversionem filios nequaquam a terrenis actibus interposito exhortationis nido suspendere. Ova in terra dereliquisse est nullum
Abbreviated transcription (Latin):
untute suȩ solid̾atatis possunt: at contra
strucionis pennȩ dissolute. eo uolatum
sumere nequeunt: qͦ ab ipso quẽ p̾mere
debuerant. aere transcenduntur. Quid
gͦ in his aspicimꝰ: nisi qͦd electorum u̾tu-¬
tes solide euolant. ut uentos humani fa-¬
uoris p̾mant᷑. hipochritarũ uͦ actio quã¬
libet recta uideatur. uolare non sufficit:
quia uidelicet fluxe uͥtutis pennam hu-¬
mane laudis aura ꝑtransit Sed ecce cũ
unum eundemq bonorum malorumq
habitum cernimꝰ. cum ipsam in electis
ac reprobis ꝓfessionis speciem uidemus.
unde nr̃e intelligentiȩ suppetat. ut elec-¬
tos arepbris. ut afalsis ueros comprehẽ-
cimus: si intemerata in memoriam p̾-¬
ceptoris nr̃i u̾ba signamꝰ qui ait. Ex fruc¬
tibus eorum cognoscetis eos. Neq enim
pensanda sunt que ostendunt inniagine:
sed que seruant in actione dende hic pꝰꝗͣ
speciem strucionis hꝰ intulit. mox facta
subiunxit dicens. Quȩ derelinquit in

Expanded text:
virtute suae soliditatis possunt. At contra virtute suae soliditatis possunt. At contra struthionis pennae dissolutae, eo volatum sumere nequeunt, quo ab ipso quem premere debuerant aere transcenduntur. Quid ergo in his aspicimus nisi quod electorum virtutes solidae evolant, ut ventos humani favoris premant? Hypocritarum vero actio quamlibet recta videatur, volare non sufficit, quia videlicet fluxae manae laudis aura pertransit. Sed ecce cum unum eumdemque bonorum malorumque habitum cernimus, tum ipsam in electis ac reprobis professionis speciem videmus, et unde nostrae intelligentiae detur, ut electos a reprobis, ut a falsis veros comprehendecitius agnoscimus, si intemerata in memoriam praeceptoris nostri verba signamus, qui ait: Ex fructibus eorum cognoscetis eos. Neque enim pensanda sunt quae ostendunt in imagine, sed quae servant in actione. Unde hic postquam speciem struthionis hujus intulit, mox facta subjungit, dicens: Quae derelinquit in
Abbreviated transcription (Latin):
commnisit. Sq̃r. Nunquid credes ei quod¬
reddat sementem t: et aream tuam congre¬
get. Quidaliud semen. nisi u̾bum p̾dicatio
nis accipitur. sicut in eugłio ui̾tas dicit.
exiit qui seminat seminare. ⁊ sicut ꝓpħa
ait. beati qui seminatis suꝑ aquas: Quid
dũ contra eam ille indomitus pͥncipatus
terrȩ tot minis ⁊ cruciatibꝰ seruiret. quia
quȩ en illos in superna sustollit. at con¬
tra hẏpochrita.⁊ siqua facit pauca que ele¬
uant: ꝑpetrat multa que grauent. Neq eñi
nullabona agit ypocrita sed quibus ea ip̃a¬
depͥmat:. multa ꝑu̾sa cominittit. Pauce gͥ pẽ¬
nȩ corpus strucionis non sulleuant: quia
paruum bonum ypochritȩ. multitudo
praue actionis grauat. ħ quoq ipsa struti¬
onis penna ad pennas herodii ⁊ accipitris
similitudinem coloris ht̃. iurtutis uͦ simili¬
tudinem ñ ht̃. Illorum nano conclusȩ et
sirmiores sunt. ⁊ uolatu aerem premere

Expanded text:
commisit. Scommisit. Sreddat sementem tibi, et aream tuam congreget? - Quidnis accipitur? sicut in Evangelio Veritas dicit: Exiit qui seminat, seminare ; et sicut propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Quid dum contra eam ille indomitus principatus terrae tot minis et cruciatibus saeviret, quiae illos in superna sustollit. Econtrario hypocrita, et si qua facit pauca quae levent, perpetrat multa quae gravent. Neque enim nulla bona agit deprimat, multa perversa committit. Paucae igitur pennae corpus struthionis non sublevant, quia parvum bonum hypocritae multitudo pravae actionis gravat. Haec quoque ipsa struthionis penna ad pennas herodii et accipitris similitudinem coloris habet, virtutis vero similitudinem non habet. Illorum namque conclusae et firmiores sunt, et volatu aerem premere
Abbreviated transcription (Latin):
dine ei: et derelinques ei labores tuos: In ri¬
nocerot is fortitudine fiduciam dñs habere
se asserit: quia uires quas temꝑalit̾ terreno
pͥncipi contulit ad cultum sue ueneratio¬
nis inclinauit: ut ex accepta potestate ꝑ ꝗͣ
dudum contra deum tumuerat. religiosũ
uc̃ deoobsequium latius impendat. Quo
enĩ in mundo plus pot᷑: eo pro mundi auc
tore plus p̾ualet. NIam quia asubiectis ipse
metuitur: tanto facilius ꝑsuadet. qͣnto ⁊
cum potestate indicat qui uere metuatur.
magna fortitudine eius: Ac si dic̾etur ut
ego: qui uires terrenorum pͥncipum meo
cultui seruituras aspicio. Tanto gͦ ea quȩ
ñc agis minora estimo: quanto iam p̾uideo
quia et maiores huius mundi mͥ potestates
inclinabo. Bene autem subditur. Et derelin¬
ques labores tuos. labores enim suos huic
rinoceroti dñs relinquit. quia conu̾so ter¬
reno pͥncipi eam ꝗͣ sua morte mercatus ÷
eccłam credidit: qͥa uidelicet in eius manii.
quanta sollicitudine. pax fidei sit tuenda

Expanded text:
is, et derelinques ei labores tuos?' In rinocerotis fortitudine fidutiam habere se Dominus asserit, quia vires, quas terreno principi contulit, ad cultum suae venerationis inclinavit, ut ex accepta potestate, per quam dudum contra Deum tumuerat, religiosum nunc obsequium latius impendat. Quo enim tore plus praevalet. Nam quia a subjectis ipse metuitur, tanto facilius persuadet, quanto et cum potestate indicat qui vere metuatur. magna fortitudine ejus? Ac si diceretur: Ut ego, qui vires terrenorum principum meo cultui servituras aspicio. Tanto enim ea quae nunc agis, minora aestimo, quanto jam praevideo, quia et majores hujus mundi mihi potestates inclinabo. Bene autem subditur: Et derelinques ei labores tuos? Labores enim suos huic rhinoceroti Dominus reliquit, quia converso terreno principi eam quam sua morte mercatus est, Ecclesiam credidit: quia videlicet in ejus manu quanta sollicitudine pax fidei sit tuenda
Abbreviated transcription (Latin):
militatis fructũ ꝓferunt. ⁊ quod ÷ dete¬
rius ꝓferentes humiles p̾munt. Ad horũ
duriciam dissoluendam. non nunꝗͣ scã eccle-¬
sia qͥa ꝓpͥa uͥtute non sufficit᷑. rinocerotis
hꝰ. id: terreni pͥncipis opitulationem que¬
rit: ut ipse suꝑiacentes glebas conterat: quas
eccł̃arum humilitas quasi planities ualliũ
portat. Hasitaq glebas rinocerꝰ pede p̾mit.
⁊ comminuit. quia prauorum potentumq
duriciam cui ecclastica humilitas resistere
non ualet̾. pͥncipalis religio ex potestate dis-¬
soluit. Quod quia sola diuina uͥtute agit᷑.
ut terreni regni culmina ad ꝓfectum reg-¬
ni çelestis inclinentur: recte nc̃ dr̃. Aut con¬
fringet glebas uallium pꝰte: Elt uͦ de suis
uirtutibus beatus iob humilia sentiat: ad¬
huc de huius mundi potestatibus sub rino¬
cerotis nomine sulliima cognoscat. Sequit᷑.¬

Expanded text:
militatis fructum proferunt, et quod est detemilitatis fructum proferunt, et quod est deterius, proferentes humiles premunt. Ad horum duritiam dissolvendam nonnunquam sancta Ecclesia, quia propria virtute non sufficit, rhinocerotis hujus, id est terreni principis opitulationem quaerit, ut ipse superjacentes glebas conterat, quas Ecclesiarum humilitas quasi planities vallium portat. Has itaque glebas rhinoceros pede premit ac comminuit, quia pravorum potentiumque duritiam, cui ecclesiastica humilitas resistere non valet, principalis religio ex potestate dissolvit. Quod quia sola divina virtute agitur, ut terreni regni culmina ad provectum regni coelestis inclinentur, recte nunc dicitur: Aut confringet glebas vallium post te? Ut vero de suis virtutibus beatus Job humilia sentiat, et adhuc de hujus mundi potestatibus sub rhinocerotis nomine sublimia cognoscat, sequit
Abbreviated transcription (Latin):
uit: dura ꝑsequentium corda contͥuit.
ut quasi confractȩ glebȩ non iam obdu-¬
rate p̾merent: sed atd ꝑcepta semina re¬
solutȩ germinarent. Unde recte nc̃ ait.
aut confrĩget glebas uallium post te:
ac si drẽt sicut postme: qui postquã
mentem cuiuslibet elate potestatis. in¬
gredior non solum eam michi subditã
reddo. sed etiam ad conterendos fidei hostes
exerceo: ut potentes hꝰ seculi meȩ formi¬
dinis loris ligati. ñ solum in me credẽtes
bus diximꝰ in plerisq &̃ qui fidei nomine
censentur uidemꝰ. Multi nanq ĩ medio
bunuilium fratrũ positi. fidem uerbotenꝰ
tenent. seddum elationis typum non de¬
serunt: dum quos possunt illatis uiolen¬
tiis p̾munt. dum fructiscantibꝰ aliis ipsi ne-¬
quaꝗͣ semina u̾bi recipiunt. sed ab exhortã¬
tis uoce aurẽ cordis au̾tunt. isti quid aliud
ꝗͣ obdurate glebȩ in exaratis uallibꝰ iacent:
Qui in eo nequiores sunt. quo nec ipsihu¬

Expanded text:
vit, dura persequentium corda contrivit, vit, dura persequentium corda contrivit, ut quasi confractae glebae non jam obduratae premerent, sed ad percepta verbi semina resolutae germinarent. Unde recte nunc ait: Aut confringet glebas vallium post te? Ac si diceret sicut post me, qui postquam mentem cujuslibet elatae potestatis ingredior, non solum eam mihi subditam reddo, sed etiam ad conterendos fidei hostes exerceo, ut potentes hujus saeculi meae formidinis loris ligati, non solum in me credentes bus diximus, in plerisque etiam qui fidei nomine censentur videmus. Multi namque in medio humilium fratrum positi fidem verbo tenus tenent, sed dum elationis typhum non deserunt, dum quos possunt illatis violentiis premunt, dum fructificantibus aliis ipsi nequaquam semina verbi recipiunt, sed ab exhortantis voce aurem cordis avertunt, isti quid aliud, quam obduratae glebae in exaratis vallibus jacent? Qui eo nequiores sunt, quo nec ipsi hu
Abbreviated transcription (Latin):
lent gͦ excultȩ terrȩ suꝑiacentes glebȩ iac¬
tata semina premere: nascentia suffoca¬
SRE
Quibꝰ glebis hoc loco illi signantur: qui ꝑ
duriciam suam. atq pestiferam uitam.
nec ipsi u̾bi tecipiunt. nec receptorum se¬
minum fructus alios ferre ꝑmittunt. Sc̃s
enim quisq p̾dicator in mundum ueniẽs.
eugłirando pauꝑibꝰ. quasi molles uallium
terras arauerat: sed quorundam duriciam
electoium eccla rumpere. ñ ualens eos qͦsi
suꝑiectas labori suo glebas op̾ssa tolerabat.
Multi enim ꝑuersȩ mentis. ipsa terrenorũ
pͥncipum infidelitate confifi. surgentẽ
eccłam male uiuendi pondere p̾mebãt.
cum eã diũsis modis. modo dampnabilibꝰ.
exemplis. mͦ minis. modo blandimentis
destruerent. ne t̾ra cordis auditorum ad
spiritalis seminis fructum exculta ꝑ¬
ueniret. at cum omp̃c ds̃. hunc rinoce¬
rotam lons suis subdidit: ꝑ eum ilico
glebarum duriciam fregit. Mox quippe
terrenum pͥncipatum suȩ fidei subuiga¬

Expanded text:
lent excultae terrae superjacentes glebae jactata semina premere, et nascentia suffocare. Quibus glebis hoc loco illi signantur, qui per duritiam suam atque pestiferam vitam, nec ipsi semina verbi recipiunt, nec receptorum seminum fructus alios ferre permittunt. Sanctus enim quisque praedicator in mundum veniens, evangelizando pauperibus, quasi molles vallium terras araverat; sed quorumdam duritiam elatorum Ecclesia rumpere non valens, eos quasi superjectas labori suo glebas oppressa tolerabat. Multi enim perversae mentis ipsa terrenorum principum infidelitate confisi, surgentem Ecclesiam male vivendi pondere premebant, cum diu quos possent modo damnabilibus exemplis, modo minis, modo blandimentis destruerent, ne terra cordis auditorum ad spiritalis seminis fructum exculta perveniret. At cum omnipotens Deus hunc rhinocerotem loris suis subdidit, per eum illico glebarum duritiam fregit. Mox quippe terrenum principatum suae fidei subjuga
Abbreviated transcription (Latin):
illa sollennitatis internȩ festa conspi-¬
ciunt: nulla in intimis contemplatio¬
nis pẽna sulleuantur. Solis nãq uisi-¬
bilibus seruiunt:. et iccirco nil suꝑnȩ
suauitatis intͥnsecus audiunt: quia eos
sicut et suꝑus diximus in aure cordis
curarum scłarium surdi tumultus
premunt: Quia gͥ occuti dispensatio¬
ne iuditii quod aliis aꝑitur. aliis clau¬
ditur. qͦd aliis detegitur aliis occultat᷑.
dicatur recte: Quis enarrauit celorũ
rationem: et concentum celi quis dor¬
mire faciet: Quod tamen tunc nobis
latius innotuitꝰ cum redemptor nr
ꝑ dispensationis mysterium apparẽs.
et indignis miscłiam p̃buit: et eos a
se qui digni uidebantur exclusit. Uñ
hic quoq apte subiungitur: Quando¬

Expanded text:
illa solemnitatis internae festa conspiilla solemnitatis internae festa conspiciunt, nulla in intimis contemplationis penna sublevantur. Solis namque visibilibus serviunt, et idcirco nihil supernae suavitatis intrinsecus audiunt, quia eos, sicut superius diximus, in aure cordis curarum saecularium surdi tumultus premunt. Quia igitur occulti dispensatione judicii quod aliis aperitur aliis clauditur, quod aliis detegitur aliis occultatur, dicatur recte: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quod tamen tunc nobis latius innotuit, cum Redemptor noster per dispensationis 966 mysterium apparens, et indignis misericordiam praebuit, et eos a se qui digni videbantur exclusit. Unde hic quoque apte subjungitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
miis. ipso desiderio diuinitatis instru¬
untur: Uude et p̃sentem uitã non so¬
lum adu̾santẽ. sed etiã fauentẽ grauit᷑
tolerant. quia eis onerosum ͤ omne qͦd
cernitur: dum ab eo quod intus audi-¬
unt differuntur: Omne quod sibi pre¬
sto. ẽ. graue estimant: quia illud non
est ad quod anhelant: Indesmente R
autẽ eorum mens ipsis temꝑalitatis la¬
boribus fessa. in illud celeste gaudium.
resumenda suspenditur: dum in aure
cordis intro erumpente concentu. so¬
cietatem sibi cotidie suꝑnorũ ciuium.
prestolantur. Iste concentus suꝑnȩ
laudis. in aure illius ꝓruperat: qui
dicebat. Ingrediar in locum taberna
in uoce exultationis et confessionis
ciuitatis epulantis audierat. quid
illum aliud nisi celi concentus exci-
dormit: quia eorum cordibus nequa¬
quam ꝑ uocem conpunctionis in¬
notescit: Non eni considerare illam
desiderabilem suꝑnorum ciuium fre-¬
quentiam student. nullo ardoris radio

Expanded text:
miis ipso desiderio Divinitatis instrumiis ipso desiderio Divinitatis instruuntur. Unde et praesentem vitam non solum adversantem, sed etiam faventem graviter tolerant, quia eis onerosum est omne quod cernitur, dum ab eo quod intus audiunt differuntur. Omne quod sibi praesto est grave aestimant, quia illud non est ad quod anhelant; indesinenter autem eorum mens ipsis temporalitatis laboribus fessa in illud coeleste gaudium resumenda suspenditur, dum, in aure cordis intro erumpente concentu coeli, societatem sibi quotidie supernorum civium praestolantur. Iste concentus supernae laudis in illius aure eruperat, qui dicebat: Ingrediar in locum tabernacn voce exsultationis et confessionis,civitatis epulantis audierat, quid illum aliud nisi coeli concentus excitadormit, quia eorum cordibus nequaquam per vocem compunctionis innotescit. Non enim considerare illam desiderabilem supernorum civium frequentiam student, nullo ardoris radio
Abbreviated transcription (Latin):
butionis scientia panditur. et aliis quȩ
sit internȩ laudis suauitas occultatur:¬
Marratur cȩlorum ratio. quia electo¬
rum mentibus. quȩ sit suꝑnorum re¬
tͥbutio indesienter aꝑitur: ut nimir̃
sine cessatione ꝓficiant: et transcurrẽ¬
tes uisibilia. sese ad inisibilia extendãt.
Omne enim uisibile quod in hac ui¬
ta reꝓbos figit. hoc electos ad aliam ĩ¬
pellit: quia dum bona que facta sunit
respiciunt: in eum a quo facta sunt
in ardescunt: Tantoq eum prestan¬
tius amant: quanto illum hoc quod
ipsum bonum condidit. prȩire con-¬
siderant: Loquitur quippe hoc eis
intͥnsecus silenter sonans. inuisibilis
lingua conpunctionis: Quã tanto
lenius intus audiunt: quanto ab exte¬
riorum desideriorum strepitu ꝑfectius
acdu̾tuntur: his itaq concentus cęli non
dormit: quia eorum mens que sit laudis
suꝑnȩ suauitas. apposita amoris aure
cognoscit: Intus enim quod appetant
audiunt: et de celestium bonorum p̾¬

Expanded text:
ibutionis scientia panditur, et aliis quae ibutionis scientia panditur, et aliis quae sit internae laudis suavitas occultaturarratur coelorum ratio, quia electorum mentibus quae sit supernorum retributio indesinenter aperitur, ut nimirum sine cessatione proficiant, et transcurrentes visibilia sese ad invisibilia extendant. Omne enim visibile quod in hac vita reprobos figit, hoc electos ad alia impellit, quia dum bona quae facta sunt respiciunt, in eum a quo facta sunt inardescunt; tantoque eum praestantius amant, quanto illum hoc quod ipse bonum condidit praeire considerant. Loquitur quippe hoc eis intrinsecus silenter sonans invisibilis lingua compunctionis. Quam tanto plenius intus audiunt, quanto ab exteriorum desideriorum strepitu perfectius avertuntur. His itaque concentus coeli non dormit, quia eorum mens quae sit laudis supernae suavitas, apposita amoris aure, cognoscit. Intus enim quod appetunt audiunt, et de coelestium bonorum prae
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ fundabatur puluis in terra: et
glebe compingebant᷑ More em̃ suo
quȩ adhuc futura sunt. quasi iam
preterita diuinus sermo descͥbit:¬
hoc in se uidelicet seruans qͦd ꝑ eum
dicit᷑ Qui fecit quȩ futura sunt Pul-¬
us itaq tunc in terra fundat᷑: quia
in solida menbra reducit᷑ Et glebe
compingunt᷑: quia nimirum firma
corpora ex puluere collecta consur¬
gunt: Sed postquam uerba hec do¬
minica qͦmodo de futuro ĩtelligẽda
diximꝰ: nunc etiam quid de presenti
dormire faciet: Celorum rationem do¬
minus narrat: dum nunc insinuendo
suꝑna secreta electorum suorum mẽtes
illuminat: Concentum uͦ cȩli dormire
atq illa cȩlestium uirtutum gaudia.
reꝓborum cordibus. iusto udicio abs¬
condit: Qui concentus celi quãuis in
se intͥnsecus ugilet: in ip̃sa tam̃ repro¬
borum ignorantia. extͥnsecus dorinit:
Et narratur gͦ secreti celestis ratio̾. et
tam̃ concentus celi dormire ꝑmittitur.
quia et aliis ꝑ inspirationẽ suꝑnȩ retͥ¬

Expanded text:
 fundebatur pulvis in ter a, et glebae compingebantur. - More enim suo, quae adhuc futura sunt, quasi jam praeterita divinus sermo deschoc in se videlicet servans quod per eum dicitur: Qui fecit quae futura sunt . Pulvis itaque tuin solida membra reducitur; glebae compinguntur, quia nimirum firma corpora ex pulvere collecta consurgunt. Sed postquam verba haec dominica quomodo de futuro intelligenda sint diximus, nunc etiam quid de praesenti dormire faciet? Coelorum rationem Dominus narrat, dum nunc insinuando superna 965 secreta electorum suorum mentes illuminat. Concentum vero coeli dormire atque illa coelestium virtutum gaudia reproborum cordibus justo judicio abscondit. Qui concentus coeli, quamvis in se intrinsecus vigilet, in ipsa tamen reproborum ignorantia extrinsecus dormit. Enarratur ergo secreti coelestis ratio, et tamen concentus coeli dormire permittitur, quia et aliis per inspirationem supernae retr
Abbreviated transcription (Latin):
terra dr̃.⁊ tercio arbusta condita. ⁊ cunc¬
ta terre uirentia describuntur. Sed hoc
quod in die tertio se in specie protulit.
nimirum pͥmo in ipsa de qua ortũ est
terre sub̃a conditum suit. Hinc ẽ quod
moyses ⁊ distincte ꝑ dies singulos condita
omnia retulit. ⁊ tamen simul omnia cre¬
ata subninxit dicens. Iste generationes ce¬
li ⁊ terre qñ create sunt. in die quo fecit
dñs celum ⁊ terram. ⁊ omne uirgultum
agri antequam oriretur in terra omnẽq
herbã regionis. Qui eĩ diu̾sis diebus crea-¬
tum çelũ ⁊ terrã uirgultũ herbamq narra-¬
uerat: nc̃ uno die facta manifestat: ut liqui-¬
do ostenderet. quod creatura omnis simul
ꝑ subam extitit: quãuis non simul ꝑ spẽm
ꝓcessit. Hinc illic quoq scͥptũ÷ Creauit

Expanded text:
terra dicitur, tertio arbusta condita, et cuncterra dicitur, tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur, sed hoc quod die tertio se in speciem protulit, nimirum primo, in ipsa de qua ortum est terrae substantia, conditum fuit. Hinc est quod Moyses et distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae generationes coeli et terrae, quando creatae sunt in die quo fecit Dominus coelum et terram, et omne virgultum agri, antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic quoque scriptum est: Creavit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi antiquũs hostem insinuat: qui int̾¬
p̃tatus ex hebrea uoce in latina lingua ani
mal sonat. Cuius inferius dum malitia sub¬
ditur: patent̾ ꝑsona monstratur. Sed cũ
de eo scͥptum sit. quia fecit omnia simul:. cur
hoc animal cũ homine fecisse se indicat dũ
cunctaᷤsimul fecerit constate Rursum que
dũ moyses sex dierũ mutatione uariante.
distincte creata descͥbit. Quod tam̃ citius¬
agnoscimꝰ: si ipsas causas originũ subtiliter
indagamus. Rerum quippe sub̃a simul cre-¬
ata ẽ. sed simul species formata non ẽ. Et
paruit ꝑ speciẽ forme. Cũ enĩ simul factũ
celum terraq descͥbitur: simul spitalia atq
corporalia. simul quicqͥd de celo oritur: simł
factum quicquid de terra ꝓducitur indica¬
tur. Sol quippe ⁊ luna ⁊ sẏdera: quarto die
in çelo facta phibentur. Sed quod quarto
die ꝓcessit in specie: pͥmo die in celi sub̃a
extitit ꝑ conditionẽ. Primo die creata

Expanded text:
nisi antiquum hostem insinuat, qui intenisi antiquum hostem insinuat, qui interpretatus ex Hebraea voce in Latinmal sonat? Cujus inferius, dum malitia subditur, patenter persona monstratur. Sed cum de Deo scriptum sit quia fecit omnia simul , cur hoc animal cum homine fecisse se indicat, dum cuncta quia simul fecerit constat? Rursum quaedum Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata descagnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul per species formata non est, etparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritualia atque corporalia, simul quidquid de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur, indicatur. Sol quippe, luna, et sidera quarto die facta in coelo perhibentur, sed quod quarto die processit in speciem, primo die in coeli substantia exstitit per conditionem. Primo die creata
Abbreviated transcription (Latin):
Mirifica miscd̃ias tuas: qui saluos facis sꝑan¬
apud nosmet ipsos qui eripim᷑ fiunt: cum ꝑ
easdem miscd̃ias quã grauia fuerint ꝑicula
que euasimꝰ agnoscuntur. Et quia sertuone
precęnti. dñs beato iob mira oꝑa scõrũ sequẽ¬
tiũ patefecit. ut his auditis disceret de uir¬
tutũ suarum culmine ꝗͣ humilia sentire de¬
buisset: nc̃ ei cũ quo hoste bellũ gerat ostẽ¬
ditur: i uires fraudesq illiꝰ subtilius indi¬
cantur: ut quia ad colloquiũ auctoris sui¬
ꝑductus ẽ. argumenta adu̾sarii aꝑte cog¬
noscat. U̾bis enĩ sequentibꝰ fideli famulo
dñs cunctas hostis callidi machinationis.
insinuat: omne quod oppͥmendo rapit:
omne quod insinuantdo cirtum uola
omne quod minando terret: omne qͦd
suadendo blauditur: omne quod desꝑan¬
do frangit: omne quod ꝓmittendo deci¬
pit. Cuncta gͦ tergi u̾sationis eiꝰ certami¬
feci tecum. Quem sub uehemoth nomine.

Expanded text:
Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis speranMirifica misericordias tuas, qui salvos facis speranapud nosmetipsos qui eripimur fiunt, cum per easdem misericordias quam gravia fuerint pericula quae evasimus, agnoscuntupraecedenti Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicanturperductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis callidi machinationes insinuat, omne quod opprimendo rapit, omne quod insidiando circumvolat, omne quod minando terret, omne quod suadendo blanditur, omne quod desperando frangit, omne quod promittendo decipit. Cuncta ergo tergiversationis ejus certamifeci tecum. - Quem sub Behemoth nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutibꝰ dñi sciret quantũ diligeret: et
cognita post calliditate diaboli disceret
quantũ timeret. Unde ⁊ bene ꝑ ꝓpħani
dr̃. Leo rugiet: quis non timebit: Dñs
ds̃ locutus ẽ. quis non ꝓpħabit: Postꝗͣ enĩ
uirtus ei sui conditoris innotuit. neqͦꝗͣ
illũ uires aduersarii latere debuerunt:
ut eo magis defensori suo se humiliꝰ sub¬
deret: quo hostis sui nequitias subtiliꝰ
cognouisset. Prouectoremq suũ tan¬
to ardentius quereret᷑: quanto terribi¬
liorem hostem cognosceret quẽ uitaret. Cer¬
tum quippe.ẽ. quia minꝰ diligit ereptorem su-¬
um: qui minꝰ intelligit ꝑiculũ quod euasit. Et
uile solatium defensoris deputat. qui uirtutẽ
adu̾sarii debilem putat. Unde bene ereptionẽ
suã dño tͥbuens propħa dicebat. diligã te dñe
uirtus mea: aꝑte uidelicet dicens. EGote ma¬
gis diligo quo infirmitatẽ ꝓpͥam sentiens uir¬
tutẽ meã te ẽẽ cognosco. Hinc rursumait.

Expanded text:
virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus ocutus est, quis non prophetabit ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait:
Abbreviated transcription (Latin):
milia ⁊ cetera que ds̃ qͥdem facere.
sed hõ uix sufficit audire: cuncta hȩc qͦ
dñs intentione p̃misserit. fine subdite con-¬
quod saluare te possit dextera tua. Ac si
aꝑte diceret. Si potes terribilia hec facere
ipse que ꝓtuli: tibi et non mͥ deputo bona
omnia que fȩcisti. Siuͦ peccantes alios res
piciendo non potes ꝑdere: liquet quod ã
reatu nequitie. tua non uales uirtute libare.
Ecce diuina uocead beatum iob dr̃. quod
sua dextera non saluetur: ⁊ tam̃ nonnulli
hominũ quiab huiꝰ uiri uiribꝰ longe sunt.
despecto deiadiutorio sua se fortitudinem
saluari posse confidunt: ꝓquibꝰ quid de¬
precari aliud debemꝰ nisi ut si iam dona
bonorũ operũ ꝑceperunt: hoc quoq do¬
num accipiant. ut a quo hec accẽperunt
discant᷑. Quia aut̃ premissis u̾bis. dñs po¬
tentiã sue magnitudinis intulit: nunc ĩ
subsequentibꝰ nequitiam antiqui hostis
ostendit: ut bonus famulus ⁊ auditis pͥus

Expanded text:
milia, et caetera quae Deus quidem facere, milia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus intentione praemiserit, fine subditae conquod salvare te possit deaperte diceret: Si potes terribilia haec facere ipsa quae pertuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae fecisti. Si vero peccantes alios respiciendo non potes perdere, liquet quod a reatu nequitiae tua te non vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum Job dicitur quod sua dextera non salvetur, et tamen nonnulli hominum, qui ab hujus viri viribus longe sunt, despecto Dei adjutorio, sua se fortitudine salvari posse confidunt. Pro quibus quid deprecari aliud debemus, nisi ut si jam dona bonorum operum perceperunt, hoc quoque donum accipiant, ut a quo haec acceperint discant? Quia autem praemissis verbis Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius
Abbreviated transcription (Latin):
quasi m altioribꝰ extolluntur. Isti se dum
despiciunt. celestibꝰ uingunt᷑ꝰ. illi um
se erigunt. a supioribꝰ diuudun . auo
ut ita clicĩm. illi se eleuantes depͥmunt:
isti depͥmentes leuant. S bene de supbi¬
entibius ꝑ psalmistam dĩ. humiliat aũ
peccatores usq ad terrã. quia ea que in¬
sa sunt ambientes. dũ extollendo se
eriguint.: amisso celo quid aliud qͣ ter¬
ram petunt. Quibꝰ i̾psum iã iumis ceci¬
disse ẽ. relictis suꝑioribꝰ ima quesisse.
Recte gͦ eorum facies in foueã demergi
phibent᷑. quia sequentes infima adin¬
ferni baratrũ tendiuit. Iusto enĩ iuidi¬
cio agitur: ut quos hic uoluntaria
adũsio excecat᷑. illic ab intuitu ueri
lumunis digna supplicii fouea abscõ¬
dat. Igitur quia uir sc̃s tanto diume
potentie terrore discussus ÷ ut ei dice¬
ret᷑ si habes brachiũ sicut ds. ⁊ si uoce
simili tonas: disꝑge suꝑbos in furore
tuo respiciens omnẽ arrogantẽ hu¬

Expanded text:
quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus dividuntur, atque, ut ita dixerim, illi se elevantes deprimunt, isti deprimentes elevant. Et bene de superbientibus per Psalmistam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram , quia ea quae infra sunt ambientes, dum extollendo se erigunt, amisso coelo quid aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infima, ad inferni barathrum tendunt. Justo enim judicio agitur, ut quos hic voluntaria aversio excaecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discussus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem hu
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃sserat. suꝑiꝰ ostentaret. Sed reu̾sari
renuit. cũ mens amore curarũ scł̃ariũ
pressa molem suꝑpositicineris abicere¬
negligit. dumq assurgere in intentione
bona non appecit: quasi mundiorẽ fa¬
Simul ⁊ facies eorum demerge ĩ foueã.
Ac si cdicat ut ego. Iusto namq iudicio
suꝑborum facies dñs in foueam mergit.
quia intentionem cordis eorum sese ultra
homuines erigentẽ inferiꝰ deicit. Ima enĩ
respicit: cuiꝰ facies foueam attendit. Et¬
bene de suꝑbis dr̃. quod eorũ facies in
foueam demergantur: quia ina perait.
dũ supbiendo alt̾iora appetunt.quoma¬
gis extollendo se erigunt.: eo magis ruendo
infi̾us tendunt. Terrenam quippe glam
querunt: ⁊ infima sunt. que ꝓspiciunt. dũ
suꝑbiendo alta sectantur. U̾nde muroac
Qierso mͦ res agitur. ut humiles celimi
petant. dũ se infra deiciunt: supbi uͦ i¬
sima appetant᷑. dum despiciendo ceteros.

Expanded text:
oppresserat, superius ostentaret. Sed reversari oppresserat, superius ostentaret. Sed reversari renuit, cum mens, amore curarum saecularium pressa, molem sunegligit; dumque assurgere in intentionem bonam non appetit, quasi mundiorem faSimul et facies eorum demerge in foveam. - Ac si dicat, ut ego. Justo namque judicio superborum facies Dominus in foveam mergit, quia intentionem cordis eorum sese ultra omnes erigentem inferius dejicit. Ima enim respicit, cujus facies foveam attendit. bene de superbis dicitur quod eorum facies in foveam demerguntur, quia ima petunt, dum superbiendo altiora appetunt; et quo magis extollendo se erigunt, eo magis ruendo inferius tendunt. Terrenam quippe gloriam quaerunt, et infima sunt quae prospiciunt, dum superbiendo alta sectantur. Unde miro et diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima appetant, dum despiciendo caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
Uita prauorũ sub puluere abscondit᷑. quia
abiectis ⁊ insimis desideriis grauat᷑. Quis¬
quis enĩ adhuc ea que mundi sunt appe-¬
tit: quasiante faciẽ ueri luminis ñ appa¬
ret. quia nimirũ sub puluere terrene
cogitationis latet. Hunc prauarũ cogita¬
tionũ puluerẽ oppressa mens tolerat.
quẽuentus nequissime temptationis apportat.
conditaẽ nobis intentio que surgat indm̃:
sed ex conuersatione nequit̃ asfueta in est
uosuptas quȩ presens premat in scłm. Pa¬
nis autẽ subcinericꝰ ex ea parte ẽ mundior
quam inferiꝰ occultat: atq ex ea parte sor¬
didior qua desuꝑ cinerem tolerat. Quis¬
quis g̃ intentionẽ qua dĩ debuisset q̃re¬
re negligit: quasi more panis subcmericii
mundiorem partem inferuis p̃mit.Et
c̃ curam scłi libenter tolerat: quasi con¬
gestũ cmerẽ suꝑius portat. Reu̾saretur
autem panis sub cinericiꝰ. si desideriorũ
carnaltum cinerẽ reppelleret: ⁊ uitenti
onãm honã in se dudum despiciendo

Expanded text:
um sub pulvere absconditur, quia abjectis et infimis desideriis gravatur. Quisquis enim adhuc ea quae mundi sunt appetit, quasi ante faciem veri luminis non apparet, quia nimirum sub pulvere terrenae cogitationis latet. Hunc pravarum cogitationum pulverem oppressa mens tolerat, quem ventus nequissimae tentationis apportat. condita est nobis intentio, quae surgat in Deum; sed ex conversatione nequiter assueta inest voluptas, quae praesens premat in saeculum. Panis autem subcinericius ex ea parte est mundior, quam inferius occultat, atque ex ea parte sordidior, qua desuper cinerem tolerat. Quisquis ergo intentionem qua Deum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subcinericii mundiorem partem inferius premit, et cum curas saeculi libenter tolerat, quasi congestum cinerem superius portat. Reversaretur autem panis subcinericius, si desideriorum carnalium cinerem repelleret, et intentionem bonam, quam in se dudum despiciendo
Abbreviated transcription (Latin):
ad delibata ꝓgredi non posset ligatus ag¬
nouit. Et non solum inse iras edomat. sed
insubiectorum etiam sensibus omne qͦd
rectum ẽ. inserere festinat: utq omnes
scãm eccl̃am exuitima cogitatione uene¬
rentur. exemplo ipse suȩ humilitatis de¬
Smonstrat. Dicatur gͥbeato iob. Nunqͥd
alligabis rinocerotam ad atandum loro
tuo: Acsi aꝑte dicat. Nunquid potentes
huiꝰ scłi in sua fatua elatione confidenteᷤ.
ad laborem p̾dicationis dirigis. ⁊ subuin-¬
cla discipline restringis. subaudis ut
ego: qui id egi cum uolui: qui ꝑsecutores
meos quos pͥus hostes ꝑtuli. ipsos post¬
modum rectȩ fidei defensores feci: Sq̃ꝵ¬

Expanded text:
ad deliberata progredi non posset, ligatus agad deliberata progredi non posset, ligatus agnovit. Et non solum in se iras edomat, sed in subjectorum etiam sensibus omne quod rectum est inserere festinat, ut quia omnes sanctam Ecclesiam ex intima cogitatione venerentur, exemplo ipse suae humilitatis demonstret. Dicatur igitur beato Job: Nunquid alligabis rhinocerotem ad arandum loro tuo? Ac si aperte dicat: Nunquid potentes hujus saeculi in sua fatua elatione confidentes, ad laborem praedicationis dirigis, et sub disciplinae vincula restringis? Subaudis: Ut ego, qui id egi cum volui, qui persecutores meos, quos prius hostes pertuli, ipsos postmodum rectae fidei defensores feci. S
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt: dum sacrȩ scͥpturȩ pabulo
mentes dudum brute satiantur.
Pullis uͦ coruorum filiis scilicet gentiũ
esca datur: cum eorum desiderium
nra conu̾satione reficitur. Iste coruus
esca fuit: dum ipsum eccła quȩreret.
Sed nunc escam accipit: quia ipse
ad conu̾sionem alios exquirit. Cinus
uidelicet pulli id ẽ. prȩdicatores exeo
corni terrene gloriȩ exercet dñiũ pote¬
statis. Plerumq autem cum exigente
ira ad feriendum rapitur: diuino timo¬
re reuocatur. Et quidem ꝑ exasꝑatam
potentiam in furore se eleuat: sed quia
eterni uidicis reminiscitur. cornu ligatꝰ
inclinat. Sepe ipse uidisse me memini
quod cum se ad feriendum grauiter hic
tinocerus accenderet: et quasi eleuato cor¬
nu bestiolis minimis mortis exicium dãp¬
nationemq subiectis immensis terroribꝰ
intentaret: repente fronti signo crucis
impresso. omne in se incendium furoris
extinxit. Conu̾sus minas deposuit: et qͥa

Expanded text:
accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo mentes dudum brutae satiantur. Pullis corvorum, filiis scilicet gentium esca datur, cum eorum desiderium nostra conversatione reficitur. Iste corvus esca fuit, dum ipsum Ecclesia quaereret. Sed nunc ipse escam accipit, quia ipse ad conversionem alios exquirit: cujus videlicet pulli, id est praedicatores ex eocornu terrenae gloriae exercet dominium potestatis. Plerumque autem cum exigente ira ad feriendum rapitur, divino timore revocatur. Et quidem per exasperatam potentiam in furorem se elevat; sed quia aeterni judicis reminiscitur, cornu ligatus se inclinat. Saepe ipse vidisse me memini, quod cum se ad feriendum graviter hic rhinoceros accenderet, et quasi elevato cornu bestiolis minimis mortes, exsilia, damnationesque subjectis immensis terroribus intentaret, repente fronti signo crucis impresso, omne in se incendium furoris exstinxit, conversus minas deposuit; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
in specubꝰ latent: Et uelut ĩ antͥs
se contegunt: quia in suis cordibꝰ
occultantur. Sed cum oportunũ
tempus inuenerint. repente ꝓsiliunt:
nulla quȩ dicenda sunt reticent: et
ceruicem suꝑbientium morsu asꝑȩ
increpationis tenent: Siue itaq ꝑ
apostolos. seu ꝑ doctores quos in ap¬
ostolorum loco subrogauit. huic leenȩ
cȩperit. alios etiã ndn desistit. ad hoc
quippe iusti hꝰ mundi peccatores ra-¬
piunt: ut ꝑ conu̾sos eos. alii etiam ex
mundo rapiantur. Unde etiam et
ipsa gentilitas que pio apłorum ore
capta ẽ. tancta nunc fame alios esu¬
rit: quanta se ab apłis concupitam
fuisse cognoscit: Proinde et apte sub
ungit᷑. Quis preparat coruo escam
suam. qndo pulli eiꝰ ad dñm clamãt.
uagantes eo quod non habeant cy¬
bos. Quid enim corui pullorumq eiꝰ¬
nomine. nͥ peccatis nigra gentilitas
designatur: de qua ꝑ prophȩtam
dicitur. qui dat iumentis ȩscam ip¬
sorum. et pullis coruorum inuocan¬

Expanded text:
in specubus latent; et velut in antris in specubus latent; et velut in antris se contegunt, quia in suis cordibus occultantur, sed cum importunum tempus invenerint, repente prosiliunt. Nulla quae dicenda sunt, reticent et cervicem superbientium mox per increpationem terrent. Sive itaque per apostolos, sive per doctores, quos in apostolorum loco subrogavit, huic leaenaeceperit, alios etiam capere non desistit. Ad hoc quippe justi hujus mundi peccatores rapiunt, ut per conversos alii etiam ex mundo rapiantur. Unde et ipsa gentilitas, quae pio apostolorum ore capta est, tanta nunc fame alios esurit, quanta se ab apostolis concupita fuisse cognoscit. Sequitur: Et Dominus n Job: Quis preparat corvo escam suam, quando pulli ejus ad Dominum clamant vagantes, eo quod non habeant cibos nomine, nisi peccati nigra gentilitas designatur? De qua per Prophetam dicitur: « Qui dat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum, » et re
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sione multorũ piis doctorũ deside¬
riis satis facit: De quibꝰ catulis bene
subiungit᷑. Qnͣdo cubant in antris
et inspecubꝰ insidiant᷑. Neq enim
cuncta tempora. doctͥne st̃ congrua.
Nam plerumq dictorum uͥtus ꝑdi¬
tur. si intempestiue ꝓferantur. Sepe
uͦ et quod lentus dr̃ conuentus temꝑis
congruentis aĩatur. Ille gͦ scit recte di¬
cere. qui et ordinate nouit tacere:
Quid enim ꝓdest eotempore irascẽ¬
tem corripere. quo alienata mente
non potest aliena u̾ba ꝑcipere. sed
semet ipsum uix ualet tolerare. Fu¬
rentem quippe qui ꝑ inuectionem
corripit. quasi ei qui non sentiat pla-¬
gas ebrio imponit. Doctrina itaq
ut ꝑuenire ad cor audientis ualeat.
quȩ sibi sint congrua temporum
momenta ꝑpendat: Bene gͦ de eis¬
dem catulis dr̃. Quando cubant
in antris: et in specubꝰ insidiantur.
Doctores enim sci qndo et arguenda
conspiciunt. et tam̃ se ꝑ silentium
in cogitationibus retinent: quasi

Expanded text:
versione multorum piis doctorum desideversione multorum piis doctorum desideriis satisfacit. De quibus catulis bene subjungitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Neque enim cuncta tempora doctrinae sunt congrua. Nam plerumque dictorum virtus perditur, si intempestive proferantur. Saepe vero et quod lenius dicitur conventu temporis congruentis animatur. Ille ergo scit recte dicere, qui et ordinate novit tacere. Quid enim prodest eo tempore irascetem corripere, quo anenata mente non solum aliena verba percipere, sed semetipsum vix valet tolerare? Furentem quippe qui per invectionem corripit, quasi ei qui non sentiat, plagas ebrio imponit. Doctrina itaque ut pervenire ad cor audientis valeat, quae sibi sunt congrua temporum momenta perpendat. Bene ergo de eisdem catulis dicitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Doctores etenim sancti quandoque et arguenda conspiciunt, et tamen, dum se per silentium in cogitationibus retinent, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sibimet ipsis latendo formidarẽt.
Illis foribus clausis. isti catuli mortem
mortis nr̃e insidiati quȩsierant. ut culpam
nr̃am interficerent: omnemq in nobis
peccati uitam necarent: Horum pͥmo
illi esurienti catulo. sed iam ualenti:
ostensa ꝑlinteum gentilitate. quasi mon¬
strata preda dicitur: Macta et man¬
duca His catulis uelut adhuc infir¬
mis ut cubare in antris debeant iubet᷑.
cum eis dñica uoce dicitur Sede in
ciuitate: quoadusq induamin uir¬
tute exalto. An non recte leenȩ catuli
mundum ore rapuerunt: Et hec qͥ¬
dem facta a scĩs apłis nouimuf. hȩc
nunc etiã fieri arectis doctorib ui¬
demus: Ipsi enim et si subsequantiũ
tium filii. Unde et non in merito
catuli dicuntur. Ulel certe quia et¬
si quori̾clã fidelium magistri sunt.
uniu̾salis tam̃ ȩccłiȩ se ẽẽ dispͤͥulos glo
re uitam delinquentiũ diripit: Et
aĩas catulorum illius replet: quia cõ¬

Expanded text:
eeIllis foribus clausis, isti catuli mortem mortis nostrae insidiati quaesierunt, ut culpam nostram interficerent, omnemque in nobis peccati vitam necarent. Horum primo illi esurienti catulo, sed jam valenti, ostensa per linteum gentilitate, quasi monstrata praeda dicitur: Macta, et manduca . His catulis velut adhuc infirmis, ut cubare in antris debeant jubetur, cum eis Dominica voce dicitur: Sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . An non recte leaenae catulimundum ore rapuerunt? Et haec quidem facta a sanctis apostolis novimus, et nunc etiam fieri a rectis doctoribus videmus. Ipsi enim, etsi subsequentium tium filii; unde et non immerito catuli dicuntur. Vel certe quia etsi quorumdam fidelium magistri sunt, universalis tamen Ecclesiae discipulos se esse glorre vitam delinquentium diripit; et animas catulorum illius replet, quia con
Abbreviated transcription (Latin):
illa leena ẽ: de qua iob dixãt. cum suꝑbi¬
entem uideam cerueret p̾dicante eccła
p̾termissam: Non calcauerunt eã filii
animam catulorum eiꝰ impleat: quia
ad augmentum hꝰ eccłȩ in numeros
de gentilitate diripuit:. et ꝑ animarũ
lucrum esurientia apłorum uota sa¬
tiauit: Ip̃si quippe catuli ꝓ mentis de¬
neritudine. & formidinis infirmitate
uocati st̃: quia passo dño clausis fori¬
bus residebant. sicut de illis scptumẽ.
Cum esset sero die illo una sabbatorũ.
et fores eẽnt clause ubi erant discipłi
de eisdem catulis apte subuingitur:
Qnͣdo cubant in ãtrus et specubus in¬
sidiantur: Cum enim nequaquam
sc̃i apłi contra meubra liaboli ĩ uoce
liberȩ p̾dicationis exurgerent.: et nec
huc contra aduersarios suos quasi ĩ
antris insidiabant᷑ Clausis quippe
foribus quasi in quibꝰdam abditis.
specubus suis catuli rapturi mundum
cubabant. ut animarum p̾dam post¬
modum p̃sumentes diriꝑent. de quibꝰ
tunc certum est quod mundi impetũ

Expanded text:
illa leaena est de qua Job dicebat, cum superbientem Judaeam cerneret praedicante Ecclesia praetermissam: Non calcaverunt eam filii animam catulorum ejus impleat, quia ad augmentum hujus Ecclesiae innumeros de gentilitate diripuit, et per animarum lucrum esurientia apostolorum vota satiavit. Ipsi quippe catuli pro mentis teneritudine et formidinis infirmitate vocati sunt, quia, passo Domino, clausis foribus residebant, sicut de illis scriptum est: Cum esset sero die illo una Sabbatorum, et fores essent clausae ubi erant discipuli de eisdem catulis apte subjungitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur.  contra membra diaboli in voce liberae praedicationis exsurgerent, et necdhuc contra adversarios suos quasi in antris insidiabantur. Clausis quippe foribus quasi in quibusdam abditis specubus suis catuli rapturi mundum cubabant, ut animarum praedam postmodum praesumentes diriperent, de quibus tunc certum est quod mundi impetum
Abbreviated transcription (Latin):
Uel certe celorũ ratio ẽ ipsa uiuifi¬
catͥc uirtus: quȩ sp̃c format ãgelorũ
Dñs enim sicut᷑. ẽ. causa causarum.
sicut uita uiuentiũ: ita etiã ratio ra¬
tionabiliũ creaturarũ: Tunc enim
celorũ rationem dñs narrat: cum
semet ipsum nobis qͦmodo electis¬
sꝑibus presit insinuat: Tunc celorũ
rationẽ narrat: cũ detersa mentis
nr̃ẽ caligine. clara se uisione mani¬
festat: Unde et in eugłio dicit: Llenit
hora cum iã non in parabolis loquar
uobis: sed palam de patre annunciabo
uobis. Palam quippe de patre annun-¬
tiare se asserit: quia ꝑpatefactam
tunc maiestatis suȩ specĩe. et qͦmodo
ipse gignenti non impar oriat᷑: et
Aꝑte nãq tc̃ uidebimus quomͦ hoc
qͦd oriendo. ẽ. ei de qͦ oritur. subsequens
non ẽ: quomͦ is qui ꝑ processionem
ꝓducitur. a ꝓferentib non preitur:
Aꝑte tunc uidebimꝰ. qͦmodo et unũ
diuisibiliter tͥa sunt: et indiuisibilit᷑
dei.ẽ. uisa claritas fulleuantis Et con-¬

Expanded text:
certe coelorum ratio est ipsa vivificatrix virtus, quae spiritus format angelorum. Deus enim sicut est causa causarum, sicut vita viventium, ita etiam ratio rationabilium creaturarum. Tunc ergo coelorum rationem Dominus narrat, cum semetipsum nobis qspiritibus praesit insinuat. Tunc coelorum rationem narrat, cum detersa mentis nostrae caligine clara se visione manifestat. Unde et in Evangelio dicit: Venit hora cum jam non in parabolis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Palam quippe de Patre annuntiare se asserit, quia per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar oriatur, etaperte namque tunc videbimus, quando hoc quod oriendo est ei de quo oritur subsequens non est, quomodo is qui processione producitur a proferentibus non preitur; aperte tunc videbimus, quomodo unum divisibiliter tria sint et indivisibiliter Dei est visa claritas sublevantis. Et con
Abbreviated transcription (Latin):
ris ĩ fidelibus quasi ꝑ caliginem sona¬
uit: Unde et bene in lib̾s regũ scͥptũ ÷
Nebula ĩpleuit domũ dñi: et non po¬
terant sac̃dotes ministrare ꝓpt̾ nebu¬
lam: Exigentibus enĩ meritis. dũ suꝑbi
iudeorũ pontifices diuina mysteria
ꝑ parabolas audiunt: sac̃dotes in do

Expanded text:
fidelibus quasi per caliginem sonuit. Unde et bene in libris Regum scriptum est: Nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam . Exigentibus enim meritis, dum superbi Judaeorum pontifices divina mysteria per parabolas audiunt, sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
app̃henderunt eũ sac̃dotes et ꝓpħȩ. et
omnis populus dicens: Morte moriatͥ
Quare ꝓphetauit in noĩe dominiᷤ
Ecce innebula dñs uocẽ leuauit:
obscuras mentes suꝑbientium. direc
ꝓpħa corripuit: Ecce aquarum impe¬
tus eũ ꝓtinus oꝑuit: qͥa ab infurgen¬
bus populis et causa sue correptiont

Expanded text:
henderunt eum sacerdotes et prophetae et omnis populus, dicens: Morte moriatur, quare prophetavit in nomine Domini ? Ecce in nebula Dominus vocem levavit, quia obscuras mentes superbientium directo propheta corripuit. Ecce aquarum impetus eum protinus operuit, quia ab insurgentibus populis, et causa suae