comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q fr̃s coram se psallert p̾c̃ẽpit : quibus tamen an¬
tiphonã ipse ꝑsem& ipsũ desem& ipso in posuit
Aꝑte mibi portas ius titiae: & ingres sus ineas confice¬
bor dño. hec porta dñi iusti intrabt̃ ꝑeam. Cũque corã
eo adsis tentes fris psallerent: e missa uoee subito & pro¬
ducta uoce clamauit dicens. Urse ueni. Quodmex
ut dixit : eductus excorpore mortalem uitã finiuit.
Miratisunt fr̃s: quia hoc quod moriens fr̾ clamauerat
ignorabant. Quo defuncto: in monasterio facta ẽ mag¬
na tris titia. Quarto autem die quiddam nefrĩbus nẽ¬
cessarium fuit : ut admonas terium aliud positum lon¬
ge trans mitterent. Illuc igitur euntibus fribus: om̃seus¬
dem monas teru monachos tristes uehement̃ inuener̃
Quibus cum dicerent quid hab& is quoduos in tanto me¬
rore deprimitis: Responder̃ dicentes. Loci huius deso¬
lationem gemimus: quia unus fr̃ cuius nos in hoc monas¬

Expanded text:
que fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen anque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam ipse per semetipsum imposuit, Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. Illuc ergo euntes 428 fratres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, cujus nos vita in hoc monas
Abbreviated transcription (Latin):
sentes fuere testatisunt. in hora sui exitus ionã propbã.
ezehielem quoq & danihelem coepit aspicere. Quos
dum adse uenis se diceret. & depressif luminibuseis
reuerentiȩ obsequidm p̃ber& eͣcarne eductus. ẽ.
Qua inre aperte datur intelligi quae erit in illa
incorruptibili uita Noticia: siuir iste adhuc incar
numquã uiderat agnouit. Solet autem plerũq
contigere ut egres sur animgͥeos & iam recognos¬
cat: cum quibus pro ȩqualitate culparũ uł & iam
premiorũ in una .ẽ. mansione deputanda. Nã uir
uita uenerabilis eleͣtherius senex de quo p̃cedente
libro multa narraui in monas terio suo germanũ
frĩm ioħem nomine se habuisse perhibuit: qui
ante dies quat tuor decim suũ fribus exitum pre¬
dixit. Cum que decrescentes cotidie conputar&
dies: ante triduũ quã uocar& ur ex corpore febre
correptus . ẽ. Ad horam uero mortis ueniens miste¬
rium dnĩci corporis & sanguinis accepit. Uocatos¬

Expanded text:
sentes fuerunt, testati sunt, in hora sui exitus, Jonam prophetam, sentes fuerunt, testati sunt, in hora sui exitus, Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere. Quos dum venisse ad se diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi, quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carnunquam vidit, agnovit. Solet autem plerumque contingere, ut egressura anima eos etiam recognoscat, cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatis
Abbreviated transcription (Latin):
latarus art probo .ẽ. diuite cognitus. quem mit ti pcat
ex nomitie dicens. Mit te lazarũ ut intinguat extremui
digiti sui inaquam: et refriger& linguam meam: Inquã
uidelic& cognitione utrius que partis cumulus retribu¬
tionis. Ex cr̃es cit : ut & boni amplius gaudeant: quiã secũ
laetari conspiciunt quos amauerunt: & mali dumcum
eis tor quentur quos inhoc murido despectodõ dilexer.
eos non solũ sua sed&iam eorum poena consumat: Fit
autem inelec tis quiddam mirabilius: quia nonsolum
cos agnoscunt quos inhoc mundo nouerant. sedueliat
uisos accognitos re cognoscunt bonos quo snũquam
uiderunt. Hamcum antiquos patres in illa acterna he¬
reditate uiderint: eis in cogniti peruisionẽ nonerunt.
quos in oꝑe semꝑnoueruñt. Quia enĩ illic om̃s com¬
muni claritate deũ conspiciunt. quidẽ. quodibi nes¬
ciant ubiscientem omĩa sciunt: Nam quidam
quadrienniũ morer& ur : sicut religiosi alii quipre¬

Expanded text:
Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, didigiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam. In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit, et ut boni amplius gaudeant: quia secum eos laetari conspiciunt, quos amaverunt; et mali dum cum eis torquentur, quos in hoc mundo despecto Deo dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos cognoscunt, quos in hoc mundo noverunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia vident? Nam quidam triennium moreretur, sicut religiosi alii qui prae
Abbreviated transcription (Latin):
mum digiti sui in aqua. & refri ger& lingiua meam. Nui
abrab am dicit ⁊ ili recordare qͣuia recspis ti bona uiuita
at a latarus similiter mala. Piues autem dese ipso um
spen salutis nonhabens: adpromerendam suorum saluten
conuertitur dicens. Rogote pater: ut mittas eum indomo
patris mei. Habeo enim quinq frs: ut ces tetur illis ne &
posi ueniant inlocũ hunc tormeritorũ. Quibus uerb
apte declaratur : quia & boni bonos & mali cognoseunt¬
malos. Siuigitur ab raham lazarum minime cogñouisset:
nequaquã a deliuitem in cormentis positum detirans ae¬
ticius contritione loqueretur dicens quod mala recepit
inuita sua. Et si mali malos Nonre cognosceret: nequa quã
aluies inter mtis posicus frinsuorum &̃iuam absentiun meminisse: Quet̃ qũ¬
emoria quurauit ex orare: Qua inre ilud quoque ostendit᷑
quo dne quaqua ipserequisisti: quia & bonimalosecmali
cognoscunt bonos. Ha & diues ab abrahã cognoscitutu
cui dic tum ẽ. Recrpis ti bona inuita tua: Et electus

Expanded text:
Cui Abraham dixit: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerendam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis ne et ipsi veniant aperte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quemoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulimus luce clarius de mons trata. In quibus cũdictũ ẽ. ho¬
mo quidam erat diues & induebatur purpura & bisso. & epu¬
labatur cotidie splendide. & erat quidam mendicus nomine
saturari demicis quae cadebant demensa diuitis & nemo illi
dabat. sed& canes ueniebant & lingebant ulcera eius: seͣb¬

Expanded text:
protulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Hoprotulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie saturari de micis quae cadebant de divitis mensa, et nemo illi dabat; sed canes veniebant, et lingebant ulcera ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quiletus exiit : & die altero eccłam iamsecurus intrauit. Fac tũq
esł ut ꝑsex continuos dies lactus ac securus ꝓcederat. aestimais
quodeius scelus dñs aut non uidis s&. aut uisum misericor¬
diter dimissis s&. Die autẽ septimo : subita morte defunctus
.ẽ. Cumque sepulturȩ traditus fuisset: perlongum tempis
quae intumulo collecta fuerat defossa uideretur. Quod
uidelicet omĩpotens dñs faciens: ostendit quid eius anima
inocculto ꝑtulit. cuius & iam corpus ante humanos oculos
flãma consũpsit. Qua inre nobis quoq haec audientibus
exemplum formidinis dare dignatus ÷ : quatinus in hac conside¬
ratione colligamus quid anim̃a uiuens acsentiens proreatu
suopatitur: sitanto ignis supplitio & iam insensibilia ossa
nos inregno ł mali malos insupplitio agnoscunt. GRcoꝵ
Huius rẽĩ sententia: in uerbis .s̃. dominicis quam iã suꝑius

Expanded text:
qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securus intravit; factumque qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securus intravit; factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut visum misericorditer dimisisset; die autem septimo, subita morte defunctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempusquae in tumulo collecta fuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens, ostendit quid ejus anima pertulit in occulto, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re quoque nobis haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa nos in regno, et mali malos in supplicio agnoscunt. GREGORIUS. Hujus rei sententia in verbis est dominicis, quae jam superius
Abbreviated transcription (Latin):
debuis senti er ribile etiam quidlam inualanu sro¬
deuil seontigis se uiruite uenerabilis maximia nus sira¬
uanus ops : qui ddiu inhac urbe meo momastoncpit¬
fustr maera o consucuit dicens. Quidam curialis dl¬
lie sacratis simo paschali sabbato iuuenclũ ruuus dõ
fidilm inbatis mate suscepit: Quipos t ieuniun clo¬
fum enbrsus multoque uino inebriatus eandemfiliã
suum secum manere p&uit. eamque nocꝰte illa quode
datu nefas .ẽ. perdidit. Cumque mane facteo sur re¬
dislaneeus cogitari coepit ut adbal neum pergerẽ
Aesi aqua balezei lauar& maculapecca an hedit ded
cinto dienoniret eccłam: erubesbuat homĩnes d inuero
iret : pus tonescebat iuditiũ dei: Uicit itaque biuns¬
ni ueretundia perrecit adeccłã. Sedtremebundus
da pauens sart coepit at que per singala momeiro
sus paisnis qua hora inmunclo spiu deaderoeur s eocũ
sonp eopło uexarttur. Cumnque uehemesiril conere
einuspło a aru celebritate quasi aduer si nil contigt

Expanded text:
i . Terribile etiam quiddam in Valeriae provincia contigisse vir venerabilis Maximianus Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio prafuit, narrare consuevit, dicens: Quidam Curialis illic sacratissimo paschali Sabbato juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multoque vino inebriatus, eamdem filiam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod dictu nefas est perdidit. Cumque mane facto surrexisset, reus cogitare coepit ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit esiam, erubescebat homines; si vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad ecclesiam: sed tremebundus ac pavens stare coepit, atque per singula momenta suspectus qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cummissarum celebritate quasi adversi nihil contigit,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuistatum uulcu acm̃te placida: ille respondit. Sȩ. dd¬
illi contigit quihoc fecit. Nammihi qui contigit:
Inquibus eius uerbis ostenditur in quo uirtutis cul¬
mine sedebat: qui unum quo dinsũptus mundihabu¬
erat tamsecura ꝑdebat mnte magisque illi dolebat
qui peccatum comiserat: quainsibĩ qui peccato illius
damsna tolerabat. Nec pensabat quidipse exterius :
sedculpȩ reus quantum ꝑdebat intus. Hunc itaque cum
dies mortis egredi ecorpore urg eret: conuenerunt
multi ut tãm scaẽ animac recedenti dehoc mundo suas
animas cõmendarent. Cumque lecto illius quiconue¬
nerant hi om̃s adsis terent : alii ingredientes angelos
uiderunt. seddicere aliquid nullo modo potuerũnt:
aliiomĩno nihil uiderunt. sedom̃s qui aderant ita ue¬
hementis simus timor perculit: ut nullus egrediente
illa scã anima illi̾stare potuis s&. Et hiergo qui uide¬
rant & hi qui omĩno nihil uiderant unõ om̃s timore

Expanded text:
Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commiserat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque lecto illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt, alii omnino nil viderunt; sed omnes qui aderant, ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore
Abbreviated transcription (Latin):
eaquȩ indicare audientib deuerabili patre stephano ux
omelus euangłii curaui. Fuit & enim uirsicut isdemꝓb
& multi alii tes tantur nihil in hoc mundo pos sidens ñihil
quȩrens. solam cũ dõ pauꝑtatẽ diligens: Inter aduersa
semꝑ pacientiã plecꝰtens: conuentus seculariũ fugiens. ũa¬
care semꝑ orationi concupiscens. De quo unum uirtutis¬
bonum refero ut ex hoc uno ualeant eius multa pen¬
sari. His nãque cum quodã die messem quã sua manuse¬
uerat decisã ad areã deduxiss&. Nihil que aliud cum
discipulis suis ad totiis anni stipendiũ haber&. quida
ꝓuersȩ uoluntis uir antiqui hostis stimulis instigatus
eandem messem igne subposito ita ut erat in aciã incen¬
dit. Quodfac tum̃ dũ alter aspicer&: eidem dei famulo
cucurrit & nuntiauit. Qđ post quã indicauit: adiun¬
x̃ dicens. Ue. uę pater stephane. quid tibi contiga

Expanded text:
ea quae indicare audientibus de venerabili Patre Stephano in ea quae indicare audientibus de venerabili Patre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo paupertatem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus saecularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum bonum virtutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit?
Abbreviated transcription (Latin):
se sp̃s trementibus oculis puer aspicĩens. coepit cla¬
mare. O bsta pater: obsta pater. Qui clamans.
declinabat faciem ut se ab eis insinu patris abscon¬
der&. Queni cũ ille trem̃tẽ requirer& quid.
uideret: puer adiunx̃ dicens. Mauri homines
uenerunt : qui me tollere uolunt. Quicũ hoc dixis¬
s& : maiestatis nomen protinus blaphemauit. & animã
reddidit: Ut erum omp̃s ds̃ ostender& ꝓ quo reatu talib
eũ corrigere noluit. hoc morientem ꝑmisit iterare. Se qui
diup̃diuinitatis pacientiã blasphemus uixerat: quando¬
que ꝑdiuinitatis iuditium blasphemar& & moreretur:
Quatinus reatũ suũ pater eius agnoscer&: quipar uuli
filii animã neglegens. non a paruulum peccatorem gehen¬
ne unibus nũtris s&. Sedinterim hoc triste seponentis.
adẽa quȩ narrare coeperam laeta redeamis. Prȩdicto &¬
enim ꝓbo aliisque religiosis uiris narrantib agnoui:

Expanded text:
se spiritus trementibus oculis puer aspiciens, coepit clase spiritus trementibus oculis puer aspiciens, coepit clamare: Obsta, pater, obsta, pater. Qui clamans declinabat faciem, ut se ab eis in sinu patris absconderet. Quem cum ille trementem requireret quid videret, puer adjunxit, dicens: Mauri homines venerunt, qui me tollere volunt. Qui cum hoc dixisset, majestatis nomen protinus blasphemavit, et animam reddidit. Ut enim omnipotens Deus ostenderet pro quo reatu talibusholuit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patientiam blasphemus vixerat, quandoque per Divinitatis judicium blasphemaret, et moreretur; quatenus reatum suum pater ejus agnosceret, qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laeta redeamus. ΚΕΦΑΛ. tenim Probo aliisque religiosis narrantibus viris agnovi
Abbreviated transcription (Latin):
atque innumeris uitus sit subiectũ: hierłm caeles¬
tis maximã partem ex paruulis ibi infantibus arbi¬
tror posse conpleri.
Et si om̃s baptizatos infantes atque ineadem infan¬
tia morientes ingredi regnũ caeleste credendũ. ẽ.
om̃s tamen paruulos qui scilic& iam loqui possunt
regna caelestia ingredi credendum non est: quia non¬
nullis par uulis eiũsdem regni caelestis aditus a pa¬
rentibus clauditur. si male nutriantur. Nam quidã
uir cunctis in hac urbe notis sime̾is ante triennium
filium habuit annorum sicut arbitror quinque.
Quem nimis carnaliter diligens remisse nutriebat.
At que isdem paruulus quod dictu graue.ẽ: mox ut
eius animo aliquid obstitis s&: maiestite dẽi
blas phemare consue uerat. Qui inhac ante trien¬
nium mortalitate ꝑcussus : uenit ad mortem.
Cumque eum suus pater insinu tener&. sicut hi tes¬
t̾atisunt qui p̾sentes fuerunt : malignos ad se uenis¬

Expanded text:
atque innumeris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelesatque innumeris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelestis maximam partem ex parvulis vel infantibus arbitror posse compleri.Etsi omnes baptizatos infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam vir cunctis in hac urbe notissimus, ante triennium filium habuit annorum, sicut arbitror, quinque; quem nimis carnaliter 401 diligens remisse nutriebat. Atque idem parvulus quod dictu grave est mox ut ejus animo aliquid obstitisset, majestatem Dei blasphemare consueverat: qui in hac urbe ante triennium mortalitate percussus, venit ad mortem. Cumque eum suus pater in sinu teneret, sicut hi testati sunt qui praesentes fuerunt, malignos ad se venis
Abbreviated transcription (Latin):
leue & puellare ageret. arisu & iocisse abstiner&:. sci¬
ens ꝑomnia quodinter eadem uirgines quasuiderat
adeius obsequiũ die tricesimo uen̾ir&. Quibus uisis:
incunctis suis morib puella mutata.ẽ. omẽmque a se
puellaris leuitatem uitae. magnȩ grauitatis detersit
manu. Cum que eam parentes eĩus mutatam esse mira¬
rentur : requisita rem retulit quidsibi beata dei gen¬
trix ius serit. ł quali die itura esset ad obse quium
cius indi cauit. Cũposł uicesimo & quinto die: febn
correpta est. Die autem .xXͫ. cum hora eiusexitꝰ
propinquass&: eadem beatam genitricẽ dei cũ puellis
quas ꝑiusionem uiderat adse uenire conspexit¬
Cuise &iam uocanti respondere coepit. & depressis reue¬
renter oculis aperta uoce clamare. Ecce domina uenio.
ecce domiNa uenio. Inqua & iã uocera spm̃ reddidit: ẽt
ex uirgineo corpore habitatura cum scĩs uirginibis
exiuit PeRS. Cum humanũ genus multis

Expanded text:
leve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, scileve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexitCui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit. PETR. Cum humanum genus multis
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uidebat: scã illa anima . ẽ. ecorpore egressa. Tantaq
subito flagrantia miri odoris asꝑsa .ẽ: ut ipsa quoq
suauitas cunctis os tender& illi auctorem suauitatis
uenis se. Cumque corpus eius exmore mortuorum ad
lauandum e& nudatum longȩ orationis usu incubitis
eius & genibus camelorum more inuenta .ẽ obdura¬
ta cutis excreuisse. & quid uiuenseius sp̃s semꝑ egerit
caromortua tes tabatur ¶Sedneque hocsileo: quod¬
p̃dictus prob dĩ famulus desorore sua musa nomine
puella parua narrare consueuit dicens. Quod qua¬
ria apparuit: atque coeuas ei in albis uestibus puel¬
las ostendit. Quibus cum illa admisceri appeter&
sed sese eis iungere non auder&: beate mariẜ semper
uirginis . ẽ. uõce requisita anuell& cum eis. eẽ: atqui
in eĩus obsequio uiuere. Cui cumpuella eadem dicirte
uolo: ab ea protinus mandatum accepit ut nihil ultra

Expanded text:
quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabaturpraedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quaria apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus mandatum accepit, ut nihil ultra
Abbreviated transcription (Latin):
uero in consolatione aedientis animae ipse apparere
sol& auctor acretributor uitae. Unde & hoc quod
de tarsilla amita mea in omeliis euangłu dixisse me
recolo: Replicabo. Quae inter duas alias sorores suas
uirtute continuae orationis. grauitate uitae. singula¬
ritate abstinentiae: adculmer scĩtatis ex creuerãt
Huic ꝑuisionem felix a tauus m̃s huis romanȩ urbis an
tistes apparuit: eique mansionem ꝑp&uȩ claritatis
os tendit dicens. Ueni: quia in hac te lucis mansio ne
suscipio. Quae subsequente moxfebre correpta: ad diẽ
ꝑuenit extremũ. Et sicut nobilibus feminis uirisque
morientib multi conueniunt qui eorum ꝓximos conso¬
lentur : eadem hora exitus ipsi us multi uiri ac feminȩ
eius lectulũ circumste terunt. Cum sobito sursum ib¬
la respiciens. tħm uemientem uidit: & cũ magna anim¬
aduers:ͥ one coepit circumstantib clamare dicens.
Recedite. recedite: iħsuenit. Cumq in eũ intender&

Expanded text:
vero in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis excreverat. Huic per visionem Felix atavus meus hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet
Abbreviated transcription (Latin):
uiro narrante uenerabili patre eleutherio agnoui: qui aet
hunc familiarider nouerat et eius uerbis uĩta fidem prae¬
bebat . Hic itaque uenerabilis isaac̃ ortus exitalia non
fuit : sed ea illius narro miracula quae initaliã conuer¬
satus fecit ÷ cumprimum desiriae partib ad spolitanã
urbem uenis s&. ingressus eccłam acus todib p&ut. ut
sibi quantũ uellet̃ liceñtiã i concederetur orandi eũq
horis secretiorib e gredi nonur guerent. Quimox ado¬
randum stetit diem̃ que totũ ꝑegit in oratione: cuise¬
quentem continuauit et noctem Scd̃o etiã die cum
not te sub sequenti in defessus inprȩcibus ꝑstetit: diem
quoque ter cium inoratione coniunxit. Cumq hoc unus
exxcustodib suꝑbia spũ inflatus cerner&. unde proficere
debuit. inde ad effectus dampna ꝑuenit. Nã hunc simu¬
latorem dicere: et uerbo rustico coepit in postorem cla¬

Expanded text:
viro, narrante venerabili Patre Eleutherio, agnovi, qui et viro, narrante venerabili Patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem praebebat. Hic itaque venerabilis Isaac ortus ex Italia non fuit, sed ea illius norro miracula quae conversatus in Italia fecit. Cum primum de Syriae partibus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem cla
Abbreviated transcription (Latin):
Cumque hoc et interga uertereñt. ex quirentes siquodsignũ
uel dealia mons trari incisione potuiss&. ita sanũ atque
intemeratum omẽ corpus inuentũ .ẽ. acsi nulla hoc incisio re¬
ferri tetigiss&. PE ERS
uisnon obs tupescat signa talia mortuorũ quȩfiunt
riorib quoque gothorũ CPREGORINS:¬
Etemporib fuit iuxt̾a spolitanã urbem uiruitae uenera¬
bilis isaac nomine. Quiusque adextrema poene go¬
thorũ tempora ꝑuenit. quem nrorũ multi nouerunt.
et maxime sacra uirgogregoria. quae nunc inhac
romana urbȩ iuxta eccłam beatae maria semper
uirginis habitat. Quae dum adoliscentie sua e
tempore constitutis iam nuptus in aeccłam fugisset. et scĩ¬
monialis uitae conuersationẽ quȩrer&. ab eodem uiro de¬
fensa. atque ad eum quem desiderabat habitũ dño prote¬
gente ꝑducta ẽ. Quȩ quia sponsum fugit interra: ha¬
bere sponsũ meruit incaelo Multa autem de eodem

Expanded text:
Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes si quod signum Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt Prioribus quoque Gothorum temporibus fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis Isaac nomine, qui usque ad extrema pene Gothorum tempora pervenit, quem nostrorum multi noverunt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae nunc in hac Romana urbe juxta Ecclesiam beatae Mariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem
Abbreviated transcription (Latin):
par uulo infante quuillic ex tinctus inuentus.ẽ iuatamurum cor¬
pus ep̃i sepulture tradiderunt. Cumque posł eandem cedem
die quara gesimo rex totila iussiss& ut ciuesurbis illius qui
quolibet dis ꝑsi. eent: adeam sine aliqua trepidatione remea¬
rent: hiqui prius famem fugerͤͣnt uiuendi licentia accepta re¬
uersisunt: Sed cuius uit& ẽorum episcopꝰ fuer t memͦ res ubi
sepultu: eet corpus illius quesierunt: ut hoc iuxta honorem
debitum in eccła beati pa&ri apłi humarent. Cũ que itũ. eẽt
adsepul chrũ effosa terra: inuenerunt e̾orpus pueri pariter
humatuit pate iam die quadragesimo tabe corruptum etuer¬
mibus plenũ. Corpus uero epĩ acsidie eodem. eẽt. sepultum
et quodẽ adhuc magna ammiratione uenerandũ: quia ita
caput eius unitum fuerat corpori. acsi nequaquã fuiss& abs
cisum: sic uidelic& ut nulla uestigia sectionis apparerent:

Expanded text:
parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corparvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpute iam die quadragisimo, tabe corruptum et vermibus plenum; corpus vero episcopi, acsi die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita capud eius unitum fueracissum, sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis apparerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis ep̃s fuit ex conuersatione monasterii adsa¬
cerdotalis ordinis grãm deductus. Totilae autẽ ꝑfidi
regis temporib eañdem urbem annis septẽ continuis go¬
Thorũ exercitꝰ obsedit : ex qua multi ciuium fugerũnt
quifamis ꝑiculũ ferre non poterant. Annouero sẽptimo
nec dũ finito: obsessam urbẽ gothorũ exercitus uitraũ.
Tunc comes qui eidem exercĩtui prae erat adregem tocili
nuntiosmisit: quirens quid de ep̃o uł popłs fueri iu¬
ber&. Cui precepit dicens. Episcopo prius auertice usq
ad calcaneũ corrigiã tolle: & tunc caput illius amputa
Omnem uero populũ qui illic inuentus. ẽ: gladio extin¬
cutemiam mortui auertice usq ad calcaneũ incidit
ut ex eius corpore corrigia sublata uideret᷑. max que
corpusillius extra murũ proiecit. Tunc quidã humani¬
tatis pietate conpulsi abscisum caput ceruici adponentes c̃umuno

Expanded text:
civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacivitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam devotus. Totilae autem perfidi regis temporibus eandem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extint eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno
Abbreviated transcription (Latin):
tra quem pedem tendere nullo nodo aũder&. Cumq
uir dri insole nimio scaret abeisdem gothis circundatus.
et designatione circuli inclausus. repente choruscus et to
nitras. et tanta uis pluuiae erupit: uthi qui eũ custo¬
diendũ acceperant. in mensitatem pluuiae ferre non
possent. Et dum magna nimis inundatio fieret. ĩntra
eandem designationẽ circuli inqua uir dñi fulgentius
Ctetit neuna quidem pluuiae gutta descendit
Qđ dumregi crudelissimo nunciatum fuiss&. illa
mens efferã admagnã eius reuerentiã uersa ẽ. Cuius
paenã prius insaciãbili furore siciebat. Sic sis omp̃s dĩ
contra aelatis carnaliũ mentes potentiae suae miracu¬
la ꝑ despectos oꝑatur : ut quise suꝑbae contra precepta
ueritatis eleuant eorum ceruicesi ueritas ꝑhumi¬
uꝑ quoque floridus uenerabilis uitae ep̃s nar¬
rauit quoddam memorabile ualde miraculum
dicens. Uir sc̃issimꝰ hercolanꝰ nutritor ms perussinȩ

Expanded text:
tra quem pedem tendere nullo modo auderet. Cumque tra quem pedem tendere nullo modo auderet. Cumque uir Dei in sole nimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, repente corruscus et tonitrua factus est magnus, et tanta uis pluuiae erupit, ut hi, qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent. Et dum magna nimis inuneandem designationem circuli, in qua vir Dei Fulgentius stetit, ne una quidem pluviae gutta discendit. Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effera ad magnam eius reverentiam versa est, cuius poenam prius insatiabili furore sitieba'. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per dispectos operatur; ut qui se superbe contra praecepta veritatis elevant, eorum cervicem veritas per humier quoque Floridus venerabilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: 'Vir sanctissimus Ercolanus, nutritor meus, Perusinae
Abbreviated transcription (Latin):
phetiae spm̃claruit : quiminis tros suos asepulturae
suae loco subfes tinatione discedere praecepit. De
oc autem quod diuisa plu FULGenuoepo:¬
Quia factum narrari mira culũ: et ĩam inalterius
epĩ ueneratione mons tratũ: ẽ Hã quidã clericus
senex qui adhuc suꝑest: ẽidem re praesto se fuissel
tes tatur dicens: Fulgentius ep̃s quiutriculensi eccłȩ¬
preerat regem crudelissimũ totilam infe sã omtui
modo habt bat. Cumque a deasdem partes cumexer¬
citu propin quass&: curȩ fuit ep̃o per dericossuos exe¬
nia mittere. eiusque furoris insaniam sipos s& munerib
mit cͥegire. Quae ille ut uidit protinus spreuit: atq
iratuf suis hominib iussit ut eundem epm subomiu
asperitate constringerent. eumque eius Namini ser¬
uarent: quemdum feroces gothi minis tri scilicet cru¬
delitatis illius tenuis sent: circũ dantes eũ uno inlo co
¶tͥre p̃ceper̃ eique interra circulũ designauerunt. ẽx¬

Expanded text:
phetiae spiritum claruit, qui ministros suos a sepulturae phetiae spiritum claruit, qui ministros suos a sepulturae suae loco sub festinatione discedere praecepit. 12. Hoc autem quod divisa pluvia factum narravi miraculum etiam in alterius episcopi veneratione monstratum est. Nam quidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: 'Fulgentius episcopus, qui Utriculensi eccpreerat, regem crudelissimum Totilam infensum omni modo habebat. Cum- que ad easdem partes cum exercitu propinquasset, curae fuit episcopo per clericos suos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circulum designaue- runt, ex
Abbreviated transcription (Latin):
popłonii paraui itponite. Cui illi cum dicerent
corpus tuũ ill ic reducere qualiter possumꝰ. quia
a langobardis teneri loca eadem & ubiq: illic eos dis¬
currere scimus. ipse respondit reducite me securi:
Nolite metuere sedfes tinae mesepelire curate :
Mox autem ut sepultũ corpus meũ fuerit: ex loco
eo dem sub omĩ festinationȩ discedite. De functii¬
gitur corpus inposuer̃ naui. Cũque popłoniũ ten¬
derent: collecto innubib aere inmensa nimis pluuia
erupit. Sedut cunctis patescer& cuiusuiri corpus
nauis illa portaret ꝑ illudmaris spatiũ quod abelba
insula usque populoniũ xuͭ ͫ milib distat. circa
utraque nauis latera procellosa ualde pluuia des¬
cendit: et innau eadem una pluuiae gut ta non¬
cicidit: Peruenere itaque adlocum clerici: ẽt sepult᷑ȩ
tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cuius precepta seruan¬
aduenit. Ex̃ cuius aduentu uirum dei ha buisse pro¬

Expanded text:
Populonii me ponite. Cui illi cum dicerent: Populonii me ponite. Cui illi cum dicerent: Corpus tuum illuc qualiter reducere possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem, et ubique eos illic discurrere scimus? Ipse resnolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluvia erupit. Sed ut cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per illud maris spatium, quod ab Helba insula usque Populonium duodecim milibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia discendit, et in navi eadem una pluviae gutta noncecidit. Pervenere itaque ad locum clerici et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cuius praecepta servanadvenit. Ex cuius adventu virum Dei habuisse pro
Abbreviated transcription (Latin):
etferina corda. eent hominũ: et̃ quasi humana bes¬
tiarum. Tunc popłs quiad spectaculũ uenerat
mortis magno clamore uersus ẽ. in ãmiratione uenera¬
tionis. Tũnc adeius reuerentiã colendã rex ipse per¬
motus est: quippe cũ quo suꝑno iuditio actum fuerat.
ut qui dm̃ sequi prius incus todienda uita epĩ noluit:
saltim admansuetudinem bestiã sequeret᷑. Cuirei hu
qui tunc prȩsentes fuerent adhuc noͣnulli suꝑsunt:
eamque cum omĩ illic popłose uidis se testantur
Dequo etiã uiro: aliud quoq miraculũ uenantio¬
lunensi epõ narrante cognoui. In ea namque pop̾u¬
loni eccła cuipre erat sẽpulchrũ sibi prepauit. Sed
cum langobardorũ gens initaliã ueniens cuncta uas¬
tas s& ad helbã insulã recessit. quunruente egritu¬
dinȩ ad mortem ueniens clericis suis sibique obꝰ sequen¬
tib prȩcͤpit dicens. Insepulchromeoᷤ mihi in eccła.

Expanded text:
et ferina corda essent hominum et quasi humana beset ferina corda essent hominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione venerationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum quo superno iudicio actum fuerat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vita episcopi noluit, saltim ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hii qui tunc praesentes fuerunt, adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testantur. De quo etiam Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia cui praeerat sepulcrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Ilvam insulam recessit. Qui ingruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: In sepulcro meo quod mihi praeparavi
Abbreviated transcription (Latin):
Quos gothi s super uenientib ab condit: eorũque
uitam ab illorũ nequitia abscondendo seruauit.
Qđ dũ gothorũ regi ꝑfido totilae nuntiatũ fuis set.
crudelitatis in m& nissimȩ uesania succensus. hunc
ade qui octauo huius urbis miliario merrͦlis dicitur
ubitunc ipse cum exercitu sedebat iussit ad dicĩ eũ¬
que inspec taculũ popłi ursis ad deuorandũ proici
Cumque isdem rex ꝑfidus impso quoque specta culo
consediss& : ad aspicie ã mortem epĩ magna popłi
turba confluxit. Tunc ep̃s deductus inmedio. ẽ.
at queeius mortem in manissimꝰ ursus exquisitus est.
Quidũ humana merobra crudeliter carper&: seuiregis
animũ saciaret. Dimissus itaque ursus excal  est̃
qui accensus et concitus. ep̃m p&it. Sed subito suae
feritatis oblitus : deflexa cer uice. su mis soque hu¬
militer capite lambere pedes epĩ coepit. Vt patent̃
om̃ib daretur intelligi. quia erga illũ uirum dei

Expanded text:
Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc episcopus deductus in medio est, atque ad eius mortem inmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa cervice summissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intellegi, quia erga illum virum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tener& : uenerabilis uitae sabinꝰ ep̃s respondit dicens.
Uade et dic ei : mandat tibi ep̃s ut te conpescas: et ad pro¬
prium alueũ redeas. Quod dia conꝰ eius audiens : dispex̃
Sabinus dni iħu xp̃i seruus: cõmonitoriũ pado: p̃cipio tͥ
non exeas. necterras eccłae ledere praesumas. Atque¬
idem notario subiunã: dicens. Uade hoc scribe.: et in
aquã eiusdem fluminisꝓice. Quo facto scĩuiri p̃cep¬
tum suscipiens. statim sẽ aterris eca& fluminis aqua
conpescuit. at que adpropriũ alueũ reuersa: exire ulte¬
rius in loca eadem nonp̾sũpsit. Qua inre p&re quid
aliud quam inoboedientium hominũ duritia con¬
funditur. quando . inuirtute cħu etelementũ mrati¬
UIir quo que uenerabilis cerbonius popłomii ep̃s:
magnam dieb nr̃is scĩtatis suae probationem dedit.
Nam cum hospitalitatis studio ualde. eet̃. intentus.
die quadam transeuntes milites hospitio suscepit

Expanded text:
teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit Sabinus Domini Jesu Christi servus, commonitorium Pado: Praecipio tibi non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irratiue vitae venerabilis Cerbonius Populonii episcopus magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
orationi incubuit: atque idem flumini p̾cipiens utseque¬
retur : ploca quȩq eiuisa sunt rastrũ ꝑterram traxt
Quem relicto alueo proprio tota fluminis aqua secu¬
ta est : ita ut funditus locum consueti cursus desereret.
et ibi sibi alueũ ubi tracto ꝑterrã ras tro uir pdni sig¬
num fecerat uindicaret. Et quȩq eent. alimentis hõ¬
minũ profutura sata ł plantata ultra nonleder&. De
ue nantii epi aliudmira culum relatione cognoui:
quod inplacentina urbae ꝑhi bet gestũ. quoduir quoq
ueracissimꝰ iohannis inhrac modo romana ciuitate locũ
prȩfectorũ seruans . qui in eadem placentina urbe .ẽ. ortꝰ
et nutritus : ita uteps memorat quia gestũ fuerit at¬
testatur. In ea namq ciuitate sabinum nomine fuis¬
se asserunt mirae uirtutis epm̃. Cui dũ die quadam
suus diaconus nunciasset quod cursus sui padus alueũ
egres sus eccłȩ agros occupasset. totaq illic loca nu¬
tri endis hominib profutura aqua eiusdem fluminis

Expanded text:
orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei visa sunt rastrum per terram traxit. Quem relicto alveo proprio 296 tota fluminis aqua secuta est, ita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent alimentis hominum profutura sata vel plantata ultra non laedereenantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
s& inferuescente spũ collegit uocem atque erupit
dicens. Recede ame mulier. ad huc igniculus uiuit
paleam tolle: Illa igitur recedente. crẽscente uirtute
corporis cũmagnã coepit laetitia clamare dicens:
Bene ueniunt dñi mei. bene ueniunt dñi mei. Quid
ad tant illum seruulũ urm estis dignati conuenire.
Ceniouenio. grãsaga. grasago. Cumque hoc itera.¬
ta crebrouocẽ repeter& : quib hoc dicer& notisui
qui illum circũ steterant requirebant. Quibus ille
ammirando respondit: dicens. Nũ quid conuenis¬
se hic scõs apostolos non uid&is: beatos p&rũ & paulũ
primos apłorũ non aspicitis: Ad quos iterum conũsus:
dicebat. Ecce uenio: ecce uenio. Atque interhaec uerba:
animam reddidit. & quia ueraciter scõs apłos uiderit:
eos& iam ꝓsequendo testatusest. Quod plerumque con¬
tłgit iustis inmorte sua scõrum praecellentium uisiones
aspiciant. He ipsam mortis suae poenalem sententiam

Expanded text:
set, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, set, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me, mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant domini mei; 389 bene veniant domini mei; quid ad tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit, dicens: Nunquid hic convenisse sanctos apostolos non videtis? beatum Petrum et Paulum primos apostolorum non aspicitis? Ad quos iterum conversus, t: Ecce venio, ecce venio; atque inter haec verba animam reddidit. Et quia veraciter sanctos apostolos viderit, eos etiam sequendo testatus est. Quod plerumque contingit justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones aspiciant, ne ipsam mortis suae poenalem sententiam