comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teneat. iam indefensionẽ rei quam
appeat. uacuus litigator elaborat.
Quãuis gͦ nil de concupita receperit:
habet in corde iam fruetũ concupis¬
centiȩ. laborẽ rixȩ. Graui. itaq popło
pͣmitur : qui instigantis a uaritiȩ
tumultu uastatur. Alius se tyran¬
nidi suꝑbiȩ subicit: & cor miserũ
dũ contra homines erigit. uicio
substernt. Honoꝵ sublinũ infulas
appetit. exaltari successib exquirit:¬
totumq qđ ẽẽ desiderat. sibi apud
semetipsũ in cogitationib depingit.
Iam quasi tribunal presidet. iam
sibi parere obsequia subiectoꝵ uidet:
iam cȩteris eminet. iam aliis mala
irrogat. alus quia iam trrogaue¬
rint recompensat. iam apud semet¬
ipsũ strpatus cuneis ad publicũ pro¬
cedit: lam quib obsequiis fulciatur
enumerat: qui tamen hec cogitans
solus repit. iam alia conculcat: alia
subleuat. iam de conculcatis satisfacit
odis. iam de stibleuatis recipit fa
uores. Qui igitur tot fantasmata

Expanded text:
teneat, jam in defensione rei, quam teneat, jam in defensione rei, quam appetit, vacuus litigator elaborat. Quamvis ergo nil de concupita receperit, habet tamen in corde jam fructum concupiscentiae, et laborem rixae. Gravi itaque populo premitur, qui instigantis avaritiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjicit, et cor miserum dum contra homines erigit, vitio substernit, honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibtotumque, quod esse desiderat, sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit. Iam quasi tribunal praesidet, iam sibi parere obsequia subiectorum videt, iam ceteris eminet, iam aliis mala inrogat, aliis, quia inrogaverint, recompensat, iam apud semetipsum/ stipatus cuneis ad publicum procedit, iam, quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen hęc cogitans solus repit, iam alia conculcat, alia sublevat, iam de conculcatis satisfacit odiis, iam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. Turbam itaq hic intus susti.¬
net: quẽ pondus uehemens inflã¬
matȩ cogitationis pręmit. Alius
iuri se auaritiȩ tradidit: & fasti¬
diens ꝓpria. aliena concupiscit.
hic plerũq concupita acdipisci ñ
ualens: dies quidẽ in ocium. noctẽ
uero in cogitationẽ uersat. torpet
ab utili oꝑe. quia fatigatur illicita
cogitatione. Consilia multiplicat:
& sinũ mentis cogitationũ inuen¬
tionib latius expandit. Peruenire
ad concupita satagit: atq ad optinen¬
da hec. quosdã secretissimos causarũ
meatus querit. Qui mox ut in causa
aliquid subtile inuenisse se estimat.
iam se obtinuisse qđ cͦupierat exul¬
tat. Iam quid etiam adepte rei ad¬
iungat excogitat: atq ut in meliori
statti debeat excoli ꝑtractat. Quam
quia iam quasi possidet. & quasi ad
meliorẽ specie̾ adducit. mox insidias
inuidentiũ considerat: & quid eontͣ
se uirgii moueatur pensat. Exqͥrit
quid respondeat: & cũ rem nullam

Expanded text:
ponit. Turbam itaque hic intus sustiponit. Turbam itaque hic intus sustinet, quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, dies quidem in otium, noctes vero in cogitationem versat. Torpet ab utili opere, quia fatigatur illicita cogitatione. Consilia multiplicat, et sinum mentis cogitationum inventionibus latius expandit, pervenire ad concupita satagit, atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quaerit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se aestimat, jam se obtinuisse quod concupierat exsultat. Jam quid etiam adeptae rei adjungat, excogitat, atque ut in meliore statu debeat excoli, pertractat. Quam quia jam quasi possidet, et quasi ad meliorem speciem adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se jurgii moveatur, pensat, et exquirit quid respondeat. Et cum rem nullam
Abbreviated transcription (Latin):
tudmnes. Om̃s eni qui uel illicita ap¬
petunt. uel in hoc mundo uideri
aliquid uolunt: densis cogitationũ
tumultib in corde cõprimuntur.
Dumq desiderioꝵ turbas intra se ex¬
citant: ꝓstratam mentẽ pede miserȩ
frequentationis calcant. Alus nãq
iuri se luxuriȩ subdit: atq. ante
mentis oculos scemata turpium
ꝑpetrationũ fingit: & cũ effectus
non tribuitur oꝑis. hoc crebrius
agitur intentione cogitationis. Uo¬
luptatis ꝑfectio queritur: & con¬
cussus eneruiter animus hinc
inde & sollicitus & cęcatus: occasio¬
nem nequissime expletionis rimat᷑.
Mens itaq hec quasi quendã popłm
patitur: quȩ insolenti cogitationũ
tumultu uastatur. Alius irȩ se do¬
minio strauit: & quid in corde
nisi turgia etiã quȩ desunt ꝑagit :
Hic sepe p̾sentes ñ uidet. absentib
contradicit: intra semet ipsum
contumelias ꝓfert. & recipit: re¬
ceptis autẽ durius respondet. Et
cũ qui obuiet nullus adsit: mag¬
nis clamorib rixas in corde com¬

Expanded text:
mnes enim, qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur; dumque desideriorum turbas intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxuriae subdidit, atque ante mentis oculos scperpetrationum fingit, et cum effectus non tribuitur operis, hoc erebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus hinc inde et sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti cogitationum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit, et quid in corde nisi jurgia etiam quae desunt peragit? Hic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert et recipit, receptis autem durius respondet, et cum qui obviet nullus adsit, magnis clamoribus rixas in corde com
Abbreviated transcription (Latin):
S diceret. Disrupisti uincula mea:
Stibi sacrificabo hostiam laudis.
Contempletur itaq uir sc̃s qđ con¬
uersos peccatores lux interna re
itaq qđ scĩ uiri desiderii exercita¬
tione fatigati. altius in illo intimo
sinu requiescant: & dicat. Et ibi
requieuerunt fessi robore. Contẽ¬
pletur qđ cunctis simul corrupti¬
onis sue uinculis absoluti. ad illa

Expanded text:
: Dirupisti vincula mea, : Dirupisti vincula mea, tibi sacrificaboContempletur itaque vir sanersos peccatores lux interna recquod sancti viri desiderii exercitatione fatigati, altius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa
Abbreviated transcription (Latin):
tati quippe creatura non uolens
subditur: quia homo qui ingeni¬
tȩ constantiȩ statũ uolens deserint.
pressus iuste mortalitatis pondere.
nolens inuitabilitatis sue corrup¬
tioni seruit. Sed creatura hȩc
tunc a seruitute corruptionis
eripitur: cũ ad filioꝵ dĩ głam in¬
corrupta resurgendo subleuat᷑.
Hic itaq electi molestia uincti sunt:
quia adhuc corruptionis suȩ
pęna deprimuntur. Sed cum
corruptibili carne exuimur.
quasi ab his quib nunc asstrin¬
gimur. molestie uinculis relaxam᷑.
Presentari namq iam dõ cupimꝰ:
sed adhuc mortales corporis obli¬
gatione p̃pedimur. Iure gͦ ultt¬
cti dicimur : qui adhub moessum
nr̃i desiderii ad dm̃ liberũ non
habemus. Unde bene paulus etͣna
desiderans. sed tamen ad huc cor¬
ruptionis suȩ sarcinã portans:
uinctus clamat. Cupio dissolui.
ret: nisi se ꝓculdubio uinctum
uideret. Hȩc autẽ uincula quia
certissime rũpenda in resurre¬
ctione conspexe. Irat: iam quasi
rupta gaudebat E ꝓpheta cum¬

Expanded text:
tati quippe creatura non volens subditur, quia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus iste mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptionis suae poena deprimuntur. Sed cum corruptiquasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus clamat: Cupio dissolvi eret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Propheta, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mat. & quesita adium̃ta ꝓicimꝰ :
ne calor exurat. Tot igitur diuersi¬
tatib occurrentes. quid aliud¬
aginus. nisi corruptibilitati ser¬
uimus. ut saltem multiplicitas
impensi obsequii corpus sustineat.
qđ anxietas infirmȩ mutabilitatis
grauat: Unde bene ꝑ paulũ drͣ.¬
÷uanitati eñi creatura subiecta est

Expanded text:
mat, et quaesita adjumenta projicimus, mat, et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes quid agimus, nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat, quod anxietas infirmae mutabilitatis gravat? Unde bene per Paulum dicitur: Vanitati enim creatur
Abbreviated transcription (Latin):
sus sp̃s ad sinũ pacis intimȩ pleno
desiderio ꝑtrahat: feruenti certa¬
mine caro ꝑturbat: Quȩ & si iaͣ
ante faciem uelut ex aduerso acie
erecta non obuiat: adhuc tamen
amentis dorso quasi captiua sub¬
murmurat: & quãtus timendo
sed tamen turpi strepttu in corde
specie̾ pulchre quietis fedat. E lecti
igitur & si ualenter omia suꝑant.
cũ securitatẽ pacis int̾ne desiderant:
grauis eis est molestia adhuc habe¬
re qđ uincant. Qui his exceptis.
ea etiam uincula sustinent. que
grauis exterius necessitas asstrin¬
git. Esurire quippe. fitire. lassesce¬
re. uincula corruptionis sunt :
quȩ scilicet solui nequeunt: nisi
eteni refectionib corpus: ne exte¬
nuatũ deficiat. Extenuamus absti¬
nentia: ne nos repletũ pͣmat. Uege¬
tamus hoc motibus: ne situ immo¬
bilitatis intereat. Sed citius hoc
collocando sistimus: ne ipsa sua ue¬
getatione succũbat. Adium̃to hoc
uestiũ tegimus: ne frigus interi¬

Expanded text:
sus spiritus ad sinum pacis intimae pleno sus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu in corde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt: quae scilicet solvi nequeunt, nisi etenim refectionibus corpus, ne extenuatum deficiat; extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat. Vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat; sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetatione succumbat. Adjumentis hoc vestium tegimus, ne frigus interi
Abbreviated transcription (Latin):
eni quãuis nullus desiderioꝵ car¬
naliũ tumultus possideat. duris
tamen uinculis eos in hac uita posi¬
tos sue molestia corruptionis ligat.
Scriptũ quippe est. Corpus qđ cor¬
rumpitur aggrauat animã: & de¬
primit terrena inhabitatio sensum
multa cogitantẽ. Eo itaq ipso quo
adhuc mortales sunt. & corruptio¬
nis suȩ pondere grauantur: &
asstricti molestia uincti sunt: quia
in illa adhuc libertate uite incor¬
ruptibilis ñ exurgunt. Aliud nãq
de mente. altud de corpore tolerant:
& contra semetipsos cotidie in
int᷑no certamine exsudant. An nͣ
duro molestiȩ uinculo ligantur.
quoꝵ nimirũ mens sine labore
in ignorantia soluitur: & ñ nisi
cũ studio laboris eruditur : Coac¬
ta erigitur. libens iacet. ab infimis
uix leuatur.: & tamen eleuata ꝓti¬
nus labitur. semet ipsam laboriose
uincendo suꝑna conspicit: sed re¬
uerberata lumen qđ se irradiaue¬
rat refugit. Annon duro molestiȩ
uinculo ligantur. quos cũ accen¬

Expanded text:
viros quamvis nullus desideriorum carnalium tumultus possideat, duris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionis ligat. Scriptum quippe est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Eo itaque ipso quo adhuc mortales sunt, corruptionis suae pondere gravantur, et astricti molestia vincti sunt, quia in illa adhuc libertate vitae incorruptibilis non exsurgunt. Aliud namque de mente, aliud de corpore tolerant, et contra semetipsos quotidie in interno certamine desudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro molestiae vinculo ligantur, quos cum accen
Abbreviated transcription (Latin):
tura creatori ꝑ eundem sp̃m qui
nichil in se uel iuxta se aliud nisi
semꝑ ẽẽ habet. hoc qđ̃ erit. hoc qđ
p̃teriit. conspicit: ac infra supraq.
mentis oculũ tendit: & uenientia
uel transacta considerans. ad et̃nũ
ẽẽ medullitus in ardescit dicens.
Nunc enĩ dormiens silerem. Nunc
quippe: p̃sentis est temporis. Et
quid est stantem semꝑ in presenti
quietẽ querere: nisi ad illud cui
nichil uenit. nichil pͣterit. gaudiũ
ȩt̾nitatis anbelare : Quod nimirũ
ueritas semꝑ eẽ suũ ut nobis ut¬
cũq infunderet : moyse mediante
insinuat dicens. Ego sum qui sum.
ft dices filiis istł. Qui est misit me
ad uos. Sed ecce quia labentia con¬
spicit. quia semꝑ pͣsens gaudium
quęrit. quia uenturȩ lucis memo¬
rat. quia electoꝵ eiꝰ ordines enume¬
rans pensat: ipsam iam nobis aptiꝰ
quietẽ huius lucis insinuet. & qͥa
apud illam cotidie de prauoꝵ con¬
uersione agitur. uerbis manifesti.¬

Expanded text:
tura creatori, per eumdem spiritum, qui tura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se vel juxta se aliud, nisi semper esse habet, hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens gaudium quaerit, quia venturae lucis memorat, quia electorum ejus ordines enumerans pensat: ipsam jam nobis apertius quietem hujus lucis insinuet, et quid apud illam quotidie de pravorum conversatione agitur, verbis manifesti
Abbreviated transcription (Latin):
uero additur: uel qui concepti nͣ
uiderunt lucẽ. hi namq qui post
acceptã legẽ in hoc mundo nati sunt:
auctori suo eiusdem legis funt am¬
monitione concepti: sed tamen
concepti lucẽ minime uiderunt:
quia ad aduentũ dñicȩ in carnati¬
onis. quauis hanc fideliter crede
natus quippe dñs dixit. Ego sum¬
S lux mundi. Atq. ipsa lux ait. Multi
ꝓphetȩ & iusti desiderauerunt ui¬
dere quȩ uidetis: & non uiderunt.
Concepti igitur ñ uiderunt lucem:
quia & ad spem uenturi mediato¬
ris aꝑtis ꝓphetarũ uocib excitati
nequaquã potuerunt cernere eius
incarnationẽ. In his itaq conceptꝰ
interior formã fidei edidit: sed
hanc usq. ad aꝑtam uisionẽ diuitiȩ
presentiȩ nͣ ꝑduxit : quia prius
hos a mundo mors intueniens
rapuit: quã manifesta mundum
ueritas illustrauit. Uir igitur sc̃s¬
s̃pũ eternitatis plenus. manu cordis
cuncta labentia ad memoriã asstrin¬
git: & quia angusta est om̃is crea¬

Expanded text:
uitur: Vel qui concepti non uitur: Vel qui concepti non viderunt lucem. - Hi namque qui post acceptam legem in hoc mundo nati sunt, Auctori suo ejusdem legis sunt admonitione concepti. Sed tamen concepti lucem minime viderunt, quia ad adventum Dominicae incarnationis, quamvis hanc fideliter apertinatus quippe Dominus dicit: « Ego sum lux mundi . prophetae et justi desideraverunt videre quae videtis, et non viderunt . Concepti igitur non viderunt lucem, quia ad spem venturi Mediatoris apertis prophetarum vocibus excitati, nequaquam potuerunt cernere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum Veritas illustravit.  Vet. spiritu aeternitatis plenus, manu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis crea
Abbreviated transcription (Latin):
amicus dõ: ibi isaac qui caligantib
carnis oculis ꝑ etatem quidẽ p̃sentia
non uidit: sed ꝑuirtutẽ ꝓpbetiei sp̃s
in futuris etiam scłis. magna uidendi
luce ractiauit: ibi iacob qui dũ tram
fr̃is humiliter sugit. clementer edo¬
muit. qui ꝓle quidẽ fecundus exti¬
tit. sed tamen sp̃s ubertate fecundior.
eandem ꝓlem sub ꝓphetie suȩ um¬
culis asstrinxit. Bene autẽ ab ortiuũ
hoc absconditũ dicitur: quia amun¬
di primordus dũ quosdam paucos
moyse scribente cognoscimus. pars
nobis maxima humani generis
occultatur. Neq em̃ tot iustos solũ¬
modo usq ad acceptam legem exti-¬
tisse credendũ est: quot moyses
breuissima descriptione ꝑstrurxit.
Quia gͦ a mundi primordio edita
multitudo bonoꝵ ex magna parte
notitiȩ nr̃eͣ subtrahitur: ab ortiuũ
hoc absconditũ uocatur. Qđ & non
subtitisse dr̃: quia enumeratis pau¬
cis eoꝵ frequentia nullo apud nos
memoriȩ scripto retinetur. Recte

Expanded text:
amicus Deo . Ibi Isaac, qui caligantibus amicus Deo . Ibi Isaac, qui caligantibus carnis oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit . Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc absconditum vocatur. Quod et non substitisse dicitur, quia, enumeratis paucis, eorum frequentia nullo apud nos memoriae s
Abbreviated transcription (Latin):
Abortiuus qui ante plenũ tẽpus
oritur: extinctus ꝓtimis occulta¬
tur: Quos igitur sc̃s uir alios
abortiuos uocat. cũ quib se qui¬
escere potuisse considerat: nisi
electos quosq qui abipso mundi
primordio ante redepͣtionis tẽpus
exorti sunt: & tamen huic mundo
semet ipsos mortificare curauert᷑:
Qui conscriptȩ legis tabulas nͣ haben¬
tes quasi ab utero mortui sunt:
quia auctore̾ suu̾ naturali lege ti¬
muerunt. Et cũ uenturũ media¬
torem crederent: studuerunt sũ¬
moꝑe mortificandis uoluptatib
etiam que scripto ñ acceperant
p̃cepta seruare. Tempus itaq illud
qđ iuxta mundi inictũ mortuos
huic scło patres nr̃os ꝓtulit: quasi
abortiui uterus fuit. Ibi namq abel
qui occidenti se frĩ restitisse non
legitur. ibi enoch qui talem se ex¬
hibuit ut ambulattirus cũ dño trans¬
ferretur: ibi noe qui ꝑ hoc qd diui¬
no examini placuit in mundum
mundo suꝑstes fuit. Ibi abraham qͥ
dũ peregrinus est scło. factus est

Expanded text:
Abortivum, quia ante plenum tempus oritur, exstinctum protinus occultatur. Quos ergo sanctus vir alios abortivos vocat, cum quibus se quiescere potuisse considerat, nisi electos quosque, qui ab ipso mundi primordio ante redemptionis tempus exorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt? Qui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuerunt summopere, mortificandis voluptatibus, etiam quae scripto non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem se exhibuit, ut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit . Ibi Abraham, qui dum peregrinus est in saeculo, factus est
Abbreviated transcription (Latin):
Illic requies lucis remunerat: qͦs
hic interius recreans ꝓuectus fati¬
gat. Nec mouere debet. qđ lucem
nominans. nequaquã subdidit in
hac: sed ibi. Quã eñ continere
electos conspicit: quasi locũ nrm
hanc ẽẽ deprehendit. Unde psal¬
mista. cũ incõmutabilitatẽ ȩt̃nita¬
tis aspiceret: dicit. Tu autẽ idem
ipse es: & anni tui ñ deficient.
hunc electoꝵ locũ ẽẽ demintiat
subdens: filii seruoꝵ tuoꝵ in ha¬
bitabunt ibi. Dis em̃ qui sine situ
continet om̃ia: nobis ad se ueni¬
entib locus non localis manet.¬
Ad quẽ locũ dũ ꝑtingimus. etiam
ipsa in hac uita mentis nr̃e tran¬
quillitas. quanta fuerit ꝑturba¬
tio uidemus: quia & si iam iusti
in prauoꝵ cõparatione quieti ftͣ.
in ȩstimatione tamen quietis in

Expanded text:
Illic requies lucis remunerat, quos Illic requies lucis remunerat, quos hic interius recreans provectus fatigat. Nec movere debet quod lucem nominans, nequaquam subdidit: In hac, sed Ibi. Quam enim continere electos conspicit, quasi locum nostrum hanc esse deprehendit. Unde Psalmista cum incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , hunc electorum locum esse denuntiat, subdens: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Deus enim, qui sine situ omnia continet, nobis ad se venientibus locus non localis manet. Quem locum dum pertingimus, etiam ipsa in hac vita mentis nostrae tranquillitas, quanta fuerit perturbatio videmus; quia etsi jam justi in pravorum comparatione quieti sunt, in aestimatione t
Abbreviated transcription (Latin):
sue fortitudinis infirmata. ipso
quo absorbetur desiderio liquat᷑.:¬
& inde se apud semetipsam falsam
inuenit: unde ultra se ẽẽ conspicit.
fortitudinẽ quã conscendit. Hinc
ꝓpła cũ uisionẽ dĩ conspexisse se
diceret: adiungit. Glangui. & egro¬
taui ꝑ dies plurimos: quia cum
ad uirtutẽ dĩ mens stringitur.¬
a ꝓpria fortitudine caro lassatur.
Hinc iacob quia angłm tenuit. uno
mox pede claudicauit: quia qui
uͦ amore sublinia respicit. iam
in hunc mundũ dupplicib ince¬
dere desideriis nescit. Uno enim
pede innititur: qui solo dĩ amore
roboratur. Et necesse est ut altus
marcescat: quia mentis uirtute
crescente. oportet ꝓculdubio ut
carnis fortitudo torpescat. Beatus
igitur iob alta fideliũ corda respi¬
ciat. atq. ꝑpendat quẽ sinuͦ intiȩ
quietis inueniunt. dũ auiribus
ꝓpriis in dm̃ ꝓficiendo lassantur:
& dicat. Ibi requieuerunt fessi
robore. Acsi aꝑte insinuet dicens.

Expanded text:
suae fortitudinis infirmata ipso, suae fortitudinis infirmata ipso, quo absorbetur, desiderio liquatur; et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra se conspicit fortitudinem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei conspexisse se diceret, adjungit: Elangui et aegrotavi per dies plurimos : quia cum ad virtutem mens adstringitur, a fortitudine propria caro lassatur. Hinc Jacob, qui angelum tenuit, uno mox pede claudicavit, quia qui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur, et necesse est ut alius marcescat, quia mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis foigitur Job alta fidelium corda respiciat, atque perpendat quem sinum intimae quietis inveniunt, dum a viribus propriis in Deum proficiendo lassantur, et dicat: Ibi requieverunt fessi robore. Ac si aperte insinuet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
robore fessus dicebat. Defecit in
salutari tuo antia mea. In salu¬
tare eni dĩ ꝓficiendo defecerat.
quia etͣnitatis lucẽ desiderans. a
carnis iam fiducia fractus anhe¬
labat. Hinc rursũ dicit. Concu¬
piuit & defecit anima mea. in
atria dm̃i. Qui nimirũ cũ diceret
concupiuit. recte subdidit. & defe¬
cit: quia ualde minor est diuini¬
tatis concupiscentia. quã non mox
etiam ꝓprius sequitur defectus. Qui
emͣ ad appetenda et̃nitatis atria ac¬
cenditur. dignũ ꝓfecto est. ut ab
hoc temporalitatis amore lassetutr:
ut tanto frigescat abstudio scłi.
quanto surgit ardentior in amo¬
rem dĩ. Quẽ scilicet si ꝑfecte arri¬
pit. mundũ eciam plene derelin¬
quit: & eo funditus temporalib
moritur. quo ad suꝑnam uitam
altius afflatu et̃nitatis animat᷑.
An non robore suo fessam se inue¬
nerat que dicebat: anima mea
liquefacta est ut locutus est: Quia
nimirũ mens dũ. occulte locutio¬
nis aspiratione tangitur:. ab statu

Expanded text:
robore fessus dicebat: Defecit in robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea . In salutare enim Dei proficiendo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit, et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum cum diceret, Concupivit, recte subdidit, Et defecit: quia valde minor est divinitatis concupiscentia, quam non mox etiam proprius sequitur defectus. Qui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ut ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat ab studio saeculi, quanto surgit ardentior in amorem Dei. Quem scilicet si perfecte arripit, mundum etiam plene derelinquit; et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. An non robore suo fessam se invenerat, quae dicebat: Anima mea liquefacta est, ut locutus est ? Quia nimirum mens dum occultae locutionis aspiratione t
Abbreviated transcription (Latin):
Semͣ meu̾ suaue est & onus meũ
leue: Quid eni graue mentis
nrͣe ceruicib imponit: qui uitari
om̃e desidertũ qđ ꝑturbat pcipit :
Quid graue subiectis iubet: qui de¬
clinari laboriosa huius mundi
itinera admonet: Attestante. autẽ
lux ipsa occũbere : ne impii in te¬
nebrarũ suarũ tumultu remane¬
rent. Contempletur gͦ uir sc̃s qđ
lux ꝑ incarnationis sue mysteriũ
ex graui labore impios eripit. dũ.
ab eoꝵ cordib desideria prauitatis
tergit. Contempletur qđ conuer¬
si quiq quietẽ quã ꝑcipere in etͣ¬
nitate desiderant. hic iam ꝑ tran.¬
quillitatẽ mentis degustant: &
dicat. Ibi impii cessauerunt a tu¬
multu: & ibi requieuerunt fessi
robore. Oms em qui in hoc mun¬
tes sunt. non robore defessi. Qui
uero in auctoris sui amore robo
rantur: quo magis in concupita
dĩ fortitudine conualescunt. eo
a ꝓpria uirtute deficiunt. Et quo
robustius etͣna appetunt: eo a tẽ¬
poralib salubri defectione laxan¬
tur. Hinc psalmista amoris sui

Expanded text:
nus meum leve est ? Quid enim grave mentis nostrae cervicibus imponit, qui vitari omne desiderium quod perturbat praecipit? Quid grave subjectis jubet, qui declinari laboriosa mundi hujus itinera admonet? Attestante autem Pipsa Lux occumbere, ne impii in tenebrarum suarum tumultu remanerent. Contempletur ergo vir sanctus quod Lux per incarnationis suae mysterium ex gravi labore impios eripit, dum ab eorum cordibus desideria pravitatis tergit; contempletur quod conversi quique quietem, quam percipere in aeternitate desiderant, hic jam per tranquillitatem mentis degustant, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requieverunt ferobore. - Omnes enim qui in hoc muntes sunt, non robore defessi. Qui vero in Auctorirantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt; et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectione lassantur. Hinc Psalmista amoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
iam diximus: quia corda peccan¬
tiũ ꝑ hoc qđ strepitus desiderioꝵ
possidet. grauis cogitationũ insti¬
gantiũ tumultus premit. Sed
in hac luce quã concepti minime
uid̃erunt. a tumultu suo impis
cessare ꝑhibentur: quia nimirũ
mediatoris aduentũ quẽ patres
in lege positi du prestolati sunt.
ad uitȩ sue requiẽ popłi gentiles
inuenerunt: paulo attestante qͥ
ait. Quod quȩrebat isrł hoc ñ est
consecutus: electio autẽ consecuta
est. In hac itaq luce impii atu¬
multu cessant: dũ ꝑuersoꝵ m̃tes
ueritate cognita. laboriosa mun¬
di desideria fugiunt. & tranquil¬
litati intimi amoris adquiescunt.
An non ad cessationẽ uocat lux
ipsa que ait: uente ad me om̃s
qui laboratis & onerati estis. &
ego uos reficiam: tollite iuguͣ
meuͣ suꝑ uos. & discite ame qͥa¬

Expanded text:
jam diximus quia corda peccantium per hoc quod strepitus desideriorum possidet, gravis cogitationum instigantium tumultus premit. Sed in hac luce, quam concepti minime viderunt, a tumultu suo impii cessare perhibentur, quia nimirum Mediatoris adventum, quem patres in lege positi diu praestolati sunt, ad vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo attestante, qui ait: Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus, electio autem consecuta est . In hac itaque luce impii a tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. An non ad cessationem vocat Lux ipsa, quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam: tollite jugum meum su
Abbreviated transcription (Latin):
diuina figurantur: De quib ꝑ
Eloquiũ añi argentũ igne exami¬
natũ dr̃: quia sermo dĩ si in corde
figitur. tribulationib ꝓbatitr. Uir¬
quȩq futura sunt colligat. & qͦs
longe post futura scła gignerent.
laxato mentis sinu cõprehendat:
&e magna admiratione consideret.
cũ quib electis sine labore in ȩtni
meo requiescerẽ. cũ regib & con

Expanded text:
uia divina figurantur? de quibus pEloquium Domini argentum igne examinatum dicitur, quia sermo Dei si in corde figitur, tribulationibus probatur. quaeque futura sunt colligat; et quos longe post ventura saecula gignerent, laxato mentis sinu comprehendat; et magna admiratione consideret cum quibus electis sine labore in aeternmeo requie
Abbreviated transcription (Latin):
& alius angłs egrediebatur in occur¬
sum eiꝰ. Et dixit ad eũ. Curre. loque¬
re ad pueruꝰ istum dicens: absq mu¬
ro habitabitur hierłm. Si enĩ in
nullo modo hoc qđ homini diceret
angłs. ab angło cognouisset. Quia gͥ¬
cunctoꝵ conditor om̃ia ꝑ semet ipsũ
tenet. & tamen ad distinguendum
pulchrȩ uniuersitatis ordinẽ. alia
aliis dispensantib regit. ñ immerito
reges angłoꝵ sp̃s accipimus: qͥ quo
auctori om̃ium familiarius serui¬
unt. eo subiecta potius regunt. Cũ
regib gͦ dormiret: quia nimirũ
iam cũ angłis homo quiesceret.
si ꝑ suasoris linguã sequi noluisset.
Qui bene etiam consules uocantur:
quia spiritali rei publice consulunt.
dũ nos sibi ad regnũ socios iungunt.
Bene consules uocantur: quia dum
ipsis nuntiantib uoluntatẽ condi¬
toris agnoscimus. in eis ꝓculdubio
consultũ ab hac angustia nr̃e tri¬
bulationis inuenimus. Sed quia
beatus iob scõ eternitatis sp̃u reple¬
tur. & fuisse uel futursi ẽẽ et̾nitas

Expanded text:
ediebatur in occursum eius, et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum dicens: Absque muro habitabitur Hierusalem.' Si enim in nullo modo hoc, quod homini diceret angelus, ab angelo cognovisset. Quicunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia nostrae tribulationis invenimubeatus Job sancto aeternitatis spiritu impletur, et fuisse, vel futurum esse aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
tem primũ nulla peccati putredo
corrũpet. nequaquã ex se filios
gehennȩ generaret: sed hi qui
nunc ꝑ redep̃tionẽ saluandi sunt.
soli ab illo electi nascerentur: eosdẽ
electos aspiciat. atq. cũ eis quomͦ
quiescere potuisset intendat. Uideat
scõs apłos sic susceptam eccłam re¬
gere. ut ei p̾dicationis uerbo non
desinant consultũ p̾bere. eosq re¬
ges & consules appellet. Uideat
post hos in eoꝵ loco rectores exur¬
gere. qui & sapienter uiuendo
aurũ possideant. & aliis recta pre¬
dicando. argento sacre locutionis
enitescant: eosq principes repletis
conscientiarũ domib auro & ar¬
gento diuites memoret. Sed qͥa
aliquando ꝓphetico sp̃ui nequaqͣ.
sufficit. ut uentura pͣuideat. nisi
cordi ꝓphetantis etiam pͣterita
& antiqua representet: uir sẽs infra
supraq oculos aꝑit. & non solum
uentura conspicit. sed etiam trans¬
acta ad memoriã reducit. slam

Expanded text:
tem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae gnunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum loco rectores exsurgere, 132 qui et sapienter vivendo aurum possideant, et aliis recta praedicando, argento sacrae locutionis enitescant, eosque principes repletis conscientiarum domibus auro et argento divites memoret. Sed quia aliquando prophetico spiritui nequaquam sufficit ut ventura praevideat, nisi cordi prophetantis etiam praeterita et antiqua repraesentet, sanctus vir infra supraque oculos aperit, et non solum ventura conspicit, sed etiam transacta ad memoriam reducit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sit lapsum deplorat dicens. Quare
non in uulua mortuus sũ: egressꝰ
ex utero nͥ statim perii: Cur ex¬
ceptus genib: cur lactatus ube¬
ribus. Prima eñi uulua concep¬
tionis. fuit lingua male suggesti.¬
onis: sed peccator in uulua more¬
retur. sĩ moriturũ se homo in
ipsa suggestione cognosceret.
Qui tamen ex utero egressus est:
quia postquam in peccato eu sug¬
gerens lingua concepit. foras mox
etiam delectatione rapuit. Post egres¬
sionẽ uͦ exceptus est genibus: quia
cũ ad delectationẽ carnis prodit.:
nuirũ culpam ꝑ consensionẽ sp̃s.
subiͤctis cunctis sensibus. quasi sup¬
positis genib consũmauit.
Sed genib exceptes. eti. nam uberi¬
bus est lactatus. In consensu enim
culpe addictis sp̃s sensibus. multa
cassȩ fiduciȩ argum̃ta subsecuta
sunt: quȩ natam in peccato animã
uirulento lacte nutrierunt. Et
ne asꝑa supplicia mortis metueret:
hanc blandis excusationib fouert᷑.¬

Expanded text:
sit lapsum, deplorat, dicens: Quare sit lapsum, deplorat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum; egressus ex utero non statim perii? cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mortis supplicia metueret, hanc blandis excusationibus fover
Abbreviated transcription (Latin):
Serpens suasit: quia occultus hostis
mala cordib hominũ latenter sug¬
gerit. Eua delectata est: quia car¬
nalis sensus ad uerba serperitis mox
se delectationi substernut. Assensũ
uͦ adam mulieri p̃positus p̃buit :
quia dum. caro in delectatione ra-¬
pitur. etiam a sua rectitudine sp̃s
infirmatus inclinatur. Et requisitꝰ¬
adam confiteri culpam noluit. qͥa
uidelicet sp̃s quo peccando aueri¬
tate disiungitur. eo in rumȩ suȩ
audacia nequius obduratur. Lidem
etiam quattuor modis: peccatũ con¬
sumatur in oꝑe. Prius namq latens
culpa agitur: post modũ uͦ etiam
ante oculos hominu᷑ sine confusio¬
ne reatus aperitur : dehinc & in
consuetudine̾ ducitur. ad extremũ
quoq uel falsȩ spei seductionib uel
obstinatione miserȩ desperationis
enutritur. Hos itaq peccati modos
qui uel in corde latenter fiunt.
uel patenter in oꝑe ꝑpetrantur.
beatus iob considerat: & humanu᷑
genus in quot peccatoꝵ gradibus

Expanded text:
Serpens suasit; quia occultus hostis Serpens suasit; quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est; quia carnalis sensus, ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit; quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitAdam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Iisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque pqui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere perpetrantur, beatus Job considerat, et humanum genus in quot peccatorum gradibus
Abbreviated transcription (Latin):
qđd̃ tamen ñ ualde noceat. remanere
ꝑmittitur: & sepe mens quȩ aduersa
multa & fortia suꝑat: unũ in se &
fortasse minimũ quãuis magna
intentione inuigilet: ñ expugnat.
Qđ̃ diuina nimirũ dispensatione
agitur. ne ex om̃i parte uirtutibus
splendens in elatione subleuetur:
ut dũ inse paruũ quid reprehensi¬
bile uidet. sed tamen hoc subigere
non ualet. nequaquã sibi seã aucto¬
ri uictoriã tribuat: in his que subi.¬
gere fortiter ualet. Unde bens sub.¬
ligine eiꝰ. Stellȩ quippe huius noctis.
caligine tenebrantur: quando & hi
qui magnis iam uirtutib splendent.
adhuc de obscuritate culpe aliquid
renitentes sustinent: ut etiam magna
uite claritate luceant. & tamen ad¬
huc noctis reliquias nolentes trahant.
Quod ad hoc sicut dictũ est agitur. ut
mens ꝓficiens ad uirtutẽ iustitiȩ.
sua melius infirmitate roboretur.
& inde uerius in bonis luceat. unde
eam etiam nolentem parua repre

Expanded text:
quod non valde noceat remanere quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet. Sed quia hu--Stellae quippe hujus noctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis reliquias nolentes trahant. Quod ad hoc, sicut dictum est, agitur, ut mens proficiens ad virtutem justitiae suae, melius infirmitate roboretur; et inde verius in bonis luceat, unde eam etiam nolentem parva repre
Abbreviated transcription (Latin):
cerationis instigat: ut tẽptationum
iacula intorquendo cor confodiat.
qđ dudũ quieto iure possidebat. Qsi
dormiebat quippe. dũ sopitus in
prato corde quiesceret : sed excitat᷑
in ꝓuocatione certaminis. cũ ius ami.¬
serit ꝑuerse dominationis. Huic gͦ
nocti maledicant qui parati sunt
suscitare leuiathan: id est hi se contra
peccatũ fortiter iudicio districtionis
erigant: qui in suis tep̾tationibus
excitare antiquũ aduersariũ non
Sformidant. Scriptũ namq est. Fili
Saccedens ad seruitutẽ dĩ. sta in iusti¬
Itia & timore: & p̃para animã tuam
Sad tepͣtationẽ. Quisquis enĩ accingi
in diuino seruitio ꝓꝑat. quid aliud
quã se contra antiqui aduersarii cer-¬
tamen parat: ut liber in certamine
ictus suscipiat. qui quictus sub tyran¬
nide in captiuitate seruiebat: Sed̃
in eo ipso qđ mens contra hostem ac¬
cingitur. quo alia uicia subigit aliis
reluctatur: aliquando de culpa aliqͥd

Expanded text:
cerationis instigat, ut tentationum cerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia 121 et timore, et praepara animam tuam s tolerat. Quisquis enim accingi in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
blanda suggestione dep̃hendunt:¬
¶ Bene autẽ subditur: qui parati sunt¬
ea quȩ mundi sunt mente calcant.
& ea que dĩ sunt plena intentione
desiderant. leuiathan contra se
suscitant: quia eiꝰ maliciam instiga¬
tione suȩ conuersationis inflam¬
mant. Nlam qui eiꝰ uoluntati sub¬
iecti sunt. quasi quieto ab illo iure
possidentur: & suꝑb eoꝵ rex quasi
securitate ꝑfruitur. dũ eoꝵ cordib
inconeussa potestate dominatur.
Sed cũ uniuseuiusq sp̃s ad condito¬
ris sui desideriũ recalescit. cũ tor¬
porẽ negligentie deserit. & frigus
insensibilitatis pristinȩ igne sei amo¬
ris accendit. cũ libertatis ingenitȩ
meminit. & teneri abhoste seruus
erubescit. quia isdem hostis se consi
derat despici. quia uias dĩ uidet ap¬
prehendi: dolet contra se captum
reniti. & mox zelo accenditur: mox
ad certamen mouetur: mox ad tep̃ta¬
tiones innumeras contra rebellantẽ
mentẽ se excitat. atq in om̃ arte la¬

Expanded text:
blanda suggestione deprehenduntblanda suggestione deprehendunt. Bene autem subditur: CAPUT ea quae mundi sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, qpossidentur, et superbus eorum rex quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad Conditoris desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et frigus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris succendit, cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia idem hostis se consderat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte la
Abbreviated transcription (Latin):
ad amorẽ p̾sentis scłi nullo appetitu
ꝓsꝑitatis instigatur : qui huius mundi
blandim̃ta quã sint fraudulenta con¬
siderat. fauoresq eiꝰ quasi quasdam
ꝑsecutiones pensat. Unde & bene sub¬
diei. Acsi aꝑte dicat. In huitis noctis
tenebras uere penitendo feriant: qui
iam lucẽ ꝓspitatis scłi despicientes
calcant. Si eñi diem lȩtitiam delectati¬
onis accipimus: recte de hac nocte
dicitur. Maledicant ei qui maledi¬
cunt diei: quia nimirũ ueraciter
mala transacta ilłi ꝑ animaduersio¬
nem penitentiȩ corrigunt. qui iam
ad bona fallentia nulla delectatione
rapiuntur. Nam quos adhuc noxia
alia delectant: falsum est qđ̃ cernit᷑.
quia ꝑpetrata alia deplorant. Si.
autẽ ut supra diem. suggestionem
callidam antiqui hostis accipimus.
illi maledicere nocti intelligendi sunt.
qui diei maledicunt: quia scilicet illi
transactas culpas uere puniunt. qui
maligni seductoris insidias in ipsa

Expanded text:
ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque ejus quasi quasdam persecutiones pensat. Unde et bene subdit. --Ac si aperte dicat: Illi hujus noctis tenebras vere poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem intelligendi sunt, qui diei maledicunt; quia scilicet illi transactas culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quod primus homo de erroris sui
nocte requisitus. eandem noctem
ẽẽ solitariam noluit: quia dũ requi¬
sitione ad penitentiã uocaretur. ei
adminicula excusationis adiungit
dicens. Mulier quã dedisti michi
sociam. ipsa dedit mͥ de ligno. & co¬
medai: scilicet excessus fui uiciũ in
auctorẽ latenter intorquens. Acsi
dicerer. Tu occasionẽ delinquendi
p̃buisti: qui muliere᷑ dedisti. hinc ẽ.
qd hutus erroris ramus. in humano
genere. ex illa nunc tisq radice ꝓtra-¬
hitur : ut qđ male agitur. adhue etiã
defindatur: Dicat gͦ. Sit nox illa so¬
litaria: nec laude digna. Acsi aꝑte
exoret dicens. Culpa quã fecimus
sola remaneat: ne dũ laudatur & de¬
fenditur: in conspectu nos iudicis
multiplicius asstringat. Peccare quidẽ
ñ debuimus: sed utinã alia ñ tungen¬
tes. uel ea quȩ fecimus sola deseramꝰ.
Sed inter hȩc sciendũ est. quia ille cul¬
pam suã ueraciter insequitur: qui iam

Expanded text:
quod primus homo de erroris sui quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei adminicula excusationis adjunxit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi ; sciactorem latenter intorquens. Ac si diceret: Tu mihi occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: « Sit nox illa solitaria, nec laude digna. » Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in conspectu nos judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non debuimus, sed utinam alia non jungentes, vel ea, quae fecimus, sola deseramus. Sed inter haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
mo te examine manifestas. sic dona
que contulisti remunera: ut mala
quȩ cõmisimus non requiras. Si eñi
nox illa in dieb anni cõputatur:
om̃e qđ egimus. ex prauitatis nr̃ȩ
estimatione confunditur. Et dies
uirtutũ iam ñ lucent: si hos in cons¬
pectu tuo adnumerata nr̃ȩ noctis
de nocte nr̃a moueri tunc inquisiti¬
onẽ nolumus: magnoꝑe nunc eu¬
randũ est. ut nos in eiꝰ discuissione
uigilemus : ne quelibet nobis culpa
impunita remaneat. ne mens per¬
uersa qd̃ fecit defendere audeat :¬
& defendendo nequitiȩ nequitiã
adiungat. Unde & bene subditur.¬
gna. Sunt nonnulli. qui non solũ
nequaquã deflent qđ faciunt: sed
etiam laudare & defendere ñ desi-¬
stunt. Et nimirũ cũ defenditur cul¬
pa: geminatur. Contra qđ. recte
ꝑ quendã dr᷑. Peccasti: ne adicias ite¬
rum. Peccatũ quippe peccato adicit:
qui malegesta etiã defendit. Et no¬
ctem solitariã ñ relinquit: qui culpe

Expanded text:
mo te examini manifestas, sic dona mo te examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostrae noctis de nocte nostra moveri tunc inquisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene subditurmus. --Sunt nonnulli, qui non solum nequaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae