comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dĩ infortitudine ueniet. & brachiusi
eiꝰ dominabitur. Ecce merces eiꝰ cũ eo. &e
opus illius coram ipso. Sicut pastor gregẽ
suum pascet. in brachio suo congregabit
agnos. & in sinu suo leuabit. foetas ipse
portabit. Quis mensus est pugillo aquas.
& cȩlos palmo ponderauit: Quis appendit
trib digitis molem terrȩ. & librauit in

Expanded text:
nus Deus in fortitudine veniet, et brachium ejus dominabitur: Ecce merces ejus cum eo, et opus illius coram ipso. Sicut pastor gregem suum pascet: in brachio suo congregabit agnos, et in sinu suo levabit, foetas ipse portabit. Quis mensus est pugillo aquas, et coelos palmo ponderavit? Quis appendit tribus digitis mol
Abbreviated transcription (Latin):
foenum. & omĩs gła eius quasi flos agri.
Exiccatum est foenum &e cecidit flos: quia
sp̃s dnĩ sufflauit ineo. Uere foenum est popłs.
Exiccatum est enĩ foenũ &e cecidit flos: uerbũ
aut̃ dni stabit in ęternum.

Expanded text:
foenum, et omnis gloria eius quasi flos agri. Exiccatum est foenum et cecidit flos, quia spiritus Domini sufflauit in eo. Vere foenum est populus, exiccatum est foenum, et cecidit flos. Verbum autem Domini manet in ęternum.
Abbreviated transcription (Latin):
tas eius. panis ei datus est. aquȩ eiꝰ fideles st̃.
Regem in decore suo uidebunt oculi eiꝰ. cernent
terram de longe. cor suum meditabitur
timorẽ. Ubi est scriba : Ubi legis uerba pon¬
derans : Ubi doctor paruuloꝵ: Popłm im¬
prudentẽ non uidebis. popłm alti sermonis.
ut non possis intelligere disertudinem
linguȩ eiꝰ. in quo nulla est sapientia. Respi¬
ce syon ciuitatem solennitatis nr̃ȩ. Oculi tui
uidebunt ierłm habitationẽ opulentam.
tabernaculum qđ nequaquam transferri
poterit. nec auferent᷑ claui eius insempit̃¬
num. & om̃s funiculi eiꝰ non rumpentur.
quia solũmodo ibi magnficus dñs noster.
Locus fluuioꝵ. riui latissimi & patentes.
Non transibit ꝑeum nauis remigum. neq
trieris magna transgredietur eũ. Dñs enĩ
saluabit nos. Laxati sunt funiculi tui. sed ñ¬
p̾ualebunt. Sic erit malus tuus. ut dilatare
signum non queas. Tunc diuident᷑ spolia
p̃darũ multarũ. claudi diripient rapinam.

Expanded text:
s est aquae eius fideles sunt regem in decore suo videbunt oculi eius cernent terram de longe cor tuum meditabitur timorem ubi est litteratus ubi legis verba ponderans ubi doctor parvulorum populum inpudentem non videbis populum alti sermonis ita ut non possis intellegere disertitudinem linguae eius in quo nulla est sapientia respice Sion civitatem sollemnitatis nostrae oculi tui videbunt Hierusalem habitationem opulentam tabernaculum quod nequaquam transferri poterit nec auferentur clavi eius in sempiternum et omnes funiculi eius non rumpentur quia solummodo ibi magnificus Dominus noster locus fluviorum rivi latissimi et patentes non transibit per eum navis remigum neque trieris magna transgredietur eum Dominus enim salpraevalebunt: Sic erit malus tuus ut dilatare signum non queas. Tunc dividentur spolia praedarum multarum: claudi diripient rapinam.
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuit sp̃m dñi. aut quis consiliarius eiꝰ
fuit. & ostendit illi: Cum quo iniit con¬
silium &e instruait eum. & docuit eum
semitam iusticiȩ. & erudiuit eum scientia.
& uiam prudentiȩ ostendit illiꝰ Ecce gentes

Expanded text:
itum Domini, aut quis consiliarius eius fuit et ostendit illi? Cum quo iniit consilium et instruxit eum, et docuit eum semitam iustitie, et erudivit eum scientiam et viam prudentie ostendit illi?". "Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
bo & absorbebo simus desertos faciam
montes & colles. & omẽ germen eoꝵ exic
cabo. & ponam flumina in insulas &e
stagna arefaciam. E ducã cecos inuiã
quam nesciunt. & insemitis quas ignora¬
uerunt ambulare eos faciam. Ponã te¬
nebras coram eis in lucẽ. & praua in directa.

Expanded text:
bo et absorbebo simul desertos faciam bo et absorbebo simul desertos faciam moncabo. Ponam flumina in insulas: et stagna arefaciam. Et deducam cecos in viam quam nesciunt: et in semitis quas ignoraberunt ambulare eos faciam. Ponam tenebras coram eis in luce: et prava in recta.
Abbreviated transcription (Latin):
ec dicit dñs ds creans cȩlos & extendens eos.
firmans terrã & quȩ germinant ex ea.
te & dedi te in foedus popłi. inlucẽ gentiũ.
ut apires oculos cȩcoꝵ. & educeres de con¬
clusione unctum. de domo carceris seden
tes intenebris. Ego dñs hoc est nom̃ meũ.
Głam meam alteri non dabo. & laudẽ meã
sculptilib. Quȩ pͥma fuerunt ecce uener.
noua quoq ego annuncio. Antequã orian.¬
tur. audita uobis faciam. Cantate
dũo canticum nouum. laus eius ab extre-
mis terrȩ. Qui descenditis in mare &e ple¬
nitudo eius. insulȩ & habitatores earum.
Subleuet᷑ desertum & ciuitates eiꝰ. in domibꝰ¬
eiꝰ habitabit cedar. Laudate eũ habitato¬
res petrȩ. de uertice montium clamabunt.
Ponent dũo głam. & laudem eiꝰ in insulis
nunciabunt᷑. Dñs sicut fortis egrediet᷑.¬
&e sicut uir proeliator suscitabit zelũ.
Uociferabitur & clamabit. oe suꝑ inimicos
suos confortabitur. Tacui. semꝑsilui. pa¬
tiens fui. sicut parturiens loquar. Dissipa¬

Expanded text:
ec dicit Dominus Deus creans coelos, et extendens eos, firmans terram et quae germinant ex ea, te, et dedi te in foedus populi in lucem gentium, ut aperires oculos caecorum, et educeres de conclusione vinctum, de domo carceris tenebris. Ego Dominus, hoc est nomen meum: gloriam meam alteri non dabo, et laudem meam sculptilibus. Quae prima fuerunt, ecce venerunt: nova quoque ego annuntio: antequam oriantur, audita vobis faciam. Cantate Domino canticum novumis terrae. Qui descenditis in mare et plenitudo eius: insule et habitatores earum. Sublebetur desertum et civitates eius: in domibus habitabit Cedar. Laudate eum habitatores Petrae de vertice montium clamabunt ponent Domino gloriam et laudem eius in insulis nuntiabunt Dominus sicut fortis egredietur sicut vir proeliator suscitabit zelum vociferabitur et clamabit super inimicos suos confortabitur tacui semper silui patiens fui sicut pariens loquar dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
Dent testes eoꝵ & iustificent᷑. & audiant.
ce dicant. Uere uos testes mei dicit dñs.
& seruus m̃s quem elegi. ut sciatis &e ere¬
datis michi. & intelligatis quia ego ipse
sum.Ante me non est formatus
ds̃. & post me non erit. Ego sum. ego sũ
dñs. & non est absq me saluator.

Expanded text:
ent testes eorum, et justificentur, et audiant, et dicant: Vere, Vos testes mei, dicit Dominus, et servus meus, quem elegi: Ut sciatis, et credatis mihi, et intelligatis, quia ego ipse sum. Ante me non est formatus Deus, et post me non erit. Ego sum, ego sum Dominus, et non est absque me salvator.
Abbreviated transcription (Latin):
ad blasphemandum dm̃ uiuente. Uere enĩ
dnẽ desertas fecerunt reges assyrior ter¬
ras &e regiones earum. & dederunt deos
earum igni. Non enim erant du sedopa
manuum hominũ. lignum. &e lapis. &
comminuerunt eos. Et nunc dñe ds̃ nr̃

Expanded text:
m viventem. Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum, et dederunt deos earum igni. Non enim erant dii. Sed opera manuum hominum ex ligno et lapide, et comminuerunt eos. Et nunc, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
mõdo audiat dñs ds tuus uerba Rapsacis
quem misit re& assyrioꝵ dñs sius adbsas¬
phemandum dĩ uiuentẽ. & ex ꝓbrandum
sermonib quos audiuit dñs ds̃ tuus. Leua
gͦ orationẽ ꝓ reliquiis quȩ reꝑtȩ sunt. Et ue.¬
nerunt serui regis etechiȩ ad isaiam. Et¬

Expanded text:
modo audiat Dominus Deus tuus verba Rabsacis, quem misit rex Assyriorum dominus suus ad blasphemandum Deum viventem, et exprobrandum sermonibus, quos audivit Dominus Deus tuus. Leva ergo orationem pro reliquiis, quae repertae sunt. Et venerunt ser
Abbreviated transcription (Latin):
quo milia equor nẽc poteris ex te prębere
alconsor eor. Et quomodo sustinebis faciẽ
uidicis unius loci. ex seruis dni mei minorib:
Quod si c onfidis in egypto. in quadrigis ce in
equitib &e nunc nunqͥd sine dño ascendi ad
tra ista ut disꝑderẽ eam: Ons dix̃ ad me.

Expanded text:
duo millia equorum, nec poteris ex te praebere duo millia equorum, nec poteris ex te praebere ascensores eorum: Et quomodo sustinebis faciem judicis unius loci ex servis domini mei minoribus? Quod si confidis in Aegypto, in quadriga, et in equitibus: et nunc numquid sine Domino ascendi ad terram istam, ut disperderem eam? Dominus dixit ad me
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. & cepit eas. Et misit rex assyrior Ra.¬
psacem delachis in ierłm. ad regem etechia
in manu graui. & stetit in aquȩ ductu piscinę
suꝑioris. inuia agrifullonis. Et egressus est
ad eum eliachum filius helchiȩ qui erat suꝑ
domum. & sobna scriba. &e ioahe filius asaphi
a commentari is. & dix̃ ad eos Rapsaces
Dicite ezechiȩ. Hȩc dicit rex magnꝰ. rex assy¬
rioꝵ. Quȩ est ista fiducia qua confidis:
Aut quo consilio & fortitudine rebellare dis¬
ponis : Suꝑquẽ habes fiduciam. quia reces¬
sisti a me: Ecce confidis suꝑbaculũ harundi¬
neũ confractũ istũ. suꝑ egyptũ. cui si innisus
fuerit homo intrabit in manũ eiꝰ. & ꝑfora¬
bit eã. Sic pharao rex egypti. omĩb qui
confidunt in eo. Q si responderis mͥ. in dño
do nr̃o confidimꝰ: nonne ipse est cuiꝰ abstulit
Etechias ercelsa &e altaria. & dixit iude oe
ierlm. corm altari isto adorabitis Et nunc
teade e dnio meo regi assyrior. & dabo tibi

Expanded text:
 cepit eas et misit rex Assyriorum Rabsacen de Lachis in Hierusalem ad regem Ezechiam in manu gravi et stetit in aquaeductu piscinae superioris in via agri Fullonis et egressus est ad eum Eliachim filius Helciae qui erat super domum et Sobna scriba et Ioae filius Asaph a commentariis et dDicite Ezechiae: Haec dicit rex magnus rex Assyriorum: Quae est ista fiducia, qua confidis? aut quo consilio vel fortitudine rebellare disponis? Super quem habes fiduciam, quia recessisti a me? Ecce confidis super baculum arundineum confractum istum, super Aegyptum: cui si innisus fuerit homo, intrabit in manum ejus, et perforabit eam: Sic Pharao rex Aegypti omnibus qui confidunt in eo. Quod si responderis mihi: In Domino Deo nostro confidimus: nonne ipse est, cujus abstulit Ezechias excelsa et altaria, et dixit Judae et Jerusalem: Coram altari isto adorabitis? Et nunc trade te Domino meo regi Assyriorum, et dabo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ci. &e erit ibi semita & uia. & uia scã uocabit᷑
Non transibit ꝑeam pollutꝰ. & hȩc erit uobis
directa uia. ita ut stulti non errent ꝑeam.
Non erit ibi leo. & mala bestia non ascendet p
eã. nec inuenietur ibi. sed ambulabunt pea¬
qui liberati fuerint & redempti a dño.
Conuertent᷑ & uenient in syon cũ laude. & l¬

Expanded text:
emita et via et via sancta vocabitur. Non transibit per eam pollutus set hec erit nobis directa via: ita ut stulti non errent per eam. Non erit ibi leo et mala bestia non ascendet per ea: nec invenietur ibi. Et ambulabunt qui liberati fuerint et redemti a Domino: convertent
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ. & occurrent demonia onocentaurꝰ.
&e pilosus clamabit alt̃ ad alterũ. Ibi cu¬
bauit lamia & inuenit requiẽ sibi. Ibi
habuit foueam ericius. & enutriuit catulos.
ce circũ fodit & fouit in umbra eiꝰ. Illuc con¬
gregati sunt milui. alt̾ ad alterũ. Reqͥrite
non defuit. Alt̃ alterũ non quȩsiuit. qui a
qđexore meo ꝓcedit ille mandauit. &e sp̃s
eiꝰ ipse congregauit ea. & ipse misit eis sor¬
tẽ. & manus eiꝰ diuisit eam illis in mensu¬
ra. usq in ȩt̾num possidebunt eã. Ingenera¬
tione &e generatione habitabunt in ea.
Letabitur deserta & inuia. &r exultabit
solitiudo. ee florebit quasi liltum. Germinan
germinabit. & exultabit lȩtabunda cr lu¬

Expanded text:
onocentaurus et pilosus clamabit alter ad alterum. Ibi cubauit lamia et inuenit sibi requiem. Ibi habuit foueam ericius, et nutriuit catulos, et circumfodit, et fouit in umbra eius. Illuc congregati sunt milui, alter ad alterum. Miluus alterum non quaesivit quia quod ex ore meo procedit ille mandavit et spiritus eius ipse congregavit ea et ipse misit eis sortem et manus eius divisit eam illis in mensuram usque in aeternum possidebunt eam in generatione et generatione habitabunt in ea laetabitur deserta et invia et exultabit solitudo et florebit quasi lilium germinans germinabit
Abbreviated transcription (Latin):
o eruam tẽ & ciuitatẽ istam. & ꝓtegã eã
Hoc autẽ tibi signum erit a dño. quia faciet
dñs uerbum hoc quod locutus est. Ecce ego
reuerti faciam umbram linearũ ꝑquas
descenderat in horol ogio acha⁊ in sole
retror sim aeiem lineis. Et reuetlasest solat
acconilncitin ꝑgradus quos escendent¬

Expanded text:
 eruam te et civitatem istam, et protegam eam. Hoc autem tibi erit signum a Domino: quia faciet Dominus verbum hoc quod locutus est: Ecce ego reverti faciam umbram linearum per quas descenderat in horologio Achaz in sole retrorsum decem lineis: et reversus est sol decem lineis per gradus quos descende
Abbreviated transcription (Latin):
crotalus & ericius. & ibix. & coruus ha¬
bitabunt in ea. Et extendet᷑ suꝑ eã mensu¬
ra. ut redigatur ad nichilũ. & ꝑpendicu¬
lum in desolationẽ. Nobiles eiꝰ non er̃t ibi.
Regem potius inuocabunt. & om̃s principes
eius er̃ innichili. Et orientur in domib¬

Expanded text:
crotalus, et hericius, et ibis, et corvus hacrotalus, et hericius, et ibis, et corvus habitabunt in ea, et extendetur super eam mensura: ut redigatur ad nihili, et perpendiculum in desolationem. Nobiles ejus non erunt ibi: regem potius invocabunt, et omnes principes ejus erunt in nihili. Et orientur in dom
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ ascendet foetor. Tabescent montes
a sanguine eoꝵ. & tabescet omĩs militia
cęloꝵ. Et coͣmplicabunt᷑ sic̃ liber cęli. &
omis militia eor defluet. sicut defluit
folium de uinea. & de ficu. qm̃ in ebriat᷑
est incȩlo gladius m̃s. Ecce suꝑ idumeam
descendet. & suꝑ popłm int̾fectionis meȩ.
ad iudicium. Gladius dnĩ repletꝰ est san¬
guine. incrassatꝰ est adipe de sanguine
agnor & hircor. de sanguine medulla¬
toꝵ arietum. Uictima enĩ dñi in hosra &¬
&e int̾fectio magna int̾ra edom. Et descen-
dent unicornes cum eis. & tauri cũ poten¬
tib In ebriabitur t̾ra eor sanguine. &
humꝰ eoꝵ adipe pinguiũ. quiã dies ultio¬
nis dñi. annus retributionis iudicii syon.
& conuertent᷑ torrentes eiꝰ inpicẽ. & humus
eiꝰ insulphur. Et erit t̾ra eiꝰ inpicẽ ardentẽ
nocte &e die. non extinguet᷑ in sempit̾num.
Ascendet fumus eiꝰ a generatione ingenera¬
transiens ꝑeam. & possidebunt illã ono¬

Expanded text:
ribus eorum ascendet foetor: Tabescent montes a sanguine eorum. Et tabescet omnis militia coelorum, Et complicabuntur sicut liber coeli: et omnis militia eorum defluet sicut defluit folium de vinea et de ficu quoniam inebriatus est in caelo gladius meus ecce super Idumeam descendet et super populum interfectionis meae ad iudicium gladius Domini repletus est sanguine incrassatus est adipe de sanguine agnorum et hircorum de sanguine medullatorum arietum victima enim Domini in Bosra et interfectio magna in terdent unicornes cum eis, et tauri cum potentibus: Inebriabitur terra eorum sanguine, et humus eorum adipe pinguium: Quia dies ultionis Domini, annus retributionum judicii Sion. Et convertentur torrentes ejus in picem, et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione in generatransiens per eam. Et possidebunt illam ono
Abbreviated transcription (Latin):
quint pmuagis suꝑ om̃s domos gaudi cruita¬
qu axuo fantis: donius em̃ dimĩsa est mul¬
tu do uibis te lista est. tenebrȩ &e palpatio
fasts suit siꝑspeluncais usq in ȩtnumgau.¬
auim onagror pascua gregum. donec effun¬
dati. suꝑ ñ os sp̃s de excelso. & erit desertum
achermel e chermel insaltum reputabitur.
Habitabit insolitudine iudicium. &e iusticia
inchermel sedebit. Et erit opus iusticie par.
o cdultus iusticiȩ silentium. & securitas usꝙ
insempitnus. Et sedebit popls m̃s inpulchri¬
tudine pacis. & in tabernaculis fiduciȩ. ce in
requie opulenta. Grando in descensione saltꝰ.
& humilitate humili abitur ciuitas. Beati
qui semuinatis suꝑ om̃s aquas. immittentes pe
predaberis: Et qui spernis. nonne &e ipse sper¬
neris: Cum consum maueris dep̃dationem:
depdaberis. Cum fatigatuis desieris contem¬
nere: contemneris.
Inẽ miserere nr̃i. te enim expestauimus.
esto brachium nr̃m inmane. & salus nr̃a

Expanded text:
domos gaudii civitatis exultantis domus enim dimissa est multitudo urbis relicta est tenebrae et palpatio factae sunt super speluncas usque in aeternum gaudium onagrorum pascua gregum donec effundatur super nos spiritus de excelso et erit desertum in Chermel et Chermel in saltum reputabitur et habitabit in solitudine iudicium et iustitia in Chermel sedebit et erit opus iustitiae pax et cultus iustitiae silentium et securitas usque in sempiternum et sedebit populus meus in pulchritudine pacis et in tabernaculis fiduciae et in requie opulenta grando autem in desceet humilitate humiliabitur civitas. Beati, qui seminatis super omnes aquas, immittentes pedis, nonne et ipse praedaberis? Et qui spernis, nonne et ipse sperneris? Cum consummaveris depraedationem, depraedaberis: Cum fatigatus desieris conteme, contemneris. Domine, miserere nostri: te enim exspectavimus: esto brachium
Abbreviated transcription (Latin):
samariam de manu mea: Quis est ex omĩb
diis t̾rarũ istarũ qui eruerit terrã suã de
manu mea. ut eruat dñs ierłm de manu
meaꝰ Et siluerunt. & non responderunt ei
deatis ei. Et ingressus est eliachim filius
elchiȩ qui erat suꝑdomũ. & sobnas scriba.
e ioahe filius asaph a cominentariis ad
et echiam scissis uestib. & nunciauerunt
ei uerba Rapsacis. Et factum est.
Cum audisset rex et echias: scidit uestim̃ta
sua a obuolutus est sacco. & intrauit domũ
domini. Et misit eliachim qui erat suꝑ domũ.
& sobnam scribam. & seniores de sacerdotib
optos saccis adisaiam filium amos ꝓpħam.¬

Expanded text:
Samariam de manu mea quis est ex omnibus Samariam de manu mea quis est ex omnibus diis terrarum istarum qui eruerit terram suam de manu mea ut eruat Dominus Hierusalem de manu mea et siluerunt et non responderunt ei XXXVII Et ingressus est Eliacim filius Helciae, qui erat super domum, et Sobnas scriba et Joahe filius Asaph a commentariis ad Ezechiam scissis vestibus, et nuntiarunt ei verba Rabsacis. Et factum est cum audisset rex Ezechias, scidit vestimenta sua, et obvolutudomum Domini. Et misit Eliacim praepositum domus, et Sobnam scribam, et senes de sacerdotibus, opertos saccis, ad Isaiam prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
adeos aapsaces Hunquid ad dñm tuũ &e ad
te misit me dnis m̃s ut loquerer omĩa uer.¬
baista. & non potius ad uiros qui sedent in
muro. ut comedant stercora sua. & bibant
urinam pedum suoꝵ uobiscũ: Et stetit Ra¬
psaces & clamauit uoce magna uidaice. &
aix. Audite uerba regis magni. regis assyri.¬
ors. Hȩc dicit rex. Non seducat uos ez echias.
quia non potuerit eruere uos. & ñ uobis tri.¬
buat fiduciam ez echias suꝑ dño. dicens.
Eruens liberabit nos dñs. non dabitur ciuitas
hȩc in manu regis assyrioꝵ. Nolite audire
ezechiam. Hec enim dic̃ rex assyrioꝵ. ł acite
mecum benedictionẽ. & egredimini ad me:
ce comedite unusquisq uineã suã &e unusqͥsq
ficũ suam. & bibite unusqͥsq aquam cist̃nȩ
suȩ. donec ueniam & tollam uos ad t̾rã quȩ
cens. diis liberabit nos. Nunquid liberauer̃t
dui gentiũ: unusquisq t̾rã suã de manure
gis asyrioꝵ. Ubi est ds̃ emath & arfath:
Ubi et ds̃ sefaruaim: Nunquid liberauerunt

Expanded text:
id ad domimum tuum et ad te misit me dominus meus, ut loquerer omnia verba ista; et non potius ad viros, qui sedent in muro, ut comedant stercora sua, et bibant urinam pedum suorum vobiscum? Et stetit Rabsaces, et clamavit voce magna Judaice, et dixit: Audite verba regis magni regis Assyriorum. Haec dicit rex: Non seducat vos Ezechias, quia non poterit eruere vos. Et non vobis tribuat fiduciam Ezechias super Domino, dicens: Eruens liberabit nos Dominus: non dabitur civitas ista in manu regis Assyriorum. Nolite audire Ezechiam: haec enim dicit rex Assyriorum: Facite mecum benedictionem, et egredimini ad me, et comedite unusquisque vineam suam, et unusquisque ficum suam: Et bibite, unusquisque aquam cisternae suae, donec veniam, et tollam vos ad terram, quae ecens: Dominus liberabit nos. Numquid liberaverunt dii gentium unusquisque terram suam gis Assyriorum ubi est deus Emath et Arfad ubi est deus Seffarvaim numquid liberaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
timor dñ ipse thesaurus est. Ecce uidentes
clamabunt foris. angeli pacis amare fle-¬
bunt. Dissipatȩ sunt uiȩ. cessauit transi¬
ens ꝑsemitam. irritum factũ est pactum.
ꝓiecit ciuitates. non reputauit homines.
urit & elanguit terra. confusus est libanꝰ
&e obsorduit. Et factus est saron sicut
desertum: &e concussa est cebasan ce carmel.
N unc consurgam dicit dñs. nunc exaltabor.¬
& nunc sullimabor. Concipietis ardore.
parietis stipulam. Sp̃s ur̃ ut ignis deuo¬
rabit uos: & erunt quasi de incendio
cinis. Spinȩ congregatȩ. igni comburent᷑.¬
Iudite qui longe estis quȩ fecerim. &e co¬
Agnoscite uicini fortitudinẽ meam. Con¬
territi sunt in syon peccatores. possedit tre.¬
mor hipocritas. Quis poterit habitare de.
uobis cum igne deuorante: Quis habita¬
bit ex uobis ardorib sempit̾inis: Qui am¬
bulat iniuisticiis & loquitur ueritates. qui

Expanded text:
entes clamabunt foris angeli pacis amare flebunt dissipatae sunt viae cessavit transiens per semitam irritum factum est pactum proiecit civitates non reputavit homines luxit et elanguit terra confusus est Libanus et obsurduit, et factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. Nunc consurgam, dicit Dominus: nunc exaltabor, nunc sublevabor. Concipietis ardorem, parietis stipulam, spiritus vester ut ignis devorabit vos. Et erunt populi quasi de incendio cinis: spinae congregatae igni comburentAudite, qui longe estis, quae fecerim, et cognoscite, vicini, fortitudinem meam. Conterriti sunt in Sion peccatores, possedit tremor hypocritas. Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante? quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis? Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Despexit te. subsannauit tẽ uirgo filiã
syon: post te caput mouit filia ierłm.
Cui exꝓbrasti & quem blasphemasti. &¬
suꝑ quem exaltasti uocem. & eleuasti in¬
altitudine oculoꝵ tuoꝵ ad sem̃ isrł. In

Expanded text:
despexit te, subsannavit te virgo filia Sion; post te caput movit filia Jerusalem. Cui exprobrasti, et quem blasphemasti? Super quem exaltasti vocem, et levasti altitudinem oculorum tuorum? Ad san
Abbreviated transcription (Latin):
audientes dnm̃ saluatorẽ intelliotrn
Ideo ce ille claudet oculos ur̃os quisi
principes ur̃i. Lex enĩ & ꝓphȩ usꝙ ali
hannẽ baptistam. ut uobis non iuda
illi uideant. de quib sermo inferir.
statur. Et audient in die illo suraie¬
ba libri. & oculi cecoꝵ uidebunt. & i¬
tabunt. In uidicium enim uenit dns ut
uidentes udei ñ uideant. & qui cet eni¬

Expanded text:
audientes Dominum Salvatorem, intelligere audientes Dominum Salvatorem, intelligere Ideo et ille claudet oculos vestros, quiprincipes vestri. Lex enim et prophetae usque ad Joannem Baptistam : ut vobis non videntibus, illi videant, de quibus inferior sermo testatur: Et audient in die illo surdi verba libri, et oculi caecorum videbunt et exsultabunt. In judicium enim venit Dominus, ut videntes Judae n
Abbreviated transcription (Latin):
uobis uisio omiũ: sicut uerba libri signa¬
ti. Quem cũ dederint scienti litteras.:
dicent. lege istum. Et respondebit. Non
possum. signatus est enĩ. Ꝙ dabit᷑ liber
nescienti litteras: diceturq ei. Lege. Et re.¬
spondebit. Nescio litteras. Pro soporis sp̃u¬
septuaginta compunctionẽ. theodotion
dicitur thardema. quẽ &e in adam mis¬
sum a dõ scriptura cõmemorat. quando
de costa lateris eius mulier effecta est.
& ionas hoc eodem somno stertebat in
naui. Omĩs aut̃ ꝓphetia post subuersio¬
nem ierłm & templi idest arihel contra
scribas & phariseos est: qui habentes cla¬
uem scientiȩ. nec ipsi intro eunt. nec uolen¬
tes alios introire ꝑmittunt. & pͣcipitur
eis ut stupore atq miraculo immo iux¬
ta septuaginta dissolutione totius
corporis &e mentis excessu inebricitir
atq moueantur &e fluctuent iuala¬
tes non uino nec sicera sead spu soyorse
uobis dñs uicissitudinẽ ur̃am. Uoia

Expanded text:
vobis visio omnium sicut verba libri signavobis visio omnium sicut verba libri signati, quem cum dederint scienti litteras, dicent: Lege istum: et respondebit: Non possum, signatus est enim. Et dabitur liber nescienti litteras, diceturque ei: Lege: et respondebit, nescio litteras. Pro soporis spiritu, LXX, compunctionem: Theodotio,  Hebraice dicitur THARDEMA  , quem in Adam missum a Deo Scriptura commemorat , quando de costa lateris ejus mulier effecta est. Et 392 Jonas hoc eodem somno stertebat in navi . Omnis autem prophetia post subversionem Jerusalem et templi, id est, Ariel contra scribas et pharisaeos est, qui habentes clavem scientiae, nec ipsi introeunt, nec volentes alios introire permittunt. Et praecipitur eis, ut stupore atque miraculo, immo juxta Septuaginta dissolutione totius corporis et mentis excessu inebrientur, atque moveantur et fluctuent: vacillantes non vino nec sicera, sed spiritu sopoDominus vicissitudinem vestram. Vos enim
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ut agant poenitentiam. ne incipiant
comedere cum moabitis. & similes esse gen-¬
tilium. Ipse enim expugnabit arihel. &
omnẽ uirtutẽ eoꝵ atq diuitias suo cir.¬
cundabit exercitu. turribq hoc est ma¬
gistris ȩccłiȩ humiliabit in terrã sermones
eoꝵ. ut nequaquam ponant in cę̧lũ os
suum. sed scribantur in t̾ra loquanturq
de terra. & fiant sicut puluis excussus
rota. om̃sq diuitiȩ impioꝵ puncto ce mo¬
mento temporis comparent᷑. quando ui.¬
sitauerit eos insua maiestate descendens
in turbinis tempestate &e igne supplicii. &
intellexerint om̃s diuitias suas. pompamq
sermonũ & argumentor strophas frustra
comedentis & hibentis somnio cõparari
qui militauerunt contra ierłm uisionẽ
non potest. Gbstupescite & admira.¬
mini. fluctuate & uacillate. in ebriami¬
Ini & non a uino. mouemini ae ñ mebrie¬
Claudet oculos ur̃os. ꝓphas &e principes
ur̃os qui uident uisiones oꝑiet. Et erit

Expanded text:
Deus ut agant poenitentiam, ne incipiant Deus ut agant poenitentiam, ne incipiant comedere cum Moabitis, et similes esse gentilium. Ipse enim expugnabit Ariel, et omnem virtutem eorum atque divitias suo circumdabit exercitu. Turribusque, hoc est, magistris Ecclesiae humiliabit in terra sermones eorum, ut nequaquam ponant in coelum os suum, sed scribantur in terra, loquanturque de terra, et fiant quasi pulvis excussus rota: omnesque divitiae impiorum puncto et momento temporis comparentur, quando visitaverit eos in sua majestate, descendens in turbine et tempestate et igne supplicii; et intellexerint omnes divitias suas, pompamque sermonum et argumentorum strophas, frustra comedentis et bibentis somnio comparari: qui militaverunt contra Jerusalem, visionem oque: obstupescite et admiramini, fluctuate et uacillate: inebriamini, et non a uino: mouemini, et non ebrieas et principes vestros, qui vident visiones, operiet. Et erit
Abbreviated transcription (Latin):
ris: seminate uobis in lacrimis. ut metatis
in ierłm: quȩ duos annos efficiunt. Qđ
aut̃ sequitur. comedetis enĩ cũ moab: in
hebraico non habetur. De quo possumus
dicere. qđ nisi fructus sibi poenitentiȩ con.¬
gregauerint: incipiant cum his comedere
qui non ingrediuntur ȩccłam dnĩ usq in
et̃nũ. Cȩtera in quib uidentur discrepare
manifesta sunt: & ex iis que posumꝰ
facilis eoꝵ int̾p̃tatio est. Scio me legisse
arihel int̃p̃tari lux mea dei. qđ longe
aliter est. Hic enim pͥma sillaba ꝑ alepħ
&e res. scribitur. lux aut̃ quȩ hebraice dr̃
or int̾ aleph & res mediam habet litte
ram uau quȩ in pͣsenti nomine non habet᷑.
Omĩa quȩ nunc dicuntur contra arihel
referunt ad hereticos. qui doctrinam suã
dĩ estimant lucem. & expugnandi sint
a uero dauid. om̃sq solennitates eorum
auferende. & gaudium pͣsens futura
tristicia cõmũtandum. quib p̾cipiat

Expanded text:
ris , seminate vobis in lacrymis, ut metatis ris , seminate vobis in lacrymis, ut metatis in Jerusalem, quae duos annos efficiunt . Quod autem sequitur: Comedetis enim cum Moab, in Hebraico non habetur. De quo possumus dicere, quod nisi fructus sibi poenitentiae congregaverint, incipiant cum his comedere qui non ingrediuntur Ecclesiam Domini usque in aeternum. Caetera in quibus videntur discrepare, manifesta sunt: et ex his quae exposuimus, facilis eorum interpretatio est. Scio me legisse Ariel interpretari, lux mea Dei, quod longe aliter est. Hic enim prima syllaba per ALEPH et RES scribitur: lux autem quae Hebraice dicitur OR, inter ALEPH ram VAU, quae in praesenti nomine non habetur. Omniaque quae nunc dicuntur contra Ariel, referunt ad haereticos, qui doctrinam suam Dei aestimant lucem, et expugnandi sunt a vero David: omnesque solemnitates eorum auferendae, et gaudium praesens futura tristitia commutandum: quibus praecipiat
Abbreviated transcription (Latin):
tib siti faucib flumina bibit. cumq euigi¬
lauerit ardentior sitis fit. quȩ cassa potione
delusa est: sic multitudo uniuersarũ gen-¬
tiũ quȩ romanȩ subditȩ potestati dimĩca.¬
uerunt contra montẽ sion. habebunt quasi
inumbra &e nube & somnii nocte diuitias.
quas maturo interitu relinquent. In eolo¬
co ubi nos posuimus om̃s qui militauert
&e obsederunt & pͣualuerunt aduersus eã¬
septuaginta transtulerunt. & om̃s qui
militauerunt contra ierłm. qđ in hebrai¬
co non habetur. In principio quoq huius
capituli ubi nos diximus. additꝰ est annꝰ
ad annum siue subtractꝰ: illi int̾p̃tati
sunt congregate fructus uel genimina.
annũ suꝑ annũ manducate. comedetis
enĩ cum moab. Et est sensus. Ante quam
annus dñi acceptabilis prȩdicationis eiꝰ
adueniat. unmo duo anni de quib in can.¬
tico ab acue iuxta hebraĩcum
legimus. in medio duoꝵ tempoꝵ cognosce¬

Expanded text:
tibus siti faucibus flumina bibit, cumque evigitibus siti faucibus flumina bibit, cumque evigilaverit ardentior sitis fit, quae cassa potione delusa est: sic multitudo universarum gentium, quae Romanae subditae potestati dimicaverunt contra montem Sion, habebunt quasi in umbra, et nube, et somnio noctis divitias, quas maturo interitu derelinquent. In eo loco ubi nos posuimus, omnes qui militaverunt et obsederunt et praevaluerunt adversus eam, LXX transtulerunt, et omnes qui militaverunt contra Jerusalem, quod in Hebraico non habetur. In principio quoque hujus capituli ubi nos diximus: Additus est annus ad annum, sive subtractus, illi interpretati sunt: congregate fructus, vel genimina, annum super annum: manducate, comedetis enim cum Moab. Et est sensus, antequam annus Domini acceptabilis praedicationis ejus adveniat, immo duo anni, de quibus in Cantico Habacuc juxta Hebraicum legimus: In medio duorum temporum cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
nundi quod collapsum in cineres ultra
ntquaquam suscitetur. Tantus o arihel
te nmanȩ potentiȩ uallabit exercitus:
ut innumerabili puilueri comparet᷑. &
fauillȩ ꝑaera uolitanti. Unde non imbecil.¬
litaite eors pulueri comparat & fauillȩ qͥ
tontra eos militauerunt. sed multitudim
quȩ arenisun numerabilib exequatur
Et hoc erit repente confestim. ut in media pace
silita sub nerone bella consurgant. & dñs
exercituum uisitet ierłm. in tontru &e
consummatione terrȩ. & in turbine tempe.¬
statis & inflamma ignis deuorantis. ꝑ qđ
templum significat comburendũ. Romani
aut̃ qui suꝑatis uideis & subuersa ierłm
sibtito & uespasiano. de uasis quondam
uirtutis & potentiȩ numinũ. non irȩ dĩ
putauerunt esse qđ fecerunt: quasi in sõno
& nosturna uisione om̃s diuitias possi.¬
delunt. Et quom odo qui esurit dormi.¬
ens in somnis se uesci putat. & qui sitit aren¬

Expanded text:
mundi, quod collapsum in cineres, mundi, quod collapsum in cineres, nequaquam ultra suscitetur. Tantus autem, o Ariel, te Romanae potentiae vallabit exercitus, et innumerabili pulveri comparetur ut favillae per aerem volitanti. Unde non imbecillitatem eorum pulveri comparat et favillae, qui contra eos militaverunt; sed multitudinem quae arenis innumerabilibus exaequatur. Et hoc erit repente confestim, ut in media pace, subita sub Nerone bella consurgant, et Dominus exercituum visitet Jerusalem 390 in tonitru, et in commotione terrae, et in turbine tempestatis, et in flamma ignis devorantis, per quod templum significat comburendum. Romani autem qui, superatis Judaeis et subversa Jerusalem sub Tito et Vespasiano, de vasis quondam virtutis et potentiae numinum, non irae Dei putaverunt esse quod fecerant, quasi in somnio et in nocturna visione omnes divitias possidebunt. Et quomodo qui esurit dormiens in somnis se vesci putat, et qui sitit, aren
Abbreviated transcription (Latin):
fore cam quasi arihel: quod habeat antiqui
tni pli sumilitudinem. sed magnificentiam
nolumq non habeat. Secundo quoq añs
mmunatur qđ circundet arihelẽ spera &e ia¬
a rontra eam aggerem. & munimenta
ponst a dobsidione eius. &e cõpleat᷑ illua ꝗđ
pt plangens ierłm loquitur in euangelio.
hent dies suꝑ te & circundabunt te in.¬
mie tui uallo & obsidebunt. & in terra
umiliaberis. & ierłm erit conculcata a
ionib usq ad consummationẽ tẽporis
qum. aliis enĩ uerbis eadẽ ꝓpħa nunc
uit. qdđ humiliata de t̾ra loquatur. & de
lino audiatur eloqͥũ eiꝰ & sit quasi phi¬
mis de t̾ra uox illius. & de humo instar
plłirũ mussitet. ut ꝑhȩc uerba significet
mcare dicuntur. & tenues umbrarũ im¬
no demonũ audire uoces. Deniq ꝓphitõ.¬
N aquila magum int̃p̃tat᷑ est. qui heb raice
nuistulerunt. Quib uerbis indicat᷑ ruinã
mupli usq ad consummationẽ ꝑmansurã

Expanded text:
fore eam quasi Ariel, quod habeat antiqui fore eam quasi Ariel, quod habeat antiqui templi similitudinem, sed magnificentiam ornamentumque non habeat. Secundo quoque Dominus comminatur, quod circumdet Arielem sphaera, et jaciat contra eam aggerem, et munimenta ponat in obsidionem ejus, et compleatur illud quod ipse plangens Jerusalem loquitur in Evangeient dies super te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et obsidebunt te, et in terram humiliaberis . Et Jerusalem erit conculcata a nationibus usque ad consummationem temporis gentium. Aliis enim verbis eadem propheta nunc dicit, quod humiliata de terra loquatur, et de humo audiatur eloquium ejus; et sit quasi pythonis de terra vox illius, et de humo instar passerum mussitet, ut per haec verba significetevocare dicuntur, et tenues umbrarum, immo daemonum, audire voces. Denique pro pythone, Aquila magum interpretatus est, qui Hebraice transtulerunt. Quibus verbis indicatur ruinam templi usque ad consummationem permansuram
Abbreviated transcription (Latin):
quam expugnauit dauid. ꝓ quo uit p̃tat̾
est siminachus castrũ dauid. theodotion
circumuallatio dauid: in hebreo legiu
hana. qđ eruditissimus hebreoꝵ habitac¬
lum significari exposuit. Si gͥ legerimꝰ
quam expugnauit dauid : ad illud tn¬
pus referamus quando coepit dauid syont.
pugnantib cę̧cis & claudis. & pͥmꝰ ioab a¬
matum excelsa conscendit. Sin aut̃ un
simmachum & theodotionẽ hoc sentiens
qd dauid eam instaurauerit atq mura¬
erit: additus est annꝰ ad annũ siue sb¬
tractus ut int̾p̃tatꝰ est aquila. & solam¬
tates euolutȩ sunt. Subuerso enĩ tempi
& iudica religione sublata: omĩs eor
stiuitas ꝑut. Dicitq se dñs circumuailla
arihel babilonio exercitu. & fore ca
tristem atq merentẽ quando abeis q
fuerit: rursumq subiesu filio iosedld
sacerdote magno &e torobabel filio
salathiel esdraq & neemia. quando
ꝓphetauerunt aggeus &e ⁊ achara

Expanded text:
Quam expugnavit David, pro quo interpretatus Quam expugnavit David, pro quo interpretatus est Symmachus, castrum David, et Theodotio, circumvallatio David, in Hebraeo legitur HANA  , quod eruditissimus Hebraeorum, habitaculum significare voluit. Si igitur legerimus: quam expugnavit David, ad illud tempus referamus, quando cepit David arcem Sion, repugnantibus caecis et claudis, et primus Joab domatum excelsa conscendit . Si autem juxta Symmachum et Theodotionem, hoc sentiendum, quod David eam instauraverit atque munierit, additus est annus ad annum, sive subtractus, ut 389 interpretatus est Aquila; et solemnitates evolutae sunt. Subverso enim templo, et Judaica religione sublata, omnis eorum festivitas periit. Dicitque se Dominus circumvallare Ariel Babylonio exercitu, et fore eam tristem atque moerentem, quando ab eis diruta fuerit. Rursumque sub Jesu filio Josedec sacerdote magno, et Zorobabel filio Salathiel, Esdraque et Neemia, quando prophetaverunt Aggaeus et Zacharias,
Abbreviated transcription (Latin):
gnauerunt contra ierłm: & uniuersi
qui congregati sunt suꝑ eam. & afflixe.¬
runt eã. Fruntq sicut qui in somnis
esuriunt & comedunt. cumq surrere.¬
rint: uanum est somnium. Et sicit qui
somnium sitit & bibit. cum surrearitu
Shuc sitit. & anima eius frustra spaita
sic erunt diuitiȩ omĩum gentiu que n
tauerunt contra montẽ sỹon. Proeo qa
nos interp̃tati sumus. ue : in hebraioa
casu dr̃. ut non plangat arihel seduos
licet in p̾senti loco ꝓ planctu accipiei
sit. Arihel quoq interp̃tatur leo di sa
ꝓ ciuitate quam aquila interp̃tat᷑. polit
nen hoc est oppidulum siue uiculũ inse¬
Unde &e uilla siluarũ appellatur cari
arim. Deniq & insuꝑiorib ubi leginus
cariath scribitur id est uilla. quam us.
trans lationẽ aquilȩ expͥmamus aditi
ciuitatulam possumus dicere. Igitur ane
idest leo dĩ quondã fortissima uocatu
ierłm. siue ut alii arbitrantur templiun¬

Expanded text:
gnaverunt contra Jerusalem, et universi gnaverunt contra Jerusalem, et universi qui congregati sunt super eam, et afflixerunt eam. Eruntque sicut qui in somnis esuriunt et comedunt: cumque surrexerint, vanum est somnium eorum, et sicut qui per somnium sitit et bibit, cum surrexerit, adhuc sitiet, et anima ejus frustra speravit: factus lassus adhuc sitit et anima eius ilitaverunt congentium quae dimicaverunt contra montem casu dicitur, ut non plangat Ariel, sed vocet; licet in praesenti loco pro planctu accipiendum sit. Ariel quoque interpretatur leo Dei; et pro civitate quam Aquila interpretatus est, πολίχνην, hoc est, oppidulum, sive viculum, in Heunde et villa silvarum appellatur CARIATH JARIM  . Denique et in superioribus ubi legimusCariath scribitur, id est, villa: quam nos ut translationem Aquilae exprimamus ad verbum, civitatulam possumus dicere. Igitur Ariel, id est, leo Dei, quondam fortissima vocatur Jerusalem: sive ut alii arbitrantur, templ
Abbreviated transcription (Latin):
additum est. sed absolute consolationem.
Nunquam enĩ p̾ciꝑet ut exaltarent uanã
consolationẽ suam. quȩ eis ñ erat ꝓfutura.
Sexpugnauit dauid. Congregate geni.¬
Imina: annum suꝑ annum comedite. Come.¬
Idetis enĩ cum moab. Coangustabo enim
Sarihel. ce erit fortitudo illius & diuitiȩ
Imichi. Et circundabo sicut dauid suꝑte:
Iꝑgirũ tui turres. & humiliabunt᷑ in
Iterrã sermones tui. & in t̾rã occident
Iuerba tua. Et erit sicut loquentiũ in t̾ra
Iuox tua. & usq ad pauimentũ uax tua
Iinfirmabitur. Et erunt sicut puluis de
rota diuitię impioꝵ. & sicut fauilla
quȩ rapitur multitudo eoꝵ qui te oppres¬
serunt. Eritq in puncto repente adño
sabaoth. Uisitatio enĩ erit cũ tonitru &e
Icõmotione ce uoce magna. tempestas
ualida & flamina ignis deuorans.
Et erunt quomodo uidentes somnium
nocte. diuitiȩ omĩum gentiũ quȩ mili¬
tauerunt contra arihel. & om̃s qui pu¬

Expanded text:
additum est, sed absolute consolationem. additum est, sed absolute consolationem. Numquam enim Deus praeciperet, ut exaltarent vanam consolationem suam, quae eis non erat profuturexpugnavit David. Congregate genimina, annum super annum comedite, comedetis enim cum Moab: coangustabo enim Ariel, et erit fortitudo illius et divitiae mihi, et circumdabo sicut David super per gyrum tui turres, et humiliabuntur in terram sermones tui: et in terram occident verba tua. Et erit sicut loquentium de terra vox tua, et usque ad pavimentum vox tua infirmabitur. Et erunt sicut pulvis 388 de rota divitiae impiorum: et sicut favilla quae rapitur, multitudo eorum qui te oppresserunt: eritque in puncto repente a Domino sabaoth. Visitatio enim erit cum tonitru, et commotione et voce magna, tempestas valida, et flamma ignis devorans. Et erunt quomodo videntis somnium nocte, divitiae omnium gentium quae militaverunt contra Ariel: et omnes qui pu
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile consilium suũ. & iusticiȩ ueri¬
tatẽ. ut qui plus acceꝑunt plus exigatur
ab eis. Pro eo qdđ nos interp̃tati sumus in uir.¬
ga excutietur gith. & ciminum in baculo.
nescio quid uolentes septuaginta transtule.¬
runt ciminũ aut̃ cum pane comedetur.
Deniq & ueteres greciȩ interp̃tes hebraicum¬
disserentes. de hoc sermone tacuerunt: quia
forsitan quid dicerent non habebant. Illud
aut̃ in quo nos iuxta hebraicum posuimꝰ.
uerũ ñ in ꝑpetuũ triturans triturabit illũ:
neq uexabit eum rota plaustri. nec ungu
lis suis comminuet eũ: septuaginta non¬
iuxta uerbum sed iuixta sensum int̾p̃tati
sunt. neq enĩ insempit̾nũ ego irascar uobis.
nec uax amaritudinis meȩ conculcabit
uos: ostendentes futura peccatorib post
tormenta refrigeria. & hȩc portenta atq
mirabilia egressa esse a dño. Unde pͣcipit᷑
peccatorib qui postea puniendi sunt. ut
ineant consiliũ & exaltent consolationẽ

Expanded text:
mirabile consilium suum et justitiae verimirabile consilium suum et justitiae veritatem, ut qui plus acceperunt, plus exigatur ab eis. Pro eo quod nos interpretati sumus: in virga excutietur gith, et cyminum in baculo, nescio quid volentes LXX transtulerunt: cyminum autem cum pane comeditur. Denique et veteres Graecidisserentes, de hoc sermone tacuerunt, quia forsitan quid dicerent non habebant. Illud autem in quo nos juxta Hebraicum posuimus: Verum non in perpetuum triturans triturabit illum, nequlis suis comminuet eum. Et hoc a Dotati sunt: Neque enim ego in sempiternum irascar vobis, nec vox amaritudinis meae conculcabit vos: ostendentes futura peccatoribus, post tormenta, refrigeria, et haec quasi portenta atque mirabilia egressa esse a Domino. Unde praecipitur peccatoribus qui postea puniendi sunt, ut ineant consilium, et exaltent consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
nunc defendit. idest nunc arat. nunc se.
rit. maturas fruges metit. & demissas in
areis terit. orbemq suũ gubernat ut
uoluerit. Gith & cuminum. idest om̃s gs
que noncͤeperunt eius noticiã. nec legis ha¬
hiere prȩcepta : uirga emendat &e baculo.
Frinentũ aut̃ idest popłm udeoꝵ: ma.¬
gus torquebit suppliciis. Cui enĩ plus cre.¬
ditir plus exigitur abeo. Et seruus qui
sĩ uoluntatem dñi sui. & ñ fecerit eam
uapulabit multis. Et in alio loco scriptũ
est. Potentes. potent̃ tormenta patientur.
Neruntamen non eos torquebit in ꝑpetuum.
Aliua est enim esse impium. aliud peccatorẽ
Qđ nos de gentib & uideis int̾p̃tati sumus:
alii exponunt suꝑ popło & sacerdotib. qđ
uulgus indoctum in die udicii quasi gith
& ciminum corripiat᷑ uirga & baculo.
sacerdotes aut̃ qui habuerunt clauẽ scien¬
tiȩ magnis suppliciis torqueantur. & hoc
dnĩ fiat iudicio. qui ostendit in cunctis

Expanded text:
nunc defendit; id est, nunc arat, nunc serit, nunc defendit; id est, nunc arat, nunc serit, nunc maturas fruges metit, et demessas in areis terit, orbemque suum gubernat ut voluerit. Gith et cyminum, id est, omnes gentes quae non receperunt ejus notitiam, nec Legis habuere praecepta, virga emendat et baculo: frumentum autem, id est, populum Judaeorum magnis torquebit suppliciis. Cui enim plus creditur, plus exigetur ab eo. Et servus, qui scit voluntatem Domini sui, et non fecerit eam, vapulabit multis ; et in alio loco scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur . Verumtamen non eos torquebit in perpetuum. Aliud enim est esse impium, aliud peccatorem. Quod nos de gentibus et Judaeis interpretati sumus, alii exponunt super populo et Sacerdotibus, quod vulgus indoctum in die judicii quasi gith et cyminum corripiatur virga et baculo; sacerdotes autem qui habuerunt clavem scientiae, magnis suppliciis torqueantur: et hoc Domini fiat judicio, qui ostendit in cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
uiculo quȩ uulgo flagella dicunt᷑. Panis
It id est triticũ de quo efficitur panis rotis
sntis teretur. & omĩs stipula cõminuetur
npaleas. Ueruntam̃ non semꝑ uexabitur
s teritur. nec omĩ tempore rotarũ ungulis
ominuet᷑. ꝓ quib in hebraico dr̃ requies
trum. ut quia ungulas rotarũ dixerat.
ntaphoram seruaret in reliquis. Quidam
ulint exeo qđ ungulas & equos nominauit
ostendi equarũ greges. quȩ ad terenda fru-¬
menta areis immitti solent. Sed non pote.¬
nt scriptura dicere. quod iudea ꝓuincia
imhabebat. Hoc aut̃ idest ut gith &e ci.¬
minum uirga excutiantur & baculo. &¬
frumentum & ordeum &r far. fortasse
ꝙ milium rotis ferreis conterantur. & ñ
in ypetuum: dĩ uidicium est qui in om̃ĩb
ostendit mirabile consilium suũ. & iusti.¬
uȩ magnitudinẽ monstrat incunctis.
ꝓquo ista dicuntur possimus intelligere.
Os uarie genus dispensat humanũ. Nunc
punit. nunc miseretur. nunc corripit.

Expanded text:
baculo, quae vulgo flagella dicuntur. Panis baculo, quae vulgo flagella dicuntur. Panis autem, id est, triticum de quo efficitur panis, rotis ferreis teritur, et omnis ejus stipula comminuitur in paleas. Verumtamen non semper vexatur et teritur, nec omni tempore rotarum ungulis comminuitur; pro quibus in Hebraico dicitur equis earum: ut quia ungulas rotarum dixerat, metaphoram servaret in reliquis. Quidam volunt ex eo quod ungulas et equos nominavit, ostendi equarum greges, qui ad terenda frumenta areis immitti soleant: sed non poterat Scriptura dicere, quod Judaea provincia non habebat. Hoc autem, id est, ut gith et cyminum virga excutiantur et baculo: frumentum hordeumque, et far, fortasse et milium, rotis ferreis conterantur, non in perpetuum Dei judicium est, qui in omnibus ostendit mirabile consilium suum, et justitiae magnitudinem monstrat in cunctis. pro quo ista dicuntur, possimus intelligere. Deus varie genus dispensat humanum, nunc punit, nunc miseretur: nunc corripit,
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ uiri illusores. qui dominamini suꝑ pi¬
pulũ meũ qui est in ierłm. & p̃cipit eis ut
uocem eiꝰ audiant. & eloquium diligenter
attendant. Nunquid ait agricola semper
bit. ut sementẽ iaciat: Nonne prius pꝰsa¬
det humum & uomere sulcos reuoluei
iacentesq glebas rastro franget & sareile
&e cum adȩquauerit suꝑficiem t̾rȩ. & dura
prius arua molliuerit: tunc sparget gid
siue ciminum. seretq triticũ &e ordeum
emilium &e far infinib suis uxta uarie.¬
qteterr as tempor : Neq enim simul omĩa
souinantur. ẜro farrȩ quod greci ⁊eanuocant.
auidum uiciam intelligunt. Ipsumq agri.¬
Mam idest satorem erudit ds̃ naturalit᷑
iuicio suo. & docet illum ut sciat quã cui
smenti culturam adhibeat. Deniq cum me.¬
tndi tempus aduenerit. gith &e ciminum
qu inferiora sunt semina non rotis plaustro¬
ałs terentur. quȩ inserrarũ similitudinem
sinrtȩ circũ aguntur. & trahuntur suꝑ
amnissas segetes. sed uirga excutientur &

Expanded text:
minamini super populum meum qui est in Jerusalem: et praecipit eis, ut vocem ejus audiant, et eloquium illius diligenter attendant. Numquid, ait, agricola semper arabit, ut sementem jaciat? Nonne prius proscindet humum, et vomere sulcos revolvet, jacentesque glebas rastro franget et sarculo: ut cum adaequaverit superficiem terrae, et dura prius arva mollierit, tunc spargat gith, siveet milium, et far in finibus suis, juxta varietatem terrae et temporum: neque enim simul omnia seminantur. Pro farre quod Graeci ζέαν vocant, quidam viciam intelligunt. Ipsumque agriolam, id est, satorem erudit Deus naturaliter judicio suo, et docet illum ut sciat quam cui sementi culturam adhibeat. Denique cum metendi tempus advenerit, gith et cyminum, quae infirmiora sunt semina, non rotis plaustrorum teruntur, quae in serrarum similitudinem ferreae circumaguntur et trahuntur super demessas segetes; sed virga excutiuntur et