comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ euũgłm quo dñs fleuisse
refert᷑ suꝑ ciuitatẽ ierłm. Qui ce ingres¬
sus templum cepit eicere uendentes¬
ce ementes inillo. Notum est pene cũ¬
ctis. & tam inscript᷑is qmͣ in ore oĩũ
satis usitatũ. ꝑ hoc illud significatũ
esse. quod illos de eccłia sua dñs ei¬
ciat qui sacros ordines emunt aut
uendunt: quia uidelicet tales nego¬
uenalia faciunt. Itaq recte ce oportu¬
ne illa p̃mittit᷑ apłi lectio. que satis
aꝑte dicit. ñ posse ab homine dari
nedũ uendi doni aliquid sp̃ualis::
s a solo sp̃udi diuidente singulis ꝓ¬
ut uult. dari gratutto: alii sermonẽ
scientie. alii sermonẽ sapientie. alii
geña linguarũ. alũ fidem. alii ꝓpħi¬
sci expectat electionẽ potiꝰ qͣm homi¬
num. Dicit᷑ in intͦitu. Iacta cogitatũ
tuum in dño. ce ipse te enutriet. In
do quod alibi scriptũ ẽ. Dñe ñ est ex
uidelicet ut symon magus ille qui
deidonũ existimauit pecuniã pos¬
sidere. Et ipsete enutͥet inquit dicen¬

Expanded text:
nus flevisse refertur super civitatem Hierusalem. Qui et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes in illo . Notum est pene cunctis, tam in Scripturis quam in ore omnium satis usitatum per hoc illud significatum esse quod illos de Ecclesia sua Dominus ejiciat, qui sacros ordines emunt aut vendunt, quia videlicet tales negoritus dona venalia faciunt. Itaque recte et opportune illa praemittitur Apostoli lectio, quae satis aperte indicat non posse ab homine dari, nedum vendi aliquid doni spiritualis, sed a solo Spiritu Dei, dividente singulis prout vult, dari gratuito, alii sermonem scientiae, alii sermonem sapientiae, alii genera linguarum, alii fidem, alii prophetipectat electionem potius quam hominum, dicitur in introitu: Jacta cogitatum tuum in Domino, et ipse te enutriet . Indo quod alibi scriptum est: « idelicet ut Simon Magus ille, qui Dei donum existimavit pecunia possideri , et ipse te enutriet, inquit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
mutunt. aliud oꝑe demonstrant: s
specialit̃ de hereticis intelligendũ est.
qui uident᷑ de continentia. castitate.
ieiunio. quasi quadã pietatis ueste se
circumdare. intͥnsecꝰ uͦ habentes ani¬
mũ uenenatũ. simpliciũ fratrũ cor¬
da decipiunt. Lectio epte. Bebitores su¬
mus ñ carni. ut scdm carnẽ uiuamꝰ:
consonat huic euugłio. quodicit᷑. a
fructib eorp cognoscetis eos. Nam et
ait. Quicumq enĩ sp̃u dei agunt᷑: hi
filii sunt dei. Et facta carns de quib
ait. si autẽ sp̃u facta carnis mortifica¬
ueritis. iuuetis. fructus sunt ex quib
falsi ꝓpħe cognoscunt᷑ a quib filios
dei secernit sp̃c dei. qui testimoniũ
tui. id est in nob̃ ipsis qui sumꝰ tem¬
plum tuũ. & hoc in medio. ĩ est in¬
manifesto. Manifeste enĩ uenit sp̃c
ctiã eccłia in graduali.. Esto mͥ indm̃
ꝓtectorẽ. Et in offerenda. Popłm hu¬
milẽ saluum faties. uixta illud. Suꝑ
quẽ requiescet sp̃c m̃s.: nisi suꝑ humi¬

Expanded text:
emonstrant, sed specialiter de haereticis intelligendum est, qui videntur continentia, castitate, jejunio, quasi quadam pietatis veste se circumdare, intrinsecus vero habentes animum venenatum, simplicium fratrum corda decipiunt. Lectio epistolae: Debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus , consonat huic evangelio, quo dicitur: A fructibus eorum cognoscetis eos . Nam et ait: Quicunque enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Et facta carnis, de quibus ait: Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, 142 vivetis , fructus sunt, ex quibus falsi prophetae cognoscuntur, a quibus filios Dei discernit Spiritus Dei, qui testimonium tui , id est, in nobisipsis, qui sumus templum tuum , et hoc in medio, id est manifesto. Manifeste enim venit SpiriEcclesia in graduali: Esto mihi in Deum protectorem , et in offerenda: Populum humilem salvum facies, Domine juxta illud: « Super quem requiescet Spiritus meus nisi super humi
Abbreviated transcription (Latin):
consonat. Sumptũ ẽ enĩ de psalmo
habente intitulo ꝓ torcularib. quo
nomine p̃sentẽ eccłiam de signari
dubiũ ñ ẽ. ubi electi reꝑboꝵ tot scanda¬
lapatiunt᷑ iuxta eũglicã similitudinẽ
quasi rete tumultu pisciũ rũpi uideat̃.
Quor scismata quisq cauens: dicit in
in euũgłio. audistis qr sexta.
dictũ est abantiquis. ñ occides. ego
autẽ dico uobis. & cet̾̃a. manifeste no

Expanded text:
consonat. Sumptum est enim de psalmo habente in titulo: Pro torcularibus. Quo nomine praesentem Ecclesiam designari dubium non est, ubi electi reproborum tot scandala patiuntur ut, juxta evangelicam similitudinem, quasi rete tumultu piscium rumpi videatur. Quorum schismata quisque cavens, dicit in in Evangelio: Audistis quia dictum est antiquis: Non occides, ego autem dico vobis
Abbreviated transcription (Latin):
debeant. uł qͣnta peccata ꝯmiseruit. lau¬
dauit enĩ dñs uillicũ iniqͥtatis: qi pru¬
dent̃ feciss ea que de illo ꝓposita narrat
parabola. ce ad hoc apłi lectio que pre¬
mittit᷑ consonat. retexendo de ilł qui
mare transierant. & dona dei gustaue¬
rant. & nichilominus cõcupiscentes. &
fornicantes. a serpentib uel ab ext̾̃mi¬
natore ꝑierunt: & statĩ adiungendo
itaꝙ qui se existimat stare. uideat ne
cadat. & cet̃a. Nam quomͦ &e hi licet iã
glificati ꝑierunt. & ille uillicꝰ ineuũglio
gr̃am dñi sui habuerat. ãqua tam̃
excidit. sic & prelatꝰ qͥq meminisse de¬
bet. scire se quoꝙ aut peccasse. aut si ñ
peccauit. eiusdẽ fragiliratis tam̃ esse.
ut potuerit uel adhuc possit peccare.
Atq de seipso ꝯmonitꝰ recogitet infir¬
marũ se suscepisse curã animarum.
enti. Cõmunio uͦ. Pͥmũ querite reg¬
nũ di. idẽ imꝑat: qd̾ illa dñi senten¬
tia de euũgłio iam dicto. factte uob̾

Expanded text:
peccata commiserint. Laudavit enim Dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset ea quae de illo proposita narrat parabola . Et ad hoc Apostoli lectio, quae praemittitur consonat, retexendo de illis qui mare transierant, et dona Dei gustaverant: et nihilominus concupiscentes, et fornicantes, a serpentibus vel exterminatore perierunt , et statim adjungendo: Itaque qui se existimat stare, videat ne cadat , etc. Nam quomodo et hi, licet jam glorificati, perierunt, et ille villicus in Evangelio gratiam domini sui habuerat, a qua tamen excidit; sic et praelatus quisque meminisse debet, et scire se quoque aut peccasse, aut si non peccavit, ejusdem tamen fragilitatis esse ut potuerit, vel adhuc possit peccare, atque de seipso commonitus, recogitet infirmarum se suscepisse curam animarum, enti. Communio vero, Primum quaerite regnum Dei , idem imperat, quod illa Domini sententia de evangelio jam dicto: F
Abbreviated transcription (Latin):
erubescitis: Nam finis illorp mors ẽ.
Talib dicit mat̾ eccłia in graduali.
uenite filii audite me. & cet̾a. Et isti
quia pecc̃ores sunt: dicunt in offeren¬
da. Sicut in holacaustũ arietũ &e ce¬
tera. Istis nicħominꝰ saturatis: dicit᷑
in introitu. Om̃s gentes plaudite ma¬
nib. dicentes ꝗqͤsmadmodũ & alibi
refecti dix̾unt. Uere hic ẽ ꝓpb̃a. ĩmo

Expanded text:
s? nam finis illorum mors est . Talibus dicit Ecclesia mater in graduali: Venite, filii, audite me , etc. Et isti, quia peccatores sunt, dicunt in offerenda: Sicut in holocaustum arietum, etc. Istis nihilominus salutaris dicitur in introitu: Omnes gentes, plaudite manibus , dicentes, quemadmodum alibi refecti dixerunt: Vere hic est propheta, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ge ueñunt. At uͦ hi qui delonge ue¬
nerunt. illos designant: qui a crimi¬
nalib peccatis. uel etiã ab idolorp
cultura ad uerum dm̃ conũsi iusti¬
ciã a qua ieiuni sunt esuriunt & siti¬
unt. Bene gͦ illa lectio p̃mitut᷑. in qͣ
talib dicit᷑. Cum enĩ serui essetis pec¬
cati: lib̃i fuistis iusticie. Quẽ gͦ fruc

Expanded text:
ge venerunt . At vero hi qui de longe vege venerunt . At vero hi qui de longe venerunt, illos designant qui a criminalibus peccatis, vel etiam a diabolorum cultura ad verum Deum conversi, justitiam, a qua jejuni sunt, esuriunt et sitiunt. Bene ergo illa lectio praemittitur, in qua talibus dicitur: Cum enim servi essetis peccati, liberi fuistis jus
Abbreviated transcription (Latin):
mus: dicente apło. Q uicũꝙ baptira¬
ti sumus in xͦ iħu. in morte ipstꝰ bap¬
tizati sumus. ce cet̃a. Dicendo itaq &e
nos in nouitate uite ambulemus.
plusqͣm illud qd̃ antiquis dictũ est
nos deb̾e testat᷑. Cet̾e partes officii.
utͦitꝰ: Dñs fortitudo. Graduale. Cõ¬
uertẽ dñe. offerenda. ꝑfice gressus
meos. eccłie uoces sunt ad supͣdictã
ꝑfectionẽ euũgłicã tendentis. & auri-¬
liũ implorantis: qr uera ce ꝑfecta
iusticia nemo potest ꝑ se ustificari. Et
cuius iusticia sic abundauit: ut uxta
idẽ euũgłm. si offert munus suũ ante
altare. ce recordatꝰ est quia fr̃ suus ha¬
bet aliquid aduersus eũ. relinqͥt ibi
munus suũ. ce uadit pͥus reconciliati
fr̃i suo. ille est qui in ꝯmunione dicit.
ominica septima legit᷑ ca.Sii.
hoc euũgłm. quo refecturꝰ tur
bas dñs cũ dixiss. Misereor suꝑ tͣbam
ce ceta. hanc miserationis sue causã
subicit dicens. Quidã enĩ ex eis de lõ¬

Expanded text:
mus, dicente Apostolo: Quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus , etc. Dicendo itaque: Et nos in novitate vitae ambulemus , plus quam illud quod antiquis dictum est, nos debere testatur. Caeterae partes officii, Introitus, Dominus fortitudo ; Graduale, Convertere, Domine ; Offerenda, Perfice gressus meos , Ecclesiae voces sunt ad supradictam perfectionem evangelicam tendentis, et auxilium implorantis, quia vera et perfecta justitia, nemo per se potest justificari. Et cujus justitia sic abundavit, ut juxta idem evangelium, si offert munus suum ad altare et recordatus est, quia frater suus habet aliquid adversus eum, relinquit ibi munus suum, et vadit prius reconciliari fratri suo , ille est qui in communione dicit: ominica septima legitur hoc evangelium, quo refecturus Dominus cum dixisset: Misereor super turbam , etc, hanc miserationis suae causam subjicit, dicens: Quidam enim ex eis de lon
Abbreviated transcription (Latin):
epłe que p̃mittit᷑ concunt iterũ atq
tterum creaturã asserens expectare
reuelationẽ filioꝵ dei: quẽ patrem
nr̃m esse p̃senti euũglio dñs asserit.
Estote inquit miscdes. sicut &e pater
ur̃ qͥ in celis. ẽ. misericors est. Intͦitus
Dñs illuminatio mea. itẽq in offe¬
renda. Illumina ocłos meos. iccirco
congruunt: quia trabẽ uel festucã
peccatori de oculo. idest odiũ qd̾ enũ
euũgłm monstrat oportere eici. cum
cordis ẽ. &e hi quib uidendus ẽ ds. illu¬
minant᷑ odĩ abeo. ut sicut ingradu¬
alicanimꝰ. uideat cor mundũ uolun¬
tatẽ dñi. & uisitet templũ eius. & hoc
ñ de suis uirib s eius cui in ꝯmuni¬
one dicimus. Dominꝰ firmam̃tũ meũ &e¬

Expanded text:
e, quae praemittitur, concinit, iterum atque iterum creaturam asserens exspectare revelationem filiorum Dei , quem Patrem nostrum esse praesenti evangelio Dominus asserit: Estote, inquit, misericordes, sicut et Pater vester caelestis misericors est. Introitus, Dominus illuminatio mea , itemque, offerenda, Illumina oculos meos , idcirco congruunt, quia trabem vel festucam peccati de oculo, id est odium, quod elium monstrat oportere ejici, cumcordis est, et hi quibus videndus est Deus, illuminantur oculi, ut, sicut in Graduali canimus, Videat cor mundum voluntatem Domini, et visitet templum ejus , et hoc non suis viribus, sed ejus cui in communione dicimus: Dominus firmamentum meum
Abbreviated transcription (Latin):
Añice uarrat᷑. quia laxatis ad imꝑium
dñi retib incapturã. clausaq pisciũ
multitudine copiosa. & retia rumpe¬
bant. e implete st̃ nauicłe ita ut merg̃eit᷑
ꝑhoc illud significatũ ẽ q carnaliũ tur¬
bis ecclesiam complentib& suꝑ num̃ũ
multiplieatis. tumultus et dissen¬
siones orirent᷑. & ñ solũ ebriosoꝵ rap¬
torꝙ sub intͦeuntiũ mał morib eccłie
ceptationib rete fidei dirumpet. ꝓpt̾
ad unitatẽ &e pacẽ cohortantis & dicen¬
tis. Om̃s unanimes estote. patientes
fr̃nitatis amatores. miscdes. humiles.

Expanded text:
nicae narratur quia, laxatis ad imperium Domini retibus in capturam conclusaque piscium multitudine copiosa, et retia rumpebantur, et impletae sunt naviculae, ita ut mergerentur . Per hoc illud significatum est quia, carnalium turbis Ecclesiam complentibus et super numerum multiplicatis, tumultus et dissensiones orirentur, et non solum ebriosorum, raptorumque subintroeuntium malis moribus, Ecclesiae disceptationibus rete fidei disrumperetur. Propter ad unitatem, et pacem cohortantis, et dicentis: Omnes unanimes estote, patientes, fraternitatis amatores, misericordes,
Abbreviated transcription (Latin):
nii dies eoꝵ p̃parationis restarent. due
namq dñice int̾currunt. Dñicis nãq
diebus ieiunare ñ licet. Igit᷑ dum
quarta feria scrutinia celebrantur.
&e sequentes quidecim dies ieiuniis
atq dotrine fidei impendunt᷑: no¬
ua eccłia pulchra ut luna ad pleni¬
tudinem ꝓficit. ut crucifixo plena
li in baptismo copuletur.
scrutinium p̃cipuũ sit septẽ scrũtinioro

Expanded text:
nii dies eorum praeparationi restarent. Duae nii dies eorum praeparationi restarent. Duae namque Dominicae intercurrunt. Dominicis autem diebus jejunare non licet. Igitur, dum quarta feria scrutinia celebrantur, et sequentes quindecim dies jejuniis atque doctrinae fidei expenduntur, nova Ecclesia, « pulchra ut luna , » ad plenitudinem proficit, ut crucifixo plena li in baptismo copuletur. scrutinium praecipuum sit septem scrutinior
Abbreviated transcription (Latin):
ccirco quarta fũa
potius qͣm quinta uel. sexta maxi¬
me scrutiniũ celebratur: ut ieiunan¬
dñs est crucifixus habeant. quia
& uerus agnus nr̃ immolatꝰ est. qd
a magno mysterio ñ uacat. Luna nã¬
& pͥma paschalis dequa dñs ad mo
ysen ait. mensis iste pͥncipiũ uobis
mensium. pͥmus est in mensib anui.
Decima die mensis huius tollat unus¬
quisq ur̃m agnum. & seruabitis eum
usq ad quartum decimũ dient. luna
inquam hec paschalis. lunares enim
solos menses nouerunt &e computant
hebrei. sc̃am eccłiam significat. ab eod̃
uero sole illuminatã: que in plenitu¬
dine fidei passionẽ eius suscipiens cõ¬
moritur illi. & consepelitur in sacram̃¬
to baptismatis. Igitur quotiens eccłie
noua soboles ad ꝯmoriendũ xp̃o p̃pa¬
ratur. ut numerꝰ dierũ p̾̃parationis
eius id est artioris ieiuni etati lune
que illam significat exequit᷑. fu̾a. qͣr¬
ta scrutinia celebrant᷑. nã si sexta fera
potius celebrarent᷑. que quintad ecima

Expanded text:
circo quarta feria potius quam quinta, vel sexta, maximum scrutinium celebratur, ut jejunanDominus est crucifixus, habeant, quia , verus Agnus, immolatus est. Quod a magno mysterio non vacat. Luna namque paschalis, de qua Dominus ait ad Mosen: « Mensis iste principium vobis mensium, primus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus tollet unusquisque vestrum agnum, et servabitis eum usque ad quartum decimum diem . » Luna, inquam, haec paschalis lunares enim solos menses noverunt et computant Hebraei sanctam Ecclesiam significat, ab eodem vero sole illuminatam, quae in plenitudine fidei passionem ejus suscipiens, commoritur illi et consepelitur in sacramento baptismatis. Igitur quoties Ecclesiae nova soboles ad commoriendum Christo praeparatur, ut numerus dierum praeparationis ejus, id est arctioris jejunii aetati lunae, quae illam significat, exaequetur, feria quarta scrutinia celebrantur. Nam, si sexta feria potius celebrarentur quae quinta decima
Abbreviated transcription (Latin):
unde &e pene solus dei cultor. idẽq in
terra aliena erat ꝑegͥnus. Cetera ut
supͣdictum est in offitio sabbati pascha¬

Expanded text:
unus et pene solus Dei cultor, idemque in terra aliena peregrinus. Caetera, ut supra dictum est, in officio Sabbati pascha
Abbreviated transcription (Latin):
erga creatorẽ excitet᷑ p̃dicatione be¬
neficioꝵ eius: quia testante scriptã
q̃ dicit hominis est p̃parare animuͦ.
dñi autẽ gub̾nare linguã. itẽq ho¬
minis est dispone uiã suã. s dñ est
est dirigere gressus eius: hac inqͣm
scriptura testante naturale ẽ ut huma¬
nus affectus. id ẽ bona uoluntas erga
creatoris benefacta moueat᷑. qd̾ ubi ñ
sit: ingratitudinis uitiũ. &e supbien¬
tis animi comtemptus est. Nam qd̾ ait
apostolus deus enim est qui oꝑatur
in nob̾ uelle ae ꝑficere ꝓ bona uolunta
te: supͣdicte ñ repugnat sententie. Siqͥde
hominis ẽ animum p̃parare. sdẽ bona
uelle. dum rationabili sensu bonum
disc̾nit. ce apꝓbat: sicut idẽ apłs ait. nã
homini ostende dignatur. quarũ intu¬
itu uoluntas eius ad amandũ dm̃
excitet᷑. uerbigr̃a: petri apłi fuit ut
uellet paratus esse. cum dño in mor¬
tem. ce incarc̃em ire. s hoc ipsum uelle

Expanded text:
erga Creatorem excitetur, praedicatione beerga Creatorem excitetur, praedicatione beneficiorum ejus, quia, testante Scriptura quae dicit: « Hominis est praeparare animum, Domini autem gubernare linguam ; » itemque: « Hominis est disponere viam suam, sed Domini est dirigere gressus ejus , » hac, inquam, Scriptura testante, naturale est ut humanus affectus, id est bona voluntas erga Creatoris benefacta moveatur. Quod ubi non fit, ingratitudinis vitium, et superbientis animi contemptus est. Nam quod ait Apostolus: « Deus enim est, qui operatur in nobis velle et perficere pro bona voluntate , » supradictae non repugnat sententiae. Siquidem hominis est animum praeparare, id est bona velle, dum rationali sensu bonum discernit et approbat, sicut idem Apostolus ait:homini ostendere dignatur, quarum intuitu voluntas ejus ad amandum Deum excitetur. Verbi gratia: Petri apostoli fuit, ut vellet paratus esse cum Domino in mortem et in carcerem ire , sed hoc ipsum velle
Abbreviated transcription (Latin):
credit in me ide ẽ acsi dixiss. qui sitte
me. Quid enim ẽ in xp̃m crecłẽ: nisi xp̃m
sitire: Plus quippe est multo credẽ in
uel credere xp̃m. sub auditur esse non
magnum ñ ẽ. Siquidẽ &e demones cre¬
dunt. & contremiscunt. At uͦ crecłe in
xp̃m. id est ꝑfidem ambulando ten¬
d̾e in xp̃m: uenerari. ce amare uerbũ
ꝑ quod omnia facta sunt. Amplius
autem quod uerbũ caro factum est. e¬
habitauit innobis. Qui gͦ sic sitit. illi
ta de iniopia subleuatur creatura. ut
cum creatore suo unũ eundẽqꝙ sp̃m
habeat. qui solus et̾narum diuitiarꝑ
cumulus est: quo ita debriat᷑. & im¬
pletur uent̾ anime ut de illo fluait
aque uiue. scilicet dogmata diuine
sapientie. ut merito dicat᷑ fons or¬
torꝑ. puteus aquaꝵ uiuentiũ. Igit᷑
ut supͣdictum est. hic ordo consuetꝰ.
hec p̃paratio cõpetens ẽ ante aduentũ
sp̃c sci. ut pͥus bona creat᷑e uoluntaᷤᷤ

Expanded text:
credit in me, idem est ac si dixisset: Qui sitit credit in me, idem est ac si dixisset: Qui sitit me. Quid enim est in Christum credere, nisi Christum sitire? Plus quippe multo est credere in vel credere Christum, subauditur esse, non magnum est, siquidem et daemones credunt et contremiscunt . At vero credere in Christum, id est per fidem ambulando tendere in Christum, venerari et amare Verbum per quod omnia facta sunt, amplius autem quod Verbum caro factum, et habitavit in nobis . Qui ergo sic sitit, illi nta de inopia sublevatur creatura, ut cum Creatore suo unum eumdemque spiritum habeat, qui solus aeternarum divitiarum cumulus est, quo ita inebriatur, et impletur venter animae, ut de illo fluant atquae vivae, scilicet dogmata divinae sapientiae, ut merito dicatur « fons hortorum, puteus aquarum . » Igitur, ut supra dictum est, hic ordo consuetus, haec praeparatio competens est ante adventum sancti Spiritus, ut prius bona creaturae voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
tius commen dabat: uidelicet ut dilec¬
ut ad suꝑiora reuertam᷑. talem dilocti¬
onis sitim requirebat: cum in templo
stans ce clamans dicebat. Si quis sutit:
ueniat ad me &e bibat. Ubi ce cenophe¬
gie festiuitas quando memores benesi¬
ciorum dei tab̾nacula faciebant ut su¬
pradictum est. ad similitudinẽ tab¬
naculoꝵ in quib habitauerant ꝑde
sertum quando de egypto educti sunt.
festiuitas inqͣm magna sollempnita¬
tis eius typus erat. que in mentibus
nostris splend̾e debet. contemplantibꝰ
beneficia dei. que ꝑ filiũ suũ redẽp¬
torem nr̃m magnifice nobiscũ egit. &¬
ob hoc sitientib illũ in seipso contu¬
eri. quẽ in tantis suis exꝑte sunt bene¬
ficiis. In his nimirũ clamor ille dñi
ñ surdas aures inuenit. dicentis. Siqͥs
sitit: ueniat cebibat. Et exponens qͣm
sitim querat. quid bibendũ offerat.
adiungit. Qui credit in me. flumina
deuentre eius fluent aque uiue. Qui

Expanded text:
tius commendabat , videlicet ut dilectius commendabat , videlicet ut dilecut ad superiora revertamur, talem dilectionis sitim requirebat, cum in templo stans et clamans dicebat: « Si quis sitit, veniat et bibat. » Ubi et Scenopegiae festivitas, quando memores beneficiorum Dei tabernacula faciebant, ut supra dictum est, ad similitudinem tabernaculorum, in quibus habitaverunt per desertum, quando de Aegypto educti sunt, festivitas, inquam, magna, solemnitatis ejus typus erat, quae nostris in mentibus splendere debet, contemplantibus beneficia Dei, quae per Filium suum Redemptorem nostrum magnifice nobiscum egit, et ob hoc sitientibus illum in seipso contueri, quem in tantis suis experti sunt beneficiis. In his nimirum clamor ille Domini non surdas aures invenit, dicentis: « Si quis sitit, veniat et bibat. » Et exponens quam sitim quaerat, quid bibendum offerat, adjungit: « Qui credit in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . » Qui
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate oꝑum: magis autẽ incarnatũ
& passũ ꝓ om̃ib audientes dei uͥtitẽ a&e
di sapientiã xꝑm diligunt
apꝓbant. amplectunt᷑. honorant Un¬
de est illud in canticis. Oleum effusum.
nomen tuũ. ideo ad olescentule dilex¬
erunt te. Itaq quemadmodũ inspon¬
salib. pͥmum sponse ostenditur spõ¬
sus laudat᷑ genus. fortitudo p̃dicatur.
diuitie numerant᷑. & forma cõmendat᷑
ꝑ q̃ om̃ia mutuus affectꝰ. uoluntariꝰꝙ
puelle exigitur assensus: ce tunc demũ
ꝑ conuentũ amoris. is qui insius pla¬
cuerat. totus in seipso cognoscit᷑. Ita cre¬
ator nr̃ pͥus animarum nr̃aꝵ in se ec¬
&e deinde ubi seipsum placuisse uide¬
rit. confidenter accedit: sicut de mu¬
liere forti scriptum est. C onfidit in ea
cor uiri sui: ce plenitudinẽ sui amoris.
io est sp̃m sc̃m in illũ effudit. Ibi ma¬
nifestat illi scipsum: quod nunqͣm ꝑ
dñs. & post eandem passionẽ suam
hunc sp̃m daturus. dilectionẽ atten¬

Expanded text:
uitate operum, magis autem incarnatum et passum pro omnibus audientes, Dei virtutem et Dei sapientiam Christum , diligunt, approbant, amplectuntur, honorant. Unde est illud in Canticis: « Oleum effusum nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerunt te . » Itaque quemadmodum in sponsalibus, primum sponsae ostenditur sponsus, laudatur genus, fortitudo praedicatur, divitiae numerantur et forma commendatur, per quae omnia mutuus affectus, voluntariusque puellae exigitur assensus et demum per conventum amoris, is, qui in suis placuerat, totus in seipso cognoscitur. Ita, Creator noster, prius animarum nostrarum in se exet deinde ubi seipsum placuisse viderit, confidenter accedit, sicut de muliere forti scriptum est: « Confidit in ea cor viri sui , » et plenitudinem sui amoris, » id est Spiritum sanctum, in illam effundit. Ibi manifestat ille seipsum, quod nunquam pDominus, et post eamdem passionem suam hunc Spiritum daturus, dilectionem atten
Abbreviated transcription (Latin):
nefitiorꝑ eius. hec uͦ ut ñ deessent. ille
sunt homines ingrati. qui sicut in
oꝑib mundi nulla beniuolentia lau¬
dant dm̃ artificẽ. quos apłs ꝑcutit
dicens. Qui cum cognouissent dm̃.
ñ sicut dm̃ głificauerunt aut gr̃as
g̃unt: ita cum p̾dicat᷑ eis tanta ca¬
ritas dei. qd̾ ꝓ nob̾ siliũ suum tradi¬
dit. ñ uen̾antur magnitudinẽ bene¬
ficii. s irrident ut stulticiã uerbũ
crucis xp̃i Pales sp̃c sc̃s nunqͣm dig-¬
nat. quia do odibiles ingͣntudine
nima. legem naturalẽ p̃uaricant᷑. Ha¬
turale namq est homini amantẽ rela¬
mare: ce opus qd̃ laude dignum. qd̾ ue
indignum sit. posse discernere. Qd̾ quia
ipsum ñ credidit eis. eosq indesid̾ia cor¬
dis ipsore in immunditiã. in passioneᷤ
ignominie. & inomnẽ reꝓbum sensũ.
sicut apłs ait traditos derelinquit.
At uͦ quoꝵꝑ intuitum diabolice ñceca¬
uit celũ inuidentie. cognoscentes ab oꝑi¬

Expanded text:
neficiorum ejus. Haec vero ut non deessent, « illneficiorum ejus. Haec vero ut non deessent, « illsunt homines ingrati, qui sicut in operibus mundi nulla benevolentia laudant Deum artificem, quos Apostolus percutit dicens: « Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt , » ita cum praedicatur eis tanta charitas Dei, quod pro nobis Filium suum tradidit, non venerantur magnitudinem beneficii, sed irrident ut stultitiam verbum crucis Christi . Tales spiritus nunquam dignatur, quia Deo odibiles, ingratitudine nimia legem naturalem praevaricantur. Naturale namque est homini amantem redamare, et opus quod laude dignum, quodque indignum sit, posse discernere. Quod quiaipsum non credit eis, eosque in desideria cordis ipsorum, in immunditiam, in passiones ignominiae, et in omnem reprobum sensum, sicut Apostolus ait, traditos derelinquit . At vero quorum intuitum diabolicae non caecavit telum invidentiae, cognoscentes ex operi
Abbreviated transcription (Latin):
sitientes. Sene. Interea dum reminis¬
cerentur ut dictum est beneficiorꝑ di:
dirigebatur ad eos clamor inuitan
de egypto infidelitatis. lib̾ati a capti¬
uitate. & seruitio sp̃ualis pharaonis:
ce tͣnsducti ꝑ mare baptismi. nunc
in heremo uite p̃sentis ꝑegͥnantis. ha¬
bitamus intab̾n acłis que sunt eccłie
uel cenobia. inquib militamus donec
ad regnum suꝑne hereditatis ꝑ ue¬
niamus. Si gͦ memores beneficior di
festa celebramus a malis oꝑib uacan¬
tes. & in contemplatione diuine boni¬
tatis exultantes. quia ꝑ passionẽ uni¬
ci filii salutem nr̃am oꝑatus ẽ: clamo¬
tem inuitantis audimus. in siti cur¬
rimus. bibimus. quia sic nob̃ benigna
creaturã suam ordine ueniat sp̃c sc̃s.
Qd̾ ubi animadũsum fuerit:. clarebit
&e hocqm recte in eũgł̃io ꝓcedens dictꝰ
sit. Ordo necessarius hic est: ut pͥus in
creatura rationali bona uoluntas ex¬
citetur erga creatorẽ consid̾atione be¬

Expanded text:
sitientes. Bene. Interea dum reminissitientes. Bene. Interea dum reminiscerentur, ut dictum est, beneficiorum Dei, dirigebatur ad eos clamor invitant educti de Aegypto infidelitatis, liberati a captivitate et servitio spiritualis Pharaonis, et traducti per mare baptismi, nunc in eremo vitae praesentis peregrinantes habitamus in tabernaculis, quae sunt ecclesiae, vel coenobia in quibus militamus, donec ad regnum supernae haereditatis perveniamus. Si ergo memores beneficiorum Dei festa celebramus, a malis operibus vacantes, et in contemplatione divinae bonitatis exsultantes, quia per passionem unici Filii salutem nostram operatus est, clamorem invitantis audimus, in siti currimus, bibimus, quia sic nobis benignacreaturam suam ordine veniat Spiritus sanctus. Quod ubi animadversum fuerit clarebit et hoc quam recte in Evangelio, procedens dictus sit. Ordo necessarius hic est, ut prius in creatura rationali bona voluntas excitetur erga Creatorem, consideratione be
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia ꝓpositũ nunc ẽ. ñ solum
partium consonantiã in offi¬
ciis. s ce diuinã querere potentiã
sus sui. s &e reuerenda auctoritas dicentis.
maxime qi cũ clamore ut attentos faceret
dixit. Sic enmm scriptumẽ. In nouissi¬
mo autẽ die magno festiuitatis sta¬
bat iħc &e clamabat dicens. siquis si¬
tit ueniat ad me ce bibat & cet̾a. Itaq
si auditores sumus ñ ingrati &e tali
oratore digni. ñ solum qd dixerit. s
&e quali tempore. nam &e hoc ad rem
attinet: consid̾emus beniuoli dociles.
&e attenti. Dies festus erat iudeoꝵꝑ.:ceno¬
phegia. Quid sit cenopbegia. nouert̃
inquit augustinus. qui scripturas le¬
gerunt. faciebant die festo tab̾nada.
ad similitudinẽ tab̾nacłor in quib
habitauerant: cum educti ex egypto
ꝑegͥnarent᷑ indeserto. Iste erat dies
festus. magna sollempnitas. Celebra¬
bant hec uidei:. uelut reminiscentes
stabat iħc &e clamabat. inuitans ad
bibendum: ñ qualescumq. s quoscũq

Expanded text:
ed quia propositum nunc est, non solum partium consonantium in officiis, sed et divinam quaerere potentiam sus sui, sed et reverenda auctoritas dicentis, maxime quia cum clamore, ut attentos faceret, edixit. Sic enim scriptum est: « In novissimo autem die magnae festivitatis stabat Jesus, et clamabat, dicens: Si quis sitit, veniat ad me et bibat , » etc. Itaque si auditores sumus non ingrati, et tali oratore digni, non solum quid dixerit, sed et quali tempore dixerit nam et hoc ad rem attinet consideremus benevoli, dociles et attenti. Dies festus erat Judaeorum Scenopegia. « Quid sit Scenopegia, noverunt, inquit Augustinus, qui Scripturas legerunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum, in quibus habitaverant, cum educti ex Aegypto peregrinarentur in deserto. Iste erat dies festus, magna solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes stabat Jesus et clamabat, invitans ad bibendum non qualescunque, sed quosque
Abbreviated transcription (Latin):
uidentib atq ꝑsequentib hic &e ceteri
apłi suũ uelle do sicut iam dictum est
cõmendauerant: iccieco qd̃ suum erat
ꝑ fecit d̾s. mittendo illis sp̃m sc̃m: quo
accepto petrus qui aiam uelle habue¬
rat. ꝑficere qͦ haberet. scilicet ut poten¬
ter ꝓxͦ ce incarc̾em ce in mortem iret.

Expanded text:
eteri apostoli suum velle Deo, sicut jam dictum est, accommodaverant, idcirco quod suum erat, perfecit Deus, mittendo illis Spiritum sanctum, quo accepto Petrus, qui jam velle habuerat, perficere quoque haberet, scilicet ut potenter pro Christo in carcerem et in mortem iret.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cetis subministris ad benedi¬
cendum accedit. frustła quoꝙ portant᷑
incensi. ut crucicule que cereo insculp¬
ta est: offerendo infigat. Et hocquoq
ad causam p̃dictam respicit. Ille namq
mulieres que mortuũ querebant dñm.
&e uid̾e uiuũ meruerunt: a romata fe¬
rebant. sicut euuigłista refert. Maria
magdalene &e maria iacobi ce salome
emerunt aromata: ut uenientes un¬
gerent ihm.¬

Expanded text:
cum caeteris subministris ad benedicendum accedit, frustula quoque portantur incensi, ut cruciculae, quae cereo insculpta est, offerendo infigat. Et hoc quoque ad causam praedictam respicit. Illae namque mulieres, quae mortuum quaerebant Dominum, et vivum videre meruerunt, aromata ferebant, sicut evangelista refert: « Maria Magdalena, et Maria Jacobi et Salome emerunt aromata, ut venientes ungerent
Abbreviated transcription (Latin):
ter passus et mortuus est filius dei. Cau¬
sam quippe mortalitatis scilicet peccatũ
necorigine contraxit. nec actu admisit.
et iccirco morti nil debuit. S dedit illi ca¬
licem pater ñ iudex. amore ñ ira. uolun¬
tate ñ necessitate. gr̃a ñ uindicta. Et sicut
iacob liber ce ingenuꝰ precepto patris
ysaac. & matris consilio rebecce parets
seruiuit laban ut rachel et liam iñ coniu¬
gium duceret: sic filius d̾i p̃cepto pałs et c̃¬
silio sp̃c sc̃ĩ obediens seruiuit mundo. sub¬
iectis huineris eius peccata portando. it sy¬
nagogam de uideis et eccłiam degentib as¬
sumeret. Cum gͦ sacerdos stolam accipit.
meminisse iubetur &e scire. qri gnͣde iugũ
licet suaue. grande licet leue suꝑ se tollit.

Expanded text:
ter passus et mortuus est Filius Dei , cauter passus et mortuus est Filius Dei , causam quippe mortalitatis, scilicet peccatum nec origine contraxit, nec actu admisit, et idcirco morti nil debuit. Sed dedit illi calicem Pater, non judex; amore, non ira; voluntate, non necessitate gratia, non vindicta. Et sicut Jacob liber et ingenuus, praecepto patris Isaac, et matris consilio Rebeccae parens, servivit Laban, ut Rachel et Lyam in conjugium duceret , sic Filius Dei, praecepto Patris et consilio Spiritus sancti obediens, servivit mundo, subjectis humeris ejus peccata portando, ut Synagogam de Judaeis et Ecclesiam de gentibus assumeret. Cum ergo sacerdos stolam accipit, meminisse debet et scire, quia grande jugum, licet suave, grande, licet leve, super se tollit
Abbreviated transcription (Latin):
minũ messis debemꝰ: ut mnitrat oꝑa¬
rios in messem. & ut aꝑiat cor nr̃m in
lege sua ce in p̃ceptis suis ne sem̃ uer¬
bidi qđ audituri sumus. aut uolu¬
cres comedant. aut spine suffocent.
aut duritia petre frustrata radice
que est caput et pͥncipium in nr̃a carne
abscondit. hoc gͥ carnis latibulũ. pͥma
ice dicit᷑ ephothad et est abantiqͦ sacerdo¬
talis ac leuitici gñis. longissime distãs
atunicis pelliceis. que de mortuis anima¬
lib fiunt quib post peccatũ uestitꝰ est
adam: ut pote nicħ mortis habens. sto¬
ta candida nouã uitã sac̃dotĩi eius desig¬
nat. qmͣ docuit et inbaptismo dedit. ut
de baptismo surgentes cingamꝰ lumbos
inueritate. & tota pͥstinory peccatore tpi¬
eius doctrinam insinuat. Unde ioħs. Q
de celo uenit inquit suꝑ õs est: cuiꝰ testi¬
significat filii di et seruitutẽ. qm dñs om¬
nium ꝓpt̾ seruori salutẽ subiit. Nam qđ
cͥmagna reuerentia cogitandũ est obedien¬

Expanded text:
minum messis ut mittat operarios in messem , et ut aperiat cor nostrum in lege sua et in praeceptis suis , ne semen verbi Dei, quod audituri simus, aut volucres comedant, aut spinae suffocent, aut duritia petrae frustrata radice quae est caput et principium, in nostra carne abscondit. Hoc ergo carnis latibulum prima ice dicitur ephobad, et est ab antiquo sacerdotalis ac levitici generis, longissime distans a tunicis pelliceis, quae de mortuis animalibus fiunt, quibus post peccatum vestitus est Adam , utpote nihil mortis habens, sed tota candida, novam vitam sacerdotii ejus designat, quam docuit et in baptismo dedit, ut de baptismo surgentes, cingamus lumbos in veritate , et tota pristinorum peccatorum turpiejus doctrinam insinuat. Unde Joannes: « Qui de coelo venit, inquit, super omnes est, cujus testisignificat Filii Dei et servitutem, quam Dominus omnium propter saeculorum salutem obiit . Nam, quod cum magna reverentia cogitandum est obedien
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ in oꝑe ñ sentis. Erescit lucrũ:
crescit lucri desidium. Ad hanc gͦ si¬
militudinẽ ꝑpendisquantũ in oꝑe
dei diligentia uel bonitas eius effec̃it.::
que magnifice delectata ẽẽ monstrat᷑.
in eo qđ ꝑ singła dicit᷑. & uidit ds qđ̃ eẽt
bonũ. & art. Fiat &e cet̾a. Tantũ in opere
scdi diei ñ est illud additũ. certi gr̃a
mysterii: de quo iã alias dictum est.
Illa uͦ diligentia uel bonitas. alia ut
debet. Sienĩ int̾roges inquit augꝰ¬
tinus quis omnia fecerit: respondeo.
deus. Siqueras ꝑ quid: aio. ꝑ uerbũ
Si queras quare: quia respondeo. qr
bonus. Et hec tͥnitas inqͥt unus ẽđs.

Expanded text:
laborem in opere non sentis. Crescit lucrum, laborem in opere non sentis. Crescit lucrum, crescit lucri desiderium. Ad hanc ergo similitudinem perpendis quantum in opere Dei, diligentia vel bonitas ejus effecerit, quae magnifice delectata esse monstratur in eobonum, » et ait: « Fiat , » etc. Tantum in opere secundi diei non est illud additum, certe gratia mysterii, de quo jam alias dictum est. Illa vero diligentia vel bonitas, alia, utdebet. « Si enim interroges, inquit Augustinus, quis omnia fecerit, respondeo: Deus: Si quaeras per quid, aio, per Verbum. Si quaeras quare, respondeo, quia bonus. Et haec T
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut scias qntũ illa diligentia deqͣ
loquim̃ in oꝑe di ꝓfecerit. conuert̃e
ad cortuũ o quicũq es artifex alicuiꝰ
laudandi effector oꝑis. ut inqmscias
tuo diligentia tua contulit. Certe in
mente tua quodammͦ sic habebas
artẽ. sicut erat in pͥncipio ũbũ ap̃ dm. Etꝰ
artis tͥ conscius non occisũ te esse pas¬
sus es. Quare: Ut de multis que sub¬
esse potuerunt causã meliorẽ infe¬
ram: utilitatis amor id ẽ intentio ꝓfi¬
ciendi plurimis. ocii te impatientẽ
reddidit. Una causa hecabillo te ser¬
uo discernit: qui malus ce piger ar¬
guitur. dũ tu laudaris seruus bonꝰ
ae fidelis. Nam de cetero. pares. fuistis:
uidelicet quia tã in illius qͣm in
tua m̃te talentũ bone artis appen¬
sum est. S uide quantã uit̃ te e illũ
distantiam. diligentia siue beniuolen¬
tia que in te est effecerit. Dũ ille fodit
to duplicia lucraris. uidensq ꝑ singu¬
los ꝓfectus quia bonũ est lucrũt am¬
plius sitis. & p̃magnitudine desidii

Expanded text:
Et ut scias quantum illa diligentia, de qua loquimur, in opere Dei profecerit, convertere ad cor tuum, o quicunque es artifex alicujus laudandi effector operis; ut, inquam, sciatuo diligentia tua contulit. Certe in mente tua quodammodo sic habebas artem, sicut erat in principio Verbum apud Deum. Ejus artis tibi conscius, non otiosum te esse passus es. Quare? Ut de multis, quae subesse potuerunt, causam meliorem inferam, utilitatis amor, id est intentio proficiendi plurimis, otii te impatientem reddidit. Una causa haec ab illo te servo discernit, qui malus et piger arguitur, dum tu laudaris servus bonus et fidelis . Nam de caetero pares fuistis, videlicet quia tam in illius quam in tua mente talentum bonae artis appensum est. Sed vide quantam inter te atque illum distantiam diligentia sive benevolentia, quae in te est, effecerit. Dum ille fodit to, duplicia lucraris, vidensque per singulos profectus, quia bonum est lucrum, amplius sitis, et prae magnitudine desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
suugilanter attendas. ead ꝯm̃daf
trinitas. Uerbigr̃a. Ds̃ dixit. fiat lux.
Ac deinceps. Et uidit d̾s qd̾ ẽẽt bonũ
facta sunt cum patre agnoscimꝰ. Et
in eo qd̾ addit. Et uidit ds qd̃ esser
bonum: nimiã oꝑantis diligentiã
atq b̾eniuolentiã intelligimꝰ. queꝓ
culdubio ñ est aliud qͣm qui tercia
in trinitate ꝑsona est sp̃c sc̃s. Nõ enĩ

Expanded text:
si vigilanter attendas, eadem commendatur Trinitas, verbi gratia: « Dixit Deus: Fiat lux . » Ac deinceps: « Vidit Deus quod esset bonum . » facta sunt cum Patre, agnoscimus. Et in eo quod addidit: « Et vidit Deus quod esset bonum, » nimiam operantis diligentiam atque benevolentiam intelligimus, quae procul dubio non est aliud quam qui tertia in Trinitate person
Abbreviated transcription (Latin):
quod helias uerum locutꝰ est: ille qui
suscitatus est filius nuncupatus est ue¬
ritatis. S & hoc quod mortuum ut
suscitaret helias supralectũ suũ po¬
suit: a mysterio ñ uacat. Lectꝰ namq
helie catholicam xp̃i designat eccłiam.
in qua sola ꝑ remissionẽ peccatorp
mortue reuiuiscunt anime. Namde
baceccłia dicitur canticis canticorp
En lectulũ salominis sexaginta fortes
ambiunt. Supradictam gͥ lectionen
euũgłii. bene consonanter ista delibͦ
regum lectio p̃currit. De sabbato.¬

Expanded text:
quod Helias verum locutus est, ille qui quod Helias verum locutus est, ille qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Sed et hoc quod mortuum ut suscitaret Helias, supra lectum suum posuit, a mysterio non vacat. Lectus namque Heliae, catholicam Christi designat Ecclesiam, in qua sola per remissionem peccatorum mortuae reviviscunt animae. Nam de hac Ecclesia dicitur in Canticis canticorum: « En lectulum Salomonis, sexaginta fortes ambiunt . » Supradictam ergo lectionem Evangelii bene, et consonanter ista de libro Regum lectio praecurrit. CAPUT XX
Abbreviated transcription (Latin):
tib mystice significauit. que legera &e:
tanquam heliam hospitio fidei sus¬
fidelis est. qui tuncmorit᷑. quando
dignũ morte peccatũ admittit. Et qd̾
inclamore dñi lazarum euocantis fi¬
guratum est. incuł domo & ipse a so¬
rorib eius pascebat᷑: hoc idẽ in clamo¬
rehelie p̃cessit clamantis ad dnĩn
ce dicentis. Ob secro dñe. etiam ne
uiduam apud quam ego utcumq
sustentor afflixisti. ut intͣficeres
filium eius: ad hoc quoq quod la¬
⁊arum amicum suũ apellauit do¬
minus. pulchre conuenit illud: qd̾
hic fuisse dicit᷑ filius amathi. id est
ueritatis. Affirmant enĩ uidei. qd̾
ionas fuerit iste sareptene uidue
filius quem resuscitauit helias.
matre postea dicente ad eĩt. Nunc
cognou/qͦniã uir dĩ estu. ce uer¬
bum dñi inore tuo uerum est. & obhanc
causam ipsum puerum amathi uocita¬
tum. Amathi namq exhebreo in lati¬
nam linguam ueritas dicit᷑. & ex eo

Expanded text:
tibus mystice significavit quae legem et tibus mystice significavit quae legem et tanquam Heliam hospitio fidei susfidelis est, qui tunc moritur, quando dignum morte peccatum admittit. Et quod in clamore Domini Lazarum evocantis significatum est, in cujus domo et ipse a sororibus ejus pascebatur, hoc idem in clamore Heliae praecessit clamantis ad Dominum, et dicentis: « Obsecro, Domine, etiamne viduam, apud quam ego utcunque sustentor, afflixisti, ut interficeres filium ejus? » Ad hoc quoque, quod Lazarum amicum suum appellavit Dominus, pulchre convenit illud quod hic fuisse dicitur filius Amathi, id est veritatis. Affirmant enim Judaei, quod Jonas fuerat istius Sarephtanae viduae  quem resuscitavit Elias, matre postea ad eum dicente: Nunc cognovi quoniam vir Dei es tu, et verbum Dei in ore tuo verum est . Ob hacausam, ipsum puerum Amathi vocitatum; Amathi namque ex Hebraeo in Latinam linguam, veritas dicitur, et ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
eria sexta legitur in euugłm de
resurrectione latari. notum est
mysteriũ huius miraculi. ce pene acũc¬
tis doctorib celebaatũ: qd̃ uidelicet
lazarus quem amabat dñs. de quo
ipse ait. lazarꝰ amicꝰ nr̃ dormit. s
uado uta sompno excitem illũ. & cuiꝰ
sorores sepe dño mi nistrauerant ty¬
pum gesserit iam fidelis ce intͣ eccł̃i¬
am positi hominis. qui cũ sit amicꝰ
ꝑiniqm oꝑationẽ. de in sepulchto
male conscientie consuetudine sce¬
lerũ obrutus. iamꝙ ferens ꝑ infa¬
miam. tandem ꝑ occultam aspirationẽ
dei magno timore futuri iudicii quasi
magno saluatoris clamore excussus.
ad uitam penitendo resilit.de male se¬
pulchrum conscientie ꝑ ultroneam
apiens confessionem: uinculis pecca¬
toꝵꝑ meret᷑ absolui. quia uiuit. hoc
autẽ infilio mulieris sareptene p̃fig̃a¬
tum ẽ: ad qͣm helias dño iubente ie¬
rat. relicta apud carnalem isrł sicci¬
tate ce fame. Nam &e illa mulier ut
lam supradictũ est. eccłiam de gen-¬

Expanded text:
eria sexta legitur Evangelium de resurrectione Lazari. Notum est mysterium hujus miraculi, et pene a cunctis doctoribus celebratum, quod videlicet Lazarus, quem amabat Dominus, de quo ipse ait: Lazarus, amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem illum , et cujus sorores saepe Domino ministraverant, typum gesserit jam fidelis et intra Ecclesiam positi hominis, qui cum sit amicus iniquam operationem, et in sepulcro malae conscientiae, consuetudine scelerum obrutus, jamque fetens per infamiam, tandem per occultam inspirationem Dei magno timore futuri judicii, quasi magno Salvatoris clamore concussus, ad vitam poenitendo resilit, et malae sepulcrum conscientiae per ultroneam aperiens confessionem, vinculis peccatorum meretur absolvi, quia vivit. Hoc autem in filio mulieris Sarephtanae praefiguratum est, ad quam Helias Domino jubente ierat, relicta apud carnalem Israel siccitate et fame. Nam et illa mulier, ut jam superius dictum est, Ecclesiam de gen
Abbreviated transcription (Latin):
suerunt. duob choris alt̾natim con¬
cinentib quasi duo seraphinr: duo¬
ꝙ testam̃ta inuicẽ sibi conclaman¬
tia. Apud latinos autẽ pͥmũ idẽ beatꝰ
ambrosus antiphonas instituit exẽ¬
plũ grecorp imitatꝰ. de hinc incunctiᷤ

Expanded text:
suerunt, duobus thoris alternatim concinentibus, quasi duo seraphim, duoque Testamenta invicem sibi conclamantia. Apud Latinos autem primus idem beatissimus Ambrosius antiphonas instituit, Graecorum exemplum imitatus; ex hinc in cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
forte scͥpserunt dehuiꝰmodi. s licuit sẽp¬
ꝙ licebit cuiq dicere salua fide que sen¬
serit. P rimũ quide cotidianũ nr̃e ser¬
uitutis pensũ. uidelicet septẽ diei hore.
qͦs canonicas .i. regulares dicimꝰ. causas insti¬

Expanded text:
forte scripserunt de hujusmodi, sed licuit, sempforte scripserunt de hujusmodi, sed licuit, semperque licebit cuique dicere salva fide, quod senserit. Primum quidem quotidianum nostrae servitutis pensum, videlicet septem diei horae, quas canonicas, id e
Abbreviated transcription (Latin):
quodq menbrũ suam dignitatẽ habet:
p̃minent autẽ oculi qui cet̾a ducunt
&e dirigunt. Igitur & sacramentor om¬
nium opificem inuoco sp̃m sc̃m. ut
qui ꝑ scõs patres hec ordinauit: eadẽ
michi scđ̾m sensum & auctoritatẽ scͥp¬
turarũ aꝑire sua dignet᷑ gratia Hisũ ẽ
autẽ hoc opusculũ sic ordinari: ut pͥ¬
mũ ea que pene cotidiana sunt. de in¬
de que certis temporib & causis uari¬
antur digerã. ipso adiuuante xp̃o. cuiꝰ
pio sanguine uniũsa t̾ra purpurata est.
cuiꝰ uictoriis celũ floret. cuiꝰ misteriis
tempora in signita sunt. cuiꝰ memoria
dies &e hore ornate sunt. luud a boniᷤ
omnib huiuscemodi studii m̃itum¬
uł dignitas impetrare debebit̾. ut qmuis
uetꝰ cum suauitate unũ bibere assueti
sunt: nr̃a tñ musta despuenda ñ nudicẽt
sieq enim auctoritati uẽt̾um quicqmͣ de¬
trahimus. a malarii scilicet ⁊ alioru. si qui

Expanded text:
quodque membrum suam dignitatem habet. quodque membrum suam dignitatem habet. Praeeminent autem oculi, qui caetera ducunt et dirigunt; igitur sacramentorum omnium opificem invoco Spiritum sanctum, ut qua per sanctos Patres haec ordinavit, eadem mihi secundum sensum et auctoritatem Scripturarum, aperire dignetur gratia. Visum est autem hoc opusculum sic ordinari, ut primum ea quae pene quotidiana sunt, deinde quae certis temporibus et causis variantur, digeram, ipso adjuvante Christo, cujus pio sanguine universa terra purpurata est, cujus victoriis coelum floret, cujus mysteriis tempora insignita sunt, cujus memoria dies et horae ornatae sunt. Illud a bonis omnibus hujusce studii ml dignitas impetrare debebit, ut, quamvis vetus cum suavitate vinum bibere assueti sint, nostra tamen musta despuenda non judicent. Neque enim auctoritati veterum quidquam detrahimus. Ammalarii scilicet et aliorum, si qui
Abbreviated transcription (Latin):
infirma illa tͥnsierunt. nec ea p̃sentes
ipsi uiderunt. Hec uero sacramẽta
celebrare: & causas eorx ñ intellig̾e: qͣ¬
si lingua loqͥ est. & int̾pretationem
oret ut interpretet᷑. Hec int̃ sp̃ualiũ caris¬
matum dona quib eccł̃iam suã sp̃s
sc̃s exornat. magis emulari nos hortat᷑
ut ꝓpħemus: id est ut ea que sp̃u oramꝰ
aut psallimꝰ. mentis qͦ intelligentia ca¬
piamus. Sed ñ omnino quemadmodũ
si orem lingua. sp̃s quide m̃s orat. mets
autẽ sine fructu est: ita de his qͦ sentien¬
diun est. Namqͥd myst̾ia uł signa eccłie
fidelit̾ & pie frequentant. qmͣius causas
eorum scire ñ pot̾unt: ñ tñ sine fructu st̃.
ldeo quippe hec instituta sunt: ut miro
modo setreta dei que apaucis possũt
intelligi pene ab omnib possint agi.
Nunquid quia in oꝑando soli uident
ocłi. cet̾a menbra que ñ uident. & tamẽ
opantur. sine fructu sunt: Sed unum¬

Expanded text:
infirma illa transierunt, nec ea praesentes infirma illa transierunt, nec ea praesentes ipsi viderunt. Haec vero sacramenta celebrare, et causas eorum non intelligere, quasi lingua loqui est, et interpretationem oret ut interpretetur . Hoc inter spiritualia charismatum dona, quibus Ecclesiam suam Spiritus sanctus exornat, magis aemulari nos hortatur, ut prophetemus, id est, ut ea quae spiritu oramus aut psallimus, mentis quoque intelligentia capiamus. Sed non omnino, quemadmodum si orem lingua, spiritus quidem meus orat, mens autem sine fructu est, ita de his quoque sentiendum est. Nam qui mysteria vel signa Ecclesiae fideliter et pie frequentant, quamvis causas eorum scire non potuerint, non tamen sine fructu sunt. Ideo quippe haec instituta sunt, ut miro modo secreta Dei, quae a paucis possunt intelligi, pene ab omnibus possint agi. Nunquid quia in operando soli vident oculi. caetera membra, quae non vident et tamen operantur, sine fructu sunt? Sed unum
Abbreviated transcription (Latin):
natuittatis. passionis. resurtectionis &
ascensionis eius. & sublimit̾ intellere¬
runt. & p̃dicare uoce. litt̃is. atꝙ huius¬
modi signis fidelit̾ & sapient̃ curaue¬
runt. Uidelicet imitati sunt hoc
pacto benedictos filios noe sem ce
iapheth: qui nuditatẽ patris riden¬
te maledicto cham. assumpto paiio
post dorsũ suũ reuerenti diligentia cõ¬
texerunt. Nam quid aliud noe de ui-¬
nea sua qmͣ plantauit ipse inebriatꝰ.
plantauit in ebriatꝰ aceto penarum.
sopitꝰ sompno mortis. id est habitu ĩ¬
uentꝰ ut homo. palã qđ passibilis mor¬
talisq eẽt aparuit: Sed exeat ce fo¬
ris nuntiet. eumq infirmitatis ar¬
guat cham qͥd interpretat᷑ callidus.
scilicet omnis hereticus callens ad rix¬
am: contentiosus & impatiens. Nam
inclitus sem. & dilatus iapheth: uide¬
licet catholici atꝙ apłici patres hone¬
sto sacramentori pallio ꝓpt̾ nos assũ¬
ptam ornant &e uenerant᷑ infirmita¬
tem: te hocpost dorsum suũ. qr sane

Expanded text:
resurrectionis et ascensionis ejus, et sublimiter intellexerunt, et praedicare voce, litteris atque hujusmodi signis fideliter et sapienter curaverunt. Videlicet imitati sunt hoc pacto benedictos filios Noe, Sem et Japhet, qui nuditatem patris, ridente maledicto Cham, assumpto pallio post dorsum suum, reverenti diligentia contexerunt . Nam, quid aliud Noe de vinea sua quam plantavit , ipse inebriatus plantavit, inebriatus aceto poenarum , sopitus somno mortis, id est habitu inventus ut homo, palam quod passibilis mortalisque esset, apparuit? Sed exeat et foris nuntiet, eumque infirmitatis arguat Cham, quod interpretatur calidus, scilicet omnis haereticus calens ad rixam, contentiosus et impatiens. Nam inclytus Sem, et dilatatus Japhet, videlicet catholici atque Apostolici Patres, honesto sacramentorum pallio, propter nos assumptam ornant et venerantur infirmitatem, et hoc post dorsum suum, quia sane