comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stipendia in digentibus porrigebat
Cumq: in loco illos cõ inhac deuotio¬
uina pietate commonitus. uenit
ante scm̃ altare et stans oculis ad
ca elumeleuatis et manibus erupit
ab oreeius riuus sanguinis cumpu¬
tredine : Et conspũ ens in terrã
coepit grauiter gemere : et excrea¬
re partes nescioquas cum sanguine
Ita ut putaretur quod aliquis fer¬
ramentoguttur incideret sed
et tabes exore illius tam quam fila
sanguinea dependebat: tunc dis¬
ruptis aurium ac faucium ligatu¬
ris eleuansse et erigens. iterum¬
oculos ac manus ad caelumore ad¬
huccruento in hac primo uoce
prorupit  gratia stibimagnasrefero
beatissime domne martine quod
aperiens os meum fecistime post
longum tempus intuas laudes
omnipopulo et scupente de calimi¬
raculo interrogant siet auditũ
pariter recepis set Quilibere om¬
nia audirepopulo teste respondit
Sanita tiergosic redditus achro¬
degilde regina prouirtute et reue¬
rentia scĩmartini collectus ẽ. et

Expanded text:
stipendia indigentibus porrigebat. stipendia indigentibus porrigebat. Cumque in loco illo sancto in hac devotiovina pietate commonitus, venit ante sanctum altare; et stans oculis ad coelum elevatis et manibus, erupit ab ore illius rivus sanguinis cum putredine. Et conspuens in terram, coepit graviter gemere, et excreare partes nescio quas cum sanguine, ita ut putaretur quod 1010 aliquis ferramento guttur ejus incideret. Sed et tabes ex ore illius tanquam fila sanguinea dependebat. Tunc disruptis aurium ac faucium ligaturis, eleoculos ac manus ad caelum, ore adhuc cruento in hac primo voce prorupit: 'Gratias tibi magnas refero, beatissime domne Martine, quod aperiens os meum, fecisti me post longum tempus in tuas laudes omni populo, et stupente de tali miraculo, interrogant si et auditum pariter recepisset. Qui libere omnia audire, populo testante respondit. Sanitati ergo sic redditus, a Chrodechilde regina pro virtute reverentiaque sancti Martini collectus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis conpositum: dictis etiã
missis. it uentumẽ. ad conuiuiũ
requirentes sollicite senem. nequa¬
quam reperiunt : sed nec homo qui¬
da mextiat. qui eum debasilica ex¬
ire uidisset. Credo aliquã fuisse
uirtus angelicã qui et beatum uirũ
seuidisse pronuntiat. et de inceps
nulli conparuit . In quolo co exilla
die multae uirtutes factae sunt.
quaeperneglegentiam non sunt
scriptae. Nos uero dequanto nrõ
tempore aut fieriuidimus aut
factum certe cognouimus. silere
dus nomine. audiendiloquen¬
diq obstructa aditui. cotidunis
dieb: ad scam ba silicam recurrebat.
Et inclinans se adorationem
labia tantũ mouebat Namnullã
poterat uocem eniit cere. sensu
integro: sed multatus uocis offi¬
cio quitamprumpte uidebatur
orare ut flere cerneretur int̃
ipsatacita uerba. plerumq cui
siquis promercedis respectu. aliquid
elymosinae contulis set continuo
hoc similibus pauperibus erogabat.
et fapem ab aliis nutupostulans

Expanded text:
sacerdotis conpositum, dictis etiam sacerdotis conpositum, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam repperiunt. Sed nec homo quidem extetit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo, aliqua fuisset virtus angelica, qui et beatum virum se vidisse pronuntiat et deinceps nulli conparuit. In qdie multae virtutes factae sunt, quae per negligentiam non sunt scriptae. Nos vero quantum tempore nostro aut fieri vidimus, aut factum certe cognovimus, silere dus nomine, audiendi loquendique obstructo aditu, quotidianis diebus ad sanctam basilicam recurrebat, et inclinans se ad orationem, labia tantum movebat. Nam nullam poterat vocem emittere sensu integro, sed erat multatus vocis officio. Qui tam prompte videbatur orare, ut flere cerneretur inter ipsa tacita verba plerumque. Cui si quis pro mercedis respectu aliquid eleemosynae contulisset, continuo hoc similibus pauperibus erogabat, et stipem ab aliis nutu postulans,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ consueuerat. et forsitan in hac
die setrans ferriuos ad monet tunc
ieiunus et orationibus aciugisi¬
lentio die noctuq insistentes: tridu¬
um illud continuatione duxerunt.
Quarto aut̃ die: accedentes ponen¬
tesq: manus non ualebant penitis
mouere sepulchrum. Pauore aut̃
omnes exterriti. iaminhoc stantes
ut terrauas culum quod detexe¬
rant operirent. Apparuit eis ue¬
neranda canitie senł. ad instarni¬
uis candorem efferens dicens se
eẽ abbatem: ait eis. usq quo cont¬
bamini et tardatis: nonuidetis dom¬
num martinum stantem uobis iuuare
paratum simanus ad ponitis : tunc
iactans pallium quo dutebatur. po¬
suit manum adsarcofagum cum
reliquis sacer dotibus crucibus para¬
tis et cereis: Inposita. q: manu. an¬
ꝓphonam dederunt cunctiuoces
psallentium in excelso. tamen ad
senis conatũ. protinus sarco fagum
insumma leuitate commotum. in lo¬
coubinunc adoratur. dñõ annute
perducitur.: Quod aduoluntatẽ

Expanded text:
esse consueverat, et forsitan in hac esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulchrum. Pavore autem omnes exterriti, iam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canities senis, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, ait eis: 'Usquequo conturbamini et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vobis iuvare paratum, si manus adponitis?' Tunc iactans pallium quod utebatur, posuit manum ad sarcofagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis et cereis, inpositaque antephonam, dederunt cuncti voces psallentium in excelso. Tamen ad senis conatum protinus sarcofagum in summa levitate commotum, in loco ubi nunc adoratur, Domino annuente, perducitur. Quod ad voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
redisposuit. Quod sagaci insistens
studio. mirificemancipauit effectui.
Dequa fabrica. multũ quod lo¬
queremur erat. sed quia p̃sens ẽ
conticere ex indemelius putaui¬
mus. Adueniente ergo optatotẽ¬
pore sacerdotiut templum dedi¬
caretur. et scm̃corpusculum alo¬
coubi sepultum fuerat trans fei¬
retur. Conuocauit beatus perpe¬
tuus addiẽfestum uicinospontifices
sed et abbatum ac diuersorum
clericorum non minimã multi¬
tudinem: Et quia hoc inRalen¬
disiuliia gereuolebat: Vigila¬
ta unanocte. factomane. ac¬
cepto sarculo terrãq: super scm̃
erat tumulum coeperunt effodere
Quodetecto manus ut eum cõ¬
mouerent iniciunt. Ibiq mul¬
titudo tota laborans. nihil pror¬
sus pertotam diem proficit: Vi¬
gilatadeniq: alia nocte . mane
temptantes iterum nihilomni¬
noagere potuerunt. Tunc con¬
turbatiatq ex territ. quid face¬
rent nesciebant. Dicit eisunus
exclericis. Scitis quia posthunc
triduumnatalis episcopatus eius

Expanded text:
re disposuit. Quod sagaci insistens re disposuit. Quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed, quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore sacerdoti, ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius
Abbreviated transcription (Latin):
confessor dixerat seeius exsequus
deseruisse Obeatum uirum in
cuius transitus cõrum canit nume¬
rus angelorum exultat chorus
omniumq caelestium uirtutum
occurrit exercitus diabolus prae¬
sumptione confunditur: Ecclesia
uirtute roboratur. sacerdotes
reuelatione glorificantur : Quã
michael ad sumpsit cumangelis
maria suscepit cum uirginum cho¬
ris paradisus retinet laetum cũ sc̃is
sed qui dnos in laude meitemp¬
tamus quod non fufficimus ad¬
implere ipse ẽ enim laus illius
cuius laus ab eius ore num quã
recessit. Namnos ut inam uel
simplicem possimus historiam ex
iam illud inserere lectioni
qualit̃ sem eius corpusculum
in loco ubinunc adoratur. fuerit
angelo annuente trans latum.
Annos exagesimo quarto post
transitum gloriosi domnimarti¬
ni. beatus perpetuus turonicae
sedis cathedram. sortitus ẽ dignita¬
tis. Ad eptusq: hunc apicem. cum
magno uotorum consensu. funda¬
menta templi ampliora quam
fuerant suprabeata membra loca¬

Expanded text:
confessor dixerat, se eius exsequiis confessor dixerat, se eius exsequiis deservisse. O beatum virum, in cuius transitu sanctorum canit numerus, angelorum exultat comniumque coelestium virtutum occurrit exercitus: diabolus praesumptione confunditur, Ecclesia virtute roboratur, sacerdotes revelatione glorificantur; quem Michael assumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retinet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laudem ejus tentamus, quod non sufficimus adimplere? Ipse est enim laus illius, cujus laus ab ejus ore nunquam recessit. Nam nos utinam vel simplicem possimus historiam expiam illud inserere lectioni, qualiter sanctum ejus corpusculum in locum ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno 1008 devotorum consensu, fundamenta templi ampliora quam fuerant supra beata membra loca
Abbreviated transcription (Latin):
ret quã sc̃snutuius sisset: factum
ẽ autem ut illa diedominica pro¬
phetica lectione iamlecta ante
altare stante quilectionem bea¬
tipauli proferret. beatissimus
antistis ambrosius superscm̃ al¬
tare obdormiret : Quoduiden¬
tes multi : cum nullus eumpenitus
excitare praesumeret: Trans ac¬
tis fereduarum aut trium hora¬
rum spatis. excitauerunt dicentes
Iam hora p̃terit iubeat domnus
lectori lectionem legere: expectat
eum populus ualdeiam lassus
Respondens aut̃ beatus ambrosi¬
us: Nolite inquit turbari mul¬
tũ enimmihi ualet obdormis secui
tale miraculum dñsostendis sedig¬
natus sit Namnoueritis fratrẽ
meum martinum sacerdotem
egres sum fuisse decorpore : meaut̃
eius funeri obsequium p̃buisse
peractoq exmoreseruitio capitel¬
lum tantum uobis excitantibus ñ
expleui . Tunc illi stupefacti. pariter
admirantes diẽ et tempus notant.
sollicite requirentes quia ipsadie
tempꝰq reperiunt quod beatus

Expanded text:
ret, quam sanctus nutu iussisset. Factum ret, quam sanctus nutu iussisset. Factum est autem, ut illa die dominica, prophetica lectione iam lecta, ante altare stante qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistis Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt, dicentes: 'Iam hora praeterit. Iubeat domnus lectori lectionem legere; spectat enim populus valde iam lassus'. Respondens autem beatus Ambrosius: 'Nolite', inquid, 'turbari. Multum enim mini valet obdormisse, cui tale miraculum Dominus ostendisse dignatus sit. Nam noveritis, fratrem meum Martinum sacerdotem egressum fuisse de corpore, me autem eius funere obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus, non explevi'. Tunc illi stupefacti pariter et admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsa die tempusque repperiunt, quod beatus
Abbreviated transcription (Latin):
martinus ep̃s inigrauit ex hoc
mundo: et nunc angelicanen¬
do cum deferunt in excelsum.
Et ut parumper morae ẽt. ut
haec audirentur. diabolus
eum cuminiquis angelis re¬
tenere temptauit nihilq su¬
um incundem repperiens. con¬
fusus abscessit : quidergode
de nobis peccatoribus erit. sitan¬
tum sacerdotem uoluit pars
iniqua nocere: haec sacerdote
loquente. notatum tempus. ar¬
chidia conumturonus misit
uelociter quihaec diligenter
inquireret : Qui ueniens eũ
diem horamq manifestissime
cogouit transis sebeatum uirũ:
quo sc̃sseuerinus audiuit psal¬
lentium chorũi sedsiad seueri¬
recurramus historiamipsa ho¬
ra eum sibi scripsit cum libro
uitaesuae fuis sereuelatum
U. QUALIEBEATO AMBROSO
onamq: tempore beatus
ambrosius cuius hodie flo¬
res eloquii pertotam eccle¬
siam redolent mediolanensi
ciuitatipre erat. ep̃s. Cui celebran¬
ti festadominci diei istaerat con¬
suetudo Ueniens lector cumli¬
bro non antea legere presume¬

Expanded text:
Martinus episcopus migravit ex hoc Martinus episcopus migravit ex hoc mundo, et nunc angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper mora esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retenere temptavit, nihilque suum in eundem repperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus erit, si tantum sacerdotem voluit para iniqua nocere?' Haec sacerdote loquente, notatum tempus, archidiaconus Turonus misit velociter qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eum diem horamque manifestissime cognovit transisse beatum virum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed si ad Serecurramus Historiam, ipsa hora eum sibi scripsit in Al., cum libro vitae suae fuisse revelatum. CAPUT V. Qualiter beato Ambrosio Eo namque tempore beatus Ambrosius, cuius hodie flores eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consuetudo, veniens lector cum libro non antea legere praesume
Abbreviated transcription (Latin):
mundi pressuras. dominicadie
locaretur in requie¬
eatus autem seuerinus colo¬
nensis ciuitatis ep̃s uir ho¬
nesteuitae. et percuncta
laudabilis dumdiedominico
lo ca scã ex consuetudine cumsuis
clericis circuiret illa quauir
beatus obiit. audiuit chorum
canentium in sublimi. Vocatoq
archidiacono interrogat si au¬
res eius percuterent uoces. quas
ille adtentus audiret. pespondit
nequaquã Tunc ille: Diligent̃
inquidausculta : Archidia conus
autem coepit sursum collum
extendere : aureserigere : et su¬
persummis articulis baculoscs¬
tentante stare: sed credo eum
non fuissea equalis merit . aquo
haec non merebantur audiri
Tunc prostrati terrae ipse
pariter et beatus ep̃s dñm dep̃
cantur ut hoc ei diuina pictas
audire permitteret: erectis
autem rur sum int̃rogat senes
Quid audis quiait uoces
psallentium tam quam in cae¬
loaudio sed quid sit prorsus
ignoro ⁊ Cuulle: Ego tibi quid
sit narrabo Domnus meus

Expanded text:
mundi pressuras dominica die mundi pressuras dominica die locaretur in requieeatus autem Severinus Colonensis civitatis episcopus, vir honestae vitae et per cuncta laudabilis, dum die dominico loca sancta ex consuetudine cum suis clericis circuiret, illa hora qua vir beatus obiit audivit chorum canentium in sublimi. Vocatoque archidiacono, interrogat, si aures eius percuterent voces, quas ille adtentus audiret. Respondit: 'Nequaquam'. Tunc ille: 'Diligenter', inquid, 'ausculta'. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere et super summis articulis, baculo sustentante, stare. Sed credo, eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati terrae ipse pariter et beatus episcopus, Dominum deprecantur, ut hoc ei divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senes: 'Quid audis?' Qui ait: 'Voces psallentium tamquam in caelo audio, sed quid sit prorsus ignoro'. Cui ille: 'Ego tibi quid sit narrabo. Domnus meus
Abbreviated transcription (Latin):
seueriaut pauliniopere non
inuenitur insertum. Lucidus
et toto orbereens. gloriosus
domnus martinus: decedente
iammundo. sol nouus exori¬
ens sicut anterior narrat
historia. apud sabbariam pan¬
noniae ortus. ad saluationẽ
galliarum opitulante dõ dirigitur:
Quas uirtutib: et signis inlustrans
inurbem turomicam episcopatus
honorem inuitus populo cogen¬
te suscepit. In quogloriosam et
pene imitabilem agens uitam
per quinquennia quinq: bis in¬
super geminis mensibus. Cum
decim diebus octogesimo primo
aetatis suae. anno cesa reo et ata¬
coconsulibus nocte mediaquie¬
uit in pace gloriosu mergo et to¬
tomundo laudabilem eiustransi¬
tum diedominica fuis semanifes¬
tissimum ẽ Idq insequenti cer¬
tis tefamonuis conprobamus. qđ
non parui meriti fuis se censetur.
ut illa die eum dñs inparadiso
susciperet quaidem redemptor
et dñs uictor ab inferis surrexis¬
set et ut quidominica sollemni
ataclebrauerat. inpollute post

Expanded text:
Severi aut Paulini opere non Severi aut Paulini opere non invenitur insertum. Lucidus et toto orbe renitens gloriosus domnus Martinus, decedente iam mundo, sol novus exoriens, sicut anterior narrat historia, apud Sabariam Pannoniae ortus, ad salvationem Galliarum opitulante Deo diregitur. Quas virtutibus et signis inlustrans, in urbem Turonicam episcopatus honorem invitus, populo cogente, suscepit; in quo gloriosam et pene inimitabilem agens vitam per quinquennia quinque bis insuper geminis mensibus cum decim diebus, octogesimo primo aetatis suae anno, Caesareo et Attico consulibus, nocte media quievit in pace. Gloriosum ergo et toto mundo laudabilem eius transitum die dominica fuisse, manifestissimum est, idque in sequenti certis testimoniis conprobamus. Quod non parvi meriti fuisse censetur, ut illa die eum Dominus in paradiso susciperet, qua idem Redemptor et dominus victor ab inferis surrexisset; et, ut qui dominica solemnia semper celebraverat inpollutae, post
Abbreviated transcription (Latin):
et sparsus per aridistabulis. cunc¬
ta uastaret. Interea clamor
ad caelum tollitur et beatimar¬
tini auxilium inploratur memi¬
nitura etiam cer&. particulam
a scĩ templodelatam : quae reper¬
tar. etignuiniecta .n. protinus cunc¬
tum rest iinxit incendium. Nouo¬
q: miraculo cera queigne male¬
re erat solita uiolentaminis ui
scĩtatis obpressit. haec paulinus
insexto operis suilibro uersucons¬
cripsit. Acceptui.ia scõperpetuo
ep̃o dehis indiculum. Verum
cumad cum huius indiculi cartaue¬
nis set. nepuscius graui tenebatur
in commodo. At ille confisus
martine ut aliqua stualau¬
deconscribam. appareat super
hunc infirmum. positaq: car¬
ta pectori eius. extim plorece¬
dente febre sanatus .ẽ quierat
aegrotus: sed et fortunatus prb
tempta mustamenali¬
qua deuirtutibus scĩ acbea¬
tissimimartini quae post obitũ
eius actae sunt quantum inue¬
nire possumus. maemoriae
replicare. Quia hoc erit scri¬
bendi studium quod inillo

Expanded text:
et sparsum per aridas tabulas cuncet sparsum per aridas tabulas cuncta vastaret. Interea clamor ad coelum tollitur, et beati Martini auxilium imploratur. Meminit ille etiam cerae particulae a Sancti templo delatae. Quae reperta, et igni injecta, protinus cunctum restinxit incendium, novoque miraculo cera, quae ignem alere erat solita, violentiam ignis vi sanctitatis oppressit. Haec Paulinus in sexto operis sui libro versu conscripsit, accepto a sancto Perpetuo episcopo de his indiculo. Verum cum ad eum hujus indiculi charta venisset, nepos ejus gravi tenebatur incommodo. At ille confisus Martine, ut aliquid in tua laude conscribam, appareat super hunc infirmum. Impositaque charta pectori ejus, extemplo recedente febre sanatus est, qui erat aegrotus. Sed et Fortunatus prestentabimus tamen aliqua de virtutibus sancti et beatissimi Martini, quae post ejus obitum actae sunt, quantum invenire possumus, memoriae replicare: quia hoc erit scribendi studium, quod in illo
Abbreviated transcription (Latin):
tu famulos famulasq: tuas. His
dictis ecceflatus aurae placidus
artus sub mersorum subuebens ab un¬
dis laes is omnesq: litori quod desi¬
derabant unda famulante reftituit
Necullus deperut: sed cuncti sal¬
uati paschalia festa cum sũ ma exul¬
tatione per functi sunt. non enim
defuit illa uirtus. quae iordanen
scindens populum sub aquarum
molib: margine arente traduxit
cum defundere fluuii duo decilapat
ablatis signa a postolica gestientes
io suelitoricui aduenerat consecra¬
uit uelilla quae petrũ pereuntẽ
piã amplectens dexteram. neperi¬
ret eripuit Vel quae nauitã sub¬
mer surum martini dñm in uocantẽ
depro fundo pelagi. adlitus quod
optabat. elicuit
Quidam probenedictione descã
aede ad sumere flagitans aliquid
caeram desepulchro scõ accepit et
infra penetralia domus tam quã
thesaurum caelestereposuit. fac¬
tum ẽ autemut inuidia tempta¬
toris inmis sum incendium. domus
uoraris flamma circum oritur.

Expanded text:
tu famulos famulasque tuas!" His tu famulos famulasque tuas!" His dictis, ecce flatus aurae placidus artus submersorum subvehens ab undis inlaesos, omnesque litori, quod desiderabant, unda famulante, restituit; nec ullus deperiit, sed cuncti salvati paschalia festa cum summa exultatione perfuncti sunt. Non enim defuit illa virtus, quae Iordanen scindens populum sub aquarum molibus margine arente traduxit, cum, de fundere fluvi duodecim lapidibus ablatis, signa apostolica gestientes, Iosue litori, cui advenerat, consecravit; vel illa quae Petrum pereuntem, piam amplectens dexteram, ne periret, eripuit; vel quae navitam submersurum, Martini Dominum invocantem, de profundo pelagi ad litus, quod optabat, elicuit. Quidam pro benedictione de sancta aede adsumere flagitans aliquid, ceram de sepulchro sancto accepit et infra penetralia domus tamquam thesaurum caeleste reposuit. Factum est antem, ut invidia temptatoris invoraci flamma circumureretur,
Abbreviated transcription (Latin):
autem tempestas saeuissima quȩ ui¬
cinia inannis precedentibus saepe
uastauerat : ab hac ẽ benedictione
prohibita. nec ibidem ultra ut
consueuerat nocuit.
Magnifica uero atq desiderabili
paschali festiuitate adueniente . po¬
pulus adbeaticellulam inqua cõ¬
moratus sae pecum angelis fre¬
quentauerat: deuotus aduenit:
Et singulaloca ad lambens oscu¬
lis uel inrigans lacrimis in
quauirtus beatiaut sed& rat
aut crrauerat siuecibum sumpse¬
rat. uelcorporiquietem post mul¬
tos labores indulserat : classenauiũ
preparata amnem transire parat
ut beatũ sepulchrũ ad eat et secum
fletu ueniã dep̃canscorã confessore
prost̃nat. Nauigantib aut̃ illis tẽ¬
tatoris inpulsu. cõmoto uento nauis
in profundo dimergitur. et sexus
uterq: abã nediripitꝰ. Cũq int̃pro¬
cellas fluctuũ rotarentur et spesom¬
nis euadendiperis set una ominiũ uo
inclamore profertur dicens. mise¬
rator martine eripea p̃senti interi¬

Expanded text:
autem tempestas saevissima, quae viautem tempestas saevissima, quae vicinia in annis praecedentibus saepe vastaverat, ab haec est benedictione prohibita, nec ibidem ultra, ut consueverat, nocuit. Magnifica vero atque desiderabili paschali festivitate adveniente, populus ad beati cellulam, in qua commoratus saepe cum angelis frequentaverat, devotus advenit. Et singula ioca adlambens osculis vel inrigans lacrimis, in qua vir beatus ante sederat aut oraverat, sive ubi cibum sumpserat vel corpori quietem post multos labores indulserat, classe navium praeparata, amnem transire parat, ut beatum sepulchrum adeat et se, cum fletu veniam deprecans, coram confessore prosternat. Navigantibus autem illis, temptatoris inpulsu commoto vento, navis in profundo dimergitur, et sexus uterque ab amne diripitur. Cumque inter procellas fluctuum rotarentur, et spes omnis evadendi perisset, una omnium vox in clamore profertur, dicens: „Miserator Martine, eripe a praesenti interi
Abbreviated transcription (Latin):
non p̃berent : cumq superbus
equum feriret in paruulo
fluiiolo p̃cipitatꝰ insinuaquarũ
gurgitis hictib: sus suffossatusinterut
Tunciuuene p̃cedente columnae usq
beatum templum delataesunt
Quoties etiã cum adbeatum sepul¬
chrum oleum fuis set positumrefe¬
runt eum uidissead auctum.
Sc̃s uero perpetuus ep̃s. merito
beati discipulus p̃dicandus: am
liquore permixtum intantu mole¬
um redundauit : ut uefamenta sa¬
cerdotis nectareo efflagransodore
oleaginaunda perfunderet : mul¬
tiq ex hoc infirmi experiere salutẽ
Sed et procellae ab agris hocliquore
purificatis saepe prohibitae sunt
umautem ad templum scm̃ qui¬
dam deuotus fide plenus acces¬
sisset et gratiam scĩ sitiens cogita rec
quid debeata aede rap&ret ad sa¬
lutem : prope sepulchrum accedens
aedituum supplicat. ut sibiparũ¬
perbenedictae caerae largiretur
etumulo : Quam accipiens laetus
absces sit: et a grocui frugemse ue¬
rat confisus in posuit : ad ueniens

Expanded text:
non praeberent. Cumque superbus non praeberent. Cumque superbus equum feriret et in parvulo fluviolo praecipitatum, in sinu aquarum gurgitis ictibus suis suffocatus interiit. Tunc iuvene praecedente, columnae usque beatum templum delatae sunt. Quoties etiam ad beatum sepulchrum oleum fuisset positum, referunt eum vidisse adauctum. Sanctus vero Perpetuus episcopus, merito beati discipulus praedicandus, ampliquore permixtum in tantum oleum redundavit, ut vestimenta sacerdotis nectareo efflagrans odore oleagina unda perfunderet. Multique ex hoc infirmi experiere salutem. Sed et procellae ab agris hoc liquore purificatis saepe prohibitae sunt. Cum autem ad templum sanctum quidam devotus fide plenus accessisset, et gratiam sancti sitiens, cogitaret, quid de beata aede raperet ad salutem, prope sepulchrum accedens, aedituum supplicat, ut sibi parumper benedictae cerae largiretur e tumulo. Quam accipiens, laetus abscessit et agro, cui frugem seruerat, confisus inposuit. Adveniens
Abbreviated transcription (Latin):
modio basilicie iprabora quager¬
tum fuerat. ẽ professus scĩmartim¬
obtentum fuisse concessum.
Puella quaedam paralisi hu more
grauata et quod peius ẽ errore
cultus fanatici in uoluta: beatise¬
pulchrum expetiit uigili isq
celebratis sanitatiẽ reddita ÷
rursumq: ad idolatrie uomitũ
reuocata. languorem quem ob¬
tentu pontificis caruerat : itera¬
tis incurrit
Qhunus quidamrapidus ins¬
tinctidaemonis actus coronam
sepulchriquaescĩ meritum decla¬
rabat : uiolenter eripuit: mox
lumine priuatus. praeda incogen¬
te dolore refatuit : lum̃q recepit.
Quidam uero a temtatore com¬
motus. prolato gladio cum quen¬
dam ferire conaretur in atrium
confessoris: protinusi raminse re¬
tortam. uelocidĩ iudicio prosequen¬
te ipsas emutatione confodit
Deniq cum populus ad beatitẽ¬
pliornatum colomnas deferre
cupiret gaudens. quidamuir ope¬
ris huius inuidus et contrarius
fuit : in alueum exclusum multa mi¬
nabatur . proeo quod solatium
aliquod ad plaustra petentib

Expanded text:
dio basilicae ipsa hora qua gestum fuerat est professus saobtentu fuisse concessum. Puella quaedam paralisi humore gravata et, quod peius est, errore cultus fanatici involuta, beati sepulchrum expetiit, vigiliasque caelebratas, sanitati est reddita. Rursumque ad idolatriae vomitum revocata, languorem, quem obtentu pontificis caruerat, iteratis incurrit. Chunus quidam rapidus instinctu daemonis actus, coronam sepulchri, quae sancti meritum declarabat, violenter eripuit. Mox lumine privatus, praedam, cogente dolore, restituit lumenque recepit. Quidam vero a temptatore commotus, prolato gladio, cum quendam ferire conaretur in atrium confessoris, protinus iram in se retortam, veloci Dei iudicio prosequente, ipso se mucrone confodit. Denique cum populus ad beati templi ornatum columnas deferre cupiret gaudens, quidam vir operis huius invidus et contrarius fuit, in alveum exclusum multa minabatur, pro eo quod solatium aliquod ad plaustra petentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sus super arbores quaeualli inerant
deicitur : Et sic paulatimpersingu¬
los ramos discendens sine mortis
periculo ad terramusq peruenit :
Tamenut opus insidiatoris nonusq¬
quaquaeuideretur cassatum quod
fuerat inchoatum unum pedẽ eius
laeuiter laesit sed ueniens ad glori¬
osidomni templum orationi incũ¬
bens omnemuim doloris amisit
oncredohaberi super fluũ¬

Expanded text:
sus, super arbores, quae valli inerant, sus, super arbores, quae valli inerant, deicitur. Et sic paulatim per singulos ramos discendens, sine mortis periculo ad terram usque pervenit. Tamen, ut opus insidiatoris non usquequaque videretur cassatum, quod fuerat inchoatum, unum pedem eius leviter laesit. Sed veniens adgloriosi domni templum, orationi incumbens, omnem vim doloris amisit. 21. Non credo haberi superfluu
Abbreviated transcription (Latin):
uenitad scm̃ locum : ibiq ieiuniis
et orationibus crebris insistens
uisum quem amiserat recipee¬
ruit. Et ita sanata ẽ ut quaecae
cauerat alio perducente : caecis
affatim dux futura regraes sasit
Quae poste auirum accipiens
et filios generans. recuperatori
gratias rependit in colomes
tquiabis aut tertio desola
gloriosi nominis inuocatio¬
ne  uirtutes factas et pericula
sedata narrauimus. Qualiter
cuidam pereunt. in ipsomor¬
tis praecipitio beatus pontifex
inuocatus sustentaculum prae¬
buis set euoluam : Ammonius
quidamagens scaẽ ba silicae:
dum decaena madefactus uino
ueniret. de excelsarupe quae
uia e coniungitur. inimicom
pingente praecipitatur.: Erat
autem profundum locullius
fere ducentenum pedum: Cũq
perpro funditatem p̃cipituullius
rotaretur. Et de or sum sinealarũ
remigio uolitaret sc̃imartinia uxi¬
lum per singula discensionis suae
momentaclamabat Tunc quasima¬
nibus aliorum deiumento suo excus¬

Expanded text:
venit ad sanctum locum, ibique ieiuniis venit ad sanctum locum, ibique ieiuniis et orationibus crebris insistens, visum, quem amiserat, recipere meruit. Et ita sanata est, ut, quae caeca venerat, alio perducente, caecis affatim dux futura regressa sit. Quae postea virum accipiens et filios generans, recuperatori gratias rependit incolomes. 20. Et quia bis aut tertio de sola gloriosi nominis invocatione et virtutes factas et pericula sedata narravimus, qualiter cuidam pereunti in ipso mortis praecipitio beatus pontifex invocatus sustentaculum praebuisset, evolvam. Ammonius quidam agens sanctae basilicae, dam de caena madefactus vino veniret, de excelsa rupe, quae viae coniungitur, inimico inpingente, praecipitatur. Erat autem profundum loci illius fere ducentenum pedum. Cumque per profunditatem praecipitii illius rotaretur et deorsum sine alarum remigio volitaret, sancti Martini auxilium per singula discensionis suae momenta clamabat. Tunc quasi manibus aliorum de iumento suo excus
Abbreviated transcription (Latin):
ellis notum factum. quod fura¬
tum fuerat. cellulae restiaint
ad mirantestam uel ocem homi¬
nem diuina eultionis accessisse
sententiam. XUIII¬
ic et apudsi roialensimorato¬
Orium cuius alta rescĩ confesso¬
rismanus almas acrauit: Dum
pleriq beneficia expecita mere¬
rentur quidam paralrticus
adueniens. et cereum instatus
sui altitudine nocte totauigi¬
lans retenuis set manefacto
ut lux redditaẽ mundo ipse
absolutis graessibus. populoteste
in colomes exiliuit
echocsilebo quid caec¬
tati contulerit : Cumad
beatum sepuldirum. deuota
muliere expetisset quaed ã
decuroni coterriturio femina
bella nomine. amissooculorũ
lumine grauiter laborabat
et cum die noctuq incessabili¬
bus doloribus urgueretur: di¬
cit suis: si ad basilicam domni
martini ducta fuissem. continuo
recepissem saluem. Confido et¬
enim quod possit oculis meis lum̃
infundere qui potuit pauperis
lepram osculolibante sanare
Dehinc adminiculo deducente

Expanded text:
ellis notum factum, quod furaellis notum factum, quod furatum fuerat cellulae restituunt; admirantes, tam velocem in homine divinae ultionis accessisse sententiam. ic et apud Siroialensim oratorium, cuius altare sancti confessoris manus alma sacravit, dum plerique beneficia expetita mererentur, quidam paralyticus adveniens, et cereum in status sui altitudine nocte tota vigilans retenuisset, manc facto, ut lux reddita est mundo, ipse, absolutis gressibus, populo teste, incolomes exilivit. 19. Nec hoc silebo, quid caecitati contulerit, cum ad beatum sepulchrum devota mulier expetisset. Quaedam de Turonico territurio femina Bella nomine, amisso oculorum lumine, graviter laborabat. Et cum die noctuque incessabilibus doloribus urgueretur, dicit suis: 'Si ad basilicam domni Martini ducta fuissem, continuo recepissem salutem. Confido etenim, quod possit oculis meis lumen infundere, qui potuit pauperis lepram osculo libante sanare'. Dehinc, adminiculo deducente,
Abbreviated transcription (Latin):
algentem clamidedecisa contexit
oratorium a fidelibus ẽ aedifica¬
tum : in quonunc puellae religi¬
osae deseruiunt. scĩ antestitis ob
honorem parũperfacultatis ha¬
bentis nisi quod eas deuotorum
alit sae pedeuotio: Erant tamen
eis quod amtempore pauca api¬
um aluearia. Qua ecum quidã
inuidus conspexis set. Ait infra
se. Vtinam aliqua dehis uasis.
possim auferre: secuta aũt noc¬
te instigatus adaemone ablatis
tribus uasis. nauem onerat: ut
scilicet transito amne. facilius
quae abstulerat uindicaret sed
credoein pedimentum fuisse hoc
furtum. sicut postea manifeste
probatum ẽ. Igitur cum sole
oriente ad portum luminis
causa trans meandihomines pro¬
perarent. nauem adlitus cons¬
piciunt. apesq: ex aluearus cat̃¬
uatim emergere hominemq
seor sumiacere prostratum : sed
putantes eũ occupatũs õnosicutiã
didicerat a puellis furtum factũ
quantotius properant ad alli¬
zandum eum : Sed accedentes
mortuum reperiunt: statimq: pu¬

Expanded text:
algentem clamide decisa contexit, algentem clamide decisa contexit, oratorium a fidelibus est aedificatum, in quo nunc puellae religiosae deserviunt, sancti antestitis ob honorem parumper facultatis habentis, nisi quod eas devotorum alit saepe devotio. Erant tamen eis quodam tempore pauca apium alvearia, quae cum quidam invidus conspexisset, ait infra se: 'Utinam aliqua de his vasis possim auferre'. Secuta autem nocte instigatus a daemone, ablatis tribus vasis navem onerat, ut scilicet, transito amne, facilius quae abstulerat vindicaret. Sed credo, inpedimentum fuisse hoc furtum, sicut postea manifeste probatum est. Igitur cum sole oriente ad portum fluminis causa transmeandi homines properarent, navem ad litus conspiciunt, apesque ex alveariis catervatim emergere hominemque seorsum iacere prostratum. Sed putantes eum occupatum somno, sicut iam didicerant a puellis furtum factum, quantotius properant ad alligandum eum; sed accedentes, mortuum repperiunt. Statimque pu
Abbreviated transcription (Latin):
thorica sociis uifelicis exoleo
quod subimagine picturae beati
martini incicen dile ardebat
dum tetigerunt oculos. lumen
red didisse confessus ẽ
imiliter in praedicta urbedũ
placidus procurator dispera¬
tus a medicis ad alium puellarũ
oratorium sibi uicinum confugi¬
ret et in atrio decububaret ue¬
nit noctu abbatis saebeatus mar¬
tinus persomnium requirit
quod faceret: ait sere quies cere:
Dicit sc̃s ad illam Ingallias habui
iamredire sed propter istum
quiforis iacet in atrium. meremo¬
ratum profiteor Tum surgens
abbatissa referens uisionem
fidem fecit homini depericulo
liberari quod certe: meruit ob¬
teneri sed ut praedictus praes¬
biter ad serit multum desidera¬
bilius in locis italie martiniglori¬
am uenerari. quam silicet diciquo
pia membra recubant tum ulati
intantum ut frequentia miracula
nec sparsa colligantur in uerbis
nectam infinita recondantur in
paginis¬
nportam ambianensi inqua
quondam uirbeatus pauperẽ

Expanded text:
thorica socii sui Felicis ex oleo, thorica socii sui Felicis ex oleo, quod sub imagine picturae beati Martini in cicendile ardebat, dum tetigerunt oculos, lumen reddidisse confessus est. 16. Similiter in praedicta urbe, dum Placidus procurator disperatus a medicis ad alium puellarum oratorium sibi vicinum confugiret et in atrio decubaret, venit noctu abbatissae beatus Martinus per somnium, requirit, quid faceret; ait, se requiescere. Dicit sanctus ad illam: 'In Gallias habui iam redire, sed propter istum qui foris iacet in atrium me remoratum profiteor'. Tunc surgens abbatissa, referens visionem, fidem fecit homini de periculo liberari, quod certe meruit obteneri. Sed ut praedictos presbiter adserit, multum desiderabilius in locis Italis Martini gloriam venerari, quam, si licet dici, quo pia membra recubant tumulati; in tantum ut frequentia miracula nec sparsa colligantur in verbis nec tam infinita recondantur in paginisn portam Ambianensi, in qua quondam vir beatus pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
etibus. quicquid primum raptum
fuerit siaegro superpositum adhȩ¬
serit sit salubre : haec medellam ge¬
nitorem suum carnalem ab interitu
pusulae ut ipse patris suitestis ad se¬
rit liberauit
demhis uerbis retulit in cacumi¬
ne castelli regionis italiae quod
đr tertium: oratorium beatimarti¬
nifundatum ẽ Ibiq turriuicinae
quotiens incur sionebarbarorum
perfraude hostis accederet. Noc¬
turnis insidis quisquis deuigilan¬
tibus habuis set inture lanceam aut
spatam uel cultellum seugrafium
protulis sec extheca fere perhorae
spatium talelum en reddebatur
exuniuersogla diotam quam si
illud ferrum uerteretur incereũ
et mox ex ipsosigno cus todes admo¬
niti magis intentiuigilis hostes late¬
brantes lapidibus extuir babant
Quod o pescĩmarani recto iudicio
reputat quiuicinitate sua sibi de¬
uotis populis sedulam ex hibuit
praesentemq: custodiam. Et hanc
uirtutẽ a supradicto cognouimus¬
Cibi quoq rauenna atq: in re¬

Expanded text:
etibus, quicquid primum raptum etibus, quicquid primum raptum fuerit, si aegro superpositum adhaeserit, sit salubre. Haec medella genitorem suum carnalem ab interitu pusulae, ut ipse patris sui testis adserit, liberavit. 14. Idem his verbis retulit: 'In cacumine castelli regionis Italiae quod dicitur Tertium oratorium beati Martini fundatum est. Ibique turri vicinae quotiens incursione barbarorum per fraude hostis accederet nocturnis insidiis, quisquis de vigilantibus habuisset in turre lanceam aut spatam vel cultellum seu grafium protulisset ex theca, fere per horae spatium tale lumen reddebatur ex universo gladio, tamquam si illud ferrum verteretur in cereum. Et mox ex ipso signo custodes admoniti, magis intenti vigiliis, hostes latebrantes lapidibus exturbabant. Quod ope sancti Martini recto indicio reputat, qui vicinitate sua sibi devotis populis sedulam exhibuit praesentemque custodiam'. Et hanc virtutem a supra dicto cognovimusSibi quoque Ravenna atque in re
Abbreviated transcription (Latin):
ed nechoc p̃teribo. quoduenera¬
bilem conseruũ meũ fortunatũ
praes biterum retulis se comme¬
moro Quidam initalia. dumuene¬
nopusulae peruasus indiscrimine
sic ageretur. Vt uiuere dispera¬
ret. Aliquib: interrogat. ad tempũ
beatimartini. quis fuerit Tunc
quidamex ad stantibus ad serit
sefuisse requirit aegrotus. qud
inde probenedictione deculerit
Quinegatse aliquid praesumpsi¬
se: Cuuterum in terrogat. qua
tunc ueste indutussitꝰ. cumad
templum occurrerit : respondi
eaquae superse ipsotem poreute¬
batur: tunc abscisam fideliter in¬
dumenti particulam in posuit
super pusulam. moxut aegrimen¬
brateagit. uulnus pusulae uene¬
niuim perdidit. Quaetalime¬
dicamine. et uirtutem scĩ protu¬
lit et infirmum refert incolo¬
mem: hanc apuditalos ad serens
specialem uigere medellam:
ut siquis pusulȩ percutiatur uulne¬
re ad propinquum quod fuerit
beati martini oratoriũ. habeatur
perfugium. Et aut exueloianuae
aut palliolis quae pendent depari¬

Expanded text:
ed nec hoc praeteribo, quod venerabilem conservum meum Fortunatum presbiterum retulisse commemoro. Quidam in Italia, dum veneno pusulae pervasus in discrimine sic ageretur, ut vivere disperaret, aliquibus interrogat, ad templum beati Martini quis fuerit. Tunc quidam ex adstantibus adserit, se fuisse. Requiret aegrotus, quid inde pro benedictione detulerit. Qui negat, se aliquid praesumpsisse. Cui iterum interrogat, qua tunc veste indutus sit, cum ad templum sanctum occurrerit. Respondit: ea quae super se ipso tempore utebatur. Tunc abscisam fideliter indumenti particulam inposuit super pusulam. Mox ut aegri membra tetigit, vulnus pusulae veneni vim perdidit; quae tali medicamine et virtute sancti protulit et infirmum refert incolomem. Hanc apud Italos adserens specialem vigere medellam, ut, si quis pusulae percutiatur vulnere, ad propinquum quod fuerit beati Martini oratorium habeatur perfugium, et aut ex velo ianuae aut palliolis, quae pendent de pari
Abbreviated transcription (Latin):
si inseratur lectioni qualit̃
inuocatio nominis eius. uita praesti¬
terit morituro: Quodamloco.
unus propter furti scelera con¬
praehensus atq: grauiter uerberi¬
bus actus ductus ad patibulum ut
condemnaretur suspendio. Cumq
in hoc exiti morte iam ad propin¬
quante uenis set orandispatium
petut tunc sicut erat ligatis pos
tergum manibus iactauit se pro¬
nus interram et coepit cum lacri¬
mis in uocare nomenbeatimartini
Vt et si in hac necessitate non suc

Expanded text:
si inseratur lectioni, qualiter invocatio nominis eius vita praestiterit morituro. Quodam loco unus propter furti scelera conprehensus atque graviter verberibus actus, ductus est ad patibulum, ut condemnaretur suspendio. Cumque in hoc exitu, morte iam adpropinquante, venisset, orandi spatium petiit. Tunc sicut erat ligatis post tergum manibus, iactavit se pronus in terram et coepit cum lacrimis invocare nomen beati Martini, ut, etsi in hac necessitate non suc
Abbreviated transcription (Latin):
adamnem qua sip̃dam quam coe¬
perat dimersurus. Sed non defuit
perituro beati confessoris auxiliũ
Namingressus influmine et ulte¬
riorem ripampetens. nihil nocitus.
sic cisest. etiam uestimentis egressus
Cumq: ad cellulam maioris mo¬
nas teri peruenis set mundatus
apparuit. hunc etiam testatur
multas uoces emittere solitum.
ac linguamgentium in cognita¬
rum saepissimae loqui uentura¬
q fateri etcrimina confiteri: sed
ut diximusodimen sc̃m̃ attigit sa¬
nus abscessit
Eigidicis quoq cum obsideretur
abhostbus et excluso solatiotur¬
batus inpugnaretur : perinuo¬
cationombeatiuiri fugatis hostib:¬

Expanded text:
ad amnem, quasi praedam quam coead amnem, quasi praedam quam coeperat dimersurus. Sed non defuit perituro beati confessoris auxilium. Nam ingressus in flumene et ulteriorem ripam petens, nihil nocitus, siccis est etiam vestimentis egressus. Cumque ad cellulam Maioris monasterii pervenisset, mundatus apparuit'. Hunc etiam testatur multas voces emittere solitam ac linguam gentium incognitarum saepissime loqui venturaque fateri et crimina confiteri. Sed, ut diximus, ut limen sanctum attigit, sanus abscessit. 'Egidius quoque cum obsederetur ab hostibus et, exclusa solatia, turbatus inpugnaretur, per invocationem beati viri, fugatis hostib
Abbreviated transcription (Latin):
osscripsit. quos dialo gos uolu¬
it uocitari. inquib: non nulla
deuirtutibus heremitarum.
anachoritarum uereferente
postumiano inseruit: sed innul¬
lo inferiorẽ nm potuit reperi¬
re martinum. quẽ a postolis
scĩsq prioribus ex aequauit:
Itaut etiamdiceret. felicem
quidẽ grotiã quae meruit audi¬
re a postolum p̃dicantẽ : sed nec
gallias axp̃o derelictas. quib
donauit habere martinum¬
aulinus quoq betitus
nolanae urbis ep̃s. post
scriptos uersus deuirtutib
Aeius quas seuerus conplexsus ẽ
quinq: libros illa conpraehen¬
dit miracula. quae post eius ges¬
ta sunt transitũ. id ẽ insexto operis
sui libro. Aitenim. Cum inergumi¬
nipercancellos basilicae aereo
ueherentur uolatu. et sepeinpu¬
teum inpulsu daemonis iactaren¬
tur. abstracti ex inde in laesi popu¬
lis spectantibus sunt resumpti idq
et nostris temporibus uidimus ges¬
lius quoq: daemonad qui¬
tum uasculum. p̃cipitẽ duxit

Expanded text:
os scripsit, quos dialogos voluos scripsit, quos dialogos voluit vocitari. In quibus nonnulla de virtutibus heremitarum anachoritarumve, referente Postumiano, inseruit. Sed in nullo inferiorem nostrum potuit repperire Martinum, quem apostolis sanctisque prioribus exaequavit, ita ut etiam diceret: Felicem quidem Graeciam, quae meruit audire apostolum praedicantem; sed nec Gallias a Christo derelictas, quibus donavit habere Martinumaulinus quoque beatus Nolanae urbis episcopus post scriptos versus de virtutibus eius, quae Severus conplexus est, quinque libros illa conprehendit miracula, quae post eius gesta sunt transitum, id est in sexto operis sui libro. Ait enim: 'Cum inergumini per cancellos basilicae aereo veherentur volatu et saepe in puteum inpulsu daemonis iactarentur abstracti, exinde inlaesi, populis spectantibus, sunt resumpti'. – Idque et nostris temporibus vidimus ges'Alias quoque daemon adquisitum vasculum praecipitem duxit
Abbreviated transcription (Latin):
spe diuae pietatis in lectus ad gre¬
diar quod monetur. Potest enĩ
ut credo perme elinguẽista pro¬
ferre. qui ex arida coete inhere¬
mo producens aquas. populi sitien¬
tis extinxit ardorẽ. Aut certe
constabit eum rursum osãsinaere¬
serare. si labia mea periens. perime
indoctum ista dignetur expande¬
re. Sed quid timeorusticitatem meã
cum dñs redemptor et ds̃ noster.
ad distruendam mundanae sapi¬
entiae uanitatem. non oratores
sed piscatores. nec philosophos sed
rusticos praelegit: Confidimus
ergo orantibus uobis quia et si
non potest paginam sermo incul¬
tus ornare. faciet eam gloriosus
antestis praedaris uirtutibus
elucere:¬
ultienim sunt quiuir¬
tutes scĩ martiniuel
stante uersu uel stilo
prosaico conscripserunt: Quib
primus illes euerus sulpicius cui
tantus feruor ille amoris fuit
in scmdĩ ut eo adhuc degente
inscło. unum librum demirabi¬
libus uitae eius scriberet : Ex in¬
de positransitum beatiuiridu¬

Expanded text:
spe divinae pietatis inlectus, adgrespe divinae pietatis inlectus, adgrediar quod monetur. Potest enim, ut credo, per meae linguae ista proferre, qui ex arida cute in heremo producens aquas, populi sitientis extinxit ardorem; aut certe constabit, eum rursum os asinae reserare, si labia mea aperiens per me indoctum ista dignetur expandere. Sed quid timeo rusticitatem meam, cum dominus Redemptor et dens noster ad distruendam mundanae sapientiae vanitatem non oratores sed piscatores, nec philosophos sed rusticos praeelegit? Confidimus ergo orantibus vobis, quia, etsi non potest paginam sermo incultus ornare, faciet eam gloriosus antistis praeclaris virtutibus elucereulti enim sunt, qui virtutes sancti Martini vel stante versa vel stilo prosaico conscripserunt. Quibus primus ille Severus Sulpicius, cui tantus fervor amoris fuit in sanctum Dei, ut, eo adhuc degente in saeculo, unum librum de mirabilibus vitae eius scriberet, exinde post transitum beati viri du
Abbreviated transcription (Latin):
qui auidiquadamuice persomniũ
media die inbasilica domnimara¬
ni debiles multos acdiuersis mor¬
bis obpraes sossanari : Et uidihaec
spectante matrłmea. quaeait
mihi. Quare segnes es ad haec scri¬
benda quae prospicis  Et aio
Non tibi latet quod siminops litte¬
s eitam ad mirandas uirtutes
stultus et idiota non audeam pro¬
mulgare. Vtinam seuerus et pau¬
linus uiuerent. aut certe fortunatus
ad eẽt quiista discriberent. Nam
ego ad haec iners notam incurro
sihaec ad notare tempta uero. Et
ait mihi et nescisquia nobiscum
propt̃ intellegentiam populorũ
magis sicut tulo qui potens es
habetur pracclarum: Itaq: ne
dubites. et haec agere non desis¬
tas. quia crimen tibi eritisi ea tacue¬
ris. Ego autem haec agere cupiens
duplicis taeduꝰad fligor crudatu
maeroris. pariter et terroris. mae¬
roris curtante uirtutes quae sub
ante cessoribus nr̃is factae sunt non
sunt scriptae. terroris ut ad gredi¬
ar opus egregium rusticanus sed

Expanded text:
quia vidi quadam vice per somnium quia vidi quadam vice per somnium media die in basilica domni Martini debiles multos ac diversis morbis obpraessos sanari, et vidi haec, spectante matri meae, quae ait mihi: 'Quare segnes es ad haec scribenda quae prospicis?' Et aio: 'Non tibi latet, quod sim inops litteris et tam admirandas virtutes stultus et idiota non audeam promulgare? Utinam Severus aut Paulinus viverent, aut certe Fortunatus adesset, qui ista discriberent! Nam ego ad haec iners notam incurro, si haec adnotare temptavero'. Et ait mihi: 'Et nescis, quia nobiscum propter intellegentiam populorum magis, sicut tu loqui potens es, habetur praeclarum? Itaque ne dubites et haec agere non desistas, quia crimen tibi erit, si ea tacueris'. Ego autem haec agere cupiens, duplicis taedii adfligor cruciatu, maeroris pariter et terroris. Maeroris, cur tantae virtutes, quae sub antecessoribus nostris factae sunt, non sunt scriptae; terroris, ut adgrediar opus egregium rusticanus. Sed