comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
horribilius ẽ. dissipatis om̃ib m̃¬
bris. id ẽ uirtutib oꝑib ꝙ bonis.
dilaceratis. ꝑuenerunt usq ad por¬
tas mortis. sicut psalmista ait. Dis
formatum cat̾uatim coram se tͣnsi¬
re. alios cernens nigros. alios cecos.
alios ut supra dictum ẽ. sine na¬
rib. sine aurib. sine labiis. siue
u̾sis recro uultib. aut amputatis
caꝑitib. manib. brachiis. pedib.
accrurib. solos truncos coram se
rotantes. siue dissipata singillatim
menbra. humana. unũ pꝰt aliud
signo crucis p̾muniret. ac fug̾et¬
& clamaret nec se nec alium unqm
udisse talia: Quid gͦ: Dieb dñicis
atq sollempnib. ppłs uob̾ cõmis¬
sus. a uobis curandus. ad eccłiam
confluit. formã corꝑis comꝑonit.
cultiorib ac diu̾sis colorib tinctis
uestib se induit. & uos iuros ac mu¬
lieres intanto fulgore contemplan¬
tes. forsitan głamini tales uob̾ sub¬
iectos. talibq rios ẽẽ. p̃latos. Non
ẽ bona głatio ur̃a. si in hoc głamini.

Expanded text:
rribilius est dissipatis omnibus membris, id est virtutibus, operibusque bonis dilaceratis pervenerunt usque ad portas mortis, sicut Psalmista ait: Dissformatum catervatim coram se transire, alios cernens nigros, alios, ut supra dictum est, sine auribus, sine naribus, sine labiis, alios versis retro vultibus, aut amputatis capitibus, manibus, brachiis, pedibus ac cruribus, solos truncos coram se rotantes, sive dissipata singillatim membra humana unum post aliud signo crucis praemuniret aut fugeret, et clamaret nec se nec alium unquam vidisse talia? Quid ergo? Diebus Dominicis ac solemnibus populus vobis commissus a vobis curandus ad ecclesiam confluit, formam corporis componit, cultioribus ac diversis coloribus tinctis us se induit, et vos viros ac mulieres in tanto fulgore contemplantes, forsitan gloriamini tales vobis subjectos, talibusque vos esse praelatos. Non est bona gloriatio vestra si in hoc gloriemini,
Abbreviated transcription (Latin):
dotes sunt angeli: sicut quodã loco
scriptura inniit dicens. Labia sac¬
dotis custodiunt scientiam & legẽ
requirent exore eius: quia angłs¬
dñi exercituum ẽ: Ergo si sacer¬
dotes dñi sumus. etiam exipso
officio angeli. id ẽ. nuntii fumtis.
& ppło ea quȩ dei sunt nuntiare
debemus. Ite angłi ueloces. adgen¬
tem conuulsam. Duob modis ꝑ¬
batur humana natura deo in he¬
rere. & inipso radicem habere. se¬
cundũ hoc uidelicet qd̵ facta ẽ. ut
malio loco iam diximꝰ. adimragi¬
nem dei. in eo qd̃ potest dm̃ cognos¬

Expanded text:
dotes sunt angeli, sicut quodam loco dotes sunt angeli, sicut quodam loco Scriptura innuit dicens: Labia sacerdotis custodiunt sapientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelni exercituum est . Ergo si sacerdotes Domini sumus, etiam ex ipso officio angeli, id est nuntii sumus, et populo ea quae Dei sunt nuntiare debemus. Ite, angeli veloces, ad gentem convulsam. Duobus modis probatur humana natura Deo inhaerere, et in ipso radicem habere, secundum hoc videlicet quod facta est, ut alio loco jam diximus, ad imaginem Dei, in eo quo
Abbreviated transcription (Latin):
tem & conculcatam. cuius diripue¬
runt flumina t̾ram eiꝰ. Ecce frat᷑s
kim̃i diuinũ nob̃ officium. in iunc¬
tum. ecce cura. sollicitido. laborq
sacerdotum. ecce pium. s ꝑiculo sũ
onus illis impositum. Ite angłi ue¬
loces. Admonet nos hoc in loco ser¬
mo ꝓpħicus. immo diuinus. ne
ministerium diuinitus nob̾ in¬
iunctum contempnamꝰ. ne sc̾m
onus abiciamus. ne gentem ad ima¬
ginem & similitudinem di forma¬
tam. p̃cioso sanguine xp̃i redemp¬
tam. nob cõmissam negligamꝰ. ne
ꝑculpam temꝑalem. ad et̾nam de¬
Auat dampnationem. ne qd̾ absit
ñ solum milla frat peccatum. ꝓpt̾
ipsius delicta ꝓpria. s & in nobis fi¬
at supra modum peccans peccatũ.
ꝓpt̾ delicta aliena. Reddituri nãq
sumus deo rationem. ñ solum de
nobis. s & de auimab nob̾ cõmissis.
nisi illis instant̃ annuntiauerimꝰ
ũbum salutis. Audiamꝰ gͥ attentiꝰ.
qd̃ nobis diuinitus d̾ꝵ. Ite angeli
ueloces ad gentem conuulsam. Sac̃¬

Expanded text:
m et conculcatam, cujus diripuerunt flumina terram ejus . Ecce, fratres charissimi, divinum nobis officium injunctum: ecce cura, sollicitudo laborque sacerdotum. Ecce pium, sed periculosum onus illis impositum. Ite, angeli veloces. Admonet nos hoc in loco sermo propheticus, imo divinus, ne ministerium nobis divinitus injunctum contemnamus, ne sanctum onus dejiciamus, ne gentem ad imaginem et similitudinem Dei formatam, pretioso sanguine Christi redemptam, nobis commissam negligamus, ne per culpam temporalem ad aeternam defluat damnationem, ne quod absit! non solum in illa fiat peccatum propter ipsius delicta propria, sed et in nobis fiat supra modum peccans peccatum propter delicta aliena. Reddituri namque sumus rationem non solum de nobis, sed etiam de animabus nobis commissis, nisi illis instanter annuntiaverimus verbum salutis. Audiamus igitur attentius quod nobis divinitus dicitur: Ite, angeli veloces, ad gentem convulsam. Sacer
Abbreviated transcription (Latin):
dum & cogiitione eiuus sapientiã
contemplat᷑. & dilectione beatitu¬
dine euis ingrẽ ꝑfruit᷑. his duo
b uitat malum. quia & ꝑ cogni¬
tionem ueritatis qmͣ ht̃ in diuina
sibi originalit̾ insita imragine.
pellit errorem. & ꝑ amorem uir¬
tutis quem ht̃ indiuina similitu¬
dine. odit iniquitatem. Subintra¬
uit aut̃ in naturam humanã. per
suggestionem diabolicam ignorã¬
tia. & eiuisit in homine radicem
diuine. cognitionis. & uenit concu¬
piscentia. & eradicauit plantam
dilectionis. Gens itaq quelibet in¬
pia aduunis & celestib bonis ꝑcul¬
pam elongata. duob p̃cedentib
bonis inbono pͥmum plantata.
duob succedentib malis deinceps
recte monstrat᷑ & uocatur a bono
conuulsa. Ite gͦ angłi ueloces adgẽ¬
tem conuulsam. & ñ solum conits¬
sam. s & dilaceratam. Conuulsam
a bono. dilaceratam amalo. Hu¬
mana namq natura postquam
abono uellitur. statim in malo

Expanded text:
cognitione ejus sapientiam contemplatur, et dilectione beatitudine ejus jugiter fruitur. His duobus modis vitat malum, quia et per cognitionem veritatis, quam habet in divina sibi originaliter insita imagine, pellit errorem; et per amorem virtutis, quam habet in divina similitudine, odit iniquitatem. Subintravit autem in naturam humanam per suggestionem diabolicam ignorantia, et evellit in homine radicem divinae cognitionis, et venit concupiscentia, et eradicavit plantam dilectionis. Gens itaque quaelibet impia a divinis et coelestibus bonis per culpam elongata, duobus praecedentibus bonis in bono primum plantata, duobus succedentibus malis deinceps recte monstratur et vocatur a bono convulsa. Ite ergo, angeli veloces, ad gentem convulsam, et non solum convulsam, sed et dilaceratam. Convulsam a bono, dilaceratam in malo. Humana namque natura postquam a bono vellitur, statim in malo
Abbreviated transcription (Latin):
alii ꝑ inuidram. alii ꝑiram. alii
ꝑacidiam. alii ꝑ auariciam. alii
ꝑgulam. alii ꝑluxuriam. alii ꝑ
usuram. alii ꝑ rapinam. alii ꝑ
furtum. alii ꝑ falsum testimoniũ.
alii ꝑ ꝑuiriuum. alii ꝑ homicidiũ.
alii udendo mulierem ad concu¬
piscendum eam. alii dicendo fr̃a
fatue. & ꝑ alia si qua sunt uicia. si¬
ue peccata. intus uel foris. que ꝓꝑt̾
ueloces ad gentem conuulsam &
in malo dilaceratam coadunetis.
& a bono conuusam replantetis. Ite
angłi. ite ueloces. ite ad gentem con¬
uulsam. & dilaceratam. ad ppłm t̾ri¬
bilem post quẽ ñ ẽ alius. Qmͣdui¬

Expanded text:
alii per invidiam, alii per iram, alii per acediam, alii per avaritiam, alii per gulam, alii per luxuriam, alii per usuram, alii per rapinam, alii per furtum, alii per falsum testimonium, alii per perjurium, alii per homicidium, alii videndo mulierem ad concupiscendum eam, alii dicendo fratri fatue, et per alia si qua sunt vitia sive peccata, intus vel foris, quae propveloces, ad gentem convulsam et onem in malo dilaceratam coadunetis, et a bono convulsam replantetis. Ite, angeli, ite veloces, ite ad gentem convulsam et dilaceratam, ad populum terribilem post quem non est alius. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cant meditationem: qͥa sicut den¬
tib receptum cibum cõminuimꝰ.
ita meditationis officio panem lec¬
tionis acceptum subtiliris discuti¬
mus ac cdiuidimꝰ. Lingua quoq ip¬
sa quia sermonem format. eloqͤn¬
tię pulchritudinera ñ inconuem¬
ent̾ designat. ꝑ collum eciam hu¬
meros. dorsum. eo qd̃ ipsis onera so

Expanded text:
cant meditationem, quia sicut dencant meditationem, quia sicut dentibus receptum cibum comminuimus, ita meditationis officio panem lectionis acceptum subtilius discutimus ac dividimus. Lingua quoque, quia ipsa sermonem format, eloquentiae pulchritudinem non inconveer designat. Per collum, humeros et dorsum, eo
Abbreviated transcription (Latin):
dispoint᷑ & ordinat᷑. & ipsa m̃bra
corꝑis. uirtutes figurant substan¬
tiȩ sp̃ualis. Caput significat men¬
tem. Quemadinodum namq ca¬
put sũmũ optinet locum. inter
menbra: ita mens int̾ uirtutes
amis. pͥncipalis e̾ẽ uidet᷑ & sũ¬
ma. Et sicut capilli decapite sur¬
gunt. uarii. citrini. rufi. candidi.
iigri. sic de mente cogitationes
ꝓcedunt diu̾se. benigne. maliciose.
munde. in munde. Oculi desig¬
nant contemplationem. Quom
namq oculis corꝑis foris uisibilia
cermimꝰ. sic radiis contemplationiꝰ
inuisibilia contemplam᷑. Pnares
discretionem accipimus. Narib &¬
enum odores acfetores discerminꝰ.
& ideo ꝑnares uirtutem discretioniꝰ
ñ inconuenient̾̃ significamꝰ. Aures
expͥmunt obedientiam. eo qd̃ audi¬
endi obediendiq sint instrum̃tũ.
Os insimiat intelligentiam. Sicut
quippe ore cibum recipimꝰ. ita uir¬
tute intelligentie. pastum diuine
lectionis captamꝰ. Dentes uͦ signifi¬

Expanded text:
disponitur et ordinatur; et ipsa membra disponitur et ordinatur; et ipsa membra corporis virtutes figurant substantiae spiritualis. Caput significat mentem. Quemadmodum namque caput summum obtinet locum inter membra, ita mens inter virtutes animae principalis esse videtur et summa. Et sicut de capite capilli surgunt varii, citrini, rufi, candidi, nigri, sic de mente cogitationes procedunt variae, benignae, malitiosae, mundae, immundae. Oculi designant contemplationem. Quomodo namque oculis corporis foris visibilia cernimus, sic radiis contemplationis invisibilia speculamur. Per nares discretiones accipimus. Naribus etenim odores ac fetores discernimus, et ideo per nares virtutem discretionis non inconvenienter significamus. Aures exprimunt obedientiam, eo quod audiendi obediendique sunt instrumentum. Os insinuat intelligentiam. Sicut enim cibum ore recipimus, ita virtute intelligentiae pastum divinae lectionis captamus. Dentes vero signifi
Abbreviated transcription (Latin):
itaq fidelis anima sic̃ apis breuita¬
tem. id ẽ paruitatem. ꝑhnmilitatẽ
aqmͣ in optis suum ꝑ compunctio¬
nem. iram ꝑiusticiam. aculeum ꝑ
uindictam. caret coitu ꝑcontinen¬
monstrationẽ. mel ꝑcaritatem. pe¬
des ꝑbonam astionem. pennas ꝑ
contemplationẽ. susurriũ ꝑ gr̾aꝵ
actionẽ. sequit᷑ ducem ꝑmaioris
unitationem. uelox ẽ ꝑ curuslibet
uirtutis & oꝑis expeditionem. Ini¬
temͣ fr̃s aꝑem ut meream᷑ habere
mittum dulcoris ꝑmedullã cari¬
tatis. ꝑ dulcedinem suꝑne beatitu¬
Homo qmͣdiu inuisticia ꝑstitit.
sanus fuit. s postqmͣ ꝑculpam cor¬
ruit. grauem languorem incidit¬
& qui ante culpam in om̃ib sp̃uali¬
b m̃bris suis habuit santatem.
post culpam mom̃ib patitur infir¬
mitatem. Clamet gͥ necesse ẽ. sana
me dñe & sanabor. S nunqͥd dicep¬
dus ẽ homo habere. m̃bra sp̃ualia:
Sicut ext̾ius menbris sibi conue¬
mentib format᷑. sic int̾ius uirtu
tib sibi concordantib mirabilit̾

Expanded text:
itaque fidelis anima, sicut apis, brevitatem, id est parvitatem per humilitatem, aquam in opus suum per compunctionem, iram per justitiam, aculeum per vindictam; caret coitu per continenmonstrationem, mel per charitatem, pedes per bonam actionem, pennas per contemplationem, susurrum per gratiarum actionem; sequitur ducem per majoris imitationem; velox est per cujuslibet virtutis et operis expeditionem. Imitemur, fratres, apem, ut mereamur habere initium dulcoris per medullam charitatis, et per dulcedinem supernae beatituHomo quandiu injustitia perstitit, sanus fuit; sed postquam per culpam corruit, gravem languorem incidit. Et qui ante culpam in omnibus spiritualibus membris suis habuit sanitatem, post culpam in omnibus patitur infirmitatem. Clamet igitur necesse est: Sana me, Domine, et sanabor. Sed nunquid est dicendus homo habere membra spiritualia? Sicut enim exterius membris sibi convenientibus formattibus sibi concordantibus mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
cib sp̃ualis ac ceptus ñ ꝓdest. quia
ipsis ꝑminiã negligentiam reso¬
lutis. dememoria subito lapsus a¬
mittit᷑. Qui aut̾ cibum talem accep¬
tum. ꝑmemoriã retinet. & ꝑdilecti¬
onem decoquit. confortat᷑. &ͥ ad de¬
uincenda mala. & ꝑagenda bona
roboratur. Inferiora menbra cru¬
ra uidelicet & pedes. quib corpus¬
cant uirtutum & bonoꝵ oꝑin ꝑ
festionem: & in psa ꝑfectione uelo¬
citatem. Crurib namq & pedib¬

Expanded text:
in mentem acceptus non prodest, quia in mentem acceptus non prodest, quia ipsis per nimiam negligentiam resolutis de memoria subito lapsus amittitur. Qui autem cibum talem acceptum per memoriam retinet, et per dilectionem decoquit, confortatur et ad devitanda mala et peragenda bona roboratur. Inferiora membra, crura videlicet et pedes, quibus corpuscant virtutum et bonorum operum perfectionem, et in ipsa perfectione velocitatem. Cruribus namque et pedib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. magna fortitudo. uirtutẽ fortitu¬
dinis accipimiis. Manꝰ. ꝓpt̾ qd̃ ipsis
oꝑamͣ᷑. significant oꝑat̾ionem. Sic
pectus. quia ꝑ ipsum reluctando
resistimꝰ. adu̾sario: constantiã figu¬
rat. Cor quia in ipso sapientia conti¬
netur. sapientiam designat. Main¬
mille. doctrinam expͥmunt. Sicut¬
& enim mat̾ duab mãnullis filios
suos enutrit. sicquilibet pius doctor
doctrina dilectionis dei & ꝓximi
imꝑfectos quosq ad ꝑfectionem in¬
sticie ꝓuehit. ꝑuentrem memoriã
intelligimus. Sicut naniq corꝑa¬
lem cibum ore acceptum. dentib
cõminutum inuentrẽ trahicimus.
ut ibi decoquat᷑ & menbris om̃ib
distribuat᷑. ut exipso menbra robo¬
rent᷑. sic sp̃ualem cibum intelligen¬
tram cognitum. meditatione discus¬
sum & subtiliatum. intra memoriã
condimꝰ. ut illic amoris igne coctus.
uirtutib om̃ib administret᷑. & di¬
uidat᷑. ut ex eo confortent᷑. S quẽ¬
admodum quibdam corꝑeus cib¬

Expanded text:
 magna fortitudo, virtutem fortitudinis accipimus. Manus, eo quod ipsis operamur, significat operationem. Sic pectus, quia per ipsum reluctando resistimus adversario, constantiam figurat. Cor quoque, quia in ipso sapientia continetur, sapientiam designat. Mamillae doctrinam exprimunt. Sicut enim mater duabus mamillis filios suos enutrit, sic quilibet pius doctor doctrina dilectionis Dei et proximi imperfectos quosque ad perfectionem justitiae provehit. Per ventrem memoriam intelligamus. Sicut namque corporalem cibum ore acceptum, dentibus comminutum, in ventrem trajicimus, ut ibi decoquatur et membris omnibus distribuatur, ut ex ipso membra corroborentur; sic spiritualem cibum intelligentia cognitum, meditatione discussum et subtiliatum intra memoriam condimus, ut illic amoris igne coctus virtutibus omnibus administretur et dividatur, ut ex eo confortentur. Sed quemadmodum quibusdam corporeus cib
Abbreviated transcription (Latin):
nolite ire peccando. Ite ad ppłm t̾ri¬
bilem ut u̾bo salutis. illum speciosũ
forma faciatis. Nolite ire. ut deformi¬
tate peccati illius uosmetipsos illi
similis faciatis. Xp̃c cum peccatorib
manducanit. ut illos in bono sibi
coniung̾et. s ñ mandacauit cum eis
ut illis in malo semetipsum sociaret.
Sicut xp̃c fecit ita facite. sicut ipse¬
ñ fecit nolite facere. Ite angłi. ite ue¬
loces. Quam ueloces: Tam ueloces
ut neminem innia salutaueritis.
& si quis uos salutau̾it. ñ respondea¬
tis. illi. Non qđ salus om̃ib ñ sit
oranda. s ut his uerbis spc sẽs in nu¬
at. qmͣ ueloces. qmͣ expeditos. ẽẽ sac̾¬
dotes inp̃dicatione salutis. oporteat.
Quasi dicat. Predicate u̾bum. in¬
stante oportune importune. argui¬
te. obsetrate. increpate. in om̃i pati¬
entia. & nolite differre u̾bum de die
indiem. de dñica indñicam. defesto

Expanded text:
nolite ire peccando. Ite ad populum terribilem, ut verbo salutis illum speciosum forma faciatis; nolite ire, ut deformitate peccati illius vosmetipsos illi similes efficiatis. Christus cum peccatoribus manducavit, ut illos in bono sibi conjungeret, sed non manducavit cum eis, ut illis in malo semetipsum sociaret. Sicut Christus fecit, ita facite, sicut non fecit, nolite facere. Ite, angeli, ite, veloces. Quam veloces? tam veloces ut in via neminem salutaveritis , et si quis vos salutaverit, non respondeatis illi . Non quod salus omnibus non oranda, sed ut his verbis Spiritus sanctus innuat quam veloces, quam expeditos esse sacerdotes in praedicatione salutis oporteat: Quasi dicat: Praedicate verbum, instate opportune, importune, arguite, obsecrate, increpate in omni patientia , et nolite differre verbum de die in diem, de Dominica in Dominicam, de festo
Abbreviated transcription (Latin):
qua sine euis flamina ñ potest sa¬
crificiũ aliqͦd. cogitationis. locutio¬
nis. aut oꝑationis consecrari. aut
acceptabile fieri inconspectu dm̃.
Quasi uas auri solidum. Quod dic̃
uas. significat m̃suram. qd̾ diẽ atiri
significat sapientiam. qd̾ dic̃ solidũ
significat constantiam. fuit itaq fr̃s¬

Expanded text:
quia sine ejus flamma non potest saquia sine ejus flamma non potest sacrificium aliquod cogitationis, locutionis, aut operationis consecrari, aut acceptabile fieri in conspectu Domini. Quasi vas auri solidum, quod dicit vas significat mensuram, quod dicit auri significat sapientiam, quod dicit solidum significat constantiam. Fuit itaque, fr
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur dealbatio. & significat il¬
lum qui ẽ ysopo gr̃e. asꝑsus. & suꝑ
ninem dealbatus. Cedrus aut̃ ar¬
bor libam. que maltum se subri¬
git & ad sublunia se extollit. spẽ de¬
siguat uisti. ꝑ qmͣ se at̾renis ad cele¬
stia sꝑancda sublit̾ extendit. Cy¬
pressus ẽ arbor odorifera. & expͥmit
bonam opimonem. quȩ more bo¬
in odoris circumquaq ñ solum ꝑ
uicina. s etiam ꝑremota suanitex
se diffundit. R osa. ꝓpt̾ suũ ruborẽ
fignrat martyrium. Martyrium
aluid intris. altud foris. Intus com¬
passione. foris passione. Lilia ꝓpt̾
mirabilem sui candorem: castitatẽ
carnis apte designant. Thus qͥa
orationem addiinas autes ascen¬
dentem insinat. Ignis caritatem
significat. de quo igne stͥptum est.
Ignem ueni mttere int̾ram. & qͥd
uolo nisi ut ardeat: Iste ẽ ignis ꝑ¬
petiuis qui inuet̾ĩ testam̃to in al¬
tari uisus ẽ ardere. Semꝑ enĩ cari¬
tas mara cordis debet ꝑseuerare.

Expanded text:
rpretatur dealbatio, et figurat ilrpretatur dealbatio, et figurat illum qui est hyssopo gratiae aspersus et super nivem dealbatus. Cedrus autem arbor Libani, quae in altum se surgit, et ad sublimia se extollit, spem designat justi, qui se a terrenis ad coelestia speranda sublimiter extendit. Cypressus est arbor odorifera, et exprimit bonam opinionem, quae rumore boni odoris circumquaque non solum per vicina, sed etiam per remota suaviter se diffundit. Rosa, propter suum ruborem, figurat martyrium. Martyrium aliud intus, aliud foris. Intus compassione, foris passione. Lilia, propter mirabilem sui candorem, castitatem carnis apte designant. Thus, quia orationem ad divinas aures ascendentem insinuat. Ignis charitatem significat, de quo igne scriptum est: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? Iste est ignis perpetuus, qui in Veteri Testamento in altari jussus est ardere . Semper enim charitas in ara cordis debet perseverare,
Abbreviated transcription (Latin):
magnus. Magnus officio. maguꝰ
merito. magnꝰ p̃mio. magnꝰ siiffra¬
gio. Magnis officio. quia ep̃c. maguꝰ
mio. quia beatus. magnꝰ suffragio.
quia ir̃e patromis. De cuiꝰ magnitu¬
dine scͥptura ad iungit dicens. Quasi
stella. quafi luna. quasi sol. quasi y¬
ris. quasi cedrus. quasi cypressus.
qͦsi rosa. qͦsi lilium. qͥsi thus. qͣsi ignis.
quasi uas auri solidum. Stella ẽ lu¬
minare incelo. & minor altis. sole
sciticet & luna. & significat bonam¬
inchoastionẽ. inchoastionẽ quia mi¬
nima. bonã quia luminare. Lima
quia ab inchoatione su ꝑmom̃ta.
dies. horas. ebdomadas. ad ꝑfectionẽ
ꝑficit. ꝓfectionem de bono inmelits.
aliquando crescit. recte ꝑfectionẽ
designat. Uris. idest celestis arcus.
quia pluiuosus ẽ. & aquas semꝑ¬
ante se ducit. p̃dicationẽ expͥmit.
que nos qui siue ipsa. t̾ra sine aqͣ
sumus. irrigat: ut steriles innem¬
ens fructuosos faciat. Cedrus. ar¬
bor ẽ. libam montis. Libanus int̾¬

Expanded text:
magnus . Magnus officio, magnus merito, magnus praemio, magnus suffragio. Magnus officio, quia episcopus: mgnus praemio, quia beatus; magnus suffragio, quia noster patronus. De cujus magnitudine Scriptura adjungit dicens: Quasi stella, quasi luna, quasi sol, quasi iris, quasi cedrus, quasi cypressus, quasi rosa, quasi lilium, quasi thus, quasi ignis, quasi vas auri solidum. Stella est luminare in coelo, et minor aliis, sole scilicet et luna, et significat inchoationem bonam: inchoationem, quia minima; bonam, quia luminare. Luna, quia ab inchoatione sui per momenta, horas, dies, hebdomadas ad perfectionem profecit, perfectionem de bono ad melius, aliquando crescit, recte perfectionem designat. Iris, id est coelestis arcus, quia pluviosus est, et aquas ante se ducit, praedicationem exprimit, quae nos, qui sine ipsa, terra sine aqua sumus, irrigat, ut steriles inveniens fructuosos faciat. Cedrus arbor est Libani montis. Libanus inte
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾ dequalibet fideli anma conue¬
nient̾ intelligimꝰ. Ipsa namq bre¬
is siue parua ẽ ꝑ humilitatẽ. dum
ñ uult altum saꝑe s timere. & quã¬
to se sentit ꝑuisticiam sublimiorẽ
tantomragis se satagit humiliare.
Sumit quoq mopus suũ aquam
dum compungit᷑. siue ꝓpeccato suo
siue ꝑp̾mio futuro. ht̃ iram dum
erga malos uiste irascitur. ht̃ acu¬
leum quo pungit mala dum ñ
solum ise. uerum & inaliis inqn¬
tum pot̾ punit. Sine coitu ẽ. dũ
semetipsam abillicita uoluptate
cohibet. Ceram uͦ oꝑatur. dum a¬
demonstrat. Mel etiam congregat.
dum dulcedinem caritatis in pe¬
uetralib cordis accumulat. Habet
pedes. dum deuirtute in uirtutẽ.
debona actione inbonam astionẽ
intrat. ht̃ pennas dum ab unis
adsũma ꝑ contemplationẽ uolat.
Susurrium ꝓmit. dum inom̃ib
creatori gras agit. Ducem sequit᷑
dum maiorem quelibet humilit̾
imitatur. uelox deniq ẽ. qinia in
om̃i gxercitatione uirtutis. & exhi

Expanded text:
alibet fideli anima convenienter intelligimus. Ipsa namque brevis sive parva est per humilitatem, dum non vult altum sapere, sed timere; et quanto se sentit per justitiam sublimiorem, tanto magis se satagit humiliare. Sumit quoque in opus suum aquam, dum compungitur sive pro peccato suo, sive pro praemio futuro. Habet iram, dum erga malos juste irascitur. Habet aculeum quo pungit, dum mala non solum in se, verum et in aliis, in quantum potest, punit. Sine coitu est, dum semetipsam ab illicita voluptate cohibet. Ceram vero operatur, dum ademonstrat. Mel etiam congregat, dum dulcedinem charitatis in penetralibus cordis accumulat. Habet pedes, dum de virtute in virtutem de bona actione in bonam actionem intrat. Habet pennas, dum ab imis ad summa per contemplationem volat. Susurrum promit, dum in omnibus Creatori gratias agit. Ducem sequitur, dum majorem quamlibet humiliter imitatur. Velox denique est, quia in omni exercitatione virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
quasi luna ꝑmeliorẽ ꝓfectionem.
quasi sol ꝑ optimam ꝑfectionem.
quasi uris ꝑ predicationẽ. quasi ce¬
drus ꝑspem. quasi cypressus ꝑ bo¬
nam opimonẽ. quasi rosa ꝑ com¬
passionem. quasi lilium ꝑ castitatẽ.
quasi thus ꝑorationem. quasi ignis
solidum ꝑconstantiam. Simꝰ & nos
fr̃s sacerdotes. sc̃m istum ꝑmotulo
nr̃o imitantes. uirtutib suꝑiorib
adornati. diuinis officiis implicati.
rit & nob̃ possit dici qd̾ scriptum ẽ.
uos estis genus electum. regale facer

Expanded text:
 meliorem perfectionem, quasi sol per optimam perfectionem, quasi iris per praedicationem, quasi cedrus per spem, quasi cypressus per bonam opinionem, quasi rosa per compassionem, quasi lilium per castitatem, quasi thus per orationem, quasi ignis solidum, per constantiam. Simus, et nos fratres sacerdotes, sanctum istum pro modulo nostro imitantes, virtutibus superioribus adornati, divinis officiis implicati, ut et nobis possit dici quod scriptum est: Vos estis genus electum, regale
Abbreviated transcription (Latin):
tes dm̃ uocabumini. ministri d̾i nn̾.
Sacrificium nr̃m anima nr̃a ẽ. qͣm
debemus semꝑ in manib habere.
& immaculatam deo offerre. sicut
psalmista ait. Amnia mea in ma¬
nib meis semꝑ. Istud sacrificium
causa ẽ omniũ sacrificioꝵ. qͥa cet̾a
omĩa ꝓpt̾ isttid facta sunt. etiam
passio xp̃i. que cansa fuit alioꝵ sa¬
crificioꝵ. ipsam p̃cedentium. Istud
pͥmum offerannis. quia cet̾a sine
isto nichil ꝓsuit. qmͣuis & ipsa mag¬
na sint. Quod nos implere ꝑficiat.
Qui uiuit & regn̾.¬

Expanded text:
cabimini, ministri Dei nostri . Sacrificium nostrum anima nostra est, quam debemus semper in manibus habere et immaculatam Deo offerre, sicut Psalmista ait: Anima mea in manibus meis semper . Istud sacrificium causa est omnium sacrificiorum, quia caetera omnia propter istud facta sunt. Etiam passio Christi causa fuit aliorum sacrificiorum ipsam praecedentium. Istud primum offeramus, quia caetera sine isto nihil prosunt, quamvis et ipsa magna sunt. Quod nos implere perficiat qui vivit et regn
Abbreviated transcription (Latin):
bene glosatos & compositos. Alii la¬
borauerunt & tu intra in labores
eoꝵ. mete fructus agroꝵ. lege sen¬
tentias librori. Si u̾bis meis acqui¬
escere uolueris. dñs reget te & nicħ
tibi deerit. quia in loco pascue collo¬
cauit te. Si uero nolueris. appropĩ¬
quabit usq ad portas mortis anima
tua. omnẽ escam abhominata. Ca¬
ue quoq ne comedas siliquas por¬
corum. ne uidelicet delecteris in
figmentis poetaꝵ. siue sordib urici¬
orum. Diuinoꝵ libroꝵ fructiis col¬
lige. & exillis inpinguare. dilatare
Illic inuemies fructum ut alio in lo¬
co iam diximiis. honeste occupatio¬
ditationis. fructum orationis. fruc¬

Expanded text:
bene glossatos et expositos. Alii labene glossatos et expositos. Alii laboraverunt et tu, intra labores eorum mete fructus agrorum, lege sententias librorum. Si verbis meis acquiescere volueris, Dominus reget te, et nihil tibi deerit, quia in loco pascuae te collocabit . Si vero nolueris, appropinquabit usque ad portas mortis anima tua, omnem escam abominata . Cave quoque ne comedas siliquas porcorum, ne videlicet delecteris in figmentis poetarum, sive sordibus vitiorum. Divinorum librorum fructus collige, et ex illis impinguare et dilatare. Illic invenies fructum, ut alio in loco jam diximus, honestae occupatiodevotionis, fructum
Abbreviated transcription (Latin):
s totis uirib contende. ut uitã deo
dignam ducas. Constituit ait eum
suꝑ excelsam t̾ram. ut comedet frue¬
tus agroꝵ. Qui sunt agti isti. nisi li¬
bri sacri: Qui sunt fructus agroꝵ.
nisi sensus sententie libroꝵ: Singli
libri. singłi agri. scilicet. genesis. exo¬
dus. leuiticus. lib̾ numeri. deutero¬
nomium. & cet̾i libri ueteris testa¬
menti. matħs. marcis. Lucas. io¬
hannes. & alii libri noui testam̃¬
duriciam littere̾. isti frumentũ
ꝓpt̾ leritatem & teneritudinem
sp̃ualis intelligentie. Si displicet
tibi fructum legendo colligere de
illis. saltem placeat de istis. idẽ. si
libros uet̾is testam̃ti legere dero
contendas. Si despicis ordeum. me¬
te frum̃tum. Scias agros istos scił
libros diminos. ab optimis agͥcolis
ꝑmultos labores bene cultos. idẽ
aꝑfectis doctorib. ꝑmultas afflicti¬
ones. uigilias. lectiones. meditatio¬
nes. disputationes. bene em̃datos

Expanded text:
sed totis viribus contende, ut vitam Deo sed totis viribus contende, ut vitam Deo dignam ducas. Constituit, ait, eum super excelsam terram, ut comederet fructus agrorum. Qui sunt agri isti nisi sacri libri? Qui sunt fructus agrorum nisi sensus sententiaeque librorum? Singuli libri sunt singuli agri, scilicet Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteromium, et caeteri libri Veteris Testamenti: Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, et alii libri Novi Testameduritiam litterae; isti, frumentum propter lenitatem et teneritudinem spiritualis intelligentiae. Si displicet tibi fructum legendo colligere de illis, saltem placeat colligere de istis, id est si libros Veteris Testamenti legere detreegere et scire contendas; si despicis hordeum, mete frumentum. Scias agros istos scilicet libros divinos ab optimis agricolis per multos labores bene cultos, id est a perfectis doctoribus per multas afflictiones, vigilias, lectiones, meditationes, disputationes emendatos,
Abbreviated transcription (Latin):
fructus agroꝵ. ut suggat mel de
ꝑetra. oleum q desaxo durissimo.
Suꝑ istam t̾ram paulus apłs mau
sionem constituerat. quando de se
sibiq similib dicebat. Nr̃a conũ¬
satio incelis ẽ. Quid ẽ eñi. t̾ra ex¬
celsa nisi uita sp̾nalis ar iuta sc̃a.
uita honesta: Sinit quidam qͥ głian¬
alicuiꝰ ardui loci posita. quia cun¬
tas talis. cadentib pluuiis lauatur
sordib sius: & ht̃ inde ñ solum uias
mundiores. s & auras saniores. Ui¬
tuꝑant quoq ciuitates inimo posi¬
tas. ꝓpt̾ sordes R sordium fetores. &
aeris exinde corruꝑtiones. quia crui¬
tates inquiunt tales. ꝑfetores suos
deuorant habitatores suos. S quid
ꝑdest tibi corꝑali habitatione ma¬
nere insublimitate locoꝵ. si praua
conu̾satione u̾seris inꝑfundo uicioꝵ.
Preterit namq figura mundi. nec
aliquid ꝑmanet. s cito totũ defluit
bonum malumq p̾sentis scłi. Non
ẽ gͦ magnipendendum ubi maneas.

Expanded text:
fructus agrorum, ut sugat mel de fructus agrorum, ut sugat mel de petra, oleumque de saxo durissimo. Super istam terram Paulus apostolus mansionem constituerat, quando de se sibique similibus dicebat: Nostra conversatio in coelis est . Quid est enim terra excelsa nisi vita spiritualis, vita sancta, vita honesta. Sunt quidam qui glorianalicujus ardui loci posita, quia civitas talis cadentibus pluviis lavatur sordibus suis, et habet inde non solum vias mundiores, sed et auram salubriorem. Vituperant quoque civitates in imo positas, propter sordes et sordium fetores, et aeris exinde corruptiones, quia civitates, inquiunt, tales per fetores suos devorant habitatores suos. Sed quid prodest tibi corporali habitatione manere in sublimitate locorum, si prava conversatione verseris in profundo vitiorum? Praeterit namque figura mundi, nec aliquid permanet, sed totum et cito defluit bonum, malumque praesentis saeculi. Non est ergo magnipendendum ubi maneas,
Abbreviated transcription (Latin):
ducuntur irrigue. s montuosa ẽ
decelo expestans pluuias. qm dñs
d̾s tuus inuisit semꝑ. & oculi illiꝰ
mea sunt apͥncipio anni. usq ad
ra egypti dicitur ẽẽ plana. quia
cecitas nite p̾sentis quecumq sug¬
gerit mundus. caro. diabolus ꝑr¬
sus existimat licita. Nuium ob¬
taculum sibi mandati celestis. in
ꝑagendo malo p̃ponit. s totum
qd̾ libet quasi liceret. delectatione
praue uoluntatis & ꝑ petratione
oꝑis ꝑcurrit. Que irrigat᷑ fumi¬
nib sius. quia ꝑfunditur uictis.
Terra aut̾ isrł dicit᷑ excelsa: quia
uita sp̾ualis ꝑuirtutũ eminenti¬
am. ad celestia bona contemplan
diligent̾ attendit. & gr̾am ad ma¬
iora bona ꝑagenda misericordit᷑
one boni fiat semꝑ inspicit. & co¬
rone euis. ut mipso t̾ra ista frue¬
tum ampliorem faciat. instillicidiis
domi celestis benedicit. Suꝑ istam
aut̾ t̾ram excelsam. constituit d̾s po¬
daicum s xp̃ianum. ut comedat

Expanded text:
ducuntur irriguae, sed montuosa est, ducuntur irriguae, sed montuosa est, de coelo exspectans pluvias, quam Dominus Deus tuus invisit semper, et oculi illius in ea sunt ypti dicitur esse plana, quia caecitas vitae praesentis quaecunque suggerit mundus, caro, diabolus, prorsus existimat licita. Nullum obstaculum sibi scelestus in peragendo malo opponit; sed totum quod libet, quasi liceret, delectatione pravae voluntatis et perpetratione operis percurrit. Quae irrigatur fluminibus suis, quia perfunditur vitiis. Terra autem Israel dicitur excelsa, quia vita spiritualis per virtutum eminentiam ad coelestia bona contemplanddiligenter attendit, et ei gratiam ad majora bona peragenda misericorditerone boni fiat, semper inspicit; et coronae ejus, ut in ipso terra ista frutum ampliorem faciat, in stillicidiis doni coelestis benedicit. Super istam autem terram excelsam constituit Deus podaicum, sed Christianum, ut comedat
Abbreviated transcription (Latin):
Reparemꝰ in nobis fr̃s sp̃ualis for¬
me decorem: diuinã imaginem.¬
sp̾ualem in nob̾ languorem sanare.
nec sanitatẽ sine sũmi ope medici
possumꝰ obtinere. ad ipsum singłi
ꝓclamemꝰ. Sana me dñe & sanabor.
egimus incantico moysi qd̾
scripsit deppło antiquo. deppło is¬
rahelitico. qd̾ ipse moyses de eodem
ppło dixerie. qd̾ eum d̾s constituit
suꝑ excelsam t̾ram ut comełet frue¬
tus agroꝵ. ut suggeret mel depetra
oleumq desaxo durissimo. Quẽ ad¬
modum enim qͦs pͥmum hominẽ
condens dedit ei ꝑadysum uolup¬
tatis. ut ꝑ illud bonum. sꝑare sciret
pam rediicere uolens adgłam. islis
quib cõmisit sacram̃ta redemptio¬
nis. dedit t̾ram ꝓmissionis. ut ꝑ
bonum acceptum intemꝑe dis¬
cerent sꝑare bonum acciꝑiendũ
met̾intate. Que t̾ra dicit᷑ excelsa.
idẽ. montuosa. sicut alibi ait inoy¬
ses. loquens cum ifrł. Terra adqͣm
ingredieris possidendam. ñ ẽ sicut
t̾ra egypti. de qua existi. ubi aque

Expanded text:
remus in nobis, fratres, spiritualis formae decorem, divinam imaginem.spiritualem in nobis languorem sanare, nec sanitatem sine summi ope medici possumus obtinere, ad ipsum singuli proclamemus: Sana me, Domine, et sanabor. egimus in cantico Moysi, quod scripsit de populo antiquo, de populo Israelitico, ipsum de eodem populo dixisse quod eum Deus constituit super excelsam terram, ut comederet fructus agrorum, ut sugeret mel de petra, oleumque de saxo durissimo . Quemadmodum enim Deus, primum hominem condens, dedit illi paradisum voluptatis, ut per illud bonum sperare sciret pam reducere volens ad gloriam, illis quibus commisit sacramenta redemptionis, dedit terram promissionis, ut per bonum acceptum in tempore discerent sperare bonum accipiendum in aeternitate. Quae terra dicitur excelsa, id est montuosa, sicut alibi ait Moyses loquens cum Israel: Terra ad quam ingredieris possidendam, non est sicut terra Aegypti de qua existi, ubi aquae
Abbreviated transcription (Latin):
tium dulcoris ht̃. fructus eiꝰ.
Sicut magna & multa nobis salu¬
tis docum̃ta p̃stant. quelibet mini¬
na gesta sc̃oꝵ inscripturis. ita ñ¬
nunqm p̾cipna uirtutis exempla.
nobis p̃bent. ea que minima in¬
dent᷑ increaturis. Apis enim qm¬
iuis inuolatilib sit breius. magna
& actione sua ꝓponit. Apis namq
qd̾ & p̾sens nobis scriptura sonat.
inuolatib brenis ẽ. idest parua.
Affert aquas. ad oꝑis sui compositi¬
onem. Habet naturalit̾ iram. ht̃¬
&̃ aculeum. ꝑ quem exercet uindie¬
tam. Sine coitu ẽ. oꝑatur ceram.
oꝑatur mel. ht̾ pedes. ht̃ pennas.
ꝑmit susurrium. ducẽ imitatur.
& in suo uolatu uelox inuenit᷑. hec¬

Expanded text:
fructus ejus . Sicut multa et magna nobis satis documenta praestant quaelibet minima gesta sanctorum in Scripturis, ita nonnunquam praecipua virtutis exempla nobis praebent ea quae minima videntur in creaturis. Apis etenim quamvis in volatilibus brevis sit, magna et actione sua proponit. Apis namque quod et praesens nobis Scriptura sonat, in volatilibus brevis est, id est parva. Affert aquas ad operis sui compositionem. Habet naturaliter iram. Habet aculeum, per quem exercet vindictam; sine coitu est, operatur ceram, operatur mel. Habet pedes, habet pennas, promit susurrum. Ducem imitatur, et in suo volatu velox invenit
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan arbores. inmontib isrł. ꝑ
ꝑpt̾ altitudinem spes. ꝑ pinum ꝓpt̾
pinguedinem caritas. ꝑspinam rec¬
ta increpatio. ꝑ mirtum temꝑan¬
tia figurat᷑. Expandamꝰ fãs ramos
floreamꝰ & fructum faciamꝰ. ne dñs
nos infructuosos muemat. & nos
succidat & succendat. Iam eñi secu¬
ris adradices arboris posita ẽ. frusti¬
ficemus sicut olyua. uitis. & fictu¬
nea. Sunt namq quidã qui fruc¬
tum faciunt amarissimũ. deqͥb
scriptum ẽ. fel draconũ uinũ eoꝵ.
& uenenũ aspidum infanabile.
Nos aut̾ sicut olyna fructifera in
domo dñi. sꝑemus in miscd̾ia dei.
Qui nuuit & regñ.¬

Expanded text:
forsitan arbores in montibus Israel,forsitan arbores in montibus Israel,propter altitudinem spes, per pinum propter pinguedinem charitas, per spinam recta increpatio, per myrtum temperantia figuratur. Expandamus, fratres, ramos, floreamus, et fructum faciamus, ne Dominus nos infructuosos inveniat, et nos succidat et succendat. Jam enim securis ad radicem arboris posita est . Fructificemus sicut oliva, vitis, ficulnea. Sunt namque quidam qui fructum faciunt amarissimum de quibus scriptum est: Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile . Nos autem sicut oliva fructifera in domo Domini speremus in misericordia Dei . Qui vivit et regn
Abbreviated transcription (Latin):
erpandere. forem fructum facere.
folia ꝓclucere. Prima olea. sine oly¬
ua. scda uitis. t̾tia ficulnea. Olyua
significat miscdiam. qͥa sic̃ oleum
alios excedit liquores. ita mmiscsia
alias p̃cedit uirtutes. uitis signifi¬
cat sapientiam. qͥa uinũ moctice
sũptum. acrat ingeniũ. ficulnea
quia dulces ht̃ fructus. dulcedinem
designat int̾nam. Solet aut̃ patri
assignari nuscłia. filio sapientia:
sp̃u sc̃o dulcedo. Plantat itaq pater
olyuam. filius uitem. sp̃e sc̃s ficulne¬
am. Sciendum ẽ tam̃ qd̾ licet talem
faciamꝰ discretionem. in huiꝰ modi
assignatione triũ uirtutũ. nulla ta
m̃ intelligenda ẽ cliuisio. inoꝑatiõe
triũ ꝑsonaꝵ. Istaꝵ aut̃ triũ urtu¬
tum. infructuositatẽ: in reꝓbis ꝓpħ̾a
deplorans dixit. ficus ñ florebit ce ñ
erit germen inuineis. m̃tiet᷑ opus
olyue. Significat itaq olyua mise¬
ricordiã. nitis sapientiam. ficulnea
diilcedinem int̾nam. Sunt & alie

Expanded text:
expandere, florere, fructum facere, expandere, florere, fructum facere, folia producere. Prima olea sive oliva, secunda vitis, tertia ficulnea. Oliva significat misericordiam, quia sicut oleum alios excedit liquores: ita misericordia alias praecedit virtutes. Vitis significat sapientiam, quia vinum, modice sumptum, acuit ingenium. Ficulnea, quia dulces habet fructus, dulcedinem designat internam. Solet autem Patri assignari misericordia, Filio sapientia, Spiritui sancto dulcedo. Plantat itaque Pater olivam, Filius vitem, Spiritus sanctus ficulneam. Sciendum est tamen quod, licet faciamus talem discretionem in hujusmodi assignatione trium virtutum, nulla tamen est intelligenda divisio in operatione trium personarum. Istarum autem trium virtutum infructuositatem in reprobis propheta deplorans, dixit: Ficus non florebit, et non erit germen in vineis. Mentietur opus olivae . Significat itaque oliva misericordiam, vitis sapientiam, ficulnea dulcedinem internam. Sunt et aliae
Abbreviated transcription (Latin):
nubib magis approximat. contem¬
plationem designat. que nos sursũ
leuans. ad uisionem celestiũ bonoꝵ
exaltat. Celum aut̾ quia locus bea¬
titudinis ẽ. beatitudinẽ ipsam ñ
inconuement̾ infinirat. Uallis qͥa
adinferiora se depͥmit. significat
unquitatẽ. que malos ad una tra¬
hit. Auyssus desꝑationem significat.
inqmͣ iniqui deualle inquitatis
descendunt. Unde scriptum ẽ. Im¬
pius cum in ꝑfundum uen̾it pec¬
catoꝵ contẽpnit. Infernus aut̃ qͥa
locus ẽ dampnationis. dampnatio¬
nẽ significat. Montes isrł ⁊ cet̾a. Mon¬
tes isrł sunt uisti contemplatiui. qͥ
ramos suos. idẽ sc̃as & fructuosas co¬
gitationes. deradice fidei. & stipite
bone uoluntatis ꝑcedentes. expandt̃
ꝑ prerimi dilectionem. & florent ꝑ
bonam inchoactionem. & fructum
faciunt ꝑconsũmationẽ. & folia ꝓdt̾¬
ꝑbonam actionem. Sane tria pͥrm¬
cipalit̾ arboꝵ gen̾a mnͥ uident᷑ in
montibi.ifrł nasci. crescere. ramos.

Expanded text:
nubibus magis approximat, contemnubibus magis approximat, contemplationem designat, quae nos sursum levans ad visionem coelestium bonorum exaltat. Coelum autem, quia locus beatitudinis est, beatitudinem ipsam non inconvenienter insinuat. Vallis, quia ad inferiora se deprimit, significat iniquitatem, quae malos ad ima trahit. Abyssus desperationem significat, in quam niqui de valle iniquitatis descendunt. Unde scriptum est: Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit . Infernus autem, quia locus est damnationis, damnationem significat. Montes Israel, etc. Montes Israel sunt justi contemplativi, qui, ramos suos, id est sanctas et fructuosas cogitationes, de radice fidei et stipe bonae voluntatis procedentes, expandunt per proximi dilectionem, et florent per bonam inchoationem, et fructum faciunt per consummationem, bonam actionem. Sane tria principaliter arborum genera mihi videntur in montibus Israel nasci, crescere, ramos
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃os expandite & florete.  fruc¬
suas significationes. sicut tempora.
Sicut enini ꝑniane accipimꝰ cogni¬
tionem. u̾itatis. ꝑ meridiem amorẽ
uirtitis. ꝑ uesꝑe ignorantiã. ꝑ me¬
diam noctem maliciam. ꝑlucem
iusticiam. ꝑtenebras culpum. sic ac¬
cipimꝰ ꝑcampum lib̃tatem. ꝑ collẽ
bonam actionem. ꝑ montẽ contem¬
plationem. ꝑcelum beatitudinem
puallem uͦ iniquitatẽ. ꝑ abyssum
desꝑationem. ꝑ infernũ dãpnatio¬
nem. Campꝰ inequalitate mectui¬
constititus. tria ht̃ supra loca sigi¬
nificantia. collem. montẽ. celum.
tria subtus uallem. abyssum. in in¬
fernũ. Campꝰ significat lib̾tateni.
qtna sicut ille qui incampo ẽ. ht̾
facultatem sine alicuiꝰ tumuli ob¬
uiantia. ante uel retro. dextrorsũ.
uel sinistrorsum. uel quo placet di¬
u̾tendi. sic ille qui uere liber ẽ. ht̾
potentiam qd̾ magis placet facien¬
di. Collis qui aplanitie t̾re modicũ
consurgit. bonam actionem expͥmit.
ꝑqm a trenis eleuam᷑. Mons qm

Expanded text:
ros expandite, florete et frucsuas significationes sicut tempora. Sicut enim per mane accipimus cognitionem veritatis, per meridiem amorem virtutis, per vesperam ignorantiam, per mediam noctem malitiam, per lucem justitiam, per tenebras culpam: sic accipimus per campum libertatem, per collem bonam actionem, per montem contemplationem, per coelum beatitudinem, per vallem vero iniquitatem, per abyssum desperationem, per infernum damnationem. Campus, in aequalitate constitutus tria habet supra loca significantia: collem, montem, coelum; tria subtus: vallem, abyssum, infernum. Campus significat libertatem, quia sicut ille, qui in campo est, habet facultatem sine alicujus tumuli obviantia ante vel retro, dextrorsum vel sinistrorsum, vel quo placet divertendi: sic ille, qui vere liber est, habet potentiam quod magis placet faciendi. Collis, qui a planitie terrae modicum consurgit, bonam actionem exprimit, per quam a terrenis elevamur. Mons qui
Abbreviated transcription (Latin):
urelius antonius bassiauꝰ seueri
filus imꝑui adeptus. imꝑanit
annis .uii. hic fuit libidine intempe¬
rantior patre: qͥ etiam nouercã suã
duxit uxorem. his temꝑib symacꝰ
hereticus p̃dicabat xp̃m de ioseph
semine ẽẽ natũ. & legem indaico ri¬
tu custodiendã. Cesaꝵ deniq aureliꝰ
antomꝰ bassianꝰ. contra parthos egͦssus.
apud edissam occisus ẽ. Cui suecessit
nulla uoluntate senatus. macer ma¬

Expanded text:
urelius Antoninus Bassianus, Severi filius, imperium adeptus, imperavit annis septem; hic fuit libidine intemperantior patre, qui etiam novercam suam duxit uxorem. His temporibus Symmachus haereticus praedicabat Christum ex Joseph semine esse natum et legem Judaico ritu custodiendam. Caesar denique Aurelius Antoninus Bassianus contra Parthos egressus apud Edissam occisus est, cui successit nulla voluntate senatus Macer Ma
Abbreviated transcription (Latin):
saluus ero. qm̃ laus mea tues. Sana
me deinfirmitate. salitũ me fac de
ꝑditione. Sana me de culpa. saluũ
me fac depena. Sana me intemꝑs.
saluum me fac mȩt̾nitate. qͥa laus
mea tues mutroq. Qui niy.¬

Expanded text:
salvus ero, quoniam laus mea tu es. Sana me de infirmitate, salvum me fac de perditione. Sana me de culpa, salvum me fac de poena. Sana me in tempore, salvum me fac in aeternitate, quia laus mea tu es in utroque, qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenitus ꝑpħa. Quis ẽ hic nͥ ds
homo: S & hoc qd̾ anna reniansit.
& cum uiro ñ ascendit. donec ablac¬
taret᷑ puer. nob̃ insinuat qͥa eccłia
nullum adsacerdotiũ ꝓuehit. dum
lactis infantię particeps ẽ: ñ solidi
cibi & intelligentie sp̃ualis. Canti¬
cum anne ꝓconceptione & natiui¬
tate samuelis. significat gr̃aꝵ actio¬

Expanded text:
mogenitus, propheta. Quis est hic nisi Deus homo? Sed et hoc, quod Anna remansit et cum viro non ascendit donec ablactaretur puer, nobis insinuat quod Ecclesia nullum ad sacerdotium provehit, dum lactis infantiae particeps est, non solidi cibi, et intelligentiae spiritualis. Canticum Annae post conceptionem et nativitatem Samuelis, significat gratiarum actio
Abbreviated transcription (Latin):
meo ppło fignrati sunt. indiuidui
filii ꝑmissioins & lieredes regni
futuri. quoꝵ etas temꝑalis id̾o ta¬
cetur. quia meditantes et̾̃na. trans¬
gressi sunt temꝑalia desid̾ia. S quid
ẽ hoc qd̾ animalia illa tria diuidũ¬
tur. adñsum se muicem partibus
constitutis. nisi qd̃ carnales & inppło¬
Porro aues iccirco ñ diuidunt᷑. qͥa
sꝑitales indinisi sunt: scisma ñ co¬
gitant. nec sedutunt᷑. ab hereticis. s
pax ẽ impsis. siue a coruis se remo¬
ueant ut turtur. siue int̾ illos con¬

Expanded text:
populi significati sunt, individui filii promissionis, et haeredes regni futuri. Quorum aetas temporalis ideo tacetur, quia meditantes aeterna, transgressi sunt temporalia desideria. Sed quid est hoc, quod animalia illa trima dividuntur, adversum se invicem partibus constitutis, nisi quod carnales et in poPorro aves idcirco non dividuntur, quia spirituales indivisi sunt, schisma non cogitant, nec seducuntur ab haereticis, sed est pax in ipsis, sive a caeteris se removeant ut turtur, sive inter illos con
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis ẽ amina. que offert d̾o sacri¬
ficium: scilicet usticie fructum. Of¬
fert animalia. idẽ bona oꝑa. que
circa t̾rena negotia ũsantur. Offert
Animalia seꝑant᷑. quia bona oꝑa que¬
in reb t̾renis ꝓximis exhibentur.
ꝑ multa negocia diuidinnit᷑. aues aut̾
minime diuiduntur. quia cogitati¬
ones contemplatiue ad solam inten¬
tioueni suꝑne uisionis eriguntur.
uolucres sacrificio insidiantes. demo¬
nes sunt: siue inumunde cogitationes
quas instantia orationis & cautela

Expanded text:
sacrificium, vel justitiae fructum. Animalia, id est opera bona, quae circa terrena negotia versantur. Offert Animalia separantur, quia bona opera, quae rebus terrenis proximis exhibentur, per multa negotia dividuntur. Aves autem minime dividuntur, quia cogitationes contemplativae ad solam intentionem supernae visionis eriguntur. Volucres sacrificio insidiantes daemones sunt sive immundae cogitationes, quas instantia orationis et cautela
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dñs ad abraham. Sume tͥ¬
turem quoq & columbami. Qui tol¬
lens unũsa hec animalia diuisit:
aues aut̃ ñ diuisit. Statutus ẽ mo¬
dus ꝓmissi seminis abralie. & ista
ẽ figura. ꝑ uiuencam illam signi¬
ficata ẽ plebs posita sub iugo legis.
ꝑcapram cadem plebs peccatrix fu¬
tura. ꝑ arietem eadem plebs regna

Expanded text:
ixit Dominus ad Abraham: Sume turem quoque et columbam. Qui tollens universa haec animalia divisit, aves autem non divisit . Statutus est modus promissi seminis Abrahae, et ista est figura. Per juvencam enim significata est plebs posita sub jugo legis; per capram, eadem plebs peccatrix futura.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ex om̃ib animantib inducta st̃
in archam: significat qd̃ ex omirib
gentib homines ad ducunt᷑ inscãm
eccłiam. Munda anmalia que sep¬
tena sunt inducta: significant bo¬
nos: qui ꝑ septi formem gr̃am sunt
iustificati. Immunda uͦ que bina
introducta sunt. significant reꝓbos:
qͥ ꝑ culpam ad̾o & asemetipsis sunt
sionis ẽ. Significant quoq anima¬
lia que deorsum erant actiuos: uo¬
latilia quȩ sursum erant contem¬
platiuos. femine designant infir¬
mos: masculi robustos. Esca sacrã
scripturam significat: que cib sꝑi
significat bonam actionem. ꝑ quã.
unitatem sc̃e eccłiȩ ingredimur.
lata erat. quia multi sunt actiui:
srursum stricta. quia pauci st̃ ꝑfec¬
quia multi sunt imꝑfecti sursum

Expanded text:
animantibus inducta sunt in arcam, significat quod ex omnibus gentibus homines ducuntur in sanctam Ecclesiam. Munda animalia, quae septena sunt introducta, significant bonos, qui per septiformem gratiam sunt justificati. Immunda vero, quae bina intromittuntur, significant reprobos, qui per culpam a Deo et a semetipsis sunt sionis est. Significant quoque animalia, quae deorsum erant, activos; volatilia, quae sursum erant contemplativos. Feminae designant infirmos, masculi robustos, esca sacram Scripturam significat, quae cibus essignificat bonam actionem, per quam in unitatem sanctae Ecclesiae ingredimur. a deorsum lata erat, quia multi sunt vocati; sursum stricta, quia pauci elecquia m