comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cłia sua: hunc qͥnqͣgenarium remissio¬
Nisi. n remissionẽ peccoꝵ donasset creden¬
tib: ñ suisset ꝑ orbem terre eccł̃iȩ lau-¬
tudo diffusa. Triginta autẽ altitudi-¬
nis mun̾us: simile ut trecenti continet
sacͣmentũ. Quod enim ibi centeni: ħ
hic deni tercio multiplicati faciunt.
Ad unũ aut̃ tociꝰ constructionis nu¬
mer̃ sũma reuocat᷑: quia unꝰ ds̾ pat̾
ex qͦ omnia. ⁊ unꝰ dñs. & una eccłi ȩ
fides ẽ unum baptisma: unũ corpuᷤ

Expanded text:
clesia sua, hunc quinquagenarium Nisi enim remissionem peccatorum donasset credentibus, non fuisset per orbem terrarum Ecclesiae latitudo diffusa. Triginta autem altitudinis numerus simile ut CCC continet sacramentum. Quod autem ibi centeni, hoc hic deni tertio multiplicati faciunt. Ad unum autem totius constructionis numerum summa vocatur, quia unus Deus Pater, ex quo omnia, et unus Dominus, et una Ecclesiae fides, et unum bapti
Abbreviated transcription (Latin):
si adulteret᷑ doctna mea ab inimicis. &
epła pauli apłi. Quidam enim sub noĩe
pauli falsã epłam conscͥpserunt. ut cont᷑¬
barent thessalonicenses qͣsi instaret dies
dm̃i. & seducerent eos. ꝓpt̾ hanc epłam¬

Expanded text:
si adulteretur doctrina mea ab inimicis et epistola Pauli apostoli. Quidam enim sub nomine Pauli falsam epistolam conscripserunt ut conturbarent Thessalonicenses quasi instaret dies Domini et seducerent eos. Propter hanc e
Abbreviated transcription (Latin):
epłam tanqͣm ꝑ nos missã. qͣsi instet dies
dñi Nemouos seducat ullo mͦ. Talia gͦ
quedã uideo etiam nob accidẽ. Nã qͥdam
auctor hereseos cum p̾sentia multoꝵ habi¬
cripta accipiens abhis qui descͥpserant co¬
dicẽ quȩ uoluit addidit. & que uoluit ab¬
circũfert tãꝙ̃ exnoĩe nr̃o insultans & os¬
tendens ea q̃ ipse conscͥpsit. ꝓqͥb indig¬
nantes fr̃s qui in palestina st̃ miser̃ adme
athenas hominẽ qui acciꝑet ame auten¬
tica exemplaria. Quod relectum qͥd̃ a
me uł recensitum antea fuerat. ẜ ita ne¬
glectum iacebat: ut uix inueniri potue
qͣre hoc fac̾et uelut satisfaciens mͥ respõ

Expanded text:
ssam quasi instet dies Domini nemo vos seducat ullo modo». Talia ergo quaedam video accidere nobis. Nam quidam auctor haereseos, cum sub praesentia multorum habiipiens scripta ab his qui descripserant codicem quae voluit addidit, et quae voluit abcircumfert tanquam ex nomine nostro insultans et ostendens ea quae ipse conscripsit pro quibus indignantes fratres qui in Palestina sunt miserunt ad me Athenas hominem qui acciperet a me ipsa autentica exemplaria quod ne relectum quidem vel recensitum a me antea fuerat, sed ita neglectum iacebat ut vix inveniri potuerquare hoc fecisset velut satisfaciens mihi respo
Abbreviated transcription (Latin):
adueniunt. & cito descendunt: nec in
meditatione uerbi dĩ diuciꝰ immoran¬
tur: Tam̃ ꝓhis qui studiosi sunt. et
siciunt audire. possuntq caꝑe sp̃alẽ
sensum: pauca aliqua dicemꝰ ex mul-¬
tis: Potest gͦ obici: tale aliqͥd In uo-¬
cet licet demones bala hã. maledicat
popło: inuocati demones faciant qđ pos¬
sunt: nũquid non potest ds̃ defendere ã
demonib ppłm: uimq eor in malefacien-¬
do destruere: Quid gͦ opus erat ut ip̃st
ueniret adbalaham ce consuetos demones
ꝓhiberet accedere: ne uel temptarent aut
conarent᷑ ledere uelle populum suũ: Ad
hec gͦ. licetnõ oĩa que possunt occurrere
ꝓferenda sint: tam̃ dicemꝰ ex parte. quia
ñ uult ds̃ demonũ genus ante tẽpꝰ dãp¬
nare: Sciunt enim &x ip̃i demones: quia
tempꝰ eoꝵ p̃sens hoc scłm continet: Prop¬
terea deniq & dñm rogabant. ut ñ torq̃-¬
ret eos ante tempus: neq inabyssum mit¬
teret: E obhoc neq diabolũ remouit

Expanded text:
adveniunt, continuo discedunt, nec in adveniunt, continuo discedunt, nec in meditatione verbi diutius immorantur. Tamen pro his qui studiosi sunt et sitiunt audire, possuntque capere spiritalem sensum pauca aliqua dicimus ex multis. Potest ergo objici tale aliquid ac dici. Invocet daemones Balaam, maledicat populo: invocari daemones faciant quod possunt: nunquid non potest Deus defendere a daemonibus populum, vimque eorum in malefaciendo destruere? Quid ergo opus erat, ut ipse veniret ad Balaam, et consuetos daemones prohiberet accedere, ne vel tentarent aut conarentur laedere velle populum Dei? Ad haec ergo, licet non omnia quae possunt occurrere proferenda sunt, tamen dicimus ex parte, quia non vult Deus daemonum genus ante tempus damnare. Sciunt enim et ipsi daemones, quia tempus eorum praesens hoc saeculum continet. Propterea denique et Dominum rogabant, ut non torqueret eos ante tempus, neque in abyssum mitteret. Et ob hoc neque diabolum removit
Abbreviated transcription (Latin):
balaham diuinacłis acceptis. cũ sole-¬
rent demones ad se uenire: fugatos
quidde demones uidet. & adesse dm̃:
& idõ dicit interrogare se dm̃ quia coy¬
suetos sibi parere nusqͣm demones ui¬
det: Henit gͦ ipse adbalahã: non quo
dignus eẽt. adquẽ ueniret deus: s
ut sugarent᷑ illi: qui ei admaledicen¬
dum &e admalȩfaciendũ. ad ẽẽ consue-¬
uerant: Iam hinc enim ꝓuidebat ds̃: po-¬
pło suo: Adest gͦ: &e dicit ds̃ ad eũ: Qͥa
homines isti uenerunt adte: Et diric
balaham ad dm̃: Balac filius sephor
rex moab: misit eos adme dicens: Ecce
popłs eriit exegypto. & cooꝑuit fa-¬
ciem terre: & hic sedet uixta mẽ. ueni
gͦ nunc & maledic mͥ eum: si forte po-¬
terunus ꝑcutere eum & eicere: Et dixit
deus adbalaham: Non eas cũ eis. ut
maledicas popłm: est enim benedictꝰ.
Alcior hic exoritur questio: & nescio
utrũ conueniat rem tam ꝓfundam. &¬
turbas: & ad eas turbas que adaudi-¬
torium uerbi dei non nisi paucis dieb

Expanded text:
Balaam divinaculis acceptis, cum solerent daemones ad se venire, fugatos quidem daemones videt, sed adesse Deum; et ideo dicit interrogare se Deum, quia consuetos sibi parere nusquam daemones videt. Venit ergo ipse ad Balaam, non quod dignus esset ad quem veniret Deus, sed ut fugarentur illi qui ei ad maledicendum et male faciendum adesse consueverant. Jam hinc enim providebat Deus populo suo. Adest ergo, et dicit Deus ad eum: Quid homines isti venerunt at te? Et dixit Balaam ad Deum: Balac filius Sephor rex Moab, misit eos ad me, dicens: Ecce populus exivit de Aegypto et cooperuit faciem terrae, et hic sedit juxta me. Veni ergo nunc et maledic eum, si forte poterimus percutere eum et ejicere. Et dixit Dominus ad Balaam: Non eas cum eis, neque maledicas populum. Est enim benedictus. Altior hic exoritur quaestio; et nescio utrum conveniat rem tam profundi turbas, et eas turbas, quae ad auditorium verbi Dei, non nisi paucis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
tur balaham. quosq artis eius constat
fuisse discipłos.: Ee illo deniq fertur.
magoꝵ genus & institucio: in partib
orientis uigere: Scripta qͥdẽ habenteᷤ
apud se omĩa que ꝓpħauerat balahã:
etiã hoc habuerunt scriptũ: qđ oriet᷑
stella ex iacob: &e exurget homo de is¬
rahel: hec scripta habebant magi ri-¬
pud semetipsos: & idõ quando natꝰ ẽ.
iħc. agnouerunt stellã: & intellex er̃t
adimpleri ꝓpħiam. magis ipsi ꝗͣ ppłs
condempsit: Illi gꝰ ex his tm̃ que bala-¬
ham scripta reliquerat agnoscentes
adeẽ tempꝰ.⁊ uenerunt & requirentes
eum statim adorauerunt: & ut fioẽ
suam magnã eẽ. declararent. paruũ

Expanded text:
tur Balaam, quosque artis ejus constat tur Balaam, quosque artis ejus constat fuisse discipulos? Ex illa denique fertur magorum genus et institutio in partibus Orientis vigere: qui descripta habentes apud se omnia quae pretiam hoc habuerunt quod oriretur stella ex Jacob , et surgeret homo de Israel? Haec scripta habebant Magi apud semetipsos: et ideo quando natus est Jesus agnoverunt stellam, et intellexerunt adimpleri prophetiam, magis ipsi quam populus contempsit. Illi ergo ex hoc tantum quae Balaam scripta reliquerat, agnoscentes adesse tempus, venerunt; et requirentes eum adoraverunt, et ut fidem suam magnam esse de
Abbreviated transcription (Latin):
coronari: Si enun demonib auferat᷑
libertas arbitrii: nullus ultra impu¬
gnabit athletas xp̃i: nullo aut̃ oppu¬
giante. nec certam̃ aliquod erit: Et sub¬
lato certamine. nullũ erit premium:
nulla inctoria. Idcirco igit᷑ tali uia
utitur deus: ut & populus adhuc ru-¬
dis. & qui nuꝑ abstrahi ceperat acul-¬
tura demonũ. demonib nõ tradatur.
& inuocanti mago responsa deferantur:
&e genus demonum non nudet᷑ arbitͥi
balaham atci: inuocare demones adina-¬
ledicendũ ꝓhibet: si tam̃ acupiditate
cessasset: S quia ꝑsistit in desiderio pec¬
cunie: indulgens ds̃ arbitrii libertati.
nem fieri ꝑdemones. ut benedictionib
locum daret: & ꝓmaledictis ꝓferre fa-¬
cit balahã benedictiones ac ꝓpħias:
que possunt edificare non solũ isrł: s
& reliquas gentes: Si enĩ ꝓpħie eius.
a moy se sacris inserte sunt uolumi¬
nibus: quantomagis descripte sunt ab
his qui habitabant tunc cũ eo mesopo¬
tamiã: apud quos magificus habeba¬

Expanded text:
orum. Si enim daemonibus auferatur libertas arbitrii, nullus ultra impugnabit athletas Christi. Nullo autem oppugnante, nec certamen aliquod erit; et sublato certamine, nullum erit praemium, nulla victoria. Idcirco igitur tali via utitur Deus, ut et populus adhuc rudis, et qui nuper abstrahi coeperat a cultu daemonum, daemonibus non tradatur; et invocanti mago responsa deferantur, et genus daemonum non nudetur arbitrii Balaam atque invocare daemones ad maledicendum prohibet: si tamen a cupiditate cessasset. Sed quia persistit in desiderio pecuniae, indulgens Deus arbitrii libertati ictionibus locum daret, et pro maledictis proferre faciat Balaam benedictiones ac prophetias, quae possint aedificare non solum Israel, sed et reliquas gentes. Si enim prophetiae ejus a Moyse sacris inserta sunt voluminibus, quanto magis descriptae sunt ab his qui habitabant tunc Mesopotamiam, apud quos magnificus habeba
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ quia figuras legis & enignata
sp̾alit̃ intelligunt: enigmatiste ap¬
pellant᷑: hoc ẽ qd̾ & iheremias figͦ¬
ali nichilominus sermone design¬
at: cũ ad eũ dicit᷑ adño: Ecce dedi
uerba mea in os tuum: ecce consti¬
tui te hodie suꝑ gentes & regna:
eradicare &e subuertere. & re edifica¬
re & replantare: Quid eradicat: &
quid subuertit: Ciuitatem esebon:
que erat regis seon: Quid eradicat
in ea: Cogitationes impias: &e impu-¬
ras: Quid reedificat in ea: & quid re-¬
plantat: Cogitationes pias & castas: ut
efficiat᷑ esebon ciuitas non amorreoꝵ. s¬

Expanded text:
ae filii, quia figuras legis et aenigmata ae filii, quia figuras legis et aenigmata spiritaliter intelligunt, aenigmatistae appellantur. Hoc est, quod et Jeremias figurato nihilominus sermone designat, ubi ad eum dicitur a Domino: Ecce dedi verba mea in ore tuo, ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare et subvertere, et reaedificare et replantare . Quid eradicat et quid subvertit? Civitatem Hesebon, quae erat regis Seon. Quid eradicat in ea? Cogitationes impias et impuras. Quid reaedificat in ea, et quid replantat? Cogitationes pias et castas. Ut efficiatur Hesebon civitas Seon,
Abbreviated transcription (Latin):
isrł hoc ẽ eccłie filius. & adhibeat
iacła uerbi dei. & destringat contͣ
eum gladium sp̃s: destruatq in eo
om̃s municiones gentiliũ dognatũ.
&e elaciones argum̃toꝵ eiꝰ igne ueri¬
tatis ex urat: dicito de hoc quia
subuersa ẽ esebon ciuitas regiꝰ seons
S non continuo desertꝰ & destitutꝰ.
relinqͥt᷑ iste: in quo subuersa sunt
gentilium dogmata:. Non enĩ dis¬
ciplina est filiis isrł destructas
relinquere. quas destruxerunt
ciuitates: s cũ sub ruerint & euerte¬
rint in homine malas cogitationes. &
impios sensus: re edificant rursus in
corde eiꝰ quem destruxerunt. bonas
cogitationes. pios sensus. doctrinam
ueritatis: inserent religionis ritum:
tradent ordinem uidendi: docebuis
honestatem moꝵ. & obseruancie: ista¬
tota monstrabunt: &e tunc uere dicent
isti engmatiste ad semetipsos inuicem:
Uenite edificemus esebon: que fuit
ciuitas seon: Et ipsi enim hoc ẽ filii¬

Expanded text:
Israel, hoc est, Ecclesiae filius, et adhibeat Israel, hoc est, Ecclesiae filius, et adhibeat jacula verbi Dei, et distringat contra eum gladium spiritus, et destruat in eo omnes munitiones gentilium dogmatum, et elationes argumentorum ejus, igne veritatis exurat, dicito de hoc, quia subversa est Hesebon civitas Seon. Sed non continuo desertus et destitutus relinquitur iste in quo subversa sunt gentilium dogmata. Non enim disciplina est filiis Israel destructas relinquere, quas destruxerunt civitates, sed cum subruerint et everterint in homine malas cogitationes et impios sensus, reaedificant rursus in corde ejus, quam destruxerant bonas cogitationes, pios sensus, doctrinam veritatis inserent, religionis ritum tradent, ordinem vivendi docebunt, honestatem morum, observantiam statim monstrabunt, et tunc vere dicent isti aenigmatistae ad semetipsos invicem: Venite et aedificemus Hesebon, quae fuit civitas Seon. Et ipsi enim, hoc est Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dauid Aperiam in parabol
os meum: loquar ꝓposiciones ab
inicio: S ysaias quia enigmata
sint que seripfit: hoc modo de-¬
clarat: Et erunt inquit uerba
libri huiꝰ. sic̃ uerba libri signati
quem si dederint in manus ho-¬
minis nescientis litteras. & dixe¬
rint ei lege: dicet non noui lit¬
teras: si autem declerint scienti
litt̾as: dicet. non possum legere:
signatus est enim Signatꝰ enim.
dicitur liber: ꝓ eo quod figuris.
ꝑplexus est. &e engmatib inuo¬
lutus: Dicunt ergo isti enigma¬
tiste :Uenite inesehon: ut edi-¬
ficetur Eircidit pͥma illa esebon.
umo suhuersa ẽ. & incensa:
reedificanda est. alia S quomͦ
hoc fiat: assumpto ostendamꝰ
exemplo: Si uideas gentilem
in dedecore uite site positum
ac religionis errore: non dubites
de eo dicere. quod sit hic esebon
ciuitas in regno regis seon Regn
at incogitationib eius: rex infruc¬
ruosus &e elatus: Adhunc si accedat

Expanded text:
David dicit: Aperiam in parabola David dicit: Aperiam in parabola os meum, loquar propositiones ab initio . Sed et Isaias, quia aenigmata sint quae scripsit, hoc modo declarat. Erunt, inquit, verba libri, sicut verba libri signati: quem si dederint in manus hominis nescientis litteras et dixerint ei, Lege, dicet, Non novi litteras. Si autem dederint scienti litteras, dicet, Non possum legere, signatus est enim . Signatus autem dicitur liber, eo quod figuris perplexus est, et aenigmatibus involutus. Dicunt ergo isti aenigmatistae: Venite in Hesebon, ut aedificetur. Cecidit prima illa Hesebon, imo subversa est et incensa, reaedificanda est alia. Sed quomodo hoc fiat, assumpto ostendamus exemplo. Sed videamus gentilem in dedecore vitae positum, ac religionis errore, non dubites de eo dicere, quod sit haec Hesebon civitas in regno regis Seon. Regnat enim in cogitationibus ejus, rex infructuosus et elatus. Ad hunc, si accedat
Abbreviated transcription (Latin):
tationib regnat: Sic enĩ dixit dñs: qͥa
de corde ꝓcedunt cogitationes male: ho-¬
micidia. adulteria. furta. falsa testimoni¬
a. blasphemie: & ista sunt que coinqͥnar
hominem:. Et ideo necessario incenditur
ista eruitas: & igni exurit᷑. Quo igni
Ilo profecto de quo dicit saluator:
ignem ueni mitere in terrã⁊i quã
uolo ut accendatur: Post pauca aũ
inesebon ut edificetur & construat᷑
ciuitas seon: q̃m̃ ignis ꝓcessit de e¬
sebon. & flamma de ciuitate seon
& deuorauit usq moab Seon ut
diximus erat rex: cuiꝰ erat ciitas
esebon: Sic gͦ intelligendus ẽ. ordo
uerboꝵ: quasi dicant isti enigma¬
tiste. Uenite ut edificetur & cõstru¬
atur esebon: que fuit ciuitas regis¬
seon: S requiramus nunc: qui funt
isti enignatiste: E nigma dicit᷑. ser¬
mo figuratus: Enigmatiste gͦ dñr
qui figuralit̃ loquunt᷑: Et quis ẽ
alius qui infiguris loquutꝰ sit.
nisi lex & ꝓpħe: Audi enĩ: quomͦ

Expanded text:
tationibus regnat. Sic enim dixit et Dominus: Quia tationibus regnat. Sic enim dixit et Dominus: Quia de corde procedunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, furta, falsa testimonia, blasphemiae: et ista sunt, quae inquinant hominem . Et ideo necessario incenditur ista civitas et igni exuritur. Quo igni? illo profecto quo dicit Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut accendatur . Post pauca autem in Hesebon, ut aedificetucivitas Seon, quoniam ignis processit de Hesebon, et flamma de civitate Seon, et devoravit Ar Moabitarum. Seon, ut diximus, erat rex, cujus erat civitas Hesebon. Sic ergo intelligendus est ordo verborum, quia dicunt isti aenigmatistae: Venite, ut aedificetur et construatur Hesebon, quae fuit civitas Seon. Sed requiramus nunc qui sunt isti aenigmatistae. Aenigma dicitur sermo figuratus. Aenigmatistae ergo dicuntur, qui figuraliter loquuntur. Et quis est alius, qui in figuris locutus sit, nisi lex et prophetae? Audi enim, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
bus ciuitatib amorreoꝵ: Hic isrł qͥ in¬
xp̃o isrł ẽ. qui non incarne isrł. nec in
manifesto iudeus est: ip̃e habitat in
om̃ib ciuitatib amorreoꝵ: cũ in omni
ri regem elatum: Regnabat enĩ in no-¬
bis stulticia. suꝑbia. impietas. & omĩa
que sunt exparte diaboli: s ubi ex¬
pugnatꝰ. & deuictus est fortis. & uasa
eius direpta sunt. effecti sumus ciui-¬
tates isrł. &e hereditas scoꝵ: si tamen
penitus excisa ẽ in nobis potestas illa
que prius dñabatur nobis. excisa est
arbor infructuosa. ce deiectus est rex
elatus: & sumus sub eo rege qui dicit.
discite a me quia mitis sum & humił
suꝑbi. ⁊ infructuosi regis enumerat᷑:
&e dicit᷑ in esebon. & in omnib finibus
maritimis eius: Quid est hoc quod pre-¬
cipuam urbem de regno seon. nominaũ.
esebon: E sebon interpretatur cogitatio¬
nes: Merito ergo pars maxima regni
diabolici. & podestas eiꝰ plurima: in cogi¬

Expanded text:
bus civitatibus Amorrhaeorum. Hic Israel, bus civitatibus Amorrhaeorum. Hic Israel, o Israel est, qui non in carne Israel nec in manifesto Judaeus est, ipse habitat in omnibus civitatibus Amorrhaeorum, cum in omni  elati. Regnabat enim in nobis stultitia, superbia, impietas, et omnia quae sunt ex parte diaboli; sed ubi expugnatur et devictus est fortis, et vasa ejus direpta sunt, effecti sumus civitates Israel, et haereditas sanctorum, si tamen penitus excisa est in nobis potestas illa quae prius dominabatur nobis, et excisa est arbor infructuosa, et dejectus est rex elatus, et sumus sub eo rege qui dicit: « Discite a me quia mitis sum et humilis superbi et infructuosi regis enumerat, et dicit: In Hesebon et in omnibus finitimis ejus. Quid est hoc quod praecipuam urbem de regno Seon nominavit Hesebon? Hesebon interpretatur cogitationes. Merito ergo pars maxima regni diabolici, et potestas ejus plurima, in cogi
Abbreviated transcription (Latin):
terra seon Et dñati sunt ab arnon: us-¬
q iaboc: Arnon naboc ciuitates erars̃
regionis seon. s iniciũ regni eius erat
arnon. ⁊ finis iaboc: ce idõ dicit᷑. quia
dñati sunt ab arnon usq iaboc In¬
t̃pretat᷑ aut̃ arnon: maledictiones eorũ:
Inicium gͦ regni seon huiꝰ elati. & infruc-¬
tuosi: maledictiones sunt: finis uero est
iaboc: qd̾ int̾pretat᷑ luctam̃: Necesse est.
enĩ ut om̃is qui uult exire de regno
diaboli & fines eiꝰ euadere. luctam̃ in-¬
ueniat: & certamina ei aministris eiꝰ
& satellitibus suscitentur: S cum luc¬
tatus fuerit & uicerit: iam non erit ia-¬
boc ciuitas seon. s erit ciuitas isrł. hoc
est nimirũ quod legimus & de patri-¬
archa iacob. qd cũ uenisset ad locum
quendam luctam̃ ei p̾paratum ẽ: ⁊ibi
tota nocte luctatus cum obtinuis set
& in ualuisset ad eum. uocatũ est nom̃
eius isrł: Et accepit inquit isrł om̃es
ciuitates istas: & habitauit isrł in om̃i¬

Expanded text:
terra Seon. Et dominati sunt ab Arnon usque Jaboc. Arnon et Jaboc civitates erant regionis Seon. Sed initium erat regni ejus Arnon, et finis Jaboc. Et ideo dicitur quia dominati sunt ab Arnon usque Jaboc. Interpretatur autem meledictiones eorum. Initium ergo regni Seon, hujus elati et infructuosi maledictiones sunt; fines vero est Jaboc, quod interpretatur luctamen. Necesse est enim ut omnis qui vult exire de regno diaboli et fines ejus evadere, luctamen inveniat, et certamina ei a ministris ejus et satellitibus suscitentur. Sed si luctatus fuerit et vicerit, jam non erit Jacob civitas Seon, sed erit civitas Israel . Hoc est nimirum quod legimus et de patriarcha Jacob, qui cum venisset ad locum quemdam, luctamen ei praeparatum est, et ibi tota nocte luctatus, cum obtinuisset et invaluisset ad Deum, vocitatum est nomen ejus Israel. Et accepit, inquit, Israel omnes civitates istas, et habitavit Israel in omni
Abbreviated transcription (Latin):
impleri. Uerbi gr̃a: Erant in egy pto:
incantatores & magi Quis pocest ho-¬
minum. fortitudine corporis uirgã
mutare inserpencem: qd̾ ab illis fac-¬
tum refertur: Aut quis potest ui¬
rib corporis: aquã insanguinẽ uer¬
tere : fecerunt tam̃ hoc. egyptioꝵ
incantatores magi: fecerat enĩ ⁊ hoc
prius moy ses: S quia sciebat rex
egypti. quod posst̃ hec arte quadã
fieri u̾boꝵ. que habet᷑ int̾ homine̾.
putauit &e moy sen nõ hec dĩ uir-¬
tute. s magica arte fecisse: & quod
humana arte fecerat. id dĩ uirtute.
simularet Conuocat continuo egyp¬
cioꝵ incantatores & magos: & int̾
eũ qui inuirtute dei oꝑabat᷑. ⁊ eos
qui demones inuocabant. facit ẽẽ.

Expanded text:
r. Verbi gratia, erant in Aegypto incantatores et magi. Quis potest hominum fortitudine corporis virgam mutare in serpentem, quod ab illis factum refertur? Aut quis potest viribus corporis aquam in sanguinem vertere? Fecerunt tamen hoc Aegyptiorum incantatores et magi. Fecerat enim haec prius Moyses. Sed quia sciebat rex Aegypti, quod possent haec arte quadam fieri verborum, quae habentur inter homines, putavit et Moysen non haec Dei virtute, sed magica arte fecisse, et quod humana arte fecerit, id Dei factum virtute simulare. Convocat continuo Aegyptiorum incantatores et magos, inter eum qui virtute Dei operabatur, et eos qui daemones invocabant, facit esse
Abbreviated transcription (Latin):
hec asina id ẽ eccłia priꝰ portabat
soluta est a discipłis. & aquib in-¬
lius dei sederet suꝑ eam. & cũ ip̃a
ingrederetur in scãm ciuitatem
que dicit: Letare filia syon. p̃dica

Expanded text:
ec asina, id est, Ecclesia, prius portabat soluta est a discipulis, et a quibus inlius Dei sederet super eam, et cum ipsa ingrederetur sanctam civitatem quae dicit
Abbreviated transcription (Latin):
herbam campi: Obhoc sine dubio: qͥa
uitulus ore abrũpit herbã de cãpo::¬
& lingua tãquã falce quecũq inuenerit
secat: Ita & popls hic quasi uitulus ore
⁊ labiis pugnat: & arma habet in u̾b
ac precibus: hec gͥ sciens rex mittit
ad balaham: ut ipse ferat uerba u̾b̃¬
contraria. & p̃cib preces Nec mireris: si
ẽ. in magica arte tale aliquio: Eẽ enĩ
hanc artem designat etiã scriptura: s
ut eam ꝓhibeat: Nam &e demones scrip¬
tura ẽẽ designat: s coli eos & exorari ue-¬
tat: Recte gͦ etiã magica uti ꝓhibet: qͥa
magoꝵ ministri angeli sunt refuge: et
sp̃s maligni. & demonia immunda Hul-¬
lus enĩ scoꝵ sp̃uũ: optemꝑat mago: Non
potest inuocare magus michael: non
potest inuocare raphael. neq gabriel:
Multomagis inuocare nõ potest. omni-
minũ nr̃m: nec sp̃m scm eius: Nos soli
accepimꝰ potestatem inuocandi dm̃ pa¬
trem: nos soli habemꝰ potestatẽ inuocan¬

Expanded text:
herbam campi. Ob hoc sine dubio, quia vitulus ore abrumpit herbam de campo, lingua tanquam falce, quaecunque invenerit secat. Ita et populus hic quasi vitulus, ore et labiis pugnat, et arma habet in verbis ac precibus. Haec igitur sciens mittit ad Balaam, ut et ipse deferat verba contraria, et precibus preces. Nec mireris, si est in magica arte tale aliquid. Esse enim hanc artem designat etiam Scriptura, sed uti ea prohibet. Nam et daemones Scriptura designat, sed coli eos et exhortari vetat. Recte ergo magica arte uti prohibet, qui magorum ministri sunt angeli re fugi et spiritus maligni, et daemonia immunda. Nullus enim sanctorum spirituum obtemperat mago. Non poterat invocare magus Michaelem, non poterat invocare Raphael neque Gabriel. Multo magis magus non potest invocare m nostrum, nec Spiritum sanctum ejus. Nos soli accipimus potestatem invocandi Deum Patrem, nos soli habemus potestatem invocan
Abbreviated transcription (Latin):
facit: &e it̾m restituit. Contraria autẽ
uirtus. male qͥdẽ facere aliqͥd potest:
sed restituere in integrũ nõ potest:
hec aut̃ omia premisimꝰ: ut oꝑa bala¬
ham uł uerba eiꝰ possimus aduerterez
Sunt enim & magoꝵ non nulle dif¬
ferentie Alii enim plus ualent: alii
erat in arte magica: & incarminib pre¬
potens: Non enĩ habebat potestatẽ. uł
artem u̾bor adbenedicendũ: s habe¬
bat admaledicendum: Demones enĩ
admaledicendũ inuitant᷑. ñ ad benedi¬
cendũ: &e idõ quasi exꝑtus intalibus.
in opinone erat omib qui erant in
oriente:. Nisi enim exꝑim̃ta eiꝰ plurr¬
ma p̃cessissent. quod frequent̃ male-¬
dictis hostem uertisset armatũ: nõ
utiq p̾sũpsisset rex hoc posse fieri
sermonib qđ ferro ⁊ acie uix posset
impleri Certus gͦ balach de hoc
& frequent̃ exꝑtus: omissis omnib
instrum̃tis. ⁊ auxiliis bellicis: mit¬
tit ad eum legatum dicens: Ec̃ce popłs¬

Expanded text:
facit, et iterum restituit; contraria autem virtus male quidem facere aliquid potest, sed restituere in integrum non potest. Haec autem omnia praemisimus, ut opera Balaam vel verba ejus, possimus advertere. Sunt et magorum nonnullae differentiae. Alii enim plus, alii minus verat in arte magica, et in carminibpotens. Non enim habebat potestatem vel artem verborum ad benedicendum; sed habebat ad maledicendum. Daemones enim ad maledicendum invitantur, non ad benedicendum. Et ideo quasi expertus in talibus, in opinione erat omnibus qui erant in Oriente. Nisi enim experimenta ejus plurima praecessissent, quod frequenter maledictis hostem vertisset armatum, non utique praesumpsisset rex hoc posse fieri sermonibus, quod ferro et acie vix posset impleri. Certus ergo Balac de hoc, et frequenter expertus, omissis omnibus instrumentis et auxiliis bellicis, mittit ad eum legatos, dicens: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Noscit benedicete isaac. & iacob: iõs
scĩ: impioꝵ uero nullus scit benetice:
S tandem ueniunt adbahalam le-¬
gati: Henerunt enĩ inquit. seniores
moab. & seniores madian: ce diuina¬
cula in manib eoꝵ: In illis diuina¬
cionis artibus. quas curiositas hu¬
mana composuit: sunt quedã que
scriptura quid̃ diuinacła nomi-¬
nauit Eentilis qͥdẽ consuetudo. ł
tripodas. uł cortinas. uł aliis uo¬
cabulis. huiꝰmodi appellat: que qͣ¬
si adhoc ip̃m consecrata moueri
ab eis &e contractari solent Scͥp
uernacło sermone nomitat in ꝓpħis:
betur. Ait enim: Non erit augura¬
cio iniacob neq diuinatio in isrł:¬

Expanded text:
Noscit benedicere Isaac et Jacob, et omnes Noscit benedicere Isaac et Jacob, et omnes sancti: impiorum nullus scit benedicere.  tandem veniunt ad Balaam legati. Venerunt enim, inquit, seniores Moab et seniores Madian, et dicula in manibus eorum. In illis divinationis artibus, quas curiositas humana composuit, sunt quaedam quae Scriptura quidem divinacula nominavit. Gentilis autem consuetudo, vel tripodas vocabulis appellat, quae quasi ad hoc consecrata, moveri ab eis et contrectari solent. Sed vernaculo sermone nominat in prophet. Ait enim: Non erit auguratio in Jacob, neque divinatio in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
Isti gͦ demones arte quadã &x cõposici-¬
one uerboꝵ. in amicicias ut itadi¬
cam cesserunt balaham: inquibus
amiciciis fructus magnus apud ho¬
mines uidebat᷑: Obhoc mittit ad eũ
rex: & ait:. Ueni nunc & maledic po-
płm hunc. quia forcior ẽ. hic ꝗͣ nos:
si forte possimus ꝑcutere aliquos ex
eis. & eicere eos de terra. Uidet᷑ michi
rex hic. non ex integro confidere in
bahalam diuino: ingenti credo de
uirtutib que inppło dei st̃ facte.
audicione ꝑterritus: & idõ dicit si
forte uł eousq p̃ualeant maledic¬
tiones bahalam. ut aliquos ex ipsis
possit ꝑcutere: ceteros uero fugare
ꝑterritos: & apropria terra repelle¬
re: Addit p̃terea. quia scio inquit
Ego non credo qͥa sciret rex. qd̵ qͥb¬
cũq benedixisset benedicti essent:
s uidet᷑ michi adulandi gr̃a hec di¬
cere: ut ardem eiꝰ efferens &e tollens:
ꝓnitiorem sibi eum reddat adfacinꝰ
Ars enim magica nescit benedicere:
quia nec demones sciunt benecdicerez

Expanded text:
Ergo daemones arte quadam et compositione verborum, in amicitias, ut ita dicam, cesserant Balaam, quorum amicitiis fretus, magnus apud homines videbatur. Ob hoc ergo mittit ad eum rex et ait: Veni nunc et maledic mihi populum hunc, quia fortior hic est, quam nos: si forte possimus percutere aliquos ex eis, et ejicere eos a terra. Videtur mihi rex hic non ex integro confidere in Balaam divino ingenti; credo de virtutibus quae in populo Dei factae sunt auditione perterritus, et ideo dicit, si forte vel eo usque praevaleant maledictiones Balaam, ut aliquos ex ipsis possit percutere, caeteros vero fugare perterritos, et propria terra depellere. Addidit praeterea, Quia scio, inquitEgo non credo quia sciret rex quod quibuscunque benedixisset Balaam, benedicti essent. Sed videtur mihi adulandi gratia haec dicere, ut artem ejus efferens et extollens, promptiorem sibi eum reddat ad facinus. Ars enim magica nescit benedicere, quia nec daemones sciunt benefacere.
Abbreviated transcription (Latin):
deo balaham: et extorquet ꝓpẽ-¬
modũ ꝑmitti sibi. ut eat maledi¬
cere filiis isrl: & inuocet demones
nam: occurrit ei angłs qͥ ex cuba¬
bat ꝓisrł: de quo scriptũ ẽ. di¬
cente deo admoy sen angłs meus
ibit tecum: Pertendenti gͦ ire. cõ¬
ceditur ura: conterit᷑ ab asina: s
magus demones uidet. angłm nõ
uidet Asina tam̃ uidet: nõ quo
digna ẽẽt uidere angłm. sic̃ nec
loqui digna erat: s ut confutaret᷑
na uoce respondens. argueret ꝓ¬

Expanded text:
Deo Balaam, et prope extorquet permitti sibi, ut eat maledicere filiis Israel, et invocet daemones aam: occurrit ei angelus qui excubabat pro Israel, de quo scriptum est, dicente Domino ad Moysen: Angelus meus ibit tecum . Pertendenti ergo ire conceditur: in via conteritur ab asina. Sed magus daemones videt, angelum non videt; asina tamen videt: non quod digna esset videre angelum, sicut nec loqui digna erat; sed ut confutareturna voce respondens argueret p
Abbreviated transcription (Latin):
Nullum gͦ afiliis isrł relinqͥ oportet
in regno turpitudinis & dedecoris ui¬
uentem: s decet isrłiticã uirtutem ex¬
cidere & resecare turpia: & pia queq in
anima reedificare: atq honesta ac religi¬
osa plantare: De regno aut̃ seon ñ est
seriptũ. ut nullus uiuus relinquatur:
nec de reguo moab Forte enĩ ex illis opus.
habemus aliquib: & non nullis eoꝵ pro
uite huiꝰ agonib & exerciciis indigemꝰ:
Alioquin: debuissemus ex hoc mundo
exisse: De basan tñ hoc ẽ. de turpitudine.
nullo penitus indigemꝰ: nicħ ex ea re-¬
linquãmus: excidenda omĩa & subuer-¬
tenda st̃ oꝑa turpitudinis: In nullo e¬
nim potest ẽẽ honestũ: quod turpe est:¬
Et ꝓfecti inde filii isrł. collocauerunt
castra ab occidente moab: uxta iordanẽ.
contra iherico: Et uidit balac filiꝰ se¬
phor: & reliqua omta. Iam que de ba-¬
plena negociis: interior uero intellectꝰ
multo negociosior: & nescio si facile sit.

Expanded text:
Nullum enim a filiis Israel oportet relinqui Nullum enim a filiis Israel oportet relinqui in regno turpitudinis et dedecoris viventem, sed decet Israeliticam virtutem excidere et resecare turpia, et pia quaeque in animo reaedificare, atqosa plantare. De regno Sehon non est scriptum ut nullus vivus relinquatur, nec de regno Moab. Forte enim ex illis opus habemus aliquibus, et nonnullis eorum pro vitae hujus agonibus et exercitibus indigemus. Alioquin debuissemus de hoc mundo exisse. De Basan enim, hoc est, de turpitudine, nullo penitus indigemus; nihil ex eo relinquamus, excidenda omnia, subvertenda sunt opera fortitudinis, in nullo enim potest honestum esse quod turpe estfecti filii Israel collocaverunt castra ab Occidente Moab juxta Jordanem contra Jericho, et vidit Balac filius Sephor, et reliqua omnia quae de Baplena negotiis . Interior vero intellectus multo negotiosior: et nescio si facile sit v
Abbreviated transcription (Latin):
media referunt᷑. Postea enĩ qm obtinue-¬
rint filii isrł ciuitates amorreoꝵ. ascen¬
derunt etiã uiã que ducit inbasan:
ubi erat og rex basan: S neq adhũc
legatos mittere dignant᷑. neq pet̾e ab eo
ut ꝑt̾ram eiꝰ transeant: s continuo cõfli¬
gunt cũ eo: & suꝑant tam ipsũ ꝗͣ ppłm
suum:. Uideamꝰ ergo: que ẽ. basan: Basan
int̾pretat᷑ turpitudo Merito gͦ. nec le-¬
gati mittunt᷑ adistam gentẽ: nec tran¬
situs ꝑ terrã eiꝰ poscitur: Nullus enim
nobis transitus debet eẽ. nullus accessꝰ
adturpitudinem: s ab inicio statĩ expu-¬
gnanda. & om̃ib mocdis cauenda ẽ: Og̃
aut̃ qui rex eẽ dicit᷑ basan: int̾clusio in-¬
terp̃tatur: Potest hic figurã tenere om¬
nium carnaliũ. & materialium rerum:¬
rum: quarum amore & desiderio deten-¬
ta anima excludit᷑ & separat᷑ adeo: Adu̾-¬
sus hos gͦ ita p̃cipit᷑ bellum gerendum:
ut ñ relinquant inquit ex eo uiuentẽ:

Expanded text:
 ejus. Postea enim quam obtinuerunt filii Israel civitates Amorrhaeorum, ascenderunt etiam viam, quae ducit in Basan, ubi erat Og rex Basan. Sed ad hunc neque legatos mittere dignantur, neque petere ab eo, ut per terram ejus transeant; sed continuo confligunt cum eo et superant, tam ipsum quam populum ejus. Videamus ergo, quae est Basan. Basan interpretatur turpitudo. Merito ergo nec legati mittuntur ad istam gentem, nec transitus per terram ejus poscitur. Nullus enim nobis transitus debet esse, nullus accessus ad turpitudinem, sed ab initio statim expugnanda, et omnimodis cavenda est. Og autem, qui rex esse dicitur Basan, interclusio interpretatur. Potest hic figuram habere omnium carnalium et materialium rerum, quarum amore et desiderio detenta anima excluditur, et separatur a Deo. Adversus hos ergo ita praecipitur bellum gerendum, ut non relinquatur ex eo vivens.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo omniũ fatendũ est in quibꝰdã
corpora: quia qd̃ exercitꝰ multatũ
gentiũ neqͥret efficere: qd̾ ferro et
armis non posset obtinere: hoc u̾¬
bis efficit᷑ Et non dico sc̃is uerb̃.

Expanded text:
ergo omnium fatendum est, in quibusdam corpora, quia quod exercitus multarum gentium nequit efficere, nec scuto et armis potest obtineri, hoc verbis
Abbreviated transcription (Latin):
in istius corde. in istiꝰ mente: dño
panis offertur Ad huiꝰ potentis
apłi m̃sam si sedeas cenaturus: in¬
tellige̾bilit̃ intellige q̃ apponunꝰ
tibi: hoc ẽ. sp̃alit̃ adu̾te que dñr
ab eo: ut ⁊ tu facere possis qđ addit᷑.
ait enĩ Sciens qͥa talia te oportet

Expanded text:
In istius corde, in istius mente Domino panes offeruntur. Ad hujus potentis mensam si sedeas coenaturus intelligibiliter, intellige quae apponuntur tibi , hoc est spiritaliter adverte quae dicuntur ab eo, ut et tu facere possis quod additur. Ait enim: Sciens quia talia te oportet
Abbreviated transcription (Latin):
duas decimas sumi iubebat.
numerare m̃surã: Quȩ gͦ ista
res est. cuiꝰ m̃sura ⁊ modꝰ. nec
cõp̃hendi potuit. nec nomina¬
ri:᷑ Decem neinerus ubiq ꝑ¬
fectus inuenit᷑: tociꝰ enĩ nume¬
ri ex ipso ratio ⁊ origo consur¬
git: Cõpetent̃ gͦ auctor ⁊ori¬
go om̃iũ d̾s: sub hoc numero
uidet᷑ ostendi: S si in eccłia dͤ
solo patre loquar: ⁊ ipsius so-¬
lius laudes ꝓferã: uniꝰ deci-¬
mȩ panẽ feci: Aut si de xp̃o
solo fecero sermonẽ:⁊ ipsiꝰ enu¬
merauero passionẽ. ⁊ resurrecti¬
onem p̃dicau̾o: uniꝰ decime ob¬
tuli panẽ: Si uͦ dixero qr pater
sẽꝑ cũ filio ẽ. ⁊ ip̃se facit oꝑa
sua: uł ce̾ si dixero. qͥa pat̃ in
fiło ẽ. ⁊filius inpatre: & qͥ
uidit filiũ. uidit ⁊ patrẽ :ti quia
pat̃ ⁊ filiꝰ unũ sunt: ex duabus
decimis simile mundȩ obtuli
unũ panẽ. panẽ uerum qͥ uitã
dat huic mundo: Heretici ñ faci¬
unt de duab decimis unũ pa-¬

Expanded text:
duas decimas sumi jubebat, duas decimas sumi jubebat, nominare mensuram. Quae ergo ista res est, cujus mensura et modus nec comprehendi potuit, nec nominari? Decimus numerus ubique perfectus invenitur, totius enim numeri ex ipso ratio et origo consurgit. Competenter igitur auctor et origo omnium Deus sub hoc numero videtur ostendi. Jam si in Ecclesia de solo Patre loquar, et ipsius solius laudes proferam, unius decimae panem feci; aut si de Christo solo fecero sermonem, et ipsius enumeravero passionem, et resurrectionem praedicavero, unius decimae obtuli panem. Si vero dixero quia Pater semper cum Filio ejus, et ipse facit opera sua, vel etiam si dixero quia Pater in Filio est, et Filius in Patre, et qui videt Filium, videt et Patrem, et quia Pater et Filius unum sunt, ex duabus decimis similae mundae obtuli unum panem, panem verum qui vitam dat huic mundo . Haeretici non faciunt de duabus decimis unum pa
Abbreviated transcription (Latin):
hec designat᷑ indicia: qđ is qͥd̾̃
cui erant a dño misteria reue¬
lancta: ⁊ ad quẽ dicebat᷑. nõ ce-¬
labo apuero meo abraham. qd
facturus sum qͥ imbuendꝰ erat
ce docendꝰ de occultis secretis dĩ:
ille panes ex sunila seͥbit᷑ ha¬
buisse Ille uͦ ad quẽ iichil
sacram̃ti deferebat᷑. s ratio pre-¬
sentis salutis ⁊ uite: panes cõ¬
munes ex  farura scribit᷑ ha¬
buisse confectos. Q tu gͦ si
habes scientrã secretoꝵ: si de
sp̃s unitate. potes scient̃ cau¬
teq disserere: panes ex simila
offers dño: Si uero cõmunib
uteris ad ppłm monitis: ⁊ mo¬
ralem scis tantũmͦ locũ tͣc¬
confectio in istis panib ꝓposi¬
cionis: qͥ ante dñm poni sem¬
pet iubent᷑ De duab inqͥt
decimis: sit panis unus: du¬
as qͥd decimas dixit: s cꝰ
mensure sint iste decime ñ
cõphendit: cũ utiq cõsequens
fuisset. si de qͣntitate similȩ
uolebat agnosci. ipsam euiꝰ

Expanded text:
haec designatur indicia, quod is quidem haec designatur indicia, quod is quidem cui erant a Domino mysteria revelanda, et ad quem dicebatur: Num celabo a puero meo Abraham quod facturus sum? qui imbuendus erat et edocendus de occultis et secretis Dei, ille panes ex simila scribitur habuisse; ille vero ad quem nihil sacramenti deferebatur, sed ratio praesentis salutis et vitae, panes communes ex sola farina scribitur habuisse confectos. Et tu ergo, si habes scientiam secretorum, si dancti Spiritus unitate potes scienter cauteque disserere, panes ex simila offeres Domino; si vero communibus uteris ad populum monitis, et moralem scis tantummodo locum tracconfectio in istis panibus propositionis qui ante Dominum poni semper jubentur. De duabus, inquit, decimis sit panis unus; duas quidem decimas dixit, sed cujus mensurae sint istae decimae non comprehendit, cum utique consequens fuisset, si de quantitate similae volebat agnosci, ipsam cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cie: & iste ẽ. panis qͥ cõmunis uidebi¬
tur: Est uͦ alius qͥ secreta cõtineat:
oe de fide dĩ. uł rerũ scientia disserat.
Iste panis mundus est: o ex simila
confectꝰ: Iste in cõspectu dñi semꝑ
ponendꝰ est: & suꝑ mensã mundam
ponendꝰ: Iste solis sacerdotib seque¬
stratus ẽ: & filiis ariron eterno mu-¬
nere condonatus Uerũ ne putes
nos hec ꝓpriis sensib ex cogitata
narrare: ⁊ ñ ex diuinis obseruasse
uoluminibꝰ.: ꝓferã tͥ de scͥpturis. qͦmͦ
apud diuersos uiros panis diu̾sitaᷤ
ꝓmerito uniꝰcuiꝰq seruata ẽ Refer-¬
tur ingenesi. qd̃ abraham patͥar-¬
cha angelos stiscepit hospicio: simi¬
liter aut̃. ⁊ loth S abrahã qͥ m̾itis
excellebat. panes ex simila apposius¬
se descͥbit᷑: quos engriphias. id:¬
lam: ex farina panes hospitib
apposuit: Nõ quo ita pauꝑ eẽt.
ut nõ habii̾t similã. qͥ indiui¬
ciis nõ inferior patruo scribit᷑:
s utriꝰq meritoꝵ differentta. ꝑ

Expanded text:
est panis qui communis videbitur. Est vero alius qui secreta contineat, et de fide Dei vel rerum scientia disserat; iste panis mundus est, et ex simila confectus; iste in conspectu Domini semper ponendus est, et super mensam mundam proponendus; iste solis sacerdotibus sequestratus est, et filiis Aaron aeterno munere condonatus. Verum ne putes haec nos propriis sensibus excogitata narrare, et non divinis observasse voluminibus, proferam tibi de Scripturis quomodo apud diversos viros panis diversitas pro merito uniuscujusque servata est. Refertur in Genesi quod Abraham patriarcha angelos suscepit hospitio, similiter autem et Lot; sed Abraham, qui meritis praecellebat, panes ex simila apposuisse describitur, quos et eucrifias lam, ex farina panes hospitibus apposuit, non quod ita pauper esset ut non habuerit similam, qui in divitiis non inferior patruo scribitur, sed utriusque meritorum differentia per
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ordine ⁊ tẽplũ dĩ naltare
collocatũ ẽ : ⁊ alius ordo isachar. or
zabulon. ⁊ effrem. aliiq quos not̃a-¬
tim designat script᷑a diuina: quoꝵ
racionẽ ñ est nc̃ huiꝰ temporis expli-¬
care Est tam̃ uniꝰ cuiꝰq trib uł or-¬
dinis panis ante dñm & licet sit
aliqua trib que nõ ex libera s ex
cõcubina isrł descendat: & ex partȩ.
libera ex parde ser uulis sit: tam̃
ꝓom̃ib ex duab decimis. panis ꝓ-¬
ponit᷑ ante dñm. ⁊ in utuu̾sis
due decimȩ similaginis cõstant:
dam. Quis ẽ nr̃m qͥ ita habeat
m̃sam mundã: ut panes super
eã dño offerant᷑ : Si sederis inqͥt
salomon. cenare ad m̃sã potentis:

Expanded text:
in quo ordine templum Dei et altare in quo ordine templum Dei et altare collocatum est; alius ordo Issachar, et Zabulon, et Ephraim, aliique quos nominatim designat Scriptura divina, quorum rationem non est hujus temporis explicare. Est tantum uniuscujusque tribus vel ordinis panis ante Dominum, et licet sit aliqua tribus quae non ex libera, sed ex concubina Israel descendat, et ex parte libera, ex parte servilis sit, tamen pro omnibus ex duabus decimis panis proponitur ante Dominum, et in universis duae decimae similaginis constant. dam. Quis est nostrum qui ita habeat mensam mundam, ut panes super eam Domino offerantur? it, coenare ad mensam potentis,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nõ sit filiꝰ: ⁊ hunc filiũ dicimus
qͥ ñ sit pat̃ Q hoc mͦ duas decimaᷤᷤ
in uno pane seruamꝰ: ⁊ duas positi¬
ones ante dñm confitem᷑ S re uera
magni ut ita dicam cuiꝰdã pastoris.
i ualde artificis ÷ diligent̃ istaᷤ ser¬
uare mensuras: ⁊ ita tẽꝑate de patͤ¬
⁊ filio sermonẽ iungere uͥ oportet.
⁊ rursũ cũ cõpetit separare : ut neq
due m̃sure aliq̃n desint. neq ũqͣm
nͥ unus panis appareat: Duodecim
gͦ panes ex ista simila fieri mandanꝰ.
scd̃m numerũ tribuum. ꝗͣ tc̾ erant.
carnał isrłis: in quo mͥ uidet᷑ forma
tociꝰ nat᷑e racionabił cõtineri: Duo¬
decim nãq putant᷑ ẽẽ gen̾ales ordi¬
nes racionabilis creature: quoꝵ
figura erat in illis .xn. tribubus:
in qͥb erat unꝰ qͥdẽ ordo regalis. qͥ
iudas noĩat᷑ : alius uͦ erat ordo sac̾¬
dotalis: qͥ leui appellat᷑ Erat ⁊ aliꝰ
ordo iude uicinus qͥ beniamin dr̃⁊

Expanded text:
qui non sit Filius, et hunc dicimus Filium qui non sit Filius, et hunc dicimus Filium qui non sit Pater, et hoc modo duas decimas in uno pane servamus, et duas positiones ante Dominum profitemur. Sed revera magni, ut ita dicam, cujusdam pictoris, et valde artificis est, diligenter istas servare mensuras, et ita temperare de Patre et Filio sermonem, conjungere ubi oportet, et rursum ubi competit separare, ut neque duae mensurae aliquando desint, neque unquam non unus panis appareat. Duodecim ergo panes ex ista simila fieri mandantur, secundum numerum tribuum quae tunc erant carnalis Israel, in quo mihi videtur forma totius naturae rationabilis contineri: duodecim namque putantur esse generales ordines rationabilis creaturae, quorum figura erat in illis duodecim tribubus, in quibus erat unus quidam ordo regalis, qui Judas nominatur; alius erat ordo sacerdotalis, et Levi appellatur; erat et alius erat ordo Judae vicinus, qui Benjamin dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
IIII retici ⁊ iudei qͥ solũ
patrem recipiunt. ⁊ u̾bũ ac sa-¬
pientiã eiꝰ xp̃m nõ recipiunt: ñ
faciunt ex duab decimis unum
panẽ Nos aut̃ m̃sure qͥdẽ ipsiꝰ¬
uł racionẽ comp̃ hendere aut in-
uenire nõ possumꝰ: confitenteᷤᷤ tam̃
patrẽ ⁊ filiũ. unũ facimꝰ panẽ ex
duab decimis: nõ ut panis unꝰ
ex una decima fiat. ⁊ alius exalta.
ut sint ipse decimȩ separatȩ: sed.
ut sint iste due. decime una massa
⁊ unus panis: Quomͦ due decime. una
massa fit: Quia ñ separo filiũ apat᷑:
nec patrẽ afilio Qui enĩ uidit me
inquit: uidit ⁊ patrẽ: fuint gͦ pane̾
singuli ex duab decimis: ⁊ ꝓponur᷑
duab ꝓpositionibꝰ: id duob ordini¬
bus. Si enĩ una ꝓpositio fieret: cõ¬
fusus ⁊ ꝑmixtꝰ esset sermo de pat᷑
⁊ filio: Nc̃ aut̃ unus qͥd ẽ panis:
una enĩ uoluntas ẽ ⁊ una substan-¬
cia: s due st̃ ꝓpositiones. id÷ due ꝑ-¬
sonarũ ꝓprietates Illũ enĩ patrem

Expanded text:
retici et Judaei, qui solum Patrem recipiunt, et Verbum sapientiam ejus Christum non recipiunt, non faciunt ex duabus decimis unum panem. Nos autem mensurae quidem ipsiuvel rationem comon possumus: confitentes tamen Patrem et Filium, unum facimus panem ex duabus decimis, non ut panis unus ex una decima fiat, et alius ex alia, ut sint ipsae duae decimae separatae, sed ut sint duae istae decimae una massa et unus panis. Quomodo duae decimae una massa fit? quia non separo Filium a Patre, nec Patrem a Filio: Qui enim videt me, inquit, videt et Patrem . Fiunt ergo panes singuli ex duabus decimis, et proponuntur duabus positionibus, id est, duobus ordinibus. Si enim una positio fieret, confusus et permistus esset sermo de Patre ac Filio, nunc autem unus quidem est panis, una enim est voluntas, et una substantia, sed duae sunt positiones, id est, duae personarum proprietates: illum enim Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit uocare dñs annũ acceptũ: qͦ
emiitat confractos in remissionẽ: et
salutẽ delicta sua confitentib p̾beat:
in celis ẽẽ dicit᷑. & inciuitate murata
intelligit᷑. Murus est enĩ huiꝰcemodi
domib: ipsũ celi firmam̃tũ S talem
domũ rari qͥq habere possunt: illi
sis qͥ sibi habitacłm p̾parant int̾ra ui¬
uentiũ: ⁊ in illa t̾ra qͣm mansuetiᷤᷤ deus¬

Expanded text:
venit vocare Dominus annum acceptum, quo venit vocare Dominus annum acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, et salutem delicta sua confitentibus praebeain coelis est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, illi sis qui sibi habitaculum praeparant in terra viventium, et in illa terra quam mansuetis D
Abbreviated transcription (Latin):
habitau̾it domũ: nec de alio aliqͦ
scͥptũ ẽ qͥa edificau̾it sibi domũ qͥ
ñ habuerit timorẽ dĩ Que ẽ. gͦ is¬
aꝑciꝰ exponit cũ dicit: Domũ habe¬
mus non manufactã: et̾nam incelis:
hec gͦ ẽ. domꝰ: quã edificare nemo
pot̃ nͥ timeat dm̃ Hec ÷ domꝰ quã
exstruere uł habitare nemio potest:
nͥ insimplicitate m̃tis ⁊ puritate
cordis S qm̃ accid̾e solet. ut cẽ qͥ
bene edificauerit. &domũ sibi ce-¬
lestem bene agendo ⁊ bene uiuen¬
do. ac recte credendo cõstruxerit:
incurrat &e alicuiꝰ pecc̃i debitũ:
ihanc acrudelissimo feneratore
uenũdare cogat᷑: ac labores suos
transfunde in aliũ: pietas ⁊ clem̃¬
cia legis latoris occurrit: ut intͣ
certũ tempꝰ redinui possit: si tam̃
restituas Quale p̃ciũ : Penitentie.
sine dubio lacrimis cõgregatum:
imanib id ÷ labore boni oꝑis inuen-¬
tum. Annꝰ aũ iste intelligi pot̾. qͦm

Expanded text:
habitaverit domum, nec de alio aliquo habitaverit domum, nec de alio aliquo scriptum est, quia aedificaverit sibi domum, qui non habuerit timorem Dei; quae est ergo isapertius cum dicit: Domum habemus non manufactam aeternam in coelis . Haec est ergo domus quam aedificare nemo potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo feneratori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen restituas. Quale pretium? Poenitentiae sine dubio lacrymis congregatum, et manibus, id est, labore boni operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, quem