comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gantes sub inde inopinato impetu terruere Sed cum ue¬
nientẽ abalto romanam calassem ꝓspexissent. prȩdam
putantes : ausi &iam occurrere & primo impetu ingenti
lapidum saxorum que nimbo classem oꝑuerunt: eribus
quisque fundis procliatur: certoses sequis miretur ictus
cumhȩc sola genti arma sorait. idunum absa ftirtia
tuduim.  cibum puer amatre non accipit. nisi quem
ipsa monstra̾te ꝑcussit Sed nondiu lapidatiorie rom¬
nos terruere: postquam coniminus uentum est. e ꝑtiq
rostra &pila uenientia: pecudum inmorem damore
sublato. petierunt fuga litora dilapsique iꝑximos
cumulos : querendi fuerunt ut uincerentur:
Exredrt̃o INCyPRocis
& derat fatum insularum: igitur & cipros recep¬
ta sine bello insulam ueteribus diuitus abum¬
danteri. & obhoc ueneri sacram ꝑtole meus
regebat. Sed diuitiarion tanta erat fama
nec falso: ut uictor gentium populus. & donare regna

Expanded text:
gantes subinde inopinato impetu terruere. Sed cum vegantes subinde inopinato impetu terruere. Sed cum venientem ab alto Romanam classem pro- spexissent, praedam putantes, ausi etiam occurrere, et primo impetu ingenti lapidum saxorumque nimbo classem operuerunt. Tribus quisque fundis proeliantur. Certos esse quis miretur ictus, cum haec sola genti arma sint, id unum ab infantia studium? cibum puer a matre non accipit, nisi quem ipsa monstrante percusserit. Sed non diu lapidatione Romanos terruere. Nam postquam comminus ventum est expertique rostra et pila venientia, pecudum in morem clamore sublato petiverunt fuga litora, dilapsique in proximos tumulos quaerendi fuerunt ut vincerentur. EXPEDITIO IN CYPRUM Aderat fatum insularum. Igitur et Cypros recepta sine bello. Insulam veteribus divitiis abundantem et ob hoc Veneri sacram Ptolemaeus regebat. Sed divitiarum tanta erat fama, nec falso, ut victor gentium populus et donare regna
Abbreviated transcription (Latin):
tella & urbes redegit: & gnoson. & cerrythream. & ut
greci dicere solent : urbiu matrem crdoneam: ad eo¬
que saeue incaptiuos consulebatur : ut uenenose pleriq
conficerent. alii deditionẽ suam ad pompeiũ absentem
micterent: & cum ille resignasia gerens eoquoq prȩ¬
fectum misiss& antonium: mnaliena proruncia inritus
fuit: eo que infestior necellus in hostes.uis uictoris exer¬
aut : iuc̃tisque lasthene. & panarȩ cydonae ducibus uic¬
tor redit. nec quic quã amplius tameri detam famosa
uictoria quam cognonieni creticum reportauit
IM BALEARICUM
uatenus metelli macedonici domus. bollicis no¬
minibus ad sueuerat: altero exliberis eius cretico¬
ꝯ facto. mora non fuit: quin alt̃ quoque balleria¬
cis uocaretur. Ibaleares peridẽ tempus in sulȩ pira¬
tica rabie maria corruperant: homines feros atque
siluestres : mireris ausos ascopulis suis saltem maria
prospicere. ascendere & iam inconditas rates. & prac naui¬

Expanded text:
tella et urbes redegit, Cnoson, Eleythernan et, ut tella et urbes redegit, Cnoson, Eleythernan et, ut Graeci dicere solent, urbium matrem, Cydoneam; adeoque saeue in captiuos consulebatur, ut ueneno se plerique conficerent, alii deditionem suam ad Pompeium absentem mitterent. Et cum ille res in Asia gerens, eo quoque prafectum misisset Antonium, in aliena prouincia inritus fuit, eoque infestior Metellus in hostes ius uictoris exercuit, uictisque Lasthene et Panare, Cydoneae ducibus, uictor redit. Nec quidquam tamen amplius de tam famosa uictoria quam cognomen BELLUM BALEARICUM Quatenus Metelli Macedonici domus bellicis agno-minibus adsueverat, altero ex liberis eius Cretico facto mora non fuit quin alter quoque Balearicus vocaretur. Baleares per id tempus insulae piratica rabie maria corruperant. Homines feros atque silvestres mireris ausos a scopulis suis saltem maria prospicere. Ascendere etiam inconditas rates et praeternavi
Abbreviated transcription (Latin):
timum genus: a conspectu longe remouit maris. & medi¬
terraneis agris quasi obligauit Eodemque tempore & usũ
maris nauibus recuperauit: & terrȩ homines suos reddidit
quid prius in hac mirer iuctoria. uelocitatẽ. quod quadra¬
gessimo die parta est anfelicitatem quod neuna quidem
nauis amissa est. annuero ꝑ petuitatem quod amplius
reticum bellum: siuera uolumus noscere nosfe¬
cimus sola uoicendi nobilem insulam cupiditate.
fauisse nuithridati uidebatur. hoc placuit armis
uindicare: PPrimus inuasit insulam marcus antonius
cun ingenti quidẽ uictoriȩ spe atque fiducia. ad eo
ut plures catenas innauibus quam arma portaro
Dedit itaque poenas uecordiae nam pleras que naues int̃¬
cepere hostes. captiua que corpora religata uelis ac fu¬
Nubus pependere. ac sic ueli ficantes truon fantium in mo¬
ddm cretes portibus suis ad remigauerunt: Metellus de¬
ind totam insulam igni ferroque populatus intra cas¬

Expanded text:
timum genus a conspectu longe remouit maris et meditimum genus a conspectu longe remouit maris et mediterraneis agris quasi obligauit, eodemque tempore et usum maris nauibus recuperauit et terrae homines suos reddidit. Quid prius in hac mirere uictoria? Velocitatem, quod quadragensimo die parta est? an felicitatem, quod ne una quidem nauis amissa est? an uero perpetuitatem, quod amplius reticum bellum, si uera uolumus, nos fecimus sola uincendi nobilem insulam cupiditate. Fauisse Mithridati uidebatur: hoc placuit armis uindicare. Primus inuasit insulam Marcus Antonius, cum ingenti quidem uictoriae spe atque fiducia, adeo ut pluris catenas in nauibus quam arma portaret. Dedit itaque poenas uecordiae. Nam plerasque naues intercepere hostes, captiuaque corpora religantes uelis ac funibus suspendere, ac sic uelificantes triumphantium in modum Cretes portibus suis adremigauerunt. Metellus deinde totam insulam igni ferroque populatus intra cas
Abbreviated transcription (Latin):
tiberius nero: gaditanum fretum qua primũ maris nostri
pompei uiuenes: hadriaticum. uarro terentius: aegeums
& ponticum & pamphylium. metellus : asiaticum cȩpio : ĩp
sas propontidos fauces. porcius cato: sic obditis nauibus quasi
portam obseruauit : Sic ꝑ omius aequoris portus. sinus.
latebras recessus. promunturia. freta. poene insulas: quic¬
quid piratarum fuit. quadam indagine inclusum & oppres¬
sum est ipse pompenis inoriginẽ fontẽque belli cilici ̃
nec hostes detrectauere certamena. non ex fiducia
sed quia oppressierant ausi uidebantur: sed nihil tamen am¬
plius quam ut ad primum ictum concurrerent: moxubi ar¬
cum fusa undique rostra uiderunt: abiectis statim telis.
remisq plausu undique pari quod supplicantiũ signũ fuit.
uitam petiuerunt: non alia tam incruenta uictoria usiũ¬
quam sunius: sed nec fidelior inposterum reꝑta gens ulla
est: idque pros pectum singulari consilio ducis: qui man¬

Expanded text:
Tiberius Nero Gaditanum fretum, qua primum maris nostri Tiberius Nero Gaditanum fretum, qua primum maris nostri mpei iuvenes Hadriaticum, Varro Terentius Aegaeum et Ionicum, Pamphylium Metellus, Asiaticum Csas Propontidos fauces Porcius Cato sic obditis nauibus quasi portam obserauit. Sic per omnis aequoris portus, sinus, latebras, recessus, promunturia, freta, paeninsulas quidquid piratarum fuit quadam indagine inclusum et oppressum est. Ipse Pompeius in originem fontemque belli Ciliciam. Nec hostes detrectauere certamen. Non ex fiducia, sed quia oppressi erant, ausi uidebantur; sed nihil tamen amplius, quam ut ad primum ictum concurrerent. Mox ubi circumfusa undique rostra uiderunt, abiectis statim telis remisque plausu undique pari, quod supplicantium signum fuit, uitam petiuerunt. Non alia tam incruenta uictoria usi umquam sumus; sed nec fidelior in posterum reperta gens ulla est. Idque prospectum singulari consilio ducis, qui mari
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus. a facie romarus prȩbiuss&: pontia ꝑerrorem lon¬
gius cadentes. umbras suas quasi hostium corpora petebant
t midiri dates quidem nocte illa debellatus est: nihil enim
postea ualuit: quam quã omrua expertus more anguiũ.
qui obtrito capite: postremũ cauda minantur: quippe
cum effugiss& hostem: coldios. siciliae quoq litora. & cãpa¬
niam nostram: subito aduentu terrere uoluit: sic felix¬
& dignus iuctoria pompeius uisus est: & mithridaticę pro¬
uinciȩ factus accessio. ille disꝑsam tota mari pestem senieb
& inperpetuum uolens ex tinguere : excuiguere diuino quo¬
dam apparatu aggressus est. quippe cumclassibus suis & so¬
ciabilibus rhodiorum abundar& : pluribus legatis atq:
prȩfectis utraq ponti & oceani ora com plexis est. gelli¬
us tus comari inpositus. plotius: siculo gratillius lic usticũ
sinum pompeius gallicum obsedit: torquatus: bale aricũ.

Expanded text:
hostibus, a facie Romanis praebuisset, Pontici per errorem lonhostibus, a facie Romanis praebuisset, Pontici per errorem longius cadentis umbras suas quasi hostium corpora petebant. Et Mithridates quidem nocte illa debellatus est. Nihil enim postea ualuit, quarquam omnia expertus more anguium, qui optrito capite postremum cauda minantur. Quippe cum effugisset hostem Colniam nostram subito aduentu terrere uoluerunt. Sic Cilix dignus uictoria Pompei uisus est et Mithridaticae prouinciae factus accessio. Ille dispersam toto mari pestem semel et in perpetuum uolens exstinguere diuino quodam adparatu adgressus est. Quippe cum classibus et suis et socialibus Rhodiorum abundaret, pluribus legatis atque praefectis utraque Ponti et Oceani ora complexus est. Gellius Tusco mari inpositus, Plotius Siculo; Atilius Ligusticum sinum, Pomponius Gallicum obsedit, Torquatus Balearicum,
Abbreviated transcription (Latin):
inpontico mari aggressa tempestas tamfoe das trage
lacerquit : ut naualis belli instar efficer&. plane quasi lu¬
cullus quodam cum fluc̃tibus procellisq comniertio debellan¬
dum tradidisse regem uentis uideretur. Iattri tae ram
omnes ualidis simi regni uires erant: sed aninius nalis au¬
grbantur: Itaque conuersus ad ꝓximas gentes totum pene
orientem ac seꝑtentrionem ruitia sua inuoluit: hibericuas¬
pii albadu & utrȩque sollicitantur armoeniae: perque
omnuia decus: & nomeni & ticulos pompeio suo fortiina
quer ebant: Iui ubi nouis motibus ardere asiam uid&. alios¬
que exalis ꝓdire roges nbil cuneitondum ratus. priuise
inter segentium robora coirent. statim ponte nauibus
facto: omniũ ante se primus transit eufratem. regemque.
fugientem media nactus armeorua: quanta felicitas
uiri. uno ꝓelio confecit: nos turna ea dimicatio fuit: & lu¬
na in partibus: quippe quasi commulitans. cumatergo se

Expanded text:
in Pontico mari adgressa tempestas tam foeda strage in Pontico mari adgressa tempestas tam foeda strage lacerauit, ut naualis belli instar efficeret, planeque ut Lucullus quodam cum fluctibus procellisque commercio debellandum tradidisse regem uentis uideretur. Adtritae iam omnes ualidissimi regni uires erant, sed animus malis augebatur. Itaque conuersus ad proximas gentes totum paene orientem ac septentrionem ruina sua inuoluit. Hiberi, Caspii, Albani et utraeque sollicitantur Armeniae, per quae omnia decus et nomen et titulos Pompeio suo Fortuna quaerebat. Qui ubi nouis motibus ardere Asiam uidet aliosque ex aliis prodire reges, nihil cunctandum ratus, priusquam inter se gentium robora coirent, statim ponte nauibus facto omnium ante se primus transit Euphraten regemque fugientem media nanctus Armenia — quanta felicitas uiri! — uno proelio confecit. Nocturna ea dimicatio fuit et luna in partibus. Quippe quasi commilitans cum a tergo se
Abbreviated transcription (Latin):
ita ille deintegro auctis maiorẽ in modũ copiis. tota deniqut
regni sui mole. inasiam rursus mari terra. flumiNubusq̃
ueniebat: sciticum nobilis ciuitas arce nioerubis. pordi.
turribus que marmoreis: a siaticȩ plagae litora illustrat
Hanc ille quasi alteram romami toto inuaserat bello seqd st¬
duciam oppidanis resistendi: nuntius fecit doceris aduo¬
tare lucullũ qui horribile dictu ꝑmedias hostium naues
ut resuspensus & pedibus. iter ad gubernans: uidentibus
ꝓcul quasi marina pistris euaserat: mox clade conuersa
cum ex mora obsidentem regem & ex fanie pestilentia ur¬
guerie : recedentem lucullus assequitu. adeo que cecidit
ut graruciis & aes opus amines cruenti redderentur Prex
callidus romanae quuc auaritiae peritus. spargi afgien¬
tibus sarcuias & pecuruamꝰ ussit. qua sequentes moraret̃
Nec felicior inmari: quam interra fuga: quippe centum
am plius nauium classem. apparatum que belli grauem.

Expanded text:
ita ille de integro, auctis maiorem in modum copiis, tota denique ita ille de integro, auctis maiorem in modum copiis, tota denique regni sui mole in Asiam rursus mari terra fluminibusque ueniebat. Cyzicum, nobilis ciuitas, aree, moenibus, portu turribusque marmoreis Asiaticae plagae litora inlustrat. Hanc ille quasi alteram Romam toto inuaserat bello. Sed fiduciam oppidanis resistendi nuntius fecit, docens aduentare Lucullum, qui — horribile dictu — per medias hostium naues utre suspensus et pedibus iter adgubernans, uidentibus procul quasi marina pristis euaserat. Mox clade conuersa, cum ex mora obsidi regem fames et ex fame pestilentia urgueret, recedentem Lucullus adsequitur adeoque caedit, ut Granicus et Aesepus amnes cruenti redderentur. Rex callidus Romanaeque auaritiae peritus spargi a fugientibus sarcinas et pecuniam iussit, qua sequentes moraretur. Nec felicior in mari quam in terra fuga. Quippe centum amplius nauium classem adparatu belli grauem
Abbreviated transcription (Latin):
&oliempon. euertit. isaurumq ipsam arcẽ ciliciae urde
conscius sibi magnilaboris: isaurici cognomet sdanuae¬
uit. Nonideo tamere tot cladibus domie iterin seconti nee
potuerunt. sedut quędim ammalia quibus aquam terraq
incolendi gomina natura est : subipso hostis recestu inpa¬
tentes soli: inaquas suas resiluerunt: & aliquaneo latus
mortuorion. sacris suis famie que domautt:. oraures ureubo¬
moratque bocotia presidia regis dispulisse&e⁊omine s eepuas
uno apidd chierordiam. apud orthonie. non alterdibelle
uis sipautt: Statimque inasiam trans gressus. ꝓp sunrsppori¬
ote quon ceret malus& ⁊ c tam qudem haner atiae stuũ
silla damorit ictum componticis foeduo recepci bieeiuã
tt i iur sas tao noufregit ea res pontieos. sed mendit
Iiuppe rex asia eteuropa quodã modo inescatus non iam. seo
quia amiserat quasi raptam belli iure repetebat: Igiti. ut
extincta parum fidelit̾ incendia maiore flam nia reuiuescant

Expanded text:
et Olympon euertit Isaurosque ipsam arcem Ciliciae, unde et Olympon euertit Isaurosque ipsam arcem Ciliciae, unde conscius sibi magni laboris Isaurici cognomen adamauit. Non ideo tamen tot cladibus domiti terra se continere potuerunt; sed ut quaedam animalia, quibus aquam terramque incolendi gemina natura est, sub ipso hostis recessu inpatientes soli in aquas suas resiluerunt, et aliquanto latius mortuorum sacris suis famaeque donavit. Mox cum Euboea atque Boeotia praesidia regis depulisset, omnis copias uno apud Chaeroniam, apud Orchomenon altero bello dissipavit, statimque in Asiam transgressus ipsum oppriito quam vere maluisset. Ac tum quidem hunc Asiae statum Sulla dederat. Ictum cum Po. Itaque non fregit ea res Ponticos, sed incendit. Quippe rex Asia et Europa quodam modo inescatus non iam quasi alienam, sed, quia amiserat, quasi raptam belli iure repetebat. Igitur ut exstincta parum fideliter incendia maiore flamma reuiuescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bat proiunciam: mediam fecit. ⁊ excepts quippe parchis
qui foedis malueruit. & indis qui ad huc nos non nouerat.
omnis asia interrubrum. & caspium. & oceanum : pompeia¬
nis domita uel oppressa signis tenebatur: BELLuaA PIRA
tractus est: cilices iuaserant inaria sublatis que cõmer
rupto foedere generis humani: sic maria ibello quasi tẽpesta
to prae cduxerant: audaciam ꝑditis furiosis que latronib
dibat᷑ inquieta mithridaticis ꝓelus asia: dum sub alieni
beali umultu. exteri que regis inuidia inpuane grassanrt
oprimnum duce isidoro. contenti prexono mari crẽtauit
atq eprenas: & achaiam signum que mala eum: quolu
aspolus aurcum ipsi uocauere: latrocinabartu rionissus¬
que uicos p. seruilius. quam uis leues & fugaces mient¬
monas cegraui &e marcia cdasse turbarde nom encusi endis
uis teria suꝑat: Sed nec mari submouisse contentus ualidis¬
sumas irbes eorum & dͥiutina prȩda abundartes pbaselde

Expanded text:
bat provinciam mediam fecit. Exceptis quippe Parthis, bat provinciam mediam fecit. Exceptis quippe Parthis, qui foedus maluerunt, et Indis, qui adhuc nos nec noverant, omnis Asia inter Rubrum et Caspium et Oceanum Pompeianis domita vel oppressa signis tenebatur. BELLUM PIRATIum districtus est, Cilices invaserant maria sublatisque commerciis, rupto foedere generis te praecluserant. Audaciam perditis furiosisque latronibus dabat inquieta Mithridaticis proeliis Asia, dum sub alieni belli tumultu exterique regis inuidia inpune grassantur. Ac primum duce Isidoro contenti proximo mari Cretam inter atque Cyrenas et Achaiam sinumque Maleum, quod a spoliis aureum ipsi uocauere, latrocinabantur. Missusque in eos Publius Seruilius, quamuis leues et fugaces myoparonas graui et Martia classe turbaret, non incruenta uictoria superat. Sed nec mari submouisse contentus, ualidissimas urbes eorum et diutina praeda abundantes, Phaselin
Abbreviated transcription (Latin):
tentrionem scẏtitum iter tam quã inmaris stellis se¬
cutus: colchos cecidit: ignouit hiberiae. peꝑcit albanis
Regem collchorum oroden. positis sub ipso causa socastris
iussit in plana descendere. Ad artocen qui hiberis impera¬
bat: & obsides libos dare oro den &iam remuneratus est.
ultro ab albania sua letulum aurum. & alia donamit¬
tentem: Nec non & inmeridiem uerso agmine: libanum
syriae. damascum que trans gressus. ꝑnemora illa odorita
ꝑcuris & balsamii siluas romana signa circum tulit: Ara¬
bes si quidẽ imperar& pręsto fuere hiero solimã defendere
temptauere uidaei Uerum hȩc quoque & intrauit: & iu¬
dit illud grande im pie gentis archanum. patens sub aureo
uticȩlo: Dissidentibus que deregno fratribus arbiter factus
regnare iussit hircanum: aristobolo quia renoueͬbat eam
ren: catenas dedit Sic ponpeio duce p̃ .r̃. totam qualatis¬
sima est asiam ꝑuagatus. quam extremam imperu habe¬

Expanded text:
tentrione Scythicum iter tamquam in mari stellis setentrione Scythicum iter tamquam in mari stellis secutus Colchos cecidit, ignouit Hiberiae, pepercit Albanis. Regem colchorum Oroden, positis sub ipso Caucaso castris, iussit in plana descendere, at Artocen, qui Hiberis imperabat, et obsides libultro ab Albania sua lectum aureum et alia dona mittentem. Nec non in meridiem verso agmine Libanum Syriae Damascumque transgressus per nemora illa odorata, per turis et balsami silvas Romana signa circumtulit. Arabes, si quid imperaret, praesto fuere. Hierosolyma defendere temptavere Iudaei; verum haec quoque et intravit et vidit illud grande inpiae gentis arcanum patens, sub aurea vite caelum. Dissidentibusque de regno fratribus arbiter factus regnare iussit Hyrcanum; Aristobolum, quia renovabat imperium, in catenas dedit. Sic Pompeio duce populus Romanus totam,qua latissima est, Asiam pervagatus, quam extremam imperii habe
Abbreviated transcription (Latin):
etara .e. humana omtua atque diuina iura uiolata sunt
Sedhic terror asiae : europam quoque regi aperiebat: ita que
missis archelaone. optole moque prȩfectis: excepta rhodo
quȩ pronobis firmius stece. caecerum cyclades. delos euboca
& ipsum gretiae decus athenae tenebantur. Italiam iam
ipsam que urbem romam : regius torror afflabat : itaq̃
.L. silla festinat. uir armis optimus. parique uiolentia ruen¬
tem ulterius hostem. quadam quasi manu reppiulitare
Primnam que athenas urbem quiscreder& s frugum parentẽ
obsidione ac fame adlinanis ebos campult mox subriato
bos phoron. indi
ꝑthiaciam. macedoniã. & greciam transilire. sic italiam
nec opinatus inuadere. tantum cogitauit ꝑdefectionem
interim magnus rebellis. asiae reliquias sequens: ꝑ diũsa
gentium terrarum que uolitabat: nunc sub orientem
se cutus armeruos: captis impso capite gontis arta¬
xatis. ẜN supplicẽ iussit regnare tẏgranem. at insep¬

Expanded text:
et arae, humana omnia atque diuina iura uiolata sunt. et arae, humana omnia atque diuina iura uiolata sunt. Sed hic terror Asiae Europam quoque regi aperiebat. Itaque missis Archelao Neoptolemoque praefectis, excepta Rhodo, quae pro nobis firmius stetit, ceterae Cyclades, Delos, Euboea et ipsum Graeciae decus Athenae tenebantur. Italiam iam ipsamque urbem Romam regius terror adflabat. Itaque L. Sulla festinat, uir armis optimus, parique uiolentia ruentem ulterius hostem quadam quasi manu reppulit. Primumque Athenas urbem — quis crederet? — frugum parentem, obsidione ac fame ad humanos cibos compulit; mox subrutus Bosporon, inde per Thracen Macedoniamque et Graeciam transilire, sic Italiam nec opinatus inuadere tantum cogitauit! Sed defectiointerim Magnus rebellis Asiae reliquias sequens per diuersa gentium terrarumque uolitabat. Nam sub orientem secutus Armenios, captis, ipso capite gentis, Artaxatis supplicem iussit regnare Tigranen. At in sep
Abbreviated transcription (Latin):
prrro quat tuor detim anni hannibali suffecerint. ille
per xl. annos resticit donec tribus ingentibus bellis subaistus
felicitet te syllae uirtute luculli magnitudine ꝓompei
consumeretur: ICausam quidẽ illius belli parce. dederat
aputiꝰ casium legatum at trectari terminos suos:ani com¬
de bidr uico : Cae terum clatus animis ingentibus.
asiae totius & siposs& europae cupiditate ces: flagra¬
bat Spẽ acfiduciam clabant nor̃a uitia quippetum cuu¬
libus bellis dis iungeremur: Itiuitabat occasio. nudumq
tato tempore inlassos simulat que districtos subitus ctur¬
bo pontia belli abul tima ueluti specula septem trioruis
cerupit Primus statim impetus belli bithyniam raprat:
Asia indepari terrore correpta est. ec cunc tanter adregẽ
a burbibus nostris populisque descitum est: Aderat. insta¬
bat seuitia quasi uirtute utebatur: Namquid atrocius
uno eius edicto. cum onmes qui inasia forent roma nae
ciuitatis homines int̾fia iussit : tum quidẽ domus. templa.

Expanded text:
rrho, quattuordecim anni Hannibali suffecerint, ille per quadraginta annos restitit, donec tribus ingentibus bellis subactus felicitate Sullae, uirtute Luculli, magnitudine Pompei consumeretur. Causam quidem illius belli praetenderat apud Cassium legatum, adtrectari terminos suos a Nicomede Bithyno; ceterum elatus animis ingentibus Asiae totius et, si posset, Europae cupiditate flagrabat. Spem ac fiduciam dabant nostra uitia; quippe cum ciuilibus bellis distringeremur, inuitabat occasio, nudumque tato tempore in lassos simul atque districtos subitus turbo Pontici belli ab ultima ueluti specula septentrionis erupit. Primus statim impetus belli Bithyniam rapuit, Asia inde pari terrore correpta est, nec cunctanter ad regem ab urbibus nostris populisque descitum est. Aderat, instabat, saeuitia quasi uirtute utebatur. Nam quid atrocius uno eius edicto, cum omnes qui in Asia forent Romanae ciuitatis homines interfici iussit? Tum quidem domus templa
Abbreviated transcription (Latin):
nisi paruiss&: securi destricta imperator meca moris
nauigandi fecit audaciam. Mox deuentis remisq ꝓpe¬
ratumest. tantusq terror hostia aduentus poeniis fuit
ut apertis poene mortis carthago caperetur IPrima
belli premium fuit ciuitas clipea. prima eñi apunco
litore quasi arf & specula ꝓcurrit. & hiȩc & ccc amplius
castella uastata sunt Me̾cũ hominubus sed cum mons¬
tris quoq dimicatũ ÷. cum quasi inuuidictam a frice
nata mirȩ magnitudinuis serpenis. pofita apud bagradã
castra uexar&: Sed oninuũ uictor regulus ciun terrore
nonunus su latȩ circũ tuliss&. cumq magnam uim u¬
uentutis. ducesq ipsos aut coepiss&. aut haber& in uin¬
culis. clas semq ingenti predahonus tis dr̃ aliqua rẽ cum

Expanded text:
nisi paruisset securi destricta imperator metu mortis nisi paruisset securi destricta imperator metu mortis navigandi fecit audaciam. Mox deinde ventis remisque prosperatum est tantusque terror hostici adventus Poenis fuit, ut apertis pene portis Chartago caperetur. Prima prooemium belli fuit civitas Clypea: prima enim a Punico litore quasi arx et spectacula procurrit. Et haec et trecenta amplius castella vastata sunt. Nec cum hominibus, sed cum monstris quoque dimicatum est, cum quasi in vindictam Africae nata mirae magnitudinis serpens posita apud Bracadam castra vixaverit. Sed omnium victor Regulus cum terrorem nominis sui latae circumtulisset, cumque magnam vim iuventutis ducesque ipsos aut cepisset aut haberet in vinculis classemque ingenti praeda onustam et trium
Abbreviated transcription (Latin):
poenorum agri gento. drepanis. panhor. moeri coli.¬
lybaeo decraxit Trepidatum est semel circa merinensiũ
saltum : sed eximia uirtute calpurni flammȩ tribuni
militum: euasimus. qui lecta. cec manu. infestum & infes¬
sum ab hostibus tumulum occupauit. ad eoq moratus hos¬
tes dum exercitus omnus euader& Acsic pulcberrimo
exitu thermo pylarum & leonudȩ famam adaequa uit:
Hoc ill ustrior noster: quod expeditioni tantȩ suꝑ fuit¬
& suꝑ uixit. lic& nihil scripserit sanguine IL. cornelio sci¬
pione : cum iam sicilia suburbania ess& populi roma¬
Ni prouncia serpente latius bello: sardiruam annexãq:
ei cossuram transit olbiae hic baleriae urbis extidio
incolas terruit. ad eoq omnes terra mari poenos ex¬
pugnauit: ut iam uictoriȩ nihil nisi africa ipsa restar&
¶ Matilio regulo duce: iamminafricã nauigabat bellum
Necde erant qui ͥ pso punici maris nominie acterrore

Expanded text:
Poenorum Agrigento, Drepanis, Panhormo, Eryce LiPoenorum Agrigento, Drepanis, Panhormo, Eryce Lilybaeoque detraxit. Trepidatum est semel circa Camerinensium saltum, sed eximia uirtute Calpurni Flammae tribuni militum euasimus. Qui lecta trecentorum manu insessum ab hostibus tumulum occupauit adeoque moratus est hostes, dum exercitus omnis euaderet. Ac sic pulcherrimo exitu Thermopylarum et Leonidae famam adaequauit, hoc inlustrior noster, quod expeditioni tantae superuixit, licet nihil inscripserit sanguine. Lucio Cornelio Scipione consule, cum iam Sicilia suburbana esset populi Romani proue Corsicam transiit Olbiam. Ibi Ateriae urbis excidio incolas terruit adeoque omni terra et mari Poenos purgavit, ut iam victoriae nihil nisi Africa ipsa restaret. Marco Atilio Regulo duce iam in Africam navigabat bellum. Nec defuerant qui in ipso Punico maris nomine ac terrore
Abbreviated transcription (Latin):
anchoris stecit ut non arte factae : sed quodam mu¬
nere deorum conuersȩ innaues atque mutatę arbores ui¬
derentur: Iꝑ roelii uero fama mitabilis : cim illas celeres
uolucresq hostium naues. hegraues tardaeq conp̃ hende¬
rent: Longae illis nauticȩ artes. detorquere remos. & lu¬
dificari fuga rostra: Ingectac enimfereeae manus ma¬
china eq aliȩ antecertam̃: multũ ab hoste deri se. coactiq
hostes: quasi in solido decernere: Uictor ergo apud lipras
mersa & fugata hostium classe: primum illũ martamũ
egit triũphum: Cuuis quod gaudiũ fuit. cum dũ illius
imperat non contentus unius diei triumpho: ꝑlutam
omNẽ ubi acena redir& pręlucere funalia. precinere
sibi tibias iussit. quasi cotidie triumphar&: Pretanta
huius iuictoria. leue huius proelii damnũ fuit Alter
consulũ int̃ceptus asina cornelius. quisimulato collo quo
euocatus atq ita oppressus: fuit ꝑfidiae punucae do¬
cumentum  Calatino dictatore : fere omnia presidia

Expanded text:
anchoris stetit, ut non arte factae, sed quodam munere deorum conuersae in naues atque mutatae arbores uiderentur. Proelii uero forma mirabilis, cum illas celeris uolucresque hostium naues hae graues tardaeque comprehenderent. Longe illis nauticae artes, detorquere remos et ludificari fuga rostra. Iniectae enim ferreae manus machinaeque ualidae, ante certamen multum ab hoste derisae, coactique hostes quasi in solido decernere. Victor ergo apud Liparas mersa aut fugata hostium classe primum illum maritimum egit triumphum. Cuius quod gaudium fuit, cum Duilius imperator, non contentus unius diei triumpho, per uitam omnem, ubi a cena rediret, praelucere funalia et praecinere sibi tibias iussit, quasi cotidie triumpharet. Prae tanta huius uictoria leue huius proelii damnum fuit alter consulum interceptus Asina Cornelius; qui simulato conloquio euocatus atque ita oppressus, fuit perfidiae Punicae documentum. Calatino dictatore fere omnia praesidia
Abbreviated transcription (Latin):
domiti terra se continere potuerunt: sed ut quaedam animalia.
quihus aquam terramque incolendi gemina natura est: Suh iPS0
nostis recessu inpatientes soli in aquas suas resiluerunt, et ali¬
quanto latius quam prius. Sic illos quoque ante mox suhrupto¬
piraci portu. sex quoque et amplius muris postquam domue.¬
rat ingratissimos hominum. ut ipse dixil: in honorem tamen¬
mortuorum sacris suis sameque domarit. Bd. O. Ialia.P. Gd¬

Expanded text:
domiti terra se continere potuerunt; sed ut quaedam animalia, quibus aquam terramque incolendi gemina natura est, sub ipso hostis recessu inpatientes soli in aquas suas resiluerunt, et aliquanto latius quam prius Siciliae quoque litorPiraei portus sex aut amplius muris cinctus. Postquam domuerat ingratissimos hominum, tamen, ut ipse dixit, in honorem mortuorum sacris suis famaeque donavit. Mox cum
Abbreviated transcription (Latin):
iis iiuicto senatui extorsit : Uerum in ins ipsis seditio¬
nibus principem popłm non merito sus pexeris Si quidẽ
nunc lib tanteni. nunc pudicitiã. tum natalium dig¬
nitatem bonorum decora. & insignia: uindicauit:
Int̃q haec omniia : nullius acribor aistos quam lib̵tatis
fuit. nullaq inp̃tium eius potuit largitione corrum¬
pi. ¶Cum ut in magno & indies maiore populo. inte¬
rim ꝑniciosi ciues exsis te̾rent largitione : cassium
agraria lege suspectum regiȩ dominationus. p̃senti
morte multauit: Ac des purio quidẽ : supplicrum
pat̃ ipsius sumsit : Hunc quinti dictatoris imperio.
inmedio foromagister equitum seruilius ahala con¬
fodit: Mam lium uero capitolii uindicẽ. quia pleroq
debitorum liberaberat. altius se & inciuilius efferentẽ
abilla quam defenderat arce deiecit: Ialas domi ac foris.
talis pace belloq popuilus .r̃. fretum illud adoliscen¬

Expanded text:
uis inuito senatui extorsit. Verum in his ipsis seditiouis inuito senatui extorsit. Verum in his ipsis seditionibus principem populum non immerito suspexeris. Si quidem nunc libertatem, nunc pudicitiam, tum natalium dignitatem, tum honorum decora et insignia uindicauit, interque haec omnia nullius acrior custos quam libertatis fuit, nullaque in pretium eius potuit largitione corrumpi, cum ut in magno et in dies maiore populo interim perniciosi ciues exsisterent. Spurium largitione, Cassium agraria lege suspectum regiae dominationis praesenti morte multauit. Ac de Spurio quidem supplicium pater ipsius sumpsit, hunc Quincti dictatoris imperio in medio foro magister equitum Seruilius Ahala confodit. Manlium uero Capitolii uindicem, quia plerosque debitorum liberauerat altius se et inciuilius efferentem, ab illa ipsa quam defenderat arce deiecit. Talis domi ac foris, talis pace belloque populus Romanus fretum illud adulescen
Abbreviated transcription (Latin):
iustita. cuntamen traditos fasces regio quodã fu¬
rore retinebant.Ante caeteros : appius eo iisolentiȩ
clatus est. ut ingenuam uirginẽ st upro destinara
oblitus & lucretiȩ & regum & iuris quod ipse composue¬
rat: itiq cum opp̃ssã iudicio filiam trahi inseruitute
uidera iurginis pat̃ : nihil cuictatus in medio foro
manusua intfecit. ad motisq signis commilitonuo
teat erums dominationẽ obsessam arinis incarcerem
ecatenas abauentino monte detraxr. St erctam
sed itione ecitauit matrimonorum digrittis
ut p lebes cumpatricus uingerentu : Quitũ nultus
ꝙ monte ⁊ aruculo duce canuleio tr .pl. ex irsit
Iuartam honorum cupido ut plebes quoque magis¬
tratus ercarentur: Fabius anbustus duaruim pat
alteram sulpicio patrici sanguiniis dederat. alteram
sonũ ignotum penatibus suis ex pauerat: asorore satis
insolenter inrisa non iniuriam tulit: Itaque nactus tri¬
bunatum: honorum & magistratuũ consortium quã¬

Expanded text:
iustitia, cum tamen traditos fasces regio quodam fuiustitia, cum tamen traditos fasces regio quodam furore retinebant. Ante ceteros Appius eo insolentiae elatus est, ut ingenuam uirginem stupro destinaret, oblitus et Lucretiae et regum et iuris quod ipse composuerat.Itaque cum oppressam iudicio filiam trahi in seruitutem uideret Virginius pater, nihil cunctatus in medio foro manu sua interficit, admotisque signis commilitonum totam eam dominationem obsessam armis in carcerem et catenas ab Auentino monte detraxit. Tertiam seditionem excitauit matrimonio rum dignitas, ut plebei cum patriciis iungerentur; qui tumultus in monte Ianiculo duce Canuleio tribuno plebis exarsit. Quartam honorum cupido, ut plebei quoque magistratus crearentur. Fabius Ambustus duarum pater alteram Sulpicio patricii sanguinis dederat, alteram sonum ignotum penatibus suis expauerat, a sorore satis insolenter inrisa, iniuriam non tulit. Itaque nanctus tribunatum honorum et magistratuum consortium quam
Abbreviated transcription (Latin):
uindicauit sCum senatu quoque uchementius aequo bonoq
certatum est adeo. ut relictis sedibus solitudinẽ a inter¬
tum patriȩ suȩ munaretur : sPrima discordia ob inpoten¬
tiam feneratorũ. quibus interga quoq seruiliter seu¬
entibus: in sacrum. montẽ plebs armata secessit: E greq
nec nisi tribiios impetrassa. maenenia grippae facund
& sapientis uri auc toritate reuocã est Extat oratio¬
nis antiq̃i satis efficax ad concordiã fabula : quadis sed isse
int̃se quondã humanos dixit artus quod omnubus ope¬
re fungentib: solus uent̃ immuns ager&. Deinde mo¬
ribundos a se iunctione. redisse ingratiã. quanido sensũ¬
sent quod eius oꝑa redactis in sangiunẽ cybis in rigarent᷑
Seciidã murbe media: decẽuiratus libido conflautt
allato agecia: Leges decẽ principes lecti iubente popło
conscripserant. ordinataq erat induo decim tabulis tota

Expanded text:
uindicauit. Cum senatu quoque uehementius aequo bonoque uindicauit. Cum senatu quoque uehementius aequo bonoque certatum est, adeo ut relictis sedibus solitudinem et interitum patriae suae minaretur. Prima discordia ob inpotentiam feneratorum. Quibus in terga quoque seruiliter saeuientibus, in sacrum montem pleps armata secessit aegreque, nec nisi tribunos impetrasset, Meneni Agrippae, facundi et sapientis uiri, auctoritate reuocata est. Exstat orationis antiquae satis efficax ad concordiam fabula, qua dissedisse inter se quondam humanos dixit artus, quod omnibus opere fungenti bus solus uenter immunis ageret; deinde moribundos ea seiunctione redisse in gratiam, quando sensissent quod eius opera redactis in sanguinem cibis inrigarentur. Secundam in urbe media decemuiratus libido conflauit. Adlatas a Graecia leges decem principes lecti iubente populo conscripserant, ordinataque erat in duodecim tabulis tota
Abbreviated transcription (Latin):
Iaet est secuida aetas populi romẽni & quasi adoles¬
centia quamaxime uiruit. & quodam flore uircutis
exarsit ac feruuit. Itaque merat quędam adhuce ex
pastoribus feritas quiddã spirabat indomitum Inde est
quod exercitus postumium imperatorẽ infitiantem quas
ꝓmiserat prȩdas facta in castris seditione lapidauit.
quod sub appio claudro noluit uincere hostem: cõposs&.
quod duce ualerio nerone detrectantibus plerisq militiã
fracti consulis fasces: Inde quod clarissimos principes quod
ad uersa rentur uoluntati suȩ exsulatione multauit
ut coriolanũ colore agros iubentem: Nec minus ille fero¬
citer iniuriã armis uindicass&. nisi quodiam inferentem
signa filiũ mat̾ ueturia lacrumis suis exarmauit Ut
ipsum camillum : quod inique interplebem & exercitũ
diuisisse uer entem prȩcedam uidetur: Sed melior
icapta urbe consenuit : & mox supplices dehoste gillo

Expanded text:
Haec est secunda aetas populi Romani et quasi adulesHaec est secunda aetas populi Romani et quasi adulescentia, qua maxime viruit et quodam flore virtutis exarsit ac ferbuit. Itaque inerat quaedam adhuc ex pastoribus feritas, quiddam adhuc spirabat indomitum. Inde equod exercitus Postumium imperatorem, infitiantem quas promiserat praedas, facta in castris seditione lapidauit; quod sub Appio Claudio noluit uincere hostem, cum posset; quod duce Volerone detrectantibus plerisque militiam, fracti consulis fasces. Inde clarissimos principes, quod aduersarentur uoluntati suae, exsulatione multauit, ut Coriolanum colere agros iubentem — nec minus ille ferociter iniuriam armis uindicasset, nisi quod iam inferentem signa filium mater Veturia lacrumis suis exarmauit — ut ipsum Camillum, quod inique inter plebem et exercitum diuisisse Veientem praedam uideretur. Sed hic melior in capta urbe consenuit et mox supplices de hoste Gallo
Abbreviated transcription (Latin):
quam alas quastimuerit cum turribus sius beluas quȩ non
sine sensu captiuitatis sum mussis ceruicitius uictores
equos sequebantur: BELLUM PICENIS
mnis mox italia pacem habuit: Iuid enim post taren¬
tum auderent. nisi quod ultro ꝑsequi socios hostiũ pla¬
cuit. Domiti ergo picentes. & caput gentis asculũ. sempnio
duce uit remente int̃peliũ campo: tellurem deam ꝓnus¬
sa aede placauit: BELLUM SALENPINCM
alentirii picentibus additi. caputq. regioibus brun¬
disiũ inclyto portu: matilio duce Et in hoc certamine
uictoriȩ prȩtium templũ sibi pastoria pales ultro po¬
poscit: BELLUN NOLSINENS E
ostremi italicorum infid. mansere uolsini opulentissi¬
mi & ruscorum inplorantes opem aduersus seruos quoð¬
dam suos. quilib̾tatẽ ad ominuis datã : in ipsos erexeranit
trans lataq insere publica: dominabantur: Sed hi quoq
duce fabio gurgite poenas deder̃  Dese di RIONIbuS

Expanded text:
quam illas, quas ita timuerat, cum turribus suis beluas, quae non quam illas, quas ita timuerat, cum turribus suis beluas, quae non sine sensu captivitatis summissis cervicibus victores equos sequebantur. BELLUM PICENS 1 OMNIS mox Italia pacem habuit—quid enim post Tarentum auderent?—nisi quod ultro persequi socios hostium placuit. domiti ergo Picentes et caput gentis Asculum Sempronio duce, qui tremente inter proelium campo Tellurem deam promissa aede placavit. BELLUM SALLENTINUM SALLENTINI Picentibus additi caputque regionis Brundisium inclito portu M. Atilio duce. In hoc certamine victoriae pretium templum sibi pastoria Pales ultro poposcit. BELLUM VOLSINIENSE Postremi Italicorum in fidem venere Volsinn, opulentissimi Etruscorum, inplorantes opem adversus servos quondam suos, qui libertatem a dominis datam in ipsos erexerant translataque in se re publica dominabantur. Sed hi quoque duce Fabio Gurgite poenas dederunt. DE SEDITIONIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
parcẽ italie forcissimas gentes opulentissimas urbes ubrimas q
regiones inditionẽ redegisse.s Aut quid adeo fidẽ suꝑ &
ꝗsi principia belli cum exitu conferant᷑ & Uictor pͥmo pelio
perrus totam trementẽ cãpaniam liriam fregellasq popu¬
Iapide: oculos trepidȩ ciuitatis fumo acpuluere impleuit
Codẽ posterbis ex uto castris bis saucio & in grecim suam
transmare eterris fugato. pax && quies & canta deo pulentis¬
simis totgentibus spolia. ut uistoriam suam romia non
caper& Lec enim temere ullus pul chrior inurbem dut
speciosior triumphus intrauit Ante hunc diem. nibil nisi
pecora uulscorum. greges sabinorum capenta gallorũ
fracta samautin arma uidisses : Tum sic aptiuos aspice¬
res molos si thessali macedones bruttius apulus atque lu¬
canus: si pompas: aurim purpumi signa tabulae tarenti¬
nae quedelicie sed nihil libentius popuilus romanius aspex

Expanded text:
partem Italiae, fortissimas gentes, opulentissimas urbes uberrimasque partem Italiae, fortissimas gentes, opulentissimas urbes uberrimasque regiones subegisse? Aut quid adeo fidem superet, quam si principia belli cum exitu conferantur? Victor primo proelio Pyrrhus, tota tremente Campania Lirim Fregellasque popu vicensimo lapide oculos trepidae civitatis fumo ac pulvere inplevit. Eodem postea bis exuto castris, bis saucio et in Graeciam suam trans mare ac terras fugato, pax et quies et tanta de opulentissimis tot gentibus spolia, ut victoriam suam Roma non caperet. Nec enim temere ullus pulchrior in urbem aut speciosior triumphus intravit. Ante hunc diem nihil praeter pecora Vulscorum, greges Sabinorum, carpenta Gallorum, fracta Samnitium arma vidisses: tum si captivos aspiceres, Molossi, Thessali, Macedones, Brittius, Apulus atque Lucanus; si pompam, aurum, purpura, signa, tabulae Tarentinaeque deliciae. Sed nihil libentius populus Romanus aspexit
Abbreviated transcription (Latin):
nanimitatẽ : Iuinam illifuerunt uiri quos abelefantis pri¬
mo proelio obrutos accepimus.  Om̃ĩ uulnera impectore.
quidã hostibus suis immortui. omniũ in marubus enses
& relictȩ inuultibus mine. & inpsa morte ira uiuebat: qđ
ado pyrrus miratus est : ut dicer& Oquã facile erat orbis
imꝑiũ occupare. aut mihi romanis miltib: aut merege
romanuis : Iuȩ aut̃ eorum qui suꝑ fuerunt in reparando
exercitu festinatio .o cũpyrrus uideo me inquit plane
fuit : cumporante apio cacco pulsi cum muneribus suis ab
urbe legati. Int̃ rogaiti regisuo quid dehostuĩ sede sentirenit
urbem templũ sibi uisam : senatum regnum eẽ cũfiterent
caput afferentẽ curius remusit fabriaꝰ oblatam sibi arege inipu
partem repudiaũ uł inpace cũ curiꝰ fictilia sua sanitico p̃fer¬
i& auro. fabriciꝰ decẽ pondo agenti circa rufinum cumsu¬
larem uirur quasi luxuriam censoria grauitate dãpnar&

Expanded text:
nanimitatem. nanimitatem. mo proelio obtritos accepimus? Omnium uolnera in pectore, quidam hostibus suis morte sua conmortui, omnium in manibus ensis, et relictae in uoltibus minae, et in ipsa morte ira uiuebat. Quod adeo Pyrrhus miratus est ut diceret «o quam facile erat orbis imperium occupare, aut mihi Romanis militibus, aut me rege Romanis». Quae autem eorum qui superfuerunt in reparando exercitu festinatio, cum Pyrrhus «uideo me»,inquit, «planfuit, cum perorante Appio Caeco pulsi cum muneribus suis ab urbe legati interrogant! regi suo, quid de hostium sede sentirent, urbem templum sibi visam, senatum regum esse concessum cocaput offerentem Curius remisit, Fabricius oblatam sibi a rege imperii partem repudiavit; vel in pace, cum Curius fictilia sua Samnitico praeferret auro, Fabricius decem pondo argenti circa Rufinum consularem virum quasi luxuriam censoria gravitate damnaret.
Abbreviated transcription (Latin):
primã aciem rursus elefantis: unũ ex his pullum. ad act
incaput teli gauis ictus auercit Quicũ ꝑstragem suoꝵ
percurrens stridore quereretur: mat̃ agnouit. & quasi
um dicar& : exiluit : Tum om̃ia circa quasi hostilia graui
mole ꝑmiscuit: Ac sic eȩdẽ faere quę primã iuictoriã
abstulerant. sec undã parẽ fecerant: terciã sine contro¬
uersia tradider̃: Nec uero tantum armis & in cam¬
pis sed & in consilus quoq & domi intra urbem cum rege
pyrro dimicatum est. Iuippe post primam uictoriam. rex¬
callidus intellecta uirtute romana statim desꝑauit armis
indulgent̃ habuit. & sine p̃tio restituit Missisque de in lega¬
tis in urbẽ : omnimodo annisus est. inamicrciam reciperet.¬
Sed bello & pat̾e. foris & domi omnẽ in partẽ romana uirtus
tunc se approbauit. nec alias magisquã tarentina uictoria:
ostendit populi fortitudinẽ. senatus sapientiam . ducum mag

Expanded text:
primam aciem rursus elefantis unum ex his pullum adacti primam aciem rursus elefantis unum ex his pullum adacti in caput teli gravis ictus avertit, qui cum per stragem suorum recurrens stridore quereretur, mater agnovit et quasi vindicaret, exiliit, tum omnia circa quasi hostilia gravi mole permiscuit: ac sic eaedem ferae, que primam victoriam abstulerunt, secundam parem fecerunt, tertiam sine controversia tradiderunt. Nec vero tantum armis et in campo, sed consiliis et domi coque intra urbem cum rege Pyrro dimicatum est. tellecta vir callidus virtute Romana statim desperavit armis indulgenter habuit et sine pretio restituit missisque legatis in urbem omni modo annisus est, ut facto foedereSed et bello et pace et foris et domi omnem in partem Romana uirtus tum se adprobauit, nec alias magis quam Tarentina uictoria oste
Abbreviated transcription (Latin):
clefanti cumũsi inspectaculũ belli ꝓcurrissent: Iuorum cũ
magnitudine tum deformitate & nouo odore simul aestri¬
dore consternati. qui cum in cognitas sibi beluas amplius
quam erant suspicarentur: fugam stragemq. late deder̃
In apulia de inde apud asculũ melius dimicatũ est: Curio
fabricioq cons Iam quippe bellarum terror ex oleuerat.
& gaus numicius quartȩ legionis astutus unius promos¬
chide absci sa: mori posse beluas ostenderat: Itaq & in ip¬
sas pila congesta sunt : & inturres uibrate. faces tota hostiũ
agnuna ardentibus ruinis operuerunt: Nec alius cladi fi¬
nis fuit : quã nox dirimer&. postremusq fugientium ipse¬
rex : satellitibus humero saucius in armis suis referretur:
Lucanie suprema pugna. fubarusinis quos uocant cãpis.
ducibus isdẽ qui superius Sed tunc tota luctori& exitũ
quem datura uirtus fuit: casus dedit Nam ꝓductis in

Expanded text:
elephanti conuerso in spectaculum bello procucurrissent, quorum cum elephanti conuerso in spectaculum bello procucurrissent, quorum cum magnitudine tum deformitate et nouo odore simul ac stridore consternati equi, cum incognitas sibi beluas amplius quam erant suspicarentur, fugam stragemque late dederunt. In Apulia deinde apud Asculum melius dimicatum est Curio Fabricioque consulibus. Iam quippe terror beluarum exoleuerat, et Gaius Numicius quartae legionis hastatus unius proboscide abscisa mori posse beluas ostenderat. Itaque in ipsas pila congesta sunt, et in turres uibratae faces tota hostium agmina ardentibus ruinis operuerunt: nec alius cladi finis fuit quam nox dirimeripse a satellitibus humero saucius in armis suis referretur. Lucaniae suprema pugna Sybarusinis quos vocant campis, ducibus hisdem quibus superius, sed tum tota victoria. Exitum, quem datura virtus fuit, casus dedit. Nam provectis in
Abbreviated transcription (Latin):
celebrabant. cuin remigantes litori romanas classes uident
atq hostẽ rati. emicant sine discrimine insultant Iui enĩ
aut unde romani nec satis Aderat sine mora querelam
ferens legatio Hanc quoq foede ꝑobsceNã turpẽq dic tu
contumeliã uiolant Exhinc bellũ: Sed apparatus horri¬
bilis. cum tot simul populi ꝓtarentinis cum surgerent.
omibusq uehemeritior pyrrus. qui senigrecã ex lacede¬
monus c̃ditoribus citatẽ uindicaturus. cũtotiꝰ uiribus
epiri. thessaliȩ macedoruȩ in cognitisq in id tempris elefan¬
tis mari tra. uiris. equis. armis. ad dito in suꝑ ferarum t̾rore
ueniebat: Apud heracleã & cãparuȩ fluuum lyrim: leui¬
no coñs prima pugna: Iuę tam atrox fuit: ut forentane ae
turmȩ pfectus obsidius inuectus in regẽ. turbauerit coege¬
ritq ꝓiectus insignibus proelio excȩdere Fac tum erat: insi

Expanded text:
celebrabat, cum adremigantes litori Romanas classes uident, celebrabat, cum adremigantes litori Romanas classes uident, atque hostem rati emicant, sine discrimine insultant. Qui enim aut unde Romani? Nec satis. Aderat sine mora querelam ferens legatio: hanc quoque foede per obscenam turpemque dictu contumeliam uiolant; et hinc bellum. Sed apparatus horribilis, cum tot simul populi pro Tarentinis consurgerent omnibusque uehementior Pyrrhus, qui semigraecam ex Lacedaemoniis conditoribus ciuitatem uindicaturus cum totis uiribus Epiri, Thessaliae, Macedoniae incognitisque in id tempus elephantis mari, terra, uiris, equis, armis, addito insuper ferarum terrore ueniebat. Apud Heracleam Campaniae fluuiumque Lirim Laeuino consule prima pugna, quae tam atrox fuit, ut Ferentaneae turmae praefectus Obsidius, inuectus in regem, turbauerit coegeritque proiectis insignibus proelio excedere. Actum erat, nisi