comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño colloquia: quib humana ne¬
gata sunt uerba. Le . ii.¬
ed enim occisis innocentib
istis: impleta sunt prophe¬
tiȩ uerba dicentis. Uox in rama
audita ẽ fletus & plorationis rache¬
lis flentis filios suos: & noluit cot¬
at: nemo qui aliud contra uerie
defendat. Sed duo in illa diuas
conspicio: fletus ⁊ consolatioi
contemptus. Si enim fleuit: cur
consolari contempsit: Aut si con¬
solari contempsit. cur fleuit:
Aut quomͦ competit consolari
noluisse. cui competit flesse: cũ aut
flere ñ debuit quȩ consolari con¬
tempsit. aut consolari debuit quȩ¬
ñ flere ñ potuit. cum manifestũ
sit fletus consolatione tergi: uel
certe cur indiguit fl. .x. quȩ non
indiguit consolationis sermone.
Sed noluit inquit scriptura con-¬
solari quia ñ sunt: id est noluit
consolari quia sunt. Le.u.¬
ed si iccirco noluit consolari
quia sunt. quomͦ uoluit
quasi illos qui ñ sunt: Sedut com¬
pendio iam diuersitatũ causa red¬
cdatur. conlitio a matre defletur:

Expanded text:
no colloquia, quibus humana negata sunt verba. Sed enim occisis innocentibus istis, impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama audita est fletus et plorationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit const qui abnuat, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolationis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur,
Abbreviated transcription (Latin):
lon. Surgentes q om̃s filii regis
ascenderunt singuli mulas suas: &
in itinere: fama ꝑuenit ad damd
dicens. ꝑcussit absalon om̃s filios
regis: & ñ remansit ex eis saltemuł
urrexit itaꝙ rex. & scidic Te aͥ¬
uestimenta sua. & cecidit suꝑ
ei sciderunt uestimenta sua. Res¬
pondens autẽ ionadab filius sem¬
maa fr̃is dauid. dixit. Ne estunet
dñs meus rex. qm̃ om̃s pueri filu
regis occisi sint: ammon solus mor¬
tiuis est. qm̃ in odio absalon erat
positus ex die qua oppressit sororẽ
dñs m̃s rex suꝑ cor suũ uerbum
istud dicens. om̃s filii regis occisi
sunt: qm̃ ammon solus mortuus
est. Fugit aucẽ absalon. & leua¬
uit puer speculator oculos suos &

Expanded text:
lom. Surgentesque omnes filii regis lom. Surgentesque omnes filii regis ascenderunt singuli mulas suas h.in itinere, fama pervenit ad David, dicens: Percussit Absalom omnes filios regis, et non remansit ex eis saltem unus. Surrexit itaque rex, et scidit vestimenta sua, et cedidit super ei exciderunt vestimenta sua. Respondens autem Jonadab filius Semmae fratris David dixit. Ne estimet Dominus meus Rex: quod omnes pueri filii Regis occisi sunt: Annon solus mortuus est: quoniam in odio Absalon erat positus: ex die qua oppressit Thamar dominus meus rex super cor suum verbum istud, dicens: Omnes filii regis occisi sunt: quoniam Amnon solus mortuus est. Fugit autem Absalom: et levavit puer speculator oculos suos
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitus erat ei. Porro ñ est
loquutus absalon ad ammon: nec
bonum nec malum. Oderat aucem
absalon ammon: eo qͦd uiolasset
thamar sororem suã. FR̃a .iii.¬
Actum est aucẽ post tempus¬
biennii. ut tonderentur oues absa¬
lon in baalsar: quȩ est iuxta ephta¬
im. E uocauit absalon om̃s filios
regis. uenit q ad regem: & ait ad
eum. Ecce tondentur oues serui
tui: ueniat oro rex cum seruis siuis
ad seruũ suũ. Dixit q rex acl absi¬
lon. Noli fili mi noli rogare ut ue¬
niamꝰ om̃s: & grauemus te. Cũ gͦ¬
rogaret eum & noluisset ire: bene
uenire: ueniat nob̾cum saltem am¬
mon frater m̃s. Dixitq ad cum rex
Non est necesse ut uadat tecum.
lon. & dimisit cũ eo aminon:
& uniuersos filios regis. P receꝑat
autẽ absalon pueris suis dicens.
Obseruate cum temulentus fuerit
ammon uino. & dixero uob̃: ꝑcuti¬
te eum & interficite. Nolite cimnere
ego enim sum qui precipio uobis:
roboramini. & estote uiri fores. fe¬
cerunt gͦ pueri absalon aduersus

Expanded text:
 porro non est locutus Absalom ad Amnon nec malum nec bonum oderat enim Absalom Amnon eo quod violasset Thamar sororem suam factum est autem post tempusbiennii ut tonderentur oves Absalom in Baalasor quae est iuxta Ephraim et vocavit Absalom omnes filios regis venitque ad regem et ait ad eum ecce tondentur oves servi tui veniat oro rex cum servis suis ad servum suum dixitque rex ad Absalom noli fili mi noli rogare ut veniamus omnes cogeret eum, et noluisset ire, benedvenire, veniat, obsecro, nobiscum saltem Amnon frater meus: dixitque ad eum rex: Non est necesse ut vadat tecum lon: et dimisit cum eo Annon et universos filios Regis. Preceperat autem Absalon pueris suis dicens. Observate cum temulentus fuerit Annon vino: et dixero vobis percutite eum: et interficite: nolite timere. Ego enim sum qui precipio vobis. Roboramini: et estote viri fortes. Fecerunt ergo pueri Absalon adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Fiecit ꝙ eam minister illius foras:
Causitq fores post cam. Quȩ asper-¬
gens cinerem capiti suo scissa talari
tunica: impositisq manib suꝑ ca¬
put suũ. ibat ingrediens & clamans.
ixit autẽ ei absalon le. iiͦͥ¬
frater suus. Num ammon fr̃¬
tuus concubuit cecum: Sed nunc
soror tace frater tuus est: neq affli¬
gas cor tuũ pro rehac. Mansit itaq
thamar contabescens in domo fr̃is¬

Expanded text:
Ejecit itaque eam minister illius foras: Ejecit itaque eam minister illius foras: clausitque fores post eam. Quae aspergens cinerem capiti suo, scissa talari tunica, impositisque manibus super caput suum, ibat ingrediens et clamans. Dixit autem ei Absalom frater suus: Num Amnon tuus concubuit tecum sed nunc soror tace frater tuus est neque adfligas cor tuum pro re hac mansit itaque Thamar contabescens in domo
Abbreviated transcription (Latin):
sorbiciunculas quas fecerat.
& intulit ad ammon frẽm suũ in cõ¬
claui. Cumq obtulisset ei cibum:
apprehendit eam & ait. Ueni cuba
mecũ soror mea. Quȩ respondit ei
Noli fracer mi. noli opprͥmere me:
neq enim hoc fas est in isrł. Noli fa¬
cere stulticiam hanc. et enim ferre si
potero obꝓbrium meũ: & tueris qua¬
si unus de insipientib in isrł. Qum
potius loquere ad regem: & ñ nega¬
bit me tibi. Noluit autẽ acquiesce¬
re precib eus: s preualens uiribus
oppressit eam. & cubauit cũ illa:  cr¬
osam. eint. habui a uuion magna.
odio nimis: ita ut maius ẽẽt odiũ
quo oderat eam. amore quo ante
de. Quȩ respondit ei. Mauis
est hoc malum qͦd nunc agis aduer-¬
sum me: quam quod ante fecisti. ex¬
pellens me. & noluit audire eam:
s uocato puero qui ministrabat ei.
dixit. Eice hanc foras: & claude
ostium post eam. Quȩ induta erat
talari tunica: huiꝰcemodi enun filiȩ
regis iurgines uestib ucebantur.

Expanded text:
sorbitiunculas quas fecerat et intulit ad Amnon fratrem suum in conclave cumque obtulisset ei cibum adprehendit eam et ait veni cuba mecum soror mea quae respondit ei noli frater mi noli opprimere me neque enim hoc fas est in Israhel noli facere stultitiam hanc et ego enim ferre non potero obprobrium meum et tu eris quasi unus de insipientibus in Israhel quin potius loquere ad regem et non negabit me tibi noluit autem adquiescere precibus eius sed praevalens viribus oppressit eam et cubavit cum illa et exosam eam habuit Amnon magno odio nimis ita ut maius esset odium qude. Quae respondit ei: Majus est hoc malum, quod nunc agis adversum me, quam quod ante fecisti, expellens. Et noluit audire eam: sed vocato puero, qui ministrabat ei, dixit: Ejice hanc a me foras, et claude ostium post eam. Quae induta erat talari tunica: hujuscemodi enim filiae regis virgines vestibus utebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
leos ad sacrificium. Cũq ingressi es¬
sent: udit eliob & ait. Num coram
muhelem. Ne respicias uultũ eiꝰ neq
altitudinem stature eiuꝰ: q̃m abieci
cum. nec uixta intuitum hominis
iudico. Homo enim iudet ea que pa¬
rent: dñs aucẽ intuetur cor. Ee uo¬
cauit isai aminadab: & adduxit
eum coram samuhele. Qui dixit.
Nec hunc elegit dñs. Adduxit aut̃
isai sama: de quo ait. Etiam hunc
deduxit itaq isai sepcem filios
suos. coram samuhele: & ait sa muhel
ad isai. Non elegit dñs ex istis. Dixitq
samuhel ad isai. Numqͥd iam comple¬
ti sunt filii: Qui respondit. Adhuc
reliquus est paruulus: & pascit oues.
E ait samuhel ad isai. Mitte. ꝙ ad¬
duc eum. Non enim discumbemꝰ: pͥus¬
quã ille huc ueniat. Misit gͦ ꝙ addu¬
xit eum. Erat enim rufus. & pulcher
aspectui: decora q facie. E ait dñs.
Siurge & unge eum in regem: ipse est
enum. Tulit gͥ samuhel cornu olei: &
unxit eum in medio fratrũ eiꝰ. E dire¬
ctus est sp̃c dñi in dauid: a die illa &

Expanded text:
icium. Cumque ingressi essent, vidit Heliab, et ait: Num coram muelem: Ne respicias vultum ejus, neque altitudinem staturae ejus: quoniam abjeci eum, neque juxta intuitum hominis ego judico: homo enim videt ea quae parent, Dominus autem intuetur cor. Et vocavit Isai Aminadab, et adduxit eum coram Samuel. Qui dixit: Nec hunc elegit Dominus. Adduxit autem Isai Samma, de quo ait: Etiam hunc dduxit itaque Isai septem filios suos coram Samuel: et ait Samuel ad Isai: Non elegit Dominus ex istis. Dixitque Samuel Isai: Numquid jam completi sunt filii? Qui respondit: Adhuc reliquus est parvulus, et pascit oves. Et ait Samuel ad Isai: Mitte, et adduc eum: nec enim discumbemus priusquam huc ille veniat. Misit ergo, et adduxit eum. Erat autem rufus, et pulcher aspectu decoraque facie et ait Dominus surge ungue eum ipse est enim tulit igitur Samuhel cornu olei et unxit eum in medio fratrum eius et directus est spiritus Domini in David a die illa et
Abbreviated transcription (Latin):
querant hominem scientem psallere
cythara: ut quando arripuerit te sp̃c
dei malus. psallat manu sua. & leuius
feras. & ait saul ad seruossuos Proui¬
dece mͥ aliquem bene psallentem. ꝙ
adducite eum ad me. E respondens
unus de pueris ait. Ecce uidi filium
bethleemitem scientem psallere. &s
fortissimũ robore. & uirum bellicosũ.
& prudentem in uerbis. & uirum pul¬
chrum: & dñs est cũ eo. fr̃a .ii. le .i.

Expanded text:
quaerunt hominem scientem psallere cithara, ut quando arripuerit te spiritus Dei malus, psallat manu sua, et levius feras. Et ait Saul ad servos suos: Providete mihi aliquem bene psallentem, et adducite eum ad me. Et respondens unus de pueris, ait: Ecce vidi filium Isai Bethleemitem, scientem psallere, et fortissimum robore, et virum bellicosum, et prudentem in verbis, et virum pulchrum:
Abbreviated transcription (Latin):
ad samuhelem. Usques culi¬
gessaul. cum ego proiecerun cpti
ne regnet suꝑ isrł: Imple cornu tuũ
oleo & ueni: ut mitam te ad isai bel¬
lehemitem. Prouidi enim infiliis eiꝰ
mͥ regem. Ee ait samuhel. Quomͦ
uadam: Qudiet enim saul: & inter¬
ficiet me. & ait dñs. Uitulum de
armento tolles in manu tua: & dices.
Ad immolandũ dño ueni. Ee uo¬
cabis isai ad uictimam. & ego os¬
cendam tibi qͥd facias: & unges qͦm¬
cumq monstrauero tibi. Fecit ergo
samuhel sicut locutꝰ est ei dñs. ue
Int q in bethleem. & ammirati ft̃
seniores ciuitatis occurrentes er: di¬
xerunt q ei. Pacificus ne est ingres

Expanded text:
ad Samuhel usquequo tu luges Saul cum ego proiecerim eum ne regnet super Israhel imple cornu tuum oleo et veni ut mittam te ad Isai Bethleemitem providi enim in filiis eius mihi regem et ait Samuhel quomodo vadam audiet enim Saul et interficiet me et ait Dominus vitulum de armento tolles in manu tua et dices ad immolandum Domino veni et vocabis Isai ad victimam et ego ostendam tibi quid facias et ungues quemcumque monstravero tibi fecit ergo Samuhel sicut locutus est ei Dominus venitque in Bethleem et admirati sunt seniores civitatis occurrentes ei dixeru
Abbreviated transcription (Latin):
adlat: si reliquero de om̃ib quȩ al
eum ꝑtinent usq mane. mingesten
ad parietem.
um aucẽ uidisset abigail daual.
festinauit & descendit de asia
& procidit coram oauid suꝑfaciel
suam. & adorauit suꝑ terrã: & cecidit
ad pedes euis & dixit. In me sit dñe mi
hȩ iniquitas. Loquatur obsecro an¬
alla tua in aurib tuis: ꝙ audi uer¬
ba famulȩ tuȩ. Ne ponat oro dñs
meus rex cor suum suꝑ uirũ istũ in¬
quũ nabal: qm̃ scđ̃m nom̃ suũ stul¬
tus est & est stulticia cũ eo. Ego aucẽ
ancilla tua ñ uidi pueros dñe mi:

Expanded text:
addat si reliquero de omnibus quae ad eum pertinent usque mane mingentem ad parietem cum autem vidisset Abigail David festinavit et descendit de asino et procidit coram David super faciem suam et adoravit super terram et cecidit ad pedes eius et dixit in me sit domine mi haec iniquitas loquatur obsecro ancilla tua in auribus tuis et audi verba famulae tuae ne ponat oro dominus meus rex cor suum super virum istum iniquum Nabal quia secundum nomen suum stultus est et est stultitia cum eo ego autem a
Abbreviated transcription (Latin):
& quinq arietes coctos. & quinq sata
polentȩ. & centũ ligaturas uuȩ passe
& ducentas massas caricarũ: & impo¬
suit suꝑ asinos. Dixit q pueris suis.
Precedite me: ecce ego post tergums¬
quar uos. Uiro autẽ suo nabal. ñ u¬
dicauit. Cum gͦ ascendisset asinum.
& descenderet ad radices montis: da¬
uid & uiri eius descendebant in oc¬
cursum eiꝰ. Quib: illa occurrit. Et
ait dauid. Uere frustra seruaui oĩa
quȩ huiꝰ erant in deserto. E ñ perit
quicq uã de cunctis quȩ ad eum ꝑti

Expanded text:
quinque sata polentae, et centum ligaturas uvae passae, et ducentas massas caricarum, et posuit super asinos: dixitque pueris suis: Praecedite me: et ecce, ego post tergum sequar vos: viro autem suo Nabal non indicavit. Cum ergo ascendisset asinum, et descenderet ad radicem montis, David et viri ejus descendebant in occursum ejus: quibus et illa occurrit. Et ait David: Vere frustra servavi omnia quae hujus erant in deserto, et non periit quicquam de cunctis quae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m ut ascenderent ad edificandum
templũ dñi qd̃ erat in ihrłm: uniuet.¬
siq qui erant in circuitu adiuuert̃
manus eorũ. in uasis apgenteis & all¬
reis: in substantia &. iumentis. in su¬
pellectili. exceptis his quȩ sponte ar¬
tulerant. R ex quoq cyrus protulit
uasa templi dñi. quȩ tulerat nabuço¬
donosor de ihrłm: & posuerat ea in
templo dei sui. Protulit autẽ cyrus
rex ꝑsarum ꝑ manũ mitridatis fili
garabar: & annumerauit ca sasal¬
sar princeps uidȩ. E hic est numet¬
eorum. Fialȩ auncȩ triginta. ł ial
argenteȩ mille. Cultri iuginti noũ
Scyphi aurei triginta. Scyphi ar¬
tei sccd̃i quadingenti decem Uasa¬
¶ millẽ.
mnia uasa aurea & argen Ie .iii.¬
tea: quinq milia quadringen¬
ta. Uniuersa tulit sasabasar. cũ his¬
qui ascendebant de transmigratione

Expanded text:
 ut ascenderent ad aedificandum templum Domini, quod erat in Ierusalem. Universique, qui erant in circuitu, adiuverunt manus eorum in vasis argenteis et aureis, in substantia et iumentis et subpellectili, exceptis his, quae sponte optulerant. Rex quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulit Nabochodonosor de Ierusalem et posuerat ea in templo dei sui. Protulit autem Cyrus rex Persarum per manum Metridatis, filii Gazabar, et adnumeravit ea Sasabassar principi eorum: phialae aureae triginta, phialae argenteae mille, cultri viginti novem, scyphi aurei triginta, scyphi argentei secundi quadringenti decem: vasa alia mille. mnia vasa aurea et argentea quinque millia quadringenta: uniqui ascendebant de transmigratione
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est ds̃ qui est in ihrłm. E om̃s
reliqui in cunctis locis ubicũq habi¬
tant: adiuuent eum uiri de loco suo.
Argento & auro & substantia & peco¬
ribus: excepto qͦ uoluntarie offer̃t
templo dei qͦd est in ihrłm. Ie scd̃a.¬

Expanded text:
Ipse est enim Deus, qui est in Hierusalem. Et omnes reliqui in cunctis locis vbicumque habitant, adiuuent eum viri de loco suo, argento, & auro, & substantia, & pecoribus: excepto quod voluntarie offerunt templo Dei, quod est in Hierusa
Abbreviated transcription (Latin):
scidit uestim̃ta sua: & indutꝰ
est sacco. Spargens cinerem capiti.
& in platea mediȩ ciuitatis uoce
magna clamabat: ostendens ama¬
ritudinem animi sui. Ex hoc eiula¬
tu usq ad fores palatii gradiens:
ñ enim erat licitum indutũ sacco
aulam regis introire. In om̃ib qͦq
ꝓuinciis. oppidis. ac locis. ad quȩ cru¬
dele regis dogina ꝑuenerat: planctꝰ
ingens erat. A pud iudeos ieunium.
ululatus. & fletus: sacco & cinere ꝓ¬
autẽ puellȩ hester & eunuchi: nunci¬
auerunt ꝙ ei. Qd̃ audiens: conster¬
nata est. W̾ misit uestem. ut ablato
saccostiduerent eum: quam acciꝑe no¬
luit. Accitoq athac eunucho. quẽ rex
ministrum ei dederat. p̃cepte ut iret
ad mardoceum: & clisceret ab eo cur
hoc faceret. E gressus q athac iuit ad
maidocheum stautem in ꝑlatea ciui¬
tatis: ante ostiũ palatii. Qui indica¬
uit ei om̃ia que acciderant: quom
aman ꝓmisisset ut in chesauros regis
pro udeorũ nece inferret argentum.

Expanded text:
scidit vestimenta sua et indutus est sacco spargens cinerem capiti et in platea mediae civitatis voce magna clamabat ostendens amaritudinem animi sui et hoc heiulatu usque ad fores palatii gradiens non enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare in omnibus quoque provinciis oppidis ac locis ad quae crudele regis dogma pervenerat planctus ingens erat apud Iudaeos ieiunium ululatus et fletus sacco et cinere mautem puellae Hester et eunuchi nuntiaveruntque ei quod audiens consternata est et misit vestem ut ablato sacco induerent eum quam accipere noluit accitoque Athac eunucho quem rex ministrum ei dederat praecepit ut iret ad Mardocheum et disceret ab eo cur hoc faceret egressusque Athac ivit ad Mardocheum stantem in platea civitatis ante ostium palatii qui indicavit ei omnia quae acciderant quomodo Aman promisisset ut in thesauros regis pro Iudaeorum nece inferr
Abbreviated transcription (Latin):
denter dicere ad uos de patriar¬
cha dauid. q̃m defunctus est & sepul¬
tus est. & sepulchrũ eus est apud
nos: usq in hodiernũ diem. Propħa
gͥ cum esset. & sciret quia iureiuran¬
do uirasset illid̾s. de fructu lumbo¬
rum eiꝰ sedere suꝑ sedem ciꝰ: ꝓuidens
locutus est de resurrectione xp̃i. qͥa

Expanded text:
denter dicere ad vos de patriarcha David quoniam et defunctus est et sepultus est et sepulchrum eius est apud nos usque in hodiernum diem propheta igitur cum esset et sciret quia iureiurando iurasset illi Deus de fructu lumbi eius sedere super sedem eius providens locutus est de resurre
Abbreviated transcription (Latin):
nullum signũ inuenit᷑ itineris illius.
ut tanquã sagita emissa le .ii.¬
in locum destinatũ: diuisus
aer continuo in se reclusus est. ut ig¬
noretur transitus illiꝰ. Sic & nos nati:
continuo desiuimꝰ esse. E uirtutis
quidem signũ nullum ualuimꝰ osten
sũmati sumus. Talia dixerunt in in¬
ferno hi qui peccauerunt: qm̃ spes
impii tanquã lanugo est quȩ auento
tollitur. & tanquã spuma gracilis
quȩ a procella disꝑgitur. E tanqͥm
fumus qui a uento diffusus est: & tan¬
quã memoria hospitis. unius diei
precereuntis. Iusti autẽ in ꝑpetuum
iuuent. & apud dñm est meites eorũ:
& cogitatio illorũ apud altissimum.

Expanded text:
nullum signum invenitur itineris illius; aut tanquam sagitta emissa in locum destinatum: divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius: sic et nos nati continuo desivimus esse, et virtutis quidem nullum signum valuimus ostensumpti sumus. Talia dixerunt in inferno hi qui peccaverunt, quoniam spes impii tanquam ltollitur et tamquam spuma gracilis quae a procella dispergitur et tamquam fumus qui a vento diffusus est et tamquam memoria hospitis unius diei praetereuntis iusti autem in perpetuum vivent et apud Dominum est merces eorum et cogitatio illorum apud Altissimum
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur. Qm̃ cũ essetis minstri regni
illius. ñ recte uidicastis. neq custodistis
legem iusticiȩ: neq scd̾m uoluntatem
dei ambulastis. Horrende & cuo appa¬
rebit uobis. qm iudicium durissimũ¬
in his qui presunt fiet: exiguo enum
conceditur misccłia. Le.iͥ.
otentes autẽ: potenter tormen¬
ta patientur. Hon enĩ subtra¬
het ꝑsonam cuiꝰquã dñs. nec reuere¬
bitur magnitudinẽ cuiꝰquã ds̃: q̃m
pusillum & magnũ ipse fecit. et
equaliter cura est illi de om̃ib for¬
tiorib autẽ: fortior instat crucia¬
tio. Ad uos gͦ regessunt hi sermones
mei: ut discatis sapientiam & ñ ex-¬
cidatis. Qui enim custodierint ui¬
sticiam iuste. iustificabunt᷑: & qui
didicerint iusta. inuenient qͥd res¬
poncdeant. Concupiscite gͦ sermo¬
nes meos: diligice illes. & habebitis

Expanded text:
setis ministri regni illius, non recte judicastis, nec custodistis legem justitiae, neque secundum voluntatem Dei ambulastis. Horrende et cito apparebit vobis, quoniam judicium durissimum his qui praesunt, fiet. Exiguo enim conceditur misericordia: otentes autem \' potenter tormenta patiuntur. non subtransiet personam cuiusquam dominus nec reuerebitur magnitudinem cuiusquam, quoniam et pusillum et magnum ipse fecit, et aequaliter cura est illi de omnibus, fortioribus autem fortior instat cruciatio. ad uos ermei, ut discatis sapientiam et non excidatis. qui custodierint iustitiam iuste, iustificabuntur, et qui didicerint ista, inuenient quid respondeant. concupiscite ergo sermones meos,
Abbreviated transcription (Latin):
luin. W. usit di me.rius ad ionathas
epistolam uerbis pacificis ut magil¬
ficaret eum. Dixit enim. Anticipemꝰ
pacem facere cum eo: pͥusquã faciat
cum alexandro adũsũ nos. Recorda¬
hitur enim om̃iũ quȩ fecimꝰ in eũ. ꝙ
It dedit ei potestatem congregan¬
di exercitum. & fabricare arma
& esse socium eius: & obsides qͥ erant
in arce uissit tradi ei. E uenit iona
erant. W timuerunt tunore magno:
q̃m audierant qͦd dedit ei rex pocesta¬
tem congregandi exercitũ. & tradi¬
tisunt ionathȩ obsides: & redididit
cos parentib suis. E habitauit iona¬
chas in ihrł̃m: & cepit edificare &. in

Expanded text:
elium et misit Demetrius ad Ionathan epistulam verbis pacificis ut magnificaret eum dixit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos recordabitur enim omnium quae fecimus in eum et t dedit ei potestatem congregandi exercitum et fabricare arma et esse ipsum socium eius et obsides qui erant in arce iussit tradi ei et venit Ionaterant et timuerunt timore magno quoniam audierunt quod dedit ei rex in potestatem congregandi exercitum et traditi sunt Ionathae obsides et reddidit eos parentibus suis et habitavit Ionathas in Hierusalem et coepit aedificare
Abbreviated transcription (Latin):
t cognouit ionathas &s misit at
eum legatos componere cũ ipso
pacem: & reddere ei captiuitat̃. Et
liben racce t. ꝙ fecit scđm uerba eꝰ
& iurauit nici il se ei facturũ mali om̃s¬
ous dieb uitȩ ii .i. E reddidit ei cap¬
tiuitatem: qua.n prius erat predatus.
de terra uda. E conersus abiit in
terram suam. & ñ apposuit amplius
uenire in fines eius: & cessauit s lacdius¬

Expanded text:
t cognovit Ionathas et misit ad eum legatos conponere cum ipso pacem et reddere ei captivitatem et libenter accepit et fecit secundum verba eius et iuravit nihil se ei facturum mali omnibus diebus vitae eius et reddidit ei captivitatem quam prius erat praedatus de terra Iuda et conversus abiit in terram suam et non adposuit amplius venire in fines eius et cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
nec furantur. Allegorice autẽ eru¬
go potest significare suꝑbiam acq
iactantiam: quȩ ubicũq fuerit.
omnem tlecorem & ruborem uirtu¬
tum obfuscat. ac thesaurũ spiriuia¬
lium donorũ dissipat. Tinea quȩ
inuidiã. quȩ studiũ bonũ lacerat:
& coir pactionẽ uintatis demoliri
ñ cessat. Fures demones. atq hereti¬

Expanded text:
n illo . Allegorice autem aerugo potest significare superbiam atque jactantiam, quae, ubicunque fuerit, omnem decorem et robur virtutum obfuscat, ac thesaurum spiritalium donorum dissipat. Unde et invidiam, quae studium bonum lacerat, et comparationem unitatis demoliri non cessat. Fures namque daemones atque haereti
Abbreviated transcription (Latin):
sectator: nec quẽquã fallit dole¬
sa imagine scĩtatis. Qui audm
professione xp̃ianitatis iusics
squalore ac sordib incentosins
hominũ oculos facit. cũ ia uola¬
tate faciat. ñ necessitate faciꝗte
ceteris euis oꝑib potest concugĩ
hoc contemptu suꝑfluiculees
ambitione aliqua faciat. qus
sub ouina pelle cauendos bps
añs precipit. Sed ex stucth
sto uelamine uel consecuti sunt.
nd consequi cupiunt: tunc neces¬
⁊ est appareat utrũ lupus in om¬
napelle sit: an ouis in sua. Non
qnim propt̾ea ornatu super̾ fluo
debet aspectus hominũ mulcere
xp̃ianus. quia illũ parcum habi¬
tun ac necessarium. etiã simula¬
tores sepius usurpant ut incauatꝰ
dccipiant: quia & illȩ o: as ñ de¬
quando eis lupi se contegant.

Expanded text:
li esse sectator, nec quemquam fallit dololi esse sectator, nec quemquam fallit dolosa imagine sanctitatis. Qui autem in professione Christianitatis inusitato squalore ac sordibus intentos in se hominum oculos facit, cum id voluntate faciat, non necessitate patiatur, caeteris ejus operibus potest conjici utrum hoc contemptu superflui cultus, an ambitione alisub ouina pelle cauendos lupos dominus praecipit; sed ex fructibisto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an ouis in sua. non enim propterea ornatu superfluo debet aspectus hominum mulcere christianus, quia illum parcum habitum ac necessarium etiam simulatores saepe usurpant, ut incautos decipiant, quia et illae oues non haquando eis lupi se contegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
his p̃ceptis. omnem nr̃am un¬
tentionem in interiora gaudia
dirigi: ne foris querentes marcedẽ.
hiuc scło conformem: & am. tamꝰ
ꝓmissionem tanco solidioris atq
firmioris. quanto interioris bea¬
titudinis. quia nos elegit ds̃ con¬
formes fieri imaginis filii sui.
Uerbum exterminant. qͥd in ģcli¬
sticis scripturis uitio int̃pretatũ
est: alud multo significat quã
uulgo incelligitur. Exterminare
quippe exules: qui mictunt᷑ extu
terminos. Pro hoc gͦ sermone: di¬
molunt᷑. semꝑ acciꝑe debenus.
Demolitur autẽ hypocrita facũ
suam: ut tristiciã simulet: ⁊ a¬
mo forte letante: luctum gestion
uultu. In hoc autẽ capitulo man¬
me. inimaduertendũ est. neis
lo rerum corꝑalium nitore. atꝙ
pompa: s etiam in ipsis soraibus
luctuosis esse posse iactantiames
eoꝑiculosiorem. quo sub nomini
seruicucis dei decipit. Te hͥ
ui gͦ ĩmoderato cultu coe
atq uestitus. uel ceteratĩ
rerum nitore fulget. facile conep¬

Expanded text:
ceptis omnem nostram intentionem in interiora gaudia dirigi, ne foris quaerentes mercedem huic saeculo conformemur, et amittamus promissionem tanto solidioris atque firmioris, quanto interioris beatitudinis, qua nos elegit Deus conformes fieri imaginis Filii sui . Verbum exterminant, quod in ecclesiasticis Scripturis vitio interpretum tritum est, aliud multo significat quam vulgo intelligitur. Exterminantur quippe exsules, qui mittuntur extra terminos. Pro hoc ergo sermone, demoliuntur semper accipere debemus. Demolitur autem hypocrita faciem suam ut justitiam simulet, et animo forte laetante, luctum gestet in vultu. In hoc autem capitulo maxime animadvertendum est ne in solo rerum corporearum nitore atque pompa, sed etiam in ipsis sordibus luctuosis esse posse jactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine servitutis Dei decipit. Qui ergo immoderato cultu corporis atque vestitus, vel caeterarum rerum nitore fulget, facile convin
Abbreviated transcription (Latin):
propeccato & alterũ in holocausto:
dabitq cos sacerdoti. Qui pͥmũ
offerens ꝓ peccata retorquebit caput
eius ad pennulas. ita ut collo herrat.
& non penitus abrumpatur: & as¬
perget de sanguine eiꝰ parietem
altaris. Quicqͥd autẽ reliquũ fue¬
rit: faciet distillare ad fundamen-¬
tum eius. quia ꝓpeccato est. Alte¬
rum uero adolebit in holocaustũ
ut fieri solet: rogabit ꝙ pro eosa¬
duos turtures uel duospullos colũ¬
barũ. offeret propeccato similam
partem ephe decimã. Non mutet
in eam oleum. nec thuris aliquid
imponet. quia propeccato ẽ: tradet¬
q eam sacerdoti. Qui plenũ ex to¬
to pugillũ hauriens. cremabit su¬
ꝑ altare in monimentũ eiꝰ qui ob¬
tulit. rogans pro illo & expians.
reliquã uero partem ipse habebit

Expanded text:
peccato et alterum in holocaustum dabitque eos sacerdoti qui primum offerens pro peccato retorquebit caput eius ad pinnulas ita ut collo hereat et non penitus abrumpatur et asperget de sanguine eius parietem altaris quicquid autem reliquum fuerit faciet destillare ad fundamentum eius quia pro peccato est alterum vero adolebit holocaustum ut fieri solet rogabitduos turtures, vel duos pullos columbae, offeret pro peccato similam, partem epha decimam, non mittet in eam oleum, nec thuris aliquid imponet, quia pro peccato est: tradetque eam sacerdoti, qui plenum ex ea pugillum hauriens, cremabit super altare in monimentum ejus, qui obtulit, rogans pro illo, et expians, reliquam vero partem ipse habebit
Abbreviated transcription (Latin):
gaudẽt in teiunio suo. eo ipso qͦ
siose Ieĩmnando auertit a uolun¬
fate scłi ut sit stibditus xp̃o: qui
scd̾m hoc preceptũ caput unctũ
habere. desiderat. Lauamini in

Expanded text:
gaudeat in ieiunio suo eo ipso, quo sic se ieiunando auertit a uoluptate saeculi, ut sit subditus Christo, qui secundum hoc praeceptum caput unctum habere desiderat. ita en
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ deo semꝑ pro uobis
fr̃s dilecti adeo. qd̃ elegerit nos
ds primitias in salutem. in scĩfica¬
tionem sp̃s & fide ueritatis. in qͣm
in adquisitionem głȩ dñi nr̃i iħu¬

Expanded text:
ere Deo semper pro vobis fratres dilecti a Deo quod elegerit nos Deus primitias in salutem in sanctificatione Spiritus et fide veritatis ad quod in adquisitionem gloriae Domini no
Abbreviated transcription (Latin):
illustratione aduentꝰ sui: eum¬
cuiꝰ est aduentus scđm oꝑationem
sathanȩ. in om̃i uirtute & signis
& prodigiis mendacib. & in om̃i
seductione iniquitatis. his qui
pereunt. eo qd̾ caritatem ueritatiᷤ
ñ receꝑunt. ut salui fierent.¬

Expanded text:
ustratione adventus sui, cuius est adventus secundum operationem Sathanȩ in omnibus signis et prodigiis mendacibus , et in omni seductione iniquitatis iis qui pereunt, eo quod charitatem veritatis non recȩperunt, ut salvi fierent
Abbreviated transcription (Latin):
Transgressi sunt enim constitutũ: &
uisiurandum qͦd uirauerunt. E mo¬
uit bachides castra. ab ihrłm: & appli¬
cuit in bethreca. Et misit & compre¬
hendit multos ex eis qui a se refuge¬
rant. & quosdam de populo mactauit.¬
& in puteum magnũ proiecit. W com¬
misit regionem alchimo. & reliquit
cum eo auxlium in adiutoriũ ipsi
& abiit bachides ad regem. E satis a¬
bat alchimus pro principatu sacerb¬
tii sui. Ee conuenerunt ad eum om̃s
qui ꝑturbabant populũ suũ. & oi¬
tinuerunt terram uida: & fecerunt

Expanded text:
transgressi sunt enim constitutum et transgressi sunt enim constitutum et iusiurandum quod iuraverunt et movit Bacchides castra ab Hierusalem et adplicuit in Bethzetha et misit et conprehendit multos ex eis qui a se refugerant et quosdam de populo mactavit et in puteum magnum proiecit et commisit regionem Alchimo et reliquit cum eo auxilium in adiutorium ipsi et abiit Bacchides ad regem et satis agebat Alchimus pro principatu sacerdotii sui et convenerunt ad eum omnes qui perturbabant populum suum et obtinuerunt terram
Abbreviated transcription (Latin):
cere ultionem in filios isrł. E surrex¬
erunt: & uenerunt cum exercitu mag¬
no in terram uida. W miserunt nun¬
tios. & locuti sunt ad uidam & ad fĩs
eius uerbis pacificis in dolo: & ñ inten¬
derunt sermonib eorũ. Uiderunt
enim quia uenerant cũ exercitu mag¬
no. E conuenerunt ad aleħimũ &
bachidem congregatio scribarũ requi¬
rere quȩ iusta sunt. & prumi assidei qͥ
erant in filiis isrł: & exquirebant ab
eis pacem. Dyxerunt enim. Homo sa¬
cerdos de semine aaron uenit: ñ deci¬
piet nos. & locutus est cũ eis uerba
ꝑacifica: & iurauit illis dicens. Non
inferimꝰ uobis malum: neq amicis
ur̃is. E crediderunt ei. Ee tercia.¬
La ttomp̃hencdit ex eis sexaginta
biros et occidit eos in una die
scdm uerbum qͦd scriptũ est. Carnes
scõrum tuorũ & sanguinem ipsorũ
effuderunt in curuitu ihrłm: o⁊ non
erat qui sepeliret. E incubuit timo
& tremor in omnẽ popłm: quia deg¬
runt non est eis ueritas & iudicium

Expanded text:
cere ultionem in filios Israhel et surrexcere ultionem in filios Israhel et surrexerunt et venerunt cum exercitu magno in terram Iuda et miserunt nuntios et locuti sunt ad Iudam et fratres eius verbis pacificis in dolo et nunt sermonibus eorum viderunt enim quia venerunt cum exercitu magno et convenerunt ad Alchimum et Bacchidem congregatio scribarum requirere quae iusta sunt et primi Asidei qui erant in filiis Israhel et exquirebant ab eis pacem dixerunt enim homo sacerdos de semine Aaron venit non decipiet nos et locutus est cum eis verba pacifica et iuravit illis dicens non inferemus vobis malum neque amicis vestris et crediderunt ei et conprehendit ex eis sexaginta viros et occidit eos in una die secundum verbum quod scriptum est carnes sanctorum tuorum et sanguinem ipsorum effuderunt in circuitu Hierusalem et non erat qui sepeliret et incubuit timor et tremor in omnem populum quia dixerunt non est ei veritas et iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
nno centesimo quinquage¬
simo & pͥmo. exiit clemetri¬
us seleuci filius. ab urbe ro¬
ma. & ascendit cum paucis uiris inci¬
uitatem maritimã: & regnauit illic.
E factum est ut ingressus cit in domũ
regni patrũ suorũ: comp̃hendit exer-¬
citus antiochum & lysiam. ut addu-¬
ceret eos ad eum. E resei innotuit &
ait. Nolite mͥ ostendere faciem horum.
& dccidit eos exeicitus. & sedit deme¬
trius suꝑ sedem regni sui. &e uenerunt
ad eum uiri iniqui & impii ex isrł.
& alchimus dux eorũ qui uolebat
fieri sacerdos: & accusauerunt popu¬
lum apud regem dicentes. ꝑdidit iu¬
das & fr̃s eius om̃s amicos tuos: & nos
disꝑdidit de terra nr̃a. Nunc gͦ mute
uirũ cui credas. ut eat & uideat exter¬
munum omne qͦd fecit nobis & regi¬
onib regis: & puniit om̃s amicos eiꝰ.
t elegit rex examicis suis bachi¬
dem qui dñabatur transflum̃
magnũ in regno & fidelem regi: & mi¬
sit eum. Ee alchimum impũi consti¬
tuit in sacerdotiũ: & maudauit ei fa¬

Expanded text:
nno centesimo quinquagesimo et primo exiit Demetrius Seleuci filius ab urbe Roma et ascendit cum paucis viris in civitatem maritimam et regnavit illic et factum est ut ingressus est in domum regni patrum suorum conprehendit exercitus Antiochum et Lysiam ut adduceret eos ad eum et res ei innotuit et ait nolite mihi ostendere faciem eorum et occidit eos exercitus et sedit Demetrius super sedem regni sui et venerunt ad eum viri iniqui et impii ex Israhel et Alchimus dux eorum qui volebat fieri sacerdos et accusaverunt populum apud regem dicentes perdidit Iudas et fratres eius amicos tuos et nos disperdit de terra nostra nunc ergo mitte virum cui credis et eat et videat exterminium omne quod fecit nobis et regionibus regis et puniit omnes amicos eius t elegit rex ex amicis suis Bacchidem qui dominabatur trans Flumen magnum in regno et fidelem regi et misit eum et Alchimum impium constituit in sacerdotio et mandavit ei fa
Abbreviated transcription (Latin):
ut popłs terrȩ impediret manus
popłi uidȩ: & curbaret᷑ cos in edifican¬
consiliatores. ut destruerent consiliũ
eorum om̃ib dieb cyri regis ꝑsarũ:
& usq ad regnũ darii regis ꝑsarum.
In regno autẽ assueri pͥncipio regni
eus: scripserunt accusationẽ aduer¬
sus habitatores uideȩ & ihrłm. W in
diebus artarxersis. scripsit besellam
mitridatis. & tabehel & reliqui qui
erant in consilio eorũ: ad artarxer¬
sen regem ꝑsarum. Epistola autẽ ac¬
sulationis scraipta erat sinidie Esade¬
batur sermone sẏro. Lectio scđa.¬
serunt ad eum. Artarxersi regi
serui tui uiri qui sunt trans fluum̃t:
salutem dicunt. Notum sit regi. qͥa
iudei qui ascenderunt a te adtios.
uenerunt in ihrłm ciuitatem rebessẽ
& pessimã: quã edificant extruentes
muros eiꝰ. & parietes componentes.

Expanded text:
ut populus terrae impediret manus populi Judae, et turbaret eos in aedificanconsiliatores, ut destruerent consilium eorum omnibus diebus Cyri regis Persarum, et usque ad regnum Darii regis Persarum. In regno autem Assueri, in principio regni ejus, scripserunt accusationem adversus habitatores Judae et Jerusalem. Et in diebus Artaxerxis scripsit Beselam Mithridates, et Thabeel, et reliqui qui erant in consilio eorum, ad Artaxerxem regem Persarum: epistola autem accusationis scripta erat Syriace, et legebatur sermone Syro. Reum scrSERVI TUI, VIRI QUI SUNT TRANS FLUVIUM, SALUTEM DICUNT. Iudei, qui ascenderunt a te ad nos, venerunt in Iherusalem civitatem rebellem et pessimam, quam ędificant exstruentes muros eius et parietes componentes.
Abbreviated transcription (Latin):
censeas in libris historiarũ patrũ tu¬
orum. & inuenies scriptũ in cõmen¬
tariis: & scies quia urbs illa urbs reba¬
lis est. & nocens regib & ꝓuntiis. et
bella concitant᷑ in ea ex dieb antiqs.

Expanded text:
riarum patrum tuorum, et invenies scriptum in commentariis: et scies quoniam urbs illa, urbs rebellis est, et nocens regibus et provinciis, et bella concitantur in ea ex diebus antiq
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩnam hȩc uex est clamoris mag¬
ni in castris hebreorũ: E cognoue¬
runt qd̃ archa dñi uenisset in castra.
ulcatio heri & nudiustercius. Ule no¬
bis. Quis nos seruabit de manu de¬
orum sublumium istorũ: hi sunt
dii qui ꝑcusserunt egypcum omni
plaga in deserto. Confortamini &
estote uiri philistiim: ne seruiatis
hebreis sicut illi seruier̃t uob̃. Con

Expanded text:
is magni in castris Hebraeorum? Et cognoverunt quod arca Domini esset in castris. ultatio heri, et nudiustertius: vae nobis. Quis nos servabit de manu Deorum istorum sublimium? hi sunt Dii qui percusserunt Aegyptum omni plaga, in deserto. Confortamini, et estote viri Philistiim: ne serviatis Hebraeis, sicut illi servierunt nobis: con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenisset ad tab̾naculũ ꝑcussit il¬
lnd. acq subuertit: & terrȩ funditꝰ
cocquauit. Respondit is cui loque¬
bat᷑. Non ẽ aliud nisi gladius gede¬
onis filii ioas: uiri isrłite. Tradidit
enĩ ds̃ in manu eiꝰ madian: & om̃ia
um autẽ audisset gedeon som¬
pretationem eius: adorauit. & reuer¬
sus ad castra isrł ait. Surgite. Tradi¬
dit enim dñs in manꝰ nr̃as castra ma¬
dian. Diuisit q trecentos iuros in tres
partes. & dedic cubas in manibꝰ eorũ.
lagenasq uacuas. ac lampadas in
medio lagenarĩt. & dixit ad eos.
Qͦ d me facere uideritis. hoc facite.
Ingrediar partem castrorũ: & qd̾ fe¬
cero sectamini. Quancdo ꝑsonuerit
tuba in manumea. uos quoq ꝑ ca¬
strorũ circuitũ clangite: & concla¬
mate dño & gedeoni. Ingressusq¬
est gedeon & trecenti uiri qui cũ eo¬
trant in partem castrorũ. incipien¬
tib iugiliis noctis mediȩ. & custodi¬
bus suscitatis ceperunt bucinis dan¬

Expanded text:
pervenisset ad tabernaculum percussit ilpervenisset ad tabernaculum percussit illud atque subvertit et terrae funditus coaequavit respondit is cui loquebatur non est hoc aliud nisi gladius Gedeonis filii Ioas viri Israhelitae tradidit Deus in manu eius Madian et omnia umque audisset Gedeon sompretationem ejus, adoravit et reversus est ad castra Israel, et ait: Surgite, tradidit enim Deus in manus vestras Madian. Divisitque trecentos viros in tres partes, et dedit tubas in manibus eorum, lagenasque vacuas ac lampadas in medio lagenarum. Et dixit ad eos: Quod me facere videritis, hoc facite: ingrediar partem castrorum, et quod fecero sectamini. Quando personuerit tuba in manu mea, vos quoque per castrorum circuitum clangite et conclamate, Domino et Gedeoni. Ingressusque Gedeon, et trecenti viri qui erant cucum eo in parte castrorum incipientibus vigiliis noctis mediae et custodibus suscitatis coeperunt bucinis clan
Abbreviated transcription (Latin):
manu tua. Om̃is aucẽ reliqua mul¬
titudo reuertatur in locũ suum.
umptis itaq pronu. Lc. uͥi¬
mero cibariis & tubis. omnẽ
reliquam multitudinem abire
precepir ad cab̾nacula sua: & ip̃se
cum trecentis uiris se certaminide¬
dit. Castra aucẽ mnadian: erant sub¬
ter in ualle. Eadem nocte dixit dñs
adeum. Surge & descende in castra:
quia tra. lidi eos in manu tua. Sin
autẽ solusire formidas: descendat
tecum phara puer tuus. s cũ audi¬
eris quid loquant᷑. tunc conforta¬
buntur manus tuȩ: & securior ad
hostium castra descendes. Descendit
gͦ irse & phara puer eius in partem
caitrorũ: ubi erant arni atorũ iugi¬
liȩ. Madian aucẽ & a malech ꝙ om̃is
orientales populi. fusi iacebant in
ualle: ut locustarum mulcicado.
aliquis somniũ praximo suo: & in
hunc modũ referebat qͦd uiderat.
Udi sominiũ & uidebatur mͥ quasi
subcinericius panis ex ordeo uolui:
& in madian castra descendere. Cũq

Expanded text:
manu tua: omnis autem reliqua mulmanu tua: omnis autem reliqua multitudo revertatur in locum suum. Sumptis itaque pro numero cibariis et tubis, omnem reliquam multitudinem abire praecepit ad tabernacula sua, et ipse cum trecentis viris se certamini dedit. Castra autem Madian erant subter in valle. Eadem nocte dixit Dominus ad eum: Surge, et descende in castra; quia tradidi eos in manu tua. Sin autem solus ire formidas, descendat tecum Phura puer tuus. Et cum audieris quid loquantur, tunc confortabuntur manus tuae, et securior ad hostium castra descendes. Descendit ergo ipse et Phura puer ejus in partem castrorum, ubi erant armatorum vigiliae. Madian autem et Amalec, et omnes orientales populi, fusi jacebant in valle, ut locustarum multitudo: aliquis somnium proximo suo, et in hunc modum referebat quod viderat: Vidi somnium, et videbatur mihi quasi subcinericindere cumque
Abbreviated transcription (Latin):
re. & ros in om̃i terra. le .iͥ.¬
gicur iherobaal qui& gedeon de
nocte consurgens. & om̃is popłs cũ
eo: uenit ad fontem qui uocat᷑ arath.
Erant aucẽ castra madian in ualle:
ad septemtrionalem plagam collis
excelsi. Dixit q dñs ad gedeon.
.Multus cecum est populus. nec tra¬
detur madian in manus eiꝰ: ne głe-¬
tur contra meisrł & dicat. Meis uiri¬
bus lib̾atus sum. Loquere ad popu¬
lum: & cunctis audientib predica.
Qui formidolosus & timidus est
reuertatur. Cumq descendisset po¬
pulus ad aquas: dixit dñs ad gedeon.
Qui lingua lambuerint aquas si¬
cut solent caues lambere: separa¬
bis eos seorsum. Qui autẽ curuatis
genib biberint: in altera parte eñt.
Fuit itaq numerus eorũ. qui ma¬
nu ados proiciente aquas lambue.¬
rant: trecenti uiri. Om̃is autẽ reli¬
qua multitudo. flexo poplite bibe¬
rat. E ait dñs ad gecdeon. In trecen¬
tis uiris qui lambuerunt aquas li¬
berabo uos: & tracdam madian in

Expanded text:
re, et ros in omni terra. re, et ros in omni terra. Igitur Jerobaal, qui et Gedeon, de nocte consurgens, et omnis populus cum eo venit ad fontem qui vocatur Arrath. Erant autem castra Madian in valle ad septentrionalem plagam collis excelsi. Dixitque Dominus ad Gedeon: Multus tecum est populus, nec tradetur Madian in manus ejus, ne glorietur contra me Israel, et dicat: Meis viribus liberatus sum. Loquere ad populum, et cunctis audientibus praedica: Qui formidolosus et timidus est, revertatur. Cumque descendisset populus ad aquas, dixit Dominus ad Gedeon: Qui lingua lambuerint aquas, sicut solent canes lambere, separabis eos seorsum: qui autem curvatis genibus biberint, in altera parte erunt. Fuit itaque numerus eorum qui manu ad os projiciente aquas lambuerant, trecenti viri: omnis autem reliqua multitudo flexo poplite biberat. Et ait Dominus ad Gedeon: In trecentis viris qui lambuerint aquas, liberabo vos, et tradam Madian in
Abbreviated transcription (Latin):
& amalech& orientales popłi. con¬
gregati sunt simul & transeuntes
iordanem. castra metati sunt in
ualle ietrahel. Sỹc aucẽ dñi indu¬
it gedeon Qui clangens hucina:
conuocauit domũ abierer. ut se se-¬
queretur. Misit q nuntios in uni¬
uersũ manasfaa ⁊ ipse secutus
est eum. & alios ⁊Tntios in aser & ra¬
bulon & neptalim: qui occurrert̃
ei. Dixit q gedeon acĩ dñm. Si sal¬
uum facis ꝑ manũ meã isrł. sicut lo¬
utus es: ponam uellus hoc lanȩ in
area. Si ros in solꝯ uellere fuerit. &
in om̃i terra siccnai: sciam qͦd ꝑ ma¬
num meã sicut locutus es lib̾abis
isrł. Factũq est ita. W de nocte con¬
surgens expresso uellere in concam
rore compleuit. Dixit q rursũ ad
dñm. Ne irascat᷑ furor nuius contra
me: si adhuc semel terapiauero sig¬
nun querens in uellere. Oro ut solũ
uellus siccũ sit: & om̃is terra rore ma¬
dens. Fecitq dñs nocte illa ut postu¬
lauerat: & fuit siccitas in solo uelle¬

Expanded text:
Amalec, et orientales populi congregati sunt simul, et transeuntes Jordanem, castrametati sunt in valle Jezrael. Spiritus autem Domini induit Gedeon, qui clangens buccina convocavit domum Abiezer, ut se sequeretur misitque nuntios in universum Manassen qui et ipse secutus est eum et alios nuntios in Aser et Zabulon et Nepthalim qui occurrerunt ei dixitque Gedeon ad Dominum si salvum facis per manum meam Israhel sicut locutus es ponam vellus hoc lanae in area si ros in solo vellere fuerit et in omni terra siccitas sciam quod per manum meam sicut locutus es liberabis Israhel factumque est ita et de nocte consrore complevit. Dixitque rursus ad Deum: Ne irascatur furor tuus contra me, si adhuc semel tentavero, signum quaerens in vellere. Oro, ut solum vellus siccum sit, et omnis terra rore madens. Fecitque Deus nocte illa ut postulaverat, et fuit siccitas in solo velle
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ia itaq castra turbata Le.ii.¬
sunt: & uociferantes ululan-¬
tesq fugerunt. E nichilominꝰ insi¬
stebant trecenti uiri. bucinis ꝑsonan¬
tes. Immisit q dñs gladiũ in om̃ib
castris. & mutua se cede truncabant:
fugientes usq bethseta. & crepidinẽ
ab el meula in thebbath. Conclaman
tes uiri isrł de neptalim & aser de
om̃i manasse: ꝑsequebant᷑ madian.¬

Expanded text:
omnia itaque castra turbata sunt et vociferantes ululantesque fugerunt et nihilominus insistebant trecenti viri bucinis personantes inmisitque Dominus gladium in omnibus castris et mutua se caede truncabant fugientes usque Bethseta et crepidinem Abelmeula in Tebbath conclamantes autem viri Israhel de Nepthali et Aser et omni Manasse persequebantur Madian
Abbreviated transcription (Latin):
trecentis uiris qui secũ erant: & pre
lassicudine. fugientes ꝑsequi ñ po-
terant. Dixit q ad uiros soccoth.
Date obsecro panes populo qui me¬
cum est. quia ualde defecerunt: ut
possimꝰ ꝑsequi ⁊ebee & salmana re¬
ges madian. Responder̃t pͥncipes
soccoth. Forsitan palmȩ mantuin
rebeȩ & salmana in manu tua sunt:
& iccirco postulas ut demꝰ exercitui
tuo panes. Quib ille ait. Cum gͦ
tradiderit dñs rebee & salmana in
manus meas: conteram carnes ur̃as
cum spinis tribulisq deserti. W in¬
de conscendens uenit in phanuel:
locutꝰq est ad uiros loci illiꝰ similia.
Cui&.i li responderuat: sicut respon¬
derunt uiri soccoth. Dixit itaq &
eis. Cũ reuersus fucro uictor inpace:
destruam turrem hanc. Dãa.¬

Expanded text:
trecentis viris qui secum erant et prae trecentis viris qui secum erant et prae lassitudine fugientes persequi terant. Dixitque ad viros Soccoth: Date, obsecro, panes populo, qui mecum est, quia valde defecerunt, ut possimus persequi Zebee et Salmana, reges Madian. Responderunt principes Soccoth: Forsitan palmae manuum Zebee et Salmana in manu tua sunt, et idcirco postulas ut demus exercitui tuo panes. Quibus ille ait: Cum ergo tradiderit Dominus Zebee et Salmana in manus meas, conteram carnes vestras cum spinis tribulisque deserti. Et inde conscendens, venit in Phanuel: locutusque est ad viros ejus loci similia. Cui illi responderunt, sicut responderant viri Soccoth. Dixit itaque et eis: Cum reversus fuero victor in pace, destruam turrem hanc.