comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
item carna. filia uͥ calepl ꝓda. hũ erant filiĩ calepb
filoi ur. pͥmogeniti effrati Sobal pr̃ chariatbianm.
silma pr̃ beethleẽm. anpb pr᷑ bethgader. fuersit
ã ilii sobal pris catiathiarim. qui dtuidebant ants¬
diuĩ reqͥetionum. Et de cognatione cariathianim iet¬
si stͥ sarabite. ⁊ esthaolite. filũ salma pat̾i dechleem.

Expanded text:
rant filii Chaleb filii Ur primogeniti Ephrata Sobal pater Cariathiarim Salma pater Bethleem Ariph pater Bethgader fuerunt autem filii Sobal patris Cariathiarim qui videbat dimidium requietionum et de cognatione Cariathiarim Ietsi sunt Saraitae et Esthaolitae fil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ mnliere bodie hec faciat đd abuer. ⁊ ħ addat
ei. il quoiss uram̃t domimꝰ aił sic faciam cũ co
ut fsisferattir regnum de domo saul. releuetar
saboẽ. Et non potuit &dere ei qͥcq. qr metuo.¬
bat illum. ooisit gͦ abner nuntios ad aã ꝓ se
dicentes. Cuiꝰ ⁊ fra: ⁊ ut loq̃rent᷑ fac mecu anis.¬
cicias. ⁊ erit manus mea tecuro. ⁊ reducã ad te
uniñsum isrł. Qͥ ait. optine ego faciam rectm
amuicias. s unã rem peto a te diceus non icdes

Expanded text:
odie haec faciat Deus Abner et haec addat ei nisi quomodo iuravit Dominus David sic faciam cum eo ut transferatur regnum de domo Saul et elevetursabee et non potuit respondere ei quicquam quia metuebat illum misit ergo Abner nuntios ad David pro se dicentes cuius est terra et loquerentur fac mecum amicitias et erit manus mea tecum et reducam ad te universum Israhel qui ait optime ego faciam tecum amicitias sed unam rem peto a te
Abbreviated transcription (Latin):
cumco mĩam pp̃ ionatbati. Etat ã de domo sani
dixit ei tu ne ossida. st ille dedit. Ego sũ sluis
tnus. Et ait rex. Num suꝑ ⁊ alids de domo saui u̾
scoo ait ĩ domo: machir filũ anuelui ladabar.
misit gͦ tex da̾ ⁊ tulit eũ de domo machir slũ
annel. de lodabar. Cum ã uenisset inphibosecb
fibꝰ pouathan filũ saul id das: ceornt ĩ faciem fu¬
am. ⁊ adorauit Opcitq ałs nuphibosetb. or Rq̃it.¬

Expanded text:
ericordiam propter Ionathan erat autem de domo Saul dixit ei tune es Siba et ille respondit ego sum servus tuus et ait rex num superest aliquis de domo Saul ut ecce ait in domo est Machir filii Amihel in Lodabar misit ergo rex David et tulit eum de domo Machir filii Amihel de Lodabar cum autem venisset Mifiboseth filius Ionathan filii Saul ad David corruit in faciem suam et adoravit dixitq
Abbreviated transcription (Latin):
& dit. Ego sim. Opatq ei abueo. uade ad dex¬
t᷑am. siue ad simsitam. ⁊ app̃bende uiũ de ado.¬
lescemtuł. ⁊ tolle tͥ spolia eius. Noluit a a sabel
onitfe qͥn urgeret eum. Rursũ q locutꝰ est
abuer ad asabel. Recede noli me sequi ne
compellar confocse te in t̾ram. ⁊ leuare ũ pot̃o

Expanded text:
tque ei Abner vade ad dextram sive ad sinistram et adprehende unum de adulescentibus et tolle tibi spolia eius noluit autem Asahel omittere quin urgueret eum rursumque locutus est Abner ad Asahel recede noli me sequi ne conpellar confodere te in terra et levare
Abbreviated transcription (Latin):
gatiq sist filũ bemamsn ad ibuer. ⁊ conglota¬
ti sumũ cuneum stet̾ant ssumitate tumitu
uiũ. Et exclamauit abner ad ioab ⁊ait. qum
us ad instutionẽ tuus mucro deslnet: An igro¬
ras ꝙ ꝑiculosa sit desꝑatto. usq ñ dicis ppłdu̾
omntat ꝑsequi frõs stos. Et ait ioab. uinit dñs

Expanded text:
egatique sunt filii Beniamin ad Abner et conglobati in unum cuneum steterunt in summitate tumuli unius et exclamavit Abner ad Ioab et ait num usque ad internicionem tuus mucro desaeviet an ignoras quod periculosa sit desperatio usquequo non dicis populo ut omittat persequi fratres suos et ait
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰ t̾tĩ. Si quidẽ nos emiputꝰ australem plagam cetr¬
thi ⁊ ciͣ fudam. ⁊ ad metidiem caleb. ⁊ fichelech
ad cuneum nstũ. ⁊ furauit ei iđ̃. or ͥ cũ ditiss eum
toce illi discum bebant scꝑ faciem uulse t̾re. Co¬
medences ⁊ bibenres. ⁊ qͣi festum celeboautes diẽ
ꝓ cuncta p̃cła ⁊ spolũs que ceperant de t̾ra philisti¬

Expanded text:
diustertius. Siquidem nos erupimus ad australem plagam Cerethi, et contra Judam, et ad meridiem Caleb, et Siceleg, ad cuneum istum. Et juravit ei David. Qui cum duxisset eum, ecce illi discumbebant super faciem universae terrae, comedentes et bibentes, et quasi festum celebrantes diem, pro cuncta pra
Abbreviated transcription (Latin):
a facie acbis regis geth. Et rntauit os sul cooam
c̃ eis. ⁊ collabebut᷑ int̾ maiꝰ eoꝵ ⁊ inpigebet ĩ hostia
porte. defluelantꝙ salure eiꝰ in barbam. Et ait a¬
cbis ad slios suos uidistis hoĩem ssamil: Quars
addigristis eum ad me: andesunt nob̾ suriosi qͣt
int̾dixxistis eum ut fureret me p̾sente: ħͥ ne ĩg¬

Expanded text:
suum coram Achis, et conlabebatur inter manus eorum, et impingebat in ostia portae, defluebantque salivae ejus in barbam. Et ait Achis ad servos suos: Vidistis hominem insanum: quare adduxistis eum ad me? An desunt nobis furiosi, quia introduxistis istum, ut fureret me praesente? di
Abbreviated transcription (Latin):
dussit ea foris ieclbi in cõratie cedion. ⁊ tulit pul¬
uetẽ eoꝵ in betba. Et deleuit autuspiceꝰ gtos po¬
Ufuctant reges iuda ad sacͥfttandũ mextelsis per
celi. Et efferri fecit lucum de domo qm faras ietłle
ĩ ꝯuasle cedeon ⁊ cõbussit eura igni ibi. ⁊ ndegir
ĩ pulsi̾em. ⁊ ꝓrecit suꝑ sepislita mlgi. deccutit

Expanded text:
em in convalle Cedron et tulit pulverem eorum in Bethel et delevit aruspices quos posuerant reges Iuda ad sacrificandum in excelsis per i militiae caeli et efferri fecit lucum de domo Domini foras Hierusalem in convalle Cedron et conbusit eum ibi et redegit in pulverem et proiecit supe
Abbreviated transcription (Latin):
s nobe. Q uniũsi nessunt ad regem ⁊ ait saulu
achimieleh. audi filiꝰ acbitob. q słdit. p̾sto sit
domine. Ditutq ad enuu saul. Quare cõuirastis adũ¬
sum me du ⁊ filtꝰ ysai ⁊ dedisti eis panes ⁊ gładũ
⁊ consuliustis ꝓ eo domiũ. ĩ consing̾et adũ sum
me ĩ sidiator us hodie ꝑ manens: Redeasq achure

Expanded text:
 ad regem. Et ait Saul ad eos: Audi fili Architob. Qui respondit. Praesto sum domine. Dixitque ad eum Saul: Quare conjurastis adversum me, tu et filius Isai; et dedisti eis panes et gladium, et consuluisti eis Dominum, ut consurgeret adversum me, insidiator usque hodie permanens? Re
Abbreviated transcription (Latin):
uum in die arate constienit. Et ftm̃ miracłin
incastris ꝑ agros s ⁊ oml̃ ppłs stations eqꝵ qui
ierant ad ꝑdandum obstupiut ⁊ concłata stͥ castra.
⁊ accidit qͣi minidln a dd̾. Et respet̾unt speculato.¬
res saul qui erant ĩ galua benumũ. ⁊ ecce multi

Expanded text:
um in die arare consuevit et factum est miraculum in castris per agros sed et omnis populus stationis eorum qui ierant ad praedandum obstipuit et conturbata est terra et accidit quasi miraculum a Deo et respexerunt speculatore
Abbreviated transcription (Latin):
ficile saluare uł ĩ mulatudie ułĩ pancis. Oxcitq er
aronigͣ suus. fac ornĩa q̃ placent aĩo tuo. petge q̃
cupis. ⁊ ero tecum ulcumq uolu̾is. ⁊ ait ionatba
Ecce nos transimꝰ idiros istos. Cumq appatu̾nsꝰ
eis si talit̾ locuti fu̾ut ad nos. maucte dois nematã
ad uos. stemus inloco nr̃o: nec ascendat ad eos. Si
ã dixlnt ascendite ad nos: ascendusꝰ ad eos. qr tra¬
didit eos dommꝰ ĩ manib ntĩs. b erit nob̾ signum.¬

Expanded text:
are vel in multitudine vel in paucis dixitque ei armiger suus fac omnia quae placent animo tuo perge quo cupis ero tecum ubicumque volueris et ait Ionathan ecce nos transimus ad viros istos cumque apparuerimus eis si taliter locuti fuerint ad nos manete donec veniamus ad vos stemus in loco nostro nec ascendamus ad eos si autem dixerint ascendite ad nos ascendamus quia tradidit eos Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ad hitiꝰ edificatõem cũ clamore ⁊ planatti migno
⁊ multi cũ tubis ⁊ gaudio magno in taa ut ppłs q̃
audiret tubis pp̃ planctum ppł. Turba enĩ erat
tuba canẽs magnifice. ita ut longeanditet ¶t
adieru̾t insinici tribus uide. ⁊ beuiantin. ⁊ uene¬
tunt scire que ẽẽt uox tubaꝵ. Et cognosint qriqͥ

Expanded text:
ad huius aedificationem cum clamore et planctu magno, et multi cum tubis et gaudio magno, in tantum ut populus non audiret tubas propter planctum populi. turba enim erat tubis canens magnifice, ita ut longe audiretur. et audierunt inimici tribus Iudae et Beniamin et venerunt scire, quae esset vox tub
Abbreviated transcription (Latin):
ter docieiti giͣ diligentitsune scđłm hec fieti.¬
Tbnc sisennes subroguilus ccelen syrie ⁊ phenicen⁊
satrabuanes ⁊ sodales obsecutibis qui a datio tege
decreta eraut ĩ listebant sacro sc̃isoꝑib diligetitis¬
sime cooꝑantes cũ semorib uide prmcps ⁊ sprie¬

Expanded text:
rex decrevi quam diligentissime secundum haec fietunc Sisennes, subregulus Coelensyriae et Foenicen, et Satrabozanes et sodales eius obsecuti his quae a Dario rege decreta erant, insistebant sacrosanctis operibus diligentissime cooperantes cum senioribus Iudaeorum, pri
Abbreviated transcription (Latin):
isli Rdlut nob̾ dicentes. Nos sumꝰ suidisi qui fecit
celura ⁊ fram. ⁊ edificbat᷑ ħ domꝰ añ istos ãtios ml¬
tos a rogo istł magno ⁊ fortissuno.⁊ ꝯ sũmata est.
incendunt ⁊ ppłłm captiuũ ditẜunt i babslo¬
mam. In pͥcuo anno regnante ꝙ̃ro regione ba¬

Expanded text:
it caelum et terram. et aedificabatur haec domus ante istos annos multos a rege Israhel magno et fortissimo et consummata est. incenderunt et populum captivum duxerunt in Babyloniam. in primo autem anno regnante Cyro in regione Ba
Abbreviated transcription (Latin):
pr. Sac̾dotes sluentes i templo. slis sel. cilĩ ga¬
sipa. filũ tabloth. silii carie. filũ sti. alu bellu. fi¬
lu labana. filii acinata. silũ accub. silĩ uta. fĩlũ
ceta. filiĩ aggab. filis obai. filis aran. filis canui.
netoba. filu casebe. fili gars. silũ ortu. filii finoe.
fiñ arten. filii bastem. filii astara. filũ manet
silũ rafisim. allũ actufu. filũ agista. filit̃ aria.
filũ faucin. filii fasalon. filis meccda. silũ fusa.
flr mristth. filii agrsti. filu podon. salomon filis
eiꝰ. filiĩ asosforh. filũ farida. filũ celi. filu dedon.
silũ gaddabel.ssluĩ sepbegi. filii aggia. silũ faca¬
red. filiĩ sabat .in. filuĩ earoniet. filu malsle. filũ
ame. filũ sa fui. filuĩ addus filuĩ suba. ailuĩ eura¬

Expanded text:
. sacerdotes servientes in templo: filii Sel, filii Gasipa, filii Tabloth, filii Cariae, filii Suu, filii Hellu, filii Labana, filii Acmata, filii Acub, filii Uta, filii Ceta, filii Aggab, filii Obai, filii Anan, filii Cavua, Necoba, filii Caseba, filii Gaze, filii Oziu, filii Finoe, filii Atrem, filii Basten, filii Asiana, filii Manei, filii Nafisim, filii Accufu, filii Agifa, filii Ariu, filii Faricin, filii Fasalom, filii Meedda, filii Fusa, lii Nasit, filii Agifa, filii Pedon, Salomon, filii eius: filii Asoffot, filii Farida, filii Celi, filii Dedon, filii Geddahel, filii Sefegi, filii Aggia, filii Facaret, filii Sabatham, filii Saronet, filii Malsic, filii Ame, filii Safiu, filii Addus, filii Suba, filii Aeir
Abbreviated transcription (Latin):
simi erant in ietsm dñantes ⁊ tributa exigentes. a
regit molestu npttet. ¶c̃ recitatis bis que a tege
artaxerse scͥpta fu̾ant. tatbinꝰ. ⁊ sabestius sccibu
⁊ qui cum bis cõsiiuti erant ungentes festinant
uem̾̃nt ĩ ietłma cũ eqͥtatu ⁊ turba ⁊ agmiine ceꝑ¬

Expanded text:
simi erant in Hierusalem dominantes et tributa exigentes a Cregibus molestia inportetur. tunc recitatis his quae a rege Artaxerse scripta fuerant, Rathimus et Sabellius scriba et qui cum his constituti erant iungentes festinanter venerunt in Hierusalem cum equitatu et turba et agmine, c
Abbreviated transcription (Latin):
Et s sunt uomina uiroꝵ qui ascenlint ꝑ pogos sud̾
iñ triba. ⁊ inpartem pͥncirfeoꝵ tp̃oꝵ. Sacdotes f̃ti
phineẽs. filĩ aaton. sx filꝰ uosedech. ioachim fĩlius
res. Tubu ã iuda qui locutts ⁊ sub dario tege ꝑsaꝵ
Tmones mirificos. Insedd anno tegni tp̃ius m̃se s

Expanded text:
pagos suos in tribus et in partem principatus ipsorum. sacerdotes filii Finees filii Aaron: Iesus filius Iosedech, Ioachim filius res, tribu autem Iuda, qui locutus est sub Dario rege Persarum sermones mirificos, in secundo anno regni ipsius, mens
Abbreviated transcription (Latin):
erant iustificationes tue sn loco ꝑegrin. q̃
int̃cet̾as uirtutes hoc uitalit. In lege domĩni
uoluntas eiuis ⁊ in lege enis meditabit᷑ die ac¬
nocte. damelm fine sacratissime uisionis iu¬
stos fulgere sicut stellas. ⁊ intelligentes .i. dor
tos qͦi firiam̃tum ait uides quantũ int se.¬
distant nista rustititas. ⁊ decta insticia: alii ste¬

Expanded text:
erant justificationes tuae, in loco peregrinationis inter ceteras uirtutes etiam hoc intulit: in lege domini fuit uoluntas eius et lege eius meditabitur die acnocte. Danihel in fine sacjatissimae uisionis iustos ait fulgere quasi stellas et intellegentes, id est doctos, quasi firmamentum. aides, quantum dist
Abbreviated transcription (Latin):
eandemq horam ytalie que quondam magna g̾t¬
a dicebatut. laboriosissime ꝑagrauit ut qui athe¬
nis magr̃ erat ⁊ potens cuiusq docttinas achade¬
mie gĩgnasia ꝑsonabant fieret paͥtuis atq dis.¬
cipłs mailens aliena uerecunde disdere: qmͣ sua
imprudenter ing̾ere. Deniq cum litt̃as quasi to

Expanded text:
am Italiae. quae quondam Magna Graecia dicebatur, laboriosissime peragrauit, ut, qui Athenis magister erat et potens cuiusque doctrina Academiae gymnasia - personabant, fieret peregrinus atque discipulus, malens aliena uerecunde discere quam sua aliis inpudenter ingerere. denique dum li
Abbreviated transcription (Latin):
mee. Et in descriptione iustium cum anar-¬
lori inte dauid que est in partidiso comꝑaret
int̾cet̾as uirtutes hoc uitalit. In lege domini
uoluntas eiis ⁊ in lege eins meditabit᷑ die ac¬
nocte. damieli fine sacratissime uisionis iu¬
stos falgere sicut stellas ⁊ intelligentes .i. dor
tos qͦi firiam̃tum ait. uides quantũ inf se.¬
distant uista tusticitas. ⁊ decta ustica: alii ste¬

Expanded text:
ptione iusti uiri, cum eum arbori Dauid, quae est uitae in paradiso, conpararet, inter ceteras uirtutes etiam hoc intulit: in lege domini fuit uoluntas eius et lege eius meditabitur die acnocte. Danihel in fine sacjatissimae uisionis iustos ait fulgere quasi stellas et intellegentes, id est doctos, quasi firmamentum. aides, quantum dist
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. scrpsit suꝑ ħ plenissime octo uoluminbꝰ
philostratus. PR dloquar de secili homin.¬
ib cum apłs ua lus uas electionis ⁊ magr̃ genti¬
um qui de conscia tanti m se hospitis loquebatur:
anexꝑimentum q̃ritis eius qui in me loguit᷑ x .¬

Expanded text:
o voluminibus Philostratus. 2. Quid loquar de saeculi hominibus? cum Apostolus Paulus vas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti in se hospitis loquebatur. An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit persas ꝑtransiuit caucasum. albanos.
sciches. massagethas. opislentissima indie regi¬
na penetranit ⁊ ad extremum latissimo phi.¬
son amne transmisso ꝑuenit ad bragmanas:
et hyarbam in throno sedentem aureo ⁊ de tan.¬
tali fonte potantem: int̃ paucos discipulos de¬

Expanded text:
intrauit Persas, transiuit Caucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetrauit et ad extremum latissimo Phison amne. transmisso peruenit ad Bragmanas, ut Hiarcam in throno sedentem aureo et de Tantali fonte potantem int
Abbreviated transcription (Latin):
s qd̾ ardoe tuus ec i uicendi studrum ⁊̃ abiq
nob̾ ꝑ se ꝓbari debeat. Ingensum docile ⁊̃ stĩ dec¬
tore laudabile est Non qͥd ĩuenias. s quio q̃raᷤ
confid̾amus. Molł ceta ⁊ ad formandum facił
etiam si artificis ⁊ plast cessent man̾ tñ uͥtu¬

Expanded text:
 tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat; ingenium docibile et sine doctore laudabile est. non, quid inuenias, sed, quid quaeras, consideramus. mollis cera et ad formandum facilis, etiamsi artificis et plastae cesset manus, t
Abbreviated transcription (Latin):
do orbe fugientes ꝑ seguitur. captus a pyratis ⁊
uenundatus tyranno crudelissimo. paruit duc.¬
tus captiuus unctus ⁊ seruus. Tamen qi phi¬
losop hus maioremente se fuit ad titum liuiũ
nontraxerat uniꝰ hominis fama ꝑduxit habu̾
illa etas sauditum omnib sełis celebrandũq
miracłm u urbem tantam ingressi: aluid exͣ
urbem q̃terent.apollomus sine slle magnris uͭ

Expanded text:
 sequitur, captus a piratis et uenundatus etiam tyranno crndelissimo paruit; captiuus, uinctus et seruus, tamen, quia philosophus, maior emente se fuit. ad Titum Liuium non traxerat, uel unius hominis fama perduxit. habuit illa aetas inauditum omnibus saeculis celebrandumque miraculum, ut orbem totum ingressus alium extra orbem quaereret: Apollonius — siue ille
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ. qͣnta pullulauerit seges. uidemus.
qaudernus. sumis: si tamen ⁊ nos ꝑ illi is grãm ad
horrpa m ꝑtinemus. N eꝙ enim ad horreumꝑtiuꝰ.
quicqͥo inidgete est. Sadem quippe pluuia utilis
nuteitoria: ⁊ ititicũ pascit ⁊ paleamie ncut¬

Expanded text:
averit seges videmus, gaudemus, sumus: si tamen et nos per illius gratiam ad horreum pertinemus. Neque enim ad horreum pertinet quidquid in segete est. Eadem quippe pluvia utilis et nutritoria, et triticum pascit et paleam.
Abbreviated transcription (Latin):
qui crispantibus aquis a se ipso. sibi excitare
ꝑhibetur aurã. greco uocabolo quasi generans
sibi auram dicitur. Neq enim in stagni more
sternitur aqua. sed frequentib auris spirantib
agretur hastu dulcis.⁊ adpo tandũ habilis. Sed
hebraicȩ lingue consuetudine omnis aquarum
congregatio.siue dulcis. siue salsa. mare nũcupa¬
tur. Qui lacus interfluente iordane.centũ qua¬
draginta stadiis in longitudinẽ.⁊ quadraginta
extenditur in latitudine.¬

Expanded text:
qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. Neque enim in stagni morem sternitur aqua, sed frequentibus auris spirantibus agitatur, haustu dulcis, et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine, omnis aquarum congregatio sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus, interfluente Jordane, centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginta extenditur in latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
t rogauerunt eũ ꝓ ea. Et stans suꝑ
eam imꝑauit febri: & dimisit illam.
Modo saluator rogatus. mͦ ultro curat egrotos.
ostredens se contra peccatorũ quoq pas¬
siones &e p̃cibus semper annuere fidelium.
& ea que inse minime intelligunt. uelm
telligenda dare. uł ȩtia ñ intellecta
dimittere. uixta quod psalmista postulat.

Expanded text:
t rogaverunt illum pro ea. Et stans super illam, imperavit febri, et dimisit illam. Modo Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere. Jux
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ prophetam dicit᷑ Tu signaculumm similituduns
plenus sapientia. et ꝑfectus decore: in deliciis pa¬
radsi dei fiusti Qui notamcn q uob non ad simili¬
tudinem cũ factus .s.s. enacrilu. n tumlitudiuis.
dicitir. ut quo in eo trer horrit natura. eouiuille
imagu ciuc imiltis ininietur expreia:

Expanded text:
militudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei subtilius insinuetur expressa.
Abbreviated transcription (Latin):
nos dõ in sanguine tuo ex om̃i tribu et
lingua. et ppło et nacione: et fecisti nos
dõ nr̃o regnũ et sacerootes et regnabim
suꝑ t̾ram. Et uidi et audiui uocẽ angłoꝵ
multoꝵ in circuitu chroni et animaliũ
et. senuoꝵ. Et erat numerus eoꝵ miliami¬
qui occisus ẽ acciꝑe uirtutẽ. et diuinitatẽ.
et sapientiã. et fortituoinẽ. et honorẽ et
glam. et bndictionẽ: et omẽm creaturã quę
et honor. et gła. et potestas. in scła scłorũ.
Et .iii. animalia dicebant am̃. Et uiginti

Expanded text:
guine tuo: ex omni tribu et lingua et natione et populo: et fecisti nos Deo nostro regnum et Sacerdotes: et regnabimus super terram. Et vidi et audivi vocem Angelorum multorum in circuitu throni et animalium et seniorum. Erat numerus eorum millia miqui occirem, et gloriam et benedictionem. Et omnem creaturam, quae est et honor, et gloria, et potentia in saecula saeculorum. Et quatuor animalia dicebant: Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Aaduentũ: debemꝰ ipsi congruere sollep̃¬
intati quã colimus. Hoc etenĩ ordine tan
si nos quoq dño opitulante aptos reddide¬
rinuis. ad quos sp̃c sc̃s aduenire. & inqͥbus
habitare dignetur.
a solummͦ ratione aduentu. & illustͣ

Expanded text:
adventum, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus. Hoc etenim ordine tantsi nos quoque Domino opitulante aptos reddiderimus, ad quos Spiritus sanctus advenire, et in quibus habitare dignetur. tem solummodo ratione adven
Abbreviated transcription (Latin):
ognouit autẽ helchana annam uxorẽ suam.
& recordatus est eius dominus. Et factũ
est post circulum dierum concepit anna et
peꝑit filium. uocauitq nomen eius samuel:
eo quod a dño postulasset eum

Expanded text:
ognovit autem Helcana Annam uxorem suam: et recordatus est ejus Dominus. Et factum est post circulum dierum concepit Anna: et peperit filium: vocavitque nomen ejus Samuel: eo quod a Domino postulasset eum
Abbreviated transcription (Latin):
ac terrenis quãuis potaitissuris ac sapien¬
tissimus. ad oranduni stare solebat. qͣntoma¬
pis enetralia cordium nostroꝵ inusere
itq illustra ⁊ desiderat. sed t̾amen ea por¬
ticum eẽ salomonis. hoc en si ea tenor̃
suum quod est initiũ sapientie habere per¬
spexerit.

Expanded text:
ac terrenus, quamvis potentissimus ac sapientissimus, ad orandum stare solebat, quanto magis penetrabilia cordium nostrorum invisere atque illustrare desiderat, si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est si ea timorem suum, quod est initium sapientiae, habere perspexerit.
Abbreviated transcription (Latin):
e reputes ancillam tuam quasi unam
de filiabus belial: quia ex multitudi¬
ne doloris. & me roris mei locuta sum usq
in p̃sens. Tunc heli ait eĩ. Uade in pace.
ꝙ deu isrł det tibi petitionem quã roga¬

Expanded text:
e reputes ancillam tuam quasi unam de filiabus Belial: quia ex multitudine doloris et moeroris mei, locuta sum usque in praesens. Tunc Heli ait ei: Vade in pace, et Deus Israel det tibi petitionem
Abbreviated transcription (Latin):
constituit suꝑ eũ tribios & centuriones. & dedit
popli terciam partẽ sub manu ioab: & terciã sub ma¬
nu abisai. filii seruie fr̃is ioab: ⁊ terciã sub manu
ethai. qui erat de geth.
iritq rex ad popłm. Egrediar &e ego uobiscũ. Et

Expanded text:
stituit super eum tribunos et centuriones et dedit populi tertiam partem sub manu Ioab et tertiam in manu Abisai filii Sarviae fratris Ioab et tertiam sub manu Ethai qui erat de Geth dixitque rex ad populum egrediar et ego vobiscum et
Abbreviated transcription (Latin):
cauit & filꝰ. lc̃ .iii. Si aut̃ tantũ mͦ mor¬
tuus fi uꝰ nec risurrexisset: ꝓculoubio
nec apatre clarificatꝰ eẽt. nẽc patrẽ ela¬
rificaiset. Ne aut̾ resurrectione clarifi¬
aatꝰ a patre: resurrectioĩs suę p̃dicatiaẽ

Expanded text:
ium. Si autem tantummodo mors, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset. Nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
serãt. ꝑostinodum amando fortiter ardebat.
Nam postquatu uenit ad monum̾tum
ibiq corpus dominicum non inuenit. sub¬
latum credidit. atq discipulis nonciauit.
Si uenientes uiderunt: atq ita lõ iii.¬

Expanded text:
serat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
donias autẽ filius agith eleuabatur dicens.
Ego regnabo. fecitq sibi currũ ⁊ equites. ⁊ qͥnqua¬
gnita uiros: qui ante eum currerent. Nec corri¬
puit eum pater suus aliqͣndo dicens. quare hoc
fecistie¬

Expanded text:
filius Haggith elevabatur dicens: Ego regnabo. Fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros, qui ante eum currerent. Nec corripuit eum pater suus aliquando, dicens: Quare hoc fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
generis et actor. nobis et̃nũ tͥbue benignꝰ seandde
egium. A ngelum pacis michael ad istam. celte oirate
rogitamꝰ aulam. nobis ut crebro ueniente. erescat̃
psꝯa euncta: Angelus fors gabrielut hosiem pẽi¬
lat antiquum uolitet ⁊ati sepꝰ templum ue.¬
ens ac̃ istud uisere urm a ngełu nobis med u.s¬

Expanded text:
generis et auctor, Nobis eternum tribue benignus Scandere celum. Angelum pacis Michael ad istam Celitus mitti rogitamus aulam, Nobis ut crebro veniente crescant Prospera cuncta. Angelus fortis Gabriel, ut hostem Pellat antiquum, volitet ab alto, Sepius templum veniens in istud Misertus n
Abbreviated transcription (Latin):
adioab. Surgant pueri: ⁊ ludant corã nobis. Et re¬
spondit io ab. Surgant. Surrexerunt gͦ: transierc̃
numero duodecim de beniãm ex parte hisboseth filu
saul: ⁊ duodecĩ de pueris dauid. App̃hensoq umusqͥsq
capite cõparis sui defixit gladium in latus contrarii
abner ⁊ uiri isrł: apueris dauid. Erant autẽ ibi tres fi¬
lii serinȩ. ioab. ⁊ abisai. ⁊ asael.Porro asael cursor uelocis¬
simus fuit. quasi unus ex capreis que morantur in
siluis. ꝑ sequebatur autẽ asael abner.⁊ non decli¬
nauit addexterã neq ad sinistrã. obittens ꝑse¬
qui abner. Respexit itaq abner post tergũ suũ:
rait Tu ne es asael: Qui respondit ego sum. Dic̃q
ei abner. Uade ad dexterã siue ad finistͣm ⁊ app̃hende unũ
deadolescentibꝰ itolle tͥ spolia eius Noluit autem
asael obmittere quin urgeret eum. Rursumq lo¬
cutus est abner adasael. Recede noli me sequi. ne cõ-¬
ciem meã ad ioab. frem̃ tuum Qui audire contepsit:

Expanded text:
rgant pueri, et ludant coram nobis. Et respondit Joab: Surgant. Surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Benjamin ex parte Isboseth filii Saul, et duodecim de pueris David. Apprehensoque unusquisque capite comparis sui, defixit gladium in latus contrarii, Abner, et viri Israel a pueris David. Erant autem ibi tres filii Sarviae, Joab, et Abisai, et Asael: porro Asael cursor velocissimus fuit, quasi unus de capreis quae morantur in silvis. Persequebatur autem Asael Abner, et non declinavit ad dexteram, sive ad sinistram omittens persequi Abner. Respexit itaque Abner post tergum suum, et ait: Tu ne es Asael? Et ille respondit: Ego sum. Dixitque ei Abner: Vade ad dexteram, sive ad sini-tram, et apprehende unum de adolescentibus, et tolle tibi spolia ejus. Noluit autem Asael omittere quin urgeret eum. Rursumque locutus est Abner ad Asael: Recede, noli me sequi, ne comciem meam ad Joab fratrem tuum. Qui audire contempsit,
Abbreviated transcription (Latin):
tagnium genesareth. idem dicunt ẽẽ qđ mare
galileȩ: uł mare tyberiadis. Sed mare ga¬
lileȩ ab adiacente ꝓuincia dictum: mare ty¬
beriadis aꝓxima ciuitate. que olim e nereth
uocata. sed̾ ab herode tethrarcha in staurata in
honorẽ tyberi cesaris. tyberias. ẽ. appellata.
orro genesar a loci illius natura.¬

Expanded text:
tagnum Genesareth idem dicunt esse quod mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis; sed mare Galilaeae ab adjacente beriadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata in honorem Tyberii Caesaris, Tyberias est appellata. Porro Genezar a laci ipsius natura
Abbreviated transcription (Latin):
st ait ad illos. Nichil tuleritis inuia. nęq
uirgã. neq perã.neq panẽ neq pecuniã: Neq
duas tunicas habeatis. Solet queri quommͦ matħs
& lucas cõmomorauerint dixisse dnm discipłis
ut nec uirgam ferrent. cũ dicat marcus. & prece¬
pit eis nequid tulerint inuia. nisi uirgã tantũ.

Expanded text:
illos: Nihil tuleritis in via, neque virgam, neque peram, neque panem, neque pecuniam, neque duas tunicas habeatis. Solet quaeri quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint dixisse Dominum discipulis ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus: Et praecepit eis ne quid tollerent in via nis
Abbreviated transcription (Latin):
pinguissimus. Et dixit agag. Siccine saparat
amara mors. Et ait samuel. Sic̃ fecit absq libe¬
ris mulieres gladius tuus: sic absq liberis erit
inter mulieres mat̾ tua. & infrustra concidit¬
eum samuel: coram dño ingalgalis. Abiit autem
samuel in ramatha. Saul uero ascendit in do
usq ad diẽ mori suȩ. Ueruntam̃ lugebat samuel
saul suꝑ isrł. Dixitq dominus ad samuel. Usq: qͦ
tam te ad isai bechlee mitẽ. Suidi enĩ mͥ infiliis
eius regẽ. Et ait samuel. Quomͦ uadã: Audiet
enim saul: & int̾ficiet mne. Et ait dñs. Uitulum
de armento tolles in manu tua: & dices. Adim¬
molandum dño ueni

Expanded text:
arat amara mors? Et ait Samuel: Sicut fecit absque liberis mulieres gladius tuus, sic absque liberis erit inter mulieres mater tua. Et in frusta concidit Samuel Agag coram Domino in Galgalis. Abiit autem Samuel in Ramatha: Saul vero ascendit in domusque ad diem mortis suae, quoniam lugebat Samuhel in Saul super Israel. et dixit dominus ad Samuhel: quousqutam te ad Isai Bethleemitem providi enim in filiis eius mihi regem et ait Samuhel quomodo vadam audiet enim Saul et interficiet me et ait Dominus vitulum de armento tolles in manu tua et dices ad immolandum Domino veni
Abbreviated transcription (Latin):
ait samuel. Numquid uult dñs holocausta ⁊̃ uicti¬
mas ⁊ ñ potius ut obediatur uocidñi : Melior ẽ em̃
obedientia quã uictima ⁊ abscultare magis quam
offerre adipẽ arietũ. qm̃ quasi peccatũ ariolandi ẽ re
le adquiesçere. Ero eo gͦ quod abiecisti sermonem
domini abieci tẽ nesis rex Dixitq saul ad samuelẽ.
Peccaui. quia p̃uaritatus sum sermonẽ dñi. ⁊ u̾ba tua.
timens popłm. ⁊ obediens uoci eoꝵ. Sed nc̃ queso
peccatũ meũ porta.⁊ reuercere mecũ ut adorem
dnm̃. Et ait samuel ad saul. Non reuertar te¬
cũ: quia ꝓiecisti sermonẽ dñi. & ꝓiecit de dñs¬

Expanded text:
ait Samuel: Numquid vult Dominus holocausta aut victimas, et non potius ut obediatur voci Domini? Melior est enim obedientia quam victimae, et auscultare magis quam offerre adipem arienolle adquiescere pro eo ergo quod abiecisti sermonem Domini abiecit te ne sis rex dixitque Saul ad Samuhel peccavi quia praevaricatus sum sermonem Domini et verba tua timens populum et oboediens voci eorum sed nunc porta quaeso peccatum meum et revertere mecum ut adorem Dominum et ait Samuhel ad Saul non revertar tecum quia
Abbreviated transcription (Latin):
trus. Upc ꝓ nob passus ẽ relinquẽs nob̾ exem¬
plũ : ut seqͣmͣ uestigia eiꝰ. Hoc ẽ talia ĩparare.
oc beati martyres: aroenti oilectione
fecerunt. Quoꝵ si non inanit̾ memorias
celebramꝰ. atq ĩ conuiuio qͦ et ipsi saturati st̃.¬

Expanded text:
us pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati s
Abbreviated transcription (Latin):
in eos subito et contritus seron et exercitꝰ eiꝰ in
conspectu ipsius Et ꝑsequebat᷑ eum in descens u
bethoron. usq in campum: et ceciderunt ex eis
octingenti uiri Reliqui aut̃ fugerunt in terrã¬

Expanded text:
in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terra
Abbreviated transcription (Latin):
dam. et eos qui cũ eo sunt: qͥ spenebant u̾bam
regis: Et preparauit se. et ascenderunt eũ eo
castra imp iorum fortes auxiliarii: ut facereil
uindictam infilios isrł: et appropinquauerunt
usq bethoron: Et exiuit iudas mobinã illis. cũ
paucis: Ut uderunt aut̾ exereitũ uemientem
sibi obinam: dixerunt uide Quomͦ poteriꝰ
pauei pugnare ad multitudinem tantam. tan
fortem: Et nos fatigati sumꝰ ieiumo hodie: Et ait
iudas: facile est conc ludi multos inmaiis pau¬
corum: et non est differentia in conspectu dĩ
cęli liberare innultis et in paueis: quia non
in multitudine exereitꝰ iuctoria belli. s de eelo
fortitudo est. Ipsi ueniunt ad nos in multitudi¬
ne contumaci et suꝑba ut disꝑclant nos. et
uxores nostras. et filios nostros. et spolient nos.
Nos i pugnabim pro atimad nostri et legib nris.
et ipse dñs conteret eos ant̾ faciem ni am̃. Nos aut̃
ne trueritis eos: Ut cessaiit aut̃ loqui insiluit

Expanded text:
dam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum dam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel et adpropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo est ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabimus pro animabus nostris et legibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit
Abbreviated transcription (Latin):
cencdit flaminis. Et repulsi sunt innei pre
timore eiꝰ: et om̃s operarii iniquitatis contur¬
bati sunt. Et directa est salꝰ in manu eiꝰ: et
eracerbabat reges uiultos. et letificabat iacob
in operib suis. et insecułu memoria eiꝰ in bene¬
dictione. Et ꝑambulauit ciuitates iuda. et per¬
didit impios ex eis: et aduertit iram isrł ab.
et nonimatꝰ est usq ad nouissimũ terre. et con¬
gregauit pereuntes: Et congregauit apollo¬
ntul gentes. et alamaria uirg uitem neultam mag¬
nam: ad bellandum contͣ isrł. Et cognouit iu¬
das. et exiit obuiam illi: et ꝑcussit et oceidit il¬
lum: Et ceciderunt uulnerati multi: et reliqui
fugerunt: Et accepit spolia eorũ: et gladium
apollonii iudas austulit. et erat pugnans in eo
omib dieb Et audiuit seron princeps iuilicie
syrie. quod congregauit uiclas congregationẽ.
et ecclam fidelium secũ. et ait faeiam michi no¬
men. et glorificabor in regno. et debellabor u¬

Expanded text:
cendit flammis et repulsi sunt inimici prae timore eius et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt et directa est salus in manu eius et exacerbabat reges multos et laetificabat Iacob in operibus suis et in saeculum memoria eius in benedictione et perambulavit civitates Iuda et perdidit impios ex eis et avertit iram ab Israhel et nominatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereuntes et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iu
Abbreviated transcription (Latin):
Nos gͦ filii confortamini. et uirilit̾ agite in lege: quia
in ipsa gloriosi eritis: Et ecce symeon frat̃ ur̃ scio
quod uir consilii est: ipsum audite semꝑ. et uobis ipse
erit pater: Et uidas machabeus fortis mrib a in¬
uentute sua sit uobis princeps milicie: et ipse aget
binte retͥbueionem gentib et intendite inp̃ceprũ
iegis Et benedixit eos. et adpositꝰ est ad patres
suos: et defunctus est centesimo et quadragesimo
et sexto anno: et sepultus est a filiis suis. in sepul¬
eris patrũ suorũ in modin: et planserunt eum
omnis isrł plantu magno Et surrexit iudas qͥ
uocat᷑ machabeus filius eiꝰ ꝓ eo÷ et adiuuabant¬
eum om̃s fratres eiꝰ. et uniu̾si qͥ se cominxerant
patͥ eiꝰ: et p̾liabant᷑ p̾liũ isrł cũ leticia Et di la¬
tauit głam popło suo. et induit se lorica sic̃
gigas: et succiuxit se arma belliea sua mp̾liis:¬

Expanded text:
vos vos in ipsa gloriosi eritis. et ecce Symeon frater uester, scio quod uir consilii est; illum audite, ipse uobis pater erit. et ludas Machabaeus fortis uiribus a iuuentute sua sit uobis principalis militibuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum suorum in Modin et planxerunt eum omnis Israhel planctu magno et surrexit Iudas qui vocabatur Macchabeus filius eius pro eo et adiueum omnes fratres ejus, et universi qui se conjunxerant patri ejus; et praeliabatur praelium Israel cum laetitia: et dilatavit gloriam populo suo, et induit se lorica sicut gigas, et succinxit vasa bellica sua
Abbreviated transcription (Latin):
gum: et non dederruit cormi peccatori: Et
appropinquauerunt dies mathathie mori¬
endi: et dixit filiis suis Nunc confortata ẽ
superbia et castigatio. et tempꝰ eu̾sionis: et
ira inclignationis: Nune ergo o filii enula
in tempore angustie sue custodiuit̃ mandatũ:
et factus est dñs ȩgypti: finees pat̾ noster relan¬
do legẽ di: accepit testamentum sacerdotii ȩt̃ni
Ihesus dũ impleuit uerbũ: factus ẽ dux isrł. a
leph dum testificat᷑ in ecccłã: accepit heredta¬
tem: Dauid insua misericordia: consecutꝰ est
sedem regni insecula: helias dum zelat relũ
legis: receptꝰ est incęlum Ananias azarias.
misael credentes: liberati sunt de flamina:
Damel in sua simplicitate: liberatꝰ est de ore
leonum: Et ita cogitate per generationẽ: quia
uri peccatoris non tiueritis. quia gła eiꝰ stercus.
et uermis est. Hodie extollit᷑ et cras non inuemetur:
quia conuersus ẽ interram suã. et cogitatio eiꝰ periit.

Expanded text:
gum et non dederunt cornu peccatori et gum et non dederunt cornu peccatori et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulain tempore angustiae suae custodiuit mandatum, et factus est dominus Aegypti. Finees pater noster in zelando zelum accepit testamentum sacerdotii aeterni. Iesus dum implet uerbum, faChaleb dum testificatur in ecclesia accepit hereditatem David in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula Helias dum zelat zelum legis receptus est in caelum Ananias Azarias Misahel credentes liberati sunt de flamma Danihel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum et ita cogitate per generationem et genviri peccatoris non timueritis quia gloria eius stercus et vermis est hodie extollitur et cras non invenietur quia conversus est in terram suam et cogitatio eius periet
Abbreviated transcription (Latin):
bus nostris. et iustificationib et iustificationib¬
nostris: cieiꝰ disꝑdent nos de t̾ra Et cognoue¬
uerunt in illa die dicentes: Omĩs o homo qui¬
cumq uenerit adnos in bello die sabbatorũ.
pugnemꝰ aduersus eum. et non moriariur om̃s
sicut mortui sunt fratres nostri moccultis: Tuẽ
congregata est ad eos sy nagoga iudeoꝵ fortis
uirib exisrł om̃is uoluntaris in lege. et om̃s
qui sugerant a malis aclditi sunt ad eos. et facti
illis ad firmamentum Et collegerunt exereitũ:.
et ꝑcusserunt peecatores in lra sua. et uiros
iniquos in indignatione sua: et ceteri fugert̃
ad nationes ut euaderent. Et erreumiuit
mathathias et aunci eiꝰ et destruxerunt aras.
et eircunciderunt pueros meircũcisos. quot¬
quot inuenerunt infinib ifrael infortitudi
ne. et persecuti sunt filios suꝑbie. Et ppera¬
tum est opiis inmani eorũ. et obtinierunt
legem de manib gentiũ. et de manibus re¬

Expanded text:
bus nostris et iustificationibus nobus nostris et iustificationibus nostris citius disperdent nos a terra et cogitaverunt in illa die dicentes omnis homo quicumque venerit ad nos in bello die sabbatorum pugnemus adversus eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi susunt illis firmamentum. et constituerunt uirtutem, et percusserunt peccatores in ira sua et uiros iniquos in indignatione. et ceteri fugerunt ad nationes, ut se liberarent, et circuiuit Matathias et amici eius, et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot inuenerunt in finibus Israel in fortitune et persecuti sunt filios superbiae et prosperatum est opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus re
Abbreviated transcription (Latin):
tate dauid: qm̃ discessisent uiri quida qui dissipa¬
uerunt mandatum regis in loca oceulta tadeser¬
tum: et abissent post illos multi Et staqui perrexe¬
runt ad illos. et constituerunt adu̾sus eos preliũ
indie sabbatorũ Et dixerunt. ad eos: Resististis
et nune adhue᷑ Exite et facite secũłu uer bñ re¬
gis et iiuetis Ꝙ dixerunt: Non exibuuꝰ. neq fa¬
ciemus uerbum regis: ut polluamͣ indie sabbateꝵ
Et concitauerunt adu̾sus eos p̾liutm: et non respon¬
lauerunt loca occulta. dicentes. Mor iamur
oñs insimplicitate nr̃a: testes erunt suꝑ nos eȩ¬
lum et t̾ra. quod iniuste perditis nos. Et uitu¬
lerunt eis bellum sabbatis: et mortui sunt ipsi
et uxores eorum. et filii et peccora eorũ usq ad
mille animas hominũ: & cognoiit mathathias
et amici eiꝰ: et luctum habuerunt super eos ual¬
de Et dixit iuir proximo suo Si omnes¬
Si omnes fecerintia sic giues patres nri recerunt.
et non pugnauerimꝰ aduersus gentes ꝓamina¬

Expanded text:
e David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exite et facite secundum verbum regis et vivetis et dixerunt non exibimus neque faciemus verbum regis ut polluamus diem sabbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non responlaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo si omnes fecerimus sicut fratres nostri fecerunt et non pugnaverimus adversus gentes pro anima
Abbreviated transcription (Latin):
tudo nr̃ã. et claritas nr̃a desolata est: et comquinia¬
uerunt eam gentes: Quo ergo nobis adhuc uiuere:
Et seidit mathathias et filii eiꝰ uestimenta sua: et
operuerunt se cilieiis. et planserunt ualde Et
uenerunt illue qui missi erant a rege anthioco:
ut cogerent cos qui confugerant in ciuitatem mo

Expanded text:
tudo nostra et claritas nostra desolata est et coinquinatudo nostra et claritas nostra desolata est et coinquinaverunt eam gentes quo ergo nobis adhuc vivere et scidit Matthathias et filii eius vestimenta sua et operuerunt se ciliciis et planxerunt valde et venerunt illuc qui missi erant a rege Antiocho ut coger
Abbreviated transcription (Latin):
fili iołn̾s. filii simeonis. sacerdos exfiliis ioar un ab
iherusałe: et consedit in monte modim: Et huie¬
erant filii quinq Iohannan qui cognominabat᷑
gaddis. et simeon qui cognominabatur thasi. et
uidas qui uocabatur machabeus. et elearariis qͥ
cognomi nabat᷑ abaron. et ionathas qui nomina¬
cognominabatur apphus. Hii uiderint mala
que fiebant in popło nide et in iherusałe. Et
dixit mathathias: Ne mͥ: ut quid natus frtm uide¬
re contricionem popłi mei. et contricionẽ ciuitatis
sẽẽ. et sedere illic cumdatur inmanib municorũ:
Scã in manib extrraneorum facta sunt: templum eiꝰ
sicut homo ignobilis. uasa glorie eiꝰ captiua abducta
sunt : Trucidati sunt iuuenes eiꝰ in plateis. et uir¬
gines eiꝰ in gladio ceciderunt immicorum Que
gens non hereditauit regnum eiꝰ. et non obtininit
spolia eiꝰ: Omins eumpositio eiꝰ ablata est. Que erat
libera: facta est ancilla Et ecce scã nr̃a. et pulcri¬

Expanded text:
filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii viderunt mala quae fiebant in populo Iuda et in Hierusalem et dixit Matthathias vae mihi ut quid natus sum videre contritionem populi mei et contritionem civitatis sanctae et sedere illic cum datur in manibus inimicorum sancta in manu extraneorum facta sunt templum eius sicut homo ignobilis vasa gloriae eius captiva abducta sunt trucidati sunt iuvenes eius in plateis et iuvenes eius ceciderunt gladio inimicorum quae gens non hereditavit regnum eius et non obtinuit spolia eius omnis conpositio eius ablata est quae erat libera facta est ancilla et ecce sancta nostra et pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
sum regis. Et uidit mathathias et doluit: et con¬
tremuerunt re nes eiꝰ: Q as cendit furor eiꝰ sccłm
iudiciũ legis: et insiliens trueidauit eum suꝑ arã:
S et uirum quẽ miserat rex anthiocus. qui cogebat
imolari occidit in ipso tempore: et aram destru¬
xit: Et delatus est legem: sic̃ fecit fuiers. ⁊ambri
filio salomi. Et exclamauit mathathias uoce
magna ddicetis Uñ is qui aliui ħ ab et legis: statu¬
ens testamentũ exeat post me Et fugit ipse et si¬
lui eiꝰ inmontes: et reliquerunt queeũq habebant
in enutatem: Tunc descenderunt multi queren¬
tes iudiciũ et iusticiã iudesertum. ut sederent ibi

Expanded text:
sum regis et vidit Matthathias et doluit et consum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi et exclamavit Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
Et multi de popło isrł comen seutes accesserunt ad
eos: S mathathias et filui eiꝰ constanter steterunt.
Et respondentes qui mussi erant ab anthioco: dixert
mathathie. Princeps s: larissumis et magnus es inhac
enutate: et ornatus filiis et fr̃ĩb baccede prior et
fac iussuni regis. sic̃ fecerunt om̃s gentes. et uiri iu¬
da. et qui remanserunt iniherusałe: et eris tu et
filii tui int̾ amicos regis. et amplificatꝰ argento et au¬
ro. et munerib multis. Et respondit mathathias:
suorũ. et consentiunt mandatis eiꝰ: ego et filii mei.
et fratres mei obediemꝰ legi patrũ nostrorũ Pro¬
piciꝰ sit nobis ds: non est nobis utile relinquere
legem et iusticias dei Non audiemꝰ u̾ba regis anthio¬
Chi: nec sacͥficabimꝰ trausgredientes legis nr̃e man¬
clata. ut eamꝰ altera uia Et ut cessait loqui uer¬
ba hee: accessit quida iudeus in omniũ ocules sacrifi¬
care ydolis. suꝑ aram in ciuitate modin: scd̃m ius¬

Expanded text:
et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Matthathias esuorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum ius
Abbreviated transcription (Latin):
datur. Sed quia ñ mĩquã allegoriȩ fidem edi¬
ficat.⁊ hystoria moralitatẽ: nos qui actorẽ deo
iam fidelibus loquiur non ab re credimus.
si ipsum loquendi ordinem postponamus.
quatinus qui fidem iam firmã tenetis priꝰ de
allegoria aliquid breuiter andire debeatis. q
quod uobis de moralitate hystoriȩ ualde
est necessartum. hoc in expositionis nostrȩ
ordine seruetur extremum. quia ea plerũq
solent meliꝰ recoli. que contingit post modũ

Expanded text:
oria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum