comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ propriam inclustriam. Dei est
hoc donume non hominis meri¬
tum. S absq dubio talem tan¬
tamq gr̃am accipit nemo. sine
ingenti studio: ⁊ ardenti desideri¬
ꝯ. Nouit hoc rachel ⁊ iccrco stu¬
clium multiplicat: ⁊ desiderium
suum cotidianis incrementis a¬
crius inflammat. In tanta nã¬
q coticliani conatus anxietate.
in huius modi doloris immensi¬
tate ⁊ beniamin nascitur ⁊ rachel
moritur: quia cum mens homĩs
supͣa seip̃am rapitur: omnes hu¬
mane ratiocinationis angustiaᷤᷤ
suꝑgreditur. Ad illud enim ꝙ
supͣse eleuata ⁊ in extasi rapta
de liuinitatis lumine conspitit.
omnis humana racio succumbit
Quid est enim rachelis interitꝰ :
nisi rõnis defectus:
Cap̃. lxxiiii.
Se illo contemplationis gene-¬
IIquod est supra rationem.

Expanded text:
per propriam industriam. Dei est per propriam industriam. Dei est hoc donum, non hominis meritum. Sed absque dubio talem, tantamque gratiam accipit nemo, sine ingenti studio et ardenti desiderio. Novit haec Rachel, et idcirco studium multiplicat, et desiderium suum quotidianis incrementis acrius inflammat. In tanta namque quotidiani conatus anxietate, in hujusmodi doloris immensitate, et Benjamin nascitur, et Rachel moritur, quia cum mens hominis supra seipsam rapitur, omnes humanae ratiocinationis, angustias supergreditur. Ad illud enim quod supra se elevata, et in extasi rapta, de divinitatis lumine conspicit, omnis humana ratio succumbit. Quid est enim Rachelis interitus, nisi rationis defectus? CAPUT LXXIV. De illo contemplationis genere, quod est supra rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ed scimꝰ nichilominꝰ. nã ⁊ hoc
scriptura docẽte didicimꝰ: qͥa
spes q̃ differt᷑ affligit animũ. Nicħ
enim sic afficit animum: quomo¬
do ĩꝑatiẽs desid̾iũ. Quid autem hꝰ
uisionis dulcedine expetitur sa¬
lubrius. quid sentitur suauius.
quid animus exꝑitur iocundius:
Nouit hoc rachel. nam nec ratio¬
nem hoc latere p̃t: quia in huius
suauitatis cõparatõne oĩs dultedo
amara est. Hinc est qd nec studi¬
um suum laxare: nec desiderium
suum temperare pt̃. Hinc illa tan¬
ta parientis anxietas: ⁊ doloris
immensitas. Unde nãq putas tã¬
ta doloris magnitudo. nisi ex in¬
desinenti stucdio: ⁊ impacienti de¬
siderio: Crescit cotidie ⁊ ex deside¬
rio labor: ⁊ ex labore dolor. Aug¬
mentatur assicdue ⁊ ex studio desi¬
derium: ⁊ ex desiderio studium.
Scit tamen rachel hoc negocium
supra uires suas ẽẽ: nec tamen
ualet studium suum uel deside¬
rium temperare. d tantam nã¬
q gr̃am nunquam pertingit mẽs

Expanded text:
ed scimus nihilominus nam et hoc, Scriptura docente, didicimus: Quia spes quae differtur, affligit animum . Nihil enim sic afficit animum, quomodo impatiens desiderium. Quid autem hujus visionis dulcedine expetitur salubrius? quid sentitur suavius? quid animus experitur jucundius? Novit hoc Rachel, nam nec rationem hoc latere potest, quia in hujus suavitatis comparatione omnis dulcedo amare est. Hinc est quod nec studium suum laxare, nec desiderium suum temperare potest. Hinc illa tanta parientis anxietas et doloris immensitas. Unde namque putas tanta doloris magnitudo, nisi ex indesinenti studio, et impatienti desiderio? Crescit quotidie, et ex desiderio labor, et ex labore dolor. Augmentatur assidue, et ex studio desiderium et ex desiderio studium. Scit tamen Rachel hoc negotium supra vires suas esse, nec tamen valet studium suum, vel desiderium temperare. Ad tantam namque gratiam, nunquam pertingit mens
Abbreviated transcription (Latin):
s nemo athleta sine sudorib
coronatur. De cibo cogitas: s
fides famem non sentit. Et
suꝑ nudam metius humũ
dere. s añs tecum est. S qua¬
lidum caput portare ⁊ incl¬
tam cesariem: s caput tuũ
xp̃c est. Infinita heremi uasti¬
tas terret: s tu in paraclysũ
mente deambula. Quociẽs¬
cũq illuc cogitatione tnͣscen¬
deris: totiens in heremo nõ
eris. Scabra sine balners at¬
trahitur cutis. s qui in xp̃o
semel lotus est: non est illi ne¬
cesse iterum lauari. Et ut bre¬
uiter ad cuncta apostolum au¬
dias respondentem. non sũt cõ¬
digne passiones huius tẽporiᷤ
ad futuram głam: que reuela-¬
bitur in nobis. Delicatus mi¬
les es. ⁊ si hic uis gaudere ĩ se¬
Honora prenĩ tuum. s si a ue¬
ro pr̃e te non deserat. Tam diu

Expanded text:
s? nemo athleta sine sudoribus s? nemo athleta sine sudoribus coronabitur. De cibo cogitas? sed fides famem non timet. Super nudam metuis humum dere? Sed Dominus tecum jacet. Squalido capitis horrore, et inculta caesaries, sed caput tuum Christus est. Infinita eremi vastitas terret, sed tu in paradiso mente deambula: quotiescumque illuc cogitatione transcenderis, toties in eremo non eris. Scabra sine balneis attrahitur cutis, sed qui in Christo semel lotus est, non illi necesse est iterum lavari: et ut breviter ad cuncta Apostolum audias respondentem: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Delicatus miles es, si hic vis gaudere in saeHonora patrem tuum, sed si te a vero Patre no
Abbreviated transcription (Latin):
tes: ⁊ ego infelix uictorem me
putabo dum capior. Pfectus
seruus xp̃i nichil preter xp̃m
ht̃.: alioquin ꝑfectus non est.
Et si ꝑfectus non est. cũ se ꝑ¬
fectum fore pollicitus sit ante:
mentitur. Os autẽ qd̾ mentit᷑.
ocaidit aĩam. Monachus ĩ sua
pria non ht̃ honorem. ⁊ ubi
honor non est. ibi cõtemptus
est: ubi contemptus est. ibi fre¬
quens iniuria. Ubi autem in¬
iuria: ibi ⁊ indignatio. Ubi
inlignatio: ibi quies nulla.
Ubi quies non est. ibi mens
a proposito sepe deducttur. ubi
autem ꝑ inquietudinem ali¬
quid auferetur ex studio: mi-¬
nus fit ab eo qd̾ tollitur. et
autem nolle ẽẽ delinquere ẽ.
O desertum xp̃i florib i̾nãs.
o solitudo inqua illi nascunt᷑
lapides. de quib in apocalip¬
si ciuitas magni regis extru¬
itut. o heremus familiari deo
gaudens. quid agis mona¬
che in seculo. qui maior esmũ-¬
do: Qmdiu te tectoꝵ umbre
premunt: qͣmcliu harum ur-¬
bium carcer induit: Pauꝑta

Expanded text:
artes; et ego infelix victorem me artes; et ego infelix victorem me putabo dum capior. Perfectus servus Christi nihil praeter Christum habeat: alioquin perfectus non est; et si perfectus non est, cum se perfectum fore Deo pollicitus sit ante, mentitur: os autem quod mentitur occidit animam . Monachus in sua patria non habet honorem, et ubi honor non est, ibi conteest; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et autem nolle esse, delinquere est. O desertum Christi floribus vernans! O solitudo in qua illi nascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi civitas magni regis exstruitur. O eremus familiari Deo gaudens! Quid agis, monache, in saeculo, qui major es mundo: quamdiu te tectorum umbrae premunt, quamdiu fumosarum urbium carcer includit. Paupertat
Abbreviated transcription (Latin):
et postea dies quo iustor re¬
uertaris in patriam. quo ce
tus incedas. Tunc municipa¬
tum cum paulo capies: tũc
ceres incitaui. Scriptura pre¬
pit. hec uncula: amor xp̃i ⁊
timor gehenne. Glacdium te¬
net hostis. ut me ꝑmiat: et
ego de lacrimis matris cogi¬
cabo: Propter patrem mili-¬
ciam deseram: cui sepulturã
om̃ib ei causa debeo motus
iste pietati quo fides qͣtitur
eũngelii retundendus ẽ mu¬
crone. Nater mea ⁊ frẽs mei
hii sunt. qui faciunt uolun-¬
tatem pr̃is mei qui in celis ẽ.
Si credunt in xp̃o faueant mi¬
chi pro eius nomine pugna¬
tori: si non credunt: mortui
sepelient mortuos suos. Ad¬
u̾sarius nr̃ tamquã leo rugi-¬
ens. aliquem deuorare querẽs
tu frondose arboris tectus um-¬
braculo. molles somnos futu¬
rus preda carpis: Inde auari-¬
cia conatur irrumpere. in de
uenter mĩs uult michi d̾s esse
ꝑ xp̃o. Compellit libido ut ha¬
quitur me inqm hostis. cui no-¬
mina mille ⁊ mille nocendi ar

Expanded text:
et postea dies, quo uictor reet postea dies, quo uictor reuertaris in patriam, quo Hietus incedas. Tunc municipatum cum Paulo capies, tunc ceres incitavi. Scriptura praepit haec vincula amor Christi, et timor gehennae. Gladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de lacrymis matris cogitabo: propter patrem militiam desero, cui sepulturam omnibus ejus causa debeo. Aries iste pietatis, quo fides quatitur, Evangelii retundendus est mucrone: Mater mea et fratres mei hi sunt qui faciunt voluntatem Patris mei qui in coelis est . Si credunt in Christo faveant mihi pro ejus nomine pugnaturo: si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. Adversarius noster tamquam leo rugiens aliquem devorare quaerens tu frondosae arboris tectus umbraculo molles somnos futurus praeda carpis. Inde avaritia conatur irrumpere, inde venter meus vult mihi Deus esse pro Christo. Compellit libido ut haquitur me, inquam, hostis, cui nomina mille et mille nocendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Nilis tunica. contemptũ
seculi probet. Caue ne sine doc¬
trina ingrecliaris uiam quam
nũquam ingressus es.: ⁊ in par¬
tem alteram declinans errorem
patiaris. plusq aut minus ã-¬
bules. qm nc̃ce est ⁊ currens las¬
seris. aut moram faciendo ob-¬
dormias. Illi alioꝵ debent esse
doctores. qui speciem conu̾satõ¬
nis sue multo tempore didicer̃t.
qui omnium fuerunt mini¬
mi. ut primi omnium fierẽt.
quos nec esuries. nec saturitas
uultus incessus doctrina uircu¬
tum est. Religiosus inter mu¬
lieres habitare non debet: ne
die uideat. qd̃ noste cogitet. Mo-¬
nacho sit uigil sensus: ne uanᷤ
cogitationib pateat. Amet sciẽ¬
tiam scripturaꝵ. ⁊ carnuis uicia
non amabit. Monachus uiuat
ĩmonasterio. sub unius discipli¬
na pr̃ĩs. consortioq multoꝵ.
ut ab alio discat humilitatem.
ab alio patientiam. Enus eũ¬
cis oculis ad uexillum cru¬
cis uola. Pietatis genus est
in hac re ẽẽ crudelem: ueni¬

Expanded text:
sint: vilis tunica contemptum sint: vilis tunica contemptum saeculi probet. Cave ne sine doctore ingrediaris viam, quam numquam ingressus es, et in partem alteram declinans errorem patiaris, plusque aut minus ambules quam necesse est, et currens lasseris, aut moram faciendo obdormias. Illi aliorum debent esse doctores, qui speciem conversationis suae multo tempore didicerunt, qui omnium fuerunt minimi, ut primi omnium fierent. Quos nec esuries, nec saturitas tus, sermo, vultus, incessus, doctrina virtutum est. Religiosus inter mulieres habitare non debet, ne die videat, quod nocte cogitet. Monachi sit vigil sensus, ne vanis cogitationibus pateat. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabit. Monachus vivat in monasterio sub unius disciplina patris, consortioque multorum, ut ab alio discat humilitatem, ab alio patientiam. Unus ecis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re esse crudelem. Ueni
Abbreviated transcription (Latin):
insidias diaboli obseruet dili¬
genter: ut quasi cautus ⁊ sol¬
licitus gubernator in quoluto¬
re pudicicie pirata se nouerit:
ibi caribdis ⁊ raclix. omnium
maloꝵ auaricia. ubi scilla et
obtrectatoꝵ canes. Et cogitet.
quomodo fieq̃nter in media tnͣ¬
quillitate securi. libicis nicioꝵ
sirtib obruamur. qnͣtaq uene¬
nata animantia deserium hu¬
ius setuli nutriat. Si negocia¬
tores huius seculi multa ꝑicl̃a
sustinent. ut ad incertas pue¬
niant ꝑtrurasq diuitias. ⁊ ser¬
uiant breui tempore. qd̃ cum
multis ꝑitulis. cum discrimi-¬
ne anime ⁊ corporis quesierũt:
quid xp̃i negociatori faciend̃
est. qui uẽditis omnib querit
p̃tiosissimam magaritam. qui
tantis substantie sue uenditis.
emit agrum: in quo repperiat
thesaurum. quem nec fur nec
latro possit auferre. Quicũq¬
enim monachus ẽẽ uult nõ mũ
di habeat curam non rei fami¬
liaris: s anime sue. Sordes ue¬
stium canclide mentis inclicia

Expanded text:
insidias diaboli observet diliinsidias diaboli observet diligenter, ut quasi cautus et sollicitus gubernator, in quo littore pudicitiae pirata sit, noverit: ubi Charybdis et radix omnium malorum avaritia: ubi Scylla et obtrectatorum canes. Et cogitet quomodo frequenter in media tranquillitate securi, Libycis vitiorum syrtibus obruamur, quantaque venenata animantia desertum hujus saeculi nutriat. Si negotiatores hujus saeculi multa pericula sustinent, ut ad incertas perveniant periturasque divitias, et servant brevi tempore quod cum multis periculis, cum discrimine animae et corporis quaesierunt: quid Christi negotiatori faciendum est, qui, venditis omnibus, quaerit pretiosissimam margaritam: qui totis substantiae opibus venditis, emit agrum, in quo reperiat thesaurum, quem nec fur nec latro possit auferre? Quicumque monachus esse vult, non suae gentis habeat curam, non rei familiaris, sed animae suae. Sordes vestium candidae mentis indicia
Abbreviated transcription (Latin):
a salutationis ⁊ conuiuia qi
quasdam cathenas fugiat uo¬
luptatum. Monachi cibus sit
uilis. ⁊ uesꝑtinus. olera ⁊ legu¬
mina. Interdum ⁊ pisciculos ꝓ
summis ducat deliciis. Quic¬
quid enim post gulam non sẽ¬
titur: hoc ei sit qd̾ ⁊ panis ⁊ le¬
gumina. Mo nachus freq̃nter
oret. ⁊ flexo corpore mentem
ad xp̃m erigat. Crebro uigilet.
⁊ uentre uacuo sepe dormiat᷑.
Et inter hec ramuculos. ⁊ gla¬
riolas. ⁊ palpantes adulatore.
quasi hostes fugiat. Monachus
humilitatem uestium tumẽte
nachus habeat simplicitate m
columbe. ne cuiqͣ̃m machinetur
dolos. Habeat ⁊ serpentis astu¬
tiam ne alioꝵ supplantetur ĩ¬
sidiis: quia non multum di-¬
stat in iucio uel decipere posse
uel decipi. Monachus qui sub¬
stantiam suam xp̃o obtulerit:
denter. id est ne rem pauꝑum
non pauꝑib tribuat. ⁊ sccłm¬
iudicium prudentissimum li
beralitas. libertate pereat. Qui¬
cũq deo seruire ceperit. omnes

Expanded text:
a salutationis, et convivia quasi a salutationis, et convivia quasi quasdam catenas fugiat voluptatum. Monachis cibus sit vilis et vespertinus. Olera et legumina, interdumque et pisciculos pro summis ducat deliciis. Quidquid enim per gulam non sentitur, hoc ei sit quod et panis et legumina. Monachus frequenter oret, et, flexo corpore, mentem ad Christum eriget. Crebro vigilet, et ventre vacuus saepe dormiat, et inter haec rumusculos, et gloriosos et palpantes adulatores quasi hostes fugiat. Monachus humilitate vestium, tumente nachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos: habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis, quia non multum distata vitio vel decipere posse vel decipi. Monachus qui substantiam suam Christo obtulerit, fundat, id est, ne rem pauperum non pauperibus tribuat, et secundum dictum prudentissimi viri, liberalitas liberalitate pereat. Quicumque Domino servire coeperit, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Lii festinant ad celestia. ⁊
suꝑna desiderant. ⁊ alii terre¬
nis fecib inhiantes: fomenta
non habent uirtutis. Si quis ht̃
aĩam uirginalem ⁊ amator ẽ
puclicicie. non debet mediotrib
ẽẽ contentus: que cito exoles¬
cunt.⁊orto caumate arefiunt.
s ꝑfectas uirtutes sequatur:
ut lumen habeat sempit̾num.
Illa studeamus cliscere in terris.
quoꝵ noticia ꝑseueret in celis.
Nemo renunciaturus scłm. be¬
ne p̃t uendere que contẽpsit.
Xp̃m sequi cupiens. si habes ĩ
potestate rem tuam uende. si ñ
habes magno onere liberatus
es. Totum enim deo dedit: qͥ
se ip̃m obtulit. facile cõtẽpnit
omnia. qui se semꝑ cogitat mo¬
riturum. Frequenter impudi¬
cos senes. etas lasciua condẽp¬
nat. Subitus calor longo ui¬
uit tempore quia multi diu
uiuendo portant funera sua⁊
ba uertit in opera. ⁊ nudã cru¬
cem nudus sequens puris ma-¬
nib ⁊ candido pectore ꝑauꝑem¬
as possidere. Qui uult ẽẽ ꝑfe̾s:
multitudines hominũ. ⁊ offici¬

Expanded text:
lii festinant ad coelestia, et superna desiderant, alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis. Si quis habet animam virginalem, et amator est pudicitiae, non debet mediocribus esse contentus, quae cito exolescunt, et exorto caumate arefiunt: sed perfectas virtutes sequatur, ut lumen habeat sempiternum. Illa studeamus discere in terris, quarum notitia perseveret in coelis. Nemo renuntiaturus saeculo, bene potest vendere quae contempsit. Christum sequi cupiens, si habes in potestate rem tuam, vende: si non habes, magno onere liberatus es. Totum enim Deo dedit, qui se ipsum obtulit. Facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum. Frequenter impudicos senes aetas lasciva condemnat. Subitus calor longo vincit tempore. Quia multi diu vivendo portant funera sua, rba vertit in opere: et nudam crucem nudus sequens, puris manibus et candido pectore, paupeas possidere. Qui vult esse perfectus, multitudines hominum, et offici
Abbreviated transcription (Latin):
elidit eas ad petram: petra
autem erat xp̃e. Monachus
si ceciderit. orabit pro eo sater¬
dos. pro sacerdotis lapsu qͥs
rogaturus est: Detrimentũ
pecoris. pastoris ignominia
q̃ntum enĩ exemplo prodest.
tantum silentio nocet. Latͣ¬
tu enimcanum. ⁊ baculo pa¬
storis lupoꝵ rabies terenda
est uinolentia scurroꝵ ⁊ co¬
mes satyroꝵ est. non sacer¬
dotum. In uino enim luxͣia¬
est. in luxuria uoluptas: ĩ
Quoluptate impudicicia est.
Non moriturus quisq uic¬
turus occiditur.

Expanded text:
elidit eas ad petram, petra elidit eas ad petram, petra autem erat Christus . Monachus si ceciderit, orabit pro eo sacerdos. Pro sacerdotis lapsu quis rogaturus? Detrimentum pecoris, pastoris ignominia uantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Latratu enim canum et baculo pastoris luporum rabies terrenda est. Violentia impiorum et comessatorum est, non sacerdotum. In vino enim luxuria, in luxuria voluptas, in voluptate impudicitia est. Non moriturus quis victurus occiditur.
Abbreviated transcription (Latin):
qm raro satis sumere. Plu-¬
uia illa optima est que sensi
descendit in terras. subitus u̾o¬
⁊ nimius ymber ĩpreceps ar¬
ua subuertit. Qnͣdo comedis.
cogita qd̃ statim orandum .i.¬
lico legencdum sit. Non q̃ras¬
in monacho lingue nitorem
s anime puritatem. Apud
religiosos enim soloecismus
magnus ⁊ uicium turpe ali¬
quid uel narrare uel facere.
Uenerationi habenda est non
u̾bosa curialitas: s sca sĩplici¬
tas. Stadium est hec uit a
mortalis. hic contenclimus.
ut alibi coronemur. Non q̃rit
dyabolus homines ĩfideles. nõ
eos qui foris sunt. ⁊ quoꝵ carnes
rex assirius in olla succendit᷑.
s de eccł̃ia rapere festinat. Es¬
ce autem eius sccłm abacut ꝓ¬
phetam electe sunt. Iob subuer¬
tere cupit. ⁊ deuorato iuda ad¬
apłoꝵ expetit potestatem. Nõ
sinas cogitatõnes malas cresce̾
in corde tuo: nichil in te baby¬
lonium. nichil confusio nis
adolescat. Dum paruus est.
hostis int̾fice. nequitia elidat᷑

Expanded text:
quam raro satis sumere. pluquam raro satis sumere. pluuia illa optima est, quae sensim descendit in terras; subitus et nimius imber praeceps arua subuertit. Quando comedis, cogita, quod statim tibi orandum, ilico legenin monacho linguae nitorem, sed animae puritatem. Apud religiosos enim solaecismus magnus et vitium, turpe aliquid vel narrare vel facere. Venerationi habenda est non verbosa rusticitas, sed sancta simplicitas. Stadium est haec vita mortalis: hic contendimus, ut alibi coronemur. Non quaerit diabolus homines infideles, non eos qui foris sunt, et quorum carnes rex Assyrius in ossa succendit, sed de Ecclesia rapere festinat. Escae ejus secundum Abacuch prophetam electae sunt. Job subvertere cupit, et devorato Juda, Apostolorum expetit potestatem. Non sinas cogitationes crescere in corde tuo: nihil in te Babylonium, nihil confusionis adolescat. Dum parvus est hostis, interfice. Nequitia elidatur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ⁊ sperare in interta tẽ¬
poralia. que multos nõ hre
uideas. ⁊ cũ huint ꝑdidisse. Qd̾
si clixerit quis. cui dimitto tã¬
tas cdiuitia. Responde. EXp̃o. qͥ
mori non pt̃. Quem habeo in¬
quit heredem Ip̃m quem ⁊
dominum. Contristabitur pr̃
s letabitur xp̃c. Lugebit fa¬
milia: s angeli congratulabũ¬
tur. faciat qd̾ uult de substan-¬
tia sua: non eius cui natus es
s cuĩ renatus ⁊ qui te grandi
p̃cio redemit sanguinis sui. Nõ
queruntur in xp̃ianis inicia:
s finis. Daulus male cepit.
s bene finiuit. Iude laudan¬
tur initia: s finis proditõne
dampnatur. In seruo dei non
corporis cultus s anime̾ ui¬
gor queritur: que carnis ĩfir¬
mitate sit fortior. Nichil sic ĩ¬
flaminat corpora ⁊ titillat m̃¬
bra genitalia. quomodo indi¬
gestus cib. ructusq conuil¬
sus. Quicquid seminariũ
uoluptatum est: ut uenenũ
uitandum est. Parcus igit᷑
cybus ⁊ uenter semꝑ esuriẽs.
Multo melius est cotidie paꝵ:

Expanded text:
sunt, et sperare in incerta temporalia, quae multos non habere videas, et cum habuerint perdidisse. Quod si dixerit quis, cui dimitto tantas divitias: respondeo, Christo qui mori non potest. Quem habeo, inquis, haeredem, ipsum quem et Dominum: Contristabitur pater, sed laetabitur Christus: lugebit familia, sed angeli congratulabuntur. Faciat pater quod vult de substantia sua: non es ejus cui natus es, sed cui renatus, et qui de grandi pretio redemit sanguinis sui. Non quaeruntur in Christianis initia, sed finis. Paulus male coepit, sed bene finivit: Judae laudantur exordia, sed finis proditione damnatur. In servo Dei non corporis cultus, sed animae vigor quaeritur, qui carnis infirmitate fit fortior. Nihil sic inflammat corpora, et titillat membra genitalia, quomodo indigestus cibus, ructusque convulsus: quidquid seminarium voluptatum est, ut venenum vitandum est. Parcus igitur cibus, et venter semper esuriens multo melius est cottidie parum
Abbreviated transcription (Latin):
habes maiorem patientiam. di¬
ligat te: ⁊ sua est. Et ille põt
satis uigilare. si non inuides:
tuum est studium eius. Tu
forte potes amplius ieuinare.
suum est. Hoc ideo. quia ĩ illo
domini nr̃i qui nos pegrinos
fecit ⁊ iussit. ut ꝑ caritatis ui¬
am currendo ueniamus ad ci¬
uitatem celestem. Nũquid aliqͥs
p̃t dicere. quia egrotauit hic do¬
minus: Quid est ergo qd̃ ait
infirmus fui. ⁊ non uisitastiꝰ
me: Quid nisi qd̾ ip̃i confitẽ¬
tur. quando te iudimus esu-¬
rientem aut sicientem. aut nu¬
dum aut infirmum. aut in car¬
cere. ⁊ non ministrauimus tibi:
Et ille qmuis sedeat in celo. tam̃
compatiens membris laboranti¬
b. quia caput est membroꝵ et
inquit ex minimis meis nõ fe¬
cistis: nec michi fecistis. Iterũ.
Iam certe erat in celo: quãdo pau¬
lum ex ꝑsecutore fecit predica¬
torem. misertus eius ⁊ incorpo¬
rans eum uniu̾so corpori suode
celo clixit. Saule saule ꝙͥ me
ꝑsequeris: Nũquid ergo ip̃m

Expanded text:
habes majorem patientiam; dihabes majorem patientiam; diligat te, et sua est. Ille potest satis vigilare; si non invides, tuum est studium ejus: tu forte potes amplius jejunare; ium tuum. Hoc ideo, quia in illo Domini nostri, qui nos peregrinos fecit, et jussit ut per charitatis viam currendo veniamus ad coelestem civitatem. Numquid aliquis potest dicere quia aegrotavit hic Dominus? Quid est ergo quod ait, Infirmus fui, et non visitastis me? Quid est, nisi quod ipsi confitentur, Quando te vidimus esurientem, aut sitientem, aut nudum, aut infirmum, aut in carcere, et non ministravimus tibi? Et ille, quamvis sedeat in coelo, tamen compatiens membris laborantibus, quia caput est membrorum et inquit, ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis . Iterum jam certe erat in coelo, quando Paulum ex persecutore fecit praedicatorem: nam misertus ejus, et incorporans eum universo corpori suo dixit de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris ? Numquid ergo ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt ad subueniendum. ⁊
omnia uolunt sucturrere. ut
impleatur qđ̃ ait apostolus. Si
patitur unum membrum: cõ¬
patiuntur omnia memibra. Et
si glorificatur unum membrũ:
congaudent omnia membra.
donum dei in uirtutib. non
habes tu: noli inuidere. Nam
p̃cideris de torpore. Uidete frẽs.
Qui inuidet: sic est. quomo¬
do tabes. quomodo uulnus. qͦ¬
modo apostema. Non us con¬
gaudere glorificato. uidet in
te inuidie morbum celestis
ille medicus. ⁊ precidet te de
corpore. Noli ergo inuidere. s
qui non facis gaude. Noli dice
in animo tuo. ego si xp̃ianus
possem facere qd̃ alius facit. Ta¬
le est enum ac si cliceret ⁊ auris.
Si enim ad corpus ꝑtinerem:
possem uidere lunam ⁊ solemt.¬
⁊ non illud ht̃ tm̃ nec auris
nec manus: s faciunt singłã
qd̃ possunt. ⁊ concordia seru¬
unt sibi inuicem membra oĩa.
Sic ergo ⁊ tu congaude illi. cui
Ille forte habet nirginitatem:
ama illam ⁊ tua estr Iterum tu

Expanded text:
veniunt ad subveniendum, et veniunt ad subveniendum, et omnia volunt succurrere: ut impleatur quod ait Apostolus, Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. donum Dei in virtutibus; non habes tu; noli invidere, ne praecidaris de corpore. Videte, fratres, qui invidet, sic est quomodo tabes, quomodo vulnus, quomodo apostema. Non vis congaudere glorificato? Videt in te invidiae morbum coelestis ille medicus, et praecidet te de corpore: noli ergo invidere. Sed quid facis? Gaude. Noli dicere in animo tuo, Ego si christianus possem facere quod alius facit. Tale est enim ac diceret et auris, Ego si ad corpus pertinerem, possem videre lunam et solem: et non illud habet tamen nec auris nec manus; sed faciunt singula quod possunt, et cum concordia serviunt sibi invicem omnia membra. Sic ergo et tu congaude illi cui Ille habet forte virginitatem; ama illum, et tua est. Iterum tu
Abbreviated transcription (Latin):
gaudent omnia membra: et
placent sibi de illis singulis
cetera membra. Econtrario au¬
tem quando mali aliquid pati¬
tur unum membrum: compa¬
tiuntur omnia membra. Ecce
spinam cauet pes. Quid nã¬
tam longe ab oculis qm pesͤ
Longe est loco. proximus ẽ¬
caritatis affectu. Modicum pun-¬
git spina. ⁊ ꝓparuum locum
modo illuc conuertuntur om̃ia
otuli cessant querere: Numꝙͥ
aures tessant auclire: forte a¬
lii qui uident dicunt. Ecce hic
est. Statim hoc audiunt au¬
res ⁊ secuntur consilium. ibi ⁊
oculi querunt. ⁊ manus oꝑã¬
tur. ⁊ ut dixi. totum corpus
illuc inturuatur. ⁊ nichil ua¬
cat in homine ad subueniend̃
Solum in pede fcm̃ est uulnꝰ
⁊ totum qd̾ est in homine ope¬
ratur. Numquid omnia pũo¬
ta sunt: Attentlite. Nũquid
omnia dolent: Sana est ma¬
nus. sani sunt oculi. sanũ est
caput. sana alia membra: ip̃e
pes sanus est: ibi tantum dolet
ubi punctus est. Non est ergo cõ¬
munis calamitas omnib: s ꝑ
compassionem caritatis omrua

Expanded text:
gaudent omnia membra, et placent sibi de singulis caetera membra: e contrario autem quando aliquid mali patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Ecce spinam calcat pes: quid tam longe ab oculis quam pes? Longe est loco, proximus charitatis affectu. Modicum pungit spina, et perparvum locum modo illuc convertuntur omnia oculi cessant quaerere? Numquid aures cessant audire? Forte alii qui vident ubi sit, dicunt, Ecce ubi est: statim hoc audiunt aures et sequuntur consilium: ibi et oculi quaerunt, et manus operantur, et, ut dixi, totum corpus illuc incurvatur, et nihil vacat in homine ad subveniendum; et solum in pede factum est vulnus, et totum quod est in homine operatur. Numquid omnia puncta sunt? Attendite. Numquid omnia dolent? Sana est manus, sani sunt oculi, sanum est caput, sana alia membra; ipse pes sanus est, ibi tantum dolet, ubi punctus est: non est ergo communis calamitas omnibus; sed per compassionem charitatis omnia
Abbreviated transcription (Latin):
siderate fr̃es ⁊ cdiligenter attẽ¬
dite. quia tam du dolet mbrũ
qmdiu in corpore continetur.
Si autem abscisum fuerit: nec
dolere poterit nec sentire. Cũ
enim manus aut aliud mem¬
brum fuerit abscisum a corpore.
si totum corpus postea multis
ꝑtib diuidatur: manus illa
non sentit. qr iam a reliquoꝵ
membroꝵ societate cliuisa est.
atq disiuncta. Talis est xpĩa¬
nus qui de alteruis aut dam-¬
pnis aut afflictionib aut etiã
morte non solum non dolet: s
quia iam est alienus acorpore:
ideo affectum caritatis non te¬
net in corde. Nos uero si uerã
⁊ ꝑfcam caritatem uolumus
custodire: omnes sicut nos ip¬
stos studeamus diligere. ut qr
illius nos ẽẽ meruimus: cũ
absq ullo dolo malicie ⁊ inui¬
clie omnes homines. sicut nos¬
ip̃os amantes. cum ip̃o apparere.

Expanded text:
siderate, fratres, et diligenter attensiderate, fratres, et diligenter attendite, quia tamdiu dolet membrum, quamdiu in corpore continetur: si autem abscisum fuerit, nec dolere poterit, nec sentire. Cum enim manus aut aliud membrum fuerit abscisum a corpore, si totum corpus postea multis partibus dividatur, manus illa non sentit; quia jam a reliquorum membrorum societate divisa est atque disjuncta: talis est christianus, qui de alterius aut damnis, aut afflictionibus, aut etiam morte non solum non dolet; sedquia jam est alienus a corpore, ideo affectum charitatis non tenet in corde. Nos vero, si veram et perfectam charitatem volumus custodire, omnes sicut nosmetipsos studeamus diligere; ut quiillius nos esse meruimus; cum absque ullo dolo malitiae vel invidiae, omnes homines, sicut nosmetipsos, amantes, cum ipso apparere
Abbreviated transcription (Latin):
onera nr̃a portemus. Quo eĩ
iuit caput. ⁊ cetera membra
itura sunt. Certe auclistis cid̾
paulo ante dcm̃ est dñm cla-¬
masse de celo. Saule saule ꝙͣ
si dñs ⁊ saluator mr̃. qui nullũ
pcc̃m habuit. tanto affectu nos
pcc̃ores amare tlignatur: ut
qd̃ nos patimur se pati teste-¬
tur. quare nos qui sine pcc̃o ñ
tatem relimere possumus ñ
tam ꝑfecto amore cdiligimus.
ut quicquid mali alius ꝑtule¬
rit caritatis affectu. compatia¬
mur. ut quicquid boni alius
acceꝑit. quasi nos ip̃i accipia¬
mus. ita gaudeamus. ⁊ pro il¬
lo qui accepit deo gr̃as refera-¬
mus. Ecce iam ut dc̃m est. pa¬
titur aliquis aut tribulatonẽ
aut dampnum. si doles pro il
Si non doles: p̾cisus es. Cari¬
tas enim que colligit ⁊ uiui¬
ficat omnia ecclesie membra.
si te uiderit de alterius ruina
gaudere. statim te precidet a
corpore. ⁊ forte iam ideo non do¬
les: quia precisus es. Si enĩ
ibi eẽs: sine clubio doleres. Cõ¬

Expanded text:
onera nostra portemus: quo enim onera nostra portemus: quo enim ivit caput, caetera membra itura sunt. Certe audistis quod paulo ante dictum est, Dominum clamasse de coelo, Saule, Saule, quid si Dominus et Salvator noster, qui nullum peccatum habuit, tanto affectu nos peccatores amare dignatur; ut quod nos patimur, se pati testetur: quare nos, qui sine peccato non tatem redimere possumus, non tam perfecto amore diligimus; ut quidquid mali alius pertulerit, charitatis affectu compatiamur, et quidquid boni alius acceperit, quasi nos ipsi accipiamus, ita gaudeamus, et pro illo qui accepit, Deo gratias referamus? Ecce jam, ut dictum est, patitur aliquis aut tribulationem aut damnum: si doles pro illsi non doles, praecisus es. Charitas enim quae colligit et vivificat omnia Ecclesiae membra, si te viderit de alterius ruina gaudere, statim te praecidet a corpore. Et forte jam ideo non doles, quia praecisus es: si enim ibi esses, sine dubio doleres. Con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt in ip̃o cid̃ dicitur. Si patitur
unum membrum compatiũ¬
tur omnia membra. Hoc enĩ
ait. Saule saule quid me ꝑse¬
queris: Certe iam in celo sum:
tamẽ quando minimos meos
ens facimus. Attendite in po¬
pulo qñdo statur.⁊ est aliqua
coartatio. Si alter alterum cal¬
cet. lingua dicit. calcas me. Nũ
ip̃a calcata est: Quid est ex-¬
go qd̃ ait calcas me: Si et ille
respondeat. libera es. Olingua
in ore tuo uocem habes. Ego si
calcaui. pedem calcaui: s calcas¬
me. caritas dicit. Calcas me cõ¬
passio unitatis. ⁊ uinculum so¬
cietatis dicit. Sicut ergo dice
ceperam tognoscant omnes ĩ¬
uicli qui de alioꝵ etiam si ini¬
mici eoꝵ sint tribulationibus
gaudent quia membra sunt
putrefacta abscisa. et mortua.
⁊ idõ non hñt sensum. ⁊ cum
cliscedunt ab aliis membris: ñ
sum teneamus fidem. teneamꝰ
beant: caritatis unitate teneã¬
tur. ⁊ omĩa merentur ire post
caput. Caput enim in celo ẽ:
nos hic laboremus. ⁊ inuitem

Expanded text:
et in ipso, quod ait: Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, quid ait? Saule, Saule, quid me persequeris? Certe jam in coelo sum; tamen quando minimos meos es facimus, attendite. In populo quando statur, et est aliqua coarctatio; si alter alterum calcet, lingua dicit, Calcas me. Num ipsa calcata est? Quid est ergo quod sonat, Calcas me? Si et ille respondeat, Libera es, o lingua, in ore tuo vocem habes: ego si calcavi, pedem calcavi. Sed charitas dicit, Calcas me; compassio unitatis et vinculum societatis dicit. Sicut ergo dicere coeperam, cognoscant omnes invidi, qui de aliorum, etiamsi inimici eorum sint, tribulationibus gaudent, quia membra sunt putrefacta, abscissa et mortua; et ideo non habent sensum: et cum discedunt ab aliis membris, non: teneamus fidem tanquam sbeant; tamen charitatis unitate tenentur, et omnia merentur ire post caput. Caput enim in coelo est, nos hic laboremus et invicem
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatem membroꝵ corꝑa¬
lium possimus euidenter agno¬
scere. si enim sic nos amare uo
stodiri. Considerate ⁊ uidete qͥ
do sanum est caput: quomodo
congaudent omnia membra.¬

Expanded text:
infirmitate membrorum corporalium possumus evidenter agnoscere. Si enim sic nos amare volstodiri. Considerate et videte quid do sanum est caput, quomodo congaudent omnia membra
Abbreviated transcription (Latin):
lios nãq lie uoluntates : ad fili¬
os bale cogitationes: ad filios
⁊ elphe ꝑtinet actiones. Uolũta¬
tes itaq seu cogitationes qͣmuis
rectas quantumlibet utiles. quo¬
modo miramur. uel quando lau¬
dabimus ⁊ quas minime iudem
Et quãuis uera laus sit de rec¬
ta uoluntate: eam tamen ñ lau¬
damus nisi appareat in opere. Per
opus enim bonum bona uolun¬
tas innotescit: ut iure bone opi¬
nionis laudem quasi quasdam
late fraglantes maridragoras ĩ¬
ueniri possit. Quasi ergo post ꝑ¬
tum zelphe. proles lie. mandra¬
goras inuenire creditur: quãdo
uoluntas bona ꝑ bonum opus
manifestata. miris laudum p̃¬
coniis undiq honoratur.
muniatur tam disciplina cordis
quam corpons.

Expanded text:
lios namque Liae voluntates, ad fililios namque Liae voluntates, ad filios Balae cogitationes, ad filios Zelphae pertinent actiones. Voluntates itaque seu cogitationes, quamvis rectas, quantumlibet utiles, quomodo miramur, vel quando laudabimus quas minime videmus? Et quamvis vera laus sit de recta voluntate, eam tamen non laudamus nisi appareat in opere. Per opus enim bonum bona voluntas innotescit, ut jure bonae opinionis laudem, quasi quasdam late fragrantes mandragoras invenire possit. Quasi ergo post partum Zelphae, proles Liae mandragoras invenire creditur, quando voluntas bona, per bonum opus manifesta, miris laudum praeconiis undique honoratur. muniatur tam disciplina cordis, quam corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
ed scimus quia uirtutũ te.¬
opera que ceteras uircutes nu-¬
trint: pene semꝑ humilitatẽ
extingunt. Solent enim q̃ per
gad ⁊ aser fiunt hominib mi¬
randa abstinentie uidelit ⁊ pati¬
entie oꝑa oꝑantẽ ñ timidũ. s tumid̃
reddere. non tam humilem ꝙͣ
contumacem efficere. Quid igi¬
tur amplius mirandum. quid n¬
magis omnium laude p̾dican¬
dum ÷ quam cum unde in aliis se¬
pe extinguitur diuini timoris
reuerentia. non minuitur s au¬
getur: Quia ergo solemus sin¬
gulari laude efferre. quem ui¬
demus etiam post uirtutum oꝑa
non solum de dei s de hominum
ꝑua offensa non paꝵ trepidare:
recte ruben mandragoras post
natos gad ⁊ aser inuenisse dicit᷑:
quia quemlz ex oꝑib p̃ claris
ad timorem non ad tumorem
profecisse miramur. Notandũ
sane qd̃ hee de quib lotuti sumꝰ
mandragore. nec post naros tot
lie. nec post geminos liberos bale:
s post natiuitatem filioꝵ ⁊ elphe
statim leguntur inuente. Ad fi¬

Expanded text:
ed scimus quia virtutum opera quae caeteras virtutes nutriunt, pene semper humilitatem exstinguunt. Solent enim quae per Gad et Aser fiunt hominibus miranda, abstinentiae videlicet et patientiae opera, operantem non timidum, sed tumidum reddere; non tam humilem, quam contumacem efficere. Quid igitur amplius mirandum? quid magis omnium laude praedicandum, quam cum unde in aliis saepe exstinguitur, divini timoris reverentia non minuitur, sed augetur? Quia ergo solemus singulari laude efferre, quem videmus etiam post virtutum opera non solum de Dei, sed de hominum parva offensa non parum trepidare, recte Ruben mandragoras post natos Gad et Aser invenisse dicitur; quia quemlibet ex operibus praeclaris ad tumorem non ad timorem profecisse miramur. Notandum sane quod hae, de quibus locuti sumus mandragorae, nec post natos tot Liae, nec post geminos liberos Balae, sed post nativitatem filiorum Zelphae statim leguntur inventae. Ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
De ira.
Ra una est. de octo uitiis princi¬
palib. que si ratione non regi¬
tur: in furorem uertitur. itaut
homo sui animi impotens sit:
tionis inquirere: nec honeste cõ¬
templationis uirtutem. nec ma¬
turitatem consilii habere pot̾it.
s omnia ꝑ precipitium quod¬
dam facere uidetur. De qua id
est ira pullulat tumor mentis.
contumelie. rixe clamor indig¬
natio. presumptio blasphemie.
sanguinis effusio. homitidia.
ultiscendi tupiditas. inuiria¬
rum memoria. Que uincitur
ꝑ patientiam ⁊ longanimita¬
tem. ⁊ ꝑ rationem intellectua¬
lem: qͣm ds̃ inserit mentibus
humanis ⁊ ꝑ recordationem o¬

Expanded text:
De ira. Ira una est de octo vitiis principalibus, quae si ratione non regitur, in furorem vertitur: ita ut homo sui animi impotens erit tionis inquirere, nec honestae contemplationis virtutem, nec maturitatem consilii habere poterit, sed omnia per praecipitium quoddam facere videtur. De qua, id est ira, pullulat tumor mentis, rixae et contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. Quae vincitur per patientiam et longanimitatem, et per rationem intellectualem, quam Deus, inserit mentibus humanis, et per recordationem
Abbreviated transcription (Latin):
Ominus dicit in enͣnge
ea intentione nõ faciatis bona.
ut ab hominib uanam laudẽ
habeatis: s quicquid hõ facit
boni. pro amore dei.⁊ salute aĩe
dei. De auaricia¬
uaricia est numa diuiciaꝵ
acquirendi habendi uel
tenendi cupiditas. Que pestis
implebilis est. sicut ydropicꝰ
qui quanto plus bibit: tanto
plus illi sitis addita crescit.
modus illi non erit in deseren

Expanded text:
ominus dicit in Evangelea intentione non faciatis bona, ut ab hominibus vanam laudem habeatis; sed quidquid homo facit boni, pro Dei amore et salute animae dixit de quAvaritia est nimia divitiarum acquirendi, habendi, vel tenendi cupiditas, quae pestis inexplebilis est. Sicut hydropicus, qui quanto plus bibit, tanto plus illi sitis accrescit  Ms., addita crescit:modus illi non erit in desidera
Abbreviated transcription (Latin):
uul autom sperari pt ⁊ qd̃ non
creditur: Porro aliquid qd̾ etiã
non sꝑatur. credi potest. Quis nã¬
q fidelium penas nõ credit ĩpiorũ:
Nec sperat tamen. Et quisquis eas
imminere sibi credit. ac fugati ani
mi motu exhorret: rectius timere
dr̃. qm sperare. Que duo quidam
distinguens. ait. Liceat sperare
timenti. Non autẽ ab alio poeta
qmuis meliore ꝓprie dictum est.
Hunc ergo si potui tantũ sperare
dolorem. Deniq ñ nulli in arte
gramatica uerbi huius utuntur
exemplo ad ostendendam imꝓpriã¬

Expanded text:
uid autem sperari potest quod non creditur? Porro aliquid etiam quod non speratur, credi potest. Quis namque fidelium poenas non credit impiorum? nec sperat tamen, et quisquis eas imminere sibi credit ac fugaci motu animi exhorret, rectius timere dicitur quam sperare. Quae duo quidam distinguens ait: Liceat sperare timenti. Non autem ab alio poeta, quamvis meliore, proprie dictum est: Hunc ego si potui tantum sperare dolorem. Denique nonnulli in arte grammatica verbi hujus utuntur exemplo ad ostendendam im
Abbreviated transcription (Latin):
turaꝵ auctoritate. Aclhibeat igi¬
tur sibi xp̃e duo testimonia in
transfiguratõe sua: siuult ut
non sit michi suspecta claritatiᷤᷤ
sue lux illa tam magna ⁊ tam
insolita. Ut ergo sccł̃m huius do
cumentum mnore duoꝵ uel triũ.
suum confirmet testimonium:
ad comprobandam reuelationis
sue ueritatem. non solum figu¬
ratiue: s etiam aꝑte scripture ad¬
hibeat auctoritatem. Pulchrum
spectatulum ualde iocundum. cũ
reuelatione ueritatis hinc pro¬
celit manifesta rõ: ⁊ ad confir¬
matõem reuelatiõis illme occur¬
rit tam aꝑta quam figurata lo¬
cutio. Alioquin ab altitudine ti-
mebo: uerens ne forte seclucat a
demonio meridiano. Unde enim
tot hereses. unde tot errores : nisi
qr sp̃e erroris transfigurat se ĩan¬
gelum lum lucis: u̾ides certe qr
uterq se transfigurat xp̃e uide¬
sue ueritatem confirmat ĩ luo¬
b testib. Apparent itaq moyses
⁊ helyas cum domino in hoc mõ¬

Expanded text:
turarum auctoritate. Adhibeat igiturarum auctoritate. Adhibeat igitur sibi Christus duo testimonia in transfiguratione sua, si vult ut non sit mihi suspecta claritatis suae lux illa tam magna, et tam insolita. Ut ergo secundum hujus rei documentum, in ore duorum vel trium suum confirmet testimonium, ad comprobandam revelationis suae veritatem, non solum figurative, sed etiam apertae Scripturae exhibeat auctoritatem. Pulchrum spectaculum, valdeque jucundum, cum in revelatione veritatis, hinc procedit manifesta ratio, et ad confirmationem revelationis illinc occurrit tam aperta, quam figurata locutio. Alioquin ab altitudine diei timebo, verens ne forte seducar a doemonio meridiano. Unde enim tot haereses, unde tot errores, nisi quia spiritus erroris transfigurat se in angelum lucis? Vides certe, quia uterque se transfigurat, Christus videsuae veritatem confirmat in duobus testibus. Apparent itaque Moyses et Elias cum Domino in hoc mon
Abbreviated transcription (Latin):
ecl si iam te existimas ascen¬
disse ad cor altum ⁊ apprehẽ¬
disse montem illum excelsum ⁊
magnum: si iam te credis xp̃m
uidere trãsfiguratũ: quicꝙ in illo
uideas. quicquid ab illo audias ñ
ei facile credas:nisi occurrant ei
moyses ⁊ helyas. Scimus qr in ore
duoꝵ uel trium: stat omne te
nec xp̃m ĩ sua clarificatõe recipio:
si nõ assistant ei moyses ⁊ helyas.
Et ĩualle ⁊ ĩ montis ascensiõe xpi¬
stum sepe recipis sine teste: nun ꝙͣ
aut̃ ĩ montis uertice uel in suacla¬
rificatõe. Si xp̃e docet me de reb ex¬
teriorib uel de intimis meis. fa¬
cile recipio: ut pote in hiis que cõ¬
ꝓbare possum proprio exꝑim̃to.
Uerũ ubi ad alta mẽs ducitur ꝙͣ¬
do de celestib q̃stio uentilatur u¬
bi de ꝓfundis reb agitur ĩ tante
sb̾limitatis uertice. nõ recipio xpi¬
stum sñ teste ⁊ nec ratã ẽẽ poterit
qͣnlibet ueri siłis reuelatio sme at¬
statõne moysi ⁊ helye sine scrip¬

Expanded text:
ed si jam te existimas ascendisse ad cor altum, et apprehendisse montem illum excelsum et magnum, si jam te credis Christum videre transfiguratum, quidquid in illo videas, quidquid ab illo audias non ei facile credas, nisi occurrant ei Moyses et Elias. Scimus quia in ore duorum vel trium stat omne tesnec Christum in sua clarificatione recipio, si non assistant ei Moyses et Elias. Et in valle, et in montis ascensione Christum saepe recipio sine teste, nunquam autem in montis vertice, vel in sua clarificatione. Si Christus docet me de rebus exterioribus, vel de intimis meis facile recipio, utpote in his quae comprobare possum proprio experimento, verum ubi ad alta mens ducitur, quoniam de coelestibus quaestio ventilatur, ubi de profundis rebus agitur, in tantae sublimitatis vertice non recipio Christum sine teste, nec rata poterit esse quamlibet verisimilis revelatio sine attestatione Moysis et Eliae, sine Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Scriptum est. Initium
lapientie timor dñt. Hec ergo
est prima uirtutum proles:
sine qua ceteras hr̃e non potes
Qui talem filium hr̃e deside¬
rat. malaque fecit non solum
fieq̃ñter. s ⁊ liligenter atten¬
dat: hinc magnitudinem sui
sceleris. illinc potentiam iudi¬
cantis. Ex tali consideratione ti¬
mor nascitur. Scilicet filius ille
qui iure ruben. hoc est uisionis
filius uocatur. Quodam modo
⁊ enim cecus est. ⁊ minime uso.
qui peccare non timet: qui futa
mala non puidet: qui non eru¬
bescit prauitatem suam: qui nõ
expauescit potestatem cliuinam.
S incipiat ista uidere incipiat
pariter ⁊ timere ÷ ⁊ quanto ꝑfec¬
tius cognouerit. tanto uehem̃¬
tius timebit. Uides ut arbitror
qua iuste ruben uocetur: qui ex
tali iusione generatur. Recte eo
nato: mater eius exclamat. ui¬
dit d̾s humilitatem meam: eo
qd̃ tunt ueraciter incipiat uide¬
re ⁊ uideri : deum cognoscere ⁊ a
deo cognosci: uidere deum ꝑ in¬
tuitum fortitudinis. uideri a deo

Expanded text:
mor. Scriptum est: Initium sapientiae timor Domini . Haec ergo est prima virtutum proles, sine qua caeteras habere non potes. Qui talem filium habere desiderat, mala quae fecit, non solum frequenter, sed et diligenter attendat; hinc magnitudinem sui sceleris, illinc potentiam judicantis. Ex tali consideratione timor nascitur, scilicet filius ille qui jure Ruben, hoc est filius visionis vocatur. Quodammodo etenim caecus est, et minime videt, qui peccare non timet, qui futura mala non praevidet, qui non erubescit pravitatem suam, qui non expavescit potestatem divinam. Sed, si incipiat ista videre, incipiet pariter et timere, et quanto perfectius cognoverit, tanto vehementius timebit. Vides, ut arbitror, quam juste Ruben vocetur, qui ex tali visione generatur. Recte, eo nato, mater ejus exclamat: Vidit Deus humilitatem meam , eo quod tunc veraciter incipiat videre, et videri; Deum cognoscere, et a Deo cognosci; videre Deum per intuitum formidinis, videri a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Am ecce tibi ẽ sym cõtineat.
uius auditur. aut legitur: quid
facilius memorie ꝯmendatur:
Quia enim de pcc̃o graui miseria
p̃mebatur genus humanũ. ⁊ li¬

Expanded text:
am ecce tibi est Symbolum et vius auditur aut legitur? quid facilius memoriae commendatur? Quia enim de peccato, gravi miseria premebatur genus humanum, et di
Abbreviated transcription (Latin):
cum cũ memorass testimonium:
continuo subiecit. Quomodo au¬
tem inuocabunt ĩ quẽ nõ creclide¬
runt: Propt̾ hoc symbolum. In
hiis duob tria illa intuere. fides
creclit: spes caritas orant: s sine
fide ẽẽ non possunt. Ac ꝑ hoc ⁊ fides
orat. Propterea quippe dcm̃ est.
Quomodo inuocabunt in quem
nõ crediderunt: Cap̃ .uiii. Qd̃ hec¬

Expanded text:
morasset testimonium, continuo subjecit, Quomodo autem invocabunt, in quem non crediderunt ? propter hoc Symbolum. In his duobus tria illa intuere: fides credit, spes et charitas orant. Sed sine fide esse non possunt; ac per hoc et fides orat. Propterea quippe dictum est, Quomodo invocabunt, in quem non crediderunt? CAPUT VIII. Gen
Abbreviated transcription (Latin):
affluentia que sibi suꝑhabundãt.
ex spolũ hostium pro frequenti
iuctoria multum est delicatus ef¬
fectus ⁊ nec ei iam sapit panis ul¬
lus quãlib nitidus nisi sit ole¬
o conspersus: in tantum ut de eo
scriptua manifeste denunciet di¬
cens. quia aser. pinguis panis eiꝰ.
Quis putas sic deliciis affluit ut
ip̃e ut ueraciter possit psallere in
uia testimonioꝵ tuoꝵ delectatꝰ sũ.
sicut in omnib diuiciis
.Capłm
nxxu. Commendatio ꝑft̃e patiẽtie

Expanded text:
affluentia quae sibi superabundant, affluentia quae sibi superabundant, ex spoliis hostium pro frequenti victoria, multum est delicatus effectus; nec ei jam sapit panis ullus, quantumlibet nitidus, nisi sit oleo conspersus, in tantum ut de eo Scriptura manifeste denuntiet, dicens quia Aser, pinguis panis ejus . Quis putas sic deliciis affluit ut ipse, ut veraciter possit psallere: In via testimoniorum tuorum delectatus sum, sicut in omnibus divitiis? . CAPUT XXXV. Commendatio perfectae pati