comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comedia introdurit remissũ ab infłs athenien¬
sium tyrãnũ ꝑiclen uaricinãtẽ non aporte m̃
urbe nutrir seonẽ sinautẽ alitus sit obsequi
ei queu̾e mouet n ut papue nobilitatis et cũ¬
citati ingeni iuuenes refrenentur nimio uõ

Expanded text:
comoedia introduxit remissum ab inferis † Atheniensium Periclen uaticinantem non oportere in urbe nutriri leonem, sin autem sit altus, obsequi ei conuenire: monet enim ut praecipuae nobilitatis et concitati ingenii iuuenes refrenentur, nimio u
Abbreviated transcription (Latin):
tes solito intilantior appuit sb̃ita ⁊ nimia aĩ
mũdatõ fcñ est inuinio ita ut in sarona uistã
quedam longe atoirentib et fliũbus remota
in momĩto cum hoĩb et bestiis arbonbus et edi¬
sitiis cum ecc̃a et altari penitus cit atisorta ut
nullum hĩtutõnis remanserit uestigiũ in sixͦ¬

Expanded text:
tes solito rutilantior apparuit. Subita et nimia aquarum inundatio facta est in Junio, ita ut in Saxonia villa quaedam longe a torrentibus et fluminibus remota, in momento cum hominibus et bestiis, cum arboribus et aedificiis, cum aecclesia et altari penitus absorta sit, et nullum habitationis remanserit vestigium.
Abbreviated transcription (Latin):
phie tunc florebat auditis eminẽtiorilus in ca
Qͥa magr̃m siui socratem singłariter diligebat
cum loqũtẽ fãtiens fere in oibus ẜ moĩbus suis
⁊̃ illa que ab aliis didic̾at uł ip̃e p̃ta potuat
intelligentia uid̾at cum illius upore et mora¬

Expanded text:
phiae tunc florebat, auditis eminentioribus in ea quia magistrum Socratem singulariter diligebat, eum loquentem faciens fere in omnibus sermonibus suis etiam illa, quae uel ab aliis didicerat, uel ipse quanta potuerat intellegentia uiderat, cum i
Abbreviated transcription (Latin):
to qui cum esset achemenẜ honesto ipud suos
loco natus ee ingino muabili longe suos
cõdisciplos anceuet ꝑcaium tñ pucas ꝑficieñ¬
piiie suffice seipin ac octitam disciplinam ꝙͣ lõge
lateꝙ potuit ꝑegnatus est qͣqusum eum alicuis
notabilitatis scĩe ꝑcipiende fama rapiebat itam

Expanded text:
to. Qui cum esset Atheniensis honesto aput suos to. Qui cum esset Atheniensis honesto aput suos loco natus et ingenio mirabili longe suos condiscipulos anteiret, parum tamen putans perficienphie sufficere seipsum, ac socraticam disciplinam, quam longe lateque potuit peregrinatus est quaque versum eum alicuius nobilitate scientie percipiende fama rapiebat. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuctõnem mrẽm platonis fantasinate apollims
opp̃iam ferunt et sapĩe pͥncipem non aliter nsi¬
Placoniti ⁊ stoiti in temploꝵ lucis et porticibus
uͥsabantur ut ad moĩti anguitioris h̃itaculi scĩ¬
tate nich̃ aliud ꝙ̃ de u̾tutib cogitarent s ⁊ ip̃e
plato cumeẽt diues ut posset uacare pħie eli¬
git achademiam uillam ab urbe ꝓcul non solũ
desertam s etiam pestilentẽ ut curibͣassiduitate
morboꝵ libidĩs mipetus frang̾e̾ntur discipłi ꝙ
nullam aliam sentirent uoluptatẽ nͥ iaꝵ reꝵ
A thademici dã sunt ab achademia unde plato
excitit onundus qui eundẽ sue natuutatis locũ
et studendi usu et discipłoꝵ freqñtia m̾itoꝵ q
suoꝵ celebutate fecit in signẽ illũ u̾o̾ locum or¬
tis p̃stunt es ꝙ ad incuciendum timorẽ quo ui¬
tia repͥme̾ntur ⁊ agnita cogintõe sui modestia
t̾idelius ⁊ uaretur marime uisus ẽ ex freꝙ̃ti
t̾ir motu quo sipe coiliditur esse ydoneus in¬

Expanded text:
ctionem matrem Platonis, phantasmate Apollinis oppressam ferunt, et sapientiae principem non aliter arbiet Stoici in templorum lucis et porticibus versabantur, ut admoniti angustioris habitaculi sanctitate, nihil aliud quam de virtutibus cogitarent. Sed et ipse Plato cum esset divesgit Academiam uillam ab urbe procul, non solum desertam sed pestilentem, ut cura et assiduitate morborum, libidinis impetus frangerentur discipulique sui nullam aliam sentirent uoluptatem, nisi earum  quidem dicti sunt ab academia, unde Plato exstitit oriundus, qui eumdem suae nativitatis locum, et studendi usu, et discipulorum frequentia, meritorumque suorum celebritate fecit insignem. Illum vero locum caeteris praetulit, eo quod ad incutiendum timorem, quo vitia reprimerentur, et agnita conditione sui, modestia fidelius reservaretur, maxime visus est ex frequenti terrae motu, quo saepe colliditur, esse idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
Ne qus quida̾ suꝑioꝵ ĩuicte fator nt̾itatis
ꝑuulum argum̃tũ fuit cuuis ortus ad ipiũ
tetiꝰͥ asie sptantis mat̾nus auus astiages dues
p̃mĩtios sompnii frustia discut̾e̾ tẽptauit ma¬
dianẽ filiam suã q iqete uiderat urma eius
onĩs asiaticas gentes s̃undasse nõ medor excel¬
lentissĩo ne in eius familim regni decus tris¬
firtur sed ꝑsaꝵ madire fortune uus collocãto
ꝑtes iũbraret fiustrus ẽ n sepe seip̃e nepotis
felititatẽ celestiũ uidicõ destmatã. hũanis con¬
dempore perci qͣrti imꝑatous qui ieguauir ãno

Expanded text:
Ne Cyrus quidem superior inuictae fatorum necessitatis paruulum argumentum est. cuius ortus ad imperium totius Asiae spectantis maternus auus Astyages duo praenuntios somnii frustra discutere temptauit, Mandanen filiam suam, quod in quiete uiderat urinam eius omnes Asiaticas gentes inundasse, non Medorum excellentissimo, ne in eius familiam regni decus transferretur, sed Persarum modicae fortunae uiro conlocando partes inumbraret: frustratus est enim se ipse nepotis felicitatem caelestium iudicio destinatam humanis contem
Abbreviated transcription (Latin):
regna cũ ꝑcussiss cresũ uixta flurã clsim
gentem lydoꝵ bellicosa astute iragit in socor¬
diam tradidit n eis solẽntades et ludos p̃cipiẽs
us ut lusibus cõmessatoĩbus et ampleribus
uacarent qi beniuolentiã in eos ostendẽs ⁊ i hũ
et quos bello nõ pot̾at ꝑ libidinẽ expugiut p̾da

Expanded text:
rus cum percussisset Cresum juxta fluvium Alim, gentem Lydorum bellicosissimam astute redegit in concordiam. Tradidit enim eis solemnitates et ludos, praecipiens eis, ut lusibus, comessationibus et amplexibus vacarent, quasi benevolentiam in eos ostendens. Et in hunc et quos bello non poterat, per libidinem repugna
Abbreviated transcription (Latin):
oi. citero g. popilium lenatẽ ꝑicene regioĩs ro¬
gatu martii celii nõ mĩore cura ꝙ̃ eloqũtia defẽ¬
dit eũq causa ad modũ dubia fluctũtẽ saluũ
ad penaces suos iemisit ħ popiliꝰ postea nͦ re
nec u̾bo a cicerone lesus ultra marcũ ãtoniũ
rogauit ut ad illũ ꝓscͥptũ proseqñdũ ec iugulã¬
dũ mitt̾etur ĩpetratisq detestabilis mĩsteu
ꝑtibus gaudio erultãs caietã cuc̾nt et iur ũ
onutto q amplissime dig̾tatis certe salubtatis¬
sue auctorẽ ⁊ studio p̾stãtis officii p̾uatim sͥ
uen̾andũ iugulũ p̃be̾ uissit ac protmꝰ caput
ro ͤ eloqñtie ⁊ pacis claussimã dextam ꝑ sũ¬
mũ ⁊ securũ otium ãpucauit eaq sarcina
ferre qd̃ pro capite eus quondã perorauat in¬
ualide ad hoc mo̾strũ suggillandũ littere .s.¬

Expanded text:
o Cneum Pompilium Lenatem Picenae regionis, rogatu Marci Caelii, non minori cura quam elegantia defendit, eumque causa admodum ad penates suos remisit. hic Popilius postea nec re nec uerbo a Cicerone laesus ultro M. Antonium rogauit ut ad illum proscriptum persequendum et iugulandum mitteretur, impetratisque detestabilis ministerii partibus gaudio exultans Caietam cucurrit et uirum, mitto quod amplissimae dignitatis, certe † salubritate studio praestantis officii priuatim sibi uenerandum, iugulum praebere iussit ac protinus caput Romanae eloquentiae et pacis clarissimam dexteram per summum et securum otium amputauit eaque sarcinaferre quod pro capite ejus quondam peroraverat. Invalidae ad hoc monstrum suggillandum litterae, qua
Abbreviated transcription (Latin):
rũt scipõs ualde de culpaꝓpet᷑uerũt tũc gͦ¬
uidens deus qui solus corda nouit qm̃ pro
iu̾tate se culpabiles fecerant reuelauit hͦ¬
ip̃m scõ ep̃o epyphanio ⁊ ultra misit ⁊ ad¬
duxit eos ⁊ blande consolatus suscepit in¬

Expanded text:
runt semetipsos valde de culpa quam fecerunt. Tunc videns 630 qui corda novit quia pro veritate se culpabiles fecerant, revelavit episcopo Epiphanio. Et ultro misit et adduxit eos, et consolatus e
Abbreviated transcription (Latin):
Dyogenes tyrãnos ⁊ sbu̾siones urbiũ bellaq¬
uel hostilia uel aĩlia nõ pro simplici iuictu
tiis assent se excitari qdq mirandũ sit epnturs¬
phus uoluptatis assertor librosuos iepleuit olib̾¬
⁊ pomis uilibus cibis dicens us esse iuuendũ
eo ꝙ carnes et exqsite epłe ingenti aua ac miful
uoluptatẽ mabutendo nec posse nos dixit sapĩ¬

Expanded text:
Diogenes tyrannos et subversiones urbium bellaque hostilia vel civilia non pro simplici victu ciis asserit excitari. Quodque mirandum sit, Epicurus voluptatis assertor pomis, et vilibus cibis, dicens esse eis vivendum, quia carnes et exquisitae epulae, ingenti cura et miseria voluptatem in abute
Abbreviated transcription (Latin):
sit nccitas sum uitino loquendi uidetur tibi ut de scͥp¬
tuus cum eo loquar a de u̾bis et sententiis semior
dixit ei senex si non potes tate bonũ ẽ mag̾ ut de u̾b̃
Pa ptolomeũ soceł regnauit megipto philadelphus ¶
studiosus et libroꝵ cupidus dometrium bibuochece sue
respondit s paulo post usq ad. o. milia posse ꝑuenire
in gretum comuisa eloqͥũ in archins regalbus hẽretur et

Expanded text:
sit necessitas cum vicino loquendi, videtur tibi ut de Scripsit necessitas cum vicino loquendi, videtur tibi ut de Scripturis cum eo loquar, an de verbis et sententiis seniorum? Dixitque ei senex: Si non potes tacere, bonum est magis ut de verbis  Ptolemaeum Soter regnavit in Aegypto Philadelphus. Hic studiosus, et librorum cupidus Demetrium Bibliothecae suae respondit, sed paulo posin Graecum conversa eloquium in archivis regalibus haberet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpũctõnis inquiretat quatinus ꝑ i exctata mẽs
uisionem dcm̃ est paratus esto et quia dñs uissit
migra cumq ille non here sumptus ad mignbum
diteret esponsum protinus audiit diceuo si de ꝑcãs
psinium in prouintia sua uenit desid̾aus te uide susce¬
pit ꝙ  eum cum gratulatione senex et salutantes se
magnus hic uir hñs tantam głam in ioco suo quare
non es loquutus cum eo respondit senex iste de sur¬
sum est et de celestibus loquitur egoaũ de deorsum
et de t̾renis loquor si gͦ mͥ loquutus fuisset de passio
cito de scͥpturis inquirit s si quis ei loquitur de pas¬
sionib anime respondet ei illẽ aũ apunctis inciauit
id senem ec dixic ei ꝙͥ fatiam abla quia passiones aĩe
dñantur mͥ et nnituitus eum senex gaudens dixit ei mo
bu uenisti nunc aꝑiam os meum de hiis et implebo ᵈ
bonid ille aũ ualde edificatus dicelat ue l est uia cri¬

Expanded text:
punctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens visionem nocturnam dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis plurimum in provincia sua, venit desiderans videre te. Suscepit ergo eum cum gratulatione senex, et salutantes se magnus hic vir, habens tantam gloriam in loco suo, quare non locutus es cum eo? Respondit ei senex: Iste de sursum est, et de coelestibus loquitur; ergo autem de deorsum sum, et de terrenis loquor; si ergo mihi locutus fuisset de passioncito de Scripturis loquitur, sed si quis ei loquitur de passionibus animae, respondet ei. Ille autem compunctus intravit ad senem, et dixit ei: Quid faciam, abba, quia passiones animae dominantur mei? Et intuens eum senex gaudens, dixit ei: Modo bene venisti; nunc aperiam os meum de his, et implebo illud bonis. Ille autem valde aedificatus dicebat: Vere haec est via cha
Abbreviated transcription (Latin):
linario nolite in quit s. cato existĩare maiores
nrõs armis rem publicã ex ꝑua magnã fecisse
cerunt que nob̃ nulla sũt domi industria for
iustum imꝑiũ anim qm ꝯsulendo liber n delicto
n libidin obnoxius prohiis nõ hẽmus luxiͥ¬

Expanded text:
Catho. Nolite, inquit, existimare maiores nostros armis rem publicam ex parva magnam fecisse! cerunt, que nobis nulla sunt: domi industria, foris iustum imperium, animus in consulendo liber neque delicto neque libidini obnoxius. Pro hiis nos habemus lux
Abbreviated transcription (Latin):
¶um pfectus classis masinisse regis melitã appulieset
atq ex fano uinenis dentes eburneos exinue magͥtu ͥ
sb̃latos ad eum pro dono actulisset ut comꝑit uñde
collocandos ciuauit insculptos gentis sue litt̾is signi¬
ficantibus regem ignorantẽ ilccepisse libenter deẽ
ortus satͥlegium alienum bescidit ualeriꝰ l. pͦ2 b¬
biis carcaginensium ornau̾at uiectoq ei lanes pallio
estate gͣue esse aureum simiculum hyeme frgidum
laneum autem adutiumiẜ tempus anni aꝑtius idẽ¬
aureas paceras et coronas simłaccoꝵ porrects manib
sustinebantur tollebat et esd se acciꝑe non auferre di

Expanded text:
um praefectus classis Melitam appulisset et aeque ex fano Iunonis dentes eburneos eximiae magnitudinis sublatos ad eum pro dono adtulisset, ut conperit undconlocandos curauit, insculptos gentis suae litteris significantibus regem ignorantem eos accepisse, libenter deae ortus sacrilegium alienum rescidit: biis Karthaginiensium ornauerat, iniectoque ei laneo pallio dixit aestate graue esse aureum amiculum, hieme frigidum, laneum autem ad utrumque tempus anni aptius. ideaureas, et pateras, et coronas, que simulacrorum porrectis manibus sustinebantur, tollebat, et eas se accipere et non auferre di
Abbreviated transcription (Latin):
et intrauit in obscuritatem celle illuis ⁊ egit illic
penitentiã ex u̾itate otingit aũ ut post inuitum
tp̃as non ascend̾et aqua in flumine nuilo et cum
dm̃s letanas fac̾ent reuelatũ est cuidã scõꝵ quia
nisi uen̾it dyarͥ qui absconslis est apud talẽ mõchũ¬

Expanded text:
Et intravit in obscuritatem cellae illius, et egit illic poenitentiam ex veritate. Contigit autem, ut post multum tempus non ascenderet aqua in flumine Nilo. Et cum omnes Litanias facerent, revelatum est cuidam sanctorum quia nisi venerit diaconus, qui abscons
Abbreviated transcription (Latin):
de dicentes incipient hoĩes scandaliraci in nob̾
sunt alii qui edificentur et dicent bĩ sũt isti
qui ꝓpter dñm migrauerunt et sua omia con¬
Int̾rogatus senex quo oporteat uigilatẽ moͣchũ
nõ scandali⁊ ari qñ uidit aliquos ad scl̃m reu̾¬
tentes. rãdait intueri debet monachus canes q
laxantes se reũtũtur solus aũ ille qui uidet
leporem sequitur donec comphendat nec ĩpedit
ab intentione airius sui suꝑ illos qui post se re¬
ũtuntur s neq de pͥncipiis neqꝵ de silius neq de
repuibus cogitans s in spiis aliquotiẽd incurtes raditͥ
et que incurrunt scandala oĩa p̾ceat donec ad cru¬

Expanded text:
e cellam? Incipient autem homines scandalizari in nobis, sunt alii qui aedificentur et dicunt: Beati sunt isti, quia propter Deum migraverunt, et sua omnia consenex, quomodo oporteat vigilantem monachum non scandalizari, quando videt aliquos ad saeculum revertentes. Et respondit: Intueri debet monachus canes, qui lassantes post se revertuntur; solus autem ille qui vidit leporem sequitur donec comprehendat, nec impeditur ab intentione cursus sui propter illos qui post se revertuntur, sed neque praecipitiis, neque de silvis, neque vepribus cogitans, sed in spinis aliquoties incurrens raditur , quae occurrunt scandala omnia praeteriens, donec ad cru
Abbreviated transcription (Latin):
uitiaunt ⁊ lac quoꝵ alterum curnes liquidas alt̾m
sanguĩem esse dicebant colore mutato cubile cis de
lx una ꝑte edib obliquũ in teua ꝓ płiulso capiti
et es mansione unius loci nimia uictus castigatõe

Expanded text:
vitaverint, et lac? Quorum alterum carnes liquidas, alterum vitaverint, et lac? Quorum alterum carnes liquidas, alterum sanguinem esse dicebant, colore mutato. Cubile eis deex una parte obliquum, in terra pro pulvillo capiti et ex mansione unius loci, nimia victus castigatione
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sacerdotum concilium apud icea cõuocasset cõ¬
stantinus nec pͥmum locum tene ausus est nec se
pauit sententias uo quas ab eis appbatad audunt ita
Uenatus est ac si ess de die maiestatis sensisset emantis¬
Qheremõ stoitus ur eloꝙ̃tissimus narrat de uita ãti¬
quoꝵ egipti sacdotum ꝑomibus mundi negotis ai¬
uss poĩtpositis semꝑ in templo fuerint et ierum
naturad cãsq ac nairatoẽs syderum otemplati sin
nũꝙ mulierbus se miscuerint nũꝙͣ tognatos et ꝓ¬
pmquos nec libõs quidẽ uiderint ex es temꝑe quo cepu¬
sent diuino cultui deẜ ire carnib et uinõ se semꝑ ab¬
stinuerant ꝓpter tenuitatẽ sensus u̾tiginẽ capitis
ꝙͣ ex ꝑuo cibo patiebantur et maxime ꝓpter appetitus
libuidis qui ex hiiscilis et ex hac potione nascuntur
pane ratro rescebantiu neouerarent stouatum et ũ
car ut escam grauiorẽ issius calore decoqͣrent ꝙ̃ loqͣł¬
iiquit de uolãtilibus cumi ouũ quoꝙ pro carnibus

Expanded text:
cum sacerdotum concilium Nicaeam convocasset, nec primum locum tenere ausus est, nec sepavit. Sententias vero quas ab eis approbatas audivit, ita veneratus est, ac si eas de divinae majestatis sensisset emanaseremon Stoicus, vir eloquentissimus, narrat de Vita antiquorum Aegypti sacerdotum, quod omnibus mundi negotiis curisque postpositis, semper in templo fuerint; et rerum naturas, causasque ac rationes siderum contemplati sint; numquam mulieribus se miscuerint; numquam cognatos et propinquos, ne liberos quidem 343 viderint, ex eo tempore, quo coepissent divino cultui deservire; carnibus et vino semper abstinuerint, propter tenuitatem sensus et vertiginem capitis quam ex parvo cibo patiebantur: et maxime propter appetitus libidinis, qui ex his cibis et ex hac potione nascuntur. Pane raro vescebantur, ne onerarent stomachum. Et si cibo, ut escam graviorem illius calore decoquerent. Oinquit, de volatilibus, cum ovum quoque pro carnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sac̾ dotrs quf̾uitie sue consulentes in porticibus tẽ¬
płi hestias uendebant cuisq guis ne renentes de
long inquo nichil offerrent si hoscias p̾sto non i¬
uenrent ne etiam paures qui nch̃ secum atrusc̃t¬
et exciusatõne pretendent peciũe non hite posuerũt
ibid nũmulauos qui mutuã sub cautõe dapent¬

Expanded text:
s enim, avaritiae suae consulentes, in porticibus templi hostias vendebant cujusque generis, ne venientes de longinquo, nil offerrent, si hostias praesto non invenirent. Et ne etiam pauperes, qui nihil secum attulerant, excusationem praetenderent pecuniae non habitae, posuerunt ibidem nummularios
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑacores sibi fecerunt qui consules appellati
sunt a consulendo nõ reges a dñi a regnãdo
atq dnando cum reges utiq a regendo dc̃i meli:
uideantur ut regnum a regibus reges aũ ut
dcm̃ est a regendo sed fastus regius nõ disciplia
putata ẽ regentis uł beniuolentia ꝯsulẽtis

Expanded text:
 imperatores sibi fecerunt, qui consules appellati sunt a consulendo, non reges aut domini a regnando atque dominando: cum et reges utique a regendo dicti melius videantur, ut regnum a regibus, reges autem, ut dictum est, a regendo; sed fastus regius non disciplina putata est regentis, vel benevolentia consulentis,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset iuentiis in agro in uia i opido ĩ domo
in uico in foro in templo in lecto in quuuo ind¬
pmãt᷑ atq impie fuisse truaidatum auꝰ de ci
ꝙͣius ut alie gentes excepta una ppłi hebroꝵ
deos falsos colerent et non deo uictimas sed demo¬
niis ĩmolarent tñ laudis auidi peciuẽ libales
erant głam ingentẽ diuitias honestas uolebã
hanc ardentissime dilexeuint ꝓpter hanc uiue
uoluerunt pro hac mori nõ dubitauerunt cetas¬

Expanded text:
fuisset inuentus, in agro in uia in oppido, in domo in uico in foro, in templo in lecto in conuiuio inopinate adque inpie fuisse trucidatum! Quis gemiquamuis ut aliae gentes excepta una populi Hebraeorum deos falsos colerent et non Deo uictimas, sed daemoniis immolarent, tamen \'laudis auidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, diuitias honestas uolebant; hanc ardentisvoluerunt, pro hac mori non dubitaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
et caco i libas de disciplima militari eutdenter oñdit
et clauduus pluibus iaclatoribus institutis atq per¬
Toctes hostem̃ aui ptius simꝑar fuat suꝑauit afttanus
quide stipio cum adusum numãtinos qui excitũ ppłi rõni
sb̾ uigum iniferant ẽet craturud aliter se suꝑioee futi
esse non credidit nisi in omib centurns lectos sagita¬

Expanded text:
et Cato in libris de disciplina militari evidenter ostendit et Claudius pluribus iaculatoribus institutis atque perdoctis hostem cui prius impar fuerat superavit. Africanus quidem Scipio, cum adversus Numantinos, qui exercitus populi Romani sub iugum miserant, esset acie certaturus, aliter se superiorem futurum esse non credidit nisi in omnibus centuriis lectos sagitta
Abbreviated transcription (Latin):
eo fpre ꝑictatus micileneꝰ alius e septẽ sapientib
finsie ꝑhibetur et qͥnq tetõs quiut septẽ mun̾entiu
thaleti qr supra memorauimus et quic pictato
toduntur eo t̃pre fuisse scͥbit eusebius quo captui
dei ppłs in babylomia tenebatur ini sunt ant solon
athemensis tiilon lachedemonius ꝑiandus chorĩ

Expanded text:
ore Pittacus Mitylenaeus, alius e septem Sapientibus, fuisse perhibetur. Et quinque caeteros, qui ut septem numerentur, Thaleti, quem supra commemoravimus, et huic Pittaco adduntur, eo tempore fuisse scribit Eusebius, quo captivus Dei populus in Babylonia tenebatur. Hi sunt autem, Solon Atheniensis, Chilo Lacedaemonius, Periander Cor
Abbreviated transcription (Latin):
tñ uidetur uelle  intp̃tationem sex dieꝵ in sabb̃o cenfere¬
bant ex omũbus ꝯclantes unã n ͨ irandũ esse ir assert
Traditur sane tam muabilem ac stupendum planeq di¬
ptolomeo placuit explorare in nuls u̾bo qd̃ idẽ sigficare
et cantũdem ualet uł in u̾boꝵ ordme alter abasto discre¬

Expanded text:
n videtur velle quod interpretationes sex dierum, in Sabbato conferebant ex omnibus conflantes unam. Nec mirandum esse hoc asserit, Traditur sane, tam mirabilem ac stupendum, planeque diPtolomaeo placuit explorare, in nullo verbo quod idem significaret et tantumdem valeret, vel in verborum ordine, alter ab altero discre
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑͥnt et ordiniluerũt eius planetas oñd̃
q genesis ꝙ puer erat futurus sapiẽs cur¬
ał uelocis manus boĩ ansilii diligendus a
regibus occultauerũt aũ hͦ celantes a pr̃e
cieuit qͦ nacus in ꝓsꝑitate et crediderũt at
nisi sũt genitores instiue eum artem aliquã
de oꝑibus suis sed ex toto nich̃ potuit ex hiis
addiscere uberantes aũ ip̃m et flagellantes
grauissime exposuerũt ip̃m uolũtati sue
inclĩauit gͦ se iuuenis adhdĩes possidentes
disciplinam et adqͣsiit sc̃ias et sauut cur
et tempa suꝑcelestiũ at mores regimĩa regu̾m et
coꝑatr̃e ad genesim sed ortultũ fuit regi qũ gͥ cre¬
uit unus pu̾oꝵ srebidit dex eum instrue scus msit
ligentia prĩs quia non potuit inclinare tũmũ suũ
et ñam mũ ad fabrile artificium ꝑꝑ q̃ tur batus ẽ
iex ualde cõuocauitis sapientes om̃s sui regni qͥ
deducebat ip̃m fcm̃ est gͦ ita et młtotiens actidi

Expanded text:
accepe|runt et ordinaverunt ejus planetas. Fuit accepe|runt et ordinaverunt ejus planetas. Fuit  genesis quod puer erat futurus sapiens, curialis, velocis manus, boni consilii dilligencius a regibus. Exultaverunt ergo hoc celantes a patre. Crevit ergo natus in prosperitate et crediderunt ac visi sunt genitores eius instruere eum artem aliquam de operibus suis, sed ex eo toto nichil potuit exhiis addiscere verberantes autem ipsum et flagravissime, exposuerunt ipsum voluntati sue. Inclinavit ergo se juvenis ad homines possidentes disciplinam et adquisivit sciencias et scivit cursus et tempora supercelestia et mores ac regimina regum, etcomparacione ad genesi sed occultum fuit regi. Quando ergo crevit unus puerorum credidit rex eum instruere sciencialigencia primis quia non potuit inclinare animum suum et naturam nisi ad fabrilleartifficium propter quod turbatus est rex valde. Convocavit sapientes omnes sui regni, qui deducebat ipsum. Factum est ergo ita et multociens accidit
Abbreviated transcription (Latin):
¶uedũ młiercła cũ expoĩtũ nutriret ĩfãtẽ
et stillaret cibos ac mitricis offrꝰ fũg̾etur cuba¬
uet q cũ ea infantulus qͥ ułq ad undecimũ ꝑ¬
uenit annũ accidit ut plusꝙpͣ pudicitia pat̾e¬
tur se uio ĩgurgitaret accensaq libidĩe ob¬
soenis motibus ad ooitũ ducet infãtẽ pͥma
ebrietas alterius noctis et cetaꝵ de inceps fe
consuetudĩem necdũ .⁊. m̃ses f̾uant euoluti ⁊
ecte feĩe uterꝰ ĩtumuit ꝙͣ pła dispensatõe d̾i
detuu impleto łmone quo dicitur nł occultũ
Gnatus sepe disponitur uixca nãm planetaꝵ
q̃ sunt in regione sue enesaos et si forte cõti¬
gas ꝙ genitores geĩti diceant ip̃m aliꝙͣ artium
natura suꝑior actrahit eum młtotiẽs ad artẽ
sͥ cõnenientẽ nam simłe̾ huic accidit quibdã
homĩbus qui cõuenerũt in quadã uilla et hos¬
pitati f̾uerunt apud ꝙ̃dam textorẽ cui nat
est in illa nocte filius cuius genesim hospitas

Expanded text:
edam muliercula cum expositum nutriret infantem et stillaret cibos ac nutricis officio fungeretur cubaretque cum ea paruulus, qui usque ad decimum peruenit annum, accidit, ut plus, quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret accensaque libidine obscenis motibus coitum doceret infantem. prima ebrietas alterius noctis et ceterarum deinceps fecit consuetudinem. necdum duo menses fuerant euoluti, et ecce feminae uterus intumuit. quid plura? dispensatione dei deretur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum atus sepe disponitur iuxta naturam planetarum quisunt in regione sue geneseos. Ei si forte contingat quod genitores geniti doceant ipsum aliquam, natura superior atrahet ipsum ad artem sibi convenientem. Nam sihominibus qui convenerunt in quadam villa et hospitati fuerunt apud quendam ﻿ textorem cui natus est in illa nocte filius, cujus genesim hospites
Abbreviated transcription (Latin):
exist̾et ꝑui tp̃rs int̾iecta mora cathenacus il le¬
lio legato adscipionẽ imꝑatorẽ ꝓcactus ẽ cuiꝰ q
dert̾am ugio iusidens solio arroganti manu att¬
gat genibus euis supplex ꝓcubuit caduca ni¬
miũ et fragilia pulibusq consentanea cͦpidis
st̃ ista que ulres atq opes hũane uocantur afflu¬
unt sb̾ito repente dylabuntur nullo in loco nlła
ĩꝑsona stabilibus nixi radicibus consistũt sed
in c̾tissino flatu fortune huc atq illuc acta quoi¬
in sbͥlime extulerant in ꝓuiso recursu destitutos
ꝓfundo cladiũ misabiliter in mergũt itaq nexisti¬
man n dici debẽt bona que inflictoꝵ maloꝵ ama¬
ritudine desid̾ium sui deformãt. ib̾i

Expanded text:
existeret, parui temporis interiecta mora catenatus a Laelio legato ad Scipionem imperatorem pertractus est, cuiusque dexteram regio insidens solio adroganti manu attigerat, eius genibus supplex procubuit. Caduca nimirum et fragilia puerilibusque consentanea crepundiis sunt ista, quae uires atque opes humanae uocantur. adfluunt subito, repente dilabuntur, nullo in loco, nulla in persona stabilibus nixa radicibus consistunt, sed incertissimo flatu fortunae huc atque illuc acta quos sublime extulerunt inprouiso recussu destitutos profundo cladium miserabiliter inmergunt. itaque neque existimari neque dici debent bona, quae, ut inflictorum malorum amaritudine desiderium sui duplicent
Abbreviated transcription (Latin):
Pipino pͥncipi maiori regie domus francoꝵ de
fũcto successit karolus filiꝰ eius qui tutides appel¬
labatur qͥ młtas iuctorias faciẽs reliqͥt duos fllios
ellusdem aule regie pͥncipes. s karlomannũ et pi¬
pinũ sed karlomãmis relicta scli pompa cassnẽs¬
gub̾nabat sed cum & childericus rex ẽẽt ĩutił ⁊
remissus consucluit pipinus zachariam papã¬

Expanded text:
ppinus princeps, maior regie domus Francorum, defunctus est, cui successit Karolus, filius eius, qui Cutides appellatur. Qui multas victorias faciens reliquit duos filios, eiusdem aule regie principes Karolum magnum et Pippinum. Sed Karolus magnus relicta seculi pompa Cassinensctus. Sed cum Childericus rex esset inutilis et remissus, consuluit Pippinus Zachariam papa
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiũlimo et panprimo seruil conditõis gene dnĩs
sus Carnalibus dñaba: sigib̾tus incconitis
Duune fortune uuluus phedrio iasoni exitii eius
tupidus intulit nã cũ inter insidias gladio eiun
ꝑcussisset uomitã q̃ a nulle medicoꝵ sanari potu¬
erat ita rupit ut hoĩem pestifõ malo lib̾aret

Expanded text:
ex humillimo et pauperrimo servilis conditionis genere dominis suis carnalibus dominabatuuinae fortunae uulnus Pheraeo Iasoni exitii eius cupidus intulit: nam cum inter insidias gladio eum percussisset, uomicam, quae a nullo medicorum sanari potuerat, ita rupit, ut hominem pestifero malo liberaret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑn cursum tenuit orantes darii iegis p̃fcctꝰ
in exelsissimo mitalens mõtis u̾tice cruci affyx
e sꝭ putires eius artus ÷ tabido cruore manãtia
mẽbra atq illã leuam cui neꝑtimus anulun
fortune credet ing̃r ludi fcũs ex tyra̾̃no monurt ab¬

Expanded text:
prosperum cursum tenuit, Orontes Darii regis praefectus prosperum cursum tenuit, Orontes Darii regis praefectus in excelsissimo Mycalensis montis uertice cruci adfixit, e qua putres eius artus et tabido cruore manantia membra atque illam laeuam, cui Neptunus anulum fortunae crederet magister ludi factus ex tyranno monuit
Abbreviated transcription (Latin):
Alchibiadem qi dux fortune ꝑtite sũt alt̾a q̃ ei no¬
blitatẽ eximiã indantes diuitias forma̾ p̃stãtis¬
simã faliorẽ ciuiũ ꝓpẽsũ sũma imꝑia. p̃cipuas
rotentie uues flagrantissimũ ingẽiũ assignaret
altã q̃ dampnatõem exiliũ uenditõnẽ bonoꝵ ĩo¬
piam odiũ ptĩe uiolẽtã mortẽ ĩfliget idẽ. l .s.c. ꝯ¬
ad inuidiam usq policratis samioꝵ tyrãm h ñdã¬
tissimis bonis conspicuꝰ uite fulgor extessit. nͦ
sint cã om̃s enĩ conatus eius placido excpiebãt
itine spes t̾tum cupite rei fructũ app̃hendebat uo¬
ta nuĩcupabantur simł et soluebantur. uelle
as posde m̃n equo põitũ erat semel dũtadat uultũ
mutauit ꝑ ꝙͣ breui tusticie salebra suctussum
tũt cũ admodũ gracũ s̃ anulũ de industua ĩ
ꝓfunaũ ne om̃is ĩ cõmodi exꝑs eẽt abiecit quẽ
tñ cõtinuo recuꝑauit capto piscc qui eũ deuo¬
rauat. sed hũc cuius felicitas ꝑ plenis uelis

Expanded text:
Alcibiaden quasi duae fortunae partitae sunt, altera, quae ei nobilitatem eximiam, abundantes diuitias, formam praestantissimam, fauorem ciuium propensum, summa imperia, praecipuas potentiae uires, flagrantissimum ingenium adsignaret, altera, quae damnationem, exilium, uenditionem bonorum, inopiam, odium patriae, uiolentam mortem infligeret: Ad inuidiam usque Polycratis Samiorum tyranni abundantissimis bonis conspicuus uitae fulgor excessit, nec sine causa: omnes enim conatus eius placido excipiebantur itinere, spes certum cupitae rei fructum adprehendebant, uota nuncupabantur simul et soluebantur, uelle ac posse in aequo positum erat. semel dumtaxat uultum mutauit, perquam breui tristitiae salebra succussum, tunc cum admodum gratum sibi anulum de industria in profundum, ne omnis incommodi expers esset, abiecit. quem tamen continuo recuperauit capto pisce, qui eum deuorauerat. sed hunc, cuius felicitas semper plenis uelis
Abbreviated transcription (Latin):
detur pͥmus menia eius conscendit n erat in co
ex̾acu quisꝙͣ nobilitate R̃ trĩ indole a futis actis cꝰ
mag̃ saluti parci et consuli deb̾e̾t sed tũc clarissi¬
mus quisq iuuenũ pro amplificanda et tuenda
prĩa płimũ laboris ac ꝑicli sustinebat defor᷑ sͥ
existimãs quos dignitate p̃scaret ab aliis u̾tute
ꝑis utentẽ ut maiorẽ sꝑ uictorie ꝑcem traxisse ui¬

Expanded text:
enia eius conscendit. neque erat in eo exercitu quisquam aut nobilitate aut animi indole aut futuris actis, cuius magis saluti parci et consuli deberet. sed tunc clarissimus quisque iuuenum pro amplificanda et tuenda patria plurimum laboris ac periculi sustinebat, deforme sibi existimans, quos dignitate praestaret, ab his uirtute poris utentem, ut maiorem semper uictoriae partem traxisse ui
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ ensos et adse ꝑduccos nec si pplitis uiffecit nͨ de
consilus at uir ibris penor ꝑcũctatus e. sed ct̃ omẽs
manrpsos diligentissime ducendos curauir int̾rogi¬
tos s an satis ea ionsidassent q̃ speculari iussi erãt
prtaidis dezo qũs iumentis sẜ eoꝵ incolumes dnni¬
ct quo tani pleno tĩdutie spũ prius fũos uostiũ ꝙp̃¬
Cun ailutio scipione ue anthiocẽsl peciũa sext̾ri
inimito: aitusatõ poriit discessit indignatus drea
u dubitari que so g̃ legnto ad mĩsrata fũt ꝙͥ¬

Expanded text:
supplicio adfecit nec de consiliis ac uiribus Poenorum percontatus est, sed circa omnis manipulos diligentissime ducendos curauit interrogatosque an satis ea considerassent, quae speculari iussi erant, prandio dato ipsis iumentisque eorum incolumes dimisit. quo tam pleno fiduciae spiritu prius animos cum a L. Scipione ex Antiochensi pecunia sestertii inimicorum accusatio poterat, discerpsit, indignatus de ea re dubitari, quae sub ipso legato administrata fu
Abbreviated transcription (Latin):
Petilini ab hambale quia defice ab amicia nr̃a
naluerant obsessi legatos ad senatũ auxilium
ĩplorantes misem̃t quibus ꝑꝑ recentẽ cãnẽsẽ
clade sucturri non potuit ceterum ꝑmissũ ẽ
ut facent qd̾ uci lissimũ ĩ columitati ipoꝵ uidẽt
lilerũ gͦ erat cartagiensiũ gr̃ãm amplecti illi
ar mati famẽ traherẽt ꝑtinatissime ĩ mux̃ cõ¬
stiterũt exꝑirauit q prius eor tota ãtas ꝙͣ ulla
er ꝑte respettũ ione socu tatis dposiut itaq hranibali

Expanded text:
t. ab Hannibale, quia deficere nostra amicitia noluerant, obsessi legatos ad senatum auxilium inplorantes miserunt. quibus propter recentem Cannensem cladem succurri non potuit. ceterum permissum est uti facerent quod utilissimum incolumitati ipsorum uideretur. liberum ergo erat Karthaginiensium gratiam amplecti. illiarmati famem traherent, pertinacissime in muris constiterunt, expirauitque prius eorum tota ciuitas quam ulla ex parte re
Abbreviated transcription (Latin):
uiũcũ tr̃s quesiuit quibus eos irrituret ad bellil
sirgũtũ gͥ ferocuer obsidebat qd u rome studitũ ẽ
missi legati ad ambalẽ ut ab eius obsidione disce¬
det cõtempti cartagineni ꝑguͣt q̃remoniã deponã
fidis upti infictoꝵ negotio roma redẽt dum
c mori aguntur misera illa cuutas rei opu¬
entissima sue iei publice rõneq arissima octi¬
uo uel nono a penis. ⁊ cartaginenẜ mense dele
buiter tneũ cõmemorabo ad rem quippe que agi
daiubus a no nllis pesta ⁊hibetur irm̃ om̃i fes¬

Expanded text:
um causas quaesiuit, quibus eos inritaret ad bellum. Saguntum ferociter ergo obsidebat. Quod ubi Romae auditum est, missi legati ad Hannibalem, ut ab eius obsidione discederet. Contemti Carthaginem pergunt querimoniamque deponunt foederis rupti infectoque negotio Romam redeunt. Dum hae morae aguntur, misera illa ciuitas opulentissima, suae rei publicae Romanaeque carissima, octauo uel nono a Poenis mense deleta Breuiter tamen eum commemorabo; ad rem quippe quae agidaueribus a nonnullis pasta perhibetur. Deinde omnium fes
Abbreviated transcription (Latin):
ab hunc francoꝵ iegibus a solita fortitudine et
scĩa de gn̾antibus regni põ disponebatur ꝑ maio¬
res domus regibus solo noĩe regnãtibus quibus
motis erat pͥncipari quidẽ ẜm̃ genus et nilag̾e
uel diszone ꝙͣ irratõnabaliter ed̾e et biłe domis
morari et kalend̾ mayi p̾side̾ corã tota gente
et salutare et salutari obsequia et dona acciꝑe
et repend̾e et sic secũ usq ad aliũ mayũ ꝑman̾e¬

Expanded text:
Abhinc Francorum regibus a solita fortitudine et scientia degenerantibus, regni potentia disponebatur per majores domus, regibus solo nomine regnantibus: quibus moris erat principari quidem secundum genus, et nil agere vel disponere, quam irrationabiliter edere et bibere, domique morari, et Kalendis Maii presidere coram tota gente, et salutare et salutari, obsequia et dona accipere et rependere, et sic secum usque ad alium Maium ha
Abbreviated transcription (Latin):
uenirẽt et dõs eius colerent circa eum eẽnt
et in suo consilio ꝑmane̾nt si u̾o refugent
estred̾entur de palatõ grãs agentes ꝙ minime
pũrentur cum g̾ in utroq ꝑ appar̾ent alii qͥdẽ
alios aut̃ uelut effrĩnatos adusatus expulit
a suo colloqius tredens eos ñꝙͣ cirda pͥncipẽ for¬

Expanded text:
um et ejus colerent deos, circa eum essent, et in suo cingulo permanerent: si vero refugerent, egrederentur de palatio, gratias agentes, quod minime punirentur. Cumque in utroque apparuissent, alii quidem alios vero velut effeminatos aversatus expulit a suo colloquio, credens nunquam eos circa principem
Abbreviated transcription (Latin):
R atiliꝰ regulus ⁊ .l. furius philippus censores¬
i metallũ questorẽ comple̾sq equites Roͣnoꝵ
qui post infeliciter cõmissam pugnã cãnẽsẽ
cu es abituros se ii ytaliam iurauerũt duxp¬
cu eqͥs publicis inter eirarios refendos curaue¬
rũt eosq graui nota affecerũt uia cũ ĩpotesta¬
tẽ hambalis uenissent legati ab eo missi ad sena¬
tũ de ꝑmutandis captuus neq impecrassent qd̾
sͣ falłe̾ cartaginene sacius esse duxat iam h
censura ex foro incastra conscendit que neq ti¬
meri ne decipi uoluit lostem. ullerius max¬

Expanded text:
 Atilius Regulus et L. Furius Philus M. Metellum quaestorem conpluresque equites Romanos, qui post infeliciter commissam Cannensem pugnam cum eo abituros se Italia iurauerant, dereptis equis publicis inter aerarios referendos curauerunt. eos quoque graui nota adfecerunt, qui cum in potestatem Hannibalis uenissent, legati ab eo missi ad senatum de permutandis captiuis, neque inpetrassent quod quam fallere Karthaginienses satius esse duxerat. iam haec censura ex foro in castra transcendit, quae neque timeri neque decipi uoluit hostem. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
athemens gla micuit qui ptꝰ p̃lii ĩ mias cedes cũ
fugrentes hostes ad naues egisset onustã nauem
dextul matnu tenuit nͣ pͥus dimisit yͣ manũ anuttir
fatigatus nec duabus manibus amissus uictus trict
ad ultimũ uelut rabida fera dimicauit. Iustmꝰ
stirps eidentiss mmis ex hausta cladibus adunicam
ct que nec cum fro qͥdẽ truadaretur cuiꝰ eẽt cou¬
ditõĩs adic̾et ad muata illius aĩmũ armonia tãti¬

Expanded text:
Atheniensis, qui post prelii innumeras cedes, cum fugientes hostes ad naves egisset, onustam navem dextera manu tenuit, nec prius dimisit quam amitteret: fatigatus, nec duabus manibus amissis victus, truncus ad ultimum, velut rabida fera, dentibus stirps euidentissimis exhausta cladibus ad unicam cit, quae, ne cum ferro quidem trucidaretur, cuius esset condicionis edic
Abbreviated transcription (Latin):
imitius cm porsẽna rege etrusdoꝵ .i. fuscoꝵ urbẽ
nrãm s romam graui ac diut̾no beslo urgeri egre
fret crastra eius clam fr̾o cucrus ĩtrauit ĩmolãtẽ
ante altaria conatus ẽ occid̾e cet̾m inter molitionẽ
qi ꝑiter as fortis ꝓpoĩti oppsus/ nec cãm adue̾cus
regis uti neqͥuisset miectã foculo exuri passus ẽ¬

Expanded text:
ientius? cum a Porsenna rege Etruscorum urbem nostram graui ac diutino bello urgueri aegre ferret, castra eius clam ferro cinctus intrauit immolantemque ante altaria conatus occidere est. ceterum inter molitionem pii pariter ac fortis propositi oppressus nec causam aduentus regis uti nequisset, iniectam foculo exuri passus e
Abbreviated transcription (Latin):
Girer frina noie uyppo cum hostiũ classexẽt er¬
crpta in mare se ut morte pudititiã tuetur abie¬
cit cuius corpus er ytheo lictori appłsum ꝓrima
Undis inimo sepulture mandatum ad boc tp̃s
tumutꝰ ꝯtegit scĩtatis rõ głam et̾ne ⁊uiditam
memorie grecia laudib suis celelndo cotidie

Expanded text:
Graeca femina nomine Hippo, cum hostium classe esset excepta, in mare se, ut morte pudicitiam tueretur, abiecit. cuius corpus Erythraeo litori adpulsum proxima undis humus sepulturae mandatum ad hoc tempus tumulo contegit: sanctitatis uero gloriam aeternae traditam memoriae Graecia laudibus summis celebrando cotidie
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ dedit postea s eidem postea mopia
turpem dedecoris appellacõnẽ ĩussit siqͥdẽ
uona eius a cireditoribus quia solidum
p̃staie nõ pot̾at uenierũt ituꝙ quia a¬
mara sugillatõe non caruit cum egens
ambulacet dies ab occurrentib salu

Expanded text:
men dedit? sed eidem postea inopia turpem decoctoris appellationem inussit, siquidem bona eius a creditoribus, quia solidum praestare non poterat, uenierunt. † itaque qui amara suggillatione non caruit, cum egens ambularet, Diues ab occurrentibus salut
Abbreviated transcription (Latin):
onor qͣdrangłi mixti cũ plumia de celocadẽ¬
tes arbores uincas et segetes destruretũt et
mltos hoĩes occiderũt corm qͣr et ꝙͣ plures
aues ꝑ aera in hac tempestate uolantes uisi
sũt curbones uiuos in iostus portare et domos

Expanded text:
ovorum quadranguli cum pluvia de celo cadentes, arbores et vineas et segetes destruxerunt et multos homines occiderunt. Corvi quoque et quam plures aves per aera in hac tempestate volantes visi sunt carbones vivos in rostro portare et domos
Abbreviated transcription (Latin):
Cum apud locum regillum peailus postumt
dictutor tusculanos dur manilius octauiꝰ.
magnis uiribus inter se ꝯcurrerẽt ac uentia
aties aliꝙͣ dui pedem referret castor et pollur
Rõnoꝵ ꝑtium ꝓpugnatores insi hostiles co¬
silansimenis athenensis ueor cũ filiias filie
sue itupro int̾neniss mopĩati monstri per¬
culsa ꝯspcũ et in pñs tempus ad indignandũ
et in posterũ ad loqndum obinutuit illi ne¬
pharuim acubitum uolũtana morte penĩa¬
lippus ãmonitus ut a qͣduge molẽtia salu¬
tem suam custodiret toto regno disiũgi curr
iussit cumq locum qui in fortia Iduga uo¬
catur sꝑ utauit n ͨ tñ demitiatum ꝑicli gen
effugit nam pausanias in caplo gladii quo
cũ occidit qͣdrigam hũit celatã¬

Expanded text:
Cum apud lacum Regillum A. Postumius dictator et Tusculanorum dux Mamilius Octauius magnis uiribus inter se concurrerent ac neutra acies aliquamdiu pedem referret, Castor ac Pollux Romanarum partium propugnatores uisi hostiles cosimenis enim Atheniensis uxor, cum fili ac filiae suae stupro interuenisset, inopinati monstri perculsa conspectu et in praesens tempus ad indignandum et in posterum ad loquendum obmutuit. illi nefarium concubitum uoluntaria morte pensalippus admonitus ut a quadrigae uiolentia salutem suam custodiret, toto regno disiungi currus iussit eumque locum, qui in Boeotia Quadriga uocatur, semper uitauit. nec tamen denuntiatum periculi genus effugit: nam Pausanias in capulo gladii, quo eum occidit, quadrigam habuit caelata
Abbreviated transcription (Latin):
Aristomenis mese intor athenienses ob
cxrimiã calliditatẽ e sectum pilis reftum
inuenerũt sum cum aliquotiens captum
et astutia elapsum aepissenti
efficitq ut ꝯcepta ea ꝯtinuo et tela et uini
Cephalamia insusa cum omĩa ubiq Recora
er ꝑte miliore ãni ore aꝑto er alto uentos
recipientes sitim suã sedant
ꝓpͥetatẽ uimi q̃ hoĩes ĩebriantur possioi¬
Serpentis a cito luuio cͥiose ꝑiter tc facũde
relata fiat mentio is n ait in affrica aꝑd
ut atilii regli excitum usu amus prohibit
młtisq nulitib ingenti ore correptis ⁊ꝑsib
neqͥrec ad ultimũ balstaꝵ tormẽtis ũndiq
pecita silicũ crebris et pondõsis u̾berib pro¬
cubuisse omĩbq cohortib et legionibus
ip̃a cartagine uisam t̾ubiliorẽ atq ⁊ siuore
suo gurgitib ĩbutis corꝑis q iacentis restife̾
afflutu uitina regione pouuta roͣna inde sõ¬
mo uisse castra dicit ⁊ belue coriũ centũ et
iugenti pedum in urtẽ missũ ualerius

Expanded text:
Aristomenis Messeni cor, quod Athenienses ob eximiam calliditatem exectum pilis refertum inuenerunt, cum eum aliquotiens captum et astutia elapsum cepissent. efficitque ut comesta ea continuo et tela et uim Cephalania insula, cum omnia ubique pecora ore ex parte anni ore aperto ex alto uentos recipientes sitim suam sedare proprietatem uini, qua homines inebrientur, possiserpentis quoque a T. Liuio curiose pariter ac facunde relatae fiat mentio: is enim ait in Africa apud ut Atilii Reguli exercitum usu amnis prohiberet, multisque militibus ingenti ore correptis, conplunequiret, ad ultimum ballistarum tormentis undique petitam silicum crebris et ponderosis uerberibus procubuisse omnibusque et cohortibus et legionibus ipsa Karthagine uisam terribiliorem, atque etiam cruore suo gurgitibus inbutis corporisque iacentis pestifero adflatu uicina regione polluta Romana inde summouisse castra. adicit beluae corium centum et uiginti pedum in urbem missum. LIBER S
Abbreviated transcription (Latin):
sacroꝵ inuasores eit primonii mandatis. eplis
iniutauit ut aut indebita reddent ã se ire illa
pene papami occid̾ent tũt ꝑp̃ fro abscionis utẽdũ
iudirans arma et i quos uncumq conqsluit
t oppida multo tp̃re amisse in antiquũ ius uesti¬
tuit qrites int̾ca raptui assucti illum sangna¬
rum uocabant et indignũ qui do offret tot¬
cedium consciꝰ ip̃i etim cardinales hoc dicebãt
a do ut cum ille ualitudine qua di functus ẽ
decumbe̾t consilio inter se pus hĩto aud̾ent Cũ
amone ne se in ecc̃a scĩ petu cum cet̾is aptis
tumlari p̃cipet qui tot homi mortib offitium

Expanded text:
siastici patrimonii mandatis et epistolis invitavit, ut aut indebita redderent, aut se jure illa pene papam occiderent. Tunc papa ferro abscissionis utendum judicans, arma et equos undecunque conquisivit, et oppida multo tempore amissa in antiquum jus restituit. Quirites interea rapto vivere assueti, sanguinarium caedium conscius. Ipsi etiam cardinales haec dicebant: adeo ut, cum ille valetudine, qua defunctus est, decumberet, consilio prius inter se habito, auderent eum admonere, ne se in ecclesia S. Petri cum caeteris apostolicis tumulari praeciperet, qui tot hominum mortibus officium
Abbreviated transcription (Latin):
Dñm aduanum papam cuiꝰ tp̃ra felitia
faciat deus qruius iei teidem inuoco ꝙ uõno
pontifia nemo miẜabilior est conditõe ei
nulla miẜior et licet nichil aliud lidat ne¬
csse nt citissime uł solo rabore deficut fa¬
tetur .ii. in irsede se tantas miẜias inue
amantudo iocunditas et iuta felicissĩ
fuit sꝑinosã dicit cathedrã romami pon¬
ficis mantũ .i. mautellũ acutissimis
usq qͣ consertũ atuleis tanteq molis ut
robustissimos p̾mat et cõminuat qunios
coronam et frigium clara mĩto uideri qm̃
ignea sunt seꝙ nũꝙͣ a tali solo anglie mal¬
le erisse aut in claustro bt̃i rufi ꝑpetuo
tioni reluctari non audet intrasse aug
tias hoc ⁊̃ michi sepissime adiecit ꝙ cũ
de gradu in gradum a claustrali cłico ꝑ
ĩsͣ felicitatis ⁊ tnͣsquille quietis iute
pͥon adiecrum est ab ascensli ⁊ ut u̾bis eiꝰ
me dñs E nũc oñi qd̃ int̾mitate mee in¬
posuit si placet disponat supponat dextũ

Expanded text:
ia faciat Deus, hujus rei testem invoco, quia Romano pontifice nemo miserabilior est, conditione ejus nulla miserior. Et licet nihil aliud laedat, necesse est ut citissime vel solo labore deficiat. Fatetur enim in ea sede se tantas miserias invamaritudo, jucunditas, et vita felicissima fuerit. Spinosam dicit cathedram Romani pontificis, in tantum acutissimis usquequaque consertam aculeis, tantaeque molis, ut robustissimos premat, terat et comminuat humeros; coronam et phrygium clara merito videri, quoniam ignea sunt, sed nunquam a natali solo Angliae malle exisse, aut in claustro beati Rufi, perpetuo inae dispensationi reluctari non audet, intrasse angtiam mihi saepissime adjecit, quod, cum de gradu in gradum a claustrali clerico unquam felicitatis, aut tranquillae quietis, vitae priori adjectum est ab ascensu. Et, ut verbis ejus me Dominus: sed nunc oneri, quod infirmitati meae imposuit, si placet, supponat dexteram,
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa dĩno eramini corpus meũ antecessoꝵ
more cõpoĩtũ ante Ianuas ecc̃e sistite anue
seris et repagłis dampnẽtur si d̾s uoluit ut
ingrediar applaudatis miraculo sin minꝰ de
cadau̾e meo faciatis ꝙͣ ꝙ̃ nob̾ placiũt sic fcm̃
est mor autẽ ut corpus cius anti portas eccie
seris obclansas poĩtũ est turbo ingẽs dĩnitꝰ
emissus repagloꝵ obstacula disrupit ⁊ ip̃as
ualirs uehemẽti impetu ꝑatefcãs tid ꝑietem
cum maguo fragore impulit in spe ͦ hyitoꝵ li¬

Expanded text:
nos divino examini. Corpus meum antecessorum more compositum ante januas ecclesiae sistite; januae seris et repagulis damnentur. Si Deus voluerit ut ingrediar, applaudatis miraculo; sin minus, de cadavere meo faciatis quidquid vobis placuerit. Sic factum est. » Mox enim ut corpus ejus ante portas ecclesiae seris occlusas positum est, turbo ingens divinitus emissus repagula et obstacula dirupit, et ipsas valvas vehementi impetu patefactas ad parietem cum magno fragore impulit. Eodem t
Abbreviated transcription (Latin):
unde tm̃ baisami redditum anuatim capie¬
bat ꝙ suffic̾et in lũie lampadi ante altare
ppͣ distraxit ⁊ canonẽ aiomatis ꝙ̃ acciꝑe so¬
lebat amisit aliꝙͣto pꝰ cum idẽ papa ante
scm̃ altare quasi deuotus astaret orans ecce
colaphum illi uehem̃ter incussit et ait tu
extinxisti luc̾nã meam anteme et ego
tinus ille corruit et paulo pꝰ obiit petius

Expanded text:
unde tantum balsami redditum annuatim capiebat, quod sufficeret illuminandae lampadi ante altare papa distraxit, et pensionem aromatis quam accipere solebat, amisit. Aliquanto post cum idem papa ante sanctum altare quasi devotus astaret, orans; ecccolaphum illi vehementer incussit et ait: « Tu exstinxisti lucernam meam ante me: et egue disparuit. Protinus ille corruit et paulo post obiit. Puerulus