comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos quos mathematicos uo¬
cãt plane consule nõ desiste¬
bã. qd̾ qͣi nullũ eis ess sac̾ficiũ
et mille p̃ces ad aliquẽ spm̃
ob diuinationẽ dirigerẽt᷑ qd̾ tñ
cristiana / et uera pietas cõseꝙ̃t̾
ropellit et dãpnat. Bonã ẽ enĩ
confiteir tͥ dñe. et dice̾ mise¬
rere mei. cura aĩãz mea̾. qui
peccaui tͥ. neq ad licẽtia̾ pec¬
cãdi abuti indulgẽtia tua.
s meminisse. dus dñnce uocis.
ecce sanꝯ factꝰ es. ia̾ noli pec¬
care. ne quid tͥ deteriꝰ cõem¬
gat. Quã totã illi salubritate̾
int̾fic̾e cogna̾t᷑ cũ dicũt. de ce¬
lo tibi e meuitabił causa pec¬
cã di. et uenꝰ hoc fecit aut fa¬
turnꝰ. aut mars. sciliqz ut hõ
fine culpa sit.caio et sanguis
et suꝑba putredo. culxãdꝰ ãt
sit celi ac siderũ c̾ator/ et ordi
nator. et quis ẽ hic. nͥ deꝰ m̃.
suauitas et origo iusticie. qͥ
et cor cont̾tũ et hũiliatũ nõ
sperius Erat eo tꝑe uir sa gar

Expanded text:
nos, quos mathematicos vonos, quos mathematicos vocant, plane consulere non desistebam, quod quasi nullum eis esset sacrificium, et nullae preces ad aliquem spiritum ob divinationem dirigerentur: quod tamen christiana et vera pietas consequenter repellit et damnat. Bonum est enim confiteri tibi, Domine, et dicere, Miserere mei; cura animam meam, quoniam peccavi tibi ; neque ad licentiam peccandi abuti indulgentia tua, sed meminisse dominicae vocis, Ecce sanus factus es; jam noli peccare, ne quid tibi deterius contingat . Quam totam illi salubritatem interficere conantur, cum dicunt: De coelo tibi est inevitabilis causa peccandi; et, Venus hoc fecit, aut Saturnus, aut Mars. Scilicet, ut homo sine culpa sit, caro et sanguis et superba putredo; culpandus sit autem coeli ac siderum creator et ornator. et quis est hic nisi deus noster, suauitas et origo iustitiae, qui et cor contritum et humiliatum non spernis? Erat eo tempore uir sagax,
Abbreviated transcription (Latin):
cogat se diligi. Riecolo etiã cũ
mͥ theatuci carm̃s c̾tamien
nure placuiss ma̾dasse mͥ ne¬
scio quẽ aruspicẽ. qͥd ei dare
uellẽ mercõdis ut uincere̾. me
autẽ feda illa sacͣmẽta dete¬
statũ / et abhominatũ rũdisse
nec si corona illa esset ĩmorta¬
lit̾ aurea. musta ꝑ uictoria
mea necari sinere. Recaturꝰ
emꝰ erat ille in sacͥficus sius
amma̾tia. et illis honoribus
iuitatura inͥ sufflagatura
demonia uidebat: S hoc qͦ¬
q malũ nõ extua castitate
ropudiaui deꝯ cordis mei. ñ
eni amare te nouerã. qͥ nͥ
fulgores corꝑeos cogitare ñ
nouerã Talibꝯ em̃figmẽtis¬
suspuans aiã nõne fornicat:
abste. et fidit in falsis. et pa¬
sçit uentos s iudelicz ꝓme sa
cͥfican nollẽ demonibꝰ quibꝰ¬
a me illa suꝑsticione ip̃e sacͥ¬
ficabã Quid ẽ enĩ aliud uen¬
tos paste̾/ quã ip̃os pastere
hoc ẽ errãdo eis esse uoluptti
atq derisui Ideoq illos pla¬

Expanded text:
cogat se diligi. Recolo etiam, cum cogat se diligi. Recolo etiam, cum mihi theatrici carminis certamen inire placuisset, mandasse mihi nescio quem haruspicem, quid ei dare uellem mercedis, ut uincerem, me autem foeda illa sacramenta detestatum et abominatum respondisse, nec si corona illa ita esset inmortaliter aurea, muscam pro uictoria mea necari sinere. necaturus enim erat ille in sacrificiis suis animantia et illis honoribus inuitaturus mihi suffragatura daemonia uidebatur. sed hoc quoque malum non ex tua castitate repudiaui, deus cordis mei. non enim amare te noueram, qui nisi. fulgores corporeos cogitare non noueram. talibus enim figmentisspirans anima nonne fornicatur abs te et fidit in falsis et pascit uentos? sed uidelicet sa nollem daemonibus, quibus me illa superstitione ipse sacrificabam. quid est enim aliud uentos pascere quam ipsos pascere, hoc est errando eis esse uoluptati atque derisui? Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
nos aute̾ infirii et mopes cõ¬
fiteam᷑: tͥ Docebã in illis a̾nis
arte ietaricã. et bictoriosã lo¬
cacitatẽ bictꝰ cupiditate uen¬
debã. Malebã tamẽ dñe tu
scis bonos habere distipulos
sicut appellant:boni. et eos si¬
ne dolos docebã dolos. nõ m¬
quibꝰ contͣ caput ĩnocẽtis a¬
gerent. s aliqua̾ do ꝓ capite ĩ¬
nocentis Et deꝯ uidisti de lon¬
gniqͦ lapsantẽ u lubrico. et in
multo fumo. et stintillãtẽ fi¬
de̾ meã. quã exhibebã in illo
magisteno de diligẽtibꝰ uani¬
tatẽ. et querẽtibꝰ medatiud so¬
çia eoꝑ In illis amis unã ha¬
bebã nõ eo qd̾ legitimũ uocat
coniugio cognitã. s quã inda¬
grauerat uagus ardor mops
prudentie. S unã tanẽ ei qͦq
seruans thori fide̾ in qua sane
exꝑirer exemplo in eo quid di¬
staret int̾ comugalis placiti
modũ qd̾ federatũ esset gene¬
randi gr̃a. et pactũ libidinosi
amoris ubi ꝓles etiã contra
uotũ nacit᷑. quãius ia̾ nata

Expanded text:
opes confiteamur tibi. Docebam in illis annis artem rhetoricam et uictoriosam loquacitatem uictus cupiditate uendebam. malebam tamen, domine, tu scis, bonos habere discipulos, sicut appellantur boni, et eos sine dolo docebam dolos, non quibus contra caput innocentis agerent, sed aliquando pro capite nocentis. et, deus, uidisti de longinquo lapsantem in lubrico et in multo fumo sciiitillantem fidem meam, quam exhibebam in illo magisterio diligentibus uanitatem et quaerentibus mendacium, socius eorum. in illis annis unam habebam non eo quod legitimum \'uocatur coniugio cognitam, sed quam indagauerat uagus ardor inops prudentiae; sed unam tamen, ei quoque seruans tori fidem, in qua sane experirer exemplo meo, quid distaret inter coniugalis placiti modum, quod foederatum esset generandi gratia, et pactum libidinosi amoris, ubi proles etiam contra. uotum nascitur, quamuis iam nata
Abbreviated transcription (Latin):
gris et rite consequẽtibꝰ u̾b̾
copiose ornateq narrurent.
laudati gloriabant᷑. Bides
h ͨ duẽ et tates. longanimis
et multũ misericors / et berax
Nũqͥd semꝑ tacebis. et nũte¬
rius de hoc ĩmanissiõ ꝓfũdo
querẽtẽ te animã. et siciõtem
delectationes tuas et ciuꝯtor
dicit tͥ. quesiui uultũ tuũ. bul¬
tũ tuũ dñe req̾iã. Dãlonge
a uultu tuo in afstũ tenelro¬
so. Non eñ pedibꝰ aut spatus
Pocoꝵ it᷑ abste aut redit᷑ atẽ.
Aut uͦfiliꝯ ille tu ꝯminore¬
qͦs a ut currꝰ uol naues q̃ suit
aut abolauit. penna bisibili
aut moto poplite iter egit¬
ut in longĩqua regione uiuẽs
ꝓdige dissiparet qd̾ dederas ꝓ¬
ficienci dulas pater qr dedems
et egeno redeũte dulcior. In af¬
fectu gͦ libidinoso. id enĩ ẽ te¬
nebroso atq idẽ longe a uul¬

Expanded text:
gris et rite consequentibus uerbis gris et rite consequentibus uerbis copiose ordinateque narrarent, laudati gloriabantur? uides haec, domine, et taces longanimis et multum misericors et uerax. numquid semper tacebis? et nunc erues de hoc inmanissimo profundo quaerentem te animam et sitientem delectationes tuas, et cuius cor dicit tibi: quaesiui uultum tuum; uultum tuum, domine, requiram: nam longe a uultu tuo in affectu tenebroso. non enim pedibus aut spatiis locorum itur abs te aut reditur ad te, aut uero filius ille tuus equos aut currus uel naues quaesiuit aut auolauit pinna uisibili aut moto poplite iter egitut in longinqua regione uiuens prodige dissiparet quod dederas proficiscenti dulcis pater, quia dederas, et egeno redeunti dulcior: in affectu ergo libidinoso, id enim est tenebroso atque id est longe a uul
Abbreviated transcription (Latin):
terebat᷑. Proponebat᷑ eni m
negotiũ aĩe mee satis mq¬
etũ. p̃m̃o laudis et dedetoꝰ¬
ris uel plagax metu ut di¬
cerõ ꝟba iunoms irastentis
et dolẽntis qd̾ nõ posset
et tale ali qͥd dicere solitis ꝟ¬
bis quale poeta dixisset ꝟsi¬
bꝰ. Et ille dicebat laudabiliꝯ.
in qͦ ꝓ diguitate adũbratẽ ꝑ¬
sone ire ac doloris similior
affcũ seminabat. ubis sentẽ¬
sias cõgrue̾t᷑ uestic̃̾tibꝰ. Ut qͥd
mͥ illud ouera uita mea deꝯ
meq. Qd mͥ recitãti acclã¬
m̃ãbat᷑: p̾ multis coctamus
et colectoribꝰ meis. Nõne
ecce illa oiã fumꝰ̃ et uẽtꝰ.
Ita ne aliud nõ eiat ubi ex̃¬
erceret᷑ ingeniũ et lingua
mea. landes tue Onẽ laudes
tue ꝑscripturas tuas suspẽ¬
derent palmitẽ coedis mei.
enĩ in uno mõ sacͥficat᷑ trãs¬
gressoribꝰ angel. Ed autem
mirũ qd̾ in uanitates ita fe¬
aut cũ solo ecismo enũtia¬
rent irp̃hensi cõfundebãt:
si aute̾ libidines suas inte¬

Expanded text:
terebatur. proponebatur enim mihi terebatur. proponebatur enim mihi negotium animae meae satis inquietum praemio i laudis et dedecoris uel plagacerem verba Junonis irascentis et dolentis quod non posset et tale aliquid dicere solutis verbis, quale Poeta dixisset versibus; et ille dicebat laudabilius, in quo pro dignitate adumbratae personae, irae ac doloris similior effectus eminebat, verbis sententias congruenter vestientibus. Utquid mihi illud, o vera vita mea, Deus meus, quod mihi recitanti acclamabatur prae multis coaetaneis et conlectoribus meis? Nonne ecce illa omnia fumus et ventus? Itane aliud non eerceretur ingenium et lingua mea? laudes tuae, domine, laudes tuae per scripturas tuas suspenderent palmitem cordis mei eenim uno modo sacrificatur transgressoribus angelis. Quid autem mirum, quod in uanitates ita feaut soloecismo enuntiarent, reprehensi confundebantur, si autem libidines suas inte
Abbreviated transcription (Latin):
h ͨ imbrõ aureũ. et greniũ
et fucũ et templa celi. et
alia ꝟba que ni eo loco scryo¬
ta sũt. nisi terẽtiq induce¬
ret neꝙͣ adolestẽte ꝓponẽ¬
tẽ sͥ iouẽ/ ad exemplũ scupͭ.
dũ spectat tabulã qnͣdã de
pictã in ꝑiete ubi in erat
pictura h. Iouẽ quo pacto
dane misisse aiũt in gremi¬
ũ quonda mibrẽ aureũ
fucũ factũ muliebri Et ui¬
de quẽadmosũ se cõcitat
ad libidinẽ qsi celesti ma¬
gisterio. Ad quẽ deũ iqͥdt
Qͥ templa celi sũmo soni¬
tu concutit. Ego homũtio
id nõ facerẽ. Ego uo̾ illud fe¬
tudo ista confidẽtiꝰ ꝑpetrnt᷑
Nõ accuso uba qͣsi basa elcã
qd̵ in eis nobis ꝓpinabat᷑
ab ebrus doctoribꝰ. et n bibe̾¬
mꝯ cedebam᷑ nͨ appellare a
liquẽ iudicẽ sobriũ licebat. Et
tamẽ ego dea meꝯ inciuꝯ con¬
spcũ iã secura ẽ recordatio
mea. libent̾ h ͨ didici. et cis¬
h. delectabar miser et ob hot
bone spei puer appellabar
in quibꝰ a me deluamẽtis at¬

Expanded text:
aureum et gremium et fucum et templa caeli et alia uerba, quae in eo loco scripta sunt, nisi Terentius induceret nequam adulescentem proponentem sibi Iouem ad exemplum stupri, dum spectat tabulam quandam pictam in pariete, ubi inerat pictura haec, Iouem quo pacto Danaae misisse aiunt in gremium quondam imbrem aureum, fucum factum mulieri? et uide, quemadmodum se concitat ad libidinem quasi caelesti magisterio: at quem deum! — inquit — qui templa caeli summo sonitu concutit. ego homuncio id non facerem? ego uero illud fetudo ista confidentius perpetratur. non accuso uerba quasi uasa lecta quod in eis nobis propinabatur ab ebriis doctoribus, et nisi biberemus, caedebamur nec appellare ad aliquem iudicem sobrium licebat. et tamen ego, deus1 meus, in cuius conspectu iam secura est recordatio mea, libenter haec didici et eis delectabar miser et ob hoc bonae spei puer, appellabar.in quibus a me deliramentis at
Abbreviated transcription (Latin):
et uttũq exciterũt. et trasibũt
adhuc alii. et accipient et ut¬
cũq existenti tu autẽ idẽ ip̃e
es et oĩa crastina atz ultra oĩa.¬
q̃ hester na. et retro hodie faci¬
es. hodie fecisti. Quid adme
si qͥs nõ intelligat. gaudeat at
ip̃ẽ dicens. qͥd est hoc. Gaude¬
at etia sic et amet nõ ĩuenis¬
do inuenire. potrꝯ quã ĩuemiõ¬
do nõ iuenire te Exaudi deꝰ
De pctĩs hõmũ. et homo dicit
hec et misereris eiq. qũi tu
fecisti eũ. et pctm̃ nõ fecisti ĩ
eo. Qͥs mͥ ꝯmemorat pctm̃
da a pctõ corã te. nec infans

Expanded text:
et utcumque extiterunt, et transibunt et utcumque extiterunt, et transibunt adhuc alii et accipient et utcumque existent. tu autem idem ipse es et omnia crastina atque ultra omniaque hesterna et retro hodie facies, hodie fecisti. quid ad me, si quis non intellegat? gaudeat et ipse dicens: quid est hoc? gaudeat etiam sic et amet non inueniendo inuenire potius quam inueniendo non inuenire te. Exaudi, deus. uae peccatis hominum! et homo dicit haec, et misereris eius, quoniam tu fecisti eum et peccatum non fecisti in eo. quis me commemorat peccatum dus a peccato coram t
Abbreviated transcription (Latin):
me tͥ. Confiteor tͥ dnẽ celi
et t̾re. laude̾ dicens tͥ de p̾¬
mordiis et infantia q̃ non
menun. et dedisti ea hom̃i
ex aluis de se cogniste̾. et auc¬
toritatibꝰ etiã muliertulaꝵ
multa de se crede̾. Erã eñĩ
et uiuebã etiã tuc̃. et sina
quiba sensa mea nota alus
facerẽ. iã in fine̾ infantie q̃¬
rebã. Bñ hoc tale animal.
ẽdi erit artifex. autulla ue¬
na trahit᷑ aliunde qua eẽ
et uiu̾e̾ turrat ĩ nos. p̃tergͣ
quod tu facis nos dñe. cui
esse et uiu̾e nõ aliud atz ali¬
ud ẽ qr sũme esse acsũme ui¬
uere id ipm̃ es. Sumꝯ eñ
es. et nõ mutaris. neq̃ ꝑ a¬
git᷑. in te hodiernꝰ dies. et
tamẽ inte ꝑagit᷑ qr intesũt
et ista oĩa Non enĩ haborẽt
uiãs trãsendi inisi contmores
ea. Et qm̃ anni tui nõ deficiẽt
anni tii hodiernꝰ dies. Et qm
multi iam dies nostu. et patꝵ
nostroꝵ ꝑ hodiornũ tuũ trãsie¬
rũt. et illo acceperũt modos.

Expanded text:
me tibi? Confiteor tibi, domine caeli me tibi? Confiteor tibi, domine caeli et terrae, laudem dicens tibi de primordiis et infantia mea, quae non memini; et dedisti ea homini ex aliis de se conicere et auctoritatibus etiam muliercularum multa de se credere. eram enim et uiuebam etiam tunc et signa, quibus sensa mea nota aliis facerem, iam in fine infantiae quaerebam. unde hoc tale animal nse faciendi erit artifex? aut ulla uena trahitur aliunde, qua esse et uiuere currat in nos, praeterquam quod tu facis nos, domine, cui esse et uiuere non aliud atque aliud est, quia summe esse atque summe uiuere id ipsum est? summus enim es et non mutaris, neque peragitur in te hodiernus dies, et tamen in te peragitur, quia in te sunt et ista omnia: non enim haberent uias transeundi, nisi contineres ea. et quoniam anni tui non deficiunt, anni tui hodiernus dies: et quam multi iam dies nostri et patrum nostrorum per hodiernum tuum transierunt et ex illo acceperunt modos
Abbreviated transcription (Latin):
scientes qm scientes nutͥto¬
res mei et ecce ĩfantia mea
olimi mortua ẽ. et ego uiuo
Tu autẽ dñe qͥ et semꝑ uiuis
et nichil morit᷑ inte. quĩ añ
qd̾ uel añ dici potest.tu es. et
et apud te rerũ omniũ iusta¬
biliud̃ stant cause. et rerũ oĩ
mutabiliud. ĩmutabiles ma¬
nent origiies. et ou̾ irratio¬
naliũ et temꝑaluĩ sempit̾¬
ne uiuũt rationes. dic mͥ
supplici tuo deꝯ. et miseri¬
cors misero tuo. dicm̃ utrũ
alicui iã etati mee mortue
successeĩt infantia mea: an
illa ẽ qm̃ egi intra uistera
matris mee. Nam et de illa
nͥchal non nichil indicatũ ẽ.
et p̃gnantes ipa iidi ip̃ẽ¬
feminas. Qͥd añ hanc etia̾
dulcedo mea deꝯmeꝰ. fiune
alicubi aut aliquis. ¶ã qͥs
mͥ dicat ista nõ habeo nec mr¬
mea nec pater potuerut. n ͨ
aliorũ exꝑmiẽtũ. nec mẽo¬
ria mea . Au irudes me ista
querẽtẽ. te q̃ de hoc qd̾ noui
laudari a me iubes. et ꝯfite̾i

Expanded text:
scientes quam scientes nutritoscientes quam scientes nutritores mei. Et ecce infantia mea olim mortua est et ego uiuo. tu autem, domine, qui et semper uiuis et nihil moritur in te, quoniam ante quod uel ante dici potest, tu es et et apud te rerum omnium instabilium stant causae et rerum omnium mutabilium inmutabiles manent origines et omnium inrationalium et temporalium sempiternae uiuunt rationes, dic mihi supplici tuo, deus, et misericors misero tuo, dic mihi, utrum alicui iam aetati meae mortuae successerit infantia mea. an illa est, quam egi intra uiscera matris meae? nam et de illa mihi nonnihil indicatum est et praegnantes ipse uidi feminas. quid ante hanc etiam, dulcedo mea, deus meus? fuine alicubi aut aliquis? nam quis mihi dicat ista, non habeo; nec pater nec mater potuerunt nec aliorum experimentum nec memoria mea. an irrides me ista quaerentem teque de hoc, quod noui, laudari a me iubes et confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hec ipã que tribuis intꝰ
et foris. Nam sug̾e noxã et
ad quiest̾e delectatiõibꝰ. fle¬
re autẽ offensiones carnis
mee nichil ampliꝯ. Post
et ride̾ cepi. dormiens pͥmo.
deinde uigilans. Hoc em de
me mͥ indicatũ ẽ. et credidi
qm̃ sic uidemꝰ et alios ĩfan¬
tes. Nam ista mea nõ menu¬
i. et ecce paulatim sentiebã
ubi essem et uolũtates meas
uolebam oñdere eis.ꝑ quos ĩ¬
plerent᷑ et nõ poterã. qr ille.
intꝰ erãt. foris aute̾ ille. nec
ullo suo sensu ualebant intid¬
ire ĩ aĩa meã Itaq iactabã
mẽbra et uoces. sigua simi¬
lia uolũtatibꝰ meis. pauca q̃
poterã. qualia poterã. non
eñ erãt uerisimilia Et cũ mͥ
nõ obtẽꝑabat᷑: uel nõ intellec¬
to uel ne obesset. indignabar
non subditis mororibꝰ. et libe¬
ris nõ ẜuientibꝰ. et me de ill
flendo uindicaba. tales esse
infantes didici. quos diste̾
potui. et me talẽ fuisse ma¬
gis mͥ ip̃i indicauerũt ne¬

Expanded text:
per haec ipsa, quae tribuis intus per haec ipsa, quae tribuis intus et foris. nam tunc sugere noram et adquiescere delectationibus, flere autem offensiones carnis meae, nihil amplius. Post et ridere coepi, dormiens primo, deinde uigilans. hoc enim de me mihi indicatum est et credidi, quoniam sic uidemus alios infantes; nam ista mea non memini. et ecce paulatim sentiebam, ubi essem, et uoluntates meas nolebam ostendere eis, per quos implerentur, et non poteram, quia illae intus erant, foris autem illi nec ullo suo sensu ualebant introire in animam meam. itaque iactabam et membra et uoces, signa similia uoluntatibus meis, pauca quae poteram, qualia poteram: non enim erant ueri similia. et cum mihi non obtemperabatur uel non intellecto uel ne obesset, indignabar non subditis maioribus et liberis non seruientibus et me de illis flendo uindicabam. tales esse infantes didici, quos discere potui, et me talem fuisse magis mihi ipsi indicauerunt ne
Abbreviated transcription (Latin):
ce mĩa tua ẽ nõ hõ irrisor mes
ciui loquor. et tu fortasse irri¬
des me s quersa misereberis
mei. Ed em̃ ẽ qd̾ uolo dice̾¬
de uenerini huc. in istã dico mor¬
talẽ uitã an mortẽ uitalẽ ne¬
scio et susceꝑũt me ꝯsolationes
miserationũ tuaꝵ. sicut audi¬
ui aꝑentibꝰ carnis mee. ex
quo et in qua me formasti in
tempore. Non enĩ ego memĩs
Exceperũt gͦme consolationes
lactis hu̾ani. nec m̃r mea uel
nutrices mee s ubora ĩplebat̃
s cu m̾ dñe ꝑ eas dabas alim̃¬
tũ infantie. scd̃ institutione̾
tuã. et diuitias usq in fundũ
rerũ dispositas. Tu etĩa mͥ da¬
bas nolle ampliꝯ ꝙͣ dabas.
et nutrie̾tibꝰ me dare mͥ uelle
qd̃ eis dabas. Dare eni mͥ ꝑ
ordinatũ affectid uolebã. qͤ
abũdabãt ex te. Na̾ bonũ eãt
eis bonũ meu̾ ex eis. qd̾ ex
eis non. s ꝑ eas erat Ex te
qͥppe bona oiã deꝮ. et ex deo me¬
o salꝯ mͥ unu̾sa. qd ammad¬
u̾ti postinodũ clamãte mͥ

Expanded text:
cordia tua est, non homo, inrisor meus, cui loquor. et tu fortasse inrides me, sed conuersus misereberis mei. quid enim est quod uolo dicede uenerim huc, in istam dico uitam mortalem an mortem uitalem? nescio. et susceperunt me consolationes miserationum tuarum, sicut audiui a parentibus carnis meae, ex quo et in qua me formasti in tempore; non enim ego memini. exceperunt ergo me consolationes lactis humani, nec mater mea uel nutrices meae sibi ubera implebant, sed tu mihi per eas dabas alimentum infantiae secundum institutionem tuam et diuitias usque ad fundum rerum dispositas. tu etiam mihi dabas nolle amplius, quam dabas, et nutrientibus me dare mihi uelle quod eis dabas: dare enim mihi per ordinatum affectum nolebant quo abundabant ex te. nam bonum erat eis bonum meum ex eis, quod ex eis non, sed per eas erat: ex te quippe bona omnia, deus, et ex deo meo salus mihi uniuersa. quod animaduerti postmodum clamante te mihi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ rep̃hendẽda facieba̾.s qr re¬
p̃hendente intellige̾ nõ pote¬
rã. nec mos r̾p̃hẽdendi me.
net ratio sinebat. Nã extupa¬
mꝰ et eicimiꝰ istã crestẽtes. u ͭ
uidi quõqm scientõ. cũ aliqͥd
purgat bona ꝓice̾. An pro te̾¬
pore etia illa bona erãt flẽdo
petere etiã qd̾ norio daret᷑. indi¬
gnari accit̾ nõ subiectis hõibꝯ
siberis et maioribꝰ. hisq aqͥ¬
bus genitꝰ ẽ multisq p̃terea
puidentioribꝰ nõ ad mitid uolũ¬
tatis obtemꝑãtibꝯ feriẽdo no¬
diret᷑ Ita ĩ becilitas mẽbroꝵ
infantiliũ ĩ nocens ẽ nõ a¬
nimꝰ infantiũ. Uidi ego
et exꝑtꝰ sũ zelantẽ ꝑuulũ
nondũ loq̃bat᷑ et intuebat᷑
palidꝰ amaro aspectu col¬
lectaneũ suũ. quis hoc igno¬
rat. Expiare sedicut ista
matres. atz mitces. nestro
qͥb remediis. Nisi uero et
ista ignocentia ẽ ĩ fonte
lactis ubertim manãte atz
abũdanţe. opiba egencissi¬
mũ et illo adhuc uno ali¬

Expanded text:
go reprehendenda faciebam, sed quia reprehendentem intellegere non poteram, nec mos reprehendi me nec ratio sinebat. nam extirpamus et eicimus ista crescentes. nec uidi quemquam scientem, cum aliquid purgat, bona proicere. an pro tempore etiam illa bona erant, flendo petere etiam quod noxie daretur, indignari acriter non subiectis hominibus liberis et maioribus hisque, a quibus genitus est, multisque praeterea prudentioribus non ad nutum uoluntatis obtemperantibdiretur? Ita imbecillitas membrorum infantilium innocens est, non animus infantium. Vidi ego et expertus sum zelantem parvulum: nondum loquebatur, et intuebatur pallidus amaro aspectu collactaneum suum. Quis hoc ignorat? Expiare se dicunt ista matres atque nutrices nescio quibus remediis. Nisi vero et ista innocentia est, in fonte lactis ubertim manante atque abundante, opis egentissimum, et illo adhuc uno ali
Abbreviated transcription (Latin):
nabuda. ut sac̃mentis salu¬
luerer. te duẽ ihũ confitẽs
in remissionẽ pct̃oꝵ. nͥ statim
rec̾atꝰ essẽ Dilata ẽ itaq ñ¬
datio mea. qͣsi necesse esset
ut adhuc sordidarer si uiuerẽ
qr uidelc post lauachrũ illud
maior et ꝑiculosior in sordi¬
bꝯ delictoꝵ ieatꝯ foret. Ita iã
credebã et illa et õnis donia
nisi pater solus. qui tamen
nõ euicit ĩ me ius mat̾ne
derẽ. sicut ille nõdũ credide¬
rat. Nani illa satagebat. ut
tu mͥ pat̾ esses deꝰ meꝯ. po¬
tiꝯ ꝙͣ ille. et in hoc adiuua¬
bas eami ut suꝑaret uirũ ciu
melior seruiebat. qr in hoc ⁊ͥ
uciq id iubenti sermebat
liogo te deꝯ meꝯ nellẽ scire
si tu etrã uelles. qͦ consilio
dilatꝰ sũ tũc baptizauer. utrũ n¬
bno meo iͥ. qͣi laxata suc̾ lo¬
ya peccãdi. an nõ laxata sut̾
Unde gͦ etiam nũt de alns

Expanded text:
nabunda ut Sacramentis salunabunda ut Sacramentis saluluerer, te, Domine Jesu, confitens in remissionem peccatorum, nisi statim recreatus essem. dilata est itaque mundatio mea, quasi necesse esset, ut adhuc sordidarer, si uiuerem, quia uidelicet post lauacrum illud maior et periculosior in sordibus delictorum reatus foret. ita iam credebam et illa et omnis domus, nisi pater solus, qui tamen non euicit in me ius maternae derem, sicut ille nondum crediderat. nam illa satagebat, ut tu mihi pater esses, deus meus, potius quam ille, et in hoc adiuuabus eam, ut superaret uirum, cui melior seruiebat, quia et in hoc tibi utique id iubenti seruiebat. Rogo te, deus meus, uellem scire, si tu etiam uelles, quo consilio dilatus sum, ne tunc baptizarer, utrum bono meo mihi quasi laxata sint lora peccandi an non laxata sint. unde
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc pene om̃s optent ꝑuul
suis quos tamẽ çedi libenter
paciuãt᷑ si spectaculis talibus
ĩpediãt᷑ astudio quo eos ad
talia edenda cupuit̃ ꝑuenire
Uide ista dñe misericordit̾ et
libera nos iã muocãtes te.
libeta etiã eos qͥ no nũdũ te
nuocant. ut inuocont te. et
liberes cos el audierã enĩ ego
ad huc puer deuita et̾na ꝓ¬
missa nob̃ ꝑ hũilitatẽ dni de¬
i nĩi destendentis. ad suꝑbia
nostrã. et signabar iã signo
crucis eiꝰ. et condiebar iani
eiꝰ sale inde ab utero matus
mee. que multũ spauit inte.
Uidisti duẽ dũ adhuc puer essẽ.
et quodã die pressi stomacho re¬
pente estuarẽ pene moriturus
uidisti dea mea quĩ custos mes
lã eras. quo mocu amini. et
qua fide baptismũ xp̃i tui dei
et dm̃ mei flagitaui a pieta¬
te matus mee. et matris oĩ¬
uni nostrũ ecclĩe tue. et cou¬
turbata mater carnis mee
qũi et sempit̾uã salutẽ meã
in fide tua ia curaiet festi¬

Expanded text:
ut hoc paene omnes optent paruulis ut hoc paene omnes optent paruulis suis, quos tamen caedi libenter patiuntur, si spectaculis talibus inpediantur ab studio, quo eos ad talia edenda cupiunt peruenire. uide ista, domine, misericorditer et libera nos iam inuocantes te, libera etiam eos qui nondum te inuocant, ut inuocent te et liberes eos. Audieram enim ego adhuc puer de uita aeterna promissa nobis per humilitatem domini dei nostri descendentis ad superbiam nostram et signabar iam signo crucis eius et condiebar eius sale iam inde ab utero matris meae, quae multum sperauit in te. uidisti, domine, cum adhuc puer essem et quodam die pressu stomachi repente aestuarem paene moriturus, uidisti, deus meus, quoniam custos meus iam eras, quo motu animi et qua fide baptismum Christi tui, dei et domini mei, flagitaui a pietate matris meae et matris omnium nostrum, ecclesiae tuae. et conturbata mater carnis meae, quoniam et sempiternam salutem meam in fide tua, jam curaret festi
Abbreviated transcription (Latin):
talia cũ sint. puniũt᷑ a maio¬
ribꝰ. et nemo miserat᷑. pue¬
ros uel illos uel utrosq. niss
uero adprobat qͥstꝓͣ bonꝯ ierũ
arbiter. uapulasse me quia
ludebã pilla puer. et eo ludo
ĩpediebar quo nunꝰ celeriter
disterem litteras quibꝯ maior
deformiꝰ ludereni. aut aliud
façiebat idem ip̃e a quo bapu¬
labã. Qͥ si in aliqua questiũti¬
la a conditore suo uict esset
magisbile atz muidia corq̃re¬
t. quã ego qͥ inc̾tamũe pile
a conlusare meo suꝑabar Et
rũ illoꝵ. Poterã enĩ postea bñ
uer litteris quas uolebant ut
distert̾ quocũq animo illi mei
Non enĩ meliora eligens m̃o¬
bediens erani. s amore ludẽdi
amans in c̾tam̃o suꝑbas uicto¬
rias. et stalpi aures meas fal¬
sis fabellis quo prurirent ardẽ¬
tiꝯ Eadem curiositate magis
magisq ꝑ oculos periculosa
mitãte in spectacula ludosq
maiores quos tnĩ qͥ dedunt
ea dignitate p̃diti excedunt.

Expanded text:
talia cum sint, puniuntur a maiotalia cum sint, puniuntur a maioribus, et nemo miseratur pueros uel illos uel utrosque. nisi uero adprobat quisquam bonus rerum arbiter uapulasse me, quia ludebam pila puer et eo ludo inpediebar, quominus celeriter discerem litteras, quibus maior . deformius luderem. aut aliud faciebat idem ipse, a quo uapulabam, qui si in aliqua quaestiuncula a condoctore suo uictus esset, magis bile atque inuidia torqueretur quam ego, cum in certamine pilae a conlusore meo superabar? Etrum illorum. poteram enim postea bene uti litteris, quas uolebant ut discerem quocumque animo illi mei. non enim meliora eligens inoboediens eram, sed amore ludendi, amans in certaminibus superbas uictorias et scalpi aures meas falsis fabellis, quo prurirent ardentius, eadem curiositate magis magisque per oculos emicante in spectacula, ludos maiorum; quos tamen qui edunt, ea dignitate praediti excellunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃is ꝑentibꝰ qͥ mͥ accidere
mali nichil uolebant plage
mee. magnũ tũt et gͣue ma¬
maguꝰ animꝰ. p̃grãdi afstũ
facit emĩ hoc quedã stoliditas.
ẽ ergo qͥ tͥ pie coherẽdo ita sit
affectꝰ grandit̾. ut eculeos et
ungulas. atz hui bemodi ba¬
ria tormẽta. ꝓ qͥbus effugi¬
endis tͥ ꝑ uniu̾sas t̾ras cũ
timore magno supplicat᷑ ita
parui estumnet. diligons eos. qͥ
hec acͥbissime fdemdãt.quẽ admo¬
dũ ꝑentes nostri ridebant torm̃¬
ta quiba ꝓueri a magistrs affli¬
gebam᷑ Nõ eni̾ aut minꝰ ea
metuebamꝰ. aut minꝯ te de
his euadendis de p̾cabamur.
et p̃cabamꝰ tamẽ minꝰ stben¬
doi aut legendo. aut cogitãdo.
de litteris quã exigebat᷑ a nob̃
Non eñ deerat dũe memoria
uel ingemũ que nos habere
uoluisti ꝓ illa etate satis. sed
delectabat lude̾. et uindicaba¬
tͣ in nos ab eis. qui talia uetz
agebant. S maioꝵ mige. ne¬
gotia uocant᷑. Pueroꝵ autẽ

Expanded text:
ab ipsis parentibus, qui mihi accidere ab ipsis parentibus, qui mihi accidere mali nihil uolebant, plagae meae, magnum tunc et graue mamagnus animus, praegrandi affectu facit enim hoc quaedam etiam stoliditas — est ergo, qui tibi pie cohaerendo ita sit affectus granditer, ut eculeos et ungulas atque huiuscemodi uaria tormenta, pro quibus effugiendis tibi per uniuersas terras cum timore magno supplicatur, ita parui aestimet, diligens eos, qui haec acerbissime formidant, quemadmodum parentes nostri ridebant tormenta, quibus pueri a magistris affligebamur? non enim aut minus ea metuebamus aut minus te de his euadendis deprecabamur, et peccabamus tamen minus scribendo aut legendo aut cogitando de litteris, quam exigebatur a nobis. non enim deerat, domine, memoria uel ingenium, quae nos habere noluisti pro illa aetate satis, sed delectabat ludere et uindicabatur in nos ab eis qui talia utique agebant. sed maiorum nugae negotia uocabantur, puerorum autem
Abbreviated transcription (Latin):
puero id ꝓponebãt. obtẽꝑare
monẽtibꝰ. ut in hoc sc̃io flore¬
rẽ. et extellerẽ liguosis arti¬
bꝰ. ad honorẽ hominũ. et fal¬
sas diuitias famulãtibꝰ
Inde inscolã datꝰ sũ. ut diste¬
rẽ litteras. in quibꝰ qͥd utili¬
tatis esset ignorabã miser.
et tame̾ si segnis in disten¬
do essem uapulabã. Laudabat᷑
eni hoc a maioribꝰ. et multi e¬
nini añ nos uitã istã agẽtes
prestruxerũt erũp nosas bias.
ꝑ quas trãsire cogebam᷑ mul¬
tiplicato labore et dolore filiis
adam Inuenimꝰ autẽ dñe ho¬
mines rogantes te. et didi¬
cuuꝯ ab eis sentiẽtes te utpo¬
teramꝰ ẽẽ magnũ aliquẽ. qͥ
posses etiã nõ apparens sensi¬
bus nostrrs exaudire nos. et
subuenire. nõb̃. Nã puer cepi
iogare te. auxiliũ et refugiũ
meũ. et in tuã inuocationẽ
rũpebam nodos lingue mee.
et rogabã te paruꝰ. nł ꝓuo
afftũ. ne in stola uapularem
Et cũ me nõ exaudiebas. qd̾
nõ erat ad insipiẽsiam m. ri.

Expanded text:
puero id proponebatur, obtemperare monentibus, ut in hoc saeculo florerem et excellerem linguosis artibus ad honorem hominum et falsas diuitias famulantibus. inde in scholam datus sum, ut discerem litteras, in quibus quid utilitatis esset ignorabam miser. et tamen, si segnis in discendo essem, uapulabam. laudabatur enim hoc a maioribus, et multi ante nos uitam istam agentes praestrtfxerant aerumnosas uias, per quas transire cogebamur multiplicato labore et dolore filiis Adam. inuenimus autem, domine, homines rogantes te et didicimus ab eis, sentientes te, ut poteramus, esse magnum aliquem, qui posses etiam non adparens sensibus nostris exaudire nos et subuenire nobis. nam puer coepi rogare te, auxilium et refugium meum, et in tuam inuocationem rumpebam nodos linguae meae et rogabam te paruus non paruo affectu, ne in schola uapularem. et cum me non exaudiebas, quod non erat ad insipientiam mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ et affectũ Interm̃
egerũt cũ scriberẽt᷑. et a¬
gũt cũ legũt᷑. Qͥd de illis
aln sentiãt ip̃i uidrint.
Multis tamẽ fratrbꝰ eos
multũ placiuisse. et place̾
scio. A pͥmo usq ad decimũ
de me scuipti sũt in t̾bꝰ cete¬
ris de scripturis sanctis. ab
eo qd scuptũ ẽ. in pͥncipio
fecit deꝯ celũ et t̾rã. usq ad
sab̃bi requiẽ. In quarto li¬
bro cũ de amici morte/ ani¬
mi mei miseriã cõfiterer.
dicẽs qd aĩa nostra una qͦ¬
dã mõ facta fuerat ex duaba
et ideo in quã forte mori me¬
tueba ne totꝰ ille moreret᷑
quẽ multũ amauera. q̃
mͥ qiͣ declaniatio leius. qm̃
gruis ꝯfessio uide̾t᷑ ꝙͣuis
uicũq temꝑata sit hec in¬
eptia in eo qd̾ additũ ẽ forte.
les aquas suꝑiores. et tor¬
porales infenores. nõ satiez
considerate dictũ ẽ. fies
autẽ in abdito ẽ ualde. hoc

Expanded text:
 et affectum; interim egerunt cum scriberentur, et agunt cum leguntur. Quid de illis alii sentiant, ipsi viderint; multis tamen fratribus eos multum placuisse et placere scio. A primo usque ad decimum de me scripti sunt: in tribus caeteris, de Scripturis sanctis, ab eo quod scriptum est, In principio fecit Deus coelum et terram, usque ad sabbati requiem . 2. In quarto libro, cum de amici morte animi mei miseriam confiterer, dicens quod anima nostra una quodammodo facta fuerat ex duabus, et ideo, inquam, forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram; quae mihi quasi declamatio lenis quam grauis confessio uidetur, quamuis utcumque temperata sit haec ineptia in eo, quod additum est: forte. les aquas superiores et corporales inferiores, non satis considerate dictum est; res autem in abdito est ualde. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ tanꝙͣ uerbis nãturalibꝰ
om̃i genciũ que fuĩt uultu et
mitu oculoꝵ. ceteroꝵq mebro¬
rũ. actu et sonitu uocis. indi¬
cante affectionẽ animi in pe¬
tendis. habendis. reiciendis.
fugiendis ue rebꝰ.ita ꝟba in
uarias sentẽsias locis sis po¬
sita. et trebro audita. quarũ
rerũ signa essent paulatim
colligebam. measq iam uolũ¬
tates edomito in eis signiio¬
re. ꝑ hec enũtiabam. Sic cũ
his int̾ quos erã uolũtatũ e¬
nũtiandarũ signa cõmunica¬
ii. et bite humane ꝓcellosã
societatẽ alciꝰ ingressꝰ sũ. pẽ

Expanded text:
batur tamquam uerbis naturalibus batur tamquam uerbis naturalibus omnium gentium, quae fiunt uultu et nutu oculorum ceterorumque membrorum actu et sonitu uocis indicante affectionem animi in petendis, habendis, reiciendis fugiendisue rebus. ita uerba in uariis sententiis locis suis posita et crebro audita, quarum rerum signa essent, paulatim colligebam measque iam uoluntates edomito in eis signis ore per haec enuntiabam. sic cum his, inter quos eram, uoluntatum enuntiandarum signa conmunicaui et uitae humanae procellosam socie
Abbreviated transcription (Latin):
nulla uestigia recolo. Nõne ab
infantia huc ꝑ gens uemi in
puericiã. uel potiꝰ ipã ĩ me
uenit. et successit infantie. nec
discessit illa. Quo emꝰ abiit. Et
tamẽ non erat. Non enĩ eiã
nifans qͥ nõ farer. s etrã puer
loquens eraii. et menini hoc
et unde loqui didiciera pa adu¬
ti. Non enĩ docebant me ma¬
iores homines p̃bentes mͥ u̾ba.
certe aliquo ordine doctrme.
sicut paulo pꝯ litteras. ẜ ego
ip̃e mente qmͣ dedisti mͥ deꝯ
meꝯ cũ gemictibꝰ etuocibꝰ
bauis. et uarus mẽbroꝵ moti¬
ba edere uelle̾ sensa cordas mei
ut uolutati pareret᷑. nec̾ua¬
lerẽ que uolebaꝰ oiã. nec qͥbus
uolebam oiã prestabã menio¬
ria. cũ ip̃ĩ appellabant rẽ ali¬
ꝙͣ et cũ scdm̃ eã rẽ uocẽ corpꝰ
ad aliquid mouebant iudebã.
et tenebam hoc ab eis uotari
rẽ illã quod sonabant. cũ eã
uellent ostendere Hoc autẽ e¬
os uelle ex motu corꝑis aꝑie¬

Expanded text:
nulla uestigia recolo? Nonne ab nulla uestigia recolo? Nonne ab infantia huc pergens ueni in pueritiam? uel potius ipsa in me uenit et successit infantiae? nec discessit illa: quo enim abiit? et tamen iam non erat. non enim eram infans, qui non farer, sed iam puer loquens eram. et memini hoc, et unde loqui didiceram, post aduerti. non enim docebant maiores homines praebentes mihi uerba certo aliquo ordine doctrinae sicut paulo post litteras, sed ego ipse mente, quam dedisti mihi, deus meus, cum gemitibus et uocibus uariis et uariis membrorum motibus edere uellem sensa cordis mei, ut uoluntati pareretur, nec ualerem quae uolebam omnia nec quibus uolebam omnibus. pensabam memoria: cum ipsi appellabant rem aliquam et cum secundum eam uocem corpus ad aliquid mouebant, uidebam et tenebam hoc ab eis uocari rem illam, quod sonabant, cum eam uellent ostendere. hoc autem eos uelle ex motu corporis aperie
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ. qd̾ ita ut uide mꝯ instru¬
risti sensibꝰ compegisti mẽ¬
bris. figura decorasti. proq
eius uniu̾sitate. atq incolu¬
mitate. om̃s conatꝰ animã.¬
tis insimasti. iubes me lau¬
dare te m istis. et confiten tͥ.
et psallere nõi tuo alcissime.
qr deꝰ es oĩpotens et bonꝰ.
etiã si sola ista feçisses q̃ nẽo
alius potests face̾ nisi tu.u¬
ne. a quo ẽ õnis mũda. for.¬
mosisime. qͥ formas oĩa. et
lege tua ordinans omnia
se nõ menum. de qͣ alus credi¬
di. et quã me egisse ex als
infantibꝰ comiẽstci. qmi ꝙͣ ista
multũ fida comectura sit. pi¬
get adnũmerare huic uite
mee qua uiuo ĩ hoc stło. Qu¬
antũ enĩ attinet ad obliuionis
mee tenebras. par illi ẽ ꝙͣ uixi
in matris utero. Qd̾ si et ĩ mi¬
quitate ꝯceptꝰ sũ. et ĩ pcc̃is ma¬
ter mea ĩ btero me aluit. ubi
oro te dea me9. ubi dnẽ ego ser¬
uus tuus. ubi aut qñ innocẽs
fui. S ecce omittoo illud tẽpꝰ
Et quid mͥ iam cũ eo ẽ. cuiq̃

Expanded text:
corpus, quod ita, ut uidemus, instruxisti sensibus, conpegisti membris, figura decorasti proque eius uniuersitate atque incolumitate omnes conatus animantis insinuasti, iubes me laudare te in istis et confiteri tibi et psallere nomini tuo, altissime, quia deus es omnipotens et bonus, etiamsi sola ista fecisses, quae nemo alius potest facere nisi tu, une, a quo est omnis modus, formosissime, qui formas omnia et lege tua ordinas omnia.se non memini, de qua aliis credidi et quam me egisse ex aliis infantibus conieci, quamquam ista multum fida coniectura sit, piget me adnumerare huic uitae meae, quam uiuo in hoc saeculo. quantum enim adtinet ad obliuionis meae tenebras, par illi est, quam uixi in matris utero. quod si et in iniquitate conceptus sum et in peccatis mater mea me in utero aluit, ubi, oro te, deus meus, ubi, domine, ego, seruus tuus, ubi aut quando innocens fui? sed ecce omitto illud tempus: et quid mihi iam cum eo est, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
de postra formarer qm ipãz
iã effigiẽ cõmitte̾ uolebat᷑
Iam ipã tamẽ pue̾icia de qͣmͥ
minꝰ qmͣ de adoleste̾tia me¬
tuebat᷑ nõ amabã licteras.
et me in eas urge̾ oderam.
et brgebar tamẽ. et bñe m
fiebat. nee faciebã ego bene.
nõ en̾i disterẽ. nͥ cogerer. Ne.¬
urgebant bene faciebant s bñ
iͥ fiebat absit deꝯ meꝯ Illi e¬
mͥ nõ metuebant. quo referrẽ.
qd̾ me diste̾ cogebat̾. p̃cerquã
ad saciandas isaciabiles cu¬
piditates copiose mopie et
ingnominiose glorie Tu co
ciu numerati sũt capilli no¬
stri errore om̃ium qͥ mͥ insta¬
bant ut disterẽ utebaris ad
utilitate̾ meã. me aute̾ qͥ distę¬
re nolebã utebaris ad penã
meã qua plecti nõ erã dignꝰ
tantilla puer et tãtꝰ peccator
Ita nõ de bñfaciẽtibꝰ. tu bene
faciebas mͥ. et de peccãte me
ip̃o iuste retͥbuas mͥ. Iussisti
em̃ et sic ẽ. ut pena sua sibi sit
õnis ĩ ordinatꝰ animꝰ. Qͥd ãt
euat cause cur grecas litteras

Expanded text:
marer, quam ipsam iam effigiem conmittere nolebat. In ipsa tamen pueritia, de qua mihi minus quam de adulescentia metuebatur, non amabam litteras et me in eas urgeri oderam; et urgebar tamen et bene mihi fiebat nec faciebam ego bene: non enim discerem, nurgebant bene faciebant, sed bene mihi fiebat abs te deus meus. Illi enim non intuebantur, quo referrem quod me discere cogebant, praeterquam ad satiandas insatiabiles cupiditates copiosae inopiae et ignominiosae gloriae. tu uero, cui numerati. sunt capilli nostri, errore omnium, qui mihi instabant ut discerem, utebaris ad utilitatem meam, meo autem, qui discere nolebam, utebaris ad poenam meam, qua plecti non eram indignus tantillus puer et tantus peccator. ita non de bene facientibus tu bene faciebas mihi et de peccante me ipso iuste rettibuebus mihi. iussisti enim et sic est, ut poena sua sibi sit omnis inordinatus animus. Quid autem erat causae, cur graecas litteras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectione cuiꝰ capax. ẽ. ista uita. ñsic̃ comple
sunt in illa quã speramꝰ pace plenissima qua
dicet᷑. Ubi . ẽ. mors contentio tua
ls lõco qđ interposui testimoniũ. ñ enĩ
uerius accipi. Aliis qͥppe hõibꝰ nͥ ad mensi
ñ transiet alege. donec om̃ia fiant cũ exponer
dixi nichil posse aliud ĩ telligi. nist uehenentei
ꝑfectionis expressionẽ. Ubi merito querit᷑ ut
ista ꝑfectio sic possit intelligi: ut tamen uer
sit neminẽ iã utentẽ uoluntatis arbitrio
uiuere sine peccato. Aquo enĩ usq ad unu
apicem lex ꝑfici potest. nͥ a quo fuint uniuers
diuina mandata: Sed ineisdẽ mandatis. ẽ. eti
qđ iubem᷑ dicere. dimitte nobis debita nrͣ
sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Quã orat

Expanded text:
fectione, cuius capax est ista uita, non sicut conplenda sunt illa, quam speramus, pace plenissima, quando dicetur: ubi est, mors, contentio tua? Alio loco quod interposui testimonium: non enimuerius accipi. aliis quippe hominibus nisi ad mensuram num et unus apex non transiet a lege, donec omnia fiant, cum exponerem, dixi nil aliud posse intellegi nisi uehementem perfectionis expressionem. ubi merito quaeritur, utrum ista perfectio sic possit intellegi, ut tamen uerum sit neminem iam utentem uoluntatis arbitrio hic uiuere sine peccato. a quo enim usque ad unum apicem lex perfici potest, nisi a quo fiunt uniuersa diuina mandata? sed in eisdem mandatis est etiam, quod iubemur dicere: dimitte debita nostra, sicut et nos dimittimus debitorib
Abbreviated transcription (Latin):
retro. aptꝰ ⁊ regno dis. hinc petrꝰ ait. Meliꝰ erat illi ñcog¬
nesc̾e uiã iusticie. ꝗͣ post cognitionẽ retrorsũ reu̾ti.
abeo qd̾ tinditũ ÷ illis scm mandatũ. Continget enĩ
ñquam melius conpescit᷑. nͥ cũ dies mortis sine obluuo
Hoc certe fixũ manebat. in eiꝰ memoria. qͥ dicebat. homo
putredo. ⁊ filius hominis uerins. Hec ab illius ore re.¬
cessera: it. qͥ dicebat᷑. In om̃ibs oꝑibꝰtuis memorare no¬
unssima tlia. ⁊ inet̾nũ ñ peccabis. Qa cunc rogo qͥd tc̃
diuitiȩ conseruatȩ ꝓdetant : Audi qͥd dicit. Nudus egres¬
sus sũ de ut̾o matris mex. ⁊ nudꝰ reu̾tar illuc. Audi qd̾

Expanded text:
retro, aptus est regno Dei . » Hinc Petrus ait: « Melius erat illiretro, aptus est regno Dei . » Hinc Petrus ait: « Melius erat illiere viam justitiae quam post cognitionem retrorsum converti ab eo, quod traditum est illis sancto mandato . » Continget enim nunquam melius compescitur, nisi cum dies mortis sine oblivio homo, consideratur. Hoc certe fixum manebat in illius memoria qui dicebat: « Homo putredo, et filius hominis vermis . » Hoc ab illo non recesserat, qui dicebat: « In omnibus operibus tuis memorare novissima tua et in aeternum non peccabis . » Quid tunc, rogo, quid tunc divitiae conservatae proderunt? Audi quid: « Nudus egressus sum de ventre m
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntomagis ꝑiculosior qͥ habitu ⁊ conu̾sione iã secłaris
Ad qͦs spetialit̾ redẽptoris transeunt u̾ba. qͥb destru
possit morbꝰ auaritiȩ. Nolite inqͥd solliciti ẽẽ. qͥd man¬
ducetis. aut qͣbibatis. aut qͥd oꝑiammi. Hȩc enĩ om̃ia
gentes in qͥrt. Querite autẽ pͥmũ regnũ dei uusticiã
amplectanda sententia. Nullus in hac uita ita. ut ĩ
ille qͥ nichil p̾cer xp̃m appetens possidẽ. cuncꝰta que
sunt necessaria sub hac sponsione ꝓbat᷑ hab̾e. Sic̃
paulꝰ ditissimꝰ pauꝑ dicebat. Tanꝗͣ nichil habentes. ⁊
om̃ia possidentes. Om̃ia utiq ñ suꝑflua s tantũ neces
saria: ipso confirmante ac dicente. Habentes uictã
latis autẽ. ñ aut̃ subditis. Quos autẽ maxime illud
mulieris loch exemplũ deterr&. quȩ dũ postergũ
a sodomis ȩriens respexit. instatuã salis conuersa.
spm efflauit. Unde ⁊ xp̃s tale qͥd p̾cauendũ denuntiat
dicens. Nemo mittens manũ suã in aratrũ. ⁊ respitiẽs

Expanded text:
ne saeculares ad quos specialiter redemptoris transeunt verba quibus destrui possit morbus avaritiae: Nolite inquit solliciti esse quid manducetis, aut quid bibatis, aut quo operiamini: haec omnia gentes inquirunt; quaerite primum regnum Dei et justitiam amplectenda sententia! nullus in hac vita securus est ut ille qui nihil praeter Christum appetit possidere, cuncta quae sunt necessaria sub hac sponsione probatur habere, sicut Paulus ditissimus pauper dicebat: Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Omnia saria, ipso confirmante ac dicente: « Habentes victupraelatis, non autem subjectis, quos maxime illud mulieris Loth exemplum deterret, quae, dum post tergum a Sodomis exiens respexit, in statuam salis conversa spiritum efflavit . Unde et Christus tale quid praecavendum denuntiat, dicens: « Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens
Abbreviated transcription (Latin):
sca uentri. ⁊ uent̾ escis. Ds̃ autẽ & hunc ⁊ hanc destru&
lle autẽ plene hoc uitiũ suꝑat. qͥ in sumendis dapibꝰ
ñ solũ parsimoniã tenet. ut scilicet refectionẽ seꝑ
esuries in ꝑ&. uerũ ⁊̃ accuratiores simul ⁊ suauiores
cpulas excepta corporis infirmitate ⁊ hospitũ susceptione

Expanded text:
sca ventri, et venter escis, Deus autem et hunc et has destruet . Ille autem plene hoc vitium superat, qui in sumendis dapibus non solum parcimoniam tenet, ut scilicet refectionem semper esuries imperet; verum etiam accuratiores simul et lautiores epulas, excepta corporis infirmitate et hospitum susceptione
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. Quã sit detestanda. qͥdã sapiens denuntiat.
cũ dicit. Auaro nichil ÷ scelestiꝰ. Quã sit nexia. iacobꝰ
aꝑit dicens. Agite nc̃ cdiuites. plorate ululantes. inmi¬
seriis. que aduener. uob̾. Diuitiȩ ur̃ȩ putrȩ factȩ sunti

Expanded text:
tionem ; quam sit detestanda, quidam sapiens denuntiat, tionem ; quam sit detestanda, quidam sapiens denuntiat, cum dicit: Avaro nihil est scelestius ; quam sit noxia, Jacobus aperit, dicens: Agite, nunc divites, plorate ululantes in miseriis quae adveniunt vobis; divitiae vestrae putrefactae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
inuere licet. nec differat de die indiẽ. dũ noscit siuł
unã correptionis habeat diẽ. sẽꝑq de uiribꝰ de suꝑ accep¬
tis. pͣue consuetudini resistens. diciͥt mane ⁊ uesꝑe.
Nc̃ cepi. Hec ÷ in mutatio dext̾e excelsi. Cupiditas.
alde sine culpa ÷. qđ quedã habenda concupiscis.
quia ñ multiplicari appetis. s egere ꝑtimescis. & qd̃
gta nec apud homines scłares sine pericłõ uł offen¬
sione ꝓcurant᷑. qͥa quanto qͥsq ampliꝰ hab̾e ceperit.
cantoꝰ ampliꝰ hab̾e concupiscit. fit q ut modũ incon-¬
cupiscendo ñ habeat. dũ innimeris huiꝰ scłi caris
deseruire festinat. Ut enĩ ait script᷑a. auarꝰ peccniis ñ p̃plet᷑.
Quȩ nimirũ ꝗͣsit detestanda. paulꝰ indicat dicens.
Et auaritia. quȩ .ẽ. idoloꝵ feruitꝰ. Quã sit nexia idẽ
exponens ait. Qui uolunt diuites fieri. incidunt
intẽptationẽ. ⁊ in laqueu̾ diaboli. ⁊ desidĩa multa
& nosciua. quȩ mergunt homines mnint̾itũ .⁊. ꝑ di¬

Expanded text:
vivere licet, nec differat de die in diem , dum nescit si vel unam correctionis habeat diem, semperque pro viribus desuper acceptis pravae consuetudini resistens dicat mane et vespere: Nunc coepi, haec est mutatio dexterae Excelsi . 49.  Cupiditas:  Valde sine culpa es, quod quaedam habenda concupiscis, quia 216 non multiplicari appetis, sed egere pertimescis; et quod temptus:  Ista nec apud homines saeculares sine periculo vel offensione procurantur, quia quanto quisque amplius habere coeperit, tanto amplius habere concupiscit; fitque ut modum in concupiscendo non habeat, dum innumeris hujus saeculi curis deservire festinat. Ut enim ait Scriptura: Avarus pecuniis non implebitur . Quae nimirum quam sit detestanda, Paulus indicat, dicens: Et avaritia, quae est idolorum servitus ; quam sit noxia, idem exponens ait: Qui volsideria multa, et nociva, quae immergunt homines in interitum et perdi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt᷑ sequenda. alibi p̾monuit dicens. Discite ame qͥa
mitis sum ⁊ humilis corde. ⁊ inuenietis reqͥem animabꝰ
ur̃is. Audi tumor suꝑbiȩ. audi dicentẽ adhuc humi¬
litatis magistrũ. Om̃is qͥ se exaltat humiliabit᷑ & qͥse
humiliat exaltabit᷑. Et aliud. Suꝑ quẽ reqͥescit sp̃s m̃s.
l̃ suꝑ humilẽ. & qͥ etũ. & trementẽ sermones meos
Audi inqͥd etiã de illo qͥd apłs dicat. qͥ te ad hec sectanda
inuitat. Aĩt enĩ. Qui cũ informa dei e̾e̾t. ñ rapinã arbi¬
tratꝰ ẽ. ẽẽ. se equalẽ d̾o. s sem& ipsum exinaniuit for

Expanded text:
a, alibi praemonuit dicens: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . » Audi, tumor superbiae, audi dicentem adhuc humilitatis magistrum: « Omnis qui se exaltat humiliabatur, et qui se humiliat exaltabitur . » Et illud: « Super quem req super humilem, et quietum, et trementem sermones meos? » Audi quid etiam de illo ait Apostolus, qui te ad haec sectanda invitat; ait enim: « Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exin
Abbreviated transcription (Latin):
De luxuria. cecitas mentis. inconsid̾atio. in constantia.
p̃cipitatio. amor sui. odiũ dĩ. affectꝰ p̾sentis scłi. Herror
aut᷑ uł desꝑatio fut᷑i generant᷑. Quia gͦ septẽ pͥncipalia¬
uitia tantã dese uitioꝵ multitudine̾ ꝓferunt. cũ ad
cor ueniunt. qͣsi subsequentis exercitꝰ cat̾uas tͣhunt.
de alt̾o ꝓferat᷑. Prima nãq suꝑbiȩ. soboles. manis: głã.¬

Expanded text:
De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, precipitatio, amor sui, odium Dei, affectus presentis seculi, horrgo septem principalia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt, cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus catervas trahunt, de altero proferatur; prima namque superbiae soboles inanis