comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit se ab eo ullus smo. Magnalia¬
sapiẽcie sue decorauit. que ẽ aute se¬
culum. ⁊ usq in seculum. ueq adiect̃
ẽ. neq iminuitur. et ñ eget alicuius
consilio. Quã desid̾ abilia omnia opera
eius. ⁊ tamꝙͣ scintalla que est consid̾are
Omnia hec uiuent et manẽt inseculũ
et ĩ omni necessitate omĩa obaudiunt
ei. Omĩa duplicia contra unum. et ñ fẽc̃
quicꝙͣ deesse. Uniusciusq confir ma¬
uit bona et qui satiabitur uidens glo¬
tiam eius.¬

Expanded text:
dit se ab eo ullus sermo. » Inspidit se ab eo ullus sermo. » Inspisapientiae suae decoravit qui est ante saeculum et usque in saeculum neque adiectum est neque minuitur et non eget alicuius consilio quam desiderabilia omnia opera eius et tamquam scintillam quam est considerare omnia haec vivent et manent in saeculum et in omni necessitate omnia obaudiunt ei omnia duplicia unum contra unum et non fecit quicquam deesse uniuscuiusque confirmavit bona et quis satiabitur videns gloriam eius
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩ obpbrium uenire inimicis. a de¬
traccione ĩ quitate. ⁊ abrectione ꝑ¬
lebis. ⁊ confundat te ĩ multitudine
ppłi. Omui homini noli intende̾ in¬
spetie. ⁊ ĩ medio mulierum noli cõmora¬
ri. De uestim̃tis enĩ procedit tiuea. ⁊ a
muliere inquitas iuri. Melior ẽ inqui¬
tas uiri. ꝙͣ bñfaciẽs mulier. et muliet
confuudens ĩ obpbrium. Memor ero gͥ
oꝑum domini. ⁊ que uidi anmutiabõ
in smonib domim oꝑa euis. Sol in lu¬
minaus ꝑ omina respexit. ⁊̃ głia dñi
plenum ẽ opus eius.
onne dominus fecit scõs enͣr¬
rare omina mirabilia etus.
nfirmauit domintis ommipotẽs
st abiliri ĩgłia. lua: abissum et cor hao¬
minum inuestigabit. ⁊ ĩ astutta il¬
iorum excogitabit. Cognouit enun
domiunus omnẽ scĩam. ⁊ inspexit ĩ
signum eui. aunuuti aud q̃ pretĩer̃t.¬
⁊ que suꝑuentura sunt. reuelaus
uestigia occultorum. Nõ preterit il¬
lum omins cogitatus. ⁊ ñ abscon¬

Expanded text:
te in obprobrium venire inimicis a dete in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli intendere inspecie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere iniquitas viri melior est iniquitas viri quam benefaciens mulier et mulier confundens in obprobrium memor ero igitur operum Domini et quae vidi adnuntiabo in sermonibus Domini opera eius sol inluminans per omnia respexit et gloria Domini plenum est opus eius nonne Dominus fecit sanctos enarrare omnia mirabilia sua quae confirmavit Dominus omnipotens stabiliri in gloria sua abyssum et cor hominum investigavit et in astutia illorum excogitavit cognovit enim Dominus omnem scientiam et inspexit in signum aevi adnuntians quae praeteret quae superventura sunt, revelans vestigia occultorum. Non praeterit illum omnis cogitatus, et non abscon
Abbreviated transcription (Latin):
et uiatorum. ⁊ dedatõne hereditatis
amicorum. de equalitate statere ⁊
pond̾um de adquisitõe multorum
et paucorum. de corruptõne emptõ¬
nis ⁊ negotiatorum ⁊ de multa dis¬
ciplina filiorum. ⁊ de sertio pessimo
Latus sanguinare suꝑ mulierem
neꝙͣ. bonum ẽ signum. Ubi manus
nulte sunt claude. et qd̃cumq tra¬
des. num̾a et appende. Datum uero
et acceptutm. ominia describe.
e dicciplina insensati ⁊ fatus. ⁊
de seniorib qui urditantur ab
adolescẽtib. et eris eruditꝰ ĩ omib.
et probabił ĩ conspectu omnium tuto¬
rum. Falia prĩs abscondita ẽ. iugilia
et sollicitudo eius auferet somniẽ̃.
ne forte t̃ adolescẽcia sua ad ultera
efficiat᷑. et cominorata cura iuro
odibilis fiat. ne qͣndo polluatut ĩ
uirgiuitate sua. ⁊ ĩ pat̾ins suis gͣ¬
tuda efficiat᷑. ne forte cum iuro com¬
morata transgrediat᷑. aut certe sti¬
lis efficiatur. suꝑ filiam luxuriosã.
confirlua custodiam. neqͣndo faciat

Expanded text:
et viatorum et de datione hereditatis amicorum de aequalitate staterae et ponderum et de adquisitione multorum et paucorum de correptione emptionis et negotiatorum et de multa disciplina filiorum servo pessimo latus sanguinare super mulierem nequam bonum est signum ubi manus multae sunt clude et quodcumque trades numera et adpende datum vero et acceptum omne describe de disciplina insensati et fatui et de senioribus qui iudicantur ab adulescentibus et eris eruditus in omnibus et probabilis in conspectu omnium virorum filia patri abscondita est vigilia et sollicitudo eius auferet somnum ne forte in adulescentia sua adultera efficiatur et commorata cum viro odibilis fiat nequando polluatur in virginitate sua et in paternis suis gravida inveniatur ne forte cum viro commorata transgrediatur aut certe sterilis efficiatur super filiam luxuriosam confirma custodiam nequando faciat
Abbreviated transcription (Latin):
irem et patrem de forncatõ
ed apresidente. ⁊apotente de
undatio. a principe ⁊ auidice de
elto. a sinagoga et plebe de iniqͥ¬
a a socio et amico de iniustitta.
de lao inquo hĩtas. de furto de iĩ¬
ite dei et testam̃to. de discubitu
uanib. et ab obfuscatõne date
utepii. a salitantib desilentõ
ispatu mulieris formearie.
et ab au̾sione uriltus cognati. Ne aũ¬
tas faciẽ aproximo tuo. ⁊ ab auferẽdo
ꝑtẽ et ũ restituendo. Ne respictas inu¬
uerẽ aliem iuri et ne scrutetis aucil¬
lam cius neq steteris ad lecłtĩ eius.
Ab amicis de sermonib impperis ⁊ cũ
dederis ne improperes.
on duplices sermouẽ auditus de
reuelatõne sermons abscondi

Expanded text:
rem et patrem de fornicatione et a praesidente et potente de mendacio a principe et iudice de delicto a synagoga et plebe de iniq a socio et amico de injustitia; et de loco in quo habitas, de furto, de veritate Dei et testamento, de discubitu in panibus, et ab obfuscatione dati et accepti a salutantibus de silentio a respectu mulieris fornicariae et ab aversione vultus cognati ne avertas faciem a proximo tuo ab auferendo partem et non restituendo ne respicias mulierem alieni viri et ne scruteris ancillam eius neque steteris ad lectum eius ab amicis de sermonibus inproperii et cum dederis ne inproperes non duplices sermonem auditus de revelatione
Abbreviated transcription (Latin):
istł ut sit exemplum uirtutis ĩ effra¬
tha. et hẽat celebre nomen ĩ bothleẽ.
fiat ꝙ domtis tua sicut phares. quẽ
thamar peperit uide in semmne quod
dederit tͥ dominus. ex hac puella. Tu¬
lit itaq boor. ruth. et accepit uxorẽ.
Ingressusq ẽ ad eam. et dedit illi do¬
minus ut conciperet et pareret fi¬
lium. diceruntq mulieres ad noe¬
mi Henedc̃s dominus qtu nõ ẽ passus
ut deficeret suscessor familie tue. ⁊
nocaretur nomen eius ĩisrł. et ha¬
beas qui consoletur anumnam tuain. ⁊
enutriat senectutem. de nuru enim tu¬
A natus ẽ qui te diligit. et multum cibi¬
c̃ melior qͣni si septem hr̃es filios. Suscep
o. et initricis ac getule officio fungebat᷑
uicine autem mulieros congratulantes
ei et dicentes. natus ẽ filius noemi uoca¬
uerunt nomen eius obed. Hic ẽ pater
ti ai patris dauid. He sunt generatõos
phate. Phares genuit esrom. Esrom ge¬
Onuit aram Arain genuit ammi

Expanded text:
Israel: ut sit exemplum virtutis in EphraIsrael: ut sit exemplum virtutis in Ephrata, et habeat celebre nomen in Beth-Leem: fiatque domus tua, sicut domus Phares, quem Thamar peperit Judae, de semine quod dederit Dominus tibi ex hac puella. Tulit itaque Booz Ruth, et accepit uxorem: ingressusque est ad eam, et dedit illi Dominus ut conciperet, et pareret filium. Dixeruntque mulieres ad Noemi: Benedictus Dominus, qui non est passus ut deficeret successor familiae tuae, et vocaretur nomen ejus in Israel. Et habeas qui consoletur animam tuam, et enutriat senectutem. De nuru enim tua natus est, quae te diligit, et multo tibi melior est, quam si septem haberes filios. Suscepo et nutricis ac gerulae officio fungebatur vicinae autem mulieres congratulantes ei et dicentes natus est filius Noemi vocaverunt nomen eius Obed hic est pater Isai patris David hae sunt generationes Phares Phares genuit Esrom Esrom genuit Aram
Abbreviated transcription (Latin):
beo. Tu meo utere priuilegio. quo me
libenter carere profiteor. Nic autem
erat mos antiquitus en isrł inter ꝓ¬
pinquos. ut si quando alter alteri suo
ture cedebat. eẽt firma concessio. solue¬
bat homo calciamentum suum. et da¬
bat proximo suo. Noc erat testimoniũ
cessionis ĩ isrł. Dixit ergo ꝓpinquus booꝵ
Tolle caltiamentum tuum. Qd̃ statim
soluit de pede suo. At ille maiorib nad¬
tu et uniu̾so ppło dix̃. Testes estis hodie¬
inquit uod. qd̃ possederim omnia que
fuerunt elunelech. et chelion et maa-¬
lon tradente noemi. et Ruch. moabiti¬
dei uxoiem maalon in conuigti sũꝑe¬
serim. ut suscitem nomen defuncte in
hereditate sua ne uocabulum eius
de familia sua ac fratrib et ppło det¬
leatur uos ĩ quam huius rei testes es¬
tis. Respondit omnis ppłs qui erat
ĩ porta ⁊ maiores natu. Nos testes su¬
mus. Faciat dominus hant mulierẽ
que ingreditur domum tuam sicut ra¬
chel. et liam. que edificauerunt domũ

Expanded text:
beo. Tu meo utere privilegio, quo me beo. Tu meo utere privilegio, quo me libenter carere profiteor. Hic autem erat mos antiquitus in Israel inter propinquos, ut si quaiure cedebat ut esset firma concessio solvebat homo calciamentum suum et dabat proximo suo hoc erat testimonium cessionis in Israhel dixit ergo propinquus Booz tolle calciamentum quod statim solvit de pede suo at ille maioribus natu et universo po, quod possederim omnia quae fuerunt Elimelech, et Chelion, et Mahalon, tradente Noemi: et Ruth Moabitidem, uxorem Mahalon, in conjugium sumpserim, ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua, ne vocabulum ejus de familia sua ac fratribus et populo deleatur. Vos, inquam, hujus rei testes estis. Respondit omnis populus, qui erat in porta, et majores natu: Nos testes sumus: faciat Dominus hanc mulierem, quae ingreditur domum tuam, sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum
Abbreviated transcription (Latin):
quo prius sermo habitus ẽ. et drent
adeum. Declina paulisper et sedeht
uoxans eum nomine suo. Quidint
et sedit. Tollens autem booz decemu
ros de semorib cruitatis locutus ẽ¬
ad eos. Sedete hic. Quibz responder
residentib locutus est ad ppinquim
Partem agri fratris nr̃i elimelechus¬
didit noemi que reu̾sa ẽ de regione
moabitide. qud̃ audire te uolui
dicere coram cunctis sedentib et ml¬
iorib natu de ppło meo. giiuis possi¬
dere iure ꝓpinquitatis. eme et possi¬
de. Uinautem rͥ displicet. et hocipͥm
indica michi ⁊it sciam quid facerese¬
beam. Nullus ẽ enim propinquiss
cepto te qui prior es. et me qui sl¬
dirs sum. At ille relponsit. Ego emã
agrum. Cui dixit booz. Quando emerte
agrum de manu mulieris. Ruth qͦq
moabitidem que uxor defuncti fuit de¬
bes accipere. ut suscites nomen propin¬
qui tut inhereditate sia. Qui respon¬
dit. Cedo iure ꝓpinquitatis. Neq emm
posteritatem familie mee delere de¬

Expanded text:
quo prius sermo habitus est, dixit quo prius sermo habitus est, dixit ad eum: Declina paulisper, et sede hic, vocans eum nomine suo. Qui divertit, et sedit. Tollens autem Booz decem viros de senioribus civitatis, dixit ad eos: Sedete hic. Quibus residentibus, locutus est ad propinquum: Partem agri fratris nostri Elimelech vendit Noemi, quae reversa est de regione Moabitide: quod audire te volui, et tibi dicere coram cunctis sedentibus, et majoribus natu de populo meo. Si vis possidere jure propinquitatis: eme, et posside. Sin autem tibi displicet, hoc ipsum indica mihi, ut sciam quid facere debeam. Nullus enim est propinquus, excepto te, qui prior es, et me, qui secundus sum. At ille respondit: Ego agrum emam. Cui dixit Booz: Quando emeris agrum de manu mulieris, Ruth quoque Moabitidem, quae uxor defuncti fuit, debes accipere: ut suscites nomen propinqui tui in haereditate sua. C. IX. Qui respondit: Cedo jure propinquitatis: neque enim posteritatem familiae meae delere de
Abbreviated transcription (Latin):
omnis ppłs qui habitat untra portas
ur bis mec. nuilierem te esse urat
Nec ab uino me ꝓpinquum. s ẽ alus o
ppinquior. Quiesce hac nocte et fto m¬
ne si te uoluerit tute propinquite
retinere. bñ res acta ẽ Sinauten
suscipiam. Uiuit domintis. dorm
q mane. Dormunit itaq ad pedes
usq ad noctis abscessum. Surrext
antequam homines se cognosceren
nuituo. et dixit loot. Caue nequs
uouĩt qd̃ huc ueneris. Et rursn
rieris. et tene utraq manu. Qu
tendente et tenente. mensus ẽ se
modios hordei. et posuit suꝑean l
portans iugressa ẽ ciuitatem et uat
ad socrum suam. Que dixit ei. Quide¬
gisti filia : narrauitq et onuita qͥ sbi
fecisset homo et ait. Ecce sex modiep
hordei declit michi et ait. Nolouatul
te reu̾ti ad socrum tuam. Dixitt ua
mi. Expecta filia. donec iudeamulo
res exitum habeat. neq cessabit lu
Cumq itidiss ꝑꝑ inquum preterre de

Expanded text:
omnis populus, qui habitat intra portas omnis populus, qui habitat intra portas urbis meae, mulierem te esse virtutis. Nec abnuo me propinquum, sed est alius me propinquior. Quiesce hac nocte, et facto mane, si te voluerit propinquitatis jure retinere, bene res acta est: sin autem suscipiam, vivit Dominus. Dormi usque mane. Dormivit itaque ad pedes ejus, usque ad noctis abscessum. Surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo, et dixit Booz: Cave ne quis noverit quod huc veneris. Et rursumum quo operiris, et tene utraque manu. Qua extendente, et tenente, mensus est sex modios hordei, et posuit super eam. Quae portans ingressa est civitatem, et venit ad socrum suam. Quae dixit ei: Quid egisti, filia? Narravitque ei omnia, quae sibi fecisset homo. Et ait: Ecce sex modios hordei dedit mihi, et ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, filia, donec videamus quem res exitum habeat. Neque enim cessabCumque vidisset propinquum praeterire, de
Abbreviated transcription (Latin):
cte aream hordei uentilat. Lauare gͥ
et ungere. et induere cultorib uestim̃¬
tis. ac descende ĩ aream. Nou te uideat
homo. donec esum potumq fimerit.
et discooꝑies pallium quo oꝑitur aꝑte
pedum. et pioicies te et ibi iacebis. Ip̃e
autẽ dicet tibi quid agere debeas. Q
respondit. Quicquid preceperts faciã
descenditq ĩ aream. et fecit omnita q̃
rior. issetq ad dormienlum iuxta a¬
cerium manipulorum. uenit abs¬
conidite. et disccoꝑto a pedib eius pal¬
lio proiecit se. Et ecce nocte iam medi¬
a. expauit homo. et conturbatus ẽ.
uiditq mnulierem iacẽtem ad pedes
suos. et ait illi. Que es: illaq respou¬
dit. Ego sum ruch antella tua. Expã¬
de patlium tuum sup famulam tu¬
am. quia ꝓpuiquus es. Et ille. Bñ¬
dc̃a e uiquit adomino filia. et prio¬
rem misccłiam posteriore superasti.
qr ñ es secut a iuuenis pauperes sine
diuites. Noli ergo metuere. s quicqͥd
dixeris michi faciam tibi. Scit emi

Expanded text:
cte aream hordei ventilat. Lavare igitur cte aream hordei ventilat. Lavare igitur et ungere, et induere cultioribus vestimentis, ac descende in aream. Non te videat homo, donec esum potumque finieritet discooperies pallium, quo operitur a parte pedum, et projicies te, et ibi jacebis: ipse autem dicet tibi quid agere debeas. Quae respondit: Quidquid praeceperis, faciam. Descenditque in aream, et fecit omnia quaerior, issetque ad dormiendum juxta acervum manipulorum, venit abscondite, et discooperto a pedibus ejus pallio, se projecit. Et ecce, nocte jam media, expavit homo, et conturbatus est: viditque mulierem jacentem ad pedes suos, et ait illi: Quae es? Illaque respondit: Ego sum Ruth ancilla tua: expande pallium tuum super famulam tuam, quia propinquus es. Et ille, Benedicta, inquit, es a Domino filia, et priorem misericordiam posteriore superasti: quia non es secuta juvenes, pauperes sive divites. Noli ergo metuere, sed quidquid mihi dixeris, faciam tibi. Scit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ephi mensuram. idest tres modios. Qͦs
portans reu̾sa ẽ ĩ cuutatem. et ostẽ¬
dit socriti sue insuꝑ protislit et dedit
ei de reliquiis cibi sui quo sattrrata
fuerat. Dixitq et socrtis. Ubi hodie
collegisti: et ubi fetistiopus. sit bene¬
dẽs quimisertus est tui. Iudicauit q
ei apud quem ẽẽ oꝑata. et nomen
dixit uiri qd̃ booꝵ nocaretur. Cui res¬
pondit noemi. Bonedõs sit adomino.
qm̃ eandem gram quam p̾buerat
Piopinquus ait nr̃ ẽ homo. Et ruth. Hoc
quoq inquit precepit michi. ut tam di¬
u messorb etus iungerer. donec om̃s
segetes meterentur. Cui dixit socrus.
Melius ẽ filia mi. ut cum puellis etꝰ
eteas ad metendum. ne inalieno agͦ
quispiam resistat tibi. Iuncta est itaq
is conderentur. Postquam autẽ reuer¬
sa ẽ ad socrum. audiuit ab ea. Filian
queram t̾ requiem et prouidebout be¬
ne cibi sit. Eoz iste cuus puellis in a¬
gro uuicta es ꝑpinquus ẽ nr̃. et hac no¬

Expanded text:
oephi mensuram id est tres modios quos oephi mensuram id est tres modios quos portans reversa est in civitatem et ostendit socrui suae insuper protulit et dedit ei de reliquiis cibi sui quo saturata fuerat dixitque ei socrus ubi hodie collegisti et ubi fecisti opus sit benedictus qui misertus est tui indicavitque ei apud quem esset operata et nomen dixit viri quod Booz vocaretur cui respondit Noemi benedictus sit a Domino quoniam eandem gratiam quam praebuerat propinquus ait noster est homo et Ruth hoc quoque inquit praecepit mihi ut tamdiu messoribus eius iungerer donec omnes segetes meterentur cui dixit socrus melius est filia mi ut cum puellis eius exeas ad metendum ne in alieno agro quispiam resistat tibi iuncta est itaqueis conderentur postquam autem reversa est ad socrum suam audivit ab ea filia mi quaeram tne sit tibi. Booz iste, cujus puellis in agro juncta es, propinquus est noster, et hac no
Abbreviated transcription (Latin):
qua nata es. et uenĩs ad ppłm ꝙ̃ ante¬
a nesciebas. Reddat q tibi cominĩts pro o¬
pete tuo. et pleuam meitedem accipi ard
adomino deo isrł ad quem uomisti ⁊ sub
ciuus confrigisti alas. Que ait ad booꝵ.¬
Inueni gram adpud oculos tuos do¬
mine mi qui cousolatus es me. et locu¬
tus es ad cor autille tue. que nõsum
similis unius ꝑuellaꝵ cuax. Diritq ad
eam booz. Quando hora nescendi fuĩt
uent huc. et comede panem. et intin¬
gue bucellam tuam in ateto. Sedit ꝙ
ad messorum latus et congessit polent a
s. et commedit et saturata ẽ ⁊ tulie
reliquias atq inde surrexit. ut spicaᷤ
ex more colligeret. Precepit atitẽ bo¬
or puĩs suis dicens. Etiam si uob̾cum
metere uoluerit ne prohibeatis eam.
tria et remanere ꝑmittite. ut absq
rubore colligat et colligentem nemo
corripiat. Collegit ergo in agro usq
ad uesꝑam. et que collegerat iuirga ce¬
deus et exentiens uruent hordei qͥl

Expanded text:
qua nata es, et veneris ad populum, quem antequa nata es, et veneris ad populum, quem antea nesciebas. Reddat tibi Dominus pro opere tuo, et plenam mercedemDomino Deo Israel, ad quem venisti, et sub cujus confugisti alas. Quae ait: Inveni gratiam apud oculos tuos, domine mi, qui consolatus es me, et locutus es ad cor ancillae tuae, quae non sum similis unius puellarum tuarum. Dixitque ad eam Booz: Quando hora vescendi fuerit, veni huc, et comede panem, et intinge bucellam tuam in aceto. Sedit itaque ad messorum latus, et congessit polentam sibi, comeditque et saturata est, et tulit reliquias. Atque inde surrexit ut spicas ex more colligeret praecepit autem Booz pueris suis dicens etiam si vobiscum metere voluerit ne prohibeatis eam etria et remanere permittite ut absque rubore colligat et colligentem nemo corripiat collegit ergo in agro usque ad vesperam et quae collegerat virga caedens et excutiens invenit hordei quasi
Abbreviated transcription (Latin):
spitas post terga metentium. Accidit
autẽ ut ager ille hr̃et dominu no¬
mine booz. qui erat de cognatione e¬
tibi dominus. Dixitq boor iuueni qui
messorib preerat. Enius ẽ hec puella
qui respoudit. Nec ẽ moabitidis que
ueit cirm noemi de regione moabitt¬
de. et rogauit ut spicas colligeret re¬
manentes sequens messorum neste
gia. et demane usq nunc stat in agͦ
et ne ad momentum quidem domi
reu̾sa ẽ. Et ait booz ad tuth. Audi fi¬
lia. Ne uadas ad colligendum in alte¬
rum agrum nec recedas ab hoc loco:
s uingere puellis meis. et ubi mes¬
suerint sequere. Mandaui enim
pu̾s meis. ut nemo tibi molestus
sit. Sed eciam si sitieris. ⁊ tade asait¬
nulas et bibe aquas. de quib et puere
bibunt. Que cadens in faciem suam. ⁊
adoians suꝑ terram dixit ad eum. Un
ꝑegrinam mulierem: cui ille respõ¬
ceris socrui tue post mortem uiri tui. ⁊
qd̃ reliqueris ꝑentes tuos et terram in

Expanded text:
spicas post terga metentium. Accidit spicas post terga metentium. Accidit autem ut ager ille haberet Dominum nomine Booz, qui erat de cognatione Etibi Dominus dixitque Booz iuveni qui messoribus praeerat cuius est haec puella qui respondit haec est Moabitis quae venit cum Noemi de regione moabitide et rogavit ut spicas colligeret remanentgia, et de mane usque nunc stat in agro, et ne ad momentum quidem domum reversa est. Et ait Booz ad Ruth: Audi, filia, ne vadas ad colligendum in alterum agrum, nec recedas ab hoc loco: sed jungere puellis meis, et ubi messuerint, sequere. Mandavi enim pueris meis, ut nemo tibi molestus sit: sed etiam si sitieris, vade ad sarcinulas, et bibe aquas, de quibus et pueri bibunt. Quae cadens in faciem suam et adorans super terram, dixit ad eum: Undperegrinam mulierem? Cui ille responceris socrui tuae post mortem viri tui, et quod dereliqueris parentes tuos, et terram in
Abbreviated transcription (Latin):
gere adu̾ sari noluit. nec ultra s
suos reditum ꝑsuadere. ꝓptet̃es
suunt sunul et uonerunt in bethloem se¬
b urbem ingressis. uelox apud cunctos
sama ꝑcrebuit. Dicebantq mulieres.
Ecce illa noemi. Quib ait. Ne uocetos
me noemi. ⁊dest pulchiam. s uocate me
mara hoc ẽ amaram. quia ualde me a¬
maritudine repleuit ommpotens:
Egressa sum plena. et uacuam redu¬
ut me dominus. Cur igitur uocati
me noemi quam humiliauit dominꝰ.
et afflixit ommi potens. uenit igitur
noemi cum ruth moabitide nuru sua
de t̾ra ꝑegrinatõnis sue. ac reu̾sa est
inbethleem quando primum hordea:
met abantur. Erat autem uit elime¬
lech consanguineus. homo potens et
magnarum opum nomme bood. Dix̃¬
q ruth moabitis ad socrum suam. Si
iubes uadam in agrum. et collicam¬
spitas q̃ metẽtium fugerint manus
ubicumq clementis in me prĩs fami¬
lias reppererd grãm. Cut illa respondit.
uadefiliami. Abiit itaq et colligeba

Expanded text:
rgere adversari noluit nec ultra ad rgere adversari noluit nec ultra ad suos reditum persuadere profectaeque sunt simul et venerunt in Bethleem quibus urbem ingressis velox apud cunctos fama percrebuit dicebantque mulieres haec est illa Noemi quibus ait ne vocetis me Noemi id est pulchram sed vocate me Mara hoc est amaram quia valde me amaritudine replevit Omnipotens egressa sum plena et vacuam reduxit me Dominus cur igitur vocatis me Noemi quam humiliavit Dominus et adflixit Omnipotens venit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua de terra peregrinationis suae ac reversa est in Bethleem quando primum hordea metebantur erat autem vir Helimelech consanguineus homo potens et magnarum opum nomine Booz dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam si iubes spicas, quae metentium fugerint manus, ubicumque clementis patrisfamilias reperero gratiam. Cui illa respondit: Vade filia mi. Abiit itaque et colligebat
Abbreviated transcription (Latin):
filie mee cur uenistis metum: numist
habeo filios in utero meo. ut uiros etru
sperare possitis: reu̾timini filie mce et
abite. Iam enim senectute confecta sl
expectare uelitis donec crescant ⁊ amis
impleant pub̃tatis. aute eritis neti¬
le quam nebatis. Noltte queso filien
e qi ur̃a angustia me magis premit
et egressae manus domim contra me
Eleuata igitur uoce. rursum flee e¬
ꝑunt. Orpha osculata ẽ socitum ac p¬
ũsa. ruth ad hesit socrin sue. Cui dit
noemi En reilsa ẽ cognata tua adꝑ
pulum sium et ad deos suos. nade
cum ea. Que respondit. Ne ad n̾seris
michi ut relinquam te et abeam quo¬
cumq prexerrs pergam. tibi motata
fuis et ego pariter moraboi. popislis
tius populus meus. et ds tuus do
m̃s. que te mouentem terra sule¬
perit ĩ ea moriar. ibiq locum acp¬
am sepulture. Nec michi faciet dens
et hec addat. si nõ sola mors me ats
sepaui̾t. Uidens ergo noemi qd ibil¬
nato ruth. animo decreui ss seciutas¬

Expanded text:
lg. meae, cur venitis mecum? num ultra habeo filios in utero meo, ut viros ex me sperare possitis? Revertimini, filiae mi, et abite: jam enim senectute confecta sumexspectare velitis, donec crescant, et annos impleant pubertatis, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae mi: quia vestra angustia me magis premit, et egressa est manus Domini contra me. Elevata igitur voce, rursum flere coeperunt: Orpha osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam: ubi morata fueris, et ego pariter morabor. Populus tuus populus meus, et Deus tuus Deus meus. Quae te morientem terra susceperit, in ea moriar: ibique locum accipiam sepulturae haec mihi faciat Deus et haec addat si non sola mors me et te separaverit videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pe
Abbreviated transcription (Latin):
terra moabitide cum uxore sua
ac duob liberis. Ip̃e uocabat᷑
elimech uxor qutem eius noeim.
et duo filii eius. alter maalon ⁊
alter chelion. effrather de bech¬
leem tuda. Ingressiq regionẽ
moabitidam. morabantur ibi
Et mortuis ẽ elimelech mari¬
tus noemi. remausit q tpsa
cum filiis. Qui acceperunt
uxores moabitidas. quarũ
una uocabatur orpha. et al¬
tera ruth manseruntq ebide¬
cem annis. et ambo mortui
sunt. maaslon uidelicet et che¬
lon. Ramansitey milier or¬
bata cluob liberis ac marito. E sues
ut ĩprĩam ꝑgeret cum utrass. nir
sica de regione moabitide. Audierat
enim qd̾ respetisset domints populur
sum. et dedisset ei escas. Egressaette
de loco ꝑegnatõnis sue cum ittraq ir
etiam in iua postta reuerti ad terramu
da dixit ad eas. Ite in domum matri
Det uobis inuenire requiem ĩ domibus
utrorum quas sortiture estis. Et ibi

Expanded text:
bitide cum uxore sua ac duobus liberis ipse vocabatur Helimelech uxor eius Noemi e duobus filiis alter Maalon et alter Chellion Ephrathei de Bethleem Iuda ingressique regionem moabitidem morabantur ibi et mortuus est Helimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis qui acceperunt uxores moabitidas quarum una vocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis escas egressa est itaque de loco peregrinationis suae cum utraque nuru et iam in via posita revertendi in terrama, dixit ad eas: Ite in domum matrisDet vobis invenire requiem in domibus virorum, quos sortiturae estis. C. II
Abbreviated transcription (Latin):
ce om̃d cadauera mortuorum. Et
egssus ẽ et abiit. Et reu̾sus ẽ senna¬
cheribrex assyriorum. et hĩtauit
inniniue. Et fcm̃ ẽ cum adoraret
ĩ templo uesrach deum suum. tamns¬
lech et sarasar filii eius pcussert
eum gladio. fugeruntq in t̾ram
ararath. et regnauit asoraddon fi¬
lius eius ꝑio eo In dieb illis. egrota¬
uit ezechias usq ad morteni. et in¬

Expanded text:
ce omnes , cadavera mortuorum. Et ce omnes , cadavera mortuorum. Et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib rex Assyriorum et habitavit in Ninive. Et factum est, cum adoraret in templo Nefrach deum suum, Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio: fugeruntque in terram Ararat, et regnavit Asaraddon filius ejus pro eo. In diebus illis aegrotavit Ezechias usque ad mortem: Et in
Abbreviated transcription (Latin):
am et eg̃ssum tuum ⁊ introitum tu¬
um cognoui. ⁊ insaniam tuã contͣ me
Cum trireres adu̾sum me. suꝑbia tua
ascendit ĩ aures meas. Ponam ergo
circłm ĩ narib tuis. et frenum ĩ labi¬
id tuis. et reducam te ĩ nia ꝑ quamꝰ
Commede hoc amno que sponte uas¬
cuntur. et ĩ anno secumdo pomis
uescere. In anno autẽ t̾cio seminate.
et metite. plantate uineas. et com¬
medite fructus eaꝵ. Et mittet
id qd saluatum fuĩt de domo tuda¬
et quod reliquani est radicem deor¬
sum. et fatiet fructum sursum. qi
de ietłm exibunt reliquie. et sal¬
uatõ de monte syon ⁊elus domini
ex̾cituum faciet ist d̃. Proptẽa hec
dicit dominus de rege assyriorum
Nõ introibit ciuitatẽ hanc ⁊ ñ iaci
cit dominus. et ꝑtegam ciuitatẽ is¬
tam. ut saluẽ eãm ꝓpt̃ me et ꝓpter
d auid suum meum. Egressus ẽ aũ
angłs domini. et ꝑcussit ĩ castris
assyriorum. centum octognnta qͥu
milia. Et surrexerunt mane. et ec¬

Expanded text:
am, et egressum tuum, et introitum tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et insaniam tuam contra me, cum fureres adversum me. Superbia tua ascendit in aures meas, ponam ergo circulum in naribus tuis, et frenum in labiis tuis: et reducam te in viam per quam Comede hoc 465 anno quae sponte nascuntur, et in anno secundo pomis vescere: in anno autem tertio seminate, et metite, et plantate vineas, et comedite fructum earum. Et mittet id quod salvatum fuerit de domo Judaet quod reliquum est, radicem deorsum, et faciet fructum sursum, quia de Jerusalem exibunt reliquiae, et salvatio de monte Sion. Zelus Domini exercituum faciet istud. Odicit Dominus de rege Assyriorum. Non introibit civitatem hanc, et non jacit Dominus: Et protegam civitatem istam, ut salvet eam propter me, et propter David servum meum. Egressus est autem angelus Domini , et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Et surrexerunt mane, et ec
Abbreviated transcription (Latin):
isit issayas filius amos ad exechit¬
am dicẽs. Hec dicit domiis dd istl
Oro quib rogasti me de sennacherib
cege asyriorum. hoc ẽ ũbum qd̾it̃¬
cutus ẽ dominus st̃ enm. Despexit
te subsannauit te uirgo filia syon.
p̾t ce caput mouebit filia ierłm. sua
exprobrasti et ꝙ̃blasphemasti. et super
mino et dixisti. In multitudine quil¬
drigaꝵ meaꝵ ego ascendi altitudinẽ
montium uga libani. et succidami
excelsa cedicrum euis electas abieto
illius. et introibo altitudinẽ sũmitatiz
eus. saltum carmeli cuis. Ego fodi
et uibi aꝙͣ et exsiccaui uestigio pedis
mei om̃s riuos aggeꝵ. Numguid ñ
andisti q̃ olim fecerim ei ex dieb anti
quio: ego plasmaui ald̃. et mint
adduxi. Et fcm̃ ẽ ĩ eraditatõnẽ colli¬
um compugnantium ⁊ ciuitatum
muitaꝵ hĩtatores eaꝵ breiiata
manu contremuert̃ ⁊ confusi sant e
ftĩ funt sicut fenum agri ⁊ gramẽ
pascue et herba tectorum q̃ exaruit
anteꝙͣ mature dceret. Hĩtatõnẽ tu¬

Expanded text:
ilius Amos ad Ezechiam dicens haec dicit Dominus Deus Israhel pro quibus rogasti me de Sennacherib rege Assyriorum hoc est verbum quod locutus est Dominus super eum despexit te subsannavit te virgo filia Sion post te caput movit filia Hierusalem cui exprobrasti et quem blasphemasti et super qmino et dixisti in multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium iuga Libani et succidam excelsa cedrorum eius electas abietes illius et introibo altitudinem summitatis eius saltum Carmeli eius ego fodi et bibi aquam et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum numquid non audisti quae oliquis ego plasmavi illud, 464 et nunc adduxi eos, et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum. Habitatores earum breviata manu, contremuerunt, et confusi sunt: facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, et herba tectorum quae exaruit antequam maturesceret. Habitationem tu
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥntes. Nõ te decipiat ds̃ tuus. i
quo tri confidis dicens. Nõ dabitur
serł in manu regis assyriorum. Et¬
ce tu audisti omĩa q̃ fecerunt regeo
assyrioum omiib t̾ris qͥs subu̾tert
et tu poti̾s lib̾ati: numquid eruert
eos digẽtium quos subũter̃t prẽs
mei gazan. et atan. et reseph. et fili¬
oł ed̃en. qui etant ĩ thalassar: ribi e
tex emath. et rex arfad. et rex urb̾
sephartiaini. ana. et aua: et culit
exechias libros demanu nuntiorun
et legit eos. Et ascendit ĩ domitin
domum. et expandit eos coram dño.
et orauit ad dominum dicõs. Dñe
et̾cituum d̾d ispł qui sedes sr̃ che¬
rubin. tues ds̃ soluis ormiium regi¬
norum t̾re. tu fecisti celum et t̾ra
Inclina domine aurem tuam et au¬
di aperi. oculos tuos et uide. et
audi omnia uba sennacherib q̃ mi¬
sit ad deum blasphemand̾ uiuente.
bere enim domine desert as fecerł
reges assyriorum t̾ras. et regiõee
eaꝵ. et dederunt deos caꝵ igni. Nlõ enĩ
erant di s oꝑa manitum hominitia

Expanded text:
te decipiat Deus tuus in quo tu confidis dicens non dabitur Hierusalem in manu regis Assyriorum ecce tu audisti omnia quae fecerunt reges Assyriorum omnibus terris quas subverterunt et tu poteris liberari numquid eruerunt eos dii gentium quos subverterunt patres mei Gozan et Aran et Reseph et filios Eden qui erant in Thalassar ubi est rex Emath et rex Arfad et rex urbis Seffarvaim Anahe et Ava et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum et legit eos, et ascendit in domum Domini et expandit eos coram Domino, et oravit Dominum dicens: Domine exercituum Deus Israel, qui sedes super cherubim, tu es Deus solunorum terrae tu fecisti caelum et terram inclina Domine aurem tuam et audi aperi Domine oculos tuos et vide et audi omnia verba Sennacherib quae misit ad blasphemandum Deum viventem vere enim Domine desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum et dederunt deos earum igni non enim erant dii sed opera manuum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
claudi diripient rapinam. iul
dicet uicurus elangii. Populus
qͥ hĩt at ĩ ea. anferetur abeo iui¬
quitas. Accedite gentes et audli¬
te. et ppłi adtendite. Audiat nͥa
et plemtudo eius: orbis et omne
germen etus. quia indignatios
numi suꝑ omnes gentes. et fai
suꝑ uniuersam militiam aa
Interretit eos. et dedit eos iocca¬
ouẽ. Interfecti eorum ꝓicient
et de cãdaueril corum alcendet fecor
Cabescent montes a sanguune eoꝵ
et tabescet omins militia celoruus
it foluim de uinea et deficu qͣm ⁊̃
ebriatꝰ ẽ ĩcelo gladius me̾. Ecce
st idiumeam destendet. et sũ ppłm
intfectionis mee ad iuditisim. Gle¬
auis domimi repletꝰ ẽ sanguine
mrassatꝰ ẽ adipe. de sanguiue acͥ
nonlm et hirtorum. de sanguine
medicuiatoꝵ auietum. uictima
enim domini ĩ bosra. et intefeccõ
magna ĩ t̾ra edom. Et descendẽt
unicornes cum eis. et tauri cum
potẽti. Inebriabit᷑ c̾ra corum
sanguine et humus eorum ad¬
mini. annus retributionum u¬

Expanded text:
claudi diripient rapinam nec dicet vicinus elangui populus qui habitat in ea auferetur ab eo iniquitas accedite gentes et audite et populi adtendite audiat terra et plenitudo eius orbis et omne germen eius quia indignatio Domini super omnes gentes et furor super universam militiam eorum interfecit eos et dedit eos in occisionem interfecti eorum proicientur et de cadaveribus eorum ascendet fetor tabescent montes sanguine eorum et tabescet omnis it folium de vinea et de ficu, quoniam inebriatus est in coelo gladius meus. Ecce super Idumaeam descendet, et super populum interfectionis meae ad judicium. Gladius Domini repletus est sanguine, incrassatus adipe: de sanorum et hircorum, de sanguine medullatorum arietum: Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. Et descendent unicornes cum eis, et tauri cum potentibus: Inebriabitur terra eorum sanguine, et humus eorum admini, annus retributionum ju
Abbreviated transcription (Latin):
tium et lecurita usꝙ in sempitiiũ
Et sedebit ppłs m̃s ĩpulchritudine
pacis. et intab̾nacłos fidutie ⁊ ĩ reqͥe
opulẽt a. Grando autẽ in descensiõe
saltus. et humilitate humiliabi¬
t. Cinitas. Bĩ qui seminatis suꝑer õs
aquas. immittentos pedem bouis

Expanded text:
tium, et securitas usque in sempiternum. Et sedebit populus meus in pulchritudine pacis, et in tabernaculis fiduciae, et in requie opulenta. Grando autem in descensione saltus, et humilitate humiliabitur civitas. Beati, qui seminatis super omnes aquas, immittentes pedem bovis
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Ecce iudenteꝰ damabunt foriẽ.
angeli pacis amare flebunt. Dissi¬
pate sunt me cessauit transiens
ꝑ semittam. irritum fcm̃ ẽ pactũ
proiecit ciuitates ñ reput auit
homines. Luxit et elanguit t̾ra¬
fos ẽ saron sicut desertum. ⁊ cõcus¬
sa ẽ basan et carmelus. Nunc con¬
surgam dicit dominus. nũc ex al¬
tabor. nunc sublimabor. Concipie¬
tis ardorẽ ꝑietis scipulam. Spirc
ppłi qiͣ de incẽdio ignis sꝑine cong̾¬
gate igni comburent᷑. Audite qui
longe estis que fecerim dicit domi¬
nus. et cognoscite uicini fortitudi¬
nem meam. Cont̾riti sunt ĩ sion pͦ¬
catores. possedit timor ypochrtas

Expanded text:
identes clamabunt foris angeli pacis amare flebunt dissipatae sunt viae cessavit transiens per semitam irritum factum est pactum proiecit civitates non reputavit homines luxit et elanguit ters est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. Nunc consurgam, dicit Dominus: nunc exaltabor, nunc sublevabor. Concipietis ardorem, parietis stipulam, spiritus populi quasi de incendio cinis: spinae congregatae igni comburentlonge estis que fecerim: dicit Dominus et cognoscite fortitudinem meam. Conterriti sunt in Syon peccatores: possedit timor Ypocritas
Abbreviated transcription (Latin):
on litiges cum homine potẽte.
dilꝑdidit anrũ att argentrun. et
tiges cum homine litigitato. ⁊
iltues iuignẽ illius ligna. Noncõ¬
arinces homim indocto. ne male de
paeue tua loquat. Ne despictas
ninẽ au̾tentẽ se a pcc̃o neq impro¬
rans Le sꝑnas hominẽ in sua se
leui ex nobis senescunt. g
uenite e despitias natratione prespite¬
rorums aptẽcium. et in ꝓu̾biis illorum
conilsare. Ab ip̃is em̃ disces doctrinã ĩ¬
tellectus. et cernire magnatis sine q̃re¬
la. Nõ te pretereat narratõ seniorum. et
ip̃i enĩ didicerunt a patrib sius. qm̃ ab
ip̃is disces intellectum. et ĩ temꝑe neces

Expanded text:
on litiges cum homine potente, perdidit aurum atque argentum, et litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque inpro. Ne spernas hominem in sua senecta: etenim ex nobis senescunt. Novenire. Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium, et in proverbiis illorum conversare. Ab ipsis enim disces doctrinam intellectus, et servire magnatis sine querela. Non te praetereat narratio seniorum; et ipsi enim didicerunt a patribus suis. Quoniam ab ipsis disces intellectum, et in tempore neces
Abbreviated transcription (Latin):
mio iudẽtes unã gentẽ rebellẽ
Allus omne hominũ genus ꝑ¬
ima irs. et turbare subiectarsi
nobis ꝓuintiaꝵx pacẽ atꝙ at concordiã
et quẽ prĩs loco colimus monstrauere.
cũ comugib ac libĩs deleantitr abini¬
micis sius. nullusq eorum misereat᷑.
qͣrtadecima dre duodetimi m̃sis adar.
anni presentis. ut nefarĩs homines
uno die adinferos descendẽtes. reddãt
imꝑio nrõ pacem qͣm turbauerant.
huc usq exempler epistole que se¬
cuntur pt eum iocum scripta reper
tib legitur. pergensq mardocheits
fecit omnia que mandauat hestes
Nec tam̃ hñtur ui hebraico et apud
nullum penitus ferunt᷑ int̾pretum

Expanded text:
entes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus pcontraire, et turbare subjectarum nobis provinciarum pacem atque concordiam, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur, quartadecima die duodecimi mensis ADAR anni praesentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit omnia quae ei mandaverat Esther. Nec tamen habentur in Hebraico, et apud nullum penitus feruntur interpretum
Abbreviated transcription (Latin):
lum prodigia facientẽ dominum
inuocauit. qui nõ secumtlum armo¬
rum potẽtiam. s prout ip̃i placet
dat dignis uictoriam. Dixit aut̃
uuocans hoc modo. Cu domine
misisti angelum tuum sub ezechi¬
a rege uidee et interfecisti de castͣ
sennacherib centum octognita qͥn¬
ꝙ milia. Et nunc dominator teloꝵ
nutte angelum tuum bonum añ
nos intimore et tremore magni
scm̃ ppłm tuum. Et hic quidem ita
porauit. Ncanor autẽ et qui cum
ip̃o erant cum tubis et cauticis
admouebant. Iudas uero et qui
cum eo erant inuocato deo ꝑ oĩoues
congressi sunt manu quidem pug¬
nautes. s et cordib dominitm orã¬
tes. prostrauerunt non minus
triginta quinq milia presenta
dei magnifice delectati. Cumq ces¬
sassent et cum gaudio redirent.
cognoneriuit incanorẽ riusse cũ
armis siuis. scõ it aq damoie et ꝑ¬
turbatione extitata prĩa uoce onu¬

Expanded text:
lum prodigia facientem Dominum lum prodigia facientem Dominum invocavit qui non secundum armorum potentiam sed prout ipsi placet dat dignis victoriam dixit autem invocans hoc modo tu Domine misisti angelum tuum sub Ezechia rege Iudae et interfecisti de castris Sennacherim centum octoginta quinque milia et nunc Dominator caelorum mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnit sanctum populum tuum et hic quidem ita peroravit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes prostraverunt non minus triginta milia praesentia Dei magnifice delectati cumque cessassent et cum gaudio redirent cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis facto itaque clamore et perturbatione
Abbreviated transcription (Latin):
tate hierennias ꝓph̾a Extendisse aũ
hierennam dextram. et dedisse iude
gładium aureum dicentem. actipe
sanctum gladium munus adeo qͥ
deiciet adu̾sarios ppłi mei israhel
xhortati itaq ulc xl¬
de sermonibz bouis
de quib extolli poss impetus. et
animi inuenum confortari. statue¬
runt dimicare et consligere fortit
ut uirtus de negociis iudicaret. co
qd̃ cuntas sc̃a et templum peri¬
ditaret᷑. Erat enim pro uxorib et
filiis. ttemq pro fratrib et cogna¬
tis nõ nurior sollicttudo maximus
uero et primus prosanctitate timor
erat templi. s et eos qui incunt a¬
te erant non murima sollicitudo
hẽbat pro his qui cong̾ssuri erant.
Et oum iam onues sperassent ni¬
dicium futurum. hostisq ad esset
atc excitus eẽt ordinatus. bestie
equitesq oportuno iiloco compoĩ¬
ti. considerans machabe̾ aduentũ
multitudinis. et apparatum ua¬
rium armorum. ac ferocitatem
bestiaꝵ. extendens manum in ce¬

Expanded text:
tate Hieremias propheta Dei extendisse autem tate Hieremias propheta Dei extendisse autem Hieremiam dexteram et dedisse Iudae gladium aureum dicentem accipe sanctum gladium munus a Deo quo deicies adversarios populi mei Israhel exhortati itaque Iuae sermonibus bonis valde de quibus extolli possit impetus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod civitas et sancta et templum periclitaretur erat enim pro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpositi considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiarum extendens manum in cae
Abbreviated transcription (Latin):
ouitpotente affuturam sͥ uictoriã.
Et alloquutus eos de lege et ꝓphetis
admonens eciam certaminum q̃ fece¬
rant puus. promptiores eos consti¬
tuit. Et ita ammis eorum erectis. si¬
mul ostendẽs gentium fallatiã ⁊ iu¬
ram̃entorum preuaricationem Sin¬
gulos autẽ illorum armauit ñ cli¬
pet et haste munitione. s sermonibus
optimis et hortationib. exposito dig¬
no fide somno. ꝑ qd̃ uniuiersos letifica¬
uit. Erat autem huuismodi. Si di
oniam qui fuãt suminus sacerdos
uirum bonum et benignum. ue¬
recumdum uisu modestum morib et
eloquio decorum. et qui apuero ĩ uir¬
tutib ex̾citatus sit. manus ꝑtendẽ¬
teni. orare porni ppło iudeorum.
Post hec appͤaruisse et alium uirtĩ
etate et gloria mirabłem. et magni
decoris hitudine cuta illum respou¬
dentem uero oniam dixisse hic ẽ fra¬
trum amator et ppłi stł. hic ẽ qui nił¬
tum orat pro pplõ et unũsa scã ciui¬

Expanded text:
Omnipotente adfuturam sibi victoriam Omnipotente adfuturam sibi victoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum praevaricationem singulos autem illorum armavit non clypei et hastae munitione sed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem huiusmodi visus Onian qui fuerat summus sacerdos virum bonum et benignum verecundum visu modestum moribus et eloquio decorum et qui a puero in virtutibus exercitatus sit manus protendentem orare pro omni populo Iudaeorum post haec apparuisse et alium virum aetate et gloria mirabilem et magni decoris habitudine circa illum respondentem vero Onian dixisse hic est fratrum amator et populi Israhel hic est qui multum orat pro populo et universa sancta civi
Abbreviated transcription (Latin):
Et stans suprapetram quandam
prertiptami. eciam ex saugius effc̃t.
complexus initestina sua utrisq ma¬
nilx proiecit suꝑ turbas. inuocaus
doininatorem uite. ac spiritus. ut
hec illi iterum redderet. atq ita ut¬
te defunctus est. xluiii.¬
Ichanoi autem nt compe¬
uit elle indam in locis samarie cogi¬
tauit die sabbati cum omni impetu
et honora enni qui uniũsa conspitit.
At ille infelix iterrogauit. si ẽ potõ
iusoculo. qui imperanit agidiem sab¬
batorum. Et respondentib illiz. ẽ do¬
minus uiuus. ip̃e incelo potẽs quiuiꝰ¬
sit agi septiam diẽ. At ille ait. Et ego
potens sum super terrã qui impero su¬
ni arma. et negotia regis impleri. Tam̃
nõ obtinuit ut consilium ꝑficeret. Et
nicanor quidem cum summa suꝑbia e¬
rectus. et cogitauerat commune tro¬
pheum statuere de uida. ¶hachabeus
autem confidebat semper cum omni
spe auxilium sͥ adeo affuturum horta¬
toriasͥ fcã de celo. et nunc sperarent ab

Expanded text:
et stans super petram quandam et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiecit super turbas invocans Dominatorem vitae ac spiritus ut haec illi iterum redderet atque ita vita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortatoria sibi facta de caelo et nunc sperarent ab
Abbreviated transcription (Latin):
delatus ẽ incanori. iuir amator cuu¬
tatis. et lene audiens. qui pro affrũ
pr̃uideorum appellabatur. Hic mul¬
tis temporib contiuẽcie propͣctum
tenuit inuidaismo. corpꝰq et aĩam
tradere contentꝰ ꝑ ꝑseuerentta. Uolẽ
autem incanor mamfestare odium
qd̾ hẽbat inuideos. misit milites qͥni¬
gentos ut eum comprehenderent.
putabat enu si illum decepiss. sese
cdadem maximan uideis inlatur̃.
Turbis antẽ irruere domum eius.
et ianuam disrumpere. atq ignẽ
nobłr mori pocius quam subditus
nis iniurus agi. S cum per festi¬
nationem ñ certo ictu plagam de¬
diss. et curbe intra hostium iurum¬
ꝑent. recurrens audact̃ ad mmurũ.¬
et precipit auit semet ip̃m uirilit᷑
inturbas. Quib uelociter locũ dã¬
tib causi eius. uenit labens ꝑme¬
diam ceruicem. Et cum adhuc spi¬
raret. accensis animis surrexit. cũ
et sanguis eius in agno fluxti deflu¬
etet. saucius cur su turbam ꝑtͣnsiit.

Expanded text:
delatus est Nicanori vir amator civdelatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem nobiliter mori potius quam subditus nis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueret saucius cursu turbam pertransiit