comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sbit inuinostolam suã. & insangiune uuę
Samictũ suũ. Uidebunt᷑ & hȩc qͣntũ ad hẏ¬
significare. sed nobiliorem sensũ mystica
ꝓducit ȩxpositio nr̃a. Stola xp̃iquȩ la¬
uat᷑ inuno. merito eiꝰ intelligit᷑ eccła
quã ipse sibi mundauit sanguine suo. ñ
habentem maculã aut rugam. Non enĩ in-¬
qͥt apłs argento uł auro redempti estis.
sed pͣcioso sanguine unigeniti adõ. Inhuiꝰ
secretior corpori uestis uidet᷑. eẽ. quã sto.
rant effecti: postea quã ad sacram̃tũ san-¬
guinis uuȩ ꝑuenerunt. ue mterioris my.¬
sterii secretiorisq participes: amictꝰ eiꝰ¬
essedicunt᷑. Lauatur enĩ etiã & inuuę san¬
guine: cũ sacram̃ti huiꝰ cȩperit caꝑe ratio.¬
nẽ. Agnita nanq & intellecta uirtute
fuerit anima: tanto puriorfit: & la¬¬
gens se dõ: ñ solũ amictꝰ eiꝰ uerũ etiã unꝰ
iam cũ ipso sp̃s fiet. Huic contrarius erat

Expanded text:
abit in vino stolam suam, et in sanguine uvae abit in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum . Videbuntur et haec tantum ad Hidantiam significare; sed nobiliorem sensum Mystica producit expositio. Nam stola Christi, quae lavatur in vino merito ejus intelligitur Ecclesia, quam ipse sibi mundavit sanguine suo, non habentem maculam et rugam . Non enim, inquit Apostolus, argento vel auro redempti estis, sed pretioso sanguine Unigeniti a Deo . In huquaedam, vel secretior corpori vestis videtur esse quam stolarant effecti, posteaquam ad sacramentum sanguinis uvae pervenerunt, veluti interioris mysterii, secretiorisque amictus eetiam in uvae sanguine anima, cum sacramenti hujus coeperit capere rationem. Agnita namque et intellecta virtute fuerit anima, tanto purior fit, et lagens se Domino, non solum amictus ejus, verum etiam unus jam cum 13 ipso spiritus fiet. Huic contrarius erat
Abbreviated transcription (Latin):
qđ palmes arbori conectit᷑ & confirmat᷑ ala-¬
psu. qͦ adminiculo fretus : uentos ac tur.¬
bines contemnit & respuit. futurorũ honoꝵ
indicat spem: qua fideles quiq ñ solũ in iis
quȩ gerunt. sed & inus quȩ sꝑant & credt̃:
futuram consũmatione salutis expectant.
inquo quasi ad qͣndã patientiȩ arbore spe
uincti & confirmati: temptationũ ꝓcellas
acturbines ferunt. Qđ de hystoriali iuda
int̾p̃tari nulla mͥ ratio uidet᷑ posse ꝑmit.¬
tere. nͥ uidaicis fabulis annuentes: putemꝰ
ita posse intelligi. ꝓ eo qđ dicunt partẽ
trib uidȩ quã int̾rȩ hereditate suscepit:
ita. ẽẽ. refertam uineis. ut tanqu̾ã nullo
alterius generis ex istente uirgulto tanta
.ee. uitis copia uideat᷑. ut ne animal quidẽ
alligandi ad aliud genꝰ arboris detur fa.¬
cultas. Sedhiȩe ut diximꝰ udaica magis
cõmenta uidebunt᷑. Nobis autẽ mystica
plus etiã si sola sit placeat expositio. laua-¬

Expanded text:
quo palmes arbori connectitur, et confirmatur a laquo palmes arbori connectitur, et confirmatur a lapsu quo adminiculo tutus, ventos ac turbines contemnit et respuit futurorum bonorum indicat spem, quia fideles quique non solum in iis quae egerunt, sed et in his quae sperant et credunt futura, consummationem salutis exspectant: in quo quasi ad quandam patientiae arborem, spe vincti ac confirmati tentationum procellas ac turbines ferunt. Quod de Historiali Juda interpretari, nulla mihi ratio 12 videtur posse permittere, nisi si Judaicis fabulis attendentes, putemus ita posse intelligi pro eo quod dicunt, partem tribus Judae, quam in terrae haereditatem suscepit, ita esse refertam vineis, ut tanquam nullo alterius generis existente virgulto, tanta esse vitis copia videatur, ut ne animal quidem alligandi ad aliud genus arboris detur facultas. Sed haec, ut diximus, Judaica magis commenta videbuntur; nobis autem Mystica plus, etiam si sola sit, placeat exposito. 5. Lav
Abbreviated transcription (Latin):
pullũ. Pullus suus exgentib populus : cui
utiq nunquã adhuc legis onus fuerat
sederat. Pullus uͦ asinȩ suȩ: n qͥ priores in¬
popło qͥ nc̃ infigura asina nominat᷑ ele.¬
eti sunt ad salutẽ. De quib ꝓpħa dicit.
Si fuerint filii isrł sicut arena maris. reli¬¬
quiȩ saluȩ fient. Abiecta gͦ asina quȩ onꝰ
legis in infidelitate portare maluit: pul.¬
lus exipsa natus eligitur: idẽ. nouellus
exueteri ꝑfidem popłs asciscitur. ac po.
parte dr̃: qua naturam suscepit. huma-¬¬
nã. ad quã ds̃ uerbũ pullũ suũ alligat.
id est popłm suũ coniuingit & sociat ei
conuersationi quã ipse exegit incarne.
ut imitatione ipsius pullus qͥ adipsũ al¬
ligatus est: efficiatur cũ illo & filius di
& coheres xp̃i. Palmitẽ uͦ de quo in initiis
duciam prestat. Uitis gͦ illud uidet᷑ osten¬
dere: qͦd.xp̃i incarne postt gesta in ipso cre.¬
dentes imitant᷑. Palmes uͦ illud intelligit᷑.

Expanded text:
pullum . Pullus suus est ex gentibus populus, cui pullum . Pullus suus est ex gentibus populus, cui utique nunquam adhuc Legis onus fuerat sederat . Pullus vero asinae suae est, qui ex priore populo, qui nunc in figura asinae nominatur, electi erant ad salutem, de quibus Propheta dicit: Si fuerint filii Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Abjecta ergo asina, quae onus Legis in infidelitate portare maluit, pullus ex ipsa natus eligitur, id est, novellus ex veteri per fidem populus adsciscitur, ac popuparte dicitur, qua naturam suscepit humanam, ad quam Dei verbum pullum suum alligat, id est, populum suum conjungit et sociat ei conversationi, quam ipse exegit in carne: ut imitatione ipsius, pullus qui ad ipsum alligatus est, efficiatur cum illo et filius Dei, et cohaeres Christi . Palmitem autem, de quo initio, duciam praestat. Vitis ergo videtur illud ostendere, quod Christi in carne positi gestan tam palmes, quam illud intelligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cta : indicare eos qͥ ꝓfirmitate & constan¬
tia fortitudinis om̃e corpꝰ ȩccłȩ sustentare
uident᷑ & ferre. uł qͥa humani seminis in¬
diciũ solet infemorũ appellatione figura¬
lit᷑ dici. Apud nos autẽ qui seminat: uerbũ
seminat. Poterunt gͦ qͥ ministeriũ uerbi ȩc.¬
cłȩ exhibent: de. xp̃i femorib intelligi du¬
ces: usqueqͦ ueniant que reposita sunt. Q
uidebit᷑ ita posse intelligi qđ usq ad con¬
sũmationẽ scłi ñ deerunt isti duces. donec
ueniant ea quȩ reposita sunt quȩ parauit
ds̃ iis quidiligunt eũ. & ipse erit expecta¬
tio gentiũ: indie scilicet iudicii. cũ om̃s
gentes & popłi xp̃m iudicem in pauore
cordis & tremore conscientiȩ ex pec̾tabunt.
Alligans ad uitem pullũ suum: ꝙ ad palmi.
asinam suã. Hoc de xp̃o & ꝓprie & singu¬
larit̾ dr̃. Ipse enĩ alligauit ad uit̾e pullũ
suũ. qui dixit. Egosũ uitis uera. Ad hanc
gͦ uitem popłm suũ alligat. & asinȩ suę

Expanded text:
re eos, qui pro firmitate et constantia fortitudinis, omne corpus Ecclesiae sustentare videntur, et ferre: vel quia humani seminis judicium solet in femorum appellatione figuraliter dici, apud nos autem qui seminat, verbum seminat : poterunt ergo hi, qui ministerium verbi Ecclesiae exhibent, de Christi femoribus intelligi duces. Usquequo veniant, quae reposita sunt ei: videbitur ita posse intelligi, quod usque ad consummationem seculi, non deereniant ea quae reposita sunt, quae apparavit Deus his qui diligunt eum. Et ipse erit exspectatio gentium. In die scilicet judicii, cum omnes gentes et populi Christum judicem, in pavore cordis, et tremore conscientiae exspectabunt. 4. Alligans ad vitem pullum suum, 11 et ad palmitem asinae suae . Hoc de llum suum, qui dixit: Ego sum vitis vera . Ad hanc ergo vitem, et pullum suum alligat, et asinae suae
Abbreviated transcription (Latin):
confitetur: manꝰ eiꝰ supra dorsũ in imicoꝵ
efficiunt᷑. Qui enĩ ante ex hibuerat mẽbra
uire. iusticiȩ inscĩficationẽ: iã fugientiũ
se inimicorũ suorũ id est demonũ t̾ga ue¬
xat & cedit. Sic enĩ pugnat ñ quasi aerem
cȩdens.: sed demones fugans. qui obnimios
ꝓfectus uelut dĩ iam inse participiũ ha-¬
bens: etiã adorari dr̃ afiliis patris sui. Filios
patris sui quasi inmorali loco posiumꝰ. Ui

Expanded text:
confitetur, manus ejus supra dorsum inimicorum efficiuntur: qui enim ante exhibuerat membra vire justitiae in sanctificatione , jam fugientium se inimicorum suorum, id est, daemonum terga vexat et caedit. Sic enim pugnat, non quasi aerem caedens , sed daemones fugans: quique ob nimios profectus velut Dei jam in se participium habens, etiam adorari dicitur a filiis patris sui. Filios patris sui, quasi in Morali loco, possumus fi
Abbreviated transcription (Latin):
similis esse alicui seminũ. Cuius natura hȩc
est: ut cũ iactũ fuerit int̾ram: regenera¬
tũ inspicã uł quancũq aliam sui generis
speciem multiplicit̾ diffundat᷑. & tanto cu¬
mulatius qͣnͣto uł peritus agricola plusse¬
minib laboris impenderit. uł beneficiũ
t̾rȩ fȩcundioris indulserit. sic qͥppe efficit᷑:
ut culturȩ diligentia exiguũ semen uerbi
causa sinapis: qđ est minimũ om̃iũ. effi¬
ciat᷑ maiꝰ om̃ib holerib. & fiat arbor. ⁊¬
ita ut ueniant uolatilia cęli & habitent
in ramis eiꝰ. Ita & hic sermo qͥ nunc nob̾
ex diuinis uoluminib recitatus est: si
peritũ inueniat & diligentẽ colonũ. cũ
primo attactu uideat᷑ exiguus & breuis.
ut cȩꝑit excoli & spũalit᷑ retractari: cres.¬
cit in arborem. in ramos & inuirgulta dif¬
fundit᷑: ita ut possint uenire disputato¬
ꝙ rethores huiꝰ mundi. qͥ uelut aues cȩli
leuib pennis uerborũ duntaxat pom¬

Expanded text:
us natura haec est, ut cum iactum fuerit in terram, regeneratum in spicam, vel in quamcunque sui generis speciem, multipliciter diffundatur, et tanto cumulatius, quanto vel peritus agricola plus seminibus laboris ?: i--  penderit, vel beneficium terrae foecundioris indulserit. Sic ergo efficitur, ut culturae diligentia exiguum semen, verbi causa sinapis, quod est minimum omnium, efficiatur maius omnibus oleribus, et fiat arbor, ita ut veniant volatilia caeli, et habitent in ramis eius. Ita et sermo qui nobis ex divinis voluminibus legitur, si peritum inveniat et diligentem colonum, cum primo attactu inveniatur exiguus et brevis, ut coeperit excoli, et spiritualiter retractari, crescit in arborem, in ramos et in virgulta diffunditur, ita ut possint venire disputatoet rhetores huius mundi, qui velur aves caeli levibus pennis verborum duntaxat pom
Abbreviated transcription (Latin):
quunt᷑. ibi congregant thesauros suos ubi
tinea ex t̾minat: & ubi fures effodiunt
& furant᷑. Sed & ciuitatem solis edificant
pat̾ mentes: que ad hoc factȩ sunt ut ui¬
deant dm̃. ꝓspicit tam̃ immineri sibi
bellũ & maturũ gentis suȩ affuturum

Expanded text:
thesaurizat ubi tinea demolitur, et fures effodiunt et furantur . Civitatem quoque Solis aedificat, pat mentes, quae factae sunt ut videant Deum. Prospicit tamen imminere sibi bella et maturum gentis sua
Abbreviated transcription (Latin):
S nos. Primooiniũ requirere uolo. quis. ẽ.
rex inȩgypto qui scit ioseph: & quis. ẽ.
qui nescit. Dũ enĩ ille regnaret qͥ sciebat
ioseph: non referunt᷑ afflicti. eẽ. filii isrł neq
inluto & latere consumpti. neq masculi
eorũ necati. & feminȩ uiuificatȩ. Sed cũ¬

Expanded text:
. Primum requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere consumpti; neque masculi eorum necati, et feminae vivificatae; sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
liberi. ne forte dicat᷑ eis. Qui alios doces.
te ipsũ ñ doces: Uerũ qm̃ diuina scriptu
ra ñ solũ sacram̃torũ debet scientiã conti-¬
nere. uerũ etiã mores gestaq informare
discentiũ. sic enĩ & sapientia ꝑ salomonẽ
dicit. describe tͥ hȩc duplicit᷑ & triplicit̃
incorde tuo. & arca quȩ construebat᷑ a
Noe bicamerata & tricamerata fieri ui¬
bet᷑: conem᷑ & nos postea quã duplicit᷑
ista ꝓut pocuimꝰ sentire descripsimꝰ. id est
scđm hystoriã & scdđ̾m mysticũ intelle.¬
ctũ: nunc in qͣntũ reciꝑe locus potest:÷
etiã moralem in eo discutere sermonẽ.
ut scripturarũ studiosi ñ solũ qͥd in aliis uł
abaliis gestũ sit: sed etiã ipsi intra se qͥd gere-¬
re debeant doceant᷑. Iudas confessio int̾p̃tat᷑
Quigͦ uł peccata sua confessus penitentiã

Expanded text:
liberi, ne forte dicatur eis: Qui alios doces, liberi, ne forte dicatur eis: Qui alios doces, te ipsum non doces . 6. Verum quoniam Scriptura divina non solum sacramentorum debet scientiam continere, verum etiam mores, 15 gestaque informare discentium sic enim et Sapientia per Salomonem dicit, Describe tibi haec dupliciter et tripliciter in corde tuo : et arca quae construebatur a Noe, bicamerata et tricamerata fieri jubetur, conemur et nos, posteaquam dupliciter ista, pro ut potuimus sentire, descripsimus, id est, secundum Historiam et secundum Mysticum intellectum, nunc in quantum recipere locus potest, jam Moralem, in eo discutere sermonem, ut Scripturarum studiosi, non solum quid in aliis, vel ab aliis gestum sit, sed etiam ipsi intra se, quid gerere debeant, doceantur. Judas, confessio interpretatur: qui ergo, vel peccata sua confessus poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ordine & ratione iam diximꝰ & eadẽ fre¬
quentius in eisdẽ locis repetere absurdũ ui.¬
det᷑. Dentes gͦ eiꝰ suꝑ lac candidi erunt: ii qui
fortem & solidũ uerbi di cibũ mandere &
cõminuere ad summã subtilitatẽ dentib pos
litate sumendi exercitatos habent sensus ad
discretionẽ boni & mali. De imꝑfectis autẽ
corinthiis dicit. Lac uobispotũ dedi ñ escã.
nondũ enĩ poteratis. Suꝑ eos qͥ lacte alunt᷑.
dentes eiꝰ sunt candidi id ẽ. iiqͥ ꝑfectũ cybũ
caꝑe possunt & comedere. suꝑ illos sunt qͥ¬
tanquã paruuli adhuc lacte indigent. De¬
niq & inlege ea animalia quȩ ruminant &
sũptũ cibũ addentes denuo reuocant: qͦ
subtilit̾ minutatimq sustentationi corpo¬
ris tradant: munda. ẽẽ animalia designant᷑:
Aptissime sane etiã candidos dentes eiꝰdicit.
Om̃s enĩ qui ꝑfecti sunt & qͥ scripturarũ cy-¬
bos dignis & competentib int̾p̃tationib ex¬
didi debent. ẽẽ & puri: atq ab omĩ malo

Expanded text:
ordine et ratione diximus, et eadem frequentius in his locis repetere absurdum videtur. Dentes ergo ejus super lac candidi erunt hi qui fortem et solidum verbi Dei cibum mandere et comminuere ad summam subtilitatem dentibus posui pro possibilitate sumendi exercitatos habent sensus ad boni discretionem et mali . De imperfectis autem Corinthiis dicit, Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis . Haec super eos qui lacte aluntur: Dentes eorum sunt candidi, id est, hi qui perfectum cibum capere non possunt, et comedere super illos, qui tanquam parvuli adhuc lacte indigent. Denique et in lege ea animalia quae ruminant , et sumptum cibum ad dentes denuo revocant, quod subtiliter minutatum, sustentationi corporis tradunt, munda esse animalia designantur. Aptissime sane etiam candidos dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, et Scripturarum cibos dignis et competentibus interpretationibus exdidi debent esse et puri, atque ab omni macula
Abbreviated transcription (Latin):
riam ꝑtinet : uidet᷑ illud eorũ culpare c̃õ¬
missum. qͦd eminor filiũ sychem qͥ post
sororis eorũ concubitũ familiȩ isrł uolue-
me fecistis in hoc mundo. Maledictũ eorũ
furori temeritatiq imp̃cat᷑. & diuiden
natio talis mͥ quȩdã posse uidet᷑ aptari: qđ
symeon &e leui scribarũ & phariseorũ iudai¬
Nũ tͥ hoc uidet᷑ dicere. Mundus ego sũ asangui.¬
ne iusti huiꝰ. mundus ego a sententia quã de¬
cernitis aduersus innocentẽ: Quia inira sua
neruauert᷑ taurũ. Requiro qͦs homines occi¬
derunt. cũ certũ sit ante passionẽ dñi nemine
credentiũ. eẽ punitũ. nͥ si forte qͥs ipsis ascri¬

Expanded text:
riam pertinet, videtur illud eorum culpare commissum, quod Emmor filium Sychem, qui post sororis eorum concubitum, familiae Israel voluerame fecistis in hoc mundo . Maledictum ergo eorum furorem temeritate imprecatur, et dividendnatio talis mihi quaedam posse videtur aptari, quod Symeon et Levi Scribarum et Pharisaeorum JudaiNon tibi hoc videtur dicere, Mundus ego a sanguine justi hujus : mundus ego a sententia, quam decernitis adversum innocentem? Quia in ira sua, runt homines. Requiro quos homines occiderunt, cum certum sit ante passionem Domini, nominem credentium esse punitum: nisi forte quis ipsis adscri
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ. ẽ. & initiũ filiorũ. sicut & ꝓpħa dicit.
srł pͥmogenitus m̃s. Primis nanq illis
data sunt eloquia di. Qđ aut̃ durus fuerit
ille popłs & temerari: scripturȩ denunciant.
Dieit enĩ de eis ꝓpħa. Om̃e qđ loquit᷑ popłs
hic: durũ. ẽ. Ꝙ itẽ alibi deipsis dr̃. Uos semꝑ
dura ceruice &e incircuncisi corde. Patriuͦ
dõ irrogauit iniurias. cũ conuertit ad eũ
dorsũ : & ñ faciem suã. Thorũ autẽ concu-¬

Expanded text:
nitus est, et initium filiorum sicut et Propheta dicit: Israel primogenitus meus . Primis namque illis data sunt eloquia Dei. Quod autem durus fuerit ille populus et temerarius, Scripturae denunciant: dicit enim de eis Propheta, Omne quod loquitur populus hic, durum est . Et item alibi de ipsis dicit: Vos semper dura cervice, et non circumcisi corde . Patri vero Deo irrogavit injurias, cum convertit ad eum dorsum suum, et non faciem suam . Thorum autem concu
Abbreviated transcription (Latin):
I meorũ. durus inconuersatione. & duras tege¬
merariꝰ contumelias ir rogasti. tanquã ñ effer aqͣ¬
Suescas. Ascendisti enĩ suꝑ cubile patris tui.
meũ polluisti thorũ ubi ascendisti incestus.
Hystoria neminẽ latet. qͦmͦ ruben inconcubi¬
nã patris efferbuerit flamma libidinis: &
pat̾nũ maculauerit thorũ. Sed qđ ininitiis
laudis ei aliqͥd uidet᷑ ascribere dicens. tu
uirtus mea: iccirco fit ut grauiꝰ notet᷑ incri.¬
mine. Qui cũ uirtꝰ patris haberet᷑ & initiũ
filiorũ: nescit seruare reuerentiã patri. Qua
taui uineã fructiferam. totã ueracem. Quo.¬

Expanded text:
m meorum, durus conversatione, et durus, temerarius: contumelias irrogasti, tanquam aqua non effervescas. Ascendisti enim super cubile patris tui, tunc polluisti thorum, ubi ascendisti . Incesti historia neminem latet, quomodo Ruben in concubinam patris sui efferbuerit flamma libidinis, et paternum maculaverit thorum . Sed quod in initiis, laudis ei aliquid videtur adscribere, dicens, Tu virtus mea, idcirco 25 ut gravius notetur in crimine, qui cum virtus patris haberetur, et initium filiorum, nescit servare reverentiam patri; qualtavi vineam frugiferam, totam feracem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
te si moriat᷑ iosephid. ẽ. si mortificationẽ
xp̃i incorpore cuosuscipias. & mortifices
mebra tua peccato. tunc inte multiplicant᷑
filii isrł. filii isrł sensus boni & spũales¬
centur: sensus sp̃s crescunt. & cotidie mo¬
rientib inte uitiis: uirtutũ mimerus
auget᷑. sed & t̾ra te multiplicat inoꝑib
bonis. quȩ ꝑ officiũ corporis ministiant᷑.¬

Expanded text:
te si moriatur Joseph, id est mortificationem Christi in corpore tuo suscipias, et mortifices membrum tuum peccato, tunc in te multiplicantur filii Israel, id est sensus boni et spiritualescentur, sensus animae crescunt, et morientibus in te vitiis, virtutes augentur, et terra et multiplicat in operibus bonis, quae per officium corporis ministrant
Abbreviated transcription (Latin):
aptabit᷑ huic loco my stica expositio: inqua
de catulo leonis hec scribit: qđ cũ fuerit¬
natus. trib dieb ac trib noctib dormi.¬
at. tũ de inde patris fremitu uł rugitu
tanquã treme factus cubilis locus susertet
catulũ dormientẽ. Iste gͦ catulus ascendit
ex germine. Exgermine enĩ natus. ẽ. Non ex.
semine s exuirgine absq concubitu uiri
& absq semine naturali nascit᷑ xp̃c: uelut
uirgultũ siue ramꝰ. in qͦmanifestissime ce

Expanded text:
aptabitur huic loco mystica expositio, in qua aptabitur huic loco mystica expositio, in qua de catulo leonis haec scribit, Quod cum natus fuerit, tribus diebus ac tribus noctibus dormiat: tum deinde patris fremitu vel mugitu, tanquam tremefactus cubilis locus, suscitet catulum dormientem. Iste ergo catulus ascendit ex germine: ex Virgine enim natus est, non ex semine, sed ex virgine absque concubitu virili, et absque semine naturali Christus. Velut virgultum, sive ramus, 9 in quo manifestissi
Abbreviated transcription (Latin):
lodurꝰ refert᷑ adiudã. nͥ abusiue dicamꝰ
teris contribulib filios uida. Catulus le.¬
ñ iam concludim᷑. s pęne excludimꝰ. Nam ca-¬
tulũ leonis si ponamꝰiudam dici posse ꝓuir¬
tute bellandi. quomͦ exponit᷑ qđ de ger-¬
mine eiꝰ dr̃ ascendisse Germen aute hic
ingreco baacton dicte. qđ magis uirgultũ
uł ramꝰ siccus int̾p̃tat᷑. qͥ de radice repullula.¬
re uł deipso robore arborissolet. Ex qͦ gͦ uir.¬
gulto uł ex qͦ ramo uidas ascendisse dr̃. uł
leonis ita ut quęrat᷑ qͥs eũ suscitet. nͥ forte
aliqͥs uim faciens uelit ita asseuerare exger.¬
mine ꝓcessisse uidã id÷ ut suꝑiꝰ diximꝰ uł
ex uirgulto uł exramo qͦd de ipsa patris
fortitudine & uirtute significet. quiq
uirtutis confidentia recubet & quiescat
ut leo & ut catulus leonis. nec eũ ausus
sit aliqͥs suscitare dũ ꝓ magnitudine ui-¬
riũ & potentia bellorũ suscitare eũ nullus
audeat ad pͣlia: Sed multo conuenientiꝰ

Expanded text:
lo durius refertur ad Judam, nisi abusive id dicamus, is caeteris contribulibus, filios Juda. 2. Catulus lenon jam concludimur, sed pene excludimur; nam catulum leonis si exponamus, Judam dici posse pro virtute bellandi, quomodo exponetur, quod de germine filius dicitur ascendisse? Germen autem hic in Graeco βλαστὸν dicitur, quod magis virgultum, vel ramus recte interpretatur, qui de radice repullulare, vel de ipso robore arboris solet. Ex quo ergo virgulto, vel ex quo ramo Judas ascendisse dicetur,leonis, ita ut quaeratur, quis eum suscitet? Nisi forte aliquis vim faciens, velit ita adseverare: Ex germine processisse Judam, id est, ut superius diximus, ex virgulto vel ex ramo, quod de ipsa patris fortitudine et virtute significet: quique virtutis confidentia recubet et quiescat, ut leo et ut catulus leonis; nec eum ausus sit aliquis suscitare, dum pro magnitudine virium, et potentia beatorum suscitare eum nullus audeat ad praelia. Sed multo convenientius
Abbreviated transcription (Latin):
referri. qͥ regnũ gentis illius administrantes:
inimicorũ terga domuer̃. S & in xp̃o cõpe.¬
tent᷑ accipit᷑. qͥ a fr̃ib suis id ẽ. abapłis quos
ipse fr̃s in euangłio nominauit merito col¬
laudat᷑. Inmici uͦ ei suꝑ quorũ dorsa manꝰ eiꝰ
.ẽ.: illi intelligunt᷑. qͦs pat̾ ꝓmittit sub pe.¬
donec ponã inimicos tuos sub pedib tuis.
Sunt gͦ inuicidonec increduli sunt & infi¬
deles: & idõ cedunt᷑ in t̾go. Qui p̾ea quã con-¬
uersi fuerint : efficiunt᷑ fr̃s: & collaudant.
eũ qͥ eos in adoptionẽ patris uocatos: sibi &
coheredes fecit & fr̃s. Bene aut̃ terga inimi¬
corũ cedi cdx a xp̃o. Om̃s enĩ qͥ adorabant
ydola t̾ga dabant dõ: sic̃ & ꝑ ꝓpħam dñs¬
exꝓbrat dicens. qͥa conuerterunt adme
dorsa sua & ñ faciem. Hȩc oͦ dorsa ꝗedit.
ut conuersi aliquando tgadent idolis:
& faciem erigant᷑ d dm̃. & faciant hoc qđ
inconsequentib scriptũ. ẽ. & adorent te

Expanded text:
referri: qui regnum gentis illius ministrantes, inimicorum terga domuerunt. Sed et in Christo competenter accipitur, qui a fratribus suis, id est, ab Apostolis, quos ipse fratres in Evangeliis nominavit , merito collaudatur. Inimici vero ejus, super quorum dorsa manus ejus est, illi intelliguntur, quos Pater promittit se sub peponam inimicos tuos sub pedibus tuis . Sunt ergo inimici, donec increduli sunt et infideles, et ideo caeduntur in tergo, qui posteaquam conversi fuerint, efficiuntur fratres, et collaudant eum, qui eos in adoptionem Patris vocatos, sibi et cohaeredes fecit et fratres. Bene autem terga mimicorum caedi dixit a Christo: omnes enim qui adorabant idola, terga dabant Dexprobrat, dicens: Quia converterunt ad dorsa sua, et non faciem . Haec ergo dorsa caedit, ut conversi aliquando terga dent idolis, et faciem erigant ad Deum, et faciant hoc quod in consequentibus scriptum est: Et adorent te
Abbreviated transcription (Latin):
ris testam̃ti ponat᷑: paulus edoeuit dicens.
Abraam duos filios habuit. Unũ de ancilla:
& unũ de libera. Hec aut̾ẽ sunt duo testa.¬
m̃ta. Inquo agar quȩ concubina fuit. in
ueteris testam̃ti ponit᷑ tipo. Una & eni̾erat
ꝑfecta. columba genitricis suȩ quȩ uirgo.
Ruhen int̾ptatus . ẽ. amaioribꝰ. filius qͥuidet᷑.
hoc. ẽ. uisibilis & carnalis. ipse credo de qͦ dic̃
is qͥ uidet᷑ nr̃ homo corrumpit᷑. sed qui intꝰ
est renouatur. hunc eundemq qͥuidet᷑ ex¬
ceriorem hominẽ appellans. & iterũ dic̃. qͥa
g om̃is homo in hoc mundo carnalit̾ uiuit.
& sed̾m carnem mouet᷑. & pͥmꝰ. ẽ. carnalis motꝰ
inconcupiscentia libidinis. Qui cũ pͥmȩ ui-¬
uentutis tempus obsederit: durũ & teme¬¬
rariũ simul && lasciuum uiuenẽ reddit.
ascendentem etiã suꝑ cubile patris&e pollu¬
entem thorũ pat̾num. id ẽ. etiã p̃cepta &
nos lexquedam naturalis. quȩ arguit unũ¬
quenq peccantem. & malũ ei. eẽ. suggerit

Expanded text:
dicens: Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera: haec autem sunt Testamenta , in quo Agar, quae concubina fuit, in veteris Testamenti ponitur typo. Una etenim erat perfecta columba 26 genitrixve, quae virgo Ruben interpretatus est majoribus, filius qui videtur, hoc est, visibilis et carnalis: ipse credo, de quo dicqui videtur, noster homo corrumpitur; sed qui intus est, renovatur . Hunc eundem qui videtur, exteriorem hominem appellat. Et iterum dicit: Quia Ergo omnis homo cum in hoc mundo carnaliter vivit, et secundum carnem movetur: et primus est carnalis motus in concupiscentia libidinis, cui jam primae juventutis tempus obedierit, durum et temerarium simul, et lascivum hominem reddit, ascendentem etiam super cubile patris et polluentem thorum paternum, id est, etiam praecepta et nos lex quaedam naturalis, quae arguit unumquemque peccantem, et malum ei esse suggerit,
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ. Uidetur & ꝑ ipsos triꝑtitus iste motus¬
Sudam irȩ uł furoris speciem tenet sy meon.
qͥ & ipse exfuroris eiꝰ demonstrat᷑ op ꝓbrio.
Terciam formã motꝰ irrationabilis tenet &¬
leui: qͥppe cui etiã legem seruare pessimũ ẽ.
Has gͦ tresspeties uidetur mͥ om̃is ꝓpe anima
quȩ in hunc mundũ uenit pͥmis motib cul.¬
pabilit̾ agere. usqueqͦ peccatorũ uitiis pͥgra¬
uata: & malorũ societate fessa: ad locũ possit
pęnitentiȩ ꝑuenire. Iudas enĩ pꝰ hȩc sequit᷑.
qͥ purget confessione peccata. qͥa iudas confes.¬

Expanded text:
 videtur, et per ipsos tripartitus iste motuSecundam irae vel furoris speciem tenet Symeon, quae et ipsa ex furoris ejus demonstratur opprobrio. Tertiam formam motus rationabilis tenet Levi, quippe cui etiam legem servare commissum est. Has ergo tres species videtur mihi omnis prope anima, quae in hunc mundum venit, primis motibus culpabiliter agere, usquequo peccatorum vitiis praegravata, et malorum satietate defessa, ad locum possit poenitentiae pervenire. Judas enim post hoc sequitur, qui purget confessione peccata, quia Judas
Abbreviated transcription (Latin):
Sniant ea quȩ reposita sunt ei. ł ut inaliis
Sexemplarib habet᷑. donec ueniat is cui re¬
positũ ẽ: & ipse erit expectatio gentiũ.
Hic locus manifeste refert᷑ adiudã. Constat
enĩ usq ad natiuitatẽ . xp̃i ñ defecisse pͥnci.¬
pes exgenere uidȩ. nec duces defemorib eiꝰ.
usq adherodem reg̾e: qͥ scđ̾m fidẽ hystoriȩ
quã iosephus scribit alienigena fuisse. &
ꝑ ambitionẽ in regnũ uideorũ dr̃ irrepsis.¬
se. Statim gͦ ut hoc factũ. ẽ. & ut defecit
dux defemorib uidȩ: aduenit ille cui erat
dam. Siuͦ qͥs in om̃ib cupiat cursũ utriꝰq
expositionis aptare : potest extorquere
fortassis. ut etiã de xp̃o hec hoc mͦ uide.¬
antur intelligi. qͥa ñ deficiet pͥnceps ex
iuda: idẽ. hic qͥ post resurrectionẽ eiꝰ eo.

Expanded text:
ut in aliis exemplaribus habetur, Veniat cui repositum est et ipse erit exspectatio gentium . Hic locus manifeste refertur ad Judam: constat enim, usque ad nativitatem Christi non defecisse principes 10 ex genere Judae, nec duces de femoribus ejus, usque ad Herodem regem, qui secundum fidem historiae, quam Josephus scribit, alienigena fuisse, et per ambitionem in regnum Judaeorum dicitur irrepsisse. Statim ergo ut hoc factum est, et ut defecit dux de femoribus Judae, advenit ille cui regnudam. Si vero quis in omnibus cupiat cursum utriusque expositionis aptare, potest extorquere fortassis, ut etiam de Christo haec hoc modo videantur intelligi: Quia non deficiet Princeps ex Juda, id est, hi qui post re
Abbreviated transcription (Latin):
insacro scõ germine: & acontagio humani
& carnalis seminis excusat᷑. Recũbens dor.¬
misti sic̃ leo. & sic̃ catulus leonis. Manifeste
recubuisse & dormisse dictũ de passione
mortis ostendit᷑. Sed uideamꝰ. quare ut
leo & ut catulus leonis dormit. De catuli qͥdẽ
somnoiam fuꝑiꝰ dictũ. ẽ: qđ ualde conueni¬
ent̾ aptat᷑ xp̃o. qui trib dieb & trib no.¬
ctib in corde t̾rȩ sepultus: somnũ mortis
impleuit. Vt leo autẽ: hoc mͦ debere intel¬¬
ligi arbitror. Mors xp̃i: oppressio & tri¬
umphꝰ demonũ fuit. Omnẽ nanq prȩdã
ꝗͣ leo ille contrariꝰ inuaserat ꝓstͥtͣo hõe & de¬
iecto: hic leo eripuit. Deniq rediens ab inferis.
debellans. & destrux̃ eũ qͥ habebat mortis imn¬
ꝑiũ: & uelut catulus leonis die t̾cia suscitat᷑.¬
S Quis suscitabit eũ:ͣ Recte quasi inquirentis ꝓ.¬

Expanded text:
germine, et a contagio carnalis et humani seminis excusatur. Recumbens dormisti ut leo, et sicut catulus leonis. Manifeste recubuisse et dormisse, dictum de passione mortis ostenditur. Sed videamus quare ut leo, et ut catulus leonis, dormit. De catuli quidem somno jam superius dictum est, quod valde convenienter adaptatur Christo, qui tribus diebus et tribus noctibus in corde terrae sepultus, somnum mortis implevit. Ut leo autem, hoc modo debere intelligi arbitror: Mors Christi oppressio et triumphus daemonum fuit, omnem namque praedam, quam leo ille contrarius invaserat, prostrato homine et dejecto, hic leo noster eripuit: denique rediens ab inferis, debellans, et destruxit eum, qui habebat mortis imperium . Et velut catulus leonis, die tertia suscitatur. Quis suscitabit eum? Recte quasi inquirentis pr
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ eorũ. & benedix̃ illos. unũquenq scd̃m
benedictionẽ suã benedix illos. Cȩcerũ in
initiis ubi conuocat eos pat̾: n quasi adbe¬
nedictionẽ conuocat. sed ita scriptũ. ẽ. Uoca¬
uit autẽ iacobfilios suos: & dix̃. Congre¬
gamini ut annunciem uob̾ quȩ occursura
sunt uob̾ innouissimis dieb. Qđ utiq ma

Expanded text:
pater eorum, et benedixit illos, unumquemque secundum pater eorum, et benedixit illos, unumquemque secundum benedictionem suam benedixit illos . Caeterum in initiis, ubi convocat eos pater, non quasi ad benedictionem vocat, sed ita scriptum est: Vocavit autem Jacob filios suos, et dixit: Congregamini ut annunciem vobis, quae occursura s
Abbreviated transcription (Latin):
gulis quibꝰq locis ubi scri.¬
ptura de duodecĩ patriar.¬
chis cõmemorat. multa
sit in ipsa ordinis conscri.¬
ptione diuersitas. Aliꝰ ordo
ẽ. inipsa eorũ natiuitate conscriptꝰ. aliꝰ cũ t̾rã¬
egyptiuna cũ patre suoisrł & sobole poste¬
ritatis referunt᷑ intrasse. aliꝰ nc̃ cũ benedicti.¬
onesobitu parentis excipiunt. alius cũ egres¬
sȩ de ȩgypto tribus uł indeserto cõmemo
maledictionib statuuntur. alius etiã cũ di-¬
uisionẽ t̾rȩ hȩreditatis sorte suscipiunt.
Et intantũ ordo iste uariat᷑: ut interdũ qͥdã
exipsis neascripti inueniant᷑ innumero. Qđ
utiq certũ ẽ. ñ absq aliqua ratione uariari.
& extare. causas ꝓbabiles. quib inalio loco
ille ꝓferatur. in alio uͦ alius ꝓferatur. Sed
benedictionib quas mortis tempore a pa-¬
tre suscipiunt continent᷑. Quȩ quidẽ bene-¬
dictiones exeo fortasse solumꝰ appellari poter̃
qd innouissimis dr᷑. Et hȩc locutus .ẽ. illis

Expanded text:
gulis quibusque locis, ubi Scriptura de duodecim Patriarchis commemorat, multa est in ipsa ordinis conscriptione diversitas. Alius ordo est in ipsa eorum nativitate conscriptus : alius cum terram Aegypti una cum patre suo Israele et sobole posteritatis referuntur intrare : alius nunc, cum benedictiones obituri parentis excipiunt : alius cum egressae de Aegypto tribus, vel in deserto commemormaledictionibus statuuntur . Alius etiam cum divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt , et in tantum ordo iste variatur, ut interdum quidam ex ipsis nec adscripti inveniantur in numero, quod utique certum est, non absque aliqua ratione variari, et existere caussas probabiles, quibus in illo loco ille praeferatur, in alio vero alius praeponatur. Sed benedictionibus quas mortis tempore a patre suscipiunt, continentur: quae quidem Benedictiones, ex eo fortasse solummodo appellari poterunt, quod in novissimis dicitur: Et haec locutus est illis
Abbreviated transcription (Latin):
in .iii. dieb suscitabo illud. Hoc autẽ dicebat
de tẽplocorporis sui. Quia gͦ & ipse se dic̃sus.¬
citare sp̃m suũ. & ds̃ illũ dr̃ suscitasse: recte
stupet ꝓpħa & tantȩ patris & filii unitatis
dic̃. Quis suscitabit eũ: Nondeficiet pͥncep

Expanded text:
autem dicebat de templo corporis sui . Quia vero ipse dicit, suscitasse templum suum, et Deus illum dicitur suscitasse: recte Propheta stupore tantae Patris et Filii unitatis, dicit, Quis suscitabit eum? 3. Non deficiet Princep
Abbreviated transcription (Latin):
re & serie uerborũ. neq benedictiones
tantũ. neq futurorũ sola pͣnunciatio:
quȩdã abeis gesta notabilit̾ arguunt᷑.
Quȩ res nob̾ & triꝑtitam ut in aliis fecimꝰ
explanationis materiã subicit. ita ut bene.¬
dictiones hy storiȩ locũ seruent. ꝓpħia uͦ
mysticũ atq dogmaticũ. inorũ correptio &¬

Expanded text:
dictiones tantum, neque futurorum sola praenunciatio, quaedam ab eis gesta notabiliter arguuntur. Quae res nobis et tripartitam, ut et in aliis fecimus, explanationis materiam subjicit, ita ut benedictiones Historiae locum servent: prophetia vero Mysticum, atque dogmaticum: morum correptio
Abbreviated transcription (Latin):
clamare. Sanguis illius suꝑ nos. & suꝑfilios
nr̃os. & incupiditate sua subneruauert᷑
taurũ. Taurũ appellari filiũ dilegimꝰ in
scripturarũ figuris. In euangłiis nimirũ:
ubi scriptũ. ẽ. ex ꝑsona filii senioris dicentis
adpatrem. Ego semꝑ tecũ fui. & mandatũ
tuũ nunquã p̾teriui. & nunquã dedisti mͥ
hedũ: ut cũ amicis meis epularer: Cum
autẽ uenit filius tuus hic iumor:⁊ qͥ dila.¬
pidauit omnẽ substantiam: occidisti illi ui¬
tulũ saginatũ. Istũ gͦ taurũ siue uitulũ
consilio suo scribȩ & pharisei subneruas.¬
se dicunt᷑: quorũ maledictus furor qͥa
temerarius. ẽ. & ira illorũ quia indurata. ẽ¬
S Diuidam illos iniacob: & disꝑgam illos in
Sifrł. Uidendũ. ẽ: ne force diuisio ista
quȩ hic cominemorat᷑ talis sit: qualis &
dñs serui illius diuidet eũ partemq illius
cũ infidelib ponet. Uł certe ut audiui qͦn¬
dam ex sc̃is patrib disserentem. quia diuisio

Expanded text:
amare, Sanguis illius super nos et super filios nostros . Et in cupiditate sua subnervaverunt taurum. Taurum appellari Filium Dei, legimus in Scripturarum figuris, in Evangelio nimirum, ubi scriptum est bis sub persona filii senioris dicentis ad patrem, Ego semper tecum fui, et mandatum tuum nunquam praeterii, et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer: cum autem venit filius tuus hic junior, qui dilapidavit omnem substantiam, occidisti illi vitulum saginatum istum . Ergo taurum, sive vitulum consilio suo Scribae et Pharisaei subnervasse dicuntur, quorum maledictus furor, quia temerarius est: et ira illorum, quia indurata est. Dividam illos in Jacob, et dispergam eos in Israel. Videndum est, ne forte divisio ista quae hidominus servi illius, dividet eum, et partem ejus cum infidelibus ponet . 28 Vel certe, ut audivi quemdam ex sanctis patribus disserentem, quia divisio
Abbreviated transcription (Latin):
in eo quod scribitur. Et audiuit uocem dñi
dicentis: quem mittam & quis ibit adpo¬
płm istum. & transgrediens modica ꝑuenit
usq ad locum in quo scribitur pete tibi

Expanded text:
eo quod scriptum est: Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? et transgrediens modica, pervenit usque ad locum in quo scribitur: Pete tibi
Abbreviated transcription (Latin):
scribant᷑ in pectore ex his quȩ sequunt᷑ in¬
tellige. Ante quã peccatũ faciam. nulla
incorde meo peccati imago uersat᷑. Cũ aut̃
conscientia peccati imagine sũpserit: ha.¬
heoforma illuis. & semꝑ ante oculos cordis
mei delicti pompa depingit᷑. & si qͥdem. eet.
peccatũ meũ atram̃to conscriptũ: forsitan
delerem illud. Nunc aut̾e scriptũ: ẽ. instilo
ferreo. & inungue adamantino sculptũ . ẽ.
suꝑ pectus cordis mei. ut ante tribunal
uenia & compleat᷑ illud qͦd axp̃o ꝓpħatũ¬
.e. Nichil absconsũ qđ n manifestabitur
& nichil occultũ qđ ñ palã fiet. Nudabit᷑
pectoris mei conscientia. & aꝑto corde
uidebunt᷑ littere peccatorũ quȩ instilo
ferreo inungue ad amantino sculptȩ st̃.¬
leget inpectore meo signatas imagines
peccatorũ. nichil eni absconsũ qͦd ñ reue¬

Expanded text:
scribuntur in pectore, ex his quae sequuntur inscribuntur in pectore, ex his quae sequuntur intellige. Antequam peccatum faciam nulla in corde meo peccati imago versatur: cum autem conscientia peccati imaginem sumpserit, habeo formam illius, et semper ante oculos cordis mei delicti pompa depingitur. Et siquidem esset peccatum meum atramento conscriptum, forsitan delerem illud: nunc autem scriptum est stylo ferreo in ungue adamantino, scriptum est super pectus cordis mei, ut ante tribunal veniam, et compleatur illud, quod a  Nihil absconsum, quod non manifestabitur, et nihil occultum quod non palam fiet . Nudabitur pectoris mei conscientia, et aperto corde, videbuntur litterae peccatorum, quae in stylo ferreo, in ungue adamantino sculptae sleget in pectore meo signatas imagines peccatorum 866 Nihil enim absconsum Al.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic aut̾e sequit᷑. Peccatũ uda conscriptũ: ẽ.
instilo ferreo. inungue adamantino sculp¬¬
tũ suꝑ pectus cordis eorũ. Qm difficile ẽ.
alique se malũ confiteri: idõ uidei qͥ exem
plaria ñ nulla falsarunt: etiã in hoc loco
ꝓ peccato uida peccatũ eorũ posuert̃. Sed
si figuralit consideres ut sepe ostendimꝰ ui.¬
dam. xp̃m nuncupari: forsitan peccatũ iu¬
dȩ peccatũ nr̃m. ẽ. qͥ credimꝰ in xp̃m. de tribu
uida & exeius scđm carn̾e stirpe nascentem.
Si aut̾e uolueris sacratius intelligere de ꝓdito¬¬
re uida dictũ. peccatũ uide scriptũ ẽ. instilo
ferreo. inungue ad amantino sculptũ suꝑ
pectus cordis eorũ: repugnabit ibi qͦd sequit᷑
eorũ. Igit᷑ ut supͣ diximꝰ suꝑ nos qͥ peccamꝰ
ista conueniunt. quorũ peccata ñ forin¬
secus alicubi conscribuntur. s in cordis con¬
scientia stilo ex arata ferreo sculyta un¬
gue ad amantino. Quia aut̾e peccata m̃a

Expanded text:
Sic autem sequitur: Peccatum Juda conscriptum est Sic autem sequitur: Peccatum Juda conscriptum est stylo ferreo, in ungue adamantino, sculptum super pectus cordis eorum . Quoniam difficile est aplaria nonnulla falsarunt etiam in hoc loco pro peccato Juda, peccatum eorum posuerunt. Sed si figuraliter consideres, ut saepe ostendimus Judam Christum nuncupari, forsitan peccatum Juda peccatum nostrum est, qui credimus in Christum de tribu Juda, et ex ejus secundum carnem stirpe nascentem. Si autem volueris sacratius intelligere de proditore Juda dictum, « peccatum Juda scriptum stylo ferreo in ungue adamantino, sabit tibi quod sequitur, « Eorum. » Igitur, ut supra diximus: super nos, qui peccamus ista conveniunt, quorum peccata non forinsecus alicubi conscribuntur, sed in cordis conscientia stylo exarata ferreo, sculpta ungue adamantino. Quia autem peccata nostra
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃ oꝑa manuũ suarũ. Om̃s phy losophi
qͥ uaria dogmata ꝓdidert̃ oms heretici qͥ au-¬
ctores ad alit credendũ de dõ miseris morta:¬
lib extiterunt. fecert̃ sibi idola. & animi uo-¬
luptatem putauer̃t dm̃. & conuersi ad orauer̃t
oꝑa manuũ suarũ. putantes uera. ẽe. quȩ firi.¬
xerant. Oñs gͥ t̾a de uisibili materia quã de
falsis dogiatib fingentes sibi deos: corripit
nunc sermo diuinꝰ dicens. Si facte sibi homo
deos & isti n sunt dii: ꝓpt̾ ea manifestabo illis
in tempore isto õp manuũ mearũ. ostendã
illis uirtutem meã. In quo tempore nisi isto qͦ
saluator ñr assumpsit corpꝰ humanu: & sci.¬
ent qͥa egdꝰ dñs. De inde alia sequit᷑ ꝓpħia.
quã nescio quare apud septuaginta ñ inue¬¬
nientes incęt̾is editionib quȩ cũ hebreo con-¬
sentiunt sermone repꝑimꝰ. quȩ plena : ẽ. ne-¬
cessariis reb & tam utilib: ut possit si animꝰ
fuerit attentus auiciis reuocare lectorem.

Expanded text:
verunt opera manuum suarum. Omnes philosophi qui varia dogmata prodiderunt, omnes haeretici qui auctores ad aliter credendum de Deo miseris mortalibus exstiterunt, fecerunt sibi idola, et animi  conversi adoraverunt opus manuum suarum, putantes vera esse quae finxerant. Omnes igitur tam de visibili materia, quam de falsis dogmatibus fingentes sibi deos, corripit nunc sermo divinus dicens: Si faciet sibi homo deos, et isti non sunt Dii; propterea manifestabo illis in tempore isto opus manuum mearum, ostendam illis virtutem meam : in quo tempore, nisi in isto, quo Salvator noster assumpsit corpus humanum? Et scient quia ego sum Dominus. Deinde alia sequitur prophetia quam nescio quare apud Septuaginta non invenientes in caeteris editionibus, quae cum Hebraeo consentiunt sermone reperimus, quae plena est necessariis rebus, et tam utilibus, ut possit, si animus fuerit attentus, a vitiis revocare Lectorem.
Abbreviated transcription (Latin):
cominant̾e quȩ tristia sunt: & ea de inceps
inferente quȩ lȩticia pbeant audientib. Dc¬
cidit & uuificat. ꝑcutit & sanat. ipse dolo.¬
rem facit & rursũ restituit Percussit. &
lectu pio considerans quȩ dicunt᷑: ingemis¬
cat & dicat. Dñe qͥs habitabit intab̾naculo
tuo. aut qͥs requiescet inmonte sc̃o tuo:.¬

Expanded text:
comminantem quae tristia sunt; et ea deinceps comminantem quae tristia sunt; et ea deinceps inferentem quae laetitiam praebeant audientibus. Occidit, et vivificat: percutit et sanat; ipse dolorem facit, et rursum restituit, percussit, etlectu pio considerans quae dicuntur, ingemiscat, et dicat: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ consumat fenu. ligna. uł stipulã. Ds qͥp.¬
pe ñr apud eos qͥ possunt intelligere diuina
ignis dr̃. eẽ. consumens. Et cũ dicat ꝓpƀ̾a
sumat. ł derelinquens de manifestiorib
intellectũ. Neq eni id qͦd ad imagin̾e & si.¬
militudine suã ꝑ manet: ignis iste consu.¬
mit. ñ ꝓpͥas creaturas. s suꝑ edificata. li¬
int̾ptandũ nimi sudoris: ut cũ pͥmis scđa
consentiant. Re ꝓmissiones legimꝰ. & post
ꝓsꝑa repente tristia p̾dicant᷑. Et retri.¬
buã in qͥt illis pͥmu duplices iniusticias
eorii. Necessario appositũ: e. pͥmũ. Primũ¬
qͥppe ꝓpt iniusticias torm̃ita ꝑ petim᷑. de.¬
inde ꝓpt̾ iusticia coronam. Neq eñi econ-¬
trario ante tribuenda sunt iusta & sic
reddenda peccata. ut cessantib bonis uicia
et̾na ꝑmaneant: s ante recipiemꝰ mala. &
deinde bona. ut sublatis uicis: uirtutes
ꝑ maneant inet̾nũ. Obserua omñe thesau-¬
rũ scripturarũ. & inuenies semꝑ dñm ea

Expanded text:
igna vel stipulam? Deus quippe noster apud eos qui possunt intelligere divina ignis dicetur esse consumens. Et cum dicat prophesumat: tibi relinquens de manifestioribus intellectum. Neque enim id quod ad imaginem et similitudinem suam permanet, ignis iste consumit, non proprias creaturas, sed superaedificata liinterpretandum nimii sudoris egens, ut cum primis secunda consentiant. Repromissiones legimus, et post prospera repente tristia praedicantur: Et retribuam, inquit, illis primum duplices injustitias eorum; necessario appositum equippe propter injustitias tormenta perpetimur, deinde propter justitiam coronamur. Neque enim econtrario ante tribuenda sunt justa, et sic reddenda peccata, ut cessantibus bonis vitia aeterna permaneant, sed ante recipiemus mala, et deinde bona, ut, sublatis vitiis, virtutes permaneant in aeternum. Observa omnem thesaurum Scripturarum, et invenies se
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ: & sic ñ modicũ nob̾ scrupulũ gene.¬
rant. & retribuã illis pͥmũ duplices inui-¬
Ssticias eorũ. & peccata ipsorũ inquib conta.¬
minauert̃ t̾ram mea̾: in morticinis ab omi.¬
Snationũ suarũ & in iniquitatib suis quib
impleuert hȩreditatem meã. Qđ ait pͥmu:
siue ñ intelligentes qͥdã qͦd scriptũ : ẽ. abstu¬

Expanded text:
diximus, et sic non modicum nobis scrupulum genediximus, et sic non modicum nobis scrupulum generant. Et retribuam illis primum duplices injustitias eorum, et peccata ipsorum in quibus contaminaverunt terram meam, in morticinis abominationum suarum, et iniquitatibus suis, quibus impleverunt haereditatem meam . Quod ait, primum, sive n
Abbreviated transcription (Latin):
duciam habemꝰ addm: & qͦd cunq petierimꝰ acci-¬
usquequo adꝑfectam maliciã mens ẽiꝰ corruit.
impiissimꝰ fr̃icida: animaduerte qͥd fecerit.
Egressus ẽ a facie dĩ: & habitauit int̾ra naid.
Si admalorũ coparatione uenias. melius. ẽ abs.¬
condi afacie dĩ: qua fugere eũ. In alio qͥppe
conscientiȩ uulnꝰ inflictũ tenebras & secreta ꝑ¬
quirens. leuare oculos ñ patit᷑ adcelũ: in alio aut̃
desꝑatione nata contumacia neglegit dm̃. Non
se absconderunt gͦ afacie mea.neq absconditȩ¬
sunt imquitates eorũ contra oculos meos. Hisuꝑ
& expiscatorib extracti sunt. Ne itaq suspi
tristia infert & dic̃. Neq absconditȩ sunt ini.¬
quitates eorũ contra oculos meos. Quȩ sequunꝰt᷑.
eñi intelligamꝰ ea nichilominꝰ de tribuendis
suppliciis ꝑtimescimꝰ siue uideant᷑ ñ haberi
cũ suꝑiorib quȩ depiscatorib & uenatorib

Expanded text:
duciam habemus ad Deum, et quodcumque petierimus, acciduciam habemus ad Deum, et quodcumque petierimus, acciusquequaque ad perfectam malitiam mens ejus corruerat: impiissimus fratricida animadvertit quid fecerit , « egressus est a facie Dei, et habitavit in terra Naid. » Si ad malorum comparationem venias: melius est a facie Dei abscondi, quam fugere eum. In alio quippe conscientiae vulnus infixum, tenebras et secreta perquirens, levare oculos non patitur ad coelum: in alio autem ex desperatione nata contumacia negligit Deum. « Non se absconderunt ergo a facie mea, neque absconderunt iniquitates eorum contra oculos meos: » hi, quo a piscatoribus extracti sunt. Ne itaque suspitristia infert: « Neque absconditae sunt iniquitates eorum contra oculos meos: et retribuam e superioribus, nihilominus de retribuendis suppliciis pertimescimus: sive videtur non haerere cum superioribus, quae de piscatoribus et venatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
putet bona. ẽe. quȩ nulla sunt dicens. Dicam
animȩ meȩ. Habes multa bona reposita.
cunt᷑ in maledicta t̾ra: s incęlestib regio¬
nib Thesaurizauit sibi int̾ra: qͥa int̾ra. ẽẽ.
thesauros arbitratus. ẽ Si qͥs aut̾e sublata
incęlo: ñ dr ei. Stulte hac nocte animã tua
repetunt ate: s uenientes uenatores & quȩ¬
rentes animalia de montib. de collib de ca.¬
uernis petrarũ. etiã illũ cũ eis parit̃ accipi.¬
ent deuenatione sullimi. & ad sullimiora
beatitudinis regna portabunt. Quia ocłi
mei suꝑ om̃s uias eorũ. Suꝑ om̃s uias istius modi
hominui qͥ inmontib conuersant᷑. in collib am.¬
bulant. in cauernis habitant petrar̾ũ: habet
oculos ds̃. Non se absconder a facie mea. Qui scĩ
sunt: ñ se abscondunt a facie dĩ. Qui niusti: abs.¬
condunt᷑ a facie eiꝰ. Adam ꝓtransgressione cȩle.¬
parady so post meridiem. & abscondit se. Sc̃s hoc

Expanded text:
putet bona esse quae nulla sunt, dicens: Dicam putet bona esse quae nulla sunt, dicens: Dicam animae meae: Anima, habes multa bona reposita: cuntur in maledicta terra, sed in coelestibus regionibus: thesaurizavit sibi in terra, quia in terra esse thesauros arbitratus est. Si quis autem, sublata in coelo, non dicitur ei: Stulte, hac nocte animam tuam repetent a te: sed venientes venatores, et quaerentes animalia de montibus, de collibus, de cavernis petrarum, etiam illum cum eis pariter accipient de venatione sublimi, et ad sublimiora beatitudinis regna portabunt. Quia oculi mei super omnes vias eorum . Super omnes vias istiusmodi hominum qui in montibus conversantur, in collibus ambulant, in cavernis habitant petrarum, habet oculos Deus. Non se absconderunt a facie mea. Qui sancti sunt, non se abscondunt a facie Dei; qui autem injusti, absconduntur a facie ejus. Adam post transgressionem coelelantis in 860 paradiso post meridiem, et abscondit se . Sanctus hoc