comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecta oꝑa ñ ꝑduxit. Sed sciendũ. ẽ
qͥa hȩc sẽꝑ eis eueniunt. qͥ dm̃ puro
ac simplici studio ñ sequunt᷑. Unde
recte subdit᷑. Congregatio enĩ hy¬
pocritȩ sterilis. Coepta enĩ bona ñ
amicteret: si hẏpocrita ñ fuisset
Congregant uͦ hỹ pocritȩ bona oꝑa.
sed eoꝵ sterilis. ẽ ipsa congregatio:
qͥa ꝑ hoc qđ agunt. fructũ reciꝑe in
ȩt̃na retributione ñ appetunt. foe¬
cundi & uirides in suis oꝑib huma¬
nis oculis uident᷑. sed in conspectu
occulti iudicis infoecundi & aridi
apparent. Sepe uͦ estu auariciȩ accen¬
si. eo maiora de se oꝑa humanis ocłis
ostendunt : quo ampliora sibi ab homi¬
nib offerri munera appetunt. Unde

Expanded text:
erfecta opera non perduxit. Sed sciendum est erfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
aliquib uicti errorib infirmant᷑.
Nongͦ intuendũ. ẽ si uineȩ floreant.
sed si flores ad partũ fructuũ conua¬
lescant. Quia mirũ ñ ẽ. siqͥs bona
inchoet. sed ualde mirabile. si inten¬
tione recta in bono oꝑe ꝑduret. Un¬
de fit plerunq. ut si inbono oꝑe re¬
cta intentio ñ tenet᷑ etiã hoc̃ ipsũ
opus qđ bonũ credit᷑ amictatur.
N ã qͦsdã sepe uidemꝰ t̾rena quȩ posse.¬
derant reliquisse. & nichil iã transi¬
toriũ quęrere. nullis ꝓhac uita iur-¬
giis admisceri. Cũ itaq hoc in se fi¬
delis anima ostendit: quasi oliua
florẽ ꝓtulit. Sed cũ quidã ex ta¬
lib rursus coeꝑint mundi głam
quã contẽpserant quȩrere. & t̾re¬
nis reb quas spreuisse uidebant᷑
in satiabilit̾ in hiare. uacare uir¬
giis. ꝓximoꝵ lȩsiones exquirere.
nimirũ ꝓiecit oliua florẽ quẽ ꝓpo¬
suit. qͥa rudim̃ta bonistudii ad p¬

Expanded text:
aliquibus victi erroribus infirmantur. aliquibus victi erroribus infirmantur. Non ergo intuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convalescant, quia mirum non est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est, si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus quod bonum creditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad p
Abbreviated transcription (Latin):
hominib uident ad exercenda hȩc
eadẽ oꝑa. uehem̃tius accendant᷑ h
manis placitura oculis agere anxii
student. & quasi in scõ stucdio ferue¬
scunt. Quid itaq istos. nͥ inflore est̾
contigit. qͦs humanȩ laudis appecito¬
a fructu alienos fecit: Unde & bene
subdit᷑. & quasi oliua ꝓiciens florem
suũ. Oliua qͥppe cũ in flore. ẽ. si im¬
moderata nebula tangit᷑: a plenitud¬
ne fructuũ uacuat᷑. & quotiens incdho¬
antes quiq bona oꝑa laudari ab aspies¬
coepint. atq in suis laudib delecta¬
r fit caligo incelligentiȩ incogitati¬
one. ut ia discernere nequeant qua
intentione quid faciant. & fructũ
pdunt opis uelut ex nebula fauoris
nde bene ꝑ salomonẽ dr̃. Mane sur¬
gamꝰ ad uineas. uideamꝰ si floruit
uinea si flores fructꝰ parturiunt.
Florent qͥppe uineȩ: cũ m̃tes fideliũ
bona oꝑa ꝓponunt. Sed fructus ñ
pariunt: si abeo qđ ꝓposuerint.

Expanded text:
hominibus vident, ad exercenda haec hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi in sancto studio fervescant. Quid itaque istos, nisi in flore aestus contingit  os fecit? Unde et bene subditur: Et quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera laudari ab aspicicoeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florent quippe vineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus pariunt, si ab eo quod proposuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
recrahit: quasi ex frigore extingui
& qͥcquid in eis de uirtutũ flore ap¬
rere uidebat᷑ int̾ficit. Int̾renis q
actib ualde frigescit animꝰ: si neca
fuerit ꝑ intima dona solidatꝰ Unde
necesse. ẽ. ut loca maiora uł exteri
oꝑa quȩ humanis st̃ necessitatib
tura. illi exercenda suscipiant. qͥ hi
di iudicare. atq sub semet ipfis pri¬
mere ex uirtute intima nouerunt¬
Nã cũ infirmꝰ quisq uł ad locũ reg¬
minis. uł ad exteriora agenda trh¬
tur : quo quasi extra se ducit᷑ erad¬
catur. Quia & arbor quȩ radices
in altũ ñ mittit: citius uentoꝵ in¬
petu sternit᷑. si se ad alta uertice ꝑ¬
tollit: Eoq citius ad ima corruit:
quo altius in aere sine radicib exen¬
uit. Nonnunquã uͦ. florentẽ uinei
ñ frigus sed estus are facit. Cũq in¬
moderato calore tangit᷑ : discusso¬
re botrus tabescit. Et plerunq con¬
tingit. ut ii qͥ ad bona oꝑa recta iu¬
tentione ñ ueniunt. cũ placere se

Expanded text:
frigore exstinguit, et quidquid in eis de virtutum flore apparere videbatur, interficit. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Unde necesse est ut loca majora vel exteriora opera, quae humanis sunt necessitatibus profutura, illi exdijudicare atque sub semetipsis premere ex virtute intima noverunt. Cum infirmus quisque, vel ad locum regiminis, vel ad exteriora agenda retrahitur, quo quasi extra se ducitur, eradicatur; quia et arbor quae radices prius in altum non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altam verticem extollit; eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit, ut hi qui ad bona opera recta intentione non veniunt, cum placere se
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ tab̾nacula: corpora debemꝰ acci¬
ꝑe in quib illoꝵ animȩ habitant:
ignis eoꝵ tab̾ nacula deuorat. quia
qui hic ui m̃te ardent igne a uariciȩ
illic etiã in carne concremant᷑ igni¬
b gehennȩ. Et qͥa mens hypocritȩ
nunquã uacat a maliciȩ cogitatione:
nã si ue trena quęq seu laudẽ appe¬
tat. hȩc aliis inuidet. quȩ sibi tri¬
bui anhelat. & tanto cȩteros osten¬
dere ꝑuersos molit᷑: quanto uideri
sanctior ab om̃ib appetit. ut eo qđ
alii despicabiles fiunt ipse reue¬
rentior semꝑ appareat. Unde fit
ut de opinione ꝓ ximi ante huma¬
na iudicia linguę suȩ laqueos p̾ten¬
dat. ue eoꝵ quib placere appetit
solus estimationẽ capiat. Unde seq̃r.¬

Expanded text:
eorum tabernacula corpora debemus accieorum tabernacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimationem capiat. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt: Sic̃ enĩ corpus in tab̾nacu¬
lo: sic mens habitat incogitatione.
Sed ignis tab̾nacula deuorat: cũ estꝰ
auariciȩ cogitationes deuastat. Et
fit plerunq. ut hẏpocrita aurum
uł quęq bona tẽporalia ab hominib
accipe contẽnat. sed qͥa hȩc ñ accipit.
maiores ab eis recipe laudes quȩrat
Et fortasse munꝰ se accepisse ñ estimat
qͥa bona tẽporalia accipe recusat
Unde sciendũ. ẽ. qͥa aliquando munꝰ
a manu. aliqͣndo uͦ ab ore porrigit᷑
Nã qͥ nũmũ tribuit : munꝰ ex manu
delit. Qui aut̃ uerbũ laudis impen¬
dit: munꝰ ab ore ꝓtulit. Hypocrita
itaq & si exteriora dona quȩ t̾renȩ
forsitan necessitati congruunt. acci¬
pe recusat: plus. ẽ qͦd sibi retribui
appetit. cũ ultra meritũ laudari
desiderans: munꝰ abore querit. Et qͥa
in ipso laudis appetitu. nimio cor ar-¬
dore succenditur: dicat᷑ recte. Et
ignis deuorabit tab̾nacula eoꝵ. qͥ
munera libent̃ accipiunt. Sin uero¬

Expanded text:
cut enim corpus in tabernaculo, sic mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt.  Ve
Abbreviated transcription (Latin):
mens accipit᷑. qͥa sicut ꝓles in utero
concipitur. sic cogitatio in m̃te gene¬
rat᷑. Et sic̃ in uentre cibus. ita con¬
tinent᷑ in m̃te cogitationes. Uteris
itaq hẏpocritȩ pͣparat dolos: qͥi
tanto semꝑ maiorẽ maliciã contra
ꝓrimos in m̃te concipit. qͣnto solus
prȩ omĩb uideri innocentior quęr
Hȩc ic circo eliplat̃ ꝓtulit: qͥa becti u
iob tanto ꝑcussũ uerbere ꝓpt̾ hẏp¬
crisin putauit. Sed eiꝰ uerba. & si
multis congruunt: ab ipso solo alit¬
na st̃ ꝓ quo solo dicebant᷑. Quia sc̃s
uir nichil in suis actib duplicitatis
habuit. quẽ testis ueritas de cordis
simplicitate laudauit:¬

Expanded text:
mens accipitur, quia sicut proles in utero mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate laudavit
Abbreviated transcription (Latin):
concipit: cũ ꝑuersa cogitat. Iniqui¬
tatẽ parit: cũ explere coeꝑit qđ
cogitauit. Inuidendo dolore conci¬
pit. derogando iniqͥtatẽ parit. Gra¬
uis qͥppe.ẽ. iniqͥtas. quando is qͥ ꝑ.¬
uersus. ẽ. ostendere alios ꝑuersõs
molit᷑. ut indẽ ipse quasi sc̃s appa¬
reat. quo alios: scõs ñ esse docuerit.
Sciendũ uͦ qđ in sacro eloqͥo. uentriᷤ
uł uteri nomine: mens solet intel¬
ligi. Hinc. ẽ. enĩ qđ ꝑ salomonẽ
dicit᷑. Lucerna dñĩ spͥiraculũ homi¬
nis. quȩ inuestigat omia secreta
uentris. Lux enĩ grẽ quȩ desuꝑ ue¬
nit: spiraculũ homini p̾stat ad
uitã. Quȩ uidelicet sux om̃ia se¬
creta uentris in uestigare dicitur:
qͥa occulta m̃tis penetrat. ut ea quȩ
de se ipsa latelunt animã. ante eiꝰ
oculos flendo reducat. Hinc ieremias
ait. Uentrẽ meũ. uentrẽ meũ doleo.
Qui ut uentrẽ suũ qͥd dixisset osten¬
deret: adiunxit. Sensus cordis mei
turbati st̃. Uteri itaq nomine recte

Expanded text:
concipit cum perversa cogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte
Abbreviated transcription (Latin):
gimus. & abdicamꝰ. Nã qui & semꝑ
peccare uult. & quasi semꝑ elemosinã
largiri: frustra p̃ciũ tribuit. quia
ñ redimit animã. quã a uiciis non
cõpescit. Unde nunc dicit᷑. Non cre-¬
dit frustra errore deceptꝰ. qđ aliqͦ
p̃cio redim̃dus sit: Quia elemosina
supbi diuitis eũ redimere ñ ualet.
quã ꝑpetrata simul rapina pauꝑis.
ante dĩ oculos ascendere ñ ꝑmitcit.

Expanded text:
gimus et abdicamus; nam qui et semper gimus et abdicamus; nam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Quia eleemosyna superbi divitis eum redimere non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos ascendere non permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
dediues ille in igne positꝰ. silla¬
ri sibi aquã ex digito lazari in lin¬
gua postulabat. Qua ex rẽ intelli¬
gitur. qͥa ubi amplius peccauent
ibi atrocius ardebat Recte gͦ nunc
dicit᷑ : Q auferet᷑ spũ oris siũi Quia
eo pcussionis sententiã accipit. quo
oris sui sp̃m sub diuina formidine
n restrinxit. Seqr̃. Non credit.¬
frustra errore deceptꝰ. qđ aliqͦ p̃cio
redimꝰdus sit. Quotiens post culpã
elemosinas facimꝰ: quasi ꝓ prauis acti¬
bus peiũ damꝰ. Unde & ꝑ ꝓpħam de
eo qui hȩc ñ agit dicit᷑: Nondabit dõ¬
ꝓpiciationẽ suã. nec p̃ciũ redẽptio¬
nis animȩ suȩ Nonnunquã uͦ diuites
elati. in feriores opprimunt. aliena
rapiunt. & tam̃ quasi quȩdã aliis
largiunt᷑. Et cũ multos dẽprimant:
aliquando quibdã opem defensio¬
nis ferunt: & ꝓ iniquitatib quas
nunquã deserunt. dare p̾ciũ uiden¬
tur. Sed tunc elemosinȩ p̃ciũ nos
a culpis liberat: cũ ꝑpetrata plan¬

Expanded text:
dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc dicitur: Et auferetur Spiritu oris sui, quia eo percussionis sententiam accepit, quo oris sui spiritum sub divina formidine non restrinxit. Sequitur: CAPUTfrustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. - Quoties post culpam eleemosynas facimus quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde et per Prophetam de eo qui haec non agit, dicitur: « Non dabit propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . » Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur, et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt, et pro iniquitatibus quas nunquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc eleemosynae pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plan
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & recte qͦq de hoc iniqͦ dicit᷑ Ante¬
quã dies eiꝰ impleant᷑ ꝑibit:. Quia &
siquid boni fortasse agere coeperit:
prius quã in eo ꝑ longitudinẽ tẽporis
conualescat. adexteriora relabit᷑.
& ꝑuerse deserit. quȩ recte incho¬

Expanded text:
Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: AnteUnde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et spriusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora dilabitur, et perverse deserit quae recte incho
Abbreviated transcription (Latin):
uirides haberet: Sed qͥa ipsi qͦq. i
ei coniuncti st̃. t̾renis desideriis
estuant: dũ desiderioꝵ flãma
clientiũ eiꝰ animos accendit. scilit
ramos eiꝰ are facit. ut fructũ bon
oꝑis ñ ferant. quia ad appetendis
ꝑ nequiciã anhelant: Bene aut̃ sib¬
& enĩ qͥsq quo in hac uita plus ualet
eo sibi linguȩ frena audacius relar
ut loquatur ꝑuersa quȩ libet. nulli
de uerbis suis metuat. Istos contum¬
liis feriat. illos maledictionib ua¬
letur. Nonnunquã uͦ in blasphenis
contra conditore rapit᷑. sic̃ de talib

Expanded text:
rides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene autem subenim quisque quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto uirtutib ñ ditat᷑ Propt̃ hoc
gͦ qđ interius .ẽ. uacuus: dicat᷑.
Non in habitabit᷑: Propt᷑ hoc uͦ qđ
transitorie foris tum et: recte sub¬
iungit᷑. Nec ꝑseuerabit substantia
eiꝰ Acsi aꝑte dicat. Hoc qđ habere
uidet᷑ exterius transit. & illud qđ
transire ñ poterat. interius ñ habet
Unde & apte subiungit᷑. Nec mitet
in t̾ra radicẽ suã. Qđ si de hac t̾ra
dictũ accipiamꝰ: liquet ꝓcul dubio
qͥa arbor quȩ int̾ra radicẽ ñ habet.
uel tenuissimis cõmota flatib cidit
Et suꝑb quisq dũ contra om̃ĩ poten¬
tem dñm roborat᷑. dũ curritere¬
cto collo & pingui ceruice contra
auctorẽ erigit᷑: stare quasi arbor
uidet᷑. Sed statꝰ eius sine radice.ẽ.
qͥa uelut ad lenẽ flatũ. sic ad mo¬
tũ occultȩ sententiȩ. eruit᷑ uita¬

Expanded text:
c virtutibus non ditatur. Propter hoc ergo quod interius est vacuus, dicatur: Non inhabitabitur; propter hoc vero quod transitorium foris tumet, recte subjungit: Nec perseverabit substantia ejus. Ac si aperte dicatur: Hoc quod habere videtur exterius transit, et illud quod transire non poterat interius non habet. Unde et apte subjungitur: Nec mittet in terra rdictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruit
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ est: qualit̃ hypocrita sic̃ uinea
ꝑ inȩ qualitatẽ aeris immoderatum
frigus actigerit: ꝓtinꝰ abomĩ humo¬
re uiriditatis are facit. Et sunt non¬
nulli. qͥ post ꝑuersa itinera scãs uias
sectari appetunt. sed priusquã ineis
ut diximꝰ desideria bona roborent:
quȩdã illos pͣsentis scłi ꝓsꝑitas aes¬

Expanded text:
vinea equalitatem aeris immoderatum frigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera, sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas a
Abbreviated transcription (Latin):
eius arescet. Prefixi dies singulis ab
int̾na dĩ pͣscientia. nec augeri posst̃
nec minui. nisi contingat ut ita prę¬
sciant᷑: ut aut cũ optĩmis oꝑib lon¬
giores sint. aut cũ pessimis breuiores.
Sic̃ et echias augm̃tũ dierũ meruit. im¬
pensione lacrimarũ: & sic̃ de ꝑuersis
scriptũ ẽ. Indisciplinatis obuiat mors.
Sed sepe iniquus. quãuis in occulta dĩ
p̾scientia: longa uitȩ eiꝰ tẽpora non
sint pͣdestinata: ipse tam̃ qͥa carnalit᷑
uiuere appetit. longos animo dies ꝓ¬
ponit: Et qͥa ad illud tẽpus ꝑuenire
ñ ualet qđ expectat: quasi ante quã
dies illius impleant᷑ perit. Qđ tamĩ¬

Expanded text:
ibro . Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores. Sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum ; et sicut de perversis scriptum est: « Indisciplinatis obviat mors . » Sed saepe iniquus, quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit. Et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequam dies illius impleantur perit. Et hi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia suꝑbi diuites. & cũ elemosinã
siderio. sed ꝓ extendenda uita tẽpo¬
rali largiunt᷑: mortẽ se posse dif¬
ferre dationib credunt. Sed non
credit frustra errore deceptꝰ. qđ
aliqͦ p̃cio redim̃dus sit: qͥa optinere
ex impenso munere ñ ualet. ut finẽ
debitũ euadat. Cuiꝰ etiã nequicia.

Expanded text:
bi divites, cum eleemosynam siderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre dationibus credunt. Sed non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quia obtinere ex impenso munere non valet, ut finem debitum evadat, cujus etiam nequitia
Abbreviated transcription (Latin):
desertis. quȩ intumulos st̃ redactȩ
Quia enĩ a conuersatione conuiuentiũ
ciuitas appellat᷑: ciuitates desolatȩ
st̃ ipsi obsequentiũ cunei ꝑuersoꝵ:
Quoꝵ clamorib ꝑuersus iste laudat᷑.
cũ ad praua oꝑa ꝑ nequiciã rapitur.
Unde scriptũ. ẽ Laudat᷑ peccator in
desideriis animȩ suȩ & qͥ iniqua
gerit. benedicit᷑. Domꝰ uͦ desertȩ st̃
cogitationes prauȩ. quas iniquus iste
inhabitat: quia ꝑ om̃e qđ agit.
iniquor hominum placere cogita¬
tionib appecit. Quȩ ciuitates deso¬
latȩ. & domꝰ desertȩ recte nominant᷑.
qͥa nisi omp̃s ds̃. taliũ conuersationes
cogitationesq pͣcedentib eoꝵ culpis
relinqueret: ad grauiora ꝑpetranda
minime ꝑuenirent. Bene aut̃ dr̃.
Quȩ intumulos st̃ redactȩ. Ruentia
nanq domoꝵ atq ciuitatũ ȩdificia:
tumulos faciunt. qñ dũ prauiquiq¬
confusis actionib sibimet ipsis ad
puersa oꝑa iungunt᷑: ostendunt ꝓcuil
dubio qͥa de edificio uitȩ cecideñ.

Expanded text:
tumulis sunt redactae. - Quia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei perversorum, quorum clamoribus perversus iste laudatur, cum ad prava opera per nequitiam rapitur.ator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominantur, quia nisi omnipotens Deus, talium conversationes cogitationesque, praecedentibus eorum culpis, relinqueret, ad graviora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quiqconfusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio quia de aedificio vitae ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncti st̃ de coꝵ pinguedine etiã
ipsi glorient᷑. Nã sunt nonnulli. qͥ
patronis maiorib adiuncti suꝑbiunt.
& de eoꝵ potentia contra in opes extol¬
lunt᷑. Unde adhuc subdit᷑. Et de late¬
rib eiꝰ aruina dependet. Quia ar-¬
uina pinguedo carnis. ẽ. latera dicere
diuitũ solemꝰ hos qͦs eis coniunctos
cernimꝰ: aruina de eiꝰ laterib depen¬
det. qͥa quisqͥs potenti & iniqͦ adhȩ¬
ret. ipse qͦq de eiꝰ potentia uelut ex
pinguedine rerũ tumet. ut patroni
affligat. de gła tẽporali cor eleuet
Cũ gͦ talis. ẽ qui iniqͦ potenti adhȩret:
dẽ eiꝰ ꝓfecto latere aruina dependet
De quib adhuc subdit᷑ Habitauit

Expanded text:
conjuncti sunt de eorum pinguedine etiam ipsi glorientur. Nam sunt nonnulli qui patronis majoribus adjuti superbiunt, et de eorum potentia contra inopes extolluntur. Unde et adhuc subditur: CAribus ejus arvina dependet. - Quia arvina pinguedo est carnis, latera dicere solemus divitum, hos quos eis conjunctos cernimus. Arvina de lateribus ejus pendet, quia quisquis potenti et iniquo adhaeret, ipse quoque de ejus potentia, velut ex pinguedine rerum, tumet, ut, patroniaffligat, de gloria temporali cor elevet. Cum ergo talis est qui iniquo potenti adhaeret, de ejus profecto latere arvina dependet. De quibus adhuc subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
intuendũ. raptiq intentione cõrdis
& dulcedine contẽplationis. aliquo
modo a nob̾ imus in ipsũ. Ꝙ iam hoc
ipsũ ire nr̃m. minꝰ. ẽ requiescere: &
tam sic ire: ꝑfecte requiescere. ẽ. Et
pfecta gͦ requies ẽ qͥa ds cernit᷑: &
tam̃ adȩquanda ñ. ẽ requiei illius.
qͥ non a se in aliũ transit ut quiescat.
Es itaq requies ut ttadicã. similis atq
dis similis: qͥa qđ illius requies est.
hoc nr̃a imitat᷑ Nanq ut beati atq
Et magia nob̾ est ȩc̾nitas iuitatio etni¬
tatis Nec ȩxortes sumꝰ ciꝰ quẽ imita.

Expanded text:
intuendum, raptique intentione cordis, intuendum, raptique intentione cordis, et dulcedine contemplationis, aliquo modo a nobis imus in ipsum, et jam hoc ipsum ire nostrum minus est requiescere, et tamen sic ire perfecte requiescere est. Et perfecta ergo requies est, quia Deus cernitur; et tamen adaequanda non est requiei illius, qui non a se in alium transit 604 ut quiescat. Est itaque requies, ut ita dicam, similis atque dissimilis, quia quod illius requies est, hoc nostra imitatur. Nam ut beati atque Et magna nobis est aeternitas, imitatio aeternitatis. Nec exsorte
Abbreviated transcription (Latin):
ne discernens. qͥ raptꝰ supra hominẽ
diuina iã sapet. Ita etiã hoc loco. cũ
lucẽ dĩ in accessibil ẽ ꝑhiberet: ut
ostenderet quib. subdidit. Quem
uidit nullus hominũ. nec uidere po¬
test. more suo homines uocans: om̃s hu¬
mana sapientes. qͥa qui diuina sapiunt.
uidelicet supra homines st̃ Uidebimꝰ
homines esse meream᷑. Nec tam̃ ita ui¬
debimꝰ: si c̃ uidet. ipse se ipsũ. Longe
qͥppe disparilit̾ uidet creator se:
quã uidet creatura creatorẽ. Nã quan¬
tu ad imm̃sitatẽ dĩ. quidã nob̾ modis
figit᷑ contẽplationis. qͥa eo ipso pondere
circũ scribim᷑ qͦ creatura sumꝰ. Sic ꝓ¬
fecto ñ ita conspicimꝰ dm̃. sicut ipse
conspicit sẽ: sicut ñ ita requiescimꝰ
u dõ. quẽ admodũ ipse requiescit in
se. Nã uisio nr̃a uł requies. erit ut cunq¬
uisioni similis uł requiei illius: sed
ȩqualis ñ erit. He eni iaceamꝰ in nob̾.
ut ita ddicã. contẽplationis penna nos
subleuat. atq a nob̾ ad illũ erigim᷑

Expanded text:
rnens, qui raptus supra hominem divina jam saperet. Ita etiam hoc loco cum lucem Dei inaccessibilem perhiberet, ut ostenderet quibus, subdidit: Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. More suo homines vocans omnes humana sapientes, quia qui divina sapiunt, videlicet supra homines sunt. Videbimionem supra homines esse mereamur. Nec tamen ita videbimus sicut videt ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt creator se, quam tum ad immensitatem Dei, quidam nobis modus figitur contemplationis, quia eo ipso pondere circumscribimur quo creatura sumus. Sic profecto non ita conspicimus Deum, sicut ipse conspicit se. Sicut non ita requiescimus in Deo, quemadmodum ipse requiescit in se. Nam visio nostra vel requies erit utcunqvisioni vel requiei illius, sed aequalis non erit. Ne enim jaceamus in nobis, ut ita dicam, contemplationis penna nos sublevat, atque a nobis ad illum erigimur
Abbreviated transcription (Latin):
nime uideri. Quos nimirũ. minor in¬
quisitionis subtilitas fefellit. Neq
illi simplici & in cõmutabili essentie
aliud . ẽ. claritas. aliud natura: sed
ipsa ei natura sua claritas. ipsa clari¬
tas natura . ẽ. Quia enĩ suis dilectori¬
b hȩc dĩ sapientia se quandoq osten¬
deret: ipse pollicet᷑ dicens. Qui dili¬
git me diliget᷑ a patre meo. & ego diligi
eũ. & manifestabo ei me ipsũ. Acsi patenꝰ
dicat. Qui in ur̃a me cernitis.: restat it
in mea me natura uideatis. Hincrurs
ait. Beati inundo corde. qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. Hinc paulus ait. Nunc uiden
ꝑspeculũ inenigmate. tunc aut̃ facie
ad faciẽ. Nunc cognosco ex parte tunc

Expanded text:
nime videri. Quos nimirum minor innime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas et aliud natura, sed ipsa ei natura sua claritas, ipsa claritas natura est. Quia enim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet, ipse pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo me ipsum illi . Ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat, ut in mea me natura videatis. Hinc rursus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Hinc Paulus dicit: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ uidit: & mundo carnalit̾ uiuit.
sibilia sic̃ ipse testatur ex parte cogno¬
uerat: iã huic mundo totũ se mortuũ
esse phibebat dicens. Michi mundus cru¬
cifixus . ẽ. & ego mundo. Sic̃ enĩ iam
longe suꝑius diximꝰ ñ suffecit ut di¬
cerẽt. mundo crucifixus sũ: nisi etiã
p̾mitteret. mͥ mundus crucifixus. ẽ
ut ñ solũ se mundo mortuũ. sed etiã
mundũ sibi mortuũ. eẽ. cestaret᷑: qua¬
tinꝰ nec ipse mundũ. nec ipsũ iã mun¬
dus appeteret. Si enĩ duo fortasse in
iecerat. talis iã factꝰ esset. ut nec ipse
sceret: ñsolũ se ait mundo crucifi¬
.xum. ut ipse mundi głam quã appe-¬
teret. tanquã mortuus ñ uideret :
sed etiã mundũ sibi asseruit crucifi¬
xũ. in qͦ tanta se humilitate deiecerat.
paulũ humilẽ atq despectũ iã uide¬
re neq̃quã posset. Sciendũ uͦ est qđ
fuere ñ nulli. qͥ dm̃ dicerent etiã in
illa regione beacitudinis. inclaritate
quidẽ sua conspici. sed in natura mi¬

Expanded text:
aliter videt, et mundo carnaliter vivit. sibilia, sicut ipse testatur , ex parte cognoverat, jam esse perhibebat, dicens: Mihi mundus crucifixus est et ego mundo . Sicut enim jam longe superius diximus non suffecit, ut diceret: Mundo crucifixus sum, nisi etiam praemitteret, mihi mundus crucifixus est, ut non solum se mundo mortuum, sed etiam mundum sibi mortuum esse testaretur; quatenus nec ipse mundum, nec ipsum jam mundus appeteret. Si enim duo fortasse in jecerat, talis jam factus esset, ut nec ipse ceret, non solum ait se mundo crucifixum, ut ipse mundi gloriam cum appeteret, tanquam mortuus non videret; sed etiam mundum sibi asseruit crucifixum, in quo tanta se humilitate dejecerat, paululum humilem atque despectum jam videre nequaquam posset. Sciendum vero est quod fuere nonnulli, qui Deum dicerent etiam in illa regione beatituquidem sua conspici, sed in natura mi
Abbreviated transcription (Latin):
indiȩ colorib: eosdẽ ñ intulit mundis
Hoc uͦ loco. ut tincturã ueraciũ uirtu¬
tũ. ab illa phẏlosophorũ fucatione
distingueret: tincturas dicens. ad di¬
dit mundissimas. Tincture enĩ mun¬
dissimȩ recte nominant᷑. ii qͥ prius
ꝑ praua oꝑa foedi fuerant. suꝑueni¬
ente tam̃ spũ nitore grẽ uestiunt᷑
ut longe aliud apparẽant esse quã
erant. Unde etiã baptisma. id est
tinctio dr̃. ipsa nra in aqua descensio
Tinguim᷑ qͥppe. & qͥ prius indecori eri¬
mus deformitate uitioꝵ. accepta fi¬
de reddim᷑ pulchri grã. & ornam̃to

Expanded text:
dem colores non intulit mundos. Hoc vero in loco ut tincturam veracium virtutum ab illa philosophorum fucatione distingueret, tincturas dicens, addidit mundissimas. Tincturae enim mundissimae recte nominantur hi qui prius per prava opera foedi fuerant, superveniente tamen spiritu, nitore gratiae vestiuntur, ut longe aliud appareant esse quam erant. Unde etiam baptisma, id est tinctio, dicitur ipsa nostra in aquam descensio. Tingimur quippe, et qui prius indecori eramus deformitate vitiorum, accepta fide reddimur pulchri gratia et ornamento
Abbreviated transcription (Latin):
rui uisio nunc fide inchoat᷑ sed tunc
inspecie ꝑficit᷑: quando coȩt̾na dõ
sapientia quãmodo ꝑ ora p̾dicartiũ
quali pclecurrentia flumina simimꝰ¬
in ipso suo fonte biberimus:¬

Expanded text:
rum visio nunc fide inchoatur, sed tunc in specie perficitur, quando coaeternam Deo sapientiam, quam modo per ora praedicantium quasi per decurrentia flumina sumimin ipso suo fonte bibemus
Abbreviated transcription (Latin):
huic uite funditꝰ morit᷑: ne iã eiꝰ amo¬
re teneat᷑ Nullus qͥppe eã uidet. qͥ ad¬
huc carnalit̃ uniuit: qͥa nemo potest
amplecti diñ simul & scłm. Quienĩ
dm̃ uidet: eo ipso morit᷑ qͦuł intentio¬
ne cordis. uł effectu oꝑis. abhuiꝰ uitȩ
delectationib tota m̃te separatur.

Expanded text:
itus moritur ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest amplecti Deum simul et saeculum. Qui enim Deum vidit eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel affectu operis, ab hujus vitae dilectionibus tota mente separatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa desideriũ saciecas comitat᷑: & sati¬
ant᷑ sine fastidio. qͥa ipsa satietas ex
adidetio semꝑ aecendit᷑. Si c qͦꝙ &e nos
aimꝰ. quindo ae ipsũ fondẽ uite ue¬
nmniꝰEoit nob̾ delestabilit̃ impres¬
sainti uecesitas longe a satierãte fa¬
maĩ laberis uri. utt poit mortaltatis
mi cenebras acces sa eiꝰ luce gaudeamꝰ.
anino qđ paulus dic̃. Qui lucẽ habicat
amirssibile quẽ uidit nullus homi¬
ma sea net uidere potest. Ecce rursu
audo qđ pͥsalmista ait Accedite ad
eũ & illumiiamini. Quomꝰ gͦ acce¬
acias illiuminam̃. si ipsã lũcẽ qua
aluniuari possimꝰ ñ uidemꝰ: Si uͦ

Expanded text:
quia desiderium satietas comitatur; et satiquia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus quando ad ipsum fontem vitae veerit nobis delectabiliter impresa siti necessitas, longe a satietate fam laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras accessa ejus luce gaudeamus.animo quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem, quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad eum, et illuminamini . Quomodo igitur accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus n
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ dõ facie ad faciẽ loqͥt᷑. sic̃ homo
solet loqͥ ad amicũ suũ. ei in ipsis uerbis
suȩ locutionis dicit. Si inueni gram
in conspectu tuo: ostende mͥ temẽt ipsũ
manifeste. ut uideã te. Certe enĩ si ds̃
ñerat cũ qͦ loquebat᷑: ostende mͥ dm̃
diceret. & non. ostende temet ipsũ. Si
aut̃ ds̃ erat. cũ qͦ facie ad faciẽ loque¬
bat᷑ cur se petebat indere quẽ idebat:
S ed ex hac eius petitione colligit᷑. qͥa eũ
sitiebat ꝑincircũ scriptȩ naturȩ suȩ ela.¬
ritatẽ cernere. quẽ iã coeꝑat ꝑ quasdã
imagines uidere. Ut sic suꝑna essentia
m̃tis eiꝰ oculis adesset: quatinꝰ ei ad ȩt̾̃ni¬
tatis uisionẽ. nulla imago creata tẽpo¬
ralit̾ intesset. Et uiderunt gͦ patres
testam̃ti ueteris dñm. & tam̃ iuxta

Expanded text:
um Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim si Deus non erat cum quo loquebatur, ostende mihi Deum diceret, et non ostende temetipsum. Si autem Deus erat cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernereimagines videre, ut sic superna scientia mentis ejus oculis adesset, quatenus eis ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo Patres Testamenti Veteris Deum, et tamen juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tiui: qͥa in hac mortali carne consistentib
& uideri potuit ꝑquasdã circũ scriptas
imagines. & uideri ñ potuit ꝑ incircũ¬
scriptũ lum̃ et̃nitatis. Sin uͦ a quibdã
potest inhac adhuc corruptibili carne¬
te crescentib. qͦdã contẽplationis acu¬
mine ȩtna dĩ claritas uideri: hoc qͦq

Expanded text:
t: qui in hac mortali carne consistentibus, et videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potest per incircumscriptum lumen aeternitatis. Sin vero quibusdam in hac adhuc corruptibili carnte crescentibus, quodam contemplationis acum
Abbreviated transcription (Latin):
oni ũ inuentiũ oculis occulta esset
sane ꝓculdubio scõꝵ nemo uidisset
Sedece huc sententiȩ iohem audio con¬
cordantẽ qͥ ait. Dm̃ nemo undit unquã.
Aursuq cũ testam̃ti ueteris patres intĩe¬
or multos horũ teste ipsa sacre lectio¬
nis hystoria dm̃ uidisse cognosco Ui¬
dic qͥppe iacob dnm: qͥ ait. Uidi dñm
facie ad faciẽ & salua facta ẽ anima

Expanded text:
nium viventium occulta esset, hanc procul dubio sanctorum nemo vidisset. Sed ecce huic sententiae Joannem audio concordantem, qui ait: Deum nemo vidit unquam . Rursumque cum testamenti veteris Patres intueor, multos horum, teste ipsa sacra lectionis historia, Deum vidisse cognosco. Vidit quippe Jacob Dominum, qui ait: Vidi Dominum facie ad faci
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ uenit. a quo orta . ẽ. Sed qͥa ab
inuisibili & coȩt̾no patre nascit᷑: eꝰ
uͦ intelligentiȩ eꝰ est humana mens.
qũ hȩc di sapientia dũ repleuerit. sc̃am
fiit Quia gͦꝰ e inuisibilis. ẽ. de qͦ ꝓdut.¬

Expanded text:
Gregorius, a quo orta est. Sed quia ab invisibili et coaeterno Patre nascitur, ejvero intelligentiae ejus est humana mens, quam haec Dei Sapientia dum repleverit, sanctam facit. Quia ergo et invisibilis est de qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq ei subesse ostenderet: adiunxit
Nec cõmutabunt᷑ ꝓea uasa auri. excel¬
sa & eminentia. nec cõmemorabunt᷑
cõparatione eiꝰ. Trahit᷑ enĩ sapientia
de occultis. Ad extremũ uͦ ut ipsos
qͦq in ȩccła hereticos increparet: qͥ
a gentilitatis errore uenientes: fidẽ
q̃uã ꝑcipiunt. ꝑ suꝑbiã scindunt:
addidit. Non ad equabit᷑ ei topariũ
de ȩthiopia. Acsi patent᷑ insinuet di¬
cens li qui ex peccati nigredine ad
conuersionẽ ueniunt: ẽquari dõ ho¬
mini ñ posst̃. quãuis multis uirtutũ
colorib resplendere uideant᷑. Quoꝵ

Expanded text:
quoque ei subesse ostenderet, adjunxit: quoque ei subesse ostenderet, adjunxit: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, nec commemorabuntur in comparatione ejus. Trahitur enim sapientia de occultis. Ad extremum vero ut ipsos quoque in Ecclesia haereticos increparet, qui a gentilitatis errore venientes, fidem quam percipiunt, per superbiam scindunt. addidit: Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si patenter insinuet, dicens: Hi qui ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamvis multis colorum virtutibus resplendere vid
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ factꝰ .ẽ. Ipse speciosus forma p̃ fili¬
is hominũ ꝑdiuinitatẽ. & ipse de qͦ
dictu ẽ. uidimꝰ eũ & ñ erat aspectus.
tatẽ¬
Ipse ante scła de patre si ne matre:
auctor oꝑis. ipse opus auctoris. ma¬
nens unꝰ ex utraq & in utraq natura.
nec in naturarũ copulatione confusꝰ.
nec naturarũ distinctione geminatꝰ
nob̾ est qđ sc̃s uir ut longe distare
abhac sapientia angłos demonstraret:
dix̃. Non dabit᷑ aurũ obrizũ ꝓ ea.
Qui ut antiqͦs etiã patres sacri eloqui i
tractatores. inferiores oftenderet: ad¬
iunxit. Nec appendet᷑ argentũ in
cõmutatione eiꝰ Ut phẏlosophorũ
qͦq sapientiã huic monstraret lon¬
ge subesse: intulit. Non confert᷑tin¬
ctis indiȩ colorib atq subiunxit. Nec la¬
pidi sardonico p̃ciosissimo. uł saphi¬
ro. Ut in illa qͦq suꝑna ciuitate.
tẽ demonstraret: addidit: Non ad¬
ȩquabit᷑ ei aurũ uł uitrũ. Ut ꝓpħas

Expanded text:
qui factus est; ipse speciosus forma prae filiqui factus est; ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem et ipse, de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, tateipse ante saecula de Patre sine matre, auctor operis, ipse opus auctoris; manens unus ex utraque et in utraque natura. Nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatusnobis est quod sanctus vir, ut longe distare ab hac sapientia angelos demonstraret, dicit: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Qui ut antiquos etiam Patres sacri eloquii tractatores inferiores ostenderet, adjunxit: Nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ut philosophorum quoque sapientiam huic monstraret longe subesse, intulit: Non conferetur tinctis Indiae coloribus. Atque subjunxit: Nec lapidi sardonycho pretiosissimo, vel sapphiro. Ut in illa quoque superna civitate iti demonstraret, addidit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ut prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. natos homines grãm adoptionis
ꝑciꝑe. aliud unũ singularit᷑ ꝑdiui¬
nit̾atis potentiã dm̃ ẽxipso cõnceptu
ꝓdisse. Nec ȩquari potest gła unige¬
niti habita ꝑnaturã. aliis accepta
reticus desipit. alter in humanitate.
conceptꝰ atq editꝰ. post ꝑmeritũ ut
ds̃ esset accepit: sed nunciante angło
& adueniente spũ. mox ut uerbũm
in utero mox intra uterũ uerbũ caro
Et manente in cõmutabili essentia.
& impassibilis patĩ. & im mortalis mo¬
ri. & ȩtnꝰ ante scła tẽporalis posset
esse in fine scłoꝵ. Ut ꝑ ineffabile sa¬
cram̃tũ. conceptu sc̃o & partu in uio¬
labili. scdm ueritatẽ utriusq na
& mnat̃. Sic qͥp̃pe ei ab helisabeth
dr̃. Unde hoc mͥ. ut ueniat mat̾ dnĩ
mei ad me: Et ipsa uirgo concipi¬
aliud ex patre. aliud ex uirgine.
ñtamꝰ alius ex patre. alius ex̃ uirgi¬
ne. Sed ipse. ẽ. ȩternꝰ ex patre: ipse
tẽporalis ex matre. Ipse qͥ fecit: ipse

Expanded text:
enim natos homines gratiam adoptionis accipere, aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse. Nec aequari potest gloriae Unigeniti habitae per naturam alia accepta reticus desipit, alter in humanitate, conceptus atque editus, post per meritum ut Deus esset accepit, sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro, et manente incommutabili essentia, et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis posset esse in fine saeculorum: ut per ineffabile sacramentum, conceptu sancto, et partu inviolabili, secundum veritatem utriusque net mater. Sic quippe ei ab Helisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater domini mei ad me? Et ipsa virgo concipialiud ex patre, aliud ex virgine, non tamen alius ex patre, alius ex virgine, sed ipse est aeternus ex patre, ipse temporalis ex matre; ipse, qui fecit, ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
Tincturȩ enĩ mundissimȩ uocant᷑ i
qͥ ueracit̾ sunt humiles. & ueracit᷑ sci
Qui sciunt quidẽ qͥa ex semet ipfis uir¬
tutũ speciẽ ñ habent. sed hanc exdo¬
no grẽ suꝑuenientis tenent: Tincti cenꝰ
ñ es̃sent: si scĩtatẽ naturalit̃ habuis¬
sent. Sed mundissimȩ tincturȩ st̃.
qͥa humilit̃ custodiunt suꝑuenientẽ
in se uirtutũ grãm quã ac̾ceper̃. Hinc¬

Expanded text:
Tincturae enim mundissimae vocantur hi qui veraciter sunt humiles et veraciter sancti, qui sciunt quidem quia ex semetipsis virtutum speciem non habent, sed hanc ex dono gratiae supervenientis tenent. Tincti enim non essent si sanctitatem naturaliter habuissent. Sed mundissimae tincturae sunt, quia humiliter custodiunt supervenientem in se virtutum gratiam quam acceper
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ex re actũ. ẽ ut in ea ñnulli ꝓdi¬
rent. qui mediatorẽ dĩ & hominũ ho¬
minẽ iłim xp̃m. purũ hominẽ creatũ
dicerent sed exgrã dĩficatũ: tantũq
ei scĩtatis tribuerent. quantũ de sc̃ĩs
cȩteris eiꝰ uidelicet famulis agnouisses
Quos beatꝰ iob ꝓphetiȩ spũ affiatꝰ sen¬
tentiȩ suȩ definitione redarguit dics¬
Non adȩquabit᷑ ei topariũ de ȩthiopia
Quid ȩthiopiã nͥ p̃sentẽ mundtũ actipi¬
mus. quȩ coloris nigredine designat prct
designari solet. infidelitatis pͥus narai
peccatis. quã ueniente dño abbacũe
ꝓpħa uidit timore pt̾ritã. & ait. Tab̃¬
nacula ȩchiopũ expauescent. tabnacu¬

Expanded text:
Qua ex re factum est ut in ea nonnulli prodiQua ex re factum est ut in ea nonnulli prodirent, qui mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum purum hominem creatum dicerent, sed ex gratia deificatum; tantumque ei sanctitatis tribuerent, quantum de sanctis caeteris, ejus videlicet famulis, agnovissent. Quos beatus Job, prophetiae spiritu afflatus, sententiae suae definitione redarguit, dicNon adaequabitur ei topazium de Aethiopia . Quid Aethiopiam, nisi praesentem mundum accipiamus, quae coloris nigredine designat peccadesignari solet, infidelitatis prius nigra peccatis, quam veniente Domino Habacuc propheta vidit timore perterritam et ait: Tabernacula Aethiopum expavescent tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis. ñ nisi inuisibilit̃ inuentꝰ
Quȩ recte qͦq trahi dr̃: qͥa sic̃ flatiun
trahimꝰ ut corpus uiuat. sic ab intinis
sapientiȩ sp̃s ducit᷑: ut ad uitã anni
subsistat. Unde psalmista ait. Osmei
aꝑui. & attraxi spm. Quȩ nimirũ sap¬
en̾tia. humana carne: anima mediante
suscepta. dũ ab intimis apparuiset in
prõpta: mundus qͥ auctorẽ suũ inusi¬
bile uidere ñ pocuit : quẽ uisibilẽ
conspexit hominẽ. eũ qͦq & inuisibi¬
lẽ cognouit dm̃. Conuersa. ẽ ab infi¬
delitatis suȩ tenebris: suꝑba pͥus
sua auersione gentilitas. ostensis siguis
atq ꝓdigiis crẽuit fides Propagatã
aut̃ fidẽ. inueneratione omĩ ũ. scẽ
eccłȩ culm̃ emicuit: Cui cũ deessent
aꝑti aduersarii: tẽptari coepit a suis
Nã mulcȩ qͦq inea hereses exortȩ. contra
eã duri certaminis bella parauerꝰ.
Exercenda qͥppe.ẽ. hoc tẽpore ꝑlaborẽ
quȩ sequenti tendit ad remunerationẽ

Expanded text:
ilis, non nisi invisibiliter invenitur. Quae recte quoque trahi dicitur, quia sicut flatum trahimus, ut corpus vivat, sic ab intimis sapientiae spiritus ducitur, ut ad vitam anima subsistat. Unde Psalmista ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Quae nimirum sapientia, humana carne cum anima rationali suscepta, dum ab intimis apparuisset in promptu, mundus hic quia auctorem suum invisibilem videre non potuit, quem visibilem conspexit hominem, eum quoque et invisibilem agnovit Deum. Conversa est ab infidelitatis suae tenebris superba prius sua aversione gentilitas, ostensis signis atque prodigiis crevit fides; propagata autem fide, in veneratione omnium sanctae Ecclesiae culmen emicuit. Cui cum deessent aperti adversarii, tentari coepit a suis. Nam multae quoque in ea haereses exortae contra eam duri certaminis bella paraverunt. Exercenda quippe est hoc tempore per laborem, quae sequenti tendit ad remunerationem.
Abbreviated transcription (Latin):
penicudo gentiũ intraret. & sicom¬
nis isrł saluus fieret: ait Aechiopia
dea credat. saluandã se offert omi¬
potenti cdõ peccatis nigra gentilitas.
⁊opatiũ uł preciosus lapis.ẽ. Et qͥa
artca lingua pan. om̃e dicit᷑ ꝓeo qđ
oni colore resplendet. topariũ qͣsi
topanziũ uocat᷑. Dũ uͦ indĩ conuer¬
sagentilitas credidit: ex ea multi ita
sunt iui dono sp̃s locupletati. ut qͣ si
multis colorib sic multis uirtutib
luceant. Sed ne acceptis qͥsq uirtu¬
tib extollat᷑: a scõ uiro nunc dicit᷑.
N on adequabit᷑ ei topariũ de ȩchiopia.
Aesi apte cdiceret᷑ Nullus scõꝵ. qui
buslibet uirtutib plenꝰ existat. tam̃¬
ex nigredine mundi collectꝰ equari
patest ei de quo dictũ . ẽ. Qđ nascet ex te
ipsa naturȩ corruptibilis conditione
constringim̃. ut cũ ꝓpħa dicamus
Ecce enĩ in iniqͥtatib conceptꝰ sũ & in
peccatis concepit me mat̾ mȩa: Ille
aut̃ solus ueracit̾ sc̃s. ẽ. nͥatꝰ. qui ut¬

Expanded text:
intraret, et sic omnis Israel salvus fieret , dicit: Aethiopia daea credat, salvandam se offert omnipotenti Domino, peccatis nigra gentilitas. Topazium vero pretiosus lapis est; et quia Graeca lingua πᾶν omne dicitur, pro eo quod omni colore resplendet topazium, quasi topandium vocatur. Dum vero in Deum conversa gentilitas credidit, ex ea multi ita sunt dono Spiritus locupletati, ut quasi multis coloribus, sic multis virtutibus luceant. Sed ne acceptis quisque virtutibus extollatur, a sancto viro nunc dicitur non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Abuslibet virtutibus plenus existat, tamen nigredine mundi collectus, aequari non potest ei de quo dictum est: « Quod nascetur ex te ipsa naturae corruptibilis conditione constringimur, ut cum Propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ille autem solus veracit