comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dente lauet pedes meos. Si quidem
uos inquit debetis inuicẽ pedes ues¬
tros lauare. Si hoc ẽ quod dicitur.
nemo nrm mandatum seruabit. Ne¬
mo enum quibꝰcũq uenientib assu¬
mens linteum diaconus uł presb̾r
siue episcopus lauit pedes. S si in¬
telligas ea quȩ sc̾pta sunt qui uere
beati sunt episcopi seriuientes eccłiȩ.
mittunt aquam de scͥpturis inpel
sic custodiunt episcopi mandatũ
imitantes iħm. sic & p̾s b̾r. utinã
& ego accipiam nunc aquam quȩ
possit animȩ uix̃ pedes lauare. ut
unus quisq urm dicat cum fuerit
lotus. laui pedes meos. quomodo
inguinabo eos: hoc enĩ sponsa dic̃
incantico canticorum. ñ ex tendens
corporeos pedes lotos. s pedes non
offendentes dequib dic̃ salomon.
pes aut̃ tuus non offendat. de quib
& inpsalmis scͥptum ẽ. Mei autem
pene moti sunt pedes. Uerum &
quȩ constituuntur iuduȩ ieccłiis.
loco constituentẽ uiduis & dicentẽ.

Expanded text:
dente, lavet pedes meos? Siquidem dente, lavet pedes meos? Siquidem vos, inquit, debetis invicem lavare pedes vestros. Si hoc est quod dicitur, nemo vestrum mandatum servabit. Nemo enim quibuscumque venientibus assumens linteum diaconus, vel presbyter, sive episcopus, lavat pedes. Sed si intelligas ea, quae scripta sunt, qui vere beati sunt episcopi servientes Ecclesiae, mittunt aquam de Scripturis in pelicere. Et si custodiunt episcopi mandatum imitantes Jesum, sic et presbyteri. Utinam et ego accipiam nunc aquam, quae possit animae vestrae pedes lavare! ut unusquisque vestrum dicat cum fuerit lotus: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? Hoc enim sponsa dicit in Canticis Canticorum, non ostendens corporeos pedes lotos, sed pedes non offendentes. De quibus dicit Salomon: Pes autem tuus non offendat . De quibus et in psalmis scriptum est: Mei autem pene moti sunt pedes . Verum et quae constituuntur viduae in Ecclesiis: loco constituentem viduis, et dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Iccirco ait saluator ad recusan¬
tem petrum. & dicentẽ. ñ lauabis
pedes meos. Quid ait: Quod facio tu
nescis modo: scies aut̃ post ea. Quid̃
gͦ facis modo: Dic̃ petrus. Uideo te
lauantẽ pedes nr̃os peluẽ positam. lin¬
teo te precinctũ. & seruientem nobis:
& de tergentem pedes nr̃os. Uerum
quia non erat hoc negotium. sed enĩ
inpeluem scd̃m scͥpturas. & lauat pe¬
des discipuloꝵs: ut cum mundi fue¬
rint ascendant ad dicentẽ. ego sum
uia. & non pleni puluere quem ex¬
cutere uoluit suꝑ indignos & non
suscipientes pacem. neq dignos eoꝵ
quo dicebantur. Et quia hoc erat
quod significabatur: ideo ait. Quod
ego facio tu nescis modo: scies autẽ
post ea. E rat autem hoc quod in reli¬
quis dictum ẽ. Quia uos uocatis me¬
enĩ. Si igitur ego dñs & magister
laui pedes urõs. & uos debetis inuicẽ
lauare. Ergo hoc dic̃ ut episcopus
mittens aquam inpeluẽ exutus ues¬
tib suis & p̾cinctus linteo. me exten¬

Expanded text:
rum. Idcirco ait Salvator ad recusanrum. Idcirco ait Salvator ad recusantem Petrum, et dicentem: Non lavabis pedes meos. Quid ait? Quod ego facio tu nescis modo, scies autem postea . Quid autem facis modo dicit Petrus. Video te lavantem pedes nostros, et pelvim positam, linteo te praecinctum, et servientem nobis, et detergentem pedes nostros. Verum quia non erat hoc negotium corporale,in pelvim secundum Scripturas, et lavat pedes discipulorum suorum, ut cum mundi fuerint, ascendant ad dicentem: Ego sum via , et non pleni pulvere, quem excutere voluit super indignos, et non suscipientes pacem, neque dignos eorum quae dicebantur. Et quia hoc erat quod significabatur, ideo ait: Quod ego 1128 facio, tu nescis modo, scies autem postea. Erat autem hoc, quod et reliquis dictum eSi igitur ego dominus et magister lavi pedes vestros, et vos debetis invicem lavare. Ergo hoc dicit, ut episcopus mittens aquam in pelvim et exutus vestibus suis, et praecinctus linteo, me exten
Abbreviated transcription (Latin):
tans de his que in aduentu xpĩ fu¬
tura erant. quia eẽt tempus. quando
audirent & non intelligerent ea. Si¬
quidem cum audirent dñm meum
audiere non sensum. Et hoc exeo
manifestum est. quia foras ad popu¬
lum inparabolis loquebatur discipu¬
lis aut̃ secreto dissoluebat eas Prophe¬
tat aut̃ quod euenit. aure audietis.
&e non intelligetis. Porro quia de ad¬
uentu dĩ hoc sit populo ꝓphetatũ.
ipse saluator dic̃. Bene prophetauit.¬
ysaias de uob̾ inquiens aure audietiˢ¬
& non intelligetis: Concedamus gͦ
quia sermones dmi populus aus¬
ea. que saluator faciebat. statim ui¬
dens potuit intelligere cur facta sint.
ueluti exemplum assumamꝰ. lauit pe¬
des discipuloꝵ. & uidebant quidem
bene quomodo lauabat pedes ma¬
gist̃ discipulis. uidebant aut̃ & alii
qui erant p̾sentes. sed id tantum qd̾
fiebat. non etiam cur fiebat. Simili¬
tudo quippe erat lauationis pedum:
qua lauit u̾bum dĩ pedes discipulo¬

Expanded text:
tizans de his quae in adventu Christi futizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meaudiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens: Aure audiett non intelligetis. Concedamus ergo quia sermones Domini populus ausea, quae Salvator faciebat, statim videns potuit intelligere cur facta sint. Veluti exemplum assumamus lavit pedes discipulorum. Et videbant quidem bene quomodo lavabat pedes magister discipulis; videbant autem et alii, qui erant praesentes, sed id tantum quod fiebat, non etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat lavatio pedum, quia lavit Verbum Dei pedes discipulo
Abbreviated transcription (Latin):
uide alium quẽ mittas. habeb̾at
inconscientia. interfectionẽ egyp¬
tii. forte aut̃ ut homo sciebat se &
ea recusat. Iste aut̃ ñ quasi natu¬
ra iustus postulat mynist̾ium. sed
quasi grãm consequutꝰ. Si & moyses
similem grãm ꝑcepisset audisset q
eccȩ abstuli iniquitates tuas. & hõc
circum mundaui peccata tua: ñquã
forte dixisset. ꝓuide alium quẽ mit¬
tas. habet gͦ aliquid rationis & moy¬
ses recusans. & ysaias dicens. ecce sũ
ego mitte me. S iudeamus etiam ea
que precepit dũs. ut populo diceren¬
tur. Uade & dic populo. Aure audi¬
etis & non intelligetis. & iudentes
cernetis & non uidebitis. Incrassatũ
ẽ enim cor populi huiuis. & auribus
grauit̾ audierunt. & occulos clausert̃.
neq̃n uideant ocłis. & auribꝰ audiant.
& corde intelligant: & conuertantur
& sanem eos bifariam sciens sermo
aucditionẽ & duplicẽ noscens consti¬
tutionẽ. hoc ẽ aliud eoꝵ corporale.

Expanded text:
rovide alium quem mittas; habebat enim rovide alium quem mittas; habebat enim in conscientia interfectionem Aegyptii, forte autem ut homo sciebat se et ea recusat. Iste autem non quasi natura justus postulat ministerium, sed quasi gratiam consecutus. Sic et Moyses, si similem gratiam percepisset, audissetque, ecce abstuli iniquitates tuas, et hoc circummundavi peccata tua, neutiquam forte dixisset: Provide alium quem mittas. Habet ergo aliquid rationis, et Moyses recusans, 1127 et Isaias dicens: Ecce ego sum, mitte me. III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujuoculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale,
Abbreviated transcription (Latin):
iabia habeam. in medio quoq po¬
puli immunda labia habentis. ha¬
bitem. regem dñm sabaoth uidi oc¬
culis meis. hec dicens & miserum
se faciens meretur auxilium susci¬
piente deo humilitatem eiꝰ. Quod ẽ.
istud auxilium: Missus ẽ. ait ad mes
unus deseraphin. & habebat infor¬
fice carbonem. quẽ attulerat de alta¬
ri. & tetigit labia mea & dixit. Eccȩ
abstuli iniquitates tuas: & peccata
tua circum purgam. Consecutus
ẽ. beneficium. mundus effectus et
remissionẽ accipiens peccatoꝵ: cũ
audiss quem mittam ad popłm
conscientiam ausus fuit dicere ȩcce
ego mitte̾ me. S ubi  qui audierat
ȩccȩ abstuli. iniquitates tuas. Igit᷑
quia scĩ compungunt᷑. & requirit᷑
int̾ moysen & ysaiam. satis faciamꝰ
ꝓ moyse. ut etiam ꝓ ysaia: dantes &
eis de scpͥturis sortẽ suam. Moyses
ñ accipit remissionẽ peccatoꝵ ut
diceret quasi iam conscuis se mun¬
datum. mitte me. ꝓpt̾ quod ait. ꝑ¬

Expanded text:
labia habeam, in medio quoque polabia habeam, in medio quoque populi labia immunda habentis habitem, regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis. Hoc dicens et miserum se faciens, meretur auxilium, suscipiente Deo humilitatem ejus: Quod est istud auxilium? Missus est, ait, ad me unus de Seraphim, et habebat in forcipe carbonem, quem attulerat de altari, et tetigit labia mea et dixit: Ecce abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi. Consecutus est beneficium, mundus effectus, et remissionem accipiens peccatorum. Cum audisset: Quem mittam ad populuorem conscientiam ausus fuit dicere: Ecce ego, mitte me. Sed ubi audierat: Ecce abstuli iniquitates tuas. Igitur quia sancti compunguntur, et requiritur inter Moysen, et Isaiam, satisfaciamus pro Moyse, et etiam pro Isaia, dantes et eis de Scripturis sortem suam. Moyses non accepit remissionem peccatorum, ut diceret quasi jam conscius se mundatum, mitte me, propter quod ait: P
Abbreviated transcription (Latin):
ueat filios suos: cum possimus gͣnes eẽ
dit humilium ipsius dnĩ sermonum
atq factoꝵ & apłoꝵs eius & fac̾e quod
factum ẽ a moyse ut etiam si uocatur
aliguis adpͥncipatum dicat Puide
alium quẽ mittas. Ideo dic̃. Nlon sũ
dignus ante heri & nuduis tercius.
Exilis uocis sum: & tardi linguis. au
dit adeo Quis dedit os homini. &
quis fec̃ surdum & mutum. uidentẽ
&cecũ nonne ego dñs dĩ: Crede deo¬
& consecra te illi. Licet subtilis uocis sis
tardeq lingue: trade te sermoni dĩ.
Dices post ea. Os meum aꝑui. & attraxi
spm̃. hec quidem ꝓpt̾ hoo quod ait
ysaias. ecce sum ego mitte mne. facia¬
mus aut̃ exparte & cumeo. Uoluit
enim cum iam accepiss grãm a deo
ñ inuacuum eam accipere. s uti ea ad
necessaria uidens seraphuii. iudens do¬
minum sabaoth sedentẽ suꝑ thro¬
num. & excelsum & eleuatum: dixit.
Omiser ego qm̃ compunctus sum.
quia cum homo sim & immunda

Expanded text:
veat filios suos, cum possemus graves essveat filios suos, cum possemus graves essdit humilium ipsius Domini sermonum atque factorum, et Apostoli ejus, et facere quod 1126 factum est a Moyse, ut etiamsi vocatur aliquis ad principatum, dicat: Provide alium, quem mittas . Deo dicit: Non sum dignus ante heri et nudiustertius. Exilis vocis sum et tardit a Deo: Quis dedit os hominis, et quis facit surdum et mutum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus? Crede Deo, consecra te ei. Licet subtilis vocis sis, tardaeque linguae, trade te sermoni Dei. Dices postea: Os meum aperui et attraxi spiritum . Haec quidem propter hoc, quod ait Isaias: Ecce sum ego, mitte me. II. Faciamus autem ex parte, et cum eo. Voluit enim cum accepisset jam gratiam a Deo, non in vacuum eam accipere, sed uti ea ad necessaria. Videns Seraphim, videns Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum et elevatum, dixit: O miser ego, quoniam compunctus sum, quia cum homo sim, et immunda
Abbreviated transcription (Latin):
uissimus. Qui uocatur gͦ ad episcopa¬
tum. ñ ad pͥncipatum uocatur. s ad
seruitutem totus eccłiȩ. Si ius cre¬
dere de scͥpturis. quia ineccłia seriuiᷤ
sit omnium qui pre ẽ. suadeat tibi
ipse saluator & dñs qui talis tantusq
factus ẽ. in medio discipuloꝵ non qͣ¬
si discumbens. sed quasi ministrans.
Accipiens enim linteum post quam
exutus ẽ. uestimentis precinxit se. & mit¬
tens aguam inpeluem. cepit lauare
pedes discipuloꝵ & de tergere linteo
quo erat precinctus: & docens quales
ad solium celeste. sicut scͥptum ẽ. Se¬
debitis suꝑ thronos duodecim iudi¬
cantes duodecim trib isrł. Audi uero
& paulum tam p̾clarum uirum di¬
centẽ. quia seruus fuerit omnium cre¬
dentium. Ego enim sum minimus
apłoꝵs qui non sũ dignus uocari aplłi
quia ꝑsecutus sum eccłiam dĩ. Por¬
ro si hoc non uidetur approbare ser¬
uitutem eius. s tantum humilitatẽ.
auddi eum dicentẽ. fãcti sumus par¬
uuli in medio ur̃m. quasi si nutrix fo¬

Expanded text:
. Qui vocatur ergo ad episcopatum, non ad principatum vocatur, sed ad servitutem totius Ecclesiae. Si vis credere de Scripturis, quia in Ecclesia servus sit omnium, qui praeest, suadeat tibi ipse Salvator et Dominus, qui talis tantusque factus est in medio discipulorum, non quasi discumbens, sed quasi ministrans. Accipiens enim linteum, postquam exutus est vestimentis, praecinxit se, et mittens aquam in pelvim, coepit lavare pedes discipulorum, et detergere linteo, quo erat praecinctus. Et docens quales ad solium coeleste, sicut scriptum est: Sedebitis super thronos duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Audi vero et Paulum tam praeclarum virum dicentem, quia servus fuerit omnium credentium: Ego enim sum, ait, minimus Apostolorum, non sum dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Porro sic hoc non videtur approbare servitutem ejus, sed tantum humilitatem; audi eum dicentem: Facti sumus parvuli in medio vestrum, quasi si nutrix fo
Abbreviated transcription (Latin):
ccasionem aut̃ accipientes
sacratissumni apłi ad intellec¬
tum propheticoꝵ sermonũ:
oremus dĩ ut accipiamus sapien¬
tiam. & possimus fieri sapientiores:
dos. Apłs recordans huius dicti. Ecce
ego & pueri quos ds̃ dedit michi: de¬
unde infert & edisserit. Quia gͦ pueri
comiminicauerunt sangumi & carm.
& ipse ꝓxime eos factus. qui partici¬
pantur eoꝵ: ut ꝑ mortẽ destruat eum
qui imꝑium habet mortis. hoc ẽ ⁊a¬
bulum. & eruat eos quicumq metu
mortis insempit̾nam uitam rei erant
seruitutis. Igitur quia pueri partici¬
pes effecti sunt sanguiis & carnis. &
saluator nr̃ cõmunicauit. sanguini.
atq carni: alienum enum erat anatã
& diuinitate eius sanguinẽ & carnẽ
susciꝑe ꝓpter nos aut̃ ea que sibi erant
aliena suscepit. ut domesticoᷤᷤ nos sibi
faceret: qui facti fueramus alieni ꝑ¬

Expanded text:
ccasionem autem acceperunt sacratissimi Apostoli ad intellectum propheticorum sermonum. Oremus Deum ut accipiamus sapientiam et possimus fieri sapientiores pdos. Apostolus recordans hujus dicti: Ecce ego et pueri, quos Deus dedit mihi, deinde infert et edisserit: Quiacommunicaverunt sanguini et carni, et ipse proxime eos factus, qui participantur eorum: ut per mortem destruat eum, qui imperium habet mortis, hoc est, Zabulum, et eruat eos quicumque metu mortis in sempiternam vitam rei erant servitutis . Igitur quia pueri participes effecti sunt sanguinis et carnis, et Salvator noster communicavit carni atque sanguini; alienum enim erat a natura et divinitate ejus, sanguinem et carnem suscipere: propter nos autem ea, quae sibi erant aliena suscepit, ut domesticos sibi faceret, qui fueramus alieni
Abbreviated transcription (Latin):
dendi. s claudentes oculos non ui¬
dent. & si quando uideris inge¬
miosam ad intelligendum animã
& uel ocem. & alacrem ñ meditantẽ
eloquia dĩ cognosce. quia ñ ꝓꝑter
cecitatem. ñ uidet ea que continent᷑
insc̾pturis non ob id quia intenebͥs
sit: s quia olaudit oculos. Si gͦ au¬
dieris scͥpturam dicentẽ. his qui clau¬
dunt oculos. aꝑi oculos tuos & recte
uide. aꝑi oculos tuos abeo quod clau¬
seras: tunc pot̾is uidere recta & con¬
siderare lumen ueritatis. Et accusat
quidem eos de quib queritur cur
oculos claudant ne uideant: Non aut̃
& hoc dic̃ quia non expediat aliqñdo
& claudere anime oculos. Expedit
enĩ sicut manifestum facit ysaias
dicens in his quȩ secuntur. Quisan¬
mintiabit uobis locum et̾num: Qui
ambulat iniusticia & loquitur uerã
uam & rectam obturans aures ut
non aucdiat uiditium sanguinis:
claudens oculos ut ñ uicleat iniqui¬
tatẽ. Si futurum ẽ. ut aꝑiat oculos

Expanded text:
dendi, sed claudentes oculos, non videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum ? Qui ambulat in justitia, et loquitur veram viam, et rectam, obturans aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudens oculos, ut non videat iniquitatem. Si futurum est, ut aperiens oculos
Abbreviated transcription (Latin):
uident. Alii aut̃ neq inteneb̾s sunt.
neq ceci sunt. s quia claudunt ocłos
ñ uident. Et scit has differentias q̃
pͥncipales cordis nrĩ sunt scͥptura d̃i¬
uina. dic̃ enim saluator his qui st̃
inuinculis exite. &his qui intenebͥs.
ut eis reueletur. & sedentib in rogio¬
ne. & umbra mortis: lux orta est eis.
Isti non uiderunt. ideo quia fuert᷑
in tenebris: donec oriatur eis lux. Sur¬
di audite: & ceci asꝑicite. & isti ideo
ante non uiderunt: quia naturalit
ceci erant. Qui uͦ extra ista sunt. qͥ ꝙ
ad comꝑationem cecoꝵ & eoꝵ qui in
tenebris sunt. multo peiores sunt. hi
sunt qui ideo non uident. quia ocu¬
los sponte clauserunt. hoc aut̃ ita
ẽẽ ut asseruimus: saluator michi tes¬
timonio erit dicens. Si ceci essetis: ñ
haberetis peccatum. Nuuc aut̃ dici¬
tis quia uidemus. peccatum urm
manet. Et beue ait. dicitis quia ui¬
demus.Uere enim dicunt. quia ui¬
deant & habeant possibilitatem ui¬

Expanded text:
vident: alii autem neque in tenebris sunt, vident: alii autem neque in tenebris sunt, neque caeci sunt, sed quia claudunt oculos, non vident. Et scit has differentias, quae principales cordis nostri sunt, Scriptura divina. Dicit enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante, quia naturaliter caeci erant. Qui vero 1133 extra ista sunt, quique ad comparationem caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem vi
Abbreviated transcription (Latin):
quila. & conu̾titur indomum eius
qui pre ẽ. illi. Si accipiamus gͥ pen¬
nas: leuit̃ audiemꝰ. Si autem pecca¬
uerimus. & negligentes fuerimus
cͥca alas & de fluxerit penne nrẽ. gra¬
uabimur. & grauit̃ audieinus. Auri¬
b gͦ suis peccatores grauit̾ audiert̃.
Omnes quidem udei qui tc̃ audie¬
runt saluatorem. grauit̾ eum audi¬
erunt: ideo non crediderunt. Usꝙ
hodie aut̃ quot quot audientes
scͥpturas ñ audierunt sermonem
sp̃ualem qui leuis ẽ. s litteram q̃ ẽ
grauis & occidens grauit̾ audiunt.
atq ita duppliciter auditur scͥptura.
Ab eo qui non intelligit. quȩ dicunt᷑
grauit̾ auditur. ab eo uero qui intel¬
liget eam. ñ solum non auditur s¬
de populo iudeoꝵ: & de omnib no¬
bis si peccauerimus. Et oculos suos
clauserunt nequando uideant ocu¬
lis. & aurib audiant & corde intelli¬
gant. Eors qui non uident quidã
ceci sunt: & ꝓꝑter cecitatẽ non iudẽt
Quidam intenebris: & propt̾ea non

Expanded text:
quila, et convertitur in domo ejus quila, et convertitur in domo ejus qui praeest illi. Si accipiamus igitur pennas, leviter audiemus . Si autem peccaverimus, et negligentes fuerimus circa alas, et defluxerint pennae nostrae, gravabimur, et graviter audiemus. Auribus ergo suis peccatores graviter audierunt. Omnes quidem Judaei, qui tunc audierunt Salvatorem, graviter eum audierunt, ideo non crediderunt. Usque hodie autem quotquot audientes Scripturas, non audiunt sermonem spiritaliter, qui levis est, sed litteram, quae est gravis et occidens, graviter audiunt. Atque ita dupliciter auditur Scriptura. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intelligit eam, non solum auditur de populo Judaeorum, et de omnibus nobis si peccaverimus: Et oculos suos clauserunt, nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant. Eorum qui non vident, quidam caeci sunt, et propter caecitatem non vident: quidam in tenebris sunt, et propterea non
Abbreviated transcription (Latin):
ista gͣuitudo quȩ ẽ inauditione anime :
Peccatum scđm scͥpturas graue est.
ꝓpt̾ quod sentiens quis peccata sua
dic̃. quasi onus graue grauate sunt
suꝑ me. Et quia grauis ẽ iniquitas:
ꝓpt̾ hoc suꝑ talentum plumbi sed
ut inzacharia scͥptum ẽ. Egyptu
aut̃ non qm̃ grauia habebant cor¬
corpora submersi sunt. quasi plum¬
bum inaqua uehementi s quia aĩe
coꝵ atalento plumbi suꝑ quod se¬
debat iniquitas aggranata erat:
ꝓpter hoc sub mersi sunt tanquã plũ¬
bum maqua uehementi. Grauitu¬
do gͦ aurium a peccato fit: & leui¬
tas a iusticia. Quid ẽ quod faciat
auditum non grauit̾ audire. sed le¬
uit̾: Penne uerbi. pe̾nne uirtutis.
Et enun penne uerbi: recta multũ
leuitatis attribuunt. Quis dabit
michi pennas ut columbe. & requi¬
escam: Hoc dic̃ ꝓphetes. non orans
ut corporales pennas accipiat colum¬
be. sed pennas columbe sp̃c scĩ. dic̾
aut̃ rursus salomon de diuite. Cõ¬
ponit aut̃ sibi pennas quomodo a¬

Expanded text:
ista gravitudo, quae est in auditionem animae? Peccatum secundum Scripturas grave est. Propter quod sentiens 1132 quis peccata sua, dicit: Quasi onus gravatae sunt super me . Et quia gravis est iniquitas, propter hoc super talentum plumbi sedet, ut in Zacharia scriptum est . Aegyptii autem non quoniam gravia habebant corpora, submersi sunt quasi plumbum in aqua vehementi , sed quia animae eorum ad talentum plumbi super quod sedebat iniquitas, aggravatae erant: propter quod submersi sunt tamquam plumbum in aqua vehementi. Gravitudo ergo aurium a peccato fit, et levitas a justitia. Quid est quod faciat auditum non graviter audire, sed leviter? Pennae verbi, pennae virtutis. Etenim pennae verbi multum levitatis afferunt: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et requiescam ? Hoc dicit Prophetes non orans ut corporalis pennas accipiat colombae, sed pennas columbae Spiritus sancti. Dicit autem rursus Salomon de divite: Componet autem sibi pennas quomodo a
Abbreviated transcription (Latin):
lebat. Quia aut̃ comparauimꝰ ysaiam
& moysen: componamus & aliam ꝓxi¬
mam comparationẽ. ysaiam & ionã:
Ille mittitur p̃dicare eu̾sionẽ ninuittiꝰ
post tres dies. & piget eum proficisci
nolentẽ causam maloꝵ ciuitatis iste
uero non expectans quid ei imparet᷑.
ut diceret. ait. eccȩ sum ego mitte me.
Bonim ẽ non prosilire ad eas. quȩ a
clesiȩ uenit: qui saluari uult. & si
pre est: sed ad seruitutẽ. Si oportet
dicere & de euangelio. pͥncipes qd̃
gentium dominantur eis: & qui potes¬
tatem habent ili illis. magistratus uo

Expanded text:
lebat. 1125 Quia autem comparavimus Isaiam lebat. 1125 Quia autem comparavimus Isaiam et Moysem, componamus et aliam proximam comparationem Isaiae et Jonae. Ille mittitur praedicare eversionem Ninivitis post tres dies, et piget eum proficisci nolentem causa malorum civitatis. Iste vero non exspectans quid ei imperaretur ut diceret, ait: Ecce ego sum, mitte me. Bonum est non prosilire ad eas, quae a clesiae venit, qui salvari vult, etsi praeest; sed ad servitutem Ecclesiae, si oportet dicere et de Evangelio: Principes quidem gentium dominantur eis, et qui potestatem habent in illis, mag
Abbreviated transcription (Latin):
siescio enim si potest quis eam contra¬
moyses quod ysaias. Ergo audacter
fecit comparando scõs & beatos uiros
& decernens & dicens uerecundius moy¬
sen fecisse quam ysaiam. Moyses qͥp¬
pe magnitudinẽ considerabat p̃ esse
popło ad educendum eum de terra
egypti: repugnare egyptioꝵ incantatio¬
nib & maleficiis Propter hoc ait. pro¬
ude alium quem mittas. Iste autem
non expectans audire quid ei iuberet᷑.
ut diceret etiam si electus fuiss: ecce in¬
quit sum ego mitte me. Unde quia
ego sum mitte me: hec iubetiir ut di¬
cat. que erant inoptata cdicenti. An ñ
erat inoptabile statim uisso ꝓphetare
a maledictionib incipere dicentẽ. aure
audictis. & non intelligetis. & uidentes
cernetis. & non uidebitis. in crassatum
ẽ. enĩ cor populi huiꝰ & reliqua. forte gͦ
si tamen audent̾ expedit dic̃e temeri¬
tatis & audatie mercedem consecutus ẽ:
ut ea iubeatur dic̾ẽ que prophetare no¬

Expanded text:
Nescio enim si potest quis eam contraNescio enim si potest quis eam contraMoyses, quod Isaias. Ego audacter feci, comparans duos sanctos, et beatos viros, et decernens, et dicens verecundius Moysem fecisse, quam Isaiam. Moyses quippe magnitudinem considerabat, praeesse populo ad educendum eum de terra Aegypti, et repugnare Aegyptiorum incantationibus et maleficiis. Propter hoc ait: Provide alium quem mittas. Iste autem non exspectans audire quid ei juberetur ut diceret, ac si electus fuisset: Ecce, inquit, sum ego, mitte me. Unde quia ego sum, mitte me: haec jubetur ut dicat, quae erant inoptata dicenti. An non erat inoptabile statim jussum prophetizare, a maledictionibus incipere dicentem: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis: Incrassatum est enim cor populi hujus, et reliqua. Forte ergo si tamen audenter expedit dicere temeritatis et audaciae mercedem consecutus est, ut ea jubeatur dicere, quae prophetizare no
Abbreviated transcription (Latin):
conũtaut᷑. ⁊ sanem cos .ui.
idens ysaias dnm̃ sabaoth
sedentem suꝑ thronum excel¬
sum & eleuatum: uidens aut̃ & se¬
raphin circumstantia eum. & remissã
peccatoꝵ accipiens ꝑ eum ignẽ qui
allatus de altario. labia eius oum¬
tactu purgauit. ait audisse se uocẽ
dñi. non imꝑantis s excitantis atq
dicentis. Quem inittam & quis ibit ad
populum istum: De inde dic̃ respõ¬
disse se duõ. Ecce sum ego: mitte
me⁊ factus aut̾ in loco & scrutans
ea que scͥpta sunt: inuenio aliud fe¬
cisse moysen. aliud ysaiam. Moyses
enĩ electus ad eductionẽ populi de
terra egẏpti: ait. P rouide alium ꝙ̃
mittas. Et uidetur contradic̾e deo
ysaias uero non electus. sed audienꝰ.
quem mittam & quis ibit: ecce in¬
quit ego sum. mute me. dignum ẽ.
gꝰ spũalib spũalia comparantẽ requi¬
tere quis e duob meluis fecerit moy¬
ses qui post quam electus ẽ. recusa¬
uit. an ysaias qui ne electus quidem
ipse obtulit ut mitteretur ad popłm.

Expanded text:
. Videns Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum et elevatum, videns autem et seraphim circumstantia eum, et remissam peccatorum recipiens per eum ignem, qui allatus de altario, labia ejus contactu purgavit, ait se audisse vocem Domini non imperantis, sed excitantis atque dicentis: quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Deinde dicit se respondisse Domino: Ecce sum ego: mitte me. Factus autem in hoc loco, et scrutans pta sunt, invenio aliud fecisse Moysen, aliud Isaiam. Moyses enim electus ad eductionem populi de terra Aegypti, ait: Provide alium quem mittas , etiam videtur contradicere Deo. Isaias vero non electus, sed audiens quem mittam, et quis ibit: Ecce, inquit, ego sum, mitte me. Dignum est ergo spiritalibus spiritalia comparare, et requirere, quis e duobus melius fecerit: Moysesne, qui postquam electus est, recusavit: an Isaias, qui ne electus quidem ipse se obtulit, ut mitteretur ad populum.
Abbreviated transcription (Latin):
domino cantabo & psallam deo isrł. Qͥs
putas ita canore uocis ẽ. & ita sp̃c pu¬
ri mentisq sincere ut cantilena eius
diuinum delectare possit auditũ: Ille
ꝓfecto est. qui nullum habet inse rau¬
cum peccati sonum. qui nicħ offensio¬
nis in lingua. nicħ crassitudinis in spũ
gerit. Iue potest rect̾e dicere. ego do¬
mino cantabo. & psallam d̾o isrł. ue

Expanded text:
Domino cantabo, et psallam Deo Israel. Quis putas ita canorae vocis est, et ita spiritus puri mentisque sincerae, ut cantilena ejus divinum delectare possit auditum? Ille profecto est qui nullum habet in se raucum peccati sonum, qui nihil offensionis in lingua, nihil crassitudinis in spiritu gerit. Ille potest recte dicere: Ego Domino cantabo, psallam Deo Israe
Abbreviated transcription (Latin):
uiescit terra. donec quiescat
reccatum. M oueri autẽ dicit᷑
terra hoc est hi qui habitant terram
cum aniinas hominũ mouere cepint
& perturbare peccata. Et ideo scͥptũ
est hoc qͦd hec presens lectio continet.
Et quieuit inquit terra quad raginta
annis. & fecerunt filii isrł malignũ in
conspectu dñi & tradidit eos ch̃s in
manus madian annis septẽ: & inualu¬
it manus madian suꝑ isrł. Dum eẽt gͦ
iusticia interra id est in his qui habita¬
bant terram: quieuisse dicitur terra.
Cum uero ine̾reuit iniquitas. & fecert̃
malignũ inconspectu dñi. tunc
tradidit inquit eos dñs inmanus hoc¬
maclian annis septẽ. Nec dicunt᷑ sci¬
inualuisse madianite suꝑ populum
dm̃. donec p̃cepta dni poputus custo¬
diuit. Cum uero negligere cepit man¬
data cdiuina robustior & ualidior ad¬
ũsum eum effecta ẽ. hostium manus.
Et acluersum illum quidẽ priorẽ popu¬
lum corporales insurgebant hostes cum
deliquiss ad u̾sum nos aut̃ qui isrł se¬

Expanded text:
uiescit terra, donec quiescit peccatum. Moveri autem dicitur terra, hoc est, hi qui habitant terram, cum animas hominum movere coeperint et perturbare peccata. Et ideo scriptum est hoc, quod nunc praesens lectio continet, et quievit, inquit, terra quadraginta annis. Et fecerunt filii Israel malignum in conspectu Domini, et tradidit eos Dominus in manu Madian annis septem. Et invaluit manus Madian super Israel. Dum esset ergo justitia in terra, id est, in his qui habitant terram, quievisse dicitur terra. Cum vero increvit iniquitas, et fecerunt malignum in conspectu Domini, tunc tradidit eos, inquit, Dominus in manus Madian annis septem. Nec dicuntinvaluisse Madianitae super populum Domini, donec praecepta Domini populus custodivit. Cum vero negligere coepit mandata divina, robustior et validior adversum eum effecta est hostium manus. Et adversum illum quidem priorem populum corporales insurgebant hostes, cum deliquisset; adversus nos autem qui Israel se
Abbreviated transcription (Latin):
illud acceptabile ẽ. qđ in iusticia of¬
fertur do & equitate: Et ideo dicit᷑
Iusti confortati sunt in isrł. In aliis qͥd̃
gentib qui corporis robore fortiores
sunt. illi potentes dicuntur inprelio.
In isrł uero qui iustiores sunt. ipsi po¬
tentiores dicunt᷑ inbellis. Quia iusticia
etiam si uirib infirma sit uincit. in uis¬
ticia uero etiam si multos &ualidos ꝓ¬
pugnatores habeat. suꝑatur. Sic igit᷑ &
inhac gente nrã id ẽ. inpopło dei. aut
ꝑ iusticiam suꝑamus. aut ꝑ in iusticiã
uincunur. Exurge debbora. exurge: &
pulos suscitat ad credendũ. Captuiã¬

Expanded text:
mino acceptabile est, quod in justitia ofmino acceptabile est, quod in justitia offertur et aequitate. Propterea dicit: Justi confortati sunt in Israel. In aliis quidem gentibus qui corporis robore fortiores sunt, illi potentes dicuntur in praelio; in Israel vero qui justiores sunt, ipsi potentiores dicuntur in bellis; quia justitia, etiamsi viribus infirma sit, vincit; injustitia vero, etiamsi multos et validos propugnatores habeat, superatur. Sic igitur in hac gente nostra, id est, in populo Dei, aut per justitiam superamus, aut per injustitiam vincimur. Surge, surge, Debbora, surge et pulos suscitat ad credendum;
Abbreviated transcription (Latin):
iñtum: Corpus hoc neũ uimitũ ẽ.
Ad iumentũ enĩ anime. & ad ministe¬
rium datum ẽ. Ego aut̃ sum id est
interior homo qui ascendi suꝑ ium̃¬
tum hoc. cii dicitur ut benedicam
dominũ. Si ergo uere ascendisti supͣ
corpus & superioi effectus es corpora¬
lib desideriis & motus corporis tui
freno mentis & interioris hominis
mocderamine gubnantur. de de dicit᷑
quia ascendisti suꝑ uim̃tũ ut bene¬
dicas dñm. Quid aut̃ ẽ. qđ sequit᷑.
quia oporteat benedicere dñm eos qͥ
sedent suꝑ uehicula. & suꝑ asinas re¬
fulgentes. Michi uelut inlocis itadif¬
ficilib tale aliquid uidetur cũ ium̃¬
tum hoc. id ẽ. corpus meũ subiugoue¬
nerit uerbo oei. tunc uehiculum cor¬
poris mei resplendere incipiet & asi¬
na hȩc id ẽ. caro mea. tunc refulge̾
dicitur. cum castitatis ac pudicitiȩ
splendore fuerit decorata. Et ita rec¬
te dicetur anima sedens suꝑ asinã
resplendentẽ dnm̃ benedicere & in
medio letantium laudare eũ: Ibi da¬

Expanded text:
ique corpus hoc meum jumentum est: ad jumentum enim animae et ad ministerium datum est. Ego autem sum idem interior homo, qui ascendi super jumentum hoc, cui dicitur ut benedicam Dominum. Si ergo vere ascendisti supra corpus, et superior effectus es corporalibus desideriis, et motus corporis tui freno mentis et interioris hominis moderamine gubernantur, de te dicitur: Quia ascendisti super jumentum, ut benedicas Dominum. Quid autem est quod sequitur: quia oporteat benedicere Dominum eos qui sedent super vehicula et super asinas refulgentes. Mihi velut in locis ita difficilibus, tale aliquid videtur. Cum jumentum, hoc est, corpus meum sub jugo venerit verbi Dei, tunc vehiculum corporis mei resplendere incipit; et asina haec, id est, caro mea tunc refulgere dicitur, cum castitatis ac pudicitiae fuerit splendore decorata: et ita recte dicetur anima sedens super asinam resplendentem, Dominum benedicere, et in medio laetantium laudare eum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
rib ꝑcipite om̃s satrape: Sic̃ enim
inferior est rege satrapa. ita & auribus
ꝑ cipere inferius uidetur ẽe quam au¬
dire. Audire namq. ad int̾iorẽ ꝑ tinet
hominẽ. Sicut & dñs dicebat. qui ha¬
bet aures audiendi audiat. Aurib uͦ
ꝑcipere ad exteriorẽ & corporalẽ spectat
auditum. Ideo gͦ & hic illi qui audi¬
re debent reges dicuntur: qui uͦ auri¬
b ꝑcipere. satrape appellant᷑. Ego dnõ¬

Expanded text:
ribus percipite, omnes satrapae. Sicut enim ribus percipite, omnes satrapae. Sicut enim inferior est rege satrapa, ita et auribus percipere inferius videtur esse quam audire: audire namque ad interiorem pertinet hominem, sicut et Dominus dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat ; auribus vero percipere, ad exteriorem et corporalem spectat auditum. Ideo ergo et hic illi qui audire debent, reges dicuntur; qui vero auribus percipere, satrapes appellantur. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
dite inquit reges. Reges appellat eos.
qui connocantur ad audiendũ uerbũ
dei. Exulta popule dei: audiens tuȩ
nobilitatis in signia. Tu uocaris ad
audiendũ u̾bum d̾i. & non ut plebs
s ut rex uocaris. Tibi enum dictum ẽ.
Genus regale. sacerdotale populus in
ad quisitionẽ. Ideo quia uos reges es¬
regum & dñs dnantium. S sicud
exultastis de nobilitatis urẽ ticulo
ita discere debetis quid agendo unꝰ¬
quisq urm fiat rex. Quod uobis
ita breuit᷑ de finiam. Regem te ẽẽ
omnium facit. si regnet xp̃o inte.
Rex namq a regenio dictus ẽ. Si gͦ
& inte animus regnat & corpus ob¬
temperat. si concupiscentias caruis
subitigum. imperii tui mutas. si ui¬
tioꝵ gentes sob̾etatis tuȩ fremis¬
artiorib premas: merito rex diceris. qͥ
te recte regere noueris. Cum gͦ talis fu¬
eris. effectus digne ut rex dicaris ad
audienda diuina uerba uocaberis.
hoc uero quod subsequitur. magis cor¬
poreum aliquid indicat qđ dicit au¬

Expanded text:
incipes. Reges appellat eos qui convocantur ad audiendum verbum Dei. Exsulta, popule Dei, audiens tuae nobilitatis insignia; tu vocaris ad audiendum verbum Dei, et non ut plebs, sed ut rex vocaris. Tibi enim dictum est: Genus regale et sacerdotale, populus in acquisitionem . Ideo quia vos reges esregum et Dominus dominantium. Sed sicut exaltastis de nobilitatis vestrae titulo, ita discere debetis quid agendo unusquisque vestrum fiat rex, quod vobis ita breviter definiam. Regem te esse omnium facit, si regnet Christus in te: rex namque a regendo dictus est. Si ergo et in te animus regnat et corpus obtemperat, si concupiscentias carnis sub jugum imperii tui mittas, si vitiorum gentes sobrietatis tuae frenistioribus premas, merito rex diceris, qui te recta regere noveris. Cum ergo talis fueris effectus, digne ut rex ad audienda divina verba vocaberis. Hoc vero quod subsequitur, magis corporeum quiddam indicat quod dicit: Au
Abbreviated transcription (Latin):
troierit: tunc & barach id ẽ. reliquiis
isrł s aluus fiet & insocietatem uct̾o.¬
rie recipietur. Tunc gͦ si digni fu¬
erimus. etiam nos cantabimꝰ canti¬
cum istud refertũ mysticis & ꝓphe¬
ticis sacramentis. Ex quib qm̃ per¬

Expanded text:
troierit, tunc et Barach, id est, reliquus troierit, tunc et Barach, id est, reliquus Israel, salvus fiet, et in societatem victoriae recipietur . Tunc ergo, si digni fuerimus, etiam nos cantabimus canticum istud refertum mysticis et propheticis sacramentis. Sed vide
Abbreviated transcription (Latin):
isara cum exercitu suo & curri¬
b ferreis quib impugnabat
popłm dei suꝑatus ẽ. Quod
ita futurum ꝓphetia p̾rececinit per
debboram. & post ea quam inmanu
mulieris facta uictoria ẽ: canticum
istud debbora uelut uictorie ipsius
laudẽ cecinisse prescͥbitur. Uerum
si me minimus eoꝵ que insuꝑiorib
dicta sunt. scd̃m mysticã formam q̃
sit figura debbore. quȩ etiam barach
quid imaginis tencat iahel mulier
quȩ adu̾sarium popłi dĩ sola de ie-¬
cit. quȩ etiam imago sit sisarȩ ipsuis
qui amuliere alienigena ligni uͥtute
ꝓstratus ẽ. intesligimus hec omnia sa¬
cram̃ta ẽẽ que in nouissimis tempo¬
rib & infine scłi ꝑ eccł̃iam consum¬
mantur. & incantico hoc uelut epi¬
nic aeios id ẽ uictorie laudẽ eẽ descͥp¬
tam. illiuis scilicet temporis cum no¬
uissima inimica destruet᷑ mors. ł c̃
enim exultabit debbora. id ẽ. illustra
tem cominunẽ omnium suꝑabit &
post ea quam plenitudo gentium in¬

Expanded text:
isara cum exercitu suo et curribus ferreis quibus impugnat populum Dei, superatus est; quod ita futurum prophetia praececinit per Debboram, et posteaquam in manu mulieris facta victoria est, canticum istud Debbora, velut victoriae ipsius laudem, cecinisse perscribitur. Verum si meminimus eorum quae in superioribus dicta sunt secundum mysticam formam, quae est figura Debborae, quae etiam Barach, quid imaginis teneat Jael mulier, quae adversarium populi Dei sola dejecit, quae etiam imago sit Sisarae ipsius qui a muliere alienigena ligni virtute prostratus est, intelligimus haec omnia sacramenta esse, quae in novissimis temporibus et in fine saeculi per Ecclesiam consummantur, et in cantico hoc, velut epinicia ejus, id est, victoriae laudem esse descriptam: illius scilicet temporis, cum novissima inimica destruetur mors; tunc enim exsultabit Debbora, id est, illustrabtem communem omnium superabit, et posteaquam plenitudo gentium in
Abbreviated transcription (Latin):
patiebatur ille qui erat scd̃m carnem
tis suis traditus erat insurgentib ini
mur. quid tale accidere potest conside¬
remus. Est quando seminamus. & ñ
possunt inimici corrumꝑe semina q̃
seminamus. non possunt insidiari
agriculture nr̃e. Est aut̃ quando se¬
minamꝰ & corrumpunt᷑ que seminamꝰ.

Expanded text:
patiebatur ille, qui erat secundum carnem, tis suis traditus erat insurgentibus inimur, quid tale accidere potest consideremus. Est quando seminamus, et non possunt inimici corrumpere semina quae seminamus, non possunt insidiari agriculturae nostrae. Est autem quando seminamus, et corrumpuntur quae seminam
Abbreviated transcription (Latin):
quo peccata purgant᷑. recte auulsio
nominatur. ubi auellit᷑ cor łapideũ¬
Quia omnes donec ad locum scm̃..¬
ueniamus. calciati sumus cum ant̃ ꝑ¬
ueneruus ad eum discaltiari iubem᷑.
calciamenti tui: locus enim inqͦ tu

Expanded text:
quo purgantur peccata, evulsio nominatur, ubi evellitur cor lapideumquia omnes, donec ad locum veniamus sanctum, calceati sumus; cum autem perveniamus ad eum, discalceari jubemur. calceamenti tui, locus enim in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte om̃s. actus eius qui indiuino
uersatur officio. & omnia gesta uel
dict̾a que scd̃m d̾m gerit & dicit.
ad orationem reportent᷑. Si enun ora
tio hoc solum intelligat᷑ qđ comniu¬
nit̾ scimus. neq anna uhis uerbis
one. orare docebit᷑. Si uͦ omnis actus
quia iustus sine int̃ missione quȩ uis¬
ta sunt agit: ꝑ hoc sine int̾missione
uistus orabit. Nec unquam ab oratio¬
ne cessabit. nisi uistus ẽẽ desistat. Cũ¬

Expanded text:
perte, omnes actus ejus, qui in divino versatur officio, et omnia gesta vel dicta secundum Deum gerit ac dicit, adorationem esse reputanda. Si enim hoc oratio solum intelligatur, quod communiter scimus; neque Anna his verbis one orabit. Si vero omnes actus Quia enim justus sine intermissione quae justa sunt agit, per hoc sine intermissione justus orabit, nec unquam ab oratione cessabit, nisi justus esse desistat. Jud
Abbreviated transcription (Latin):
caro mea habens plurimos carnis
fructus. fornicationẽ. in munditiã.
impudicitiam. idolatria ueneficia.¬
inimicitias contentiones. emulatio¬
nes incitationes dissensiones. hȩc¬

Expanded text:
caro mea habens plurimos fructus carnis, fornicationem, immunditiam, impudicitiam, idololatriam, veneficia, contentiones, aemulationes, incitationes, dissensiones.
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. cor meum dilatatum ẽ ad uoᷤ
corinthii. Ex latitudine enim cordis¬
habundantia ori sapientiȩ ministrat᷑
Quia letata sum insalutari tuo. Si
letatus fuero insalutari dĩ. tunc di¬

Expanded text:
dicente: Os meum dilatatum est ad vos, o Corinthii . Ex altitudine enim cordis ori sapientia ministratur. 25. Quia dilatatus sum in salutari tuo, id est, si laetatus fuero in salutare Domini, tunc di
Abbreviated transcription (Latin):
manes & penitus alieni sunt areb
dĩ. accipiunt namq partes de sacri¬
ficiis diuinis. & edunt de hostiis dĩ.
Unus quisꝙ gͦ nr̃m̃ pͥmo conuertit᷑
a peccato. & exconũsione generat oꝑa
iusticie. Post ea uero excitata in nob̾
anna ꝑ zelum & emulationẽ boni:
precẽ fundit ad dm̃ ut & ipsa filios
generet. Quales gͦ anna. que ẽ. grã
filios generat: qui assideant deo. Grã
uerbo dei. uis autem euidentiorẽ tͥ

Expanded text:
inanes et penitus alieni sunt a rebus inanes et penitus alieni sunt a rebus Dei. Accipiunt namque partes de sacrificiis divinis, et edunt de hostiis Dei. uisque ergo nostrum primo convertitur a peccato, et ex conversione generat opera justitiae; postea vero excitata in nobis Anna, per zelum et aemulationem boni precem fundat ad Deum, ut ipsa filios generet. Quales ergo Anna, quae est gratia, filios generat, qui assideant Deo? Gratia qui verbo Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
ut inuerbo doctrinȩ purgentur au¬
dos habeant pedes quib recte ingre¬
diantur ad p̾parationẽ euangelũ pa¬
cis. ut omnes simul inxpo iħu purifi¬
cati ꝑ u̾bum. non abiciamur de chala¬
mo sponsi pro sordidis indum̃tis. lodi

Expanded text:
erbo doctrinae purgentur audos habeant pedes, quibus recte ingrediantur ad praeparationem Evangelii pacis, quo omnes Deus simul in Christo purificat per verbum Dei. Non abjiciamur de thalamo sponsi pro sordidis indumentis; sed
Abbreviated transcription (Latin):
indulget. neq ad peccati sitim sternit᷑
ꝓnus. S & qđ dicit eos manu uł lingua
aquam lambere non absq sacramen¬
ti quadam significantia ẽ. Hoc michi
uidetur scͥptum. scilicet qđ manu uel
lingua oꝑari debent milites xp̃i. Hoc
ẽ opere & uerbo. quia qui docet & facit.
hic magnus uocabitur in regno celoꝵ.
Quod autẽ etiam similitudinẽ canis lã¬
bentis. scͥptura posuit: uidet᷑ michi istud
animal. hoc inloco ꝓpter ea nominatũ.
qtł supra omnia cetera animalia amorẽ
dicitur ꝓprii dñi seruare. nec tempore nec
iniuriis oblitterari in eo fertur affectus.
Trecenti ergo sunt soli. qui sacͣmenti huiꝰ
imaginem preformabant. Isti electi. isti
probati. isti ad uictoriam consecrati: qui
&e ipso numeri sacramento obtinere ad.¬
uersarios possint. Trecenti etenim sunt:
qui tercio centeno multiplicant. & ꝑ¬
fectȩ trinitatis numerum ferunt. Sub
quo numero omnis xp̃i censetur exercitꝰ.

Expanded text:
indulget, neque ob peccati sitim sternitur indulget, neque ob peccati sitim sternitur pronus. Sed et quod dicit eos manu vel lingua aquam lambere, non absque sacramenti quadam significantia hoc mihi videtur: innuit scilicet, quod et manu et lingua operari debent milites Christi, hoc est, opere et verbo; quia qui docet et facit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Quod autem etiam similitudinem canis lambentis Scriptura posuit, videtur mihi istud animal hoc in loco propterea nominatum, quod supra omnia caetera animalia amorem dicitur proprii domini servare, nec tempore nec injuriis oblitterare in eo fertur affectus. Trecenti ergo soli, qui sacramenti hujus imaginem praeformabant, isti electi, isti probati, isti ad victoriam consecrati: qui et ipso numeri sacramento obtinere adversarios possent. Trecenti etenim sunt, qui tertio centena multiplicant, et perfectae Trinitatis numerum ferunt, sub quo numero omnis Christi censetur exercitus,
Abbreviated transcription (Latin):
manum tuam. In omnib pene uete¬
rum gestis myst̾ia designant᷑ ingen¬
tia. sicut etiam in hoc loco fieri uidemꝰ
qd hi qui descendunt ad aquã id est
debent procidere interrã. nec flectere
genua sua & cedere temptationib uen¬
curis. s stare fortiter & constant̃: sic̃ &¬
ꝓpħa dicebat. Dimissas manus & disso¬
luta genua erigite. & gressum rectum
facite semitis ur̃is. uenisti aclaquam
baptismi. istud est certaminis. & pugne
sp̃ualis initium. hinc tͥ adu̾sus diabo¬
lum nascit᷑ pugnȩ pͥncipium. si remissior
fueris si flecti facile potueris. quomodo
pugnabis. quomodo stabis adu̾sũ astu¬
tias diaboli᷑ Propterea & apłs clamat
State ergo & nõlite iterum uigo seruitutiᷤᷤ
herere. Et iterum dic̃. State indno Et
tercio dicit. Qm̃ tunc nos uiuimus si uo̾
statis indnõ. Iue gͦ probabilis ille electꝰ
est. qui postea quam ad aquas baptis¬
mi uentum ẽ. flecti ad necessitates ter¬
renas &e corporeas nescit. qui uitus ñ

Expanded text:
aul . In omnibus pene veterum gestis mysteria designantur ingentia, sicut etiam in hoc loco fieri videmus: quia hi qui descendunt ad aquam, id estunt, non debent procidere in terram, nec flectere genua sua, et cedere tentationibus ventris, sed stare fortiter et constanter, sic dicebat: Remissas manus, et dissoluta genua erigite, et gressum rectum facite semitis vestris . Venisti ad aquam baptismi; istud est certaminis et pugnae spiritalis initium. Hinc tibi adversum diabolum nascitur pugnae principium; si remissior fueris, si flecti facile potueris, quomodo pugnabis, quomodo stabis adversum astutias diaboli? Propterea et Apostolus clamat: State ergo, et nolite iterum jugo servitutis haerere . Et iterum dicit: State in Domino . Et tertio dicit: Quomodo tunc vivimus, si vos statis in Domino . Ille ergo probabilis, ille electus est, qui posteaquam ad aquas baptismi ventum est, flecti ad necessitates terrenas et corporeas nescit, qui vitiis non
Abbreviated transcription (Latin):
qui lacte alitur. aliemis est asermone
iusticiȩ. pariilus enĩ ẽ. ꝑfectorum
uͦ est cib solidus. qui pro possibilitate
sumendi exercitatos. habent sensus ad
discretionẽ boni ac mali. Igitur quic̃q

Expanded text:
qui lacte alitur, expers est sermonis justitiae: parvulus enim est. Perfectorum vero est cibus solidus, qui pro possibilitate sumendi, exercitatos habent sensus, ad discretionem boni et mali . Et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
generat: maria uero secꝰ pedes uerbo¬
ctei intenta optimam partẽ dicitur
elegisse: & ꝑ hec intellegetur uelut
Samuel inquit qui deo assistat. De
quo inpsalmis dicit᷑. Moyses & aaron
ins acerdotib eius. & samues inhis

Expanded text:
generat. Et Maria sedens secus pedes verbi Domini, optimam partem dicitur elegisse, et intelligitur velut Samuel, qui Deo assistit, de quo dicitur: Moyses et Aaron in sace