comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arcu. id ẽ de intima cordis tensione distrĩ¬
gunt. his quippe se in belło fidei paulus
armauerat: cũ dicebat. laboro usq ad uĩ¬
cula quasi male oꝑans: sed u̾bum dei ñ
÷ alligatum: ac si diceret. Hasta quidem
suppliciorum. ferior: sed tam̃ uerborum
sagitas emittere non desisto. Uulnera
crudelitatis accipio: sed cor infideliũ
uerba loquendo transfigo. Dicatur gͦ.
Super ipsum sonabit pharetra: iubra¬
bitur hasta ⁊ ꝙypeus. Contra equum
quippe dei quia prauorum consilia ꝑ¬
strepunt: pharetra sonat. Qiia aꝑta
pęna exquiritur hasta uibratur. Quia uͦ
ei etiã disputatione resistitur: dypeus
antefertur. Sed nunquid a feruore suo
ꝑ ista compescitur: Uir eñ sc̃s quo ma¬
iore ꝑsecutione premitur: eo ad predi¬
candam ueritatem acrius instigatur.
Et cum patienter ꝑsecutores tolerat: ar¬
denter ad se adiutores trahere festinat
Unde ⁊ bene adhuc de equo dei subdit᷑.¬

Expanded text:
arcu, id est de intima cordis tensione distrinarcu, id est de intima cordis tensione distringunt. His quippe se in bello fidei Paulus armaverat, cum dicebat: Laboro usque ad vincula quasi male operans, sed verbum Dei non est alligatum . Ac si diceret: Hasta quidem suppliciorum ferior, sed tamen verborum sagittas emittere non desisto. Vulnera crudelitatis accipio, sed cor infidelium vera loquendo transfigo. Dicatur ergo: Super ipsum sonabit pharetra, vibrabit hasta et clypeus. Contra equum quippe Dei, quia pravorum consilia perstrepunt, pharetra sonat, quia aperta oena exquiritur, hasta vibratur; quia vero ei etiam disputatione resistitur, clypeus antefertur. Sed nunquid a fervore suo per ista compescitur? Vir enim sanctus quo majore persecutione premitur, eo ad praedicandam veritatem acrius instigatur; et cum patienter persecutores tolerat, ardenter ad se auditores trahere festinat. Unde et bene adhuc de equo Dei subdit
Abbreviated transcription (Latin):
pena ꝓducit᷑. Predicatores scĩ autẽ cũ
ꝓ defensione fidei supplicia subeunt:
ad eandẽ fidẽ quos ualent taꝑe.⁊ inter
uerb̾a non desistunt. Et cũ patient̃ uul-¬
nera suscipiunt: prudenter contra corda
infideliũ sagutas p̃dicationis reddunt. Unde
nonnunꝗͣ agit᷑. ut ipsi qui in ꝑsecutione se¬
uiunt. non tam doleant qͦd cor p̃dicato-¬
ris non emolliunt: quã quod ꝑenis u̾ba
etiã alios amittunt. Quia gͥ eũ feriendo ñ
suꝑantꝰ: ne fortasse ⁊ alii qui illũ audiunt
derelinquant: mox contra loquentis uer¬
bascutũ responsionispara t. Unde cũ dicit
ris corpꝰ supplicio percutit: auditorũ cor
quasi clipeo. u̾bo suȩ disputationis mu¬
nit. Uir gͥ sc̃s ut feriri debeat. hasta ui-¬
brabitur: sed ne audiri possit. clipeꝰ op¬
ponitur. hñt namq defensores dei in
prelio sagittas suas. quas eo citius audi-¬
torũ cordibꝰ inunt: quo illas de sꝑitali

Expanded text:
poena producitur. Praedicatores autem sancti, cum poena producitur. Praedicatores autem sancti, cum pro defensione fidei supplicia subeunt, ad eamdem fidem, quos valent, rapere et interverbera non desistunt; et cum patienter vulnera suscipiunt, prudenter contra corda infidelium sagittas praedicationis reddunt. Unde nonnunquam agitur ut ipsi qui in persecutione saeviunt non tam doleant quod cor praedicatoris non emolliunt quam quod per ejus verba etiam alios amittant. Quia igitur eum feriendo non superant, ne fortasse et alii qui illum audiunt se derelinquant, mox contra loquentis verba scutum responsionis parant. Unde cum diceret: ris corpus supplicio percutit, auditorum cor quasi clypeo verbis suae disputationis munit. Vir igitur sanctus ut feriri debeat, hasta vibratur; sed ne audiri possit, clypeus opponitur. Habent namque defensores Dei in praelio sagittas suas quas eo citius in auditorum corda injiciunt, quo illas de spiritali
Abbreviated transcription (Latin):
tenter ipsi transmittunt: ut crudelis sup¬
liciorũ preꝑatio. dũ quasi furtiue innotes¬
cit ampliꝰ timeatur: zaudientis animũ plꝰ
suspecta uulnera. quã ꝑcepta ꝑturbent.
In pharetra enĩ sagittȩ dũ latent ⁊ sonant.
mortẽ etiã non uisȩ fraudis denunciant.
Pharetra gͦ contra equum sonitũ reddit.
cũ contra predicatorẽ scm occulta pra-¬
uorũ machinatio. confiliũ suũ qͦd frau-¬
dulanter oꝑit. fraudulentius innotescit:
ut p̾missis minis quasi ex sonitu pha-¬
retrȩ terreant: cũ p̃dicator di aꝑtas con-¬
tumelias uelut cõminꝰ ferientia iacula
non formidat. Cũ uero eisdẽ minis mini¬
me terretur: mox ꝑsecutorũ crudelitas
ad supplicia manifesta ꝑducit᷑. Unde
bene postquã dictũ ÷ suꝑ ipsum sona¬
bit pharetra: ilico additur. uibrabitur¬
hasta. Contra p̾dicatorem deipꝰpharetrȩ
sonitũ hasta uibratur: qñ post terro¬
res exhibitos. euicino iã feriens aꝑta

Expanded text:
tenter ipsi transmittunt, ut credulis suptenter ipsi transmittunt, ut credulis suppliciorum praeparatio dum quasi furtim innotescitur, amplius timeatur, et audientis animum plus suspecta vulnera quam percepta perturbent. In pharetra enim sagittae 1026 dum latent et sonant mortem etiam non visae denuntiant. Pharetra ergo contra equum sonitum reddit, cum contra praedicatorem sanctum occulta pravorum machinatio consilium suum, quod fraudulenter operit, fraudulentius innotescit, ut praemissis minis quasi ex sonitu pharetrae terreat, cum praedicator Dei apertas contumelias velut cominus ferientia jacula non formidat. Cum vero eisdem minis minime terretur, mox persecutorum crudelitas ad supplicia manifesta perducitur. Unde bene postquam dictum est: Super ipsum sonabit pharetra, illico additur: CAPU Contra praedicatorem Dei post pharetrae sonitum hasta vibratur, quando post terrores exhibitos e vicino jam feriens aperta
Abbreviated transcription (Latin):
eo ui intentionis sue suꝑ armatos hostes
feruentior ducitur: ꝑsecutores eiꝰ qui se
etiã ferientes uinci sentiunt. turbati ad
consiliũ reuertunt᷑. Dolos preparant: et
uelut ex longinquo mittendo uulnera
sa machinatione longe feriant: cui aꝑtis
congressionibꝰ inaniter apꝓpinquant.
Hȩc tunc suꝑ equũ dei pharetra sonaue¬
rat: cũ quadraginta uiri qui in eius
morte coniurauerant. educi de carcere
paulũ querebant᷑ ut consiliorũ suorũ
ictibꝰ quasi clam sagitarum dolo in¬
terficerent: quẽ congressione ꝑ secutionis.
publice suꝑare nequaꝗͦ possent. Pharetra
gͦ sonuit: quia occultȩ machinationis ad
querimꝰ: adhuc in pharetre sonitu aliqͥd
subtilius inuenimꝰ. Sepe enĩ adu̾saruĩ con¬
silia contra bonos ineunt: prauis intentio¬
nibꝰ innitunt᷑ ãd ex cogitandos dolos se con¬
ferunt: sed tam̃ qui eosdem bones dolos¬
ꝓdere bonis debeant. ipsi instituunt. La-¬

Expanded text:
eo vi intentionis suae super armatos hostes eo vi intentionis suae super armatos hostes ferventior ducitur, persecutores ejus, qui se etiam ferientes vinci sentiunt, turbati ad consilium revertuntur, dolos praeparant, et velut ex longinquo mittendo vulnera sa machinatione longe feriant, cui apertis congressionibus inaniter appropinquant. Haec tunc super equum Dei pharetra sonuerat, cum quadraginta viri qui in ejus mortem conjuraverant educi de carcere Paulum quaerebant , ut consiliorum suorum ictibus quasi clam sagittarum dolo interficerent quem congressione persecutionis publicae superare nequaquam possent. Pharetra ergo sonuit, quia occultae machinationis ad quaerimus, adhuc in pharetrae sonitu aliquid subtilius invenimus. Saepe enim adversarii consilia contra bonos ineunt, pravis inventionibus innituntur, ad excogitandos dolos se conferunt, sed tamen qui eosdem dolos prodere bonis debeant, ipsi instituunt, la
Abbreviated transcription (Latin):
ne aliqñ iustum dei occultumq con-¬
silium: aliqñ uͦ clandestina prauorũ
machinatio designatur. ꝑ phare tr̃a
iustum dei occultumq consilium
expͥmitur: sicut isdem beatus iob su¬
ꝑiori parte testatur dicens. Phare¬
tram enim suami aꝑuit ⁊ afflixit me:
id ÷ occultum suum consilium¬
s detexitri publica
me ꝑcussione uulnerauit Sicut enĩ in pha¬
retra sagitȩ i n occulto dei consilio latent
sententiȩ. Et quasi ex pharetra sagitta edu-¬
citur. qndo ex occulto consilio aꝑtã ds sen¬
tentiã iaculatur. Pharetre quoq noĩe
prauorũ machinatio designatur. sicut
nis excogitaut. secretis machinationibꝰ
occultant: quasi in pharetra sagittas
parant. Et in hac presentis uite caligine
uelut in obscuro. rectos corde feriunt: qͥa
maliciosa eorũ iacula. et sentiri ꝑ uulnus
posst̃: ⁊ tam̃ uenientia dep̾hendi non pos¬
sunt. Igitur quia equus cłi nulla aduer¬
sitate terretur: eiq quo magis obuiat᷑.

Expanded text:
ne aliquando justum Dei occultumque conne aliquando justum Dei occultumque consilium, aliquando vero clandestina pravorum machinatio designatur. Per pharetram justum Dei occultumque consilium exprimitur, sicut idem beatus Job superiore parte testatur, dicens: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me . Id est, occultum suum consilium detexit, et publica me percussione vulneravit. Sicut enim in pharetra sagittae, sic in occulto Dei consilio latent sententiae; et quasi ex pharetra sagitta educitur, quando ex occulto consilio apertam Deus sententiam jaculatur. Pharetrae quoque nomine pravorum machinatio designatur, sicut nis excogitant secretis machinationibus occultant, quasi in pharetra sagittas parant, et in hac praesentis vitae caligine, velut in obscuro, rectos corde feriunt, quia malitiosa eorum jacula et sentiri per vulnus possunt, et tamen venientia deprehendi non possunt. Igitur quia equus Dei nulla adversitate terretur, eique quo magis obviatur,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ꝑsecutionis impetum contempnen¬
tes. nouerunt ei fortiter sed non preci¬
pitanter obuiare. Quia autem sc̃s uircũ
congruum cernit. ictibꝰ pectus obicit. ⁊
uenientia iacula uel moriens retundit.
recte dr̃. In occursum ꝑgit armatis. De
quo adhucbene subditur. Conteminet
quomͦ pauorem despiciat: qui ipsos ad¬
uersariorũ gladios enumerans calcat. Ait
em̃. Quis nos seꝑabit a caritate deiͦ Tribu¬
latio anangustia. anfames. an ꝑsecutio:
In pauore autem uentura pȩna metuitur.
ingladio uͦ iam dolor de ꝑcussione prȩ¬
senti sentitur. Qia gͦ uir scĩ uentura ad¬
u̾sa non metuit: pauonem despicit. Quia
uͦ nec suꝑuenienti ꝑcussione iuncitur:
nequaꝗͣ gladiis cedit. Contra hunc itaq
equum tot sunt gladiĩ hostium: quot
genera ꝑsecutionum. Quȩ cuncta obui-¬
ans suꝑat: quia amore uitȩ. sese ad interi¬
tum parat. Sed quiatam robustissimũ
pectus. qͦmodo se iaculis opponat au

Expanded text:
autem persecutionis impetum contemnenautem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In occursum pergit armatis. De quo adhuc bene subditur: CAPUTquomodo pavorem despiciat, qui ipsos adversariorum gladios enumerans calcat. Ait enim: Quis nos separabit a charitate Dei? tribulatio an angustia, an fames, an persecutio ? In pavore autem ventura poena metuitur, in gladio vero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia ergo vir sanctus ventura adversa non metuit, pavorem despicit; quia vero nec superveniente percussione vincitur, nequaquam gladiis cedit. Contra hunc itaque equum tot sunt gladii hostium, quot genera persecutionum; quae cuncta obvians superat, quia amore vitae sese ad interitum parat. Sed quia tam robustissimum pectus quomodo se jaculis opponat aud
Abbreviated transcription (Latin):
iamq ne ad peniteutiam animꝰ redeat: qñ
hoc quod iniq ꝑpetrat. uirtutem uocat.
Restat gͥ ut indubiis quisq dep̾hensus.
cum quelibet sibi adu̾sitas imminet pͥus
intra semet ipsum contra formidinem et
p̾cipitationem pugnet: quatinus nec for-¬
midolose se subtrahat: nec p᷑cipitant̾ op¬
ponat. Ualde enim preceps ÷ qui semper
se adu̾sis obicit: ⁊ ualde pauidus qui sem-¬
per abscondit. Sed hec melius in bellis
sꝑitalibꝰ discimus: si formam exercicii a cor-¬
poralibꝰ bellis trahamus. Neq enim ille¬
exercitum preceps admouet. ñeq ille dux
fortis. qui semꝑ hunc ab hostis facie ca¬
uendo subducit. Scire nanq dux deb&.
modo ab hostili impetu exercitum caute
subtrahere: mͦ hostem circunfusis cornibꝰ
coartare. Quod nimirum sollicite ꝑfecti
p̾dicatores exhibent: cum modo ꝑsecutio¬
nis rabiem declinantes. nouerunt sapi-¬
enter sed non eneruiter cedere: modo

Expanded text:
jamque nec ad poenitentiam animus redeat, quando jamque nec ad poenitentiam animus redeat, quando hoc quod inique perpetrat virtutem vocat. Restat igitur in dubiis quisque deprehensus, cum sibi quaelibet adversitas imminet, prius intra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscondit. Sed haec melius in bellis spiritualibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Neqexercitum praeceps admovet; neque ille dux fortis, qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahere, modo hostem circumfusis cornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgeret eumq discipuli passione illius per
ꝓphetiam p̾scita. prohiberent̾. sibimet¬
ipsi attestatur dicens. Ego enim ñ solum
alligari: sed ⁊ mori in iherusalem paratus
sum ꝓ nomine dñi iħu. Neq enim facio
animam meam p̾ciosiorem quam me. Qͥ
gͥ hic hostiles cuneos etiam p̾scita passio¬
ne sua imꝑterritus petiit. illic de dispen-¬
satione fuisse edocuit. ñ detimore quod
labores quosdam ꝑdispensationis iudi-¬
tium laudabiliter declinat: qui pro deo
maiores alios fortiter dolerat. Nam sepe
ab hominibꝰ timor debilis cauita dispen-¬
satio uocatur: et quasi prudenter impetũ
declinasse se asserunt: cum fugientes turpi¬
ter interga feriuntur. Unde necesse : ut
in causa dei cum res dispensationis agit᷑.
metus cordis subtilissima libatione pen-¬
setur: ne ꝑ infirmitatem timor subrepat.
⁊ sese ꝑ dispensationis imaginem. rationẽ
fingat:. ne culpa se prudentiam nominet.

Expanded text:
pergeret, eumque discipuli, passione illius per pergeret, eumque discipuli, passione illius per prophetiam praescita prohiberent, sibimetipsi attestatur, dicens: Ego enim non solum alligari, sed et mori paratus sum pro nomine Domini Jesu, neque enim facio animam meam pretiosiorem quam me . Qui igitur hic hostiles cuneos etiam praescita passione sua imperterritus petiit, illic de dispensatione fuisse edocuit, labores quosdam per dispensationis judicium laudabiliter declinat, qui pro Deo majores alios fortiter tolerat. Nam sab hominibus timor debilis, cauta dispensatio vocatur, et quasi prudenter impetum declinasse se asserunt, cum fugientes turpiter in terga feriuntur. Unde necesse est ut in causa Dei cum res dispensationis agitur, metus cordis subtilissima libratione pensetur, ne per infirmitatem timor subrepat, et sese per dispensationis imaginem rationem confingat ne culpa se prudentiam nominet,
Abbreviated transcription (Latin):
tum nr̃i laboris estimemꝰ. Et cum pondꝰ¬
suꝑat fructum. laborem quisq innoxie¬
declinat ĩ. dtm modo se in aluis exerce¬
at: in quibus lucrum fructuum. pondus la-¬
boris uincat. Cum uͦ subsequente quantita-¬
te fructuum. mensura laboris aut equatur
aut uincitur: labor non sine graui culpa de¬
clinatur. Unde p̾dicator egregius cum das¬
masci ualde obstinatas mentes ꝑsequenti¬
um cerneret. eorum noluit adu̾sitati con-¬
fligere. quia ⁊ semet ipsum quem ꝓfuturũ
multis nouerat. uidit posse deficere. ⁊ aut
nullis se illic aut paucis ꝓdesse. Secessum gͦ
a certamine petũt. ⁊ pugnaturum feliciꝰ
ad alia se bella seruauit. Non enim loco
uirtus sed locus uirtuti defuit:⁊ iccirco
fortissimus miles ab obsidionis angustia.
certaminis campum quesiuit. Ubi autem
subiuganda regi propͥo multa adu̾sariorũ
colla conspexit. subire bellum uł cum mor¬
te non timuit: sicut ipse cum iherosolimã

Expanded text:
tum nostri laboris aestimemus; et cum pondtum nostri laboris aestimemus; et cum pondus fructum superat, laborem quisqdeclinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laboris aut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse deficere, et aut nullis se illic aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia se bella servavit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angustia certamsubjuganda Regi proprio multa adversariorum colla conspexit, subire bellum, vel cum morte non timuit, sicut ipse cum Jerosolymam
Abbreviated transcription (Latin):
eum: rogantes. ne se daret intheatrũ. In qͥ¬
bus ꝓfecto uerbis agnoscimus quo impe-¬
tu contra cuneos aduersantes irrueret:
nisi eum ꝑamicos et discipulos caritatis¬
srena tenuissent. Sed si obitiare hostibͦ.
si ultro pugnam petere. si nosmnet ipsos
semꝑ relinquere incursum nr̃i feruo.¬
ris debemus qͥuid ÷ quod isdem p̾dica¬
tor egregius desemet ipso fatet᷑ dicens.¬
damasci prepositus gentis arethe regis
custodiebat ciuitatem damascenorum.
ut me comprehenderet: et ꝑfenestram¬
in sporta demissus sum ꝑmurum. et effu¬
gi manus eius: Quid ÷ quod equus iste
modo sponte armatorum cuneos impetit.
et mͦ se armatis hostibꝰ quasi trepidus ab-¬
scondit: nisi hoc qͦd necesse ÷ ut in euis ar-¬
tificiosa uirtute discamus adu̾sariorum
pugnam et coͣstanter aliqñ appetere. et
prudenter aliqũ declinare: Necesse est
quippe: ut ꝑ omne qͦd agimus. in mentis
trutina positum hinc pondus. illinc fruc-¬

Expanded text:
eum, rogantes ne se daret in theatrum . In queum, rogantes ne se daret in theatrum . In quibus profecto verbis agnoscimus quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum frena tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursum nostri fervoris debemus, quid est quod idem praedicator egregius de semetipso fatet« Damasci praepositus gentis Arethae regis custodiebat civitatem Damascenorum, ut me comprehenderet. » Disin sporta dimissus sum per murum: et effugi manus ejus . Quid est quod equus iste modo sponte armatorum cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus, quasi trepidus abscondit; nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando declinare? Necesse est quippe ut per omne quod agimus, in mentis trutina positum, hinc pondus, illinc fruc
Abbreviated transcription (Latin):
sa exigit debemus ꝓdefensione iusticiȩ
nosmet ipsos obicere:⁊ ꝑuersis ad iniusta
erumpentibꝰ etiam cum ab eis non que-¬
rimur obuiare. Nam cum iusticiam quã
tos amamus in aliis feriunt: nos nichil¬
ominus sua ꝑcussione confodiunt: ⁊ si
uenerari uideantur. Quia gͦuir sc̃s pra-¬
uis ac male agentibus sese etiam cum
non queritur opponit: recte de equo
dei dicitur. In occursum pergit armatis.
excitatum. contra armatos hostes quan-¬
tus paulum feruor accenderat: quando
eum ephefi adirrumpendas theatritur-¬
bas ⁊ eli flamina rapiebat. Scriptum
quippe ÷ Repleti sunt ira: ⁊ clamaue-¬
runt dicentes. Magna diana ephesiorũ.
Et mmpleta ÷ cuutas confusione. et impetĩ
fecerũt uno animo inteatro: rapto gaio et
aristarco machedonibꝰ comitibꝰ pauli. atq
mox subditur. Paulo autem uolante.
intrare inpopulum: non ꝑmiserunt.
discipuli. Quidam autem et de asie prin¬
cipibꝰ qui erant amici eiꝰ miserunt ad

Expanded text:
sa exigit, debemus pro defensione justitiae sa exigit, debemus pro defensione justitiae nosmetipsos objicere, et perversis ad injusta erumpentibus, etiam cum ab eis non quaerimur, obviare. Nam cum justitiam, quam nos amamus, in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussione confodiunt, etiam si venerari videantur. Quia ergo vir sanctus pravis ac male agentibus sese etiam cum non quaeritur opponit, recte de equo Dei dicitur: In occursum pergit armatis. excitatum contra armatos hostes, quantus Paulum fervor accenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas zeli flamma rap ebat. Scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt dicentes: Magna Diana Ephesiorum; et impleta est civitas confusione, et impetum fecerunt uno animo in theatrum, rapto Caio et Aristarcho Macedonibus, comitibus Pauli . Atque mox subditur: Paulo autem volente intrare in populum, non permiserunt discipuli. Quidam autem et de Asiae principibus, qui erant amici ejus, miserunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ contra sequoslibet insurgere conspicit.
ad mentis sue confidentiam redit᷑. Et qr
scit cunctos aduersantes suꝑat: quia illũ
solum diligit quem inuitus nullo mͦ¬
admittat. Quisquis enim extiora que
⁊ nolenti subtrahantur appetit:sua se
sponte extraneo timori substernit. Infrac-
ta autem uirtus÷ concupiscentiȩ ter renȩ
contemptus: quia ⁊ in altum mens pom¬
tur cum a rebus infimis spei sue iudicio
sulleuatur. Atq acunctis adu̾santibus
tanto minus attingitur: quanto in suꝑ-¬
nis sita tutius munitur. Equus itaq iste
metuit: sed eis etiam inoccursum ꝑgit.
Vnde bene hicadditur: in occursum per-¬
git armatis. Plerunq enim quietiatq
inconcussi relinquimur. si obuiare pra-¬
uis pro iusticia non curamus. Sed siad
eternȩ uitȩ desiderium animus exarsit:
si iam uerum lumen intrinsecus respicit:
si in se flaminam sc̃i feruoris accendit: in
quantum locus admittit. inquantum cau¬

Expanded text:
uia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, uia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit, et scit, quia cunctos adversantes superat, quia illum solum digit, quem intuitus nullomamittat. Quisquis enim exteriora quae et nolenti subtrahuntur appetit, sua se sponte extraneo timori substernit. » Et ta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tutius munitur. 56. Justus adversmetuit, sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit armatis. Plerumque enim quieti atque inconcussi relinquimur, si obviare pravis pro justitia non curamus. Sed si ad aeternae vitae desiderium animus exarsit, si jam verum lumen intrinsecus respicit, si in se flammam sancti fervoris accendit, in quantum locus admittit, in quantum cau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionum supplicia carotolerauit. Con¬
tra hunc itaq equm ab aduersaruis sancte
eccłȩ parantur gladuĩ. de dolore penarum:
paranturarma de patrociniis seculari:¬
um potestatum. Solent nanq hereticipo-¬
tentum mundi defensionib quasi qui¬
busdam armis setegere: solent omnes ĩ¬
fideles p̾dicationem fidei. excitatis etiam
seculi potestatibꝰ impugnare. SSed equus
dei exultat audacter. ⁊ exti̾oratormenta
non metuit: quia internam delectationẽ
querit. Potestatum mundi iracundiam
non formidat: quia ipsius quoq uite prȩ¬
sentis defiderium ꝑ mentis excessum cal¬
cat. Hinc ꝑsalomonem dicitur. Non con-¬
tristabit iustum: quicqͥd ei acciderit. Hĩc
ĩ eo rursum scͥptum ÷ Iustus quasi leo
confidens: absq terrore erit. In occursũ
bestiarum iccirco leo non tͤpidat.: quia¬
p̾ualere se omnibꝰ non ignorat. Uñ iusti
utri securitas recte leoni comꝑatur: qr¬

Expanded text:
persecutionum supplicia caro toleravit. Conpersecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversariis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque haeretici potentum mundi defensionibus, quasi quibusdam armis, se tegere; solent omnes infideles praedicationem fidei excitatis etiam saeculi potestatibus impugnare. Sed equus Dei exsultat audacter, et exteriora tormenta non metuit, quia internam delectationem quaerit, potestatum mundi iracundiam non formidat, quia ipsius quoque vitae praesentis desiderium per mentis excessum calcat. Hinc per Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In occursu bestiarum idcirco leo non tpraevalere se omnibus non ignorat, unde justi viri securitas leoni recte comparatur, q
Abbreviated transcription (Latin):
Iulos nimirum trahunt: quos leuant. Ira-¬
ta deiciunt: quos blanda sustolunt.
uirautem bene deo subditus. scit inter
transeuntia stare:. scit inter lapsus decur¬
rentium temporum. mentis gressum fi-¬
gere. Scit nec ad subiecta se erigere: nec
ad obiecta trepidare. Plerunq autem
quia exerceri se utilius. contritionis sue
laboribꝰ nouit: ad uersis hilarescit. Que
dum constant̾ ꝓ ueritate patitur augeri
sibi uirtutis meritum letatur. hinc ÷ qͦd
tunc apłos exultasse legimus: cum pro
xp̃o illos contingit flagella tolerasse. sic̃
scriptum : Ibant gaudentes a conspectu
concilii. qm̃ digni habiti st̃. ꝓ nomine
iħu contumeliam pati. Hinc paulus
cum duris in macedonia fuisset ꝑsecutioi¬
bus p̾ssus in eo qͦd se afflictum insinuat
ĩ iocundatum demonstrat dicens. Nam
cum uenissemus macedoniam: nullatre¬
quiem huit caro nr̃a. Acsi aꝑte diceret qr
sp̃c requiem hũit: dum ꝑ profectum aĩe

Expanded text:
Illos nimirum trahunt, quos levant; iraIllos nimirum trahunt, quos levant; irata dejiciunt, quos blanda sustollunt. Vir autem bene Deo subditus scit inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. Hinc est quod tunc apostolos exsultasse legimus, cum pro Christo illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumcum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae
Abbreviated transcription (Latin):
gutione discussa ante dei oculos ꝑ compunc-¬
tionis suȩ stimulum celatur. Quiagͥ scĩ uiri
uidicare ñ cessant: de equo suo dñs dicat.
Terram ungula fodit: id÷ quicquid in
mente sua terrenum u̾sari conspicit. ħ
imirum suꝑductȩ penitentiȩ duris ꝑ-¬
cussionibus rumpit. Cum uͦ seint̾ius dis-¬
tricta subtilitate diuidicant. iã nichil ÷
qͦd ext̾ñis ꝑtimescant. Tanto enĩ minus ad ma-¬
la p̾sentia trepidant: quanto semet ipsos ple-¬
nius bonis uenturbͥs parant. Unde ⁊ subdi
armatis. Exultat audacter. quia sic adu̾sis
non frangitur: sicut nec ꝓsꝑis eleuatur. Ad¬
uersa ñanq non deiciunt: quem ꝓspera
nulla corrumpunt. Equus itaq iste.:⁊ for¬
tis ÷ ⁊ sub freno ÷ Ne gͦ p̾matur aduersis:
ht̃ uim fortitudinis. Ne eleuetur prospe-¬
ris: ht̃ pondus desuꝑ sedentis. Decurrunt
quippe tempora: sed iccirco iustum trahe-¬
re non ualent: quia leuare non posst

Expanded text:
gutione discussa, ante Dei oculos, per compuncgutione discussa, ante Dei oculos, per compunctionis suae stimulum celatur. Quia igitur sanctudicare non cessant, de equo suo Dominus dicat: Terram ungula fodit, id est quidquid in mente sua terrenum versari conspicit, hoc nimirum superductae poenitentiae duris percussionibus rumpit. Cum vero se interius districta subtilitate dijudicant, jam nihil est quod exterius pertimescant. Tanto enim minus ad mala praesentia trepidant, quanto semetipsos plenius bonis venturis parant. Unde et subdiemptus.---Exsultat audacter, quia sic adversis non frangitur, sicut nec prosperis elevatur. Adversa namque non dejiciunt, quem prospera nulla corrumpunt. Equus itaque iste et fortis et sub freno est. Ne ergo prematur adversis, habet vim fortitudinis; ne elevetur prosperis, habet pondus desuper insidentis. Decurrunt quippe tempora, sed idcirco justum trahere non valent, quia levare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
humo occultari p̾cipim᷑. ut uidelicet cor-¬
dis nr̃i duriciam dirumpentes eo iram
inusibilem dedinemus. quo amore rerũ
insibilium apud nosmnet ipsos in corde
subtrahimur: ut cum prauȩ cogitationis
terra eicitur: mens apud semet ipsam tãto
tutiꝰ. quanto ⁊ humilius abscondatur.
Hinc isrłitico populo ꝑ moysen a domino
iubetur. ut cum egreditur ad requisita
nature. mutat paxillum in balteo. ⁊ fos¬
sa humo abscondat qͣ e gesta fuerint.
Naturȩ enim corruptibilis pond̾e gra-¬
uati.amentis nr̃e utero quedam cogitatio¬
num suꝑflua quasi uentris grauamina
debemus: ut inidelicet ad rep̾hendendos
nosmnet ipsos semper accincti acutum cir¬
ca nos stimulum compunctionis habeamꝰ:
qui incessanter terram mentis nr̃e. penitẽ¬
tiȩ dolore confodiat: ⁊ hoc qͦd a nobis fe-¬
tidum erumpit abscondat. Uentris qͥp¬
pe digestio fossa humo ꝑ paxillum tegit᷑:
cum mentis nr̃e suꝑfluitas subtili redar-¬

Expanded text:
humo occultari praecipimur, ut videlicet corhumo occultari praecipimur, ut videlicet cordis nostri duritiam dirumpentes, eo iram invisibilem declinemus, quo ab amore rerum visibilium apud nosmetipsos in corde subtrahimur, ut cum pravae cogitationis terra ejicitur, mens apud semetipsam tanto tutius quanto et humilius abscondatur . Hinc Israelitico populo per Moysen a Domino jubetur, ut cum egreditur ad requisita naturae, mittat paxillum in balteo, et fossa humo abscondat quae egesta fuerint. Naturae enim corruptibilis pondere gravati, a mentis nostrae utero quaedam cogitationum superflua quasi ventris gravamina debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, 1022 acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas subtili redar
Abbreviated transcription (Latin):
uasta solitudine. Utinam ꝑeamus: ⁊ non
inducat nos dñs in terram istam. Locustȩ
g̾erant qui habebant saltum per uocem.
⁊ casum ꝑ actionem. Locustarum quoq¬
nomine gentilitas designatur: salomone
attestante qui ait. Florebit amigdalum:¬
impingrabit᷑ locusta: dissipabitur cap¬
paris. Amigdalum quippe: florem pͥus
cunctis arboribꝰ ostendit. Et quid in flore
amigdali. nisi scẽ eccłȩ pͥmordia designã¬
tur: que in p̾dicatoribꝰ suis pͥmitiuos uir-¬
tutum flores aꝑuit:. ⁊ ad ferenda poma
bonorum oꝑm uenturtͦs scõs quasi ar¬
busta sequentia p̾uenit: In qua mex lo¬
custa impinguata ÷ quia sicca gentilita-¬
tis sterilitas pinguedine ÷ grẽ celestis
infusa. Capparis dissipatur: quia cum
grãm fidei uocata gentilitas attingit᷑: iu-¬
dea in sua sterilitate remanens bene
uiuendi ordinem amisit. hinc rursum ꝑ
uidelicet derelicta gentilitas aliena du-¬
dum a diuino regimine extitit: s tam̃¬

Expanded text:
vasta solitudine. Utinam pereamus, et non vasta solitudine. Utinam pereamus, et non inducat nos Dominus in terram istam . Locustae ergo erant, quia habebant saltum per vocem, et casum per actionem. nomine gentilitas designatur, Salomone attestante, qui ait: Florebit amimpinguabitur locusta, dissipabitur capparis . » Amygdalum quippe florem prius cunctis arboribus ostendit. Et quid in flore amygdali nisi sanctae Ecclesiae primordia designantur? quae in praedicatoribus suis primitivos virtutum flores aperuit, et ad inferenda poma bonorum operum, venturos sanctos, quasi arbusta sequentia praevenit. In qua mox locusta impinguata est, quia sicca gentilitatis sterilitas pinguedine est gratiae coelestis infusa. Capparis dissipatur, quia cum gratiam fidei vocata gentilitas attigit, Judaea, in sua sterilitate remanens, bene vivendi ordinem amisit. Hinc rursum per videlicet derelicta gentilitas aliena dudum a divino regimine exstitit, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
lingua. aligñ uͦ ꝑ comꝑationem resurrectio
dominica uel p̾dicatorum uita signatur.
Quia enĩ uideorũ populum locuste expͥ¬
mant: uita ioħis signat. de quo scͥptum :
Locustas ⁊ mel siluestre edebat: Ioħs qͥp-¬
pe eum quem propbiȩ auctoritate ꝓnu-¬
met ipso enim designauit dĩ quem p̾-¬
uenit: qui nimirum in redemptionem nos-¬
tram ueniens. quia infructuose gentilitatis
dulcedinem sũpsit mel siluestre edidit
Quia uͦ uideorum plebem in suo corpore
ex parte conu̾tit: incibo locustas accepit
Ipsos nãnq locustȩ significant. subitos
saltus dantes: s ꝓtimis ad terram caden¬
tes. Saltus enim dabant: cum p̾cepta
domini se umplere ꝓmiterent. Sed ci¬
tius ad terram cadebant: cum ꝑ praua
opera hec seaudisse denegarent. Uidea-¬
mus in eis quasi quendam locustarum
saltum. Omnia u̾ba que locustus ÷ dñs :
faciemus ⁊ audiemus. Uideamus autem
quo modo citius ad terram ruunt. Ytinã
mortui essemus in egypto: ⁊ non in hac

Expanded text:
uando vero per comparationem resurrectio dominica, vel praedicatorum vita signatur. Quia enim Judaeorum populum locustae exprimant, vita Joannis signat, de quo scriptum est: Locustas et mel silvestre edebat . Joannes quippe eum quem prophetiae auctoritate pronunmetipso enim designavit Dominum, quem praevenit. Qui nimirum in redemptionem nostram veniens, quia infructuosae gentilitatis dulcedinem sumpsit, mel silvestre edit. Quia vero Judaeorum plebem in suo corpore ex parte convertit, in cibo locustas accepit. Ipsos namque locustae significant subitos saltus dantes, sed protinus ad terram cadentes. Saltus enim dabant cum praecepta Domini se implere promitterent; sed citius ad terram cadebant, cum per prava opera haec se audisse denegarent. Videamus in eis quasi quemdam locustarum saltum: Omnia verba quae locutus est Dominus, et faciemus et audiemus . Videamus autem quomodo citius ad terram ruunt: Utinam mortui essemus in Aegypto, et non in hac
Abbreviated transcription (Latin):
bi enĩ ex respectu dñi confundunt᷑. aut
hic de pietate cognoscentes ⁊ dampnã¬
tes cͥuima.: aut illic supplicia de iusticia
sentientes. Impiorũ uͦlocus ipsa suꝑbia
ẽ. quia cũ scͥptum sit initiũ onmnis pec¬
cati supbia. unde oritur impietas ibi
continetur: quãuis nec quicquã a su¬
ꝑbia distet impietas. Ualde eñĩ supbi¬
re ẽ. impia de auctore sentire. Impiꝰ gͦ in loco
suo conteritur: quia ipsa suꝑbia qua eleuat᷑
oppͥmitur. Cũq efferendo se in cogitationibꝰ
erigit. lum̃ sibi iusticie qͦs inuenire debuis¬
set abscondit. Sepe autẽ cum contra dm̃
falsa gła exteriꝰ ꝓficit: uera miseria int̾iuis
manescit. Uñ ꝓpħa ait. Deiecisti eos dum
alleuarentur. Non eñ ait. deiecisti eos pꝰqͣ
eleuati sunt. sed dui alleuarent᷑: quia
hoc ipsum fit suꝑbis. interiꝰ deici: quod
eis falsa contingit gła exteriꝰ eleuari. Or¬
dinãte enĩ diuino iudicio non eis hic ali¬
ud culpa: atq aliud pena: sed sua illis

Expanded text:
erbi enim ex respectu Domini confunduntur, aut hic de pietate cognoscentes et damnantes crimina, aut illic supplicia de justitia sentientes. Impiorum vero locus ipsa superbia est, quia cum scriptum sit: Initium omnis peccati superbia , unde oritur impietas, ibi continetur, quamvis nec quidquam a superbia distat impietas. Valde enim superbire est impia de auctore sentire. Impius ergo in loco suo conteritur, quia ipsa superbia qua elevatur opprimitur; cumque, efferendo se in cogitationibus erigit, lumen sibi justitiae quod invenire debuisset abscondit. Saepe autem dum contra Deum falsa gloria exterius proficit, vera miseria interius inanescit. Unde Persus. Non ergo ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt, sed cum allevarentur; quia hoc ipsum fit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante etenim divino judicio, non eis hic aliud culpa est atque aliud poena, sed sua illis
Abbreviated transcription (Latin):
nomine nisi syinagoga signatur: quȩ
alas legis habuit. sed corde in insimis re¬
pens. nunquam se aterra sulleuauit. Qd
uͦ ꝑherodium ⁊ accipitrẽ nisi antiqui
patres expͥmuntur: qui ad ea que po¬
tuerunt intelligenda ꝑspicẽ. ualuert̃
etiam uiuendo ꝑuolare. Penna gͥ stru¬
cionis. herodii ⁊ accipitris ÷ similis:
quia synagoge uox priorum doctrinam
loquendo tenuit. sed uiuendo nesciuit.
Uñ ⁊ eiusdem sinagoge populos. de pha-¬
riseis atq scribis ueritas ad monet dicẽs.
Suꝑ cathedram moysi sederunt scͥbe
⁊ pharisei. Omnia gͦ quecumq dixĩnt
uobis. seruate ⁊ facite: scd̾m uero oꝑa
eorũ uolite fac̾e. Multa autem dicere
de herodu uita potuimus. sed quia pen-¬
na eius tantum modo ad memoriam
deducitur. de uita loqui ꝓhibemur

Expanded text:
nomine, nisi synagoga signatur? quae nomine, nisi synagoga signatur? quae alas Legis habuit, sed corde in infimis repens, nunquam se a terra sublevavit. Quid vero per herodium et accipitrem, nisi antiqui patres exprimuntur, qui ad ea quae potuerunt intelligendo perspicere, valuerunt etiam vivendo pervolare? Penna igitur struthionis, herodii et accipitris pennis est similis, quia Synagogae vox priorum doctrinam loquendo tenuit, sed vivendo nescivit. Unde et ejusdem Synagogae populos de Pharisaeis atque Scribis Veritas admonet, dicens: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei. Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, servate et facite, secundum opera vero eorum nolite facere . Multa autem dicere de herodii vita potuimus; sed quia penna ejus tantummodo ad memoriam deducitur, de vita loqui prohibemur
Abbreviated transcription (Latin):
darguit: cornu elefantes in uentrem
ferit. In uentrem uͦ elefantes percusse¬
rat: cum dicebat. Multi ambulant quos
sepe dicebam uobis: nunc autem ⁊ flens
dico inimicos crucis xp̃i. quorum finis
interitus quorum deus uenter ÷ ⁊ gła in
confusione ipsorum. Et rursum. Huius¬
modi xp̃o dño non seruiunt: sed suo
uentri. Cornu suo gͥ rmocerus iste non
iam homines. sed bestias ꝑcutit: qnͣdo
illa paulus doctrinȩ suȩ fortitudine.
nequaquam ꝑimendos humiles impe-¬
tit᷑. sed suꝑbos uentris cultores occidit. Quȩ
gͦ in paulo scripta cognouimus. suꝑ÷ ut
facta in aliis credamus. Multi quippe ad
humilitatis grãm ex illius populi elatio¬
ne conu̾si st̃: quorum seuiciam dñs dumi
sub iugo inspirati timoris edomuit:ni¬
mirum rinocerotis sͥ fortitudinem subie¬
cit. Sed quia mira di potentia quid de elec¬
tis egit audiuimꝰ: nunc miram eius patien-¬
tiam in his quos reprobans tolerauit au¬

Expanded text:
darguit, cornu elephantos in uentrem darguit, cornu elephantos in uentrem ferit. In uentremque elephantos percusserat, cum dicebat: "Multi ambulant," quos saepe dicebam uobis. Nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi, quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum . Et rursum: Hujusmodi Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Cornu suo igitur rhinoceros iste non jam homines, sed bestias percutit, quando illa Paulus doctrinae suae fortitudine nequaquam perimendos humiles impetit, sed superbos ventris cultores occidit. Quae ergo in Paulo scripta cognovimus, superest ut facta et in aliis credamus. Multi quippe ad humilitatis gratiam ex illius populi elatione conversi sunt, quorum saevitiam Dominus dum sub jugo inspirati timoris edomuit, nimirum rhinocerotis sibi fortitudinem subegit. Sed quia mira Dei 1013 potentia quid de electis egerit audivimus, nunc mira ejus patientia in his quos reprobat quid toleraverit au
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia ⁊ post modum p̾cipuus testis in
humilitate nobis ad medium paulus
ducatur. qui dlum contra d̃m se quafi
blandimentis uocat: alios ad fidem terrori¬
bus reuocat. Istis pollicetur regnum celestis
patͥe: illis minatur gehenne ignes. Hos per
auctoritatem corrigit: illos aduam recti¬
tudinis ꝑhumilitatem trahit. Atq in om̃i
latere ad manum sesui rectoris inclinat:¬
⁊ tanta arte. dei aream congregat: quanta
illam pͥus elatione uentilabat. Sed neq
hoc abhorret a paulo. quod rinocerus
buxei coloris dr̃: ⁊ elefantorum uentres
cornu ferire phibetur. Quia enim uiue
re sub rigore legis assueuit: artius in¬
tutis moleuit. Quid enim ꝑ colorem bu¬
xeumi. nisi abstinentiȩ pallor expͥmitur.
cui ipse tenaciter adherere testatur di¬
cens. castigo corpus meum ⁊ seruituti
subicio. ne forte aliis p̾dicans ipse reꝓ¬
bus efficiar: Qui diuine legis eruditio¬
ne p̾ditus cum aliorum in gluiuiem re-¬

Expanded text:
superbia, et postmodum praecipuus testis in superbia, et postmodum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus ducatur, qui dum contra Deum se quasiblandimentis uocat, alios ad fidem terroribus reuocat. Istis regnum pollicetur caelestis patriae, illis minatur ignes gehennae. Hos per auctorem corrigit, illos ad uiam rectitudinis per humilitatem trahit, atque in omni latere ad manum se sui rectoris inclinat. Et tanta arte Dei aream congregat, quanta illam prius elatione uentilabat. Sed neque hoc abhorret a Paulo, quod rhinoceros buxei coloris dicitur, et elephantorum uentres cornu ferire perhibetur. Quia enim uiue sub rigore legis assuevit, arctius cartutis inolevit Quid enim per colorem buxeum, nisi abstinentiae pallor exprimitur? Cui ipse se tenaciter adhaerere testatur, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Qui divinae legis eruditione praeditus, dum aliorum inglu
Abbreviated transcription (Latin):
scił unicornẽ ille populus intelligi: qui dum
de accepta lege non opera.s solam inter cunc¬
tos homines elationem sumpsit: quasi int̾
cetãs bestias. cornii simgularͤita gestauit.
Uncle passionem suam dñs ꝓpħa canente ꝓ¬
mintians ait. Liba me de ore leonis: a corm¬
bus uincornium huiuilitatem meam. Tot
quippe in illagente unicornes uelcerte
rinocerotes steterunt: quot contra p̾dica¬
menta u̾itatis de legis oꝑibus sungulari
⁊ fatua elatione confisi sunt. Beato igitur
iob scẽ eccłe typum tenenti dr̃. Nunqͥd
uolet rmocerus seruire tͥ: Ac si aꝑtius
dicat. Nunquid illum populum quem
suꝑbire in nece fidelium stulta sua ela
tione considas. sub uire tuȩ p̾dicationis
inclinas subaudis ut ego. qui ⁊ contra me
llum singulari cornu extolli conspicio.
ꝯtar̃ mͥ cum uoluero ꝓtinus subdo: S
hec meluis ostendimus: si d̾ genest ad spẽm
tñseamus. Illegͦ ex hoc populo ⁊ pͥus in

Expanded text:
scilicet unicornem ille populus intelligi, qui dum scilicet unicornem ille populus intelligi, qui dum de accepta lege non opera sed solam inter cunctos homines elationem sumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulare gestavit. Unde passionem suam Dominus, Propheta canente, pronuntians ait: Libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam . Tot quippe in illa gente unicornes vel certe rhinocerotes exstiterunt, quot contra praedicamenta veritatis de legis operibus singulari et fatua elatione confisi sunt. Beato igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur: Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Ac si apertius dicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fitione consideras, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio, et tamen mihi cum voluero protinus subdo. Sed hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus. Ille ergo ex hoc populo et prius in
Abbreviated transcription (Latin):
to labor inquirentis exigit. tanto largiꝰ
fructum reddit. debet intellectus sacri-
eloquii multiplici inquisitione uentila¬
ri: quia et terra que sepius arando uer¬
titur: ad frugem uberius aptatur. Que
gͥ ⁊ aliter de rinocerote ac strucione sen¬
timus. subbreuitate ꝑstringinus. quia
cis exemplaribus nominatur. tante ẽẽ
fortitudinis dr: ut nulla uenantium
uirtute capiatur. Sed sicut hi asserunt
qui describendis naturis animalium.
laboriosa in uestigatione sudauerunt.
uirgo ei puella ꝓponitur: quȩ uenienti
sinum apperit. In quo ille omni feroci¬
tate postposita caput deponit. sicq
uelut eneruis inuenitur. Buxei quoq co¬
loris esse describitur. Qui etiam cum ele¬
fantis qnͣdo certamen aggreditur. eo cornu
qͣsmn mane simgularit̾ gestat. uentrem adu̾san¬
tium ferire ꝑhibetur: ut cum ea que mol¬
liora sunt uulneratꝰ impugnantes se facile
sternat. Potest gͦ ꝑ hc̃ rmoceratã ł c̃te monocerotã

Expanded text:
to labor inquirentis exigit, tanto largius to labor inquirentis exigit, tanto largius fructum reddit. Debet ergo intellectus sacri eloquii multiplici inquisitione ventilari, quia et terra, quae saepius arando vertitur, ad frugem uberius aptatur. Quae igitur et aliter de rhinocerothe ac struthione sentimus, sub brevitate perstringimus, quia cis exemplaribus nominatur, tantae esse fortitudinis dicitur, ut nulla venantium virtute capiatur; sed sicut hi asserunt, qui describendis naturis animalium laboriosa investigatione sudaverunt, virgo ei puella proponitur, quae ad se venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate povelut inermis invenitur. Buxei quoque coloris esse describitur. Qui etiam cum elephantis quando certamen aggreditur, eo cornu, quod in nare singulariter gestat, ventrem adversantium ferire perhibetur, ut cum ea, quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem vel monocerotem
Abbreviated transcription (Latin):
exitum suum a reproborum societate
seꝑatur. Modo uͦ eẽ in ea nͭ boni sine
malis: nec mali sine bonis possunt. Hoc
enum tempore coniuncta utraq pars
sibi necessario congruit: ut ⁊ mali mu¬
tentur ꝑ exempla bonorum. ⁊ boni
purgentur ꝑ temptamenta malorum.
Atq iõ dñs postquam sub strucionis
specie. multa de hẏpochritarum sre¬
probatione intulit: mox ad electorum
sortem uerba conuertit: ut qui i illis
audierant quod fugientes tolerant᷑ ĩ istis
audiant quod imitantes ament. Seqͥtur.¬
Nunquid p̾bebis equo fortitudinem:
aut cit cundabis collo eius hinnitum:
Sed fortasse priusquam huius equi
fortitudinem hinnitumq disseratnus:
ab aliquibus gueritur ut aliter etiam
moralitate post posita. ⁊ rinocerotis uir¬
tus:⁊ strucionis huius fatuitas expona¬
tur. Manna quippe: est uerbum di. Et
quicqͥd bene uoluntas suscipientis ap-¬
petit: hoc ꝓfecto in ore comedentis sa¬
pit. Terra : uerbum dei. Quȩ quia quan¬

Expanded text:
exitu suo a reproborum societate exitu suo a reproborum societate separatur. Modo vero esse in ea nec boni sine malis, nec mali sine bonis possunt. Hoc enim tempore conjuncta utraque pars sibi necessario congruit, ut et mali mutentur per exempla bonorum, et boni purgentur per tentamenta malorum. Atque ideo Dominus postquam sub struthionis specie multa de hypocritarum reprobatione intulit, mox ad electorum sortem verba convertit, ut qui in illis audierant quod fugientes tolerent, in istis audiant quod imitantes ament. SequiturNunquid praebebis equo fortitudinem, aut circumdabis collo ejus hinnitum? 29. Sed fortasse prius quam hujus equi fortitudinem 1010 hinnitumque disseramus, ab aliquibus quaeritur ut aliter etiam moralitate postposita, et rhinocerotis virtus, et struthionis hujus fatuitas exponatur. Manna quippe est verbum Dei, et quidquid bene voluntas suscipientis appetit, hoc profecto in ore comedentis sapit. . Terra est verbum Dei, quam quan
Abbreviated transcription (Latin):
se quod non sit ostendere: pꝰ modum
uͦ bonos aperte despicere: ad extͣmũ
quoq usq ad inuriam conditoris
exilire. Nunꝗͣ quippe illic anima
quo ceciderit iacet: quia uo lun¬
tariȩ semel lapsa.ad peiora pondera
suȩ iniquitatis impellitur: ut in ꝓfun¬
dum corruens semꝑ adhuc ꝓfunduis
obruatur. Eat gͦ hypochrita ⁊ nunc
suas laudes appetat. post modum
uitam ꝓrcimorum p̾mat᷑: ⁊ qñq se ini
ir risione sui conditoris exerceat: ut
quo elatiora semper excogitat: eo se
suppliciis attrocioribus in mergat. O
quam multos tales nunc scã eccła to¬
lerat: quos cum tempus eruꝑit temp¬
tatio aꝑta manifestat. Qui uoluntates
suas quia contra eam modo non exe-¬
runt: quasi complicatas interim alas
cogitationum premunt. Quia enim
bonis malisq hec uita communiter
ducitur: nunc eccła ex utrorumq nu̾o
uisibilit̾ congregatur: sed deꝰ iuisibi¬
liter iudicante discernitur: atq in

Expanded text:
se quod non sit ostendere, postmodum se quod non sit ostendere, postmodum vero bonos aperte despicere, ad extremum quoque usque ad injuriam conditoris exilire. Nunquam quippe illic anima quo ceciderit jacet, quia voluntarie semel lapsa, ad pejora pondere suae iniquitatis impellitur, ut in profundum corruens, semper adhuc profundius obruatur. Eat ergo hypocrita, et nunc suas laudes appetat; postmodum vitam proximorum premat, et quandoque se in irrisione sui conditoris exerceat, ut quo elatiora semper excogitat, eo se suppliciis atrocioribus immergat. O quam multos tales nunc sancta Ecclesia tolerat, quos cum tempus eruperit, tentatio aperta manifestat. Qui voluntates suas, quia contra eam modo non exerunt, quasi complicatas interim alas cogitationum premunt. Quia enim a bonis malisque haec vita communiter ducitur, nunc Ecclesia ex utrorumque numero visibiliter congregatur, sed Deo invisibiliter judicante discernitur, atque in