comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mitcit In thesaurũ cȩlestẽ boni qͥd
colligant scuint: mali qͥd colligant nes¬
cuint. Bonꝰ enĩ ponit inthesauro cęlefa
om̃a oꝑa miscdĩȩ quȩ fecit circa homines
quib subuenit: et scit qm̃ fidelis ẽ custos
qui illi seru at om̃a quȩ reponit: Et ñ ea
uidet: sed de thesauro suo certꝰ ẽ quia neq
aliquid afure subripitur. neq ab hoste
inuadit᷑. neq ab immico et imꝓbo po
tenti quasi euucto tollitur: sed sẽꝑ ma¬
nebit: qr adõ potentissimo custodit᷑
Si enĩ hões pecunias fideli seruo cõmodatł
& securi st̃ miscđias suas cõm̃dant potedi

Expanded text:
tra in thesaurum coelestem boni quid colligant sciunt, mali quid colligant, nesciunt. Bonus enim ponit in thesauro coelesti omnia opera misericordiae, quae fecit circa homines quibus subvenit; et scit quoniam fidelis est custos, qui illi servat omnia quae reponit. Et non ea videt, sed de thesauro suo certus est, quia neque aliquid a fure subripitur, neque ab hoste invaditur, neque ab inimico et improbo et potente quasi e victo tollitur; sed semper manebit, quia a Domino potentissimo custoditur. Si enim pecunias homines fideli servo commendant, et securi sunt; misericordias suas commendant potenti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqd mali faciunt: nesciuñ. Ubi uenerit
ds̃ nr̃ manifestus et ñ silebit: conuocabit
qͦs dã ponens ad dexteram. qͦsdam ad sini¬
stram. Et incipit iã tractare thesauros
utrorũq quid quisq posuit ut inue¬

Expanded text:
quid mali faciunt, et nesciunt: ubi venerit Deus noster manifestus, et non silebit, convocabit quosdam ponens ad dexteram, quosdam ad sinistram: et incipiet jam tractare thesauros utrorumque, quid quisque posuit ut inve
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑantis malũ. Soli enim Paruuili qͥ
nondũ habent oꝑa ꝓpͥa uł bona ut
mala : scđm solum originale peccatũ
damnabunt᷑ : quib: ꝑ lauachrum re¬
genenctionis non subuenit gr̃a saluatoris.
Cȩteri aut̃ om̃s qͥ iam utentes libero ar¬
bitrio sua ꝓpria peccata originali
peccato in suꝑ addider̃ : sidẽ potestate
tenebrtcrũ ꝑ grãm dĩ ñ eruunt᷑. nec
transferuntur ad regnũ xẽiͬ ñ solum
scđm originis. uerũ etiam scđm ꝓpriȩ
uolunitatis merita udiciũ reportabt̃
Boni uͦ etiam ipsĩ qͥdem scđm bonȩ uo

Expanded text:
ore est. soli enim paruuli, qui nondum habent opera propria uel bona uel mala, secundum solum originale peccatum damnabuntur, quibus per lauacrum regenerationis non subuenit gratia saluatoris. ceteri autem omnes, qui iam utentes libero arbitrio sua propria peccata originali peccato insuper addiderunt. si de potestate tenebrarum per gratiam dei non eruuntur nec transferuntur ad regnum Christi, non solum secundum originis uerum etiam secundum propriae uoluntatis merita iudicium reportabunt. boni uero etiam ipsi quidem secundum bonae uo
Abbreviated transcription (Latin):
tieratia dei ad poenitentiã adducit.
Nec de hac uita rapit impiũ qui ñ uult
mortẽ impii quantũ yeũtatur et uiuat:
Paganus.ẽ hodie. Unde scis utrum sit
futurus crastino xp̃ian᷑: lud eus infideł
ẽ. hodie : Quid si cras credit inxpm:
Hereticus ÷ hodie: qͥd sicras seqͥtur catho¬
licã ueritatẽ : Scismaticus ẽ hodie :
Quid sicras amplectit᷑ catholicã pacem :
Quid si isti qͦs in qͦcũq genere erroris notas.
et tanquam desꝑantissimos mͦ damnas
Anteꝗ finiant istam uitã agunT poenitentiã.
et inueniunt ueram uitam.: Pinde
fr̃s etiam uos ad hoc admoneat qđ ait
apts. Nolite ante tẽpus quicquam iu¬
dicare ¶ Ira et indignatio. tribulatio

Expanded text:
tientia dei ad paenitentiam adducit tientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris notas et tamquam desperatissimos modo damnas, antequam finiant istam uitam, agunt paenitentiam et inueniunt ueram uitam ? proinde, fratres, etiam ad hoc uos admoneat quod ait apostolus: nolite ante tempus quicquam indicare. haec
Abbreviated transcription (Latin):
scđm duritiam cordis sui et cor impeni¬
tens thesaurizat sibi iram indiȩ nꝑ et
reuelationis uisti uidicu dĩ: qui red.¬
det unicuiq scđm oꝑa eiꝰ. Hec gͦ impoe¬
nitentia. sic enim uno aliqͦ nomine pos¬
sumꝰ ut cũq appellare blasphemiam
nitentia contͣ quam clamabant et
p̃co et iudex dicentes. Poenitentiam
agite. apppinqͣbit enim regnũ cȩloꝵ:
nis apuit. & tanquam᷑ ipsum euan¬
geliũ ita toto orbe p̃dicandũ eẽ p̃dixit:
ubi post ea qͣm resurrex̃ amortuis. ait
discipłis suis. Oportebat xẽm pati. et
resurgere amortuis t̾cio die : et p̃dicari
in nomine eiꝰ poenitentiam & remissionẽ
Nec omnino impoetuteritia ñ habet
remissionem neq in hͦc scło neq it fu¬
turo: Quia poenitentia impetrat re¬
missionem in hoc scło quȩ ualeat in
futuro: sed ista impenitentia uel cor
impoenitens. quã diu quisq in hac
carne uiuit non potest iudicari. De
nullo enim desꝑaridũ. ẽ quam diu pa¬

Expanded text:
secundum duritiam cordis sui et cor impoenisecundum duritiam cordis sui et cor impoenitens thesaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuiqnitentia sic enim uno aliquo nomine possumus utcunque appellare blasphemiam,nitentia, contra quam clamabat et praeco et judex dicentes: « Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum ; nis aperuit, et contra quam ipsum Evangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit; ubi posteaquam resurrexit a mortuis ait discipulis suis: Oportebat pati Christum et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionec omnino impoenitentia non habet remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro: quia poenitentia impetrat remissifuturo. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu pa
Abbreviated transcription (Latin):
et cor impęnitens. thesaurizas tͥiram
indie irȩ. & reuelationis iusti iudicudĩ:
qͥ red det unicuiq scđm oꝑa sua. Ille gͦ
auget longanimitatẽ : et tu auges iniqͥ¬
tatẽ Crit illius thesaurus in sẽpit̃na
miscđia : sed in eis qui ñ contẽpser̃ mi¬
scđiam. Tuus aut̃ thesaurus : in ira in¬
uenitur: Et qđ ponis cotidie ꝑmodicũ:
pꝰ ea massam inuenturus es. Minutatĩ
ponis : sed cumulũ inuenies. Noli at¬
tenđe minuta peccata tua cotidiana:
De minutissimis guttis: flumina im¬
plentur

Expanded text:
urizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» . Ille ergo auget longanimitatem, et tu auges iniquitatem. Erit illius thesaurus in sempiterna misericordia in eos qui non contempserunt misericordiam; tuus autem thesaurus in ira invenietur, et quod ponis quotidie per modicum, postea massam inventurus es: minutatim ponis, sed cumulum invenies. Noli attendere minuta peccata tua quotidiana; de minutissimis guttis flumina implentur
Abbreviated transcription (Latin):
Stui et cor impenitens. thesaurizas tͥ
Niram indie ire et reuelationis iusti
iudicii dei qͥ reddet unicuiq scđm
N oꝑa eiꝰ. Nũquid qm isti in sua neqͥ¬
tia ꝑseuerant : idõ ds in sua patien¬
tia ñ ꝑseuerat. ꝑpauca in hoc scło
puniens ne diuina prouidentia ñ
ẽẽ credatur: et multa seruans ultimo
examini ut futurũ iudiciũ cõm̃det᷑¬

Expanded text:
as tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius. numquid, quoniam isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendet
Abbreviated transcription (Latin):
Animꝰ malẽ sibi conscius dũ uidetur
sibi nullã poenam pati: credit qr ñ iu¬
dicet ds̃: cum abuti patientia dei et
ñ intelligere parcentis benignitatem:
iam sit magna damnatio.
i scđiȩ tempꝰ. ẽ: nondũ iudicui.
parcere: ñ inuenir&e qͦs ꝑ iudiciũ coro¬
naret. Est gͦ miscđiȩ tempus: qͣndo
patientia dĩ ad poenitenitiã adducit
tẽpus: et distingue ettu.  Existimas
autem inquit o homo omnis qui uidi:¬
cas eos qui faciuN ea et eadem agis :
qm̃ tu effugies uidiciũ dĩ : Intendite
tali. Uidebat se cõmittere multa ma¬
la coridie : & tam̃ uiuere : nichil mali
sibi contingere: et putabat aut dor¬
mire đm̃. aut yes humanas ñ atten¬
dere: aut amare facta hominũ mala
Tollit istã cogitationẽ de corde : sed be¬
ne intelligentibus. Quid gͦ ait : Existi¬
mas o homo qͥ uidicas eos qui talia
Nagunt et facis ea: Qm̃ tu effugies udi¬
cium dei : Et quasi dicene. Qua re fa¬
cio tanta mala cotidie : et nichil mali

Expanded text:
Animus male sibi conscius dum videtur sibi nullam poenam pati, credit quia non judicet Deus: cum abuti patientia Dei, et non intelligere parcentis benignitatem, jam sit magna damnatio.iae tempus est, nondum judicii. parceret, non inveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, quando patientia Dei ad poenitentiam adducit ntem utrumque tempus, et distingue et tu: «Existimas autem,» inquit, «o homo qui judicas eos qui faciunt ea, et eadem agis, quoniam tu effugies judicium Dei?» Intendite. bat se committere multa mala quotidie, et tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis ẽ : time qđ rectꝰ ẽ Tanqͣm man¬
suetus dix̃ tacui. Sed tanqͣm iustus nn¬
i quid sẽꝑ tacebo : misericors et mise¬
rator dñs lta plane. Ad huc adde
longanimis. Adde adhuc : Etmultũ
misericors. Sed time qđ ẽ in nouissi¬
mo: & uerax. Qđ enim mͦ sustinet
peccantes : iu dicaturus ÷ contem¬
nentes An diuitias longanimitatis
et mansuetudinis eiꝰ coñtemnis. ig¬
norans quia patientia dĩ ad poenitentiã

Expanded text:
dulcis est, time quod rectus est. Tanquam mandulcis est, time quod rectus est. Tanquam mansuetus dixit, Tacui: sed tanquam justus, Numquid semper tacebo ? Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, igno
Abbreviated transcription (Latin):
utendo tu tͥ thesaurizas qđ ait apłs irã
indie irȩNam hoc ait apłs. An diuitias
benignitatis et longanimitatis eiꝰ contẽ¬
nis Ignora s q̃m patientia dei ad pę̧¬
nitentiã te adducit: Qđ tibi parcit ÷÷
putas qr places ei : Hȩc fecisti inqͥt: et
tacui. Suspicatꝰ es iniqͥtatẽ : qđ ero tui
similis. Non mͥ placent peccata : sed
longanimitate quȩro recta facta. Si pu¬
niiem peccatores : non inuenisem con¬
fessores Ergo te ds̃ longanimitate sua
parcendo ad poenitentiam adducit
tu aut̃ cũ cotidie dicis. finit᷑ dies hodi¬
ernus. & sic ero & crastino die non enĩ
craserit ultimꝰ & t̃cio die subito ue¬
Sunt enim qͥ p̃parent c̃ũsionẽ et diffe¬
rant : et fit illis uox coruina cras cras.
coruus de archa missus : ñ ẽ reũsus Non
quȩrit ds̃ dilationẽ in uoce coruina :
sed c̃fessionẽ in gemitu colũbiro.
Ntendant g qui amant in dno man¬
suetudinẽ : et timeant ueritatem
Et enim dulcis et rectꝰ dñs. Amas quod

Expanded text:
utendo, tu tibi thesaurizes, quod ait Apostolus, iram in die irae. Nam hoc ait Apostolus: «An divitias benignitatis et longanimitatis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit» ? Quod tibi parcit, putas quia places ei? «Haec fecisti,» inquit, «et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis» . Non mihi placent peccata, sed longanimitate quaero recte facta. Si punirem peccatores, non invenirem confessores. Ergo te Deus longanimitate sua parcendo ad poenitentiam adducit: tu autem cum quotidie dicis, Finitur hodiernus dies, et sic ero et crastino die, non enim cras erit ultimus; et tertio die: et subito vesunt enim qui praeparant conversionem et differunt, et fit illis vox corvina, cras, cras. Corvus de arca missus non est reversus; non quaerit Deus dilationem in voce corvina, sed confessionem ntendant ergo qui amant in Domino mansuetudinem, et timeant veritatem. Etenim dulcis et rectus Dominus . Amas quod
Abbreviated transcription (Latin):
curras in iudicẽ sapientiã quȩ dic̃. Et ego ues¬
trȩ ꝑditioni suꝑ ridebo. Quid gͦ egit dĩ cũ
ꝑiclitantib utroq morbo : Illis qui spe pe¬
riclitant᷑ hoc dic̃ Ne tardes conũti ad dñm.
neq differas dedie in diem. Subito enim
uenitira eiꝰ: et intẽpore uindictȩ disꝑdet
te Illis qͥ desꝑatione ꝑiclitant᷑  quid dicit :
g qui spe ꝑiclitant᷑ et dilationib illudunt᷑:
fecit diem mortis incertum Quando ue¬
niat ultimꝰ dies nescis. In gratꝰ es quia hodi¬
Sernũ habes in quo corrigaris: Iscđm¬

Expanded text:
curras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego vescurras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego vestrae perditioni superridebo . Quid ergo agit Dominus cum periclitantibus utroque morbo? Illis qui spe periclitantur, hoc dicit: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictae disperdet te . Illis qui desperatione periclitantur, quid dicit? I qui spe periclitantur et dilationibus illuduntur, fecit diem mortis incertum. Quando veniat ultimus dies, nescis. Ingratus es, quia hodiernum habes, in quo corrigaris? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: longanimis dñs : misericors dñs Sed
et iustus dñs. & uerax dñs. Largit᷑ tibi spa¬
ciũ correctionis: sed tu plus amas dilatio¬
nem quam em̃dationem. Malus fuift heri:
hodie bonꝰ estu. Et hodiernum diem in mali¬
tia ꝑ egisti : uel cras mutare . Sẽꝑ expectas :¬
ꝓmiserit tibi etiam ꝓlixiorem uitã. Unde
scif quid pariat crcistinus dies Exutroq
rando: contrariis yeb: contrarus affecti¬
onibus. Sꝑando decipitur : qͥ dicit. Bonꝰ ÷
ds̃: misericors ẽ. ds̃ faciam qđ mͥ placet:
qđ libet᷑ laxem habenas cupiditatib meis:
sibi ñ posse iã ignosci poenitentib . et sta¬
tuentes se ad dãnationem sine dubio
destinatos: dicunt apđ se ipsos. Lam lam¬
nandi sumꝰ. Quare ñ qđ uolumꝰ faciamꝰ:
illos int̃ spem & desꝑationem : fluctuat a-¬
nimꝰ ¶ Metuendũ ẽ rursus nete occidat¬
desꝑatio: Et cũ putas iam tͥ ñ ignosci quȩ
grauia cõmisisti: ñ agas poenitentiam : et in¬

Expanded text:
s, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, elgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte affectionibus. Sperando qui decipitur? Qui dicit, Bonus est Deus, misericors est Deus, faciam quod mihi placet, quod libet; laxem habenas cupiditatibus meis, sibi non posse jam ignosci poenitentibus, et statuentes se ad damnationem sine dubio destinatos, dicunt apud seipsos, Jam damnandi sumus, quare non quod volumus facimus? illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuendum edesperatio, et cum putas jam tibi non ignosci quae gravia commisisti, non agas poenitentiam, et in
Abbreviated transcription (Latin):
uidtam longanimũ : qͥd tã multũ
peceata : augetur uita. Blasphemat᷑ coti¬
die : et facit solẽ suũ oriri suꝑ bonos et
malos Vocat undiq ad correptionẽ :
uocat undiq ad poenitentiã. Vocat be¬
neficiis creaturȩ : uocat imꝑtiendo : tẽ¬
pus uiuendi: uocat ꝑlectorẽ : uocat
ꝑtractatorẽ: uocat ꝑ intimã cogitatio

Expanded text:
Quid tam longanimem? quid tam multum peccata, augetur vita: blasphematur quotidie, et facit solem suum oriri super bonos et malos . Vocat undique ad correctionem, vocat undique ad poenitentiam, vocat beneficiis creaturae, vocat impertiendo tempus vivendi, vocat per lectorem, vocat per tractatorem, vocat per intimam cogi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ audier̃. Quic̃q enĩ sine lege pecca¬
uer̃: sine lege ꝑibt̃. Et quã uis se ipsi ex¬
cusare uideantur : ñ admitat hanc ex¬
cusationem. qͥ seit sefecisse hominẽ rectũ :÷¬
eiq oboedientiȩ dedisse p̃ceptũ: Nec ni¬

Expanded text:
qui non audierunt; quicumque enim sine lege peccaqui non audierunt; quicumque enim sine lege peccauerunt, sine lege peribunt. et quamuis se ipsi excusare uideantur. non admittit hanc excusationem, qui scit se fecisse hominem rectum eique oboedientiae dedisse praeceptum nec ni
Abbreviated transcription (Latin):
di. ꝑ ea quae facta st̃ intellecta conspicunt᷑
Sẽpit̾na qͦq uirtꝰ eiꝰ ac diuinitas : ut sia in¬
excusabiles. Si gͦ istos in excusabiles dicit
ꝗͥ inuisibilia illius ꝑ ea quae facta st̃ iti¬
tellecta c̃spicere potuer̃. nec obȩdierua
tam̃ ueritati. sed iniqui et impii ꝑmanser̃ ÷i¬
qͣntomagis in excusabiles st̃ qui exlege eiꝰ
instructi confidunt sẽ ipsos duces esse
cȩcorum. et alios docentes. se ipsos non
docent: Qui p̃dicantes ñ furandũ furant᷑ :
et cȩterti quȩ de ipsis apłs loqͥtur Cis qͥppe
dicit. Propt̃ ea in excusabił es o homo o¬
mnis qui uidicas. Inqͦ enĩ aliũ iudicas:
temet ipsũ condemnas. Eadem enim a-¬
tanquã p̃sumens de uirib: liberi arbitru
excusatã se putat: qͣndo ignorantiȩ ñ uo¬
luntatis uidetur. eẽ qđ peccat. Scđm hanc
excusationem in excusabiles dic̃ script᷑a
diuina : qͦscunq scientes peccare conuin¬
cit: Dĩ tam̃ iustũ iudiciũ. nec illis parcit

Expanded text:
cta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus ac divinitas, ut sint inexcusabiles. 25. Si ergo istos inexcusabiles dicit, qui invisibilia illius per ea quae facta sunt, intellecta conspicere potuerunt, nec obedierunt tamen veritati, sed iniqui et impii permansernto magis inexcusabiles sunt, qui ex lege eius instructi confidunt se ipsos duces esse caecorum et alios docentes se ipsos non docent, qui praedicant non furandum et furantur et cetera. quae de ipsis apostolus loquitur! eis quippe dicit: Propterea inexcusabilis es o homo omnis, qui iudicas; in quo enim alium iudicas. temet ipsum condemnas; eadem enim aribus liberi arbitrii excusatam se putat, quando ignorantiae non uoluntatis uidetur esse, quod peccat. Secundum hanc excusationem inexcusabiles dicit scriptura diuina. quoscumque scientes peccare conuincit. dei tamen iustum iudicium nec illis parcit.
Abbreviated transcription (Latin):
ixmnis peccator uł yeatu originis uł ad¬
ditam̃to etiã ꝓpͥe uoluntatis. siue qui
nouit siue qͥ ignorat : siue qͥuidicat. siue
qͥ ñ iudicat: qrr & ipsa ignorantia in eis qui
intelligere noluer̃ sine dubitatione pec¬
catũ. ẽ in eis aut̃ qui non potuer̃. poena
peccati. Ergo inutrisq ñ ẽ iusta excusa¬
Exutio : sed iusta damnatio. Seriptũ ẽ de¬

Expanded text:
mnis peccator uel reatu originis uel additamento etiam propriae uoluntatis. siue qui nouit siue qui ignorat siue qui iudicat sine qui non iudicat, quia et ipsa ignorantia in eis. qui intellegere noluerunt. sine dubitatione peccatum est, in eis autem, qui non potuerunt, poena peccati. ergo in utrisque non est iusta excusatio sed iusta damnatio. Ideo autem d
Abbreviated transcription (Latin):
admaces quitas. cuius sũma potestas. ẽ qui
ñ tantũ qualis quisq sit uidet: uerũ
euam qualis futurus sit p̃uidet : qui
solus potest iniudicando ñ labi. qr in
cognoscendo ñ potest falli: facit tam̃
sic̃ euangłiũ loqͥtur solem suũ oriri
suꝑ bonos & malos. et pluit suꝑ iustos
et ituustos. Cuius mirabilis bonitatis
pro eis qui uos ꝑsecunt᷑. ut sitis filui pa¬
tris ur̃i qui incęlis.ẽ qui facit solem
suũ oriri suꝑ bonos et malos : et pluit
suꝑ iustos & iniustos. Hac indulgentia
et lexitate diuina multos ab uti ad
pnitiem suã quis nesciat: Quos ar.¬
guens apłs et grauit̃ increpans. dicit
¶Oxistimas aut̃ o homo omnis qui
iudicas eos qͥtalia agunt et eadem fa
cis. qm tu effugies iudicium dĩ: AN
diuitias benignitatis & patientiȩ et¬

Expanded text:
iquitas, cuius summa potestas est, qui non tantum, qualis quisque sit, uidet, uerum etiam, qualis futurus sit, praeuidet, qui solus potest in iudicando non labi, quia in cognoscendo non potest falli, faciat tamen, sicut euangelium loquitur, solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. cuius mirabilis bonitatis pro eis, qui uos persequuntur, ut sitis filii patris uestri, qui in caelis. est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. hac indulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies iudicium dei? an diuitias benignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
agua dignist̃ morte: ñ solũ qui ea faciur
sed etiam qͥ consentiuã facientib : qͥ ea agc̃
cdigni st̃ morte : quȩq suꝑius enumerauit
inpoenis ẽẽ Nam tradidit illos ds̃ dix̃
inconcupiscentias cordis eoꝵ: ut hat fa¬
ciant quȩ ñ conueniunt: Vt adulter sit
iam poena ẽ Vt m̃dax. ut auarus. ut
fraudulentus. ut homicida : iam poene
st̃. Cuiꝰ peccati poene: prioris apostasiae
illiꝰ suꝑbiȩ Initium peccati hõis aposta¬
tare adõ : &initiũ omnis peceta suꝑbia.
ꝓpt̃ea ipsũ peccatũ priꝰ dix̃. Quicũ cogno

Expanded text:
 faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus. Qui ea agunt digni sunt morte: quae? Quae superius enumeravit in poenis esse: nam tradidit illos Deus, dixit, in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt. Ut adulter sit, jam poena est; ut mendax, ut avarus, ut fraudulentus, ut homicida, jam poenae sunt. Cujus peccati poenae? Prioris apostasiae, illius superbiae: Initium peccati hominis apostatare a Deo; et initium omnis peccati superbia . Propterea ipsum peccatum prius dixit: Qui cum cogno
Abbreviated transcription (Latin):
hic appellat. occultas dispositiones dei:¬
i ͥ qui disponit redđe unicuiq scđm oꝑa¬
eius. Apud quẽ sibi enim thesaurizat
iram impoenitens : nisi apđ eũ qui uiuos
ẽ. iudicaturus et mortuos: Dicit apłs.¬

Expanded text:
hic appellatas occultas dispositiones Dei, qui disponit reddere unicuique ejus . Apud quem enim sibi thesaurizat iram cor impoenitens, nisi apud eum qui vivos est judicaturus et mortuos? Neque
Abbreviated transcription (Latin):
sũpta ÷ enĩ omĩs corruptio : & corrupti¬
bile hoc induet corruptionẽ : & mortale
hoc induet immortalitatem Nullus gͦ
dolor incorpore immortali: nullꝰ dolor in
corpore stupido: Nullus dolor. Non se pu¬
tet stupidus iã immortalem. Hicinior ẽ im¬
mortalitati sanitas dolentis: quã stupor
ñ sentientis. Inuenimꝰ gͦ hominẽ suꝑbum
typo arrogantissimo qͥ sibi ꝑsua serit nuchil
timere. Fortiorem putas illo qͥ ait foris pug¬
nȩ intus timores : Fortiorem ipo capite ñb
st̃ sine affectu : et dic de sensu sanitatis. Quis
infirmatur & ego ñ infirmor Quis scanda¬
ptura in excusabiles dicit qͦs ñ la tet ue¬
ritas : et in eis ꝑseuerat in iqͥtas. Reuelat᷑
enim ira dĩ de cęlo ait apłs suꝑ omẽm im¬

Expanded text:
sumpta est enim omnis corruptio, et corruptisumpta est enim omnis corruptio, et corruptibile hoc induit incorruptionem, et mortale hoc induit immortalitatem . Nullus ergo dolor in corpore immortali, nullus dolor in corpore stupido. Non se putet stupidus jam immortalem: vicinior est immortalitati sanitas dolentis, quam stupor non sentientis. Invenis ergo hominem superbum typho arrogantissimo, qui sibi persuaserit nihil timere: fortiorem putas illo, qui ait, Foris pugnae, intus timores fortiorem ipso capite nosnt qui sunt sine affectu, et dic de sensu sanitatis: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandaptura inexcusabiles dicit, quos non latet ueritas et in eis perseuerat iniquitas. reuelatur enim ira dei de caelo, ait apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
omnino nullas habeas : t̃c potiꝰ ñ racte
uiuis. hituꝑabat enĩ. et detestabat᷑ apłs
qͦsdam : qͦs etiam eẽ dix̃ sine affectiorie
Culpauit etiam illos sacer psalmꝰ: de qͥb ait
Sustinui qͥ simul ẽtristaret᷑ : et ñ fuit Não¬
mnino ñ dolere dũ sumꝰ in hoc locomi¬
seriȩ ꝓfecto sic̃ quidam etiam apud sctihuiꝰ
litteratus sensit & dixit : ñ sine magna mercede
contingit immanitatis in animo. stuporis
nino ñ potest ullus affectus : qͥs hunc stu¬
porem ñ omnib uitiis udicet eẽ. peioreme¬
Idõ rep̃hendit apłs eos qͥ duri st̃ et sine affe¬
cai Rep̃hendens enĩ qͦsdam ait sine af¬
fectu: sinȩ miscđia. Vbr ÷ enĩ affectꝰ: ibn¬
miLx poris adũtite & inspicite : sanitatẽ. stu.¬
porem immortalitatem : Sanitas egritudi¬
nem ñ babet: sed tam̃ qͣndo tangit᷑ & mo¬
lestatur dolet: Stupor aut̃ ñ dolet Ami¬
sit sensũ doloris : tanto in sensibilior qͣnto
peior. Rursus immortalitas ñ dolet Ab¬

Expanded text:
otius non recte uiuimus. uituperabat enim et detestabatur apostolus quosdam, quos etiam esse dixit sine affectione. culpauit etiam illos sacer psalmus; quibus ait: sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. nam omnino non dolere dum sumus in hoc loco miseriae profecto, sicut quidam etiam apud saeculi huius litteratos sensit et dixit, non sine magna mercede contingit immanitatis in animo, stuporis nino non potest ullus affectus, quis hunc stuporem non omnibus vitiis judicet esse pejoremIdeo reprehendit Apostolus eos qui duri sunt et sine affectu. Reprehendens enim quosdam, ait: Sine affectu, sine misericordia . Ubi est affectus, ibporis advertite et inspicite: sanitatem, stuporem, immortalitatem. Sanitas aegritudinem non habet; sed tamen quando tangitur et molestatur, dolet. Stupor autem non dolet; amisit sensum doloris, tanto insensibilior, quanto pejor. Rursus immortalitas non dolet; ab
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Qui eruit nos de potestate tene¬
brarũ : & transtulit in regnũ filu la¬
ritatis suȩ. Cuiꝰ rei popłsiste figurã gȩrebat
cũ ec̃ ereptꝰ de potestate egyptioꝵ & trars¬
latus in regnũ t̃rȩ ꝓmissionis fluentis lac
& mel. qđ suauita tẽ significat gr̃ȩ Sine

Expanded text:
Apostolus, Qui eruit nos de potestate teneApostolus, Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : cujus rei populus iste figuram gerebat, cum esset erutus de potestate Aegyptiorum, et translatus in regnum terrae promissionis fluentis lac et mel, quod suavitatem significat gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ista poena ẽ: obscuratio cordis. Sed
unde contigit: dicentes enĩ se ẽẽ. sapi¬
entes. stulti facti st̃: Quia a se hab̃e di¬
cebans qđ adõ acceꝑant : Aut si cognouer̃
a qͦ acceꝑant. ñ eũ głificauer̃ a qͦ se ac-¬
cepisse cognouerant. Parua ista poena ẽ¬
Vt de ista sola loqͣm᷑. obscuratio cordis:
excecatio m̃tis. parua ẽ. poena Si quis
furtũ faciens statim ocłm ꝑdidisse: o¬
mnes dicerent dm̃ p̃sentẽ uindi casse
Ołm cordis amisit : & ñ ipsũ ꝑdidisse pu¬
bis corporrlibus plagis significata ẽẽ
eos qͥ illis diuina ȩqͥtate subduntur
conuenientissime credit᷑. Neq enim cũ
fit qđ ait apłs. tradidit illos ds̃ in c̃cu
piscentias cordis eoꝵ ut faciant quȩ nori
conueniunt : ñ illi mali angłi tanqͣm
in materia sui operis uersant᷑ et
gaudent: quib iustissime subdita ẽ
uitiositas humana p̃t̃ eos qͦs libat gr̃a
ab hac potestate maloꝵ angłoꝵ Non
libat hominem nisi gr̃a dĩ de qͣ dicit

Expanded text:
am ista poena est obscuratio cordis. Sed unde contigit? Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Quia a se habere dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse puis corporalibus plagis significata esse eos qui illis divina aequitate subduntur, convenientissime creditur. Neque enim cum fit quod ait Apostolus, Tradidpiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt , non illic mali angeli tanquam in materia sui operis versantur et gaudent; quibus justissime subdita est vitiositas humana, praeter eos quos liberat graAb hac potestate malorum angelorum non liberat hominem nisi gratia Dei, de qua dicit
Abbreviated transcription (Latin):
inferorũ : ñ poenas illiꝰ post resurrectio¬
nem ignis ȩt̃ni᷑ non poenas istas quae¬
u ad huc in hoc scło ꝓmiscuȩ st̃ iustis et
iniustis. et plerũq grauiores iustorũ quã
iniustorũ : sed nescio quã pęnam p̾sentis
uitȩ uult comm̃dare sp̃s dĩ: Audite pȩ¬
nam impioꝵ. Sic̃ cera inquit lique facta
auferent᷑. Dixi ꝑ concupiscentias suas
hoc eis fieri Concupiscentia mala quasi
ardor ẽ ignis. Ignis consumit uestem ÷¬
ubido adulterii non consumit animã:
decogitato adulterio cũ loqueretur scri¬
pturci ait. Alligabit quis ignẽ in sinũ:
et uestim̃ta sua ñ cõburet: Gestas ita
sinu prunas: ꝑforat᷑ tunica. Gestas in
cogitatione ad ulteriũ : & in tegra est
anima: Sed istas poenas pauci uidea : ꝓpt̃¬
ea eas maxime cõm̃dat sp̃s dĩ. Audi apo¬
stolũ dicentẽ.Radidit illos ds̃ in con¬
cupiscentias cordiseoꝵ Ecce ignis: acuiꝰ
facie tanqͣm cera liquescun. Soluuntur
enim a qͣdam constantia castitatis: ꝓpt̃¬

Expanded text:
inferorum, non poenas illius post resurrectionem ignis aeterni, non poenas istas quae adhuc in hoc saeculo promiscuae sunt justis et injustis, et plerumque graviores justorum quam injustorum: sed nescio quam poenam praesentis vitae vult commendare Spnam impiorum: Sicut cera, inquit, liquefacta auferentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia mala, quasi ardor eibido adulterii non consumit animam? De cogitato adulterio cum loqueretur Scriptura ait: Alligabit quis ignem in sinu suo, et vestimenta sua non comburet? Gestas in sinu prunas, perforatur tunica: gestas in cogitatione adulterium, et integra est anima ? 18. Sed istas poenas pauci vident: propterea eas maxime commendat Spiritus Dei. Audi Apostolum dicentem: Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ecce ignis, a cujus facie tanquam cera liquescunt: solvuntur enim a quadam constantia castitatis; propte
Abbreviated transcription (Latin):
dicit pͥmo poenã suꝑbiã: immo ñ poe¬
nã sed pͥmũ peccatũ suꝑbiã. Primũ pec¬
catũ suꝑbia ẽ: ultima poena ẽ ignis ȩt̃nꝰ
aut ignis infernꝰ. Iã enĩ damnatorum
int̃ illud pͥmũ peccatũ et hanc ultimã
poenã media quȩ st̃: et peccata st̃. et
pene. Tam multa enĩ dix̃ apłsfieri ab
eis quȩ peccata st̃ detestabilia: et tam̃
poenas eas dicit. Propt̃ hoc inquit
tradidit eos đs inc̃cupiscentias cordis
eoꝵ in inmunditiam : ut faciant:
quȩ non conueniuq̃. Et ne putayte qͥsqͣm
ipsis poenis tantũ se affligi qͥbus mͦ dele¬
ctatur. & ñ timere qͦd ueriturum ẽ

Expanded text:
icit primam poenam superbiam: imo non poenam, sed primum peccatum superbiam. Primum peccatum superbia est: ultima poena est ignis aeternus, aut ignis infernus; jam enim damnatorum. Inter illud primum peccatum et hanc ultimam poenam, media quae sunt, et peccata sunt et poenae. Tam multa enim dicit Apostolus fieri ab eis, quae peccata sunt detestabilia; et tamen poenas eas dicit. Propter hoc, inquit, Deus tradidit eos in concupiscentias cordis eorum, in immunditiam, ut faciant quae non conveniunt. Et ne putaret quisquam ipsis poenis tantum se affligi quibus modo delectatur, et non timeret quod venturum e
Abbreviated transcription (Latin):
repbũ sensũ. Nam ea ẽ coecitas m̃tis in
ea qͥ sqͥsdatꝰ fuerit. ab interiore dĩ luce
seduditur: sed nondũ penitus cũ in hac
uita ẽ St̃ enim tenebrȩ exteriores. quȩ
magis addiem iudicii ꝑtinere intelligunt᷑
ut poenitus extra dm̃ sit qͥsqͥs dũ tẽpris ẽ
corrigi noluit. Pęnitus aut̃ eẽ extra dm̃
qͥd ẽ nisi eẽ in sũma cȩcitate: Si qͥdem ds̃
habitat lum in accessibilem qͦ ingrediunt᷑

Expanded text:
reprobum sensum ? Nam ea est caecitas mentis. In eam quisquis datus fuerit, ab interiori Dei luce secluditur: sed nondum penitus cum in hac vita est. Sunt enim tenebrae exteriores , quae magis ad diem judicii pertinere intelliguntur: ut penitus extra Deum sit, quisquis, dum tempus est, corrigi noluit: penitus autem esse extra Deum, quid est, nisi in summa esse caecitate? Siquidem Deus habitat lucem inaccessibilem
Abbreviated transcription (Latin):
lus uocaretur priꝰ ñ ob aliud quantũ
michi uidetur hoc nom̃ elegit: nisi ut se
ostender et parũu tanquã minimus apłoꝵ
multum contra suꝑbos & arrogantes et de
fortit̃ atq acriter dimicat: qr re uera in
illo eudentior & clarior apparuit. Qui
cũ talia oꝑaretur uehem̃t̃ eccłam dei ꝑ̃se.¬
Oquens ꝓ quib sũmo supplicio dignus fuit
miscđiam ꝓ clamnatione suscepit : & pro
inre ꝓfunda &nimis abdita ñ intelli¬
gentiũ et uerba sua sana in ꝑũsũ sensum
detorquentiũ curat inuidiam  dum
tam̃ in cunctant̃ p̃dicet donũ dĩ. quo uno
salui fiunt filii ꝓmissionis. filii beneficii
diuini. filii gratiȩ & miscđiȩ. filii testam̃ti
noui Primũ qđ omnis eius salutatio
sic se habet Gr̃a uob̾ & pax adõ patre

Expanded text:
us vocaretur , non ob aliud, quantum mihi videtur, hoc nomen elegit, nisi ut se osten— multum contra superbos et arrogantes et de fortiter atque acriter dimicat, quia reuera in illo euidentior et clarior apparuit, qui cum talia operaretur uehementer ecclesiam dei persequens, pro quibus summo supplicio dignus fuit, misericordiam pro damnatione suscepit et pro in re profunda et nimis abdita non intcllegent:um et uerba sua sana in peruersum sensum detorquentium curat inuidiam, dum tamen incunctanter praedicet donum dei, quo uno salui fiunt filii promissionis, filii beneficii diuini, filii gratiae et misericordiae, filii testamenti noui. primo, quod omnis eius salutatio sic se habet: gratia nobis et pax a deo patre
Abbreviated transcription (Latin):
rius quam miserarum delectationum
et uoluptatũ manifesta torm̃ta ꝓce¬
Ilant: int̾rogent se qui tale aliquid amanł
ad id qđ illicite desidant: attendant si non
crutientur timore. Vlideant hic gͦ poenas
suas anteꝗ ueniat illa resurrectio cũ in ca-¬
ant: non in qͣ moriantur. Alioquin
et illi dolores finirentur. Ininom̃to:¬

Expanded text:
riusquam miserarum delectationum et voluptatum manifesta tormenta procedant. Interrogent se qui aliquid amant,ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in caant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur. Tunc sp
Abbreviated transcription (Latin):
bi lex: et cdatũ ẽ tͥ p̃ceptũ. Bonũ. ẽ tibi ut
sp̃s te uiuificet: ne littera occidat. Uolo ut
uelis: sed ñ sufficit ut uelis. Ad uuandus es
ut plene uelis: et impleas qđ uelis. Nam
uis uidẽ qͥd ualeat sine sp̃u adiuuante lit¬
tera iubens: ibi dix̃. Cũ dictũ eõ ubi ÷ mors
aculeus tius. aculeus aut̃ mortis. ẽ pecccitũ :
continuo subiunxit: uirtus aut̃ peccttiꝰ lex.
ñ mala iubendo uł bona ꝓhibendo. immo
uͦ mala ꝓhibendo et bona iubendo uirtꝰ
tam̃. ẽ peccatilex: Qi subintrauit inquit lex
ut abundar et delictũ. Quid ÷ ut abundane
delictũ: qr ubi grc̃i ñ erat. auxit ꝓhibitio de¬
sidiũ: Et cũ qͦss de ꝓpͥo p̃sumitur. uirtus
factã. ẽ grande uitiũ. Sed qͥd fec̃ gr̃a : Ubi
abundauit peccatũ : suꝑ abundauit er̃a.
U enit dñs: totũ qđ de adam traxisti. totũ qđ
Orationem docuit: gram ꝓmisit Certam̃ indixit:
laboranti subuenit: uictorem coronauit.¬

Expanded text:
bi lex, et datum est tibi praeceptum. Bonum est tibi ut bi lex, et datum est tibi praeceptum. Bonum est tibi ut Spiritus te vivificet, ne littera occidat. Volo ut velis; sed non sufficit ut velis. Adjuvandus es ut plene velis, et impleas quod velis. Nam vis videre quid valeat sine Spiritu adjuvante littera jubens? Ibi dixit. Cum dictum est, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum; continuo subjunxitNon mala jubendo, vel bona prohibendo: imo vero mala prohibendo, et bona jubendo. Virtus autem peccati lex: quia, Subintravit, inquit, lex ut abundaret delictum. Quid est, ut abundaret delictum? Quia ubi gratia non erat, auxit prohibitio desiderium: et cum quasi de propria praesumitur virtute, factum est grande vitium. Sed quid fecit gratia? Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Venit Dominus: totum quod de Adam traxisti, totum quoorationem docuit, gratiam promisit; certamen indixit, laboranti subvenit,
Abbreviated transcription (Latin):
tñc fiet: Sermo qͥ scriptus . ẽ Absor¬
pta ÷ mors inuictoriã Ubi ÷ mors conten¬
tio tua : Ubi ÷ mors aculeus tuus: Tnc̃ fiet
ut nusquam sit aculeus mortis: nusquam
possit inueniri peccatũ. Quid festinas: tnc̃
fiet Mereatur in te humilitas ut tñc inte
fiat: ne suꝑbia ñ ꝑmittat. ut uł tñc in te
fiat. Inc̃ fiet. Modo interim dũ pugnas. ÷¬
dum laboras dũ ꝑiclitaris: dic dic. Di¬
mitte nob debita nr̃a. Dic omino cũ pu¬
gnas : uerũ dic ex animo dic. Si dixerimꝰ
qr peccatũ ñ habemꝰ: nos ipsos seducimus
Tu tibi diabolus eris. Nos ipsos seducimꝰ: et
ueritas in nob ñ ẽ N enim uerum dicimus
dicendo nos ñ hab̾e pecccitum: cũ hic ñ
simꝰ sine peccato Dicamꝰ gͦ ueritatem : ut
aliqͣndo inueniamꝰ securitatem. Sit ueri¬
tas inprigna: ut adqͥratur securitas inuictoria.
Tnẽfiet. ubi ẽ mors aculeus tuus Aculeus enim mo¬
rtis: c̃ peccatũ. Sed delege p̃sumis. qr data ẽ. ti

Expanded text:
fiet? Sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Tunc fiet ut nusquam sit aculeus mortis, nusquam possit inveniri peccatum. Quid festinas? Tunc fiet, tunc fiet. Mereatur in te humilitas, ut tunc in te fiat; ne superbia non permittat ut vel tunc in te fiat. Tunc fiet. Modo interim dum pugnas, dum laboras, dum periclitaris, dic, dic, Dimitte nobis debita nostra . Dic omnino dum pugnas, dic, verum dic, ex animo dic: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Tu tibi diabolus eris. Nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Non enim verum dicimus, dicendo nos non habere peccatum; cum hic non simus sine peccato. Dicamus ergo veritatem, ut aliquando inveniamus securitatem. Sit veritas in pugna, ut acquiratur securitas in victoria. Tunc fiet, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus enim mortis est peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶De collecas autem quȩ fiunt in scõs sic̃ ordi¬
naui eccłus galathiae: ita et uos facite ꝑ
unam sabb̃i unus quisq ur̃m apud se po¬
nat recondens qđ ei placuerit: ut nori
cũ uenerd tunc collecte fiarit. iu
Et apłs pculus potest uideri de cra¬
stino cogitare cũ dicit. de collectis
aut̃ in scõs sic̃ ordiiaui eccłuis galathiae.
ita & uos facite
Scđm unam sabbati unus quisq ur̃m
Apđ se ponat thesauritans qđ ei placu¬
erit: ut non cũ uenero tunc collecte
fiant. his et huiuscemodi scriptura
rum locis satis apparet dñm nr̃m ñ
hoc improbare. si quis humano more
ista ꝓcuret: sed siquis propt̃ ista deo
militet. ut in oꝑibus suis non regnũ dĩ
sed istorum ad quisitionem intueatur.
Ad hanc gͦ regulam hoc totũ p̃ceptum
redigitur : ut etiam iri istorum ꝓ¬
uisione regnũ dĩ cogitemꝰ : in militia
u regni dĩ ista ñ cogitemus. Ita enim
etiam si aliqͣndo defuerint qđ plerũq
ꝓpt̃ exercitationem nr̃am ds̃ sinit

Expanded text:
De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cuostolus Paulus potest videri de crastino cogitare, cum dicit: De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite, secundum unam Sabbati. Unusquisque vestrum apud se ponat, thesaurizans quod ei placuerit, ut non, cum venero, tunc collectae fiant. His et hujusmodi Scripturrum locis, satis apparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret; sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem intucatur. 58. Ad hanc ergo regulam hoc totum praeceptum redigitur, ut etiam in istorum provisione regnum Dei cogitemus, in militia vero regni Dei ista non cogitemus. Ita enim etiamsi aliquando defuerint, quod plerumque propter exercitationem nostram Deus sinit,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dicit oma ur̃a cũ caritate fiaN:
satis ostendit etiam ipsascorrep.¬
tiones quas asꝑas & amaras sentiunt
qͥ corripiuntur cũ caritate eẽ faciendas.
Unde & alibi cũ dixisset. corripite in qͥetos.
c̃solamini pusillanimes. suscipite infir¬
mos. patientes estote ad om̃s: mox ad¬
iunxit. Uidete: ne quis malũ ꝓmalo
alicui reddat. Ergo & qͣndo corripiunt᷑
inquieti ñ malũ ꝓmalo: sed potiꝰ bonũ
redditur. Hȩc aut̃ om̃a quȩ nisi caritas

Expanded text:
um dicit, Omnia vestra cum charitate fiant satis ostendit, etiam ipsas correpones, quas asperas et amaras sentiunt qui corripiuntur, cum charitate esse faciendas. Unde alibi cum dixisset, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos: patientes estote ad omnes; mox adjunxit, Videte ne quis malum pro malo alicui reddat . Ergo et quando corripiuntur inquieti, non malum pro malo, sed potius bonum redditur. Haec autem omnia quae nisi charitas
Abbreviated transcription (Latin):
enit omni modo in libeio arbitrio: cum
in payrdyso nulliis dolor denegate de¬
lectationis uoluntatibonȩ hominis ie¬
sistebat : sicuti nc̃ uerbi gr̃a si quisquam
existat quem nuncͣm̃ uenatio delecta¬
uit: omni modo liber ẽ utrum uenari ue¬
lit annolit÷ nec eum crutiat quisquis
hoeꝓhibet. At si ista libtate male usus.
uenatus fuerit contraꝓhibentes imꝑiũ :
paulatim subripiens delectatio mortisi¬
cat animam : ut si se abstinere uelit sine
molestia et angore ñ possit. cum io ante
tota sanitate nõri ageret Ergo aculeus
mortis peccatum est: quia peccato facta
est delectatio quȩ iam possit resistene
uoluntati et cũ dolore cohiberi Iuam
delectationem. qr in defectu. ẽ. animȩ
deterioris effecte. iure mortem uoca¬
mus. Uirtus autem peccati lex ẽ quia
multo sceleratius et flagitiosius qua
lex ꝓbibet committuntur : quam si
nulla lege prohiberentur. Inc̃ ita que
absorptã erit mors inuictoriam: cũ

Expanded text:
erat omnino in libero arbitrio, cum erat omnino in libero arbitrio, cum in\' paradiso nullus dolor denegatae delectationis bonae uoluntati hominis resistebat, sicuti nunc. uerbi gratia, si quisquam exsistat, quem numquam uenatio delectauit, omni modo liber est, utrum uenari uelit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus uenatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat! animam, ut, si se abstinere uelit, sine molestia et angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. ergo aculeus. mortis peccatum est, quia peccato facta est delectatio,\' quae iam possit resistere uoluntati et cum dolore cohiberi. quam delectationem, quia in defectu est animae deterioris effectae, iure mortem uocauit. uirtus autem peccati lex est, quia multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. tunc itaque absorpta erit mors in uictoriam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tror hoc loco carnalem consuetudinem
quȩ resifat bone uoluntati : delectatione
temporalium fruendoꝵ Non enim dicent᷑
ubi ÷ contentio tua: si non resttis set x
repugnasset. Ipsius contentio etiam illo
loco describitur: ecro concupiscit adũ¬
sus sp̃m: sps aut̃ adũsus carnem. Hac enĩ
inuicem sibi adũsantur: ut ñ quȩ uultrs
faciatis Fit gͦ per sc̃ĩficationem ꝑfectam:
ut om̃s ccrnales appetitus. spũi ño illu¬
minato et uiuificato id ẽ bonȩ uoluntati
subiciant᷑. Et sic̃ nunc uidemus multis pu¬
erilibus delectationibus nos carere quȩ
nos pueros si denegarentur acerrime cru¬
ciabant: ita credendũ. ẽ de omni ccrnali
delectatione futurum ẽẽ cũ ꝑfecta scĩtis
totũ hominem reparauerit. Ne autem
quã diuẽ in nob̾ ꝗđ resistat bonȩ uolun¬
tati auxilio dĩ ꝑ bonos hões et bonos
angłos indigemus : ut donec sanetur
etiam bonam uoluntatem: Hanc autem
mortem peccato meruimꝰ. Qđ peceatum

Expanded text:
tror hoc loco carnalem consuetudinem, tror hoc loco carnalem consuetudinem, quae resistit bonae uoluntati delectatione temporalium fruendorum. non enim diceretur: ubi est contentio tua? si non restitisset et repugnasset. ipsius contentio etiam illo loco describitur: caro concupiscit aduersus spiritum, spiritus aduersus carnem; haec enim inuicem sibi resistunt, ut non quae uultis faciatis. fit ergo per sanctificationem perfectam, ut omnis carnalis appetitus spiritui nostro inluminato et uiuificato, id est uoluntati, subiciatur. et sicut nunc uidemus multis puerilibus delectationibus nos carere, quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant: ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparauerit. nunc autem, quamdiu est in nobis quod resistat bonae uoluntati, auxilio\' dei per bonos homines et bonos angelos indigemus, ut, donec sanetur etiam bonam uoluntatem. hanc autem mortem peccato meruimus. quod peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
absorbueras corpora morientiũ tempora¬
los fuit. Victoria nr̃a qua m cupeuipat
sorpta es resurgentium ȩcna constabit Ubr ÷
aculeus tuus : hoc ÷ peccatũ qͥ puncti et̃
uenenati sumꝰ. ut etiam in nr̃is corporib
fieres. et ea tam longo tempore possides
Aculeus auc̃ mottis: ẽ peccatũ Pirtus u pec¬
cati lex. Peccciuimꝰ in uno om̃s: ut morerem
in uno om̃s. Accepimꝰ legem : non ut em̃da¬
done finiremꝰ peccatũ: sed ut tirensgressione
augeremꝰ. Lex enim sub intrauit ut
buñ daret delictum. Et condusit seript᷑a
abundauit peccatũ suꝑ abundare gr̃ã:
Atq ut ꝓmissio ex fide itui xp̃i daretũr cre¬
dentib et uinceremꝰ mortem ꝑ immortalem
resurrectionem. et aculeum eius peccatũ
ꝑ gratuitam iufaficatioNem
bsorpta ÷ mors inuictoriam. Ubi ÷ mors
contentio tua: Ubi ÷ mors aculeus
tiuus : Aculeus aut̃ mortis peccatum: uirtꝰ
aut̃ peccati lex. Mortem significari arbi¬

Expanded text:
absorbueras corpora morientium, temporaabsorbueras corpora morientium, temporalis fuit, uictoria nostra, qua in corporibus absorta es resurgentium, aeterna constabit. ubi est aculeus tuus? hoc est peccatum, quo puncti et uenenati sumus, ut etiam in nostris corporibus fieres et ea tam longo saeculo possideres? aculeus autem -mortis est peccatum, uirtus uero peccati lex. peccauimusin uno omnes, ut moreremur in uno omnes; accepimus legem, non ut emendatione finiremus peccatum, sed ut transgressione augeremus. lex enim subintrauit, ut abundaret peccatumet: conclusit scriptura abundauit peccatum, superabundaret gratia atque ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus et uinceremus mortem per inmortalem resurrectionem et aculeum eius peccatum per gratuitam iustificationemiam. ubi est, mors, contentio tua? ubi eat, mors, aculeus tuus ? aculeus autem mortis peccatum, uirtus autem peccati lex. mortem significari arbi
Abbreviated transcription (Latin):
primȩ qua nc̃ om̃s morim᷑ : an scđȩ quatnc
impii morientur : Nulla ecuisa ẽ ex agi¬
tandi quȩ stionem : nullus tergiuersandi
locus Apłi uerba quib: idagebat: into¬
gatuu respondent. Cum mortale hoc inqt
inedueru inmortalitatem : tnc̃ fiet sermo
qͥ semptiusẽ Absorpta : mors iniuet sriam
ubi : mors uictoria tua upor mou laculam¬
tuus: Aculeus autem mortis: peccotũ ce.
uirtus uͦ peccati : lex Deresur rettione
corporis agebat. qua absorbebitur mors
inuictoriam : cũ mortale hoc induerit
imortalitatem. Inc̃ ipsi morti insulta¬
bitur: quȩ iuictoriam resurrectione cor¬
poris absorbebitur. Tnc̃ ei dicetur. Ubiẽ
mors contentio tua: ubi ÷ mors aculeus tiuis:
Mora gͦ corporis hoc dicetur. Hanc enim
absorbebit uictoriosa immortalitas: cum
mortale hoc immortalitate inductur :
tecum confligere : teq non uitam donando
sal suseipiendo suꝑane uicist in mouentib
uiso es in resurgentib inciouatao qua

Expanded text:
primae, qua nunc omnes morimur, an secundae, qua tunc primae, qua nunc omnes morimur, an secundae, qua tunc impii morientur? nulla causa est est exagitandi quaestionem, nullus tergiuersandi locus; apostoli uerba, quibus id agebat, interrogata respondent.. cum mortale hoc, inquit, induerit inmortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: absorta es.t mors in uictoriam. ubi est, morstuus? aculeus autem mortis peccatum, uirtus uero peccati lex. de resurrectione corporis agebat, quod absorbebitur mors in uictoriam, cum mortale hoc induerit inmortalitatem.. tunc ipsi morti insultabitur, quae in uictoriam resurrectione corporis absorbebitur. tunc ei dicetur: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? morti ergo corporis hoc dicetur. hanc enim absorbebit uictoriosa inmortalitas, cum mortale hoc inmortalitate induetur. tecum confligeret teque non uitando, sed suscipiendo superaret? uicisti in morientibus, uicta es in resurgentibus. uictoria tua, qua