comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cat enim benesiciis creature. uocat imꝑtiendo tempꝰ
inuendi. uocat ꝑ flagellum correcłõnis: uocat ꝑmiam
tendo: thesaurires tͥ nam. nõ tͥ sic uideatur ds miseri¬
cors: ut non uideatur iustus: nec ita uistus: ut mise¬
rerinonuelit. Adħ enim parcitur homini: ut con¬
diuersiuarie sentiunt. Alii enim dñt. iõ dici inremis¬
fsusle.: qr taliter peccantes: penit̾e̾. non possunt. hñtes
corcla inchurata: uelud lapides. sic̃ de diabolo dr᷑. Indu¬
ratum est cor eius tanqmͣ lapis. Alii uero dñt: iõdici
in remissibile: qr taliter peccantes: nunqmpenitẽt.
sertionẽsue opinionis autorntates in melium conferũt.
Augustinus namq ait. Ista inpenitentia ł cor inpe¬
nitens.: qm̃dui quisq in hac carne uiuit: nonpͭ. iudi¬
cari. De nullo enim desperandum ẽ: qmͣdui panẽ¬
tia tũ ad pãnitentiam᷑ ad duc̃. Paganus ẽ hordie. ui¬
deus infideł ẽ hodie. heticus est hodie: scismaticus ẽ¬
hodie. quiꝰ si cras. amplectatur catholicam pacem:

Expanded text:
cat enim beneficiis creaturae, vocat impartiendo tempus vivendi, vocat per flagellum correctionis, vocat per mitendo thesaurizes tibi iram. Non tibi videatur sic Deus misericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri non velit. Ad hoc non parcitur homini, ut condiversi varie sentiunt. Alii enim ideo dicunt irremissibile, qui aliter peccantes poenitere non possunt, habentes corda indurata, velut lapides, sicut de diabolo dicitur: Induratum est cor ejus tanquam lapis . Alii vero dicunt, ideo dici irremissibile, quia taliter peccantes nunquam poenitent, sertionem suae opinionis auctoritates in medium conferunt. Augustinus namque ait: Ista impoenitentia, vel cor impoenitens quandiu quisque in hac carne vivit, non potest judicari. De nullo enim desperandum est, quandiu patientia Dei ad poenitentiam adducit. Paganus est hodie, Judaeus infidelis est hodiehodie; quid si cras amplectatur catholicam fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
te aucem potestatis erat apłs: tantamq grãm
habebat: ut rececłñtes afide: solo u̾bo traderet dia
eoꝵ: sententiam ꝓtulit in eos. Diabolꝰ aut̾ẽ: qui
ad ħꝑatus ẽ: ut adu̾sos ad̾õ accipiat in potestatẽ:
seĩo penis afligi. qr blasphematierunt. u̾n: meuau¬
tibi contingat. ostñdens. cã peccati: aliqn̾ infirmi¬
tates inferri corporib.⁊ qr ministro cdiabolo srũt:
declarauit dñs dicens inter multa. Haut̾e c̾ sit
nis: none oportuit sosi auincło: die sabbiꝰ ĩo aplꝰ

Expanded text:
tae autem potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solo verbo traderet diabeorum, sententiam protulit in eos. Diabolus autem qui ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, se ideo poenis astringi, quia blasphemaverunt. Unde in Evanius contingat . Ostendens causa peccati aliquando infirmitates inferri corporibus. Et quia ministro diabolo fiunt, declaravit Dominus, dicens inter multa: Haec autem cum sit annis, non oportuit solvi a vinc
Abbreviated transcription (Latin):
nt cͥca .xxx.annos. Non ẽ autem fas dicere. quod in resur¬
rectone accedat. corꝑt magnitudo: qm non habuir. nec
maiora corpa redigñda sunt: ad modum dñici corpis.
Perirer .ii. multum deilł corpib c̃ nec ꝑiturus sit capilluᷤ.
sic̃ans ait. Deccapillus de capite ur̃o ꝑibit. Nicħ enim de¬
tractum quolibermꝰ de corꝑe human& peritunim est.
ita enim modificabitur illa in uno quoq materies. uit
aliquid exea nõ ꝑeat.⁊ quod alicui defuerit: ille supͣpleat:
habundauit: ꝑ totum spargetur. Indecoꝵ quippe ibincb̾
materes: que discedñte anima. fit cadauer. ita resurrecto¬
ne s parabitur. ut ea quedilabunt: qmͣuis ad cor redeãt.
iindilapsa sunt.: ad eas. dem quoꝙ corpis partes fuerunt
iedire necesse sit. Alioquin capillis ⁊ unguib inmodãta
uindecens magnitudo redderetur: Uł alr̃ pͥ incelligi. u̾ir̃
ꝑfectum: appellat xꝑm. cum oi corpore suõ. quod non
erit ꝑfectum quousq om̃s electi compleãtur. c̃pleto ã

Expanded text:
t circa XXX annos. Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus cum nec periturus sit capillus, sicut Dominus ait: Nec capillus de capite vestro peribit . Nihil enim detractum quolibet modo de corpore humano periturum est, ita enim modificabitur illa in unoquoque corpore materies, ut aliquid ex ea non pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qabundavit, per totum spargetur. Indecorum quippe ibi nihimateries, quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin capillis et unguibus immoderata et indecens magnitudo redderetur. Vel ita potest intelligi, virum perfectum appellat Christum cum omni corpore suo, quod non erit perfectum quousque omnes electi compleantur. Completo autem
Abbreviated transcription (Latin):
inasia destruendos ħericor. p̃dic̃ hic manifesta erit di
taest. quos: magoꝵ pharaonis habere conatum: de¬
clarat hicapłs. conparans eos magis pharaonis. Qs̾.
hieremias. ꝑdici insipienti auicłe comparat. dicens.
Clamauit ꝑdix. cong̃gauit: que non peperit. fec̾ diui¬
nas non cum udicio. in mecdio dierumeius: dereliqñt
eum. ⁊ innouissimissuis: erit insipiens. E dix: nimᷤ¬
contentiosum animalest. similiter ⁊ hetici sunt ꝯ¬
tentiosi. quinõ amant disputare.s quo quomodo
suꝑare. imprucłntissima ꝑuicatia. ⁊ sicut ꝑdix clamat.
fac̃. non sane:cum udicto. s cum temeritate incon¬
siflerata. non enim intellig̾ ibi ẽẽ: ueram. ⁊ salubrẽ.
⁊ quodammodo germanam: atq raclicalem: xͥana
societatem. im̃: istos seꝑanit. quos ad suas duutias
cong̾gauit. s postea de̾lĩqͥtur. ⁊ ẽ.: insipiens. qr qui
pͥmo ꝑpollicitatõnem:⁊ ostñtatõnem excellentis sap̃ie.
seducebat erit insipiens .i. apparebit insipiens. eis.q.

Expanded text:
in Asia destruendos haereticos praedicit hic. Manifesta erit, dita est, quos magorum Pharaonis habere conatum declarat hic Apostolus comparans eos magis Pharaonis. Quos Jeremias perdici insipienti aviculae comparat dicens: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit, fecit divitias, non cum judicio: in medio dierum ejus derelinquent eam, et in novissimis suis erit insipiens . Perdix contentiosum animal est: similiter et haeretici sunt contentiosi qui non amant disputare, sed quoquomodo superare impudentissima pervicacia. Et sicut perdix clamat, facit, non sano cum judicio, sed cum temeritate inconsiderata. Non enim intelligit ibi esse veram et salubrem et quodammodo germanam atque radicalem Christianam societatem. Unde istos separavit quos ad suas divitias congregavit; sed postea derelinquitur, et est insipiens, quia qui per pollicitationem et ostentationem excellentis sapientiae seducebat, erit insipiens, id est adparebit insipiens. eis quippe,
Abbreviated transcription (Latin):
ganimitatem. inex pectatõne ꝓmissoꝵ: ⁊ dilectoem.
dr⁊ primi: ⁊ patientiam. de aduersis: ⁊ ꝑsecutõnem.
mͥfacta sunt antyochie. ychonio. lystris. ⁊ quale pie¬
cutõnes sustinui ⁊ ex om̃ib. qiͣ ego funtimu iͥbulat̾oe.¬
i ꝑsecutõnes: ex omĩb eripuit me clñs. sic ⁊ te eruet. nec

Expanded text:
ganimitatem, in exspectatione promissorum, et dilectionem Dei et proximi, et patientiam de adversis, et persecutionem mihi facta sunt Antiochiae, Iconio, Lystris, et quales persecutiones sustinui, et ex omnibus. Quasi , et ex omnibus eripuit me Dominus, sic et te eruet. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
pecume: elati. ad domuniͣm. siꝑbi de honorib sibi impen¬
conpatiendo infirmis. sine pace.i. inquietantes alios. cͥ¬
minatores .i. cͥmina aliis imponenteᷤ. ł detractores fa¬
mam scõꝵ macłare conantes. incontinentes. guleł li¬
bidiis noñ refrenando malas cupiditates. inmites.
.i. crudeles excendo lites: sine benignitate .i. largiate.
dumnesciunt subuenirealiis. ꝓditores. sec̾toꝵ alr̾ius.
dumindicant mimicis pioꝵ: que occultanda noue¬
runt. ꝓterri ł ꝓcaces. habitu. ł u̾b̾. pudorem ñ seruã¬
tes. s humanam uẽcandiam: inu̾ecunde agitante᷑.
tumidi. inflato corde. ceci .s. nõ itelligentes que logtt̃a¬
tur. neq dequb agunt: uoluptatum quarumlibet:

Expanded text:
pecuniae; elati ad Dominum; superbi de honoribus sibi impencompatiendo infirmis; sine pace, id est inquietantes alios; criminatores, id est crimina aliis imponentes, vel detractores famam sanctorum maculare conantes; incontinentes gulae vel libidinis, non refrenando malas cupiditates; immites, id est crudeles, exercendo lites; sine benignitate, id est largitate, dum nesciunt subvenire aliis; proditores secretorum alterius, dum indicant inimicis piorum quae occultanda noverunt; protervi vel procaces, habitu vel verbis pudorem non servantes, sed humanam verecundiam inverecunde agitantes; tumidi inflato corde; caeci, non intelligentes quae loquuntur, neque de quibus agunt. Voluptatum quarumlibet
Abbreviated transcription (Latin):
cta. hec est uirtus: qm̃ nicħ uincit. nłł ignis. nłłi fiuc¬
tus scł̃i. nulla flumina temptatõnis: eam extingunt.
De hac ar᷑. fortis est ut mors dilecło. Sic̃ enim mors qñ ue¬
enim mors ad auferentlum uolentissima ẽ: sc caruaᷤ:
adsaluandum iuolentaest: uł scd̃m alianlittam au̾-¬
tatem autem eius .i. rem pietatis: abne. idem sensus
⁊ hos tales deuita. Ecre qr̃ incep̃ de notussimis temꝑib
ing̾di ebant᷑ enim indomos mulierum. ⁊ decipiebant

Expanded text:
cta, haec est virtus quam nihil vincit, nullus ignis, nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis eam exstinguunt. De hac dicitur: Fortis est ut mors dilectio . Sicut enim mors quando veenim mors ad auferendum violentissima est, sic charitas ad salvandum violenta est. Vel secundum aliam litteram, veritatem autem ejus, id est rem pietatis, abnegant, idem sensus. Et hos tales devita. Ecce quare incoepit de novissimis temporibus. Ingrediebantur enim in domos mulierum, et decipiebant
Abbreviated transcription (Latin):
destia .i. mentis lenitate: corripientem eos qui resistũt
u̾itati. qr non est cessanduni: acorrect̃one erroris alt̾ius.
Eccepatet. qr tẽc deẽe uoluit nos fr̾m correcłõi. nec
studere certamiini. Multi enim homines: cum asomp¬
noexcitantur. litgare uolunt. aut rursus dormi¬
re: cum litigare ꝓhibent᷑. corripientem dico. que¬

Expanded text:
destia, id est mentis lenitate; corripientem eos qui resistunt destia, id est mentis lenitate; corripientem eos qui resistunt veritati, quia non est cessandum a correctione erroris alterius. Ecce patet quia nec deesse voluit nos factum correctioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt, aut rursus dormire cum litigare prohibentur. Corripientem dico, qu
Abbreviated transcription (Latin):
inhonoremquedam:in contumeliam. ⁊ qi alt̾m hoꝵ
ẽ: siquis gͥ ab istis: que sunt incontumeliam: emũ¬
dau̾it se: receañdo abiniquitate eomꝵ: non abeis. erit
sideria suge .s. luxuriam. in munditiam.⁊ alia
huius mͦi. sectare uͦ uisticiam. iniudicio. fidem.
uãm. cartatem. di ipximi. ł castitatem: pacem .i.
quietem: cum his qui inuocant dñm. de corde pu¬
sectare. stultas autem questiones .i. nrutiles: et gue sine
stulte sint: de uita. Non om̃s questiones sunt uitãd.
s mnutiles. ⁊ sine disciplina. deinita dico. sciens qr gene¬
raut lites. ñ ediincatõnem: seruum autem dñi ñ opor¬
tet litrgare. tempus litib expendẽ. Satis obstrepb̃nt
contͣclicentes. negͦ serrus cłi sibi obstreꝑat: stuclio alter¬
candi. ⁊ c̃tññdi. Un : ait seruum dñ ñ oportet liti.
trahat eos docibilem .i. qui facile doceat. ł doceat᷑.
siopꝰ ẽ inaliquo: patientem. queli bet aduersa. cum mo¬

Expanded text:
in honorem, quaedam in contumeliam: et quia alterum horum est, si quis ergo ab istis, qui sunt in contumeliam, emundavit se, recedendo ab iniquitate eorum, non ab eis, erit sideria fuge, luxuriam et immunditiam, et alia hujusmodi. Sectare vero justitiam, in judicio, fidem veram, charitatem, Dei et proximi: vel castitatem, pacem, id est quietem cum his qui invocant Dominum de corde pusectare. Stultas autem quaestiones, id est inutiles, et quae sine stultae sint, devita. Non omnes quaestiones vitandae sunt, sed inutiles. Et sine disciplina. Devita dico, sciens quia generant lites, non aedificationem. Servum autem Domini non oportet litigare, id est tempus litibus expendere. Satis obstrepunt contradicentes. Ne ergo servus Dei sibi obstrepat studio altercandi, et contendendi ait: Servum Domini non opertet litigare,  ut attrahat eos; docibilem, scilicet qui facile doceat vel doceatur si opus est in aliquo; patientem quaelibet adversa cum mo
Abbreviated transcription (Latin):
securꝰ ẽ qr ꝙ conmencdat illi intuto ẽ. Illi aut̃ẽ conmen¬
cdat salutem suam: uthic ꝓ illopatiens: saluteminue¬
niat penes illitm: c̃ cepent tdicare. u puniens infideleᷤ
usq in illum diem flecessus mei Formam. hic ostũdit. q̃
de se p̃cdicta spectent. qiͣ. ita laboro: insto. officio mͥ c̃dito.
similit᷑ ⁊ tu. hñs formam sanoꝵ u̾boꝵ.: quea me. non a qc̃q
audiiti. hñs dico: iufid̃e ⁊ dilectone .i. hñs bona u̾ba cimi

Expanded text:
uia quod commendat illi, in tuto est. Illi autem commendat salutem suam, ut hic pro illo patiens, salutem inveniat penes illum cum coeperit judicare, ut puniens infideles usque in illum diem, decessus mei. Formam. Hic ostendit quo de se praedicta spectent. Quasi dicat: Ita laboro et insto officio mihi credito, similiter et tu habens formam sanorum verborum quae a me, non a quocunque, audisti, habens, dico, in fide et dilectione, i
Abbreviated transcription (Latin):
aliter nõ ꝑdest correcto: nͥ suꝑnus medicus respiciat .i.
nͥ faciat. ut peccati suiquemq peniteat. que penim̃¬
tia. pudore ⁊ timore displicendi aliis. interdum mi¬
pelitur. dumplus delectat hominem alioꝵ extima¬
to: qm uiticia: qua se quisq humiliat penitendo.
ta: resipiscant alaqueis diaboli .i. recedant aberro¬
rib diaboli: quib illaqueati tenent᷑. ⁊ redeant ad bo
cenentur. qĩ ex trapatam: ad ip̃nis uoluntatem ex e¬

Expanded text:
aliter non prodest correctio, nisi supernus medicus respiciat, id est nisi faciat ut peccati sui quemque poeniteat, quae poenitentia pudore et timore displicendi aliis interdum impeditur, dum plus delectat hominem aliorum existimatio quam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. ta resipiscant a laqueis diaboli, id est recedant ab erroribus diaboli quibus illaqueati tenentur, et redeant ad bontenentur, quasi extra patriam ad ipsius voluntatem exse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniunt. Nes autem semꝑ ambulemus inuia. do¬
nec eoueniamus: quo ducit uia. nusqm̃ mnilla re¬
maneamus: donec ꝑducat: uͥ maneamus. atq ita.
⁊ querendo: tendimus. ⁊inueniendo ad aliquidꝑtie¬
nimus Quem admodum autem. qiͣ. tales seducũt.
magi pharaonis. hoꝵ nomina: non inuenit apłs in
duunis libris. s in apocͥphis. dequib ħ sumitur. hii
autem restiterunt moysi: usq adtercium signum.
inquo defecerunt. dicentes: digitus dĩ est hic. ⁊ sicut

Expanded text:
eniunt. Nos autem semper ambulemus in via donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in illa remaneamus, donec perducat ubi maneamus, atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus. Quemadmodum autem. Quasi dicat: Tales seducunt: magi Pharaonis; horum nomina non invenit Apostolus in divinis libris, sed in apocryphis de quibus hoc sumitur. Hi autem restiterunt Moysi usque ad tertium signum, in quo defecerunt dicentes: Digitus Dei est hic. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
habesillius onesi phori: tutͦ filimi consortare. ⁊ marime
exemplo oneiꝯphori: ingr̃a fid̃i. ⁊ sapientie. inte ierua¬
fidelib .i. sane fidei. qui ydonei erunt inta: iscĩa: i fa¬
cundia. ⁊ alios docere. Ilł .ii. debet conmitti p̃dicat̾o
diuina: qui apti sunt illi officio: ⁊ tu ip̃e. labora mp̃¬
aicando euangłio: ccͣ hostes ficd̃i: sic̃ bonus unlesxͥ.
Si autem bonus miles ẽẽ uis: non implices te secu

Expanded text:
habes illius Onesiphori, tu ergo, fili mi, confortare, et magis exemplo Onesiphori, in gratia fidei et sapientiae in te servafidelibus, id est sanae fidei, qui idonei erunt, vita et scientia et facundia, et alios docere. Illis enim debet committi praedicatio Dei qui apti sunt illi officio. Et tu ipse, labora in praedicando Evangelio contra hostes fidei, sicut bonus miles Christi. Si autem bon
Abbreviated transcription (Latin):
eum timete: qͥ pͣ corpꝰ ⁊ aĩã ꝑdere iugehennam. Sp̾c .n.
uersa. que tumorem pellat. que uenit ex dilectõne tłi.
ꝙximi dequaaddit: ⁊ dilectonis. ꝙͣ sobͥetas p̃cedit.
no .i. a dilect̃one: adimũi descend̾ .i. ad sobrieratem.
Nolu iaq Eruis monuit. ñ tim̾e. adq: ualet u̾tus.
nec erubescendum ẽẽ inꝑfessione. Nonẽ enim: ũn
gͦputatur inbecillitas: ibi apparet pot̾ntia. neq era¬
bescas: me itinclum: ꝓp̃licatõe euangłii eus. qi nͦ inħ
rubor est.s cõlabora nuichiinp̃dicando euangłio cru¬

Expanded text:
Eum timete qui potest corpus et animam perdere in gehennam. Spiritus adversa, quae timorem pellat, quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, et dilectionis, quam sobrietas praecedit, id est a dilectione, ad unum descendit, id est ad sobrietatem. Noli itaque. Prius monuit non timere, ad quod valet virtus. nec erubescendum esse in professione. Non est enim unde ergo putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Neque, erubescas, me vinctum, pro praedicatione Evangelii ejus, quia nec in hoc rubor est, sed collabora
Abbreviated transcription (Latin):
simul mͦ: ñ solumuasa aurea ⁊ argente a .s. bonicłi dip̃n¬
satti es recipientes. s ⁊ ignea: i fictilia .i. mali: que isi
ad contumeliam sute: utilia tñ sunt honestis: Adp᷑ga¬
tõnem tiñ: subd̾. ⁊ quedam quidem sunt: ini honorem.
si boniqui p᷑ gant᷑ ꝑ malos. quedam autem: incontume¬
liam .i. mali qui sunt pͤgatorium bon oꝵ. Sicut .i. ua¬
salignea ⁊ fictilia ualent. ut pͣgent᷑ argentea ⁊ aureasic
mali ꝑsunt: ad ꝓtectum bonoꝵ. Magna gͦ domus est:
di seriu. udisꝑsi.: ũ p̃uali unitate deuĩcti. in eadem con¬
munione sacͣmentoꝵ degentes. ⁊ uasalignea.⁊i fictilia.
.i. illi qui ita funt indomo: ut nõ sint in conpage. do¬
mus. nec insocietate pacisica: itn ad huc corpore simulĩ
cumbonis. Nãm aĩt tempꝰ ultime separatõnis: nłło
inͦ pp̃ comnixitionem maloꝵ. rececłn̾um est ab unita¬
teeccłie. ut aute uentilatõnem aree: simul sint. tͥtic̃:
irizania. gͣna: ⁊ palea. qr non concessit clñs apłis. ⁊i

Expanded text:
asa aurea et argentea, scilicet boni Dei dispensatores recipientes, sed et lignea et fictilia, id est mali: qui etsi ad contumeliam sint, utilia tamen sunt honestis ad purgationem. Unde subdit: Et quaedam quidem sunt in honorem, scilicet boni qui purgantur per malos; quaedam autem in contumeliam, id est mali qui sunt purgatorium bonorum. Sicut enim vasa lignea et fictilia valent, ut purgentur argentea et aurea; sic mali prosunt ad profectum bonorum. Magna ergo domus est dispersi et spirituali unitate devincti, in eadem communione sacramentorum degentes; et vasa lignea et fictilia, id est illi qui ita sunt in domo, ut non sint in compage domus, nec in societate pacifica, et tamen adhuc corpore simul sunt cum bonis. Nam ante tempus ultimae separationis nullo modo propter commistionem malorum recedendum est ab unitate Ecclesiae, ut ante ventilationem areae simul sint triticum et zizania, grana et palea, quia non concessit Dominus apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
aum: Et uierau: quio oderat añ qm̃ natus fecisꝰ alige
maut insioriginale peccatuims namneo millo ailigẽt
uditi amꝰ qmñ millam ille fecerat. neꝙ misto. ooisteni¬
turani. qm bonamipe fecerat.s gm̃ iem supendamo¬
demudum natis: nec aliqiuo bomi łmali agentib pooe
te siuit cumiilegisient: qi res ut dictumẽ stupenda est

Expanded text:
autem oderat in Esau antequam natus fecisset aliquid mali, nisi originale peccatum? Nam nec in illo diligeret justitiam, quam nullam ille fecerat; neque in isto odisset naturam, quam bonam ipse fecerat. Nam antequamde nondum natis nec aliquid boni vel mali agentibus propte fuerit cum nil egissent, quia res, ut dictum est, stupenda est
Abbreviated transcription (Latin):
homines. ip̃ enim infert sibi int̾itum: quimedñtis añi¬
contempsit consilium. Ergo dimitempus ẽ. pͣ uitatẽ
suam unusqusq deserat. dipatientiam ꝑtimescat ne
quem nunc tranquillum despicit: iratumpost mod̾
euadere nequaqmͣ possit. Tales apłs dererrens: ait thes-¬
iramundm̃noncad̾e̾. s clementissimuninris uitiis ad
undictam ꝓuocari iramdico exercendam. indie ire.
em ire. ⁊ reuelatõnis. diem uocat. non ꝑ tempore. s qr om̃ia
cunc erinut aperta: que modo sunt occulta. ireq̾ñt ad pet¬
catores. quitumc pumentur. reuelatõnis: qr cime reue¬
labitur quod a nob̾ modo nescitur: ut confiteant᷑ ⁊̃ inui¬
tiustum udicium di qd̾ modo futinum negatur:. uñ-
dixi uisti uidicii. quia ip̃e ẽ. quireddet uncuiq iuxta
oꝑasua. Reddet enim d̾s timc inticuiq scdm opera sua.
quimodo iłł quos liberat non reddͥt scdm opera. cinius:

Expanded text:
homines. Ipse enim infert sibi interitum, qui medentis homines. Ipse enim infert sibi interitum, qui medentis contempsit consilium Domini. Ergo dum tempus est, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne, quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum evadere nequaquam possit. Tales Apostolus deterrens ait: Thesiram in Deum non cadere, sed clementissimum vitiis nostris ad vindictam provocari. Iram dico exercendam, in die iraeem irae et revelationis. Diem vocat, non pro tempore, sed quia omnia tunc erunt aperta quae modo sunt occulta; irae, quantum ad peccatores qui tunc punientur; revelationis, quia tunc revelabitur quod a nobis modo nescitur, ut confiteantur etiam inviti justum judicium Dei, quod modo futurum negatur. Bene dixit, justi judicii, quia ipse est qui reddet unicuique juxta opera sua. Reddet enim Deus tunc unicuique secundum opera sua, qui modo illis qu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bñtdo erum. panentian dñs dat locumpenitentie.
nolens aliquem ꝑire .i. digna morte facere.ł adhucdamphe¬
nare. Suꝑ matheum auteni econt᷑ dr᷑. tañta ẽ labes illiꝰ
peccati: ut clep̃candi humilitatem subire non possit.
⁊̃ sipeccatumi suum mala conscientia cognoscere ⁊e
nuntiare cogatur: Suꝑ marcum quoq dr᷑. quitalit̃
peccans digne peratere nõp̃. Ad nertentesgͥ utrĩq auc¬
toriͣum attestatõnem. siñp̾uidicio alicuius illarum:
nũgm̃ peniteant. ł penit̾e nõ possĩt. s qr uix r̃aroq
atq difficulter penitẽt. Un auguitinus ait. suꝑillũ
socumpsi. Conu̾tam in ꝓfindum maris .i. eosqui
erant desperantissimi. uĩiobs caute ñ ait: clicoutñ
quił oret. i: non dicout quis oret. Et quod dnͣr tales
non posse penitere. ł humilitatem p̃candi subire. in¬
telligendum ẽ: non posse nͥuix. ⁊ difficulter: i raro u̾n
augustimis ait. qiͣ muitus inreos unidicat dũs:
qui inuitamnon inmortem: apͥncipio constituit.

Expanded text:
ndo patientiam Dominus dat locum poenitentiae, nolens aliquem perire, id est digna morte facere, vel adhuc damnare. Super Matthaeum autem contra dicitur: Tanta est labes illius peccati, ut deprecandi humilitatem subire non possit, etiamsi peccatum suum mala conscientia cognoscere et enuntiare cogatur. Super Marcum quoque dicitur quod taliter peccans digne poenitere non potest. Advertentes igitur utramque auctoritatem attestationem siuam poeniteant, vel poenitere non possint, sed quia vix raroque atque difficulter poeniteant. Unde Augustinus ait super illum locum Psalmi: Convertam in profundum maris, id est eos qui erant desperatissimi. Unde Joannes caute non ait, dico ut non quis oret, sed non dico ut non quis oret . Et quod dicuntur tales non posse poenitere, vel humilitatem deprecandi subire, intelligendum est, non posse nisi vix, et difficulter et raro. Unde Augustinus ait: Quasi invitus in reos vindicat Dominus, qui invitam non mortem a principio constituit
Abbreviated transcription (Latin):
tellectib falsis xͦ crucifixꝰ ẽ. iit purꝰ homo. sme salute
nr̃a. In oclis: ⁊ sensib prud̾ntium xͨ uidetur damꝑ¬
Eromorstua omorstic̃. Hec ẽ uͥga moysi.q̃uersam
serpentem. deuorait serpentes magoꝵ. hicẽ sũmꝰ
sacerdos inlege. incꝰ morte. qui sanguinem primi
fir dãnt ignorant̃. ⁊ ob id metuentes: ad cruita t̾e
resurgii se contulerant: absoluebant᷑. ⁊ securi fiebãt
iamina aurea sumim pontificis: ꝙ erat tetͣgrama¬
pͥnciprum: passionis iute.iste. acsi dicerer᷑. Iuecuiꝰ
iste legalis sacerdos gerit personam: ẽ nob ꝑ pas¬
sionem actor ⁊ reparator uite. ꝑadam amisse. Uñ.
Quascend̾ sr̃ occasum: dñs nom̃ illi. Occasu .ii. mor¬

Expanded text:
istus crucifixus est, ut purus homo sine salute vestra. In oculis et sensibus prudentium Christus videtur damEro mors tua, o mors, etc. Haec est virga Moysi quae versa in serpentem devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, et ob id metuentes ad civitatem refugii se contulerant, absolvebantur, et securi fiebant lamina aurea summi pontificis, quod erat tetragrammaprincipium passionis vitae iste; ac si diceretur: Ille cujus iste legalis sacerdos gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam amissae. Unde: Qui ascendit super occasum D
Abbreviated transcription (Latin):
ti fuistis . O. dolendo dic̃: uos galathe estis insensan.
hominum ostũdunt᷑: qͣm sint. ⁊ dm᷑ ille: fascinatõnes
dr᷑ ⁊̃ fascinus siue fascinatõ uulgo. qͥnocet infantib.¬
Dicunt᷑ .ii. quordam ocłĩ uifuurentes. et hic eoꝵactꝰ.
fascinatio dr. ⁊ pͥfieri: ut huic pecc̃õ inseruiant de¬
mones. Similiter: inuidia. tanqm fascinꝰ urit. In¬
undus .ii. nonifi sibinocet: cum aliena felicitate ta¬
bescit: s ̃ his. in quib aliqͣ bona eẽ incipiunt. Uñ.
inlibro qui sapĩa salomonis inscͥbitur. fascinatõ
malignitatis: obscurat bona. Sic factumẽ ut in¬
uidi: tanqmͣ fascinantes: nocuerunt galathis: nuꝑ
inxͦ renatis. ũ id̾ galathe: sicd̃istomaco nasse ante. cy¬

Expanded text:
ti fuistis. O, dolendo dicit, vos Galatae, estis insensati,hominum ostenduntur quam sint, et dicuntur illae fasci fascinus sive fascinatio vulgo quod nocet infantibDicuntur enim quorumdam oculi visu urentes, et hic eorum actus fascinatio dicitur, et potest fieri ut huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei stomacho nauseante ci
Abbreviated transcription (Latin):
bestia adulterne cogitatõnis. Aliud eum ẽñfac̾e aliqͥd
tale p̃ter urorem. Aliud. ñ appaetere alienam uxorẽ.
om̃ib bestiis: securꝰ unnocens: incłi dilectoe ⁊ huma¬

Expanded text:
bestia adulterinae cogitationis. aliud est enim non facere aliquid bestia adulterinae cogitationis. aliud est enim non facere aliquid tale praeter uxorem, aliud non appetere alienam uxorem; omnibus bestiis securus et innocens in dei dilectione et huma
Abbreviated transcription (Latin):
tacło di: untimẽ. Tangis easdeni. x. cordas: ⁊ feras occidi.
utiumq simul eac. Tangis pͥmam cordam. q̃ unuᷤ
colitur at̃: cecidit bestia suꝑsticionis. Tangis scdam
cordam: qr non accipis nomen di tiu inuanum.ce¬
citlit bestia erroris. ⁊ nefandaꝵ ħesum. Tangis t̾ciã
cordam: ũ ꝓspe fute quietis: facis quicquid facis. in¬
tuautem inomĩb oꝑib tuis laboea: ñ p̃p amorem scłi.
s ꝓ sempiterna requie. qmͣꝓmittit ds̃. Honora patrem
tuum ⁊ matrem. Tangis qͣrtam cordam: ut honorem
parentib deferas: ⁊ cecidit bestia impietatis. Nonme¬
caberis. Tangis .. cor dam. cecid̃ bestia libidinis. No
occides. Tangis .ui. cordam: cecidit bestia crudelita¬
tis. Non furtum facies. Tangis .uii. cordam. ⁊ cccibit
bestia rapacitatis. Non falsimi cestimonium dices. T an¬
gis .uiii. cordam. ⁊ ceciõ bestia falsitatis. Non coneu¬
pisces uxorem ꝓximi tui. Lanciꝰ.ix. cordam. ⁊ cecidit

Expanded text:
taculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simul facis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam chordam, quia non accipis nomen Dei tui in vanum, cecidit bestia erroris et nefandarum haeresum. Tangis tertiam chordam, ubi pro spe futurae quietis facis quidquid facis, intu autem in omnibus operibus tuis labora, non propter amorem saeculi, sed pro sempiterna requie quam promittit Deus. Honora patrem tuum et matrem tuam, tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas: cecidit bestia impietatis. non moechaberis; tangis quintam chordam: cecidit bestia libidinis. non occides; tangis sextam chordam: cecidit bestia crudelitatis. non furtum facies; tangis septimam chordam: cecidit bestia rapacitatis. non falsum testimonium dices; tangis octauam chordam: cecidit bestia falsitatis. non concupisces uxorem proximi tui; tangis nonam chordam: cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eundem habu̾tes ꝓgenitorem: multo ampllus eligni¬
ores sint frĩb suis. uñ: habraham patͥarcha. incͥcum¬
ciso alieigene deciias nõ decliss nͥ excellentior eẽt. iñqͦ.
meis .i. inuicdiꝰ. qrͣ qui erat aliegena: abso legis mandato.
sua auctoritare. sumpsit decimas: qꝙͣ ex cellentior habrahã
patͥarcha. ⁊ bñdr̃c hunc. s. habraham tam magnum. qͥ
habebat. iicui facte sunt ‸ p᷑missiones. gentium. in

Expanded text:
et eumdem habentes progenitorem, multo amplius digniores sint fratribus suis. Unde Abraham patriarcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et eis. Quasi dicat: Qui erat alienigena absque mandato, sua auctoritate sumpsit decimas, quasi excellentior ab Abraham, patriarcha, et benedixit hunc, scilicet Abraham tam magnum qui habebat, id est cui factae sunt repromissiones gentium in
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt exemplani. ⁊ umbre celestĩ .i. plene omĩaim¬
pent. sicut dictum ẽ moysi. u ita fiustra ħsacerdio¬
tium sumeret iħc. qtio canale aliquid offerret. gͦ
tũ inmolatõm. qmͣ caro mortał.: Et quid tam mũdũ
ꝓ muidanis uitiis mortalium qyñsine ulla contagi¬
one cãnał concupiscentie caro nata inut᷑o: ⁊exuto
uirginali: Et quid tam gͣte offer ⁊ suscipi pꝰset. qmͣ

Expanded text:
est plene omnia implent, sicut dictum est Moysi, et ita frustra hoc sacerdotium assumeret Jesus quo carnale aliquid offerret. Ergo tum immolationi, quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium, quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero, et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset, quam
Abbreviated transcription (Latin):
simplicis fidi xͥ. quenil alienum recip̃. Isti enim.
cornthii: similes sunt eue.pseudo. similes serpenti.
.i. diabolo. qui ꝑ eosinsidiat᷑. Lux fitłi. siuił ẽ paradi¬
so. quõꝵ gͦ sides corrumpit᷑. aparadiso eiciuntur.
qr p̃poninit mendatium n̾itati. Qũigͦ m̾datium
edisicant in hominib ab eis pellunt u̾itatem.⁊
enim dxeris ccͣ adem. intrat putredo: de ueneno
serpentis. ⁊ nascunt᷑ u̾mes mendatoꝵ ⁊ nichil in¬
tegrum remaner. Ioqrsicur patͥb nͥs adu̾sus leonẽ

Expanded text:
simplicis fidei Christi, quae nil alienum recipit. Isti enim simplicis fidei Christi, quae nil alienum recipit. Isti enim Corinthii similes sunt Evae, pseudo similes serpenti, id est diabolo, qui per eos insidiatur. Lux fidei similis est paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, ab eis pellunt veritatem, enim dixeris contra fidem, intrat putredo de veneno serpentis, et nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leone
Abbreviated transcription (Latin):
hicaut̾e.: amorisẽ. nõ liuoris. q dilig̃ eos: dĩemulafõ¬
ostendit. ea q̃ds cet: amoreeaꝵ sedicturum. uͥ ñ ad lau¬
dem eis proficiãt. s ad hoꝵ ꝓfectum. Despondi eium.
di uos anulo sicł̃i. ñ multis: s uni nõ adult̾o: s uiro.
tum. que uirginitas. ꝑaucoꝵ ẽ. Uirginitas cordis
sidesẽ incorrupta. que uirginitas: om̃ium ẽ fideliũ.
Uñ inapocaplipsi. hiifunt qui c̃mulierib nõ sunt
comquinati uirgines e. s̃ inmulierib errorẽ signi
ficauit. qierror. pͥmulierem cep̾. Io gͦ singłariter
axx. uͥgnem qi om̃s sunt una uirgo p̃p unitatem
m̾tegre fidi. solide spei. sincere caritatis. uirgo sunt:
qi aprauitate erroris. ⁊ ab opere malo: in contami¬
nati. carta: qr ño hñt estum maleuo luntatis. Des-¬
pondi uos dico. exibere .i. ut exibeam uos: ̃o. indie
teni sedur̃ euam aꝑadio eam eiciens: sedux̃ dico
astutia. sua .s. promittendo falsa. ita ꝑsimiles
deceptõnes corrumpant᷑ sensts uri .i. intellectus

Expanded text:
Hic amoris est, non livoris, quia diligit eos aemulatioostendit ea quae dicet, amore dem ejus proficiant, sed ad horum profectum. Despondi enim. di vos annulo fidei, non multis, sed uni, non adultero, sed viro ltum, quae virginitas paucorum est. Virginitas cordis fides est incorrupta, quae virginitas omnium est fidelium. Unde in Apocalypsi: Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati, virgines enulierem coepit. Ideo ergo singulariter dixit virginem, quia omnes sunt una virgo propter unitatem integrae fidei, solidae spei, sincerae charitatis: Virgo sunt, quia a pravitate erroris et ab opere malo incontaminati, casta, quia non habent aestum malae voluntatis. Despondi dico, exhibere, id est ut exhibeam vos Deo in die tem seduxit Evam, a paradiso eam ejiciens; seduxit, dico, astutia sua, scilicet promittendo falsa, ita, per similes deceptiones corrumpantur sensus vestri, id es
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u .s om̃iamͥ licent. ⁊c̃. Quia dixĩ potius ẽe ferendũ:
qmͣcausas maleagere: nequis putet. sua ullomodo re¬
licet repetert mͥ. s tñ nõ repetam. qr nõ onũa ex pectiũt
ad eairsum meum. s impediunt. Item. ꝑ aliam
tasunt. s tũ ego ñrepetam. qr cum sim lib̾: sub potes¬
tatem nullius redigͣr. hominis ł rei .i. nolo redigisub
potestatem uidicis. ł nolo ẽe fub domimo alicuns rer
ut causa eius: sc̃m offendam. tec eni res suꝑ nos domi¬
reperere.qr esca deberur uent̾ ꝓ quo c̾ata ẽ. Resicimiᷤ
enim cotilianas rumas corporis. ed̃ndo. ⁊ bibendo. ꝑ
escamnota necessaria nat᷑e᷑: ⁊ uenter debetur escis. qr
aliter nõ potest sustentari. ⁊ ioꝰ. licet nr̃a repetere. B̾s
cum ꝓhis laborandum ẽ. qr destruentur. ⁊ iͣo. licet de

Expanded text:
. Omnia mihi licent, etc. Quia dixi id potius esse ferendum, quam causas male agere, ne quis putet sua ullo modo relicet repetere mihi, sed tamen non repetam, quia non omnia expediunt ad cursum meum, sed impediunt. Item per aliam ta sunt; sed tamen ego non repetam, quia cum sim liber, sub potestate nullius redigar hominis vel rei, id est nolo redigi sub potestate judicis, vel nolo esse sub dominio alicujus rei, ut causa ejus fratrem offendam. Tunc enim res super nos domi esca debetur ventri, pro quo creata est. Reficimus enim quotidianas ruinas corporis edendo et bibendo. Per escam, nota necessaria naturae; et venter debetur escis, quia aliter non potest sustentari; et ideo licet nostra repetere. Deus tum pro his laborandum, quia destruentur, et ideo licet de
Abbreviated transcription (Latin):
domis ⁊ ħ. facitis ft̾ib quos uruare deberetis: ħ facitis:
⁊ sic regnum ꝑditis. ⁊ pe̾us ẽ. qi scientes. Nam An
nescitis: qr iniqui quilibet: nõpossidebunt regnum
cii : gͦ. nec salutem. qr no est salus: p̃ter regnum. Noli
adulteri. neq molles .i. patici. neq mascłoꝵ concubi¬
tores. neq auari. in his omnib nota eos argui. neq
sc̃iticatiestis .i. confirmati: ad bñ oꝑandum. spũ scͥ̃o da¬
s repetitam coniunctõnem: nõ paruum pondus da¬

Expanded text:
donis; et hoc facitis fratribus, quos juvare deberetis. Hoc facitis, et sic regnum perditis. Et pejus est quia scientes. Nam an nescitis quia iniqui quilibet non possidebunt regnum Dei? Ergo nec salutem, quia non est salus praeter regnum. Nolitadulteri, neque molles, id est pathici, neque masculorum concubitores, neque avari; in his omnibus nota eos argui; nequesanctificati estis, id est confirmati ad bene operandum, Spiritu sancto dased, repetitam conjunctionem, non parvum pondus da
Abbreviated transcription (Latin):
rara: fuerint tñ ⁊̃ usq ad mortem. exemplapatientie.
asangrunt abel . usq adsangurieni ⁊ acharie. qͦꝵ san¬
guinẽ dic̃ dñs ab eisexigendum. quimpatrum suoꝵ. aqͥb
defuit. nec de ẽ. bonioꝵ fidelium nultitudo. qui ⁊̃
ista temporalifelicitate p̃polleant. ⁊inea. largitoriᷤᷤ
la. dicens. cͥcuerunt muilta mundi loca: in melotis.
Melota: uestis ẽ: de pił cameloꝵ. ł melotus ẽ: animal.¬
uimpelib capͥms. ut helias. ⁊ alii. Seĩr. egentes. ne¬
cessariis. angustiati. cura aninii. afflicti. laborib.
non eẽnt digni habitare inter eos. Seĩ. Insalitudi¬
ł passipro fide ⁊ tñ. hii om̃s probati testimom o
fid̾ia. quod fides dehis ꝑͥibuit. ño ad huc accepei̾t
repromissionẽ .i. plenam corporis ⁊ amine betitu¬
sicerent᷑. ane nob̾ .i. ut in comimi gaucio om̃ru.
perint. non tñ geminiam stolam habebunt. usq
adꝯunmnem resurrectonem ut om̃ium con sulmato¬
stoe luim stmul fiat. uł illi pͥores. non acceperiut sta¬

Expanded text:
rara fuerunt, tamen etiam usque ad mortem exempla patientiae a sanguine Abel, usque ad sanguinem Zachariae: quorum sanguinem dicit Dominus ab eis exigendum qui in patrum suorum a quibus defuit, nec deest bonorum fidelium multitudo, qui in ista temporali felicitate praepolleant, et in ea largitoris la, dicens: Circuierunt multa mundi loca in melotis. Melota vestis est de pilis camelorum. Vel melotus est animalEt in pellibus caprinis, ut Elias, et alii; egentes necessariis; angustiati cura animi; afflicti laboribus. si dicat: Non erant digni habitare inter eos. In solitudivel passi pro fide. Et tamen hi omnes probati testimonio fidei, id est quod fides de his perhibuit, non adhuc acceperunt repromissionem, id est plenam corporis et animae beatitut in communi gaudio omnium, ut perunt, non tamen geminam stolam habebunt usque ad communem resurrectionem, ut omnium consummatfidelium simul fiat. Vel illi priores non acceperunt, sta
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. ⁊pͥn. contie. inu. Ham reges chix̃ pro herode. ipͥncipesp
pilato: Seq̃r. Ex tinxerunt impetumirgnis. ut tres pueri
ntissi anabuchodonosor infornacem ignis. ⁊ effugaue¬
untatiem gladii .i. ex̾citum accinͤtum gladio. ut io¬
susdauid. ⁊ alii nrulti. ⁊ conualuerunt de infirmitate.
runt mormios suos. uenientes. de resinrectoe .i. resus¬
citatos. ut ꝑ eliam: ⁊ ꝑ eliseum fictũ ẽ. attendñdũ eit:¬

Expanded text:
t in unum . Nam reges dixit pro Herode, et principes pro Pilato. Exstinxerunt impetum ignis, ut tres pueri missi a Nabuchodonosor in fornacem ignis, et effugarunt aciem gladii, id est exercitum accinctum gladio, ut Josue, David, et alii multi; et convaluerunt de infirmitate, runt mortuos suos venientes de resurrectione, id est resuscitatos, ut per Eliam, et per Elisaeum factum est. Attendendum est
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑlegem trahebat homines. mͦ aut̾ẽ requies est.
dictam legis. ⁊ tube souum. que ẽ signtimmor t̾o¬
nis adbellum. qͦ significatur: motus delectatõnis.
nñ ⁊̃ id̾ apłc alias dicit: loquens de aduentuxͥ. ad
uiditium. Intuba d̾̃i descendet de celo .i. inuoce ã¬

Expanded text:
 legem trahebat homines, modo autem requies est adictam legis. Et tubae sonum, quae est signum monitionis ad bellum, quo significantur motus delectationis, tolus alias dicit, loquens de adventu Christi ad judicium. In tuba Dei descendet, descendet de
Abbreviated transcription (Latin):
tonem ip̃ius legis. squis ħ ł illud fecerrr: moriat᷑.
calrginem. Caligo ẽ. tenebrositas ignis. ⁊ fumi. qͣ
significatur. qr obscura erat lex. Caligo enm obscu¬
ritatem legis agnficat. mͦi uͦ: clara nitelligentia
ẽ. ⁊ ꝑcellam. que maior ẽ qmͣ t᷑bo .a. tempestas: que¬

Expanded text:
tionem ipsius legis. Si quis hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur, quia obscura erat lex. Caligo enim mentis obscuritatem significat, modo vero clara intelligentia est. Et procellam, quae major est quam turbo
Abbreviated transcription (Latin):
quie ansione di fruerent᷑. ⁊ aillitemierrint fidem. quitam¬
di expectauer̃ requiem multomãg̃ nosteneamis. qui
.i. tantam multitudiem sc̃oꝵ. qui sũt testes adi. qui
ut nubesexemplo sui. mestu tͥbulat̾onum nos refrrgerãt.
⁊doctins complinĩt. impositã nob̾ineremplũ fid̃i. ⁊ oꝑm. de¬
ponentespͥus. om̃t pondus peccat᷑oꝵ. Q. ẽ iam. ⁊ pectatum

Expanded text:
quie et visione Dei fruerentur. Et si illi tenuerunt fidem qui tandiu exspectaverunt requiem, multo magis nos teneamus qui est tantam multitudinem sanctorum, qui sunt testes fidei, qui ut nubes exemplo suo in aestu tribulationum nos refrigerant, et doctrinis compluunt. Impositam, nobis in exemplum fidei et operum. Deponentes prius omne pondus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sirecusat aicere que singłi feterint: dic̃ tñ. queqͥ¬
damfide oꝑatisunt. Sapienter hystoriaꝵ cominemo¬
rat̾onem uitat. ne sermonem suum protelet. b̾ uiter
quedam tantens. nec eñi: om̃io tacuit. nec ducensmo¬
lestus efpeetꝰ ẽ. fuĩs dͦnsitatem. longitudanem. ne fa¬
nigrret auclitorem: sequitur. ⁊ ad epti sunt side: repromis¬
sionss .i. ea que repromittebantut: ut uictoriam. ⁊ alia.
promissiones multe facte sunt patͥb. ut danid. habrahe.
ralem numerum: pro singulari posuit. sic̃ inseque̾ti.
uͥait: sectisunt. solꝰ enim damel. siguiticat᷑ oraleonũ

Expanded text:
 si recusabat dicere quae singulis fecerunt, dicit tamen quae quidam fide operati sunt. Sapienter historiarum commemorationem vitat, ne sermonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, nec dicens molestus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et adepti sunt, fide, repromissiones, id est ea quae repromittebantur, ut victoriam et alia. Promissiones multae factae sunt, ut David, Abrahae ralem numerum pro singulari, sicut in sequenti, ubi ait: Secti sunt. Solus enim Daniel significatur ora leonum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩx seire: ni ip̃a cum coiret. itaq: tunt ip̃a: cum eo. du̾s
antem exterrint ex̃citum iabin. quem ꝯg̾gauerat
fisara ad torrentem cyson. sug̃q fỹsara: ad temptoria
iabebiixoris abercynei. uͥ cum absconditus dormis¬
syiabel clai̾i tab̾nacłi ꝑcussum cum malleo. defix̃
incerebium euis uiq adterram. ⁊ mortinis ẽ. ⁊ ecceba¬
rach sequens sysaram uemebat. eg̃ssaq iabel inoccur¬
sum eius: dĩx ei. uem. ⁊ ostendam tͥ uirum quemq̃ris.
quicum intrass uidit fysaram. iacentem mortuum.
humiliaũ gͦ des die illo iabim regem chanaan: cor¬
assequeretur: rediens: quod pͥmo occurreret.
offerret dũd. occurritq eifilla. qm inmolauit. nec
hostes suꝑauit. habrahamiͦ. non solum nõ culpat᷑
crudelitatis cͥmine: uer̃ ⁊̃ laudatur pietatis nomine:
ꝙ filium. nonscelerate: s obedienter: uoluit occid̾e.
um̃to queritur. u trumpro uissi di sit hñctum.ꝙ.
iepte. filiam sibi occitrrent̾e occid̾. c̃ id se uouis dõ

Expanded text:
i ipsa cum eo iret. Itaque et ivit ipsa cum eo. Dominus autem exterruit exercitum Jabin quem congregaverat Sisara ad torrentem Cison. Fugitque Sisara ad tentoria Jabel uxoris Abercinei, ubi cum absconditus dormisset Jabel clavum tabernaculi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram veniebat, egressaque Jabel in occursum ejus, dixit ei: Veni et ostendam tibi virum quem quaeris. Qui cum introisset, vidit Sisaram jacentem mortuum . Humiliavit ergo Deus die illo Jabin regem Chanaan cors daret, vel assequeretur, rediens quod primo occurreret offerret Domino, occurritque ei filia quam immolavit: nec hostes superavit. Abraham vero non solum non culpatur crudelitatis crimine, verum etiam laudatur pietatis nomine quod filium non scelerate, sed obedienter voluit occidere. Et merito quaeritur utrum pro jussu Dei sit habendum quod Jephte filiam sibi occurrentem occidit, cum id se vovisset Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tulit illum ds̃ quiab om̃tum aspectu poterat eum
testabantur eum:. placuisse do. ⁊ uere ꝑ fidem placuit
d̃o: sine fide erin impossibileẽ aliquem. placere tło ad¬
eoẽ fides necessaria: q fine ea. quisq nõplacet d̾o: ⁊ ũe
sine fide aliquis non pͭ placere: q nec pͭ accetł̾e adeũ.
c̃dere enim oportet quenilib⁊ acced̾̃nt̾e ad qm. ħ¬
inmmuitabiliter ẽ. ⁊ ꝙ. remmnerator fit inquirentil
se. quid gͦ eilex: Et notand̾. ꝙ. sũ hac fide nemo unqmͣ
potuit saluari. ħ tñ fides nõ suffic̾ ad salutem: fide. a¬
liud exemplum ponit. de noe: ad qm̃datõnem sicłidi¬
cens. noe responso accepto ad̾o: de hisque ad huc non
udebantur. metuens.: aptauit archam in salutem do¬
ẽ omĩs carnis. ⁊ si nulla signa uideret diluii. Ad eo
enim c̾debat ꝙ. non uidebat: ꝗ meniens fabricauit

Expanded text:
tulit illum Deus, qui ab omnium aspectu poterat eum tulit illum Deus, qui ab omnium aspectu poterat eum testabantur eum, placuisse Deo. Et vere per fidem placuit Deo. Sine fide enim impossibile est aliquem placere Deo. A Deo est fides necessaria, quod sine ea quisquam non placet Deo. Et vere sine fide aliquis non potest placere, quia nec potest accedere. Credere enim oportet quemlibet accedentem ad immutabiliter est, et quod remunerator sit inquirentibus se. Quid ergo ei lex? Et notandum quod sine hac fide nemo unquam potuit salvari. Haec tamen fides non sufficit ad salutem. Fide. Aliud exemplum ponit de Noe ad commendationem fidei dicens: Noe responso accepto a Deo, de his quuidebantur, metuens aptauit arcam in salutem doest omnis carnis, et si nulla signa videret diluvii. Adeo enim credebat quod non videbat, quod metuens fabricavit
Abbreviated transcription (Latin):
rei: consecutusẽ testimonium. uñ ⁊ ip̃e sħs ait. Asa¬
timonium: minũb erus qi ea recep̃ .i. approbauit.
ꝙ apparuit cum ea celesti igne ꝯsumpsit. ⁊ ꝑillam
sid̃. detunctus loquit᷑ adhuc .i. mat̾ia ẽ nob̾ loquẽdi.
ut de eius fide exemplu demus. non enim mors ex¬
tixit famam ficłi. tanta fuit fides euis: quod mors eã¬
non ex tinx̃. Ex fide iatientia p̃ceibñtiũ patrum.
ꝯsolatur istos. rõdic̃. ꝙ. abel ad huc loquitus. qi ali¬
os suo exemplo aminonet. ut usti sint. int̾emit eum
quidem mors. s noncum eo int̾imit eius głiam. ⁊
memoriam: Ade. hic ponit aliud exemplum: adcon¬
mendat̾onem fid̾ĩ. dicens. fidȩ .i. fidim̃ito enohe trans la¬
tusẽ inparadisum. iñ eiectus ẽ adam. ne uidẽt. nõ di¬
co. nesentiret: s nec ⁊̃. qiͣ de longe uideret in aliis: mor¬
temanion inueniebatur: uiꝙͣ. ħdic̃.: ne putaretur
ẽẽ maliqͣparte munddi ĩo non iruemebatur. qr tr̃as¬

Expanded text:
rei consecutus est testimonium. Unde etiam ipstimonium muneribus ejus, quia ea recepit, id est approbavit quod apparuit, cum ea coelesti igne consumpsit. Et per illam, fidem defunctus loquitur adhuc, id est materia est nobis loquendi, ut de ejus fide exemplum demus. Non enim mors exstinxit famam fidei; tanta fuit fides quod eam mors non exstinxit. Ex fide et patientia praecedentium patrum consolatur istas. Ideo dicit quod Abel adhuc loquitur, quia alios suo exemplo admonet ut justi sint. Interemit eum quidem mors, sed non cum eo interemit ejus gloriam et memoriam. mendationem fidei dicens: Fide, id est fidei merito, Enoch translatus est in paradisum, unde ejectus est Adam, ne videret, non dico ne sentiret, sed nec etiam quasi de longe videret in aliis, mortem, et non inveniebatur. Usquam hoc dicit, ne putaretur esse in aliqua parte mundi, ideo non inveniebatur, quia trans
Abbreviated transcription (Latin):
cum lacͥmis. non cum uerapenitentia. lacͥiie enmi
ille potiꝰ fuerant exindrgnatõe: ccͣ frm̃. ⁊ ex dolore
amissi honoris. qmͣ ex humilitate ueraq penitentia:¬
NIonenim dixerat ⁊ monuerat: nequis de sit gr̃e.
hismͦis. quos subdidit. nec debet aliquii deẽẽ. ꝑata
ad asperitatem legis. qmͣ descͥbit utͤ ccͣiointel ligat᷑.
suaiutas gr̃e. Mos enim ꝯꝑantium rei. remẽ: ut al¬
teram depͥmant. atq gotemuient. ut sic alt̾rs emine¬

Expanded text:
cum lacrymis, non cum veris. Lacrymae enim illae potius luerunt ex indignatione contra Deum, et ex dolore amissi honoris, quam ex humilitate veraque poenitentiaNon enim dixerat et monuerat, ne quis desit gratiae his modis quos subdidit. Nec debet aliquis deesse, paratad asperitatem legis quam describit, ut econtrario intelligatur suavitas gratiae. Mos enim comparantium rem rei est, ut alteram deprimant, et alteram extenuent, ut sic alterius emine