comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc non mutat᷑. Uel ab illo loco ita.¬
minanciũ nob̃ de peccatorib ut ad se quasi
adiustos tͣnseam. Dicunt enim debetis ad
nos tͣnsire. qm̃ ecce peccatores intuderunt
arcum .i. scͥpturas carnalit̾ int̾p̾tant᷑. ⁊ para¬
uerunt sagittas suas inpharet᷑ .i. uenenata
uerba incorde. adqͥd: ut sagittũt in obscuro
rectos corde. Hoc nou mutat᷑ asubstantia.
cunt tͥ tͣnsiigͣ. cur de pecc̃orib te t̾rent. qui
intendunt sagittare rectos. Respondet. Qm̃
ea qͤm ꝑfecisti .i. laudẽ ꝙͣ. exore infantiũ ꝑfec̃
ds̃. destruxe. qͣntũ in ipsis. ẽ. in suis conuentib¬

Expanded text:
ab illo loco: Quonminantium nobis de peccatoribus, nisi ad se quasi ad justos transeamus. Dicunt enim: Debetis ad nos transire, quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, id est Scripturas carnaliter interpretantur. Et paraverunt sagittas suas in pharetra, id est venenata verba in corde. Ad quid? Ut sagittent in obscuro rectos corde: hoc non mutatur a sententia cunt tibi, transmigra? cur de peccatoribus te terrent, cum tendunt sagittare rectos? Respondet: Quoniam ea quae perfecisti, id est laudem quam ex ore infantium perfecit Deus. Destruxerunt quantum in ipsis e
Abbreviated transcription (Latin):
ge . id.c̃. toto orbe notus efficere resurgendo.
homines implere: ⁊ hoc inde sequit᷑. quia sy¬
sis popłis. uel sp̃ualit̾ deiudeis. circũdabit
scire tuam pot̾ntiam. qui descendisti ut te
synagogam inqͣ locum ñ iunuenis. regredẽ
inaltum. id ẽ. subtͣhe te. ab eis qui te ꝑseqͣnt᷑
⁊ conuenit hȩc sententia in parte cũ p̃ceden.¬
ti. uł ita abillo loco. Exurge õ dñe inira
tua. id. ẽ. exerce iram tuam contͣ inimicos

Expanded text:
 id est toto orbe notus efficere, resurgendo. facias implere: et hoc inde sequitur, quia Sysis populis, vel specialiter Judaeis, « circumdabit scire tuam omnipotentiam, qui descendisti ut te sequentem, in qua locum non invenis, regredere in altum, id est subtrahe te his, qui te persequuntur. Et convenit haec sententia in parte cum praecedenti. Vel ita ab illo loco: Exsurge, o Domine, in ira tua, id est exerce iram tuam contra inimi
Abbreviated transcription (Latin):
cognitus inimicis meis qui st̃ etiã tui in imiei.
ut te non intelligant. qͣd.ẽ. silentiũ
unde intitulat᷑ psalmꝰ. ut sic te crucifigant.
litatẽ p̾cipis. altꝰ esto. Ipse enim humili¬
tate illa exaltatꝰ. ẽ. il .ẽ. non intellectũ a
crucifigentib. ⁊ ꝑ hoc qͦd ñ intelligunt te
uidei qui crucisigunt: credunt in te
gentes. ⁊ ita synagoga popłoꝵ. id.ẽ. pleni¬
tudo gentiũ. circũdabit te credendo. Et
ꝓpt̾hanc. id.ẽ. synagogã gentiũ. regred̾ẽ
in altum. id.ẽ. rursus desine intelligi. quia
ista te offensura . c̃. infine. ⁊ afide discessura.
scet enim caritas multoꝵ. & habundabit.
iniquitas. Et dñs in altũ regrediet᷑. uͭ apau¬
cis sincera fides. ⁊ abomniũ prauarũ opi¬
nionũ sabe purgata teneat᷑. Et qͦmͦ libet
hic locus exponatur. conuenient̾ sequitur.
sio: multiplicit̾ supͣ exposita. ẽ. post qͣm
deiuditio congrue subdidit. Post ascensi
dicium non timens. ꝑfectus audet orare.

Expanded text:
cognitus inimicis meis, qui sunt tui inimici, ut te non intelligant; quod est silentium, unde intitulatur psalmus, ut sic te crucifigant. litatem praecipis, altus esto. Ipse enim humilitate exaltatus est, id est non intellectus. Et per hoc quod non intelligunt te Judaei, qui crucifigunt, credent in te gentes. Et ita Synagoga populorum, id est plenitudo gentium, circumdabit te, credendo. Et propter hanc, id est Synagogam gentium, regredere in altum, id est rursus desine intelligi, quia et ista te offensura est, in fine, et a fide recessura. scet enim charitas 15 multorum, et abundabit iniquitas . Et Dominus in altum regredietur, ut a paucis sincera fides, et ab omnium pravarum opinionum labe purgata teneatur. Et quomodolibet hic locus exponatur, convenienter sequitur:sio multipliciter supra exposita est. Aug. Post quam de judicio congrue subdit. Post ascensiopopulos: quod judicium non timens perfectus, audet orare.
Abbreviated transcription (Latin):
cat popłos. Et odñe regredere. resur-¬
gendo ascendendo inaltum. id. ẽ. incelum.
ꝓpt̾ hanc. id ẽ. ꝓpt̾ synagogã. credituram
ut dealto mutaᷤ sp̃m. quo congregatio fit.
gogam. regredere in altum te illi subtra

Expanded text:
tes. Et, o Domine, regredere, resurgendo, ascendendo, in altum, id est in coelum, propter hanc, id est propter Synagogam credituram, ut de alto mittas Spiritum quo fit congregatio. gogam regredere in a
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui pacien-¬
do ex emplum nob̃ p̃liandi dedit. offerat eciam
sacficia nr̃a. sacerdos amorte excitatus amorte.
⁊ incelo constitutus. ⁊ eoiam ꝓ nob̾ offerente. qͣsi.
ꝑeum aduocatum. exaudinos in die qua in¬
uocauerimꝰ te .i. qua uere credimꝰ cum resur¬
rexisse. quia hoc est uere inuocatt.

Expanded text:
ut qui patiendo exemplum praeliandi nobis dedit, offerat et sacrificia nostra sacerdos excitatus a morte, et in coelo constitutus. Et eo jam pro nobis offerente, quasi per eum advocatum exaudi nos in die qua invocaverimus te, id est qua vere credimus eum resurrexisse: quia hoc vere est invocare.
Abbreviated transcription (Latin):
sio. dm̃ qui dicit in exemplũ decalogi.xͣ
uirtutib ad atͥa sua ꝑueniri. Et nota qͥa
.xͦ. uirtutes hic appellat. scił .xͦ. effectus uirtu¬
tum. qui om̃s ad .iiiiͬ. pͥncipales uirtuces re¬
ferunt᷑ scił iustitiam. tẽꝑanciã. prudenciã.
fortitudinẽ. ⁊ qued am utiq de his xͤ. ad
aliquam harũ. iiii. uirtutũ specialit̾ refe.¬
runtur. qued am uͦ cõmunit̾ ad plures. Et
itẽ. quedam ꝑfectis tantum: quedã iu¬
ꝑfectis conueniunt. ut inpsalmi lectione ostũ

Expanded text:
sio Domini, qui dicit in exemplum Decalogi, us ad atria sua perveniri. Et nota quod decem virtutes hic appellat decem effectus virtutum, qui omnes ad quatuor principales virtutes referuntur, scilicet justitiam, temperantiam, prudentiam, fortitudinem. Et quaedam utique de his decem ad aliquam harum quatuor virtutum specialiter referuntur; quaedam vero conmuniter ad plures. Et item, quaedam perfectis tantum, quaedam inperfectis conveniunt, ut in psalmi lectione ostend
Abbreviated transcription (Latin):
bor laudabo. ⁊ lingua mea meditabit᷑ iustitiam tuã.
meditatio cordis non lingue. s ita xp̃i uox consonat
cordi. ut quod. ẽ. cordis. detur ori cum ait. lingua mea
meditabitur iusticiã. lingua eiꝰ meditata. ẽ. iusticiã
dic laudem tuam. quia in omnib uerb̃ ⁊ factis. xp̃s¬
dm̃ laudauit. Tota die enim laudat. quia omnia be¬
re. qui ñ desinit iustuᷤ. et̃. Omniagͦ bene age. ⁊ lau
mea meditabitur iustitiã tuam .i. p̾dicatores mei
ex studio caritatis annuntiabunt te iustum. qui
ꝓmissa implesti. ⁊ tota die laudem tuam .i. omnia¬

Expanded text:
bor, laudabo, et lingua mea meditabitur justitiam tuam: meditatio cordis est non linguae, sed ita Christi vox consonat cordi, ut quod est cordis detur ori, cum ait, lingua mea meditabitur justitiam tuam. Lingua ejus meditata est justitiam udem tuam, Aug. quia in omnibus verbis et factis Deum laudavit. Tota die enim laudat qui bene omre qui non desinit justus esse. Omnia ergo bona age, et mea meditabitur justitiam tuam, id est praedicatores mei ex studio annuntiabunt te justum, qui promissa implesti; et tota die laudem tuam, id est o
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũq bieuit̾ positum. scił & qͦd audiuit.
⁊ qͦd ira ascendit. aꝑte hic incipit narrare.
⁊ pͥus qͦmͦ audunt: exequit᷑. post ea in sequen¬
ti parte: qͦmͦ uindicauit. quasi dic̾et. Ita
suꝑ. ⁊ ianuas celi aꝑuit. Et pluit illis¬

Expanded text:
Utrumque breviter positum, scilicet et quod audivit, et quod ira ascendit aperte hic incipit narrare. Et prius quomodo audivit exsequitur; postea in sequenti parte, quomodo vindicavit. Quasi dicat: Ita super, et januas coeli a
Abbreviated transcription (Latin):
caueam̃. uł inreitinoratiõe sabbati. Sabbatũ. ẽ. reqͥes
et̾nitatis qͣm hab̾e desiderat. ⁊ ꝑdere formidat. Iste nãq
penitens in mał positus peius timens. ⁊ inde lugens
sabbati et̾ni recordatur. quo timet pͥuari peccati con¬
pha penitentẽ inducit. multis modis cruciatũ. ita
ut ipsum iob qui carnis incentiua ⁊ ingentia uicit
supplicia: uideatur ꝓponere tironib in exem plum
ut cruciatus grate amplectant᷑. minorẽ quidẽ me¬
ẽ. dauid .i. penitentis habitus inrememoratiõe sab¬
bati .i. agens derecordatione sabbati. quod peniteus
desiderat. Intentione monet ad penitentiã. Modꝰ.
Quatuor st̃ particiones. Primum captat nuscđłiam.¬

Expanded text:
caveamus. Vel in rememoratione Sabbati. Aug. Sabbatum est requies aeternitatis, quam habere desiderat, et perdere formidat. Iste itaque poenitens in malis positus pejus timens, et tamen lugens Sabbati aeterni recordatur, quo timet privari peccati con Hic enim poenitentem inducit multis modis cruciatum, ita ut ipsum Job qui carnis incentiva et ingentia vicit supplicia, videatur proponere tironibus in exemplum ut cruciatus grate amplectantur, minores quidem meDavid, id est poenitentis, habitus in rememoratione Sabbati, id est agens de recordatione Sabbati, quod poenitens desiderat, Intentio. Monet ad poenitentiam. Modus. Quatuor sunt partitiones. Primum captat miseri
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s clamaui adte hic ⁊ sanasti me. iam inspe.
ibi detinebant᷑ eduxit. ⁊ alios a peccatis lib̾ans.
ne illuc nitt̾entur fecit. Unde subdit. ⁊ salua.¬
sti me adescendentib in lacum. inferni scił gͦ sal.¬
lite bene oꝑando dño scĩ eiꝰ ⁊ confitemini inemorie

Expanded text:
meus, clamavi ad te, hic, Et sanasti me, jam in spe, ibi detinebantur eduxit, et alios a peccatis liberans ne illuc mitterentur 60 fecit. Unde subdit, Et, salvasti me a descendentibus in lacum inferni. Ergo psallit
Abbreviated transcription (Latin):
cari his tẽporalib. Ego autẽ in pace mentiᷤs
dormiã. hic oblitus mundi. tndens inidip¬
sum. id.ẽ. ad illud bonũ. quod. ẽ. inidipsũ.
id.ẽ. qͦd nulla uicissitudine cõmutat᷑. s ip¬
suminse manens incõmutabili ꝑhennitate
consistit. ⁊ requiescã infuturo. ⁊ hoc uere erit.¬
spe. qua singłarit̾ unũ ⁊ uerũ bonũ sꝑat᷑.
ñ inmultiplicitate scłi. ⁊ ꝓfecto erit qͦd sꝑa¬
tur ⁊ bene ait. Singłarit̾ hoc enim ait. contͣ
hoc: qͦd illi multiplicati st̃ atẽpore frum̃ti
uni⁊ olei. Perit enim hec multiplicitã. &
singłaritas: tenetur inscĩs. dequib dr̃.
Multitudinis credentiũ erat unũ cor⁊ ani

Expanded text:
cati his temporalibus, ego autem in pace mentis dormiam, hujus oblitus mundi, tendens in idipsum, id est ad illum bonum quod est in idipsum, id est quod nulla vicissitudine commutatur, sed ipsum in se manens, incommutabili perennitate consistit; et requiescam in futuro. Et hoc, spe, qua singulariter unum et verum bonum speratur, non in multiplicitate saeculi. Et profecto erit quod speratur. Et bene ait singulariter; hoc enim ait contra hoc quod multiplicati sunt a tempore frumenti, vini et olei; perit enim haec multiplicitas, et singularitas tenetur in sanctis, de quibus dicitur: Multitudinis credentium erat c
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. p̾cor ut ñ confundar.
pociꝰ erubescant impii qui lapides inuocant. ⁊ dedn¬
cant᷑ in infernũ .i. umbris infernalib socient᷑ talem
confusionẽ timebat ille. ⁊ muta fiant labia dolosa
que hic garrula st̃ dum ñ timent iudiciũ muta fi¬
ant in inferno inpenis ut potiꝰ dicant. nos insensa¬
ti uitã illoꝵ estimabamꝰ insaniã. ⁊ c̾. labia dico:¬

Expanded text:
aecor ut non confundar, potius erubescant impii qui lapides invocant et deducantur in infernum, id est in umbris infernalibus socientur, talem confusionem timebat iste. Aug. Et labia dolosa, quae hic garrula sunt, dum non timent judicium, muta fiant in poenis, ut potius dicant: Nos insensati vitam illorum aestimabamus insaniam, etc. . Labia dico
Abbreviated transcription (Latin):
cit ficri. sicut iustum est ꝑmitti adeo. suꝑini¬
quitatem eoꝵ .i. uicium uicio. Iniquitas enĩ
eoꝵ fuit. ut hominẽ occiderent. suꝑ ħ appo¬
suit ds̃. ut filium suum occiderent. tit sic̃
seruos pͥmissos occiderant. ita ipsum heredẽ.
uite rectam. relicta iusticia sua que est ex lege.

Expanded text:
cit fieri, sicut justum, permitti a Deo, super iniquitatem eorum, id est vitium vitio. Iniquitas enim eorum fuit, ut hominem occiderent. Super hoc apposuit Deus, ut Filium suum occiderent, ut sicut servos praemissos occiderant, ita et ipsum haeredem . in viam vitae rectam, relicta justitia sua, quae est ex lege.
Abbreviated transcription (Latin):
Scda pars. ubi enumerata
annuntiata resurrectione dñi. iusti uͦ letati.
canne paruuloꝵ ⁊ lingue eoꝵ quib dixert
custodib dicite nob̾ dormientib. Uenerunt
discipuli eiꝰ ⁊ furati st̃ eum. Infirmate st̃ con¬
tra eos .i. ad uerecundiam eoꝵ. Si enim dor¬
miert̃. qͣmͦ uidere potuert̃. Si uͦ nichil ui¬
dert̃. qͦm testes fuert̃: Contͣ se gͦ mentiendo
locuti st̃. ⁊ lingue eoꝵ. contͣ eos infirmate sc̃
uirtute resurrectionis mee momnnib que
contra me cdhixett̃. Hic patet. qͣd firinauer̃t
sibi ipsis sermonem neqͣm.

Expanded text:
da pars, ubi enumeratamannuntiata resurrectione. Justi vero laetati. um et linguae eorum. Quibus dixerunt custodibus, dicite: Nobis dormientibus venerunt discipli ejus et furati sunt eum , infirmatae sunt contra eos, id est ad verecundiam eorum. Si enim dormiebant, quomodo videre potuerunt? Si vero nihil viderunt, quomodo testes fuerunt? Contra se ergo mentiendo locuti sunt. Vel, linguae eorum contra eos infirmatae sunt virtute resurrectionis meae in omnibus quae contra me dixerunt. Hic patet quod firmaverunt sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut plus sit innouo. paduentum filii: hoc sen¬
tit qui depietate tracͥtat. Uel cõplacicior sit ad¬
huc.i. ut ipse qui fuit iratus repellendo: mala
inferendo: sit mansuetior. lib̾ando. reuocando.
Ira enĩ fuit qͦd patimur. Aut infinem
ut infinem
miscłiam suam abscidet: ageneratione in
generationẽ. Aut abscidet ipse agenere hu

Expanded text:
ut plus sit in Novo, per adventum Filii? hoc senut plus sit in Novo, per adventum Filii? hoc sentit, qui de pietate tractat: vel complacitior sit adhuc, id est ut ipse qui fuit iratus repellendo, mala inferendo, sit mansuetior liberando, revocando. Ira enim fuit quod patimur. VERS. 8.-- « Aut in finem misericordiam suam abscindet, a generatione in generationem?
Abbreviated transcription (Latin):
non loquit᷑. qͥa noc̾te non habet solatium
humani colloquii: quo tẽpore cautiꝰ cogitat.
turbatꝰ. qͥa cogitaui dies antiquos ade in qͥb
corruit hõ astabilitate sua .i. cogitaui quid con¬
tigit ade ꝓinobedientia. & exillo: cognoui hc̃
defectum hominis. ẽẽ. ⁊ econtͣ annos ȩt̾nos. qͦs
homo ꝑsistũs hab̾et: inm̃ite habui. qͦd ñ stul¬
ti. Quasi dic̾et. uidi bona quȩ ꝑdidi. ⁊ mala q̃
inueni. ⁊ ideo turbatur iste. quia hõ desiderat
tatꝰ sum nocte .i. in ħ defec̾tu cum corde meo .i.
cum ratione. si qͦm possem redire ad annos ȩt̾noᷤ.
Cum ratione tacitꝰ loquit᷑: qui in ea quietꝰ exen
cet᷑. & exercitabar in ipsa meditatione. ⁊ scopebam
sp̃m meum .i. purgabam mentẽ meã. ut uidere¬
in quo actus deluib̾antis expͥmit᷑. el scopebam
placicior sit addhuc: quasi. qui iam placitꝰ sua
gr̃a fuit inuet̾i testamento. nonne addet ipse

Expanded text:
non loquitur, quia nocte non habet solatium non loquitur, quia nocte non habet solatium humani colloquii quo tempore cautius cogitat. antiquos, Adae, in quibus corruit homo a stabilitate sua, id est cogitavi quid contigit Adae, pro inobedientia et ex illo cognovi hunc defectum hominis esse. Et contra annos aeternos, quos homo persistens haberet, in mente habui, quod non stulti. Quasi dicat: Vidi bona quae perdidi, et mala quae inveni; et ideo turbatur iste, quia homo desiderat tatus sum nocte, id est, in hoc defectu. Cum corde, id est, cum ratione, si quomodo possem redire ad annos aeternos. Cum ratione tacitus loquitur, qui in ea quietus exercetur. VERS. 7.-- Et exercitabar. In ipsa meditatione: Scopebam spiritum meum; purgabam mentem. Aliin quo actus deliberationis exprimitur. Vel, scopebam, id placitior sit adhuc? quasi qui jam placitus sua gratia fuit in Veteri Testamento, nonne addet ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
& potentie eiꝰ. & defecit sp̃c m̃s. quia res. ẽ. in¬
comp̃hensibilis. Anticipauert̃ ugilias
lus bonum.ẽ.ei: delib̾at ansit eũ reducturus
scłm lectionẽ augustini que p̾cessit: non.ẽ hic
particio. exponit qͦmͦ. exercitatus sum. uł fui.
ita scił qͦd anticipauert̃ uigilias alioꝵ ocłimei.
ut ille facit qui ante tẽpus surgit ad negoci¬
um. Uel ocł̃i mei .i. affectiones meẽ: Anticipa¬
uerunt uigilias .i. sedulitatẽ alioꝵ. Uel ꝑuigi¬
lias significat nocturnos. quas usualit̾ sic
uocamus. qͦs facimꝰ in laudib dei. qͣsi diceret.
ante alios: innocturnis laudaui dm̃. ⁊ uigi¬
lans turbatꝰ sum. quia non potui consequi
niat se beatũ. ⁊ ñ sum locutꝰ .i. non murmura¬
ui contͣdm̃. Uel ideo turbatus. ẽ: quia dum
nocte. secreta animi sui ꝑquirit: uidet hu¬
manũ genꝰ. inpeccara ruere. ⁊ pio dolore ꝓ
altis cruciat᷑. qui iam uicia tͣnsiliuit. s tacet.

Expanded text:
et potentiae ejus, et defecit spiritus meus, quia res est inet potentiae ejus, et defecit spiritus meus, quia res est incomprehensibilis. Anticipaverunt. Secundlum bonum est, ei deliberat an sit eum reducturus, secundum lectionem Augustini quae praecessit. Non est hic partitio et ponit quomodo exercitatus fuerit ita, scilicet quod anticipaverunt vigilias, aliorum, oculi mei, ut ille facit, qui ante tempus surgit ad negotium. Vel, oculi mei, id est affectiones meae, anticipaverunt vigilias, id est, sedulitatem aliorum. Vel per vigilias significat nocturnos, quos usualiter sic vocamus, quos facimus in laudibus Dei. Quasi dicat: ante alios in nocturnis, laudavi Deum, et vigilans turbatus sum, quia non potui consequi,niat se beatum. Et non sum locutus, id est, non murmuravi contra Deum. Et ideo, turbatus est, quia dum nocte secreta sui animi perquirit: videt humanum genus in peccata ruere, et pio dolore pro aliis cruciatur qui jam vitia transilivit; sed tacet,
Abbreviated transcription (Latin):
piciet ds̃. bominẽ: absit. Adu̾te saltꝰ tͣnsiuen¬
tis. Inuenerat supͣ tedium in bac uita. nusqͣm
fidem. nusqͣm consolationẽ. ad quoscrĩq homi¬
nes intendebat. scandalum inuenitbat in eiᷤᷤ.
nusqͣmgͦ securꝰ. ideo tnsiliuit ad dm̃. ut ibi le¬
tetur. s garriens foris de deo: rep̾hendit᷑ fo¬
ris abinimiciͤ. Unde ad cor rediit. s qͥa illita¬
c̾e malũ erat. ne sileret abonis: angustiatꝰ in
hac uita uehement̾. Dealia uita multũ cogita¬
uit. ubi non .ẽ. tẽptatio. nec cessauit tͣnsilire.
ettã sp̃m suũ. donec ueniret adsinẽ. dequoty¬
tulus art. Ubi ħinuenit. qͦd ñ mȩt̾num ꝓiciet¬
ds̃ .¶ Alit̾ abillo loco. Renuit consolari. qͣsi
diceret. Mecito non sum deceptꝰ. quia adeo exqͥ¬
siui dm̃. quod anima mea renuiᷤ consolari in
aliis reb qͣm indeo.⁊ id eo mttnor fui dei. in quo
suauitas:⁊ delectatus sum ineo.⁊ exercitatus
sum. inquirendo magnitudinẽ sapientie.

Expanded text:
iciet Deus Aug. hominem? absit! Adverte saltus transilientis. Invenerat supra taedium in hac vita, nusquam fidem, nusquam consolationem. Ad quoscunque homines intendebat, scandalum inveniebat in eis, nusquam ergo securus. Ideo transilivit ad Deum, ut ibi laetetur; sed garriens foris, de Deo reprehendi ab inimicis. Unde ad cor rediit. Sed quia illi tacere malum erat, ne sileret a bonis, angustiatus in hac vita vehementer de alia vita multum cogitavit, ubi non est tentatio; nec cessavit transilire etiam spiritum suum, donec veniret ad finem de quo titulus ait ubi, hoc invenit, quod nd. Aliter ab illo loco: Renuit consolari. Quasi dicat: Merito non sum deceptus, quia a Deo exquisivi Deum, quod anima mea renuit consolari, in aliis rebus quam in Deo. Et ideo memor fui Dei, in quo suavitas, et delectatus sum in eo, et exercitatus sum, inquirendo magnitudinem sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ipse.ẽ. ille pacificus. qui fecit utraq unum.
medium parietẽ macerie .i. immicitie soluens.
zambos teconciliauit deo. qui suꝑ pacẽ recon¬
ciliationis. dabit pacem immortalitatᷤ. Unde
pacem meã douob. pacẽ relinquo uob̾. Et in
hunc salomonẽ .i. in hunc uerũ pacificum diri¬
naturis. xp̃i. Intentione mouet. ut. xp̃m uerũ
dm̃. ⁊ ucrũ hominẽ regẽ credamꝰ. Modus. Sep¬
tẽ st̃ particiones. Primo agit deudicio. optan¬
do illud dari filio. Scd̃o agit de eodem uidicio.¬
affirmando quod optauerat ibi. Iudicabit pau¬
ꝑes: Tercio: dicit qͥs ⁊ quał. ante ueniet rexille.:
infut᷑o iudicaturꝰ. ibi. Descendet sicut pluinia.
Quarto: agit deoꝑib eiꝰ. ibi. Quia lib̃abit pau¬
ꝑem. Quinto: agit dehonorificentia regis.
ibi. Et iuiuet. Sexto: monet om̃s laudes ei dic̾e.
ibi. Sit nom̃ eiꝰ. Septimo: asua parte laudat.
ibi. Benedictus dñs. ꝓph̃a gͦ ad patrem loquess

Expanded text:
pacificus, qui fecit utraque unum, medium parietem maceriae solvens, et ambos reconciliavit Deo, qui super pacem reconciliationis dabit pacem immortalitatis . Unde: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et in hunc Salomonem, id est in hunc verum pacificum, dirinaturDeum et verum hominem regem credamus. Modus: Septem sunt partitiones. Primo agit de judicio optando illud dari Filio. Secundo agit de eodem affirmando quod optaverat, ibi, judicabit pauperes. Tertio dicit quis, et qualis anteveniet rex ille in futuro judicaturus, ibi, descendet sicut pluvia. Quarto agit de operibus ejus, ibi, quia liberabit. Quinto agit de honorificentia regis, ibi, et vivet. Sexto monet omnes laudes dicere ei, ibi, sit nomen ejus. Septimo a sua parte laudat, ibi, benedictus Dominus. Propheta ergo ad Patrem loquens
Abbreviated transcription (Latin):
udebitur. ut sue peticioniᷤ desideriũ ostũdat:
ꝑfiguram epinome. idem repetit aliis u̾bis di.¬
cens. & iusticiam tuam .i. iustum iudicium da
filio regis .i. tui qui es rex. ⁊ ideo non usurpat
regnũ. quia filiꝰ regiꝰᷤ est ut diximꝰ. Hic est epino¬
me .i. crebra sententie repeticio. Repetitiones
autẽ eisddẽ uł aliis u̾b fc̃e: multum cõmendant

Expanded text:
iderium ostendat, per figuram epimonem, idem repetitur aliis verbis, dicens: Et justitiam tuam, id est justum judicium da filio regis, id est tui, qui es rex. Et ideo non usurpat regnum, quia filius regis est ut diximus. Hic est epimone, id est, crebra repetitio. Repetitiones a
Abbreviated transcription (Latin):
dium & bellũ. Quasi dic̾et. ħ nonnisi adeo ha¬
bent. quia. ibi .i. inuidea. iscł. salẽ. syon. C onfregit
potentias. uł ibi .i. inil la pace et̾na: confregit.
potentias. qͣs: arcum .i. dolos. scutum .i. omne il¬
lud: unde se suꝑbe ꝓtegunt. & gladium .i. omne
illud unde pugnant contͣ dñ. & bellũ.i. om
numodam contradictionẽ. qͣm faciunt contra
dm̃. defendento pec̾ca. Ubi enim ds̃ auctor paciᷤ
uenit. ħomnia fugunt. ¶Iuminans tu

Expanded text:
d. Quasi dicat: Haec nonnisi a Deo habent, quia ibi, id est Judaea Israel, Salem, Sion confregit potentias; vel ibi, id est in illa pace aeterna confregit potentias, quas arcum, id est dolos, scutum, id est omne illud, unde se superbe protegunt, et gladium, id est omne illud, unde pugnant contra Deum, et bellum, id est omnimodam contradictionem, quam faciunt contra Deum defendendo peccata. Ubi enim Deus auctor pacis venit, haec omnia fugiun
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi nedicat anima ideo contͣbo te. quia ibi non
sum quo ꝑtͣnsitum rapta sum. ⁊ quia hic grauor
inqͥt potiꝰ sꝑa int̾im indeo. Ecce salutare remediũ
tebor illi inre. Non dum enim exomni parte sũ
saluus. s confiteor inspe qͥd. qͦd ipse. ẽ. salus. ⁊c̃.
uł ita sꝑa. ⁊ sꝑare potes. qm̃ adbuc inp̾senti confite¬
bor illi .i. depeccatis meis penitentiam agam. ut
tͥ non obsistam. illi inqͣm conficebor qui ẽ. salus.¬

Expanded text:
at: Ne dicat anima, ideo conturbo te, quia ibi non sum, quo per transitum rapta sum; quia et hic gravor, inquit, potius, spera interim in Deo. Ecce salutare remedium,in futuro confitebor illi in re, nondum enim ex omni parte sum salvus, sed confitebor in spe, quid? quod ipse est salutare, etc. Vel ita spera et sperare potes, quoniam adhuc in praesenti confitebor illi, id est de peccatis poenitentiam agam, ut tibi non obsistam. Illi, inquam, confitebor qui est salu
Abbreviated transcription (Latin):
Uel sic continua. Confringet dns̃ capita uidoꝵ
exgentib etiam conu̾tet multos. quia dñs dixit.
Ego conu̾tam homines exbasan .i. ex confusione pec¬
catoꝵ. quia confundent᷑ ꝓpeccatis. qui ꝓ eis orant.
Basan enim int̾p̾tatur confusio. Uel basan int̾p̾tat᷑
siccrtaᷤᷤ. ⁊ desiecitate .i. de inopia uistie conu̾titdñs.
ñ eos qui se pltnos iustitie putant. cum sint inanes.
Beati enim qͥ esurunt ⁊ sitiunt iustitiã. qm ipsi sa¬
turabunt᷑. Anima sicca dicit. Ex pandi manꝰ meaᷤ
adce ania mea. sic̃ t̾ra sine aqͣ tibi. Anma plena
dicit. Non sum sic̃ cet̾i hominũ. ⁊ conu̾tam eos qͥ
iacent in ꝓfundũ cił in ꝓfundo. nł inꝓfundiᷤᷤ maris
.i. seculi. Uel sc̃m aliam lit̾ã. scił conu̾tar adeoᷤᷤ qui
sunt exbasan. qͥa conu̾tit᷑ ds̃: his qͥ confunduntur
rant. & scđ̾m hoc sequit᷑ conu̾tar in ꝓfundũ maris.

Expanded text:
Vel sic continua: Confringet Dominus capita Judaeorum, ex gentibus etiam convertet multos, quia Dominus dixit: Ego convertam homines ex Basan, id est ex confusione peccatorum, quia confunditur de peccatis qui pro eis orat. Basan enim interpretatur confusio, vel Basan interpretatur siccitas. Et de siccitate, id est inopia, convertit Dominus, non eos qui se plenos justitiae putant, cum sint inanes. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Anima sicca dicit: Expandi manus meas ad te, anima mea sicut terra sine aqua tibi . Anima plena dicit: Non sum sicut caeteri hominum . Et convertam eos qui jacent in profundum, vel profundo, vel profundis maris, id est saeculi. Vel secundum aliam litteram, scilicet convertar, ad eos qui sunt ex Basan, quia convertitur Deus his qui confunduntur rant. Et secundum hoc sequitur: convertar in profundum ma
Abbreviated transcription (Latin):
nes .i. passiones. & merito qui recedit abeo. quod
bonum est ex se. ⁊ beatitudo miserẽ. Ostndisti di¬
cit: quia scit ille᷑ ꝓdesse. utiq multas qͣntitate. &
malas qualitate. Etce miustitia inpeccantib
s disciplina qua me flagellasti: ammonicio fuit
conu̾sionis. ñ desertio captiui. Inde sequit᷑ ⁊ tam̃¬
TU conu̾sus. dũ me utiq conu̾tisti: iuiuifica¬
sti me. Ecce clementia inconu̾sis. & deabyssis
t̾re .i. desubmersione peccati. it̾um spe reduxi¬
sti me. Primoenim cũ natura nr̃a u̾bo dei um¬
ta. ꝓpt̾ nos surrexit:. reduc̾ti sumꝰ deabyssis t̾re.¬

Expanded text:
nes, id est passiones, et merito qui recedit ab eo quod bonum est ex se et beatitudo, miser est. Ostendisti, dicit, quia scit illas prodesse, utique multas quantitate, et malas qualitate. Ecce justitia in peccantibus. Sed haec disciplina qua me flagellasti, admonitio fuit conversionis, non deserti captivi. Unde sequitur: Et tamtisti, vivificasti me. Ecce clementia in conversis. Et de abyssis terrae, id est de subversione peccati, iterum spe reduxisti me. Primo enim cum natura nostra Verbo Dei unita, propter nos surrexit, reducti sumus de abyssis terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
post etiam inmẽnoris annuntiaui aliis iustici
non parua ut fuit pͥus. ⁊ si quid insurget timor
ñ ꝓhibebit loqui. & ħ est. ecce non ꝓhibebo labia
mea loqui. quasi non habeo insolo corde. ut timore
taceam hoc dicit contra timorẽ mundanũ. dñe
qͣsi dr̃et. ⁊ sine simulatione. etiã il agam. quia tu¬

Expanded text:
post etiam in membris annuntiavi aliis justitianon parva ut fuit prius; et siquid insurget, timor non prohibet loqui. Et hoc est ecce non prohibebo labia mea loqui, quasi non habeam in solo corde ut timore taceam. Hoc dicit contra timorem mundanum, Domine. Quasi dicat: Et sine simulatione etiam id agam, quia, Do
Abbreviated transcription (Latin):
es dete: ille fit sanitas inte. qui suscepit uulnera¬
de te ⁊ ꝓpt̾ te. & potes sꝑare. qn alhuc confitebor
illi. Quid illi conficeberis: hoc tues dicã illi salu¬
tare uultus mei. quia tu me sanab̃.⁊ ds̃ m̃s quia cͤa¬
sti. Egeradte loquor congͤsco medicum uł morbũ.¬
Nonme medicũ non me iacto sanũ. Uñ alibi. Ego

Expanded text:
es de te? ille sit sanitas in te, qui suscepit vulnera propter te. Et potes sperare, quoniam adhuc confitebor illi. Quid illi confiteberis? hoc, tu es salutare vultus mei quia tu me sanabis, et Deus meus, quia creasti. Aeger ad te loquor, agnosco medicum vel morbum, non me jacto, sanum. Unde alibi: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
citharam passiones tolerando. frange esurienti pa¬
sine elemosina & oratione. Leuiniũ te castigat. s
alios ñ reficit. fructuose erunt angustie tue. si al¬
t̾i p̾stit̾is latitudinẽ. Aliis gͦ da quod tͥ denegasti¬
qͣm enim multos pauꝑes saginare potest inter¬
missum hodie pͣndium. Ita gͦ iauna uͭ alio man¬
ducante pͣndisse te gaudeas. Hilarem enĩ datorẽ
diligit ds̃. si panẽ tͥstis dederis panem ⁊ meritũ ꝑ¬
didisti. Ergo exanimo fac ⁊ insta orationib qm
scelerit̾ accipiunt᷑ orationes bene oꝑantiũ. ⁊ hoc
.ẽ. iusticia hominuis inhac uita. Ieuiniũ. oratio &
elemosina. uis orationẽ tuã uolare addm̃: fac illi
duas alas. ieiuniũ ⁊ elemosinã. qͥb uolat addm̃.
tales nos inueniat. uͭ securos nos inueniat lux
dei. ⁊ ueritas dei. cum uenerit nos lib̾are amorte. qͥ

Expanded text:
citharam passiones tolerando, frange esurienti pasine eleemosyna et oratione . Jejunium te castigat, sed alterum non reficit; fructuosae erunt angustiae tuae si alteri praestiteris latitudinem. Aliis ergo da quod tibi denegasti. Quam multos enim pauperes saginare potest intermissum hodie prandium! Ita ergo jejuna, ut alio manducante, prandisse te gaudeas: Hilarem enim datorem diligit Deus . Si panem dederis tristis, et panem et meritum perdidisti. Ergo ex animo fac, insta orationibus. Quam celeriter accipiuntur orationes bene operantium! Et haec est justitia hominis in hac vita jejunium, eleemosyna et oratio. Vis orationem tuam volare ad Deum, fac illi duas alas, jejunium et eleemosynam, quibus volet ad Deum; tales nos inveniat ut securos inveniat lux et veritas Dei, cum venerit liberare nos a
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ipse dimittit peccata ⁊ ueritatẽ tuã qua ipse
retͥbuit p̾mia aconcilio multo .i. ⁊ ꝓpt̾ multos

Expanded text:
ccata dimittit. Et veritatem tuam qua ipse retribuit praemia a concilio multo, id est propter multos
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ut aliud non ꝓcedat deore meo. qͣm qͦd ad głam
⁊ laudẽ tuam ꝑtinet. non ad oꝑa hominũ. que
nisi bonũ locutꝰ sum. Alibi autem scriptum. ẽ.
mala qͦd si accipi potest. Exorealtissimi .i. huma¬
questionib uł sermonib nich respondit. s. tan¬
qͣm oius coram tondente se. obinutuit. Uelex.
ore altissimi .i. xp̃i ascendentis in celũ. non egre
dient nec hona nec mala quia mascensu nichil
egredieut᷑ inudicio nec bona nec mala .i. egredi¬
ent᷑i ⁊ bona ⁊ mala. Due enm negationes: con¬
plent sensum. uniꝰ affirmationis. Dicet autẽ
bona bonis. Uenite benedicti. Et mala mał.
lte maledicti. Uel ecore altissimi .i. dei pats non
egreient᷑ inudicio nec bona nec mala. qͥa pat̾¬
dicit xp̃c. tam̃ ego custodini. Uel ita uinge.
non loquat᷑ os meũ oꝑa hominũ s pocius ego:
cum pondere custodiui uias duras. uł labo¬

Expanded text:
 ut aliud non procedat de ore meo, quam quod ad gloriam et laudem tuam pertinet non ad opera hominum, quae nisi bonum locutus sum. Alibi autem scriptum est: m scriptum est: Ex ore Altissimi , id est humaquaestionibus et sermonibus, nihil respondit , sed tanquam ovis coram tondente obmutuit . Vel ex ore Aldientur nec bona nec mala, quia in ascensu nihil egredientur in judicio nec bona, nec mala, id est egredientur bona et mala. Duae enim negationes complent sensum unius affirmationis. Dicet autem bona bonis: Venite, benedicti ; et mala malis: Ite, maledicti . Vel ex ore Altissimi, id est Dei Patris, non egredientur in judicio nec bona nec mala, qdicit Christus, tamen ego custodivi. Vel junge, non loquatur os meum opera hominum, sed potius ego cum pondere custodivi vias duras, vel labo
Abbreviated transcription (Latin):
Etͣ inuoca me. non enim debes p̾sumere de
uirib tuis indie tͥbulationis .i. adu̾sitatis que
ideo datur ut homo inuocet. uł nr̃a tͥbulatio est¬
ꝓpͥe tuore salutiᷤᷤ et̾ne non carnalium ⁊ eruã
te non deficias. Ecce p̾mium oblationis. ⁊ sic
honorificab̾ me. ut iam non discedas ame. uł ho¬
norificab̾ me .i. apud alios causa honoris eriᷤ mͥ.¬

Expanded text:
 int. Non enim debes praesumere de viribus tuis in die tribulationis, id est adversitatis, quae ideo datur ut homo invocet. Vel nostra tribulatio proprie est timore salutis, non carnalium; et eruam te, ne deficias. Ecce praemium oblationis. Et sic honorificabis me, ut jam non discedas a me. Vel honorificabis me, id est apud alios causa honoris eris m
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et. ẽ. sensꝰ. exaltas me de portis mortis.
id .ẽ. ab appetitu temporaliũ .sͦ. sensib sub¬
iacentium. ad qͥd: ut annunciẽ om̃s lauda¬
tiones tuaᷤ. his qui st̃ inportis filie syon. id
.ẽ. in sacͣmentis ⁊ iniciis fidei. Aliter porte
nes tuas. Sequit᷑.
Irultabo insalutari tuo: infiyxe st̃ gentes

Expanded text:
it . Et est sensus: Exaltas me de portis mortis, id est ab appetitu temporalium quinque sensibus subjacentium. Ad quid? Ut annuntiem omnes laudes tuas his qui sunt in portis filiae Sion, id est in sacramentis et initiis fidei. Aliter. Hieres tuas. VERS. xsultabo in salutari tuo, infixae sunt ge
Abbreviated transcription (Latin):
Longe me facis de portis mortis. id. ẽ. ab om¬
nib pͣuis cupiditatib quib it᷑ ad mortem.
Mors autẽ. ẽ. ipsa. lecicia. quȩ iam habet᷑
in hac uita in ꝑfruendo cupitis reb. Unile
ꝑ portas mortis: uenit᷑. aquib ideo meelon¬
gas. uͭ annunciẽ om̃s laudationes tuaᷤ. quia¬
qͥcqͥd dico: laudlatio dei . c̃. Annunciẽ dico:
existens. ⁊ existentib. inportis filie syon.
Porte filie syon. st̃ optima studia. ꝑquȩ in
iam non sit. s. ẽ. tantũ. id qͦd. ẽ. ⁊ ipsa.ẽ. cm̃i.¬
tas. In his gͦ portis. bene anuunciant᷑ om̃s
laudes dei. ut petñtib detur sc̃m ⁊ ñ canib
qui malunt ꝑtinacit̾ latrare. qͣm studiose
querere. ⁊ sc̃ hee porte. contͣ p̃dictas portaᷤ.

Expanded text:
longe me facis, de portis mortis, id est ab omnibus pravis cupiditatibus, quibus itur ad mortem. Mors autem est ipsa laetitia, quae jam habetur in hac vita in perfruendo cupitis. Unde Apostoper portas mortis venitur. A quibus ideo me elongas, ut annuntiem omnes laudationes Gl. iaudatio Dei est. Annuntiem dico, ego existens et existentibus, in portis filiae Sion. Portae filiae Sion sunt optima studia per quae vjam non sit; sed est tantum id quod est, et ipsa est aeternitas. In his ergo portis bene annuntiantur omnes laudes Dei, ut petentibus detur sanctum, et non canibus , qui malunt pertinaciter latrare quam studiose quaerere. Et sunt hae port
Abbreviated transcription (Latin):
Sua fide
uulgata aliis. monet om̃s qui suꝑstitionib
laborant sꝑare indño. qͣsi dic̾et. spes mea
indeo est. quo exemplo sꝑate in eo. qͥsi imita¬
mini me ydichum omnis congregatio po¬
puli. qͥsi sitis unũ. ⁊ sic sꝑare pot̾itis. qͦmodo
sꝑandum. ẽ. Effundite coram illo corda
nr̃a .i. prauas cogitationẽ ur̃as confitendo pec¬
cata sꝑando bona. dep̾caudo ueniam. plo¬
rando ruinam. ꝑlacrimas enun cor effun¬
dit᷑. Effundite gͦ. Nolite intͣ retinere uiruᷤ
peccati. hec effusio significat᷑ intunsione pec¬
toꝵ. Dum enim penicentes extͥusecus pec¬
tora tundunt qͣntum peccati conscientia ani¬
mam pungit monstrat᷑. Unde salomon.
punge ocłm. ꝓducit lacͥmã. punge eor. &
ꝓducit scientiam. & itẽ. In hac uͦ pectoꝵ
tunsione sonꝰ est quo figuratur sonus ⁊ cla¬
mor confessionis peccatoꝵ. effundite digo¬
corã illo.⁊ ñ ꝑit quod effunditis quia ds̃ ad¬
uitor nr̃ in et̾num. Quidgͦ timeatis int̾ ma¬

Expanded text:
sua fide vulgata monet omnes qui superstitionibus laborant, sperate in Domino. Quasi dicat: Spes mea in Deo est. Quo exemplo sperate in eo. Quasi dicat: Imitamini me Idithum, omnis congregatio populi. Quasi dicat: Sitis unum, et sic sperare poteritis. Quomodo sperandum est? effundite coram illo corda est pravas cogitationes vestras confitendo peccata, sperando bona, deprecando veniam, plorando ruinam. Per lacrymas enim cor effunditur. Effundite ergo, nolite intus retinere virus peccati. Haec effusio significatur in tunsione pectorum. Dum enim poenitentes extrinsecus pectora tundunt, quantum peccati conscientia anima pungat, monstratur. Unde: Punge oculum, et producit lacrymam: Punge cor, et producit scientiam . Et item, in hac vero pectorum tunsione, sonus est. Quo figuratur sonus et clamor confessionis peccatorum. Effundite dico, et non perit quod effunditis, quia Deus est adjutor in aeternum. Quid ergo timeas inter ma
Abbreviated transcription (Latin):
suã ne uideat. infinẽ. iud ẽ. neuideat ea quȩ
int̾ra ⁊ in hoc inundo aguntur. Infinẽ negaĩ
dm̃ uidere: qui dicunt eum ñ curare hui¬
manas res. quia t̾ra sinis. ẽ. rerũ. ⁊ ultimũ
elementũ. in qͦ tñ nichil agr̃sine ordine. s
homines tamen eũ non uident. quidẽ ꝑ¬
tinet ad occulta filii. Laborans gͦ eccła il¬
lo tempore. quasi. nauis inmagnis flucti
b ⁊ ꝓcellis. uelud dormientẽ excitat dñm.
ut imꝑet uentis ⁊ tnͣsquillitaᷤ ueniat dicñs

Expanded text:
suam ne videat in finem, id est ne videat ea quae in terra et in mundo aguntur. Aug. In finem negant Deum videre, qui dicunt eum non curare humanas res, quia terra finis est rerum, et ultimum elementum, in quo nihil agitur sine ordine; sed homines eum non vident, quoniam pertinet ad occulta filii. Laborans ergo Ecclesia illo tempore, quasi navis in magnis fluctibus et procellis velut dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis et tranquillitas veniat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuturis accipienda. laudabimur dico tota die
tota dies. ẽ. confitebiur .i. laudabimꝰ te que.ẽ.
cor. scł quia exomnib eruisti me. Uel ita abil¬
lo loco. Saluasti. ⁊c̾. Et legitur hoc dep̾senti.
qͣsi diceret. gladiꝰ m̃s non saluabit me. S tu qͥ
in hoc scło saluasti nos de affligentib nos. ne noᷤ
nos odiunt ptidere fecisti. ⁊ ideo tunc: In deo lau¬

Expanded text:
pro futuris accipienda. Laudabimur dico tota die,tota dies est, et confitebimur, id est laudabimus te, quae est tor, scilicet quia ex omnibus eruisti me. Vel ita ab illo loco, salvasti enim, et legitur hoc de praesenti. Quasi dicat: Gladius meus non salvabit me, sed tu, quia in hoc saeculo, salvasti nos de affligentibus nos, ne nos eos qui nos odiunt, pudere fecisti. Et idco tunc, in Deo lau
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. ut qui deitatem eiꝰ intueri possunt. non
sedlucantur in infirmitate. eiꝰ carnali. Tel ita
me insipientia ⁊ stustitia uidetur .i. irrisio &
mors qͣm patior scd̃m illud. quod stultũ.ẽ. dĩ.
sapientiꝰ.ẽ. hominib. qͦd inme irrisert̃. qui sibi
sapientes uidebantur. s tuscisti quare fieret. &
pectant te ds̃ uurtutum non erubescant mine
Ubi est qui dicebat credite indm̃. ⁊ in me credite.
Qtagit de iustis qui fuerunt post aduentum
xp̃i. de quib etiam subdit. Non confundant᷑¬
suꝑ me torientẽ insultationib qui quertint
te ds̃ isrł. hoc non mutat᷑. Uel loquit᷑ hic in

Expanded text:
dicit, ut qui deitatem ejus intueri non possunt, non seducantur infirmitate ejus carnali. Vel ita me, insipientia et stultitia videtur, id est irrisio, et mors quam patior, secundum illud: Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus , quod in me irriserunt, qui sibi sapientes videbantur, sed tu scisti quare fiet. Et pectant te, Domine virtutum, non erubescant in me Ubi est qui dicebat: Creditis in Deum, et in me credite . Et agit de justis qui fuerunt post adventum Christi, de quibus etiam subdit non confundantur insultationibus, qui quaerent te, Deus Israel, hoc non mutatur. Vel loquitur hic
Abbreviated transcription (Latin):
hoc consilio despicis. ⁊ tribulari sinis uͭ in¬
enim tͥbulationis ligna uicioꝵ cinerat.
⁊ aurũ uirtutũ purgat. uł maloᷤ uiciat.
bonos purificat. Ex his liquet qͦd mire
ꝓudencia dei inmał õꝑat᷑. Cõparatione
namq peccantiũ. boni magno studio. bo¬
ne spei ostñdunt᷑. ad recte iunendũ. sic̃
⁊ ꝑ bereses crescit. ⁊ gracior. ẽ. cognicio tieri¬
ratis. ⁊ ipsi impii conp̃hendunt᷑ inconsi¬
liis. id ẽ. incogitationib ꝓquib cogitant.
conp̃hendere scos. Male enim cogitationes
sunt eis uincło. ⁊ qͣsi. quis quereret. cur hec¬

Expanded text:
Hoc consilio despicis, et tribulari sinis, ut inenim tribulationis ligna vitiorum cinerat et aurum virtutum purgat; vel malos vitiat, bonos purificat. Aug. Ex his liquet quod mire providentia Dei de malis operatur. Comparatione namque peccantium boni magno studio bonae spei accenduntur ad recte vivendum, sicut et per haereses crescit, et gratior est cognitio veritatis. Et ipsi impii comprehenduntur in consiliis, id est in cogitationibus quibus cogitant comprehendere sanctos. Malae enim cogitationes sunt ejus vincula.
Abbreviated transcription (Latin):
Scda pars ubi ꝓposito nouo homine uetẽ
iubet exuere. Et sciendũ qͦd ubi nos habe¬
mus diapsalma. hebrei sela habent. qͦd in¬
cantarent᷑. inpsallendo int̾ponebatur silũ¬
tiũ. ⁊ fiebat quedã uerboꝵ. int̾ciso. ut qͣsi spe¬
ciali laude. Aliud intellig̾ent᷑ seq̃ntia conti.¬
nere. qm p̃cedentia. Ideoq .lxx. int̾pretes
magis attendentes sensum. ⁊ rei ordinẽ. qͣm
hebrei uerbi ꝓprietatẽ. ñ tͣnstulerunt sela.
quo uocabulo significat᷑ uocũ diuisio in
psallendo. ut psalma sit qͦd psallit᷑. Diapsal¬
ma uͦ: int̾positũ inpsallendo silentiũ. sicut
sinpsalma dr̃ uocũ copulatio incantando.
Et certũ. ẽ. ubicũq diapsalma ponit᷑. reiꝰ ł
dit dicens. Et scitote. Et nota. ⁊. conuinc¬
tionẽ in miciis solere poni iꝓpheticis scrip¬
turis. ut dicta cum uisione que.ẽ. incorde
coniungat. Nam sepe inuenis ita ceptum.
⁊ dixit dñs ad illũ.⁊ fc̃m utrbũ diũ adillũ.¬

Expanded text:
da pars, ubi posito novo homine, veterem jubet exuere. Et sciendum quod ubi nos habemus diapsalma, Hebraei habent SELA, quod incantarentur, in psallendo interponebatur silentium, et fiebat quaedam verborum intercisio, quasi speciali laude aliud intelligerentur sequentia continere quam praecedentia. Aug. Ideoque LXX interpretes magis attendentes sensum et rei ordinem, quam Haebrei verbi proprietatem, non transtulerunt SELA, Quo vocabulo significatur vocum divisio, in psallendo, ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium. Sicut σύμψαλμα dicitur vocum copulatio in cantando. Et certum est, ubicunque diapsalma ponitur, rei et dit, dicens: scitote. Et nota et conjunctionem in initiis solere poni in propheticis Scripturis, ut dicta cum visione quae est in corde conjungat. Nam saepe invenis ita coeptum: Et dixit Dominus ad illum; Et
Abbreviated transcription (Latin):
s erue aframea animã . iͤ amorte. framea
te iudeoꝵ ceto more latͣncium ⁊ sine discre¬
tione. Ac sidiceret. Libera corpꝰ ⁊ cap᷑. ꝑani
niam namq ⁊ unicã capͭ ⁊ corpꝰ accipitur. qͦd
cum sit unũ. diu̾sitateᷤ respuit. ⁊ ideo congrue¬

Expanded text:
 a framea, Aug. id est a morte. Framea te Judaeorum canino more latrantium et sine discretione. Ac si diceret: Libera caput et corpus. Per animam namque et unicam, caput et corpus accipitur, quod cum sit unum, diversitates respuit. Hier
Abbreviated transcription (Latin):
confuisus. Confundi non. ẽ humił s suꝑbi.
qui non deo s sibi tͥbuit gͦ confusus .i. quẽ su¬
ꝑbia confundit. Illos enim qui t̾rena amatit.
confundit suꝑbia. fc̃s humił. eradicata suꝑbia.
neauertatur ate. Nota quia more oratoꝵ ꝑ
nitur. ut dilec̾tio deuoti contumatis tẽꝑet odiũ.
isti inqͣm non alii laudabunt nomen tuum.¬
iam intelligens excutit t̾cena ꝓmissa uet̾is testa.¬
menti. s quia nondum accepit celestia. quȩ sibi

Expanded text:
confusus, confundi non est humilis, sed superbi; qui non Deo, sed sibi tribuit. Ergo confusus, id est quem superbia confundit. Illos enim qui terrena amant, confundit superbia. Factus humilis, eradicata superbia, ne avertatur a te. Nota quia more oratorum nitur, ut dilectio devoti contumacis temperet odiumisti, inqjam intelligens excutit terrena promissa Veteris Testamenti. Quia vero nondum accipit coelestia, quae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u totum mundũ repleuit. qui dr̃ ciuitas circũ¬
stantie. quia circũstabat iudtã. in qua popłs dei
erat. qͣsi. in medio gentium. ibiq dicebant᷑ laudes
deo ibi sacrificia offerebant᷑. ibi ꝓphetia ñ cessabat
Modo uͦ inomnib gentib circũstantib. ẽ. popłs
uase unguentũ xp̃i tenebat᷑. s nunc tanqͣm de
fracto uase unguentũ ꝑmundũ diffusum. ẽ. Uñ
incanticis. Unguentũ effusum nom̃ tuũ. quia
bene dr̃ ciuitas munita. quia sapientia carnis phi¬
losophica traditione contͣ dm̃ armatꝰ erat. Uel mi¬

Expanded text:
evit, qui dicitur civitas circumstantiae, quia circumstabat Judaeam, in qua populus Dei erat. Quasi dicat: In medio gentium, ibi dicebantur laudes Deo, ibi sacrificia offerebantur, ibi prophetia non cessabat: modo vero in omnibus gentibus circumstantibus est populus vase unguentum Christi tenebatur; sed nunc tanquam de fracto vase unguentum per mundum diffusum est. Unde in Canticis: Unguentum effusum est nomen tuum ,dicitur civitas munita, quia sapientia carnis, et philosophica traditione armatus erat
Abbreviated transcription (Latin):
plantata. s eripe amniam meã ab ipio: dia¬
bło. resuscitando intamorte illata abimpiis. de¬
inde exponit qͦd dixerat. eripe frameã tuã abini
impitis. hic: inp̾senti affectu infuturo etiam
Sequit᷑. Dñe apaucis. postqͣm orauit tua.ꝰ
ꝓsua: subdit deaduersarioꝵ tetbutione. ⁊ exeqͥ¬
tur. qͦd dixerat supplanta. qͣsi supplanta eos ħ
disꝑtire eos inuita coꝵ. Alia lit̾a. qͣsi dñe ꝑde¬

Expanded text:
planta, sed eripe animam meam ab inimicis, diabolo, resuscitando me a morte illata ab impiis. Deinde exponit quod dixerat, eripe frameam tuam ab iniimpiis hic affectu, in futuro etiam s tua. Domine, a paucis, postquam oravit pro sua, subdit de adversariorum retributione, et exsequitur quod dixerat, supplanta, quasi dicat, supplanta eos, dispartire eos in vita eorum, alia littera quasi d
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Triꝑtitꝰ. ẽ. poalcꝰ. Primo agit decontiñtia
lingue unt̾ blasphemos ⁊ calum pmiosos. unoe
⁊ optat noscere. finẽ uͥ hec ñ sunt. Scdo: dicit qͥmͦ
om̃s sint. subuanitate ⁊ casu. Unde oponit se
expectare dñm petens liberari. ibi. Ueruntam̃
in ymagine. Tertio: iuter tot mala scłi petit
exeat. ibi. Exaudi orationẽ. Transilitor autẽ
iste t̾renis abdicans illecebris. de bona opinio¬
ne semꝑ conͣthit in uidiã iniquoꝵ ⁊ calũpniã.
Uñ de liberat int̾ malos tacere. neqͥd dicat male.
sapientes pͥus deliberatum qm loqͣntur. ideo
deliberat. quia graue. ẽ. hoc qͦd incipit. quid sit
illud exponendo. subdit custodiã. hoc dicit qͥa
forsan. lam lapsus fuerat inlingua. uias .i. actio¬
nes ⁊ uerba. Uias dico meas adto custodiam ut
non delinqͣm discurrens ꝑfatua. uł ociosa inlin¬
inudo. quia facile labitur. ꝑfectus gͦ uir iste
qui non peccat inlingua. Lingua dico. iam mea

Expanded text:
dus. Tripartitus est psalmus primo agit de continentia linguae inter blasphemos et contumeliosos. Unde et optat noscere finem, ubi haec non sunt mala. Secundo dixit quomodo omnes sunt sub vanitate et casu. Unde apponit se exspectare Dominum petens liberari, ibi, verumtamen in imagine. Tertio inter tot mala saeculi petit exeat, ibi, exaudi orationem meam. Aug. Transilitor autem iste, terrenis abdicans illecebris, de bona opinione semper contrahit invidiam iniquorum et calumniam. Unde deliberat inter malos tacere, ne quid dicat male, sapientes prius deliberant, quam loquantur. Ideo prius deliberat quia grave hoc est quod incipit. Quid sit illud exponendo subdit: Custodiam. Hoc dicit Aug., quia forsan lapsus jam fuerat in lingua, vias, id est actiones et verba. Vias dico jam measnon delinquam per fatua vel otiosa 84 in linin udo quia facile labitur. Perfectus est ergo vir qui non peccat in lingua . Lingua dico jam mea
Abbreviated transcription (Latin):
Legit᷑ inꝑalipomenon. qͦd archa
dm̃i reducta aphilesteis. dauid
ante eam constituit cantores. iiͦiiͬ. milia. ⁊ totidem
ianitores. qͥb ꝓfecit filios chore. Cantorib uͦ p̾¬
posuit. ducentos octoginta.⁊ uiͦi. urroᷤᷤ. int̾ quoᷤᷤ
fuert̃ asaph. emã. ethan. ⁊ iithũ. Quoꝵ nomina
tiuoꝵ psalmoꝵ intellectus pandunt᷑ sic̃ huiꝰ
psalmi aꝑit᷑ sensꝰ. ꝑhoc nomen idichũ. qͦd int̾pre¬
tatur tͣnsiliens eos .i. remianintes in mundo. ha.¬
bentesq t̾cenis dequo tͣnsiliente agrt hic. Docet
enim psalmꝰ iste adilectione scłi adlegẽ dei ⁊ ind̾¬

Expanded text:
Legitur in Paralipomenon quod arca Domini reducta a Philisthaeis, David ante eam constituit cantores quatuor millia, et totidem janitores, quibus praefecit filios Core, cantoribus vero praeposuit ducentos octoginta et octo viros, inter quos fuerunt Asaph, Eman, Ethan et Idithun, quorum nomina torum psalmorum intellectus panduntur, sicut hujus psalmi aperitur sensus. Per hoc nomen Idithun, quod interpretatur transiliens eos, id est remanentes in mundo, haerentesque terrenis, de quo transiliente agitur hic. Docet enim psalmus iste a dilectione saeculi ad Dei
Abbreviated transcription (Latin):
homine latet.⁊ hoc inet̾nũ non ad tẽpus. ut fal.¬
si dii.⁊ hocdicit contra illos qui teporales homi.¬
get nos. necadamꝰ quia rex. ẽ. Xp̃c. ẽ. enim ds̃. &
rex nr̃ quia ds̃. ẽ. ꝓtegit ne moriamur. quia rex
ẽ. regit ne cadamus.:⁊ hoc inscła .i. sine fine.¬

Expanded text:
homine latet, et hoc in aeternum non ad tempus, ut falsi dii. Hoc dicit contra eos qui temporales homiget nos ne cadamus, quia rex est Christus; est enim Deus et rex noster, quia Deus est, protegit ne moriamur; quia rex est, regit ne cadamus. Et hoc in saecula, id est sine