comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpnit: qr dũ eiꝰ ocłs in recũ iudicio caligat. carnis appeci¬
tum seqͥ ñ erubescit
e sunt duarũ uxorũ iacob ancille due. qͦs seͥpta nominat
arũ obseqͥo: s nec de earũ uicio silendũ puto. s̃ enĩ bala garro¬
la: ⁊elpha temulenta. Bale nãq loqͣcitatẽ net ipsa eiꝰ dña rachel
cõpesc̾e̾ pot̾᷑: s et zelphȩ quidẽ siĩ dñş suȩ copia tanta oĩo extin¬
guere ñ potest. Uinũ quod relpha sitit. gaudiũ ÷ uoluptatis.
De qͦ qͣnto plus bibit canto ampliꝰ sitit: nã ad saciandũ sensuali¬
taus appecitũ totꝰ mundus non sufficit: Qa gͦ ꝗͣtũ aq bibat.¬
semꝑ ad bibendũ inbiat : recte Telpha ħ⁊ os inhans uocat᷑
sitis ouius ñꝗͣ extinguit᷑. Imaginatio aut̃ cũ tanta importum¬
tare in cordis aurib ꝑstrepit : qͣtinus eius clamorẽ ut diximꝰ ip¬

Expanded text:
contemnit; quia, dum ejus oculus in rerum judicio caligat, carnis appeticontemnit; quia, dum ejus oculus in rerum judicio caligat, carnis appetitum sequi non erubescit. Haec sunt duarum uxorum Jacob ancillae duae, quas Scriptura nominat arum obsequio, sed nec de earum vitio silendum puto. Est enim Bala, garrula; Zelpha, tumulenta. Bala namque loquacitatem nec ipsa ejus domina Rachel compescere potest; sed et Zelphae quidem sitim dominae suae copia tanta omnino exstinguere non potest. Vinum, quod Zelpha sitit, gaudium est voluptatis. De quo quanto plus bibit, tanto amplius sitit: nam ad satiandum sensualitatis appetitum, totus mundus non sufficit. Quia ergo quasemper ad bibendum inhiat, recte Zelpha, hoc est os inhians, vocatur, sitis cujus nunquam exstinguitur. Imaginatio autem cum tanta importunitate in auribus cordis perstrepit, quatenus ejus clamorem, ut diximus, ip
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ gͦ imaginatio rõni assistit: nec ad mom̃tũ qͥdẽ ab eiꝰ famła¬
cu se subtͣhit. nã sensu etiã deficiente ipsa ministre ñ desinit. Nã
in tenebris positꝰ nicħ uideo: s q̃libec illic imaginari possũ siuolo:
Sic semꝑ et in oĩb imaginatio p̃sto ÷: et eiꝰ obseqͥo ubiq rõ uti potest.
solec carnaliũ delectationũ cibos condire et appon̾e : et ad earũ
usũ añ horã iniutare. et ult᷑ mensurã ꝓuocare. Q enĩ alia ÷ ꝗͣ sen¬
sualitas. q̃ aĩ affectionẽ carnaliũ uoluptatũ desiderio inflãmat:
et earũ delectatiõe in ebriat: hes ÷ que laboriosã illã dominã su¬
ã eg̃dientẽ p̃cedit : et huc illucq cͥcunducit. Nã qr lia lippa : &
parũ uidet : illius manuductionẽ seqͥ eã non pudet. hino ÷ qͦd
lia aĩ uidelicet affectio nc̃ contẽpnenda diligit. nc̃ diligenda

Expanded text:
Semper ergo imaginatio rationi assistit, nec ad momentum quidem ab ejus famulaSemper ergo imaginatio rationi assistit, nec ad momentum quidem ab ejus famulatu se subtrahit. Nam sensu etiam deficiente, ipsa ministrare non desinit. Nam in tenebris positus, nihil video, sed quaelibet illic imaginari possum, si volo. Sic semper et in omnibus imaginatio praesto est, et ejus obsequio ubique ratio uti potest. solet carnalium delectationem cibos condire, et apponere, et ad earum usum ante horam invitare, et ultra mensuram provocare. Quae enim alia est quam sensualitas, quae animi affectionem carnalium voluptatum desiderio inflammat, et earum delectatione inebriat. Haec est quae laboriosam illam dominam suam egredientem praecedit, et huc illucque circumducit. Nam quia Lia lippa est et parum videt, illius manuductionem sequi eam non pudet. Hinc est quod Lia animi videlicet affectio nunc contemnenda diligit, nunc diligenda
Abbreviated transcription (Latin):
imaginatio uidelicet. rerũ uisibiliũ formã rep̃sentaret. ꝑ
rerũ enĩ uisibiliũ spẽm surgit ad rerũ inuisibiliũ cognit o¬
nem. qͦtiens ex his ad illa quandã oͣbit similitudinẽ .S constat
qr sine imaginatiõe corꝑalia nesciret : sino qͦꝵ cognitione
ad celestiũ contẽplationẽ ñ ascendet. Uisibilia enĩ solus in¬
tuet᷑ sensiis carnis : iniusibilia uͦ solẽs uidet ocłs cordis. S gͦ
sensus carnis totꝰ ex iͥnseoꝰ : sensus uͦ cordis intͥnsecꝰ. Lacio foras
exire ñ pot᷑ : sensus corporeus ad illã irtre ñ pot᷑. Non enĩ de¬
cebat filiã delicatĩ et ten̾am et singłarit᷑ formosã foris per
plateas discurr̾e: s nec seruũ conueniebat dñȩ sue
peneoͣlia secreciora irreu̾ent᷑ irrũꝑe. Discurrit gͦ imaginatio ut¬
pote ancilla int̃ dñam et seruũ. int̾ raonẽ et sensum : et qͥcqͥd
extͥnsecus haurit ꝑ sensũ carnis. intꝰ rep̃sentat ad obseqͥũ rõnis.

Expanded text:
formam repraesentaret. Per rerum enim visibilium speciem surgit ad rerum invisibilium cognitionem, quoties ex his ad illam quamdam trahit similitudinem. Sed constat quia sine imaginatione corporalia nesciret, sine quorum cognitione ad coelestium contemplationem non ascenderet. Visibilia enim solus intuetur sensus carnis, invisibilia vero solus oculus videt cordis. Est ergo sensus carnis totus extrinsecus, sensus vero cordis totus intrinsecus. Ratio foras exire non potest, sensus corporeus ad illam intrare non valet. Non enim decebat filiam delicatam, et teneram, et singulariter formosam foris per plateas discurrere, sed nec servum conveniebat dominae suae penetralia secretoria irreverenter irrumpere. Discurrit ergo imaginatio utpote ancilla inter dominam et servum, inter rationem et sensum; et quidquid extrinsecus haurit per sensum carnis, intus repraesentat ad obsequium rationis.
Abbreviated transcription (Latin):
putas desid̾ioꝵ estib agitat᷑ : cũ uideat liã sororẽ suã matrẽ filioꝵ
lecantẽ. se autẽ st̾uẽ ꝑ manentẽ : audiamꝰ qͥd dicat: et intelligamꝰ
qͥd doleat. Qd gͦ dicit iacob uiro suo: da mͥ in qͥt siberos: alioqͥn mo¬
rar. Absq duoio : studiũ sapientie si nͣ ꝓficit ciciꝰ deficit. S
q̃ ramꝰ diligent᷑̃ quidnã eẽ possit. qͦd nato iuda rachel in amorẽ so
lito ãpluis mnardescit. Diximꝰ suꝑiꝰ qr sic̃ ad liã id ÷ aĩ affectionẽ
ꝑanet dilig̾e : sic rachelis id ÷ rõnis ÷ cognesc̾e. Ea illa nãq ori¬
tͦ quilib⁊ affectus ordinatꝰ: ex ista sensus seu intellectus purꝰ.
S quid aliud ꝑ iudã intelligimꝰ nͥ amorẽ ordinatũ amorẽ cȩles¬
tiũ ÷ amorẽ dei amorẽ sũmiboni: Nato itaq: iuda .÷. bonoꝵ
more ꝓlis estuare. qr incipit uelle cognosc̾e. Ubi amor ibi o¬
culus. Libent̃ aspicunꝰ : quẽ multũ diligimꝰ.Nulli dubiũ q

Expanded text:
itatur, cum videat Liam sororem suam matrem filiorum laetantem, se autem sterilem permanentem? Audiamus quid dicat, et intelligamus quid doleat. Quid ergo dicit Jacob viro suo: Da mihi, inquit, liberos, alioquin moriar . Absque dubio studium sapientiae si non proficit, citius deficit. Sed quaeramus diligenter quidnam esse possit, quod, nato Juda, Rachel ad amorem prolis solito amplius inardescit. Diximus superius quia sicut ad Liam, id est animi affectionem, pertinet diligere; sic Rachelis, id est rationis, est cognoscere. Ex illa namque oritur quilibet affectus ordinatus, ex ista sensus seu intellectus purus. Sed quid aliud per Judam intelligimus, nisi amorem ordinatum, amorem coelestium, amorem Dei, amorem summi boni. Nato itaque Juda, id est, more prolis aestuare, quia incipit velle cognoscere. Ubi amor, ibi oculus. Libenter aspicimus quem multum diligimus. Nulli dubium quia
Abbreviated transcription (Latin):
erit ꝓ uoco rep̃sentat. hec enĩ statĩ cũ uolumꝰ : imaginaripos¬
sumꝰ. Nũꝙͣ imaginatio rõni utilior eẽ pot̾it : ꝗͣ eũ ei itali
sciendũ ÷ quod imaginatio alia bestialis alia rõnalis. Bestialis aũ
int̾̃ filios iacob annumari ñ debet: nec talẽ aliqñ rachel adop¬
tiuũ sibi filiũ facere uolet. Bestialis itaq imaginatio÷ : qñ per
tiõe hucillucq uaga mente discrimꝰ. hec utiq bestialis :. nã
et ħ bestia fac̾e̾ pot̾. Rõnalis aut̃ ÷ illa: qñ ex his q̃ ꝑsensũ

Expanded text:
erit pro voto repraesentat. Haec enim statim cum voluerimus imaginari possumus. Nunquam imaginatio rationi utilior esse poterit, quam cum ei in tali sciendum est quod imaginatio alia bestialis, alia rationalis. Bestialis autem inter filios Jacob annumerari non debet, nec tamen aliquando Rachel adoptivum sibi filium facere volet. Bestialis itaque imaginatio est, quandtione huc illucque vaga mente discurrimus. Haec utique bestialis est: nam e
Abbreviated transcription (Latin):
illuminata. Lia ẽ affectio ad normã iusticiȩ seipsã cõpo¬
nens: rachel racio se in celestis sapientiȩ contẽplationẽ at¬
tollens: S de ipsis actenꝰ. nõ de earũ ancillis uideamus.
ccepit gͦ utq illarũ ancillarũ suam. affectio sensu¬
alitatẽ : racio imaginationẽ. Obseqͥt᷑ sensualitas
affectioni : imaginatio famulat᷑ racioni. In rantũ unaq̃q
ancillarũ dñȩ suȩ necessaria ẽẽ cognoscit᷑ : ut sine illis mun¬
dus tocus nil eis posse conferre uideret᷑. Nã sine imagina¬
tiõe racio nichil sciret : sine sensualitate affectiõi nil sape¬
ret. Ut qͥd enĩlia circa labentiũ rerũ amorẽ cam uehem̃t᷑ afficit᷑.
nͥ qr in eis ꝑ ancillȩ suȩ hẽ sensualitatis obseqͥũ multiformit᷑ de

Expanded text:
illuminata. Lia, affectio ad normam justitiae seipsam compoilluminata. Lia, affectio ad normam justitiae seipsam componens; Rachel, ratio se in coelestis sapientiae contemplationem attollens. Sed de his hactenus. Nunc de earum ancillccepit ergo utraque illarum ancillam suam. Affectio, sensualitatem; ratio, imaginationem. Obsequitur sensualitas affectioni; imaginatio famulatur rationi. Intantum unaquaeque ancillarum dominae suae necessaria esse cognoscitur, ut sine illis totus mundus nil eis posse conferre videretur. Nam sine imaginatione, ratio nihil sciret; sine sensualitate, affectio nil saperet. Utquid enim Lia circa labentium rerum amorem tam vehementer afficitur, nisi quia in eis, per ancillae suae hoc est sensualitatis obsequium, multi
Abbreviated transcription (Latin):
S qͣndiu adhuc ad sublimia penet̾uda minuime sufficimꝰ. diu cu¬
pitã. diligent̃ quesitã rachel nondũ inuenimꝰ. Incipimꝰ gͦ gem̾e
suspirare : nr̃am cetitatẽ ñ solũ plang̾e.s et erubescere. Dolentib
gͦ nobis et q̃rentib uñ hanc cecitatẽ m̾uimꝰ: occurrunt mala que fe¬
cimꝰ. Anĩmo ipsa diuna lectio nobis tolentib et aliud qͥddã in ea
molientib. feditatẽ nr̃ãm feq̃nt̃ ingerit : et corda nr̃a in euis
consideratiõe compungit. Qtiens gͦ in diuina lectiõe ꝓ contepi¬
platiõe cõpunctionẽ reperinꝰ : i cubicło rachel ñ ipsã s uã
nos inuenisse ñ dubitemꝰ. Nam sic̃ rachelis : medlitari. contem¬
plari. discernere. intelligere : sic ꝓfecto ꝑtinet adliã flere
dolere. gem̾e. suspirare. Namlia ut dictũ ÷ affectio ÷ diuina
aspiratiõe inflammata: rachel ẽ racio duuna reuelatiõe

Expanded text:
Sed quandiu adhuc ad sublimia penetranda minime sufficimus, diu cuSed quandiu adhuc ad sublimia penetranda minime sufficimus, diu cupitam, diligenter quaesitam Rachel nondum invenimus. Incipimus ergo gemere, suspirare, nostram caecitatem non solum plangere, sed et erubescere. Dolentibus ergo nobis et quaerentibus unde hanc caecitatem meruimus, occurrunt mala quae fecimus. Quinimo ipsa divina lectio nobis nolentibus, et aliud quiddam in ea molientibus, foeditatem nostram frequenter ingerit, et corda nostra in ejus consideratione compungit. Quoties ergo in divina lectione, pro contemplatione, compunctionem reperimus, in cubiculo Rachel, non ipsam, sed Liam, nos invenisse non dubitemus. Nam sicut Rachelis est meditari, contemplari, discernere, intelligere; sic profecto pertinet ad Liam flere, gemere, dolere, suspirare. Nam Lia, ut dictum est, affectio est divina inspiratione inflammata; Rachel est ratio divina revelatione
Abbreviated transcription (Latin):
qua. sapientiã mundi lo qͦr. que in dñe sue comparatiõe stul¬
ticia reputatur. tanto ut cernimꝰ amore a mundi philo¬
sophis requiratur. Quem admodũ aut̃ lia supponit᷑ dũ
rachel speratur. facile recognoscunt. qui ħ quã sepe con¬
tingat non tam audiendo quã experiendo didicerunt. Se¬
pe contingit ut animus antique conu̾satiõis sordib minus
mundatus. et ad celestẽ contẽplatiõem nundũ idoneus. dum
se in cubicło rachel collocat. dum se in eiꝰ amplexus cotũ parat.
dũ illã iam iam sese tenere putat. subito et inopinate inter
amplexus liȩ se eẽ dep̃hendat. Qͥd enĩ scͥptum̃ sacrã nͥ rachel cu¬
biculum dicimꝰ. in qͥ sapientiã diuinã sub decenti allegoriarũ
uelamine latitare ñ dubitamꝰ: In tali cubiculo rachel tociens
queritur : qͦuens in lectiõe sacͣ sp̃alis intelligentia indagatur.

Expanded text:
qua sapientia mundi loquor, quae in dominae suae comparatione, stulqua sapientia mundi loquor, quae in dominae suae comparatione, stultitia reputatur, tanto, ut cernimus, amore a mundi philosophis requiratur. CAPUT IV. Rachel speratur, facile recognoscunt qui hoc quam saepe contingat non tam audiendo quam experiendo didicerunt. Saepe contingit ut animus antiquae conversationis sordibus minus mundatus, et ad coelestium contemplationem nondum idoneus, dum se in cubiculo Rachel collocat; dum se in ejus amplexus totum parat; dum illam jam sese tenere putat, subito et inopinate inter amplexus Liae se esse deprehendat. Quid enim Scripturam sacram, nisi Rachel cubiculum dicimus, in qua sapientiam divinam sub decenti allegoriarum velamine latitare non dubitamus? In tali cubiculo, Rachel toties quaeritur, quoties in lectione sacra spiritualis intelligentia indagatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ suce illustt᷑. S qͥs ignorat quã sit illud laboriosũ. quã sit
istud iocundũ: Utiq ñ sine labore magno animi affectio a
libitis a̾ liata rest̾ngit᷑. et recte talis uxor. lia ħ⁊ laborio¬
mentis ad sũmȩ sapientie contẽplacionẽ erigere : Ad hanoita¬
q contẽ plandam cum racio dilatat᷑: m̾ito rachelis noĩe honcra¬
achel uisum pͥncipiũ. uel ouis intp̃tatur.
Ut gͦ tali nomine digna sit: impleat quod scͥptũ inuenit.
S entĩe de dñs inbonitato: et in simplicitate cordis queriteillĩ:
Ueiq qͥ de domino in bonitate sentit. iam illũ qui ÷ pͥncipi¬
um oĩem fider oculo cernit. S et ouis ueraait᷑ ÷: si in simpli¬
citate querit. Uides ne quẽamodũ non quelibet. s summa
sapientia simplicit᷑ quesita facit es̃ rachel ͦ lã ut arbitror
non miraris. quod rachel tm̃ diligitur. cum eiꝰ etiã pedisse¬

Expanded text:
tiae luce illustratur. Sed quis ignorat quam sit illud laboriosum, quam sit tiae luce illustratur. Sed quis ignorat quam sit illud laboriosum, quam sit istud jucundum? Utique non sine labore magno animi affectio ab illicitis ad licita restringitur; et recte talis uxor Lia hoc est laboriomentis ad summae sapientiae contemplationem erigere? Ad hanc itaque contemplandam cum ratio dilatatur, merito Rachelis nomine honoraRachel videns principium vel ovis interpretatur. Ut ergo tali nomine digna sit, impleat quod scriptum invenit: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum Utique qui de Domino sentit in bonitate, jam illum, qui est principium omnium, fidei oculo cernit. Sed et ovis veraciter est, si in simplicitate quaerit. Videsne quemadmodum non quaelibet, sed summa sapientia simpliciter quaesita facit esse Rachel. Jam, ut arbitror, non miraris quod Rachel tantum diligitur, cum ejus etiam pedisse
Abbreviated transcription (Latin):
chel cm̃ diligit᷑. s ubet adhuc de his duab: uiorib ia cob diligentiꝰ in¬
qͥ rere : et quicqͥd inde aĩmꝰ sugg̾it. manifestiꝰ aꝑire Omni sp̃iu ra¬
cionali gemina quedam uis data ÷: ab illo patre luminũ. a quo ẽ
om̃e datũ optimũ. et omne donũ ꝑfectũ. Una ÷ racio. alteri: affec.¬
tio Racio q̃ discernamꝰ. affectio qͣ diligamꝰ. Lacio ad u̾itatẽ. affec¬
tio ad uirtutẽ. he sunt sorores ille due. a domino desponsate. ool¬
ia et ooliba irsłm et samaria. he sunt sp̃c racionalis gemine uro¬
res: ex quib oritꝰ gen̾osa ꝓles. et regni celestis heredes. Ex raciõe
oriunt᷑ consilia recta. ex affectiõe desideria sc̃a. Ex illa spũales
sensus. ex ista ordinati affectiis. et ista deniq oĩs uirtꝰ. ex illa
u̾acit᷑. quando satagit seipsa n ad normã iusticiȩ compon̾e. Et
racio rachel ẽẽ indubitant᷑ asserit᷑: qñ illuis sũmȩ et u̾e sapien¬

Expanded text:
e. Sed libet adhuc de his duabus uxoribus Jacob diligentius inquirere, et quidquid inde animus suggerit manifestius aperire. Omni spiritui rationali gemina quaedam vis data est ab illo Patre luminum, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum. Una est ratio, altera est affectio: ratio, qua discernamus, affectio, qua diligamus; ratio, ad veritatem, affectio, ad virtutem. Hae sunt sorores illae duae a Domino desponsatae: Oolla et Ooliba, Hierusalem et Samaria. Hae sunt spiritus rationalis geminae uxores, ex quibus oritur generosa proles, et regni coelestis haeredes. Ex ratione oriuntur consilia recta; ex affectione, desideria sancta. Ex illa, spirituales sensus; ex ista, ordinati affectus. Ex ista denique, omnis virtus; ex illa t Lia esse, quando satagit seipsam ad normam justitiae componere. Et ratio Rachel esse indubitanter asseritur, quando illius summae et verae sapien
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ iacob qͥ qͣrto loco niscit᷑ : et uidas id ÷ confitens in seͥpt᷑a nomi¬
nat᷑. Cuiꝰ nõis si rõnẽ q̃rimꝰ : ciciꝰ inuenimꝰ. Scimꝰ nãq qr qͥsq qͦd¬
aꝑꝓbat ħamat : et qͦ plus amat tanto amplius apꝓbat. Et qͥd ÷ ap¬
ꝓbare nͥ laudare : Iua illa utiq ÷ u̾a laudatio. illa ÷ pura confes¬
sio: q̃ ex casta dilectiõe surgit. que ex laudis ãmiratiõe ꝓcedit.
U ultis nosse aꝑtiꝰ q̃ sit uar exultatiõis et confossiõis ꝗͣ nouit uidas
solus uel cet̾is oĩb excellentiꝰ: Actñde nc̃ animũ aliꝗ̃ nimiũ amañ

Expanded text:
orum Jacob, qui quarto loco nascitur, et Judas, id est confitens, in Scriptura nomiorum Jacob, qui quarto loco nascitur, et Judas, id est confitens, in Scriptura nominatur. Cu amat, et quo plus amat, tanto amplius approbat. Et quid est approbare, nisi laudare? Illa, illa utique est vera laudatio, illa est pura confessio, quae ex casta dilectione surgit, quae ex laudis admiratione procedit. Vultis nosse apertius quae sit vox exsultationis et confessionis quae novit Judas solus, vel caeteris omnibus excellentius? C
Abbreviated transcription (Latin):
ex tc̃ q̃dã familiaritas int̾ dm̃ et animã fieri. et amicicia con¬
fecłari: eo qͦd hec se sentiat ab illo sepiꝰ uisitari: et ex eiꝰ aduentu
ñ cm̃ iã consolari. ĩmo aliqͦtiens qͦdã ineffabiligaudio repleri.
hanc amiciciȩ confedationẽ nͥ fallor lia p̃senserat : ꝗdo iã natole¬
ui cũ magna exultatiõ e ꝓclamabat. Nc̃ copłabit᷑ mͥ uirm̃s.
erus animȩ sponsus deus ÷. Quẽ tunc u̾aat᷑ nobis copła
mꝰ : cũ ei ꝑuerũ amorẽ inħemꝰ. Immo uͦ tunc s̃ nos ille con-¬
nectit : qͣñdo nes qͥb dͥã int̾nis cõmꝰciis ad suũ amnorẽ accendit. et
fit ut quẽ pͥꝰ consueu̾at multũ formidare : incipiat pꝰ modũ
ardent᷑ amare . Uides iã ut arbitr qͦd quẽ ad modũ pꝰ crescentẽ
coctidie timorẽ necessario subortꝰ ÷ dolor : sio utiq pꝰspẽ natã. et
ꝑ cotidiana increm̃ta ꝓficientẽ nascit᷑ amor. Hic itaq ÷ ille fili¬

Expanded text:
extunc quaedam familiaritas inter Deum et animam fieri, et amicitia confoederari, eo quod haec se sentiat ab illo saepius visitari, et ex ejus adventu non tantum jam consolari, imo aliquoties quodam ineffabili gaudio repleri. Hanc amicitiae confoederationem nisi fallor Lia praesenserat, quando jam nato Levi cum magna exsultatione proclamabat: Nunc copulabitur mihi vir meus . Verus anim per verum amorem inhaeremus. Imo vero tunc sibi nos ille connectit, quando nos quibusdam interius commerciis ad suum amorem accendit, et fit ut quem prius consueverat multum formidare, incipiat postmodum ardenter amare. Vides jam, ut arbitror, quod quemadmodum post crescentem quotidie timorem, necessario subortus est dolor, sic utique post spem natam, et per quotidiana incrementa proficientem nascitur amor. Hic itaque est ille fili
Abbreviated transcription (Latin):
et humane infirmitati condescendant. Res enĩ inuisibiles
perrerũ uisibiliũ formas descͥbunt : et earũ memoriã ꝑ
qͣrũdã concupiscibiliũ sp̃erũ pulcͥtudinẽ m̃tib nr̃is un¬
pͥmunt. Hinc ÷ qͦd tic̃ terrã lacte et melle manantẽ ꝓmit¬
tunt. nc̃ fiores nc̃ odores nominant : nc̃ ꝑ cantꝰ hominũ
nc̃ ꝑ concentꝰ auiũ celestiũ gaudioꝵ armoniã designars.
Legite a pocalipsim ioħis. et inuenietis celestis ihersłm orna¬
cũ ꝑ aurũ et argentũ ꝑ margaritas uel alias qͣs libet gẽmas¬

Expanded text:
et humanae infirmitati condescendant. Res enim invisibiles, per rerum visibilium formas describunt, et earum memoriam per quarumdam concupiscibilium specierum pulchritudinem mentibus nostris imprimunt. Hinc est quod nunc terram lacte et melle manantem promittunt; nunc flores, nunc odores nominant, nunc per cantus hominum, nunc per concentus avium coelestium gaudiorum harmoniam designant. Legite Apocalypsim Joannis et invenietis coelestis Hierusalem ornatum per aurum, et argentum, per margaritas vel alias q
Abbreviated transcription (Latin):
imaginaria qͣdam saltẽ pulctudine ad eoꝵ desidiũ animĩ
accendere. ꝗͣ in falsis et deceptoriis bonis cognationẽ fig̾e:
et hec ÷ rõ currachel uolu̾it ancillã suã uiro suo tͣdere: hanc
eẽ pͥmã uiã oĩ ingredienti ad inuisibiliũ contẽplationẽ nemo¬

Expanded text:
imaginaria quadam saltem pulchritudine ad eorum desiderium animum imaginaria quadam saltem pulchritudine ad eorum desiderium animum accendere, quam in falsis et deceptoriis bonis cogitationem figere: et haec est ratio cur Rachel voluerit ancillam suam viro suo tradere. Hanc esse primam viam omni ingredienti ad invisibilium conte
Abbreviated transcription (Latin):
lia: nil aliud cogitanti occrit nͥ que cogitan consueuit sola
iusibilia. Querit iniusibilia uide et nil occ̾rit nͥ forme rerũ
uisibiliũ : defułat intueri in corporea. et nil sompniat n i
magines rerũ corꝑaliũ. aͥd gͥ faciat : ad agat : Non ne me¬
lius ÷ qͣlic̃q mͦ illa cogitare: ꝗͣ obliuoni ud negligentie t᷑¬
dere: Immo si bñ amat mens ea ñ facile obliuiscit᷑ : mul
co eñ difficilius ad eoꝵ contẽplationẽ subleuat᷑ : fac̃ tñ
qͦd pot̃. intuet᷑ ea qͦm̾ potest. Cogitat ꝑ unaginationẽ: qr
necdũ udere ualet ꝑ intelligentiȩ puritatẽ. h& ut arbi¬
eͦr ÷ causa cur rachel pͥus liberos ħat de ancilla. ꝗͦ gen̾et de se¬
ipsa. Qa dulce ÷ a saltĩ imaginando eoꝵ memoriã retin̾e : qͦr̃
intelligentiã nondũ ualet raciocinando app̃henđẽ. Sic̃
enũ ꝑ rachel racionẽ : sic ꝑ eiꝰ ancillã intelligimꝰ imaginatio¬
nẽ. Suadet gͦ rõ cõmoduis ẽẽ qͣlic̾q m u̾a bona cogitare. et

Expanded text:
 consuevit sola visibilia. Quaerit invisibilia videre, et nil occurrit nisi formae rerum visibilium; desiderat intueri incorporea, et nil somniat nisi imagines rerum corporalium. Quid igitur faciat, quid agat? Nonne melius est qualicunque modo illa cogitare, quam oblivioni vel negligentiae tradere? Imo, si bene amat mens, ea non facile obliviscitur, multo tamen difficilius ad eorum contemplationem sublevatur. Facit tamen quod potest, intuetur ea quomodo potest. Cogitat per imaginationem, quia necdum videre valet per intelligentiae puritatem. Haec, ut arbitror, est causa cur Rachel prius liberos habeat de ancilla, quam generet de seipsa; quia dulce est ei saltem imaginando eorum memoriam retinere, quorum intelligentiam nondum valet ratiocinando apprehendere. Sicut enim Rachel rationem, sic per ejus ancillam intelligimus imaginationem. Suadet ergo ratio commodius esse qualicunque modo vera bona cogitare, et
Abbreviated transcription (Latin):
mandus ꝗͣtũ amplectendus. ꝗͣ tocus admirabilis ꝗͣ tocꝰ desidabił.
Qb̾̃atũ ꝗ̃ amat. ofelicẽ quẽ suo amore dignũ uidicat. Me felicẽ
si eo frui liceat: me beatũ si eũ pesside contingat. Hec ni fallor
÷ illa uox exultatioĩs et confossionis : que semꝑ ex ore iude re¬
sonat in aurib diuinȩ pietatis. Q d tu dicis lia: Quid tu ꝓclamas
ꝓuida : Qͥd tu reddis dño. qͥd recͥbuis ꝓtali puero: Nc̃ inqͥt con¬
fitebor dño. Confitebor inqͥt dño nimis in ore meo. Uere utiq et
absq dubio dño confiterisñ solũ freq̃nt᷑. s eciã indesinent᷑. si tñ

Expanded text:
amandus, quantum amplectendus, quam totus admirabilis, quam totus desiderabilis! O beatum quem amat! o felicem, quem suo amore dignum judicat! Me felicem, si eo frui liceat; me beatum, si eum possidere contingat! Haec, nisi fallor, est illa vox exsultationis et confessionis qui semper ex ore Judae resonat in auribus divinae pietatis. Quid tu dicis, Lia? Quid tu proclamas pro Juda? Quid tu reddis Domino? Quid retribuis pro tali puero? Nunc, inquit, confitebor Domino: Confitebor, inquit, Domino nimis in ore meo . Vere utique et absque dubio non solum frequenter, sed etiam inde
Abbreviated transcription (Latin):
ricordit᷑ ignoscit : alia q̃ affiuent᷑ tͥbuit. Ignoscit mala nr̃a:
largit᷑ bona sua. Sẽꝑ pͣsto ad ignoscendũ: seꝑ ꝑatꝰ ad largien¬
dũ. hic piꝰ illic largꝰ: utͦbiq benignꝰ ubiq bonꝰ. Confiream᷑gͦ
lli mala nr̃a: confiteamͦ bona nr̃a. Consiteam᷑ a nobis ẽẽ mala nr̃a
ut ie ignoscat: confiteam᷑ ab ipso eẽ bona nr̃a ut conserueo et
augeat. hec uidas incessant᷑ actitat. ne ingͣtus appareat : uel
de indulta uenia uel de concessa grã. Recte gͦ ut arbitr hiefi¬
lius. iudas id ÷ confitens uocat᷑ : qr uerꝰ amor sẽꝑ confitet᷑. Deniq¬

Expanded text:
ricorditer ignoscit, alia quae affluenter tribuit. Ignoscit mala nostra, ricorditer ignoscit, alia quae affluenter tribuit. Ignoscit mala nostra, largitur bona sua. Semper praesto ad ignoscendum, semper paratus ad largiendum. Hic pius, illic largus; utrobique benignus, ubique bonus. Confiteamur ergo illi mala nostra; confiteamur illi bona nostra. Confiteamur a nobis esse mala nostra; ut pie ignoscat, confiteamur ab ipso esse bona nostra, ut conservet, et augeat. Haec Judas incessanter actitat, ne ingratus appareat, vel de indulta venia, vel de concessa gratia. Recte ergo, ut arbitror, hic filius Judas, id est confitens, vocatur, quia verus amor semper confitetur. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
laudã si semꝑ amas et sẽꝑ desid̾as. Nã ñ amares : siñ aꝓꝓbares
Quid ÷ enĩ ut dictũ ÷ approbare nͥ laudare: Et ipsa laudatio. ip̃a
teat᷑ etiã ore. Cupit enĩ uidas et alii s cõmendare. et ad eiꝰ amorẽ
accende : ꝗ̃ oĩum amore dignũ iudicat. et ab oĩb amari desidat.
Hec oĩa dicta sunt de confessiõe laudis. S qͥd dicemꝰ de confessiõe
cͥminis : An forte iudas istã ignorat. ꝗͣ uis illã tã excellent᷑ ag¬
noscat: Ego ñ sic existimo: qr ec hanc et illã ad honorẽ di mul¬
cũ ꝑtin̾e cognosco. Et scio qr qͥ u̾acit̃ diligit : libent̃ facit qͥc¬
qͥd honori łi militare cognou̾it.
icũ cõmendat bonitatẽ dei: ñ solũ largitas sua s etiã
iniqͥtas nr̃a. Si enĩ magnũ ÷ nil ꝓmentib gͣcis ĩpende
multa: qͥle ꝗͣ tũ ue erit cͥbuere bona ꝓm̾entib mala: o qͣt
piecas. ꝗͣ nulla nr̃a suꝑare pͥ impietas. Alia sunt q̃ mise¬

Expanded text:
laudas, si semper amas et semper desideras. Nam non amares, si non approbares. Quid est enim, ut dictum est, approbare, nisi laudare? Et ipsa laudatio, ipsa i etiam confiteatur et ore. Cupit enim Judas et aliis commendare, et ad ejus amorem accendere, quem omnium amore dignum judicat, et ab omnibus amari desiderat. Haec omnia dicta sunt de confessione laudis. Sed quid dicemus de confessione criminis. An forte Judas istam ignorat, quamvis illam tam excellenter agnoscat? Ego non sic existimo, quia et hanc et illam ad honorem Dei multum pertinere cognosco. Et scio quia qui veraciter diligit, libenter facit quidquid honori Dei militare cognoverit? Multum commendat bonitatem Dei non solum largitas sua, sed etiam iniquitas nostra, Si enim magnum est nil promerentibus gratis impendere multa, quale quantumve erit tribuere bona promerentibus mala? O qualis pietas, quam nulla nostra superare potest impietas! Alia sunt quae mise
Abbreviated transcription (Latin):
freq̃ntiꝰ ꝗͣ oq uehem̃tiꝰ de suo reatu int̾no dolore afficit᷑ : tanto ẽ.¬
cior tanto securior de indulgentiȩ uenia efficit᷑. Sođm multicu¬

Expanded text:
frequentius, quantoque vehementius de suo reatu interno dolore afficitur, tanto cerfrequentius, quantoque vehementius de suo reatu interno dolore afficitur, tanto certior, tanto securior per indulgentiae veniam efficitur: Secundum multitu
Abbreviated transcription (Latin):
lius id÷ exaudicio uocat᷑ : a enĩ u̾e penitet. qͥ u̾acit̃ dolet:
absq dubio et absq mora indulgentiã accipiet. Oracio q̃ ex
corde contͥto et hunuliato ꝓfert᷑ ciciꝰ exaudit᷑. humiliato ꝑ
timorẽ : contͥco ꝑ dolorẽ. ꝑ ruben humiliat᷑ : ꝑ suneon cont̾i¬
t᷑. et in fletu cõpungit᷑. S bi qͥ lugent.q.i.c. S q̃ queso conso
latio pͥ ẽẽ penitentib u̾e. et lugentib amare : nͥ una spes ue¬
nie: Hio ÷ ille t̾tius filioꝵ iacob: qͥ iccͥco leui ħ÷ additꝰ uel additi¬
o uocat᷑ qr illis duob pͥorib datis hic suꝑaddit᷑. Nondatũ s ad¬
ditũ sermo diunꝰ hunc filiũ nominat: ne añ timorẽ et condig
one elidit᷑. Ex tali gͥ noĩe uoluit nos scͥptã diuina certos effic̾e:
hunc nos uidelicet filiũ nec añ duos illos pͥores posse hab̾e. nec pꝰ
illos p̃cedentes hunc t̃ciũ posse deeẽ. U̾e enĩ et absq dubio. ꝗͣ to qͥs

Expanded text:
id est exauditio, vocatur. Qui enim vere poenitet, qui veraciter dolet, absque dubio et absque mora indulgentiam accipiet. Oratio quae ex corde contrito et humiliato profertur, citius exauditur: humiliato per timorem, contrito per dolorem. Per Ruben humiliatur, per Simeonem conteritur, et in fletu compungitur: sed Beati qui lugent, qulatio potest esse poenitentibus vere, et lugentibus amare, nisi una spes veniae? Hic est ille tertius filiorum Jacob, qui idcirco Levi, hoc est additobus illis prioribus prius datis hic superadditur. Non datum, sed additum sermo divinus hunc filium nominat, ne ante timorem et condignone eliditur. Ex tali itaque nomine voluit nos Scriptura divina certos efficere, hunc nos videlicet filium, nec ante duos illos priores posse habere, nec post illos praecedentes hunc tertium posse deesse. Vere enim et absque dubio quanto quis
Abbreviated transcription (Latin):
iacob in huiusmodi sponsȩ amore slagtabat: si talis igniꝰ
tante dilectionis flãmas temꝑare non poterat. O quan¬
tũ amabat. o qualit̾ in euis amore flagͣbat. qui dixit.
Buper salutẽ et omnẽ pulcͥtudinẽ dilexi sapientiã. Nicħ
enim hac ut diximus sapientia ardentius diligitur.
nil dulcius possidet᷑. binc ẽ enim quod sapientes om̃s ẽẽ
uolunt : s pauci ad modũ sapientes esse possunt. Nunqͥd¬

Expanded text:
Jacob in hujusmodi sponsae amore flagrabat, si talis ignis, si Jacob in hujusmodi sponsae amore flagrabat, si talis ignis, si tantae dilectionis flammas temperare non poterat? O quantum amabat, o qualiter in ejus amore flagrabat, qui dixit: Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam! Nihil enim hac, ut diximus, sapientia, ardentius diligitur, nil dulcius possidetur. Hinc est enim quod sapientes omnes esse volunt, pauci tamen admodum sapientes esse possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Rachel studium sapientiȩ. lia desideriũ iusticiȩ .S scimꝰ iacob
septem annis ꝓra chel seruisse: et tñ uidebant᷑ ei dies prua
p̃ amoris magnitudine. Quid miraris : Sca̾m magnitudi¬
nem pulcͥtudinis. erat magnitudo dilectionis. Certe si inlau¬
dem sapientie aliquid temptare uoluero. minus erit quan¬
tuncunq dixero. Quid enĩ sapientia ardentiꝰ diligitur. dul¬
cus possid etur: Euis decor omnẽ suꝑat pulo̾nidinẽ: eiꝰ
dulcor omne̾ excedit suauitate᷑. Eenĩ ut ait quidem spe¬
ciosior sole : et super omnẽ stellarũ dispositione. Luci
comparata inuenitur pͥor. Iltenĩ succedit nox: sapientiã
autem non iuincit malicia. Actingit gͦ a fine usq ad finẽ
fortit̃. et disponit oĩa suauit̃. Hanc amaui inquit et ex¬
qͥsiui a uiuentute mea. et quesiui sponsam mͥ eam assu¬
mere : et amator factus sum formȩ illius. Qd gͦ mirũ si

Expanded text:
Rachel, studium sapientiae, Lia desiderium justitiae. Sed scimus Jacob Rachel, studium sapientiae, Lia desiderium justitiae. Sed scimus Jacob septem annis pro Rachel servisse, et tamen videbantur ei dies pauci, prae amoris magnitudine. Quid miraris? Secundum magnitudinem pulchritudinis erat magnitudo dilectionis. Certe si in laudem sapientiae aliquid tentare voluero, minus erit quantumcunque dixero. Quid enim sapientia ardentius diligitur, dulcius possidetur? Ejus decor omnem superat pulchritudinem, ejus dulcor omnem excedit suavitatem. Est enim, ut ait quidam, speciosior sole, et super omnem stellarum dispositionem: Luci comparata, invenitur prior . Illi enim succedit nox, sapientiam autem non vincit malitia: Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suavitt quaesivi sponsam mihi eam assumere, et amator factus sum formae illius . Quid ergo mirum, si
Abbreviated transcription (Latin):
ant adolescentuli sermone de adolescente: euigilent
ad uocẽ ꝓpħȩ. Beniann acolescentulus. in mentii ex¬
cossu siuis sit bentamin ilte mubra uonerunt: alii per scientiã
alii ꝑ experientiã. Qui ꝑdoctrinã touerunt audiant pacient.
qui per experientiã didicerunt auaient libent. Qui enĩ eũ ex¬
perientiȩ magistio semel nosse pocuiti sirmo de eo quãuis¬
ꝓlixus illũ saciare non poterit. Si qnis do eo loqui digne sulffi¬
ciet. e st enĩ speciesus forma p̃ omnib filus ia cob. eo qua¬
lem rachel gen̾are deriut. plam lia quudem quantus plures.
pulcriores tamen liberoi. nad ere non pocuit. Duas nanq ut
legitis utores ia cob habiisle cognoscit᷑. una lia. altera rachel
dicebatur. Lia fecundior. rachel formosior. Lia fecunda s lip¬
pa. rachel fere sterilis. s forme singularis. S iam que sinit
iste due uxores iacob uideamus. ut qui sint earũ silii faciliꝰ
intelligamus. Rachel doctrina ueritatis. lia disciplina uircutis.

Expanded text:
gilent ad vocem Prophetae: Benjamin adolescentulus, in mentis excessu. Quis sit Benjamin iste, multi noverunt, alii per scientiam, alii per experientiam. Qui per doctrinam noverunt audiant patienter; qui per experientiam didicerunt, audiant libenter. Qui enim eum experientiae magisterio semel nosse potuit fidenter loquoterit. Sed quis de eo digne loqui sufficiat? Est enim speciosus forma prae omnibus filiis Jacob, et qualem Rachel generare decuit. Nam Lia quidem, quamvis plures, pulchriores tamen liberos habere non potuit. Duas namque, ut legitis, uxores Jacob habuisse cognoscitur. Una Lia, altera Rachel dicebatur: Lia fecundior; Rachel, formosior. Lia fecunda, sed lippa; Rachel fere sterilis, sed forma singularis. Sed jam, quae sint istae duae uxores Jacob, videamus, ut qui sint earum filii facilius intelligamus. Rachel, doctrina veritatis, Lia disciplina virtutis.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ẽẽ potuissent: si ẽẽ iusti perfecte uoluissent. lusticiam
enĩ perfecte diligere : ẽ iam iustũ ẽẽ. Sapientiã et mul¬
tũ amare potes : et ipsa carere potes. Dĩo et absq dubio ꝗͣ¬
to amplus iusticiam dilexeris: tanto iustior eris. s iu¬
deamus nunc quȩ sint instituta uerȩ uisticiȩ : et inue¬
nimꝰ cur hoĩes tantũ decastantur conubia liȩ. Querendũ
in amplerus rachel tantũ suspirant. Perfecta iusticia
iubet inimicos diligere. parentes. ꝓpͥa queq relinquere.
illata mala pacienter ferre. oblatã głam ubiq declina¬
re. S ab huiꝰ mundi amatorib quid stultius. quid labo¬
riosius ẽẽ reputat᷑. Dinc ÷ quod ab eis lia et lippa credi¬
tur. et laboriosa uocatur. Lia nanq laboriosa interp̃ta¬
tur. Magnus nãq labor. s non minor error iuidet᷑ eis ẽẽ
in dͥbulatione gaudere. ꝓsꝑa mundi quasi pestẽ fugere.s: p
copiam mundi ad necessitatẽ non respiut. ad uoluptatẽ non

Expanded text:
perfecte voluissent. Justitiam enim perfecte diligere, est jam justum esse. Sapientiam et multum amare potes, et ipsa carere potes. Omnino, et absque dubio, quanto amplius justitiam dilexeris, tanto justior eris. Sed videamus nunc quae sint instituta verae justitiae, et inveniemus cur homines tantum detestantur connubia Liae. Quaerendum in amplexus Rachel tantum suspirant? Perfecta justitia jubet inimicos diligere, parentes; propria quaeque relinquere, illata mala patienter ferre, oblatam gloriam ubique declinare. Sed ab hujus mundi amatoribus, quid stultius, quid laboriosius esse reputatur. Hinc est quod ab eis Lia, et lippa creditur, et laboriosa vocatur. Lia namque laboriosa interpretatur. Magnus namque labor, sed non minor error videtur eis esse, in tribulatione gaudere, prospera mundi quasi pestem fugere. Sed quia copiam mundi ad necessitatem non respuit, et ad voluptatem non
Abbreviated transcription (Latin):
ego te aĩa pia ⁊ pudica. q̃ appetitũ carnalẽ nec usq
trena in cęli cõu̾sationẽ suspendisti. ñ ego te ut di¬
seas humilitatẽ ad publicanos ⁊ peccores mitto qͥ
tñ in regnũ celoꝵ p̃cedt̃ suꝑbos. ñ te ad hos miteo.¬
Ad regẽ celi te mitto. ad eũ ꝑ quẽ creati st̃ hoĩes. ⁊qͥ
ereatꝰ ẽ int̃ hoĩes ꝓpt̃ hoĩes. Ad speciosũ forma p̃ fili¬
is hõĩum ⁊ cõtẽptũ a filiis hoĩum ꝓfiliis hoĩuim. ad
eũ qͥ dñans angłis inmortalib ñ dedignatꝰ ẽ seruire¬

Expanded text:
ego te, anima pia, pudica, quae adpetitum carnalem nec usque terrena in caeli consuetudinem suspendisti: non ego te, ut discas humilitatem, ad publicanos et peccatores mitto, qui tamen in regnum caelorum praecedunt superbos, non te ad hos mittoad Regem coeli te mitto, ad eum per quem creati sunt homines, et qui creatus est inter homines propter homines; ad speciosum forma prae filiis hominum , et contemptum a filiis hominum pro filiis hominum, ad eum qui dominans Angelis i
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ mitis es ⁊ humił corde. Ita ne magnũ ẽ ẽe par¬
uũ. ut nͥ a te qͥtã magnꝰ es fieret disci oĩo ñ posset
Ita plane. Non enĩ alit̃ inuenit᷑ reqͥes aĩe. nͥ inqͥeto tu¬

Expanded text:
quoniam mitis es et humilis corde? Itane magnum est esse parquoniam mitis es et humilis corde? Itane magnum est esse parvum, ut nisi a te qui tam magnus es fieret, disci omnino non posset? Ita plane. Non enim aliter invenitur requies animae, nisi inquieto tu
Abbreviated transcription (Latin):
tiõis tumore formido. Qꝰ mag̃ inest unde sibi place¬
at. eo mag̃ uereor ne sibi placendo illi displiceat qͥ su¬
ꝑbis resistit humilib aũ dat grãm Certe p̃cipuum¬
ille cui oĩa tradidit pat̃. ⁊ quẽ nemo agnoscit nͥ pat̃
⁊ qͥ patrẽ solꝰ agnoscit. ⁊ cui uoluerit reuelare. ñ dic̃
discite ame mundũ fabricare. aut mortuos suscitare:
s qͥa mitis sũ ⁊ humilis corde. Odoctͥnã salutarẽ. Odnm
magistrũq mortaliũ. Noluit doc̾e qđ ipse ñ e̾et. noluit
iub̾e qđ ipse ñ fac̾et. Uideo te bone iħu ocłis fidei qͦs de¬
disti mͥ tãꝗͣ in contiõe gn̾is humani damantẽ acdi¬
centẽ. Uenite adme ⁊ discite ame. Qͥd obsecͦ te ꝑ quẽ¬
facta st̃ dĩa fili dĩ.⁊ idẽ qͥ factꝰ es int̃ oĩa fili hõĩs ͤ Qd¬
uis ut discamꝰ ate. c̃ uenimꝰ adte . Qm̃ mitis sũ in qͥt
⁊ humił corde Huccine redacti st̃ õs thesauri sapĩe ⁊
scientie absconditi in te. ut hoc ꝓ magno discamꝰ abste

Expanded text:
tionis tumore formido. Quo magis inest unde sibi placeat, eo magis vereor ne sibi placendo illi displiceat, qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . CAPUille cui omnia tradidit Pater, et quem nemo agnoscit nisi Pater, et qui Patrem solus agnoscit, et cui voluerit revelare, non dicit, Discite a me mundum fabricare, aut mortuos suscitare; sed, quia mitis sum et humilis corde. O doctrinam salutarem! o ransfusa est! noluit docere, quod ipse non esset, noluit iubere, quod ipse non faceret. uideo te, bone Iesu, oculis fidei, quos aperuisti mihi, tamquam in contione generis humani clamantem ac dicentem: uenite ad me ctus es inter omnia, Fili hominis; quid ut discamus a te, venimus ad te? Quoniam mitis sum, inquit, et humilis corde. Huccine redacti sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi in te , ut hoc pro magno discamus a te,
Abbreviated transcription (Latin):
uo st̃ gen̾a humilitatis. pͥmũ ad se. scdm ad alios.
Humilitas ad se ẽ qͣ qͥsq de semet ipso parua eristi¬
mat. humilitas ad alios ẽ qͣ bona alioꝵ homo sine iniui¬
dia ⁊ liuore cõmendat ꝑ pͥmam humilitatem pẽe ñ¬
cupit. ꝑ scd̾am subee ñ cõtẽpnit. Humilitas facit ut sua
occulta hõ ñ abscondat. pietas facit ut aliena occulta iu¬
dicare ñ p̃sumat. Humilitas facit ut mala fua hõ ñ
excuset. pietas facit ut mala aliena ñ aggrauet. Itẽ hu-¬
militas facit ut quȩ in se latent scđm ueritatẽ iudicet:
pietas facit ut q̃ in aliis ñ patent ad meliorẽ partẽ in-¬
aliud foris ꝑtipũ elationis. Suꝑbia enĩ intꝰ ẽ iaccancia
foris. Suꝑbia alia ẽ qͣ in sui considatione aiũs intumescit:
alia qͣ in sui cõꝑatione cet̾os despicit. Similit̃ iactancia fo¬
ris ẽ alia qͣ in sui ostentatione hõ blandũ se simulat: alia
qͣ se crudelẽ ⁊ metuendũ demonstrat. In pͥma placere ni¬

Expanded text:
uo sunt genera humilitatis. Primum ad se, secundum ad alios. Humilitas ad se est qua quisque de semetipso parva existimat. Humilitas ad alios est qua bona aliorum homo sine invidia et livore commendat. Per primam humilitatem praeesse nocupit; per secundam subesse non contemnit. Humilitas facit ut sua occulta homo non abscondat; pietas facit ut aliena occulta judicare non praesumat. Humilitas facit ut mala sua homo non excuset; pietas facit ut mala aliena non aggravet. Item humilitas facit ut quae in se latent secundum veritatem judicet; pietas facit ut quae in aliis non patent ad meliorem partem inaliud foris per typhum elationis. Superbia enim intus est, jactantia foris. Superbia alia est qua in sui consideratione animus intumescit, alia qua in sui comparatione caeteros despicit. Similiter jactantia foris alia est qua in sui ostentatione homo blandum se simulat, alia qua se crudelem et metuendum demonstrat. In prima placere ni
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ auri uiciũ auaricia. s hõĩs ꝑu̾se amarttis au¬
rũ iusticia derelicta. q̃ incõꝑabilit̃ auro debuit ance
tẽꝑantia qͥ reb sp̃ualit̃ pulchriorib ⁊ incorruptibilit̃
monio conscientie. Nec suꝑbia uiciũ ẽ darttis potesta¬
tẽ. uł ipsiꝰ ⁊̃ potestatis. s aĩe ꝑu̾se amantis potestatẽ su¬
am potentioris iustiore cõtẽp̃ta. ac ꝑħ qͥ ꝑi̾se amat cu

Expanded text:
enim auri uitium est auaritia, sed hominis peruerse amantis aurum iustitia derelicta, quae incomparabiliter auro debuit anteptemperantia, qua rebus spiritaliter pulchrioribus et incorruptibiliter monio conscientiae; nec superbia uitium est dantis potestatem uel ipsius etiam potestatis, sed animae peruerse amantis potestatem suam potentioris iustiore contemta. ac per hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
modo. qͦd sursũ faciat corti ẽ aliqͥd elatioĩs qͦd deorsum
faciat cor. Hoc qͥdẽ qͣsi contͣriũ uidet᷑ ut elatio sit de
respuit subiectionẽ ⁊ cadit ab illo qͦ ñ ẽ qͥeqͣm suꝑius
⁊ ex hoc erit inferiꝰ. ⁊ fit qͦd scͥptũ est. deiecisti eos c̃
extollerent᷑. Non enĩ ait c̃ elati st̃ fuissent ut pͥus ex¬
tollerent᷑ ⁊ pꝰea deicerent᷑. s c̃ extollerent᷑ tc̃ deiecei st̃.
opeimꝰ ẽ creator. rea malar̃ uoluntatũ ustissimꝰ ẽ or¬
dinator. ut c̃ ille male utant᷑ nat᷑is bonis. ipse bñ
utat᷑ ⁊̃ uoluntatib malis. Itaq fec̃ ut diabolus insti¬
tutione illiꝰ bonꝰ. uoluntate sua malꝰ. in inferiorib
ordimatꝰ illud̾et᷑ ab angł̃is elꝰ. idẽ ut ꝓfint tẽptatiões¬

Expanded text:
modo quod sursum faciat cor, et est aliquid elationis quod deorsum faciat cor. Hoc quidem quasi contrarium uidetur, ut elatio sit deorespuit subiectionem et cadit ab illo, quo non est quidquam superius, et ex hoc erit inferius et fit quod scriptum est: Deiecisti eos, cum extollerentur. Non enim ait: \'Cum elati fuissent\\ ut prius extollerentur et postea deicerentur; sed cum extollerentur, tunc deiecti sunt. optimus creator est, ita malarum uoluntatum iustissimus ordinator, ut, cum illae male utuntur naturis bonis, ipse bene utatur etiam uoluntatibus malis. Itaque fecit, ut diabolus institutione illius bonus, uoluntate sua malus, in inferioribus ordinatus inluderetur ab angelis eius, id est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃s ad humilẽ uenite si amatis.⁊ ne discedatis ab
illo ne cadatis. Q enĩ timet ab illo discede rogatt⁊
dic. Nͥon ueniat mͥ pes suꝑbie ꝑgite fr̃s uiã subli¬
mitatis pede humilitatis. Ipse exaltat humilit̃ se¬
quentes. quem descende ñ piguit ad uacentes. Qond¬
ab illo depiteate. neumodic̃ uob̾ existimantes dimis¬
dunt᷑ a dõ faciliꝰ qͣnto desid̾ant᷑ humilꝰ. ꝑ seu̾antes
dentes uut cadentes augeant timort̃ urm̃. Illud
amate ut imitemini. hoc lugete ne imflemitui. Ed̃¬
gua. ñ petulans risus. ñ scurrilis iocus. ñ indecens
habitꝰ. ũ tumidꝰ aut fluxus incessus Pi¬

Expanded text:
er ad humilem uenite, si amatis, et ne discedatis ab illo, ne cadatis. qui enim timet ab illo discedere, rogat et dicit: non mihi ueniat pes superbiae. pergite uiam sublimitatis pede humilitatis. ipse exaltat humiliter sequentes. quem descendere non piguit ad iacentes. donab illo deputate, ne modicum uobis existimantes dimisdesiderantur humilius. perseuerantes m; cadentes autem augeant timorem uestrum. illud amate, ut imitemini, hoc lugete, ne inflemini. gua, non petulans risus, non scurrilis jocus, non indecens habitus, non tumidus aut fluxus incessus
Abbreviated transcription (Latin):
Ueri utiq anime hostes. carnales sunt delectaciones.
S quis queso locus pͣue delectacioni int̾ tormenta relin¬
quit᷑. que iste nr̃ aser ꝓpt̾ deũ non solũ pacient̃ fer¬
re s etiã ardent̃ appet̾e coꝓbat᷑ . O ꝗ recte aser .i. batꝰ

Expanded text:
Veri utique animae hostes carnales sunt delectationes. Veri utique animae hostes carnales sunt delectationes. Sed quis, quaeso, locus pravae delectationi inter tormenta relinquitur, quae iste noster Aser propter Deum non solum patienter ferre, sed etiam ardenter appetere comprobatur? O
Abbreviated transcription (Latin):
serext̾ius nicħominus fratrem suũ. muniuntq ãbo
ciuitatẽ contͣ hostiũ incursum. hic latꝰ unũ ꝓtegit:
ille alt̾m defendit. Gad certat in dertͦ: a serdimicat
dũ partẽ qͣm tuet᷑ alta pacientię rupe munitã conspi¬
cit: et iccco de cuto stacionis loco hostes suos tã manit᷑
ꝙ̃ ab uno reluc tantes deridet ac despicit. Uñ fit ut
eũ hostes sui sua impugnanone non tã uerant. quã tͥ
umphandi assidue matheriã ministnͣt. hinc ÷ quod sp̃¬
tis siuis impugnatorib mundanis uidelicet adu̾sitatib.
in fr̃is sui ꝑsecutores carnales scilicet delectaciones co¬
tus effertur: et eos c̃ magna ani madu̾sioẽ persequit᷑.
Tantus aut̃ terror impugnatores gad subito inuadit. ẽ
ei se aser in p̃lu sui c̾tamine adiungit : ut om̃s absq mo¬
ra ad fugam se conuertant. cũ nec ad horã quidẽ uicis¬
sim sibi fratͥb auxiliũ ferentib resistere audeant.

Expanded text:
ser exterius nihilominus fratrem suum, muniuntque ambo ser exterius nihilominus fratrem suum, muniuntque ambo civitatem contra hostium incursum. Hic latus unum protegit, ille alterum defendit. Gad certat in dextro, Aser dimicat dum partem tuetur, alta patientiae rupe munitam conspicit, et idcirco de tuto stationis loco hostes suos tam inaniter quam ab imo reluctantes deridet ac despicit. Unde fit ut eum hostes sui sua impugnatione non tam vexent quam ei triumphandi assidue materiam ministrent. Hinc est quod, spretis suis impugnatoribus mundanis videlicet adversitatibus, in fratris sui persecutores carnales scilicet delectationes totus effertur, et eos magna animadversione persequitur. Tantus autem terror impugnatores Gad subito invadit, cum ei se Aser in praelii sui certamine adjungit, ut omnes absque mora ad fugam se convertant, cum nec ad horam quidem, vicissim sibi fratribus auxilium ferentibus, resistere audeant.
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã ab euagatioe restngitur. et appetitꝰ carnis ꝑ
abstinentiã a uoluptate refrenat᷑. In hunc ttaq modũ
ut om̃s experiri possumus : dan auitatẽ nr̃am componit
intͥnsecus. gad munit extͥnsecu
ssistunt aut̃ et eis fratres sui non segnes quidem
ad auxilia ferenda: neptalĩ intus cum dan in ciui¬
um pace cõponenda. aser ext̾iꝰ c̾ gad in iuolentia hosti¬
ũ expugnanda. Gad itaq et aser uigilant contͣ hoste᷑ :
dan et neptalĩ solliciti sunt circa ciues. hinc gͦ dan
minat᷑: illinc neptalim blanditur. Dan terret minis.
neptalim fouet ꝓmissis. Ille punit malos. iste remu¬
n̾at bonos. Unus t̾rore gehenne corda ꝑterret: alter
spe felicitatis et̃nȩ animos demulcet. Qntũ gͦ putas
neptalĩ iste dans eloqͥa pulcͥtudinis frẽm suũ in ta¬
li negocio aduiuat : qͥ animas audicoꝵ dulcedine elo¬
qͥi siu pene absq mora qͦuult inclinat . Adiuuat et a¬

Expanded text:
disciplinam ab evagatione restringitur, et appetitus carnis per disciplinam ab evagatione restringitur, et appetitus carnis per abstinentiam a voluptate refrenatur. In hunc itaque modum, ut omnes experiri possumus, Dan civitatem nostram componit intrinsecus, Gad munit extrinsecussistunt autem et eis fratres sui, non segnes quidem ad auxilia ferenda, Nephtalim intus cum Dan in civium pace componenda, Aser exterius cum Gad in violentia hostium expugnanda. Gad itaque et Aser vigilant contra hostes; Dan et Nephtalim solliciti sunt circa cives. Hinc ergo Dan minatur; illinc Nephtalim blanditur. Dan terret minis, Nephtalim fovet promissis. Ille punit malos, iste remunerat bonos. Unus gehennae terrore corda perterret, alter spe felicitatis aeternae animos demulcet. Quantum ergo putas Nephtalim iste, dans eloquia pulchritudinis, fratrem suum in tali negotio adjuvat, qui animos auditorum dulcedine eloquii sui, pene absque mora, quo vult inclinat? Adjuvat et A