comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Carpsit. & euboica uiuax anthedone gramen
Nondum uulgatum mutato corpore glauci
Nona dies etiam curru pennisq draconum
Donaq nox omnes lustrantem uiderat agros
Quum rediit. neq erant tacti nisi odore dracones.
Et tamen annose pellem posuere senectȩ:
Constitit adueniens citra limenq foresq
Et tantum cęlo tegitur refugitq uiriles
Contactus: statuitq aras de cespite binas
D exteriorem Echates: ast leua parte iuuentȩ
Nas ubi uerbenis. siluaq incixit agresti
Naud procul egesta scrobib tellure duab
Sacra facit: cultrosq in guitura uelleris atri
Coniicit: & patulas perfundit sanguine fossas.
Tum superinfundens liquidi carchesia mellis.
Alteraq inuergens tepidi carchesia lactis:
Uerba simul fundit terrenaq numina lenit.
Umbrarumq rogat rapta cum coniuge regem.
Ne properent artus anima fraudare senili.
Quos ubi placauit. precibusq & murmure longo
Esonis effetum proferri corpus ad auras

Expanded text:
Carpsit et Euboica vivax Anthedone gramen, Carpsit et Euboica vivax Anthedone gramen, nondum mutato vulgatum corpore Glauci. Et iam nona dies curru pennisque draconum nonaque nox omnes lustrantem viderat agros, cum rediit. Neque erant tacti, nisi odore, dracones, et tamen annosae pellem posuere senectae. Constitit adveniens citra limenque foresque et tantum caelo tegitur refugitque viriles contactus statuitque aras de caespite binas, dexteriore Hecates, ast laeva parte Iuventae. Has ubi verbenis silvaque incinxit agresti. haud procul egesta scrobibus tellure duabus sacra facit cultrosque in guttura velleris atri conicit et patulas perfundit sanguine fossas. Tum super invergens liquidi carchesia vini alteraque invergens tepidi carchesia lactis verba simul fudit terrenaque numina civit umbrarumque rogat rapta cum coniuge regem, ne properent artus anima fraudare senili. Quos ubi placavit precibusque et murmure longo, Aesonis effetum proferri corpus ad auras
Abbreviated transcription (Latin):
Nos serpentigenis in se fera bella dedistis.
Custodemq rudem somno sopistis: & aurum
Uindice decepto graias misistis in urbes.
Nunc opus est succis per quos renouata senectus
In florem redeat: primosq recolligat annos:
Et dabitis: neq enim micuerunt sẏdera frustra
Et frustra uolucrum tractus ceruice draconum
Currus adest: aderat demissus ab athere currus.¬
Quo simul ascendit frenataq colla draconum
Permulsit: manibusq leues agitauit habenas
Sublimis rapitur. subiectaq thesala tempe
Despicit. & crctis regionib applicat angues
Et quas ossa tulit. & quas altus pelion haerbas
O thrysq &x Pindus. quas Pindo maior olympus
Perspicit &x placitas partim radice reuellit:
Partim succidit curuamine falcis ahenae.
Multa quoq eridani placuerunt gramina ripis.
Multa quoq amphrisi neq eras immunis Enipheu.
N ecnon Peneus nec non spercheides undȩ
Contribuere aliquid iuncosaq litora phebes

Expanded text:
vos serpentigenis in se fera bella dedistis vos serpentigenis in se fera bella dedistis custodemque rudem somno sopistis et aurum vindice decepto Graias misistis in urbes. Nunc opus est sucis, per quos renovata senectus in florem redeat primosque reconligat annos. Et dabitis. Neque enim micuerunt sidera frustra, nec frustra volucrum tractus cervice draconum currus adest.” Aderat demissus ab aethere currusQuo simul adscendit frenataque colla draconum permulsit manibusque leves agitavit habenas, sublimis rapitur subiectaque Thessala Tempe despicit et Threces regionibus applicat angues: et quasque Ossa tulit quasque altus Pelion herbas Othrysque Pindusque et Pindo maior Olympus perspicit, et placitas partim radice revellit, partim succidit curvamine falcis aenae. Multa quoque Apidani placuerunt gramina ripis, multa quoque Amphrysi neque eras inmunis, Enipeu; nec non Peneos, nec non Spercheides undae contribuere aliquid iuncosaque litora Boebes.
Abbreviated transcription (Latin):
Nox ait archanis fidissima quȩq diurnis.
Aurea cum luna succenditis ignib astra
Tuq triceps hecate. quȩ ceptis conscia nostris
Adiutrixq uenis. cantusq artesq magorum
Quȩq magos tellus pollentibus instruis herbis.
Aurae seu uenti montesq amnesq lacusq
Duq omnes nemorum duq omnes noctis adeste
Quorum ope quum uolui ripis mirantib. amnes
In fontes rediere suos conuersaq sisto:
Stantia concutio cantu fix̨ta nubila pello
Nubilaq induco uentos abigoq uocoq.
Uipereas rumpo uerbis & carmine fauces
Uiuaq saxa sua conuulsaq robora terra.
Et siluas moueo iubeoq tremescere montes.
Et mugire solum manesq exire sepulcris:
Te quoq luna traho. quanuis temerata labores
Era tuos minuant: currus quoq carmine nostro
Pallent. & pallet nostris aurora uenenis:
Uos mibi taurorum flãmas hebetastis: & unco
Impatiens oneris collum pressistis aratro

Expanded text:
“Nox” ait “arcanis fidissima, quaeque diurnis “Nox” ait “arcanis fidissima, quaeque diurnis aurea cum luna succeditis ignibus astra, tuque triceps Hecate, quae coeptis conscia nostris adiutrixque venis cantusque artisque magorum, quaeque magos, Tellus, pollentibus instruis herbis, auraeque et venti montesque amnesque lacusque dique omnes nemorum, dique omnes noctis adeste. Quorum ope, cum volui, ripis mirantibus amnes in fontes rediere suos, concussaque sisto, stantia concutio cantu freta, nubila pello nubilaque induco, ventos abigoque vocoque, vipereas rumpo verbis et carmine fauces, vivaque saxa sua convulsaque robora terra et silvas moveo, iubeoque tremescere montes et mugire solum manesque exire sepulcris. Te quoque, Luna, traho, quamvis Temesaea labores aera tuos minuant; currus quoque carmine nostro pallet avi, pallet nostris Aurora venenis. Vos mihi taurorum flammas hebetastis et unco impatiens oneris collum pressistis aratro,
Abbreviated transcription (Latin):
Excidit ore tuo coniunx scelus: ergo ego cuiꝗͣ
Posse tuę spatium uideor transcribere uitae:
Nec sinat hoc hechate: nec tu petis aequa sed isto
Q uod petis experiar maius dare munus lason:
Arte mea soceri longum temptabimus aeuum
Non annis renouare tuis modo diua triformis
A diuuiet. & praesens ingentib annuat ausis
Tres aberant noetes ut cornua tota coirent.
Afficerentq orbem postꝗͣ plenissima fulsit
Et solida terras spectauit imagine luna
Egreditur tectis uestes exuta relictas:
Nuda pedem nudis humeris infusa capillos
Fertq uagos medie permuta silentia noctis
Incomitata gradus. homines uolucresq. ferasq
Soluerat alta quies nullo cum murmure serpit¬
Immotęq silent frondes: silet humidus aer:
Sydera sola micant ad quȩ sua brachia tendens
Ter se conuertit ter sumptis flumine crinem
Irrorauit aquis ternisq hiatib ora
Soluit: & in dura sũmisso poplite terra.

Expanded text:
“excidit ore tuo, coniunx, scelus? ergo ego cuiquam “excidit ore tuo, coniunx, scelus? ergo ego cuiquam posse tuae videor spatium transcribere vitae? Nec sinat hoc Hecate, nec tu petis aequa. Sed isto, quod petis, experiar maius dare munus Iason. Arte mea soceri longum temptabimus aevum, non annis renovare tuis: modo diva triformis adiuvet et praesens ingentibus adnuat ausis.” Tres aberant noctes, ut cornua tota coirent efficerentque orbem. Postquam plenissima fulsit et solida terras spectavit imagine luna, egreditur tectis vestes induta recinctas, nuda pedem, nudos umeris infusa capillos, fertque vagos mediae per muta silentia noctis incomitata gradus. Homines volucresque ferasque solverat alta quies: nullo cum murmure sque silent frondes, silet umidus aer; sidera sola micant. Ad quae sua bracchia tendens ter se convertit, ter sumptis flumine crinem inroravit aquis ternisque ululatibus ora solvit et, in dura submisso poplite terra,
Abbreviated transcription (Latin):
ERUIGIEM SUPERESTHAER¬
BIS SOPTRE DRACONEM
Qui crista linguisq trib praesignis et uncis
Dentib horrendus custos erat arhoris aurcę.
Hũc postꝗͣ sparsit locthei carmine succi¬
Uerbaq ter dixit placidos facientia somnos
Heros esonius potitur spolioq superm
Muneris auctorem secum spolia altera portans
Uictor cecropios trtigit cum coniuge porius.
Hemoniȩ matres pronatis dona receptis
E raudęuiq ferunt patres congestaq flama
Thura liquefaciunt: indutaq cornib aurum
Uictuma uota facit. sed ab est gratantib Reson
Iam propior laeto fessusq senilib annis
Quum sic ꝓsonides: o cui debere salutem
Confiteor coniunx quanꝗͣ mihi cuncta dedisti
Excessitq fidem meritorum summa tuorum:
Si tamen hoc possunt: quid non tua carmina possunt:
Deme meis annis: & demptos adde parenti:
Nec tenuit lacrimas mota est pietate rogantis.
Dissimilemq animum subiit pater Oetha relictꝰ
Nec tamen affectus tales confessa: quid inquit

Expanded text:
ervigilem superest herbis sopire draconem, qui crista linguisque tribus praesignis et uncis dentibus horrendus custos erat arboris aureae. Hunc postquam sparsit Lethaei gramine sucier dixit placidos facientia somnos,heros Aesonius potitur spolioque superbus muneris auctorem secum, spolia altera, portans victor Iolciacos tetigit cum coniuge portus. Haemoniae matres pro gnatis dona receptis grandaevique ferunt patres congestaque flamma tura liquefaciunt, inductaque cornibus aurum victima vota cadit. Sed abest gratantibus Aeson, iam propior leto fessusque senilibus annis. Cum sic Aesonides: “O cui debere salutem confiteor, coniunx, quamquam mihi cuncta dedisti excessitque fidem meritorum summa tuorum, si tamen hoc possunt quid enim non carmina possunt?, deme meis annis et demptos adde parenti.” Nec tenuit lacrimas. Mota est pietate rogantis, dissimilemque animum subiit Aeeta relictus. Nec tamen adfectus tales confessa “quod” inquit
Abbreviated transcription (Latin):
Attulerat famam nomenq erat auguris ingẽs
Spernit ecchionides tamen hunc ex omnibus unus
Contemptor superum pentheus. praesagaq ridet
Uerba senis tenebrasq: & cladem lucis ademptȩ
O biicit. ille mouens albentia tempora canis
Quam felix esses si tu quoq luminis huius
Orbus ait fieres: ne bacchica sacra uideres.
Nanq dies aderit. quam non procul auguror esse
Qua iouis huc ueniet proles semeleia liber:
Quem nisi templorum fueris dignatus honore
Mille lacer spargere locis: & sanguine siluas
Fędabis matremq tuam matrisq sorores:
Et ueniet. neq enim dignabere numen honore
Meq sub his tenebris nimium uidisse quereris:
Talia dicentem perturbat ecchione natus
Dicta fides sequitur responsaq uatis aguntur.¬

Expanded text:
Attulerat famam nomenque erat auguris ingens. Spernit Echionides tamen hunc ex omnibus unus, Contemptor superum, Pentheus praesagaque ridet Verba senis tenebrasque et cladem lucis ademptae Obicit. Ille mouens albentia tempora canis: “Quam felix esses, si tu quoque luminis huius Orbus” ait “fieres, nec Bacchica sacra uideres! Namque dies aderit, quam non procul auguror esse, Qua nouus huc ueniet, proles Semeleia, Liber; Quem nisi templorum fueris dignatus honore, Mille lacer spargere locis et sanguine siluas Foedabis matremque tuam matrisque sorores. Et ueniet; neque enim dignabere numen honore Meque sub his tenebris nimium uidisse quereris.” Talia dicentem perturbat Echione natus. Dicta fides sequitur responsaque uatis aguntur
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus Atlas ueniet. tua quo spoliabitur auro
Arbor: & hunc predȩ titulum ioue natus habebit
Id metuens solidis pomaria clauserat atlas
Montibus. & uasto dederat seruanda draconi.
Arcebatq suis externos finibus omnes.
Huic quoq uade procul. ne longe gloria rerum
Quas mentiris ait. longe tibi iupiter absit
Uimq minis addit. manibq expellere temptat
Conctantem. & placidis miscentem fortia dictis.
U iribus inferior quis enim paresse atlantis
Uiribus: at quoniam parui tibi gratia nostra est
Accipe munus ait. leuaq a parte medusae
Ipse retrouersus squalentia protulit ora.
Quantus erat mons factus atlas: nam barba comeq
In siluas abeunt: iuga sunt humeriq manusq.
Q uod caput ante fuit summo est in monte cacumen:
Ossa lapis fiunt. tum partes altus in omnes
Creuit in immensum: sic dii statuistis: & omne
Cum tot syderibus cęlum requieuit in illo.

Expanded text:
“Tempus, Atla, “Tempus, Atla, Arbor et hunc praedae titulum Ioue natus habebit.” Id metuens solidis pomaria clauserat Atlas Montibus et uasto dederat seruanda draconi Arcebatque suis externos finibus omnes. Huic quoque: “Vade procul, ne longe gloria rerum, Quas mentiris,” ait “longe tibi Iuppiter absit;” Vimque minis addit manibusque expellere temptat Cunctantem et placidis miscentem fortia dictis. Viribus inferior quis enim par esset Atlantis Viribus?: “At quoniam parui tibi gloria nostra est, Accipe munus,” ait laeuaque a parte Medusae Ipse retrouersus squallentia protulit ora. Quantus erat, mons factus Atlas; nam barba comaeque In siluas abeunt, iuga sunt humerique manusque, Quod caput ante fuit summo est in monte cacumen, Ossa lapis fiunt. Tum partes altus in omnes Creuit in immensum sic dii statuistis et omne Cum tot sideribus caelum requieuit in illo.
Abbreviated transcription (Latin):
TIS DISCORDIBUS ACTUS
Nunc huc nunc illuc exemplo nubis aquosȩ
Fertur: Q ex alto seductas aethere longe
Despectat terras totumq superuolat orbem
Ter gelidas arctos: ter cancri brachia uidit.
Sepe sub occasus saepe est ablatus in ortus.
Iamq cadente die ueritus se credere nocti
Constitit hesperio. regisq at lantis in orbe:
Exiguamq petit requiem: dum lucifer ignes
Fuocet aurorȩ cursusq aurora diurnos
Hic homirum cunctis ingenti corpore praestans
Lapetionides atlas fuit: ultima tellus
Rege sub hoc es pontus erat: qui solis anhelis
E quora subdit equis. & fessos excipit axes
Mille greges illi totidemq armenta per kaerbas
Errabant. & humum uicinia nulla premebat.
Arboreȩ frondes auro radiante nitentes.
Ex auro ramos ex auro poma ferebant.
Hospes ait Perseus illi seu gloria tangit
Te generis magni. generis mihi iupiter auctor.
Siue es mirator rerum. mirabere nostras
Hospitium requiemq peto. memor ille uetustę¬
Sortis erat: themis hanc dederat parnasia sortem

Expanded text:
tis discordibus actus, Nunc huc nunc illuc exemplo nubis aquosae Fertur et ex alto seductas aethere longe Despectat terras totumque superuolat orbem. Ter gelidas Arctos, ter Cancri bracchia uidit; Saepe sub occasus, saepe est ablatus in ortus. Iamque cadente die, ueritus se credere nocti, Constitit Hesperio, regnis Atlantis, in orbe Exiguamque petit requiem, dum Lucifer ignes Euocet Aurorae, cursus Aurora diurnos. Hic hominum cunctis ingenti corpore praestans Iapetionides Atlas fuit; ultima tellus Rege sub hoc et pontus erat, qui Solis anhelis Aequora subdit equis et fessos excipit axes. Mille greges illi totidemque armenta per herbas Errabant et humum uicinia nulla premebat. Arboreae frondes auro radiante nitentes Ex auro ramos, ex auro poma ferebant. “Hospes,” ait Perseus illi “seu gloria tangit Te generis magni, generis mihi Iuppiter actor; Siue es mirator rerum, mirabere nostras; Hospitium requiemqsortis erat: Themis hanc dederat Parnasia sortem:
Abbreviated transcription (Latin):
Concilio medius turba uolucrumq sedebat.
Ut satis impulsas temptauit pollice chordas:
Et sensit uarios quanuis diuersa sonaret
Concordare modos: hoc uocem carmine mouit
Ab ioue musa carens cedunt iouis omnia regno
Carmina nostra moue. iouis est mihi sape potestas
Dicta prius cecini plectro grauiore gigantes.
Sparsaq phlegreis uictricia fulmina campis.
Nunc opus est grauiore lyra puerosq canamus
Dilectos superis inconcessisq puellas
Agnibus aitonitas meruisse libidine pęnam.
Rex superum quondam phrygii Ganymedis amore
Arsit: & inuentum est aliquid quod iupiter esse
Ꝙ̾ quod erat mallet. nulla tamen alite uerti
Dignatur nisi quȩ posset sua fulmina ferre.
Net mora percusso mendacibus aere pennis
Abripit iliadem: qui nunc quoq pocula miscet.
Inuitaq ioui nectar uinone ministrat.

Expanded text:
concilio medius turba volucrumque sedebat. Ut satis impulsas temptavit pollice chordas et sensit varios, quamvis diversa sonarent, concordare modos, hoc vocem carmine movit: “Ab Iove, Musa parens, cedunt Iovis omnia regno! carmina nostra move! Iovis est mihi saepe potestas dicta prius: cecini plectro graviore Gigantas sparsaque Phlegraeis victricia fulmina campis: nunc opus est leviore lyra, puerosque canamus dilectos superis, inconcessisque puellas ignibus attonitas meruisse libidine poenam. Rex superum Phrygii quondam Ganymedis amore arsit, et inventum est aliquid, quod Iuppiter esse, quam quod erat, mallet. Nulla tamen alite verti dignatur, nisi quae posset sua fulmina ferre. Nec mora, percusso mendacibus aere pennis abripit Iliaden; qui nunc quoque pocula miscet invitaque Iovi nectar Iunone ministrat.
Abbreviated transcription (Latin):
Est canis icareum dicunt: quo sydere moto
Tosta siti tellus praecipiturq seges
Pro cane sydereo canis hic imponitur are
Et quare pereat nil nisi nomen habet
Quum phrygis assaraci titonia fratre relicto
Sustulit immenso ter iubar orbe suum
Mille uenit uarus florum dea nexa coronis'
Scȩna ioci morem liberioris hab&
Exit & in maias festum florale Ralendas
Nunc repetam: nunc me grandius urget opus.
Aufert uesta diem: cognati uesta recepta est
Limine: sic iusti constituere patres
Phoebus habet partem uestȩ pars altera cessit
Quod superest illis tertius ille tenet
Statȩ palatine laurus praetextaq quercu
Stet domus aeternos tres habet ista deos:¬

Expanded text:
‘est Canis, Icarium dicunt, quo sidere moto ‘est Canis, Icarium dicunt, quo sidere moto tosta sitit tellus, praecipiturque seges, pro cane sidereo canis hic imponitur arae, et quare pereat, nil nisi nomen habet.’ Cum Phrygis Assaraci Tithonia fratre relicto sustulit inmenso ter iubar orbe suum, mille venit variis florum dea nexa coronis: scaena ioci morem liberioris habet. exit et in Maias sacrum Florale Kalendas; tunc repetam, nunc me grandius urget opus. aufer Vesta diem! cognati Vesta recepta est limine: sic iusti constituere patres. Phoebus habet partem, Vestae pars altera cessit; quod superest illis, tertius ipse tenet, state Palatinae laurus, praetextaque quercu stet domus: aeternos tres habet una deos
Abbreviated transcription (Latin):
Moestus in amissis illa colonus habet.
Nec uenti tantum cereri nocuere nec himbres
Nec sic marmoreo pallet adusta gelu
Quantum si calamos titan incalfacit udos
Tum locus est irȩ diua timenda tuȩ̨
Parce precor s cabrasq manus a messibus aufer:
Neue noce cultis: posse nocere sat est:
Nec teneras segetes: sed durum amplectere ferrum:
Quod q potest̃ alios perdere perde prior
Utilius gladios. & tela nocentia carpes
Nil opus est illis: ocia mundus agit
Sarcula nunc durusq bidens. et uomer aduncus
Ruris opes niteant inquinet arma situs:
Conatusq aliquis uagina ducere ferrum
Astrictum longa sentiat esse mora
At tu ne uiola cererem: semperq colonus
Absenti possit soluere uota tibi
Dixerat. adextra uillis mantile solutis
Cumq mari patera thuris acerra fuit.
Thura focis uinumq dedit. fibrasq bidentis
Turpiaq obscenȩ uidimus exta canis.
Tu mihi cur detur sacris noua uictima quaeris:
Quȩsieram causam percipe flamen ait

Expanded text:
maestus in amissis illa colonus habet, maestus in amissis illa colonus habet, nec venti tantum Cereri nocuere nec imbres, nec sic marmoreo pallet adusta gelu, quantum, si culmos Titan incalfacit udos: tunc locus est irae, diva timenda, tuae. parce, precor, scabrasque manus a messibus aufer neve noce cultis: posse nocere sat est. nec teneras segetes, sed durum amplectere ferrum, quodque potest alios perdere, perde prior. utilius gladios et tela nocentia carpes: nil opus est illis, otia mundus agit. sarcula nunc durusque bidens et vomer aduncus, ruris opes, niteant; inquinet arma situs, conatusque aliquis vagina ducere ferrum adstrictum longa sentiat esse mora. at tu ne viola Cererem, semperque colonus absenti possit solvere vota tibi.’ dixerat: a dextra villis mantele solutis cumque meri patera turis acerra fuit. tura focis vinumque dedit fibrasque bidentis turpiaque obscenae vidimus exta canis. tum mihi cur detur sacris nova victima, quaeris?  quaesieram causam percipe flamen ait.
Abbreviated transcription (Latin):
Hostica tyrrheno uota est uindemia regi
Iuppiter: e latio palmite musta feres.
Uota ualent meliora: cadit mezentius ingens
Atq indignanti pectore plangit humum
Uenerat autumnus calcatis sordidus uuis
Redduntur merito debita uina ioui.
Dicta dies hinc est uinalia. iuppiter illa
Uendicat: & festis gaudet in esse suis:
Sex ubi quȩ restant luces aprilis habebit
In medio cursu tempora ueris erunt.
Et frustra pecudem quȩres athamantidos helles.
Signaq dant hinbres exoriturq canis.
Hac mihi nomento romam quum luce redirem
Obstitit in media candida turba uia
Flamen in antiquȩ lucum rubiginis ibat
Exta canis flaminis exta daturus ouis.
Protinus accessi ritus ne nescius essem
Edidit haec flamen uerba quirine tuus.
Aspera rubigo parcas cerealibus haerbis:
Et premat in summa lȩne cacumen humo.
Tu sata Pyderibus cęli nutrita secundi
Crescere dum fiant. falcibus apta sinas.
Uis tua non leuis est: que tu frumenta notasti

Expanded text:
‘hostica Tyrrheno vota est vindemia regi: ‘hostica Tyrrheno vota est vindemia regi: Iuppiter, e Latio palmite musta feres!’ vota valent meliora, cadit Mezentius ingens atque indignanti pectore plangit humum, venerat Autumnus calcatis sordidus uvis: redduntur merito debita vina Iovi. dicta dies hinc est Vinalia: Iuppiter illam vindicat et festis gaudet inesse suis, Sex ubi, quae restant, luces Aprilis habebit, in medio cursu tempora veris erunt, et frustra pecudem quaeres Athamantidos Helles, signaque dant imbres, exoriturque Canis. hac mihi Nomento Romam cum luce redirem, obstitit in media candida turba via. flamen in antiquae lucum Robiginis ibat, exta canis flammis, exta daturus ovis. protinus accessi, ritus ne nescius essem: edidit haec flamen verba, Quirine, tuus: ‘aspera Robigo, parcas Cerialibus herbis, et tremat in summa leve cacumen humo. tu sata sideribus caeli nutrita secundis crescere, dum fiant falcibus apta, sinas. vis tua non levis est: quae tu frumenta notasti,
Abbreviated transcription (Latin):
Templa frequentari collinȩ proxima portȩ
Nunc decet: a siculo nomina colle tenent
Utq syracusas arethusidas abstulit armis
Claudius. & bello te quoq cepit erix
Carmine uiuacis uenus est translata sibylle
Inq suȩ stirpis maluit urbe coli.
Cur igitur festum ueneris uinalia dicant
Quęritis: & quare sit iouis ista dies:
Turnus an ȩneas latiȩ gener ess& amatȩ
Bellum erat: ętruscas turnus adorat opes:
Clarus erat sumptisq ferox mezentius armis.
Et uel equo magnus uel pede maior erat
Quem rutuli turnusq suis asciscere temptant
Partibus hac contra dux ita tuscus ait.
Stat mihi non paruo uirtus. mea uulnera testor
Armaq que sparsi sanguine saepe meo:
Qui petis auxilium non grandia diuide mecum
Premia de lacubus proxima musta tuis.
N ulla mora est operę. uestrum est dare uincere nostrum
Quam uelit eneas ista negata mihi.
Annuerant rutuli: mezentius induit arma.
Induit aeneas: alloquiturq iouem

Expanded text:
templa frequentari Collinae proxima portae templa frequentari Collinae proxima portae nunc decet, a Siculo nomina colle tenent; utque Syracusas Arethusidas abstulit armis Claudius et bello te quoque cepit, Eryx, carmine vivacis Venus est translata Sibyllae, inque suae stirpis maluit urbe coli. cur igitur Veneris festum Vinalia dicant, quaeritis, et quare sit Iovis ista dies? Turnus an Aeneas Latiae gener esset Amatae, bellum erat: Etruscas Turnus adorat opes. clarus erat sumptisque ferox Mezentius armis et vel equo magnus vel pede maior erat; quem Rutuli Turnusque suis adsciscere temptat partibus, haec contra dux ita Tuscus ait: ‘stat mihi non parvo virtus mea: volnera testor armaque, quae sparsi sanguine saepe meo. qui petis auxilium, non grandia divide mecum praemia, de lacubus proxima musta tuis. nulla mora est operae: vestrum est dare, vincere nostrum. quam velit Aeneas ista negata mihi!’ adnuerant Rutuli. Mezentius induit arma, induit Aeneas alloquiturque Iovem:
Abbreviated transcription (Latin):
Sicq meos muros transeat hostis ait.
Dat tamen exequias: nec iam suspendere fletum
Sustinet: & pietas dissimulata pat&
Osculaq applicuit posito postrema feretro.
Atq ait inuito frater adempte uale.
Arsurosq artus unxit: fecere quod ille
Castulus & moestas Acca soluta comas.
Tum iuuenem nondum facti fleuere quirites:
Ultima plorato subdita flamma rogo est
Urbs oritur. quis tunc hoc ulli credere posse:
Uictorem terris impositura pedem:
Cuncta regas: & sis magno sub caesare semper.
Saepe etiam plures nominis huius habe
Et quotiens steteris domito sublimis in orbe
Omnia sint humeris inferiora tuis.
Dicta pales nobis idem uinalia dicam¬
Una tamen media est inter utranq dies.
Numina uulgares ueneris celebrate puellȩ
Multa professarum quęstibus apta uenus:
Poscite thure dato formam. populiq fauorem.
Poscite blandicias dignaq uerba ioco
Cumq sua dominȩ̨ date grata sysimbria myrto
Textaq composita iuncea uincla rosa.

Expanded text:
sic que meos muros transeat hostis ait. sic que meos muros transeat hostis ait. dat tamen exequias nec iam suspendere fletum sustinet, et pietas dissimulata patet; osculaque adplicuit posito suprema feretro atque ait invito frater adempte, vale! arsurosque artus unxit, fecere, quod ille, Faustulus et maestas Acca soluta comas. tum iuvenem nondum facti flevere Quirites; ultima plorato subdita flamma rogo est. urbs oritur quis tunc hoc ulli credere posset? victorem terris impositura pedem, cuncta regas et sis magno sub Caesare semper, saepe etiam pluris nominis huius habe; et quotiens steteris domito sublimis in orbe, omnia sint numeris inferiora tuis. Dicta Pales nobis, idem Vinalia dicamuna tamen media est inter utramque dies. numina volgares Veneris celebrate puellae: multa professarum quaestibus apta Venus, poscite ture dato formam populique favorem, poscite blanditias dignaque verba ioco, cumque sua dominae date grata sisymbria myrto tectaque composita iuncea vincla rosa.
Abbreviated transcription (Latin):
Uox fuit haec regis. condenti iuppiter urbem
Et genitor mauors. uestaq mater ades.
Quosq pium est adhibere deos aduertite cuncti
Auspicibus uobis hoc mihi surgat opus.
Longa sit huic aetas: dominȩq potentia terrȩ
Sitq sub hac oriens occiduusq dies.
Ille precabatur. tonitru dedit omina dextro
Iuppiter. & leuo fulmina missa polo.
Augurio laeti faciunt fundamina ciues:
Et nouus exiguo tempore murus erat.
Noc Celer urget opus: quem romulus ipse uocarat.
Sintq celer cure dixerat ista tuȩ.
N eue quis aut muros aut factam uomere fossam
Transeat: audentem talia dede neci.
Quod Remus ignorans: humiles contemnere muros
Coepit: E his populus: dicere tutus erit:
Nec mora transiliit retro celer occupat ausum
Ille premit duram sanguinolentus humum
Naec ubi rex didicit lacrimas introrsus obortas
Deuorat: & clausum pettore uulnus habet.
Flere palam non uult: exemplaq fortia seruat.

Expanded text:
vox fuit haec regis: ‘condenti, Iuppiter, urbem vox fuit haec regis: ‘condenti, Iuppiter, urbem et genitor Mavors Vestaque mater, ades; quosque pium est adhibere deos, advertite cuncti. auspicibus vobis hoc mihi surgat opus. longa sit huic aetas dominaeque potentia terrae, sitque sub hac oriens occiduusque dies.’ ille precabatur, tonitru dedit omina laevo Iuppiter, et laevo fulmina missa polo. augurio laeti iaciunt fundamina cives, et novus exiguo tempore murus erat. hoc Celer urget opus, quem Romulus ipse vocarat, sint, que Celer, curae dixerat ‘ista tuae, neve quis aut muros aut factam vomere fossam transeat: audentem talia dede neci.’ quod Remus ignorans humiles contemnere muros coepit et his populus dicere tutus erit? nec mora, transiluit. rutro Celer occupat ausum; ille premit duram sanguinulentus humum. haec ubi rex didicit, lacrimas introrsus obortas devorat et clausum pectore volnus habet, flere palam non volt exemplaque fortia servat,
Abbreviated transcription (Latin):
Et cessaturȩ supposuisse case.
Per flammas salusse petus salusse colonos:
Quod fit natali nunc quoq roma tuo.
Ipse locum uati casus facit: urbis origo
Uenit: ades factis magne quirine tuis
Iam luerat poenas frater numitoris: & omne
Pastorum gemino sub duce uulgus erat.
Contrahere agrestes. & moenia ponere utriq
Conuenit: ambigitur nomina ponat uter.
Nil opus est dixit certamine Romulus ullo
Magn̾a fides auium est: experiamur aues.
Res placet alter adit nemorosa saxa palati
Alter auentinum mane cacumen init.
Sex remus hic uolucres: bis sex uidet ordine facto
Statur & arbitrium romulus urbis habet
Apta dies legitur. qua moenia signet aratro
Sacra pales suberant: inde mouetur opus.
Fossa fit ad solidum fruges iaciuntur in ima:
Et de uicino terra petita solo.
Fossa repletur humo: plenȩq imponitur ara
Et nouus accenso finditur igne focus
Inde premens stiuam designat moenia sulco.
Alba iugum niueo cum boue uacca tulit

Expanded text:
et cessaturae supposuisse casae, et cessaturae supposuisse casae, per flammas saluisse pecus, saluisse colonos? quod fit natali nunc quoque, Roma, tuo. Ipse locus causas vati facit, urbis origo venit, ades factis, magne Quirine, tuis! iam luerat poenas frater Numitoris, et omne pastorum gemino sub duce volgus erat. contrahere agrestes et moenia ponere utrique convenit: ambigitur, moenia ponat uter. nil opus est dixit certamine Romulus ‘ullo: magna fides avium est, experiamur aves.’ res placet, alter adit nemorosi saxa Palati, alter Aventinum mane cacumen init. sex Remus, hic volucres bis sex videt ordine, pacto statur, et arbitrium Romulus urbis habet, apta dies legitur, qua moenia signet aratro. sacra Palis suberant: inde movetur opus. fossa fit ad solidum, fruges iaciuntur in ima et de vicino terra petita solo. fossa repletur humo, plenaeque imponitur ara, et novus accenso fungitur igne focus. inde premens stivam designat moenia sulco; alba iugum niveo cum bove vacca tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
Moxq per ardentes stipulȩ crepitantis aceruos
Traucias celeri strenua membra pede.
Expositus mos est: moris mihi restat origo:
Turba facit dubium: coeptaq nostra tenet.
Omnia purgat edax ignis: uitiumq metallis
Excoquit iccirco cum duce purgat oues
Ignib. e sparsa tangere corpus aqua.
An quia cunctarum contraria semina rerum
Sunt duo discordes ignis & unda dei:¬
An ꝙ in his uitae causa est. haec perdidit exul
HNis noua fit conuinx: haec duo magna putant
Uix equidem credo. sunt qui phȩtonta referri
Credant: & nimias deucalionis aquas:
Parsquoq cum saxis pastores saxa feribant
Scintillam subito prosiluisse ferunt.
Prima quidem periit: stipulis excepta secunda est
Hoc argumentum flamma palilis hab&x.
An magis hunc morem pietas aeneia fecit.
Innocuum uicto cui dedit ignis iter
Hoc tamen est uero propius. quum condita roma est
Transferri iussos in noua tecta lares.
Mutantesq domum tectis agrestibus ignem

Expanded text:
moxque per ardentes stipulae crepitantis acervos moxque per ardentes stipulae crepitantis acervos traicias celeri strenua membra pede. expositus mos est: moris mihi restat origo: turba facit dubium coeptaque nostra tenet. omnia purgat edax ignis vitiumque metallis excoquit: idcirco cum duce purgat ovis.ignibus et sparsa tangere corpus aqua? an, quia cunctarum contraria semina rerum sunt duo discordes, ignis et unda, dei in his vitae causa est, haec perdidit exul, his nova fit coniunx, haec duo magna putant? vix equidem credo: sunt qui Phaethonta referri credant et nimias Deucalionis aquas. pars quoque, cum saxis pastores saxa feribant, scintillam subito prosiluisse ferunt; prima quidem periit, stipulis excepta secunda est: hoc argumentum flamma Parilis habet? an magis hunc morem pietas Aeneia fecit, innocuum victo cui dedit ignis iter? num tamen est vero propius, cum condita Roma est, transferri iussos in nova tecta Lares mutantesque domum tectis agrestibus ignem
Abbreviated transcription (Latin):
Tu dea pro nobis fontes fontanaq placa
Numina: tu sparsos per nemus omne deos.
Nec dryadas nec nos uideamus labra dianȩ.
Nec faunum medio quum premit arua die.
Pelle procul morbos ualeant hominesq gregesq
Et ualeant uigiles prouida turba canes.
Neue minus multo redigam ꝗͣ mane fuerunt.
Neue gemam referens uellera rapta lupo.
Absit iniqua fames. frondes haerbȩq supersint.
Quȩq lauent artus queq bibantur aquȩ
Ubera plena premam: referat mihi caseus aera
Dentq uiam liquido uiminarara sero.
Sitq Palax aries. conceptaq semina coniunx
Reddat: & instabulo multa sit agna meo.
Lanaq proueniat nullas laesura puellas
Mollis & ad teneras ꝗͣlibet apta manus.
Quȩ precor eueniant. & nos faciamus ad annum
Pastorum dominȩ grandia liba pali
His dea placanda est: haec tu conuersus ad ortus
Dic quater: & uiuo perlue rore manus.
Dum licet apposita ueluti cratere camella
Fac niueum potes purpureamq sapam

Expanded text:
tu, dea, pro nobis fontes fontanaque placa tu, dea, pro nobis fontes fontanaque placa numina, tu sparsos per nemus omne deos. nec Dryadas nec nos videamus labra Dianae, nec Faunum, medio cum premit arva die. pelle procul morbos; valeant hominesque gregesque, et valeant vigiles, provida turba, canes. neve minus multos redigam, quam mane fuerunt, neve gemam referens vellera rapta lupo. absit iniqua fames: herbae frondesque supersint, quaeque lavent artus quaeque bibantur aquae. ubera plena premam, referat mihi caseus aera, dentque viam liquido vimina rara sero. sitque salax aries, conceptaque semina coniunx reddat, et in stabulo multa sit agna meo. lanaque proveniat nullas laesura puellas, mollis et ad teneras quamlibet apta manus. quae precor eveniant, et nos faciemus ad annum pastorum dominae grandia liba Pali.’ his dea placanda est: haec tu conversus ad ortus dic quater et vivo perlue rore manus, tum licet adposita, veluti cratere, camella lac niveum potes purpureamque sapam;
Abbreviated transcription (Latin):
Frondibus. & fixis decorentur ouilia ramis
Et tegat ornatas longa corona fores.
Cerulei fiant puro de sulphure fumi.
Tectaq fumanti sulphure balet ouis.
Ure mares oleas tedamq herbasq sabinas
Et crepet in medus laurus adusta focis:
Libaq de milio: milii fiscella sequatur
Rustica. praecipue est hoc dea laeta cibo
Adde dapes in utrunq suas: dapib ꝙ remotis
Siluicolam tepido lacte precare palem.
Consule dic pecori pariter pecorisq magistris.:
Effugiat stabulis noxa repulsa meis.
Siue sacro paui sediue sub arbore sacra
Pabulaq e bustis inscia carpsit ouis.
Si nemus intraui uetitum: nostrisq fugatȩ
Sunt oculis nymphȩ semicaper ue deus.
Si mea falx ramo lucum spoliauit opaco
Uude data est egre fiscina frondis oui:
Da ueniam culpe. nec dum degrandinat obsit
A gresti fauno supposuisse pecus.
Nec noceat turbasse lacus: ignoscite nymphȩ
Motaꝙ obscuras uirgula fẽcit aquas

Expanded text:
frondibus et fixis decorentur ovilia ramis, frondibus et fixis decorentur ovilia ramis, et tegat ornatas longa corona fores. caerulei fiant puro de sulphure fumi, tactaque fumanti sulphure balet ovis. ure mares oleas taedamque herbasque Sabinas, et crepet in mediis laurus adusta focis, libaque de milio milii fiscella sequatur: rustica praecipue est hoc dea laeta cibo. adde dapes mulctramque suas, dapibusque resectis silvicolam tepido lacte precare Palem. consule dic ‘pecori pariter pecorisque magistris: effugiat stabulis noxa repulsa meis. sive sacro pavi sedive sub arbore sacra, pabulaque e bustis inscia carpsit ovis: si nemus intravi vetitum, nostrisve fugatae sunt oculis nymphae semicaperque deus: si mea falx ramo lucum spoliavit opaco, unde data est aegrae fiscina frondis ovi: da veniam culpae, nec, dum degrandinet, obsit agresti fano supposuisse pecus, nec noceat turbasse lacus, ignoscite, nymphae, mota quod obscuras ungula fecit aquas,
Abbreviated transcription (Latin):
Te duce lanigeri pecoris. qui perdidit hellen
Sol abit: egresso uictima maior adest¬
U acca sit an taurus non est cognoscere promptum:
Pars prior apparet. posteriora latent.
Seu tamen est taurus siue hoc est foemina signum
Iunone inuisa munus amoris habet.
Nox abiit: oriturq aurora: palilia poscor
Non poscor frustra si fauet alma pales.
Alma pales faueas pastoria sacra canenti
Prosequor officio si tua facta meo
Certe ego de uitulo cinerem stipulamq fabalem
Sepe tuli plena februa tosta manu.
Certe ego transilii positas ter in ordine flamas
Uirgaq roratas laurea misit aquas
Mota dea est: operiq fauet. naualibus exit
Puppis: habent uentos iam mea uela suos.
Ipete uirginea populus suffimen ab ara
Uesta dabit: uestę munere tutus eris
Sanguis equi sufsimen erit uituliq fauilla
Tertia res durȩ culmen inane fabȩ̨.
Pastor oues saturas ad prima crepuscula lustra.
Unda prius spargat uirgaq uerrat humum

Expanded text:
de duce lanigeri pecoris, qui prodidit Hellen, de duce lanigeri pecoris, qui prodidit Hellen, sol abit: egresso victima maior adest. vacca sit an taurus, non est cognoscere promptum: pars prior apparet, posteriora latent. seu tamen est taurus sive est hoc femina signum, Iunone invita munus amoris habet. Nox abiit, oriturque Aurora. Parilia 1 poscor: non poscor frustra, si favet alma Pales, alma Pales, faveas pastoria sacra canenti, prosequor officio si tua festa meo. certe ego de vitulo cinerem stipulasque fabalis saepe tuli plena, februa casta, manu: certe ego transilui positas ter in ordine flammas, udaque roratas laurea misit aquas, mota dea est operique favet: navalibus exit puppis, habent ventos iam mea vela suos. i, pete virginea, populus, suffimen ab ara: Vesta dabit, Vestae munere purus eris. sanguis equi suffimen erit vitulique favilla, tertia res durae culmen inane fabae. pastor, oves saturas ad prima crepuscula lustra: unda prius spargat, virgaque verrat humum,
Abbreviated transcription (Latin):
Rus breue cum duro parca colona uiro:
Ille suam arabat humum siue usus aratri
Seu curue falcis siue bidentis erat.
Nec modo uerrebat stanti tibicine uillam.
Nunc matris plumis oua fouenda dabat:
Aut uirides maluas aut fungos colligit albos.
Aut humilem grato calfacit igne focum
Et tamen assiduis exercet brachia telis.
Aduersusq minas frigoris arma parat.
Eilius huius erat primo lasciuus in ȩuo
Addideratq annos ad duo lustra duos.
Is capit extrema uulpem de ualle salicti
Abstulerat multas illa cohartis aues.
Captiuam stipula fęnoq inuoluit: & ignes
Admouet. urentes effugit illa manus.
Qua fugit incendit uestitos messibus agros.
Damnosis uires ignibus aura dabat.
Factum abiit monumenta manent: nam dicere certã
Nunc quoq lex uulpem carseolana uetat:
Ut q luat poenas genus hoc cerealib arde
Quoq modo segetes perdidit ipsa perit
Proxima quum ueniet terras uisura patentes
Memnonis in roseis lutea mater equis.

Expanded text:
rus breve cum duro parca colona viro. rus breve cum duro parca colona viro. ille suam peragebat humum, sive usus aratri seu curvae falcis sive bidentis erat. haec modo verrebat stantem tibicine villam, nunc matris plumis ova fovenda dabat, aut virides malvas aut fungos colligit albos, aut humilem grato calfacit igne focum, et tamen assiduis exercet brachia telis adversusque minas frigoris arma parat, filius huius erat primo lascivus in aevo addideratque annos ad duo lustra duo is capit extremi volpem convalle salicti: abstulerat multas illa cohortis aves. captivam stipula faenoque involvit et ignes admovet: urentes effugit illa manus: qua fugit, incendit vestitos messibus agros; damnosis vires ignibus aura dabat, factum abiit, monumenta manent; nam dicere certa nunc quoque lex volpem Carseolana vetat; utque luat poenas gens haec Cerialibus ardet, quoque modo segetes perdidit, ipsa perit.’ Proxima cum veniet terras visura patentes Memnonis in roseis lutea mater equis,
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit: grauidae posceris exta bouis.
Exta bouis grauidȩ dantur: fecundior anus
Prouenit. & fructus terra. pecusue ferunt.
Hanc quondam cytharea diem properantius ire
Iussit: E amissos praecipitauit equos.
Ut titulum imperũ ꝗͣprimum luce sequenti
Augusto iuueni prospera bella darent
Sed iam prȩteritas quartus tibi lucifer idus
Respicit. hac hyades dorida nocte petunt.
Tertia post hyadas quum lux erit orta. remotas
Carcere partitos circus habebit equos.
Cur igitur missȩ missis ardentia tędis
Terga ferant uulpes. causa docenda mihi
Frigida Carseolis nec oliuis apta ferendis
Terra. sed ad segetes ingeniosus ager.
Nac ego pelignos natalia rura petebam
Paruã sed adsiduis humida sem̃per aquis.
Nospitis antiqui fidas intrauimus aedes'
Dempserat emeritis iam iuga phoebus eꝗs
Is mihi multa quidem sed et haec narrare solebat
Unde meum praesens instrueretur opus.
Noc ait in campo campumq ostendit habebat

Expanded text:
et dixit gravidae posceris exta bovis. et dixit gravidae posceris exta bovis. exta bovis gravidae dantur, fecundior annus provenit, et fructum terra pecusque ferunt, hanc quondam Cytherea diem properantius ire iussit et admissos praecipitavit equos, ut titulum imperii quam primum luce sequenti Augusto iuveni prospera bella darent. Sed iam praeteritas quartus tibi Lucifer Idus respicit: hac Hyades Dorida nocte tenent. Tertia post Hyadas cum lux erit orta remotas carcere partitos Circus habebit equos, cur igitur missae vinctis ardentia taedis terga ferant volpes, causa docenda mihi est. frigida Carseolis nec olivis apta ferendis terra, sed ad segetes ingeniosus ager; hac ego Pelignos, natalia rura, petebam, parva, sed assiduis uvida semper aquis. hospitis antiqui solitas intravimus aedes; dempserat emeritis iam iuga Phoebus equis. is mihi multa quidem, sed et haec narrare solebat, unde meum praesens instrueretur opus: hoc ait in campo campumque ostendit ‘habebat
Abbreviated transcription (Latin):
Et pecus ante diem partus edebat acerbos
Agnaq nascendo saepe necabat ouem
Silua uetus nullaq dui uiolata securi
Stabat. menalio sacra relicta deo.
Illa dabat tacitis animo responsa quieto
Noctibus: hic geminas rex Numa mactat oues.
Prima cadit fauno. leui cadit altera somno.
Sternitur in duro uellus utrunq solo.
Bis caput intonsum fontana spargitur unda.
His sua faginea tempora fronde tegit.
Usus abest ueneris: nec fas animalia mensis
Ponere nec digitis anulus ullus inest.
Uesper ubi est tectus supra noua uellera corpus
Ponit adorato per sua uerba deo.
Interea placidam redimita papauere frontem
Nox uenit. & secum somnia nigra trahit:
Faunus adest: ouiumq pręmens pede uellera duro
Edidit a dextro talia dicta toro.
Morte boum tibi rex tellus placanda duarum:
Det sacris animas una iuuenca duas.
Excutitur terrore quies: numa uisa resoluit.
Et secum ambages caecaq iussa refert.
Expedit errantem nemori gratissima coniunx

Expanded text:
et pecus ante diem partus edebat acerbos, et pecus ante diem partus edebat acerbos, agnaque nascendo saepe necabat ovem. silva vetus nullaque diu violata securi stabat, Maenalio sacra relicta deo: ille dabat tacitis animo responsa quieto noctibus, hic geminas rex Numa mactat oves. prima cadit Fauno, leni cadit altera Somno: sternitur in duro vellus utrumque solo. bis caput intonsum fontana spargitur unda, bis sua faginea tempora fronde tegit, usus abest Veneris, nec fas animalia mensis ponere, nec digitis anulus ullus inest, veste rudi tectus supra nova vellera corpus ponit, adorato per sua verba deo. interea placidam redimita papavere frontem nox venit et secum somnia nigra trahit. Faunus adest, oviumque premens pede vellera duro edidit a dextro talia verba toro: ‘morte boum tibi, rex, Tellus placanda duarum: det sacris animas una iuvenca duas.’ excutitur terrore quies: Numa visa revolvit et secum ambages caecaque iussa refert, expedit errantem nemori gratissima coniunx
Abbreviated transcription (Latin):
Tuce secutura tutos pete nauita portus
Uentus ab occasu grandine mictus erit
Sit licet ut fuerit tamen hac mutinensia caesar
Erandine militia contudit arma sua
Tertia post ueneris quum lux surrexerit idus
Pontifices forda sacra litate boue
Forda ferens bos est fęcundaq dicta ferendo
H inc etiam foetus omen habere putant.
Nunc grauidum pecus est: grauide nunc semine terrę
Telluri plenȩ̨ uictima plena datur:
P.ars cadit arce iouis: terdenas curia uaccas
Accipit. & largo sparsa cruore madet.
Ast ubi uisceribus uitulos rapuere ministri
Sectaq fumosis exta dedere focis:
Egne cremat uitulos. quȩ natu maxima uirgo est
Luce palam populos purget ut ille cinis.
Rege Numa fructu non respondente labori
Irrita decepti uota colentis erant.
Iam modo siccus erat gelidis aquilonibus annus'
Nunc ager assidua luxuriabat aqua
Sepe ceres primis dominum fallebat in herbis.
Et leuis obsesso stabat auena solo

Expanded text:
Luce secutura tutos pete, navita, portus: Luce secutura tutos pete, navita, portus: ventus ab occasu grandine mixtus erit. sit hcet ut fuerit, tamen hac Mutinensia Caesar grandine militia perculit arma sua. Tertia post Veneris cum lux surrexerit Idus, pontifices, forda sacra litate bove. forda ferens bos est fecundaque, dicta ferendo: hinc etiam fetus nomen habere putant, nunc gravidum pecus est, gravidae quoque semine terrae: Telluri plenae victima plena datur. pars cadit arce Iovis, ter denas curia vaccas accipit et largo sparsa cruore madet. ast ubi visceribus vitulos rapuere ministri sectaque fumosis exta dedere focis, igne cremat vitulos quae natu maxima virgo est, luce Palis populos purget ut ille cinis, rege Numa, fructu non respondente labori, inrita decepti vota colentis erant, nam modo siccus erat gelidis aquilonibus annus, nunc ager assidua luxuriabat aqua: saepe Ceres primis dominum fallebat in herbis, et levis obsesso stabat avena solo,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quoq temptemus. siquidem ieiuna remansit
Si minus inferni coniugis uxor erit.
Tartara iussus adit sumptis caducifer alis
Speq redit citius: uisaq certa refert.
Rapta tribus dixit. soluit ieiunia granis.
Punica quȩ lento cortice poma tegunt.
Non secus indoluit ꝗ si modo rapta fuisses
Moesta parens: longauixq refecta mora est
Atq ita nec nobis caelum est habitabile dixit
Tartarea recipi me quoq ualle iube:
Et factura fuit pactus nisi iuppiter essex
Nis tribus ut cęlo mensibus illa foret
Tum demum uultusq ceres animumq recepit
Imposuitq suȩ spicea serta comȩ.
Largaq p̾rouenit messis cessatis in aruis
Et uix congestas area cepit opes¬
Alba decet cererem uestis cerealibus albas
Sumite: nunc pulli uelleris usus abest.
Occupat aprilis idus. cognomine uictor
Iuppiter: hac illi sunt data templa die
Hac quoq ni fallor populo dignissima nostro
Atria. libertas coepit habere sua.

Expanded text:
hoc quoque temptemus, siquidem ieiuna remansit; hoc quoque temptemus, siquidem ieiuna remansit; si minus, inferni coniugis uxor erit.’ Tartara iussus adit sumptis Caducifer alis speque redit citius visaque certa refert: rapta tribus dixit ‘solvit ieiunia granis, Punica quae lento cortice poma tegunt.’ non secus indoluit, quam si modo rapta fuisset, maesta parens, longa vixque refecta mora est, atque ita nec nobis caelum est habitabile dixit; Taenaria recipi me quoque valle iube. et factura fuit, pactus nisi Iuppiter esset, bis tribus ut caelo mensibus illa foret. tum demum voltumque Ceres animumque recepit imposuitque suae spicea serta comae; largaque provenit cessatis messis in arvis, et vix congestas area cepit opesalba decent Cererem: vestis Cerialibus albas sumite; nunc pulli velleris usus abest. Occupat Aprilis Idus cognomine Victor Iuppiter: hac illi sunt data templa die. hac quoque, ni fallor, populo dignissima nostro atria Libertas coepit habere sua.
Abbreviated transcription (Latin):
Crimine nox uacua est: solem de uirgine rapta
Consule: qui late facta diurna uid&
Sol aditus. quam quęxis ait ne uana labores
N upta iouis fratri tertia regna tenet:
Questa diu secum sic est affata tonantem:
Maximaq in uultu signa dolentis erant
Si memor es de quo mihi est proserpina nata
Dimidium curȩ debet habere tuȩ
Orbe pererrato sola est iniuria facti
Cognita: cominissi prȩmia raptor habes.
At neq persephone digna est prȩdone marito:
N ec gener hoc nobis more parandus erat.
Quid grauius uictore gyge captiua tulissem
Ꝙͣ nunc te caeli sceptra tenente tuli:
Uerum ipune feret: nos haec patiemur inultȩ
Reddat. Et emendet facta priora nouis
Tuppiter hanc lȩnit factumq excusat amore
N ec gener est nobis ille pudendus ait.
Non ego nobilior: posita est mihi regia cęlo:
Possidet alter aquãs: alter inane chaos.
Sed si forte tibi non est mutabile pectus
Statq semel iuncti rumpere uincla tori

Expanded text:
‘crimine nox vacua est; Solem de virgine rapta ‘crimine nox vacua est; Solem de virgine rapta consule, qui late facta diurna videt.’ Sol aditus quam quaeris, ait ‘ne vana labores, nupta Iovis fratri tertia regna tenet.’ questa diu secum, sic est adfata Tonantem, maximaque in voltu signa dolentis erant: ‘si memor es, de quo mihi sit Proserpina nata, dimidium curae debet habere tuae. orbe pererrato sola est iniuria facti cognita: commissi praemia raptor habet. at neque Persephone digna est praedone marito, nec gener hoc nobis more parandus erat. quid gravius victore Gyge captiva tulissem, quam nunc te caeli sceptra tenente tuli? verum impune ferat, nos haec patiemur inultae; reddat et emendet facta priora novis.’ Iuppiter hanc lenit factumque excusat amore, nec gener est nobis ille pudendus ait. ‘non ego nobilior: posita est mihi regia caelo, possidet alter aquas, alter inane chaos, sed si forte tibi non est mutabile pectus, statque semel iuncti rumpere vincla tori,