comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duobus diaconibus felicissimo & agapi¬
bis eum appellare cȩpit. Quo progre¬
deris sine filio pater: Quo sacerdos
fancte sine diacono properas:Eun
nuniquam sacrificasti sine ministro:¬
nec offerre consueueras. Quid in
me ergo dispicuit tibi pater:
Num degenerem probasti: Experi-¬
re certe utrum idoneum ministrum
elegeris. cui commisisti dominici cor-¬
poris & sanguinis consecrationem. cui
consummandorum consortium sacra¬
mentorum credidisti. Cur huic san
gunis tui consortium negas: Uide
ne periclitetur iudicium tuum: dum
fortitudo laudatur. Ab iectio discipuli:
detrimentum est magistri. N un quid
illustrius prestantes uiri. discipulorũ
certaminibus quam suis uindnt:
Denique abraham filium suum op¬
tulit: petrus stephanũ p̃misit. Et tu pater
ostende in filio uirtutẽ tuã: & offer quẽ erudi¬
sti. ut securus iudici tuo comitans. nobilẽ ꝑ¬
uenias ad̾ coronã. Cẽ syxtus ep̃c dixit. Non
ego te fili derelinquo. ac desero: s maiora tͥ

Expanded text:
duobus diaconibus Felecissimo et Agapibis appellare coepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sine ministro offerre consueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire certe utrum idoneum ministrum elegeris. Cui commisisti Dominici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum magistri est. Quid quod illustrius praestantes viri discipulorum certaminibus quam suis vincunt? Denique Abraham filium obtulit ; Petrus Stephanum praemisit. Et tu, Pater, ostende in filio virtutem tuam; offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. Tunc beatus Sixtus ait: Non ego te derelinquo, fili, nec desero, sed majora tibi
Abbreviated transcription (Latin):
q uirtutes humilis attenuatᷤ
potius quã explicat sermo.
Nichil tam̃ amittunt ex ꝓ¬
prio: qui ꝑ se emuinere nos¬
athenas natus & doctus: prius quidẽ philo¬

Expanded text:
e uirtutes . hu| milis adtinuat . potius quam explecat sermo| Nihil tamen aminiti sunt ex proprio quam| nusse eminire nusAthenas natus et doctus, primum quidem philo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑinane aeris inuisibilib nexib hostis re¬
ligatꝰ appendit᷑. & id tantũ morarũ fuit
dũ de oratione consurgeret᷑. Nichilq aliud
dep̃catus ẽ: quã ut cũ aliqua corporis de¬
bilitate discederet. Quo int̾dicto. feda
relinquens uestigia. cũ eo quo dignꝰ erat

Expanded text:
per inane aeris invisibilibus nexibus hostis reper inane aeris invisibilibus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurgitur, nihilque aliud deprecatus est, quam ut cum aliqua corporis debilitate discederet. Quo interdicto, foeda relinquens vestigia, cum eo quo erat dignus
Abbreviated transcription (Latin):
rat autẽ familiare beatissimo uiro
alternis uicib nẽ eccłiã. nẽ monaste¬
riũ. quasi dux celestiũ militũ uisitare: ut
certantib studiis emulantes. ad ꝑfectionis
glam ꝓuocaret. Quadã uice occupatione
detentꝰ. cũ ad monasteriũ rogaret᷑ excusa¬
uit aduentũ. Nec multo pꝰ absolutis mora¬
rũ nexib. in sꝑatã fr̃ib sui p̾sentiã defe-¬
rebat. Contigit ut hora eadẽ in monaste¬
rio unꝰ ex his qui pati consueuerat uexa¬
ret᷑. Qui subito cũ sũma uoce ꝓclamat Ger-¬
manꝰ ad flumen ẽ: s sine nauigio ñ potest
tͣnsmeare. Cuiꝰ abbas fidẽ dictis negauit.
dũ & nequã sp̃m fallere. & illũ ñ adeẽ. qͥa
excusauerat iudicauit. Cũq in eadẽ uo¬
ciferatione ꝑsisteret. missus unꝰ ex fr̃ib ue¬
ridicũ eẽ demonẽ nuntiauit. Nauigiũ
mittit᷑. transit sacerdos. & cũ ea qua sole¬
bat gratulatione suscipit᷑. Incũbit sine mo¬
ra orationi. cong̾gatio ꝓsternit᷑: eũ subito

Expanded text:
rat familiare beatissimo viro alternis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit. Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito
Abbreviated transcription (Latin):
bina quarto. hł. septẽbris. & coronata ẽ una
cũ fortissima uirgine seraphia xp̃i. qui om̃i¬
b in se credentib uirtutẽ dat & p̾mia sem¬
piterna. ipsi honor & gła una cũ d̾o patre in

Expanded text:
uina quarto Kalendas Septembris, et coronata est una uina quarto Kalendas Septembris, et coronata est una cum fortissima uirgine Seraphia Christo, qui omnibus in se credentibus uirtutem dat et premia sempiterna: ipsi honor et gloria una cum Deo Patre in
Abbreviated transcription (Latin):
fecit omĩa: cuiꝰ nutu cuncta regunt᷑ atq
gub̃nant᷑ uisibilia & inuisibilia. & ñ stulta &
insensata simulachra demonũ adoraretis:
quia cũ ipsis parit̾ in gehenne ignis arsuri
eritis & uos & imꝑatores ur̃i. Prefectus dixit.
Per deos om̃s si ñ sacrificaueris. ñ elongabo
te capitalẽ subire sententiã: s mox te faciam
gladio uita priuari. Sabina respondit.
Non sacrifico diabole insane demoniis tuis.
sacrificare. Cẽ diaboli minister p̾fectus ꝓ¬
tulit in eã sententiã dicens. Sabinã diis ino¬
bȩdientẽ. dños quoq & augustos nr̃os blas¬
phemantẽ. gladio ꝑcuti decreuimꝰ. atq om̃s
facultates eiꝰ publicis titulis p̾signari. Am
corpꝰ eiꝰ sustulert̃. & posuert̃ in monum̃to
ipsiꝰ in oppidũ uendiense ad arcũ faustini:
ubi ipsa uenerabilit̾ posuerat magistrã fid̾i
suȩ uirginẽ xp̃i seraphiã. Passa ẽ autẽ sc̃a sa¬

Expanded text:
fecit omnia, cuius nutu cuncta reguntur atque fecit omnia, cuius nutu cuncta reguntur atque gubernantur uisibilia et inuisibilia, et non stulta aut insensata simulacra demonum adoraretis, quia cum ipsis pariter in gehenna ignis arsuri eritis uos et imperatores uestri!». Prefectus dixit: «Per deos omnes! Quod si non sacrificaueris, non elongabo a te capitalem subire sententiam, sed mox te faciam gladio uita priuari!». Sauina respondit: «Non sacrificabo, diabole insane, demoniis tuis, sacrificare!». Tunc diaboli minister prefectus protulit in eam sententiam, dicens: «Sauinam diis inobedientem, dominos quoque et Augustos nostros blasphemantem, gladio percuti decreuimus, atque omnes facultates eius publicis titulis presignari». Amcorpus eius sustulerunt et posuerunt in monumento ipsius in oppidum Vendinense, ad Arcum Faustini, ubi ipsa uenerabiliter reposuerat magistram fidei suae uirginem Christi Seraphiam. Passa est autem sancta Sa
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis xp̃i seraphiȩ ex more condito ĩmacu¬
lato corpore celebratis uenerabilib exequiis.
sũmo studio & ornatu fecerat. & ñ cessabat ex
eo cotidie facere elemosinas multas: confidens
cotidie uisitare infirmos. & in carcerib con¬
clusos. p̃stans eis omĩa quȩ necessaria erant
abunde. Ueniente gͥ p̃fecto helpidio rapi-¬
dissimo cane. cȩco animo. & corporeis ocłis.
p̃ses indicauit ei religiosissimã sabinã: &
omĩa quȩ gesta fuerant. Quã cũ exhibu¬
issent. feminã. introduxert̃ in p̃toriũ. Et
uidens eã p̃fectus. int̾rogauit dicens. Tu es
sabina uxor cuiꝰdã ualentini illustrissimȩ me¬
moriȩ. & filia herodis: Sabina respondit.
Ego sũ. Prefectus dixit. Quare oblita es
tui. & sociasti te xp̃ianis. quoꝵ uita mors est.
& ñ adoras deos & honoras. quos colunt dñi
nũ liberare dignatꝰ ẽ: ut ñ ampliꝰ errarẽ sicut
uos uideo errare ad orando demones. Prefectꝰ
Sabina respondit. Atinã dm̃ adoraretis qͥ

Expanded text:
uirginis Christi Seraphiae, et ex more condito immaculato <corpore>, celebratis uenerabilibus exequiis, summo studio et ornatu fecerat. Et non cessabat ex eo die facere elemosinas multas, confidens cotidie uisitare infirmos et in carceribus reclusos, prestans eis omnia, quae necessaria erant abunde. 94 Veniente igitur prefecto Helpidio, rabidissimo cane, cecus animo et corporis oculis: tunc preses indicauit ei de religiosissima femina Sauina omnia, quae gesta fuerant. Quam cum exhibuissent, introduxerunt in pretorium, et uidens eam, prefectus interrogauit dicens: «Tu es Sauina, uxor quondam Valentini illustrissimae memoriae, et filia Herodis?». Sauina respondit: «Ego sum». Prefectus dixit: «Quare oblita es tui et sociasti te Christianis, quorum uita mors est, et non adoras magis deos, et honoras, quos adorant domini num liberare dignatus est, ut non amplius errarem, sicuti et uos uideo errare adorando demones». PrefectuSauina respondit: «Vtinam Deum adoraretis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
men tuũ. Altera autẽ die iussit p̾ses adduci
eos ante tribunal suũ. Astantib autẽ illis. p̃¬
ses dixit. Stulti hoĩes quȩ res uos conuenit
ut credatis in hominẽ crucifixũ. qui sub pon¬
tio pilato multa ꝑpessus ẽ: nouissime autẽ cru¬
cifixus asserit᷑. Tc̃ illi respondert̃ dicentes. Ui¬
dimus in hac nocte angłm di loquentẽ cũ scĩs.
quos tu tenes in carcerẽ: & ipsi angli dixert̃.
nos hodie ituros eẽ in parady sũ. & acceptu¬

Expanded text:
men tuum. Altera autem die jussit praeses adduci men tuum. Altera autem die jussit praeses adduci eos ante tribunal suum. Astantibus autem illis praeses dixit: Stulti homines, quae res vos circumvenit, ut credatis in hominem crucifixum, qui sub Pontio Pilato multa perpessus est, novissime autem crucifixus asseritur? Tunc illi responderunt, dicentes: Vidimus in hac nocte angelum Dei loquentem cum sanctis quos tu tenes in carcere: et ipsi angeli dixerunt nobis, hodie ituros esse in paradisum, et acceptu
Abbreviated transcription (Latin):
uerba loquat᷑. Cũq allatũ eẽt plũbũ bulli¬
ens. & missũ in ore eiꝰ: factũ ẽ frigidũ tanquã
glaties. U iso autẽ hoc miraculo. magna mul-
p̃ses iracundia plenꝰ & confusione. dixit. Du¬
cite illos in carcerẽ: usq dũ ego ꝑtractẽ quo
supplicio int̾ficiant᷑. Cũ autẽ ducerent᷑. plu¬
siderantes se consolari a sc̃o timotheo. Ipsa aut̃
nocte aduenit quidã prb̃r noĩe maurus. qͥ¬
etiã multitudinẽ hõiũ baptizauit in noĩe
dit cȩlos aꝑtos: & audiuit angłm dicentẽ si¬
bi. Beatus es apollinaris. quia credidisti: &¬
beati om̃s qui intincti sunt in aqua. in qua
tu purificatꝰ es. Quicũq enĩ in hac nocte bap¬
titatꝰ fuerit: crastina die in paradẏso suscipiet.
Hoc autẽ dictũ om̃s qui ibidẽ aderant audiert̃:
& genua fletentes dixert̃. Parce nobis dñe ds̃¬
nr̃. & presta miscdiã tuã. his qui diligunt no¬

Expanded text:
verba loquatur. Cumque allatum fuisset plumbum bulliverba loquatur. Cumque allatum fuisset plumbum bulliens, et missum in ore ejus, factum est frigidum tanquam glacies. Viso autem hoc miraculo, multitudo meses iracundia plenus et confusione dixit: Ducite illos in carcerem, usque dum ego petractem quo supplicio interficiantur. Cum autem ducerentur, plusiderantes consolari a sancto Timotheo. Ipsa autem nocte adveniens quidam presbyter, nomine Maurus, multitudinem hominum baptizavit in nomine dit coelos apertos, et audivit angelum dicentem sibi: Beatus es, Apollinaris, qui credidisti, beati omnes qui tincti sunt in aqua, in qua tu purificatus es. Quicunque hac nocte hic baptizatus fuerit, crastina die in paradiso suscipietur. Hoc autem dictum omnes qui ibidem aderant audierunt, et genua flectentes, dixerunt: Parce nobis, Dr, et praesta misericordiam tuam his qui diligunt no
Abbreviated transcription (Latin):
Añe. & uide quanta infert diabolus seruo tuo¬
& ne me derelinquas: ne dicant hoĩes ubi est
plagas ipsiꝰ. Sc̃s uͦ timotheus dixit. Ego tibi
ut hȩc possim sufferre. quia ita istud factũ ẽ
in corpore meo tanꝗͣ oleo ꝑunctus sim. Unus
autẽ de ipsis cedentib noĩe apollinaris. uidit
duos angłos stantes ad latera eiꝰ: & dicentes il¬
li. Confortare timothee. Missi autẽ sumꝰ ad
sustines pęnas: & uideas quȩ agunt᷑ in cęlis.
Erige caput tuũ & uide. Aspiciens autẽ sc̃s
timotheus. uidit cȩlos aꝑtos. & iħm sedentẽ
ad dexterã patris coronã tenentẽ ex lapidib
p̃ciosis. dicentẽq ei. Timothee hȩc quȩ uides
Et abiert̃ in cęlis. Apollinaris uͦ cũ hȩc uidisset.
ꝓcidens ad pedes eiꝰ. dixit ei. Dñe timothee ora
ꝓ me. Ego enĩ libentissime torqueor ꝓ noĩe
xp̃i : quia uidi tecũ loquentes uiros splendi-¬
dissimos. dũ tecũ loquerent᷑ magnalia d̾i tui.
fusũ. dixit. Sistat᷑ apollinaris. Afferte plũ-

Expanded text:
ne, et vide quae infert diabolus servo tuo, ne me derelinquas, ne dicant homines: Ubi esplagas ipsius. Sanctus vero Timotheus dixit: Ago tibi ut haec possim sufferre. Ita istud factum est in corpore meo, tanquam oleo perunctus sim. Unus autem de ipsius caedentibus, nomine Apollinaris, vidit duos angelos stantes ad latus ejus, et dicentes illi: Confortare, Timothee; missi autem sumus ad sustines poenas, ut videas quae aguntur in coelis: Erige caput tuum, et vide. Aspiciens autem sanctus Timotheus vidit coelos apertos, et Jesum ad dexteram Patris coronam tenentem ex lapidibus pretiosis, ac dicentem sibi: Timothee, haec quam vides, et abierunt in coelos. Apollinaris vero cum haec vidisset, procidens ad pedes ejus, dixit ei: Domine Timothee, ora pro me: Ego enim libentissime torquebor pro nomine Christi, quia vidi tecum loquentes viros splendidissimos, dum tecum loquerentur magnalia Dei illius fusum, dixit: Sistatur Apollinaris: afferte autem
Abbreviated transcription (Latin):
& coronati sunt ab angłis. Et uox audita ẽ
dicens. U enite timothee & apollinaris dilectis¬
simi mei. & ostendã uobis quanta mirabilia
meruistis ꝓ animab ur̃is. quas optulistis pro
noĩe meo: & scitote quȩ facturus sũ lãpadio
p̾sidi. Statĩq iaculus igneus descendit de cȩ
lo: ac nobis uidentib ingressus ẽ in humero
uitã finiuit. Corpora uͦ scõꝵ sepulta sunt
a xp̃ianis die nono kalendarũ septẽbris. Eu
& fabricauit illis basilicã. in qua multa sig¬
na & remedia ostendunt᷑. cȩcis uisus. claudis
gressus reddit᷑: & qui a demoniis uexantur
curant᷑ in noĩe dñi iħu xp̃i. cui ẽ honor uir¬

Expanded text:
et coronati sunt ab angelis, et vox audita est, et coronati sunt ab angelis, et vox audita est, dicens: Venite, Timothee et Apollinaris, dilectissimi mei, et ostendam vobis quanta mirabilia meruistis pro animabus vestris, quas obtulistis pro nomine meo; et scitote quae facturus sum Lampadio praesidi. Statiressum est humerum vitam finivit. Corpora vero sanctorum sepulta sunt a Christianis die nono Kalendas Septembris. Eus fabricavit illis basilicam, in qua multa signa et remedia ostenderunt. Caecis visum, claudis gressum reddiderunt, et qui a daemonibus vexabantur curat
Abbreviated transcription (Latin):
.hł. septẽbris. Altera autẽ die ꝓcedens p̃ses sedit
ꝓtribunali. sc̃m uͦ timotheũ & apollinarẽ
adduci p̾cepit. Astantib autẽ illis: ait ad
eos p̃ses. Infelicissimi hõiũ consentite p̾̃ceptis
imꝑatoꝵ: & adorate deos qͦs ipsi adorant.
Timotheus & apollinaris dixert̃. Nos demo¬
uiuus & uerus: ipsũ oportet confiteri nos.
Tu gͦ ne putes nos artib tuis separare a sarita.¬
te. & a regno d̾i. Hoc autẽ notũ tibi sit: quia
qua hora nos putas mortificare. tẽ uiuifica¬
bimꝰ: sicut illi qui hesterna die a te interfecti
sunt. uiuunt in cęlis. Te uͦ ꝑcutiet iħc xp̃c¬
ulcere pessimo. Iratusq p̃ses dixit. Istos siñ
mortificauero: alii multi ad nouã sectã uen-¬
turi sunt. Sic dedit adu̾sus eos sententiã: ut
gladio int̾ficerent᷑. Illi autẽ cũ magna fidu¬
cia ꝑducti sunt extra ciuitatẽ. in uia quȩ ap¬
pellat᷑ cesarea. in locũ qui buxitꝰ dicit᷑. ibiq
marts rirauert̃ eos sub die decimo . kł. septẽbris.

Expanded text:
die procedens praeses, sedit pro tribunali, sanctum vero Timotheum et Apollinarem adduci praecepit. Astantibus autem illis, ait ad eos praeses: Infelicissimi hominum, consentite praeceptis Imperatorum, et adorate eos quos illi adorant. Timotheus et Apollinaris dixerunt: Nos daemoivus et verus, ipsum oportet confiteri nos. Tu ergo ne putes nos artibus tuis separari a charitate et a regno Dei. Hoc autem tibi notum sit quia, qua hora nos putas mortificari, tunc vivificamur, sicut illi qui a te hesterna die interfecti sunt, et vivunt in coelis. Te ulcere pessimo. Iratusque praeses, dixit: Istos si non mortificavero, alii multi ad novam sectam venturi sunt. Sic dedit adversus eos sententiam, ut gladio interficerentur. Illi autem cum magna fiducia perducti sunt extra civitatem, in via quae appellatur Caesarea, in locum qui Buxitus dicitur, ibique martyrizavit eos, sub die decimo Kalendas Septembris,
Abbreviated transcription (Latin):
beat & districtio ꝓlata iusticiã. & in secan¬
dis criminib ultio terminata iã finẽ. Lectis
imꝑatoꝵ p̃ceptionib. iud ex ait. Quid ad
hȩc simphoriane respondes: Nunqͥd possu¬
mus decreta conuellere: Duplex tibi crim̃
tis satisfeceris: hȩc omĩa sanguinis tui placa¬

Expanded text:
beat et districtio| prolata iusticia et in resecanbeat et districtio| prolata iusticia et in resecandis crimenibus ultio| terminata iam finem lectis imperatorum praecep| tis. Iudex ait. Quid ad haec symforiani respondis| numquid possumus decreta conuellire. Duplex tibi| crimetis satisfeceris. Haec omnia san| guinis tui placa
Abbreviated transcription (Latin):
blicȩ seditionis optentu comp̃hensus tenebat᷑:
& heraclii consularis statĩ optutib ingerit᷑.
Cui ille de tribunali residens dixit. Nomen
Nominis huiꝰ ñ magna ꝓfessio ẽ. Cur deȩ ma-¬
tris effigiẽ ꝓphana abusione despiciens ado¬
te dixi xp̃ianus sũ. Dm̃ uiuũ adoro qui
regnat in cęlis: simulachrũ uͦ demonis ñ so¬
lũ ñ adoro. uerũ etiã si ꝑmittas malleis il¬
lud mea auctoritate cõminuo. Iudex dixit.
Iocaris tibi simphoriane glosȩ indolis: Hȩc
tibi sub ambiguo familia cȩpit suadere men
daciũ. ignorans forsitan qͥd pͥncipũ nr̃oꝵ sci¬
ta sanxerint. Decreta gͦ officio recensente
pandant᷑. Ex officio recitatũ ẽ. Aurelianꝰ
imꝑator singulis administratorib suis atꝙ
rectorib. Comꝑimus ab his qui se tẽporib
Hos comp̃hensos nisi diis sacrificauerint¬
nr̃is. diu̾sis punite cruciatib. quatinꝰ ha¬

Expanded text:
blicae sedicionis obtentu con| praehensus tenetur blicae sedicionis obtentu con| praehensus tenetur et heracleo consolare statutus| ingeritur. Cui illi de tribunalibus sedens dixit nomen| nominis huius . non magna| professio est cur deae matris effigiem . profana abusi| one despiciens adoistianus sum deum uiuum| adoro qui regnat in caelis . simulacrum uiro demonis| non solum non adoro uirum etiam si permittis mal| leis illum mea auctoritate comminuo. IuIocaris tibi synforiani gloriosa indolis| haec tibi sub ambiguae fame coepit suadere men| dacium . ignoras forsitan quid principum nostrum| scita sancxerunt. Officio recitante pandatur| ex officio recitatum est. Aurilianus imperatur| singulis administratoribus suis atque rectoribus| conperimus . ab his qui se temporibusHos con| praehensus nisi diis nostris sacrificarent. Diuersis| punite cruciatibus quatinus ha
Abbreviated transcription (Latin):
religionẽ catholicȩ legis au¬
decreta conu̾teret. erat t̾c in augustidunensi
familiȩ litteris bene institutꝰ & morib. ita
ĩmaculatȩ mentis. annos senũ sinceritate
suꝑaret. Hic itaq cũ in adolescentia crescens
transiret infantiã. & iã ȩtas felicit̾ auspica¬
ta in robur uirile migraret. tantã spem uir¬
tutũ suarũ om̃ib fecit. ut illũ iã om̃s bo¬
enĩ eũ cȩlestis sapientia. sp̃ualib gẽmis orna-¬
ta simplicitas. Et iustũ uitȩ tramitẽ tenens.
suꝑstitionis amore tenebat᷑. & berechintiȩ apol¬
rata ẽ. Ad berechintiȩ matris demonũ ꝓpha¬
nã sollẽpnitatẽ popłoꝵ multitudo conuenerat.
Heracliꝰ illiꝰ tẽporis consularis in hac urbe
residebat. ad requirendos discutiendosq
xp̃ianos sagaci inquisitione sollicitꝰ. Interea¬
sc̃s simphorianꝰ affuit: atq statuã berechin-¬
tiȩ quȩ carpento portabat᷑ agminib stipatã
popłoꝵ despectã. ad orare noluit. Qui pu-¬

Expanded text:
religionis catholicae legisdecreta conuerterit. Erat| tunc in augustodinensi familiae litteris| bene institutus . et morebus ita inmaculatae mentes sinceritate superaret. Hic itaque| cum in aduliscentia criscens transiret infanciam etiam|  etas filiciter auspicata in robore uirile megraret tantum| spem uirtutem suarum omnibus bonis fecit ut illum omnis| boenim eum coelestis sapientia, et spiritualibus gemmis ornata simplsupersticiones amore| tenebatur. Byrecinciae . apolrati sunt. Ad birecinciae matres| daemonum . profana solemnitate populorum multitudo| conuenirat. Heraclius illius temporis consolaris in hac| urbe resedebat. Ad querendos discuciendusque christianos.| Sagaci inquesicione sollicitus sanctus symforianos adfuit| et quia statuam byrecenthiae quae carpento porta| batur agmenibus. Stipata populorum dispectam .| adorare noluisset pu
Abbreviated transcription (Latin):
ut est. Sonet gͦ p̾ciosissimũ uera p̾ciositate: scis
tũ uoĩ certa sc̃itate: mestimabilissimũ fidissima ue¬
ctib eui Que quia humanã rationẽ excedũt. sp̃c¬
uestimabssit qui suo sacro spiraminẽ inducat nos
in om̃em dicendorũ u̾itatem: ut quia de eo corpore
⁊ aĩa ioquendũ est. qd̾ ipe pret̾ naturalem usum sc̃ifi¬
cauit ⁊ grãm contulit. nõ aliena dicere patiatur s
ꝓpria: ad laudem ⁊ gl̾iam tuã ds̃ omp̃c pater. ⁊ ad hono¬
rem fili tui ꝑ uirginem nati. et eiusdem sp̃t sc̃i dei ⁊¬

Expanded text:
ut estut estctitate, inaestimabilissimum fidelissima veritate. Quae quia humanam rationem excedunt, Spiritus tuus adsit, qui suo sacro spiramine inducat nos in omnem dicendorum veritatem: ut quia de eo corpore et anima loquendum est, quod ipse praeter naturalem usum sanctificavit, et gratiam contulit, non aliena dicere patiatur, sed propria: ad laudem et gloriam tuam, Deus omnipotens Pater, et ad honorem Filii tui per virginem nati, et ejusdem Spiritus sancti Dei
Abbreviated transcription (Latin):
auctor amministratrice. ⁊ ds̃ ab hoĩe fc̃s homo. ab
scõ in ea uterũ humanũ ⁊ purificante atq mun¬
dante ad conceptõem filii tui. Cuius dignitatis
⁊ gr̃e effetũ nec cor concipere. nec lingua ualet
exprimere. Non enĩntalis conceptꝰ talisq partꝰ
des decuerat. qui uenerat redimere qͦs uoluit creare:
treare p̾sertim maiestate redimere humauitate. ⁊¬
Humilitatis naturã de scĩficato corpore sumens
sc̃ãm ⁊ ĩmnaculatã de ĩmaculato. Inestimabilẽ enĩ
scificatõis gram: qui concipiendus p̾buit. cõceptꝰ
uirginis: illi soli notissimũ est. qui de eiꝰ natura.
naturam suscepit qͣm condidit. ꝑ quẽ te queso
dñe. quia ꝑ illũ cũcta bona tribus. q̃ ut tribuas
eligis: ut moffense de tanta sollempnitate loqui
tribuas. ⁊ si ñ totũ ut est qd̃ impossibile om̃i
lingue ẽ humane. tam ip̃m ex parte qd̃ ẽ dicał

Expanded text:
auctor a ministratrice, et Deus ab homine factus homo; ab auctor a ministratrice, et Deus ab homine factus homo; ab iritu sancto tuo in ea uterum humanum, et purificante atque mundante ad conceptionem Filii tui, cujus dignitatis et gratiae effectum nec cor concipere, nec lingua valet exprimere. Non enim nisi talis conceptus talisque partus Deum decuerat, qui venerat redimere quos voluit creare; creare praesertim majestate, redimere humilitate: humilitatis naturam de sanctificato corpore sumens sanctam, et immaculatam de immaculato. Ineffabilem enim sanctificationis gratiam qui concipiendus praebuit, conceptus Virginis, illi soli notissimum est, qui de ejus natura naturam suscepit quam condidit. Per quem te quaeso, Domine, quia per illum bona cuncta tribuis, quae ut tribuas eligis, ut me inoffense de tanta sanctitate loqui tribuas. Etsi non totum ut est, quod impossibile omni linguae humanae est: tamen ipsum ex parte quod est, dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
d int̾rogata de uirginis et matris dĩ nr̃i
resolutione temporali ⁊ assuptẽe perhemni.
quid intelligani responsurus: te d̾s omp̃s pater uo¬
to supplici exoro. ut qui mandas nubib ⁊ pluruit
ymbrem. qu tangis montes et fumigant. qͥ apis
t̾ram ⁊ germinat: quid dicam iubeas. qͥd ꝓferam
prebeas. ad quid dirigam sermonem aperias. uene¬
rabile enum mͥ est domine. et precordiis meis re¬
uerentissimũ. de matre filii tui loqui. ⁊ de sc̃issimo
corpore eius linguam sermonib occupare: q̃ sola
meruit deũ hominẽq paritura suscipere: facta thro¬
nus dei ⁊ aula regis et̾i scd̾m qd̃ tu nos docuisti ꝑ
scõs prĩarchas tuos. ꝓphetas ⁊ apostolos. figuris
⁊ sermonib quib nes credidimus ⁊ certi sumus.
quia nunꝙͣ fefellsti qui nec falli nec fallere potiusti.
ostendens filiũ tuũ. coet̾num tͥ ⁊ consubstantialẽ
incarnandũ ⁊ incarnatũ ꝑ uirginis uterũ. de quo
catnem assumpsit: qui corporalia cũcta tecũ creauit

Expanded text:
d interrogata de Virginis et Matris Domini resolutione temporali, et assumptione perenni, quid intelligam responsurus, te, Deus omnipotens Pater, voto supplici exoro, ut qui mandas nubibus, et pluunt imbrem, qui tangis montes, et fumigant, qui aperis terram, et germinat, quid dicam jubeas, quid proferam praebeas, ad quid dirigam sermonem aperias. Venerabile est enim mihi, Domine, et praecordiis meis reverendissimum, de matre Filii tui loqui, et de sanctissimo corpore ejus linguam sermonibus occupare, quae sola meruit Deum et hominem paritura suscipere, facta thronus Dei et aula regis aeterni, secundum quod tu nos docuisti per sanctos Patriarchas tuos, Prophetas et Apostolos, figuris et sermonibus: quibus credidimus, et certi sumus; quia nunquam fefellisti, qui nec falli nec fallere novisti, ostendens Filium tuum coaeternum tibi et consubstantialem incarnandum, et incarnatum per virginis uterum, de quo carnem assumpsit qui corporalia cuncta tecum creavit,
Abbreviated transcription (Latin):
cto sibi pippino cũ aquitanoꝵ popło. in pa-¬
go autisiodorensi in loco qui uocat᷑ fontane¬
cũ. In quo loco franci cũ om̃ib nationib sibi
subiectis. mutua se cede ꝓsternentes. ad ultimũ
cludouicus & karolus clotario fugato triũ¬
phũ adepti sunt. Post cruentissimũ uͦ preli¬
um pace int̾ eos facta: diuisert̃ int̾ se francoꝵ¬

Expanded text:
cto sibi Pippino cum Aquitanorum populo in pago Autisiodorensi, in 156 loco qui vocatur Fontanetum: in quo loco cum Franci, cum omnibus nationibus sibi subjectis, mutua se caede prosternerent, ad ultimum Lodowicus et Karolus, Lothario fugato, triumphum adepti sunt . Post cruentissimum vero praelium, pace inter eos facta, diviserunt inter se Franco
Abbreviated transcription (Latin):
& maximã partẽ burgundiȩ. Gotiã. Was¬
coniã. aquitaniã. submnoto inde pippino
filio pippini. & in monasterio sc̃i medardi
attonso. Qui pꝰea inde ꝑfugã elapsus. aqͥ¬
taniã regressus multo tẽpore fugiendo ibi
latuit. iterũq a rannulfo p̃fecto ꝑ fidẽ de¬
ceptus comp̃hensus ẽ. & ad karolũ adductus.
silua nectũ ꝑpetuo ẽ exilio detrusus. Lotha¬
rius uͦ ex erim̃garda filia hugonis tres filios
habuit. idẽ cludouicũ. cui regnũ romanoꝵ &
italiã tradidit. alterũ autẽ clothariũ. cui sedẽ
imꝑialẽ reliquit. terciũ uͦ karolũ cui ꝓuin¬
ciã gub̃nandã dimisit. Decessit quoq lotha

Expanded text:
 maximam partem Burgundiae, Gothiam, Vasconiam, submoto inde Pippino filio Pippini, et in monasterio Sancti Medardi attonso. Qui postea inde per fugam elapsus, Aquitaniam regressus multo tempore fugiendo ibi latuit, iterumque a Ranulfo praefecto perfide deceptus, et comprehensus, et ad Carolum adductus Silvanecti perpetuo exsilio est detrusus. Lotharius vero, ex Ermengarda filia Hugonis, tres filios habuit, id est, Lodowicum, cui regnum Romanorum et Italiam tradidit; alterum autem Lotharium, cui 157 sedem imperialem reliquit; tertium vero Karolum, cui Provinciam gubernandam dim
Abbreviated transcription (Latin):
na fuit. parentib splendidissimis ꝓcreatꝰ :¬
& ab ipsis infantiȩ rudim̃tis. studiis libera¬
lib institutꝰ. In quo doctrinȩ collatio cũ
ingenii ub̃tate consentiens: eruditissimũ
duplicato bono. idest naturȩ industriȩ-
reddidert̃. Atq ut in eũ ꝑfectio litterarũ
plena conflueret. pꝰ auditoria gallicana
intra urbẽ romã iuris scientiã plenitudi
niꝑfectionis adiecit: deinde tribunalia
p̃fecturȩ. ꝓfessione aduocationis ornauit.
In quo actu dũ multiplici laudis luce res¬
plenderet: sublim̃ genere. diuitiis. mori¬
b sortit᷑ uxorẽ. Quẽ quidẽ toge p̃coniis
p̃minentẽ. ꝓtinꝰ res publica ad honoꝵ p̃¬
sũpsit insignia: ducatꝰ culm̃ & regim̃ ꝑ
ꝓuintias conferendo. Erudiebat᷑ ꝓfecto
Parabat᷑ eloq̃ntia p̃dicationib iuris do¬
ctrina iusticiȩ. uxoris societas. ad testimo¬
niũ castitatis.

Expanded text:
parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis infantiae rudimentis studiis liberalibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddiderunt. Atque ut in eum perfectio litterarum plena conflueret, post auditoria Gallicana intra urbem Romam iuris scientiam plenitudini perfectionis adiecit. Deinde tribunalia praefecturae professione advocationis ornavit. In quo actu dum multiplici laudis luce resplendet, sublimem genere, divitiis, moribus sortitur uxorem. Quem quidem togae praeconiis praeminentem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimen per provincias conferendo. Erudiebatur profecParabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimonium castitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nuptiis uino dix̾it quia uinũ nõ habent: sciens plane
ilũ hec potuisse. qd̾ eũ mox contigit diuino miraculo cõ¬
plesse. Ette igit᷑ maria fide ⁊ opere xp̃i ministratrix. et
deuota usꝙ ad eiꝰ mortẽ secutrix. ñ plus gressu ꝙͣ imita¬
tõis ut tcredendũ est affectu: si ibi ñ fu̾it ubi xp̃c suos
ministros uult eẽ ubi gͦ erit: Et si ibi: ñ quid equali
gr̃a: Et si eqͣli gr̃ã ubi eqͣdei censura qͥ unituiq reddit
scd̾m merita᷑ Si merito p̾ oĩb marie uiuẽti donata¬

Expanded text:
in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane hoc illum potuisse, quod eum mox contigit divino miraculo complevisse. Ecce igitur Maria fide et opere Christi ministratrix, et devota usque ad ejus mortem secutrix, non plus gressu quam imitationis, ut credendum est, affectu: si ibi non fuerit, ubi Christus ministros suos vult esse; ubi ergo erit? Et si ibi, numquid aequali gratia? Et si aequali gratia, ubi aequa Dei censura, qui unicuique reddit secundum sua merita? Si ergo merito Mariae viventi pra
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis nisi ẽẽ credula: que se nou̾at hũc ñ uirili
semine scd̃m ordinẽ nat᷑e. s diuino spiramine ũtiante
archangelo concepisse. uidens semꝑ famulantiũ ange¬
loꝵ ei a desse freq̃ntiam ut concepturo. nato qͣndo
uitelicet fr̃a est cũ angło muititudo celestis ex̾citus clamã¬
tiu et dicentiũ głia in excelsis deo ⁊ in t̃ra pax hõib bone
do cognoscere potuit: quia talia obsequia ñ nisi deũ decue¬
rant. Unde ⁊ stelie annũtiatio ⁊ magoru de longissimis
partib insperata adductio: qͣm maximnũ illi extitit ĩdiciũ
u̾itatis. Similit̾ ⁊ symeonis atꝙ anne ꝓph̃ali dignitate
insolitus cet̾is ⁊ huic specialis octursus. Q oĩa ꝓculdubio
maria conseruans. huis cũctis altius ad fidem roborata.
pio corde ꝯferebat: in tantũ ut omĩno nõ mutabunda.
s certa de filii potestate. tanꝙͦ de dei uera uͥtute deficiẽte

Expanded text:
divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili semine secundum ordinem naturae, sed divino spiramine nuntiante Archangelo concepisse: videns semper famulantium Angelorum ei adesse frequentiam, ut concepto et nato, quando videlicet facta est cum Angelo multitudo coelestis exercitus clamantium et dicentium, Gido cognoscere potuit, quia talia obsequia non nisi Deum decuerant. Unde et stellae annuntiatio, et Magorum de longissimis partibus insperata adductio, maximum illi exstitit indicium veritatis. Similiter et Simeonis et Annae prophetali dignitate insolitus caeteris et huic specialis occursus. Quae omnia profecto Maria conservans, his cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de filii potestate, tanquam de Dei vera virtute, deficiente
Abbreviated transcription (Latin):
mis: post u̾mẽ ut dignũ est abiectissimus puluis. Qd̃
de maria credendũ ñ uidet᷑ consentibile: quia estimatõem
consideratio rerũ ĩuitat: quaꝵ ⁊ illa quidẽ est qͣm suis
aliqͣndo minuistris ip̃a u̾itas ait. Qui mͥ ministrat me se¬
qͣtur: et ubi sũ ego illic ⁊ minister m̃s erit. Si hec enĩ est
gen̾alis sententia õiũ ꝑ fidem ⁊ piam oꝑatõem xp̃o mini
nistratrix extitit q̃ hũc in utero gessit partuqe ꝓfusum
a facie herodis fugiens in egyptũ abscondit. ⁊ oẽm ĩ¬
fantiam eiꝰ pio matris affectu ẽ ꝓsecuta. ita ut usq ad
indubitant̾ ñ recesserit consectatur: nõ solũ gressib pedũ
tanꝙͣ ꝓ reu̾entia dñi. uerũ etiam imitatõis affectu. Ma¬
ria gͦ mĩstratrix xp̃i spetialiũ operũ qͣlitatib sicut deuo¬
tissime extitit: ita absq dubio religionis fide. ⁊ uere
credulitatis caritate secutrix fuit. Non enĩ potuit eius¬

Expanded text:
mis, post vermem, ut dignum est, abjectissimus pulvis. Quod mis, post vermem, ut dignum est, abjectissimus pulvis. Quod de Maria credendum non videtur consentibile: quia aestimationem consideratio rerum invitat: quarum et illa quidem est, quam suis aliquando ministris ipsa Veritas ait, Qui mihi ministrat, me sequatur: et ubi sum ego, illic et minister meus erit . Si enim haec est generalis sentnistratrix exstitit, quae hunc in utero gessit, partuque profusum a facie Herodis fugiens in Aegyptum abscondit , et omnem infantiam ejus matris affectu prosecuta est; ita ut usque ad indubitanter non recesserit consectatu, non solum gressibus pedum tanquam pro reverentia Domini, verum etiam imitationis affectu. Maria ergo ministratrix Christi specialium operum qualitatibus sicut devotissima exstitit; ita absque dubio religionis fide et verae credulitatis charitate secutrix fuit. Non enim potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ctib eius semꝑ uidere sitiens ⁊ semꝑ conspiciens: dũ
restimabilit̾ pascit᷑. excelientiori qͣdam specialice p̾¬
rogatiua a filio honorat᷑: possidens ĩ xp̃o corpꝰ suũ qd̃ ge¬
nuit clarificatũ ĩ dextera prĩs.⁊ si nõ suũ ꝑ qd̃ genuit.
tam̃ suũ qd̃ genuit. Et qͣre ñ suũ ꝑ qd̃ genuit: Si non
obuiau̾it nec dũ ꝑfca auctoritas uere credo ⁊ ꝑ qd̃ ge¬
nuit: quia tanta scificatio dignior ẽ celo qͣm t̾ra. Thro¬
num est ibi ẽẽ ubi est ip̃e. Tam p̾ciosũ thesaurũ digniꝰ
ẽ celũ seruare ꝙͣ t̾ram. tantã integritatẽ. merito incor¬
ruptibilitas ñ putredinis ulla resolutio seqͥtur. Iud̃
mib traditũ. quia sentire nõ ualeo dicere ꝑtimesco. cõ¬
muni sorde putredinis ⁊ futuri de u̾mib pulu̾is. De qͦ
si nichil altius sentirem ꝙͣ de ꝓprio: nichil dice̾m nisi ꝙ̃¬
admodũ de ꝓprio. Qd̃ absq ulla ambiguitate soluẽdũ
ĩ mortem. post mortẽ futum putredo. post putredinẽ uer¬

Expanded text:
ere sitiens, et semper conspiciens, dum inaestimabiliter pascitur, excellentiori quadam specialique praerogativa a Filio honoratur: possidens in Christo corpus suum quod genuit, clarificatum in dextera Patris; et si non suum per quod genuit, tamen suum quod genuit. Et quare non suum per quod genuit? Si non obviaverit necdum perspecta auctoritas, vere credo, et per quod genuit; quia tanta sanctificatio dignior coelo est quam terra. Thronum est ibi esse ubi ipse est. Tam pretiosum enim thesaurum dignius est coelum servare quam terra; tantam integritatem merito incorruptibilitas, non putredinis ulla resolutio sequitur. Illurmibus traditum quia sentire non valeo, dicere pertimesco communi sorte putredinis et futuri de vermibus pulveris. De quo si nihil altius sentirem quam de proprio, nihil dicerem nisi quemadmodum de proprio. Quod absque ulla ambiguitate solvendum in mortem, post mortem est futurum putredo, post putredinem ver
Abbreviated transcription (Latin):
a mortuis suscitatus ẽ ꝑ głiam pr̃is: sic̃ ꝓfecto ĩpe
testat᷑ pt resurrectõem qͣndo aplis dicit. Uidete manꝰ
meas ⁊ pedes meos: quia ip̃e ego sũ. Qͥd enĩ est ip̃e ego
sum: nͥ quia alter nõ sũ tͤẜ qui tũc eram qͣndo passus
sũ: Hoc siquidẽ cognosc̾e potestis: qͥ ĩ manib ⁊ pedibꝰ
clauoꝵ uuln̾a cognoscitis Ipe gͦ idẽq celos ascendit.
⁊ carnẽ qͣm de matre suscepit. sr̃ astra tnͣsuexit:
honorans cẽm humanã naturã multomagis ⁊ ma-¬
t̾nam. Si igit᷑ nat᷑a est matris filiꝰ ꝯueniens ẽ ut sit
⁊ filii mat̾: ñ ꝙͣtũ ꝑtinet ad equã ãministratõem:
s qͣntũ ꝑtinet ad eand̃ reciprecam substantiã ut bo-¬
mo de hõie caro de carne. mat̾ a filio. filius a mat᷑ niõ
ad unitatẽ ꝑsone. s ad unitatẽ corporalis sub̾e. Si enĩ¬

Expanded text:
a mortuis suscitatus est per gloriam Patris: sicut profecto ipse a mortuis suscitatus est per gloriam Patris: sicut profecto ipse testatur post resurrectionem, quando Apostolis dicit, Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego sum . Quid enim est, ipse ego sum; nisi quia alter non sum, quam qui tunc eram quando passus sum? hoc siquidem cognoscere potestis, qui in manibus et pedibus clavorum vulnera cognoscitis. Ipse ergo idemque coelos ascendit, et carnem quam de matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnem humanam naturam, et multo magis maternam. Si igitur natura matris est filius, conveniens est ut sit et filii mater, non quantum pertinet ad aequam administrationem, sed quantum pertinet ad eamdem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a matre, non ad unitatem personae, sed ad unitatem corporalis naturae et s
Abbreviated transcription (Latin):
dore: dur ñ uelit ĩcorruptã a putredinis seruare fe¬
tore: Dicat qui cognouit sensũ dñi ⁊ qͥ cõsiliarius
euis fuit: ñqͥd nõ ꝑtinet ad uenignitatem dñi matris
seruare honorem: qui legem nõ solu̾e uenerat. s adĩ¬
plere: Lex enĩ sicut honorẽ matris p̾cipit: ita ihonora¬
tam dampnat. Qui enĩ in uita p̾ cet̾is illam gr̃a sui cõ¬
ceptus honorauit: piũ credere ẽ singulari saluatione
eam ĩ morte et speciali grã honorasse. Potuit enĩ eã
a puluere ⁊ putredine alienã facere: qui ex ea nascẽs
uirginẽ poterat relinquere. Putredo namq ⁊ uermis.
humane est obprobriũ conditõis. a quo obprobrio
cũ iħc sit alienus natura marie excipit᷑. qͣm iħx de
ea suscepisse ꝓbatur. Caro enĩ ih̾u caro marie
⁊ potenti suꝑ om̃s celos ascensione glorificata. ea¬
dem tam̃ carnis mansit ⁊ mauet natura q̃ suscepta
ẽ ex maria. Ip̃e enĩ est qui conceptus ⁊ genius atcꝑ

Expanded text:
dore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris servare honorem, qui legem non solvere venerat, sed adimplere ? Lex enim sicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat. Qui enim in vita prae caeteris illam gratia sui conceptus honoravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens potuit virginem relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro enim Jesu caro est Mariae, t potenti super omnes coelos ascensione glorificata, eadem tamen carnis mansit et manet natura, quae suscepta est de Maria. Ipse enim est qui conceptus, et genitus, atque
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. In dolore paries filios ⁊ sub uiti potestate eris. ⁊ ip̾e
dominabit᷑ tui. Erũpnã maria sustinuit. cuiꝰ aĩam gla
⁊ sine ĩtegritatis uiolatione pudore uͥginitatis ĩtegraꝑ
mãsit. Hoc eñ potuit effic̾e de matre. qͥa qͥ sic elegit nascids̃
de hoĩe. Maria gͦ ⁊ si cõmunicat erũpnis eue: nõ cõmunicat
parturiendo cũ dolore. ꝓmeruit enĩ hoc singularis sc̃itas
eiꝰ. ⁊ singłaris gr̃ã qͣ susceptõe dei singularit̾ estimata ẽ
digna. Non ĩmerito gͦ excipit᷑ a qͥbdam gen̾alib uer
estunatione. qͣm tanta gra seruat. ⁊ attollit dignitatil
p̾rogatiua. Quãtũ enĩ xp̃i potestas possit mũdi ostẽcdit
uniu̾sitas: ꝙͣtũ grã marie monstrat ĩtegritas. Qd̃ sic̃
diu̾sa ẽ a natura: ita diu̾sa est ⁊ ab usu. Qͥd gͦ ĩ tanta
diu̾sitate dicimus: Humane sortis mortẽ subisse. nec
tñ uinculis eiꝰ retineri. ꝑ qͣm d̾s̃ uoluit nasci: ⁊ carnis

Expanded text:
tuos. In dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui . Aerumnam Maria sustinuit, cujus animam gladet sine integritatis violatione, pudore virginitatis integra permansit. Hoc enim potuit efficere de matre, quia sic Deus elegit nasci de homine. Maria ergo etsi communicat aerumnis Evae, non communicat parturiendo cum dolore. Promeruit enim hoc singularis sanctitas ejus et singularis gratia, qua susceptione Dei singulariter aestimata est digna. Non immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera aestimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitatis praerogativa. Quantum enim Christi potestas possit, mundi ostendit universitas; quantum gratia, Mariae monstrat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si in tanta diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, nec tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit nasci, et carnis
Abbreviated transcription (Latin):
ãmirari dicens. O altitudo diuitiarum sapientie
et scientie dei: quam incomprehensibilia sunt et¬
instrutabilia opera eius et ĩuestigabiles uie eius.
et quia scd̃m eũdem apostolum ex parte cognoscunꝰ
igitur uera sunt que scripsi tibi gratias ago xp̃e:
quia de sancta uirgine matre tua nisi ꝙ piumn est ac
dignum uisum sentire non potui. Si ergo dixi ut
debui: approba xpiste obsecro tu ⁊ tui. Sinauten
ut non debui ignosce tu et tui: Qui cuin deo patre
et spiritu sancto uiuis et regnas deus: Per om̃s
secula setulorum. meN.

Expanded text:
admirari, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae admirari, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Et quia, secundum eumdem apostolum, ex parte cognoscimus, ergo vera sunt quae scripsi; tibi gratias ago, Christe, quia de sancta Virgine matre tua nisi quod pium est ac dignum visum sentire non potui. Si ergo dixi ut debui, approba, Christe, obsecro, tu et tui: sin autem ut non debui, ignosce tu et tui? Qui cum Deo Patre et Spiritu sancto vivis et regnas per omnia saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tia nõ cognoscimus: in marie utegritate plus potus¬
se grãm quam naturam non dubitamus. Siuinita¬
tis enĩ opera sunt que dicimus: ⁊ ideo possibilia quia
digna. Letari mariam leticia inenarrabili anima
et corpore in ꝓprio filio. cũ filio ꝓprio ꝑ filiũ ꝓpriũ. nec
uliam sequi debere corruptionis erumpnam. quam
nulla setuta est tantũ filiũ parturiendo integritatis
corruptio ut sit sempet incorrupta qͣm tanta ꝑfudit
gr̃a: sit integriter uiuens. que õium integram ꝑ¬
fectamq genuit uitam: sit tũ illo quẽ in suo gessit
utero. sit apud illũ illa que genuit. fouit ⁊ aluit
illũ maria dei genitrix. dei nutrix. dei ministratrix. et
dei secutrix: de qua ut iam dixi quia alit̾ sentire n
ucipiam ei credere de quib aliter uõ presumpsi senti¬
re. Miralor illũ altitudinem consilii diuni ĩn estigas¬
se: qͣm me cũ apło digna reu̾entia uideor debere

Expanded text:
tia non cognoscimus: in Mariae integritate plus potuistia non cognoscimus: in Mariae integritate plus potuisse gratiam quam naturam non dubitamus. Divinitatis enim opera sunt quae dicimus; et ideo possibilia, quiadigne laetari Maria laetitia inenarrabili anima et corpore, in proprio filio, cum filio proprio, per filium proprium, nec ullam sequi debere corruptionis aerumnam, quam nulla secuta est tantum filium pariendo integritatis corruptio: ut sit semper incorrupta, quam tanta perfudit gratia; sit integriter vivens quae omnium integram perfectamque genuit vitam; sit cum illo quem in suo gessit utero, sit apud illum illa quae genuit, fovit et aluit illum Maria Dei genitrix, Dei nutrix, Dei ministratrix, et Dei secutrix: de qua, ut jam dixi, quia aliter sentire non ifestaverit, incipiam ei credere, de quibus aliter non praesumpsi sentire: miraborque illum altitudinem consilii divini investigasse, quam me cum Apostolo digna reverentia videor debere
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Apud xp̃m głiose ad et̾nitatis gaudia assũp¬
tam. uenignitate xp̃i honoratius susceptam cet̾is ꝙͣ hic
gr̃a honorauit pre ceteris: ad cõmunẽ hũilitatem nõ
in cuiꝰ si potestate est scõꝵ de capite capillũ nõ perire.
est et illam aĩa ⁊ corpore integram posse seruare. De
cuius potestate si nullus dubitat efcͣsticoꝵ qͥn possit
matrem sine corruptione ĩperpetuũ seruare: cur
dubitandũ est uoluisse qd̵ attinet ad tantam be¬
nignitatis gr̃am: Si elegit diuina uolũtas sola gr̃a
inter crepitantes uehementiũ igniũ flammas nõ solũ
corpora puerorũ seruare illesa. uerum etiam ip̃a uesti¬
menta seruare inusta: cur abnuat in matre ꝓpria
qd̃ elegit ĩ ueste aliena. Ionam seruare in uentre
ceti preter naturalem usum uoluit incorruptum
seruabit grã: Seruatus est daniel intemperantissimi
mileonũ: non seruanda est maria tanta donata menitis
dignitatũ: Hec cuncta que diximus quia usum seruã¬

Expanded text:
sumus; apud Christum gloriose ad aeternitatis gaudia assumptam, benignitate Christi honoratius susceptam caeteris, quam hic gratia honoravit prae caeteris; atque ad communem humilitatem non in cujus si potestate est, sanctorum de capite capillum non perire, est et illam anima et corpore integram posse servare. De cujus potestate si nullus dubitet ecclesiasticorum, quin possit matrem sine corruptione in perpetuum servare; cur dubitandum est voluisse, quod attinet ad tantae benignitatis gratiam? Si elegit divina voluntas sola gratia inter crepitantes vehementium ignium flammas non solum corpora puerorum servare illaesa, verum etiam ipsa vestimenta servare inusta; cur abnuat in matre propria, quod elegit in veste aliena? Jonam servare in ventre ceti praeter naturalem usum voluit incorruptum servabit gratia? Servatus est Daniel ab intemperatissima fame leonum , non servanda est Maria tantis donata meritis dignitatum? Haec cuncta quae diximus, quia naturam servan
Abbreviated transcription (Latin):
sũ et illi sint mecũ: ut uideant clacitatẽ meã qͣm dedisti
mͥ. Omagnã ⁊ mestimabilẽ bonitatẽ dei. qui habere sec̃¬
filios suos in głiam uult: ut sua claritate fruantur.
qui hic sua fide iũcti. unũ cũ eo eẽ digni iudicant᷑. Si
igitur eos secũ hre uult. ac ꝑ hoc potest qui oĩa potest.
quid estimandũ ẽ de matre. ubi digna sit haberi si non

Expanded text:
 et illi sint mecum; ut videant claritatem meam quam dedisti mihi . O magnam et inaestimabilem bonitatem Dei, qui habere secum suos in gloria vult, ut sua claritate fruantur, qui hic sua fide juncti, unum cum eo esse digni judicantur! Si igitur eos secum habere vult, ac per hoc potest qui omnia potest; quid aestimandum est de matre, ubi digna sit haberi, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝯmunẽ putredinẽ uermẽ ⁊ cinerem: laborandũ est
si cõueniat tante sc̃itati tãte aule dei prerogatiue.
Scimus enĩ dc̃m pͥmo parenti quia pulius es et in
puluerem ibis. Qd̃ si de morte dicitur generalis est
sententia. Si de resolutione ĩ pulu̾em. hanc conditõem
caro xp̃i euasit: de carne. marie sũpta q̃ corruptio¬
nem nõ sustinuit. De hoc enĩ scriptũ est ꝑ dauid ꝓ¬
pletam dicentẽ. qm̃ nõ detelinques aĩam meam ĩ
inferno. nec dabis sc̃m tuũ uidere corruptõem. De quo
aũt sc̃o dcm sit: archangls ꝓdidit qͥ ad mariam ait.
Et qd̃ nascet᷑ ex te scm: uorabit᷑ filius dei Uere scm̃ ⁊¬
scm̃n sc̃oꝵ. Unde ⁊ illa sc̃a sc̃oꝵ dicunt᷑. q̃ illa seruabãt.
int̾ cetera q̃ futura ostendit dicens. ⁊ ĩpleatur uisio

Expanded text:
cinerem: librandum est, si hoc conveniat tantae sanctitati, tantae aulae Dei praerogativae. Scimus enim dictum primo parenti, Quia pulvis es, et in pulverem ibis . Quod si de morte dicitur, generalis est sententia; si de resolutione in pulverem, hanc conditionem Christi caro evasit de carne Mariae sumpta, quae corruptionem non sustinuit. De hoc enim scriptum est per David prophetam dicentem, Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . De quo autem sancto dictum sit, archangelus prodidit, qui ad Mariam ait, Et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Vere ssanctorum: unde et illa Sancta sanctorum dicuntur, quae illa servabant inter caetera quae futura ostendit dicens, Et impleatur visio