comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i delectatione carnis excutiunt. constat numi¬
rũ quia eoꝵ habitacula fetoris nebula non tan¬
guntur. Et notandñ quod idẽ fetor esse ⁊ nebula
uisa sit. quia nimirum carnalis delectatio mͣtẽ
qͣ inficit obscurat. ut ueri luminis olaritatẽ
non uideat. s unde delectat᷑ inferius inde
caligme̾ ad suꝑna patiat᷑. PE ⁊ R88.
utamus ne hoc aueforitate sacri eloquii posse
monstrari. ut culpe carnaliũ fetoris pena punant᷑: Gi
otest. Nam libro genesets attestante aidituntis.
quia suꝑ sodomitas ctñs igne̾ n sulpburẽ pluit.
tit eci ⁊ ignis incenteret. & fecor sulphurĩs necaret.
Qui eni amore illicito corruptibilis carnis exarse¬
rant. funul incentlio  fetor̾e periert᷑: quatuꝰ ĩ
pena sua cognoscerent. quia etͣnȩ morti fetoris sui
se delectatione traclidissent. Pe.RUS.
De his in qͥb dubius fui. nioll mͥ fateor questioi̾s¬

Expanded text:
omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimiomni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. PETR. Putamusne hoc auctoritate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae carnalium fetoris poena puniantur? GREGOR. Potest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De his in quibus dubius fui, nihil mihi, fateor, quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
ac de re michi idonee iudeo satisfactum.
Sͦ: queso te quid esse dicimꝰ. quod quoruͣdam
habitacula fettris nebula tangebant᷑. quoru̾dã uͦ
tangi non poterant: uel quid quod pontẽ. quid ÷
& reru petre imagnationib pensamus
merita causarũ. ꝑ pontẽ quippe ad amena
loca transire asperit. quia angusta ualle est.
semita quȩ ducit ao uitã. Ꝙ fetorẽ fluuii
carnaliũ hic putredo uitior. Et quoru̾clã habi¬
tacula fetoris nebula tangebat. quoruͣdã uͦ ab ea
tangi ñ potͣant. quia sunt pleriq qui multa ĩa
bona oꝑa faciunt. s tam̃ adhuc carnalib uitiis
in cogitationis delectatione tangunt᷑. E uistum
ualde ÷. ut illic nebula fetoris obsideat. qͦs hic
ad huc carnalis fetor delectat. Unde ⁊ eandem
delecꝰtationẽ carnis. e̾ẽ. beatꝰ iob in fetore conspici¬
ens. de lururioso ac lubrico sententiã ꝓtulit dicens
Nulcetio illits uermis. Qui autẽ ꝑfecte cor ab

Expanded text:
Hac de re mihi idonee video satisfactum: Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est x rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab
Abbreviated transcription (Latin):
largitate ꝓmerebit᷑. nimirũ constat. quia auro edi¬
ficat mansionẽ suã. Quod enim suꝑus memoriã
feci ut dicerem. isclem miles qui hec uiderat
narrabat. quod eoscdem latͣculos aureos ad edificatio¬
nem domus. senes. ac iuuenes. puelle parit᷑ ⁊ pueri
ferebant. Qua eco re colligit᷑. quia hii quib hic
pietas facta ÷ : ipsi illic oꝑatores esse uidebant᷑.
ic ai quidam uirta nos item
Ideusdetit noĩe religiosus habitabat. qui
calciamenta solebat oꝑari. de quo altͣ ꝑ reuelationẽ
uidit : quod eiꝰ domus elificabat᷑. s in ea consteriẽ¬
torts sui solo die sabbati uidebant᷑ oꝑari. Qui
eusdem uiri post modũ subtilit᷑ uitam requirens
inuenit quia e& his quȩ ex dieb singulis labo¬
rabat. quoquid ex uictu atq uestitu suꝑesse
potiusset᷑. die sabbato ad beati petri ecoliãm de¬
ferre consueuerat. atq incligentib erogare. Qua
ex re ꝑpentle. quia non inmerito ipsius fibrica
sabbato crescebat.

Expanded text:
largitate promerebitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam dferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd aĩa iuiuens ac sentiens ꝓ reatu suo patit᷑. si tato
ignis supplicio & insensibilia ossa concremant᷑.¬
osse uellem si uel boni bonos e ⁊RU¬
in regno. uel mali malos in supplicio agnoscant.¬
uius rei sententia.GR ES0RIS¬
in uerbis ÷ dominicis quȩ iã suꝑius ꝓtulimꝰ.
luce clarius demonstrata. In quib cum dictũ esset.
homo quidam erat diues. & induebat᷑ purpura
& bẏsso. & epulabat᷑ coticlie splendide. & erat qͥdã
mentlicꝰ noĩȩ lazarus. qui iacebat ad ianuã eius¬

Expanded text:
quid anima vivens ac sentiens, pro reatu suo patitur, si tanto quid anima vivens ac sentiens, pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremantNosse vellem, si boni bonos in regno, vel mali malos in suppliciis agnoscant.--Hujus rei sententia in verbis est dominicis, quam jam superius protulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide: et erat quidam men
Abbreviated transcription (Latin):
qua hora inmunclo sp̃ũi traderet᷑. & corã om̃i po¬
pulo uexaretur. Cumq uehem̃ter timeret. & ei ĩ
illa missarũ celebritate quasi aduersi nil contigit.
Qui letus exut. & die altero. eccłam iã securꝰ ĩtͣuit:
Factumq ÷. ut ꝑ sex continuos dies. letus ac securꝰ
ꝓcederet. estimans quod eius scelus dñs aut ñ ui
diss. aut uisum misericordit᷑ dimisisset. Die autẽ
septimo subita morte defunctus ÷. Cumq sepul¬
ture tracditus fuisset. ꝑ longnͣ tempꝰ cunctis uidenti¬
b de sepulchro ipsius flamina exut. & tamdiu ossa
eiꝰ concremauit. quousq sepulchr̃u consumeret. &
terra quȩ in tumulo collaeeta fuerat defossa uideret᷑.
Q uod uitdelicet ompͣs do faciens. ostendit quid
nos oculos flamina consumpsit. Qua in re nobis
quoq heo audientib exremplum formidinis dare
dignatus :. quatinꝰ in hac consicteratione colligamus.

Expanded text:
qua hora spiritui immundo traderetur et coram omni poqua hora spiritui immundo traderetur et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate, quasi adversi nihil contigit. Qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securius intravit. Factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, existimans quod ejus scelus, aut Dominus non vidisset, aut visum misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est; cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulchro ipsius flamma exiit, et tam diu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulchrum consumpsit: et terra quae in tumulo collecta fuit, defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens, ostendit quid nte humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re quoque nobis haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta aucdientes discerent. quid de insuetis timere debuissent.
erribile &̃ quiddã in ualeri& Item
prountia cottigisse. uir uitȩ uenerabilis maximi¬
amis. sẏraccsamis ep̃s. qui diu in hac urbe meo mo¬
nasterio pͣfuit. narrare consueuit dicens. Quidam
curialis illic saeratissimo paschali sabbato. iuuenculam
euiꝰdã filiã in baptismate suscepit. Qui pꝰ ieiunum
domũ reuersus. multoq uno inebriatus. eandẽ filio¬
lã suaͬ secum manere petiit. eamq nocte illa quod
dictu nefas ⁊ ꝑdictit. Cumq mane facto surreris¬
set . reus cepit cogitart ut ad balneu᷑ ꝑgeret. ac si
aqua balnei lauaret maculam peccati. Preait gͥ
lauit. cepitq trepidare ecołiam ingredi. S si tanto
die nͣ iret ad eccłiam. erubescebat homines. Si uero
iret. ꝑtimescebat iudicium tłi. Uicit itaq humana
utrscunclia. ꝑreait ad eccłiam. s tremebundus ac¬
pauens stare cepit. atq ꝑ singula momenta suspect᷑

Expanded text:
ta audientes discerent quid de insuetis timere debuissent.ta audientes discerent quid de insuetis timere debuissent.quiddam in Valeriae provincia contigisse vir vitae venerabilis Maximianus, Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit, dicens: Quidam Curialis illic sacratissimo paschali Sabbato juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multoque vino inebriatus, eamdem filiam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod dictu nefas est perdidit. Cumque mane facto surrexisset, reus cogitare coepit ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepitque trepidare ecclesiam ingredi. Sed si tanto die non iret ad ecclesiam, erubescebat homines; si vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad ecclesiam: spavens stare coepit, atque per singula momenta suspectus,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiȩ pb̃r meminit. Uũ uͦ puer ꝑgeret. narra¬
uit isdem reparatꝰ qui ad se reu̾sus fuerat. qd
illuc ubi ductus erat agnouit dicens. Paratus
fuerat rogꝰ ingens. deductus autẽ tyburtiꝰ pb̃r.n¬
eo ÷ suꝑpositus. atq suꝑposito igne concrematꝰ. Aliꝰ
autẽ parabat᷑ rogus. euiꝰ a tͣra in cęluͣ cacumͣ tendi
uidebat᷑. Cui emissa uoce clamatũ ÷. ciuꝰ ess. His
gͥ dictis. statim reparatus defunctus ÷. Puer uͦ qͥ
transmissus ad tẏburtiñ fuerat. iã eũ mortuum
inuenit. Qui uidelicet reparatꝰ ductus ad loca penaꝵ.
dũ uidit. rediit. narrauit. ⁊ obiit. Aꝑte monstrat᷑.
quia nobis illa nͣ sibi uiderit. Quib duͣ adhuc con¬
cessũ ÷ iuuere. licet &̾ a malis oꝑib emendare. Rogũ
uͦ construere reparatꝰ uidit. nͣ quod apud infernũ
ligna arcleant ut ignis fiat. s quod narrat᷑us erat
uiuentib illa quȩ de incenlio prauoꝵ uidit. ex qͥb
nutriri apud uiuentes corporeus solet. ut ꝑ hec asue¬

Expanded text:
esbyter meminit. Cum vero puer pergeret, narravit idem Reparatus, qui ad se reversus fuerat, quid de illo ubi ductus fuerat agnovit, dicens: Paratus fuerat rogus ingens, deductus autem Tiburtius pr concrematus. Alius autem parabatur rogus, cujus a terra in coelum cacumen tendi videbatur. Cui emissa voce clamatum est cujus esset. His igitur dictis statim Reparatus defunctus est: puer vero qui transmissus fuerat ad Tiburtium, jam eum mortuum invenit. Qui videlicet Reparatus ductus ad loca poenarum, dum vidit, rediit, narravit, et obiit, aperte monstratur quia nobis illa, non sibi viderit, quibus dum adhuc concessum est vivere, licet etiam a malis operibus emendare. Rogum vero construi Reparatus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibus nutriri apud viventes corporeus ignis solet, ut per haec assue
Abbreviated transcription (Latin):
ista ñ ꝓ se uiclerit. ut eiꝰ uisio nobis ꝓficiat.
qͦs adhuo diuina patientia longanimit᷑ eꝙpectat.
Nam illi tetros sp̃s ante mortem uidisse. &
inducias petisse quio ꝓfuit. qui easde̾ indũoras
quas petiit n accepit. Item¬

Expanded text:
ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit?
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ qͥbusoa ad ecdificationẽ sua̾. qͥbusdã uͦ contingere
ad eclificatione̾ auclientium solet. Item.¬
am is de quo in omeliis coram populo iam
natrasse me memini. inqͥetꝰ ualde theodorꝰ nõiȩ
pue̾r fuit. qͥ in meu̾ monasteriu̾ frẽm suũ neces¬
sitate magis ꝙͣ uoluntate sequutꝰ ÷. Cui nimiu
grauis erat. si qͥs ꝓ sua aliqͥd salute loqueret᷑. Bona
autẽ non solũ facere. s &̃i aucdire ñ poterat. Nqu̾a
se ad sc̃ę conu̾sationis habitũ uenire. uirando. tras¬
cendo deridendo testabat᷑. In hac autẽ pestilentia
quȩ. nuꝑ hiciꝰ urbis popłm magna e& parte consũp¬
parte mortuum. in solo tantũ mͦ pectore uitalis aohus
inhelaba. Cuncti anͣ fr̾s tanto ꝓ eo cepert᷑
cuieiꝰ orare. quanto euꝰ ia tudebant sub celeritate
discedere. Cũ repente cepiss eisclem frĩb assisten¬
tib clamare. atq cũ magnis uocib orationes eoꝵs
intrũpere dicens. Recedite. recedite. ecce oraconi

Expanded text:
 quibusdam ad aedificationem suam, quibusdam vero contingere ad aedificationem audientium solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus nomine, puer fuit, qui in monasterium meum, fratrem suum necessitate magis quam voluntate secutus est. Cui nimirum grave esolum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, ecce draconi
Abbreviated transcription (Latin):
Date locũ. ut ñ me amplius cyuciet: s faciat quod
facturus ÷ Si ei ad cleuorandũ datꝰ sũ. quare ꝓp uos
quod loqueris fr̃ :  Signũ tͥ sõcꝰ erucis impͥme. Respon¬
clebat ille cum magnnis clamorib cdicens. Uolo me
signare s ñ possum. quia squaiis huiꝰ draconis pͣmor.

Expanded text:
locum, ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos quod loqueris, frater? signum tibi sanctae crucis imprime. » Respondit ille cum magnis clamoribus, dicens: « Volo me signare, sed non possum, quia squammis hujus draconis premor.
Abbreviated transcription (Latin):
eos nͥ solũ sua. s &ͥ eor pena consumat. Fit autẽ
in electis quoddã mirabilius. quia nͥ solũ eos quos ĩ hoc¬
mundo uouerant agnoscunt. s uelud uisor ac cognitoᷤ
recognoscunt bonos quos nũꝗͣ uiclerunt. Nam cũ
antiquos patres in illa etͣna herectitate iuidert̃. eis in¬
cogniti ꝑ uisionẽ ton erunt. quos in oꝑe semꝑ no¬
uerunt. Quia eniͣ illic om̃s comuni claritate dm̃
conspiciunt. quid ÷ quod ibi nesciant. ubi scient᷑e¬

Expanded text:
eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscmundo noverunt, sed velut visos et cognitos recognoscunt bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna hereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in operibus semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi sciente
Abbreviated transcription (Latin):
cognouiss. nequaꝗͣ ad diuitẽ in tormentis positu
de transacta eius contricione loqueretur dicens. qđ
mala recepetit in uita sua. Et si mali malos
non recognoscerent. nequaꝗͣ diues in torm̃tis positꝰ
fratrũ suore & absentiũ meminisset. Quomͦ enĩ
p̃sentes non posset agnoscete. qui etiam ꝓ absentiũ
memoria curauit exorare: Qua in re illud quoq
ostendit᷑. quod nequaꝗͣ ipse requisisti. quia ⁊ boni
malos. & mali cognoscunt bonos. Nam ⁊ diues
ab abrahã cognoscit᷑. eui dictũ ÷ recepisti bona in
uita tua. Ꝙ electus lazarus a reꝓbo ÷ diuite
cognitus. que nutti pͣcat᷑ ex nomine dicens. Mit¬
te latarum ut intinguat eertremũ cligiti sui in
aꝗͣ & refrigeret lingũa meã. In qua uidelic̾et
cognitione. utriusq partis cimulus retributionis
ercrescit. ut n boni amplius gaudeant qui secum
eos letari conspiciunt. quos amauerunt. & mali du cu
eis torquent᷑ quos in hoc mundo despecto dõ dilexert̃.

Expanded text:
novisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua vicognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit, ut et boni amplius gaudeant, quia secum laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo dilexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ostensũ fuerat. Et quia iohannẽ papã affligeado
in custodia occidit. sẏmmachum quoq patricium
ferro trueidauit. ab illis iuste in igne̾ mitti ap¬
paruit. quos in hac uita in iuste uidicauit.¬

Expanded text:
fuerat ostensum. Et quia Iohannem papam affligendo fuerat ostensum. Et quia Iohannem papam affligendo in custodia occidit, Symachum quoque patricium ferro trucidavit, ab illis iuste in ignem mitti apparuit, quos in hac vita iniuste iudicavit
Abbreviated transcription (Latin):
porib patͣ soceri mei in siciliam eractionẽ cãno¬
nis egerat. atq iã ad italiã recliebat. Cuiꝰ nauis
appulsa ÷ ad insulã quę liparis appellat᷑. E qr
illic uir quicdã solitarius magne uirtutis habita¬
bat. du naute nauis armamenta repararent.
uisum est pͣdicto patri soceri mei ad eundem
uirũ dĩ ꝑgere. seq eius orationib cõmendare.
Quos uir dñi cum uidisset. eis int̾ alia collo¬
quens diait. Scitis quia theodericꝰ rex mortuus.
est. Cui illi ꝓtinus responcderunt. Absit. Nos
eum uiuente᷑ dimisimus. & nichil tale ad nos
addiclit dicens. Etiã mortuus ÷. Nã hesterno
die hora nona int᷑ iohannẽ papã. & simachũ
patriciũ discinctus atq discaltiatus ⁊ uanctis
manib cdecluctus. in hac uiema uulcam olla
iacꝰtatus ÷. Quod illi aucdientes. sollicite con¬
seripserunt diem. atq in italiã reuersi. eodẽ
quo die eius earitus adq supliciũ dĩ famulo

Expanded text:
poribus pater soceri mei in Sicilia exactionem canoporibus pater soceri mei in Sicilia exactionem canonis egerat, atque jam ad Italiam redibat. Cujus navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est predicto patri soceri mei ad eundem virum Dei pergere seque eius orationibus commendare. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia colloquens dixit: "Scitis, quia rex Theodericus mortuus est?". Cui illi protinus responderunt: „Absit! Nos eum viventem dimisimus, et nil tale ad nos addidit, dicens: „Etiam mortuus est; nam hesterno die hora nona inter Iohannem papam et Symachum patricium discinctus atque discalciatus et vinctis manibus deductus, in hac vicina Vulcani olla iactatus est“. Quod illi audientes, sollicite conscripserunt diem, atque in Italiam reversi, eo quo de eius exitu atque supplicio Dei famulo
Abbreviated transcription (Latin):
uis sanu sapiens. eẽ. sp̃s corꝑeos dixerit: petrus
ehenne ignẽ esse incorporeñ GRESORIUS.
an corporeum fateris .pe TRUS
gnem gehenne corporeũ esse non ambigo ĩn quo
certũ ⁊ corpora cruciari. GResorius
erte reꝓbis ueritas in fine dictura est
Ite in ignẽ ȩternũ. qui paratus ÷ diabolo
incorporei. corporeo st̃ igne cruciandi: qͥd mirũ
si animȩ & ante quã recipiant corpora. possint
çorporea sentire tormenta. Pe tRUS
Datet ratio. neo debet animus de hac re¬
ostꝗͣ. laboriose credidisti. oꝑep̾ciũ credo. si ea
quȩ mͥ a uiris fidelib sunt digesta narra-¬
uero. ulianus namq huiꝰ romanȩ ȩccłiȩ cui do
auctore deseruio scđs defensor. qui ante septe̾
fere annos defunctus ÷. ad me adhuc in monaste¬
rio positum crebro ueniebat. mecumq colloqui
de animȩ̨ utilitate consueuerat. Hic itaq michi
quadã die narrauit dicens. Theoderici regis tẽ¬

Expanded text:
Quis sanum sapiens ess spiritus corporeos dixerit? GREGOR. Quis sanum sapiens ess spiritus corporeos dixerit? GREGOR. Gehennae ignem esse incorporeum, an corporeum fateris? PETR. Ignem gehennae corporeum esse non ambigo, in quo certum est corpora cruciari. GREGOR. erte reprobis Veritas in fine dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo incorporsi animae, et antequam recipiant corpora, possunt corporea sentire tormenta?--PETRUS. Patet ratio nec debet animus de hac Postquam laboriose credidisti, operae pretium credo, si ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in monasterio positum crebro veniebat, et mecum colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, 420 dicens: Theodorici regis tem
Abbreviated transcription (Latin):
rea. aͣ ũ corporea flamma cruciet᷑. ꝗͣuis colligere
dictis euuangelicis possumus. quia incentliũ anima
non solũ uidenclo. s experiendo patiat᷑. Ueritatiᷤ
& enim uoce diues mortuus in inferno dicit᷑ sepultꝰ.
Cuiꝰ anina. quia in igne teneat᷑. insinuat uox
cdiuitis. quȩ abrahã dep̃cat᷑ dicens. Mute laxa¬
rũ ut intinguat̾ exxtremu̾ digiti sui in aqua:
& refrigeret lingu̾a meã. quia crucior ĩ hac fła¬
ma. Dũ gͦ peccatorẽ diuitẽ. dãpnatũ ueritas in
ignib ꝑhibet. quis iaͣ sapiens reꝓboꝵ animas te¬
neri ignib neget. IE TRUS
cce ratione ac testimonio ad crecdulitatẽ flectit᷑
animus. s dimissus iterũ ad rigorẽ redit. Quomͦ
enĩ res incorporea a re corporea teneri atq af¬
fligi possit ignoro.se O ORius¬
io queso te apostatas spͣs a cęlesti gła deductoᷤᷤ
esse corporeos an incorporeos aesse suspicaris:

Expanded text:
rea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere rea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere dictis evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Cujus anima quia in igne teneatur insinuat vox ejusdem divitis qui Abraham deprecatur, dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum diet refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? PETR. Ecce ratione ac testimonio ad credulitatem flectitur animus, sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corporea teneri atque affligi possit ignoro. GREGOR. Dic, quaeso te, apostatas spiritus a coelesti gloria dejectos, esse corporeos, an incorporeos suspicaris? PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ animas aute iudiciũ posse cruciari.
sacri eloquii satisfactione credidisti. oportet
ut ꝑ om̃ia esse credas & iniquoꝵ animas ĩ inferno
quia e retributione etͣnę iusticiȩ. ex qua iã iusti
głant᷑. necesse ⁊ ꝑ omia ut ⁊ iniusti crucientur.
Nã sicͣ electos beatitudo letificat. ita credi necesse
÷. quod a die eritus sui ignis reꝓbos exirat.
t qua ratione credendũ est. IE ⁊R¬
quia rem incorpoream tenere ignis corporeus possit :
idcirco incorporens. sp̃s tenet᷑ in corpore. quia ui¬
sp̃s petre. in hoc teneri potest quod uuficat¬
quare ñ pȩnalit᷑ ⁊ ibi teneat᷑ ubi mortificatur:
ignis sit uiuendo atq sentiendo. Ignẽ nãq eo
ipso patit᷑ quod uidet. & quia concremari se aspicit:
oremat᷑. Sic q fit ut res corporea incorpoream
exurat. dũ eeo igne uisibili ardor ac dolor ĩuisi¬
bilis trahitur. ut ꝑ ignẽ corporeũ mens incorpo¬

Expanded text:
peccatorum animas ante judicium posse cruciari.-peccatorum animas ante judicium posse cruciari.-lo sacri eloquii satisfactione crut per omnia esse credas iniquorum animas in inferno: quia ex retributione aeternae justitiae, ex qua jam justi gloriantur, necesse est per omnia, ut injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat.Et qua ratione credendum est quia rem incorpoream tenere ignis corporeus possit?--olibet idcirco incorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vispiritus, Petre, in hoc teneri potest quod quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur? ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorpo
Abbreviated transcription (Latin):
corpore eius flagrantia odoris emanauit. ac si
ex putrescente carne illiꝰ ꝓ uermib aromata fer¬
buissent. Quod factum dum narrante me in
omeliis infirmis quibuscdã ueniss in dubiũ. die
quacdã sedente in conuentu nobiliũ. ipsi artifices
qui in sepulchro illiꝰ marmor mutauerant affue¬
runt. aliqͥd me de ꝓpria causa rogaturi. Quos
ego de eocdem miraculo corã clero nobili ac plebe
requisiui. qui. it eadẽ ocloris flagrantia miro mͦ
se repletos testati sunt. E quedã alia ĩ admͣ̃to
niraculi quȩ nc̃ narrare longum ecistimo. de
ȩedẽ sepulchro eiꝰ addiderunt. Ie ⁊RuS
Einquisitione aĩę sufficient᷑ ĩa iuideo satisfactũ.¬
Q hoc ÷ adhuc qd̾ questione animu̾ pulsat. quia
cñ suꝑus dictum sit esse iã scoꝵ animas in cęlo.
restat ꝓculdubio. ut iniquoꝵ quoq aĩȩ esse non
nͥ in inferno crecdant᷑. & quid de hac re habeat
ueritas ignoro. Nã humana estimatio. nͣ habet

Expanded text:
corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescente carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus ac plebe requisivi, qui et eadem odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in augmento miraculi, quae nunc narrare longum aestimo, de eodem sepulcro ejus addiderunt. PETR. Inquisitioni meae sufficienter sed hoc est adhuc quod quaestione animum pulsat, quia, cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur; et quid de hac re habeat veritas ignoro: nam humana aestimatio non habet
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝗͣ ex intentione. Nam eum appropinquante
mortis eius tempore grauissima aeris tẽpestas ob¬
sistiret. ne ad sepeliendũ duci potusset. eũq
uaror sua oũ fletu uehementissimo inquireret
dicens. quid faciam quomodo te ad sepeliendũ
eicio : quȩ hostiũ domus huiꝰ egredi pͣ nimia tem¬
pestate non possum: Tune ille respondit. Noli
mulier flere. quia mar ut ego defunctus fuero.
alia st̃ etiã signa comitata. Nam manꝰ eiꝰ ac pe¬
des poclagrȩ humore tumescentes. uersi ĩ uul-¬
nerib fuerant. & ꝓfluente sanie patebant. Sed
dũ corpus eiꝰ ex more lauandũ fuisset nudatũ.
ita manus pedesq eius sani inuenti st̃. ac si unꝗͣ.
uulneris nichil habuissent᷑. Ductus itaq ac sepul¬
tus ÷. eiusq coniugi uisum est. ut quarto diẽ
in sepulcho illiꝰ. marmor qđ suꝑpositũ fuerat
mutari debuisset. Quod uidelicet marmor cor¬
pori eiꝰ suꝑpositũ dũ fuisset ablatũ. tanta ecr

Expanded text:
to quam ex intentione. Nam dum appropinquante to quam ex intentione. Nam dum appropinquante mortis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, etiam alia signa sunt comitata. Nam manus ejus et pedes podagrae humore tumescentes versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque ejus sani inventi sunt, ac si nunquam vulneris aliquid habuissent. Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex
Abbreviated transcription (Latin):
lacertosq suis dentib lamauit. atq ita ẽ corpore
exriit. Quo mortuo om̃s illi quos pͣchrerat. ex
hac ꝓtinus luce subtracti sunt. Hullusq in illa
gomo eadẽ tẽpestate defunctus ÷. qͥ uoce illiꝰ ꝯen̾tiatꝰ¬
quod qui tale clonũ ꝑciꝑe meruit. tali q̃i
post hoc pęna plecteret᷑. GReSORUs
uis occulta di iudicia sciat.  S ea quę
in cliuino eramine cõphendere ñ possumꝰ.
timere magis ꝗͣ discutere debemnus. Ut auͣ de¬
egredientib animab que multa pͣnoscunt. ea quȩ
cepiinus ecrequamur. Neq hoc silentlũ ÷ qđ de
theophanio centũ cellensis urbis comite. in eadẽ
urbe positus. multis atrestantib agnoui. Quid
naq uir misccłĩȩ actib deditus. bonis oꝑib ĩtent᷑.
hospitalitati pͣcipue studens. Exerrendis quidem
comitatus curis occupatus agebat terrena. & tẽ¬
poralia. s ut post in fine claruit. magis ea debi¬

Expanded text:
lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plecteretur. GREGOR. Quis occulta Dei judicia sciat? Ea quae in divino examine comprehendere non possumus, timere magis quam discutere debemus. egredientibus animabus, quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur, neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe positus, multis attestantibus agnovi. Fuit namque vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debi
Abbreviated transcription (Latin):
sunͣ uocari fecit. Qui ait. Ego in cȩlo fui. & qͥ
de hac clomo morituri st̃ agnoui. Iile ⁊ ille. atq
ille morituri sunt.Tu uͦ ne timeas. quia hoc tpͣr
moriturus ñ. es. Ut uͦ scias quod me in cȩlo fuisse
fatror. ecce accepi illie ut linguis om̃ib loquar.
Hũqͥd tͥ incognitũ fuit grecã me lingu̾a omnino
nescisse.Ꝙ tamen grece loquere. ut cognoscas an
ueruͣ sit. quod me om̃s linguas accepisse testificor.
lingua responclit. ut cuncti qui aderant mi¬
rarent᷑. In ea quoq domo pͣdicti narsi spatarius
uulgar manebat. Qui festine ad egrũ decluctus. ei
& nutritus. in eadem barbarica locutione respon.¬
dit. ac si ecc eacłẽ fuisset generatus. Mirati sit
om̃s qui aucdiebant. atq ea duaruͣ linguarũ
experimento quas eñ antea nescisse nouerant: ere¬
diderunt de om̃ib quas ꝓbare minime ualebant.
Tunc ꝑ biduu mors euis dilatata ÷. s die t̾cio
quo occulto ctei indicio nescit᷑. manus ac brachia

Expanded text:
ocari fecit. Cui ait: Ego 413 in coelo fui, et qui de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino non nosse? et tamen Graece loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor. lle in eadem lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens. Gothoꝵe tempore quidã spectabilis uir
reparatꝰ noĩe uenit ad morte. Qui dũ diu ĩa mutꝰ
ac rigidus in dolore iaceret. uisum ÷ qđ ab eo
funditus flatꝰ uitalis exisset. atq eranime reman¬
sisset corpꝰ. Cumq ⁊ multi qͥ ꝯuenerant. & cũ
plangentium ĩ stuporẽ uerse st̾ lacrimȩ. Qui re¬
uersus ait. Cittus ad eccłiam beati laurentii mar¬
tẏris quȩ ex nomine conditoris clamasi uocat᷑.
pueruͣ mittite: & quid de tyburtio pb̃ro agatur
utdeat. & renͣtiare festinet. Qui iudelitet tcͣ

Expanded text:
is vir, Reparatus nomine, venit ad mortem. Qui dum diu jam mutus ac rigidus jaceret, visum est quod ab eo funditus flatus vitalis exisset, atque exanime remansisset corpus. Cumque et multi qui convenerant, et eum plangentium in stuporem versae sunt lacrymae. Qui reversus ait: Citius ad Ecclesiam beati Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, puerum mittite, et quid de Tiburtio presbytero agatur videat et renuntiare festin
Abbreviated transcription (Latin):
gio sortit᷑. eiꝰ obsequio sectule atq incessant᷑ adhere¬
bat. & queq in eius domo agelant᷑ nouerat. Qui
mͣ ta monasterio positus narrauit. quod ĩ ea mor¬
talitate que patricii narsi temporib hanc urbem
uehem̃ter affliait. in domo pͣcdicti ualeriam puer
armentarius fuit : pͣcipue simplicitatis & humilitatiꝰ.
Cu uͦ etusclem aduocati domꝰ eadem clade uastaret᷑.

Expanded text:
sequiis sedule atque incessanter adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur noverat. Qui mihi jam in monasterio positus narravit quod in ea mortalitate quae patricii Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣruerat. ocloris suauitas refoueret. S cũ iuĩ cla¬
ritatis illius ferre non possent. cepit eade̾ romula
assistente᷑ ⁊ tremente᷑ recsẽptã suoꝵ moꝵ magistt̃a
blancla uoce consolari dicens. Noli timere matͣ.
ñ morior mͦ. Cumq hoo crebro diceret. paulatun
luco quȩ fuerat emissa subtracta ⁊. s his qͥ subse¬
eutus ÷ ocdor remansit. Sicq cdies. socds ⁊ t̾ciꝰ tͣnsiit.
at asꝑsa flagrantia odoris maneret. Hocte gͥ q̃rta
eandẽ magistram suã iterũ uocauit. Qua ueniente

Expanded text:
terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claterruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem ma
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ discipula surrecit. sicut utrisq referentib. &
multis res eadem claruit. & ego quoq in eodẽ tp̃r
agnoui. Qu̾q nocꝰtis metlio lectulo icentis assiste.¬
rent. subito celitꝰ lux emissa. om̃e illiꝰ cellule spa¬
tium impleuit. & splendor tante claritatis emicuit.
ut cortda assistentiũ inestimabili pauore ꝑstringer&.
atq ut post ipse referebant. om̃e in eis corpꝰ obri-¬
gesceret. & in subito stupore remanerent. Cepit
namq quasi ouiusdã magne multutilinis ingredi¬
entis sonitꝰ audiri. ostiũ cellule concuti. ac si ingre¬
dientiũ turba pͣmeret᷑. Atq ut dicebant. intran¬
tiuͣ multitudinẽ sentiebant. s numietate timoris n
luminis iudere nil poterant. quia earũ oculos &
pauor clepͣsserat. ⁊ ipsa tanti luminis claritas re-¬
uerberabat. Qũa lucẽ ꝓtinis mri ÷ odoris flagran¬
tia subsequuta. ita ut earũ animũ qr lum emissa

Expanded text:
ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa
Abbreviated transcription (Latin):
adhuo in oculis sũm opificis aliquid inꝑfectionis
habent. sicͣ sepe inꝑfecti homines nec dũ ꝑfecte
sculpta sigilla conspicimus. &̃ quasi ꝑfecta laudamꝰ.
que tam̃ adhuc artifea considerat & limat. lau¬
clare iam aulit. & tamen ea tuncdere melioran-¬
do non cdesinit. hec ita quã pͣdicrimus romula.
ea ꝗͣ greco uocabulo medici paralysin uocant mo-¬
lestia corporali ꝑcussa ÷. Multisq annis in lecꝰ¬
tulo decubans. pęne. om̃i iacebat m̃broꝵ officio desti-¬
ituta. nec tamen hec eadem eius mentẽ adinpacien¬
tiã flagella ꝑdurerant. Nam ipsa ei detrimenta
membrmꝵ. facta fuerant incrementa uirtutũ. Quia
tanto sollicitiꝰ ad usum orationis excreuerat. quantto
& aliud quodlibet agere nequaꝗͣ ualebat. Nocte
gͥ quatlã eandẽ redemptã ꝗͣ p̾fatus sum. quȩ utͣsq
discipulas suas filiarũ loco nutriebat. trocauit di
cens. Matͣ ueni. matͣ ueni. Que mar cũ alia

Expanded text:
adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum cens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia
Abbreviated transcription (Latin):
re traderent. ab eoꝵ narib ocloris illiꝰ flagxan¬
rasse me recolo. cui spetiosus cõpb̃r ms qui hanc
nouerat. me narrante attestatus est. Eo nãq tpͣr
quo monasteriũ petii. anus quedam redẽpta nõie.
in scimoniali habitu constituta. in urbe hac
uixta beate marie semꝑ uirginis eccłiam manebat
Hec illiꝰ erundinis discipula fuerat. quę magnis
urtutib pollens. suꝑ p̾nestinos montes uitã here¬
mitica durisse ferebat᷑. huic autẽ redempte due
in eodem babitu discipule aderant. una noĩe
scio s noĩe nescio. Tres itaq heę in uno habitacło
cõmanentes. morũ quidẽ diuitis plenã. s tam̃ reb
pauꝑem uitã ducebant. Hec autẽ ꝗͣ pͣfatus sum
romula aliã quã pͣdiai cõdiscipłam suã magnis
tute meritis anteibat. Erat quippe mire pacientię.
sũmȩ obecdientiȩ. custos oris sui ad silentiũ. stu¬
diosa ualde ad continue orationis usum. S quia

Expanded text:
rae traderent, ab eorum naribus odoris illius fragranrae traderent, ab eorum naribus odoris illius fragranrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nominescio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
esset . ut tanta eiꝰ patientia remunerari debuis-¬
s. mͣbroꝵ dolor ad uitalia rediit. Cuͣq se iam
morti prarimũ agnouit. peregrinos uiros atq
in hospitalitate susceptos ammonuit ut surgerent.
& cũ eo psalmos ꝓ exrpecꝰtatione exitus decantarẽt.
Cumq cũ eis ⁊ ipse moriens psalleret. uoces
psallentiũ repente cõpescuit. cũ tͣrore magni
clamoris dicens. Tacete. tacete. Nũqͥd nͣ auditis.
quante resonant laudes in cę̧lo Ꝙ dũ ad easdẽ
laudes quas intꝰ aucdierat aurẽ cordis ĩtenderet:¬
scã illa anima carne soluta ⁊. Qua scilicet etre¬
unte. tanta illic flagrantia ocdoris asꝑsa ÷. ut
om̃s illi qui aderant. inestimabili suauitate reple¬
rent᷑. ita ut ꝑ hoc patent᷑ agnoscerent. qđ eam
laudes in cęlo suscepissent. Qui rei monachus
nr int᷑fuit. qui nc̃usq uiuit. & euͣ magno fletu
attestari solet. quia quousq corpus eiꝰ sepultu¬

Expanded text:
esset ut tanta ejus patientia remunerari debuissesset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus ausancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepultu
Abbreviated transcription (Latin):
erũpeite. ut dũ illa libent᷑ aucdiunt. dissolutionẽ
mittant᷑. Unde in omeliis qͦ. euuangelii iã nar¬
rasse me memini. quod in ea porticu que euntib
ad eccłiam beati clem̃tis ÷ ꝑuia. fuit quidã seruu¬
lus noĩȩ. euiꝰ te quoq ñ. ambigo meminisse. qui
tiumꝰ. usq ad finẽ uitȩ paraliticꝰ iacebat. Quid
dicã quia stare ñ poterat. qui nͣꝗͣ. in lec̾to sur-
gere. uel ad sedendũ ualebat. Nũꝗͣ manum
suã ad os clucere. nͣꝗͣ potuit se in latꝰ aliud decli-¬
nare. Huic ad seruientlũ mat̾ cũ fr̃e aderat.
& quicqͥd er elemosina potiusset accipere hoc
eors manib pauꝑib erogabat. Nequaꝗͣ literas
nouerat. s scripture sacre sibimet cocdices eme¬
rat. & religiosos quoq in hospitalitate suscipiens.
cerit. eum sic̃ dicri luteras funcditꝰ ignoraret.
Studebat in dolore semꝑ gr̾as agere. ymnis diꝰ u
laudib dieb ao noctib uacare. S cũ ĩa tẽpus

Expanded text:
ionem ermittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui tuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declnare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, ceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus
Abbreviated transcription (Latin):
alhue in monasterio positus agnoui. qd̾ hoc
Plangobardorũ tepore uirta in hac ꝓuntia que sura
nominat᷑. quidã monasterii patͣ uitȩ uenerabilis
suranꝰ noĩȩ fuerit. qͥ captiuis aduenientib. atq a
langobartior depͣdatione fugientib. artunota quę
in monasterio uicdebat᷑ habere largitus ÷. Cũq ĩ
elemosinis uestim̃tas  ac fratr̃u. omĩa & cellariũ con.¬

Expanded text:
adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Langobardorum tempore iuxta in hac provincia, quae Sura nominatur, quidam monasterii pater vitae veneSuranus nomine, fuerit, qui captivis advenientibus, atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere, largitus est. Cumque in eleemosynis vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
cdelib crudelia multa ꝑpessi st̃. qͥ tam̃ ut pͣdiximꝰ
ad ossa sua mortua signis coticlie ⁊ miracłis cdareset᷑.
itȩ nãq uenerabilis ualentio.
qui pꝰ in hac romana urbe mͥ sicut nosti medq
monasterio p̾fuit. prius in ualerie ꝓuntia suum
monasteriũ rexit. In quo dũ langobarti seuientes
uenissent. sic̃ eiꝰ narratione dictici. duos eiꝰ monachos
in ranus uniꝰ arboris suspenclerunt. Qui suspensi.
eodem die defuncꝰti sunt. Facto autẽ uesꝑe utroreq
ita ut ipsi quoq qui eos occiclerant. euͣ uoces psal¬
lentiũ aucdirent. nimiũ mirati terrerent᷑. Quas
iudelicet uoces captiui quoq om̃s qui illic aderant
audiert᷑. atq eore psalmodie postiodũ testes ex
tingere uoluit ad aures corporũ. ut iiuentes quiq
in carne liscerent. quia si do̾ seruire studeant :
post carnẽ uerius uiuant.
uibuscdã religiosis quoq uiris attestantib

Expanded text:
delibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus delibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miraculis clarescunt. itae namque venerabilis Valentio, qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut eius narratione didici, duos eius monachos in ramis unius arboris suspenderunt. Qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem vespere, utroruita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes, qui illic aderant, audierunt atque eorum psalmodiae posertingere voluit ad aures corporum, ut viventes quique in carne discerent, quia, si Deo servire studeant, post carnem verius vivant. Quibusdam religiosis quoque viris attestantibus