comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
offerri etiã in ueteri testam̃to
lege moysaica sanctiuntur:
holocausta enĩ matutina &
sacrificia uesꝑtina: cunc̾ꝰtis
dieb intẽplo licet figuralib
hostiis. etiã ex eo ꝓbare possu¬
mus indesinent̃ oblata : qđ
a dd canitur: Dirigat᷑ oratio
mea sic̃ in censũ inc̃spectu
tuo. eleuatio manuũ mearũ:
sacrificiũ uesꝑtinũ: Quo in lo¬
co deillo quoꝙ uͦ sacrificio nes¬
ꝑtino. sacratius intellegi potest.
b apłis tradit᷑: Cũ mitiaret aec¬
dȩ sacro scã misteria: uł qđ ipse
die postero sacrificiũ uesꝑtimĩ
infine scilicet scłoꝵ: el euatione
manuũ suarũ ꝓsalute mundi
totius oblatꝰ ẽ patri Quȩ ex¬
tensio manuũ eiꝰ inpatibulo: sa¬
tis ꝓpriȩ eleuatio nuncupatur:
Om̃s enĩ nos in inferno iacentes.
eleuauit ad cęlos: scđm ꝓmissi¬
onis eius sententiã dicentis Cũ
exaltatꝰ fuero a t̾ra: omĩa tra¬
ham ad me ipsum:¬

Expanded text:
offerri etiam in ueteri testamento offerri etiam in ueteri testamento lege Moysaica sanciuntur? holocausta enim matutina et sacrificia uespertina cunctis diebus in templo, licet figuralibus hostiis, etiam ex eo probare possumus indesinenter oblata, quod a Dauid canitur: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo: eleuatio manuum mearum sacrificium uespertinum. quo in loco de illo quoque uero sacrificio uespertino sacratius intellegi potest, bus apostolis traditur, cum initiaret ecclesiae sacrosancta mysteria, uel quod ipse die postero sacrificium uespertinum in fine scilicet saeculorum eleuatione manuum suarum pro salute mundi totius oblatus est patri. quae extensio manuum eius in patibulo satis proprie eleuatio nuncupatur. omnes enim nos in inferno iacentes eleuauit ad caelos secundum promissionis eius sententiam dicentis: cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
radiso pia confessione restitint:
Eadẽ quoq hora cornelius cen¬
turio in precib solita deuotione
ꝑsistens: cõmemorationẽ orati¬
onũ & clemosinarũ suarũ ante
dñm factam. angło sibi collo¬
quente cognoscit Palamꝙ
hora nona uocationis gentiũ
sacramenta pandunturꝰ : quȩ
petro in excessu m̃tis hora sex¬
ta fuer peuelata: Alio quoꝙ
loco: eodẽ tempr̃e in actibus
apłoꝵ ita narrat᷑ P&rus autẽ
& ioħs ascendebant intẽplũ:
adhorã orationis nonam Quib
liquido conꝓbatur. ñ in merito
a sc̃ĩs & aplicis uiris. has horas
religiosis obsequiis c̃secratas:
a nob̾ quoq obseruari similit̾
oportere : Qui nisi uelut lege
quadã. soluere haec pietatis
officia. saltẽ statutis tẽporib
adigam: totũ diei spatium.
obliuuione aut desidia uł oc¬
cupationib inuoluti: absꝙ
orationis int̾pellatione consu¬
mimꝰ: Deuesꝑtinis aut̃ sacrifi¬
ciis quid dicendũ. quȩ iugit̃

Expanded text:
radiso pia confessione restituit. radiso pia confessione restituit. eadem quoque hora Cornelius centurio in precibus solita deuotione persistens commemorationem orationum et elemosynarum suarum ante dominum factam angelo sibi conloquente cognoscit, palamque ei hora nona uocationis gentium sacramenta panduntur, quae Petro in excessu mentis hora sexta fuerant reuelata. alio quoque loco de eodem tempore in actibus apostolorum ita narratur: Petrus autem et Iohannes M ascendebant in templum ad horam orationis nonam. quibus liquido conprobatur non inmerito a sanctis et aposrolicis uiris has horas religiosis obsequiis consecrat.as a nobis quoque obseruari similiter oportere: qui nisi uelut lege quadam soluere haec pietatis officia saltim statutis temporibus adigamur, totum diei spatium obliuione aut desidia uel occupationibus inuoluti absque orationis interpellatione consumimus. de uespertinis autem sacrificiis quid dicendum, quae iugiter
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis subitur arbitrio. qua
Quia nec derelicta ẽ anima ei
in inferno : nec caro eius uidit
corruptionem: Etrursũ Ne¬
mo inquit tollet animã meã
ame : sed ego pono eã ame ipso
Potestatẽ habeo ponere eã: &
re eã: In hoc itaq euangłiorũ
uase caelitꝰ destinato. id ẽ. sp̃u¬
scõ ꝑscripto . om̃s gs quȩ quondã
extra obseruantiã legis positȩ
habebant᷑ inmundȩ : ꝑ creduli¬
tatemi fidei confluentes: ut
ab idoloꝵ cultu salubrit̾ immo¬
lent᷑. atq ad salutarẽ aescam
ꝓficiant: petro purificatȩ. uo¬
ce dñica deferuntur: Hora uͦ
nona inferna penetrans. in ex¬
tricabiles tartari tenebras. co¬
ruscatione sui splendoris extinc¬
xit. portasꝙ ęreas eius effriri¬
gens: & seras ferreas conterens.
captiuitat̾e scõrũ quȩ clausa
tenebris inmitis tenebat᷑ infer¬
ni. salubrit̾ captã secũ trans¬
uex̃ adcęlos: igneaꝙ romfea
submota. antiquũ in colã pa¬

Expanded text:
voluntatis subitur arbitrio, quasvoluntatis subitur arbitrio, quasquia nec derelicta est anima ejus in inferno, nec caro ejus vidit corruptionem. Et rursus: Nemo inquit tollet animam meam a me; sed ego pono eam a meipso. Potestatem habeo ponere eam, et re eam . In hoc itaque Evangeliorum vase coelitus destinato, id esscripto omnes gentes, quae quondam extra obseruantiam legis positae habebantur inmundae, per credulitatem fidei confluentes, ut ab idolorum cultu salubriter immolentur atque ad salutarem escam proficiant , Petro purificatae uoce dominica deferuntur. hora uero nona inferna penetrans inextricabiles Tartari tenebras coruscatione sui splendoris extinxit portasque aereas eius effringens et seras ferreas conterens captiuitatem sanctorum, quae clausa. tenebris inmitis tenebatur inferni, salubriter captam secum transuexit ad caelos, igneaque romphaea summota antiquum incolam pa
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sexta in maculata hostia
dñs nr̃ atꝙ saluator oblatus ẽ
patri : crucẽqr ꝓtotius mundi
salute conscendens. humanige¬
neris peccata deleuit Et ex¬
polians principatus & potesta¬
tes. tradux̃ palam. uniuersosꝙ
nos obnoxios atꝙ constrictos.
in solubilis c̾irograsi debito libe¬
rauit : tollens illud demedio. &
dẽ quoꝙ hora. pero in excessu
mentis. uocatio gentiũ ꝑsub¬
missionẽ uasis euangłici cȩlitꝰ
delati. & purificatio omĩgenũ
animantiũ. in eodẽ con sisten¬
initus decęlo sub missum: non
aliud quã euangłi ũ designã
re manifeste cognoscit᷑ Lic&
enĩ quadriformi euangłistarũ
narratione distincta. quattuor
indeantur hab̾e principia.
unũ tam̃ euangłi corpus ẽ:
eiusdẽ scilic& xp̃i natiuitatẽ
parit̃ ac deitatẽ. mirabilia qͦq.
passionẽ ꝙ. complectens P ul¬
chrȩ aut̃. ñ ait linteũ : sed qͣsi
linteum: Linteum quippe.
humanȩ naturȩ legi: sed ꝓ priȩ

Expanded text:
autem sexta inmaculata hostia dominus noster atque saluator oblatus est patri, crucemque pro totius Mundi salute conscendens humani generis peccata deleuit: expolians principatus ac potestates traduxit palam uniuersosque nos obnoxios atque constrictos insolubilis chirographi debito liberauit, tollens illud de medio et dem quoque hora Petro m excessu mentis uocatio gentium per summissionem uasis euangelici caelitus delati et purificatio omnigenum animantium in eodem consisteninitiis de caelo summissum non aliud quam euangelium dere manifeste cognoscitur. Licet enim quadriformi evangelistarum narratione distinctum quatuor videatur habere principia: unum tamen Evangelii corpus est; ejusdem scilicet Christi nativitatem pariter ac deitatem, miracula quoque, passionemque complectens. Pulchre autem non ait linteum, sed quasi linteum. Linteum quippe mhumanae naturae lege, sed propriae
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝓbatur Nã cũ ꝑ locutione
linguarum. quȩ ab eis infusione
la ideoꝵ obstupescens pariter
& inridens. diceret eos musto re¬
pl&os: stans p&rus in medio eoꝵ
ait: Hiri isrłitȩ. & qui habita¬
tis iħerłm uniuersi. hoc uobis
notũ sit: & aurib ꝑcipite uer

Expanded text:
conprobatur. nam cum pro elocutione conprobatur. nam cum pro elocutione linguarum, quae ab eis infusione la Iudaeorum obstupescens pariter et inridens diceret eos musto repletos, stans Petrus in medio eorum ait: uiri Israhelitae et qui habitatis Hierusalem uniuersi, hoc uobis not
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtemporis int̾ualla ꝑsoluit᷑ Et
gratius uoluntarium munus .:¬
quã functiones quȩ canonica con¬
pulsione redduntur: ꝓ hoc đđ
quoq głosius aliquid exultante.
cũ dicit Uoluntarię sacrificabo
tibi Et uoluntaria oris mei:
beneplacita sit tibi dñe:
LAQ INPALESTINE UL
mesopotamie monasteri¬
is. ac totius orientis: supͣ
dictarũ horarũ sollẽpnita¬
tes. trinis psalmis cotidie
finiunt᷑. Ut & orationum
adsiduitas. statutis dõ tẽ¬
poribus offerat᷑. & neces¬
saria oꝑationis officia. c̃¬
sũ matis iusto moderamine sp̃alib
obsequiis: nullatenus ualeant
in pediri His enĩ trib tempo¬
cotihe fenestris aꝑtis incenacło.
p̃ces dño fudisse cognoscimus:
Nec in merito. hȩc specialius tẽ¬
pora: religiosis sunt officiis de¬
putata In his si quidẽ ꝓmissionũ
ꝑfectio : & sũma nr̃ȩ salutis est
ad impl&a hora nãꝙ tercia.
stitutos. descendisse primitus

Expanded text:
per temporis interualla persoluitur, et per temporis interualla persoluitur, et gratius uoluntarium munus quam functiones quae canonica conpulsione redduntur, pro hoc Dauid quoque gloriosius aliquid exultante, cum dicit: uoluntarie sacrificabo tibi, et: uoluntaria oris mei beneplacita sint tibi domine. Itaque in Palaestinae uel Mesopotamiae monasteriis ac totius Orientis supra dictarum horarum sollemnitates trinis » psalmis cotidie finiuntur, ut et orationum adsiduitas statutis deo temporibus offeratur et necessaria operationis officia consummatis iusto moderamine spiritalibus obsequiis nullatenus ualeant inpediri. his enim tribus tempocotidie fenestris apertis in cenaculo preces domino fudisse cognoscimus. nec inmerito haec specialius tempora religiosis sunt officiis deputata: in his siquidem promissionum perfectio et summa nostrae salutis est adinpleta. hora namque tertia stitutos descendisse primitus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. disserendũ: ut prefati sumus
sinꝓlogo ꝑfectionẽ aegẏptioꝵ
& imitabilẽ disciplinȩ̨ rigorẽ:
hoꝵ institutis moderantes:
PUO ILLos
& enĩ haec
officia quȩ
dño soluere
ꝑ distinctio¬
nes horarũ
& temporũ
int̃ ualla cũ
ad monitione conpulsoris adigi¬
mur: ꝑ totũ diei spatiũ iugitꝰ
cũ oꝑis adiectione. spontaneȩ
celebrantur: Ita namꝙ̃ ab eis in¬
cessant̃ oꝑatio manuũ priuatĩ ꝑ
cellulas exercet᷑: ut psalmorum
quoꝙ uł cȩterarũ scripturarum
meditatio. nũꝙͣ pęnitus omittat᷑:
Cui p̃ces & orationes ꝑsingula mo¬
m̃ta miscentes: in his officiis quȩ
nos statuto tempore celebramus.
totũ diei tẽpus ad sumunt: Quã¬
obrẽ exceptis uesꝑtinis noc t᷑nisꝙ
c̃gregationib. nulla apđ eos ꝑdiẽ
publica sollempnitas : absq die
sabb̾o uł dñica celebrat᷑ : inqͥb
hora t̃cia sacrę cõmunionis ob¬
tentu conueniunt: Plus enĩ ẽ
id qđ incessant̾ offert᷑: quã qđ

Expanded text:
praefati sumus prologo, perfectionem Aegyptiorum et inimitabilem disciplinae rigorem horum institutis moderantes. Apud illos etenim haec officia, quae domino soluere per distinctiones horarum et temporis interualla cum admonitione conpulsoris adigimur, per totum diei spatium iugiter cum operis adiectione spontanee celebrantur. ita namque ab eis incessanter operatio manuum priuatim per cellulas exercetur, ut psalmorum quoque uel ceterarum scripturarum meditatio numquam. penitus omittatur, cui preces et orationes per singula momenta miscentes in his officiis, quae nos statuto tempore celebramus, totum diei tempus absumunt. quamobrem exceptis uespertinis nocturnisque congregationibus nulla apud eos per diem publica sollemnitas absque die sabbato uel dominica celebratur, in quibus hora tertia sacrae communionis obtentu conueniunt. plus enim est id quod incessanter offertur quam quod
Abbreviated transcription (Latin):
quoq utili¬
tas. quanta
sit nouimꝰ
uitia. cũ in
contrarium
affectũ est
ergo si dixerimus hos motus a
creatore nobis insertos. ex eo
cul pabilis ille uidebitur: sine¬
qui ter hsabusi maluerimus
eos ad naxia potius ministeria
detorquere: uelimus ꝓ infruc¬
tuosis ac secul aribus lucris. ñ
ꝓ salutari pęnitentia & uitioꝵ
correctione tristari Uel certe
si non nobis met ipsis utilit̃. sed
contra int̃dictum dnĩ nr̃i fra¬
tib irascamur Uisi ferrũ qui ᷤ
ad necessarium & utile minis¬
terium contributum. ad necẽ
uoluerit in sontium de torque¬
re: non ex hoc infamabit matͥe¬
riȩ conditorem. si qd ille ad usũ
bene inuendi aptum ac neces¬
sarium pręstitit: iste hoc usus

Expanded text:
quoque utilitas quanta sit nouimus, uitia, cum in contrarium affectum est ergo, si dixerimus hos motus a creatore nobis insertos, ex eo culpabilis ille uidebitur, si nequiter his abusi maluerimus eos ad noxia potius ministeria detorquere, et uelimus pro infructuosis ac saecularibus lucris, non pro salutari paenitentia et uitiorum correctione tristari, uel certe si non nobismet ipsis utiliter, sed contra interdictum domini nostris fratribus irascamur. et si ferrum quis ad necessarium et utile \'ministerium contributum ad necem uoluerit insontium detorquere uere, non ex hoc infamabit materiae conditorem, si, quod ille ad usum bene uiuendi aptum ac necessarium praestitit, iste hoc usus
Abbreviated transcription (Latin):
UM FRATER
nobis obtime
carus. nomi¬
ne sy meon:
pęnitus gre¬
ei sermonis
ignarus. e
partibꝰ italiȩ comieasset : quidã
senioꝵ erga eum ut pote ꝑegrinũ
caritatis opus quodã redibitionis co¬
lore cupiens exhibere. inquirit ab
eo cur otiosus sederet incella: ꝑ hoc
conitiens eum tam otii ꝑ uagatione.
quam penuria necessarium rerũ:
diutius in ea durare non posse: Cer¬
tus neminem posse inpugnationeᷤᷤ
solitudinis sustinere: nisi eum qui
ꝓprus manib uictum sibi fuerit pa¬
rare contentus Quo respondente.
nichil se nec nosse nec p̃ualere ex his
quȩ illic exercebantur afr̃ib o ꝑ ari.
preter librariã manum: si tamen
ullus inegypti regione latinum
codicem usui eẽt habiturus: tũ ille
tandem nactus occasionem: qua pos¬
sit desideratum pietatis opus uelut
debiti colore Mercari: ex deo hec in¬
uenta est inquit occasio: Nam olim
querebam qui apłm latinum: hie

Expanded text:
um frater nobis optime carus nomine Symeon, penitus Graeci sermonis ignarus, e partibus Italiae commeasset, quidam seniorum, erga eum utpote peregrinum caritatis opus quodam redhibitionis colore cupiens exhibere, inquirit ab eo cur otiosus sederet in cella, per hoc coniciens eum tam otii peruagatione quam penuria necessariarum rerum diutius in ea durare non posse, certus neminem posse inpugnationes solitudinis tolerare nisi eum, qui propriis manibus uictum sibimet fuerit parare contentus. quo respondente nihil se nec nosse nec praeualere ei his quae illic exercebantur a fratribus operari praeter librariam manum, si tamen ullus in Aegypti regione Latinum codicem usui esset habiturus, tum ille tandem nanctus occasionem, qua posset desideratum pietatis opus uelut debiti colore mercari, ex deo haec inuenta est, inquit, occasio: nam olim quaerebam qui apostolum Latinum h
Abbreviated transcription (Latin):
bolo in urĩs cordib p̃beatis:
EQUOSOLE
ꝑ prophetã
ds̃ euidentiꝰ
cominemo¬
rat: ita diẽs:
Limentiby
aut̃ nomen
meum orietur sol iusticiae: & sa¬
nitas in pennis eius: Qui rursum
peccatorib & pseudo ꝓpb̃is. illisꝙ
qui irascuntur. occidere dicitur
in medio die : dicente ꝓpheta
Occidit eis sol in meridie Uel cer¬
te secundum troplycũ sensum.
mens. idest Nio ũc. siue ratio. quȩ

Expanded text:
bolo in uestris cordibus praebeatis? De quo sole per prophetam deus euidenter commemorat ita dicens: timentibus autem nomen meum orietur sol i iustitiae, et sanitas in pinnis eius. qui rursum peccatoribus et pseudoprophetis illisque qui irascuntur occidere dicitur in medio die dicente propheta: occidet eis sol IC meridie. uel certe secundum tropicum sensum mens, id est ^ νοῡς siue ratio, qu
Abbreviated transcription (Latin):
morem. cuius
nominis.
adhuc suꝑ ẽ. nolumus facere mentionem:
qui dũ longo tẽpore dȩmonem in angłi suscipit
claritate. reuelationib eius innumeris sepe
deceptus. credidit nunciũ eẽ iusticiae Nam
exceptis his: etiam ꝑ omnes noctes. incella eiꝰ
lumen absq ulliꝰ lucernȩ p̃bebat officio: Ad
extremum. iubetur adȩmone ut dõ filiũ suũ
qui cũ eo parit̾ in monasterio commanebat
offerret: Ut scilic& hoc sacrificio. habrahȩ pa-¬
triarchȩ meritis aequaretur: Cuius intantũ ẽ
ꝑsuasione seductus: ut parricidium opere ꝑfe¬
cisset. nisi eum uidens puer cultrũ extra con¬
suetudinẽ acuendo p̃parare. & uincula quib
eum uelut oblaturus ad immolandũ constrin¬
gere disponebat inquirere: p̃sagio sceleris fu¬
turi perterritus aufugisset:
ONEUM EST DECEPIIONEM

Expanded text:
morem, cuius nominis quia adhuc superest nolumus facere mentionem, qui dum longo tempore daemonem in angeli suscipit claritate, reuelationibus eius innumeris saepe deceptus credidit nuntium esse iustitiae ? nam exceptis his etiam per omnes noctes in cella eius lumen absque ullius lucernae praebebat officio. ad extremum iubetur a daemone, ut deo filium suum qui cum eo pariter in monasterio commanebat offerret, ut scilicet hoc sacrificio Abrahae patriarchae meritis aequaretur. cuius in tantum est persnasione seductus, ut parricidium opere perfecisset, nisi eum uidens puer cultrum extra consuetudinem acuendo praeparare et uincula quibus eum uelut oblaturus ad immolandum constringere disponebat inquirere, praesagio sceleris futuri perterritus aufugisset. Longum est deceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
taculũ : puris mundisq recessib
exhibebit: Ceterũ si corporalit̃ ie¬
iunantes: ꝑnitiosissimis anima e
uiciis in plicemur: ni chil nobis ꝓde¬
rit carnalis afflictio. p̃ciosiore par¬
te polltis: ꝑ eam scilicet substantiã
delinquentib nobis qua efficimur
habitaculũ sp̃s scĩ: Non enim tam
corruptibilis caro. quã cor mundũ:
habitaculum deo : templumq sp̃s
scĩ ꝑficit᷑: O portet gͦ ex teriore ho¬
mine ieiunante: interior̃e quoq
similit̃ acibis noxiis temꝑare. Qũe
p̃cipue exhibere mundũ deo. ut hos¬
pitem in se xp̃m recipere mereat᷑:
beatus apłs.monet his uerbis: In in¬
teriore hriquiens homine. habitare

Expanded text:
taculum puris mundisque recessibus taculum puris mundisque recessibus exhibebit. Caeterum si corporaliter jejunantes perniciosissimis animae vitiis implicemur, nihil nobis proderit carnalis afflictio pretiosiore parte pollutis; per eam scilicet substantiam delinquentibus nobis, qua efficimur habitaculum Spiritus sancti. Non enim tam corruptibilis caro, quam cor mundum habitaculum Deo templumque Spiritus sancti efficitur. Oportet ergo, exteriore homine jejunante, interiorem quoque similiter a cibis noxiis temperare: quem praecipue exhiberi mundum Deo, ut hospitem in se Christum recipere mereatur, beatus Apostolus monet his verbis: In interiore, inquiens, homine habitare
Abbreviated transcription (Latin):
dia cib est mentis. uirulentis eã
sucis corrũpens: & ꝓsperitate
aliem successus iugit̃ miseram ex¬
cruciare non desinit Cȩnodoxia
id est uana gloria cib est eius: qui
delectabili eã esca ꝑmulc& ad tẽpꝰ.
post uͦ uacuam omĩq uirtute spo¬
liatam reddit ac nudam: cunctisq
eam sp̃ãlib fructib sterilẽ inanẽq
dimittens. ita ut non solũ imma¬
mũ laboꝵ faciat merita deꝑire:
uerũ &iam supplicia maiora con¬
quirat: Omnis coneupiscentia &
ꝑuagatio cordis instabilis: pastus
quidam ẽ animȩ. noxus esois eã
nũtriens: experteni uero cȩlestiᷤᷤ
panis ac solidicibi in posterum de¬
relinquens: Ab his itaq quanta
nobis est uirtꝰ. sacratissi mo ienimo
continentes: utilem habebimus cõ¬
modamq obseruantiam ieiunii cor¬
poralis Labor enĩ carnalis. sp̃s con¬
tritioni coniunctus: acceptissimũ
deo sacrificiũ dignũq sc̃itatis habi¬

Expanded text:
dia cibus est mentis, uirulentis eam dia cibus est mentis, uirulentis eam sucis corrumpens et prosperitate alieni successus iugiter miseram excruciare non desinens. cenodoxia, id est uana gloria., cibus est eius, qui delectabili eam esca permulcet ad tempus, post uero uacuam omnique uirtute spoliatam reddit ac nudam, cunctis eam spiritalibus fructibus sterilem inanemque dimittens, ita ut non solum inmanium laborum faciat merita deperire, uerum etiam supplicia maiora conquirat. omnis concupiscentia et peruagatio cordis instabilis pastus quidam est animae, nonis escis eam nutriens, expertem uero caelestis panis ac solidi cibi in posterum derenobis est virtus, sacratissimo jejunio continentes, utilem habebimus commodamque observantiam jejunii corporalis. Labor namque carnalis spiritus contritioni conjunctus, acceptissimum Deo sacrificium dignumque sanctitatis habi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑatur : quid inmaximis ac for¬
tiorib occultisq sustineat. uni¬
cuiq sua conscientia testis est:
oN CNIM
nobisẽ ad¬
uersarius ex¬
trinsecus for¬
midandus
In nobismet
ipsis hostis
inclusus ẽ:¬
& intestinũ
nobis cotidie geritur bellũ:
Deuicto eo. omnia quȩ forinsecuᷤ
st̃ reddent᷑ infirma : ac militi
Non habebimus aduersariũ
nobis extrinsecus metuendum:
si ea quȩ intranos sunt spiritu
deuicta subdantur Nec solum
nobis istud ieiunium insibilium
oiboꝵ: ad ꝑfectionẽ cordis. & cor¬
poris puritatem sufficere pos¬
se credamus: nisi fuerit huic ani¬
mȩ quoq ieiuniũ copulatum
Habet namq & illa suos noxios
cibos. quib inpinguata: etiam
sine ȩscarũ habundantia. ad lu¬
xuriȩ p̃rupta deuoluitur De¬
tractio cib ẽ eius: & quidem ꝑ¬
suauis. Ira etiam cib est eius. lic&
mimime lenis. Ad orã tamen in¬
felici eã aesu pascens: ac pariter
letali sa pore prosternens In ui¬

Expanded text:
atur, quid in maximis ac fortioribus occultisque sustineat, unicuique sua. conscientia testis est. Non enim nobis est aduersarius extrinsecus formidandus: in nobismet ipsis hostis inclusus est, intestinum nobis cotidie geritur bellum. deuicto eo omnia quae forinsecus sunt reddentur infirma ac militi non habebimus aduersarium nobis extrinsecus metuendum, si ea quae intra nos sunt spiritui deuicta subdantur, nec solum nobis istud ieiunium uisibilium ciborum ad perfectionem cordis et corporis puritatem sufficere posse credamus, nisi fuerit huic animae quoque ieiunium copulatum. habet namque et illa suos noxios cibos, quibus inpinguata etiam sine escarum abundantia ad luxuriae praerupta deuoluitur. detractatio cibus est eius, et quidem persuauis. ira etiam cibus est eius, licet minime lenis, ad horam tamen infelici eam esu pascens ac pariter letali sapore prosternens. inui
Abbreviated transcription (Latin):
iaꝙ comsidentes in¬
tra cubilia sua. ⁊ o peri
ac meditatiomi studium
parit̾ inpendentes: cũ
sonitũ pulsantis hostiũ
ac diuersoꝵ cellulas &¬
ꝑcutientis audierint. ad orati¬
one scilicet eos seu ad opus ali¬
qđ inuitantis : certatim esuis cu¬
bilib unusquisq ꝓrũpit. ita ut
his qui opus scriptoris exercet.
quã reꝑtus fuerat in choasse
litteram : finire ñ audeat: S
in eode puncto quol ad aures
eius sonitus pulsantis aduene¬
rit. sũma uelocitate ꝓsiliens:
ne tantũ quidẽ more int̾ponat.
quantũ cępti apicis c̃summet
effigiem: sed inꝑfectas litterȩ
lineas derelinquens. non tam
oꝑis conpendia lucraue sectet᷑:
quã obȩdientiȩ uirtutem exseqͥ
toto studio atq ȩmulatione festi¬
net Quã non solũ oꝑi manuum.
seu lectioni ł silentio. & quieti
cellȩ: uerũ &iam cunctis uirtu¬
tib ita p̾fer̃. ut huic iudicent
omĩa post ponenda: Et uniusa
dispendia subire contenti sint:
dũ modo hoc bonũ innullo uo¬

Expanded text:
 considentes intra cubilia sua et operi ac meditationi studium pariter inpendentes, cum sonitum pulsantis ostium ac diuersorum cellulas percutientis audierint ad orationem scilicet eos seu ad opus aliquod inuitantis, certatim e suis cubilibus unusquisque prorumpit, ita ut is, qui opus scriptoris exercet, quam repertus fuerit inchoasse litteram finire noti audeat, sed in eodem puncto, quo ad aures eius sonitus pulsantis aduenerit, summa uelocitate prosiliens ne tantum quidem morae interponat, quantum coepti apicis consummet effigiem, sed inperfectas litterae lineas derelinquens non tam operis conpendia Iucraue sectetur quam oboedientiae uirtutem exsequi toto studio atque aemulatione festinet. quam non solum operi manuum seu lectioni uel silentio et quieti cellae, uerum etiam cunctis uirtutibus ita praeferunt, ut huic iudicent omnia postponenda et uniuersa dispendia subire contenti sint, dummodo hoc bonum in nullo uio
Abbreviated transcription (Latin):
ESRONDIMUS
nos ob id ad eius doctri¬
nam ac magisterium
tetendisse. ut imbui
aliquatenus tanti uiri
institutionib ac ꝑfeo¬
tione possimus. quã
innumeris docum̃tis
inee eidẽ senseramus:
Non ut ullis quȩ ta¬
men in nobis non es¬
sent laudib graua¬
remur: Aut elatione animi qua in nr̃is qͦq
cellulis non numquã suggestione. titillabamͣ

Expanded text:
espondimus nos ob id ad eius doctrinam ac magisterium tetendisse, ut inbui aliquatenus tanti uiri institutionibus ac perfectione possemus, quam innumeris documentis inesse eidem senseramus, non ut nullis quae tamen in nobis non essent laudibus grauaremur aut elatione animi, qua in nostris quoque cellulis nonnumquam suggestione titillabamur
Abbreviated transcription (Latin):
ad firmans Quam rem nos. et de¬
si derio commorationis accensi. &
ad sertionib tantiuiri indubitatã
commodantis fidem. libent̃ ample¬
xi. cellulam cum omni suppellec¬
tili utensilib ꝙ suscepimus Itaq
religiosa potitus circumuentione:
paucis dieb quib construendȩ cel¬
lȩ pararet impendia deloco disce¬
dens. reuersus post hȩc aliam sibi
summo labore construxit: Quã
rursum non longo post tempore
suꝑuenientib fratrib eodemq de¬
siderio cupientib ibidem commo¬
rari: simili caritatis mendatio eir¬
cumuentis. cum uniuerso tradi¬
dit instrumento: Ipse uero erga
opus caritatis infatigabilis ꝑ seue¬
rans: terciam sibi cellam in qua
commoraret᷑ extruxit:¬

Expanded text:
adfirmans. quam rem nos et deadfirmans. quam rem nos et desiderio commorationis accensi et adsertionibus tanti uiri indubitatam commodantes fidem libenter amplexi cellam cum omni supellectili utensilibusque suscepimus. itaque religiosa potitus circumuentione paucis diebus, quibus construendae cellae pararet inpendia, de loco discedens, reuersus post haec aliam sibi summo labore construxit quam rursum non longo post tempore superuenientibus fratribus eodemque desiderio cupientibus ibidem commorari simili caritatis mendacio circumuentis cum uniuerso tradidit instrumento. ipse uero erga opus caritatis infatigabilis perseuerans tertiam sibi cellam, in qua commaneret, extruxit
Abbreviated transcription (Latin):
eam salsitas soli ac sterilitas patit᷑
arenarum: adhos in quam sum mo
desiderio festinantes. ultra modum
sumus labores eorum quos contem¬
platione uirtutum & amore soli¬
tudinis tolerant: ad mirati Nam
ipsius aquȩ tanta penuria constrin¬
guntur : ut tali eã diligentia scru¬
puloꝰ dispensent. quali nemo fruga¬
lissimorum speciem p̃ciosissimi
uim conseruat ⁊ parcit: Irib nãq
milib uel eo amplius. eam de pre¬
dicti fluminis al ueo necessariis
usib aduehunt: quod tamen int̃¬
uallum arenosis diuisum montibꝰ.
Laboris difficultate grauissima du¬
plicatur: His igitur uisis. cum imi¬
tationis eorum nos ardor accende¬
ret: p̃dictusq archebius ꝓbatissimꝰ
inter eos humanitatis nos gratia
ad suam cellulam ꝑtraxisset. ex¬
plorato desiderio nr̃o: confinxit
sede eodem loco uelle discedere. ac
nobis cellulam suam uelut exinde
migraturꝰ offerre. Sese id factũ¬
rum : etiam siminime ad fuis semꝰ

Expanded text:
eam salsitas soli ac sterilitas patitur eam salsitas soli ac sterilitas patitur harenarum, ad hos, inquam, summo desiderio festinantes ultra modum sumus labores eorum, quos contemplatione uirtutum et amore solitudinis tolerant, admirati. nam ipsius aquae tanta penuria constringuntur, ut tali eam diligentia scrupuloque dispensent, quali nemo frugalissimorum speciem pretiosissimi uini conseruat et parcit. tribus namque milibus uel eo amplius eam de praedicti fluminis alueo necessariis usibus aduehunt, quod tamen interuallum harenosis diuisum montibus laboris difficultate grauissima duplicatur. His igitur uisis cum imitationis eorum nos ardor accenderet praedictusque Archebius probatissimus inter eos humanitatis nos gratia ad suam cellulam pertraxisset, explorato desiderio nostro confinxit se de eodem loco uelle discedere ac nobis cellulam suam uelut exinde migraturus offerre, sese id facturum, etiamsi minime adfuissemus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊aꝙ cual de pales ⁊ins
monasteriis. ad oppidum
egypti: quod diolcus appel¬
latur. rudes ad modum uenis¬
semus: ibiq plurimam tur¬
bam cȩ nobii disciplina cons¬
trictam. & obtimo ordine
monachorum qui & iam
primus est institutam miri¬
fice inderemus: alium quoꝙ
ordinem qui ex cellentior
habetur. id est anachoritaꝵ.
cunctoꝵ preconis instigati.
sagacissimo corde uidere ꝓ perauimꝰ.
Hi namq incgnobis primum diu¬
tissime cõmorantes: omnem pacien¬
nae ac discretionis regulam diligent̃
edocti & humilitatis pariter ac nu¬
ditatis uirtute possessa. atq ad pu¬
rum uitioꝵ uniuersitate consump¬
ta: diris simis demonum prȩlus con¬
gressuri. penetrant heremi ꝓfun¬
da secreta Huius igitur ꝓpositi
uiros comperientes circanili flumi¬
nis alueum commorari in loco qui
unolatere eodem flumine. alio ma¬
ris uastitate circumdatus insulã
reddit. nulłis aliis quã monachi se¬
creta expetentib habitabilem. nec
enim cuiquam culturę aptam eẽ

Expanded text:
 cum de Palaestinae monasteriis ad oppidum Aegypti, quod Diolcos appellatur, rudes admodum uenissemus ibique plurimam turbam coenobii disciplina constrictam et optimo ordine monachorum, qui etiam primus est, institutam mirifice uideremus, alium quoque ordinem, qui excellentior habetur, id est. anachoretarum, cunctorum praeconiis instigati sagacissimo corde uidere properauimus. hi namque in coenobiis primum diutissime commorantes, omnem patientiae ac discretionis regulam diligenter edocti et humilitatis pariter ac nuditatis uirtute possessa atque ad purum uitiorum uniuersitate consumpta, dirissimis daemonum proeliis congressuri penetrant heremi profunda secreta. huius igitur propositi uiros conperientes citra Nili fluminis alueum commorari in loco, qui uno latere eodem flumine, alio maris uastitate circumdatus insulam reddit nullis aliis quam monachis secreta expetentibus habitabilem nec enim cuiquam culturae aptam esse
Abbreviated transcription (Latin):
UA PROPTER
scđm scrip¬
turȩ sen¬
tentiam
egress
ad seruiendum dño. sta intimore
dĩ. & p̃para animã tuã. ñ ad reqͥem.
ñ ad securitatẽ. ñ ad delicias: sed
ad temptationes & angustias Per
multas enĩ tribulationes: oport&
nos introire in regnũ dĩ: Angusta
namq ẽ porta & arta uia. quȩ du¬
cit aduitã: & pauci sunt. qui inue¬
munt eam: Considera ergo te de
paucis & electis effectum. & ne
exemplo ac tepore multitudinis
refrigescas: sec uiue ut cum pau¬
cis inueniri merearis in regno Mul¬
ti enĩ sunt uocati: pauci uero elec¬
ti Et pusillus est grex: cui compla
quȩ sunt in ꝑfecta sectari Ad
quem perfectionis statum: his gradib
atq hoc ordine ꝑuenitur:¬

Expanded text:
uapropter secundum Scripturae sententiam egressus ad serviendum Domino, sta in timore Dei, et praepara animam tuam non ad requiem, non ad securitatem, non ad delicias, sed ad tentationes et angustias. Per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum Dei . Angusta namque est porta et arcta via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam. Considera ergo te de paucis et electis effectum, et ne exemplo ac tepore multitudinis refrigescas: sed vive ut pauci, ut cum paucis inveniri merearis in regno Dei. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi ; et pusillus est grex, cui complacquae sunt imperfecta sectari. Ad quem perfectionis statum his gradibus atque hoc ordine pervenitur
Abbreviated transcription (Latin):
UA PROꝑTER
legitime de¬
certantĩ..
iracun¬
diȩ motus radicitus oportet euellere:
Cuius morbi hȩc erit medicina ꝑfecta.
ut primitus credamus nullo modo.
siue in iustis. seu iustis ex causis licere
nob̾ irasci. scientes nos discretionis lu¬
men rectiq consili firmitatem. ipsã
quoq honestatem & iusticiae mode¬
ramina ꝓtinus amissuros. si princi¬
pale cordis nr̃i eius fuerit tenebris obs¬
curatum: deinde puritatem mentis
nr̃ȩ mox ꝓturbandam. templũq eã
señ sp̃s effici omnino non posse: iracun¬
diae in nob̾ spũ commorante: post tremo
ut cogitemus nequaquam licere nob̃
orare. nec iratos fundere p̃ces addeũ:
etp̃omnib incertum statum c̃ditionis
chumanȩ p̃ oculis habentes. cotidie
itaos credamus e corpore migraturoᷤ :
Anichiłq nob̾ continentia castitatis. ni¬
ehis ab renuntiatione omnium facul¬
tatum. nichil diuitiarum contemp¬
tu: nichib ieiuniorum uigiliarumq
laborib conferendũ: quib ꝓpt̃ ira¬

Expanded text:
uapropter legitime decertantem, iracundiae motus radicitus oportet evellere. Cujus morbi haec erit medicina perfecta, ut primitus credamus nullo modo sive justis, sive injustis ex causis licere nobis irasci: scientes nos discretionis lumen, rectique consilii firmitatem, ipsam quoque honestatem, et justitiae moderamina protinus amissuros, si principale cordis nostri lumen ejus fuerit tenebris obscuratum: tum deinde puritatem mentis nostrae mox perturbandam, templumque eam sancti Spiritus effici omnino non posse iracundiae in nobis spiritu commorante. Postremo, ut cogitemus, nequaquam licere nobis orare, nec iratos fundere preces ad Deum. Et prae omnibus incertum statum conditionis humanae prae oculis habentes, quotidie nos credamus e corpore migraturos, nihilque nobis continentia castitatis, nihil abrenuntiatione omnium facultatum, nihil divitiarum contemptu, nihil jejuniorum vigiliarumque laboribus conferendum, quibus propter ira
Abbreviated transcription (Latin):
primum nobis in eundum cer¬
tamen est aduersus castrimargiam :
quã diximus gulȩ ẽẽ concupiscentiã:
Et in primis de ieiuniorum mͦ & es¬
carum qualitate dicturi: rursus ad
ȩgyptiorum traditiones ac statutã
recurrimꝰ. quib sublimiorem conti¬
nentiȩ disciplinã & ꝑ fectã discreti¬
onis in ẽẽ rationẽ nullus ignorat:¬

Expanded text:
primum nobis ineundum certamen est adversus gastrimargiam, quam diximus gulae esse concupiscentiam: et in primis de modo jejuniorum et escarum qualitate dicturi, rursus ad Aegyptiorum traditiones ac statuta recurremus, quibus sublimiorem continentiae disciplinam, et perfectam discretionis inesse rationem nullus ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
UIBUS LIBET
aescis re¬
fectus
seminaria luxurię parit. nec p̃¬
ual& mens discretionum guber¬
nacula moderari: ciborum pon¬
dere prefocata Non solum era¬
pula uim. mentem inebriare
consueuit : sed cunctarum ȩsca¬
rum nimietas. uacillantẽ eam
ac nutabundã reddit: omniq
in tegritatis ac puritatis contem¬
platione dispoliat: Sod omitis
causa subuersionis atq luxuriȩ.
non uini crapula: sed saturitas
extitit panis Audi dnm. ꝑ pro¬
pħam hierusalem increpantẽ:
Quid enĩ peccauit soror tua sodo¬
ma. nisi quia panem suũ insatu¬
ritate ⁊ abundantia comedebat :¬
& quia ꝑ saturitatem panis. in¬
extinguibili carnis fuerant ar¬
dore succensi: iudicio dĩ. cęlitus
igne sul phureo. concremantur
Quod si illos sola nimietas panis.
adcam prȩruptum flagitiorũ
p̃cipitium. uitio satietatis impe¬
git : quid censendũ de his: qui ue¬
in becillitas. sed quantũ animi
libido suggesserit usur pantes:¬

Expanded text:
uibuslibet escis refectus seminaria luxuriae parit, nec praevalet mens discretionum gubernacula moderari, ciborum pondere praefocata. Non enim sola crapula vini mentem inebriare consuevit, verum etiam cunctarum escarum nimietas vacillantem eam ac nutabundam reddit, omnique integritatis ac puritatis contemplatione dispoliat. Sodomitis causa subversionis atque luxuriae, non vini crapula, sed saturitas exstitit panis. Audi Dominum per prophetam Hierusalem increpantem : Quid enim peccavit soror tua Sodoma, nisi quia panem suum in saturitate et abundantia comedebat? Et quia per saturitatem panis inexstinguibili carnis fuerant ardore succensi, judicio Dei coelitus sunt igne sulphureo concremati . Quod si illos sola nimietas panis ad tam praeruptum flagitiorum praecipitium vitio satietatis impegit, quid censendum est de his qui veimbecillitas, sed quantum animi libido suggesserit usurpantes
Abbreviated transcription (Latin):
nemur. qui inheremo commorantes : pꝰ escã
mannȩ caelestis. desiderauer̃ uitioꝵ fetidos
ac sordide uilitatis cibos: Nosq cum eis
similit̃ murmurare uideamur: Bene nobꝰ

Expanded text:
nemur, qui in eremo commorantes, post escam mannae coelestis desideraverunt vitiorum fetidos, ac sordidae vilitatis cibos, nosque cum eis similiter murmurare videamur. Bene nob
Abbreviated transcription (Latin):
De uita abb̃is danihelis:
Inquisitio unde oriatur repentina com¬
mutatio mentiũ. ab ineffabili l&itia. in
mestissimã animi deiectionem:
Responsio suꝑ posita quȩstione:
Quod dispensationis ac ꝓbationis dĩ. du¬
plex causa sit:
Quod studiũ ⁊ industria nra. nichil si¬
ne adiutorio dĩ preualeat:¬
I Quod utile nob̾ sit int̾dũ adño derelinqͥ
De utilitate enis pugnae. quã apłs
ponit in colluctatione carnis ⁊ sp̃s.¬
aduersantes sibi concupiscentias carnis
& sp̃s. t̃cia adiciat᷑ uoluntas:
sonuResponsio de intellectu recte in t̾rogantis.¬
IX Quod uocabulũ carnis. ñ in una
significatione ponatur¬
ei Quod in hoc loco caro ab apło nominet᷑.
& quid sit concupiscentia sp̃s.
Quae sit uoluntas nr̃a. quae int̾ con¬
cupiscentiam carnis ⁊ sp̃s ponit᷑.
xIII De utilitate cunctationis. quae excol¬
luc tatione orit᷑ carnis ⁊ sp̃s:¬

Expanded text:
De uita abbatis Danihelis. Inquisitio unde oriatur repentina conmutatio mentium ab ineffabili laetitia in maestissimam animi deiectionem. Responsio super proposita quaestione. Quod dispensationis ac probationis dei duplex causa sit. Quod studium et industria nostra nihil sine adiutorio dei praeualeat. Quod utile nobis sit interdum a domino derelinqui. De utilitate eius pugnae quam apostolus ponit in conluctatione carnis et spiriaduersantes sibi concupiscentias carnis et spiritus tertia adiciatur uoluntas. Responsio de intellectu recte interrogantis. Quod uocabulum carnis non in una significatione ponatur. Quid in hoc loco caro ab apostolo nominetur et quid sit concupiscentia carnis. Quae sit uoluntas nostra, quae inter concupiscentiam carnis et spiritus poniXIII. De utilitate cunctationis quae ex colluctatione oritur carnis et sp
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ꝑ egrinum sit bellũ
philargiriae. & eadem nonsit in
homine naturalis. & cetera uitia:
Quam ꝑnitiosus sit morb
Quȩ nobis inuitiis naturalibus
sit utilitas:
Quid anesse nobis quȩ dã natura¬
lia uitia. sine creatoris dicamus
iniuria:
Deuitus quȩ ex̾tra naturalem mo¬
tum. nr̃o uitio contrahunt᷑
Receptus semel philargiriae mor¬
bus. quã difficile petat᷑.
.Quib in istis philargiria generat᷑.
uel quantorum malorum sit
eadem ꝓuocatrpo:.
III. Quod philargima. om̃s uirtutes
impẽdiat:
uiiii Quod monachus habens pecuniã:
incenobio ꝑmanere ñ possit:
Ix Quem philargiriȩ labore subeat.
desertor monasterii: qui ante
ꝓ leuissimis oꝑib murmurabat
IXI Quod occasione custodien

Expanded text:
Quod peregrinum sit bellum filargyriae et eadem non sit in homine naturalis ut cetera uitia. II. Quam perniciosus sit morbus Quae nobis in uitiis naturalibus sit utilitas. IIII. Quod inesse nobis quaedam naturalia uitia sine creatoris dicamus iniuria. De uitiis quae extra naturalem motum nostro uitio contrahuntur. VI. Receptus semel filargyriae morbus quam difficile pellatur. VII. Quibus initiis filargyria generetur uel quantorum malorum sit eadem procreatrix. VIII. Quod filargyria omnes uirtutes inpediat. VIIII. Quod monachus habens pecunias in coenobio permanere non possit. X. Quem filargyria laborem subeat desertor monasterii, qui ante pro leuissimis operibus murmurabat. XI. Quod occasione custodien
Abbreviated transcription (Latin):
rem. eumq illius potius doc trma quã sua cens&
institui. ne scilie& quod recte gestũ fuisset in
paulo: posteris malũ p̃sumptionis p̃beret exẽ¬
plũ. dũ unus quisq sibimet ꝑsuader&. simili
modo se quoq debere dĩ soliꝰ magisterio atꝙ
doctrina potiꝰ quã senioꝵ institutione formari:
Quã p̃sumptionẽ ipse apostolus non solũ littę¬
ris. sed etiã opere atq exemplo doc& omni¬
modis detestandã. obhoc solũ modo se asserens
hierosolimã conscendisse: ut euangłiũ qđ comi
aminatione conferret Et contuli inquiens
cũ illis euangłm qd̾ p̃dico int̾gentes: nẽ forte
inuacuũ currerem aut cucurrissem: Quis gͦ
tã presumptor & cęcus sit. qui se audeat suo¬
suo iudicio discretioniq cõmittere. cũ uas elec¬
ualeat erudiri : doctriniã senioꝵ uł instituta
contẽpserit. parui pendens illud eloquium:
quod oport& diligentissime custodiri: Int̾ro¬

Expanded text:
rem, eumque illius potius doctrina quam sua censet rem, eumque illius potius doctrina quam sua censet institui; ne scilicet quod recte gestum fuPaulo, posteris malum praesumptionis praeberet exemplum, dum unusquisque sibimet persuaderet simili modo se quoque debere dei solius magisterio atque doctrina potius quam seniorum institutione formari. quam praesumptionem etiam ipse apostolns non solum litteris, sed etiam opere atque exemplo docet omnimodis detestandam, ob hoc solummodo se adserens Hierosolymam congcendisse, ut euangelium, quod caminatione conferret, et contuli, inquiens, cum illis euangelium quod praedico inter gentes, ne forte in uacuum currerem aut cucurrissem. quis ergo tam praesumptor et caecus sit, quise audeat suo iudicio discretionique conmittere, cum uas elecualeat erudiri doctrinam seniorum uel instituta contempserit, parui pendens illud eloquium quod oportet diligentissime custodiri: interro
Abbreviated transcription (Latin):
tum placitta dõ
haer sententia
comꝓbatur: ut
etiam scripturis
scis hanc eandẽ
institutionem
non ociose reꝑt¬
amus insertã. ita ut puerum samuelẽ uidi¬
cio praelectũ suo. nollet ꝑsemet ipsũ diuini
colloquii disciplina dñs erudire. sed recurre¬
re semel & iterũ pateret᷑ adsenem: eũq adsu
um uocabat alloquium et iam illiꝰ
qui offenderat dm̃ dũ modo senioris. doctri¬
na uellet institui: & quẽ sua uocatione dig¬
nissimum iudicarat: senioris mallet insti¬
tutione formari: ut scilicet & illiꝰ qui ad
diumũ ministeriũ uocabatur ꝓbaret᷑ hu¬
militas. & iuniorib forma sub iectionis. huiꝰ
ꝓponeret᷑ exẽ plo
auluat
quoq ꝑsemet ipsum
uocans & alloquens
xp̃s. cum posset ei per¬
fec tionis uiam reserare.
confestim dirigere ad ananiam mauult. et abeo
iubet uiã ueritatis agnoscere. dicens. surge & m¬
gredere ciuitatẽ. & ibi tibi dicetur. quid te
oporteat facere: Mittit itaq hunc ad senio

Expanded text:
tum placita deo haec sententia conprobatur, at etiam scripturis sanctis hanc eandem institutionem non otiose repperiamus insertam, ita ut puerum Samuhelem iudicio praelectum sao nollet per semet ipsum diuini conloquii disciplina dominus erudire, sed recurrere semel et iterum pateretur ad senem, eumque ad suum quem uocabat adloquium etiam illius qui offenderat deum, dummodo senioris, doctrina uellet institui, et quem sua uocatione dignissimum iudicarat, senioris mallet institutione formari, ut scilicet et illius qui ad diuinum ministerium uocabatur probaretur humilitas et iunioribus forma subiectionis huius proponeretur exemplo. Paulum quoque per semet ipsum uocans et adloquens Christus, cum posset ei perfectionis uiam reserare confestim, dirigere ad Annaniam mauult et ab eo iubet uiam ueritatis agnoscere dicens: surge et ingredere ciuitatem, etibi tibi dicetur quid te oport
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ne quẽ ur̃m grauaremꝰ: adhuc addi¬
tam̃ta suȩ castigationis ex ag̾erat Non
enĩ simplicit̃ dix̃. ñ enĩ comedimꝰ gratis
panẽ abaliquo urm̃. ⁊ huc usq stetit. po¬
terat enĩ uideri ꝓprio otiosoq sũptu. ac
recondita pecunia: uł alioꝵ lic& ñ istorũ
collatione. seu munerib sustentatus fuis¬
se: sed in labore inquit & fatigatione. noc¬
te ⁊ die oꝑantes. id ẽ: nr̃o oꝑe specialit̃ sus¬
tentati Et hoc inquit. ñ ꝓ nrã uoluntate.
ꝑpetrabamꝰ : nec ꝓdelectatione. ut reqͥes
& exercitium corporis inuitabat : s ut neces¬
sitas ⁊ inopia uictus. non sine ingenti fati¬
gatione corporis facere cõpellebat: Non solũ
nãq ꝑ totũ diei spatiũ: s etiã noctis. quod
quieti corporis uidetur indultũ: hoc opus
manuũ ꝓ escȩ sollicitudine in desinenter¬

Expanded text:
tes, ne quem uestrum grauaremus? adhuc addites, ne quem uestrum grauaremus? adhuc additamenta suae castigationis exaggerat, non enim simpliciter dixit \'non comedimus gratis panem ab aliquo uestrum\' et huc usque stetit poterat enim uideri proprio otiosoque sumptu ac recondita pecunia uel aliorum, licet non istorum, conlatione seu muneribus sustentatus fuisse, sed in labore, inquit, et fatigatione nocte et die operantes, id est nostro opere specialiter sustentati, et hoc, inquit, non pro nostra uoluntate perpetrabamus nec pro delectatione, ut requies et exercitium corporis inuitabat, sed ut necessitas et inopia uictus non sine ingenti fatigatione corporis facere conpellebat. non solum namque per totum diei spatium, sed etiam noctis, quod quieti corporis uidetur indultum, hoc opus manuum pro escae sollicitudine indesinenter
Abbreviated transcription (Latin):
UIA Nor i¬
quieti fuimus
inter uos:
inquietum int̾ eos ñ fuisse ꝑ oꝑis exer¬
citiũ cõꝓbare : eos qͥ oꝑari nolunt. ab un¬
de notat ociositatis uitio inquietos seꝑ
existere: Neq gratis panẽ manducaui¬
mus ab aliquo: Persingła uerba inere¬
pationis auxesin facit: Doctor gentiũ. p̃¬
dicator euangłii. dic̃ se ñ gratis panẽ ab ali¬
quo manducasse. qͥ nouit dm̃ p̃cepisse.
ut qͥ euangłiũ ad nunciant de euangło
uiuant: ⁊rursũ. dignꝰ ẽ oꝑariꝰ cibo suo:
tã sublime ac spãle opus exercens. cibum
sibi dnĩcȩ iussionis auctoritate psumeret:
Quid nos ficiemus. qͥ nͣ solũ nulla p̃dicatio
uerbi cõmissa ẽ. s ne ulla quidẽ nisi ani¬
mȩ nr̃ȩ soliꝰ cura mandatur : qua fidutia
otiosis manib gratis panẽ comedere aude¬
bimꝰ. quẽ uas electionis euangłica sollici¬
tudine ⁊ p̃dicatione constrictus. sine ope¬
re manuũ comedere ñ p̃sumit. s in labo¬
re inquit ⁊ fatigatione. nocte ⁊ die oꝑan¬

Expanded text:
uia non inquieti fuimus inter uos. inquietum inter eos non fuisse per operis exercitium conprobare, eos qui operari nolunt abunde notat otiositatis uitio inquietos semper exsistere. neque gratis panem manducauimus ab aliquo. per singula uerba increpationis auxesin facit doctor gentium, praedicator euangelii dicit se non gratis panem ab aliquo manducasse, qui nouit dominum praecepisse, ut qui euangelium denuntiant de euangelio uiuant, et rursum: dignus est operarius cibtam sublime ac spiritale opus exercens cibum sibi dominicae iussionis auctoritate praesumeret, quid nos faciemus, quibus non solum nulla praedicatio uerbi commissa est, sed ne ulla quidem nisi animae nostrae solius cura mandatur? qua fiducia otiosis manibus gratis panem comedere audebimus, quem uas electionis, euangelica sollicitudine et praedicatione constrictus, sine opere manuum comedere non praesumit, sed in labore, inquit, et fatigatione nocte et die operan
Abbreviated transcription (Latin):
non euenire. tuȩ sub iacet potesta¬
ti : sed potius de humilitate tua
& longanimitate : quȩ in tuo pen¬
det arbitrio::¬
⁊ ui hec
omnia quȩ
latiore ser¬
mone diges¬
ta sunt. cor¬
di tuo faciliꝰ
inculcent᷑.
ac tenacissi¬
me tuis sensibus ualeant inhaerere:
quoddam ex his breuiarium colligã.
ꝑ quod possis breuitate & conpendio:
di gͦ paucis ordinem: ꝑquem scande¬
re ad ꝑfectionem sũmã sine ullola¬
bore ac difficultate p̾ualeas Princi¬
pium nr̃ae salutis ac sapientiȩ. sed̾m
scripturas: timor dni est Detimo¬
re dnĩ: nascit᷑ cõpunctio salutaris:
De cõpunctione cordis. ꝓcedit abre¬
nunciatio: id est nuditas & contẽp¬
tus omniũ facultatũ: Denuditate:
humilitas ꝓcreat᷑ Dehumilitate.
generat᷑ mortificatio uoluptatum:
Mortificatione uoluptatum: exstir¬
pant᷑ atꝙ marcescunt uniuersa
uitia Expulsione uitiorũ: uirtu¬
tes fructificant atq succrescunt:
sullulatione uirtutum: puritas

Expanded text:
non euenire, tuae non subiacet potestati, sed potius de humilitate tua et longanimitate, quae in tuo pendet arbitriot ut haec omnia, quae latiore sermone digesta sunt, cordi tuo facilius inculcentur ac tenacissime tuis sensibus ualeant inhaerere, quoddam ex his breuiarium colligam, per quod possis breuitate et conpendio mdi ergo paucis ordinem, per quem scandere ad perfectionem summam sine ullo labore ac difficultate praeualeas. principium nostrae salutis ac sapientiae secundum scripturas timor domini est. de timore domini nascitur conpunctio salutaris. de conpunctione cordis procedit abrenuntiatio, id est nuditas et contemptus omnium facultatum. de nuditate humilitas procreatur. de humilitate generatur mortificatio uoluntatum. mortificatione uoluntatum exstirpantur atque marcescunt uniuersa uitia. expulsione uitiorum uirtutes fruticant atque succrescunt. pullulatione uirtutum puritas