comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine ambiguitate dictũ ẽ. Si
enim peccatum in tellexeris qͥ ꝑunũ
hoĩem in tͣuit in mundũ. in quo
õs peccauerunt: certe manifestũ ẽ.
alia ẽẽ. ꝓp̾a cuiꝰ q peccata in qͥb
hi tñ peccant quoꝵ peccatasunt: a¬
aliud hoc unum in quo om̃s pec¬
cauerũt qñ om̃s ille untis homo fu¬
erunt.
Si autem nõ peccatũ sed
ille unus homo in telligit᷑. in quo
uno  om̃sne. om̃s peccauerunt : qͥd
&e iã ista manifestacione manifestuꝰ¬
Abadam in quo om̃s peccauimꝰ
non omnia nr̃a peccatt sed illud ori¬

Expanded text:
ate dictum est. Si enim peccatum intellexeris, quod per unum hominem intravit in mundum, in quo omnes peccaverunt: certe manifestum est alia esse propria cuique peccata, in quibus hi tantum peccant, quorum peccata sunt; aliud hoc unum, in quo omnes peccaverunt; quando omnes ille unus homo fuerunt. Si autem non peccatum, sed ille unus homo intelligitur, in quo uno homine omnes peccaverunt, quid etiam ista est manifestatione manifestAb Adam, in quo omnes peccavimus, non omnia nostra peccata, sed tantum ori
Abbreviated transcription (Latin):
auĩ ꝑ obedientiam bonũ qd agͥdebet
int̾mitti. N eq enĩ mala in para¬
diso arbor extitit. ꝗ̃ ds̃ homini
ne ꝯtingeret inter dixit. Set
ut ꝑ meliꝰ obediencie meritum
homo bñ conditus cresceret dignũ
sans. auctori suo se subditum hu¬
qͥ subditur.¶ De om̃i ligno pa¬
radisi comede. deligno aũ scien¬
tie boni et mali ne comedas
Qui enĩ abino quo libet bono
sub iectos uetat. necesse ẽ. ut mul¬
ta concedat ne obedientis mẽs
funditꝰ in t̾eat. si a bonis om̃ib
penitꝰ repulsus ieuinat. Nubent᷑

Expanded text:
 obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit . Sed ut melius per obedientiae meritum homo bene sans Auctori suo se subderet, hu Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunet. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ potuer̃. d. Quare:. M. Quia nullo sic̃ ĩstigãte
cecider̃: ita nullo adiuuãte resurge debuer̃. d erat
ois ĩpossibile. Et aliud eis oberat. qi sic̃ sua spõte malũ
eleger iusta ablata᷑ eis uolũtas tociꝰ boni. ⁊ iõ nolũt.
Et qi nolũt nũꝗͣ redire potuer̃. d. Cur ñ redemit eoĩ¬

Expanded text:
Non potuerunt. D. Quare?--M. Quia sicut nullo instigante ceciderunt, ita nullo adjuvante resurgere debuerunt: quod erat eis impossibile. Et aliud eis oberat, quia sua sponte malum elegerunt, juste ablata est eis voluntas totius boni: et ideo non volunt; et quia nolunt
Abbreviated transcription (Latin):
boꝰnũ. Et si ħ uolũtarie eligerẽt. iuste ĩromum̾acionẽ
acciꝑẽt ne ũꝗͣ peccare possẽt̃.. d. Cũ eosds̃ p̃sciret
tales fut᷑os qͣre cͤauit eos:. M. Propt̃ ornam̃tũ su
oꝑis. Ut enĩ pictor nigrũ colorẽ subt̾nit uͥ albus
ł rubrus p̃ciosior sit: sic collacione maloꝵ iusti cla¬
riores fuĩt. d. Cur ñ cͤaũ alios ãgłos ꝓ eis: .m.
Alũ agłi ñ debuer̃ ꝓ eis restitu nͥ cales ẽẽt. qͣles illi

Expanded text:
te in remunerationem acciperent, ne unquam peccare possent. D. Cum Deus praesciret eos tales futuros, quare creavit eos?--M. Propter ornamentum sui operis. Ut enim pictor nigrum colorem substernit, ut albus vel rubeus pretiosior sit, sic collatione malorum justi clariores fiunt. D. Cur non creavit alios angelos pro eis?--M. Alii angeli non debuerunt pro eis restitui sive cre
Abbreviated transcription (Latin):
posset. Ds̃ enĩ ꝓsatis factione nͥ mortẽ uosuit. Agłi
aũ ĩmortales s. iõ ĩircuꝑabiles ꝑmãser̃..D. Quare
ñ creaũ eos ds̃ tales ne peccare possẽt:.M. Propt̃
nisticiã ũ aliqͦd meritũ illorũ eẽt qd̾ iuste remu¬
n̾ari debuisset. Si enĩ ita c̾eati fuissẽt uͥ peccare ñ
possẽẽ: qͣsi ligati ẽent. ⁊ iñ m̾itũ ñ hab̾et̃. qd qͣsi fac̾ẽt.¬

Expanded text:
on nisi mortem voluit; angeli autem immortales sunt, ideo irreparabiles permanserunt. D. Quare non creavit eos Deus tales, ne peccare possent?--M. Propter justitiam, ut aliquod meritum illorum esset, quod juste remunerari debuisset. Si enim ita creati fuissent, ut peccare non possent, quasi ligati essent, et inde meritum non haberent, quod quasi coact
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ applicari ẽtẽdt̃. ⁊ si uid̾ĩt sͥ ñ obtẽꝑari. statĩ como¬
uẽt᷑ atq alios ꝑtͣbat̃. Tales solec̃ eẽ rebelles madatiꝰ
senoꝵ. plurimũ q ĩ eis regnat passio ĩ obediẽtię i
inpaciẽtie. Isti ñ s̃ idonei adc̾cordiã. Nã uixta apłi
uocẽ euanuer̃ ĩ cogitacioibꝰ sius. ⁊ obscuratũ :

Expanded text:
sibi applicari contendunt. Et si viderint sibi non obtemperari, statim commoventur, et perturbantur. Tales solent esse rebelles mandatis seniorum; plurimumque in eis regnat passio inobedientiae et impatientiae. Isti non sunt idonei ad concordiam. Nam, juxta Apostoli vocem, evanuerunt in cogit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quã iocũdũ habitare fratres ĩ unũ. Primi audi¬
erunt ecce quã bonũ. nec soli audier. Nõ eñĩ usq
tatẽ sigͥcat iꝑfectionẽ. Quod descedit̾ ĩ orã uesti¬
mẽti eius hoc est adposteros eccłe diriuauit. Se¬
cuta est enĩ eccła que uestis dñi ẽ: u peperit monaste¬
ria. Implẽtur ut dixi spũ scõ uibẽtur ut dixi¬
p̃dicare om̃i ereature. demones fugant. ł nti¬
mos sanant. Mertuos suscitant. Sacramẽta
centiciunt peccata soluunt. celũ aꝑiunt. de ĩ de¬
ut na nitorẽ uestiũ : ⁊ abitũ comẽdã diĩ pedeamꝰ:¬

Expanded text:
et quam jucundum habitare fratres in unum . Primi audierunt: Ecce quam bonum, nec soli audierunt; non enim usqtatem figurat et perfectionem: quod descendit in oram vestimenti ejus, hoc est ad posteros Ecclesiae derivavit. Secuta est enim Ecclesia, quae vestis Domini est, et peperit monasteria. Implentur, ut dixi, Spiritu sancto, jubentur praedicare omni creaturae, daemones fugant, infirmos sanant, mortuos suscitant, sacramenta conficiunt, peccata solvunt, coelum aperiunt. Demum ad nitorem vestium et habitum commenda
Abbreviated transcription (Latin):
uos ortanur qͥ tã ebarũ ordine̾ suscepistis. qͥatines
sumoꝑe iugiletis ut quod ordine ⁊ habitu fulget in
corpore resplẽdeat n in uobis in m̃tis puritatein
decore uite. q̃tmꝰ uita c̃ cordet. cũ nomine.
⁊ ꝓfessio sẽciat᷑ ĩ oꝑe. Decoe enĩ ut de uob uera

Expanded text:
vos hortamur qui tam praeclarum ordinem suscepistis, quatenus summopere vigiletis ut qui ordine et habitu fulget in corpore, resplendeat etiam in vobis in mentis puritate et decore vitae, quatenus vita concordet cum nomine, professio senti
Abbreviated transcription (Latin):
Quid conica samuelis reges constituẽtis desig¬
sur nominis etimologiã mũdo corde obseruatumꝰ.
gen rrgũi n sac̃dotale corã sũmo rege asta¬
sim. ueniat ũ mñte nr̃a uir ille qͥ ãd exechi apd¬
ele ĩdutꝰ imeis: ⁊ attͣmẽtũ scͥptoris ad renes

Expanded text:
constituentis desigsui nominis etymologia mundo corde? Observavimus genus regium et sacerdotale, coram summo rege astabimus. Veniat in mente nostra vir ille qui apud Ezechielem indutus lineis et atramentarium scriptorii ad
Abbreviated transcription (Latin):
sermone. neq ĩ oꝑe. nec ĩcet̾is motib siuis. ⁊ si ñ abu¬
lat ĩ magnis .i. si se ñreputat ĩt̾ magnos. q nobilis fu¬
erit aut potẽs. aut qd duncias suas comuni uite
c̃tulit. aut q ĩ aliqͦ officio sit utił. ̾ si ñ ãbulat in
mirabilibꝰ suꝑ se. ut de religioẽ ⁊ scĩtate de suꝑ adõ
iͥ collata ñ uelit aparere. tãꝙͣ admirabił atq lau¬
dabił. Raro ĩuenit᷑ er his qͥ aliꝗͣ comocionẽ ñ ħãt.¬

Expanded text:
e in opere, neque in caeteris motibus suis. Et si non ambulat in magnis, id est si se non reputat inter magnos, quod nobilis fuerit aut potens, aut quod divitias suas communi vitae contulerit, aut quod in aliquo officio sit utilis. Et si non ambulat in mirabilibus super se, ut de religione et sanctitate desuper a Deo sibi collata non velit apparere tanquam admirabilis atque laudabilis. Raro
Abbreviated transcription (Latin):
sentenciã Baptismi sane uicẽ
aliqñ impłe passionem: de lo̾trone illo
cui baptizato dictũ ẽ. hodie mecum
eris: inparadiso non leue documentũ
id beatꝰ ciprianꝰ assuuit. Id ĩ atq
etiam ꝯsidans: inuenio non tantum
posse suppłe: s ĩ fidẽ ꝯuersionẽq cordi
si forte ad celebrandum misteriũ bap¬
tismi in angustiã tp̃rs furcurri ñ po¬
test Heq enĩ latro. ille ꝓnoĩe xͥ¬

Expanded text:
s. Baptismi sane uicem aliquando implere passionem de latrone illo, cui non baptizato dictum est: hodie mecum eris in paradiso, non leue documentum idem beatus Cyprianus adsumit. quod etiam adque etiam considerans inuenio non tantum posse supplere, sed etiam fidem conuersionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. neque enim latro ille pro
Abbreviated transcription (Latin):
potest. S acramenti in tegritas.
ubiq cognoscitur s apecatoꝵ illã
in reuocabilem remissionem extra
unitatem ȩccłiȩ non ualebit.
nec in heresi aut scismate ꝯtitutum
sc̃oꝵ orationes .i. illiꝰ unice colũbe ge¬
mitꝰ poterunt ad uuare. sic̃ nec int̾
positum possunt: si aduersum se ipse
ꝑuitam pessimã teneat debita pecca-¬
mittit. colũba tenet. colu̾ba dimit-¬
tit. unitas tenet : unitas dimittit:¬

Expanded text:
tur? sacramenti autem integritas ubique cognoscitur, sed ad peccatorum illam inreuocabilem remissionem extra unitatem ecclesiae non ualebit nec in haeresi aut schismate constitutum sanctorum orationes, id est illius unicae columbae gemitus, poterunt adiuuare, sicut nec intus positum possunt, si aduersum se ipse per uitam pessimam teneat debita peccamittit; columba tenet, columba dimittit; unitas tenet, unitas dimittit
Abbreviated transcription (Latin):
pacem. ut eoꝵ que millos redierant
peccatoꝵ purgationem: inunitatis
uincło caritate oꝑante mereantur:
Si aũ q̃uis apud hereticos. ł cismaticos
idem sit baptimꝰ xp̃i. non tñ ibi oꝑatͥ
remissionem peccatoꝵ ꝓpt̾ eandem dis¬
cordie feditatem. et dissensionis ini-¬
quitatem : tr̃ incipit ualere id bap¬
ti̾mꝰ addimittenda peccata cum ad
ȩccłiȩ pacem uenerint F̾ ieri¬
potest ut homo integrum habeat sa¬
cramentum et ꝑuersam fidem. sicut
fieri potest in tegra u̾ba teneat si¬
boli. et tñ non recte credat siue de
ipsa trintate. siue de surrectione.
uł aliquit aliud. Mamis impo¬

Expanded text:
nant et eorum quae in illos redierant peccatorum purgationem in unitatis uinculo caritate operante mereantur. si autem, quamuis aput haereticos uel schismaticos idem sit baptismus Christi, non tamen ibi operatur remissionem peccatorum propter eandem discordiae foeditatem et dissensionis iniquitatem, tunc incipit ualere idem baptismus ad dimittenda peccata, cum ad ecclesiae pacem uenerint, ut uerpotest ut homo integrum habeat sacramentum et peruersam fidem, sicut fieri potest ut integra teneat uerba symboli et tamen non recte credat siue de ipsa trinitate siue de resurrectione uel aliquid aliud. neque
Abbreviated transcription (Latin):
sentiret liberiꝰ exꝓnsisse pͥorem q dixisse
nisi ut alium si forte existeret cui meliꝰ
ẽet reuelatũ gratissime accipet: et osten¬
deret imitandã non solum docendi dili-¬
gentiam: s etiam discendi modestiam:
s etiam om̃s iniqui ⁊ impii. Set t¬
Set tam̃
illi corrigendi aut puniendi illa uͦ ag-¬
nocenda et uenerandasunt. Pere-¬

Expanded text:
sentiret liberius exprompsisse, prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret, cui esset melius revelatum, gratissime acciperet; et ostenderet imitandam, non solum docendi diligentiam, sed etiam discendi modestiam:sed etiam omnes iniqui et impii. sed tamen illi corrigendi aut puniendi, illa uero agnoscenda et ueneranda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ligari aliquid potest nec solui. ubi
non sit qui aut ligare posit aut sol¬
uere Set soluitur qui cũ colũba
fecerit pacem et ligatur qui cũ ea
non abet pacem. siue aꝑte foris sit
siue intus ẽẽ uideatur. Ille foris erat¬
qui cũ discipul non sequebatur. et in
nomine xp̃i demonia expellebat. qđ¬
ẽ. qđ accide posse inuenit qui diligẽt᷑¬
aduerte̾t. quosdã salua caritate doce¬
re aliquid in utile sicut petrus gen¬
tes udaitare cogebat. sicut ipse cipri
recte in gredientib dicit apłs. Siqͥd
aliter sapietis: id qͦq ds̃ uob̾ reuelabit.¬

Expanded text:
ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue aperte foris sit siue intus esse uideatur.qui cum discipulis non sequebatur et in nomine Christi expellebat est, quod accidere posse inuenit qui diligentaduertit, quosdam salua caritate docere aliquid inutile, sicut Petrus gentes iudaizare cogebat, sicut ipse Cypriarecte ingredientibus dicit apostolus: si quid aliter sapitis, id quoque deus uobis reuelabit
Abbreviated transcription (Latin):
quid agat in homine corporalr ad¬
hibita sanctificatio sacram̃ti sine ꝗͣ
tñ latro ille ñ fuit. qr ñ eiꝰ accipiende
uolũtas. de fuit. s ñ accipiende neces-¬
sitas. affuit: difficile ẽ. dicere. Nisi
tñ plurimũ ualeret: ñ serui baptismũ
dñs accepiss Sic̃ in latrone qr ꝑne-
p̃sto ẽ: si ꝑ necesitatẽ desit qđ latroni

Expanded text:
quid agat in homine corporaliter adhibita sanctificatio sacramenti — sine qua tamen latro ille non fuit, quia non eius accipiendae uoluntas defuit, sed non accipiendae necessitas adfuit —, difficile est dicere. nisi tamen plurimum ualeret, non serui baptismum dominus accepisset. est, si per necessitatem desit quod latroni
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩfantibus. Quibus omnibus reb
ostendit᷑. aliꝰd ẽẽ sacram̃tũ baptismi
aliꝰd ꝯuersionem cordis. s salutem hõiꝰ
exutroq compleri. nec si alterum hoꝵ
de fuerit: ideo putare debemꝰ ꝯsequẽᷤ

Expanded text:
uatur. Quibus omnibus rebus ostenditur aliud esse sacramentum baptismi, aliud conuersionem cordis, sed salutem hominis ex utroque conpleri. nec, si unum horum defuerit, ideo putare debemus consequens
Abbreviated transcription (Latin):
uincło u̾aci ꝯuersionẽ mutato: int̾
bonũ sac̃m̃tũ qđ tradit᷑: et bonũ fidelẽ
cui tradit᷑ tradentis malicia fuꝑat᷑
correctꝰ uenerit ad catholicã patẽ
sub eodẽ baptismate qđ acciꝑat eiꝰ.
peccata dimittunt᷑ ꝓpt̾ uindm cari¬
tatis. sub quo babtismate peccata
eius denebantur ꝓpt̾ sacrilegiũ

Expanded text:
vinculo, veraci conversione mutato, inter bonum sacramentum, quod traditur, et bonum fidelem, cui traditur, tradentis malitia non sepconuersus uenerit ad catholicam pacem, sub eodem baptismate quod acceperat eius peccata dimittentur propter uinculum caritatis, sub quo baptismate peccata eius tenebantur propter sacrilegium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊. In uestimẽtis auron plurimũ nitet bissus
retorta fili eiꝰ indĩ munsterio lineis resplena¬
ent ĩ duetis. posteri corũ ꝙ hot utũtur
iine o. Cũ ergo a femoril: usq adtiarã linco a femor al¬
endore cũ ectis spocirb fulgeant sac̾lotes qͥ a
fi garant nͥ nr̃i ordims ĩ iuolabilẽ auctornatẽ
⁊ resplendẽtẽ entitate ⁊ oneste uite puritarũ :

Expanded text:
i pontificis Aaron plurimum nitet byssus retorta; filii ejus in Dei ministerio lineis resplendent indumentis: posteri eorum Ephod utuntur lineo. Cum ergo a femoralibus usque ad tiaram lineo candore cum caeteris speciebus fulgeant sacerdotes; quid hoc figurat, nisi nostri ordinis inviolabilem auctoritatem, et resplendentem castitatem, et honestae vi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ q uestim̃ta eiꝰ. ⁊ calciam̃ta. nec iutida nimui
nec abiecła nimiũ plurimũ. s ex modato ⁊ cõpetẽti habitu
erubesco. Ndecet hãc̃ ꝓfessionẽ. ñ decae hãc ãmonicionẽ.
ñ decae ħ m̃bͣ. nõ decae hos canos. hic̃ dñs ĩeuagłio. ecce
qͥ mollib uestiũt᷑ ĩ domib regũ s̃. Mollibꝰ uestim̃tis regia¬

Expanded text:
 vestimenta ejus et calceamenta nec nitida nimium, nec abjecta plurimum, sed ex moderato et competenti habitu erubesco. Non decet hanc professionem, nec decet hanc admonitionem; non decet haec membra, non decet hos canos. Hinc Dominus in Evangelio: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt . Mollia dicuntur ve
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾i ñ arbitͣt᷑. I Hoc uidemꝰ frequẽt᷑ de his qͥ cul¬
pas suas uolt̃ absẽđe. qd dũ uicia sua qͣsi caute
n latẽt̃ agͥe estimãt. ipsi se ipsos dũ nesciũt de mõst̃nt.
⁊ culpa q̃ ocłta ẽẽ credit᷑ ab aliis manifeste eognos
uideat᷑. qͥd faciet de illo de suꝑ ĩpectore quẽ¬
lat̾e nieħ pot̾. An ido putadꝰ ẽ ñ uid̾e. q tͣnto
uid& paciẽciꝰ qͣnto sapiẽciꝰ: In euctis gͦ que uł agẽdo

Expanded text:
 frequenter de his qui culpas suas volunt abscondere, quod dum vitia quasi caute et latenter agere existimant, ipsi seipsos dum nesciunt demonstrant, et culpa quae occulta esse creditur, ab aliis manifeste cognoscitur. videatur, quid faciet de illo desuper inspectore, quelatere nihil potest? An ideo putandus est non videre, quia tanto videt patientius quanto sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ierosolimã. ꝓpͥa uolũtate passurꝰ. decima enĩ
die pͥmi nĩsis agnꝰ qͥ ĩmolãdꝰ erat ĩpascha ĩueti le

Expanded text:
propria voluntate passurus. Decima enim die primi mensis agnus qui immolandus erat in pascha, in veteri le
Abbreviated transcription (Latin):
ñ itedit. Qd̃ ĩstĩctu diaboli sepe fieri solet. sciẽs aũ
utilitatẽ orãdi. ⁊ nob̾ ĩudẽs gr̃am ĩpetͣndi. ĩmietit
orãtibꝰ cogitationũ tumultus. ut metẽ ab ore diuidat
⁊ fructũ or̃onis tollat. Cotͣ cuiꝰ mabciã debemꝰ
hr̃e m̃tis c̃stãciã. ut qͣnto plꝰ t̾ba cogitacionũ nos
ĩpugnat. t̾nto robusti nr̃a mẽs ĩsui statꝰ rectitudiẽ

Expanded text:
solet. Sciens autem utilitatem orandi, et nobis invidens gratiam impetrandi, immittit orantibus cogitationum tumultus, ut mentem ab oratione dividat et fructum orationis tollat. Contra cujus malitiam debemus habere mentis constantiam, ut quanto plus cogitationum turba nos impugnat, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
rogat᷑ ab hoĩe qͥ peccaũ ĩ eũ. ut̃ ei dimittat. dimit¬
tat᷑ et corde. q ⁊ sibi rogãti utiq nult dimitti. cũ
orat ⁊ dic̃. sic̃ ⁊ nos dimttimꝰ debitorib nris .i. hc¬
hõiiẽ rogat. si p̾ecco suo mouet᷑. ut roget.
ñ ẽ ad eo deputãdis ininnoꝰ. ut eũ dilige sit
difficile sic: ut difficile erat qn̾ ĩimicicias exer¬
cebat. Qsqͥs aũ nec rogãti. n pecc̃i sui penitẽci
ex corde dimittit. nullo mͦ enstimet adño suo

Expanded text:
rogatur ab homine qui peccavit in eum, ut ei dimittat, dimittit ex corde: quia etiam sibi roganti utique vult dimitti, cum orat et dicit, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostriminem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat. Quisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dimittit, nullo modo existimet a Domino sua
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc michi oꝑe p̃ciũ
credo qd fr̃nis auribus
om̃e qd in me lateriter ipse rep̃¬
hendo
in cunctant̃ aꝑio. Samuel. Meli

Expanded text:
hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia eni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃cẽcioe audite. Ne sole uob̾ fauces sumat̃ eibũ.
dĩ. qͥ desid̾at illd̾ audire. Multi sacͤm lectionẽ
audtũt. qͥ ab ipsa lectioe uacui recedt̃. Uullũ
ibi a fectũ hñt. nullũ saꝑorẽ sẽcuit. Qeqͥd audiũt
facile amittũt. Iudiciũ ẽ ilł audire qd auduĩt
qͥ ct scͥptũ ẽ. Peati qͥ esuriũt ⁊ sicuiẽ iusticiã¬

Expanded text:
 audite, ne solae vobis fauces sumant cibum, erbum qui desiderant audire. Multi sacram lectionem audiunt, qui tamen ab ipsa lectione vacui recedunt; nullum ubi affectum habent, nullum saporem sentiunt: quidquid audiunt facile amittunt. Judicium est illis audire quod audiunt. Quo contra scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitia
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri. ¶Iaẽ. Ouatuor necessaria funt in eccła dei.
Canon diumusmn quonarratur et p̃dicatur uita fut᷑a.

Expanded text:
urae: Quatuor necessaria sunt in Ecclesia Dei: Canon divinus, in quo narratur et praedicatur vita fut
Abbreviated transcription (Latin):
ctione ex mortius sexus forma non mutabitur. ħ
uir mortuus resurget informa ittri: ⁊ femina
informa femine. carens sexu cam̃ huiꝰ uite
tantum condiione nec specie naturali ne non
sit uera resurrectio: si non id refurgat quođ ca¬
delis deus tigidus ⁊ cruentus quod in diluitioq

Expanded text:
ctione ex mortuis sexus forma non mutabitur: sed vir mortuus resurget in forma viri: et femina in forma feminae non carens sexu, sed tamen hujus vitae tantum conditione, specie naturali: ne non sit vera resurrectio: si non id resurgit, quod cadelis Deus, rigidus et cruentus, quod in diluvio hu
Abbreviated transcription (Latin):
ocłs meus ne interficerẽ eos atque delerẽ. amͣ
cuerũt. et excepto iħu naue. et caleph filio iep¬
hone tta promissionis uullis ingresus ẽ. : Ei quo¬
untelliginius tiuere eos nec etnis supplicũs reserua¬
crediti sũt gͦ ⁊ moises ꝑiit.qui uidit et tñ nonest

Expanded text:
oculus meus ne interficerem eos atque delerem; nec rruerunt, et excepto Jesu Nave et Caleb filio Jephone, terram repromissionis nullus ingressus eintelligimus vivere eos, nec aeternis suppliciis reservacredendi sunt: ergo et Moyses periit, qui vidit tant
Abbreviated transcription (Latin):
ł uitãda ab eͣ o didicisse. D. Quare ñ ueñ tp̃r legis:¬
.M Sitẽ ueniss. dic̾ẽt iudei secopiose alege ĩstructos.
gẽciles uͦ aphilo sophis abũde ĩstructos..D. Cur᷑ distulit
usq cͥca finẽ mũdis M. łc̃ pauci eũ imitarẽt᷑. ⁊ elec¬
toꝵ num̾rꝰ ñ ĩpleret᷑. Hecesse gͦ fuit eũ uenire. qn ueñ

Expanded text:
 vitanda ab eis didicisse. D. Quare non venit tempore legis?--M. Si tunc venisset, dicerent Judaei se copiose a lege instructos, gentiles vero a philosophis se abunde edoctos. D. Cur non distulit usque circa finem mundi?-- M. Tunc pauci eum imitarentur, et electorum numerus non impleretur. Necesse ergo fuit eu
Abbreviated transcription (Latin):
quisque sp̃ualia sapit : ꝓficit.
cetera uͦ inspe facta sunt. donec
&e̾ in re fiant. usque ad ipsus
corporis in nouationẽ in meliorẽ
uocat. non utique talẽ qualis
fit ꝑbaptismum s in qua etiã¬
in corpore ꝑficiatur quod nc̃
sp̃u in coatur. In regenera¬
tione in quid cũ sederit: et¬
cetera. Nam in baptismo qͣ¬
uis tota et plena fiat remissio
peccatoꝵ tñ si continuo tota
et plena &ẽ hominis in et̾nam
nouitatem mutacio fieret:¬
non dico in corpore s uł in animo
qui est in terior homo. ꝓfecto ĩ
baptismo nouitas fieret: non
corrũpit᷑: set in terior renouat᷑
de die indiem. Profecto enim
qui de die in diem ad huc reno¬
iam baptitatos fidelesq ad hor¬
tat᷑. Qđ ad huc am monendi
non eẽnt : si hoc in baptismo
iam ꝑfecte factũ eẽt Et
tam̃ factum ẽ. s ficut ⁊ salui

Expanded text:
quisque spiritalia sapit, quisque spiritalia sapit, etera uero in spe facta sunt, donec etiam in re fiant, usque ad ipsius corporis renouationem in meliorem uocat, non utique talem, qualis fit per baptismum, sed in qua etiam corpore perficietur quod nunc spiritu incoatur: in regeneratione, inquit, cum sederit el. nam in baptismo quamuis tota et plena fiat remissio peccatorum, tamen, si continuo tota et plena etiam hominis in aeternam nouitatem mutatio fieret—non dico et in corpore, quod qui est homo interior, perfecta in baptismo nouitas fieret -, nocorrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. profecto enim qui de die in diem adhuc renojam baptizatos fidelesque adhortatur: quod adhuc monendi non essent, si hoc in Baptismo jam perfecte factum esset: et tamen factum est, sicut et salvi
Abbreviated transcription (Latin):
non quidem ħ de sacram̃to lauacri
dicentem. s de sacram̃to sc̃e mense sue
quo nemo rite nisi baptizatꝰ accedit:
nisi ꝑtinatia pugnaces neruos adui¬
sus ꝯstanciam ꝑpiscue ueritatis in
cione corporis huiꝰ et sanguinis in
caro dataẽ. que data ẽ. ꝓscłi uita.
et si non manducai̾unt carnem
filii homuiis : nec ipsi habebunt
diuina testimonia continunt. nec
salus nec uita et̾na sine baptismo
et corpore et sanguine dñi cuiꝗͣ
sꝑanda ẽ. frusta sine his ꝓmittit᷑
paruuilo. B ene utitur malo con
cupicentiam restringens conubio¬
ropt̃ uti. capatitatem fortasse nec¬
ẽe̾. fuerit paruulos nasci. quãuiꝰ
cũ exigua sit paruos corporis co¬
ta. non tñ ꝓpt̾ hoc ds̃ paruulam
cõ iugem fecit quã edificauit
in mulierem. Unde et euis
filios poterat omnino potenti
creatoris mox editos ꝓtuiꝰ gran¬
exqua hora quisque baptizatur.
om̃is in firmitas eiꝰ ab fuinitur.
set renouatio in cipit a remissioẽ
om̃iũ peccatoꝵ. et in quantum

Expanded text:
non quidem hoe de sacramento sancti lau acri dicentem, sed de sacramento sanctae mensae suae, quo nemo rite nisi baptizatus accedit:nisi pertinacia pugnaces neruos aduersus constantiam perspicuae ueritatis inttione corporis huius et sanguinis in caro data est, quae data est pro saeculi uita; et si non manducauerint carnem filii hominis, nec ipsi habebunt diuina testimonia concinunt, nec salus nec uita aeterna sine baptismo et corpore et sanguine domini cuiquam speranda est, frustra sine his promittitur paruulcupiscentiam restringens conubioropter uteri capacitatem fortasse necesse fuerit paruulos nasci, quamuis, cum exigua sit pars corporis costa, non tamen propter hoc deus paruulam uiro coniugem fecit, quam aedificauit in mulierem. unde et eius filios poterat omnipotentia creatoris mox editos granex qua hora quisque baptizatur, omnis uetus infirmitas eius absumitur; sed renouatio incipit a remissione omnium peccatorum et in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
cipue ꝑpt̾̃ questiones que de hac
re motefunt. ł moueri ad huc
posfunt attende hac meminisse
debemꝰ tantum mͦ peccatoꝵ oĩum
plenam ꝑfectamque remissionẽ
baptismo fieri. hoĩs uͦ ipsiꝰ qualitatẽ
non totã continuo ꝯmutari. s spũ-¬
ales pͥmicias in bene ꝓficientibus
de die indiem nouitate crescente
commutare in se qͥ carnaliter
uetus ẽ donec totum ita renouet᷑
ut animalis etiã in firmitas
corporis ad spualẽ firmitatem
in corruptionẽq ꝑueniat .¶ Hec
aũ lex peccati. qd etiã peccatũ

Expanded text:
cipue, propter quaestiones quae de hac re motae sunt vel moveri adhuc possunt, attendere ac meminisse debemus, tantummodo peccatorum omnium plenam perfectamque remissionem Baptismo fieri; hominis vero ipsius qualitatem non totam continuo commutari, sed spiritales primitias in 1 ene proficientibus de die in diem nouitate crescente commutare in se quod carnaliter uetus est, donec totum ita renouetur, ut animalis etiam infirmitas corporis ad firmitatem spiritalem incorruptionemque perueniat. Haec autem lex peccati, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
me non cređe. Set qui a hoc in senten¬
tia fua ille non posuit puto ẽe imꝓbũ
ut ego illi addam uerba contra q̃
non accepit remissionem peccatoꝵ si
in tꝰ aliquem in ueneris qui tenẽs
hodium aduersus frẽm sic bapti¬
⁊atꝰ fit cũ dñs mentiri nõ possit qͥ
ait. si non dimiseritis. non uob̃ dimit¬
tet᷑. iubebis cor rectum denuo bap¬
titari : Non utique. Sic gͦ nec

Expanded text:
responderem. sed quia hoc ille in sententia sua non posuit, puto esse inprobum ut ego illi addam uerba contra quae non accepit remissionem peccatorum, si intus aliquem inueneris qui tenens odium aduersus fratrem sic baptizatus sit, cum dominus mentiri non possit qui ait: si non dimiseritis, non uobis dimittetur, iubebis correctum denuo baptizari? non utique. sic ergo nec
Abbreviated transcription (Latin):
n uidia diaboli mors in trauit in
orbẽ terrar̃. N am qm̃ ista mors sic
adiabolo uenit in homineᷤᷤ ñ qd abillo
illud peccatũ ac mortẽ cõ memoret
qͣ ab uo in om̃s ꝓ pagatione tͣsisser
eũ principem posuit aquo ꝓpatio gn̾i
humani sumpsit exordium. unitan
et aluid ẽ. qd exemplũ ẽ. uolũtate
peccantib aliud qdorigo ẽ. cũ peccato
nascentib. Nam et xͫ imitantur
scĩ eiꝰ ad sequendã iusticiam uñ¬

Expanded text:
utem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. nam quoniam ista mors sic a diabolo uenit in homines, non quod ab illo illud peccatum ac mortem commemoraret, quae ab uno in omnes propagatione transisset, eum principem posuit, a quo propagatio generis humani sumpsit exordium. Imitantsed aliud est quod exemplum est uoluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascentibus. nam et Christum imitantur sancti eius ad sequendam iustitiam. un
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei re ipsa facti sumꝰ. In
cetis uͦ spe ficut salui: sic innoua¬
ti. ita et filii dĩ. Re aũ ipsa qͥa
non dum salui: ideo non dũ plane
in nouati nondum etiam filii dĩ.¬

Expanded text:
filii dei re ipsa facti sumus; in ceteris uero spe sicut salui, sicut innouati ita et filii dei, re autem ipsa quia nondum salui, ideo nondum plene innouati, nondum etiam filii d
Abbreviated transcription (Latin):
pat no ira er asꝑet. ⁊usq ad ꝑferedã stumeliã
inflamet. ne iuidia mordeat. i alienis felicitatibꝰ
emila sua se face c̃sumat. ne ĩmod̾ate ligar loca¬
eulũ maledic tioĩs irritet. Rursũ fũ eottreta
utlo alt faciat q̃ ipse sibi fieri ab alt̾o expes lit.
pesat atinir ut malis bona. ut bonis meliora
pespãd cati ut g ꝑ caces masuetudinẽ leguamnitaiꝰ¬
etbodutmalicse peste lagetib eram beiugde¬
cibis ĩpeaatut cdiscordes pace mimiat. ut c̃cordes
saria tbuat. ut errãtib uiã reclitudinis ostẽ¬
dat ut afflictos uerbo ⁊ c̃passioe mulceat.ut as¬
cesos ĩ huimodi desidus in crepaciõr restrigat.
ut minas potetũ raciocinaciõe mitiget. ut
op̾ssoꝵ ãgustias q̃te pualeti.ope leueti ut fenis
obsissetib opoͦnet puatecia. ut int̾ suꝑbiẽtiba

Expanded text:
pat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat, quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, ut bonis meliora respondeant: ut erga procaces mansuetudinis longanimit, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace muniat, ut concordessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujusmodi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ratiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet, et foris obsistentibus opponat patientiam, ut intus superbientib
Abbreviated transcription (Latin):
D. Quomodo intelligr̃ trinitas unꝰ d̃s.M. A spiee solem inquo
dũ sole et si itm tẽptes calorẽ se disiũ g̾e careas sol&.
nignea gͥ subtacia. ĩtellige patrẽ. in splẽdore.
cat᷑ pat̃: magist uia ipse ẽ fons ⁊ origo aquo oĩa
ꝓcedt̃. cuiꝰ sapiẽcia filiꝰ apellat᷑. discipłQuare fili¬
.m. Quia uͥ splẽdor a sole: ita a patre gen̾at᷑.

Expanded text:
D. Quomodo intelligitur Trinitas unus Deus?--M. Aspice solem, in quo dum sole; et si iterum calorem tentes sejungere, careas sole. In ignea igitur substantia intellige Patrem, in splendore catur Pater?--M. Quia ipse est fons et origo, a quo omnia procedunt, cujus sapientia Filius appellatur. D. Quare Filius?--M. Quia ut splendor a sole, ita a Patre generat
Abbreviated transcription (Latin):
Nonitaq̃ serpens uerborũ sonos intellige¬
bat qui ex illo fiebant admulierẽ Neq̃
enĩ conuersa est anima eius innaturam
rationalẽ. quando quidẽ impii homines qͦrũ
rationalis natura ẽ. cũ demon ineis loqͣtur
tur audire et intelligere serpentes uerba
massorũ ut eis incantintibus ꝓfiliãt de la
primi facti memoriã cõmendandã. quo
sit eis quedam cũ hoc genere familiari¬

Expanded text:
Non itaque serpens uerborum sonos intellegebat, qui ex illo fiebant ad mulierem. neque enim conuersa credenda est anima eius in naturam rationalem, quando quidem nec ipsi homines, quorum rationalis natura est, cum daemon in eis loquiturtur audire et intellegere serpentes uerba Marsorum, ut eis incantantibus prosiliant plerprimi facti memoriam commendandam, quo sit eis quaedam cum humano genere familiari
Abbreviated transcription (Latin):
naria. iltusionẽ diaboli machinacionib
Ite. Nõuĩque sens. in huiꝰ scripture. trac¬
tatione admitatur s illo abo excluso ima¬
ginaria similitudo samuelis diabolico
ritu fucta intelligat᷑ Ier̾o. Situr cũ¬
tici. ex hac coceptione nascantur. ⁊ feda
inutroque seru corpora partutate. ł enor¬
mitate inenbroꝵ sanies coerupta degen̾os.¬

Expanded text:
nariam illusionem diaboli machinationibus t non uterque sensus in hujus Scripturae tractatione admittatur: sed, illo excluso, imaginaria similitudo Samuelis diabolico ritu facta intelligatur. Sed qutiosi ex hac conceptione nascantur, et foeda in utroque sexu corpora parvitate vel enormitate membrorum sanies corrupta degen
Abbreviated transcription (Latin):
auditor non delectabit᷑. in illis. Qui
adorat dm̃ in oblectatione suscipie¬
tur. ⁊ p̾catio illiꝰ usq ad nubes. ꝓpinca¬
bit. Oratio humiliantis se nubes pene¬
trabit ⁊ donec ꝓpinquet non consola¬
bit᷑. et non discedet donec aspiciat

Expanded text:
abitur in illis. Qui adorat Dominum, in oblatione suscipietur, et precatio illius usque ad nubes propinquabit. Oratio humiliantis se nubes penetrabit, donec propinquet, non consolabitur, et non discedet, donec aspiciat
Abbreviated transcription (Latin):
et illum Laqueo ꝑibunt qui oblecꝰ¬
stant᷑ casu iustoꝵ dolor aũ consumet
illos añquam moriant᷑. Ira et furor
utraque execrabilia. et uir pecca¬
tor continens erit. illoꝵ.¬
cet cogitatus. Quam fufficiens est.
homini erudito unũ exiguũ. et in
dormiendo non laborabit ab illo. et
non sencies dolorẽ. Uigilia et colera
⁊ tortura uiro in frunito. sõpnꝰ sani¬
tatis in homine parco. Dormiet us¬
que in mane. et anima illiꝰ cũ ipso de¬
Audi tacens et ꝓreuerencia accidet
tibi bona gr̃a. Adolescens loquere
in tua causa uix. Sibis in t̾rogatus
fueris: habeat caput responsum tu¬
um. In multis esto quasi inscius. et au¬
di tacens simul et querens. In meio
magnatorũ nõ p̃sumas. et ubi sunt se¬
nes non multũ loquaris. Peccator ho

Expanded text:
 illi laqueo peribunt qui oblectantur casu iustorum dolor autem consumet illos antequam moriantur ira et furor utraque execrabilia et vir peccator continens erit illois ac gulosis: «Quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum, et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem. Vigilia et colera et tortura viro infrunito; somnus sanitatis in homine parco; dormiet usque mane et anima illius cum ipso deaudi tacens et pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescens loquere in tua causa vix si bis interrogatus fueris habeat caput responsum tuum in multis esto quasi inscius et audi tacens simul et quaerens in medio magnatorum non praesumas et ubi sunt senes non multum loquaris ante grandinem
Abbreviated transcription (Latin):
Qui custodit ossuum custodit anima
suã. qui aũ consideratus est ad loqñ¬
dũ senciet mala ult ⁊ non uult. pi¬
ger aũ amna oꝑantium in pingabit
Uerbũ mendax iustus de testabitur.
impiꝰ aũ confundit. et conftinditur. & qͣsi

Expanded text:
qui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. i
Abbreviated transcription (Latin):
cato. Noli citatus ẽẽ. in lingua tua
et in utilis et remissus in oꝑibus tius.
Noli eẽ. sicut leo in domo tua euertens
domesticos tuos ⁊ opprimens subiectoᷤ
tibi. Nonsit porrecta manus tua ad
accipiendã. ⁊ addandum collecta.
Amico ficleli nulla est conꝑatio.⁊ non
est digna pondacio auri ⁊ argnti.
contra bonitatem fidĩ illius. Amicꝰ
fidelis medicamentum uite et in mor¬
talitatis. ⁊ qui metuunt dñm inue¬
ment illum. Qui timet dñm eque
habebit amiciciam honam. qm̃¬
fatius ne consilium habeas. non eñ
possunt diligere nin que uii piatit
Corã extraneo ne fatias confiliũ. nes¬
cis enim quid pariet Noli conspicere
i uicis ciuitatis. ne oberrau̾is in plateis
illius. Auerte fatiem tuis amuliere cõp¬
ta. ⁊ non circum spicias sp̃em alienã.¬

Expanded text:
tuos. noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis. noli esse sicut leo in domo tua euertens domesticos tuos et opprimens subiectos tibi. non sit porrecta manus tua ad capiendum et ad dandum collecta.amico fideli nulla est conparatio et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. amicus fidelis medicamentum uitae et inmortalitatis: et qui metuunt dominum, inueniunt illum. qui timet deum, aeque habebit amicitiam bonam: qfatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet in vicis civitatis nec oberraveris in plateis illius averte faciem tuam a muliere compta et non circumspicias speciem aliena
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens qđ cũque audierit in scius lau¬
dabit ce adiciet. Audunt luxuriosus
i displicebit illi et proiciet illud post
mam suam: et in omnibus odietur¬
odietur et qui ꝑmanserit odiosus erit.
tacitus et sensatus onorabitur. Luctus

Expanded text:
sapiens quodcumque audierit scius, laudabit et ad se adiciet: audiet luxuriosus et displicebit illi et proiciet illud post mam suam et in omnibus odietur: et qui manserit, odiosus erit: tacitus et sensatus honorabitur. In
Abbreviated transcription (Latin):
pheam. homo iustus in sapieneia ma¬
net. sicut sol. nam stultus sicut luna
inmutat᷑. In medio sensatoꝵ serua
uerbum tẽpori. in medio aũ cogi¬
tantium assiduus esto. Narratio pec¬
cantium odiosa. et risus illoꝵ in delie¬

Expanded text:
itates homo sanctus in sapientia manet sicut sol nam stultus sicut luna inmutatur in medio insensatorum serva verbum tempori in medio autem cogitantium adsiduus esto narratio peccantium odiosa et risus illorum delic
Abbreviated transcription (Latin):
patienciam habe. qm̃ in igne ꝓbatur
aurum et argentum. homines uͦ recep¬
tibiles in camino humiliationis. Egede
dõ ⁊i recuꝑabit te et dirige uiam tuam
⁊ sꝑa in illo. Serua timorem illius et
in illo ueterasce. Quanto magnus es¬

Expanded text:
igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. crede deo, et recuperabit te, et dirige uiam tuam et spera in illum. serua timorem illius et in illo ueteresce. metuentes dominum, s
Abbreviated transcription (Latin):
linquet te. E. Si communi lupus ag¬
no. aliqñ: sic peccator iusto. Que cõgiis
nicatio homimi ad canẽ: aut que pax
bona diuiti ad pauꝑẽ.⁊ Uenatio leo¬
nis onager in heremo sic pascua sura
diuitum pauꝑes. Et sicut abominatio es
suꝑbo humilitatis: execratio diuiti pa¬

Expanded text:
itur si communicabit lupus agno aliquando sic peccator iusto quae communicatio sancto homini ad canem aut quae pax bona diviti ad pauperem venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes et sicut abominatio est superbo humilitas sic execratio divitis pa
Abbreviated transcription (Latin):
circũ spectores sedentes in excelsum ad-¬
peculandum. Et in his om̃ib dep̃care
atissimum ut dirigat in u̾itate uiã tuã
Añ om̃a oꝑa uerbũ uerax. pͥcedat te.i
an om̃e actũ consiliũ stabili. Uerbum
nequã immutabit cor. Quatuor par¬
tes oriunt᷑. bonũ ⁊ malũ uita ⁊ mors.
ni cdñatrix illoꝵ est assidua lingua.
Uir ꝑitus multos erudiuit. et anime sue
suauis est. Qui sophistice loquit᷑ odibilis

Expanded text:
circumspectores sedentes ad speculandum et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in veritate viam tuam ante omnem operam verbum verax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae suae suavis est qui sofistice loquitur o
Abbreviated transcription (Latin):
me celũ ornãt. Pectꝰ ĩ qͦ flatꝰ ⁊ tussis u̾sat᷑. simulat aerẽ
in qͦ uẽti tonitrua u̾sãt᷑ citãt᷑. Uet̃ õs liqͦres ũ mare.
oĩa flumina recip̃. Pedes totũ corꝑis põdꝰ ũ t̾ra cũcta
sustinet. Ex cȩlesti igne uisũ. ex suꝑiori aere auditũ. ex
ĩferiori olfatũ. ex aqͣ gustũ. ex t̃ra ht̃ tactũ. partsełpiũ
duricie lapidũ ht̃ ĩ ossib. uirorẽ arboꝵ. ĩũguibꝰ. decorẽ

Expanded text:
e ornant. Pectus, in quo flatus et tussis versantur, simulat aerem, in quo venti et tonitrua concitantur. Venter omnes liquores, ut mare omnia flumina recipit. Pedes totum corporis pondus, ut terra cuncta, sustinent. Ex coelesti igne visum, ex superiore aere auditum, ex inferiore olfactum, ex aqua gustum, ex terra habet tactum. Participium duritiae lapidum habet in ossi
Abbreviated transcription (Latin):
Fertur uero dionisius ariopagitta. antiqus¬
ribus angłoꝵ agminibus foras ad explẽdũ
słi quia ad humana natura solatia aut angli
autꝰ arthangłi. ueniũt. Dam supiora illa. agni¬
Na ab intimis numꝗ̃. recededũt q̃m ea que¬
sas morittirus erit erechias. ciu ds addidit qͥn¬
deci annos aduitã. idutique faciens quod
ante constitucionẽ inuindi se esse facturũ ps
ciebat et infua uoluntate seruabat. No id fecit
quod fitturũ nõ erat. Hoc enĩ magis erat fit᷑¬
um qđ se facturũ ẽẽ presciebat: Hec dam̃ anni

Expanded text:
Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquribus angelorum agminibus foris ad explendum ntur; scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quasas moriturus erat Ezechias, cui Deus addidit quindecim annos ad vitam ; id utique faciens quod ante constitutionem mundi se facturum esse praesciebat, et in sua voluntate servabat. Non ergo id fecit quod futurum non erat: hoc enim magis erat futurum, quod se facturum esse praesciebat. Nec tamen i
Abbreviated transcription (Latin):
epus Rogatꝰ a condicipuł quasdam
questiumculas enodare : inportunitati
illoꝵ non fuit facultas riegando obiuare.
Presertĩ metuens illo elogio multari.
si creditum tilentũ mallem in t̾ra occultari filendo.Diꝰ¬
uicias quas deuorauit extͣhet dt̃ de uentre eiꝰ: quas ab se̾¬
dit a u̾bi dei famẽ paciente ⁊ ubi labor nĩs non solum p̾sẽ¬
erti ꝓficiat etati disputata eura usstilo transiitte posterita¬
ti: rogans u̾qͥlcũq is studuerit legendo incumb̾e ꝓ me
satagat dꝯ̃ p̃ces effunde. Titulus itaq oꝑi si placet elu¬
cidarium prefigaratur qi in eo obscuritas diuersarum rer
elucidatur. N omen autem meũ iõ uolui silencio contegi
ne inuidia tabescens iub̃et utile opꝰ contempnendo negli¬
gi. Quod tñ lec bor postulet ut in cȩlo conseribatur rie
aliquando de libro uiuencium deleatur. I unclamentũ
firmis columpnis fulciatur. Primam columpuam eri¬
gat ꝓpħica auctoritas. S ed̾ã stabiliat apłica dignitas. Ter¬

Expanded text:
epius rogato a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare, importunitati illorum non fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem in terra silendoentre ejus , quas abscondit a verbi Dei famem patiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia tabescens suis juberet utile opus contemnendo negligi: quod tamen lector postulet ut in coelo conscribatur nec aliquando de libro viventium deleatur. Fundamentum igota machina quatuor firmis columnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; ter
Abbreviated transcription (Latin):
tant̾. suie ñ dimittant᷑: necessaria ẽ. post¬
ȩa medicina nec tam̃ si uixerit atq id
corigendum ẽe. didicerit. atq correxe¬
rit denuo baptitat᷑ siue apud nos siue
apud illos. Sic et illa q scifrnatici i
heretici. non aliter hñ nec aliter agunt
ꝗͣuera ęccłia: cũ ad nos ueniunt non
serint. in eis peccata. siue cõtinuo di¬
missa redierint: ut ad salutẽ. pacis et
caritatis ueniant adortam. non solũ
ut aliquid hant quod non habebant:
s ut eis &e illud ꝓde̾e. incipiat qͥ habebãt:
Tempͦre illo quo dñs pͥora delicta recẽ¬
tibus penarũ exẽpł cauenda monstraũ.
et ydolum fabricatũ atq adoratum.
et ꝓpheticꝰ lib̾ ira regis ꝯtẽptoris incen¬
sus. ⁊ scimate tẽptatũ. idolatria gla¬
dio punita ẽ. E xustio libri bellica
cede et ꝑegrina captiuitate. Cisma:
hiatu terre sepultis autorib uiuis. et¬
iam dubitauerit. ħ e̾ẽ sceleratiꝰ comissũ

Expanded text:
tantur siue non dimittantur, necessaria est posttantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina. nec tamen si uixerit adque id corrigendum esse didicerit adque correxerit, denuo baptizatur siue aput illos siue aput nos. sic et illa, quae schismatici uel haeretici non aliter habent nec aliter agunt quam uera ecclesia, cum ad nos ueniunt non serint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis atque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebt, itto quo Dominus priora delicta recentibus penarum exemplis cavenda monstravit, et ydolum fabricatum atque adoratum est, et propheticus liber ira regis succensus et schisma tentatum, idolatria gladio punita est, exustio libri, bellica clade et peregrina captivitate, schisma hiatu terre, sepultis auctoribus iam dubitaverit hoc esse sceleratius commissum,
Abbreviated transcription (Latin):
lioqum diceret: A ammͥ ħ dimise-¬
ras cur iterum repetiᷤ: Et meliꝰ¬
qͥd̃ fuerat at q ħ potiꝰ ꝯgruebat tã-¬
to debitori reddituro rationẽ. et ex¬
pectanti miscdam dñi sui. ut pͥor ip¬
se conseruo dimitteret qđ ei de¬
bebat. et sic ad rationem reddendã
uͥ. misocdia dñi imploranda erat:
minꝰ in illo tp̃re accipiende rationi
dimiteret ei. omĩa queͦbebat: Set
odioꝵ ꝑseuerantiã rurfus omĩa
continiro replicatasunt : Sie non
inpeditur baptismi gr̃a. quominꝰ
oĩa peccata dimittat: et si hodiũ
fr̃nũ in eiꝰ cui dimittunt᷑ aĩo ꝑseue¬
rat. Polluitur .ii. esternus dies et
quicqͥo supͣ ẽ. Polluit᷑ etiam ipsa
hoia mom̃tũ q ante baptisiũ
et in baptismo D einceps autẽ¬
continuo reus ẽẽ. in cipit non solum cõ¬
sequentium s etiam p̃teritoꝵ dierũ
hoꝵ. mom̃toꝵ. redeuntib omnibus q
dimissa sunt peccatis. Siue gͦ dimit.

Expanded text:
alioquin diceret: "iam mihi hoc dimisealioquin diceret: "iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?" quidem fuerat atque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem et exspectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conseruo dimitteret quod ei debebatur et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, minus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia, quae debebat. sed odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia quominus omnia peccata dimittat, etiamsi odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo. deinceps autecontinuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum horarum momentorum, redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. e
Abbreviated transcription (Latin):
uum nisi quem fieri ipse uoluerit.
non qd nullus sit hominũ nisi quem-
saluũ fieri uelit: set qͥ nullus fiat
qui illuminat omnẽ hominem. nõ-
quia nullus est hominum qui non
illuminetur. s qr nͥ ab ipso nullus illu¬
in doctos. et siquid aliud differentia¬
rum est. in hominib Quantũ

Expanded text:
m, nisi quem fieri ipse voluerit: non quod nullus sit hominum, nisi quem salvum fieri vellet, sed quod nullus fiat, Qui illuminat omnem hominem : non quia nullus est hominum qui non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuindoctos, et si quid aliud differentiarum est in hominibus