comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod schema. sicut sepe dictũ est plurimũ ualet ad animos cõmouendos.
Cũ enĩ dicit ilirtꝰ salutis meȩ: patientiã suã. perseuerantiãq demonfarat.
ln certamine uero tribulationũ. salus esse non potest: nisi miscdia dñi. uirdis
tolerantiȩ fuerit attributa. Uirtꝰ enĩ a uiriditate dicta est. quȩ nescit aliquo
labore marcescere. Sequit᷑. Obumbrasti caput meũ in die belli. Cũ dicit eud a
caput suũ obumbratũ in die belli. significat beatã dñi passionẽ: qui in ul
lo die crucifirionis suȩ. sic obumbratꝰ atq defensus est ut nec animꝰ eiꝰ
confusionẽ aliquã pateret᷑ nec caro ipsiꝰ corruptionis iniuriam susti¬
neret: quando & ip̃se sibi in uigesimo primo psalmo uenire deprecat᷑
auxilium. De sua enĩ passione ait. ⁊ tu autẽ dñe ne elongaueris
auxiliũ tuũ ame: ad defensionẽ meam respice. & cȩtera Bene autẽ defi¬

Expanded text:
Quod schema sicut saepe dictum est plurimum valet ad animos commovendos. Quod schema sicut saepe dictum est plurimum valet ad animos commovendos. Cum enim dicit: Virtus salutis meae, patientiam suam perseverantiamque demonstrat. In certamine vero tribulationum salus esse non potest, nisi misericordia Domini virtus tolerantiae fuerit attributa. Virtus enim a viriditate dicta est, quae nescit aliquo labore marcescere. Sequitur, obumbrasti caput meum in die belli. Cum dicit Ecclesia caput suum obumbratum in die belli, significat beatam Domini passionem, qui in illo 475 die crucifixionis suae sic obumbratus atque defensus est, ut nec animus ejus confusionem aliquam pateretur, nec caro ipsius corruptionis injuriam sustineret, quando et ipse sibi in vigesimo primo psalmo venire deprecatur auxilium. Decursa enim passione sua aitauxilium tuum a me: ad defensionem meam respice, etc. . Bene autem defi
Abbreviated transcription (Latin):
deus meus es tu. dicat ergo eccła catholica. dicat sponsa de gentib ad¬
uocata. quȩ scãm trinitatẽ fide ueracissima confittetur. Sequitur. Exaudi
dñe uocem deprecationis. meȩ. Suffecerat dici. exaudi u precãt oẽ meã:
nisi aliquid altiꝰ uoluisset intelligi. Uex enĩ deprecationis eft puritas orati¬
onis: & clamor ille tacitus: qui ascendit ad dñm. Dicitur enim tacenti mor¬
si. quid clamas ad me: dicit᷑ cain. uex sanguinis fr̃ĩs tui clamat ad me
de terra. Quapropt̃ sc̃ȩ operationis uox est. rerũ ipsarũ loquacissimꝰ clamor
non hominib notus. sed soli deo cognitꝰ: & ideo petit exaudiri uocẽ depre¬
cationis suȩ. quia se nouerat munera iuftissimȩ petitionis offerre. Dne
ch̃e. dñe: affectũ piȩ deprecationis oftendit. Quȩ fagura dicit᷑ epiteusis: id
est in eodem uersu. eiusdem uerbi sine aliqua dilatione facta congeminatio.

Expanded text:
Deus meus es tu. Dicat ergo Ecclesia catholica, dicat Sponsa de gentibus adDeus meus es tu. Dicat ergo Ecclesia catholica, dicat Sponsa de gentibus advocata, quae sanctam Trinitatem fide veracissima confitetur. Sequitur, exaudi, Domine, vocem deprecationis meae. Suffecerat dici: Exaudi precem meam, nisi altius aliquid voluisset intelligi. Vox enim deprecationis est puritas orationis, et clamor ille tacitus qui ascendit ad Dominum. Dicitur enim tacenti Moysi: Quid clamas ad me ? Dicitur Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Quapropter sanctae operationis vox est rerum ipsarum loquacissimus clamor, non hominibus notus, sed soli Deo cognitus. Et ideo petit exaudiri vocem deprecationis suae, quia se noverat munera justissimae petitionis offerre. VersDomine Domine, affectum piae precationis ostendit. Quae figura dicitur epizeuxis, id est, in eodem versu ejusdem verbi sine aliqua dilatione facta congeminatio.
Abbreviated transcription (Latin):
labitur.: cũ nodosis quibusdã finib illaqueata concludit. Iuxta iter ꝓpriȩ
dictũ est: qm̃ non capiunt nisi illos qui arecto uirtittũ calle discedunt.
Sequit᷑ diapsalma primũ: ubi diuisionẽ nobis pausatio iocunda conce
crudeles laqueos preparatos. post tortuosos funes positos. post iniqua
scandala diabolica fraude machinata: uenit ad scđam partẽ. ad dñm
uerba conuertens: ne pessimis tradatur insidiis. Dicit enim eccła. puris¬
sima fide resplendens. & indemutabili uirtute consiftens: dixi dño.
deus meus esttu. Quod certe non potest dicere: quȩ caducis ꝓbatur er¬
rorib implicari. Non enim arriana congregatio. non sabelliana. non mani¬
chȩorũ. non pelagiana. non apollinaris. non euticiana. non nestoriana. non
cȩtera portenta potiꝰ dicenda quã dogmata: hoc pofsunt dicere uere dñõ.

Expanded text:
labitur, cum nodosis quibusdam sinibus illaqueata concludit. Juxta iter proprie labitur, cum nodosis quibusdam sinibus illaqueata concludit. Juxta iter proprie dictum est, quoniam non capiunt nisi illos qui a recto virtutum calle discedunt. Sequitur primum diapsalma, ubi divisionem nobis pausatio jucunda concedcrudeles laqueos praeparatos, post tortuosos funes positos, post iniqua scandala diabolica fraude machinata, venit ad secundam partem, ad Dominum verba convertens, ne pessimis tradatur insidiis. Dicit enim Ecclesia purissima fide resplendens, et indemutabili virtute consistens: Dixi Domino: Deus meus es tu. Quod certe non potest dicere quae caducis probatur erroribus implicari; non enim Ariana congregatio, non Sabelliana, non Manichaeorum, non Pelagiana, non Apollinaris, non Eutychiana, non Nestoriana, non caetera portenta potius dicenda quam dogmata, hoc possunt vere dicere Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi gradientib uicinas peccatorũ foueas parat: ut quando nos ab illa rectis¬
sima intentione deduxerit. elusos deceptosq summergat. Ad illã siquidem ui¬
am non audet accedere: quȩ sola iustorũ est Superbi autem sunt elaa he¬
retici: qui uiã dñi deserentes. prauis dogmatib populos decipere potius.
quã docere feftinant. Ifti. sc̃ȩ plebi laquȩos ponunt: quando eos uanis e¬
nigmatib obligare contendunt. Et funes ex tenderunt in laqueum pedib
meis: iuxta iter scandalũ posuerunt michi. In exponendis hereacorũ pra¬
uitatib perseuerat. Ponunt enim funes id est dolosas & tortuosas obiecti¬
ones. quib capiant sensus humanos: ut quasi pedib laqueũ: ita mentib
tendere ꝓbentur scandalũ. Laqueus enĩ funis ideo positus est. quia uin¬
cula sua grauius semꝑ astringit: nec amplęxus eius aliqua lenitate di¬

Expanded text:
Domini gradientibus vicinas peccatorum foveas parat, ut quando nos ab illa rectisDomini gradientibus vicinas peccatorum foveas parat, ut quando nos ab illa rectissima intentione deduxerit, elusos deceptosque submergat. Ad illam siquidem viam non audent accedere, quae sola justorum est. Superbi autem sunt elati haeretici, qui viam Domini deserentes, pravis dogmatibus populos decipere potius quam docere festinant. Isti sanctae plebi laqueos ponunt, quando eos vanis aenigmatibus obligare contendum. Vers. 6. Et funes extenderunt in laqueum pedibus meis: juxta iter scandalum posuerunt mihi. In exponendis haereticorum pravitatibus perseverat. Ponunt enim funes, id est dolosas et tortuosas objectiones, quibus capiant sensus humanos, ut quasi pedibus laqueum, ita mentibus tendere probentur scandalum. Laqueus enim funis ideo positus est, quia vincula sua gravius semper astringit, nec amplexus ejus aliqua lenitate di
Abbreviated transcription (Latin):
suis uirus euomunt: unde surdis aspidib cõparent᷑. Tali enĩ ꝓposi¬
to contendunt: ut pertinatia mentis numquã uelint aueritate supera¬
ri. Hec figura dicitur parabole: qm res sibi genere dissimiles. perni¬
qui int̾ om̃s creaturas primꝰ excessit. & de iniquitate sua adam nos-¬
cit᷑ sauciasse. De buiꝰ potestate nequissima. qm̃ omnino ualidus re fto
ut etiã huiꝰ mundi princeps dicatur. peat se sca eccła custodiri:
quia multis dolis. multis fallit insidiis: ut precaueri nequeat. qui
lubrico se ueftigio semꝑ tectus insinuat. Sequuntur etiã miniferi eius
ycontuos sequaces publice conatir implere Qui cogitautriunte sup¬
plantare gressus meos. absconderunt superbi laqucos micii suꝵ¬
plantare ꝓpriȩ dicimus. quando plantis nr̃is terra subducitur: ut in tene¬
brosis cauernis grauit̃ incidamus. Quod nobis facit inimicus. qui in uia

Expanded text:
suis virus evomunt, unde surdis aspidibus comparantur. Tali enim proposisuis virus evomunt, unde surdis aspidibus comparantur. Tali enim proposito contendunt, ut pertinacia mentis nunquam velint a veritate superari. Haec figura dicitur parabole, quoniam res sibi genere dissimiles perniqui inter omnes creaturas primus excessit, et de iniquitate sua Adam noscitur sauciasse. De hujus potestate nequissima quoniam omnino validus est ut etiam hujus mundi princeps dicatur, petit se sancta Ecclesia custodiri, quia multis dolis, multis fallit insidiis, ut praecaveri nequeat, qui lubrico se vestigio semper tectus insinuat. Sequuntur etiam ejus ministri,per suos sequaces publice conatur implere. Vers. 5. Quplantare gressus meos, absconderunt superbi laqueos mihi. Supplantare proprie dicimus, quando plantis nostris terra subducitur, ut in tenebrosis cavernis graviter incidamus. Quod nobis facit inimicus, qui in via
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur. diabolus : in iquus dicitur homo sequax eiꝰ. Duo enim epi¬
theta simul uni persone non poterant conuenire : quod eloquentiȩ
culta: quia subita irruunt: quando uelut torrentia flumina impro¬
uisa descendunt. Significat enĩ illos qui de eccłȩ uiscerib exeun¬
tes: prauis dogmatib in sacrilega certamina pruperunt. A quib
merito se postulat eripi: ne possit eorũ prauitatib sauciari. łt ut
nequitiã ipsorũ. continuã ẽẽ monftraret: dixit. tota die: ut nulla
eos lassitudo. nulla temporũ longinquitas mitigaret. Acuerunt
linguas suas sicut serpentes: uenenũ aspidũ sub labiis eorũ lui¬
chre hic malicia hereticorũ. dolusq describitur. Linguas enĩ uer¬
ba significat: quȩ nequitiȩ cętib expolita. uulnerare contendunt
corda simplicium. Quȩ merito serpentib exequantur quia sermonib

Expanded text:
pellatur diabolus: iniquus dicitur homo sequax ejus. Duo enim simul epipellatur diabolus: iniquus dicitur homo sequax ejus. Duo enim simul epitheta uni personae non poterant convenire, quod eloquentiae lculta: quia subita irruunt, quando velut torrentia flumina improvisa descendunt. Significat enim illos qui de Ecclesiae visceribus exeuntes, pravis dogmatibus in sacrilega certamina proruperunt. A quibus merito se postulat eripi, ne possit eorum pravitatibus sauciari. Et ut nequitiam ipsorum continuam esse monstraret, dixit: Tota die, ut nulla eos lassitudo, nulla temporis longinquitas mitigaret. Vers. 3. Acuerunt linguas suas sicut serpentes, venenum aspidum sub labiis eorum. Pulchre hic malitia haereticorum dolusque describitur. Linguas enim verba significat, quae nequitiae cotibus expolita, vulnerare contendunt corda simplicium. Quae merito serpentibus exaequantur, quia sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
RIEE ME DÑE AB NOMINE MAO. AUIRO MIEUO ERIEE ME. ScienS mat̃
eccła quanta in menbris suis diaboli infeftatione pateretur. sollicite
clamat ad dñm. qui solus potest eius superare nequitiã ut ab ipsius mul¬
tiplici temptatione liberetur: ne diutiꝰ fatigata succũbat. Hominẽ siquidem
malũ ꝓ diabolo poni. euangelio tefte didicimꝰ: dicente : malus autem homo
est diabolus. Et merito sic dicit᷑. qui peccatorũ contagione poluitur ut
iam non cęlestis angelus. sed homo ab humo dictus esse uideatur. Qui ta¬
men uicaria sibrł mutatione succedunt. Nam & homenem nialũ appella¬
mus hodieq diabolũ: & ediuerso diabolũ sicut supra ꝓbatũ eft. malũ
hominem nuncupamus. Sequit᷑ ad discretionem faciendam. uirũ iniquum
ut specialit̃ terrigenã designet. quasi diaboli militẽ: ut ͤab auctore cri¬
minũ & a sequacibus eius. eripi se perfectissima supplicatione depre¬
cet᷑. Nã & ipse ꝓprietates: diuersas personas designant. Malignus ap¬

Expanded text:
ripe me, Domine, ab homine malo; a viro iniquo libera me. Sciens mater Ecclesia quanta in membris suis diaboli infestatione pateretur, sollicite clamat ad Dominum, qui solus potest ejus superare nequitiam, ut ab ipsius multiplici tentatione liberetur, ne diutius fatigata succumbat. Hominem siquidem malum pro diabolo poni Evangelio teste didicimus, dicente: Malus autem homo est diabolus . Et merito sic dicitur, qui peccatorum contagione polluitur, ut jam non coelestis angelus, sed homo ab humo dictus esse videatur: qui tamen vicaria sibi permutatione succedunt. Nam et hominem malum appellamus hodieque diabolum, et e diverso diabolum sicut supra probatum est malum hominem nuncupamus. Sequitur ad discretionem faciendam, virum iniquum, ut specialiter terrigenam designet, quasi diaboli militem, ut et ab auctore criminum, et a sequacibus ejus eripi se perfectissima supplicatione deprecetur. Nam et ipsae proprietates diversas personas designant. Malignus ap
Abbreviated transcription (Latin):
uam bene in altũ usq ad uerũ solem quasi helias alter ascendit.
non curru igneo subuectus. sed uirtutũ gradib eleuatus: nec auras
motu corporis carpens: sed animo scm culmen ascendens. Gła dño
saluatori: qui in seruis suis miracula diuersa monstrauit. Iter habuit per
aera. illius corpus mortale: ꝓpheta terrã non deserens. ad superna conscen¬
dit. Rogemus ut pennis miscđiȩ suȩ nos euehat: qui carnis fragilitate depri-¬
mimur. Nichil illi difficile est: nisi cũ boni aliquid non putatur posse hoc im¬
plere. Perscrutemur ergo seduli scripturas diuinas: reuoluamus libros noui tes
tamenti & ueteris: si filii ẽẽ uolumus excussorũ. Ibi enim dñm reperimus:
si hȩc ueraciter excutere mereamur. E&PLI CIT ESALMUS CEN¬

Expanded text:
uam bene in altum usque ad verum Solem quasi Elias alter ascendit, non curru igneo subvectus, sed virtutum gradibus elevatus, nec auras motu corporis carpens, sed animo sanctum culmen ascendens! Gloria Domino Salvatori, qui in servis suis miracula diversa monstravit. Iter habuit per aera illius mortale corpus, propheta terram non deserens ad superna conscendit. Rogemus ut pennis misericordiae suae nos evehat, qui carnis fragilitate deprimimur. Nihil illi difficile est, nisi cum boni aliquid non putatur posse hoc implere. Perscrutemur ergo seduli Scripturas divinas: revolvamus libros Novi et Veteris Testamenti, si filii esse volumus excussorum; ibi enim Dominum reperimus, si haec veraciter excutere mereamur. PSALMUS C
Abbreviated transcription (Latin):
ompleta est psalmorũ lamentantium: pia nimis & laudancla de¬
uotio. Supra enim in septuagesimo tercio. & seꝑtuagesimo octauo
ꝓsalmis. futura legitur hierusalem. deplorata captiuitas: hic autem terti¬
us eiusdem rei psalmus est. ut sacratissimo numero trinitatis. pretas
deuotissime compunctionis possit offerri. E st quidem magnũ caritatis genus.
quod proximis iubet dñs exibere si tamen in eo modo mensuraq pla-¬
ngatur. ut nec resurrectionis spes adimi possit. nec iniustȩ fecisse aliquid
dñm suspicemur. Pam & si affectuoso dolore succendimur: modeftiȩ tamen
terminũ excedere non debemus. Humile quippe ac mansuetũ decet esse:
quod studio pietatis offertur. Nam cuius temperamenti sint iustę lacri
mȩ testatur dñs xp̃c: qui considerata fragilitate humani generis. quãuis
esset suscitaturus latarũ fleuit: ut bonus mas¬

Expanded text:
Completa est lamentantium psalmorum pia nimis et laudanda devotio. Supra enim in septuagesimo tertio et in septuagesimo octavo psalmis futura legitur Jerusalem deplorata captivitas; hic autem tertius ejusdem rei psalmus est, ut sacratissimo numero Trinitatis pietas devotissimae compunctionis possit offerri. Est quidem magnum charitatis genus, quod proximis jubet Dominus exhibere, si tamen in eo modo mensuraque plangatur, ut nec resurrectionis spes adimi possit, nec injuste fecisse aliquid Dominum suspicemur. Nam etsi affectuoso dolore succendimur, modestiae tamen terminum excedere non debemus. Humile quippe ac mansuetum decet esse, quod studio pietatis offertur. Nam cujus temperamenti sint justae lacrymae, testatur Dominus Christus, qui considerata fragilitate humani generis, quamvis esset suscitaturus Lazarum, flevit; ut bonus Ma
Abbreviated transcription (Latin):
homo quẽ tu erudieris dnẽ: & delege tua docueris eũ. Contra uanos:
bene ponit᷑ beatus. Nã sic̃ illi caducis cogitationib eludunt. iaisti
doctrinę cȩlestis ueritate firmant᷑. Uenit ergo ad illos qͦs intitulo psal¬
mi. cȩli luminarib cõparauit. Sed hoc beatitudinis genus: quẽ ad modũ
ꝓuenat. consequent᷑ ex ponit. elicens. & de lege tua clocueris eũ. Isti

Expanded text:
homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum. Contra vanos bene ponitur, Beatus; nam sicut illi caducis cogitationibus illuduntur, ita isti doctrinae coelestis veritate firmantur. Venit ergo ad illos quos in titulo psalmi coeli luminaribus comparavit. Sed hoc beatitudinis genus, quemadmodum proveniat, consequenter exponit, dicens: Et de lege tua docueris eum. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
Desi nat ergo uana p̃sumptio: ⁊ maginare uelle falsissima. Sola eni diui¬
nitas ẽ. que omĩa ueracit̾. omĩa potest nosse ꝑfecte. Inspiciamꝰ ȩtiã quã
pulehre locutionis ordo clecurrat. Dicit enĩ qͥ plantauit aurẽ & ñ
sequit᷑ ñ habae aurẽ. sed dixit ñ audia  talis etiã modus locutionis
sequit᷑. Aut qͥ finox̃ oculũ. ñ dix̃ ñ hab&e oculũ. sed dixit s. consutanis
ur ostender& untutes audiendi uiclendiq indeo ee ñ menbra. luas
argum̃tationis breues atq lucidissimas: enthyminata id ẽ mentis con¬
ceptionis. dialectici appellare uoluerunt. Has ꝓbreuitate suioratores

Expanded text:
Desinat ergo vana praesumptio imaginari velle falsissima. Sola enim DiviDesinat ergo vana praesumptio imaginari velle falsissima. Sola enim Divinitas est quae omnia veraciter, omnia potest nosse perfecte. Inspiciamus etiam quam pulchre locutionis ordo decurrat. Dicit enim: Qui plantavit aurem, et non sequitur, non habet aurem, sed dixit, non audiet. Talis etiam modus locutionis sequitur, aut qui finxit oculum, non dixit, non habet oculum, sed dixit, non considerat; ut ostenderet virtutes audiendi videndique in Deo esse, non membra. Quas argumentationes breves atque lucidissimas enthymemata, id est mentis conceptiones dialectici appellare voluerunt. Has pro brevitate sui oratores
Abbreviated transcription (Latin):
pessima intentione didicerunt. Stultos aut̃ illos chc̃. qui uere reli¬¬
gionis expertes: aꝑta contradictione blasphemant: dicentes.
minũ negligere. quȩ suis prȩceptis cognosftcur in hibere. Eua plantalito
aurẽ ñ auliet s aut qͥ finexit oculũ ñ considerat: Qui corripit gencet¬
ñ argu& s qui doc& hominẽ scientiã : His cluob uersib ꝑsingusas senten¬
tias decurrit. pulcherrima nimis & absoluta ꝓbatio quȩ tim sucepatitee
legenda ẽ. dicit enim. Qui tribuit aurẽ diuersis creaturis sius. sibi denegauit
auelitũ: Iui plasmauit oculũ ñ hab& aspectũ : Iui p̃dicationib ꝓpharã
gentes arguit. ipse minime iudicabit: Qui docuit hominẽ scientiã : ipse
rationis indigus ꝑmanebit : Cum pociꝰ artifex rerũ modũ uniꝰ cuiꝰq
dispensans. nulli creaturarũ tantũ tribuit. quantũ inse. ee. cognoscit.

Expanded text:
pessima intentione didicerunt. Stultos autem illos dicit, qui verae relipessima intentione didicerunt. Stultos autem illos dicit, qui verae religionis expertes aperta contradictione blasphemant, dicentes: minum negligere, quae suis praeceptis cognoscitur inhibere. Vers. 9. Qui plantavit aurem, non audiet; aut qui finxit oculum, non considerat? Vers. non arguet; qui docet hominem scientiam? His duobus versibus per singulas sententias decurrit pulcherrima nimis et absoluta probatio: quae tamen increpative legenda est. Dicit enim: Qui tribuit aurem diversis creaturis suis, sibi denegavit auditum! Qui plasmavit oculum, non habebit aspectum! Qui praedicationibus prophetarum gentes arguit, ipse minime judicabit! Qui docuit hominem scientiam ipse rationis indigus permanebit! Quin potius artifex rerum modum uniuscujusque dispensans, nulli creaturarum tantum tribuit, quantum in se esse cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
alaude rei laese. Quã bene tunc ueritas ꝓfudit: quod nc̃ adusus uerisi¬
oppressionib innocentũ ad cumulũ mali. Blasphema quoq uerba subiune¬
xerit. Quȩ figura dicit᷑ sarchasmos: qͥsi usq ad pulpas penetrans hosti-¬
lis irrisio. dicebant enĩ dnm ñ uide. quȩ ꝓbabant᷑ sub iniqͥtate ꝑagere
aestimantes mala sua ñ respici: qͣndo se non sentiebant sub celeritate
ꝑ celli dementes qui patientiã dñi traxerunt adinfirmitatis in iurias.
cũ facta sua nec uicłe eũ dicerent. nec intelligere posse sentirent᷑ dũ
sapite. Ex posita consuetudine malignoꝵ. uenit ad sccłam partẽ.
inqua eos cõmon&. tandẽ aliquando a nefanda ꝑsuasione liscede
nsipientes illos appellat. qui in eccłia constituti. scłi istius felicitate
mordent᷑. In populo aut̃ sub uinexit: qͥa prauas intelligentias suas
conuenticulis publica uoce denuntiant: & docere uident᷑ quod ipsi

Expanded text:
a laude rei laesae, quam bene tunc veritas profudit, quod nunc ad usus verisia laude rei laesae, quam bene tunc veritas profudit, quod nunc ad usus verisioppressionibus innocentum, ad cumulum mali blasphema quoque verba subjungerent. Quae figura dicitur sarcasmos, quasi usque ad pulpas penetrans hostilis irrisio. Dicebant enim, Dominum non videre quae probabantur sub iniquitate peragere: aestimantes mala sua non respici, quando se non sentiebant sub celeritate percelli. Dementes, qui patientiam Domini traxerunt ad infirmitatis injurias, cum facta sua nec videre eum dicerent, nec intelligere posse sentirent; dum sapite. Exposita consuetudine malignorum, venit ad secundam partem, in qua eos commonet ut tandem aliquando a nefanda persuasione discedant. Insipientes illos appellat qui in Ecclesia constituti, saeculi istius felicitate mordentur. In populo autem ideo subjunxit, quia pravas intelligentias suis conventiculis publica voce denuntiant. et docere videntur, quod ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
contumelias aucliebant. Necesse ẽ enĩ deuotũ famulũ dolore crucrari.
quanclo irreuerentissime aliqͥd dedño contingit audire. hereditatẽ uero
eos suꝑbi ꝑsecutores at terere temptauer̃. & respice quã moderato uerbo
uexatos dic̃. eẽ. ñ ꝑclitos: quia fideles semꝑ tẽptatione ꝓficiunt: & quanto
plus illis humana uis ingerit᷑: tanto amplius defensio suꝑna pixstatur.
sic̃ salomon dic̃. Argentũ ꝓbat ignis: & homines acceptos tẽptatio tri-¬
bulationis. U iluã & aduenã interfecer̃: & pupillos occider̃. Legitur
quoq esto pupillis ut pat̃: & ꝓmarito matri illoꝵ. Se aduena quoq
inpentatgtͥo sic iubet᷑. Peregrinũ & aduenã: ñ nocebis. Aduene enĩ &
ipsi fuistis interra egypti. Hic ergo ut crimen ex afera̾t interfectos ait.
uduas. & acluenas. & pupillos: ut qͦs dñs tuendos atq uibandos. cẽ p̃cipit
eis manus scelerata ñ parcat. Eoce argumentũ qͦel dicunt oratores

Expanded text:
iebant. Necesse est enim devotum famulum dolore cruciari, quando irreverentissimum aliquid de Domino contingit audire. Haereditatem veroeos superbi persecutores atterere tentaverunt. Et respice quam moderato verbo vexatos dicit esse, non perditos, quia semper fideles tentatione proficiunt, et quanto plus illis humana vis ingeritur, tanto amplius defensio superna praestatur; sicut Salomon dicit: Argentum probat ignis, et homines acceptos tentatio tribulationquoque: Esto pupillo ut pater, et pro marito matri illorum . De advena quoque in Pentateucho sic jubetur: Peregrinum et advenam non nocebis: advenae enim et ipsi fuistis in terra Aegypti . Hic ergo ut crimen exaggeret, interfectas ait viduas, advenas et pupillos; ut quos Dominus tuendos atque juvandos esse praecepit, eis manus scelerata non parceret. Ecce argumentum quod dicunt oratores
Abbreviated transcription (Latin):
beati qm̃ celestis sapientiae munera ꝑceꝑunt. Ut mitiges eũ adieb
malis clonec fodiat᷑ peccatori fouea. Istud iam sc̃e legis constat
eẽ. beneficiũ: ut in acluersis mundi istius discat xp̃ianus patientiã ÷
qua mitigant᷑ semꝑ aduersa. Legit̾ enĩ expectans expectaui chñm
& respexit me: & his similia. dies aut̃ mali sunt. quando insultare
cernunt᷑ iniusti : qͣndo ꝑsecutorib fauae mundana felicitas. Sed uide
qͥd sequit᷑ Ex pectandũ. ct̾ donec focdiat᷑ peccatori fouea hoc . ẽ. cum

Expanded text:
diebus malis, donec fodiatur peccatori fovea. Istud jam sanctae legis constat esse beneficium, ut in adversis mundi istius discat Christianus patientiam, qua mitigantur semper adversa; legitur enim: Exspectans exspectavi Dominum, et respexit me , et his similia. Dies autem mali sunt, quando insultare cernuntur injusti, quando persecutoribus favet mundana felicitas. Sed vide quid sequitur, exspectandum esse donec
Abbreviated transcription (Latin):
schema dicit᷑ climax: ⁊d ẽ. gradatio. Ex aͤgerantib enĩ ad suꝑiora crescere. de-¬
corꝰ ascensus ẽ. qd etiã in uirtutib fecit apłs dicendo. quis nos separabit aca-¬
ritate xpĩ. tribulatio anangustia. an fames. angladius. an nuditas. an ꝑ¬
secutio & cȩtera. Popłm tuũ dñẽ humieliauer̃: & hereditatẽ tuã uexauer.¬

Expanded text:
schema dicitur climax, id est gradatio. Exaggerantibus enim ad superiora crescere deschema dicitur climax, id est gradatio. Exaggerantibus enim ad superiora crescere decorus ascensus est. Quod etiam in virtutibus fecit Apostolus dicendo: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
ciabt̃ & loquent᷑ iniquitatẽ . loquent᷑ om̃s qͥ oꝑ ant᷑ in iusticiã. Pronunt¬
are .ẽ. aliqrud corã alis publica uoce narrare. dic̃ enĩ de illis q̃ ñ solũ corde
concipiunt mala: uerũ ȩciã ea sub lib̾tate disseminant: ut se ꝑdant & alios
deceptos inficiant. Sequit᷑. & loquent᷑ iniquitatẽ. Eũ sit ꝓnuntiare loqͣ
illud mͥ significare uidet᷑. ut ꝓnuntiationes priblicas suasiones clebeamꝰ
accipe: Lo qui aut̃ lic& nob̵ priuatas colloqutiones aduertereꝰ ne quod
tempꝰ de eet. qͦ a culpis impboꝵ redderet᷑ alienũ. Iniquitatẽ uero ad utrũq
ꝑtinere ñ dubiũ ẽ qͥa de illis clicit᷑ qͥ peruersis loquacitatib efferunt᷑.
Uerũ ne illad loqui solũ modo sermonũ eẽ sentires: ad didit qui opant̃
in iusticiã : ut & serione &oꝑe detestabiles tugit̾ apparerent. Diligent̾ autem
intende: quẽ admno dũ usq ad finẽ diuisionis huiꝰ augm̃ta seꝑ scelerũ facit. Qđ

Expanded text:
 iniquitatem: loquentur omnes qui operantur injustitiam. Pronuntiare est aliquid coram aliis publica voce narrare. Dicit enim de illis qui non solum corde concipiunt mala, verum etiam ea sub libertate disseminant, ut et se perdant, et alios deceptos inficiant. Sequitur, et loquentur iniquitatem. Cum sit pronuntiare, loqui, illud mihi significare videtur, ut pronuntiationes publicas suasiones debeamus accipere. Loqui autem, li redderetur alienum. Iniquitatem vero ad utrumque pertinere non dubium est, quia de illis dicitur, qui perversis loquacitatibus efferuntur. Verum ne illud loqui solummodo sermonum esse sentires, addidit, qui operantur injustitiam; ut et sermone et opere detestabiles jugiter apparerent. Diligenter autem intende quemadmodum usque ad finem divisionis hujus augmenta semper scelerum facit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ nec ueritas rep̃hendi poterat᷑ nec potestate obuiare posse constabat
In illo enĩ uoluntaria humilitas: ñ patientiae necessitas fuit. Ex altare qͥ
conp̃hensus noscit᷑ eẽ crucifixus. Sed quãuis ista ꝓnra redemptione ꝑtulerit.
tunc exaltatus. ẽ. corã discipłis in maiestate sua qͥndo eũ ad głiã constat
resurrexisse ꝑpetuã. Orat ergo scĩsimus qͦd scit ee uenturã. Non enĩ impa¬
tiua uerba st̃: sed ꝑ hȩc sententia certianimi & deuotio clesicłantis ostendit᷑:
terrenos maiestatis suae licione iudicabit. & ut hoc de impiis debuuisses ad¬
uertere subiunix̃. pedde retributionẽ suꝑbis. Suꝑbi eñĩ illi st̃ qͥ insua
ma lignitate deficiunt: nec aliqua satisfactione ad dñi uident᷑ miscłiã ꝑuenire.¬

Expanded text:
cujus nec veritas reprehendi poterat, nec potestati obviari posse constabat. cujus nec veritas reprehendi poterat, nec potestati obviari posse constabat. In illo enim voluntaria humilitas, non patientiae necessitas fuit. Vers. 2. Exalcomprehensus noscitur esse crucifixus. Sed quamvis ista pro nostra redemptione pertulerit, tunc exaltatus est coram discipulis in majestate sua, quando eum ad gloriam constat resurrexisse perpetuam. Orat ergo sanctissimus, quod scit esse venturum. Non enim imperativa verba sunt; sed per terrenos majestatis suae ditione judicabit. Et ut hoc de impiis debuisses advertere, subjunxit, redde retributionem superbis. Superbi enim illi sunt qui in sua malignitate deficiunt, nec aliqua satisfactione ad Domini videntur miser
Abbreviated transcription (Latin):
ũ illa uerba nota sint quȩ prȩceclunt: qͥd sit quarta sab¬¬
bati oport& nos diligentius ꝑscrutari. Quarta sabbati
ẽ. a sabbato quarta feria: qͦ die dñs in pͥncipio muudi
rib cõparant᷑ qm̃ interra cȩlesti conuersatione resplendent. Magno aũ
miy sterio hunc & duos p̃ceclentes psalmos taliũ dierũ cõmemoratione p̃notauit
ut ꝑsignificantias rerũ uirtutẽ uicłet᷑ inclicare psalmoꝵ. Ps ulcionuõ dñtion
ulcionũ libe egit: Uidens ꝓpħa blasphemoꝵ uuqͥtates uimagnã ꝓsilisse lucenciuã.
districtionẽ eis dm̃ qͦsi terribila fulmina cõminat᷑. ut tantȩ malestatis tinocã
ds̃ ultionũ lib̾e egit: Id ẽ nullo inpediente iudicabit sic̃ fecic qͥnedo phariseis
& potestatẽ habentib suas nequitias imputauit. Lib̾e quoq egit qͣndo
intẽplo docuit popłos tanꝗͣ potestatẽ habens. Sic & in alio loco pat̾ de ipsodic̃
Ponã suꝑ salutari meo: fiducialit̃ agã in .eo. Quappt̃ constat eũ egisse libe.

Expanded text:
um illa verba nota sint quae praecedunt, quid sit quarta sabbati oportet nos diligentius perscrutari. Quarta sabbati est a sribus comparantur, quoniam in terra coelesti conversatione resplendent. Magno autem mysterio hunc et duos praecedentes psalmos talium dierum commemoratione praenotavit, ut per significantias rerum virtutem videretur indicare psalmoru Videns propheta blasphemorum iniquitates in magnam prosiluisse licentiam, districtionem eis Domini quasi terribilia fulmina comminatur; ut tantae majestatis timore Deus ultionum libere egit, id est, nullo impediente judicavit; sicut fecit quando Pharisaeis et potestatem habentibus suas nequitias imputavit. Libere quoque egit, quando in templo docuit populos tanquam potestatem habens. Sic et in alio loco Pater de ipso dicit: Ponam super salutari meo; fiducialiter agam in eo . Quapropter constat eum egisse libere,
Abbreviated transcription (Latin):
ost gradalium pulcherrimam constructionem. quȩ usq ad illã
peruenit summitatem. qua in ȩternũ securos efficit & felices.
congrue nimis ponitur alleluia: ut laudibus dñi sc̃a perfruatur
ecclesia. cui tale munus noscitur esse preparatum. Qua propter since
ris mentibus alacres alleluia dicere feftinemus: ut illi sc̃o populo per
nam gratiam misceamur. DIUISIO PSAI MI.

Expanded text:
ost gradalium pulcherrimam constructionem, quae usque ad illam pervenit summitatem, quae in aeternum securos efficit et felices, congrue nimis ponitur alleluia, ut laudibus Domini sancta perfruatur Ecclesia: cui tali munere noscitur praeparatum. Quapris mentibus alacres Alleluia dicere festinemus, ut illi sancto populo per divinam gratiam misceamur. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
labore macri. sed deliciosa ociositate pinguissimi sunt: sed ipsi ueritate
tenues atq ieiuni esse monstrantur. Sequitur. Hon est ruina mache¬
riȩ Adhuc felicitas describitur impiorũ: quȩ tamen in rebus transito¬
riis esse conuincitur. Macheries est paries ex sola compositione sa¬
xorũ: qui aut uineas claudit. aut hortorũ culta cõmunit.
Qua propter. eorũ commemoratur tanta. ꝓsperitas: ut nec ipsa ru¬
ant. quȩ in aliquã utilitatem uidentur erecta. Subicitur: neq
transitus. neq clamor in plateis eorum. Hoc quoq uult ad scłi iftiꝰ
felicia pertinere: ut quando se patres familias cupiunt reficere
per quietem non sit transitus ꝑ domos eorũ. aut clamor oriatur
turbidus in plateis: ne somnus eorũ importuna loquacitate rũ¬
patur: sed silentium sit cũ uolunt quiescere: occursus. cum se

Expanded text:
labore macri, sed deliciosa otiositate pinguissimi sunt: sed ipsi veritate labore macri, sed deliciosa otiositate pinguissimi sunt: sed ipsi veritate tenues atque jejuni esse monstrantur. Sequitur, Non est ruina maceriae. Adhuc felicitas describitur impiorum, quae tamen in rebus transitoriis esse convincitur. Maceries est paries ex sola compositione saxorum, qui aut vineas claudit, aut hortorum culta communit. Quapropter eorum commemoratur tanta prosperitas, ut nec ipsa ruant, quae in aliquam utilitatem videntur erecta. Subjicitur, neque transitus, neque clamor in plateis eorum. Hoc quoque vult ad saeculi istius felicia pertinere; ut quando se patres familias cupiunt reficere per quietem, non sit transitus per domos eorum, aut clamor oriatur turbidus in plateis: ne somnus eorum importuna loquacitate rumpatur, sed silentium sit cum volunt quiescere, occursus cum se
Abbreviated transcription (Latin):
significant: ubi diuersarũ rerũ species epulȩq repositȩ. tamq
ritate conuincas: ad interpretationũ nequitias transferuntur. Cũ incde
quoq fuerint dño iuuante superati: ad sophistarũ se uersutias calum¬
niasq conuertunt: uagi. instabiles: quia radices non queunt habere
ueritatis. Sic merito asperis odorib cõparata sunt: quȩ simplicium
in gressibus suis. Hoc magis ad litterã congruenter accipimus: qͥa
ꝓpositũ ꝓphetȩ eft. tales oftendere caduca tantũ & temporalia possi¬
dert Hii fetosum uidentur habere pecculium: dũ ipsi fide steriles eẽ
non dixit eos in ingressib sed in egressib possidere: quia totum
ab eis egreditur. quando ipsi quoq pertturi esse monstrantur. B oues¬
eorũ crassi : non est ruina macheriȩ: neq transitus. neq clamor in pla¬
teis eorum. Hic affluens facultas oftenditur: quorũ boues non assiduo

Expanded text:
significant, ubi diversarum rerum species epulaeque repositae sunt. significant, ubi diversarum rerum species epulaeque repositae sunt. ritate convincas, ad interpretationum nequitias transferuntur. Cum inde 486 quoque fuerint Domino juvante superati, ad sophistarum se versutias calumniasque convertunt, vagi, instabiles, quia radicem nequeunt habere veritatis. Sic merito asperis odoribus comparata sunt, quae simplicium bundantes in egressibus suis. Hoc magis ad litteram congruenter accipimus: quia propositum prophetae est tales ostendere, caduca tantum et temporalia possidere. Hi fetosum videntur habere peculium, dum ipsi fide steriles esse non dixit eos in ingressibus, sed in egressibus possidere: quia totum ab eis egreditur, quando ipsi quoque perituri esse monstrantur. H Pued., crassae. Non est ruina maceriae, neque transitus, neque clamor in plateis eorum. Hic affluens facultas ostenditur, quorum boves non assiduo
Abbreviated transcription (Latin):
tos: hic uero. quia cõmunicationem non habent rectam. altari
do templi. Consideremus. quã subtiliter. & frequenter. a catholicis segre¬
gauit hereticos. In prima cõparatione altare eis abftulit: nunc in scđã
filias introducit. quas in memorato psalmo catholicȩ non dedit eccłȩ.
primũ quod sexus iste fequenter uaruis ac fluxis cogitationib datur
quia constantiȩ non habet uires. cũ frequenter in diuersa uota tra¬
ducitur: deinde dicit eas non naturaliter pulchras. sed hominũ uo¬
luntate cõpositas: tertio cogitationes uel predicationes eorũ. quas
feminis cõparauerat. non dicit habere ueram eccłam: sed similitudinem
templi. Similitudo quippe non habet ueritatem: sed alicuius subsiftentis
rei portat imaginem. P romptuaria eorũ plena: eruetuantia ex hoc in
illud. Promptuaria quȩ cellaria uulgus appellat. hereticorũ corda

Expanded text:
tos, hic vero quia communicationem non habent rectam, altare tos, hic vero quia communicationem non habent rectam, altare ut similitudo templi. Consideremus quam subtiliter et frequenter a catholicis segregavit haereticos. In prima comparatione altare eis abstulit, nunc in secunda filias introducit, quas in memorato psalmo catholicae non dedit Ecclesiae. Primum quod sexus iste frequenter variis ac fluxis cogitationibus datur: quia constantiae non habet vires, cum frequenter in diversa vota traducitur. Deinde dicit eas non naturaliter pulchras, sed hominum voluntate compositas. Tertio cogitationes vel praedicationes eorum, quas feminis comparaverat, non dicit habere veram Ecclesiam, sed similitudinem templi. Similitudo quippe non habet veritatem, sed alicujus subsistentis rei portat imaginem. Vers. 14. Promptuaria eorum plena, eructantia ex hoc in illud. Promptuaria quae cellaria vulgus appellat, haereticorum corda
Abbreviated transcription (Latin):
in prima parte iam dixit: quem ideo repetit. ut detestabiliores
plantationes: stabiliti a iuuentute sua. Primis uersibus de malis dis¬
putans impiorũ. eos detestabiles reddit: nunc etiam bona ipsorũ
quȩ uidentur accusat: ut ubiq dedecus habeant: cũ & ipsa gła
ipsorũ abominata respuitur. filios eorũ dicit: qui praui dogma-¬
tis predicatione generantur. Isti nouellis plantationib exȩquantur.
quia nulla a patrib traclita predicatione uiguerunt: sed ex qui¬
sitis nouellis erroribus pullularunt. Male ftabiliti: pessima
radice defiguntur. Hon enim de ꝓphetis: non de apłis: non de
aliqua diuina auctoritate firmati sunt: sed uoluntaria peruer¬
sitate nouitatis. a scȩ̃ eccłȩ unitate discreti sunt. Et intuendũ eft
quod in centesimo iugesimo septimo psalmo. dederit. hanc simi¬
litudinem: sed ibi filios scõrt̃. circa mensami dñi dicit confttu¬

Expanded text:
in prima parte jam dixit; quem ideo repetit, ut detestabiliores in prima parte jam dixit; quem ideo repetit, ut detestabiliores  novellae plantationes, stabilitae a juventute sua. Primis versibus de malis disputans impiorum, eos detestabiles reddit: nunc etiam bona ipsorum quae videntur, accusat; ut ubique dedecus habeant, cum et ipsa gloria ipsorum abominata respuitur. Filios eorum dicit, qui pravi dogmatis praedicatione generantur. Isti novellis plantationibus exaequantur, quia nulla a Patribus tradita praedicatione viguerunt, sed exquisitis novellis erroribus pullularunt, male stabiliti pessima radice defiguntur. Non enim de prophetis, non de apostolis, non de aliqua divina auctoritate firmati sunt; sed voluntaria perversitate novitatis, a sanctae Ecclesiae unitate discreti sunt. Et intuendum est quod in centesimo vicesimo septimo psalmo dederit fidelibus hanc similitudinem; sed ibi filios sanctorum circa mensam dicit Domini constitu
Abbreviated transcription (Latin):
gib: qui liberasti dauid seruũ tuũ. de gladio maligno. Reges ho¬
mines significat iustos & ueraces: qui regunt ut diximus adiu¬
torio clñi corpora sua. Iftis ergo regib dñs dat salutem. cũ eos
auiciis carnalib liberos facit: de quib in sapientia dicitur: dat res¬
nũ regib Liberasti clauid. ad pugnam respicit goliȩ: ut qui liberatus
est corporaliter: spirtaialiter quoq uictor esset immanium uici¬
orum. De gladio maligno. diaboli significat poteftatem: quia & dñi
gladius legitur: sed illũ benignũ esse non dubium est: sicut dicit
in euangelio: non ueni pacem mittere in terrã. sed gladium. Qua pro¬
pter. malignus est gladius diaboli: quia diuidit abonis: benignus
est autem gladius dñi. qm̃ separat amalis. E ripe me & libera¬
me de aquis multis. & de manu filiorũ alienorũ: quorũ os locutũ
est uanitatem. & dextera eorũ dextera iniquitatis. Hunc uersum &

Expanded text:
B., F., redemisti David servum tuum de gladio maligno. Reges, hoB., F., redemisti David servum tuum de gladio maligno. Reges, homines justos significat et veraces, qui regunt, ut diximus, adjutorio Domini corpora sua. Istis ergo regibus Dominus dat salutem, cum eos a vitiis carnalibus liberos facit; de quibus in Sapientia dicitur: Dat regnum regibus . Liberas David, ad pugnam respicit Goliae; ut qui liberatus fuerat corporaliter, spiritualiter victor esset immanium quoque vitiorum. De gladio maligno, diaboli significat potestatem. Quia et Domini gladius legitur; sed illum benignum esse non dubium est, sicut dicit in Evangelio: Non veni pacem mittere in terram, sed gladium . Quapropter malignus est gladius diaboli, quia dividit a bonis; benignus est autem gladius Domini, quoniam separat a malis. Vers. 11. Erum os locutum est vanitatem: et dextera eorum, dextera iniquitatis. Hunc versum et
Abbreviated transcription (Latin):
psallam tibi. Uenit ad ordinem scđm: in quo se post liberationẽ
spiritualium nequitiarũ. & immanium populorũ. per nouũ canticũ ꝓpħa
grãs agere dño pollicetur: ubi est noui hominis infatutio: & legis uete
ut ipsam oftenderet nouitatem: subiecit: cantate dño omnis terra. Houũ
enim merito dicitur: quia dũ non sit a iudȩis receptus. quib ꝓmissus
fuerat ut ueniret transiuit ad gentes. Nouum est etiam. quod nos cor¬
pore & sanguine suo saginare dignatur: nouũ quod per aquam re¬
generationis absoluit: & his similia: quȩ per aduentũ dñi noua
infatutione patuerunt. Sequitur. In psalterio dȩcem cordarũ. psallã
tibi. Psalterium decem cordarũ est decalogus: qui datus est tribub
hebreorũ. Et ut ambo testamenta unũ habere manifestaret auctorem:
in utrisq se dño xp̃o psallere compromisit. Qui das salutem re

Expanded text:
psallam tibi. Venit ad ordinem secundum, in quo se post liberationem psallam tibi. Venit ad ordinem secundum, in quo se post liberationem spiritualium nequitiarum et immanium populorum, per novum canticum propheta gratias agere Domino pollicetur: ubi est novi hominis institutio et legis veterut ipsam ostenderet novitatem, subjecit, cantate Domino, omnis terra. Novum enim merito dicitur, quia dum non sit a Judaeis receptus, quibus promissus fuerat ut veniret, transivit ad gentes. Novum est etiam, quod nos corpore et sanguine suo saginare dignatur. Novum quod per aquam regenerationis absolvit, et his similia, quae per adventum Domini nova institutione patuerunt. Sequitibi. Et infra: Psalterium decem chordarum est decalogus, qui datus est tribubus Hebraeorum. Et ut ambo Testamenta unum habere manifestaret auctorem, in utrisque se Christo Domino psallere compromisit. Praesens E
Abbreviated transcription (Latin):
deatur: tamen meliꝰ intelligitur de his qui diabolo patre generan¬
tur:: de quib in euangłio dictũ est: uos ex patre diabolo eftis.
Ipsi sunt enim filii alieni: qui ab eccła matre catholicorũ. haben¬
tur extranei. Quorũ os locutũ est uanitatem: & dextera eorũ
dextera iniquitatis. De ipsis adhuc populis dicit: a quib se
petiit debere liberari: ut quanto illi sunt crudeles & pessimi.
tanto ifte celerius audiatur. Os eorũ uana loquitur: q̃m a di¬
uinis regulis discrepare presumunt. Uanũ est enĩ. om̃e quođ
ueritati contrarium est. Et quãuis dextera frequentissime
ponatur in bonis impiorũ : tamen sic iniquã dicit. ut potius
sinistra ẽẽ uideatur. Nam dũ mundanas res precipuas atq appe¬
tibiles putant: ꝓspera ęftimant quȩcumq uirtuti contraria.
Deus canticũ nouũ cantabo tibi: mn psalterio decem cordarum

Expanded text:
deatur, tamen melius intelligitur de his qui diabolo patre generandeatur, tamen melius intelligitur de his qui diabolo patre generantur; de quibus in Evangelio dictum est: Vos a patre diabolo estis . Ipsi sunt enim filii alieni, qui ab Ecclesia matre catholicorum habentur extranei. Vers. 8. Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. De ipsis adhuc populis dicit a quibus se petiit debere liberari, ut quanto illi sunt crudeles et pessimi, tanto iste celerius audiatur. Os eorum vana loquitur, quoniam a divinis regulis discrepare praesumunt. Vanum est enim omne quod veritati contrarium est. Et quamvis dextera frequentissime ponatur in bonis, impiorum tamen sic iniquam dicit, ut potius sinistra esse videatur. Nam cum mundanas res praecipuas atque appetibiles putant, prospera aestimant quDeus, canticum novum cantabo tibi; in psalterio decem chordarum
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Emitte manũ tuã de alto: libera me & eripe me de aquis
multis: & de manu filiorũ alienorũ. Hic ad patrem uerba conuertit.
Manũ: dicit dñm saluatorem. Ipse enim manus est patris: per quẽ
facta constat uniuersa. Quem uenire deprecatur. ut liberari possit
genus humanũ: de alto: de potestatis excelso: ubi cũ patre regnat
parilitate uirtutis. & unitate substantiȩ. Petit ergo se de multitudi¬
ne aquarũ ꝓpħa liberari: id est apopulis undosis. & uelut ꝓcella
seuissima concitatis. Aquas enim populos significare notissimũ est:
sicut isaias dicit: propter hoc. ecce dñs inducet suꝑ uos aquam
fluuii ualidam & multã. regem assrriorũ. Sed a quo populo se
petiuerit liberari. subiecit: dicens: de manu filiorũ alienorũ: id est
de potestate eorũ qui fidelib parcere nesciunt: qm̃ aduerso pa¬
tre nascuntur. Sed quã uis hoc hẏstoricȩ de allophilis dicere ui¬

Expanded text:
vit. Vers. 7. Emitte manum tuam de alto, eripe me et libera me de aquis vit. Vers. 7. Emitte manum tuam de alto, eripe me et libera me de aquis multis, de manu filiorum alienorum. Hic ad Patrem verba convertit. Manum dicit Dominum Salvatorem; ipse enim manus est Patris, per quem facta constant universa: quem venire deprecatur, ut liberari  mss. G., A., liberare possit genus humanum. De alto, de potestatis excelso, ubi cum Patre regnat parilitate virtutis et unitate substantiae. Petit ergo se de multitudine aquarum propheta liberari, id est a populis undosis, et velut procella saevissima concitatis. Aquas enim populos significare notissimum est, sicut Isaias dicit: Propter hoc ecce Dominus inducet super vos aquam fluvii validam et multam, regem Assyriorum . Sed a quo populo se petiverit liberari subjecit dicens, de manu filiorum alienorum, id est de potestate eorum qui fidelibus parcere nesciunt, quoniam adverso patre nascuntur. Sed quamvis hoc historice de allophylis dicere vi
Abbreviated transcription (Latin):
illa durissima. in uerecunda. importuna: quȩ ante aduentũ dñi ueri-¬
tati resistebat inuicta. Hoc reuera xp̃i dicendũ est bellũ: quia illud da¬
uid figuratũ fuit pręlium. imaginem portans istiuis ueritatis impletȩ.
Dicit enime Corusca coruscationes tuas: & dissipabis eos. Quod argumen¬
tũ dicitur a coniugatis. Coruscauit enim coruscationes suas: quando te¬
nebrosis peccatoribus. ꝓpharũ predicationib. lumen suȩ ueritatis infu¬
dit. Dissipauit autem dispersit significat: ut qui ante fuerant idolo¬
rũ culturis dediti: subinde ad eccłȩ catholicȩ septa confugerent. Se¬
quit᷑. ł mitte sagittas tuas: & conturbabis eos. Sagittas apostolos signi¬
ficat: qui ueritate predicationũ. tanquã iacula pennata hominũ pec¬
tora transfoderunt:: sanitatem mentiũ sacris uulnerib operantes. łos
autem. ad montes referendũ eft: quos in uersu superiore memora¬

Expanded text:
illa durissima, inverecunda, importuna, quae ante adventum Domini veriilla durissima, inverecunda, importuna, quae ante adventum Domini veritati resistebat invicta. Hoc revera Christi dicendum est bellum, quia illud David figurativum fuit praelium, imaginem portans istius veritatis impletae. Dicit enim: Corusca coruscationes tuas, et dissipabis eos. Quod argumentum dicitur a conjugatis. Coruscavit enim coruscationes suas, quando tenebrosis peccatoribus prophetarum praedicationibus lumen suae veritatis infudit. Dissipavit autem 485 dispersit significat; ut qui ante fuerant idolorum culturis dediti, subinde ad Ecclesiae catholicae septa confugerent. Sequitur, emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Sagittas apostolos significat, qui veritate praedicationum tanquam jacula pennata hominum pectora transfoderunt, sanitatem mentium sacris vulneribus operantes. Eos autem, ad montes referendum est, quos in versu superiori memora