comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etenim apud nos. uelut non ẽe
considerat: quod tanta noloci¬
tate transcurrit. Quia uero
apud omnipotentem d̃m. etiã
labentia stant: apud eum esse
numerum nr̃oꝵ mensium ꝑ¬
hibet. Uel certe in dieb. breui¬
tas temꝑis: in mensib uͦ. quasi
multiplicata dierum spatia. de¬
signantur. Nobis gͦ breues dies
sunt: s quia uita nr̃a post ten¬
ditur : apud d̾m numerus m̃¬
sium nr̃oꝵ esse memorat᷑. Unde
ꝑ salomonem dicitur. Hongi¬
tudo dierum in dextera eiꝰ. Se

Expanded text:
etenim apud nos velut non esse considerat, quod tanta velocitate transcurrit. Quia vero apud omnipotentem Deum etiam labentia stant, apud eum esse numerum nostrorum mensium perhibet. Vel certe in diebus brevitas temporis, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Unde et per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera e
Abbreviated transcription (Latin):
citius presentem uitam. quam
sit fugitiua cogitare: quanto
studiosius nouerunt. celestis pa¬
trie bona eterna ꝑpendere. ex
his enim que manentia intus
aspiciunt: fugam rerum la¬
bentium. subtilius attendunt.
Unde beatus iob. cum de lap¬
su humani temꝑis. sententiã
protulisset dicens. homo natus
De muliere breui uiuens tẽꝑe.
& rursum. & fugit uelut um¬
bra. & numqͣm in eodem sta¬
tu ꝑmanet: adhuc de breui¬

Expanded text:
sentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet
Abbreviated transcription (Latin):
meum: uentrem meum doleo.
Qui ut uentrem suum quid
dixisset ostenderet: adiunxit.
Sensus cordis mei turbati suͣt.
Uteri itaq nomine. recte mens
accipitur: quia sicut proles in
utero concipitur. sic cogitatio
in mente generatur: & sicut
in uentre cibi: ita continent᷑
in mente cogitationes. Uterus
itaq hẏpochrite. p̃parat do¬
los: quia tanto semꝑ maiorẽ
malitiam contra proximos in
mente concipit: quanto solus
p̃ omnib. uideri innocentior
querit. Hec idcirco helyphar
protulit: quia beatum iob. tan¬
to ꝑcussum uerbere. propter
hypochrisim ptitauit. S euis
uerba. & si multis congruunt:
ab ipso solo aliena sunt. ꝓ quo
solo dicebantur : quia sc̃s uir.
in suis ac̾tib nil duplicitatis
habuit: quem testis ueritas
de cordis simplicitate lauda¬

Expanded text:
meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate lauda
Abbreviated transcription (Latin):
apud omnipotentem d̃m. etiã
labentia stant: apud eum ess
numerum nr̃oꝵ mensium ꝑ¬
hibet. Uel certe in dieb. breu¬
tas temꝑis: in mensib uͦ. qui
multiplicata dierum spatia. d¬
signantur. Nobis gͦ breues di
sunt: s quia uita nr̃a postt¬
ditur ÷ apud dm numerus n¬
sium nr̃oꝵ esse memorat᷑. Un

Expanded text:
apud omnipotentem Deum etiam labentia stant, apud eum esse numerum nostrorum mensium perhibet. Vel certe in diebus brevitas temporis, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
solet: quod mala sua ꝑ conui¬
tium bonis ingerant. pͥusquã
de eis ipsi ueraciter accusentur :¬
& dum metuunt increpari de
his que faciunt: adu̾santessu¬
is prauitatib iustos. hec facere
testantur. Sc̃i autem uiri pa¬
tienter audiunt. etiam que se
numquam fecisse meminerũt.
quamuis ea sibi ingeri conspi

Expanded text:
solet, quod sua mala per convicium bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala quae sibi ingeri conspi
Abbreviated transcription (Latin):
mutationem stili. lecte
& in delictis peꝑit me mat̾ mea.
Hinc est gͦ quod plerumq tẽp¬
tatur & nolens. hinc est enim.¬
quod immunda queda in men¬
te patitur: quamuis ex iudicio
reluctetur: quia conceptus de
inmundicia. dum ad mundi¬
ciam tendit: hoc conatur uin¬
cere quod est. Quisquis autẽ
occulte temptationis motus.
atq immunditiam cogitatio¬
nis euicerit: nequaqm sibi su¬
am munditiam tͥbuat: quia
de inmundo conceptum semi¬
ne. nullus facere mundũ po¬
test: nisi is qui mundus ꝑ se¬
met ip̃m solus est. Qui gͦ iã
ad locum munditie. mente ꝑ¬
uenit: conceptionis sue uiam
respiciat. ꝑ quam uenit. Atq
inde colligat. quia ex sua uir¬
titte non habet mundiciam
uiuendi: cui de immunditia
factum est initium subsisten¬
di. Potest uͦ hoc in loco intel¬
ligi: quia beatus iob incar¬
nationem redemptoris intu¬
itus. solum indit inmindo
hominem. de immundo semi¬
ne. non esse conceptum: qui
sic inmundum uenit ex uirgĩe:
ut nil haberet. de minunda

Expanded text:
ta et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda
Abbreviated transcription (Latin):
ria uerba corrumꝑ
tormenta minime
sententiam. pͥusquam appare¬
at placare. Uitari namq t̾¬
ror udicis: non nisi ante iudi¬
cium potest. Modo non cer̃¬
nitur: s precib placatur.
Cum uͦ in illo tremendo ex¬
amine sederit: & uideri po¬
test. & placari iam non potest
quia facta prauoꝵ. que diu
sustinuit tacitus: simul om¬
nia reddit iratus. Vnde ne¬
cesse est nunc timere iudicem
cum necdum uidicium exer¬
cet: cum diu sustinet cumad¬
huc mala tolerat que uidet:
ne cum semel manum in re¬
tributione ultionis excusserit.
tanto in iudicio distric̾tius fe¬
riat: quanto ante iudicium.
diutius expectauit.

Expanded text:
ria verba corrumpetormenta minime sententiam prius quam appareat placare. Vitari namque terror judicis non nisi ante judicium potest. Modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum vero in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus, simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timere judicem, cum necdum judicium exercet, cum diu sustinet, cum mala adhuc tolerat quae videt, ne cum semel manum in retributione ultionis excusserit, tanto in judicio districtius feriat, quanto ante judicium diutius exspectavit.
Abbreviated transcription (Latin):
di. Discrete quippe. uicis¬
situdinum pensanda sunt
temꝑa: ne aut cum restru
gi lingua debet. ꝑ uerba se
inutiliter soluat ⁊ aut cuin
loqui utiliter potest: semẽt̃¬
ipsam pigra restringat. Qͦd
bene psalmista considerans:
namq : aꝑitur & claudit᷑.
Qui gͦ ori suo nequaquam
poni obstaculum. s ostium
petiit: aꝑte docuit. quod &̃
ꝑ disciplinam retineri lin¬
gua debeat. & ex necessita¬
te laxari :÷ quatinus os discre¬
tum. & congruo tempore.
uox aꝑiat: & rursum con¬
gruo. taciturnitas claudat.
Quod quia uel amicibea¬
ti iob. uel om̃s heretici quoꝵ
hi speciem tenent. seruare
nesciunt: inuentum uerba
proferre ꝓhibentur: quia
mmirum dicta. que discreti¬
onis pondus non solidat:
aura leuitatis portat.
LBERU II¬

Expanded text:
di . Discrete quippe vicisdi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans bnamque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Quod quia vel amici beati Job, vel omnes haeretici, quorum hi speciem tenent, servare nesciunt, in ventum verba proferre perhibentur, quia nimirum dicta quae discretionis pondus non solidat aura levitatis portat. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
molestias. lingua tranqͥlle
diceret: a conscientia dolor.
emanaret. Uulnera enim
clausa plus cruciant: quia
cum putredo que intrinse¬
cus feruet. eicitur ⁊ ad sa¬
lutem dolor aꝑitur. Ple¬
rumq nimis taciti. dum
quorumdam mala respici¬
unt et tamen in silentium
linguam premunt: quasi
conspec̾tis uulnerib. usum
medicaminis subtrahunt.
So enim mortis auctores
fiunt: quo uirus quod po¬
terant eicere loquendo. no¬
luerunt. Unde & immode¬
ratum silentium. sim cul¬
pa non eẽt: ꝓpħa ñ diceret.
Ue mͥ quia tacui. Quid
lingua sub magni mode¬
raminis libratione frenan¬
da est: non insolubiliter
obliganda : ne aut laxata.
in uitium defluat. aut re¬
stricta. etiam ab utilitate
torpescat. Hinc namq ꝑ
quendam dicitur. sapiens
tacebit usq ad tempus:
ut nimirum cum oportu¬
num considerat : postpo¬
sita censura silentii. loqͣn¬
do que congruunt. musu
se utilitatis impendat.
Hinc salomon ait. Tempꝰ
tacendi: & tempꝰ loquen¬

Expanded text:
molestias lingua tranquille molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui . 61. lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquen
Abbreviated transcription (Latin):
gimur : interdum płꝰquã
necesse est. intra claustra si¬
lentii coartamur. Et dum
lingue uitia incaute fugi¬
mus: occulte deteriorib
implicamur. Nam sepe dũ
ab eloquio immoderate cõ¬
pescimur: graue multiloqͥ¬
um in corde toleramus s: ut
eo plus cogitationes in m̃te
ferueant: quo illas iuolen¬
ta custodia. indiscreti silen¬
tii angustat. Et plerũq
tanto latius defluunt. qͣn¬
to se esse securiores estimãt:
quia foris a reprehensori¬
b non uidentur. Unde mẽs
nonnumquam in suꝑbiam
tollitur: eosq quos loqͦͤn¬
tes audit. quasi infirmos
conspicit. Cumq os corꝑis
claudit: quantum se ui¬
tiis suꝑbiendo aꝑiat. non
agnoscit. Linguam etenĩ
premit. cogitationem erigit:
& cum se ꝑ negligentiam
minime considerat : tanto
apud se cunctos liberius.
quantum & secretius accu
mis taciti. cum nonnulla
iniusta patiuntur: eo in a¬
criorem dolorem ꝑdeunt :
quo ea que sustinent. non
locuntur. Nam si illatas

Expanded text:
gimur, interdum plus quam gimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusmis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑiora colligitur: quia
illud repetit. unde descen¬
dit: & relaxata deꝑit. quia
se ꝑ infirma inutilit̾ spargit.
Quod enim suꝑuacuis uer¬
bis. a silentu sui censura dis¬
sipatur: quasi tot riuis. ex¬
tra se ducitur. Unde & redi¬
re interius. ad sui cognitio¬
nem non sufficit: quia ꝑ mul¬
tiloquium exterius sparsa.
uim intime consideratiõis
amittit. Totam se gͥ. insidi¬
antis hostis uulnerib. dete¬
git: quia nulla se muniti¬
one custodie circumcludit.
Unde scriptum est. Sicut
urbs patens. & absq mu¬
roꝵ ambitu : sic uir qui ñ
potest in loquendo cohibe¬
re sp̃m suum. Quia enim
murum silentii non habet:
patet inimici iaculis. ciui¬
tas mentis. Et cum se ꝑ uer¬
ba extra semet ipsam eicit :
aꝑtam se aduersario osten¬
dit. quam tanto ille sine
labore suꝑat: quanto & hec¬
eademq uincitur. contra se¬
met ipsam ꝑ multiloqͥum
pugnat. S: inter hec scien¬
dum est: quia cum pauore
nimio. a locutione restrin¬

Expanded text:
ad superiora colligitur, quia ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsum ejicit, apertam se adversario ostendit, quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur contra semetipsam per multiloquium a. --Sed inter haec sciendum est quia cum pavore nimio a locutione restrin
Abbreviated transcription (Latin):
silentium: ui delicet indicans.
quia mentis iustitia desolat᷑:
quando ab immoderata locu¬
tione non partitur. Hinc
iacobus dicit. Si quis putat
se religiosum ẽẽ. non refre¬
nans linguam suam. sed se¬
ducens cor suum: huiꝰ uana
est religio. Hinc rursũ ait.
Sit autem om̃is homo. ue¬
lox ad audiendum: tardus
autem ad loquendum. Hĩc
iterum adiungit. Lingua
inquietum malum: plena
ueneno mortifero. Hinc ꝑ
semet ipsam ueritas. nos ad¬
monet dicens. Omne u̾bũ
otiosum quod locuti fuĩnt
homines: reddent rationem¬
de eo in die iudicii. Otiosũ
quippe uerbum est: quod
aut ratione iuste necessitatis ⁊
aut intentione pie utilita¬
tis caret. Si gͦ ratio de oti¬
oso sermone exigitur: pen¬
sandum ualde est. que pe¬
na illud multiloquium se¬
quitur ⁊ in qͦ etiam ꝑsupbie
quoq est: quod ab omni re¬
c̾titudinis statu deꝑeunt :
qui ꝑ noxia uerba delabũ¬
tur. humana etenim mens.
aque more. & circumclusa

Expanded text:
silentium , videlicet indicans silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequatur, in quo etiam per superbiae quoque est quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa
Abbreviated transcription (Latin):
ba negligimus. ad noxia ꝑ¬
uenimus: ut prius loqui
aliena libeat. & postmodũ
detractionib eoꝵ uitam de
quib loquor lingua morde¬
at. quandoq audem usq ad
aꝑtas contumelias erumpat.
Hinc seminantur stimuli. o¬
riuntur rixe: accenduntur
faces odioꝵ : pax tota extin¬
guitur cordium. Unde bene
ꝑ salomonem dicitur. Qui
dimituit aquam caput ẽ uir¬
gioꝵ. Aquam quippe dimit¬
tere est. linguam in fluxum
eloquii relaxare. Quocontͣ.
& in bonam partem asserit
dicens. Aqua profunda:
uerba ex ore uiri. Quigͦ di¬
mittit aquam. caput ẽ uir¬
gioꝵ: quia qui linguam nͣ
refrenat: concordiam dissi¬
pat. Unde & diuerso scͥptũ
est. Qui imponit stulto si¬
lentium: iras mitigat. Qͥa
autem. multiloquio quisq
seruiens. rectitudinem iusti¬
tie tenere non possit: testa¬
tur ꝓpheta qui ait. Uir lin¬
guosus: non dirigetur suꝑ
terram. Hinc salomon ite¬
rum dicit. In multiloqͥo:
ysaias ait. Cultus iustitie

Expanded text:
vere negligimus, ad noxia pvere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, irautem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc quoque Salomon iterum dicit: In multiloquio  Isaias ait: Cultus justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
Duo sunt genera locutionũ:
importuna ualde & noxia.
generi humano. Unum qͦd
curat etiam ꝑuersa lauda¬
re: aliud quod studet semꝑ.
etiam recta corripere. Illud
deorsum cum fluuio ducit᷑:
hoc uͦ contra fluenta uerita¬
tis. obseruare & alueum co¬
natur. Illud metus premit:
hoc elatio erigit. Illud gr̾a
ex fauorib captat: hoc ira.
ut ex certamine ostendat᷑.
exagitat. Illud in prompto
subiacet: hoc semꝑ e diu̾so
tumet. Ex huius gͦ quali¬
tate. beatus iob amicos suos
fuisse redarguit: cũ dicit.
Ad increpandum tantum.
eloquia concinnatis. Sed
undeusq ad inuste incre¬
pationis audatiam ꝑueni¬
tur: protinus innotͥuit. cũ
subiumxit. Et inuentum
uerba profertis. Inuentũ
enim uerba proferre est:
otiosa dicere. Nam sepe.dũ
ab otiosis uẽrbis neqͣquam
lingua compescitur: ad te¬
meritatem quoq stulte ĩ¬
crepationis. effrenatur. Qͥ¬
busdam enim ruine sue gͣ¬
dib: defidiosa mens. in fõ¬
ueam lapsus impellitur.
am dum otiosa cauere u̾¬

Expanded text:
Duo sunt genera locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba ca
Abbreviated transcription (Latin):
pe delinquentium. & si
ex alto increpantes feriĩt:
semet ipsos tamen apud
subtilius iudicantes. quasi
in abiectis ponunt : & quo
praua in alios insecuntur:
eo ad reprimendos se. atͦ¬
ciores reddunt. Rursũq.
quo sibimet meliora agen¬
tib. nequaquam parcunt :
eo uigilantius. aliena fac¬
ta reprehendunt. Quid
enim de humana poten¬
tia mirari exterius pote¬
runt : qui semet ipsos
quoq despiciunt. etiam
cum intime pent iam ar¬
cem sublimitatss app̾hen¬
dunt: Idcirco g bene foris
diuidicant. altitudinem ter¬
rene celsittidinis: quia intꝰ
ocłm non grauat. pondus
tumoris. Unde & beatus iob
cum in amicis dura loquen¬
tib. terrenam prudentiã.
uires. substantiamq despi¬
ceret dicens. numquid dixi.
afferte mͥ. & de substantia
ur̃a donate mͥ: uel liberate
me de manu hostis. & de
manu robustoꝵ eruite me:
docete me. & ego tacebo. &
siquid forte ignoraui. ĩstru¬
ite me: quid desemet ipso
sentiat. paulo inferius ma¬

Expanded text:
pe delinquentium, et si pe delinquentium, et si ex alto increpantes feriunt semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectos ponunt. Et quo prava in aliis insequuntur, in eo ad reprimendos se atrociores reddunt. Rursumque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberatede manu hostis; et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius ma
Abbreviated transcription (Latin):
tes nescit: quanta ex humili¬
tate prodit uox increpatio¬
nis. ostenditur : quam signa
comitantur. Quomͦ nathã.
contra dauid regem. ꝑ u̾ba
increpationis tumuit: qͥẽ ad
increpandam culpam regis¬
spectui pronus strauit :
Sicut scriptum est. Nun¬
tiauerunt regi dicentes.
Ad est nathan ꝓph̾a. Cũq
introisset ante conspectũ
regis: adorauit illum ꝓnꝰ
in terra. Quomͦ moyses.
regi egyptio libere resistens.
eum despicere potuit: qͥ
deo familiariter colloquens.
sequentem se iethro cogna¬
tum. humilis adorauit :
Cuius etiam consilio. tan¬
tam obedientiam p̾buit.
ut post secreta dei colloqͥa.
magnum lucrum duce¬
ret ⁊ quod foris ab ore ho¬
minis audiret. Ex aluis gͦ
scõꝵ factis discimus: qͥd
de alus pensare debeamus.
Sc̃i etenim uiri. nec ex ela¬
tione sunt liberi. nec ex ti¬
more summissi: s cum re
ctitudo eos ad libertatem
uocis erigit ⁊ consideratio
infirmitatis ꝓprie. in humi¬
litate custodit. Culpas qͥp¬

Expanded text:
tes nescit, quanta ex humilites nescit, quanta ex humilitate prodiit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa ispectui pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta; cumque introisset ante conspectum regis, adoravit illum pronus in terra? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum humilis adoravit, cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret, quod foris ab ore hominis audiret? Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti etenim viri nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi, sed cum eos rectitudo ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quip
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Quos ad uitam miseri
aman ex elatione noluit ⁊
qui non solum se conspici. s
teneri etiam amuliere ꝑmi¬
sit: De qua scͥpͥtum ẽ. Qũq
uenisset ad uirum dei in mõ¬
te: apprehendit pedes eiꝰ. Et
accessit giezi: ut amoueret
eam. Et ait homo dĩ. Di¬
mitte illam: anma enim eiꝰ.
in amaritudine est. Quomͦ
helyas. suꝑbo regi. increpa¬
tionis uerba. ꝑ tumorem in¬
tulit ⁊ qui ante eiꝰ currum
humiliter cucurrit: Sicut
scriptum est. Accinctisq
lumbis. currebat ante a¬
hieroboam p̃sentiam ex ela¬
tione despexit : qui manũ¬
eiꝰ dexteram. saluti pristine.
protimis ex pietate repara¬
uit: Sicut scriptum est.
Cumq audisset rex ser¬
monem hominis dei. quẽ
inclamauerat contra altare
in bethel: extendit manũ
suam de altari. dicens. Ap¬
prehendite eum. Et exa¬
ruit manus eius. Et pau¬
lopost. Orauit uir dĩ fa¬
ciem dñi: & reuersa ẽ ma¬
nus regis ad eumsͥ & facta ẽ
sicut prius fuerat. Quia
enim suꝑbia gignere uirtu¬

Expanded text:
ricaman ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri se etiam a muliere, permisit? De qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in monte, apprehendit pedes ejus, et accessit Giezi ut amoveret eam. Et ait homo Dei: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba propter tumorem intulit, qui ante illius currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctusque lumbis currebat ante AJeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dextram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit, sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem clamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite eum, et exaruit manus ejus? Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini, et reversa est manus ejus ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia superbia gignere virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ad deteriora crescentib.
seq lapidantib. flexis ge¬
nib orauit: Dicens. D̾o¬
mine ne statuas illis hoc
peccatum. Quomͦ paulus.
contra gentis sue sacerdotẽ
ac pͥncipem. asꝑitatis uerba
suꝑbiens intulit : qui humi¬
litate. se etiam discipłorũ
seruitio substernit: Oicens.
Nõ enim nosmet ipsos pre¬
nr̃m: nos autem seruos ur̃os

Expanded text:
ad deteriora crescentibus ad deteriora crescentibus seque lapidantibus, flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba superbiens intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmetipsos praenum no
Abbreviated transcription (Latin):
cum magna protinꝰ auc¬
toritate respondit. dicens.
Si iustum est in conspec̾tu
dei. uos potius audire qm
dm: iudicate. Non enĩ pos¬
sumus: que tudimus & au¬
diuimus. non loqͥ. Hinc ẽ
quod paulus. cum residen¬
tem contra ueritatem. sacer¬
dotum principem cerneret:
eumq minister illius. ala¬
pa ꝑcussisset s: non maledi¬
ctum ꝑturbatus intulit:
s repletus sp̃ũ. libera uoce
ꝓphetauit dicens. Pcutiet
te deus: paries dealbate.
Et tu sedens uidicans me
scłm legem: & contra legẽ.
iubes me ꝑcuti: Hinc est
quod stephanus contra uim
plequentium: auctoritatẽ
uocis exerere. nec moriturꝰ
expauit dicens. Dura cer¬
uice. & in circumcisi cordib
ipsi patenter indicant ⁊¬
qui factis dictisq aliis. &
quanta humilitate polle¬
ant: & erga eos quos re¬
darguunt. quanta cari¬
tate ferueant. manifestãt.
Suꝑbia quippe. odium
generat: humilitas amo¬
rem. Uerba itaq. que a¬
mor exasꝑat: profecto ex
eisdem quos increꝑ auerat

Expanded text:
cum magna protinus auccum magna protinus auctoritate respondit, dicSi iustum est in conspectu Dei uos potius audire quam Deum, iudicate. Non enim possumus quę uidimus et audiuimus non loqui IIII. quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu sancto libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate, et tu sedens judicas me secundum legem, et contra legem jubes me percuti ? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice, et incircumcisi cordibusipsi patenter indicant qui, factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant: superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat profecto ex eisdem quos increpaverat
Abbreviated transcription (Latin):
gationis libere auctoritate
ꝑcussit. dicens. Non ego tur¬
baui isrł: s tu & domus pa¬
tris tui. qui dereliquistis
mandata dñi . & secuti estis
bahalim. Hinc est quod he¬
lyseus. ueram magistri celsi¬
tudinem sequens: eundem
ahab ad se. cum iosaphat re¬
ge uenientem. ex ereatu ꝑ¬
fidie confundit. dicens. Qͥd
patris tui. & matris tue.
Et uiuit dñs exercituum.
in cuius conspectu sto: qd
si non uultum iosaphat
regis uide. erubescerem :
nec attendissem quidem te.
nec respexissem. Hinc est
quod isdem uir naaman
ad se cum equis & currib
uemientem. ante ostium
domus fixit: & talentorũ
copia. ac uestium fulto. nõ
occurrit: non ianuam domꝰ
aꝑuit : s ut lauari septies
in iordane debuisset. ꝑ nun¬
tium iuxit. Unde & isdem
naaman iratus recedebat:
dicens. Putabam quod e¬
grederetur ad me. Hinc ẽ
quod petrus. cum eum sa¬
cerdotes ac pͥncipes. etiam
ꝑ flagella seuientes. in iħu¬
nomine loqui prohiberẽt:

Expanded text:
gatione liberae auctoritatis gatione liberae auctoritatis percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis mandata Domini, et secuti estis Baalim . Hinc est quod Eliseus veram magistri celsitudinem sequens, eumdem Achab ad se cum Josaphat rege venientem ex reatu pfidiae confudit, dicens: Quid patris tui et matris tuae . Et: Vivit Dominus exercituum, in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac principes etiam per flagella saevientes in nomine Jesu loqui prohiberent,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o in terra: aucta proti¬
nus auctoritate. respondit.
Ion potest ita fieri. Ab¬
hominationes enim egyp¬
tioꝵ: immolabimꝰ dño do
nr̃o. Hinc est quod peccan¬
tem regem nathan aggre¬
ditur cui prius similitudi¬
nem ꝑpetrate preuaricati¬
onis obiciens. eumq reum
ꝑ proprii iudicii uocem te¬
nens : protinus adiunxit
dicens. Tu es ille iuir: qui¬
fecisti hanc rem. Hinc est
quod uir dei. ad destru¬
endam idolatriam sama¬
riam missus. hieroboam
regẽ suꝑ altare thura ia¬
cientem. non regem uere¬
tur: non formidine mortis
pressus. contra altare intͤ¬
pidus. auctoritatem lib̾e
uocis exercuit dicens. Al¬
tare altare: hec dicit dñs.
Ecce filius nascetur domui
dauid. iosias nomine: &
immolabit suꝑte. sacerdo¬
tes excelsoꝵ. Hinc est qd
ahab suꝑbus. idoloꝵ ser¬
uitio subactus: cum in¬
crepare helyam p̾sumeret
dicens. tu ne es ille qui con¬
turbas isrł: helyas ꝓtinus.
suꝑbi regis stultitiam. obiur¬

Expanded text:
vestro in terra: aucta protivestro in terra: aucta protinus auctoritate respondit: Non potest ita fieri; abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro ? Hinc est quod peccantem regem Nathan aggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam regem super altare thura jacientem, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tu es ille qui conturbas Israel? Elias protinus superbi regis stultitiam objur
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Libet inter hec oculos
attollere: & electos dei ex¬
terius opp̾ssos. quanta in¬
trinsecus arce presideant.
uidere. cuncta quippe que
foris eminent: occultis eoꝵ
obtutib. ꝑ despec̾tũ iacent.
Nam suꝑ se interius rapti.
in alto animum figunt: &
queq in hac uita patiunt᷑.
quasi longe infra labentia.
atq a se aliena conspiciunt:
atq ut ita dixerim. dũ men¬
te extra carnem fieri deter¬
tant: pene ipsa que tole¬
rant. ignorant. In horum
ꝓfecto ocłis: quicquid tem¬
poraliter eminet. altum ñ
est. nam uelud in magni
u̾ticem montis siti. p̾sentis
uite plana despiciunt: seq
ipsos ꝑ spiritalem celsitu¬
dinem᷑ transcendentes. sub¬
iecta sibimet intus uidẽt :
queq ꝑ carnalem głam.
foris tument. Unde & nul
lis contra ueritatem pote¬
statib parcunt: s quos at
toritate aggreditur. dicẽs.
Hec dicit dñs deus hebre¬
Dimitte ppłm meum: ut
sacrificet michi. Cui dum
plagis oppressus pharao
diceret. ite sacrificate deo

Expanded text:
inter haec oculos mentis attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae tolerant ignorant. In horum profecto oculis quidquid temporaliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spiritalem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tumenlis contra veritatem potestatibus parcunt, sed quos attdicens: Haec dicit Dominus Deus HebraeDimitte populum meum ut sacrificet mihi. Cui dum plagis oppressus Pharao diceret: Ite, sacrificate Deo
Abbreviated transcription (Latin):
spicitur : furi in nocte cõ¬
paratur. Tanto gͥ debet.
quasi semꝑ ueniens me¬
tui: quanto a nob̃ non
ualet uentura presciri.
Unde & sc̃ĩ uiri. quia bre¬
uitatem uite indesinent̾
aspiciunt: quasi cotidie
morientes uiuunt. Et tan¬
to se sollicius mensuris pre¬
parant: quanto & nulla eẽ
transitoria. semꝑ ex fine pen¬
sant. Hinc quippe psalmi¬
sta. ueloci cursu fugere ui¬
tam peccatoris aspiciens:
ait. Pusillum adhuc: & ñ
erit peccator. Hinc iterũ
dicit. Homo sicut fenum
dies eiꝰ. Hinc ysaias ait.
Omnis caro fenum: & gła
eiꝰ sicut flos feni. Hinc m̃¬
ces p̾sumentium: iacobus
corripit dicens. Que est
uita ur̃a: Uapor est: ad
modicum parens. Rec̾te
gͦ dicitur. expectate pau¬
lisꝑ: quia & inmensum ẽ.
quod sine t̾mino sequit᷑ :¬
& parum est quicquid fi¬
nitur. Longum quippe
nobis uideri non debet:
quod cursu sui temporis.
tendit ut non sit. Quod
dum ꝑ momenta ducitur:
ipsa hoc momenta sua qͤ

Expanded text:
spicitur, furi in nocte comspicitur, furi in nocte comparatur. Tanto igitur debet quasi semper veniens metui, quanto a nobis non valet ventura praesciri. Unde et sancti vitatem hujus vitae indesinenter aspiciunt, quasi quotidie morientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Hinc mentes praesumentium Jacobus corripit dicens: Quae est vita vestra? Vapor est ad modicum parens . Recte ergo dicitur: Exspectate paulisper, quia et immensum est quod sine termino sequitur, et parum est quidquid finitur. Longum quippe nobis 234 videri non debet quod cursu sui temporis tendit ut non sit; quod dum ipsa haec momenta sua qua
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. Considerate semitas the¬
man. itinera saba. & expe¬
ctate paulisꝑ. Ac si aꝑte
diceret.Dampna alieni te¬
poris. attendite: & tc spem
de eternis firmius sumetis:
si recto cordis ocło. quod in
diligitur: ab eterna spe
animus frangitur & delec¬
tatur presentib desꝑatiõis
sue caligine reu̾beratur.
Cumq longum putat qd
ad uiuendum sibi spatiuͣ
restat: repente uitam dese¬
rens. eternã inuenit que
uitare iam nequeat. Hinc
est enim quod ꝑ quendã
qui ꝑdidunt sustinentiã.
Sustinentiam uidelicet ꝑ¬
dunt: qui dum dui se mi
quunt. Cumq mens in p̾¬
sentib figitur. uita t̾mina¬
tur: & repente ad suppli¬
decepti suis pͣresumptioni¬
b. aut numquam se con¬
tingere. aut tarde credi¬
derunt. Hinc ueritas di¬
cit. Uigilate itaq: quia
nescitis diem. neq horã.
Hinc rursum scͥptum est.
Dies dñi: sicut fur in noc¬
te. ita ueniet. Quia enĩ
ad rapiendam animam
ꝓpinquans. minime con¬

Expanded text:
ergo: Considerate semitas Theergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in diligitur, ab aeterna spe animus frangitur, et delectatus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat quod ad vivendum sibi spatium restat, repente vitam deserens, aeterna invenit, quae vitare jam nequeat. Hinc est enim quod per quemdam qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt, qui dum diu se immquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplidecepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte, ita veniel . Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime con
Abbreviated transcription (Latin):
diuine sententie archam
portat. Amissis namq
uitulis mugit: qͥa audita
morte filioꝵ. in terram ton¬
so capite corruit. S rec̾to
tamen itinere. mugiens gra¬
ditur: quia os eiꝰ in gemitu.
ad dei laudes aꝑitur⁊ cum
protinus dicitur. Dñs de¬
dit dñs abstulit: sicut dño
placuit ita factum est: sit
nomen dñi benedictum. S.
indiscrete mentes. Hanc ui¬
uendi głam nesciunt: eo qd
uias dei dissolute replicant᷑.
semitas. saba itinera memo¬
rat: quia quos auster repbi
teporis soluerit : hos nmi
rum implicationis denet.
Bene autem prauoꝵ facta
describens. considerare hec
admonet: quia ꝑuersa agen¬
do diligimus. s hec uisam
aliis diuidicannis: & que
in nobis minus diudican¬
da credimus: quam sint tͣ¬
pia. in alioꝵ actione cog¬
noscimus. Sicq fit. ut ad
semet ipsam mens redeat: &
agere quod rep̾hendit eru¬
bescat. Quasi enim ab spe¬
culo feda facies displicet: cũ
mens a uita simili. in se ip̃a
quod auersetur uidet. Ait

Expanded text:
divinae sententiae arcam divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, semitas, Saba itinera memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
religantur. gemunt & ꝑ¬
gunt: dant ab intinis mu¬
gitus : & tamen ab itinere
non demutant gressus.
Amorem qͥdem. ꝑ compas¬
sionem sentiunt: s colla
posterius non deflec̾tunt.
Sic necesse est. ut incedere
debeant. qui sacre legisiu¬
go suppositi.iam ꝑ int̾nam
scientiam dñi archam por¬
tant: quatinus ꝑ hoc quod
ꝓpinquoꝵ necessitatib con¬
dolent : a cepto rec̾titudĩs
itinere. non declinent. Beth¬
sames quippe: domꝰ solis di
bethsames ꝑgere est: cum
suꝑna scientia. ad eterne
lucis habitacłm ꝓpinquare.
S tunc uere bethsames ten¬
dimus: cum uiam rectitudi¬
nis gradientes. ad uicina
erroris latera. ne ꝓ affec̾tu
pignerum. declinamꝰ. Qͦ¬
rum nimirum gr̃a. mentẽ
nr̃am tenere debet: s refle¬
ctere non debets: nec hec
eadem. mens. aut si affec̾tu
non tangitur. dura sit:
aut plus tacta. si inflectit᷑.
atum iob. in qͦ diuini ti¬
moris iugum. colla cordis
attriuerat: sub quanto
discretionis moderamine

Expanded text:
religantur, gemunt et perreligantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames quippe domus solis dicBethsames pergere est cum superna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut plus tacta, si inflectitur, atum Job, in quo divini timoris jugum colla cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine
Abbreviated transcription (Latin):
impediri : ut affectus qui¬
dem. mentis uiscera reple¬
at: s tamen ab spiritali
ꝓpolito. non auertat. Neq
enim scĩ uiri. ad implen¬
da necessaria. ꝓpinquos
carnis non diligunt: sed
amore spiritalium. ipsam
mn se dilectionem uincunt:
quatims sic eam discreti¬
onis moderamine tempe¬
rent: ut ꝑ hanc in paruo
saltem ac minimo: a recto
itinere non declinent.Qͦ
bene nobis ꝑ significatio¬
nem uacce innuunt: que
sub archam dni ad mon¬
tana tendentes. affectu
simul & rigido sensu gra¬
diuntur ⁊ sicut scͥptum est.
Tollentes duas uaccas. que
lact̾abant uitulos. iunxert̃
ad plaustrum: uitulosq
earum clauserunt domi:
& posuerunt archam dei.
suꝑ plaustrum. Et paulo
post. Ibant in directũ uac¬
ce ꝑ uiam que ducit beth¬
sames: & itinere uno gradi¬
ebantur. ꝑgentes & mugi¬
entess. & non declinantes.
neq ad dexteram neq ad
sinistram. Ecce enu reclu¬
sis domi uitulis. uacce que
sub archa dñi ad plaustrũ

Expanded text:
impediri, ut affectus quiimpediri, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum
Abbreviated transcription (Latin):
um uerius ungi: quatinꝰ
eosdem quos propter dm
utiliter negligit. tanto sol¬
licitius diligat : quanto ĩ
eis affectu sopolem copu¬
le carnalis ignorat. Debe¬
mus qͥdem & temporaliter.
his quib uicinius iungi¬
mur. plus ceteris prodesse:
quia & flamma. admotis
reb incendium porrigit :
s hoc ip̃m pͥus ubi nascit᷑.
incendit. Debemus copu¬
lam terrene cognationis
agnoscere: s tamen hanc.
cum cursum mentis pre¬
pedit. ignorare  quatinꝰ
fidelis animus. in diuino
studio accensus. nec ea qͤ
sibi sunt minfimis coniun¬
cta despiciat: & hec apud
semet ipsum recte ordinãs.
summoꝵ amore transcen¬
dat. Sollerti gͦ cura ꝓui¬
dendum est. ne carnis grã
subrepat: atq a recto itinẽ
cordis gressum deflectat⁊
ne iuim suꝑni amoris impe¬
diat: & surgentem mentẽ.
suꝑ imposito pondere deor¬
sum premat. Sic etenm
quisq. ꝓpinquoꝵ debet ne¬
cessitatib compati: ut ta¬
men ꝑ compassionem. nõ
sinat uim sue intentionis

Expanded text:
um verius jungi: quatenus um verius jungi: quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit, tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, igfidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et, haec apud semetipsum recte ordinans, summorum amore transcendat. Solerti ergo cura providendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni amoris impediat, et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic etenim quisque propinquorum debet necessitatibus compati, ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis
Abbreviated transcription (Latin):
aiãm suam: non potest m̾s
discipłs ẽẽ. Quo in loco
uidelicet. dũ ad ꝓpinquoꝵ
odium. anime quoq nr̃e
odium subinfertur: paten¬
ter ostenditur. quia sic pro¬
pinquos. sicut nosmet ip̃os.
odio habere p̾cipimur : ut
hos ad eterna rapientes. eoꝵq
carnalem gram. cum prepe¬
dit postponentes: discamus
temꝑata eos discretionis ar¬
te. & conuenienter diligere
& salubriter odio habere/:
quatinus sic sciat. ꝑ amorẽ
odium surgere: ualeamus
eos uerius ꝑ odium amare.
Hinc rursum ꝑ moysen di¬
citur. Qui dixit patͥ suo.
& mat̾ sue nescio uos. & fra¬
trib suis ignoro illos: & ne¬
scierunt filios suos: hi cu¬
stodierunt eloquium tuũ.
& pactum tuum: & serua¬
uerunt iudicia tua. Ille
enim scire dm. familiariꝰ
appetit: qui pre amorepi
etatis. nescire desiderats.
quos carnaliter sciuit.
Graui etenim dampno.
scientia diuina minuitur:
si cum carnis notitia par¬
titur. Extra cognatos gͦ
quisq ac proximos. debet
fieri si uult parenti om̃i¬

Expanded text:
m suam, non potest meus esse discipulus . Quo in loco videlicet, dum propinquorum odio animae quoque nostrae odium subinfertur, patenter ostenditur quia sic propinquos, sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam cum praepedit postponentes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubriter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium amare. Hinc rursum per Moysen dicitur: Qui dixerit patri suo et matri suae, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt eloquium tuum et pactum tuum, et servaverunt judicia tua . Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui pretatis ejus nescire se desiderat quos carnaliter scivit. Gravi etenim damno scientia divina minuetur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omni