comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cest propter pulchritudinem omnimodam: ubi iam ẽ. tanta congi¬
entia &. prima equalitas. & pͥma similitudo. nulla inre dissidens ꝙ
nullo modo inequalis. nulla ex parte dissimilis sed ad identidem res¬
pondens ei cuius imago ẽ. Ubi ẽ pͥma ꝙ sumina uita. cui non est
aliiid uiuere aliud esse.: sed idem e̾e ꝙ. iuuere. E pͥmus ac summꝰ intelis¬
tus. eui non ẽ. aliud uiuere aliud intelligere: s id quod ẽ. intellig̃e hocẽ
niuiere. Hoc esse ẽ unum om̃ia: tanquam uerbum ꝑfectum. cui ñ dest
aliquid: & ars quedan omnipotentis atq sapientis d̾i. plena om̃um
rationum uiuentium incõmutabilium. & om̃s unum inea. sicut ipsa

Expanded text:
edo, propter pulchritudinem, ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalitas, et prima similitudo, nulla in re dissidens, et nullo modo inaequalis, et nulla parte dissimilis, sed identidem respondens ei cujus imago est. Ubi est prima et summa vita, cui non est aliud vivere, et aliud esse, sed idem et esse et vivere: et primus ac summus intellectus, cui non est aliud vivere, aliud intelligere, sed id quod est intelligere, hoc est vivere. Hoc esse est, unum omnia, tanquam Verbum perfectum; cui non desit aliquid, et ars quaedam omnipotentis et sapientis Dei, plena omnium rationum, viventium incommutabilium: et omnes unum in ea, sicut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
erat senis: non manducare cotidie. Qui cum uidisset fr̃s: gaudens sis¬
cepit eos. ꝙ. dixit. Ieuinium suam mercedem habet. Et iterum. Qui man¬
ducat ꝓpter caritatem. duo mandata implet: quoniam uoluntatẽ ꝓpͥam
derelinquit .&. mandatum implet. reficiens fr̃s. ¶Dixit qͥdam patrũ
Lisi prius odio habueris. non poteris diligere: quia nisi oderis peccatum.
non facies iusticiam. S eͥptum ẽ. enim. Peclina amalo &. fac bonũ. Uerun¬
tamen in omnib his ꝓpositum anini ubiq requiritur. Adam enim in
paradiso consistens. preuaricatus ẽ. mandatum dĩ: iob instercore seders
custodiuit. Unde constat. quia ꝓpositum bonum querit d̃s̃ abhomĩe
ut semꝑ tumeat eum. Ut ad innocentiam infantiȩ reũtamur. lix.¬

Expanded text:
erat senis non manducare quotidie. Qui cum vidisset fratres, gaudens suscepit eos, et dixit: Jejunium suam mercedem habet. Iterum, qui manducat propter charitatem, duo mandata implet, quoniam voluntatem propriam derelinquit, et mandatum implet, reficiens fratres. Dixit quidam Patrum: Nisi prius odio habueris vitia, non poteris diligere. Nisi ergo oderis peccatum, non facies justitiam. Scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Verumtamen in omnibus his propositum animi ubique requiritur. Adam enim in paradiso consistens, praevaricatus est mandatum Dei: Job autem in stercore sedens, custodivit. Unde constat quia propositum bonum quaerit Deus ab homine, ut semper teneat eum. LI
Abbreviated transcription (Latin):
bene ambulandi. idẽ. bene. iuste . &. pie uiuendi. tradiderunt fidelib qpłi
quam omnium fidelium debet tenere firmiter eccłia quȩ adexemplũ en¬
tari nos. Ac si diceret. Q uia frequenter & uob̃ uerbis p̃diximus: ꝙ exemps
ostendimus. ideo notum ẽ.: uobis. quomodo oporteat uos imitari nos li¬
benter tantum facite quod hortamur: si a nob̃ traditam uultis fcõ tt¬
inpalma unum incardium: &. ipsum ẽ candidum: omnẽ habens opi¬
simplex: ad deum tantummodo respiciens. Est uero album: qͥa habc
illuminationẽ fid̃i: & om̃is oꝑatio iusti incorde eius ẽ. Nam acuineul¬

Expanded text:
bene ambulandi, id est, bene, et juste, et pie vivendi, tradiderunt fidelibus apostoli, bene ambulandi, id est, bene, et juste, et pie vivendi, tradiderunt fidelibus apostoli, quam omnium fidelium debet tenere firmiter Ecclesia, quae ad illorum tari nos . Ac si diceret: Quia jam frequenter et verbis vobis praediximus et exemplis ostendimus, ideo notum est vobis quomodo oporteat vos imitari nos. Libenter tamen facite quod hortamur, si a nobis traditam fidei vultis tein palma unum incardium et ipsum candidum, omnem habens opeex inesse cor, ad Deum tantummodo respiciens. Est autem et album, habens illuminationem fidei, et omnis operatio justi in corde ipsius est. Nam e
Abbreviated transcription (Latin):
eut mnuindum: ꝙ. noua precepta deoit mundo ⁊ i sup obseruantibs
ca. pax &. miscd̾ia. Idem ipse apłs dicit. Ueruntamen ad quod ꝑuenes
cipliuam. infidi conuersatione sapiamus: s hoc sapianus quod coni¬
ne sit ꝙ modestum: in euugłica ueritate. ꝙ in eadem fid̾i regła ꝑmanei¬
mus. Reglã in hoc loco. fides uocatur catholica. Regła autẽ: abeo quod
recte ducat. ⁊ recte regat. ẽ. dicta. Utide ꝙ. illa patrum instituta. que recti
uiuere catholicam docent eccłiam: canones uocantur. Canon uero gr¬
ce: latine regła dr̃. Hinc alibi paulus ait. Denuntiamus uob̾ fr̃s in noue¬
⁊ ceta. Ista denuntiatio non ẽ. abauditorib pariupendenda: quia regis est
auctoritate fulcita: quando innomine domini nr̃i iħu xp̃i ẽ. denuntiata ss
quaiius apłica auctoritate sit plena: auctoritatem tamen continet regun
regłam. Ait enim. Ut subtrahatis uos ab om̃i fre ambulante inquete
subtrahendi ab prauis hominib: ab apło scõꝵ accepit eccłia Regl̃am enmn

Expanded text:
 et nova praecepta dedit mundo, et super observantes ea pax et misericordia. Item ipse Apostolus ait: Verumtamen ad quod perveniciplinam in conversatione fidei sapiamus, sed hoc sapiamus quod commune sit et modestum, in evangelica veritate et in eadem fidei regula permaneamus. Regula hoc in loco fides vocatur catholica. Regula vero ab eo quod recte ducat, et recte regat est dicta. Unde et illa Patrum instituta, quae recte vivere catholicam docent Ecclesiam canones vocantur. Canon autem Graece, Latine regula dicitur. Hinc et alibi Paulus ait: Denuntiamus autem vodinate . Ista denuntiatio non est ab auditoribus parvipendenda, quia regali est auctoritate fulcita, quando in nomine Domini nostri Jesu Christi est denuntiata. Et quamvis apostolica charitate sit plena, auctoritatem tamen continet regiamregulam. Ait enim: Ut subtrahatis vos ab omni fratre inquiete ambulasubrahendi se a pravis hominibus ab apostolo sanctorum accepit Ecclesia. Regulam autem
Abbreviated transcription (Latin):
sentii non habet: patet inimici iaculis. cuntas mentis: ꝙ cum se per
pobo eotro semetipsaei eieit̃.aptam se aduersario ostendit. Plerumq
pauosdari gradus desidiosa mens infoueam lapsa impellitur: &. dumi
orosa uerba cauere negligimus. ad noxia ꝑuenimus: ut pͥus loqͥ alie¬
rem lingne sem uantur stimuli: oriunt᷑ rixe: accenduntur faces odiorũ:
dunem istioe tenere nequaquam possit.: testatur ꝓpħa qui ait. Uir lin¬
guosus ñ diriget᷑ suꝑ terrã. Hinc salomon iterum dicit. In multiloquio.
paraum ñ deerie I sayas proħa. ut. Cultus iusticiȩ. silentium. Uidelicet

Expanded text:
silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Plerumque per quosdam gradus desidiosa mens in foveam lapsa impellitur, et dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui alienem linguae seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, dinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio peccatum non deerit . Isaias propheta ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
multiloquio. non effugies peccatum. &. qui multis utitur
uerbis: ledit animam suam. E uir linguosus. non diriget᷑ suꝑ t̃rat
E si in multiloquio extollamur: coram domino non absoluim᷑. Unde
melius ẽ. ut illud dominum rogantes dicamꝰ. Pone domine custodiã
ori meo. & ostium circumstantie labiis meis: & ñ declines cor meunĩ
uerba malitiȩ. Admonendi sunt multiloquio uacantes: ut uigilant
aspiciant. aquanto recꝰtitudinis statu de ꝑ eunt: dum ꝑuerba muli¬
plicia dilabuntur. Humana & enim mens. aque more ꝙ cͥcumelusad
suꝑiora colligit᷑: qͥa illud repetit. unde descendit: & relaxata deꝑit ͥ
semꝑ infina inutiliter spargit. Qui suꝑ uacuis uerbis. asilentii sina¬
sura dissipat᷑: quasi tot riuis extra se ducitur. Uñ ꝙ. redire interul
mens adsui cognitionem non sufficit: quia ꝑmultilo quium pasa
santo se intine consid̾ationis excludit. Totum uero se insidiantis hostis
inlner ib dereg it: qui munimine custodie. se non circumeludit In pro

Expanded text:
peccatum . Et: Qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Et, vir linguosus non dirigetur super terram . Et si in multiloquio extollamur, coram Domino non absolvimur. Unde melius est ut illud Dominum rogantes dicamus: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Et: Non declines cor meum in ra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud rep quia se per infima inutiliter spargit. Qui supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur, unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia se munitione custodiae non circumcludit. In Pro
Abbreviated transcription (Latin):
quiescens in lecto. siue surgens cum timore dĩ. E hȩc faciens: malg¬
norum impetus non timebis. Dixit abbas pastor. quia interrogaut
albas moyses. frẽm zachariam temꝑe quo moriebatur: dicens. Qus
uides: E ille dixit. Nichil melius quam tacere pater. Dixit ei. Uerii
est fili tace. Dixit quidam albatiammon. Si ergo sit necessitas cum u¬
cino loquendi & uidetur tͥ ut de scripturis cum eo loquar. aur
de uerbis & sententiis seniorum:  dixit ei senex. Si non potes ta¬
cere: bonum ẽ. magis ut de uerbis seniorum loquaris. quam de
scriptura. Piculum enim ẽ. non paruum. Dix̃ senex. Quia homo
si uerbum quidẽ habeat. oꝑa autem non habeat: adsimilabit᷑ arbo
habenti folia. fructum autem non. Sicut enim arbor fructib ple¬
na. etiam foliis uiridis: ita & sermo consequit᷑ hominẽ qui habet

Expanded text:
quiescens in lecto, sive surgens cum timore Dei, et haec faciens, maligquiescens in lecto, sive surgens cum timore Dei, et haec faciens, malignorum impetus non timebis. Dixit abbas pastor: Quia interrogavit abbas Moyses fratrem Zachariam tempore quo moriebatur, dicens: Quid vides? Et ille dixi ei: Nihil melius quam tacere, Pater. Dixit ei: Verum est, fili, tace. Dixit quidam abbati Ammoni: Si sit necessitas cum vicino loquendi, videtur tibi ut de Scripturis cum eo loquar, an de verbis et sententiis seniorum? Dixitque ei senex: Si non potes tacere, bonum est magis ut de verbis seniorum loquaris, quam de Scriptura. Periculum enim est non parvum. Dixit senex: Quia homo si verbum quidem habeat, opera autem non habeat, assimilabitur arbori habenti folia, fructum autem non. Sicut enim arbor fructibus plena etiam foliis viridis, ita et sermo consequitur hominem qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
dim en ꝗuatimus os discretum. & congruo tempore uox apiat:. ⁊rur¬
sun congruo taciturnitas claudat. Admonendi sunt niinis tacitr ut
ibomos sicret se diligunt: minime illis taceant. unde eos iuste rep̃¬
endunt.  ocis medieamine utrorumq saluti concurrit᷑. dũ abillo
qui infert actis prauia compesaitur: ⁊ ab hoc qui sustinet dolonio
feruor uulnere aꝑto temꝑatur. Qui ꝓximoꝵ mala respitunt. ⁊ ta¬
men insilentio linguam p̃munt: quasi conspectis uulnerib usũ me¬
dicaminis subtrahunt: ꝙ eo mortis auctores fiunt: quo uirus qͦd pote¬
rant curare noluerunt. Frater interrogau it quendam paruulum
monachum: dicens. Bonum ẽ. loqui an tacere: Dicit ei puer ille. Si
sunt uerb̃a ociosa: dimitte ea. Si enim bona sunt uerba. ñ diu ꝓtra¬
has: s cito incide quod loqueris: &. quiescis. Dixit senex quidã. Taci¬
turnitati oꝑam da: &. uichil cogites: & intende cogitationi tuȩ: siue

Expanded text:
dum est, quatenus os discrete et congruo tempore vox aperiat, et rurdum est, quatenus os discrete et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Admonendi sunt enim singuli ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis medicamine utrorumque saluti concurritur, dum ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicamini subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Frater quidam interrogavit parvulum monachum dicens: Bonum est loqui, an tacere? Dicit ei puer ille: Si sunt verba otiosa, dimitte ea: si autem bona sunt verba, non diu pertrahas, sed cito incide quod loqueris, et quiesce tu. Dixit senex quidam: Taciturnitati operam da, et nihil cogites, et intende cogitationi tuae, sive
Abbreviated transcription (Latin):
senem dicens. Siqͥs frm̃ attulerit ad me deforis sermones. uis albas
nt esdicam non eos adferat adine: Et respondit ei sener. Noli.&. dix̃
fa Quare: Respondit ei senex. Quia nec nos potuimus id eustodire.
deurit frater. Qd gͦ debet fieri: Et respondit eisener. Si nolumꝰ taci¬
n gua diserete frenanda ẽ non insolubiliter obliganda. Sc̃ptũ
namq ẽ  apiens tacebit: usq ad tempus. Ut ninirum cum oportu¬
nun considerat: post posita censura silentii. loquendo que congruũt
Disrete quippe uicissitudinum pensanda sunt tempora: ne aut eum
pestai liigua debet. ꝓuerba inutiliter defluat᷑: aut cũ loqui ucilit̃
bocel: semetipsam pigre restringat. Quanta sit utilitas taciturntatis¬
us alenti:. psalista considerans ait. Pone dñe. eustodiam ori meo
u astumm eircunistantie labiis meis. Non enim poni ori suo parietẽ.
abum petitis quod uidelicet apitur & claudit. Inde & nob caute dicen¬

Expanded text:
senem dicens: Si quis fratrum attulit ad me de foris sermones, vis, abba, senem dicens: Si quis fratrum attulit ad me de foris sermones, vis, abba, dicam ei ut non eos afferat ad me? Et respondit ei senex: Noli. Et dicit frater: Quare? Respondit senex: Quia nec nos potuimus id custodire. Et dixit frater: Quid ergo debet fieri? Et respondit ei senex. Si volumus taciate. Lingua discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura s et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt terestringi lingua debet, per verba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quanta sit utilitas taciturnitatis Psalmista considerans ait: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute dicen
Abbreviated transcription (Latin):
fons impugnar: Tolerantie uirtute deuicta discedat. Dicebat quidam pa¬
trum. quiã dum sederent aliquando seniores. & loquerent᷑ sermonẽ de edi¬
srationib: erat inter eos unus p̃uidens. ꝙ uidit angłos manꝰ agitantes ꝙ
lauantes eos. Ut autẽ uenisset locutio scłaris. discedebant angħi: & uolup¬
abant᷑ porci inmedio eorum pleni fetorib: &. polluebant eos. Cũ autẽ
nrsus loquerent᷑. de edificatione: uenientes iterum angħ lauabant eos.
Umerunt aliquando senes ad albatẽ antonium: & erat cum eis etiam
albas ioseph. Nolens autem albas antonius ꝓbare eos mouit de seͥpt̾is
rsingłi eorum dicebant ꝓut pot̾ant. Ille autẽ dicebat. Nec dũ inue¬
uitis. post omnes uero dixit abbati iosepħ. Tuquomodo dicis ũbũ hoc
ille respondit. Nescio. E dixit albas antonius. Uere albas ioseph. solͤ
inuenit uram: qui nescire se respondit. Frater quidam interrogauit

Expanded text:
foris impugnat, tolerantiae virtute devicta discedat. Dicebat quidam Paforis impugnat, tolerantiae virtute devicta discedat. Dicebat quidam Patrum quia dum sederent aliquando seniores, et loquerentur sermonem de aedificationibus, erat inter eos unus providus, et vidit angelos manus agitantes et lavantes eos. Ut autem locutio venisset saecularis, discedebant angeli, et volutabantur porci in medio eorum pleni fetoribus, et polluerunt eos. Cum autem rursus loquerentur de aedificatione, venientes iterum angeli lavabant eos. Venerunt ergo aliquando senes ad abbatem Antonium, et erat cum eis etiam abbas Joseph. Volens autem abbas Antonius probare eos, movit sermonem Et singuli eorum dicebant, prout poterant. Ille autem dicebat: Necdum invenistis. Post omnes vero dixit abbati Joseph: Tu quomodo dicis verbum hoc? Et ille respondit: Nescio. Et dixit abbas Antonius: Vere abbas Joseph solus invenit viam, qui nescire se respondit. Frater quidam interrogavit
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ad portiora scelera. & horrendam peccandi consuetudinem li¬
bunur. Uani sermones iore xp̃iani ẽẽ non debent. Nam sieut malos
mores bona colloquia corrigunt: ita praua colloquia bonos mors
corrumpunt. C ustodia ori ponitur: dum quisq ñ se iustum. s qͥd
magis uerum ẽ. peccatorem fatetur. Manum suꝑ os ponit: qui bons
opib lingue excessum oꝑit. Manum suꝑ os ponit: qui male locuris¬
nis culpas. bone actionis uelamine tegit. Q uadrimoda ẽ. dicendi r¬
tio qua p̃uidendum ẽ. quid. quando. cui. uł quomodo aliquid ꝓfera᷑
Bonum quippe bene loquitur: qui ea quȩ recta sunt humliter anuu-¬
tiare uidetur. Corde bene loquitur: qui caritatem ñ silnulat. Ore bent
loquitur: qͥ ueritatem annuntiat. Factis bene loqͥt᷑. qui altos bonis ex¬
emplis edificat. Alali mala respondent ꝓbonis: & aduersa ꝓ optumis
lingue. fortitudo. adhibenda ẽ. patientie: ut temptatio uerbi qu d̃

Expanded text:
mus, ad pejora scelera horrenda peccandi consuetudine lamus, ad pejora scelera horrenda peccandi consuetudine labimur. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . Custodia ori ponitur , dum quisque non se justum, sed quod magis verum est peccatorem fatetur. Manum super os ponit , qui bonis operibus linguae excessum operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. Quadrimoda est dicendi ratio, qua praevidendum est, quid, quando, cui vel quomodo, aliquid proferatur. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt humiliter annuntiat. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur, qui alios bonis exemplis aedificat. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro prosperis.  convicium linguae fortitudo adhibenda est patientiae, ut tentatio verbi quae
Abbreviated transcription (Latin):
densis cogitationum tumultib incorde compͥmunt᷑. Mare significat
mentem hominis .&. quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis. que
aliquando ꝑiram tumescunt: ꝑ gr̃am tranquillȩ fiunt: ꝑ odiũ cum
amaritudine defluunt. Mens quippe humana. quot temptationes pa¬
titur: quasi tot flatib mouetur. Plerumq mentẽ hominis. tumultꝰ
cogitationum depͥmit: ira ꝑturbat: ꝙ. cum recedit ira succedit inep¬
ta leticia. frater aliquis interrogauit quosdam patrum. si polluitus
alii dicebant non: quia si polluitur. non possumus saluari nos qua
idiote sumus: s hoc ꝑtinet ad salutem: si ea quȩ cogitamus corpor
liter non fecerimus. Pixit quidam senex. Non quia uitrant cogitatiots
male inos. condempnanur exeo: s si male utimur cogitationib. ft
uiciorum uerba non euitamus: inmagno lingue ꝓlabimͣ
eriuineͥ ꝙ. dum facta quedam ñ grauia. libere ac sine metu cõmiti¬

Expanded text:
densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur. Mare significat densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur. Mare significat mentem hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per Dei gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Plerumque mentem hominis tumultus cogitationum deprimit, ira perturbat, et cum recedit ira, succedit inep 78. Frater aliquis interrogavit quosdam Patrum: Si polluitur alii dicebant: Non; quia si polluitur, non possumus salvari nos, qui idiotae sumus; sed hoc pertinet ad salutem, si ea quae cogitamus, corporliter non fecerimus. Dixit quidam senex: Non quia intrant cogitationes malae in nos, condemnamur ex eo: sed si male utimur cogitationibus et itiorum verba non evitamus, magno linguae prolabimur crimine, et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committi
Abbreviated transcription (Latin):
erigit: quam nimirum. tantũmͦꝰ cogitata iniquitas polluit. Sepe
namq hoc quod aconspectu iudicis iam fletu interueniente dele¬
tumn est ad animum ꝑ cogitationẽ redit: ꝙ deuicta culpa ad delecta¬
tionem rursus inserpere nititur: atq: inantiquo certamine diutina
repulsatione reparatur: ita ut quod prius egit in corpore: hoc in por¬
duna cogitatione postinodum uersetur inmente. Cum nichil foras
be agitur. S sola intus cogitatione peccatur: districto se reatu mẽs
obligat ł nishoc sollicitis lamentis tergat. Plerumq aurem cordis
deerenarum cogitationum turba dum ꝑstrepit claudit: atq inse
recariuum mentis. quantominꝰ curarum tumultuantium sonus com¬
pesatur tanto ampluis uor p̃̾sidentis incdicis non audit᷑. Nomnũqͥ.
in ipso orationis nostre sacrificio. importune se cogitationes ingerunt.
ut hoc iapere uel maculare ualeant. quod in nob̾ deo flentes immolanꝰ

Expanded text:
erigit, quia nimirum tantummodo cogitata iniquitas polluit. Saepe erigit, quia nimirum tantummodo cogitata iniquitas polluit. Saepe namque hoc quod a conspectu judicis jam fletu interveniente deletum est, ad animum per cogitationem redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine diutina pulsatione reparatur, ita ut quod prius erat in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum versetur in mente. Cum nihil foris opere agitur, sed sola intus cogitatione peccatur, districto se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. Plerumque aurem cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit; atque intra secretarium mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Nonnunquam in ipso orationis nostrae sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant quod in nobis Deo flentes immolamus
Abbreviated transcription (Latin):
seruus. iudicio timoris dĩ. temptamenta asemetipsos reicit: bonisq
contra obiectis cogitationib. turpes ase repellit. Magna obseruan¬
tia circa cordis ẽ. custodiam adhibenda: quia aut bone aut male
rei ibi consistit origo. Nam sicut scriptum ẽ: excorde exeunt cogi¬
tationes male. Quod si prius praue cogitationi resistinus: inlapsum
opis non incurrimus. Plerumq exbonis oꝑib discimus: quantã uitȩ
munditiam. incogitatione construamus. Pene cuncta bona oꝑa. ex
cogitatione ꝓdeunt: s sunt nonnulla cogitationis acumina. que ex
opatione nascuntur. Nam sicut ab anima opus sumitur: ita rursus ab
ope amimnus. eruditur. Ualde necesse ẽ. ut cum cogitatio ultra usum du¬
citur. ꝓtuius m̃tis ocłs adoꝑa transacta reuocentur. In sola ñnumꝗͣ.
cogitatione delinquit᷑: &. quia usq adopus non ꝑuenit culpa: neq
adcruciatum ꝑuenit penitentia: s cogitata afflictio mentẽ cicus

Expanded text:
servus judicio timoris Dei tentamenta a semetipso rejicit, bonisque servus judicio timoris Dei tentamenta a semetipso rejicit, bonisque introjectis cogitationibus turpes a se repellit. Magna observatio circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae aut malae rei ibi consistit origo. Nam, sicut scriptum est. ex corde exeunt cogitationes malae , unde si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. Plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus. Pene cuncta bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur. Nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Valde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur. In sola nonnunquam cogitatione delinquitur, et quia usque ad opus non pervenit culpa, neque ad cruciatum pervenit poenitentia. Sed cogitata afflictio mentem citius
Abbreviated transcription (Latin):
candi. id⁊ oꝑis ꝙ cogitationis: quorum unum inixxxyi¬
quitas dr̃. quod oꝑe geritur: aliud iniusticia. quod cogitatione ad¬
mittit᷑. Prius autẽ actio resecanda ẽ: postea cogitatio. Priꝰ praua
opa: postinodum desideriã. Uicissim autẽ & a cogitatione oꝑa pe¬
dunt: &. ab oꝑe. cogitatio nascitur. quamuis &. si ab oꝑe malo quisq ua¬
et: ꝓsolius tamen pranȩ cogitationis malicia. non erit innocens. Hñ
ꝓ dominus ꝑ ysaiam. A uferte inquit inalum cogitationum uestraꝵ
aboculis meis. Non enim solum factis. s ꝙ. cogitationib delinquimus:
sieis inlicite occurrentib delectemur. Sicut iꝑa afiliis inutero po¬
sits lacerata ꝑimitur: ita nos cogitaniones nr̃e intra nos enutrite. oc¬
cidunt: & concepte interius. iuꝑeo ueneno consumunt. animamq
nr̃am crudeli uulnere ꝑimunt. Dum unusquisq diuina illuminatioe
p̃uenituꝵ. statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. S dei

Expanded text:
candi, id est, opere et cogitatione, quorum unum iniquitas dicitur, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; prius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur. Quamvis et si ab opero malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Unde et Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudeli vulnere perimunt. Dum unusquisque divina illuminatione pervenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nam clare legendo. &. corpus lassatur: & uocis acumen obtundit᷑
Dixit abba peladius. O portet animam sed̃m xp̃i uoluntatẽ conĩsant̃
aut discere fideliter quȩ nescit: aut docere manifeste que nouit. Si
autẽ utrumq cum possit non uult: insaniȩ morbo laborat. Intum
enim recedendi adeo: fastidium doctrine ẽ. Dix̃ albas pastor. qͥa qu
samsio detrabit: ionachus non ẽ. Qui autem uere monachus ẽ. semꝑẽ¬

Expanded text:
tur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. tur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. Dixit abbas Pelagius: Oportet animam secundum Christi voluntatem conversantem, aut discere fideliter quae nescit, aut docere manifeste quod novit. Si autem utrumque cum possit non vult, insaniae morbo laborat. Initium enim recedendi a Deo, fastidium doctrinae est. Dixit abbas Pastor: Quia qui suo detrahit, monachus non est; qui
Abbreviated transcription (Latin):
quam leg̃e. S ollatio docibilitatem facit Nam ꝓpositis interrogatiõib
cunctatio rerum excluditur: &. sepe obiectionib latens ueritas appro¬
batur. Iuod enim obscurum ẽ. aut dubium: conferendo cito ꝑspicitus
Sicut instruere solet collatio: ita contentio destruit. Hȩc enim relicto
sensu ueritatis. lites generat: &. pugnando uerbis. etiam indm̃ blaspbi¬
mat. Lectio: inemiorie auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior fi¬
quenti tamen meditatione aciitur: ac legendi assiduitate colligitur. S¬
pe ꝓlixa lectio: longitudinis causa. memoriam legentis oblitterat. Qt
si breuis sit. sumotoq libro sententia retractetur in animo: tunc sine li¬
bore legitur : & eaquȩ lecta sunt recolendo. amemoria in inime exodĩt
Acceptabilior ẽ. sensib tacita lectio: quam aꝑta. Amiplius enim intellet᷑
instruitur. quando uox legentis quiescit: ꝙ. sub silentio ligua moue¬

Expanded text:
quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis, etiam in Deum blasphemat. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua move
Abbreviated transcription (Latin):
ras poterit aliquando inhibere. Dixit abbas longinus. abbati lutio. habes
tres cogitationes: unam ut ad ꝑegrina ꝑgam. & respondit eisener. Si
non tenueris linguam quocumq ꝑ rexeris. non eris ꝑegͥnus ẜ refre¬
na linguam tuam. &. eris etiam hic ꝑegͥnus. frater interrogauit al̃em
sysouim dicens. Desider:o custodire cormeum. Dixit ei senex. E quomodo
possumus custodire cor nr̃m: si lingua nr̃a ianuam aꝑtam habuerit:
frater interrogauit abb̃em pastorem dicens. Q uomodo oportet mona¬
chum sedere incella: Dix̃ eisenex. Quantum adid quod in manifesto
ẽ. hoc ẽ. ut faciat opus manuum: & semel comedat. & taceat: ꝙ medite¬
tur. Occulte enim ꝓficere incella: hoc ẽ. ut redarguat semetipsũ de
Um sit utilis adinstruendum lectio: adhibita autẽ colla Pel¬
tione. maiorem intelligentiã. p̃bet. Melius est eium conferre

Expanded text:
ras poterit aliquando prohibere. Dixit abbas Longinus abbati Lucio: Habeo ras poterit aliquando prohibere. Dixit abbas Longinus abbati Lucio: Habeo tres cogitationes: unam, ut ad peregrina pergam. Et respondit ei senex: Si non tenueris linguam, quocunque perrexeris, non eris peregrinas. Sed refrena hic linguam tuam, et eris etiam hic peregrinus. Frater interrogavit abbatem Sysoi, dicens: Desidero custodire cor meum. Dicit ei senex: Et quomodo possumus custodire cor nostrum, si lingua nostra januam apertam habuerit? Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quomodo oportet monachum sedere in cella: Et respondit: Quantum ad id quod in manifesto est, hoc est, ut faciat opus manuum, et semel comedat, et taceat, et meditetur. Occulte enim proficere potest in cella, hoc est, ut redarguat semetipsum de  collatione. Cum sit utilis ad instruendum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre
Abbreviated transcription (Latin):
sicnt iusensu leues sunt. ita in locutione p̃cipites: q reticere ꝓtiad ane¬
os negligunt que loquunturꝰ s quod leuis conscientia concipit. leui¬
mdie adici. Seiosum quipe uerbum ẽ quod aut ratione iuste neces¬
uds qut intentione pie urtiltatis caret. Si ergo iatio oeo cioso sermio
prorg turi pensemus que pena multiloquium maneat:⁊ onq eta
n singunta anpos habes qͥuod non dep̃cor dm̃ ꝓpter peceaturde seo
aus boc. dico domnne ihii xpiste ꝓtege me a lingua measatuq:. sẽ
dibdae feribds post misds eccłie. fugite fr̃o. & dixit ei inus fater pisc¬
suo habenius fug̃te ammolius asolitudine ista: Eile poners t digitun
luin more dicens. Iuo ẽ. quod fugiendum dico E sic incodt i ce lir
lum: ⁊ dlauoens ostum seoebat solus dicit abas sudns quia pegcclla
nostra in hoc est: ut teneat homo ossuum. Dixit abbas yꝑitus. Monach
qui non retinet linguam suam intempore furoris: neq passiones cete¬

Expanded text:
sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, leviudicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo de otioso sermone ratio exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat, in quo etiam ecce triginta annos habeo, quod non deprecor Deum propter peccatum, sed orans hoc dico: Domine Jesu Christe, protege me a lingua mea: et usque ndicebat fratribus: Post missas Ecclesiae fugite fratres. Et dixit ei unus frater: Pubi habemus fugere amplius a solitudine ista? Et ponebat digitum suum in ore suo, dicens: Istud est quod fugiendum dico. Et sic intrabat in cellam suam, et claudens ostium, sedebat solus. Dixit abbas Sysois: Quia peregrinatio nostra in hoc est ut teneat homo os suum. Dixit abbas Hyperitius: Monachus qui non retinet linguam suam in tempore furoris, neque passiones caete
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ orationem compunctio effunditur: sp̃s sc̃i p̃sentiam cordib nr̃is¬
sancta scriptura. ad medicamenta confessionis fug̃e: ñ quod ds̃
lidi geat confessione uostra. cui omina presto sunt quȩ cogitamꝰ.
loquimur. aut agiuius: sed nos aliter salui fieri non posumus. nisi
confiteanur penitentes. quod iniq gessimus negligentes. Qui se ipsum
accusat in peccatis suis: hunc diabolus non habet iterum accusare indie
iudicii: si tamen confitens penitendo diluit quȩ fecit: nec iterum renouat
quȩ egit. Confitemini dicit iacob apłs alterutrum peccata ur̃a: ꝙ ora¬
te ꝓinuicem ut saluemini. Item beatus paulus apłs. Ore a utem confessio
fit ad salutem.S .ꝙ. salomon ait de confessione peccatoꝵ. Qui abscondit
scelera sua: non dirigetur. Qui autem confessus fuerit &. reliquerit ea:
miscd̃iam consequetur. Magnum ẽ. salutis medicamentũ. non iterare

Expanded text:
Cum per orationem compunctio effunditur, Spiritus sancti praesentiam cordibCum per orationem compunctio effunditur, Spiritus sancti praesentiam cordibsancta Scriptura ad medicamenta fugere confessionis, non quod Deus indigeat confessione nostra, cui omnia praesto sunt quae cogitamus, loquimur aut agimus: sed nos aliter salvi fieri non possumus, nisi confiteamur poenitentes, quod inique gessimus negligentes. Qui se ipsum accusat in peccatis suis, hunc diabolus non habet iterum accusare in die judicii: si tamen confitens poenitendo diluit quae fecit, nec iterum renovat quae egit. Confitemini, dicit Jacobus apostolus, alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Item beatus Apostolus: Ore autem confessio fit ad salutem . Sed et Salomon de confessione peccatorum dixit: Qui abscondit scelera sua, misericordiam consequetur . Magnum est salutis medicamentum non iterare
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ueniam q apparebo ante faciem d̃i: Fuerunt mͥ lacͥmȩ meȩ.
panes die ac nocte. Item. soncupiscit ꝙ deficit anima mea inatria
domini. Cor meum ꝙ caro mea exultauerunt in deum uiuum. Qua¬
tuor sunt qualitates affectionum. quib cogitatio iusti tedio salubri
compungitur: hoc ẽ. memoria p̃ceritorum facinorum: recordatio fu¬
turarum penarum: considatio ꝑegͥnationis suȩ inhuius uitȩ miseria:
desderium suꝑnȩ patriȩ: quatenus ad eam quanto cius ualeat ꝑuenire
Quando gͦ ista incorde hominis fiunt: sciendum ẽ. tunc ẽẽ dm̃ ꝑgr̃am
posuisti lacrimas meas inconspectu tuo: sicut inꝓmissione tua. P romissio
moulgentie quan habemus adeo: lacͥinas penitentiȩ excitat cordi
nr. shesaurus desiderabilis in corde hominis: compunctionis duscedo.
uima hominis quȩ in oratione compungitur: ualde illi proficit ad salutem.

Expanded text:
quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Fuerunt mquando veniam et apparebo ante faciem Dei? Fuerunt mpanes die ac nocte ; item: Concupiscit et defecit anima mea in atria Domini. Cor meum et caro mea, exsultaverunt in Deum vivum . Quatuor namque sunt qualitates affectionum quibus cogitatio justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae miseria, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciendum est tunc esse Deum per grposuisti lacrymas meas in conspectu tuo, sicut in promissione tua . Promissio indulgentiae quam habemus a Deo, lacrymas poenitentiae excitat cordi nostro. Thesaurus desiderabilis in corde hominis, compunctionis dulcedo: anima hominis quae in oratione compungitur, valde illi proficit ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsum: in cuius conspectu te ipsum humiliare: quatenus ille te exal¬
tet intempore tͥbulationis tue. Descende ut ascendas: humiliare ut exal¬
teris: ne exaltatus humilieris. Qui enim sibi uilis ẽ. ante deũ pulcher ẽ.
& qui s displicent. deo placent. Esto igitur paruus in ocłis tuis: ut sis mag
nus inoculis dĩ. Tanto enim eris apud deum p̃tiosior: quanto fueris ante
oculos tuos despectior. In summo honore. summa tͥ sit humilitas: hono¬
Iompunctio cordis: ex humilitatis uirtute nascitur. De compunctiõe:
confessio pecc̃oꝵ. De confessione: penitentia. De penitentia uera:
ꝓueniet delictorum indulgentia. Eompunctio cordis ẽ: humilitas
mentis cum lacrimis. &. recordatione peccatorum. & timore uidicii. Ex
gemino fonte compunctionis. solent ꝓfluere lacrime: idẽ. dũ mens
uite suspirat. Unde & ꝓpħa ait. Sitiuit anima mea ad dm̃ uiuum.

Expanded text:
te ipsum: in cujus conspectu te ipsum in corde tuo studeas humiliare, quatenus ille te exalte ipsum: in cujus conspectu te ipsum in corde tuo studeas humiliare, quatenus ille te exaltet in tempore retributionis suae. Descende ut ascendas, humiliare ut exalteris; ne exaltatus humilieris. Qui enim sibi vilis est, ante Deum pulcher est; et qui sibi displicent, Deo planus in oculis Domini. Tanto enim eris apud Deum pretiosior, quanto fueris ante oculos tuos despectior. In summo honore summa tibi sit humilitas. Honoordis. Compunctio cordis ex humilitatis virtute nascitur; de compunctione confessio peccatorum; de confessione poenitentia; de poenitentia vera proveniet delictorum indulgentia. Compunctio cordis est humilitas mentis, cum lacrymis, et recordatione peccatorum, et timore judicii. Ex gemino fonte compunctionis solent profluere lacrymae; id est, dum mevitae suspirat. Unde Propheta ait: Sitivit anima mea ad Deum vivum:
Abbreviated transcription (Latin):
phetam. Ad quem autem respiciam. nisi ad humilem & quietum.
& trementẽ uerba mea: Quicumq humilis ⁊ quietus non erit: nͣ
poterit in eo habitare gratia spiritus scĩ. Ds̃ humilis factus ẽ. nr̃ȩ
salutis causa: erubescat homo suꝑb ẽẽ. Quantum humilitate in cli¬
natur cor ad ina: tantum ꝓficit in excelso. Qui enim humilis erit.
monem humiliter audire: memoriter retinere: uoluntarie ꝑficẽ.
Eam quippe quam non inuenerit humilem ueritas fugit mentem
Quanto quis humilior erit in seipso: tanto maior erit in ꝯspectu do
Suꝑb uero quanto gloriosior apparet inter homines: tanto de iector
erit ante deum. Qui enim sine humilitate bona oꝑa agit: ĩuento
puluerem portat. Quid suꝑbit terra & cinis: dum uento suꝑbie dis¬
pgitur. quod ieiuniis uel elemosinis congregare uidetur: Noli¬
homo inuirtutib tuis gloriari: quia alterum habiturus eris udicem. nͣ

Expanded text:
phetam: Ad quem autem respiciam nisi ad humilem, et quietum, phetam: Ad quem autem respiciam nisi ad humilem, et quietum, et trementem verba mea ? Quicunque humilis et quietus non erit, non potest in eo habitare gratia Spiritus sancti. Deus humilis factus est nostrae salutis causa, ut erubescat homo superbus esse. Quantum humilitate inclinatur cor ad ima, tantum proficit in excelso. Qui enim humilis erit, monem humiliter audire, memoriter retinere, voluntarie perficere. Eam quippe, quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Quantum quis humilior erit de seipso, tanto major erit in conspectu Dei. Superbus vero quanto gloriosior apparet inter homines, tanto dejectior erit ante Deum. Qui enim sine humilitate bona opera agit, in ventum 133 pulverem portat. Quid superbit terra et cinis, dum vento superbiae dispergitur, quod jejuniis et eleemosynis congregare videtur? Nolhomo, in virtutibus tuis gloriari; quia alterum habiturus eris judicem, non
Abbreviated transcription (Latin):
tienter tolerat mala: infuturo coronam merebit᷑ sempiternam. De hu
domini agnoscitur: qui ut suꝑbiam phariseorum dampnaret.
dixit. Omnis qui se exaltat humiliabitur: &. qui se humiliat exaltab̃r.
Hunulitatis passib ad cęli culmina conscenditur: quia deus excelsus non
suꝑbia. s humilitate attingitur. De quo dictum ẽ. Deus suꝑb̾ resistit:
humilib autẽ dat grãm. Unde ꝙ. inpsalmis dr̃. Excelsus dominꝰ ⁊ hu¬
milia respicit: & alta alonge cognoscit. Alta posuit ꝓsuꝑbis. Humilia
nius humilitatem. ꝑ quam deo propinquare pot̾imus: sicut ipse ine¬
de cȩlo: ꝑ humilitatem dĩ. fragilitas humanȩ nature ascendit incęlum.
Honesta ẽ. enim inter homines ihumilitatis consuetudo: sicut salo¬
mon ait. Ubi fuerit suꝑbia: ibi erit ꝙ. contumelia. Ubi autẽ humili¬
tas: ibi erit &. sapientia. Item alius sapiens. Quanto maior es. humi¬

Expanded text:
tienter tolerat mala, in futuro coronam merebitur sempiternam. CAPUTtienter tolerat mala, in futuro coronam merebitur sempiternam. CAPUTDomini cognoscitur, qui ut superbiam Pharisaeorum damnaret, dixit: Omnis qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur . Humilitatis passibus ad coeli culmina conscenditur; quia Deus excelsus non superbia, sed humilitate attingitur. De quo dictum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Unde et in psalmis dicitur: Excelsus Dominus et humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Alta posuit pro superbis, humigitur humilitatem, per quam Deo propinquare poterimus, sicut ipse in Ede coelo: per humilitatem Dei fragilitas humanae naturae ascendit ad coelum. Honesta est enim inter homines humilitatis consuetudo, sicut Salomon ait: Ubi fuerit superbia, ibi erit et contumelia. Ubi autem humilitas, ibi et sapientia . Item alius quidam Sapiens: Quanto major es, humi
Abbreviated transcription (Latin):
mo flagellis d̃i: quo animo benefaciat: uel qua fortitudine sufferat tẽp¬
Msigatis eum Prorsus tͥbulatio patientiam oꝑatur : patientia autem
onus est ꝑfectum. Beatus uir qui suffert temptationem: quoniam cũ pro¬
lotus fuerit. accipiet coronam uitȩ qͣm reꝓmisit ds̃ diligentibus se.
nun sui: expugnatore urbium. In patientia uero. querenda ẽ. ignoscen¬
pefacultas: non uindicandi oportunitas. Cales sunt quidam qui tem¬
pore iniuriarum patienter sufferunt: ut subsequent̃ facilius uindi¬
sare seupaleant. hi ueram non habent patientiam. Patientia uera ẽ.
n facie fortiter sustinere iniurias: & infuturo uiudictam non querere.
sed excorde ignoscere. Sine ferro uel flaminis martyres esse possumus:
si patientiam ueraciter mn anuo seruamus cum ꝓiximis nr̃is. Laudabi¬
lius ẽ. in iuriam tacendo declinare: quam respondendo suꝑare. Qui pa¬

Expanded text:
mo flagellis Dei, quo animo benefaciat, vel qua fortitudine sufferat tenmo flagellis Dei, quo animo benefaciat, vel qua fortitudine sufferat tent sciat si diligitis eum. Prorsus, tribulatio patientiam operatur, patientia autem opus est perfectum. Beatus enim vir, qui suffert tentationem, quoniam cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Ms., domitor animi sui expugnatore urbium . In patientia vero quaerenda est ignoscendi facultas, non vindicandi opportunitas. Tales sunt quidam, qui tempore injuriarum patienter sufferunt, ut subsequenter facilius vindicare valeant. Hi veram non habent patientiam. Patientia vera est in faciem fortiter sustinere injurias, et in futuro vindictam non quaerere, sed ex corde ignoscere. Sine ferro vel flammis martyres esse possumus, si patientiam veraciter in animo servamus cum proximis nostris. Laudabilius est injuriam tacendo declinare, quam respondendo superare. Qui pa
Abbreviated transcription (Latin):
talem indulgentiam accepturus ẽ. adeo: qualem ꝙ ipse dedit ꝓrimo suo.
Ila natio ꝓpeceatis nr̃is ad aures omnipotentis dĩ cito pueniet: si deliu¬
quentium preces in nr̃is aurib acceptabiles erunt. Qui dementer peccan
tibus ignoscere nouit: clementiam diuinȩ pietatis certissime accipiet.
meugłio: possidebitis animas ur̃as. In omni enim uita humana: pa¬
aentia necessaria ẽ. Sicut itaq patienter sufferre debemꝰ iniurias
ib alis innos delatas: ita &. patienter tͥbulationes quȩ nobꝰ eueniunt
liferre necesse ẽ. Sepissine inhoc scło boni areꝓbis tribulationes patiunt᷑
deo siquis libet post bona oꝑa tbulationes patiatur non debet in cogi¬
aaione dicere. ꝑdidi oꝑa inea bona que faciebam. Qui enim hoc dixerit:
non ꝓamore dei. s. ꝓ amore dĩ .s. ꝓmercede felicitatis huius uitȩ. aut
Mlaude humana opus bonum fecisse cognosertur. P robabitur enim ho¬

Expanded text:
talem indulgentiam accepturus est a Deo, qualem et ipse dederit proximo suo. talem indulgentiam accepturus est a Deo, qualem et ipse dederit proximo suo. Illa oratio pro peccatis nostris ad aures omnipotentis Dei cito perveniet, si delinqtibus ignoscere novit, clementiam divinae pietatis certissime accipiet. gelio, possidebitis animas vestras . In omni enim vita humana patientia necessaria est. Sicut itaque patienter sufferre debemus injurias ab aliis in nos delatas, ita et patienter tribulationes quae nobis evenient, sufferre necesse est. Saepissime in hoc saeculo boni a reprobis tribulationes patiuntur. Ideo si quislibet post bona opera tribulationes patitur, non debet in cogitatione dicere: Perdidi opera mea bona quae faciebam. Qui enim hoc dixerit, non pro amore Dei, sed pro mercede felicitatis hujus vitae, aut pro laude humana opus bonum fecisse cognoscitur. Probabitur enim ho
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝑ petuas peccatis suis parat flaminas. Bene misericors est: qui ase ip̃o
incipit: & se diligenter custodit ne puniat᷑ cum diabolo: ꝙ. sic aliis pre¬
miseritis hominib peccata eoꝵ: dimittet & uob̃ pater ũr celestis pec¬
cata ur̃a. Si non remiseritis hominib: nec pater uester cȩlestis dimittet
uobis peccata uestra. hȩc uero domini sententia. magnam super nos
dicio udicat nos deus: & quodammodo inpotestate nostra est. quomodo
iudicemur a iudice deo. Si misediter iudicamus in nos delinquentib. mi¬
sed̾iter iulicat deus de nobis inse peccantib ntendamus exemplũ illĩ sic̃
inxpisto nobis nr̃a peccata donauit: sic etiam nos qui ui nos peccant. di¬
nutunus. I tem. Nulli malum ꝓmalo reddentes. E alio loco. Noli uinci a
malo: seo uince in bono malum. Sciendum ẽ. certissime. quod unꝰ quisꝙ

Expanded text:
sibi perpetuas peccatis suis praeparat flammas. Bene misericsibi perpetuas peccatis suis praeparat flammas. Bene misericincipit, et se diligenter custodit, ne puniatur cum diabolo, et sic aliis praemiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra. Si non dimiseritis hominibus, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra . Haec vero Domini sententia magnam super nos judicio judicat nos Deus, et quodammodo in potestate nostra est, quomodo judicemur a judice Deo. Si misericorditer judicamus de in nos delinquentibus, misericorditer judicabit Deus de nobis in se peccantibus. Intendamus exemplum illius, sicin Christo nobis nostra peccata donavit: sic etiam nos his qui in nos peccant, dimittamus. Item: Nulli malum pro malo reddentes. Et alio loco: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Sciendum est certissime quod unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
terit : qui aliis indulgere nouit. Ad miscd̃ie opus optime nos ineugłio do¬
minus exemplo roborauit: ubi ait. Estote miscd̃es: sicut ꝙ. pater ur̃
cȩlestis misericors ẽ. qui solem suum oriri facit suꝑ bonos ꝙ. malos. &
pluit suꝑ iustos & in iustos. Omnis miscd̃ia. faciet bonum unicuiq se¬
cundum meritum oꝑum suoꝵ. Qui facit miscd̃iam: deo offert sacͥ¬
ficium satis placabile. In iudice miscd̃ia ꝙ. disciplina debet ẽe: qͥa una
sine altera bene esse non poterit: ne miscd̃ia si sola fuerit. securitate
faciat peccandi subiectis. Iterum si disciplina semꝑ aderit. uertitur a¬
nimus delinquentis in desꝑationem: & uidex non merebit᷑ adeo mise¬
ricdiam. Sed hanc miscłiam: a se ipso homo debet inciꝑe. Quomodo
in aliis est misericors: qui in se ipso crudelis ẽ: Inse ipso crudelis est: qͥ

Expanded text:
s., sperare poterit, qui aliis indulgere novit. Ad misericordiae opus optimo nos in Evangelio Dos., sperare poterit, qui aliis indulgere novit. Ad misericordiae opus optimo nos in Evangelio Dominus exemplo roboravit, ubi ait: Estote misericordes, sicut et Pater vester coelestis misericors est ; qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Omnis misericordia facit locum unicuique secundum meritum operum suorum. Qui facit misericordiam, Deo offert sacrificium satis placabile. In judice misericordia et disciplina debet esse; quia una sine altera bene esse non poterit. Misericordia sola si fuerit, securitatem faciet peccandi subjectis: iterum, si disciplina sola semper aderit, vertitur animus delinquentis in desperationem, et judex non merebitur a Deo misericordiam. Sed hanc misericordiam a se ipso debet homo incipere. Quomodo in aliis est misericors, qui in se ipso crudelis est? In se ipso crudelis est, qui