comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo aut deniq imn ab ip̃o dictũ fuiss quod poss ĩte rioicula nume oĩ E tia
illud quide Cice .o cordie scripsit reddens ratione cu illa .C. Ceẜis tp̃ra
tam patiente: tolemret. Hec aut oĩo Catonis ferenda sunt aut Cice onis
stomacho. Stomachus eni ille ht̃ aliquid loco simile. Hec que mouebãt dis¬
simulanda michi non fuerunt. In quibus ut enauu legentes tñ nõ decipi ĩ di¬
cata diuersa opinone qua sequi magia ꝓbantib liberu est.
LTERCAT IONIS precepta potera tunc ĩ choanda cu oĩa q̃
al cõtinua or̃one ꝑtinent ꝑegissem non est usus eius ordine
ultimus. S cu sit posita in sola inuentionte neq abradi possit nͦ
et ꝓnunciatione laboraret priusꝙ secunda ꝙ̃q partiu hanc que tota ex pͥ¬
ma pendet tractaturꝰ nõ alieno loco uideor. qua scripto. es alii fortasfe idco
reliquerunt. quia satis aliis p̃ceptrs ĩ hac quoq iudebatur esse ꝓspectu. Con¬

Expanded text:
 non ab ipso dictum fuisset, quod posset inter ridicula numerari. etiam illud, quod Cicero Caerelliae scripsit reddens rationem, cur illa C. Caesaris tempora tam patienter toleraret, haec aut animo Catonis ferenda sunt aut Ciceronis stomacho; stomachus enim ille habet aliquid ioco simile. haec , quae movebant, dissimulanda mihi non fuerunt; in quibus ut erraverim, legentes tamen non decepi, indicata et diverse opinione, quam sequi magis probantibus liberum est. altercationis praecepta poterant videri tunc inchoanda, cum omnia, quae ad continuam orationem pertinent, peregissem, nam est usus eius ordine ultimus; sed, cum sit posita in sola inventione neque habere dispositioet pronuntiationem laboret, prius quam secundam quinque partium, hanc quae tota ex prima pendet tractaturus non alieno loco videor; quam scriptores alii fortasse ideo reliquerunt, quia satis ceteris praeceptis in hanc quoque videbatur esse prospectum. con
Abbreviated transcription (Latin):
em ea demu que ad docendu ꝑtinent erecuti sumus.
uer ẽt morus aĩoꝵ tractauimus.Sint opa extruenti¬
bus sats nõ est saxa atq nr̃a et entera dit̾ranti uti¬
lia cõgerere nisi disponerdi. eis colocanhsq artificũ
manus adhibeatur. sic ĩ dicẽdo ꝙͣlib aiultans re ⁊ co
om̃ib membris statua sit nisi collocetu et si qũa ĩ co. poub nr̃is¬

Expanded text:
ad docendum pertinent, exsecuti sumus, verum etiam motus animorum tractavimus. sed ut opera exstruentibus satis non est saxa atque materiam et cetera aedificanti utilia congerere, nisi disponendis eis collocandisque artificium manus adhibeatur, sic in dicendo quamlibet abundans rerum copquanquam fusis omnibus membris statua sit, nisi collocetur, et si quam in corpori
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod ip̃m effecisse seductu iumli cupiditate glorie fateor. Nam cetere
mam parte mei bñt. EsTet alia duplex cõiectura huic aNTCaTNso¬
Pia diuersa de p̃miis ut ĩ illa cõtroue.sia. Tirannus suspicatus a medico
suo datu sibi uenenu torsit eu. Et cu id dedisse se negaret accersit alteꝵ
medicu. Ille datu ei uenentu dixit s se antidotũ datuꝵ et dedit potionẽ¬
ci qua epotata trãnus decessit. De prenio duo medici cõtendunt. Nam ut
illic factu ĩ adu̾sarim trasfeientiu ita hie sibi iũdicantiu pͥ. cause. faculta¬
tes. tp̃ia. instrumẽta. testimonia cõpaiantui. Illud quoq si nõ est antiras u

Expanded text:
quod ipsum me fecisse ductum iuvenali cupiditate gloriae fateor. nam ceterae, quod ipsum me fecisse ductum iuvenali cupiditate gloriae fateor. nam ceterae, mam partem mei habent. est et alia duplex coniectura huic ἀντικατηγορίᾳ diversa, de praemiis, ut in illa controversia, tyrannus suspicatus a medico suo datum sibi venenum torsit eum et, cum is dedisse se pernegaret, arcessit alterum medicum; ille datum ei venenum dixit, sed se antidotum daturum, et dedit ei potionem, qua epota tyrannus decessit. De praemio duo medici contendunt. nam ut illic factum in adversarium transferentium, ita hic sibi vindicantium personae, causae, facultates, tempora, instrumenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsius. litis utilitate cognosci: ut sicero singula ꝓ Rareno comꝑat. In pri¬
pararetur. Quare optimu est sifieri potuerit ut singula uincãtur a singu¬
lia. S siqñ ĩ ꝑtibus laboramus uniuersitate pugnandũ est. ut siue ĩui¬
cem accusant. siue crimen reus titra accusationẽ ĩ adueisariu uertit. ut
Roscius in accusatores suoc ꝙͣuis reos nõ feciss siue ĩ ipsos quos sua ma¬
nu pisse dicemue. factũ deflectitur nõ aliter ꝙͣ in iis que mutua accusa¬
tionem hñt utriusq partis argumẽta inter se compaiantur. Id aũt genus
de quo nouissime dixi nõ solu ĩ scholis sepe tractatur s etiã in foro. Nam
id est ĩ causa Neuii appiniani solu questu p̃cipitata ne ess ab eo uxo. an
se ipsa sua sponte icciss. Cuius actione cquide solam ĩ hoc tp̃s. õmiẜam.

Expanded text:
ex ipsius litis utilitate cognosci: ut Cicero singula pro Vareno comparat in priex ipsius litis utilitate cognosci: ut Cicero singula pro Vareno comparat in pripararetur. quare optimum est, si fieri poterit, ut singula vincantur a singulis; sed si quando in partibus laborabimus, universitate pugnandum est. Et sive invicem accusant, sive crimen reus citra accusationem in adversarium vertit ut Roscius in accusatores suos, quamvis reos non fecisset, sive in ipsos, quos sua manu periisse dicemus, factum deflectitur, lion aliter quam in iis quae mutuam accusationem habent utriusque partis argumenta inter se comparantur. id autem genus de quo novissime dixi non solum in scholis saepe tractatur, sed etiam in foro. nam id est in causa Naevii Arpiniani solum quaesitum, praecipitata esset ab eo uxor an se ipsa sua sponte iecisset. cuius actionem et quidem solam in hoc tempus emiseram,
Abbreviated transcription (Latin):
sus fier id ĩ foro posse. quod nemine ignoraie arbitror. De uno reo cõsiliu
cogitur etia ⁊ siqui sint qui iuice accusent altex iudiciu preferre uecesse
est. Apollodorus quoq ant irat nsopian duas esse cõtrouesias dixit. Et st̾
re uera ẜm forense uis duelites. Pot tamen hoc genus ĩ cognntionẽ uenue
Senatus aut principie. S in Iudicio quoq nichil intreest actioni utru sci¬
licet de utroq ꝓmnciatur: an et̃ si de uno fertu. Quo ĩ gnẽ semꝑ prior
debebit esse defensio.Primu qr nã potior est salus ur̃a ꝙ̃ aduersarii ꝑni¬
ciee. Derade ꝙ pluco habebimus in accusatione autoritatis si plus d̾ ĩnocen¬
tia nr̃a cõstiterit Postremu ꝙ ita demu duplex causa crit. Nam qui dicit
singula argumenta cu singulis Quoꝵ utru sit faciendu non põt nisi

Expanded text:
sus fieri id in foro non posse; quod neminem ignorare arbitror. De uno reo consilium sus fieri id in foro non posse; quod neminem ignorare arbitror. De uno reo consilium cogitur, et etiam si qui sunt, qui invicem accusent, alterum iudicium praeferre necesse est. Apollodorus quoque ἀντικατηγορίαν duas esse controversias dixit, et sunt revera secundum forense ius duae lites. potest tamen hoc genus in cognitionem venire senatus aut principis. sed in iudicio quoque nihil interest actionum, utrum simul de utroque pronuntietur an sententia de uno feratur. Quo in genere semper prior debebit esse defensio, primum quia natura potior est salus nostra quam adversarii pernicies, deinde quod plus habebimus in accusatione auctoritatis, si prius de innocentia nostra constiterit, postremum, quod ita demum duplex causa erit. nam qui dicit,singula argumenta cum singulis. quorum utrum sit faciendum, non potest nisi
Abbreviated transcription (Latin):
patei eius egrotaret despantib de co teteris medicis adhibitu. sanaturu
se dixit. Suspicione a se data cu bibisset pate: accepte potionis epotata ꝑte
dixit ueneficiu sibi datu filius quod reliquu erat exhausit p̃r decessit.
Ille paricidii reus est. Manifestũ quis potionẽ dederit que si ueneni fuit nul¬
la q̃o de autore. tñ an uenenu fuerit ex aigumentis a ꝑsona ductis colliget᷑
Suꝑest teiciu ĩ quo factũ esse cõstat aliquid. a quo sit factũ queritur Eniᷤ
rei suꝑuaciui est ponere exemplu cu plurima sint huiismodi uidicia
ut hoĩem occisu esse manifestu sit uel sacrilegiu cõmissu as aute qui ar¬
guitu. fecisse neget. Ex hoc nascitur ANTIRAT Nsopia. Utiq hoc factũ esse
cõuenit. Quod duo ĩuice obiciunt. In quo quidem gn̾ẽ causaꝵ adionet Cel¬

Expanded text:
pater eius aegrotaret, desperantibus de eo ceteris medicis, adhibitus sanaturum pater eius aegrotaret, desperantibus de eo ceteris medicis, adhibitus sanaturum se dixit, si is potionem a se datam bibisset. paler , acceptae potionis epota parte, dixit uenenum sibi datum; filius quod reliquum erat exhausit: pater decessit, ille parricidii reus est. manifestum , quis potionem dederit, quae si veneni fuit, nulla quaestio de auctore; tamen, an venenum fuerit, ex argumentis a persona ductis colligetur. superest tertium, in quo factum esse constat aliquid, a quo sit factum, quaeritur. cuius rei supervacuum est ponere exemplum, cum plurima sint huiusmodi iudicia, ut hominem occisum esse manifestum sit vel sacrilegium commissum, is autem, qui arguitur fecisse, neget. ex hoc nascitur ἀντικατηγορία; utique enim factum esse convenit, quod duo invicem obiiciunt. In quo quidem genere causarum admonet Cel
Abbreviated transcription (Latin):
bita mors in q̃one uenit. In teri ex ꝑsona ꝓbatio rei petitur. ut ppea credibile sit
uenenu fuisse quia credibile ab hõc factu ueneficiu uł cõtra. Cu u̾õ de reo
et de facto queritur nãlis ordo est ut prius factu esse accusator probet dem̃
a reo factu.Si tñ plues ĩ ꝑsona ꝓbationes habiũt cõu̾tit hũc ordine. Defen¬
sor autem prius negabit esse factu q si ĩ hac pte uicezit reliqua nõ necesse ⁊¬
ht̃ dicere. Uicto supest ut tueri se possit illic quoq ubi de facto tm̃ cõtrou̾sia
est sꝵ. si probet᷑ non possit de autore dubitari. Similiter argumenta ei ex pͥ ꝯ
ex re ducuntur. s ĩuna facti q̃one sic̃ ĩilla cõtroueisia an du est bt̃ ⁊ his erem¬
plis que sunt discentib magis. familiaua. Abdicatus medicine studuit Cum

Expanded text:
bita mors in quaestionem venit. interim ex persona probatio rei petitur, ut propterea credibile sit bita mors in quaestionem venit. interim ex persona probatio rei petitur, ut propterea credibile sit venenum fuisse, quia credibile est ab hoc factum veneficium, vel contra. cum vero de reo et de facto quaeritur, naturalis ordo est, ut prius factum esse accusator probet, deinde a reo factum. Si tamen plures in persona probationes habuerit, conuertit hunc ordinem. defensor autem semper prius negabit esse factum, quia, si in hac parte vicerit, reliqua non necesse habet dicere; victo superest, ut tueri se possit. illic quoque, ubi de facto tantum controversia est, quod si probetur non possit de auctore dubitari, similiter argumenta et ex persona et ex re ducuntur, sed in unam facti quaestionem, sicut in illa controversia: utendum est enim et his exemplis, quae sunt discentibus magis familiaria abdicatus medicinae studuit. cum
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem occisu. accusatoris tantu ptes sunt a reo nichil dici contra p̃ter aliquas
fortasse suspiciones pot quas spargere ꝙͣmaxime uarie opo: tebit quia si unum
aliquid affumaris ꝓbandu est. aut cã piclitandu. Nam cu inter il quod ab ad¬
ue:sario et iel quod a nobis propositu est queritur uidetu utiq alteꝵ ueꝵ. ita ex¬
aduc:so quoq defendere reliquu est quo p̃mimui. aut cu querimus de ambigui
signis cruditatis ⁊ ueneni. nichil terciu est. Ideo utraq pars quod ꝓposuit tuet᷑.
Interi aute ex re queritur ueneficiu fuerit an cruditas cu aliqua ex ip̃a citra
rantiu. ugilia an quies. etas qͦ eius qui piit discrimen facit. Int̾est subito fece¬
rit an longiore ualitudine cõsumptus sit. Liberior ĩ utrãq parte disputatio si tm̃ su¬

Expanded text:
hominem occisum, accusatoris tantum partes sunt; a reo nihil dici contra praeter aliquas hominem occisum, accusatoris tantum partes sunt; a reo nihil dici contra praeter aliquas fortasse suspiciones potest, quas spargere quam maxime varie oportebit, quia, si unum aliquid adfirmaris, probandum est aut causa periclitandum. nam cum inter id quod ab adversario et id quod a nobis propositum est quaeritur, videtur utique alterum verum; ita everso quo defendimur, reliquum est quo premimur, ut cum quaerimus de ambiguis signis cruditatis et veneni, nihil tertium est ideoque utraque pars, quod proposuit, tuetur. interim autem ex re quaeritur, veneficium fuerit an cruditas; cum aliqua ex ipsa citra stitia, labor an otium, vigilia an quies. Aetas quoque eius, qui periit, discrimen facit; interest, subito defecerit an longiore valetudine consumptus sit. liberior adhuc in utramque partem disputatio, si tantum su
Abbreviated transcription (Latin):
te:clu eĩ substituitu mutua accusatio qua greci AnTuat asosian uocant
nostroꝵ quidam cõiectura. Interdũ ĩ aliquam psona que extra discrimẽ Iu¬
dicii est trãsfertur et alias certa ⁊ alias in certa. Et cu incertam aut ĩ ẽx̃ria¬
uita aut ĩ ĩpius qui petit uolũtatẽ In quibus siłis ĩ aͥntirasopia ꝑsonaꝵ cau¬
saru.Cettroꝵ cõparatio est ut citero ꝓ łareno ĩ familia Anchariana ꝓ sca¬
uro cuca morte bostaris ĩ mortẽ auertens cͥmen facit. Est etia illud huic
re constat de aĩo queri põt. NLNC. De singulis cu pariter negatur. hoc m̃o. ad¬
ulteriu nõ cõmisi. tiramnudem non affectaui. In cedis ac ueneficii causis freq̃ris.
est illa diuisio non est factu et si cõtra est factu ego nõ feci. S cu dicimus proba

Expanded text:
terdum enim substituitur mutua accusatio, quam Graeci ἀντικατηγορίαν vocant, terdum enim substituitur mutua accusatio, quam Graeci ἀντικατηγορίαν vocant, nostrorum quidam concertativam. Interdum in aliquam personam, quae extra discrimen iudicii est, transfertur, et alias certam, alias incertam; et, cum certam, aut in extrariam aut in ipsius qui periit voluntatem. In quibus similis atque in sarum, ceterorum comparatio est, ut Cicero pro Vareno in familiam Ancharianam, pro Scauro circa mortem Bostaris in matrem avertens crimen facit. est etiam illud huic facto et de auctore constat, de animo quaeri potest. nunc de singulis. cum pariter negatur, hoc modo: adulterium non commisi; tyrannidem non ad fectavi. In caedis ac veneficii causis frequens est illa divisio: non est factum; et si est factum, ego non feci. sed , cum dicimus, proba
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nr̃is tp̃ubus controu̾sie atq alique ĩmeu quoq pr̃ocinu ĩciderũt. Ani¬
mi cõiectura nõ dubie ĩ oĩa tp̃ra cadit. Qua mente ligarius ĩ affrica fuerit. Qua
mente pirhus. phocdus petat. Quo mo laturus sit Cesar si ꝑtoloineus põpeium
occident. Queritu ꝑ coniecturã ⁊ qualitate ccͣ modu spẽm. numeru an sol
maior ꝙͣ terra. luna globosa an plana. an acuta.unus mundus an plures. Itẽq
chillis. An unus heicules. In his aũt que accusatione ac defensione constant
unui est genus in quo queritur et de facto ⁊ de autore quod interi cõuincta
⁊ si de facto constet a quo factu sit ambigitur. Ipsu quoq factu aliqñ simpli¬
cem qõniem ht̃. an homo pierit. Aliq̃n duplicem ueneno an crudelitate ⁊¬
pierit. Alteꝵ est genus de facto tm̃ cũ si id certu sit: in controu̾sia uenit¬

Expanded text:
s controversiae, atque aliquae in meum quoque patrocinium inciderunt. anis controversiae, atque aliquae in meum quoque patrocinium inciderunt. animi coniectura non dubie in omnia tempora cadit, qua mente Ligarius in Africa fuerit, qua mente Pyrrhus foedus petat, quomodo laturus sit Caesar, si Ptolemaeus Pompeium occiderit. quaeritur per coniecturam et qualitas circa modum, speciem, numerum, an sol maior quam terra, luna globosa an plana an acuta, unus mundus an plures. itemquechillis, an unus Hercules. In iis autem, quae accusatione ac defensione constant, unum est genus, in quo quaeritur et de facto et de auctore; quod interim coniunctamet si de facto constet, a quo factum sit ambigitur. ipsum quoque factum aliquando simplicem quaestionem habet, an homo perierit, aliquando duplicem, veneno an cruditate perierit. alterum est genus de facto tantum, cum, si id certum sit, non potest de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teritie colliguntur. Qurritꝰ et inde quod ortũ ut pestilentia ira deum an
ĩtempie celi an coruptis aquis. an noxio terre halitu. et que cã facti. It
quare ad Troiam .l. Reges nauigauerunt iure iurando adacti. an exemplo ⁊¬
moti.an gratificantes atridis. Que duo gn̾a nõ multu inter se distant. Ea
uõ que sunt pñtis tp̃ris si nõ argumẽtis que necesse est p̾cessisse. s oculis
dep̃hendenda sunt. non egẽt cõiectura ut si apud lacede monios queratur an
athenis uiri fiant. S et illud potest uideri extra hec positu cõiecture gemiᷤ
cu de aliquo hõie queritu: quid sit. ut est quesitũ cõtra arbani hẽdes. siquis tã¬
ꝙͣ filius petrbat bona figulus esset an sosi p̃r. Nam et substantia eius subocu¬
rito pendet an bie sit ex urbama natus dusimue. figulus. fuerũt aut̃ẽ tales

Expanded text:
praeteritis colliguntur. quaeritur et unde quid ortum? ut pestilentia ira deum an praeteritis colliguntur. quaeritur et unde quid ortum? ut pestilentia ira deum an intemperie caeli an corruptis aquis an noxio terrae halitu. Et quae causa facti? ut, quare ad Troiam quinquaginta reges navigaverint iure iurando adacti an exemplo moti an gratificantes Atridis. quae duo genera non multum inter se distant. ea vero, quae sunt praesentis temporis, si non argumentis, quae necesse est praecessisse, sed oculis deprehendenda sunt, non egent coniectura, ut si apud Lacedaemonios quaeratur, an Athenis muri fiant. sed et illud, quod potest videri extra haec positum, coniecturae genus, cum de aliquo homine quaeritur, qui sit; ut est quaesitum contra Vrbiniae heredes, is qui tanquam filius petebat bona, Figulus esset an Sosipater. nam et substantia eius sub ocurito pendet, an hic sit ex Vrbinia natus Clusinius Figulus. fuerunt autem tales
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad ultima spẽm .i. ad singnlas lite⁊ cõtrou̾siae.q nõ possu ita ĩgñalib scribẽ
ne sit ab hoc ordiar. Comectura oĩs aut de re aut de aĩo est. Itriusq tria tp̃ra.
p̃teritu presens ⁊ futuꝵ. De re et gn̾ales qõnes sũt et defunte .i. que nõ cõtinetur.¬
De aĩo queri nõ põt nisi ubi psona est. et de facto cõstat. ERGO cu de re agit᷑
aut quid factu sit ĩ dubiu uenit. aut quid sit. aut quid sit futuꝵ ut ĩ gñalib
anatomoꝵ concuisu mundus sit affectus.aut ꝓuidentia regatur.aut sit aliq̃n
casurus. Indeficiẽtis an parucidiu cõmiserit roscius. an regnũ affectet Manliꝰ
An recte Uerre sit accusaturus. Q. cecilius. In Iudiciis p̃teritũ tp̃e. maxime
ualet. Nemo accusat nisi que facta sunt. Nam que fiant ⁊ q̃ futura sint ex

Expanded text:
qui ad ultimam speciem, id est ad singulas lites controversiasque, non possum, ita de generalibus scribere qui ad ultimam speciem, id est ad singulas lites controversiasque, non possum, ita de generalibus scribere ne sit, ab hoc ordiar. coniectura omnis aut de re aut de animo est. utriusque tria tempora, praeteritum, praesens, futurum. De re et generales quaestiones sunt et definpotest, nisi ubi persona est et de facto constat. ergo cum de re agitur, aut quid factum sit in dubium venit aut quid fiat aut quid sit futurum, ut in generalibus, an atomorum concursu mundus sit effectus, an providentia regatur, an sit aliquando casurus; in definitis: an parricidium commiserit Roscius, an regnum adfectet Manlius, an recte Verrem sit accusaturus Q. Caecilius. In iudiciis praeteritum tempus maxime valet; nemo enim accusat, nisi quae facta sunt. nam quae fiant et quae futura sint ex
Abbreviated transcription (Latin):
accipi debebat ꝓ aduocato qñ id p̃stiteut qd aduocatus peciit. nec ĩꝓbũ sit pro
simili accipi quod plus est reliqua iam etatis est Utri uis iustius sit desideriu
Id ip̃m acshuc diuiditu etia si ute:q sibi totu uindicaret. Nunc utiq cũ alter
semissem alteꝵ uersa fr̃e excluso. S his tractatis ẽt ht̃ magnu momẽtũ apd̾
Iudice. patris memoria cu p̃ẜti de bonis cius queratur. Erit ergo cõiectura qua
mente pater ĩtestatus decesẜit. S ea ptinet ad qualitate. Alteriꝰ status istru¬
mentu est ple⁊ũq autẽ ĩ fine cãꝵ de equitate tractabitur. q nichil libentiꝰ uidi¬
ces audiunt. Aliqn tamen hũc ordine mutauit utilitas. ut si in uire minue.
fiducie eut equitate Iudicem p̃paremue. Nl HIL habui ampliꝰ quod ĩ um¬
ueesu p̃cipem. Nunc eamus ꝑ singulas causaꝵ iudicialiu partes. quas ut ꝑse¬

Expanded text:
accipi debeat pro advocate, quando id praestiterit quod advocatus petiit, nec improbum sit pro accipi debeat pro advocate, quando id praestiterit quod advocatus petiit, nec improbum sit pro simili accipi quod plus est. reliqua iam aequitatis, utrius iustius sit desiderium. id ipsum adhuc dividitur; etiamsi uterque sibi totum vindicaret, nunc utique, cum alter semissem, alter universa fratre excluso. sed his tractatis etiam habet magnum momentum apud iudices patris memoria, cum praesertim de bonis eius quaeratur. erit ergo coniectura, qua mente pater intestatus decesserit. sed ea pertinet ad qualitatem; alterius status instrumentum est. plerumque autem ex fine causarum de aequitate tractabitur, quia nihil libentius iudices audiunt. aliquando tamen hunc ordinem mutabit utilitas, ut, si ex iure minus fiduciae erit, aequitate iudicem praeparemus. nihil habui amplius quod ex universum praeciperem. nunc eamus per singulas causarum iudicialium partes, quas ut perse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte cõtrou̾sia Nondu tamẽ cura deficiat. Ista eĩ oĩa dici possent etia restituto.
patre. Nec stati eo tendamꝰ. ꝙ occuuit ultro a rustico restitutũ qui id subtilit̾
queret aliquid spectabit ultra. Nam ut genus sp̃es sequitur ita sp̃ẽm genus
precedit. fingamus cigo ab alio restitutũ. Ratiocinatiua atq collectiua q̃õ orietꝰ
An restitutio ꝓ sublatione iudicii stet ⁊ ꝓinde ualeat ac si uidicui nõ fiuss. ubi
tentauit rusticus dicere ne ĩpetrare quide aliter potuisse suoꝵ restitutionẽ uno
premio nisi pr̃em. ꝓmde ac si actusatus non ess reuocatu. Que res aduocati
quoq poena tã ꝙͣ is non affiuss remiserit. Tu uenimus ad id quod primu
octurebat a rustico restitutu esse pr̃em. Ubi rursus rocinamu an restitutus

Expanded text:
parte controversia. nondum tamen cura deficiat. ista enim omnia dici possent etiam non restituto parte controversia. nondum tamen cura deficiat. ista enim omnia dici possent etiam non restituto patre. nec statim eo tendamus, quod occurrit ultro, a rustico restitutum. qui subtiliter quaeret, aliquid spectabit ultra; nam, ut genus species sequitur, ita species genus praecedit. fingamus ergo ab alio restitutum: ratiocinativa seu collectiva quaestio orietur, an restitutio pro sublatione iudicii sit et proinde valeat, ac si iudicium non fuisset. ubi temptabit rusticus dicere ne impetrare quidem aliter potuisse suorum restitutionem uno praemio nisi patre proinde ac si accusatus non esset revocato, quae res advocati quoque poenam, tanquam is non adfuisset, remiserit. tum venimus ad id, quod primum occurrebat, a rustico esse restitutum patrem. ubi rursus ratiocinamur, an restitutor
Abbreviated transcription (Latin):
centem fuisse pr̃em fatetu. Dat aliud argumẽtu cõtrou̾sie. Danmatus
ꝓditionis eu aduocato exulet. Uix udetu. posse ficri ut poena filio ĩ eode
pr̃e et si affuerit ⁊ si non affuerit cõstituta sit. Pret̾ra lex ad exules nul¬
la ꝑtinet. Non ergo credibile est de aduocato damnati scriptũ. An possit
eni bona esse ulla exulis scholastica. In utraq ꝑte dubiu facit diẜtus
et ueibis inhẽbit: in quib nulla exceptio est. et ꝓp hoc ip̃m penã esse
cõstitutam cis qui nõ affueiunt. ne piculo exili deterieantu ab ad uoca¬
tione et rasticu ĩnocente non affuisse dicet. Illud protinus nõ dignũ quod annotet᷑.
posse ex uno statu duas gn̾ales fieri q̃ones an quisqui an ciuicunq hec ex duab pͦd¬
sita sunt. E tercia autem que est adusarii. nulla oriri q̃o põt quia nulla fit ei de sua

Expanded text:
centem fuisse patrem fatetur. dat aliud argumentum controversiae damnatus centem fuisse patrem fatetur. dat aliud argumentum controversiae damnatus proditionis cum advocato exulet. vix videtur posse fieri, ut poena filio ex eodem patre, et si adfuerit et si non adfuerit, constitute sit. praeterea lex ad exules nulla pertinet. non ergo credibile est de advocato damnati scriptum; an possunt enim bona esse ulla exulis? rusticus ex utramque partem dubium facit; disertus et verbis inhaerebit, ex quibus nulla exceptio est, et propter hoc ipsum poenam esse constitutam eis qui non adfuerint, ne periculo exilii deterreantur advocatione, et rusticum innocenti non adfuisse dicet. illud protinus non indignum quod adnotetur, posse ex uno statu duas generales fieri quaestiones, an quisquis? an cuicunque? haec ex duabus psita sunt. ex tertia autem, quae est adversarii, nulla oriri quaestio potest, quia nulla fit ei de sua
Abbreviated transcription (Latin):
aniiu. Uideamus an aliquid ĩueniri p̃t̾ca possit: quo id mõ fiat sedulo imito:
que.entem ut quere:e doceam. ⁊ õmisso speciosiore illo gn̾e ad utilitate
ne sumitto discentiu. Omnes adhuc q̃one ex ꝑsona petitoris ip̃iꝰ diximꝰ
Cur nõ aliquid ctͣ pr̃em querimus: dictu non est cui quis nõ affucĩt ex¬
hoc sepe ĩ his cõtrou̾siie ĩ quibus petuntu ĩ uincula qui parẽtes suos nõ
alunt: ut ca que Festimoniu ĩ filiu pegrinantis reu duxit euq fi¬
liu lenoni uendidit. In hoc de quo loquimur p̃re. quod app̃hendi põt
damnatus est. nunquid igitur lex ad absolutos tm̃ pr̃es ꝑtinet. Dura pͥmia
fronte q̃o non despemus. Credibile est uoluisse legu latorem: ne auxilia
liberoꝵ ĩnocentibus deessent. S hoc dice̾ rustico uerecũdu est. quia ĩno¬

Expanded text:
animum videamusque, an aliquid inveniri praeterea possit. quo id modo fiet? sedulo imitor animum videamusque, an aliquid inveniri praeterea possit. quo id modo fiet? sedulo imitor quaerentem, ut quaerere doceam, et omisso speciosiore stili genere ad utilitatem me summitto discentium. omnes adhuc quaestiones ex persona petitoris ipsius duximus; cur non aliquid circa patrem quaerimus? dictum non est, quisquis non adfuerit, exhoc saepe ex iis controversiis, ex quibus petuntur ex vincula qui parentes suos non alunt, ut eam quae testimonium ex filium peregrinitatis reum dixit, eum, qui filium lenoni vendidit. In hoc, de quo loquimur, patre quid apprehendi potest? damnatus est. numquid igitur lex ad absolutos tantum patres pertinet? dura prima fronte quaestio. non desperemus; credibile est hoc voluisse legumlatorem, ne auxilia liberorum innocentibus deessent. sed hoc dicere rustico verecundum est, quia inno
Abbreviated transcription (Latin):
concedam tu nec infans es. nec affiusti nec militasti. Nu aliud occirrit ꝙ̃
illud s rusticus su. Contraq palam ẽ dicit ut agẽ nõ potueris. assidẽ potii¬
isti et uer est. Quare reocundu ełt rustico ad ãii legu latoris. Impietate
punire uoluit. Ego aũt impiue nõ su sontraq diseitus.. In impie fccisti ĩ ꝗt
ũ ex hereditate non meuiusti licet te postea uel penitentia uł ambitus ad ha
genus. optionie adduxerit. propt̾ea ꝑꝑ te dannatus est pate:.Uidebaris cĩ
de cã pronũciasse. Ad hec rusticus. Tu uõ ĩ cã danmnationis fiusti. Multosof¬
fenderas. Inimicicias domui cõtraxeias. Hec cõiecturalia illud quoq quod
coloris loco rusticus dicit prĩs fuisse tale cõsiliu. nc uniue.sa domũ piculo
subiceret Hec ꝑsona q̃one scripti ⁊ uoluntatis continent᷑. Intendamus ultra

Expanded text:
concedam, tu nec infans es nec abfuisti nec militasti. Num aliud occurrit quam concedam, tu nec infans es nec abfuisti nec militasti. Num aliud occurrit quam illud, sed rusticus sum? contra , quod palam est dici: Vt agere non potueris, adsidere potuisti; et verum est. quare redeundum rustico ad animum legumlatoris: impietatem punire voluit, ego autem impius non sum. contra quod disertus, tu impie fecisti, inquit, cum exheredationem meruisti, licet te postea vel paenitentia vel ambitus ad hoc genus optionis adduxerit. praeterea propter te damnatus est pater, videbaris enim de causa pronuntiasse. ad haec rusticus: tu vero ex causa damnationis fuisti, multos offenderas, inimicitias domui contraxeras. haec coniecturalia; illud quoque, quod coloris loco rusticus dicit, patris fuisse tale consilium, ne universam domum periculo subiiceret. haec prima quaestione scripti et voluntatis continentur. intendamus ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ex lege esse et hoc ꝙ ea puniat a rustico factu ex̃ dubitationẽ est. Quid eigo
dicimue: rusticus erat. omnis cõplectitui. nichil ꝓdrt. Queramuscigo
num ĩ furmari ĩ aliqua ꝑte lex possit. Quod alias sepins dicã. Nam ꝑmittit ꝙͣ
ut cu uerba contra sint de uoluntate queratu. Gñalis igitur questio u̾bit
an uoluntate sit instandu. S eni incõmune de uire õĩ disputandu semꝑ. nͣ
unꝙͣ factie iudicatũ est Querendu igitur ĩ hac ip̃a qua cõsistimus an aliꝗd
ĩuenii possit quod scripto adueisctu. eigo quisquis nõ affuent exhe. ecs
erit. Quisquis sine exceptione. Iam se illa uel ultro offerent argumẽta. fi
Iam multu acti est posset aliquid non affuisse exheres esse. Transeat nunc
idem ille qui cogitauit. ut ait Cicero libicini latino modo ad diẜtu ut ista

Expanded text:
et legem esse et hoc, quod ea puniat, a rustico factum extra dubitationem est. quid ergo et legem esse et hoc, quod ea puniat, a rustico factum extra dubitationem est. quid ergo dicimus? rusticus eram. Si lex omnes complectitur, nihil proderit. quaeramus ergo num infirmari ex aliquam partem lex possit. quid aliud saepius dicam natura permittit quam ut, cum verba contra sint, de voluntate quaeratur? generalis igitur quaestio, verbis an voluntate sit standum. sed hoc ex commune de iure omni disputandum semper nec unquam satis iudicatum est. quaerendum igitur ex hac ipsa, qua consistimus, an aliquid inveniri possit quod scripto adversetur. ergo , quisquis non adfuerit, exheres erit? quisquis sine exceptione? iam se illa vel ultro offerent argumenta: Et iam multum acti est: potest aliquis non adfuisse et heres esse. transeat nunc idem ille, qui hoc cogitavit, ut ait Cicero, tibicinis Latini modo ad disertum. Vt ista
Abbreviated transcription (Latin):
cu fratre eoq sit merito. questionẽ quoq illa prima scripti ⁊ uoluntatis.
qua nunc est pugna non sit seqñtibus locus. Atq nam sequetu illa cogita¬
uit ꝓfecto pͥmo hoc dictuꝵ rusticu. Pater intestatus duos nos filios re¬
liquit. ꝓtem ure gentin prto. quis tam imꝑitus: quis tam ꝓcul alr̃is quin
sic incipiat ẽt si nescierit quid sit ꝓpositio. Hanc cõmune õĩu legem leui¬
te adornabit: ut ista nempe sequatu At queramus quid tã eque posta¬
latiom ad id respondeatu manifestũ est lex est q̃ iubet exhẽdes esse euz
qui pt̃i ꝓditiomis reo non affuerit. Tu aute non affuisti. hanc ꝓpositioñe ne¬
cessauo sequitu legis laudato: et eius qui nõ affuerit uitupatio At hĩc u̾sam̃
ĩ cõfessis redeat aĩus ad petitorem. Nam ñiquid hic cogita necesse est insi

Expanded text:
cum fratre eoque sic merito; quaestionem quoque illam primam scripti et voluntatis, cum fratre eoque sic merito; quaestionem quoque illam primam scripti et voluntatis, qua non expugnata non sit sequentibus locus. at qui naturam sequetur illa cogitabit profecto, primo hoc dicturum rusticunm: pater intestatus duos nos filios reliquit, partem iure gentium peto. quis tam imperitus, quis tam procul a litteris, quin sic incipiat, etiamsi nescierit, quid sit propositio? hanc communem omnium legem leviter adornabit ut iustam. nempe sequetur, ut quaeramus, quid huic tam aequae postulationi respondeatur? at id manifestum est. lex est, quae iubet exheredem esse eum qui patri proditionis reo non adfuerit; tu autem non adfuisti. hanc propositionem necessaria sequitur legis laudatio et eius, qui non adfuerit, vituperatio. adhuc versamur ex confessis; redeat animus ad petitorem; numquid non hoc cogit
Abbreviated transcription (Latin):
liu. Rusticus cũ fortite fecisset p̃mii noĩe impetrauit restitutionẽ pr̃is et
fratrie. Pater reu̾sus ĩtestatus decessit petit rusticus ꝑte bonoꝵ. Orator
totu sibi uĩdicat. ħ illi eloqñtes quibusq circa lites raras solititiores. ridi¬
imbellem ꝓ restitutore. cõtra ingratu ꝓ eo ꝙ ꝑte cõtentus sit. cõtra eu qui
fr̃i nichil dare ex patenie uelit. Que oĩa sunt ĩ materia et multũ iuuant
Uictoria tamẽ nõ tradũt. In hac quentu siñe si fieri potuerit p̃cipites
uel obscare. Nam ea nũc uirtus est. ⁊ pulere fuert cu mateĩa tumultu ẽt¬
clamore trasactu. Illi u̾õ quibus ꝓpositu quide melius. s cura ĩ ꝓrimo est
et uelut ĩnatantia uidebunt excusatu esse rusticu ꝙ riõ ĩterfuerit iudicio
nichil collatuius pr̃i.S ne diẜtu quidem hr̃i. ꝙ imputet reo cũ is damna¬
tus sit dignu esse hẽditate ĩstitutore auaꝵ im̾pin ĩgratu ꝙ diuidere nolit

Expanded text:
 fortiter fecisset, praemii nomine impetravit restitutionem patris et fratris. pater reversus intestatus decessit: petit rusticus partem bonorum, orator totum vindicat sibi. hic illi eloquentes quibusque nos circa lites raras sollicitiores ridiimbellem, pro restitutore contra ingratum, pro eo, qui parte contentus sit, contra eum, qui fratri nihil dare ex paternis velit. quae omnia sunt ex materia et multum iuvant, victoria tamen non trahunt. In hac quaerentur sententiae, si fieri poterit, praecipites vel obscuramore transactum. illi vero, quibus propositum quidem melius, sed cura ex proximo est, haec velut innatantia videbunt: excusatum esse rusticum, quod non interfuerit iudicio nihil collaturus patri; sed ne disertum quidem habere, quod imputet reo, cum is damnatus sit; dignum esse hereditate restitutorem; avarum, impium, ingratum, qui dividere nolit
Abbreviated transcription (Latin):
triptitam ⁊ biptitam quoq fic i posse ratiocinationẽ. michi ⁊ plimis inchilominꝰ auto¬
ribus tres solu̾m̃o iudẽtu. Nam ita se ht̃ ista na ut sit de quo queratur et ꝑ quod ꝓbe¬
tur. Terciu addici põt uelut cocessu duoꝵ antecedentiu ita erit pͥma intentio. secũ¬
da assumptio tercia cõuerio. Nam confirmatio prime ac ẜe ꝑtis exornatio eide cedere
uariis rõnib et ꝙͣ copiosissimis utibie. apꝓbari putant oportẽ. hoc ego totũ ĩ sua
ratione unu puto. Alioꝗn si ratio pare est aut uaria rõ. plures ptes esse dicuntꝰ.
assumptionẽ demde ponit nichil aũt õiu reꝵ melius ꝙͣ oĩs mundus adm̃istratur
hiuus assumptiõis quarto ĩ loco Iam porio ĩducunt ad ꝓbationẽ de quo ide qd̾ supra
dico. quinto inducũt loco cõplerione que aut id fert solu ꝙ ex õĩb ꝑtibus cogitur

Expanded text:
tripertitam et bipertitam quoque fieri posse ratiocinationem. mihi et pluribus nihilominus auctotripertitam et bipertitam quoque fieri posse ratiocinationem. mihi et pluribus nihilominus auctoribus tres summum videntur. nam ita se habet ipsa natura, ut sit, de quo quaeratur et per quod probetur; tertium adiici potest velut ex consensu duorum antecedentium. ita erit prima intentio, secunda adsumptio, tertia connexio. nam confirmatio primae ac secundae partis et exornatio eisdem cedere rationibus variis et quam copiosissimis verbis approbari putant oportere. hoc ego totum cum sua ratione unum puto; alioqui si ratio pars est, est autem varia ratio, plures partes esse dicantur. adsuhuius adsumptionis quarto in loco iam porro inducunt approbationem; de quo idem quod supra dico. quinto inducunt loco complexionem, quae aut id infert solum quod ex omnibus partibus cogitur,
Abbreviated transcription (Latin):
iuire quẽ loco que tp̃re non est ausus hunc iiuria ũquo loco alieno tp̃re cũ piculo¬
capitis non iudicauit occidere. Optimu aũt uidetur enthimematis genus cũ ꝓpo¬
sito dissimili uel cõtrario rõ subiungitur quale est demosthenis. nõ eni siquid unꝙͣ
cõtra leges actu est ielq tu es iitatus. id circo te cõuenit pena liberari ꝙ est cõtra¬
riã damnari multo magis. Nam ut siquis coꝵ damnatu ⁊ esset tu hec nõ scripsilses.
ita damnatus tu si fueris non scribet aliꝰ epicherematos et quatuor ⁊ quinq ⁊ se x
ctia facte sunt ꝑtes a quibusdam. Cicero maxime quq defendit ut si ꝓpositio dem̃
ratio eiurs tu assumptio ⁊ ciue ꝓbatio quta cõplexio. quia interi ⁊ ꝓpositio nõ egeat i¬
rationis ⁊ assuptio ꝓbationie. Nonunꝙ̃ etiã cu plane opus non sit ⁊ quadriptitã et

Expanded text:
iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuriaiure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuriacapitis non dubitavit occidere? optimum autem videtur enthymematis genus, cum propositio dissimili vel contraria ratio subiungitur, quale est Demosthenis: Non enim, si quid unquam contra leges actum est, idque tu es imitatus, idcirco te convenit poena liberari; quin e contrario damnari multo magis. nam ut, si quis eorum damnatus esse, tu haec non scripsisses, ita, damnatus tu si fueris, non scribet alius. epichirematos et quattuor et quinque et sex etiam factae sunt partes a quibusdam. Cicero maxime quinque defendit, ut sit propositio, deinde ratio eius, tum adsumptio et eius probatio, quinta complexio; quia vero interim et propositio noobationis, nonnunquam etiam complexione opus non sit, et quadripertitam et
Abbreviated transcription (Latin):
mendor mo argumentoꝵ locis s cõcludendoꝵ quoq nos preceptis alligaue¬
runt de quibus breuissime locutus quid ipse sentia .i. quid p̃clarissimos orato¬
res fecisse uidcam nõ tacebo.igitur entimema et argumctũ ip .i. rem que ꝓbationi
alterius adhibẽtur appellant. et argumẽti elocutionẽ. eam u̾õ ut dixi duplicatio ex
dii admirauerũt. ht̃ ꝓpositionẽ nõ ht̃ cõclusione. ita est ille impfectus silogismus.
Expugnãtibus uõ ꝙ etiam solu enthuema ꝗdam ꝓbant fortior multo ꝓbatione ta
lis est Ciceronis ꝓ milone eius igitu mortis s et his ultores cuius uitam si pute¬
tis ꝓ uos restitui posse nolitis. quod quide ẽt aliq̃n multiplicari solet ut est ab eo
dem reo factu. quẽ igitur cu aliqua gr̃a noluit hunc uoluit cũ aliquoꝵ querela quẽ¬

Expanded text:
niendorum modo argumentorum locis, sed concludendorum quoque nos praeceptis alligaveniendorum modo argumentorum locis, sed concludendorum quoque nos praeceptis alligaverunt; de quibus brevissime praelocutus, quid ipse sentiam, id est quid clarissimos oratores fecisse videam, non tacebo. igitur enthymema et argumentum ipsum, id est rem, quae probationi alterius adhibetur, appellant et argumenti elocutionem, eam vero, ut dixi, duplicem: ex nim rationem et propositionem, non habet conclusionem. ita est ille imperfectus syllogismus. Ex pugnantibus vero, quod etiam solum enthymema quidam vocant, fortior multo probatio est. tale est Ciceronis pro Milone: eius igitur mortis sedetis ultores, cuius vitam si pletis per vos restitui posse, nolitis. quod quidem etiam aliquando multiplicari solet, ut est ab eodem et pro endem reo factum: quem igitur cum omnium gr
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓbatione singuloꝵ argumẽtoꝵ faciunt alii ad plimu alii ad totiue. cause inclinatio¬
nem ex quibus sunt qui p̃parent aiu iudicis.sunt qui cõfimẽt. s p̃paratio qͥ aut cõ¬
firmatio aliqn totius. cause est aliqñ ptiu. et ꝓmde et cuiq cõuemunt subiacẽda.
ideoq miror inte: duos diuersa secta⁊ uelut duces nõ mediotri cõtentione que si¬
tum singuli s nec q̃ombus subiciendi essent loci ut thcodoro placet an prius docendus
uider ꝙͣ mouendus ut p̃cipit apolodorꝰ tanꝙͣ pierit hec ratio media ⁊ inchil cũ ipiuᷤ
utilitate cause sit deliberandu hec p̃cipũt que ip̃i nõ dicunt in foro ut artes a secu¬
ris ociosisq cõpõĩte ipsa pugne necesfitate turbentur.
Anq om̃s fere qui legem dicẽdi quasi quedam misteria tradiderũt certis nõ mue¬

Expanded text:
ad comparationem singulorum argumentorum faciunt, alii ad plurium, alii ad totius causae inclinatioad comparationem singulorum argumentorum faciunt, alii ad plurium, alii ad totius causae inclinationem. Ex quibus sunt qui praeparent animum iudicis, sunt qui confirment. Sed praeparatio quoque aut confirmatio aliquando totius causae est, aliquando partium, et proinde, ut cuique conveniunt, subiicienda. ideoque miror inter duos diversarum sectarum velut duces non mediocri contentione quaesitum, singulisne quaestionibus subiiciendi essent loci, ut Theodoro placet, an prius docendus iudex quam movendus, ut praecipit Apollodorus, tanquam perierit haec ratio media, et nihil cum ipsius causae utilitate sit deliberandum. haec praecipiunt, qui ipsi non dicunt in foro, ut artes a securis otiosisque compositae ipsa pugnae necessitate turbentur. namque omnes fere, qui legem dicendi quasi quaedam mysteria tradiderunt, certis non inve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlata erat ⁊ quarta si geminata captatio est ut bis caue̾ bis repetẽ oportuerit. q̃
ratio ⁊ ultra ducit. S illa etiam quam supra ostendi simplicẽ ex affectib atq ex affi.¬
matione sola ꝓbatione recipit refutatio quali est illa scauri. de qua dixi supͣ. quin
nescio an etia freq̃ntior ubi quid negatur. intuendu p̃cipue utriq pti ubi sit rei sũ¬
ma. Nam fere accidit ut ĩ causis multa dicantur de paucis iudicitur. in his ꝓbãdi
refutandiq ratio est s adiuuanda uiribus dicẽtis ⁊ ad ornanda ꝙͣ libet em sit ad
ris. spuitu implentu: ꝙͣ⁊ illi cõmunes loci de testibus de tabulis de argumetie
aliisq similibus magna ui animis uidicũ afferũt et hi ꝓprii quibus factũ quoq lauda¬
mus aut contra iustu docemus maius aut minus aspius uel miturs. Ex his aut̃e alii

Expanded text:
prolata erat, et quartae, si geminata captatio est, ut bis cavere, bis repetere oportuerit; quae prolata erat, et quartae, si geminata captatio est, ut bis cavere, bis repetere oportuerit; quae ratio et ultra ducit. Sed illam etiam, quam supra ostendi, simplicem ex adfectibus atque ex adfirmatione sola probationem recipit refutatio, qualis est illa Scauri, de qua supra dixi; quin nescio an etiam frequentior, ubi quid negatur. videndum praecipue utrique parti, ubi sit rei summa. nam fere accidit, ut in causis multa dicantur, de paucis iudicetur. In his probandi refutandique ratio est, sed adiuvanda viribus dicentis et ornanda. quamlibet enim sint aris spiritu implentur. Quare et illi communes loci de testibus, de tabulis, de argumentis aliisque similibus magnam vim animis iudicum adferunt, et hi proprii, quibus factum quodque laudamus aut contra, iustum vel iniustum docemus, maius aut minus, asperius aut mitius. Ex iis autem alii
Abbreviated transcription (Latin):
parationibus fidem ꝑdunt. quia patronus ꝯ aliis crediderit opus fuisse. fiduciam
igitu: orator pre se ferat.sempq itaq dicat tanꝙͣ̃ de causa optime sentiat qd̾ sicut
oĩa in Ciceronc precipuu est. Nam illa sũma cura est securitatis. similis tantaq in
orone autoritas ut probatiotu locu obtineat dubitare nobis non audientibus. por¬
ro qui scierit quid pars adue:sa quid nr̃a habeat ualentissimũ. facile iudicabit qͥb
marie rebus uel octur:endũ sit uel instandũ. ordo quidẽm in ꝑte nulla minusaf¬
fert laboris. Nam si agimus nr̃a cõfizmãda sũt pͥmu tu qͣui̾a nr̃is apponũtꝰ refu¬
tanda. si respondemus. priꝰ incipiendu a refutatione est. nascuntꝰ aũt ex his que
cõtraditioni opposiumus alie cõtraditiones. erũtq interi longius ut gladiatorum
manus que secunde uocãtu. fiunt ⁊ tercie. si prima ad uocandũ aducisarii ictum

Expanded text:
aeparationibus fidem perdunt, quia patronus et aliis crediderit opus fuisse. fiduciam aeparationibus fidem perdunt, quia patronus et aliis crediderit opus fuisse. fiduciam igitur orator prae se ferat semperque ita dicat, tanquam de causa optime sentiat; quod sicut omnia in Cicerone praecipuum est. nam illa summa cura securitatis est similis, tantaque in oratione auctoritas, ut probationis locum obtineat dubitare nobis non audentibus. porro , qui scierit, quid pars adversa, quid nostra habeat valentissimum, facile iudicabit, quibus maxime rebus vel occurrendum sit vel instandum. ordo quidem in parte nulla minus adfert laboris. nam si agimus, nostra confirmanda sunt primum, tum, quae nostris opponuntur refutanda; si respondemus, prius incipiendum est a refutatione. nascuntur autem ex his, quae contradictioni opposuimus, aliae contradictiones, euntque interim longius; ut gladiatorum manus, quae secundae vocantur, fiunt et tertiae, si prima ad evocandum adversarii ictum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dico. quid eĩ attinet illa bis dici: nõnunꝙͣ tamen aliquid simile condicioni pomi
porest si quid ab aducisario testationibus cõprehensu in aduocationibus iactatũ. re¬
spondebimus eni rei ab illis dicte a nobis excogitate. aut si id genus erit cause ut
ꝓponẽ possimus certa extra que nichil dici possit ut cu res furtiua in domo d̾p̃hen¬
sa sit dicat necesse est reus aut se ignorante illata aut depositã apud se aut do¬
natam sibi quibus oĩbus etiã si ꝓposita non sint responderi põt.ac ĩscolis recte ꝯ cõ¬
quod nisi fece.imus nũꝙͣ utemur cõtradicione. non erit cui respondeamus. est ꝯ
illud uitiu nimiu soliciti et contra oĩa momẽta luctantie. suspectã eni facit iudi¬
ci causam. et freqñte: que stati dicta onme dubitationẽ sustilissent. dilata ip̃iꝰ p̃¬

Expanded text:
non dico; quid enim attinet illa bis dici? nonnunquam tamen aliquid simile contradictioni poni non dico; quid enim attinet illa bis dici? nonnunquam tamen aliquid simile contradictioni poni potest, si quid ab adversario testationibus comprehensum in advocationibus iactatum sit; respondebimus enim rei ab illis dictae, non a nobis excogitatae; aut, si id genus erit causae, ut proponere possimus certa, extra quae dici nihil possit: ut, cum res furtiva in domo deprehensa sit, dicat necesse est reus aut se ignorante illatam aut depositam apud se aut donatam sibi; quibus omnibus, etiamsi proposita non sunt, responderi potquod nisi fecerimus, nunquam utemur contradictione; non enim erit, cui respondeamus. est et illud vitium nimium sollicite et circa omnia momenta luctantis; suspectam enim facit iudici causam, et frequenter, quae statim dicta omnem dubitationem sustulissent, dilata ipsis pr
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi dantq de se respondentibus uenustissimos lusus cu m̃o seuero nichil di¬
xisse nec tam stulte dicturos m̃o bene admonitos ab aduersario et agere gr̃as
ꝙ adiuiti sunt uocantur. freqũetissime uõ id quod firmissimu est nunꝙͣ his re¬
sponsuꝵ adu̾sariu fuisse que ꝓposita nõ esset nisi illa sciret uera esse ⁊ ad fatẽdũ
patientia ess impulsus ꝓ cluentio Cicero. Nam hoc psepe dixi tibi sic renũciari
me habe:e in aĩo causam hanc p̾sidio legis defendere Ita ne est ab amicis ĩpru¬
dente s iudelic ꝓdimu et est nescio quis de his quos amicos. esse arbitramui no¬
bis qui ña consilia adu̾sarui deferat quisnam hec tibi renunciauit: quis tam
imꝓbus fuit cui ego autẽ narani. Nemo ut opino: ĩ culpa est nimiru tibi istud⁊
lex ipła renũciauit. ac quidam cõtraditione non contenti totos etia locos explicãt

Expanded text:
dicendi, dantque de se respondentibus venustissimos lusus, cum modo, se vero nihil didicendi, dantque de se respondentibus venustissimos lusus, cum modo, se vero nihil dixisse neque tam stulte dicturos; modo, bene admonitos ab adversario et agere gratias, quod adiuti sint, iocantur; frequentissime vero, id quod firmissimum est, nunquam iis responsurum adversarium fuisse, quae proposita non essent, nisi illa sciret vera esse et ad fatendum conscientia esset impulsus; ut pro Cluentio Cicero: nam hoc persaepe dixisti, tibi sic renuntiari, me habere in animo causam hanc praesidio legis defendere. itane est? ab amicis imprudentes videlicet prodimur? et est nescio quis de iis, quos amicos nobis arbitramur, qui nostra consilia ad adversarium deferat? quisnam hoc tibi renuntiavit? quis tam improbus fuit; cui ego autem narravi? nemo , ut opinor, in culpa est; nimirum tibi istud lex ipsa renuntiarit. At quidam contradictione non contenti totos etiam locos explicant: