comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aubertus et sacerdos
xp̃i ꝓͥbatissimus: reful¬
sit temporib dagoberti regis fran¬
coꝵ inliti. Qui ab ip̃is puericie an¬
nis suꝑna gr̃a aspiratus.ãnosos uiros
scĩs preibat morib. Litteralib deni¬
q studiis traditus. et ecclesiasticis
sanctionib decenter informatus: ꝑ
gradus singulos proficiens. succe¬
dentib uirtutum incrementis. pro¬
uectus ẽ ad culmen sacerclotalis ho¬
noris. Exigente itaq sorte mortalis
nature. contigit ablebertum came¬
Ncensis sedis ep̃m: depõsito carnis
onere de hoc mundo transire. Di¬
uina igitur oꝑatione cuncta salu¬
briter ordinante. aubertus uir cõ¬
spicuus ⁊ successor emeritus: profi¬
ciens de uirtute in uirtutem. eius¬
dem sedis pontificalem sortitus ẽ
ne cum amatorib mundi: preter
quod cure pastoralis necessitudine
uidebatur artari. Frequentabatur i¬
gitur a ppłis. ex uicinis ⁊ procul re-¬
motis urbib cateruatim ad eum
confluentib: qui eximie conuersa¬

Expanded text:
Autbertus et sacerdos Christi probatissimus, refulsit, temporibus Dagoberti regis Francorum inclyti. Qui, ab ipsis sacrae pueritiae annis, superna gratia aspiratus annosos viros sanctis praeibat moribus. Litteralibus denique studiis traditus et ecclesiasticis sanctionibus decenter informatus, per gradus singulos proficiens, succedentibus virtutum incrementis, provectus est ad culmen sacerdotalis honoris. Ex gente itaque sorte mortalis naturae contigit Albertum Cameracensis sedis episcopum, deposito carnis onere, de hoc mundo transiisse. Divina igitur operatione cuncta salubriter disponente, Autbertus vir conspicuus et successor emeritus, proficiens de virtute in virtutem, ejusdem sedis pontificalem sortitus est ne cum amatoribus mundi, praeter quod curae pastorali necessitudine videbatur arctari; qugitur a populis, ex vicinis et procul remotis urbibus catervatim ad eum confluentibus. Qui, eximiae conversa
Abbreviated transcription (Latin):
tra angelicam quodam mͦ digni¬
tatem qͣntũ fas est cum gaudio
laudib dignissime efferri: que ut
ꝑ choros angeloꝵ exaltata deuo¬
tissime hocdie predicatur. quia p̾¬
cessit eam dñs ⁊ saluator nr̃ ex ea
uera fide genitus ad celestia: ut
pararet ei sicut ip̃e suis repromisit
olim gratulabundus. xp̃o canit.
A sũmo inquit celo egressio eius.
et occursus eius usq ad summũ
eius. Ascendit ergo eandem głam
resũpturus licet nõ amiserit quam
prius habuerat anteqͣm mundus
fieret: Ascendit ⁊ p̾parauit huic scis¬
sime ac głosissime uirgini locum
immortalitatis. ut cum eo regna¬
re possit in perrpetuum. S¬

Expanded text:
tra angelicam quodammodo dignitra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus digne efferri, quae, ut  choros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur: quia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare posset in perpetuum.
Abbreviated transcription (Latin):
cdidissima siui q coloris dealbata. Ad
quam sane cum accessisset sp̃e sc̃s.
quasi ip̃a eadem q lana cum infici¬
tur sanguine conchilii uel muricis
uertitur in purpuram: uersa est
et ip̃a sine coitu in matrem. ut nõ
sit iam ael modum quod fuerat:
s purpura uerissima ad indumen¬
tum ⁊ głam sumini regis diuini¬
tus aptissime dedicata. ut nulli
deinceps ea uti usu femineo licue¬
ria eo modo qͣmuis dudum incõ¬
parabilis eẽt uiniuersis que sub
celo sunt uirginib. ubi decenter
posset in se suscipere diuinitatis
admixtionem salua utraq natu¬
ra: tamen cum gr̃a repletur. cũ
sp̃u scõ ꝑfunditur. cum uirtute
altissimi obumbratur: fit p̾ciosior
meritis. celsis sublimior fastigiis:
pulcrior sc̃ĩtate. gloriosior suoꝵ pre¬
rogatiuis meritoꝵ: ita ut nullis
usib sit ip̃a eadem q mancipan¬
et si imitari oportet tantam ac ta¬
lem uirginem. tam q preclaram
uenerari multum conuenit. ⁊ ul¬

Expanded text:
didissima, suoque colore dealbata: ad didissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum accessisset Spiritus sanctus, quasi ipsa eademque lana cum inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licueria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum: ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanet si imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari multum convenit, et ul
Abbreviated transcription (Latin):
est natura. Ubi ñ substantia tollitur
sgłe magnitudo demonstratur.¬
cum eleuatur in dexteram patris
ubi xp̃c pro nobis iritoiuit ponti¬
fex factus in eternum. ad celi pala¬
tium. Hec inqͣm dies in qua usq
ad throni celsitudinem intemera¬
ta mnater ⁊ uirgo processit. atq
in regni solio sublimata: post xp̃m
sc̃a dei canit ecclesia. quod de nul¬
lo alio scoꝵ fas est credere: ut ultra
angeloꝵ uł archangeloꝵ merita
transcenderit quia ⁊ si similitudo
repromittitur scĩs: ueritas ñ negat᷑.
Hoc quippe priuilegium ñ nature ẽ
s gr̃e beate uirginis marie. de qua
natus est ip̃e deus ⁊ homo. Idcuro ⁊
ip̃a plus est meritis ⁊ ñ natura. qmͣ
uirgo ⁊ homo. Unde ⁊ si cetere uirgines
imitantur illam usq ad conceptum
partus. et gabrielis noue salutatio¬
nis obsequium: deinceps totum diui¬
num est quod oꝑatur in ea teste an
nus a contagione peccati. qͣmius sc̃o:
tamen adhuc uilitate humanitatis
induitur. ut ita dicam ac si lana can

Expanded text:
est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur. Elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introiit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum vel archangelorum merita transcenderit, quia et si similitudo repromittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura, quam virgo et homo. Unde etsi caeterae virgines imitantur illam usque ad conceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est quod operatur in ea, teste angnus a contagione peccati, quamvis sanctus, tamen adhuc vilitate humanitatis induitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
stes eius et calciamenta ⁊ lectu ialia
sa usus est frugali ⁊ parca. que qui¬
dem inter olera ⁊ legumina. etiam
carnes aliquando ꝓpter hospites uł
quosq infirmiores habebat: semꝑ
mense inferebatitur cibi: testea uel
lignea ⁊ marmorea fuerunt. ñ ta¬
men necessitatis inopia s proposito
uoluntatis. S et hospitalitatem
semꝑ exhibuit. ⁊ in mensa magis le¬
ctionem uł disputationem qͣm epu¬
lationem potationem q diligebat:
mat dictis absentum rodere ui¬
tam. hanc mensam indignã no¬
uerit ẽẽ sibi. Ante proximũ uero
cdiem obitus sui. a se dictatos et
eclitos recensuit libros: et quetũq¬
in his recognouit aliter qͣm se ha¬
bet ecclesiastica regula a se fuisse
uncle etiam duo conscripsit uoli¬
mina quoꝵ est titulus de recensi¬

Expanded text:
vero eius, & calciamenta, vel lectualia,sa usus est frugali et parca, quae quidem inter olera et legumina, etiam carnes aliquando propter hospites, vel quosque infirmiores, semper mensae inferebantur cibi, vel testea, vel lignea, vel marmorea fuerunt: non tamen necessitatis inopia, sed proposito voluntatis. Sed et hospitalitatem semper exhibuit. Et in ipsa mensa magis lectionem vel disputationem, quam epulationem potationemque diligebat. mat dictis absentum rodere vitam, Hanc mensam indignam noverit esse sibi. diem obitus sui a se dictatos et editos recensuit libros, sive eos qin his recognovit aliter quam sese habet ecclesiastica regula a se fuisse Unde etiam duo conscripsit volumina, quorum est titulus, De recensi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ip̃am suam extremam egritu¬
clinem impretermisse alacriter ⁊ for¬
titer. sana mente sano qi consilio in
mendanda corporis depositione sa¬
crificium cleo oblatum est. et sepul¬
tus est. Testamentum nullum fecit.
quia uncle faceret pauper dei ñ ha¬
buit. Ecclesie bibliotetam omnes q
codices. diligenter posteris custo¬
diendos semꝑ iubebat. Si quid u̾o
ecclesia uł in sumptib uł in ornarũ¬
tis habuit. fideli presbitero qui sub
eodem domus ecclesie curã gerebat.

Expanded text:
ad ipsam suam extremam aegritudinem impraetermisse, alacriter et fortiter, sana mente, sanoque consilio in mendanda corporis depositione sacrificium Deo oblatum est, et sepultus est. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque codices diligenter posteris custodiendos semper jubebat. Si quid vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
amarissima contritione cordis sui.
Et repente aucliuit uocem de uici¬
le lege. tolle lege. Statim q represso
pretans diuinitus sibi iuberi. nisi
ut codicem apłicum ante se posi

Expanded text:
amarissima contritione cordis mei. Et ecce audio vocem de vicile, lege; tolle, lege. Statimque ud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi u
Abbreviated transcription (Latin):
uite. Reuerberauit deus infirmita¬
tem aspectus eius. radians in eum
uehementer: ⁊ contremuit amore ⁊
horrore. et inuenit longe se ẽẽ a deo
in regione dissimilitudinis: tanꝙͣ
audiret uocem eius de excelso. Ei¬
b sum grandium. cresce et mandu
cabis me. Nec tu me mutabis in te¬
sicut cibum carnis tue. s tu muta¬
beris in me. Et cognouit qm̃ pro
unquitate erudiuit hominem et
tabescere fecit sicut araneam animã¬
qus Nt sensit et eepertus est ñ ẽẽ
mirum quod palato ñ sano pena
oculis egris odiosa lux. que puris¬
est amabilis. Tũcuero inuisibilia
dei ꝑ ea que fr̃a sunt intellecta cõ¬
sperit. s aciem figere ñ ualuit.⁊
repercussa infirmitate radiis solis.
ñ secum ferebat nisi amantem me¬
moriam:. ⁊ quasi oleft̃a desiderantẽ
que comedere ñclum posset. Non tene
nec cuius rei eẽt magistra eius infir¬
lum. et ꝑierunt ille questiones in
quib ei aliquando uisus est adu̾¬
sari sibi: et ñ congruere testimoniis

Expanded text:
t reuerberasti infirmitatem aspectus mei radians in me uehementer, et contremui amore et horrore: et inueni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tamquam audirem uocem tuam de excelso: "cibcabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. Et cognovi quoniam pro iniquitate erudisti hominem, et tabescere fecisti sicut araneam anima22. Et sensi et expertus sum non esse mirum, quod palato non sano poena oculis aegris odiosa lux, quae puris aspectus. tunc uero inuisibilia tua per ea quae facta sunt intellecta conspexi, sed aciem figere non eualui et repercussa infirmitate redditus solitis non mecum ferebam nisi amantem memoriam et quasi olefacta desiderantem, quae comnec cuius rei magistra esset eius infirlum, et perierunt illae quaestiones, in quibus mihi aliquando uisus est aduersari sibi et non congruere testimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
matris tenerum cor eius pie biberat¬
in quaclam regula lignea.⁊ adue¬
nientem ad se uuienem splendidũ.
hy laram atꝙ arridentem sibi: cũ illa
eẽt i eiens ⁊ merore confecta. Tunc¬

Expanded text:
matris tenerum cor meum pie biberat etin quadam regula lignea et uenientem ad se iuuenem splendidum hilarem atque arridentem sibi, cum illa esset maerens et maerore confecta. qu
Abbreviated transcription (Latin):
deo. et uere sic erat. Unde ei ut pro¬
ferret uolebat conferenti secũ estus
di: sic affecto ut ip̃e erat ad ambu¬
landum in uia de. Niclebat enim
ibat. alius aũ sic. Ci autem displi¬
cebat quod agebat in seculo. p̾ dul¬

Expanded text:
 et vere sic erat. Unde mihi ut proferret volebam, conferenti secum aestus dus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in via tua. 2. Videbam enim ibat, alius autem sic. Mihi autem displicebat quod agebam in saeculo, et
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat cum clictis manichei. qui
de plurimis reb multa scripserat
copiosissime delirans:⁊ ñ ei occurre¬
sus est subire ip̃am sarcinam. Scie¬
bat enĩ ista ita ñ ẽẽ. nec eum puduit

Expanded text:
ferebam cum dictis Manichaei, quae de his rebus multa scripsit copiosissime delirans; et non mihi occurresus est subire ipsam sarcinam. Noverat enim se ista non nosse, nec eum puduit
Abbreviated transcription (Latin):
dicta urbe pauperum sartientes re
⁊ crispiniane. cuius dei cultores
tissime cultores dixerunt. Iouem
⁊ appollinem mercuium ac satur¬
num aut quemlibet hoꝵ quos gẽ¬
tili cdeos creditis errore decepti nec
colimus nec adoramus. Tunc ricti¬
ouarus catenis eos uinctos maxi¬
uero dixit eis. Ex quo genere estis.
aut cui cleoꝵ famulatum impen-¬
dacter regi respondentes dixerunt.
Rome nobili orti progenie. in gal
se amore: qui est uerus deus crea¬
ticia ꝑseueraueritis. multis uos af
responcdentes maximiano dixerunt.
Non potes nos illatis minis terrere.
Pecuniam uero tuam ⁊ honores quos

Expanded text:
dicta urbe pauperum| sarcientes reppine et crispiniane . cuius| die cultorestes cultores dixerunt. Iouem et apollonem.| mercorium ac saturnum uel quemlibet horum .| quos gentili deos creditis errore decepti nec colimus| nec adoramus. His auditis ritiouarus catines eos uinctos . maxi dixit| Ex quo genere estis . aut cui deorum famulatum| inpendaciter regi. Respondentes di| xerunt romae nobili orti progeniae. In galse amore. Qui est| deus uerus . creaticia perduraueritis multis uos| adRespondentes maximiano dixerunt. Non| potes nos inlatis minis terreri .pecunia uero tua et honores quos
Abbreviated transcription (Latin):
Scis itaq orantib. exilierunt sudes
entes quosdam interfecerunt.quos¬
.III.Tunc rictiouarus furore insamens.¬
molas ad singuloꝵ colla iubet su¬
spendi:⁊ hiemis tempore in flu¬
uio cuius uocabulum est arona.
udut sub glacie demergi. Sed fa
mulante creatura sua dño. mar-
tyres eius nec aqua mergere. nec
petra premere. nec frigus potuit
stringere: s potius quasi estiuis
lauacris delectati. cum ꝓuectione
oneris. ad alteram natantes illesi

Expanded text:
His itaque orantibus| exilierunt sudes cientes quos//dam interfecerunt . quos.| Tunc riciouarus furore insamolas ad singulorum colla jubet suspendi, et hiemis tempore in fluvio cujus vocabalum est Axona, velut sub glacie demergi; mulante creatura sua deo mar| tyres eius nec aqua mergeret. nec petra premere . nec| frigos potuit stringere. Sed potius quasi \e/stiuis la| uacris delectati proiecto molari oneri ad alteram| natantes inlesi
Abbreviated transcription (Latin):
plumbi feriens in oculum rictio¬
uari: graui illum dolore crucians
excecauit afflictum. Ac hic fremẽs.
iussit feruere. et scõs denuo mar¬
tyres in ea precipitari p̾cepit. Scos
sine dolore ab igne. Tunc uidens
inimicus se nichil in illatis aduer¬
sus xp̃i martyres preualuisse suꝑ¬
plicus. sese concite furens rictioua¬
rus p̾cipitauit in ignem: ⁊ ita mor¬
te pessima uitã finiuit indignã.
Maximianus audita mox satellitis
puniri precepit:qui imminente cer¬
uicib suis gladio gratiaꝵ actiones
ꝑsoluentes dicebant. Gratias tibi
agimus dñe. qui nos de hoc seculo
eripiens: ad te uenire precipis cle¬
mentissime. Et hiis dictis. ampu-¬
uero a carnificib bestiis canib q
⁊ auib improbis uoranda sunt

Expanded text:
plumbi feruentes in oculum| riciouari graui illum dolore crucians excecauit.| adflictum adis+ fremens+ iussit feruere . et sanctos denuo| martyres in eam precipitari . quassine dolore ab igne tunc| uidens se inimicus nihil inlatis aduersus christi mar| tyres preualuisse suppliciis sese concite furens.| Riciouarus precipitauit in ignem . et ita morte| pessima . uitam finiuit indignam.maximianus mox audita satillitis punire precepit qui iam iamque in| minente ceruicibus suis gladio graciarum domino actio| nem persoluentes dicebant. Gracias tibi agimus domine.| qui nos de hoc seculo eripiens . ad te uenire precipis clemen| tissimae. Et his dictis . ampuuero a carnificibus| bisties canebusue ac auetibus inprobis uoranda| sunt
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Audiens aũ hec maximia¬
nus impius. concito ad ꝑquiren¬
dos eos rictiouarum lue direxit
impietatis ministrum. A quo
quesiti calciamenta sunt in pre

Expanded text:
runt. Audiens autem haec maxi| mianus impius concete ad perquirendos eos. Ricio| uarum suae direxit impietatis ministrum a quo et qui| siti calciamenta sunt in pre
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognoscant omnes circumstantes
quia tu consolaris seruos tuos.
Cadem hora unus de militib no-¬
dicere ad beatum laurentiũ. hideo
ante te hominem pulcherum
stantem cum lintheo.⁊ extergentẽ¬
romanus afferens urceum cũ aqua.¬
misit se ad pedes beati laurentii. ⁊
tizaretur. Et acceptam aquam bene¬
clixit. et baptit auit eum. Audies
Et ecluctus foras muros porte sala¬
riẽ cdecollatus est quinto idus augn¬
sti. Padem nocte iussit decius cesar
cepit ypolitus tristis plorare. Sui
re s magis tace. et gaude quia uado
ato laurentio. Iam depone ꝑfidiam
artis magice. et dic nobis generositatẽ
tuam. Seatus laurentius dixit. Quͣ¬
tum ad genus hispanus sum: nu¬
tritus romanus. ⁊ a cunabulis xp̃i¬
anus: eruditus om̃i lege sc̃a ⁊ di¬

Expanded text:
ut cognoscant| omnes circumstantes quia tu consolaris seruos tuos; Eadem| hora unus de militibus nodicere ad beatum lauren| tium; Video ante te hominem pulcherrimum stantem| cum linteo et extergenteromanus afferens urceum cum aquamisit se ad pedes laurentii| et tizaretur; Et accepta aqua . benedixit .| et baptizauit eum; Audiens o, eductus foras muros portae Salariae, decollatus est quinto Idus Augu Eadem nocte iussit decius cesar cępit ypolitus tristis plorare;| Cuilere sed magis tace| et gaudę quia uado ato martyri: « Jam depone perfidiam artis magicae, et dic nobis generositatem tuam. » Cui beatus Laurentius dixit: « Quantum ad genus, Hispanus sum eruditus vel nutritus Romanus, et a cunabulis Christianus, eruditus omni lege sancta et di
Abbreviated transcription (Latin):
ra dixit. Ecce isti sunt thesauri et̾¬
ni. qui nunqͣm minuuntur s sem
dere in thesauris quos habes abscõ¬
ditos. Beatus laurentius clixit. Ego
famulus. xp̃i. securus sum cle the
sauris celestib. Secius iracunclia
plenus. uissit eum nudũ fustib
cedi. Beatus laurentius cum cede¬
sce quia triumpho de thesauro xp̃i
laminas ferreas ardentes. Beatus
laurentius cdixit. Ego in nomine
tua que ad tempus sunt: fac quod
facis. noli cessare. Decius cesarminio
furore arreptus. iussit ut cũ plum¬
cecleretur. Ei cũ diu cecleretur. dixit
beatus laurentius. Dñe ih̾u xp̃e ac
cipe sp̃m meum. Padẽ hora audita
est uox: ip̃o letio celare. ancdiente.
Ad huc multa certamina tibi deben-¬
Beatus laurentius prostratus in
catasta. subridens ⁊ gr̃as agẽs dixit.¬

Expanded text:
na dixit: Ecce isti sunt thesauri aetena dixit: Ecce isti sunt thesauri aeterni, qui nunquam diminuuntur, nec dere in thesauris. quos habes absconditos, beatus Laurentius lfamulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cedesce . quia| triumpho de thesauro christi . lami| nas ferreas ardentes; Beatus laurentius dixta| que ̨ ad tempus sunt . fac quod facis . noli cessare; Decius cesar nimio| furore erreptus . iussit ut cum plucederet| Et cum diu cederetur dixit beatus laitum meum; Eadem hora| audita est uox ips\o/ decio audiente; Adhuc multa| certamina tibi debenBeatus| laurentius prostratus in catasta . subridens et gratias
Abbreviated transcription (Latin):
añs precipit ut renuntiemus nr̃is.
quia qui al fidei agonem uenimus.
luctamen contra malignos sp̃e su
mimus. Nichil aũ maligni sp̃s in
hoc mundo ꝓprium possident. sui¬
di ergo cum nudo luctari debemuis.
Nam si uestitus quisc cum nudo
luctatur. citius ad terram deicitur
quia habet unde teneatur. Qiued
enun sunt terrena omnia. nisi q̃¬
dam corporis indumenta: Qui er¬
go contm diabolum ad certamen
ei ypolitus. Si dictis fc̃a compensas.
benedixit. ⁊ baptizauit eum. Et exter¬
sus ex aqua. cepit dicere ypolitus. ui¬
cli animas innocentum letas gau¬
lerianus. Adduc ad palatiũ lau¬
rentium. Dixit aũ ypolitus acl bea¬
tum laurentium.Ualerianus ex
precepto decii misit acd me: man¬
conspectum ualeriani. ualerianus
dixit ad beatum laurentium Iam
rentius cdixit. Da michi inlutias
sauros. Respondit ualerianus. ⁊¬
dixit ad ypolitum. In tua pollici¬
tatione habeat triduo indutias. ab
eodem die collegit cecos. claudos ⁊¬
e p̾sentare: Beatus laurentius

Expanded text:
nus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen ei ypolitus; Si dictis facta conpenses .| benedixit| Et babtizauit eum; Et extersus ex aqua . coepit dicere ypolitus; Vidi ani| mas innocentium letas gaulerianus| ut adduceret ad palacium laurentium; Dixit itaque ypolitus ad| beatum laurentium; Valerianus ex praecepto decii misit ad me conspectu ualeriani . ualerianus dixit ad beatum laurentium| Iarentius dixit; Date . michi| inducias sauros; Respondit ualerianus| ad ypolitum; In tua pollicitacione abeat triduo inducias;| Ab eodem die collegit beatus laues praesentare? Beatus lau
Abbreviated transcription (Latin):
qui me confortare dignatus es. Et
eleuans oculos suos contra decium.
sic dicebat beatus laurentius. Ecce
miser assasti unam paitem. regira
et aliam et manduca. Tunc gr̃as¬
ualeriano.ambulauit exinde ad
crepusculo. rapuit corpus eius ypo¬
litus: ⁊ condiuit linteis ⁊aroma¬
tib le ꝓprio suo. Manclauitq hoc
ati laurentii archidiaconi ⁊ marty¬
ris: et uenerunt in uia tyburtina¬
tyr fuerat nocte. cui ⁊ linteum de¬
dit unde pedes scõꝵ ip̃e excerserat:

Expanded text:
qui me confortare dignaris. Et ele| uans oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. Tunc ualeriano . ambulauit exinde ad crepusculum| rapuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio suo mandauit . hoc ati lau| renti . archi . diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia ttyr fuerat noctu, cui et linteum dedit, unde pedes sanctorum exterserat,
Abbreviated transcription (Latin):
et requiescat in eo laurentius con¬
tumax. Allatus est aũ lectus cum¬
laurentius expoliatus uestimentis
et cum furcis ferreis coartari fecit¬
beatum laurentium. Tunc dixit de¬
tuis cesar acl beatum laurentium Sa¬
crifica diis. Respondit beatus lau¬
tentius. Ego me obtuli deo sacrifi¬
cium. in odorem suauitatis. Carni

Expanded text:
et requiescat in eo Laurentius contumax. Allatus est autem lectus fLaurentius vestimentis Et cum furcis ferreis coartbeatum laurentium. Et dixit decius caesar| ad beatum laurentium . sacrifica diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sue. Nam sicut arte medicine cali¬
da frigidis. frigida calidis curan¬
tur: ita dñs nr̃ contraria opposuit p̾¬
dicamenta peccatis. ut lubricis con¬
tinentiam. tenacib largitatem. ira¬
cundis mansuetudinem: elatis p̾¬
ciperet humilitatẽ. Certe cum sequai¬
tib se noua manclata ꝓponeret clrcit.
susi quis renuntiauerit omnibus
que possiclet. ñ potest meus eẽ disci
pulus. Ac si aꝑte dicat. Qui ꝓ uete¬
rem uitam aliena concupiscitis ꝑ
noue conuersationis studium ⁊ ur̃a

Expanded text:
cut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potepulus. Ac si aperte dicat: Qui per veterem vitam aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra
Abbreviated transcription (Latin):
stus. Ibi epulabuntur et
exultabunt in conspettu dei ⁊ es̃
apparu̾it glia oñi setialutur
⁊ ab ub̾tate domꝰ eius in ebriabũ¬
tur. O quał uoluptas tactus.
Ibi om̃ia asꝑa ⁊ dũra aberunt
ibi omĩa blanda ⁊ suauia arride¬
bunt. O qͣm magna dulcedo di¬
in gaudio dñi sui suꝑ omĩa bo¬
na sua ꝯstituent᷑. Patrẽ in filio.

Expanded text:
stus, ubi epulabuntur et exsultabunt in conspectu Dei ; et cum apparuerit gloria Dei saturabuntur, et ab ubertate domus ejus inebriabuntur! Voluptas tactus qualis, ubi omnia aspera et dura aberunt, et omnia blanda et suavia arridebunt! O quam magna mulin gaudio Domini super omnia bona sua constit
Abbreviated transcription (Latin):
linguaꝵ imbuendum euuangelio
mundum distributis sibi terraꝵ par¬
tib suscepissent. beatissimus petrus
princeps aplici ordinis ad arcem
romani destinatur imꝑii: ut lux ue¬
ritatis que in omnium gentium
reuelabatur salutem. efficatius se
ab ip̃o capite ꝑ totum mundi cor¬
pus effunderetur. Cuius aũ nationis
homines in hac tunc urbe ñ essent:
aut que usqͣm gentes ignorarent qd̃
roma didicisset: Hic colluctantes phi¬
losophie opiniones. hic dissoluende
erant terrene sapientie uanitates: hic
confutandus demonum cultus hic
omnium sacrificioꝵ impietas destru¬
enda: ubi diligentissima habebatur¬

Expanded text:
linguarum, imbuendum Evangelio linguarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, ubi diligentissima super
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacram beati petri secdem caput or-¬
bis effecta: latius presideres religio¬
ne diuina qͣm dñatione terrena. Qmͣ¬
uis enim multis aucta uictoriis ius
imperii tii terra mari q protuleris.
minus tamen est quod tibi bellicus
labor subidit: qͣm quod pax xp̃i¬
riam errantium cecitatem.⁊ procli¬
uem in deteriora nequitiam. secretio¬
re consilio ⁊ altiore pietate misera¬
tus est: mittendo uerbum suum
equale sibi atq coeternum. Quod
caro fc̃m ita diuinam naturam na¬
ture uniuit humane. ut illius ad
infima inclinatio: nr̃a fieret ad simn¬
ma prouectio. ut autem huius ine¬
narrabilis gr̃e ꝑ totum mundum
diffunderetur effectus. romanum
regnũ diuina ꝓuidentia p̾parauit.
uno confeclerarentur imꝑio: ⁊ tuto
ꝑuios haberet ppłos predicatione
generali. quos unius teneret regi¬
men ciuitatis. Hec aũ ciuitas igno¬
rans sue prouectionis auctorẽ. cum
pene omnib dñaretur gentibus:
omnium gentium seruiebat errori
b Unde quantum erat ꝑ cliabolum

Expanded text:
 sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax Chririam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat errori Unde quantum erat per diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
la cadunt. multiplicata nascunt᷑.
unde duo ista preclara diuini se¬
minis germina in quantam so¬
bolem pulularint. beatoꝵ marty-
pulis ambierunt: et quasi ex ml
tarũ honore gemmaꝵ conserto u¬
no dyaclemate coronarunt. De qͦꝵ¬
meritis atq uirtutib que omnem
loquendi suꝑant facultatan. nichil
diuersum. nichil debemus sentire
discretum: quia illos et electio pares.
⁊ labor similes.⁊ finis fectt equales.

Expanded text:
la cadunt, multiplicata nascuntur. la cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorum millia pulis tarum honore gemmarum conserto diademate coronarunt. De qmeritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et electio pares, et labor similes, et finis fecit aequales.
Abbreviated transcription (Latin):
um crucis xp̃i romanis arcib in¬
ferebas: quo te diuinis p̾ordinati¬
onib anteibant ⁊ honor potesta¬
tis ⁊ gła passionis. Ad quam spe
cialis magister gentium beatus¬
paulus occurrens. eodem tibi con¬
sociatus est animo: quo omnis in¬
nocentia. omnis pudor. omnis q
libertas. sub neronis laborat im¬
perio: cuius furor ꝑ omnium ui-¬
cioꝵ imflammatus excessus. ĩ hũc
eum usq tortentem sue p̾cipitauit
insanie: ut primus nomini xp̃ia¬
no atrocitatem generalis ꝑsecutio¬
nis inferret. quasi ꝑ scõꝵ neces gr̃a
dei possit extingui: cuius hoc ip̃m
erat maximũ lucrum ut contemp¬
tus uite huius occidue ꝑceptio fi¬
eret felicitatis eterne. Preciosa est
ergo in conspectu dñi mors sc̃oꝵ
eius. nec ullo rudelitatis genere
destrui potest:sacramento crucis
xp̃i fundata religio. Non minui¬
tur ꝑsecutionib ecclesia s augetur.
et semꝑ dñicus ager segete ditiore
uestitur: dum grana que singu¬

Expanded text:
um crucis Christi Romanis arcibus inum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te divinis praeordinationibus anteibant et honor potestatis, et gloria passionis. CAPcialis magister gentium Paulus occurrens, eo tibi consociatus est tempore, quo jam omnis innocentia, omnis pudor, omnisque libertas sub Neronis laborabat imperio. Cujus furor per omnium vitiorum inflammatus excessum, in hunc eum usque torrentem suae praecipitavit insaniae, ut primus nomini Christiano atrocitatem generalis persecutionis inferret, quasi per sanctorum neces gratia Dei posset exstingui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fieret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mare gradereris ingrederis. Nec
mundi dñam times romam. qui ĩ
cayphe domo expaueras sacercdotis
ancillam. Nunquid aut iuditio pi¬
lati aut seuitia iucleoꝵ. minor ẽ uł
in claudio potestas. uł in nerone cru¬
delitas: Uincebat ergo materiam for¬
midinis uis amoris. nec estimabas¬
consulis quos susceꝑas diligendos.
hunc aũ intrepide caritatis affectũ
iam tunc ꝓfecto conceperas. qͣndo
professio tui amoris in dñm trine
interrogationis est solidata myste¬
rio: nec aliud ab hac mentis tue in¬
tentione quesitum est: qͣm ut pascen¬
dis eus quem diligeres ouib ci-¬
bum quo ip̃e eras opimatus im¬
penderes. augebant quoq filu-¬
ciam tuam tot signa miraculor.¬
tot dona charismatum. atq experi¬
menta uirtutum. Iam ppłos qui
ex circumcisione crediderant erudi¬
eras. lam antiochenam ecclesiam
ubi primum xp̃iani nominis dig¬
nitas est orta fundaueras: iã pon¬
bius de prouentu oꝑis. aut de
spatio tue ignarus etatis. trophe¬

Expanded text:
supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestimabass quos susceperas diligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes. CAP. V. Augebant quoque fiduciam tuam tot signa miraculortot dona charismatum, tot experimenta virtutum. Jam populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Ponbius de proventu operis, aut de spatio tuae ignarus aetatis, tropae
Abbreviated transcription (Latin):
lis psalmista ait. Iter factte ei qui
ascendit suꝑ occasum. Suꝑ occasũ
ꝑtulit: resurgendo calcauit. Ci er¬
go qui ascendit suꝑ occasum iter¬
facimus.cum nos eius glam men
ip̃e post ueniens ꝑ amoris sui pre¬
sentiam illustret. Missis autem

Expanded text:
lis Psalmista ait: Iter facite ei qui lis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum pertulit resurgendo calcavit. Ait ergo: Qui ascendit sufacimus cum nos ejus gloriam vipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem
Abbreviated transcription (Latin):
quando uero oꝑib admonet. Ip̃a
etenim fc̃a eius precepta sunt: qͥa
dum aliquid tacitus facit. quid
agere debeamus innotescit. Ecce enĩ
binos in predicationẽ liscipulos
mittit. Quia enim sunt duo p̾cep¬
ta caritatis. clei uiclelicet amor et
proximi: ⁊ minus qͣm inder cluos
haberi caritas ñ potest nemo enĩ
proprie ad semecip̃m habere carita¬
tem dicitur: binos ad predicandũ
disciptilos dñs mutie. quatinus hoc
nobis tacitus innuat: quia qui cari
tatem erga alterum ñ habet. precli¬
cationis officium suscipere nulla¬
tenus debet. Bene autem subdit᷑
quia misit eos ante faciem suã: in
omnem ciuitadem ⁊ locum quo e¬
rat ip̃e uenturus. Predicatores enĩ
suos dñs sequitur. quia predica¬
tio pretienit. Et tunc ad mentis nr̃e
habitaculum dñs uenit. quando
uerba exhortationis precurrunt:at¬
q ꝑ hec ueritas in mente suscipitur.
Hinc namq eisdem predicatoribus
ysaias licit. Parate uiam dñi: re¬
ctas facite semitas clei nr̃i. hinc il¬

Expanded text:
ero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitudiscipulos mittit, quatenus hoc nobis tatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc il
Abbreviated transcription (Latin):
bra ut oculus solis erunt. regẽ glo¬
rie in decore suo cernent. omnes q¬
conspicient. O qualis uoluptas
auditus ipsorum. Hiis incessan¬
ter sonabunt armonie scõꝵ con¬
centus angl̾orum: dulcissona or¬
fatus. Ibi suauissimũ odorem de
⁊ odorem de angłis et omnib scĩs
percipient. Eya qualis uoluptas
gustus rbi epulabuntur. et exul¬
tabunt in conspectu dei. et cum
apparuit gloria domini satia¬
buntur et ab ubertate domus eiꝰ
tas tactus. ibi omnia aspera et
dura aberunt. ibi omnia blãda
⁊ suauia arridebunt. O quam

Expanded text:
bra, ut oculus solis erunt, qui Regem gloriae in decore suo cernent; omnes gaudebunt. O qualis voluptas auditus illorum, quibus incessanter sonabunt harmoniae coelorum, concentus angelorum, dulcisona orualis, ubi suavissimum odorem de  odorem de angelis et de omnibus sanctis percipient! Eia qualis voluptas gustus, ubi epulabuntur et exsultabunt in conspectu Dei ; et cum apparuerit gloria Dei saturabuntur, et ab ubertate domus ejus tas tactus qualis, ubi omnia aspera et dura aberunt, et omnia blanda et suavia arridebunt! O quam
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum in patre. et spiritus sc̃i
caritatem in utroq sicuti est facie
ad faciem omnes electi uidebũt.
Gaudium habebunt de consor¬
tio angłorum. et gaudiũ de ip̃o¬
Gaudebunt de bonis domuni inte¬
rius et exterius. supͣ se ⁊ infra ĩ

Expanded text:
et Verbum in Patre, et Spiritus sancti charitatem in utroque, sicuti est, facie ad faciem semper videbunt. Gaudium habebunt de consortio angelorum, gaudium de coGaudebunt itaque de bonis Domini inter
Abbreviated transcription (Latin):
ihrl̾m. ut legitur non egebit lu¬
ompc illuminabit eam et luc̾na
eus est agnus. ubi sc̃i fulgebunt
sieut stelle in perpetuas eternica¬
tes ⁊ sicut splendor firmam̃ti qui
erudiunt multos. fulgebunt in¬

Expanded text:
itas, ut legitur, illa non egebit lunipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus . Ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos . Quapropt
Abbreviated transcription (Latin):
gitur non egebit lumine solis
nabit eam. Et lucerna eius ẽ
agnus ubi sc̃i fulgebunt. sicut
stelle in perpetuas eternitates.
⁊ sicut splendor firmainti qui

Expanded text:
gitur, non egebit lumine solis, nabit eam, et lucerna ejus est Agnus: ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firm
Abbreviated transcription (Latin):
tus mundus est particeps. ⁊
unius fidei pietas exigit: ut quicqͥd
pro salute uniuersoꝵ gestum recõ¬
litur. cõmiinib iͥi gauliis celebre¬
tur. uerumptam̃ hodietna festiuitas
one ueneranda est: ut ubi p̾cipuoꝵ
in die martyrii eoꝵ sit leticie princi¬
patus. Isti enĩ sunt uiri ꝑ quos tͥ
euuangelium xp̃i roma resplendu-¬
it. et que eras magistra erroris: fr̃a
es discipula ueritatis. Isti sunt sc̃i pa¬
tres tui ueriq pastores. qui te reg¬
nis celestib inserencdam multo me
e quib is qui tibi nomen dedit. fra¬
terna te cede fedauit. Isti sunt qui

Expanded text:
tus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitasone veneranda est: ut ubi praecipuoin die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
nus ep̃c cum clericis ac religiosis¬
uiris. hymnis ex more redditis
dñe bonum est nos hic ẽẽ. Si uis fa¬
ciamus hic tria tabernacula. tibi
unum. moysi unum. ⁊ helye unum.
Et quidem beatus petrus sicut aluᷤ
euuangelista testatur. nesciebat qͥd
diceret: in eo qd̃ in celesti conuersati¬
one tabernacula facienda putauit.
In illa namq celestis uite gła domus
necessaria ñ erit. ubi diuine contem¬
plationis luce omnia pacificante:
aura aduersitatis alicuius timenda
nulla remanebit. testante apłõ ioħ̾e:
qui eiusdem suꝑne ciuitatis clari-¬
tatem clescribens dicit iter alia.
Et templum ñ uidi in ea. dñs om
mpotens templum illius ẽ ⁊ agnus.
Et bene nouerat quid cliceret cum
ait. dñe bonum est nobis hic esse:
quia re uera solum hominis bonũ
est intrare in gaudium dñi sui.
et huic contemplando in eternum
assistere. Unde merito nichil unqͣm
ueri boni habuisse putanclus est:
cui reatu suo exigente continget
numqͣm sui faciem uidere creatoris.

Expanded text:
nus episcopus cum clericis ac religiosis, et hymnis ex more redditisne, bonum est nos hic esse; si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, et Moysi unum, et Eliae unum. Et quidem beatus Petrus, sicut alius evangelista testatur, nesciebat quid diceret, in eo quod coelesti conversationi tabernacula facienda putavit. In illa namque coelestis vitae gloria domus necessaria non erit, ubi divinae contemplationis luce omnia pacificante, aura adversitatis alicujus timenda nulla remanebit, teste apostolo Joanne qui ejusdem supernae civitatis claritatem describens, dicit inter alia: Et templum non vidi in ea, Dominus enim omnipotens templum illius est, et agnus . Sed bene noverat quid diceret, cum ait: Domine, bonum est hic esse; quia revera solum hominis bonum est intrare in gaudium Domini sui, et huic contemplando in aeternum assistere; unde merito nihil unquam boni veri habuisse putandus est, cui reatu suo exigente contigit nunquam sui faciem videre creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
anoꝵ trib dieb. Post triduum¬
manebat ibidem iuxta amphite¬
atrum: et collegit nocte corpora.
et recondilit in archa plumbea
in domo sua tertio kalendas au¬

Expanded text:
 tribus diebus. Post triduummanebat juxta amphitheatrum, et collegit noctu corpora, et recondidit in area plumbea in domo sua tertio Kalendas Au
Abbreviated transcription (Latin):
tempore draco circa pontem uia
ues. ⁊ homines arripiens deuora¬
niens. dum illa leuasset caput q̃si
ante faciem eius digito designãs
in aere. in os eius expuit. Bestia
uero sputum mex ore suo suscipi¬

Expanded text:
t. Is enim circa pontem in via ves, homines arripiens devoraniens dum illa levasset caput, quasante faciem ejus, digito designans in aere in os ejus expuit. Bestia vero sputum in ore suo suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
rat pape refert. Qui acd sedem apli¬
timo igitur regressus anno a roma.
cum auctoritate pape illius turo-¬
nis recdire clisponit. ueniens autem¬
men laucdiaco. sexto ab urbe milia¬
rio mansionem accepit. Armenti-¬
us uero febre corripitur. media¬
aũ nocte sp̃m exalauit. Quod pro-¬
tinus briccio ep̃o ꝑ uisum reuela-¬
tum est. Qui ait suis. Surgite ue¬
lotius. ad tumulandum fratrem
nr̃m turonensem pontificem occur-¬
ramus. Cumq illi uenientes portã
ciuitatis ingrederentur. ecce istum
ꝑ aliam portam mortuũ efferebant.
Quo sepulto. sc̃s briccius ep̃c in ca-¬
thedra sua regressus est. septẽ post
ea uiuens annis.Cui post quadra¬
gesimũ septimũ ep̃atus annum
defuncto. sc̃s eustochius successit

Expanded text:
rat papae refert. Qui ad sedem apostolirat papae refert. Qui ad sedem apostolitimo igitur regressus anno a Roma, cum auctoritate papae illius, Turonos redire disponit: et veniens est Laudiacum, sexto ab urbe milliario, mansionem accepit. Armentius vero febre corripitur, et media nocte spiritum exhalavit. Quod protinus Briccio episcopo per visum revelatum est, qui ait suis: Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum Turonicum pontificem occurramus. Cumque illi venientes portam civitatis ingrederentur, ecce istum per aliam portam mortuum efferebant. Quo sepulto, Briccius in cathedram suam regressus eer vivens annos. Cui post quadragesimum septimum episcopatus annum defuncto sanctus Eustochius successit,
Abbreviated transcription (Latin):
prunas ardentes in birro suo po¬
suit:⁊ ad se stringens usq al
sc̃m sepulcrum beati martini.
una cũ ppłoꝵ turbis uadit. Pro¬
iectis ꝙ ante sepulcrum prunis.
uestim̃tum inustum apparuit.
Illis quoq sic eum prosequenti¬
ab hiis ignib iudetis illesum.
ita ⁊ corpus meum a tactu mulie¬
ris scitote impollutum. Illis uero
nianum ep̃m constituunt. Deniq
briccius rome urbis papam expe¬
tiit. flens ⁊ eiulans atq dicens.
Merito hec patior quia peccaui
in scõ dei. ⁊ eum delirum ⁊ amen
ñ creclicli. Post cuius abscessum ai¬
unt turonici sacercloti suo. hade
post eum ⁊ exerce negotium tuũ.
Qui si eum ꝓsecutus ñ fueris. a
nr̃o omnium contemptu humili¬
aberis. Iustinianus uero egressus
a tironis. uercellis ytalie ciuita¬
tem aggressus: uditio dei ꝑcus-¬
sus. obiit ꝑegrinus. Turonici eius
obitum audientes.⁊ in sua mali¬
loco constituunt. At brictius ep̃c
romam ueniens. cuncta que ꝑtule¬

Expanded text:
prunas ardentes in byrrum suum poprunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens, usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiectasque ante sepulchrum prunas, vestimentum inustum apparuit. Illo quoque sic prosequentab his ignibuita corpus meum a tactu mulieris est mundum. Illis uero atu constituunt. Denique Brictius Romanae urbis papam expetiit, flens et eiulans atque dicens: 'Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei et eum delerum et amentem non credidi'. Post cuius abscessum aiunt Toronici sacerdoti suo: 'Vade post eum et exere negotium tuum, quia, si eum prosecutus non fueris, a nostro omnium contemptu humiliaberis' Iustinianus vero egressus a Turonus, Vircellis Italiae civitatem adgressus, iudicio Dei percussus, obiit peregrinus. Toronici eius obitum audientes et in sua maliloco constituunt. At Briccius episcopus Romam veniens, cuncta quae pertule
Abbreviated transcription (Latin):
d hec primo tempore beati ui¬
ti nomen enituit. ut qui sc̃s
iam ab omnib habelatur: potñs
etiam et uere apłicus haberetur:
Nec multo post: dum agrum lupi¬
cini cuiusdã honoran secundũ se¬
culum uiri preteriret: clamore ⁊
luctu turbe plangentis excipitur.
Ad quam cum sollicitus atitiss.
⁊quis esset hic fletus inquire̾t: in¬
dicatur unũ e familia seruũ laq̃o
sibi uitam extorsisse. Quo cognito:
cellulam in qua corpus iacebat ĩ¬
greditur. Exclusis omnib turbis:
superstatus corpori aliquantis¬
per orauit. Mox uiuiscente uultu.
marcescentib oculis: in ora illius
defunctus erigitur. Lentoq cog¬
namine enisus assurg̾e. apprehẽ¬
sa beati uri dextera. in pedes con¬
stitit: atqra um eo usq ad ue¬
stibulum lomꝰ turba omni inspe¬
ctante processit. hos aũt auos in¬

Expanded text:
 hoc primum tempore beati uiri nomen enituit, ut qui sanctus iam ab omnibus habebatur, potens etiam et uere apostolicus haberetur. Nec multo post, dum agrum Lupicini cuiusdam honorati secundum saeculum uiri praeteriret, clamore et luctu turbae plangentis excipitur, ad quam cum sollicitus adstitisset et quis esset hic fletus inquireret, indicatur unum ex familia seruulum laqueo sibi uitam extorsisse. quo cognito cellulam, in qua corpus iacebat, ingreditur, exclusisque omnibus turbis superstratus corpori aliquantisper orauit. mox uiuescente uultu, marcescentibus oculis in ora illius defunctus erigitur: lentoque conamine enisus adsurgere, adprehensa beati uiri dextera in pedes constitit: adque ita cum eo usque ad uestibulum domus, turba omni inspectante, processit. Sub idem
Abbreviated transcription (Latin):
pro me ad dñm transeunte men¬
se parmothy scd̃m egyptios qui
est scd̾ma romanos aprilis lie no¬
na iel est quinto iclus aprilis sa¬
lutifere passionis post diuine ⁊ sc̃e

Expanded text:
propter Dominum transeunte mense Parmothi secundum Aegyptios; qui est secundum Romanos Aprilis die nona, id est, V Idus Aprilis salutiferae passionis, post divinae et sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
Triforme est corpꝰ domini. Pars
oblate in calice missa corpꝰ xp̃i qͦd
iam resurrexit monstrat. Pars
comesta ambulans adhuc suꝑ
terram: pars in altari usqz ad
finẽ misse remanens corpus in
sepulchio: quia usq in finẽ se¬
culi corpora scõrum in sepulchro
erunt. Dum frangitur hostia
dum sanguis de calice in ora fi¬
delium funditur: quid aliud ꝙͣ
dnĩci corporis in cruce immolatõ
euisq sanguinis de lat̾e effusio
lib. s certa consecratione misti¬
cus nobis fit. Non nascitur proĩ¬
de quod ita fit nobis. Quamius
sit panis ⁊ calix: alimentũ est re¬

Expanded text:
Triforme est corpus Domini: Pars oblata in calicem missa, corpus Christi quod jam resurrexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc super terram; pars in altari usque ad missae finem remanens, corpus in sepulcro; quia usque in finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris eri: « Dum frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam Dominici corporis in cruce immolatio, ejusque sanguinis de latere effusio libet, sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Proinde, quod ita fit nobis, quamvis sit panis et calix, alimentum est re