comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ymagines. annon qͥs facile di¬
xerit: Nomino qͥppe lapidem.
nomino solem. cam res ipse ñ ad¬
sint sensibus meis. in memorra
sane mea. p̃stosunt imagines ea¬
rum. Nomino dolorem corporis.
nec mͥ ad est. cum nichil dolet.
Nisi tam̃ adesset imago eiꝰ. in me¬
moria mea. nescirem quid dicerẽ
nec eũ in disputando a uoluptate
discernerẽ. Nomino salutẽ creporis.
cã salatis suim coepore: ad est mͥ qͥdẽ
res ipsa ueruntam̃ nͥ & yͥmago eiꝰ
messet in memoria mea. nullomodo
recor darer qͥd htiꝰ nominis significa¬
ret sonus. Nec egrotantes agnosce¬
rent salute nominata qͥd esset dictã.
nͥ eadem ymago in memorie teneret᷑.
quãtus ipsa res abesset a corpore. No¬
mino numeros qͥb numeramꝰ. & ad¬
sunt in memoria mea. ñ ymagines
eorum. s ipsi. Nomino ymaginem
solis: & hec adest. in memoria mea.
Neq enim ẏmaginem ymaginis eiꝰ
s ipsam recolo: ipsa mͥ reminiscenti

Expanded text:
 utrum per imagines an non, quis facile di utrum per imagines an non, quis facile dixerit? nomino quippe lapidem, nomino solem, cum res ipsae non adsunt sensibus meis; in memoria sane mea praesto sunt imagines earum. nomino dolorem corporis, nec mihi adest, dum nihil dolet; nisi tamen adesset imago eius in memoria mea, nescirem quid dicerem, nec eum in disputando a uoluptate discernerem. nomino salutem corporis, cum saluus sum corpore; adest mihi res ipsa; uerum tamen nisi et imago eius esset in memoria mea, nullo modo recordarer, quid huius nominis significaret sonus, nec aegrotantes agnoscerent salute nominata, quid esset dictum, nisi eadem imago ui memoriae teneretur, quamuis ipsa res abesset a corpore. nomino numeros, quibus numeramus: en assunt in memoria mea non imagines eorum, sed ipsi. nomino imaginem solis, et haec adest in memoria mea; neque enim imaginem imaginis eius, sed ipsam recolo: ipsa mihi reminiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
dendo singlã ꝑ speties sui cuiꝰq
gen̾s. & defimendo: ibi inuemio
quid dicam. atq inde ꝓfero: nec
tũ ulla earum ꝑturbatione ꝑtur.¬
bor. cum eas reminiscendo cõme-¬
pet᷑ ibi erãt. ꝓpt̾ea inde ꝑ recordationẽ
potuere deꝓim. forte gͦ sicut de uen¬
tre cibus ruminando: sic ista
de memona recordando a¬
ao ꝓferunt᷑. Cum gͥ in ore co.¬
gitationis ñ sentit᷑ a disputante
hoc ẽ a reminiscente leticie dul¬
cedo. uel amaritudo mesticie.
an in hoc dissimile ẽ. quod ñ un¬
diq simile ẽ : Quis enim talia
uolens loqueret᷑. si quotiens tristi¬
ciam metum ue nominamꝰ. toci¬
ens merere uel timere cogerem᷑t
Et tam̃ ñ ea loquerem. nisi in
mememoria nr̃a. ñ tantũ sonos
nomnũ. scd̃m ymagines imp̃ssas
a sensibus corporis. s etiã rerum
ipsartim notiones inueniremꝰ. qͥs
nulla ianna carnis accepimꝰ. S
eas ipse animꝰ ꝑ exꝑientiã passio¬
ntim suarũ sentiens memorie

Expanded text:
dendo singula per species sui cujusque dendo singula per species sui cujusque generis et definiendo; ibi invenio quid dicam, atque inde profero: nec tamen ulla earum perturbatione perturbor, cum eas reminiscendo commerentur, ibi erant; propterea inde per recordationem potuere depromi. forte ergo sicut de uentre cibus ruminando, sic ista de memoria recordando proferuntur. cur igitur in ore cogitationis non sentitur a disputante, hoc est a reminiscente, laetitiae dulcedo uel amaritudo maestitiae? an in hoc dissimile est, quod non undique simile est? quis enim talia uolens loqueretur, si quotiens tristitiam metumue nominamus, totiens maerere uel timere cogeremur? et tamen non ea loqueremur, nisi in memoria nostra non tantum sonos nominum secundum imagines inpressas a sensibus corporis sed etiam rerum ipsarum notiones inueniremus, quas nulla ianua carnis accepimus, sed eas ipse animus per experientiam passionum suarum sentiens memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
memoriter habeatur dicimꝰ. uide
ut illud in animo habeas: & cũ obli¬
iuscim᷑ dicimꝰ. fuit in animo. & elap.¬
sum ẽ aĩo: ipsam memoriã uocantes
animum. cum gͦ ita sit. qͥd ẽ hoc
qd̃ cũ tristiciã meã p̃teritã letus
memini. animꝰ habet leticiã. & me¬
moriam tristiciam: lecuisq ẽ animꝰ
ex eo qd̃ in est ei leticia. memoria uͦ
ex eo qd̃ in est ei tristicia tristis ñ
ẽ : Non forte ñ ꝑtinet ad ani-¬
mume Quis hoc dixerit: Nimi¬
rum gͦ memoria qͣsi uenter ẽ. am¬
mi. Leticia uͦ atq tristicia quasi
cybus dulcis & amarus. cum me¬
morie cõmendant᷑ qͣsi traiecta in
uentrẽ recondi illio possunt saꝑe
ñ posit̃. Ridictlum ẽ. hec illis si¬
milia putare: nec tam̃ sunt om̃i¬
modo dissimilia. S ecce de me-¬
moria ꝓfero cum dico quatuor ẽẽ
ꝑturbationes animi. cupiditatẽ.
leticiã. metũ. tristiciam: & qͥcqd
de his disputare potuero ditui¬

Expanded text:
memoriter habeatur, dicimus, Vide memoriter habeatur, dicimus, Vide ut illud in animo habeas; et cum obliviscimur, dicimus, Non fuit in animo; et, Elapsum est animo; ipsam memoriam vocantes animum: cum ergo ita sit, quid est hoc quod cum tristitiam meam praeteritam laetus memini, animus habet laetitiam, et memoria tristitiam; laetusque est animus ex eo quod inest ei laetitia, memoria vero ex eo quod inest ei tristitia tristis non est? Num forte non pertinet ad animum? Quis hoc dixerit? Nimirum ergo memoria quasi venter est animi, laetitia vero atque tristitia quasi cibus dulcis et amarus: cum memoriae commendantur quasi trajecta in ventrem recondi illic possunt, sapere non possunt. Ridiculum est haec illis similia putare, nec tamen sunt omnimodo dissimilia. 22. Sed ecce de memoria profero, cum dico quatuor esse perturbationes animi; cupiditatem, laetitiam, metum, tristitiam: et quidquid de his disputare potuero, divi
Abbreviated transcription (Latin):
memini. & quod nc̃ discerno & in¬
telligo recondo in memoria: ut pꝰea
me nc̃ intellexisse meminerim. Er¬
go o meminisse me memini. sĩc pꝰea
quod hec reminisci nc̃ potuui: si re¬
cordabor ntiq ꝑ uim memorie re-¬
cordabor. Affectiones qͦ aminu mei
eadem memoria continet. ñ illo
modo quo eas habet ipse animꝰ cũ
patit᷑ eas. s alio multũ ditierso
sĩc sese ht̃ uis memorie. Nam o le¬
tatum me faisso reminiscor ñ letꝰ:
& tristiciã meã p̃teritã recordor
ñ tristis. Et me aliqͥndo denuisse
recolo fine timore: & pͥstine cupi¬
ditatis sine cupiditate sum memor.
Aliqñ eꝯtrario tristiciã meã trans.¬
actam lecus reminiscor & tristis le¬
ticiam: quod mirandũ ñ ẽ. de corpo¬
re. Alito ẽ enini animꝰ. aliud corpꝰ.
Itaq si p̃teritum dolorem corporis
gaudens memini: ñ ita mirũ esti
Hic uͦ ccim animꝰ fit co ipsa memo¬
ria nam & cã mandamꝰ aliquid ut

Expanded text:
memini; et quod nunc discerno et inmemini; et quod nunc discerno et intelligo, recondo in memoria, ut postea me nunc intellexisse meminerim. Eret meminisse me memini, sicut postea, quod haec reminisci nunc potui, si recordabor, utique per uim memoriae recordabor. Affectiones quoque animi mei eadem memoria continet non eo modo, quo eas habet ipse animus, cum patitur eas, sed alio multum diuerso, sicut sese habet uis memoriae. nam et laetatum me fuisse reminiscor non laetus et tristitiam meam praeteritam recordor non tristis et me aliquando timuisse recolo sine timore et pristinae cupiditatis sine cupialiquando e contrario tristitiam meam transactam laetus reminiscor, et tristis laetitiam. Quod mirandum non est de corpore: aliud enim animus, aliud corpus. Itaque si praeteritum dolorem corporis gaudens memini, non ita mirum est. Hic vero cum animus sit etiam ipsa memoria: nam et cum mandamus aliquid ut
Abbreviated transcription (Latin):
iste uͦ res nec grece nec latine sunt.
nec aliud eloqu̾oꝵ genus. Lidi lineas
fabroꝵ uel d̾ tentussimas sic̃ filum
aranee. s ille alie sunt. ñ funt ymagi¬
nes earum quas mͥ nuntiauit carnis
oculais. Honit eas quisqͥs sine ulla
cogitatione. qualis cãq corpors intꝰ
agnonit eas. Sensi etiam numeros
om̃ib corporis sensibus qͦs numera¬
mꝰ. s illi alĩ sunt quib nuimeramnus
nec ymagines istoꝵ st̃ & ideo tialde sunt.
Rideat meista dicentẽ qui ñ eos uidet.¬
& ego doleam ridentẽ me. Hec omĩa
memoria teneo: & quomͦ ea didicerim¬
memoria retineo. Multa o̾c q̃ adtier¬
sus hec falsissime disputant᷑ audiui
& memotia teneo: ꝗtiȩ tam & si fal¬
sa fuint. tam̃ ea meminisse me ñ ẽ fal¬
stim & discreuisse me inter illa uera
mini. Alit̾q nc̃ uideo discernere
me ista: alit̾ atitẽ memini sepe me
discretisse cum ea sepe cogitarem.
Ergo & intellexisse me sepiris ista

Expanded text:
istae uero nec graecae nec latinae sunt istae uero nec graecae nec latinae sunt nec aliud eloquiorum genus. uidi lineas fabrorum uel etiam tenuissimas, sicut filum araneae; sed illae aliae sunt, non sunt imagines earum, quas mihi nuntiauit carnis oculus: nouit eas quisquis sine ulla cogitatione qualiscumque corporis intus agnouit eas. sensi etiam numeros omnibus corporis sensibus, quos numeramus; sed illi alii sunt, quibus numeramus, nec imagines istorum sunt et ideo ualde sunt. rideat me ista dicentem, qui non eos uidet, et ego doleam ridentem me. Haec omnia memoria teneo et quommemoria teneo. Multa etiam quae adversus haec falsissime disputantur audivi, et memoria teneo: quae tametsi falsa sunt, tamen ea meminisse me non est falsum; et discrevisse me inter illa vera mini; aliterque nunc video discernere me ista, aliter autem memini saepe me discrevisse cum ea saepe cogitarem. Ergo et intellexisse me saepius ista
Abbreviated transcription (Latin):
dicim. Que si mͦ de istis temportm
intͥtallis recoltre desitiero. itararsꝰ¬
demergunt᷑. & quasi remotiora pe-¬
netralia dilabuntar: nt dento uelut
nona excogitanda sint in idem iterũ.
Neq enim ẽ alia regio eortm. & co¬
ꝗnoa rur sus ut sciri possint. so est
daptirsus ut sciri possunt. idest ue¬
lud ex quadam disꝑsione colligenda
uñ dictũ ẽ. cogitare. Nam cogo &
cogito. sic ẽ. ut ago & agito. facio &
fa cito. llerumptam̃ sibi animiꝰ hoc
uerbum ꝓpͥe tundicanit: ut ñ quod
alibi s quod in animo colligit᷑. idest
cogituit cogitari ꝓpͥs um dicat᷑. Itẽ
ꝯtinet memoria ntimerorum dimen¬
sionum fationes & leges minimera¬
biles. quarum nullam corporis sen¬
s̃.is impressit: qi nec ipse colorate st̃.
aut sonant. aut olent. aut gustate
aut ꝯtrectate st̃. Auditi sonos
uerborũ qͥb significant᷑ cum de his
disserit᷑: s illi alii. iste autẽ alie st̃.
Nam illi alit̾ grece. alit̾ latine sonant:

Expanded text:
dicimur. quae si modestis temporum dicimur. quae si modestis temporum interuallis recolere desidemerguntur, et quasi in remotiora penetralia dilabuntur, ut denuo velut nova excogitanda sint indidem iterum neque enim est alia regio eorum, et cogenda rursus ut sciri possint, id est da rursus, ut sciri possint, id est uelut ex quadam dispersione colligenda, unde dictum est cogitare. nam cogo et cogito sic est, ut ago et agito, facio et factito. uerum tamen sibi animus hoc uerbum proprie uindicauit, ut non quod alibi, sed quod in animo colligitur, id est cogitur, cogitari proprie iam dicatur. Item continet memoria numerorum dimensionumque rationes et leges innumerabiles, quarum nullam corporis sensus inpressit, quia nec ipsae coloratae sunt aut sonant aut olent aut gustatae aut contrectatae sunt. audiui sonos uerborum, quibus significantur, cum de his disseritur, sed illi alii, istae autem aliae sunt. nam illi aliter graece, aliter latine sonant,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ea didici. ñ credidi alieno cor¬
di. s in meo recognoni. & uera esse
approbaiti: & cõmendami ea tanꝗͣ
reponens unde ꝓferrẽ cum tiellem.
Ibi gͦ erant. & antequã ea didicissẽ.
s in memoria ñ erant. Ulbi gͦ : Ant
qͣre cã dicerent᷑ agnoui & dixi. ita
ẽ uerum ẽ: nͥ qr iam erant in memo¬
ria: S tam remota & retrusa. qͣsi
in caueis abditioribꝰ: ut nͥ admonen.¬
te aliqͦ eruerent᷑. ea fortasse cogita¬
ꝑ senstis haurmiꝰ ymagines. s sine
ymaginibuis ficuti funt ꝑ se ipsa intꝰ
cernimꝰ. nͥ ea quiȩ passim atq indis¬
posite memoria ꝯtinebat. cogitando
qͣsi colligere atq animaduertendo
curare. ut tanꝗͣ. ad manũ posita in
ipsa memoria uͥ sparsa pͥtis neglecta
latitabant. iam familiaria intentio¬
ni facile occurrãt. Et quã multa
huuꝰmodi gestat memori mea. q̃ iam
inuenta st̃: & sĩc̃ dixi quasi ad ma¬
num posita. que didicisse & nosse

Expanded text:
cum ea didici, non credidi alieno corcum ea didici, non credidi alieno cordi, sed in meo recognovi, et vera esse approbavi, et commendavi ei, tanquam reponens unde proferrem cum vellem. Ibi ergo erant et antequam ea didicissem, sed in memoria non erant. Ubi ergo, aut quare cum dicerentur agnovi, et dixi: Ita est, verum est; nisi quia jam erant in memoria, sed tam remota et retrusa quasi in caveis abditioribus, ut nisi admonente aliquo eruerentur, ea fortasse cogita sensus haurimus imagines, sed sine imaginibus, sicuti sunt, per se ipsa intus cernimus, nisi ea, quae passim atque indisposite memoria continebat, cogitando quasi colligere atque animaduertendo curare, ut tamquam ad manum posita in ipsa memoria, ubi sparsa prius et neglecta latitabant, iam familiari intentioni facile occurrant. et quam multa huius modi gestat memoria mea, quae iam inuenta sunt et, sicut dixi, quasi ad manum posita, quae didicisse et nosse
Abbreviated transcription (Latin):
recordando ꝓferunt᷑. At uͦ cũ au¬
dio tria genera esse questionum.
an sit quid sit. quale sit. sonortm
quidẽ quib hec uerba confecta st̃
ymagines teneo. & eas ꝑ auras cũ
strepitu tͣnsisse ac tam ñ e̾e̾ scio:
res uͦ ipsas quȩ illis significant᷑
sonis neq ullo sensu corporis attigi
neq uspiam uidi p̃ter animum
met̃. & in memoriam recondidi ñ
ymagines eartim s ipsas. Que uñ
ad me intͣuerint. dicant si posit̃.
Nam ꝑcurro ianuas om̃s carnis
mẽȩ̃ : nec intienio qua earum ingreᷤ¬
se fint. Qͥppe ocali dicunt. Si co¬
lorate sunt. nos eas nuntiauimas.
Aures dicant. Si sontierunt: a
nob̃ indicate funt. Nares dictnt.
Si oluerunt. ꝑ nos tͣnsierunt. Dĩc
etiam sensus gustandi. Si sapor ñ ẽ
nichil me interroges. Tactus dĩc.
Si corptilentũ ñ e: ñ contrectam.
Si ñ contrectati: ñ indicaui. llide
unde & qua hec intͣuerunt in me¬
moriam meãs Nescio quonͦi. Nã

Expanded text:
recordando proferuntur.\' At uero, cum aurecordando proferuntur.\' At uero, cum audio tria genera esse quaestionum, an sit, quid sit, quale sit, sonorum quidem, quibus haec uerba confecta sunt, imagines teneo et eos per auras cum strepitu transisse ac iam non esse scio. res uero ipsas, quae illis significantur soninec uspiam vidi praeter animum meum, et in memoria recondidi non imagines earum, sed ipsas; quae unde ad me intraverint, dicant si possunt. Nam percurro januas omnes carnis meae, nec invenio qua earum ingressae sint. Quippe oculi dicunt: Si coloratae sunt, nos eas nuntiavimus. Aures dicunt: Si sonuerunt, a nobis indicatae sunt. Nares dicunt: Si oluerunt, per nos transierunt. Dicit etiam sensus gustandi: Si sapor non est, nihil me interroges. Tactus dicit: Si corpulentum non est, non contrectavi; si non contrectavi, non indicavi. Unde et qua haec intraverunt in memoriam meam? Nescio quomodo; nam
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ea sola gestat immensa ista
capacitas memoriȩ meẽ. Hic st̃ &
cepta nondum exciderunt qͣli
remota interiore loco: ñ loco: nec
eoꝵ ymagines s res ipsas gero.
Nam qͥs sit litt̾a tura. qͥd peri¬
tia disputandi. qͦt gen̾a q̃stionũ.
qͥtqtad horum scio: fic ẽ. in me.¬
moria mea. ut ñ retenta imagine
rem foris reliq̃rim. aut sonuerit
& p̃terierit sic̃ uox impressa. ꝑ au¬
res uestigio quo recolitar qͣsi sona¬
ret cum iam ñ sonaret: aut sic odor
dum tͣnsit & euanescit inuentos
ol factum afficit. unde traicit in
memoriã imaginẽ sui. quã reminis-¬
cendo repetamus: aut sic cibus qͥ
certe inuentre iam ñ sapit & tam̃
ui memoria qtiasi sapit: aut sic̃ ali¬
qͥd quod corpore tangendo sentit᷑.
quod c̃o separatũ a nob̃ imaginat᷑
memoria. Iste qͥppe res ñ intronit¬
tunt᷑ ad eã. s earum sole ymagineᷤᷤ
mira celeritate capiant᷑: & miris
tanꝗ̃. cellis repontnt᷑. & mirabilit̾

Expanded text:
Sed non ea sola gestat immensa ista Sed non ea sola gestat immensa ista capacitas memoriae meae. hic sunt eeralibus percepta nondum exciderunt, quasi remota interiore loco, non loco; nec eorum imagines, sed res ipsas gero. nam quid sit litteratura, quid peritia disputandi, quot genera quaestionum, quidquid horum scio, sic est in memoria mea, ut non retenta imagine rem foris reliquerim aut sonuerit aut praeterierit, sicut uox inpressa per aures uestigio, quo recoleretur, quasi sonaret, cum iam non sonaret, aut sicut odor dum transit et uanescit in uentos, olfactum afficit, unde traicit in memoriam imaginem sui, quam reminiscendo repetamus, aut sicut cibus, qui certe in uentre iam non sapit et tamen in memoria quasi sapit, aut sicut aliquid, quod corpore tangendo sentitur, quod etiam separatum a nobis imaginatur memoria. istae quippe res non intromittuntur ad eam, sed eorum solae imagines mira celeritate capiuntur et miris tamquam cellis reponuntur et mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Magna ista uis ẽ memorie. magna
nimis ds̃ m̃s penet᷑le amplũ. & infi¬
nitum. Qͥs ad fundũ eiꝰ ꝑuenit:
Et uis ẽ hec animi mei atq ad
meam nat᷑am ꝑtinet: nec ego ipse
capio totũ qd̃ sum. Ergo animiꝰ
ad habendum seipsum angustꝰ ã
nt ibi sit quod sui ñ capiat. Nũ¬
quid extra ipsum : Anñ in ipso :
Quom gͥ ñ capit: Multa aichi
suꝑ hoc oborittir admiratio: sta¬
por app̾hendit me. Et eunt ho¬
mines mirari alta montiũ & in¬
gentes fltictꝰ maris. & altissimos
lapsus fluminũ. & occean ambitã.
& gyros syderã: & relinquunt se
ipsos nec mirant᷑ qd̾ hec omĩa cũ
dicerem. ñ ea iudebam octilis. noc
tam̃ dicerem. nͥ montes. & flutꝰ.
oceanum quẽ crediduntꝰ in me-¬
moria mea. uiderem: spatiis tam̃
ingentibus quasi foris inderem.
Nec ea tam̃ uidendo absorbui. qñ
uidi octilis nec ipsa sunt apud me.
s imragines eortim. Et noti qͥd ex
qͦ sensu corporis imp̃sstim sit mͥ:

Expanded text:
Magna ista uis est memoriae, magna Magna ista uis est memoriae, magna nimis, deus, penetrale amplum et infinitum. quis ad fundum eius peruenit? et uis est haec animi mei atque ad meam naturam pertinet, nec ego ipse capio totum, quod sum. ergo animus ad habendum se ipsum angustus est, ut ubi sit quod sui non capit. numquid extra ipsum ac non in ipso? quomodo ergo non capit? multa mihi super hoc oboritur admiratio, stupor adprehendit me. et eunt homines mirari alta montium et ingentes fluctus maris et latissimos lapsus fluminum et Oceani ambitum et gyros siderum et relinquunt se ipsos nec mirantur, quod haec omnia cum dicerem, non ea uidebam oculis, nec tamen dicerem, nisi montes et fluctus Oceanum, quem credidi, intus in memoria mea uiderem spatiis tam ingentibus, quasi foris uiderem. nec ea tamen uidendo absorbui, quando uidi oculis, nec ipsa sunt apud me, sed imagines eorum, et noui, quid ex quo sensu corporis inpressum sit mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
ingenti memoriȩ meȩ. Ibi enĩ iͥ ce¬
lum & t̾ra & mare presto funt. cã
om̃ib q̃ in eis sentire potui. p̃ter
illa q̃ oblitus sum. Ibi mͥ & ipse oc¬
curro meq recolo. qͥd qñ uel uͥ ege¬
rim: quoq mͦ cum ageren affectꝰ¬
sticrim. Ibi funt oĩa. q̃ sine exꝑta
a me. siue credita memini. ex eadẽ
copia & similitudines rerũ. uielex-¬
ꝑtarum uel ex cis quas exꝑtꝰ sum
creditarum alias atq alias. & ipse
contexo p̃teritis. atq ex his etiã
fut᷑as actiones. & ecienta. &spes.
& hec omĩa rursus quasi p̾sentia
meditor. faciam hoc aut illud. di¬
co aptid me in ipso ingenti sinu a¬
niini mei. pleno tot & tantarum
rerum imaginibꝰ. Et hoc aut il¬
lud seqͥtur. Osi esset hoc aut il¬
luo: auertat ds̾ hoc aut illud. Dy¬
co apud me ista. & cum dico. p̃sto
sunt imagines om̃iũ que dico. ex
eodem thesauro memoriȩ. Nec om¬
nino aliqͥd eorũ dicerẽ: si deftusset̃.

Expanded text:
ingenti memoriae meae. ibi enim mihi caeingenti memoriae meae. ibi enim mihi caelum et terra et mare praesto sunt cum omnibus, quae in eis sentire potui, praeter illa, quae oblitus sum. ibi mihi et ipse occurro meque recolo, quid, quando et ubi egerim quoque modo, cum agerem, affectus fuerim. ibi sunt omnia, quae siue experta a me siue credita memini. ex eadem copia etiam similitudines rerum uel expertarum uel ex eis, quas expertus sum, creditarum alias atque alias et ipse contexo praeteritis atque ex his etiam futuras actiones et euenta et spes, et haec omnia rursus quasi praesentia meditor. "faciam hoc et illud" dico apud me in ipso ingenti sinu animi mei pleno tot et tantarum rerum imaginibus, et hoc aut illud sequitur. „o si esset hoc aut illud!" "auertat deus hoc aut illud": dico apud me ista et, cum dico, praesto sunt imagines omnium quae dico ex eodem thesauro memoriae, nec omnino aliquid eorum dicerem, si defuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
bricate sc̃ qͥs dic̃. cam appareat
qͥb sensibtis rapte sint interiꝰq re¬
condite: Nam o in tenebris atq
in silentio dum habito in memoria
mea. ꝓfero si uolo colores. & dicerno
int̾ albũ & ingrũ. & int̾ qͦs alios
uolo: nec incurrunt soniatq ꝑtar¬
bant qd̃ ꝑ ocalos haustum consid̾o.
cum oo ipsi ibi sint: & quasi seoesũ
repositi lateant. Nam & ipsos pos¬
co si placet. atq ad sunt ilico. & qͥ ei¬
cente lingna ac silente gutture
canto qͣntũ uolo. ymaginesq ille co¬
lorum q̃ nichilominꝰ ibi st̃ ñ se inter¬
pontnt. neq int̾rumpunt. cã thes¬
aurtis aliꝰ retractat᷑. qui influxit
ab auribus. Ita cet̾a que ꝑ senfus
oct̾os ingesta atq ꝯgesta st̃. recor¬
dor ꝓ ut libet & aniram lilioꝵ dicet¬
no a molis nichil ol faciens & mel
defrato. lene. asꝑo. nichil tc̃ gustan¬
do neq ꝯtrectando: s reminiscendo
ante pono. Intus hȩc ago: in aula

Expanded text:
bricatae sint quis dicit, cum appareat bricatae sint quis dicit, cum appareat quibus sensibus raptae sint interiusque reconditae P nam et in tenebris atque in silentio dum habito, in memoria mea profero, si uolo, colores, et discerno inter album et nigrum et inter quos alios uolo, nec incurrunt soni atque perturbant quod per oculos haustum considero, cum et ipsi ibi sint et quasi seorsum repositi lateant. nam et ipsos posco, si placet, atque adsunt illico, et quiescente lingua ac silente gutture canto quantum uolo, imaginesque illae colorum, quae nihilo minus ibi sunt, non se interponunt neque interrumpunt, cum thesaurus alius retractatur, qui influxit ab auribus. ita cetera, quae per sensus ceteros ingesta atque congesta sunt, recordor prout libet et auram liliorum discerno a uiolis nihil olfaciens et mei defrito, lene aspero, nihil tum gustando neque contractando, sed reminiscendo antepono. Intus haec ago, in aula
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ. sic̃ poscunt᷑ suggerant᷑. & cediĩt
p̃cedentia ꝯseq̃ntibͦ: & cedendo condũ¬
tur. iterũ cum uoltiero ꝓcefsara. Qd
totũ fit: cũ aliqͥd narro memoriter.
Ibi st̃ om̃a distincte geu̾atimq ser¬
nata. que suo queq adita ingesta
stint. sic lux atq omnes colores fer¬
meq corporũ. ꝑ occilos: ꝑ aures aut̃
gen̾a omnia sonorũ. om̃sq odores ꝑ
aditum. narium. om̃s sapores ꝑ ouis
aditũ: ad sensum autẽ totiꝰ corporis
quid durtim. qͥd molle qͥd calidum
frigidumtie. lene aut asꝑum. gͣue
seue letie: siue extͥnsecus. sine nitͥu¬
sectis corpori. Hec omĩa recipio re¬
colenda cum opꝰ ẽ. & retractanda
grandis memorie recessus: & nes.¬
cio qͥ secreti atq in effabiles simis
eiꝰ. q̃ omnia suis queq foribtis intrãt
ad eam. & reponuntur in ea. Nec
ipsa tam̃ intrant. s rerum sensarã
ymagines illic p̾sto sunt cogitatio¬
ni reminiscenti eas. Que quomͦ fa¬

Expanded text:
rie, sicut poscuntur suggeruntur; et cedunt rie, sicut poscuntur suggeruntur; et cedunt praecedentia consequentibus; et cedendo conduntur, iterum cum voluero processura. Quod totum fit, cum aliquid narro memoriter. 13. Ibi sunt omnia distincte generatimque servata, quae suo quaeque aditu ingesta sunt, sicut lux atque omnes colores formaeque corporum per oculos; per aures autem omnia genera sonorum; omnesque odores per aditum narium; omnes sapores per oris aditum; a sensu autem totius corporis, quid durum, quid molle, quid calidum frigidumve, lene aut asperum, grave seu leve, sive extrinsecus sive intrinsecus corpori. Haec omnia recipit recolenda cum opus est et retractanda grandis memoriae recessus, et nescio qui secreti atque ineffabiles sinus ejus; quae omnia suis quaeque foribus intrant ad eam, et reponuntur in ea. Nec ipsa tamen intrant, sed rerum sensarum imagines illic praesto sunt cogitationi reminiscenti eas. Quae quomodo fa
Abbreviated transcription (Latin):
hanc habent qͣnus oo mulas. Senti¬
unt enim c ipsi ꝑ corpꝰ. Transibogͦ
o ista nat᷑e meẽ gradibus ascendens
ad eũ qͥ fecit me cum ea: & uenio in
campos & lata p̾toria memorie meẽ
uͥ sunt thesatiri inntimerabiliã ima¬
gitm. de huiꝰ cemodi rebus sensis
inuectarũ: ibi reconditũ ẽ. quicqͥd
õ cogitamus uel augendo uel minti¬
endo. uel uttumq uariando ea que
sensus attigerit. & siqͥd aliud cõmẽ¬
datum. & repositũ ẽ. qd̃ nondũ absor¬
btut & sepelitut obluuo. Ibi qñ sum
posco ut ꝓferat᷑ qͥcqͥd uolo: & quedam
statim ꝓdeunt. quedam reqͥruntur
dititiꝰ. & tanꝗͣ. de abstrtisiotibꝰ quibꝰ¬
dam receptactilis eruuint᷑ quedã cat̾¬
uatim se ꝑruunt: & dum aliud peti¬
t᷑ ot querit̾. ꝓsiliunt in mediũ qͣsi
dicentia. Neforte nos sumꝰ : Et a¬
bigo eamanti cordis a facie recorda¬
tionis meȩ: donec enubilet᷑ illud qd̾
uolo atq in conspectam ꝓdeat exabdi¬
tis. Alia facilit̾ atq mmꝑtarbata se¬

Expanded text:
hanc habet equus et mulus: sentiunt etiam ipsi per corpus. Transibo ergo et istam naturae meae, gradibus ascendens ad eum, qui fecit me, et uenio in campos et lata praetoria memoriae, ubi sunt thesauri innumerabilium imaginum de cuiuscemodi rebus sensis inuectarum. ibi reconditum est, quidquid etiam cogitamus, uel augendo uel minuendo uel utcumque uariando ea quae sensus attigerit, et si quid aliud conmendatum et repositum est, quod nondum absorbuit et sepeliuit obliuio. ibi posco ut proferatur quidquid volo, et quaedam statim prodeunt; quaedam requiruntur diutius, et tanquam de abstrusioribus quibusdam receptaculis eruuntur; quaedam catervatim se proruunt, et dum aliud petitur et quaeritur, prosiliunt in medium quasi dicentia, Ne forte nos sumus? Et abigo ea manu cordis a facie recordationis meae, donec enubiletur quod volo, atque in conspectum prodeat ex abditis. Alia faciliter atque imperturbata se
Abbreviated transcription (Latin):
illic ẽ. in memoria mea: qm̃ sin quo¬
q meminit animꝰ. nec ibi tu eras:
quia sic non es ymago cceporalis
nec affectio uiuentis. qualis ẽ. cum
letamͣ. contris tam᷑. cupimus mettir¬
mus. meminimiꝰ. obliiscim. & qͥcqͥs
huiꝰmodi est: ita nec ipse animtiss
es. quia dñs detis anmi tu eou
Et cõmutantur bec omma: tui
autẽ incõmutabilis manes super
ommia. & dignatus es habitare
in memoria mea. ex quo te didici.
Et quid quero quo loco enis habi¬
teo: quasi uͦ loca ibi suit: Habitas
certe in ea. qm̃ tu memuni. ex quo
te didici: & in ea te inuemo cum
recordonte. llhi ergo te intiemi ite

Expanded text:
illi est in memoria mea, quoniam sui quoilli est in memoria mea, quoniam sui quoque meminit animus, nec ibi tu eras, quia sicut non es imago corporalis nec affectio uiuentis, qualis est, cum laetamur, contristamur, cupimus, metuimus, meminimus, obliuiscimur et quidquid huius modi est, ita nec ipse animus es, quia dominus deus animi tu es, et conmutantur haec omnia, tu autem inconmutabilis manes super omnia et dignatus es habitare in memoria mea ex quo te didici. et quid quaero, quo loco eius habites, quasi uero loca ibi sint? habitas certe in ea, quoniam tui memini ex quo te didici, et in ea inuenio, cum recordor te. Vbi ergo te inueni, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim aliqͥd de te untieni:
qd̃ non meminissem ex quo didici
te. Ham exquo didici te: non so¬
sum oblitus tui. Ubi enim mue¬
ni ueritatẽ. ibi inueni deũ meũ.
ipsam ueritatẽ: quã ex quo didici
non sum oblituis. Itaq ex quo te
didici. manes in memoria mea: &
illic de inuenio c̃ reminiscor tui.
& delector in te. He sunt sc̃e delitiȩ
met̃. quas donasti mͥ miscdĩa tua:
respiciens pauꝑtatẽ oneam. S uͥ
manes iniemoria mea: Du dñe
uͥ illic manes: Quale ibi cubile fa¬
bricasti tibi : Quale sancttarium
edificasti tibi: Tu dedisti hanc dig¬
nationem memorie meȩ. ut maneas
mea. s in qua eiꝰ parte maneas. hoc cõ¬
sidero. ¶tinscendi enim partes eitis
quas habent & bestie. cum de recordei¬
rer: ꝙr ñ ibi te inueniebam inter yma¬
gnies rerum coeporalit̃: & uemi ad
partes eitis tͥ cõmendati affectiones
anim mei. nec illic inuenite. Et ini¬
traui ad ipsius anuni mei. i sedem q̃

Expanded text:
neque enim aliquid de te inuenio, neque enim aliquid de te inuenio, quod non meminissem ex quo didici te. nam ex quo didici te, non sum oblitus tui. ubi enim inueni ueritatem, ibi inueni deum meum, ipsam ueritatem, quam ex quo didici, non sum oblitus. itaque ex quo te didici, manes in memoria mea, et illic te inuenio, cum reminiscor tui et delector in te. hae sunt sanctae deliciae meae, quas donasti mihi misericordia tua respiciens paupertatem meam. Sed ubi manes in memoria mea, domine, ubi illic manes? quale cubile fabricasti tibi? quale sanctuarium aedificasti tibi? tu dedisti hanc dignationem memoriae meae, ut maneas in ea, sed in qua eius parte maneas, hoc considero. transcendi enim partes eius, quas habent et bestiae, cum te recordarer, quia non ibi te inueniebam inter imagines rerum corporalium, et ueni ad partes eius, ubi conmendaui affectiones animi mei, nec illic inueni te. et intraui ad ipsius animi mei sedem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
beata uita. q̃ ñ ẽ. nisi gaudiam de
ueritate: nisi qi sio amatur ticritas
ut quictmq altud amant. hoc quod
amant. tielint ee̾ ueritatẽ: Et q
falli nolunt: nolunt comunci qd̾ falsi
sint. Itaq ꝓpt̾ eam rem oderunt
neritatẽ: quã ꝓ ueritate amant. Amĩt
eam lucentem: oderunt eam redargu.¬
entem. Quia enim falli nolunt. & fal¬
lere uolunt. amant eam cam se ipsam
indicat. & oderunt eam cam eos ipsos
indicat. Inde retribuetur eis. ut qͥ
se ab ea manifestari nolunt & eos no¬
lentes manifestet: & eis ipsa manisesta¬
decens latere utilt: se autẽ ut lateat
aliquid ñ uult. Contra illi reoditar.
ut ipse ñ lateat ueriati: ipsum antẽ
ueritas lateat. Camen etiã fic dũ
miser est: ueris mauult gaudere
quã falsis. Beatus gͦ erit: si nulla
interpellante molestia de ipsa per
quã uera finit omnia sola ueritate.
gaudebit. Ecce quantum spatiatꝰ
sum in memoria mea querens te
dũe: o ñ te inueni extra eam.

Expanded text:
beata uita, quae non est nisi gaudium de beata uita, quae non est nisi gaudium de ueritate, nisi quia sic amatur ueritas, ut quicumque aliud amant, hoc quod amant uelint esse ueritatem, et quia falli nollent, nolunt conuinci, quod falsi sint? itaque propter eam rem oderunt ueritatem, quam pro ueritate amant. amant eam lucentem, oderunt eam redarguentem. quia enim falli nolunt et fallere uolunt, amant eam, cum se ipsa indicat, et oderunt eam, cum eos ipsos indicat. inde retribuet eis, ut, qui se ab ea manifestari nolunt, et eos nolentes manifestet et eis ipsa non sit madecens latere uult, se autem ut lateat aliquid non uult. contra illi redditur, ut ipse non lateat ueritatem, ipsum autem ueritas lateat. tamen etiam sic, dum miser est, ueris mauult gaudere quam falsis. beatus ergo erit, si nulla interpellante molestia de ipsa, per quam uera sunt omnia, sola ueritate gaudebit. Ecce quantum spatiatus sum in memoria mea quaerens te, domine, et non te inueni extra eam.
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Hoc ẽ enim gaudium de te qͥ
ueritas es: deus illtiminatio mea. sa¬
lus faciei mex̃ deus meus. Hanc ui¬
tam beatam omnes uolunt. hanc ui¬
tam que sola beata ẽ omnes uolũt.
giudium de ueritate omnes uolunt.
Multos exꝑtus sum qͥ uellent fallere:
ꝗiti autẽ falli neminẽ. Ubi gͦ noucĩt
hanc nitam beatam. nͥ ubi nouerunt
&̃ ueritatẽ: Amant enim & ipsam
qr falli nolunt. Et cam amant bea¬
tam uitam quod ñ ẽ aliud quã de ue¬
ritate gaudium. utiq anant etiam
ueritatem. Nec amarent : nisi e̾ẽt
aliqua noticia eiꝰ in memoria eorum.
Cur gͦ non de illa gaudent e Cur
ñ beati sunt : Qa fortitis occupant᷑
in aliis. quȩ potius eos faciunt mise¬
ros: quã illad beatos quod tenuiter
meminerunt. Adhuc enim modi¬
cam lamen ẽ in hominibꝰ Ambti¬
lent. ambulent: ne eos tenebre com¬
prehendant. Cur antẽ ueritas parit
odtam & inmictis factus ẽ eis homo
tutis. uerum p̃dicans cum amectir

Expanded text:
tate. hoc est enim gaudium de te, qui tate. hoc est enim gaudium de te, qui ueritas es, deus, inluminatio mea, salus faciei meae, deus meus. hanc uitam beatam omnes nolunt, hanc uitam, quae sola beata est, omnes uolunt, gaudium de ueritate omnes uolunt. multos expertus sum, qui uellent fallere, qui autem falli, neminem. ubi ergo nouerunt hanc uitam beatam, nisi ubi nouerunt etiam ueritatem? amant enim et ipsam, quia falli nolunt, et cum amant beatam uitam, quod non est aliud quam de ueritate gaudium, utique amant etiam ueritatem nec amarent, nisi esset aliqua notitia eius in memoria eorum. cur ergo non de illa gaudent? cur non beati sunt? quia fortius occupantur in aliis, quae potius eos faciunt miseros quam illud beatos, quod tenuiter meminerunt. adhuc enim modicum lumen est in hominibus; ambulent, ambulent, ne tenebrae conprehendant. Cur autem ueritas parit odium et inimicus eis factus est homo tuus uerum praedicans, cum ametur
Abbreviated transcription (Latin):
atditur. Absit dñe. ab sit a corde ser¬
ni tui qui confitetur tibi. absit ut
quocumq gindio gaudeam. beatã
me putem. Est enĩ gatdiũ qd non
datur impiis. s eis qui te gratis
colant: quorum ganditm tu. ipse
es. Et ipsa est heata uita. gandere
adte. de te ꝓpt̾ te: ipsa est enim.¬
& non ẽ. altera. Qui autẽ aliam
patant esse. aliad sectantur guidiũ:
neq ipsum uertim. Ab aliqua tñ
imagine gandii uoluntas eoꝵ non
auertitur. Non gͦ certũ t̃ quoo õs
esse beati uolunt: qm̃ ꝗti ñ de te
gatidere tiolunt. que sola uita benta
ẽ: ñ utiq uitã beatam uolunt. An
cadunt in io quod ualent eoq con¬
centi sunt: qi illud quod ñ ualent
ñ tantum uolunt. quantũ sait ẽ. ut
ualeant. Nam quero ab omnibus.
utrum malint de tieritate. quã de
falstate gatidere. Tam ñ dubitat̃
dicere de ueritate se malle: quã ñ
dubitant dicere beatos se esse uelle.
Beata qͥppe uita ẽ. gaudium de ueri¬

Expanded text:
auditur. Absit, domine, absit a corde serauditur. Absit, domine, absit a corde serui tui, qui conStetur tibi, absit, ut quocumque gaudio gaudeam beatum me putem. est enim gaudium, quod non datur inpiis, sed eis, qui te gratis colunt, quorum gaudium tu ipse es. et ipsa est beata uita, gaudere de te, ad te, propter te: ipsa est et non est altera. qui autem aliam putant esse, aliud sectantur gaudium neque ipsum uerum. ab aliqua tamen imagine gaudii uoluntas eorum non auertitur. Non ergo certum est, quod omnes esse beati nolunt, quoniam qui non de te gaudere uolunt, quae sola uita beata est, non utique uitam beatam uolunt. an cadunt in id quod ualent eoque contenti sunt, quia illud, quod non ualent, non tantum uolunt, quantum sat est, ut ualeant? nam quaero ab omnibus, utrum malint de ueritate quam de falsitate gaudere: tam non dubitant dicere de ueritate se malle, quam non dubitant dicere beatos esse se uelle. beata quippe uita est gaudium de ueri
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ &o quando exꝑtus sum. uitam
meã beatam: ut recorder eam &
amem & defiderem: Nec ego tã¬
tam aut cum paticis. s beati pror¬
sus omnes esse uolumꝰ. Quod nͥcer¬
ta noticia nossemꝰ: ñ tam certa uo¬
luntate uellemtis. S quid ẽ hoo :
Quod si queratur a dnobꝰ utrtum
militare ueluit: fieri possit ut alt̾
coꝵ uelle se. alter nolle respondeat.
Si autẽ ab eis querat᷑ utrum e̾ẽ
beati: uelint uterq statim sine til¬
la dubitatione dicat optare. nec ob
qm̃ alits huic alius inde gaudet.
ita se om̃s beatas eͥe̾ uelle consonrit:
quẽ comodũ consonarent si hoc int̾ro¬
garent᷑ seuelle gatdere: atq ipfum
gatidium. uitam beatam uocant. Qd
& si alitis hinc alitis illinc assequit᷑.
untm ẽ. tamen quo puenire omncs
nitunt᷑ ut gaudeant. Que qm̃ res ẽ
quã se exꝑtum ñ esse nemo potest di¬
cere: ꝓpterea reꝑta in memoria re¬
cognoscitur. quando beate uitȩ nom̃

Expanded text:
ergo et quando expertus sum uitam ergo et quando expertus sum uitam meam beatam, ut recorder eam et amem et desiderem? nec ego tantam aut cum paucis, sed beati prorsus omnes esse uolumus. quod nisi certa notitia nossemus, non tam certa uoluntate uellemus. sed quid est hoc? quid? si quaeratur a duobus, utrum militare uelint, fieri possit, ut alter eorum uelle se, alter nolle respondeat: si autem ab eis quaeratur, utrum esse beati uelint, uterque se statim sine dubitatione dicat optare, nec ob quoniam alius hinc, alius inde gaudet? ita se omnes beatos esse uelle consonant, quemadmodum consonarent, si hoc interrogarentur, se uelle gaudere atque ipsum gaudium uitam beatam uocant. quod etsi alius hinc, alius illinc assequitur, unum est tamen, quo peruenire omnes nituntur, ut gaudeant. quae quoniam res est, quam se expertum non esse nemo potest dicere, propterea reperta in memoria recognoscitur, quando beatae uitae nomen
Abbreviated transcription (Latin):
eloquentes anmaduerterunt & de¬
lectati st̃. & hoc ce̾ defiderãt: quã¬
quã nͥ ex int̾iore noticia ñ delecta¬
rent᷑. neq hoc esse uellent nͥ delecta¬
rent᷑. Beatam nͦ uitã nullo senfri cor¬
poris in aliis exꝑimur. Numqͥd fĩc̃
memimimꝰ gaudium: fortasse ita.
Nam gauorum meã etiã tristis
memini: sic̃ uitam beatam muser.
Neq nꝗͣ corporis sensu gaudiam
meũ. uel uidi nel audimi. uel odoratꝰ
fam. uel gustami uel tetigi: s exꝑtꝰ
sum in animo meo quando letatus
sum. & adhesit eiꝰ noticia memorie
mẽȩ. ut id reminisci ualeam. aliqͥndo
cum asꝑuatione: aliquando cum desi¬
derio. ꝓ earum rertm dit̾sitate de
quib me ganisum e̾e̾ memin. Hã
& de tarpibus gandio quodam pro¬
fusus sum. quod ñc recordans dece¬
stor atq execror. aliqͣndo de bonis
&o honestis quod desiderans recolo
tamꝰ & si forte ñ adsunt: & ideo tri¬
stis ganditim pͥstintim recolo. Ulbi

Expanded text:
eloquentes animaduerterunt et deeloquentes animaduerterunt et delectati sunt et hoc esse desiderant — quamquam nisi ex interiore notitia non delectarentur neque hoc esse uellent, nisi delectarentur - beatam uero uitam nullo sensu corporis in aliis experimur. numquid sicut meminimus gaudium? fortasse ita. nam gaudium meum etiam tristis memini sicut uitam beatam miser, neque umquam corporis sensu gaudium meum uel uidi uel audiui uel odoratus sum uel gustaui uel tetigi, sed expertus sum in animo meo, quando laetatus sum, et adhaesit eius notitia memoriae meae, ut id reminisci ualeam aliquando cum aspernatione, aliquando cum desiderio pro earum rerum diuersitate, de quibus me gauisum esse memini. nam et de turpibus gaudio quodam perfusus sum, quod nunc recordans detestor atque exsecror, aliquando de bonis et honestis, quod desiderans recolo, tametsi forte non assunt, et ideo tristis gaudium pristinum recolo. Vbi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Nos autẽ delectamur. sĩc ob ille
si grece hoc audierit. Qm̃ res ipsa nec
greca nec latina ẽ. cati ad ipiscende
greci latiniq inhiant. ceterarumq
linguarum homines. Nota ẽ gͥ om¬
nibus qui una uoce si int̾rogari pos¬
sent utrum beati ẽe̾ uellent. sine
ulla dubitatione uelle responderẽt.
Quod ñ fieret: nͥ res ipsa citiꝰ hoc
nom̃ ẽ eortim memoria teneretur.
Numquid ita ut meminit karta¬
ginem qui uidit: Non. Llita emĩ
beata ñ tudet᷑ oculis: qi ñ ẽ corpus.
Numqͥd sic̃ memiuiꝰ numeros:
Non. Hoc enim qͥ habet innoticia:
ñ adhtic querit adipisci. Llitam uͦ
beatam habemus in noticia ideoq
amamꝰ: & tñ adhuc adipisci eam
uolumtis. ut beati sumus. Numqͥ
sic cum meminimꝰ eloquentiã: Non
Quamuus enimi & hoc nomine au.¬
dito. recordent᷑ ipsam rem. qui etiã
nondum sunt eloq̃ntes. multiq e̾ẽ
cupiant. unde apparet eam ẽẽ in eoꝵ
noticia: tam̃ ꝑ corporis sensiis alios

Expanded text:
sit; nos autem delectamur, sicut etiam ille, sit; nos autem delectamur, sicut etiam ille, si graece hoc audierit, quoniam res ipsa nec graeca nec latina est, cui adipiscendae Graeci Latinique inhiant ceterarumque linguarum homines. nota est igitur omnibus, qui una uoce si interrogari possent, utrum beati esse uellent, sine ulla dubitatione uelle responderent. quod non fieret, nisi res ipsa, cuius hoc nomen est, eorum memoria teneretur. Numquid ita, ut memini Carthaginem qui uidi? non; uita enim beata non uidetur oculis, quia non est corpus. numquid sicut meminimus numeros? non; hos enim qui habet in notitia, non adhuc quaerit adipisci, uitam uero beatam habemus in notitia ideoque amamus et tamen adhuc adipisci eam uolumus, ut beati simus. numquid sicut meminimus eloquentiam? non: quamuis et hoc nomine audito recordentur ipsam rem qui etiam nondum sunt eloquentes multique esse cupiant — unde apparet eam esse in eorum notitia — tamen per corporis sensus alios
Abbreviated transcription (Latin):
amarent eam: Nirum habe-¬
mus eã nescio quomͦ. Et ẽ alius
quidã modꝰ. quo quisq cũ habet eã.
tẽ beatus ẽ. Et st̃ qui spe beati st̃.
Inferiore mͦ isti habent eam. quã
illi qͥ iam reipsa beati sunt. S tñ
meliores: quã illi qui nec renec spe
beati st̃. Qm tamen o̾ ipsi nͥ aliqͦ
modo haberent eã: ñ ita uellent
beati esse. quod eos uelle certissimũ
ẽ. Nescio quomͦ nouerunt eam.
Ideoq habent eam in nescio quano¬
ticia de qua satago utrũ in menio¬
ria sit. qr si ibi est iam beati finmꝰ
abqñ. Ultrum sigillatim õs. an in
illo homine qͥ pͥmiis peccauit in qͦ¬
mortui sumus. & de quo omnes
cum miseria nati sumus ñ quero
nunc: sed quero utrum in memoria
sit beata uita. Neq enim amare¬
mus eam: nͥ nossemꝰ. Audi mis no¬
men hoc: & om̃s rem istã nos appe¬
tere fatemur. Non enim sono delecta¬
mur. Nam hoc cum latine audit gre¬
cas ñ delectatur: qr ignorat qd̃ dicta

Expanded text:
amarent eam? nimirum habeamarent eam? nimirum habemus eam nescio quomodo. et est alius quidam modus, quo quisque cum habet eam, tunc beatus est, et sunt, qui spe beati sunt. inferiore modo isti habent eam quam illi, qui iam re ipsa beati sunt, sed tamen meliores quam illi, qui nec re nec spe beati sunt. qui tamen etiam ipsi nisi aliquo modo haberent eam, non ita uellent beati esse: quod eos uelle certissimum est. nescio quomodo nouerunt eam ideoque habent eam in nescio qua notitia, de qua satago, utrum in memoria sit, quia, si ibi est, iam beati fuimus aliquando, utrum singillatim omnes, an in illo homine, qui primus peccauit, in qmortui sumus et de quo omnes cum miseria nati sumus, non quaero nunc, sed quaero, utrum in memoria sit beata uita. neque enim amaremus eam, nisi nossemus. audiuimus nomen hoc et omnes rem, omnes nos adpetere fatemur; non enim solo sono delectamur. nam hoc cum latine audit Graecus, non delectatur, quia ignorat, quid dictum
Abbreviated transcription (Latin):
enim quasi nouum credimꝰ. s recor¬
dantes approbamus hoc esse qd dictã
ẽ. Si autẽ penitus aboleatur ex
anmo: nec admoniti reminiscimͣ.
Neq enim omnim adhuc obliti
sumtis: qd̃ uel oblitos nos esse me¬
minimꝰ. Hoc gͦ nec amissum q̃rere
poterimus: quod omnino obliti
fuerimꝰ. Qnom gͦ te quero dñe:
Cam enim te dm̃ meũ quero:
intam beatam quero. Querãte:
ut uiuat amina mea. llinit enĩ
corptis meã de aĩa meq: & uuuit
anima dete. Quomͦ gͦ quero ui¬
tam beatã. qi ñ ẽ mͥ donec dicam
sat ẽ. illic iͥ oportet. ut dicam: quo¬
mͥ eam quero: Utrum ꝑ recordatio¬
nem tanꝗͣ eam oblitus sim: oblitũ.¬
q me e̾e̾ adhuc teneam: An ꝑ ap¬
petitum discendi incognitã: sitie qͣ
nunꝗͣ scierim. sine quã sie oblitas
fuerim. ut me nec oblitũ e̾e̾ memi¬
nerim: Nonne ipsa ẽ beata uita
quã om̃s uolunt & om̃mo qͥ nolit.
nemo ẽ. Ulbi nouerunt eam: quod
sic uolunt eã : Ulbi uidertint ut

Expanded text:
enim quasi nouum credimus, sed recorenim quasi nouum credimus, sed recordantes adprobamus hoc esse, quod dictum est. si autem penitus aboleatur ex animo, nec admoniti reminiscimur. neque enim omni modo adhuc obliti sumus quod uel oblitos nos esse meminimus. hoc ergo nec amissum quaerere poterimus, quod omnino obliti fuerimus. Quomodo ergo te quaero, domine? cum enim te, deum meum, quaero, uitam beatam quaero. quaeram te, ut uiuat anima mea. uiuit enim corpus meum de anima mea et uiuit anima mea de te. quomodo ergo quaero uitam beatam? quia non est mihi, donec dicam: "sat, est illic". ubi oportet ut dicam, quomodo eam quaero, utrum per recordationem, tamquam eam oblitus sim oblitumque me esse adhuc teneam, an per appetitum discendi incognitam, siue quam numquam scierim siue quam sic oblitus fuerim, ut me nec oblitum esse meminerim. nonne ipsa est beata uita, quam omnes uolunt et omnino qui nolit nemo est? ubi nouerunt eam, quod sic uolunt eam? ubi uiderunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Qd cam ipsa memoria ꝑdit aliqͥd:
mus ut recordem. uͥ tandẽ queri¬
mus. nͥ in ipsa memoua᷑. Et ibi
si alitd ꝓ alio forte offerat᷑. resptui¬
mtis. donec illud occurrat quod q̃pi¬
nitis: & cum occareit dicimꝰ hoc ẽ
qd̾ ñ diceremꝰ nͥ agnosceremꝰ. nec agnos.¬
ceremus nͥ meminissemꝰ. Certe gͥ
obliti fueramꝰ: an non totũ excide:¬
rat: S exparte. qua tenebatur
pars alia querebat᷑: qi sentiebat se
memoria ñ simul uoluere qd̾ simul
solebat: & quasi detruncata con¬
suetudine claudicans reddi quod
deerat flagitabat. tanꝗͣ si homo
notus site ꝯspitiat᷑ oculis. site cogi¬
tet᷑. & nom̃ eiꝰ obliti requiramꝰ. qͥe¬
quid aliud occurrerit ñ connectit᷑.
q ñ cam illo cogitari consueuit:
ideoq respuit᷑ donec illd ad sit uͥ
simul assuefacta noticia ñ in eqͥlit̾
adqͥescat. Et uñ adest: nͥex ipsa
memoria: Hani cum ab alio comi¬
moniti recognoscimꝰ: inde ad est. Nõ

Expanded text:
Quid? cum ipsa memoria perdit aliquid, Quid? cum ipsa memoria perdit aliquid, mus ut recordemur? Ubi tandem quaerimus, nisi in ipsa memoria? Et ibi si aliud pro alio forte offeratur, respuimus, donec illud occurrat quod quaerimus: et cum occurrit, dicimus, Hoc est; d non diceremus, nisi agnosceremus, nec agnosceremus, nisi meminissemus. certe enim obliti fueramus. an non totum exciderat, sed ex parte, quae tenebatur, pars alia quaerebatur, quia sentiebat se memoria non simul uoluere, quod simul solebat, et quasi detruncata consuetudine claudicans reddi quod deerat flagitabat? tamquam si homo notus sine conspiciatur oculis siue cogitetur et nomen eius obliti requiramus, quidquid aliud occurrerit non conectitur, quia non cum illo cogitari consueuit ideoque respuitur, donec illud adsit, ubi simul adsuefacta notitia non inaequaliter adquiescat. et unde adest nisi ex ipsa memoria? nam et cum ab alio conmoniti recognoscimus, inde adest. non
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sam tuis Pdiderat enim mulier
dragmã. & quesinit eã cum lucer¬
na. & nͥ memor eiꝰ esset ñ intienisset
eam. Cum enim esset inuenta: uñ
sciret utrũ ipsa esset si memor eiꝰ
ñ esset.ͦ Mtlta memini me ꝑdita
q̃asse: atq inuenisse. Inde istaic sco:
qi cam guerem aliquid eoꝵ & dice¬
retur mͥnumqͥd forte hoc ẽ nũ for¬
te illud: tam duu dicebũ ñ ẽ. donec
I offerret᷑ qd querebam. Cuius nͥ
memor essem. quicqͥd illud esset etiã¬
si mͥ offerret᷑ ñ intienirem: qi non
agnoscerem. Et semꝑ ita fit: cum
aliqͥd ꝑditum querimtis &o mueni:¬
mus. Uerumtamen si forte aliqͥd
ab octilis perit. ñ a memoria. uelu¬
ti corptis quodlibet uifibile. dene¬
tur intue ymago eius. & querit᷑
donec redditur aspectmi. Quod cũ
inuentum fuerit ex ymagine que
intus ẽ. recognoscitur: nec inue¬
nisse nos dicimus quod perierat
siñ agnoscimꝰ. nec agnoscere posfu¬
mus. si ñ meminimꝰ. S hoc perie¬
rat quidẽ oculis. memoria tenebat.

Expanded text:
n sum tui? Perdiderat enim mulier drachmam et quaesiuit eam cum lucerna et, nisi memor eius esset, non inueniret eam. cum enim esset inuenta, unde sciret, utrum ipsa esset, si memor eius non esset? multa memini me perdita quaesisse atque inuenisse. inde istuc scio, quia, cum quaererem aliquid eorum et diceretur mihi: "num forte hoc est?" "num forte illud"? tamdiu dicebam: "non est", donec id offerretur quod quaerebam. cuius nisi memor essem, quidquid illud esset, etiamsi mihi offerretur, non inuenirem, quia non agnoscerem. et semper ita fit, cum aliquid perditum quaerimus et inuenimus. uerum tamen si forte aliquid ab oculis perit, non a memoria, ueluti corpus quodlibet uisibile, tenetur intna imago eius et quaeritur, donec reddatur aspectui. quod cum inuentum fuerit, ex imagine, quae intus est, recognoscitur. nec inuenisse nos dicimus quod perierat, si non agnoscimus, nec agnoscere possumus, si non meminimus: sed hoc perierat quidem oculis, memoria tenebatur.