comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sabili studio flagramus.
postest ⁊̃ ad litt̾am recte
holocaustum offerre cũ
curamus ut dilucisio sur¬
gentes ñ pͥris ad agenda
humane fragilitatis ne¬
cessaria ꝑcedamus qmͣ
igne diuine caritatis in¬
flaminati deuotis nos
pletis diei oꝑib ñ ante de¬
mus sompnum ocuł ntĩs

Expanded text:
sabili studio flagramus. Potest et juxta litteram recte holocaustum Domino offerre, cum curamus, ut diluculo surgentes, non prius ad agenda humanae fragilitatis necessaria procedamus, quam igne divinae charitatis inflammati, devotis nos pletis diei operibus, non ante demus somnum oculis
Abbreviated transcription (Latin):
cusationis asamaritanis suscipi¬
ens uetuit rerłm ⁊ templũ ꝯstrui.
iosepħꝰ putat eẽ cambisẽ filium
post eum magi uno anno regnan.¬
tes. darium fitram ytapis habue
quo templum edificari ꝑmisit.
dixit apud ⁊achariam angelus¬
ꝓ populoiitueniens. Dñe ex̃citu¬
um: usquequo ñ misereb̾is ietłm
⁊ urbium uida. quib iratus es :
Iste septuagesimꝰ annus ẽ. ⁊ c̃ assu
dicitur.ideo fortasse an aliquidre¬
scͥpserit aut respond̾it tacet᷑. qr eod̾
anno quo regnare cepit. decedens¬
adartax̾si apicẽ regnandi ⁊ hẽc
curandi reliquit. uel contẽpora¬
neus erat artaxersi s qiminoris
potencie. illum hoc tractare ⁊ decer

Expanded text:
cusationis a Samaritis suscipiens, vetuit Hierusalem ac templum construi, Josephus putat esse Cambysen filium post eum Magi, uno anno regnantes, Darium filium Hystaspis regni anno, templum quo aedificari permisit, dixit per pro populo interveniens: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Hierusalem et urbium Juda, quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est . Assue missa dicitur, ideo fortasse an aliquid rescripserit, aut responderit, tacetur, quia vel eodem quo regnare coepit anno decedensus apicem regnandi, et haec curandi reliquit; vel contemporaneus quidem erat Artaxerxi, sed quasi minoris potentiae illum magis haec tractare ac decern
Abbreviated transcription (Latin):
immnicoꝵ muniuit.
inter fideles infidelitatis ⁊ ĩ mundi¬
cie repereris ꝯtrnue ꝓice foras ut
mundatis credentium cordibus
q̃sunt garophilatia dñi cũ uͥtutũ
thus bone orationis ubi pꝰ erat
spelunca latronum.

Expanded text:
inimicorum munivit.inter fideles infidelitatis et immunditiae reperis, continuo projice foras, ut immundatis credentium cordibus, quae sunt gazophylacia Domini, cum virtutum thus purae orationis, ubi pridem spelunca erat latronum,
Abbreviated transcription (Latin):
stis. eꝑ fecit berdellat galaadites
qui fugienti dauid ⁊ ex̃citui eiꝰ
a facie absalon: cum alim̃tis
octurrit quo eos refocillando ad
deret fortiores. Illos significans
qui disꝑsam ab ħetico eccłiam
subsidus u̾bi celestis ꝯfortant.
⁊ ad bellandum eoꝵ insaniam
sius pͣuitatib ⁊̃ ostensis alioꝵ ex¬
emplis. ł ubismalignis ꝑd̾e nĩ¬
tuntur qiͣnati de in cestu ppłm¬
isrł egressum de egypto arlnis

Expanded text:
 fecit Bercellai Galaadites , qui fugienti David et exercitui ejus a facie Absalon, cum alimentis occurrit, quo eos refocillando adjderet fortiores; illos nimirum significans, qui dispersam ab haereticis Ecclesiam subsidiis verbi coelestis confortare, atque ad debellandam eorum insaniam et suis primatibus, et ostensis aliorum exemplis, sive verbis malignis perdere nituntur, quasi nati de incesto populi egressum ex Aegypto Is
Abbreviated transcription (Latin):
adorientẽ ⁊ turtem que
tionsb saeͥs dediti diui¬
ne pietatis gr̃a debri
adindendam claritatẽ
fertur. post eum edi¬
Hoc est unieum ccͣ hosteᷤ
ect̃ie refugium. oratio .s.
ad deum ⁊ industͥa doctoꝵ
qui die noctuq ĩ lege eiꝰ¬
meditantes corda fideli¬
um ccͣ insidias diaboli
⁊ militum elꝰ predicando.¬

Expanded text:
ad orientem, et turrem quae tionibus sacris dediti, divinae pietatis et gratia debriad videndam claritatem fertur: Post eos aediHoc est unicum contra hostes Ecclesiae refugium, oratio scilicet ad Deum, et industria doctorum, qui die nocteque in lege editantes, corda fidelium contra insidias diaboli et militum ejus praedicando
Abbreviated transcription (Latin):
ml̃am ⁊ gram coram cculis dei i
uenit repudiata sinagoga que
optat infiliam qui est doctor gẽ¬
cram infide ⁊ u̾itate. ⁊ ẽ destyrpe
gemini. ħest destẏrpe beniam in.

Expanded text:
am et gratiam coram oculis Domini invenit, repudiata synagoga, quae ritualis, et adoptat in filiam qui est doctor gentium in fide et veritate, et est de stirpe Jemini, hoc est de stirpe Benjamin.
Abbreviated transcription (Latin):
bant enim se de captiuitate redis¬
se.⁊ qnͣtum suꝑbe ciuitatis flagi¬
cia orrebant tantum ierłm deco
remuidere cupiebant. Quantum
phana abhominabantur tantũ
templum dei restaurare conabã¬
tur. sic ñ solum epĩ. ⁊ presb̾ri ple¬
bem fidelum .i. dei domam debet̃

Expanded text:
bant enim se de captivitate rediisse, et quantum superbae civitatis flagitia horrebant, tantum Jerusalem videre cupiebant decorem: quantum fana abominabantur, tantum templum Dei restaurari conabantur. Sic non solum episcopi et presbyteri plebem fidelium, id est Dei domum debent
Abbreviated transcription (Latin):
Locum.s. templi qͦ templũ
ebant. falluntur .N. uideiqͥ
dicunt numꝙͣ ꝑietes tẽpli s
solum tectum achaldeis fu¬
isse subũsum cũ pateat es¬
dram filium trans migͣtio¬
nis templum fecisse afunda¬
mentis. ⁊¬

Expanded text:
licet templi quo templum ebant. Falluntur enim Judaei qui dicunt nunquam parietes templi, sed solum tectum a Chaldaeis fuisse subversum, cum pateat Esdram filium transmigrationis templum fecisse a fundamentis.
Abbreviated transcription (Latin):
hromatio ⁊ heliodoro epĩs iero¬
nimus prebit in dño salutẽ. Mi¬
rari non desino ex accionis ur̃e instã¬
ciam. exigitis enim ut librum chal¬
deo sermone scriptum ad latinũ stilũ trahaͦ¬

Expanded text:
hromatio et Heliodoro episcopis Hieronymus presbyter in Domino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traha
Abbreviated transcription (Latin):
Abiit homo ⁊c̃. Quem
quidam decalogum le¬
xoremeiꝰ synagoganr
ulam sibi acqutreb¬
ant sicut intempore
danid ⁊salomonis fai¬

Expanded text:
Abiit homo. Quem quidam Decalogum lexorem ejus synagogam, ulam sibi acquirebant, sicut in tempore David, et Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
tute confecta sum. nec apta uinculo cõ¬
iugali ⁊̃ si possim hac nocte concipere.
⁊ parere filios si expectare uellecis don¬
transeat crescant ⁊ annos pub̾tatis im̃¬
pieant. anteeritis uetule qmͣnubatᷤ
osculata ẽ socrum. ac reu̾sa ẽ. Ruch
adhesit socu sue. Eñi dixit noemi.¬

Expanded text:
nfecta sum, nec apta vinculo conjugali: etiam si possem hac nocte concipere, et parere filios, si eos expectare velitis, donec crescant, et annos pubertatis impleant, ante eritis vetulae quam nubatis. osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae: cui dixit Noemi
Abbreviated transcription (Latin):
on. ⁊ maspha. ꝓduce. qui erat in regione transflum̃. ⁊ iux̃ eum
edificauit etiel. fuius a saraia. aurifer. et uixͣ eum edificauit a¬
nanias filius pigm̃tarit

Expanded text:
on et Maspha, pro duce qui erat in regione trans flumen. Et juxta eum aedificavit Eziel filius Araia aurifex: et juxta eum aedificavit Ananias filius pigmentari
Abbreviated transcription (Latin):
ones. ⁊ hostias. ardenciꝰadinemo¬
riam legis excitarent᷑. Mistice
quoq edificata ciuitate oporset
sequi leccionem diuinam ⁊ tu¬
bas sonare crebriores. ut ppłus
sacramentis celestib ĩitiatus
etiamsacris eloquiis extemꝑe
uere debeat instruatirr.

Expanded text:
ones et hostias ardentius ad legis memoriam excitaretur. Mystice quoque aedificata civitate oportet sequi lectionem divinam, et tubas sonare crebriores, ut populus, sacramentis coelestibus initiatus etiam sacris eloquiis ex tempore vere debeat, instruatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tate edificata. oꝑis qͦ deo platiti
structa consurgeret. ne sic̃ ante
uitas exstructa. septimo in eam
ppłcadaudiendam legem ꝯg̃gatꝰ
p̃parandi septima quiescendi. ⁊
hoc est post uonum opꝰ accepta qͥ¬

Expanded text:
tate aedificata, operis quoque placiti Deo structura consurgeret, ne sicut antevitas exstructa, septimo in eam populus ad audiendam legem congregatus perandi, septima est requiescendi. Et haec est post bonum opus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa que intuitu tẽꝑat̾
crationis agimꝰ. aut int̾
mala sint reputanda ai b
infima intẽtione set̃nẽ
turab hominib. talis
nis de inmmunda genitͥce

Expanded text:
opera, quae intuitu temporalis ctationis agimus, aut inter mala sunt opera reputanda, aut infima intentione secernentur ab hominibus, talis quasi de immunda genitrice
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eoꝵ memoratꝰ ẽ. S cur sangui¬
nẽ eoꝵ maluit dicere: An qͣsi alius
imꝑitior & minoris fidĩ q̃reret dicens.
qͦmͦ anñtiabunt. cũ in eos infideli¬
tas gentiũ seuitura sit: Huic res
manifesta sit. Memoratꝰ ẽ aut̃. nemo ita
positũ putet. q̃si obliuio cadat ĩ dm̃.
S qͥa post longũ tẽpꝰ futurũ ẽ iudiciũ.
scm affectũ infirmoꝵ hominũ po¬
sitũ ẽ. qͥ qͣsi oblitũ dm̃ putant. qr ñ
aicerent postea qua audierunt me¬
moratꝰ ẽ. gͦ oblitꝰ erat: Non ẽ oblitꝰ

Expanded text:
nem eorum memoratus est. Sed cur sanguinem eorum maluit dicere? An quasi alius imperitior et minoris fidei quaereret dicens, Quomodo annuntiabunt, cum in eos infidelitas gentium saevitura sit; huic resptium poena manifesta sit? Memoratus est autem, nemo ita positum putet, quasi oblivio cadat in Deum; sed quia post longum tempus futurum est judicium, secundum affectum infirmorum hominum positum est, qui quasi oblitum Deum putant, quia non dicerent postea quam audierunt, Memoratus est, Ergo oblitus erat; Non est oblitus,
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ẽ. Qm contẽpnens ꝑsequentiũ
multitudo circũdedit eũ. de qͦ dictũ ẽ.
Qͣ re fremuert̃ gentes. & ppłi meditati
sunt inania: Credentiũ aut᷑ ꝑ eiꝰ hu¬
militatẽ multitudo ita eũ cirxũdedit.
ut uerissime diceret᷑. Cecitas ex parte
in ifrł facta ẽ: ut plenitudo gentiũ
intraret. Et illud. Postula ame. & dabo
tibi gentes hereditatẽ tuã. & possessi¬
onẽ tuã t̾minos tͣrȩ. Et ꝓpt᷑ hanc in
altũ regredere: Id ẽ & ꝓptͣ hanc con¬
gregationẽ. regredere in altũ. Qd̾ re¬
surgendo & in cȩlũ ascendendo fecisse
intelligit᷑. Ita enĩ głificat᷑ dedit spm̃¬

Expanded text:
ns persequentium multitudo, circumdedit eum, de qua dictum est, Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? credentium autem per ejus humilitatem multitudo ita eum circumdedit, ut verissime diceretur, Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret ; et illud, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Et propter hanc in altum regredere. Idest, et propter hanc congregationem regredere in altum: quod resurgendo et in excelsum ascendendo fecisse intelligitur. Ita enim glorificatus dedit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Miserere mei dñe. uide humilitatẽ
meã de inimicis meis. Qa re gͦ ñ di¬
xit. miserere nr̃i dñe. uide humili¬
tatẽ nr̃am ab inimicis nr̃is. tãquã
tas me de portis mortis. ut anñtiẽ
uniu̾sas laudes tuas in portis fili¬
e syon. Exaltat᷑ enĩ homo in illo. ñ
solũ quẽ gestat qd̾ caput eͣ eccłiȩ. s

Expanded text:
Miserere mei, Domine, vide humilitatem meam ab inimicis meis? Quare ergo non dixit, Miserere nostri, Domine, vide humilitatem nostram ab inimicis nostris, tanquam tas me de portis mortis, ut annuntiem universas laudes tuas in portis filiae Sion? Exaltatur enim homo in illo non solum quem gestat, quod caput Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
ã ipsã q̃ nc̃ ẽ eccłiam nͥ dñs in habi¬
taret. iret inerrorẽ qualibet studi¬
osissima speculatio. Et huic eccłiȩ
dictũ ẽ. Templũ enĩ dĩ scm̃ ẽ. quod
estis uos. Et. In interiore homine
habitare xpm ꝑ fidẽ in cordib ur̃is.¬

Expanded text:
ae nunc est, Ecclesiam nisi Dominus inhabitaret, iret in errorem quamlibet studiosissima speculatio: et huic Ecclesiae dictum est, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et, In interiore homine habitare
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑfruendo. cũ quisq adipiscit᷑ qd
ꝑdite cõcupiuit. Radix enĩ ẽ om̃iũ
maloꝵ cupiditas. Et ꝓpt̾ea porta
mortis ẽ: qr mortua ẽ uidua q̃ in deliciis
uiuit. Ad quas delicias. ꝑ cupiditates tã¬
quã ꝑ portas mortis ꝑuenit᷑. St̃ aut̃
portȩ filiȩ syon. om̃ia optima studia
ꝑ q̃ uenit᷑ ad uisionẽ pacis in scã ȩccłia.
In his gͦ portis bene annũtiant᷑ uniu̾sȩ
laudes dĩ. ut ñ det᷑ scm̃ canib. neq ꝓ¬
iciant᷑ margaritȩ ante porcos. qͥ ma

Expanded text:
fruendo, cum quisque adipiscitur quod perdite concupivit: radix est enim omnium malorum cupiditas ; et propterea porta mortis est, quia mortua est vidua quae in deliciis vivit : ad quas delicias per cupiditates tanquam per portas mortis pervenitur. Sunt autem portae filiae Sion, omnia optima studia, per quae venitur ad visionem pacis in sancta Ecclesia. In his igitur portis bene annuntiantur universae laudes Dei, ut non detur sanctum canibus, neque projiciantur margaritae ante porcos ; qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
tera eiꝰ loci. Tunc placat᷑ anima. &
ordinat᷑ homo ad qͥetẽ & ad beati¬
tudinẽ capescendã. Periit memo¬
ria eoꝵ cũ strepitu. Impioꝵ scilicet.
S cũ strepitu. siue quia fit strepit̾
dictũ ẽ cũ impietas eũtit᷑. ñ eñi
transit ad sũmã pacẽ ubi sũmũ si¬
lentiũ ẽ. nͥ qͥ magno strepitu pͥus
cũ suis uitiis belligerauerit: siue
cũ strepitu dictũ ẽ. ut ꝑeat memo¬
ria impioꝵ etiã ipso streꝑitu ꝑe¬
unte. in quo tumultuat᷑ impietas.
fremuert̃ gentes. & ppłi meditati

Expanded text:
nc pacatur anima, et ordinatur homo ad quietem et ad beatitudinem capessendam. Periit memoria eorum cum strepitu: impiorum scilicet. Sed cum strepitu, sive quia fit strepitus, dictum est, cum impietas evertitur; non enim transit ad summam pacem, ubi summum silentium est, nisi qui magno strepitu prius cum suis vitiis belligeraverit: sive cum strepitu dictum est, ut pereat memoria impiorum etiam ipso strepitu pereunte, in quo tumultuatur impietas.fremuerunt gentes, et populi meditati
Abbreviated transcription (Latin):
Et de ioħe drͣ. qr ñ erat ille lum. s testi¬
moniũ ꝑhibebat de lumine. Ille erat
lucerna ardens & lucens. Lumen gͦ
illud unde animȩ tanqu̾a lucernȩ ac¬
cendunt᷑. ñ alieno s ꝓpͥo splendore re¬
fulget. qd̃ ẽ ipsa ueritas. Ita gͦ dr̃. scđ̾m¬

Expanded text:
e dicitur, quia non erat ille lumen, sed testimonium perhibebat de lumine . Ille erat lucerna ardens et lucens . Lumen ergo illud unde animae tanquam lucernae accenduntur, non alieno, sed proprio splendore praefulget, quod est ipsa veritas. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ unde occasionẽ istã ꝓpħa sũp¬
sit. in regnoꝵ scdo libro cognoscere
facile ẽ. Ibi enĩ chusi amicꝰ regis dauid
transitũ fecit in partes absalon filis
eiꝰ qͥ adu̾sꝰ patr̃e bellũ gerebat. ad ex¬
qͥ defecerat ab amicitia dauid. & fili
ũ adu̾sus patrẽ consiliis qͥb posset instru¬
ebat. S qm̃ ñ ista historia in hoc psal¬
mo consideranda ẽ. de qua ꝓpħa my¬
sterioꝵ uelamina sũpsit. si transitũ
ipsoꝵ nominũ significatioẽm int̾roge¬
mꝰ. quid sibi uelit. Non enĩ defuerunt
int̾p̃tes. qͥ hec ipsa ñ carnalit᷑ ad licterã.
s spualit̾ inuestigantes. edicerent
nob qd̾ chusi int̾p̃tat᷑ silentiũ. iemini
dextera. achitofel fr̃is ruma. Qͥb in¬
t̃p̃tationib rurs nob̾ traditor ille iti¬
das occurrit. ut absalon eiꝰ imaginẽ
gestet. scd̃m qd̾ patris pax int̾pͣtat᷑. qr
pacatꝰ erga illũ extitit pat᷑: qͥ quãuis
ille dolis suis bellũ haberet in corde.¬

Expanded text:
quidem unde occasionem ista prophetia sumpsit, in Regnorum secundo libro cognoscere facile est. Ibi enim Chusi, amicus regis David, transitum fecit in partes Abessalon filii ejus qui adversus patrem bellum gerebat, ad exqui defecerat ab amicitia David, et filium ejus adversus patrem consiliis quibus posset instruebat. Sed quoniam non ipsa historia in hoc psalmo consideranda est de qua Propheta mysteriorum velamen assumpsit, si transitum ipsorum nominum significationem interrogemus quid sibi velit. Non enim defuerunt interpretes qui haec ipsa non carnaliter ad litteram, sed spiritualiter investigantes, edicerent nobis quod Chusi interpretetur Silentium; Jemini autem, Dexter; Achitophel, Fratris ruina. Quibus interpretationibus rursum nobis traditor ille Judas occurrit, ut Abessalon ejus imaginem gestet, secundum quod Patris pax interpretatur; quia pacatus erga illum exstitit pater, quamvis ipse dolis suis bellum haberet in corde
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̾ enĩ ñ iudicat quẽqu̾a. s om̃e udi¬
ciũ dedit filio. Qꝓpt̃ hȩc anima quȩ
ꝑfecta orat. uide queadmodũ ñ me¬
tuat iudicii diẽ. & uere securo deside¬
bat᷑. miscdiam potiꝰ implorans dĩ. quã
cõmemorans ullũ meritũ suũ. qm̃ filiꝰ
dĩ peccatores uenit uocare in pęniten

Expanded text:
dicium dedit Filio . Quapropter haec anima quae perfecte orat, vide quemadmodum non timeat judicii diem, et vere securo desidebatur, misericordiam potius implorans Dei, quam commemorans ullum meritum suum; quoniam Filius Dei pec
Abbreviated transcription (Latin):
ubi figat spem. cũ ab hoc mũdo auel¬
lit᷑. oportune excipit cognitionẽ nomi¬
nis dĩ. Nam nom̃ ipsũ dĩ usq quaq
uulgatũ ẽ. s cognitio nominis eꝰ. cũ il¬
le cognoscit᷑ cuiꝰ ẽ nom̃. Non enĩ nom̃
ꝓpt̾ se nom̃ ẽ: s ꝓptͣ id qd̃ significat.
Dictũ ẽ aut̃. dñs nom̃ ẽ illi. Qaꝓpt qͥ se¬
dõ libent᷑ famulũ subdit. cognouit
hoc nomͣ. Et sꝑent inte. qͥ cognosc̃t
nom̃ tuũ. Itẽ dñs dic̃ ad moysen.
Ego sũ qui sũ. Et. Dices filiis isrł. Qͥ¬
ẽ. misit me aduos. Et sꝑent gͦ inte
qui cognoscunt nom̃ tuũ. ne sꝑent
in his reb qͣ tẽporis uolubilitate p̃ter¬
fluunt nichil habentes in se. nͥ erit
& fuit. qm̃ qd̃ in illis futuru ẽ: cũ ue¬
nerit. fit statĩ p̃teritũ. Expectat᷑ cũ
cupiditate. amittit᷑ cũ dolore. In dĩ
aut natura ñ erit aliqͥd qͣsi ñdũ sit.
aut fuit qͣsi iã ñ sit: s eͣ ta̾tũ id qd̾ ẽ
& ipsa ẽ ętͣnitas. Desinant gͥ sꝑare &

Expanded text:
ubi figat spem, cum ab hoc mundo avellitur, opportune excipit cognitio nominis Dei. Nam nomen ipsum Dei usquequaque vulgatum est: cognitio autem nominis est, cum ille propter se nomen est, sed propter id quod significat. Dictum est autem, Dominus nomen est illi . Quapropter qui se libenter Deo famulum subdit, cognovit hoc nomen. Et sperent in te qui cognoscunt nomen tuum. Item Dominus dicit ad Moysen: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Misit me qui est . Sperent ergo in te qui cognoscunt nomen tuum: ne sperent in his rebus quae temporis volubilitate praeterfluunt, nihil habentes nisi, erit, et fuit; quoniam quod in illis futurum est, cum venerit, fit statim praeteritum; exspectatur cum cupiditate, amittitur cum dolore. In Dei autem natura non erit aliquid, quasi nondum sit; aut fuit, quasi jam non sit: sed est tantum id quod est, et ipsa est aeternitas. Desinant igitur sperare et
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ solida. tanquã uento elatꝰ pulue¬
ris globus. Recte itaq ħic posuit
głam. quã ñ uult in puluerẽ deduci.
Uult enĩ eã solidã habere in conscien¬
tia. ubi corã dõ nulla iactantia est.
Qͥ głat᷑ in quit: in dño głet᷑. Ista solidi
tiȩ. ubi solus dñs hominẽ ꝓbat. ue¬
lit apud homines głari. Hinc ẽ qd̾
alibi dic̃. Ds̃ conterit ossa placentiũ
hominib. Qͥ autͣ bene didicit. uł
ultimũ uincit. Initiũ om̃is peccati
suꝑbia. & initiũ suꝑbiȩ hominis. a¬

Expanded text:
non solidata, tanquam vento elatus pulnon solidata, tanquam vento elatus pulris globus. Recte itaque hic posuit gloriam, quam non vult in pulverem deduci. Vult enim eam solidam habere in conscientia coram Deo, ubi nulla jactantia est; Qui gloriatur, inquit, in Domino glorietur . Ista soliditientiae, ubi solus Deus hominem probat, velit apud homines gloriari; hinc est quod alibi dicit: Deus conteret ossa placentium hominibus . Qui autem bene didicit vel ultimum vincit. Initium autem omnis peccati superbia; et, Initium superbiae hominis, a
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ. cũ homo dic̃. Si illud feci: illud pa¬
tiar. S aliud ẽ iuratio in ore iuran¬
tis. aliud in significatione ꝓpħantis.
Hic enĩ dic̃ qͥd uere contingat homini-¬
b qͥ reddunt retribuentib mala.
ñ qd̾ sibi aut alicui quasi iureiuiran
magis magisq manifestat: quẽ suꝑiꝰ
uelut leonẽ appellauit. Ipse enĩ ani-¬
Nam homines usq ad intͣfectionẽ cor-¬
poris seuiunt. animã uͦ post istã ui-¬
sibilẽ morte̾. in potestate habere nͣ
possunt. Diabolus autͣ quas animas
ꝑsecutꝰ cõphenderit: possidebit. Et¬
meã. Id eͣ conculcando tͣrã. faciat ui¬
tã meã cybũ scilicet suũ. Non emͣ
tãtũ leo. s etiã serpens appellatꝰ est:
cui dictũ ẽ. t̾rã manducabis. Et pec¬
catori homini dictũ eꝰ. t̾ra es. & in tͣ¬
rã ibis. Et głam meã in puluerẽ de¬
ducat. Hic ẽ ille puluis que ꝓicit
uentꝰ a facie tͣrȩ. suꝑboꝵ scilicet ua-¬
na & ineꝑta iactantia. & inflata et

Expanded text:
s, cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar. Sed aliud est juratio in ore jurantis, aliud in significatione prophetizantis. Hic enim dicit, quid jure contingat hominibus, qui reddunt retribuentibus mala: non quod sibi aut alicui quasi jurejurandomagis magisque manifestat, quod superius, quasi leonem appellavit. Ipse enim aniinterfectionem corporis saeviunt, animam vero post istam visibilem mortem in potestate habere non possunt; diabolus autem quas animas persecutus comprehenderit, possidebit. Emeam: id est conculcando, terram faciat vitam meam, cibum scilicet suum; non enim tantum leo, sed etiam serpens appellatus est, cui dictum est, Terram manducabis; et peccatori homini dictum est, Terra es, et in ter. Et gloriam meam in pulverem deducat. Hic est ille pulvis, quem projicit ventus a facie terrae , superborum scilicet vana et inepta jactantia, inflata et
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrã. Iudicabit ppłos cũ iusticia.
Hoc ẽ qd̾ suꝑiꝰ dictũ ẽ. iudicabit orbẽ
tͣrarũ in eqͥtate. Non queadmodũ
iudicant homines qͥ corda nͣ uident.
a qͥb plerũq deteriores ab soluunt᷑
quã cõdẽp̃nant᷑: s in ȩquitate & cũ
iusticia dñs iudicabit. testimoniũ
ꝑhibente cõscientia. & cogitationi¬
b accusantib. seu defendentib.¬
Et factꝰ ẽ dñs refugiũ pauꝑi. Quã¬
tũlibet ꝑsequat᷑ inimicꝰ ille qͥ c̃ũsus
ẽ retro. qͥd nocebit eis quoꝵ refugi¬
ũ factus ẽ dñs: S hoc fiet. si ĩ scło
gerint. nichil amando qd̃ uł hic
uiuentẽ aut amantẽ deserit. uł a
moriente deserit᷑. Tali enĩ pauꝑi. re¬
fugiũ factus ẽ dñs. Adiutor in opor¬
tunitatib in tribulatione. Sic pau¬
ꝑes facit. qr flagellat om̃em filiũ
quẽ recipit. Nam qͥd sit adiutor
in oportunitatib exposuit cũ ad¬
didit. in tribulatione. Non enĩ cõu¬
tit᷑ anima ad dm̃. nisi ab hoc scło

Expanded text:
pulos cum justitia. Hoc est quod superius dictum est, Judicabit orbem terrarum in aequitate: non quemadmodum judicant homines, qui corda non vident, a quibus plerumque deteriores absolvuntur quam condemnantur; sed in aequitate et cum justitia Dominus judicabit, testimonium perhibente conscientia, et cogitationibus accusantibus seu defendentibEt factus est Dominus refugium pauperi. Quantumlibet persequatur inimicus ille, qui conversus est retro, quid nocebit eis quorum refugium factus est Dominus? Sed hoc fiet, si in saecugerint, nihil amando quod vel hic viventem aut amantem deserit, vel a moriente deseritur; tali enim pauperi refugium factus est Dominus, Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione. Sic pauperes facit, quoniam flagellat omnem filium quem recipit . Nam quid sit adjutor in opportunitatibus, exposuit cum addidit, in tribulatione: non enim convertitur anima ad Deum, nisi dum ab hoc saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
ta qͣ accepit. audet dicere. nidica me
tiã meã suꝑ me. Illa ẽ uera innocentia.
q̃ nec inimico nocet. Itaq bene se iudi¬
cari postulat scđ̃m innocentiã suã.¬
qͥ uere dicere potuit. si reddidi recri¬
buentib m mala. Qđ aut̃ addidit
suꝑ me: ñ ad innocentiã tantũ. s ad
t̾ticiã qͦ subaudiri potest. ut iste sit
sensꝰ. Iudica me dñe scdm iusticiã meã.
& scđ̃m innocentiã meã: q̃ iꝰticia & inno¬
centia suꝑ me ẽ. Qͦ additam̃to demon

Expanded text:
dica me tiam meam super me. Illa est vera innocentia, quae nec inimico nocet. Itaque se bene judicari postulat secundum innocentiam, qui vere dicere potuit: Si reddidi 36 retribuentibus mihi mala. Quod autem addit, Super me, non ad innocentiam tantum, sed ad justitiam quoque subaudiri potest, ut iste sit sensus: Judica me, Domine, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam, quae justitia et innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
regna u̾bo ueritatis. sopiunt᷑ ma-¬
ligna consilia. turpes affectiones
edomant᷑. m̃broꝵ & sensuũ mini¬
bonoꝵ oꝑum militiã transferunt᷑.
ut iã sic̃ apłs dicit. ñ regnet pec

Expanded text:
regna verbo veritatis, sopiuntur maligna consilia, turpes affectiones edomantur, membrorum et sensuum minibonorum operum militiam transferuntur: ut
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ẽ. qͥ ꝑseuerauerit usq in finẽ hic
saluus erit: teneat᷑ & ꝑcipiat᷑ sincera
fide. & ab om̃iũ pͣuarũ opinionũ labe
purgata: Non gͦ ĩmerito dr̃᷑. Et ꝓpter
hanc congregationẽ in altũ regrede.
huiꝰ loci expositio. sine p̾iudicio alicu¬
iꝰ alteriꝰ melioris aut paris: conueni¬
entissime sequit᷑. dñs iudicat ppłos.
Siue eni in altũ regressus e̾. cũ post re¬
surrectionẽ ascendit in celũ. bene seqͥ-

Expanded text:
tus qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit , teneatur et percipiatur sincera fides, et ab omnium pravarum opinionum labe purgata? Non ergo immerito dicitur, Et propter hanc congregationem in altum regredere; id hujus loci expositio, sine praejudicio alterius alicujus melioris aut paris, convenientissime sequitur, Domiminus judicat populos. Sive enim in altum regressus est, cum post resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
pidaret᷑ dixit. dñe ne statuas illis
hoc peccatũ: An & iste ñ adu̾sus ho¬
minẽ hȩc pͣcat᷑. s adu̾sus diabolũ &
angłos eiꝰ. quoꝵ possessio peccatores
atq homines sunt: Non gͦ seuiens
s misericors adu̾sus eũ orat. qͥsqͥs
orat ut ei auferat᷑ ista possessio. ab
illo dño qͥ iustificat impiũ. Cũ enĩ
iustificat᷑ impiꝰ. ex impio fit iustus.
& ex possessione diaboli. migrat in tẽplũ
dĩ. Et qm̃ pęna ẽ ut cuiq auferat᷑ pos¬
sessio in qͣ dñari desid̾at. hanc pęnã
dic̃ irã dĩ adu̾s diabolũ: ut desinat
possidẽ qͦs possidet. Ex urge dñe in
ira tua. Exurge hic appare dixit.
humanis uidelicet & patentib u̾bis:
qͣsi ds̃ dormiat. cũ in secretis suis in¬
cognit᷑ latet. Exaltare in finib inimi¬
coꝵ meoꝵ. E mes dixit ipsã possessioẽm.
ubi dm̃ uult exaltari potiꝰ .i. honorari
& głificari qͣm diabolũ. dũ impii i̾tifi¬
litatẽ p̃cepisti. humilis appare. & tu pͥ¬

Expanded text:
s hoc peccatum ? An et iste, non adversus homines haec precatur, sed adversus diabolum et angelos ejus, quorum possessio peccatores atque impii homines sunt? Non ergo saeviens, sed misericors adversus eum orat, quisquis orat ut ei auferatur ista possessio ab illo Domino qui justificat impium : cum enim justificatur impius, ex impio fit justus, et ex possessione diaboli migrat in templum Dei; et quoniam poena est, ut cuique auferatur possessio in qua dominari desiderat, hanc poenam dicit iram Dei adversus diabolum, ut desinat possidere quos possidet. Exsurge, Domine, in ira tua: Exsurge, hic appare dixit, humanis videlicet et latentibus verbis, quasi Deus dormiat, cum in secretis suis incognitus latet. Exaltare in finibus inimicorum meorum. Fines dixit ipsam possessionem, ubi vult Deum exaltari potius, id est honorari et glorificari, quam diabolum, dum impii justifilitatem praecepisti, humilis appare, et tu pr
Abbreviated transcription (Latin):
doloris habet. qi iã incipit sentiri qͣm
leticiȩ qr intelligit᷑. Sequit᷑ enĩ. Et ꝓp¬
t᷑ hanc in altũ regredere: Id e̾ & ꝓpt̾ hanc
congregationẽ generis humani. qua
eccłiȩ refertȩ st in altũ regredere .i. rur¬
sus desine intelligi. Qͥd ẽ gͦ & ꝓpter
uerissime pͣñties dicens. putas cũ ue¬
nerit filiꝰ hominis. inueniet fide̾ suꝑ
heretici. ꝓpt̾ eoꝵ iniquitatẽ refriges

Expanded text:
doloris habet quia jam incipit sentiri, quam doloris habet quia jam incipit sentiri, quam laetitiae quia intelligitur. Sequitur enim, Et propter hanc in altum regredere: id est, et propter hanc congregationem generis humani, qua Ecclesiae refertae sunt, in altum regredere, id est, rursus desine intelligi. Quid est ergo, Et verissime praenunties, dicens: Putas cum venerit Filius hominis, inveniet fidem super haeret
Abbreviated transcription (Latin):
impleuert᷑. Potest & sic iste sens intelligi.
Exurge dñe m ira tua. & exaltare in finib
inimicoꝵ meoꝵ. Idẽ exurge in ira tua.
& ñ te intelligant inimici mei. ut hoc sit
exaltare .i. altꝰ efficere. ne intelligaris. Qđ
refert᷑ ad illud silentiũ. Sic enĩ de hac
exaltatione. in alio psalmo dr̃ Et ascendit
suꝑ cherubin & uolauit. & posuit tenebras
latibulũ suũ. Qͥ exaltatione .i. occultati¬
one cũ te merito peccatoꝵ suoꝵ ñ intel¬
lexerint qͥ te crucifigent. congregatio
credentiũ circũdabit te. Ipsa enĩ humi
referat᷑. & exurge dñe ds̃ m̃s in p̃cepto
qd̾ mandasti.i. cũ appares humilis. alt̾
esto. ut ñ te intelligant inimici mei. Iu¬
sto aut̃ peccatores st̃ inimici. & pio im¬
pii. Et congregatio ppłoꝵ circũdabit te.
.i. ꝑ hoc ipsũ qd̾ ñ te incelligt qͥ te cru¬
cifigent. credent inte gentes. atq ita
congregatio ppłoꝵ circũdabit te. S
qd̾ sequit᷑ si uere hoc significat plus

Expanded text:
Potest et sic iste sensus intelligi: Exsurge, Domine, in ira tua, exaltare in finibus inimicorum meorum: id est, exsurge in ira tua, et non te intelligant inimici mei; ut hoc sit exaltare, id est, altus efficere ne intelligaris, quod refertur ad illud silentium. Sic enim de hac exaltatione in alio psalmo dicitur: Et ascendit super Cherubim, et volavit. Et posuit tenebras latibulum suum : qua exaltatione, id est occultatione, cum te merito peccatorum suorum non intellexerint qui te crucifigent, congregatio credentium circumdabit te. Ipsa enim humilreferatur, Et exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti; id est, cum appares humilis, altus esto, ut non te intelligant inimici mei: justo autem sunt peccatores inimici, et pio impii. Et congregatio populorum circumdabit te: id est, per hoc ipsum quod non te intelligunt qui te crucifigunt, credent in te Gentes, atque ita congregatio populorum circumdabit te. Sed quod sequitur si vere hoc significat, plus
Abbreviated transcription (Latin):
didi inquit retribuentib mͥ mala.
.i. si ñ te unitatꝰ sũ in illo silentio. hoc
ẽ patientia tua qu̾a ꝓ me oꝑatꝰ es.
decidã ab inimicis meis mnis. In a¬
int̾ enĩ se iactat: qui cũce ipse homo
sit. cupit se de homine uindicare.
Et cũ suꝑare hominẽ palã quęxit.
occulte a diabolo suꝑat᷑. manis effectꝰ.
uana & suꝑba lȩticia. qd̃ quasi uin¬
ci nͣ potuit. Intelligit gͦ iste ubi ma
ior fiat uictoria. & ubi pat᷑ reddat
qͥ uidet in occulto. Ne itaq reddat
retribuentib mala. ira potiꝰ qũa
hominẽ uincit. illis eciã litteris e¬
ruditꝰ. in qͥb scriptũ ẽ. Melior ẽ qͥ
uincit irã. quã qͥ capit ciuitatem.
Si reddidi retribuentib mͥ mala.
decidã merito ab mimicis meis in¬
anis. Iurare uidet᷑ ꝑ execrationẽ.

Expanded text:
didi ergo, inquit, retribuentibus mihi mala, didi ergo, inquit, retribuentibus mihi mala, id est, si te non imitatus sum in illo silentio, hoc est patientia tua quam pro me operatus es, decidam ab inimicis meis inanis. Inaniter enim se jactat, qui cum et ipse homo sit, cupit se de homine vindicare: et cum superare hominem palam quaerit, occulte a diabolo superatur, inanis effectus vana et superba laetitia, quod quasi vinci non potuit. Intelligit ergo iste ubiubi Pater reddat qui videt in occulto. Ne reddat itaque retribuentibus mala, iram potius quam hominem vincit, illis etiam litteris eruditus, in quibus scriptum est: Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem . Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam ergo ab inimicis meis inanis. Jurare videtur per exsecrationem,
Abbreviated transcription (Latin):
Estote ꝑfecti sic̃ pat᷑ ur qui ẽ in cȩlis.
qui solẽ suũ oriri facit suꝑ bonos &
malos: & pluit suꝑ iustos & iniuistos.
Qͥ gͦ ñ reddidit retribuentib mala.
ꝑfectꝰ ẽ. Cũ itaq oret anima ꝑfecta
ꝓ u̾bis chusi filii iemini.i. ꝑ cogni¬
sime sustineret dolos traditoris
sui tãquã huic ꝑfectȩ animȩ dicat
exponens rationẽ ipsi secreti. ego
ꝓ te impio & peccatore ut tuȩ iiqͥ¬
tates mei sanguinis effusione la¬
uarent᷑. magno silentio & magna
patientia craditorẽ meũ ꝑtuli.
nonne imitaberis me. ut & ti n reddas
mala ꝓmalis: Animadũtens gͥ & in¬
merito ab mimicis meis manis. Et
bene ñ ait. si reddidi tribuentib mͥ
mala. s retribuentib. Ql enĩ retri¬
buit. iã aliqͥd acceꝑat. Maioris au¬
tẽ patientiȩ ẽ. nec ei mala rependere.
qͥ acceptis beneficiis reddidit mala
ꝓbonis: quã si nullo ante accepto
beneficio nocere uoluisset. Sigͦ red¬

Expanded text:
Estote perfecti, sicut Pater vester qui est in coelis, Estote perfecti, sicut Pater vester qui est in coelis, qui solem suum oriri facit super bonos et matibus mala, perfectus est. Cum itaque oret anima perfecta pro verbis Chusi, filii Jemini, id est pro cognisime sustineret dolos traditoris sui: tanquam huic perfectae animae dicat, exponens rationem ipsius secreti: Ego pro te impio et peccatore, ut tuae iniquitates mei sanguinis effusione lavarentur, magno silentio et magna patientia traditorem meum pertuli, nonne imitaberis me, ut et tu non reddas mala pro malis? animadvertens igitur et inergo ab inimicis meis inanis. Et bene non ait, Si reddidi tribuentibus mihi mala, sed, retribuentibus: qui enim retribuit, jam aliquid acceperat; majoris autem patientiae est, nec ei mala rependere qui acceptis beneficiis reddit mala pro bonis, quam si nullo ante accepto beneficio nocere voluisset, Si red
Abbreviated transcription (Latin):
cirquȩrens quẽ deuoret. Itaq cũ di¬
ceret ꝑ pluralẽ numerũ. saluũ me
fac ex om̃ib ꝑsequentib me: singula¬
rẽ postea intulit dicens. Nequando
rapiat ut leo animã meã. Non enim
ait. nequando rapiant. sciens quis
uehem̃t᷑ adu̾sus. Dũ ñ ẽ qui redimat.
neq qui saluũ faciat. Id ẽ ne ille ra¬
piat. dũtu ñ redimis. neq saluũ facis.
Si enĩ ds̃ ñ redimat. neq saluui faciat.
dulentissimȩ insidiȩ cauendȩ sunt.
uide quid sequat᷑. Dnẽ ds̃ m̃s. si feci
istud. Qͥd ẽ hoc qd̃ uocat istud: An qr
ñ dicit nom̃ peccati. uniu̾sale pecca¬
tũ intelligendũ est: Qͥ intellectꝰ si dis¬
plicet. illud accipiamꝰ dici. qͦ sequit᷑.
Tanquã si int̾rogassemꝰ. qͥd ẽ hoc qd̃ di¬
cis istud. respondit. Si ẽ iniquitas
in manib meis. Iam gͦ manifestũ est
de om̃i peccato dici. Si reddidi inqͥt.¬
retribuentib mͥ mala. Qd ñ potest
uere dicere. nͥ ꝑfectus. Ait qͥppe dñs.

Expanded text:
ret. Itaque cum diceret per pluralem numerum: salvum me fac ex omnibus persequentibus me, singularem postea intulit dicens: ne quando rapiat ut leo animam meam. Non enim ait: ne quando rapiant; tanquam cui non adversus. Dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat: id est, ne ille rapiat, dum tu non redimis neque salvum facis; si enim Deus non redimat neque salvum faciat, dulentissimae insidiae cavendae sunt, vide quid sequatur: Domine Deus meus, si feci istud. Quid est quod vocat istud? an quia non dicit nomen peccati, universale peccatum intelligendum est? Qui intellectus si displicet, illud accipiamus dici quod sequitur: tanquam si interrogassemus. Quid est hoc quod dicis, istud? respondet: Si est iniquitas in manibus meis. Jam ergo manifestum est de omni peccato dici, Si reddidi retribuentibus mihi mala; quod non potest vere dicere, nisi perfectus. Ait quippe Dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ hominũ ꝓuida gub̃natione cõ¬
ferret. Cantat gͦ psalmũ dño anima
ꝑfecta. quȩ iã digna ẽ nosse secretũ
dĩ. cantat. ꝓ ũb̃ chusi: qr meruit nos¬
se u̾ba illiꝰ silentii. Apud infideles enĩ
& ꝑsecutores. silentiũ ẽ illud atq secre¬
tũ. Apud suos aut̃ qͥb dictũ ẽ. iam ñ
dico uos seruos. qr seruus nescit quid
faciat dñs eiꝰ: uos aut̃ dixiͦ amicos. q

Expanded text:
omnium hominum provida gubernatione conomnium hominum provida gubernatione conferret. Cantat ergo Psalmum Domino anima perfecta, quae jam digna est nosse secretum Dei; cantat pro verbis Chusi, quia meruit nosse verba illius silentii. Apud infideles enim et persecutores, silentium est illud atque secretum: apud suos autem, quibus dictum est, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat Dominus ejus; vos autem dixi am
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu xp̃i dictos eẽ discipłos. sic in eodẽ
ȩuangłio inuenit᷑ etiã fr̃s eẽ appellatos.
Resurgens enĩ dñs ait. Uade & dic fr̃ib
meis. Et apłs cũ dic̃ pͥmogenitũ in mul¬
tis fr̃ib. Niscipłi gͦ eiꝰ ruina qua eũ tra¬
chitofel intͣp̃tari diximꝰ. Chusi autẽ
qd̃ int̾pͣtat᷑ silentiũ. recte accipit᷑ adũ¬
sus illos dolos dnm silentio dimicas
se .i. altissimo secreto. qͦ cęcitas ex par
fundũ secretũ atq silentiũ cũ uenisset
apłs. exclamauit quasi qͦdã ipsius al¬
titudinis horrore ꝑculsus. Oaltitudo
diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ dĩ. quͣa
incõpͣhensibilia sunt iudicia eiꝰ. & in¬
uestigabiles uiȩ eiꝰ. Qͥs em̃ cognouit
sensũ dm̃. aut quis consiliariꝰ illiꝰ fuit:
Ita magnũ illud silentiũ ñ expositio¬
ne magis aꝑit. quã ãmiratione cõmͣdat.
Hoc silentio dñs sacram̃tũ uenerabilis
passionis occultans. uoluntariã rui¬
nã fr̃is .i. nefariũ scelus traditoris sui

Expanded text:
risti dictos esse discipulos , sic in eodem Evangelio invenitur etiam fratres esse appellatos; resurgens enim Dominus ait, Vade, et dic fratribus meis , et Apostolus eum dicit primogenitum in multis fratribus : discipchitophel interpretari diximus. Chusi autem, quod interpretatur Silentium, recte accipitur adversus illos dolos Dominum nostrum silentio dimicasse, id est altissimo secreto quo caecitas ex partfundum secretum altumque silentium cum venisset Apostolus, exclamavit quasi quodam ipsius altitudinis horrore perculsus: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius! Quis enim cognovit mentem Domini, aut quis consiliarius illius fuit ? ita magnum illud silentium non expositione magis aperit, quam admiratione commendat. Hoc silentio Dominus sacramentum venerabilis passionis occultans, voluntariam ruinam fratris, id est, nefarium scelus traditoris sui,
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatores. impii. mortales. Intͣ illã tri¬
nitatẽ & hominu infirmitatẽ & ini¬
qͥtatẽ: mediator factus ẽ homo. nͣ
iniquus. s tam̃ infirmꝰ: ut ex eo qd̃
ñ iniquus ẽ. ungeret te dõ. ex eo
qd̃ infirmꝰ. ꝓpinquaret tibi. atq ita
ut int̾ hominẽ & dm̃ mediator exi¬
steret: u̾bũ caro factũ ẽ. Id ẽ u̾bum
homo factus ẽ. Nomine enĩ carnis.
appellati st̃ homines. Inde ẽ. & uide¬
bit om̃is caro salutare dĩ. Om̃is ca¬
ro dictũ ẽ. om̃s homines. Et apłs.
Non ẽ uob̾ colluctatio adu̾sus carnẽ
& sanguinẽ. id eꝰ adu̾sus homines:
s adu̾sus pͥncipes & potestates ⁊ re¬
ctores mundi tenebrarũ harũ. De
quib in consequenti. si dñs adu¬
uerit. loquemͣ. Ptinet enĩ ita di¬
stinctio ad expositionẽ psalmi. qu̾e
in nomine dñi cȩpimꝰ enodare
scĩtati u̾rȩ. Tam̃ ad hoc dixi hec
exempla. ut noueritis carnẽ appel
Neq sinecau¬
sa hoc dixi. Nouerit scitas ur̃a¬

Expanded text:
Peccatores, impii, mortales. Inter illam Trinitatem et hominum infirmitatem et iniquitatem, mediator factus est homo, non iniquus, sed tamen infirmus; ut ex eo quod non iniquus, jungeret te Deo; ex eo quod infirmus, propinquaret tibi: atque ita, ut inter hominem et Deum mediator existeret, Verbum caro factum est, id est, Verbum homo factum est. Nomine enim carnis appellati sunt homines. Inde est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Omnis caro dictum est, omnes homines. Et Apostolus: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem id est adversus hosus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum : de quibus in consequentibus, si Dominus adjuverit, loquemur. Pertinet enim ista distinctio ad expositionem Psalmi, quem in nomine Domini suscepimus enodare Sanctitati Vestrae. Tamen ad hoc dixi haec exempla, ut noveritis carnem appelle sine causa hoc dixi. Noverit Sanctitas Ve
Abbreviated transcription (Latin):
nos dicimꝰ rationale. unde homo rati¬
ocinat᷑. qd̾ ñ habent cȩtera animalia.
S qͥd dict̃: Ipsũ u̾bũ dĩ. hoc erat in il¬
lo homine ꝓ m̃te. Exclusi st̃ isti. res¬
puit illos catholica fides. e hereses
fecert̃. Confirmatũ ẽ in catholica fide.
hominẽ illũ quẽ suscepit sapientia
dĩ. nichil minꝰ habuisse ꝙͣ cet̾i homi¬
nes. qͦntũ ꝑtinet ad integritatẽ nature.
qͣntũ aut̃ ad excellentiã ꝑsonȩ. aliud
ꝙͣ ceteri homines. Nam cȩteri homines
posstͣ dici participes ũbi dĩ. habentes
ũbũ dĩ: nullus aut̃ eoꝵ potest dici
u̾bũ dĩ. qd̾ dictũ ẽ ille. cũ dictũ est.

Expanded text:
nos dicimus rationale, unde homo ratiocinatur, quod non habent caetera animalia. Sed quid dicunt? Ipsum Verbum Dei, hoc erat in illo homine pro mente. Exclusi sunt isti, respuit illos catholica fides, et haeresim fecerunt. Confirmatum est in catholica fide, hominem illum quem suscepit Sapientia Dei, nihil minus habuisse quam caeteri homines, quantum pertinet ad integritatem naturae: quantum autem ad excellentiam personae, aliud quam caeteri homines. Nam caeteri homines possunt dici participes Verbi Dei, habentes Verbum Dei, nullus autem eorum potest dici Verbum Dei, quod dictus est ille, cum d
Abbreviated transcription (Latin):
S qͥd ampliꝰ homo habet: Unde fa¬
ctus ẽ ad imagine̾ dĩ : Qͥa intelli¬
git & sapit. qͥa discerint bonũ a ma¬
lo. In hoc factus ẽ ad imaginẽ & si¬
militudinẽ dĩ. Habet gͦ aliquid.
qd̾ ñ habent pecora. Et qͥa cõtẽpnit
inse. quo melior ẽ pecorib: ꝑimit
in se uł deterit. & qͦdãmͦ obsolefa¬
cit ymaginẽ dĩ. ut dicat᷑ talib.
Nolite eẽ sicut equus ⁊ mulus. qͥb
ñ ẽ intellectus. Illi gͥ heretici dixe¬

Expanded text:
 amplius homo, unde factus est ad imaginem Dei? Quia intelligit et sapit, quia discernit bonum a malo: in hoc factus est ad imaginem et similitudinem Dei. Habet ergo aliquid quod non habent pecora. Et quia contemnit in se quo melior est pecoribus; perimit in se vel deterit, et quodammodo obsolefacit imaginem Dei, ut dicatur talibus: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Illi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. mortuus e. tolle corpꝰ. nichil horũ
fieri pocuit: qͦmͦ gͦ ex his indiciis cog¬
noscimꝰ in ȩuangłio qͥa uerũ corpus
habuit. sic̃ & ipse etiã post resurre¬
ctionẽ dixit. palpate & uidete. quia
uidetis habere: qͣm ex his reb ex
his oꝑib credimꝰ & intelligimꝰ. & no¬
uimꝰ. qͥa corpꝰ habuit dñs iħc: sic et
ex qͥb dã aliis officiis naturalib qͥa ha¬
buit animã. Esurire. sitire. animȩ
st̃ ista. Tolle animã. corpꝰ hoc exani¬
me ñ poterit. S si falsa diet᷑ ista fu¬
isse. falsa ertͣ & illa quȩ de corpore
credunt᷑. Si aut̃ ex eo uerũ corpꝰ.
qͥa uera officia corporis: ex eo ue¬
ra anima. qͥa uera officia animȩ.
t᷑te o homo qͥ audis. ñ tibi cõpares
dm̃. Etenĩ creatura es. ille creator
tuus. Nec illũ hominẽ tibi confe¬
ras. qͥa ꝓptͣ te homo ds̃ tuus & ũ¬
bũ filiꝰ dĩ. S illũ hominẽ tibi pͣ¬
feras tãquã mediatorẽ. dm̃ aut̃

Expanded text:
 mortuus est. Tolle corpus, nihil horum fieri potuit. Quomodo ergo ex his indiciis cognoscimus in Evangelio quia verum corpus habuit, sicut et ipse etiam post resurrectionem dixit: Palpate, et videte, quia ex his operibus credimus et intelligimus et novimus quia corpus habuit Dominus Jesus, sic et ex quibusdam aliis officiis naturalibus quia habuit animam. Esurire, sitire, animae sunt ista: tolle animam, corpus haec exanime non poterit. Sed si falsa dicunt ista fuisse, falsa erunt et illa quae de corpore creduntur: si autem ex eo verum corpus, quia vera officia corporis; ex eo vera anima, quia vera officia animae.ter te, o homo qui audis; non tibi compares Deum Etenim creatura es, ille creator tuus. Nec illum hominem tibi conferas, quia propter te homo Deus tuus, et Verbum Filius Dei: sed illum hominem tibi praeferas, tanquam mediatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti me. nec iocundasti inimicos
meos suꝑ me: Primũ ipsũ dũm con¬
sideremꝰ. qui sed̾m id qd̾ homo eẽ dig¬
em̃ homo. ex hoc ꝙ infirniꝰ. Ea quo in¬
firmꝰ. ex hoc ꝙ orans. Nam qd̃ mͦ au¬
diuimꝰ cũ ȩuangłiũ legeret᷑. quẽ ad¬
modũ etiã in desertũ secesserit a
discipłis suis quo eũ st̃ consecuti.
& inuenert̃ eũ: secedens aut̃ orabat¬
ibi. & dictũ ẽ ã discipłis qui eũ in¬
uenert̃. quęrt̃ te homines. at ille res¬
pondens. eamꝰ inquit. & in alia loca
atq castella p̾dicare. ad hoc enĩ ue
Qre orat: Orat ds̃. orat ad ȩqualem.
Causam aut̃ orandi qua habet. semꝑ

Expanded text:
asti inimicos meos super me? Primo ipsum Dominum consideremus, qui secundum id quod homo esse digenim homo, ex hoc et infirmus; ex quo infirmus, ex hoc et orans. Nam quod modo audivimus, cum Evangelium legeretur, quemadmodum etiam in desertum secesserit a discipulis suis, quo eum sunt consecuti, et invenerunt cum: secedens autem ibi orabat, et dictum est a discipulis qui eum invenerunt, Quaerunt te homines; at ille respondit: Eamus et in alia loca atque castella praedicare; ad hoc enim venquare orat? Orat Deus? orat ad aequalem? Causam autem orandi quam habet, semper
Abbreviated transcription (Latin):
mines: s nec animã. s tantũ dixer̃t
u̾bũ & caro erat: & anima ibi nͣ erat
humana. mens ibi ñ erat humana.
hoc dixer̃t. S qͥd erat: Uerbũ & caro.
Et istis respondet ȩccłia catholica. &
expellit eos ab ouib ac a simplici &
uera fide: & cõfirmatũ ẽ quẽ admo¬
dũ dixi hominẽ illũ mediatorẽ ha¬
buisse omia hominis pͣtͣ peccatũ.
Sic̃ enĩ multa gessit scłm corpꝰ. ex qͦ
intelligimꝰ qͥa habuit corpꝰ ñ in m̃da¬
cio s in ueritate: utputa qͦmͦ intel¬
ligimꝰ qͥa habuit corpꝰ. qmͣ ambula¬
uit. sedit. dormiuit. app̃hensus ẽ.
flagellatꝰ ẽ. colaphiratus ẽ. crucifixus

Expanded text:
mines, sed nec animam: sed tantum dixerunt, Verbum et caro erat, et anima ibi non erat humana, mens ibi non erat humana. Hoc dixerunt. Sed quid erat? Verbum et caro. Et istos respuit Ecclesia catholica, et expellit eos ab ovibus, et a simplici et vera fide: et confirmatum est, quemadmodum dixi, hominem illum mediatorem habuisse omnia hominis, praeter peccatum. Si enim multa gessit secundum corpus, ex quo intelligamus quia habuit corpus non in mendacio, sed in veritate: ut puta, quomodo intelligimus quia habuit corpus? Ambulavit, sedit, dormivit, comprehensus est, flagellatus est, colaphizatus est, crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
affectũ orandi. S qmͣ̃ paulopost dicit.
& u̾bũ caro factũ ẽ. & habitauit in no¬
bis: habes maiestatẽ ad quã ores. habes
humanitatẽ quȩ ꝓte oret. Nam hoc
ad dexterã dĩ. qui & int̾pellat ꝓ nob̾.
Qare intpellat ꝓ nobis: Qa mediator

Expanded text:
affectum orandi. Sed quoniam paulo post dicit, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; habes majestatem ad quam ores, habes humanitatem quae pro te oret. Nam hoc ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Quare interpellat pro nobis? Quia mediator
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. ut peccatores intelligant᷑ ĩpii.
& qd̾ supͣdictũ ẽ in iudicio: hic di¬
ctũ sit in consilio iustoꝵ. Aut cer¬
te si aliud st̃ impii. aliud peccato¬
res. ut quanquã om̃is impiꝰ pecca¬
tor sit. ñ tam̃ om̃is peccator sit
impiꝰ: impii ñ resurgent in uidi¬
cio. id ẽ resurgent qͥdẽ s ñ ut iu¬
dicent᷑. qr iã pęnis certissimis de¬
stmati st̃: peccatores aut̃ ñ resur¬
gent in consilio iustoꝵ. id ẽ ut u¬
dicent s forte ut iudicent᷑: ut de

Expanded text:
r, ut peccatores intelligantur impii; et quod supra dictum est in judicio, hic dictum sit in consilio justorum. Aut certe si aliud sunt impii, aliud peccatores; ut quanquam omnis impius peccator sit, non tamen omnis peccator sit impius. Impii non resurgunt in judicio: id est, resurgent quidem, sed non ut judicentur, quia jam poenis certissimis destinati sunt; peccatores autem non resurgunt in consilio justorum, id est ut judicent, sed forte ut judicent