comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crucis accesserat prȩlũ. Dicit ei mat̃
eius. Uinum non habent. O uirgo
florentissima modo meruistigem¬
natam sobolem ꝓcreare: etiam bo¬
dem ñ potest nisi germen germini
obuiare. & pomũ pomo resistere.
Sed qui de ligno carpsit suppliciũ:
in ligno debet carpere remedium.
Et qui ex arbore illicitam demessuit
frugem: expectare debet ad crucẽ. ut
ubi mortis hauserat siccitatẽ: ibi salu¬
tis accipiat potionẽ. Uinũ inquit ñ
habent. Paulisper uirgo. paulisꝑ p̃pa¬
ret iudeus lignũ. Descendat clauus in
botrũ: &tc̃ exire poterit uinũ. Q uid
ante tempus curris ad lacum: cũ nec
neum: Ipse enum ẽ ille iuidas distractor
sacratȩ uindemiȩ: qui triginta pactus
argenteis botrum diuinȩ prolis udeis
colonis impiis uenundauit. De quo in
psalmis iam fuerat decantatũ. nam ꝙ ho¬
mo pacis meȩ in quẽ speraui. qui edebat
panẽ meũ ampliauit suꝑ me calcaneũ.
Aderit uirgo certa dies qua premat᷑ fru¬

Expanded text:
crucis accesserat prelum. Dicit mater crucis accesserat prelum. Dicit mater ejus: Vinum non habent. O virgo sapientissima! modo meruisti germinatam sobolem procreare, et jam bodem non potest nisi germen germini obviare, et palmiti suo resistere. Sed qui de ligno carpsit supplicium, in ligno debet expectare remedium; et qui in arbore inlicitam demessuit frugem, expectare debet ad crucem, ut ubi . . . . hauserat siccitatem, ibi salutis accipiat potionem. Vinum, inquit, non habent. Attende virgo, paulisper, praeparet judaeus lignum, descendat clavus in botrum, et . . . . poterit vinum. Quid ante tempus curris ad lacum, cum necdneum? Ipse est enim ille Judas destruc tor sacratae vindemiae, qui -XXX- pactus argenteis botrum divinae prolis judaeis . . . , impiis venundavit. De quo in psalmis jam fuerat decantatum: Nam et homo pacis meae, in quem speravi, qui edebat panem meum, ampliavit super me calcaneum. Aderit, virgo, certa dies qua prematur fru
Abbreviated transcription (Latin):
bolus et anime̾ lasciuer̃t: inuitato iħu
quod a modo uina luxuriȩ defecerunt:
Genitͥx aut̃ xp̃i illa quȩ facinorosi con-¬
cubitus partũ exhorruit: cũ non solũ cor¬
pore uerũetiam mente uirgo ꝑmansit.
int̾erat inuitata conditione generis. ñ
parilitate criminis. uniuersitate nascen
mundi miserata labores: quȩ se no-¬
uerat de palmite fidei magnũ pro-¬
exposcere uinũ. Quando autẽ angło
credidit. tunc ꝓ mundo suggessit.
Tunc inchoauit agere scłi negotiũ:
quando ñ trepidauit ad nuntium.
Ecce inqͥt ancilla dñi: fiat michi se¬
cundũ uerbũ tuum. Mox ex semine
scĩ sp̃c propagata in saltu uirgina¬
li pͥmitiua uitis effloruit: quȩ um¬
braculis opacata cȩlestib sub fron
de carnis occultũ botrũ ꝓcreauit.
Pependit salus in fidei apice: ꝙuer-¬
bi botrus in uentre. At ecce postmno¬
dum ex matris utero: racemꝰ diuinȩ
ẽ xp̃c uerus botrus. Continebat qͥ¬

Expanded text:
bolus et anima lascivirent, invitato Jesu bolus et anima lascivirent, invitato Jesu . . . . dum vino luxuriae defecerunt. Genetrix autem Christi illa, quae facinerosi concubitus pactum exhorruit, quae non solum corpore verum etiam mente virgo permansit, intererat invitata, conditione generis non participatione criminis, universitate nascendmundi miserata laborem, quae se noverat de palmite fidei magnum exposcere vinum. Quando autem angelo credidit, tunc pro mundo suggessit: tunc inchoavit agere saeculi causam, quando non trepidavit ad nuntium. Ecce enim ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Mox ex semine sancti Spiritus propagata in saltu virginali primitiva vitis effloruit, quae umbraculis opacata coelestibus subfrondet . . . . nis occultum botrum procreavit. Pependit salus in fidei apice, et turguit botrus . . . . Ecce postmodum ex matricis utero racemus divinae  Christus verus botrus continebat equi
Abbreviated transcription (Latin):
Die inqͥt tercio nuptiȩ factȩ sunt
in chana galileȩ: & erat mater iħu
ibi. Inuitatus ẽ aut̃ ꝯ iħs cũ discipłis¬
sius ad nuptias. Si manicheoꝵ late¬
brosa uoluptuosȩ turpitudinis fedi¬
tas de nuptiis ꝑcunccet᷑. deus eas in¬
quiunt nonfecit. Si gͦ d̃s nuptias ñ
fecit: quomͦ in eis xp̃e cũ discipulis
suis inuitatus accubuit: Sed etiam
opaci huiꝰ mysterii nubilũ uentilemꝰ:
Die inquit tercio nuptiȩ factȩ sunt
in chana galileȩ. Splendescente igit᷑
suꝑ obscurũ delictis obfuscantibus
mundũ trinitatis die: xp̃c uenit ad
nuptias Tunc autẽ anima quȩ diui¬
no fuerat iã astricta consortio. ꝑfor¬
nicationẽ oblectantis pomi. adulteriũ
demultato marito pollutȩ societatis
conuiuia celebrabat. Audi paulũ huiꝰ
coniunctionis iterum uincula formi¬
dantẽ. Timeo enĩ. ne sicut serpens euã
fefellit astutia. sua: ita corrumpantur
mentes ur̃e a simplicitate et castitate:
uniꝰ nubitionis stramento iactati dia¬

Expanded text:
factae sunt in Chanan galilaea, et erat mater Jesu ibi; invitatus est autem Jesus cum discipulis ad nuptias. Si Manichaeorum latebrosa voluptuosae turpitudinis foeditas de nuptiis percontetur, Deus eas, inquit, non fecit. Si ergo Deus nuptias non fecit, quomodo in eis Christus cum discipulis suis invitatus adcubuit? Sed jam opaci hujus mysterii nubilum ventilemus. Die, inquit, tertio nuptiae factae sunt in Chanan galilaea. Splendescente igitur super obscurum, delictis offuscantibus, mundum Trinitatis die, Christus venit ad nuptias. Tunc autem anima quae de limi fuerat jam affricta consortio, per fornicationem oblectantis pomi adulterum demutata maritum, pollutae societatis nuptias celebrat. Audi Paulum hujus malae conjugationis iterum vincla formidantem: timeo, inquit, ne sicut serpens Evam fefellit astutia sua, ita corrumpantur mentes vestrae a simplicitate et castitate iscubitionis instrumento jactati dia
Abbreviated transcription (Latin):
cȩli enarrauerunt głam di. & nos ad
xp̃m adorandũ fulgens ex euangłio
ueritas tanquã de cęlo stella ꝑduxit:
& nos ꝓphetiã in gente iudaica celebra¬
tam. tanquã iudiciũ iudeoꝵ ñ nobiscũ
ꝑgentiũ sideli aure ꝑcepimꝰ: ꝙ nos regẽ
&sacerdotẽ. ꝙ ꝓ nobis mortuũ xp̃m ag¬
noscentes atq laudantes. tanquã in au¬
ro. & thure. & myrra honorauimꝰ: suꝑ est
ut eũ euangłizantes nouã uiam carpa¬
mus. non qua uenimꝰ redeamus.¬

Expanded text:
coeli enarraverunt gloriam Dei ; et nos ad Christum adorandum fulgens ex Evangelio veritas, tanquam de coelo stella, perduxit; et nos prophetiam in gente Judaica celebratam, tanquam indicium Judaeorum non nobiscum pergentium, fideli aure percepimus; et nos regem et sacerdotem et pro nobis mortuum Christum agnoscentes atque laudantes, tanquam in auro et thure et myrrha honoravimus: superest ut eum evangelizantes novam viam carpamus, non qua venimus redeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
hereditas xꝑi usq ad terminos derrȩ.
ꝓpter quoscȩcitas ex parte isrł facta ẽ.
ut plenitudo gentiũ intraret: cognito
sorio. nc̃ propt̃ sublimandos sedit in cȩ¬
lo: sic eũ annuntiemꝰ in hac terra. in
hac regione carnis nr̃e. ut ñ qua ueni-¬
mus redeamꝰ: nec pͥoris nr̃e conu̾satio¬
nis uestigia repetamꝰ. Hoc ẽ enĩ quod
illi magi ñ qua uenerant redierunt:
Uia mutata: uita mutata ẽ. Et nob̾

Expanded text:
isti usque ad terminos terrae, propter quos caecitas ex parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret , cognitorsorio, nunc propter sublimandos sedet in coelo; sic eum annuntiemus in hac terra, in hac regione carnis nostrae, ut non qua venimus redeamus, nec prioris nostrae conversationis vestigia repetamus. Hoc est enim quod et illi Magi non qua venerant redierunt. Via mutata, vita mutata est. Et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
rator scilicet in origine. conuiua
factus in genere: ut qui in primordi¬
o copulȩ nouellȩ concesserat hominẽ¬
nasci ex homine: homo ipse quoq
nasci dignaret᷑ ex uirgine: aurib¬

Expanded text:
rator scilicet in origine, conviva factus in genere, ut qui in primordio copulae novellae concesserat nasci ex homine hominem, ipse quoque nasci dignaretur ex virgine
Abbreviated transcription (Latin):
sepius dñs uirtutes suȩ magnifi¬
centiȩ demonstrauit. Ingredien¬
te eo in capharnaum. Cur ibi in¬
gressus est: Propter hoc qđ̃ &
inuenit: & statim manifestũ est
Aocessit ad eum centurio. Acces¬
sit uere. non dimidius sed totus.
non aspectu corporis tantum. sed
animȩ plenitudine: ñ facie tantũ.
sed & immaculato corde. Aecessit¬
ad eum centur io alienigena gene¬
ratione. sed domestieus corde: ali¬
enus natione sed alacer fide: mi¬
litum princeps. sed plus angłorũ
gaudium. Aocessit ad eum centu¬
rio. Increpatio illorum. Illi quon¬
dam adhelyam incarmelo ascen¬
dentes quinquagenarii. mox in in¬
fidelitate sua igne combusti sunt.¬
& iste infide mox in symi deputatꝰ
est abrahe. Accessit ad eum centu¬
rio: rogans eum & diccns. Dñe
puer meus iacet in domo paralyti

Expanded text:
Dominus saepius virtutis suae magnifiDominus saepius virtutis suae magnificentiam monstravit. Ingrediente eo Capharnaum. Cur ibi ingressus est? Propter hoc quod et invenit, et statim manifestum est. Accessit ad eum centurio. Accessit vere, non dimidius, sed totus. Non aspectu corporis tantum, sed et animae plenitudine. Non facie tantum, sed et immaculato corde. Accessit centurio, alienigena generatione, sed domesticus corde; alienus natione, sed alacer fide. Militum princeps, sed plus angelorum gaudium. Accessit ad eum centurio, increpatio illorum qui quondam ad Eliam in Carmelo ascendentes quinquagenarii, mox in infidelitate sua igne combusti sunt , et iste in fide mox in sinu deputatus est Abrahae. Accessit ad eum centurio, rogans eum et dicens: Domine, puer meus jacet in
Abbreviated transcription (Latin):
ammonet om̃s. Adillum loquenᷤ
nobis om̃ibus dicit: ut & nos dona
& mmera nr̃a non teneanus apud
nos. sed reddamus dõ: maximȩ eũ
de aliqua liberamur tribulatio¬
ne. Offer inquit munus tuum.
Quare: Ut om̃s qui uident te
portare & offerre credant his mi-¬
rabilibus. & magnificent đm qui
misertus est tui: & infidelibus ꝑ
hoc increpatio. & testimonum
duritiȩ cordis ipsorũ fiet. Sie &
illum triginita & octo annis iacen¬
tem in infirmitate erigens a lan¬
guore iussit portare grabatũ suũ
& ire in domum suam: ut hunc
ipsum lectem portatum ab eo ꝑ me¬
cuiam eruitatẽ elamasset. saluantẽ
se inuocando & laudando. Sie &.
illum cecum in natatoriam siloam
misit: ut uidentes eum ambula¬
re illuc eundem cecum & iterũ
remeantem: mirati & obstupescen¬
tes crederent huic talia mirabi¬
lia facienti. Post hec quȩ suꝑrus
dicta sunt. cum introisset caphar¬
naum. eruitatẽ galileȩ. Sic cogno¬
nunata est capharnaum: inqua

Expanded text:
admonet omnes; ad illum loquens, admonet omnes; ad illum loquens, nobis omnibus dicit, ut et nos dona et munera nostra non teneamus apud nos, sed reddamus Deo, maxime cum de aliqua liberamur tribulatione. Offer, inquit, munus tuum. Quare? Ut omnes qui te vident et portare et offerre, credant his mirabilibus, et magnificent Deum qui misertus est tui, et infidelibus per hoc increpatio et testimonium duritiae cordis ipsorum fiet. Sic et illum triginta et octo annis jacentem in infirmitate, erigens a languore, jussit portare grabatum suum, et ire in domum suam , ut hunc ipsum lectum portatum ab eo per mediam civitatem clamasset, salvantem se invocando et laudando. Sic et illum caecum in natatoriam Siloam misit , ut videntes eum ambulare illuc eumdem caecum, et iterum remeantem, mirati et obstupentes, crederent huic talia miracula facienti. Post haec quae superius dicta sunt, Cum introiisset Capharnaum civitatem Galilaeae. Sic cognominata est Capharnaum, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
dente: uenit ad eum homo lepro¬
sus adorans eum. Ante quã pete¬
ret adorare cȩpit: antequam ro-¬
Hesterna ininundus: & hodie
mundus. Ante pusillum horribi¬
lis. & nunc decorus. Uide ergo
nemini dixeris: sed uade ostende
te sacerdoti. Ambulante te ad
templum uidentes mirabuntur.
& sacerdos uidens expauescet: qm̃¬
tus & ostendens te tp̃si mundari
non potiusti. Uade ergo ostende
te sacerdoti: & uidens cognoscat
quia non ꝑ legis consuetudinem
mundatus es. sed ꝑ grẽ oꝑationẽ:
non ꝑ terrenorũ sacerdotum yma¬
ginem. sed ꝑ cȩlestem summi sacer¬
dotis splendorem. Uade ostende
te ipsum sacerdoti. Sacerdoti te
ostende: a summo sacerdote missuᷤ
Sacerdoti te ostende a summo sa¬
cerdote dei patris mundatus: sed
non uidearis inconspectu dñi in¬
anis. non uideat te saceudos manu
uaeua adeum uentre: non incon¬
spectu scĩ templi uenias infructu¬
osus. sed offer munus tuum. Ad
illum enim hoc tunc dictum nos

Expanded text:
dente. Venit ergo ad eum homo leprodente. Venit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam roHesterno immundus, et hodie mundus: ante pusillum horribilis, et nunc decorus. Vide ergo, Nemini dixeris, sed vade, ostende te sacerdoti. Ambulantem te ad templum videntes mirabuntur, et sacerdos videns expavescet, qtus, et ostendens te ipsi, mundari non potuisti. Vade ergo, ostende te sacerdoti, et videns cognoscat quia non per legis consuetudinem mundatus es, sed per gratiae operationem, non per terrenorum sacerdotum imaginem, sed per coelestem summi Sacerdotis splendorem. Vade, ostenae te sacerdoti. Sacerdoti te ostende, a summo Sacerdote missus. Sacerdoti te ostende, a summo sacerdote Dei Patris mundatus, sed non videaris in conspectu Domini inanis. Non videaris sacerdoti manu vacua ad eum venire, non venies in conspectu sancti templi infructuosus, sed offeres munus tuum. Ad illum enim tunc hoc dictum nos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sapite. ubi. xp̃e est in dexte¬
ra dei sedens. Descendente nunc
dnõ hoc est melinante se ad infir¬
mitatem & inpotentiam ceterorũ.
misertus inꝑfectioni eoꝵ uel infir¬
mitati secute sunt turbe multe:
aliquanti. ꝓpter caritatẽ. aliquan¬
ti propter doctrinam. aliquanti
propter aminirationẽ & curationẽ¬
II Et ecce homo leprosus unus ex il¬
lis qui curam querebant: qui le¬
uamen desiderabant. Et ecce
leprosus ueniens: adorabat eum
dicens. Dnẽ: si uis. potes me mun¬
dare. Deorsum eurrens rogas o
homo: & in monte nichil dicis:
Quare sic: Quia tempus & tem¬
pora om̃i rei sub celo. Tempus do¬
ctrinȩ: & tempus curationis. In
monte docint. illuminauit. mo¬
nuit. animas curauit. corda sa¬
nauit.: propterea ergo ego maio
ra illa temptare nolui. illa sũma
tardare passus sum. Ipsis ergo ab
illo completis deorsum eo de mon¬
te ad curandum descendente sieu¬
ti decelo. ficuti de cęlestib monti¬
bus ad saluandos carnales descen¬

Expanded text:
sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Descendente nunc Domino, hoc est, inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti propter admirationem et curationem: et ecce homo leprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descen
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & iussioni deseruiunt. Ad
confusionem mortalium. ad con¬
dempnationem corruptibilium
iubet mari et non contempnit :
dicit uentis & tempestatib & mox
compescuntur: iubet om̃i creatu¬
re & non suꝑgreditur iussionem
eius. & unum hominũ genus &¬
unum quod sedm similitudinẽ di
honorificatum ẽ: eui uerbum &.
prudentia data est: hi soli homi¬
nes resistunt. hi tantũ in obedien¬
tes sunt: hi soli contempnunt.
Ideoq & hi soli in iudicio damp¬
nabuntur. & a nsticia pumentur.
uelut deteriores mutis animalib
uel his qui sine spũ & anima st̃
in hoc mundo. Mirabantur ergo

Expanded text:
tur, et jussioni deserviunt, ad tur, et jussioni deserviunt, ad confusionem mortalium, ad condemnationem corruptibilium. Jubet mari, et non contemnit; dicit ventis et tempestatibus, et mox compescuntur: jubet omni creaturae, et non supergreditur jussionem ejus. Et unum hominum genus, quod secundum similitudinem Dei honorificatum est, cui verbum et prudentia data est, hi soli homines resistunt, hi tantum inobedientes sunt, hi soli contemnunt. Ideoque et hi soli in judicio damnabuntur, et a justitia punientur, veluti deteriores mutis animalibus, vel his quae sine spiritu et anima sunt in hoc mundo. Mirabantur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
erat nauicula. illi qui in eadem na¬
uicula sese transigebant. hi mira¬
bantur. Et ammiratione dignũ
fuit mare a profundo cõmotum
mitigari: ensq elatos deplacari
fluctus uentos furentes compesei.
Mirabantur ergo dicentes Qua¬
lis est iste: quia uenti & mare o¬
bediunt ei. Non interrogantes di¬
eunt qualis est iste: sed asserentes
quod hic talis est. cui mare & uen¬
ti obediunt. Qualis est iste: hoc
est quantus. quam fortis: quã po¬
tens quam magnus. Qualis ẽ iste.
maior moyse. potentior helya:
Illi enim ambo quorum unus lig¬
no mare ꝑcussum cum labore dis¬
cidit. alius ictu melote iordanẽ
ꝑtransiit. iste uero unouerbo man¬
dat illis qui non habent uerba &
obediunt ei. hi qui non habent au¬
ditum obtemꝑant. hi qui pruden¬
tiȩ & intellectus expertes sunt in¬
elinantur iubenti: quibus neq lo¬
quela neq ut diximus sermo est
obediunt. In eadem autẽ substan¬
tia inqua sunt & sua natura mouẽ¬

Expanded text:
erat navicula, illi qui in eadem naerat navicula, illi qui in eadem navicula sese transigebant, hi mirabantur. Et admiratione dignum fuit, mare a profundo commotum mitigari, ejusque elatos deplacari fluctus, ventos furentes compesci. Mirabantur ergo dicentes: Qualis est iste, quia venti et mare obediunt ei! Non interrogantes dicunt, Qualis est iste! sed asserentes quod hic talis est cui mare et venti obediunt. Qualis est iste! hoc est, quantus, quam fortis, quam potens, quam magnus! Qualis est iste! major Moyse, potentior Elia. Illi enim ambo, e quibus unus ligno mari percusso, cum labore discidit, alius ictu melotae Jordanem pertransiit. Iste vero uno verbo mandat illis qui non habent verba, et obediunt ei; hi qui non habent auditum, obtemperant; hi qui prudentiae et intellectus expertes sunt, inclinantur jubenti: quibus neque loquela, neque, ut dixi, sermo est, obediunt. In eadem enim substantia in qua sunt, et sua natura moven
Abbreviated transcription (Latin):
bus ingerendas. Omĩbus dñs
increpat. om̃ib comminatur. om¬
nia mitigat: facitq tranquillita¬
tem magnam. circa corpus & sp̃m̃.
pacem eccłiȩ & serenitatẽ mundo.
Quomodo namq sepius concilia
infidelium commota sunt aduer¬
sus ueram & firmam eccłiam. ali¬
quotiens paganorum. aliquoti¬
ens hereticoꝵs: quemadmodum
sepis sicut maris fluctus irrue¬
bant cõminantes & conterentes
huius principes mundi ꝑ omnia
ꝑdere se eccłie filios arbitrantes:
sed surgens dñs increpauit demo¬
num uentis. & om̃s euanescere fe¬
cit audaces aduersarios fidi: mag¬
namq pacem & tranquillitatẽ de¬
dit ȩccłie suȩ. Homines autẽ illi
in nauicula: mirati sunt. Qui ho¬
mines: Seilicet hanc habentes
nauiculam: & ei intendentes naui¬
nificatos. Nusquam enim inueniꝰ¬
mus preter honorem cognomina¬
ri dñi discipłos. sed semꝑ aut apłi
aut discipuli nominantur. Mira¬
bantur ergo illi homines. hi qui
cum eo nauigabant: hi quorum

Expanded text:
bus ingerendas. Omnibus Dominus bus ingerendas. Omnibus Dominus imperat, omnibus comminatur, omnia mitigat, facitque tranquillitatem magnam circa corpus et spiritum, pacem Ecclesiae, et serenitatem mundo. Quomodo namque saepius concilia infidelium commota sunt adversus veram et firmam Ecclesiam? Aliquoties paganorum, aliquoties haereticorum. Quemadmodum saepius sicut maris fluctus irruebant, comminantes et conterentes hujus principes mundi, per omnia perdere se Ecclesiae filios arbitrantes. Sed surgens Dominus increpavit daemonum ventos, et omnes evanescere fecit audaces adversarios fidei, magnamque pacem et tranquillitatem dedit Ecclesiae suae. Homines autem illi in navicula mirati sunt. Qui homines? Scilicet hanc habentes naviculam, aut ei intendentes naviostolos significatos. Nusquam enim invenimus praeter honorem cognominari Domini discipulos, sed semper aut apostoli, aut discipuli nominantur. Mirabantur ergo illi homines, hi qui cum eo navigabant, hi quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ris. malignitates. & dolos. & fremi¬
tus concitantes aduersum aliquẽ
urm̃: nolite timere. nolite turba¬
ri: nolite contremiscere. nolite de¬
ficere. Omnes enim quot quot in
fidei naincula cum dño nauiga¬
tis: om̃s enim quot quot in hac
nimium sc̃ẽ eccłiȩ nauicula. cum
dnõ ꝑ hunc undosum suꝑnatatis
mundum: & si ipse dñs dormiat
pio somno. uram̃ patientiam. et
tolerantiam expectans. uel impi¬
orum penitentiam & conuersio¬
nem sustinens: alacriter accedite
ad eum orationib instantes. atq
cum proppħa dicentes. Exurge
quare dormis dñe : exurge. & ne
repellas nos usq in finem. Et ite¬
rum. Exurge dñe adiuua nos: &
redime nos propt̃ nomen tuum.
Et ipse surgens increpat uentis
his acreis demonum spiritibus: ip¬
si enim maris tempestates cõmouens
hoc est amaros & elatos conci¬
tant fluctus hurus principeᷤᷤ mũ¬
di ad ꝑsecutiones scĩs om̃ib im¬
mittendas: ad contumelias fideli¬

Expanded text:
ris malignantes et dolos et fremiris malignantes et dolos et fremitus concitantes adversum aliquem vestrum, nolite timere, nolite turbari, nolite contremiscere, nolite deficere. Omnes enim quotquot in fidei navicula cum Domino navigatis, omnes enim quotquot in hac nimium sanctae Ecclesiae navicula cum Domino per hunc undosum supernatatis mundum, et si ipse Dominus dormiat, pio somno vestram patientiam et tolerantiam exspectans, vel impiorum poenitentiam et conversionem sustinens, alacriter accead eum, orationibus instantes, atque cum Propheta dicentes: Exsurge quare obdormis, Domine? exsurge, et ne repellas nos usque in finem . Et iterum: Exsurge, Domine, adjuva nos, et redime nos propter nomen tuum . Et ipse surgens imperabat ventis, id est aereis daemonum spiritibus. Ipsi enim maris tempestates commovent, hoc est, amaros et elatos concitant fluctus, id est principes mundi ad persecutionem sanctis omnibus immittendam, ad contumelias fideli
Abbreviated transcription (Latin):
mari conturbato. & tumenti: facta
est tranquillitas magna. Decet e¬
tum hunc magnum. magna & mi-¬
randa facere: idoq paulo ante ma¬
gna accinctus potentia. magnifice
conturbauit profundum maris: &
nunc iterum. in eo ipso ostendens
suȩ magnificentiam potestatis. tran¬
quillitatẽ magnam fieri iussit:
Hec ideo ut nimium conturbati
apłi: magnificȩ ex hilarati letaren¬
letarentur. Dedit enim ꝑ hec
om̃ĩa nobis dñs figuram. & doctri¬
ne ymaginem: ut & nos in omi
conturbatione. & contumelia pati¬
entiam teneamus: stabiles simus. fi¬
dem non deseramus. Et si omis
iste mundus tanquam mare ebul¬
liat. atq in furorem consurgat. &
si omnes uenti & uertigines de¬
monum. undiq seuiant. & si om¬
nis ut diximus tempestas maris.
id est om̃is principatus & potesta¬
tes mundi concitentur. & in tumo¬
re iracundie spument. ut furiant
suꝑ scõs: & si adhuc usq ad celum
se se extollant. ut tempestates ma¬

Expanded text:
mari conturbato et tumenti, facta mari conturbato et tumenti, facta est tranquillitas magna. Decet enim hunc magnum magna et miranda facere. Ideoque paulo ante magna accinctus potentia, magnifice conturbavit profundum maris, et nunc iterum in eo ipso ostendens suae magnificentiam potestatis, tranquillitatem magnam fieri jussit. Haec ideo, ut nimium conturbati apostoli, magnifice exhilarati laetarentur. Dedit enim per haec omnia nobis Dominus figuram et doctrinae imaginem, ut et in omni conturbatione et contumelia teneamus patientiam, stabiles simus, fidem non deseramus. Et si omnis iste mundus tanquam mare ebulliat, atque in furore consurgat, et si omnes venti et vertigines daemonum undique saeviant, et si omnis, ut diximus, tempestas maris, id est, omnis principatus et potestates mundi concitentur, et in tumore iracundiae spument aut furiant super sanctos, et si adhuc usque ad coelum sese extollant, ut tempestates ma
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pufillum credit arguetur:
& qui nichil credit contempnet᷑
Fragiles in fide corripientur: ali¬
eni om̃mo a fide punientur. Taleᷤᷤ
fuerunt iudei & pagani: ideoq
in malis suis euanuerunt. tales eti¬
am heretiei: ideoq in die iudicii
dampnabuntur. Tunc surgens im¬
perauit uentis & mari: & facta ẽ
tranquillitas magna. Scriptum
fuit & exurrexit tanquã dormi-¬
ens dñs. tanquam potens & crapu-¬
latus auino. & ꝑcussit om̃s inimi¬
cos suos inposteriora: & nunc sur¬
gens imꝑat uentis & mari. & facͤ¬
ta est tranquillitas magna. Im¬
perauit uentis & mari. sicut cre-¬
ator. sicut suis ut potens: ut dñs
imꝑauit uentis & mari primitus
ante discipłos ut audientes firma¬
rentur in fide & potentia deitatis
occulta imꝑabat. & cõminabatur
ei. Magis autem regebat & pla¬
cabat illud: sedm quod quidam
att. Potentia mitigauit mare. Im¬
perauit ergo uentis & mari: & fac¬
ta ẽ. tranquillitas magna. De ma¬
gno uento. & tempestate magna.

Expanded text:
Qui pusillum credit arguetur, et qui nihil credit contemnetur; fragiles in fide corripientur, alieni omnino a fide punientur. Tales fuerunt Judaei et pagani, ideoque in malis suis evanuerunt. Tales etiam haeretici, ideoque in die judicii damnabuntur. Tunc surgens imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Scriptum fuit: Et exsurrexit tanquam dormiens Dominus, tanquam potens crapulatus a vino. Et percussit omnes inimicos suos in posterioragens imperat ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Imperavit ventis et mari, sicut creator, sicut suis, ut potens, ut Dominus imperavit ventis et mari, primitus ante discipulos, ut audientes firmarentur in fide. Et potentia deitatis occulta imperabat et comminabatur ei. Magis autem regebat et placabat illud, secundum quod quidam ait: Potentia mitigavit mare. Imperavit ergo ventis et mari, et facta est tranquillitas magna De magno vento et tempestate magna,
Abbreviated transcription (Latin):
illi quia mare compeseuit. & uen-¬
ti mitigati sunt: aminiremur et
nos quando benignitates & beni¬
uolentias ostendit circa nos dñs:
quando de ꝑiculis nos saluare di¬
gnatur. quando de tumultibus nos
liberat: quando ab inimicis inseqͦn¬
tibus eruit nos. Miremur & mirã¬
tes grãs agamus: grẽ obaudiamꝰ.
obaudientes timeamus: timentes
diligamus: ut eternȩ caritatis
ab eodem heredes efficiamur. Mi¬
rabantur dicentes: qualis ẽ iste
Sicut homo uidetur: & sicut ds̃
potentiam ostendit. Sicut unus
carnalium putatur ẽẽ: & suꝑ om-¬
nia carnalia magna ostendit mi¬
rabilia. Dormit sicut homo: &
imꝑat mari & uentis sicut ds̃. In
nauicula sedet. & omnem creaturã
iussione inclinat ubi uult ih̃e. xp̃c

Expanded text:
illi quia mare compescuit et venti mitigati sunt. Admiremur et nos quando benignitates et benevolentias ostendit circa nos Dominus, quando de periculis nos salvare dignatur, quando de tumultibus nos liberat, quando ab inimicis insequentibus eruit nos. Miremur, et mirantes gratias agamus, gratiae obaudiamus, obaudientes timeamus, timentes diligamus, ut aeternae Charitatis ab eodem haeredes efficiamur. Mirabantur dicentes, Qualis est iste! Sicut homo videtur, et sicut Deus potentiam ostendit: Sicut unus carnalium putatur esse, et super omnia carnalia magna ostendit mirabilia: dormit sicut homo, et imperat mari et ventis sicut Deus; in navicula sedet, et omnem creaturam jussione inclinat ubi vult Jesus C
Abbreviated transcription (Latin):
torem. nec existas ingratus. Si ergo
innecessitate &. inpericulis fortitudo
necessaria est. ut uiriliter cum fide
toleres unruersa: multomagis contͣ
delicias ut dictum est & luxurias
fortitudo necessaria ẽ: ne in muscipu¬
lam incidas diaboli. Quare ergo
turbati estis pusillȩ fidei: Si poten¬
tem me suꝑ terram cognouistis: q̃¬
re non creditis quod & in mari po¬
tens sum: Si dñi me uere esse &¬
ereatorem om̃ium suscepistis: quare
non creditis quod ea quȩ ame facta
sunt in mea habeam potestate:
Quare ergo dubitastis pusillȩ fidĩ:¬

Expanded text:
torem, neque existas ingratus. Si ergo torem, neque existas ingratus. Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra delicias ut dictum est et luxurias fortitudo necessaria est, ne in muscipulam incidas diaboli. Quare ergo turbati estis, pusillae fidei? Si potentem me super terram cognoscitis, quare non creditis quod et in mari potens sim? Si Deum me vere esse creatorem omnium suscepistis, quare non creditis quod ea quae a me facta sunt in mea habeam potestate? Quare ergo dubitastis, pusillae fid
Abbreviated transcription (Latin):
dent hi dilectissimi discipłi: Par¬
uuli inqͥunt sumus adhuc infirmi
& non dim robusti: ideoq timemꝰ
ideoq trepidamus. Nec dũ uidimꝰ
erucem. necdum nos confirmauit
passio dñi & resurrectio: non ascen¬
nutamus. ꝓpterea & sepius audiuimꝰ
a dño increpationẽ pusillȩ fidei:
subportamus. toleramus libent̃. uo¬
luntariȩ sustinemus: unde & nunc
dicente dño. Quare conturbati
estis pusille fidei: Cur non habe¬
tis fortitudinem: Cur ñ confiden¬
tiam & fiduciam apud uos tenetis:
Et si mors irrueret: nonne eam
debuistis coustantissime sustiuere:
Ad om̃e enim quicquid euenerit.
fortitudo necessaria est: ad omẽ pe¬
riculum uel tribulationẽ usq ad
anime exitum. Similit̃ & contra
delicias & diuitias & honores terre¬
nos. animi fortitudo tenenda est:
ut neq extollaris o homo. neq in su¬
perbiam erigaris: non despicias ini-¬
micos. neq humiles spernas: neq o¬
bliuiscaris dm̃. neq derelinquas erea¬

Expanded text:
dent hi dilectissimi discipuli? Pardent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus, adhuc infirmi, et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascennutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est. Ad omne enim periculum vel tribulationem usque ad animae exitum, similiter et contra delicias et divitias et honores terrenos animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris. Non despicias inimicos, neque humiles spernas, neque obliviscaris Dominum, neque derelinquas Crea
Abbreviated transcription (Latin):
deitate uero concitabat mare. &
iterum deplacabat. Dormiebat ita¬
q corpore ut apostolos suscitaret.
& euigilare faceret: precipue au¬
tem om̃s nos. ne unquam animo dor¬
miamus. ne ue intellectu aut pru¬
dentia: sed uigilare in om̃i tẽpore
& iubilare dnõ & salutem ab eo po
stulare studeamus. Nam ipse qui
dormiebat corpore. illud sem̃ uer¬
bum dicit: ego dormio. & cor meũ
uigilat. Ad quem accedentes dis¬
cipuli: suscitabant eum dicentes.
Dne: salua nos perimus. Tanto
fuerant metu conterriti & pęne a¬
nimo alienati: ut irruerent in eũ.
& non modeste aut aliter suggere¬
rent: sed turbulenter suscitarent
eum dicentes. dnẽ. salua nos perimꝰ.
O beati o ueraces d̃ĩ discipuli. dñm
saluatorem uobiscum habetis: et
periculum timetis. Uita uobiscum
est: & de morte solliciti estis: Maris
turborem trementes: creatorem eiꝰ
presentem ita suscitatis: quasi ñ pos¬
set dormiente corpore fluctus se da¬
re uel mitigare: Sed quid respon

Expanded text:
deitate vero concitabat mare, et deitate vero concitabat mare, et iterum complacabat; dormiebat itaque corpore, ut apostolos suscitaret et evigilare faceret, praecipue autem nos omnes ne unquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti et pene animo alieni, ut irruerent in eum, et non modeste, aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem trementes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid re
Abbreviated transcription (Latin):
rant: & isrł̃ me non cognouit. &
populus hic non me intellexit. icdo¬
q beel zebub & samaritanũ appel¬
lant. & peccatorem estimant. Lairꝰ
isrłis princeps pro filia sua me pe¬
tens. non dixit dic uerbo: sed ueni
ait uel ociter antequã moriatur¬
hȩc filia mea. Nichodemus doctor
ifrł de fidei sacramento audiens
ait. Quomodo potest hoc fieri
Maria & martha me nimium dili¬
gentes dicunt: dñẽ si hic fuisses ñ
esset mortuus nõster. tanquã du-¬
bitantes quod ubiq non uelox sit
mea potentia: ideoq ñ inueni tan¬
tam fidem in isrł. sieut in isto ali¬
enigena. Dieo autẽ uobis. qđ mul¬
ti aboriente & occidente uenient:
& recũbent cũ abraham & ysaac.
ctus. & apostolos conterrebat: suã
ostensurus potentiam. Dormiebat
corpore. sicuti & ad puteum de iti¬
nere lassus uel fatigatus sedebat:
demonstrans quia uere humanum
portabat corpus. quod corruptibile
induerat. Ipse corpore dormiebat.

Expanded text:
rant: et Isrant: et Isn intellexit, ideoque Beelzebub et Samaritanum appellant, et peccatorem aestimant . Jairus Israelis princeps, pro filia sua me potens, non dixit, Dic verbo, sed, veni, ait, velociter antequam moriatur filia mea. Nicodemus doctor Israel de fidei sacramento audiens, ait: Quomodo potest hoc fieri ? Maria et Martha me nimium diligentes dicunt: Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus , tanquam dubitantes quod ubique non velox sit adesse mea potentia. Ideoque non inveni tantam fidem in Israel, sicut in isto alienigena. Dico autem vobis quod multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac ctus, et apostolos conterrebat suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore, sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum corpus portabat, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
infestum in carne aduentum enus
pro locutus est. Nisi enu credi¬
disset ei: quomodo de eodem pro¬
phetasset: Sic & hi qui de isrł
processerunt: isrł enim & ipsi no-¬
minati sunt prophȩ & iusti. dauid.
ysaias. & iheremias: hi om̃s clare
& manifeste eius aduentũ pronun¬
ciauerunt. Om̃s namq hi habue¬
runt fidem. habebant enim & pro¬
phetiam: & iste beatus centurio fi¬
dem habuit. sed ꝓpħiam non habu¬
it: ideoq dñs aminirans magnificat
fidem enis suꝑ illum qui tunc fuit
isrł. hoc est suꝑ om̃s qui tunc fue¬
runt tribus ifrahel: & ñ suꝑ illũ
qui ab initio fuit isrł̃. nec fuꝑ cos
qui postea propħe & iusti inuenti
sunt in isrł̃. Amen dico uobis. nec
m isrł tantam fidem inuemi sicut
in gentibus sicut in barbaris: sicut
in alienigenis. Gentes filium dei
me inuocant. om̃ipotentẽ unigeni¬
tum confitentur: dnm asserunt.
& sieut dñm diligunt. & sieut bene
minum dispensantem omĩa ado¬

Expanded text:
ravit, et manifestum in carne adventum ejus ravit, et manifestum in carne adventum ejus prolocutus est. Nisi enim credidisset ei, quomodo de eodem prophetasset? Sic hi qui de Israel processerunt. Israel etenim et ipsi nominati sunt prophetae et justi, David, Isaias et Jeremias. Hi omnes clare et manifeste ejus adventum praenuntiaverunt. Omnes namque hi habuerunt fidem, habebant et prophetiam. Et iste beatus centurio fidem habuit, sed prophetiam non habuit. Ideoque Dominus admirans, magnificat fidem ejus super illum qui tunc fuit Israel, hoc est, super omnes qui tunc fuerunt tribus Israel, et non super illum qui ab initio fuit Israel, nec super eos qui postea prophetae et justi inventi sunt in Israel. Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni, sicut in gentibus, sicut in barbaris, sicut in alienigenis. Gentes Filium Dei me invocant omnipotentem, unigenitum confitentur, Dominum asserunt, et sicut Dominum diligunt, et sicut bene omnia dispensantem ado
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. o religiositas militis: quomodo
te magnificemus: O dulcissime
amice ueritatis. te ammiratur dñs:
& tuam indeficientẽ magnificat fi¬
dem. Quomodo de tenebris genti¬
um tantum processit lum̃: Quo¬
modo deerrore eorum dm̃ non co¬
gnoscentium tanta manifestata est
iusticia: Quomodo ex ore stulto¬
rum ydolis seruientium tam lim¬
pida effulsit fides: Audiens ergo
dñs ammirabatur eum. Et quod
ds̃ unigenitus miratur. quantum
sit aut quale inenarrabile & in¬
estimabile ꝑcipe sensu o carissime
quod dõ nichil est mirabile. nec
aurum nec duntie. nec regna nec
principatus: ista omia sunt incon¬
spectu enis tanqũa umbra & ficut
nichil sicut flos decidens. Nichil
tantum una fides. Hane miratur.
hanc honorificat. Hanc acceptabi¬
lem sibi estimat: ideoq conuerteis
se ad sequentes turbas ait. Amen
dico uobis. hoc est uere dieo uobis:
non inueni tantam fidem in ifrl.
Non in illo priore isrł beato iacob
tantam abnegat se dñs fidem inue¬

Expanded text:
viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulcissime amice veritatis! Te admiratur Dominus, et tuam indeficientem magnificat fidem. Quomodo de tenebris gentium tantum lumen processit? Quomodo de errore eorum Deum non cognoscentium, tanta manifestata est justitia? Quomodo ex ore stultorum idolis servientium tam limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus miratur, quantum sit et quale, et quam inenarrabile et inaestimabile? Percipe sensu, o charissime! quod Deo nihil est mirabile, nec aurum, nec divitiae, nec regna, nec principatus. Ista omnia sunt in conspectu ejus tanquam umbra, et sicut nihil, sicut flos decidens. Nihil ei tantum una fides. Hanc miratur, hanc honorificat, hanc acceptabilem sibi aestimat. Ideoque convertens se ad sequentes turbas, dixit: Amen, dico vobis, hoc est, vere dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Non quod in illo priore Israel beato Jacob tantam abneget se Dominus fidem inve
Abbreviated transcription (Latin):
state mea milites & seruos: & tu
habes scõs sub potestate tua. angłos
sicut milites. & scõs om̃s seruos:
Ego mando unieuiq & facit se¬
cundum preceptum meum: & tu
mandas quod & statim completur
Quod enim mandas & dicis fit:
mandas & sine mora ꝑficitur. Om¬
nis enim creatura seruit tibi: et id̾o
die uerbo & ꝑficitur uelociter: &
saluabitur hic puer mĩs. O fides

Expanded text:
state mea milites et servos et tu state mea milites et servos et tu habes sub sanctos sub potestate tua angelos sicut milites et omnes sanctos servos. Ego mando unicuique et facit secundum praeceptum meum: et tu mandas quod et statim completur. Quod enim mandas et dicis, et fit. Mandas, et sine mora perficitur. Omnis enim creatura servit tibi, et ideo dic verbo, et perficietur velociter, et sanabitur puer meus. O fides
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ibidem dñs ꝑ eos ingredit᷑:
& tu sic extimesce tanqua dnm̃n
suserpiens. Eit aliud. Quando
sem̃ sumis cẏbum. quando illud
incorruptum accipis epulum. quan¬
do uitȩ pane & poculo frueris. qͣn¬
do manducas & bibis corpuis & san¬
guinem dñi: tunc dñs sub tectum
tuum ingreditur. Et tu ergo hu¬
milians te met ipsum: imitare hunc
centurionem & dicito. Dnẽ. non
sum dignus ut intres sub tectum
ineum. Ubi enum indigne ingre¬
ditur: ibi ad iudicium ingredit᷑
illi accipienti. Sed adhuc quid
adiecit ille beatus insubsequentibꝰ:
Nam & ego homo sum sub potesta¬
te constitutus: & habeo subme mi¬
lites. Et dico huic uade: & uadit.
Et alio ueni: & uenit. Et seruo
meo fac hoc: & facit. O prudentia.
o intellectus animȩ: omunditia
cordis. Prior om̃ium manifeste ue
ginem. primitieq ex gentib dño
credentium factus est. Ego ait ho¬
mo sum sub potestate regis uel prin¬
cipis: indignus ego habeo sub pote¬

Expanded text:
tunc ibidem Dominus per eos ingreditur, tunc ibidem Dominus per eos ingreditur, et tu sic existimes tanquam Dominum suscipiens. Et aliud, quando sanctum sumis cibum, quando illud incorruptum accipis epulum, quando vitae pane et poculo frueris, quando manducas et bibis carnem et sanguinem Domini, tunc Dominus sub tectum tuum ingreditur. Et tu ergo humilians temetipsum, imitare hunc centurionem et dicito: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Ubi enim indigne ingreditur, ibi ad judicium ingreditur illi accipienti. Sed adhuc quid adjecit ille beatus in sequentibus? Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, et habeo sub me milites, et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. O prudentia! o intellectus animae! o munditia cordis! Prior omnium manifestae chginem, primitiaeque ex gentibus Domino credentium factus est. Ego, ait, homo sum sub potestate regis vel principis, indignus ego habeo sub pote
Abbreviated transcription (Latin):
quantomagis ego dicam. dñẽ non
sum dignus ut sub tectum meũ
intres: Alienigena sum. gentilis
sum. miles sum: gladio aceinctus.
sangumem fundens. ad prelium
exiens : ideoq non sum dignus
lt intres sub tectum meum: sed
tantum dic uerbo. sed tantũ ueni
uerbo. Uerbum tuum aspectus tu¬
us est. uerbum tuum opus consũ¬
matum est: ideoq dic uerbo. Osten¬
de absens corpore: quod presens
spũ consumiare potens es. Ubiq
indeficiens tua presentia. ubiq
presens tuus aspectus. iccirco ego
accessu & introitu tuo indignus
sum. & iste infirmus uerbi tui ui¬
sitatione indiget: & ideo die uer¬
bo & sanabitur puer meus. Sed
& hoc nullum nrm̃ ꝑtranseat: si¬
cut pusillum aliquid quod dixit
iste beatus. non sum dignus ut
sub tectum meum intres. Intrat
& nunc dñs sub tectum creden¬
tium: duplici figura uel more.
Nunc enu quando scĩ & religio¬
si & dõ acceptabiles ȩccłiarum an¬
tistites sub tectum tuũ intrant:

Expanded text:
Quanto magis ego dicam, Domine, non Quanto magis ego dicam, Domine, non sum dignus ut sub tectum meum intres! Alienigena sum, gentilis sum, miles sum gladio accinctus, sanguinem fundens, ad praelium exiens, ideoque non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, sed tantum veni verbo. Verbum tuum aspectus tuus est, verbum tuum opus consummatum est. Ideoque dic verbo, ostende absens corpore quod praesens spiritu consummare potens es. Ubique indeficiens tua praesentia, ubique praesens tuus aspectus. Idcirco ego accessu et introitu tuo indignus sum, et iste infirmus verbi tui visitatione indiget, et ideo dic verbo, et sanabitur puer meus. Sed et hoc nullum nostrum pertranseat, sicut pusillum aliquid, quod dixit ille beatus: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Intrat et nunc Dominus sub tectum credentium duplici figura vel more. Nunc enim quando sancti et religiosi et Deo acceptabiles Ecclesiarum antistites sub tectum tuum intrant,
Abbreviated transcription (Latin):
ut & uos preualeatis & erus fidi
similetis uel cognoscatis quid iste
sit: uel qualis in eo fidei thesaurꝰ
habeatur occultus lamenim et
primitus abraham temptaui. non
pro hoc ut cognoscerem quẽ an¬
te sciebam: sed ut uos ei similes in
onũ temptatione & fortissimi in¬
ueniamini. Et iob ita probaui: ñ
propter hoc ꝓbaui quẽ iustum
testificatus sum: sed ut uobis spẽ
& fiduciam uł confidentiam de¬
monstrarem. Ideoq & huic ego
dico ueniam & eurabo eum: ut
ipse magnã fidem suam proferens
dicat. Dñe terruisti me de hoc
promisso: conturbasti me hoc dic̃¬
to. inter fecisti fortitudinẽ anunȩ
meȩ in hoc uerbo: non sum dignꝰ
aspectu. non sum dignus appropin¬
quatione: non sum dignus acces¬
su uel introitu tuo. Dnẽ non sũ
dignus ut intres sub tectum meũ.
Moyses primitus ille magnus tu-¬
us confabulator. ille mirabilis
lis in tota domo tua. nimium se
humiliauit dicens non sum dignꝰ
ante hesternum & tereium diem.

Expanded text:
ut et vos praevaleatis, et ejus fidei ut et vos praevaleatis, et ejus fidei similetis, vel cognoscatis quid sit iste, vel qualis in eo fidei thesaurus habeatur occultus. Jam enim et primitus Abraham tentavi, non pro hoc ut cognoscerem quem ante sciebam, sed ut vos ei similes in omni tentatione et fortissimi inveniamini. Et Job ita probavi. Non propter hoc probavi quem justum testificatus sum, sed ut vobis spem et fiduciam vel confidentiam demonstrarem. Ideo et huic dico, Ego veniam et curabo eum, ut et ipse magnam suam fidem proferens, dicat: Domine, terruisti me de hoc promisso, conturbasti me de hoc dicto, interfecisti fortitudinem animae meae in hoc verbo. Non sum dignus aspectu, non sum dignus appropinquatione, non sum dignus accessu vel introitu tuo. Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Moses primitus ille magnus, et tuus confabulator, ille mirabilis lis in tota domo tua, nimium se humiliavit, dicens: Non sum dignus ante hesternum et tertium diem.
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ angustias demonstraret
& dnn commouisset: quatinus
& illius cruciatũ monstraret. &
dni beniuolentiã inuitaret. Pu¬
er meus iacet in domo. Et huc
quare non attulisti eum: sicut il¬
li illum paralyticum in lecto por¬
tauerunt: Ideo ait. quia non o¬
pus est ostendere illi omĩa uiden¬
ti: non opus ẽ inconspectu affer-¬
re eius cuius potentia ñ termina¬
tur nec includitur. neq excludit᷑
Lacet in domo paralytieus: & male
torquetur. Quid ergo uis: Quid
cupis: Quid desideras: Non mul¬
tum loquor ait: scio enim quia
ad om̃ia cognoscentem loquor: seio
spondeo. Ideoq iste cognoscens
corda: respondens dicit. Ego ue¬
niam: & curabo eum. Ego ad abra¬
ham ueniens senilem sarre sana¬
ui uterum. in senectute eis ysaac
filium donans: ego & nunc ueni¬
ens ad te curabo eum. Et quomͦ
huic : Nec querit. nec petit: sci¬
ens quod non acceptabile sit ei ut
uenias in domum eius. Propter
quid om̃ino hoc profers: Ob hoc

Expanded text:
animae angustias demonstraret animae angustias demonstraret et Dominum commoveret, quatenus et illius cruciatum demonstraret, et Domini benevolentiam invitaret. Puer meus jacet in domo. Et huc quare non attulisti eum, sicut illi illum paralyticum in lecto portaverunt? Ideo, ait, quia non opus est ostendere illi omnia videnti. Non opus est in conspectu ejus afferre, cujus potentia non terminatur, nec includitur neque excluditur. Jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Quid ergo vis? quid cupis? quid desideras? Non multum loquor, ait, scio enim quia ad omnia cognoscentem loquor. Non sspondeo. Ideoque iste cognoscens corda respondens, dicit: Ego veniam et curabo eum. Ego ad Abraham veniens, senilem Sarae uterum sanavi, in senectute eis Isaac filium donans ; ego et nunc veniens ad te, curabo eum. Et quomodhuic? Nec petit, nec quaerit, sciens quod non acceptabile sit ei ut venias in domum ejus; propter quid omnino hoc profers? Ob hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
in illo tempore ꝓ diuersis rogabais
infirmitatibus: alius pro filio. ali¬
us ꝓ alio aliquo. & nullus ꝓ ser¬
uo nisi iste solus: & hoc ei ad aug¬
mentum beatitudinis. ad coronã
głȩ erat. Quid enim cogitabat
iste beatus: Quid estimabat iste¬
in om̃ibus bonis plenus centurio:
Iste aiebat michi seruus est: & e¬
go ereatoris seruus sum. Iste me
habet suꝑ terram dnm̃: & ego
hunc magnũ in cęlis habeo dñmn
Si ergo ei non misereor: quomodo
michi ille miserebitur: Si ego
huic ñ subuenio: quomodo michi
ille subueniet: Sie debent om̃s
qui famulos habent. & famulas
cogitare: sic misereri. sic condo.¬
lere. eis: sic supplicare. sic euram ha¬
bere de seruis suis uel de ancillis
suis: sicut & ille beatus centurio
fecit. Puer meus inquit iacet in
domo non inuna re tantum mise¬
rabilis quod iacet: sed & in alia qđ
paralyticus. tercia quod male tor¬
quetur. Omĩa ista dolore cogno¬
minauit & iacentẽ & paraliticum
& dure detentum: ideo ut & suȩ

Expanded text:
in illo tempore pro diversis rogabant infirmitatibus, alius pro filio, alius pro aliquo alio, sed nullus pro servo, nisi iste solus, et hoc ei ad augmentum beatitudinis, ad coronam gloriae erat. Quid enim cogitabat iste beatus? Quid aestimabat iste omnibus bonis plenus centurio? Iste aiebat: Mihi servus est, et ego servus Creatoris sum. Iste me habet super terram dominum, et ego hunc magnum in coelis habeo Dominum. Si ergo ei non misereor, quomodo mihi ille miserebitur? Si ego huic non subvenio, quomodo mihi ille subveniet? Sic debent omnes qui famulos habent et famulas, cogitare, sic misereri, sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habere de servis suis, vel de ancillis suis, sicut et ille beatus centurio fecit. Puer meus, inquit, jacet in domo. Non in una re tantum miserabilis quod jacet, sed et in alia quod paralyticus, tertia quod male torquetur. Omnia enim ista dolore congeminavit, et jacentem, et et paralyticum, et dure detentum. Ideo ut et suae