comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da sit. et suum custodiat amatorem:
sciet qui illud legerit. Hanc dilexi et
quesiui ab adolescentia mea: et quȩsi¬
ui sponsam ducere michi: et amrator¬
fui decoris eiꝰ. & iterum. Et omĩum do¬
minꝰ dilexit eam. Non solum aut̃ uir¬
ginem. sed et uiduam debet sacerdos
ducere. quȩ tam̃ alterius sacerdotis
uxor fuerit: scientram uidelicet. qͣm
alius dei cultor inuenerit. Neq enĩ
noua tantum contenti debemꝰ eẽ. do¬
ctrina : sed et ueterem excolere. et
nr̃o iungere comitatui: si tam̃ facro
cultii fuerit erudita. Sacerdotis qͦq
officium ẽ docere popłm quid sit
int̃ sc̃m et pollutum. int̾ mundũ et
ĩmundum: ut prius referamꝰ ad
dogmata: sođm ad oꝑa quȩ ꝑ car¬
nem efficiuntur. Delicta enim quiᷤᷤ
intelligit: & cum fuerit controuer¬
sia de om̃i re. siue ut septuaginta
transtulert̃ sangumas. hoc ẽ. quod
ad mortale ꝑtinet crim̃ : stabunt
sacerdotes in iudiciis meis ut ñ iu¬

Expanded text:
da sit, et suum custodiat amatorem, da sit, et suum custodiat amatorem, sciet qui illud legerit: Hanc dilexi et quaesivi ab adolescentia mea, et quaesivi sponsam ducere mihi, et amfui decoris ejus . » Et iterum: « Et omnium Dominus dilexit eam. » Non solum autem virginem, sed et viduam debet sacerdos ducere, quae tamen alterius sacerdotis uxor fuerit: scientiam videlicet quam alius Dei cultor invenerit. Neque enim nova tantum contenti debemus esse doctrina, sed et veterem excolere, et nostro jungere comitatui, si tamen in sacro cultu fuerit erudita. Sacerdotis quoque officium est docere populum, quid sit inter sanctum et pollutum, inter mundum et immundum, ut prius referamus ad dogmata, secundum ad opera quae per carnem efficiuntur. « Delicta enim quis intelligit? » Et cum fuerit controversia de omni re, sive ut Septuaginta transtulerant, sanguinis, hoc est quod ad mortale pertinet crimen, stabunt sacerdotes in judiciis meis, ut non ju
Abbreviated transcription (Latin):
accipient. Et popłm meũ docebunt
quid sit int̾ scm̃ et pollutũ: et int̃¬
‸ mundũ et ĩminidum. ostendent eis.
& cum fuerit controuersia. ut in
septuraginta additum ẽ. sanguinis :
stabunt in iudiciis meis et iudicabt̃.
Leges meas et p̃cepta mea: in om̃ib
solemnitatib meis custodient. Om¬
nis hic locus p̾cepta continet sacer¬
dotum: qui post multa quȩ supra ex-¬
posuiꝰ. iubentur uiduam et repu¬
diatam siue eiectã. ñ accipe uxores.
Uidua et repudrata ẽ sinagoga. id ÷
cepit: ude et recte ciecta dicit᷑. Siue
uidua sinagoga. eiecta uero heretico¬
rũ frequentia : qui exiert̃ a nob̃. qͥa
ñ erant ex nobis. Sed uirginẽ inquit
de semine domꝰ isrł. quȩ nutrita ẽ in
domo dei in lege et propħis: de qua
et apłs loquitur. U olo om̃s uos. sicut¬
go: de qua et alibi dicit sermo diumnꝰ.
Ama illã et seruabit te: circunda illã
et exaltabit te. Honora eam: ut te am¬
plexetur. Quȩ sit aut̃ uirgo quȩ aman.¬

Expanded text:
t quid sit inter sanctum et pollutum, et inter mundum et immundum ostendent eis. Et cum fuerit controversia, ut in Septuaginta additum est sanguinis, stabunt in judiciis meis, et judicabunt leges meas. Et praecepta mea in omnibus solemnitatibus meis custodient. » Omnis hic locus praecepta continet sacerdotum, qui post multa quae supra exposuimus, jubentur viduam et repudiatam, sive ejectam non accipere uxores. Vidua cepit. Unde ejecta recte dicitur, sive vidua synagoga. Ejecta vero haereticorum frequentia, qui exierunt a nobis, quia non erant ex nobis. Sed virginem, inquit, de semine domus Israel, quae nutrita est in domo Dei, in lege et prophetis, de qua et Apostolus loquitur: Volo omnes vos virgo de qua et alibi dicit sermo divinus: Ama illam, et servabit te: circumda 552 illam, et exaltabit te: honora eam, ut te amplexetur . Quae sit autem virgo quae aman
Abbreviated transcription (Latin):
ponat benedictiones suꝑ domos ur̃as.
Pro uictima et sacrificio quod hebrai¬
ce dicitur manaa: aquila et simma¬
chus in t̃pretati st̃ domũ. Rursum pro
uoto quod septuaginta abo oi pier ca

Expanded text:
ponat benedictiones super domos vestras . Pro victima et sacrificio, quod Hebraice dicitur MANAA  , Aquila et Symmachus interpretati sunt, donum. Rursum pro voto quod Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
facere quȩ facere ñ debemꝰ: saltim hoc
a nob̾ exigitur. ut qͣndo in nos reuer¬
timur: et scimꝰ cur nati sumꝰ. et in teri-¬
ora atq adita templi in gredim᷑. rece¬
damꝰ a uitiis scłi: et ne minima qui¬
dem peccata facramꝰ. ꝑ quȩ oftendit᷑.
et peccare nos pro necessitatib carnis
peccata leura : et rursum eẽ tempus.
qͣndo atrium ingredientes in terius.
ab omĩ ebrietate. mundi atq alieni
c̃e. debemꝰ. Uidiram et repudratam si¬
ue ciectam nͨ accipient uxores: sed uir¬

Expanded text:
facere, quae facere non debemus, saltem hoc facere, quae facere non debemus, saltem hoc a nobis exigitur, ut quando in nos revertimur, et scimus cur nati sumus, et interiora atque adyta templi ingredimur, recedamus a vitiis saeculi, et ne minima quidem peccata faciamus. Per quae ostenditur et peccare nos pro necessitatibus carnis peccata levia: et rursum esse tempus quando atrium ingredientes interius, ab omni ebrietate mundi atque alieni esse debemus. Viduam et repudiatam sive ejectam non accipient uxores, sed vir
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ẽ : quod peccator conculcat et des¬
picit: et ut ita loquar radit nouacu¬
la. et aufert eiꝰ pulchritudinem. Quod
et filii ãmon fecert̃ : his quos dauid
legatos miserat. Sin aut̃ legis p̃ria.¬
ricatio inhonorat dm̃: consequent̃
qui legis p̃cepta conseruat. honorat
eum : ut impleatur qđ scriptum ẽ
ut om̃s honorificent filium. sicut
honorificant patrem. Porro quod se¬
quitur. ut omĩs sacerdos qͣndo ingres¬
surus ẽ. atrium interius. umum ñ bi¬
bat: ꝑspicuum ẽ. ebrietate et sicera.
statum m̃tis euerti: et ñ plene nos sa
cupatur. Ebrietas enim ñ solum in
potione unii. sed et in omĩb rebus
ostenditur : quib et in contractib et
in negotiis scłi. et dãpnis ac lucris.
amore et odio mens mebriatur et
fluctuat: et statum suum tenere ñ po¬
test. & quia fragili carne circundam᷑.
et cogim᷑ pro uictu atq uestitu et ne¬
cesfarus quȩ ad corpus ꝑtinent. aliqͣ

Expanded text:
Christus est, quod peccator conculcat et desChristus est, quod peccator conculcat et despicit, et ut ita loquar, radit novacula, et aufert ejus pulchritudinem. Quod et filii Ammon fecerunt his quos David legatos miserat . Sin autem legis praevaricatio inhonorat Deum, consequenter qui legis praecepta conservat, honorat 551 eum: ut impleatur quod scriptum est: Ut omnes honorificent Filium sicut honorificant Patrem . Porro quod sequitur: Ut omnis sacerdos quando ingressurus est atrium interius, vinum non bibat, perspicuum est, in ebrietate et sicera statum mentis everti: et non plene nos sapcupatur. Ebrietas autem non solum in potione vini, sed in omnibus rebus ostenditur, quibus et in contractibus et in negotiis saeculi, et damnis ac lucris, amore et odio mens inebriatur et fluctuat, et statum suum tenere non potest. Et quia fragili carne circumdamur, et cogimur pro victu atque vestitu et necessariis, quae ad corpus pertinent, aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
re uolunt: habentes dãpnationem.
quia primã fidem irritam fecer̃t. Me¬
lius ẽ enam ñ ꝓmittere : qͣm ꝓmitte¬
re et ñ facere. Anna obtulit samuelẽ
qui in ȩt̃na sc̃itate ꝑmansit. Et ma¬
nue obtulit sanson filium: sed scĩfica¬
tionẽ capilloꝵ eiꝰ. dalilȩ libido tur¬
pauit. Deniq dñs recessit ab eo. et
cȩcitate dãpnatuis ẽ: nisi qđ postea
crescentib capillis. pristinum robur
accepit: et in tipo xp̃i. multo plures
alienigenarum mortuus qͣm uinus
occidit. U ult aut̃ dñs sacerdotes su¬
os. capillos scĩficationis hab̾e ꝑpetu¬
os. et operiri capita eoꝵ : ñ aliquo
extrinsecus uelam̃to. sed sua natira¬
liq cęsarie: ñ ad ornatum atq luxuri¬
am: sed ad honestatem. Unde et capil.¬
li capitis apłoꝵ numerati st̃: dicente
saluatore. U rĩ aut̃ et capilli capitis.
numerati st̃ : illius capitis de quo et¬
in ecelesiaste scriptum ẽ. S apientis
oculi. in capite eius. Caput autẽ uiri.

Expanded text:
tes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt . Melius est enim non promittere, quam promittere et non facere. Anna obtulit Samuelem, qui in aeterna sanctitate permansit . et Manue obtulit Samson filium, sed sanctificationem capillorum ejus Dalilae libido turpavit . Denique Dominus recessit ab eo, et caecitate damnatus est, nisi quod postea crescentibus capillis, pristinum robur accepit, et in typo Christi multo plures alienigenarum mortuus quam vivus occidit. Vult autem Dominus sacerdotes suos capillos sanctificationis habere perpetuos, et operiri capita eorum, non aliquo extrinsecus velamento, sed sua naturalique caesarie, non ad ornatum atque luxuriam, sed ad honestatem. Unde et capilli capitis apostolorum numerati sunt, dicente Salvatore: Vestri autem capilli capitis numerati sunt . Illius capitis, de quo in Ecclesiaste scriptum est: Sapientis oculi in capite ejus . Caput autem viri
Abbreviated transcription (Latin):
et firma sit propitiatio. P ropt̃ea aut̃
in secunda die. uel duo hȩdi de quib
supra diximꝰ. uel hircus assumitur:
quia animal ẽ semꝑ ad excelsa fe¬
stinans: et nichil perieuli sustinens
in p̃cipitiis. ibi inuenit uram. ubi
cȩteris animantib in teritus ẽ. Un¬
de et greco sermone caprarum et
hircoꝵ grex. sublimium conuersa¬

Expanded text:
et firma sit propitet firma sit propitin secunda die vel duo haedi, de quibus supra diximus, vel hircus assumitur, quod animal est semper ad excelsa festinans et nihil periculi sustinens in praecipitiis: et ibi invenit viam, ubi caeteris animantibus interitus est. Unde et Graeco sermone caprarum et hircorum grex sublimium conversa
Abbreviated transcription (Latin):
tem uidit filium ad dextram patris
quosdam credentium primitias
achaiȩ et asiȩ apłs nominat : sic et
isti primitiȩ fuere martirũ. quos
xp̃i postea confessio coronauit. Et
hoc notandum. quod uitulus totꝰ
offertur i holocaustum : et crassi¬
tudo corporis eus diuino ignie
phanus qui secunda die oblati sunt.
siue hircus qui iuxta hebraicũ nar-¬
ratur oblatus. offertur quidẽ iN
inctima: sed holo caustum p̃sentiȩ
dñi reseruatur. Quod aut̃ tollitur
sanguis de quo loquitur petrus. re-¬
dempti sumꝰ de uana nr̃a conuersati¬
one pat̾nȩ traditionis. p̃tioso sangui¬
ne xp̃i. et paulus apłs docet. p̃cio re¬
dempti estis: et in alio loco pacem
faciens ꝑ sanguinem crucis suȩ. siue
m tra siue suꝑ cęlos: ulud significat.
quod sangume saluatoris quattuor
cornua ptrificentur altaris. id est
quattuor mundi plage: aspergi¬
turq corona propitiatorii siue bases.
ꝑ circuitum: ut uniuersa purgent᷑.

Expanded text:
tem vidit Filium ad dexteram Patris,tem vidit Filium ad dexteram Patris,quosdam credentium primitias Achaiae et Asiae Apostolus nominat , sic et isti primitiae fuere martyrum quos Christi postea confessio coronavit. Et hoc notandum quod vitulus totus offertur in holocaustum, et crassitudo corporis ejus divino igne  Stephanus, qui secunda die oblati sunt, sive hircus, qui juxta Hebraicum narratur oblatus, offertur quidem in victima, sed holocaustum praesentiae Domini reservatur. Quod autem tollitur sanguis, de quo loquitur Petrus: Redempti sumus de vana nostra conversatione paternae traditionis pretioso sanguine Christi ; et Paulus apostolus docet: Pretio redempti estis ; et in alio loco: Pacem faciens per sanguinem crucis suae, sive in terra, sive super coelos , illud significat, quod sanguine Salvatoris, quatuor cornua purificentur altaris, id est, quatuor mundi plagae: aspergiturque corona propitiatorii, sive bases per circuitum, ut universa purgentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ge agnum et hȩdum: et qui primũ
pascha facere ñ potuert̃. m scdo men¬
se faciunt. Quoꝵ alterum ad iustos
ꝑtinet: alterum ad penitentes. Sm
aut̃ septuagnita nob̾ in t̃pretatio
placet qui dyxert̃. die aut̃ sedo. tol¬
lent hedos duos ĩmaculatos ꝓ pec¬
cato: audax quidem ẽ quod dicturi
simiꝰ. sed tam̃ alioꝵ simpliciter po¬
nenda sententia ẽ: qui auint duos
hedos ĩmaculatos post passionem
dñi oblatos eẽ. de altari dm̃i. raco¬
bum et stephanum: quoꝵ alter
de apłoꝵ numero. alter de septem
electis in ministeriũ dñi princeps
fuit. Iste ẽ. iacob. qui trans forma¬
tum saluatorẽ udit i monte. qͥ
resurgentem filiam archisinagogi. cum
dño petroq et ioħe intuitus ẽ: qui m
hunc int̾fecit herodes. et quasi hedũ
ĩmaculatum post passionem salira¬
toris. in die immolauit scđa: Stepha¬
num quoq cuiꝰ sapientiȩ atq doctri¬
ne nullus poterat resistere. et qͥ stan¬

Expanded text:
ge agnum et haedum, et qui primum ge agnum et haedum, et qui primum pascha facere non potuerunt, in secundo mense faciunt: quorum alterum ad justos pertinet, alterum ad poenitentes. Sin autem Septuaginta nobis interpretatio placet qui dixerunt: die autem secundo tollent haedos duos immaculatos 532 pro peccato, audax quidem est quod dicturi sumus, sed tamen aliorum simpliciter ponenda sententia est, qui aiunt duos haedos immaculatos post passionem Domini oblatos esse ad altare Domini, Jacobum et Stephanum: quorum alter de apostolorum numero, alter de septem electis in ministerium Domini princeps fuit . Iste est Jacobus qui transformatum Salvatorem vidit in monte , qui resurgentem filiam archisynagogi cum Domino Petroque et Joanne intuitus est , qui in Hunc interfecit Herodes, et quasi haedum immaculatum post passionem Salvatoris in die immolavit secunda. Stephanum quoque cujus sapientiae atque doctrinae nullus poterat resistere, et qui stan
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos. et crepidinem hoc ẽ propi¬
tiatoriũ quattuor decim cubitoꝵ ꝑ
quattuordecim cubitos. coronam
quoq illius et sinum dimidio cubi¬
to et imo eubito ꝑ cireuitum: gra¬
dusq ad orientem quoꝵ incertus ẽ.
numerus : locutusq ẽ uir cuiꝰ calamꝰ
et funiculus erat in manu: et docet
cum quomodo altaris oꝑe ꝑfecto.
altare debeat expiari et consecrari.
Primũq offertur uictima. et datur
sacerdotib de genere leui. qui sunt
de semine sadoch: quem cur septu¬
aginta saduc nominent. scire non
ualeo. S adoch aut̃: int̾pretat᷑ iustꝰ.
Offerturq iuxta septnaginta et the¬
odotionem uitulus. uixta simma¬
chum taurus: qui hebraice dicit᷑
far. Uituilus aut̃ qui pro nob̾ im¬
molatus ẽ et multa scripturarũ
loca. et p̃cipue barnabȩ epła quȩ
habetur in t̾ scripturas apocri¬
phas. nominat: et hireus capra¬
rum scdo offertur die: unde et
pascha facturi assumunt de gre¬

Expanded text:
cubitos, et crepidinem, hoc est, propicubitos, et crepidinem, hoc est, propitiatorium quatuordecim cubitorum, per quatuordecim cubitos: coronam quoque illius, et sinum dimidio cubito et uno cubito per circuitum: gradusque ad Orientem, quorum incertus est numerus, locutus est vir, cujus calamus et funiculus erat in manu, et docet eum quomodo, altaris opere perfecto, altare debeat expiari et consecrari. Primumque offertur victima, et datur sacerdotibus de genere Levi, qui sunt de semine Sadoc, quem cur Septuaginta Sadduc nominent, scire non valeo. Sadoc autem interpretatur justus: offerturque juxta Septuaginta et Theodotionem vitulus; juxta Symmachum taurus, qui Hebraice dicitur PHAR. Vitulum autem qui pro nobis immolatus est, et multa Scripturarum loca, et praecipuae Barnabae Epistola, quae habetur inter scripturas apocryphas, nominat. Et hircus caprarum secundo offertur die. Unde et Pascha facturi assumunt de gre
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. hȩc dicit dñs ds̃. Hȩc sunt
p̃cepta altaris in die qua factum fu¬
erit. ut offerantur suꝑ eo holocausto¬
mata et effundatur suꝑ illud san¬
guis: et dabis sacerdotib leuitis
qui sunt ex semine sadoch. et appro¬
pinquant ad me dicit dñs ds̃: ut mi¬
nistrent michi uitulum de bubus
pro peccato. et tollent de sangume
eius. et ponent suꝑ quattuor cor¬
nua altaris. et suꝑ basim eiꝰ in cir¬
cuitu. et mundabunt et expiabt̃¬
I illud. & tollent uitulum pro pee¬
cato: et comburetur in loco separa¬
to doniꝰ extra scã. Et die scd̾a. tol¬
lent hedos duos de capris mima¬
culatos pro peccato: et expiabunt
altare. sicut exprauerant in uitu¬
lo. P ostqͣm propħe monstrauit
altare. et cubitum eiꝰ cubitosq du¬
os. et rursum cubitum et quattuor
cubitos. et t̾cio cubitum. duodecĩ
quoq cubitos ꝑ alios duodecim.
et quattuor altaris cornira: ariel
quoq duodecim cubitoꝵ ꝑ duodecĩ

Expanded text:
hominis, haec dicit Dominus Deus: Haec sunt hominis, haec dicit Dominus Deus: Haec sunt praecepta altaris in die qua factum fuerit, ut offerantur super eo holocautomata, et effundatur super illud sanguis. Et dabis Sacerdotibus Levitis qui sunt ex semine Sadduc, et appropinquant ad me, dicit Dominus Deus, ut ministrent mihi vitulum de bobus pro peccato: et tollent de sanguine ejus, et ponent super quatuor cornua altaris, et super basim ejus in circuitu, et mundabunt et expiabunt illud. Et tollent vitulum pro peccato, et comburetur in loco separato domus extra sancta. Et die secunda tollent haedos duos de capris immaculatos pro peccato, et expiabunt altare sicut expiaverunt in vitulo. Postquam prophetae monstravit altare, et cubitum ejus, cubitosque duos; et rursum cubitum et quatuor cubitos, et tertio cubitum, duodecim quoque cubitos per alios duodecim, et quatuor altaris cornua: Ariel quoque duodecim cubitorum, per duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
patris et filii et sp̃e scĩ: in quo uera
nob propitratio ẽ. Q ut dicamꝰ aꝑ¬
tius : propt̾ea graduum numerus
incertꝰ relinquitur. ut quanto cũq
studio ad altiora scandere potuerimꝰ.
in inferiorib nos putemꝰ colloca¬
tos: et cogitemꝰ illud psalmi. ibuit
de uirtute in uirtutem. Et dixit
ad me. ł ili hominis: hȩc dicit dñs
ds̃. Hii sunt ritus altaris. quacũq
die fuerit fabricatũ: ut offeratur
suꝑ illud holocaustum. et effunda¬
tur sanguis. Et dabis sacerdotib¬
et leuitis qui st̃ de semine sadoch.
qui accedunt ad me ait dñs ds̃:
ut offerant michi uitulum de ar-¬
m̃to pro peccato. Et assumens de
circuitu. E mundabis illud: et ex¬
prabis. Et tolles uittilum qui oblatus
fuerit pro peccato: et combures illum
in separato loco domꝰ. extra sc̃uarium.
& in die sccła. offeres hircum capra¬
rum immaculatũ pro peccato. Et
expiabunt altare: sicut exprauert̃
in uitulo .lxx. Et dixit ad me. Fili

Expanded text:
Patris et Filii et Spiritus sancti, in quo vera Patris et Filii et Spiritus sancti, in quo vera nobis datur propitiatio. Et ut dicamus apertius, propterea graduum numerus incertus relinquitur, ut quantocumque studio ad altiora scandere potuerimus, in inferioribus nos putemus collocatos, et cogitemus illud Psalmistae: Ibunt de virtute in virtutem . Et dixit ad me: Fili hominis, haec dicit Dominus Deus: Hi sunt ritus altaris, in quacumque die fuerit fabricatum, ut offeratur super illud holocaustum, et effundatur sanguis. Et dabis sacerdotibus, Levitis qui sunt de semine Sadoc, qui accedunt ad me, ait Dominus Deus: ut offerant mihi vitulum de armento pro peccato. Et assumes de scircuitu: et mundabis illud et expiabis. Et tolles vitulum qui oblatus fuerit pro peccato, et combures illum in separato loco domus extra sanctuarium. Et in die secunda offeres hircum caprarum immaculatum pro peccato, et expiabunt altare sicut expiaverunt in vitulo. LXX: 531 Et dixit ad me: Fili
Abbreviated transcription (Latin):
pitiatorii siue consũmatio atq ꝑfe¬
ctio. quam simmachus int̃pretatꝰ
ẽ iupipadeN habebat unum cubi-¬
tum. illud significat : quod peccato¬
res et iusti. dm̃ ꝓpitiatione saluen-¬
tur. dicente apło paulo: reconcilia¬
ti sumꝰ dõ. in sanguine filii eiꝰ. Et de
pcccatorib dicitur. qđ dimidii cu-¬
biti mensurã habeant ꝑ circuitum.
qui tamen saluentur miscđia erra¬
toris: uixta illud quod in psalmo
scriptum ẽ. pro nichilo saluos facies
eos: de iustis. quod in imo saluent᷑
numero solitario atq ꝑfecto. et mu¬
tentur unam diumnitatem. dicente
eodem apło: ds̃ erat in xp̃o. mun¬
dum reconcilians sibi. Quod autẽ
m fine huiꝰ testimonii ponitur. et
gradus eius uersi ad orientem: gra¬
dus huiꝰ propitratorii. uel uigĩti
quattuor libros ueteris instrum̃ti
debemꝰ acciꝑe. qui habebant cytha¬
ras in apoealipsi ioħis. et coronas
in capitib suis: uel sacramentũ

Expanded text:
ropitiatorii, sive consummatio atque perferopitiatorii, sive consummatio atque perfectio, quam Symmachus interpretatus est περιδρομὴν, habebat unum cubitum, illud significat quod et peccatores et justi Domini propitiatione salventur, dicente apostolo Paulo: Reconciliati sumus Deo in sanguine Filii ejus . Et de peccatoribus dicitur, quod dimidii cubiti mensuram habeant per circuitum; qui tamen salvantur misericordia Creatoris, juxta illud quod in Psalmo scriptum est: Pro nihili salvos facies eos . De justis: quod in uno salventur numero solitario atque perfecto, et imitentur unam divinitatem, dicente eodem Apostolo: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quod autem in fine hujus testimonii ponitur, et gradus ejus versi ad Orientem, gradus hujus propitiatorii vel viginti quatuor libris veteris Instrumenti debent accipi: qui habebant citharas in Apocalypsi Joannis , et coronas in capitibus suis: vel sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
tuordecim latitudinis. in quattuor
angulis eius: et corona in circuitu
cius dimidii cubiti : pro qua rursũ
septuaginta gison int̃pretati sunt.
Et sinus siue iuxta simmachũ cor⁊¬
sũmatio eius. atq ꝑfectio cubiti uniꝰ
ꝑ circuitum. illud latent̃ ostendit:
quod dñs nr̃ qui uere propitratoriũ
dicitur. ñ solum pro peceatis nr̃ĩs.
sed pro omĩ mundo ꝑ quattuordecim
generationes uenit ab abraham usq
ad dauid. et rursum ꝑ alias quattu¬
ordecim usq ad captiuitatem iecho¬
niȩ. et eiꝰdem numeri sacramento
ad t̾rena descenderit: ut in tercia
sacram̃to. saluaret quattuor angu¬
los mundi. de quib scriptũ ẽ. Mul¬
ti ab oriente et occidente. et aquilo¬
ne et meridie uenient: et accu-¬
babunt cum abraham isaac et ia¬
cob in regno cęloꝵ. Quodq sequit᷑.
et corona siue gisus ꝑ circuitum eiꝰ.
subauditur propitiatorii. habebat
dimidiũ cubitum et sinus ipsius ꝓ¬

Expanded text:
tuordecim latitudinis in quatuor tuordecim latitudinis in quatuor angulis ejus, et corona in circuitu ejus dimidii cubiti; pro qua rursum Septuaginta gisum interpretati sunt, et sinus, sive juxta Symmachum consummatio ejus atque perfectio, cubiti unius per circuitum, illud latenter ostendit, quod Dominus noster, qui vere propitiatorium dicitur non solum pro peccatis nostris, sed pro omni mundo, per quatuordecim generationes venerit ab Abraham usque ad David; et rursum per alias quatuordecim usque ad captivitatem Jechoniae, et ejusdem numeri sacramento ad terrena descenderit: ut in tertia sacramento salvaret quatuor angulos mundi, de quibus scriptum est: Multi ab Oriente et Occidente, et ab Aquilone et Meridie venient, et accubabunt cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Quodque sequitur, et corona, sive gisus per circuitum ejus, 530 subauditur propitiatorii, habebat dimidium cubitum, et sinus ipsius p
Abbreviated transcription (Latin):
ora quattuor cornuum. uno cubito
finumtur: ut euangłioꝵ m̃sura. et
in totum orbem fortitudo discur¬
rens. sub illuminatione dei et leo¬
nis fortitudine. demonstraret᷑: ad
unumq cubitũ ꝑueniant diuinȩ
confessionis. Et ut paulatim obs¬
curitas p̃sentis loci manifestior fiat
sequitur. Et ariel duodecim cubitoꝵ
in longitudinẽ ꝑ duodecim cubitos
latitudinis: quadrangulũ ȩquis
laterib. Quod nemo dubitet ad du¬
odecim trib ꝑtinere. quȩ i iohis
apocalipsi scriptȩ sunt. et ad apłoꝵ
numerũ : de cuiꝰ sacram̃to. supra di¬
xisse me memini. ꝑ quattuor aut̃
latera mundi duoden cubiti. simul
efficiunt quadraginta octo cubitoᷤ.
sacerdotalium ciuitatũ: ut istis qua¬
si fundam̃tis in toto orbe diuisis.
ȩccłiȩ fortitudo solidetur. Porro cre¬
pido pro quo septuaginta proprtas¬
torium. theodotio ut supra adara. et¬
cuitum int̃pretati st̃. quattuor decim
cubitoꝵ erat longitudinis. ꝑ quat¬

Expanded text:
ora quatuor cornuum, uno cubito ora quatuor cornuum, uno cubito finiuntur, ut Evangeliorum mensura et in totum orbem fortitudo discurrens sub illuminatione Dei et leonis fortitudine demonstretur, ad unumque cubitum perveniant divinae confessionis. Et ut paulatim obscuritas praesentis loci manifestior fiat, sequitur: « Et Ariel duodecim cubitorum in longitudine, per duodecim cubitos latitudinis quadrangulum aequis lateribus, » quod nemo dubitat ad duodecim tribus pertinere quae in Joannis Apocalypsi scriptae sunt, et ad apostolorum numerum, de cujus sacramento supra dixisse me memini. Per quatuor autem latera mundi duodeni cubiti simul efficiunt quadraginta octo cubitos sacerdotalium civitatum, ut istis quasi fundamentis in toto orbe diffusis Ecclesiae fortitudo solidetur. Porro crepido pro qua Septuaginta propitiatorium, Theodotio, ut supra azara, cuitum interpretati sunt, quatuordecim cubitorum erat longitudinis, per qua
Abbreviated transcription (Latin):
tiatoriũ minus et mauis. ꝑ quattu¬
or elem̃ta ad uniꝰ cubiti misterium
tendit: ut unꝰ alter et t̃cius cubitꝰ
in altari dñi. nequaqͣm primꝰ. scds.
et t̾cius: sed imus et unus. eẽ. dican
tur. Ipse aut̃ ariel. quattuor cubi¬
toꝵ erat. Q ab ariel usq sursum.
cornua quattuor. siue ut in septira¬
ginta dicitur. ab ariel usq ad su¬
ꝑiora cornuum. cubitus imus. A riel
ut pleriq estimant. int̾̃pretatur lux
mea ds̃: de quo et in isara ꝓpħa ubi
scriptum ẽ ue tibi eiuitas ariel. qͣm
expugnauit siue circundedit dauid.
plenius diximus: ut aut̃ ego arbi¬
tror. leo uel fortis dei. Quod nom̃
refertur proprie ad altare : in quo
uel illuminatio dei ẽ. uel leo et forti¬
tudo eius  dicente iacob ad udam.
Catulus leonis filimi iuda. ad p̃dam¬
fili ascendisti: requiescens accuibui¬
sti ut leo. et quasi leena. Quis suscita¬
bit eum: Cubitoꝵ aut̃ quattuor ẽ
et cornua habet quattuor. siue suꝑi¬

Expanded text:
tiatorium minus et majus per quatutiatorium minus et majus per quatuor elementa, ad unius cubiti mysterium tendit. Ut unus et alter et tertius cubitus in altare Domini nequaquam primos secundus et tertius, sed unus et unus et Ariel quatuor cubitorum erat, et ab Ariel usque sursum cornua quatuor; sive ut in Septuaginta dicitur, ab Ariel usque ad superiora cornuum cubitus unus. Ariel, ut plerique aestimant, interpretatur lux mea Deus. De quo et in Isaia propheta, ubi scriptum est: « Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit sive circumdedit David , » plenius diximus. Ut autem ego arbitror leo vel fortis Dei, quod nomen refertur proprie ad altare, in quo vel illuminatio Dei est, vel leo et fortitudo ejus, dicente Jacob ad Judam: « Catulus leonis Juda, fili mi, ad praedam ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena, quis suscitabit eum? » Cubitorum autem quatuor est, et cornua habet quatuor, sive superi
Abbreviated transcription (Latin):
et propitiatoriũ magnũ. ipse lapis
qui creuit in montẽ magnũ. et im¬
pleuit uniersum orbem. Siue iuix¬
ta alterum sensum propitiatoritm
minus ẽ quando exmaniuit se. for¬
mã serui accipiens: et propitratoriũ
magnũ. quando recepit głiam quã
habuit apud patrem. anteqͣm mun¬
dus fieret Prius enim xp̃i humili¬
ora cognoscimꝰ: et sic ad diumitatis
eiꝰ altitudinẽ ꝑtienimꝰ: et tam̃ utriꝰq
naturȩ propitiatoriũ hoc ẽ minoris
atq maioris. ad imnius altaris ꝑti¬
net sacram̃tum. Int̾ duo aut̃ pro¬
pitratoria minus atq maius. quat¬
tuor erant cubita: quattuor mundi
clem̃ta signantia: quȩ et ipsa ꝑue-¬
niunt ad uniꝰ cubiti altitudinem.
Et hoc animaduertendũ. quod m
m̃sura altaris. primꝰ cubitꝰ in lati¬
tudine nulli copulatur: sed sura imi¬
one ꝑfectus ẽ: scđ̾s aut̃ latitudinis
cubitus. post duos cubitos crescit ad
suminũ: et t̾c̃ius cubitꝰ post propi¬

Expanded text:
et propitiatorium majus, ipse lapis et propitiatorium majus, ipse lapis qui crevit in montem magnum, et implevit universum orbem . Sive juxta alterum sensum, propitiatorium minus est, quando exinanivit se formam servi accipiens , et propitiatorium majus, quando recepit gloriam, quam habuit apud Patrem antequam mundus fieret . Prius enim Christi humiliora cognoscimus, et sic ad divinitatis ejus altitudinem pervenimus: et tamen utriusque naturae propitiatorium, hoc atque majoris ad unius altaris pertinet sacramentum. Inter duo autem propitiatoria minus atque majus quatuor erant cubita, quatuor mundi elementa significantia, quae et ipsa perveniunt ad unius cubiti altitudinem. Et hoc animadvertendum, quod in mensura altaris primus cubitus in latitudine nulli copulatur, sed sua unione perfectus est. Secundus autem latitudinis cubitus, post duos cubitos crescit ad summum. Et tertius cubitus post propi
Abbreviated transcription (Latin):
de sinu t̃re usq ad crepidinem no¬
uissimã. uel usq ad propitiatoriũ
maximũ. duob cubitis erat : et la¬
titudo eiꝰ cubiti units. Inferiora enĩ
et profunda. et t̃rȩ coherentia. dua¬
li numero qui et in ĩmundis ani¬
malib positus ẽ. continent᷑: suꝑio¬
ra aut̃ et ad crepidinẽ siue propi¬
tiatoriũ ꝑuenientia. qđ theodotio
ipso hebraico nomine appellatut
azara. unius cubiti habent latitu¬
dinẽ: ut dualis numerus transeat
ad solitarium : et bonũ nuptiarũ
quod inferius ẽ ad unionis ꝑueni¬
at beatitudinẽ. Quodq sequitur. et
a crepidine minori usq ad crepidi¬
nem maiorẽ quattuor cubitorũ. et
latitudo unius cubiti pro quo in
septuagita positum ẽ. et a propi-¬
tiatoriõ minori usq ad propitiato¬
rium maius. et theodotio in utroq
atara transtulit: illud ẽ intelligeri¬
dum quod propitiatoriũ minꝰ. lapis
sit excisus de monte sine manibus:

Expanded text:
de sinu terrae usque ad crepidinem node sinu terrae usque ad crepidinem novissimam, vel usque ad propitiatorium maximum, duobus cubitis erat, et latitudo ejus cubiti unius. Inferiora enim et profunda, et terrae cohaerentia, duali numero, qui et in immundis animalibus positus est, continentur : superiora autem et ad crepidinem, sive propitiatorium pervenientia, quod Theodotio ipso Hebraico nomine appellavit AZARA , unius cubiti habent latitudinem, ut dualis numerus transeat ad solitarium; et bonum nuptiarum, quod inferius est, ad unionis perveniat beatitudinem. 528 Quodque sequitur: Et a crepidine minori usque ad crepidinem majorem, quatuor cubitorum, et latitudo unius cubiti, pro quo in Septuaginta positum est: Et a propitiatorio minori usque ad propitiatorium majus; et Theodotio in utroque AZARA transtulit, illud est intelligendum, quod propitiatorium minus, lapis sit excisus de monte sine manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tur suscipiebat: et in latitudine eiꝰ
alius cubitꝰ: ut et interiora hoc ẽ
secreta. et spatia altaris quȩ in la¬
titudine demonstrant᷑. ino cubito
fiirent᷑. Quod aut̃ sequitur. et de¬
finitio usq ad labium eiꝰ: pro quo
aquila et simmachus et theodotio
posuert̃ terminũ. septuaginta rursũ
gisum int̃pretati st̃. cuius uerbi ut
ante iam dixi. ñ possum scire ratio
nem: nec cuiꝰ linguę sit dicere confi¬
dent̃: nisi hoc ãmonere lectorem. qđ
ubi nunc definitionẽ int̾pretatꝰ sum.
supra coronam transtulerim. Illud¬
quoq breuit̃ demonstratur : quod in
cireuitu ipsius altaris id ÷ in margi¬
ne et circulo. repandum fuerit labi¬
um. et quasi corona in modũ lilii.
habens in aspectu plurimã uenu¬
statẽ: quȩ definitio siue gisus ꝑ cir¬
cuitum. palmi uniꝰ siue taa aict oy
latitudine tendebatur. Fouea autẽ
altaris siue profundum et altitudo.
pro qua in hebraico ponitur gaber.

Expanded text:
tur suscipiebat, et in latitudine ejus tur suscipiebat, et in latitudine ejus alius cubitus: ut interiora, hoc est, secreta, et spatia altaris quae in latitudine demonstrantur, uno cubito finirentur. Quod autem sequitur: Et definitio usque ad labium ejus, pro quo Aquila, Symmachus et Tposuerunt terminum, Septuaginta rursum gisum interpretati sunt: cujus verbi, ut ante jam dixi, non possum scire ratnem; nec cujus linguae sit dicere confidenter: nisi hoc admonere lectorem, quod ubi nunc definitionem interpretatus sum supra coronam transtulerim. Illudque breviter demonstratur, quod in circuitu ipsius altaris, id est, in margine, et circulo repandum fuerit labium, et quasi corona in modum lilii, habens in aspectu plurimam venustatem. Quae definitio, sive gisus per circuitum palmi unius, sive παλαιστῆς latitudine tendebatur. Fovea autem altaris, sive profundum et altitudo, pro qua in Hebraico ponitur GAB ,
Abbreviated transcription (Latin):
rans illud dimidio cubito. et cireui¬
tus eius cubito ꝑ girum. et gradus
cius respiciens ad orientẽ. Scrip¬
tum ẽ abissum et sapientiam quis
inuestigabit. Et o profundum sa¬
pientiȩ̃ et scientiȩ dei : cnus alta
profunditas ẽ. Et quis inueniet
eam: Multum ẽ si uoluerimꝰ dem¬
plum salomonis hinc templo. et
om̃s partes cius et tab̾nacula com¬
parare: quod quia difficillimũ ẽ.
interim in p̃sentiarum. altare qđ
iez echieli ostensum ẽ. altari quod
in exodo legimtis. ex parte modica
conferamꝰ. Ibi altare quinq cubi¬
toꝵ in longitudine. et quinq cubi¬
toꝵ in latitudine. id ⁊ quadrangu¬
lum. et trium cubitoꝵ in latitudi¬
ne describitur : Hic uero recedens a
sensib quinq. tendit ad unionem.
in quo cubitus ꝑfectus siue ueris¬
simus ponitur: cui iungit᷑ palmus
mus habens partem cubiti. In sinci
aut̃ eius hoc ẽ altaris. erat cubitꝰ
qui scilicet ea quȩ igne consumeban¬

Expanded text:
rans illud dimidio cubito: et circuirans illud dimidio cubito: et circuitus ejus cubito: per gyrum et gradus ejus respicientes ad Orientem. Scriptum est: Abyssum et sapientiam quis investigabit ? Et: O profundum sapientiae et scientiae Dei : » cujus alta profunditas, et quis inveniet eam? Multum est si voluerimus templum Salomonis huic templo, 527 et omnes partes ejus et tabernacula comparare. Quod quia difficillimum est, interim in praesentiarum altare, quod Ezechieli ostensum est, altari quod in Exodo legimus, ex parte modica conferamus . Ibi altare quinque cubitorum in longitudine et quinque cubitorum in latitudine, id est, quadrangulum, et trium cubitorum in altitudine describitur: hic vero recedens a sensibus quinque, tendit ad unionem, in qua cubitus perfectus, sive verissimus ponitur, cui jungitur palmus, mus, habens partem cubiti. In sinu autem ejus, hoc est, altaris, erat cubitus, qui scilicet ea quae igne consumeban
Abbreviated transcription (Latin):
gitudinis: ꝑ quattuordecim latrtui¬
dinis. in quattuor angulis eius.
Et corona in cireuitu eius dimidii
cubiti: et sinus eius unius cubia
ꝑ circuitum. Ei radus aut̃ eius
uersi ad orientem. Lax. & hȩc m̃¬
⁊ sura altaris. in cubito ꝑfecto cubi¬
tus. et pͣa a aice ec. sinus illius alti¬
tudo ꝑ circuitum: et cubitus lati¬
tudinis. et gisus ꝑ labium eiꝰ. iN
circuitu pãlmi umius. Et hȩc ẽ.
altitudo altaris. a profundo exor¬
dii m smu eiꝰ: usq ad propitratori
um quod erat subter. cubitorum
duo: et latitudo. cubito. & a pro¬
pitiatorio minori usq propitra¬
torium mauis: cubiti quattuor.
Et latitudo. cubiti: et ariel. cubi¬
toꝵ quattuor. Et ab ariel. usq ad
suꝑiora cornuũ: cubitus. Ipsim
aut̃ ariel. duodecim cubitos ha¬
bebat in longitudine: et duode¬
cim cubitos in latitudine quat¬
tuor anguloꝵ ꝑ singulas partes eiꝰ. Et
propitiatorium quattuordecim eubi¬
toꝵ in latitudine. ꝑ quattuor partes
cius: et gisus eius ꝑ circuitum gi¬

Expanded text:
gitudinis, per quatuordecim latitudinis in quatuor angulis ejus, et corona in circuitu illius dimidii cubiti, et sinus ejus unius cubiti per circuitum. Gradus autem ejus versi ad Orientem. LXX: Et haec mensura altaris in cubito perfecto cubitus et παλαιστῆς, sinus illius altitudo per circuitum et cubitus latitudinis: et gisus per labium ejus in circuitu palmi unius. Et haec est altaris altitudo a profundo exordii in sinu ejus usque ad propitiatorium magnum, quod erat subter cubitorum duorum, et latitudo cubiti. Et a propitiatorio minori usque ad propitiatorium majus cubiti quatuor: et latitudo cubiti et ariel cubitorum quatuor: et ab ariel usque ad superiora cornuum cubitus. Ipsum autem ariel duodecim cubitos habebat in longitudine: et duodecim cubitos in latitudine quatuor angulorum per singulas partes ejus: et propitiatorium quatuordecim cubitorum in latitudine per quatuor partes ejus: et gisus ejus per circuitum gy
Abbreviated transcription (Latin):
ficata t̃ra quȩ electa ẽ ex om̃ĩb tribu¬
b isrł. id ÷ uiginti quinq miliũ cala¬
moꝵ in longitudine. et decem miliũ
in latitudine. eligatur ad edificandũ
scũarium id ⁊ templũ dñi alia intrin¬
secus tra. quingentoꝵ calamoꝵ in cir-¬
cuitu. hoc ẽ dium miliũ. & ne forsi¬
tan ȩdificationi templi ędes aliȩ iun-
gerentur : p̃cepit ut quinquaginta
cubitis ꝑ circuitum tra sit tiacua in
suburbana: uel ut simmachus et the-¬
odotio et septuaginta transtulert̃. in
t̃minum et separationem et spatium.
Hac descriptione finita. alia ex inte¬
gro separanda scĩficationis mensura
p̃cipitur : ut uigntiquinq miliũ ca-¬
lamoꝵ in longitudine. et latitudine

Expanded text:
ficata terra, quae electa est ex omnibus tribuficata terra, quae electa est ex omnibus tribubus Israel, id est, viginti quinque millium calamorum in longitudine, et decem millium in latitudine, eligatur ad aedificandum sanctuarium, id est templum Domini, alia intrinsecus terra quingentorum calamorum per circuitum, 558 hoc est, duum millium. Et ne forsitan aedificio templgerentur, praecipit ut quinquaginta cubitis per circuitum terra sit vacua in suburbana, vel, ut Symmachus, et Theodotio et Septuaginta transtulerunt, « in terminum, et separationem et spatium. » Hac descriptione finita, alia ex integro separandae sanctificationis mensura praecipitur, ut viginti quinque millium calamorum in longitudine et latit
Abbreviated transcription (Latin):
re: et a latere orientis usq ad orientẽ
Longitudinẽ aut̃ iuxta unam quãq
‸partium: a t̾mino occidentali. usq ad
sessio in isrł. Et ñ depopulabunt᷑ siue
uastabunt ultra principes popłm me
trib eoꝵ. Post cerimonias sacerdotũ
cultũq eoꝵ. et cibum quẽ debeant su-¬
mere. quem uitare: nunc t̃rȩ sc̃ẽ facit
descriptionem. Q anteqͣm omnẽ iN
trib diuidat : de cimctis tribub iubet
eligi locum. qui in longitudine habe¬
at uiginti quinq milia. et in latitudi¬
ne decem milia. Et quia non ẽ positũ
cubitoꝵ siue pedum aut ulnarum:
subintelligi datur. significare calamũ
qui erat in manu uiri. et habebat m̃¬
sure cubitos sex: et sextam partem uniꝰ
cubiti. id ÷ palaisten. Diligens suppu¬
tet lector. quot calami mille passus fa¬
crant: et qͣm multa milia in longitu¬
dine fuerint et latitudine. Post quã
descriptionẽ: rursus p̃cipit. ut de scĩ¬

Expanded text:
re, et a latere orientis usque ad orientem: re, et a latere orientis usque ad orientem: Longitudinis autem juxta unamquamque partem, a termino occidentali usque ad sessio in Israel: et non copulabuntur sive vastabunt ultra principes populum mtribus eorum. Post ceremonias sacerdotum, cultumque eorum et cibum, quae debeant sumere, quae vitare: nunc terrae sanctae facit desciptionem, et antequam omnem in tribus dividat, de cunctis tribubus jubet eligi locum, qui in longitudine habeat viginti quinque millia, et in latitudine decem millia. Et quia non est positum cubitorum sive pedum aut ulnarum, subintelligi datur significare calamum qui erat in manu viri, et habebat mensurae sex cubitos, et sextam partem unius cubiti, id est, παλαιστήν. Diligens supputet lector, quot calami mille passus faciant, et quam multa millia in longitudine fuerint, et latitudine. Post quam descriptionem, rursus praecipit, ut de sancti
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. quȩ ponunt in cęlum os suũ:
et illa pecora. quȩ prona in t̾ramq
uergentia uentritantur.: et his quae
sub uentre sunt seruiunt. Cumq cȩ
ꝑ quingentos quadrifariam ꝑ circuitũ:
et quin quaginta cubitis in suburba
bis longitudinẽ uiginti quinq mili¬
um: et latitudinẽ decem miliũ. & in
ministris scũarii. qui accedunt ad mi¬
I nisteriũ dm̃: et erit eis locus in domo ᷤᷤ.
Pet in sc̃uarium scĩtatis. Uiginti autẽ¬
quinq milia longitudinis. et decem
ti gazofilacia. pro quib septuagiita
transtulert̃. ipsi tenebunt ciuitatẽ ut
habitent. Et possessionẽ ciuitatis dabi¬
tis. quinq milia latitudinis. et longi¬
tudinis uiginti quinq milia. scđm se
.parationem scũarii: omĩ domui isrł.
Principi quoq hinc et inde. in separa¬
sessionẽ ciuitatis. contra faciem separa¬
tionis scũarii. et contra faciem possessi¬
onis urbis: a latere maris usq ad ma¬

Expanded text:
cimus, quae ponunt in coelum os suum, cimus, quae ponunt in coelum os suum, et illa pecora, quae prona in terramque vergentia, ventri tantum, et his quae sub ventre sunt serviunt. Cumque coeper quingentos quadrifariam per circuitum, et quinquaginta cubitis 557 Vulg. bis longitudinem vigintiquinque millium, et latitudinem decem millium: et in ministris sanctuarii, qui accedunt ad ministerium Domini, et erit eis locus in domos, et in sanctuarium sanctitatis. Viginti quinque millia longitudinis, et decem nti gazophylacia pro quibus Septuaginta transtulerunt: ipsi tenebunt civitatem ut habitent. Et possessionem civitatis dabitis quinque millibus latitudinis, et longitudinis viginti quinque millibus, secundum separationem sanctuarii omni dPrincipi quoque hinc, et inde in separasessionem civitatis, contra faciem separationis Sanctuarii, et contra faciem possessionis urbis: A latere maris usque ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
conueniunt: ut morticinũ ñ comedat
tam de auib quã de pecorib. cuiꝰ nequa¬
quã sanguis effusus ẽ Quod in actib
apłoꝵ dicitur a suffocato: et quȩ neces¬
sum similit̾̃ suffocatum ẽ. Et condẽpnat
sacerdotes : qui in turdis. ficedulis. gliri¬
bus. et ceteris huiꝰcemodi. hȩc. auidita¬
te gulȩ ñ custodiunt. Possumꝰ aut̃ uix¬
ta anagogen morticinũ dicere. in quo
animȩ sanguis mortuus ẽ: et imitatur
nabal carmelũ qui int̾pretat᷑ stultus:
qui audita ira dauid. pauore contre¬
muit. et emortuum ẽ. cor eiꝰ in eo. Cap¬
tus aut̃ a bestiis. quarũne morsib la-¬
nietur propħa suspirat dicens. ne tra¬
das bestiis animiã confitentẽ tibi. ille
dicendus ẽ. qui aduersarii leonis mor¬
sib deuoratur : et pardi qui ñ mutat
uarietatẽ suam. et ursȩ quȩ raptis se¬
rum bestiarum. quas in uarietate de¬
monũ accipimꝰ. Aues aut̃ illas ẽẽ. di¬

Expanded text:
conueniunt, ut morticinum non comedat conueniunt, ut morticinum non comedat tam de auibus quam de pecoribus, cuius nequaquam sanguis effusus est, quod in Actibus apostolorum dicitur suffocatum; et quae necessum similiter suffocatum est: et condemnat sacerdotes, qui in turdis, ficedulis, gliribus, et caeteris hujuscemodi, haec aviditate gulae non custodiunt. Possumus autem juxta anagogen morticinum dicere, in quo animae sanguis emortuus est, et imitatur Nabal Carmelium, qui interpretatur stultus: et audita ira David pavore contremuit, et mortuum est cor ejus in eo . Captus autem a bestiis, quarum ne morsibus lanietur, propheta suspirat, dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi , ille dicendus est qui adversarii leonis morsibus devoratur et pardi qui non mutat varietatem suam, et ursae quae raptis saearum bestiarum, quas in varietate daemonum accipimus. Aves autem illas esse di
Abbreviated transcription (Latin):
um: quȩ prima nascuntur. et quȩ pri-¬
mũ terra gignit. Primitiȩ quoq ai
dos ante gustauerit. Hoc autẽ facimus.
ut reponat sacerdos benedictionẽ et obli¬
tionem nr̃am in domo sua : siue ut ad
imp̃cationem suã. dñs benedicat domib
nr̃is. Grandis dignitas sacerdotum: sed
grandis ruma si peccant. Lȩtamur ad as¬
censum: sed timeamꝰ ad lapsum. Non ẽ
tanti gaudii excelsa tenuisse: quanti me¬
roris de sublimiorib corruisse. Neq enim
solum pro nrĩs delictis reddemꝰ rationẽ:
sed pro om̃ium quoꝵ abutimur donis: et
nequaqͣm sumꝰ de eoꝵ salute solliciti.
Om̃e morticinũ et captum a bestia de
auib et pecorib ñ comedent sacerdotes.
Iuxta litteram. omuĩ generi electo regali
et sacerdotali qđ propriȩ ad xp̃ianos re¬
fertur. qui uneti sunt oleo spuali. de quo
seriptum ẽ. unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo exul¬
tationis p̃ participib tuis. hȩc p̃cepta

Expanded text:
um quae prima nascuntur, et quae prium quae prima nascuntur, et quae primum terra gignit. Primitiae quoque cidos ante gustaverit. Hoc autem facimus, ut reponat sacerdos benedictionem, et oblationem nostram in domo sua: sive ut ad imprecationem suam Dominus benedicat domibus nostris. 556 Grandis dignitas sacerdotum: sed grandis ruina eorum si peccant. Laetemur ad ascensum, sed timeamus ad lapsum. Non est tanti gaudii excelsa tenuisse, quanti moeroris de sublimioribus corruisse. Neque enim solum pro nostris delictis reddemus rationem: sed pro omnium, quorum abutimur donis, et nequaquam sumus de eorum salute solliciti. Omne morticinum et captum a bestia de avibus, et de pecoribus, non comedent sacerdotes. Et juxta litteram, omni generi electo, regali et sacerdotali, quod proprie ad Christianos refertur, qui uncti sunt oleo spscriptum est: "Unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae participibus tuis", haec praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
& considerandũ. quod omĩa quȩ nunc
ꝑ propħam dñs loquitur: ꝑ moysen
ante iam dixerat. Querendũ cur eadẽ
quȩ dicta st̃ repetat: ut uidelicet quȩ
in m̃tib hominũ st̃ uel legendi negli¬
genitia. uel audiendi contẽptu et obli¬
uone deleta. uiua uoce innouentur.:
quȩ ñ sit scripta calamo et atram̃to.
sed spu et uerbo dei. Unde et saluator
quod in plerisq apochrifoꝵ deliram̃¬
ta confingunt : sed patris et suo spũ
cotidie loquitur in corde credentium.
Et hȩc erit responsio aduersum eos qͥ
caliiniant᷑ propħas : cur quȩ iN
pentatheuco continent᷑. in suis uolu¬
minib replicent. Uictimã igitur et
pro peccato et pro delicto siue igno¬
rantia. comedent sacerdotes : de quib
scriptum ẽ. peccata popłi mei come¬
dent. Nec tantum gaudendum ẽ. ad
oblationem munerũ : quantum tim̃¬
dum ad honoris condẽpnationem. si eo
abutamur indigne. Primitiua iuxta
litteram st̃ animantiũ et manimanti¬

Expanded text:
omnia quae nunc per prophetam Dominus loquitur, per Moysen ante jam dixerit. Quaerendumque cur eadem quae dicta sunt repetat: Ut videlicet quae in mentibus hominum sunt, vel legendi negligentia, vel audiendi contemptu et oblivione deleta, viva voce innoventur, quae non sit scripta calamo et atramento, sed spiritu et verbo Dei. Unde et Salvator quod in plerisque apocryphorum deliramenta confingunt: sed Patris et suo Spiritu quotidie loquitur in corde credentium. Et haec erit responsio adversum eos qui calumniantur prophetas, cur quae in Pentateucho continentur in suis voluminibus replicent. Victimam igitur, et pro peccato, et pro delicto, sive ignorantia, comedant sacerdotes, de quibus scriptum est: Peccata populi mei comedent . Nec tantum gaudendum est ad oblationem munerum, quantum timendum ad honoris condemnationem, si eo abutamur indigne. Primitiva juxta litteram sunt animantium, et inanimanti
Abbreviated transcription (Latin):
miliaret se. formã serui accipiens:
clausa erant lex et propħȩ. et omĩs
scientia scripturarum: clausus erat
paradisus: postqͣm ille pependit in
cruce et locutus ẽ ad latronem ho¬
die mecũ cris in paradiso. statim ue¬
lum templi scissum ẽ. et aꝑta sunt
omĩa: ablatoq uelamine dicimus.
Nos aut̃ om̃s. reuelata facie głiam
dni contemplantes: in eandem ima¬
ginem transformam᷑. a głia in glo

Expanded text:
miliaret se, formam servi accipiens , miliaret se, formam servi accipiens , clausa erat Lex et Prophetae, et omnis scientia Scripturarum, clausus erat paradisus. Postquam autem ille pependit in cruce, et locutus est ad latronem, Hodie mecum eris in paradiso , statim velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; ablatoque velamine dicimus: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria in glo