comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ae nonstret᷑ semel dñm precedixisse paro p̾sum̃ti quod eum negaturus e& nulla hic euan
comnibus ordinemiam sequamur. Cum itaq secundua iohannem hoc pa̧ro praedictua
gdistarum repugnancia de prehendi poterit sicut nulla est. Munc uero quantum possumus ipsũ
ts in dm̃ & in mecredite. in domo patris mei mansiones multȩ sunt. et c&era sermonis eius pre¬
dira maximeq sub limia diunarrat. donec contextim ueniat ad illum locum ubian dñs. Pater
uste mundus te non cognouit. ego autem te cognoui. & hi cognouerunt quia tu nemisisti: & notũ
esfici nomentuũ : et notum faciam: ut diloctio quadilexistimcꝰ in ipsissit & egomipsis. Cum
autem factac& contencio intercos. quiscoꝵ uideretur ess& maior sicut lucas cum memorat dix
es Reges gentium dominant᷑ corum & qui potestatẽ habent suꝑ cos benefici uocant᷑. Uos aute

Expanded text:
demonstretur semel dominum praedixisse Petro praesumenti, quod eum negaturus esset, nulla hic euandemonstretur semel dominum praedixisse Petro praesumenti, quod eum negaturus esset, nulla hic euanomnibus ordinem iam sequamur. cum itaque secundum Iohannem hoc Petro praedictum istarum repugnantia deprehendi poterit, sicut nulla est. III. Nunc ergo quantum possumus ipsum is in deum, et in me credite. in domo patris mei mansiones multae sunt, et cetera sermonis eius praeclara maximeque sublimia diu narrat, donec contextim ueniat ad illum locum, ubi ait dominus: pater iuste, et mundus te non cognouit, ego autem te cognoui, et hi cognouerunt, quia tu me misisti, et notum eis feci nomen tuum et notum faciam, ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit et ego in ipsis. cum autem facta esset contentio inter eos, quis eorum uideretur esse maior, sicut Lucas commemorat, dixit eis: reges g
Abbreviated transcription (Latin):
antum scribere inciperet & post primum gallicantum finiret. id eo dicendum
erit filsefuisse praedietum. Marcus ergo deipsarum uocum interuallis. planius elocutus
st quidixit exꝑ sonadm prius quambis gillus uocem dederit termees negiturus ita
estum esse apparebit cum ad eundem locum narrationis euangelicae uenerimus.
utetam illicostendatur euangelistas sibi congyuere si autemꝰ quaeruntur ipsaom¬
nino uerbaquepetrodns dixerit neq: inueniri possunt exsuꝑfluo quaeruntur cum
sentiaciu propterquam cognoscendam uerba proferuntur etiam indiuersis
uangelistarum uerbis possit es se notissima: siueergo
qduersis sermonum dm̃ locis commotus p&rus singillatim ter enuntiauerit prce sump¬
ueem suam. et ter eius dñs suam negationẽ dixerit sicut probabilius indicat᷑. siue aliquo
cartandinordine possint om̃iuax euangelis tarum commemorttiones in unum redigi. quib

Expanded text:
cantum scribere inciperet et post primum galli cantum finiret, ideo dicendum cantum scribere inciperet et post primum galli cantum finiret, ideo dicendum erat falsum fuisse praedictum. Marcus ergo de ipsarum uocum interuallis planius elocutus est, qui dixit ex persona domini: priusquam bis gallus uocem dederit, ter me es negaturus. ita gestum esse apparebit, cum ad eundem locum narrationis euangelicae uenerimus, ut etiam illic ostendatur euangelistas sibi congruere. Si autem quaeruntur ipsa omnino uerba, quae Petro dominus dixerit, neque inueniri possunt et superfluo quaeruntur, cum sententia eius, propter quam cognoscendam uerba proferuntur, etiam in diuersis euangelistarum uerbis possit esse notissima. siue ergo diuersis sermonum dionem suam et ter ei dominus suam negationem praedixerit, sicut probabilius indagatur, siue aliquo narrandi ordine possint omnium euangelistarum commemorationes in unum redigi, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
incordesuo qui eam uiderit ad concupiscendum sic petrus quando eumque uer¬
bis ederet nmorem. quemtam uehementer animo conceperat: ut ꝑdurare poss&
usq ad terciam dninegationem. totitrina negatio ei tempori depitinda estquan¬
do eum trinae negitiom sufficiens timor inuasit ex quo etiam si postprimum gilli
cantum inciperent pulsato interrognionibus peccatore uerbailla negitionis
erumpere. nec sic absurde atq mendaciter antegillicantum ternegisse diceret
quando ante gallicantum tutum timor ebsederat mentem qui eam poss& usq ad
terciam negationem ꝑducere. multominus igitur mouere deb&. quia trina nogat¬
octiam trinis neganntis uocibus antegilli cantum coepta . & sinon anteprimum galli
cantum ꝑ acta est: tamquam si alicuidiceretur .i. ac nocteantequam galłscant&
ad mescribes epistolam : in quamihi terconuiciaberis. non utiq sie umn omnem gilli

Expanded text:
in corde suo qui eam uiderit ad concupiscendum. sic Petrus quandocumque uerin corde suo qui eam uiderit ad concupiscendum. sic Petrus quandocumque uerbis ederet timorem, quem tam uehementem animo conceperat, ut perdurare posset usque ad tertiam domini negationem, tota trina negatio ei tempori deputanda est, quando eum trinae negationi sufficiens timor inuasit. ex quo etiam si post primum galli cantum inciperent pulsato interrogationibus pectore uerba illa negationis erumpere, nec sic absurde adque mendaciter ante galli cantum ter negasse diceretur, quando ante galli cantum tantus timor obsederat mentem, qui eam posset usque ad tertiam negationem perducere. multo minus igitur mouere debet, quia trina negatio etiam trinis negantis uocibus ante galli cantum coepta, etsi non ante primum galli cantum peracta est. tamquam si alicui diceretur hac nocte, antequam gallus cantet, ad me scribes epistulam, in qua mihi ter conuiciaberis, non utique, si eam ante omnem galli
Abbreviated transcription (Latin):
inueniretur quacante ipsum primum completa probaretur. sed antequia primum gilli
cantum coeptaest illa trina negitio. ad tenderunt illitres non quando eam completuris
ess& petrus sed quinta futuraess& & quando eptura. id est quiatrina & quia ante gilli
cantum. quaquam in animo eius & ante primii gallicantum tota possit intellegi
quamuis enim uerbis negantis anteprimũ oepta post scđm autem gallicintum
peractasit totailla trinanegino. tamenaffectione animi &nmore p&riante primum
tota nocte coeptaest nec interẽ quantis morarum interuallis trinauoae nuncitasit
cumcoreius &iam ante primũ gilli cantum tota possederit: timmagna scilic&
formidinem imbui itapossit dnm non solum semel sed iterum & tercio interrogitus
negire in rectius diligentiusq ad tendemtibus quomodo iam moechatus mulierem

Expanded text:
inueniretur, quae ante ipsum primum conpleta probaretur? sed quia ante primum galli inueniretur, quae ante ipsum primum conpleta probaretur? sed quia ante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, adtenderunt illi tres, non quando eam conpleturus esset Petrus, sed quanta futura esset et quando coeptura, id est quia trina et quia ante galli cantum, quamquam in animo eius et ante primum galli cantum tota \'possit intellegi. quamuis enim uerbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen affectione animi et timore Petri ante primum tota concepta est. nec interest, quantis morarum interuallis trina uoce enuntiata sit, cum cor eius etiam ante primum galli cantum tota possederit, tam magna scilicet formidine inbibita, ut posset dominum non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare, ut rectius diligentiusque adtendentibus, quomodo iam mulierem moechatus est
Abbreviated transcription (Latin):
cantum inciper& fals dixisse uiderentur tresquorum mattheus dixit. Amendico
tibi quia hac nocte antequam gillus cant& termenegabis. Lucas autem. dicopetre
non cantabit hodiecgillus donec terneges nosseme. lohannes autem. Amen amendico
tibi. non cantabit gallus donecterneges: diuersi s enim uerbis. & uerboꝵ ordine eandẽ
explicauerunt sentenciam dixisse dnm. quod antequam gallus cantãr& eum petrus
ess& negaturus. rursus sitotam irinam negationem anteꝑegis s&quam cantare gallus incipe¬
ret suꝑ fluo dixisse marcus deprehenderetur expersonadnĩ. Amendicotibi quiatu hodie
in nocte hac prius quam gillus bisuocem dederit termenegiturus es. Quidenim ad tinebat
dicere priusquam bis quandosi ante primum galli cantum totailla trinanegitio conpleretur
simul & ante scđm & ante tercium & inteomnes gillicoitus ciusdem noctis conpleta

Expanded text:
cantum inciperet, falsum dixisse uiderentur tres, quorum Mattheus dixit: amen dico cantum inciperet, falsum dixisse uiderentur tres, quorum Mattheus dixit: amen dico tibi, quia hac nocte, antequam gallus cantet, ter me negabis, Lucas autem: dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec ter neges nosse me. Iohannes autem: amen amen dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges diuersis enim uerbis et uerborum ordine eandem explicauerunt sententiam dixisse dominum, quod, antequam gallus cantaret, eum Petrus esset negaturus. rursus si totam trinam negationem ante peregisset, quam cantare gallus inciperet, superfluo dixisse Marcus deprehenderetur ex persona domini: amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam gallus bis uocem dederit, ter me negaturus es. quid enim adtinebat dicere priusquam bis, quando, si ante primum galli cantum tota illa trina negatio conpleretur, simul et ante secundum et ante tertium et ante omnes galli cantus eiusdem noctis conpleta
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter & omnes discipuli dixerunt. hacc poeneips i uerbis. etiam marcus commemorat.
msi quod non generaliter. sed distinctus quem ad modum futurum ess&. ex pressit dictũ a
dño. Amendicotibi quiatu hodie innoctehac. prius quam bisgallus uocem dederit terme
es negaturus. Cumitaq omnesdicant praedixsse dñm quod cum petrus ee negaturus
antequam gallus cantar&. Non autem omnesdicant. quotiens gallus cantarae. Marcus
hoc solus narrauit expressius. Vnde non nullis uidetur. non congruere ceteris. quia pa¬
rum ad tendunt & maxime eorum nobnubilatur intentio cũad uersus euangelium am¬
nounducuntur hostili. totaenim perrinegatio irinineganoest: in eidem namq ꝑman¬
sit trepidatione. animo propositoq mendacii: donec ad monitus quidei prȩdictum sit
amaro fletu et cordis dolore sanaretur. hiec autem id est trinanegitiosi post primũ gailli

Expanded text:
similiter et omnes discipuli dixerunt. Haec paene ipsis uerbis etiam Marcus commemorat, similiter et omnes discipuli dixerunt. Haec paene ipsis uerbis etiam Marcus commemorat, nisi quod non generaliter, sed distinctius, quemadmodum futurum esset, expressit dictum a domino: amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam bis gallus uocem dederit, ter me es negaturus. cum itaque omnes dicant praedixisse dominum, quod eum Petrus esset negaturus, antequam gallus cantaret, non autem omnes dicant, quotiens gallus cantaret, Marcus hoc solus narrauit expressius. unde nonnullis uidetur non congruere ceteris, quia parum adtendunt et maxime eorum obnubilatur intentio, cum aduersus euangelium animo induuntur hostili. tota enim Petri negatio trina negatio est. in eadem namque permansit trepidatione animi propositoque mendacii, donec admonitus, quid ei praedictum sit, amaro fletu et cordis dolore sanaretur. haec autem tota, id est trina negatio, si post primum galli
Abbreviated transcription (Latin):
petrum respondis sedñctecum paratus sum & in carcerem. ci in mortem ir e& ille dixit.
Dicotibi petre noncantabit hocdie gallus donec terneges nosseme quam hoc aliudsit ali¬
udillud unde petrus ad prȩsumendum permotus su quis non uideat: atueromattheus
armmodicto inquit exierunt in montẽ oliuct: tuncdicit illis ilis. Omnes uosscan¬
dilum patiemini in me inisti nocte. Scriptum estenim ꝑcutiam pastorem &disꝑ
gentur oues gregis. Postquam autem resurrexero prȩcedam uosingililcam sic pror¬
sus & marcus qui hab& cuam haec uerba uel sententiam similes illis uel quibus secun¬
dum iohannem. uel quibus secundum lucam. petrus red tulit pręsumptionem su¬
am. & hic er goitasequitur. Respondens iutem peirus ait illi & siomnes scandaliza¬
tifuerint: egonum quã scandalirabor: ait illiihs. Amendicotibi qui in hac nocte antequã
gallus cant& termenegibis. Aitillipetrus etamsio portuerit memoritecum nontencgabo.

Expanded text:
in carcerem et in mortem ire. et ille dixit: dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec ter neges nosse me. quam hoc aliud sit, aliud illud unde Petrus ad praesumendum permotus sit, quis non uideat? at uero Mattheus: et ymno dicto, inquit, exierunt in montem oliueti. tunc dicit illis Iesus: omnes uos scandalum patiemini in me in ista nocte.ues gregis. postquam autem resurrexero, praecedam uos in Galilaeam. sic prorsus et Marcus. quid habent etiam haec uerba uel sententiae simile illis, uel quibus secundum Iohannem uel quibus secundum Lucam Petrus rettulit praesumtionem suam? et hic ergo ita sequitur: respondens autem Petrus ait illi: etsi omnes scandalizati fuerint in te, ego numquam scandalizabor. aitetiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo.
Abbreviated transcription (Latin):
ortiu quea commemorat iohan nes ita narrans. hȩc cua docisset iħs̃ egressus est cumdis¬
cipulissuis transtorrentea cedron ubierat hortus inquem introrit ipse & discipulis cius
Deinde secunduar mattheua dixit discipulis. sedetehic donec uadam illuc &orem & ad sucp¬
to p&ro & duobus filiis zebedei coepit contristari & mestus esse. Tunc ait illis triftisest anim¬

Expanded text:
hortum, quem commemorat Iohannes ita narrans: haec cum dixisset Iesus, egressus est cum dishortum, quem commemorat Iohannes ita narrans: haec cum dixisset Iesus, egressus est cum discipulis suis . trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, in quemdixisse 125 discipulis: Sedete hic, donec vadam illuc, et orem; et assumpto Petro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et moestus esse . Marcus vero si
Abbreviated transcription (Latin):
ni in me mista nocte. scriptum est enim ꝑ cutiam paftorem & diꝑgentur oues grages. post¬
quam autea resurrexero pratecedam uosingalileam. Respondens autem paerus ait illi. &siom
scandalitati fucrins inte. ego numquam scandalizabor. at illi iħs. Amen dicotibi quia in hac
nocte antequam gallus cantet ter menegabis. Ait illi p&rus. &iam sio partuerit memorite
cum non tenegabo: similiter & om̃s discipuli dixerunt. hec scđm mattheua in seruimus
sed & marci penc ipsa & totidem uerbasunt. nisiquia distat illud quod de galli cantu lam
supraa enotauimus Contexit ergo narrationem mattheus. & dicit. Tunc uenit ihs
cum illis in uillam quedicitur get hsamani. hoc dicit & marcus. hoc & lucas non ex praes¬
senominato praedio cum ait. & egressus ibat scđr consuetudiara in montea oliuass
ẽcuti sunt autem illua & discipuli : & cum ꝑ ueniss& ad locua dixit illis. Orate neintreas
intemptationem iste locus est. cuius nomenilli dixerunt gethsemani ubi fuisse intellegimus

Expanded text:
in me in ista nocte scriptum est enim percutiam pastorem et dispergentur oves gregis postquam autem resurrexero praecedam vos in Galilaeam respondens autem Petrus ait illi et si omnes scandalizati fuerint in te ego numquam scandalizabor ait illi Iesus amen dico tibi quia in hac nocte antequam gallus cantet ter me negabis ait ilcum, non te negabo. similiter et omnes discipuli dixerunt. haec secundum Mattheum inseruimus; sed et Marci paene ipsa et totidem uerba sunt, nisi quia distat illud quod de galli cantu iam supra enodauimus. Contexit ergo narrationem Mattheus et dicit: tunc uenit Iesus cum illis in uillam, quae dicitur Gethsamani. hoc dicit et Marcus, hoc et Lucas non expresse nominato praedio, cum ait: et egressus ibat secundum consuetudinem in montem oliuarum. secuti sunt autem illum et discipuli. et cum peruenisset ad locum dixit illis: orate, ne intretis in temtationem. iste locus est, cuius nomen illi dixerunt Gethsamani. ibi fuisse intellegimus
Abbreviated transcription (Latin):
loquela tua manifestũ tefacit: sic̃ iohannes eidem p&r̃o dictum ad seuerat non ne
dicit uere exillis est. nam &galileus c̃: sicut & lucas non petro sed deprero dicit
alius quidem adfirmabat dicens. uere & hic cum illo erat nam &galileus est: aut
sentenciã intellegimus tenuisse eos qui con pellatũ dicuxt p&rũ: tantundem eni
ualuit. quod deillo coram illo dicebatur. quantũ si illi dicer&ur: aut utroq modo ac¬
tum est & alios illũ alios alium modũ commemorasse: galli aut̃ cantum post terciã
negationem secundam intellegimus sicut mareus ex presstt. sequitur ergo mat

Expanded text:
loquella tua manifestum te facit, sicut Iohannes eidem Petro dictum adseuerat: nonne loquella tua manifestum te facit, sicut Iohannes eidem Petro dictum adseuerat: nonne dicit, Vere ex illis est; nam et Galilaeus est; sicut et Lucas, non Petro, sed de Petro dicit, Alius quidam affirmabat dicens: Vere et hic cum illo erat; nam et Galilaeus est: aut sententiam intelligimus tenuisse eos qui compellatum dicunt Petrum; tantumdem enim valuit quod de illo coram illo dicebatur, quantum si illi diceretur: aut utroque modo actum, et alios illum, alios alium modum commemorasse. Galli autem cantum post tertiam negationem secundum intelligimus, sicut Marcus expressit. 26. Sequitur ergo Mat
Abbreviated transcription (Latin):
plcauit dicit unus exscrius pontificis cognatus cius cuius abscidit pa&rus auriculã: non¬
quod igitur mattheus et marcus dicunt post pussillum. quantũ ess& hoc tem poris
manifestat lucas dicendo: & interuallo facto quasi hore unius. dehoc aut̃ interuallo
tacet iohannes: itexa quod mattheus & marcus non singulari sed plurali numero
enunci autt cos quicũ per̃o agebant cũ lucas unũ dicat iohannes quoq unũ eumq
conatum eius cuius abscidit p&r̃us auriculã facile est intellere. aut pluralem nume¬
rum prosingulari usitata locutione usur passe mattheum & marcũ : aut quod unus
maxime tamquã sciens & qui eum uiderat ad firmabat. c&eri aut secuti eius fidem
p&rum simul arguebaxt: unde duos euangelistas conpendio pluralem numerum
potuisse alios autena duos eũ solum significare uoluisse qui praccipuus in hoc erat:
im uero illud quod mattheus ipsi p&ro dictũ fuisse ad serit uere & tuexillis es. &

Expanded text:
uit ei unus ex seruis pontificis, cognatus eius, cuius abscidit Petrus auriculam: Nonquod igitur Mattheus et Marcus dicunt post pusillum quantum esset hoc temporis, manifestat Lucas dicendo: et interuallo facto quasi horae unius. de hoc autem interuallo tacet Iohannes. item quod Mattheus et Marcus non singulari, sed plurali numero enuntiant eos qui cum Petro agebant, cum Lucas unum dicat, Iohannes quoque unum eumque cognatum eius cuius abscidit Petrus auriculam, facile est intellegere aut pluralem numerum pro singulari usitata locutione usurpasse Mattheum et Marcum, aut quod unus maxime tamquam sciens et qui eum uiderat adfirmabat, ceteri autem secuti eius fidem Petrum simul urguebant, unde duos euangelistas conpendio pluralem numerum posuisse, alios autem duos eum solum significare uoluisse qui praecipuus in hoc erat. iam uero illud quod Mattheus ipsi Petro dictum fuisse adserit: uere et tu ex illis es et
Abbreviated transcription (Latin):
ahic exillis est: hoc audito illẽ regressus est ut se quasi purgaret negando. siue
quod ẽst credibilius. non audiuit quid deillo dictum fuerit᷑ cum furas exiret
a posta quam rediit dixerunt ei analla et ille alius quemlucas commemorat
uumquid et tu cxdis cipulis cius es: & dixit non sum. pertinatius insistente illo de
ubolucas att atq dicente. & tu deillis es cui p&rus ait. ohomo non sum: liquido tamea
alligitur conlatis dehacre omnib: euangelistarum testimoniis nonante ianuam secun¬
do ꝑcgum negossẽ sedintus inatrio adignem. mattheũ aut & marcũ quicearne¬
aorauerunt exisse eum foras regressumꝰ cius breuitatis causa tacuisse. xuinc iam de
trca nogatione inspiciamus corum congruenciã: qua mattheum solua ium explicas¬
s ncminerimus. sequitur ergo mareus & dicit & post pussillũ qui adstabant dicehadt

Expanded text:
a hic ex illis est, hoc audito ille regressus est, ut se quasi purgaret negando, siue, a hic ex illis est, hoc audito ille regressus est, ut se quasi purgaret negando, siue, quod est credibilius, non audiuit, quid de illo dictum fuerit, cum foras exiret, et posteaquam rediit, ei dixerunt ancilla et ille alius quem Lucas commemorat: numquid et tu ex discipulis eius es? et dixit: non sum, pertinacius insistente illo de quo Lucas ait adque dicente: et tu de illis es, cui Petrus ait: o homo, non sum, liquido tamen colligitur conlatis de hac re omnibus euangelistarum testimoniis non ante ianuam secundo Petrum negasse, sed intus in atrio ad ignem, Mattheum autem et Marcum, qui commemorauerunt exisse eum foras, regressum eius breuitatis causa tacuisse. Nunc iam de tertia negatione inspiciamus eorum congruentiam, quam Mattheum solum iam explicasse meminerimus. sequitur ergo Marcus et dicit: et post pusillum, qui adstabant, dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
erant adignẽ intus in atrio & hic erat cum iħu naxemo. ille aut̃ qui foras exierat
hi audito rediens iurauit illis contranitentib: quia non nouit hominẽ: xã & marcus
ficait deaadem ancilla &cepit dicere circũ stantib quia hic exillis est. dicebat enĩ
nonilli. sed his quullo excunte ibi remanserant. sic tamen ut ille audir&. unde
rediens &rursus adignem stans resistebat negando uerbis eoꝵ: deinde meo
quod iohannes ait dixerunt. Numiquid &tu ex discipulis eius es: quod de unti et
stanti dictũ intellegimus. hoc quoq confirmatũ. non illam tantum alteram anall
quã commemorat in hac secunda negatione mattheus & marcus: sed alium quem
commemorat lucas cum petro id egisse : unde iohannes dicit dixerunt ergo ei
qua propt̃ suie postea quã illo ex eunte dixit analla his quisccũerant inatrio qui¬

Expanded text:
erant ad ignem intus in atrio: et hic erat cum Iesu Nazoreno. ille autem qui foras exierat erant ad ignem intus in atrio: et hic erat cum Iesu Nazoreno. ille autem qui foras exierat hoc audito rediens iurauit illis contra nitentibus. quia non nouit hominem. nam et Marcus sic ait de eadem ancilla: et coepit dicere circumstantibus: quia hic ex illis est. dicebat enim non illi, sed his qui illo exeunte ibi remanserant, sic tamen, ut ille audiret, unde rediens et rursus ad ignem stans resistebat negando uerbis eorum. deinde in eo quod Iohannes ait: dixerunt: numquid et tu ex discipulis eius es? quod redeunti et stanti dictum intellegimus, hoc quoque confirmatur non illam tantum alteram ancillam, quam commemorat in hac secunda negatione Mattheus et Marcus, sed et alium, quem commemorat Lucas. cum Petro id egisse. unde Iohannes dicit: dixerunt ergo ei. quapropter siue, posteaquam illo exeunte dixit ancilla his qui secum erant in atrio: qui
Abbreviated transcription (Latin):
dũ enim missus erat ad caiphan. cũ iam illi diceretur. sic respondes pontifici. & hos
duos annam & caiphan pontifices commemorat &iam lucas initio euuangelii sui ins
dictis iohannes redit ad qd̾ coeperat denegatione pa&ri id est in eadem domo ubi
geflasunt quae narrauit. et unde ad caiphan missus ẽ iħs ad quẽ abinitio ducebatur
sicut dixit mattheus. commemorauit autem ista iohannes quae interposuit recapi¬
tulans depeero et ad eam narrationẽ rediens ita dicit ut conpleat trinã neganone
erat aut simon p&rus stans & cale faciens se. dixerunt ergo ei: Uũquid &tu exdis¬
cipulis eius es: negabit ille &dixit nonsũ hoc igitur loco in uenimꝰ & non ante ianuã
sed ad focũ stantem secundo negasse parũ quod fieri non poss& iisiiam rediss&
cũ surgeret ut exiret anim ad uertit cum &dixit hisquierant ibi. id est quisimul

Expanded text:
dum enim missus erat ad Caifan, cum iam illi diceretur: sic respondes pontifici? et hos dum enim missus erat ad Caifan, cum iam illi diceretur: sic respondes pontifici? et hos duos, Annam et Caifan pontifices, commemorat etiam Lucas in initio euangelii sui. his dictis Iohannes redit ad quod coeperat de negatione Petri, id est ad eandem domum, ubi gesta sunt quae narrauit et unde ad Caifan missus est Iesus, ad quem ab initio ducebatur, sicut dixit Mattheus. commemorauit autem ista Iohannes quae interposuit recapitulans de Petro et ad eam narrationem rediens ita dicit, ut conpleat trinam negationem: erat autem Simon Petrus stans et calefaciens se. dixerunt ergo ei: numquid et tu ex discipulis eius es? negauit ille et dixit: non sum. hoc igitur loco inuenimus et non ante ianuam, sed ad focum stantem secundo negasse Petrum, quod fieri non posset, nisi iam redissecum surgeret, ut exiret, animaduertit eum et dixit his qui erant ibi, id est qui simul
Abbreviated transcription (Latin):
Eredisse: primo enim sedebat ad ignem. postta rediens iam stare coeperat. scd for¬
forto ait aliquis nondum exierat surrexerat aut̃ exiturus. hoc post dicere qui
putat foris ante ianuam secundo interrogatũ negasse: ui d eam ergo iohanns seques¬
tia. Pontifex ergo inquit interrogabit iħm dediscipulis suis & dedoc trinacius. Respon¬
dit ci iħs. ego palam locussũ mundo ego semꝑ dicui insina goga & intemplo quo om̃s
uidaei conueniunt. et in occulto locutussum nihil quid me interrogas: interroga
eos qui audier̃ quid locussũ ipsis. ecce scuint quae dixerim ego haec aut̃ cũ disset un
ad sistens ministroꝵ dedit alapam iħu dicexs. sic respondes pontifici: respondit ei iħs
simalc locutus sum testimoniũ ꝑ hibe demalo. siaut bene quid mecedis: & misit eum anas
ad caiphan pontificem ligatum. hic sane ostenditur quod annas pontisexerat. non¬

Expanded text:
et redisse; primo enim sedebat ad ignem, postea iam rediens stare coeperat. Sed et redisse; primo enim sedebat ad ignem, postea iam rediens stare coeperat. Sed forte ait aliquis: nondum exierat, surrexerat autem exiturus. hoc potest dicere qui putat foris ante ianuam secundo. interrogatum negasse. uideamus ergo Iohannis sequentia: ll\'pontifex ergo, inquit, interrogauit legum de discipulis suis et de doctrina eius. respondit ei Iesus: ego palam locutus sum mundIudaei conveniunt et in occulto locutus sum nihil quid me interrogas interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis ecce hii sciunt quae dixerim ego haec autem cum dixisset unus adsistens ministrorum dedit alapam Iesu dicens sic respondes pontifici respondit ei Iesus si male locutus sum testligatum ad Caifan pontificem. hic sane ostenditur, quod Annas pontifex erat; non
Abbreviated transcription (Latin):
apresi pssillu abius iudens eũ dixit et tudeillises hoc ergo qd̾ lucas ait et post pussilluaa
un curessus erat pacrus ianuam et primus gallus cantauerat: iamq redierat ut quem¬
adn odũ dicit iohannes ad focũ stans iterũ negar&. iohannes enim in prima negatione
iui nensolui deprimo galli canttu tac&& sicut & caeri excepto mirco sed&iam quod se¬
dentcai ad ignem cognouit ancilla non com memorat. hoc enim tantũ art. dicit ergo
acm ancilla ostiariã nuguid ergo & tndediscipulis es homimis istius. dicit ille: non sum
demde interporit quae gesta suxt cũ iħii in cadem domo quae com memoranda arbitra¬
tus est uta narrans stabant aut & ministri ad prunas quia frigus erat et cale facieban
ont auit cueis cõ pocrus fans & cale faciens st. hic ergo intellcģitur iam exisse foras paru

Expanded text:
Et post pusillum alius videns eum, dixit · Et tu de illis es. Hoc ergo quod Lucas ait, Et post pusillum, Et post pusillum alius videns eum, dixit · Et tu de illis es. Hoc ergo quod Lucas ait, Et post pusillum, jam egressus erat Petrus januam, et primus gallus cantaverat; jamque redierat, ut quemadmodum dicit Joannes, ad focum stans iterum negaret. Joannes enim in prima negatione Petri, non solum de primo galli cantu tacet, sicut caeteri, excepto Marco; sed etiam quod sedentem ad ignem cognoverit ancilla, non commemorat. Hoc enim tantum ait, Dicit ergo Petro ancilla ostiaria: Numquid et tu de discipulis es hominis istius? Dicit ille: Non sum. Deinde interponit quae gesta sunt cum Jesu in eadem domo, quae commemoranda arbitratus est, ita narrans: Stabant autem servi et ministri ad prunas, quia frigus erat; et calefaciebanerat autem cum eis et Petrus stans et calefaciens se. hic ergo intellegitur iam exisse foras Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
oissilu accesserurit quistabant & dixerunt pecro uere & tuexillis es Nam &loquelatua
mini siftu tefacit Tuxe cocpit detestari &iurare quia non nouiss& hominẽ & continuo
hillis antauit. haec dicit mattheus. intellegitur autea quod postra quã exut foras cũĩã
and negasset gallus cantaut primꝰ quod mattheus tacet. & marcus dicit. non aut̃ foris
une ianuiam iterũ negauit sed cum rediss& ad focuaa quando aut redierit non opus erat
ammemorare Martus aut ergo sic illud narrat &exiit foras ante atriũigallus cantauit
nillogitur quia in scđa negatione aduobus conpellatus ẽ et ab ancilla scilic& quã com¬
memolat mattheus et marcus & ab alio quẽ commemorat lucas sicenim hoc narrat
lias parus uero sequebatur alonge Accenso aut igne inmedio atrio & cireũ sedenti¬
ł illis qat parus in medio corĩ: quẽ cum ui diss& ancilla quaedã sedentẽ adlum oleu
fuso ortuita diexit &hic cũ illo erat: atille neguut eum dicens mulier noniu illum

Expanded text:
uella tua manifestum te facit. tunc coepit detestari et iurare, quia non nouisset hominem. et continuo gallus cantauit. haec dicit Mattheus. intellegitur autem, quod, posteaquam exiit foras. cum iam semel negasset, gallus cantauit prius, quod Mattheus tacet et. Marcus dicit. Non autem foris ante ianuam iterum negauit, sed cum redisset ad focum; quando autem redierit, non opus erat commemorare. Marcus ergo sic illud narrat: et exiit foras ante atrium, et gallus cantauit. intellegitur, quia secunda negatione a duobus conpellatus est, et ab ancilla scilicet, quam commemorat Mattheus et Marcus, et ab alio, quem commemorat Lucas. sic enim hoc narrat Lucas: Petrus uero sequebatur a longe. accenso autem igne in medio atrio et circumsedentibus illis erat Petrus illo erat. At ille negavit eum, dicens: Mulier, non novi illum.
Abbreviated transcription (Latin):
& eccenihil dignum morte actum est ei emendatum ergo illum dimit
necesse autem habebat dimittere cis ꝑdicm festum unum. exclamnaut
autem simul uniuersa turba dicens. tolle hunc & dimitte nobis barabban
quierat propter seditionem quandam factam inciuitate & homi cidium
missus in carcerem. iterum autem pilatus locutus est adillos uolens dimit tere
ihm atilli subclamabant dicentes crucifige cruce fige illum: ille autem ter

Expanded text:
et ecce nihil dignum morte actum estei. emendatum ergo illum dimittam. et ecce nihil dignum morte actum estei. emendatum ergo illum dimittam. necesse autem habebat dimittere eis per diem festum unum. exclamauit autem simul uniuersa turba dicens: tolle hunc et dimitte nobis Barabban, qui erat propter seditionem quandam factam in ciuitate et homicidium missus in carcerem. iterum autem Pilatus locutus est ad illos uolens dimittere Iesum. at illi succlamabant dicentes: crucifige, crucifige illum. i
Abbreviated transcription (Latin):
illum herodes cũ exercitus uo & inlusit indutum ueste alba. & remisit
ad pilatum. & foc̾tisunt amici hero des &pilatus in ipsadis. wãante
imicierant ad inuicem. haecomã idest quod ad pilato adherodem
dñs missus ẽ & quacibi gestasunt. lucas solus indicat &iam sialiquid
ibi ut simile quod in aliis narrationum locis apudalios possit inuener.
c&eri autem ca tantum dicere uoluerunt quac apud pilatum gestasunt
quo usq dñs crucifigendus traderetur: rediens ergo lucas ad ca quae a¬
pud praesidem gerebantur. unde digressus erat ut narrar& quod apud
herodem actum est ita sequitur: pilatus autem conuocatis principibus
sacerdotum &magistratibus & plebe dixit. adillos: ob listis mihi hunc
hominem quasi euertentem populũm. &ecce ego uobis interrogans nul¬
lam causam inueni in homine isto exhis inquibus cum accusatis: hic in¬
tellegimus eum praeter mississe quem admodum adño quasieris quidacca¬
sat oribus responderet: sed neque herodes inquit nam remisiuos ad illum

Expanded text:
ba, et remisit ad Pilatum. Et facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die: nam antea inimici erant ad invicem. Haec omnia, id est, quod a Pilato ad Herodem Dominus missus est, et quae ibi gesta sunt, Lucas solus indicat; etiamsi aliquid ibi ait simile, quod in aliis narrationum locis apud alios possit inveniri: caeteri autem ea tantum dicere voluerunt quae apud Pilatum gesta sunt, quousque Dominus crucifigendus traderetur. Rediens ergo Lucas ad ea quae apud praesidem gerebantur, unde digressus erat, ut narraret quod apud Herodem actum est, ita sequitur: Pilatus autem convocatis principibus sacerdotum et magistratibus et plebe, dixit ad illos: Obtulistis mihi hunc hominem quasi avertentem populum, et ecce ego coram vobis interrogans, nullam causam inueni in homine isto ex his, in quibus eum accusastis. hinc intellegimus eum praetermisisse, quemadmodum a domino quaesierit, quid accusatoribus responderet. sed neque Herodes, inquit, nam remisi uos ad illum,
Abbreviated transcription (Latin):
noscent omnes qui amei discipuliestis sidilectionẽ habueritis ad inuicem. Dicitei si monꝰ
perrus : dnequouadis. nempchic minifestumest exillis uerbis motueẽ petrum utdice¬
r :. dne quouadis. quiadicentem audierat quo egouado non potestis uenire. respon¬
dit iħs eidem petro quo ego uado non pores memodo sequi. sequeris autem postea. tunc
illequare non possum inquit sequi temodo animã mea proteponam. huic presumptio
m respondit dñs futuram cius neganonem lucas autem cum com memorassa dixisse¬
dnm simon. ł cesatanas expetiuit uos ut cribar& sicut triticum ego autemorabo pro

Expanded text:
scent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad inuicem. dicit ei Simon Petrus: domine, quo uadis? nempe hic manifestum est ex illis uerbis motum esse Petrum, ut diceret: domine, quo uadis? quia dicentem audierat: quo ego uado, non potestis uenire. respondit Iesus eidem Petro: quo ego uado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea. tunc ille: quare non possumox respondit Dominus futuram ejus negationem. Lucas autem cum dixisset: Simon ecce Satanas expetivit vos ut cribraret sicut triticum; ego au
Abbreviated transcription (Latin):
mosciuit discũbentium ad quid dixerit ei. Quidamenĩ putabant qui a loculos habebat
iudas quia dicit eiihs eme eique opd̾ssunt nobis addiem festum. autegenis ut aliquid
dar&. Cumergo accepissa illebucellam exut continuo. eraitaut̃ nox cumergo exiss&
dieit ihs. Nunc clarificatus est filius hominis. & dsclarificatus est in eo etds̃clarificauit
cum in scmet ipso & continuo clarificauit cum filioli. adhuc modicum uobis cunsum

Expanded text:
mo sciuit discumbentium ad quid dixermo sciuit discumbentium ad quid dixers ad diem festum, aut egenis ut aliquid daret. cum ergo accepisset ille buccellam, exiit continuo. erat autem nox. cum ergo dixisset, dicit Iesus: nunc clarificatus est filius hominis et deus clarificatus est in eo. et deus clarificabit eum in semet ipso et continuo clarificabit eum. II. Filioli, adhuc modicum uobiscum sum
Abbreviated transcription (Latin):
responditihs ille cui ego intinctũ pane porrexero. Etcutinxiss& pinemdedit iu
imonis scarioth & pbuccella tuncmeront in illu sitinis. hic uidendũc̃ ne non solu
luce quiiam dixerat intrasse satanan in cor uidis quando pactus est cumiudeis ut
eum accepta pecunia traderet. sed etiam sibiipsi iohannes repugnare uideatur quium
dixerat superius antequam istam buccellã acciperet: et cena fictacumiam diabolus in¬
misiss& in cor ut traderet cumuidas. quomodo enim intrat incor nisimmitendo imquas
ꝑsuasiones cogitationibus iniquorum. sed nunc intellegere debemus adiabolo uidample¬
nius ee possessum. Sicut contra in bonoilli quium acceperant spm scm. quando eis post
res urrectionẽ insufflauit dicens accipite spm̃ scm̃. postea eum cũ desuꝑ missus essa die pen¬
te costes. utiq plemius acceperunt: postbuecellam ergo tunc introut ineumsatanas &
sicut contextim iohannes ipse commemorat diciteuħs. Quod facis factitius. hocautẽ ne¬

Expanded text:
anem porrexero. et cum intinxisset panem, dedit Iudae Simonis Scarioth. et post buccellam tunc introiuit in illum satanas. Hic uidendum est, ne non solum Lucae, qui iam dixerat intrasse satanan in cor Iudae, quando pactus est tunc cum Iudaeis, ut eum accepta pecunia traderet, sed etiam sibi ipsi Iohannes repugnare uideatur, quia iam dixerat superius, antequam istam buccellam acciperet: et cena facta, cum di abolus inmisisset in cor, ut traderet eum ludas. quomodo enim intrat in cor, nisi inmittendo iniquas persuasiones cogitationibus iniquorum? sed nunc intellegere debemus a diabolo ludam plenius esse possessum, sicut contra in bono illi qui iam acceperant spiritum sanctum, quando eis post resurrectionem insuflauit dicens: accipite spiritum sanctum, postea eum, cum desuper missus esset die pentecostes, utique plenius acceperunt. post buccellam ergo tunc introiit in eum satanas. et, sicut contextim Iohannes ipse commemorat: dicit ei Iesus: quod facis, fac citius. hoc autem ne
Abbreviated transcription (Latin):
moriendi. ut magis cogant intellegiter cum ex praessis se prȩsumptionem suã.
diuersis locis sermonis xp̃i etter illi ad ñores ponsũ quod eumess& antegillicantũ
motum esse ad praesumendũ sicut ad negandum uelerdnm aliquid tersimilite
respondisse quando quidem cuam contextm nullis aliis interposius rebus aut
uerbis postresurrectionem terillum interrogit utrum cum amet. & eiter hoc ide
respondenti ctiamipse mandatum dapascendis ouibus suis unumidemq ter praecipit.
hoc autem esse credibilius quod terostenderit prae sumnonem suam petrus ae detrina
sua negitionc teradno audierit exipsis cu ingelistaru uerbis quaeadño dicta diuerse
aediuersa com memorant sic probatur. ł eceremineromus quod nunc interposiu.e
exeuangelio iohannis hoccerte dixerat. Filioli adhuc modicum uobiscum sum quaeri¬
tsime & sicut dixi uideis quo egouado non potestis uenire. & uobis dicomodo mandatũ

Expanded text:
moriendi, ut magis cogant intellegi ter eum expressisse praesumtionem suam moriendi, ut magis cogant intellegi ter eum expressisse praesumtionem suam diuersis locis sermonis Christi et ter illi a domino responsum, quod eum esset ante galli cantum motum esse ad praesumendum sicut ad negandum uel ei dominum aliquid ter similiter respondisse, quando quidem etiam contextim nullis aliis interpositis rebus aut uerbis post resurrectionem ter illum interrogat, utrum eum amet, et ei ter hoc idem respondenti etiam ipse mandatum de pascendis ouibus suis unum idemque ter praecipit. hoc autem esse credibilius, quod ter ostenderit praesumtionem suam Petrus et de trina sua negatione ter a domino audierit, ex ipsis euangelistarum uerbis, quae a domino dicta diuerse ac diuersa commemorant, sic probatur. ecce meminerimus quod nunc interposui ex euangelio Iohannis. hoc certe dixerat: filioli, adhuc modicum uobiscum sum. quaeritis me, et, sicut dixi Iudaeis, quo ego uado, non potestis uenire, et uob
Abbreviated transcription (Latin):
dicitei simonpetrus. Dne quouadis. respondit ih s. quo egouado non potes memodo
sequi. sequeris aut postea. dicitei petrus. quare non possum sequite modo: animam
meam protepona. respondit ihs animãtuam prome ponis. amen amen dicotibi ñ
cantabit gillus donec meterneges. hoc de praȩdicta negationesua petro non solus
iohannes excuius cuangelio modo ista interposui. sed & ceteri trescom memorant
non sane omnes ex una cademq occasione sermonis ad c cominemorandã ueniua
Nammattheus & marcus pari prorsus ordine & codẽ narrationis suae locoeam subn¬
tunt ambo posteaquam dns egressus est exilladomo. ubi manducauerat pascha
Lucas uero & iohannes antequam indeess& egressus: sed facile possemus intelleger
aut illos duoscam recapitulando posuisscaut istos preoccupando: nisi magis moue¬
ret quod tamen diuersanontantũ uerba. sed etiam sententias dñi praemittunt.
quib: ꝑmotus petrus illam pracsumptionem proferr& uel cum dño uel prodñ

Expanded text:
s? respondit Iesus: quo ego uado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea. dicit ei Petrus: quare non possum sequi te modo? animam meam pro te ponam. respondit Iesus: animam tuam pro me ponis? amen, amen dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges. hoc de praedicta negatione sua Petro non solus Iohannes, ex cuius euangelio modo ista interposui, sed et ceteri tres commemorant. non sane omnes ex una eademque occasione sermonis ad eam commemorandam ueniunt. nam Mattheus et Marcus pari prorsus ordine et eodem narrationis suae loco eam subnectunt ambo, posteaquam dominus egressus est ex illa domo, ubi manducauerant pascha, Lucas uero et Iohannes, antequam inde esset egressus. sed facile possemus intellegere aut illos duos eam recapitulando posuisse aut istos praeoccupando, nisi magis moueret, quod tam diuersa non tantum uerba sed etiam sententias domini praemittunt, quibus permotus Petrus illam praesumtionem proferret uel cum domino uel pro domino
Abbreviated transcription (Latin):
ficatum est quia haecerat iam sicuti et nẽe uidacoꝵ. pessima consuetudo illo die deliens
fluere duspitale s abbatũ ignorant: autsi aliquid aliudinillis seđm mattheũ & marcum
uerb̵ intellegendue aliquid aliud etiam lucas dixerit dutam nulla repugnanciae quaesti¬
o moueatur. neq: enim nunc euangelia exponenda suscepimꝰ. seda falsitatis uel fallanae
caliinis defenda: aliauero quaein hoc sermone mattheus posuit cõmunia cũmarco nihi
habant quaestionis: queaut cũluca non in hoc sermone lucase posut cui hiuc ordo coneor¬
dat. sed alibi talia uel recordatur atq inserit pracocciipando ut pͥm cõmemor& quaep
ad nõ dicta sunt. uelbis adnodicta fac̃ intellegi et nc̃ scđm inattheũ et tunc scđm ipsum

Expanded text:
ficatum est, quia haec erat iam, sicuti et nunc est, Iudaeorum pessima consuetudo illo die deliciis ficatum est, quia haec erat iam, sicuti et nunc est, Iudaeorum pessima consuetudo illo die deliciis afluere, dum spiritale sabbatum ignorant; aut si aliquid aliud in illis secundum Mattheum et Marcum uerbis intellegendum est, aliquid aliud etiam Lucas dixerit, dum tamen nulla repugnantiae quaestio moueatur. neque enim nunc euangelia exponenda suscepimus, sed a falsitatis uel fallaciae calumniis defendenda. alia uero quae in hoc sermone Mattheus posuit communia cum Marco nihil habent quaestionis, quae autem cum Luca, non in hoc sermone Lucas ea posuit, cuius huic ordo concordat, sed alibi talia uel recordatur adque inserit praeoccupando, ut prius commemoret quae post a domino dicta sunt, uel bis a domino dicta facit intellegi, et nunc secundum Mattheum et tunc secundum ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
hinc marc parte dixit partẽtacuit. Orate uero inquit ut hieme nonfiant. Lucas aut hoc
ñ dix. sed tamen dixit aliquid solus quomihi ideatur hanc ipsã quacabistis obscure
positaẽ in listrasse sententiam. itaenmait. Attendite aut̃ uobis. neforte grauentur cor
daura in crapula & hebrictate et curis huius uitae et suꝑueniat in uos repentina dies
lla. Tam quã laqueus enim suꝑ uemi& inom̃sꝗ sedent suꝑ faciem orbterre. Uigilate
itaq: omi tempore orantes ut digni habeamini. fugereistaomnia quae futuras. hace ĩ¬
tellegit fugaquamattheus cõmemorat quaenon deb& fierihieme uelsabbato. Ad hie¬
mem uitẽ ꝑtinent curehuius uitae. Quas lucas apte posuit. Ad sabbatũ uero crapula
&ebrictas. cure quippetristessunt uelut hiems. Crapula & ebretas carnali letcia
lirxuriaq cor submergit atq obruit quod malũ sabbati nomine. propterea signifi¬

Expanded text:
hinc Marcus partem dixit, partem tacuit: Orate vero, inquit, ut hieme non fiant. Lucas autem hoc hinc Marcus partem dixit, partem tacuit: Orate vero, inquit, ut hieme non fiant. Lucas autem hoc non dixit, sed tamen dixit aliquid solus, quo mihi videatur hanc ipsam, quae ab istis obscure posita est, illustrasse sententiam: ait enim, Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et curi sedent super faciem orbis terrae. uigilate itaque in omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere ista omnia quae futura sunt. haec intellegitur fuga, quam Mattheus commemorat, quae non debet fieri hieme uel sabbato. ad hiemem autem pertinent curae huius uitae, quas Lucas aperte posuit, ad sabbatum uero crapula et ebrietas. curae quippe tristes sunt uelut hiems, crapula uero et ebrietas carnali laetitia luxuriaque cor submergit adque obruit, quod malum sabbati nomine propterea signi
Abbreviated transcription (Latin):
medio eiꝰ quando iaita periculũ ur̃ guebit uttẽporalit̃ ad praesentẽ uitãtuendam
non possit euadi Et quotunc parata deb& eẽ anima aclibera nec carnalib desideriis
occupata et oppraessa: hoc significat quod ab aliis duob dictũe intecto uel suꝑtectum: ut
quod iste ait discedant. id est noniam huius uitae desiderio capiantur. sed inaliam u
tam imgraro paratisunt. hoc illiduo dixerunt non descendat tollere aliquid dedo¬
mo idẽnullo affectu inclinetur in carnẽ tam quã aliquid inde cõmodi ꝑceprurus.
Et quod iste ait qui in regionibus non intrent in eam. idest quuam bono codis proposito
xtraillam facti sunt: non eam rursus carnali cupiditate desiderent: hocilli dixerun
iqui inagroe non reuertatur retro tollere uestimtũ suũ. taquã iterũ in uolui curis quib
eratexutus: qđ uero ait mattheus. Orateautẽ ut non fiat pugnaura hieme uel sabhato

Expanded text:
medio eius, quando iam ita periculum urguebit, ut temporaliter ad praesentem uitam tuendam medio eius, quando iam ita periculum urguebit, ut temporaliter ad praesentem uitam tuendam non possit euadi, et quoniam tunc parata debet esse anima ac libera nec carnalibus desideriis occupata et oppressa, hoc significat quod ab aliis duobus dictum est in tecto uel super tectum, ut quod iste ait discedant, id est non iam huius uitae desitam migrare parati sint; hoc illi duo dixerint, non descendat tollere aliquid de domo, id est nullo affectu inclinetur in carnem tanquam aliquid inde commodi percepturus: et quod iste ait, Qui in regionibus, non intrent in eam, id est, qui jam bono cordis proposito extra illam facti sunt, non eam rursus carnali cupiditate desiderent; hoc illi dixerint, Et qui in agro est, non revertatur retro tollere vestimentum suum, tanquam iterum involvi curis quibus erat exutus? 151. Quod vero ait Matthaeus, Orate autem, ut non fiat fuga vestra hieme vel sabbato;
Abbreviated transcription (Latin):
non intret in heam quia dics ultionis husunt. utimpleant᷑ omnia quaescripta sunt.
atis diuersũ uidetur quodilli dixerunt. Et qui suꝑ tectum ñ descendat tollere aliqiđ̃
dedomo & quo diste dicit & ꝗin medio ei discedant tosi forte ꝗa turbatio magnaerit
tamagno instante periculo illi quos inclusiss& obsidio qđ significat dicendo quun
medio eiꝰ intectoer̃ attoniti et uolentes uidere quidimpendat uelquae uadendũ sit
sed quomõdo ait discedant quando supradixit. Cuaut uideritis circũdari ab exercitu
hicrusalem Nam illud quod seꝗtur. ꝗ inregionb non inret ineã. udet᷑ ad congru
ptinere admoninonẽ et potest obseruari ut quiextra sunt ñ in eã intret. Qui aut̃ in me¬
diosunt quomodo discedant. Ab exercitu iam ciuitate circũdata. An hocẽ esse in

Expanded text:
non intrent in eam, quia dies ultionis hi sunt, ut impleantur omnia quae scripta sunt. non intrent in eam, quia dies ultionis hi sunt, ut impleantur omnia quae scripta sunt. satis diuersum uidetur quod illi dixerunt: et qui super tectum, non descendat tollere aliquid de domo, et quod iste dicit: et qui in medio eius, discedant, nisi forte quia perturbatio magna erit tam magno instante periculo, illi quos inclusisset obsidio, quod significat dicendo: qui in medio eius, in tecto erunt adtoniti et uolentes uidere. quid inpendeat uel qua euadendum sit. sed quomodo ait: discedant, quando supra dixit: cum autem uideritis circumdari ab exercitu Hierusalem? nam illud quod sequitur: qui in regionibus, non intrent in eam, uidetur ad congruam pertinere admonitionem, et potest obseruari, ut qui extra sunt non in eam intrent, qui autem in medio sunt. quomodo discedant ab exercitu iam ciuitate circumdata? an hoc est esse in