comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et grauis effusis decidit hiber aquis.
Hinc tonat hinc missis abrumpitur ignibus ather:
E it fuga rex patriis astra petebat equis.
Luctus erat. falsaeq patres in crimine cȩdis.
Laesissetq animis forsitan illa fides.
Sed procul e longa ueniebat iulius alba:
Lunaq fulgebat nec facis usus erat
Quum subito motu scepes crepuere sinistrȩ.
Rettulit ille gradus horruerantq comȩ
Pulcher & humano maior trabeaq decorus
Romulus in media uisus adesse uia:
Et dixisse simul prohibe lugere quirites:
Ne uiolent lacrimis numina nr̃a suis. .I.turba¬
Thura ferant placentq nouum pia thura quirinum
Et patrias artes militiamq colant
Iussit: & in tenues oculis euanuit auras.
Conuocat hic populos uerbaq iussa refert
Templa deo fiunt. collis quoq dictus ab illo est:
Et referunt certi sacra paterna dies.
Lux quoq cur eadem stultorum festa uocetur
Accipe: parua quidem causa sed apta subest
Non habuit tellus doctos antiqua colonos

Expanded text:
et gravis effusis decidit imber aquis. et gravis effusis decidit imber aquis. hinc tonat, hinc missis abrumpitur ignibus aether: fit fuga, rex patriis astra petebat equis, luctus erat, falsaeque patres in crimine caedis, haesissetque animis forsitan illa fides; sed Proculus Longa veniebat Iulius Alba, lunaque fulgebat, nec facis usus erat, cum subito motu saepes tremuere sinistrae: rettulit ille gradus, horrueruntque comae, pulcher et humano maior trabeaque decorus Romulus in media visus adesse via et dixisse simul ‘prohibe lugere Quirites, nec violent lacrimis numina nostra suis; tura ferant placentque novum pia turba Quirinum et patrias artes militiamque colant.’ iussit et in tenues oculis evanuit auras; convocat hic populos iussaque verba refert. templa deo fiunt, collis quoque dictus ab illo est, et referunt certi sacra paterna dies. lux quoque cur eadem Stultorum festa vocetur, accipe, parva quidem causa, sed apta subest. non habuit doctos tellus antiqua colonos:
Abbreviated transcription (Latin):
Pro quo nunc cernis sydera nomen habent.
Inde nefas ducunt genus hoc imponere mensis.
Nec uiolant timidi piscib ora siri.
Proxua lux uacua est: at tertia dicta quirino:
Qui tenet hoc nomen romulus ante fuit:
Siue ꝙ hasta quiris priscis est dicta sabinis.
Bellicus a telo uenit in astra deus:
Siue suo regi nomen posuere quirites
Seu quia romanis iunxerat ille cures.
Nam pater armipotens postꝗ̃ noua menia uidit
Multaq romulea hella peracta manu
Iuppiter inquit. habet romana potentia uires:
Sanguinis officio non eg& illa mei.
Redde patri natum ꝗuis intercidit alter:
Pro se proq remo quĩ mihi restat erit.
Unus erit quem tu tolles in sydera cęli
Tu mihi dixisti sint rata dicta iouis.
Iuppiter annuerat: nutu tremefactus uterq
Est polus: & coeli pondera mouit atlas.
Est locus antiqui capreȩ dixere paludem
Forte tuis illic Romule iura dabas.
Sol fugit: & remouent subeuntia nubila coelum

Expanded text:
pro quo nunc dignum sidera munus habent, pro quo nunc dignum sidera munus habent, inde nefas ducunt genus hoc imponere mensis nec violant timidi piscibus ora Syri. Proxima lux vacua est, at tertia dicta Quirino qui tenet hoc nomen, Romulus ante fuit, sive quod hasta curis priscis est dicta Sabinis bellicus a telo venit in astra deus, sive suum regi nomen posuere Quirites, seu quia Romanis iunxerat ille Cures. nam pater armipotens, postquam nova moenia vidit multaque Romulea bella peracta manu, Iuppiter, inquit, ‘habet Romana potentia vires: sanguinis officio non eget illa mei. redde patri natum, quamvis intercidit alter, pro se proque Remo, qui mihi restat, erit. unus erit, quem tu tolles in caerula caeli tu mihi dixisti: sint rata dicta Iovis.’ Iuppiter adnuerat. nutu tremefactus uterque est polus, et caeli pondera movit Atlas, est locus, antiqui Capreae dixere paludem: forte tuis illic, Romule, iura dabas, sol fugit, et removent subeuntia nubila caelum,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quia principium tu dea lucis habes
Parce precor grauidis facilis lucina puellis.
Maturumq: utero molliter aufer honus
Orta dies fuerat: tu desine credere uentis
Perdidit illius temporis aura fidem.
Flamina non constant & sex reserata diebus
Carceris eolii ianua lata patet.
Iam leuis obliqua subsedit aquarius urna
Protinus aethereos excipe piscis equos
Te memorant fratremq tuum: nam iuncta micatis
Signa: duos tergo sustinuisse deos.
Terribilem quondam fugiens typhona dione
Tum quum pro cęlo iuppiter arma tulit
Uenit ad Eufraten comitata cupidine paruo:
Inq palestinȩ margine sedit aquȩ.
Populus & cannȩ riparum summa tenebant
Spemq dabant salices hos quoq posse tegi
Dum latet insonuit uento nemus. illa timore
Pallet: & hostiles credit adesse manus
Utq sinu tenuit natum. succurrite nymphȩ:
Et diis auxilium ferte duobus ait.
Nec mora prosiliunt pisces subiere gemelli

Expanded text:
aut quia principium tu, dea, lucis habes, aut quia principium tu, dea, lucis habes, parce, precor, gravidis, facilis Lucina, puellis maturumque utero molliter aufer onus. orta dies fuerit, tu desine credere ventis: perdidit illius temporis aura fidem; flamina non constant, et sex reserata diebus carceris Aeolii ianua lata patet, iam levis obliqua subsedit Aquarius urna: proximus aetherios excipe, Piscis, equos. te memorant fratremque tuum nam iuncta micatis signa duos tergo sustinuisse deos. terribilem quondam fugiens Typhona Dione, tunc cum pro caelo Iuppiter arma tulit, venit ad Euphraten comitata Cupidine parvo inque Palaestinae margine sedit aquae. populus et cannae riparum summa tenebant, spemque dabant salices hos quoque posse tegi. dum latet, insonuit vento nemus; illa timore pallet et hostiles credit adesse manus, utque sinu tenuit natum, ‘succurrite, nymphae, et dis auxilium ferte duobus!’ ait. nec mora, prosiluit. pisces subiere gemelli:
Abbreviated transcription (Latin):
Excipe fęxundę patienter uerbera dextrȩ
Iam socer optatum nomen habebit aui.
Nam fuit illa dies dura cum sorte marite.
Reddebant uteri pignora rara sui.
Quid mihi clamabat prodest rapuisse sabinas
Romulus: hoc illo sceptra tenente fuit.
Si mea non uires sed bellum iniuria fecit.
Utilius fuerat non habuisse nurus
Monte sub exquilio multis inciduus annis
Tunonis magnȩ nomine lucus erat.
Huc ubi uenerunt pariter nuptȩq uiriq
Suppliciter posito procubuere genu.
Quum subito motȩ̃ tremuere cacumina siluȩ:
Et dea per lucos mira locuta suos.
Italidas matres inquit sacer hircus inito
Obstupuit dubio territa turba sono
Augur erat nomen longis intercidit annis:
Nuper ab etrusca uenerat exul humo
Ille caprum mactat iussȩ sua terga puellȩ
Pellib exectis percutienda dabant
Luna resumebat decimo sua cornua cursu:
Uirq pater subito nuptaq mater erat.
Gratia lucinȩ dedit haec tibi nomina lucus

Expanded text:
excipe fecundae patienter verbera dextrae, excipe fecundae patienter verbera dextrae, iam socer optatum nomen habebit avi. nam fuit illa dies, dura cum sorte maritae reddebant uteri pignora rara sui. quid mihi clamabat prodest rapuisse Sabinas, Romulus hoc illo sceptra tenente fuit ‘si mea non vires, sed bellum iniuria fecit? utilius fuerat non habuisse nurus.’ monte sub Esquilio multis incaeduus annis Iunonis magnae nomine lucus erat. huc ubi venerunt, pariter nuptaeque virique suppliciter posito procubuere genu, cum subito motae tremuere cacumina silvae et dea per lucos mira locuta suos: Italidas matres inquit sacer hircus inito. obstipuit dubio territa turba sono. augur erat nomen longis intercidit annis, nuper ab Etrusca venerat exul humo, ille caprum mactat, iussae sua terga puellae pellibus exsectis percutienda dabant, luna resumebat decimo nova cornua motu, virque pater subito nuptaque mater erat. gratia Lucinae! dedit haec tibi nomina lucus,
Abbreviated transcription (Latin):
Uagierant ambo pariter. sensisse putares:
Li redeunt udis in sua tecta genis
Sustinet impositos summa cauus alueus unda:
Neu quantum fati parua tabella tulit.
Alueus in limo siluis impulsus opacis
Paulatim fluuio deficiente sed&
Arbor erat. remanent uestigia. quȩq uocatur
Romula nunc ficus romula ficus erat
Uenit ad expositos mirum lupa foeta gemellos
Quis credat pueris non nocuisse feram:
Non nocuisse parum est. prodest quoq quos lupa nutrit
Perdere cognatȩ sustinuere manus.
Constitit: & cauda teneris blanditur alumnis
Et lingit lingua corpora bina sua.
Marte satos scires. timor abfuit: ubera ducunt.
Nec sibi promissi lactis aluntur ope
Illa loco nomen fecit: Locus ille lupercal:
Magna dati nutrix premia lactis hab&.
Quis uetat archadio dictos a monte lupercos:
Faunus in archadia templa liceus hab&
Nupta quid expectas: non tu pollentib hęrbis:
N ec prece nec magico carmine mater eris.

Expanded text:
vagierunt ambo pariter: sensisse putares, vagierunt ambo pariter: sensisse putares, hi redeunt udis in sua tecta genis, sustinet impositos summa cavus alveus unda: heu quantum fati parva tabella tulit! alveus in limo silvis adpulsus opacis paulatim fluvio deficiente sedet. arbor erat: remanent vestigia, quaeque vocatur Rumina nunc ficus, Romula ficus erat. venit ad expositos mirum! lupa feta gemellos: quis credat pueris non nocuisse feram? non nocuisse parum est, prodest quoque: quos lupa nutrit, perdere cognatae sustinuere manus, constitit et cauda teneris blanditur alumnis et fingit lingua corpora bina sua. Marte satos scires: timor afuit, ubera ducunt nec sibi promissi lactis aluntur ope. illa loco nomen fecit, locus ipse Lupercis. magna dati nutrix praemia lactis habet, quid vetat Arcadio dictos a monte Lupercos? Faunus in Arcadia templa Lycaeus habet. nupta, quid expectas? non tu pollentibus herbis nec prece nec magico carmine mater eris;
Abbreviated transcription (Latin):
Siluia uestalis caelestia semina partu
Ediderat. patruo regna tenente suo:
Is iubet auferri paruos & in amne necari.
Quid facis: ex istis romulus alter erit.
Iussa recusantes peragunt lacrimosa ministri
Flent tamen. et geminos in loca sola ferunt.
Albula quem tiberim mersus tiberinus in undis
Reddidit hibernis forte tumebat aquis.
N ic ubi nunc fora sunt lintres errare uideres
Quaq iacent ualles maxime circe tuȩ
Huc ubi uenerunt neque enim procedere possunt
Longiusꝰ ex illis unus & alter ait.
Ah ꝗͣ sunt similes ah ꝗͣ formosus uterq est
Plus tamen ex illis iste uigoris hab&.
Si genus arguitur uultu nisi fallit imago
Nescio quem e uobis suspicor esse deum
At si quis uestrȩ deus esses originis auctor
Intam praecipiti tempore ferret opem.
Ferret opem certe si non ope mater egeret.:
Quȩ facta est uno mater & orba die
Nata sunul moritura simul nunc ite sub undas
Corpora desierat deposuitq sinu.

Expanded text:
Silvia Vestalis caelestia semina partu Silvia Vestalis caelestia semina partu ediderat patruo regna tenente suo. is iubet auferri parvos et in amne necari: quid facis? ex istis Romulus alter erit. iussa recusantes peragunt lacrimosa ministri, flent tamen et geminos in loca iussa ferunt. Albula, quem Tiberim mersus Tiberinus in undis reddidit, hibernis forte tumebat aquis: hic, ubi nunc fora sunt, lintres errare videres, quaque iacent valles, Maxime Circe, tuae. huc ubi venerunt neque enim procedere possunt longius, ex illis unus et alter ait: ‘at quam sunt similes! at quam formosus uterque! plus tamen ex illis iste vigoris habet, si genus arguitur voltu, nisi fallit imago, nescio quem in vobis suspicor esse deum— at si quis vestrae deus esset originis auctor, in tam praecipiti tempore ferret opem; ferret opem certe, si non ope mater egeret, quae facta est uno mater et orba die. nata simul, moritura simul, simul ite sub undas corpora!’ desierat deposuitque sinu.
Abbreviated transcription (Latin):
Inq: suo noster puluere currat equus.
Cornipedi fauno caesa de more capella
Uenit ad exiguas turba uocata dapes.
Dumq sacerdotes uerubus transuta salignis
Exta parant medias sole fouente uias.
Romulus & frater pastoralisq iuuentus
Solib & campo corpora nuda dabant
Uectib. & iaculis & misso pondere saxi
Brachia per lusus experienda dabant.
Pastor ab excelso per deuia rura iuuencos
Romule predones. Et reme dixit agunt.
Longum erat armari: diuersis exit uterq
Partibus occursu praeda recepta remi est.
Ut redut uerubus stridentia detulit exta
Atq haec certe non nisi uictor edes
Dicta facit. fabiiq simul uenit irritus illuc
Romulus: &s mensas ossaq nuda uid&s.
Risit & indoluit fabios potuisse. Remumq
Uincere: quintilios non põtuisse suos.
Fama manet facti: posito uelamine currunt:
Et memorem famam ꝙ bene gessit hab&i.
Forsitan et quęras cursit locus ille lupercal'
Quȩue diem tali nomine causa notet.

Expanded text:
inque suo noster pulvere currat equus, inque suo noster pulvere currat equus, cornipedi Fauno caesa de more capella venit ad exiguas turba vocata dapes, dumque sacerdotes veribus transuta salignis exta parant, medias sole tenente vias, Romulus et frater pastoralisque iuventus solibus et campo corpora nuda dabant; caestibus et iaculis et misso pondere saxi brachia per lusus experienda dabant: pastor ab excelso ‘per devia rura iuvencos, Romule, praedones, et Reme,’ dixit agunt. longum erat armari: diversis exit uterque partibus; occursu praeda recepta Remi. ut rediit, veribus stridentia detrahit exta atque ait haec certe non nisi victor edet. dicta facit Fabiique simul, venit inritus illuc Romulus et mensas ossaque nuda videt; risit et indoluit Fabios potuisse Remumque vincere, Quintilios non potuisse suos. fama manet facti: posito velamine currunt, et memorem famam, quod bene cessit, habet, forsitan et quaeras, cur sit locus ille Lupercal, quaeve diem tali nomine causa notet.
Abbreviated transcription (Latin):
Et praefert cautas subsequiturq manus.
Uenerat ad strati captatata cubilia lecti:
Et felix prima sorte futurus erat.
Ut tetigit fului setis hirsuta leonis
Uellera. pertimuit sustinuitq manum.
Attonitusq metu riguit. ceu sape uiator
Turbatum uiso retulit angue pedem.
Inde tori. qui iunctus erat uelamina tangit
Mollia: mendaci decipiturꝙ nota.
Ascendit: spondaq sibi propiore recumbit.
Et tumidum cornu durius inguen erat.
Interea tunicas ora subducit ab ima¬
N orrebant densis aspera crura pilis.
Cetera tentantem. subito tyrinthius heros
Reppulit e summo decidit ille toro
Fit sonus. inclamant comites: es lumina poscit
Moeonis: illatis ignib acta parent.
Ille gemit grauiter lecto deiectus ab alto.
Membraq de dura uix sua tollit humo
Ridet & alcides & qui uidere iacentem:
Ridet amatorem lyda puella suum.
Ueste deus lusus fallentes lumina uestes
Non amat. & nudos ad sua sacra uocat.
Adde peregrinis causas mea musa latinas

Expanded text:
et praefert cautas subsequiturque manus, et praefert cautas subsequiturque manus, venerat ad strati captata cubilia lecti et felix prima sorte futurus erat. ut tetigit fulvi saetis hirsuta leonis vellera, pertimuit sustinuitque manum attonitusque metu rediit, ut saepe viator turbatus viso rettulit angue pedem, inde tori, qui iunctus erat, velamina tangit mollia, mendaci decipiturque nota. ascendit spondaque sibi propiore recumbit, et tumidum cornu durius inguen erat. interea tunicas ora subducit ab ima: horrebant densis aspera crura pilis, cetera temptantem subito Tirynthius heros reppulit: e summo decidit ille toro. fit sonus, inclamat comites et lumina poscit Maeonis: inlatis ignibus acta patent. ille gemit lecto graviter deiectus ab alto, membraque de dura vix sua tollit humo. ridet et Alcides et qui videre iacentem, ridet amatorem Lyda puella suum. veste deus lusus fallentes lumina vestes non amat et nudos ad sua sacra vocat, adde peregrinis causas, mea Musa, Latinas,
Abbreviated transcription (Latin):
Nesperus & fusco roscidus ibat equo
Antra subit thophis laqueata & pumice uiuo:
G arrulus in primo limine riuus erat.
Dumq parant epulas potandaq uina ministri
Cultibus alciden induit illa suis.
Dat tenues tunicas. & getulo murice tinctas.
Dat teretem zonam qua modo cincta fuit.
Uentre minor zona est: tunicarum uincla relaxat
Ut poss&ł magnas exeruisse manus.
Fregerat armillas non illa ad brachia factas.
Scindebant magni uincula parua pedes:
Ipsa capit clauamq grauem: spoliumq leonis:
Conditaq in pharetra tela minora sua.
Sic epulis functi sic dant sua corpora somno:
Et positis uixta secubuere thoris.
Causa repertori uitis pia sacra parabant
Quȩ facerent pure quum foret orta dies.
N octis erat medium: quid non amor improb audes:
Roscida per tenebras faunus ad antra uenit
Ut q uidit comites uino. somnoq solutos
Spem capit in dominis esse soporis idem
Intrat & huc illuc temerarius errat adulter:

Expanded text:
Hesperos et fusco roscidus ibat equo. Hesperos et fusco roscidus ibat equo. antra subit tofis laqueata et pumice vivo; garrulus in primo limine rivus erat. dumque parant epulas potandaque vina ministri, cultibus Alciden instruit illa suis. dat tenuis tunicas Gaetulo murice tinctas, dat teretem zonam, qua modo cincta fuit. ventre minor zona est; tunicarum vincla relaxat, ut posset magnas exeruisse manus, fregerat armillas non illa ad brachia factas, scindebant magni vincula parva pedes. ipsa capit clavamque gravem spoliumque leonis conditaque in pharetra tela minora sua. sic epulis functi sic dant sua corpora somno, et positis iuxta secubuere toris; causa, repertori vitis quia sacra parabant, quae facerent pure, cum foret orta dies. noctis erat medium, quid non amor improbus audet? roscida per tenebras Faunus ad antra venit, utque videt comites somno vinoque solutos, spem capit in dominis esse soporis idem. intrat, et huc illuc temerarius errat adulter
Abbreviated transcription (Latin):
Uita feris similis nullos agitata perusus
Artis adhuc expers: E rude uulgus erat.
Pro domibus frondes norant. profrugib haerbas
Nectar erat palmis hausta duabus aqua.
Nullus anhelabat sub adunco uomere taurus:
Nulla sub imperio terra colentis erat.
Nullus adhuc usus eq: sequisq ferebat.
Ibat ouis lana corpus amicta sua.
Sub ioue durabant & corpora dura gerebant
Docta graues himbres & tolerare nothos
Nunc quoq detecti referunt monumenta uetusti
Moris. & antiquas testificantur opes.
Sed cur praecipue fugiat uelamina faunus
Traditur antiqui fabula plena ioci
Forte comes dominȩ iuuenis tyrinthius ibat
Uidit ab excelso faunus utrunq iugo
Uidit & incaluit: montanaq numina dixit
N il mihi uobiscum est: hic meus ardor erit
Ibat odoratis humeros perfusa capillis
Nȩonis aurato conspicienda sinu.
Aurea pallebant tepidos umbracula soles
Quȩ tamen herculeȩ sustinuere manus.
Iam bacchi nemus. & thmoli uineta tenebant

Expanded text:
vita feris similis, nullos agitata per usus: vita feris similis, nullos agitata per usus: artis adhuc expers et rude volgus erat. pro domibus frondes norant, pro frugibus herbas, nectar erat palmis hausta duabus aqua. nullus anhelabat sub adunco vomere taurus, nulla sub imperio terra colentis erat: nullus adhuc erat usus equi, se quisque ferebat: ibat ovis lana corpus amicta sua. sub Iove durabant et corpora nuda gerebant docta graves imbres et tolerare Notos. nunc quoque detecti referunt monumenta vetusti moris et antiquas testificantur opes. sed cur praecipue fugiat velamina Faunus, traditur antiqui fabula plena ioci. forte comes dominae iuvenis Tirynthius ibat: vidit ab excelso Faunus utrumque iugo. vidit et incaluit, montana que numina, dixit nil mihi vobiscum est: hic meus ardor erit. ibat odoratis humeros perfusa capillis Maeonis aurato conspicienda sinu: aurea pellebant tepidos umbracula soles, quae tamen Herculeae sustinuere manus, iam Bacchi nemus et Tmoli vineta tenebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicite pyerides sacrorum que sit origo
Attigerit latias unde petita domos.
Pana deum pecoris ueteres coluisse feruntur
Archades. archadus plurimus ille iugis
Testis erit pholoe. testes stymphalides unde
Quiq citis ladon in mare currit aꝗs.
Ginctaq pinetis nemoris iuga nonacrini
Altaq troezenȩ parrasiaeq niues
Pan erat armenti pan illic numen aquarum
Munus ob incolumes ille ferebat oues
Transtulit euander siluestria numina secum
Nic ubi nunc urbs est tunc locus urbis erat.
Inde deum colimus deuectaq sacra pelasgis.
Elamen ad haec prisco more dialis erat
Cur igitur currant: E cursic currere mos est:
Nuda ferant posita corpora ueste rogas:
Ipse deus uelox discurrere gaudet in altis
Montib: & subitas concipit ille feras:
Ipse deus nudus nudos iubet ire ministros.
Nec satis ad cursus commoda uestis erat.
Ante iouemgenitum terras habuisse feruntur
Archades: & luna gens fuit illa prior.

Expanded text:
dicite, Pierides, sacrorum quae sit origo, dicite, Pierides, sacrorum quae sit origo, attigerint Lati as unde petita domos. Pana deum pecoris veteres coluisse feruntur Arcades: Arcadiis plurimus ille iugis, testis erit Pholoe, testes Stymphalides undae, quique citis Ladon in mare currit aquis, cinctaque pinetis nemoris iuga Nonacrini, altaque Cyllene1 Parrhasiaeque nives. Pan erat armenti, Pan illic numen equarum; munus ob incolumes ille ferebat oves. transtulit Evander silvestria numina secum; hic, ubi nunc urbs est, tum locus urbis erat. inde deum colimus, devectaque sacra Pelasgis flamen adhuc prisco more Dialis obit.1 cur igitur currant, et cur sic currere mos est nuda ferant posita corpora veste, rogas? ipse deus velox discurrere gaudet in altis montibus et subitas concipit ipse fugas; ipse deus nudus nudos iubet ire ministros, nec satis ad cursus commoda vestis erat. ante Iovem genitum terras habuisse feruntur Arcades, et luna gens prior illa fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Forte ioui phoeb festum solenne parabat:
Non faciet longas fabula nostra moras
Imea dixit auis: ne quid pia sacra moretur:
Et tenuem e uiuis fontibus affer aquam.
Coruus inauratum pedibus cratera recuruis
Tollit & aereum peruolat altus iter.
Stabat adhuc duris ficus densissima pomis:
Temptat eam rostro non erat apta legi.
Immemor imperii sedisse sub arbore fertur:
Dum fierent tarda dulcia poma mora:
Iamq satur nigris longum rapit unguib hydrum.
Ad dominumq redit fictaq uerba refert.
Hic mihi mihi causa morȩ uiuarum obsessor aquarum
Nic tenuit fontes officiumq meum.
Addis ait culpȩ mendacia phoebus & audes
Fatidicum uerbis fallere uelle deum:
At tibi dum lactens hęrebit in arbore ficus
De nullo gelidȩ fonte bibentur aquȩ
Dixit. & antiqui monumenta perennia facti
Anguis auis crater sydera iuncta micant.
Tertia post idus nudos aurora lupercos
Aspicit: & fauni sacra bicornis eunt.

Expanded text:
forte Iovi Phoebus festum sollemne parabat forte Iovi Phoebus festum sollemne parabat non faciet longas fabula nostra moras: i, mea dixit ‘avis, ne quid pia sacra moretur, et tenuem vivis fontibus adfer aquam.’ corvus inauratum pedibus cratera recurvis tollit et aerium pervolat altus iter. stabat adhuc duris ficus densissima pomis: temptat eam rostro; non erat apta legi. inmemor imperii sedisse sub arbore fertur, dum fierent tarda dulcia poma mora. iamque satur nigris longum rapit unguibus hydrum ad dominumque redit Actaque verba refert: ‘hic mihi causa morae, vivarum obsessor aquarum: hic tenuit fontes officiumque meum.’ addis ait culpae mendacia, Phoebus ‘et audes fatidicum verbis fallere velle deum? at tibi, dum lacteus haerebit in arbore ficus, de nullo gelidae fonte bibentur aquae,’ dixit, et antiqui monumenta perennia facti, Anguis, Avis, Crater sidera iuncta micant. Tertia post Idus nudos aurora Lupercos aspicit, et Fauni sacra bicornis eunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ruitis generosa domus: male creditis hosti.
Simplex nobilitas perfida tela caue.
Fraude perit uirtus: in apertos undiq campos
Prosiliunt hostes. & latus omne tenent.
Quid faciant pauci circa tot milia fortes:
Q uidue quod in misero tempore restat. adest:
Sicut aper longe siluis latratib actus
Fulmineo celeres dissipat ore canes
Mox tamen ipse perit: sic non moriuntur inulti:
Uulneraq alterna dantq feruntq manu.
Una dies fabios ad bellum miserat omnes:
Ad bellum missos perdidit una dies
Ut tamen herculeȩ superessent semina genti
Credibile est ipsos consuluisse deos.
Nam puer impubes. & adhuc inutilis armis
Unus de fabia gente relictus erat:
Scilicet ut posses olim tu maxime nasci.
Cui res cuntando restituenda foret.
Continuata loco tria sydera coruus & anguis
Et medius crater inter utrunq latet.
Idib illa latent: oriuntur nocte sequenti
Quȩ tibi cur tria sint consociata canam.

Expanded text:
quo ruitis, generosa domus? male creditis hosti: quo ruitis, generosa domus? male creditis hosti: simplex nobilitas, perfida tela cave! fraude perit virtus: in apertos undique campos prosiliunt hostes et latus omne tenent, quid faciant pauci contra tot milia fortes? quidve, quod in misero tempore restet, habent? sicut aper longe silvis Laurentibus actus fulmineo celeres dissipat ore canes, mox tamen ipse perit, sic non moriuntur inulti volneraque alterna dantque feruntque manu. una dies Fabios ad bellum miserat omnes: ad bellum missos perdidit una dies. ut tamen Herculeae superessent semina gentis, credibile est ipsos consuluisse deos; nam puer impubes et adhuc non utilis armis unus de Fabia gente relictus erat, scilicet ut posses olim tu, Maxime, nasci, cui res cunctando restituenda foret. Continuata loco tria sidera, Corvus et Anguis et medius Crater inter utrumque iacet. Idibus illa latent, oriuntur nocte sequenti, quae tibi cur tria sint tam sociata, canam,
Abbreviated transcription (Latin):
Illa fama refert : fabios exisse trecentos.
Porta uacat culpa sed tamen omen habet
Ut celeri passu cremeram tetigere rapacem
Turbidus hibernis ille fluebat᷑ aquis
Castra loco ponunt. districtius ensib isti
Thirrenum ualido marte per agmen eunt.
Non aliter ꝗͣ quum libica de rupe leones
Inuadunt sparsos lata per arua greges.
Diffugiunt hostes in honestaq uulnera tergo
Accipiunt: tusco sanguine terra rub&
Sic iterum. sic saepe cadunt: ubi uincere aperte
Non datur insidias armaq tecta parant.
Campus erat. campi claudebant ultima colles
Siluaq montanas occulere apta feras.
In medio paucos armentaq pauca relinquunt.
Caetera uirgultis abdita turba lates
Ecce uelut torrens undis pluuialib auctus:
Aut niue quȩ zephyro uicta tepente fluit.
Per sata perq uias fertur: nec ut ante solebat
Riparum clausas margine finit aquas
Sic fabu latis uallem discursib implent:
Quodq uident spernunt nec metus alter inest.

Expanded text:
illa fama refert Fabios exisse trecentos: illa fama refert Fabios exisse trecentos: porta vacat culpa, sed tamen omen habet. ut celeri passu Cremeram tetigere rapacem turbidus hibernis ille fluebat aquis, castra loco ponunt: destrictis ensibus ipsi Tyrrhenum valido Marte per agmen eunt, non aliter quam cum Libyca de gente leones invadunt sparsos lata per arva greges, diffugiunt hostes inhonestaque volnera tergo accipiunt: Tusco sanguine terra rubet, sic iterum, sic saepe cadunt, ubi vincere aperte non datur, insidias armaque tecta parant. campus erat, campi claudebant ultima colles silvaque montanas occulere apta feras, in medio paucos armentaque rara relinquunt, cetera virgultis abdita turba latet, ecce velut torrens undis pluvialibus auctus aut nive, quae Zephyro victa tepente fluit, per sata perque vias fertur nec, ut ante solebat, riparum clausas margine finit aquas: sic Fabii vallem latis discursibus implent, quodque vident, sternunt, nec metus alter inest.
Abbreviated transcription (Latin):
Ursa per incultos errabat squalida montes:
Quȩ fuerat summo nuꝑ amanda ioui
Iam tria lustra puer furto conceptus agebat
Quum mater nato est obuia facta suo.
Illa quidem tanꝗͣ cognosceret astitif amens:
Et gemuit. gemitus uerba parentis erant.
Hanc puer ignarus iaculofixisses acuto
Ni foret insuperas raptus uterq domos
Signa propinqua micant. prior est: quam dicimus arcton.
Arctophilax formam terga sequentis hab&:
Seuit adhuc: canamq rogat saturnia thetim
Moenaliam tactis ne lauet arcton aquis.
Idibus agrestis fumant altaria fauni:
Hic ubi discretas insula rumpit aquas.
Haec fuit illa dies in qua ueientib armis
Tercentum fabii ter cecidere duo.
Una domus uires & honus susceperat urbis:
Sumunt gentiles arma professa manus.
Egreditur castris miles generosus ab hisdem
Et quis dux fieri quilib& aptus erat.
Carmentis portę. dextra est uia proxima iano.
Ire per hanc noli quisquis es omen habec

Expanded text:
ursa per incultos errabat squalida montes, ursa per incultos errabat squalida montes, quae fuerat summo nuper amata Iovi. iam tria lustra puer furto conceptus agebat, cum mater nato est obvia facto suo. illa quidem, tamquam cognosceret, adstitit amens et gemuit: gemitus verba parentis erant, hanc puer ignarus iaculo fixisset acuto, ni foret in superas raptus uterque domos, signa propinqua micant: prior est, quam dicimus Arcton, Arctophylax formam terga sequentis habet, saevit adhuc canamque rogat Saturnia Tethyn, Maenaliam tactis ne lavet Arcton aquis. Idibus agrestis fumant altaria Fauni hic, ubi discretas insula rumpit aquas. haec fuit illa dies, in qua Veientibus armis ter centum Fabii ter cecidere duo. una domus vires et onus susceperat urbis: sumunt gentiles arma professa manus, egreditur castris miles generosus ab isdem, e quis dux fieri quilibet aptus erat. Carmentis portae dextro1 est via proxima Iano: ire per hanc noli, quisquis es; omen habet,
Abbreviated transcription (Latin):
Este meȩ testes uirginitatis ait
Gynthia laudauit promissaq foedera serua
Et comitum princeps tu mihi dixxit eris.
Foedera seruasset si non formosa fuisset:
Cauit mortales: de ioue crimen hab&
Mille feras phebe siluis uenata redibat.
Aut plus aut medium sole tenente diem.
Ut tetigit lucum: densa niger ilice lucet:
In medio gelidȩ fons erat altus aquȩ
Nic ait insilua uirgo tegeea lauemur.
Erubuit falso uirginis illa sono.
Dixerat haec nymphis. nymphȩ uelamina ponunt.
Hanc pudet: & tarde dat mala signa morȩ
Exuerat tunicas: uteri manifesta tumore
Proditur indicio ponderis ipsa sui.
Cui dea uirgineos periura lycaoni coetus
Desere: nec castas pollue dixit aquas
Luna nouum decies implerat cornib orbem
Quȩ fuerat uirgo credita mater erat.
Lesa furit iuno. formam mutatq puellȩ
Quid facis: inuito est pectore passa iouem
Utq fere̾ uidit turpes in pelice uultus
Nuius in amplexus iuppiter inꝗt eat.

Expanded text:
este meae testes virginitatis’ ait. este meae testes virginitatis’ ait. Cynthia laudavit, promissa que ‘foedera serva, et comitum princeps tu mihi’ dixit eris. foedera servasset, si non formosa fuisset: cavit mortales, de Iove crimen habet, mille feras Phoebe silvis venata redibat aut plus aut medium sole tenente diem. note ut tetigit lucum densa niger ilice lucus, in medio gelidae fons erat altus aquae, hic ait in silva, virgo Tegeaea, lavemur! erubuit falso virginis illa sono. dixerat et nymphis: nymphae velamina ponunt, note hanc pudet et tardae dat mala signa morae, exuerat tunicas; uteri manifesta tumore proditur indicio ponderis ipsa suo. cui dea ‘virgineos, periura Lycaoni, coetus desere nec castas pollue’ dixit aquas. luna novum decies implerat cornibus orbem: quae fuerat virgo credita, mater erat. laesa furit Iuno, formam mutatque puellae. quid facis? invito est pectore passa Iovem, utque ferae vidit turpes in paelice voltus, huius in amplexus Iuppiter inquit eat!
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc duce romanum est solis utrunq latus
Tu breue quid nescio uictȩ telluris habebas:
Quodcunq est alto subioue cęsar habet.
Tu rapis: hic castas duce se iubet esse maritas.
Tu recipis luco summouet ille nefas.
Uis tibi grata fuit. florent sub caesare leges
Tu domini nomen: principis ille tenet
Te remus incusat: ueniam dedit hostib ille.
Caelestem fecit te pater: ille patrem.
Iam puer idȩus media tenus eminet aluo:
Et liquidas mixto nectare fundit aquas
En etiam si quis borean horrere solebat.
G audeat a Zephyris mollior aura uenit.
Quintus ab equoreis nitidum iubar extulit undis
Lucifer. & primi tempora ueris erunt
Ne fallare tamen. restant tibi frigora restant.
Magnaq discedens signa reliquit hiems.
Tertia nox ueniat. custodem protinus ursȩ
Aspicies geminos exeruisse pedes:
Inter amadryadas. iaculatricemq dianam
Calisto sacri pars fuit una chori.
Illa deȩ tangens arcus. quos tangimus arcus

Expanded text:
hoc duce Romanum est solis utrumque latus, hoc duce Romanum est solis utrumque latus, tu breve nescio quid victae telluris habebas: quodcumque est alto sub Iove, Caesar habet, tu rapis, hic castas duce se iubet esse maritas: tu recipis luco, reppulit ille nefas. vis tibi grata fuit, florent sub Caesare leges. tu domini nomen, principis ille tenet, te Remus incusat, veniam dedit hostibus ille. caelestem fecit te pater, ille patrem. iam puer Idaeus media tenus eminet alvo et liquidas mixto nectare fundit aquas, en etiam, siquis Borean horrere solebat, gaudeat: a Zephyris mollior aura venit. Quintus ab aequoreis nitidum iubar extulit undis Lucifer, et primi tempora veris erunt. ne fallare tamen, restant tibi frigora, restant, magnaque discedens signa reliquit hiems. Tertia nox veniat: Custodem protinus Ursae aspicies geminos exeruisse pedes. note inter Hamadryadas iaculatricemque Dianam Callisto sacri pars fuit una chori. illa deae tangens arcus ‘quos tangimus arcus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ille sedet citharamq tenet preciumq uehendi
Cantat. & aequoreas carmine mulcet aquas
Du pia facta uident astris delphina recepit
Luppiter: & stellas iussit habere nouem.
Nunc mihi mille sonos: quoq est memoratus achilles
Uellem meonide pectus inesse tuum
Dum canimus sacras alterno pectine nonas
Maximus hic fastis accumulatur honor
Deficit ingenium maioraq uiribus urgent
Haec mihi praecipuo est ore canenda dies.
Quid uolui demens elegis imponere tantum
Ponderis: heroi res erat ista pedis.
Sancte pater patriȩ̨ tibi plebs tibi curia nomen
Hoc dedit: hoc dedimus nos tibi nomen eques.
Res tamen ante dedit: sero quoq uera tulisti
Nomina: iampridem tu pater urbis eras.
Hoc tu per terras. quod in athere iuppiter alto
Nomen habes. hominum tu pater ille deum
Romule concedes: facit hic tua magna tuendo
Moenia: tu dederas transilienda remo
Te Tacius paruiq cures. Cecinnaq sensit:

Expanded text:
ille sedens citharamque tenet pretiumque vehendi ille sedens citharamque tenet pretiumque vehendi cantat et aequoreas carmine mulcet aquas, di pia facta vident: astris delphina recepit Iuppiter et stellas iussit habere novem. Nunc mihi mille sonos, quoque est memoratus Achilles, vellem, Maeonide, pectus inesse tuum, dum canimus sacras alterno pectine Nonas: maximus hic fastis accumulatur honos, deficit ingenium, maioraque viribus urgent: haec mihi praecipuo est ore canenda dies. quid volui demens elegis imponere tantum ponderis? heroi res erat ista pedis, sancte pater patriae, tibi plebs, tibi curia nomen hoc dedit, hoc dedimus nos tibi nomen, eques, res tamen ante dedit, sero quoque vera tulisti nomina, iam pridem tu pater orbis eras. hoc tu per terras, quod in aethere Iuppiter alto, nomen habes: hominum tu pater, ille deum. Romule, concedes: facit hic tua magna tuendo moenia, tu dederas transilienda Remo. te Tatius parvique Cures Caeninaque sensit:
Abbreviated transcription (Latin):
Nomen arionium siculas impleuerat urbes
Captaq erat liricis ausonis ora modis.
Ende domum repetens. puppim conscendit arion:
Atq ita quęsitas arte ferebat opes.
Forsitan infelix uentos. undam̃q timebas.
At tibi naue tua tutius ęquor erat.
Nanq gubernator districto constitit ense.
Caeteraq armata est conscia turba manu
Quid tibi cum gladio: dubiam rege nauita puppim:
Non hȩc sunt digitis arma tenenda tuis.
Ille metu pauidus mortem non deprecor inquit:
Sed liceat sumpta pauca referre lira.
Dant ueniam ridentq moram. capit ille coronam
Quȩ posset crines phoebe decere tuos.
Induerat tyrio bis tinctam murice pallam:
Reddidit icta suos pollice chorda sonos.
Flebilibus numeris ueluti canentia dura
Traiectus penna tempora cantat olor.
Protinus in medias ornatus desilit undas
Spargitur impulsa cerula puppis aqua
Inde maius fide tergo delphina recuruo
Se memorant honeri supposuisse nouo.

Expanded text:
nomen Arionium Siculas impleverat urbes, nomen Arionium Siculas impleverat urbes, captaque erat lyricis Ausonis ora sonis; inde domum repetens puppem conscendit Arion, atque ita quaesitas arte ferebat opes. forsitan, infelix, ventos undasque timebas, at tibi nave tua tutius aequor erat. namque gubernator destricto constitit ense ceteraque armata conscia turba manu. quid tibi cum gladio? dubiam rege, navita, puppem: non haec sunt digitis arma tenenda tuis. ille, metu pavidus, mortem non deprecor inquit, sed liceat sumpta pauca referre lyra. dant veniam ridentque moram, capit ille coronam, quae possit crines, Phoebe, decere tuos; induerat Tyrio bis tinctam murice pallam: reddidit icta suos pollice chorda sonos, flebilibus numeris veluti canentia dura traiectus penna tempora cantat olor. protinus in medias ornatus desilit undas: spargitur impulsa caerula puppis aqua. inde fide maius tergo delphina recurvo se memorant oneri supposuisse novo;
Abbreviated transcription (Latin):
Saepe graues pluuias adopertus nubib aether
Concitat. aut posita sub niue terra lates
Proximus hesperias titan abiturus in undas
Semmea purpureis quum iuga demet equis.
Illa nocte aliquis tollens ad Pydera uultum
Dicet ubi est hodie que lira fulsit heri:
Dumq liram queret: medii quoq terga leonis
In liquidas subito mersa notabit aquas.
Quem modo cęlatum stellis delphina uidebas'
Is fugiet uisus nocte sequente tuos.
Seu fuit occultis felix in amorib index:
Lesbida cum domino seu tulit ille liram.
Quod mare non nouit: quȩ nescit ariona tellus:
Carmine currentes ille tenebat aquas
Sepe sequens agnam lupus est a uoce retentus:
Sepe auidum fugiens restitit agna lupum.
Saepe canes leporesq umbra iacuere sub ima:
Et stetit in saxo proxuna cerua leȩ:
Et sine lite loquax cum palladis alite cornix
Sedit. & accipitri iuncta columba fuit.
Cynthia sepe tuis fertur uocalis arion
Tanꝗͣ fraternis obstupuisse modis.

Expanded text:
saepe graves pluvias adopertus nubibus auster saepe graves pluvias adopertus nubibus auster concitat, aut posita sub nive terra latet. Proximus Hesperias Titan abiturus in undas gemmea purpureis cum iuga demet equis, illa nocte aliquis tollens ad sidera voltum dicet ubi est hodie quae Lyra fulsit heri? dumque Lyram quaeret, medii quoque terga Leonis in liquidas subito mersa notabit aquas. Quem modo caelatum stellis Delphina videbas, is fugiet visus nocte sequente tuos: seu fuit occultis felix in amoribus index, Lesbida cum domino seu tulit ille lyram. quod mare non novit, quae nescit Ariona tellus? carmine currentes ille tenebat aquas. saepe sequens agnam lupus est a voce retentus, saepe avidum fugiens restitit agna lupum; saepe canes leporesque umbra iacuere sub una, et stetit in saxo proxima cerva leae, et sine lite loquax cum Palladis alite cornix sedit, et accipitri iuncta columba fuit. Cynthia saepe tuis fertur, vocans Arion, tamquam fraternis obstipuisse modis,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sequitur ianum ueteris fuit ultimus anni:
Tu quoq sacrorum termine finis eras.
Primus enim iani mensis: quia ianua prima est
Qui sacer est imis manib imus erat.
Post modo creduntur spatio distantia longo
Tempora bis quini continuasse uiri.
Principio mensis phrygiȩ contermina matri
Sospita delubris dicitur aucta nouis.
Nunc ubi sunt illis quȩ sunt sacrata kalendis
Templa deȩ longa procubuere die.
Caetera ne simili caderent labefacta ruina
Ce auit sacrati prouida cura ducis.
Sub quo delubris sentitur nulla senectus.
Nec satis est homines obligat ille deos:
Templorum positor: templorum sancte repertor:
Sit superis opto mutua cura tui.
Dent tibi caelestes. quos tu cęlestib annos.
Proq tua maneant in statione domo
Tum quoq uicini lucus celebratur auerni
Qua petit aequoreas aduena tybris aquas.
Ad penetrale Numȩ capitolinum q tonantem
Inq iouis summa cęditur arce bidens.

Expanded text:
qui sequitur Ianum, veteris fuit ultimus anni: qui sequitur Ianum, veteris fuit ultimus anni: tu quoque sacrorum, Termine, finis eras. primus enim Iani mensis, quia ianua prima est: qui sacer est imis manibus, imus erat. postmodo creduntur spatio distantia longo tempora bis quini continuasse viri. Principio mensis Phrygiae contermina Matri Sospita delubris dicitur aucta novis, nunc ubi sint illis, quaeris, sacrata Kalendis templa deae? longa procubuere die. cetera ne simili caderent labefacta ruina, cavit sacrati provida cura ducis, sub quo delubris sentitur nulla senectus; nec satis est homines, obligat ille deos. templorum positor, templorum sancte repostor, sit superis, opto, mutua cura tui! dent tibi caelestes, quos tu caelestibus, annos, proque tua maneant in statione domo! tunc quoque vicini lucus celebratur Helerni,1 qua petit aequoreas advena Thybris aquas. ad penetrale Numae Capitoliumque Tonantem inque Iovis summa caeditur arce bidens.
Abbreviated transcription (Latin):
Casta sacerdotum tempora fronde tegit.
Ipse ego flamineam poscentem februa uidi.
Februa poscenti pinea uirga data est.
Deniq quodcunq est quo corpora nostra piantur
Noc apud intonsos nomen habebat auos.
Mensis ab his dictus: secta quia pelle luperci
Omne solum lustrant idq piamen habent
Aut quia placatis sunt tempora pura sepulcris:
Tunc quum ferales praeteriere dies.
Omne nefas omnemq mali purgamine causam
Credebant nostri tollere posse senes
G raecia principium moris fuit illa nocentes
Impia lustratos ponere facta putat.
Actoridem peleus ipsum quoq pelea foci
Cede per aemonias soluit acastus aquas.
Uectam frenatis per inane draconib Egeus'
Credulus immerita phasida iuuit ope.
Amphyaritides naupactaoo acheloo:
Solue nefas dixit: soluit & ille nefas.
Ah nimium faciles. qui crimina tristia cȩdis
Fluminea tolli posse putatis aqua.
Sed tamen antiqui ne nescius ordinis erres
Primus ut est iani mensis. & ante fuit.

Expanded text:
casta sacerdotum tempora fronde tegit, casta sacerdotum tempora fronde tegit, ipse ego flammicam poscentem februa vidi; februa poscenti pinea virga data est. denique quodcumque est, quo corpora nostra piantur, hoc apud intonsos nomen habebat avos. mensis ab his dictus, secta quia pelle Luperci omne solum lustrant idque piamen habent, aut quia placatis sunt tempora pura sepulcris, tunc cum ferales praeteriere dies. omne nefas omnemque mali purgamina causam credebant nostri tollere posse senes. Graecia principium moris dedit: illa nocentis impia lustratos ponere facta putat. Actoriden Peleus, ipsum quoque Pelea Phoci caede per Haemonias solvit Acasfus aquas: vectam frenatis per inane draconibus Aegeus credulus iumenta Phasida fovit ope: Amphiareiades Naupactoo Acheloo solve nefas dixit, solvit et ille nefas. a! nimium faciles, qui tristia crimina caedis fluminea tolli posse putatis aqua! sed tamen antiqui ne nescius ordinis erres primus, ut est, Iani mensis et ante fuit;
Abbreviated transcription (Latin):
ANUS HABET FINEM
quum carmine crescat E annus
Alter ut hic mensis sic liber alter eat.
Nunc primum uelis elegi maiorib itis
Exiguum memini nuper eratis opus.
pẽ ego uos habui faciles in amore ministͦs
Quum lusit numeris prima iuuenta suis.
dem sacra cano signataq tempora fastis.
Sed quis ad haec illinc crederet esse uiam:
Si mihi non ualido torquentur pila lacerto.
Nec bellatoris terga premuntur equi'
Nec galea tegimur nec acuto cingimur ense'
His habilis telis quilib& esse potest.
Ac tua prosequimur studioso pectore caesar
Nomina. pertitulos ingredimurq tuos.
Ergo ades. & placido paulum mea munera uultu
Respice pacando si quid ab hoste uacat
Februa romani dixere piacula patres:
Nunc quoq dant uerbo plurima uerba fidem
Pontifices ab rege petunt. & flamine lanas
Quis ueteri lingua februa nomen erat.
Quęq capit lictor domibus purgamina certis.
Turbida cum mica farra uõcantur idem.
Fomen idem ramo. qui caesus ab arbore pura

Expanded text:
anus habet finem, cum carmine crescit et annus: alter ut hic mensis, sic liber alter eat. nunc primum velis, elegi, maioribus itis: exiguum, memini, nuper eratis opus. ipse ego vos habui faciles in amore ministros, cum lusit numeris prima iuventa suis. idem sacra cano signataque tempora fastis: ecquis ad haec illinc crederet esse viam? i mihi non valido torquentur pila lacerto, nec bellatoris terga premuntur equi, nec galea tegimur nec acuto cingimur ense, his habilis telis quilibet esse potest, at tua prosequimur studioso pectore, Caesar, nomina, per titulos ingredimurque tuos. ergo ades et placido paulum mea munera voltu respice, pacando si quid ab hoste vacas. februa Romani dixere piamina patres: nunc quoque dant verbo plurima signa fidem, pontifices ab rege petunt et flamine lanas, quis veterum lingua februa nomen erat, quaeque capit lictor domibus purgamina versis torrida cum mica farra, vocantur idem; nomen idem ramo, qui caesus ab arbore pura
Abbreviated transcription (Latin):
Corpora uertuntur: nec quod fuimus ue sumusue
Eras erimus. fuit illa dies. qua semina tantum
Spesq hominum prima matrisq habitauimus aluo.
Artifices natura manus admouit. & angi
Corpora uisceribus distentȩ condita matris
Noluit: eq domo uacuas emisit in auras.
Editus in lucem iacuit sine uiribus infans.
Nox quadrupes rituq tulit sua membra ferarum
Paulatimq tremens &x nondum poplite firmo
Constitit adiutis aliquo conamine neruis.
Ende ualens ueloxq fuit: sꝑatium ꝙ iuuentȩ
Transit: & emeritis medii quoq temporis annis
Labitur occiduȩ per iter decliue senectae.
Subruit haec eui demoliturq prioris
Robora. fletq milon senior quum spectat in anes¬
Illos qui fuerant solidarum more ferarum
Herculeis similes fluidos pendere lacertos
Flet quoq ut in speculo rugas aspexit aniles
Tindaris: & secum cur sit bis rapta. requirit
Tempus edax rerum: tuq inuidiosa uetustas
Omnia destruitis uitiataq dentib aui
Paulatim lenta consumitis omnia morte:¬

Expanded text:
corpora vertuntur, nec, quod fuimusve sumusve, cras erimus; fuit illa dies, qua semina tantum spesque hominum primae matrisque habitavimus alvo. Artifices natura manus admovit et angi corpora visceribus distentae condita matris noluit eque domo vacuas emisit in auras. Editus in lucem iacuit sine viribus infans; mox quadrupes rituque tulit sua membra ferarum, paulatimque tremens et nondum poplite firmo constitit adiutis aliquo conamine nervis. Inde valens veloxque fuit spatiumque iuventae transit et emeritis medii quoque temporis annis labitur occiduae per iter declive senectae. Subruit haec aevi demoliturque prioris robora, fletqIllos, qui fuerant solidarum morte feraHerculeis similes! fluidos pendere lacertos; Flet quoque, ut in speculo rugas adspexit aniles, Tyndaris et secum, cur sit bis rapta, requirit. Tempus edax rerum, tuque, invidiosa vetustas, omnia destruitis, vitiataque dentibus aevi paulatim lenta consumitis omnia morte
Abbreviated transcription (Latin):
QUEESTCAUSAUIDENDI
Has tibi diua domos animo gratissima nostro est.
Uera tamen fama est & pegasus huius origo
Fontis: & ad latices deduxit pallada sacros:
Quę mirata diu factas pedis ictib undas:
Siluarum luros circunspicit antiquarum:
Antraq. & innumeris distinctas florib haerbas.
Felicesq uocat pariter. studioq locot
Moconidas: quam sic affata est una sororum:
O nisi te uirtus opera ad maiora tulisses
In partem uentura chori tritonia nostri.
U era refers: meritoq probas artesq locumq.
Et gratam sortem: tute modo simus habemus:
Sed uetitum est adeo sceleri nihil: omnia terrent
Uirgineas mentes: dirusq ante ora Pyrencus
Uertitur: & nondum tota me mente recepi.

Expanded text:
que est causa videndi has tibi, diva, domos, animo gratissima nostro es. Vera tamen fama est, et Pegasus huius origo fontis”, et ad latices deduxit Pallada sacros. Quae mirata diu factas pedis ictibus undas, silvarum lucos circumspicit antiquarum antraque et innumeris distinctas floribus herbas felicesque vocat pariter studioque locoque Mnemonidas. Quam sic adfata est una sororum: “O, nisi te virtus opera ad maiora tulisset, in partem ventura chori Tritonia nostri, vera refers meritoque probas artesque locumque, et gratam sortem, tutae modo simus, habemus. Sed vetitum est adeo sceleri nihil omnia terrent virgineas mentes, dirusque ante ora Pyreneus vertitur, et nondum tota me mente recepi.
Abbreviated transcription (Latin):
Flebat. Ex amissa gemini consorte pericli
Ceruleo uinctam nescius esse deo
Litoribus tactis aries fit sydus: at huius
Peruenit in colchas aurea lana domos.
Tres ubi luciferos ueniens prȩmiserit eos
Tempora nocturnis equa diurna feret.
Inde quater pastor saturos ubi clauserit hedos
Canuerint. hęrbȩ rore recente quater:
Ianus adorandus: cumq hoc concordia mitis:
Et romana salus araq pacis erit.
L una regit menses: huius quoq tempora mensis
Finit auentino luna colenda iugo

Expanded text:
flebat, ut amissa gemini consorte pericli, flebat, ut amissa gemini consorte pericli, caeruleo iunctam nescius esse deo. litoribus tactis aries fit sidus, at huius pervenit in Colchas aurea lana domos. Tres ubi Luciferos veniens praerniserit Eos, tempora nocturnis aequa diurna feres. Inde quater pastor saturos ubi clauserit haedos, canuerint herbae rore recente quater, Ianus adorandus cumque hoc Concordia mitis et Romana Salus araque Pacis erit. Luna regit mensis: huius quoque tempora mensis finit Aventino Luna colenda iugo