comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
PEBIS QUAE
Quanta suꝑni muneris est
largitas si promta ad accipi¬
endũ nraẽ fidei fit pietas.
ecce loquela quae sola ẽ ablata
diffidenti : cũ spũ ꝓpheciae ẽ
restituta credenti. Visita¬
uit autẽ dñs plebem suam
quasi longa infirmitate
tabescentẽ : & quasi uenditã
subpeccato unicifilii sui
sanguine redemit. quod quia
beatus ⁊acharias ꝓxime faci¬
endũ cognouerat ꝓphoico
more quasi iam factũ narrat.
Et notandũ quod uisitasse
inuenit. sed quia uisitan do su¬
am fecit . Cui simile ẽ quod in
ꝓuerbiorũ fine deeadem
plebe cantatur. Mulierem
fortẽ quis inueni& ꝓcul:
Neque enĩ eandẽ mulierem
uidelic& aeccłam fortẽ idẽ
fide deuotã inuenit sed sibi
desponsando fortẽ reddidit.
quia suae fidei sublimitate
ꝑfecit. INVIGILIA SPETRI.
Detrus &ioħs ascendebant
intẽplũ ad horã oracionis
nonam Apłi non a hora
ingressuri primo claudũ diu
debilem saluant. Deinde adues¬
peram usq laborantes multa

Expanded text:
plebis suae. plebis suae. Quanta superni muneris est largitas, si prompta ad accipiendum nostrae fidei sit pietas. Ecce loquela quae sola est ablata diffidenti, cum spiritu prophetiae est restituta credenti. Visitavit autem Dominus plebem suam, quasi longa infirmitate tabescentem, et quasi vendita sub peccato, unici filii sui sanguine redemit. Quod quia beatus Zacharias proxime faciendum cognoverat, prophetico more quasi jam factum narrat. Et notandum quod visitasse invenit, sed quia visitando suam fecit. Cui simile est quod in Proverbiorum fine de eadem plebe cantatur: Mulierem fortem quis inveniet ? Neque enim eamdem mulierem, videlicet Ecclesiam fortem, id est, fide devotadesponsando fortem reddidit, quia suae fidei sublimitate perfecit. IN VIGILIA SANCTI s ascendebant in templum ad horam orationis nonam. Apostoli nona hora ingressuri, primo claudum diu debilem salvant, deinde ad vesperam usque laborantes, multa
Abbreviated transcription (Latin):
iudaeorũ quã diffidenciat
uincula strinxerant. intelle¬
genciae racionabiliẽ uoce
soluta. Et suꝑ omia moritaria
IU DEAE DIUUL GABANTUR
ocnĩa ueRba haec.
Et posuer̃ om̃s incordesuo
dicentes. Quid putas puer iste
erit : & enĩ manus dñi erat
cuillo. Magna oꝑ adnĩ ex qui¬
sita in om̃s uoluntates eius.
ecce enĩ unũ Zachariae silen¬
cium. non ipsi tantũ cũdatur
adpoenã incredulitatis &
signũ credendi ꝓficit: sed
&cũ aufertur om̃s uicinos
eius miraculo actimore
stupe facit. omĩa circũ quaq
montana fama nati ꝓph&e
ꝑ fundit. Om̃s quiaudire poterant
ad ꝑ quirendũ diligencius pueri
quinatus ẽ modũ statũq sollici¬
tant. Utis uidelic& atq hui modi
futurus xp̃i ꝓpheta commendet᷑
auspiciis. itẽq ut ita dixerim
p̃cursori ueritatis p̃currenciaeł
signa praebeant. ETTACHARIAS
PATERENS IMPLETUSẼ SPŨSCÕ
&ꝓPHE TAUIT DICENS. BENEDIC¬
TOS DÑS DS ISRE QUAUISITA¬
VIT &FECIT REDEMPCIONEM

Expanded text:
Judaeorum quam diffidentiae Judaeorum quam diffidentiae vincula strinxerant, intelligentiae rationabilis est voce soluta. Et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec, et posuerunt in corde suo, dicentes: Quid putas puer iste erit? Etenim manus Domini erat cum illo. Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus. Ecce enim unum Zachariae silentium, non ipsi tantum cui datur ad poenam incredulitatis et signum credendi proficit, sed et cum aufertur, omnes vicinos ejus miraculo ac timore stupefacit, omnia circumquaque montana fama nati prophetae perfundit, omnes qui audire poterant, ad perquirendum diligentius pueri qui natus est modum statumque sollicitat, ut his videlicet atque hujusmodi futurus Christi propheta commendetur auspiciis, itemque, ut ita dixerim, praecursorem veritatis praecurrentia signa praebeant. Et Zacharias pater ejus impletuphetavit dicens: Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem
Abbreviated transcription (Latin):
LO QUEBATUR BENEDICENS DM̃
Et factus ẽ timor suꝑ om̃s
uicinos eorũ: quia uox claman¬
tis in deserto ẽ nata: merito ẽ
lingua parentis soluta. Neq
enĩ patrẽ alaudib silere
decebat qui uerbi praecone
sibi nato gaudebat: quippe cui
labia quae incredulitas
uinxerat fides iã soluit. Uerũ hȩc
&iã allegoricae siqui ꝑ scrutari
desiderat. loħis caelebrata nati¬
uitas graẽ noui testam̃tiẽ incho¬
ata sublimitas. Cui uicini & cogna¬
ti patris nomen quã ioħs ĩ ponere
malebant. quia iudaei quilegis
ei obseruacione quasi affinita¬
te iunctierant. Magis iusticiã
quae exlege ẽ sectari quã fidei
gram̃ suscipere cupiebant.
bulũ mater uerbis pater.
litteris intimare satagunt:
moniarũ & sacrificiorum
umbris eidem testimonium
ꝑhib&. Pulchreq racharias
oc caua die ꝓlis edictae loqui¬
tur. quia ꝑ dnĩ resurreccio¬
nẽ quae octaua die post septi¬
mã sabbati facta ẽ occulta
sacer docii legalis archana
patuer̃: linguaq pontificum

Expanded text:
ebatur benedicens Deum. Et factus est timor super omnes vicinos eorum. Quia vox clamantis in deserto est nata, merito est lingua parentis soluta. Neque enim patrem a laudibus silere decebat, qui Verbi praecone sibi nato gaudebat. labia, quae incredulitas vinxerat, fides jam solvit. Verum haec etiam allegorice si quis perscrutari desideret, Joannis celebrata nativitas, gratiae Novi Testamenti est inchoata sublimitas. Cui vicini et cognati patris nomen, quam Joannis imponere malebant, quia Judaei qui legis ei observatione quasi affinitate juncti erant, magis justitiam, quae ex lege est sectari, quam fidei gratiam suscipere cupiebant. bulum, mater verbis, pater litteris intimare satagunt, moniarum et sacrificiorum umbris, eidem testimonium perhibet. Pulchreque Zacharias octava die prolis editae loquitur, quia per Domini resurrectionem quae octava die post septimam sabbati facta est, occulta sacerdotii regalis arcana patuerunt, linguaque pontificum
Abbreviated transcription (Latin):
tulans pugillarem scripsit
dicens. loħs ẽ nomen eius.
& mirati sunt uniuersi. loħs
ẽ inquit nom̃ eius. hoc est
nonei nos nomen inponimꝰ:
quiaiã adõ nomen accepit
hab& uocabulũ suũ quod agno¬
uimus non quod elegimus:
nec mireris si nomen mulier
rat reuelauit. Neq enĩ poterat
dnĩ ignorare p̃nunciũ: quae
ꝓphetauerat xpm̃. et bene
additur. quia nemo incogna¬
cione eius uocatur hoc nomine :
ut intellegas nomen nongene¬
ris esse seduatis. aPERTUMEt¬

Expanded text:
pugillarem, scripsit dicens: Joannes est nomen ejus. Et mirati sunt universi. Joannes est, inquit, nomen ejus, hoc est, non ei nos nomen imponimus, quia jam a Deo nomen accepit, habet vocabulum suum quod agnovimus, non quod elegimus. Nec mrat, reuelauit. neque poterat domini ignorare praenuntium quae prophetauerat Christum. et bene additur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis.
Abbreviated transcription (Latin):
dens mat̃ eius dix̃. Nequa¬
quã sed uocabitur iohannes.
Mire sc̃s euange lista p̃mitten¬
dũ putauit quod plurimi infan¬
tẽ patris nomine Zachariam
appellandũ putauer̃ : ut ad uer¬
tas matri non nom̃ alicuius dis¬
plicuisse degeneris sed id scõ
infusũ spũ quod abangło ante
tachariae fuerat p̃nunciatũ.
Et quid ẽ ille mutus intimare
uocabu lũ filii nequid uxori:
sed ꝑ ꝓphetiã elis ab&h didicit.
qđ non didicerat amarito. Et
dixer̃ adillã. Quiatie mnoẽ
IRI COGRIACIONE TUA QUIUOCE¬
TUR hoc nomine.
Innuebant autẽ patrieius

Expanded text:
dens mater ejus, dixit: Nequadens mater ejus, dixit: Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Mire sanctus evangelista praemittendum putavit, quod plurimi infantem patris nomine Zachariae appellandum putarunt, ut advertas matri non nomen alicujus displicuisse degeneris, sed id sancto infusum Spiritu quod ab angelo ante Zachariae fuerat praenuntiatum. Et quidem ille mutus intimare vocabulum filii nequivit uxori, sed prophetiam Elisabeth didicit, quod non didicerat a marito. Et dixerunt ad illam: Quia nemo est in cognatione tua qui vocetur hoc nomine. Innuebant autem patri ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ImELE TŨẼ TEMPUS PARIEN¬
di. & pepeRit filium.
Uerbum impleccionis scã
scriptura in bonorũ tantũ
hortu uł obitu. uł actu. ponere
consueuit: quorũ uitã pleni¬
tudinẽ ꝑfeccionis habere
significat. deniq: elisab&h
impletũ ẽ tẽpus pariendi:
impleti sunt dies mariae
ut parer&. Impleuit salomon
aedificare domũ dñi. de func¬
tus ẽ abrahã uł alius aliquis
patrũ senex & plenus dierũ. Et
post quã uenit plenitudo tẽpo
ris misit ds̃ filiũ suũ. at contra
dies impiorũ in anes &uacui.
Uiri enĩ sanguinũ & dolosi non
dimidiabunt diessuos. Et audi¬
eR̃ uicini & cobnati eros. quia
maonficauit dns miscoiam
BANTUR EI.
Nab& scorũ aedicio ladiciã
plurimorũ qđ cõmune est
bonũ. Iusticia enĩ communis ẽ
uirtus. &ideo in hortu iusti
futurae uitae in signe ꝓmit¬
titur & grã secutura uirtutis
exultacione uicinorũ p̃figu¬
rante signatur . ETFACTUC̃
Et uocabant eũ nomine
patrissui ⁊ achariã. & respon¬

Expanded text:
impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Verbum impletionis sancta Scriptura in bonorum tantum ortu vel obitu, vel actu ponere consuevit, quorum vitam plenitudinem perfectionis habere significat. Denique Elisabeth impletum est tempus pariendi. Impleti sunt dies Mariae, ut pareret . Implevit Salomon aedificare domum Domini . Defunctus est Abraham, vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum. Et postquam venit plenitudo temporis misit Deus Filium suum; at contra dies impiorum inanes et vacui. Viri enim sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos. Et audierunt vicini et cognati ejus quia magnificavit Dominus misericordiam bantur uicini. habet sanctorum editio laetitiam plurimorum, quia conmune est bonum; iustitia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur. pulchre ocabant eum nomine patris sui Zachariam. Et respon
Abbreviated transcription (Latin):
& non habemꝰ. tangat memoriã
communis in firmitas: ut illã
rep̃hensionẽ aut obiurgaci¬
onem. non odiũ sed miscđia
p̃cedat : ut siue ad correpci¬
onẽ eius ꝓpt̃ quem id facimus
siue ad ꝑuersionẽ ualuerit.
nã incertus ẽ exitus: Nos tam̃
desimplicitate oculi nr̃i
securi simus. Siaut̃ cogitan¬
tes nos m&ipsos inuenerimꝰ
in eo eẽ uicio in quo ẽ ille
quẽ rep̃hendere parabamꝰ.
non rep̃hendamꝰ neq: obiur¬
gemꝰ sed tam̃ congemescamꝰ:
s non illũ ad ob tẽperandũ
nob̵ sed ad parit̃ conandũ
inuitemus: Raro ergo &
magna necessitate obiur¬
gaciones adhibende sunt.
lta tam̃ tec .. ut &iam
in his ipsis non nobis sed dõ ut
seruiamus instem: ipse ẽ enĩ
finis: ut nihil duplici corde
faciamus. auferentes trabem
deoculo nr̃o inuidenciae uł si¬

Expanded text:
et non habemus, tangat memoriam et non habemus, tangat memoriam communis infireprehensionem uel obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque obiurgemus, sed tamen congemescamus et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum inumagna necessitate objurgationes adhibendae sunt. Ita tamen, ut etiam in his ipsis, non nobis, sed Deo, ut serviamus, instemus; ipse est enim finis, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nostro invidentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
custate ipsa tantũ acceperit.
ut merito apell& trabes:
fieri autẽ potest: ut si irasce¬
ris homini. uelis eĩne
corrigi : Siautẽ oderis ho¬
minẽ non potes eum uelle
corrigere : &i deo in possibi¬
le dicit᷑: ut festucam fratris
oculo demat. qui suo trabem
gestat moculo: hrpoch&ita.
CICE PRIOUM TRAbEM DEOCO¬
LOTUO & TUNC PERSPICIES
UT Eoucas Res tocã deocolo
FRA TRS TUI.
dẽ primo abste expelle odiũ:
& de inceps poteris iam eum
quẽ diligis emendare: & est
uere multũ cauendũ & mo¬
lestũ hypocritarũidẽ simula¬
tor̃ genus. quicũ om̃iũ uici¬
orũ accusaciones odio &li¬
uore suscipiant: &iã consul¬
tores uidere se uolunt: Et
ideo pie cauteq uigilandũẽ.
ut cũ aliquẽ rephendere
uł ob iurgare necessitas
coegerit᷑ Primo cogitemus
uerũ talesit uiciũ qđ nũ quã
habuimꝰ uł quo caruimus
& si nũquã habuimꝰ. cogite¬
mꝰ a nos homines eẽ & habere
potuisse : Siuero habuimus

Expanded text:
tustate ipsa tantum acceperit, tustate ipsa tantum acceperit, ut merito appelletur trabes. Fieri autem potest, ut si irascaris homini, velis eum corrigi. Si autem oderis hominem, non potes eum velle corrigere, et ideo impossibile dicitur, ut festucam fratris oculo demat, qui suo trabem gestat in oculo. Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc perspicies, ut educas festucam de oculo fratris tui. Id est, primo abs te expelle odium et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare, et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est simulatorum genus, qui cum omnium vitiorum et accusationes odio et livore suscipiant, etiam consultores videri se volunt, et ideo pie cauteque vigilandum est, ut cum aliquem reprehendere vel objurgare necessitas coegerit, primo cogitemus utrum tale sit vitium, quod nunquam habuimus, vel quo caruimus, et si nunquam habuimus cogitemus, et nos homines esse, et habere potuisse. Si vero habuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
regulam ꝑfectionis secuntur:
Quid autem uides festuca
INOCULO FrATRSTUI TRAbEM
M TẼ QUAE INOCULO TUO EST
NON CONSIDE RAS:
Oculus hic ꝓsensu m̃tis po¬
nitur: & hoc ad superiora
respicit: ubi caecũ a coeco
duci. id ẽ peccantẽ apeccato¬
re castigari non posse p̃mo¬
nuit: Multi enĩ suꝑbia. uł
odi& filargiria uł a uaricia
uł alio quolib& crimine
p̃uenti leuia haec aut nulla
iudicantes a cerrime cor
ripiunt eos. quos subita
uiderint ira turbatos. oculũ
m̃tis a solito puritatis statu
quasi festuca inruente
mutasse atq: in memores
dnici p̃cepti quo ait. Nolite
condẽpnare &non condem¬
nabimini: magis amant
nare quam emendare atq:
corrigere : Et quomodo
POTES DICERE FrATRITUO.
frater. Sine ciciam festucã
deoculo tuo ipee inoculo
TO TRabem NONUIDES¬
Haeccũ fratre agis uerbi
gracia quodira ille peccauit.
tuodio rep̃hendis: quantũ
aut̃ int̾ festucã & trabem:
qua si tantũ int̾ iram distat.
atq odiũ: odium ẽ enĩ ira
inueterata: quasi quaeue¬

Expanded text:
regulam perfectionis sequantur. Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem quae in oculo tuo est, non consideras? Oculus hic pro sensu mentis ponitur, et hoc ad superiora respicit, ubi caecum a caeco duci, id est, peccantem a peccatore castigari non posse praemonuit. Multi enim superbia vel odio, philargyria vel avaritia, vel alio quolibet crimine praeventi levia haec aut nulla judicantes acerriripiunt eos quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu, quasi festuca irruente, mutasse, atque immemores dominici praecepti, quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini , magis amant nare, quam emendare atque corrigere. Et quomodo potes dicere fratri tuo: Frater, sine, ejiciam festucam de oculo tuo, ipse in oculo tuo trabem nonHaec cum fratre agis, si verbi gratia, quod ira ille peccavit, tu odio reprehendis. Quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iram distat atque odium. Odium est enim ira inveterata, quasi quae ve
Abbreviated transcription (Latin):
taberis : atsi mitemte tran¬
quilli qr pectoris eius in ꝓbi¬
tas inuenerit. &ille ad paeni¬
tenciam mouebitur. & tu paci¬
enciae pmio donaberis. quia
caecũ uidente oculo hoc est
corde sereno ducere curabas
adlumen : Nor et DIScipu¬
lus euꝑ mabis TRum: ꝑfectos
autẽ omns eRIT SiSIT SiCUT
MAGISTER EIUS:
Simagister quiutiq quasi ds̃
potuit non suas ultũ ire iniu¬
rias. sed ipsos maluit insecu¬
tores paciendo reddere
mitiores: eandem necesse est
discipuli qui puri homines st̃

Expanded text:
taberis? At si mitem te trantaberis? At si mitem te tranquillique pectoris ejus improbitas invenerit, et ille ad poenitentiam movebitur, et tu patientiae pcaecum vidente oculo, hoc est, corde sereno ducere curabas ad lumen. Non est discipulus super magistrum, perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus. Si magister qui utique quasi Deus potuit, non suas ultum ire injurias, sed ipsos maluit insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est, discipuli qui puri homines s
Abbreviated transcription (Latin):
dedere: cũ uel egentes miserrꝰ
re uł in ꝓbe seuientes forci¬
or̃ s̃ a tolerati paciencia
& beneficiencia sustentati.
& ad ipsam aliquocies fidem
dulcigrã ꝓuocati: Eadem
quippe meneura quamen¬
SI RUOERITIS: REMECIETUR
uobis
Et apłs ad aelemosinam cho¬
riihios ortans int̃alia dic̃ :¬
hoc aut̃ dico. qui parce seminat:
parce & met&: & qui seminat
in benediccionib: debenedicci¬
onib & met&: Pota autẽ & de
omĩb quae mente manu. lin¬
gua gerimꝰ accipi : quia tunc
reddet singulis inquit scđm
oꝑaeorũ : Dicebat autem
illis &simlitvdinem
NUQUID POTEST CAECUS
CAEꝰ DUCERE NONNE aMbO
INEOUEAM CADENT
Densus huius sentenciae
pend& exsuperiorib:: ubi
dedanda aelemosina & in¬
iuria dimittenda p̃cipitur:
Site inquit ira contra uiolen¬
tũ & contra petentẽ filargi¬
ria caecauerit. Nũ quid
tua mente uiciata uicium
eius curare poteris aut ille solus
qui in iuriã fecit & nontu &iam
qui ferre nesciebas reus depu¬

Expanded text:
dedere, cum vel egentes misere, dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Corinthios hortans, intat, parce et metet. Et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Potest autem et de omnibus quae mente, manu, lingua gerimus, accipi. Quia tu reddes singulis, inquit, secundum opera eorum. Dicebat autem illis et similitudinem: Nunquid potest caecus caecum ducere? nonne ambo in foveam cadent? Sensus hujusce sententiae pendet ex superioribus, ubi de danda eleemosyna et injuria dimittenda praecipitur. Si te inquit ira contra violentum, et contra petentem philargyria, caecaverit, nunquid tua mente vitiata vitium ejus curare poteris? aut ille solus, qui injuriam fecit, et non tu etiam, qui ferre nesciebas, reus depu
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt aut̃ quaeclam facta
media qua e ignoramꝰ quo ani¬
mo fiant. quae & bono & malo amimo¬
fieri possint: dequib: temera¬
riumest iudicare maxime
ut condẽpnemꝰ: hor̃ autẽ ue¬
ni& tẽpus ut iudicentur: cũ
dñs illuminabit abscondita
tene brar & manifestabit
cogitaciones cordis: duos aut̃
in quib: temerariũ iudiciũ
cauere debemꝰ: cũ incertũ ẽ
quoanimo quidq factũ sit.
uł cũ incertũ ẽ qualis futur sit
MitII: Date & dabiTUR Uobis
imitterenos in iurias dare
beneficia iub&: ut & nob̵ petca¬
ta dimittantur & uita detur
aet̃na: qua sentencia breui
sed eximia cuncta quaela¬
tissime. de conuersando
cũ inimicis mandauerat. con¬
p̃hendendo concludit: Meri¬
SURac boniã & CONFERSAM
& coaGitatam & uꝑ afflo¬
Nuic simile ẽ quod alibi dic̃.
ut dipsi recipiant uos in adna
tabnacula : Non enĩ pauperes
ipsi : sed xp̃s mercedem ins
quia elemosinam fecerint
redditurus ẽ : quã tamen
insinũ dare dicuntur : Quia
ꝓmerendae illius occasionẽ

Expanded text:
sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationin quibus temerarium judicium cavere debemus: cum incertum est quo animo quidquam factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit tur, date et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi sed eximia cuncta, quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluHuic simile est, quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem
Abbreviated transcription (Latin):
tradicionẽ suscepit : priꝰ &iã
paruulis baptis mum.dare.
Siue ut destruatur corpus
peccati. hoc ẽ ut non exparte
sed omĩa uicia destruantur.
quia unũ uicium membrũ
est peccati corpus uero est¬
uniuersitas delictorum:
le peccatũ: xp̃s autẽ non ex
parte sed integer ẽ crucifi¬
xus. ut nos extoto moria¬
mur peccato utiuuanuss dõ:
siue ut corpus tirm̃ destrua¬
tur a seruitute peccati ut fi¬
at iusticiae mancipium qđ¬
qua facit peccatũ: seruus est
peccati: Siue corpus peccati
intelligitur hisqui aedhuc
extra baptismum originali
subdicus ẽ condicioni & non¬
dĩ ulla uitat suscepit inicia.
sed extoto alienus ẽ a salute.
QUIENIM MORTUUS EST
METICATUS T̃ APECCATO
Hoc ẽ alienatus ẽ apeccato:
mortuus enĩ. omnino non pec¬
cat: uł sicut praefati sumus
prioris uitae erroribus mor¬
tuus riuocatus in xp̃o & mem¬
brum eius effectus. concupis¬
cenciis a passionibus contra¬
dicit: SIS ENI MOR TUISUOUS¬

Expanded text:
traditionem suscepit etiam traditionem suscepit etiam parvulis baptismum dare. Sive ut destruatur corpus peccati, hoc est, ut non ex parte, sed omnia vitia destruantur, i. Unum vitium membrum est peccati: corpus vero universitas delictorum, le peccatum. Christus autem non ex parte, sed integer est crucifixus, ut nos ex toto moriamur peccato, et vivamus Deo; sive ut corpus nostrum destruatur a servitute peccati, et fiat justitiae mancipium, qqui facit peccatum, servus est peccati . Sive corpus peccati intelligitur is, qui adhuc extra baptismum originali subditus est conditioni, et nondum ulla vitae suscepit initia, sed ex toto alienus est a salute. Qui enim mortuus est, justificatus est a peccato. Hoc est, alienatus est a peccato; mortuus enim omnino non peccat. Vel, sicut praefati sumus, prioris vitae erroribus mortuus, innovatus in Christo et membrum ejus effectus, concupiscentiis et passionibus contradicit
Abbreviated transcription (Latin):
non habentis maculam autrugã.
Possunt autẽ menbra ex quib:
corpus istud peccati constat
uideri: quae superius enume¬
rauit apłs menbra eẽ suꝑt̾rã:¬
ldẽ fornicacionem. inmundi¬
ciã. inpudiciciam. a uariciã.
contencionẽ irã dolos. rixas.
dissensiones. hereses. inuidiã.
commessaciones & his similia:
ex quib: om̃ib menbris digne
dicitur corpus constare pec¬
cati & hoc corpus u&eris ho¬
minis appellari quod si quis
ꝑ crucem xp̃i destruat. & in no¬
uum hominem qui secđm diñ
creatus ẽ commutetur: ul¬
tra non dicetur seruire
peccato: Cui sine dubio ser¬
uit: donec alicui eorłi subiao&:
quae supra ex posuimꝰ menbra
eẽ peccati: Siuero magis cor¬
pus hoc nrm̃ dixisse intelli¬
gatur apłs corpus peccati:
secdm illam ꝓfeteo accipi&᷑
intelligenciam qua & cdauia
desem& ipsodicit. quia in iniqui¬
tatib conceptussũ & inpeccatis
concepit me matermea : ꝓ quo
peccato & etdesia ab apłis

Expanded text:
non habentis maculam aut rugam . non habentis maculam aut rugam . Possunt autem membra, ex quibus corpus istud peccati constat illa videri, quae superius enumeravit Apostolus membra esse super fornicationem, immunditiam, impudicitiam, avaritiam, contentionem, iram, dolos, rixas, dissensiones, haereses, invidiam, comessationes et his similia, ex quibus omnibus membris digne dicitur corpus constare peccati, et hoc corpus veteris hominis appellari, quod si quis per crucem Christi destruat, et in novum hominem, qui secundum Deum creatus est commutetur, ultra non dicetur servire peccato, cui sine dubio servit, donec alicui eorum subjacet, quae supra exposuimus membra esse peccati. Si vero magis corpus nostrum hoc dixisse intelligatur Apostolus corpus peccati, secundum illam profecto accipietur intelligentiam, qua et David de semetipso dicit: Quia in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Pro quo peccato et Ecclesia ab Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
dnpeecatis cuius finem &interi¬
tũ quendam facimus ubi rece¬
perimꝰ in nobis fidem crucis xpĩ
ꝑ quã iladestruitlr corpus
peccati ut menbra nrã quae ser¬
diebant peccato ultraei non
seruiano stdo: VT DEST RUA¬
TUR CORPUS PECCATIUT ULTRA
NonSeRUiamus peccato
Diligencius intuendũ est
quo modo dixerit corpus pec¬
cati: in quo duplex dari uid&
uł quia peccata ipsius dicat
esst ꝓprum aliquid corpus
quod destruendũ fut hsqui
nendebent ultra seruire
peccato: quia ergo uterq
sensus in hoc loco ammitti
potest deutroque quid nob̃
uideatur exponimur: & enĩ
sxyprium corpus ponamus eẽ
peccati uidebitur quod sicut
dehis quir nouum hominem
reparati sunt : dictũ ẽ. quiauos
estis corpus xp̃i menbra ex
parte ita & dehis qui ueterem
hominem nondũ erucifixer̃
diciposse quod sint corpais pec¬
cati & menbra eius cuius caput
corporissit diabolus. sicut xp̃s
caput ẽ corporis ecclesi e

Expanded text:
in peccatis, cujus finem et interiin peccatis, cujus finem et interitum quemdam facimus, ubi receperimus in nobis fidem crucis Christi, per quam ita destruitur corpus peccati, ut membra nostra, quae serviebant peccato, ultra ei non serviant, sed Deo. Ut destruatur corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato. Diligentius intuendum est, quomodo dixerit corpus peccati, in quo duplex dari videtvel quia peccati ipsius dicat esse proprium aliquod corpus, quod destruendum sit his qui non debent ultra servire peccato. Quia ergo uterque sensus in loco admitti potest, de utroque quod nobis videatur exponimus. Etenim si proprium corpus ponamus esse peccati, videbitur quod sicut de his qui in novum hominem reparati sunt, dictum est, quia Vos estis corpus Christi, et membra ex parte , ita et de his qui veterem hominem nondum crucifixerunt dici posse quod sint corpus peccati et membra ejus, cujus caput corporis sit diabolus, sicut Christus caput est corporis ecclesiarum,
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ : & nouo quodam atq
amabili dĩdono: mors illius
nobis uitae arbor efficitur
Gene autẽ apłs nondixit. si enĩ
conplantati sumus mortieius:
sed similitudini mortis euis
Ipsa quidem morte qua ihis̃
mortuus ẽ peccato peccatum
omnino nonfecit. nos nom pos¬
sumus mori ut omnino nesi¬
amus peccatũ similitudinem
tamen habere possumus. at
imitantes eum ut uestigia
eius sequentes abstineamꝰ nos
a peccato: hoc ẽ ergo quod reci¬
pere potesti humananatura at
in similitudinẽ mertis etus fiat.
dũipsũ imitando non peccat: Nã
omnino eu inte gro nescire pecca¬
nũ solius ẽ xpͣi lgitur cõplantari
nos uult mortis eius similitudini
quapeccato mortuus ẽ semel: ut
p̃ossimus &resurreccionis eiuis
eẽ cõplantati: Achatrumque
enĩ sub audire deb& cõplantati
& mortis eius &resurreccionis:
hocstientes quiaueTUs ho¬
MO NR SIONLERUCIFIXUS EST:
Uetus autẽ homo nr̃ intelli¬
Sgendus ẽ uita prior quã duximꝰ

Expanded text:
debemus, et novo quodam atque debemus, et novo quodam atque amabili Dei dono, mors illius nobis vitae arbor efficitur. Bene autem Apostolus non dixit: Si enim complantati facti sumus morti ejus, sed similitudini mortis ejus. Ipsam quidem mortem, qua Jesus mortuus est peccato, ut peccatum omnino non fecerit. Nos non possumus mori, ut omnino nesciamus peccatum. Similitudinem tamen habere possumus, ut imitantes eum, et vestigia ejus sequentes, abstineamus nos a peccato. Hoc est ergo, quod recipere potest humana natura, ut in similitudinem mortis ejus fiat, dum ipsum imitando non peccat. Nam omnino ex integro nescire peccatum, solius est Christi. Igitur complantari nos vult mortis ejus similitudini, qua peccato mortuus est semel, ut possimus et resurrectioni ejus esse complantati. Ad utrumque enim subaudire debet complantati et mortis et resurrectionis. Hoc scientes, quia vetus homo noster simul crucifixus est. Vetus autem homo noster intelligendus est, vita prior, quam duximus
Abbreviated transcription (Latin):
auit eum: uam & sitꝰ quiforis ẽ¬
homo nr̃ inquit apłs corrp̃¬
pitur. sed qui intus ẽ renoua¬
tur dedie indiem. Inttiere
eos quuin fide ꝓficiunt & cotidie
cunt. quomodo semꝑbonis oꝑib
adiciunt meliora & honestis
honestiora conquiruntur. quo¬
modo in intellectu. insciencia.
& sapiencia crescunt & intelli¬
gis eos cotidie innouari: Inno¬
uitate ergouitae ambulemus:
ostendentes nos in& ipsos ei.
quinos cũxp̃o suscitauit cotidi¬
e nouos & ut ita dixerim pul¬
gentes. qui surgens amortuis
abhumilitate terrena ad głam
pat̃nam maiestatis ascendit.
glorificent patrẽ nrm̃ qui
incaelis est : & sic merito xpõ
conresurrexisse pergłam
patris dicemur: Sienm
Uelut alicuius plantae arboris
ostendit mortẽ xp̃i: cui nos
cõplantatos uult eẽ ut sucoradi¬
ciseius radix quoq nrã suscipiens
ꝓducat ramos iusticiae & fructus
afferat uitae : xp̃sergo qui ẽ dĩ
uirtus & dĩ sapiencia ipse est
arbor uitae cui complantari

Expanded text:
avit eum. Nam et si is qui foris homo noster, inquit Apostolus, corrumpitur, sed qui intus est, renovatur de die in diem . Intuere eos qui in fide proficiunt, et quotidie cunt, quomodo semper bonis operibus adjiciunt meliora, et honestis honestiora conquiruntur, quomodo in intellectu, in scientia et sapientia crescunt, et intelligis eos quotidie innovari. In novitate ergo vitae ambulemus, ostendentes nosmetipsos ei, qui nos cum Christo suscitavit, quotidie novos, et, ut ita dixerim, pulgentes, qui surgens a mortuis ab humilitate terrena, ad gloriam paternae majestatis ascendit, glorificent patrem nostrum qui in coelis est , et sic merito Christo consurrexisse per gloriam Patris dicemur. Si enim Veluti alicujus plantae arboris ostendit mortem Christi, cui nos complantatos vult esse, ut succo radicis ejus, radix quoque nostra suscipiens, producat ramos justitiae, et fructus efferat vitae. Christus ergo qui est Dei virtus et Dei sapientia, ipse est arbor vitae, cui nos complantari
Abbreviated transcription (Latin):
ad dexteram lic& eandem in
flexi digitorũ uideatur tene¬
re figuram. quaehabuerat
denarios in leua. Nimium
tamen quantitatis magnitu¬
dine suꝑ crescit quia uidelic&
om̃s qui ꝓpt̃ regnũ dĩ & tẽpora¬
li aspernunt &iã in hac uita
ꝑ secucionib plenissima eiꝰdẽ
regni gaudium fide certa
degustant atq in expectaci¬
one patriae caelestis quae
iure in dextera significatur.
om̃ium pariter electorũ
sincerissima dileccione

Expanded text:
in dexteram, licet eamdem in in dexteram, licet eamdem in flexu digitorum videatur tenere figuram quam habuerat denarius in laeva, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit. Quia videlicet omnes qui propter regnum Dei temporalia spernunt, etiam in hac vita persecutionibus plenissima, ejusdem regni gaudium fide certa degustant, atque in exspectatione patriae coelestis quae jure in dextera significatur omnium pariter electorum sincerissima dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
bus sunt. Sicut enĩ iudicaturi
ex toto mundo. sic &iudicandi
ex toto mundo erunt. Et om¬
NIS QUIRELIQUERIT DOMUN
VET FRATRES AT SORORES
AT PATRE AUT MATREM.
ADT UXORES ATFILIOS AUT
AGROS ꝓPTER NOME MEVM. CEN¬
Toplum accipi& &uitam ae¬
TeRnam possrocbit.
Sensus igitur iste ẽ quiꝓpter
rit spĩtalia bona recipiat quae
conparacione & merito sui ita
er quasi paruo munere. cente¬
narius numerus cõparetur
quaenimirũ a frib: atq: consor¬
tibus ꝓpositi sui quieius spitali
glutino colligantur. nullũ
graciorem &iã in hac uita
recipi& caritatẽ. Lege actus
munia. nullusq: egens erat
inter eos. qui sua ꝓdnõ reli¬
querant. dequib & apłs ait.
Tam quã nihil habentes &
omĩa possidentes. potest sane
hoc quod ait. accipi& cencies
tantũ. Nunc intẽpore hoc domos.
& fratres & sorores & matres.
& filios & agros cũ ꝑ secucionib
ꝑ significacionem alcius intel¬
ligi. Centenarius quippe nu¬
merus deleua trans latus

Expanded text:
bus sunt, sicut enim judicaturi bus sunt, sicut enim judicaturi ex toto mundo, sic et judicandi ex toto mundo erunt. Et omnis qui reliquerit domum vel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros, propter nomen meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit. Sensus igitur iste est: Qui prorit, spiritalia bona recipiet, quae comparatione et merito sui ita  quasi parvo numero centenarius numerus comparetur. Quia nimirum a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, multo gratiorem etiam in hac vita recipiet charitatem. Lege Actus munia, nullusque egens erat inter eos , qui sua pro Domino reliquerant. De quibus et Apostolus ait, Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Potest sane hoc quod ait, Accipiet centies tantum nunc in tempore hoc, domos, et fratres, et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus , per significationem altius intelligi. Centenarius quippe numerus de laeva translatus
Abbreviated transcription (Latin):
xii tribus isrł Tribus leui
quae tertia decima ẽ abeis
iudicanda nonerit : aut solũ
illũ popłm noncũ gentes c&e¬
ras iudicabunt: qđ autẽ ait
inregeneracione ꝓcul dubio
mortuorũ resurreccionem
nomine uoluit regeneracio¬
nis intelligi. sic enĩ caro nra
regenerabitur ꝑ incorrup¬
cionem quẽ ad modũ ẽ ani¬
ma nr̃a regenerata ꝑfidem.
quid ergo depaulo dicemus
Nũ quid tercius decimus
iudicabit : quo modo incen¬
tũ quinquaginta tribus
piscibus ingentẽ numerũ
scõrũ & in quinq uirginib:
innumerabiles uirgines. quo¬
modo inquinq: frib illius
quitor que batur ad inferos.
milia milium. sic inxui sedibus.
Nonxii homines sed magnus
numerus ꝑfectorũ. orbis enĩ
terrarũ quattuor designatis
partib: continetur. ab his
om̃ib: enĩ partib: uocatur
intrinitate. qnm̃ter quaterni
xiiͦ faciunt ꝑfectũ numerũ
significat. duodecim ergo
trib: isrł totus isrł xuiͦ tri¬

Expanded text:
duodecim tribus Israel, tribus Levi, duodecim tribus Israel, tribus Levi, quae tertia decima est ab eis judicanda non erit, aut solum illum populum, non cum eo gentes caeteras judicabunt. Quod autem ait, in regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine voluit regenerationis intelligi, sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quemadmodum est anima nostra regenerata per fidem. Quid ergo de Paulo dicemus? Nunquid tertius decimus judicabit? Quomodo in centum quinquaginta tribus piscibus ingentem numerum sanctorum, et in quinque virginibus innumerabiles virgines, quomodo in quinque fratribus illius qui torquebatur apud inferos mmillia millium, sic in duodecim sedibus non duodecim homines, sed magnus numerus perfectorum. Orbis enim terrarum quatuor designatis partibus continetur. Ab his omnibus partibus vocatur in trinitate, quoniam ter quaterni duodecim fiunt, perfectum numerum significat. Duodecim ergo tribus Israel, totus Israel duodecim tri
Abbreviated transcription (Latin):
noluerunt hic discimus cum
suis discipulis uidicarũ ilm̃.
Vnde s alibi iudaeis dix. Siego
in beel zebub eiciodae monia
filii urĩ in quo eiciunt: ideo ipsi
iudices uri erunt . Necqm̃ super¬
UIIsedes sessuros eẽ. aut xil. solios
homines cũ illo iudicaturos puta¬
re deberemus : duo denario
quippe numero uniuersa quȩdã
significata ẽ iudicancium mul¬
titudo ꝓpt̃ duos partes septena¬
rii quod significatur plerũq
uniuersitas quaeduae partes
idẽ tria aquattuor altera
ꝑ alterã partẽ multiplicatae
xii faciunt. Nam & quattuor
ter & tria quater duodecims.¬
alioquin qm̃ in locũ uidae
traditoris. apłm mathiam
legimꝰ ordinatũ. apłs pau¬
lus quiplus illis om̃ib: labo¬
rauit. ubi ad iudicandum
sedeat. non habebit: qui ꝓ¬
fecto cũ aluis scis ad numerũ
iudicium seꝑtinere de monstrat
cũdicit Nescitis quia anglos iu
dicabimus : deipsis quoque iu¬
dicandis in hoc numero duo¬
denario similis causa est . Non
enĩ quia dictũ ẽ iudicantes

Expanded text:
l. Hic discimus cum suis discipulis judicaturum Jesum, unde et alibi Judaeis dixit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? ideo ipsi judices vestri erunt. Nec quduodecim sedes sessuros esse, aut duodecim solos homines cum illo judicaturos putare deberemus. Duodenario quippe numero universa quaedam significata est judicantium multitudo, propter duas partes septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas: quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt. nam et quattuor ter et tria quater duodecimalioquin quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthian legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus illis omnibus laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit. qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat, cum dicit: nescitis quiadicabimus , de ipsis quoque judicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est, judicantes
Abbreviated transcription (Latin):
ter utiq resurgente xpõ amor¬
tuis & nos cũ ipso simul resur¬
gemus & illo ascendente ad cae¬
los cũ ipso simul ascendemus:
& sedente ipso ad dexteram
patris. cũ ipso simul in cael estib
sedere dicemur: Sicut a libi
ipse apłsait. quia quo excita¬
uit nos xp̃o simulq fecit sede¬
re incaelestibus: UT Quo modo

Expanded text:
r utique resurgente Christo a mortuis, et nos cum ipso simul consurgemus, et illo ascendente ad coelos, cum ipso simul ascendemus, et sedente ipso ad dexteram patris, cum ipso simul in coelestibus sedere dicemur, sicut alibi ipse apostolus ait: Quia coexcitavit nos Christo, simulque fecit sedere in coelestibus . Ut quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
cibos manu & arte querebat
& tamen loquitur confiden¬
ter reliquimus om̃ia. omĩa
enĩ relinquit qui uoluntatẽ
habendi deserit. Sed quia
non sufficit tantũ relinquere¬
adiungit & quod ꝑfectum est.
& secuti sumuste fecimus qđ
iussisti. quidigitur dabis prae¬
mu. Ihs̃ atem dixit illis.
AMERI DICOVOBIS QUODVOS
QUIEECUTIESTISME INREGENE¬
RACIONE CUSEDERITFILIUS

Expanded text:
arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, reliquimus omnia. Omnia enim relinquit, qui voluntatem habendi deserit. Sed quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est, et secuti sumus te, fecimus quod jussisti, quid igitur dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod vos, qui secuti estis me in regeneratione, cum sederit filiu
Abbreviated transcription (Latin):
fidem sapienciamq non me
quae prima inxpõ credens
exiudaeis fuerat congregata
qđ autẽ exceptis xii quidan
uocentur apłi illud in incu¬
sa est. Om̃s qui dnmñ uideras
& eum postea p̃dicabant
Nam & alui abhis quos dñs elegerat
ordinati sunt apł̃i sicut adphilip¬
penses ait. Necessarium existima
lib scribitur siue apłi eclesia¬
rũ ingłam dĩ. silas quoq: & iu¬
das ab apostolis apłi nominati
sunt. QUAEATẼ SCRIBO UOBIS
ECCE CORAMDÕ QUODNON
MENCIOR.
Diue simpliciter accipiendũ
ut sit quae scribo uobis uera
sunt & dõ teste confirmo.
quia nulla arte uerborum
cata mendacio siue alcius
ut legatur quae scribo uobis
corã dõsunt idẽ dĩ digna
conspectu quia scilic& non men¬
cior. & quomodo oculidnĩ suꝑ
iustos. auertit autẽ faciem suã
a conspectu impiorũ. Ita nunc
eaq: scribuntur corã dõ sunt
me non menciente quae scribo
quae non essent corã dõ simen¬

Expanded text:
fidem sapientiamque non mofidem sapientiamque non moquae prima in Christo credens ex Judaeis fuerat congregata. Quod autem exceptis duodecim quidam vocentur apostoli, illud in causa est, omnes qui Dominum viderant, et eum postea praedicabant,Nam et alii ab his quos Dominus elegerat ordinati sunt apostoli, sicut ad Philippenses ait: Necessarium existimavlibus scribitur: Sive apostoli Ecclesiarum in gloria Dei . Silas quoque et Judas ab apostolis apostoli nominati sunt. Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quod non mentior. Sive simpliciter accipiendum, ut sit, quae scribo vobis vera sunt, et Deo teste confirmo, quia nulla arte verborum, cata mendacio, sive altius, ut legatur, quae scribo vobis coram Deo sunt, id est, Dei digna conspectu, quia scilicet non mentior, et quomodo oculi Domini super justos, avertit autem faciem suam a conspectu impiorum, ita nunc ea, quae scribuntur coram Deo sunt, me non mentiente, qui scribo, quae non essent coram Domino si men
Abbreviated transcription (Latin):
conspicitur: Nam & quod
uisussit ire luero solimam
apto deferendi & marisi
Nongrandi ineliguit ma¬
gisterio qui quanto se adui¬
dendũ petrũ tẽpore p̃para¬
uit. & lic& quibusdã suꝑ¬
fluũ uioltatur numeros
quoq quimn scripturis sunt
obseruare . tamen non absq:
re arbitror quindecim dies
quibus apud petrũ paulus
habitauit . plenam significa¬
re scienciam consum matãq
doctrinam. si quidẽ quinde¬
cim sunt carmina in psalteri¬
o. & quin decim gradus ꝑ quos
ad canendũ dõ inatrus eius
con sistendũ iustus ascendit
ALIUM AUTẼ ApłOrUUIDINE¬
onnem Nisi iacobum FRaTRẽ¬
cuntur sicut in euangelio. vade
dic fratribus meis. Uado ad patri
meũ & ad patrẽ urm̃. sed quomo¬
do iob & caeri patriar chae
dicti sunt quidem famuli dĩ
sed quasi egregium quidem
mor ses habuit ut scriberetur
de eo sed non sicut famulus ns¬
morses. sic & beatus iacobus
specialiter frater ꝓpt̃ ẽgregos
mores & in comparabilem

Expanded text:
conspicitur. Nam et quod conspicitur. Nam et quod visus sit ire Hierosolymam apostolo deferendi. Et mansi Non grandi indiguit magisterio, qui tanto se ad videndum Petrum tempore praeparavit. Et licet quibusdam superfluum videatur numeros quoque qui in scripturis sunt observare, tamen non absque re arbitror quindecim dies, quibus apud Petrum Paulus habitavit, plenam significare scientiam, consummatamque doctrinam, siquidem quindecim sunt carmina in Psalterio, et quindecim gradus per quos ad canendum Deo in atriis ejus consistendum justus ascendit. Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrecuntur, sicut in Evangelio: Vade, dic fratribus meis, vado ad patrem meum et ad patrem vestrum . Sed quomodo Job, et caeteri patriarchae dicti sunt quidem famuli Dei, sed quasi egregius quidem Moyses, ut scriberetur de eo, sed non sicut Moyses famulus meus, sic et beatus Jacobus specialiter frater propter egregios mores et incomparabilem
Abbreviated transcription (Latin):
Quidmihi prodest ista religio
silegam quod paulus postre ue¬
lacionẽ xp̃i statim ierit in ara¬
biam &de arabia damas cũ fue¬
rit reuersus. Nec selam quidibi
gesserit itus ac reditus
datͥmihi occasionem alcioris
intelligenciae. arabia quae
int̃p̃tatur humilis & occidua
uetus significat testam̃tũ
statim itaq ut credidit il¬
paulus adlegem agͥꝓ phocis
adu&eris testam̃ti. aã inocci¬
duo positi sac ram̃ta conuer¬
aussus fuerat ingentibus
p̃dicare arepto illo non ẽ
ibi dulicius qommoratus
firmatus ꝑgit hiero solimã
locũ uisionis & pacis nontam
disciturus aliquid de aptis
laturus. DEINDE POSTTBIS¬
ENNIŨ UENI HIEROSOLIMAN
VIDERE PETRUM
Non ut oculos genas uultũq
eius aspicer& utrtũ macilen
recto & utrũ frontẽ uestir&
coma. an ut clemens imperi¬
odiseius refert̃ caliuciem
haberoꝰ incapite. sed his ocli
lis aspexit eum. quibus &
modo in epistolissuis uido :
his oculis paulus uidit cae¬
pham quibus nunc a pruden¬
tibus quib:q: paulus ipse

Expanded text:
Quid mihi prodest ista religio, si legam, quod Paulus post revelationem Christi statim ierit in Arabiam, et de Arabia Damascum fuerit reversus, nec sciam quid ibi gesserit? Exitus ac reditus dat mihi occasionem altioris intelligentiae. Arabia quae interpretatur humilis et occidua, vetus significat testamentum. Statim itaque ut credidit Paulus, ad legem, ad prophetas, ad Veteris Testamenti jam in occiduo positi sacramenta converjussus fuerat in gentibus praedicare, et reperto illo, non est ibi diutius commoratus,firmatus pergit Hierosolymam, locum visionis et pacis, non tam disciturus aliquid de apostolaturus. Deinde post triennium veni Hierosolymam videre Petrum. Non ut oculos, genas vultumque ejus aspiceret, utrum macilentrecto, et utrum frontem vestiret coma, an ut Clemens in periodis ejus refert calvitiem haberet in capite, nec puto lis aspexit eum quibus et modo in Epistolis suis videtur, his oculis Paulus vidit Cepham, quibus nunc a prudentibus quibusque Paulus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Praesenti sermone apts con¬
clusionem facit om̃ĩum quae
in superiorib: construxerat :¬
& dicit : Si autẽ mortui sumus
cũ xpõ ꝑ haec scilic& quae supe¬
rius ostendimus credimꝰ quia
& conuiuemus ei : Non dixit
& conuiximus sicut dix̃ mor¬
tui sumus sed conuiuemus: ut
ostendat quiamors in praesen
ti oꝑatur. uita autẽ infutu¬
ro: Tunc scilic& cũ xp̃s mani¬
festatus fuerit qui ẽ uita nrã
abscondita in dõ: Scientes
QD XP̃S SURGENS AMORTU¬
IS IAMNON MORITUR:
Duplex intelligitur resur¬
reccio: Una quamente acfide
cũ xpo aterrenis resurgimꝰ.
ut caelestia cogitemus alia¬
quae generalis erit incarne :
haec in scđo erit. Illa in pri¬
mo dñ fuit aduentu. Id circo
absoluta sentencia de finiuit
ut & hi qui con uiuent ei deae¬
ternitate uitae securi sint
MORS ILLI ULTRANONDOMINIA¬
BITUR:
Potest autẽ quis compendiosi¬
us in his dicere quia hic mortẽ
communem hanc dicit & medi

Expanded text:
Praesenti sermone Apostolus conclusionem omnium facit quae in superioribus astruxerat, et dicit: Si autem mortui sumus cum Christo, per haec scilicet, quae superius ostendit. Credimus et convivemus ei. Non dixit, et conviximus ei, sicut dixit mortui sumus, sed convivemus, ut ostti operatur, vita autem in futuro, tunc scilicet cum Christus manifestatus fuerit, qui est vita nostra abscondita in Deo. Scientes quod Christus surgens a mortuis jam non moritur. Duplex intelligitur resurrectio, una qua mente et fide cum Christo a terrenis resurgimus, ut coelestia cogitemus, aliaque generalis erit in carne, haec in secundo erit, illa in primo Domini fuit adventu, idcirco absoluta sententia definivit Aut et hi qui convivent ei, de aeternitate vitae securi sint. Mors illi ultra non dominabitur. Potest autem quis compendiosius in his dicere, quia hic mortem communem hanc dicit et medi
Abbreviated transcription (Latin):
cui enĩ qui reuebat̾tr huic
illud potest reuelari qđ
ante in eo non erat. inquo
uero reuelatu ilud exoe¬
latur qđ prius fuit in eo &
postea reuelatũ  ile ẽ
illud in euangelio. medius stat
que uos nescitis. & alibi. Erat
lux uera quae illuminat
omnem homiatẽ uenientẽ
inmundũ. Exͥ quo ꝑ spicudꝰ
fit natura omib dĩ messe
nobiciam. Nec quẽ quã sine
xpõnasci & non debere ger¬
mina anse fapienciae &iusti¬
ciae. reliquarũq uirtutũ¬
p̃termitti Unde multi absq
enter fadant aliqua uł scę
sut pangatib obsequantur
&utꝰ inopistpnũ porrigat
non opprimant uicinos. non ali¬
ena rapiant. Potest & aliter acci¬
piinpaulo dĩ filius reuelatus
qđ p̃dicante illo agnitus sit
gentib quẽ ante nesciebant.
CONTINUO NONAD QUEUI CAR¬
H & SANIGUINII. SIUEUTINGRE¬
post reuelacionem xp̃i cũcar¬
ne & sanguine quia noluit.
margaritas ꝓicere ante porcos
necdare scm̃ canibus. vide quid
de peccatorib scriptũ sit.

Expanded text:
Cui enim quid revelatur, huic illud potest revelari quod ante in eo non erat. In quo vero revelatur, illud revelatur, quod prius fuit in eo, et postea revelatum est. Simile est illud in Evangelio: Medius stat quem vos nescitis. Et alibi: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in mundum. Ex quo perspicuum fit natura omnibus Dei inesse notitiam. Nec quemquam sine Christo nasci, et non habere germina in se sapientiae et justitiae, reliquarumque virtutum. Unde multi absque enter faciant aliqua, vel sancte, ut parentibus obsequantur, et ut inopi manum porrigant, non opprimant vicinos, non aliena rapiant. Potest et aliter accipi in Paulo: Dei filius revelatur, quod praedicante illo, agnitus sit gentibus, quem ante nesciebant. Continuo non acquievi carni et sanguini. Sive, ut in Graepost revelationem Christi cum carne et sanguine, quia noluit margaritas projicere ante porcos, nec dare sanctum canibus. Vide quid de peccatoribus scriptum sit:
Abbreviated transcription (Latin):
suis irparabolis dicens:
SiMile FaCTŨ Ẽ REGNŨ CAELORŨ
hominiregi: quifecit nuptias filiosuo:
Pharisaei intelligentes desedicipara¬
bolas querebant eũ tenere & occidẽ
hanc eoꝵ sciens iħs uoluntatẽ nibil¬
ominꝰ increpat sȩuientes nec timore

Expanded text:
erum in parabolis eis, dicens: Simile factum est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Pharisaei intelligentes de se dici parabolas, quaerebant eum tenere et occidere. Hanc eorum sciens Dominus voluntatem, nihilominus increpat saevientes, ne