comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nende hoc sit exordium: ut
meminerimus in hoc corrup¬
tibili corpore quod aggra¬
uat animam. uita nos mi¬
sera uiuere. Sed qui iam
redempti per mecliatorem
accepimus. beatam uitam
in spe habeamus: ⁊ si re ip̃a
enim uitas sibi diuinitus
p̾clicatas ⁊ cõmendatas no¬
in fide: altera in spetie. U¬
na in tempore peregrina¬
tionis: altera in eternita¬
te mansionis. Una in la¬
bore: altera in requie. Una
in uia: altera in patͥa. Una
in opere actionis: altera ĩ
mercede contemplationis.
Una declinat a malo ⁊ fa¬
cit bonũ: altera nullum
habet aquo declinet ma¬
lum: ⁊ magnũ habet qͦ
fruatur bonũ. Una cum
hoste pugnat: alt̾a sine
hoste regnat. Una fortis
est in aduersis: altera ni¬
chil sencit aduersi. Una
carnales libidines frenat:
altera sp̃ualib delectatio¬
nib uacat. Una est uin¬
cencli cura sollicita: alte¬
ra uictorie pace secura. U¬
na in temptationib ad¬
iuuatur: altera sine ulla
temptatione in ip̃o ad iuto¬
re letatur. Una subuenit

Expanded text:
ejus hoc sit exordium, ut meminerimus in hoc corruptibili corpore, quod aggravat animam , vitam nos miseram vivere, sed qui jam redempti per Mediatorem  pignus accepimus, beatam vitam in spe habemus, etsi re ipsa itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas noin fide, altera in specie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit
Abbreviated transcription (Latin):
xerit xp̃m possunt quidem
sed ut longe in alia non
eamus. ip̃ius tercie mani¬
festationis dñi. paulo su¬
periore lectione que istam
prececlit. satis euidenter ap¬
paret: ubi interrogans eũ
clixit. Diligis me plus hiiᷤ:
Quod utiq sciebat: ⁊ tam̃
interrogabat: ut etiã nos
qui legimus euͣngłm. a¬
morem petri erga dñm.⁊
illo interrogante. ⁊ isto res¬
pondente nossemus. S cie
bat igitur dominus: nõ so¬
lum quod cliligeret uerũ
etiam quod plus illis clili¬
geret eum petrus. Et tam̃
plus. an qui minus diligit
xp̃m: quis dubitabit res¬
pondere. eum qui plus dili¬
git esse meliorem: Item fi
ꝓponamus. quis duoꝵ sit
melior. utrum quẽ minus.
an quem plus cliligit xp̃s:
eum qui plus cliligitur a
xp̃o. meliorem ꝓcullubio
respondebimus. In illa ergo
comparatione quã prius
posui. petrus iohanni: ĩ hac
uero altera. iohãnes ance¬
ponitur petro.

Expanded text:
Christum, possunt quidem Christum, possunt quidem sed ut longe in alia non eamus, ipsius tertiae manifestationis Domini paulo superiore lectione, quae istam praecedit, satis evidenter apparet, ubi interrogans eum, dixit, Diligis me plus his? Quod utique sciebat, et tamen interrogabat, ut etiam nos qui legimus Evangelium, amorem Petri erga Dominum, et illo interrogante et isto respondente nossemus. bat igitur Dominus non solum quod diligeret, verum etiam quod plus illis eum diligeret Petrus. Et tamenplus, an qui minus diligit Christum; quis dubitabit respondere, eum qui plus diligit esse meliorem? Item si proponamus quis duorum sit melior, utrum quem minus, an quem plus diligit Christus; eum qui plus diligitur a Christo, meliorem procul dubio respondebimus. In illa ergo comparatione quam prius posui, Petrus Joanni; in hac vero altera, Joannes anteponitur Petro.
Abbreviated transcription (Latin):
on parua questio ẽ fr̃es¬
do tercio manifestauit se¬
discipulis. dixerit dominꝰ.
seq̃re me de apło autem iole.
sic eum uolo manere donec
ueniam quid ad te. Huic
questioni quantũ dominꝰ
ip̃e don auerit. siue per trai¬
tancle. siuc soluende: sermo¬
lud etiam in his cluob apos¬
tolis petro ⁊ ioħx quẽ nõ mo¬
ueat ad querendum. cur
iohem plus dilexerit dñs
cum ip̃m dñm plus dile¬
xerit pecrus: Ubicumq
enim se cõmemorat iohes:
ut nomine suo tacito ip̃e
possit intelligi. hoc addit
quod eum diligebat ihs
quasi solum diligeret: ut
hoc signo cliscerneretur
diligebat. Quid ergo nisi¬
se amplius dilectũ. cum
hoc cliceret. uolebat intelli¬
gi: Quod absit ut mẽda¬
citer liceret. Quod autem
maius dare potuit ihx ma-¬
ioris erga cum sue dilecti-¬
onis in dicium: quam ut
homo cum ceteris cõ clisci¬
pulis suis. sociis tante sa¬
lutis. solus tamen cliscu¬
buerit super pectus ip̃ius
salnatoris: Porro qd̃ apos¬
tolus petrus plus aliis dile

Expanded text:
on parva quaestio esse tertio manifestavit discipulis, dixerit Dominus, Sequere me; de apostolo autem Joanne, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Huic quaestioni, quantum Dominus ipse donaverit, sive pertractandae, sive solvendae sermollud etiam in his duobus apostolis Petro et Joanne quem non moveat ad quaerendum, cur Joannem plus dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus? Ubicumque enim se commemorat Joannes, ut nomine suo tacito ipse possit intelligi, hoc addit quod eum diligebat Jesus, quasi solum diligeret, ut hoc signo discerneretur diligebat: quid ergo, nisi amplius se dilectum, cum hoc diceret, volebat intelligi? quod absit ut mendaciter diceret. Quod autem majus dare potuit Jesus majoris erga eum suae dilectionis indicium, quam ut homo cum caeteris condiscipulis suis socius tantae salutis, solus tamen discubuerit super pectus ipsius Salvatoris? Porro quod apostolus Petrus plus aliis dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ppłm iudeoꝵ. uersicu¬
lum aũt istum. quo et
paruulz atq lactentes ĩ
in gressu ierłm clñi sal¬
uatoris usi sunt. quando
clixerũt. benedictus qui
uenit in noie clñi osanna
in excelsis. sumpsit de cen¬
tesimo septimo decimo s¬
psalmo: qui manifeste
de aduentu domini scrip¬
tus est. Et quod dicit: hoc
uult intelligi. Nisi penitẽ¬
tiam egeritis. ⁊ confessi fu¬
eritis ip̃m ẽẽ me. de quo ꝓ¬
phete cecinerũt. filiũ om¬
nipotentis patris: meã fa¬
ciem nõ uidebitis. Habent
iudei datum sibi tempis
penitentie. Confiteantur
benecdictum qui uenit in
spicient: qui uiuit et reg¬

Expanded text:
et ad populum Judaeorum. Versicuet ad populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in spicient. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dum gallina congregat
pullos suos sub alas suas
et noluisti. Iherusalem
nõ saxa ⁊ eclificia ciui¬
tatis: sed habitatores uo¬
fectu: sicut ⁊ in alio lo¬
co legimus. quod uidens
eam fleuerit. In eo autẽ
quod dicit. quociens uo¬
lui congregare filios tu¬
os: omnes retro ꝓph̾as
a se missos esse testatur.
Galline quoq similitu¬
dinem congregantis sb̾
alas pullos suos: in can¬
tico deuteronomi legi¬
mus. Sieut aquila pro¬
teget nidum suũ. ⁊ suꝑ
pullos suos desiderauit:
expandens alas suas sus¬
cepit eos. ⁊ tulit suꝑ pen¬
nas suas. Ecce relinquet᷑
uobis domus ur̃a deserta.
Hoc ip̃m ex persona iere¬
liqui domũ meam: dimi¬
si hereditatem meã. Facta
est michi hereditas mea:
quasi spelunca hiene. De¬
sertam iudeoꝵ domũ idest
templum illud quod ante
fulgebat augustũ. oculis
cõprobamus: qͥa habitato¬
ditatem preripere gestiẽs.
modo. donec clicatis. Bene¬
dictus qui uenit in noĩe
domini. Ad ierłm loquit᷑:

Expanded text:
dum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti! Jerusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vofectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Jereliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: facta estquasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum idem templum illud, quod ante fulgebat augustius oculis comprobamus, qui habitatoditatem praeripere gestiens, modo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tis clum taxat horarũ spa¬
ciis quib orationum la-¬
tuum. Silentio uero ac
bat: ut pro hoc etiam ip̃i
scĩssimo besi eclicto admi¬
rabilis haberetur. His ergo

Expanded text:
rarum spatiis, quibus orationi at. Silentio vero ac bat, ut pro hoc ipsi etiam sanctissimo Benedicto admirabilis haberetur. III. SCHO
Abbreviated transcription (Latin):
neclictus a quodam nobi¬
lissimo scd̃m scłi clignita¬
tem uiro exoratus fuiffet.
ut ad domum eius cligna¬
retur per semet ip̃m accede̾.
quo uxorem euis ac filiũ
queni nuper enixa fulerat
a demonio quo grauissime
pariter uexabantur.suis
scĩs meritis ⁊ orationibus
liberaret. ⁊ sc̃s cdomimi pro
eo quod ei familiaris ꝓ ali¬
quib operib ab eo religio¬
se gestis existeret. ire nõ clis¬
pr̃is nr̃i in nr̃o monasterio
tunc p̾positi ac tocius ceno¬
bii procuratoris post ip̃m
fungebatur officio cũ fra
tribus ad fruges colligenda ᷤᷤ
longiuscule amonasterio
ad sextam refectionis horã
cum eisdem rediret fratri

Expanded text:
nedictus a quodam nobilissimo secundum saeculi dignitatem viro exoratus est ut ad domum ejus dignaretur per semetipsum accedere, quo uxorem ejus ac filium, quem nuper enixa fuerat, a daemonio quo gravissime pariter vexabantur suis sanctis meritis et orationibus liberaret. At sanctus Domini, pro eo quod ei familiaris pro aliquibus operibus ab eo religiose gestis existeret, ire non distris nostri, in monasterio tunc praepositi, ac totius coenobii procuratoris, post ipsum fungebatur officio; » tum tribus ad fruges colligendas longiuscule a monasterio ad sextam refectionis horam cum iisdem fratri
Abbreviated transcription (Latin):
lumbos nr̃os precingi con¬
cupiscentias carnis sine du-¬
bio precipit refrenari: iin¬
perans autem ut lucernas
arclentes habeamuis. hoc ita¬
q iubet ut ⁊lumine uere
ficlei splencleamus et sc̃e
caritatis operib ferueamꝰ.
Iubens ut sint lumbi ur̃i
precincti manclat ut ma¬
la clesicleria. atq opera fu¬
giamus: iubens ut sint lu¬
cerne nr̃e arclentes. monet
ut bona cliligamus atq
faciamus. Ista q̃ de euan¬
gelio ꝓposnimus: cura pro¬
pheticis serraonib confera¬
mus. Utrumq enim testa¬
mentum cleus instituit:
unus clominus cledit. Et
si sint utriusq testamenti
cliuersa pro temporib sacra¬
menta: concorclat tamen
iutroq salutis humane
sententia qua precipitur
ut nõ peccemus. ⁊ iubetur
ut bonis operib insistamꝰ.
Precipit itaq dominus ꝑ
bratum clauid clicens. De¬
clina amalo ⁊ fac bonum.

Expanded text:
lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum
Abbreviated transcription (Latin):
penitens. thesauriras tibi
iram in die ire:⁊ reuelati¬
onis iusti uiclicii clei. Hinc
psalmista ait. Deus iuidex
iustus fortis ⁊ longanimiᷤ.
Dicturus quippe longani¬
mem p̾misit iustũ: ut quẽ
uides peccata clelinquẽtiũ
cliu pacienter ferre. scias
tricte uiclicare. Hinc per
quenclam sapientem cli¬
titur. Altissimus enim est

Expanded text:
poenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias tricte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus enim est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reclclit. Nam quos cliu ut
conuertantur collerat: nõ
conuersos clurius clampnat.
uero mentis nr̃e cle¬
sicliam. etiam exteriora
clampna ꝑ similitulinẽ
ad mediũ declucuntur:
ut ꝑ hec animus ad suam
custocliam suscitetur. Nã
clicitur. Hoc aũt scitote:
quia si sciret paterfami¬
lias quia hora fur ueniret
uigilaret utiq.⁊ nõ sine¬
ret perfoch clomum suã.
Ex qua p̾missa similitu¬
cline etiam exhortatio sub¬
infertur: cum clicitur. Et
uos estote parati: quia qua
hora nõ putatis filius hoĩs
uenit. Nesciente paterfami¬
lias fur clomum perfodit:
quia clum a sui custocdia
sp̃s clormit ĩprouisa morᷤ
ueniens carnis ur̃e habita¬
culum irrumpit: ⁊ eum
quem cdñm clomꝰ inuene¬
rit clormientemnecat.
quia cum uentura dã pua
spiritus minime preuiclet
hunc mors ad supplicium
nesciendem rapit. furi au¬
tem resisteret si uigilaret:
quia acluentum iuclicis
qui occulte animã rapit
p̾cauens. ei penitenclo oc¬
curreret ne impenitens pe¬

Expanded text:
. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. ero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utiqret perfodi domum suam. Ex qua praemissa similitudine etiam exhortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis, Filius hominis venit. Nesciente etenim patrefamilias, furdomum perfodit: quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens, carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem Dominum domus invenerit dormientem, necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret si vigilaret, quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens pe
Abbreviated transcription (Latin):
ruit incarne: per mortem
aruit in puluere: nicleli¬
cet fenum fuit. Quia igit᷑
momentis suis hore fugiũt:
agite fr̃es carissimi ut in
boni operis mercecle teneant᷑.
Auclite quid sapiens salo¬
mon clicat. Quod cumq po¬
cest manus tua facere ĩ stã¬
ter operare:qr nec opus. nͨ
ratio. nec scientia. nec sapi¬
entia erit apud inferos qͦ
tu ꝓperas. Quia ergo ⁊ nen¬
ture mortis tempus ignora¬
mus ⁊ post mortem operari
nõ possumus: superest ut
ante mortem tempora ĩclul¬
ta rapiamus. Sic enim sic
mors ip̃a cum uenerit uin¬
citur. si priusquam ueniat
semper timeatur: per ihesũ¬

Expanded text:
ruit in carne, per mortem ruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas! Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, semper timeatur. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
ecl nemo hanc clei lõ¬
ganimitatem negli¬
gat: quia tanto clistricti¬
orem iusticiam in iudicio
exiget: quanto longiorẽ
pacientiam ante incliciũ
prerogauit. Hinc ⁊enim
paulus clicit. Ignoras qm̃
benignitas clei ad peniten¬

Expanded text:
ed nemo hanc ejus loganimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas
Abbreviated transcription (Latin):
rgo quia in occasu scłi¬
sumus: p̃ceclunt que¬
dam. egritudines murich.
Egritudo mundi ẽ fameᷤᷤ
egritudo muncli est pesti¬
lentia: egritudo mundi
est persecutio. Sunt aũt
⁊ alia bella que uir susti¬
net xp̃ianus: cliuersarũ
quoq p̾lia cupiditatum.
stucdioꝵq conflictus. Mł¬
toq grauiores domestici
hostes. quam extranei. Nc̃¬
ricia stimulatz nuĩc accen¬
dit libido. nũc metus ter¬
ret. nũc iracunclia exagi¬
tat. nũc ambitio mouet:
nunc derrere temptant
spiritualia nequitie que
sunt in celestib. Itaq qͣi
quibdam urgetur p̾liis.
⁊ quib dam terre motib
quatitur. mobilis animi
nutantis affectus. S for¬
tior clicit. Si consistant ad¬
uersus me castra: nõ time
bit cor meum. Si exurgat
in me prelium: in hoc ego
sperabo.¬

Expanded text:
rgo quia in occasu saeculsumus, praecedunt quaedam aegritudines mundi. aegritudo mundi est fames, aegritudo mundi est pestilentia, aegritudo mundi est persecutio. sunt autem et alia bella, quaA uir sustinet Christianus, diuersarum quoque proelia cupiditatum studiorumque conflictus multoque grauiores domestici hostes quam extranei. nritia stimulat, nunc accendit libido, nunc metus terret, nunc iracundia exagitat, nunc ambitio mouet, nunc terrere temtant spiritalia nequitiae, quae sunt in caelestibus. itaque quasi quibusdam urgetur proeliis et quibusdam terrae motibus quatitur mobilis animi nutantis adfectus. sed fortior dicit: si consistant adubit cor meum; si insurgat in me prelium, in domino sperabo
Abbreviated transcription (Latin):
transitorie retributionem
q̃runt. Unde ⁊ apte subcli¬
tur. Quinq fatue: non¬
sumpserũt oleum secum.
prudentes aũt: acceperũt
oleũ in uasis suis cũ lam¬
paclib. Per oleum quip¬
pe: nitor głie clesignatur.
Uascula aũt nr̃a sunt cor¬
cla: in quib ferimus cunc¬
ta q̃ cogitauimꝰ. Prudenteᷤᷤ
ergo oleũ in uasis habent.
quia nitorem głie intra
conscientiam retinẽtz pau¬
lo accestante qui ait. Gl̾ia
nr̃a hec est:testimonium

Expanded text:
transitoriae retributionem transitoriae retributionem quaerunt. Unde et apte subditur: Quinque fatuae, sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Inquinq aũt corporis sẽ¬
sib: unusqͥsq subsistit.
Geminatꝰ aũt qͥnariꝰ: de¬
nariũ ꝑficit. Et quia ex
utroq sexi fideliũ multi¬
tudo colligitur: scã eccłia
decem uirginib similis de¬
nuntiatur. In qua qr mali
cũ bonis ⁊ reprobi cũ electis
ad mixti sũt: recte similis
uirginib pruclentib ⁊ fa¬
tuis ẽẽ perhibetur. le .xii.¬
unt pleriq cõtinẽtes:
qui abterrore se abap¬
petitu custodiũt. ⁊ spe ad
interiora rapiuntur. Car¬
nem macerant:⁊ toto de¬
siderio ad supernã patriã
anhelant. Eterna p̾mia
expetunt: pro laborib su¬
is recipere sãudes humanaᷤ
uolunt. Hii nimirũ glori¬
am suã nõ in ore hominũ
ponũt: s intra cõscientiã
continent. Et sũt pleri¬
q qui corpus ꝑ abstinen¬
tiam affligunt: ⁊ de ip̃a
sua abstinentia huma¬
nos fauores expetũt. Doc¬
trine cõseruiunt: incligẽ¬
tib multa largiuntur.
Sed fatue ꝓfecto sũt uir¬
gines: quia solam laucliᷤ

Expanded text:
In quinque autem corporis sensibus, unusquique subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Quique plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis
Abbreviated transcription (Latin):
Nter ꝑabolas a clño
clictas solet q̃rentes mul¬
tũ exercere ista: que decem
uirginib posita est. Et mł¬
ti quidẽ hinc multa sense¬
rũt: q̃ nõ sũt p̾ter fidẽ. S
qũo parcib enis omnibus
cõueniat expositio: id ela¬
boranclũ est. Legi etiam ĩ
quadã scriptura ex earũ
quod nõ sit contra catholi¬
cam ficlem. S huic loco
minꝰ mͥ cõgruere uisa est:
cõsideranti om̃s huiꝰ simi¬
lituclinis parces. De qua
tam̃ expositione temere
nichil audeo iudicare: ne
forte nõ eius in cõueniẽtia
mͥ angustiã fecerit. sed in¬
ea traclitas eã cõueniẽtiã
nõ inuenerit. Q̾d aũt mͥ

Expanded text:
nter parabolas a domino dictas solet quaerentes multum exercere ista quae de decem uirginibus posita est. et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sint praeter fidem; sed quomodo partibus eius omnibus conueniat expositio, id elaborandum est. legi etiam in quadam scriptura ex earum quod non sit contra catholicam fidem. sed huic loco minus congruere mihi uisa est, consideranti omnes huius similitudinis partes. de qua tamen expositione temere nihil audeo iudicare, ne forte non eius inconuenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea conuenientiam non inuen
Abbreviated transcription (Latin):
qñ hoc quisq noce p̾li¬
cat qd̃ uiuendo nõ implet.
Sed ad regnũ eterne beati¬
tudinis ꝑuenire nõ ualet:
qui nõ uult oꝑe implere
quod docet. Qũo gͦ in eo
minimus uocat᷑. qͥ ad hoc
nullo modo intrare ꝑmit¬
titur.: Quid itaq ꝑ hãc
sententiam. rusi presẽs
eccłia celoꝵ regnũ clicit᷑:¬

Expanded text:
quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
aluit aũt clñs aliqͦs
de suo ortu: quam de
matris pudore dubitare.
Sciebat enim tenerã esse
uirginis uerecundiam. et
lubricam famã pudoris:
nec putauit ortus sui fidẽ
matris in iuriis astruendã.
Seruatur itaq sc̃e marie
sicut pudore integra: ita
in uiolabilis oppinione uir¬
ginitas. O portet enim scõs
et ab his testimoniũ habe¬
re. qui foris sunt. Nec cle¬
cuit sinistra uirginibus
oppinione uiuentibz ue¬
lamen excusationis relin¬
qui: quod infamata ma

Expanded text:
aluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matris iniuriis adstruendam. seruatur itaque sanctae Mariae sicut pudore integra ita inuiolabilis opinione uirginitas; oportet enim sanctos et ab his testimonium habere qui foris sunt, nec decuit sinistra uirginibus opinione uiuentibus uelamen excusationis relinqui, quod infamata ma
Abbreviated transcription (Latin):
religiosis ad castimoniã
operta sunt uniuersa. Q̾d
autem ait euãgelica lectio:
Qui scandaliz auerit unũ
de pusillis istis qui ĩme cre¬
clunt: expedit ei ut suspẽ¬
datur mola asinaria ĩ col¬
lo eius ⁊ mergatur in pro¬
fundum maris. Pusillos
hic nõ etate pueros: s ma¬
litia paruulos clicitz sicut
apłs ait. Malitia parnuli
estote: ut sensib perfecti
sitis.

Expanded text:
religiosis ad castimoniam religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis .
Abbreviated transcription (Latin):
incola paraclisi fuit.¬
Deniq post peccatũ mi¬
ditatem suam perdẽs. fo¬
lio pudenda contexit. Pri¬
us enim quam peccaret
honestatis est colore uesti¬
tus. Atq ideo nuclitatem
in honestam nõ natura
instituit. sed clelicti reatꝰ
inuenit. Nam ⁊ sc̃i ange¬
li in splenliclissimo ha¬
bitu constituti. numqͥd
tunicis operiuntur ⁊ pal¬
leiis: Sed cum sit in illis
natiuitatis sue nuda sb̃¬
stantia: uestiti uidentur
c̃ẽ quod sci sunt. Sic igit᷑
⁊adam custoliens hones¬
tatis angelice clignitatẽ:
erat quidem nuclus mũ¬
danis uestib sed immor¬
talitatis erat splendore ue¬
stitus. Nil prauum respi¬
ciebant eius oculi: nõ cor
eius turpe aliquid cogita¬
bat. Erat apud honestas
mentes: nuditas ip̃a ues¬
tita. Sicut enim apud ne¬
quam homines turpis co¬
gitatio. ac concupiscẽtia
uestib nõ arcetur: ita apd̃
scõs uiros honesta simpli¬
citas ad concupiscendũ
nuditate nõ trahitur. Et
sicut uiciosis ad corrupte¬
lam nuda sunt omnia: ita

Expanded text:
incola paradisi fuitdenique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud honestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia, ita
Abbreviated transcription (Latin):
exigua cauerna preterire
nõ patitur: ita ⁊ cliuidem
aliarum. atq mendacem.
arta celi ianua minime
est: ut quem nudum ma¬
ter genuit nudum sus¬
cepit eccł̃ia diues in tra¬
re uelit in celum. Propt̾¬
ea ad olescenti illi diuiti
in euangelio a saluatore

Expanded text:
exigua caverna praeterire exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Salvatore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊te nõ lesit frater: ob¬
sequium meretur. ut
cliligas. Quod si forsitan
lesit: magis obsequiũ me¬
reretur ut uincas. Hec enĩ
nr̃e xp̃ianitatis summa ẽ:
ut amantib uicissitulinẽ
ledentib pacientiam repẽ¬
damus. Qui ergo fuerit pa¬
cientior ad iniuriam: potẽ¬
tior constituetur in regno.
Nõ enim ad imperium celo¬
rum peruenitur superbia.
diuitiis p̾fectura: sed hu¬
militate pauperie lenita¬
te. Arta enim ⁊ angusta
uia est: que cducit ad reg¬
num. Quisquis ergo ho¬
norib inflatus fuerit. et
auri thesauris clilatatus.
mal. per angustum regni
iter transire nõ poterit.
Simul etiam ut se estima¬
uerit peruenisse sarcinã
eius exigua porta nõ capi¬
ente repercussus limine re¬
trorsum reclire cogetur.
am angusta est lc .xi.¬
diuiti porta celestis:
qͣm est camelo acus fora¬
men exiguum. Unde ait
dñs. Facilius est camelũ
per foramen acus transire:
quam diuitem intrare
in regnum celoꝵ. Sicut
enim camelum animal
tortuosum acq deforme.

Expanded text:
te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan esit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae Christianitatis summa est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim ad imperium coelorum pervenitur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, mal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait 286 Dominus: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum . Sicut enim camelum, animal tortuosum atque deforme,
Abbreviated transcription (Latin):
repente marcescit. Suspiras
gemuistis. Estote floricli
ut marcescatis: estote cliui¬
tes temporaliter ut ĩ perpetuo
mendiceris. Nũquid nõ ua¬
let manius clñi ut faciat ser¬
uos suos diuitiis affluẽtes.
⁊in comparabiliter splen¬
dentes: Sed certam en statu¬
it animaꝵ: ut credant se et̾¬
nas habituros diuitias qͥ
ꝑ eius nomine temporales

Expanded text:
repente marcescit. In vestrogemuistis. Estote floridi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat servos suos divitiis affluentes et incomparabiliter splendentes? Sed certamen statuit animarum ut credant se aeternas habituros divitias qui pro ejus nomine temporales
Abbreviated transcription (Latin):
quami amiserant: ita ut¬
sicut prius. ⁊ infirmos cura¬
rent. ⁊cecos illuminarent:
⁊ uirtutes multas pereos do¬
minus faceret. Cum autem¬
omnis ciuitas ephesiorum.
res ydoloꝵ excitarent con¬
traherent ad templũ diane:

Expanded text:
quam amiserant recepsicut prius fugarent, infirmos curarent, caecos illuminarent, et virtutes multas in nomine Domini facerent. Cum omnis civitas Ephesiorum, res idolorum excitarentiles ad templum D
Abbreviated transcription (Latin):
regnum paratum uobis ⁊
choruscantib geminis ⁊etas
instructas plenas gandiis.¬
lumine et̾no. plenas delecta¬
sistis uobis loca tenebraꝵ.
dentib flammis. plena cru¬

Expanded text:
 paratum vobis, et ex coruscantibus gemmis zetas instructas plenas gaudiis,lumine aeterno, plenas delectasistis; et loca tenebrarumdentibus flammis et cru
Abbreviated transcription (Latin):
uirgas rectas in singulis
fascib. Quod cum fecissẽt:
conuerse sunt in aurũ. Ite¬
chi lapides minutos a lito¬
re maris. Quod cũ fecissẽt.

Expanded text:
ichi uirgas in singulis fascibus». Quas cum attulissent, m mutate sunt in aurum. Ite lapidesque minutos a littore maris. Quod cum fecissent,
Abbreviated transcription (Latin):
apłm: per ciuitates euntẽ.
⁊ uerbum clñi p̾clicantem.
Contigit aũt ut intranteᷤ
urbem pergamũ. uiderent
uno pallio uiderent egen

Expanded text:
 per civitates euntem et verbum Dei praedicantem. Contigit autem ut ipsi urbem Pergamum intrarent,uno pallio amicti essent egent
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ nũquam exordia sb̃¬
sequentis. facilius intelli¬
gantur exconsideratione
prececlentis. Quod in hac
lectione facile aduertimuᷤ.
si illius suꝑiora parũꝑ at¬
tendimus. Supra enim re¬
tulit eungelica lectio: qͥa
cum magos ab oriente iero¬
solunam uenientes herodes¬
in bethleem misisset: clixit
nuntiate michi: ut ⁊ ego ue
uiens adorem eum. Sed qͥa¬
disponebat occidere. quẽ se ꝓ¬
mittebat ad orare: illi ab an¬
gelo responso accepto in sõp¬
nis ne reclirent ad herodem. ꝑ
aliam uiam reuersi sunt in
regionem suam. Statimq
euangelista adiunxit: dicẽs.
Qui cum recessissent: erce
angłs dñi apparuit in sõp¬
nis ioseph. Ubi considerãdũ:
quod minister celestis angłs.
in sitlias herodis preuenit:
monens ioseph cũ puero fu¬
gere in egyptum ne rabiem
sui furoris herodes sicut in ce¬
teros in puerum sħm exple¬
re posset.

Expanded text:
uam exordia subsequentis, facilius intelligantur ex consideratione praecedentis, quod in hac lectione facile advertimus, si illius superiora parumper attendimus. Supra enim retulit evangelica lectio, quia cum magos ab Oriente Hierosolyma venientes, Herodes Bethlehem misisset, dixit nuntiate mihi, ut et ego 133 veniens adorem eum. Simuladisponebat occidere, quem se promittebat adorare, illi ab angelo responso accepto in somnis ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam. Statimque evangelista adjunxit, dicens: « Qui cum recessissent, ecce angelus Domini apparuit in somnis Joseph. » Ubi considerandum, quod minister coelestis angelus, insidias Herodis praevenit, monens cum puero fugere in Aegyptum, ne rabiem sui furoris Herodes, sicut in caeteros, in puerum Jesum explere posset.
Abbreviated transcription (Latin):
rib meis: exultauit ĩgau¬
dio infans in utero meo.
Quicl hoc est miraculi fr̃ẽs
que tantoꝵ nouitas gaudi¬
oꝵ ut habere se in utero he¬
lysabech testaretur infan¬
tem. qui nec clum semet ip¬
sum sentiens dominicum
iam sentiret aduentum:
Uere hic omniũ beatissimꝰ
paruuusloꝵ: qui intra uisce¬
ra adhuc maternia cõclusuᷤᷤ
ad ẽẽ saluatorem munch
quia nec clum sermone po¬
terat ꝓphetico gaudio reue¬
lauit.

Expanded text:
ribus meis, exultavit in gauribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit.
Abbreviated transcription (Latin):
sentis occasus ⁊ suscepta ab
eis pro xp̃i nomine passio
conserrauit. Multimocla
namq ueterum relatione
diclicimus. nõ ruillos mar-¬
tyrum prostratos glaclio.
igni alios concrematos cõ¬
plures bestiaꝵ clilaceratos
clentib in numeros etiã
uariis tormentoꝵ crucia¬
tib affectos: spreta sui cor¬
poris morte xp̃iane ficlei
testimonium redlidisse.
clia sterili ab utero hodie
natus inuexit. Et illi qͥclẽ
in dubitata iam głia reg¬
nantem confessi sũt clei
filium: hic aũt ⁊ nascitit¬
rum dñm ꝓphalis spiritꝰ
natum priuilegio gratie
singularis ostencdit. In tã¬
tum aũt specialis in eo pre¬
fulsit electio: ut ante me¬
reretur anriuntiare q o¬
minum. quam nascẽch
initium uł linguã quã
enuntiare posset acciperet.
Deuiq helysabeth illa uetꝰ
mulier ⁊noua materz que
ante parcum suum cle fu¬
turi filii letabatur officio:
uenienti ad se beate marie
in ip̃o salutationis occur¬
su ait. Ecce ex quo facta ẽ¬
uox salutationis tue mau¬

Expanded text:
sentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. ndo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum prophetalis spiritus natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in au
Abbreviated transcription (Latin):
oquatur iohes: ⁊ clicat.
Ego uox clamantis in
cleserto.Uox erat:quia uer¬
bi clei sp̃u replebatur. Sic̃
sermo uocis quodam modo
ministerio ac uehiculo acl
audientem a loquente trãs¬
nans uerbi erat minister
hannes typum in se legis
clit. Et ideo misit ad xp̃m
duos de discipulis suis. Isti
cluo cliscipuli a iohanne ad
xp̃m missi. forte duo ppł
sunt: quoꝵ unus exindeis
crecliclit. alter ex gentibus.
Ioħes clirigit ad xp̃m: lex mit¬
tit ad gratiam. ⁊ per euan¬
gelii ficlem desiderat astrui

Expanded text:
oquatur Joannes, et dicat, Ego vox clamantis in deserto . Vox erat; quia Verbi Dei spiritu replebatur. Sicut sermo vocis quodam modo ministerio ac vehiculo ad audientem a loquente transnans, Verbi erat minister annes typum in se Legis,dit; et ideo misit ad Christum duos de discipulis suis. Isti duo discipuli a Joanne ad Christum missi, forte duo populi sunt, quorum unus ex Judaeis credidit, alter ex Gentibus. Joannes dirigit ad Christum; Lex mittit ad gratiam, et per Evangelii fidem, veterem desiderat astrui
Abbreviated transcription (Latin):
animos p̃paremuis: ⁊ abõi
scurrilitate uł turpiloqͥo
nõ solum nos ip̃os. s omnẽ
familiam nr̃am. ⁊ uniuer¬
sos ad nos pertinentes. pro
amore clei ⁊ zelo sc̃e clisci¬
pline prohibere totis uirib
tica luxuriosa ꝓferenclo
polluere. Tunc enim ꝓ no¬
bis sc̃s iohes quicqͥd petie¬
rit poterit obtinere: si nos
festiuitatem suam parificoᷤᷤ.
turpiloquio cognouerit ce
pro paterna sollicitudine
suggero. Nam deo ꝓpicio
ita cde ur̃a cleuotione con¬
fido: quod nõ solum uos
ipos secl etiam omnes qui
ad nos percinent. cũ om̃i
honestate castos sobrios¬
q conseruetis. Unde cleo
gratias agens supplico.
ut qui nobis declit ea q̃
scã sunt fideliter incipere.
conceclat uobis felici per¬
seuerantia custoclire. qui
nat in scła scłoꝵ am̃.¬

Expanded text:
paremus: et ab omni scurrilitate vel turpiloquio non solum nosmetipsos, sed et omnem familiam nostram et universos ad nos pertinentes pro amore Dei et zelo sanctae disciplinae prohibere totis viribus tica luxuriosa proferendo polluere. Tunc enim pro nobis sanctus Joannes quidquid petierimus poterit obtinere, si nos festivitatem suam pacificos, turpiloquio cognoverit celrissimi, pro paterna sollicitudine suggero: nam Deo propitio ita de vestra devotione confido, quod non solum vos ipsos, sed etiam omnes qui ad vos pertinent, cum omni honestate castos sobriosque conservetis. Unde Deo gratias agens supplico, ut qui vobis dedit ea quae sancta sunt fideliter incipere, concedat vobis felicem perseverantiam custodire, qui nat in saec
Abbreviated transcription (Latin):
Carissimi frẽs. quos ad opꝰ
clñi construendum ad illa ᷤ
dirigimus parces. uiriliter
agice. ⁊ confortetur cor nr̃m
in scõ ꝓposito ⁊ religione: ꝓ¬
culdubio scientes. quia qͣn¬
co austeriora. causa salutiᷤ
alioꝵ in huius uita seculi
pertuleritis: tanto maiora
a deo recipietis celestium o¬
gauclia premioꝵ. Nec uos
ullo modo resolutio huinᷤ
nr̃i mestificet corpusculi:

Expanded text:
arissimi, quos ad opus Domini construendum, ad illas dirigimus partes, viriliter agite et confortetur cor vestrum in sancto proposito et religione: procul dubio scientes quia quanto austeriora, causa salutis aliorum, in hujus via saeculi pertuleritis, tanto majora a Deo recipietis coelestium gaudia praemiorum. Nec vos ullo modo resolutio hujus nostri moestificet corpusculi:
Abbreviated transcription (Latin):
anc uero quam lucas
peccatricem mulierẽ.
iohes mariam nominat:il¬
lam ẽe mariam credimnis.
de qua marcus septẽ demo¬
nia eiecta fuisse testat᷑. Et
quid septem demoniis. nisi
uniuersa uitia designant᷑:

Expanded text:
anc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designant
Abbreviated transcription (Latin):
clitur: recte septenario nu¬
mero uniuersitas figurat᷑.
Septen enim demonia ma¬
ria habuit: que uniuersis
intus plena fuit. Sed ecce
quia turpitudinis sue ma¬
culas aspexit: lauanda ad
fontem miscd̃̾ie cucurrit:
cõuiuantes nõ erubuit.Nã
quia semet ip̃am grauiter
erubescebat intus: ẽẽ nich̾¬

Expanded text:
e septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad fontem misericordiae cucurrit, 1594 convivantes non erubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus,
Abbreviated transcription (Latin):
in tectis: cunctis audien¬
tibus palam dicetur. łc .xii.¬
ico aũt nobis amicis
meis: ne terreamini
ab his qui occiclunt corpuᷤ
⁊ post hec nõ habent ampliꝰ
quid faciant. Si persecuto¬
res sc̃oꝵ occisis corporib nõ
habent amplius quid con¬
tra illos agant: ergo suꝑ¬
uacue furiunt in sania. qͥ
mortua martyrũ membra
feris. auib q cliscerpenda
proiciunt. uł in auras ex¬
tenuari. uł in undas sol¬
ui. uł per flammas in cine¬
rem faciunt religi: cũ ne¬
quaquam omnipotentie
dei quin ea resuscitanclo
uiuificet. obsistere possint.
Timete eum: qui postquã
occiderit. habet potestatem
mittere in gehennam. Qui¬
a duo sunt genera persecu¬
toꝵ. unũ palam seuienti¬
um. alterum ficte fraudu¬
lenterq blandientium: cõ¬
tra utrumq nos munire
atq instruere uolens sal¬
nator. ⁊ supra ab ypocrisi
phariseoꝵ attenclere. echie.
a carnificum cede precipit.
nõ timere: quia udelicet
post mortem. nec hoꝵ cru¬

Expanded text:
in tectis, cum cunctis audienin tectis, cum cunctis audientibus palam dicetur: Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid facient. Si persecutores sanctorum occisis corporibus, non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum cru
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ que in tenebris di¬
ristis. in lumine dicentur.
⁊ quod in aure locuti estis
in cubiculis preclicabitur
in tectis: nõ solum in fut᷑o.
quando cuncta cordium
abscondita ꝓferentur ad
lucem. sed ⁊ in p̾senti tem¬
pore potest congruent̾ ac¬
cipi: qm̃ que inter tenebrã
quonclam pressurarum
carcerumq umbras uł lo¬
cuti uł passi sunt apłi: nc̃
clarificata per orbem eccłia
lectis eoꝵ actib publice p̃¬
dicantur. Sane quod ait
p̾licabitur intectis: iuxta
morem ꝓuincie palestine
loquitur. ubi solent intec¬
tis residere. Non enim tecta
nr̃o more culminib subli¬
mata: secd plano scemate
faciunt equalia. Unde lex
precipit. ut qui nouam do¬
mum eclificaret. murum
tecti poneret in gyro: ne fũ¬
deretur ibi sanguis in no¬
xius labante aliquo. et in
preceps ruente. Et in tẽpli
constructione legimus. Te¬
xit quoq domũ laqueari¬
b cedrinis: ⁊ elificauit
tabulatum super omnem
domũ quinq cubitis al¬
titudinis. Ergo p̾licabit᷑

Expanded text:
quae in tenebris dixistis in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis praedicabitur in tectis: non solum in futuro, et quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed in praesenti tempore potest congruenter accipi, quoniam quae inter tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras vel locuti vel passi sunt apostoli, nunc clarificata per orbem Ecclesia lectis eorum Actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in tectis residere; non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro , ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo, et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . Ergo praedicabitur
Abbreviated transcription (Latin):
pulturam uersus eccłiam
scõꝵ timochei ⁊ appollina¬
ri martyris: in loco ubi ex
tunc. ⁊ nunc crux est posita
⁊ ubi multa miracula ds
postea pro scõ remigio ostẽ¬
clit: ita feretrum est aggra¬
uatum: ut nullo moclo
quocumq ingenio.uł a
quantiscumq hominib
posset moueri. Et stupenti¬
b omnib ac petentib cdei
omnipocentiam ut cligna¬
retur ostendere in quo loco
eiusclem sci sui corpus uel¬
let reponz clesignauerunt
ad basilicam prefatorum
martyrum: ⁊ feretrũ mo¬
ueri nõ potuit. Proposuer̃t
ut ferretur ad eccłiam scõ
moueri potuit. Tanclẽ coac¬
ti qmĩ parua ecclesiola erat
in honore beati martiris xp̃o¬
fori. secl nullum corpus no¬
minati sc̃i in ea iacebat: ⁊
inqua eiq circum iacenti.¬
b atriis exantiquo erat
cimiterium remensis eccłie.
petierunt ut cdominus cle¬
clararet si in eaclem ecele¬
siola uellet illucl corpus
scĩssimum poni. Et sic tan¬
ta facilitate motum est fe¬
retrum: ut nullum ontis

Expanded text:
pulturam uersus ecclesiam sanctorum Thymothei et Apollinari martyris in loco, ubi ex tunc et nunc crux est posita, et ubi multa miracula Deus postea pro sancto Remigio ostendit, ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocumque ingenio vel a quantiscumque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus ac petentibus Dei omnipotentiam, ut dignaretur ostendere, in quo loco eiusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam prefatorum martirum, et feretrum moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sancti moveri potuit. Tandem coacti, quoniam parva aecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesiae, petierunt, ut Dominus declararet, si in eadem aecclesiola vellet illud corpus sanctissimum poni. Et sic tanta facilitate motum est feretrum, ut nullum onus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ luos annos in clericali or¬
dine in episcopatu uero sep¬
tuaginta quatuor continẽ¬
tissime ac religiosissime fi¬
delis seruus ⁊ pruclens do¬
mino ministrauit: non a¬
gesimo sexto etatis sue. an¬
no. iclus ianuarias sc̃i cer¬
taminis cursu consũma¬
to fide seruata cũ multipli¬
ci bonoꝵ operum fructu et
animarum lucro ut cliu
clesiclerauit anima celos
penetrans terre corpus red¬
liclit: accipiens stolã al¬
bam anime scilicet beatitu¬
clinem sempiternam: do¬
net in resurrectione alterã
accipiat stolam: beatam
uiclelicet una cum anima
resumpta glorificancli cor¬
poris immortalitatem.

Expanded text:
et duos annos in clericali oret duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero 74 septuaginta et quatuor continentissime ac religiosissime fidelis servus et prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno, Idibus Januarii, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima coelos penetrans, terrae corpus reddidit; accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec in resurrectione alteram accipiat stolam, beatam, videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortalitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
rum illius pietatis. huiuᷤ
erat emulator clistrictiõis:
ut cum p̾sentiam eus quis¬
quam uix sustineret: ab¬
sentiam ferre nõ posset. In¬
ternoꝵ aũt bonoꝵ suoꝵ for¬
mas ac speties si cut nemo
ad plenum potuit inspice̾:
ita nemo sufficit explicare.¬
aũt uirtutes. quas do¬
minus ꝑhunc scm̃ suum
operari clignatus est: ge¬
mitus ⁊ suspiria illius ex¬
aucliens quib dicebat.
quanclo ueniam ⁊ appare¬
bo ante faciem clei saciabor
lum manifestabitur głia
eius: reuelauit ei clñs con¬
solans illũ imminere cliẽ
obitus sui. Qua de re sccłm
sacros canones testam̃tũ
rerum suaꝵ conclidit: ad
hereclitatem illam festinãs.
cle qua ꝓpħa licit. Cum cle¬
derit dilectis suis sompnũ:
hec est hereclitas domini.¬
Et nõ post longum tempꝰ
sciens ad esse cliem sui trã¬
situs: post missarum cele¬
brationem. ac sacre com¬
munionis largitionẽ ua¬
lefaciens ⁊ clans pacẽ filiis
suis: postquam peruiginti

Expanded text:
rum, illius pietatis, huius rum, illius pietatis, huius erat emulator districtionis, ita ut, cum presentiam eius quisquam vix sustineret, absentiam ferre non posset. Internorum autem bonorum suorum formas ac speties, sicut nemo ad plenum potuit inspicere, ita nemo sufficit explicare virtutes, quas Dominus per hunc sanctum suum operari dignatus est, gemitus et suspiria illius exaudiens, quibus dicebat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereEt non post longum spatium sciens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem, ac sacrae communionis largitionem, valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti