comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paxilli uero erei incircũitu figunt᷑.
atq in ipsis funes ligati sunt : ut
taber naculum fixũ maner&e. quia
uidelic&e ut sc̃ĩ apłi inluce sermonis
sui solidi starent. ut totũ tabernaculi
id ÷ scã ȩccła infidei integritate consis¬
ra. tan quam pax illi aẽreiꝰ patreste¬
menti ueteris ac ꝓpħȩ ex terius fy
sunt: qui uerborum suorũ fumbis
pͣdicatorũ mentes insoliditate strin¬
gerent. atq hoc dĩ habitaculum inst
fidei ligarent. Ex traergo paxillisis
qui antẽ tempus huius scȩeccłȩ fuern
Sed tameneos ligant qui in ipsa sun
quia dum cęlestia młsteria uentun
pͣdicant. hȩc postquão stensa sunt n¬
dibilia omnib fecerunt. Ut ergo uts
columnȩ immobiles stent: foris pas
funes continent. quia ut scĩ apłip
fecte incarnationis dominicȩ mil¬
riũ crederent. illorum pͣdicatio ob¬
tinuit. qui hoc priusquã fieror. &
uidere & pͣdicere potuerunt. Une

Expanded text:
paxilli vero aerei exterius figuntur, paxilli vero aerei exterius figuntur, atque in ipsis funes ligati sunt, ut tabernaculum fixum maneret, quia videlicet ut sancti apostoli in luce sermonis sui solidi starent, ut totum tabernaculum, id est sancta Ecclesia in fidei integritate consisteret, tanquam paxilli aerei patres Testamenti Veteris ac prophetae exterius fixi sunt, qui verborum suorum funibus praedicatorum mentes in soliditate stringerent, atque hoc Dei habitaculum in statu fidei ligarent. Extra ergo paxilli sunt, qui ante tempus hujus sanctae Ecclesiae fuerunt. Sed tamen eos ligant qui in ipsa sunt, quia dum coelestia mysteria ventura praedicant, haec postquam ostensa sunt, credibilia omnibus fecerunt. Ut ergo intus columnae immobiles stent, foris paxilli funes continent, quia ut sancti apostoli perfecte incarnationis dominicae mysterium crederent, illorum praedicatio obtinuit, qui hoc priusquam fieret, et videre et praedicere potuerunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Recte quoq exterius limen illos patres
de signat. quĩabipsa incarnatione redẽp¬
toris nr̃i ꝑ interualla temporũ longius
constiterunt. Et quidem ab abel san
reges & ꝓpħe uoluerunt uidere
quȩ uidetis & nonuiderunt: antiquis
patrib quasi foris extitisse est re¬
demptoris nr̃i p̾sentiam corporalit᷑
non uidisse. Ex terius igitur. sed tam̃
nondiuisi ascã ęccła fuerunt: quia
mente. oꝑe. p̃dicatione. ista iam fidei qui¬
sacramenta tenuerunt: Istam sc̃ȩ
eccłȩ celsitudinẽ conspexerunt.:
quam nos non adhuc prestolando
sed iam habendo conspicimus. Sicut
enimnos inpͣterita passione redẽp¬
toris nr̃i. ita illi ꝑ fidem in eadem
uentuta saluatisunt. Illiergoforis
non extra misteriũ : sed ext̾ratempꝰ
Ynde & in constructione tabernaculi
ut colum nȩ drgenteȩ interius sta¬
rent. paxilli ȩrei figi ꝑcircuitũ
exterius iussisunt: in quib re¬
ligatũ tabernaculũ teneretur.
Columnȩ itaq argenteȩ interius.

Expanded text:
» Recte quoque exterius limen illos patres designat, qui ab ipsa incarnatione Redemptoris nostri per intervalla temporum longius constituerunt. Et quidem ab Abel sangreges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt ; antiquis patribus quasi foris stetisse est, Redemptoris nostri praesentiam corporaliter non vidisse. Exterius igitur, sed tamen non divisi a sancta Ecclesia fuerunt, quia mente, opere, praedicatione, ista jam fidei sacramenta tenuerunt, istam sanctae Ecclesiae celsitudinem conspexerunt, quam nos non adhuc praestolando, sed jam habendo conspicimus. Sicut enim nos in praeterita passione Redemptoris nostri, ita illi per fidem in eadem ventura sunt salvati. Illi ergo foris non extra mysterium, sed extra tempus. 17. Unde et in constructione tabernaculi, ut columnae argenteae interius starent, paxilli aerei figi per circuitum exterius jussi sunt, in quibus religatum tabernaculum teneretur. Columnae itaque argenteae interius,
Abbreviated transcription (Latin):
iam multũ ÷ quod suꝑ nos m& ipsos
facit: ut si adhuc maius non potest
iam tamen minus quod uid&. admi¬
retur. Ea ergo que sub eo sunt implen
templũ. quia sicut dictũ ÷ & cũ mens
in contemplatione ꝓfecerit: non
iam quod ipse ÷ sed id quod subipso :
contem platur. in qua uidelicet con¬
tem platione. iam quietis interne
gustus contingitur: curus quia
scriptum :. Factum ÷ silentium
incȩlo: quasi media hora. Cęlũ quips¬
głam di Cum ergo quies contempla
tiuȩ uitȩ agitur inmente. silentun
fit incęlo: quia terrenorũ actuũ sr¬
cretũ intimũ aurẽm animus appon
integra factũ incęlo silentiũ dicitur
sed quasi mea hora: U Ut neq is
media plene sentiatur cũ p̃mittutm
quasi. quiamox ut se animus subl¬
uare ceperit. & quietes intimȩlum
ꝑ fundi. redeunte cogitationum
strepitu desemae ipso confundiur
& confusus cęcatur. Uita igitur con¬
templatiua quȩ illic quasi horama

Expanded text:
jam multum est quod super nosmetipsos jam multum est quod super nosmetipsos facit, ut si adhuc majus non potest, jam tamen minus quod videt admiretur. Ea ergo quae sub eo sunt implent templum, quia, sicut dictum est, et cum mens in contemplatione profecerit, non jam quod ipse est, sed id quod sub ipso est contemplatur. In qua videlicet contemplatione jam quietis internae gustus contingitur. Cujus quia scriptum est: Factum est silentium in coelo, quasi media hora . Coelum quipetam Dtivae vitae agitur in mente, silentium fit in coelo, quia terrenorum actuum strecretum intimum aurem animus apponaintegra factum in coelo silentium dicitur, sed quasi media hora, ut neque ipsa media hora plene sentiatur, cum praemittitur quasi, quia mox ut se animus sublevare coeperit, et quietis intimae lumine perfundi, redeunte citius cogitationum strepitu, de semetipso confunditur, et confusus caecatur. Vita igitur contemplativa quae illic hora quasi media
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit: & ea quȩ subipso erant. im
plebant templũ. Quando ozias rex
quia cũ mundi huius elatio adesiderio
mentis occiditur. tunc ipsa mensdĩ¬
głam contemplatur. Et notandum :¬
quod dñs suꝑsoliũ excelsũ & eleuatũ
sedet. Quidnanq ÷ eius soliũ. nisi
creatura angłica uł humana. cui ꝑ in¬
tellectũ quẽ dedit pͣsidet: Quod uide
lico soliũ. excelsũ & eleuatũ dicitur
quia & natura humana adcęlestem
głam eleuata ꝓficit. & creatura angłica
dũ multis spiritib cadentib iam soli¬
data ÷ incęlo necadat. inde eleuata :
unde confirmata. Templũ uero eius
hoc ÷ quod soliũ : quia ȩternus rex
ibi habitat. ubi sedo. Nos ergo templũ
illius sumus : in quorũ mentib habi¬
tare dignatur. Sed ea quȩ sub eo eran
implebant templũ: quia quicquid
de illo modo conspicitur. adhucnon ÷
ipse sed sub ipso est. Sic iacobangłm
uidit. & uidisse se dnm fatetur. qͥã¬
& cum misteria eius conspicimus.

Expanded text:
junxit: Et ea qjunxit: Et ea qplebant templum. Quando Ozias rex quia cum mundi hujus elatio a desiderio mentis occiditur, tunc ipsa mens gloriam Dei contemplatur. Et notandum quod Dominus super solium excelsum et elevatum sedet, quid namque est ejus solium nisi creatura angelica vel humana, cui per intellectum quem dedit, praesidet? Quod vilicet solium excelsum et elevatum dicit; quia et natura humana ad coelestem gloriam elevata proficit, et creatura angelica, dum multis spiritibus cadentibus jam solidata est in coelo ne cadat, inde elevata est unde confirmata. Templum vero ejus hoc est quod solium, quia aeternus Rex ibi habitat ubi sedet. illius sumus, in quorum mentibus habitare dignatur. Sed ea quae sub eo erant implebant templum, quia quidquid de illo modo conspicitur, adhuc non est ipse, sed sub ipso est. Sic Jacob angelum vidit, et vidisse se Dominum fatetur , quia cum ministeria ejus conspicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
app̃hendamus dm̃. Contem platiue
& enimuite a mabilis ualde dulcedo :.
quȩ suꝑ sem&r ipsã animã rapit.
cȩlestia appecit: terrena autem haberi¬
debere eẽ contẽptui ostendit. spiri¬
tͥalia oculis mentis pate facit. corpo.
ralia abscondit. Unde bene ȩccła in
canticis canticorũ dicit. E godormio:
& cormeum uigilat. Uigilanti & enĩ
corde dormit : qui ꝑ hocꝰ quod interius
contemplando ꝓficit. ab inquieto
foris oꝑe quiescit. Sed interhec sci.¬
endum est : quia quandiu in hac¬
in contemplationis uirtute ꝓficit.
ut in ipso iam incircũ scripto luminis
radio. mentis oculos infigat. Neq:
enim omp̃s ds iam in sua claritate
conspicitur : sed quiddam subilla
speculatur anima unde refecta
ꝓficiat. & post aduisionis eiusgłam
ꝑtingac: Sic nanq fsaias cumse dm̃
uidisse fateretur dicens. anno quo
mortꝰ uus ÷ rex ozias. uididñm sedentẽ
suꝑ soliũ ex celsũ & eleuatũ. ꝓtinus ad¬

Expanded text:
apprehendamus Deum. Contemplativae apprehendamus Deum. Contemplativae etenim vitae amabilis valde dulcedo est, quae super semetipsum animum rapit, coelestia aperit, terrena autem debere esse contemptui ostendit, spiritalia mentis oculis patefacit, corralia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis Canticorum dicit, Ego dormio, et cor meum vigilat. Vigilanti encorde dormit quis, qui per hoc quod interius contemplando proficit, ab inquieto foris opere quiescit. Sed inter haec sciendum est, quia quandiu in hain contemplationis virtute proficit, ut in ipso jam incircumscripto luminis radio mentis oculos infigat. Neque enim omnipotens Deus jam in sua claritate conspicitur, sed quiddam sub illa speculatur anima, unde refota pronciat, et post ad visionis ejus gloriam pertingat. Sic namque Isaias cum se Dominum vidisse fateretur, dicens: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum, protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
marcescere statim fecit. atq abe
ia cob tempore. uno claudicauit
omnem innobis uolupta temcarnis
are facit. Et qui prius quasiduob pedib
innitentes. & dm̃ uidebamur  quȩ rere
& scłm tenere: post agnitionẽ suaui.¬
tatis dĩ. unus in nobis pessanus re¬
manet. atq alius claudicat: quia
necesse ÷ ut debilitato amore scłi. solus
innobis amor conualescat di Si
ergo tenemus angłm. unoclaudicamꝰ
pede : quiadũ crescit in nobis fortitudo
amoris intimi. in firmamur procul
dubio fortitudine carnis. Omnis
quippe qui uno pede elaudicat. soli
illi pedi innititur. quẽ sanũ habet::
quia & cuidesideriũ terrenũ iam
are factũ fuerit. in solo pede dmoris
dĩ. tota uirtute se sustin&. & in ipso
stat ⁊ quia pedem amoris scłi quem
ponere in terra consueuerat: iam
aterra suspensũ portat. Et nos ergo
siad parentes proprios. id÷ ad spĩri¬
tͥales patres redimus. teneam us in
uia angłm : ut suauitate intima

Expanded text:
marcessere statim fecit atque ab eo marcessere statim fecit atque ab eo Jacob tempore uno claudicavit omnem in nobis voluptatem carnis arefacit, et qui prius quasi duobus pedibus innitentes et Deum videbamur quaerere, et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei unus in nobis pes sanus remanet atque alius claudicat. Quia necesse est ut debilitato amore saeculi solus in nobis amor convalescat Dei. Si enim tenemus angelum, uno claudicamus pede; quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omnis quippe qui uno pede claudicat, soli illi pedi innititur quem sanum habet, quia hic cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet. Et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi, quem ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum portat. Et nos ergo, si ad parentes proprios, id est ad spiritales patres, redimus, teneamus in via angelum, ut suavitate intima
Abbreviated transcription (Latin):
scripto lumine quiddã furtim & te¬
nuit̃ attingat: Sed tamen adsem&e ipsã
protinus reuerberata reuertitur.
atq ab ealuce adquã respirando transit:
ad suȩ cęcitatis tenebras suspirando
redit. Quodbene saera hẏstoriade¬
signat : que beatũ iacob cum angło
luctatũ narrat. Cũ e nĩ ad parentes ꝓpͥos
redir&e. inuia angłm inuenit: cũ
quo inluçtamine magnũ certamen
habuit. Is enim quicertat inlucta¬
mine. aliquando superiorem se: ali¬
quando uͦ eũ cũ quo contenderit in¬
feriorem inuenit. De signoe ergo
angłs dm̃. & iacobquicũ angło con¬
tendit : unius cu iusq ꝑfecti uiri ce
incontemplatione positi animam:
quasi exuperat quia intellegendo
& sentiendo deincircũ scriptõ lumine
aliquid degustat: Modouero succũbit.
quia & degustando iterũ deficit.
Quasi ergo iuncitur angłs. quando
intellectu intimo apphenditur ds̃
Sed notandũ quod idem uictus angłs
neruũ femoris iacob tenuit. eũq

Expanded text:
scripto lumine quiddam furtim et tescripto lumine quiddam furtim et tenuiter attingat; sed tamen ad semetipsam protinus reverberata revertitur, atque ab ea luce, ad quam respirando transiit, ad suae caecitatis tenebras suspirando rediit. Quod bene sacra historia designat, quae beatum Jacob cum angelo luctatum narrat. Cum enim ad parentes proprios rediret, in via angelum invenit, cum quo in luctamine magnum certamen habuit . Is enim qui certat in luctamine, aliquando superiorem se, aliquando vero eum cum quo contenderit inferiorem invenit. Designat ergo angelus Dominum, et Jacob qui cum angelo contendit uniuscujusque perfecti viri et in contemplatione positi animam equasi exsuperat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto nomine aliquid degustat; modo vero succumbit, quia et de gustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus Sed notandum quod isdem victus angelus nervum femoris Jacob tenuit, eumque
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. quia ante actiua uitaaqil
ut ad contemplatiuã post modum
ueniatur. Sed sciendũ est: quia
sicut bonus ordo uiuendi ÷ ut ab
actiua incontemplatiuã tendatur.
ita plerumq utilit̾ a contemplatius
animus ad actiuã reflectitur: Ut
ꝑ hoc quod contemplatiua mentẽ
accenderit. ꝑ fectius actiua tene¬
atur. Deb&e ergo nos actiua adon¬
templatiuã trans mittere. & ali¬
quando tamen ex eo quodintas
mente conspeximus. contemꝑlad
nelros ad actiuam reuocare. Unde ceidẽ
iacob & post rachelis amplexus adliam
red it: quia & post uisũ principium.
laboriosa uita bomioperis non ÷ fundit
deserenda. Est autem incontemplatiua
uita magna mentis potentio. cũ sese
adcȩlestĩa erigit. cumꝰ reb spiritalib
animũ tendit: cum transgredi nitit᷑
omne quodcorporalit̾ uidetur. cum
sese angustat ut dilatetur: & aliquando
quidemꝰ uicit. & reluctantes tenebras
sue cecitatis ex uperat. ut de incircũ¬

Expanded text:
dicitur, quia ante activa agitur, dicitur, quia ante activa agitur, ut ad contemplativam postmodum veniatur. 11. Sed sciendum est quia sicut bonus ordo vivendi est ut ab activa in contemplativam tendatur, ita plerumque utiliter a contemplativa animus ad activam reflectitur, ut per hoc quod contemplativa mentem accenderit, perfectius activa teneatur. Debet ergo nos activa ad contemplativam transmittere, et aliquando tamen ex eo quod introrsus mente conspeximus contemplativa melius ad activam revocare. Unde et idem Jacob post Rachelis amplexus ad Liae rediit, quia et post visum principium laboriosa vita boni operis non est funditus deserenda. 12. Est autem in contemplativa vita magna mentis contentio, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritalibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat ut dilatetur. Et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, ut de incircum
Abbreviated transcription (Latin):
iacob rachel quidem concupierat
sed innocte accepit liam:: quiauide
omnis qui addnm̃ conuertitur. eo¬
tem platiuã uitam defiderat: quies
ȩt̃nȩ patriȩ appetit: Sed prius neus
⁊ut in nocte uitȩ p̃sentis opereum
bona que potest. de sud&e: & inlabor¬
hua id ÷ liam accipiat : ut postaduide¬
dũ principiũ inrachel amplexib
requiescat. Erat autẽ racel uidens
sed steribi lia autẽ lippa: sedfen¬
da. Rachel pulchra & in fecundi
quia contemplatiua uita speciolꝰ
in animo. seddũ quiescere insilentis
appetit. filios non generat expr¬
dicatione. Uid&. & non parit: qui
collectione succendit. Et quantum
introrsus conspicit. aperire alus
p̾dicando non sufficit. Liauerolipst
& fecunda: quia actiua uita dum
multos in bono oꝑe filios generat
Et si incontemplatione mentẽ tendit
non ualoe. ex eotamen quod agit
exterius. gignere sequaces ualae
Recte gͦ in mensura calami prius
sex cubiti. & post modũ palmus

Expanded text:
Jacob Rachel quidem concupierat, Jacob Rachel quidem concupierat, sed in nocte accepit Liam, quia videlicet omnis qui ad Dominum convertitur, contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patriae appetit; sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labord est Liam accipiat, ut post ad videndum principium in Rachel amplexibus requiescat. 1327 Erat autem Rachel videns, sed sterilis; Lia vero lippa, sed fecunda; Rachel pulchra et infecunda, quia contemplativa vita speciosa in animo est, sed dum quiescere in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione. Videt et non parit, quiacollectione succendit; et quantum introrsus conspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia vero lippa et fecunda est, quia activa vita, dum multos in bono opere filios generat. Et si in contemplatione mentem tendere non valet, ex eo tamen quod agit exterius, gignere sequaces valet. Recte ergo in mensura calami prius sex cubiti, et postmodum palmus
Abbreviated transcription (Latin):
abea. Actiua ce enim uita: cũ corpore
deficit. Quis enim ineterna patria
panem esurienti porrigat. ubinemo
esurit: Quis potũ tribuat sitienti.
ubi nemo sitit : Quis mortuũ sepeliat.
ubinemo moritur: Cum prȩsenti
ergo scło: uita aufertur actiua. Con¬
tem platiua autẽ hic incipitur. ut
incȩlesti patria ꝑficiatur : quia
amorisignis quihic ardere inchoat
cũ ipsum quem amat uiderit. in
amore amplius ignescit: Contem¬
platiua ergo uitã minime aufert᷑.
quia subtracta pͣ sentis scłi luce ꝑ¬
ficitur. Has utrasq uitas sicut &
ante nos dictũ ÷. duȩbeati iacob mu-¬
lieres signauerunt. lia uidelicet¬
& rachel. Liã int̃ pretatur labo¬
riosa  Racheluͦouis uel uisũprin¬
cipiũ. Actiua autẽ uita laboriosa
est: quia de sudat inoꝑe. Contem¬
platiua uͦ simplex ad solũ uidendũ
principiũ anhẽlat. uidelicor ipsũ
quidit. Egosum principiũ. ꝓptͣ
quod & loquor uohis. Beatus autem

Expanded text:
ab ea. Activa etenim vita cum corpore ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit. Quis enim inpanem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa. Contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur. Quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. 10. Has utrasque vitas, sicut et ante nos dictum est , duae beati Jacob mulieres signaverunt, Lia videlicet et Rachel . Lia quippe interpretatur laboriosa, Rachel vero ovis, vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego principium, propter quod et loquor vobis . Beatus autem
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum. Deseptimo ergo cubito.
palmũ tangimus. quiã in hac uita
positi. contemplationis intimȩ sola
initia degustamus. Actiua enim
uita quiã ꝑfecte teneri potest. &
serto die homo ÷ conditus quiabona
deb&e operari. sex cubitos calamus ha¬
b&. Bene has utrasq uitas duȩ illę
mulieres signauerunt. martha uide¬
lic& & maria. Quarum una sata¬
gebat circa frequens ministerium
Aũa uero sedebat ad pedes dñi & audiebat
uerba deore eius. Cumq contra
sororem martha quȩreretur. quod
se adiuuare negleger&: respondic
dñs dicens. March̃a. occuparis &e sã¬
tagis circamulta. Porro unu in tibi¬
÷ necessariũ. Alaria autẽ optimã
partẽ elegit: quȩ non auferetur
abea. Ecce pars marthȩ non repre¬
henditur. sed mariȩ laudatur. N eq
enim bonam parte elegissemariã
dicit sed optimã. ut & iam pars
marthe indicaretur bona. Quare
aut̃ pars marię sit optima. subin¬
fertur cũ dicitur.: quȩ non auferet᷑

Expanded text:
tus sum . De septimo ergo cubito tus sum . De septimo ergo cubito palmum tangimus, quia in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus. Activa enim vita quia perfecte teneri potest, et sexto die homo est conditus , qui bona debet operari, sex cubitos calamus habet. 9. Bene has utrasque vitas duae illae mulieres signaverunt, Martha videlicet et Maria : quarum una satagebat circa frequens ministerium, alia vero sedebat ad pedes Domini, et audiebat verba de ore ejus. Cumque contra sororem Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, occuparis et satagis circa multa; porro unum est necessarium. Maria autem optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur
Abbreviated transcription (Latin):
nobis qualit̾ subsistere ualeant
ꝓuidere. Contemplatiua uero uita :
caritatẽ quidem dĩ & ꝓximitota m̃te
retinere.Mabexteriorẽ actione
quiescere. solidesiderio conditoris
inhȩrere. ut nil iam agere libeat: sed
calcatis curis omnib ad uidendam faciem
suicreatoris animus in ardescat.Ita
ut iam nouerit carnis corruptibilis
pondus cũ merore portare. totisq
desideriis appetere illis ymnidicis
angłorũ choris inter eẽ ad misceri
cȩlestib ciuib : deȩterna in conspectu
dĩ incorruptione gaudere. In palmo
itaq manus & dig̃iti tenduntur:
Sedparũ Oquĩd demensura cubiti
ꝑ palmũ contingitur. quia quanto¬
libetamore animus ardeat. quan¬
talibet uirtute se indõ cogitatione
tetenderit. non iam quod am& per¬
fecte uid&. sed adhuc inchoat uidere
quod amat: quia sicut fortissimus
pͣdicator dicit. uidemus nunc per
speculũ in enigmate. tunc autẽ facie
ad faciem: Et nunc cognosco exparte:
tunc autẽ cognoscam sicut & cogni¬

Expanded text:
stere valeant, providere. Contemplativa vero vita est, charitatem quidem Dei et proximi tota mente retinere, sed ab exteriore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nihil jam agere libeat, sed calcatis curis omnibus ad videndam faciem sui creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere, illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudere. In palmo itaque manus et digiti tenduntur, sed parum quidem quid de mensura cubiti per palmum contingitur, quia quantolibet amore animus ardeat, quantalibet virtute se in Deum et cogitatione tetenderit, non jam quod amat perfecte videt, sed adhuc inchoat videre quod amet: quia sicut fortissimus praedicator dicit: « Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie d faciem . » Et: « Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cogni
Abbreviated transcription (Latin):
spiritib non erunt inȩquales. Sed
nos int̾ hȩc redeamus ad mentẽ.
actotis medullis cordis dm̃ diligamꝰ
& ꝓximũ. Dilatemur in affectu
caritatis : ut exaltem᷑ in gła
celsitudinis. Compatiamur p̃er
amorem ꝓximo: ut conͥiunga mͦ
per cognitionem dõ. Condescendamꝰ A¬
frib minimis in terra: ut coȩquemꝰ
angłis incęlo. Quia uir quisua imagine
redemptorem signat: mensus ÷ latitũ¬
dinẽ edificii calãmo uno. altitudinẽ
quoq calamo uno. N unc igitur metit᷑
mores. pensat oꝑa. cogitatiõnes con¬
siderat : ut sine fine p̾ost modum re¬
tributionem reddat. ihs xp̃s dñs uni¬
genitus patris. quicũeo uiuit &
regnat inunitate sp̃s scĩds̃ ꝑ om̃ia

Expanded text:
spiritibus non erunt inaequales. Sed spiritibus non erunt inaequales. Sed nos inter haec redeamus ad mentem, ac totis medullis cordis Deum diligamus et proximum. Dilatemur in affectu charitatis, ut exaltemur in gloria celsitudinis. Compatiamur per amorem proximo, ut conjungamur per cognitionem Deo. Condescendamus fratribus minimis in terra, ut coaequemur angelis in coelo, quia vir qui sua imagine Redemptorem signat, mensus est latitudinem aedificii calamo uno, altitudinem quoque calamo uno. Nunc igitur metitur mores, pensat opera, cogitationes considerat, ut sine fine postmodum retributionem reddat Jesus Christus Unigenitus Patris, qui cum eo vivit et regnat in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcognitionemͤ superius ex altat: &
tantũ suꝑ semax ipsam excelsa fit :
quantũ iuxta se in proximi amorem
tendit. Etquia ȩdificiũ quod inhabitat
ãs. ex angłica simul & humana na-¬
tura ꝑficitur : ꝑ hoc quod angłica
creatura sursũ ÷ & humana adhuc
deorsũ: potest ꝑ latitudinẽ atq al¬
titudinẽ ȩdificii. utraq hȩc creatura
signari: quia ista adhuc inimis
degce. illa uͦ in sul limib ꝑ man ce.
ed uno calamo mensuratur utraq
quia humilitas hominũ quandõq
adequalitatẽ ꝑ ducitur angłoꝵ. Unde
scriptũ est. N eq nubent neq nu¬
bentur. sed erunt sicut angłi dĩin
celo. Et unde ꝑ iohannẽ dicitur.¬
Nensura hominis que est angłi:
quia usq ad illam altitudinemgłȩ
homo ꝑ ducitur. inqua solidatos se
angłi lȩtantur. Latitudo ergo
ȩdifici tanta ÷ quanta & alatudo.
quia electi quiq qui modo inimis
laborant. quandoq illis beatissimis

Expanded text:
per cognitionem se superius exaltat; et per cognitionem se superius exaltat; et tantum super semetipsam excelsa fit, quantum se juxta se in proximi amorem tendit. Et quia aedificium quod inhabitat Deus ex angelica simul et humana natura perficitur, per hoc quod angelica creatura sursum est, et humana adhuc deorsum, potest per latitudinem atque altitudinem aedificii utraque haec creatura significari, quia ista adhuc in imis degit, illa vero in sublimibus permanet. Sed uno calamo mensuratur utraque, quia humilitas hominum quandoque ad aequalitatem perducitur angelorum. Unde scriptum est: Neque nubent, neque nubentur, sed erunt sicut angeli Dei in coelo . Et unde « Mensura hominis, quae est angeli . » Quia usque ad illam altitudinem gloriae homo perducitur, in qua solidatos se angeli laetantur. Latitudo ergo aedificii tanta est, quanta et altitudo, quia electi quique qui modo in imis laborant, quandoque illis beatissimis
Abbreviated transcription (Latin):
uno. Omp̃s ds̃ quinec in magni
tenditur. nec in minim is angusta
sic de tota simul ȩccła loquitur ad
de una anima loquatur. Et sepe
quod abeo deuna anima dicitur.
nil obstac sidetota simul ȩccła
intellegatur. Latitudo itaq edin
ad caritatẽ ꝑ tin& : dequa psalms
dicit. Latũ mandatũ tuũ nimis
Nil enim latius quam om̃s insi nu
amoris recipere. & nullas odui
angustias sustinere. Sic quippe
lata ÷ caritas : ut in amplitudine
dilectionis sue capere &iamini¬
micos possit Unde ce pcipitus
iligite inimicos uros: bene facite iis
quioderunt uos. Considerandũ quoq
nobis ÷ : quia latitudo in ȩqualitate.
altitudo uero insul limitate tenditur
atitudo ergo ꝑtin&e ad caritatem ꝓ¬
ximi: altitudo ad intellꝑgentiam
contemplationis. Sedlatitudo & alti¬
tudo ȩdificii uno calamo mensuratꝰ:
quia uidelicet una quęq anima
quantũ lata fuerit in amore ꝓximi.
tantũ & alta erit in cognitione dĩ.
umenim se ꝑ amorem iuxtadilatat.

Expanded text:
nipotens Deus, qui nec in magnis tenditur, nec in minimis angustatur, sic de tota simul Ecclesia loquitur ac si de una anima loquatur. Et saepe quod ab eo de una anima dicitur nil obstat si de tota simul Ecclesia intelligatur. Latitudo itaque aedificii ad charitatem pertinet, de qua Psalmista dicit: Latum mandatum tuum nimis . 1330 Nil enim latius quam omnes in sinu amoris recipere, et nullas odii angustias sustinere. Sic quippe lata est charitas, ut in amplitudine dilectionis suae capere etiam inimicos possit. Unde et praecipitur: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos . Considerandum quoque nobis est quia latitudo in aequalitate, altitudo vero in sublimitate tenditur. Latitudo ergo pertinet ad charitatem proximi, altitudo ad intelligentiam conditoris. Sed latitudo et altitudo aedificii uno calamo mensuratur, quia videlicet unaquaeque anima quantum lata fuerit in amore proximi, tantum et alta erit in cognitione Dei. Dum enim se per amorem juxta dilatat,
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt. sed eandem trinitatẽ
quã cognouerunt. aꝑte minime¬
p̃dicauerunt: Quieius iussio¬
nib obedientes. & uite mundifiã
conseruantes quasi insex cubitis
calami habuerunt ꝑfectionemoꝑ issꝰ
Et sepe angłos uidentes. habuerunt
palmũ contemplationis . Hata autẽ
lege. rudis. ille hebreorũ popłs
mandata decalogi seruare conatus

Expanded text:
noverunt? sed eamdem Trinitatem noverunt? sed eamdem Trinitatem quam cognoverant, apepraedicaverunt? Qui ejus jussionibus obedientes, et vitae munditiam conservantes, quasi in sex cubitis calami habuerunt perfectionem operis, et saepe angelos videntes habuerunt palmum contemplationis. Data autem lege, rudis ille Hebraeorum populus mandata Decalogi servare conatus
Abbreviated transcription (Latin):
seruiebat decalogi. Al ensuratur
uͦ longitudo portę tredecim cubitis.
qui aꝑtestamentũ nouũ incorde
fidelis popuilu suꝑ mandata decalogi
quȩ uerius custodit. cognitiou
trinitatis creuit.: & eo mandata legisꝑ
ficit. quo trinitatem ẽẽ omnipotentẽ
dm̃ creodit. Ubi ce quęri rationabilit̃
potest. cur istam latitudinẽ liminis
portȩ quam superius dexerat uno
calamo mensurari: inferius sub¬
iungit quoddecem cubitis mensu¬
ratur:⁊ ac deinde subditur quod
longitudo portȩ tredecim cubitis
mensuratur. Unus & enimcalamꝰ
sicut iam sepe dictum est: sex cubitos
hab& & palmum. Decem uero cubiti
iam mensuram suam suꝑ calamũ ssedm
tenent. Uredecim ueto amplius U ndem̃¬
quamdecem. Quid ÷ ergoquod̃
prius calamo li menporte. post¬
modum latitudo eius xͫ cubitis
ad fastremũ quoq longitudo portȩ
patres quos ꝑ sacram scripturam
ante legem fuisse cognoscimus.
unum quidem omnipotentem
dm̃ scãm uidelicoꝵ trimtatem. eẽ.

Expanded text:
serviebat Decalogi. Mensuratur serviebat Decalogi. Mensuratur vero longitudo portae tredecim cubitis, quia per testamentum novum in corde fidelis populi super mandata Decalogi, quae verius custodit, cognitio Trinitatis crevit. Et eo mandata legis perficit, quo Trinitatem esse omnipotentem Dominum credit. 10. Ubi et quaeri rationabiliter potest cur istam latitudinem liminis portae, quam superius dixerat uno calamo mensurari, inferius subjunxit quod decem cubitis mensuretur, ac deinde subditur quod longitudo portae tredecim sit cubitis mensurata. Unus etenim calamus, sicut jam saepe dictum est, sex cubitos habet et palmum, decem vero cubiti jam mensuram suam super calamum tenent, tredecim vero amplius quam decem. Quid est ergo quod prius uno calamo limen portae, postmodum latitudo ejus decem cubitis, ad extremum quoque longitudo portae patres quos per sacram Scripturam ante legem fuisse cognoscimus, unum quidem omnipotentem Deum, sanctam videlicet Trinitatem esse
Abbreviated transcription (Latin):
despici: quasi porta nr̃ã in logitudinis
altitudinem surrexit. M inora qͥppe
pͥcepta : israhelitico popło ꝑlegem
datasunt. Unde &e eidem põpło
moyses in campo locutus est. Altiora.
mandata uite inmontȩ docuit.
umuero redemptor nr̃ ꝑeu angłiũ
dicit: nolite putare qm̃ uenisoluẽre
legem aut ꝓpħas. nonuenisol uere¬
leg̾em sed ad implere : ad implere
enim uenerat legem qui legis
iustitiȩ grãm addidit: ut quod illa
iubebat inminimis. ipse ꝑfici ad¬
iuuar& insummis Et quod illa
coercebat ab opere: ipse resecaret
acorde. Intellecta ergo lex quȩ
inlatitudine iacuit: ĩnaltitudine
surrexit. Ipsa enim dĩ cognitio
quȩ apud illam inspiritalib patrib
fuit. nota omni hebreoꝵ populo¬
non fuit. H amomnipotentem dm̃
decalogũ tenebat inlege. fidem
trinit̾atis nesciens. Mensuratur
ergo latitudo liminis portȩ decem
cubitis. quia durus ille populus
sullo itatem fidei ignorans. mandatis

Expanded text:
despici, quasi porta nostra in longitudinis despici, quasi porta nostra in longitudinis altitudine surrexit. Minora quippe praecepta Israelitico populo per legem data sunt: unde et eidem populo Moyses in campo locutus est. Altiora Dmandatis vitae in monte docuit . Dum vero Redemptor noster per Evangelium dicit: « Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas; non veni solvere, sed adimplere . » Adimplere legem venerat qui legis justitiae gratiam addidit: ut quod illa jubebat in minimis, ipse perfici adjuvaret in summis: et quod illa coercebat ab opere, ipse resecaret a corde. Intellecta ergo lex quae in latitudine jacuit, in altitudine surrexit. Ipsa enim Dei cognitio quae apud illam in spiritalibus patribus fuit, nota omni Hebraeonon fuit. Nam omnipotentem DeumDecalogum tenebat in lege, fidem Trinitatis nesciens. Mensuratur ergo latitudo liminis portae decem cubitis, quia durus ille populus, subtilitatem fidei ignorans, mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
deportȩ significatione iamdiximꝰ.
sed unũ tenere aliquid debemus
ꝑquod possit & cȩtera lectoris
prude ntia penere. Dictum quippe
est ꝑportam scrip turã sacram
posse figurari. Sed hoc nobis modo
laboriosẽ discutiendũ est: curlati¬
tudo liminis portȩ decem cubitis.
& longitudo portȩ tredecim men¬
suratur. N ocautẽ loco longitudo
portȩ alticudo dicitur: sicut nos
longȩ staturȩ dicimus. quẽ altum
uidemus. Nam longitudo portȩ
dici intrans uersũ non potest: cuius
latitudo ꝑ decem cubitos de monstrat᷑
Quid ergo latitudo liminis portę.
nisi lex testamenti ueter is fuiesi
Et longitudo portȩ nisigrã testamenti
nouir Quia uidelicet sc̃ripturasacra
dũ ꝑ testamentũ uetus criminaoꝑum
compescuit. daridecimas precep̾it:
quasi ꝑ mandata humilia inliminis
latitudine iacuit:. Seddum ꝑtesta¬
mentũ nouum cogitationes prauas
coercuit. de relinqui omnia. & ꝓ
do uitã corporis iussit cũ p̃sentiscło

Expanded text:
de portae significatione jam diximus, sed unum tenere aliquid debemus, et quod possit et caetera lectoris prudentia penetrare. Dictum quippe est per portam Scripturam sacram posse figurari. Sed hoc nobis modo laboriose discutiendum est, cur latitudo liminis portae decem cubitis, et longitudo portae tredecim mensuratur. Hoc autem loco longitudo portae altitudo dicitur, sicut nos longae staturae dicimus quem altum videmus. Nam longitudo portae dici in transversum non potest, cujus latitudo per decem cubitos demonstratur. Quid ergo latitudo liminis portae, nisi lex testamenti veteris fuit, et longitudo portae, nisi gratia testamenti novi? Quia videlicet Scriptura sacra ducompescuit, dari decimas praecepit, quasi per mandata humilia in liminis latitudine jacuit. Sed dum per Testamentum Novum cogitationes pravas coercuit, derelinqui omnia et pro Deo vitam corporis jussit cum praesenti saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
una triumest: qua ipsa fides atq
ips ũmeritũ tenuit corda pͣcedentiũ.
que repleuit corda sequentiũ sub
testamento nouopositoꝵ: sicut &e
ꝑpdulũ dicitur. Habentes autem
eundem sp̃m fidei sicut scriptũ :
credidi propt̃ quod locutus sũ. & no
credimus. propt̃ quod & loquimu
pirit᷑ales quippe illi patres omnip¬
tentẽ dm̃ntrinitatem ita eẽ credio¬
runt. sicut eandem trinitatem
nouipatres aꝑte locutisunt. I sag
nan q audiuit angłica agminan
quoq similiter sentiens. ait. Beneb¬

Expanded text:
una trium est, quoniam ipsa fides atque una trium est, quoniam ipsa fides atque ipsum meritum tenuit corda praecedentium, quae replevit corda sequentium, sub Testamento Novo positorum sicut et per Paulum dicitur: « Habentes autem eumdem spiritum fidei sicut scriptum est, credidi propter quod locutus sum. Et nos credimus, propter quod et loquimur . » Spiritales quippe illi patres omnipotentem Deum, Trinitatem ita esse crediderunt, sicut eamdem Trinitatem novi patres aperte locuti sunt. Isaias namque audivit angelica agmina in quoque similiter sentiens, ait: « Bene
Abbreviated transcription (Latin):
nonest. Nam eadem fides quȩ istos
solidat in maximis. illorũ infirmi¬
tatẽ continet inparuis. Uelcerte
triũ una mensura est: quia in re¬
tributione ultima quãuis eadem dig¬
Nitas omnib nonsit: una tamen
erit u itabeatitudinis. Unde & per
semae ipsum dñs dicit . Indomopatris
mei mansiones multȩsunt. Sed
ta men qui inuineã ductisunt: quã¬
uis diuersis horis uenerint. unũ
denarium ꝑceperunt. Qua itaq ra¬
tione conueniant mansiones multȩ
cum unodenario. nisiquia diuersȩ
quidembeatoꝵ ciuiũ dignitates erẽl
Sed tamenunaquies ȩt̃ nẽ retributionis
Nam & si dispar erit meritum ũn¬
guloꝵ. nonerit diuersitas gaudior
quia &e si alt̃ minus. atq alius am¬
plius exultat. omnes tamen unũ
gaudiũ deconditoris sui uisione
lȩtificat. Hoc quoq ⁊ si ue de ue¬
terib seu nouis patrib sentiendũ.
quia orientalis uia cũ tres hinco
tres inde thalamos habeat. mensura

Expanded text:
non est. Nam eadem fides quae istos non est. Nam eadem fides quae istos solidat in maximis, illorum infirmitatem continet in parvis. Vel certe trium una mensura est, quia in retributione ultima quamvis eadem dignitas omnibus non sit, una tamen erit omnibus vita beatitudinis. Unde et per semetipsum Dominus dicit: In domo Patris mei mansiones multtamen quia in vinea ducti sunt, quamvis diversis horis venerint, unum denarium perceperunt. Qua itaque ratione conveniant mansiones multae cum uno denario, nisi quia diversae quidem beatorum civium dignitates erunt? sed tamen una quies aeternae retributionis: nam etsi dispar erit meritum singulorum, non erit diversitas gaudiorum: quia etsi alter minus atque alius amplius exultat, omnes tamen unum gaudium, de conditoris sui visione laetificat. Hoc quoque est sive de veteribus seu novis patribus sentiendum: quia orientalis via cum tres hinc et tres inde thalamos habeat, mensura
Abbreviated transcription (Latin):
tentione quoddicitur. quia men-¬
sura una trĩũ. Cum enim longe
sit a continentib & tacentib
ex cellentia p̃dicatorũ. & ualde
a coniugatis distoe eminentia
continentiũ. quid÷ quod una
mensura dicitur trium: Con¬
igatiquippe quãuis & bene
agant. & omnipotentem dm̃ uidere
dẽsiderent. domesticis tamencuris
occupantur. & necessitate cogente
inutroq mente diuidunt. Con¬
tinentes autẽ abhuius m undi oͤcupa¬
tione remotisunt: & uoluptatẽ
carnis &iam alicito coniugio restrin¬
gunt. Nulla coniugis. nulla filiorũ
cura. nullis noris ac difficilib rei
familiaris cogitationibus im plicant᷑
rȩdicatores uero nonsolũ seauitus
co ercent. sed &iam peccare alios ꝓ¬
hibent. Ad fidem ducunt: instudio
bonȩ conuersationis in struunt. Quomͦ
ergo una eoꝵ mensura est quorũ
uitȩ ȩquałitas una nonest: Sed
mensura una trium est: quia &e si
ineis meritoꝵ magna ÷ diuersitas.
tamen distantia infide inqua tendunt

Expanded text:
tentione quod dicitur, quia mententione quod dicitur, quia mensura una trium. Cum enim longe sit a continentibus et tacentibus excellentia praedicatorum, et valde a conjugatis distet eminentia continentium, quid est quod una mensura dicitur trium? Conjugati quippe quamvis et bene agant, et omnipotentem Deum videre desiderent, domesticis tamen curis occupantur, et necessitate cogente, in utroque mentem dividunt. Continentes autem ab hujus mundi actione remoti sunt, et voluptatem carnis etiam a licito conjugio restringunt, nulla conjugis, 1345 nulla filiorum cura, nullis noxiis ac difficilibus rei familiaris cogitationibus implicantur. Praedicatores vero non solum se a vitiis coercent, sed etiam alios peccare prohibent, ad fidem ducunt, in studio bonae conversationis instruunt. Quomodo ergo una eorum mensura est, quorum vitae aequalitas una non est? Sed mensura una trium est, quia etsi in eis meritorum magna est diversitas, tamen distantia in fide in qua tenduntur
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores. continentes. atq: coniugati
signatis unt. Nam noe archam inundis.
rexit. atq ideo figurã rectorũ tenuit.
aniel inaula regia abstinentiȩ
deditus fuit : & idc̃irco uitã conti¬
nentiũ signauit. l ob uͦ in coniugio
pofitus &e curam domus proprię
exercens placuit dõ . ꝑ quẽ digne
bonorũ coniugũ ordo figuratur
Quia ergo & iam ante mediatoris
aduentũm. & pͣdicatores. & conti¬
nentes & boni coniugati fuert.
quie undem eius aduentũ presto¬
larentur. & magnahunc siti
desi derii uidere cupierunt.
& postmodũ pdicatores & con¬
tinentes acbonicon iugati sicut
cernimus existunt. qui redẽp¬
torem nr̃m noniam desiderant
incarnandũ. sed in maiestatissuȩ
gła contemplandũ. orientalis uia
tres hinc &e tres inde thalamos
hab&. iurta psalmistȩ uocem
qui deeadem uia uidelicoe nrõ
redemptore dicit. Incircuĩtu
eius tabernacula eius. mau
ed ꝑ ensandũ nobis ÷ sollicita in¬

Expanded text:
dicatores, continentes et conjugati dicatores, continentes et conjugati signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit . Daniel in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit . Job vero in conjugio positus, et curam domus propriae exercens, placuit Deo, per quem digne bonorum conjugum ordo figuratur . Quia ergo etiam ante Mediatoris adventum, et praedicatores, et continentes, ac boni conjugati fuerunt, qui eumdem ejus adventum praestolati sunt, et magna hunc siti desiderii videre cupierunt, et postmodum praedicatores, et continentes, ac boni conjugati, sicut cernimus, existunt, qui Redemptorem nostrum non jam desiderant incarnandum, sed in majestatis suae gloria contemplandum, Orientalis via tres hinc, et tres inde thalamos habet, juxta Psalmistae vocem, qui de eadem via, videlicet Redemptore nostro, dicit: In circuitu ejus tabernacula ejus . 6. Sed pensandum nobis est sollicita in
Abbreviated transcription (Latin):
quiatres patrum ueterũ distinc¬
ciones fuerunt. tres quoq no¬
uorũ sub gr̃ã sequuntur. Uecus
quippe põpłs habuit pattes
antelegem.deinde in lege.
& postmodum ꝓpħas. Innouo
autem popło prius hebreorum
primitiȩ crediderunt. post modũ
plenitudo gentiũ in fide fidisecuta
est: ac deinde in fine scłi hebreoꝵ
reliquiȩ saluantur. Qui aergo
in carnatiodnĩ & ex superiore
parte patres ante legem.patres
inlege. atq ad extremũ ꝓpħas
habuit. & exposteriori fideles
exhebreis. fideles exgentib. ac
postmodũ hebreorũu reliquias
colligae. orientalis uia treshi ne
& tres inde thalamos habere me¬
moratur Sed hocquoq non in¬
conuenient᷑ accipimus. sitres eẽ
inueteri. seu innoro testamento.
alius ÷ ordo p̃dicantiũ. alius conti¬
nentiũ: atq alius bonorũ coniugũ.¬
Inde ce isdem ꝓpħa in superioriparte
tres uiros liberatos uidit: noe. & danel.
& iob Inquib uidelicor tribus : prȩ¬

Expanded text:
quia tres patrum veterum distincquia tres patrum veterum distinctiones fuerunt, tres quoque novorum sub gratia sequuntur. Vetus quippe populus habuit patres ante legem ac deinde in lege, et postmodum prophetas: in novo autem populo prius Hebraeorum primitiae crediderunt, postmodum plenitudo gentium in fide secuta est, ac deinde in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur. . Quia ergo incarnatio Domini, et ex superiori parte patres ante legem, patres in lege, atque ad extremum prophetas habuit, et ex posteriori fideles ex Hebraeis, fideles ex gentibus ac postmodum Hebraeorum reliquias colliget, Orientalis via tres hinc et tres inde thalamos habere memoratur. Sed hoc quoque non inconvenienter accipimus, si tres esse in veteri, seu in novo testamento, alius est ordo praedicantium, alius continentium, atque alius bonorum conjugum.idem propheta in superiori parte tres viros liberatos vidit: Noe, Daniel et Job ; in quibus videlicet tribus prae
Abbreviated transcription (Latin):
porte aduiam orientalem treshi
& tres inde. mensura unatriũ
Quid thalami. quid uia orientalis
de signet iam supra diximus. na
replicari ea latius necessariũ puto
iuxta uiam orientalem sunt coril
feruentiũ in amorẽ dĩ. Et siue l
quielecti in testamento ueteri fuert.
siue qui intestamento nouo secui
sunt: nimirũ constat quia omis
non accepissent. Iuxtauiam ergo¬
orientalem tres hinc & tresinde
sunt thalami. quiadum inter ueteres
& nouos patres dñs incarnari digna¬
tus est: quasi in medio thalamorũ
uia orientalis apparuit. Quithalami
aduerã spetiem ex trinitatis sunt᷑ uiri¬
cognitione decoratr S inuero ad
uitꝰtutes electorũ eundem numerũ
eferamus. tressunt uirtutes fine
quib is qui aliquid operari ⁊am
potest saluari nonpotest. Ui¬
delicet fides: spes caritas. E t
quia eadem spes. fides. caritas.
mantiquis patrib quȩ innouis
doctorib fuit. iuxta orientalem.
uiam tres hinc &e tres inde tha¬
lami de scribuntur. Uel certe

Expanded text:
portae ad viam Orientalem, tres hinc, et tres inde, et mensura una trium. 4. Quid thalami, quid via Orientalis designet, jam superius diximus , nec replicare ea latius necessarium putamjuxta viam Orientalem sunt corda ferventium in amore Dei. Et sive hi qui electi in testamento veteri fuerunt, sive qui in testamento novo secuti sunt, nimirum constat quia omnesnon accepissent. Juxtaorientalem tres hinc, et tres inde sunt thalami: quia dum inter veteres et novos patres Dominus incarnari dignatus est, quasi in medio thalamorum via orientalis apparuit, quia thalami ad veram speciem ex Trinitatis sunt cognitione decorati. Sin vero ad virtutes electorum, eumdem numerum referamus, tres sunt virtutes, sine quibus is qui aliquid operari jam potest, salvari non potest, videlicet, fides, spes, charitas. Et quia eadem spes, fides et caritas in antiquis patribus quae in novis doctoribus fuit, juxta orientalem viam tres hinc et tres inde thalami describuntur: vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
pleri uideamus hoc quod ꝑpro¬
pħam aliũ dñs narrat. quȩ fecerit
iratus cũdicit. Plui suꝑ ciuitatẽ
unã. & suꝑ alteram nõn plui
Pars una compluta ÷ : & pars quȩ
compluta non ÷ aruit. Cũ enimꝰ
sc̃ȩ ex hortationis uerba aliamens
suscipit. alia suscipere recusat.
suꝑ unam ciuitatem dñs pluit.
& suꝑ alteram non pluit. Cum
ab ali is se uitiis corrigit. atq
ab ali is emendare
contempnit :
una eademq ciuitas
&e ex parte compluitꝰ.
ce ex parte arida

Expanded text:
pleri videamus hoc quod per propleri videamus hoc quod per prophetam alium Dominus narrat quae fecerit iratus, cum dicit: Plui super civitatem unam , et super alteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est uruit . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens suscipit, alia suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit, et super alteram non pluit. Cum ab aliis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare se contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida
Abbreviated transcription (Latin):
bene operando ad statum
rectitudinis redit In babilone
itaq liberatu sest: qui ꝑ di uinã
grãm ostenditur &iam de con¬
fusione saluatus. Pro pħa gͦ
ad transmigrationẽ loquitur. cũ
illos increpat qui abstatu recti¬
tudinis ad erroris uitia tranf¬
migrando ceciderunt Dequitur
Hȩc dicit dñs dẽ: Si forte audiant.¬
& si forte quiescant. Quod totiens
diuinis uocib difficultas audi¬
endi repetitur. ut dicatur si forte
audiant : quid aliud quã trans.¬
migratii popłi duricia de signat᷑
nquib uerbis magna ÷ nr̃a con¬
mittens: aꝑuerso popło uerba sua
denunt᷑iat᷑ difficile audiri. cur
nos miseri contristamur cum sepe
a fr̃ib in nr̃a ammonitione con¬
tẽpnimuir. Nam crebto delinquen¬
tes
alloquimur. frequenter increpamꝰ.
Sepe cum eis blandis sermonib agimꝰ.
& tamen ͥ alt̾ audit: alt̃ audire cõn¬
temnit. Alt̃ exparte uerbũ ex¬
horcationis suscipit. & ex parte
recipere recu sat : ita ut̃ cotidie im¬

Expanded text:
bene operando ad statum bene operando ad statum rectitudinis redit. In Babylone itaque liberatus est, qui per divinam gratiam ostenditur etiam de confusione salvatus. Propheta ergo ad transmigrationem loquitur, cum illos increpat qui a statu rectitudinis ad erroris vitia transmigrando ceciderunt. SequiturHaec dicit Dominus Deus: si forte audiant, et quiescant. 23. Quod toties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, Si forte audiant, quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostra conmittens a perverso populo verba sua denuntiat difficile 1272 audiri, cur nos miseri contristamur, cum saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit; alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat; ita ut quotidie im