comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nan nͥ ad misterium accipias:
nature inuiria ẽ. Et dedi uobis
p̃cepta non bona. Ergo ds̃ mala
dat p̃cepta : Et ego dñs creans
mala. S & de p̃ceptis sic soluitur.
qi infirmis ñ debuit dare ꝑfecta
p̃cepta. que fustinere non possent.
tulerit cruceni suam. & secutus
me fuerit. ñ ẽ me dignꝰ: S hȩc
ꝑfectiora p̃cepta: euangłio reser-¬
uata sunt. Et mala ñ creauit
ds̃. s hec que nob̃ uidentur auste¬
ra. uerbera. mors. & huꝰmodi alia:
quȩ ꝓpt̾ emendationẽ p̃scripta st̃.
norioꝵ. Iustis enim lex ñ ẽ posita:
s iniustis. Nam si noxii nichil ti¬
merent: innocentes semꝑ timerẽt.
Qui sunt gͥ oculi isti: qui defitiũt
in salutare dei: Diximus oculũ
supplitiorum esse: qͥ p̃uidens fut᷑a
supplitia. peccatorum gerendam
annuntiet penitentiani. Demon.¬
strauit hunc oculum baptista io¬
hannes: dicens. Generatio iuꝑa.¬
rum. quis ostendit uobis fugere
auentura ira : facite gͦ fructus

Expanded text:
nam nisi ad mysterium accipias, nam nisi ad mysterium accipias, naturae iniuria est — et: dedi uobis praecepta non bona - ergo deus mala dat praecepta? — et: ego dominus creans mala. sed et de praeceptis sic soluitur, quia infirmibus non debuit. dare perfecta praecepta quae sustinere non possent. tulerit crucem suam et secutus me fuerit, non est me dignus? sed haec perfectiora praecepta euangelio reseruata sunt. et mala non creauit deus. sed haec quae nobis uidentur austera. uerbera, mors et huiusmodi alia, quae propter emendationem praescripta sunt innocentes; iustis enim lex non est posita. sed iniustis. nam si noxii nihil timerent. innocentes semper timerent. Qui sunt igitur oculi isti qui deficiunt in salutare dei? diximus oculum suppliciorum esse. qui praeuidens futura supplicia peccatorum gerendam adnuntiet paenitentiam. demonstrauit hunc oculum Baptista Iohannes dicens: generatio uiperarum, quis ostendit uobis fugere ab ira uentura ? facite ergo fructus
Abbreviated transcription (Latin):
oculi tui considera. qui in xp̃m
defitiunt: dum eiꝰ p̃stolant᷑ aduẽ-¬
tum. Anime uidelicet oculi non
corporis: tota fidei intentione de¬
fixi. In eo enim quẽ diligimꝰ totis
oculis occupam᷑: nec quicquã ali¬
ud uidere delectat. Non potest
hoc dicere: nisi qui a mundanis
sollicitudinibus & scłaribus uolup¬
tatibus intentionẽ omnem sue mẽ¬
tis auertit. Nam quomͦ hoc dicit
qͥ theatralibus ludibriis occupat᷑.
S ille hoc dicit qui supra dixit:
auerte oculos meos. ne uiderint.
uanitatem. Qui autẽ sunt oculi.
qͥ defitiunt in eloquiũ dei: iusi o-¬
culi hominis interioris obtutusq
aminȩ qͥ tendunt᷑ uideant dei uer¬
bum. & nuna intentione & expec¬
tatione defitiunt in salutare dei.
defectum sui patientes. ut assumãt
qd̃ uerbi ẽ : Et qr eloquium dei
plerosq mouere potest. ideo addi-¬
dit eloquiũ iusticiȩ: ut mouere ñ
debeat. Mouere autẽ poterat qr
scͥptum ẽ : maior seruiet minori.

Expanded text:
isti oculi considera, qui in Christum isti oculi considera, qui in Christum deficiunt. dum eius praestolantur aduentum: animae uidelicet oculi. non corporis, tota fidei intentione defixi; in eo enim quem diligimus totis oculis occupamur nec quicquam aliud uidere delectat. non potest hoc dicere nisi qui a mundanis sollicitudinibus et saecularibus uoluptatibus intentionem omnem suae mentis auertit. nam quomodo hoc dicit qui theatralibus ludibrns occupatur ? sed ille hoc dicit, qui supra dixit: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. qui autem sunt oculi, qui deficiunt in eloquium dei, nisi oculi hominis interioris obtutusque animae, qui tenduntur, ut uideant dei uerbum, et nimia intentione et expectatione deficiunt in salutare dei. defectum sui patientes, ut adsumant quod uerbi est? Et quia \'eloquium dei\' plerosque mouere potest, ideo addidit: eloquium iustitiae, ut mouere non debeat. mouere autem poterat, quia scriptum est: maior seruiet minori —
Abbreviated transcription (Latin):
lumen eiꝰ extixit Quinetram
quos ñ potuerit circumuent re
calumpniat᷑ inuidens regni cele¬
stis glam: ut quos illecebris suis a
xp̃o ñ potuit stiꝑare. eos calumꝑ.¬
niis suis debiti honoris fructu frau¬
dare conetur. fugiamus ergo malos
calumpniatores. qui peccatũ ope¬
rantur in nobis. & ipsi nobis calũp¬
mas infestissima accusatione cõpo¬
nunt: id quod ipsi feceruit argu¬
entes. Ecce manus dñi parata est:
que te fugientẽ ab aduersariis
tueat᷑. ac ꝓtegat. Pharao te in pa¬
tribus tenebat. suꝑbus immitis.
fugi ab eo. suscepit te mantis dñi.
& de pericalo liberauit. Non di¬
misisset pharao: nisi tu ad dñm
refugisses. Dicebat pharao. Dñm
nescio: ifrł ñ dimitto. Uides quã
suꝑbus. Merito gͦ susceptus in bo¬
no est: qi malum fugit. Non pa-¬
titur gͦ ds̃ in malo nos esse. Sus¬
cipit in bono: nec patitur suos
calumpniis subracere. Oculi mei
defecerunt in salutare tuum: &
in eloquium iusticie tue. Qui sit̃

Expanded text:
lumen eius extinxit? quin etiam lumen eius extinxit? quin etiam quos non potuerit circumuenire calumniatur. inuidens regni caelestis gloriam. ut. quos inlecebris suis a Christo non potuit separare, eos calumniis suis debiti honoris fructu fraudare conetur. fugiamus ergo malos calumniatores, qui peccatum operantur in nobis et ipsi nobis calumnias infestissima accusatione conponunt, id quod ipsi fecerint arguentes. ecce manus domini parata est, quae te fugientem ab aduersariis tueatur ac protegat. Pharao te in patrious tenebat superbus inmitis. fugisti ab eo, suscepit te manus domini et de periculis liberauit. non dimisisset te Pharao. nisi tu ad dominum refugisses. dicebat Pharao: dominum nescio et Israel non dimitto. uides quam superbus. merito ergo susceptus in bono est qui malum fugit. non patitur ergo deus in malo nos esse. suscipit in bono nec patitur suos calumniis subiacere. Oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eo loqui m ius titiae tu a e. qui sint
Abbreviated transcription (Latin):
enim aduerfus seruulos dei. potest
suꝑbus esse. qui aduersus deum
se exaltat & dicit. in celum ascen¬
dam. stꝑ sydera celi ponam sedem
meam. sedebo inmonte excelso. suꝑ
montes altos qui funt ab aquuilo-¬
ne. ascendã suꝑ nubes. & ero simił
altissimo: Quid mirum gͥ si gra¬
uare homines possit: qui ꝑuicaci
sp̃u nec deo cedit: Quomͦi men¬
surã ueritatis & fidem in homi¬
nem seruabit. qͥsacrilego impti¬
dentiq mendatio omnipotenti
se dño adequandum esse ꝓmit¬
tit: Quomͦ calumpniat᷑ singłos.
qui totam irritauit t̾ram. concus¬
sit reges. posuit uniuersum orbẽ
desertum. & ciuitates destruxit:
eos qui abductio erant ñ soluit:
Caueamus gͦ ne muros anunȩ nr̃e
destruat. ne ꝓpugnactila mentis
ñe diruat: ne suꝑ sydera thro¬
num suũ ponat. Ponit suꝑ sydera
uenit. cuiꝰ oꝑa lucent sĩc̃ stelle i
celo. Nonne & iuidas ꝑditor inter
ceteros audiebat. uos estis lux
huiuis mundi : Nonne diabolus

Expanded text:
enim aduersum seruulos dei potest enim aduersum seruulos dei potest superbus esse. qui aduersus deum se exaltat et dicit: in caelum ascendam. super sidera caeli ponam sedem meam. sedebo in monte excelso super montes altos qui sunt ab aquilone, ascendam super nubes et ero similis altissimo? quid mirum igitur, si grauare homines possit. qui peruicac-i spiritu nec deo cedit? quomodo mensuram ueritatis et fidem in hominem reseruabit. qui sacrilego inpudentique mendacio omnipotenti se domino adaequandum esse promittit ? quomodo calumniatur singulis. qui totam inritauit terram, concussit reges. posuit uniuersum orbem desertum et ciuitates destruxit, eos qui in abductione erant non soluit? Caueamus ergo. ne muros animae nostrae destruat. ne propugnacula nostrae mentis diruat, ne super sidera thronum suum ponat. ponit super sideruenit. cuius opera lucent sicut stellae in caelo. nonne et ludas proditor inter ceteros audiebat: uos est i slu x huius mundi? nonne diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
chil habeat utilitatis & plurimt̃
laudis. Han gͥ ꝓpheta precendit
ad sui meriti cõmendationẽ dicen.
feci iudicium & iusticiam: ne tra¬
das me nocentibus me. Ulbi iusticix
ibi miscdĩa. Miscdĩa a peccato libe.¬
rat. Quomͦ gͦ a peccatoribus tra.¬
dors Simile illud in canticis. Exu
tunicã meã. quomͦ induam eam:
Laui pedes meos: quomͦ inqͥnabo
eoss Exui tunicam peccatoris. ue¬
lamenq terreni: cur quasi pecca¬
tor atq terrenus adiudicor: Lam
pedes meos. ne qua delicti sordes
posset adherere uestigio: cur das
in bono: non calumpnient᷑ me fur
ꝑbi. Quasi iudicii & iusticiȩ consci¬
us auctoritate ꝓphetica ꝓgredit᷑.:
ut seruum se dicere ũ refermidet.
Seruus enim dñi: nichil debet
alienis. Pretiosa hec ẽ seruitus:
quȩ uirtutũ extat expensis. Cur
autẽ timet nocentibus tradi aꝑit
euidenter. qi calumpniatores qu
oderint ueritatem. impugnent
innocentiam: qi suꝑbi sunt. Qualis

Expanded text:
ihil habeat utilitatis, et plurimum ihil habeat utilitatis, et plurimum laudis. Hanc igitur Propheta praetendit ad sui meriti commendationem, dicens: Feci judicium et justitiam: ne tradas me nocentibus me. Ubi justitia, ibi misericordia. Misericordia a peccato liberat. Quomodo ergo peccatoribus trador? Simile illud in Ctunicam me am. quomodo induam eam? laui pedes meos, quomodo i nquinabo eos? exui tunicam peccatoris uelamenque terreni, cur quasi peccator atque terrenus adiudicor? laui pedes meos, ne qua delicti sors posset adhaerere uestigio. cur das in bono, n on calumnientur me s u perb i. quasi iudicii et iustitiae conscius auctoritate prophetica progreditur. ut seruum domini se dicere non reformidet; seruus enim domini nihil debet alienis. pretiosa haec seruitus quae uirtutum constat expensis. cur autem timet nocentibus tradi, aperit euidenter: quia calumniatores sunt qui oderint ueritatem, inpugnent innocentiam. quia superbi sunt. qualis
Abbreviated transcription (Latin):
sed xp̃i. Ap̃c enim dicit. Iudicate
pupillo: & iustificate uiduam hoc
ẽ gͦ feci iudiciũ & iusticiam. in iu¬
dicio ñ contempsi pauꝑem. non
oppressi uiduam. ꝑsonam diuitis
non recepi: in omnib oꝑibus iusti¬
ciam reseruaui. Iudicii finis ẽ iusti
cia. In altero ueritatis castodia. in
altero fructus est equitatis: utraq
tam̃ non pͥuata uirtus. s publica.
Nam immaculatũ corpꝰ a uuirili per¬
mixtione seruare. & palmam casti¬
monie limoso in corpore usq ad an¬
geloꝵ conuersationẽ custodia inte¬
gritatis inuehere: utilitas pͥuata
laus publica ẽ. frugi esse ac mode¬
stum & sobrie parcitatis tenere
menftram ꝓbatur a pluribꝰ: sed
sibi soli ꝓficit. foctitudo in preliis
emmet: non otio friget. Cuiꝰ opus
in tempore necessarium: in uoto
aduersum. Malunt enim homi
nes non pugnare: quã uincere. So¬
la iusticia ẽ que omnibus tempoti.¬
bus aliis potius nata quã sibi coti
alienas custodit utilitates: quȩ m¬

Expanded text:
 Christus enim dicit: iudicate pupillo e t iustificate uiduam. hoc est ergo feci iudicium et iustitiam: in iudicio non contempsi pauperem. non oppressi uiduam, personam diuitis non recepi, in omnibus operibus iustitiam reseruaui. Iudicii finis iustitia est; in altero ueritatis custodia, in altero fructus est aequitatis, utraque tamen non priuata uirtus. sed publica. nam inmaculatum corpus a uirili permixtione seruare et palmam castimoniae limoso in corpore usque ad angetorum conuersationem custodia integritatis euehere utilitas priuata, laus publica est. frugi esse ac modestum et sobriae parcitntis tenere mensuram probatur a pluribus, sed sibi soli proficit. fortitudo in proeliis eminet, in otio friget, cuius opus in tempore necessarium. in uoto aduersum; malunt enim hones non pugnare, quam vincere. Sola justitia est quae omnibus temporibus, aliis potius nata quam sibi, quotalienas custodit utilitates: quae n
Abbreviated transcription (Latin):
atq egestatis necesfitatem aliquos
erumpna deiecit. miserationis
pulsat affectus. Ieremias gͦ flebi-¬
liter satis dolet. utpote qui ꝑpe¬
tue aculeo mortis deploraret amis¬
sos. dauid moderate. quasi qui ob¬
rectionem doleret erroris. remedi¬
um non desꝑaret correptionis: ut
contristaretur ñ absorberet᷑. Deni¬
q confirmatus sobrietate penitẽ¬
tiȩ: & spe uenie ꝓuocatus. sic cepit.

Expanded text:
atque egestatis necessitatem aliquos atque egestatis necessitatem aliquos aerumna dejicit, miserationis pulsat affectus. 5. Hieremias ergo flebiliter satis dolet, utpote qui perpetuae aculco mortis deploraret amissos: David vero moderate, quasi qui obreptionem doleret erroris, remedium non desperaret correctionis; ut contristaretur, non absorberetur. 6. Denique confirmatus sobrietate poenitentiae, et spe veniae provocatus, sic coepit
Abbreviated transcription (Latin):
quod aꝑuerunt os futim maledi¬
centes: digne sortem maledictio¬
nis agnoscis. ut ipsi talia ab im
dentibus intelligibilis ille peccator
diabolus sicut leo rugiens & reqͥ¬
reus quem deuoret. Isti gͦ non
dixerunt benedictus dñs qͥ ñ de¬
dit nos in capturam. dentibus
eorum: qr sꝑandum de dño non
putanerunt. Ergo excidium eoꝵ
diaboltis quod p̃sumebat inuenit.
Deglutiuit eos. qm̃ deẽrat pastor
offensus. qui extraheret de ore leo¬
nis crura ouis: aut cartillaginem.
Sequi noluerunt: audire noluer̃t.
Ideo decidente pastore uestigia eoꝵ.
atq aures suis faucibus occupauit.
qr faciem scõtum ñ receperunt.
& nobilibus miscdĩam non dede¬
runt: ut tercio ierenias sub hac
littera dicit in threnis. Qui erãt
nobiles. nisi qui ñ scdm̃ obscuram¬
hanc uitam. s in lumine sc̃itatis
egerunt: Et omnibus quidem
misccłia inopibus iuire debetur:
sed maior. quidam cum ex diuitibꝰ
atq nobilibus in ultimum statũ

Expanded text:
quod aperuerunt os suam malediquod aperuerunt os suam maledicentes. dignae sortem remunerationis agnoscis. ut ipsi ab inimicis dentibus intellegibilis ille peccator diabolus, sicut leo rugiens et requirens quem deuoret. isti igitur non dixerunt: benedictus dominus qui non dedit nos in capturam dentibus eorum, quia sperandum de domino non putarunt. ergo excidium eorum diabolus quod praesumebat inuenit. deglutiuit eos, quoniam deerat pastor offensus qui extraheret de ore leonis crura ouis aut cartillaginem. Sequi noluerunt, audire noluerunt. ideo decedente pastore uestigia eorum atque aures suis faucibus occupauit, quia faciem sanctorum non receperunt et nobilibus misericordiam non dederunt. ut tertio Hieremias sub hac littera dicit in Threnis. qui erant nobiles nisi qui nhanc vitam, sed in lumine sanctitatis egerunt. Et omnibus quidem misericordia inopibus jure debetur: sed major quidam, cum ex divitibus atque nobilibus in ultimum statum
Abbreviated transcription (Latin):
set. Nam & si aduentum dñ
ieremias captiuitatẽq indeorũ
illatam a babyloniis deflere ui¬
deat᷑. tamen ꝓpħico sp̃u istam ma¬
gis captiuitatẽ preuidens. qua eos
intelligibilis babylonis in ꝑpettu
erroris uincłã subiecit: & dome¬
stice uirtutis extorres de statu
paterne detiotionis elimmnans.
longe afficit peregrinationis exi¬
lis miserabili dolore deplorat. Nul¬
la enim patria uerior quã fides.
que eos qui longe erant ꝓpe esse
fecit. & aduenis atq peregrinis
qiuitatis suꝑne uira conexuit. sic̃
scͥptum est. Ergo iam ñ estis ad¬
uene atq peregrini: sed ciues scõꝵ
remias dicit sub hac littera. Ape¬
ruerunt in de os omnes inimici¬
tui. sibilauerunt & fremuerunt
dentibus. dixerunt deglutiuimꝰ
eũ: tam̃ hec ẽ dies qtiã sꝑabamus.
inuenimꝰ et̃. tudimus. Et hic fic̃
iuideorum popłs os aꝑuit in xp̃m
quẽadmodum inuicesimo pri-¬
mo psalmo de eiꝰ passione legistiᷤᷤ

Expanded text:
set. nam etsi ante aduentum domini set. nam etsi ante aduentum domini Hieremias captiuitatem Iudaeorum inlatam eis a Babyloniis deflere uideatur, tamen prophetico spiritu istam magis captiuitatem praeuidens, qua eos intellegibilis Babylonius in perpetui erroris uincla subiecit et domesticae uirtutis ex- torres de statu paternae deuotionis eliminans longinquae adfecit peregrinationis exilio, miserabili dolore deplorat. nulla enim patria uerior quam fides, quae eos qui longe erant prope esse fecit et aduenas atque peregrinos ciuitatis supernae iure conexuit, sicut scriptum est: ergo iam non estis aduenae atque peregrini. sed estis ciues remias dicit sub hac littera: aperuerunt in te os omnes inimicitui, sibilauerunt et fremuerunt dentibus, dixerunt: deglutiuimus eam: tamen haec est dies quam sperabamus, inuenimus eam, uidimus. et hic sicut Iudaeorum populus os aperuit in Christum. quemadmodum in uice- simo primo psalmo de eius passione legisti,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uniuersa corrigitur. & emen.¬
datur. Et bene posuit uiam ini¬
quitatis. Ille enim facilius ini¬
quitatem dedinat: qͥ uias eius
non fuerit ingressus. phe.
latine significat erraui: si¬
ne os aꝑui. Merito gͦ lacrimabili
series psalmi subiecta ẽ huic litt̾e
respice in me & miserere mei &
non dominetur mͥ omnis iniqͥtas.
faciem tuam illumina suꝑ ser¬
uum tuũ. ut ei qui erat in unr¬
bra mortis popłõ. celestis miscdie
lumen oriretur: adueniret xp̃c
remissio peccatorum. captiuoꝵ
redemptio. subsidium laboran¬
tium. S quia uenire tardius
desiderantibus uidebat᷑: exitus
inquit aquarum transierunt
ocali mei. In ieremie quoq thre¬
nis: lacrimabilior series sub hac
litterd est. Expandit syon manꝰ
suas: non ẽ qui consoletar eam.
Dignam remunerationẽ recipit:
ut quȩ expandentem manꝰ audi¬
re neglexit. & sub alas eiꝰ succede̾.
ipsã postea expanderet manus.
& consolandem inuenire ñ pos¬

Expanded text:
ad uniuersa corrigitur et emenad uniuersa corrigitur et emendatur. et bene posuit \'uiam iniquitatis\'; ille enim facilius iniquitatem declinat, qui uias eius non fuerit ingressus. XVII.Latine significat "erraui" siue \'os aperui\'. merito ergo lacrimabilis series psalmi subiecta est huic litterae: respice in me et miserere mei et non dominetur mihi omnis iniquitas. faciem tuam inlumina super serum tuum, ut ei qui erat in umbra mortis populo caelestis misericordiae lumen oriretur, adueniret Christus remissio peccatorum, captiuorum redemptio, subsidium laborantium. sed quia uenire tardius desiderantibus uidebatur: exitus, inquit, aquarum traxerunt oculi mei. In Hieremiae quoque Threnis lacrimabilior series sub hac littera est: expandit Sion manus suas, non est qui consoletur eam. dignam remunerationem recepit, ut, quae expandentem manus audire neglexit et sub alas eius succedere. ipsa postea expanderet manus et consolantem inuenire non pos
Abbreviated transcription (Latin):
Et quanto tolerabilius ꝓpͥa ꝓfun-¬
dere. quam aliena diripere : Sunt
qui metuentes aliquid ꝓprio mi-¬
nuere de censu. etiam mopi sump¬
tum negent: & miscdĩam detri¬
mentum putent. Sunt qui de¬
generem uitantis ignobilitatem
flabro scłaris ambitionis agitent᷑.¬
& sicut quassate harundines huc
atq illuc ferantur incerti. Sunt
etiam qui dum maiorum suorũ
statum secuntur. uelut indigna
conuersatione contempti. ne erro-¬
res quidem patrios existiment de¬
dinandos. ut fide mutandã ꝑfidiã
non arbitrentur: cum in melius
mutare ꝓpositum ñ leuitas s uir-¬
tus. neq calpa s gr̃a sit. Alius
circensibus ludis. aut theatralibꝰ
sollicitatus uoluptatibus: aut ce¬
teris uanitatibus occupatus. ec¬
clesiam ñ frequentat. Alium ru¬
ris quieta delectant: eaq causa
ad ecclam rarus accessus ẽ. Itaq
diuerso usu in eundem deuotio¬
nis errorem: uterq occarrit. S
qui omnẽ uiam iniquitatis odit:

Expanded text:
et quanto tolerabilius propria profunet quanto tolerabilius propria profundere quam aliena diripere! sunt qui metuentes aliquid proprio minuere de censu etiam inopi sumptum negent et misericordiam detrimentum putent. sunt qui degenerem uitantes ignobilitatem flabro saecularis ambitionis agitentur et sicut quassatae harundines huc atque illuc ferantur incerti. sunt etiam qui. dum maiorum suorum statum secuntur. ueluti digna conuersatione contenti ne errores quidem patrios existiment declinandos, ut fide mutandam perfidiam non arbitrentur, cum in melius mutare propositum non leuitas, sed uirtus, neque culpa, sed gratia sit. alius circensibus ludis aut theatralibus sollicitatus uoluptatibus aut ceteris uanitatibus occupatus ecclesiam non frequentat; alium ruris quieta delectant eaque causa ad ecclesiam rarus accessus est. itaque diuerso usu in eundem indeuotionis errorem uterque concurrit. sed qui omnem uiam iniquitatis odit,
Abbreviated transcription (Latin):
exosus ẽ. Nec immerito ad om¬
nia dñi p̃cepta corrigitur: qui
omnẽ uiam odit iniquitatis. Nã
nisi omnem uiam iniquitatis
oderis: non potes in omnibus
p̃ceptis dei corrigi. Potest enim
fieri ut aliquis temperet᷑ a cru¬
delitatis horrore: lubrico tamen
deceptus amore meretricis. et
semitas incontinentie inuenilis
ingressus. impressum semel ne
queat reuocare uestigium. Mul¬
tos enim uitia blandiora deci¬
punt: e contra auertit a se plu¬
rimos tristis & nimium seuera
crudelitas. S iuuentus ad amo¬
rem liberior: ad lapsum incau¬
tior. ad infirmitatẽ fragilior.
ad correptionem durioi. est. Aliꝰ
se restringit a lixu: s auaritie
cupiditate raptatur. Herumq
enim peccata huiusmodi sunt. ut
si alterum declines incurras alte¬
rum: & nature usus adiuuat in¬
firmitatem. Odisti luxuriam qͣsi
frugi: sed frugalitatis studio habẽ.
di cupiditas frequenter irrepit.
Auaritiȩ ipsi rapina ẽ subdita.

Expanded text:
exosus est. nec inmerito ad omexosus est. nec inmerito ad omnia domini praecepta corrigitur, qui omnem uiam odit iniquitatis: nam nisi omnem uiam iniquitatis oderis, non potes in omnibus praeceptis dei corrigi. potest enim fieri ut aliquis temperet a crudelitatis horrore. lubrico tamen deceptus amore meretricis et semitas incontinentiae iuuenilis ingressus inpressum semel non queat reuocare uestigium; multos enim uitia blandiora decipiunt et contra auertit a se plurimos tristis et nimium seuera crudelitas. sed iuuentus ad amorem liberior, ad lapsum incautior, ad infirmitatem fragilior. ad correctionem durior est. alius se restringit a luxu. sed auaritiae cupiditate raptatur. plerumque enim peccata huiusmsi alterum declines, incurras alterum: et naturae usus adjuvat infirmitatem. Odisti luxuriam quasi frugi, sed frugalitadi cupiditas frequenter inrepit. aupritiae ipsi rapina est subdita.
Abbreviated transcription (Latin):
congaudet autẽ ueritati. Om-¬
nia fuffert. omĩa credit. omĩa
sꝑat. omina sustinet. Caritas
nunquã excidit. In inferioribus
tria ꝑfecta posuit. speni. fidem.
caritatem. maiorem autẽ dixit
caritatem. Et recte. Caritas
enun omnia sꝑat. omĩa credit.
Cum gͥ spes & fides in carita¬
te sint: non ẽ dubium quod ma¬
ior caritas sit. Et bene sibi res¬
pondit ꝓph̃a. Supra enim dix̃
lex dm̃i irreprehensibilis con¬
uertens animas. Si lex animã
conuertit: utiq qui diligit
legem dilectio ẽ. Beniq in hoc
ipso centesimo octauo decimo
psalmo pͥmum posuit. Beati imn¬
maculati in uia: qui ambulant
in lege dñi. Si immaculatts est
qui in lege dei ambulat: utiq
conuertitur qui diligit dei legẽ.
Ergo si lex immaculatum facit.
recte caritas multitudinem ope¬
rit peccatorum: qi plenitudo le¬
gis caritas est. Omnem inquit
uiam iniustam odio habui. Si
is qui precepta iusticiȩ diligit.
facit illa quȩ diligit: utiq is qͥ
odit iniquitatẽ. non facit quod

Expanded text:
ongaudet autem ueritati; omnia suffert, omnia credit, omnia sperat. omnia sustinet. caritas numquam excidit. in inferioribus tria perfecta posuit, spem fidem caritatem, maiorem autem dixit caritatem, et recte; caritas enim omnia sperat, omnia credit. cum igitur spes et fides in caritate sint, non est dubium quod maior caritas sit. et bene sibi respondit propheta. supra enim dixit: lex domini inreprehensibilis, conuertens animam; si lex animam conuertit. utique qui diligit legis dilector est. deinde in hoc ipso centesimo decimo octauo psalmo primum posuit: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini. si inmaculatus est qui in lege dei ambulat, utique conuertitur qui diligit dei legem. ergo si lex inmaculatum facit, recte caritas multitudinem operit peccatorum, quia plenitudo legis caritas est. Omnem, inquit, uiam iniustam odio habui. si is, qui praecepta iustitiae diligit, facit illa quae diligit, utique is. qui odit iniquitatem, non facit quod
Abbreviated transcription (Latin):
tiam malam: & auaritiã. quȩ ẽ
ydolatria. In his enim diaboli tio¬
luntatẽ facͥinus & exeqͥmur po¬
testatẽ: qͥ ꝑ carnis istiꝰ desideria
incentiuũ sue fraudis oꝑat᷑. Quẽ¬
cumq ergo inuiciorum suorum
possessione reꝑerit: tanquã ob¬
noxium suo niri uendicat. Ad¬
ulterium qͥ fecit luxuriã exer¬
cet. aliena diripit: portio diabo¬
li ẽ. Pudicus & continens & mise¬
seruũ sibi non potest uendicare:
nisi forte lapsum in uicitia depre¬
henderit. Nec tum quidem uen¬
dicat: sed tanquã suum sibi tradi
postulat. Idõ gͦ dĩc dauid feci iudi¬
cium & iusticiã. ñ aͣrroget s excu¬
set: ne quasi peccator deserat᷑ a
xp̃o. Exemplum sit nob̃ apłica
lectio: quamobrem unusqtisq tra¬
datur. Illum enĩ qui txorem patͥs
habuit: qri sic oꝑatus ẽ tradi satha

Expanded text:
tiam malam et auaritiam quae est tiam malam et auaritiam quae est idolatria. in his enim diaboli uoluntatem facimus et exsequimur potestatem, qui per carnis istius desideria incentiuum suae fraudis operatur. Quemcumque ergo in uitiorum suorum possessione reppererit, tamquam obnoxium suo iuri uindicabit. adulterium quis facit. luxuriam exercet, aliena diripit: portio diaboli est. pudicus autem et continens et miseseruum sibi non potest uindicare. nisi forte lapsum in uitia deprehenderit. ne tum quidem uindicat, sed tamquam suum sibi tradi postulat. lUeo ergo dicit Dauid: feci iudicium et iustitiam, non ut adroget, sed excuset, ne quasi peccator deseratur a Christo. exemplo sit nobis apostolica lectio, quam ob rem unusquisque tradatur. illum enim qui uxorem patris habuit, quia sic operatus est, tradidit sata
Abbreviated transcription (Latin):
cipem omnium delictorum. Ipse
indiuiduos ꝓrximorũ irartm sti¬
mulis excitatos. scindit affectꝰ.
ipse flaminã accendit libidinis
ipse adolet auaritie cupiditateᷤ.
ut quo plus rapuerimus. ampliꝰ
requiramꝰ. ipse suggerit & muini¬
strat fomenta luxurie: ipse odia
exasꝑat. & iminodice studium am¬
bitionis inflãmat. Quod uicium
blandum in exordio. seuum in pro¬
cessu: nec frat̾ͥnȩ potuit germa-¬
uitatis contẽplatione reuocari.
Dum dolet sibi gratiȩ celestis am¬
bitor fratrem esse p̃latum: de sa¬
crifitio ꝓcefsit ad parricidium.
Auctorem gͥ incontinentie drabo¬
lum esse apłs docet. Ne temp¬
tet uos sathanas: ꝓpter inconti¬
nentiã ur̃am. Incentorem quoq
auaritiȩ ipsum esse nouimꝰ: dicẽ¬
te paulo. Qui uolunt diuites fie¬
ri: incidunt in temptationem.
& laqueũ diaboli. Et alibi.
Mortificate gͦ menbra ur̃a. quȩ
sunt suꝑ terrã. forncationẽ. im¬
munditiã. libidinẽ. concupicen¬

Expanded text:
cipem mundi omnium delictorum. ipse cipem mundi omnium delictorum. ipse indiuiduos proximorum irarum stimulis excitatos scindit affectus, ipse flammam accendit libidinis, ipse adolet auaritiae cupiditates, ut quo plus rapuerimus amplius requiramus, ipse suggerit et ministrat fomenta luxuriae, ipse odio exasperat et inmodicae studio ambitionis inflammat. quod uitium blandum in exordio, saeuum in processu nec fraternae potuit germanitatis contemplatione reuocari: dum dolet sibi gratiae caelestis ambitor fratrem esse praelatum, de sacrificio processit ad parricidium. auctorem igitur incontinentiae diabolum esse apostolus docet: n e temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. incentorem quoque auaritiae ipsum esse legimus dicente Paulo: qui uolunt diuites fieri inc-idunt in temptationem et laqueum diaboli, et alibi: mortificate ergo membra uestra quae sunt super terram, fornicationem, inmunditiam, libidinem, concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Et tam̃ ille ipse phylosphx̧
dem pena se dignum putaret. res¬
pondisse fertur: ut in prandio
pablico cotidie conunuio suscipet᷑.
Ille honorem usur pauit: hic p̃ca¬
uit erumpnam. Ille arrogauit
gloriam: hic seruauit humilita¬
tem. Nam quȩ maior esse humli¬
tas potest quã ut conscius sibi ui¬
dici & iusticie reseruate. tradi
potestati diaboli uereret᷑: Homi¬
nem se esse cognouit impar sibi
lestibus raptum esse enoch: ne ma¬
litia mutaret cor eiꝰ. noe in ebria¬
tum. loth incestatum. sacerdotẽ
ipsum aaron cum marꝑa sorore
temptatam. lepre maculis marii¬
am asꝑam pͥmo. post absolutam:
moysen pene internecatũ nͥ cir¬
cumcisione filii. & eiusmodi san¬
gunis fusione sephora mulier eiꝰ
omine ab eo ꝑiculum depulisset
His gͥ cõmonitus exemplis. neqͣ¬
qͣ se fortitudini fuȩ credit: sed
cauta humilitas diuinum sibi
p̃cando asciscit auxilium. petẽs
ne tradat᷑ nocentibꝰ. Scit enim¬

Expanded text:
ria. Et tamen ille ipse philosophiaria. Et tamen ille ipse philosophiadem poena se dignum putaret, respondisse fertur, ut in prytaneo publico cotidie conuiuio susciperetur. ille honorem usurpauit. hic praecauit aerumnam; ille adrogauit gloriam, hic seruanit humilitatem. nam quae maior esse humilitas potest quam ut conscius sibi iudicii et iustitiae reseruatae tradi potestati diaboli uereretur ? hominem se esse eognouit, inpar sibi tiae in caelestibus. raptum esse Enoch nouit, ne malitia mutaret cor eius, Noe inebriatum. Loth incestatum. sacerdotum primum ipsum Aaron cum Maria sorore temptatum. leprae maculis aspersam Mariam primum, post absolutam, Moysen paene internecatum, nisi circumcisione filii et eiusmodi sanguinis fusione Sephora mulier eius omne ab co periculum depulisset. his igitur commonitus exemplis nequaquam se fortitudini suae credit, sed cauta humilitas diuinum sibi precando adsciscit auxilium, petens ne tradatur nocentibus. Scit enim
Abbreviated transcription (Latin):
Non inquã p̃dictarum iactantia
est. hic ulla uirtutum. s uite in.¬
nocentis assertio. iure p̃sumpta
ne dignus estimaret᷑. qͥ ꝓpt̾ grauia
peccata relinqueret᷑ a dño. & tra¬
deret᷑ nocentiũ potestati. Defen¬
fio ẽ gͥ non arrogantia: qñ ñ ex¬
cellentia aliqua honoris assimnt᷑.
s formidabilis ꝓpulsatur erump¬
na. Deniq petrus hoc genere de¬
fensionis utit᷑: dicens. Ecce nos re¬
liquimꝰ omĩa: &o sectiti sumꝰ te.
Quid gͦ erit nobis : In quo sidicti
arrogantis decolor aliqͥs neuus fu¬
isset. ñ tantum gratiȩ de dñi sal¬
uatoris sententia retulisset: ut
ñ solum minime subdendus iꝑse
iudicio. s etiã iudicaturus de alpx
meritis ipse nuntiaret᷑. Neq e¬
nim in iudicio siqͥs innocentiȩ
sue tuende gratia qͥd fecisset
apiret: ad iactantiã potiꝰ quã
ad defensionẽ cause dictum esti¬
maret᷑. Aliud ẽ dignum se pre¬
mio dicere: aliud indignũ inui¬

Expanded text:
non, inquam, praedicatarum iactantia non, inquam, praedicatarum iactantia est hic ulla uirtutum, sed uitae innocentis adsertio iure praesumpta, ne dignus aestimaretur qui propter grauia peccata relinqueretur a domino et traderetur nocentium potestati. defensio est igitur. non adrogantia. quando non excellentia aliqua honoris adsumitur. sed formidabilis propulsatur aerumna. denique Petrus hoc genere defensionis utitur dicens: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? in quo si dicti adrogantis decolor aliqui ausus fuisset, non tantum gratiae de domini saluatoris sententia retulisset, ut non solum minime subdendus ipse iudicio. sed etiam iudicaturus de aliorum meritis ipse nuntiaretur. neque enim in iudicio, si quis innocentiae suae tuendae gratia quid fecisset aperiret, ad iactantiam potius quam ad defensionem causae dictum aestimaretur. aliud est dignum se praemio dicere, aliud indignum iniu
Abbreviated transcription (Latin):
uata idebatur. Alio quoq loco
sub hac eadem littera repetiuit.
in threnis dicens. Dñs quȩ cogita¬
uit consuminauit: uerbum fuum
qd̾ mandauit a diebus antiquis.
Destruxit & ñ peꝑcit: letificauit
suꝑ te inimicũ. & exaltauit cornu
tribulantis te. Nonne euidenter
futurum iudiciũ xp̃i annuntiat᷑.
sic̃ in psalmo quoq p̃senti declara¬
ri certum ẽ Octilus gͦ p̃uideat q̃
uentura sunt: & ea aut ꝓfusione
lacͥmarum. aut erroris coerectione
detorqueat. Deniq ieremias flebat
q malam causam impie plebis sus¬
pͥum . negabat auctorem. Da¬
ud audem ꝓphetico sp̃ti udi¬
cium p̃ui dens xp̃i. in quo ne¬
mo innocens ꝑiclitabit᷑. neno scele-¬
ratus eludet: bona fretus cõsciẽtiadĩ.
eci indictum & iusticiã.
ne tradas me nocentibus me.
Non quasi gloriosus insolens ipse
se laudat: cum utiq peritus legis
alterius potius quã ꝓprio ore unũ¬
quẽq laudandum esse ñ ignorarit.

Expanded text:
iuata uidebatur. alio quoque loco iuata uidebatur. alio quoque loco sub hac eadem littera repetiuit in Threnis dicens: dominus quae cogitauit consummauit, uerbum suum quod m a ndauit a diebus antiquis; destruxit et non pepercit et laetifieauit super te inimicum et exaltauit cornu tribulantis te. nonne euidenter futurum iudicium Christi adnuntiatur, sicut in psalmo quoque praesenti declarari certum est? oculus ergo praeuideat quae uentura sunt et ea aut profusione lacrimarum aut erroris correctione detorqueat. denique Hieremias flebat, quia malam causam impiae plebis susroprium negabat auctorem. Dauid autem prophetico spiritu iudicium praeuidens Christi, in quo nemo innocens periclitabitur, nemo sceleratus eludet. bona fretus conscientia dicit : f eci iudicium e t i ustitiam. ne tr adas m e no centibus me. non quasi gloriosus insolens ipse se laudat, cum utique peritus legis alterius potius quam proprio ore unumquemque laudandum esse non ignoraret.
Abbreviated transcription (Latin):
in cogitationibus rationabilibis habũ¬
dantia: Que ẽ in portis eccłiȩ:
cui merito defert᷑ multitudo doc¬
trine. filia enĩ multorum: pluri¬
marum doctrinarũ posteritas effec¬
ta ẽ. Cuiꝰ nares odor ẽ sacrificiorũ.
Noribtis omnibuis prestans. Quid
enĩ xp̃i odore sublimiꝰ.  qͥ adole¬
bit thuris fraglantiã: Oculꝰ
gͦ iste p̃tudeat que fur tura st̃.
os si aduersa immi nere p̃uu¬
derit. fletu lacͥmisq emollire ac
mitigare ñ desinat. Ideo ieremias
in captiuitate gentis iudẽe positus.
futurã p̃uidens ꝑpetue captinitatis
erumꝑnã. ꝗͣ ꝑfidie pretio iudeorum
ꝑopls̃ habebat exoluere: dicebat
in threnis sub hac eadem littera.
In hoc gͦ fleo. Oculi mei caligauert̃
a fletu: qr elongauit a me qͥme con¬
solabatur. Non gͥ abdtictum se
esse de terris suis dolebat: sed a
xp̃o popłm relinquendum consola-¬
tionemq uite future cernebat
amissam. Hec ẽ uere dolenda capti¬
uitas: que eterne spei libertate pͥ¬

Expanded text:
in cogitationibus rationabilibus abundantia, quae est in portis ecclesiae, cui mento defertur multitudo doctrinae? filia enim multorum, plurimarum doctrinarum posteritas et fetus est, cuius nares odor est sacrificiorum floribus omnibus praestans. quid enim Christi odore sublimius, qui adolebat terris fragrantiam? oculus ergo iste prouideat quae futura sunt et, si aduersa inminere praeuiderit, fletu lacrimisque emollire ac mitigare non desinat. Ideo Hieremias in captiuitate gentis Iudaeae positus futuram praeuidens perpetuae captiuitatis aerumnam, quam perfidiae pretio Iudaeorum populus habebat exsoluere, dicebat in Threnis sub hac eadem littera: in hoc ego fleo, oculi mei caligauerunt a fletu, quia elongauit a me qui me consolabatur. non igitur abductum se esse de terris suis dolebat, sed a Christo populum relinquendum consolationemque futurae uitae cernebat amissam. haec- est dolenda captiuitas, quae aeternae spe libertatis pr
Abbreviated transcription (Latin):
mente carnis suȩ. cum se humilat:
inclmat. Humiliatut enĩ & ipse
se xp̃e: ut notium conderet testam̃¬
tam. Cum lego euangłm audi filiũ
dei carnem sumpsisse ex maria:
uideci mͥ cum xp̃o ipse descendere.
lego enim eum qui cũ esset infor¬
ma dei: semetipsum exinaniuit.
Exinaniuit autẽ. ut formam serui
acciꝑ et: o spetie inuentꝰ ut homo
huimiliauit se usq ad mortẽ. lego¬

Expanded text:
mente carnis suae, cum se humiliat, mente carnis suae, cum se humiliat, inclinat. Humiliauit enim et ipse se Christus, ut nouum conderet testamentum. cum lego euangelium, audio filium dei carnem sumpsisse de Maria, uideor mihi cum Christo ipse descendere. lego enim eum, qui cum esset in forma dei semet ipsum exinaniuit, exinaniuit autem, ut formam serui acci- Peret, et specie inuentus ut homo humiliauit se usque ad mortem, lego
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exultet. qr celum & t̾ram here¬
ditatem quesuit quȩ duo elem̃ta
contestatas ẽ etiam ds̃ cum legem
daret. qr quesituit deum. de quo
dicit sanctus. portio mea dñs quesi
nec illis ꝓ nomine dm̃i contristatꝰ
imuriis. Deniq gandebant. apłi cũ
uerberarent᷑: cum in carcerẽ trude¬
rentur. Exultans ergo in testimo¬
ntis dñi: itre dicebat. Inclinaui cor
metĩ ad faciendas iustificationes in
et̾num: ꝓpter retributionem. Qui
retributionẽ bonorum oꝑum sꝑat
a xp̃o. & ad eum festinat: inclinat
implere omnẽ iusticiã: qr peccattm
minuit᷑. culpa laxat᷑. Et bene ait.
inclinaui. ut ñ sit tͥ ardut̃i atq dif¬
ficile: cum mentẽ ttiam quasi ad
humilia & plana contiertas. Ant
certe qm̃ sapientia carnis legi ñ ẽ
subdita. uidet᷑ inclinare cor stium
qͥ legi facit esse stibiectum: extol¬
lentem se corporis sensum contui¬
tu religionis inflectit. Atq ille da¬
dum extollens se frustra & inflatꝰ

Expanded text:
non exsultet, qui coelum et terram haerenon exsultet, qui coelum et terram haereditate quaesivit quae duo elementa contestatus est etiam Deus, cum legem daret quia quaesivit Deum, de quo dicit Sanctus: Portio mea Dominus: qunec ullis pro nomine Domini contristatur injuriis? Denique gaudebant apostoli cum verberarentur, cum in carcerem truderentur. 45. Exsultans igitur in testimoniis Domini jure dicebat: Inclinavi cor meum ad faciendas justitias tuas in aeternum, propter retributionem. Qui retributionem bonorum operum sperat a Deo, et ad eum festinat, inclinat implere omnem justitiam, qua peccatum minuitur, culpa laxatur . Et bene ait, Inclinavi; ut non sit tibi arduum atque difficile, cum mentem tuam quasi ad humilia et plana convertas. Aut certe, quoniam sapientia carnis legi Dei non est subdita, videtur inclinare cor suum, qui legi facit esse subjectum extollentem se corporis sensum, contuituque religionis inflectit. Atque ille dudum extollens se frustra, et inflatus
Abbreviated transcription (Latin):
ego pinri inqͥt muros tuos dicit do¬
mintis ad ierłm: hoc ẽ ad animam
studiosam tͣnquillitatis & pacis. ꝗͣ
fecit ad imaginẽ fuã. Noli inquã
auferre imaginẽ celestem: & imagi¬
nem mortis imponere. Recusasti he¬
reditatẽ scłi. serua xp̃i testimonia:
qm̃ in his exultatio atq leticia est.
quandoquidem om̃is fletus delebit᷑.
& mors ñ erit amplitis neq luctus.
neq fletus. neq dolor. Passio xp̃i:
regni fuit imago celestis. Nemo
aniditit in plateis uocem eiꝰ: q illo
silentio passionis stie clamorem om¬
nem in posterum impie uocis abole¬
bat. Nolebat fleri: qͥ dicebat ad
flere. s tios ipsas flete. Ablaturus
enĩ om̃s lacͥmas sue benefitio crucis.
in passione ꝓͥpa future instar beati¬
tudinis exibebat: ut nemo fleret. nͥ
qͥ xp̃i benefitia ñ teneret. Merito
gͦ uir euangłicus dicit. Hereditate
quesuu cestimonia tua in et̾num:
qm̃ exultatio coidis mei funt. Quis

Expanded text:
ego, inquit, pinxi muros tuos, dicit doego, inquit, pinxi muros tuos, dicit dominus ad Hierusalem, hoc est ad animam studiosam tranquillitatis et pacis quam fecit ad imaginem suam. noli, inquam, auferre imaginem caelestem et imaginem mortis inponere. recusasti hereditatem saeculi; serua Christi testimonia, quoniam in his exultatio atque laetitia est, quandoquidem omnis fletus delebitur et mors non erit amplius neque luctus neque fletus neque clamor. passio Christi regni fuit imago caelestis. nemo audiuit in plateis uocem eius, quia illo silentio passionis suae clamorem omnem in posterum impiae uocis abolebat. nolebat fleri qui dicebat ad flere, sed uos ipsas flete. ablaturus enim omnes lacrimas suae beneficio crucis in passione propria futurae instar beatitudinis exhibebat, ut nemo fleret nisi qui Christi beneficia non teneret. Merito ergo uir euangelicus dicit: hereditate quaesiui testimonia tua unt. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq dampnum stiũ dixerit. que
in uno cõmunis gratie nomen in¬
uentt:. Xp̃c enim resurgens. om̃ibꝰ
refurrexit: qm̃ ꝑ hominẽ refur¬
rectio mortuorum. Quomͦ gͥ po¬
test singloum esse dispendiũ: qd̾
est totius corporis & humani ge¬
neris reformatio: Recitet᷑ itaq
testamentũ: & institutiones eius
confideremꝰ. Testis ẽ autẽ nobis
&o fp̃c sanctus. Cum enĩ dixerit
hoc autẽ testamentũ: quod testa
meas in cordibtis eorum. & in sensi¬
bus eorum scbam eas: & peccati¬
& imusticie eotum ñ ero memor. O
uere testatur et̾ntis. qͥ nr̃is cordibus
leges affigit suas. & scribit in sensibꝰ
debeamus. Dedit gratiã. reformauit
naturam: sibiq nichil qui obluusci
solet memoriam meorũ absttilit pec-¬
catoꝵ. mͥ dedit p̃ceptorum suorum.
Noli gͦ tollere de corde tuo legẽ dĩ.¬
& affi gere legem peccati. Noli gͦ¬
sc̾bere in senfibus tuis diaboli illece¬
bras: & dei delere mandata. Ecce

Expanded text:
quisquam damnum suum dixerit, quae quisquam damnum suum dixerit, quae m uno communis gratiae nomen inuenit? Christus enim resurgens omnibus resurrexit, quoniam per hominem resurrectio mortuorum. quomodo igitur potest singulorum esse dispendium quae est totius corporis et humani generis reformatio? recitetur itaque testamentum et institutiones eius consideremus: testis est autem nobis et spiritus sanctus; cum enim dixerit: hoc autem testamentum meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas . et iniustitiae eorum non ero memor. o uere testator aeternus, qui nostris cordibus leges adfigit suas et scribit in sensibusdebeamus! dedit gratiam, reformauit naturam, sibi qui obliuisci nihil solet memoriam meorum abstulit peccatorum, mihi dedit praeceptorum suorum. Noli ergo tollere de corde tuo legem dei et adfigere legem peccati; noli scribere in sensibus tuis diaboli inlecebras et dei delere mandata. ecce
Abbreviated transcription (Latin):
heredibus uendicat᷑. Manet emo¬
lumentũ integrum: & eo magis
singłis crescit. quo pluribus fue¬
rit adquisitum. Alia conditio ẽ.
hereditatis humane. Si ditisa
fuerint emolumenta mintiunt᷑:¬
& heredis est dampnum de scͥꝑ¬
tio coheredis. In diuisum regnũ
fieri poterat ut diusa esset. here¬
ditas: cum hereditatis fructꝰ sit in¬
diuisus quod est regntm celorume
Aurum & argentum. predium. ab
homine pluribus derelictum distri¬
bent: & nemo fraudatur. Audia¬
nts gͦ cõmoda hereditaria. Remis¬
sio peccatoꝵ. hereditas xp̃i ẽ. Certe
solida ꝑ fingłos: & in cõmune ẽ lu¬
cratiua. Quibuscũq em̃ collata fue¬
rit: nulli decedit accedit omnibus.
Corpori adquirit᷑: quicqͥd unicuiq
relaxatur. Nam si angłĩ suꝑ uno
peccatore penitentiã agente letait.
qr ꝑ lacrũ sc̃ putant hominis re¬
demptionent: quantomagis lucrũ
ẽ generis qd ẽ lucrum naturȩ : he¬
reditas xp̃i ẽ resurrectio. Hanc

Expanded text:
heredibus uindicatur. manet emoheredibus uindicatur. manet emolumentum integrum et eo magis singulis crescit, quo pluribus fuerit adquisitum. alia condicio est hereditatis humanae. si diuisa fuerit, emolumenta minuuntur et heredis est damnum adscriptio coheredis. indiuisum regnum fieri poterat, ut diuisa esset hereditas, cum hereditatis fructus sit indiuisus, quod est regnum caelorum? aurum argentum praedium ab homine pluribus derelictum distribent, et nemo fraudatur. 42. Audiamus igitur commoda haereditaria. Remissio peccatorum haereditas Christi est. Certe solida per singulos, et in commune est lucrativa; quibuscumque enim collata fuerit, nulli decedit, accedit omnibus. Corpori acquiritur, quidquid unicuique relaxatur. Nam si angeli super uno peccatore poenitentiam agente laetantur; quia lucrum suum putant hominis redemptionem: quanto magis lucrum est generis, quod est lucrum naturae? Haereditas Christi est resurrectio. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
rit conuinetus alterius. solec pri¬
dere ueritatem: quantomagis in
iudicio celesti apud dñm ibm ne¬
cesse habet. que uera sunt confite¬
ri. quem nouit scire quod factum
est: Et bene ait. hereditate q̃siuui
testimonia tua: qm̃ sic̃ añ heredes fu¬
imꝰ peccatoriᷤ ita nc̃ heredes sumꝰ xͥ. Illa
suit cͥminũ. hec ÷ uirtutis hereditã.
Illa nos obligauit: hȩc soluit. Ila
obarrauit fenore delictorum. ad¬
udicauit inimico: hec redemptos
dñicȩ tittilo passionis xp̃o adqͥsiuit.
Mala ete successio totum hominẽ
deuorabat: preclara xp̃i hereditaᷤ.
totũ hominem liberauit. Non ad
tinũ quidem ñ ad paucos: sed ad
om̃s testamentũ sciũ scͥpsit iħs. Om¬
nes scͥpti heredes sumꝰ: ñ pro por¬
tione. s ꝓ uniuersitate. Testamen¬
tum cõmuine ẽ eiꝰ: omnium here¬
ditas uniuersorum & soliditas sin¬
gulortum. Notium testamentum
tam̃ singłi adeunt. & om̃s possidẽt:
nec minuitur heredi quicqͥd a co¬

Expanded text:
rit conuictus alterius, solet prorit conuictus alterius, solet prodere ueritatem, quanto magis in iudicio caelesti apud dominum Iesum necesse habet quae uera sunt confiteri, quem nouit scire quod factum est! Et bene ait: hereditate quaesiui testimonia tua, quoniam, sicut ante heredes fuimus peccatoris, ita nunc heredes sumus Christi. illa fuit criminum, haec est uirtutis hereditas; illa nos obligauit, haec soluit; illa obaeratos faenore de- lictorum adiudicauit inimico, haec redemptos dominicae titulo passionis Christo adquisiuit. mala Euae successio totum hominem deuorabat, praeclara Christi hereditas totum hominem liberauit. non ad unum quidem, non ad paucos, sed ad omnes testamentum suum scripsit Iesus. omnes scripti heredes sumus non pro portione, sed pro uniuersitate. testamentum commune est et ius omnium, hereditas uniuersorum et soliditas singulorum. nouum tamen testamentum et singuli adeunt et omnes possident nec minuitur heredi quicquid a co
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem accepernit celestiũ
testimoniorum. Dicit gͥ ꝓpheta.
heres sum mandatortim tuorũ:
successionẽ tuã fidei pietatisq iti¬
re quesim. Non potest dicere
istrid. nͥ qͥ mandata custodit: celo
& t̾ra testibus adquisita. Dixit
enĩ dñs. Audi celam: & ꝑcipe au¬
ribus terra. Testatur elementa
dñs ad redarguandos eos qͥ nolue¬
rint p̃cepta diuina seruare: ut
refugia omnia excusationis ob¬
sepiat. Testatur & homines di¬
cens. Estote michi testes: & ego
testis dicit dñs. Mandata gͦ dm̃
plena sunt testimoniis: & ipsa
sunt destimonia. Quorum satis
idoneus testis est qͥ ñ mentit᷑ ds̃:
apud quẽ & conscientia tua tes¬
tis ẽ. cogitatiombus acctisantibus
aut etiam defendentibus. Satis
fidelis etiã in infido pectore: qm̃
arbitrum omnit̃ quecũq cõmis¬
sa sunt latere ñ possunt. Nam
si in iudicio t̾restri. etiam isqui
ad mentiendum uenerit subor¬
natus. tamen si testimonio fue¬

Expanded text:
hereditatem acceperint caelestium hereditatem acceperint caelestium testimoniorum. dicit ergo propheta: \'heres sum mandatorum tuorum, successionem tuam fidei pietatisque iure iure non potest dicere istud nisi qui mandata custodit caelo et terra testibus adquisita. dixit enim dominus: audi, caelum, et percipe auribus, terra. testatur elementa dominus ad redarguendos eos, qui noluerint praecepta diuina seruare, ut refugia omnia excusatio- 25 nis obsaepia. testatur et in homines dicens: estote mihi testes, et ego testis, dicit dominus. mandata ergo domini plena sunt testimoniis et ipsa sunt testimonia, quorum satis idoneus testis est qui non mentitur deus, apud quem et conscientia tua testis est, cogitationibus accusantibus aut etiam defendentibus, satis fidelis etiam in infido pectore, quoniam arbitrum omnium quaecumque commissa sunt latere non possunt. nam si m iudicio terrestri etiam is, qui ad mentiendum uenerit subornatus, tamen, si testimonio fue
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. iuuentutẽ. Et ideo ñ iniuste
tendunt᷑ retia auibus. Quid enĩ
te in t̾ram deicis. qͥ iam celos pe¬
tebas: Non enĩ imuste renoua¬
to tenduntur retia. Quia iam
xp̃i esse cepisti. uenantium esse
desisti: attende laqueos uenatoꝵ.
Ante quasi predam suã diabol̾
fuo iure capiebat: nunc dñice cru¬
cis mercem cur alienus incursat:
Potes tam̃ etiam hos laqueos eui¬
tare ne dicas. uenantes ceperunt
me sĩc passerem. si laqueum cor¬
dis euadas. quem misit diabolus
in corde itide: ob ita eum infacmꝰ
ꝓditionis armauit. Auertat a
nob̃ dñs hos laqueos: quos suꝑ
peccatores pluit. Et ideo ꝓpħa
dicit. Dabis illis dñe laquieum
cordis eorum qtiẽ ꝑarasti illis. nob̃
autẽ dñe da aitilium: ut post¬
te sequam᷑. tuis alligati uincalis.
Hulla enĩ uehementiora. nulla
sunt grauiora: quã uincula
caritatis. Qui tͥ ligattis est: solu¬
tus est mundo. Hereditaui testi
uor martyrum ẽ dicentiũ: qd

Expanded text:
es iuuentutem, et ideo non iniuste es iuuentutem, et ideo non iniuste tenduntur retia auibus. quid enim te in terram deicis, qui lam caelum petebas ? non iniuste renouato tenduntur retia, quia iam Christi esse coepisti, uenantium esse desisti. ante te laqueo uenator, ante quasi praedam suam diabolus suo iure capiebat: nunc dominicae crucis mercem cur alienus incursat ? potes tamen etiam hos laqueos euitare, ne dicas: \'uenantes ceperunt me sicut passerem\', si laqueum cordis euadas quem misit diabolus in cor Iudae et ita eum in facinus proditionis armauit. auertat a nobis dominus hos 10 laqueos quos super peccatores pluit. et ideo dicit propheta: dabis illis, domine, laqueum cordis eorum quem parasti illis. nobis autem da, domine, auxilium, ut post sequamur tuis alligati uinculis. nulla enim uehementiora, nulla sunt gratiora quam uincula caritatis. qui tibi ligatus est, solutus est mundo. Hereditaui testimuox martyrum est dicentium quod