comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subt᷑ bethehar. Tulit autẽ samuhel lapidem
unũ. et posuit eum int̾ masphat. et int̾ senꝰ
et uocauit nomen eiꝰ lapis ad uutorii. Dixitq Huc¬
usq auxiliatꝰ est añs nobis. Et humiliati sunit
philistuim: nec apposuert᷑ ultra ut uenirent in
tͣminos isrł. Facta est itaq manus dñi suꝑ phi¬
listeos cunctis diebus samuelis: et redaite st̃
ur bes quas tulerant plulistiim ab isrł israheli.
ab accaron usq geth. et tͣminos suos. libera¬
uitq isrł de ianu philistinoꝵ. Eratq pax
int̾ isrł: et amorreũ. Iudicabat quoq samuel
isrł cunctis dieb uitȩ suȩ: et ibat ꝑsingulos
annos circ uiens bethel. et galgal. et masfath
et iudicabat israhelem insupradictis locis. Re¬
uertebaturq in ramatha: ibi enĩ erat domꝰ eiꝰ.
et ibi iudicabat israbelem. Edificauit etiã
ibi altꝰ re dño. Factũ est autͣ cũ senuisset
samuhel: posuit filios suos iudices israł. fuit¬
q nomen filii primogeniti iohel. et nomen

Expanded text:
autem Samuel lapidem unum, et posuit eum inter Masphath, et inter Sen: et vocavit nomen ejus, Lapis adjutorii. Dixitque: Hucusque auxiliatus est nobis Dominus. Et humiliati sunt Philisthiim, nec apposuerunt ultra, ut venirent in terminos Israel. Facta est itaque manus Domini super Philisthaeos, cunctis diebus Samuelis. Et redditae sunt urbes, quas tulerant Philisthim ab Israel, Israeli, ab Accaron usque Geth, et terminos suos: liberavit Israel de manu Philistinorum, eratque pax inter Israel et AmorIsrael cunctis diebus vitae suae. Et ibat per singulos annos circuiens Bethel, et Galgala et Masphat, et judicavit Israelem in supradictis locis, domus eius et ibi iudicabat Israhelem aedificavit etiam ibi altare Domino factum est autem cum senuisset Samuhel posuit filios suos iudices Israhel fuitque nomen filii eius primogeniti Iohel et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ascendebat cliuũ oligarũ. scandens et Nens: oꝵ¬
to capite. et nudis pedib incedens: sed et omĩs
popłs qͥ erat cũ eo oꝑto capite ascendebat plorãs:
Nuntiatũ ẽ. aut̃ dd̃: qđ et adutofel ẽẽt incon
uiratione cũ absalon. Dir̃ꝙ dã. Infatua quȩ so¬
añe consiliũ achitofel. Cũq ascender et dã sũmi¬
tatẽ mnontis in quo adoraturꝰ erat dñi: ecce occur¬
rit ei chus a arachites. scissa ueste et tͣra pleno
capite. Et dixit ei dã. Si ueneris mecũ: eris mͥ
oneri. Sin aiti inciuitatẽ reuertaris. et dixetis

Expanded text:
ascendebat clivum Olivarum scandens et flens opascendebat clivum Olivarum scandens et flens operto capite et nudis pedibus incedens sed et omnis populus qui erat cum eo operto capite ascendebat plorans nuntiatum est autem David quod et Ahitofel juratione cum Absalom. Dixitque David: Infatua, quaeso, Domine consilium Achitophel. Cumque ascenderet David summitatem montis, in quo adoraturus erat Dominum, ecce occurrit ei Chusai Arachites, scissa veste, et terra pleno capite. Et dixit ei David: Si veneris mecum, eris mihi oneri, si autem in civitatem revertaris, et dixeris
Abbreviated transcription (Latin):
et õs uiri qͥcũ eo erat̃. et reliqua multitudo
Om̃sq flebant uoce magna: et uniu̾sus popłs
transibat. Rex quoq trans grediebat᷑ torrentẽ
cedron: et cunctꝰ poplł incedebat contra uiã¬
oliuȩ quȩ respicit ad desertũ. Uenit autͣ et sa¬
cbã federis dei. et deposuert᷑ archã dĩ. Et ascen¬
dit abiathar donec ex pletꝰ est oĩs popłs qͥ egres¬
sus fuerat de cuutate. Et dixͣ rex ad sadoc. Re¬
porta archã dĩ in urbẽ. Si inuenero gram mocu¬
lis dm̃. reducet me: et ostendet mͥ eã. et taber¬
naculũ suũ. Si aut̃ dixerit ñplaces. p̃sto sũ: faci¬
at qđ bont̃ est corã se. Et hix̃ rex ad sadoc sac̃̾do¬
de̾. Ouidensi. reuertere menutatẽ in pace. et
achimaas fus tuus. et ionathan filiꝰ ab iathar:
auo fulii uri sint uobiscũ. Ecce ego abscondar in
cã pestribꝰ de serti. douec ueniat sermo a uobis
indicans mͥ. Reportauert᷑ gͥ sadoc et abiathar

Expanded text:
et omnes viri qui cum eo erant et reliqua multitudo et omnes viri qui cum eo erant et reliqua multitudo omnesque flebant voce magna et universus populus transiebat rex quoque transgrediebatur torrentem Cedron et cunctus populus incedebat contra viam quae respicit ad desertum venit autem et Sa Dei. Et ascendit Abiathar, donec expletus est omnis populus, qui egressus fuerat de civitate. Et dixit rex ad Sadoc: Reporta arcam Dei in urbem. Si invenero gratiam in oculis Domini, reducet me et ostendet mihi eam et tabernaculum suum si autem dixerit non places praesto sum faciat quod bonum est coram se et dixit rex ad Sadoc sacerdotem o videns revertere in civitatem in pace et Achimaas filius tuus et Ionathan filius Abiathar duo filii vestri sint vobiscum ecce ego abscondar in campestribus deserti dor Sadoc et Abiathar
Abbreviated transcription (Latin):
Et ait dã seruis suis. qͥ erant cũ iͨ n iherłm. Sux¬
gite fugiamꝰ: neq enĩ erit nobis effugiũ. a faciȩ
absaloli. festinate egredi. ne forte ueniens occu¬
uersa domus eiꝰ pedib suis: et dereliqͥt rex de¬
cẽ mulieres concubinas. ad custodiendã domuͣ
Egressusq tex et oĩs isrł pedib suis.stetit
apeul a domo: et uniuer si serui eiꝰ ambulabat᷑
uxta eũ. & legiones cherethi et phelethi. Et
secuti eũ fuerant de geth prȩce debant regem
Dixit aut̃ rex ad echai g&rtheũ. Cur uenis nob̾cũ:
Reuertere et habita cũ rege: qr peregrinis es:
et egressus de loco tuo. Heri uonisti. et bodie
impelleris nobiscũ egredi: Ego autͣ uadã qͦ
iturꝰ sũ. Reuertere et reduc tecũ frͣs tuos:
disti gr̃am et fidẽ. Et respondit ethai regidi¬
cens. Uiuit dñs. et uiuit dñs ms rex: qm̃ inqͦ¬
cũq loco fueris dñe mi rex. siue in morte siue
iuita: ibi erit seruus tuus. Et ait dã ethai
Ueni. et transi. Et transiuit ethai gettheus:

Expanded text:
Et ait David servis suis, qui erant cum eo in Jerusalem: Surgite, fugiamus, neque enim erit nobis effugium a facie Absalom: festinate egredi, ne forte veniens occuiversa domus ejus, pedibus suis, et dereliquit rex decem mulieres concubinas ad custodiendam domum egressusque rex et omnis Israhel pedibus suis stetit procul a domo et universi servi eius ambulabant iuxta eum et legiones Cherethi et Felethi et secuti eum fuerant de Geth praecedebant regem dixit autem rex ad Ethai Gettheum cur venis nobiscum revertere et habita cum rege quia peregrinus es et egressus de loco tuo heri venisti et hodie inpelleris nobiscum egredi ego autem vadam quo iturus sum revertere et reduc tecum fratres iam et fidem et respondit Ethai regi dicens vivit Dominus et vivit dominus meus rex quoniam in quocumque loco fueris domine mi rex sive in morte sive in vita ibi erit servus tuus et ait David Ethai veni et transi et transivit Ethai Gettheus
Abbreviated transcription (Latin):
obtima quȩquȩ isrł: Nonne tͥ et omĩ dom¬
ui patris tui: Respondens aut̃ saul: ait Nũ¬
qͥcd non filiꝰ gemini ego sũ. deminima tribu is¬
rael: et cognatio mea nouissima int᷑ õs fami¬
lias de tribu beniamin: Quare gͦ locutꝰ es
mͥ ser mone̾ istũ: Assumens itaq samuel sa-¬
ulem et puerũ eiꝰ. introduxit eos intriclinũ.
et dedit eis locũ incapite eoꝵ qͥ fue nͣt inuita¬
ti. Erant enĩ quasi triginta uiri. Dixitq samu¬
el coco. Da paͬtem quã dedi tͥ: et p̾cepi ut re¬
poneres seor su apud te. Le uauit aut᷑ cocus ar¬
mũ et posuit ante saul. Dixitq samuel. Ecce
qã remansit pone aute te et comede: qͥa de
industria seruatũ est tͥ. quando popłm uocaui.
Et comedit saul cũ samuele: in die illa. Et
doscendertͣ de excelso in oppidũ: et locutꝰ est

Expanded text:
optima quaeque Israhel nonne tibi et omni domoptima quaeque Israhel nonne tibi et omni domui patris tui respondens autem Saul ait numquid non filius Iemini ego sum de minima tribu Israhel et cognatio mea novissima inter omnes familias de tribu Beniamin quare ergo locutus es mihi sermonem istum adsumens itaque Samuhel Saulem et puerum eius introduxit eos in triclinium et dedit eis locum in capite eorum qui fuerant invitati erant enim quasi triginta viri dixitque Samuhel coco da partem quam dedi tibi et praecepi ut reponeres seorsum apud te levavit autem cocus armum et posuit ante Saul dixitque Squod remansit, pone apud te, et comede: quia de industria servatum est tibi, quando populum vocavi. Et comedit Saul cum Samuele in die illa. Et descenderunt de excelso in oppidum. R\. Amen. Ant
Abbreviated transcription (Latin):
derut᷑ iuciuitatẽ. Cumq illi ambularent
in medio urbis: apparuit samuel egrediẽs
obiuã eis. ut ascenderet in excelsũ. PDͣ aut̃
reuelauerat auriculã samuhelis: ante unã
diem quã ueniret saul dicens. Hac ipsa quȩ
nunc est hiora. cras mitam ad te iurn de t̾ra
beniamin: et ungues eũ ducẽ suꝑ popłm meũ¬
isrł: et saluabit ⁊apłm meuͣ isrł de mami
philistinorũ. qͥa resperi popłm meũ. uenit eni
clamoꝵ eorũ ad me. Cumq asperisset samuel
saulẽ: añs ait ei. Eece uir quẽ dixera tibi: iste
dñabitur popło meo. Ascenclit aut̃ saul ad
samuelem in medio porte et ait. Indica oro
mͥ: ubi. ẽ. domꝰ uidentis. Et respondit samuel
sauli dicens. Ego sum uidens. Ascende aute
ne in excelsũ. ut comedatis mecũ hodie: et di¬
nuttã te mane. et oĩa quȩ sunt incorde tuo in¬
dicabo tͥ. & de asinis quas ꝑdidisti nudius tͣciꝰ
ne sollicitꝰ sis : quia inuente st᷑. Et cuiꝰ erunt

Expanded text:
derunt in civitatem. Cumque illi ambularent derunt in civitatem. Cumque illi ambularent in medio urbis apparuit Samuel egrediens obviam eis, ut ascenderet in excelsum. Dominus autem revelaverat auriculam Samuelis ante unam diem quam veniret ad Saul, dicens: Hac ipsa, quae nunc est, hora, cras mittam ad te virum de terra Benjamin, et unges eum ducem super populum meum: et salvabit populum meum de manu Philisthinorum: quia respexi populum meum, venit ergo clamor eorum coram me. Cumque aspexisset Samuel Saulem, Dominus ait ei: Ecce vir quem dixeram tibi, iste dominabitur populo meo. Accessit autem Saul ad Samuelem in medio portmihi ubi est domus videntis et respondit Samuhel Sauli dicens ego sum videns ascende ante me in excelsum ut comedatis mecum hodie et dimittam te mane et omnia quae sunt in corde tuo indicabo tibi et de asinis quas perdidisti nudius tertius ne sollicitus sis quia inventae sunt et cuius erunt
Abbreviated transcription (Latin):
par stateris argenti: demus homini dĩ ut in¬
dicet tiobis uiã nr̃am. Olim inisrł sic loque¬
bat᷑ unusqͥsꝙ: uadens consułere dnm. Ue¬
nite eamus ad uidentem. Qui em᷑ ꝓpħa di.¬
cit᷑ hodie: uocabatur olim uidens. Et dix̃¬
saul ad puer uͭ suuͣ. Optimꝰ sernio tuus. Ueni:
eamus. Et ierunt inciuitatẽ. in qua erat uir
dĩ. Cumq ascenderent cliuũ ciuitatis: inue¬
nert᷑ puellas  grediontes ad hauriendã aqđ.
et dixert̃ eis. Num qͥd hic est uidens: Quȩ
respondentes dixert᷑ illis. Hic est. Ecce an¬
te tẽ: festina nunc. Hodie eniͣ uenit inciui.¬
tatẽ: qͥa sacrificiũ est hodie popłi in excelso.
Ingredientes urbẽ statim inuenietis eũ: an¬
tequã ascendat excelsũ ad uescendũ. Neq
eniͣ comeᷤ̾surus est popłs donec ille ueniat:
quia ipse benedicit hostiȩ. et deinceps cõme
dunt qui uocati sunt. Nunc ergo conscen¬
dite: quia hodie repperietis eũ. Et ascen¬

Expanded text:
pars stateris argenti demus homini Dei ut inpars stateris argenti demus homini Dei ut indicet nobis viam nostram olim in Israhel sic loquebatur unusquisque vadens consulere Deum venite et eamus ad videntem qui enim propheta dicitSaul ad puerum suum: Optimus sermo tuus. Veni, eamus. Et ierunt in civitatem, in qua erat vir Dei. Cumque ascenderent clivum civitatis, invenerunt puellas egredientes ad hauriendam aquam, et dixerunt eis num hic est videns quae respondentes dixerunt illis hic est ecce ante te festina nunc hodie enim venit in civitate quia sacrificium est hodie populo in excelso ingredientes urbem statim invenietis eum antequam ascendat excelsum ad vescendum neque enim comesurus est populus donec ille veniat quia ipse benedicit hostiae et deindunt qui vocati sunt. Nunc ergo conscendite, quia hodie reperietis eum. Et ascen
Abbreviated transcription (Latin):
tris saul: et dix̃ cis ad saul filiũ siui. Tolle
tecũ unũ de pueris: ot consurgens uacde
et quȩ re asinas. Qui cũ transsissent ꝑmon¬
tem ephraim. et ꝑmonte salisa: et nꝰ inue¬
nissent. transiert᷑ ȩtiã ꝑ tͣrã salim. et non
erant. Sed et ꝑ t̾rara gemini: et ue minim
repperierunt. Cũ aut̃ uenissent in tͣram
suph. et nͣ inuenissent: dixit saul ad puerũ
suũ qui erat cũ eo. Uem et reuertam᷑. ne forte
Ndimiserit pat᷑ ñs asinas: et sollicitꝰ sit ꝙꝓ nobis.
Qui ait ei Ecce est uir dĩ inciuitate hac uir
nobilis: et omne qd loquit᷑ absq ambiguita¬
te uenit. Huc̃ gͦ eamus illuc. si forte indicet
nobis de uia nr̃a ꝓpter quã uenim. Dixitq
saul ad puersĩ suũ. Ecce ibimus. qͥd feremꝰ ad
uirũ: Panis deficit insitarchiis nr̃is: et spor¬
tulam ñ habemꝰ ut demꝰ homini dei. nec qͥe-¬
quã aliud. Rursumq puer respondit sau-¬
li. et ait. Ecce inuenta est in manu mea qͣrta

Expanded text:
suum: Tolle tecum unum de pueris, et consurgens vade, et quaere asinas. Cumque transissent per montem Ephraim, et per terram Salisa, et non invenissent; transierunt etiam per terram Salim, et non erant: sed et per terram Jemini, et minime repererunt. Cum autem venissent in terram Suph, et non invenissent, dixit Saul ad puerum suum qui erat cum eo veni et revertamur ne forte dimiserit pater meus asinas et sollicitus sit pro nobis qui ait ei ecce est vir Dei in civitate hac vir nobilis omne quod loquitur absque ambiguitate venit nunc ergo eamus illuc si forte indicet nobis de via nostra propter quam venimus dixitque Saul ad puerum suum ecce ibimus quid feremus ad virum panis defecit in sitarciis nostris et sportulam non habemus ut demus homini Dei nec quicquam aliud rursum puer respondit Sauli et ait ecce inventa est in manu mea quarta
Abbreviated transcription (Latin):
uitulos ecrũ domi. Tolletisꝙ archam disi et impo-¬
extis inplaustro. et uasa aurea quȩ ex soluistis ei
pro delicto. ponetis incapsella ad latꝰ eł. et dimit¬
tite eam ut uadat. et aspicietis. Et siquidem ꝑ
uiã finiũ suoꝵ. ascender ͥ t contra bet sames:
ipse fecit nobis malũ hoc grande. Sin autẽ mi¬
nimȩ: sciemus quia nequaquã manꝰ eiꝰ tetigit
nos. sed casu aciait. Ficert᷑ ergo illi hoc modo.
Et collentes duas uaccas. quȩ lactabant uitu¬
los: iunxert̃ ad plaustrũ. uttulosq earũ con¬
iusert᷑ domi. & posuert᷑ archã dĩ suꝑ plaustrũ:
et capsellam quȩ habebat mures aure os. et si
militudinẽ anorũ. Uant autẽ indirectũ uaecȩ.
ꝑ iuã quȩ ducit betsames. et itinere uno gradi¬
ebant᷑ ꝑgentes et mugientes. et ñ de clinabat᷑
neq ad dexterã neq ad sinistrã. Sed et sarape¬

Expanded text:
vitulos earum domi tolletisque arcam Domini et ponvitulos earum domi tolletisque arcam Domini et ponetis in plaustro et vasa aurea quae exsolvistis ei pro delicto ponetis in capsella ad latus eius et dimittite eam ut vadat et aspicietis et si quidem per viam finium suorum ascenderit contra Bethsames ipse fecit nobis malum hoc grande sin autem minime sciemus quia nequaquam manus eius tetigit nos sed casu accidit fecerunt ergo illi hoc modo et tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos iunxerunt ad plaustrum vitulosque earum concluserunt domi et posuerunt arcam Dei super plaustrum emilitudinem agnorum. Ibant autem in directum vaceae per viam quae ducit Bethsamis, et itinere uno gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant, neque ad dexteram, neque ad sinistram. »
Abbreviated transcription (Latin):
locũ suuͣ. Qui dixert᷑. Si remittitis archã
dĩ isrł. nolite duniitere exin uacuã: sed qđ de¬
betis reddite ei ꝓpeccato. et tunc curabimini:
Et scietis quare ñ recedat manus eꝰ ã uobit.
Qui dixert̃. Quid ẽ. qđ ꝓdelicto reddere debea¬
mͥ ei: Respondert᷑q illi. luxta numerũ pro¬
uinciarũ philistinorũ. qͥnq anos aureos facie¬
tis. et qͥnq mures aureos: quia plaga una fut
om̃ib uobis. et satrapis ur̃is. Facietisq sumlitu¬
dinẽ anorũ ur̃oꝵ. et similitudine̾ muriũ qui
demoliti sunt t̾ram: et dabitis dõ isrł gloriam.
si forte releuet manũ suam a uobis. et a diĩs
ur̃is. et a t̾ra ur̃a. Quare grauatis corda ut̃a
sicut aggrauauit egyptus. et pharao cor suum.
Nonne postquã ꝑcussus est cunc dimisit eos.
et abiert᷑: Nune ergo arripite et facite plau¬
strũ nouu̾ unũ. et duas uaccas fȩtas quib ñe
impositũ uigũ iungite in plaustro. te recludite

Expanded text:
dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod debetis reddite ei pro peccato, et tunc curabimini, et scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt: Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei responderuntque illi iuxta numerum provinciarum Philisthim quinque anos aureos facietis et quinque mures aureos quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris facietisque similitudines anorum vestrorum et similitudines murium qui demoliti sunt terram et dabitis Deo Israhel gloriam si forte relevet manum suam a vobis et a diis vestris et a terra vestra quare gravatis corda vestra sicut adgravavit Aegyptus et Pharao cor suum nonne postquam percussus est tunc dimisit eos et abierunt nunc ergo arripite et facite plaustrum novum unum et duas vaccas fetas quibus non est inpositum iugum iungite in plaustro et recludite
Abbreviated transcription (Latin):
et concepit et peꝑit tres filios. et duas filias.
Et magnificatꝰ est puer samuhel apud anm. s
Heli autẽ erat senex ualde. Et audiuit oĩa quȩ
faciebant filii sui uniuerso israbeli: et quomodo
dor mitbdait cũ mulierib quȩ obseruabant ad
hostiũ tabernaculi. et cdixꝰ eis. Quare facitis res

Expanded text:
et concepit, et peperit tres filios, et duas filias, et concepit, et peperit tres filios, et duas filias, et magnificatus est puer Samuel apud Dominum. Heli autem erat senex valde, et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israeli: et quomodo dormiebant cum mulieribus, quae observabant ad ostium tabernaculi, et dixit eis: Quare facitis
Abbreviated transcription (Latin):
bat sibi sacerdos. Sic faciebant uniuerso israheli:
uenientiũ in syło. Etiam antequã adolerent adipe̾
ueniebat puer sacerdotis: et dicebat immolanti.
Da michi carnẽ ut coquã sacerdoti: ñ enim accipiã
a tẽ carne̾ coctam. sed crudã. Dicebatꝙ illi immno¬
lans. Incẽdat᷑ primũ uixta morẽ hocdie adeps: et
dle cibi quantũ cuiq aesiderat amma cua .Q uitis.¬
pondens aiebat ei. Hequaquã. Nunc enĩ da¬
bis. Mioquin tollã ui. Erat ergo peccatũ puero¬
rũ grande nimis corã año.quia de trahebant
homines sacrificio dñi. Samuel autẽ ministra¬
bat aute faciem dñi puer. accinctus ephod
lineo. Et tunicã paruã faciebat ei mat̾ sua: quã
afferebat staturis diebus. ascendens cũ uiro suo ut
im molaret hostiã sollẽpnẽ. Et benedixit heli
helchanȩ. et uxori eiꝰ: diritq. Reddat añstͥ se¬
men de muliere hac: ꝓfenore qđ cõmodasti dnõ.
Et abiert in locũ suui. Uisitauit gͥ dñs annã.

Expanded text:
aciebat universo Israeli venientium in Silo. Etiam antequam adolerent adipem, veniebat puer sacerdotis, et dicebat immolanti: Da mihi carnem; ut coquam sacerdoti: non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. Dicebat quoque immolans: Accendatur primum juxta morem adeps, et tolle tibi quantum pondens aiebat ei nequaquam nunc enim dabis alioquin tollam vi erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram Domino quia detrahebant homines sacrificio Domini Samuhel autem ministrabat ante faciem Domini puer accinctus ephod lineo et tunicam parvam faciebat ei mater sua quam adferebat statutis diebus ascendens cum viro suo ut immolaret hostiam sollemnem et benedixit Heli Helcanae et uxori eius dixitque reddat Dominus tibi semen dEt abierunt in locum suum. Visitavit ergo Dominus Annam
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdodes dagon: et õs qui ingrediunt᷑ cemplũ eiꝰ
suꝑ lien clagon maroto: usq in hodier nũ diẽ.
Agrauata est aut᷑ manus am̃ suꝑ aiotos: et demo
oms illiꝰ: et nacȩ sunt mures. et facta est confusio
mortis magnȩ inciuitate. Et ꝑcussit in secrecio¬
ri parte natiũ az ocũ: et fines eiꝰ. Uidentes aut̃

Expanded text:
sacerdotes Dagon, et omnes qui ingrediuntur templum ejus, sacerdotes Dagon, et omnes qui ingrediuntur templum ejus, super limen Dagon in Azoto, usque in hodiernum diem. Aggravata est autonis illius, et nati sunt mures et facta est confusio mortis magnae in civitate, et percussit in secretiori parte natium Azotum, 395 et fines
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ peperisti. Que ñ respondit eis. neq animad¬
uertit. Et uocauit puerũ hichabod: dicens
Trans lata est gła de isrł: quia capta est archa
dĩ. Et ꝓsocero suo et ꝓuiro suo ait. Translata
est gła ab isrł: eo qđ capta esset archa dĩ ẜhi¬
listum autͣ tulert᷑ archã dĩ: et asportauerunt eã
a lapide ad iutoris in at otũ.P Tulert᷑ philistum
archam dĩ. et intulerunt eam intemplũ dagon:
et statuert᷑ eam iuxta dagon. Cumq surrexis¬
sent diluculo atoti altrra die: ecce dagon iace¬
bat pronus in terra ante arcam dñi. Et tuler
dagon: et restituert᷑ eũ in loco suo. Rursũq ma¬
ne die altero consurgentes: inuener᷑ dagon ia¬
centẽ suꝑ faciẽ suam in terra corã archa dñi. Cap̃
aut᷑ clagon & cͥ tẽ palmȩ manuũ eiꝰ: abscisȩ erat᷑
suꝑ limen. Forro dagon truncus solus remanse¬
rat in loco suo. Propt᷑ hac causam ñcalcant

Expanded text:
filium peperisti quae non respondit eis neque animadfilium peperisti quae non respondit eis neque animadvertit et vocavit puerum Hicabod dicens translata est gloria de Israhel quia capta est arca Dei et pro socero suo et pro viro suo et ait translata est gloria ab Israhel eo quod capta esset arca Dei Philisthim autem tulerunt arca lapide Adjutorii in Azotum. Tuleruntque Philistiim arcam Dei, et intulerunt eam in templum Dagon, et statuerunt eam juxta Dagon. Cumque surrexissent diliculo Azotii, altera die, ecce Dagon jacebat pronus in terra ante arcam Dei. Et tulerunt Dagon, et restituerunt eum in loco suo. Rursumque mane die altero consurgentes invenerunt Dagon jacentem super faciem suam in terra coram arca Domini. Caput autem Dagon, et duae palmae manuum ejus abscissae erant super limen: porro Dagon truncus solus remanserat in loco suo. Propter hanc causam non calcant
Abbreviated transcription (Latin):
nauit et uenit. et annunciauit heli. Heli autͣ
erat nonaginta et octo annoru᷑ et oculi eiꝰ cali-¬
gauerant. et uidere ñ poterat Et dixit ad heli.
Ego sum qui ueni de pͣlio. et ego qͥ de aciȩ fugi
hodie. Cui illȩ ait. Qiud actũ est fili mi: Res¬
pondens aut̃ qui nunciabat. fugit inquid isrł
corã philistum: et ruina magna facta.ẽ. inpopło¬
insuꝑ et duo filis tui mortuu sunt ofni et finees. et
archa aei capta est. Cumq ille nominasset archã
diͣ: cecidit de selia retror sũ iuxta hostiũ. & fictis
ceruicib mortius est. Senex eĩ erat &. grande¬
uus: et ipse iudicauit isrł quadraginta annis.
Nurus autem eiꝰ. upxor finees pregnans era t.
uicinaq partui. Et audito nuncio qđ capta es¬
set archa dĩ. & mortuus socer suus. et uir suus:
in curuauit se & peperit. irruerant in eam do¬
lores enĩ subiti. In ipso autẽ momento mortis eiꝰ.
apxert̃ ei que stabant circa eam. Netimeas. qͥa

Expanded text:
navit et venit et adnuntiavit Heli Heli autem navit et venit et adnuntiavit Heli Heli autem erat nonaginta et octo annorum et oculi eius caligaverant et videre non poterat et dixit ad Heli ego sum qui veni de proelio et ego qui de acie fugi hodie cui ille ait quid actum est fili mi respondens autem qui nuntiabat fugit inquit Israhel coram Philisthim et ruina magna facta est in popuduo filii tui mortui sunt Ofni et Finees et arca Dei capta est cumque ille nominasset arcam Dei cecidit de sella retrorsum iuxta ostium et fractis cervicibus mortuus est senex enim erat vir et grandevus et ipse iudicavit Israhel quadraginta annis nurus autem eius uxor Finees praegnans erat vicinaque partui et audito nuntio quod capta esset arca Dei et mortuus socer suus et vir suus incurvavit se et peperit inruerant enim in eam dolores subiti in ipso autem momento mortis eius dixerunt ei quae stabant circa eam ne timeas quia
Abbreviated transcription (Latin):
magni in castris hebreorũ:Et cognouertꝰ
qđ archa dñi uenisset incastra. Timuertq phi¬
listum dicentes. Uenit as incastra. Et ingemue
heri et nudius tercius. Ue nobis. Quis nos
seruabit de manu deoꝵ sublimiũ istoꝵ: Hi¬
stͣ diĩ qui ꝑcussert᷑ egyptũ omĩ plaga indeserto.
Confortamini et estote uiri philistuim: neserui¬
atis hebrgis sicut illi seruiert᷑ uobis. Confortami¬
ni. et bellate. Pugna ieruit gͦ philistum: et
rt̃ de isrł triguita milia peditũ. et areba dei
capta. ẽ: duo quoq filiĩ heli mortui sunt ofnri
et finees. Currens autͣ iur de denianim exaciȩ
uenit insilo indie illo. scissa ueste et conspersus
puluere caput. Cumq ille uenisset: heli sede¬
bat suꝑ sellã contra uiã spectans. E rat enĩ cor
eiꝰ. pauens ꝓarcha dñi. Uir autͣ ille postquã in¬
gressus. ẽ. nunciauit urbi: et ululauit omĩs ciui¬
tas. Et audiuit heli sonitũ clamoris et dixit.
Quis est hic sonitꝰ tumultꝰ huius: At illȩ festi¬

Expanded text:
braeorum? Et cognoverunt quod arca Domini esset in castris. Timueruntque Philistiim, dicentes: Venit Dominus in castra. Et ingemuerheri, et nudiustertius: vae nobis. Quis nos servabit de manu Deorum istoerto. Confortamini, et estote viri, Philisthim: ne serviatis Hebraeis, sicut illi servierunt vobis: confortamini, et bellate. Pugnaverunt ergo Philisthim, et runt de Israel triginta millia peditum. Et arca Dei capta est duoque filii Heli mortui sunt Ofni et Finees currens autem vir de Beniamin ex acie venit in Silo in die illo scissa veste et conspersus pulvere caput cumque ille venisset Heli sedebat super sellam contra viam aspectans erat enim cor eius pavens pro arca Domini vir autem ille postquam ingressus est nuntiavit urbi et ululavit omnis civitas et audivit Heli sonitum clamoris dixitque quis est hic sonitus tumultus huius at ille festi
Abbreviated transcription (Latin):
ubic̃q fueris. et ego loqͥr de te ad patrẽ meũ: et
qł eũq uidero nuntiabo t. Locut᷑ est gͦ ionathas
de dauid bona ad saul patrẽ suũ. Dir̃q ad eum.
Ne pecces rex inseruũ tuũ dauid. qͥa non peccauit
tͥ: et oꝑa eiꝰ bona sunt tͥ ualde. Et posuit aĩam
suam in manu sua. et ꝑcussit pliylisteũ. et fecit
añs salutẽ magna̾ inuniu̾so isrł. Uidisti: et lȩta

Expanded text:
ubicumque fueris et ego loquar de te ad patrem meum et ubicumque fueris et ego loquar de te ad patrem meum et quodcumque videro nuntiabo tibi locutus est ergo Ionathan de David bona ad Saul patrem suum dixitque ad eum ne pecces rex in servum tuum David quia non peccavit tibi et opera eius bona sunt tibi valde et posuit animam suam in manu sua et percussit Philistheum et fecit Dominus salutem magnam universo Israhel vidi
Abbreviated transcription (Latin):
abiit macharon cũ uiris qͥ sub eo erant. et ꝑcus¬
sis ex phylistuim ducentis utris atculit p̃putia
coꝵ: et annumerauit ea regi ut esset gener eiꝰ.
Dedit itaq ei saul michol filiam suã urorẽ. Et
uidit saul et intellex it. qr añs esset cũ dauid Mi¬
c ol aut᷑ filia saul diligebat eũ. et saul magis cȩ¬
pit timere ddauid. Factusq est saul inimicꝰ dauid
cunctis dieb. Et egressi sut pͥncipes phylistinoꝵ:
A principio aut̃ egressionis eoꝵ. prudentius se
agebat dauid quã os serui saul: et celebre factũ
est nomen eiꝰ nimis. Locutus est aut̃ saul ad
ionathan filiũ suũ. et ad os seruos suos: ut occi¬
derent dauid. Porro ionathas filiꝰ saul diligebat
dauid ualde. et indicauit ionathas dauid dicens.
Querit saul patͣ mñs occide te. Quaꝑpt᷑ obserua
te quȩso mane. et manebis clam et absconderis.
Ego autͣ egrediens stabo uixta patrẽ meũ in agro

Expanded text:
abiit cum viris, qui sub eo erant. Et percusabiit cum viris, qui sub eo erant. Et percussit Philisthiim ducentis viris, et attulit praeputia eorum, et annumeravit ea regi, ut esset gener regis. Dedit itaque ei Saul Michol filiam suam uxorem. Et vidit Saul, et intellexit quod Dominus esset cum David. Michol autem filia Saul diligebat eum. Et Saul magis timere coepit David: factusque est Saul inimicus David cunctis diebus. Et egressi sunt principes Philisthinorum: a principio autem egressionis eorum prudentius se gerebat David quam omnes servi Saul et celebre factum est nomen eius nimis locutus est autem Saul ad Ionathan filium suum et ad omnes servos suos ut occiderent David porro Ionathan filius Saul diligebat David valde et indicavit Ionathan David dicens quaerit Saul pater meus occidere te quapropter observa te quaeso mane et manebis clam et absconderis ego autem egrediens stabo iuxta patrem meum in agro
Abbreviated transcription (Latin):
saul et placuit ei. Bix̃q saul. abo eam illi
fiat ei inscandalũ. et sic siꝑ eũ manꝰ phi
iastmoꝵ. Dit̃ aut̃ saul ad cauid. In duab rebus
gener m̃s eris hodie. Ut mandauit saul seruis
sius. Loquimini ad dauid clam me dicentes. E
placos regi. et õs serui eiꝰ diligunt ce. ł lune g̾
st geuer regis. Et locuti sunt serui saul i
ui ib deuid. oĩa uerlu hec. Wait dauid. Num
arũ uob̾ udet᷑ generii esse regis: Ego aute
sũ uir pauꝑ et tenuis. Et renuntiauert᷑ ser ui
aul dicentes. huscemodi uerba locutꝰ est dauid:
Pirꝰ aut̃ saul. Sic loquimini ad dauid. Notllad¬
pet necesse rer sponsalia. iiĩ cuntũ centũ ỹpita
pbylistinoꝵ: ut f iat ultio de inunicis regis sar¬
ro saul cogitabat tradere dauid: in manib phy¬
listinoꝵ. Cũq renuntiassent serui eiꝰ dauid uerba
quȩ dixerat. placuit sermo moculis daiuid: ut fie¬
ret gener regis. & post dies paucos surgens dauid

Expanded text:
est Saul et placuit ei dixitque Saul dabo eam illi est Saul et placuit ei dixitque Saul dabo eam illi ut fiat ei in scandalum et sit supeixit ergo Saul ad David: In duabus rebus gener meus eris hodie. Et mandavit Saul servis suis: Loquimini ad David clam me, dicentes: Ecce places regi, et omnes servi ejus diligunt te. Nunc ergo esto gener regis. Et locuti sunt servi Saul in auribus David omnia verba haec. Et ait David: Num parum vobis videtur, generum esse regis? Ego autem sum vir pauper et tenuis. Et renuntiaverunt servi Saul, dicentes: Hujuscemodi verba locutus est David. Dixit autem Saul: Sic loquimini ad David: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis. Porro Saul cogitabat tradere David in manibus Philisthinorum. Cumque renuntiassent servi ejus David, verba quae dixerat Saul, placuit sermo in oculis David, ut fieret gener regis. Et post dies paucos surgens David,
Abbreviated transcription (Latin):
ł cũ eo et a se recessisset. Amnouit gͦ eũ saul a
et fecit ełi tribunũ suꝑ millȩ uiros. Et egre¬
iebat᷑ et intrabat in conspectu popłi. In omĩb
q uiis suis dauid prudenter agebat. et dñs
rat cũ eo. Uidit itaq saul qđ prudens esset ni¬
pis. et cępit cauere eũ. Omĩs autẽ . Et uida dilige¬
at aauid. ipse enĩ egrediebat᷑: et ingrediebatur
Aite eos. P Dirit aut̃ saul ad dauid. Ecce filia mea
maior merob. ipsam dabo tibi uxorẽ. tantũ modo
sto uir fortis. et pͣliare bella dñi. Saul aut᷑ repu.¬
tabat diceus. Nonsit manus mea in eo. sed sit suꝑ
llũ manus pliy listinoꝵ. Nit aut̃ dauid adsa.¬
a. Quis ego sum. autqͣ. est uita mea. Aut cogna.¬
io pacris mei misrł: ut fiã gener regis: factũ
t autẽ tempꝰ ut deberet dari merob. filia saul
auidꝰ data est adriel molathite uxor. Dilexit
it᷑ michol filiã saul alterã dauid. et nunciatũ

Expanded text:
Dominus cum eo et a se recessisset amovit ergo eum Saul a Dominus cum eo et a se recessisset amovit ergo eum Saul a se et fecit eum tribunum super mille viros et egrediebatur et intrabat in conspectu populi in omnibus quoque viis suis David prudenter agebat et Dominus erat cum eo vidit itaque Saul quod prudens esset nimis et coepit cavere eum omnis autem Israhel et Iuda diligebat David ipse enim egrediebatur et ingrediebatur ante eos dixit autem Saul ad David ecce filia mea maior Merob ipsam dabo tibi uxorem tantummodo esto vir fortis et proeliare bella Domini Saul autem reputabat dicens non sit manus mea in eo sed sit super illum manus Philisthinorum ait autem David ad Saul quis ego sum aut quae est vita mea aut cognatio patris mei in Israhel ut fiam gener regis factum est autem tempus cum deberet dari Merob filia Saul David data est Hadrihel Molathitae uxor dilexit autem Michol filia Saul altera David et nuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
uersi popłi inaximȩq nconspectu famulor uͭ sanls
Porro cũ renerteret᷑ ꝑcusso phiyliteo lauid. et ft¬
uniuersis urbib isrł cancantes. chorosq ducen¬
tes in occursũ saul rogis: intimpanis leticiȩ et
in. sistris. Ꝙ precinebant mulieres ludences ace
dicentes. Percussit saul millȩ. et dauid decẽ mili
Iratꝰ est aut̃ saul nimis. et displieuit in oculis eius
iste sermo. Dixitq Dedert᷑ dauid decẽ milia. et mͥ
dedert̃ millȩ. Quid ei suꝑ est nisi solũ regnum:
Non rectis gͦ eculis saul aspiciebat dauid. ex cdie illa
et aeinceps. Post aut̃ dic̃ alterã inuasit sp̃s ani ma¬
lus saul. &e ꝓpħabat in medio domꝰ sue. clauid aut̃
psallebat manu sua. sic ꝑ singulos dies. Renebatq
saul lanceã. et msit eam putans qũ configere
posser dauid. eũ pariete. et de climauit dauid a
faciȩ eiꝰ scdo. Et timuit saul dauid. eo qđ esset

Expanded text:
iversi populi, maximeque in conspectu famulorum Saul. iversi populi, maximeque in conspectu famulorum Saul. Porro cum reverteretur percusso Philisthaeo David, eguniversis urbibus, cantantes, chorosque ducentes in occursum Saul regis, in tympanis laetitiae, et in sistris. Et praecinebant mulieres laudantes, atque dicentes: Percussit Saul mille, et David decem millia. Iratus est autem Saul nimis, et displicuit in oculis ejus iste sermo: dixitque: Dederunt David decem millia, et mihi dederunt mille: quid ei superest nisi solum regnum? Non rectis ergo oculis Saul aspiciebat David ex die illa, et deinceps. Post diem autem alterum, invasit spiritus Domini malus Saul, et prophetabat in medio domus suae: David autem psallebat manu sua sicut per singulos dies tenebatque Saul lanceam et misit eam putans quod configere posset David cum pariete et declinavit David a facie eius secundo et timuit Saul David eo quod esset
Abbreviated transcription (Latin):
ner principẽ mlitiş. De qua stͥt pe destendit hic
ad olescens ab ner: Dix̃ꝙ abner. Uiuit anima tui
rex si noui. Et ait rex. Int̾roga tu. cuiꝰ filius sit ife
puer. Cũq regressus esset dauid ꝑcuso phy listeo.
tulit eũ abner et introduxit corã saul: caput
tui isai bethleemite ego sum. Et factum est cũ
cõplesset loqui ad saul anima ionathȩ colligat
est animȩ dauid. et dilexit eũ ionathaf. qͥsi aĩam
suã. Tulitq eum saul indie illa. et nͨ concessit ei ut
reuerteret᷑ indomũ patris sui. Iniert᷑ aut̃ iona¬
thas et dauid fȩdus. Diligebat enĩ eũ quasi ai̾ar
sua. Nam ex poliauit se ionathas tunica qua erat
uestitꝰ. et dedit eam daiud. et reliqua uesti menta
sua usq ad gladiũ. et arcũ suum. et usq ad balthi¬
um. Egredielat᷑ quoꝙ clauid ad oĩa quecũq mnbĩ¬
set eũ saul. et prudent᷑ se agebat. Posuitq eum
saul suꝑ uiros belli. et acceptus erat moculis un¬

Expanded text:
ner principem militiae de qua stirpe descendit hic ner principem militiae de qua stirpe descendit hic adulescens Abner dixitque Abner vivit anima tua rex si novi et ait rex interroga tu cuius filius sit iste puer cumque regressus esset David percusso Philistheo tulit eum Abner et introduxit coram Saul caput Ptui Isai Bethleemitae ego sum et factum est cum conplesset loqui ad Saul anima Ionathan conligata est animae David et dilexit eum Ionathan quasi animam suam tulitque eum Saul in die illa et non concessit ei ut reverteretur in domum patris sui inierunt autem Ionathan et David foedus diligebat enim eum quasi animam suam nam expoliavit se Ionatindutus, et dedit eam David, et reliqua vestimenta sua, usque ad gladium et arcum suum, et usque ad baltum. Egrediebatur quoque David ad omnia quaecumque misisset eum Saul, et prudenter se agebat: posuitque eum Saul super viros belli, et acceptus est in oculis un
Abbreviated transcription (Latin):
et uenisset. et apppinqͥret contra dauid. festiua
uit et cueurrit ad pugnã. ex aduerso phylistei.
Et misit manũ suã inperã. tulitq unũ lapide̾
et funda iecit: et circũducens ꝑcussit phylisteu᷑
infronte. & infixus est lapis ĩfronte eiꝰ. et cecidit
n ifaciẽ suã suꝑ trã. Prȩualuitq aauio aduersũ
phylisteũ infunda et lapide: ꝑcussũ ꝙ phylisteũ n¬
terfecit. Cũq gladiũ non haberet in manii dauid
cucurrit et stecit suꝑ phylisteũ: et tulit gladi¬
ũ eiꝰ et eduxit de uagina sua. et intfecit eum:
p̃ciditꝙ caput eiꝰ. Uidences autẽ phylistũm qd̃
mortuus ẽẽt fortissimus eoꝵ: fugert᷑. Et con¬
surgentes uiri iscł e udã ociferati sunt. et ꝑ¬
secuti sunt phylisteos usꝙ dum uenirent inual¬
filii isrł postquã ꝑsecuoi fuerant phylisteos. in¬
uasert᷑ castra eoꝵ. Assumens autͣ dauid caput
intaber naculo suo. Eo aut̃ tempore quo uidera
saul dauid̃ egredientẽ concra phylisteu̾. ait ad ab¬

Expanded text:
et veniret et adpropinquaret contra David festinavit David et cucurrit ad pugnam ex adverso Philisthei et misit manum suam in peram tulitque unum lapidem et funda iecit et percussit Philistheum in fronte et infixus est lapis in fronte eius et cecidit in faciem suam super terram praevaluitque David adversus listhaeum in funda et in lapide: percussumque Philisthaeum interfecit. Cumque gladium non haberet in manu David, cucurrit, et stetit super Philisthaeum, et tulit gladium ejus, et eduxit eum de vagina sua, et interfecit eum, praeciditque caput ejus. Videntes autem Philisthim, quod mortuus esset fortissimus h. surgentes viri Israel, et Juda vociferati sunt, et persecuti Philisthaeos usque dum venirent in valfilii Israel postquam persecuti fuerant Philisthaeos, invaserunt castra eorum. Assumens autem David caput in tabernaculo suo eo autem tempore quo viderat Saul David egredientem contra Philistheum ait ad Ab
Abbreviated transcription (Latin):
lactecꝰ infans. & aucã eũ: et appareat ante con¬
stũ acũ & maneat ibi iugiter. Et ait ei belcha
iuir suus. Fac quod bonũ tibi uidetur. et mane
nee ablectes eũ.Precor.q ut impleat anͣs uer
susi. Mansit ergo mulier et lactauit filiũ su
Ronec ainoueret eũ alacte. Et ad duxit eum
ũ. postquã ab lactauerat inuitulis cribus. et

Expanded text:
ctetur infans, et ducam eum ut appareat coram Domino, et maneat ibi jugiter. Et ait Helcana vir suus: Fac quod bonum tibi videtur, et mane, donec ablactes eum, precorque ut impleat Dominus verbum suum. Mansit ergo mulier, et lactavit filium suum, donec amoveret eum a lacte. Et adduxit eum secum, postquam ablactaverat, in vitulis tri
Abbreviated transcription (Latin):
am̃mn & ipse curabit te. Auertere a delicto.
a cdirige manus: & ab omni delicto munda cor
ngua oblationẽ: & dã locũ medico. Et enĩ illum
cessaria. Est enĩ tempus quando inmanus illoꝵ i
curras: ipsi uero dñm deprȩcabunt᷑. ut dirigat
requiẽ eoꝵ. & sanitatẽ ꝓpt̾ cbuersationẽ eoꝵ. un¬

Expanded text:
o et dirige manus et ab omni delicto munda cor ngua oblationem et da locum medico, etenim illum deius sunt necessaria. est enim quando in manus illorum incurras: ipsi uero dominum deprecabuntur, ut dirigat requiem eorum et sanitatem propter conuersationem illoru
Abbreviated transcription (Latin):
te uiã tuã. Ante omĩa opera. uerbũ uerax prȩce¬
dat te: & omnẽ añte actũ consiliũ stabile. Uerbũ
nequã immutabit cor. Ex quo quattuor partes
oriunt᷑: bonũ & malũ. uita & mors. & dñatr ix
illoꝵ est assidua lingua. Uir ꝑitus multos erudit:
& anie suȩ suauis est:
Iui sofistice loqͥtur oddibilis est:
omĩ rẽ de fraudabit᷑. Non est enĩ data illi a
dño gra: om̃ni enĩ sapientia defraudatꝰ est. Est
sapiens anmȩ suȩ sapiens: & fructus sensus illius
laudabilis. Uir sapiens plebẽ suam erudit: & fru¬
ctus sensus illiꝰ fideles sunt. Uir sapiens implebi¬
tur bene dictionibus: & uidentes illũ laudabunt:
Uita uiri in numero dierũ. dies aut̃ innumerabiles
sunt. Sapiens inpopło hereditabit honorẽ: & nom̃
illiꝰ erit uiuens in etͣnũ. fili inuita tua tempta am¬
ne genus placet. Noli auidus esse in omni epu¬
lati one: & ñ.te effundas suꝑ omnẽ escam. In multis

Expanded text:
te viam tuam ante omnem operam verbum verax praecete viam tuam ante omnem operam verbum verax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae suae suavis est qui sofistice loquitur odibilis est omni re defraudabitur non est enim data illi a Domino gratia omni enim sapientia defraudatus est est sapiens animae suae sapiens et fructus sensus illius laudabilis vir sapiens plebem suam erudit et fructus sensus eius fideles sunt vir sapiens implebitur benedictione et videntes illum laudabunt vita viri in numero dierum dies autem Israhel innumerabiles sunt sapiens in populo hereditabit honorem et nomen illius erit vivens in aeternum fili in vita tua tempta anne genus placet. Item latione, et non te effundas super omnem escam . In multis
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. igiis. & ferrũ. lac. & panis similagineus.
& mel. & botrus uuȩ. & oleũ. & uestimentũ. Hec
omĩa sc̃is inbona: sic & impiis & peccatoribus in
mala conuertent᷑. Sunt sp̃s qui adiundictã crea¬
ti st̃: & infurore suo confirmauerunt toriħita
sua. In tempore consũmationis effundent uirtu
grando. fames . & mors: omĩa hec ad uindictam
creata sunt. Bestiarũ dentes. & scorpiĩ. & serpen¬
tes: & rũphea uindicans inexterminiũ impios
Inmandatis eiꝰ epulabunt᷑: & suꝑ terrã in necessi¬
tate preparabunt᷑. & intemporib sius ñ prȩteri¬
dĩ: cuiꝰ anma est scãm amimã tuã. Qui cũq tituba¬
uerit intenebris non condolebit tͥ: & cor boni con¬
silii statue tecũ. non est enĩ tibi aliud plus illo:.¬
nima uiri
sẽĩ enunciat aliquando uera: quã septẽ
cirełi inspectores. sedentes ad speculandũ. Et in his
omnib deprecare altissimũ: ut dirigat inuerita.¬

Expanded text:
aqua ignis et ferrum lac et panis similagineus aqua ignis et ferrum lac et panis similagineus et mel et botrus uvae et oleum et vestimentum haec omnia sanctis in bona sic et impiis et peccatomala convertentur. Sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt, et in furore suo confirmaverunt tormenta sua: in tempore consummationis effundent virtutgrcreata sunt: v.36. Bestiarum dentes, & scorpii, & serpentes, & romphaea vindicans in exterminium impios. 37. In mandatis ejus epulabuntur, & super terram in necessitatem praeparabuntur, & in temporibusi cuius anima est secundum animam tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et cor boni consilii statue non est enim tibi aliud pluris illo anima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem circumspectores sedentes ad speculandum et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in verita
Abbreviated transcription (Latin):
tiã: & confitemini illi inuoce labioꝵ ur̃oꝵ. Incan¬
ticis labioꝵ & cidaris: & sic dicetis in confessione.
oꝑa dĩ uniuersa bona ualde. Inuerbo eiꝰ stetit aqua
sicut congeries. & insermone oris eꝰ sicut excepto¬
ria aquarũ: qm̃ in precepto ipstus placor fit. &
ñ. est minoratio uisalute illiꝰ. Oꝑa om̃is carns co¬
rã illo: & ñ est quicquã absconditũ ab oculis eius:
A scło & usq in scłm respieit: & nichil est mirabile
niconspectu. eiꝰ. Non est dicere. qͥd est hoc ant qͥd
est illud: Omia enĩ intempore suo quęrentur:
Benedictio illiꝰ quasi fluuius mundabit. .&. quomͦ
cataclẏsmus aridã inebriauit. sic ira ipsius gen¬
tes quȩ ñ exquisierunt eũ hereditabit. Iuomͦ
conuertit aquas. & siccata est terra & iue illt̾
iuis illoꝵ. directȩ st̃ sic peccatorib offensiones
inira eiꝰ. Bona bonis creata sunt abmitio: sic
neqͥssimis bona & mala.¬
Niciũ necessariȩ rei uite hominũ:

Expanded text:
fitemini illi in uoce labiorum uestrorum, in canticis labiorum et citharis: et sic dicetis in confessione: opera domini uniuersa bona ualde. in uerbo eius stetit aqua sicut congeries et in sermone oris eius sicut exceptoria aquarum. quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius. opera omnis carnis coram illo et non est quicquam absconditum ab oculis eius. a saeculo et usque in saeculum respiciet et nihil est mirabile in conspectu eius. non est dicere: quid est hoc? aut quid est illud omnia enim in tempore suo quaerentur benedictio illius quasi fluvius inundavit et quomodo cataclysmus aridam inebriavit sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum hereditabit quomodo convertit aquas et siccata est terra et viae illius viis illorum directae sunt sic peccatoribus offensiones in ira eius bona bonis creata sunt ab initio sic nequissimis bona et mala initium necessariae rei vitae hominum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ festinat mors. & cooperiet ueritatẽ: & tristi¬
tia cordis flectit ceruicẽ. In ab ductione ꝑ manet
tristitia: & substancia mopis scđm cor eiꝰ. Nonde.¬
deris intristicia cortuũ. s repelle eã a tẽ: & me¬
mento nouissimoꝵ. Noli obliusci. neq enĩ est con.¬
uersio: & huic nichil ꝓderis. & te ipsũ pessima¬
bis. Memor esto udicii mei: sic enĩ erit & ciu̾
mͥ heri & tͥ bodie. In requiẽ mortui reqͥescere
fac memoriã eiꝰ: & consolare illũ inẽxitu sp̃s
sui. Sapientiã seribe intempore uacuitatis: & i
minorat᷑ actu sapientiã ꝑcipiet. qr sapientia re¬
plebit᷑. Sui tenet aratrũ & ñ głabit᷑ in iaculasa¬
mulo boues agitat: & conuersatur inoꝑ ibus eet.
& narratio eius infiliis tauroꝵ. Cor suũ dabit al
uersandos sulcos. & uigilia eiꝰ insagina uaccari
ic omis faber &
architectus. qui noctem tanquã diem trani¬
git. ui sculpsit signacula scubtilia. & assiduntas

Expanded text:
enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. In abductione permanet tristitia: et substantia inopis secundum cor ejus. Non dederis in tristitia cor tuum, sed repelle eam a te: et memento novissimorum, noli oblivisci: neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit
Abbreviated transcription (Latin):
simul introibit. Occulta ꝓuerbioꝵ. ex quirer: &
absconditis parabolars̃ conuersabit᷑. In medio mag¬
natoꝵ. ministrabit: & in conspecta presidis appa¬
rebit. Interra alienigenat ũ gentiũ transiet᷑:
bona enĩ & mala inhominib temꝑtabit: Cor¬

Expanded text:
xquiret, et in absconditis parabolarum conversabitur. Et in medio magnatorum ministrabit, et in conspectu praesidis apparebit. In terram alienarum gentium pertransiet: bona enim et mala in hominibus tentabit.
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ medela. & a rege accipiet dationẽ. Disci¬
plina medici exaltabit caput illiꝰ: & inconspectu
magnoꝵ collaudabit᷑. Altissimus creauit de tͣra
medicinã: & uir prudens ñ ab borrebit illi. Non¬
ne aligno indulcata est amara aquaᷤ Adagni¬
cionẽ hominũ uirtus illoꝵ: & dedit hominbus
scientiã altissimus. honorari imnirabilib suis:¬

Expanded text:
est medella, et a rege accipiet donationem. disciplina medici exaltabit caput ipsius, et in conspectu magnorum conlaudabitur. altissimus creauit de terra medicinam, et uir prudens non abhorrebit illi. nonne a ligno indulcata est amara aqua? ad agnitionem hominum uirtus illius, et dedit homini scientiam altissimus, honorari in mirabilibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ requiret᷑ a generatione ingenerationẽ. Sapienciã
enis narrabunt gentes: & laudem eiꝰ nuntiabit eccła
Si ꝑmanserit nomen derelinquet mille: & si re dͥene¬
rit. ꝓderit illi. Adhuc confiliabor ut enarrẽ. tit
furore enĩ repletus sum. Inuoce dicit. obaudite ine
diumi fructus: & quasi rosa plantata suꝑ rinũ aqͥ¬
rũ fructificate. QIuasi libanis odorẽ suauitatis ha.

Expanded text:
eius requiretur a generatione in generationem sapientiam eius enarrabunt gentes et laudem eius nuntiabit ecclesia si inmanserit nomen derelinquet mille et si requieverit proderit illi adhuc consiliabor ut enarrem ut furore enim repletus sum in voce dicit obaudite me divini fructus et quasi rosa plantata super rivum aquarum fructificate quasi libanus odo