comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salomon librum de ꝓuerbiis scripsit.
quo moralem locum uberius expres¬
sit. naturalem in eccłaste. mysticum
in canticis canticorum. quanquam
si diligenter discutias: & in ꝓuerbiis
mistica pleraq repperias. & in canti¬
cis moralium suauitatem. Nam utiq
mysticum est. sapientia edificauit sͥ
domum. & subdidit columpnas sep¬
tem: interfecit suas hostias. & cet̾a.
Hoc quoq in canticis: licet tam my-¬
stictm quam morale. in quo blandi.¬
tiarũ suauitas & affectus ainantis
expͥmitur. Osculetur me osculo oris ca
sui. qm̃ optima ubera tua suꝑ uint̃.
& odor unguentorum tuorum suꝑ
omnia aromata. Constitue gͦ uir¬
ginem desponsatam multo tempoee.
assertione cognouerit. desideriis
suspensis delatam frequenter. iam ñ
ferentem moras. que omnia fecisset
ut sponsum uideret. aliquando uo¬
tis potitam suis. ad imꝓuistim spon¬
si aduentum gaudio turbatã. non
quereret pͥmordia salutationis. non
uerborum uices: sed statim quod

Expanded text:
Salomon librum de Prouerbiis scripsit, Salomon librum de Prouerbiis scripsit, quo moralem locum uberius expressit. naturalem in Ecclesiaste, mysticum in Canticis canticorum. quamquam si diligenter discutias, et in Prouerbiis mystica pleraque repperies et in Canticis moralium suauitatem. nam utique mysticum est: sapientia aedificauit sibi domum et subdidit columnas septem; interfecit suas hostias et cetera. hoc quoque in Canticis, licet tam mysticum quam morale, in quo blanditiarum suauitas et affectus amantis exprimitur: osculetur me ab osculo oris sui, quoniam optima ubera tua super uinum et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Constitue ergo uirginem desponsatam multo tempore adsertione cognouerit, desideriis suspensis dilatam frequenter iam non ferentem moras, quae omnia fecisset, ut sponsum uideret, aliquando uotis potitam suis ad inprouisum sponsi aduentum gaudio turbatam non quaerere primordia salutationis, non uerborum uices, sed statim quod
Abbreviated transcription (Latin):
niamus suo ordine & uita. Prima gͥ
sunt moralia: scdã mystica. In illis
uita. in his cognitio: ita ut si ꝑfectio.¬
neni reqͥras. nec uita sine cognitione.
nec cognitio sine uita sit. Utrumq
ad stipuletur alteri: ideoq ait scͥp.¬
tura. Seminate uobis ad iusticiam.
iundemiate ad fructum uite: illu¬
minate uobis lumen cognitionis.
Non pͥus illuminate. sed seminate.
nec solum seminate pͥus ad iusticiã.
s etiã uindemiate inquit ad fructã
uite. & sic illuminate lumen cogni¬
tionis: ut ꝑfectio non solum consitis
s etiã receptis fructibus approbet᷑.
In pͥmo quoq psalmo hunc ordinẽ
tenuit. ut in uia ambulandum do¬
ceret pͥus: & tunc in lege meditan¬
dum. Qui enim non abire in consi¬
lio impiorum: utiq de pietatis uia.
& iusticie semita non recessit. Oe¬
ritoq in ura ambulans beatus ꝓ¬
nuntiat᷑: & die ac nocte meditatio¬
nem legis exercens. habet grãm beati¬
tudinis. Quam institutionem secutꝰ

Expanded text:
niamus suo ordine et uia. prima igitur niamus suo ordine et uia. prima igitur sunt moralia, secunda mystica. in illis uita, in his cognitio, ita ut, si perfectionem requiras, nec uita sine cognitione nec cognitio sine uita sit, utrumque adstipuletur alteri. ideoque ait scriptura: seminate uobis ad iustitiam, uindemiate ad fructum uitae, inluminate uobis lumen cognitionis. non prius inluminate\', sed \'seminate nec solum \'seminate\' prius \'ad iustitiam\', sed etiam \'uindemiate\', inquit, \'ad fructum uitae\', et sic \'inluminate lumen cognitionis\', ut perfectio non solum consitis, sed etiam receptisfructibus adprobetur. in primo quoque psalmo hunc ordinem tenuit, ut in uia ambulandum doceret prius et tunc in lege meditandum. qui enim non abiit in consilio impiorum, utique de pietatis uia et iustitiae semita non recessit meritoque in uia ambulans beatus pronuntiatur et die ac nocte meditationem legis exercens habet gratiam beatitudinis. Quam institutionem secutus
Abbreviated transcription (Latin):
aleꝑh dicit᷑ cuius interp̃tatio doctrina
est. Sollicitus gͦ auditor: plenos doc¬
trine esse uersus qui secunt᷑ debes
presumere.
eati immaculati inquit in uia:
qui ambulant in lege dñi.
Beati qui scrutant᷑ testimonia eius:
in toto corde exquirunt eũ. Quam
pulcher ordo: quam plenus doctrine
& gratiȩ. Non pͥus qui scrutantur
testimonia eiꝰ dixit. potuit enĩ contie¬
nire scđm litteram: s pͥus beati i¬
maculati in uia. Ante enim uita:
quam doctrina querenda ẽ. llita
enun bona & sine doctrina habet
gratiam: doctrina fine uita. inte.¬
gritatem non habet. In malitiolam
etenim animã: non cadet sapientia.
Ideoq ait. Querent me malil & non
inuenient: qr imꝓbitate cecatur men¬
tis oculus. & caligante sͥ inqͥtate. imi¬
steria ꝓfunda inuenire ñ potest. Pri.¬
mum gͦ exercenda est uite i ilitia:
corrigendi mores. Cum hȩc institue.¬
rimus ad cursum debitum. ut sit of.¬
fensionis correctio puritatis gr̃a: tirc
ad studia ꝑcipiende cognitionis ue¬

Expanded text:
\'Aleph\' dicitur, cuius interpretatio \'doctrina\' est. sollicitus ergo auditor plenos doctrinae esse uersus qui secuntur debes praesumere. Beati inmaculati, inquit, in uia, qui ambulant in lege domini. beati qui scrutantur testimonia eius, in toto corde exquirunt eu m. quam pulcher ordo, quam plenus doctrinae et gratiae! non prius: qui scrutantur testimonia eius dixit - potuit enim conuenire secundum litteram —, sed prius: beati inmaculati in uia. ante enim uita quam doctrina quaerenda est. uita enim bona et sine doctrina habet gratiam, doctrina sine uita integritatem non habet; i n maliuolam etenim animam non cadet sapientia. ideoque ait: quaerent me mali et non inuenient, quia inprobitate caecatur mentis oculus et caligante sibi iniquitate mysteria profunda inuenire non potest. primum ergo exercenda est uitae militia, corrigendi mores. cum haec instituerimus ad cursum debitum, ut sit offensionis correctio, puritatis gratia, tunc ad studia percipiendae cognitionis ue
Abbreviated transcription (Latin):
solutionis ipsius sacrificiĩq rationẽ
baptizatus debet cognoscere. non
offert sacrificium nisi octautim
ingrediatur diem: ut informatꝰ
agnitione sacramentorum celestiũ.
non quasi rudis hostia. s quasi ra-¬
tionis capax. tunc demum suum
munus altaribus sacris offerat. cũ
ceperit esse instructior. ne offerẽ¬
tis inscitia contaminet oblationis
misterium. Titulus autẽ psalmi
alleluia est: hoc est laus dei. In his
enim uere deus laudat᷑: in quibus
est peccatorum remissio. Deniq in fu¬
periore psalmo passio dñi p̃missa est.
que mundum hunc diluit: ut dig-¬
nos faceret popłõs. qui deum imma¬
culato ore laudarent. Ipsa quoq lit¬
terarum elementa. ut omnia hebrea
nomina. ñ sunt rationabili int̾preta¬
tione uacua. atq immunia: quorũ
significationes locis suis aꝑiemus. Cen¬
tesimus & undecimus psalmꝰ ꝑ has
litteras in hebreo. in pͥncipñs uersi¬
culorum digestus ẽ. & ẽ totus ethicꝰ

Expanded text:
lutionis ipsius sacrificiique rationem lutionis ipsius sacrificiique rationem baptizatus debet cognoscere, non offert sacrificium nisi octauum ingrediatur diem, ut informatus agnitione sacramentorum caelestium non quasi rudis hostia, sed quasi rationis capax tunc demum suum munus altaribus sacris offerat, cum coeperit esse instructior, ne offerentis inscitia contaminet oblationis mysterium. Titulus autem psalmi Alleluia est, hoc est, \'laus dei\'. in his hymnis uere deus laudatur, in quibus est peccatorum remissio. denique in superiore psalmo passio domini praemissa est, quae mundum hunc diluit, ut dignos faceret populos qui deum inmaculato ore laudarent. ipsa quoque litterarum elementa-\' menta. ut omnia Hebraea nomina, non sunt rationabilis interpretationis uacua atque immunia. quorum significationes locis \' suis aperiemus. centesimus et undecimus psalmus per has litteras in Hebraeo in principiis uersiculorum digestus est et est totus ethicus;
Abbreviated transcription (Latin):
gulis octonos uersiculos ascripsit.
ut simul & unitatem doceret non
pluralitatem. unitas enim coher¬¬
cet omnia & regit. cui subiecta om
nia sun:: & purgationem legitime
sc̃ificationis. Octaua enu die sollẽp¬
nis pargatio ex lege. uel quia octaua
diȩ cipctuncisionis sollempnitas un-¬
ꝓleyi statuta est. uel quia totus mũ¬
dus comquinatus erat peccatis nr̃is.
septem illis pollutis diebus. ubi aũt
uenit dies resurrectionis conuiuifi-¬
cati dño iħu resurreximus. & erecti
sumus. in nouitate uite preferentes
ablutionis gratiam. Meritoq pri¬
mogenita offe rimus animantia.
in figura pͥmogeniti filii dei. casti¬
tatis & simplicitatis spiritale sacri-¬
fitium acceptum deo. non quarto
aut quinto die. ne ummnundum
aut inconsummatum sacrifitium
sit: sed octaua die. qua omnes in
xp̃i resurrectione. non solum re-¬
fuscitati. s etiam confirmati sumꝰ.
llnde licet in baptismate statim
fit plena purgatio. tamen quia ab-¬

Expanded text:
gulis octonos uersiculos adscripsit, gulis octonos uersiculos adscripsit, ut simul et unitatem doceret, non pluralitatem — unitas enim cohercet omnia et regit, cui subiecta sunt omnia -; et purgationem legitimae sanctificationis. octaua enim die sollemnis purgatio uelsionis sollemnitas impleri statuta est. uel quia totus mundus coinquinatus erat peccatis nostris et septem illis pollutus diebus. - ubi autem autem dies resurrectionis, conuiuificati domino Iesu resurreximus et erecti sumus in nouitate uitae praeferentes ablutionis gratiam. meritoque primogenita offerimus animantia in figura primogeniti filii dei castitatis et simplicitatis spiritale sacrificium acceptum deo non quarto aut quinto die, ne inmundum aut inconsummatum sacrificium sit, sed octaua die, qua omnes in Christi resurrectione non solum resuscitati, sed etiam confirmati sumus.. unde licet in baptismate statim sit plena purgatio, tamen, quia ab
Abbreviated transcription (Latin):
icet mistice quoq uelut tu¬
be increpuerit sono dauid ꝓpha: tamen
moralrum magnus magister. quantũ
in eo excellat. & hic psalmi eius sum¬
ma declarant gratia. Siquidem cũ
suatus omnis doctrina moralis sit:
tum maxime suauitate carminis.
& psallendi dulcedine delectat au-¬
res. animumq demulcet. Merito¬
q plerisq locis moralium psalmoꝵ
sententias. tanquã stellarum aiffu-¬
dit lumina: quȩ elucent atq eimi-¬
nent. Centesimum uero & octauũ
decimum psalmum. uelut pleni lu-¬
minis solem. meridiano feruentem
calore. in ꝓcessa libri constituit eta¬
te: ut neq matutini hortus semi¬
plem exordia. neq uesꝑtini occa¬
sus. quidam senilis defectus. clari¬
tati aliquid ꝑfecti splendoris decer-¬
perent. Quem ꝑ singulas hebreoꝵ
digessit litteras: ut quemadmodũ
paruulorum ingenia. primis litte¬
rarum elementis assuescunt discẽ¬
di. usum assumere. ita etiam nos
huiusmodi elementis usum disca-¬
mus uiuendi. Latteris autẽ sin-¬

Expanded text:
icet mystice quoque uelut tubae increpuerit sono Dauid propheta, tamen moralium magnus magister, quantum in eo excellat ethica, psalmi huius summa declarat gratia, siquidem cum suauis omnis doctrina moralis sit, tum maxime suauitate carminis et psallendi dulcedine delectat aures animumque demulcet. meritoque plerisque locis moralium psalmorum sententias tamquam stellarum diffudit lumina, quae elucent atque eminent; centesimum uero et octauum decimum psalmum uelut pleni luminis solem meridiano feruentem calore in processa libri constituit aetate, ut neque matutini ortus semiplena exordia neque uespertini occasus quidam senilis defectus claritati aliquid perfecti splendoris decerperent. quem per singulas Hebraeorum digessit litteras, ut, quemadmodum paruulorum ingenia primis litterarum elementis adsuescunt discendi usum adsumere, ita etiam nos huiusmodi elementis usum discamus uiuendi. Litteris autem sin
Abbreviated transcription (Latin):
Licet mistice quoq ti ut tu¬
De increpuerit sono dauid ꝓpħa tamen
noralium magnus magister:qi utũ
eo excellat. & hic psalmi et sum¬
a declarant gratia. Siquid n cũ
stiauis omnis doctrina moral sit:
tum maxime suauitate carq nis.
& psallendi dulcedine deled t au-¬
res. animumq demulcet. Orito

Expanded text:
Licet mystica quaeque velut tubae increpuerit sono David propheta: tamen moralium magnus magister in eo quantum excellat Ethica, psalmi hujus summa declarat gratia. Siquidem cum suavis omnis doctrina moralis sit, tum maxime suavitate carminis, et psallendi dulcedine delectat aures, animumque d
Abbreviated transcription (Latin):
nat errorem. De eo enĩ dr̃ errauit:
qͥ merrore iam ñ sit. Nam his qͥ
adhuc in errore ꝑmaneat. ñ erras-¬
se dr̃: sed errare. Errare ꝑma-
nentis inuitio ẽ: errasse corrigen¬
tis est lapsum. Deniq emendator
morum ait. Eramus enĩ aliquan¬
do insipientes increduli: erran¬
tes defideriis & uoluptatibus.
Non chixisset utiq eramus aliqn
insipientes: nisi qͥ adeptꝰ eẽt pꝰea
sapientis disciplinam. Neq chixisset
eramꝰ errantes: nͥ qͥ suꝑiorem depo¬
stusset erroiem. Deniq ut abolitum
lapsum doceret. nec ullum offensiõis
resedisse uestigiumm: ait. Cum autẽ
benignitas & humanitas apparuit
saluatoris nr̃i. ñ ex oꝑibus iusticie
que fecimus nos: sed scdm suam mi

Expanded text:
nat errorem. De eo enim dicitur, erravit, nat errorem. De eo enim dicitur, erravit, qui in errore jam non sit; nam is qui adhuc in errore permaneat, non errasse dicitur, sed errare, errare enim permanentis in vitio est: errasse, corrigentis est lapsum. 2. Denique emendator morum ait: Eramus enim aliquando insipientes, increduli, errantes in desideriis et uoluptatibus. non dixisset utique: eramus aliquando insipientes, nisi qui adeptus esset postea sapientiae disciplinam, neque dixisset: eramus errantes, nisi superiorem deposuisset errorem. denique ut abolitum lapsum doceret nec ullum offensionis resedisse uestigium, ait: cum - autem benignitas et humanitas apparuit saluatoris nostri, non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ine mnẽẽ coram te dñe. Nulla emĩ
potest uia bona esse. nͥ quã tu illu¬
minandam tui tusitatione lumi¬
nis iudicaueris. ciiẽ honor. głã.
latis. ꝑpetuitas a seculis. & nc̃ & sẽꝑ.
& in omnia scłã sectilorum amen.¬
que latina inter pretatione sig¬
nificat errauit. Alia interpreta¬
tio habet consuminauit. Quid ẽ
errauit: llicesina scdã littera ẽ.
que ẽ apud hebreos ultima. Psal¬
mo autẽ isto. hoc est centesimo oc¬
tauo decimo. ꝓfectum hominis dixi¬
intis significari. qͥ doctrine moralis
magisteriis eruditus deponeret.
omnẽ in exercitate mentis infan¬
tiam: assumeret autẽ ueterani
confilii scientiam & prudentiȩ se¬
nilis etatẽ. Ubi autẽ error ẽ: cul¬
pa signat᷑. Hic gͦ ẽ ꝓfectus finis:
ut culpa desit. S nide quid inter¬
pretet᷑. Erraui inquit. Nonerrat.
s erratut. Errasse p̃teriti ẽ tẽpo¬
ris errare p̃sentis. Qui errauit
desiuit errare: & ueterem condẽꝑ¬

Expanded text:
uiae meae coram te, domine. nulla enim uiae meae coram te, domine. nulla enim potest uia bona esse nisi quam tu inluminandam tui uisitatione luminis iudicaueris, cui est honor, gloria, laus, perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorumquae Latina interpretatione significat \'errauit\'; alia interpretatio habet \'consummauit\'. quid est \'errauit\'? uicesima et secunda littera est quae est apud Hebraeos ultima. psalmo autem isto, hoc est centesimo octauo decimo profectum hominis diximus significari, qui doctrinae moralis magisteriis eruditus deponeret omnem inexercitatae mentis infantiam, adsumeret autem ueterani consilii scientiam et prudentiae senilis aetatem. ubi autem-> error est, culpa signatur. hicut etiam culpae sit. Sed vide quid interpretetur. Erravit, inquit; non errat, sed erravit. Errasse, praeteriti est temporis: errare, praesentis. Qui erravit, desivit errare, et veterem condem
Abbreviated transcription (Latin):
tis fuerit. ñ tunentis. Qui ninu¬
um diligit: nunium custodit. Se-
ante te: qui nolit abscondere õs
cogitationes suas. omnes actus suos.
Abscondebat adam uiam suã. abs¬
condebat eua post culpani: abscon¬
debat cam necem fratris sui. In affec¬
tu habemius abscondere: ñ in effec¬
tu. Plena abscondentis ꝑficdia: &¬
si apud deuim nulla sit latebra. Ideo
ecclã in canticis sua ei demonstrat
secreta: dicens. Assumam te. et cant̃¬
inducam in domum matris meȩ:
in secretum eiꝰ que concepit me.
Nam & si detis omnia itideat cor¬
da occulta. bonum tam̃ ut unis¬
qͥsq amimam suã ei aꝑiat. & ex¬
pandat: & canquã lumini uel ca¬
lori eiꝰ occurrat. Nec immerito
gloriat᷑ ecclia dicens. ego eram in
octilis eius. tanꝗͣ intieniens pacem:
qm̃ uias suas ꝓdere non timebat.
iusti gͦ est ista uox. Oculi enim do
ab his qͥ illã uerã inã fide. moribus
acttiq defiderant contienire: om̃s

Expanded text:
tis fuerit, non timentis. qui nimitis fuerit, non timentis. qui nimium diligit, nimium custodit. Sequante te, qui nolit abscondere omnes cogitationes suas, omnes actus suos. abscondebat Adam uiam suam. abscondebat Eua post culpam, abscondebat Cain necem fratris. in affectu habemus abscondere, non in effectu. plena abscondentis perfidia, etsi apud deum nulla sit latebra. ideo ecclesia in Canticis? sua ei secreta monstrabat dicens: adsumam te et ducam te in domum matris meae, in secretum eius quae concepit me. nam etsi deus omnia uideat cordis occulta, bonum tamen est ut unusquisque animam suam ei aperiat et expandat et tamquam lumini uel calori eius occurrat. nec inmerito gloriatur ecclesia dicens: ego eram in oculis eius tamquam inueniens pacem, quoniam uias suas prodere non timebat. iusti ergo est ista uox; oculi enim do ab his qui illam ueram uiam fide moribus actuque desiderant inuenire: omnes
Abbreviated transcription (Latin):
glorie dedit. ut in uersis xp̃m
honoraret uestigiis: mectiens
ne si ea specie crucifirus esset
qua dñs. affectasse dñi glãmi
uderetar. Crux gͦ obpbrium
ꝑfido. fideli autẽ gratia. fideli
redemptio. fideli resur rectio.
ẽ. qr pro nobis passus ẽ dñs: qr
illo nos redennit sanguine. illa
ad paradysum resurrectione re¬
uocanit. Qui hec credit quomͦ
turbari potest: cin spes regni
celestis assurgit: Sequit᷑ ueriꝰ.
& p̾cepta tua feci. Qui expectat:
sꝑat. Caritatẽ gͦ spes p̃cedit:
sequittr salus. Spes gͥ p̃currit
effectum. Ideo qui expectauit
salutẽ a dño: p̃cepta dm̃ fecit.
llnde & dñs amicos appellat in
enangłio ñ seruos: qͥ sua p̃cepta
fecerunt. Qui diligit enini facti
Plus esse diligere quã custodi¬
re. & supra diximus: qi custo¬
dire interdum necessitatis ẽ
uel timoris. diligere caritatis.
Ideo hic cũ dixisset custodiul
adiecit dilexi: ut castodia hã¬

Expanded text:
gloriae dedit, ut inuersis Christum gloriae dedit, ut inuersis Christum ho- noraret uestigiis, metuens ne, si ea specie crucifixus esset qua dominus, affectasse domini gloriam uideretur. crux ergo obprobrium perfido, fideli autem gratia, fideli redemptio, fideli resurrectio est, quia pro nobis passus est dominus, quia illo nos redemit sanguine. illa ad paradisum resurrectione reuocauit. qui haec credit, quomodo turbari potest, cui spes regni caelestis adsurgit? Sequitur uersusum, domine, et praecepta tua feci. qui expectat sperat caritatem ergo spes praecedit, sequitur salus. spes igitur praecurrit effectum. ideo qui expectauit salutem a domino, praecepta domini fecit. unde et dominus amicos appellat in euangelio, non seruos qui sua praecepta fecerunt. qui diligit enim facit plus esse diligere quam custodire et supra diximus, quia custodire interdum necessitatis est uel timoris diligere caritatis. ideo hic cum dixisset \'custodiui\', adiecit \'dilexi\', ut custodia aman
Abbreviated transcription (Latin):
it. ñ potuit in terram resurrec¬
tionis inducere: qr ista euangłio
gr̃a debebatur. Lex pacem ñ potuit
dare: ideo moyses quoaduixit.
p̃liatꝰ semꝑ ẽ. Semꝑ legis popls̃:
in ancipiti bellorum ẽ. Iħc autem
natie. plebis animos ꝓfunda pace
composint: qm̃ qͥ sub lege ẽ agitq̃t
incertis. qui sub euangłio audit di¬
centem. Pacem relinguo uobis:
pacem meã donobis. Ideoq: dili¬
gentibus nonẽ scandalum. Acci¬
pe aliter. Crux dm̃ indeis scanda
lum: grecis stulticia ẽ. Scandalum
ẽ qui homo tuisus est. hic ds est
se liberare ñ potuit: Deniq hoc
dicebant: tempore dñicȩ passiõis.
Descendat de cruce. & credimꝰ ei.
Confidit in deo: liberet nc̃ eũ si
uult. Non te ista tẽptent. ñ te
ista ꝑturbent: non in ammũ
tuum huiusmodi se ingerant
cogitationes. Ilbi ꝑax est &o mul¬
ta pax: ibi crux xp̃i. ñ obprobrio
s salutis est. Non fuit obprobrio
petro crux dñi. qui tantum ei

Expanded text:
rat. non poterat in terram resurrecrat. non poterat in terram resurrectionis inducere, quia ista euangelio gratia debebatur. lex pacem non potuit dare; ideo Moyses, quoad uixit, proeliatus semper est; semper legis populus in ancipiti bellorum est. Iesus autem Naue plebis animos profunda pace composuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur incertis, qui sub euangelio, audit dicentem: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est scandalum. Accipe aliter: crux domilum, Graecis stultitia est. Scandalum est, qui homo visus est, hic Deus esse liberare non potuit? Denique hoc dicebant tempore Dominicae passionis: descendat de cruce et credimus ei. confidit in deo, liberet nunc eum, si uult eum. non te ista temptent, non te ista perturbent, non in animum tuum huiusmodi se inserant cogitationes. ubi pax est et multa pax, ibi crux Christi non obprobrio, sed saluti est. non fuit obprobrio Petro crux domini. quae tantum ei
Abbreviated transcription (Latin):
llñ ñ potest homintĩ e̾e̾ p̃cipitiũ:
qñ etiã hinc ꝑidm̃ ẽ: Et quod pe¬
ius ẽ: infirmitas huiꝰmodi serpit
in multos. Ulides in opem iustum
temptaris: uides diuitẽ iniquũ.
tẽptaris. uides sine liberis sc̃m.
tẽptaris: uides liberis. honoribus.
landibus scłãribus. habundantem
iniuistum demptaris. Quante
fouẽȩ. quanti laquel: & quod gra¬
uius ẽ qͥ plurimos strangulẽt. In
sodomitana urbe uix imꝰ loch qͥ
ñ tẽptaret᷑ inuentꝰ ẽ. cuius tñ
etiã uxor ñ potuit laqueos tẽp¬
tationis euad̾e. Hebreoꝵ popłs
maria tnsiuit: sed non potuit
tẽptamenta tͣnsire. Temptati¬
sunt om̃s: pret̾ iħm & caleph.
Qui ideo de se moribꝰ t̾ram reꝑ-¬
missionis introire mer tierunt᷑.
qr fuerunt tẽptationis exꝑtes.
Nec aaron introuit nec maria:
qr & ipsi temptati sunt. Nec moy¬
ses introurit qr dux erat popłi
qui tẽptabatur. Tipus legis que
excludere temptamenta ñ potu¬

Expanded text:
unde non potest homini esse praecipitium, unde non potest homini esse praecipitium, quando etiam hinc periculum est? Et quod peius est, infirmitas huiusmodi serpit in multos. uides inopem iustum, temptaris; uides diuitem iniquum, temptaris; uides sine liberis sanctum, temptaris; uides liberis honoribus laudibus saecularibus abundantem iniustum, temptaris. quantae foueae, quanti laquei et. quod est grauius. qui plurimos strangulent! in Sodomitana urbe uix unus Loth qui non temptaretur inuentus est, cuius tamen etiam uxor non potuit laqueos temptationis euadere. Hebraeorum populus maria transiuit, sed non potuit temptamenta transire. temptati omnes praeter Iesum et Caleph, qui ideo de senioribus terram repromissionis introire meruerunt, quia fuerunt temptationis expertes. nec Aaron introiuit nec Maria, quia et ipsi temptati sunt, nec Moyses introiuit, quia dux erat populi qui temptabatur. typus legis, quae excludere temptamenta non pote
Abbreviated transcription (Latin):
Nullis gͦ iustus frangatur in¬
niriis. nullis moueatur ꝑiculis:
nullis tẽptetur ꝓcellis. Siue
mors ingruat. siue uita. site an¬
geli celoꝵ: neq deiciat᷑ aduersis.
ñeq extollat᷑ scdĩs. Nusquam
sit eiꝰ infirmꝰ affectꝰ. Et mors tẽp¬
tat: & uita temptat. Cauet
scandalum: qͥ pacem habet. q̃
omnem mentem stiꝑat. Magnꝰ
est: non ẽ de ptisillis. Ideo scan¬
dalum pati ñ debet: qri pusilloꝵ
est exagitari scandalo. Unde &
dñs ait. Quicumq scandaliza¬
uerit unum de pusillis istis mi¬
nimis. Non solum pusillos. s¬
etiam minimos dixit: quos ꝑ-
turbent scandala. Et ideo gram
obnoxius pene ẽ ut legisti: quicã.¬
q turbauerit infirme mentis
infantiam. Sicut enim grauiore
dignus supplitio ẽ qͥ ꝑsuaserit cri-¬
tatione cordis affectũ. Ulis scire
quã infirmꝰ sit qui scandalizat᷑:
Non manduco inqͥt carnem: ne
mitas & quedam infantia ani¬
mi: ut eum etiã esca fratͥs exagitet.

Expanded text:
nullis ergo iustus frangatur innullis ergo iustus frangatur iniuriis, nullis moueatur periculis. nullis temptetur procellis, siue mors ingruat sine uita siue angeli caelorum. neque deiciatur aduersis neque extollatur secundis, nusquam sit eius infirmus affectus. et mors temptat et uita temptat; caue scandalum. Qui pacem habet, quae omnem mentem superat, magnus est, non est de pusillis istis. ideo scandalum pati non debet, quia pusillorum est exagitari scandalo. unde et dominus ait: quicumque scandalizauerit unum de pusillis istis minimis. non solum pusillos, serturbant scandala; et ideo gravi obnoxius poenae est, ut legisti, quicumque turbaverit 1245 infirmae mentis infantiam. Sicut enim graviori dignus supplicio est, qui persuaserit critatione cordis affectum. Vis scire quam infirmus sit qui scandalizatur? Non manducabo, inquit, carnem . . mitas, et quaedam infantia animi; ut eum etiam esca fratris exagitet!
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens ipsa benefacta crimi¬
ni dantur. quotiens uirtus ob¬
ꝓbrio ducitur: quotiens ipsa in
grata ẽ gratia. uendidit iustꝰ
facultates suas. dispensatut pan¬
peribtis. nichil sͥ reliqͥt. contẽp¬
nitur plerumq in ipsa ȩccł̃a.
qua diues esse destuit : sicut
scriptum ẽ. Si dederit uiR oui¬
nes facultates suas in caritate.
contẽptu contẽptus erit. Hon
gͦ moueatur. Non enĩ mercedẽ
huiꝰ scłi nec grãm: s uite quesi¬
uit et̾ne. Non indignetur: quia
homines pecuniis magis quam
oꝑibus bonis deferunt. Nam fi
erꝓpter bonum opus in hoc se-¬
culo deferat᷑. & huius studii fruc-¬
tum hic adipiscat᷑. dicitur de eo:
ꝑcepit mercedem suã. Habet
quidem opus bonum & hic gra¬
tiam: sed breuis portio emeren-¬
de salutis ẽ. Serua faituris mer¬
cedem fuam: & istius scłi obpro¬
bria incrementa mercedis tuȩ
itidica. Cogita semꝑ apłicũ illtid:
quod indigne sunt passiones huuꝰ
temporis. ad suꝑuenturã głam.

Expanded text:
Quoties ipsa benefacta crimiQuoties ipsa benefacta crimini dantur? Quoties virtus opprobrio ducitur? Quograta est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensauit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si dederit uir omnes facultates suas in caritate, contemptu contemptus erit. non ergo moueatur; non enim mercedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaesiuit aeternae. non indignetur, quia homines pecuniis magis quam operibus bonis deferunt. nam si ei propter bonum opus in hoc saeculo deferatur et huius studii fructum hic adipiscatur, dicitur de eo: percepit mercedem suam. habet quidem opus bonum et hic gratiam, sed breuis portio emerendae salutis est. serua futuris mercedem tuam et istius saeculi obprobria incrementa mercedis tuae iudica. cogita semper apostolicum illud. quod indignae sint passiones huius temporis ad superuenturam gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
deiciat. ñ inflaminet libido. ñ
resupinet suꝑbia. ñ curuet am¬
bitio: ñ formido consternat. Pax
multa habtindet. que suꝑat om¬
nem mentẽ. scdm apłi sententũ.
qtio nichil pulchritis dici potuit.
Summus enim sapientie finis
est: ut simus mente tranquilla.
Non comin̾ticiis poetarum fa¬
bulis: lubricus turbetur affecł¬
Suminꝰ fins finis iusticie est:
ut iniqͥtas iusti mentem moue¬
re ñ possit. Uirtutis totius hic
finis & corpore ᷤᷤ ipsuis fortitu¬
dinis: ut confecto bello pacem
reformet. Paci gͦ & ipsa plerũ¬
q militat fortitudo bellandi.
Nemo gͦ pacificum turbet af¬
fectum. Multa generantur
ad perturbationem hominis.
Et uxor plerumq decepta ser¬
pentis insidiis animum uiri
exagitare conatur. & pater fi¬
dem filii frequenter irridet:
& uir sue coniugis mentẽ tẽp¬
tat obprobriis. S in his omnibꝰ
suꝑat iustus: & dicit. Quis nos
separabit a caritate xp̃i: Qribu¬
latio an angustia an ꝑsecutio:

Expanded text:
deiciat, non inflammet libido, non deiciat, non inflammet libido, non resupinet superbia, non curuet ambitio, non formido consternat. pax multa abundet, quae superat omnem mentem secundum apostoli sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summus enim sapientiae finis est, ut simus mente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubricus turbetur affectus. summus finis iustitiae est, ut iniquitas mentem iusti mouere non possit, uirtutis totius hic finis et corporeae ipsius fortitudinis, ut confecto bello pacem reformet. paci ergo et ipsa plerumque militat fortitudo bellandi; nemo ergo pacificum turbet affectum. Multa generantur ad perturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri exagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Chrilatio, an angustia . . . an persecutio ?
Abbreviated transcription (Latin):
iordanem tͣnsmiserant pede. &
hȩc fuit nume merces & gratia
caritatis. Hii gͥ ut tͣnfirent aquã
fluitii iordanis: pasfiontim fltienta
nt̃aruim mentis pͥus uestigio tͣnsie¬
runt. De hac aqua dicit dñs.
Si tͣnseas ꝑ aquam tectim sum. &
flumina ñ inundabunt te. Ad est
iustis suis sẽꝑ cum aliquibus te¬
runtur aduersif. si tñ transeant
mente constanti non dubitanti.
ñ fidei turbentur incerto. Transi
gͦ & tu fidelis animi directione.
si dicunam uis tͥ adesse presen-¬
tiam: si non solum pax. s etiam
mtilta pax sit in animo tuo. Nul¬
late p̃lia diuerse cupiditatis
impugnent: non iracandia ñ
libido. Et si ẽ pugna: tam̃ foris.
ñ uitus sit. Preliare aduersus
ꝑsequentes. licet & ipsis silentio
sepe cedendum sit: qr tͥ uincũt.
Illorum potentia: tta uctoria¬
est. Tunc demq triumphant᷑
cum se uicisse crediderint. Nõ
ergo te impugnet auaritia. non
cupiditas exagitet. ñ tristicia

Expanded text:
Iordanen transmiserant pede; et Iordanen transmiserant pede; et haec fuit nimiae merces et gratia caritatis. hi igitur ut transirent aquas fluuii Iordanis, passionum fluenta nostrarum mentis prius uestigio transierunt. de hac aqua dicit dominus: si transeas per aquam, tecum sum, et flumina non inundabunt te. adest iustis suis semper, cum aliquibus teruntur aduersis, si tamen transeant mente constanti, non dubitanti, non fidei turbentur incerto. Transi ergo et tu fidelis animi dilectione. si diuinam uis tibi adesse praesentiam, non solum pax, sed etiam multa pax sit in animo tuo, nulla te proelia diuersae cupiditatis inpugnent, non iracundia stimulet, non libido et, si est pugna, tamen foris, non intus sit. proeliare aduersus persequentes, licet et ipsis silentio saepe cedendum sit. Quia tibi uincunt. illorum potentia tua est uictoria; tunc denique triumphantur, cum se uicisse crediderint. non ergo te inpugnet auaritia, non cupiditas exagitet, non tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. ñ discolor mentis inten¬
tio: non materalibus negotiis oc¬
cupata. a ꝓpositi sp̃italis executio¬
ne deflectat. Iustificetur semper
iusticia dei. tͣnqͥllo animo: ñ otio
feriato. Sequitur uersus. Par
multa diligentibuis nomenct̃:
& ñ ẽ his scandalum. Supra diximꝰ.
qr caritas excludit timorem: nc̃
dicimꝰ qr excludit omnem ꝑtur¬
bationem. Et enim qui deum
diligit : ꝓfunda ẽ confirmate m̃¬
tis tͣnquillitas. Aqua inquit
multa exdudere ñ poterit ca¬
ritatẽ: & flumina ñ mundabut
eam. Multa aqua diuersarum
ẽ passionum. & flumina scłariũ
cupiditatum corporalibtis moti-
rentem ꝑtͣnsiuit anima nr̃a.
Nunqͥd aqua maris excludere
moysi potuit caritatẽ: ut & se¬
cundũ litt̾ã psalmoꝵ tͥ series
suffragetur : Nempe diligens
deum tutũ sͥ credidit iter esse
ꝑ oraria: qui autẽ non dilexer̃t
deum. hi dimersi fluctibus dig-¬
num sacͥlegii sui exitum ꝑtule¬
runt. Helyas atq helyseus

Expanded text:
sententia, non discolor mentis intensententia, non discolor mentis intentio, non materialibus negotiis occupata a propositi spiritalis exsecutione deflectat. iustificetur semper iustitia dei tranquillo animo, non otio feriato. Sequitur uersus quintus: pax multa diligentibus nomen tuum, et non est his scandalum. supra diximus, quia caritas excludit timorem, nunc dicimus, quia excludit omnem perturbationem. etenim qui deum diligit, profunda est in eo confirmatae mentis tranquillitas. aqua, inquit, multa excludere non poterit caritatem et flumina non inundabunt eam. multa aqua diuersarum est passionum et flumina saecularium cupiditatum corporalibus motibusrentem pertransiuit anima nostra. numquid aqua maris excludere Moysi potuit caritatem ? ut et secundum litteram tibi psalmorum series suffragetur, nempe diligens deum tutum sibi credidit iter esse per maria; qui autem non dilexerunt deum, hi demersi fluctibus dignum sacrilegiis suis exitum pertulerunt. Helias atque Helisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
merito ꝓprii cruoris ingressi. Illa
gͦ lex diligenda in qua uerus
hebreus liber ab omm seruitute
uitiorum est. in qua magnum
sabbatum & in offensa requies
defunctorum: in qua mortu
popłi semen resuscitatur. ñ cõ-¬
mixtione s redẽptione frat̾na.
Scdm hanc gͦ legem odio habet
sc̃s iniusticiã. ñ ĩiustum qͥ potest
sepe conu̾ti. nec morttoꝵ reliqͥ¬
as: s mortuam iniqͥtatẽ execra¬
dem dixi tͥ: suꝑ uidicia iusticie
tuȩ. Et nuinero quidem studi¬
um sõȩ deuotionis expͥmitur. s
puto magis qd̃ purus & quietꝰ
ac uacuus ab omni ouere delic¬
torum declaret᷑ affectus: ut sine
ullo iracundiȩ. imp̃cationis aut
flagitiose cupiditatis icendio
deferat᷑ oratio. Nichil qd̃ alii
noceat postulemus: nichil qd
nos scłaribus petitionibus deco¬
loret. Laudemꝰ in hymiis et
canticis: uera semꝑ & iusta ea quȩ
de diuinis canimus laudibris con¬
fitentes. Non sit anceps & dubia

Expanded text:
merito proprii cruoris ingressi. illa merito proprii cruoris ingressi. illa ergo lex diligenda, in qua uerus Hebraeus liber ab omni seruitute uitiorum est, in qua magnum sabbatum et inoffensa requies defunctorum, in qua mortui populi semen resuscitatur non conmixtione, sed redemptione fraterna. secundum hanc ergo legem odio habet sanctus iniustitiam, non iniustum, qui potest saepe conuerti, nec mortuorum reliquias, sed mortuam iniquitatem exsecradem dixi tibi super iudicia iustitiae tuae. et numero quidem studium sanctae deuotionis exprimitur, sed puto magis quod purus et quietus ac uacuus ab omni onere delictorum declaretur affectus, ut sine ullo iracundae inprecationis aut flagitiosae cupidi- tatis incendio deferatur oratio, nihil quod alii noceat postulemus, nihil quod nos saecularibus petitionibus decoloret. laudemus in hymnis et canticis, uera semper et iusta ea quae de diuinis canimus laudibus confitentes. non sit anceps et dubia
Abbreviated transcription (Latin):
facit. S nemo fugit unqͥtater
nͥ qͥ diligit equitatẽ. Et ideo
ait. Legeni antẽ tuã dilexi. In
lege equitas ẽ. si sp̃italem acci¬
pias legem. si consurgas cum xp̃o
& ibi altare sacro scm̃ illud cele¬
ste consideres. non altare t̾renũ
quod hostili popłatione destruc¬
tum ẽ. si illam ierłm̃ spectes. quȩ
in celo est. non istam quȩ a popłõ
iudeorum frequentabatur in ter¬
ris. quȩ ꝓpter incolarum ꝑfidũ.
a romano exercitu triumpbata
imecto flagrauit incendio: si in¬
tueris in illum pͥncipem sacerdi¬
tum de quo scͥptum ẽ. Habentes
itaq magnum sacerdotem egres¬
sum de celis iħm filium dei: te¬
neamius confessionem fidelem.
Qui cotidie adnocatus ẽ ꝓ neba
tu. ꝓ his oꝑetur remissionem coti¬
die peccatoꝵ. Que enĩ spes alia
generi humano: nͥ omnium ui-¬
uentium delicta donentur: Ille
gͦ pͥnceps solus ẽ sacerdotum:
cui astant pii sacerdotes in cele¬
stium sacrarium illud altissimũ.

Expanded text:
facit. Sed nemo fugit iniquitatem facit. Sed nemo fugit iniquitatem nisi qui diligit aequitatem, et ideo ait: legem autem tuam dilexi. in lege aequitas est. si spiritalem accipias legem, si consurgas cum Christo et ibi altare sacrosanctum illud caeleste consideres, non altare terrenum, quod hostili populatione destructum est; si illam Hierusalem spectes quae in caelo est, non istam quae a populo Iudaeorum frequentabatur in terris, quae propter incolarum perfidiam a Romano exercitu triumphata iniecto flagrauit incendio; si intuearis in illum principem sacerdotum de quo scriptum est: habentes itaque magnum sacerdotem egressum de caelis. Iesum filium dei, teneamus confessionem fidelem. qui cotidie aduocatus pro nobis est tu, pro his operetur remissionem cotidie peccatorum. quae enim spes alia generi humano. nisi omnium uiuentium delicta donentur ? ille ergo princeps solus est sacerdotum, cui adstant pii sacerdotes in caelestium sacrarium illud altissimum
Abbreviated transcription (Latin):
sum: legem autẽ tuã dilexi.
Merito odit iniusticiam: qui
habet arma iusticiȩ. Hebreus
cum haberet hec arma hoc est
minabatur mortuũ. qr lex dicit
om̃is qͥ tetigerit mortuum im¬
mundus erit: & humanitatis
suprenia negabat offitia defrinc¬
tis. S legi ñ ẽ defunctus. nisi qͥ
inustus ẽ. Hec est mmniunditia
iusti: que iniqͥtas. Quid enim
iminundiꝰ: quã mentẽ qua ndul
homini p̃tiosius est datum. tur¬
pibus cõmaculare cͥminibus. a¬
trocibus efferare cõmentis: Qd
illis ꝓdest. quod mortitam honi¬
nem uisere reformidant: Utini
uita eorum ñ pollueret appropa¬
quantẽ: quorũ mors contamin¬
re neminem potest. Mors nemo
nocet: utinã uita non noceat.
Contagimni enim colluuionis.
consortium. iniqͥtatis ẽ. Quomͦ
ergo contaminare potest qui
inquus esse iam non pocest.
cum etiam si fuit tam̃ esse desi¬
uit: fuge gͦ inqͥtatẽ: ne te
comp̃hendat. fuge iniusticiam:
quȩ uiuentes adhuc. mortuos

Expanded text:
sum, le gem aut em tuam dilexi. sum, le gem aut em tuam dilexi. merito odit iniustitiam qui habet arma iustitiae. Hebraeus cum haberet haec arma. hoc est minabatur mortuum. quia lex dicit: omnis qui tetigerit mortuum inmundus erit, et humanitatis suprema negabat officia defunctis; sed legi non est mortuus nisi qui iniustus est. haec est inmunditia iusti, quae iniquitas. quid enim inmundius quam mentem, qua nihil homini pretiosius est datum, turpibus commaculare criminibus et atrocibus efferare commentis ? quid illis prodest, quod mortuum hominem uisere reformidant? utinam uita eorum non pollueret adpropinquantem. quorum mors contaminare neminem potest! mors nemini nocet; utinam uita non noceat! contagium conluuionis consortium iniquitatis est. quomodo ergo contaminare potest qui iniquus esse iam non potest, cum, etiamsi fuit, tamen esse desiuit ? fuge ergo iniquitatem, ne te conprehendat, fuge iniustitiam, quae uiuentes adhuc mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
intueni paulum prudentẽ archi¬
tectũ. inueni sapientem audito
ea quȩ leguntur audire. Ille e¬
nim audit: qͥ ea que audit intel¬
ligit. Lex sp̃tialis ẽ. Non illam
andit udeus qͥ audit corporalit̾:
s ille atidit qͥ audit in sp̃u. Ha¬
bent illi libros: s sensum libroꝵ
ñ habent. Habent ꝓphetas: s ñ
habent quẽ illi ꝓpħauert̃. Quomͦ
enim habent quẽ ñ receperunt:
Ideo cũ moyse & helya mͥ apparuit:
qr ab illis recessit. Multa habet
spolia: qͥ habet dei uerbum. Ha¬
bet resurrectionem. habet iusti¬
ciam: uirtutem atq sapientiã.
Habet omnia: qr omnia in ipso
constant. Hebrei spoliauerunt.
egyptios. & uasa eorum abstule¬
runt: iudeorum spolia habet po¬
pulus xp̃iantis. & totũ habemꝰ
quod illi se habere nesciebant.
Illi aurum & argentum mate¬
riale abstulerunt: nos aurum
mentis accepimus. nos adquisi¬
uimus celestis sermonis argen¬
tum. Sequitur uerfas. Iniusti¬
ciam odio habui & abhominatꝰ

Expanded text:
inueni Paulum prudentem archiinueni Paulum prudentem architectum, inueni sapientem auditorouit ea quae leguntur audire; ille enim au:iit, qui ea quae audit intellegit. lex spiritalis est; non illam audit Iudaeus qui audit corporaliter, sed ille audit qui audit in spiritu. habent illi libros, sed sensum librorum non habent; habent prophetas, sed non habent quem illi prophetauerunt. quomodo enim habent quem non receperunt? ideo cum Moyse et Helia mihi apparuit, quia ab illis recessit. multa habet spolia qui habet dei uerbum; habet resurrectionem, habet iustitiam, uirtutem atque sapientiam, habet omnia, quia omnia in ipso constant. Hebraei spoliauerunt Aegyptios et uasa eorum abstulerunt; Iudaeorum spolia habet populus christianus et totum habemus, quod illi habere se nesciebant. illi aurum et argentum materiale abstulerunt, nos aurum mentis accepimus. nos adquisiuimus caelestis sermonis argentum. Sequitur uersus tertius: iniustitiam odio habui m et abominatus
Abbreviated transcription (Latin):
in adam ille euaserat uendica¬
tut. & sabaun uiri excelsi ad dñm
iħm alligati uincłĩs transierunt
atq ipstm ad orare ceperunt: qi
captiuã duxit captiuitatẽ. Ideo
caput eiꝰ abstulit: ut ipse caput
dełco corporis interempti. Mertto
nunc gentes toto orbe caput re¬
gale circumferunt: qr menbra
sunt xp̃i. Cognouisti de nationibꝰ
cognosce ea̾m de iudeis. quibus
dñs iħc abstulit spolia: hoc est
regntim celorum abstulit. & de¬
dit᷑ genti facienti fructum eius.
Abstalit uirtutem panis. & uir-¬
tutem aque: ꝓpħam & ammi¬
rabilem consiliarium & pruden¬
tem architecttm. & sapientem
auditorem. Illis abstulit: nobis
dedit. Merito exulto: sicut qͥ
intienit spolia multa. Sine la¬
bore meo: inueni spolia que ñ
inueni regnorum librum. inue¬
ni ꝓpħarum scͥpta. inueni ez¬
dram. inueni psal mos. inueni
ꝓuerbia. inueni eccłãstem. inue¬
ni cantica canticorum. inueni
ammirabilem confiliarium. xp̃m.

Expanded text:
in Adam ille inuaserat, uindicain Adam ille inuaserat, uindicauit, et Sabain uiri excelsi ad dominum Iesum alligati uinculis transierunt atque ipsum adorare coeperunt, quia captiuam duxit captiuitatem. ideo caput eius abstulit, ut ipse caput esset corporis interempti. merito nunc gentes toto orbe caput regale circumferunt, quia membra sunt Christi. Cognouisti de nationibus. cognosce etiam de Iudaeis, quibus dominus Iesus abstulit spolia, hoc est regnum caelorum abstulit et dedit genti facienti fructum eius. abstulit uirtutem panis i s et uirtutem aquae, prophetam et admirabilem consiliarium et prudentem architectum et sapientem auditorem illis abstulit, nobis dedit; merito exulto. sicut qui inuenit spolia multa. sine labore meo inueni spolia quae non inueni Regnorum libros, inueni prophetarum scripturam, inueni Esdram, inueni Psalmos, inueni Prouerbia, inueni Ecclesiasten, inueni Cantica canticorum, inueni admirabilem consiliarium Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
bet uerbũ dĩ. Habet enĩ spolia
multa. que iudeis abstalit: ht̃
ꝓstrati hostis extiuias. Sicut da¬
uid abstulit golie gladitim. & ipsiꝰ
gͥladio caput eitis gxeciit: sic uerꝰ
dauid himilis. atq mansuetus
uñs iłic intelligibilis golie caput
arinis ipsutis amputauit. Arma
enĩ diaboli gentes erant: fide aut̃
gentiũ uulnerat᷑. caput quod habe¬
bat amisit. Detracta sunt spolia
ꝑstrato. uasa enis direpta: qr alli¬
gatus ẽ fortis. uas diaboli caro e¬
tat hominis peccatoris. s postea¬
quã in xp̃m credimus caro nr̃a
cepit esse uas electionis: ut habes
de apło qui ad gentes missus est
dictum ad ananiam a dño iħu.
qr pͥusquã sciat puer uocare pa-¬
trem aut matrem. accipiet uirtu¬
tem damasci: & spolia samarie.
contra regem assiriorum. Ergo
rex assirorum eorum scilicet qͦs
uanos ꝑfidia fecerat: amifit spo¬
lia quȩ tenebat. Et iterum cog¬
noscas. qr spolia xp̃c a diabolo q̃

Expanded text:
bet verbum Dei; habet enim spolia bet verbum Dei; habet enim spolia multa, quae Judaeis abstulit; habet prostrati hostis exuvias . Sicut David abstulit Goliae gladium, et ipsius gladio caput ejus exsecuit; sic verus David humilis atque mansuetus Dominus Jesus, intelligibilis Goliae caput armis ipsius amputavit. Arma enim diaboli gentes erant; fide autem gentium uulneratus caput quod habebat amisit. detracta sunt spolia prostrato, uasa eius direpta, quia alligatus est fortis. uas diaboli caro erat hominis peccatoris; sed posteaquam in Christum credidimus. caro nostra coepit esse uas electionis, ut habes de apostolo Paulo, qui ad gentes missus est, dictum ad Ananiam a domino Iesquia, priusquam sciat puer uocare patrem aut matrem, accipiet uirtutem Damasci et spolia Samariae contra regem Assyriorum. ergo rex Assyriorum, eorum scilicet quos uanos perfidia fecerat. amisit spolia quae tenebat. et ut iterum cognoscas, quia spolia Christus a diabolo, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc omnia leitia ducam. trepid̃
dudat. ne me repellat de conci¬
lio sacerdotum. si indigntun eo
collegio iudicauerit. uideat ma.¬
gis licet ꝑ motum corporalium
terrore penarum. plus tam̃ dre¬
ꝑidantem futura iudicia. Et si
dixerit mͥ. modice fidei quare
dubitasti. porriget tam̃ dext̾am
& insurgentis fluctus scłaris huiꝰ
mole turbatum. firmanentis st¬
tione firmabit. Sequit᷑ uersus.
Exulto in uerbis tuis: sicuit qui
inuenit spolia multa. Bona gͦ cre¬
pidatio a uerbis dei: si exultatu¬
nem generat. Qui enim trepida
a uerbis dei: postea exultat in
uerb̃ dei. Ergo qui habet in auli
fua corde uidelicet suo uerba dĩ
excludit sermones pͥnc̾ip an
a coide stio: excludit cimor tim¬
rem. Si enim quis ingressus bal¬
nea solis deponit estus. & calor
excludit calorem: quantomagis
diuini iudicii terror: Hunc tͥr
rem excludit humanum. feruo¬
rem gr̃ȩ secularis: gratiȩ feruoe
eterne. Exultat ergo: qui ha¬

Expanded text:
haec omnia leuia ducam, trepidem haec omnia leuia ducam, trepidem cludat, ne me repellat de concilio sacerdotum, si indignum eo collegio iudicauerit, uideat magis, licet permotum corporalium terrore poenarum, plus tamen trepidantem futura iudicia! etsi dixerit mihi: modicae fidei, quare dubitasti?, porriget tamen dexteram et insurgentis fluctus saecularis huius mole turbatum fida mentis statione firmabit. Sequitur uersus secundus: e dxulto in uerbis tuis t uis, sicut qui inuenit s poli a multa. bona ergo trepidatio a uerbis dei, si exultationem generat; qui enim trepidat a uerbis dei, postea exultat in dei uerbis. ergo qui habet in aula sua, corde uide- Licet suo uerba dei, excludit sermones principum a corde suo, excludit timor timorem. si enim quis ingressus balneas solis deponit aestus et calor excludit calorem, quanto magis diuini iudirorem excludit humanum; fervorem gratiae saecularis, gratiae fervor aeternae! 11. Exsultat ergo qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
mat. altunde stridor candentit̃
laminarum. & flãma fornacis
ardentis exestuet. ex parte alia
ꝑsonent tractus grauium cate¬
narum. hinc carnifex cruentus
assistat: pone in quam circum¬
spectantem omĩa plena supplicii.
deinde cogitantẽ mandata diti¬
na illtm ignem ꝑpetitum. illud
sine fine incendium ꝑfidorum.
illam pene recrudescentis erũp¬
nam. trepidare corde. ne dum
p̃sentibus cedit. ꝑpetuis se dedat
exiciis. ꝑturbari animo. dum
futtri iudicii rumpheam illam
t̾ribilem. quadam conspectus sin¬
atie contuet᷑. nonne hanc trepi¬
dationem fidatie uiri constan-¬
tis equabis : In eundem concur-¬
rit effectum. confidentia cupiẽ¬
tis et̾na: ⁊ diuina trepidantis. Fit tam̃
fortior ille qui sperat: fit fortior qui
p̃sumit. Utinã ego talis esse merear.
ut si forte ꝑsecutor ingruerit. non
cor Piderem Suppliciorum
meorũ acerbitates. non metiar
tormenta. non penas. non cogitẽ
ullius atrocitatem doloris: sed

Expanded text:
mat, aliunde stridor candentium mat, aliunde stridor candentium laminarum et flamma fornacis ardentis exaestuet, ex parte alia personent tractus grauium catenarum, hinc carnifex cruentus adsistat: pone, inquam, circumspectantem omnia plena suppliciis. deinde cogitantem mandata diuina. illum ignem perpetuum, illud sine fine incendium perfidorum. illam poenae recrudescentis aerumnam, trepidare corde, ne, dum praesentibus cedit, perpetuis se dedat exitiis, perturbari animo, dum fu- turi iudicii romphaeam illam terribilem quadam conspectus specie contuetur. nonne hanc trepidationem fiduciae uiri constantis aequabis? in eundem concurrit effectum confidentia cupientis aeterna et diuina trepidantis. sit tamen fortior ille qui sperat, sit fortior qui praesumit. Utinam ego talis esse merear, ut, si forte persecutor ingruerit, non considerem suppliciorum meorum acerbitates, non metiar tormenta, non poenas, non cogitem ullius atrocitatem doloris, sed