comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens patĩ quasi apłs dixerit soli sapi¬
enti pr̃ĩ: sed dix̃ soli sapienti deo.
Et ista trinitas ẽ solus sapiens õs:
qui nec potuit uriquam eẽ ira¬
sipiens omnino nec poterit :
ñ ꝑ grãm particeps sapientiȩ
sed sapiens immobilitate
atq immutabilitate naturȩ.

Expanded text:
ens Pater: quasi Apostolus dixerit, Soli sapienti Patri. Sed dixit, Soli sapienti Deo: et ista Trinitas est solus sapiens Deus, qui nec potuit unquam esse insipiens omnino, nec poterit; non per gratiam particeps sapientiae, sed sapiens immobilitate atque immutabilitate naturae.
Abbreviated transcription (Latin):
adducebat ad peccandũ: an suauitas peccati: ies¬
pondebitis: suauitas. Ad pecccitũ suauitas ad ducit:
& adiustitiam timor impingit᷑. Probate uos: inspi¬
cite uos Tollat aurũ. qui minat᷑ iS uauior ẽ iustiia:
lucidior ẽ iustitia Nondet aur̃ qui ꝓmitti : Rȩ¬
ponenda ẽ aurd̾ iustitia. Delectando p̃ponenda ẽ.
fulgentior ẽ lucidior. ẽ suauior ẽ dulciorẽ lam¬

Expanded text:
adducebat ad peccandum, an suavitas peccati? Resadducebat ad peccandum, an suavitas peccati? Respondebitis, Suavitas. Ad peccatum suavitas adducit, et ad justitiam timor impingit? Probate vos, inspicite vos. Tollat aurum qui minatur: suavior est justitia, lucidior est justitia. Non det aurum qui promittit: praeponenda est auro justitia, delectando praeponenda est; fulgentior est, lucidior e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ absorbeam᷑ uerũ etiam głiem᷑ intribulationib: sci¬
entes qr tribulatio patientiã oꝑat᷑ͥ patientia ꝓbati¬
sos hoc possumꝰ: sed qm caritas dĩ diffusa ÷ incordib¬
lectatiom carnis : delectationem m̃tis. Carnẽ qͥppe
urãm delectant illicite uoluptates: m̃tem uram dele¬
ctaet in uisibilis. pulchra. casta. sca canora. dulcis ius¬
titia: ut ñ adeam timore cogamini. Si enim ad eam
timore cogimini: nondũ delectat: Peccare ñ debes. ñ
timore poene sed amore iustitiȩ Hinc apłs dic̃ . Hu-¬
mnanũ dico ꝓpt̃ infirmitatem carnis ur̃ȩ Sicut
enim exhibuistis m̃bra ur̃ã seruire in iustitiȩ &
iniqͥtati. ad iniqͥtatẽ sic nc̃ ex hibete m̃bra ur̃a ser¬
uire iustitiae in sc̃ĩficctionem. Iuid dix̃ humanũ
dico: ađ potestis portare dico. Quando exhibuis¬
tis m̃bra ur̃a iniqͥtati ad flagitia ꝑpetranda. timore
ad ducti estis: an delectatione inuitati : timor uos

Expanded text:
non\', absorbeamur, uerum etiam gloriemur in tribulationibus\', scinon\', absorbeamur, uerum etiam gloriemur in tribulationibus\', scientes, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probatisos hoc possumus, sed quoniam caritas! dei diffusa est in cordiblectationi carnis, delectationem mentis. Carnem quippe vestram delectant illicitae voluptates: mentem vestram delectet invisibilis, pulchra, casta, sancta, canora, dulcis justitia, ut non ad eam timore cogamini. Si enim ad eam timore cogimini, nondum delectat. Peccare non debes, non timore poenae, sed amore justitiae. Hinc Apostolus dicit: Humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae. Sicut enimc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem . Quid dixi? Humanum dico: quod potestis portare, dico. Quando exhibuistis membra vestra iniquitati ad flagitia perpetranda, timore adducti estis, an delectatione invitati? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
xẽi: Caritate igit᷑ xx̃o ñ poene timore cohe¬
remꝰ. Deinde cõmemoratis eis quȩ uidentur
hab̾e uiolentiam. nectam̃ habent uiolentiam
separandi : ita conclusit ut eandem dicere cari¬
tatem dĩ quã dixerat xẽi. Et qd ẽ acaritate xp̃i:
nisi acritate iustitiae: de illo qͥppe dictũ ẽ.
q factꝰ ÷ nob̵ sapientia. adõ & iustitia. & scĩficatio.
& redẽptio: ut quem ad moch̃ scriptũ ẽ qͥi
nec poene corporales det̾rent ab immundis oꝑib
sordide uoluptatis: ita ille iustissimꝰ: qui
Nec poenarũ corporaliũ t̃rore reuocait᷑ a sc̃ĩs oꝑib: lumino¬
sissimȩ caritatis. Quae caritas dĩ qđ ꝑp&cua cogitatione te-¬
uerissime implet᷑ pauꝑes ege ntesq sentimꝰ. ñ de in opia
nr̃a diuitias eiꝰ exigere. sedorando petere quȩyere pul¬
sare debemꝰ: ut ille apđ quẽ ẽ. fons uitȩ det nob̵ it¬
ebriari ab ubtate domꝰ suȩ : & uoluptatis suae potare
torrentẽ. Iuo inundati atq uegetati. ñ solũ tristitia

Expanded text:
i? caritate igitur Christo, non poenae timore cohaeremus. deinde commemoratis eis, quae uidentur habere uiolentiam nec tamen habent ualentiam separandi, ita conclusit, ut eandem diceret caritatem dei, quam dixerat Christi. et quid est la caritate Christi\' nisi a caritate iustitiae? de illo quippe dictum est: Qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quem anec poenae corporales deterrent ab inmundis operibus sordidae uoluptatis, ita ille iustissimus, qui, nec poenarum corporalium terrore reuocatur a sanctis operibus luminosissimae caritatis. Quae caritas dei, quod perpetua cogitatione te! uerissime impletur, pauperes egentesque sentimus, non de ! inopia nostra diuitias eius exigere sed orando petere, quaerere, pulsare debemus, ut ille, apud quem est fons uitae, det nobis inebriari ab ubertate domus suae et uoluptatis suae potare torrentem, quo inundati atque uegetati non solum tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
percato mortuus ẽ dũ morit᷑ carni. anq erat
similitudo peccati: ut cũ scđm ueustatem
peccati numꝗ ipse uixisset. nr̃am ex morte
ueteri qͣ in peccato mortui fueramꝰ reuiuis¬
centem uitã nouã sua resur rectione signa¬
ret. Ipsũ ẽ qđ i nob̵ celebratur magnum
baptismatis sacram̃tũ: ut qͥcũq ad istam ꝑ¬
tinent grãm moriant᷑ peccato. nc̃ ipse mor¬
tuus dicit᷑ peccato: qr mortuus ẽ carNi
hoc ÷ peccati similitudini: & iuiuant ala¬¬
ua clno renascendo. sic̃ ipse a sepulcioresur¬
gendo: quam libet corporis atatẽ gerarit
Aparuulo enĩ recens nato usq ad decrepitũ
senem. nc̃ nullus ẽ ꝓhibendus a baptismo:
ita nullus ẽ qͥ ñ peccato moriat᷑ in baptismo
Sed paruuli taratũ originali: maiores aut̃¬

Expanded text:
peccato mortuus est, dum moritur carni in qua erat similitudo peccati; ut cum secundum vetustatem peccati nunquam ipse vixisset, nostram ex morte veteri, qua in peccato mortui fueramus reviviscentem vitam nova sua resurrectione signaret. Ipsum est, quod in nobis celebratur magnum baptismatis sacramentum: ut quicunque ad istam pertinent gratiam moriantur peccato, sicut ipse mortuus dicitur peccato, quia mortuus est carni, hoc est peccati similitudini, et vivant a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo, quamlibet aetatem corporis gerant. A parvulo enim recens nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est, qui non peccato moriatur in baptismo; sed parvuli tantum originali, majores aut
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a ẽ & ipsa iustitia. Tibi enim tanꝗ debita
reddetur: si ex te tͥ eã iustitia cui debet᷑.
Nc̃ uͦ. de plenitudine eiꝰ accepimꝰ. ñ solũ grãm
qua nc̃ iuste in laborib usq in finẽ iui¬¬
uimꝰ: sed etiã grãm phac gr̃a. ut in requie
pꝰ ea sine fine uiuamus.¬

Expanded text:
gratia est et ipsa iustitia. tibi enim tamquam debita gratia est et ipsa iustitia. tibi enim tamquam debita redderetur, si ex te tibi esset iustitia, cui debetur. nunc uero de plenitudine eius accepimus non solum gratiam. qua nunc iuste in laboribus usque in finem uiuimus. sed etiam gratiam pro hac gratia. ut in requie postea sine fine uiuamus
Abbreviated transcription (Latin):
Recte stipendiũ : qr debet᷑: qr digne retri¬
buit᷑ qr merito redditur. Deinde ne
iustitia de humano se extolleret bono
merito sic̃ humanũ meritũ malũ non
dubitat᷑ eẽ peccatũ : hĩ a contrario retu¬
lit dicens. stipendiũ iustitiȩ uita ȩt̃na:
sed grã inquit dĩ uita det̾na: Et haec ne p̃t̃
mediatorem aliqua alia uia quȩ reretur :
te disponis extollere o humana ñ iustitia
sed nomine ustitiȩ plane suꝑbia: Quid
te disponis extollere : & contrariam mor¬
ti uitã ȩt̾nam tanꝗ debitũ fapendium
flagitare : cui debetur uita ȩt̾na : uera
iustitia ẽ Si aut̃ uera iustitia ẽ: ex te ñ. ẽ
Desursũ ẽ descendens a patre luminũ.
Ut hab̾es eam. si tam̃ habes eam: ꝓfecto ac¬
cepisti. Quid enĩ boni habes qͦd ñ accepistis
Qua propt̃o homo si accepturus es uitã ȩt̃nã:
iustitiaȩ qͥdem fapendiũ. ẽ sed tͥ gr̃ã. ẽ cui

Expanded text:
recte stipendium, quia debetur, quia digne retrirecte stipendium, quia debetur, quia digne retribuitur, quia merito redditur. deinde, ne iustitia de humano se extolleret bono merito. sicut humanum meritum malum non dubitatur esse peccatum, non a contrario rettulit dicens: \'Stipendium iustitiae uita aeterna,\' sed: Gratia, inquit, dei uita aeterna. et haec ne praeter mediatorem aliqua alia uia quaereretur, ate disponis extollere, o humana non iustitia sed nomine iustitiae plane superbia? quid te disponis extollere et contrariam morti uitam aeternam tamquam debitum stipendium flagitare? cui debetur uita aeterna, uera iustitia est; si autem uera iustitia est. ex te non est, desursum est descendens a patre luminum. ut haberes eam, si tamen habes eam, profecto accepisti; quid enim boni habes, quod non accepisti? quapropter, o homo, si accepturus es uitam aeternam, iustitiae quidem stipendium est, sed tibi gratia est. cui
Abbreviated transcription (Latin):
in quanta breuitate. qͦm uigilant̃ ũba po.¬
suerit : quib diligent̃ consideratis. quȩstio¬
nis huiꝰ aliqͣntũ dilucescat obscuritas Cõ
enim dixisset stipendiũ peccati mors. qͥs ñ eũ
c̃gruentissime & c̃sequent̃ ad dere iudicane
si diceret stipendiũ aut̃ iustitiae uita at̾na:
Et uerũ ẽ qr sic̃ merito peccati tanꝗ stipen¬
diũ reddit᷑ mors: ita merito iustitiae tanqͣm
stipendiũ uita ȩc̃na. Aut si nollet dicere ius
Unde etiam et merces appellat᷑: elurimis
scãrũ scripturarũ locis. Nũꝗ porro dicta
merces iustitia uł fides: qr iustitiae uł fidei
redditur merces. Iđ ẽ aut̃ merces oꝑanti:
hoc militanti stipendiũ. Sed beatus apłs
adũsus elationem quae usq ad eo mag¬
nis temptat irrsꝑe. ut & sibi ꝓpt̃ ipsam
dicat datũ angłm satanȩ a qͦ colaphizaret᷑:
ne uerticẽ p̃sũptionis erigeret : Adũsus
hanc gͦ elationis pestem uigilantissime
militans: stipendiũ in qͥt peccati mors

Expanded text:
in quanta breuitate quam uigilanter uerba posuerit. quibus diligenter consideratis quaestionis huius aliquantum dilucescat obscuritas. cum enim dixisset: Stipendium peccati mors, quis non eum congruentissime et consequenter addere iudicaret. si diceret: \'Stipendium autem iustitiae uita aeterna\'? et uerum est, quia sicut merito peccati tamquam stipendium redditur mors ita merito iustitiae tamquam stipendium uita aeterna. aut si nollet dicere \'iuunde etiam et merces appellatur plurimis arum scripturarum locis: numquam porro dicta est merces iustitia uel fides, quia iustitiae uel fidei redditur merces. quod est autem merces operanti, hoc militanti stipendium. Sed beatus apostolus aduersus elationem, quae usque adeo magnis temptat inrepere, ut et sibi propter ipsam dicat datum angelum Satanae, a quo colaphizaretur, ne uerticem praesumptionis erigeret, aduersus hanc ergo elationis pestem uigilantissime militans: Stipendium, inquit, peccati mors:
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾alit̃ enĩ seruit: qui sui dñi uoluntatẽ libent
facit. Acꝑ hoc ad peccandũ lib̵ ẽ qͥ peccati seruus
ẽ. Unde ad iuste faciendũ lib̾ ñ erit: nisi apec
uitus ꝓpt̃ p̃cepti oboedienuã : Sed ad benefa¬
ciendũ ista lib̃tas unde erit homini ad dicto
& uendito: nisi redimat cuiꝰ illauoxẽ si uos
filius libauerit. tñc uere liberi eritis:
batio animi respicientis peccata sua: respecti¬
one horrentis : horrore erubescentis : erubes¬
cendo corrigentis. Unde dicit apłs. Quam
enim głiam habuistis in his inqͥbris nc̃ erubes¬
citis. : Ergo erubescere illos dicit : tam̃ fideles
ñ dep̃sentib bonis sed dep̃titis peccatis. Hanc
c̃fusionẽ ñ formidet xp̃ianꝰ: immo si hanc ñ
habuerit: aet̾nã habebit Stiperdiũ enim¬
tiȩ diabolicȩ mors xt̾na tanꝗ debitũ red¬
ditur. Ubi cũ posset dicere & recte dicere sti¬
pendiũ aut̃ iustitiae uita aet̃na: maluit dicere.
gr̃ã aut̃ dĩ uita &et̾na: ut hinc intelhᵒ m

Expanded text:
Liberaliter enim servit, qui sui domini voluntatem libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit, nisi a pecvitus propter praecepti obedientiam. Sed ad bene faciendum ista libertas unde erit homini addicto et vendito, nisi redimat cujus illa vox est, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis batio animi respicientis peccata sua, respectione horrentis, horrore erubescentis, erubescentia corrigentis; unde dicit et Apostolus: Quam enim gloriam habuistis tunc in his, in quibus nunc erubescitis ? Ergo erubescere illos dicit jam fideles, non de praesentibus donis, sed de praeteritis peccatis. Hanc confusionem non formidet christianus: imo si hanc non habuerit, aeternam habebit. Quae etiae diabolicae mors aeterna tanquam debitum redditur. Ubi cum posset dicere, et recte dicere, Stipendium autem justitiae vita aeterna; maluit dicere, Gratia autem Dei, vita aeterna: ut hinc intelliger
Abbreviated transcription (Latin):
Non qr lex mala ẽ sed qr sub ilsa suas
qͦs yeos facit uibendo ñ adiuuarido.
Gr̃a qͥppe adiuuat ut legas qͥsq sit
factor: sine qͥ gr̃a sub lege positus tantõ¬
mͦ erit legis auditor. Talib itaq dicit
Qui i lege iustificamini: A gr̃a excidistis.

Expanded text:
ala est; sed quia sub illa sunt quos reos facit jubendo, non adjuvando. Gratia quippe adjuvat ut legis quisque sit factor, sine qua gratia sub lege positus tantummodo erit legis auditor. Talibus itaque dicit, Qui in lege justificamini, a gratia excidistis .
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ut opꝰ ꝑfectũ habeat: Amat ardet᷑ feruet ÷
calcat om̃a quȩ delectant: & transit. Uenit ad aspa:
horrenda: truculenta : minacia calcat: frangit : &¬
transit. Oamare: oure o sibi ꝑire : o ad dm̃ ꝑueniit

Expanded text:
potest, ut opus perfectum habeat? Amat, ardet, fervet; potest, ut opus perfectum habeat? Amat, ardet, fervet; calcat omnia quae delectant, et transit: venit ad aspera, horrenda, truculenta, minantia; calcat, frangit, et transit. O amare, o ire, o sibi perire, o ad Deum pervenire!
Abbreviated transcription (Latin):
feruorem amatorib suis. Iã tͥ dr̃. Frui meuis: con¬
temne qͥcqd te aliud delectat: contemnȩ ꝓmẽ.
Ecce contẽpsisti. Parũ ẽ illi: humanũ ẽ hoc ꝓꝓpt̃
infirmitatem carnis urae Parũ ẽ ut contẽnas qc¬
quid te delectabat Contẽne qͥcqd te t̾rebat. Contem¬
ne carceres: contemne uincula: contemne ecu¬
leũ: contemne torm̃ta: contemne mortem. Haec
uicisti: me inuenisti In utroq gradu: amatores
ni corporis sui. Qui aut̃ pilla poenas. dolores. mortẽq
contemnat: putas ẽ aliquis in uob: Saltim cogi¬
temꝰ : qđ ꝓfiteri ñ audemꝰ. Quid cogitamꝰ : ubi cogi¬
tamꝰ: Milia martyrũ adiacent ođis nr̃is. Ipsi ueri
amatores ꝑfectiq uistitiae. De illis dictũ ẽ Ome
gaudiũ exiftimate fr̃s mei. cũ intẽptationes uarias
incideritis scientes qđ ꝓbatio fidei uĩȩ patientiã
oꝑat᷑ patientia aut̃ opus ꝑfectũ habe. Quid addi

Expanded text:
fervorem amatoribus suis. Jam tibi dicitur: Frui me vis? Confervorem amatoribus suis. Jam tibi dicitur: Frui me vis? Contemne quidquid te aliud delectat, contemne pro me. Ecce contempsisti, parum est illi: Humanum est hoc, propter infirmitatem carnis vestrae. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat: contemne quidquid te terrebat; contemne carceres, contemne vincula, contemne equuleum, contemne tormenta, contemne mortem. Haec vicisti, me invenisti. In utroque gradu amatores ni corporis sui: qui autem pro illa poenas, delores, mortemque contemnat, putas est aliquis in vobis? Saltem cogitemus, quod profiteri non audemus. Quid cogitamus? Ubi cogitamus? Millia martyrum adjacent oculis nostris, ipsi veri amatores perfectique justitiae. De illis dictum est: Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationes varias incideritis; scientes quod probatio fidei vestrae patientiam operatur; patientia autem opus perfectum habet. Quid addi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid distulit. dicã si potero. Appende iusaitiã
& iniqͥtatẽ. Lantũne digna ẽ iustitia : qͣntum
digna fuit iniqͥtas : Sic amanoa ẽ ista : qͦ modo
amata ẽ illa : Absit ut sic: & ut inã uelsic Ergo
plus: Plus omino ininiqͥtate secutꝰ es uolupta¬
tem: ꝓiustitia tolera dolorem. Hoc ÷ plus: Ecce
nescio quis xtatis lubrice impudicus adoles¬
cens: suauitate illiciente. in iecit oculos incon¬
iugem alienã. Amauit: cupit ꝑuenire : quȩrit
tam̃ latere. Sic enim amat uoluptatẽ : ut plus
timeat dolorem. Qua re quȩrit latere: Timet
app̃hendi : ligari : adduci᷑ includi: ꝓduci᷑ tor¬
queri. occidi. Hȩc om̃a tim̃do in illa appetitione
suauitatis suȩ latebras quȩrit : aucupatur absen¬
tiam marit. Ipsũ ad iutorem flagitii sui timet in¬
uenire : qr conscio se formidat implicare : & uidemꝰ
eũ suauitate duci. Sed suauitas illa ñ ẽ tanta: ut
pulchram iustitiam : damͥ fidei pulchritudinẽ:
Pcedat in mediũ: oftendat se ođis cordis: inspiret

Expanded text:
Quid distulit, dicam, si potero. Appende justitiam et iniquitatem: tantumne digna est justitia, quantum digna fuit iniquitas? Sic amanda est ista, quomodo amata est illa? Absit ut sic, sed et utinam vel sic. Ergo plus? Plus omnino. In iniquitate secutus est voluptatem, pro justitia tstulit, dicam, si potero. Appende justitiam nescio quis aetatis lubricae impudicus adolescens, suavitate illiciente injecit oculos in conjugem alienam, amavit, cupit pervenire; quaerit tamen latere: sic enim amat voluptatem, ut plus timeat dolorem. Quare quaerit latere? Timet apprehendi, ligari, adduci, includi, produci, torqueri, occidi. Haec omnia timendo, in illa appetitione suavitas suae latebra quaerit: aucupatur absentiam mariti, ipsum adjutorem flagitii sui timet invenire, quia conscio se formidat implicare. Et videmus eum suavitate duci: sed suavitas illa non est tanta, upulchram justitiam, da mihi fidei pulchritudinem: procedat in medium, ostendat se oculis cordis, inspiret
Abbreviated transcription (Latin):
ita nc̃ ex hibete membra ur̃a seruire ius¬
titie inscĩficationẽ: Quid. ẽ enĩ sic̃ illud.
ita et hoc. nisi quẽ ad modũ ad peccandum
nullus uos cogebat timor. sed ipsius libido
uoluptasq peccandi : sic adiuste uiuendũ
ñ uos supplici metus urgeat sed ducat
delectatio caritasq ustitiȩ  et hax qͥdem
qͥntũ mͥ uidetur. nondũ ẽ ꝑfecta sed
quodam mͦ adulta ius titia. Neq enim
frustra p̃mitteret. humanũ dico ꝓpt̃ infi¬
rmitatẽ carnis ur̃ȩ : nisi qr plus aliquid di¬
cendũ fuit. si iam illi ferre potuissent. Plus
qͥppe seruitutis debet᷑ iustitia quã peccato
solent hões ex hibe Nã poena corporis. & si ñ
auoluntate: tam̃ reuocat ab oꝑe peccati. Nec
immundam ꝑcipiat uoluntatẽ : si cruciatus
uindictȩ certũ. ẽ continuo secuturos: Iustitia
uͦ sic amanda. ẽ ut ab eiꝰ oꝑib etiam poene
corꝑis nos cohibe non debeant: atq inter
manꝰ etiã erudeliũ inimicorũ luceant oꝑa

Expanded text:
sic nunc exhibete membra uestra deseruire iustitiae in sanctificationem. quid est enim \'sicut illud ita et hoc\' nisi quem ad modum ad peccandum nullus uos cogebat timor sed ipsius libido uoluptasque peccati, sic ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed ducat delectatio caritasque iustitiae? et haec quidem, quantum mihi uidetur, nondum est perfecta sed quodam modo adulta iustitia. neque enim frustra praemitteret: Humanum dico propter infimitatem carnis uestrae, nisi quia plus aliquid dicendum fuit, si iam illi ferre potuissent. plus quippe seruitutis debetur iustitiae, quam peccato solent homines exhibere. nam poena corporis etsi non a uoluntate tamen reuocat ab opere peccati nec finmundam percipiat uolup-; tatem, si cruciatus uindictae certum est continuo secuturos. iustitia uero sic amanda est, ut ab eius operibus etiam poenae corporis nos cohibere non debeant atque inter manus etiam crudelium inimicorum luceant opera
Abbreviated transcription (Latin):
uirib tuis : Cũ enĩñ fiunt m̃bra tua
arma ainiqͥtatis : ẽ quidem iniqͥtas
in m̃bris tius. in desideriis illicitis
sed non regnat. Quomꝰ regnat : qua̧
arma ñ hab&: Parstua cardtua
c̃cupiscentia carnis tuȩ: languore
rebellat adũsus te Languor iste
arrogare. ne ꝑdas qđ accepisti : et in¬
cipias frustra rogare. Non times ds̃ resifat¬

Expanded text:
ribus tuis? Cum enim non fiunt membra tua arma iniquitatis, est quidem iniquitas in membris tuis, in desideriis illicitis, sed non regnat. Quomodo regnat, qui arma non habet? Pars tua, caro tua, concupiscentia carnis turebellat adversum te. Languor iste arrogare, ne perdas quod accepisti, et incipias frustra rogare. Non times, De
Abbreviated transcription (Latin):
neum dicere temprauit. Eece inquit hoc dico
qͦd caꝑe potestis. Exhibuiftis m̃bra ur̃a deli¬
cis illicitis peccatoꝵ. Suauitate ducti estis.
ut illa faceretis. Ducat uos achecta facta
suauitas et dulcedo iustitiae. Amate iustitiam:
quomͦ amastis iniquitatem Digna ẽ a uobis¬
iustitia quae impetret: ut exhibeatis illi quod
exhibuistis iniqͥtati Hoc ÷ humariũ dico÷

Expanded text:
m ferendus dolor. Ecce, inquit, hoc dico quod capere potestis: exhibuistis membra vestra deliciis illicitis, peccatorum suavitate ducti estis, ut illa faceretis; ducat vos ad recta facta suavitas et dulcedo justitiae: amate justitiam, quomodo amastis iniquitatem. Digna est justitia, quae a vobis impetret ut exhibeatis illi, quod exhibuistis iniquitati: hoc est Humanum dic
Abbreviated transcription (Latin):
Nondix̃ apłs. ñ sit peccatũ in ũd mor¬
tali corpore. Nouit enĩ : qr quã diu. ẽ mor¬
tale ẽ ibi peccatũ. Sed quid ait. Ñigͦ regnee
peccatũ in ur̃o mortali corpore. Quid ẽ non
tu oboedis desideriis tuis: ñ sequeris ipsa de¬
sidia: ñ illis consentis ł st ibi peccatũ: sed a¬
misit regnũ : quando iã ñ inte regnat peccatũ¬

Expanded text:
s. Non sit peccatum in vestro mortali corpore; novit enim quia quamdiu mortale est, est ibi peccatum: sed quid ait? Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, non tu obaudis desideriis tuis, non sequeris ipsa desideria, non illis consentis: est tibi peccatum, sed amisit regnum, quando jam in te non regnat peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
mortali corpore. Quid. ẽ ñ regne: Adoboe¬
diendũ desiderus eiꝰ Non dix̃ noli habe
desideria mala. Quomodo enĩ in
beo desidia mala : Illud gͦ fac Ñ reg¬
nex peccatũ in uĩd mortali corpore
ad oboediendũ desid̾iis eiꝰ. Et si st̃ desi¬
deria: ñ eis oboediat᷑ ne iniqͥtas do-¬
minetur INec exhibeatis m̃bra
ur̃a. arma iniqͥtatis peccato Non
fiant m̃bra tua arma iniqͥtatis & ñ
dominet᷑ tͥ omĩs iniqͥtas. Sed etiam
hoc ut ñ fiant m̃bra tua armamiqͥ¬

Expanded text:
mortali corpore. Quid est, Non regnet? Ad obediendum desideriis ejus. Non dixit, Noli habere desideria mala. Quomodo enim in beo desideria mala? Illud ergo fac, Non regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus. Etsi sunt desideria, non eis obediatur, ne iniquitas dominetur. Nec exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non fiant membra tua arma iniquitatis, et non dominetur tibi omnis iniquitas. Sed etiam hoc, ut non fiant membra tua arma iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
cit qđ in illa sibi rebellar: ꝑ seueret in pugnar
Est peccatũ in corpore tuo: sed ñ regnet Noxi
ris. et si ẽ. qđ suadeat qͦd delectet ad malum:
ñ obtẽꝑandõ facis: ut ñ regnet qđ ẽ Et ita fiet
post ea: ut ñ sit qđ erat. Iuando: cũ absorbe¬
bitur mors inuictoriã: cũ corruptibile hoc
induerit incorruptionẽ Ibi ñ erit qđ tibi

Expanded text:
cit quod in illa sibi rebellat, si perseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Nonris; etsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorr
Abbreviated transcription (Latin):
esse Quando cõplebitur in nob̾ qđ ait: cũ corrup¬
tibile hoc induerit in corruprionẽ: & m ortale
hoc induerit immortalitatẽ. Antequam hoc
peccatũ: & uoluptatẽ eiꝰ Peccatũ & iniqͥtatem
oderis : ut uingas te dõ qui tecũ illud oderit
lã coniunctus mente legi dĩ. m̃te serui legi dei
Ets̃ carne ꝓpt̾ea seruis legi peccati ÷ qr st̃ in te
delectationes quaedã carnales : ⁊ ñcnullȩ er̃
ur̃o mortali corpore. Nondix̃ ñsit sed ñ regnet
In .ẽ ꝓeccatũ cũ delectaris: regnat si consenseris.

Expanded text:
ait: Cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Antequam hoc peccatum et voluntatem ejus. Peccatum et iniquitatem oderis, ut jungas te Deo qui tecum illud oderit. Jam conjunctus mente legi Dei, mente servis legi Dei. Et si carne propterea servis legi peccati , quia sunt in te delectationes quaedam carnales, tunc nullae erunt vestro mortali corpore ; non dixit, non sit, sed, non regnet. Inest peccatum, cum delectaris: regnat, si consenseris.
Abbreviated transcription (Latin):
t uob parco. Nichil gͦ expedit qđ illi¬
citum ẽ. & nichil qđ prohibet dñs licitũ¬
÷ est. Iuȩ aut̃ nullo dñi constringentis
impio in potestate dimissa st̃: inhis audi
ut uł meliora capiantur uel ea quȩ ñ
expediunt caueantur. Ibi audiat᷑ dicens
p̃ceptum dñi ñ habeo consiliũ aut̃ do
Et ego dico non dr̃s. Si meliora elegerie
quĩ audid solutus es ab uxore noñꝰ quȩrat
uxorem: qr et si acceꝑit uxorem ñ peccat.
Ibi uirgo non nubat: Qui enim non dat nu¬
ptum melius facit: & qui dat nuptum
bene facit Ibi beatior sit mulier sic per¬
manendo : quȩ mortuo urd suo in potes¬
tatem habet cui uult nub̃e tantũ in dño

Expanded text:
. Nihil ergo expedit, quod inlicitum est, et nihil, quod prohibet dominus, licitum est. Quae autem nullo domini constringente praecepto in potestate dimissa sunt, in his audiaut uel meliora capiantur uel ea, quae non expediunt, caueantur. ibi audiatur dicens: praeceptum domini non habeo, consilium autem do, et: ego dico, non dominus. ibi si meliora elegerit, qui audit: solutus est ab uxore, non quaerat uxorem, quia et si acceperit uxorem, non peccat, ibi uirgo non nubat. qui enim non dat nuptum, melius facit; et qui dat nuptum, bene facit. ibi beatior sit mulier sic permanendo, quae mortuo uiro suo in potestate habet, cui uult nubere, tantum in do
Abbreviated transcription (Latin):
tes et ac orpore separati. Doleamus illos
nr̃i st̃ Tunc ec desinent fr̃s nr̃i si desti¬
terint dicere pat̾ nr̃. Dix̃ de quibusda
ncite frs nr̃i estis. Circũ spicite: de qͥbi
hoi dicere potuerit Nũ quid de paganis
huius moddi. cum dicere de coniugio fra¬
trm et sororem dicit xp̃ianũ uł xp̃ianam

Expanded text:
tes et a corpore separati. Doleamus illos,tes et a corpore separati. Doleamus illos,nostri sunt. Tunc esse desinent fratres nostri, si desierint dicere, Pater noster . Dixit de quibusdam nostri estis . Circumspicite de quibus hoc dicere potuerit: numquid de Paganis?hujusmodi : cum diceret de conjugio, fratrem et sororem dixit christianum
Abbreviated transcription (Latin):
dimita. si und suo dicat. Non ero uxor tua
nisi michi de latd cinio diuitias congeras
aut nisi solita lenocinia quib nr̃am do¬
mum transigebas etiam xp̃ianus exerceas
aut siquid aliud uel facinorosum uel fla¬
gtiosum in iuiid nouerat quo delectata
uel libidiniem explebat. uel facilem uic¬
tum habebat: uel etiam incedebat orna¬
tior Turic enim ille cui hoc uxor dicit
si ueraciter egit poeniteatiam ab oꝑib
mortuis quando accessit ad baptis¬
mum. habetq in fundam̃to fidem qͥȩ
ꝑdilectionem oꝑaitur. ꝓculdubio plus
tenebitur amore diuinae gr̃ȩ quã car¬
nis uxore : et m̃brum qđ eum scandali¬
tat fortiter amputat
đsi infidelis inquit discedit disce
N est enim seruituti subiectus fr̃
aut soror in huius modi: ĩd.ẽ. si infidelis
noluerit eẽ. cum coniugȩ fideli Hic
agnoscat fidelis suam libertatem: ne
ita se subiectum putet seruituti: ut
ipsam dimittat fidem Ne coniugem
amittat in fidelem
Nuuisi anob nob̃cum caput ẽfiten¬

Expanded text:
dimitti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum transigebas, etiam Christianus exerceas, aut si quid aliud uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuinae gratiae quam carnis uxoriae, et membrum, quod eum scandalit. fortiter amputatsi infidelis, inquit, discedit, discedat; non est enim seruituti subiectus frater aut soror in huius modi, id est si infidelis noluerit esse cum coniuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subiectum deputet seruituti, ut ipsam dimittat fidem, ne coniugem amittat infidelemdivisi a nobis, nobiscum caput confiten
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiam consecutus adño ut fidelis
eẽm: hoc ÷ ut uiuerem : qr iustus ex
fide uiuit. Mortuus xͦ erat prius ꝑ suã
iniustitiam : antequam uiueret ꝑ dei
grãm. Ipsam porro suam mortem sic
et inuentũ. ẽ mͥ mandatum qđ erat in
uitam hoc eẽ. in mortem. Retribuit
gͦ illi ds̃ bonum ꝓmalo: hoc ÷ uitam

Expanded text:
no, ut fidelis essem : hoc est, ut viverem; quia justus ex fide vivit. Mortuus ergo erat prius per suam injustitiam, antequam viveret per Dei gratiam. Ipsam porro suam mortem sic et inventum est mihi mandatum quod erat in vitam, hoc esse in in mortem» . Retribuit ergo illi Deus bonum pro malo, hoc est, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
eruabat utiq qđ congruere uide¬
bat siue eccłus gentium siue iudaoꝵ
ut nusquam auferret consuetudinem
qua seruata non impediebat ad op¬
tinendum regnum derͣ tantum admo¬
nens ne quis in suꝑfluis poner& spem
salutis. etiam si consuetudinem in eis
ꝓpt̃ offeasionem in firmorum custo¬
cisus quis uocatꝰ ẽ Noꝵ ad ducat p̃pu¬
tium. Ini p̃putio quis uocatus ẽ non cir¬
tium nichil. ẽ sed obseruatio manda

Expanded text:
ervabat ubique quod congruere videbat, sive Ecclesiis Gentium, sive Judaeorum, ut nusquam auferret consuetudinem, quae servata non impediebat ad obtinendum regnum Dei: tantum admonens ne quis in superfluis poneret spem salutis, etiam si consuetudinem in eis propter offensionem infirmorum custocisus quis uocatus est? non adducat praeputium. in praeputio quis uocatus est? non cirmcisio nihil est, sed obseruatio pra
Abbreviated transcription (Latin):
Additum ẽ ualde: et dictũ.ẽ uidit
ds̃ omnia quȩ fecit: et ecce bona ual¬
de Membra enim quedam melio¬
ra singula quam alia singula : sed
meliora simul om̃a quamꝰ quȩ libet
singula. xẽĩ itaq te doctrina sana in
eius corpore sanam faciat ꝑ eius grãm :
ut qđ aliis meliꝰ habes in corpore et
spũ idem ipse sp̃s tuus qͥ corpori do¬
minat᷑ nec extolliꝰt in solent : nec dis

Expanded text:
additum est ualde et dictum est: uidit additum est ualde et dictum est: uidit deus omnia quae fecit, et ecce bona ualde. meliora enim quaedam singula quam alia singula; sed meliora simul omnia quam quaelibet singula. Christi itaque doctrina sana in eius corpore sanam te faciat per eius gratiam, ut id. quod aliis melius habes in corpore et spiritu, idem ipse spiritus, qui corpori dominatur, nec extollat insolenter nec dis
Abbreviated transcription (Latin):
deat am̃bris xp̃i fidelium coniugatarũ
corpora separare Vnde etiam apłs ait
Ubi ꝓfecto utriusq sexus fideles intelli¬
guntur. Ubi gͦ sunt nupte : ibi et in¬
nupte. Sed distincte merias et tanꝗ
m̃bris m̃bra p̃lata : quorum tam eni
neutra sint a corpore separata: De in
in corpore et inspũ scĩficationem in¬
telligi uoluit: non corpus nuptarum
omni scĩficatione priuauit. Disce itaq
bonum tuum : immo mem̃to qđ didi¬
cisti bonum tuum plus laudari : qr
ẽ illud bonum quo sit hoc melius.
quam si aliter hoc bonum eẽ ñ posset:
nisi illud malum ee : aut omnino ñ
e&̃. HabeN ocłi in corpore magnum
honorem sed minorem haberent
si soli eẽq̃: et alia minoris honoris m̃¬
bra non ẽent. In caelo ipso sua luce sol
lunam suꝑat: et stella abstella differt
ingłia : non dissidet in suꝑbia. Ideo
fecit ds̃ omnia: et ecce bona ualde :
singula oꝑa dicebat᷑. uidit d̃s qr bonũ
ẽ ubi autem omnia nominata suNt

Expanded text:
deat a membris Christi fidelium coniugatarum corpora separare. unde etiam paulo post ait:ubi profecto utriusque sexus fideles intelleguntur. ibi ergo sunt nuptae ibi et innuptae; sed distinctae meritis et tamquam membris membra praelata, quorum tamen neutra sint a corpore separata. quod iin corpore et in spiritu sanctificationem intellegi uoluit, non corpus nuptarum omni sanctificatione priuauit. Disce itaque bonum tuum. immo memento quod didicisti. bonum tuum plus laudari, quia est aliud bonum, quo sit hoc melius, quam si aliter hoc bonum esse non posset, nisi illud malum esset aut omnino non esset. habent oculi in corpore magnum honorem; sed minorem haberent, si soli essent et alia minoris honoris membra non essent. in caelo ipso sua luce sol lunam superat, non uituperat, et stella ab stella differt in gloria, non dissidet in superbia. ideo fecit deus omnia, et ecce bona ualde: nsingula opera dicebatur: uidit deus quia bonum est. ubi autem omnia nominata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dat nuptũ bene facit: qui non dat meliꝰ
facit Et hoc illo beato beatius iubi alt:
melius et beato beatius: sic honesto ho¬
nestius ẽ qđ honestum uoluit appel-¬
lare Absit enim ut turpe sit: unde lo¬
quens beatus p&rꝰ apłs ait. Uiri uxorib¬
uxorib ur̃is tanꝗ uasꝗ infirmiori et sub¬
iecto tribuite honorem: quasi coheredib
gratiȩ Rillas alloquens: subditas eẽ ui¬
ris sius exemplo sare adhortatur Nam sic
quȩdam inquit scae mulieres quae in drĩo
spabant: ornabant se obsequentes uiris
suis Quomͦ sara oboediebat abrochae do¬
minum eum uocans cuiꝰ facte estis filiȩ
bene facientes & non tim̃ tes ullam ꝑtur¬
et ita oportet fieri : qđ uult faciat. Ñ pec¬
Hac itaqi conditione non continere
÷ ꝑmittitur : ut tam̃ nubat Si gͦ elegerie
nube: cori non potest continere Sĩe gͦ
ista continens compellitur nube: ut
possit qđ ñ continet non eẽ damnabile

Expanded text:
dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit: et hoc illo beato beatius, ubi ait, melius et beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum voluit appellare. Absit enim ut turpe sit unde loquens apostolus Petrus ait: Viri, uxoribus vestris tanquam vasi infirmiori et subjecto tribuite honorem, quasi cohaeredibus gratiae. Et illas at loquens, subditas esse viris suis exemplo Sarae ad hortatur: Nam sic quaedam, inquit, sanctae mulieres, quae in Deum sperabant, ornabant se, obsequentes viris suis: quomodo Sara obediebat Abrahae, dominum illum vocans, cujus factae estis filiae benefacientes, et non timentes ullam perturet ita oportet fieri, quod uult faciat: non pec; hac utique conditione non continere permittitur, ut tamen nubat. Si ergo elegerit nubere, cogi non potest continere. Sicut ergo ista incontinens compellitur nubere, ut possit quod non continet non esse damnabile
Abbreviated transcription (Latin):
teur rum bonũ honestum dix̃ : idõ putare¬
Scppo debemꝰ turpe ẽẽ uinculum coniugale
Alioquiti etiam pͥmas nuptias condem¬
namus: quas nec lata fryges nec noua¬
tiani: nec disertissimꝰ eoꝵ adstipulator ter¬
tullianus turpes ausus ẽ dicere Sed quem¬
ad modum cũ ait. dico aut̃ in nuptis et
uidius bonum eẽ illis sisic ꝑmanseri&
utiq bonũ posuit pro meliore : qm̃ om̃e
qđ bono cõparatum melius dr̃. etiam heͦ
pcul dubio bonum ẽ tam qͥd ẽ aliud qͦd
ita dr̃ melius: nisi qđ magis bonũ ẽ
Nec idõ conseq̾ent̃ eum sensisse arbitram᷑
malum. ẽẽ si nupserig qͣm dix̃ bonũ. ẽẽ
illissi sic ꝑmanserint : Ita etiam cũ ait sed
ad id qđ honestum ẽ non matrimonium
turpe eẽ monstrauit: sed qđ honesto
enet honestius. generoclis honefa nomine
cõm̃dauit N honestius quid ẽ nisi qđ
magis honestum ẽ: magis aut̃ honestũ
utiq honestũ ẽ Aꝑte quippȩ declara¬
uit hoc eẽ. illo bono meluis ubi ait. qui

Expanded text:
innuptarum bonum honestum dixit, ideo putare debemus turpe esse vinculum conjugale; alioquin etiam primas nuptias condemnabimus, quas nec Cataphryges, nec Novatiani, nec disertissimus eorum astipulator Tertullianus turpes ausus est dicere. Sed quemadmodum cum ait, Dico autem innuptis et viduis, bonum esse illis si sic permanserint; utique bonum posuit pro meliore, quoniam omne quod bono comparatum melius dicitur, etiam hoc procul dubio bonum est: nam quid est aliud quod ita dicitur melius, nisi quod magis bonum est? nec ideo consequenter eum sensisse arbitramur, malum esse si nupserint, quoniam dixit, bonum esse illis si sic permanserint: ita etiam cum ait, sed ad id quod honestum est; non matrimonium turpe esse monstravit, sed quod honesto erat honestius generalis honesti nomine commendavit. Quia honestius quid est, nisi quod magis honestum est? Magis autem honestum utique honestum est. Aperte quippe declaravit hoc esse bono illo melius, ubi ait, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃filiis hominum uider̃ homines in
cruce passionis. & ñ habuit speciem neq
decorem: sed facies eius abiecta: et de¬
formis positio eius Ex hac tam̃ deformi¬
tate redemptoris ur̃i. manauit p̃tium
decoris uri: sed decoris interioris. Omĩs
enim pulchritudo filiȩ regis intrin¬
secus Hac pulchritudine illi placete
Nanc pulchritudinem studiosa cura
et sollicita cogitatione cõponite. Non
amat ille fallatiarum fucos: ueris ueri¬
tas delectatur. Et ille si qđ legisti agno¬
scis : ueritas uocat᷑ Ego sum inquit uia
et ueritas Currite ad illũ ꝑ illum. Pla¬
cete illi ex illo Uiuite in illo: cũ illo de
illo affectib ueris et scĩssima caritate
auiid tali amate amari. : Porro hoc¬

Expanded text:
prae filiis hominum uiderunt homines in prae filiis hominum uiderunt homines in cruce passionis, et non habuit speciem neque decorem, sed facies eius abiecta et deformis positio eius. ex hac tamen deformitate redemptoris uestri manauit pretium decoris uestri, sed decoris interioris; omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus. hac pulchritudine illi placete; hanc pulchritudinem studiosa cura et sollicita cogitatione conponite. non amat ille fallaciarum fucos, ueris ueritas delectatur; et ille, si quod legisti agnoscis, ueritas uocatur; ego sum, inquit, uia et ueritas et uita. currite ad illum per illum; placete illi ex illo; uiuite in illo cum illo, de illo. adfectibus ueris et sanctissima castitate a uiro tali amate amari. Audiat h
Abbreviated transcription (Latin):
quae st̃ dñi. ut sit seã & corpore et
spũ: quȩ aut̃ nupta ẽ sollicita ẽ quȩ suꝗͥ
muredi : quomꝰ placeat uir. Non ait sol¬
licita ẽ ea quae st̃ mundi. ut scã ñ sit: sed
certe minor . ẽ. diuina scĩtas ex ea parte
curarum qua mundana cogitatur uolu¬
ptas. Quicquid itaq intentionis animi
etiam in his rebus impendetur quibus
placendum eõc uixo: colligere quodam mͦ
et redigere debet innuptã xp̃iana in eam
intentionem qua placendũ ẽ dnĩo. Et ui¬
de cui placeat quaȩ dño placet : et utique
tanto ẽ beatior qͣnto plus ei placet. QuaNIo
aut̃ magis cogitat ea quȩ st̃ mundi: tanto
minus placet. Placet ei itaq tota intentio¬
ne: specioso forma p̃filis hominum. Cius
enim gr̃a illi placetis : quȩ diffusa.ẽ. in la¬
bus eius Placete illi ea quoq parte cogi¬
iationis : quaȩ occuparetur mundo ut
placeretur uiro. Placete illi qͥ displicuit
mundo : ut placentes ei libemini ex-
mundo Hunc enim speciosum forma

Expanded text:
t sit sancta et corpore et spiritu; quae autem nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. non ait: sollicita est ea quae sunt mundi, ut sancta non sit. sed certe minor est diuina sanctitas ex ea parte curarum, qua mundana cogitatur uoluptas. quidquid itaque intentionis animi etiam his rebus inpenderetur, quibus placendum esset uiro, colligere quodam modo et redigere debet innupta christiana in eam intentionem, qua placendum est domino. et uide, cui placeat, quae domino placet. et utique tanto est beatior, quanto plus ei placet; quanto autem magis cogitat ea quae sunt mundi, tanto minus placet. placete itaque tota intentione specioso forma prae filiis hominum. eius enim gratia illi placetis, quae diffusa est in labiis eius. placete illi ea quoque parte cogitationis, quae occuparetur mundo, ut placeretur uiro. placete illi, qui displicuit mundo, ut placentes ei liberarentur ex mundo. hunc enim speciosum forma
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inferioribus gradibus p̃cipiuntur
Vt uerbi gr̃a. si celibem amplexus ẽ uitam
et se castrauit ꝓpt̃ regnũ cęlorum : quic¬
quid deuxore diligenda et regenda sc̃i li¬
bri p̃cipiunt ñ ꝓpriȩ sed trans late accipi
oportere contendat. Et quisquis statuit ser¬
uare in nuptam uirginem suam : tanqͣm
figuratam locutionem conatur in t̃p̃tari :¬
qͣ dictũ. ẽ. trade filiam. et grande opus
ꝑfeceris. Erit igitur etiam̃ hoc in obser¬
uationib intelligendarum scripturr¬
rum: ut sciamꝰ alia omnib cõmuniter
p̃cipi. Alia singulis quibusq generib
psonarum : ut non solum aduniũ sum
statum ualitudinis: sed etiam ad suam
cuiusq membri ꝓpriam infirmitatẽ
medicina ꝑueniat: In suo quippe genere
curandum̃ ẽ : qđ ad melius genus non
potest erigi Gitu

Expanded text:
quae inferioribus gradibus praecipiuntur: quae inferioribus gradibus praecipiuntur: ut verbi gratia, si caelibem amplexus est vitam, et se castravit propter regnum coelorum , quidquid de uxore diligenda et regenda sancti Libri praecipiunt, non proprie sed translate accipi oportere contendat; et si quis statuit servare innuptam virginem suam, tanquam figuratam locutionem conetur interpretari qua dictum est, Trade filiam, et grande opus perfeceris . Erit igitur etiam hoc in observationibus intelligendarum Scripturarum, ut sciamus alia omnibus communiter praecipi, alia singulis quibusque generibus personarum; ut non solum ad universum statum valetudinis, sed etiam ad suam cujusque membri propriam infirmitatem medicina pertineat. In suo quippe genere curandum est, quod ad melius genus non potest erigi.
Abbreviated transcription (Latin):
legis obseqͥum : nc̃ ẽ infirmitatis reme¬
dium: ini quibusdam uͦ humanitatis
solat ũ filioꝵ qͥppe pereatioru
narm. sed honesto ordine coniugali. non.ẽ
in homine imꝓbandus affectus : etiam ip¬
sum tam̃ laudabilius transcendit et uin¬
ait dñs  non om̃s capiunt hoc uerbum :
quae potest caꝑe capiat : quȩ se ñ continet
nubat: quae non coepit deliberet: quae
aggressa. ẽ ꝑseueret. Nulla aduersario
decur occasio : nulla xp̃o subtrahatur
firmus. non habens necessitatem. potesta¬
tem autem habet suae uoluritatis. et
hoc udi cauit in corde suo seruare uir¬
ginem suam: berie facit
idetur apłs de pate loqui cũ dicit
seruet uirginem suam: et det nuptũ
uirginem sulam : et coetera hoc mͦ. Ubi
nonnulli intellexer̃ uirginem suam: uir¬
ginitatem suam. Nulla tam̃ hoc simili
scripturarum locutione demonstrant:
cum sit inusitatissima
epe autem accidit: ut quisquis in me¬
liore gradu spĩtualis uitȩ. uel. ẽ uel. eẽ
seputat: figurate dicta. eẽ arbitretur

Expanded text:
nc est infirmitatis remedium, in quibusdam uero humanitatis solacium. filiorum quippe procreationi scuum feminarum, sed honesto ordine coniugali non est in homine inprobandus affectus; etiam ipsum tamen laudabilius transcendit et uinait dominus, non omnes capiunt uerbum hoc, quae potest ergo capere, capiat et quae se non continet, nubat; quae non coepit, deliberet; quae adgressa est, perseueret: nulla aduersario detur occasio, nulla Christo subtrahatur firmus, non habens necessitatem, potestatem autem habet suae uoluntatis, et hoc iudicauit in corde suo seruare uirginem suam, bene facit. us de patre loqui, cum dicit: seruet uirginem suam, et: det nuptum uirginem suam et cetera hoc modo. ubi nonnulli intellexerunt uirginem suam uirginitatem suam; nulla tamen hoc simili scripturarum locutione demonstrant. cum sit inusitatissime autem accidit ut quisquis in meliori gradu spiritualis vitae vel est, vel esse se putat, figurate dicta esse arbitretur,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cesserant. et uirrum quos uxores
et feminarum quas marit lucri fece¬
rant xp̃o et paruuloꝵ adquos fici¬
endos xpĩanos uoluntas xp̃iana etiam
unius parentis euicerat᷑ : Aut si quod
magis uerba apłi uidentur sonar et
quodam mͦ cogere aliqua illic intelli¬
genda ẽ scificatio qua scĩ ficabantur
uir uł mulier in fidelis inconiugio fi¬
deli. et qua scĩ nascebant᷑ filii fidelium
siue qr in menstruo cruore mulieris
A concubitu continebat quic̃q uiruł
femina id in lege didicerat Ham hoc
ierechiel int̃ illa p̃cepta ponit. qua ñ
figurate accipienda st̃: siue ꝓpt̃ aliam
ex ipsa necessitudine coniugioꝵ atq fi¬
lioꝵ scitatis asꝑginem ⁊ llud tam̃ qne
dubicatione tenendum ẽ quȩcumq: illa

Expanded text:
praecesserant et uirorum quos uxores et feminarum quas mariti lucrifecerant Christo et paruulorum ad quos faciendos Christianos uoluntas christiana etiam unius parentis cuicerat, aut si, quod magis uerba apostoli uidentur sonare et quodam modo cogere, aliqua illic intellegenda est sanctificatio, qua sanctificabantur uir uel mulier infidelis in coniuge fideli et qua sancti nascebantur filii fidelium, siue quia in menstruo cruore mulieris a concubitu continebat, quicumque uir uel femina id in lege didicerat — nam hoc Hiezechiel inter illa praecepta ponit, quae non figurate accipienda sunt — siue propter aliam non est, ex ipsa necessitudine coniugiorum atque filiorum sanctitatis asperginem, illud tamen sine dubitatione tenendum est, quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
como eli separatos in clonnationem uemie
compellit : Ne paruuli de quetnuenin
seis iusfisq: procreati originalss peccate
iatu absoluant᷑ susi inixpo fuerina ba¬
ptizati. Prd quib tanto impensius loqi
debemus: quaddo prose ipsi minus posit̃¬

Expanded text:
o dei separatos in damnationem uenire conpellit, nec paruuli de quibuslibet sanctis iustisque procreati originalis peccati reatu absoluuntur, nisi in Christo fuerint baptizati, pro quibus tanto inpensius loqui debemus quanto pro se ipsi minus pos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quasi nupta fidelis et casta. et scđm scriptu¬
ram subdita uiro: non sit scã corpore: sed tantũ¬
modo sp̃u. Fieri enim non potest: ut scĩficato
sp̃s. Sed ne cuiquam nos potiꝰ argum̃ tari qͣm
hoc diuino eloquio probare uid eam᷑: q̃m pe¬
trus saram commem oraturus. scẽ inquit
muli eres tantũ mͦ ñ ait & corpore: illud
eiusdem pauli considemus: ubi ꝓhibens
fornicationes ait. Hescitis qr corpora ur̃a¬

Expanded text:
est, quasi nupta fidelis et casta et secundum scripturas subdita uiro non sit sancta corpore, sed tantummodo spiritu. fieri enim non potest, ut sanctificatspiritus. sed ne cuiquam nos potius argumentari quam hoc diuino eloquio probare uideamur, quoniam Petrus Sarram commemoraturus, sanctae, inquit, mulieres tantummodo, non ait et corpore\', illud eiusdem Pauli consideremus, ubi prohibens fornicationes ait: nescitis quia corpora u
Abbreviated transcription (Latin):
di inimica ẽ dõ: Breuit̃ gͦ definitũ
ẽ ñ posse habe dilectionem dĩ qui ha¬
buerit dilectionem mundi: et inimi¬
cum dei eẽ. qui amicꝰ eẽ uoluerit
mundi. Ad hoc etiam ꝑtinet qđ dñs
in eugłio dicit Nomo potest duob:
dominis seruire. Aut enim unũ
aberetu

Expanded text:
di inimica est deo? breuiter ergo definitum di inimica est deo? breuiter ergo definitum est non posse habere dilectionem dei qui habuerit dilectionem mundi et inimicum esse dei qui amicus esse uoluerit mundi. ad hoc etiam pertinet quod dominus in euangelio dicit: nemo potest duobus dominis seruire: aut enim unum abe