comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
istam causam quida similite: diffinie:unt ut apolodorus negociu isocrates causa
esse ait q̃onem finita ciuilem aut rem cotrouersiam ĩ psonaꝵ finitaꝵ cõpleru.
moibus aut ĩ plerisq corum.
Mgo cu ois causa contineatur aliquo statu priusꝙͣ dicc̃ aggrediar qu̾o
Igenus quodq cause sit tractandum: id quod comune est õibus quid
sit status et unde licatur et quot ⁊ qui sunt intuendum puto. ꝙͣ ꝙͣi
id non nulli ad iudiciales tantũ ꝑtinere materias putauerũt: quoꝵ insciciam ⁊
cum oĩa tria gnͣa fuero eͣrecutus res ipsa dep̾hendet. Quod nos statu. id qui¬
clam constitutionẽ uocant. Alii questionem. Alii ꝙ ex questione appareat. Theo
diuersa appellationis uis cadem est. Nec int̾est discentiu quibus quicq nõibus
appelletu dum resip̃a manifesta sit ¶ Statu greci ꝗCIN uocant qued no¬
men nõ pͥmu ab hermagora traditum putatu. S alii ab eucrate socratis disci¬

Expanded text:
ipsam causam quidam similiter finierunt, ut Apollodorus negotium. Isocrates autem causam esse ait quaestionem finitam civilem aut rem controversam in personarum finitarum complexu; omnibus aut in plerisque eorum. ergo cum omnis causa contineatur aliquo statu, priusquam dicere aggredior, quo modo genus quodque causae sit tractandum, id quod est commune omnibus, quid sit status et unde ducatur et quot et qui sint, intuendum puto. quanquam id nonnulli ad iudiciales tantum pertinere materias putaverunt, quorum inscitiam, cum omnia tria genera fuero exsecutus, res ipsa deprehendet. quod nos statum, id quidam constitutionem vocant, alii quaestionem, alii quod ex quaestione appareat, Theodum diversa appellatio, vis eadem est; nec interest discentium, quibus quidque nominibus appelletur, dum res ipsa manifesta sit. statum Graeci στάσιν vocant, quod nomen non primum ab Hermagora traditum putant, sed alii ab Naucrate, Isocratis disci
Abbreviated transcription (Latin):
et syllogismos qui ⁊ marime qualitatis et legie contrarie que isclem quibus scriptũ
et uoluntas. constat. Capouzopa que semꝑ coniectura explicatu finitioq utriq
gñi quodq reru quodq scripti cõtemplatione constat coĩs est. Hec oĩa etia si ĩ
illos tres status ueniunt tamen qr ut dixi habent aliquid uelut ꝓpriu uident᷑
dem̃ostranda discentibus et ꝑmittendu ca dict uel status legales uł qones uel
capita quedara minora dum̃ sciant nichil ne mhis quidem p̃te:tria q̃ p̃diti

Expanded text:
et syllogismos, qui est maxime qualitatis, et leges contrariae, quae iisdem, quibus scriptum et syllogismos, qui est maxime qualitatis, et leges contrariae, quae iisdem, quibus scriptum et voluntas, constant, et generi, quodque rerum quodque scripti contemplatione constat, communis est. haec omnia, etiamsi in illos tres status veniunt, tamen, quia ut dixi habent aliquid velut proprium, videntur demonstranda discentibus, et permittendum ea dicere vel status legales vel quaestiones vel capita quaedam minora, dum sciant, nihil ne in his quidem praeter tria, quae praedi
Abbreviated transcription (Latin):
bitoris corpus inte. creditores diuidi liciut qua legem mos publicus repudiauit.
aliquid actium s ꝑhibitu iuire ut libertas testimoĩoꝵ Accusatõi nichilo plira itu¬
enda sunt ut pͥrobet factu esse hoc esse factũ non recte factũ uire se intendere
de pͥmis agitui recte factũ pentu ꝓbat hec quatuo: uelut ꝓpõita formeq. actio¬
ni que tum gn̾ales status uocabam ĩ duo ut ostenditu gn̾a descendunt ĩonale
⁊ legale Rationale simplicius est q ip̃ius tantu nature cõtemplitione constat
Itaq in eo satis est ondisse cõiectura fimtione qualitate. Legaliu pluressũt
sp̃es necesse est propterea ꝙ multe sunt leges ⁊ uarias hñt formas. Alia curꝰ ubis
alios intei se ecoruamus. Alias in dĩuesu inteĩptaru. sic nascuntui hec ueluti si¬
mulatra et illis tribus interi: simplicia interi ⁊ mirta ꝓpriam tamen faciem osten¬
ti aut scripti et uoluntatis que sine dubio aut qualitate aut cõiectura continẽtur

Expanded text:
bitoris corpus inter creditores dividi licuit, quam legem mos publicus repudiavit; et aliquid aequum sed prohibitum iure, ut libertas testamentorum. accusatori nihilo plura intuenda sunt, ut probet factum esse, hoc esse factum, non recte factum, iure se intendere. cte factum petitor probat. haec quattuor velut proposita formaeque actionis, quae tum generales status vocabam, in duo ut ostendi genera discedunt rationale et legale. rationale simplicius est, quia ipsius tantum naturae contemplatione constat. itaque in eo satis est ostendisse coniecturam, finitionem, qualitatem. legalium plures sint species necesse est, propterea quod multae sunt leges et varias habent formas. alia est cuius alias inter se comparamus, alias in diversum interpretamur. sic nascuntur haec velut smulacra ex illis tribus, interim simplicia, interim et mixta, propriam tamen faciem ostendentia, ut scripti et voluntatis, quae sine dubio aut qualitate aut coniectura continentur,
Abbreviated transcription (Latin):
lodori precepta magis ex discipulis cognosces quoꝵ diligentissimus in tnidendo latine
fuit Euagilius. grece atthicus. Nam ip̃iꝰ sola uidetur ars cdita ad matui qr c̾eteras
missa ad domitiu epistola non agnoscit. Plura scripsit Throdorus cuius auditorem
hanc materia.M.cato .M. antõĩus ille censorius inchoauit. Nam hoc solu opus
eus et id ip̃m ĩpfectu manet. secũti minꝰ celbres quor memoria siquo locore

Expanded text:
llodori praecepta magis ex discipulis cognoscas, quorum diligentissimus in tradendo fuit Latine llodori praecepta magis ex discipulis cognoscas, quorum diligentissimus in tradendo fuit Latine Gaius Valgius, Graece Atticus. nam ipsius sola videtur Ars edita ad Matium, quia ceteras missa ad Domitium epistula non agnoscit. plura scripsit Theodorus, cuius auditorem hanc materiam M. Cato ille censorius, post M. Antonius inchoavit; nam hoc solum opus eius atque id ipsum imperfectum manet. secuti minus celebres; quorum memoriam, si quo loco re
Abbreviated transcription (Latin):
est. Eodem ip̃re Theodectes fuit de cuiꝰ arͣte sup̃dcm est. Tbeopbegritus quoq aristo¬
tilis discipulus de rbetoric̃a diligente: scripsit. Acq hinc uel studiosiosis pbi ꝙ̃ rbetores
precipue stoycoꝵ acq ꝑ ipateticoꝵ principes ftcit dem̃ uelut ꝓprum bermagoras ui¬
am qua plurimi sunt secuti. Caii maxime par atq emulus uidetu atheneus fiusse.⁊
Multa post apolonius aiolon multa. Archus multa. Cecilius ꝯalicarnasc̾us. dionisius. pꝰ¬
cipuc tamẽ mse conueiterunt studia. Apolodorus ꝓgamenus qui preceptor apolonie ce¬
saris augusti fuit. Et theodorus. Gaderes qui se dici maluit Rodiu que studio se audisse
cui m eam isulam secessisse dicitur. Tiberuis cesai. Hi diuersas op̃iones tradiderũt appel¬
latiq inde Apolodorei ac Ihrodorei ad morei ceitas in pħia sectas sequendi. Sed apo¬

Expanded text:
est. eodem tempore Theodectes fuit, de cuius opere supra dictum est. Theophrastus quoque Aristoest. eodem tempore Theodectes fuit, de cuius opere supra dictum est. Theophrastus quoque Aristotelis discipulus de rhetorice diligenter scripsit, atque hinc vel studiosius philosophi quam rhetores praecipueque Stoicorum ac Peripateticorum principes. fecit deinde velut propriam Hermagoras viam, quam plurimi sunt secuti; cui maxime par atque aemulus videtur Athenaeus fuisse. multa post Apollonius Molon, multa Areus, multa Caecilius et Halicarnasseus Dionysius. praecipue tamen in se converterunt studia Apollodorus Pergamenus, qui praeceptor Apolloniae Caesaris Augusti fuit, et Theodorus Gadareus, qui se dici maluit Rhodium, quem studiose audisse, cum in eam insulam secessisset, dicitur Tiberius Caesar. hi diversas opiniones tradiderunt, appellatique inde Apollodorei ac Theodorei ad morem certas in philosophia sectas sequendi. sed Apo
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Et rbxodorus bigantus ex his et ip̃e quos plito appellat logodedalos. Hor pͥmi
comunes locos tractasse dicuntiu. Prothagoris Gorgias ꝓdicus et T̃hrasimacus. Cicero ĩbru¬
non repio quicꝙͣ tante eloqntie fama dignu. Ideoq mits miror esse qui nichil ab eof
scriptu putẽt hec aute que feruntu ab aliis esse cõposita bis successere multi. Sed
clarissimus Gorgie audito. Psocrates ꝙ ꝙͣ de preceptore eus inte autores nõ cõuenit:
Nos autem Aristotili credimus. hinc uelut diue. se secan cẽpere uie Tlam et ysocratis
p̃stantissimi discipuli fuerũt m õi studioꝵ gn̾e. eoq iam semote octauu eni ⁊ nona¬
gesimu impleuit annu. Post meridianis scolis Aristotiles ꝑciꝑe artem oratoriam
cepit noto quidem illo ut triditur uersu ex philodetera freqnte. usus turpe esse tacere

Expanded text:
tionem, et Theodorus Byzantius ex iis et ipse, quos Plato appellat λογοδαιδάλους horum primi tionem, et Theodorus Byzantius ex iis et ipse, quos Plato appellat λογοδαιδάλους horum primi communes locos tractasse dicuntur Protagoras, Gorgias, adfectus Prodicus enon reperio quidquam tanta eloquentiae fama dignum; ideoque minus miror esse, qui nihil ab eo scriptum patent, haec autem, quae feruntur, ab alis esse composite. his successere multi, sed clarissimus Gorgiae auditorum Isocrates, quanquam de praeceptore eius inter auctores non convenit; nos autem Aristoteli credimus. hinc velut diversae secari coeperunt viae. nam et Isocratis praestantissimi discipuli fuerunt in omni studiorum genere, eoque iam seniore octavum enim et nonagesimum implevit annum postmeridianis scholis Aristoteles praecipere artem oratoriam coepit, noto quidem illo ut traditur versu ex Philocteta frequenter usus: turpe esse tacere
Abbreviated transcription (Latin):
atq imꝑfecta adhuc erant adicientibus quod inuenissent scriptoribus. Mox ut aliꝗd
sui inderentur affere etiam recta mutantibus. Nam primus post cos quos poete tradide¬
runt moiisse aliqua cuca rbxtorica. Empedocle⁊ dicitui. Artium autem scriptores anti¬
quissimi Choras Tisia ⁊ siculi quos insecutus est uiz ciusdem insule Gorgus leontinu
Empedoilis ut traditu. discipulus. Is bñficio longissime etatie. Ilam centu et nouem
uixit annos cum multis simulfloruit. Ideoq illoꝵ d̾e quibus sup̃dixi fuit em̃ulus et
ultra socrate usq durauit. Trasinatus Calcidoniꝰ cu hoc et ꝓdicias. chus et ab derites
propãi goras a quõ decem milibis denatioꝵ didicisse aitem qua edidit enachius dr̃
et ipsaselius et quem palamedem plato appellat. Alcidamas. Elate  anthihpon quoq
se dixisse optirie est creditus. Et iam poltrates a quo scriptam in socratem diximus ora¬

Expanded text:
atque inperfecta adhuc erant, adiicientibus quod inuenissent scriptoribus, mox, ut aliquid atque inperfecta adhuc erant, adiicientibus quod inuenissent scriptoribus, mox, ut aliquid sui viderentur adferre, etiam recta mutantibus. nam primus post eos, quos poetae tradiderunt, movisse aliqua circa rhetoricen Empedocles dicitur. artium autem scriptores antiquissimi Corax et Tisias Siculi, quos insecutus est vir eiusdem insulae Gorgias Leontinus, Empedoclis, ut traditur, discipulus. is beneficio longissimae aetatis nam centum et novem vixit annos cum multis simul floruit, ideoque et illorum, de quibus supra dixi, fuit aemulus et ultra Socraten usque duravit. Thrasymachus Chalcedonius cum hoc et Prodicus Cius et Abderites Protagoras, a quo decem milibus denariorum didicisse artem, quam edidit, Euathlus dicitur, et Hippias Eleus et, quem Palameden Plato appellat, Alcidamas Elaïtes. Antiphon quoque pro se dixisse optime est creditus, etiam Polycrates, a quo scriptam in Socraten diximus ora
Abbreviated transcription (Latin):
tem ad cognitione coꝵ que necessaria studiis arbitramu si ducti aliqua iocũditate
lectionis libentius discerent ea quoꝵ ne ituma atq arida traditio auecteret aĩos
et aures presertim tam delicatas raderet uerebamu. Qua ratione se lucretiuꝰ
dicit precepta pħie carmine esse cõplexu. Nanq hac ut est notu similitudĩe
utitur. Ac ueluti puris absint̾ia tetra medente. ¶cu dare conantu priusotaspo¬
cula circum Aspirant mellia dulci fauoq liquore. et que sequuntu. Sed nos ue¬
remur ne paꝵ hic liber mellis. et absinthii multu habere iudeatui. sitq salubrior
idurit sequentes. Illi a̾nͣt ꝓbant qualecumq ingressi sint ite. nec facile inculto¬
tas puris ꝑsuasiones mutaueris. q nemo non didicisse mauult ꝙͣ discere ¶ Est
antem m p̃cedente libro patebit infinita dissensio autoꝵ. Primo ad ea qͣut̃ rudia

Expanded text:
tem ad cognitionem eorum, quae necessaria studiis arbitrabamur, si ducti iucunditate tem ad cognitionem eorum, quae necessaria studiis arbitrabamur, si ducti iucunditate aliqua lectionis libentius discerent ea, quorum ne ieiuna atque arida traditio averteret animos et aures praesertim tam delicatas raderet uerebamur. qua ratione se Lucretius dicit praecepta philosophiae carmine esse complexum; namque hac, ut est notum, similitudine utitur: ac veluti pueris absinthia taetra medentes cum dare conantur, prius oras pocula circum aspirant mellis dulci flauoque liquore, et quae sequuntur. sed nos ueremur, ne parum hic liber mellis et absinthi multum habere videatur, sitque salubrior induxit sequentes. illi autem probant qualecunque ingressi sunt iter, nec facile inculcatas pueris persuasiones mutaveris, quia nemo non didicisse mavult quam discere. est autem, ut procedente libro patebit, infinita dissensio auctorum, primo ad ea, quae rudia
Abbreviated transcription (Latin):
nis eins. artem q̃ esse eam et utilem et uirtute ut uites nostre
tulerunt ostendimus materiam que ei res om̃s de quibus. dicẽ
oporteret subiecimus. Iam hic unde ceperit quibus constet qͦ
queq mea m̃o ĩ uemenda aͣc tractanda sint exequar. Intrae
quͣs modu pleciq seriptores artiu constiter unt adeo ut apolo¬
dorus contentus solie uidicialib fuerit. nec sum ignarꝰ hec a⁊
me precipue ꝙͥ hic liber inchait opus studiosos euis desiderasse ut inquisitione op̃io¬
nu que diuersissine fuerunt utere: qd̾ ut longe difficillimu ita nescio an mĩme
legentibus futuru uoluptati: quippe ꝙ prope nudam p̃ceptoꝵ traditionem desiderẽt
In ceteris eri admiscere tentaiumus aliquid intoris non iactandi ingenii gr̃a.
Neq m id eligi poterat materia uberior. S ut hoc ip̃o alliceremus magis uiuentu¬

Expanded text:
nis eius, artem quoque esse eam et utilem et virtutem, ut vires nostrae nis eius, artem quoque esse eam et utilem et virtutem, ut vires nostrae tulerunt, ostendimus, materiamque ei res omnes, de quibus dicere oporteret, subiecimus: iam hinc, unde coeperit, quibus constet, quo quaeque in ea modo invenienda atque tractanda sint, exsequar; intra quem modum plerique scriptores artium constiterunt, adeo ut Apollodorus contentus solis iudicialibus fuerit. nec sum ignarus, hoc a me praecipue, quod hic liber inchoat, opus studiosos eius desiderasse, ut inquisitione opinionum, quae diversissimae fuerunt, longe difficillimum, ita nescio an minimae legentibus futurum voluptati, quippe quod prope nudam praeceptorum traditionem desideret. in ceteris enim admiscere temptauimus aliquid nitoris, non iactandi ingenii gratia namque in id eligi materia poterat uberior, sed ut hoc ipso adliceremus magis iuventu
Abbreviated transcription (Latin):
res subiectas erat cõplexus. S questiones si negat ad rhetoricam ꝑtinere dissen¬
tit a nobis. Si aũt ad rhetoricã ptinent ab hoc quoq adiuuamu. Nichil
est eni quod ño ĩ causam aut questiones cadat. Aristotiles tres faciendo p¬
tẽs oronis. Iudiciale. demonstratiuũ. deliberatiuũ. Pene et ip̃e oratori su¬
biecit oĩa. Nichu̾ eni nõ in hoc cadit. Quesitu et a pautissimis. et de in¬
strumento. Est instrumetu uocis sinc quo formari materia et ĩ id qd̾ ueli¬
mus effici opus non possit. Uex hoc ego non credo. artem agere s artific̾ẽ
nec eni scĩa desib̾erat instrumentu que põt esse cõfi.mata etiam sinichil
ficiat. Sed ille opifex ut celato celum et picto penicillia. Itaq hoc eun
i locu quo de oratore dicturi sumis differamus. Tercus liber icipit.¬
Uõmam i libro secundo quesitu est quid esset thetorica et quis fi¬

Expanded text:
res subiectas erat complexus. sed quaestiones si negat ad rhetoricen pertinere, dissenres subiectas erat complexus. sed quaestiones si negat ad rhetoricen pertinere, dissentit a nobis; si autem ad rhetoricen pertinent, ab hoc quoque adiuvamur. nihil est enim, quod non in causam aut quaestionem cadat. Aristoteles tres faciendo partes orationis, iudicialem, deliberativam, demonstrativam, paene et ipse oratori subiecit omnia; nihil enim non in haec cadit. quaesitum a paucissimis et de instrumento est. instrumentum voco, sine quo formari materia in id quod velimus effici opus non possit. verum hoc ego non artem credo egere sed artifice. neque enim scientia desiderat instrumentum, quae potest esse consummata, etiamsi nihil faciat, sed ille artifex, ut caelator caelum et pictor penicilla. itaque haec in eum locum, quo de oratore dicturi sumus, differamus. Liber III quoniam in libro secundo quaesitum est, quid esset rhetorice et quis fi
Abbreviated transcription (Latin):
cium ueniunt: Ergo cum de faciendo poitu hostiensi deliberatu est nõ debuit
sña dic̾ẽ orator at qui opus erat rõne architectoꝵ. liuores et tumores ĩ cor¬
pore cruditatis an ueneni signa sirt nõ tractat orator: At est id ex rõne me¬
dicine contra meñsuras et nuoe couer sabitur dicamus has grometrie esse ꝑ¬
tes. equidem oĩa fere posse credo casu aliquo uenire ĩ officiu oratoris: quod
si non accidit non erunt ei subiecta. Ita sic quoq recte diximus materia
rhetorice esse om̃s ad dicendu ei subiectas. Quod quidem ꝓbat etiam ẜ mno
coĩs. Nam cu aliquid de quo dicamus accipimus positam nobis esse mat̾ia
freq̃nte et prefatione testamur Gorgias quidem adeo rhetori de õĩbus pu
tauit esse dicendu ut se inauditoriis inte.ogari pateretu qua quisqd̾ re
uellet. hermagoras quoq dicendo materiam esse in cñ et ĩ questionibus om̃s

Expanded text:
cium veniunt? ergo cum de faciendo portu Ostiensi deliberatum est, non debuit cium veniunt? ergo cum de faciendo portu Ostiensi deliberatum est, non debuit sententiam dicere orator? atqui opus erat ratione architectorum. livores et tumores in corpore cruditatis an veneni signa sint, non tractat orator? at est id ex ratione medicinae. circa mensuras et numeros non versabitur? dicamus has geometriae esse partes. equidem omnia fere credo posse casu aliquo venire in officium oratoris; quod si non accidet, non erunt ei subiecta. ita sic quoque recte diximus, materiam rhetorices esse omnes res ad dicendum ei subiectas; quod quidem probat etiam sermo communis. nam cum aliquid, de quo dicamus, accepimus, positam nobis esse materiam frequenter etiam praefatione testamur. Gorgias quidem adeo rhetori de omnibus rebus putavit esse dicendum, ut se in auditoriis interrogari pateretur, qua quisque de re vellet. Hermagoras quoque, dicendo materiam esse in causa et in quaestionibus, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Sed michi sitis est eius oratores rei de qua dicit nõ inscium . nec eni om̃s causis no¬
uit et debet posse de oĩbus dicere de quibus e:go dicetur. de quibus didicit. Similit̾
de artibus quoq de quibus erit mnterim discet. et de quibus didicerit dicet. quid
ergo: non faber aut de fabrica melius aut de musica musicus si nesciat orator ꝗ¬
dem sit de quo queratur. plane melius. Nam litigator rusticus illiteratusq dicta
sua melius ꝙͣ orator qui nesciet quid in lite sit. S accepta a musico a fabro sicut a
litigatore melius orator ꝙͣ ipse docuerit. ueꝵ et faber cu de fabrica et musicus
de musica siquid cõfi.matione desiderauit dicet nõ erit quidem orator os faci¬
et illud quasi orato: Sicut cu uulnus impitus deligat non erit medicus sed
faciet ut meditus. An huiusmõi res net in laudem nec ĩ deliberitionẽ ñ ĩ uidi¬

Expanded text:
sed mihi satis est eius esse oratorem rei de qua dicet non inscium. neque enim omnes causas nosed mihi satis est eius esse oratorem rei de qua dicet non inscium. neque enim omnes causas novit, et debet posse de omnibus dicere. de quibus ergo dicet? de quibus didicit. similiter de artibus quoque, de quibus dicendum erit, interim discet; et de quibus didicerit dicet. quid ergo? non faber de fabrica melius aut de musice musicus? si nesciat orator, quid sit, de quo quaeratur, plane melius. nam et litigator rusticus illitteratusque de causa sua melius, quam orator, qui nesciet quid in lite sit; sed accepta a musico, a fabro, sicut a litigatore melius orator quam ipse qui docuerit. verum et faber, cum de fabrica, et musicus, cum de musica, si quid confirmationem desideraverit, dicet. non quidem erit orator, sed faciet illud quasi orator, sicut cum vulnus imperitus deligabit, non erit medicus, sed faciet ut medicus. an huiusmodi res neque in laudem neque in deliberationem nequ
Abbreviated transcription (Latin):
uocant similiter es esse respondeant. atqui plurimũ status differunt uasa. nͨ me¬
dicina ideo nõ erit ars qr unctio ⁊ exercitatio cu palestrica. ciboꝵ uõ qualitas ẽt
cunt non obstat. Nam cu pħu dicunt. hoc accipi uolunt. uiru bonu. Quare
igitu oratorẽ qu̾e a bono uiro nõ separo ĩ eadem m̃a uersari mire. Cum psertim
primo libro iam ostenderi populos õmissam hanc ab oratoribus ꝑtem occupas
dyaletice materia de rebus subiectis disputare.sit aute dyaletite or̃o cõcisa cur
non eadem quoq ꝑpetuc ma uideatur: ¶ Solet a quibusdam et illud poni oĩu
igitur artiu ꝑitus erit orator si de oĩbus ei dicendu est. possem hic ciceronis re¬
spondere uerbie apud que hic muenio. Mea quidem sentẽtia nemo esse poterit
oĩ laude cumulatus orator nisi crit õiu rex magnaꝵ atq attiu scĩam cõsecutꝰ.

Expanded text:
υτικήν vocant, similiter aes esse respondeant. atqui plurimum statuis differunt vasa. nec medicina ideo non erit ars, quia unctio et exercitatio cum palaestrica, ciborum vero qualitas etiam cunt, non obstat. nam cum philosophum dicunt, hoc accipi volunt virum bonum. quare igitur oratorem, quem a bono viro non separo, in eadem materia versari mirer? cum praesertim primo libro iam ostenderim, philosophos omissam hanc ab oratoribus partem occupaentur. denique cum sit dialectices materia de rebus subiectis disputare, sit autem dialectice oratio concisa, cur non eadem perpetuae quoque materia videatur? solet a quibusdam et illud opponi: omnium igitur artium peritus erit orator, si de omnibus ei dicendum est. possem hic Ciceronis respondere verbis, apud quem hoc invenio: mea quidem sententia nemo esse poterit omni laude cumulatus orator, nisi erit omnium rerum magnarum atque artium scientiam consecutus;
Abbreviated transcription (Latin):
disputata tractata agitata esse debet ¶Hanc aũt qu̾a nos materia uocarus .a.
res subiectas quidam m̃o infinitas m̃o non ꝓprias rhetorice esse dixerunt eamq a
gna est. Nam de oĩ mã dic̾ẽ eam fatentu ꝓpriam materia habere q multiplicem
hãt negrunt s nec infinita et si est multiplex et alie quoq artes minores hñt
multiplice mã uelut architrotonice. Nam ĩ õibus que sunt edificio utilia u̾satu
et celatura que auro argento ere feuo oꝑa efficiat. Nam sculptura lignu etiaz
ebu. maimor i uitrum ge̾mas p̃te ea que sup̃dixi cõplectitu  nec protinus nõ¬

Expanded text:
disputata, tractata, agitata esse debent. hanc autem, quam nos materiam vocamus, id est disputata, tractata, agitata esse debent. hanc autem, quam nos materiam vocamus, id est res subiectas, quidam modo infinitam modo non propriam rhetorices esse dixerunt, eamque gna est. nam de omni materia dicere eam fatentur; propriam habere materiam, quia multiplicem habeat, negant. sed neque infinita est, etiamsi est multiplex; et aliae quoque artes minores habent multiplicem materiam, velut architectonice, namque ea in omnibus, quae sunt aedificio utilia, versatur, et caelatura, quae auro, argento, aere, ferro opera efficit. nam sculptura etiam lignum, ebur, marmor, vitrum, gemmas praeter ea quae supra dixi complectitur. neque protinus no
Abbreviated transcription (Latin):
uerlentui ĩ ptibus sicut uisticia foititido cõtimnentua ꝓprie offiee et suo sine itelli¬
cunq ei ad dicendu subiecte erunt. Nlam Socrates apud platone dicere Gorgie noste. ⁊
non ĩ uerbis. esse materiam s in rebus et phedro palam non ĩ uidiciis mo et conciõib
s in rebus etiam priuatis ac domesticis rhetoricam esse demonstrat. Quo manifestũ
est hanc op̃ione ip̃ius p̃latonis fusse. Et Cicero quodan loco mã rhetorice uocat
res que subiecte sunt ci s certas demu putat esse subiectas. Alio uo de om̃ibus reb
oratori dicendu arbitratu his quidem uerbi⁊ ꝙͣꝙͣ uis oratoris professioq ip̃a bñ
dicendi hoc susciꝑe ac polliceri uideatui ut om̃ de re quecunq sit p̃posita orna¬
te ab eo copioseq dicatur.atq ad hũc alibi uero eni oratori que sunt ĩ hou̾i uita
qñ quidem in ea uersetur orator atq ea est ei subiecta mͬa oĩa quesita audita lecta

Expanded text:
entur in partibus, sicut iustitia, fortitudo, continentia propriis officiis et suo fine intelliudico omnes res quaecunque ei ad dicendum subiectae erunt. nam Socrates apud Platonem dicere Gorgiae videtur, non in verbis esse materiam sed in rebus. et in Phaedro palam, non in iudiciis modo et contionibus, sed in rebus etiam privatis ac domesticis rhetoricen esse demonstrat. quo manifestum est hanc opinionem ipsius Platonis fuisse. et Cicero quodam loco materiam rhetorices vocat res, quae subiectae sint ei, sed certas demum putat esse subiectas. alio vero de omnibus rebus oratori dicendum arbitratur his quidem verbis: quanquam vis oratoris professioque ipsa bene dicendi hoc suscipere ac polliceri videtur, ut omni de re, quaecunque sit proposita, ornate ab eo copioseque dicatur. atque adhuc alibi: vero enim oratori, quae sunt in hominum vita, quandoquidem in ea versatur orator atque ea est ei subiecta materies, omnia quaesita, audita, lecta,
Abbreviated transcription (Latin):
ratione in quali loco t̃pre sit usus sapiente: haud cotra. Nam ĩ oĩbrs fere minꝰ
ualent precepta ꝙͣ expimenta. an uõ declamabit ꝗdam p̾cepto ut sit exera¬
plo suis auditoribus. nõ plus contulerit lecti Cicero aut demostenes: coͣ getu
palam siquid in declamando discipulus eriauerit. Non pͥotentius erit emendare
deerant plura que dicerem s nemine hec utilitas fugit. Atq ut tam nõ pige¬
at fatere istud ꝙͣ nõ displicebit.
od si potucrit opͣtmeri nõ ita difficilis superit q̃o qui legenedi sint ĩcipi¬
entibus. Nam quida illos minores qr sacilio eoꝵ intellectus udibat᷑¬
o probauerũt. Alii Floridius genus ut ad alenela pͥmaꝵ etatu ingenia e¬
magie accomoclatu. Ego optimos quidem et stati et semꝑ. s tñ eoꝵ candidis¬
sitiu qu̾eq et marime eͥ ͤ positu uelim ut liuiu a purs magio ꝙͣ salustirm.¬

Expanded text:
ratione, in quali re, tempore, loco sit sapienter usus aut contra. nam in omnibus fere minus ratione, in quali re, tempore, loco sit sapienter usus aut contra. nam in omnibus fere minus valent praecepta quam experimenta. an vero declamabit quidem praeceptor, ut sit exemplo suis auditoribus; non plus contulerint lecti Cicero aut Demosthenes? corrigetur palam, si quid in declamando discipulus erraverit; non potentius erit emendare deerant plura, quae dicerem; sed neminem haec utilitas fugit, atque utinam tam non pigeat facere istud quam non displicebit. quod si potuerit obtineri, non ita difficilis supererit quaestio, qui legendi sint incipientibus. nam quidam illos minores, quia facilior intellectus videbatur, probaverunt; alii floridius genus, ut ad alenda primarum aetatum ingenia magis accommodatum. ego optimos quidem et statim et semper sed tamen eorum candidissimum quemque et maxime expositum velim, ut Livium a pueris magis
Abbreviated transcription (Latin):
distortis et quocunq m̃o ꝓdigiosie. corporibus apud quosda maiꝰ est pꝰ¬
cium ꝙͣ his que nichil ex cõis hitus bome ꝑdiderunt atq ẽt qui sp̃e cipiunt
uulsis leuatisq et miustas comas acu comẽtibus et nõ suo colore nitidis plus
esse forme putant ꝙͣ possit tribuere incoitota nẽ us pelritudi corporis ueni¬
re udeatur ex malis moribus. Nec solu bec ñe dibehic dode preceptor seel
fregnte: inteuogare et uidiciu distpaloꝵ expiri si: muelientib securitas abei̾t
muemiant ip̃i et ĩtelligant. Nam quid aliudagimus docendo eesiꝙͣi ne sempt
docendi sint. Hoc cliligentie gemis ausu dicere plus collati discentibus ꝙͣ onie
quidem sp̃es reꝵ quotidie pere nascentiu ire  qͣu possunt: sic̃ dere militari ⁊¬
ꝙͣꝙͣ sunt tradita quelam p̾cepta comunia magis tñ ꝓderit scire qua ducũ qs¬

Expanded text:
distortis et quocunque modo prodigiosis corporibus apud quosdam maius est prdistortis et quocunque modo prodigiosis corporibus apud quosdam maius est pretium quam iis, quae nihil ex communi habitu boni perdiderunt. atque etiam qui specie capiunvulsis, laevatisque, et inustas comas acu comentibus, et non suo colore nitidis, plus esse formae putant, quam possit tribuere incorrupta natura: ut pulchritudo corporis venire videatur ex malis moribus. 3. Nec solum haec ipse debeit docere praeceptor, sed frequenter interrogare, et iudicium discipulorum experveniantipsi, et intelligant. Nam quid aliud agimus docendo eos, quam ne semper docendi sint? Hoc diligentiae genus ausim dicere plus collaturum discentibus, quam omnes quidem species rerum cotidie paene nascentium ire qui possunt? sicut de re militari, quanquam sunt tradita quaedam praecepta communia, magis tamen proderit scire, qua ducum quis
Abbreviated transcription (Latin):
um et qu̾a occulta całitas. Nanq ea sola ĩ hoc ᷝarẽ que intelligi nisi ab artifi¬
ce non põt. ꝙͣta deinceps ĩ diuidendo prudentia: ꝙͣ subtilis et crebra argu¬
mẽtatio: quibus uoͣcibus inspiret qr iocunditate ꝑmulceat ꝙͣta ĩ maledc̃is as.¬
animuq iuidicu simibe his que dic efficiat cũ rõne eloqñdi. qd̾ ubu ꝓpͥu¬
ortiatu sublime ubi amplificatio laudanda que uirtus ei ꝯͣria quid specibse
translatu que figura u̾bor que lenis et quadrata uirilis tñ cõpositio ne
ied quide iutile iam corruptas aliqn et uitiosas or̃ones quas tñ pleriq udi¬
cioꝵ prauitate mirentu legi palam oñdiq ĩ his ꝙͣ multa imꝓpria obscu¬
ra tumida humilia sordicla laxiua effeminata sint quernõ lauclantur ⁊¬
uõ que ut cunq deflera sunt tanꝙͣ exquisitiora miramur. Non aliter ꝙͣ

Expanded text:
um et quam occulta calliditas namque ea sola in hoc ars est, quae intelligi nisi ab artifium et quam occulta calliditas namque ea sola in hoc ars est, quae intelligi nisi ab artifice non possit; quanta deinceps in dividendo prudentia, quam subtilis et crebra argumentatio, quibus viribus inspiret, qua iucunditate permulceat, quanta in maledictis aspanimumque iudicum similem iis quae dicit, efficiat. Tum in ratione eloquendi, quod ornatum, sublime; ubi amplificatio laudanda, quae virtus ei contraria, quid speciose translatum, quae figura verborum, quae levis et quadrata sed virilis tamen compositio. ne id quidem inutile, etiam corruptas aliquando et vitiosas orationes, quas tamen plerique iudiciorum pravitate mirantur, legi palam ostendique in his, quam multa impropria, obscura, tumida, humilia, sordida, lasciva, effeminata sint; quae non laudantur vero, quae utcunque deflexa sunt, tanquam exquisitiora miramur; non aliter quam
Abbreviated transcription (Latin):
clat docet multu infra rhetoris officiu extimanda est ac de monstrare uiz¬
tutes uł si qñ ita incidant uitia ĩ ꝓfessione eius atq ꝓmisso quo se magistrũ
e loqñtie pollicetur. Maxime ꝓpriu est eo quidem ualidius ꝙ nõ utiq
hunc laborem docentiu postulo ut ad gremiu reuocatis cuiꝰ ꝗsq eoꝵ
uelit libri lectioni deseruiant. Nam mihi tu facilius. tũ ẽt multo uidẽt᷑
magis utile fc̃o silentio unu aliquẽ ꝙ ip̃m imꝑari ꝑ uices optimũ est cõ¬
stituere lectorem ut ꝓtinus ꝓnunciationi qͦ assuescat tñ expõita causa
in qua scripta legetur oro. Nam sic clariꝰ que dicentur ĩtelligi poterũt nhil
ociosu pati qd̾que ĩ muentione qd̾que ĩ elocutione annotandu erit. que ĩ ꝓhe¬
mio conciliandi iudite rõ que nariandi lux breuitas fides qua aliqn cõsili¬

Expanded text:
dat, docet, multum infra rhetoris officium existimanda est. at demonstrare virdat, docet, multum infra rhetoris officium existimanda est. at demonstrare virtutes vel, si quando ita incidat, vitia, id professionis eius atque promissi, quo se magistrum eloquentiae pollicetur, maxime proprium est, eo quidem validius, quod non utique hunc laborem docentium postulo, ut ad gremium revocatis cuius quisque eorum velit libri lectione deserviant. nam mihi cum facilius tum etiam multo videtur magis utile, facto silentio unum aliquem quod ipsum imperari per vices optimum est constituere lectorem, ut protinus pronuntiationi quoque assuescant; tum exposita causa, in quam scripta legetur oratio, nam sic clarius quae dicentur intelligi poterunt nihil otiosum pati, quodque in inventione quodque in elocutione adnotandum erit, quae in prooemio conciliandi iudicis ratio, quae narrandi lux, brevitas, fides, quod aliquando consili
Abbreviated transcription (Latin):
enariatio ita ut ip̃e q̃ historie atq ẽt magis oronu lectione susceptos ad se
discipulos instrux̾it. Quod nos in paucis quoꝵ etas exhibeat et parentes
utile esse crediderãt seruauimus. Ceteꝵ sentientib iam tũ optima due re
imprdimẽto fuerunt. Quod et longa consuetudo aliter docendi fecerat le¬
gem. Et robusti fere iuuenes nͨ hunc laborem desiderantes exemplu no¬
stru sequebantur. Nec tñ etia siquid noui uł sero ĩuenissem p̾cipere ĩ poste¬
ru pudet. Nam u̾õ scio id fieri apud grecos s magis ꝑ auditores q non
uidentur tp̃ra suffectura si legentibue. singulis preire semꝑ ip̃i uelint. Et
hercle est preelectio que ĩ hoc oꝑe adhibetur ut facile atq distincte puri
scripta oculis sequantur ẽt illa que iu cuiꝰq u̾bi s m ꝙ minus usitatu ĩci¬

Expanded text:
enarratio, ita ipse quoque historiae atque etiam magis orationum lectione susceptos a se enarratio, ita ipse quoque historiae atque etiam magis orationum lectione susceptos a se discipulos instruxerit; quod nos in paucis, quorum id aetas exigebat et parentes utile esse crediderant, servavimus. ceterum sentientibus iam tum optima duae res impedimento fuerunt, quod et longa consuetudo aliter docendi fecerat legem, et robusti fere iuvenes nec hunc laborem desiderantes exemplum nostrum sequebantur. nec tamen, etiamsi quid novi vel sero invenissem, praecipere in posterum puderet. nunc vero scio id fieri apud Graecos sed magis per adiutores, quia non videntur tempora suffectura, si legentibus singulis praeire semper ipsi velint. et hercule praelectio, quae in hoc adhibetur, ut facile atque distincte pueri scripta oculis sequantur, etiam illa, quae vim cuiusque verbi, si quod minus usitatum inci
Abbreviated transcription (Latin):
or̃o est. sed de his nichil hoc loco p̾cipi potest. Constant cĩ ꝓpria reꝵ d̾ꝗb
pta tamen a dialeticis argumietandi rõne. Nam fictas ad imitatione foricõ¬
silioꝵ que magis apud grecos dize̾ contra demetriu falerea institutu fore cõ¬
stat. An ab ip̃o id genue ex̾citatiomis sic inuentu ut alio quoq libro su ꝓfes¬
sus paꝵ cõperi.S ne I. quide qui so.tissime affirmãt ullo satis idoneo au¬
tore nituntur Platinos uõ dicendi p̃ceptores ex̃neis .l. trassi tporib cepifse .¬
Cicero autor est quoꝵ insignis maxĩe plocius fuit.
Ed de rõnie declamandi post paulo. int̾i qr pͥma rhetorice rudimẽta
tractamus nõ õmittendu uidetur id qͦ ut monea ꝙͣtu sit collaturꝰ
ad ꝓfectu discentiu rhetor. si ꝙ̃admou exigi gr̾amaticis poctatu¬

Expanded text:
oratio est. sed de his nihil hoc loco praecipi potest; constant enim propria rerum, doratio est. sed de his nihil hoc loco praecipi potest; constant enim propria rerum, dpta tamen a dialecticis argumentandi ratione. nam fictas ad imitationem fori consiliorumque materias apud Graecos dicere circa Demetrium Phalerea institutum fere constat. an ab ipso id genus exercitationis sit inventum, ut alio quoque libro sum confessus, parum comperi; sed ne ii quidem, qui hoc fortissime adfirmant, ullo satis idoneo auctore nituntur. latinos vero dicendi praeceptores extremis L. Crassi temporibus coepisse Cicero auctor est; quorum insignis maxime Plotius fuit. sed de ratione declamandi post paulum. interim , quia prima rhetorices rudimenta tractamus, non omittendum videtur id quoque, ut moneam, quantum sit collaturus ad profectum discentium rhetor, si, quemadmodum a grammaticis exigitu
Abbreviated transcription (Latin):
queritur setis significent. an sit ĩ eis aliquid ambigiuui. In rebus an lex si¬
bi ip̃a consentiat an ĩ p̃teritu fieri debeant an ĩ singulos. hõies. Maxime
uero cõmie est querere. an sit honesta. an ĩutilis. nͨ ignoro plutes fieri
a plerisq ꝑtes. Sed nos iustu piu religiosu ceteraq his similia horiesto cõ¬
plectimur. Iusti aũt spẽs not similiter excuti solet. Aut em de re ip̃a que¬
ritur ut digna ne pena uł premio sit aut de m̾o p̾mii  peneue qri tam ma¬
optineri possint. ambigi solet. Ne illud quidem ignorare oportet leges aliqn
totas aliqn ex ꝑte rep̾hendi solere. Cu exemplu rei utriusq nobis clari
or̃onb p̃beatu:. nec me fallit eas quoq leges esse que nõ m ꝑpetuũ ro¬
gentu S de honoribus aut ĩꝑiis qualis malia fuit de qua ciceronie.

Expanded text:
quaeritur, an satis significent, an sit in iis aliquid ambiguum; in rebus, an lex siquaeritur, an satis significent, an sit in iis aliquid ambiguum; in rebus, an lex sibi ipsa consentiat, an in praeteritum ferri debeat, an in singulos homines. maxime vero commune est quaerere, an sit honesta, an utilis. nec ignore, plures fieri a plerisque partes; sed nos iustum, pium, religiosum, ceteraque his similia honesto complectimur. iusti tamen species non simpliciter excuti solent. aut enim de re ipsa quaeritur, ut dignane poena vel praemio sit, aut de modo praemii poenaeve, qui tam maempore. quaedam an obtineri possint, ambigi solet. ne illud quidem ignorare oportet, leges aliquando totas, aliquando ex parte reprehendi solere, cum exemplum rei utriusque nobis claris orationibus praebeatur. nec me fallit, eas quoque leges esse, quae non in perpetuum rogentur, sed de honoribus aut imperiis, qualis Manilia fuit, de qua Ciceronis
Abbreviated transcription (Latin):
suasoruis an controu̾siis magis accõmodata ex̾citatio cõsietudine et urre ciui¬
tatu difert. Apud grecos eni lator eaꝵ ad iudicer uocabatu romanis pro
concione suadtre ac dissuadere moris fuit. Utroq autem m̃o pauca de iͥe.
et fere c̾erta dicuntur. Nam et gn̾a sunt tria sacͥ publiti priuati uiris que diui¬
cĩ de uire dubitari pot eius qui rogat. ut de p. clodi qui nõ recte creatus tri¬
bimus arguebatur aut de ip̃iꝰ rogationis qd̾ est uariu siue nõ trino forte ⁊¬
nũdino ꝓmulgata siuie non ydoneo die siue cõtra intercessione uł auspicia a¬
liudue quicquid legitimis obstet. dr̃ lata esse uł feui siue alicui manentiu
legu repugnare. S hec ad illas. pͥmas exercitationes nõ ꝑtinent. Ilam sũt
mine huusmõi tractantur. Nam uitiu aut ĩ u̾bis aut ĩ rebus est. In uerbis

Expanded text:
suasoriis an controversiis magis accommodata sit exercitatio, consuetudine et iure civisuasoriis an controversiis magis accommodata sit exercitatio, consuetudine et iure civitatium differt. apud Graecos enim lator earum ad iudicem vocabatur, Romanis pro contione suadere ac dissuadere moris fuit. utroque autem modo pauca de his et fere certa dicuntur. nam et genera sunt tria, sacri, publici, privati iuris. quae divienim de iure dubitari potest eius, qui rogat, ut de P. Clodi, qui non rite creatus tribunus arguebatur; aut de ipsius rogationis, quod est varium, sive non trino forte nundino promulgata sive non idoneo die, sive contra intercessionem vel auspicia aliudve quid, quod legitimis obstet, dicitur lata esse vel ferri, sive alicui manentium legum repugnare. sed haec ad illas primas exercitationes non pertinent; nam sunt mine tractantur. nam vitium aut in verbis aut in rebus est. in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantu michi infirmitate de se cõfiteri Nam quid hi possent ĩ causis qua¬
rum uaria et noua semꝑ est facie s ꝓpriu muenue. Qũo ꝓpõitis ex ꝑte diu̾
sa respondẽ. Alterationibus occũrere uelociter. Testem rogare. Qui etra ĩ his
que sunt cõmunia et ĩ plurimi causis tractantu uulgatissimos sensus u̾bis
dñt aut fastidiu moueant ueluti frigidi et repositi cibi aut pudore dep̃hensa
totiens audientiu memoria in se infelix supellex que sicut apud paupes
ambitioso⁊ pluribus et diu̾sis officiis conteratu cũ eo quide ꝙ ullus uix¬
est ta coĩs locus qui possit cohere̾ cu causa nisi aliquo proprie q̃onis iũ¬
culo copulatur appareat ieum nõ tam ĩsertu ꝙͣ applicitu uł ꝙ dissum¬
maiores ac ꝓpe sumie. opibus suffecturas uires desiderant. Que quidem

Expanded text:
videbantur mihi infirmitatem de se confiteri. nam quid ii possint in causis, quavidebantur mihi infirmitatem de se confiteri. nam quid ii possint in causis, quarum varia et nosa respondere, altercationibus velociter occurrere, testem rogare? qui etiam in iis, quae sunt communia et in plurimis causis tractantur, vulgatissimos sensus verbis dicunt, aut fastidium moveant velut frigidi et repositi cibi, aut pudorem deprehensa totiens audientium memoria infelix supellex, quae sicut apud pauperes ambitiosos pluribus et diversis officiis conteratur: cum eo quidem quod vix ullus est tam communis locus, qui possit cohaerere cum causa nisi aliquo propriae quaestionis vinculo copulatus; appareat alioqui non tam insertum quam adplicitum, vel quod dissimimaiores ac prope summis operibus suffecturas vires desiderant; quae quidem
Abbreviated transcription (Latin):
gistratus. Nanq hec ꝑsonis. mõ adiectis suasorie erunt. Solebant p̃cepto¬
res mei nec mutili et nobis esse iocundo gn̾e ex̾citatiõis p̃parare nos cõie¬
cturalib causis conquerẽ atq consequi iuberẽt cur armata apd̾ lacedemo¬
nios uenue et quid ita crede̾tu cupido puer ac uolucer. et sagittis et fa¬
ce armatus. et similia ĩ quibus scrutabimur. uoluntatẽ cuius ĩ cõtrou̾siis
freqñ questio est: Quod genue. chirie uideri põt. Nam locos quide qͣles
sint de testibus semꝑ ne his credideri de argumẽtis an hñda etia piue
ficles adeo manifestu est ad forenses actiones ꝑtinẽ ut quida nͨ ignobiles
ĩ officiis ciuilib scriptos eos. memorieq diligentissimeq manidatos ĩ ꝓmptu
babuerit ut quotiens espet occasio extemporales eo ⁊ dictiões his uelut eta¬

Expanded text:
gistratus. namque et hae personis modo adiectis suasoriae erunt. solebant praeceptogistratus. namque et hae personis modo adiectis suasoriae erunt. solebant praeceptores mei neque inutili et nobis etiam iucundo genere exercitationis praeparare nos coniecturalibus causis, cum quaerere atque exsequi iuberent, cur armata apud Lacedaemonios Venus, et quid ita crederetur Cupido puer atque volucer et sagittis ac face armatus, et similia, in quibus scrutabamur voluntatem, cuius in controversiis frequens quaestio est, quod genus chriae videri potest. nam locos quidem, quales sunt de testibus, semperne his credendum, et de argumentis, an habenda etiam parvis fides, adeo manifestum est ad forenses actiones pertinere, ut quidam neque ignobiles in officiis civilibus scriptos eos memoriaeque diligentissime mandatos in promptu habuerint, ut quotiens esset occasio, extemporales eorum dictiones his velut em
Abbreviated transcription (Latin):
peculantem ex mediis iudiciis sunt et si reu adicias accusatore. Ꝙ q̃bi
quoq ab illo gn̾ali tractatu ad quascla deduci sp̾es solent ut si ponatui adult̾
cecus aleator pauꝑ peculans. senex hnt aũt nõnunꝙ̃ et defensione. Nam
et ꝓ luxuria et ꝓ amore dicimꝰ et leno interi parͣassitus. ꝙ de fenditur sic ut
non hõr patrocinemur s cͥmini.These aũt que sũmũtur ex reꝵ cõparatiõe.
Ut tustica uita an urbaria potior uiris. ꝑitia an militaris uiri laus maior.
Mire sunt aũt exercitationes dicendi speciose atq uberes que uł ad suadendi
officiu uł et̃ ad iudiciu disceptationẽq uiuant plurimu. Nam posterior exi
p̃dc̃is locus in causa murene copiosissime a Cicerone tractat᷑. Sunt et ille
pene ad deliberatiuu ꝑtinẽtes genus. ducenda ne uxor petendi ne sint ma¬

Expanded text:
petulantem ex mediis sunt iudiciis et, si reum adiicias, accusationes; quanquam hi petulantem ex mediis sunt iudiciis et, si reum adiicias, accusationes; quanquam hi quoque ab illo generali tractatu ad quasdam deduci species solent, ut si ponatur adulter caecus, aleator pauper, petulans senex. habent autem nonnunquam etiam defensionem. nam et pro luxuria et pro amore dicimus, et leno interim parasitusque defenditur sic, ut non homini patrocinemur, sed crimini. theses autem, quae sumuntur ex rerum comparatione, ut rusticane vita an urbana potior, iurisperiti an militaris viri laus maior, mire sunt ad exercitationem dicendi speciosae atque uberes, quae vel ad suadendi officium vel etiam ad iudiciorum disceptationem iuvant plurimum. nam posterior ex praedictis locus in causa Murenae copiosissime a Cicerone tractatur. sunt et illae paene totae ad deliberativum pertinentes genus, ducendane uxor, petendine sint ma
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ĩ fabulosis et carmine fieri traditũ põt. Uerũ ẽt ĩ ip̃is ãnaliu monuraẽti ᷤ
ut si queratur an sit credibile su caput ualerii pugnantis sedisse corun qui
os oculosq host.s galli rostro atq alis er̾beraret.Sic ĩ utranq ꝑtem ĩgens
acd dicenelu materia. It de ẜpente quo scipio t. aditu genitus et lupa romu¬
li et egeria m̃ime. Nam grecis hustoricis plerũq poetite similis est licencia.
sreq̃ntissitie dubitat. Et alii ab aliis historicis dissentiũt. Inde paulati ad maio¬
ra tendere incipiet laudare claroe uiros et uitupare imꝓbos qd̾ nõ simplici
utilitatis est opus. Nanq et ingeniu exercetur multiplici uariaq materia et
aũis contẽplatione recti prauiq formatu. Et multa inde cognitio reru ueĩt
qm̃ hec tercia rhetorice pare. est p̾cipiemus suo tp̃re. et cõmunes loci. de hiz
loquor qͣuibus coͥntra ꝑsonas in uita moris est porare. Ut ĩ adulterũ aleatorẽ

Expanded text:
m in fabulosis et carmine traditis fieri potest, verum etiam in ipsis annalium monumentis; ut, si quaeratur, an sit credibile super caput Valeri pugnantis sedisse corvum, qui os oculosque hostis Galli rostro atque alis everberaret, sit in utramque partem ingens ad dicendum materia; aut de serpente, quo Scipio traditur genitus, et lupa Romuli et Egeria Numae. nam Graecis historiis plerumque poeticae similis licentia est. e; sicut Livius frequentissime dubitat, et alii ab aliis historici dissentiunt. inde paulatim ad maiora tendere incipiet, laudare claros viros et vituperare improbos, quod non simplicis utilitatis opus est. namque et ingenium exercetur multiplici variaque materia, et animus contemplatione recti pravique formatur, et multa inde cognitio rerum venit quoniam tertia haec rhetorices pars est, praecipiemus suo tempore. communes loci de iis loquor, quibus citra personas in ipsa vitia moris est perorare, ut in adulterum, aleatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
nit finitio rhetoricam esse bñ dicendi scientia. Nam et or̃onis. om̃s uirtutee.
simul complectitur et ꝓtiaus mores etia oratoris cũ bene dice̾ non possit nͥ
bonur Idem ualet crisippi finis ille ductus scientiã recte dicenoi.Sunt plu¬
res eiusclem. Sed ad alias questiones magie. ꝑtinent. Id em sentiret finis
hec m̃o comprehensus. ꝓsuadere quod oporteat nisi ꝙ artem ad exitu alli¬
gat beneartu dicere secundu uiitute oronis excludunt a rhetorica ma¬
los et illi qui scĩam cuuliu officioꝵ cã putauerunt si scientia uirtute ĩdi¬
cant. S angustem utraq uiles qõnes coherent. ¶Albutius non obscurus

Expanded text:
niet finitio, rhetoricen esse bene dicendi scientiam. nam et orationis omnes virtutes semel complectitur et protinus etiam mores oratoris, cum bene dicere non possit nisi bonus. idem valet Chrysippi finis ille ductus a Cleanthe scientia recte dicendi. sunt plures eiusdem, sed ad alias quaestiones magis pertinent. idem sentit et finis hoc modo comprehensus, persuadere quod oporteat, nisi quod artem ad exitum alligat. at bene Areus dicere secundum virtutem orationis. excludunt a rhetorice malos et illi, qui scientiam civilium officiorum eam putaverunt, si scientiam virtutem iudicant; sed anguste intra civil
Abbreviated transcription (Latin):
mueriur aligua utibtate coponimus ĩ ulla ꝑte uidicii mei Nanq ypoerutes clai¬
mearte melicine iudetui honestissime fecisse ꝙͣ quosoa euores suos ne postera lerꝰ¬
rent coris essie est. Et .n. Tuliue nõ dibitaunit aliquos ianti editos libros ilir. post¬
ca st roptis ipse danare sicut catulu atq luciliu in hos ppsos. de quibusi moxo
sinp loentus actia s hetoriceᷤ et eis supuaciuis foret ĩ studir longio labo sĩ m

Expanded text:
iuvenum aliquam utilitatem componimus in ulla parte iudicii mei. nam et Hippocrates, clariuvenum aliquam utilitatem componimus in ulla parte iudicii mei. nam et Hippocrates, clarus arte medicinae, videtur honestissime fecisse, quod quosdam errores suos, ne posteri errarent, confessus est; et M. Tullius non dubitavit aliquos iam editos libros aliis postea scriptis ipse damnare, sicut Catulum atque Lucullum et hos ipsos, de quibus modo sum locutus, artis rhetoricae. etenim supervacuus fo