comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qno othonis .uii ͦ. scepħs et conscanti¬
mis imꝑatores silii romani imꝑatoris¬
se iusta patris si seneritate a uuente lem¬
tate coherceri dispositis in palatio insidiis
ignor ante altero constantino leomis imꝑa¬
teris filio patrem de palacii solio deponũt.¬
et tonso ei ut moris ẽ capite ad mana insu¬
lam in qua ceno bite philosophobant᷑ tãsmit¬
tunt. sol horibilem echipsim ꝑassus ẽ fer .ui.
hora diei tertia. quo die in hyspania ad darã
rex sarracenoꝵ a radamiro ip̃ianissimo rege
gallicie in bello suꝑatus ẽ in y̾talia cometa
nure magratuduns appinit portendens fa¬
meni que secuta ẽ. Ret otho corpus nngcen¬
am sibi sbiugauit. resistente sibi soio ineten¬
siũ ep̃o ad elterone frẽ dncis frederia. scepħs
et constantinus unidentes post patris sui de¬
pulsionem constantinũ filiũ leoris imꝑato¬
ris ab omnib sibi pre ferri. et se iam in iecũ¬
dis uix hr̃i cur deliberarent. ħ qd de patre
fecerant etiqm de conscantino facere publi¬

Expanded text:
 Ottonis, succedit. Stephanus et Constantinus imperatores, filii Romani imperatorisse justa patris sui severitate a juvenili levitate coerceri, dispositis in palatio insidiis, ignorante altero Constantino Leonis imperatoris filio, patrem de palatii solio deponuet tonso ei, ut moris est, capite, ad vicinam insulam, in qua coenobitae praeliabantur, transmittunt. Sol horribilem eclipsim passus est feria sexta, hora diei tertia. Quo die in Hispania Addaram rex Saracenorum a Radamiro christianissimo rege Galitiae in bello superatus est. In Italia cometa mirae magnitudinis apparuit, portendens famem, quae secuta est. Rex Otto corpus Innocenam sibi subjugavit, resistente sibi solo Mettensium episcopo Adalberone, fratre ducis Frederici. Stephanus et Constantinus, videntes, post patris sui depulsionem, Constantinum filium Leonis imperatoris ab omnibus sibi preferri, et se jam vix in secundis haberi; cum deliberarent, hoc quod de patre fecerant, etiam de Constantino facere, publi
Abbreviated transcription (Latin):
mora sibi faceret dannatã cum omnib rebus
ibidem luentis restitn ac resartiri omĩa dãp¬
na et ewpensas quas fecerat usq ad tempus
ꝑtib oriundos qui capti fuerant a tempe quo
soldamis Ryemel amis emsdẽ soldam ola
de carcere liberaret. ac libos ubi uellent abire

Expanded text:
mus sibi restitui Damiatam, cum omnibus rebus ibidem inventis, et resarciremus omnia damna, et expensas quas fecerat usque ad tempus partibus oriundos, qui capti fuerant a tempore quo Soldanus Kyemel, avus ejusdem Soldani Caym, de carcere
Abbreviated transcription (Latin):
erant in regno iosolorutano a tempore tren¬
nũ p̾dictũ adiectum ẽ etiam qd omnia tonã
regis mobilia et oĩm alioꝵ que apud damia¬
tam remanent post eius recessu salua forẽt¬
Ac sub enufdem soldam custodia et defensione.

Expanded text:
erant in regno Hierosolymitano, a tempore treunum praedictum. Adjecto, quod omnia bona nostra mobilia, et omnium aliorum apud Damiatam remanentia, post recessum nostrum, salva forent, et sub custodia et defensione
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. Et ego furtum feci nulla compulsus
egestate. nisi pemuria et fascidio iusticie et sa¬
gina iniquitatis. Nam id furatus sum qd̾ mͥ
hinidabat et multo maelius. Amani defectui
dedecore aliquid s de decus appetens. Illa enim¬

Expanded text:
pia. et ego furtum facere uolui et feci nulla conpulsus egestate nisi penuria pt, fastidio iustitiae et sagina iniquitatis. nam id furatus sum, quod mihi abundabat et multo melius, nec dedecore aliquid, sed dedecus appetens. CA
Abbreviated transcription (Latin):
sericors es miser sum. Niniquid ñ tempta¬
tio uita ẽ humana suꝑ t̾ram: Quis uelit
molestias et difficultates. Tollerari iubes
ea ũ amari. Nemo qd̾ tolerat amat. etiã¬
si tolerare amat. Orͣuis enim gaudeat se
Quis inter ħ medius locus: ubi ñ sit hũa¬
ne uite temptatio. ue ꝓsꝑitatib seculi seł
et iteꝵ: a tuuore adusitatis et a corruptio¬
ue leticie. ue adi̾sitatib seculi semel et iteꝵ
et tercio desiderio ꝓsꝑitatis et quia ip̃a adu̾¬
sitas dum ẽ et ne frangat tolłantiam. ẜmi¬
quid ũ temptatio ẽ uita humana suꝑ teria
sine ullo intristitio: Et tota spes mea ñ irsi
qd̾ uis. Imperas nobis continentiã et cũ
scirem ait quidam. quia nemo potest ẽẽ cõ¬
redigiur in unũ. a quo in multa de fluci¬
ritus. Minus enim te amat: qui tecum a¬
liquid amat. qd̾ ñ pp̃ te amat. O amor qui
semuꝑ ardes et mĩqm extingirs. caritas

Expanded text:
sericors es, miser sum. numquid non temptatio est uita humana super terram? quis uelit molestias et difficultates? tolerari iubes ea, non amari. nemo quod tolerat amat, etsi tolerare amat. quamuis enim gaudeat se quis inter haec medius locus, ubi non sit humana uita temtatio? uae prosperitatibus saeculi semel et iterum a timore aduersitatis et a corruptione laetitiae! uae aduersitatibus saeculi semel et iterum et tertio a desiderio prosperitatis, et quia ipsa - aduersitas dura est, et ne frangat tolerantiam. numquid non temtatio est uita humana super terram sine ullo interstitio? Et tota spes mea non nisi  et iube quod uis. imperas nobis continentiam. et cum scirem, ait quidam, quia nemo potest esse conredigimur in unum, a quo in multa defluximus. minus enim te amat qui tecum aliquid amat, quod non propter te amat.s o amor, qui semper ardes et numquam extingueris, caritas,
Abbreviated transcription (Latin):
facinoris ac supplicii similitudo concurrit.
Ibi namq philargiriam ꝓdicio: hic falsitas
subsequta ẽ. Ibiueritas ꝓditur: hic mendacii
crimen admtititur. Ille refugiens pauꝑtatẽ.¬
resimiere que abiecerat concupunit. Hii ne fi¬
erent pauꝑes de substantia retinere tempta

Expanded text:
facinoris ac supplicii similitudo concurrit! Ibi namque philargyriam proditio, hic falsitas subsecuta est. Ibi veritas proditur, hic mendacii crimen admittitur. Liceresumere, quae abjecerat, concupivit; hi ne fierent pauperes, de substantia sua, qua
Abbreviated transcription (Latin):
coram hominib p̾ferentes affectu concupĩe
coram deo dinites compbantur. Constitutus¬
te renũcians spoliasti quid recurreus niteris
reuestiri. Si uero pauꝑtate p̾uentus. nichil
qd dimitteres hũisti: multo magis acquire¬
ñ debes qd̾ añnõ possedissi. Obidem enim ita
dm̃ brĩficio p̾ꝑatus es: ut expeditior ad emu
millis pecinaꝵ laqis ĩpeditus accurreres.

Expanded text:
coram hominibus praeferentes affectu concupiscentiae coram deo diuites conprobantur? ia mundi, qua te renuntians spoliasti, quid recurrens niteris revestiri? Si vero paupertate praeventus nihil quod dimitteres habuisti, multo minus acquirere debes quod antea non possedisti. Ob id enim ita Domini beneficio praeparatus es, ut expeditior ad eum nullis pecuniarum laqueis impeditus accurreres.
Abbreviated transcription (Latin):
sunus exempla in scripturis sanctis ĩnem
mus. ñ lem pena fuisse dampnata. Nam gi¬
ex ea que nec antea quidem possidat nolens
tere. quam ꝑsuccessionem uelud hr̃ditariam
a suo hũit magr̃o susciꝑe. uerũ etiam econ¬
trario. eterna lepra sancti helysei maledis¬
tione ꝑfunditur. Indas uoleuis resimiere pe¬
tes ꝑtemqnͣdam ex hiis que possid̾anit: apłi¬
co ore morte multantur. ⁊llii uero auarinie
siderium gestiumt deprauare: nec suam intã.
nec nifssctum scripture sensi coaptantes sed
uim scripturis ꝓ desiderio sue libidins inferẽ¬
tes consentire eas sins opirionib uolunt ai¬
urit q scriptum eẽ. ẜeacius ẽ magis ẽ dare.
quam acciꝑe. Cuius int̾ptatione prau̾issima.¬

Expanded text:
um exempla in Scripturis sanctis etiam invenimus non levi poena fuisse damnata. Nam Giezi ea quae ne antea quidem possederat, volens dere, quam per successionem velut haereditariam a suo habuit magistro suscipere: verum etiam e contrario aeterna lepra, sancti Elisaei maledictione, perfunditur . Judas autem volens resumere petes partem quamdam ex his quae possederant, apostolico ore, morte mulctantur . CAPUT XV. Malesiderium gestiunt deprauare. non suam uitam uel intellectum scripturarum sensui coaptantes, sed uim scripturis pro desiderio suae libidinis inferentes consentire eas suis opinionibus uolunt aiuntque scriptum esse: beatius est magis dare quam accipere. cuius int
Abbreviated transcription (Latin):
tes. si priscinis suffulti sõstantiis aliis quoo
de eaꝵ suꝑhim̃dantia largiantur: dum eru¬
tatem ¶Itaq si agonem sp̃alem certare legit¬
time cupimius. hunc quoq ꝑintiosum hostẽ
a cordibus nr̃is extrudamus. Quem qnͣtum
suꝑare ñ magne urtutis ẽ. tm̃ ab eo ua
ignommosũ plenũq de decoris ẽ. Respice in
tem cupiditatis exarsit. ut etiam ñ loculos
clanculo compilare s ip̃m drrm uenũdare
maliit. uniuersas enim diniciaꝵ moles.

Expanded text:
tes, si pristinis suffulti substantiis aliis quoque de earum superabundantia largiantur, dum erurari. Itaque si agonem spiritalem certare legitime cupimus, hunc quoque perniciosum hostem a nostris cordibus extrudamus. Quem quantum superare non magnae virtutis est, tantum ab eo vinci ignominiosum plenumque dedecoris. A potentem cupiditatis exarsit, ut jam non loculos clanculo compilare, sed ipsum Dominum venumdare maluerit. Universas enim divitiarum moles
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fectus assimitur. Cuius t̾rore disꝑsi frẽs ac ꝑ
diuersas horas monachi sunt fugati: ita ut
ꝓpositis edictis in nlła consistere sede sinentur.
Illud me ad modum ꝑmonetat qd̃ Ionmus
uir maxime catholicus et sacre legis ꝑitissimꝰ
origenem sequtus primo temꝑe putabatur. qui
mĩc idem precipue uł omuia illius scripta damp¬
mine disfidere. Sic tamen sine illud eiror ẽnt e
tam late se potinss effinidere: nsi contentione
creniss. Istius modi ergo turbatione cum ne¬
in alexandriam auctuabãt. Me quidem ep̃c il¬
lius auitatis benigne ad modumi et melius
quam opinabar excepit. et secum tenere temp¬
tabat. S ñ fuit animus ibi consistere ubi recẽs
fr̃ne cladis feruebat ĩmdia

Expanded text:
fectus adsumitur, cuius terrore dispersi fratres ac per diuersas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. illud me admodum permouebat, quod Hieronymus, uir maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, qui nunc idem praecipue uel omnia illius scripta dammine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere, ubi recens fraternae cladis feruebat inuidia
Abbreviated transcription (Latin):
ad cellarium asꝑtauit. et aũ uas quo cerir¬
sia condita erat apposuit tracto s securalo
meatum in typrum currere fant. Quembĩ
At ille obedientia feruens oblitus meatũ
mensisse. Iutuitus ẽ autem sup̃ t prim t̾iu
ncam suisse net mimã quidema stdiam foris¬
cecidisse. ut crederes in longitudine typrum
geminatũ ẽẽ ut qualis et qnͣta rotunditas
infra Typri coronam merat. talis in altum

Expanded text:
ad cellarium deportat et ante vase quo cervisa condita erat adponit, tractoque serrameatum in tybrum currere sinit. Quem suAt ille obedientiae igne ardens, oblitus meatum mansisse. Intuitusque supra tybrisam crevisse et ne minimam stillam foriscecidisse, ut crederes in longitudine tiprum geminatum esse, ut quali et quanta rotunditas infra tipri inerat corona, talis in altum
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa et scientia stuo et facundia ꝑ clarus ul¬
ta ab srrianis ꝓuera fide ꝑpessus diutino ĩ
ca olimi pnis quidam dumi in tarneis sanctam
tuntatem blasphemaret. ignito iaculo celitꝰ
nemente insibiliter cõbustus e. constantino¬
poli dum denterus atrianus ep̃c tartam anedã
raꝑtearet. et male disturgueus trutatem di¬
ceret. baptiz o te carba in nomine patris ꝑ fulm
en ep̃u sancto. aqua disparuit. Eiam indarꝰ¬
ter saaicenoꝵ ab ortodoxis capti atus c
en uellent enticiam seducere refellit eds tac
fabulosa in ductione dicens. qd̾ lras acceꝑit
uachaelem archangelum mortuũ ee. Illis ꝙ

Expanded text:
 et scientia, stilo et facundia clarus, multaque; ab Arrianis pro vera fide perpessus, diutino in ca Olimpius quidam, dum in balneis in sanctam Trinitatem blasphemaret, ignito jaculo caelitus veniente, visibiliter combustus estpoli dum Deuterus Arrianus episcopus Barbam quendam baptizaret, et male distinguens Trinitatem, diceret: Baptizo te, Barba, in nomine Patris per Filium in Spiritu sancto, aqua disparuit. 505. rex Saracenorum ab orthodoxis baptizatus, cum eum vellent Euticiani seducere, refellit eos hac fabulosa inductione, dicens quod litteras acceperit, Michaelem archangelum mortuum esse; illisque
Abbreviated transcription (Latin):
lide bimꝰ michi retulit qd̾ in thentoma
erat quidam comes bone oꝑmuonis et in¬
en cumisdam scale. que scala nter strdentes
et crepstantes slamas indebatur erecta aso
suscpiendos omnes qui ex eadem comitinu
geneailoria descendent. Singe bat autem sc̃a¬
la ma de m menso baratio. ħ autem oroise
aduenebat suꝑp̾mũ gradum scale. et qmi ĩ eo¬
reptus erat ad infenorem ꝓtim descendebat
ule comes sir tempis qui tam nyc nisce uix¬
possessionem metensis ecc̃e qui beato stepho
ꝑanus eius abstulerat c ute iam decurꝰ
in hrditate successerat. In ꝑtib babilonie rẽ
tat possessioue sedes aplica unde tin ualsam
redditum ãmiati capiebat qd sufficeret il¬
liñande lampadi añ altare sancti petu ap¬
pense et semꝑ ardenti. Hanc possessionẽ ac¬
cepta pecuma ppͣ distraxit et canonem aro¬
matis quem acciꝑe solebat amisit. Aligãto
post cum idem ppͣ añ scñ altare quasi denotꝰ

Expanded text:
dus mihi retulit, quod in Teutonia erat quidam comes bonae opinionis, et vitdu cujusdam scalae. Quae scala inter stridentes et crepitantes flammas videbatur erecta, ad suscipiendos omnes, qui ex eadem comitatum genealogia descenderent. Surgebat autem scala illa de immenso barathro. Hoc autem ordine adveniebat, supremum gradum tenebat m descendebant. e comes ille sui temporis, qui tam juste vixquamdam possessionem Metensis Ecclesiae, quam beato Stephano proavus ejus abstulerat; et ille jam decimus in haereditate successerat. In partibus Bat possessionem sedes apostolica, unde tantum balsami redditum annuatim capiebat, quod sufficeret illuminandae lampadi ante altare sancti Petri appensae, et semper ardenti. Hanc possessionem, accepta pecunia, papa distraxit, et pensionem aromatis quam accipere solebat, amisit. Aliquanto post cum idem papa ante sanctum altare quasi devotus
Abbreviated transcription (Latin):
bĩ petri msignitur uocaoulo. Quitam in¬
scitores uenetie cum applicuissent inderuit
leonem spns dracorais ñ ꝓtul a littore ĩnołu¬
tum trahi molenter a dracone in spelucã
pandoces autem qui repente huic spectatło
couen̾ant andater draconem ĩuadunt pen
mũt. et leonem lib̾ant. Qu ñ iugratus p
aliquot dies quibus illic pandoces morati
sunt cotididie peslem unã aĩailis ase capti

Expanded text:
i Petri insignitur vocabulo. Quidam institores Venetiae cum applicuissent, viderunt leonem spiris draconis non procul a littore involutum, trahi violenter a dracone in speluncam. Pandoces autem, qui repente ad hoc spectaculum convenerant, audacter draconem invadunt, et perimunt et leonem liberant. Qui non ingratus, per aliquot dies, quibus pandoces illic morati sunt, quotidie pellem unam animalis a se capti
Abbreviated transcription (Latin):
patore affecti contra euum rebellant. Ad e¬
quos debellandos imꝑator inscanter in¬
sirrexit. ꝓtessus se illud insigne reuerentie
detulisse ñ honori arep̃i. s amore magrĩ.¬
Ad huius lanfranti missam quidam inue¬
ins monachus legerat eti głmi. qui cũ
patenam pontifici post pr̃ nr̃ offerret: ui¬
dit coram se quosdam muitꝰ tetrimos
malignoꝵ sp̃uũ. ad quoꝵ aspectus ꝑt̾ritus
pontificem inter manus sacra teuentem
mrisꝙ brachiis strictim amplectitur. horri¬
biliter clamans. et dicens ꝓp̃c uincit. ⁊p̃c

Expanded text:
peratore affecti contra eum rebellant: ad peratore affecti contra eum rebellant: ad quos debellandos imperator instanter consurrexit, professus se illud insigne reverentiae detulisse non honori archiepiscopi, sed amori magistri. Hic Lanfrannis monachus legerat Evangelium: qui cum patenam pontifici post Pater noster offerret, vidit coram se quosdam vultus teterrimos malignorum spirituum: ad quorum aspectus perterritus, pontificem inter manus sacra tenentem utrisque brachiis strictim amplectitur, horribiliter clamans et dicens: Christus vinc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃anlu confessoris incͥpta subtranea ĩuemi¬
tur corpus emsdem sancti pauluri. Ꝙ olim
afrigia ubi exulauerat reportatum. ibi a
felice epocathenis ferreis fuerat suspensũ.
roꝵ. Ad symstra tyrsus unus de principib
thebee legiomis cum uiultis thebeoy in hac
urbe a rictõnaro martyrizatus. Ad caput.
.uii. senatores urbis. maxencius. constan¬
tuis. crescentius. iustus. et tres frẽs le and̾.
illexander. sother. ad pedes hornusda. ꝑapi¬
ms. constans. iomanus. et cum multai
es passionis auree lr̃e inꝑiete scripte signa¬
uant. Eosꝙ ounies sub rictõnaro passos fu¬
regibus de regno cõtendentib. alter eor a
consortio regm pulsus interpessat henricũ
imꝑatorem se et regrrũ rusioꝵ ei subut¬
tens si eius auxilio restitũetur regno s id
fruscra fuit qd̾ granissima in imꝑio roma¬
no orta dissensio mouebat magis sua tueri
quam aliena acruirere. Saxones enĩ mul¬
tis et magnis ĩiuriis et in iusticiis ab im¬

Expanded text:
ni confessoris in cripta subterranea invenitur corpus sancti Paulini, quod olim a Frigia, ubi exulaverat, reportatum ibi a Felice episcopo, catenis ferreis fuerat suspensum, rorum; ad sinistram Tyrsus, unus de principibus Thebeae legionis, cum multis Thebeorum in hac urbe a Rictiovaro martyrizatus; ad caput septem senatores urbis, Maxentius, Constantius, Crescentius, Justinus, et tres fratres Leander, Alexander, Sother; ad pedes Ormisda, Papirius, Constans, Jovianus. Et cum multi aes Passionis aureae litterae in pariete scriptae signabant; eosque omnes sub Rictiovaro passos furegibus de regno contendentibus, alter eorum a consortio regni pulsus interpellat Henricum imperatorem, se et regnum Russorum ei submittens, si ejus auxilio regno restitueretur; sed id frustra fuit, quia gravissima in imperio Romano orta dissensio monebat, magis sua tueri quam aliena acquirere. Saxones enim multis et magnis injuriis et injustitiis ab im
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnocat xp̃m ut defuncto redderet aĩam. Nec
añ surtexit a solo donec et defurcto uitam et
captino acquireret lib̾tatem. Negociatores
demq ut sibi retroacta p̾sumptio indulg̾etur
multis donariis ip̃m honoraunt et locum. Qe¬
Imirũ pretera ut ncc̃itudo cõ¬
pellit humana: nauis argis haud mo¬
dica m̃sib referta ꝑ ligimi uehebatur. Que dũ
contra calompnam ascenderet subito turbato
cum alamie ponto uams in u̾tiginem rotaba¬
tur. frangitur autentia et nuĩc ꝓxr ꝓrra subri¬
gitur eleuata fluctib nũc ꝓuppis deprimitut
pestatis timore ꝑterriti de p̾senti iam despe¬
rantes salute omnia uanis armenta iecunt

Expanded text:
invocat Christum, ut defuncto redderet animam, nec invocat Christum, ut defuncto redderet animam, nec antea surrexit a solo, donec et defuncto vitam et captivo adquireret libertatem. 42 Negociatores denique, ut sibi retroacta praesumptio indulgeretur, multis donariis ipsum honoraverunt et locum. Qimirum praeterea. ut necessitudo compellit humana, Argis haud modica mercibus referta per Ligerim vehebatur. Quae cum contra Calonnam ascenderet, subito turbato cum flamine ponto navis in vertiginem rotabatur, frangitur antemna et nunc prora subrigitur elevata in fluctus, nunc puppis deprimitur antaeque tempestatis timore perterriti, de praesenti iam desperantes salute, obliti omnia navis armamenta iecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sese ꝓ amore dei redimeret. secimꝙ retieret.
quia furtan ppria captinatur ꝓpria uenden dus
ducebatur in alienam. cuius u̾ͥbis et fletibus
siui prĩoticim recognoscens cõmotus pia mẽ¬
te scicerdos nec mora ꝓ captiuo ip̃o dñm suppłi¬
rent. Cedentib autem mimistris uimq facien¬
tib ac dm̃ sui pcepta exe qñtib in mensis uoci¬
bus captinis clamare cepit. aiserere et suctur¬
re serue de quami deuote et lib̾andus expecii
Sacerdos u̾s flens solo paululum positis gem¬
bus rursusq elenatis ad celum manib ĩquit
Dñe deus om̃ipotens qui in augustia consti¬
formuidine ceteri ꝑcessuntur metuentes ne sese
uiuos terra obsorteret qd̾ imianimes expetũt
sacerdotem febiliter postulantes quatimis ⁊
sibi indulgenciam et defuicto suis m̾̃itis ac¬
quireret uitam. uir u̾o beatus munũ metuẽs
ne ip̃e occasio illius ẽẽt ꝑditionis ꝓstratus ter
re in mensis planctib et crebris singultibus

Expanded text:
ei amore redimeret secumque retineret, qui furtim de propria captivitatis patria vendendus ducebatur in alienam. 36 Cuius verbis et fletibus suum patrioticum recognoscens commotus est pia mente sacerdos nec mora pro captivo ipsius dominum supplirent. Cedentibus autem ministris vimque facientibus ac domini sui praeceptum exequentibus, immensis captivus clamare vocibus coepit: Miserere et succurre, serve dei, quem devote liberandus expetii. 38 Sacerdos vero flexis solo paululum genibus bus rursusque elevatis ad caelum manibus inquit: Domine deus omnipotens, qui in angustia constiformidine caeteri percelluntur metuentes, ne se se vivos terra absorberet, ut unanimes expeterent sacerdotem flebiliter postulantes, quatinus et sibi indulgentiam et defuncto suis meritis adquireret vitam. 41 Vir vero beatus nimium metuens. nrae inmensis planctibus et crebris singultibus
Abbreviated transcription (Latin):
laneis idutus. bgasq in mami gerens. ce¬
sidit ad pedes diuistam genale concila.e
lebutis. et tunc primo absolutus ẽ. emodã
tempore capti sunt tres fabricatores false e
monete. qui mor adiudicati sunt ad sustiuer¬
dam penam tali crimen ꝓmulgatã ꝑ angliã
.i. ad malinũ abscisionelu. O dinstinũ ũ la¬
tuit. Die ergo penterostes celebraturus mir¬
sam. ꝑcunctatus e utrum lec nupleta eẽt¬
husum e ip̃ reu̾entiam dici fest dilatam
ee penam usq in diem alteꝵ. Ne quaqm in¬
quit. Ego hodie ad altare ñ accedam donec de¬
bitam suscim erint penam. Nam negoci
ad me respicit. pp̃i enim uri in potestãte
eius erant. rycit et ꝓ eis qui manus pdi¬
turi erant multũ pło aus ostendit de ꝯna
affectione ħ dicerit. quibus ꝑuutis ascen¬
dicens. Nunc confido qd̾ sacrifitium de menni
mea suscipiet ouimpotens. In qua missa de
toduitit suꝑ tunibam odoms prefati arepa¬

Expanded text:
laneis indutus, virgam in manu gerens, cecidit ad pedes Dunstani, generale concilium celebrantis, et tunc primo absolutus est. Quodam tempore capti sunt tres fabricatores falsae monetae: qui mox adjudicati sunt ad sustinendam poenam tali crimini promulgatam per Angliam, id est ad manuum abscissionem. Quod Dunstanum non latuit. Die ergo Pentecostes celebraturus missam percunctatus est; utrum lex impleta ereverentiam diei festi dilatam esse poenam usque in diem alterum. « Nequaquam, inquit; ego ad altare hodie non accedam, donec debitam sustinuerint poenam; nam negotium ad me respicit, » ipse enim viri in potestate ejus erant. Dixit, et pro eis qui manus perdituri erant multum plorans, ostendit, de qua affectione hoc dixerit. Quibus punitis, ascendicens: « Nunc confido, quod sacrificium de manu mea suscipiet Omnipotens. » In qua missa dum to, divertit super tumbam Odonis praefati ar
Abbreviated transcription (Latin):
erat eiim diuinis eredictionib erudictio¬
nib enutritus et aꝑte ñ scietis que sunt ꝓpͥa
sacerdotimi et que regun geniens et deflẽs
ad regana remeauit. Cumq .uiii. mensiũ
continuũ tnsiss spacium ꝓpinquauit salua
toris uri natuntas. Imꝑator autem lamẽ
in lamentationib ꝓstratum accessit ut lac̾
la. Ego autem lamentor et gemo calai¬

Expanded text:
erat enim divinis eruditionibus enutritus, et aperte sciens quae sunt propria sacerdotum, quae regum, gemens et deflens ad regalia remeavit. Cumque octo mensium continuum transisset tempus, propinquavit Natoris nostri nativitas. Imperator autem lamentin lamentatione prostratum accessit, ut lacrmala non sentis; ego autem lamentor et gemo cala
Abbreviated transcription (Latin):
citoꝵ sufficere posse credamus. nͥ fuerit huic
amine quos iemiũ copulatũ. Ht̃ namiq et
eiꝰ. et quidem ꝑsuanis: ia etiam cibus est
uirulentis eam succis cͥorrumpens et ꝓspita¬
tis aliene successorib iugiter miserami extruci¬
are ñ desmens. Cenodoria deleitabili etiam

Expanded text:
tem sufficere posse credamus, nisi fuerit huic animae quoque ieiunium copulatum. habet namque et eius, et quidem persuauis. ira etiam cibus est uirulentis eam sucis corrumpens et prosperitate alieni successus iugiter miseram excruciare non desinens. cenodoxia, id est ua
Abbreviated transcription (Latin):
ob illos indultam continentia maiore conpen¬
sant. ¶dimus senem machetem. hnͣc a dnĩo¬
diebus ac noctib agitaretur collatio sp̃alis.
nũqmͣ sompnitorpore penitus laxaretur. Si
quis uero detractionis ũbum sen ociosum tẽp¬
tass inferre in sompnũ ꝓtimis considebat. ac
fic ne usq ad aurnm quidem enis poslutionẽ.¬

Expanded text:
ob illos indultam continentia maiore conpenob illos indultam continentia maiore conpensant, diebus ac noctibus agitaretur Collatio spiritalis, numquam somni torpore penitus laxaretur; si quis vero detractionis verbum, seu otiosum tentasset inferre, in somnum protinus concidebat, ac si ne usque ad aurium quidem ejus pollutione
Abbreviated transcription (Latin):
tempoꝵ minꝰ q succendat᷑: uerum etiam qui¬
conaipis ad parandum sit facilis et ad cõme¬
dendum oportumor uilioris pretii compendiũ
p̾stet: quiqs sit comisationi tr̃m usuiq cõmu¬
nis. Triplex emm natura ẽ cast̾margie. una
que canonicam refectionis horam p̾uenire cõ¬
pellit: alia que tinmodo uentris inglume et
saturitate quaꝵlib gaudet escaꝵ. tertia que
accura tõrib epulis et excultiorib delectant:¬
sq legittuns quarte secteq ferie quocumq ꝑ¬
gebamus cotidiana sratio solueretur: quidam
semoꝵ ꝑcunctantib nobis ar ita in differen¬
ter apiid eos p̾t̾irentur cotidiana ieuina R̾n
reficientem me ut ad huc paululum quid ede¬
rem hortaretur iamq dixissem ñ posse. R̾ndit
ego iamsepties diuersis aduemientib fr̃ĩb
mensas posi bortansq singulos cum om̃i¬
b cibum sumpsi e et ad huc esurio. Et tu pͥ¬
uritus nũc reficiens. iam te dicis ñ posse. Itaq¬
tidiana iemima. Ita discedentib eis refectionẽ

Expanded text:
mperet minusque succendat, uerum etiam qui ad parandum sit facilis et quem ad coemendum oportuniorem uilioris pretii conpendium praestet quique sit con-uersationi fratrum usuique communis, triplex enim natm a est gastrimargiae, una quae canonicam refectionis horam praeueniri conpellit, alia quae tantummodo uentris ingluuie et saturitate quarumlibet gaudet escarum, tertia quae accuratioribus epulis et esculentioribus oblectatsque legitimis quartae sextaeque feriae, quocumque perrexissemus, cotidiana, statio solueretur, quidam seniorum percontantibus nobis, cur ita indifferenter apud eos praeterirentur cotidiana ieiunia, rereficientem me ut adhuc paululum quid ederem hortaretur, iamque me dixissem non posse, respondit: ego iam sexies diuersis aduenientibus fratribus mensam posui hortansque singulos cum omnibus cibum sumpsi, et adhuc esurio, et tu primitus nunc reficiens iam te dicis non posse? Uidimtidiana ieiunia, ita discedentibus eis refectionem
Abbreviated transcription (Latin):
tes et uincere. Ego cum fug̾o ñ incor in eo
ꝙ fugio. S ideo fugio ne uĩncar. Nulla securi¬
tas ẽ uicino serpente dormire. Potest fieri ut
me ñ mordeat tamen potest fieriut aliqnͣdo
me mordeat. Matres uocamius sorores et fili¬
as et ñ erubescumis inciis nrĩs nomina pie¬
tatis oscendendere. Quid facit monachus in
ceslulis feramaꝵ: Quid sibi uolunt sola et pͥ¬
uata coslocuna et arbitros fugientes oculos.
dycimus referamus ad auariciam. et ad oĩa
uicia que uitantur solitudine. Et id cirto ur¬
bium freqũcias declinamus ne facere compel¬
lemur que nos ñ tam natura cogit facere qmͣ
soluntas.

Expanded text:
tes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo tes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo quod fugio: sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen potest fieri ut aliquando me mordeat. 401 Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes oculi? bidine diximus, referamus ad avaritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit facere, quam voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
res. Monachus auitem ñ doctoris ht. s plangẽ¬
tis officum qui uł se uł mũdũ lugeat. et dm̃
pauidus p̃scoletur aduentũ. quisciens in re
cislitatem suam et nas fragile qd̾ portat t̾nu
offendere ne ĩpniguat corruat at frangat᷑.
unde etiam mulieꝵ marimeq adolescentu¬
laꝵ intat aspectum et in tantũ castigator sin
eͣ. ut etiam que tuta sunt ꝑtunescat. Qi in¬
quis pg̃is ad ħemũ indelicet ut te ñ audiam
ñ indeam. ut tuo surore ñ mouear. ut tua e¬
bella ñ paciar. ne me cupiat otulus metricis
ne forma pulthrima ad illicitos ducat am
pletus. Rendebis. hñ ẽ pugnare s fugere. Sta
macie adñsariis armatus obsiste ut postqͣmͣ
niteris corom̾is. fateor in becilitatem mem.
Nolo spe pugnare nictorie ne ꝑdam aliqnͣdo
uictoriam. Si fugo gladium deuitaui. Si ste
tere et incerta sectari. aut scuto ant pedibus:
mors intanda ẽ. Tu qui pugnas et suꝑari po¬

Expanded text:
res. Monachus autem non doctoris habet, sed plangenres. Monachus autem non doctoris habet, sed plangentis officium: qui vel se, vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum: qui sciecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulchplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. Si fugero, gladium devitavi : si stettere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari po
Abbreviated transcription (Latin):
sit largitas scipes porrigentas. S apło¬
paupes inter quoꝵ parnios et issumẽta corpis
cragrans libido dñatur possunt lỹe eterra tab¬
nasula qui nec pͥsencia possident nes futipe
tandis nequaqiũ mtlłitu s elemosina apꝰ¬
opus ẽ. In sanctis pauꝑib bĩtudo ẽ intiłigẽ¬
cre ut ei tribuas qui erubescit aorꝑe. et cura
accepit dolet. metens carnalia et seminans
qmi utantur rebus suns et paulatim fructus
possessionũ pauꝑib diuidant. quam illos qͥ
possessionib uemũdatis semł om̃ia largian¬
tur. ñ a me eis. S a dño Rndebitur. Si uis
ꝑfectus eẽ. na. et .c̃. Nec a suo studio monachi
argumentaris et dicis. Si omnes se clanse¬
rint et fu̾int in soltudine: quis celebrabut
ett̃as. Qais seculares homines lucͥfacietil
eẽ quis poterit: et nirgmitas ñ erit aꝓpbanda.
Si eniui omnes uirgines simt nuptie ñ erũt.
teactus dormitantius ungilabit in lectulo. Ra
ra ẽ uirtus nec apłib appetitur. Nt utinam h̃

Expanded text:
sit largitas, stipes porrigendas. Sed Apospauperes, inter quorum pannos et illuviem corporis, flagrans libido dominatur, possunt habere aeterna tabernacula, qui nec praesentia possident, nec futura? tandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans qui utuntur rebus suis, et paulatim fructus possessionum pauperibus dividant: quam illos qui, possessionibus venditis, semel omnia largiantur: non a me, sed a Domino respondeatur: Si vis perfectus esse, vade, etc. . Nec a suo studio monachi ssimo; quibus argumentaris et dicis; Si omnes se clarint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit Ecclesias? quis saeculares homines lucrifaciet? quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: tera est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
to reiatasse. Qua psiptione deceptus ange¬
lum sathane uelus angelum lucis suscipiens:¬
cit magnũ .s. urtutis sue meritum ꝓbaturꝰ
cum inde exisl illesuis. ⁊de quo cũ pen̾e iũ
ex anguis ingenti fr̃m labore fuisset extractꝰ
uitam die tertia finiturus. qd̾ hiis deterius
ẽ ita in sue deceptionis obstinatione ꝑman¬
fit. ut ei ne exꝑimento quidem mortis que¬
te fuisset delusus. Hic igitur quo ꝑacto qua¬
ue rõne post tantos labores ab insidiatore de¬
lusus grauissimo lapsu corruens cuncos in
hac hereno constitutos luctuoso dolore ꝓcussit.
Nonne quia minus discrete suis diffrmtio¬

Expanded text:
 relaxasse: qua praesumptione deceptus, angelum Satanae velut angelum lucis suscipicit, magnum scilicet uirtutis suae meritum probaturus, cum inde exisset inlaesus. de quo cum paene iam exsanguis ingenti fratrum labore fuisset extractus, uitam die tertia finiturus, quod his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei ne experimento quidem mortie sectatum. hic igitur. quo pacto quaue ratione post tantoe labores ab insidiatore delusus grauissimo conruens lapsu cunctos in hac heremo constitutos luctuoso dolore percussit ? nonne quia minus discretionis uirt
Abbreviated transcription (Latin):
neri. ut ñ inter byothanatos reputatus. enã
memoria et oblatione pausantiũ indicaret᷑
indignus. Quid etiam de illo cõmemorem¬
noctes in ceua eius lumen absq ullius lucer¬
ne prebebat officio. Ad extremũ intetur a de¬
mone ut deura filiũ suĩ qui cum eo pariter in
monasterio cõmonebat offerret ut .s. ħ sacrifi
dru constringere disponebat inquirere. p̾sa¬
gio sceleris futuri ꝑterritus aufugiss.

Expanded text:
neri, ut non inter biothanatos reputatus etiam memoria et oblatione pausantiQm iudicaretur indignus. Quid noctes in cella eius lumen absque ullius lucernae praebebat officio. ad extremum iubetur a daemone, ut deo filium suum qui cum eo pariter in monasterio commanebat offerret, ut scilicet hoc dum constringere disponebat inquirere, praesagio sceleris futuri perterritus aufugisset.
Abbreviated transcription (Latin):
xxl. pacientissime intra umꝰ ionasterii clau¬
scici degenti conflictus fuit. et ut ip̃e nobis
nere gustanit. Cuni autem metus mortis¬
ip̃m aliqñ uexaret ꝑ .ui. annos se clausit in¬
tra memoriam mortuoꝵ. ut demonem quẽ
in sepulcris hĩtando suꝑaret. Dicebat etiam¬

Expanded text:
, patientissime intra unius monasterii claustra degenti, conflictus fuit. 973 Hoc quoque nobisnere gustasset. Cum autem metus illum mortis aliquando vexaret, per sex annos clausisse se intra memoriam mortuorum, ut daemonem, quem in sepulcris habitando superaret. Libente
Abbreviated transcription (Latin):
gnditate dictionis: manis pondus uita dicẽ¬
tis. Nam qui sapienter et eloqñter dicit.
nequiter autem inuit: erudit quidem młtos
discendi scudiosos qmͣuis amme fue inuti
liter ñ ag̾unt: quia sua quidem querere scu¬
dent. s sua docere ñ audent. Multis itaq ꝓ¬

Expanded text:
nditate dictionis majus pondus vita dicentis. Nam qui sapienter et eloquenter dicit, vivit autem nequiter, erudit quidem multos discendi studiosos, quamvis animae suae liter non agunt. Sua enim quaerere student, sed sua docere non audent, de loco
Abbreviated transcription (Latin):
bonam untam: ut etiam bonam ñ negligãt
famam. s ꝓuideat bona corem deo et hoĩb
qnͣtum potẽst: illuꝑa timendo. hiis consulen¬
do. In ip̃o etiam sermone: małit reb place
quam uerbis. nec existimet dici melius: insi
qd̾ dicitur uerius. nec doctor u̾bis seruiat.
rare quomõ error u̾tate uuncatur. s quomõ
tua dictio dictioni alterius pferatur.¬

Expanded text:
bonam vitam, ut etiam bonam non negligat famam, sed provideat bona coram Deo et hominibus , quantum potest, illum timendo, his consulendo. In ipso etiam sermone malit rebus placere quam verbis; nec aestimet dici melius, nisi quod dicitur verius; nec doctor verbis serviat, rare, quomodo error a veritate vincatur, sed quomodo tua dictio dictioni praeferatur
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In capulo quoq suꝑ crassas auri lanimas
clanus ferrens afficus erat. unus ex quatuor
qmi dñico corꝑi fuerant affici. bariceam quoq ka¬
roli magni quam imꝑator ĩuictissimus contͣ
sarracenos exͣcitum ducens quociens in hostẽ
uibrauit unctor rediit. ferebatur q eadem esse
que dñico lateri manu militis ĩpacta ꝑady¬
sum mortalib aꝑuit. uexillum quoq beatissimi
meatyris mauricii principis tedee legionis. qͦ
idem rex katolus in bello hyspano quarlib con¬
fectos municoꝵ tuneos dirumꝑe et fugare con¬
sueuerat. dyadema quoq ex auro inulto et gẽ¬
nis p̾ciosis qua splendor oculos intuentiũ re¬
uterabat. ꝑticalam quoq sancte crucis crisral¬
lo uiclusam. itant ꝑ ip̃m custallum possit disc̃¬
in color et qnͣtitas ligni. portiũculam quoq e
spinee corone eodem modo inclusam. princeps
huius legatioruis fuit adulplius filius baldu¬

Expanded text:
tur. In capulo quoque super crassas auri laminas tur. In capulo quoque super crassas auri laminas clavus ferreus affixus erat, unus ex quatuor qui Dominico corpori fuerant affixi, lanceam quoque Caroli Magni, quam imperator invictissimus contra Sarracenos exercitum ducens quoties in hostem vibravit, victor rediit. Ferebaturque eadem esse quae Dominico lateri manu militis impacta paradisum mortalibus aperuit; vexillum quoque beatissimi martyris Mauritii, principis Thebeae legionis, quo idem rex Carolus in bello Hispano quamlibet confertos inimicorum cuneos dirumpere et fugare consueverat. Diadema quoque ex auro multo et gemmis pretiosis, quarum splendor oculos intuentium reverberabat. Particulam quoque sanctae crucis crystallo inclusam; ita ut per ipsum crystallum posset discerni color, et quantitas ligni; portiuncula quoque coronae spineae eodem modo inclusam. Princeps hujusce legationis fuit Adulfus, filius Balde
Abbreviated transcription (Latin):
ludonici. dum ille rem ad consiliũ differt. reg¬
nũ francoꝵ usurpat hugo filius hugonis
ꝑisiensis ex halbyde sorore pͥmi othonis imꝑa¬
toris. et regnauit aniuis .it. rlctor. Guilłs
dicit hunc hugonem dixcisse woorem filiam
edwardi regis angloꝵ sororem ethelstam re¬
gis qui longe añ h tempus regnaint ip̃e inde¬
licet henrici regis thentonicoꝵ patris othonis
primi. qui otho primus duxit urorem iniam
sororem eifdem ethelstani. Alteram uero lu-¬
donicus aquitanoꝵ. princeps. Terciam que
pulchrima erat duxit hugo isde. misit q prĩ
ꝓ ea iũa amplissima. aromata. et gẽmas
preciosas. et precipue sinaragᵈos. Equos tur¬
races płimos cum phaleris. Et uas quostã
ex onichino ita celaitum. ut m̃ es et fiugtu
segetes et gẽmare uites. et hom̃i moueri yma¬
gmes inderentur. et ita lucidum erat et poli¬
fum ut ince speculi ymagines intuentiũ redde¬
ret. Ensem quoq constantun magni in quo
br̃s aureis nomen antiqui possessoris legeba¬

Expanded text:
; sed cum ille rem ad consilium differrem Francorum usurpat Hugo, filius Hugonis Parisiensis ex Hathuide sorore primi Ottonis imperatoris, et regnavit annis 9. Herluinusdicit hunc Hugonem duxisse uxorem filiam Eduardi regis Anglorum, sororem Athelstani regis, qui longe ante hoc tempus regnavit, tempore videlicet Henrici regis Teutonicorum, patris Othonis primi, qui Otho primus duxit uxorem unam sororem ejusdem Ethelstani, alteram vero Ludovicus Aquitanorum princeps; tertiam quae pulcherrima erat, duxit iste Hugo; misitque patri pro ea munera amplissima, aromata, et gemmas pretiosas, et praecipue smaragdos, equos currales plurimos cum phaleris, et vas quoddam ex onychino ita coelatum, ut in eo et fluctuare segetes, et gemmare vites, et hominum moveri imagines viderentur: et ita lucidum et politum, ut vice speculi imagines intuentium redderet. Ensem quoque Constantini Magni, in quo litteris aureis nomen antiqui possessoris legeba
Abbreviated transcription (Latin):
licati sibi. Con cum in claustro sedeant. nõ
lectõm et silentio. s tumorib et amositati
uacant. qui locum et tempus loqñdi et ta¬
cendi nusqmͣ et nĩqmͣ seruant. S instabi¬
les et ociosi nũc hos mĩc illos ad colloquñ
loqũdi licencia oĩo negari inderetu. sed
ostium poitur ꝙ temꝑe et loco clanditur-
et aꝑitur. Est tempus et locus tacendi et
loñdi. iꝑctur itas hõstium in claustro hora ꝯ¬
sictuta iectioni. n capło confessiom. In ecclia
orom. Claudir iteꝵ inclaustro confabula
qñq ⁊ ncc̃tatem corporis. nel ad doctrinam
ordiiis seu ad edificatõnem mentis. potest
hꝰstium applłari licencia loqñdi ꝑ h sepe in¬
ħ ostium pateat uento uementi a regione de¬
serti ne domus quatuor angulis concussa sõ¬
uertatur. et filii iob oppressi moriantur. De¬
telicta multitudo. a quibus uentus nemens
.i. granis temptatio irrint que a tñsquillita¬
tem a conscĩam eo subuertit. Donius u̾o mẽ¬

Expanded text:
la, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et cendi. Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulatpropter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appellari licentia loquendi, quae at tamen, ne hoc ostium pateat vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Dem a Deo derelicta multitudo, a quibus ventus venit, id est, gravis tentatio irruit, quae a tranquillitate conscientiam subvertit. Do
Abbreviated transcription (Latin):
que mormuitur. qñ a sius contͣriis ferutur.
Obrintur enim saꝑĩa ꝑ stulticiam inflłctus
ꝑ ebetudinem. consilium ꝑ p̾cipitatõm. forti¬
tudo ꝑ timorem. scĩa ꝑ ignorantiã. pietas
ꝑ duriciam. timor ꝑ suꝑbiam. s ab hac̾ puer
riuna euadit qui beato iob nũciet .i. discretõ

Expanded text:
or moriuntur, quando a suis contrariis feriuntur. Obruitur enim sapientia per stultitiam, intellectus per hebetudinem, consilium per praecipitationem, fortitudo per timorem, scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio
Abbreviated transcription (Latin):
multi claustraliũ cumi regib fabulantur.
dum casus militũ narrant. dum ꝓ ilł loqũt
ꝙ negant aũ affirmant. si autem de regib
sermo ẽ. docet lectio daustri regum certatmꝰ¬
na casus et enentus belloꝵ. quomo moriat
saul et quis enis mortem mlsianent daud.
li. concordie ñ discordie. Regina sabba no¬

Expanded text:
multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. li, concordiae non discordiae. Regina Saba no
Abbreviated transcription (Latin):
pore sub scismaticoꝵ opp̾ssione tota burde¬
galensis ꝓunicia. et ñ erat macquitama qͥ
posset resistere principi. cunis aĩm indura¬
nerat deus qui ꝑsuadente girardo engolisiẽ¬
si ep̃o. et instillante in cor eius semna disse¬
siomis factus eras scismatis defensor et anc¬
tor. hic gerardus misit ad petrum leonis ut
ei legationem concederet. et ip̃e ei fidelitate
iurata o bediret. insuꝑ et principem terre. et
quoscumq posset ad eius imꝑnum indina¬
ret. Gainsus honio ꝑditionis locum se me¬
uisse in quo dilataret in aliciam suam. cito
anuit et libenter. Et misit ad eum gilonem
thusculanũ sardina lem ep̃m qui solus de ro¬
romains cum petro portuensi ei adheserat.
qd̾ añ ñ fecerat publice ꝓcedetat mitratus
Ab hus ereco dnobus molenter expellitur a
et catholicus. et ꝓ eo alius quidam nobilis
genere s de gener fide intrusus ẽ. Siułr ĩ
semonicensi ecc̃a intruserunt. ramphum
quẽtam doratensem. qui ñ multo post cadẽs

Expanded text:
pore sub schismaticorum oppressione tota Burdegalensis provincia; et non erat in Aquitania, qui posset resistere principi, cujus animam induraverat Deus: qui, persuadente Girardo Engolismensi episcopo, et instillante in cor ejus semina dissensionis, factus fuerat schismatis defensor et auctor. Hic Girardus misit ad Petrum Leonis, ut ei legationem concederet, et ipse ei fidelitate jurata obediret: insuper et principem terrae, et quoscunque posset, ad ejus imperium declinaret. Gavisus homo perditionis locum se invenisse, in quo dilataret malitiam suam, cito annuit, et libenter: et misit ad eum Gilonem Tusculanum cardinalem episcopum, qui solus de Romanis cum Petro Portuensi ei adhaeserat.  ante non fecerat, publice procedebat mitratus. Ab his ergo duobus violenter expellitur a et catholicus: et pro eo alius quidam nobilis genere, sed degener fide, intrusus est. Similiter in Lemovicensi Ecclesia intruserunt Ranulfum quemdam Doratensem; qui non multo post cadens
Abbreviated transcription (Latin):
aũ altare sepelitur. Can moriturus ꝓceres
suos quos secum hẽbat contestatur ut ficia e¬
sua maior alienordis ludonico francor regi
dictus ludonicus op̃ burdegalam sum oꝑti¬
matib regni presentib uugit sibi imꝑciis
solempnib. cinus pr̃ ludonicus intra eutioꝰ
fere mensem apud ꝑisius definictus in ecc̃a
bĩ dyonisii añ corpus ip̃ius ẽ sepultus .Rł.

Expanded text:
ante altare sepelitur. Qui moriturus proceres suos, quos secum habebat, contestatur, ut filia sua major Alienordis Ludovico juniori Francur. Quam predictus Ludovicus apud Burdegalam, optimatibus regni presentibus, jungit sibi nuptiis quam sollempnibus. Cujus pater Ludovicus intra eundem fere mensem apud Parisyus defunctus, in aecclesia beati Dyonisii ante corpus ipsius est sepultus, Kal.
Abbreviated transcription (Latin):
bit. cui scepħs ex sorore nepos in regno succe¬
dit. s magna regi ꝑte inutilia mutilatus
ñ post multũ totam normaninã amitiit. Nã
filia regis henrici matildis que primo iipse¬
occupat. et in ip̃a singlia magnas ei inoles¬
tias et calanitates suscitat᷑ Oũe etiam¬
eundem relaxant uentus miniꝰ uͦ. kx̃. no¬
uem b fuit. qui turres et edificia młta di
sum inopinate aandriaꝵ cum hĩtatoribus

Expanded text:
rae. Cui Stephanus de sorore nepos in regnum succedit, sed magna parte regni mutilatus, non multo post totam Normanniam amittit. Filia enim regis Henrici Mathildis, quae primo nupseccupat, et in ipsa Anglia magnas ei molestia atque calamitates suscitat. Quem etiameum relaxavit. Ventus nimius 5 Kal. Nov. fuit, qui turres et edificia multa disum, inopinate submersit cum habitatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
encus rex burglindie erat pulcher et stre¬
uuius at callidus minis: qui ꝑ consiliũ a me
sue brimichildis ex̾citum maximũ ex burgim¬
cedes ibidem fuit de utroq ppło: ut ip̃e alueꝰ
de hom̃i cadauerib repletus a qua ip̃a pem¬
guis effusi. Ibi igitur in primo certanine:
uisus fuit augłs dm̃ enagmato gladio supͣ
excitum siuĩ in sugam de lapsus: secus aumũ

Expanded text:
et strenuus atque callidus nimis. Qui per consilium aviae suae Brunhildae hostem maximum ex Burguncaedes illic fuit de utroque populo, ut ipse alveus de hominum cadaveribus repletus, aqua ipsa penuore fuso. Ibi enim in ipso certamine visus fuit angelus Domini evaginato gladio superexercitum suum, in fugam dilapsus, secus fluviu