comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in celo stella. quã cometẽ. dicunt: De hinͦ agilulfus
iterũ fecit pacẽ cũ romanis tribꝰ annis: xxcx iii.
Nis diebꝰ defuncto seuero patriarcha. ordinat᷑ in loco
eiꝰ ioħs abbas patͥarcha in aqͥleia ueteri. cũ consensu re¬
gis. ⁊. gisulfi ducis: Ingraduᷤ qͦq ordinatũ ẽ romanus
candidianus antistes: Rursũ m̃se nouẽbrio ⁊ decẽbrio.
tella cometiꝰ ꝓparuit: Candidiano qͦq defuncto apud
gradus. ordinatur patarchia epiphanꝰ: qͥ fuerat pͥmice¬
riuꝰ notariorũ. ab epĩs qͥ erant subromanis: Ex illo nãꝙ¬
S ac etiã ȩtate. ioħs consiiĩ inuasit neapolum:
Quẽ de eadẽ ciuitate ñ post multos dies idem eleute¬
riꝰ patriciꝰ expulit. eũq int̾fecit: P ost hȩc idem eleu¬
teruiᷤ patricuᷤᷤ. eimuchiᷤ. imꝑii iura suscepit: Q dũ
arauenna romã ꝑgeret. in castro luceolis amilitibus
int̾fectus ẽ: caputq eiꝰ constantinopolim imꝑatori

Expanded text:
in caelo stella quam cometem dicunt. Dehinc Agilulf rex in caelo stella quam cometem dicunt. Dehinc Agilulf rex iterum fecit pacem cum Romanis tribus annis. 33. His diebus defuncto Severo patriarcha, ordinatur in loco eius Iohannes abbas patriarcha in Aquileia vetere, cum consensu regis et Gisulfi ducis. In Gradus quoque ordinatus est Romanis Candidianus antistis. Rursum mense Novembrio et Decembrio stella cometis apparuit. Candidiano quoque defuncto, aput Gradus ordinatur patriarcha Epiphanius, qui fuerat primicerius notariorum, ab episcopis qui erant sub Romanis. Et ex illo Hac aetate Iohannes Consinus invasit Neapolim. Quem de eadem civitate non multos post dies Eleutherius patricius expulit eumque interfecit. Post haec isdem Eleutherius patricius eunuchus imperii iura suscepit. Qui dum a Ravenna Romam pergeret, in castro Luceolis a militibus interfectus est, caputque eius Constantinopolim imperator
Abbreviated transcription (Latin):
noratuᷤ ẽ ab eo .⁊. nocte subito mortuus est: Ecce
quantȩ humilitatiꝰ uir iste fuit: Q cũ eẽt summus
pontifex. seruũ se nominauit: ecce quantȩ innocen¬
langobardõ apud mediolanũ in circo. inp̃sentia patris
su agilulsi regis. astantib legatis teotberti regis francoꝵ.
⁊ defponsata ẽ eidem regio puero filia regis teotberti.
⁊ firmata ẽ par ꝑpetua. cũ francis x Xo I.¬
odem tempore francis cũ saronib pugnantibꝰ. inag̃¬
nastrages ab utrisq partib factaẽ apud ticinũ qͦq
inbasiliea beati petri apłi. petrus cantor fubmie it ũ ẽ
Cequenti deniq m̃se nouẽbrio. rer x xxii.¬
agilulfus pacẽ fecit cũ smaragdo patricio in annum
unũ accipiens a romanis .xii. milia solidorũ Ciuiitates
qͦq tusciȩ. hoc ẽ balneũ regis ⁊ urbs uetus. alangobar¬
dis inuasȩ sũt: Tunc etiã m̃se apͥli ⁊. maio apparuit.

Expanded text:
noratus est ab eo et nocte subito mortuus est". Ecce noratus est ab eo et nocte subito mortuus est". Ecce quantae humilitatis vir iste fuit, qui, cum esset summus pontifex, se servum nominavit! Ecce quantae innocenLangobardos apud Mediolanum in circo, in praesentia patris sui Agilulfi regis, astantibus legatis Theodeberti regis Francorum, et desponsata est eidem regio puero filia regis Theodeberti, et firmata est pax perpetua cum Francis. Eodem tempore Francis cum Saxonibus pugnantibus, magna strages ab utrisque partibus facta est. Apud Ticinum quoque in basilica beati Petri apostoli Petrus cantor fulmine ictus est. 32. Sequenti denique mense Novembrio rex Agilulf pacem fecit cum Smaracdo patricio in annum unum, accipiens a Romanis duodecim milia solidorum. Civitates quoque Tusciae, hoc est Balneus Regis et Urbs Vetus, a Langobardis invasae sunt. Tunc etiam mense Aprili et Maio apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
epta huic opusculo inserere. ut possit liqͥdo agnos¬
ci. quã humilis uir iste fuit. quantȩ q innocentiȩ
⁊ scĩtatis: hic deniq eũ accusatus apud mauriciũ
augustũ ⁊. eiꝰ filios fuisset. qͦd malcũ quendã ep̃m
in custodia ꝓ solidis occidisset. scribens ꝓhac re
epłam sabiniano suo apocrifario qͥerat apud constan¬
tinopolim. int̾ cȩtera sic ait: Unũ ẽ qͦd breuiter
suggeras serenissimis dm̃s nr̃is. quiasi ego seriuis e¬
oꝵ in morte. ł langobardoꝵ me miscere uoluissem.
hodie langoburdoꝵ gens nec regẽ. nec duces. nec co¬
mites haberet. atq in summa confusione diuisa
eẽt S qͥa dm̃ tumneo. in morte cuiꝰlibet hominis
me miscere formido Malcus aut̃ idem ep̃c. neq in
custodia fuit neq in aliqua afflictione. s die qua
causam dixit ⁊. additus ẽ. nesciente me a bone facio
notario in domũ eiꝰ ductũ est. ibiq prandidit. ⁊ ho¬

Expanded text:
epistola huic opusculo inserere, ut possit liquidius agnosepistola huic opusculo inserere, ut possit liquidius agnosci, quam humilis iste vir fuerit quantaeque innocentiae et sanctitatis. Hic denique cum accusatus aput Mauritium augustum et eius filios fuisset, quod Malcum quendam episcopum in custodia pro solidis occidisset, scribens pro hac re epistulam Saviniano suo apochrisario, qui erat apud Constantinopolim, inter cetera sic ait: "Unum est quod breviter suggeras serenissimis dominis nostris, quia, si ego servus eorum in morte vel Langobardorum me miscere voluissem, hodie Langobardorum gens nec regem nec duces nec comites haberet atque in summa confusione divisa esset. Sed quia Deum timeo, in morte cuiuslibet hominis me miscere formido. Malcus autem idem episcopus neque in custodia fuit neque in aliqua afflictione; sed die qua causam dixit et addictus est, nesciente me, a Bonifacio notario in domum eius ductus est ibique prandidit et ho
Abbreviated transcription (Latin):
reddita ẽ filia regis a sinaragdo patricio cũ
uiro ⁊. filis ac rebꝰ cunctis. factaq ẽ par m̃se
nono. usq R alendas apͥlis indictionis octauȩ.
filia uͦ regis arauenna mox parmã rediens.
hoc anno. teotbertũ ⁊ teodericus reges fran¬
coꝵ. adu̾sus clotariũ patruũ suũ dimicarunt:
In qͦ certamine. ex utraq parte multa milia
pãpa gregoriuᷤ migrauit ad xp̃m. eũ iã focas ꝑ
indictionẽ octauã anno regnaret sed̃o Cuiꝰ
in locũ ad apłicatuᷤᷤ officiũ sabmianꝰ est or di¬
natus: Fuit aut̃ tẽ hienis frigida nimis. et
mortuȩ sut̃ uites pene omĩb locis: Messes qͦq
partim uastatȩ sũt amuribꝰ. partim ꝑcussȩ u¬
redine euanuerũt: Pebuit enĩ tẽ mundus
famẽ sitĩq pati. quando recȩdente tanto doc¬
tore. animas hominũ spiritalis alimoniȩ pe¬
nuria. sitisq ariditas inuasit: Libet sane me
pauca de eidẽ beati gregorii papȩ quadam

Expanded text:
reddita est filia regis a Smaracdo patricio cum reddita est filia regis a Smaracdo patricio cum viro ac filiis ac rebus cunctis; factaque est pax mense nono usque Kalendas Aprilis indictionis octavae. Filia vero regis mox a Ravenna Parmam Hoc anno Theudebertus et Theudericus reges Francorum adversus Clotarium patruum suum dimicarunt, in quo certamine ex utraque parte multa milliapapa Gregorius migravit ad Christum, cum iam Focas per indictionem octavam anno regnaret secundo. Cuius in locum ad apostolatus officium Savinianus est ordinatus. Fuit autem tunc hiems frigida nimis, et mortuae sunt vites pene in omnibus locis. Messes quoque partim vastatae sunt a muribus, partim percussae uredine evanuerunt. Debuit etenim tunc mundus fame sitimque pati, quando recedente tanto doctore animas hominum spiritalis alimoniae penuria sitisque ariditas invasit. Libet sane me pauca de eiusdem beati Gregorii papae quadam
Abbreviated transcription (Latin):
gisulfus de foroiulio. cũ antea a regis agilulfi
societate. discordarent. ab eo in pace recepti s̃:
Tc̃ etiã baptitatuᷤ ẽ p̃nominatũ puer adoaldũ.
filius agilulfi regis. in scõ ioħe in modicia. ⁊
chalis dies eo tẽpore. uiiͦ. idus apͥlis: xxYIII.
Erat autẽ his dieb adhuc discordia lan¬
gobardis cũ romanis ꝓpt̾ captiuitatẽ filiȩ re¬
gis Qua de causa rer agilulfus egressus
mediolanũ m̃se ulio. obsedit ciuitatẽ cremo¬
nensem cũ sclaus qͦsei cacanũ rer auariũ in sola¬
usq destruxit Pari etiã mͦ erpugnauit ⁊ man¬
tuã. ⁊ int̾ruptis muris eiꝰ cũ auaribꝰ. dans licen¬
tiã militib qͥ iea erant reu̾tendi rauennam
ingressus ẽ in eã die iduũ septembriũ: Tuc̃
etiã partib langobartdoꝵ. se tradidit. castrum
qͦd uulturina uocatur: Milites uͦ brexillũ op¬
pidũ igni cremantes fuger̃: his ita patratis.

Expanded text:
Gisulfus de Foroiuli, cum antea a regis Agilulfi Gisulfus de Foroiuli, cum antea a regis Agilulfi societate discordarent, ab eo in pace recepti sunt. Tunc etiam baptizatus est praenominatus puer Adaloald, filius Agilulfi regis, in Sancto Iohanne in Modicia, et i pascalis dies eo tempore septimo Idus Aprilis. 28. Erat autem his diebus adhuc discordia Langobardis cum Romanis propter captivitatem filiae regis. Qua de causa rex Agilulf egressus Mediolanio mense Iulio, obsedit civitatem Cremonensem cum Sclavis, quos ei cacanus rex Avarorum in solausque destruxit. Pari etiam modo expugnavit etiam Mantuam, et interruptis muris eius cum arietibus, dans veniam militibus qui in ea erant revertendi Ravennam, ingressusque est in ea die Iduum Septembrium. Tunc etiam partibus Langobardorum se tradidit castrum quod Vulturina vocatur; milites vero Brexillum. oppidum igni cremantes, fugierunt. His ita patratis,
Abbreviated transcription (Latin):
tructa Milites tam̃ qͥ in ea fuerant. rauennam
Dac tẽpestate legati agilulfi regressi a cacano.
pacẽ ꝑpetuã factã eũ auarib nunciar: egatũ
qͦq cacanicũ eis adueniens. ad galliã ꝑrerit.
demuncians francoꝵ regib ut sic̃ cũ auaribꝰ.
ita pacẽ habeant cũ langobardis Int̾ hȩc lan¬
gobardi cũ auaribꝰ ⁊. sclauis istoꝵ fines ingrẽ¬
Agilulfo qͦq regi tẽ nascit᷑ filius de teode
linda regina. in modiciȩ palatio. qͥ ado aldis
ẽ appellatus Sequenti tẽpore. langobardi cas¬
trũ montis silicis inuaser̃ ꝑ idem tẽpꝰ repul¬
so apud rauennã gallicino. rediit smaragdus:
annis rerit imꝑĩr. eũ filiis teodosio ⁊ tiberio
⁊ constantino. a foca qͥ fuit strator pͥsei patͥcii
occidit᷑ Fuit autẽ utilis rei publicȩ. s auari
lant᷑. eius uirtute. deuicti sunt: xxUI.I.¬
oc anno gondoaldus dux de tridento.⁊.

Expanded text:
tructa est. Milites tamen qui in ea fuerunt Ravennam tructa est. Milites tamen qui in ea fuerunt Ravennam Hac tempestate legati Agilulfi regressi a cacano, pacem perpetuam factam cum Avaribus nuntiarunt. Legatus quoque cacani cum eis adveniens, ad Gallias perrexit, denuntians Francorum regibus, ut, sicut cum Avaribus, ita pacem habeant cum Langobardis. Inter haec Langobardi cum Avaribus et Sclavis Histrorum fines ingresAgilulflinda regina, in Modiciae palatio, qui Adaloaldus est appellatus. Sequenti tempore, Langobardi castrum montis Silicis invaserunt. Per idem tempus repulso apud Ravennam Gallicino, rediit Smaragdus, annis rexit imperium cum filiis Theodosio et Tiberio, et Constantino a Foca, qui fuit strator Prisci patricii, occiditur. Fuit autem utilis reipubl. Nam saepe, lantur, eius virtute devicti sunt. 27. Hoc anno Gaidoaldus dux de Tridento et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊. de langobardorũ gestis depngi fecit: In qua
pictura manifeste ostendit᷑. qͦmͦ langobardi eo
tẽpore comã capitis tondebant. uł qualis illiꝰ uesti¬
tus. qualisue habitus erat: Siqͥdẽ ceruicẽ usq
ad occipiciũ radentes nudabant. capillos a facie
usq ad os demisos habentes. qͦs inutrãq partẽ a
frontis discͥimine. duudebant: Uestim̃ta uͦ eis
erant laxa. ⁊ maxime linea. qualia angli saxones.
habere consuer̃: ornata institis latioribꝰ. uario caͦ¬
lore: contertis: Calcei uͦ eis erant usq ad sũmũ
pollicẽ pene: aꝑti ⁊ int̾natim laqueis corrigiarũ
retenti Postea uͦ ceper̃t osseis uti. suꝑ quas eqͥtan¬
tes tribucos birreos mittebant: S hoc de roma¬
na. ñ de sua consuetudine traxerant: X xixi.
militib repugnantibꝰ. langobardis rebellauit: S
tandẽ iniecto igni. tota flãmis uorantib conere¬
mant᷑ib ẽ ⁊ ussu regis agilulfi ad solũ usq des¬

Expanded text:
et de Langobardorum gestis depingi fecit. In qua et de Langobardorum gestis depingi fecit. In qua pictura manifeste ostenditur, quomodo Langobardi eo tempore comam capitis tondebant, vel qualis illis vestitus qualisve Habitus erat. Siquidem cervicem usque ad occipitium radentes nudabant, capillos a facie usque ad os dimissos habentes, quos in utramque partem in frontis discrimine dividebant. Vestimenta vero eis erant laxa et maxime linea, qualia Anglisaxones- habere solent, hornata institis latioribus vario colore contextis. Calcei vero eis erant usque ad summum pollicem pene aperti et alternatim laqueis corrigiarum retenti. Postea vero cocperunt osis uti, super quas cquitantes tubrugos birreos mittebant. Sed hoc de Romanorum consuetudine traxerant. 23. militibus repugnantibus, Langobardis rebellavit. Sed tandem, iniecto igni, tota flammis vorantibus concremata est, et iussu regis Agilulfi ad solum usque des
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ eẽ ꝓ p̃stito beneficio debitores. ⁊ uos mer
is dieb capta ẽ filia regis agllulfi. eũ uiro
suo godescaleo nomine. de ciuitate parmensi ab
erercitu gallicini patricii. ⁊ ad urbẽ rauenna¬
tiũ sũt deducti Hoc qͦq tẽpore misit agilulfus
rex cacano regi auariũ artifices ad faciendã naues.
cũ qͥb ipse cacanꝰ insułã quandã inthracia erpugna¬
er idem qͦq tempꝰ. teodelinda regina xxi¬
basilicã beati ioh̃is baptistȩ quã inmodicia
construrerat. qͥlocus supra mediolanũ .xiͭ i. milibꝰ
adest dedicauit: Multisq ornam̃tis auri argenti¬
q decorauit. p̃dlisq sufficient̃ ditauit: Qͦ
in loco. etiã teodericuꝰ quondã gochoꝵ rer palatiũ
ertrurit. ꝓ eo qͦd ęstiuo tẽpore locus ipse ut pote
uicinũ alpibꝰ. tẽꝑatu ac salubris existit: xxii.
bietiã p̃fata regina sibi palatiũ condidit. in qͦ aliqͥd

Expanded text:
possimus esse pro praestito beneficio debitores, et vos merpossimus esse pro praestito beneficio debitores, et vos merHis diebus capta est filia regis Agilulfi cum viro suo Gudescalco nomine de civitate Parmensi ab exercitu Gallicini patricii, et ad urbem Ravennatium sunt deducti. Hoc quoque tempore misit Agilulf rex cacano regi Avarorum artifices ad faciendas naves, cum quibus isdem cacanus insulam quandam in Thracia expugnaPer idem quoque tempus Theudelinda regina basilicam beati Iohannis baptistae, quam in Modicia construxerat, qui locus supra Mediolanum duodecim milibus abest, dedicavit multisque ornamentis auri argentique decoravit praediisque sufficienter ditavit. Quo in loco etiam Theudericus quondam Gothorum rex palatium construxit, pro eo quod aestivo tempore locus ipse, utpote vicinus Alpibus, temperatus ac salubris existit. 22. Ibi etiam praefata regina sibi palatium condidit, in quo aliquit
Abbreviated transcription (Latin):
contristari. maxime intali re unde hrã aĩa mul-¬
tũ poterit ad uiuari: Indicamꝰ aut̃ ꝓpt̾ eccłas be
atoꝵ petri ⁊ pauli aliquantã trabes eẽ necessariaᷤ:
⁊. ideo sabino subdiacono nrõ iniunximꝰ. ut de par¬
tibꝰ bricioꝵ aliquantas incidere. ⁊ usq ad mare
in locũ aptũ trahere debeat: ibͦ qͥa in haere solatiis
indiget. salutantes głam urãm pat̾na caritate
petimꝰ. ut actionariis ur̃is qͥ in illo loco sunt
deputetis. ut hoĩes qͥ subeis sũt cũ bub suis in
eiꝰ transmittere solatiũ debeant. quatmiꝰ uob cõ¬
currentibꝰ. meliꝰ qͦd ei imunximꝰ possit ꝑficere:
Nos enĩ ꝓmittimꝰ. qͥa dũ res ꝑfecta fuerit. dignũ
uobis exenũ qͦd ñ sit incuriosũ transnuttimꝰ Nã
scimꝰ nos considerare ⁊. filiis nr̃is qͥbonã nobis no¬
luntatẽ ex hibent respondere Unde iterũ pe¬
timꝰ głose fili ut ita facere debeatis ut ⁊ noꝰ uob̾

Expanded text:
contristari, maxime in tali re, unde vestra anima mulcontristari, maxime in tali re, unde vestra anima multum poterit adiuvari. Indicamus autem, propter ecclesias beatorum Petri ac Pauli aliquantas nobis trabes necessarias esse, et ideo Savino subdiacono nostro iniunximus, de partibus Brittiorum aliquantas incidere, et ut usque ad mare in locum aptum trahere debeat. Et quia in hac re solaciis indiget, salutantes gloriam vestram paterna caritate petimus, ut actionariis vestris qui in illo loco sunt deputetis, ut homines qui sub eis sunt cum bubus suis in eius transmittere solatium debeant, quatenus vobis concurrentibus melius quod ei iniunximus possit perficere. Nos enim promittimus, quia, dum res perfecta fuerit, dignum vobis exenium, quod non sit iniuriosum, transmittemus. Nam scimus nos considerare et filiis nostris, qui bonam nobis voluntatem exhibent, respondere. Unde iterum petimus, gloriose fili, ut ita facere debeatis, ut et nos vobis
Abbreviated transcription (Latin):
benedicti quãlonge ante p̃iuderat impleret᷑.
qua dixit: uix apud dm̃ obtinere potui ut
ex hoc loco mͥ animȩ cȩderent᷑: Fugientes qͦq
ex eodem loco monachi: romã petier̃ ⁊ secũ co-¬
dicẽ scẽ regulȩ quã p̃fatus pat̃ cõposuerat.
⁊ quȩdã alia scͥpta. necnon ⁊. pondus panis
⁊ mensurã uini. ⁊. qͥcqͥd ex supellectili subriꝑe.
poterant deferentes: Siqͥdẽ post beatũ bene¬
dictũ constantinũ. post hunc simplicuis. post
quẽ uitalis. ad extremũ bonitus. congregatio¬
nẽ ipsam rexit. sub qͦ hȩc destructio facta est:
Mortuo gͥ zotone beneuentano duce. arichis
in loco ipsius a rege agisusfo missus: successit:
Qͥ ortus in forouilio fuerat.⁊. gisulfi foroui¬
uan ducis filios educarat. eidemq gisulfo con¬
saguineus erat: Ad hunc arichem extat. epistola
beati papȩ grogorii. in hunc modũ directa x xiiͥ.¬
regoriꝰ arichi duci: Qa sic de gła ur̃ã sic̃ re

Expanded text:
Benedicti patris, quam longe ante praeviderat, impleretur, Benedicti patris, quam longe ante praeviderat, impleretur, qua dixit: "Vix apud Deum optinere potui, ut ex hoc loco mihi animae cederentur". Fugientes quoque ex eodem loco monachi Romam petierunt, secum codicem sanctae regulae, quam praefatus pater conposuerat, et quaedam alia scripta necnon pondus panis et mensuram vini et quidquid ex supellectili subripere poterant deferentes. Siquidem post beatum Benedictum Constantinus, post hunc Simplicius, post quem Vitalis, ad extremum Bonitus congregationem ipsam rexit; sub quo haec distructio facta est. 18. Mortuo igitur Zottone Beneventanorum duce, Arigis in loco ipsius a rege Agilulfo missus successit; qui ortus in Foroiulii fuerat et Gisulfi Foroiulani ducis filios educarat eidemque Gisulfo consanguineus erat. Ad hunc Arigis extat epistula beati papae Gregorii in hunc modum directa: 19. "Gregorius Arogi duci. Quia sic de gloria vestra sicut re
Abbreviated transcription (Latin):
set. int̾rogauit cuiꝰ hȩc tã ãpla domꝰ eẽt: Responsũ
ẽ a uiris fidelibꝰ. sabinũ ibi martyrẽ reqͥescere.
quẽ xpĩani quociens inbellũ contra hostes irent.
solitũ haberent in suũ auxiliũ inuocare Aruil
pecturus intrauit: Tunc aliis orantibus. ipse
picturas eidẽ basilicȩ mirari cȩpit Qͥ cũ figurã
beati martiris sabini depictã consperisset. mor
cũ iuram̃to affirmauit. talẽ onĩno eũ uirũ
qͥ se in bello ꝓtererat formã habitũq habuise:
Tunc intellectũ ẽ beatũ martyrẽ sabinum
eidẽ in p̾lio adiutoriũ contulisse: Igit᷑ mortuo
aruilfo. duob filiissaro aldi suꝑiori ducis
int̾ se ꝓpt̾ ducatũ decertantib: unꝰ ex ipsis qͥ
uictoriã est adeptus. noĩe teudelapius: duca
cassino sitũ ẽ. a langobardis noctu inuadit᷑:
Qͥ uniu̾sa diripientes. nec unũ ex monachis
tenere potuer᷑. ut ꝓphetia uenerabilis patͥs¬

Expanded text:
set, interrogavit, cuset, interrogavit, cuei a viris fidelibus, Savinum ibi martyrem requiescere, quem christiani, quotiens in bellum contra hostes irent, solitum haberent in suum auxilium invocare. Ariulfpecturus intravit. Tunc aliis orantibus, ipse picturas eiusdem basilicae mirari coepit. Qui cum figuram beati martyris Savini depictam conspexisset, cum iuramento affirmavit dicens, talem omnino eum virum qui se in bello protexerat formam habitumque habuisse. Tunc intellectum est, beatum martyrem Savinum eidem in proelio adiutorium contulisse. Igitur mortuo Ariulfo, duo filii Faroald superioris ducis inter se propter ducatum decertantes, unus ex ipsis, qui cum victoriam coronatus est, nomine Teudelapius, ducatCasino situm est, a Langobardis noctu invaditur. Qui universa diripientes, nec unum ex monachis tenere potuerunt, ut prophetia venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
grauissima uastauit: Sequenti qͦq anno. morta¬
litaᷤ ualida popłos ueronensiũ urbiᷤꝰ attrunt:
Sunc etiã signũ sanguineũ in cȩlo xui.
apparuisse uisũ ẽ. ⁊ quasi hastȩ sanguineȩ. ⁊
lux clarissima ꝑ totã noctẽ: Teotb̃tuᷤ rex francoꝵ
eo tẽpore cũ clotario patruele suo bellũ gerens.
enis exercitũ uehem̃ter aflirit: xuii.
Nequenti anno. ariulfũ cdur qͥforo aldo apud
Ispoletũ successerat morit᷑: hic ariulfũ cũbel¬
lũ contͣ romanõ in camerino gessisset. uictoriãq
ipse inillo bello qͦd gesserat tã strenue pugnantẽ
uidisset: Cui cũ sui responderent. se ibi nullũ
aliũ fortiꝰ facientẽ quã ipsũ ducẽ uidisse : ille ait:
nuus me semꝑ suo clipeo ꝓterit: Cũq dur ipse
ꝓpe spoletũ u basilica beati martyriꝰ xͥ sabii ep̃ĩ
sita ẽ. inqua eiꝰd ẽ uenerabile corpꝰ quiescit adueniꝰ¬

Expanded text:
gravissima vastavit. Sequenti quoque anno mortagravissima vastavit. Sequenti quoque anno mortalitas valida populos Veronensium attrivit. 15. Tunc etiam signum sanguineum in caelum apparuisse visum est et quasi hastae sanguineae et lux clarissima per totam noctem. Theudepertus rex Francorum eo tempore cum Clothario patruele suo bellum gerens, eius exercitum vehementer adflixit. 16. Sequenti anno Ariulfus dux, qui Farualdo aput Spoletium successerat, moritur. Hic Ariulfus cum bello contra Romanos in Camerino gessisset victoriamque le fuerit, quem ipse in illo bello quod gesserat tam strenue pugnantem vidisset. Cui cum sui viri responderent, se ibi nullum aliquem fortius facientem quam ipsum ducem vidisse, ille ait: nuus me semper suo clyppeo protexit'. Cumque dux ipse prope Spoletium, ubi basilica beati martyris Savini episcopi sita est, in qua eiusdem venerabile corpus quiescit, advenis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ auares dicunt᷑. a pannonia inturingiã ingressi.
bella grauissima eũ francis gesser̃: Brun̾childi tunc
regina. cũ nepotib adhix puerͣilis. teotb̃to. ⁊ theode¬
rico. regebat gallias Aqͥb accepta humi pecimia. re-¬
dioꝵ. regnũq illiꝰ brumnichildis regina suscepit. cũ
nepotib adhuc paruulis. filiis childeb̾ti: XIII.
Ser idẽ tẽpꝰ cacanꝰ rer hunoꝵ legatoᷤᷤ ad agilulfũ
mediolanũ mittens. pacẽ cũ eo fecit: Romanꝰ
qͦq patriciꝰ querit᷑ morit᷑ Cui gallicianꝰ successit.
i. cũ agilulfo rege pacis concordiã intiit: X iiii.
oc etiã tẽpore. agilulfuscũ teoderico francoꝵ
regẽ pacẽ ꝑpetuã fecit Post hȩc agorer rebellantẽ
sibi ⁊ingrulfũ ueronensiũ ducẽ. ertuxit:
Gaidulfũ qͦq ꝑgamensẽ ducẽ cui iã bis peꝑcerat.
ꝑemit: Pari etiã mͦ. ⁊. uaruecautiũ apud cicinũ¬
rursũ rauennã ⁊ eos qͥcͥca orã maris erant pesti

Expanded text:
et Abares dicuntur, a Pannonia in Turingam ingressi, bella gravissima cum Francis gesserunt. Brunichildis tunc regina cum nepotibus adhuc puerulis Theudeperto et Theuderico regebat Gallias, a quibus accepta Hunni pecunia revorum, regnumque illius Brunichildis regina suscepit cum nepotibus adhuc parvulis, filiis Childeperti. 12. Per idem tempus cacanus rex Hunnorum legatos ad Agilulfum Mediolanum mittens, pacem cum eo fecit. Romanus quoque patricius moritur; cui Gallicinus successit et cum Agilulfo rege pacis concordiam iniit. 13. Hoc etiam tempore Agilulf cum Theuderico Francorum rege pacem perpetuam fecit. Post haec Ago rex rebellantem sibi Zangrulfum Veronensium ducem extincxit. Gaidulfum quoque Pergamensem ducem, cui iam bis pepercerat, peremit. Pari etiam modo et Warnecautium aput Ticinurursum Ravennam et eos qui circa ora maris erant pestis
Abbreviated transcription (Latin):
continentesq scriptũ. głaromanoꝵ: Huius in
dieb beatus gregoriꝰ diaconꝰ. qͥ post papaerte¬
tit: cũ eẽt apochrifariuᷤ apud eande. mora
lẽ libros cõposuit. euthiciũq eiusdẽ urbis
ep̃m de resurrectione errantẽ. in conspectu
eiꝰdẽ augusti suꝑauit: Hac etiã tẽpestate. fa¬
roalduᷤ pͥmꝰ spolitanoꝵ dux cũ langobardoꝵ
erercitu clausem inuadens. opulentã urbẽ
spoliatã cunctis duitiis lidã reliquit: xu.

Expanded text:
continentesque scriptum: GLORIA. ROMANORUM. Huius in continentesque scriptum: GLORIA. ROMANORUM. Huius in diebus beatus Gregorius diaconus, qui post papa extitit, cum eles libros conposuit Euthiciumque eiusdem urbis episcopum de resurrectione errantem in conspectu eiusdem augusti superavit. Hac etiam tempestate Faroald, primus Spolitanorum dux, cum Langobardorum exercitu Classem invadens, opulentam urbem spoliatam cunct
Abbreviated transcription (Latin):
app̃hensamq augustã om̃b thesauris spoliauit.
solũ ei uictũ cotidiani alim̃tũ relinquens: Segre¬
gatisq pueris eiꝰ ab ea. alios de fidelib sius posuit
qͥ ei parerent. mandans ꝓrsũ ut nullus de anteri¬
lũm obuirgatũ. tanto in posterũ amore dilerit.
ut filio eiꝰ filiã suã ꝓmiteret: rursũq filio suo
filiã eiꝰ expeteret S hȩc res quã ob causã nescio.
minime ad effectũ ꝑuenit: huiꝰ erercitꝰ ab eo di¬
rectus. ꝑsas potentissime debellauit. uictor ꝙ regre¬
diens tantã molem p̃dȩ cũ uiginti parit᷑ elephantiᷤ
detulit. ut humane posse crederet᷑ sufficere cupi
rex suos legatõ dirigens. multa ab eo ornam̃ta.¬
aureos etiã singularũ librarũ suscepit. haben¬
tes ab una parte effigiẽ imꝑatoris. ⁊ scptũ in
circulo. tyberii constantim ꝑpetui aͣgusti ab
alia uͦ parte habentes quadrigã ⁊. ascensorem:

Expanded text:
adprehensamque augustam omnibus thesauris spoliavit, adprehensamque augustam omnibus thesauris spoliavit, solum ei victus cottidiani alimentum relinquens, segregatisque pueris eius ab ea, alios de fidelibus suis posuit qui ei parerent, mandans ut nullus prorsus de anterilummodo increpatum, tanto in posterum amore dilexit, ut filio ejus filiam suam promitteret, rursumque filio suo filiam ejus expeteret. Sed haec res quam ob causam nescio, minime ad effectum pervenit. Hujus exercitus ab eo directus Persas potentissime debellavit, victorque regrediens, tantam molem praedae, cum viginti pariter elephantis detulit, ut humanae crederetur posse sufficere cupidrum suos legatos dirigens, multa ab eo ornamaureos etiam singularum librarum suscepit, habentes ab una parte effigiem imperatoris et scriptum in circulo: TIBERII. CONSTANTINI. PERPETUI AUGUSTI, ab alia Vero parte habentes quadrigam et ascensorem
Abbreviated transcription (Latin):
to ad se pontifice urbis. cũ consulib ac p̃fectis pala¬
tiũ ingressuis. indutus purpura. diademate corona¬
tuĩ. throno imꝑiali imposituᷤ. cũ miñsis laudibus
in regni ẽ gła confrmatuis: Qͦd eiꝰ adu̾sarii audientẽ.
nichilq ei qͥ indõ spẽ suã posuerat officere ualen¬
tes. magno sunt confusionĩ pudore cooꝑti Tran᷑¬
actis autẽ ꝑ aucis dieb adueniens iustinianꝰ pedibus
se ꝓiecit iꝑatoris. ob meritũ grẽ qͥndecĩ ei auri
centenaria deferens: Quẽ ille scđm patientiȩ suȩ
ritũ colligens. sibi in palatio assistere nussit. Sophia
nͦ augusta inmemor ꝓmisiomꝰ quã quondã habu
dente aut̃ eo ad uillã. ut iuxta ritũ imꝑialẽ trigni¬
ta dieb ad uindemiã iocundaret᷑. uocato elã iusti¬
niano. uoluit eũ sublunare inregno Qͦ cõꝑto
tyberiꝰ cursu ueloci constantinopolim regreditur:

Expanded text:
tum ad se pontificem urbis, cum consulibus ac prefectis palatum ad se pontificem urbis, cum consulibus ac prefectis palatium ingressus, indutus purpura, diademate coronatus, trono imperiali impositus, cum inmensis laudibus in regni est gloria confirmatus. Quod eius adversarii audientes, nichilque ei, qui in Deo spem suam posuerat, officere valentes, magno sunt confusionis pudore cooperti. Transactis autem paucis diebus, adveniens Iustinianus pedibus se proiecit imperatoris, ob meritum gratie quindecim ei auri centenaria deferens. Quem ille secundum pacientie sue ritum colligens, sic in palatio assistere iussit. Sophya vero augusta, inmemor promissionis quam quondam in dente autem eo ad villam, ut iuxta ritum imperiale triginta diebus ad vindemiam iocundaretur, vocato clam Iustiniano, voluit eum sublimare in regno. Quo comperto, Tyberius cursum veloci Constantinopolym regreditur,
Abbreviated transcription (Latin):
is. imi tantũ mͦ seni hȩc ꝑ uiram̃tũ ab eo exigens cõ¬
mendauit: Defuncto uͦ narsete. supͣdictũ senex
magnã tͥ rem cęsar dicã: Cui ille. dic ait qͦd ius:
ꝓderit enĩ tͥ. si qͥd nobis ꝓ futurũ narraueri: Thes¬
aurũ inqͥt narsetis reconditũ habeo. qͦd in extremo
gauisus. mittit usq ad locũ pueros suos Recedente
uͦ sene. hii secunt᷑ attoniti ꝑuenientesq ad cisternã
deoꝑtã ingrediunt᷑ In qua tantũ auri uł argenti¬
reꝑtũ ẽ: ut ꝑ multos dies uix aportantib potuisset.
euacuari Quȩ ille pene omĩa. scd̾m suũ morẽ ero¬
gatione largiflua dispensauit egenis hic cũ augũ¬
talẽ coronã accepturuꝰ eẽt. eũq uixta consuetudmẽ
ad spectaculũ circi ppło exspectaret. insidias ei p̃ꝑas
ut iustnanũ iustan nepotẽ ad dignitatẽ imꝑatoriã
sublimaret. ille ꝑ loca scã pͥus ꝓcędens. de hinc uoca¬

Expanded text:
is, uni tantumodo seni hec, juramentum ab eo exigens, comis, uni tantumodo seni hec, juramentum ab eo exigens, commendavit. Defuncto vero Narsete supradictus senex  Cui ille: "Dic", ait, "quod vis; proderit enim tibi, si quid nobis profuturum esse narraveris". "Thesaurum", inquid, "Narsetis reconditum habeo, quod in extremo gavisus mittit usque ad locum pueros suos. Recedente vero sene, hi secuntur attoniti; pervenientesque ad cisternam, deopertamque ingrediuntur. In qua tanturepertum est, ut per multos dies vix a deportantibus potuisset evacuari. Que ille pene omnia secundum suum morem erogationem largiflua dispensavit egenis. Hic cum augustalem coronam accepturus esset, eumque iuxta consuetudinem ad spectaculum circi populus expectaret, insidias ei preparans ut Iustinianum Iustini nepotem ad dignitatem imperatoriam sublimaret, ille per loca sancta prius procedens, dehinc voca
Abbreviated transcription (Latin):
faceret. magnã ei dñs auri copiã subministra¬
uit: Nã deabulans ꝑ palatiũ. uidit in pauumñto
domiꝰ tabulã marmoreã. in qua erat crux dnĩca sculta:
mꝰ. ⁊ ecce eã sub pedib conculcam᷑: ꝙ hoc dicto. citius
uissit eandẽ tabulã auferri defossaq tabula atq e¬
recta inueniunt subt̃ ⁊ aliã : hoc signũ habentem
Quã ⁊ ipsã iussit auferri qua mota. reꝑiunt ⁊ t̃
ciã Iussuq eiꝰ cũ ⁊ hȩc fuisset ablata. inueniunt
magnũ thesaurũ. habentẽ supra mille auri centena¬
ria Sublatũq aurũ. pauꝑib adhuc abundantiꝰ quã
sueuerat largitus est: Narses qͦq patricus italiȩ.
cũ in quadã ciuitate intra italiã domũ magnã ha¬
beret. cũ multis thesauris ad supra memoratam
urbẽ aduenit: Ibiq in domo sua occuste cisternã
magnã fodit. in qua multa milia centenariorum
auri argentiq reposuit: Int̾fectisq om̃ib consei¬

Expanded text:
faceret, magnam ei Dominus auri copiam subministrafaceret, magnam ei Dominus auri copiam subministravit. Nam deambulans per palatium, vidit in pavimento domus tabulam marmoream, in qua erat crux Dominica sculptmus, ecce eam sub pedibus conculcamus. Et dicto citius jussit eamdem tabulam auferri de fossa, qua elevata atque erecta, inveniunt subtus et aliam hoc signum + habentem, qui et ipsam jussit auferri. rtiam, jussuque ejus cum haec fuisset ablata, inveniunt magnum thesaurum, habentem supra mille auri centenaria. Sublatumque aurum, pauperibus adhuc abundantius quam consueverat largitur. Narses quoque patricius Italiae, cum in quadam civitate, intra Italiam, domum magnam haberet, cum multis thesauris ad supra memoratam urbem advenit. Ibique imagnam fodit, in qua multa milia centenariorum auri argentique reposuit. Interfectisque omnibus consci
Abbreviated transcription (Latin):
Thesauritate uobis thesaurõ in cȩlos ubi nec
erugo neq tinea corrũpit. ⁊ uͥ fures ñ effodi¬
unt nec furant᷑: Ergo de his quȩ dñs tribuit
congregemꝰ thesauroᷤ in cȩlo. ⁊. dñs dignabit᷑
augere in scło: Igit᷑ iustinꝰ cũ undecĩ anniꝰ reg¬
nasset. amentiã quã incurrerat tandẽ cũ uita
finiuit: Bella sane quȩ ꝑ narsetẽ patriciũ go¬
this uł francis illata suꝑiũ ꝑ anticipationẽ diri¬
mꝰ. huiꝰ tẽporib gesta sũt: Deniq cũ ⁊ roma
tẽporibꝰ benedicti pape uastantib omĩa ꝑ cir-
cuitũ langobardis famis penuria laboraret.
multa milia frum̃ti nauib ab egẏpto dirigenꝰ.
eã suȩ studio miscd̾iȩ releuauit: xIII.
Sortuo gͥ iustino. tyberiũ constantinꝰ
romanoꝵ regũ qͥnquagesimꝰ sũpsit ĩꝑiũ: hie
cũ ut suꝑuᷤᷤ diximꝰ sub iustino adhuc cęsare
palatiũ regeret. ⁊ multas cotidie helemosmaᷤᷤ

Expanded text:
"Thesaurizate vobis thesauros in celos, ubi neque "Thesaurizate vobis thesauros in celos, ubi neque erugo neque tinea corrumpit, et ubi fures non effodiunt, nec furantur". Ergo de his que Dominus tribuit, congregemus thesauros in celo, et Dominus nobis ur in saeculo. Igitur Justinus cum undecim annis regnasset, amentiam, quam incurrerat, tandem cum vita finivit. Bella sane quae per Narsetem patricium Gothis vel Francis illata superius per anticipationem diximus, hujus temporibus gesta sunt. Denique et cum Roma temporibus Benedicti pcuitum Langobardis, famis penuria laboraret, multa milia frumenti navibus ab Egypto dirigens, eam sue studio misericordie relevavit. 8. Mortuo igitur Iustino, Tyberius Constantinus Romanorum regum quinquagesimus sumpsit imperium. Hic cum, ut superius diximus, sub Iustino adhuc cesar palatium regeret et multas cottidie helemosinas
Abbreviated transcription (Latin):
tanta cupiditatis rabies. ut arcas iuber et
ferreas fieri. in qͥb ea quȩ rapiebat. auri
talenta congereret: Quẽ etiã fer̃ in hresim
pelagianã dislapsũ: hic cũ a diunis manda¬
tis aurẽ cordis au̾teret. iusto dei iudicio.
amisso rationis intellectu. amens effectus
est: hic tyberiũ cȩsarẽ ascuut. qͥ eiꝰ palatiũ
uel singulaᷤ ꝓuintias gubernar et: homi¬
nẽ iustũ. utilẽ. strenuũ. sapientẽ. helemosi¬
in iudiciis ȩquũ. in uictori is clarũ. ⁊ qͦd oĩb¬
his suꝑeminet: uerissimũ xͥanũ: hic cum
multa de thesauris qͦs iustinꝰ aggregauerat.
pauꝑib erogaret. sophia augusta frequen
annis congregaui. tu infra paucũ tẽpꝰ ꝓdi¬
ge disꝑgis Aiebat aut̃ ille: Confido in dño.
qͥa ñ deerit pecumnia fisco nr̃o. tantũ ut pau¬
ꝑes helemosinã accipiant. aut captiui rediman¬
tur: hoc enĩ magnuᷤ thesauruꝰ ẽ. dicente dñõ:

Expanded text:
fuit cupiditatis rabies, ut arcas iuberet fuit cupiditatis rabies, ut arcas iuberet ferreas fieri, in quibus ea quae rapiebat auri talenta congereret. Quem etiam ferunt in heresim Pelagianam dilapsum. Hic cum a divinis mandatis aurem cordis averteret, iusto Dei iudicio amisso rationis intellectu amens effecest. Hic Tyberium cesarem adscivit, qui eius palatium, vel singulas provintias gubernaret, hominem iustum, utilem, strenuum, sapientem, elemosiin iudiciis equum, in victoris clarum, et, quod his omnibus supereminet, verissimum christianum. Hic cum multa de thesauris, quos Iustinus adgregaverat, pauperibus erogaret, Suffia augusta frequentannis congregavi, tu infra paucum tempus prodige dispergis". Agebat autem ille: "Confido in Domino quia non deerit pecunia fisco nostro, tantum ut pauperes helemosinam accipiant aut captivi redimantur. Hoc est enim magnum thesaurum, dicente Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
bardoꝵ ragilo nomine. ad agnis ueniens: de¬
p̃datus est: Q dũ cũ p̃da reu̾teret᷑. in campo
rodaliam ab obitio sibiduce francoꝵ erani¬
chȩ. cũ plurib e suis ꝑemptũ est: Qͥ cra¬
nichis ñ multũ post tẽpꝰ tridentũ ueniens.
deuastauit: Quẽ subsequens eoinꝰ tridentinꝰ
dux. in loco qͥ salurnis dicit᷑. suis cũ sociis in¬
t̾fecit. p̃dãq omẽm quã ceꝑat ercussit: Ex¬
pulsisq francis. tridentinũ territoriũ recepit:
oc tempore sigimbertꝰ rex x ĩ.¬
francoꝵ occisus ẽ: fraude hilꝑiei germani sui.
cũ qͦ bellũ mierat: Regnũq eiꝰ childeb̾tus
eiꝰdẽ filius adbuc puerulus. cũ brunichilde
matre regendũ suscepit: Eomũ qͦq dux
tridentinoꝵ de qͦ p̃misimꝰ. accepit urorẽ:
filiã garibaldi. baioariorũ regis x Ii.
er hȩc tẽpora apud constantmopo¬
lim ut supra p̾missũ ẽ uistiꝰ minor.
regnabat. uir in omĩ auaricia deditus. contẽp¬
tor pauꝑum. senatoꝵ spoliator: Cui fuit

Expanded text:
are , Ragilo nomine, Anagnis veniens depraedatus est. Qui dum cum praeda reverteretur, in campo Rotaliani ab obvio sibi duce Francorum Chramnichis cum pluribus e suis peremptus est. Qui Chramnichis non multum post tempus Tridentum veniens devastavit. Quem subsequens Euin Tridentinus dux, in loco qui Salurnis dicitur suis cum sociis interfecit praedamque omnem quam ceperat excussit. Expulsisque Francis, Tridentinum territorium recepit. 10. Hoc tempore Sigispertus rex Francorum occisus est fraude Hilperici, germani sui, cum quo bellum inierat, regnumque eius Childepertus, eiusdem filius, adhuc puerulus, cum Brunihilde matre regendum suscepit. Euin quoque dux Tridentinorum, de quo praemisimus, accepit uxorem filiam Garibaldi Baioariorum regis. 11. Per haec tempora aput Constantinopolim, ut supra praemissum est, Iustinus minor regnabat, vir in omni avaritia deditus, contemptor pauperum, senatorum spoliator. Cui tanta
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit: Ipse uͦ ut optauerat dunissus
a rege. cũ sua uxore ⁊. supellectili rauen¬
tiȩ multȩ. quȩ ibi de singulis euutatib
t uͦ flauius rex authari legatos ad
childebertũ misit. petens eiꝰ germa¬
nã suo mat̾monio sociari Cũq childebertꝰ
acceptis munerib a langobardoꝵ legatis.
suã germanã eoꝵ regi se daturũ ꝓmisisset.
aduenientib tam̃ gothoꝵ legatis de hispania

Expanded text:
tradidit, ipse vero, ut obtaverat, dimissus tradidit, ipse vero, ut obtaverat, dimissus a rege, cum sua uxore et supellectili Raventiae multae, quae ibi de singulis fuerant cit vero Flavius rex Authari legatos ad Childepertum misit, petens eius germanam suo matrimonio sociari. Cumque Childepertus, acceptis muneribus a Langobardorum legatis, suam germanam eorum regi se daturum promisisset, advenientibus tamen Gothorum de Hispania
Abbreviated transcription (Latin):
decim epõꝵ. in mariano. uͭ receperunt seuerum
patriareham aqͥleiensẽ. dantẽ libellũ erroris sui.
hȩc sunt Petrus de altino: clarissimus: Ingenui¬
nus. de sabione Agnellũ. tridentinus: Iumor:
ueronensis horontuĩ. uincentinu: Rusticuᷤ. de
taruisio Fonteniꝰ. feltrmus Agnellu de ancilo:
Laurentiꝰ. bellunensis: Marentius. iuliensis A
drianiis. polensis: Cũ patarcha aut̃. cõmunicauer̃
isti epĩ Seuerus. parentinꝰ. ioħs patriciu̾. uin¬
ac tẽpestate. rer authari exercitum ad
hystriã misit Cui exercitui. eomꝰ dux triden
tinus p̃fuit Qͥ post p̃das ⁊ incendia. facta
pace in annũ unũ. magnã pecumã regi detuler̃:
Ali aut̃ langobardi in insula amacina francionẽ
magistrũ militũ qͥ adhuc de narsetis parte
fuerat. ⁊. iã se ꝑ inginti annos continue¬
rat obsidebant: Qͥ francio post sex m̃ses
obsidionis suȩ langobardis eandẽ insulã

Expanded text:
decem episcoporum in Mariano, ubi receperunt Severum decem episcoporum in Mariano, ubi receperunt Severum patriarcham Aquilegensem dantem libellum erroris sui, haec sunt: Petrus de Altino, Clarissimus, Ingenuinus de Sabione, Agnellus Tridentinus, Iunior Veronensis, Horontius Vicentinus, Rusticus de Tarvisio, Fonteius Feltrinus, Agnellus de Acilo, Laurentius Bellunensis, Maxentius Iuliensis et Adrianus Polensis. Cum patriarcha autem communicaverunt isti episcopi: Severus, Parentinus Iohannes, Patricius, VinHac tempestate rex Authari ad Histriatinus praefuit. Qui post praedas, et incendia, facta pace in annum unum, magnam pecuniam regi detulerunt. Alii quoque Langmagistrum militum, qui adhuc de Narsetis parte fuerat et iam se per viginti annos continuerat, obsidebant. Qui Francio post sex menses obsidionis suae Langobardis eandem insulam
Abbreviated transcription (Latin):
oc tẽpore idem beatus gregoriꝰ. iã sedem¬
⁊ ioħ̃enr cũ aliis plurib monachis timentib dm̃ in
britanniã misit. eoꝵq p̾dicatione ad xp̃m̃
Canglos conuertit:
s dieb defuncto helia aqͥleiensi patͥarcha.
postquã quindecim annos sacerdotiũ gesserat.
seuerus huic succedens. regendam suscepit
eccłam: Quẽ smaragdis patriciũ ueniens de
rauenna ingradus ꝑ semet ipsũ e basilica ertrhens
cpis. ioħe parentino. ⁊. seuero atq uindemio.
nec non etiã antonio iã sene. eccłe defensore Qbꝰ
cõminans erisia. atq uolentiã inferens. cõmunica¬
re conpulit ioħi rauennati epõ. triũ capitulorũ
dampnatori. qͥ a tẽpore iugili uel pelagli. a roma¬
mumcare uoluit. nec ceteri epĩ eos receperunt:
Smaragdũ patricius a demonio ñ innste arreptũ.
successorẽ romanũ patriciũ accipiens. constanti¬
nopolim remeauit: Post hȩç facta ẽ synodũ un¬

Expanded text:
Hoc tempore hisdem beatus Gregorius AugusHoc tempore hisdem beatus Gregorius Auguset Iohannem cum aliis pluribus monachis timentibus Deum in Brittaniam misit eorumque praedicatione ad Christum Anglos convertit. 26. His diebus, defuncto Helia Aquileiensi patriarcha, postquam quindecim annos sacerdotium gesserat, Severus huic succedens regendam suscepit ecclesiam. Quem Smaracdus patricius veniens de Ravenna in Gradus, per semet ipsum e basilica extrahens, Iohanne Parentino et Severo atque Vindemio, necnon etiam Antonio iam sene ecclesiae defensore. Quibus comminans exilia atque violentiams inferens, communicare conpulit Iohanni Ravennati episcopo, trium capitulorum damnatori, qui a tempore papae Vigilii vel Pelagii a Romamunicare voluit, nec caeteri episcopi eos receperunt. Smaragdus patricius a daemonio non injuste correptus, successorem Romanum patriciatus accipiens, Constantinopolim remeavit. Post haec facta est synodus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑculit.⁊. sine mora ertincrit: deinde pastore int̾¬
empto. se ꝑ ppłos ertendit: xxui.¬
n hac tanta tribulatione beatũ gregoriꝰ qͥ tẽ seuita
erat. a cunctis generalit᷑ papa electũ est Qͥ dum
septiformẽ letaniã fieri ordinasset. intra imiꝰ. horȩ
spm̃ exalarunt: Septiformis autẽ letania idõ
dicta ẽ. qͥa omĩs urbis ppłs abeato gregorio in
septẽ partes dep̃caturu̾ dñm ẽ diuisus In pͥmo
nãq choro. fuit om̃ĩs clerus: In scdo. om̃s abba¬
tes cũ monachis suis: In t̾cio. om̃s abbatis sȩ cum
congregationib suis In quarto. om̃s infantes:
Inqͥnto. om̃s laici In sexto. om̃s uidue: In septimo.
unuisȩ mulieres coniugatȩ: Idõ aut̃ de beato gre¬
gorio plura dicere omittimꝰ. qͥa iã ante. aliqͦt annoᷤ
eiꝰ uitã dõ auxiliante texuiꝰ: in qua quȩ dicenda
fuerant. uirta tenuitatis nr̃ȩ uires umiuersa
descripsimus:

Expanded text:
perculit et sine mora extinxit; deinde, pastore inteperculit et sine mora extinxit; deinde, pastore interempto, sese per populos extendit. In hac tanta tribulatione beatissimus Gregorius, qui tunc levita erat, a cunctis generaliter papa electus est. Qui dum septimformem letaniam fieri ordinasset, intra unius hore sspiritum exalarunt. Septiformis autem letania ideo dicta est, quia omnis urbis populus a beato Gregorio in septem partibus, deprecaturus Dominum, est divisus. In primo namque choro fuit omnis cleros, in secundo omnes abbates cum monachis suis, in tertio omnes abbatisse cum congregationibus suis, in quarto omnes infantes, in quinto omnes laici, in sexto universe vidue, in septimo omnes mulieres coniugate. Ideo autem de beato Gregorio plura dicere obmittimus, quia iam ante aliquot annos eius vitam Deo auxiliante texuimus, in qua que dicenda fuerant iuxta tenuitatis nostre vires universa descripsimus.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ertra ueronensis urbis fita murõ sita ẽ.
usq ad suꝑiores fenestras aqua ꝑtingeret.
licet sic̃ ⁊. beatꝰ gregoriꝰ post papa scͥpsit. in ean¬
dẽ basibicã aqua minime introiret Urbĩ qͦꝙ
eiꝰdem ueronensis muri. ex pãte. aliqua eadem
sut inundatione subruti Facta ẽ aut̃ hȩc
fieri uix ȩstiuo tẽpore solent: Post duos qͦq
m̃ses. eadem urbs ueronesiũ magna ex parte.
Aincendio coneremata est: xxcu.
N hac diluusi effusione. intantũ apud ur¬
bẽ romã fluunus tyberiꝰ excreuit. ut aquȩ
eiꝰ suꝑ muroᷤ urbis influerent. T maximas in
ea regiones o̾cuparent: Tuc ꝑ alueũ eiꝰdẽ flu¬
miniᷤᷤ cũ multa serpentiũ multitudine draco
inundationẽ. grauissima pestilentia quam in
guinarũ apellant. quȩ tanta strage ppłim deuasta¬
uit. ut de mestimabili multitudine. uix ꝑ auei re¬
manerent: Primũq pelagiũ papã utrũ ueneribi ẽ

Expanded text:
quae extra Veronensis urbis muros sita est, quae extra Veronensis urbis muros sita est, usque ad superiores fenestras aqua pertingeret, licet, sicut beatus Gregorius postea papa scripsit, in eamdem basilicam aqua minime introivit. Urbis quoque ejusdem Veronensis muri ex parte aliqua eadem sunt inundatione subruti. Facta est autem haec ifieri vix aestivo tempore solent. Post duos quoque menses eadem urbs Veronensium magna ex parte incendio concremata est. n hac diluvii effusione in tantum apud urbem Romam fluvius Tiberis excrevit, ut aquae ejus super muros urbis influerent, et maxime in ea regiones occuparent. Tunc per alveum ejusdem fluminis, cum multa serpentium multitudine, dracoinundationem gravissima pestilenguinariam appellant. Que tanta strage populi devastavit, ut de inestimabili multitudine vix pauci remanerent. Primumque Pelagium papam, virum venerabilem,
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolim est transmissu ex iii.
ursũ mauriciuᷤ imꝑator. legatoᷤ
ad chilꝰebertũ mittens. eũ ut
contra langobardos initaliã exercitũ dirige¬
ret ꝑsuasit Childebertus existimans suã
ad huc germanã apud constantinopolim
uiuere. legatis mauricii ac qͥescens. ut suam¬
sororẽ posset reciꝑe. iterũ adu̾sus lango¬
bardõ franceꝵ erercitũ ad italiã direxit:
Contra quos dũ langobardoꝵ acies. ꝓparent. fran¬
ci i. alamanni dissensionẽ int̾ se habentes. si¬
ne ullius lucri conqͥsitione ad patͥa s̃ reu̾si:¬
infinib uenetiarũ ⁊ liguriȩ. seu cȩte¬
ris regionib italiȩ. quale ꝑ ost noe tẽpora cre¬
dit᷑ ñ fuisse: Factȩ sũt aut̃ lauiniȩ possessio
nũ seu uillarũ. hominũq parit᷑ ⁊ animin-¬
tiũ magnũ interitus: Testructa sũt itinera.
dissipatȩ inȩ. tantũq athesis fluuius excre¬
uit. ut circa basilicã beati Denoniꝰ martyris

Expanded text:
Constantinopolim est transmissus. 22. Constantinopolim est transmissus. 22. Rursum Mauricius augustus legatos ad Childepertum mittens, eum, ut contra Langobardos in Italiam exercitum dirigeret, persuasit. Childepertus existimans suam adhuc germanam aput Constantinopolim vivere, legatis Mauricii adqposset sororem recipere, iterum adversus Longobardos Francorum exercitum ad Italiam direxit. Contra quos dum Longobardorum acies properarent, Franci et Alamanni dissensionem habentes, sine ullius lucri conqin finibus Veneciarum et Liguriae seu ceteris regionibus Italiae, quale post Noe tempore creditur non fuisse. Factae sunt lavinae possessines, seu villarum, hominumque pariter et animantium magnus interitus. Destructa sunt itinera, dissipatae viae; tantumque Athesis fluvius tunc excrevit, ut circa basilicam beati Zenonis martyris,
Abbreviated transcription (Latin):
satis utilẽ misit  quã beatꝰ gregoriꝰ cũ eẽt
adhue diaconꝰ conscͥpsit:ceii¬
nt̃ea childebertũ rex francoꝵ bellũ adu̾¬
sus hispanos gerens. eosdẽ acie fiꝑauit:
Causa aut̃ huiꝰ certaminis: ista fuit: Childe¬
bertũ rer ingundẽ sororẽ suã herminigildo
leuigildi hispanoꝵ. regis filio in conugium
tradiderat: Qͥ herminigilduᷤ. p̃dicatione
leandri hispalensis ep̃i. atq ad hortatione suȩ
conuigis. ab arriana heresi qui pat᷑ suus
languebat. ad catholicã fidẽ conu̾sũ fuerat:
Quẽ pat᷑ impiuᷤ in ipso sacrato paschali die.
securi ꝑcussũ int̾emerat: Ingundis uͦ post
mariti ⁊ martyriᷤ funus. de hispaniis fu¬
giens. dũ gallias repedare uellet. in manus
militũ incidens qͥ in limite adu̾sum hispanoᷤ
gothos residebant. cũ paruo filio capta
atq in siciliã ducta ẽ. ibiq diem clausit
extrentũ: Filius uͦ eiꝰ imꝑatori mauricio

Expanded text:
satis utilem misit, quam beatus Gregorius cum esset satis utilem misit, quam beatus Gregorius cum esset adhuc diaconus conscripsitnterea Childebertus, rex Francorum, bellum adversum Hispanos gerens, eosdem acie superavit. Causa autem hujus certaminis ista fuit. Childebertus rex Ingundem sororem suam Herminigildo, Lewigildi Hispanorum regis filio, in conjugium tradiderat. Qui Herminigildus praedicatione Leandri episcopi Hispalensis, atque adhortatione suae conjugis, ab Ariana haeresi, qua pater suus languebat, ad catholicam fidem conversus fuerat, quem pater impius, in ipso sacrato paschali Dei securi percussum interemerat. Ingundis vero post mariti et martyris funus, de Hispaniis fugiens, dum Gallias repedare vellet, in manus militum incidens, Gotthos residebant, cum parvo filio capta atque in Siciliam ducta est ibique diem clausit extremum. Filius vero eius imperatori Mauricio