comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& non potuerunt ꝓpt̾ qđ ha¬
bitauert̾ iebusei cum filiis iude inieru¬
salẽ usq inhodiernũ diem. Uolumus
alutera incipientes inquirere abhis qͥ
putant hec scõm lutteram stare poiseꝰ
Quid est qđ dicit usq in hodiernum
diẽ. Qđ uerbũ semꝑ scã scͥptura pro eo
ponit ut et̾nitatẽ scłi ꝑ hoc significet.
sic̃ dic̃. Nolite recedere adño inhodierno
die. hoc ẽ donec scłm stat. Ostendant
gͦ michi. quomͦ iebuseus donec scłm stat
habitet cum filiis uida inierłm. quippe
cũ ne ipsi quidẽ filii uida habitent in¬
ierłm. Id̾o gͦ nec istud uerũ ẽẽ poterit.
qđ iebusei cum uideis habitent iieru¬
salem: qͣndoquidẽ ne ipsi quidẽ habit¬
ant inea. S nos intelligamꝰ hec sp̃ua¬
liter assumentes euangelii parabolã
que dic̃ de zizaniis. sinite utraq cresc̾e.
ne forte uolentes eradicare ⁊izania: era¬
dicetis simul cũ ipsis etiã triticum. Sic̃
busei isti. qui ignobilẽ & de generẽ uitã

Expanded text:
uerunt, propter quod habitaverunt Jebusaei cum filiis Juda in Jerusalem usque in hodiernum diem. Volumus, a littera incipientes, requirere ab his qui putant haec secundum litteram stare posse, quod dicit, usque in hodiernum diem? Quod verbum Scriptura pro eo ponit ut aeternitatem saeculi per hoc significet; sicut dicit: « Nolite recedere a Domino in hodiernum diem ; » hoc est, donec saeculum stat. Ostendant ergo mihi quomodo Jebusaei, donec saeculum stat, habitent cum filiis Juda in Jerusalem, quippe cum ne ipsi quidem filii Juda habitent Jerusalem. Ideo ergo nec istud verum esse poterit quod Jebusaei cum Judaeis habitent iJudaeis habitent in ea. Sed nos intelligamus haec spiritaliter assumentes Evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: « Sinite utraque crescere; ne forte volentes eradicare zizania, eradicetis simul cum ipsis et triticum . » Sit Jebusaei, isti qui ignobilem et degenerem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tant᷑ conculcatio. Et id̾o uid eamꝰ
qui sint ineccłia conculcantes. Illi sine
dubio. de quib dñs dicebat in euange¬
liis. Nolite cdare scm̃ canib neq mise¬
ritis margaritas ur̃as ante porcos: ne
forte conculcent eas pedib suis. & con¬
ũsi disrumꝑant uos. Iste ẽ gͦ iebuseus
conculcatio qui indigni audiunt uer¬
bũ dei & cum aucdierint. neq ut infi¬
deles discedunt. neq ꝑmanent ut fide¬
les: sed ꝑcepta mysterioꝵ notitia & fidĩ
nrẽ secretiorib per scrutatis conu̾si
post modum impugnant nos. & contͣ¬
dictionib suis corda nrã disrumpunt.
conculcantes u̾bi dnici margaritas.
& ornamenta fictei maculantes. De istis
gͦ dicit᷑: quia ñ potuert̃ filii iuida eice̾
iebuseum de ierus alẽ. usq inhodiernũ

Expanded text:
interpretantur conculcatio. Et ideo videamus interpretantur conculcatio. Et ideo videamus qui sunt in ecclesia conculcantes. Illi sine dubio, de quibus dicit Dominus in evangeliis: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi elidant vos. Iste est ergo Hiebusaeus conculcatio, qui indigni audiunt verbum Dei, et, quum audierint, neque ut infideles discedunt, neque permanent ut fideles, sed percepta mysteriorum notitia, et fidei nostrae secretioribus scrutatis, conversi postmodum impugnant nos, et contradictionibus suis corda nostra dirumpunt, conculcantes verbi dominici margaritas, et ornamenta fidei maculantes. De istis ergo dicitur, quia non potuerunt filii Juda ejicere Hiebusaeum de Hierusalem usque in hodiernum
Abbreviated transcription (Latin):
dicetis & triticum. ita etiam suꝑ his dici
potest. inquib uł cdubia uł occulta p¬
eccata sunt. Neq enĩ dicimꝰ de his qui
manifeste. & euident̃ criminosi sunt
ut ñ de eccłia expellant᷑. Audi ergoscͥp¬
turã dicentẽ: quia ñ potuert̃ filu uida
disperde iebuseos. s habitauert̃ cum
ipsis inierusalẽ usq inhodiernũ diẽ.
Uncte dep̾cor uos qui fideles estis. ut
ita uitã uram & comu̾isationẽ seruetis
ne maliquo uł ipsi scandalum patia¬
mini. uł aliis scandalum faciatis seo sit
uobis sũim stuclii. sũmeꝙ cautelȩ ne qͥs
inhanc scãm cong̾gationẽ ur̃am pollu¬
eicere omnes istos qui nos conculcant:
eos saltim quos possumus. quor̾ pec¬
cata manifesta sunt eiciam᷑. Ubi enĩ
peccatił. euidens ñ ÷ͥ. eicere de eccłia.
neminẽ possumꝰ. ne forte eradicantes
rizama eradicemꝰ simul cũ illis & tri¬
ticũ. M ouet me tam̃ qđ dix̃. quia ñ
potuerunt eicere iebuseos. id ẽ. eos qͥ

Expanded text:
et triticum, » ita etiam super his dici potest in quibus vel dubia vel occulta peccata sunt. Neque enim dicimus de his qui manifeste et evidenter criminosi sunt, et non de Ecclesia expelluntur. Audi ergo Scripturam dicentem quia non potuerunt filii Juda disperdere Jebusaeos, sed habitaverunt cum ipsis usque in hodiernum diem. Unde precor vos qui fideles estis, ut ita vitam vestram et conversationem servetis, ne in aliquo vel ipsi scandalum patiamini, vel aliis scandalum faciatis; sed sit vobis summi studii summaque cautela, ut ne quis in hanc sanctam conversationem vestram polluejicere omnes istos qui nos conculcant, eos statim quos possumus, quorum peccata manifesta sunt ubi enim peccatum evidens non est, ejicere de Ecclesia neminem postriticum. Movet me tamen quod dixit, quia non potuerunt ejicere Hiebusaeos, id est eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
dũ tamen ẽ. aliud eẽ legẽ cui nunc ꝑso¬
nã dedimꝰ caleph aliuo sitterã ueteris
testam̃ti. quam ciuitatẽ figuraliter
patris sui. Que cũ ueniret mecũ sede¬
sine dubio quẽ soluerant discipuli
saluatoris: dicit ad patrẽ suũ. Da mͥ
bñdictionẽ pater. Et accepit goneh¬
lam suꝑiorẽ. & gonethlam inferiorẽ.
onẽ hñs uitȩ & eius que nunc ẽ. ꝙ
future. & ut saluator repromittit his qͥ
uerbi sui ꝑfect̾ionẽ sequunt᷑. quia accipi¬
uitam eternã consequant᷑: hoc gͦ ẽ. acce¬
pisse inbenedict̾ionẽ gonedã suꝑiorẽ. &
gonedã in feriorẽ. Quam benedictionẽ
oremus uti nos consequamur. ꝑ xpm̃¬

Expanded text:
iud esse legem, cui nunc personam dedimus Caleb, aliud litteram Veteris Testamenti, quam civitatem figuraliter patris sui: quae cum veniret mecum sedesine dubio quem solverant discipuli Salvatoris, dicit ad patrem suum: Da mihi benedictionem, pater; et accepit Gonethlam inferiorem et Gonethlam superiorem: e quae nunc est et futurae . » Et Salvator promittit ut hi qui verbi sui perfectionem sequuntur, accipivitam aeternam in futuro. Hoc est ergo accepisse in benedictione Gonethlam inferiorem et Gonethlam superiorem: quam benedictionem oremus ut et nos consequi m
Abbreviated transcription (Latin):
sprecio. Quis enĩ erat spretio. sic̃ nos
gente ᷤᷤ. alienati a conu̾satione isrł spẽ
nõ hñteᷤ. & sine deo inhoc mundo
t̃p̃tatur conu̾sio. Dat michi gͦ filiam
suã. id ẽ. scientiã sui. uł intelligentiam
michi minori frĩ. dat legẽ scdm qo

Expanded text:
a spretus sicut nos gentes, alienati a conversatione Israel, spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo eramus? terpretatur conversio. Dat mihi ergo filiam suam, scientiam sive intelligentiam mihi jun
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. cui reuelat secieta. & pandit
archana. Iste gͦ ẽ. qui potest accipere
ciuitatẽ litterar̾. ueteris instrumenti.
& excidere litteram occidentẽ fr̃ caleph
casepħ uinior qui excisa ac disrupta
iegis littera: sensum mea spualẽ reqͥ¬
ro. Excido aut̃ litteram. cum iam non
nẽ azimam manduco. neꝙ pascha
cum iudȩis obseruo. neq sabbatum

Expanded text:
eta et pandit arcana. Iste ergo est qui potest accipere civitatem litterarum Veteris Instrumenti, et excidere litteram occidentem, frater Caleb lesia junior, qui excisa ac diruta legis littera, sensum in ea spiritalem requiro. Excido autem litteram, cum jam non zyma manduco, neque pascha c
Abbreviated transcription (Latin):
lateres oꝑamur & paleas tunc lacri¬
mas intra silentium deuoramus: &
iniguitatis oꝑa pͥma facimus. Cum
aut̃ mortuus fuerit: dnõ deo nos ui¬
sitante tunc suspiramꝰ ad dnm̃. Id¬
circo oremus ut regnum peccati qd̃ ẽ
in mortali nr̃o corpore moriatur. pec¬
catum enim ait mortuum ẽ. ego ant̾
reuixi Et rursum peccatum reuixit.
ego aut̃ mortiuis sum. Moriente uno
qui potitur regno peccati. orias mo¬
ritur & pharao ÷ Cum moritur rex
pessimus. erigo ad celum oculos: &
abraham & ysaac. & iacob & iudeo
dñm sabaoth sedentẽ. & regnantẽ
suꝑ excelsum solum. quem populuꝰ
non uidit. neo dum enim orias mor¬
riuis fuerat. Uolo quiddã simile in¬
ter ponere bone rei. que huic contra¬
ria ẽ. Iste ipse orias quam du uixit
zacharias intelligens. nec fec̃ pe̾cca¬
tum inconspectu dñi. Moriente za¬
charia declinauit a dño: ubi imꝑa¬
uit populo & rexit urbem. Et be de
pecuniam iumensam. & ego ueniens

Expanded text:
lateres operamur, et paleas, et tunc lacrylateres operamur, et paleas, et tunc lacrymas intra silentium devoramus, et iniquitatis opera prima facimus. Cum autem mortuus fuerit, Domino Deo nos visitante, tunc suspiramus ad Dominum. Idcirco oremus Dominum, ut regnum peccati, quod est in mortali nostro corpore, moriatur. Peccatum enim, ait, mortuum est: ego autem 1124 revixi. . Et rursum, Peccatum revixit, ego autem mortuus sum . Moriente uno, qui potitur regno peccati Osia, moritur et Pharao. Cum moritur rex pessimus erigo ad coelum oculos, et Abraham, et Isaac, et Jacob: et video Dominum Sabaoth sedentem, et regnantem super excelsum solium, quem populus non vidit. Nondum enim Osias mortuus fuerat. Volo quiddam simile interponere bonae rei, quae huic contraria est. Iste ipse Osias quamdiu vixit Zacharias intelligens, non fecit peccatum in conspectu Dei; moriente Zacharia, declinavit a Domino, ubi imperavit populo, et rexit urbem. Haec diebpecuniam meam ad mensam; et ego veniens
Abbreviated transcription (Latin):
iustus sum iuxta mensuram ꝓfectꝰ
mei. & facio rectum. & ꝑseuero. ante
conspectum dĩ: regnat michi iusticia.
Quam diu uerao uixit leꝓsus ysaiaᷤ
immunda labia habuit᷑. Quamdiu
uixit iniquus: non potuit ysaias do¬
minum sabaoth uidere. & immunda
labia habuit. Sub iniquo quippe re¬
ge erat. Quando aut̃ incipit uidere
uisionem dĩ: anno quo mortuus ẽ
orias. his similia & de multis scͥptis
potĩs discere tribuente deo. In exodo
istius modi quiddam scͥptum ẽ. Et
ti. & suspirauerunt filii isrł: & ascen¬
dit clamor eoꝵ ad dm̃. Quam dui
iuxit pharao. non suspirauerunt
filii isrł & inponis positi. ne gemen¬
di quidẽ liberã habuerunt faculta¬
tem. Uiuebat quippe rex qui imꝑabat
eis. & lateres & palcas facere. Quã diu
iuixit pharao. ñ suspirauerunt ad dm̃
Cum mortuus ẽ. pharao: tunc ualue¬
runt madida fletib ora sustollere.
Uiuit rex malignus inpectore nr̃o.
Quam di uiuit pharao ⁊abulus tc̃

Expanded text:
justus sum juxta mensuram profectus justus sum juxta mensuram profectus mei, et facio rectum, et persevero ante conspectum Dei, regnat mihi justitia. Quamdiu vero vixit leprosus, Isaias immunda labia habuit. Quamdiu vixit iniquus, non potuit Isaias Dominum Sabaoth videre, 1123 et immunda labia habuit, sub iniquo quippe rege erat. Quando enim incipit videre visionem Dei? Anno quo mortuus est Osias. His similia, et de multis scriptis poteris dicere, tribuente Deo. In Exodo istiusmodi quiddam scriptum est: Et ii Israel, et ascendit clamor eorum ad Deum . Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt filii Israel, et in pejus positi, ne gemendi quidem habuerunt liberam facultatem. Vivebat quippe rex, qui imperabat eis et lateres et paleas facere. Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt ad Deum: cum mortuus est Pharao, tunc valuerunt madida fletibus ora sustollere. Vivit rex malignus in pectore nostro, quamdiu vivit Pharao Zabulus. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
paralipomenon fecit rectum inconspec¬
tu dͥñ. Nec sufficiens isto. fecit lumi¬
naria magna dño: & composuit tem¬
plum dni. & multe fuerunt eius in
religione uirtutes. Quando aut̃ mor¬
tuus ẽ. ⁊acharias intelligens. tunc
fecit malignum. Uis hoc quoo fec̃
malignum retexere: non sacerdos. aliꝰ
ordo regius. alius ordo sacerdotalis.
uoluit ingredi intemplum & locum
agere sacerdotis: & facere opus quod ñ
fuit ei concessum. Introut preuenien
sacerdotes. assumpsit uas libaminis.
Ingressus aut̃. & princeps sacerdotum
qui tempore illo erat. & lxxx. sacer¬
dotes cum eo: dixit adeum pͥnceps
sacerdotum. Nonne tu es orias &
non sacerdost Uiolent̾ ꝑ seuerauit.¬
& lepra ascendit infrontem euis. ꝑ¬
iectus est mortuus. egressus ẽ. dẽ tẽ¬
plo. eduxit eum dñs. Igitur lepro
uniis quisq sub rogno ẽ. siue pecca¬
ti. siue uisticie. Si percatum michi
regnat. unus sum de regib isrł qui
templum uiolent̾ ingresi sunt. Si

Expanded text:
Paralipomenon, fecit rectum in conspecParalipomenon, fecit rectum in conspectu Domini. Nec sufficiens isto, fecit luminaria magna Domino, et composuit templum Dei, et multae fuerunt in religione ejus virtutes. Quando autem mortuus est Zacharias intelligens, tunc fecit malignum. Quis hic qui fecit malignum? Rex erat, non sacerdos. Alius ordo regius, alius ordo sacerdotalis. Voluit ingredi in templum, et locum agere sacerdotis, et facere opus, quod non fuerat ei concessum. Introiit praeveniens sacerdotes, et assumpsit vas libaminis. Ingressus autem et princeps sacerdotum, qui tempore illo erat, et octoginta sacerdotes cum eo; dixit ad eum princeps sacerdotum: Nonne tu es Osias, et non Sacerdos? Violenter perseveravit, et lepra ascendit in frontem ejus. Projectus est mortuus, egressus est de templo, eduxit eum Dominus. Igitur leprosUnusquisque sub regno est sive peccati, sive justitiae. Si peccatum mihi regnat, unus sum de regibus Israel, qui templum violenter ingressi sunt. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ecdecis. Si uultis uł nunc audire: ore¬
mus incominune dnm. ut saltim nc̃
aduemiente uerbo. prophetica dicta
ualeamus aduertere. factum est inqͥt
manno quo mortuus ẽ orias rex: iudi
dñm sab̾aoth sedentẽ suꝑ thronum
excelsum : uisio asscͥpta est. Cur regis
tempus significatum: Intendite qͥndo
oborta sit uisio. Cum mortuus ẽ ozias
rex uidit ysaias dñm sabaoth sedentẽ
suꝑ thronum excelsum. Si quis ex nrĩs
nouit qui fuerit orias. & quȩ gesserit:
ille potest nosse quid docuerit ꝓpħa
ꝑ spm̃. quid exhibeat nob̾ sermo diui¬
requiram ex regnoꝵ libris & exparali¬
pomenon historiam de oria. Ibiq ui¬
deo quia necessarium sit ut futurũ
ẽ ut uideam dñm sabaoth sedentem
suꝑ thronum excelsum mori michi o ri¬
am regem. Istẽ orias exsemine dauid
descendens. & regnans popło uida. ꝗͣ¬
dui quidẽ uixit ⁊acharias qui intelli¬
gebat. sic enim scͥptum ẽ. in scd̾o libro

Expanded text:
edetis . Si vultis vel nunc audire, oreedetis . Si vultis vel nunc audire, oremus in commune Dominum, ut saltem nunc, adveniente verbo prophetica verba dicta valeamus advertere. III. Factum est, inquit, in anno, quo mortuus est Osias rex, vidi Dominum sedentem super thronum excelsum. Visio ascripta est. Cur regis tempus significatum? Intendite quando oborta sit visio. Cum mortuus est Osias rex, vidit Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum. Si quis ex nostris novit, qui fuerit Osias, et quae gesserit, ille potest nosse quid docuerit Propheta per spiritum, quid exhibeat nobis sermo divirequiram ex Regnorum libris, et ex Paralipomenon historia de Osia: ibique videbo, quia necessarium sit, si futurum sit, ut videam Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum, mihi mori Osiam regem . Iste Osias ex semine David descendens, et regnans in populo Juda, quamdiu quidem vixit Zacharias, qui intelligebat sic enim scriptum est secundo libro
Abbreviated transcription (Latin):
descendat adnos sermo dĩ Timeo enĩ.
ne me fugiat. ne benedictionẽ quoq
meam dectignetur. fugit quondam ser¬
mo populum ꝓꝑter achar unum pec¬
unum peccatorem. achaz filium ⁊am¬
bri. filii zara. extribu iuda: qui in obe¬
diens fuit deo. & ideo anathematizatꝰ
ẽ. Et quia nunc populi multitudo ẽ.
propt̃ parasceuen. & maxime indomi¬
nica die que passionis xpĩ cominemo¬
rate est. neq enim resurrectio dnĩ.
semel manno & non semꝑ post octo di¬
es cęlebratur. orare dm̃ ommipotentem
ut ueniat ad nos sermo eius. Etiam si
peccatores estis orate: peccatores exau¬
cdit deus Quod si timetis illud qđ in
euangelio dicitur scimus quia pecca¬
tores non exandit ds̃. nolite ꝑ timesc̾e.
nolite credere : Cecus erat qui hoc dix̃
Magis aut̃ credite ei qui dix̃ & non m̃¬
titur. & si fuerint peccata ur̃a ut fe¬
nitium. ut ianam de albabo. Et si uo¬
lueritis. & audieritis me: bona terre

Expanded text:
descendat ad nos sermo Dei: timeo enim descendat ad nos sermo Dei: timeo enim ne me fugiat, ne benedictionem quoque meam dedignetur. Fugit quondam sermo populum propter Achar unum pecunum peccatorem Achar, filium Zambri filii Zara ex tribu Juda, qui inobediens fuit Deo, et ideo anathematizatus est . Et quia nunc populi multitudo est propter parasceven, et maxime in Dominica die, quae passionis Christi commemoratrix est neque enim resurrectio Domini semel in anno, et non semper post septem dies celebratur, orate Deum omnipotentem, ut veniat ad nos sermo ejus. Etiamsi peccatores estis, orate Dominum. Peccatores exaudit Deus. Quod si timetis illud, quod in Evangelio dicitur: Scimus quia peccatores non exaudiat Deus , nolite pertimescere, nolite credere. Caecus erat qui hoc dixit. Magis autem credite ei, qui dicit, et non mentitur, et si fuerint peccata vestra ut coccinum, ut lanam dealbabo . Et: 1122 Si volueritis, et audieritis me, bona terrae
Abbreviated transcription (Latin):
immundum cor. Quam formosi pedes
euangeli ⁊antium pacẽ. euangłi ⁊antiũ
bona. Ego uero tumeo ne currens ad ma¬
la immundos pedes habeam. E xtendo
ad dm̃ manus meas. & forte auertens
faciem suam dic̃. Si extenderitis manꝰ:
au̾tam faciem meam a uob̃. Quis gͦ
me mundat: Qui lauat pedes meos:
Ihũ ueni. sordidos habeo pedes. ꝓpt̃ me
fiere seruus. Mitte aquam tuam inpel¬
uem tuam. ueni. laua pedes. Scio teme¬
rariumẽẽ quod dico. sed timeo comini¬
nationẽ dicentis. Si non lauero pedes
tuos. non habebis partem mecum. Ido
laua pedes meos. ut habeam partem
tecum. S quid aio laua pedes meos:
Petrus hoc potest dicere: qui ñ habuit
necẽẽ. nisi tantum ut pedes eius laua¬
rentur. totus quippe mundus erat. Ego
uero cum semel lotus sim. illo indigeo
baptismate de quo dñs dit. ego alrud
baptisma habeo baptizari Cur ista
dicimus: Preparo & me & audientes
ad maiora mist̾ia: si tamen ueniat. si

Expanded text:
immundum habeo. Quam formosi pedes immundum habeo. Quam formosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Ego vero timeo ne currens ad mala immundos pedes habeam. Extendo ad Dominum manus meas. Et forte avertens faciem suam dicit: Si extenderitis manus, avertam faciem meam a vobis . Quis ergo me mundat? Quis lavat pedes meos? Jesu, veni, sordidos habeo pedes, propter me fias servus: mitte aquam tuam in pelvim tuam, veni, lava pedes meos. Et scio temerarium esse quod dico. Sed timeo comminationem dicenti: Si non lavero pedes tuos, non habebis partem mecum . Ideo lava pedes meos, ut habeam partem tecum. Sed quid aio lava pedes meos? Petrus hoc potuit dicere, qui non habuit necesse, nisi tantum ut pedes ejus lavarentur, totus quippe mundus erat. Ego potius cum semel lotus sum  Leg. sim, illo indigeo baptismate, de quo Dominis ait: Ego aliud Baptisma habeo baptizare. Cur ista diximus? Praeparo et me et audientes ad majora mysteria. Si tamen veniat, si
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ut & nos udeamus uisionem
quam uidit ysaias. uocemus iħm qͥ
non uidentib largitus ẽ. oculos. Do¬
test enim etiam minc uenire. & facẽ
ut ea que inlectione sacramenti dic¬
ta sunt. aꝑtis oculis intueamur. Re¬
ꝓmittamus ei iam nos ultra non fa¬
cere corpus xp̃i. corpus xpineretͥcis: ñ
facere oꝑa digna luctu. Unus quisq
nr̃m hec corde loquatur ad dm̃. & pre¬
cemur ut aduentus eius. etiam nunc
fiat. Si enim non aduenit iħs ista
uidere non possumus: Ut muttat᷑
etiam ad me seraphim. & app̃henso oe
forfice carbone purget labia mea. Et
quid dico labia: ysaias sc̃s erat. & idõ
tantum labia eius purgata sunt. qͥa
labiis tantum id ẽ. sermone deliq̃rat:
mundas aures: inmundũ os. Quamdiu
in omnib istis pecco: totius immunctus
sum. Si uideo mulierẽ ad concupiscen¬
dum: mechatus sum eam incorde meo.
Ecce immundos oculos Si de pectore
meo exeunt cogitationes pessime ad ul¬
t̾ia fornicationes. falsa testimonia: ecce

Expanded text:
ut et nos videamus visionem, quam vidit Isaias, vocemus Jesum, qui non videntibus largitus est oculos. Potest enim etiam nunc venire et facere, ut ea, quae in lectione sacramenta dicta sunt, apertis oculis intueamur: repromittamus ei jam nos non ultra facere corpus Christi corpus meretricis, nec facere opera digna luctu. Unusquisque nostrum haec corde loquatur ad Deum, et precemur, ut adventus ejus etiam nunc fiat. Si enim non advenerit Jesus, ista videre non possumus. Precor ut mittatur etiam ad me Seraphim, et, comprehenso de forcipe carbone, purget labia mea: et quid dico labia mea? Isaias sanctus erat, et ideo tantum labia ejus purgata sunt, quia labiis tantum, id est, sermone deliquerat. mundas aures, immundum os. Quamdiu in omnibus istis pecco, totus immundus sum. Si videro mulierem ad concupiscendum, jam moechatus sum eam in corde meo. Ecce immundos oculos habeo. Si de pectore meo exeant cogitationes pessimae, adulteria, fornicationes, falsa testimonia, ecce cor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. iusticiam & uiuentem. & subsistẽ¬
tem iusticiam: sed inuenies qd̾ ex ꝑ¬
pheticis sermonib hoc nob̾ misteriũ
ex hibuerit: certum ẽ. acapitulo. inqͦ
nunc lectio conquieuit. Quis enim
inquit surgere fecit ab oriente iusti¬
ciam. uocauit eam ad pedes suos: Si
uocatur iusticia. manifestum ẽ. am¬
malẽ eam eẽ. si ambulet uocata. uo¬
cauit aut̃ xp̃m pat̾. quia ob nrãm
salutem. ad nos it̾ fecerat. & descende¬
rat de celo ad nos. Nemo enum ascen¬
dit filius hominis Uocauit eum
de oriente. non de isto sensibilysed
Pat̾ uocauit filium. iuimo ut uere
dicamꝰ ds̃ hominẽ. Uocauit iusticiã.
ad pedes suos. id ẽ. incarnationẽ filii
sui. Ideo & ad oramus scabellumꝑe¬
dum illius. uixta qd̾ scͥptum ẽ ad ora¬
te scabellum pedum eus quia sc̃s ẽ.
Caro siquidẽ dni. honorẽ dĩtatis as¬
sumit. Quia aut̃ pͥncipium lectio¬
nis altiori indiget expositione: oremꝰ
summum regem. ut sermo qui uocatꝰ
abierat: ad nos iterum reuertatur: &

Expanded text:
esse justitiam et viventem, et subsistentem justitiam; sed invenies et a propheticis sermonibus hoc nobis mysterium exhibitum. Certum et a capitulo, in quo nunc lectio conquievit: Quis enim, inquit, surgere fecit ab Oriente justitiam, et vocavit eam ad pedes suos ? Vocavit justitiam. Manifestum est animatam eam esse, si ambulet vocata. Vocavit autem Christum Pater, quo ob nostram salutem, ad nos iter faceret, et descenderet de coelo ad nos. Nemo enim ascendit Filius hominis. Vocavit eum de Oriente: non de isto sensibili, sed Pater vocavit Filium, immo ut vere dicamus, Deus hominem vocavit justitiam ad pedes suos, id est, incarnationem Filii sui. Ideo et adoramus scabellum pedum illius, juxta quod scriptum est: Adorate scabellum pedum ejus, quia sanctum est. Caro siquidem Domini honorem deitatis assumit. Quia autem principium lectionis 1120 altiori indiget expositione, oremus summum regem, ut sermo, qui vocatus abierat, ad nos iterum revertatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uiter scͥpta sunt ẽẽ dic̃ incelis. que
nob̾ occasionẽ dedert̃ sentire de his
omnib quot myst̾ia in his celestia de¬
fastioio hec legatis. & putetis uilẽ ali¬
contineri & maiora quam pocest hu¬
manus sermo ꝓferre uł auoitus mor¬

Expanded text:
uae scripta sunt esse in coelis, quae nobis occasionem dederunt sentire de his omnibus quae mysteria in his coelestia defastidio haec legatis, et putetis vilecontineri majora mysteria quam potest humanus sermo proferre, vel auditus mor
Abbreviated transcription (Latin):
exigebat. ut non alii quam beniam¬
in dari deberet ierusalem terrestris.
quȩ illius celestis figuram seruet ac
formã. Simlit̃ aut̃ etiam debethleẽ
alie singule. ciuitates singulis quib q
tribub conscͥbunt᷑. nisi quia ut diximꝰ¬
hoc in se cause & rationis contineba¬
nt. incelis. qd sorte distribui gub̾na¬
batur interris. hinc gͦ ẽ. qđ despensa¬
uit diuina sapientia nomina quedã
locorum inscribi inscͥpturis. q̃ misti¬
cam quãdam int̾p̃tationẽ contine¬
ant. ꝑ quȩ indicetur nobis quia hȩc
certis quib q rationib & non casi ł
fortuitu fieri dispensant᷑ Sicut enĩ
ñ ẽ putandũ quod fortuitu accid̾it
u̾bi causa ut ille angłs michael uo¬
phael. & ut ad humana descendã. sic̃
non fuit fortuitur: ut ille patriarcha
abraham uocaret᷑. & ille is aac. & altꝰ
isrł. sed ne infeminis quidẽ casu ac¬
cidit. sed certa & duuna ratione. ut illa

Expanded text:
exigebat ut jam aliquam Benjamexigebat ut jam aliquam Benjamin dare deberet Jerusalem terrestris, quae illius coelestis figuram servat ac formam. Similiter autem de Benjamin aliae singulae civitates singulis quibusque tribubus conscribuntur, nisi quia hoc in se causa et ratione continebant in coelis quod sorte distribuendo figurabatur in terris. Hinc ergo est quod dispensavit divina sapientia nomina quaedam locorum scribi in Scripturis, quae mysticam quamdam interpretationem contineant, per quae indicatur vobis qui haec cernitis, quibusque rationibus, et non casu vel fortuitu fieri dispensentur. Si enim est putandum quod fortuitu acciderit, verbi causa, ut ille angelus Michael vophael; et, ut ad humana descendam, sicut non fortuitu, ut ille patriarcha Abraham vocaretur, et ille Isaac, et alius Israel; sed ne in feminis quidem casu accidit, sed certe divina ratione, ut illa
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ custodiã sortiant᷑. sorte quadam
mystica. xp̃i dispensatione directa
Ego aut̃ quantum ad opinionẽ meã
spect̾at. puto audent̃ dicendũ etiam
de his uirtutib. quȩ mundi huius minis¬
sufficient̃ exhibeat. alia imbriũ. alia
uentoꝵ. alia marinis. alia aut̃ terres¬
trib animalib uł singusis quib q &
terre ginnentib p̾sit. & eẽ inhis singłis
sacramenta ineffabilia diuine dispen¬
sationis. ut ordine suo cuncta & com¬
petenti ꝑ unã quãq uͥtutẽ oirian¬
dispensatione decerni. & ꝑ meffabilẽ
ꝓuidentiam dei ac p̾scientiam in his
sortib adumbrari future hereditatis
bram dicitur habere futuror̃ bonor̃.
& sic̃ dic̃ apłs de his qui ad dnm nrm̃
inquit ad syon montẽ & ad ciuitatẽ
dei uiuentis ierusalem cȩlestem est
aliqua incęlis ciuitas quȩ dicitus ie¬
rusalem & mons syon. Non ẽ. utiq sine
causa qd̾ beniamin insorte sua: accep̾
ierłm & montẽ syon nisi quia celestis
illius ierusalem ratio sine dubio hoc

Expanded text:
 custodiam sortitur sorte quadam mystica Christi dispensatione directa. Ego autem, in quantum ad opinionem meam spectat, puto audenter dicendum etiam de his virtutibus quae mundi hujus minissufficienter exhibeat, alia imbrium, alia ventorum, alia marinis, alia autem terrestribus animalibus singulis quibusque a terra gignentibus praesit: et esse in his singulis sacramenta meffabilia divinae dispensationis, ut ordini suo cuncta et competenti per unamquamquam virtutem dirimandispensatione decerni, et per ineffabilem providentiam Dei a praesentibus in his sortibus adumbrari futurae haereditatis bram dicitur habere futurorum bonorum, et sicut dicit Apostolus de his qui ad Dominum J ad Sion montem et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem. » Est aliqua in coelis civitas, quae dicitur Jerusalem et mons Sion: Non est utique hoc sine causa quod Benjamin in sorte sua accepit Jerusalem et montem Sion, quia coelestis illius Jerusalem ratio sine dubio hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hominib s & in suꝑnis uircutib sors
agatur. & presideat aliqua uirtus hu¬
ic officio. quȩ uerbi causa. iħ̃u filio na¬
ue nunc sorte hereditatẽ distribuenti.
ñ ad aliquã gram. sed scd̃m hoc qd̾ scit¬
dõ placere duct̾um p̾beat sortis. & illi
quẽ scit apud dm̃ pͥmũ locum tene¬
re. quo hoc qd̃ inoccultis habet᷑ apud
d̾m. sortis gub̾natione etiam homini¬
b demonstret᷑: aliũ uͦ face̾ scd̾i loci.
& alium tercii. Qđ ita gestũ ñ solum
interris arbitror uerũ etiam incelestib
& huiꝰ mͦi sortẽ que apud dm̃ meritoꝵ
contemplatione distinguit᷑. etiam illo

Expanded text:
hominibus sed et in supernis virtutibus sors hominibus sed et in supernis virtutibus sors agitur; et praesideat aliqua virtus huic officio, quae verbi causa Jesu filio Nave nunc sorte haereditatem distribuendi, non aliquam gratiam, sed secundum hoc quod scit placere Deo, ducatum praebeat sorquem scit apud Dominum primum locum tenere, ut hoc quod in occultis apud Deum habetur, sortis gubernatione etiam hominibus demonstretur: alium vero facere secundi loci, et alium tertii. Quod non solum in terris arbitror, verum etiam in coelestibus; et hujusmodi sorte quae apud Domimum meritorum contemplatione distinguitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad ephesios scribentẽ dic̃e de xp̃o. in
quo inqͥt sorte uocati sumꝰ. p̾destinati
scd̃m ꝓpositũ eius. qui omnia oꝑat᷑. se¬
cundũ consisiũ uoluntatis eius. ut simꝰ
in laudẽ głe eiꝰ qui ante sperauimus
scͥbentẽ: gras agentes dõ patͥ qui ido¬
neos nos fec̃ inparte sortis scõrũ in
lumine: łam multis igit᷑ ex scͥptũ scĩs
de commemoratione sortium testimo¬
niis congregatis. quo ex multor̃ loco¬
rum consid̾atione uirtutẽ rei possimꝰ
diligenitus apprehendere: michi quid̃
exhis omnib uł euidens ad huc sensꝰ
ad liquictũ patere non potuit. uł etiã
de re tanta enunciandi & proferendi¬
archanimetus insedit. Inud tamen in
quantũ res patit᷑ contigisse sufficiat qd̾
nobis ab apłis sors ducta designat: qͥa
ubi ex fide integra & oratione p̾missa
sors. ducitur ea que dĩ uoluntas conti¬
net mocculto. sors hominib declarat
in manifesto. Scd̃m int̾iorẽ uero. intel¬
lectum. sic̃ apłs uidetur indicare cum

Expanded text:
ad Ephesios scribentem dicere de Christo: « In quo, inquit, sorte vocati sumus praedestinati secundum propositum ejus, qui omnia operatur secundum consilium voluntatis ejus, et simus in laudem gloriae ejus, qui ante speravimus scribentem: « Gratias agentes Deo Patri, qui idoneos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine . » Tam multis ex Scripturis sanctis de commemoratione sortium testimoniis congregatis, quo ex multorum locorum consideratione virtutem rei possimus diligentius apprehendere, mihi quidem ex his omnibus vel evidens adhuc sensus ad liquidum patere non potuit, vel etiam de re tanta enuntiandi et proferendmi metus insedit. Illud autem, in quantum res patitur, contigisse sufficiet, quod nobis ab apostolis sors ducta designat; quia ubi fide integra ac oratione praemissa sors dicitur, ea quae Dei voluntas continet in occulto sors hominibus declarat in manifesto. Secundum interiorem vero intellectum, sicut Paulus videtur indicare cum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Ht̃ & ferrum bellicũ chananeus.
sed quid respondit illi iħsͤ. Si populuᷤ
multus es & uͥtutẽ habes. ñ erit tͥ sors
una. quia saltus ẽ. tͥ & muudabis eũ.
uides quid acd nos ꝑ spũalẽ intelsigen¬
tiam dicitur. ut emundemus siluam
quȩ in nob̾ est. & excidentes mutiles
& infructuosas. ex nob̃ met ipsis. ar¬
bores. faciamꝰ ibi noualia que semꝑ
in nouemus. & exquib fruct̾um capi¬
amus tricesimũ. & sexagesimũ. & cen¬
tesimũ: Aut non eadẽ nobis. & euan¬
gelii sermo denuntiat dicens. eccȩ¬
oĩs gͦ arbor q̃ ñ fac̃ fructum bonũ ex¬
cidetur & inignẽ mittetur. hec pͥorib
nrĩs naue filius p̾cepit iħs de infruc¬
tuosis arborib excidendis. ħ nob̾ dñs
iħs in euangeliis mandata descͥbit.
Et quomodo ñ uerũ ẽ. qd̾ umbra pre¬

Expanded text:
bellicum Chananaeum. Sed quid respondit illi Jesus? Si populus multus es, et virtutem habes, non erit tibi sors una, quia saltus est tibi, et mundabis eum. Vides quia ad nostram spiritalem intelligentiam dicitur, ut et mundemus silvam quae inutilis est, et excidentes inutiles atque infructuosas ex nobis arbores, faciamus ibi novalia, quae semper innovemus, et ex quibus fructum capiamus tricesimum, et sexagesimum et centesimum. An non eadem nobis et Evangelii sermo denuntiat dicens: « Eccebor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur? » Haec prioribus nostris Nave filius praecepit Jesus de infructuosis arboribus excidendis; haec nobis Dominus Jesus in Evangeliis mandata describit. Et quomodo non verum est quod umbra prae
Abbreviated transcription (Latin):
p otuerimꝰ inuestigare ordinẽ dict̾or̃.
quid ex hoc inpͥmo. quid inscđo. quid
intercio factum referat᷑. puto qd̾ non
erimus increduli. qͥa uere hec ñ ut sola
nobis rer̾ gestarũ narratio traderetur
scpͥta sint. sed sacramentis diuinis
deoq dignis repleta. Primo gͦ dic¬
tum ẽ. quia non ꝑdidit esfrem cha¬
naneum qui habitabat ingazir. S
habitabat chananeus ineffrem usq

Expanded text:
poterimus investigare ordinem dictionum quid ex hoc in primo, quid in secundo, quid in tertio factum refertur. Puto quod non erimus increduli, quia vere haec, non ut sola nobis rerum gestarum narratio traderetur, scripta sunt, sed sacramentis divinis Deoque dignis repleta. Primo ergo dictum est quia non perdidit Ephraim Chananaeum qui habitabat in Gazer, sed habitabat Chananaeus in
Abbreviated transcription (Latin):
on: etiam ẽẽ. alias quarum typum &
imaginẽ iste quȩ int̾ris sunt contini¬
ent. quȩ nunc inhac scͥptura mistice
nobis ꝑ iħm naue filiũ designantur¬
& de ipsis puto ciuitatib dict̾um. edi¬
ficabunt᷑ ciuitates uide & habitabunt
ibi. & hereditabunt eam. De ipsis etiã
dñs & saluator dic̃. quia multe man¬
siones sunt apud patrẽ. Et de ipsis cre¬
dendũ ẽ. ciuitatib seruo illi quibene
negociatus fuerat dñm dice. quia
potestatẽ ħabes supra decẽ ciuitatẽ

Expanded text:
se etiam alias quarum typum et imaginem istae quae in terris sunt continent, quae nunc in hac Scriptura mystice nobis per Jesum Nave filium designantur. De ipsis puto civitatibus dictum: « Aedificabuntur civitates Judae, et habitabunt ibi, et haereditabunt eam . » De ipsis etiam Dominus et Salvator dicit, « quia multae mansiones sunt apud Patrem meum ; » et de ipsis credendum est civitatibus servo illi qui bene negotiatus fuerit Dominum dicere: « Habe potestatem supra decem civitates , »
Abbreviated transcription (Latin):
N consuecudine quidẽ hominũ cum
asiquid sorte diuidit᷑. fortuitu uidet᷑.
sors illa ad illum uł alia ad alium
cadere. Inscͥptura aut̃ scã ñ itaẽ. Et
aliquotiens querebã apud memet ip¬
sum. si de tanta ac tali patres scĩ sor¬
tib iuditiũ commisissent. Qd si esset¬
hoc apud scõs ita gestum: iam de alus
hominib uł gentib nicħ mirum ui¬
derim. si nichil h aberetur eximium
inhis que de scĩs dicunt᷑ sorte diuisa.
uirtutis contineat᷑ insortib manifes¬
tet. Incipiamꝰ igitur aleuitico ubi scͥp¬
tumẽ. Et accipient inquit duas sortes.
sors una dño. & sors una apopompeo.
nerit sors apopompei. accipiet hircũ
illum. & abducet eũ in loco heremi uiuũ:
& dimittet eũ ibi indunissione sua. ali¬
um uero hircum immolabunt qño.
& reliqua que ibi sunt: que utiq scu¬
nt qui legunt. Et iterum ubi moy ses
diuisit tribuit ruben. & tribui gad &
dimidie tribui manasse que poposce¬
rant transiordanẽ accipere terrã iiã.

Expanded text:
n consuetudine quidem hominum, cum aliquid sorte dividitur, fortuitu videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere. In Scriptura autem sacra non ita est: et aliquoties quaerebam apud memetipsum si dere tanta ac tali patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esset apud sanctos ita gestum, jam de aliis hominibus vel gentibus nihil mirum videres, si nihil haberetur eximium in his quae a sanctis dicuntur sorte divisa. virtutis contineatur in sortibus manifestet. Incipiamus ergo a Levitico, ubi scriptum est: « Et accipient, inquit, duas sortes, sors una Domino, et sors una apopompaeo, » nerit sors apopompaei, accipient hircum illum, abducent in locum eremi vivum, et dimittent illum in dimissionem suam: alium vero hircum immolabunt Domino , » et reliqua quae ibi sunt, quae utique sciunt qui legunt. Et iterum ibi Moyses divisit sorte tribui Ruben, et tribui Gad, et dimidiae tribui Manasse quae poposcerant tran
Abbreviated transcription (Latin):
Quia si cdimittimus eum & neglegimus:
ueniet pharao ȩxegypto. & incipiet locũ
nos tradere legi peccati. S absit hoc ab
israhelitica nobilitate ut seruiat filie pha¬
raonis israhelita quẽ iam ds̃ eduxit.
de terra egypti: iterum seruiat illi qͥ
inmare rubrum submersus ẽ. phara¬
oni. Obseruemꝰ gͦ sicut & hic ddic̃ iħs.
ut preualeamꝰ nos contra chananeos.
tinuerint nos. de ifrahelititis. chauaneoᷤ¬
nos faciant. sic̃ & ille effect̾us ẽ. quẽ su¬
ꝑ auerat carnis illecebra. cui dicitur a
cies seduxit te. Nlon eueniat gͦ nobis
audire semen chanaan: quia male¬
dictus chanaan puer. seruus erit frĩ¬

Expanded text:
quia si dimittimus eum et negligimus, veniet Pharao rex Aegypti, et incipiet locum nos tradere legi peccati. Sed absit hoc ab Israelitica nobilitate, ut serviat filiae Pharaonis Israelita; quem jam Deus eduxit de terra Aegypti, iterum serviat illi, qui in mari Rubro submersus est, Pharaoni. Observemus ergo, sicut et hic dicit Jesus, ut praevaleamus nos contra Chananaeos; obtinuerint nos, de Israelitis Chananaeos faciant nos, sicut et ille effectus est quem superaverat carnis illecebra, cui dicitur a cies seduxit te . » Non ergo eveniat nobis audire, « semen Chanaan, » quia maledictus Chanaan puer servus est fr
Abbreviated transcription (Latin):
ga de ce: Rafain inuenimꝰ int̾p̃tatũ
resolute matris. Est in anuma nrã uͥtꝰ
quedã quȩ parit sensus. & uelut mat̾
ẽ. eorũ sensũ uł intellectuũ. qui ꝓce¬
dunt e uob̾ scd̃m qd̃ dicitur insacra¬
mento de anima quasi de muliere.
Salua autem erit ꝑ filiorũ genera¬
tionem. si ꝑ manseruit infide & ueri¬
tate. Ista ergo mat̾ hoc ẽ. ista uirtus
anime illi inquib fortis ẽ. & ualida
ac robusta. generat sensus ualidos &
potente ᷤᷤ & qui suꝑari a contradicente
ñ possint. In aliis quidẽ iuurtꝰ ista reso¬
luta ẽ. & remissa que indicat᷑ exsensib
cum languidi quidẽ ꝓferunt᷑ & inep¬
ci. & nichil inse fortitudinis continen¬
tes. hoc ergo significatur sub nomine
rafaim. ut huius cemͦi de nob̾ matres
remissas que sensus mnermes. & inuti¬
uit sp̃ualis intelligentia proprietatẽ

Expanded text:
a de te. Raphaim invenimus interpretatum resolutae matres. Est et in anima nostra virtus quaedam quae parit sensum, et velut mater est eorum sensuum vel intellectuum qui procedunt ex nobis, secundum quod dicitur in sacramento de anima quasi de muliere: Salva erit autem per filiorum generationem, si permanserit in fide et veritate . Ista ergo mater, hoc est, ista virtus, animae illi in qua fortis et valida ac robusta generatio generat sensus validos et potentes, et qui superari a contradicente in te non possunt. In aliis autem virtus ista resoluta est et remissa, quae indicatur ex sensibus, cum languidi quidam referuntur et inepti, et nihil in se fortitudinis continentes. Hoc ergo significatur sub nomine Raphaim: et hujuscemodi de nobis matres remissas esse, quae sensus inerudivit spiritalis intelligentiae propri
Abbreviated transcription (Latin):
pretari fructificationẽ. Sed sic̃ iã dixi¬
mus sepe de aliis nominib & inhoc
duplex int̃p̃tatio ẽ. Est enĩ fructifica¬
tio bona. & fructificatio mala. sicut &¬
in euangeliis designat᷑. quia arborbo¬
na. bonos fructus fac̃. & arbor mala¬
pellere omne. quid qͥd nõ bene fructi

Expanded text:
cationem. Sed sicut saepe jam diximus de aliis omnibus, et in hoc duplex est interpretatio. Est enim fructificatio bona et fructificatio mala, sicut in Evangeliis designatur, « quia arbor bona bonos fructus facit . » pellere quidquid n
Abbreviated transcription (Latin):
obediens animȩ. sed suis desideriis cȩ¬
dit. Si uͦ iam aliqnͣtũ ꝓfecerimꝰ. efficit᷑
nobis caro seruus. & obediens ac parenᷤ
ꝓfectus. cũ sibi carnẽ & obedire fecerit¬
& seruire. Tercium uero ẽ: qđ ꝑfectũ¬
ẽ. Si enun iã ueniam ad ꝑfectum. etiã
ext̾minandus nobis dicitur chanane᷑.
& morti tradendus. Quomodo aut̃ hoc
in nrã carne completur: Audi apłm¬
paulũ dicentẽ. Mortificate m̃bra urã¬

Expanded text:
obediens animae. sed suis desideriis ceobediens animae. sed suis desideriis cedit. Si vero jam aliquantum profecerimus, efficitur nobis caro servus, et obediens ac parens fectus, cum sibi carnem et obedire et servire est; si enim jam veniamus ad perfectum, etiam exterminandus a nobis dicitur Chananaeus, et morti tradendus. Quomodo autem in nostra carne completur, audi Apostolum dicentem: « Mortificate au
Abbreviated transcription (Latin):
rao rex egypti. & accepit ciuitatẽ .&. in¬
cendit ẽam igni. & chananeo ᷤ. & fere¬
reos. & qui habitabant ingarir truci¬
dauit. &̾ dedit eam pharao. in dote fi¬
inualuerunt filii isrł & fecerunt cha¬
naneos subiectos. exterminatiõe aut̃
ñ exterminauert̾ eos. Tercio: quando
contͣtixert̾ uiri de tribu effrem iħu.
uolentes scõm numerositatẽ suam
qͥa plures erant & ualidi. maiorẽ acci¬
ascendere in altũ. & sibi ipsis amplio¬
rem locum facere. & ut possint latiora
spacia. occupare. iubent᷑ exterminare
chananeũ. Uideamꝰ gͦ nunc quio sibi
iudet᷑. hec dechananeis triꝑtita nar¬
ratio. Pͥmis chanaueus nob̾cũ qͥdẽ ẽ.
& sub tributo ẽ: ñ ẽ. tamen obediens no¬
bis neq seruus. Scdo etiam. seruus effi¬
citur & obediens. Chananeũ hic carnẽ
nrãm accipiamꝰ. uł ea que carnis sunt.
hȩc pͥma nobiscũ ẽ. hoc ẽ. anime uincta¬
ẽ. sed ñ ẽ. ei obediens. nisi tantũ quod
concupiscit tam̃ adu̾sum sp̃m. & non ẽ.

Expanded text:
rao rex Aegypti et cepit ciuitatem et incendit eam in igni et Chananaeos et Pherezaeos et qui habitabant in Gazer transpunxit; et dedit eam Pharao in dotem fiinvaluerunt filii Israel, et fecerunt Chananaeos subjectos, exterminatione autem non exterminaverunt eos. Tertio, quando contradixerunt viri de tribu Ephraim Jesu, volentes secundum numerositatem suam, quia plures erant, et validioreascendere in saltum, et sibi ipsis ampliorem locum facere. Ut possint latiora spatia occupare, jubentur exterminare Chananaeum. Videamus ergo quid sibi videatur de Chananaeis tripartita narratio. Primo Chananaeus nobiscum quidem est, t sub tributo est; non est tamen obediens nobis, neque servus. Secundo etiam servus efficitur, et obediens. Chananaeum hic carnem nostram accipiamus, vel ea quae carnis sunt: haec primo nobiscum est, hoc est animae, adjuncta, sed non est ei obediens, nisi tantum quod concupiscit tamen adversus spiritum, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
centiis. Sic gͦ t̾cio hoc ẽ. cum ad ꝑfec¬
tionẽ uenimus. & m̃bra nrã mortifica¬
mꝰ: ac mortẽ xpĩ incorpore nr̃o circũ¬
ferimus exterminari a nob̃ dicit᷑ cha¬
naneus. S & illud ñ otiose p̾tereundũ
ẽ. qđ dicitur pharaho uenisse & acce¬
pisse garir ciuitatẽ inqua chananeus
habitabat cum effrem. & dedisse eam
incdotẽ filiȩ suȩ. Gazir autẽ int̾̃p̃tat᷑
constructio. Si ergo corpus & anima
inuna atq eadem constructione habi¬
tent id ẽ. coniuncte sibi inuicẽ. & sotiȩ.
ita ut & anima carnalit̾ uiuat. & ñ festi¬
net anima uelocus sibi obedientẽ sub¬
ditã fac̾e carnẽ. uerendũ ẽ. ne ueniat
pharao exegypto. & captiuã ducat in
filiȩ suȩ. Si enĩ consideres illud qd̃
peccati: inuenies quomͦ ille pharao qͥ
mouent de hereditate. & maiorẽ sortẽ
requirunt. dicentes ad iħm: Quare
nobis dedisti inhereditatẽ sortẽ unã¬
& pedaturã unã: Ego aut̃ popłs mul¬
nos populus sumꝰ multus. ꝙ benedic̃

Expanded text:
hoc est, cum ad perfectionem venimus, et membra nostra mortificamus ac mortem Christi in corpore nostro circumferimus, exterminamus a nobis Chananaeos. Sed et illud non otiose praetereundum est quod dicitur Pharao misisse et accepisse Gazer civitatem, in qua Chananaeus habitat cum Ephraim, et dedisse eam in dotem filiae suae. Gazer autem interpretatur constructio. Si ergo corpus et anima una atque eadem constructione habitent, id est, conjunctae sibi invicem et sociae, ita ut et anima carnaliter vivat, et non festinet anima velocius sibi obedientem et subditam facere carnem, verendum est ne forte veniat Pharao ex Aegypto, et captivam ducat infae in dotem. Si enim consideres illud quodpeccati, invenies quomodo ille Pharao, qui movent de haereditate majore; sortem requirunt, dicentes ad Jesum: Quare nobis dedisti in haereditate sortem et pedaturam unam? Ego autem populus mulnos populus m
Abbreviated transcription (Latin):
angelo idumeorũ. alii aut̃ moabitar̃.
& alii indie uł unã quamq nationẽ
car̃ que sunt suꝑ t̾ras: S ibi etiam¬
si scd̃m numerũ angeloꝵ dĩ dicant᷑
sorte gentes ẽẽ. diuise. tam̃ illa sors sic̃
inhominib diximꝰ. quia dĩ iudicium
qd̾ in occulto ẽ. sors pandit inpublico:
talis etiã ibi fuisse credenda ẽ. quia ꝓ
merito & uirtute sua unus quisq an¬
gelus illam uł illã gentẽ indiuisione
suscepit: Et quio dico de magnis &
generalib reb cum nec ꝑsingulos qͥdẽ
nr̃m absq huius mͦ sorte que dĩ uidicio
dispensant᷑ euenire dicendũ ẽ. u̾bi cau¬
anatiuitate sortiatur. uł certe illud
qd̃ erga homines geri exscͥpturis scĩs
sepe documus. qd̃ & boni angeli ad¬
sint hominib & contrarii quod ñ utiq
fortuitu & absq iudicio ille angelus
illius animȩ. uerbi causa petri custos¬
ẽẽ. sortitus sit. & alius pauli. uł alius
unius infantis de ęccłia. de quor̾ an¬

Expanded text:
em angelo, Idumaeorum, Moabitarum; et alii Indiam vel unamquamque nationem earum quae sunt super terram. Sed et ibi etiamsi secundum numerum angelorum Dei dicantur sorte gentes istae divisae, tamen illa sors, sicut in hominibus diximus, quia Dei judicium quod in occulto est sors pandit in publico, ita etiam ibi fuisse credendum est, ut pro merito et virtute unusquisque angelus etiam et illam gentem in divisionem susc per singulos quidem nostrum, absque hujusmodi sorte quae Dei judicio dispensatur, evenire dicendum est? Verbi cauam novitate sortitur; vel certo illud quod erga homines geri ex Scripturis sanctis saepe docuimus, quod et boni angeli adsint hominibus, et contrarii; quod utique fortuito et absque judicio sit ille angelus illius animae, verbi causa, et Petri custos fortuitu sit, et alius Pauli, vel alius unius infantis de Ecclesia, de quorum an
Abbreviated transcription (Latin):
medio. Nec tamen de eis sibimet ipsiᷤ
iudiciũ commisert̃. ut illum fac̾ent
quẽ ipsi uoluissent. sed orantes inqt
miserunt sortẽ ex illis duob quos
statuerant inconspectu dĩ io ẽ ioseph
qui uocabat᷑ barsabas qui cognomi¬
natus ẽ. iustus & mathia. Cecidit in¬
quit sors suꝑ mathiã. & an numerat᷑

Expanded text:
medio, nec tamen de his sibimetipsis medio, nec tamen de his sibimetipsis judicium permiserunt, ut illum facerent quem ipsi voluissent; « sed orantes, inquit, miserunt sortem, » ut ex illis duobus quos statuerant in conspectu Dei, id est, Joseph qui vocabatur Barnabas, qui cognominatus est Justus, et Mathiam. « Cecidit, inq
Abbreviated transcription (Latin):
q hi qui nauigabant. Mittamꝰ sortẽ
& sciamus cuius causa hec tanta ma¬
licia ẽ. quia si sors tantũ ualeret ut
ꝓdere eum posset cuiꝰ causa periculũ
nauigantib immmeret. Et quãius
gentiles ẽẽnt & alieni a cognitione d̃i.
non tam̃ mhac opinione fallunt᷑: sed
qd̾ uerũ erat ꝓderet eis sors. Denq¬
ergo de his inuenio & salomonẽ in ꝑ¬
u̾biis dicentẽ. Cont᷑dictiones chohibet
sors. & inter ꝑ otentes de finit. ueluti
cessare ostendens contradict̾iones u̾
mittit᷑ sors. S cum ħ intestamento uet̾i
ñ pauca referri de sortib inuenirẽ. con¬
u̾ti me etiam ad nouũ testamentũ. ut
uiderẽ. si forte uł ibi contempnunt᷑
sortes. aut ne ibi quidẽ earum usus
abicitur. &. inuenio qd̾ aliquando cũ
de ẽẽt de numero apłorum unꝰ apłs.
& ẽẽt necessariũ in locũ uide aliũ sub¬
rogari: conuenientes apłi qui utiq
multo sapientiores erant. quam hi qͥ

Expanded text:
que illi qui navigabant: « Mittamus sortem que illi qui navigabant: « Mittamus sortem et sciamus cujus causa haec tanta malitia sit , » quasi sors tantum valeret, ut prodere possit, cujus causa periculum navigantibus immineret. Quamvis gentiles essent, et alieni a cognitione Dei, non tamen hac opinione falluntur, sed quod verum erat prodidit eis sors ergo de his, invenio et Salomonem in Proverbiis dicentem: « Contradictiones cohibet sors, et inter potentes definit , » veluti cessare ostendens contradictiones, ubi mittetur sors. Sed cum haec in Testamento Veteri non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Testamentum, ut viderem si forte vel ibi contemnerentur sortes, aut ne ibi quidem earum usus alibi diceretur, et invenio quod aliquando cum deesset numero apostolorum unus, et esset necessarium in locum Judae alium subrogari, convenientes apostoli qui utique multo sapientiores erant quam hi qui