comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sñam edicti porrigñdã esse adħ.¶ In
ẜuos aũ si nõ defendant᷑ a dĩis.⁊ hi eos
qui mopio laborant. corpꝰ tõrqñdũ est.
doli mali aũt id̾o int̾ib edicti fit m̃tio.
non teneatur. hoc uo edicto tenet᷑ ⁊ qm
toliit quilus non corrupit Item ⁊ qͥ sus
manib fecit. ⁊ qui aliis m̃adat  Sed et

Expanded text:
am edicti porrigendam esse ad haec. In seruos autem, si non defenduntur a dominis, et eos qui inopia laborant corpus torquendum est. Doli mali autem ideo in uerbis edicti fit mentio,non tenetur. Hoc uero edicto tenetur et qui tollit, quamuis non corruperit: item et qui suis manibus facit
Abbreviated transcription (Latin):
itã. Ioc̾m ẽ ⁊ siquis ficrete ceꝑit. nam
qui furore impedit᷑ ualitudi ne impeo¬
itur. ¶ ox diximꝰ succuit. dẽi qui tc̃p¬
estate aut ui fluminis ꝓhibitꝰ nonuenit.
tẽpestatẽ sic ĩtelligẽ dedemꝰ siue maiͣti¬
ma siue t̃restru sit. Tempestatẽ ĩtellig¬
ere debrñs talẽ q̃ impediũto sit itineri
uł ndui gaten Uis flumins.⁊̃ sine cẽp¬
estate accipienda ẽ. Uini flumins t̾cel¬
ligimꝰ etiam si magnitudo eiꝰ ĩpedim̃to
sit. siue pons solutus sit. ł nauigiũ ñõ
stetit. ¶ Si quis tñ cũ possit ñ inced̾e ĩ¬

Expanded text:
itam. Idem est et si quis furere coeperit: nam qui furore impeditur, ualetudine impeditur. Quod diximus succurri etiam ei, qui tempestate aut ui fluminis prohibitus non uenit, tempestatem sic intellegere debemus, siue maritima siue terrestris sit. tempestatem intellegere debemus talem, quae impedimento sit itineri uel nauigationi. Uis fluminis etiam sine teestate accipienda est. Vim fluminis intelligimus, si magnitudo ejus impedimento sit, sive pons solutus sit, vel navigium non stetit. Si quis tamen cum posset non incidere i
Abbreviated transcription (Latin):
aius: Satisaatio eod̃ modo applia¬
ta ẽ. quo satis factõ. Ham ut satisface
dicimur ei cuiꝰ desid̃ium implemꝰ. Ita
satis dare dicimur. dare adũsaso nostro.
qui ꝓ eo ꝙ a nobis petuit. itacauit. ut
eum hoc poĩe securũ faciamꝰ. datis fidi¬

Expanded text:
ale. Satisdatio eodem modo appellata est quo satisfactio. nam ut satisfacere dicimur ei, cuius desiderium implemus, ita satisdare dicimur aduersario nostro, qui pro eo, quod a nobis petiit, ita cauit, ut eum hoc nomine securum faciamus datis fid
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Parentes neturales mnius no¬
care nemo põt. Una ẽ eñi om̃ib parẽ¬
tib seruanda reuentia.
deni. Iatris adoptiu parente
pune ubcabit. qnl hu eius parentes nr̃
sũt. cũ his tm̃i cognatus fiat. qͥb g
põt. iuix magis potestatis qmͣ p̃cept
Q̾ p̃toĩs nisi sit allius qui eastrense heũt
peculiũ. tẽ cm̃ cã cognita ꝑintttur.

Expanded text:
m. Parentes naturales in ius uocare nemo potest: una est enim omnibus parentibus seruanda reuerentia.. Patris adoptiui parentes impune uocabit, quoniam hi eius parentes non sunt, cum his tantum cognatus fiat quibus epotest iure magis potestatis quam praecepto praetoris, nisi sit filius qui castrense habuit pe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sit. inĩto petitorem recusare talcm
fid̾iussorem. s si ałias caue non ꝑossit.
p̃dicendũ est ei. non usurũ eum pͥui¬
legio si ꝯueruatur. ¶ Si necessaria
satis datio fuiͣt. ⁊ non facile possit
reus ibi eam p̾stare ubi ꝯuenit põt
audiri. Si in alia eiusdem ꝓuiucie ci¬
uitatx saris donatõnem prestare ꝑa

Expanded text:
psit merito petitorem recusare talem fideiussorem: sed is alias caueri non possit, praedicendum ei non usurum eum priuilegio, si conueniatur. Si necessaria satisdatio fuerit et non facile possit reus ibi eam praestare, ubi conuenitur: potest audiri, si in alia eiusdem prouinciae ciuitate satisdationem praestare pa
Abbreviated transcription (Latin):
curator furiosi postulauĩt uł ad oles
qui ab colesis ẽ. set qm̃i qui qñq ex¬
pitur. ¶si u ꝓ quo spopondisti im̃p¬
etrauit ne aliquis debitor ip̃ius aduer¬
sus etun exceptione utatur. demũ tu
ip negotio in quo spopõdisti uehs ex¬
ceptione uti. nec te noc ip̃m oport
hoc impẽtrare ⁊ simt̃dũ patiaris ĩ¬
iuriam. si solũepo debtor non sit. set
si tũ ĩ ncidisti m edicͥtũ. retis quid̾ uti¬
tur erecptions. tu non uteris. nec pe¬
na tua ad tc̃um ꝓmlttendi ꝑtinebit¬

Expanded text:
curator furiosi postulauerit uel adulesqui ab eo laesus est, sed omni, qui quandoque experitur. Si is pro quo spopondisti impetrauerit, ne aliquis debitor ipsius aduersus eum exceptione utatur, deinde tu in negotio, in quo spopondisti, uelis exceptione uti: nec te nec ipsum oportet hoc impetrare, etsi interdum patiaris iniuriam, si soluendo debitor non sit. sed si tu incidisti in edictum, reus quidem utetur exceptione, tu non utaris: nec poena tua ad reum promittendi
Abbreviated transcription (Latin):
id negotiũ trisactũ sit qmͣ sisti opor¬
posi oppom debt. Qu̾is eñi de pena ꝓ¬
issa laborat post negotiũ tnsae¬
tũ. cũ etiam nansacti negoto ercep¬
tionem putauit quis nocere quałi
enim de pena tͣnsactũ sit. nisi ꝯtͣriũ
cipat muniͣs causa. sine suo dolo raa¬
io impedit᷑ in iudicio suã scd̾m ꝓmis¬
sioñe nion scecit. eꝗssimũ ẽ tribui ei ex¬
epcõnem simili modo ⁊ si ad testimon

Expanded text:
id negotium transactum sit, quam sisti opordoli op‹p›oni debet: quis enim de poena promissa laborat post negotium transactum? cum etiam transacti negotii exceptionem putauerit quis nocere, quasi etiam de poena transactum sit, nisi contrarium cipalis muneris causa sine suo dolo malo impeditus in iudicio secundum suam promissionem non stetit, aequissimum est tribui ei exceptionem. Simili modo et si ad testimon
Abbreviated transcription (Latin):
accpimus.⁊̃ si capite minũt᷑ sit. uł si
libtus capite minũtus dũ atrogaret᷑.
tur ut fiẽt ingennus. Sedsi isanu
no er hibẽ debere.qt̃ruis omĩ ingen¬
uitatis munia ht̃. aliud si natalibus
uł collegio. uł ciuitate sĩgl̃os inius uo

Expanded text:
accipimus etiam si capite minutus sit: uel si libertus capite minutus, dum adrogetur petur ut fieret ingenuus. Sed si ius anuno exhibere debere, quamuis omnia ingenuitatis munia habet. aliud si natalibus uel collegio uel ciuitate, singulos in ius uo
Abbreviated transcription (Latin):
escͥpto inꝑitoris antonim ꝯfirmata ẽ.
rem qnͣtitatẽ. alt̃ maiorem petat. apus
eundem iudicem agñdũ est ei. qui qnͣti¬
tatem minorem petit. ne ii pͥotestate ca¬
lũpniosa a dũsarii mersit. an ap̃ eũ liti¬
gare possim. ¶ Si una accõ cõis sit pliũ
ꝑsonari ueluti familieh iscũde. Coĩdim
partes spectande sũt. circa uiri diccõnem
cius qui cognoscit. ꝙ ofilio. ⁊ ꝓculo. pla¬
cet. qr unꝰ qtusq de parte sua litigat. an
ponus tota res. qr tota res in iudicium
uenit. uł uni adiudican põt. ꝙ casio et
pegaso placet. ⁊ sane coꝵ sententa ꝓba

Expanded text:
pto imperatoris Antonini confirmata est. rem quantitatem, alter maiorem petat, apud eundem iudicem agendum est ei qui quantitatem minorem petit, ne in potestate calumniosa aduersarii mei sit, an apud eum litigare possim. Si una actio communis sit plurium personarum, ueluti familiae herciscundae, communi partes spectandae sunt circa iurisdictionem eius qui cognoscit, quod Ofilio et Proculo placet, quia unusquisque de parte sua litigat: an potius tota res, quia et tota res in iudicium ue‹n›it et uel uni adiu‹di›cari potest, quod Cassio et Pegaso placet: et sane eorum sententia
Abbreviated transcription (Latin):
Ip. Imꝑiũ aut meꝵ aut mixtũ ẽ. Me¬
aĩadũtendũ in facinorosos homĩes. qd̾
etiam potestas ap̃plłatur. M irtũ est
imꝑium cui etiam iurũ dictio in est.ꝙ.
in danda doñoꝵ possõne ꝯsistit. Iũris¬

Expanded text:
is. Imperium aut merum aut mixtum est. meanimaduertendum facinorosos homines, quod etiam potestas appellatur. mixtum est imperium, cui etiam iurisdictio inest, quod in danda bonorum possessione consistit. iuris
Abbreviated transcription (Latin):
sifrat. ĩ fcm̃ accõ ꝯpetit. qnͣti actoris
int̃fuit enm sisti. in quo ndicio dedri¬
citur. siqͥd anusit actor ob eã rem nelu¬
tisi reus tp̃r dñiũ reuñterĩ sibi ad qui¬
rat. aut accõne libatus finͣtẽplane
si is ꝗ dolo feciͣt. quo minꝰ in iudicio

Expanded text:
sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: ueluti si reus tempore dominium rei interim sibi adquirat aut actione liberatus fuerit. Plane si is, qui dolo fecerit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
iutis dictionẽ. mandãe altĩ ñ posse ma¬
nifestũ est. ¶ mandata iutis dictique
pͥuato. etiam imꝑiũ qd̃ non est mer
uidetur mandari.qr iuiis dictõ sine
modica cobertione nulla ẽ. de dffiti
assessoris quo iuristudiosi partib stus
fimitur. In his fere causis ꝯstat. in cog¬
nitõnib postũlatõnib libellis. ẽictis
decretis. epistolis
arẽ Libti assid̾e pꝰsũt. infames aũt
licet nõn ꝓhibeantur seg̃ib afsidere.
attũ arbitror ut aliquo queq dec̃to
pͥncipali refertur ꝯsttutũ non posse
officio assessoris fungi.
sub duob p̃sidib astituta est. uelũt gͥ¬
mania mista eraltã oertus in atia. assi¬
debit. nec uidetur in sua ꝓuinciã asse

Expanded text:
iurisdictionem mandare alteri non posse manifestum est. Mandata iurisdictione priuato etiam imperium quod non est merum uidetur mandari, quia iurisdictio sine modica coercitione nulla est. DE OFFICIadsessoris, quo iuris studiosi partibus suis funguntur, in his fere causis constat: in cognitionibus postulationibus libellis edictis decretis epistulis Liberti assidere possunt. Infames autem, licet non prohibeantur legibus assidere, attamen arbitror, ut aliquo quoque decreto principali refertur constitutum, non posse officio adsessoris fungi. sub duobus praesidibus constituta est, uelut Germania, Mysia, ex altera ortus in altera adsidebit nec uidetur in sua prouincia adse
Abbreviated transcription (Latin):
aut.ͦ Preses cum agnosdat d̾ ẜ uo cõ¬
rupto. uł ancilla deuirginata. uł ẜuo
stupͣto. si atiar reꝵ ag̃ntis cortup̾tus
eẽ dicitur. uł ciusmadi homo. ut non
solum iaccum adũsus substañtiã. set
ad totius domus eusionem ꝑtineat
seulis me deb aĩadũtere. de ests pe
gestaq sunt aꝓcuratore cesaris. sic abi
co compbantur atq si a cesare gesta
sunt. Isi rem cesaris ꝓcurator eius
qĩ rem̃ p̃priam tradat᷑. Non puto eũ
oñium transterit. ⁊ unc enim tͥnifeit
cñ negotiũ cesaris gc̃n ꝯsensu psiꝰ
cesaris sẽt diligñt᷑ gerere ꝯmissum ẽ.¬

Expanded text:
um. Praeses cum cognoscat de seruo corrupto uel ancilla deuirginata uel seruo stuprato, si actor rerum agentis corruptus esse dicetur uel eiusmodi homo, ut non ‹ad› solam iacturam aduersus substantiam, sed ad totius domus euersionem pertineat: seuerissime debet animaduertere. DE OFFICIO gestaque sunt a procuratore Caesaris, sic ab eo comprobantur, atque si a Caesare gesta sunt. Si rem Caesaris procurator eius quasi rem propriam tradat, non puto eum dominium transferre: tunc enim transfert, cum negotium Caesaris gerens consensu ipsius Caesaris, sed diligenter gerere commissum e
Abbreviated transcription (Latin):
mĩm uirisdictione ẽ. non fecit. uelu¬
ti siquiᷤ rem mobilẽ uendicari a se pas¬
sus non est. set du̾ti eam uł auferri pas¬
sus est. cetm̃ si ⁊ ꝯseqñtia retiisauit
tũc non obtẽꝑisie uidetur. ¶si ꝓcu¬
rater tuus ut tutor ut curator ns di

Expanded text:
m in iurisdictione est non fecit: ueluti si quis rem mobilem uindicari a se passus non est, sed duci eam uel ferri passus est: ceterum si et sequentia recusauit, tunc non obtemperasse uidetur. Si procurator tuus uel tutor uel curator
Abbreviated transcription (Latin):
nĩt. Qnͣ̃ebatur. an pͥoris iudicis sentẽ¬
tia ercqui possit. dixi posse. qr añt sẽ
tentia fua̾t dicta. Scd ⁊ si pꝰ susceptã co¬
gnitõne. añ sũam hoc euenie̾t. idem
putarem de stũa q̃ a pͥore iudice arte
fectut. ꝙ gn̾alit̃ ⁊ in om̃ib huiꝰscetuo¬
di casibus obẜuandũ ẽ Quotiẽs d̾ qnͣti¬
tate ad iuris dictõñe ꝑtinente q̃ritur.
semꝑ qnͣtũ petatur quendũ ẽ ñ qnͣtum

Expanded text:
nerat, quaerebatur, an prioris iudicis sententia exsequi possit. dixi posse, quia ante fuerat sententia dicta: sed et si post susceptam cognitionem ante sententiam hoc eueniet, idem putarem, sententiaque a priore iudice recte fertur. quod generaliter et in omnibus huiuscemodi casibus obseruandum est. Quotiens ‹de› quantitate ad iurisdictionem pertinente quaeritur, semper quantum petatur quaerendum est, non quantum
Abbreviated transcription (Latin):
uł inuu̾sitatem uelit exꝑiri ueniam
ebicti peteꝵ deb. qmͣuis auctorẽ eor
oftitorum inns sit uocaturus. Ulibõs
pirentesq patrati patroneq utriusq
tationis ad ꝑegritutatẽ redactus sii pa

Expanded text:
uniuersitatem uelit experiri, ueniam edicti petere debet, quamuis actorem eorum constitutum in ius sit uocaturus. Liberos parentesque patroni patronaeque utriusque tationis
Abbreviated transcription (Latin):
Ant. Si familia alicuiꝰ album corru¬
pent. non similit̃ hic edicitur. ut in fur¬
to. ne in reliquos accõ detur. si tm̃ dñs
eum defedre uolui̾t. unius noĩe p̃stitĩt
qnͣtum lib p̃staret sortasse qr hic ⁊ ꝯtẽp¬
ta maiestas p̃toĩs uindicatur ⁊ pła̾facta¬

Expanded text:
. Si familia alicuius album corruperit, non similiter hic edicitur ut in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere uoluit, unius nomine praestiterit, quantum liber praestaret: fortasse quia hic et contempta maiestas praetoris uindicatur et p
Abbreviated transcription (Latin):
uatũ ¶ publicũ ñs ẽ quod ad ftatũ rẽi
romane spectat. ¶ periatũ ẽ. ꝙ ad i gñ¬
loꝵ in ilitatẽ. Sunt eñi qu e ami public¬
ẽ utilia . q̃dam pͥuata. ¶ priblicũ nus ĩ
sacris in sacerdotib ⁊̾ in magistratib
ꝯsistit. ¶ puatũ nis tnꝑtitũ est. Colle¬
ctã et eñiẽ ex naturalib p̃cepͣtis. aut
gñtiũ. aut ciulib. Lus naturale est.
quod natura omĩa aĩatia docut. nam
aniũ quoq cõe est. hĩe descẽdit maris
peslamus. hinc liberoꝵ ꝓcreatõ. hĩnc. ⁊¬
educatõ. uidimus ⁊ enim cetera quoq
aĩalia feras ⁊̃ istius iuris ꝓitia censeri
liet. q illud om̃is aĩalib̾. hoc selis ho¬
minib  se cõmune sit.

Expanded text:
uod ad statum rei Romanae spectat, privatum quod ad singulorum utilitatem: sunt enim quaedam publice utilia, quaedam privatim. publicum ius in sacris, in sacerdotibus, in magistratibus consistit. privatum ius tripertitum est: collectum etenim est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut civilibus. Ius naturale est, quod natura omnia animalia docuit: nam avium quoque commune est. hinc descendit maris appellamus, hinc liberorum procreatio, hinc educatio: videmus etenim cetera quoque animalia, feras etiam istius iuris peritia censeri.licet, quia illud omnibus animalibus, hoc solis hominibus inter se commune sit.
Abbreviated transcription (Latin):
illo tp̃r peti hoc ꝓ bñficio ccp̃. ⁊̃ id̾o op¬
timus princeps adrianꝰ. cum ab eo ui¬
rip̃torii petẽnt ut sibi lice̾t respond̾e.
rescͥpsit eis hoc nõ peti s p̃star solete.
⁊ ideo siquis fiduciam sui hab̾et delet¬
tari ie populo ad resp̾odendũ se p̃par.
Crgo sabmno ꝯcessum est a tib̾io cesare
ut ppło respand̾ et qui m eqͥstri orome

Expanded text:
illo tempore peti hoc pro beneficio coepit. et ideo optimus princeps Hadrianus, cum ab eo viri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit eis hoc non peti, sed praestari solere et ideo, si quis fiduciam sui haberet, delectari se populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet: qui in equestri ordine
Abbreviated transcription (Latin):
d p̃tium participandũ se uenire passus
ẽ. Iure g̃ntium ẜui nr̃i sunt qui ab host¬
ib capiunt᷑. aut qui ex ancillis nr̃is nas¬
cuntur. ¶ Ingenui sũt. qui ex matre
lib̾a nati sunt. sufficit eñ eam lid̾am fu¬
isse eo tp̃ quo tascitur. licet antilla ꝯce¬
pit. Et econtraio. si lib̾a ꝯcepit dem̃ an¬
cilla facta pariat. placuit eumqui nase¬
itur lid̾m nasti. nec intẽ iustis nuꝓnis
ꝯcepit. an nulgo. q nõ deb calatntas
martis nocẽ eiqui iuuentte ẽ. Ex ħ q̃si

Expanded text:
d pretium participandum venire passus est: iure gentium servi nostri sunt, qui ab hostibus capiuntur aut qui ex ancillis nostris nascuntur. Ingenui sunt, qui ex matre libera nati sunt: sufficit enim liberam fuisse eo tempore quo nascitur, licet ancilla concepit. et e contrario si libera conceperit, deinde ancilla pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci. nec interest iustis nuptiis concepit an vulgo, quia non debet calamitas matris nocere ei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditio uoti apposita iam implenda mulie
nẽ. set non dubicari debr. qu ultimꝰ ub
naseatur. Mec eñi natura ꝑmisit. si nul
uno impctu duos infantes d̾ utero matͥs
ꝓced̾e̾. ut erdine incerto nascẽtiũ nõ ap¬
pareat. uteͣrͣ in ẜ. uitute lib̾tate ue nasta¬
tur. Incipientẽ igit᷑ p̾altu eristãs ꝯdctio

Expanded text:
nda mulieri est. sed non dubitari debet, quin ultimus liber nascatur: nec enim natura permisit simul uno impetu duos infantes de utero matris excedere, ut ordine incerto nascentium non appareat, uter in servitute libertateve nascatur. incipiente igitur partu existens co
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũs ẽ. hune nee ample facultates fue¬
rinit. s płmũ asins auditorib susteri¬
tatus est. huie successit gauis cassius iõ¬
gninus natus ex filia tuberonis que fu¬
asiano diem snñ obut. nerue successit
potuit. applłatiq sũt pariim casuan.
us filus. ⁊ pͥscus neratits qui utriq con¬
sules fim̃t ⁊ celsus quid̾ itruͣ iaboleno pͥ¬

Expanded text:
ceptus est. huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic successit Gaius Cassius Longinus natus ex filia Tuberonis, quae fuasiano diem suum obit. Neruae successit potuit: appellatique sunt partim Cassiani, Celsus filius et Priscus Neratius, qui utrique consules fuerunt, Celsus quidem et iterum: Iavoleno P
Abbreviated transcription (Latin):
in certo magis iure. ⁊ ꝯsuetudine aliq̃
annis passus ẽ. postea ne diitius hoc fi¬
eret placuit publica auctoitate. x con¬
stitui uiros. ꝑ quos petẽntur leges a gre¬
cis eiuitatib ⁊ etuitas fundartor. legi¬
b quas in tabulai aboreas uptas ꝓ rͣo¬
stris composuerũt ut passint legos ap¬
tris ꝑcipi datũq est eis ius eo anno ĩ
iutate sũmũ. uti ieges ⁊ corrigen̾t⁊

Expanded text:
incerto magis iure et consuetudine ali‹qua uiginti annis passus est. Postea ne diutius hoc fieret, placuit publica auctoritate decem constitui uiros, per quos petecis civitatibus et civitas fundaretur legibus: quas in tabulas eboreas perscriptas pro rostris composuerunt, ut possint leges apertius percipi: datumque est eis ius eo anno in civitate summum, uti leges et corrigerent,
Abbreviated transcription (Latin):
agio creabantur. ¶ Itemq ut eẽnt qui
edib p̃cẽnt. in quib omia p̾ec̃tit scita
sua plebs deferebat. duos ex plebe ꝯfiitu¬
erunt. qui ⁊̃ ediles appeslatisũt. ¶ de¬
inde cum erariũ populi auctius esse ce¬
pisset ut eẽnt qui illi p̃eẽnt ꝯstitni sũt.
questores: qui pecunie p̃cẽnt diet sunt
ab eo ꝙ inquirende ⁊ ꝯseruande pecu¬
me causa creati erant. ¶ Et quia ut d¬
iximus de capite enus romani in ius¬

Expanded text:
creabantur. Itemque ut essent qui aedibus praeessent, in quibus omnia scita sua plebs deferebat, duos ex plebe constituerunt, qui etiam aediles appellati sunt. Deinde cum aerarium populi auctius esse coepisset, ut essent qui illi praeessent, constituti sunt quaestores, qui pecuniae praeessent, dicti ab eo quod inquirendae et conservandae pecuniae causa creati erant. Et quia, ut diximus, de capite civis Romani inius
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. ẜ iii. qui ꝓditionis ꝯiuratõnẽ inditio
suo deterxerat᷑. ⁊ castitatẽ filie sur uite qͦͣ
eius p̃fen̾dam putarent. arrepto cultip
de tab̾na lamionis filiam intetfecit. In
hoc scilic ⁊ ut morte uirginis ꝯtumelt¬
am stupri arceret. ac ꝓtus rectos a cede
militones ꝯ fugit. qui utnũsi de algido u

Expanded text:
ditionis coniurationem indicio suo detexerat et castitatem filiae vitae quoque eius praeferendam putaret, arrepto cultro de taberna lanionis filiam interfecit in hoc scilicet, ut morte virginis contumeliam stupri arceret, ac protinus recens a caede militones confugit. qui universi de Algi
Abbreviated transcription (Latin):
intellerisset itrũ qntr̃ int̾rogasset a
ꝗnto mutio responsum ẽẽ. nec tñ ꝑcepi¬
sse. ⁊ ita obiurgatũ eẽ ⁊ aꝗnto mutio.
hamq eura dixisse turpe esse patricioꝵ
⁊ nobili uiro ⁊ causas orantrius ĩ quo
u̾saretur ignorare. Ea uelut ꝯtamelia
płimũ eos d̾ quib locuti sumꝰ audut. In¬
stitutus ad illo letilo. Insructus aut̃ẽ a¬
galio inqrĩt aquilio qui fuit cercine. Ita¬
q libri ꝯplures eius extant. cercine ꝯfec¬
ti hic cum legatõne ꝑissec statuam eius
ppłs romanus ꝓ rosttis posuit. hodieq
extat ꝓrostris augusti. huiꝰ uolumina
libros. ab hec płim ꝓficiscerut. fere ta¬
men hu libros ꝯscripserunt. alphenꝰ ua¬
rus. gauis aulus. ofilius titrus. cestis au¬
fidius. ⁊ ucca aufidiꝰ. natnusa flauꝰ. pri¬
scus ganis attenis. ꝓculus. lab̾o. antiaiꝰ¬

Expanded text:
intellexisset, iterum Quintum interrogasse et a Quinto Mucio responsum esse nec tamen percepisse, et ita obiurgatum esse a Quinto Mucio: namque eum dixisse turpe esse patricio et nobili et causas oranti ius in quo uersaretur ignorare. ea uelut contumelia imum eos, de quibus locuti sumus, audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus autem maxime a Gallo Aquilio, qui fuit Cercinae: itaque libri complures eius extant Cercinae confecti. hic cum in legatione perisset, statuam ei populus Romanus pro rostris posuit, et hodieque exstat pro rostris Augusti. huius volumina libros. Ab hoc plurimi profecerunt, fere tamen hi libros conscripserunt: Alfenus Varus Gaius, Aulus Ofilius, Titus Caesius, Aufidius Tucca, Aufidius Namusa, Flavius Priscus, Gaius Ateius, Pacuvius Labeo Anti
Abbreviated transcription (Latin):
H ausͦ Om̃e ius quo utimur nł ad ꝑ̾soãs
ꝑtinet. ut ad Ies. uel ad actiones.
cetis erdiñe edicti ꝑ petui secuti. ⁊ his pro¬
ximos arq ꝯiũctos applicantes titulos e¬
ut res patitur dicemus.

Expanded text:
um Omne ius quo utimur vel ad personas pertinet vel ad res vel ad actiones. ceteris, ordinem edicti perpetui secuti et his proximos atque coniunctos applicantes titulos ut res patitur, dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
rrdigñ e. Mutu auditares fc̃nt ꝯplurrs
Sed p rpre anctoi̾tatis aquiliꝰ gallus d¬
albris lucilins sextus papirirs ganis ui¬
uenturs ex quid gallim mariͦue are¬
tortatii arus ppsm fi isse sertuꝰ dic̃¬

Expanded text:
redigendo. Mucii auditores fuerunt complures, sed praecipuae auctoritatis Aquilius Gallus, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Gaius Iuventius: ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Servius dic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuĩcie in ditione uenerãt creati sct.
partĩqui urdanis reb. partĩqui ꝑ ñi¬
cialib p̃eẽnt ¶ deinde corneliꝰ siua q̃¬
stiones publicas ꝯstituit. ueluti de fal¬
so. de parriudio. de siccatus.⁊ p̃tores.¬

Expanded text:
inciae in dicionem venerant, creati sunt, partim qui urbanis rebus, partim qui provincialibus praeessent. deinde Cornelius Sulla quaestiones publicas constituit, veluti de falso, de parricidio, de sicariis, et praetores
Abbreviated transcription (Latin):
lerat uinditias filis sue ase abdrrisse. et
scd̃m eum qui in ẜ uitatt̃ ab eo supposit᷑
petierat dixisse. captũq amore uirginiᷤᷤ
om̃e fas ac nefas miscuisse indignattis ꝙ
uetustistina iuiris obẜuantia in ꝑsona
filie sue defecisset. ut pote cã brutus ꝗ
pͥmus rome ꝯsul fuit. inditias scdͣm lib¬
tatem dixisset. in ꝑsona uindicis uitelli¬
oꝵ. ẜui. qui ꝓditionis ꝯuiraiõnẽ inditio
suo decererat᷑. ⁊ castitatẽ filie sue uite qͦ¬
eius p̾fen̾dam putarent. arcepto cultro
de tab̾na lamonis filiam interfecit. In
hoc scilic⁊ ut morte uirginis. ꝯtumeli
militones ꝯfuigit. qui utnũsi de algido u¬
bi tũc belligerandi cã legiões erant. re¬
lictis ducib pͥstinis signa in aduẽtitiũ
tñstulerunt. om̃isq plebs urbana mox
eo dem se ꝯtultt poꝑtiliq ꝯsensu. par¬
trmm in cartere necati. itarrsus res .p.
suũ satũ recepit. ¶ demde eũ pꝰ aliqͣt¬
o

Expanded text:
lerat, uindicias filiae suae a se abdixisse et secundum eum, qui in seruitutem ab eo suppositus petierat, dixisse captumque amore uirginis omne fas ac nefas miscuisse: indignatus, quod uetustissima iuris obseruantia in persona filiae suae defecisset utpote cum Brutus, qui primus Romae consul fuit, uindicias secundum libertatem dixisset in persona Uindicis Uitelliorum serui, qui proditionis coniurationem indicio suo detexerat et castitatem filiae uitae qeius praeferendam putaret, arrepto cultro de taberna lanionis filiam interfecit in hoc scilicet, ut morte virginis contumelimilitones confugit. qui universi de Algido, ubi tunc belli gerendi causa legiones erant, relictis ducibus pristinis signa in Aventinum transtulerunt, omnisque plebs urbana mox eodem se contulit, populique consensu partim in carcere necati. ita rursus res publica suum statum recepit. Deinde cum post aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃rasita uingiti⁊ interoretatio. Ber̃¬
de subteritu legis actio eiuidem esse.
tres ili ulai referunt᷑. quos tñ quidam
negr eiusdem eẽ. hos sectatꝰ ad aliqͥd
c̃ cãte. Berĩ marchꝰ cato pͥnceps portie
familie cuiꝰ ⁊ libri extant. s. ⁊ płimi fili

Expanded text:
posita iungitur interpretatio, deinde subtexitur legis actio. eiusdem esse tres alii libri referuntur, quos tamen quidam negant eiusdem esse: hos sectatus ad aliquid est Cato. deinde Marcus Cato princeps Porciae familiae, cuius et libri exstant: sed plurimi f
Abbreviated transcription (Latin):
Auit. Ẽ inuptata tiis in lutate
cius fundum dotis nõie meius t did¬
it. oos eius onis erit cuiꝰ eẽt. si ipsi
titio fũdũ tradidisset ¶ Si mulieris
dus ent ꝓpt̃ urorẽ eñi ud̾tur is fũdꝰ
ad maĩtum ꝑuenisse ¶Si fudũ alien¬
ii mulieri debeat maitus. eũ quem
mulier ei dotis noĩe ꝓmisit᷑. impẽdẽ¬
ti erit ⁊ tẽ fiet dotalis cũ ad eũ puenit.
Si fũdũ sibi legatũ dotis cã mulier rep

Expanded text:
is. Si nuptura Titio uoluntate eius fundum dotis nomine Maeuio tradit, dos eius condicionis erit, cuius esset, si ipsi Titio fundum tradidisset. Si mulierisdus erit: propter uxorem enim uidetur is fundus ad maritum peruenisse. Si fundum alienum mulieri debeat maritus eumque mulier ei dotis nomine promiserit, in pendenti erit et tunc fiet dotalis, cum ad eum peruenerit. Si fundum legatum sibi dotis causa mulier rep
Abbreviated transcription (Latin):
martis cansa acceꝑat. uiuo eo ali tradide¬
rit. ncħ agit᷑ ea traditõne. ꝙ nẽ añ ulti¬
mũ uite tempꝰ mulieris fuit. plane ĩ ꝗb
cͣaͣsib. plãdet retro agi dẽatõñe. ⁊ seqũes
traditio a mulierr sacta in p̃edẽti habeb¬
itur ¶ Si maͬttus urori dõault mortis

Expanded text:
mortis causa acceperat, uiuo eo alii tradidemortis causa acceperat, uiuo eo alii tradiderit, nihil agitur ea traditione, quia non ante ultimum uitae tempus mulieris fuit. plane in quibus casibus placeat retro agi donationem, etiam sequens traditio a muliere facta in pendenti habebitur. Si maritus uxori donauerit mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniat᷑. patri erit ñc emnolum̃tũ q̃sit¬
um. ¶ Corseq̃nt s ceũ. ap̃ marcellum
ꝓbat. si ẜuũ int̃posui̾t mulier ut ei tra¬
dat᷑ mncrtis eã. Isq adhue ẜuus dedi̾t
mulieri. deĩ mortis tp̃ ub inueniat᷑.
ssit᷑. uus ad huc dẽatore dõatõne euan¬
escẽ. qr debebat anquo mnom̃to int̃posi
cedit. si eã cui dõabat᷑ eũ im̃posũit. non
is qui dõabat. porro si a marito int̃positꝰ
ẽ. res euis statm facta ẽ. ⁊ si añ mortem
ma̾iti tradidit. ⁊ decessit᷑. ⁊ raditõ eiꝰ ege
rit aliquid. ut tñ hec tradtio pend̾at᷑.
donec mors sequatur¶ Si uxor rẽ titõ
ded̾it. ut is marito moitis cã traderet.
caq defũcta inuitis hẽdib eiꝰ titiꝰ mor¬
ts egusa mai̾to ded̾i̾t. int̾est. utrum a
muliere sit int̃positus titiꝰ. an uo a ma¬
rito cui dd̃abetur. Si amuliere int̃positꝰ
ẽ. obligauit se ꝯditõne. si maiͣto tͣradid̾it
si aũ a maĩto sit int̃põitus mortua mul

Expanded text:
inueniatur, patri erit nunc emolumentum quaesitum. Consequenter Scaeuola apud Marcellum notat, si seruum interposuit mulier, ut ei tradatur mortis causa, isque adhuc seruus dederit mulieri, deinde mortis tempore liber inueniatur, it uiuo adhuc donatore, donationem euanescere, quia debeat aliquo momento interpositta procedit, si ea cui donabatur eum interposuit, non is qui donabat. porro si a marito interpositus est, et res ipsius statim facta est et, si ante mortem mariti tradiderit et decesserit, traditio eius eit aliquid, ut tamen haec traditio pendeat, donec mors sequatur. Si uxor rem Titio dederit, ut is marito mortis causa traderet eaque defuncta invitis heredibus eius Titius marito dederit, interest, utrum a muliere sit interpositus Titius an vero a marito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito
Abbreviated transcription (Latin):
qui non erat d̾ducta quarta rogatꝰ re¬
stitũe. ⁊ tñ uttegr̃a fidẽ p̃stitit omisso
senatus ꝯsiati ꝯrodo. hic eñ ue fidẽ¬
ita si non ꝑerrorem calculi fecit. cet̾m
tionẽ. u̾bicũq igitͣ nõ denununt de fa¬
accepit donatio ualet.
ordim erogauĩt. an dẽaoualeat. ⁊ ait
dõatõnib aũt iure ciuili impeditis ac

Expanded text:
qui non erat deducta quarta rogatus restituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic enim uere fideita, si non per errorem calculi fecit: ceterutionem. ubicumque igitur non deminuit de facordini erogaverit, an donatio valeadonationibus autem iure ciuili impeditis hac
Abbreviated transcription (Latin):
aret. ꝙ ĩdignissimũ ẽ introducat ut
ñ babuisse docer eͣtimet᷑. quo ires cͥpͥ¬
to. hoc effectũ ẽ. ut si quide ius patr¬
e decessĩt filia. aut sine culꝑa sua. diu̾¬
tit om̃itodo dos peti nõ p̾ossit ꝯstã¬
te aũ mm̾io mertus patre. peti possit

Expanded text:
e indignissimum est, inducat ut non habuisse dotem existimetur. quo rescripto hoc effectum est, ut, si quidem uiuo patre decesserit filia aut sine culpa sua diuorterit, omnimodo dos peti non possit, constante autem matrimonio mortuo patre peti possit
Abbreviated transcription (Latin):
debitert̃ ub̾atũ. ⁊ nũmios factos mai̾ti
n nrons. Nãm si dõatõ iure ciuili non
impediretur. eũ rei geste o̾idinẽ futuꝵ.
ut pecuĩa adit adebitõe tuo. dtm̃ a te
ad mulierẽ ꝑueniret. Dam ocłitate ꝯun

Expanded text:
debitorem liberatum et nummos factos mariti, non uxoris: nam et si donatio iure ciuili non impediretur, eum rei gestae ordinem futurum, ut pecunia ad te a debitore tuo, deinde a te ad mulierem peruenire
Abbreviated transcription (Latin):
Aleret. er peditũ erit. puto eñi ño posse
ab ea peti qi dẽatũ ꝙ cõp̃csatũ ẽ.¬
ĩ. eũ q cũ libtate hẽdẽ scͥpsit. an uale¬
at institutõ. qrͣ. ⁊ puto si hoc aĩo eũ scͥps¬
ent hẽdem. ꝙ dõationis eausa se dixit pe¬
nĩtuisse ualere institutõnĩe ⁊ neceilariũ

Expanded text:
aleret, expeditum erit: puto enim non posse aleret, expeditum erit: puto enim non posse ab ea peti quasi donatum, quod compensatum eit eumque cum libertate heredem scripsit: an ualeat institutio, quaeritur. et puto, si hoc animo eum scripsit heredem, quod donationis se dixit paenituisse, ualere institutionem et necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
ab. Siis ẜ uus qui uxoi mortis cã
donatus est. p̾riꝰqmͣ uir oxced̾t. stipulat᷑
ẽ. in p̃edenti puto eẽ cõm obligõnis donͤ
uit aut moriatur. aut suspicione mortis
id quoq cam stiplonis. aut ꝯfirmabit.
locupletior eẽt ea facta eractõ siat. An u̾e
nulla sit dõatõ. ⁊ magis puto ñ eẽ int̃dic
ñ posse. Iter aũ fuisse udet᷑. uiri eã ⁊cũ
uror ad uirũ ꝑueniͣt. nee intẽ. aliqͥd d̾
uecturis in ꝯtrahñdo m̾m̾o ꝯuenerit.
ñ eñi dõat᷑. qui necessarus honeribus
sũceurnit. ꝑ ⁊ si ꝯsensu mariti ꝓfecta
ẽ mtlier. ꝓp̃t suas necessałas causas. ⁊
auꝗd maritus ex p̃esaꝵ noĩt ei p̃stiterit.
hoc ttuocandũ non est. ¶ Siuror uiro
dotẽ ꝓmisit. ⁊ dotis usuras sine dubiod¬
icendũ ẽ petiusuras posse. qr ñ t̾ ista do¬
maitus uxori petitõne eaꝵ remisit᷑. ea¬
dem erit q̃o. an dõatõ sit illicita. ⁊ ut.¬
ħ passus c̃ eam doce sua frui. ut se snosq

Expanded text:
. Si is seruus, qui uxori mortis causa donatus est, prius quam uir decederet stipulatus est, in pendenti puto esse causam obligationis, donec uir aut moriatur aut suspicione mortis, id qulocupletior‹e› ea facta exactio fiat, an uero nulla sit donatio? et magis puto non interdicnon posse: iter autem fuisse uidetur uiri causa et cum uxor ad uirum peruenit. nec interesse, an aliquid de uecturis in contrahendo matrimonio conuenerit: non enim donat, qui necessariis oneribus succurrit. ergo et si consensu mariti profecta est mulier propter suas necessarias causas et aliquid maritus expensarum nomine ei praestiterit, hoc reuocandum non est. Si uxor uiro dotem promiserit et dotis usuras, sine dubio dicendum est peti usuras posse, quia non est ista domaritus uxori petitionem earum remiserit? eadem erit quaestio, an donatio sit illicita: et passus est eam dote sua frui, ut se suosque
Abbreviated transcription (Latin):
uenditoa nucħ ht̃ ꝙ tͣdat. ¶ ex ꝗb cãis
int̃ uirũ. ⁊ urorem ꝯcesse sũt donatõne
ex hisdem int̾ uirũ ⁊ socerũ ⁊ generum
nurũ ue ꝯcessas. Nerãt ait. g socer genõ
mortis uł oiuortũ causa tecte dõabit. s
⁊ gener socero mortis filie sue uł diuortii

Expanded text:
 tradat. Ex quibus causis inter uirum et uxorem concessae sunt donationes, ex isdem et inter socerum et generum nurumue concessas Neratius ait. ergo socer genero mortis uel diuortii causa donabit, sed et gener socero mortis suae uel diuortii
Abbreviated transcription (Latin):
ex istimãdũ est. si dix riius uale̾tẽ d¬
bor siue mortuus fuit. rem qm hab¬
iturus erai. in bonis meis ut desmã
propt̃ ognationet hr̃e.¬
Sisponsus sponse dẽaturus
tradidit titio ut il sponse datet de¬
inde titius tracid̾it post iptias se¬
cutas. li quidẽ eum int̾peliũt marit᷑
dõatõnen non ualere ꝙie post contͣ¬

Expanded text:
existimandum est, si dixerimus ualere dobor, siue mortuus fuerit, rem, quam habiturus eram, in bonis meis desinam propter donationem habeSi sponsus sponsae donaturus tradiderit Titio, ut is sponsae daret, deinde Titius tradiderit post nuptias secutas: si quidem eum interposuerit maritus, donationem non ualere, quae post cont
Abbreviated transcription (Latin):
lligimꝰ muliei̾̃s cũ corpꝰ humͣat᷑ setmͣ
anͣt qmͣi fieret religiosus. dõantis ma¬
net. pm̃ si distraxerit mulier. man
locus donatoris. scõm hoc si uxois sue
monum̃tũ purũ maritui magni p̃¬
tu cõauit. ualebit dongtõ sic tañt ut
cum sit religiosus ualeat. set ⁊ si p̃a
fuit illo illata luet morte eiꝰ finitum
esset matrimoniũ fauorabilĩt tamen
dicetur locũ religiosũ fieri ꝓm̃. sim¬
sacer. sed ⁊ liquio ci oetur ut donũ do
detur. uł ꝯsecretur. dubiũ ñc ẽ ꝗi de¬
beat ualere qͣr. ⁊ si oleum ꝓ ea u cees
sac ras posiͣt. ualet dẽatõ. ¶ Si maĩt᷑
hrs insictutus repudiet hr̃ditatẽ dona¬
natõñe uałe. neq em̃ pouꝑior sit. qui
nõ acquirat. s qui patͥmonio fuo depo¬
iuit. Repudratõ aũ mai̾ti inulieri ꝑdẽ.
si uł substituta sit mulier uł. ⁊̃ ab in¬
testato hr̃s fatura similimodo ⁊ si lega¬
tũ repudiet placet nob̾ uałe dõitõetr.

Expanded text:
llegi mulieris, cum corpus humatur: ceterum antequam fiet religiosus, donantis manet. proinde si distraxerit mulier, manet locus donatoris. Secundum haec si uxori suae monumentum purum maritus magni pretii donauerit, ualebit donatio, sic tamen, ut, cum fit religiosus, ualeat. Sed et si ipsa fuerit illo illata, licet morte eius finitum est matrimonium, fauorabiliter tamen dicetur locum religiosum fieri. Proinde et si msacer. sed et si quid ei det, ut donum deo detur uel consecretur, dubium non est, quin debeat ualere: quare et si oleum pro ea in aede sacra posuerit, ualet donatio. Si maritus heres institutus repudiet hereditatem dona qui non adquirat, sed qui de patrimonio suo deposuit. repudiatio autem mariti mulieri prodest, si uel substituta sit mulier uel etiam ab intestato heres futura. Simili modo et si legatum repudiet, placet nobis ualere donationem,
Abbreviated transcription (Latin):
et stitiͣt ⁊ docẽ ded̾it. an pꝰea. si antea ui¬
beri dotẽ ab eo ꝓfectã. potuit eñ ñiti¬
ĩ remittẽdo resolũe docẽ .ꝙ. si pꝰnupti
as non esse profecticiam.
missa solatii loco succed̾et si redet᷑ ei
dos ab ip̃o ꝓfecta. ⁊ ne filie amisse. et
pecuie dampnũ sentiret ¶ Si pãter¬

Expanded text:
ea: si ante, uideri dotem ab eo profectum potuit enim nuntium remittendo resoluere dotem, quod si post nuptias, non esse profecticiam. missa solacii loco cederet, si redderetur ei dos ab ipso profecta, ne et filiae amissae et pecuniae damnum sentiret
Abbreviated transcription (Latin):
moĩo actio stipłatoi. q̃sita int̃cidit. d̾ nu
ogͥ ꝯsentiẽte suplatore dos ꝯstituẽda ẽ
ne̾ seqñti m̾t̾ui. muller in dotata sit
si modo ta dos ño ab ip̃a ꝓfecta sit. qm̃ a¬
siꝰ ꝑmissu eiꝰ stipłatus est. tẽ eñi ꝯsensus
eius non est nocĩus

Expanded text:
atori quaesita intercidit: denuo igitur consentiente stipulatore dos constituenda est, ne sequenti matrimonio mulier indotata sit: si modo ea dos non ab ipsa profecta sit, quam alius permissu eius stipulatus est, tunc enim consensus eius non est neces
Abbreviated transcription (Latin):
demͭ ¶um p᷑ diuortiũ iuiro sciente
mulier in possessionẽ p̃dior. q̃ in dote
ꝓmisit. lõgo tp̃r fui̾t ꝯuenisse tacite m¬
detur. ne dos que ꝓmissa fuat pctat᷑. et
si petcͣ eam ceꝑit᷑. pacti exceptione a mu¬
uere repellitur ¶ Mulier si pecuniam
sbitã aseiocum usliris suturi tp̃is ĩdote.¬
rtõñe eẽ quaꝵ dies pꝰ nuptias cessit ratõ¬
nis ẽ ¶ Dusuras dotis in stipłatũ tũ dote
reueriimis uir inꝑꝑbe petit ¶ uener
fu̾at. arbitrio quoq distracto. stipłonem
uałe placuit. nec indi simile ꝙ fundo
non demõstrato nuillũ eẽ legatũ. ł stip¬
nlatõñe fũdi ꝯstaret. cũ intͣ modũ con¬
stituende dotis. ⁊ corpꝰ ignotũ: dissenti¬

Expanded text:
m. Cum post diuortium uiro sciente mulier in possessionem praediorum quae in dotem promisit longo tempore fuerit, conuenisse tacite uidetur, ne dos quae promissa fuerat petatur, et, si petere ea coeperit, pacti exceptione a muliere repellitur. Mulier pecuniam sibi debitam a Seio cum usuris futuri temporis in dotertionem esse, quarum dies post nuptias cessit, rationis est. Usuras dotis in stipulatum cum dote reuersus uir improbe petit. Gener fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationem ualere placuit, nec uideri simile, quod fundo non demonstrato nullum esse legatum uel stipulationem fundi constaret, cum inter modum constituendae dotis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdełt. neꝙ necebit ei. Si uero sola
filia paeta fułt. quo pacto meliar con¬
ditõ patris fiet ꝓd̾it ⁊ patri qͣ ħ per
filiã patri acquiri põt. ꝑ patrem silie
ñ põt. si ue se patta sit filia. ut noce¬
at ip̃i qñq filie agñti noreb it taccũ
petri nõ nullo modo nocebit. nisi adie¬
cta quoq filie ꝑsẽa exꝑiat᷑. ditͣdũ ẽ¬
eñi paciscendo siliã patris ꝯditõnem
det̃iorem facẽ ño p̾se eo casu qͦ mortu¬

Expanded text:
proderit neque nocebit ei. si uero filia sola pacta fuerit, quo pacto melior condicio patris fiet, proderit et patri, quoniam per filiam patri adquiri potest, per patrem filiae non potest. si uero sic pacta sit filia, ut noceat, ipsi quandoque filiae agenti nocebit pactum, patri uero nullo modo nocebit, nisi adiecta quoque filiae persona experiatur. dicendum est paciscendo filiam patris condicionem deteriorem facere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
pͥsũ sũm tĩ. nõ utiq ad utĩa ꝓbatõnis
speciem cognitõne statĩ allegoi debẽ
s ex sña animi tu te gristimote oper¬
tit᷑. quid aut credis aut parũ ꝓbatũ tili
opiatis¶ Itẽ dulus aduanus unto tu¬
sino ꝓ ꝯsuli macebonis rescͥpsit. testib

Expanded text:
sum summatim non utique ad unam probationis speciem cognitionem statim alligari debere, sed ex sententia animi tui te aestimare oportere, quid aut credas aut parum probatum tibi opinaris'. Idem diuus Hadrianus Iunio Rufino proconsuli Macedoniae rescripsit tes
Abbreviated transcription (Latin):
alia ad nolũtate ꝑtine̾t. ut malu¬
t̾ dote ꝓmissa se alet. Itẽq donec nu¬
pta sit des ab ea nõ petatur aut c̾tã
sũmã uiro praret. ⁊ ab co alat᷑. et his
sinulia. alia adius ꝑtinẽt. uelnti qã
dos petat᷑ quẽ aditi od̾ reddat᷑. In quibꝰ

Expanded text:
alia ad uoluntatem pertinent, ut mulier dote promissa se alat et donec nupta sit do ab ea non petatur, aut certam summam uiro praestet et ab eo alatur, et his similia: alia ad ius pertinent, ueluti quando dos petatur, quemadmodum reddatur, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ħ iuris. ⁊ in matre eẽ ait. si forte sub ea ꝯ
ta donatõ iure ciuiui. Hon eñi adhoc ded¬
it. ut ip̃e hãt. si ut genõ ꝓfilia expendat.
docẽ istã adũeticiã. iuł ait. ⁊ itantimur.
¶S filiꝰ.f. ꝑotẽ ꝓmisit. ⁊ sui niris factus

Expanded text:
 iuris esse ait, si forte sub ea cota donatio iure ciuili: non enim ad hoc dedit, ut ipse habeat, sed ut genero pro filia expendat: dotem istam aduenticiam Iulianus ait: et ita utimur. Si fil
Abbreviated transcription (Latin):
erent. Et si ꝯstante mnm̾uo resaliena
qr ⁊ si non mortis cã donaretur ei. ño im¬
pediretur usucapio. Ham ius ꝯstitutum.
ad eas donatõnes ꝑtinet. ex quib ⁊ locup¬
ictior mulier. ⁊ pauꝑior maritus in suis
reb fit. Itaq lic mortis cã dẽatõ int̃¬
ueniat. qi int̾ ext̾neas ꝑsonas fieri inte¬
ilgñda ẽ in ea re que qi aliena ẽ ustcapi

Expanded text:
ed et si constante matrimonio res aliena quia et si non mortis causa donauerat ei, non impediretur usucapio. nam ius constitutum ad eas donationes pertinet, ex quibus et locupletior mulier et pauperior maritus in suis rebus fit: itaque licet mortis causa donatio interueniat, quasi inter extraneas personas fieri intellegenda est in ea re, quae quia aliena est usucapi
Abbreviated transcription (Latin):
fructus ꝑciꝑet dotis futuros. cogendũ
de dote actione fructus reoõe. Erũt
g indotem fructus. fructꝰq iuste usu¬
ris. q̃ ex fructib collectis ⁊ ĩ sortem
redactis ꝑcipi possũt. Ego utrũq arb¬
itor inteẽ qua⁊ tẽplatõne dos sit data
ut si obhoc ei maiorẽ dotẽ mulier de¬
dit q fructus nolebat eẽ dotis cõtẽto
trdͣit ea pecum q̃ ex usuris reodituũ
colligitur posse diu ꝯuentõne ualete
nee tñi uidetur st̾ilis eẽ dos. fi̾ge eñi¬
quadragena ãnua eẽ reoditus ap̃ eum
leret iam ub̃em dotem ꝯsecutus est.
dt. ut mactus fructas in dotẽ ꝯũtĩt. et
mulier se suosq alẽt. tueretur ue. et
uniũsa honã sua expediret. quare ñ
dicas ꝯuentionem ualere.¬
pacta ẜulanda sũt. ne obres dõatas uł
amotas agẽtur. qr altõ pacto ad furãdũ
mulieres inuitant᷑. altõ nis ciuile in¬
pugnat᷑. ⁊ si ꝯuenĩt. ne ob ĩpensas
necessai̾as ageretur tale pãctũ nõ eẽ

Expanded text:
fructus perciperet dotis futuros, cogendum de dote actione fructus reddere. erunt igitur in dote fructus et fruetur iste usuris, quae ex fructibus collectis et in sortem redactis percipi possunt. ego utrubique arbitror interesse, qua contemplatione dos sit data, ut, si ob hoc ei maiorem dotem mulier dedit, quia fructus uolebat esse dotis contento marito ea pecunia quae ex usuris redituum colligitur, posse dici conuentionem ualere: nec enim uidetur sterilis esse dos. finge quadragena annua esse reditus apud eumleret tam uberem dotem consecutus. et t, ut maritus fructus in dotem conuerteret et mulier se suosque aleret tuereturue et uniuersa onera sua expediret? quare non dicas conuentionem ualerepacta seruanda sunt, ne ob res donatas uel amotas ageretur, quia altero pacto ad furandum mulieres inuitantur, altero ius ciuile impugnatur. Et si conuenerit, ne ob impensas necessarias ageretur, pactum non est
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. hoc est añt nuptias atq ide qm̃¬
uis contͣctis ix ptus titiꝰ tragidit tra
ditiꝯñt ne ũalx. ¶ Si mai̾tus duos
reos hãt titiũ ⁊ mulierẽ ⁊ nulieri
accepto tultͣt dõatõnis cã neut̃ libet᷑.
qr acceptilato ñe ualt ⁊ huił.ł xu.¬

Expanded text:
tionem, hoc est ante nuptias, atque ideo quamuis contractis nuptiis Titius tradiderit, donationem ualere. Si maritus duos reos habeat Titium et mulierem et mulieri accepto tulerit donationis causa, neuter liberatur, quia acceptilatio non ualet: et haec Iu
Abbreviated transcription (Latin):
t. iraputã ñ p̃õt. Ex quo ip̃a lucrũ habe.
id̃oq indotita erit.ꝙ si auenauĩt uroi
ꝓpͥctatẽ q̃ sine ullo muliei̾s emuolum̃to
plenior frã ẽ. adhuc dotata ẽ. qr dotis a¬
ctõne tenĩ deb⁊ maĩtus. qui qñ licuit u

Expanded text:
 imputari non potest, ex quo ipsa lucrum habet: ideoque indotata erit. quod si alienauerit uxor proprietatem, quae sine ullo mulieris emolumento plenior facta est: adhuc dotata est, quia dotis actione teneri debet maritus, qui quando licuit u
Abbreviated transcription (Latin):
cłm filiũ habuisset dos ad uirũ ꝑtinerit.
ꝙ si uiuete matre filiꝰ obisset. uit dotis por
risimile nidebat᷑ añt matr̃e infantẽ ꝑis¬
dotẽ qm̃ ex pacto filie noĩe retiñe potuit.
si lapsus ercore ño retinuit. filiã que patͥ
sola mat pro parte hr̃s ex futĩt. arbitrum
diuisioiis nõ imꝑbedotis ꝑperã apatre

Expanded text:
m filium habuisset, dos ad uirum pertineret: quod si uiuente matre filius obisset, uir dotis porrisimile uidebatur ante matrem infantem perisdotem, quam ex pacto filiae nomine retinere potuit, si lapsus errore non retinuit, filiam, quae patris sola, matri pro parte heres exstiterit, apud arbitrum diuisionis non improbe dotis perperam a patre
Abbreviated transcription (Latin):
aux̃isse. remediũ monstrauit Im p̾ar ñr
cum diuo patre suorescͥpto cuius u̾ba
ħ sũt. cũ dõatõnis cã p̃tiũ autũ asfirmes
qui suꝑta re cognitus erit. si peciũt mo¬
dũ recusant̃t. ip̃a p̃dia restitui debẽ sũp¬
tuũ deductis rationib arbrͣtbit᷑. In arb¬

Expanded text:
strauit imperator noster cum diuo patre suo rescripto, cuius uerba haec sunt: 'Cum donationis causa pretium auctum adfirmes, qui super ea re cogniturus erit, si pecuniae modum recusabis, ipsa praedia restitui debere sumptuum deductis rationibus arbitrabitur'. in arb
Abbreviated transcription (Latin):
diriͣt incerti cũ ex agi posse. ut fid̾i com¬
missi pr̃aret pp̃ estimatõnẽ. huic ego ꝯ¬
sentire non possũ ꝓam obligaĩ muliẽ¬
ris debitaiẽ pacqũi ẽ si acciꝑe id ip̃m
ꝙ ti debet᷑ uir põt. Sed ne in dotata mu¬
belliano ẽẽ restituẽdã partẽ hẽditatis.

Expanded text:
agi posse, fideicommissi praestet aestimationem. huic ego consentire non possum: nam obligari mulieris debitorem ita aequum est, si accipere id ipsum quod ei debetur uir potest. sed ne indotata muebelliano restituendam esse partem hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
io quoq ad mulierẽ rediget᷑. que sẽten¬
tia ht̃ equitatẽ qr ñõ sĩpler u̾editõ sit.
f. dotis causa. nee debebat mai̾tus luc̃r
ex dõpno mulieris. sufficit eñ maritum
in epñe pr̃ori. non ⁊̃ lucrũ seutire.

Expanded text:
id quoque ad mulierem redigetur. quae sententia habet aequitatem, quia non simplex uenditio sit, sed dotis causa, nec debeat maritus lucrari ex damno mulieris: sufficit enim maritum indemnem praestari, non etiam lucrum sentire.
Abbreviated transcription (Latin):
lui it inisulã relegato parenti prest.
alimonia. aut ut eg̾ent̃e urũ fr̃em sor¬
oremue sustinent.
Permog̃ Si spõsa dotẽ ded̾it. nec
nupit̃. uł mĩmor xii. ãnis. ut uxor ha¬
beatur. exẽplo dotis d̾itõ nni fauoris rati¬
one. pͥuilegiũ ꝙ int̃ ꝑsõales actõnes ue̾¬
rtitur tribui placuit

Expanded text:
uel in insulam relegato parenti praestet alimonia, aut ut egentem uirum, fratrem sororemue sustineat. m. Si sponsa dotem dederit nec nupserit uel minor duodecim annis ut uxor habeatur, exemplo dotis condictioni fauoris ratione priuilegium, quod inter personales actiones uertitur, tribui placuit
Abbreviated transcription (Latin):
Iripħ  S ifundũ que titi᷑ posside¬
bat᷑. bona fide longi tp̃is possõnem pote¬
tat sibi quere muuer si suo maĩto ded¬
it indotẽ. cũ q petẽ neglexit uir cũ
io facẽ possit. rem picłi su i fec̃. Ram
licet lex ulia q̃ uetat sũdũ dotalẽ alie¬
nari ꝑtineat etiã ad huiꝰmõi acꝗsitio¬

Expanded text:
ionum. Si fundum, quem Titius possidebat bona fide longi temporis possessione poterat sibi quaerere, mulier ut suum marito dedit in dotem eumque petere neglexerit uir, cum id facere posset, rem periculi sui fecit: nam licet lex Iulia, quae uetat fundum dotalem alienari, pertineat etiam ad huiusmodi adquisitio
Abbreviated transcription (Latin):
modo facrltatũ. ⁊ dignitate nataliũ.
recte ꝑ tͣntorem ꝯstitui põt ¶ patro¬
na dotem ꝓ lib̾ta uire ꝓmissã. ꝙ ex¬
stitiͣt in grata nõ retinebit. ¶Ccmm
res in dotem estimatas soluto ñmlo re¬
ddi placuit. Sũma decłatur. u̾editio si¬

Expanded text:
modo facultatium et dignitat‹e› natalium recte per tutorem constitui potest. Patrona dotem pro liberta iure promissam, quod exstiterit ingrata, non retinebit. Cum res in dotem aestimatas soluto matrimonio reddi placuit, summa declaratur, non uenditio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitõne. nec patri eiꝰ hoc ius ꝯpetit¶I
ꝑtinet. ad sp̃osã ño ꝑtinet ⁊ id̾o ĩ uito
patrono ñitiũ sp̃osata lib̾ta si miseiͣt.
cũ alio conubiũ ht̃ ¶ dem̃ ait lexĩuito

Expanded text:
constitutiones nec patri eius hoc ius competit. constitutiones nec patri eius hoc ius competit. tinet, ad sponsam non pertinet: et ideo inuito patrono nuntium sponsa liberta si miserit, cum alio conubium habet. Deinde ait lex 'inuito