comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ nouã infantiã renascat᷑. ꝓpt̾ futurã renouat oo in uerã innocentiã. iã quasi faccũ
sit. qͦd cito uenturũ exꝑsona ipsoꝵ cantat cantor cantica quȩ cȩteri ñ possunt cantare
qͥ maculati sunt. Post lauacrũ baptismi necesse. ẽ ut lectiosit. ita nobis uidet᷑ quasi
specimen magistroꝵ. & canticũ quasi beniuolentia auditoꝵ: & oratio sacerdotis atq
populi qui respondent am̃. c̃firmatio p̃cedentis beniuolentiȩ: Cantare solius est in
c̃spectu dnĩ & gaudere p̃cȩteris de in nocenti& qua ꝓcul dubio uestiuntur infantes in
baptismo Quãuis ꝓpt̾ cantũ cantica possint dici: tam̃ in libris unde ista excerpta sunt
carmina aut cantica uocant᷑. De pͥmo scriptũ est. Tunc cecinit moyses & filii isrł
carm̃ hoc dnõ & dixerunt. Cantemꝰ dnõ. De scđo ita isayas. Cantabo dilecto meo can¬
ticũ patruelis mei uineȩ suȩ: Uinea facta est. De .iii. Ita de utero nomio. scripsit

Expanded text:
pter futuram renovationem in veram innocentiam, jam, quasi factum sit quod cito est venturum, ex persona ipsorum cantat cantor cantica quae caeteri non possunt cantare, qui maculati sunt post uterum baptismi; ut lectio sit ista, sicut nobis videtur, quasi species magistrorum: et canticum, quasi benevolentia auditoris: et oratio sacerdotis atque populi, qui respondent, Amen, confirmatio praecedentis benevolentiae. Cantare solius est in conspectu Domini gaudere prae caeteris de innocentia, qua procul dubio vestiuntur infantes in baptismo. Quamvis propter cantum cantica dici possunt, tamen in libris unde ista excerpta sunt, carmina aut cantica vocantur. De primo scriptum est: Tunc cecinit Moyses et filii Israel carmen hoc Domino, et dixerunt, Cantemus Domino. De secundo ita Isaias: Cantabo dilecto meo canticum patruelis mei vineae suae. Vinea facta est, etc. De tertio ita in Deuteronomio: Scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
Iep̃i cõmendet oratio. ut nobis eo suffragante fiat ise&
maiestatis tuȩ ꝓpiciatio & peccatoꝵ nr̃or exoptata remissic
translationẽ pia ueneratione celebrantes. teq cernua
deuotione exorantes: ut ipsũ nos apud clementiã tuã
sentiamꝰ habere patronũ : quẽ tua gra largiente salutis
et̃ne meruimus susciꝑe magistrũ: ꝑ xp̃m Põst c̃o.
PoSTCO

Expanded text:
episcopi commendet oratio: ut nobis eo suffragante fiat sanctae majestatis tuae propitiatio, et peccatorum nostrorum exoptata remissio.translationem pia veneratione celebrantes, teque cernua devotione exorantes, ut ipsum nos apud clementiam tuam sentiamus habere patronum, quem tua gratia largiente salutis aeternae meruimus suscipere magistrum. Per Christum. Postco
Abbreviated transcription (Latin):
S qͥ triumphantib ꝓte mastyrib regiam cȩlestis aule
potentiȩ dextenx pandis. qͥq ꝓte dimicantes. sic decoqͥs
incorporeis erumnis. ut uelut aurũ rutilans excipias insu¬
ꝑnis. ex andi uota p̃sentis populi tui. quisc̃is martẏrib
tuis fabiano & sebastiano in cestamine uictoriã p̃stitisti.
am̃. S it plena huic lȩcitia eccłȩ. peorũ triumpho. obti
lenter subripiat: aut fixude decipiat. am̃. Ut obtinen¬

Expanded text:
 qui triumphantibus per te martyribus regiam coelestis aulae potenti dextera pandis, quique pro te dimicantes sic decoquis in corporeis aerumnis, ut velut aurum rutilans excipias in supernis, exaudi vota praesentis populi, qui sancto martyri tuo Nicasio in certamine victoriam praestitisti. Amen. Sit plena huic gloria pro ejus triumpho; obtinlentia subripiat, aut fraude decipiat. Amen. Et obtinen
Abbreviated transcription (Latin):
plerosq diuerso eundẽ ordinẽ agentes. id ÷ aliqͦs tres
orationes: aliqͦs duas iuxta tam̃ affectũ animi unius cuiu¬
deuotissime canentes. ñ me piguit scribere adqͥsitũ meũ suꝑ
hac re a romanis: Et in fronte ponere memorati libelli meorũ
euotoꝵ ad noticiã. Necñ etiã & iterare qͦ ad scripto scĩ ambr¬
sui & sc̃i augustini didici de ordine orationũ in missa. & in alus
officiis. Secuti st̃ eñi ordinẽ beati pauli ad timotheũ. Insuꝑ etiã
quȩ mͥ uisa sunt rationi eiꝰdẽ ordinis congruere iuxta capa
ones. obsecrationes: postulationes. gr̃arũ actiones: ora¬
tioni supponit qͣndo bona nob̾ postulamꝰ. Obsecrati¬
oni: qͥndo absolutionẽ amalis. Postulationi: pugnam
contra oĩa aduersa. Et p̾scribit scire: nos debere hoc fa¬
cere qͥndo inunũ conuenimꝰ.¬

Expanded text:
id est aliquos tres orationes, aliquos duas, juxta affectum uniuscujusque animi, non me piguit scribere inquisitum meum super hac re a Romanis, et in fronte ponere memorati libelli meorum devotorum ad notitiam: necnon etiam et iterare quod ex scripto S. Ambrosii et S. Augustini didici de ordine orationum in Missa et in aliis officiis, secuti sunt enim ordinem beati Pauli apostoli ad Timotheum. Insuper etiam quae mihi visa sunt rationi ejusdem ordinis congruere juxta capacones, obsecrationes, postulationes, gratiarum actiones. Orationi supponit, quando bona nobis postulamus; obsecrationi, quando absolutionem a malis; postulationi, pugnam contra omnia adversa. Et praescribit saepe nos debere hoc facere quando in unum convenim
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscens in
diuturnã inle¬
ge eiꝰ meditatio¬
nem. magno me
gaudio affectũ. ẽẽ.
fateor: sed tam̃ longe¬
me imparẽ petitioni :¬
ur̃ȩ consideraui. ut pote nul¬
lo prerogatiuo mii nere elo

Expanded text:
agnoscens in diuturnam in lege eius meditationem, magno me gaudio affectum esse fateor; sed tamen longe imparem me petitionis vestrae consideravi, utpote nullo praerogativae munere elo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ utinã digna eẽt tuo uenerando ore popło p̾dicẽ¬
ri. Item scđo ad leci sermoni elegiacũ carmen deuit¬
uenerabili uilsicho patre seilicẽ̾t scĩssimi pontificie
ibrordi. Cuꝰ corpus requiescit in cellula
dã maritima. cui ego indignus licet legitima deo
donante successionẽ p̃sideo. Sed &e oiã quȩ uł ꝓsa

Expanded text:
quae utinam digna esset tuo venerando ore populo praedicaquae utinam digna esset tuo venerando ore populo praedicari. Item secundo adjeci sermoni elegiacum carmen  Ivenerabili Wilgilso, patri scilicet sanctissimi pontificis Wilbrordi, cuius corpus requiescit in cellula quadam maritima, cui ego, indignus licet, legitima, Deo donante, successione praesedeo. Sed et omnia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO EXIOUENE¬
RABILi geq lauda¬
pili benerado ar¬
chi epõ. h umilis
leuita alcuinꝰ
salutem. Delat
adnos urȩ exce¬
lentiȩ litteris
agnoscens in
diuturnã inle¬
ge eiꝰ meditatio¬
Hem. magno mȩs
gaudio affectũ. ẽẽ
fateor: sed tam̃ lonꝙ¬
me imparẽ petitionie:¬
urȩ consideraui. ut potenł¬
lo prerogatiuo mu nere elo
tionib diuina donante gr̃a &e scĩssimo patri uuillebrore
seruienti. cuiꝰ me uitã. mores &e miracula scribere
digessi libellos. Unũ prosaico sermone gradiente qũ
publice fr̃ib in eccła sidignum tuę uldeat᷑ sapient
gipotuisset. Aterũ pierio pede currente qu
secreto cubili inter scołasticos tuos tantũ moðo ru¬
minari debuisset Uterq tum ꝓpt᷑ occupationes di¬
urnas furtiuis noctiũ lucubrati uneulis dictatꝰ. ẽ
&̾ eomagis ur̃ẽ indigent defensionis. quominꝰ ab auct¬
re alictoritatem: tuũ est oboedientis defendere un¬
peritiã. Unã quoq priori libello suꝑ addidi omeliam

Expanded text:
omino eximio, venerabili atque laudabili Beornrado archiepiscopo, humilis levita Alcuinus salutem. Delatis ad nos vestrae excellentiae litteris agnoscens in diuturnam in lege ejus meditationem, magno me gaudio affectum esse fateor: sed tamen longe imparem me petitioni vestrae consideravi, ut pote nullo praerogativae munere eloqationibus divina donante gratia, et sanctissimo Patre Willibrordo intercedente, cujus me vitam, mores et miracula scribere digessi libellos, unum prosaico sermone gradientem, qui publice fratribus in ecclesia, si dignum tuae videatur sapientiae, legi potuisset: alterum Pierio pede currentem, qui in secreto cubili inter scholasticos tuos tantummodo ruminari debuisset. Uterque tamen, propter occupationes diurnas, furtivis noctium lucubratiunculis dictatus est, et eo magis vestrae indigent defensionis, quo minus ab auctre auctoritatem: tuum est obedientis defendere imperitiam. Unam quoque priori libello superaddidi homiliam,
Abbreviated transcription (Latin):
qui a mea par¬
uitate uocatur
de ȩclelesiastico
officio. ueni romam:
soliti eẽnt celebrare ante ep̃am
missȩ ꝑ dies festos: in qͥb duas
sollennitates celebramꝰ: sicuti ÷ innati¬
itate dñi ad missam scđam de nocte: in qͦ continet᷑ duplex offi¬
ciũ in sacram̃tario. id ÷ unũ de eadẽ natiuitate dñi: & alterũ
de sc̃a anastasia. & in dñicis dieb in qͥb frequent̃ recolimus¬

Expanded text:
qui a parvitate mea vocatur de ecclesiastico Officio, veni Romam, soliti essent celebrare ante epistolam missae per dies festos, in quibus duas solemnitates celebramus, sicuti est in Nativitate Domini ad missam secundam de nocte, in qua continetur duplex officium in Sacramentario, id est, unum de eadem Nativitate Domini, et alterum de sancta Anastasia; et in Domini
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO EXIOUENE¬
RABILI geq lauda¬
þili benerado ar¬
chi epõ humilis
lȩuita alcumꝰ
salutem. Delatis
adnos urȩ excel¬
lentiȩ licteris.
agnoscens in
duturnã inle¬
ge eiꝰ meditatio¬
nem. magno mȩ
gaudio affectũ. ẽẽ.
fateor: sed tam longe¬
me imparẽ petitionie¬
urȩ consideraui. ut pote nul¬
lo prerogatiuo mi nere elo
ionib diuina donante gr̃a & scĩssimo patri uiul
seruienti cuiꝰ me uitã. mores & miracula scribere
digessi libellos. Unũ prosaico sermone gradiente qui
publice fr̃ib in eccła sidignum tuȩ uideat᷑ sapientie
legi potuisset. Alterũ pierio pede currente qui in
secrezo cubili inder scolasticos tuos tantũ moðo ru
urnas furtiuis noctiũ lucubrati unculis dictatꝰ . ẽ
& eomagis ur̃ẽ indigent defensionis. quominꝰ ab aucto¬
peritiã. Unã quoq priori libello suꝑ addidi omeliam.
quȩ utinã digna eẽt tuo uenerando ore popło p̃dica¬
ri Item scđo ad ieci sermoni elegiacĩ carmen de uiro

Expanded text:
omino eximio, venerabili atque laudabili Beornrado archiepiscopo, humilis levita Alcuinus salutem. Delatis ad nos vestrae excellentiae litteris agnoscens in diuturnam in lege ejus meditationem, magno me gaudio affectum esse fateor: sed tamen longe imparem me petitioni vestrae consideravi, ut pote nullo praerogativae munere eloqtionibus divina donante gratia, et sanctissimo Patre Wiledente, cujus me vitam, mores et miracula scribere digessi libellos, unum prosaico sermone gradientem, qui publice fratribus in ecclesia, si dignum tuae videatur sapientiae, legi potuisset: alterum Pierio pede currentem, qui in secreto cubili inter scholasticos tuos tantummodo rumurnas, furtivis noctium lucubratiunculis dictatus est, et eo magis vestrae indigent defensionis, quo minus ab auctoimperitiam. Unam quoque priori libello superaddidi homiliam, quae utinam digna esset tuo venerando ore populo praedicari. Item secundo adjeci sermoni elegiacum carmen  Id., s
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ad est messis. dem̃ homo iacit
int̾ram: cũ cordi suo bonã intenti¬
onem inserit. & postꝙ sem̃ iactaue¬
rit crescit. dormit: quia iam in
spe bonĩ õꝑis quiescit. Nocte uͦ exur¬
git ce die: qr int̾ adũsa ce prosꝑa ꝓficit.
& sem̃ germinat ce cresoit dũ ille
nescit: quia & cũ adhuc metiri in¬
crem̃ta sua ñ ualet: semel concepta
uirtꝰ ad profectum ducit᷑. & ultͦ t̾ra
fructificat: qr p̃uenience se grã. mens ho¬
minis spontanea ad fructum bom oꝑis
assurgit. S hec eadẽ t̾ra. pͥmũ herbã de¬
inde spicam. demde plenũ frum̃tũ ꝓducte
in spica. herbã qͥppe ꝓducere ẽ: inchoati¬
onis bone adhuc teneritudinẽ habere
Ad spicã uͦ herba ꝑuenit: cũ se uirtꝰ aĩai¬
moconcepta ad ꝓfectũ boni oꝑis ꝑtͣhit
plenũ ũ frum̃tũm in spica fruotificat

Expanded text:
mpus messis. Semen homo jactat in terram, quum cordi suo bonam intentionem inserit, et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit, dum ille nescit; quia et cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni operis surgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere, est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere: ad spicam vero herba pervenit, cum se virtus animo concepta ad provectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum i
Abbreviated transcription (Latin):
.e.s. patres nr̃os. Dictũ ÷ a similitudiẽ
arboris plantate. qͦ adħ pla̾tat᷑. ũ radicet᷑.
⁊ fructificet. ħ mͦ disꝑdidit eos manꝰ tua
qr pꝰ affuxisti popłos illos ꝑ multa bel¬
la ⁊ sic expulisti eos a t̾rasna. ¶Nec enĩ.¬

Expanded text:
et patres nostros. Dictum est a simili arboris plantatae, quae ad hoc plantatur, ut radicetur et fructificet. Hoc modo disperdidit eos manus tua, quia prius afflixisti eos per multa bella, et sic expulisti eos, de terra sua, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
cens de imacłato uirginis ut̾o generatꝰ.¬
Neq eni eque digna hostia. eque mun¬
da potuit inueniri. que ꝓnobemundan¬
ais offerret᷑ ueq sacerdos eque dignꝰ. eqͣ
mundus. aqͦ ta digna hostia digne of¬
ferret᷑.I pse eni de se ipso ait. Nemo tol¬
lit ame ame anima meã s ego pono e¬
a. oe iceru̾ sumo ea. Iste agnꝰsire macla
a suga uirginẽ sibi sponsa sore macł
sic sibi matiẽ uirginẽ antea scificauit.
xp̃i sponsa lauacro aque inubaxpĩano

Expanded text:
cens de immaculato Virginis utero natunda potuit inveniri, quae pro nobis emundandis offerretur, neque sacerdos aeque dignus, aeque mundus, a quo tam digna hostia digne offerretur. Ipse enim de seipso sic ait: « Nemo tollit animam meam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . » Iste agnus sine macula et ruga virginem sibi sponsam sociavit, sicut ibi matrem viginem antea sanctificavit. Christi sponsa, lavacro aquae in verbo
Abbreviated transcription (Latin):
canonici qͥ d̾i precepta annuntiant. angłi
bin monachi sex ał uelant᷑ ᷤᷤ. due in capu
tio qͦ capͦ tegr̃. ueris demonstrat᷑ assertio¬
alas duas ẽẽ dicimꝰ. ⁊ uid̾̃ qͦ corpꝰ condr alas
duas. Sic sex alarũ munerꝰ ccisfime confi

Expanded text:
ancta Dei praecepta annuntiant, angelibim, monachi sex alis velantur. Duae qutio, quo caput tegitur, veris demonstrantur assertioalas duas esse dicimus, et illud quo corpus conditur, alas duas. Sic sex alarum numerus certissime confi
Abbreviated transcription (Latin):
ũ de do nͣ scdm qͥntitatẽ. nec scđm qͥlitatẽ. nec
scđ̾m sitũ. nec scđm habitũ. aut motũ aliqͥd
digne dicat᷑ : ni÷ tñ ei ÷ qͦdã mͦ latitudo ca¬
ritatis. qͥ nos ⁊ ab errore collig̃. ⁊ c̃tinet in
u̾itate. In÷ ei ⁊ longitudo: qͣ nos longanimit̃¬
malos portat. donec em̃datos pat̾ȩ fut᷑e resti¬
tuat. In÷ ei ⁊ alcitudo: ꝑ qͣm oẽm sẽsũ sue
scie̾tie ĩm̾sitate exuꝑat. In÷ ei ÷ ꝓfu̾dũ.¬

Expanded text:
um de Deo nec secundum quantitatem, nec secundum qualitatem, nec secundum situm, nec secundum habitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos longanimiter portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate ex
Abbreviated transcription (Latin):
n fidȩ existesites. tã ex iudeis ꝙͣ ex gen¬
b tã lib̾os ꝙͣ seruos cuiꝰcũq conditio¬
nis sint: de hortari ab appetitu t̾renoꝵ ad
a more celestiũ. ⁊ sic ñ erit eis in die ui¬
dicii tim̃dũ. In pͥmis aut̃ multũ faci¬
unt eos adtentos. tũ qͥa prudent᷑ .i. mo
ralit̾ eis loquunt᷑. tũ qͥa parabolice.

Expanded text:
n fide existentes, tam ex Judaeis quam ex Gentibus, tam liberos quam servos cujuscumque conditionis sint, dehortari ab appetitu terrenorum ad amorem coelestium. Et sic non erit in die judicii timendum. In primis autem multis faciunt eos attientos, tum quia prudenter, id est moraliter eis loquuntur: tum quia parabolice
Abbreviated transcription (Latin):
deseeat: qr cũ unũquemq ad oꝑa ꝑfec¬
ta ꝑduxerit: eiꝰ tẽporalẽ uitã ꝑ emissam
sentenciam incidit: ut gͣnũ sirũ ad celes
cipimus . semen in t̾ram mictimꝰ. Cu
uꝰ oꝑari recte incipimus: herba sumͦ
Cũ aut̃ ad ꝓfectum boni oꝑis cresci¬
mus. ad spicam ꝑuenimus. Cũ in eiꝰ¬
dem oꝑationis ꝑfectione solidamuꝵ.¬
or: iam̾ plenun frumentum in spica

Expanded text:
desecat, quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad horreabona concipimus, semen in terram mittimus; cum vero operari recta incipimus, herba sumus; cum autem ad profectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus; cum in ejusdem operatione perfectione solidamur, jam plenum frumentum in spica
Abbreviated transcription (Latin):
sũma. ꝓponit se pͥmitiua eccła in hoc
p̃so post̾is exemplũ patientie. uidlic ut
ñ deficiat᷑ sub tͥbulatioĩs poncłe. cõ eos
audiant qͥ salutẽ hominũ q̃rebant tot
⁊ tanta ꝑtulisse patient̾ in ꝑicłis ..¬

Expanded text:
esia in hoc psalmo posteris exemplum patientiae, videlicet, ut non deficiant sub tribulationum pondere, cum eos audiant, qui salutem omnium quaerebant, tot et tanta pertulisse patienter. PS
Abbreviated transcription (Latin):
& scd̾m .⁊. ad modr̃ mierationũ
tuarũ. q̃ multe sunt in effectis. de¬
le iniquitate mea̾ q̃ multiplex ÷
.i. dele homicidiũ frandẽ. ⁊ ad¬
ult̾iũ. Hic ostñdit peccatũ suuꝰ ẽẽ.¬
tiplex. Ibi nãq homicidiuĩ ⁊ frax.
⁊ multa alia d̾uotari poss: Am¬

Expanded text:
 Idest, ad modum miserationum tuarum, quae multae sunt in effectis, dele iniquitatem meam: quae multiplex est. Idest, dele homicidium, fraudem, et adulterium. Hic ostendit et peccatum suum tiplex. Ibi namque homicidium et fraus, et multa alia denotari poss
Abbreviated transcription (Latin):
cũ interim ꝑ specłm et in enigiate. p̾ea
uͦ manifesta uisione. hic sicut inuia. ibi
sicut in patria. Hec beneficta ꝑ medicũ
nre salutis sapienter. fortit̾. mirabilit᷑.
et miscdit̾ nob̾ esse collata gaudeamꝰ. Ho¬
rũ recordatione ꝑegrinationis nr̃e labo
releuemꝰ. quatinꝰ sic longamit̾ militemꝰ
inuia. ut donatiũ recipiamꝰ inpatria.

Expanded text:
 interim per speculum in aenigmate, postea vero manifesta visione. Hic sicut in via, ibi sicut in patria; hic beneficia per medicum nostrae salutis sapienter, fortiter, mirabiliter et misericorditer nobis esse collata gaudeamus. Horum recordatione peregrinationis nostrae labores relevemus, quatenus sic longanimiter militemus in via, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuasionis uirꝰ excepit. duplici maledicto
succubuit. ut &e cũ uiro morte̾ incurre¬
ret. & ut filios quos cũ carnis delecta¬
tione conciꝑet. cũ dolore parturiret. ha¬
iꝰ maledictionis om̃s filie eue heredes
successert̾. et om̃s filios suos sub necessa¬
rie mortis condennatione genuert.
Sola hec mat̾ que ñ sibilo serpentis. s
angłi ñciantis ub credidit. benedictio¬
nẽ que utrũq maledictũ exclud̾et.
pies. nec filiũ indolore paries. et benedic¬
tꝰ fructꝰ uentris tui. ipse uidelicet filiꝰ.qͥ.
nec ex sanguinib neq ex uoluntate ui¬
rinatꝰ. ñ necesutate s uoluntate tẽpora¬
le mortẽ subut. et ab et̾na nos morte lib̾¬
auit. In hac xp̃i natiuitate ds̃ ho natꝰ.ex
ut hoĩes renascerem dii. In hac declinat᷑
aiuinitas. ut sullimet᷑ humanitas. Incli¬
nans se d̾̃s tanꝗ. humil: fortis adiutoi.
quasi humerũ suppoiuit adsulleuandũ
&e inter tanta̾ dissimilitudinẽ corrupti

Expanded text:
persuasionis virtus excepit, duplici maledicto succubuit, ut et cum viro mortem incurreret, et ut filios quos carnis delectatione conciperet, cum dolore parturiret. Hujus maledictionis omnes filiae Evae haeredes successerunt, et omnes filios suos sub necessariae mortis condemnatione genuerunt. Sola haec mater, quae non sibilo serpentis, sed angeli nuntiantis verbis credidit benedictionem, quae utrumque maledictum excluderet, pies, « nec filium in dolore paries: et benedictus fructus ventris tui , » ipse videlicet filius qui nec ex sanguinibus, neque ex voluntate viri natus, non necessitate, sed voluntate temporalem subiit, et ab aeterna nos morte liberavit. In hac Christi Nativitate Deus homo natus est, ut homines renascerentur dii. In hac inclinatur divinitas, ut sublimetur humanitas. Inclinans se Deus tanquam humilis et fortis adjutor, quasi humerum supponit ad sublevandum, et inter tantam diss
Abbreviated transcription (Latin):
sonã suã utriꝰq nat᷑e participẽ. et media¬
trice posuit. que ꝑ hoc qđ nob̾ habet si¬
bar effudit. et ignorantie nr̃e tenebras
illustrauit. Miser eni ho ad imagine
ai condit. cũ in honore. ẽet ñ intelexit. et
summił factꝰ ẽ ium̃tis insipientib. hec ium̃¬
ta fenũ qͦ alerent᷑ ñ habebant. panẽ suũ
comede fuerant oblita. sicut de plorans
ait psalmista. aruit cor meu. qͥa oblitꝰ sũ
comede̾ pane meũ. Ido panis angłoru fas
tꝰ fenũ animaliũ et alimentũ simpliciũ¬
ut inde lac suggeret paruuilus. unde for¬
ti cibo pascit᷑ angłs. sicq in urile robur
eduicatꝰ ꝑ alimoniã lactis. qͣndoq ꝑtingat
ad internũ et eternũ gustũ diuine ma¬

Expanded text:
sonam suam utriusque naturae participem mediatricem posuit, quae per id quod nobis habet sibar effudit, et ignorantiae nostrae tenebras illustravit. Miser etenim homo ad imaginem Dei conditus, cum in honore essetsimilis factus est jumentis insipientibus » Haec jumenta fenum, quo alerentur, non habebant: panem suum comedere fuerant oblita, sicut deplorans ait Psalmista: « Aruit cor meum, quia oblitus sum comedere panem meum . » Ideo panis angelorum factus est fenum animalium, id est alimentum siut inde lac suggereret parvulus, quo forti cibo reficitur angelus. Sicque in virile robur educatus, per alimoniam lactis quandoque pertingat ad internum et aeternum gustum divinae ma
Abbreviated transcription (Latin):
Bonsuecudo eccłastica multaᷤ
ex rebr gestis similicudine̾.
quib ⁊ rerum gestarum
rep̃sentat ueritatẽ ⁊ simplicium
corda excitat ad pietatem: ut per ea qͣ
foris uenerant᷑ ad int̾noꝵ amorẽ
rapiantur. Hinc e quod ad recor
uerilla dimphum xp̃i significan¬
da in eminentiori loco ȩcłe tanqͣ
gine recordam᷑. Ex huuꝰmodi etiani¬
consuetudine ħ inoleuit ut hodi¬
erna festiuitate fideles ppłi ẽ cdereis¬
& luminarib ad eccłam ꝓcedant
&x eadẽ benedicta in missarũ sollen¬
nitatib sacerdotib offerant. Noũ¬

Expanded text:
onsuetudo ecclesiastica multas ex rebus gestis retinet similitudines, quibus et rerum gestarum repraesentat veritatem, et simplicium corda excitat ad pietatem, ut per ea quae foris venerantur, ad internorum amorem rapiantur. Hinc est quod ad recordvexilla, triumphum Christi significantia, in eminentiori loco ecclesiae, tginatione recordamur. Ex hujusmodi consuetudine hoc inolevit, ut hodierna festivitate fideles populi cum cereis luminaribus ad ecclesiam procedant. et eadem benedicta in missarum solemnitatibus sacerdotibus offerant. No
Abbreviated transcription (Latin):
liuia cecinati ocłos. aperuit qͥa dĩ sapi¬
en itia iunitate ꝑsone. nĩx nat᷑e conune¬
ta in humano gene cecato. apͥma ori¬
gine intellectũ qͦ đm cognoscet.: amore
qͦ agnitu diliget reformauit. ut iã mul¬
tiplici beneficio obligatũ. euñ amare
ñposset: ciuiꝰ tã multa beneficia nse p̾ces¬
sissȩ cognosceret. Inbeneficio eni̾m pͥme
conditionis. sapientra: uirtꝰ conditoris
enituit. Inbeneficio aut reconciliatio¬
nis. qͦ au̾sos ⁊ male meritos ad se reuo¬
cauit. penas reiuisit. penas reꝓmisit. qͥn¬
cũ qd̾ condidit amaret eudenter osten¬

Expanded text:
liva, caeci nati oculos aperuit, quia Dei sapiliva, caeci nati oculos aperuit, quia Dei sapientia, in unitate personae nostrae naturae conjuncta in humano genere caecato agine, intellectum quo Deum cognosceret, et amorem quo agnitum diligeret, reformavit, ut jam multiplici benon posset, cujus tam multa beneficia in se praecessisse cognosceret. In beneficio enim primae conditionis, sapientia et virtus conditoris enituit: in beneficio autem reconciliationis, quo aversos et male meritos ad se revocavit, poenas remisit, praemia repromisit, quantum, quod condidit amaret, evidenter osten
Abbreviated transcription (Latin):
ndune miserationis magnitudine libet
aciẽ m̃tis intende.: qͣntũ racionabił erea¬
t᷑a suo debeat redẽptori ex beneficioru cõme¬
moratione collige. pͥmo qͥde qͥa hominẽ cu
ñ esset mirabilit̾ de t̾ra plasmauit. de hinc
cu astucia serpentis : fallacia mulieris ꝑdi
reformando mirabilior potentis appa ruit
humilitas. Nec enĩ ado̾ humana mirat᷑ in¬
firmitas si potens aliqͥs innumeros seruos
sue ditioni seruit᷑os potent ad qͥrat. ꝗ si eosde
fugitiuos interĩ abscondita potestate nimis
remissis in debite humilitatis blandinen¬
tis reuocatos app̾hendat. In pͥmostatu. con¬
ditionis hõ despiciens. qr timunit potesta¬
tẽ. ñ dilexit maiestatẽ: appetiit lib̾ta¬
tẽ. in currit seruitutẽ. et qͥ ꝑobedientiã
potuit deificari. ex se hoc abiens uanita¬
timeruit subuigari. Penignꝰ gͥ conditor
conseruus apparuit. ut familiari collo¬
qͥo insinuaret maiestatẽ. ercitaret ad
caritatẽ. facto itaq collirio de terra: sa¬

Expanded text:
nae miserationis magnitudinem libet aciem mertis intendere, et quantum rationalis creatura suo debeat Redemptori, ex beneficiorum commemoratione colligere. Primo quidem quia hominem cum non esset, mirabiliter de terra plasmavit, dehinc cum astutia serpentis et fallacia mulieris perdreformando mirabilior potestatis apparuit humilitas. Nec enim adeo humana miratur infirmitas, si potens aliquis innumeros servos suae ditioni servituros potenter acquirat, quam si eosdem fugitivos interim abscondita potestate, minis remissis, indebitae humilitatis blandimentis revocatos apprehendat. In pditionis homo desipiens, quia tumuit potestate, non dilexit majestatem; appetivit libertatem, et incurrit servitutem: et qui per obedientiam potuit deificari, ex se hoc ambiens, vanitati meruit subjugari. Benignus ergo Conditor conservis apparuit, ut familiari colloquio insinuaret majestatem, excitaret ad charitatem. Facto itaque collyrio de terra et sa
Abbreviated transcription (Latin):
dicꝰ nr iiinfirmitate carnis nr̃e tanꝗ̃ in
lecto de cubuit infirmantiũ: ut exꝑiret᷑
q sanandis infirmis suis esset necessariũ.
Sapientiã qͦq huiꝰ medici nouit egrotꝰ. qͥa
uixta rationẽ medicine in qͥb dã sanitate

Expanded text:
r infirmitate carnis nostrae tanquam in lecto discubuit infirmantium, ut experiretur quid sanandum infirmis suis esset necessarium, Sapientiam quoque hujus medici novit aegrotus, quia juxta rationem medicinae, in quibusdam sanit
Abbreviated transcription (Latin):
bystoriam dñs iħe quadragesimo
die a natiuitate sua ħ  hodie a pa¬
rentib in dẽplũ ÷ delatꝰ. ⁊ ibi a sco
symeone susceptꝰ ꝙ benedictꝰ in
templo ⁊ p̃sentatꝰ. Hoc hodierna
festiuitate scã rep̃sentat eccła. Siẽ
enĩ sc̃ srmeon in manib accepit
infirmitatẽ s intꝰ agnouit maiesta

Expanded text:
storiam Dominus Jesus quadragesima die a nativitate sua, hoc est, hodie a parentibus in templum est delatus, et ibi a sancto Simeone susceptus, et benedictus in templo est praesentatus . Hoc hodierna festivitate sancta repraesentat Ecclesia. Sicut enim sanctus Simeo in manibus accepit infirmitatem, sed intus agno
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃tis exornemꝰ domũ cordis nr̃i. ut dñ
habitatorẽ hab̾e possimꝰ. Sic em̃ hodie
sub tipo sponse scã monet ecett. Ador¬
na thalamũ tuũ. ⁊ suscipe regẽ xpm̃.¬
Adinonitio ista. ornam̃ta desiłat moꝵ
non palliata uestim̃ta moꝵ. ut in scĩs
morib caste m̃tis amator: reͥescat dñs
sic̃ in ornato thalamo delecfabilit̃ reqͥ¬
Cescit spons.
Unde giã in euangłio iubem᷑ lũbos p̃cinge̾.
.i. carnis flua frenare. & lucernas in ina

Expanded text:
ornamentis exornemus domum cordis nostri, ut Deum inhabitatorem habere possimus. Sic enim hodie sub typo sponsae sancta monetur Ecclesia: Adorna thalamum tuum, Sion, et suscipe regemAdmonitio ista, ornamenta desiderat morum, non palliata vestimenta murorum, ut in sanctis moribus castae mentis amator requiescat Dominus, sicut in ornato thalamo delectabiliter requiescit sponsus. Unde etiam in Evangelio , jubemur lumbos praecingere, id est carnis fluxa frenare, et lucernas in ma
Abbreviated transcription (Latin):
meã .Q.d. Ouos fideles mei. in
tͥbulatioĩb positi: nolite defi
in passiõe positꝰ. sic oraui ad dnm̃. O ds pac̃
exaudi ꝑꝑ clignitatẽ filii oratiõe mea ⁊ foe¬
suscitãdo me a morte: ⁊ clariticando in

Expanded text:
 O vos fideles mei in tribulationibus positi, nolite deficin passione positus, sic oravi ad Dominum: O Deus Pater, exaudi propter dignitatem Filii tui orationem meam, resuscitando
Abbreviated transcription (Latin):
ħ p̃so intellig̾e ꝓponit᷑. Ut queadmo dũ
filiꝰ uolutarie se pat̾ obtulit. ⁊ ñ ꝓ
salute p̾senti. s ꝓfut᷑a patrẽ postula¬
uit ita si florentes in mũdo contͣ nos
se erigant: illata incõmoda leto aĩo
dens se passurũ ꝓ redẽptiõe huma¬
in genis: ut a morte resuscitet᷑ ⁊ ẜ uir

Expanded text:
 ut quemadmodum Filius voluntarie se Patri obtulit , et non pro salute praesenti, sed pro futura Patrem postulavit : ita si florentes in mundo contra nos se erigant, illata incommoda laeto animo : praevidens se passurum pro redemptione humani generis, ut a morte resuscitetur
Abbreviated transcription (Latin):
ueredat mimicis inpassione. quanuis cer¬
asslai sesciret ñ quam deficere. s ħfac̃
AAistructionem frdelium. uͥsi ipse qͥ
p̾scius erat futuri orare uoluerit:
multo magis qui incerti sunt sedu¬
l det operã orationi: Sic itaq¬

Expanded text:
edat inimicis in passione, quamvis certissime se sciret numquam deficere: sed hoc facit ad instructionem fidelium, ut si ipse qui praescius erat futuri, orare voluit, multo magis qui incerti sunt, sedule dent operam orationi. Sic itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ m̃s ad te de luce uigilo .i. o ds ꝯi̾um.¬
scđ̾m creationẽ. deusm̃s seđm p̾cipuã ⁊ o ĩ hde¬
singłarẽ dilectionẽ. uigilo .i. diligent̃
studens ⁊ curiosus sũ ad te prom̾endũ.i.
ad tuas uolũtates exequendas. ⁊ ħ de luce

Expanded text:
s meus, ad te de luce vigilo. O Deus omnium creatione, Deus meus secundum praecipuam et singularem dilectionem, vigilo, id est, diligenter studens, et curiosus sum ad te promerendum, atque ad voluntates tuas exequendas. Et hoc de luce
Abbreviated transcription (Latin):
bationũ caligo. Verum illũ confundit intuitũ. pauliꝑ Hano
lenibus mediocribq fomentis attenuare temptabo: ut dimotis
fallatiũ affectionum tenebris splendorẽ uere lucis possis agnos

Expanded text:
bationum caligo uerum illum confundit intuitum, hanc paulisper lenibus mediocribusque fomentis at-tenuare temptabo, ut dimotis fallacium affectionum tenebris splendorem uerae lucis possis agnos
Abbreviated transcription (Latin):
tã magno acpene inuicto prȩeuntis naturae desererentur auxilio:
Considera uero. quanta sceleratos homines habeat in potentia.: Neq enĩ
leuia aut ludicra prȩmia petunt. quae consequi atq obtinere non
possunt: sed circa ipsã rerũ sũmã uerticẽq deficiunt.: Alec in eo mise

Expanded text:
tam magno ac pene invicto praeeuntis naturae desererentur auxilio? Considera vero quanta sceleratos homines habeat impotentia. Neque enim levia, aut ludicra 15 praemia petunt, quae consequi atque obtinere non possunt: sed circa ipsam rerum summam, verticemque deficiunt, nec in eo mise
Abbreviated transcription (Latin):
adminiculis opus ẽ : ad tuandã prȩtiosȩ supellectilis uarieta¬
tem: Uerũq illud ẽ : ꝑmultis eos indigere : qui ꝑmulta pos¬
sideant : Contraq minimũ : qui abundantiã suã naturae neces¬
sitate non ambitus suꝑfluitate m&iantur. Itane aũt nullũẽ.

Expanded text:
adminiculis opus est ad tuendam pretiosae supellectilis varietatem: verumque illud est, permultis eos indigere, qui 5 permulta possideant; contraque minimo, qui abundantiam suam naturae necessitate, non ambitus superfluitate metiantur. Itane autem nullu
Abbreviated transcription (Latin):
inquirit. Respondit maria. Cur nomen interrogas. & de lege nichil dicis: Illa debet
ꝑ cunctandi ẽẽ ratio: quȩ uocatur ad crimen. Hec enim me ream fecit. ẽẽ nomen sel
cultus. Secuture itaq interrogationi tue: antea respondi. xp̃iana sum. Prȩses ait.¬

Expanded text:
interrogat. Respondit Maria: « Cur de nomine requiris, de lege nihil dicis? Illa esse percunctandi debet ratio, quae vocatur ad crimen. Neque enim natura mihi nomen posuit, sed cultus. Secura itaque interrogationi tuae ante respond
Abbreviated transcription (Latin):
ma est. Maximianus. adrianus. et antonius pii felices augusti: omnib nrõ
iuire uiuentib salutem. Peruenit ad nos uarietas religionis. aquibusdam nuꝑ
ille quem colimus. Per quos sine dubio nͥ cito pęne formido succurrat: oblitte ran¬
proponintis ut compellantur ad sacrificandum singali. et rebelles gladio ultor
feriantur. Maluimus enim paucos interfici. quam omnes errare. nec uagari
ut pecora. sed pottus unius esse sententiȩ. Siquis gͥ huius legis aut cultũs
occultaridũ aliquẽ putauerit. cuiꝰ lbet etatis aut serus: ferro ipse exalet spm
legibus repugnantem. facultates uͦ eiꝰ fisci cominotis inferantur. Delator autem
tanti criminis exerario publico quadringentorum denariorum collatione

Expanded text:
um est: « Adrianus atque Antonius pii, felices, augusti, omnibus nostro jure viventibus. Evenit ad nos vanitas religionis a quibusdam nupe, quo utimur, per quos sine dubio, nisi cito poenae succurrat formido, oblitteranproponimus, ut compellantur ad sacrificium singuli, rebelles gladio ultore feriantur. Malumus namque paucos interfici, quam omnes errare, nec vagari ut pecora, sed esse unius sententiae. Si quis itaque hujus legis aut cultus occultandum aliquem putaverit cujuslibet aetatis aut sexus, ferro ipse exhalet spiritum edictis repugnantem, facultates vero illius fisco inferantur. Delator autem tanti criminis ex aerario publico quadringentorum donatione denariorum g
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it augustorum pontifex. prȩterea munerarius ciuitatis. tum deinde legationib
plurimis pro publica utilitate susceptis. tantum sibi glorie: quantum amoris asciuit.
modum: indiuersis fabricis. et inbalnearum calefactionib disꝑsit. Sunt &
At cum euo grauior maturioris cȩpit. eẽ consilii. satiffecisse credens diuinis pre¬
ceptis. aliquid etiam quod populo placeret inuenit. Munera itaq anni auspĩ
totius populi saciauit aspectum. Plurima agonum insignia: incerariana
ciuitate compleuit. Emulas etiam prelũ uoluptates: gladiatorum inter se dimican¬
tium ciuib non negauit. Necessitates proprias et in rem familiarem lucra uenientia:¬
patrie semper credidit post ponenda. Placuit itaq diis sacerdotio munerib ciuitatis.

Expanded text:
Fuit Augustorum pontifex, urbis insuper munerarius. Tum legationibus plurimis pro publica utilitate susceptis tantum sibi gloriae, quantum amoris ascivit. modum in diversis fabricis et balnearum expendit calefactionibus. Sunt et « At cum aevo gravior maturioris esse coepit consilii, satisfecisse divinis se praeceptis credens aliquid populo quod placeret, invenit. Munera igitur anni auspicatotius populi satiavit aspectum, dum plurima intulerit agonum insignia nostrae civitati. Aemulas etiam praelii voluptates gladiatorum inter se dimicantium civibus non negavit. Necessitates proprias et in rem venientia familiarem lucra patriae semper credidit postponenda. Placuit itaque diis sacerdotio, muneribus civitati.
Abbreviated transcription (Latin):
conabaris : sederipies habenti. Dignitatibus fulgere uelis din¬
ti supplicabis & qui preire c&eros honore cupis poscendi bumili¬
tate uilesces: Potentiã nedesideras: subiectorũ insidiuis. obnoxi¬
us periculis subiacebis: Gloriam p&as. sed ꝑaspera quaeq distrac¬
tus securus eẽ. desistis: Voluptariã uitã degas sed quis non sp¬
nat atq abitiat uilissime fragilissimeq rei corporis ser¬
uum : Iamuero quibona prȩse corporis ferunt quã exi

Expanded text:
conaberis? Sed eripies habenti. Dignitatibus fulgere uelis? Danti supplicabis et qui praeire ceteros honore cupis poscendi humilitate uilesces. Potentiamne desideras? Subiectorum insidiis obnoxius periculis subiacebis. Gloriam petas? Sed per aspera quaeque distractus securus esse desistis. Voluptariam uitam degas? Sed quis non spernat atque abiciat uilissimae fragilissimaeque rei, corporis, seruum? Iam uero qui bona prae se corporis ferunt, quam exi
Abbreviated transcription (Latin):
possi nt intereant elaborat. Quid quod om̃s uelud in terras
ore demerso trahunt alimenta radicibus ac ꝑmedullas robur
corticemq: diffundunt : Quid quod mollissimum quidq sicuti me¬
dulla ẽ interioreseꝑ sede reconditur: Extra uero quadam ligni fir

Expanded text:
possunt, intereant elaborat. Quid quod omnes uelut in terras ore demerso trahunt alimenta radicibus ac per medullas robur corticemque diffundunt? Quid quod mollissimum quidque, sicuti medulla est, interiore semper sede reconditur, extra uero quadam ligni fir
Abbreviated transcription (Latin):
mamente discedit: maioribus fatinexibus implicatur: actanto aliqͥd
fato liberum est. quanto illum rerũ cardinẽ uicinius petit: Iđsi suꝑ

Expanded text:
ma mente discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit; quodsi su
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nunc siunt priusquam fierent euentura non fuerint Haec igitur
ȩtiam prȩ cognita liberos hobent euentus : Nam sicut scientia p̃sentium
rerum nilil hisquȩ fiunt: ita prȩscientia futurorum nihil hisquȩ uentionis

Expanded text:
quae nunc fiunt, prius quam fierent, euentura non fuerint. Haec igitur etiam praecognita liberos habent euentus. Nam sicut scientia praesentium rerum nihil his quae fiunt, ita praescientia futurorum nihil his quae uentura s
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis in solens minimis quibusq: prosternitur : Adeo ꝑexigua
sunt : quae fortunatisi mis beatitudinis summã de trahunt: Quam

Expanded text:
sitatis insolens minimis quibusque prosternitur: adeo perexigua sunt quae fortunatissimis beatitudinis summam detrahunt. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
fuleds & eo usq cum his quos eludere nititur blandissi masb fana¬
miliaritatem: dum intolerabili dolore confundat quos inpera

Expanded text:
fucos et eo usque cum his, quos eludere nititur, blandissimam familiaritatem, dum intolerabili dolore confundat, quos inspera
Abbreviated transcription (Latin):
mmobilitate deficit in mͣotum. eximplicitate pres entiae decrescit
in infinitam fuituri ac preteriti quantitatẽ & cũ totam parit̃ uite suȩ

Expanded text:
mmobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae decrescit in infinitam futuri ac praeteriti quantitatem; et, cum totam pariter vitae su
Abbreviated transcription (Latin):
diximus ẽẽ plenissimũ BQuonam inquam modo : Ne hunc
rerum omnium patrẽ illud sũmũbonum quoplenus. ẽẽ. ꝑhibet᷑
uel extrinsecus accepisse : uel ita naturaliter habere p̃sumas quasiꝰ
habentis dĩ habitȩ que beatitudinis diuersam cogites. eẽ. substan
tiam: Nam si extrinsecus acceptum putes: prestantius id quod
dederit. ab eo quod acceperit existimare possis : Sed hunc. eẽ. re¬
rum omnium precellentissimũ dignissime consitemur. Quod si

Expanded text:
diximus esse plenissimum. Quonam, inquam, modo? Ne hunc rerum omnium Patrem illud summum bonum, quo plenus esse perhibetur, vel extrinsecus accepisse, vel ita naturaliter habere praesumas, quasi habentis Dei, habitaeque beatittiam. Nam si extrinsecus acceptum putes, praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare possis; sed hunc esse rerum omnium praecellentissimum dignissime confitemur. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
&iã quod insua natura situm est derelinquit. Sed possunt in quies
mali.⁊ Ne ego quidẽ negauerim.⁊ Sedhaec eorum potentia : non auri¬
bus sed abimbecillitate descendit. ⁊ Possunt enim mala quae minime
ualerent: sim bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibili

Expanded text:
iam quod in sua natura situm est derelinquit. 'Sed possunt,' inquies, 'mali.' Ne ego quidem negauerim, sed haec eorum potentia non abus sed ab imbecillitate descendit. Possunt enim mala, quae minime ualerent si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibili
Abbreviated transcription (Latin):
presentiã : huius absentiam desiderabas. Confiteor inquã :
łg& uero inquit: Eo quod quisq desiderat: egoe in quam
quã. Tuitaq hanͨ in sufficientiã plenus inquit opibus sus¬
tinebas: Quidni inquã : Opes igitur. Nihilo indigentẽ suffici¬
entẽq sibi facere nequeunt: & hoc erat qđ ꝑmittere uide

Expanded text:
praesentiam, huius absentiam desiderabas? — Confiteor, inquam. — Eget vero, inquit, eo, quod quisque desiderat? - Eget, inquaquam. — Tu  itaque hanc insufficientiam plenus, inquit, opibus sustinebas? - Quidni? inquam. — Opes igitur nihilo indigentem sufficientemque sibi facere nequeunt et hoc erat, quod promittere vide
Abbreviated transcription (Latin):
uersum sefacte coniurationis conscios proder&e. linguã ille mo¬
mordit atq abscidit & in hos tyranni seuientis abieeit. Ita crutia¬
tus quos putabat tyrannus materiam crudelitatis: Vir sapiens
fecit. ẽe uirtutis: Quid aut̃ est quod in alium facere quisq possit.
quod sustinere ab alio ipse non possit: bus iridem accepimus necare
hospites solitũ : ab ercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures
poenorũ bello captos inuinela coniecerat: sed moa ipse uirtorum
catenis manus prebuit. Ullã neigitur eius hominis potentiam
putas. qui qđ ipse in alio potest. Ne id inse alter ualeat efficere non
possit: Adhaec si ipsis dignitatibuss ac potestatibus in esset aliqͥid
naturalis ac propriiboni: Nũquã pessimis ꝑuenirent Nele

Expanded text:
uersum se factae coniurationis conscios proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saeuientis abiecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis. Quid autem est quod in alium facere quisque possit, quod sustinere ab alio ipse non possit? Busiridem accepimus necare hospites solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in uincla coniecerat, sed mox ipse uictorum catenis manus praebuit. Vllamne igitur eius hominis potentiam putas qui quod ipse in alio potest ne id in se alter ualeat efficere non possit? Ad haec, si ipsis dignitatibus ac potestatibus inesset aliquid naturalis ac proprii boni, numquam pessimis prouenirent. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
prouidentia sit : eadem uero adunatio digesta atq explicata tem¬
poribus. fatum uocetur. Quaelicet diuersa sint: alterum tamen

Expanded text:
prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum uocetur. Quae licet diuersa sint, alterum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
auc toritatem secutus quod ate inter secreta otia didiceram ÷¬
tranferre in actum publicȩ Madministrationis optaui:

Expanded text:
auctoritatem secutus quod a te inter secreta otia didiceram transferre in actum publicae amministrationis optaui
Abbreviated transcription (Latin):
uig&q caelũ. Vitat obscuras animȩ ruinas. Hanc quis quis
poterit notare lucem. Candidos phebi radios negabit

Expanded text:
ue caelum, vitat obscuras animae ruinas; hanc quisquis poterit notare lucem, candidos Phoebi radios negabit
Abbreviated transcription (Latin):
isrł & ipse esta Artifex fecit illum
non ÷ deus: qũt ur araueariun tilas
erie uitulus samnarię. quia uentum
seminabunt & turbinem metent
Culmus stans uon ⁊ in eis. germen
non faciet farman. Quod si & foce¬
rit: aliesi comedent. eam Detiora¬
tus : isrł nune factus ⁊ intiatiorub
quasi nas mniiuindũ. Qua ipsi ascen

Expanded text:
ipse est; artifex fecit illum, et non est Deus: quoniam in aranearum telas erit vitulus Samariae. Quia ventum seminabunt, et turbinem metent: culmus stans: non est in eo germen, non faciet farinam. quod si et fecerit, alieni comedent eam. Devoratus est Israel: nunc factus est in nationibus quasi vas immundum. Quia ipsi ascen
Abbreviated transcription (Latin):
he eis: qm̃ recesserunt aie. hasta¬
buntur: quia p̃uaricati sunis in nie.
Et ego redemi eos. & ipsi locuti sunt
contra me mendacia. Et non clama¬
uerunt ad me in toto corde suo: set
ululabant in cubilib suis suꝑ triti¬
cum & uinum ruminabant. Pcres¬
serunt ame: & ego erudiui & con¬
fortaui brachia eoꝵ: & in ine cogita¬
uerunt maliciam. Reuersi sunt ut
eent absq uigo: facti sunt quasi
arcus dolosus. cadent in gladio pͥnt¬
cipes eorum. a furore linguę suę. Ista
subsannatio eoꝵ in terra egypti. Ingut

Expanded text:
e eis quoniam recesserunt a me, vastabuntur quia praevaricati sunt in me, et ego redemi eos, et ipsi locuti sunt contra me mendacia, et non clamaverunt ad me in corde suo, sed ululabant in cubilibus suis, super triticum et vinum ruminabant, et recesserunt a me. Ego erudivi et confortavi brachia eorum et in me cogitaverunt malitiam reversi sunt ut essent absque iugo facti sunt quasi arcus dolosus cadent in gladio principes eorum a furore linguae suae ista subsannatio eorum in terra Aegypti in gut
Abbreviated transcription (Latin):
potentia. Nec haec dignitas iure appellari potest. Postremo idẽ
de tota concludere fortuna lic&: in qua nihil expetendũ. Ni hil na¬
tiuae bonitatis in esse manifestum est quae nec se bonis semper
adiungit: & bonos quibus fuerit ad iuncta non efficitonluis i fans¬
Nouimus quantas dederit ruinas: Urbe flammata patribq cȩsis:

Expanded text:
potentia nec haec dignitas iure appellari potest. Postremo idem de tota concludere fortuna licet, in qua nihil expetendum, nihil natiuae bonitatis inesse manifestum est, quae nec se bonis semper adiungit et bonos quibus fuerit adiuncta non efficit. Nouimus quantas dederit ruinas urbe flammata patribusque caesis
Abbreviated transcription (Latin):
conditiobonorum : & quae uel num quã tota proueniat uel
num quã ꝑpetua consistat. Iouic census exuberat: sed est pudo¬
ri degener sanguis. Hunc nobilitas notum facit: sed angustia
rei familiaris inclusus. esse mallet ignotus. Ile utroq: ercuflu

Expanded text:
conditio bonorum, et quae vel nunquam tota proveniat, vel nunquam perpetua subsistat. 121 Huic census exuberat, sed est pudori degener sanguis. Hunc nobilitas notum facit, sed angustia rei familiaris inclusus, esse mallet ignotus. Ille utroque circumflu
Abbreviated transcription (Latin):
multos esse coniectas quise se caelo praximos arbitrentur. sidefor¬
tunae tuae reliquiis pars minima. eis contingat: hic ipse locus
quẽ tuexiliũ uocas. in colentibus patria est: Adeo nihil est. mi

Expanded text:
multos esse coniectas, qui sese caelo proximos arbitrentur, si de fortunae tuae reliquiis pars eis minima contingat? Hic ipse locus, quem tu exsilium vocas. incolentibus patria est. Adeo nihil est mi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi solent aduersa sotiari. Natura respuit: ut contraria quaeq:
iungantur : Ita cum pessimos plerũq dignitatibus fungi dubiũ
non sit : Illud &iam liquet natura sui bona non ẽẽ. quae se pessimis
herere. patiantur: Q uod quidẽ decunctis fortunȩ muneribus
dignius existimari potest: quae adimprobissimũ quãq: uberiora
ꝑueniunt. De quibus illud etiam considerandũ puto : qđ nemꝰ dubi¬
tat. eẽ. fortẽ cui fortitudinẽ in ee conpexerit. Et cui cũq ueloci¬
tas ad est manifestum ẽ essȩ uelocem ⁊ dicmusica quidem musicos¬
r& horica rethores facit : Agit enim cuiusq rei natura qđ pro¬
prium est: Nec contrariarum rerũ miscetur effectibus et ultro
quae sunt aduersa depellit. Atqui nec opes inexpletã restinguere
auaritiam quȩunt. Nec potestas sui compotẽ fecerit: que uiciosȩ

Expanded text:
sibi solent adversa sociari, natura respuit, ut contraria quaeque iungantur.. Ita cum pessimos plerumque dignitatibus fungi dubium non sit, illud etiam liquet natura sui bona non esse, quae se pessimis haerere patiantur. Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari potest, quae ad improbissimum quemque uberiora perveniunt. De quibus illud etiam considerandum puto, quod nemo dubitat esse fortem, cui fortitudinem inesse conspexerit, et, cuicumque velocitas adest, manifestum est esse velocem. Sic musica quidem musicoorica rhetores facit; agit enim cuiusque rei natura, quod proprium est, nec conquae sunt aduersa depellit. Atqui nec opes inexpletam restinguere auaritiam queunt, nec potestas sui compotem fecerit quem uitios
Abbreviated transcription (Latin):
non aliter quamqui patiebantur indolui: Cum a cerbȩ fa¬
mis tempore grauis atq in explicabilis indicta coemptio ꝓ¬
fligatura inopia campaniam prouintiam uideretur:

Expanded text:
non aliter quam qui patiebantur indolui. Cum acerbae famis tempore grauis atque inexplicabilis indicta coemptio profligatura inopia Campaniam prouinciam uideretur
Abbreviated transcription (Latin):
effectum & quod simplicit̃ presentari ȩque prospexerat ꝑtẽporales ordines
ducit : itads̃ prouidentia quidẽ singularit̃ stabilit̃q facienda disponit. fato

Expanded text:
effectum, et quod simpliciter, praesentarieque prospexerat, per temporales ordines ducit; ita Deus Providentia quidem singulariter, stabiliterque facienda disponit: fato