comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducat rã in bonis dies suos. ałfluat delicũs.
sequat᷑ uoluptates. Adhuc camen ueni¬
ent . xͦl. dies inquib niniue subũte¬
tur. Niniue inquam illa ampla
⁊ spaciosa itinere dierum crium.
portis ⁊ muris firmit̃ exstructa. ĩcdita in
iegnis. caput irtiꝑii. domina populorũ
ciuitas ista sit exstructa. postea quib modis
subit̃tenda. Cuui gͦ ꝑniniueni que speci¬
osa est inter p̃cata. mundus iste accipiat᷑.
Quatuor sunt porte. ꝑ quas omnes ĩ amorẽ
huius muridi ingrediunt᷑. pͥma est. setu¬
laris sublimitas. Scd̾a: corporał uoluptas.
tercia: hñdi cupiditas. Quarta: tͣnsitoria
trahant adsc. qualit̃ currant ⁊ festinent
omnes ingredi ꝑportas has: Ut enĩ de
pͥma porta loquat. que ẽ scłaris sublimi¬
tas. iam ñ datur scĩtati reu̾entia. ñ defer
unusquisq honorem sibi ulit assumere.
ne uibis. ⁊abiectꝰ eẽ uideat᷑. parumq ẽ deo
heri ꝯtãptibilem: dum mͦ sublimis ĩgłia
mundi appareat. Et multi quidem per

Expanded text:
Ducat jam in bonis dies suos, affluat delitiis, sequatur voluptates: adhuc tamen venient quadraginta dies in quibus Ninive subvertetur: Ninive, inquam, illa ampla et spaciosa itinere dierum trium, portis et muris similiter extructa, inclyta in regnis, caput imperii, domina populorum,civitas ista sit extructa, postea quibus modis subvertenda. Cum ergo per Niniven, quae speciosa est interpretata, mundus iste accipiatur, quatuor sunt portae per quas omnes in amorem hujus mundi ingrediuntur. Prima est, secularis sublimitas: secunda, corporalis voluptas: tertia, habendi cupiditas: quarta, transitoriatrahant ad se, qualiter currant et festinent omnes ingredi per portas has? Ut enim de prima porta loquar, quae est secularis sublimitas, jam non datur sanctitati reverentia, non honor unusquisque honorem sibi velit assumere, ne vilis et abjectus esse videatur: parumque est Deo fieri contemptibilem, dummodo sublimis in gloria mundi appareat. Et multi quidem per
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarios. mortib ⁊ plagis homuinũ sibi
niom̃ comparantẽ. laudant ullũ ⁊ magni¬
ficant dicentes. q rem fortem fortiter oꝑ¬
atus est. uerũ si adaliqͥo simile fũint in¬
uitati dũ stet̾int inacie. ⁊ usd̾int fundi san¬
guinẽ solo timore resoluti deticiunt. ⁊ sñ
ꝯmissione pugne infugam ꝯũtuntur.
Simili mͦ circa nos agit᷑. si defectus nr̃os
ꝑspitatit̾ uelimus intueri. Nam u̾omit¬
tens fortes agones militũ xp̃i transeam
adminora: laudamꝰ refectionẽ panis ⁊
aque. non ĩmensa propͥa. s altena. placi
asꝑitas cilicũ. uͥga correctionis. s ñ ĩ dorso
nfo. ierunia ⁊ ingilias bona eẽ dicimus
dũ mͦ boni istius coheredes ñ efficiamur.
Non delectat nos et̃ne illius ꝓmissionis
iocunditas. ñ sustinemꝰ tribulationes
uite p̃sentis. ꝑquas oportet ĩuitam ĩt̾ce

Expanded text:
adversarios, mortibus et plagis hominum sibi adversarios, mortibus et plagis hominum sibi nomen comparantem, laudant illum et magnificant dicentes: quia rem fortem fortiter operatus est; verum si ad aliquid simile fuerint invitati dum steterint in acie, et viderint fundi sanguinem, solo timore resoluti deficiunt, et sine commissione pugnae in fugam convertuntur. Simili modo circa nos agitur, si defectus nostros perspicaciter velimus intueri. Nam ut omittens fortes agones militum Christi transeam ad minora, laudamus refectionem panis et aquae, non in mensa propria sed aliena, placet asperitas cilicii, virga correctionis, sed non in dorso nostro: jejunia et vigilias bona esse dicimus, dummodo boni istius cohaeredes non efficiamur. Non delectat nos aeternae illius promissionis jocunditas, non sustinemus tribulationes vitae praesentis, per quas oport
Abbreviated transcription (Latin):
dhuo quadraginta
dies mniniuo subuertetur. Multi¬
pharie multisq modis tratres dilectissi¬
mi loquitur nobis deus. modo scͥpturis.
modo sermonib ⁊ exemplis erudiens nõ.
ut abnegantes impictatem. ⁊ scłaria.
desid̃ia. sobrie uuste ⁊ pie uiuamus ĩ
hoc seculo. Ecce enim ꝑ uocem domini
salutarem iam om nes uiam salutis au¬
diuimus. qualit̃ ambulandum sit inea.
que p̃mia suit reposita. gradientibus
ꝑillam. s his omnib muius quam
oport̾et altecti. semper pariuili sensib
inuenimur. recte comparati. his qͥ arde¬
ertes non intesligunt. uł cecutientes suꝑ¬
ueriente lumine fiunt magis tenebrosi.
Nam ⁊ si monita salutaria exempla uitu¬
tum. uiam ꝑfectioiuis qñq libent̾ audi¬
mus. si ñ amore uirtutis. s ñ studio ui¬
tatõnis. si insuꝑficie tm̃. more puerorũ.
qui belli troiani picturas ĩparietib libñ¬
ter aspitiunt. ĩ qua si aliquem pictͣatum
hominen uideant uirib ⁊ armis p̾m̃tem

Expanded text:
dhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur . Multifarie multisque modis, fratres dilectissimi, loquitur nobis Deus, modo scripturis, modo sermonibus et exemplis erudiens nos, ut abnegantes impietatem et secularia desideria sobrie, juste, et pie vivamus in hoc seculo . Ecce enim per vocem Domini salutarem jam omnes viam salutis audivimus qualiter ambulandum sit in ea, quae praemia sint reposita gradientibus per illam: sed his omnibus minus quam oporteret affecti semper parvuli sensibus invenimur, recte comparati his qui audientes non intelligunt, vel caecutientes superveniente lumine fiunt magis tenebrosi. Nam, etsi monita salutaria, exempla virtutum, viam perfectionis quandoque libenter audimus, sed non amore virtutis, sed non studio imitationis, sed in superficie tantum, more puerorum, qui belli Trojani picturas in parietibus libenter aspiciunt: in qua si aliquem picturatum hominem videant viribus et armis prementem
Abbreviated transcription (Latin):
tade uł alia certa ⁊ rõnabili causa extus¬
sant᷑. Non pie ieiunant. qi ⁊ si abstine¬
anit a cibis. s auitũs nũquam. cũ tam̃
ĩfructuosa sit ciboꝵ abstinentia. cui co¬
mes ñ est abstinentia uitioꝵ. Eo etiam
pie ñ ieiunant. qi qd̃ corpori ieiuinando
subtrahunt ĩ archa ceponũt it̾um uentͥ
offerendũ. qd̃ ieunium teste beato. Eg̃.
ñ dĩ. s uentris debet appellari. eoꝙ aliene
tinꝰ. aut habũdãtiore cibo ⁊ potu ꝗͣ oꝑͣteret
ieuiniuĩ soluũt. Auide. ii. ꝯmed̾e rep̃hendit¬

Expanded text:
ausa excusantur. Non pie jejunant, quia etsi abstineant a cibis, sed a vitiis nunquam, cum tamen infructuosa sit ciborum abstinentia cui comes non est abstinentia vitiorum. Eo etiam pie non jejunant, quia quod corpori jejunando subtrahunt, in arca reponunt, iterum ventri offerendum: quod jejunium, teste beato Gregorio, non Dei, sed ventris debet appellari: eo quod alienae citius, aut abundatiore cibo et potu, quam oportet, jejunium solvunt. Avide enim comedere rep
Abbreviated transcription (Latin):
nem penitentie oꝑat᷑. quando aliqͥ
spant se aliquid emolum̃ti adept̾os
insetulã quod tunerent perclere si hõĩb
quales sunt int̾ius notumi fieret. quib
dicitur. Biuitie si affluant nolite cor ap¬
ponere. hoc ẽ in ipĩs sꝑare. Desꝑatio etiã
inuꝑlectam facit penitentiam. qñ aliqͥ
pereandi ꝯsuetudine ligati desꝑant se
a uicis abstiñc posse. de quib dr̃ ab a¬
postolo. Io uenit ira dei infilios diffi¬
dentie. frustratoria ẽ illoꝵ penitentia.
qui quadam ꝯsuetudine temporis tracti
ad horam dicunt. s ñ deflent peccata sua.
quippo statim deponunt honus satisfac¬
tionis. reu̾tunt᷑ aduitia bibunt calicẽ
ꝯtusionis usq ad fecem. ⁊ fiunt noiis¬
sima calium pacea. pͥorib. uideres ħꝰ¬
cemodi homines oblitos mandatoꝵ dei.
etiam ipõs dies ieuinoꝵ ĩ derisum sibi
potius quam infructũ ꝯũtere. quia i¬
ui q̃nq ieuinent. neq intigre neq pie.

Expanded text:
nem poenitentiae operatur, quando aliqui nem poenitentiae operatur, quando aliqui sperant se aliquid emolimenti adepturos in seculo, quod timerent perdere, si hominibus quales sunt interius notum fieret, quibus dicitur: Divitiae si affluant, nolite cor apponere, hoc est, in ipsis sperare . Desperatio etiam imperfectam facit poenitentiam, quando aliqui peccandi consuetudine ligati, desperant se a vitiis abstinere posse, de quibus dicitur ab Apostolo: Quia venit ira Dei in filios diffidentiae . Frustratoria est illorum poenitentia, qui quadam consuetudine temporis tracti ad horam dicunt, sed non deflent peccata sua: quippe statim deponunt onus satisfactionis, revertuntur ad vitia, bibunt calicem confusionis usque ad fecem, et fiunt novissima talium pejora prioribus. Videres hujuscemodi homines, oblitos mandatorum Dei, etiam ipsos dies jejuniorum in derisum sibi potius, quam in fructum convertere: quia, etsi quandoque jejunent, neque integre, neque pie,
Abbreviated transcription (Latin):
auis efficit᷑. inuidus ⁊ auarus. cet̾iq
oꝑarii iniquitatis modũ ponunt in¬
iqͥuitatib suis. S in hac penitentiũ
atie alii pugnant fallacit᷑. alii ĩutilit̾.
alii uirilit̾. qr penitentia alia simula¬
toria. Alia frustratoria. alia frustuosa
ĩuenit᷑. Sunulatoria ẽ illoꝵ penitentia.
qui ex parte ꝯfitent᷑ pocc̃a sua. ⁊ exparte
nolunt ea ꝯfiti. magis uolentes ferre
maculã ꝯscientie ĩ ꝯspectu dñi quam
uitacie hõĩum de pecẽis suis erubescere.
tie oꝑat᷑. qñ aliqui uiderit peccã sua ig¬
nominiosa. ⁊ p̃ter ꝯmunẽ pectandi le¬
gem enormia. iõq erubescunt ea con
Timor etiam penitentiã impedit. qͣndo
aliqui ideo nolunt ꝯfitĩ. quia timent
se gͣuitatem satisfactionis sustinere nõ
posse. Quoꝵ ꝑsona gerebat adani ille
terrenꝰ eum diceret. Audiui uocem tuã
in paradiso tamui eoq nudus essem.
iabscondi me. Spes etiam imꝑfectio¬

Expanded text:
avis efficitur, invidus et avarus caeterique avis efficitur, invidus et avarus caeterique operarii iniquitatis modum ponunt iniquitatibus suis. Sed in hac poenitentium acie alii pugnant fallaciter, alii inutiliter, alii viriliter: quia poenitentia alia simulatoria, alia frustratoria, alia fructuosa invenitur. Simulatoria est illorum poenitentia, qui ex parte confitentur peccata sua, et ex parte nolunt ea confiteri: magis volentes ferre maculam conscientiae in conspectu Domini, quam in facie hominum de peccatis suis erubescere. tiae operatur, quando aliqui vident peccata sua ignominiosa, et praeter communem peccandi legem enormia, ideoque erubescunt ea confTimor etiam poenitentiam impedit, quando aliqui ideo nolunt confiteri, quia timent se gravitatem satisfactionis sustinere non posse: quorum personam gerebat Adam ille terrenus cum diceret: Audivi vocem tuam in paradiso et timui, eo quod nudus essem, et abscondi me . Spes etiam imperfectio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilium. rõnem cũ oꝑib tuis. ⁊ uide si
uitam cuã ĩmo diem cransigis sñ ĩm¬
dia. sñ suꝑbia. sñ murmuratõne. uel
dotractione. si cibo uel potu. sompno
uel otio es resolutus. si minus legis. minꝰ
oras. minus plangis quam oportet. Si
incipientem aliquem exemplo tuo
destruxisti. si maiori tuo fuisti in¬
obediens. si ira uł gula uel quocum¬
ꝙ alio uicio suꝑatus es. Hoc enim ñ
est niuiuen subũtere. s elificare. Assi¬
stunt ex parte altera fortes auxiliarii .s.
penitentos execndo uitia ꝑ lam̃ta peni¬
teritie ⁊ ꝯfessionis recogitantes annos su¬
os s̃amaritudine aiẽ sue ꝯfitentes ad¬
ũsum se ĩusticiam suã dño abluentes
planctu ⁊ lacͥmis pecc̃a sua subicientes
seruituti membra q̃ exhibuert̃ arma
iniquitatis adĩiquitatem. Istis dimican¬
tib: uitia niniuitarũ subũtunt᷑: dũ
qui furabat᷑ iam ñ furat᷑. suꝑb efficit᷑
humilis luxuriosus app̃hendit casti¬
tatem ĩpatiens. muitis. iracundus: su¬

Expanded text:
tuis, et vide si vitam tuam, imo diem transigis sine invidia, sine superbia, sine murmuratione vel detractione, si cibo vel potu, somno vel otio est resolutus, si minus legis, minus oras, minus plangis quam oportet, si incipientem aliquo exemplo tuo destruxisti, si majori tuo fuisti inobediens, si ira, vel gula, vel quocunque alio vitio superatus es. Hoc enim non est Niniven subvertere, sed aedificare. Assistunt ex parte altera fortes auxiliarii, scilicet poenitentes, exsecrando vitia per lamenta poenitentiae et confessionis, recogitantes annos suos in amaritudine animae suae, confitentes adversum se injustitiam suam Domino, abluentes planctu et lachrimis peccata sua, subjicientes servituti membra, quae exhibuerunt arma iniquitatis ad iniquitatem. Istis dimicantibus vitia Ninivitarum subvertuntur, dum qui furabatur jam non furatur : superbus efficitur humilis, luxuriosus apprehendit castitatem, impatiens mitis, iracundus su
Abbreviated transcription (Latin):
onis. t̾euis ꝯsolationis. quartꝰ.
cxamnationis. Omo liberam ab
egypco. secundo erudimur in de¬
serto. tercio. con fortamur ĩpug¬
na. quarto iudicant᷑ uniꝰ cuiusq̃
umitari studeat. profecto inhis mẽs
prouida ĩueniet unde mat̾iam ti¬
uoris eliciat. Uñ etiam spei erec¬
ta solatio. tempꝰ miserendi ⁊ diẽ
uisitationis sue recognoscat. Quis e¬
num ad ũtens deum ad cerras descẽ¬
dere ꝓsalute homunũ desperare po¬
tuit. Aut quis expectans iudicem
tam c̃ribilem securus unqͣui fuit :
Oquani caute. quã curiose ambu¬
landum ubi uiuis. udem dominꝰ
fortis ꝓpugnator ad scͣruandũ: ⁊tã
districtus uidex aduniuscuiꝰq opus
quale sit discutiendũ: sum gͥ mi¬
scrationum tuarum dñe q̃ a seculo
surit. ĩmeniet ip̃o recordor dico. oo
adherere dõ bonũ est ponẽ ĩdño
deo spem meani. Cum autẽ adiu¬
dicium respicio. libet abscondi iã
minferno. donec ꝑtranscat furor

Expanded text:
onis, tertius consolationis, quartus onis, tertius consolationis, quartus examinationis. Primo liberamur ab Aegypto, secundo erudimur in deserto tertio confortamur in pugna, quarto judicantur uniuscujusque imitari studeat, profecto in his mens provida inveniet unde materiam timoris eliciat, unde etiam spei erecta solatio tempus miserendi et diem visitationis suae recognoscat. Quis enim advertens Deum ad terras descendere pro salute hominum desperare potuit? Aut quis expectans judicem tam terribilem securus unquam fuit? O quam caute quam curiose ambulandum, ubi unus et idem Dominus fortis propugnator ad salvandum, et tam districtus judex ad un uscujusque opus quale sit discutiendum! Cum igitur miserationum tuarum Domine, quae a seculo sunt , in memetipso recordor, dico: Mihi adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . Cum autem ad judicium respicio, libet abscondi jam in inferno donec pertranseat furor
Abbreviated transcription (Latin):
pliuua ĩuellere. pͥmo lanam irrigat.
scd̃o eam purgat. tertio supͣ natu¬
re beneficiumi ip̃am de albat. de¬
sceudit gͥ dei filus sicut pluiuia in
uellus. qñ naturam nr̃am ꝑgr̃am
uisitans. inuudat nos a macula ue¬
tustatis. ⁊ꝓfectu uͥtutum induit
uestim̃tis nouitatis. descendit ĩ¬
quid sicut pluuia inuellus. ⁊c̃.
pluuia aquarum impetu mũdat.
ros matinus cemꝑat. stillicidium
uͦ quasi guttis incercisis c̾ram hu¬
mectat. dĩ itaq filius quasi stilli¬
cidia stillantia super t̃ram. descen¬
dit. dum scõm uarietatem tempo¬
tis ⁊ modum tẽptationis m̃tib
nt̃is gr̃am cousolationis ĩ tũdit.
Uñ ⁊ propħa. dauid ĩcipiencium
consolationes explicans ait. In
stillicidiis eius letabit᷑ germminãs.
descend̾ inquit sic̃ pluiua ĩuellus.
Quatuor descensus der ad hominẽ
pͥncipales sacre scͥpture testimo¬
nio astruere possumus. quorum
pͥmus est lib̾ationis. sed̃s. eruditi¬

Expanded text:
Pluvia in vellere primo lanam irrigat, Pluvia in vellere primo lanam irrigat, secundo eam purgat, tertio super naturae beneficium ipsam dealbat. Descendit igitur Dei Filius sicut pluvia in vellus, quando naturam nostram per gratiam visitans, mundat nos a macula vetustatis, et profectu virtutum induit vestimentis novitatis. Descendit, inquit, sicut pluvia in vellus etc. Pluvia aquarum impetu mundat, ros matutinus temperat, stillicidium vero quasi guttis intercisis terram humectat. Dei itaque Filius quasi stillicidia stillantia super terram descendit, dum secundum varietatem temporis et modum tentationis mentibus nostris gratiam consolationis infundit. Unde et propheta David incipientium consolationes explicans ait: In stillicidiis ejus laetabitur germinans . Descendet, inquit sicut pluvia in vellus. Quatuor descensus Dei ad hominem principales sacrae Scripturae testimonio astruere possumus, quorum primus est liberationis, secundus eruditi
Abbreviated transcription (Latin):
ilicut stillicidia stillantia
cuper terram. Uidens ꝓph̾a dĩ ĩ spũ
nostre deiectionis consolatõnem
ĩminere. consolatõnem his qui se¬
debant intenebris ⁊ umbra mort̾.
uoluit ꝓmitt̃e: ne nimiũ diutur¬
na capͣtuuttas in desꝑatõnem mit¬
teret. si spes future lib̾ationis. mi¬
serie cumulũ ñ temꝑaret. Modũ
itaq nt̃e uisitationis aꝑieris in
uocem exultationis ⁊ leticie erũ¬
pit dicens. Sescendet sicut pluiua
uitatis. Uellus natiuitatis ha¬
beraus a natura. uellus uetu¬
diccum est. ⁊ rursum circũdabor pelle
mea: intellige uellus nature. ⁊ ĩ ier̃.
uetustara fecit pelleni incam ⁊ carnẽ
meam. intellige uellus culpe. In
formosa filie iersm. Sicut tab̃uacła
cedar. sicut pelles salomionis. Tab̾¬
naculis cedar se comꝑat ꝓpt̃ nigͤ¬
dinem uitiorum pellib salomonis
se comparat ꝓpt̃ ornatum uͥtutũ.
Descendet inqͣuit sicut pluiia ĩuellus
⁊ sicut stillicidia stillantia suꝑ t̾rã.

Expanded text:
ut stillicidia stillantia super terram . Videns propheta Dei in spiritu nostrae dejectionis consolationem imminere, consolationem iis qui sedebant in tenebris et umbra mortis, voluit promittere: ne nimium diuturna captivitas in desperationem mitteret, si spes futurae liberationis miseriae cumulum non temperaret. Modum itaque nostrae visitationis aperiens in vocem exultationis et laetitiae erumpit dicens: Descendet sicut pluvia vitatis. Vellus nativitatis habemus a natura, vellus vetudictum est: Et rursum circumdabor pelle mea intellige vellus naturae; et in Hieremia: Vetustam fecit pellem meam et carnem meam , intellige vellus culpae. In formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula Cedar , sicut pellis Salomonis. Tabernaculis Cedar se comparat propter nigredinem vitiorum; pellibus Salomonis se comparat propter ornatum virtutum. Descendet, inquit, sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
domine qͥd acciderit uobis ĩ tuere
⁊ respice ob ꝓbͥum nrm̃. lib̾asti nos
de egipto. ⁊ murinurauimꝰ dicẽtes.
utinam mortui eẽtnus ĩegipto.
cum sedebamꝰ super ollas carnis̃.
ledisti nobis legem ⁊ diximus
Recede a nobis: stĩam uarũ cuare
uolumus: uenis ad nos ꝑ gr̃am
ut soluas apeccatis. s nos in grati
beneficus dicius. Quis est hic qͥ
etiam peccata dimttit: nil sine

Expanded text:
 quid acciderit nobis, intuere et respice opprobrium nostrum , liberasti nos de Aegypto, et murmuravimus dicentes: Utinam mortui essemus in Aegypto cum sedebamus super ollas carnium , dedisti nobis legem et diximus: Recede a nobis, scientiam viarum tuarum nolumus , venis ad nos per gratiam ut solvas a peccatis, sed nos ingrati beneficiis dicimus: Quis est hic qui etiam peccata dimittat? Nil sine
Abbreviated transcription (Latin):
quami dĩm tiieamus. ne euis
presentiam si solum nobis inuti¬
lem uerum etiam nobis faciamul
dampnosam. Quis umqͣm uidit
piscem. ⁊ accepit scorpionẽ: quis
ertauit ĩ inuio: icognoiit uiã:
quis ambulauit ĩ tenebris: ⁊ ad¬
uertit lucem : Ecce lux mundi co¬
tam nõbis posita est. acuius radio
nemo pͥuatur nisus qui oculis.
clausis ab ilia uoluerit auerti..
uice dum tempus haberaus sequẽ¬
ces uestigia hunulitatis eius &e
patientie docum̃ta. quatenus in
presenti uita adformami eius hii¬
militatis eruditi. infut᷑o. transfe¬
ramur ad regnũ claritatis eius
ip̃o prestante domino nr̃o iħuxͦ¬

Expanded text:
quam dominum timeamus: ne ejus praesentiam non solum nobis inutilem, verum etiam nobis faciamus damnosam. Quis, inquam, vidit piscem et accepit scorpionem? quis erravit in invio et cognovit viam? quis ambulavit in tenebris et advertit lucem? Ecce lux mundi coram nobis posita est, a cujus radio nemo privatur nisi is, qui oculis clausis ab illa voluerit averti. A, in hac luce dum tempus habemus, sequentes vestigia humilitatis ejus et patientiae documenta, quatenus in praesenti vita ad formam ejus humilitatis eruditi, in futuro transferamur ad regnum claritatis ejus, ipso praestante Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
lonis uisum auauitate cohibiissent:
ĩ sp̾e susanne deceptos ꝯcupicentia cre
eoꝵ subu̾tisset. Qm̃ gͦ hostis ille huma¬
ni gen̾s: suggestione. slue temptatso¬
ue ĩ iqua. animas młtoꝵ suo subiat
imꝑio: rocte de eo ꝓpħa dicit. fecit di¬
nitias ⁊ ñ iniuiditio. diuicias dico:
ñ peciniarũ s aĩaꝵ. ñ possessiomã s

Expanded text:
nis visum a vanitate cohibuissent, non specie Susannae deceptos concupiscentia cor eorum subvertisset . Quoniam ergo hostis ille humani generis suggestione sive tentatione iniqua animas multorum suo subjicit imperio, recte de eo propheta dicit: Fecit divitias et non in judicio. Divitias dico non pecuniarum sed animarum, non possessionum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ⁊ intrticie quomͦ potest ius¬
to indicio qͥuicqͣm uendicaret facit
gͦ diuitias. ⁊ ñ inu̾idi. cum pͥmo cal¬
lide mala suggerit. postmodum ani¬
mam delectatione ⁊ ꝯ sensu cortum¬
pit Ex bine ꝯsuetudine pͣui oꝑis li¬
gat ⁊ ꝯstͥngit. ad ultimã libere ⁊ si ĩ¬
iuste illam possidens: inloco horroriᷤ
⁊ naste solituditis secum tͣbit. hui
dñi tam orlidelis. iriqum fc̃s dilectissi¬
mi studiamns effagere ⁊ semper iugi¬
lantes animo ei qui nos e¶gtt in he¬
reditatem s intimore dei Qmore ⁊¬
proximi. nosmet ip̃os comdare
ut in die ultionis imꝑioꝵ euitan¬
des sententiam: cum benedictis dĩ
patris inuitam adiniinttr ete¬
nam A mes¬

Expanded text:
injusticiae, quomodo potest justo judicio quicquam vendicare? Facit ergo divitias, et non in judicio, cum primo callide mala suggerit, postmodum animam delectatione et consensu corrumpit, ex hinc consuetudine pravi operis ligat et constringit, ad ultimum libere, etsi injuste illam possidens, in loco horroris et vastae solitudinis secum trahit. Hujus domini tam crudelis jugum, fratres dilectissimi, studeamus effugere, et semper vigilantes, animo, ei qui nos elegit in haereditatem sibi, in timore Dei et amore proximi nosmetipsos commendare: ut in die ultionis impiorum evitantes sententiam, cum benedictis Dei Patris in vitam admittamur aeternam. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ diuitiarum uanitate. qi incarna¬
tani totam posideat: qm absq diui¬
tũs forstan ad simm coratorem qñq
respiue existimat. has diuitias tibi.
ꝯgregad̾ ut tue delectationi ĩ illis ꝑ
omnia satisfatias. siquidem
E facile ẽ eqͣ comoda m̃te pati
Et hec omnia ad bũc finẽ
tendunt ut cum int̾ieris ñ
sumas omnia neq descendat tecũ
głatua. quin pocius oms uirtutum
fructu destitudum: pornionem tibi
destinet cum cdescendentib in lacum.
uͥ absq spe liberationis possideat. abs¬
q remedio: supplicus afficiat. sieq fiat.
ut iam tͥ nõn faciat diitias ad conso¬
lationem. S oͥ ad malicie sue qualẽ¬
cumq executionem. Quod tamen ad
maiorem dampnationis enmulum
ei accidit. qr hai diuitias iniqͥtate ⁊
dolo. ñ ĩiudicio sͥ facit. fecit unqͥo di¬
intias ⁊ ñ inuidicio. Iuditiũ ꝓfecto te¬

Expanded text:
nitate, quasi incarnatam, totam possideat, quam absque divitiis forsitan ad suum Creatorem quandoque respirare existimat. Has divitias tibi congregas, ut tuae delectationi in illis per omnia satisfacias. Siquidem  facile est aequa commoda mente pati. Et haec omnia ad hunc finem tendunt, ut cum interieris non sumas omnia, neque descendat tecum gloria tua: quin potius omni virtutum fructu destitutum, portionem tibi destinet cum descendentibus in lacum, ubi absque spe liberationis possideat, absque remedio suppliciis afficiat: sicque fiat, ut jam tibi non faciat divitias ad consolationem, sed sibi ad maliciae suae qualemcunque executionem. Quod tamen ad majorem damnationis cumulum ei accidit, quia has divitias iniquitate et dolo, non in judicio sibi facit. Fecit, inquit, divitias et non in judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
secte celi ⁊ om̃s qui habitatis ĩ eis. qm̃
caro ĩ firma cͦdãm᷑ dedignat᷑ ꝯsortiũ
sui sꝑ̃e qnẽ tanta ignobilitate a sua
digaitate indet degen̾asse. Emñseataus
mͦ ad pre iuiuentes ĩ hoc scło. qͥ ⁊ ip̃i
gemina mercede donãt᷑ͤ iia ĩ p̾semi.a
deca ĩ fut᷑o. Accipiũt .N. uiri iusti ĩ hacui¬

Expanded text:
scite, coeli et omnes qui habitatis in eis, quoniam caro infirma quodammodo dedignatur consortium sui spiritus, quem tanta ignobilitate a sua dignitate videt degenerasse. Transeamus modo ad pie viventes in hoc seculo, qui et ipsi gemina mercede donantur, una in praesenti, altera in futuro. Accipiunt enim viri justi in hac vi
Abbreviated transcription (Latin):
tit ĩ una maxulla. p̾beamus et ⁊ abt̾ame
si ꝑcuss erit insinistra obiciamꝰ dext̾¬
am. In simstra. ꝑfc̃o maxilla nos ꝑcu¬
tit. cum temptationum molestias. uł
ꝑ recordationẽ p̾t̾itaꝵ delectationũ uł
suggestionẽ p̃sentiũ incõmodoꝵ ĩ duẽ.

Expanded text:
rit in una maxilla, praebeamus ei et alteram: si percusserit in sinistra, objiciamus dexteram. In sinistra profecto maxilla nos percutit, cum tentationum molestias, vel per recordationem praeteritarum delectationum, vel suggestionem praesentium incommodorum inducit,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ se ip̃os sacficiũ dõ in odorem suaui¬
tatis offerre uolunt. pͥmo debẽt uehem̃¬
ti cordis cõtritione.⁊ ꝓfluo lac̾marum
imbre pͥores excessus corrig̾e ⁊ sie ꝑ a¬
quas lustrationis diluent ⁊ lauabũ
maculas: qͣs parrando ꝯtraxerunt in
mente. Deinde. debent pilos carms ra¬
dere. ħ ẽ om̃s cogitationes suꝑfluas ⁊
illicitas: a facie m̃tis ꝓuirib amoue¬
re. T̃cio uestim̃ta lanare debemiꝰ a. bo¬
ne oppinionis testimoniũ intꝰ ⁊ forᷤ
honesta ꝯũsatione cõꝑare ait luceãt

Expanded text:
ium Deo in odorem suavitatis offerre volunt, primo debent vehementi cordis contritione et fluvio lacrymarum imbre priores excessus corrigere, et sic per aquas lustrationis diluent et lavabunt maculas, quas peccando contraxerunt in mente. Deinde debent pilos carnis radere, hoc est omnes cogitationes superfluas et illicitas a facie mentis pro viribus amovere. Tertio vestimenta lavare debemus, id est bonae opinionis testimonium intus et foris honesta conversatione comparare, ut luceant
Abbreviated transcription (Latin):
deo loqͥ. de uotionis ẽ. de ecdẽ exẽplũ sb̾i¬
tiam. est alid̾ genꝰ hoĩũ qͥ dũ beni gni¬
tatis fauore qͣrũt. uitium dissolutio¬
nis ĩ eurrunt. plus amandes gaudere
qͣm plang̾e. ricere qͣm lugere. loqui
qͣmi tacere. plus uagari qͣm ꝯtẽplari.
causant᷑ asꝑitatẽ uestim̃ti. duritiam
lectuli. tedium claustri. diut᷑nitatẽ
silentii ꝓlixitatẽ iugiliarũ Auint. lo¬
magno hiũ scłi. mediocri ꝯu̾satione pꝰ¬
se saluari. Gͦ fr̃s dilectissimi cum talia
nob̾ ĩ mente ueniũt debemꝰ illam pauli
sententiam porie añ ocłos m̃tis: qua

Expanded text:
tis est. De eodem exemplum subjiciam: Est aliud genus hominum qui dum benignitatis favorem quaerunt, vitium dissolutionis incurrunt, plus amantes gaudere quam plangere, ridere quam lugere, loqui quam tacere, plus vagari quam contemplari: causantur asperitatem vestimenti, duritiam lectuli, taedium claustri, diuturnitatem silentii, prolixitatem vigiliarum. Aiunt Lomagno hujus seculi, mediocri conversatione posse salvari. Ergo, fratres dilectissimi, cum talia nobis in mente veniunt, debemus illam Pauli sententiam ponere ante oculos mentis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sticia ur̃a uertetur in gaudiũ. ⁊ gau¬
dium ur̃m nemo tollet a nob̃. Erit
autẽ uoluptas ĩ dulcedine mentis.
Aacietas ĩ iusione dei. Iocunditas. ⁊
plenitudine diuini amoris. Una ta¬
erit inuisione dei uoluptas ĩ m̃tis
dulcedine. sacietas ĩ insione dei. Loc

Expanded text:
stitia vestra vertetur in gaudium, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Erit autem voluptas in dulcedine mentis, satietas in visione Dei, jocunditas in plenitudine divini amoris. Una taerit, qui erit voluptas in mentis dulcedine, satietas in visione
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ĩ cordi ̃ cor ĩ lege ñba eĩ besti ali
more ruminans. saporẽ sp̃e intus
nequa qłł sentiens. Cui e dicit᷑.
hic homo labiis me honorat. cor
autem eius longe ẽ ame ⁊ alibi. s
lor autẽ eiꝰ ñ erat rectũ cum eo. nec
fideles habiti st̃. ratest̾ eiͣ. Nolite gͦ

Expanded text:
habere in corde, non cor in lege: verba ejus bestiali more ruminans, saporem spiritus intus nequaquam sentiens. Cui recte dicitur: Hic homo labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me . Et alibi: Et cor ejus non erat rectum cum eo, nec fideles h
Abbreviated transcription (Latin):
facit. s dum possibilitate ursum de¬
stituit᷑: ad ꝑfectionẽ ꝯ sũmationis n¬
quaqͣm ꝑuenit. Isuͦ qui potest ⁊ non
nult. est ille qui accepto uno talẽto
abscondit pecumã dñi sui qpͣsi qui¬
a adusurã ñ exposuit ligatis mani¬
b i pedib ⁊ tenebias exu̾ores recrudii.
meruit. Quilibet gͦ acceptam pecuni¬
am studeat młtiplicare. nͨ ei qͥ uuꝰ
accepit uelit hoñosus eẽ nesi nuium
curiose alienũ seruũ iudicare p̾sumat:
si ip̃iꝰ ĩ memor: detalĩtis acceptis in
h p̃ ꝯting̾e. q si ille ẽ fortior corpense
quẽ causatꝰ ait samor m̃te. Si ħ clamo¬
sior ĩ choro: ille de uotior ĩ cordis cubi¬
culo. hic ꝑ ĩpacientiã ĩ diu̾sa scidit᷑.
ille hũs paciẽtiã ĩ infumitatib sius

Expanded text:
ossibilitate virium destituitur, ad perfectionem consummationis nequaquam pervenit. Is vero qui potest et non vult, est ille qui accepto uno talento abscondit pecuniam Domini sui, quam quia ad usuram non exposuit, ligatis manibus et pedibus in tenebras exteriores retrudi meruit . Quilibet ergo acceptam pecuniam studeat multiplicare, nec ei qui minus accepit velit onerosus esse: ne si nimium curiose alienum servum judicare praesumat, sui ipsius immemor, de talentis acceptis in  contingere, quia si ille est fortior corpore, ille quem causatur sit sanior mente: si hic clamosior in choro, ille devotior in cordis cubiculo: hic per impatientiam in diversa scinditur, ille habens patientiam in infirmitatibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
lare nos expedit. ut. gͦ o h̃o ab his tẽp¬
tationib possis eripi. ad ip̃m recurre
qui ñ ꝑnuttit de temptari supra id
quod pot̾it. ⁊ dicas. Sub umbra ala¬
rumtuarũ ꝑtege me. pͥus tege. ut ĩ¬
imicum lateam. pꝰea ꝓtege. ne susti¬
neam molentiã. Tege qntũ admeã
ĩ iqͥtatẽ. ꝓtege. qntũ ad tuam pieta¬
tem. Sienim ñ subuenss. fouet ꝑ dix
que ñ peꝑit. pͥmo. fouet. Sodo educit.
ẽcionatrit. dũ fouet. partꝰ ad huc latet.
Dũ educĩ lam apparet Dñ editos nu¬
trit. fatꝰ manifestꝰ ẽ. Inhis si sit qͥ at¬
tendat. tͥa tẽptationũ gn̾a nob̾ st̾ sig̃¬
rens t̾cia. manifesta. pͥma ẽ cum of¬
fendimus ⁊ nescimus. sccła. cum par¬
tim culpam cognoseimus partĩ ignio¬
ramꝰ. Teicia ẽ cum culpam cognoscẽtes
libere ꝑeccamꝰ ⁊ tñ resiste̾ ñ possumus.
pͥma gͦigit᷑ temptatione cͥcũueniũt᷑
illi qai ⁊elum di hñt. s ñ scd̾m scĩam qͥ¬
lum ninuo zelo obseqͥum se dõ p̃rare c¬

Expanded text:
lare nos expedit. Ut ergo, o homo, ab his tentationibus possis eripi, ad ipsum recurre qui non permittit te tentari supra id quod poterit, et dicas: Sub umbra alarum tuarum protege me : prius tege, ut inimicum lateam: postea protege, ne sustineam violentiam. Tege quantum ad meam iniquitatem, protege quantum ad tuam pietatem. Si enim non subvenis, fovet perdix quae non peperit. Primo fovet, secundo educit, tertio nutrit. Dum fovet, partus adhuc latet: dum educit, jam apparet: dum editos nutrit, foetus manifestus est. In his si sit qui attendat, tria tentationum genera nobis sunt signrens, tertia manifesta. Prima est, cum offendimus et nescimus: secunda, cum partim culpam cognoscimus, partim ignoramus: tertia est, cum culpam cognoscentes libere peccamus, et tamen resistere non possumus. Prima igitur tentatione circumveniuntur illidum nimio zelo obsequium se Deo praestare c
Abbreviated transcription (Latin):
dalenta. que paterfamilias strins seiꝰ
distribuit. Pmum ẽ ut possis. scd̾m
ut uelis. Ecium. ut diligas. Qnartu.
uiui tͥbuit. dũ uolũtate ⁊ possibibita¬
te bene oꝑandi ꝯcessa. bene oꝑat᷑. tni
exdilectione. ⁊ ĩbono ꝑseuenins. ĩ uinĩ
ꝑfectum ꝯsũmat᷑. sine boni oꝑis ĩcet¬
missionẽ. Quo uͦ tribuit dum quis ha

Expanded text:
talenta quae Paterfamilias servis suis distribuit : Primum est ut possis, secundum ut velis, tertium ut diligas, quartum uni tribuit, dum voluntate et possibilitate bene operandi concessa bene operatur quis ex dilectione, et in bono perseverans, in virum perfectum consummatur sine boni operis intermissi
Abbreviated transcription (Latin):
citat᷑. ad ultimũ ratio ꝑ ꝯcupies¬
tiarti de uictamolũtaticarns sb̃¬
iett. uñ ieremuas ꝯq̃rit᷑ dicens. ue¬
tustam fecit ĩquit pellẽ meã ⁊ car¬
nem meã. ꝯtrunt omĩa ossa mea
pellemsiquidẽ letustam fac̾e ẽ. ne¬
lecis hominus desidio. suie pͣua de¬
lectatione. asfectut anime corũ¬

Expanded text:
d ultimum ratio per concupiscentiam devicta voluntati carnis subjicitur. Unde Jeremias conqueritur dicens: Vetustam fecit, inquam, pellem meam et carnem meam, contrivit omnia ossa mea . Pellem siquidem vetustam facere est, veteris hominis desiderio, sive prava delectatione affectum animae cor
Abbreviated transcription (Latin):
fouet. nutrit. ⁊ possidet. dũ hoĩem a
deo fc̃m uicħ ⁊ͥ debentẽ fraudulent̾
se ducit tẽptatione fouet. deleͣtione
nutrit. malo oꝑeliber possidet de
uerũ etiã. sͥ adunare nitit᷑ listos p¬
mane̾̃ delectatio pecc̃i. Qpardespatio
penitẽdi. pͥma. adextris. Scd̾ asini¬
stris pͥma ad fouĩdũ utit᷑: dũ uo

Expanded text:
 possidet, dum homine a Deo factum, nihil sibi debentem fraudulenter seducit tentatione, fovet delectatione, nutrit malo opere, libere possidet desverum etiam sibi adunare nititur electos. Prima est delectatio peccati, secunda desperatio poenitendi: prima a dextris, secunda a sinistris. Prima
Abbreviated transcription (Latin):
fers dño ĩ sacͥficiũ. ⁊ te reum tmãsgͥsi¬
onis ꝯstituẽs. ĩ ip̃a tua oblation
facis te pene obligatum. Similim
si dum te aliqͥd fortiter agere estitd̾
alios ꝑ uocare unmo scandalirare
nolũis iam obscurat᷑ aurũ tuũ mu¬
tat᷑ color optimꝰ q iam tuo: sacͥfia
habente macłam. nõ est tale sacͥsaᷤ

Expanded text:
fers Domino in sacrificium, et te reum trangressionis constituens, in ipsa tua oblatione facis te poenae obligatum. Similiter si dum te aliquid fortiter agere aestimas alios provocare, imo scandalizare volueris, jam obscuratur aurum tuum, mutatur color optimus: quia jam tuo sacrificio habente maculam, Non
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃miugum dñi ab adolescentia fua por¬
tauerit. fortis robore potẽs ⁊ pontꝰ diei ⁊
eitꝰ sustiñe. ꝯsiliat᷑ ĩ locutorio. lutigatĩ
daustro. clamat ĩ capitulo. hunc q̃ritar
minꝰ psalłe. illũ plus qͣm oꝑtet ql clau¬
stro ab eẽ. aliũ hore ñ int̾fuisse. ⁊ tanqͣm
cͥminale aliquid ꝯmiserit: subu̾sorẽ
uocat ordinis. si forte ꝓcessioni ñ initer¬
fuit. sicq euenit dũ magist̃ ordinisi¬
deri appetit efficit᷑ turbo ianct̃or miłia¬
tionis Meminisse gͥ debet qui talis est
illiꝰ patͥfamilias. qui ꝑ egre ꝓ fectꝰ dimi¬

Expanded text:
um jugum Domini ab adolescentia sua portaverit, fortis robore, potens et pondus diei et aestus sustinere, consiliatur in locutorio, litigat in claustro, clamat in capitulo: hunc queritur minus psallere, illum plus quam oportet claustro abesse, alium horae non interfuisse: et tanquam criminale aliquid commiserit, subversorem vocat ordinis, si forte processioni non interfuit, sicque evenit dum magister ordinis videri appetit, efficitur turbo et auctor murmurationis. Meminisse igitur debet qui talis est illius patrisfamilias, qui peregre profectus divi
Abbreviated transcription (Latin):
sie i suas ĩ ereaturis figaras ⁊ fsmlita.¬
diues filius ꝑditionis hr̃e dinosedtir.
inquib ⁊ ꝑ quas exemplũ maliei¬
e euis de aliĩs admutationẽ. Alit
iͭ. ad cautelam. dei sic disponente
mine satis datur urelsigi. qui na¬
turã euis ⁊ actus morali edifficati¬
one uelit ĩ terpͥtari. Sicut ennirꝑ
auint hii. quos agitat talis labre.
ꝑ dix oua aliena surat᷑. fouẽt eũ si¬
ligentia. nutrit pulluꝰͦs ⁊ edncat tã¬
potiꝰ głat᷑ cũ malefec̾it ⁊ exultad itt.¬

Expanded text:
sic et suas in creaturis figuras, et similitudines filius perditionis habere dinoscitur, in quibus et per quas exemplum malitiae ejus de aliis ad imitationem, aliis vero ad cautelam Dei sic disponente mine satis datur intelligi, qui naturam ejus et actus morali aedificatione velit interpretari. Sicut enim aiunt hi quos agitat talis labor, perdix ova aliena furatur, fovet, cum diligentia nutrit pullos, et educat tanpotius gloriatur cum male fecerit, et exultat i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ augñttũ uirtutũ aĩa sagmata aĩdi
amore solidat᷑. Uñ. ꝓpħa sĩ uessistatẽ
sue ꝓmitcit dicens Reno̾nabit ut
aquile uiuẽtus tua. Uxflistas ẽ gric¬
quid excarne ꝯtrabiiiꝰ. Inuentꝰ est
quicqͥd adeo ꝑĩfufusionẽ gr̃e acci¬

Expanded text:
ata in Dei amore solidatur. Unde Propheta non vetustatem, suae promittit dicens: Renovabitur ut aquilae juventus tua . Vetustas est quicquid ex carne contrahimus, juventus est quicquid a Deo per infusionem gratiae acci
Abbreviated transcription (Latin):
dam delectiones. s non usq infinem.
quia omnis delectio uite istiꝰ amaritu¬
dine terminatur. S in dextera dei. de¬
lectiones sunt usq ĩ finem amaritu¬
dine ꝯsumnãtẽ ũ deficientem eo qd̵
nulla amaritudine subsequẽte: fini¬
ant᷑. est enim finis sub fine. ⁊ fuus ex¬
tra finem. sicut scolares dr̃e solent. ha¬
bent etiã scĩ ĩ tͥnam sacietatem. q re¬
plentur in bonis domus dei ⁊ om̃e
desid̾ium suum ĩ se ipis hñtes nulliꝰ
rei defectu angͦtiant᷑ de hac sacieta¬
te ꝓpħa dicit. Saciabor cum apparue¬
reit głia tua. Et incanticis. Cõmedi¬

Expanded text:
dam delectationes, sed non usque in finem: dam delectationes, sed non usque in finem: quia omnis delectatio vitae istius amaritudine terminatur. Sed in dextera Dei delectationes sunt usque in finem, amaritudinem consummantem, non deficientem, eo quod nulla amaritudine subsequente finiantur. Est enim finis sub fine et finis extra finem, sicut scholares dicere solent. Habent etiam sancti internam sacietatem, quia replentur in bonis donis Dei, et omne desiderium suum in seipsis habentem nullius rei defectu angustiantur. De hac societate Propheta dicit: Satiabor cum apparuerit gloria tua . Et in Canticis: Comedi
Abbreviated transcription (Latin):
dño p̃cipiente. Negociamini dum ue¬
nio. Qui istis cͥcumspectionib uitam
suam mumiecte. sic̃ alaborib scõꝵ ali¬
enus ñ est. ita ⁊ m̃cedis illoꝵ ꝑticepse¬
rit. S quid ẽ illd̾ głie quod ĩ m̾̃cedes
scõꝵ iusti inhac uita tm̃ desiderant:
quo ĩ futura: tanto cummulo feli¬
citatis beatificant. Eria plane sũme
bona. ĩ illa m̾cede electi prestolantur.
uidełe sũmam uoluptatẽ. int̾nam
sacietatẽ. et̾nã iocũditatẽ. Eria dice sũ¬
me bona: ꝓp̃ tͥplicem fruitionis erꝑ¬
entiã ñ ꝓpt̃ rei eẽntiam. scd̾m quam:
unum solum sũme bonũ ẽ. scd̾m
quem modũ. unͣ. dicunt᷑ beatitudint᷑.
cum nͥ un a beatitudo sit. Hñt enĩ sẽi
ĩ celesti patͥa sũmam uoluptatẽ. ut
delicũs dĩ fementis uulla ampliꝰ ama¬
ritudĩe exasꝑent᷑. Sicut scͥptum ẽ. de¬
lectiones ĩ dext̾̃a dei usq ĩ finem. In
sinustra dei. hoc ĩp̃senti uita sũt que¬

Expanded text:
Domino praecipiente: Negotiamini, dum veDomino praecipiente: Negotiamini, dum venio . Qui istis circunspectionibus vitam suam munierit, sicut a laboribus sanctorum alienus non est, ita et mercedis illorum particeps erit. Sed quid est illud gloriae, quod in mercede sanctorum justi in hac vita tantum desiderant, quo in futura tanto cumulo felicitatis beatificantur. Tria plane summe bona in illa mercede electi praestolantur, videlicet summam voluptatem, internam sacietatem, aeternam jocunditatem. Tria dico summe bona, propter triplicem fruitionis experientiam, non propter rei essentiam, secundum quam unum solum summe bonum est, secundum quem modum septem dicuntur beatitudines, cum non nisi una beatitudo sit. Habent enim sancti in coelesti patria summam voluptatem, ut deliciis Dei fruentes nulla amplius amaritudine exasperentur. Sicut scriptum est: Delectationes in dextera Dei usque in finem . In sinistra Dei, hoc est in praesenti vita, sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
accepit iꝰtiam: ĩ causa dei det rectĩ
iudiciũ. Qui prudentiã. det bonũ
ꝯ siliũ. Qui caritatẽ. ostendiͣt. eã ꝑex
hibitignem bonis oꝑis. ne si ĩ aliqno
dĩ do mltiplicando minus sit solici¬
tus imꝑꝑium serm illiꝰ neqͣm audi¬
at a dño. Quare ñ dedisti pecumã
mẽ ad mensam ut cum usuris uti¬
sũ. mͦ qui escam. fortis enĩ dauid qui
ursum ⁊ leonem manu ꝓpͥa ĩ tͣfec̃at:
blandiciis mulieris deiect eͤ. Sanson¬
qui in mandibula asini mille mros st ͭ¬
uit. ocłis orbatꝰ. pͥuatꝰ nͥtute ad molam
ductus ẽ. filius mulieris induo quem
hehas suscitauit ĩ multa scĩtate nu¬
tͥtus. ĩ sinu muliercłe de functꝰ ẽ. Qi¬
b omĩb sig̃fiacat᷑ qm̃ młti bene ĩ cho¬
antes miserabilit̾ ꝯsummnant᷑. Et pp̃ea
multiplicatio talẽti. usq infinẽ exigit᷑.
Salomone dicente. qͥcquid potest ma¬
nus tua ĩ cessant̾ oꝑare. ⁊ inaxime

Expanded text:
accepit justitiam, in causa Dei det rectum accepit justitiam, in causa Dei det rectum judicium: qui prudentiam, det bonum consilium: qui charitatem, ostendat eam per exhibitionem boni operis: ne si in aliquo Dei dono multiplicando minus sit solicitus, improperium servi illius nequam audiat a Domino: Quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, ut cum usuris utisum, modo quiescam. Fortis enim David, qui ursum et leonem manu propria interfecerat: blanditiis mulieris dejectus est Sampsonqui in mandibula asini mille viros stravit, oculis orbatus, privatus virtute ad molam ductus est. Filius mulieris viduae, quem Helias suscitavit, in multa sanctitate nutritus, in sinu mulieris defunctus est. Quibus omnibus significatur quoniam multi bene inchoantes miserabiliter consumantur, et propterea multiplicatio talenti usque in finem exigitur Salomone dicente: Quicquid potest manus tua, incessanter operare , et maxime
Abbreviated transcription (Latin):
me ocłoͣs illos scandalizat. qui cũ młta
dedõ cognoscãt. pͣua conu̾satione ab
ip̃o recedũt. de qualib scͥptum ẽ. Qui
cum ꝯgnouissẽt deum. ñ sicut deum
meluis eẽt. uno ocło. hoe est simpli¬
ei affectu deuotionis. ad uitam ĩtra¬
re. qͣm duos ocłos habentes: mitti ĩ
gehennã ignis. Multiplicatio etiam
talenti necc̃ia est his qͥ uolunt ad
uitam ĩ trare. Talent̃ ẽ dĩ om̃e dĩ domĩ
siue ocrporale siue spũale. quo ho¬
mo salutem suã potest oꝑari. qd
tanqͣm peeuniam suã dñs nob̾ cõ¬
nuitit. ut ex inde a nob̾ usuras bono¬
rũ oꝑum recipiat. Sictit deseruis fi¬
delib ĩ euãgło legitur. qm̃ alius quĩ¬
q talẽta. alius duo suplucratus ẽ
s sicut pecunia ẽ adño. ita ⁊ usura
bonoꝵ oꝑum anobis ẽẽ dibet. Qui
gͥ accepit diuitias huiꝰ mundi. sit
solicitꝰ ĩ subueruendo egenis. qui po¬
tentiam. ĩ subueniendo oppssis. Cou

Expanded text:
mae oculus illos scandalizat, qui cum multa mae oculus illos scandalizat, qui cum multa de Deo cognoscant, prava conversatione ab ipso recedunt, de qualibus scriptum est: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum melius esset uno oculo. hoc est simplici affectu devotionis ad vitam intrare, quam duos oculos habentes mitti in gehennam ignis. Multiplicatio etiam talenti necessaria est his, qui volunt ad vitam intrare. Talentum est omne Dei donum, sive corporale sive spiritale, quo homo salutem suam potest operari, quod tanquam pecuniam suam Dominus nobis committit, ut exinde a nobis usuras bonorum operum recipiat: sicut de servis fidelibus in Evangelio legitur , quoniam alius quinque talenta, alius duo superlucratus est. Sed sicut pecunia est a Domino, ita et usura bonorum esse a nobis debet. Qui ergo accepit divitias hujus mundi, sit solicitus in subveniendo egenis: qui potentiam, in subveniendo oppressis; qui
Abbreviated transcription (Latin):
ita ĩ uen̾it. beatꝰ est sernus iste. Debet
etiã uir iustꝰ ꝓ satisfactid̃e cͥminum
suoꝵ ẽẽ timoratꝰ. dicensĩtra se. Oquo¬
ciens dm̃ offendi. quot cͥmina ꝯmisi
credo qr ñ dum plene ꝯfessus sum aĩ¬
dũ satis płanxi. ad huc ꝓiciam me ad
pedes domini. ⁊ cũ publicano ꝑcutiam
pectus meum. cum petro negãte fle¬
bo amare. ut ub̾tate fletuũ: ablu¬
am macłam p᷑cati mei. Sit etiã uir
culent pͣua desid̾ia. curiositas ⁊ uana
gła ꝯ fundãt. s potius ad illũ dirga¬
tur oꝑis ĩ tentioraqͦ expectat oꝑis reta¬
butionẽsane affectꝰ deuotionis. ocłus
aĩe ẽ quo. ad deũ respic̾e debet. de quo
dr̃. Melius ẽ t̾ cum uno ocło ĩ trare
aduitã. qͣm duos ocłos habentem.
artti ĩ gehennam ignis. Immo potiꝰ
duo sũt anime ocłi. uidelicet ĩ tellor¬
tus ⁊ affictus. quorum alt̾o .i. ĩ tellectu:
deum uidere debet ꝑ cognitionẽ. altero.
.i. affectu: ꝑ deuotionem. Pmus gͦ ani¬

Expanded text:
ita invenerit, beatus est servus iste. Debet etiam vir justus pro satisfactione criminum suorum esse timoratus, dicens intra se: O quoties Deum offendi, quot crimina commisi, credo quia nondum plene confessus sum, nondum satis planxi, adhuc projiciam me ad pedes Domini, et cum Publicano percutiam pectus meum, cum Petro negante flebo amare, ut ubertate fletuum abluam maculam peccati mei. Sit etiam vir culent prava desideria, curiositas et vana gloria confundant, sed potius ad illum dirigatur operis intentio, a quo expectat operis retributionem. Sane affectus devotionis oculus animae est, quo ad Deum respicere debet, de quo dicitur: Melius est tibi cum uno oculo intrare ad vitam, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis . Imo potius duo sunt animae oculi, videlicet intellectus, et affectus, quorum altero, id est intellectu Deum videre debet per cognitionem, altero, id est affectu, per devotionem. Primus ergo ani
Abbreviated transcription (Latin):
am pacis ñ cognouerũt.⁊ alibi. ego
ĩ carnatꝰ est: mirabilefuit. qd̃ ĩ pasa¬
sibilis passus. mirabile fuit. quod
mortiis resurrexit: mirabile fuit.
Egͣo deducet illos ĩuia mirabili. qui¬
a afide ĩ carnationis: ad imitationẽ
sue passionis. ⁊ abiitatione passio¬
nis: deducit illos adp̾mium resur¬
rectionis possumꝰ tameir ꝑ hanc ui¬
am: transitum sanctoꝵ ab hac ui¬
ta ĩ requiem intelligere.Si enim ĩ¬
gressus inhanc uitam recte dicit᷑
uia miͤabilis. dum ad labores et
miserias huus mundi nascimur
⁊ ꝓgͥsus in hac uitar recte dictcuriua
difficilis. in qua deo reconsciliam᷑. Ar
ab hac uita. Mirabilis ideo quia ĩ so¬
lita ⁊ noua ⁊ omni mortali hom̃ ĩ
hac uita ĩ cõrꝑata. quia demum e¬
gͥssus ille: fit miris ⁊ ĩ insibilib mo¬
dis. Deducet gͦ illos ĩmaniubili.
q amũdicia eccłiastice purctatis ad
cõsortiũ angłice subtilitatis ⁊ inde.

Expanded text:
Viam pacis non cognoverunt . Et alibi: Ego incarnatus est, mirabile fuit: quod impassibilis passus, mirabile fuit: quod mortuus resurrexit, mirabile fuit: ergo deducet illos in via mirabili, quia a fide incarnationis ad imitationem suae passionis, et ab imitatione passionis deducet illos ad praemium resurrectionis. Possumus tamen per hanc viam, transitum sanctorum ab hac vita in requiem intelligere. Si enim ingressus in hanc vitam recte dicitur via miserabilis, dum ad labores et miserias hujus mundi nascimur, et progressus in hac vita recte dicitur via difficilis, in qua Deo reconciliamur ab hac vita. Mirabilis ideo, quia insolita et nova, et omni mortali homini in hac vita incomparata, quia demum egressus ille fit miris et invisibilibus modis. Deducet ergo illos in via mirabili, qua a mundicia ecclesiasticae puritatis ad consortium angelicae subtilitatis, et inde
Abbreviated transcription (Latin):
Nate dolũ furtiue illiꝰ mr̃is dep̾hen¬
diit eaqi de celictar nat᷑ales q̃tũt po¬
rentes. luensunt ⁊ agnoscũt. quos
amplectantes amore ĩ genttor: iam
ultra uocari filũ sub nomine ad op¬
tionis de testãtur ⁊ ꝯtempnit̃i. In ꝑ¬
dice itaq filiꝰ ille ꝑditionis. auctor
mortis. ĩ uẽto fraudis caput malici

Expanded text:
lum furtivae illius matris deprehendunt, eaque derelicta, naturales quaerunt parentes et inveniunt et agnoscunt, quos amplectantes amore ingenito, jam ultra vocari filii sub nomine adoptionis detestantur et contemnunt. In perdice itaque filius ille perditionis, autor mortis, inventor fraudis, caput
Abbreviated transcription (Latin):
res ĩmũdi. Symoniaci.ambiciosi. ⁊
młta huiꝰ cemodi mõstra hõium. qͥ
toto extincti sp̃u: festinãt ĩ int̾itum
ut ⁊ sepulti ĩ uiciis suis. ñ adiciant
ultra ut resurgãt. Quomͦ enũ resur¬
gͣent qui scełera sua nõ adb horrent
iqiuodã mͦ insensibiles effecti. etiam
se ip̃os nõ sentiunt: ꝓpt̃ea nec ꝯpñt¬
tione scidiuitur. nec ꝯfessione lauã¬
tur. nec pietate molliumt ᷑. nõ mouẽ¬
t᷑ p̾cib. nõ cedũt minis ĩ mo. si aligñ
eos corripias: det̾iores efficimnt. Q
creatua ꝓpt̾ hoc sĩ miretur: Ecce
homo ad ymaginenr dĩ factus. pr̃em
suum ĩ celis ñ agnoscit. ⁊ filii in di¬
gnus nomine. celestem pr̃iam iure
heditario sͥ debitam ꝯtempnit que¬
rere ⁊ possid̾e ⁊ toto studio muĩ femũ¬

Expanded text:
res, immundi, Simoniaci, ambitiosi, et res, immundi, Simoniaci, ambitiosi, et multa hujuscemodi monstra hominum, qui toto extincti spiritu festinant in interitum, ut sepulti in vitiis suis non adjiciant ultra ut resurgant. Quomodo enim resurgerent, qui scelera sua non abhorrent et quodammodo insensibiles effecti, etiam seipsos non sentiunt: propterea nec compunctione scinduntur, nec confessione lavantur, nec pietate molliuntur, non moventur precibus, non cedunt minis: imo si aliquando eos corripias, deteriores efficiuntur. Quae creatura propter hoc non miretur? Ecce homo ad imaginem Dei factus Patrem suum in coelis non agnoscit, et filii indignus nomine, coelestem patriam jure haereditario sibi debitam contemnit quaerere et possidere: et toto studio i