comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequũtur quod ego nõ nego conuedo fateor me quoq unacũ gelasiotestẽ
et solus hoc dixit Ignoratur nomẽ eius qui scripsit his toriã et solus
is et faesi testis affertur Et uos bom uiriatq prudentes. hoc satis sigoqꝵ
esse ieo tante rei tes timomiũ existunate At uidete Iͣtum inter mẽũ intꝰ
ꝯtinetur pro uero habendũ putarẽ cũ historia iͣ non his torio sit s pootica
et impudentissuma fabula ut posceruis oudam rrec ꝯmis ꝙͣ dꝰ acuuis
dũtaxat auͣitꝭ / de hoc pͥiuleͦ heãt mencionẽ Et Iacobus uoragmensis
Conitantimri ut fabulosa nec digna que inter gesta siluestri pouetur
S ixiũ falsariũ ac ue̾ꝰ paleam nõ trituũ obtorto collo in inditiũ trahẽ
uolo Quũ ais falsarie : uin̾e fit ꝙ i ͭ ͫ p̾iule ͥ ͫ inter siluestri gesta
nõ legimꝰ Credo rarus hic liber est difficilioꝵ inueritu nec uulgo

Expanded text:
sequuntur, quod ego non nego, concedo, fateor, me quoque una cum Gelatio testem sequuntur, quod ego non nego, concedo, fateor, me quoque una cum Gelatio testem et solus hoc dicit; ignoratur nomen eius, qui scripsit historiam: et solus is et falso testis affertur. Et vos, boni viri atque prudentes, hoc satis superque esse ad tante rei testimonium existimatis? At videte, quantum inter meum interscontineretur pro vero habendum putarem, cum historia illa non historia sit, sed poetica et impudentissima fabula ut posterius ostendam nec quisquam aliusduntaxat auctoritatis de hoc privilegio habeat mentionem. Et Iacobus Varaginensis, de donatione Constantini ut fabulosa nec digna, que inter gesta Silvestri poneretur, Sed ipsum falsarium ac vere paleam, non triticum, optorto collo in iudicium trahere volo. Quid ais, falsarie? unde fit, quod istud privilegium inter Silvestri gesta non legimus? Credo, rarus hic liber est difficilisque inventu nec vulgo
Abbreviated transcription (Latin):
urofeite huiꝰ uiuꝰ testimomio unicã huiꝰ cartulam ad cante rei
ꝯfirinacionẽ cont sexcenta ꝓbacionũ gnã recitatꝭ At ego expecta¬
uciã ut aurca sigilla marmoratos titulos mille auctores oũderetꝭ S
exis in testimoniũ citat Ex gestis inquit siluester que btũs Gelasus in
ꝯsilio sextuagnita exõꝵ a cathaitꝭ legi ꝯmemorat et pro antiquousu
multas h ͦ dicit eccãs m̾utari in puibꝰ legitur lous cantinꝰ et cetr̾a
multo suꝑuis ubi de librs legendis et non legendis agitur eciã dixẽat
Accus ut̃i siluestri p̃sulis licet eius qui scripsit noraẽ ignoremꝰ a
mult tñ ab urbe ioma catholitis legi cognouimꝰ et ꝑro autiquousu
hoc imutantur eccłit Mira hec auctas mirũ tes timoniũ Inexpeigͣ bilis
dixisse. Nũ id dixit paginã piulegii in btissum diluestri gestis legi Is ue
nũ ait gesta siluestri legi et hoc Rome cuiꝰ eccliẽ auct̾em multe alie

Expanded text:
us testimonio nitimini, huius chartulam ad tante rei confirmationem contra sexcenta probationum genera recitatis? At ego expectaveram, ut aurea sigilla, marmoratos titulos, mille auctores ostenderetis.episcopis in testimonium citat. «Ex gestis», inquit, «Silvestri, que beatus papa Gelatius in concilio LXX episcoporum a catholicis legi commemorat et pro antiquo usu multas hoc dicit ecclesias imitari, in quibus legitur Constantinus etc.» Multo superius, ubi de libris legendis et non legendis agitur, etiam dixerat: «Actus beati Silvestri presulis, licet eius qui scripsit nomen ignoremus, a multis tamen ab urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu hoc imitantur ecclesie». Mira hec auctoritas, mirum testimonium, inexpugnabilis dixisse: num idem dixit paginam privilegii in beatissimi Silvestri gestis legi? Is vero tantum ait gesta Silvestri legi et hoc Rome, cuius ecclesie auctoritatem multe alie
Abbreviated transcription (Latin):
Si titulus absurdus est quabla tetda egistuntis
Constantius imperator quarto die sin baptismatl priu¬
legiũ romane ecc̃ie pontifici ꝯtulit ut in urbe romana
sacerdotes Ita hũc caput heant ficut iudices regem

Expanded text:
Si titulus absurdus est, qualia cetera existimemus? Constantinus imperator quarto die sui baptismatis privilegium Romane ecclesie pontifici contulit, at in roto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant, sicut iudices regem
Abbreviated transcription (Latin):
regib. sc̃e nemo adduci potuit ut pristino more ad templũ xopulos
sacrificaturos ire ꝓmitte̾t eo uidel tuuere ne forte ad regem iiud̾e a
quo defeterant redirent sacro illo cultui religionis aduxoiiti at
templi maies tate et quãto hoc maiꝰ est qd fecissedici᷑ constantimis
det ne quid tibi xpt̾ curanonẽ lexre blandiaris. Iercboam p̾mus a deo
in regem isri electus est et quidẽ ex infuna condic̃os / quid mea siuã¬

Expanded text:
regibus Israel nemo adduci potuit, ut pristino more ad templum Ierusalem populos regibus Israel nemo adduci potuit, ut pristino more ad templum Ierusalem populos sacrificaturos ire permitteret, eo videlicet timore, ne forte ad regem Iude, a quo defecerant, redirent sacro illo cultu religionis admoniti ac templi maiestate. Et quanto hoc maius est, quod fecisse dicitur Constantinus! Ac nequid tibi propter curationem lepre blandiaris: Ieroboam primus a Deo in regem Israel electus est et quidem ex infima condicione – quod mea s
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾dam dei munꝰ ad qũe gentiles etiã pũcipes a deo eligi existuuãtur
At exat leuatus a etͣxͣ udeo uisilẽ est reforre gram̃ uoluisse et maroꝵi intusua
reddeꝰ qd̾ accepat Ita ne naaman ille syrus ab helizeo curatꝰ munea tũi
offerre uoluit nõ dumidiũ bonorũ constantiꝰ diundiũ nxii obtulisset
prget int nupudonti fabelle / tꝗͣ indubitate historie rñdere Sit nũ hec
fabula ex histoͣ na aian et helizei. ut altera draconis ex fabulo /o
dcont beli adribrata est S ut iͭͣ ꝯcedam / nũquid in hat histoͣ de donaᵈ ͤ
mentẽ xpĩanam. dei timore. dri amore nmbutꝰ ẽ illi horore habẽ
uoluit. nõ tñ ꝑsuaderi possũ eũ tanta donare uolusse quixpe cum
uideam nemiẽ a gentilem in honore deorũ aut fidelem in honors
dei uiuent nixiũ dexosuisse sacerdotibusq donasse Siꝯuidem ex

Expanded text:
quoddam Dei munus, ad quem gentiles etiam principes a Deo eligi existimantur. quoddam Dei munus, ad quem gentiles etiam principes a Deo eligi existimantur. 12 At erat levatus a lepra, ideo verisimile est referre gratiam voluisse et maiore mensura reddere quam acceperat. Ita ne? Naaman ille Syrus ab Heliseo curatus munera tantum offerre voluit, non dimidium bonorum: Constantinus dimidium imperii optulisset. Piget me impudenti fabelle tanquam indubitate historie respondere, sic enim hec fabula ex historia Naaman et Helisei ut altera draconis ex fabuloso dracone Beli adumbrata est. Sed ut ista concedam, nunquid in hac historia de donatione mentem christianam, Dei timore, Dei amore imbutus est, illi honorem habere voluit: non tamen persuaderi possum eum tanta donare voluisse, quippe cum videam neminem aut gentilem in honorem deorum aut fidelem in honorem Dei viventis imperium deposuisse sacerdotibusque donasse. Siquidem ex
Abbreviated transcription (Latin):
auxtiuut qui aluna possident qni pest haptisuud alidnã uxoiem
alienã pecumã uedde̾ foltnt aliena boͣ redde̾ solent hauc cogitacionẽ si ħes
conscantine restitue̾ urbib libcatem nõ mutari dominiũ dibes S nõ u in
cã fuit tantũ in honorẽ religionis ut face̾s adductus es qͣsi religiosũ sit
mage regnũ deiponẽ ꝗͣ pro tutela religionis illud admĩs trare Nam qd
id acaxientes attinet neq honesta erit illis. inq utilis ista donacio
diurenq obnogn sunt Nabugodonosor / cyro / Assuero ñt alis pũcipibs
sutͣinentũ uitatꝭ aus axiri uoluit il nullo tñ eorũ ggrgit ut iixio cede̾t
ut xttm regm donaret ħ ã ibertatem hebreis roddẽt cosq ab intestantib
funtimib protege̾t hoc satis fuit indeis hoc sat erit et xpiãnio factus
es cous tantint yxiãnus at indignissima res est xpianũ te ñe inxa¬
torem m̃ori ẽẽ xn̾tixatu ꝙͣ fueras infidelis est eiũ pu̾cipatus p̃cipiũ

Expanded text:
auxerunt, qui aliena palienam pecuniam, aliena bona reddere solent: hanc cogitationem si habes, Constantine, restituere urbibus libertatem, non mutare dominum debes. Sed non id in causa fuit, tantum in honorem religionis ut faceres adductus es: quasi religiosum sit magis regnum deponere quam pro tutela religionis illud administrare. Nam quod ad accipientes attinet, neque honesta erit illis neque utilis ista donatio.iniuriisque obnoxii sunt. Nabuchodonosor, Cyro, Assuero multisque aliis principibus sacramentum veritatis Deus aperiri voluit, a nullo tamen eorum exegit, ut imperio cederet, ut partem regni donaret, sed tantum libertatem Hebreis redderet eosque ab infestantibus finitimis protegeret. Hoc satis fuit Iudeis, hoc sat erit et christianis. Factus es, Constantine, christianus? At indignissima res est christianum te nunc imperatorem minori esse principatu, quam fueras infidelis. Est enim principatus precipuum
Abbreviated transcription (Latin):
incise que in capta atqꝵ incensa a gallis urbe in coluies postea sunt
reꝑte A deo duo maxiã in rebus hũãnis diuturintatẽ exis ⁊ fortunt
uiolenciam unict arcuspecta pruden᷑ lonstantinꝰ ut̾o oebis terrurũ
donaciont papiro tin et atrantato signauit quom p̃sertim machinator
fabute quis quis ille fuit fanat constantinũ dicente ⁊se exedt̃ non
defore qui donatione hans nuipia auiditate rescinderent orent cartu
cons tantine et non caues ne hn qui rouiã siluestro eriperent cartudã
Siquider sumat rartiubo priulethii donaneneus opeta la uileniẽ¬

Expanded text:
incise, que in capta atque incensa a Gallis urbe incolumes postea sunt reperte. Adeo duo maxima in rebus humanis, diuturnitatem temporis et fortune violentiam, vincit circumspecta providentia. Constantinus vero orbis terrarum donationem papyro tantum et atramento signavit? Cum presertim machinator fabule, quisquis ille fuit, faciat Constantinum dicentem se credere non defore, qui donationem hanc impia aviditate rescinderent. Hoc times, Constantine, et non caves, ne ii, qui Ro- mam Silvestro eriperent, chartulam siquidem sublata chartula privilegi donationem ut
Abbreviated transcription (Latin):
putas pri amãtissine. ut tibi assentirer ulla adduci rõne nõ possem pnts̃i
mta atq om̃ui qui in succossiuri sunt pollucrent ac prsus euerte̾nt uiãꝙ is quo ad
ꝯgtantiont uitatꝭ uenturi sunt int̾cluderent Añ ues helizeus nganan syro a
repͣ curato m̃tedem accipeꝰ noluit egto te curato accipiã. Ille mundi respuit egto
regiam indari sinã  Ille xsonã ꝓphete maculare noluit ego xsonã ux̃i quã
m unt gero maculare potero: Creo aut̃ accipiendis muntrib ysonã ꝓxhete
marusari putauit Nemps gd uideri pote̾it uerudeꝰ satͣ fiuerat᷑ doñ dn indigeꝰ¬

Expanded text:
putas, fili amantissime, ut tibi assentirer ulla adduci ratione non possem, nisi putas, fili amantissime, ut tibi assentirer ulla adduci ratione non possem, nisi meam atque omnium, qui mihi successuri sunt, polluerent ac prorsus everterent viamque iis, qui ad cognitionem veritatis venturi sunt, intercluderent. An vero Heliseus Naaman Syro a lepra curato mercedem accipere noluit: ego te curato accipiam? Ille munera respuit: ego regna mihi dari sinam? Ille personam prophete maculare noluit: ego personam Christi, quam in me gero, maculare potero? Cur autem ille accipiendis muneribus personam prophete maculari putavit? Nempe quod videri poterat vendere sacra, fenerare donum Dei, indige
Abbreviated transcription (Latin):
talis haud dubie fuisf Princeps optume. ac fili cesar pirtatem quidem tuã
tam prouã tamq effusam non possũ nõ amare atq amplecti uerũ tñ
qͥd in offerendis muneribꝰ ymo landisq uictimus nõnchil exres mr̃ine
denurare ꝯmppe qui adhuc es in xpiana milicia tyro ut nõ decebat olim
l sacardote ocm̃ pecudem feramq ⁊ aut sacrifitari Ita non op̃ ab eoden
accixiondũ est mimꝰ ego sacerdos sũ ac pontifex qui despitt̾ Rebeo ꝯrd ad
altare patiar offerri ne forte / nõ dicos ĩniũdũ aĩal offeratur sed uixera aut
sapens sta ꝙ sit hẽas. si forit tui iuris ꝑtom nuxii cũ regina urbis roma
altert tradẽ ꝙͣ filiis Io inuunt sencio si ppłu̾s hᶜ. si italia si cete᷑ naciort s
sustrre̾nt ut quos oderũt et quorũ religionẽ adhuc despicũit caxti illecebris scl̃i
cort mixio obuoxn esse uellent quod impossibile est ꝰ tũ si quid m c̾dend

Expanded text:
talis haud dubie fuisset: 19 «Princeps optime ac fili, Cesar, pietatem quidem tuam talis haud dubie fuisset: 19 «Princeps optime ac fili, Cesar, pietatem quidem tuam tam pronam tamque effusam non possum non amare atque amplecti, veruntamen, quod in offerendis Deo muneribus immolandisque victimis nonnihil erres, minime demiror, quippe qui adhuc es in christiana militia tiro. Ut non decebat olim a sacerdote omnem pecudem feramque et avem sacrificari, ita non omne ab eodem accipiendum est munus. Ego sacerdos sum ac pontifex, qui dispicere debeo, quid ad altare patiar offerri, ne forte non dico immundum animal offeratur, sed vipera aut serpens. Itaque sic habeas: si foret tui iuris partem imperii cum regina orbis, Roma, alteri tradere quam filiis quod minime sentio, si populus hic, si Italia, si cetere nationes sustinerent, ut, quos oderunt et quorum religionem adhuc respuunt, capti illecebris seculi eorum imperio obnoxii esse vellent quod impossibile est, tamen, si quid mihi credendum
Abbreviated transcription (Latin):
olun fuit uiclata lucrecia / neq mbis deerit Brutus qui contra tarquimũ
suu lbertate recupandam huic pcdo p̃beat ducẽ et in istos par̃ ꝯuquld
leuiores os tãs sicunꝰ Hec profecto Cons tantinũ inisi laxidem cũ aut trũtũ
ixusdunamꝰ ꝯmonissent e ne si pplũs non dixisset tñ diceꝰ apud se et lips
passim uerbis fru credibile erat Eamus ñe et dicanuus cons tantinũ gͥtifi
uolisst siluestro quem tot homi odiis tot gladiis subice̾t ut uix qͣtũ sencio
unuũ siluester diem in uita futurus fuisẜ Nam eo pancis q aliis ab supt uidebat᷑¬
om̃ĩs sublatũiri de pectoribꝰ rõnorũ tam dire iiurie ꝯtumelieq suspicio Agte
porro si fieri pt concedanius neq utes neq miuas neq ullam irc̃m aqiuid ꝓfecise
ꝑstareq adhuc lonstantinũ nec uelle a sus cepta xsuasione semel recedoꝰ
quis nõ ad siluestri or̃onem si res uera fuisset/ unꝗͣ cõmotũ assenciatur. que

Expanded text:
olim fuit violata Lucretia, neque nobis deerit Brutus, qui contra Tarquinum se ad libertatem recuperandam huic populo prebeat ducem. Et in istos primum, quosleviores ob causas fecimus." Hec profecto Constantinum, nisi lapidem eum aut truncum existimamus, permovissent, que, si populus non dixisset, tamen dicere apud se et his passim verbis fremere credibile erat. Eamus nunc et dicamus Constantinum gratificari voluisse Silvestro, quem tot hominum odiis, tot gladiis subiiceret, ut vix, quantum sentio, unum Silvester diem in vita futurus fuisset, nam eo paucisque aliis absumptis videbaturomnissublatum iri de pectoribus Romanorum tam dire iniurie contumelieque suspicio. Age porro, si fieri potest, concedamus neque preces neque minas neque ullam rationem aliquid profecisse perstareque adhuc Constantinum nequis non ad Silvestri orationem, si res vera fuisset, unquam commotum assentiatur? Que
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uniuersũ orbem suo de gentibus nxio nõ solũ fieri xpiãnos s
eciã fabricandi eccas et p̃dia coni titrũt tribuenda Demq uem
p̃fatus pu̾ceps donaria ĩmensa contulit et fabricã temxli puie sedis
btipetri instituit ader ut sedem imꝑialem relinq̃ret et btõpetro suisqr
succõribus ꝓfuturũ concederet eñ nchil melchiades a conicãtino
datũ ait insi palatiũ lateranense et p̃dia de quibꝰ bregoruis in regr̃o
facit sepissime mencionẽ ui funt qui modo indubiũ uocare nõ sũit
donatio constantim ualeat nec ie cũ illa donatio fue̾t et añ siluestrũ¬

Expanded text:
per universum orbem suo degentibus imperio non solum fieri christianos, sed per universum orbem suo degentibus imperio non solum fieri christianos, sed etiam fabricandi ecclesias, et predia constituit tribuenda. Denique idem prefatus princeps donaria immensa contulit et fabricam templi prime sedis beati Petri instituit, adeo ut sedem imperialem relinqueret et beato Petro suisque successoribus profuturam concederet». En nihil Melchiades a Constantino datum ait, nisi palatium Lateranense et predia, de quibus Gregorius in Registro facit sepissime mentionem. Ubi sunt, qui nos in dubium vocare non sinunt, donatio Constantini valeat nec ne, cum illa donatio fuerit et ante Silvestru
Abbreviated transcription (Latin):
longior fiam/. cause adu̾sariorũ iam concise atq lacerate retale uuluꝰ
imiprimẽ et uno eã ingulare ictu Duũs feri historia que nome
historit inctur loni cantinũ a ꝑuero cũ prẽ constantimn yxplanũ
refert multo eciã aũ pontificatũ uiluestri ut eusebius eccãsticera
scrixtor historie qnͣt iuffinꝰ non in pos tremis doctus in latinũ interp̃¬
tatus dño uolunã de eno suo adiecit quorũ iterꝙ pere constantim
toibus fuit Ads huc testimoniũ eciã eoͣm pontiticis qui hiis rebꝰ
Tterondis non interfuit ẜ p̾fuit non testis s auctor nomateit a
neghocii sed sin narrator Is est melchiades pͣx qui ꝓxuꝰ frtati
siluestrũ qui ita ait Ecclia ad hoc in qr ꝑuerit ut non so ͫͦ gentes
s eciã ioͣm pn̾cixes qui toctius orbis monarchiã tenebant ad fide
xxi et fudei sacramenta ꝯcurrerent e quib uir religiosissimus
conis tantinus p̾mus fudam uitatꝭ patenter adextus licenciã dedit

Expanded text:
longior fiam, cause adversariorum iam concise atque lacerate letale vulnus imprimere et uno eam iugulare ictu. Omnis fere historia, que nomen historie meretur, Constantinum a puero cum patre Constantio christianum refert multo etiam ante pontificatum Silvestri, ut Eusebius, Ecclesiastice scriptor historie, quem Rufinus, non in postremis doctus, in Latinum interpretatus duo volumina de evo suo adiecit, quorum uterque pene Constantini temporibus fuit. Adde huc testimonium etiam Romani pontificis, qui his rebus gerendis non interfuit, sed prefuit, non testis, sed auctor, non alieni negotii, sed sui narrator. Is est Melchiades papa, qui proximus fuit ante Silvestrum, qui ita ait: «Ecc1esia ad hoc usque pervenit, ut non solum gentes, sed etiam Romani principes, qui totius orbis monarchiam tenebant, ad fidem Christi et fidei sacramenta concurrerent. E quibus vir religiosissimus Constantinus primus fidem veritatis patenter adeptus licentiam dedit
Abbreviated transcription (Latin):
uictricẽ donaret tres gallias donaret duas hispanias douaret
germanos donaret britãnos totũ donaret occidentẽ et se altes ix
duob imperii oculis orbaret. Nec ego uet quis faciat compos inentis
ad duci non possũ ut credã Lũid em̃ uobis expectatus quid iocũdiꝰ
qud gtius ꝯtinge̾ solet ꝙͣ accessioniẽ imꝑiis uris uos regisq adiũ ge̾
et longe lateq qͣmaxune proferre dñacionẽ In hoc ut uidere uidet᷑

Expanded text:
victricem? donaret tres Gallias, donaret duas Hispanias, donaret victricem? donaret tres Gallias, donaret duas Hispanias, donaret Germanos, donaret Britannos, totum donaret occidentem et se altero ex duobus imperii oculis orbaret? Hoc ego, ut quis faciat compos mentis, adduci non possum ut credam. Quid enim vobis expectatius, quid iocundius, quid gratius contingere solet quam accessionem imperiis vestris vos regnisque adiungere et longe lateque quam maxime proferre dicionem? In hoc, ut videre videor,
Abbreviated transcription (Latin):
simulata ne frmola donator̃ nõi ex abundanti ad̾niiã ⁊ sauester
possedisset tamen siue illo sie quoius alio pontifue a possessiont
derecto post tantã eois mnt̾tapedinẽ ne dimino netibraro nie
nõ ⁊̃ guuttendiõ. ut publitã qͣi cesarcã cam non maiore ꝗͣ prina ͭ ẽt
solent ori agamꝰ Itaq qͣ in contione regũ at pñcipir̃ ordires exctte
facio / nam iura hec br̃o in marus eorũ uentura est^ libeta pñts
em̃ punatũ hortm amini regii concipt̾ ymagiue uestram mentt
inquiro conscitutiã scrutor testimoniũ postulo. Nũ quid uimi quisgiã
si fuisset coni tantim loto faniendũ sib̾i putasset ut uibem comiã patã
suã caput orbis lraxũ regniã cuntatũ potentissimã nobilissimã
ditissimã ppioꝵ triũ xhatricẽ nononũ et ip̃o aspcũ sacrã libeuli ᵗ
grã donaret alteri et so ad hũie opidũ conferret dounde bizanciũ
donaret p̃terea unatũ coma italiã non ꝓuinciã scĩ prouinaꝵ

Expanded text:
simulata vel frivola donatione, ubi ex abundanti adiiciam: si Silvester possedisset, tamen sive illo sive quovis alio pontifice a possessione deiecto post tantam temporis intercapedinem nec divino nec humano iure non est committendum, ut publicam et quasi Cesaream causam non maiore, quam private solent, ore agamus. Itaque quasi in contione regum ac principum orans ut certe facio, nam mea hec oratio in manus eorum ventura est libet tanquam enim privatum hominem animi regii concipere imaginem, vestram mentem inquiro, conscientiam scrutor, testimonium postulo: nunquid vestrum quispiam, si fuisset Constantini loco, faciendum sibi putasset, ut urbem Romam, patriam suam, caput orbis terrarum, reginam civitatum, potentissimam, nobilissimam, ditissimam pconferret, deinde Byzantium? donaret preterea una cum Roma Italiam, non provinciam, sed provinciarum
Abbreviated transcription (Latin):
sclaria Secularia igitur iudicia si hueritꝭ ꝯtemptibiles qui suiit in ecc̃a
eos ꝯscitiute ad iudicandũ Atqui indices de rebus contrruersiis tiñ
iudicabant: non eciã cõuta exigebant Ego exigam que scio a dno
itirgatũ petrũ a quibusnã eeges ⁊re accipt̾ut tobutũ censũue a filiis
an as alienis et quom eudisset ab aliens ab eod dcm ergo liberi sũt
silii ꝙ si ouis fitii mei funt cesar ut corte funt/ om̃ĩs liberi erunt Nichil
quisꝙͣ soluet Igitur non ẽ opus in tua donacõe qͣ nchil assecuturꝰ sũ
pterꝰ laborem quẽ  ut ñme deber ita nuint ferre possũ Quid ꝙ ucci¬
habem ptãtem exerttꝰ sangius pumre sontes bella gcre uibes diixeꝰ regione sferro
itmo uastare deliter non ẽ ꝙ sperem posse me tueri q̃ cradidissos et s her
feroo sacerdos pontifex xp̃i uicarius sũ ut illiõ in me tonantem ardiaror
Ato dicentem domus mea domus oĩoms uõbiturr om̃ibꝰ gentibꝰ et tuferist

Expanded text:
laria igitur iudicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in ecclesia, eos constituite ad iudicandum.” Atqui iudices de rebus controversis tantummodo iudicabant, non etiam tributa exigebant: ego exigam? Qui scio a Domino interrogatum Petrum a quibusnam reges terre acciperent tributum censum ve, a filiis an ab alienis? Et, cum hic respondisset ab alienis, ab eodem dictum: “ergo liberi sunt filii”. Quod si omnes filii mei sunt, Cesar, ut certe sunt omnes liberi erunt, nihil quisquam solvet. Igitur non est opus mihi tua donatione, qua nihil assecuturus sum preter laborem, quem ut minime debeo, ita minime possum ferre. haberem potestatem exercere sanguinis, punire sontes, bella gerere, urbes diripere, regiones ferro ignique vastare? Aliter non est, quod sperem posse me tueri que tradidisses. Et si hec fecero, sacerdos, pontifex, Christi vicarius sum? ut illum in me tonantem audiam atque dicentem: Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus et tu fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
erant qui huic facto et orone aduorsarentur et maiu doi senaties
pplu̾sq romis ibi tanta in re nichĩ agondũ putasset. Nõne oratorẽ
ut ait uirgilius granẽ pretate ac meritꝭ aduocasset qui apud
constantinũ hant habe̾t grõnem: Cesar si tu tuorũ ĩiemor et atq
etĩa tui ut nec filiis hc̾ditate nec ꝓxinquis opes nic auutis houores
net tibi nuixiũ esse integrũ uolis non tñ senatus pplũq romanus
unemor pt eẽ siu Iuris sucq dignitatꝭ etem̃ quo tibi tantũ ꝓmittit
d nuxis romano ꝯdnon tuo sed nro sangniẽ partũ est dũ ne unũ
orpous in diuas serubis partes et ex uno dño efficies regna dnocapit
duas dosutates et qͣs dnobꝰ feibus giadios quibus debeditata curbtat
corruges hos cutatib qui de hac uibebent mĩte sunt ana :u hti

Expanded text:
erant, qui huic facto et oratione adversarentur et manu? An senatus erant, qui huic facto et oratione adversarentur et manu? An senatus populusque Romanus sibi tanta in re nihil agendum putasset? nonne oratorem, ut ait Virgilius, gravem pietate ac meritis advocasset? qui apud Constantinum hanc haberet orationem: „Cesar, si tu tuorum immemor es atque etiam tui, ut nec filiis hereditatem nec propinquis opes nec amicis honores nec tibi imperium esse integrum velis, non tamen senatus populusque Romanus immemor potest esse sui iuris sueque dignitatis. Etenim quomodo tibi tantum permittis de imperio Romano, quod non tuo, sed nostro sanguine partum est? Tu ne unum corpus in duas secabis partes et ex uno duo efficies regna, duo capita, duas voluntates? et quasi duobus fratribus gladios, quibus de hereditate decernant, porriges? Nos civitatibus, que de hac urbe bene merite sunt, iura
Abbreviated transcription (Latin):
mentem uenire potuit: quõ subita tuorũ te cexit oblimo ut nichil te
misereat amicorũ nchil proximorũ nͭ filiorũ utinã uos cesar salua
tua digͭ ͤ atq uictoria in bello ꝯtigisset occũbẽ potius ꝗͣ ista cernanius
et tu quidem de imxio tuo ad tuũ arbitriũ age potes/ atq eciã de nobis
uno dũtaxat exepto in quo ad morte usq crimꝰ ꝯtimãtes ne a cultu
deorũ d̾moͣrliũ desistamus /. magno ecꝭ aliisq exemplo ut scias tua
ta largitas quid meream᷑ de religione xpiãna Nam si non largiris
sui largiris nõ mõ xpiani fieri nõ sustinebimꝰ s ĩuisũ de testabile
eecrandũ nobis hoc nom̃e efficies tlẽsq reddes ut tandem tu et uite et
mortis nr̃e miserearis mec nos f teipiũ duricie accuses Nonne hac
or̃one Constantinꝰ insi extirpatã ab eo uolumꝰ huãnitate si sua sponti
nõ monebatur motus fuisset. Quid si hos audiee uoluisset: nõm

Expanded text:
mentem venire potuit? quomodo subita tuorum te cepit oblivio, ut nihil te mentem venire potuit? quomodo subita tuorum te cepit oblivio, ut nihil te misereat amicorum, nihil proximorum, nihil filiorum? Utinam nos, Cesar, salva tua dignitate atque victoria in bello contigisset occumbere potius quam ista cernamus. Et tu quidem de imperio tuo ad tuum arbitratum agere potes atque etiam de nobis uno duntaxat excepto, in quo ad mortem usque erimus contumaces: ne a cultu deorum immortalium desistamus magno etiam aliis exemplo, ut scias tua ista largitas quid mereatur de religione christiana. Nam si non largiris sin largiris, non modo christiani fieri non sustinebimus, sed invisum, detestabile, execrandum nobis hoc nomen efficies talesque reddes, ut tandem tu et vite et mortis nostre miserearis nec nos, sed te ipsum duritie accuses." Nonne hac oratione Constantinus, nisi extirpatam ab eo volumus humanitatem, si sua sponte non movebatur, motus fuisset? Quid, si hos audire noluisset, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
inte qunsim ꝯ qua in patrĩa qua in nomẽ rõnũ as in marestattm urixii
miietati digniꝰ uideimur quos ỹcipua optimaq prines pu̾cixatus portione
qut a patriis larib a ꝯspcũ natalis soli ab assueta aura a uetusta ꝯsue
relegemur pruates phana sepulcͣ exnles relinquinuis nescio ubĩ aut qͣ
trarũ regtione uicturi Qud nos ꝓpruqua Quud nob auc qui tecũ tociens
ini acie stclmus qui fie̾o pntes filios hostili muerone confissos palpitãtebq
conspeximꝰ nec aliena morte triti sumꝰ et ixi pro te parati mortem opatere
nũe abs te unii̾si deserũtur qui rouie gerimꝰ ingr̃atus qui urbibus Italie
qui galliis qui hispamis qui cetis ꝓuĩtiis psumꝰ aut p̃futuri sumꝰ ouĩs ne
renocam᷑ omĩsq priuati inbeniur esse An Iacturã hauc alinde pensabis
et quõ pro nuito ac pro digᵗ ͤ poteris tanta orbis t̃rarũ ꝑte alteri tradita
Nam qui p̾erat centũ pp̃lis eũ tu cesar uii p̾ficies: quõ tibi istud in

Expanded text:
in te, qua in patriam, qua in nomen Romanum ac maiestatem imperii impietate digni videmur? Quos precipua optimaque prives principatus portione, qui a patriis laribus, a conspectu natalis soli, ab assueta aura, a vetusta consuetudine relegemur. Penates, fana, sepulcra exules relinquemus, nescio ubi aut qua terrarum regione victuri? Quid, nos propinqui, quid, nos amici, qui tecum totiens in acie stetimus, qui fratres, parentes, filios hostili mucrone confossos palpitantesque conspeximus nec aliena morte territi sumus et ipsi pro te parati mortem oppetere, nunc abs te universi deserimur? Qui Rome gerimus magistratus, qui urbibus Italie, qui Galliis, qui Hispaniis, qui ceteris provinciis presumus aut prefuturi sumus, omnes ne revocamur, omnes privati iubemur esse? An iacturam hanc aliunde pensabis? et quomodo pro merito ac pro dignitate poteris tanta orbis terrarum parte alteri tradita? Num, qui preerat centum populis, eum tu, Cesar, uni preficies? Quomodo tibi istud in
Abbreviated transcription (Latin):
repiuu del cu gxabitur regnũ celi Nouie cũ hec dixit regnõ seculare
oblatũ quaꝙ accixẽ noluit Nam cũ intelliget a̾qñ ppłos destinasse ut
uĩ iuxerẽt regẽq facuit in montiũ solitudines fugit qd nõb qui loci
ipiꝰ teuemꝰ no solũ exemplo aedit iitandũ s eciã p̃cepto inquiens
urcixes gentiũ dũañtur eorũ et qui maiores sũt xtãte. egertant

Expanded text:
culare oblatum quoque accipere noluit. Nam cum intelligeret aliquando populos destinasse, ut eum raperent regemque facereut, in montium solitudines fugit. Quod nobis, qui locum ipsius tenemus, non solum exemplo dedit imitandum, sed etiam precepto, inquiens: “Principes gent
Abbreviated transcription (Latin):
sart lrriuquas tam asꝑas expediciones militib ip̃e sib nichil effecisse
cadebatus misi et oocidentem et om̃s nacões aut ui aut nõib sui auͣcte
sisi toutarias reddidisset Parũ dico iã occeam̃ trantiõr et si quis ali
orbis tẽt ispoliar ac no subite arbiteio destinaut̾at in celũ et taude
uit domor temptasset ascendeꝰ Talis feꝰ ẽ ocm regũ uolũtas et si nõ
mn talis audana Taceo quãta scelera quet ablxnnanda propl nꝑiũ
assequendit. ampliandũue adiissa sunt ut uec frẽs a fratrũ nec filii
a parentũ nec parentes a filiorũ sangiue nefarias abstiueant mau
Ades nusꝙͣ magꝭ nisꝗͣ atrocius grassari solet hũãna tenuitas et / qd
iirari possis non segnores ad hõc uudas aĩos senũ ꝗͣ inuenũ orborũ
aparentũ regũ ꝙͣ trrãtiorũ Ꝙ si tanto conatu peti duãtus solet ꝯͣto
maiõre nctẽ est conseruetur Neq ciũ tantoxe miseridest noñ

Expanded text:
tam longinquas, tam asperas expeditiones militibus, ipse sibi nihil effecisse videbatur, nisi et occidentem et omnes nationes aut vi aut nominis sui auctoritate sibi tributarias reddidisset. Parum dico: iam oceanum transire et, si quis alius orbis esset, explorare ac suo subiicere arbitrio destinaverat, in celum tandem, ut opinor, temptasset ascendere. 9 Talis fere est omnium regum voluntas, et si non omnium talis audacia. Taceo quanta scelera, quot abominanda propter imperium assequendum ampliandum ve admissa sunt, ut nec fratres a fratrum nec filii a parentum nec parentes a filiorum sanguine nefarias abstineant manus. Adeo nusquam magis, nusquam atrocius grassari solet humana temeritas, et, quod mirari possis, non segniores ad hoc videas animos senum quam iuvenum, orborum quam parentum, regum quam tyrannorum. Quod si tanto conatu peti dominatus solet, quanto maiore necesse est conservetur? Neque enim tantopere miserum est non
Abbreviated transcription (Latin):
Qui si talis fuiss et qͣi in aliũ homint̃ uersus c̾te non defiussent qui
eũ admonerent et in p̾ris filii propinqui aunci quos quis est qui nõ
putet protuus igeatore fuisse adituros Pomte igitur illos aũ oculos
mente constantim audita crepidos festuãtes cũ gruntu latrimisd ad
grua pñcipis protũbontes et hac uoci utentes. Qta re pr anbo hor sior

Expanded text:
iam talis fuisset et quasi in alium hominem versus, certe non defuissent, qui eum admonerent, et imprimis filii, propinqui, amici. Quos quis est, qui non putet protinus imperatorem fuisse adituros? Ponite igitur illos ante oculos mente Constantini audita trepidos, festinantes, cum gemitu lacrimisque ad genua principis procumbentes et hac voce utentes: «Ita ne, pater
Abbreviated transcription (Latin):
apus g̃ptiauũ ꝯtinieri qd̾ neq decti unꝗͣ putarũt et in uetusti smu b
quubusꝙ edicionibꝰ decretorũ nõ mueuitur Et si quom loco hꝰ rei
gnauns memosset non in hoc ubi i ͭ collocant seriem ipam oronis
abruentes s in eo ubi agit de lodoici pactiore meniisset Pret̾a duo
mlia rocorũ in decretis sunt qut ab hmoi loci fude dissenciarita
quorũ unus est ubre que suꝑius retuli melchiades uᵃ. ponũturo Nõmilli
end qui hͦ capłm̃ adiecit auĩt uocatũ paleam uel uers noie uołuder
ꝓ ꝯut de sus adm̃xit ad gͣtianũ comixata instar palearũ sunt inx
ea decretorũ collactorẽ aut ignorasse aut magnifecisse hui̾sseq pro
ueris Bene habet / sufficit et uicunꝰ Priiũ ꝙ hoc gracianus non
ait ut i ͭͥ ineuciebantur ĩmo adeo prout ex int̾untꝭ locꝭ dat᷑ intelligi
negat atq ꝯfutat deinde ꝙ unũ et ignotũ et nullius auct. ac¬

Expanded text:
tineri, quod neque docti unquam putarunt, et in vetustissimis quibusque editionibus Decretorum non invenitur. Et si quo in loco huius rei Gratianus meminisset, non in hoc, ubi isti collocant seriem ipsam orationis abrumpentes, sed in eo, ubi agit de Ludovici pactione, meminisset. Preterea duo milia locorum in Decretis sunt, que ab huius loci fide dissentiant, quorum unus est, ubi que superius retuli Melchiadis verba ponuntur. Nonnulli eum, qui hoc capitulum adiecit, aiunt vocatum Paleam vel vero nomine ve que de suo adiunxit, ad Gratianum comparata instar palearum iuxta fruea Decretorum collectorem aut ignorasse aut magnifecisse habuisseque pro veris. Bene habet, sufficit, vicimus: primum, quod hoc Gratianus non ait, ut isti mentiebantur, immo adeo prout ex intinitis locis datur intelligi negat atque confutat; deinde, quod unum et ignotum et nullius auct
Abbreviated transcription (Latin):
put etro si hoc faciat eciã si poͣ sit quid ditã esse / bonũne pastorẽ an aspidẽ
ardam que nolit exaridiee uoce incontantꝭ uelit eiusd̃ menbͣ morsu uenenes
prestringẽ Scio Iaiidudũ expectare aures hom̃ quidnã pontititalem
rõnis cenne imixiugam. profecto ingens siue sup̃it ignorancit sure
ĩmanis auaricie que est idolorũ seruitꝰ que nuperandi uanitatis
nuꝰ crudelitas ꝓ est comes Nam ãquot iam seculis aut non
intellexerũt donacionẽ constantini quitutitiã fictam q esse. aut ix̃i
fuxerut ure posteriores in maiorũ suorũ dolis uestigia np̾mentes
preuer quã fabsã cognosce̾nt defenderũt de decorantes pentifirata
marestate dedecorantes ueterẽ pontificatus memoriã de decorantes
Su eẽ auũt uibem roniã Snũ regnũ sicilie neapolitanũs Snã
uinu̾sam italiã gallias hispamas germanos britãnos dnũ demq
occidente. hit nũ tũcta in ixã donationis pagiia ꝯtuerre tecta

Expanded text:
 ego, si hoc faciat, etiam si papa sit, quid dicam esse: bonum ne pastorem an aspidem surdam, que nolit exaudire vocem incantantis, velit eiusdem membra morsu venenoque prestringere? Scio iandudum expectare aures hominum, quodnam pontificibus Romanis crimen impingam: profecto ingens sive supine ignorantie sive immanis avaritie, que est idolorum servitus, sive imperandi vanitatis, cuius crudelitas semper est comes. Nam aliquot iam seculis aut non intellexerunt donationem Constantini commenticiam fictamque esse aut ipsi finxerunt sive posteriores in maiorum suorum dolis vestigia imprimentes pro vera, quam falsam cognoscerent, defenderunt, dedecorantes pontificatus maiestatem, dedecorantes veterum pontificum memoriam, dedecorantes Suam esse aiunt urbem Romam, suum regnum Sicilie Neapolitanumque, suam universam Italiam, Gallias, Hispanias, Germanos, Britannos, suum denique occidentem: hee enim cuncta in ipsa donationis pagina contineri. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
censo ro true ronu quos ꝯsules. quot dictatores quot tribium psatis quot
uetus tate nos fugit Scimꝰ item quot athemensiũ duces quot thebanorũ quot
lacedemoniorũ etiterunt pugnas eorũ trestres naualesq uiuiias tenenus
Non ignoramꝰ qui reges ꝑsarũ medorũ caldeorũ hebreorũ fuerunt alioriõ ꝑ

Expanded text:
, quot reges Rome, quot consules, quot dictatores, quot tribuni plebis, quot , quot reges Rome, quot consules, quot dictatores, quot tribuni plebis, quot  tanta vetustate nos fugit. Scimus item, quot Atheniensium duces, quot Thebanorum, quot Lacedemoniorum extiterint, pugnas eorum terrestres navalesque universas tenemus; non ignoramus, qui reges Persarum, Medorum, Chaldeorum, Hebreorum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
uinueria amisit an panlatim: et xꝑtes: Restit̾it ix̃e siuq ingrãtus.
an ad xͥmũ tumultũ se abdicarunt: quid ipi uictores nũ in eam fecem
hom̃i quã indigirã nmixio ducebant. ferio grassati sunt in ultione̾ ꝯtuclie
in tutelam occupate duãcionis in contemptũ religionis ur̃e in ipi etiã
posteritatꝭ exemplũ dimi̾no eorũ qui uicti funt nems fugam copit
neno latuit nemo tuuuit. O adiirabilem casũ iuxiũ roͣnũ tantꝭ
laboribꝰ tanto cruore partũ tam placide tam quiete a xpiamosac̾dotib q̃
nel partũ ẽ uel amissũ ut nullus cruor. nullũ bellũ milla querela
intercesserit et qd nõ minꝰ ad mirari deãs ꝑ quos hoc gestũ sit. quo
Saluestru nou eome et inter homĩes et ab hiberius imbribꝰ frigoritꝙ
nõ ci ᷤ hõdb euctũ quis non habet cognnitũ ꝯmi pantopluxa lettitarit¬

Expanded text:
universa amisit an paulatim et per partes? Restitit ipse suique magistratus universa amisit an paulatim et per partes? Restitit ipse suique magistratus an ad primum tumultum se abdicarunt? Quid, ipsi victores non in eam fecem hominum, quam indignam imperio ducebant, ferro grassati sunt in ultionem contumelie, in tutelam occupate dominationis, in contemptum religionis nostre, in ipsum etiam posteritatis exemplum? Omnino eorum, qui victi sunt, nemo fugam cepit, nemo latuit, nemo timuit? O admirabilem casum! Imperium Romanum tantis laboribus, tanto cruore partum tam placide, tam quiete a christianis sacerdotibus vel partum est vel amissum, ut nulius cruor, nullum bellum, nulla querela intercesserit, et quod non minus admirari debeas per quos hoc gestum sit, quo Silvestrum, non Rome et inter homines, et ab hibernis imbribus frigoribusque, non ab hominibus eiectum. Quis non habet cognitum, qui paulo plura lectitarit
Abbreviated transcription (Latin):
siluescer exõssit p̃posuit. que bella gessit: quas nacoes ad arma spectãtes
opp̃ssit per quos hec ad nu̾strauit: Aichil horũ scimꝰ eñdetꝭ / ita puto
nocturno tye hec omnã gesta sunt et ideo nemo uidit dge fuit in posso e
siluester quis eñ de possessiont derecit  nam ꝓpetuo in possessione non
fuit neq successorũ ãquis saltem usq ad gregoriũ nec se as ea deiectũ¬
probare pt is profecto nĩꝙⁱ possedit et si se pos edisse dicat insait.
uides ut te insanũ eciã probo Alioquin dic quis ppͣm deiecit ix̃c ne
constantinꝰ an cius filii. an iulianꝰ an quis alius cesar. Profer noie
expulsoris proser tempus unde pͥmiũ uine secundo ac deiceps expulsi
c. Nũ per sedicionẽ et cedes: in sine hiis lonuenerũt in eũ pariter
naciones: an que pmai quid: nemo oñ auxilio fuit ne illorio
quidem per siluestrũ aliũbe ppͣm ꝓpositi uibis ac ꝓm̃tiis orant uno die

Expanded text:
Silvester preposuit? que bella gessit? quas nationes ad arma spectantes Silvester preposuit? que bella gessit? quas nationes ad arma spectantes oppressit? per quos hec administravit? ,Nihil horum scimus', respondetis. Ita puto nocturno tempore hec omnia gesta sunt et ideo nemo vidit. Age, fuit in possessione Silvester. Quis eum de possessione deiecit? Nam perpetuo in possessione non fuit neque successorum aliquis, saltem usque ad Gregorium Magnum, qui etprobare potest, is profecto nunquam possedit et, si se possedisse dicat, insanit. Vides ut te insanum etiam probo, alioquin dic, quis papam deiecit: ipse ne Constantinus an eius filii an Iulianus an quis alius Cesar? Profer nomen expulsoris, profer tempus, unde primum, unde secundo ac deinceps expulsus est. Num per seditionem et cedes an sine his? Coniurarunt in eum pariter nationes an que prima? Quid, nemo omnium auxilio fuit, ne illorum quidem, qui per Silvestrum alium ve papam prepositi urbibus ac provinciis erant? Uno die
Abbreviated transcription (Latin):
ceterũ occidentẽ: Aut si gn̾abantur anibo tm̃ obite t̾rarũ quibꝰ nã
tam ingens offitiũ delegarunt: qui et cesaris uice trade̾nt posesionẽ et
siluestri accixe̾nt Magmi hn uiei et exime auct tẽ debuerunt et tñ
scũs est ita demũ traditã ex istrmari possessiorũ si ingrãtus pristim
sũmontantur nomiq subrogentur. hoc si tũc silue ter fi̾ nõ postulass
tñ maguifice constantumn intererat ut declararet non uerto se sed re
possessiont redde̾. sus p̃sides amonẽ aliotq ab illo substitui iuhere
Non traditur possessio, non traditur que penes eosdem reman qͥ pofidetat̾
et nonus dus illos sũmone̾ non audet S fac quoꝯiͭ  non obstare et
nichiu̾s putari siluestrũ possedisse atq ouuã p̃ter morẽ p̃terq naturã
tũc eẽ dicamus adiuĩstrata. Postꝗͣ ille abiit quos prouĩtiis urbibꝰ rcõres

Expanded text:
ceterumque occidentem? Aut si gravabantur ambo tantum obire terrarum, quibus nam ceterumque occidentem? Aut si gravabantur ambo tantum obire terrarum, quibus nam tam ingens officium delegarunt, qui et Cesaris vice traderent possessionem et Silvestri acciperent? Magni ii viri atque eximie auctoritominus factus est, ita demum traditam existimari possessionem, si magistratus pristini summoveantur novique surrogentur. Hoc si tunc Silvester fierinon postulasset, tamen magnificentie Constantini intererat, ut declararet non verbo se, sed re possessionem tradere, suos presides amovere aliosque ab illo substitui iubere. Non traditur possessio, que penes eosdem remanet, qui possidebant, et novus dominus illos summovere non audet. Sed fac istud quoque non obstare et nihilominus putari Silvestrum possedisse atque omnia preter morem preterque naturam tunc esse dicamus administrata. Postquam ille abiit, quos provinciis urbibusque rectores
Abbreviated transcription (Latin):
donata sut que in tabulis ꝯtunẽtiu. ubi possessio: ubi in manꝰ tradicio:
Nam si cartham mõ loni cantinꝰ dat non gratificari siluestes uoluit
s illudere/ uerisilẽ est dicitꝭ qui donat quippĩa eũ et possessignẽ trade̾
uidete quid loquanui quom possessionẽ non ẽe datam cons cet et an
datũ uis ambigatir uerisilẽ est qui possessionẽ non dedit eũ ne ius
quidom dare uoluisse du non constat possessionẽ unꝗͣ fuisse traditã
d negare imꝑudentissimũ est Nũꝯiud siluistrũ cons tantinꝰ in caxitollũ
qͣi triũphantẽ int̾ frequentiũ quiritũ s intaeliũ plausũ duxit. In
sella aurra adsistente uniuerso senatu collocauit ingr̃atus pro sua quẽq
digintate regemi salutare et adorare iussit hoc erga nouos pñtipes fieri
solet nõ tamẽ aquod palatiũ uelut latr̾anense tradi Nũ pꝰͣ ꝑ uiiu̾sã
talia crecũduxit: adiit cũ illo gallias: adiis hispanias: adnĩt gmanos

Expanded text:
donata sunt, que in tabulis continentur? Ubi possessio? Ubi in manus traditio? Nam si chartam modo Constantinus dat, non gratificari Silvestro voluit, sed illudere. Verisimile est, dicitis, qui donat quippiam, eum et possessionem tradere. Videte, quid loquamini, cum possessionem non esse datam constet et, an datum sit ius, ambigatur. Verisimile est, qui possessionem non dedit, eum ne ius quidem dare voluisse. 29 An non constat possessionem nunquam fuisse traditam, quod negare impudentissimum est? Nunquid Silvestrum Constantinus in Capitolquasi triumphantem inter frequentium Quiritum, sed infidelium plausum duxit? in sella aurea assistente universo senatu collocavit? magistratus pro sua quenque dignitate regem salutare et adorare iussit? Hoc erga novos principes fieri solet, non tantum aliquod palatium velut Lateranense tradi. Num postea per universam Italiam circunduxit? adiit cum illo Gallias, adiit Hispanos, adiit Germanos
Abbreviated transcription (Latin):
et constantino fuit miognnta uerũ añꝗͣ ad ꝯfutandã donationis
uaginã uenio qd̾ unũ istorũ patrocimũ est nõ mõ falsũ uiu̾etꝭ
stolidĩ ordo postulat ut alcius rexetã et pͥmũ dicãnon tales
finsse coni tantunũ Silnestrũq Ilũ quidem qui donare uellet: qr
uire douare posset qui ut in manũ alteri ta trade̾t in sua hret
xtãte. hunc aut̾ qui uellet accixt̾ quiq ire accepturus foret
Decundo loco. si hec non esset que uerissiã atq clarissima sunt
neq hũc accextasse neq illũ tradidisse possessionẽ rerũ q̃ dicũt
donate s eas sꝑ in arbitrio et imꝑio cesarũ ꝑmansisse Tercio

Expanded text:
dam donationis paginam venio, quod unum istorum patrocinium est non modo falsum, verum etiam stolidum, ordo postulat, ut altius repetam. Et primum dicam non tales fuisse Constantinum Silvestrumque: illum quidem, qui donare vellet, qui iure donare posset, qui, ut in manum alteri ea traderet, in sua haberet potestate; hunc autem, qui vellet accipere quique iure accepturus foret. Secundo loco: si hec non essent, que verissima atque clarissima sunt, neque hunc acceptasse neque illum tradidisse possessionem rerum, que dicuntur donate, sed eas semper in arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
lindis sumpun est erno multi os trestrẽ patriã deforidendã merts
nore discrt ogo os cebestem patriã asseguendã asseꝯptut᷑ aut eã
quides platent non qui hoĩb mortꝭ dis crmãs de terretor: facessat igit᷑
trexida procul abrant metus tunores exciruit forti mĩo mag fid̾ucia
carpatur. et non debeo palã obrurgare fren s inter me et ixm ĩmo
pus ͣ peccans et qui pͥuatũ consiliũ nõ admittet ꝓubꝰ. arguendus est m
percoi tuore heant n non paulus cuiꝰ ubis mõ uus sũ in os retrũ corã¬
ceto trihudit᷑ quia r̾poħens ililis erit et hoc ad nrar̃ doct̾uaꝵ scctũ ueliauis

Expanded text:
am defendendam mortis adiere discrimen: ego ob celestem patriam assequendam assequuntur autem eam, qui Deo placent, non qui hominibus mortis discrimine deterrebor? Facessat igitur trepidatio, procul abeant metus, timores excidant. Forti animo, magna fiducia, carpatur. 3 At non debeo palam obiurgare fratrem, sed «inter me et ipsum»: immo publice peccans et qui privatum consilium non admitteret, publice arguendus est, «ut ceteri timorem habeant». An non Paulus, cuius verbis modo sum usus, in os Petrum corareprehendit, «quia reprehensibilis erat», et hoc ad nostram doctrinam scriptum reliquit?
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s cesares possedisse ut ne quid hr̃atis qd hisceꝰ possitꝭ At ꝑdifficile ẽ
et magu ut opinor oꝑis hoc diceꝰ unoluantur oĩs̃ latine grecẽq historie
uitentur ceteriq auctores qui de ill memine̾ eꝑibꝰ ac neminẽ rexies in hac
ie as̾ aliis discripare unũ ex nille testimoniiis sucleciet entropĩus qͥ loustãtinũ
quitres constantim filios a pre relutos dños orbis trarũ uidit pmceuas ui
porliano filio fres constantim ita scribit hic iulianus qui fuit subdiaconus In¬
Ingentiq apratu parthis intulit bellũ cui egxediciomi ego quaꝵ intirfui
ret de donatione nupn occidutꝭ tacusset nec pauloxiusd iaris
qui sutressit iulianõ itadixissit pan cũ sapore uccam quidem s ignebile

Expanded text:
t nequid habeatis, quod hiscere possitis. At perdifficile est et magni, ut opinor, operis hoc docere. Evolvantur omnes Latine Greceque historie, citentur ceteri auctores, qui de illis meminere temporibus, acre ab alio discrepare. Unum ex mille testimoniis sufficiet: Eutropius, qui Constantinum, qui tres Constantini filios a patre relictos dominos orbis terrarum vidit, qui de Iuliano, filio fratris Constantini, ita scribit: «Hic Iulianus rerum potitus apparatu Parthis intulit bellum, cui expeditioni ego quoque interfui». Nec de donatione imperii occidentis tacuisset nec paulo post de Ioviano, qui successit Iuliano, ita dixisset: «Pacem cum Sapore necessariam quidem, sed ignobilem
Abbreviated transcription (Latin):
incutum cũ enĩtuis te p̾feram qͥro p̾culdubio te nõ tua uñ ut plene saffiat
desrõio petitoris uista qd̾ me supler supplico ap̾ dñm tãꝙͣ meus. ꝯq̾rit᷑ ꝙ fuit de¬
iectõ ꝯscĩe nr̃e ꝙͣ muili cappudoi uenditõ les erat adiectõem altiꝰ ꝓuidistis. porro
ñ sic uri iudicant sac̾dotes ꝗ et recepta scificant et spẽ ad recipienda ꝓducũt
Cetu ne nos lateat ꝙͣtum iuenditone ip̃iꝰ muli ostantis q iitͣ passũ nͨ calca¬

Expanded text:
mentem. Cum enim tuis te preferam, quero procul dubio te, non tua. Unde, ut plene satisfiat desiderio petitoris, insta pro me supplex, supplico, apud Dominum tamquam meus. ientie nostre, quam muli Cappadocii venditio leserat, adiectionem alterius providistis. Porro non sic nostri iudicant sacerdotes, qui et recepta sanctificant et spem ad recipienda producunt. Ceterum, ne vos lateat, quantum in venditione illius muli constantis, quem ultra passum n