comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usqi ad t̾rani uille chatul ubicanq nauis ad rendend̾ aliquid portabit uendicure. et
consuetudiues sinit ep̃i de let qd̾ rendiderit ubi aplicuerit. Om̃s homines qni stant
a uilla chaiul ad iu alueriac quicũq rete miseruit in ligeran submonebit. p̃põitus
cp̃i ad pistandum. ⁊ panem. ⁊ unũ habebiit. Qd̾ si fac̾e̾ noluu̾t rectuui inde faaet
per legem qua uiuũt. bosens te culdiero be mane ⁊ Santt stepham ⁊ eyĩ est.
credenciam̃ snam bt̃ eons in om̃ib qui rendunt panem ⁊ uiuũ. ⁊ caruẽ ⁊ quicqͣo
pr cellã cacabum scucellas cphos culcicras quissinos ⁊ pannos ad Iacendam . mel. et
cera que erit de bosto p̾dro ⁊ pasuagnn et guercus ⁊ sagus ⁊ om̃s aibores que fractũ
portant ep̃i sunt ⁊ nsticia toruis bosti epĩ est mariscalcus eỹi hospitabit᷑. equos dñor
qm suuit post epui et de uno quoq illoꝵ hẽbit. panem uniũ. ⁊ caiẽ apud̾ charul q̃¬

Expanded text:
usque ad terram Villechau; ubicumque navis ad vendendum aliquid portabit, venditure et consuetudines sunt episcopi, de hoc quod vendiderit vel applicuerit. Omnes homines qui stant a Villechau usque ad rivum Alveriac, quicumque rethe miserint in Ligerim, submonebit prepositus episcopi ad piscandum, et panem et vinum habebunt: quod si facere noluerint, rectum inde facient percredentiam suam habet episcopus in omnibus qui vendunt panem et vinum, et carnem, et quicquid patellam, cacabum, scutellas, cyphos, culcitras, cuissinos et pannos ad jacendum: mel et cera que exit de bosco predicto, et pasnagium, et quercus, et fagus, et omnes arbores qui fructum portant, episcopi sunt; et justicia tocius bosci episcopi est. Marescalcus episcopi hospitabit equos dominorum qui sunt post episcopum, et de uno quoque illorum habebit panem, vinum et carnem, apud Vil
Abbreviated transcription (Latin):
seu apud esoriam uel bailliacunui a predas les ues uillis iecesseruit q se traustileunt
ad aliaui ullam ubi henius mauin mortuan ibidi q mansionase daustuuutt
sire he rede de ppuo conpore ecistente in pp̾ua potestate ip̃i enmit de luauu mortuaura
nu̾ ibidem miauentes ⁊ decedentes sed alia bona sua que possidebimt tempore morie
ad ꝓpuiquiorem seu ꝓpniquiores de parentela sua ubicunꝙ fuernt mauentes. i

Expanded text:
serint et se transtulerint ad aliam villam ubi habemus manum-mortuam, ibidemque mansionarii decesserint sine herede de proprio corpore existente in patria potestate, ipsi erunt de manu nostra mortua, nostri manentes et decedentes ibidem; sed alia bona sua que possidebunt tempore mortisad propinquiorem seu propinquiores de parentela sua, ubicumque fuerint manentes. Si,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium fideliui defunctorum celebrabunt. Hauc sigiidni predicte clemosiue
douacioneui landauerunt et concesseruut. matild̾ comiͤa uxoe scilicet G prede̾i
conuitis. ⁊ Remaldꝰ frater enudm̃ connitis filius nieus et si quid uns u hõib
de uarziaco hebant quittanu̾t et añcis epatin concesserunt. Ut auce huuis¬
elemosiue donacio.⁊ pbr̃oruni institucio rate ⁊ inconcusse permaueant. Hanc
carcaui ex uide fieri precepi ⁊ sigilli mei munode roboram Sub testimomo hor

Expanded text:
omnium fidelium defunctorum celebrabunt. Hanc siquidem predicte eleemosyne omnium fidelium defunctorum celebrabunt. Hanc siquidem predicte eleemosyne donationem laudaverunt et concesserunt Mathildis, comitissa, uxor scilicet G., predicti comitis, et Reinaldus, frater ejusdem comitis, filius meus; et si quid juris in hominibus de Varziaco heleemosyne donatio et presbyterorum institutio rate et inconcusse permaneant, hanc cartam exinde fieri precepi, et sigilli mei munimine roboravi, sub testimonio horum
Abbreviated transcription (Latin):
pagunam tam presentib. qͣm futuris notum facio. ꝙ uidens guidonẽ comite
inueruen filium ineuui in cetrenuis laborantem mac̾ua pietate ꝯmot .i. pronis
ei me daturam. exͣ libras in redditib de t̾ra dotalicu mei pro remedio annme
niee ⁊ antecessorum ciie. qd̾ ip̃e quidm̃ gratissimũ bnͤit. et ut bet ip̃m opere
complerem onuranoda prece postulauit. Ego igitur ad preces illius hanc
caude̾ elemosinam nolons odmaro salubrit̾ ad ect̃e transꝯmlitatem et ad
auime fila mai et antecessormu uͬorum saluteni. hoc modo promissum cõplem
hoies quos hebam tunt temporis uarziac. curscmiq condcoms essent. ⁊ eoru
heredes qui ex illis nasterentur imꝑpetuum possidendos ep̃is auͤtis douaui
et concessi. Wills uero tuut temporis ex̾t in presenciã lũdonit. nobilissimi
constimut qui deiiceps iuicissiu altare nonun siigubis diebus uussam pro re¬
medio annue presati. G. conntis fili mei .⁊ pbẽes sui et autecessormu suornu

Expanded text:
paginam tam presentibus quam futuris notum facio quod, videns Guidonem comitem Nivernensem, filium meum, in extremis laborantem, materna pietate commota, promisi ei me daturam XX libras in redditibus de terra dotalitii mei, pro remedio anime sue et antecessorum ejus; quod ipse quidem gratissimum habuit, et ut hoc ipsum opere complerem omnimoda prece postulavit. Ego igitur, ad preces illius, hanc eandem eleemosynam volens ordinare salubriter, ad ecclesie tranquillitatem, et ad anime filii mei, et antecessorum nostrorum salutem, hoc modo promissum complevi: homines quos habebam tunc temporis Varziaci, cujuscumque conditionis essent et eorum heredes qui ex illis nascerentur, in perpetuum possidendos episcopis Autissiodorensibus donavi et concessi. Willelmus vero tunc temporis episcopus, in presentia Ludovici, nobilissimi constituit, qui deinceps vicissim singulis diebus missam pro remedio anime prefati G., comitis, filii mei et patris sui, et antecessorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i q̃ni comitis c̃ruauius est. cogintun est quia uentu cocuu eaui daie aliau. uel alid
ibi facere siue affensu alterius licet. excepto. ꝙ comes nea stalla concede solis caemibii¬
torib potest tautĩñuodo ad caubiand̾inti. que tanie ab eis ad alios ussis trausseti
siut ei Terra que faleude mau appellatur. liqt quia cpi est. Unide comes nichil ibi fat̾e
sieues qd in ea consturãt edifitunu cadat. Siunlit̾ donus iut ponte quia cogui¬
tuni est ⁊ in anifestum couatuictaui eaui oẽ super aquaui que a ponte iufernis auris

Expanded text:
pi quam comitis communis est, cognitum est, quia neutri eorum eam dare alicui, vel aliquid ibi facere sine assensu alterius licet, excepto quod comes in ea stalla concedere solis cambiatoribus potest, tantummodo ad cambiandum, quae tamen ab eis ad alios usus transferri debeant. Terra quæ Kalende-Maii appellatur, liquet quia episcopi est, unde comes nihil ibi facere debet, et quod in ea construxerat ædificium cadat. Similiter domus juxta pontem, quia cognitum est et manifestum constructam e
Abbreviated transcription (Latin):
excercere potit comes potestate. nec pro aliquo forifacto cuiust honis res que in claust̾s
funt ui suau tranfferiet potestate. Si aliquis laicus deprehensus fu̾i̾t iu claustris ni
latiocuno cum una quacunq ueste suia pro iusticia sacienda conuti reddetur. Eetra clau¬
stra autẽ quicuuq laici litrones depeehensi finũt. ⁊ ip̃i ⁊ res coruui comitis sunt. Excepc
ilis rebus que ii claustris nomiuatis contiuent᷑ que ꝓprie ad ep̃iu pernuent.. DE
Terus censualib uamfestum est ꝙ nusꝙ licet comiti uel honuni suo cas que de fundo

Expanded text:
exercere poterit comes potestatem, nec pro aliquo forifacto cujuslibet hominis res, quæ in claustris exercere poterit comes potestatem, nec pro aliquo forifacto cujuslibet hominis res, quæ in claustris sunt, in suam transferet potestatem. Si aliquis laicus deprehensus fuerit in claustris in latrocinio, cum una quacumque veste sua pro justitia facienda comiti reddetur. Extra claustra autem quicumque laici latrones deprehensi fuerint, et ipsi et res eorum comitis sunt, exceptis illis rebus, quæ in claustris nominatis continentur, quæ proprie ad episcopum pertinent. De terris censualibus manifestum est, quod numquam licet comit
Abbreviated transcription (Latin):
nunstas aut homiinib cepostulabitur. Ep̃s eis ꝙ̃tum iuis ⁊ racio dictanit de codm
faciet. ¶. Theloueuni ciutatis ⁊ suburbiorum eius quia Ep̃o ⁊ comiti cõnuiue cẽ
constac si aliquod forifactũ inide cõriussiuiu fuerit. Ep̃s capitale siuiui per se recpiet cuui
ea lege qua quisq uinit ⁊ couies pro forifacto . lx. solidos. Si ẽhelonaius comtis
sea aliquis clieucũ primus ceperit eum qui capitale ep̃i cibstulit. capitale siunuu ciu
lege ep̃o reddere faciet ⁊ si per cuis uicurani cuiu eodin capetale euaserit: ip̃e pro illo ep̃o
de capiali ⁊ lege respondebit. ¶. Seruien cp̃i ⁊ quotquod erunt de familia eius iusꝙ̃.
nisticiabiuit se per comitem. ¶. Omia forifacta claustiornu. iudel cdaustr. sauucti sce¬
phi ⁊ claustu fautti stephani ⁊ claustri sauite marie. ⁊ clanstri sancti eusebu. ⁊ saucti
petu ⁊ santui amatoris. ⁊ ea que clanstris continentur uris ep̃alis sunt. uec aliq̃ ii eis¬

Expanded text:
inibus expostulabitur; episcopus eis, quantum jus et ratio dictaverit, de eodem faciet satis. Teloneum civitatis et suburbiorum ejus, quia episcopo et comiti commune esse constat, si aliquod forifactum inde commissum fuerit, episcopus capitale suum per se recipiet, cum ea lege qua quisque vivit: et comes pro forifacto, sexaginta solidos. Si telonearius comitis, seu aliquis clientum, primus ceperit eum qui capitale episcopi abstulit, capitale suum cum ea lege episcopo reddere faciet; et si per ejus incuriam cum eodem capitali evaserit, ipse pro illo episcopo de capitali et lege resjustitiabunt se per comitem. Omnia forifacta claustrorum, videlicet claustri Sancti Stephani, et claustri Sanctae Mariae, et claustri Sancti Eusebii; et Sancti Petri, et Sancti Amatoris, et ea quae claustris continentur, juris episcopalis sunt, nec aliq
Abbreviated transcription (Latin):
N uouiune saucte ⁊ sudinduetrintatis. Ego beuardus dare ualł. rocatuo Albas
pro quibusdm̃i querelis queiut̃ cos agebaut autissiod ueni ⁊ pari amborini assensu ⁊ uoli¬
rate querelas illas ad concoedam redattas fueni t̾nuaui hoc modo. In bosto qui dicitur
diuguli siugulos uumibros. eiis custodie deputabunt ⁊ ut̃q ab ambob fidelicatem accipiet
erit q in sacramento coruui ꝙ millus homio siue aminal in haia per occasionem capiatur
foufatta haie cõmiunter percientur que eciam sorifatta hac roũe det̾umaut. Porcus ouis
Bones uacte equi asiui capre ⁊ similia anuualia. si sue custode mea uiuenta fu̾t pro
suigulis. Singuli deuari per sosuentur. Si aistos assũt .ii. soldos pio se emeudibit. pro
pecudib uichil exigetur. Si homo ligna cedens mea muentus fuit .xo. sold̾ emer dabit
iicendiũ facieus Re. Ita ꝙ preduta fonfacta haie nm̃ꝙ̃ crcedent pͥnomuatas simias:

Expanded text:
n nomine sanctae et individuae Trinitatis ego BERNARDUS Clarae-Vallis vocatus abbas. pro quibusdam querelis, quae inter eos agebantur, Antissiodorum veni, et pari amborum consensu et voluntate querelas illas ad concordiam redactas feci terminari hoc modo. In bosco, qui dicitursinguli singulos ministros ejus custodiae deputabunt, et uterque ab ambobus fidelitatem excipiet; eritque in sacramento eorum, quod nullus homo sive animal in haia per occasionem capiatur. Forifacta haiae communiter percipientur: quae etiam forifacta hac ratione determinantur. Porcus, ovis, boves, vaccæ, equi, asini, capræ et similia animalia, si sine custode in ea inventa fuerint, pro singulis singuli denarii persolventur. Si custos affuerit, tres solidos pro se emendabit. Pro pecudibus nihil exigetur. Si homo ligna cædens in ea inventus fueritiens, sexaginta. Itaque prædicta forifacta haiæ numquam excedent prænominatas summas.
Abbreviated transcription (Latin):
bad uim maiarum thelonei. et uentarũ die paites ssuit ep. tercia conutis n Illi q̃
hos redditus recipu̾it fedebiateni ep̃o et connti facient. ¶ Ep̃c ui uiueis stus ꝓprus et
u ceusuabib. si illi uoluu̾t quoruui suut uiuee custodiaui ponet. Si uoluu̾t uõ cogẽt
Comes faciet siuuelit̾. In brueria tot a tuiustuuq foudꝰ sit aut possessio: ep̃i ⁊ corcis
uenacio conunus est ⁊ forifacia ad uenaccem pertinencia. Attnni autis auno ab.
iucarnacione dñi .as. cͦ.e.uͦ. cp̃atus engenu. p̃p.ii. priuo. Huic rei interfuerunt
baldement. laudricus bernardus. Hugo de castricensinu. Hugo de tociaco. ꝓbri
gaustidus cellarius mag̃i ausesmus. guido de luchiaco. St de santo g̾uiano cauoinici
Milites. guilłs filius suprascupti comitis. hugo de tilio. humbeitus de sanito g̾uiauo
Dignius de toruella. Odo de tociato. hu ubandus tortus. Seruientes Robectus ppõitus

Expanded text:
arum maiarum, telonei et ventarum duæ sunt partes episcopi, tertia comitis. Illique qui hos redditus recipiunt, fidelitatem episcopo et comiti facient. Episcopus in vineis suis propriis, et in censualibus, si illi voluerint quorum sunt vineæ, custodiam ponet: si noluerint, non cogentur. Comes faciet similiter in Brueria tota, cujuscumque fundus sit aut possessio; episcopi et comitis venatio communis est, et forifacta ad venationem pertinentia. Actum Autisiodori, anno ab Incarnatione Domini MCXLV; episcopatus Eugenii papæ III, primo. Huic rei interfuerunt: Baldement; Landricus; Bernardus; Hugo de Castro-Censurii; Hugo de Tociaco, presbyteri; Gaufridus, cellarius; magister Anselmus; Guido de Bichiaco; Stephanus de Sancto-Germano, canonici; Milites: Guillelmus, filius supra scripti comitis; Hugo de Tilio; Humbertus de Sancto-Germano; Siguinus de Tornella; Odo de Tociaco; Humbaudus Tortus; Servientes: Robertus, præpositus
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinãdat . qr miscđam prestat. Multa en ĩbona p̃stant᷑
inuitis. quando eoꝵ c̃sulit᷑ utilitati ñ uoluntati.qr ipsi inue¬
niunt᷑ eẽ inimici Amiciuero eoꝵ potius illi quos inimicos
putant . & reddunt errando mala ꝓbonis. cũ redderemala
xp̃i anꝰ ñ debeat nec ꝓmalis. Multa itaq genera selemosrna¬
rũ. quecũ facimꝰ. adiuuam᷑ ut dimittant᷑ nr̃a peccata. Sedea
nihil ẽ maus. qua excordedimittimꝰ qđ in nosquisq pecca
uit. Minꝰ eñimagnũ ẽ erga eũ eẽbeniuolũ siue &siãbeneficũ.
qͥ tibini hilmali fecerit: Illud multo grandius. &magnificen¬
tissime bonitatis. ẽ. ut tuũ quoq inimicũ diligas. &eiqͥtibi

Expanded text:
. Multa enim bona praestantur injustis, quando eorum consulitur utilitati, non voluntati, qua ipsi sibi inveniuntur esse inimici; amici vero eorum potius illi quos inimicos putant, et reddunt errando mala pro bonis, cum reddere mala ia munda sunt vobis. » Multa itaque genera sunt eleemosynarum, quae cum facimus, adjuvamur ut dimittantur nostra peccata: sed ea nihil est mavit. Minus magnum est erga eum benevolum esse sive etiam beneficum qui tibi nihil mali fecerit, illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ deforis est &iã id qđ int̾ est fec̃ : Uerum tam̃ qđ su¬
perẽ. date elemosynã. &ec̃ om̃a munda s uob Itane
da sint om̃a. tantũ sielemo srnas dederint sicuti isti eas dan¬
dasputant . cũ sint inmundi om̃s quosñ mundat fides ap̃i
Dequa scriptũ ẽ Mundans fide corda eoꝵ: Etdicat a pustoł:¬
Inmundis aũ & infidelib nihil ẽmundũ. sed polluta sunt
eoꝵ & mens & c̃scientia. Quomodo ergo phariseis om̃amun¬
da eeñt. si elemosynas darent & fideles ñ essent : Aut quo¬
modo fideles essent. sunxp̃m credere atq in ei renasci
grã noluissent: Et tam̃ uerũ ẽ qđ audier̃. date elemo¬
sr̃nã & ec̃ om̃a munda sunt uobis
ui eñĩuultor dinate dare elemosrnã. a seipsodebet incipe¬
re & eã sibi pͥmũdare . Est enĩ elemossna op̃miscđiȩ Ve¬
rissimeq dictũ est: Miserere animetuȩ placensdõ Propt̃
hoc renascim᷑ ut đo placeamꝰ : cui merito displic& qđ nas.¬

Expanded text:
foris est, etiam id quod intus est fecit? Verumtamen quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Itane da sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est, Mundans fide corda eorum ; et dicat Ainmundis autem et infidelibus nihil est mundum, sed polluta sunt eorum et mens et conscientia. tuda essent, si eleemosynas, darent et fideles non essent? Aut quomodo fideles essent, si in Christum credere atque in ejus renasci gratia noluissent? Et tamen verum est quod audierunt, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobisui enim vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare. Est enim eleemosyna opus misericordiae; verissimeque dictum est: « Miserere animae tuae placens Deo : » propter hoc renascimur, ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nas
Abbreviated transcription (Latin):
aneqͥsceleratissime uiuunt. neccurant talẽ uitã moresq
corrigere. &int̃ ipsa facinora & flagitia sua elemosrnas fre¬
quentare ñ cessant frustra ideo sibiblandiunt᷑ qm̃ dñsait¬
Dateelemosrnã &ec̃ om̃a munda s̃ uob̃. Hoc eñiquã latepa¬
teat ñ intellegunt Sed ut intellegant attendant qͥb dixce¬
rit. nẽ peineuangelio sic scriptũ ẽ. cũ loqueret᷑. Rogauit
illũ qͥdã phariseus ut pranderet apud se. &ingressus recu¬
buit. Phariseus aũ coepit intrase reputans dicere. quare

Expanded text:
sceleratissime vivunt, nec curant talem vitam moresque corrigere, et inter ipsa facinora et flagitia sua, eleemosynas frequentare non cessant, frustra ideo sibi blandiuntur, quoniDate eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Hoc enim quam late pateat non intelligunt, sed ut intelligant, attendant quibus dixerit. Nempe in Evangelio sic scriptum est: « Cum loqueretur, rogavit illum quidam Pharisaeus, ut pranderet apud se. Et ingressus recubuit. P
Abbreviated transcription (Latin):
s̃andaiudicio Videmꝰ eñĩ quȩdã ab ipsis quoq apłis ignoscen¬
do fusse c̃cessa quale illud ẽ qđ uenerabilis paulus c̃iugibait
N olitefraudare inuicẽ nisi ex c̃sensu ad tẽpꝰ ut uacetis orationi
&iterũ adidipsũ reuertimini. neuos tẽptet satanas ꝓp̃t intẽ
c& c̃iugi ñ filioꝵ ꝓcreandoꝵ causa qđ bonũ ẽ nuptiale.
sed carnalis &iã uoluptatis ut fornicationis siue adulte¬
rii . siue cui quã alterius inmunditiȩ mortiferũ malum
qđ turpe ẽ &iã dicere : qͦ potest tẽptante satana libido
ptrahere inc̃tinentiũ deuitet infirmitas. sossiterdo
utdixi hocputari ñ eẽ peccatũ nisi ad didisset. Hlocaũ

Expanded text:
sanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque apostolis ignoscendo fuisse concessa, quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait: Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum in idipsum revertimini, ne vos tentet Satanas propter inccet conjugi, non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis, ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante Satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidisset: Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥrendo laborare qiđ op ẽ : Neqieñ fatigare nos deb&incer¬
ta eoꝵ habitudo ł pulchritudo. quoꝵ eritcerta a sẽpit̾nadã¬
natio Nec moueat quomodo erit in eiscorpͥincorruptibi¬
lesidolere poterit: Aut quomodo corruptibile simoriñ
poterit. Nẽ eñi uerauita nisi ubi felicit̃uiuit᷑ necuera incor¬
ruptio nisi ubi salus nullo dolore corrũpit᷑. Vbiaũ infelix mo
riñsinit᷑. &ut itadicã morsipsa ñ morit᷑. &ubi dolor ꝑpetu¬
us ñinterimit sed affligit ipsa corruptio ñ finit᷑ : Hȩc in
relinquere ñ ꝑmittit᷑. homini accidisset sinemopeccass&¬

Expanded text:
 est? Neque enim fatigare nos debet incer est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur; haec in relinquere non permittitur homini accidisset, si nemo peccass
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ qđ dictũ ẽ. Caro &s sanguis regnũ dĩ ñ possidebt̃. Ettã¬
quã exponens qiđ dixerit: Neq corruptio inquit. incor¬
ruptionẽ possidebit. Qđ pͥusdũc caro &sanguis. hoc posteri¬
usdiax̃ corruptio. Et qđ pͥus regnũ di. hoc posterius in cor¬
ruptionẽ. Quantũ aũ attinet ad substantiã &iã tc̃ caroerit
Propt̃ qđ & postresurrectionẽ corpͥap̃i caro appellata ẽ Sed
ideo aitapłs : Seminat᷑ corpͥ animale. surg& corpsp̃itale.
Qm̃ tanta erit tc̃c̃cordia carnis & sp̃s uiui ficante sp̃u sine susten¬
taculi alicuius indigentia subditã carnẽ. ut nihil nobrepugn&s
ea nob̵ sed sic sorisneminẽ ita necint᷑ nosipsospatiamin
uicũq uͦ abilli ꝑdicionis massa que facta ẽꝑ hominẽ p̃mũ
ñ liberant᷑ punũ mediatorẽ dĩ & hominũ sesurgent qͥ den
Niũ ipsi uñ qͥsq cũ suacarne : sedut cũ di abodo & ẽi angelispuni¬
ant᷑ Vtrũ sane ipsicũ uitus & deformitatib suo corpoꝵ re¬

Expanded text:
pter quod dictum est, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt: et tanquam exponens quid dixerit, neque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit . Quod prius dixit, caro et sanguis; hoc posterius dixit, corruptio: et quod prius, regnum Dei: hoc posterius, incorruptionem. Quantum autem attinet ad substantiam, etiam tunc caro erit. Propter quod et post resurrectionem corpus Christi, caro appellata est . Sed ideo ait Apostolus, Seminatur corpus animale, resurget corpus spirituale : quoniam tanta erit tunc concordia carnis et spiritaculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis; sed sicut foris neminem, ita nec intus nosipsos patiamur hominem primum non liberantur per unum mediatorem Dei et hominum, resurgent quidem etiam ipsi unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum re
Abbreviated transcription (Latin):
ecłam uero t̃ribilit̃ uetat: Manifestũ ẽ &iãhic qiđ
scđm ueniã c̃cedat᷑ infirmis. Pro pt̃hȩcatq hũimo¬
dipeccata. & alia lic& hisminora. quȩ fiunt uerboꝵ
& cogitationũ offensionib: apło iacobo c̃sitente ac
dicente Inmultis enĩ offendimꝰ om̃s oportet utco¬
tidie crebreq oremꝰ dnm̃ atq dicamꝰ dimitte nobde
debitorib nr̃is. Sunt aũ quȩdã quȩ leuissim aputaren¬
t᷑. nisi inscripturis demonstrarent᷑ opinione grauiora
Q uis eni dicenti fr̃i suo fatue reũ gehennȩputaret nisi
ueritas diceret : Cui tam̃ uulneri subiec̃ c̃tinuome¬
dicinã pceptũ frat̃ne rec̃ciliationis ad iungens Mox
quippeait. Siergo offeresmunꝰtuũ ad altare. &ibire¬
cordat᷑ fueris qr fr̃ tuus hab& aliqiđ aduersũ te &cẽt
Aut quis existimaret quã magnũ peccatũ sit dies obser¬
uare &m̃ses & annos atẽpora. sic̃ obseruant qͥ certis

Expanded text:
Ecclesiam vero terribiliter vetat; manifestum est etiam hic quid Ecclesiam vero terribiliter vetat; manifestum est etiam hic quid secundum veniam concedatur infirmis. Propter haec atque hujusmodi peccata, et alia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente, In multis enim offendimus omnes ; oportet ut quotidie crebroque oremus Dominum, atque dicamus, Dimitte nobis tur. Aug. . Sunt autem quaedam quae levissima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo: Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Cui tamen vulneri subjecit continuo medicinam, praeceptum fraternae reconciliationis adjungens; mox quippe ait: Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te , etAut quis existimaret quam magnum peccatum sit dies observare, et menses, et annos, sicut observant, qui certis
Abbreviated transcription (Latin):
terũ negotiũ habens iudicari apud iniquos &d ñ apud scõs
Etpaulo post Seculariaigit᷑ iudicia si habueritis inquit
eos qͥc̃tẽptibiles sinecła. hoscollocate Ad reuerentiã uob̃
dico. Sic ñ ẽ int̃uosquisquã sapiens. qͥ possit int̃fratrẽ suũ
iudicare sed frat̃ cũ freiudicat᷑ & hoc apud infideles
N ãhic posset putari iudiciũ habere aduersus alterutrũ
ñ essepeccatũ sed tantũ modo id extra eclãm uelleiudi¬
cari nisi secutus adiunger&. lãqͥdẽ omnino delictũ est
qr iudicia habetis uob̃cũ. Et nequisquã ita hoc ex cusara¬
& diceret iustũ se habere negotiũ. sed in iqͥtatẽsepati.
quã uell&s a se iudicũ sententia remoueri. c̃tinuo talib
cogitationib: ł excusationib: occurrit atqait Quare
ñ magis iniquitatẽ patimini : quare ñ potius fraudamini
lere &iudicio tecũ c̃tendere. dimitte illi & palliũ Etalio
loco. Quiabstulerit inquit tua. noli repetere: Prohibu

Expanded text:
gotium habens judicari apud iniquos, et non apud sanctos? Et paulo post: Saecularia igitur judicia si habueritis, inquit, eos qui contemptibiles sunt in Ecclesia, hos collocate. Ad reverentiam vobis dico: sic non est inter vos quisquam sapiens qui possit inter fratrem suum judicare? sed frater cum fratre judicatur, et hoc apud infideles! Nam et hic posset putari judicium habere adversus alterum, non esse peccatum, sed tantummodo id extra Ecclesiam velle judicari, nisi secutus adjungeret: Jam quidem omnino delictum est, quia judicia habetis vobiscum . Et ne quisquam hoc ita excusaret justum se habere negotium, sed iniquitatem se pati, quam vellet a se judicum sententia removeri; continuo talibus cogitationibus vel excusationibus occurrit, atque ait: Quare non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? lere, et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium ; et alio loco, Qui abstulerit, inquit, tua, noli repetere . Prohibui
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uoluit operari. Sic aũ in corporib resurgentiũ rationabi¬
& nihil inc̃ueniens eoꝵ ingerat sensib: Indecoꝵ quippe ali¬
qiđ ihi ñ erit. sed quicqiđ futurũ ẽ hoc decebit. qr nec futu¬
rũ ẽ siñ decebit. Resurgentigit᷑ scõꝵ corpora sineullo uitio
si neulla deformitate sic̃ sineulla corruptione. onere. dif¬
ficultate Inqͥb tanta facilitas. quanta felicita serit. Prop̃t
qđ & sp̃italia dicta s̃. cũ ꝓculdubio corpora sint futura ñ sp̃s.

Expanded text:
quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabiquod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabiet nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futuus erunt. Resurgent igitur sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propter quod spiritalia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbro statue redderet᷑ dũ tam̃ totũ exqͦ c̃stituta suerat re¬
stituta resumeret. itads̃mirabilit̃ atq in effabilit̃ arti fer
detoto qđ caro nr̃a c̃stiterat. eã mirabili&ineffabilicelerita¬
te restituet Nec aliqiđd attinebit adẽi redintegrationẽ utrũ
capilli ad capillos redeant . &ungues adungues anquicqiđ¬
eoꝵ perierat mutet᷑ in carnẽ &in partes alias corporis reuocet᷑
curante artificis ꝓuidentia nequid in decensfiat
ecillud ẽ c̃sequens ut ideo diuersastatura sit reuiuiscentiũ sin¬
guloꝵ qͥa suerat diuersauiuentiũ. aut macricũ eadẽ maciȩ.
aut pinguescũ eadẽ pingued in ereuiuescant. Sed si hocẽ inc̃¬
tudo seruet᷑. inceterisaũ corporis mẽbris ȩ qͣlia cuncta reddant᷑:
Ita modificabit᷑ illa in uno qͦq materies. ut nec aliqid excea pere
at. & qđ alicui defuerit ille suppleat. qͥ & iã denihilo potuit

Expanded text:
membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, remembro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet; nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant poris revocetur curante artificis providentia ne quid indecens illud est consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in cotudo servetur; in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque mat, et quod alicui defuerit ipse suppleat, qui et de nihilo potuit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tauertant᷑. In quoꝵcũq animaliũ &iã hominũ cibũ cedat¬
carnẽq mutet᷑ . Illi animȩ puncto tẽporisredit quȩ illã pͥmit᷑
ut homofieret cresceret uiuer& animauit Ipsaitaq t̃rena¬
ma: teries quȩ discedente anima sit cad auer. ñ ita resurrecti¬
one reparabit᷑. ut ea quȩdilabunt᷑ in alias atq ad alias aliarũ
rerũ species formasq uertant᷑ quãuis ad corp̾redeant unde
dilapsa s̃. ad easdẽ quoq corporis partes ubi fuer̃ redirene¬
cessesit Alio quinsicapillis redit qđ tã crebratonsurade¬
traã. siunguib qđ toties dẽ sit ex sectio. in moderata & in¬
decens. cogitantib &ideo resurrectionẽ carnis ñcredentib
ed quẽ ad modũ sistatua cui lib& solubilis metalli autigneli¬
quesceret aut ẽtereret᷑ in puluerẽ aut c̃funderet᷑ in massam
&e auellet artifex rursus exillius materie quantitaterepira¬
re nihil int e&̃ adeuntegritatẽ que particulamateriȩciuiq

Expanded text:
menta vertatur, in quorumcumque animalium eciam hominum cibum carnemque mutetur, illi anime puncto temporis redit, que illam primitus ut homo fieret cresceret viveret animavit. Ecedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si capillis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio; immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus ed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare; nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui
Abbreviated transcription (Latin):
ra credenda s̃. ac ñ potius correcta emandataq natura.
Ab sit enĩ ut illũ bimẽbrẽ qͥnuꝑ nat̾ ẽ in oriente. deqͦd fr̃s
nascerent resurrecturos existimemꝰ Ita et ceteraquȩ
singuliqͥq partꝰ łamplius ł minꝰ aliqiđ habendo ł qua¬
dã nimia deformitate monstradicunt᷑. adhumanae
naturȩ sigurã resurrectione reuocabunt᷑. itaut sin¬
gule animȩ singula sua corpora optineant Nullisco¬
herentib: &iã quȩcũq coherentia nata fuert̃. sed seor¬
sũ sibi singuli sua mẽbragestantib qͥb humani corporis
cõplet᷑ integritas Naũ peritđo t̃renamateries dequa.

Expanded text:
ra credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. ra credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper in Oriente natus est, nascerentur, resurrecturos existimemus! Ita et caetera quae singuli quique partus vel amplius, vel minus aliquid habendo, quadam nimia deformitate monstra dicuntur: ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur, ita ut singulae animae, singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecunque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus quibus humani corporis complebitur integritas. Non perit Deo terren
Abbreviated transcription (Latin):
ineo qd aptũ e c̃gruũ dies allaturi fuerant natura hasudet
Neq in eo qđ aduersũ atq c̃trariũ dies attulerant natura
tur pet̾ Sedintegret᷑ qd ñ dũerat in tegrũ sic instaurabit
q fueratuiciatũ Aeꝑhoc scrupulosisime qdẽ intdoc¬
tissimos queri ac disputari potest. qđ utrũ ab hominein¬
ueniri possit ignoro quando incipiat homo inutero ui¬
uere Vtrũ sit quedã uita & occulta quȩ ñdũ motib uiuen¬
tis appareit. Nã negare uixisse puerperia quȩ ꝓp̃tea
mẽ bratim ex secant᷑ ut eici ant᷑ ex uteris pregnantium.
nematres quoq subi mortua relinquant᷑ occidant in pu¬
dentia nimia uidet᷑ Exqͦ aũ incipit homo uiuere exillo
utiq moriiã potest: Mortuus uero ubicũq illimorspo¬
tuit euenire qͦ modo ad resurrectionẽ ñ ꝑtineat mortu¬
eq enĩ & monstra que nascunt᷑ & uiuunt quã libecito mo¬
riant᷑ aut resurrectura negabunt᷑. autita resurrectu¬

Expanded text:
in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut instaurabitur quod fuerat vitiatutissimos quaeri ac disputari potest, quod utrum ab homine inveniri possit ignoro quando incipiat homo in utero vivere. Utrum sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Nam negare vixisse puerperia, quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matres quoque, si mortua ibi relinquantur, occidant impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero, ubicunque illi mors potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortu ait, monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectu
Abbreviated transcription (Latin):
remitti peccata ñcredens c̃tẽnit tantã diuinimuneris largi¬
titẽ Itin hac obstinationem̃tis diẽ claudit exetremũ seus ẽ
tit Deqͣ questione difficili in qͦdã ꝓp̃t̃ hoc solũ c̃seripto libello
ã uero deresurrectione carnis ñ sic̃ qͥdã reuixcer̃ iterũqs
possim breuit̃ disputare. & omnib quȩstionib quȩde hac re
moueri assolent satisfacereñ inuenio Resurrecturã tam̃ car¬
nẽ omniũ qͥcũqinatis̃ hominũ atq nascent᷑ & mortuis atq mo¬
rient᷑ nullomodo deb& dubitare xp̃ianꝰ Vnde pͥmo occurrit
de abortiuis foetib quȩstio: qui iã qͥdẽnatis̃ interis matrũ
sed ñdũ ita ut iãpossint renasci. Si eñĩ resurrecturos eosdoce¬
cepta ñ fuerint: Sed quis negare audeat asi affirmare ñ aude¬
picud aturĩ re surrectionẽ ut quet qiđ formȩdesutin¬
pleã imi lita nide sit ꝑfettio quȩaccessua: at tẽport
quẽ ał modunert̃ uicia quȩ accesserant tẽprt e porq

Expanded text:
remitti peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est tit. De qua quaestione difficili in quodam propter hoc solum conscripto libello ne. Jam vero de resurrectione carnis, non sicut quidam revixerunt, iterumque sunt possim breviter disputare, et omnibus quaestionibus, quae de hac re moveri assolent, satisfacere, non invenio. Resurrecturam tamen carnem, qui nati sunt hominum, aut nascentur, mortui sunt atque morientur, nullo modo de abortivis foetibus quaestio, qui jam nati sunt in uteris matrum, sed non ita ut jam possint renasci. Si enim resurrecturos eos dixencepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeid acturam resurrectionem, ut quidquid formae defuie ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque
Abbreviated transcription (Latin):
tũ det̃ dõ qui hominis uoluntatẽ bonã & pͣparat adiu¬
uandã. & adiuuat pͣparatã: Praecedit eñiuoluntas ho¬
minis multadĩdona. sed ñ om̃a: Quȩ aũ ñ pͣcedit ipsa in
eis ẽ & ipsa. nã utrũq legit᷑ in scĩs eloquiis. Et miscđa¬
monem᷑ orare pinimicis nr̃is. utiq nolentib pieuiue¬
petere ut accipiamꝰ. nisi ut ab illofiat qđ uolumꝰ a quo
factũ ẽ ut uelimꝰ Oramꝰ ergo ꝓinimicis nr̃is ut mĩa ei¬

Expanded text:
tum detur Deo, qui hominis voluntatem bonam praeparat ad adjuvandum, et adjuvat praeparatam. Praecedit enim bona voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia: quae autem non praecedit ipsa, in eis est et ipsa: nam utrumque legitur in sanctis eloquiis: Et mismonemur orare pro inimicis nostris, utique nolentibus pie vivetemque cur admonemur petere ut accipiamus, nisi ut ab illo fiat quod volumus, a quo factum est ut velimus? Oramus ergo pro inimicis nostris, ut mise
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝑ originale peccatũ. tanto grauius & ꝑnicio¬
sius. quanto maiora ł plura insuꝑ ad dider̃. Necessari¬
us erat mediator. hoc ẽ rec̃ciliator qui hanc irã sacri¬
ficii singularis cĩ erantum bre om̃a sacrificialegis
& ꝓphetarũ oblatione placaret Vnde dic̃ apł̃s Sieni

Expanded text:
homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderant, necessarius erat mediator, hoc est reconciliator, qui hanc iram sacrificii singularis, cujus umbrae omnia sacrificia Legis et Prophetarum, oblatione placaret. Unde dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ĩ regno uł ĩ ꝑio meo ft̃ canonitã fieri electionẽ & libã
c̃secͣtionẽ. Possessbnos & regaliabeati pet̾ qͦ apͥncipio huiꝰ
discordie usq: ad hodienã diẽ siue tẽpore patͥs mei siue.
tuo. quȩ autͣ ñ habeo ut restituant᷑ fitelit uiuabo. Fos¬
sessiones &. om̃iũ alarũ eccłarũ & pͥncipd̾ & aliꝙ tã cle

Expanded text:
 in regno vel inperio meo sunt, canonicam fieri electionem, et liberam consecrationem. Possessiones, et regalia beati Petri que a principio hujus discordie, usque ad hodiernam diem, sive tempore patris mei, sive tuo, que autem non habeo, ut restituantur fideliter juvabo. Possessiones etiam omnium aliarum ecclesiarum, et principum,
Abbreviated transcription (Latin):
filio .H. dĩ gr̃a rom̃ ĩꝑatori augusto c̃cedo electiones e¬
epͣe. &. abbatũ de utoniti regni qͦ ad regnũ ꝑtinent in
p̾sentia tua fieri absq symonia & aliqͣ uiolentia. ut si
qͣ ĩ ter partes discordia emerserit metropolitani & con¬
ꝓiuncialiũ tͣsilio uł iudicio saniori parti assensũ & auxi¬
lũ p̃beaᷤ. Plectus aut̃ regalia ꝑceptrũ ate recipiat. ex

Expanded text:
Dei gratia Romanorum imperatori augusto: Concedo, electiones episcoporum et abbatum Teutonici regni qui ad regnum pertinent in presentia tua fieri, absque symonia et aliqua violentia, ut, si qua inter partes discordia emerserit, metropolitani et comprovincialium consilio vel judicio saniori parti assensum et auxilium prebeas. Electus autem regalia per sceptrum a te recipiat, exc
Abbreviated transcription (Latin):
ridion uel appellare debeas uel habere. Ego
tam̃ cũ sꝑnenda tua in x̃p̃o studia ñputarẽ.
bona de te eredens in adiutorio nr̃i redẽpto¬
ris ac sperans. teq in eiꝰ menbris plurimũ dili¬
gens: librũ ad te sic̃ ualui utinã tã cõmodu
qm̃ plixxũde fide spe & caritate conscripsi.

Expanded text:
ridion vel appellare debeas, vel habere. Ego ridion vel appellare debeas, vel habere. Ego tamen cum spernenda tua in Christo studia non putarem, bona de te credens in adjutorio nostri Redemptoris ac sperans, teque in ejus membris plurimum diligens, librum ad te, sicut valui, utinam tam commodum quam prolixum, de Fide, Spe et Charitate conscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
dire uoluisset . eũq oportuno tẽpore p̾genitosfiliossineint̃¬
positione mortis ad meliora ꝑduceret. ubi iã ñ solũ peccatũ
tunc recte fiunt cũ referuntur ad diligendũ dm̃
ꝑfide tunc ꝑspeciẽ. & ipsũ ꝓximũ ñc ꝑfidẽ. ñ
enĩ scimus mortales corda mortaliũ. tunc aũ
illuminabit abscondita tenebrarũ. & manife¬
festabit cogitationes cordis. & tunc laus erit
unicuiq ađo. quia id laudabit᷑ & diligetur a
ꝓximo in ꝓximo. qđ ne lateat ab ipso illumi¬
natur dõ. Minuitur aũ cupiditas caritate
crescente. donec ueniat ad tantã magnitudi¬
nẽ qua maior e̾e ñ possit. Maiorẽ aũ caritatẽ
nemo habet. quã ut animã suã ponat quis ꝓ¬
micis suis: Ibi aũ quis explicet quanta erit
caritas. ubi cupiditas quã uel coercendo sup&
nulła erit. quõ summa sanitas erit. quando
huiꝰ uoluminis finis. qđ ipse uideris utrũ enehi¬

Expanded text:
dire voluisset, eumque opportuno tempore post genitos filios sine intedire voluisset, eumque opportuno tempore post genitos filios sine interpositione mortis ad meliora perducere, ubi jam non solum peccatum tunc recte fiunt, cum referuntur ad diligendum Deumfidem, tunc per speciem, et ipsum proximum nunc per fidem. Non enim scimus mortales corda mortalium, tunc autem illuminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et laus erit unicuique a Deo : quia id laudabitur et diligetur a proximo in proximo, quod ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo. Minuitur autem cupiditas charitate crescente, donec veniat hic ad tantam magnitudinem, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Ibi autem quis explicet quanta charitas erit ubi cupiditas quam vel coercendo superet nulla erit? quoniam summa sanitas erit, quando hujus voluminis finis, quod ipse videris utrum Enchi
Abbreviated transcription (Latin):
addiderat ꝓ regib & hisqͥ in sublimitate s̃ qͥ pitari poteratfis¬
tũ & suꝑbia secłarẽ fideixp̃iane humilitatẽ ab orrere. ꝓ inde
om̃s homines uult saluos fieri &inagnitionẽ ueritatis uenire
Hocqͥppeds̃ bonũ iudicauit ut orationib humiliũ dignaret᷑
salutẽ pͣstare sublimiũ. qđ utiq iã uidem impletũ Isto locutio¬
nis modo & dñs ẽusus in eugłio ubiat phariseis. Decimatism̃tã
& rutã &omneholus Neq eñi pharisei & quȩcũq aliena &
omniũ ꝑ om̃s t̃ras alienigenarũ om̃a holera decimabant.
Sic̃ ergo hic omne holus omneholerũ genꝰ. ita & illic om̃s homines
omne hominũ genꝰ intellegere possumꝰ Et qͦcũq: alio modo intel¬
factũq ñ eẽ. qͥ sineullis ambiguitatib in caelo & int̃ra sic̃ eũ ueri¬
tascantat om̃aquȩcũq uoluit fec̃ Profecto facerenoluit qđ¬
Qua ꝓp̃t̃ &iã pͥmũ hominẽ dsinea salute inqua c̃diterat sicusto¬

Expanded text:
in sublimitate sunt : qui putari poterant fastu et superbia saeculari a fidei Christianae humilitate abhorrere. Proinde omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium, quod utique jam videmus impletum. Isto locutionis modo et Dominus usus est in Evangelio, ubi ait Pharisaeis: Decimatis mentham et rutam, et omne olus . Neque enim Pharisaei et quaecunque aliena et omnium per omnes terras alienigenarum omnia olera decimabant. Sicut ergo hic omne olus, omne olerum genus, ita et illic omnes homines, omne hominum genus intelligere possumus: et quocunque alio modo intelfactumque non esse: qui sine ullis ambiguitatibus si in coelo et in terra, sicut et Veritas cantat, omnia quaecunque voluit fecit , profecto facere noluit qQuapropter etiam primum hominem Deus in ea salute in qua conditus erat, custo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scriptũ ẽ. Qui uult om̃s hominessaluosfieri. taqua
diceret᷑ nullũ hominẽ fieris aluum. nisi quẽ fieri ipseuio¬
luerit: N qđ nullus sit hominũ nisi quẽ saluum fieriuelit.
sednullus fiat nisiquẽ uelit : Et ideo sit rogandus ut uelit.
qr necesse ẽ fieri si uoluerit Deorando đo quippeage
bat a płsut hoc diceret. Sic eñ intellegimꝰ & qđ in euglio
scriptũ ẽ qui in luminat omnẽ hominẽ . Nqr nullus ẽ
hominũ qͥ ñ in luminet᷑. sedꝙr nisi ab ipso nullus in lumi¬
nat᷑. Aut certe sicdictũ ẽ. Qui om̃s homines uult saluos
fieri ñ qđ nullus hominũ e& quẽ salium fieri nollet.
quirtutes miraculoꝵ facerenoluit apud eos quosdic̃ ac¬
turos fuisse paenitentiã si feciss& : Sed ut om̃s homines
om negenꝰ humanũ intellegamꝰ ꝑ quascũq differentias
distributũ. Peges. priuatos. nobiles ignobiles sublimes.
humiles doctos. indoctos integricorporis debiles. in ge¬
niosos. tardicordes. fatuos. diuites. pauperes. mediocres.

Expanded text:
salvos fieri, tanquam diceretur nullum hominem fieri salvum, nisi quem fieri ipse voluerit: non quod nullus sit hominum, nisi quem salvum fieri velit; sed quod nullus fiat, nisi quem velit; et ideo sit rogandus ut velit, quia necesse est fieri si voluerit. De orando quippe Deo bat Apostolus, ut hoc diceret. Sic enim intelligimus, et quod in Evangelio scriptum est, Qui illuminat omnem hominem : non quia nullus est hominum qui non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuminatur. Aut certe sic dictum est, Qui omnes homines vult salvos fieri; non quod nullus hominum esset quem salvum fieri nollet, qui virtutes miraculorum facere noluit apud eos quos dicit acturos fuisse poenitentiam si fecisset: sed ut omnes homines omne genus humanum intelligamus per quascumque differentias distributum, reges, privatos, nobiles, ignobiles, sublimes, humiles, doctos, indoctos, integri corporis, debiles, ingeniosos, tardicordes, fatuos, divites, pauperes, mediocres,
Abbreviated transcription (Latin):
ã dsquas dã uoluntates suas utiq bonas implet ꝑmalos
occidi uenerat diceret᷑ quã bonȩ apparebant uolunta¬
tes pio&ꝵ fideliũ quȩ nolebant apłm paulũ hierusadẽ ꝑgere
ne ibipater et᷑ mala quȩ agabus ꝓpheta pͣdixerat. & tam̃ds̃
hec illũ patiuolebat ꝓad nuntianda fide xp̃i exercensmar
usꝑtinebant qͥ nolebant qđ uolebat. quãilliꝑ quosuo¬
lentes factũ ẽ qđ uolebat: Quia id ipsũquidẽ sed ipseꝑ
eos bona. Illi aũ malauoluntate fecert̃. Sed quantȩ lib&¬

Expanded text:
 quasdam voluntates suas, utique bonas implet per malorum occidi venerat diceretur . Quam bonae apparebant voluntates piorum fidelium, qui nolebant apostolum Paulum Jerusalem pergere, ne ibi pateretur mala, quae Agabus propheta praedixerat ? et tamen Deus haec illum pati volebat pro annuntianda fide Christi, exercens marpertinebant qui nolebant quod volebat, quam illi per quos volentes factum est quod volebat; quia idipsum quidem, sed ipse per eos bona, illi autem mala voluntate fecerunt. CAPUT CI
Abbreviated transcription (Latin):
ihm̃ nisi & e&̃đs. Sed cũ fact̾ ẽ adã. homoscilic& na̾t. me¬
diator ñopus erat Cũ uero gen̾ humanũ peccata longe
separauert̃ ađo. ꝑmediatorẽ qͥ solussine peccatonai ẽ
uixit occisus est: Reconciliarinos oportebatđo. usq
ad carnis resurrectionẽ inuitã aet̃nã : Vt humana suꝑbia
ꝑ humilitatẽ dĩ argueret᷑ ac sanaret᷑ & demonstraret᷑
homini quã longe ado recesserat. cũ ꝑ incarnatũ dm̃ re¬
uocaret᷑: Et exemplũ oboedientiȩ ꝑ hominẽ dm̃ c̃tuma¬
ci homini pͣberet᷑ ut unigenito suscipiente formã serui.
quȩ nihil ante meruerat fons grãẽ panderet᷑: Et carnis
&iã resurrectio redẽptis ꝓmissa in ipsoredẽptore prȩ¬
monstraret᷑. Et ꝑ eandẽnaturã quã se decepisselaetaba¬
t diabolus uinceret᷑ Nec tam̃ homo gloriaret᷑ neiterũ
suꝑbia nasceret᷑. Et siqiđ aliud detanto mediatoris sacra¬
m̃to aꝓficientib uideri & dicipotest PRODEFUNCTIS

Expanded text:
 et Deus. Sed cum factus est Adam, homo scilicet rectus, mediatore non opus erat. Cum vero genus humanum peccata longe separaverunt a Deo, per Mediatorem, qui solus sine peccato natus est, vixit, occisus est, reconciliari nos oportebat Deo usque ad carnis resurrectionem in vitam aeternam: ut humana superbia per humilitatem Dei argueretur ac sanaretur, et demonstraam longe a Deo recesserat, cum per incarnatum Deum revocaretur, et exemplum obedientiae per hominem Deum contumaci homini praeberetur; et Unigenito suscipiente formam servi, quae nihil ante meruerat, fons gratiae panderetur; et carnis etiam resurrectio redemptis promissa in ipso Redemptore praemonstraretur; et per eamdem naturam quam se decepisse laetabatur, diabolus vinceretur; nec tamen homo gloriaretur, ne iterum superbia nasceretur: et si quid aliud de tanto Mediatoris sacramento a proficientibus videri et dici potest, aut tantum
Abbreviated transcription (Latin):
singulũ quẽq hominẽ grã regenerationis inuenerit. ibi
ei remittunt᷑ om̃a p̃terita. uniuersaq: peccata. Etreatus
ille nascendo contractus renascendo dissoluit᷑ : Tãq multũ
uilet qđ sp̃s ubi uult spurat ut quidã scđm illã seruititẽ
sublege esse p̃ nouerint. sedcũ mandato incipiant adiu¬
regenerationis inbutus est nihil ei oberit situnc ex hac
uita migrauerit: Quia id eo xp̃s mortuus est & resurreax̃
ut & uiuorũ & mortuorũ dominetur: Nec tenebit regnũ
mortis eũ ꝓquomortuus est ille liber in mortuis Omnia

Expanded text:
singulum quemque hominem gratia regenerationis invenerit, ibi singulum quemque hominem gratia regenerationis invenerit, ibi ei remittuntur praeterita universa peccata; et reatus ille nascendo contractus, renascendo dissolvitur. Tamque multum valet quod Spiritus ubi vult spirat. , ut quidam secundam illam servitutem sub Lege non noverint, sed cum mandato incipiant adjuregenerationis imbutus est, nihil ei oberit si tunc ex hac vita migraverit. Quia ideo Christus mortuus est et resurrexit, ut et vivorum et mortuorum dominetur ; nec tenebit regnum mortis eum, pro quo mortuus est ille liber in mortuis . CA