comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ oꝑa pietatis. & simus &. offeramus. hostiam immacłatam. Ex parti¬
cipatione panis scĩ uitȩ eterne. obtineamus unitatem ⁊ fortitudinẽ
caritatis: & ex participatione calicis salutis ꝑpetue. multitudinem
& magnitudinẽ exultationis: sicut scͥptum ẽ. E calix meus in ebrrans
quam preclarus ẽ. De his quidẽ inpͥmo ordine. ex parte diximus. &
quare in hoc quarto ordine. tria duo precedant innumus. Tria igit᷑
necessario pͥmum offeruus: ut ad panem sc̃m uite eterne & salicem
salutis ꝑpetue: idẽ. sacramentum altaris: digne accedamus. Inhis
tiur Inpmo ergo prudetitia. insed̃o fortitudo. intereio iusticia: in
quarto idest altaris sacramento. temꝑantia. Propterea dicebat apostos
bet autem seipsum homo. idẽ. in his & ꝑhec se preparet. scilicet ꝑmi¬

Expanded text:
tionis, et simus et offeramus hostiam immaculatam, ex participatione panis sancti vitae aeternae, obtineamus unitatem et fortitudinem charitatis, ex participatione calicis salutis perpetuae, multitudinem et magnitudinem exsultationis, sicut scriptum est: Et calix meus inebrians quam praeclarus est! De his quidem in primo ordine ex parte diximus, et quare in hoc quarto ordine tria duo praecedant, meminimus. Tria igitur necessario primum offerimus ut ad panem sanctum vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae, id est sacramentum altaris, digne accedamus. In histitur. In primo ergo prudentia, in secundo fortitudo, in tertio justitia, in quarto, id est altaris sacramento, temperantia. Propterea dicebat Apostolus: Probet autem seipsum homo , id est in his et per haec se praeparet, et
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet nob̾ idẽ. uuis: ꝙ tria fidelib defuncꝰtis. Duo nob̃: primo scilicet
ut omni benedictione cȩlesti & gr̃a repleamur. sed̾o: ut inter sanc̾toꝵ
consortium ad miti mereamur. Tria fidelibus defunctis: scilicet refrige¬
rii sedem. quietis beatitudinem: ꝙ. Iuminis claritatem. Quod ẽ ibi. locũ
refrigerii. lucis. &. quietis. ut indulgeas: dep̃camur. Quinquies ergo cru-¬

Expanded text:
scilicet nobis vivis, et tria fidelibus defunctis. Duo nobis, primo scilicet ut omni benedictione coelesti et gratia repleamur; secundo ut intra sanctorum consortium admitti mereamur. Tria fidelibus defunctis, scilicet refrigerii sedem, quietis beatitudinem, et luminis claritatem, quod est ibi: Locum refrigerii, lucis et
Abbreviated transcription (Latin):
sensuum ꝑfectione. multiplicandi &. consummandi sumus. In hoc ueto¬
minores sc̃ĩ ordinantur: ut ꝑ uirtutẽ sacramenti quod tractamus &.¬
offerunus. eorum adiuti meritis ꝙ p̃cib: quindecim gradib carita¬
tis ascendamus: &. uniti inscõꝵ consortio transeamus. Multo enim
mendauus psonam. scilicet pat̾s. ꝙ. filii . &. sp̃s sc̃i. Patris commendans

Expanded text:
sensuum perfectione multiplicandi et consummandi sumus. Pominoris ut eorum meritis et precibus quindecim gradibus charitatis ascendamus, et uniti in sanctorum consortium transeamus. Multo quidemendamus personam, Patris scilicet et Spiritus sancti. Patris commendamus
Abbreviated transcription (Latin):
differentiain: sunt tres differentiȩ missarum. & finium .&. officioꝵ
sequie scant ⁊t paoes pfi es misse. ꝓsauctis. muntamur adillam glomi¬
tre adnos ponssa ẽs pel anabia pater remila e ideo ice. diosti e

Expanded text:
differentiam sunt tres differentiae missarum et finium et officiorum. differentiam sunt tres differentiae missarum et finium et officiorum. Requiescant in pace. In fine missae pro sanctis, invitatur ad illam gloriPatre ad nos missa est, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. requies defunctorum. P remutitur autẽ quasi prologus oratio &. inuo¬
catio sancte tͥnitatis: in quo p̃liabatur &. ostenditur. quȩ sit causa misse
sequentis. Suscipe sancta trinitas. Ibi enim continetur. ut sanctis pro¬
ficiat ad honorem. nob̾ ad salutẽ: ꝙ. cetera. Triꝑtita ẽ. differentia. Se¬
cundum enim differentia. am trium eccl̃ie parcium. sunt tres missa¬
rum differentiȩ: ut alia dicatur de sanctis. alia de tempore. idẽ. Pro
uiuis: alia profidelib defunctis. Sunt quid̃e tres partes eccłie. Pars
est in exultatione. pars in ꝑegrinatione : pars in exspecꝰtatione. In ex¬
ultatione sunt sancti: qui xp̃i uestigia sunt secuti. In ꝑegͥnatione
sunt uiui: qui subiacent tempori. idẽ. uanitati. Unde apłs. Uanitati
subiecta ẽ. creatura non uolens: ꝙ. cet̾a. In exspectatione sunt fideles
defuncti: qui exspectant requiem. Sed̃m harum trium parcium

Expanded text:
et requies defunctorum. Praemittitur autem quasi prologus oratio et invoet requies defunctorum. Praemittitur autem quasi prologus oratio et invocatio Trinitatis, in quo praelibatur et ostenditur quae sit causa missae sequentis: Suscipe, sancta Trinitas. Ibi enim continetur ut sanctis proficiat ad honorem, nobis ad salutem, etc. Tripartita est differentia. Secundum enim differentiam trium partium Ecclesiae, sunt tres missarum differentiae, ut alia dicatur de sanctis, alia de tempore, id est pro vivis, alia pro fidelibus defunctis. Sunt quidem tres partes Ecclesiae. Pars quaedam est in exsultatione, pars in peregrinatione, pars in exspectatione, In exsultatione sunt sancti, qui Christi vestigia sunt secuti. In peregrinatione sunt vivi, qui subjacent tempori, id est vanitati. Unde Apostolus: Vanitati subjecta creatura non volens, etc. . In exspectatione sunt fideles defuncti, qui exspectant requiem. Secundum harum trium partium
Abbreviated transcription (Latin):
timor libidinem. De tribus distinctionibus tituli.
N iłu. fides intelligitur: sine qua nemo saluatur. In nazareno: spes.
Narareth enim: flos interp̃tatur. de quo fructus sꝑatur. In rege iudoꝵ.
caritas quȩ ẽ. excellentior uia: que reges &. sacerdos facit. Fides autem
illuminat rationem quam suꝑbia excecabat: ꝙ. excludit suꝑbiam.
Spes autẽ subleuat concupiscentiam quam auaritia incliuabat: &. ex¬
cludit auaritiam. Caritas temꝑat &. ordina tiram quam inuidia cor¬
rumpebat: &. excludit inuidiam. Sic igitur uirtute sc̃e crucis & effica¬
tia. exuimur nr̃a uetustate: ꝙ. induimur. xp̃i nouitate. Similiter &. sa¬
cramento altaris. renouatur ȩccłia &. sanctificatur. Sunt autẽ septem
quȩ insacramento altaris attenduntur utiliter. Scilicet que sit causa
misse. que differentia. quis finis. quȩ uirtus. quis ordo. quȩ ratio: quȩ
utilitas. E ausa misse triꝑtita ẽ. Scilicet honor sanctoꝵ. salus uiuorum:

Expanded text:
timor, libidinem. De tribus distinctionibus tituli: timor, libidinem. De tribus distinctionibus tituli: in Jesu fides intelligitur, sine qua nemo salvatur; in Nazareno spes; Nazareth enim flos interpretatur, de quo fructus speratur; in rege Judaeorum, charitas, quae est excellentior via, quae reges et sacerdotes facit. Fides autem ispes autem sublevat concupiscentiam, quam avaritia inclinabat, et excludit avaritiam; charitas temperat et ordinat iram, quam invidia corrumpebat, et excludit invidiam. Sic igitur virtute sanctae crucis et efficacia exuimur nostra vetustate, et induimur Christi novitate. Sed cramento altaris renovatur Ecclesia et sanctificatur. Sunt autem septem quae in sacramento altaris utiliter attenduntur, scilicet quae sit causa missae, quae differentia, quis finis, quae virtus, quis ordo, quae ratio, quae utilitas. Causa missae tripartita est, scilicet honor sanctorum, salus vivorum,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum. Latitudo miscd̾iȩ fuit in xp̃i passione. longitudo uitȩ int
rectione. sublimitas głe inascensione. ꝓfundum sapientiȩ inoceulta pe¬
state. qua hec omnia fecit: qua ꝙ innouissimo iudicabit. ꝓ fundun
erucis ocultum erat: &. cȩt̾̃a manifesta portabat. Sic potestas adhuc
occulta ẽ: qua dominus iħs omina p̃dicta fecit. Sed cum infine io¬
fabir tunc manifesta erit. sicut scͥptum ẽ. C ognoscetur dominus udet
faciens. Uñ inquarto ordine canonis memora detrib inantesti pe¬
mitttur. De quarto autem idest deꝓfundo. quia occultum ẽ: tacet᷑.
Quartus ordo ẽ. Uñ &. memores domine nos tui serui: & c̃. Item inpas¬
sione contemptus sui fuit. &. in resurrectione contemptus mundi: in as¬
censione amor dĩ. in occulta potestate: timor. Contemptus autem sui
exeludit uerbositatem. contemptus mnundi curiositatẽ: amor dĩ iniqͥtatẽ

Expanded text:
Judaeorum . Latitudo misericordiae fuit in Christi passione. Longitudo vitae in Judaeorum . Latitudo misericordiae fuit in Christi passione. Longitudo vitae in resurrectione. Sublimitas gloriae in ascensione. Profundum sapientiae in occulta potestate, qua haec omnia fecit, qua et in novissimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua Dominus Jesus omnia praedicta fecit; sed cum in fine judicabit, manifesta erit, sicut scriptum est: Cognoscetur Dominus judicia faciens . Unde et in quarto ordine Canonis memoria de tribus manifestis praemittitur. De quarto autem, id est profundo quia occultum est tacetur. Quartus ordo est: Unde et memores, Domine, etc. Item in passione contemptus fuit sui, in resurrectione, contemptus mundi; in ascensione, amor Dei; in occulta potestate, timor. Contemptus autem sui excludit verbositatem; contemptus mundi, curiositatem; amor Dei, iniquitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
surt suꝑ erucem. Est enim septiformis uetustas nĩa. ẽ septiformis u¬
tis sancte erucis & efficatia. Sunt enim quatuor corporis ab homui¬
Noues. & tees ientis corruptiones. Uñ ꝓpħa. Corrupti sunt . &. aho¬
nabiles facti sunt. Corrupti sunt mente. ꝙ. ab hominabiles fact se¬
incorpore: Abutimur enim quatuor elementis: incorpore. Igne ierts
ꝑcuriositatem. aere in ligua ꝑuerbositatem. terra umanib ꝑ inqu¬
fatem. quando pugno ꝑcutumis imꝑie fratrem: aqua influri si¬
minis ꝑlibidinem. Hec sunt: quȩ de claustro eiciunt frem. Uñ pbi¬
ngrediebatur ut uideret: ecce curiositas. Nana loquebatur: ete us¬
bositas. Cor eius congregauit iniquitatẽ sibr: ecce unquitas. E grede¬
batir. foras plibidinem. Corrumpimur etiam iumente triplici cers¬
sublunitas. & ꝓfundum. E tres intitulo distinctiones: iħs. nararenis i

Expanded text:
 et posuit super crucem . Est enim septiformis vetustas nostra; est et septiformis v et posuit super crucem . Est enim septiformis vetustas nostra; est et septiformis virtus sanctae crucis et efficacia. Sunt enim quatuor corporis abominationes, et tres mentis corruptiones. Unde propheta: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt . Corrupti sunt mente, et abominabiles facti corpore. Abutuntur enim quatuor elementis in corpore: Igne in oculis per curiositatem, aere in lingua per verbositatem, terra in manibus per iniquitatem, quando pugno impie percutimus fratrem, aqua in fluxu seminis per libidinem. Haec sunt quae de claustro ejiciunt fratrem. Unde pngrediebatur ut videret , ecce curiositas; Vana loquebatur , ecce verbositas; cor ejus congregavit iniquitatem sibi , ecce iniquitas. Egrediebatur foras , per libidinem. Corrumpimur etiam in mente triplici corrupsublimitas et profundum, et tres in titulo distinctiones: Jesus, Nazarenus, Rex
Abbreviated transcription (Latin):
cramento altaris. magna ẽ. conuenientia &. magna efficatia: cum per
utrumq excludantur contraria. re nouetur &. sanctificetur eccłia. Dup¬
plici autem renouamur ratione. ut scilicet prius exuamur uetustate:
deinde induamur nouitate. Non enim potest fieri. ut remanentes in
uetustate. induamur xp̃i nouitate: nec poterat fieri quod paulus di¬
cebat ex psoua infirui. Nolumus ex poliari. s suꝑuestiri. Unde fls
cebedei petentib ut unus sederet ad dext̾am & alius adsinstrana
tum. e atestis bibete calicem quem ego bibiturus sum. suasi duus
Prius compaciendo & commoriendo oportet uos exui uetustast eit
postea possitis addextam meam uł adsinistram sedere. quod ẽ uoi
nouitate. Hoc enim nou ẽ. meum dare uob̾. idẽ ueterib: sed quib
parat um est apatte meo idest innouatis. Propt̾ea &. ipse dominus
brius quidem uoluit pati in ligno inferiori. deinde glorificari il ls
supioer ut scilicet prius exueret nos uetustate. deinde induere um

Expanded text:
cramento altaris magna est convenientia et magna efficacia, cum per utrumque excludantur contraria, et renovetur et sanctificetur Ecclesia. Duplici autem renovamur ratione, ut scilicet prius exuamur vetustate, deinde induamur novitate. Non enim potest fieri ut remanentes in vetustate induamur Christi novitate, nec poterat fieri quod Paulus dicebat ex persona infirmi: Nolumus exspoliari, sed supervestiri . Unde filiis Zebedaei petentibus ut unus sederet ad dexteram et alius ad sinistram dictum est: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Quasi diceret: Prius compatiendo et commoriendo oportet vos exui vetustate, ut postea possitis ad dexteram meam vel ad sinistram sedere, quod est indui novitate. Hoc enim non est meum dare vobis, id est veteribus, sed quibus paratum est a Patre meo , id est innovatis. Propterea et ipse Dominus Jesus prius quidem voluit pati in ligno inferiori, deinde glorificari in ligno superiori. Ut scilicet prius exueret nos vetustate, deinde indueret no
Abbreviated transcription (Latin):
ro a sanguis. Sola uero diuna gr̃a hoc potuit ꝙ uoluit. hoc fecit
e siert ̾icat eopgto sute cra uemipa: cempus aute lgtm ⁊ teapl
sublege.ꝙ. tempus gr̃ȩ: & in ipso tempore gr̃ȩ uenit dominus iħs &

Expanded text:
ro et sanguis. Sola vero divina gratia hoc potuit et voluit; hoc et fecit ro et sanguis. Sola vero divina gratia hoc potuit et voluit; hoc et fecit et facit. Sicut ergo sunt tria tempora, tempus ante legem, tempus sub lege, et tem
Abbreviated transcription (Latin):
ulla alia nis sola dupplex hominis natura erat redimenda. scl
forpus &. anima. In hoc autẽ ordine. nr̃a redemptio & repari¬
tio celebratur: ꝑ quam humana natura liberatur. Uñ quare in hoc¬
ordine non nisi dupplex crux fuerit facienda. manifesta apparet
ratio: uidelicet ꝓpter redemptionem dupplicis nature. Solitio scd̃e
gr̃e. Didĩe nature flos p̃cedit fructum. ꝙ sonus cantum: ꝙ na¬
teria materiatum. Ordine iusticiȩ pena sequitur peccatũ: ꝙ uirtit̃
ꝓremium. Unde scriptum ẽ. O cłm ꝓoculo. dentem ꝓdente ꝙ. et̃
E reposita ẽ. mͥ corona iusticie quam reddet michi dominus in illa
die iustus uider. Ordine gr̃e suꝑhabundat gr̃a ubi abundauit dele¬
tumr: ex p̾cedit᷑ humilis peccator iustum suꝑbum. uelut publicanus
phariseum: & mised̾ia impenditur ubi nullum ꝑ̃cedit meritum
Uñ ineuglio. Publicani &. meretrices p̃cedent uos in regnum di. So
nec natura potuit. nec iusticia debuit: ut panis ꝙ uinum fieret a¬

Expanded text:
ulla alia nisi sola duplex hominis natura erat redimenda, scilicet corpus et anima. In hoc autem ordine nostra redemptio et reparatio celebratur, per quam humana natura liberatur. Unde quare in hoc non nisi duplex fuerit crux facienda, manifesta apparet ratio, videlicet propter redemptionem duplicis naturae. Solutio secundae. Ordine naturae flos praecedit fructum, et sonus cantum, et materia materiatum. Ordine justitiae poena sequitur peccatum, et virtutem praemium, unde scriptum est: Oculum pro oculo, dentem pro dente , etc.; et: Reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die . Ordine gratiae superabundat gratia ubi abundavit delictum, et praecedit humilis peccator justum superbum, velut publicanus Pharisaeum, et misericordia impenditur ubi nullum praecedit meritum. Unde in Evangelio: Publicani et meretrices praecedent vos in regno Dei . Sed nec natura potuit nec justitia debuit, ut panis et vinum fieret ca
Abbreviated transcription (Latin):
erit. S ideo qui hec tota animi uirtute & ipse diligit. ꝙ. ut ali dd¬
dant uerbis simul & exempls ostendit: & ubicumq ꝑax. ueritas.
uł iuisticia. siue castitas laborant. quantum p̾ualet etiam ultro sen¬
gerit & sed̃m quod uires habuerit defensare tendit: in artyrii cono¬
nam domino remimerante ꝑcipiet. S dicit aliqͥs. Homo unienis
sum. facio nunc quod me delectat: ꝙ postea penitentiã agam hac
si stultus diceret. ꝑcutiam me crudeli gladio: & postinodũ adme¬
dicum uadam: &. nescit quod unius hore puncto uulnus exhibet᷑
ẜ ure longo tempore adsanntatem pͥstinam reuocat᷑. Qui gͥ pertãs
dicit se postea penitentiam acturum: quare non tunet ne eum

Expanded text:
erit. Et ideo qui haec tota animi virtute et ipse diligit, et ut alii dierit. Et ideo qui haec tota animi virtute et ipse diligit, et ut alii diligant, et verbis simul et exemplis ostendit, et ubicunque pax, veritas vel justitia, sive castitas laborant, quantum praevalet etiam ultro se ingerit, et secundum quod vires habuerit, defensare contendit, martyrii coronam Domino remunerante percipiet. Sed dicit aliquis homo, Juvenis sum, faciam quod delectat modo, et postea poenitentiam agam. Hoc est dicere: Percutiam me crudeli gladio, et postmodum ad medicum vadam. Et nescit quod unius horae puncto vulnus exhibetur, sed vix longo tempore ad sanitatem pristinam revocatur. Qui enim adulterans dicit se postea poenitentiam acturum, quare non timet ne eum
Abbreviated transcription (Latin):
uult uitare suspectam: cito dilabitur in ruinam. ncer om̃ia eñi xp̃a¬
norum certamina. sola duriora sunt p̃lia castitatis: ubi cotidiana est¬
pugna & rara est uictoria. Grauem castitas sortita ẽ. inunicum: quo
tidie uincitur & timetur. E ideo sicut iam dictum ẽ: nemo se falsa se¬
curnate decipiat: nec desuis uirib ꝑicłose p̃sumat: s. audiat apłi
blandimenta. & contra adiutores diaboli. qui familiaritatem suspeti
habere nec metuunt. nec erubescunt: ne nos exemplo suo decipant
der adiutorium iugiter imploremus: ut nos delaqueo uenantium li¬
berare dignetur: scientes quod inhis malis quȩ supra diximus. omub
xp̃ianis cotidiaua martẏria deesse non possunt. Si enim caritas. ix
ritas & iusticia. xpistus ẽ. sicut ille qui his insidiatur. ꝑsecutor et
ita ille qui hec ialiis defensare. & in se custodire uoluerit. martyr

Expanded text:
vult vitare suspectam, cito delabitur in ruinam. Inter omnia Christiavult vitare suspectam, cito delabitur in ruinam. Inter omnia Christianorum cortamina sola duriora sunt praelia castitatis, ubi quotidiana pugna est, et rara victoria. Gravem castitas sortita est inimicum, qui quotidie vincitur et timetur. Et ideo, sicut jam dictum est, nemo se falsa securitate decipiat, nec de suis viribus periculose praesumat, sed audiat Apostolum blandimenta et contra adjutores diaboli qui familiaritatem suspectam habere nec metuunt nec erubescunt, ne nos exemplo suo decipiant, Dei adjutorium jugiter imploremus ut nos de laqueo venantium liberare dignetur: scientes quod in iis malis quae supra diximus omnibus Christianis quotidiana martyria deesse non possunt. Si enim castitas, et veritas, et justitia Christus est, sicut ille qui insidiatur persecutor est, ita et ille qui haec et in aliis defensare et in se custodire voluerit, martyr
Abbreviated transcription (Latin):
mitigare: libidinem fugere: iusticiam custodire: auaritiam contem¬
nere: in pace magnum martyrium ẽ. Non in congrue autẽ dictum
est auariciam contempnere: iracundiam mitigare. libidinem fug̃e
Contempuenda est enim auaritia: que nob̃ ideo iniqua lucra ꝓcurat
ut nos suos faciat. Nr̃i enim essemus scd̃m uoluntatẽ d̾i: si illa nob¬
non dominaret᷑. Iniqua etiam nimis ẽ. auaritia. que uelut ignis.
quanto plus accipit: tanto amplius querit. Iracundia uero miti
libidinem fugiendam esse suggerimꝰ: apls paulus euidenter osten¬
dit. Qui cum omnib uiciis predicasset resistendum: cum contra li¬
libidinem uero fugiendo suꝑare. E rgo contra libidinis impetum
apprehende fugam. siuis obtinere uictoriam: nec tͥ uerecundum sit fus
precipue tamen aclericis uel monachis indigna ꝙ. in honesta familas¬
tas ẽ fugienda: quia sine ulla dubitatione. qui nocuie familiaritatisñ

Expanded text:
mitigare, libidinem fugere, justitiam custodire, avaritiam contemmitigare, libidinem fugere, justitiam custodire, avaritiam contemnere, pars magna martyrii est. Non incongrue dictum est, avaritiam contemnere, iracundiam mitigare. libididem fugere: contemnenda est enim avaritia, quae nobis ideo iniqua lucra procurat, ut nos suos faciat. Nostri enim essemus, si illa nostra non esset. Iniqua est avaritia, quae velut ignis, quanto plus accipit, tanto amplius quaerit. Iracundia vero mitiglibidinem fugiendam esse suggerimus, apostolus Paulus evidenter ostendit, qui cum omnibus vitiis praedicaret resistendum, dum contra litere, libidinem vero fugiendo superare. Ergo contra libidinis impetum apprehende fugam, si vis obtinere victoriam. Nec tibi verecundiae sit fugere nibus Christianis, praecipue tamen a clericis vel monachis, indigna et inhonesta familiaritas fugienda est; quia sine ulla dubitatione qui familiaritatem non
Abbreviated transcription (Latin):
corporis nr̃i. quando magnis criminib famulat᷑: terra morientium
esse cognoscitur: cum uͦ uirtutib oꝑam dederit: interram uiuentiũ
transinigratione felicissima cõmutatur. Hoc ergo fr̃s km̃i. non extra
nos s intus in nob̾ cum dĩ gr̃a possumus exercere si uolumus. Si enun
peccata relinquinus. &. uirtuti oꝑam damus: de terra morientium
feliciter egredunur: & ad terram uiuentium felicius ueniemus. Et
ideo qui solebat maledicere. benedicat: qui solebat detrahere. semꝑ qͣd
bonum ẽ studeat ꝓferre: qui solebat iracundiam incorde reseruare
patientiam habeat: qui res alienas solebat inuadere. ꝓpͥas studeat
erogare: qui negotiando fraudem facere. &. ꝑstateras uel mensuras
duplices lucra mundi augere solebat: ab om̃i fraude & iniquitate suũ
ꝙ. pax nr̃a. inr̃es suos. Nam sicut frequenter suggessimus. iracundiã

Expanded text:
corporis nostri quando magnis criminibus famulatur, terra morientium corporis nostri quando magnis criminibus famulatur, terra morientium esse cognoscitur. Cum vero virtutibus operam dederit, in terra viventium transmigratione felicissima commutatur. Sed hoc ergo, fratres charissimi, non extra nos, sed intus in nobis, cum Dei gratia possumus exercere si volumus. Si enim peccata relinquimus, et virtuti operam damus, de terra morientium feliciter egressi sumus, et in terram viventium feliciter veniemus. Et ideo qui solebat maledicere, benedicat; et qui solebat detrahere, semper quod bonum est studeat proferre. Qui solebat iracundiam in corde conservare, patientiam teneat. Qui res alienas solebat invadere, de rebus propriis studeat erogare. Qui in negotio fraudem facere, et per stateras vel mensuras duplices lucra mundi conquirere solebat, ab omni fraude et ab omni iniquitate suum et pax nostra martyres suos. Nam sicut frequenter suggessimus, iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
toue nostra: & ueniauis ad terram quam nob̾ daturus ẽ. dñs pcst
astam uitam. Que ẽ. autẽ terra nr̃a de qua egredi iubemur: nisi m¬
bis nociua caro nr̃a: Bene uͦ de terra sua egreditur. qui carnales
concupiscentios contempnens .&. uoluntates ꝓprias uelut uenenim
diaboli respuens: lectioni uel orationi frequenter insistit. Hene de
terra sua egreditur. qui cupiditatẽ sꝑuit: &. mniscõiam diligit. lu¬
uriam fugit. & amplectitur castitatem. Bene de terra sua egreͭ
qui malitiam suam deserit ut teneat caruatem: suꝑbiam sꝑuit
q sectatur humilitatẽ. Quid ergo ẽ de terra sua egredi: uinꝰ om̃
peccata & uitia carnalia relinquere: & ueni inquit dominus int̾ram
quam monstrauero tibi. Ergo si terram nr̃am relinquimꝰ: ad illam
quam ostendit dominus uenianus. Que tam̃ est ista terra quã dñs
dignatur ostendere: Sine dubio credimus. quia ipsa ẽ. de qua ꝓpha
dicebat. Credo uidere bona domini: interra uiuentium. Terra igit᷑

Expanded text:
tione nostra, et veniamus ad terram quam nobis daturus est Dominus post istam vitam. Quae est terra nostra de qua egredi jubemur, nisi caro nostra? Bene ergo de terra egreditur, qui carnales concupiscentias contemnens, et voluntates proprias velut venenum diaboli respuit, et lectioni vel orationi frequenter insistit: bene de terra sua egreditur, qui cupiditatem spernit, et misericordiam diligit, luxuriam fugit, amplectitur castitatem. Bene de terra sua egreditur, qui malitiam deserit, ut teneat charitatem, superbiam spernit, et sectatur humilitatem. Quid ergo de terra egredi est, nisi omnia peccata et vitia carnalia relinquere? Et veni, inquit Dominus, in terram, quam monstravero tibi . Ergo si terram nostram relinquimus, ad terram quam ostendit Dominus veniemus. Quae tamen est terra ista quam Dominus dignatur ostendere? Sine dubio credamus, quia ipsa est de qua Propheta dicebat: Credo videre bona Domini in terra viventium . Ergo terra
Abbreviated transcription (Latin):
nis. conuenientius quam incet̾is cotidie uenit: &. de pane &. uino. carne̾
& sanguinẽ suum consecrat &. conficit. . hec de tercio ordine dixisse suffi¬
ma & uera hostia: iam maior protenditur mora. Trium magnalium
quȩ fecit celebratur memoria: ut tam ꝑeum quam ꝑea quȩ fecit. pa¬
tris flectatur &. impetretur clementia. Quinq ergo eruces facimus. ñ
ꝙ crucis eius efficaciã quinq ꝑtitam obtineamus grãm: ꝑ quã digne
offeramus ꝙ. sumamus salutarem hostiam: ꝙ. eidem conformati. inscõꝵ
consortio mereamur admitti. Dominus iħs inpassione sua fuit hostia pu¬
ra. in resurrectione hostia scã: inascensione hostia iminacłata: panis uite
eternȩ esurientib: calix salutis ꝑpetue. iusticiam sicientib. Ei ergo assimi¬
lari &. conformari debemus: qui ad iꝑsum offerendum & sumendũ acce¬
dimus. ES quia hoc non potest fieri. nisi passionem eiꝰ .&. resurrectionem
ẜ ascensionem studeamus imitari: propterea trium istorum in pͥmis

Expanded text:
is quotidie venit, et de pane et vino carnem et sanguinem suum consecrat et conficit. Et haec de tertio ordine dicta suffima et vera hostia, jam major protenditur mora. Tunc magnalium quae fecit celebratur memoria, ut tam per eum quam per ea quae fecit, Patris flectatur et impetretur clementia. Quinque ergo cruces facimus, non et crucis efficaciam quinquepartitam obtineamus gratiam, per quam digne offeramus et sumamus salutarem hostiam, et eidem conformati, in sanctorum consortium mereamur admitti. Dominus Jesus in passione sua fuit hostia pura, in resurrectione hostia sancta, in ascensione hostia immaculata. Panis vitae aeternae esurientibus, calix salutis perpetuae justitiam sitientibus. Ei ergo assimilari et conformari debemus, qui ad ipsum offerendum accedimus, sed quia hoc non potest fieri nisi passionem, resurrectionem et ascensionem studeamus imitari, propterea istorum trium in primis
Abbreviated transcription (Latin):
esthonum habenti mortuum suum: ꝙ relicto eo. ire & flere mortuum
omne pͥmogenitum interra egypti. Scribitur enim: quia non erat domꝰ
inqua non iaceret mortuus. Nam nullus ẽ homo. qui uiuat hic sine pec¬
cato. Unusquisq ergo mortuum suum ide. peccatum ꝓpͥum plangere
uatur amortuo. &. iterum mortuum tangit: id: qui plangit peccatum

Expanded text:
enim homini habenti mortuum suum, et relicto eo, abire et flere mortuum omne primogenitum in terra Aegypti, non erat domus, in qua non jaceret mortuus . Non enim est homo qui vivat, et non peccet . Unusquisque ergo mortuum, id est peccatum suum, plangere vatur a mortuo, et iterum tan
Abbreviated transcription (Latin):
etercia p̾rogatiua idẽ sumina &. eterna potestate: scriptum ẽ. Pote¬
stas eius potestas ȩterna: que non auferetur. S quia hec triplex pre
rogatiua parum nob̾ ꝓdesset. nisi caritatem geminam exhiberet: ꝓp¬
tera dicimus. Ut nobis corpus ꝙ sanguis fiat dilectissum filii tui
domimi nostri ihesu xp̃i. Caritas gemina fiit. quam ad patrem habuit nos
gregesu: patri obediendo. &. pro grege moriendo. Uel caritas gemiina fuit
corpus or amnam posuit. uel qua fanguinem ꝙ aquam ex latere fudit. Uel
ideo quinq cruces facimus: ut ex predictis qͥuꝗ: qͥnꝙ: nobis uecessaria impe¬
mus. ex participatione scilicet sanguinis. remissionem peccatoꝵ: ex partieqi¬
tione corporis unitatem insocietate scoꝵ: ex sumina ꝙ. eterna potestate. dnos¬
rem &. sollicitudinem mandatorum: ex summa dignitate & honore. honeste
uite s maturratem morum: ex plenitudine gratiarum. plenitioiñẽ praro
ruum q. sumium sacrificium transformentur: idẽ inuerum corpus xp̃i

Expanded text:
 Potestas ejus potestas aeterna, quae non auferetur . Sed quia triplex haec praerogativa parum nobis prodesset nisi charitatem geminam exhiberet, propterea dicimus, ut nobis corpus et sanguis fiat dilectissimi Filii tui Domini nostri Jesu Christi. Charitas gemina fuit quam ad Patrem habuit et ad gregem, Patri obediendo et pro grege moriendo. Vel charitas gemina fuit qua corpus et animam posuit, vel qua sanguinem et aquam de latere suo fudit. Vel ideo quinque cruces facimus, ut ex praedictis quinque, quinque nobis necessaria impetremus: ex participatione scilicet sanguinis, remissionem peccatorum; ex participatione corporis, unitatem in societate sanctorum; ex summa et aeterna potestate, timorem et sollicitudinem mandatorum; ex summa dignitate et honore, honestatem vitae et maturitatem morum; ex plenitudine gratiarum, plenitudinem praemiorum. rum et summum sacrificium transformantur, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
famuloꝵ famularumq tuarum. ilł. ꝙ ilł. Pro circumstantib: ubi dicuiꝰ
&. omnium circuinstantium. ¶ria petimus. P rimo scilicet ut diesm
disponantur inpace. scd̃o ut eruamur ab eterna dampnatione. teo
ut mereamur numerari indominico grege. Quȩ omnia ibi habens
ubi dicimus. diesq nr̃os intua pace disponamus. atq abȩt̾na damp¬
natione nos eripi: & mnelectorum tuoꝵ iubeas grege numerari.

Expanded text:
um famularumque tuarum. Pro circumstantibus, ubi dicimus: Et omnium circumstantium. Tria petimus: Primo scilicet, ut dies nostri disponentur in pace; secundo, ut eruamur ab aeterna damnatione; tertio, ut mereamur numerari in Dominico grege. Quae omnia habemus ibi ubi dicimus: Diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas gre
Abbreviated transcription (Latin):
uero petumus. ut quȩ in pͥmo benedicta sunt. insuminũ &. uerum
sacrificium transformentur. Qͥnꝙ ergo cruces facimus. quia quȩ be¬
nedicta sunt. in id transferri petimus quod inquinq precellit õĩb
scilicet tͥplici prerogatiua &. caritate gemina. Ideo dicimus benedictã.
omnium scilicet grãrum plenitudine: asscriptam. summa dignitate
ꝓ honore: ratam. sumina ꝙ. eterna potestate. De pͥma p̃rogatiua. scili¬
cet omnium gr̃arum plenitudine: scriptum ẽ De plenitudine eius

Expanded text:
vero petimus ut quae jam in primo benedicta sunt, in verum et summum vero petimus ut quae jam in primo benedicta sunt, in verum et summum sacrificium transferantur. Quinque ergo cruces facimus, quia quae benedicta sunt in id transferri petimus quod in quinque praecellit omnibus, scilicet triplici praerogativa et charitate gemina. Ideo dicimus Benedictam, omnium scilicet gratiarum plenitudine, ascriptam summa dignitate et honore, ratam umma et aeterna potestate. De prima praerogativa. scilicet omnium gratiarum plenitudine, scriptum est: De plenitudine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
infirmi. Primo enim fidem interrogat ut interrogando ꝓbet ꝙ discer
infirmitati parcat. seipsum insue maiestatis claritate non manifestat:
s quasi sub quodam uelamine occultat. Unde miracłm istud contigit
in uiuarieꝵsi eccłia premonstratensis ordinis. Num celebraret᷑ missa
in prefata ȩccłia: quidam frater de choro respiciens ad altare. uidit
suꝑ illud circulum claritatis in mense. &. columbam miri candoris suꝑ
calicem: in eadem claritate. Eepit igitur ammirari: ꝙ. ammirando in¬
tueri.  subito stupefactus &. territus: amisso uisu. cecidit inchoro pro¬
stratus. Quem fr̃s ad manus extra chorum deducentes q. euentus uerita¬
tem. ꝑ quirentes: tamdui precib institerunt. donec ei dominus uisũ
restitueret. &. hec quidẽ de pͥmo ordine dicta sufficiant. De scd̾o ordiu
N pͥmo ordine petimus. ut que apposita sunt benedicantur: in scd̃o

Expanded text:
infirmi. Primo enim fidem interrogat ut interrogando probet et discinfirmi. Primo enim fidem interrogat ut interrogando probet et disco, ut nostrae infirmitati parcat, semetipsum in suae majestatis claritate non manifestat, sed quasi sub quodam velamine occultat. Unde miraculum istud contigit in Vivariensi ecclesia Praemonstratensis ordinis. Cum celebraretur missa in praefata ecclesia, quidam frater respiciens de choro ad altare vidit super illud circulum claritatis immensae et columbam miri candoris super calicem in eadem claritate. Coepit igitur admirari, et admirando intueri: et subito stupefactus et territus amisso visu cecidit in choro prostratus. Quem fratres ad manus extra chorum deducentes, et eventus veritatem perquirentes, tandiu precibus institerunt donec ei Deus visum restitueret. Et haec quidem de primo ordine dicta sufficiant. CAP. IV. De secundo ordine Canonis. In primo ordine petimus ut quae apposita sunt benedicantur; in secundo
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam satisfacientes. adhoc ꝙ ꝑ hoc reconciliati reuertanti
Tercia causa ẽ: ut ꝑhoc unum efficiamur cum xp̃o. mediante. xp̃o
unum efficiamur cum deo. Unde dominus in euugłio. Caro mea ue¬
re ẽ. cibus: &. sanguis meus uere ẽ. potus. Qui monducat carnem.
e bibit meum sanguinem: in me manet ꝙ ego in eo. Hene autem
sumitur. siquis ꝑhec tria ad hoe p̃paretur: scilicet fide in tegra. con¬
fessione pura. penitentia condigna. Bene sumptũ tria oꝑatur. P r¬
mo. peccata purgat. sed̾o uirtutes poborat. tercio inuitam ȩt̾mam
resuseitat. Unde dominus in euugłio. Amen amen dico uob̃. nisi mandu¬
caueritis carnem filii hominis. & biberitis eius sanguinem: non habebitis
uitam inuob̃. Qui manducat meam carnem. ꝙ. bibit meum sanguinẽ:
habet uitam eternam. E ego resuscitabo eum in nouissimo die. Q uare
subhac spetie sacramenti ueritas lateat & ueletur: triꝑtita causa ẽ. Pri¬

Expanded text:
poenitentiam satisfacientes, ad hoc et per hoc reconciliati revertantur. poenitentiam satisfacientes, ad hoc et per hoc reconciliati revertantur. Tertia causa est ut per hoc unum efficiamur cum Christo, et mediante Christo, unum efficiamur cum Deo, unde Dominus in Evangelio: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Qui manducat meum corpus, et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in eo . Bene autem sumitur, si quis per haec tria ad hoc praeparatur, scilicet fide integra, confessione pura, poenitentia condigna. Bene sumptum tria operatur: primo peccata purgat; secundo, virtutes roborat; tertio in vitam aeternam suscitat. Unde ait in Evangelio: Amen amen dico vobis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis i manducat meam carnem et bibit sanguinem meum, habet vitam aeternam, et ego resuscitabo eum in novissimo die . Quare sub hac specie sacramenti veritas lateat et veletur, tripartita causa est. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
eã tres truces facimus. ut scilicet ꝑuirtutem sc̃e crueis pͥmo que appo¬
sita sunt benedicantur: scd̃o hu ꝓro quib apponuntur. tercio ut que
petimus impetremus. Soluta ẽ. ergo scd̃a questio. que posset fiert̃
scilicet quare tres cruces in hoc ordine fiant quando dicunꝰ. hee dons
scilicet deuotionis nr̃e ħ sancta sacͥficia illibata: maiestati diuine. i
hec dona referantur ad naturam. hec munera ad gr̃am: hec sc̃a sacfice
adincorruptionis głom. Quare aut̃e hoc sacraxumentum iteretur ul
quomodo bene sumatur. uł quid bene sumptilm oꝑetur: uel quare
subhac specie sacramenti ueritas lateat &. ueletur: rationabiles questo¬
nes oriuntur. Quare hoc sacramentum iteretur: triꝑtita causa ẽ. Prima
causa ẽ: ut qui cotidie labimur. ꝑhoc cotidie ex piemure. Sed̃a causa ẽ.
ut sicut inmedio paradysi erat lignum uite ita sit corpus. xp̃i assi¬
due inmedio ȩccłie. aquo. criminaliter peccantes arceantur: done ꝑ

Expanded text:
cimus, scilicet ut per virtutem crucis primo quae apposita sunt benedicantur; secundo, ii pro quibus apponuntur; tertio, ut quod petimus impetremus. Soluta est ergo secunda quaestio quae posset fieri, scilicet quare tres cruces in hoc ordine fiant, quando dicimus: Haec doscilicet devotionis nostrae, haec sancta sacrificia illibata majestati divinae, ut haec dona referantur ad naturam, haec munera, ad gratiam, haec sacrificia, ad incorruptionis gloriam. Quare autem hoc sacramentum iteretur, vel quomodo bene sumatur, vel quod bene sumptum operetur, vel quare sub hac specie sacramenti veritas lateat et veletur, rationabiles quaestiones oriuntur. Quare hoc sacramentum iteretur tripartita causa est. Prima causa est ut qui quotidie labimur, per hoc quotidie expiemur. Secunda causa est, ut sicut in medio paradisi erat lignum vitae, ita sit corpus Christi assidue in medio ecclesiae, a quo criminaliter peccantes arceantur, donec per
Abbreviated transcription (Latin):
corpore: alud ut mundo simus corde. Ergo mext̾ius idest meopel
nostro. offerantur oꝑabona: incorde odorem suauitatis reddat co¬
gitatio sc̃ã. In altare cordis nr̃i cogitemus semꝑ quod bonum ẽ: in alta
uero corporis nr̃i iugiter quod deo placitum ẽ. oꝑemur. Tunc enum
ordine legitimo consecrationem altaris cum gaudio celebramus.
quando altaria cordis & corporis nr̃i munda ꝙͦ. pura inconspectu di¬
uine maiestatis offerimus. Nam nescio qua fronte. aut qua consci¬
sui altare non studet mundiciam custodire. Nos ergo frs km̃i ita ag̃
uisibiliter de corporis castitate & cordis puritate. sp̃uale gaudium ha¬

Expanded text:
corpore, alterum, ut mundi corde. Ergo in exteriore, id est corpore nostro, offerantur opera bona; in corde, odores suavitatis reddat cogitatio sancta. In altari cordis nostri cogitemus semper quod bonum est; in altari vero corporis nostri jugiter quod Deo heneplacitum est operemur. Tunc enim ordine legitimo consecrationem altaris cum gaudquando altaria cordis vel corporis nostri munda et pura in conspectu divinae majestatis offerimus. Nam nescio qua fronte aut qua conscisui altari non studet munditiam custodire. Nos vero, fratres charissivisibiliter de corporis castitate vel animae puritate spirituale gaudium ha
Abbreviated transcription (Latin):
dentes huc illucq uento animi flante. scintillas spargunt concupis
Et cum puerso ꝓuerteris. Humiles uero &. obedientes. & lectionẽ ama¬
tes orationi insfantes. am̃a & dilige tanquam membra. xp̃i. illos autĩ¬
quos te deuitare monui: nolo ut etiam attendas. Siç enim uolo ut

Expanded text:
dentes huc illucque vento animi flante, scintillas concupiscentiae spdentes huc illucque vento animi flante, scintillas concupiscentiae spet cum perverso perverteris . Humiles vero obedientes, lectionem amantes, orationi instantes, ama et dilige, tanquam membra Christi. Illos quos te devitare monui, non attendas, magis volo ut
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃o apparebuñt electi. Ueniet certe ueniet inuidicium apparen u
scĩs suis glorificatus: qui uꝑqͥs apparuit inpassione sua despectus. ¶u
ante pilatum &. pontifices iudeoꝵ in pͥmo aduentu apparuit hurs
&. pusillus: inscõo gloriosus. magnus. ⁊ excelsus apparebit ds: ꝙ ao di¬
rabilis fieri inomnib qui crediderunt. Ipse enim dominus nr̃ iħa xpͥ
insua humanitate: ad mirabilis in conceptione: admirabilis in natiu¬
tate: ad mirabilis in resurrectione: admirabilis &. in ascensione. Ipses
huc admirabilis apparebit inomnib qui sicut credendum ẽ. creddi¬
runt multimi iudicii reuelationem: ut ab illo mirabiles facti uiuã
ysaias ait. Et uocabitur nomen eius admirabilis. consiliarius. ds̃. fortis
ẜ cetera. Et dauid quodam loco. Mirabilis inquid d̃s in scĩs suis. E uiꝰ¬
Nergo głam resurrectionis uiderunt & crediderunt popħ xp̃iani:

Expanded text:
cum Christo apparebunt electi. Veniet ergo, veniet in judicio apparere in cum Christo apparebunt electi. Veniet ergo, veniet in judicio apparere in sanctis suis glorificatus, qui iniquis apparuit in passione sua despectus. Et qui ante Pilatum et pontifices Judaeorum in primo adventu apparuit humilis et pusillus, in secundo gloriosus, magnus et excelsus apparebit Deus, et admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt. Ipse enim Dominus noster Jesusnobis admirabilis in sua humanitate: admirabilis in conceptione, admirabilis in nativitate, admirabilis in resurrectione, admirabilis et in ascensione. Ipse adhuc et mirabilis apparebit in omnibus, qui ut credendum est crediderunt, in ultimi judicii revelatione, ut ab illo mirabili mirabiles facIsaias ait: Et vocabitur nomen ejus admirabilis, consil David: Mirabilis inquit Deus in sanctis suis . Cujus gloriam resurrectionis viderunt et crediderunt populi Christi
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ &. cognoscit deum: qui non diligit. non nouit eum. Cercio
cognouimus eum: simandata eis obseruamus. &. uirtutẽ resurrectis¬
nis eius. Agnoscimus enim uirtutẽ resurrectionis xp̃i: quando er¬
dimus quia deus eum suscitauit: & nos cum illo suscitauit ꝑuͥtutem
suom: & ad ampnatione mortis eripuit: &. ereptos inhereditate ȩter¬
na. ut filios ad pͥatris dexteram collocauit. Octaua enim die dominus anue¬
tuis resurgens: exemplum nob̃ future resurrectionis. & misterium oti
glorificari inscĩs suis Ille qͥ ingła naturaliter sua semꝑ głosus semps
manet glorificatus: inuidicio cum uenerit iudicare uiuos ꝙ mortuos ꝙ s¬
culum ꝑ ignem. glorificabit scõs suos. ipse cum ipsis gloriosus & gloritra
apparens adaritate potentiȩ suȩ clarificans illos: sicut patri idem dñsa
sol uiregno pat̾s mei. Qua gloriosa x. ꝑpetua gła glorificat: in uidio

Expanded text:
natus est, et cognoscit Deum. Qui non diligit, non novit eum . Tertionatus est, et cognoscit Deum. Qui non diligit, non novit eum . Tertiocognovimus eum, si mandata ejus observamus, et virtutem resurrectionis ejus. Agnoscimus enim virtutem resurrectionis Christi, quando credimus quod Deus suscitavit eum, et nos cum illo suscitavit per virtutem suam , et a damnatione mortis eripuit, et ereptos in haereditate aeterna, ut filios, ad Patris dexteram collocavit. Octava enim die Dominus a mortuis resurgens, exemplum nobis futurae resurrectionis et mysterium ostendit glorificari in sanctis suis , ille qui in gloria naturaliter sua semper gloriosus, semperque manet glorificatus, in judicio cum venerit judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem glorificabit sanctos suos, ipse cum illis gloriosus, et glorificatus apparens, a claritate potentiae suae clarificans illos: sicut et idem Patri Domsol, in regno Patris mei . Qua gloriosa et perpetua gloria glorificati, in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
uifsees quȩ aduitam & pietatem donata sunt. ꝑ eognitiõnem eiꝰ qui
trint nos ꝓpria głã &. uirtute. Ac si diceret. Adimpleatur uob̃ gratia
ꝑeius grãm que aduitam obtinendam &. pietatem conseruandam suf¬
ficiant: quia quanto quis ꝑfectius dominum cognoscit: tanto altiꝰ
ꝓmissorum eius manitudinem sentit. hinc &. paulus ait. Ad cognos¬
endun illum. &. uirtutem resurrectionis enis. E ognitio eñi iniste¬
rii incarnationis eiꝰ. passionis &. resurrectionis. ꝑfectio uitȩ ẽ. ꝙ thes¬
durus sapientie. ꝑcognitionem enin domini &. saluatoris nr̃i ib̾uxͥ.
omnia diuinitatis eius mysteria omnib saluamur agnoscimus. Tri¬
pliciter autera adeognitionem xp̃i uenire. scͥptura teste didicimꝰ. Prmo
ut credamus eum filium ee d̃i patͥs ommipotentis: & cum patre ⁊ spu
sc̃o. unum ẽẽ dm̃ intͥnitate. Scd̾o ut diligamus eum extoto corde. to¬
ta anima. tota uirtute: quia ut ioħs ait. ut om̃is qui diligit. ex des

Expanded text:
tutis suae ad vitam et pietatem donata sunt per cognitionem ejus qui vocavit nos propria gloria et virtute . Ac si diceret: Adimpleatur vobis gratia per ejus gratiam, quae ad vitam obtinendam et pietatem conservandam sufficiant. Quia quanto quis perfectius Dominum cognoscit, tanto altius promissorum ejus magnitudinem sentit. Hinc et Paulus ait: Ad agnoscendum illum et virtutem resurrectionis ejus . Cognitio enim mysterii incarnationis ejus, passionis et resurrectionis, perfectio vitae est et thesaurus sapientiae. Per cognitionem eniomnia divinitatis ejus mysteria quibus salvamur, agnoscimus. Tripliciter enim ad agnitionem Christi venire, Scriptura teste, didicimus. Primum ut credamus eum Filium esse Dei Patris omnipotentis, et cum Patre et Spiritu sancto unum esse Deum in Trinitate. Secundo, ut diligamus eum ex toto corde, tota anima, tota virtute , quia ut Joannes ait: Omnis qui diligit, ex Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cutus. fidem scilicet rectam. ex tota anima et uirtute: linguȩ conti¬
nentiam: &. castitatem corporis. Pixit abbas euagrius. Mentem er¬
rantem uł nutantẽ. solidat lectio: ꝙ ugilie. ꝙ. oratio. Concupisen¬
tiam uero marcetere facit esuries: &. labor ꝙ solitudo. Iracundiam ai¬
tem repͥmit psalmodia: longuanimitas. & miscdia. S hȩc. oportunus
temporib. ꝙ mensuris congruis adhibitis. Quȩ enim non oportune
uel sine mensura fiunt: ad paruum tempus ꝓficiunt. Q a sit xpisto
sequens: mortificatis membris suꝑ terram. ꝙ. mundo lxxxii¬
mortuus configuratus sit morti iħu xp̃i: & inligno dominice passionis¬
semꝑ maneat fixus. Hic autẽ configitur cruci xp̃i: qui uestigia eiꝰ ita sec¬
tatur. ut conuersationem imitari possit: scilicet sit mansuetus siẽ ille
fuit: mitis & humilis corde uerberatus. non respondeat: maledicenti

Expanded text:
cutus, id est, fidem rectam ex tota anima et virtute, linguae conticutus, id est, fidem rectam ex tota anima et virtute, linguae continentiam et castitatem corporis. Dixit abbas Evagrius: Mentem errantem vel nutantem solidat lectio et vigiliae, et oratio. Concupiscentiam vero marcescere facit esuries, et labor, et solitudo. Iracundiam autem reprimit psalmodia, et longanimitas, et misericordia. Sed haec opportunis temporibus et mensuris congruis adhibitis. Quae autem non opportune, vel sine mensura fiunt, ad parvum tempus proficiunt. CAPUT LXXXIIIsequens mortificatis membris super terram, et mundo mortuus, et configuratus morti Jesu Christi, et in ligno Dominicae passionis affixus, hic configitur cruci Christi. Qui vestigia ejus ita sectatur, ut conversationem illius imitari possit, ut sit mansuetus sicut ille fuit, et mitis et humilis corde, verberatus non respondeat, maledictus
Abbreviated transcription (Latin):
Duigite. salutate. ꝙ. oscłamin monachos: & benedicamini. Frequenter
enuim cum deo loquuntur: ꝙ. sc̃a sunt ora eorum. Quod ex iurtutib
mnes uirtutes in conspectu conditoris uicaria ope se subleuat
Nam quia una uirtus. sine alia. uel nulla ẽ. omnino uł mni¬
ma: uicissim de sua coniunctione fulcuntur. Nulla bona sunt cȩtera
si occulti iudicis oculis castitatis testimomio non approbantur. uelsi ca¬
stitatem humilitas deserat: aut humilitatem castitas derelinquat. Cer¬
te apud auctorem humilitatis & munditie. ꝓdesse nichil preualec uł
tur: sicut uirtus uirtute concipitur. Ex uicio enim uitium gignitur.
sicut indauid. qui dum non euitauit adult̾ium: ꝑpetrauit homici¬
dium. Item uirtus uirtute concipitur: sicut ꝑuirtutem euuglic pͥ¬
dicationis uirtutem martyrii apłi meruerunt. ¶Dix̃ sẽs oregorus.¬
quia hȩc tria exigit deus ab om̃i homine qui est baptismum conse¬

Expanded text:
Surgite, et salutate et osculamini monachos, ut benedicamini. Frequenter Surgite, et salutate et osculamini monachos, ut benedicamini. Frequenter enim cum Deo loquuntur, et sancta sunt ora eorum. CAPUT LXXXII. Quodriuntur. Omnes virtutes in conspectu Conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia, vel nulla est omnino, vel minima vicissim se sua conjunctione fulciant. Nulla bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbentur, si vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat. Apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse nihil praevalet vel tur, sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio enim vitium gignitur, sicuti David, qui dum non evitavit adulterium, perpetravit et homicidium. Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis virtutem martyrii apquia haec tria exigit Deus ab omni homine qui est baptismum conse