comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s ne increpare qͥd̾e aut etiã arguere dignaret᷑
ł ꝑ amicũ certe aliquẽ aut etiãꝑ inimicũ. s ad
orientẽ mit tͣet & instigar& linguã eiꝰ hois qͥ
eã tẽꝑare ñ nouerat : Quid contra religionẽ fe¬
ceratͥ. si me p̃sentẽ potiꝰ c̾uenisset: In tantũ
colloqͥo eiꝰ uidebam᷑ indigni: ut ab eo necargu
meram᷑. Uerũ qͥa ꝓpt̾ dm̃ cͣtẽpsit nobilitatẽ
suã. & totũ se exequauit humilib. optimũq
confitem᷑: iccirco eũ nolumꝰ humanis studuiᷤ
cͣtentionibq raptari. ne in aliqͦ. fid̾isuę senti¬
at detrim̃tũ. Certe cũ legerit qđ ea ipsa de
qͥb cȩt᷑os arguit magist̾ ille. in ipsius elec̾tis
etiã pꝰ pęnitentiã cm̃tariis docuimꝰ qđ suũ ñ
sit: ꝗͣ uerũ iudiciũ seru& uidebimꝰ. Putabit᷑
enĩ prior error fuisse ignorantiȩ.si eũ em̃da¬
pulsi respondere uisi sumꝰ ei qͥ nos amarissime
pulsauerat. attam̃ & ꝓ hoc ipso ueniã petiiꝰ

Expanded text:
 ne increpare quidem, aut etiam arguere dignaretur, vel per amicum certe aliquem, aut etiam per inimicum; sed ad Orientem mitteret, et instigaret linguam ejus hominis, qui eam temperare non noverat. Quid contra religionem faceret, si me praesentem potius convenisset? in tantumne colloquio ejus videbamur indigni, ut ab eo nec arguimeramur. Verum quia propter Deum contemsit nobilitatem suam, et totum se exaequavit humilibus, optimum confitemur: idcirco noluimus eum humanis studiis, contentionibusque raptari, ne in aliquo fidei suae sentiret detrimentum. Certe cum legerit, quod ea ipsa, de quibus caeteros arguit magister ille Hieronymus, in ipsius electis etiam post poenitentiam Commentariis docuerit, quod sua non sint, quam verum judicium servet, videbimus. Putabitur enim prior error fuisse ignorantiae, si eum emendapulsi, respondere nisi sumus ei, qui nos amarissime pulsaverat; attamen pro hoc ipso veniam petimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ licita ft̃ ĩpingens ad crim̾. Nam tu cũ sa¬
eras litt᷑as & uolumina diuina ꝑmutas. lau¬
dari uis: nos etiã si te imitantes de hoĩu ser¬
monib aliqͥd qd minꝰ edificare credimꝰ p̃t̃imꝰ.
Cerũ agat hec iste : ut sibi uł licere itł expe-¬
dire putat. Ego intͣim. ut recenseamus in
fine ea quȩ sparsim ꝓ nr̃a purgatione respon¬
dimꝰ. cũ de me dixerit qͦsi sine se hereticꝰ eẽ nͣ
possẽ. ostendi fidẽ meã : & de resurrectione
carnis ipsũ magis errare qui corpꝰ qđ resur¬
recturũ ẽ fragile ẽẽ scͥpserit. coͣꝓbaui. Sexꝰ¬

Expanded text:
t impingis ad crimen. Nam tu cum sacras Literas et Volumina divina permutares, laudari vis; nos etiam si te imitantes, de hominum sermonibus aliquid, quod minus aedificare credimus Al. cre41. Verum agat haec iste, ut sibi vel licere, vel expedire putat. Ego interim, ut recenseamus in fine ea, quae sparsim pro nostra purgatione respondimus, cum de me dixerit, quasi sine se haereticus esse non possem, ostendi fidem meam, et de resurrectione carnis ipsum magis errare, qui corpus quod resurrecturum est, fragile esse scripserit Al. s
Abbreviated transcription (Latin):
not&. ad ultimũ qđ nec martyrib parcat.
Et hȩc om̃ia ut suꝑiꝰ dixi. ñ extraneis aliqͥb
s suis litt̾is & seipso teste conuici. ꝑ singła
quȩq ex his ipsis ꝓbatissimis sibi libris testi¬
monia ꝓferens: qͦs libroᷤᷤ. etiã cũ decȩtis
om̃ib dictis ł scͥptis suis ꝑęnitere se dicat.
lebat : illos tam̃ ut dixi libros sibi excepit
solos. tanꝗͣ minime pęnitendos. Et ideo
nolui eiꝰ ncͣ cȩt᷑a scͥpta contingere: ut de

Expanded text:
imum quod nec Martyribus parcat. Et haec omnia, ut superius dixi, non extraneis aliquibus, sed suis literis et se ipso teste, convici, per singula quaeque ex his ipsis probatissimis sibi libris testimonia proferens: quos libros etiam cum de caeteris omnibus dictis, vel scriptis suis poenitere se dicat, lebat, illos tamen, ut dixi, libros sibi excepit solos, tanquam minime poenitendos. Et id nolui ejus nunc caetera scripta contingere; ut de
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ edociii. ad boni & utilis oꝑis instrumͣtũ:
ut aliqͥd ex hoc uł ordinis ł coloris acciꝑa ille.
ꝗͥ rudis ipse. opꝰ tam̃ condebat antiquum.
Aut nũ uidemꝰ uetustas edes nouellis ȩdificis
ꝓfuisse: & intͣdũ assumit᷑ lapis de abditis &
abstrusis antiquę domꝰ partib qͥ noue domꝰ
frontẽ decors & exornet ingressũ : & int̾dũ
totũ nouellȩ constructionis edificiũ. unuis
antiquȩ trabis stabilitate munitur: Agamꝰ
gͦ nc̃ aduersũ eos qͥ uet̾ib recte utuntur in
nouis. ñ uob̃ lic& dicentes tͣnsferre mat̾lã de
uetͣi domo ad nouã. nͥ tignũ tigno & lapidẽ
lapidi iunxeritis. nͥ porticũ de porticu. nisi
de secessu. nͥ cloaclã de cloacla transtuleritis.
Hab̾e enĩ domũ magnã etiã hȩc necesse ẽ. Hoc
nãq ẽ uerbũ tͣnsferre de uerbo: qđ ate ante
imꝓbabile. nc̃ uͦ laudabile iudicatũ ẽ. S tu

Expanded text:
s edocui, ad boni et utilis operis instrumentum, ut aliquid ex hoc vel ordinis vel coloris acciperet ille, qui rudis ipse opusculum condebat antiquum. Aut non videmus vetustas aedes novellis aedificiis profuisse? Et interdum assumitur lapis de abditis et abstrusis 396 antiquae domus partibus, qui novae domus frontem decoret et exornet ingressum. Et interdum totum novellae constructionis aedificium, unius antiquae trabis stabilitate munitur. Agamus ergo nunc adversus eos, qui veteribus recte utuntur in novis. Non vobis licet, dicentes, transferre materiam de veteri domo ad novam, nisi tignum tigno, et lapidem lapidi junxeritis, nisi porticum de porticu, nisi si secessum de secessu, nisi cloacam de cloaca transtuleritis. Habere enim domum magnam etiam haec necesse est. Hoc namque est verbum transferre de verbo, quod a te ante im
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cũ om̃ib prudentib sequeret᷑. asserui.
Pret̾ea euident᷑ ostendimꝰ. ex more huic
eẽ. ut bonis õĩb derog&: & in hoc seputa&
di etiã ꝗͣ indigne ministros & sac̃dotes di lace¬
rauerit. s ne monachis qͥd̾e ac uirginab ipsĩ
qͣs laudabat uł continentib peꝑcerit. atq

Expanded text:
eum cum omnibus prudentibus sequeretur, asserui. 43. Praeterea evidenter ostendimus, ex more huic esse, ut bonis omnibus deroget, 398 et in hoc se putet di etiam quam indigne ministros et Sacerdotes Christi laceraverit. Sed ne monachis quidem ac virginibus ipsis quas la
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. &. ipse ẽ qͥ reficitur & induit᷑ . ita & in his
qͥ iudicantur in iuste. ipse ẽ qͥ inique uidicat᷑.
& ꝓ his qͥ odio habent᷑ gratis. ipse dicturus ẽ.
odistis me gratis. Quomͦ ȩstimat hanc causã¬
cũ habeat conscientia sua. qđ codices illiꝰ contͣ
iouinianũ scriptos qͥ iã publice legebantur.
nib legentiũ. &. culpantes cohibuerit atq
palpauerit. remiserit uͦ ad ipsũ auctorẽ li¬
inem̃datas. furto cuiꝰdã nebulonis &. fraude
subtractas. sibiq delatas. cũ me inibi hab̾&

Expanded text:
induitur: ita in his, qui judicantur injuste, ipse est qui inique judicatur. Et pro his qui odio habentur gratis, ipse dicturus est, Odistis me gratis. Quomodo aestimat hanc causeum habeat sua conscientia, quod codices illius contra Jovinianum scriptos, qui jam publice legebantur et nibus legentium, et culpantes prohibuerit, atque culpaverit; remiserit vero ad ipsum auctorem liinemendatas, furto cujusdam nebulonis et fraude subtractas, sibique delatas, cum me inibi haberet
Abbreviated transcription (Latin):
tentias. In libro tempoꝵ id est paralipome¬
non. qui hebraice dicitur dabreiamim:
hac ad scm̃ papam chromatiũ p̾fatiuncula
usus sum. Si septuaginta pura & ut ab eis¬
latino sermone transferrem. Quod enim
semel aures hominũ occupauerat. & nascen-¬
tis eccłiȩ roborauerat fidem: iustum erat
etiam nr̃o silentio comprobari. Nunc uͦ
cum ꝓuarietate regionũ. diu̾sa ferantur
exemplaria. & germana illa antiquaq
translatio corrupta sit atq uiolata: nr̃i
arbitrii putas aut eplurib iudicare qͥd̃
uerum sit: aut nouu opus in ueteri oꝑe
condere: inludentibq uideis. cornicum
ut dicitur oculos configere. Alexandria
& egiptus. in septuaginta suiꝰ hesçicium
laudat auctorẽ: constantinopolis usq an¬
tiochiam. luciani martyris exemplaria
tos. eusebus et pamphilus uulgauerunt.
totusq orbis. hac inter se trifaria uariẽ¬
tate conpugnat. Etcerte origenes ñ
solum exempla composuit quatuor editi-¬
onũ. e regione singula u̾ba describens.

Expanded text:
tentiam. In libro Temporum, id est, Paralipomenon, qui Hebraice dicitur DABRE JAMIM, hac ad sanctum papam Chromatium Praefatiuncula usus sum: « Si Septuaginta inteLatino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis usque Anthiochiam, Luciani  Al. Juliani martyris exemplaria tos Eusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens,
Abbreviated transcription (Latin):
ti coram ipso.hoc ẽd̾õ. ante fabricaͬ mundi.
uersa stͣnata : sicut & paulus ip̃se pͣdestinat᷑
in utero matris suȩ. & ieremias in uulua scĩ¬
ficatur. eligitur. roboratur. & in tẏpo xp̃i.
ꝓpħa gentib mittitur. Hucusq unã edi-¬
dit expositionẽ. sub cuius ꝑsona huiꝰcemodi
intelligentia accipienda sit. ñ exp̃ssit : hoc
tantũ qđ ex consequentib reꝓbat priora.
ostendit qđ ꝑ illam pͥorẽ expositione̾ non
ostendatur iusticia d̾i. qđ utiq impiũ est.
sed ꝑ istum quẽ dicit aliũ: cuiꝰ assertionẽ
sine dubio uolens apud om̃s indubitatã &
catholicã demonstrare. dedit tale testimo¬
niũ. qđ hac sua assertione iustum ẽẽ dm̃
conetur ostendere. Sed uideamꝰ qͥd dicat¬

Expanded text:
ti coram ipso, hoc est, Deo, ante fabricam mundi versa sunt nota: sicut et Paulus ipse praedestinatur in utero matris suae, et Jeremias in vulva sanctificatur, eligitur, roboratur, et in typo Christi Propheta gentibus mittitur. » 26. Hucusque unam edidit expositionem, sed sub cujus persona hujuscemodi intelligentia accipienda sit, non expressit. Hoc tantum egit, quod ex consequentibus reprobat priora; ostendit, quod per illam priorem expositionem non ostendatur justitia Dei: quod utique impium est: sed per istum quem dicit alium, cujus assertionem sine dubio volens apud omnes indubitatam et catholicam demonstrare, dedit tale testimonium, quod hac sua assertione, justum esse Deum conetur ostendere. Sed videamus quid dicat
Abbreviated transcription (Latin):
& tͥ quasi religiosus & sanctulus. ꝑsonam
humilitatis imponis. & dicis. Si errauerã:
quare scribis aliis. & non meipsũ redarguis:
Hoc ipsũ in te retorquebo. Quicquid enim
me non fecisse causaris. quare non ipse fe-¬
cisti : Uelut si quis pugnis aliquẽ calcibq
collidens: si resistere uoluerit. dicat ei.
Nonne tibi preceptũ est. qui te ꝑcusserit in
maxilla. prebe ei et alteram: Quid enĩ:
Bone uir tibi p̾ceptũ est. ut me uerberes.
Oculũ michi effodias Etsi paululum te

Expanded text:
et tibi quasi religiosulus et sanctulus personam et tibi quasi religiosulus et sanctulus personam humilitatis imponis et dicis: « Si erraveram, quare scribis aliis, et non meipsum redarguis? » Hoc ipsum in te retorquebo: Quidquid enim me non fecisse causaris, quare non ipse fecisti? Velut si quis pugnis aliquem calcibusque collidens, si resistere voluerit, dicat ei: Nonne tibi praeceptum est: Qui te percusserit in maxillam, praebe illi et alteram ? Quid enim, bone vir, tibi praeceptum est, ut me verberes; oculum mihi effodias; et si paululum me
Abbreviated transcription (Latin):
ueracẽ esse te iactas. qui libentius me accusas
quã te defendis : Num mea defensio accu-¬
satio tua est. aut alit orthodoxis ẽẽ non
poteris. nͥ me hereticũ conꝓbaris: Quid tͥ
ꝓdest societas mea : Aut quȩ est ista pru¬
dentia: Accusatꝰ ab aliis. accusas alium ap¬
tuus quo me inretire conaris. & loqueris:
Quem in hoc magister optime emendare
cupiebas: Si illos ad quos scribis. nichil de¬
linquerant. Si me quẽ arguis. non ad me
scripseras. Et ego tibi tuis non respondebo
sermonibus. Quẽ emendare cupiebas magist
indocte : Fosne qui ñ peccauerant. an me
ad quẽ ñ scripseras: Brutos putas eẽ lecto¬
res. & om̃s non intelligere prudentiã tuã.
immo maliciã. qua et serpens prudentior
fuit cunctis bestus in paradyso: ut ame se-¬
cretam commonitionẽ flagites. quẽ publica
accusatione ꝑsequeris. & non te pudet
accusationẽ tuam. apologiã uocare: Que¬
rerisq cur opponã clypeũ pugioni tuo.

Expanded text:
veracem te esse jactas, qui libentius me accusas veracem te esse jactas, qui libentius me accusas quam te defendis? Num mea defensio, accusatio tua est? Aut aliter orthodoxus esse non poteris, nisi me haereticum comprobaveris? Quid tibi prodest societas mea? Aut quae est ista prudentia? Accusatus ab aliis, accusas aliumtuus, quo me irretire conaris, et loqueris? « Quem in hoc, magister optime, emendare cupiebas? si illos, ad quos scribis, nihil deliquerant; si me quem arguis, non ad me scripseras. » Et ego tuis respondebo tibi sermonibus: Quem emendare cupiebas, magister indocte? eosne, qui non peccaverant? an me, ad quem non scripseras? Brutos putas esse lectores, et omnes non intelligere prudentiam tuam, immo malitiam, qua et serpens prudentior fuit cunctis bestiis in paradiso: ut a me secretam admonitionem flagites, quem publica accusatione persequeris; et non te pudet accusationem tuam Apologiam vocare? Quererisque cur opponam clypeum pugioni tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbarẽ inuentꝰ sũ in hereticos: irasceris. furis.
& luculentissimos libros contra me edis. Qͦs
cũ legendos & cantandos omnib tradidisses:
certatim ad me de italia & urbe roma atq
dalmatia. scripta uenerunt. quib mȩ lau-¬
cdator pristinus ornasses preconiis. Fateor
ilico ad obiecta respondi : & me non esse
hereticum totis uirib ꝓbare conatus sum
misiq hos ipsos apologiȩ meȩ libros ad eõs
quos tu uulneraueras: ut uenena tua nr̃
sequeretur antidotus. Ob hanc culpam mittis
in iuria ͫ et criminũ. Quid me uis facere
bone amice: Taceam: uidebor crimen
agnoscere. Loquar: terres me gladiis tuis.
& accusationẽ non iam eccłiasticã s tribu¬
naliũ comminaris. Qͥd feci: Quid cõmerui :
In quo lesi: Quia me negaui hereticum.
qr tuis laudib diri indignum. qr hereticoꝵ
fraudulentias & peiiuriã. aꝑto sermone
descripsi : quid ad te qui et catholicum &

Expanded text:
probarem, invectus sum in haereticos; irasceris, furis, 539 probarem, invectus sum in haereticos; irasceris, furis, 539 et luculentissimos libros contra me cudis: quos quum legendos et cantandos omnibus tradidisses, certatim ad me de Italia, et urbe Roma, atque Dalmatia Scripta venerunt, quibus me laudator pristinus ornasses praeconiis. 8. Purillico ad objecta respondi; et me non esse haereticum, totis viribus probare conatus sum. Misique hos ipsos Apologiae meae libros, ad eos quos tu vulneraveras; ut venena tua, nostra sequeretur antidotus. Ob hanc culpam mittis injuriarum et criminum. Quid me vis facere, bone amice? Taceam? Videbor crimen agnoscere. Loquar? Terres me gladiis tuis, et accusationem non jam Ecclesiasticam, sed tribunalium comminaris. Quid feci? quid commerui? in quo te laesi? Quia me negavi haereticum? quia me tuis laudibus duxi indignum? quia haereticorum fraudulentias et perjuria aperto sermone descripsi? Quid ad te, qui et catholicum et
Abbreviated transcription (Latin):
in scribendo obtinueris pͥncipatũ. & in¬
arce ȩloquentię steteris : cunctis nobis qͥ
aliqͥd scire uolumꝰ. mittire ñ liceat. Ego
philosophus. rethor. grãmaticus. dialecticꝰ
hebreus. grecus. latinus: trilinguis. Hoc
modo & tu bilinguis eris: qͥa tantã habes
greci latiniq sermonis scientiã. ut q greci
te latinũ. & latini grecũ putent : & papa
Simulq admiror qua temeritate contͣ tan¬
tarũ artiũ uirũ audeas dicere. Tu qͥ tot disci¬
plinarũ oculis uigilas: qͦmͦ uenia donandus
es si erraueris. & non perpetuo pudo¬
ris silentio contegendus: Quod cũ
legissem. & me putarem alicubi iN
sermone lapsum. qui enim in uerbo ñ¬
tuȩ : & nisi alienum me tanto laudatore
dixissem. hereticus uidicarer. Postquã reppuli
crimina id est laudes tuas. & absq inuidia
tui nominis respondi criminib ñ crimina¬
tori. atq ut me catholicũ ate infamatus

Expanded text:
in scribendo obtinueris principatum, et inin scribendo obtinueris principatum, et in eloquentiae arce steteris, cunctis nobis qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, grammaticus, dialecticus, Hebraeus, Graecus, Latinus, trilinguis. Hoc modo et tu bilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et papa Simulque admiror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putarem alicubi in sermone lapsum  qui enim Jacob tuae, et nisi me alienum a tanto laudatore dixissem, haereticus judicarer. Postquam repuli crimina, id est laudes tuas, et absque invidia tui nominis, respondi criminibus, non criminatori: atque ut me catholicum a te infamatus
Abbreviated transcription (Latin):
equalium sit. emptio. p̾cii adnumeratio.
& refestinante eo qui ad te remeabat. Sor.¬
didissimȩ elocutionis perissologia. Tantũ
sensib respondebo: & te in omnib nequaꝗͣ
epłam scribis. ut me cominoneas. & em̃datũ
uelis. ne ceteris scandalum facias. & alus
furentib uigulent᷑ alii: cur libros contra
me scribis ad alios. & legendos. ꝑ satellites
tuos toto orbe disꝑgis: Ubi ẽ. silogismus
sentias criminantẽ. Imꝑitiam autẽ tuam
non stultus t̾am eram ut rep̾henderem :
quã nemo potest fortius accusare. nisi tu
ipse dum scribis. Sed uolui ostendere con¬
disertitudinẽ. & maledicere ꝯm̃ib bonȩ
conscientiȩ signum arbitraris. Nec tibi ut
contendo: sed quia flumen ȩloquentię
tuȩ atq doctrinȩ om̃s tractatores ferre
ñ possumꝰ. & ingenii acumine prestringis
oculos nr̃os. in tantũ ut om̃s tuos inuidos
putes : certatĩ oppͥmere te cupimꝰ. nisi semel

Expanded text:
aequalium sit; emptio pretii annumeratio: aequalium sit; emptio pretii annumeratio: et refestinante eo, qui ad te remeabat, sordidissimae elocutionis περισσολογίᾳ. Tantum sensibus respondebo; et te nequaquam epistolam scribis, ut me commoneas, et emendatum velis, ne caeteris scandalum facias, et aliis furentibus, jugulentur alii: cur libros contra me scribis ad alios, et legendos per satellites tuos toto orbe dispergis? Ubi est syllogismus sentias criminantem. Imperitiam autem tuam, non tam stultus eram, ut reprehenderem; quam nemo potest fortius accusare, quam tu ipse dum scribis. Sed volui ostendere condisertitudinem, et maledicere omnibus, bonae conscientiae signum arbitraris. Nec tibi, ut contendo; sed quia fulmen  Al. flumen eloquentiae tuae, atque doctrinae omnes tractatores ferre non possumus, et ingenii acumine perstringis oculos nostros, intantum ut omnes 537 tuos invidos putes, certatim opprimere te cupimus: ne si semel
Abbreviated transcription (Latin):
peccat iste ꝑfectus est: & suspicarer eũ aliqͥd
meorum prolaturum ẽẽ uicioꝵ: subito intu¬
lit. Ante biduum michi quã ꝓficeͥsceretur
harũ bauilus: inmanus uenerunt quȩ in
me declamasti. Ubi est gͦ quod minaris &
dicis. quomͦ uenia donandus es si erraueris:
& non ꝑpetuo pudoris silentio contegendꝰ:
Nisi forte ꝓ angustia temporis ñ potusti
ea in ordin̾em digerere. Aut aliquem de
eruditis condureras. qui opusculis meis gẽ¬
marum eloquentiȩ mͣeȩ ornamenta ꝑqui¬
reret. Supͣ scripsiͭ Gratis ame missũ suscipe
codicem. quẽ censu magno cuperes compa¬
ratum: Et nunc humilitatis p̾stigus loqͣris.
remeabat. malui paucis ad te quã ad alios
ꝓ tuis maledictis latius scribere. E interim
audact̃ fruitor imꝑitia tua. Semel enm
confessus es dicens: suꝑflua tibi reprehensio
fuit in paucis: quȩ ꝓfessa nobis habet᷑ in
omnib Nec reprehendam quod cõparatũ
codicem ꝓ empto posueris: cũ comparatio

Expanded text:
peccat, iste perfectus est , et suspicarer eum aliquid meorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus venerunt, quae in me declamasti. » Ubi est ergo, quod minaris, et dicis, « Quomodo donandus es venia, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Nisi forte prae angustia temporis potuisti ea in ordinem digerere: aut aliquem de cruditis conducturus eras, qui in opusculis meis gemmarum eloquentiae tuae ornamenta perquireret. Supra scripsisti: « Gratis a me missum codicem suscipe, quem sensu magno cuperes comparatum, et nunc humilitatis praestigiis loqueris. remeabat, malui paucis ad te, quam ad alios pro tuis maledictis latius scribere. Et interim audac ter frueris imperitia tua. Semel enim confessus es, dicens: « Superflua tibi reprehensio fuit in paucis, quae professa nobis habetur in omnibus. » Nec reprehendam, quod comparatum codicem, pro empto posueris: cum comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
aut mͥ satis fatuũ & obtunsum uidetur.
Si necdũ em̃datȩ. nec ad purũ digeste erant
scedulȩ : error earũ nͣ eusebio imputabit᷑
sed more & tarditati tuę qͥ em̾dare cessasti.
Et in eo solo erit ille culpabilis. qͥa scripta
tua cito dissem inauit in uulgus : quȩ tu
paulatim em̃dare decreueras. Sinaut᷑ ut
tu uis eas falsauit eusebius : quid causariꝰ
atq pretendis inemendatas. & necdum
ad purum digestas. in publicum proru-¬
pisse. Et emendatȩ enim & ñ emendatȩ¬

Expanded text:
aut mihi satis fatuum et obtusum videtur. Si nondum emendatae, nec ad purum digestae erant schedulae, error earum non Eusebio imputabitur, sed morae et tarditati tuae, qui emendare cessasti. Et in eo solo erit ille culpabilis, quia scripta tua cito disseminavit in vulgus, quae tu paulatim emendare decreveras. Sin autem, ut tu vis, eas falsavit Eusebius: quid causaris, atque praetendis inemendatas, et necdum ad purum digestas in publicum prorupisse? Et emendatae enim, et non emendat
Abbreviated transcription (Latin):
orbis ꝓuocatur auctoritas. subscribendi
necessitas differatur. Quidam constantiꝰ.
nicena ñ tetigit: Quȩ enim dãpnauit
arriũ. dampnasset utiq & origenem:
si illius dogmata reꝓbasset.cilic& unꝯ
medicamine. om̃s simul morbos debue-¬
re curate. Et iccirco sci sp̃s neganda est¬
maiestas: quia in illa sẏnodo suꝑ substan¬
tiã eius silentiũ fuit. De arrio tunc.
ñ de origene quęstio erat : de filio. ñ de.
sp̃u sc̃o. Confessi sunt quod negabat̾ur.
tacuerunt de quo nemo quȩrebat : quã¬
quã latent᷑ & origenem fontem arrii
damprauerint. Dampnantesienim eos
qui filiũ de patris negant substantia ẽẽ:
illum pariter arriumq dampnauert̃.
Alioquin. hoc argumͣto nec ualentinꝰ.
nec martion. nec catafrigas. nec mani-¬
cheus dampnari debent᷑ : quia synodꝰ
nicena eos non nominat . quos certe
ante synodum fuisse dubium non est.

Expanded text:
orbis prouocatur auctoritas, subscribendi orbis prouocatur auctoritas, subscribendi necessitas differatur; quidam constantius:Nicena non tetigit? quae enim damnauit Arrium, damnasset utique et Origenem, si illius dogmata reprobasset\'. scilicet uno medicamine omnes simul morbos debuere curare; et idcirco spiritus sancti neganda maiestas est, quia in illa synodo super substantia eius silentium fuit. de Arrio tunc, non de Origene quaestio erat; de filio, non de spiritu sancto. confessi sunt, quod negabatur; tacuerunt, de quo nemo quaerebat. quamquam latente et Origenem, fontem Arrii, percusserunt; damnantes enim eos, qui filium de patris negant esse substantia, illum pariter Arriumque damnarunt. alioquin hoc argumento nec Valentinus nec Marcion nec Cataphrygas nec Manicheus damnari debent, quia synodus eos Nicena non nominat; quos certe ante synodum fuisse non dubium est.
Abbreviated transcription (Latin):
iniciati sumus. debere audire mendaciũ.
ne paruuli atq lactentes solidioris cẏbi
edulio suffocemur. Quod autͣ peiuirioꝵ
atq m̃ddacii int̾ se origenis federentur:
sextus stromatũ liber in quo platonis
sententiȩ nr̃m dogma componit plenis¬
sime doc&. Quid igitur faciam: Negem
me eiuscdem dogmatis ẽẽ: nͥ credent. Iurẽ.
ridebunt. & dicent. Domi. nobis ista
nascuntur. Faciam quod solum cauent.
ut sacra eoꝵ atͥq in ysteria. in publicum
ꝓferam. & om̃is prudentia eoꝵ. qua nos
simplices ludunt. in ꝓpatulo sit : ut qui
neganti uoci ñ credunt. credant saltem
arguenti stilo. Hoc enim uł maxime ca-¬
uent : ne quando contra auctorem suum
eoꝵ scripta teneantur. facile dicunt cũ
iuram̃to : quod postea alio soluant peiurio.
Ad subscriptionẽ tergiuersantur: quęrͣq
suffragia. Alius. ñ possum in qͥt dampna¬
re quod nemo dampnauit: alius. nichil
suꝑ hoc a patrib statutũ ẽ: ut dum toti

Expanded text:
initiati sumus, debere audire mendacium, initiati sumus, debere audire mendacium, ne paruuli atque lactantes solidioris cibi edulio suffocemur. quod autem periuriorum atque mendacii inter se orgiis foederentur, sextus Stromatum liber, in quo Platonis sententiae nostrum dogma conponit, planissime docet. Quid igitur faciam? negem me eiusdem dogmatis esse? non credent. iurem? ridebunt et dicent: \'domi nobis ista nascuntur\'. faciam, quod solum cauent, ut sacra eorum atque mysteria in publicum proferam et omnis prudentia, qua nos simplices ludunt, in propatulo sit, ut, qui neganti uoci non credunt, credant saltem arguenti stilo. hoc enim uel maxime cauent, ne quando contra auctorem suum eorum scripta teneantur. facile dicunt cum iuramento, quod postea alio soluant periurio; ad subscriptionem tergiuersantur quaeruntque suffugia. alius: \'non possum\' inquit, \'damnare, quod nemo damnauit\'; alius: \'nihil super hoc a patribus statutum est\', ut, dum totius
Abbreviated transcription (Latin):
illius dogmata. aliena ascripturis sc̃is. uim
scripturis facientia. Legi in quã. legi orige¬
nem: & si in legendo crimen ẽ. fateor. &
nr̃m marsupium alexandrinȩ cartȩ eua¬
cuauerunt. Si michi creditis: origeniste̾
nunquã fui. Si nͣ creditis: nunc ẽẽ cessaui.
Quod̃ si nec sic adducimini ad fidem: coͣ¬
pellitis in defensionẽ mei contra amasium
urm̃ scribere : ut si nͣ creditis neganti. cre-¬
datis saltem accusanti. Sed libentius michi
erranti creditur : quã correcto. Nec mirũ.
Putant enim me suum ẽẽ cINMyctEN. &
mata confiteri. Ipsoꝵ enim decretũ est. nͣ
facile margaritas ante porcos ẽẽ mittenda ᷤᷤ.
nec dandum scm canib. & cum dauid di¬
cere. In corde meo abscondi ȩloquia tua:
ut ñ peccem tibi. Et in alio loco. suꝑ iusto.
Qui loquitur inquit ueritatẽ cũ ꝓximo
suo : id est cum his qui domęsticȩ fidei st̃.
Ex quo intelligi uolunt. nos qui necdũ

Expanded text:
illius dogmata, aliena a Scripturis sanctis, vim illius dogmata, aliena a Scripturis sanctis, vim Scripturis facientia. Legi, inquam, legi Origenem; et si in legendo crimen est fateor; et nostrum marsupium Alexandrinae chartae evacuarunt. Si mihi creditis, Origenistes nunquam fui; si non creditis, nunc esse cessavi. Quod si nec sic adducimini ad fidem, compellitis me ad defensionem mei, contra amasium vestrum scribere: ut si non creditis neganti, credatis saltem accusanti. Sed libentius mihi erranti creditur, quam correcto. Nec mirum, putant enim me suum esse συμμύστην, etmata confiteri. Ipsorum enim decretum est, non facile margaritas ante porcos esse mittendas, nec dandum sanctum canibus , et cum David dicere: Abscondi in corde meo eloquia tua, ut non peccem tibi . Et in alio loco super justo: Qui loquitsuo, id est cum his, qui domestici fidei sunt. ex quo intellegi uolunt nos, qui necdum
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli. si hominem eruditũ & senem
magistrũ dixerim . & tam̃ uolo inspicere
ipsam epłam. quȩ tanto tempore in ca¬
lumpniã reseruata ẽ. Nichil ꝓͣter hono¬
rem & salutationẽ contin&. Inepta sun
hȩc. & friuola. Arguite potius ubi here¬
sim defenderim: ubi prauũ origenis do¬
gia laudauerim. In lectione isaiȩ in qͣ
duo seraphin clamantia describuntur.
ego detestandam expositione᷑. in duo te¬
ffamenta mutaui: Habetur liber in ma¬
nib. ante uiginti annõs editus. Lota opus¬
cula mea .&. maxime cõmentarii. iuxta
oportunitatẽ locoꝵ. gentilẽ sectam lace¬
rant. Quod aut̃ opponunt. congregas¬
se me libros illius suꝑ cunctos homines:
utinã om̃ium tractatoꝵ haberẽ uolumina.
ut tarditatẽ ingenii. eruditionis diligen¬
tia compensarem. Congregaui libros eiu̾s
fateor: & ideo errores non sequor: quia
scio uniuersaquȩ scripsit. Credite exꝑto.¬
quasi xp̃ianus xp̃ianos loquor: uenenata ft̃¬

Expanded text:
discipuli, si hominem eruditum et senem discipuli, si hominem eruditum et senem magistrum dixerim. et tamen uolo inspicere ipsam epistulam, quae tanto tempore in calumniam reseruata nihil praeter honorem et salutationem continet. inepta sunt haec et friuola. arguite potius, ubi heresim defenderim, ubi prauum Origenis dogma laudauerim. in lectione Esaiae, in qua duo seraphin clamantia describuntur, ego detestandam expositionem in duo testamenta mutaui? habetur liber in manibus ante uiginti annos editus. tota opuscula mea et maxime commentarii iuxta oportunitatem locorum gentilem sectam lacerant. quod autem opponunt congregasse me libros illius super cunctos homines, utinam omnium tractatorum haberem uolumina, ut tarditatem ingenii lectionis diligentia conpensarem! congregaui libros eius, fateor; et ideo errores non sequor, quia scio uniuersa, quae scripsit. credite expertus Christianis loquor: uenenata
Abbreviated transcription (Latin):
ma suscepi. lam canis spargebatur caputꝰ.¬
& magistrũ potius quamꝰ discipłm dece-¬
bat : ꝑrexi tamen alexandriam. audiui
didimie. In multis ei gras ago. Qđ nesciui
didici: quod sciebam. illo diuersũ docente
non ꝑdidi. Putabant me homines. finem
fecisse discendi. Uleni rursũ ierusolimã &
bethleem. Quo labore. quo p̃cio. barant¬
nam hebreum. nocturnũ habui p̾ceptorẽ̾:
Timebat enim iudeos: & mͥ alterũ exhibe¬
bat nichodemũ. Hoꝵ om̃tum. frequent᷑
in o̾pusculis meis facio mͣtionẽ. Certe apol¬
Rapiat me gͦ utraq turba diuersum al-¬
trinsecus: quia magistrũ utrũq confiteor
Di expedit odisse homines. & gentẽ aliquã
detestari. nuro odio aduersor circũcisos:
usq hodie enim ꝑsequunt᷑ dnm iħm xp̃m
in synagogis sathanę. Obiciat mͥ quispiã.
cur hominẽ hebreum. habuerĩ p̃ceptorẽ.
Et audet quidã ꝓferre lit teras meas ad di¬
dimũ. quasi ad magistrum. Grande crim̃

Expanded text:
ma suscepi. iam canis spargebatur caput ema suscepi. iam canis spargebatur caput et magistrum potius quam discipulum decebat; perrexi tamen Alexandriam, audiui Didymum. in multis ei gratias ago. quod nesciui, didici; quod sciebam, illo diuersum docente non perdidi. putabant me homines finem feBethleem. Quo labore, quo pretio Baraninam nocturnum habui praeceptorem! Timebat enim Judaeos, et mihi alterum exhibebat Nicodemum . Horum omnium frequenter in opusculis meis facio mentionem. Certe ApolRapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominumin synagogis satanae. obiciat mihi quispiam, cur hominem Iudaeum habuerim praeceptorem, et audet quidam proferre litteras meas ad Didymum quasi ad magistrum. grande crimen
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq eruditi & ardentis uiri delectetur
ingenio: montanũ cum eo maximillãq
non sequitur. Fortissimos libros contra
porphirium scribit apollonaris: eccłiasti¬
cam pulchre eusebius hystoriam texuit.
Alter eoꝵ. dimidiatam xp̃i introducit
oikononian: alter impietatis arrii aꝑ¬
tissimus. ꝓpugnator ẽ. Qle inquit isaias.
qui dicunt bonũ malum. & malũ bonṽ:
qui faciunt amarũ dulce. & dulce amarẽ.
Nec bonis aduersarioꝵ. si honestum quid
habuerint. detrahendũ est. nec amicorũ
laudanda sunt uicia: & unũqđq ñ ꝑsona¬
rum. sed rerũ pondere iudicandũ ẽ. Mor¬
detur & lucilius. quod in composito cur¬
rat pede : & tam̃ sales eius leposq laudan¬
tur. Dum essem iuuenis miro discendi fere¬
bar ardore : nec iuxta quoꝵdam p̾sumpti-¬
one̾ ipse me docui. Apollinarẽ laodice¬
num audiui antiochie frequent̃ & colui:
& cum me in scĩs scripturis erudiret. nun¬
.quam illius contentiosum suꝑ sensu. dog¬

Expanded text:
cumque eruditi et ardentis viri delectetur ingenio, Montanum cum eo Maximillamque non sequitur. Fortissimos libros contra Porphyrium scribit Apollinarius: Ecclesiasticam pulchre Eusebius historiam texuit; alter eorum dimidiatam Christi introduxit oeconomiam; alter impietatis Arii apertissimus propugnator est. Vae, inquit Isaias, qui dicunt bonum malum, et malum bonum, et qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum . Nec bonis adversariorum si honestum quid habuerint detrahendum laudanda sunt uitia et unumquodque non personarum, sed rerum pondere iudicandum est. mordetur et Lucilius, quod inconposito currat pede, et tamen sales eius leposque laudantur. Dum essem iuuenis, miro discendi ferebar ardore nec iuxta quorundam praesumptionem ipse me docui. Apollinarem Laodicenum audiui Antiochiae frequenter et colui et, cum me in sanctis scripturis erudiret, numquam illius contentiosum super sensu dog
Abbreviated transcription (Latin):
tas. feminarũ lenes fore. & habitudine̾ corpo¬
ris pro maris ac feminȩ distinctione diuersã.
Quod si dederimus. statim expetunt uuluã
& coitum: & cȩtera que in uentre sunt &
sub uentre. S ingula membra negant : &
corpꝰ quod constat ex membris dicunt re¬
surgere Non ẽ huiꝰ temporis contͣ dogma
ꝑuersum.rethoricum iactare sermonem.
Non michi diues ciceronis lingua sufficiat.
ñ feruens demostenis oratio animi possit
implere sermonẽ : siuelim hereticoꝵ frau-¬
dulentias ꝓdere : qui uerbotenus resurre¬
ctione̾ fatentes. animo negant. Solent

Expanded text:
tas, feminarum leues fore et habitudinem corpotas, feminarum leues fore et habitudinem corporis pro maris ac feminae distinctione diuersam. quod si dederimus, statim expetunt uuluam et coitum et cetera, quae in uentre sunt et sub uentre. singula membra negant et corpus, quod constat ex membris, dicunt resurgere. Non est huius temporis contra dogma peruersum rhetoricum iactare sermonem. non mihi diues Ciceronis lingua sufficiat, non feruens Demosthenis oratio animi mei possit inplere feruorem, si uelim hereticorum fraudulentias prodere, qui uerbo tenus resur-rectionem fatentes animo negant. solent
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ carnis. Hoc uͦ cum dixerint:
uulgus indoctumꝰ putat sibi posse suffi¬
cere. maxime quia idipsum᷑ en sẏmbo¬
lo credtaur. Si int̾roges ultra. circuli
strepitus cõmꝯuetur. faut̾ores clamitañs
Audisti resurrectionẽ carnis : qͥd quȩris
amplius: Et in ꝑuersũ studiis cõmutatis:
nos sicofantȩ. illi simplices appellantur.
Qđ si obduraueris frontẽ. & urgere ceꝑiᷤ.
carnẽ digitis tenens. an ipsam dicant
resurgere quȩ cernitur. quȩ tangitur
quȩ incedit & loquitur : pͥmo rident. deinde
annvunt. Dicentibq nobis utrũ capillos.
& dentes. pectus. ac uentre̾. manus ac pedes.
cȩterosq artus ex integro resurrectio exhi-¬
beat : tunc uͦ risu se tenere ñ possunt. cachin¬
noq ora soluentes. tunsores nobis necessarios.
& placentas. & medicos. ac sittores ingerunt.
ultroq int̾rogant utrũ credamus & genita¬
lia utriusq sexus resurgere. nr̃as genas hir¬

Expanded text:
rectionem carnis\'. hoc uero cum dixerint, rectionem carnis\'. hoc uero cum dixerint, uulgus indoctum putat sibi posse sufficere, maxime, quia id ipsum et in symbolo creditur. interroges ultra: circuli strepitus commouetur, fautores clamitant: \'audisti resurrectionem carnis, quid quaeris amplius?\' et in peruersum studiis commutatis nos sycophantae, illi simplices appellantur. quodsi obduraueris frontem et urguere coeperis carnem digitis tenens, an ipsam dicant resurgere, quae cernitur, quae tangitur, quae incedit et loquitur, primo rident, deinde adnuunt. dicentibusque nobis, utrum capillos et dentes, pectus ac uentrem, manus et pedes ceterosque artus ex integro resurrectio exhibeat, tunc uero se tenere non possunt cachinnoque ora soluentes tonsores nobis necessarios et placentas et medicos ac sutores ingerunt ultroque interrogant, utrum credamus et genitalia utriusque sexus resurgere, nostras genas hir
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si quando argui cȩꝑint. & aut subsc̾ri¬
bendum eis fuerit. aut ex eundũ de ęccłia:
miras strophas uideas. Sic uerba temꝑans.
sic ordinem uertunt. & ambigua quȩq
concinnant: ut & nr̃am & aduersarioꝵ
confessionem teneant. ut aliter hereticus.
alit̾ audiat catholicus. quasi ñ eodem sp̃u
& apolło delficus. atq loxias oracula fude¬
ruit. croeso & pyrra diuersis temporib.
sed patri illudens stropha. Exempli causa¬
pauca subiciam. Credimus inquiunt resur¬
rectionẽ futuram corpoꝵ. Hoc si bene dica-¬
tur. pura confessio ẽ. Sed quia corpora st̃
cȩlestia & t̾restria. & aer ist& & aura tenuiᷤᷤ
iuxta naturam suam corpora nominant᷑.
corpus ponunt. ñ carnem : ut orthodoxꝰ
corpus audiens. carnem putet. heretic̃
sp̃m recognoscat. Hȩc est eoꝵ prima de-¬
cipula. Quȩ si dep̾hensa fuerit : asstru.¬
unt alios dolos. & in nocentiã simulant.
& malitiosos nos uocant: & quasi simpli-¬
citer credentes. aiunt. Credimus & resur¬

Expanded text:
quodsi quando urgueri coeperint et aut subscribendum eis fuerit aut exeundum de ecclesiis, miras strophas uideas. sic uerba temperant, sic ordinem uertunt et ambigua quaeque concinnant, ut et nostram et aduersariorum confessionem teneant, ut aliter hereticus, aliter audiat catholicus. quasi non eodem spiritu et Apollo Delphicus atque Loxias oracula fuderit Croeso et Pyrrho diuersis temporibus, sed pari inludens stropha. Exempli causa subiciam: \'credimus\', inquiunt, \'resurrectionem futuram corporum\'. hoc si bene dicatur, pura confessio est. sed quia corpora sunt caelestia et terrestria et aer iste et aura tenuis iuxta naturam suam corpora nominantur, corpus ponunt, non carnem, ut orthodoxus corpus audiens carnem putet, hereticus spiritum recognoscat. haec est eorum prima decipula; quae si deprehensa fuerit, struunt alios dolos et innocentiam simulant et nos malitiosos uocant et quasi simpliciter credentes aiunt: \'credimus in resur
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur. in latinum sermonẽ conuersum te¬
nerent. Et qmͣ in his multa sunt quȩ tenui¬
tatem ingenii nr̃i ꝑmouent. quȩ minus
catholice dicta ęstimamus. suspicamur etiã
id excusationẽ auctoris. multa de libris eius
monstrare potuissent : quęsumus p̾stantiam
tuã. ut & hoc specialit̾ ñ tam nobis quam
uniuersis qui in urbe habitant ꝓfiiturũ
opus digneris imp̃endere: ut sũpradictum
librũ origenis. ad fidem. quẽ admodũ ab ipso
auctore editus ẽ. tuo sermone manifestes. &
quȩ a defensore eius int᷑polata sunt prodas:
utq etiam in his scedulis quas ad scĩtatẽ
atq conuineas. Sane subtilit̾ in p̾fatione
oꝑis sui. mͣtionẽ tacito nomine tuę scͣitatiᷤᷤ
expͣssit. quod a te ꝓmissum opus. ipse cõple¬
ret: illud oblique agens. etiam te simili ra¬
tione sentire. Purga ergo suspitiones ho¬
minũ. & conuinoe criminantẽ : ne dum¬
simulaueris. consensisse uidearis¬

Expanded text:
scribitur, in, Latinum sermonem conuersum tenerent. et quoniam multa in his sunt, quae tenuitatem ingenii nostri permouent, quae minus catholice dicta aestimamus—suspicamuf etiam ad excusationem auctoris multa de libris eius monstrare potuissent -, quaesumus praestantiam tuam, ut in hoc specialiter non tam nobis quam uniuersis, qui in urbe habitant, profuturum opus digneris inpendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quem ad modum ab ipso auctore editus est, tuo sermone manifestes et, quae a defensore eius interpolata sunt, prodas, quae etiam in schidis istis, quas ad sanctitatem atque conuincas. sane subtiliter m praefatione operis sui mentionem tacito nomine tuae sanctitatis expressit, quod a te promissum opus ipse conpleret, illud oblique agens etiam te simili j ratione sentire. purga ergo suspiciones hominum et conuince criminantem, ne, si dissimulaueris, consensisse uidearis
Abbreviated transcription (Latin):
moralis tantum tractatur locus. & alle.¬
goriȩ nubilum serena expositione disc̾uti¬
tur. Laudaui interp̃tẽm. ñ dogmatisten:
ingeniũ. non fidem : philosophũ. non apłm.
Quod si nolunt suꝑ origene meran scire
iudicium : leg̾ant in eccłiasten cõmͣtarioᷤ.
replicent in epła ad ephesios tria uolumi¬
na: & intelligant me semꝑ eius dogmatib
contraisse. Quȩ enim stultitia ẽ. sic alicuiꝰ
laudare doctrinam. ut sequar & blasphe¬
miam: Et beatus cẏprianus tertulliano
magistro utitur: ut eius scripta ꝓbant.¬

Expanded text:
moralis tantum tractatur locus et allemoralis tantum tractatur locus et allegoriae nubilum serena expositione discutitur. laudaui interpretem, non dogmatisten, ingenium, non fidem, philosophum, non apostolum. quodsi uolunt super Origene meum scire iudicium, legant in Ecclesiasten commentarios, replicent in epistulam ad Ephesios tria uolumina, et intellegent me semper eius dogmatibus contra isse. quae enim stultitia est sic alicuius laudare doctrinam, ut sequaris et blasphemiam? et beatus Cyprianus Tertulliano magistro utitur, ut eius scripta probant
Abbreviated transcription (Latin):
tumelia : sic ingeniũ p̾̃dicantes. ut fidei
tolserent ueritatem. Et quia eadem & in alex¬
andria. & romȩ audieram. & in toto pene or¬
be boni homines suꝑ meo nomine iactare
consueuerunt. & tantũ me diligunt. ut sine
me heretici ẽẽ non possint: omittam ꝑsonas.
reb tantum & criminib respondebo. Neq
enim causȩ prodest. maledicentib remaledice¬
re. & aduersarios talione mordere: ciu p̃cipitꝰ
malum pro malo ñ reddere. sed uincere in
bono malum. saturari opꝓbriis: & alteram
uerberanti prebere maxillam. Obicͥunt
ergo mͥ: quare origenem aliquando lau¬
dauerim. Hi fallor. duo loca sunt. p̃fatiun¬
cula ad damasum in omeliis cantici canticoꝵ:
& ꝓlogus in libro hebraicoꝵ nominum.
de patre & filio & sp̃uscõ: quid de carnis
resurrectionȩ. quid de animȩ statu. atq
substantia: Simplex interp̃tatio atq do¬
drina: simplici uoce laudata ẽ. Nichil ibi
de fide. nichil de dogmatib comp̃hensũ ẽ:

Expanded text:
tumelia, sic ingenium praedicantes, ut fidei tollerent veritatem. Et quia eadem et Alexandriae et Romae, et in toto pene orbe boni homines super meo nomine jactare consueverunt; et tantum me diligunt, ut sine me haeretici esse non possint, omittam personas: rebus tantum et criminibus respondebo. neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere et aduersarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed uincere in bono malum, saturari obprobriis et alteram uerberanti praebere maxillam. Obiciunt mihi, quare Origenem aliquando laudauerim. ni fallor, duo loca sunt : praefatiuncula ad Damasum in omeliis Cantici canticorum et prologus in libro Hebraicorum Nominum. de patre et filio et spiritu sancto? quid de carnis resurrectione? quid de animae statu atque substantia? simplex interpretatio atque doctrina simplici uoce laudata est. nihil ibi de fide, nihil de dogmatibus conprehensum est.
Abbreviated transcription (Latin):
epłȩ: & ipsa ut loquutꝰ es uerba subnectam.
Eloquentiã ut dicis tuã. & in p̾fationȩ mea
laudasse me fateor: & etiã nc̃ laudarẽ nͥ meã
contra tullii tui sententiã multa iac tantia
faceres odiosam. Ubi iactaui ȩloquentiã meã:
qͥ etiã a te laudatã ñ libent̃ accẽpi: An hoc
dicis. qͥa ñ uis subdola p̾dicatione palpari:
Aꝑte accusiberis: ut qui laudantẽ respuis.¬

Expanded text:
epistolae, et ipsa, ut locutus es, verba subnectam. epistolae, et ipsa, ut locutus es, verba subnectam. « Eloquentiam, ut dicis, tuam, et in Praefatione mea laudasse me fateor; et etiam nunc laudarem, nisi tu eam contra Tullii tui sententiam, multa jactantia faceres odiosam. » Ubi jactavi eloquentiam meam, qui etiam a te laudatam non libenter accepi? An hoc dicis, quia non vis subdola praedicatione palpari? Aperte accusaberis, ut qui laudantem respuis
Abbreviated transcription (Latin):
similẽ recipiunt falsitatẽ. Hullus inꝗͥt eos
habebat libros. aut admodũ pauci. In uno
sermone qͣnta diuersitas. Si nullus eos
habebat: quomͦ apud paucos erant: Si pauci
habebant. curnullũ habuisse m̃tiris: Cũ aut̃
dicas apud paucos fuisse. & te ipso confitente
subuersũ sit qd̾ nullus hahuerit : ubi ẽ illud
qd̾ quereris auro redẽptũ notarium tuũ:
Dic nom̃ notarii quantũ auri datum sit.
ubi. ꝑ quẽ. aut cui datũ. Utiq ꝓditorem
a tuo consortio separasti. Uide ne magis
illud uerũ sit. a paucis illis amicis tuis. &
eusebio & oȩteris data exemplaria: quȩ ita
int̾ se congruunt atq consentiunt. ut
ueris : Scriptȩ ad purũ ñerant scedulȩ: &
em̃dandos errores tuos iã alii possidebant.
Sentisne ñ herere int̾ se m̃daciũ: Et qͥd tͥ
in articulo tẽporis ꝓfuit. ut ep̃oꝵ sententias
subt̃ fugeres. patere discussũ. & tuiꝰ te uerbiᷤ
ris elogium: te uoluntatẽ habere m̃tiendi.

Expanded text:
similem recipiunt falsitatem. Nullus, inquis, eos habebat libros, aut admodum pauci. In uno sermone quanta diversitas! Si nullus eos habebat, quomodo apud paucos erant? Si pauci habebant, cur nullum habuisse mentiris? cum autem dicas 536 apud paucos fuisse; et te ipso confitente subversum sit, quod nullus habuerit, ubi est illud, quod quereris, auro redemptum notarium tuum? Dic nomen notarii, quantum auri datum sit, ubi, per quem, aut cui datum. Utique proditorem a tuo consortio separasti. Vide ne magis illud verum sit, a paucis illis amicis tuis, et Eusebio et caeteris data exemplaria; quae ita inter se congruunt, atque consentiunt, ut veras? Scriptae ad purum non erant schedulae; et emendandos errores tuos jam alii possidebant. Sentisne non haerere inter se mendacium? Et quid tibi in articulo temporis profuit, ut episcoporum sententias subterfugeres, patere discussum, et tuis te verbis oris  Ciceronis  elogium, te voluntatem habere mentiendi,
Abbreviated transcription (Latin):
magistri p̃tulit scĩtati: ꝓptͣ qd̾ iudas tra¬
ad purũ digestis falsauerit: & ob id faciliꝰ
& falsatȩ fuerint. qd̾ aut nullus eas hab&.
aut ad modũ pauci. Et ante scripsi. & nunc
ead̾e do mediante ꝓtestor: me ñ ꝓbasse accu
em̃dare: Sed qͥa unꝰquisq uiuit stomacho
suo. & amicꝰ ñ statim dñs ẽ alt̾ius uoluntati.
sicut accusationẽ etiã uerã rep̃hendo. sic fal¬
sitatẽ scedularũ in scõ uiro non suscipio.
Quid enim homo latinus de intͣp̃tatione
greca potuit ĩmitare: Aut quid subtra¬
sic contexta sunt om̃ia. & alterũ pendet
ex altero: ut qͥcquid tollere uolueris aut
addere. quasi pannus in uestim̃to statim

Expanded text:
magistri praetulit sanctitati, propter quod Judas tramagistri praetulit sanctitati, propter quod Judas traad purum digestis, falsaverit: et ob id facilius ei falsatae fuerint, quod aut nullus eas haberet, aut admodum pauci. » Et ante scripsi, et nunc eadem, Deo audiente, protestor, me non approbasse accusemendare? Sed quia unusquisque vivit stomacho suo: et amicus non statim dominus est alterius voluntatis: sicut accusationem etiam veram reprehendo, sic falsitatem schedularum in sancto viro non suscipio. Quid enim 535 homo Latinus de interpretatione Graeca potuit immutare? Aut quid subtrasic contexta sunt omnia, et alterum pendet ex altero, ut quidquid tollere volueris, vel addere, quasi pannus in vestimento statim
Abbreviated transcription (Latin):
habeo gr̃am : quod facis de necessitate uirtu¬
tem. Nonne & apłi saluis in terra amicttiis
dissenserunt : cum paulus & barnabas
ꝓpter iohanne̾ cognomento marcum. sto¬
machati sunt. & separauit eos nauigatio.
nare diuitiis: ut subitũ demaratũ & erassũ nͣ
ꝑtimescat: Ulsq ad eone obdurasti frdatem.
ut m̃daciũ ponas spẽ tuã. & ȩstim̃es te ꝓtegi
posse m̃dacio: & qͥcqͥd finxeris. tͥ credendum
putes: Qͥ hethleem de cubiculo fr̃is eusebii.
furatꝰ ẽ epłam laudatricẽ tuã: Cuiꝰ artificio
& a cuiꝰ ministris in scę fabiolȩ hospitio. &
uiri xp̃iani & prudentis oceani. inuentus ẽ
codex: quẽ illi nunꝗͣ uiderant: An idcirco
te estimas innocentẽ: siqͥcqͥd tuũ ẽ. in alias
conferas: Qͥcũq te offenderit: ꝗͣuiᷤᷤ sĩplex
ꝗͣuis in noxiꝰ sit. ilico criminosꝰ fiet Habes
enĩ ꝑ qd̾ danę ẽ uicta pudicitia. quod gieri

Expanded text:
habeo gratiam, quod facis de necessitate virtuhabeo gratiam, quod facis de necessitate virtutem. Nonne et Apostoli salvis inter se amicitiis dissenserunt; cum Paulus et Barnabas propter Joannem, cognomento Marcum, stomachati sunt, et separavit eos navigatio, nare divitiis? Ut subitum Demaratum, et Crassum non pertimescat? Usque adeone obdurasti frontem ut mendacium ponas spem tuam: et existimes te protegi posse mendacio, et quidquid finxeris tibi credendum putes? Quis Bethleem de cubiculo fratris Eusebii furatus est epistolam laudatricem tuam? Cujus artificio, et a cujus ministris in sanctae Fabiolae hospitio, et viri Christiani et prudentis Oceani, inventus est codex, quem illi numquam viderant? An idcirco te existimas innocentem, si quidquid tuum est, in alios conferas? Quicumque te offenderit, quamvis simplex, quamvis innoxius sit, illico criminosus fiet? habes enim, per quod Danaes est victa pudicitia, quod Giezi