comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niatur. Cum uͦ non paruu¬
li. s iam prouectiores filii.
ex parentum culpa feriun¬
tur: quid aliud aꝑte datur
intelligi. nisi quod illorum
etiam penas luunt : quoꝵ¬
facta secuti sunt: Unde &¬
rec̾te dicitur. Usq ad terci¬
am & quartam progenem.
Quia enim usq ad terciam
& quartam progeniem. eã
quam imitantur filii paren¬
tum uitam possunt uidere:
usq ad celos ultio extendit᷑:
qui uiderunt que mala se¬
rum ocłos culpa claudit.
s in extremum pena aꝑit.
recte subuingitur. Et cum
reddiderit: tunc sciet. Nes¬
cit enim impuis mala que
fecit : nisi cum pro eisdem
malis. puniri iam ceperit.
Unde & ꝑ prophetam dici¬
tur. Et tantummͦ sola uexa¬
tio: intellectum dabit audi¬
tui. Tunc namq intelligit
quod audiuit: eum se iam
pro contemptu. uexari do¬
luerit. Hinc ꝑ balaam de
semet ipso dicitur. Dixit
homo cuius obturatus est
oculus: dixit auditor ser¬
monum dei: qui uisionem
omnipotentis intuitus est:

Expanded text:
niatur. Cum vero non parvuniatur. Cum vero non parvuli, sed jam provectiores filii ex parentum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur intelligi, nisi quod illorum etiam poenas luunt, quofacta secuti sunt? Unde recte dicitur, Usque ad tertiam et quartam progeniem. Qui enim usque ad tertiam et quartam progeniem, eam quam imitantur filii parentum vitam possunt videre, usque ad eos ultio extenditur qui viderunt quia male serum oculos culpa claudit, sed in extremum poena aperit, recte subjungitur: Et cum reddiderit, tunc sciet. Nescit enim impius mala quae fecit, nisi cum pro eisdem malis puniri jam coeperit. Unde et per prophetam dicitur: Et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui . Tunc namque intelligit quod audivit, cum se jam pro contemptu vexari doluerit. Hinc per Balaam de semetipso dicitur: Dixit homo, cujus obturatus est oculus: dixit auditor sermonum Dei, qui visionem Omnipotentis intuitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
non solum sua que addi¬
dit. s etiam patris pecca¬
ta soluat : cum uiis patͥs.
quib iratum dominum ñ
ignorat: etiam suam ad huc
malitiam adiungere ñ for¬
midat. Et iustum est. ut
qui sub districto iudice. ui¬
as parentis miqui ñ timet
imitari: cogatur in uita p̾¬
senti. etiam culpas paren¬
tis iniqui ꝑsoluere. Unde
& illic dictum est. Anima
patris mea est. & anima fi¬
lii mea est: anima que pec¬
cauerit ipsa morietur: qͥa
in carne. non numqm filii.
etiam ex patris peccato. ꝑi¬
muntur. Deleto autem ori¬
ginali peccato: ex parentũ
nequitia. in anima non te¬
nentur. Quid enim est. qd̾
paruuli filii plerumq de¬
monib arripiuntur: nisi qd̾
caro filii. ex patris pena mul¬
tatur: In semetipso enim
ꝑcutitur pater iniquus: &
ꝑcussionis uim sentire contẽp¬
nit. Plerumq ꝑcutitur in
filus. ut acrius uratur: & do¬
lor patris carni filioꝵ reddi¬
tur : quatinus ꝑ filiorũ pe¬
nas. mens patris iniqua pu¬

Expanded text:
non solum sua quae addinon solum sua quae addidit, sed etiam patris peccata persolvat; cum vitiis patris, quibus iratum Dominum non ignorat, etiam suam adhuc malitiam adjungere non formidat. Et justum est, ut qui sub districto judice vias parentis iniqui non timet imitari, cogatur in vita praesenti etiam culpas parentis iniqui persolvere. Unde et illic dictum est: Anima patris mea est, et anima filii mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur: quia in carne nonnunquam filii etiam ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato, ex parentum nequitia in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli filii plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et percussionis vim sentire contemnit. Plerumque percutitur in filiis, ut acrius uratur; et dolor patris carni filiorum redditur, quatenus per filiorum poenas mens patris iniqua pu
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce om̃s anime mee sunt:
ut a nima patris. ita & anima
filui mea. est. Anima que pec¬
cauerit: ipsa morietur. In
utroq gͥ hec sententia. dum
dissimilis sensus inuenitur:
auditoris animus. ut discre¬
tionis uiam subtiliter reqͥ¬
rat. instruitur. Peccatum
quippe originale. a paren¬
tib trahimus: & nisi ꝑ gra¬
tiam baptismatis soluam.
etiam parentum peccata por¬
tamus : quia unum adhuc
uidelicet cum illis sumus.
Reddit gͦ peccata patrum
in filuis: dum pro culpa pa¬
rentis. ex originali peccato.
anima polluitur prolis.
Et rursum non reddit pa¬
rentum peccata in filuis: qͥa
cum ab originali culpa. ꝑ
baptismum liberamur : ñ
iam parentum culpas: sed
quas ipsi committimus ha¬
bennus. Quod tamen intel¬
ligi etiam aliter potest: qͥa
quisquis praui parentis mm¬
quitatem imitatur : etiam
ex eius delicto constringit᷑.
Quisquis autem parentis
iniquitatem non imitat᷑:
nequaquam delicto illius
grauatur. Unde fit: ut
mniquus filius iniqui patͥs.

Expanded text:
cce omnes animae, meae sunt; ut anima patris, ita et anima filii, mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur . In utraque igitur hac sententia dum dissimilis sensus invenitur, auditoris animus ut discretionis viam subtiliter requirat instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus trahimus; et nisi per gratiam baptismatis solvamur, etiam parentum peccata portamus: quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo peccata parentum in filios, dum pro culpa parentis, ex originali peccato anima polluitur prolis. Et rursum non reddit parentum peccata 492 in filios: quia cum ab originali culpa per baptismum liberamur, jam non parentum culpas, sed quas ipsi committimus, habemus. Quod tamen intelligi etiam aliter potest: quia quisquis pravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejus delicto constringitur. Quisquis autem parentis iniquitatem non imitatur, nequaquam delicto illius gravatur. Unde fit, ut iniquus filius iniqui patris
Abbreviated transcription (Latin):
dicio. iam consumpta cerni¬
tur: quia consumptioni
est eterne deputata. Hanc
fauillam turbo disꝑgit:
quia deus manifestus ueni¬
et: deus nr̃ & ñ silebit.
gnis in conspectu eius ardebit:
& in circuitu eius tempestas
ualida. Huius enim tempe¬
statis turbine. ab eterni con¬
spectu iudicis. iniqui rapiun¬
tur: & qui hic mentem desi¬
derio ꝑuerso solidauerant.
ibi palee & fauilla uidebun¬
tur : quia eos ad eterna sup¬
plicia. turbo rapiens aspor¬

Expanded text:
dicio jam consumpta cernidicio jam consumpta cernitur; quia consumptioni est aeternae deputata. Hanc favillam turbo dispergit: quia Deus manifestus veniet; Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Hujus enim tempestatis turbine ab aeterni conspectu judicis iniqui rapiuntur; et qui hic mentem desiderio perverso solidaverant, ibi paleae et favilla videbuntur: quia eos ad aeterna supplicia turbo rapiens aspor
Abbreviated transcription (Latin):
rigitur. ad eterna supplicia
uocatur: eosdem dolores nõ
iam totum calicem. s partẽ
calicis dixit: quia uidelicet
eoꝵ passio. hic quidem ꝑ do¬
lores incipitur: s in ultione
ꝑpetua consum matur. De
quus cum in potestate con¬
spicitur. cum ualde in op¬
pressionib & uiolentiis ef¬
frenatur: ab infirmorum
cogitationib. grauis nimium.
& quasi in hunc mundum
radicatꝰ estimatur. S cum
districti uidicis sententia ue¬
nerit: om̃s iniqui. quasi pa¬
lee ante uentum erunt: qͥa
ut ita dicam ire flatu subito
leuantur. atq asportantur
ad ignem: quos hic in suis
quondam preuidiciis. quasi
duri ponderis suꝑ lacentem
molem. indigentium lacri¬
me mouere non poterant.
Et ad rapientis iudicis ma¬
num leues sunt: qui ꝑ iniu¬
stitiam proximis graues fue¬
runt. Et sicut fauilla qͣm
turbo disꝑgit. Ante omni¬
potentis dei oculos. iniqui
uita ut fauilla est: quia &¬
si apparet ad momentum
uiridis. ab eius tamen iu¬

Expanded text:
rigitur, ad aeterna supplicia rigitur, ad aeterna supplicia vocatur, eosdem dolores non jam totum calicem, sed partem calicis dixit, quia videlicet eorum passio hic quidem per dolores incipitur, sed in ultione perpetua consummatur. De quus cum in potestate conspicitur, cum valde in oppressionibus et violentiis effrcogitationibus gravis nimium, et quasi in hunc mundum radicatus aestimatur. Cum enim districti judicis sententia venerit, omnes iniqui quasi paleae ante ventum erunt; qui, ut ita dicam, irlevantur atque asportantur ad ignem, quos hic in suis quondam praejudiciis quasi duri ponderis superjacentem molem indigentium lacrymae movere non poterant. Et ad rapientis judicii manus leves sunt, qui per injustitiam proximis graves fuerunt. Et sicut favilla, quam turbo dispergit. Ante omnipotentis Dei oculos iniqui vita favilla est: quia, etsi apparet ad momentum viridis, ab ejus tamen ju
Abbreviated transcription (Latin):
lucerna impioꝵ extinguit᷑.
& dolores diuidet furoris
sui. Inundatio impiis suꝑ¬
uenit: cum doloꝵ fluctus.
ex aliqua aduersitate. pa
tiuntur. Omp̃c enim d̾s
cum se despici. & interre¬
na uidet concupiscentia
letari: & hoc quoq dolo¬
rib ꝑcutit: quod sibi iu¬
det in cogitatione impii
preferri. Bene autemdi¬
citur: & dolores diuidet
furoris sui. Qui enim et̾¬
nos dolores impio ꝑ retri¬
butionem seruat: & ali¬
quando eius mentem. eti
am temporali dolore trans¬
uerberat : quia hic quoq
& illic ꝑcutit ⁊ furoris sin
suꝑ impium dolores diui¬
dit. Neq enim pena p̾sens.
que mniusti ammum. a prauis
desiderus non inmutat: ab
eternis suppliciis liberat. Un
de & ꝑ psalmistam dicitur.
Pluet suꝑ peccatores laqueos:
ignis. sulphur. & sp̃c procel¬
larum. pars calicis eorum.
Oicendo etenim laqueos ig¬
nis. sulphur & sp̃c procella¬
rum: multos nimirum do¬
lores intulit. S quia ab his
dolorib. peccator qui non cor¬

Expanded text:
lucerna impiorum exstinguitur, lucerna impiorum exstinguitur, et dolores dividet furoris sui. - Inundatio impiis supervenit, cum dolorum fluctus ex aliqua advetiuntur. Omnipotens enim Deus cum se despici et in terrena videt concupiscentia laetari, hoc quoque doloribus percutit quod sibi videt in cogitatione impii praeferri. Bene autem dicitur: Et dolores dividet furoris sui. Qui enim aeternos dolores impio per retributionem servat, et aliquando ejus mentem etiam 491 temporali dolore transverberat: quia hic quoque et illic percutit, furoris sui super impium dolores dividit. Neque enim poena praesens, quae injusti animam a pravis desideriis non immutat, ab aeternis supplam dicitur: « Pluit super peccatores laqueos, ignis et sulphur, et spiritus procellarum, pars calicis eorum . » Dicendo etenim laqueos, ignis, sulphur, et spiritus procellarum, multos nimirum dolores intulit. Sed quia ab his doloribus peccator, qui non cor
Abbreviated transcription (Latin):
ge sit a me: quia nimirũ
esse honum incomparabilit̾¬
breue tempus eligit hic sub
flagello gemere : quam et̾ne
ultionis supplicia tolerare.
S neq in hac uita. hi qui in
ea prosperari appetunt: con¬
tinue prosperantur. Nam
plerumq eoꝵ gaudia: subor¬
ti gemitus interrumpunt.
Unde & subditur. Quoti
Sepe impius lucem suã esti¬
mat. filioꝵ uitam. S cum
filius qui nimie amatur. sub¬
trahitur: lucerna impii que
uidebatur. extinct̾a est. Se¬
pe impius presentis hono¬
ris głam. lucernam putat.
S dum sublata dignitate
deicitur: lucerna extincta
est. que ei iuxta desideriũ
lucebat. Sepe impius opes
terrene substantie adesse si¬
bi: quam magnam lumi¬
nis lucernam putat. S
cum irruente dampno. di¬
uitias quas plus se amabat.
ꝑdiderit: quid iste aliud
quam lucernam in cuius
lumine gradiebatur. ami¬
sit: Qui gͦ gaudere de et̾¬
nis non appetit: neq hic ubi
solidari uult. potest conti¬
nue letari. Nam quotiens

Expanded text:
ge sit a me. Quia nimirum ge sit a me. Quia nimirum esse bonum incomparabilitbreve tempus eligit hic sub flagello gemere quam aeternae ultionis supplicia tolerare. Sed neque in hac vita hi qui in ea prosperari appetunt, continue prosperantur. Nam plerumque eorum gaudia, suborti gemitus interrumpunt. Unde subditur: CAPUT Saepe impius in lucem suam aestimat filiorum vitam, sed cum filius, qui nimis amatur, subtrahitur, lucerna impii, quae videbatur, exstincta est. Saepe impius praesentis honoriam lucernam putat; sed dum, sublata dignitate, dejicitur, lucerna exstincta est, quae ei juxta desiderium lucebat. Saepe impius opes terrenae substantiae adesse sibi, quasi magnam luminis lucernam putat; sed cum, irruente damno, divitias, quas plus se amabat, perdiderit, quid iste aliud quam lucernam, in cujus lumine gaudebat, amisit? Qui ergo gaudere de aeternis non appetit, neque hic ubi solidari vult, potest continue laetari. Nam quoties
Abbreviated transcription (Latin):
na in manu habet: qui de¬
spiciendo temporalia. sub
domimo mentis premit.
Nam quisquis ea nimie di¬
ligit. se magis illis. quam
sibi ipsa supponit. Multi
etenim iustoꝵ. in hoc mun¬
do diuites fuerunt: reb &
honorib fulti. habere mul¬
ta uidebantur. Quorũ
mentem. quia eoꝵ que ade¬
rant. delectatio nimra non
possidebat. bona illorum in
manu erant: quia potesta¬
ti animi subiecta tenebant᷑.
AAtcontra iniqui. ita se totis
desideriis. in exterioꝵ rerũ
appetitionib fundunt: ut
non magis ipsi habita te¬
neant ⁊ s ab his que habẽt
captiua mente teneantur.
Quia gͥ non sunt in ma¬
nu eoꝵ bona sua: recte
subiungitur. Consilium
eoꝵ longe sit ame. Quid
namq est iniquoꝵ consili¬
um. nisi terrenam głam
querere : eternam negli¬
gere: salutem temꝑalem.
cum dampno interiore ap¬
petere: & dolores transito¬
rios. ad eternos gemitus
comimutare: Uir itaq
sc̃s. has iniquoꝵ cogitati¬
ones intuens. asꝑnetur &
dicat. consilium eoꝵ lon¬

Expanded text:
na in manu habet, qui despiciendo temporalia sub dominio mentis premit. Nam quisquis ea nimie diligit, se magis illis quam sibi ipsa supponit. Multi etenim justorum in hoc mundo divites fuerunt, rebus et honoribus fulti habere multa videbantur, quorum mentem quia eorum quae aderant delectatio nimia non possidebat, bona illorum in manu erant: quia potestati animi subjecta tenebantur. At contra iniqui ita se totis desideriis in exteriorum rerum appetitionibus fundunt, ut non magis ipsi habita teneant, sed ab his quae habent, captiva mente teneantur. Quia igitur non sunt in manu eorum bona sua, recte subjungitur: Consilium eorum longe sit a me. Quid namque est iniquorum consilium nisi terrenam gloriam quaerere, aeternam negligere, salutem temporalem cum damno interiori appetere, et dolores transitorios ad aeternos gemitus commutare? Vir igitur sanctus has iniquorum cogitationes intuens aspernetur, et dicat: Consilium eorum lon
Abbreviated transcription (Latin):
solis ut dictum est. uisibi¬
lib intenti: labore postu¬
lationis. renuunt inuisi
bilia mercari. Qui si suꝑ¬
na quererent. iam cum fru¬
c̾tu laborem exhiberent: qͥa
cum mens in precib ad auc¬
toris sui speciem anhelat:
diuinis desiderus inflãma¬
ta suꝑnis coniungitur. ab in¬
feriorib separatur: amore
feruoris sui se aꝑit ut capi
at. & capiens in flaminat:
& suꝑiora amare. iam sur¬
sum ire est. Dumq mag¬
no desiderio ad celestia m¬
hiat: miro modo. hoc ip̃m
quod accipere querit degu¬
stat. Sequitur. Uerumpta¬

Expanded text:
solis, ut dictum est, visibisolis, ut dictum est, visibilibus intenti, labore postulabilia mercari. 490 Qui si superna quaererent, jam cum fructu laborem exhiberent: quia cum mens in precibus ad auctoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammata, supernis conjungitur, ab inferioribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare jam sursum ire est; dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit degustat. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Cum d̾s in oratione non qͤ¬
ritur. citius animus mora¬
tione lassatur: quia cum illa
quisq postulat. que fortasse
uixta occultum iudicium.
deus retribuere recusat:. ip̃e
quoq uenit in fastidio: qui
non uult dare quod amatur.
S se magis dominus. quam
ea que condidit. uult ama¬
ri: eterna potius qua terre¬
na postulari : sicut scͥptum
est. Querite pͥmum regnũ
dei: & hec omnia adicientur
uobis. Qui enim non ait
dabuntur. s adicientur uo¬
bis: profecto indicat. aliud
esse quod pͥncipaliter dat᷑:
aliud quod suꝑadditur. Qͥa
enim nobis in intentione et̃¬
nitas. in usu uͦ temꝑalitas eẽ
debet : & illud datur. & hoc
nimirum ex habundanti
suꝑ additur. Et tamen se¬
pe homines. dum bona tẽ¬
poralia postulant. eterna
uͦ premia non requirunt:
petunt quod adicit᷑. et
illud non desiderant ubi
adiciatur. Nec lucrũ sue
esse petitionis deputant. si
hic fint temporaliter pau¬
ꝑes: & illic beatitudme di¬
uites inet̾num uiuant ÷ s

Expanded text:
Cum Deus in oratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur: quia cum illa quisque postulat, quae fortasse juxta occultum judicium Deus retquoque venit in fastidio, qui non vult dare, quod amatur. Sed se magis dominus quam ea, quae condidit, vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite regnum dei, et haec omnia adicientur vobis! Qui enim non ait 'dabuntur', sed ' adicientur', profecto indicat aliud esse, quod principaliter datur, aliud, quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen sępe homines, dum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt: Petunt, quod adicitur, et illud non desiderant, ubi adiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint temporaliter pauperes et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed
Abbreviated transcription (Latin):
na plagis uapulabit pau¬
cis : & seruus sciens uolunta¬
tem domini sui & non faci¬
ens iuxta eam. uapulabit
multis : nolunt scire quid
faciant: & quasi minusse ua¬
pulaturos existimant ÷ si ne¬
sciant quod oꝑari debuert̃.
S aliud est. nescisse: aliud
scire noluisse. Nescit namq.
qui apprehendere uolet. &
non ualet. Qui autem ut
nesciat. aurem a uoce ueri¬
tatis auertit: iste non nesci¬
ens. s contemptor addicit᷑.
humilitas : uia dei patien¬
tia est. S quia hec om̃ia
iniqui despiciunt: scien¬
tiam uiarum dei nolunt.
Dum enim in presenti ui¬
ta suꝑbiunt. dum hono¬
rib inflantur: dum etiã
si non habent appetunt:
uias dei in cogitatione sua¬
contempnunt. Quia enĩ
uia dei in hac uita. humi¬
litas fuit: ipse hic ds̃ dñs
redemptor nr̃. ad obꝓbͥa.
ad contumelias. ad passi¬
onem uenit: & aduersa
mundi equanimiter ꝑtu¬
lit: prosꝑa fortiter uita¬
uit ⁊ ut & prosꝑa doceret
eterne uite appeti: & ad¬
uersa presentis uite. non

Expanded text:
plagis, vapulabit paucis; et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, vapulabit multis ; nolunt scire quod faciant, et quasi minus se vapulaturos existimant, si nesciant quod operari debuerunt. Sed aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescit namque qui apprehendere vult, et non valet. Qui autem ut nesciat aurem a voce veritatis avertit, iste non nesciens, sed contemptor addicitur.humilitas, via Dei patientia est. Sed quia haec omnia iniqui despiciunt, dicunt: Scientiam viarum tuarum nolumus. Dum enim in praesenti vita superbiunt, dum honoribus inflantur, dum etiam si non habent appetunt, vias Dei in sua cogitatione contemnunt. Quia enim via Dei in hac vita humilitas fuit, ipse hic Deus et Dominus redemptor noster ad probra, ad contumelias, ad passionem venit, et adversa hujus mundi aequanimiter pertulit, prospera fortiter vitavit, ut et prospera doceret aeternae vitae appeti, et adversa praesentis vitae non
Abbreviated transcription (Latin):
pondus graue est oneris: do
disputatio mea est. ut me¬
rito non debeam contrista
ri: Omnis deo placens si
hominib displicet: causas
tristitie nullas habet. Q¬
autem aut hominib pla¬
cens deo displicet. aut simł
deo & hominib displicere
se credit: si hunc tristitia
non afficit : a uirtute sa¬
pientie alienus existit. Be¬
atus autem iob. displicuis¬
se deo inter fiagella se cre¬
didit: & idcirco animum
ad tristitiam uocauit : qͥa
despiciendus non erat. cui
se displicuisse formid abat.
Si autem de uite sue meritis.
contra hominem disputaret:
nequaquam contristari de¬
buisset. Si quia ꝑ flagella
presentia. anceps factus de
anteac̾ta uita fuerat: in fla¬
gello tristitiam iure require¬
bat. Unde etiam subdit. at¬

Expanded text:
pondus grave est oneris doctpondus grave est oneris doctdisputatio mea est, ut meritri? - Omnis qui Deo placet et hominibus displicet causas tristitiae nullas habet. Qautem aut hominibus placens Deo displicet, aut simul Deo et hominibus 486 displicere se credit, si hunc tristitia non afficit, a virtute sapientiae alienus existit. Beatus autem Job displicuisse Deo inter flagella se credidit, et idcirco animum ad tristitiam revocavit, quia despiciendus non erat cui se displicuisse formidabat. Si autem de vitae suae meritis contra hominem disputaret, nequaquam contristari debuisset; sed quia per flagella praesentia anceps factus de anteacta vita fuerat, in flagello tristitiam jure requirebat. Unde etiam subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. duo sunt que in
suis locutionib attendũt:
ut uidelicet aut sibi & au¬
ditorib suis : aut sibimet
solis prosint: si auditorib
prodesse non possunt. Cum
enim bene audiuntur. bo¬
na que dicunt: sibi simul
& auditorib prosunt. Cũ
uͦ ab auditorib derident᷑.
sibi proculdubio prestitert̃:
quos a culpa silentii liberos
fecerunt. Beatus itaq iob
ut sibi & suis auditorib ꝓ¬
sit: dicat. Audite queso ser¬
mones meos: & agetis peni¬
tentiam. Ut autem ipse
quod debet exsoluat. etiam
si auditorib prodesse non
ualeat: adiungit. Sustine¬
te me ut & ego loquar: &
post mea si uidebitur uer¬
ba. ridete. Et notandum.
quia dum subiungeret. a¬
getis penitentiam : p̾misit
audite. Cum uͦ subderet.
post mea uidebitur u̾ba
ridete: premisit. sustinete
me. Audire quippe uolen¬
tis: est sustinere. nolentis.
Amici gͦ eius si doceri appe¬
tunt audiant: si autem ir¬
ridere parati sunt. sustine¬
ant que dicuntur: quia
uidelicet suꝑbis mentibus.

Expanded text:
quuntur, duo sunt quae in suis locutionibus attendunt, ut videlicet aut sibi et auditoribus suis, aut sibimet solis prosint, si auditoribus prodesse non possunt. Cum enim bene audiuntur bona quae dicunt, sibi simul et auditoribus prosunt. Cum vero ab auditoribus deridentur, sibi procul dubio profuerunt, quos a culpa silentii liberos fecerunt. Beatus itaque Job ut sibi et suis auditoribus prosit, dicat: Audite quaeso sermones meos, et agite poenitentiam. Ut autem ipse quod debet exsolvat, etiam si auditoribus prodesse non valeat, adjungit: Sustinete me, ut et ego loquar, et post, mea, si videbitur, verba ridete. Et notandum quia dum subjungeret Agite poenitentiam, praemisit Audite; cum vero subderet: Post mea, si videbitur, verba ridete, praemisit Sustinete me. Audire quippe volentis est, sustinere nolentis. Amici ergo ejus si doceri appetunt, audiant; si autem irridere parati sunt, sustineant quae dicuntur, quia videlicet superbis mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
entes bona que egi. & consi¬
derantes mala que patior:
uosmet ipsos etiam a u̾boꝵ
culpa compescite : atq in
meis ꝑcussionib. ur̃a dam¬
pna formidate. Uel certe
quia digitis queq discerni¬
mus: non incongrue ꝑ digi¬
tum discretio designatur.
Unde ꝑ psalmistam dicit᷑.
Benedictus dñs deus meus.
qui docet manus meas ad p̾¬

Expanded text:
entes bona quae egi, et considerantes mala quae patior, vosmetipsos etiam a verborum culpa compescite, atque in meis percussionibus vestra damna formidate. Vel certe quia digitis quaeque discernimus, non incongrue per digitum discretio designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Benedictus dominus Deus meus, qui docet manus meas ad p
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam. Qui enim cum
diceret audite: addidit queso:
cum quanta humilitate lo¬
quatur insinuat : dum con¬
tra se suꝑbientes rogat: ut
eoꝵ sensum. ad salutis doc̾tri¬
nam declucat. Sc̃i autem ui¬
ri.dum intra unuersalem
ecclesiam non solum docere
recta. s etiam ꝑuersa tole¬
rare parati sunt: irrideri ñ
metuunt. Unde & subditur.¬

Expanded text:
nt. --Qui enim cum diceret Audite, addidit Quaeso, cum quanta humilitate loquatur insinuat, dum contra se superbientes rogat, ut eorum sensum ad salutis doctrinam reducat. Sancti autem viri dum intra universalem Ecclesiam non solum docere recta, sed etiam perversa tolerare parati sunt, irrideri non metuunt. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
surgat. Que tamen u̾ba:
etiam in hac uita positis u¬
stis. eueniunt. Nam cũ con¬
tra uotum suum atq desi¬
derium. qͥd libet agi conspi¬
ciunt: ad occulta dei iudi¬
cia recurrunt: ut in eis ui¬
deant. quia inordinate intꝰ
non disponitur: quod ior¬
dinatum foris currere uide¬
tur. Cum enim presiden¬
tem angłicis spiritib crea¬
torem omnium. fidei oculis
contemplantur: ad eius in¬
mirum solim ueniunt.
Et quia considerant. qm̃
is qui mire angłos regit.
iniuste homines non dispo¬
nit: profecto inueniunt.
cause rationales quam iuste
sint: dum ipse cause extͥn¬
secus uideantur iniustẽ. Dũq
ea humiliter faciunt: se¬
met ipsos sepe in sua uolun¬
tate reprehendunt. Sua
m se nonnumquam uota
duidicant: dum meliora eẽ
ea que disponit conditor
pensant. Unde bene adhuc

Expanded text:
ur. --Quae tamen verba etiam in hac vita positis justis conveniunt. Nam cum contra votum suum atque desiderium quodlibet agi conspiciunt, ad occulta Dei judicia recurrunt, ut in eis videant quia inordinate intus non disponitur quod inordinatum foris currere videtur. Cum enim praesidentem angelicis spiritibus Creatorem omnium fidei oculis contemplantur, ad ejus nimirum solium veniunt. Et quia considerant quoniam is qui mire angelos regit injuste homines non disponit, profecto inveniunt causales rationes quam justae sint, dum ipsae causae extrinsecus videantur injustae; dumque id humiliter faciunt, semetipsos saepe in sua voluntate reprehendunt, sua in se nonnunquam vota dijudicant, dum meliora esse ea quae disponit conditor pensant. Unde bene adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ab euis facie exclusus. quia
gaudere in ipso non appetit.
sub ipso crucietur. Hec so¬
phar ita intulit: ut ꝑ ea qͦ
contra hẏpochritam dixerat.
beati iob uitam feriret: ex¬
istimans quod is qui a dño
ꝑcussus esset: cunc̾ta bona
que egerat. mente simplici
non egisset. Quem enim
ꝑcussum uidit: deo displi¬
cuisse credidit. S amici be¬
ati iob. etiam in hac re here¬
ticoꝵ speciem tenent: qui in
sc̃a ecclesia. dum quosdam
bene agentes aspiciunt sub
flagellis gemere : eos existi¬
mant bona merita. in bo¬
nis acͥtib non habere: &
malos credunt. quos affligi
uidelicet nescientes. quia mul¬
te tribulationes iustoꝵ: & fla

Expanded text:
ab ejus facie exclusus, quia ab ejus facie exclusus, quia gaudere in ipso non appetiit, sub ipso crucietur. Haec Sophar ita intulit, ut per ea quae contra hypocritam dixerat beati Job vitam feriret, existimans quod is qui a Domino percussus esset cuncta bona quae egerat mente simplici non egisset. Quem enim percussum vidit, Deo displicuisse credidit. Sed amici beati Job etiam in hac re haereticorum speciem tenent, qui in sancta Ecclesia dum quosdam bene agentes aspiciunt sub flagellis gemere, eos existimant bona merita in bonis actibus non habere, et malos credunt quos affligi videlicet nescientes quia multae tribulationes justorum ;
Abbreviated transcription (Latin):
di desideriis elegit. partẽ
suam a domino in tormen¬
tis inuenit: quia eiusdem
dm̃ participari gr̃e. non
eius a dño. Qui enim pro
magnis malis. in suppli¬
cium mergitur: fortasse
credebatur. quod pro uer¬
bis que mala dixerat. mi¬
nime iudicaretur. S cum
district̾a omnipotentis di¬
iustitia. supplicium a rep¬
bis. pro ꝑuersis actib exi¬
git: eis mala usq ad uerbo¬
rum retributionem reddit:
ut qui de magnis malis. de¬
bitores sunt: supplicus tra¬
diti. etiam nouissimum qua¬
drantem soluant. Illis enĩ
minima parcuntur: qui
maiora in se districte ma¬
la defleuerunt. Nam qͦs
magna premunt: etiam
mala minima. in gehen¬
nam pariter affligunt.
Sc̃i autem uiri. non par¬
tem a domino accipere.sed
partem suam ip̃m dominũ
habere. desiderant. Vnde
propheta deprecatur dicens.
Portio mea dominus. Iniqus
uͦ. quia habere portionem
suam ip̃m dominum. non qͤ¬
siuit: partem suam extra
dñm. ignem inuenit: ut

Expanded text:
di desideriis elegit, partem di desideriis elegit, partem suam a Domino in tormentis invenit, quia ejusdem Domini participari gratia non quaesivit. Qui enim pro magnis malis in supplicium mergitur, fortasse credebatur quod per id verbis quae male dixerat minime judicaretur. Sed cum districta omnipotentis justitia Dei supplicium a reprobis pro perversis actibus exigit, eis mala usque ad verborum retributioneut qui de magnis malis debitores sunt, suppliciis traditi, etiam novissimum quadrantem solvant. Illis enim minima parcuntur qui majora in se districte male defleverunt. Nam quos magna premunt, etiam mala minima in gehenna pariter affligunt. 485 Sancti autem viri non partem a Domino accipere, sed partem suam ipsum Dominum habere desiderant. Unde Propheta deprecatur, dicens: Portio mea Dominus Iniquus vero quia portionem suam habere ipsum Dominum non quaesivit, partem suam extra Dominum ignem invenit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Unde scͥptum est. Cogita¬
tionib accusantib : aut eti¬
am defendentib. In hoc hy¬
pochrite geren domus aꝑi¬
tur: quia in eius mente. co-¬
gitatio ꝑuersa detegitur.
Et in die furoris dei detra¬
hetur: quia ostensa ira ui¬
dicis. flaminis ultricib tra¬
ditus : ab eius conspectu se¬
paratur. Qui enim sum¬
ma cogitare. dum uiueret
noluit: peccatoꝵ suoꝵ pon¬
dere depressus. a facie iudi¬
cis. in imo supplicioꝵ cadet.
Nunc autem. & peccantem
considerat nidex. & tolerat:
atq ad conuersionem sin¬
gulos. quia dies patientie:
& necdum est dies furoris.
expec̾tat. S in hoc die pa¬
tientie. quasi immobilis ma¬
net hẏpochrita: dum & mul¬
ta mala ꝑpetrat: & hunc
flagella nulla castigant.
S in furoris die detrahet᷑:
quia uindicte temꝑe rap¬
tus ad supplicia. ab eterni
iudicis uultu separatur.
uita positus. uoluisset: &¬
partem apud deum. cele¬
stis regni consortium ha
beret. S quia prauis sub¬

Expanded text:
nde scriptum est: Cogitande scriptum est: Cogitationibus accusantibus, aut etiam defendentibus , in hoc hypocritae germen domus aperitur, quia in ejus mente cogitatio perversa detegitur. Et in die furoris Dei detrahitur, quia, ostensa ira judicis, flammis ultricibus traditus, ab ejus conspectu separatur. Qui enim summa cogitare dum viveret noluit, peccatorum suorum pondere depressus, a facie judicis in ima suppliciorum cadet. Nunc autem et peccantem considerat judex et tolerat, atque ad conversionem singulos, quia dies patientiae, et necdum est dies furoris, exspectat. Sed in hoc die patientiae quasi immobilis manet hypocrita, dum et multa mala perpetrat, et hunc flagella nulla castigant. Sed in furoris die detrahetur, quia, vindictae tempore raptus ad supplicia, ab aeterni judicis vultu separatur.  positus vita voluisset, partem apud Dominum coelestis regni consoberet, sed quia pravis sub
Abbreviated transcription (Latin):
terrena lucra quesierunt. Qͥb
dicitur. Hospes eram & col¬
legistis me: nudus & oꝑiustis
me. Hypochrite itaq huiꝰ.
celi iniquitatem reuelauit:
atq aduersus eum terra con¬
surgit : dum & hi qui cum
deo iudices ueniunt. & hi qui
ꝑ udicium liberantur : pra¬
uitatis illius testes existunt.
Nichil gͦ de his que egit: in
tempore dampnationis eius
absconditur. Et siquidem
acta illius. modo hominib
ꝑ duplicitatem multa celant᷑:
s in dampnationis die. qͥc¬
quid in eo intrinsecus latebat
ostenditur. Unde apte sub
domus illius: detrahetur in
die furoris dei. Tunc germ̃
domus illius aꝑitur: cũ om¬
ne malum quod in consci¬
entia illius nascebatur osten
ditur. Modo quippe. germ̃
domus hẏpochrite manet
occultum: quia & si in bona
imagine apparet eius oꝑa¬
tio: s latet intentio. Aliud
namq est quod agit: aliud
quod intendit. S cum ad¬
ueniente iudice. uniꝰcuiꝰq
conscientia. ad testimoniũ

Expanded text:
terrena lucra quaesierunt, quibus terrena lucra quaesierunt, quibus dicitur: Hospes eram et collegitis me; nudus, et operuistis me . Hypocritae itaque hujus coeli iniquitatem revelant, atque adversus eum terra consurgit, dum et hi qui cum Deo judices veniunt, et hi qui per judicium liberantur pravitatis illius testes existunt. Nihil ergo de his quae egit in tempore damnationis ejus absconditur, et si quidem acta illius modo hominibus per duplicitatem multa celantur, sed in damnationis die quidquid in eo intrinsecus latebat ostenditur. Unde apte subjdomus illius, detrahetur in die fdomus illius aperitur, cum omne malum, quod in conscientia illius nascebatur, osteditur. Modo quippe germen domus hypocritae manet occultum, quia etsi bona in imagine apparet ejus operatio, sed latet intentio. Aliud est namque quod agit, aliud quod intendit. Sed cum, adveniente judice, uniuscujusque conscientia ad testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͦ sit grauius. uistos
gere: multo tamen est gra¬
uius. & iustis pariter & in¬
iustis. nocere. Quia gͦ hic
iniquus. & iustis pariter no¬
cuit & imustis: in accusati¬
one condempnationis. re¬
uelabunt celi iniquitatem
enis. & terra consurget ad¬
uersus eum ÷ quia & illis
obstitit. qui celestia: & eos
pressit. qui ima sapuerũt.
Possunt uͦ ꝑ terram. non
peccatores & reprobi: s hi
qui terrenis actib occupa¬
ti. elemosinarum & lacri¬
marum ope. ad eternam
uitam ꝑueniunt designa¬
ri. De quib ꝑ psalmistam
dicitar: cum uenire dñs ad
iudicium nuntiaret᷑. Aduo¬
cauit celos sursum: & t̾ram
ut discerneret popłm suum.
Celos quippe sursum aduo¬
cat: cum hi qui sua omnia
relinquentes. conuersationẽ
celestis uite tenuerunt. ad
consedendum in iudicio uo¬
cantur : atq cum eo iudices
ueniunt. Terra etiam sur¬
sum uocatur: cum hi qui ter¬
renis actib obligati fuerant :
in eis tamen plus celestia. qm

Expanded text:
Cum ergo sit gravius justos Cum ergo sit gravius justos gere, multo tamen est gravius et justis pariter et injustis nocere. Quia ergo hic iniquus et justis pariter nocuit et injustis, in accusatione condemnationis revelabunt coeli iniquitatem ejus, et terra consurget adversus eum, quia et illis obstitit qui coelestia, et eos pressit qui ima sapuerunt. Possunt vero per terram non peccatores et reprobi, sed hi qui, terrenis actibus occupati, eleemosynarum et lacrymarum ope ad aeternam vitam perveniunt designari, de quibus per Psalmistam dicitur, cum venire Dominus ad judicium nuntiaretur: Advocavit coelos sursum 484 et terram, ut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat cum hi qui, sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt ad consedendum in judicio vocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur cum hi qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficitur : ita & in nobis qͦq
peccatorib. impleatur. De
iustis quoq scͥptum est. Ce¬
li enarrant głam dei. Et
peccãti homini sententia in¬
fertur: qua dicitur. Terra
es: & in terram ibis. Huiꝰ
itaq impi. ad illud terri¬
bile iudicium deducti. reue¬
lant celi iniquitatem: & t̃¬
ra consurgit aduersus eũ:
ut qui hic nec bonis umqͣm
nec malis peꝑcit: in illo eũ
tremendo ex amine. & iustoꝵ
uita. & peccatoꝵ pariter
accuset. Et grauis qͥdem
est: si quid ustis potius. qͣm
peccatorib noceat. Unde
& ꝑ propħam dicit᷑. San¬
guis eius in medio eius est.
suꝑ petram limpidissimã
effudit illum ÷ non effudit
illum suꝑ t̾ram. ut possit
oꝑiri pultiere: ꝑ terram ui¬
delicet & puluerem. peccato¬
res: ꝑ petram uͦ limpidissimã
iustum signans: qui graui¬
b peccatoꝵ contaguis. non ex¬
asꝑatur. Sangius gͦ super
limpidissimam petram ef¬
funditur: quando malitia
cruente mentis. in afflictio¬
ne iuste anime grassatur.

Expanded text:
ficitur, ita et in omnibus quoque peccatoribus impleatur. De justis quoque scriptum est: Coeli enarrant gloriam Dei . Et peccanti homini sententia infertur, qua dicitur: Terra es, et in terram ibis . Hujus itaque impii ad illud terribile judicium deducti revelant coeli iniquitatem, et terra consurgit adversus eum, ut qui hic nec bonis unquam nec malis pepercit, in illo eum tremendo examine et justorum vita et peccatorum pariter accuset. Et gravius quidem est si quis justis potius quam peccatoribus noceat. Unde et per prophetam dicitur: Sanguis ejus in medio ejus est, super limpidissimam petram effudit illum; non effudit illum super terram, ut possit operiri pulvere . Per terram videlicet et pulverem peccatores, per petram vero limpidissimam justum signans, qui gravibus peccatorum contagiis non exasperatur. Sanguis ergo super limpidissimam petram effunditur, quando malitia cruentae mentis in afflictione justae animae grassatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. S beatus iob. more sc̃e
& uniu̾salis ecclesie. que a per¬
uersis uerboꝵ iacula equani¬
miter tolerat: & cum suꝑboꝵ
dicta audit. humilitatis sue
tramitem non relinquit: cũ
magna cordis humilitate. sub¬

Expanded text:
more sanctae et universalis Ecclesiae, quae a perversis verborum jacula aequanimiter tolerat, et cum superborum dicta audit, humilitatis suae tramitem non derelinquit, cum magna cordis humilitate sub
Abbreviated transcription (Latin):
Pensatur gͦ in tormento
eius. nimietas male cogita¬
tionis : & dolorem recipit
digne retributionis. Et
quamuis omnium damp¬
natoꝵ fit dolor infinitus:
grauiora tamen tormenta
recipiunt : qui multa in
iniquitatib ex suis quoq
desideriis inuenerunt. S
quia sophar huius hẏpo¬
chrite intuetur penam: ꝓ¬
tinus adiungit culpam.
Nec unam quamlibet nar¬
rat: s eam de qua omnes
oriuntur. Seͥptum quippe
est. Radix omnium maloꝵ
est cupiditas. Cui gͦ cupi¬
ditas dominari dicitur: sub¬
iectus proculdubio malis
mum: rapuit & non edifi¬
cauit eam ÷ nec est satiatꝰ
uenter eus. Domum pau
peris confringit & nudat:
quia eum quem ꝑ poten¬
tiam conterit : spoliareqͦq
ꝑ auaritiam. non erubes¬
cit. Rapit eam : & non edi¬
ficat. Ac si aꝑte diceretur.
Qui hanc edificare debu¬
it : insuꝑ rapit. Uenturus
namq in iudicio dñs : dic¬
turus est reprobis. esuriui.
& non dedistis mͥ mandu¬
care: sitiui. & non dedistis

Expanded text:
Pensatur ergo in tormento Pensatur ergo in tormento ejus nimietas malae cogitationis, et dolorem recipit dignae retributionis. Et quamvis damnatorum omnium sit dolor infinitus, graviora tamen tormenta recipiunt, qui multa in iniquitatibus ex suis quoque desideriis invenerunt. Sed quia Sophar hujus hypocritae intulit poenam, protinus adjungit culpam, nec unam quamlibet narrat, sed eam de qua omnes oriuntur. Scriptum quippe est: Radix omnium malorum est cupiditas . Cui ergo cupiditas dominari dicitur, subjectus procul dubio malis mum, rapuit, et non aedificavit eam, nec est satiatus venter ejus. peris confringit et nudat, qui eum quem per potentiam conterit spoliare quoque per avaritiam non erubescit. Rapit eam, et non aedificat. Ac si aperte diceretur: Qui hanc aedificare debuit insuper rapit. Venturus namque in judicio Dominus dicturus est reprobis: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis
Abbreviated transcription (Latin):
enim multa inuenit ad cul¬
pam: nouis inuentionib cru¬
ciatur in pena. Nam quod
hic suspicari non potuit. hoc
illic ultioni traditus sentit.
Sicut enim exercitati in bo¬
nis oꝑib electi. nonnum qͣm
plus student agere. quam eis¬
eis dignatus est dñs iubere:
carnis enim uirginitas nequa¬
quam uissa est. s tantummͦ
laudata: nam si illa iuberet᷑.
nimirum iam coniugium
culpa crederetur: & tamen
multi uirtute uirginitatis
pollent : ut uidelicet plus
impendant. obsequio. quam
acceꝑunt precepto: sic ple¬
rumq ꝑuersi quiq. in pra¬
uis actib exercentur ⁊ ut plꝰ
inueniant in ꝑuersa oꝑatio¬
ne quod faciant: quam ex
usu reproboꝵ. iniquitatis
accipere exempla potuerunt.
Vnde & ampliore retͥbutionis
tormento feriuntur: quia
& ipsi ex semet ipsis ampluis
actiones prauas. de quib fe¬
riri debeant. inuenerunt.
Bene itaq dicitur. Iuxta mul¬
titudinem adinuentionum
suarum : sic & sustinebit.
Et non quereret: nisi ex stu¬
dio ꝑpetrare festinaret.

Expanded text:
enim multa invenit ad culpam, novis inventionibus cruciatur in poena. Nam quod hic suspicari non potuit, hoc illic ultioni traditus sentit. Sicut enim exercitati in bonis operibus electi nonnunquam plus student agere quam eis dignatus est Dominus jubere carnis enim virginitas nequaquam jussa est, sed tantummodo laudata; nam si illa juberetur, nimirum conjugium jam culpa crederetur, et tamen multi virtute virginitatis pollent, ut videlicet plus impendant obsequio quam acceperunt praecepto, sic plerumque perversi quique in pravis actibus exercentur, ut plus inveniant in perversa operatione quod faciant, quam ex usu reproborum iniquitatis accipere exempla 478 potuerunt. Unde et amplioris retributionis tormento feriuntur, quia et ipsi ex semetipsis amplius actiones pravas, de quibus feriri debeant, invenerunt.Bene itaque dicitur: Juxta multitudinem adinventicnum suarum, sic et sustinebit. et non quaereret, nisi ex studio perpetrare festinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
adulantium: Ibi quippe re¬
quiescit: ubi fauores iue¬
nerit. Oculus gͦ qui eum
uiderat non uidebit: quia
subtractus in morte. stultis
amatorib suis abscondit᷑:
qui eum consueuerant ad¬
mirando conspicere. Nec
ultra eum locus suus in¬
tuebitur: quia lingue ad¬
ulantium. hunc ad iudici¬
um fauorib non secunt᷑.
S tamen quousq uiuit.
ea que ipse agit etiam se¬
quaces suos docere non de¬
sinit: & ꝑ erroris sui pra¬
uitatem. alios quoq ad
eam quam exhibet gene¬
rat simulationem. De qͥb
hic apte subditur. Filu eiꝰ¬

Expanded text:
adulantium? Ibi quippe readulantium? Ibi quippe requiescit, ubi favores invenerit. Oculus ergo qui eum viderat, non videbit, quia, subtractus morte, stultis amatoribus suis absconditur, qui eum consueverant admirando conspicere. Nec ultra eum locus suus intuebitur, quia linguae adulantium hunc ad judicium favoribus non sequuntur. Sed tamen quousque vivit, ea quae ipse agit etiam sequaces suos docere non desinit, et per erroris sui pravitatem alios quoque ad eam quam exhibet generat simulationem. De quibus hic apte subditur: CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
intus apud se. tacita cogi¬
tatione suꝑbiant: foris se
humiles demonstrant. Cũq
ab hominib immoderate
laudantur: tales esse se qͦq
apud d̾m existimant: qua¬
les se gaudent hominib in¬
notiusse. Vnde fit. ut etiam
eterne uite ꝑcepturos se pre¬
mia presumant ⁊ & qui hic
de humanis fauorib exultãt:
illic se habituros requiem. oĩ¬
no non dubitant. S inter
hec occulta uocationis hora
subripit: & cum carnis ocu¬
los claudunt. mentis aperi¬
unt : moxq supplicia eterna
recipiunt: ubi uident. quia
urtutum estimatione diui¬
tes in sompnis fuerunt. Be¬
ne gͦ de hoc hypochrita di¬
citur. transiet uelut uisio
nocturna: quia hoc quodse
ad momentum diuitem. hu¬
manis estimationib uidet :
de ostensione fantasmatis ẽ:
non de soliditate uirtutis.
Nam cum mens eius in mor¬
te carnis euigilat: cognoscit
proculdubio. quia fauores
circa se hominum. dormiens
uidebat. Sequitur. Oculꝰ
eum locus suus. Quid ẽ

Expanded text:
intus apud se tacita cogiintus apud se tacita cogitatione superbiant, foris se humiles demonstrant. Cumque ab hominibus immoderate laudantur, tales esse se quoque apud Deum existimant, quales se gaudent hominibus innotuisse. Unde fit ut etiam aeternae vitae percepturos se praemia praesumant, et qui hic de humanis favoribus exsultant, illic se habituros requiem omnino non dubitent. Sed 472 inter haec occulta vocationis hora subrepit, et cum carnis oculos claudunt, mentis aperiunt, moxque ut supplicia aeterna receperint, ibi vident quia virtutum aestimatione divites in somnis fuerunt. Bene ergo de hoc hypocrita dicitur: Transiet velut visio nocturna. Quia hoc quod se ad momentum divitem humanis aestimationibus videt, de ostensione est phantasmatis, non de soliditate virtutis. Nam cum mens ejus in morte carnis evigilat, cognoscit procul dubio quia favores circa se hominum dormiens videbat. Sequitur: CAPUT eum locus suus. 8. Lingu
Abbreviated transcription (Latin):
inuenietur: transiet sicut
nocturna uisio. Quid est
uita hẏpochrite : nisi que¬
dam uisio fantasmatis: Qͤ
hoc ostendit in imagine:
quod non habet ex ueri¬
tate. Unde recte quoq
sompnio comparatur: qͥa¬
ab eo omnis laus & gła.
quasi dum tenetur amit¬
titur. Seꝑe namq in no¬
cturna uisione. nonnulli
pauꝑes factos se diuites ad¬
mirantur: deferri sibi hono¬
res aspiciunt : diuitiarum
moles. obsequentium multi¬
tudinem: pulchritudinem
uestium.habundantiamq
ciborum. sibimet ipsis adesse
considerant. Gaudent se e¬
uasisse penuriam: quam
cum gemitu tolerabant.
S repente cum euigilant.
inueniunt quam falsum
fuerit quod gaudebant:
eosq euigilasse penitet: qͥa
euigilantes. inopia uera te¬
net. Sic hẏpochritarum
mentes. dum aliud est quod
agunt. atq aliud quod ho¬
minib ostendunt: laudes
de ipsa scĩtatis ostentatio¬
ne recipiunt : in estimati¬
one hominum. multis me¬
liorib preferuntur. Et cũ

Expanded text:
invenietur, transiet sicut invenietur, transiet sicut visio nocturna. - Quid est vita hypocritae, nisi quaedam visio phantasmatis, quae hoc ostendit in imagine quod non habet in veritate? Unde recte quoque somnio comparatur, quia omnis laus et gloria, quasi dum tenetur, amittitur. Saepe namque in nocturna visione nonnulli paumirantur, deferri sibi honores aspiciunt, divitiarum moles, obsequentium multitudinem, pulchritudinem vestium, abundantiam ciborum sibimet adesse considerant; gaudent se evasisse penuriam, quam cum gemitu tolerabant; sed repente, cum evigilant, inveniunt quam falsum fuerit quod gaudebant, eosque evigilasse poenitet, quia vigilantes inopia vera tenet. Sic hypocritarum mentes, dum aliud est quod agunt, atque aliud quod hominibus ostendunt, laudes de ipsa sanctitatis ostentatione recipiunt, in aestimatione hominum multis melioribus praeferuntur, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
gitationem apud semetip¬
sum tumet: modo eandẽ
głam aliis inuidet: eamq
alios ueraciter habentes.
uiridet. Quot gͦ uitus ple¬
nus est: quasi tot stercorib
in conspectu eterm iudicis.
illius pectus fecet. Dicaturgͦ.
Si ascenderit usq ad celũ
suꝑbia eius. & caput eius
nubes tetigerit: quasi ster¬
quilinium in fine ꝑdetur.
Qui & si celestem uitam se
agere simulat. & si intellec¬
tum suum esse similem ue¬
ris predicatorib ostentat:
quasi sterquilinium tamẽ
in fine ꝑdetur : quia mens
illius. pro uitioꝵ suoꝵ feto¬
re dampnabitur. Sequit᷑.¬
Et qui eum uiderant. di¬
cent. Ubi est: Plerumq
hẏpochritarum uita. etiam
ab hominib. reproba in fi¬
ne cognoscitur: ut signis
iam aꝑtiorib. qui fuerint
ostandantur. Qui gͥ hunc
elatum uiderunt. de extin¬
cto dicent. ubi est: qͥa neq
hic ubi elatus fuerat. appa¬
ret : neq in eternitatis re¬
quiẽ. de qua esse putabat᷑.
sompnium aduolans non

Expanded text:
gitationem apud semetipgitationem apud semetipsum tumet, modo eamdem gloriam aliis invidet, eamque alios veraciter habentes irridet. Quot ergo vitiis plenus est, quasi tot stercoribus in conspectu aeterni judicis illius pectus fetet. Dicatur igitur: Si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur. Qui etsi coelestem vitam se agere simulat, etsi intellectum suum esse similem veris praedicatoribus ostentat, quasi sterquilinium tamen in fine perditur, quia mens illius pro vitiorum suorum fetore damnatur. SequitEt qui eum viderunt, dicent: Ubi est? - Plerumque hypocritarum vita etiam ab hominibus reproba in fine cognoscetur, ut signis jam apertioribus qui fuerint ostendantur. Qui igitur hunc elatum viderunt, de exstincto dicent: Ubi est? - Quia neque hic ubi elatus fuerat apparet, neque in aeternitatis requie de qua esse putabatur. somnium avolans non