comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est sacerdos qui peccata popłi comedit & consu¬
init de quo dictum est: tues sacerdos inȩt̃num
scdđm ordinem melchisedech. Saluator gͦ & dñs
m̃s: peccata popłi edit. Quomͦ edit peccata po¬
płi: Audi quid scriptum est. Ds̃ inquit nr̃. ignis
consumens est. Quid consumit d̃s ignis: Nũqͥd
tam inepti erimus. ut putemus qđ d̾s ignis lig̃¬
na consumat: aut stipulam aut fenum: Sed eon.¬
sumit d̾s ignis humana peccara: illa assuinit.
illa deuorat illa purgat scd̃m qd & alibi dicit.
Et purgabo te igni ad purum. Hoc ẽ mandu¬
care peccatum eius qui offert sacrificiũ ꝓpecca¬
to. Ipse enim peccata nr̃a suscipit. & insemet¬
ipso ea tanquã ignis comedit & absiuntt. Sie de¬

Expanded text:
ui peccata populi comedit et consumit, de quo dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Salvator ergo et Dominus meus peccata populi edit. Quomodo edit peccata populi? Audi quid scriptum est: Deus, inquit, noster ignis consumens est. Quid consumit Deus ignis: nunquid tam inepti erimus ut putemus quod Dei ignis ligna consumat, aut stipulam, aut fenum? sed consumit Deus ignis humana peccata, illa absumit, illa devorat, illa purgat, secundum quod et alibi dicit: Et purgabo te igni ad purum . Hoc est manducare peccatum ejus, qui offert sacrificium pro peccato: ipse enim peccata nostra suscepit, et in semetipso ea tanquam ignis comedit et absumit. Di
Abbreviated transcription (Latin):
hostie ꝓpeccato. Uide quã multa miscdia & benig¬
nitas cti est: ut ubi holocaustum uigulat̾ illud
qđͣ soli deo offert᷑ ibi etiam hostia que ꝓpeccato
est immolari uibeat᷑. quo scilic& intelligat se
qui peccauit & penitet conuersus ad dm̃ & con¬
tribulati sp̃c hostiam ugulat. in loco scõ ianx
stare e sociari. his quȩ ptinent ad am̃. lui ergo
immolat᷑ hostia ꝓpeccato: ubi & holo caustum.
In conspectu inqͥt dñ. Est fortassis in conspecꝰtu
dñi offerre sacrificum. & offerre non in conspec¬
tu dñi. Quis gͦ est qui offert in conspectu dñi:
Ille opmnor qui non exiit a conspectu dñi sicur
caui: & effectus ẽ timens & tremens. diquis ergo
ẽ qui hab& fidutiam astare in conspectu dñi: &
non fugit a facie eius. nec aspectum eius peccati
conscientia dedinat: iste in conspectu dñi offert
sacrifitium. Hanc gͦ hostiam que offert᷑ ꝑpecca¬
tis. dicit eẽ scã scõium. Mauis aliquid audẽ uult

Expanded text:
ominus. Vide quam multa misericordia et benignitas Dei est. Et ubi holocaustum jugulatur illud quod soli Deo offertur, ibi etiam hostia quae pro peccato est immolari jubeatur; quo scilicet intelligat se qui peccavit et poenitet, conversus ad Deum, et contribulati spiritus hostiam jugulat in loco jam sancto stare et sociari his quae pertinent ad Deum. Ibi ergo immolatur hostia pro peccato ubi et holocaustum, in conspectu, inquit, Domini. Est fortassis in conspectu Domini offerre sacrificium, et offerre non in conspectu Domini. Quis ergo est qui offert in conspectu Domini? Ille opinor qui non exiit a conspectu Domini, sicut Cain, et effectus est timens et tremens. Si quis ergo est qui habet fiduciam astare in conspectu Domini, et non fugit a facie ejus, nec aspectum ejus peccati conscientia declinat, iste in conspectu Dei offert sacrificium. Hanc ergo hostiam quae offertur pro peccatis, dicit esse Sancta sanctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ possit: aet̾na cum utiq destrueto templo
subuerso altari & om̃ib quȩ dicebant᷑ scã ꝓfa¬
natis. xitus iste sacrificiorum non potuertt
ꝑmanere. Quomꝰ gͦ aet̾num dicent qđ olym
cessase & finitum eẽ iam constat: Restat ut se¬
cundum eam partẽ ler hȩc aet̾̃na dicatur: qua
uos dicimus legem esse spiritalẽ. & ꝑ eam sp̃ita¬
lra offerri posse sacrifitia que ueq in rumpi un¬
quam neq cessare possurt. Non eium in loco
sunt qui subuertitur aut intemꝑe qdđ mutat᷑.
sed infide credentis & in corde sacrificantis. Da¬
ne qđ ait. non edetur de sacrificio sacerdotis.
sed holocaustum erit: certum ẽ ad dñ & salua¬
taus nr̃i ꝑsonam referri. De illius enim sacri¬
ficio non edet᷑. sed holocaustum erit. Hoc inlo¬
e sacrifitium uerbum ipsum accipiendum est.
& doctrina dequa nullus edet. hoc est nullus
disputat. nullus retractat. s holocaustum est.
Quicquid eñ dixit. quicquid statuit. aet̾na

Expanded text:
e possit aeterna? Cum utique destructo templo, subverso altari, et omnibus quae dicebantur sancta profanatis, ritus iste sacrificiorum non potuerit permanere, quomodo ergo aeternum dicent, quod olim cessasse et finitum esse jam constat? Restat ut secundum eam partem lex haec aeterna dicatur, qua nos dicimus legem esse spiritalem, et per eam spiritalia offerri posse sacrificia, quae neque irrumpi unquam, neque cessare possunt. Non enim in loco sunt qui subvertitur, aut in tempore quod mutatur, sed in fide credentis et in corde sacrificantis. Sane quod ait: Non detur de sacrificio sacerdotis, sed holocaustum erit, certum est ad Domini et Salvatoris nostri personam referri: de illius enim sacrificio non edetur, sed holocaustum erit. Hoc in loco sacrificium, verbum ipsum accipiendum est et doctrina, de qua nullus edet, hoc est nullus disputat, nullus retractat, sed holocaustum est: quidquid enim dixit, quidquid statuit, aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
di sapientiam in misterio absconditam qi nemo
pͥneipum huius scl̃i cognouit. Di enim cognouis¬
sent. numquã dñm maiestatis crucifirissent.
Sed post hec tanquam ad popłm exiens mutat
stolam. & alia induit᷑ longe inferiore quam illa

Expanded text:
itam, quam nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, nunquam Deum majestatis crucifixissent . Sed post haec tanquam ad populum exiens, mutat stolam, et alia induitur longe inferiore quam illa
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ est hostia holocaustomata. Deq enĩ oporte¬
bat aliam pͥmo hostiam nominari: nͥ eam q̃
dum sacerdotib mancipat᷑. Tertia enim de¬
qua filios isrł contingere uel edẽ ipsos scilic&
qui offert̃ fas est. Sed filios isrł ñ om̃s. nͥ illos
tantũ qui mundi sunt. Soli enim qui mundi¬
ir. sunt. de sacrificiis ede iubent᷑. Uerũ istas om̃s
hostias. tu qui in occulto uideus es. nolo in aĩ¬
mab requiras uisibilib. nec inmutis pecarb
inueniri putes. qđ offerri debeat deo. Istas ho¬
stias intra temet ipsum require: & inuenias
eas intra animã tuam. Intellige te habere in¬
tra temet ipsum greges boum: illos qui benedi¬
cuntur in abrahã. Intellige etiam te hab̃e & gre¬
ges ouium. & greges caprarũ: inquib benedicti
& multiplicati sunt patriarche. Intellige etiã

Expanded text:
ergo est hostia holocaustoma: neque enim oportebat aliam primo hostiam nominari, nisi eam quae dum sacerdotibus mancipatur; tertia, de qua etiam filios Israel contingere vel edere, ipsos scilicet qui offerunt, fas est; sed filios Israel, non omnes, nisi illos tantum qui mundi sunt: soli enim qui mundi sunt de sacrificiis edere jubentur. Verum istas omnes hostias tu qui in occulto Judaeus es, nolo in animalibus requiras visibilibus, nec in mutis pecoribus inveniri putes, quos offerri debeat Deo; istas hostias intra teipsum require, et invenies eas intra animam tuam. Intellige habere intra temetipsum greges boum, illos qui benedicuntur in Abraham; intellige habere te et greges ovium, et greges caprarum, in quibus benedicti et multiplicati s
Abbreviated transcription (Latin):
eripite in uiriam accipientem. Iudicate pupillo
iustificate uiduam: & uenite disputemus dieit
añs. Et si fuerint peccata ur̃a ut fenieium: ut
niuem de albabo. Si autem ut coccinum. ut la¬
nam candidam esficiam. Uendit mͥ arietem
crificandum in conspectu tuo: ut possimus in¬
uenire miscdiam: sed in anima contribulata &
nr̃m in conspectu tuo hodie. Uendit nobis & da¬

Expanded text:
eripite iniuriam accipientem, iudicate pupillo, et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dicit dominus: et si fuerint peccata uestra ut phoenicium, ut niuem dealbabo: si autem ut coccum, ut lanam candidam efficiam. Item in hieremcrificandum in conspectu tuo et inuenire misericordiam, sed in anima contribulata etnostrum in conspectu tuo hodie et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ moysen: & fueris ita mundus quasi quẽ
moyses lauerit tantꝰ ille ac talis: possis etiam
ꝑuenire adhec induñta quae ꝓfert moyses
& stolas istas quib induit aaron frẽm suum.
& filios eius. Sed non solum indumitis opꝰ ẽ
ad sacerdotales infulas: uerum & cingulis.¬

Expanded text:
per Moysen et fueris ita mundus quomodo quem Moyses laverit, tantus ille ac talis possis etiam pervenire ad haec indumenta quae profert Moyses, et stolas istas quibus induit Aaron fratrem suum et filios ejus. Sed non solum indumentis opus est ad sacerdotales infulas, verum et cingulis
Abbreviated transcription (Latin):
re gͦ debemus hoc mͦ istos qͥnq scĩs posse resti¬
tui: ut si forte p̃sumpsimꝰ abuti eis his scła¬
rib actib & inpendimꝰ usum eorũ in his quȩ
ñ scdm dm̃ gessimus. restituamiꝰ nẽ & ipsos qͥnq
scĩs actib religiosisq ministeriis & alios eis qͥnq
addamus. qui sunt interioris hominis sensus:
ꝑ quos uel mundi corde effecti dm̃ uidemꝰ. uel
aures habemꝰ ad audienda ea quȩ docet iħc.
illum dequo dicit ꝓpħa. gustate & uidete qm̃
ut ad unũ dm̃ hec cuncta referamꝰ. & hȩc qͥdẽ

Expanded text:
rgo debemus hoc modo istos quinque sanctis posse restitui, ut si forte praesumpsimus abuti eis in saecularibus actibus, et impendimus usum eorum in his quae non secundum Deum gessimus, restituamus; nunc ipsos quinque sanctis actibus religiosisque ministeriis et alios eis quinque addamus, qui sunt interioris hominis sensus, per quos vel mundi corde effecti, Deum videmus, vel aures habemus ad audienda ea quae docet Jesus, illum, de quo dicit Propheta: Gustate et videte quoniam ut ad unum Deum haec cuncta referamus. Quid vero
Abbreviated transcription (Latin):
ditie genus est: ne ipse qui carnes edit ininun¬
dus sit: & iniunditia eius in ipso sit. Quod hoc
modo intelligi pot̾. Uerbi grã. si sit aliquis na¬
ture floientis & ardentis ingenii: non continuo
aptꝰ uidebitur ad suscipienda uerbi dĩ misteria.
Sed querit᷑ etiam hoc ut pͥus a ꝓhanis actib &
inmundis oꝑib separet᷑. & ita demum erudi¬
tionis capax fiat. si pͥus capar fuerit scĩtatis. di¬

Expanded text:
ditiae genus est, ne ipse qui carnes edit immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit, quod hoc modo intelligi potest verbi gratia, si sit aliquis naturae florentis et ardentis ingenii, non continuo aptus videbitur ad suscipienda verbi Dei mysteria; sed quaeritur etiam hoc, ut prius a profanis actibus et immundis operibus separetur, et ita demum eruditionis capax fiat, si prius capax fuerit sanctitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
illa depopło suo. Tertia est inmunditie speci¬
es: qua is qui inmundus est si aliquid conting̃
inmundũ. & non tam suo peccato quã aliena
contagione polluitur. ut puta siqui sotiet᷑ amiti¬
ciis & consortio hominis libidinosi. uel tracundi
uel adulteri. & ipse quidem ꝓpriis actib non
inseratur scelerib eius: uideat tamen eum &
intelligat quomͣ frẽm suum odit & homicida ẽ
uel quom̃ insidiat᷑ aliene mulieri & adulter ẽ.
uel quomͦ unceteris quib q sacrilegus ẽ. nec de¬
prehensis his discedat ab eius consortio: iste ẽ
qui contingit in mundum. uel animal uel auẽ.
uel morticinum & aliena inmunditia ipse pol¬

Expanded text:
itatis. Tertia est immunditiae species qua is qui mundus est aliquid contingit immundum, et non tam suo peccato quam aliena contagione polluitur, ut puta si quis societur amicitiis et consortio hominis lividi, vel iracundi, vel adulteri, et ipse quidem propriis actibus non inferatur sceleribus ejus; videat tamen eum et intelligat quomodo fratrem suum odit et homicida est, vel quomodo insidiatur alienae mulieri, et adulter est, vel quomodo in caeteris quibusque sacrilegus est, nec deprehensis his discedat ab ejus consortio; iste est qui contingit immundum, vel animal, vel avem, vel morticinum, et aliena immunditia ipse pol
Abbreviated transcription (Latin):
idcireo flagellum carnis acceꝑar. S pꝰca¬
quam fide plena tetigit fimbriam ihu
stenit fluxus sangumis cius. & repente
facta ẽ munda. que ante ꝑtantũ tem¬
pus uixit immunda. Et quemadmodũ
cum tetigisset dnm & saluatorẽ. dixit
ipse. quis me tetigit. ego enim uirtutẽ¬
sensi exisse de me. illam sine dubio uir
eam mundã. sic intelligendũ est. quia
si quis contigerit peceatũ exeat ex ipso
peccato untus quedã maligna que enĩ
qui se contigit faciat immundũ .&. hoc
est uere contigisse immundũ. Simili ra¬
tione &iam de morticino hominis. uel
de morticino pecoris mundi aut ĩmun¬

Expanded text:
idcirco flagellum carnis acceperat; sed posteaidcirco flagellum carnis acceperat; sed posteaquam fide plena tetigit fimbriam Jesu, stetit fluxus sanguinis ejus, et repente facta est munda, quae ante per tantum tempus vixit immunda. Et quemadmodum cum tetigisset Dominum et Salvatorem, dixit ipse: Quis me tetigit? Ego enim sensi virtutem exisse de me , illam sine dubio virteam mundam; sic intelligendum est, quia si quis contigerit peccatum, exeat ex ipso peccato virtus quaedam maligna, quae eum qui se contigit faciat immundum. Et hoc est vere contigisse immundum. Simili ratione etiam de morticino hominis, vel de morticino pecoris mundi aut immun
Abbreviated transcription (Latin):
deamus primo quid sit tangere. & quis¬
sit tac̾tus qui faciat immundũ. Apłs
dicit. Bonum est homini mulierẽ non
tangere. Hic tactus immundus est. Hoc
est enim illud quod dñs in euangłio
dixit. Si quis uiderit mulierem ad con¬
cupiscendum. iam mechatus ẽ eam in
corde suo. Tetigit enim cor eius concu¬
piscentie uitium: & immunda facta ẽ
anima eius. Si quis gͦ hoc mͦ tangit
aliquã rem. idest uł ꝑ mulieris concu¬
piscentiã. uel ꝑ pecuniȩ cupidiratem
uel alio quolib& peccati desiderio im¬
mundũ tengit. et inquinatus ẽ Opor¬
ret gͦ te si quid tale contigeris. sc̃re quo¬
modo offeras sacrificium seđm ea que
possis. Uis tibi ostendam quȩ ẽ anima
que terigit immundũ & inmunda facꝰ
ta est. & rursum tetigit mundũ & fac¬
ta ẽ munda: Illa quȩ ꝓflumũ sangui¬
nis passa ẽ. & erogauit omne̾ substantiã
suam in medicos:. nec aliquid ꝓficere po¬
tint. ꝑ immunditiã peccati. in hoc de¬
uoluta eꝰ. Tetigerat enim peccatum. et

Expanded text:
videamus primo quid sit tangere, sit tactus qui faciat immundum. Apostolus dicit: Bonum est homini mulierem non tangere . Hic tactus immundus est; hoc est enim illud quod Dominus in Evangelio dixit: Si quis viderit mulierem ad concupiscendum, jam moechatus est eam in corde suo . Tetigit enim cor ejus concupiscentiae vitium, et immunda facta est anima ejus. Si quis ergo hoc modo tangit aliquam rem, id est, vel per mulieris concupiscentiam, vel per pecuniae cupiditatem, vel alio quolibet peccati desiderio, immundum tetigit et inquinatus est. Oportet ergo te, si quid tale tetigeris, scire quomodo offeras sacrificium, secundum eapossis. Vis tibi ostendam quae est anima quae tetigit immundum, et immunda facta est, et rursum tetigit mundum, et facta est munda? Illa quae profluvium sanguinis passa est, et erogavit omnem substantiam suam in medicos, nec aliquid proficere potuit, per immunditiam peccati in hoc devoluta est. Tetigerat enim peccatum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Anima inquit que tetigerit omne derto
immundam aut morticinum uimentos
Simmundoꝵ. & latuerit eum et inimun¬
dus est. aut si tetigent ab inimunditia
hominis. ab omni immunditia ex qua
mquinetur. & cẽt. Hec quid quidẽ apuel
ideos indecent᷑ satis & minilit᷑ obseruan¬
tu t quid enim immundus habeat᷑
qui contigerit uerbi causa animal mor¬
tuum. aut̃ corpus hominis defuncti:
Qua si ꝓphere corpus sit: Quid s pai¬
arche ues &. iam ipsius abrabe corpus
mortuum suscitant. inimundus ent il¬
le qui contingit. & immundũ facunt
dssau pfie & iam ipsum illum quẽ a mor¬
tins suscitant: Uide quam inconueri¬
ens sit indaica intelligentia. S nos u¬

Expanded text:
Anima quaecunque tetigerit omnem rem immundam, aut morticinum jumentorum immundorum, et latuerit eum, et inquinatus est; aut si tetigerit ab immunditia hominis ab omni immunditia ex qua inquinetur , etc. Haec quidem apud Judaeos indecenter satis et inutiliter observantur. Ut quid enim immundus habeatur qui contigerit, verbi causa, animal mortuum, aut corpus hominis defuncti? Quid si prophetae corpus sit? Quid si patriarchae, vel etiam ipsius Abrahae corpus? mortuum suscitant? immundus erit ille qui contingit, et immundum faciunt ossa prophetae etiam illum ipsum quem a mortuis suscitant? Vide quam inconveniens sit Judaica intelligentia. Sed nos v
Abbreviated transcription (Latin):
ne consensum male agentib p̾beamꝰ
Consensum aurem dico. non solum pant̾
agendo.s. & iam que ilicite gesta sunt
reticendo. Uis autem scire qia consene¬
tiant hec &iam euangłicis p̃ceptis r pse
dominus dicit. Si iuderis frem tuum pec

Expanded text:
nec consensum male agentibus praebeamus. Consensum autem dico, non solum pariter agendo, sed etiam quae illicite gesta sunt reticendo. Vis autem scire quia consentiant haec etiam evangelicis praeceptis? Ipse Dominus dicit: Si videris fr
Abbreviated transcription (Latin):
agit & ista anima que audit uoce̾ uira¬
menti et testis ẽ. uel quȩ indet aliquid
et conscia est & non indicat. ex quo ac¬
cipit & iam ipsa peceatum eius sine du¬
bio qui iniq aut egit aliquid aut iura¬
uit. Hoc &. iam sccundũ hrstonam nos
a edifiçat et docet. ne unquam in pecca¬
us alt̾ius polluamus conscientias nrãs

Expanded text:
ait et ista anima, quae audit vocem juramenti, et testis est, vel quae vidit aliquid, et conscia, et non indicat: ex quo accepit etiam ipsa peccatum ejus sine dubio, qui inique aut egit aliquid, aut juravit. Hoc etiam secundum historiam nos aedificat, et docet, ne unquam in peccatis alterius polluamus conscientias nos
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit. & lex precipiat quia si tacuent
accipiat peccatun eius. sciendum est. qd
si quis ea que indet in delic̃to pxumi sui
uel non indicat scđm regulam suꝑius
datam. uel in testimonium uocatus non
que nera sunt dixerit. peccatum quod
commisit ille quem celat. ipse suscipiet.
& pena commissi reuoluetur ad conse¬

Expanded text:
tum sit, et lex praecipiat, quia si tacuerit, accipiet peccatum ejus: sciendum est quod si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat secundum regulam superius dictam, vel in testimonium vocatus, non quae vera sunt, dixerit, peccatum quod commisit ille, quem celat, ipse suscipiet; et poena commissi revolvetur ad consc
Abbreviated transcription (Latin):
est: qđ aliis indum̃tis sac̃dos utitur: dum est in
sacrificionum ministerio: & alis cum ꝓcedit ad po¬
pulum. Hoc faciebat & paulus scientislimus
pontificum. & ꝑctissimus sacerdotum. Q cũ eẽt
in eoetu ꝑfectorum tanquã intra scã scõium positꝰ
& stola ꝑfectionis indutꝰ dicebat. Sapientiã loquim᷑
int̃ ꝑfectos. sapientiam autem ñ huiꝰ mundi neq

Expanded text:
est quod aliis indumentis sacerdos utitur dum est in sacrificiorum ministerio, et aliis cum procedit ad populum. Hoc faciebat et Paulus scientissimus pontificum et peritissimus sacerdotum, qui cum esset in coetu perfectorum, tanquam inter Sancta sanctorum positus, et stola et perfectione indutus dicebat: Sapientiam loquimur inter perfectos, sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi non sufi̾ceret glorificatus est: ita
addit. gloriose glorificatus ẽ. E quidem
quantũ possum conicere. uidet᷑ inichi qđ
aliud sit glorificari: aliud gloriose glorifi¬
ex iirgine pro salute nr̃a suscepit: glori¬
ficatus est quidẽ. qr uenit querere qͦd pe¬
rierat. ñ tam̃ gloriose glorificatus est.
Drͣ enim de ipso. qr indimus eũ & ñ ha¬
bebat speciem neq decorem: & uultus
eius ignobilis suꝑ filios hominum. Glori¬
ficatus ẽ. &. cũ ad crucem uenit: & ꝑtulit

Expanded text:
quasi non sufficeret glorificatus est, ita addidit gloriose glorificatus est, et quidem, quantum possumus conjicere, videtur enim mihi, quod aliud sit glorificari, aliud gloriose glorificarnem ex Virgine pro salute nostra suscepit, glorificatus est quidem, quia venit quaerere quod perierat, non tamen gloriose glorificatus est, dicitur enim de ipso, « quia vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem, et vultus ejus ignobilis super filios hominum glorificatus est ; » et cum ad crucem venit et pertulit
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ sed sp̃italit᷑ uiuit. Extinguit aegyp¬
tium: qui cogitationes sordidas & impu¬
ras. uel depellit excorde. uel om̃mo non
recipit. sicut apłs dicit. Assumentes scutũ
fidei: in quo possitis om̃a maligni iacula¬
ignita extinguere. Hoc gͦ modo possumꝰ
etiam hodie aegyptios uidere mortuos.
&. iacentes ad litus. submergi quadrigas
eorũ et equos. Possumus etiã ipsũ phara
onem uidere submergi: si tanta fide uiua¬
mus. ut deus conterat satanan sub pedib

Expanded text:
liter, sed spiritualiter vivit. Exstinguit Aegypliter, sed spiritualiter vivit. Exstinguit Aegyptium, qui cogitationes sordidas et impuras vel depellit ex corde, vel omnino non recipit: sicut et Apostolus dicit: Assumentes scutum fidei, in quo possimus omnia tela maligni ignita exstinguere. . Hoc ergo modo possumus hodie etiam Aegyptios videre mortuos et jacentes ad littus, submergi quadrigas eorum onem videre submergi, si tanta fide vivamus, ut Deus conterat Satanam sub pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
sum. etiam si uidentur rogare iħm. ne
eos interim mittat in abyssum. S aliũ
ex his accipere possumus intellectũ. Si
aegrptum fugias. si ignorantie tenebras
relinquas & sequaris legem dei morsen.
obunet autem tibi mare. & contra dicen¬
tium tibi fluctus occurrat. ꝑcute & tu
obluctantes undas uirga mor̾si idest u̾¬
bo legis. & uigilantia scripturarum itͣ
tͥ ipse disputando ꝑ aduersarios pande.
Caedent inde contimio: & superati fluc¬
tus locum uictorib dabunt. Miranti¬
b q & aitonitis ac stupore defixis. his
qui paulo ante aduersabantur: legiti¬
mis tuis disputationum lineis rectũ
fidei it̃ secabis. & in tantũ doctrine u̾¬
bo proficies: ut auditores tui quos in
uirga legis erudisti. ipsi iã contra ae-¬
gyptios uelut fluctus maris in surgãt.
nec solũ impugnent tos. sed & supe¬
rent & extinguant. Extinguit nãqi
aegyptium: qui ñ agit oꝑa tenebrarũ.
Extinguit aegiptium: qui non carna¬

Expanded text:
sum, etiamsi videntur rogare Jesum, ne sum, etiamsi videntur rogare Jesum, ne eos interim mittat in abyssum. Sed et alium ex his accipere possumus intellectum. Si Aegyptum fugias, si ignorantiae tenebras relinquas, et sequaris legem Dei Moysen, obviet autem tibi mare, et contradicentium fluctus occurrat, percute tu obluctantes undas virga Moysi, id est, verbo legis et vigilantia Scripturarum; iter tibi ipsi disputando per adversarios pande, cedent undae continuo et superati fluctus locum victoribus, mirantibus et attonitis ac stupore defixis his qui paulo ante adversabantur. Legitimis tu disputationum lineis rectum fidei iter secabis, et in tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos in virga legis erudisti, ipsi jam contra Aegyptios velut fluctus maris insurgant, et non solum impugnent eos, sed et superent et exstinguant. Exstinguunt namque Aegyptium, qui non agit opera tenebrarum. Exstinguit Aegyptium, qui non carna
Abbreviated transcription (Latin):
est illi. & non est ulla creatura. cuius
dñs non sit. Quadrigas pharaonis & ex-¬
ercitum eius piecit in mare. Electos as
iumor in scupo re. principes iuda du¬
ces eoꝵ. principes ⁊abulon & principes nep¬
talim. nichilominus unicuiq tribi ꝓpͥ¬
us enumerari uidetur ingressus. Hec a
maiorib obseruata in scripturis diuinis
religiosum credidi non tacere. Quid gͦ
nos docemur per hec: Iam suꝑius diximꝰ
qui sit in his apłi sensus. Paptismũ hoc no¬
minat in moysen consummatũ in nube
& in mari. Et tu qui baptiraris in aqua
postea aegrptios & uelle te reuocare ad
seruitiũ suum. rectores scilicet huius
mundi. & spitales nequitias quib an¬
tea deseruisti que conantur quidẽ in¬
sequi. sed tu descendis in aquam. & eua¬
dis in columis. atq ablutis sordib pec¬
caroꝵ homo nouus ascendis. paratus ad
cantandũ canticũ nouum. Agrptĩ uͦ
post te insequentes. demergent᷑ in abr̾s¬

Expanded text:
est illi, et non est ulla creatura cujus est illi, et non est ulla creatura cujus Dominus non sit. Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos asior in stupore. Principes Juda, duces eorum: principes Zabulon, principes Nephthalim , nihilominus unicuique tribui proprius enumerari videtur ingressus. Haec a majoribus observata in Scripturis divinis, religiosum credidi non tacere. Quid ergo nos docemur per haec quae jam superius diximus, qui sit in his Apostoli sensus? Baptismum hoc nominat in Moysen consummatum in nube et in mari, ut et tu qui baptizaris in Chrispostea Aegyptios, et velle te revocare ad servitium suum: rectores scilicet hujus mundi et spirituales nequitias, quibus ante deservisti, quae conantur quidem insequi, sed tu descendis in aquam, et evadis incolumis, atque ablutis sordibus peccatorum, homo novus ascendis, paratus ad cantandum canticum novum. Aegyptii vero post te insequentes demergentur in abys
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequunt᷑ scõs. equi sunt humientes.s
habent ascensores quib aguntur. ange¬
los malos. & ideo feroces sunt. Si gͦ uide
ris aliquando ꝑsecutorẽ tuum nimiuͬ
seuienteͬ. scito quia ab ascensore suo de¬
mone ꝑurget᷑. & ideo seuus ideo trucu¬
lentus est. dnͣs gͦ equum et ascensorem
ꝓiecit in mare. & factus ẽ michi in salu¬
tem. Hic deus mͣs & honorisicabo eum.
ds patris mei et exaltabo eum. Hic gͦ et
d̾s̃ meus eͣ. & patris mei. Pater nͣrͣ qui
dmͣ meum & dm̃ ur̃m. Si gͦ agnoscã qd
ds̃. meus sit deus. glonficabo eum. siuͦ
eriam istud agnoscam quomͦ patris mei
um dicit. quem natura patre̾ uocat. Do¬
minus conterens bella. dñs nomͣ est illi.
Nolo putes. quia tantũ uisibiles pug¬
nas conterit ds̃. S & illas conterit. que
nobis sunt non adu̾sus carne̾ & sangui¬
nem. sed adu̾sum principatus et pore¬
stares. & aduersum mundi huius recto¬
res harum tenebrarũ. Dñs autẽ nomͣ

Expanded text:
persequuntur sanctos, equi sunt hinnientes, sed persequuntur sanctos, equi sunt hinnientes, sed habent ascensores quibus aguntur angelos malos, ris persecutorem tuum nimis saevientem, scito quia ab ascensore pungitur, et ideo saevus est et trucues. Dominus ergo equum et ascensorem projecit in mare, et factus est mihi in salutem. Hic Deus meus et honorificabo eum: Deus Patris mei, et exaltabo eum. Hic ergo et meus est Deus, et Patris mei. Pater noster, qui m meum Deus meus sit Deus, glorificabo eum; si vero etiam istud um dicit, quem natura Patrem novit. minus conterens bella, Dominus nomen est illi. Nolo putes quia tantum visibiles pugnas conterit Dominus, sed et illas conterit quae nobis sunt non adversum carnem et sanguinem, sed adversum principatus et potestates et adversum mundi hujus rectores tenebrarum. Dominus enim nomen
Abbreviated transcription (Latin):
intͣfitiet spũ oris sui: cum aute̾ refulge¬
bit in maiestate patris sui & post aduen¬
tum humilitatis scđm nobis in głam os¬
tend& aduentum. tunc non solum glo¬
rificatur dominus sed gloriose glorifica¬
tur. cum om̃s ita honorificant filiũ sicut
honorificant patrem. E quũ & ascensorẽ
sequuntur equi sunt. & ut ita dicã om̃s
qui in carne sunt. figuralit᷑ equi st̃. Sed
hii habent ascensores suos. Sunt equi.
quos dñs ascendit. & cireueunt omẽm ter¬
ram. De quib drͣ. et equitatus ruus
salus. sunt autem equi qui habent as
censorẽ diabolum & angłos eius. lu¬
das equus erat. s donec ascensorẽ ha-
buit dm̃. de equiratu salutis fuit cum
cȩt̾is. Erenim apłs missus egroris salutẽ
prestitit. & sanitatẽ languentib tͥbuit.
S ubi se diabolo substrauit. post buccel¬
lam eni introiuit in eum satanas. et as¬
censor ipsius effectus est satanas. & illi¬
us habenis ductus. adu̾sus dñm et sal-¬
uatorẽ nr̃m cepit equitare. Om̃s gͦ qui

Expanded text:
interficiet spiritu oris sui. Cum ergo refulgebit in majestate Patris sui, et post adventum humilitatis, secundum in nobis gloriae ostendit adventum, tunc non solum glorificatur Dominus, sed gloriose glorificatur, cum omnes ita glorificant Filium sicut honorificant Patrem. Equum et ascensorem sequuntur equi sunt: et, ut ita dicam, omnes qui in carne nati sunt, figuraliter equi sunt, sed hi habent ascensores suos. Sunt equi quos Dominus ascendit, et circumeunt omnem terram. De quibus dicitur: Et equitatus tuus salus. Sunt autem equi qui ascensores habent diabolum et angelos ejus. Judas equus erat; sedbuit Dominum, de equitatu salutis fuit. Cum caeteris etenim apostolis missus aegrotis salutem et sanitatem languentibus praestitit; sed ubi se diabolo substravit, post buccellam enim introivit in eum Satanas, ascensor ipsius effectus est Satanas et illius habenis ductus adversus Dominum et Salvatorem nostrum coepit equitare. Omnes ergo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
clina aurem tuam. & obliuiscer poruluͣ
tuum & ciomum patris tui. Histat gͦ re¬
post peccatum. & cominoner te. et in fla¬
gello & in uirga re uisitat. pro peccato qd̾
tibi diabolus patͣ subucit. ut reddat illud
tibi in sinu. idest dum in corpore degis. Sic
completur reddi patrum in su us filiorũ
in tertiam & quartam ꝓgeniem. Oͣs onĩ
zelans est. & animam quiͣ sibi de¬
spond it infide. non uiit eam ꝑia¬
re in conraminatione peccar sed uult
eam cito purgari. uult eam uelociter ab¬
icere omnes immunditias suas. si cui forte
subreptum ẽ. Si uͦ ꝑmaret in pexitis
et dicit. non audicrius uocem dmͣi .s. fi¬
cientes faciemus uoluntates irãs. & in cen¬
demus regine cęli. sicut exꝓbratur ꝑ ro¬
photam. tunc scruantur ẽtiam ipsi ad illaͣ
sapientiȩ sentei ĩ qu dicit. qmͣ quidẽ
uocabam & non aua u ans s irridebatis
sermones meos  rai ꝑdino¬

Expanded text:
aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Visitat ergo tempus peccatum et commonet te: et in flagello et in virga te visitat pro peccato, quod tibi diabolus pater subjecit, ut reddat illud tibi in signum, id est, dum in corpore degis: et sic completur, reddi peccata patrum in sinus filiorum in tertiam et quartam progeniem. Dominus enim zelans est et animam quam sibi despondit in fide, non vult illam permanere in contaminatione peccati, sed vult eam cito purgari, et velociter abjicere omnes immunditias suas, sicuti forte surreptum est. Si vero permanet in peccatis et dicit, Non audiemus vocem Domini, sed facientes faciemus voluntates nostras, et incendemus thura reginae coeli, sicut exprobratur per prophetam, tunc servantur etiam ipsi ad illam Sapientiae sententiam quae dicit: Quoniam quidem vocabam et non audiebatis, sed irridebatis sermones meos, i
Abbreviated transcription (Latin):
extantib assumitur species: sed quod
ipsa sibi otiosa mens & curiosa reppe¬
rent. Similitudo uero. cum aliquid
ex his que sunc uel in cęlo uł in tͣra
sunt uel in man similitudinib in ꝓm¬
ptu est ꝓnuntiate. ia enam de celestib
nisi quis dicat de sole & lua &. stellis hoc
posse sentiri: & hor namq formas expͥ¬
mere gentilitas solet. S quia morses
eruditus in omni sapientia aegrptiorũ.
etiam ea que apud illos erant in occul¬
tis & reconditis ꝓhibere cupiebar: sicut

Expanded text:
exstantibus assumitur species, sed quod exstantibus assumitur species, sed quod ipsa sibi otiosa mens et curiosa reperit. Similitudo vero, cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo vel in terra sunt vel in mari similitudinibus, in promptu est pronuntiare. Ita etiam de coelestibus, nisi quis dicat de sole et luna et stellis hoc posse sentiri, et horum namque formas exprimere gentilitas solet. Sed quia Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, etiam ea quae apud illos erant in occultis et reconditis prohibere cupiebat
Abbreviated transcription (Latin):
aliud similitudine̾. Et si quidem dñs nos
ad ea que dicenda sunt. illuminare digne¬
tur: ego sic arbntror accipiendum. qd uerbi
cansa. si quis in quolibet metallo aun uł
argenti. uel ligni uel lapidis. faciat speciẽ
quadruꝑedis alicuius. uel serpentis. uel
auis. & statuiat illam ad adorandũ. non ido¬
lum sea similitudinẽ fecit: uel enam si pie¬
turam ad hoc ipsum statuat. nichilominus
similitudinẽ fcisse dicendus ẽ. Idolum uero
lum nichil est . facit quod non est. Quid ẽ
autem quod nen est: Species quam nͣ ui¬
dit oculus: sed ipse sibi ammus fingir.
Werbi grã. ut si quis humanis membris ca¬
put cams aut auetis formet. uel rursum
in uno hominis habitu duas facies fingat.
aut humano pecton postremas partes
equi aut piscis adiungat. hec & his si¬
milia qui facit. ñ similitudine̾ sed ido¬
lum facit. Facit enim quod ñ est. nec
habet aliquid sui simile. Et idcirco hec
sciens apłs dicit. quia idolum nichil eͣ
in mundo. Hon enu aliqua ex reb

Expanded text:
aliud similitudinem. Et siquidem Dominus nos ad ea quae dicenda sunt, illuminare dignetur, ego sic arbitror accipiendum quod, verbi causa, si quis in quolibet metallo auri, vel argenti, vel ligni, vel lapidis, faciet speciem quadrupedis alicujus, vel serpentis, vel avis, et statuam illam adorandam, non idolum, sed similitudinem fecit: vel etiam si picturam ad hoc ipsum statuat, nihilominus similitudinem fecisse dicendus est. Idolum vero quia idolum nihil est, facit quod non est. Quid est autem quod non est? Species quam non vidit oculus, sed ipse sibi animus pingit. Verbi gratia, ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel rursum in uno hominis habitu duas facies fingat, aut humano pectori postremas partes equi et piscis adjungat. Haec et his similia qui facit, non similitudinem, sed idolum facit. Facit enim quod non est, nec habet aliquid simile sui; et idcirco haec sciens Apostolus dicit quia idolum nihil est in mundo. Non enim aliqua ex rebus
Abbreviated transcription (Latin):
dei uniu̾sa complectens. simul abiurat
& abicit. et non solum idolũ fieri uetat.
sed & similitudine̾ ommũ que in terra
sunt et in aquis s in cęlo. Addit autem
& dicit. non adorabis ea neq coles ea
Alud est colere. aliud adorare. Potest
inr̃dum quis &. inuitus adorare: sicut
nonnulli regib adulantes. cum eos in
huius modi studia deditos uiderint.
adorare se simulant idola. cum in cor¬
de ipsorum certum sit quia nichil eͣ ido¬
lum. Colere uͦ est. toto his affectu & stu¬
dio mancipari. Utrinq ergo resecat
sermo diuinus: ut neq affectu colas.
neq specie adores. Sciendum tamen
minos repudiare. et pret̾ imum dm̃

Expanded text:
Dei universa complectens, simul abjurat et abjicit, et non solum idolum fieri vetat, sed et similitudinem omnium quae in terra sunt, et in aquis, et in coelo; addit autem et dicit: Non adorabis ea, neque coles . Aliud est colere, aliud adorare. Potest quis interdum et invitus adorare, sicut nonnulli regibus adulantes, cum eos in hujusmodi studia deditos viderint, adorare se simulant idola, cum in corde ipsorum certum sit quia nihil sit idolum. Colere vero est toto hic affectu et studio mancipari. Utrumque ergo resecat sermo divinus, ut neque affectu colas, neque specie adores. Hieronymus in in
Abbreviated transcription (Latin):
Nen eram domus adhuc sed templũ
eẽ debet. in quo habitet ds. Si gͦ ac¬
ceptam grãn negligat. & impli̾cet se
nogotiis secularib continuo spiritus il
le immandus redit et uendicat sibi
domum uacantẽ. Et ne iterum pos¬
sit expelli. alios secum septem spiritꝰ¬

Expanded text:
Non enim domus tantum, sed templum esse debet, in quo habitet Deus. Si ergo acceptam gratiam negligat, et implicet se negotiis saecularibus, continuo ille immundus spiritus redit, et vendicat sibi domum vacantem. Et ne iterum possit expelli, alios secum septem spirit
Abbreviated transcription (Latin):
uespere carnes sine panib comedant.
aut mane panes absq pulnienti ad¬
uini muneris ẽẽ. quid temꝑam̃ti gr̃ȩ
cȩlestis ostenditis: Hocne est in qͥuo ag¬
nosci dm̃ ponitis. qđ carnes in uespera
sine panib comeduntur. & maiestatẽ dĩ¬
dicitis apparere. si rursum panes sine
carnib comedantur: S uobis ista ser
uare. & his qui ad quiescentes uobis. ista¬
in coturnicib agnosci dũm putant. Nos au¬
tem quib in fine scli & ad uesꝑam mundi
uerbum caro factum ẽ. in illa carne agnosci
dicimus dñm quam suscepit ex uirgine.
Istas enim uerbi dei carnes. neq mane ali¬
quis neq metidie manducauit. sed ad ues¬
peram. Aduentus enim dñ in carue adues¬
peram factus est. sicut & iob̃s dicit. Pueriuo¬
ussima hora ẽ. S et mane inquit replebi¬
mim panib Nobis & panis. uerbũ dei est.
Ipse est enim panis uraus qui de celo des¬
cendit. & uiram dat hiric mundo. S quod
dicit mane cdari hunc panem. cum aduen¬

Expanded text:
vespere carnes sine panibus comedant, aut mane panes sine pulmentvini muneris, quid temperamenti gratiae coelestis ostenditur? Hoc est, in quo agnoscere Deum possunt, qui carnes in vespera sine panibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? servent sibi ista, his qui acquiescentes vobis, in coturnicibus putant agnosci Deum; nos autem, quibus in fine ad vesperam mundi Verbum est caro factum, in illa tantum carne agnosci dicimus Deum, quem suscepit ex Virgine: has enim Verbi Dei carnes neque mane neque meridie quis manducavit, sed ad vesperam: adventus enim Domini in carne ad vesperam factus est, sicut et Joannes dicit: Pueri, novissima hora est .-- Mane, inquit, replebimini panibus. Nobis ergo panis Verbum Dei est: Ipse est panis vivus qui de coelo descendit, et dat vitam mundo . Sed quod dicit mane dari hunc panem, c
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Et lac dr̃ & holera dr̃. et pro mensu¬
ra credentiuni uel possibilitate sumen¬
tium. diuerse nominarur. Potest tam̃¬
& hoc intelligi quod post resurrectionẽ
suam quam mane ostendimus factã. cre¬
dentes repleuerit panib pro eo qd libros

Expanded text:
nis, et lac dicitur et olera, et pro mensura credentium, et possibilitate sumentium diverse nominatur. Vel et hoc intelligi, quod post resurrectionem suam, quam mane ostendimus factam, credentes repleverit panibus, pro eo quod libros
Abbreviated transcription (Latin):
Cum inquit immundus sp̃s exient ab
homine. uadit per loca arida. querit
requiem & non inuenit. Et tunc dicit.
Reuertar in domũ meam unde exiui.
I ii uenieis inuenerit eam uacante̾
inundatari & ornatam. uadit & addu

Expanded text:
Cum immundus spiritus exierit ab homine, vadit per loca arida, et quaerit requiem, et non invenit: et tunc dicit, Revertar in domum meam unde exivi. Et si veniens invenerit eam vacantem, mundatam, et ornatam
Abbreviated transcription (Latin):
enim in nobus immundus spiritus an¬
te quam crederemus ante quam ueni¬
us oici fornicaretur anima mrã a d̾eo
a u̾a cum amatorib: s postea quando¬
dixctit reumnar ad uirum meum ptio¬
adimagroe suam creauit. necessario lo¬
& mundata eͣ dorus ura a peccatis pͥ¬
orib & ornata est ornamentis sactam̃toꝵ
fidelium que norunt qui initiati sunt.

Expanded text:
enim in nobis immundus spiritus, antequam crederemus, antequam veniuc fornicaretur anima nostra a Deo, et esset cum amatoribdixit: Revertar ad virum meum prioad imaginem suam creavit, necessario loet mundata est domus nostra a peccatis prioribus, et ornata est ornamentis sacramentorum fidelium, quae norunt qui initiati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ per hoc in uesꝑa dñs quia dñs ipse erar.
agnius ẽ in uirtute resurrectionis. Sed¬
quomͦ mane gła eius uisa est: Cum uenis¬
sent alie mulieres prima sabbati mane
ualde. inuenerunt anglos eum ingen¬
ni claritate ad sepulchrum sedentes. et di¬
centes. non est hic. resurrexit a mortuis.

Expanded text:
erat: agnitus est in virtute resurrectionis, et mane gloria ejus visa est. Cum venissent aliae mulieres prima sabbati valde mane, invenerunt angelos cum ingenti claritate sedentes ad sepulcrum, et dicentes: Non est hic, sed surrexit a mortuis.
Abbreviated transcription (Latin):
cit contempne¬
quod siguralit᷑
aegrͥptus ap¬
pellarur. et per¬
uerbum dĩ ut
sccđm scripruras dicam. translatus est. et
enim sum dñs deus tuus qui eduxi te de
terra aegẏpti. Non gͦ hec ad illos tantũ
dicuntur qui de aegrpto ꝓfecti sunt.
sed multomagis adte qui numo audis
ista si tamen ꝓsiciscaris ex aegrpto. et

Expanded text:
 contemnequod figuraliter Aegyptus appellatur, et perverbum Dei, ut secundum Scripturas dicam translatus est, et sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti. Non ergo haec ad illos tamen dicuntur, qui de Aegypto profecti sunt, sed multo magis ad te qui nunc audis ista; si tamen proficiscaris ex Aegypto, et
Abbreviated transcription (Latin):
narus immo ut renatus fueris. quid tibi
imminer. Hoc illud ẽ quod in euangłio
legis. quia iħic statim ut ascendit de bap¬
tismo. ductus ẽ a spũ in desertũ ut tempta¬
retur a diabolo. Hoc gͦ est ꝗd in hoc loco¬
pharao precipit populo suo. hebreos in¬
uerunt aque usq ad animã meam. de-¬

Expanded text:
natus, imo et renatus fueris, quid tibi imminet. Hoc est illud quod in Evangelio legis, quia Jesus, ut ascendit de baptismo, ductus est a spiritu, ut tentaretur a diabolo. Hoc ergo est quod Pharao praecepit populo suo, ut verunt aquae usque ad animam meam. E
Abbreviated transcription (Latin):
bit dicens. Ego in non gente̾. in emu¬
lationem uos inducã. in gente̾ insipi¬
entẽ. in iram uos concitabo. Et sinago¬
ga gͦ de eccłia istam mercede̾ accepit.
ut ultra idola non colat. Uidens enim¬
bescit idola iam colere. Istud gͦ recepit
benefitii de eccłia sinagoga. qd ei par-¬
uulã nutrisse uisa est leg̾em. S & nos¬
etiam si pharaonẽ habuimus patre̾.¬
etiam si nos in oꝑib malis genuit prin
aquas assumamus ad nos legem dei
nec nobis sordeat littere eius uile tegu-¬
dum habeamus morsen. nichil de eo
parũ. nichil humile sentiamus. sed
magnificũ totum totũ egregiũ totũ
elegans. totũ enim magnificũ est. quie¬
quid spiͣtale. quicquid sublimis intel¬

Expanded text:
 dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enimbescit idola colere: istud ergo beneficium recepit de Ecclesia synagoga, quod Judaeis parvulam nutrisse visa est legem. Poe, si Pharaonem habuimus patrem, si nos in operibus malis genuit, aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegdum habemus Mosen: nihil de eo parvum, nihil vile sentiamus, sed totum magnificum, totum egregium, totum elegans: totum enim magnum est, quod spirituale est, et sublimis intel
Abbreviated transcription (Latin):
rao dedit precepta. feminas tantũ uiuifi¬
ca nt. oderunt masculos. Oderunt nãq
unt. Et nunc igitur insidiantur aegr̾prii¬
ueant nisi obseruent. et occultent germĩ
et uidit infantẽ ee̾ elegantẽ. & occulta

Expanded text:
praecepit Pharao ut feminas tantum vivificent, oderant masculos. Oderunt enim unt. Nunc quoque insidiantur Aegyptiveant, observent et occultent. Refert et vidit infa
Abbreviated transcription (Latin):
requirere uolo qui est rex in aegrpto aͥ
sei ioseph & quis ẽ qui nescit. dum enĩ
uie regnaret qui sciebat ioseph nͣ refe¬
runtur arflicti eẽ filii isrł. neq in luto
et latere consumpti neq masculi eorũ
necati. & femine uiuificatȩ. sed cũ sur
rexent iste qui non nouerit ioseph. et

Expanded text:
requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere consumpti; neque masculi eorum necati, et feminae vivificatae; sed cum coepit regnare, qui non noverat Joseph. Si
Abbreviated transcription (Latin):
idest scam hrstoriã & scđm misticũ ens¬
tesiectũ. nunc in quantũ recipere locus po¬
test etiam morale᷑ in eo discutere sermo¬
nem ut scripturarũ studiosi ñ solum qͥd
in aliis uel ab aliis gestũ sit sed etiam ip.¬
si intra se quid gerere debcant doccant᷑
ludas. confessio interp̃tatur. Qui gͦ uel
peccata sua confossus penitentiã gerit.
uel xpm̃ in ꝑsecutione corã hominib
confitetur. collaudat᷑ a frĩb suis. letitia
enim & gaudium ẽ angłis in celo suꝑ
unił peccatoreꝰ penitentiã agente᷑. Ab
ipsis gͦ tanquam a sũb unius cenire
.&. crcatoris & patris filii sunt et homines
et angeli collaudat᷑. Nerum is qui consi
tur. manus eius suꝑ dorsum inimicoꝵ
officiuntur. Qui enim ante exibuerat
menbra sua seruire iniquitati ad iniqͥta¬
tem. nẽ ea exibens seruire iustitie in seĩ¬
ficationẽ. iam fugientiũ se inimieoꝵ suoꝵ
idest demonu rerga uexat & ced it. Sic

Expanded text:
id est, secundum Historiam et secundum Mysticum inid est, secundum Historiam et secundum Mysticum intellectum, nunc in quantum recipere locus potest, jam Moralem, in eo discutere sermonem, ut Scripturarum studiosi, non solum quid in aliis, vel ab aliis gestum sit, sed etiam ipsi intra se, quid gerere debeant, doceantur. Judas, confessio interpretatur: qui ergo, vel peccata sua confessus poenitentiam egerit, vel Christum in persecutione coram hominibus confitetur, collaudabitur a fratribus suis: Laetitia est enim et gaudium Angelis in coelis, super uno peccatore poenitentiam agente . Ab ipsis ergo, tanquam a fratribus, unius enim illi Creatoris et patris filii sunt, et homines et Angeli collaudatur. Verum is qui confittur, manus ejus supra dorsum inimicorum efficiuntur: qui enim ante exhibuerat membra sua servire iniquitati ad iniquitatem, nunc exhibens servire justitiae in sanctificatione , jam fugientium se inimicorum suorum, id est, daemonum terga vexat et caedit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
uuli adhuc lacte indigent. Deniq et
in lege ea animalia que ruminant &
sumptũ cibum ad dentes denuo reuo¬
cant. qd subtilit᷑ minutatũ sustentario¬
nem corpori tradunt. munda ẽe̾ ani¬
malia designantur aptissime. Sane eriã
candidos dentes eius dicit. Om̃s enĩ dꝑ
ꝑfecti sunt. & qui scupt᷑arum cibos oig¬
nis & conpetentib interpͣtationib ex¬
planantes. subtilẽ s. minurũ intellectũ
qui sp̃italis drͣ eccłĩȩ corpori submini¬
strant. candidi debent ẽẽ & puri. atq
omni malo liberi. ne forte dicarur ei
qͥ alios doces teipsum ñ doces. Ueruͣ
debet scientiam continere. uerũ eniam
mores gestaq informare discentiũ. sic
enim & sapientia ꝑ salomonẽ dicit. descͥ¬
be tibi hec duplicit᷑ & triplicit᷑ in corde
tuo. & archa que construebarur a nos
bicamerata et tricamerata fien iubet᷑.
conemur & nos postea quam duplierter
usta pro ut potuimiis sentire descrpsimꝰ

Expanded text:
vuli adhuc lacte indigent. Denique et vuli adhuc lacte indigent. Denique et in lege ea animalia quae ruminant , et sumptum cibum ad dentes denuo revocant, quod subtiliter minutatum, sustentationi corporis tradunt, munda esse animalia designantur. Aptissime sane etiam candidos dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, et Scripturarum cibos dignis et competentibus interpretationibus explanantes, subtilem et minutum intellectum, qui spiritalis dicitur, Ecclesiae corpori subministrant, candidi debent esse et puri, atque ab omni macula liberi, ne forte dicatur eis: Qui alios doces, te ipsum non doces . 6. Verum debet scientiam continere, verum etiam mores, 15 gestaque informare discentium sic enim et Sapientia per Salomonem dicit, Describe tibi haec dupliciter et tripliciter in corde tuo : et arca quae construebatur a Noe, bicamerata et tricamerata fieri jubetur, conemur et nos, posteaquam dupliciter ista, pro ut potuimus sentire, descripsimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oculi eius a uino. quia nichil ẽ aqͣ¬
tum in u̾bo scientie. mehil fluuidũ i¬
chii frgidũ. sed unũ qd letficat corho¬
minis. &. quod infunditur uulnerib illi¬
us qui incidit in latrones. quo scilicet au¬
dientiũ uulnera peccaro non solu̾ olei
lenitare mitigent᷑. uerum etiã uini auste¬
ritate purgentur. Et quis ẽ in quit apło
qui me letificat. nisi qui contristat᷑ ex me :
mus. & eadem frequentius in eis locis re-¬
petere absurdũ uidet᷑. Dentes gͦ eius
suꝑ lac candidi ertͣ. hii qui fortem & so¬
lidum uerbi dei cibũ mandere et cõ¬
minuere ad summã subtilitatẽ dentib
qui pro possibilitate sum̃di exercitatos
habent sensus ad discretionẽ bomi et
mali. De imꝑfectis aut̃. corinthiis dicit.
lac uobis potum dedi ñ escam. nͣdum.
enĩ poteratis. Super eos qui lacte alun¬
tur. dentes eius sunt candidi. id est hũ
qui ꝑfectum cibum capere possunt et
comedere. suꝑ illos st̃ qui tanquã par¬

Expanded text:
l est aquaticum in verbo sapientiae, 14 nihil fluidum, nihil frigidum: sed vinum quod laetificat cor hominis, et quod infunditur vulneribus illius qui incidit in latrones. Quo scilicet audientium vulnera peccatorum non solum olei lenitate mitigentur, verum etiam vini austeritate purgentur. Et quis est, inquit Apostolus, qui me laetificat, nisi qui contristatur ex me. one diximus, et eadem frequentius in his locis repetere absurdum videtur. Dentes ergo ejus super lac candidi erunt hi qui fortem et solidum verbi Dei cibum mandere et comminuere ad summam subtilitatem dentibusqui pro possibilitate sumendi exercitatos habent sensus ad boni discretionem et mali . De imperfectis autem Corinthiis dicit, Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis . Haec super eos qui lacte aluntur: Dentes eorum sunt candidi, id est, hi qui perfectum cibum capere non possunt, et comedere super illos, qui tanquam par