comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditis mandata p̃positoꝵ esse diiuidli can¬
tla ubi nil iuberi dep̃henlitur diuinis
ꝯtrariũ institutis. sed ncciam assero ⁊̃ p̃¬
tlentiam qua adu̾tatur. siquid ad u̾sat᷑
⁊ libertatem qua ingenue dtempnat᷑. Ig
facere malum quolib ⁊̃ iubente ꝯstat ñ
esse obetłientiam. sed pocius in obetlĩam.
Sane hoc ad u̾tendum. quotl quetlam
sunt pura bona. quetlam pura mala. ⁊
nhus ulłam deberi hom̃ib obetlĩam.
quoniã nec illa omittenda sũt cũ ꝓhibẽ
Porro inter hec sũt metlia quetlã que ꝓ¬

Expanded text:
ditis mandata praepositorum esse dijudicanda, ubi nil juberi deprehenditur divinis contrarium institutis: sed necessariam assero et prudentiam, qua advertatur si quid adversatur; et libertatem, qua et ingenue contemnatur. facere malum, quolibet etiam jubente, constat non esse obedientiam, sed potius inobedientiam. 4. Sane hoc advertendum, quod quaedam sunt pura bona: quaedam pura mala, et in his nullam deberi hominibus obedientiam: quoniam nec illa omittenda sunt, etiam cum Porro inter haec sunt media quaedam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tõ totius est spĩialis fabce funtlam̃tũ.
Siquidem hũillatõ est uia ad hũili¬
tatem. sicut pacientia ad pacem. sic̃
lectio adscĩam. Si uirtutẽ appetis hu¬
militatis uiam nõ refugias hsũiliafo¬
nis. N am si nõ pateris hũiliari. nõ
poteris ad hũilitatẽ ꝓuehi. De intlscu¬

Expanded text:
tio, totius sit spiritualis fabricae fundamentum? Siquidem humiliatio via est ad humilitatem, sicut patientia ad pacem, sicut lectio ad scientiam. Si virtutem appetis humilitatis, viam non refugias humiliationis. Nam si non pateris humiliari, non poteris ad humilitatem provehi. Prodes
Abbreviated transcription (Latin):
gignit. ⁊ est qm rõ regit. ⁊ est qm ddit
esse sb̃iectam. nec esse posse. Scd̾a quam
ꝑtbet cregione ꝯsentientẽ legi dei quoniã
utraq distat que ⁊ gustat ⁊ saꝑit qm̃
snauis est dñs. pͥmam eliminans. scd̾a
remim̾ans. Nam pͥma quidem dulcis
s turpis. Scd̾a sicca s fortis. Ultima pin
alis que sale sapĩe ꝯdita pingnescens
magnã menti inportał młtitudinem dł¬
tedinis doͥ. S queilam poꝰ actualis que
⁊ si nõ dum dulci illo amore suaniter
reficit. amore tamẽ amoris ipsius uehe¬

Expanded text:
gignit; et est quam ratio regit, et est quam condit esse subjectam, nec esse posse ; secunda, quam perhibet e regione consentientem legi Dei, quoniam utraque distat, quae et gustat, et sapit quoniam suavis est Dominus , primam eliminans, secundam remunerans. Nam prima quidem dulcis, sed turpis; secunda sicca, sed fortis; ultima pingalis, quae sale sapientiae condita pinguescens magnam menti importat multitudinem dulcedinis Domini; sed quaedam potius actualis, quae etsi nondum dulci illo amore suaviter reficit, amore tamen amoris ipsius vehe
Abbreviated transcription (Latin):
¶tualis caritas inferiora p̃fert. as¬
fectualis suꝑiora. Et eñi in bene af¬
fecta m̃te nõ dubium. Uerbi causa qn dilcõi
hom̃is dei dilecto p̃ponatur. ⁊ mꝰominb iꝑ¬
sis ꝑfectõres infirmiorib celum t̾re. et̾ni¬
tas tꝑi. anima carmi. At tamen in bene or¬
dinata actõne sepe aut semper ordo pposi¬
tus inuenit᷑. Nam et ccͣ proximi curã
⁊ plus urgemĩ ⁊ płies occupemur. ⁊ in feri¬
orib fr̃ib diligentõri assistimus seduli¬

Expanded text:
tualis inferiora praefert, affectualis superiora. Etenim in bene affecta mente non dubium, verbi causa, quin dilectioni hominis Dei dilectio praeponatur, et in hominibus ipsis perfectiores infirmioribus, coelum terrae, aeternitas tempori, anima carni. Attamen in bene ordinata actione saepe, aut etiam semper, ordo oppositus invenitur. Nam et circa proximi curam et plus urgemur, et pluries occupamur; et infirmioribus fr
Abbreviated transcription (Latin):
Alicqͥn si pͥuatus amore tuitentus. de¬
tines ꝑiter intra te iudiciũ ueritatis ĩ¬
cdisum. cui dubium est min̾ te u̾itatem
diligere. cui ꝓprium prefers ꝯmodũ
uel honorem: Uides ergo nõ est id ip᷑
homincm de se ip̃o nõ altum sapere i a¬

Expanded text:
Alioquin, si privato amore tui tentus deAlioquin, si privato amore tui tentus detines pariter intra te judicium veritatis inclusum, cui dubium est minus te veritatem diligere, cui proprium praefers vel commodum, vel honorem? 7. Vides igitur non esse id ipsum, hominem
Abbreviated transcription (Latin):
nobis iu̾tas parit ⁊ nõ habet calorẽ.
⁊ est hñilitas quam caritas format ⁊ ĩ¬
fiãmat atq hec quidem in affectu illa ĩ
cognitõe ꝯsistit. Et eñi tu s tem ipsum
nitus ad lumen u̾itatis ⁊ sñ dissiłacõe
in spicias. ⁊ sine p alpatione diuuidices.
non dubito qͣn hũilieris. ⁊̃ tu moculis
tius. Factus iuilior. tibi exhac uera ag¬
nitõne tui. qmuis nͨ dum fortasse idẽ
paciaris moculis alioꝵ. Eris igit᷑ hu¬
nlis s de opere interne ueritatis ⁊ mi¬
nime ad huc de amoris in fusione. Nã
si u̾itatis illius que te tibi ueraciter
atq salubricer demonstrauit. sic splen¬
dore illũmatꝰ. Ita affectꝰ amore fuisses.
Uoluisses ꝓtuldubio qd̾ inte est cãtlem
de te omnes ten̾e sũiam. qͣm ipse apud
te ueritatem habere cognoscis. Dane
pedit innotesc̾e omnib omnia. que
nos scimus denobis. atq ipsa uerita¬
tis caritate ⁊ caritatis iutate. Uetamͣ
palam fieri uelle qd noceat agnoscẽti.

Expanded text:
nobis veritas parit, et non habet calorem: et est humilitas quam charitas format et inflammat. Atque haec 1416 quidem in affectu, illa in cognitione consistit. Etenim tu, si temetipsum intus ad lumen veritatis et sine dissimulatione inspicias, et sine palpatione dijudices; non dubito quin humilieris et tu in oculis tuis, factus vilior tibi ex hac vera cognitione tui, quamvis necdum fortasse id esse patiaris in oculis aliorum. Eris igitur humilis, sed de opere interim veritatis, et minime adhuc de amoris infusione. Nam, si veritatis ipsius, quae te tibi veraciter atque salubriter demonstravit, sicut splendore illuminatus, ita affectus amore fuisses; voluisses procul dubio, quod in te est, eamdem de te omnes tenere sententiam, quam ipsam apud te veritatem habere cognoscis. Sane, pedit innotescere omnibus omnia quae nos scimus de nobis, atque ipsa veritatis charitate, et charitatis veritate vetamur palam fieri velle quod noceat agnoscenti.
Abbreviated transcription (Latin):
d tinue insinmꝰ. Orantem deniq hoĩem
dco loqui quis dubitet: Quotiens tam̃
inde caritate iubente ab dutim ⁊ auellimͣ᷑
ꝓpter eos qui nr̃a indigent oꝑa uł lcq̃¬
ia. Quociens pie cetlit neg̃oꝵ tumulti¬
bus pia quies. Quociens pro ãminis
trandis t̾renis iustissime ip̃is suꝑ secle¬
mꝰ celebnͣtlis missaꝵ sollempniis. Srdo
p̃posterus s ncc̃itas non habet iegem.
Agit ergo suũ ac̾tualis caritas ordinem
iuxta prisfamilias uissionem incipiẽs
anouissimis. pla certe ⁊ iusta que nõ sit
acceptrix ꝑsonaꝵ. nec p̃tia dsideret reꝵ
s hominu uccͣites. at nõ ita affcũalis.
Nam apͥmis ipsa ducit ortliem. Est
tura habet pluris queq ipsa affectõ sen¬
tiat. mĩora minus. mĩnia nũme. Et il¬
lum quidem ortlinem caritatis facit or
dinem u̾itas. hunc aũt u̾tatis caritas
uendicat sibi. Nam et uera in hoc ẽ ca¬
ritas tit qui intliget ampliis. accipiãt
pͥus.⁊ ⁊ rursum in eo cara aꝑꝑet u̾itas¬

Expanded text:
 novissimi . Orantem denique hominem cum Deo loqui quis dubitet? Quoties tamen inde charitate jubente abducimur et avellimur, propter eos qui nostra indigent opera vel loquela? quoties pie cedit negotiorum tumultibus pia quies? quoties bona consustissime ipsis supersedemus celebrandis missarum solemniis? Ordo praeposterus: sed necessitas non habet legem. Agit ergo suum 1440 actualis charitas ordinem juxta patrisfamilias jussionem, incipiens a novissimis . Pia certe et justa, quae non sit acceptrix personarum; nec pretia consideret rerum, sed hominum necessitates. 6. At non ita affectualis: nam a primis ipsa ducit ordinem. Est tura habet, pluris quoque ipsa affectio sentiat, minora minus, minima minime. Et illum quidem ordinem charitatis veritas facit; hunc autem veritatis charitas vindicat sibi. Nam et vera in hoc est charitas, ut qui indigent amplius, accipiant prius: et rursus in eo chara apparet
Abbreviated transcription (Latin):
atq hoc dixerim. si quidem ꝯ senserimꝰ af¬
fectualem legem fuisse mandatũ. S actu¬
ali id pocius ꝯuenire. in de uł maxime
aꝑpere uidet᷑. qd̾ cum dixiss doꝰ diligite
inimicos ur̃os. mox de oꝑib infert be

Expanded text:
Atque hoc dixerim, siquidem consenserimus affectualem legem fuisse mandatam. Sed actuali id potius convenire inde vel maxime apparere videtur, quod cum dixisset Dominus: Diligite inimicos vestros, mox de
Abbreviated transcription (Latin):
uolant. Sꝑem ⁊ timorem. quia uo¬
lantis est aliq̃n alta petere. alñ ima. ꝑ
spem eñi alta petunt. quia incelestibus
enim in firmis instruunt eos ⁊sideran¬
tes se ipsos ne et ipsi cemꝑtent᷑. S qui¬
bis duob motlis offenditur .s. minio
rigore infirmos deicientlo. ac nimia le
nimiũ rigorem est dsidatõ ꝓprie fragi¬
litatis ꝯtra miniã lenitatem deluis rec¬
titudinis. De tluab oꝑatõnibus ser¬

Expanded text:
olant, spem et timorem, quia volantis est aliquando alta petere, aliquando ima. Per spem enim alta petunt, quia in coelestibus enim infirmis, instruunt eos, considerantes seipsos, ne et ipsi tententur. Duhis duobus modis offenditur, scilicet nimio rigore infirmos dejiciendo, ac nimia lennimium rigorem, consideratione propriae fragilitatis; contra nimiam lenitatem, zelo rectitudinis. Duab
Abbreviated transcription (Latin):
Nmilitas iustificat nos hũulita ᷤ
hũiliant᷑. alii pacient̾. alii libentꝰ. Pͥmi
rei sunt. Scquentes ĩnoxii. Ultimi iusti
Qmͣꝙͣ ⁊ ĩnocentia portio iustĩe est. s
⁊ sumatõ eius apud humilem. Qu
autem dice potest. bene
michi quia huimiliasti me. is uere
humilis est. Non potest dicẽ qui in
uitus tollerat. minꝰ qui murin̾at. Neu¬
tri hoꝵ ꝑmittimꝰ grãm qd hũiliatur
⁊ si sane lõge hii duo ad se differant.
⁊ alter quidem inpacientia sua possi¬
deat animã suam. alter in suo muri̾e
peat. sed enĩ si unus iram neutꝰ tam̃
gfam ꝓmeretur. Nm̃ non bũiliatis

Expanded text:
militas justificat nos? Humilitas humiliantur, alii patienter, alii et libenter. Primi rei sunt, sequentes innoxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio justitiae est, sed consummatio ejus apud humilem; qui autem dicere potest: Bonum mihi quia humiliasti me, is vere hvitus portat, minus qui murmurat. Neutri horum promittimus gratiam, quod humiliatur, etsi sane longe hi duo a se differant, et alter quidem in patientia sua possideat animam suam, alter in suo murmure reat. Sed enim etsi unus iram, neuter tamen gratiam promeretur, quoniam non humiliatis,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t anima. ascend̾e non potest omnĩo obhoc
quotl corꝑe agͣgͣuatur. Qui non tlum rec¬
tam habet uoluntatẽ. sciat quia impedͭ
enim carualis intentõ. Qui habet rectã
consuetudo. Qui h̃t deuotam ⁊ nõclũ
plenam. sciat q impedit exm t̾rena in¬
habitatõ. Cuiꝰ ad huc uicio¬
sa uoluntas est. Oret ⁊ tlicat.
Riat uolantas tua sicut incelo ⁊ int̾ra:
distat aterra. tantũ distat arecta uo¬
luntas auitõsa. Ita oret qui rectam ht̃

Expanded text:
 potest anima, ascendere non potest in corpore, ob hoc  potest anima, ascendere non potest in corpore, ob hoc quod corpore aggravatur. Qui nondum rectam habet voluntatem, sciat quia impedit eum carnalis intentio. Qui habet rectam consuetudo. Qui habet devotam et nondum plenam, sciat quia impedit eum terrena inhabitatio. Cujus adhuc vitiosa voluntas est, oret et dicat: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra :distat a terra, tantum distat recta voluntas a vitiosa. Ita oret qui rectam habet
Abbreviated transcription (Latin):
conam resurgũt. ħ est eñ que bonã
fatit aminiã. quia cũ multa sint bona
amime natalit̾ insita sicut ingenitũ
bonum memor̃ capax. yigil ratio. et
cetera anime bona. sola tamẽ uolun
statu ꝑmauet. aut enĩ deficit aut pro¬
ficit. Proficientlũ est in hac uoluntate
qr ip̃a est uia deq̃ ait ꝓpheta. Hec est
iua ambulante inea. pͥmus huiꝰ mie¬
gratlus est recta uoluntas. Scd̃s ua¬
lutla. Tercins deuota. Quartꝰ pla¬
na uoluntas. In pͥmo gratlu. anma
mente legi dei ꝯsentit. s carne repug¬
nante bonũ qd̃ diligit ꝑfic̾e nõ in uẽĩt.
s seꝑe malum qđ inotlit ꝑin fi̾nitatem
facit. In hoc tamen recta est uoluntas
eus qd̃ aduersario suo ꝯsentiens in
se otlit qđ ille rẽp̃hendit. In scd̾o gͣlu
amina nõ solum malum qd̃ otlit non
agit. s etiam bonũ qd̃ diligͥ l cum gra¬
datoꝵ dei. ⁊ delectatur ineis situt inom̃ib¬
diuicus. In qrͣto gradu st̃it angeli qui ea
facilitate qua semꝑper uolunt bñ plenarie

Expanded text:
bonam, resurgunt. Haec est enim quae bonam facit animam, quia, cum multa sint animae bonae naturaliter insita, sicut ingenium bonum, memoria capax, vigil ratio et caeterae animae bona, sola tamen voluntstatu permanet , aut enim deficit aut proficit, proficiendum est in hac voluntate, quia ipsa est via de qua ait propheta: Haec est via, ambulate in ea adus est recta voluntas, secundus valida, tertius devota, quartus plena voluntas. In primo gradu anima mente legi Dei consentit; sed, carne repugnante, bonum quod diligit perficere non invenit, sed saepe malum quod odit, per infirmitatem facit . In hoc tamen recta est ejus voluntas, quod adversario suo consentiens, in se odit quod ille reprehendit. In secundo gradu anima non solum malum quod odit non agit, sed etiam bonum quod diligit, licet cum gradatorum Dei, et delectatur in eis, sicut in omnibum . In quarto gradu sunt angeli, qui ea facilitate qua semper volunt, bonum plenarie
Abbreviated transcription (Latin):
ũtitem nõ est fauitas in eox sanitas
totũ in ficit dcupiscentia. Lex poc̃i in
stras mors intrare ꝯtendit / ⁊ nitus fo¬
mes totius nequitie ꝑiculosius scuit
ccutleltus malignat. Quidenĩ purã
Mentem desitleruis afficit. mem̃bra
illecebris in ficit. In pruritꝰ auriũ. ocłoꝵ
petulantia. inde olfaciencli uoluptas.
inde infatib tam mortimata delectõ.
Inde in uniu̾so corꝑe molliciei sensus
⁊ libido ꝑnicõsa tangentli. inde intusꝰ
inamina ebrietas illa defiderioꝵ ⁊ for¬
nax quetlam ambitõnis. auaricie inui¬

Expanded text:
verticem non est in me sanitas. Totum infecit concupiscentia, lex peccati in stras mors intrare contendit, et intus fomes totius nequitiae periculosius saevit, crudelius malignatur. Minime tamen mentem desideriis afficit, membra illecebris inficit. Inde pruritus aurium, oculorum petulantia; inde olfaciendi voluptas, inde in faucibus tam inordinata delectatio, inde in universo corpore mollitiei sensus, et libido perniciosa tangendi; inde intus in anima ebrietas illa desideriorum, et fornax quaedam, ambitionis, avaritiae, invi
Abbreviated transcription (Latin):
No nobis aduersant᷑ hostiũ¬
gen̾a. malũ uidelicet duplex ꝙ
erit si uoluimꝰ utraq pronobis. Ut ħ
quidem ab illã liberet. Itẽq aduersꝰ
istam iuuet illam irec paꝵ. Ecce .n.
dpungimꝰ incorilib nr̃is ⁊ in cubili ⁊¬
scientie suꝑ delictis p̃t̾itis. s delmit

Expanded text:
 est, adversantur hostiugenera; malum videlicet duplex, qerit, si voluerimus, utraque pro nobis: ut haec quidem ab illa liberet, et item adversus istam juvet illa, nec parum. Ecce enim compungimur in cordibus nostris et in cubili conscie
Abbreviated transcription (Latin):
tenus expetliret. set ut nõ sit pena. aũ
minor sit pena uitlelicet aut nõ sit aũ
minꝰ sit oñosa. Quisq̾s enĩ ꝑfecte sẽ¬
poris penam. nec reputabit laboraem qͦ
pcc̃ata nou̾it deleri p̃ienta. futura cau̾i¬

Expanded text:
on sit poena, aut minor sit poena, videlicet ut aut non sit, aut minus sit onerosa. Quisquis enim perfecte senporis poenam, nec reputabit laborem, quo peccata noverit deleri praeterita, futura ca
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma creatõ. qr sic̃ non culpam ita nec pe¬
nam d̾s fecit. Itaq laborante corꝑe mẽs¬
quoq ipsa suo intenta oꝑs ⁊̃ nõ uacet.
Causam laboris cogitet inlaborem it ipsa
pena qmͣ patitur culpam pro quã patit᷑
rep̃sentet. Dum uidet uulneꝵ ligaturã
ip̃a sub pãnis miln̾a meditet᷑. Hni siquidẽ
cogitatõne hũiliam᷑ subpotenti inanti

Expanded text:
prima creatio; quia sicut nec culpam, ita nec poenam Deus fecit. Quod quoque ipsa suo intenta sit operi, et non vacet. Causam laboris cogitet in labore, ut ipsa ei poena quam patitur, culpam pro qua patitur repraesentet: et dum videt vulnerum ligaturam, ipsa sub pannis vulnera meditetur. Hujusmodi siquidem cogitation
Abbreviated transcription (Latin):
Portet in notescat tibi ⁊ elus.
tuus. dementia tua. discretio
qualis sis in ultiscentlis quam ꝓuitlꝰ
prorsus ꝯsitłantla tͣa hec in usu uir¬
tatum haꝵ ne nõ sint uirtutes si p̃t
hec repiantur. Nempe e tusmotli nõ
natrira uirtutes s usus facit. Nam
ex se intliffentes esse noscunt᷑. Tuũ ẽ
antem abutendo aut ⁊ fundendo fac̾e
uitiã aut bñ ortlineq utendo u̾tutes
solent discretõnis oculo caligante
alteratrũ sibi p̃ripere loca t̾minos oc¬
cupare. Porro calistinis sne caufe
sunt ira ⁊ mollior ⁊ affc̃s. Is intlitii
cenẜram enumerat. illa p̃cipitat.
Quo enĩ abalt̾o non ꝑialitet᷑ aut
pietas clem̃tie. Aut zeli rectituto.
Turbatur p̃ira oculus. clementer
młicbri mollitie. anmꝰ rectũ nõ uid
Noneris m̃ocens si aut punias eñe
forte parcenlum esset. ant ꝑcas el
qui fuerat puniendꝰ. In punitas¬

Expanded text:
portet innotescat tibi zelus tuus, clementia tua, discretio qualis sis in ulciscendis, quam in utroProrsus consideranda tria haec in usu virtutum harum; ne non sint virtutes, si praeter haec reperiantur: nempe ejusmodi, non natura virtutes, sed usus facit. Nam ex se indifferentes esse noscuntur. Tuum est, aut abutendo et confundendo facere vitia; aut bene ordinateque utendo, virtutes. Solent discretionis oculo caligante alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis duae sunt causae, ira et mollior affectus. Is judicii censuram enervat, illa praecipitat. Quomodo ab altero non periclitetur, aut pietas clementiae, aut zeli rectitudo? Turbatus prae ira oculus clementer muliebri mollitie animi rectum non videt. Non eris innocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut parcas ei qui fuerat puniendus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Sanariꝰa non est
quo tuũ fatigẽ intuitũ cũ pecu¬
niam tamꝙͣ palcam dicaris habeꝰ.
Non prorsus nõ est quo ꝓilla time¬
atur aiutlitus tuis. S estꝰ qd̾ nõ minꝰ
tib solet dequo maxĩe quid intua la¬
teat ꝯscientia latere nõ nolim. Qud
illud sit queris. acceptatõ ꝑsonaꝵ. Nõ
pui te pec̃ati reum existimes si facies
pocõꝵ sius ⁊ non pocius cansas ui¬
dicas m̃itoꝵ. Est item uitiũ cuiꝰ site
imunem sentis inter om̃s quos no¬
ui exhiis qui cathetlras ascenlerunt
selebis me intlice solitarius quia ue
inchilo multe ire. inde in nocentium
freqñs abclicatõ. Intle p̃udicia mab¬

Expanded text:
avaritia non est quod tuum fatigem intuitum, cum pecuniam tanquam paleam dicaris habere. Non prorsus, non est quod pro illa timeatur a judiciis tuis. Sed est quod non minus tibus solet: de quo maxime, quid in tua lateat conscientia, latere te nolim. Quid illud sit quaeris? Acceptio personarum. Non parvi te reum peccati existimes, si facies peccatorum sumis et non potius causas dijudicas meritorum. Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius: quia venihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in ab
Abbreviated transcription (Latin):
Unt que nccͣio anobis rogãtium
aut ex torquet inportunitas. aut
ncc̃itas meretur. alius ꝓ alio. alius for¬
te ⁊ ꝑse rogat. ꝑro quo rogaris sit suspe¬
tus quia ip̃e rogat ꝓse iam iuditatꝰ
est. Nec inter est an ꝑse an ꝑ alium
quis reget. ditum curiã fregñtantem
qui nõ sit decuria. adidem noris ꝑti¬
nere ambientiũ genus ambulantẽ.
⁊ adplacitum cuiqͦ loqñtem. Unũ de ro¬
gantib puta. ⁊ si nichil rogau̾it. scor¬
Diomi non est infacie qd̾ formides. s ⁊
pugit a cautla. si adtalmm blanlici¬
as cor tuũ non assolet molliti fũsis.
memtñis scͥptum. Omnis homo pͥm̃
bonũ tunũ ponit. cum añt iebriati
fu̾int. tunc id qd̾ det̾ius est. Pari pon¬
dere estimau̾is eius hũilitatem qui
tumet ⁊ eius qui sꝑat. Uiri callidi et
dolosi esse ꝓpͥm solet. tunc p̃tendere hu¬
militatem cum aliꝙ̃ obtinere uolu̾it.
Dequalib dicit scͥptura. Est qui se
motlũ sustinuisti gͣues in solentes

Expanded text:
unt quae necessario a nobis rogantium aut extorquet importunitas, aut necessitas meretur. At te et pro se rogat. Pro quo rogaris, sit suspectus; qui ipse rogat pro se, jam judicatus est. Nec interest, per se, an per alium quis roget. Clericum curiam frequentantem, qui non sit de curia, ad idem noris pertinere ambientium genus. Adulantem, et ad placitum cujusque loquentem, unum de rogantibus puta, etiamsi nihil rogaverit. Scorpioni non est in facie quod formides: sed pungit a cauda. 10. Si ad talium blanditias cor tuum, ut assolet, molliri senseris, memineris scriptum: Omnis homo primum bonum vinum ponit; cum autem inebriati fuerint, tunc id quod deterius est . Pari pondere aestimaveris ejus humilitatem qui timet, et ejus qui sperat. Viri callidi et dolosi proprium esse solet tunc praetendere humilitatem, cum aliquid obtinere voluerit: de qualibus dicit Scriptura: Est qui se modum sustinuisti graves, insolentes,
Abbreviated transcription (Latin):
rum cum nec nr̃os quidem sentiamiis
assiluos defectus. Nõne ad singłas.
supputatc̃es istas irascimͣ. urim᷑. auxi¬
atur. Quam tollãbilius reꝵ qm mẽ¬
tium sustinemus ⁊ actura. Queso tu
bere qm tua tͣnsitorta ista. que stare tͥ
nullo pacto q̃unt. fac ut ate tͣnseant nõ
ꝑte. Quius qui fiuit cauat t̾ram sic
tuscursꝰ tẽpaliũ scientia rotlit. si põt
torrens magros discurrere sine lestõe
satoꝵ : ⁊̃ tute ista sine uulne̾ m̃tis pos¬
se tractare dfitdlito. Omĩotlum ostilo.
studeas ate au̾tere ꝯcursum hoꝵ.Mul

Expanded text:
rum, cum nec nostros quidem assiduos sentiamus defectus. Nonne ad singulas supputationes istas irascimur, urimur, anxiamur? Quam tolerabilius rerum, quam mentium sustineremus jacturam! Qubere, quam tua. Transitoria ista, quae stare tibi nullo pacto queunt, fac ut a te transeant, non per te. Rivus qua fluit, cavat terram: sic discursus temporalium conscientiam rodit. Si potest torrens in agros excurrere sine laesione satorum; et tu te ista sine vulnere mentis posse tractare confidito. Omnimodis consulo studeas avertere a te concursum horu
Abbreviated transcription (Latin):
gleta. adueretimilam dico quoꝵlam
eus modi sccutantiũ cortle omnẽ. sb̃¬
stantiã suiã nimi̾ antrũ singła demi¬
nutis. ⁊ tle quatlrantib exigentcũ rõ¬
nem. Non ille ita egiptius qui tosep
om̃ib tracditis ignorabat quid hrẽt ĩ
tamen habuit seruo. super omuta bõa
sua dstituit enm. ⁊ hic erat aliemge
tores reꝵqui magnam demininis ꝑ¬
uam aut nullam de maximis curam
gerunt. S ut liquido datur intelligi.
pacientiꝰ ferimus xp̃i iacturam qͣm
nr̃am. cottitlianas expensas cottitlia¬
no reciptamus scrutinio ⁊ continna
dñici gregis det̾imenta nescimus. De p̃¬
cio escaꝵ ⁊ nuero panũ cum ininist̾s
cottitliana discussio. rara ad motlum
cum p̃sb̾tis celebratur collatõ depãis

Expanded text:
Ad verecundiam dico quorumdam ejusmodi, scrutantium quotidie omnem substantiam suam, numerantium singula, de minutis et quadrantibus exigentium rationem. Non ita ille Aegyptius, qui Joseph omnibus traditis, ignorabat quid haberet in tamen habuit servo, super omnia bona sua constituens eum: et hic erat alienigena. tores rerum, qui magnam de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerant. Sed, ut liquido datur intelligi, patientius ferimus Christi jacturam, quam nostram. Quotidianas expensas quotidiano reciprocamus scrutinio, et continua dominici gregis detrimenta nescimus. De pretio escarum et numero panum cum ministris quotidiana discussio est: rara admodum cum presbyteris celebr
Abbreviated transcription (Latin):
pe frumm̃iti. herbaꝵ suctis pegͥnum mutu¬
ant᷑ saporem ⁊̃ atdilit᷑ oleum camino. S
d sitlera ⁊ negotiatores. Circueñt mare
⁊ aritlam in labore corꝑis ⁊ ꝑiculo inte
ꝑituras sibi liuitias ⁊gregantes. Dun
sunt hec. caneant prutlentes nr̃i . tliuuiteᷤᷤ
interea capiãt sompnos ne tlicã in stra¬
tis lasciuant suis. Ent tamen inueĩ¬
re indie festo graues uases aureis et
argenteis mĩstroꝵ dextras. refertas ua¬
riis opib manticas. ꝑtica uestib or¬
natas. in scrimis tam multiplices lo¬
culos. ut si mensas huerint nimula¬
rios pufe. Quid fabros ant cerica¬
rios ceterosq enismõi oꝑatios ncc̃e ẽ
numerare: Uictum sibi multo labore
querunt. illi matlent delicus. copiis af¬
gen̾atio ista lecabitur. Si ad milites
forte diuert̾int ex sufflabunt eos quod
mĩme secum laborem aut ꝑicula tole¬
rau̾it. sio agricole sic negotiatores
nisi ut quos omnis orilo repellit paritꝰ

Expanded text:
pe frumenti. Herbarum succis peregrinum mutupe frumenti. Herbarum succis peregrinum mutuantur vina saporem, et additur oleum camino. 11. Sed considera et negotiatores. Circumeunt mare et aridam, in labore corporis, et periculo vitae perituras sibi divitias congregantes. Dura sunt haec: caveant prudentes nostri; dulces interea capiant somnos, ne dicam, in stratis lasciviant suis. Erit tamen invenire in die festo graves vasis aureis et argenteis ministrorum dextras, refertas variis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scriniis tam multiplices loculos, ut si mensas adhibueris, nummularios putes. Quid fabros aut caementarios, caeterosque ejusmodi operarios necesse est numerare? Victum sibi multo labore quaerunt: illi madent deliciis, copiis afgeneratio ista locabitur? Si ad milites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod minime secum laborem aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotiatores,nisi ut quos omnis ordo repellit pariter
Abbreviated transcription (Latin):
quemad̾m nouo intꝰ hec artificõ disternẽ¬
tes ⁊ abiuitẽ seq̃stnͣtes ea. totũ qd̾ delc̃a
eligunt ⁊ amplectunt᷑. quotl molestũ est
fugiũt ⁊ tleclinant. Cum militib nempe
suꝑbie fastus. amplam familiam nobi¬
les apparatus equoꝵ faleras. Accipitres.
aleas et similta queq freañtant. Ali qui
forte dispentlentes. acollo rubricatas mu¬
riũ pelles. ornatos thalamos. balnea et
mollitiem omnẽ atq głam uestiũ muli¬
erib mutuant. cauent omnĩo lorice põ¬
tlus. ⁊̃ somꝑnes incastris noctes. incerta¬
q tlistrimĩa p̃lioꝵ muliebrem quoq
u̾ecuntliam ⁊ tlesciplinam aut siꝙͥ sexus
dant agec le. putant ⁊ focliunt uinitores
qui inter hec torpẽt. ocio. accetlente fruc¬
tium temꝑe ĩnouari sibi horrea mbent
⁊ ꝓmptuaria coꝵ plena. Utinã uero proil¬
uͦs. Utinam uel cum illis. Uiuũt tritito.
bibunt uuc sanguinem meratissimũ.
Parum est inpinguant᷑ ⁊ tlilatant᷑ a di¬

Expanded text:
quemadmodum novo inter haec artificio discernentes, et ab invicem sequestrantes ea, totum quod delectat eligunt et amplectuntur: quod molestum est, fugiunt et declinant. Cum militibus nempe superbiae fastus, amplam familiam, et nobiles apparatus, equorum phaleras, accipitres, aleas, et similia quaeque frequentant. Aliqui forte dependentes a collo rubricatas murium pelles, ornatos thalamos, balnea, et mollitiem omnem atque gloriam vestium a mulierculis mutuantur; caute omnino loricae pondus, et insomnes in castris noctes, incertaque discrimina praeliorum, muliebrem 289 quoque verecundiam et disciplinam, aut si quid sexus dant agricolae; putant et fodiunt vinitores: et qui inter haec torpent otio, accedente fructuum tempore innovari sibi horrea jubent, et promptuaria eorum plena, utinam non prae illis; utinam vel cum illis. Vivunt tritico, bibunt uvae sanguinem meracissimum: parum est, impinguantur et dilatantur adi
Abbreviated transcription (Latin):
Quis int̾ tua illa pͥmorilia tam tliuĩa
⁊ spiritalib affluentẽ carisiatib. xpͥane
religionis ortũ cretlere posset. posse talia
inte aliq̃ñ reꝑiri. Ingrediũt᷑. cum hac ma¬
cula tabernaculũ dei iuuentis inhabitãt.
cum hac matula templũ sc̃m tlñi pollu¬
entes. iudiciũ multiplex accepturi. quod
tam grauissimas dscientias gerunt. et
nichiloꝰ se se ingerunt in scũariũ dei. Ta¬
ies em̃i non modo nõ placẽant deũ s mag̃

Expanded text:
quis inter tua illa primordia tam divina, et spiritualibus affluentem charismatibus christianae religionis ortum, credere posset, posse talia in te aliquando reperiri? 36. Ingrediuntur cum hac macula tabernaculum Dei viventis; inhabitant cum hac macula templum, sanctum Domini polluentes, judicium multiplex accepturi, quod et tam gravissimas conscientias gerunt, et nihilominus sese ingerunt in sanctuarium Dei. Tales enim non modo non placant Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
Um imꝑutlentia ⁊ frontositas cor¬
ueat. non horreat. nõ dtremiscat. ea iã
clemum desperatõ est. Qtud enĩ horñ.
cerit diuino sese nultui sistere nõ u̾et᷑
tamqmͣ domesticꝰ intrat ⁊ exit. magr̃m
salutat. genua flectit. osculat᷑ ore sacri¬
lego. dolose agit. s incõspectu dei ut in¬
ueniat᷑ inͥquitas eius ad ocliũ. Otlibi¬
lis plane deo frontosa teṁitas ⁊ i¬
putlentia ex etͣnda. ꝓpter quid enĩ irri¬
tauit ĩpius cleum. Ex acerbauit dñm
xcc̃ator. ut scd̃m multitudinẽ tre sue ñ
q̃ratur: Non ꝓpter forncatõnes. incest̾.
ret. Sermo cordis affcĩo est. ⁊ lic̾e non
reqͥret est non expauescere requisicuꝵ
eoꝵ. Sicut demoyse ⁊ aaron ⁊ s amuele
leginius quib nimirũ ꝓpicius fuit.¬
⁊ molestat eccłiam. alienis nimirũ ia

Expanded text:
um impudentia et frontositas corveat, non horreat, non contremiscat; ea jam demum desperatio est. Quid enim? Horum cerit, divino sese vultui sistere non veretur; tanquam domesticus intrat et exit, magistrum salutat, genua flectit, osculatur ore sacrilego, dolose agit, sed in conspectu Dei; ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Odibilis plane Deo frontosa temeritas, et impudentia exsecranda, Propter quid enim irritavit impius Deum, exacerbavit Dominum peccator, ut secundum multitudinem irae suae non quaerat? Num propter fornicationes, incestus,  requiret . Sermo cordis affectio est, et dicere, Non requiret, non expavescere requisiturum. eorum, sicut de Moyse et Aaron et Samuele legimus, quibus nimirum propitius fuit molestat Ecclesiam. Dant episcopi sa
Abbreviated transcription (Latin):
sisse meriti qͣmͣ num̃i accessisse. Curritur
passim ad sacros ortlines ⁊ reu̾entla ip̃is
quoq sp̃ib angelicis inĩsteria hom mes
ap̃phendunt sinc reu̾entia sine ꝯsitl̾atõe
aut illius timent ĩperu gestare coronã
inquib auaricia regnat. am̃bitõ ĩꝑat
dñatur suꝑbia. sedet mniquitas. Iuxuria
pareat intͣ ꝑietes ab hominatõ. si iuxta
erechielis ꝓphetiã ꝑietem fotliamꝰ. ut ĩ
Siquitlem post fornicatõnes post adul¬
teria. post in cestus. ne ipse quitlem ap̃
aliquos ignomĩe passiones ⁊ turpitudi¬
nis oꝑa desunt. Utinã nõ fie̾nt que us

Expanded text:
sisse meriti, quam numeri 493 accessisse. Curritur passim ad sacros Ordines, et reverenda ipsis quoque spiritibus angelicis ministeria homines apprehendunt sine reverentia, sine consideratione. aut illius timent imperii gestare coronam, in quibus avaritia regnat, ambitio imperat, dominatur superbia, sed et iniquitas, luxuria pareEzechielis prophetiam parietem fodiamus , ut in Siquidem post fornicationes, post adulteria, post incestus, nec ipsae quidem apud aliquos ignominiae passiones et turpitudinis opera desunt. Utinam non fierent quae usque
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam protlũt. quoꝵ guttura nec¬
dum traxit ad laqueũ. nec ilum p̃foca¬
uit fances t̾ibum blasphemie uox sacri¬
lega sermo neqͣm. Quid nultis michi
tlate ⁊ ego uobis eum tratlam: forni
ter regnat qui pitatis auctori inpuro
cortle ⁊ corꝑe mini stnͣtes non u̾entur
stare. Angelũ dm̃ qui secet metlios ⁊ cli
spergat. secil omnĩo autlent agni ĩmacu¬
lati sacras dting̾e carnes. ⁊ inting̾e̾ in
sanguine s aluatoris manus nefarias.
tricias attrectauit. Sic altaria cͥcuire s ͤ
freqñtare psalmos. cum et eĩmoili laus
execrabilis ⁊ or̃o sit inpcc᷑. Canifesta lo¬

Expanded text:
justitiam produnt, quorum guttura necdum traxit ad laqueum, necdum praefocavit fauces verbum blasphemiae, vox sacrilega, sermo nequam: Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum tradam? Ex iter exarsit, qui puritatis Auctori in puro corde et corpore ministrantes, non verentur stare angelum sperdat ; sed omnino audent Agni immaculati sacras contingere carnes, et intingere in sanguine Salvatoris manus nefarias, tricias attrectarunt; sic 290 altaria circuire, sic frequentare psalmos, cum et ejusmodi laus exsecrabilis, et oratio sit in peccat
Abbreviated transcription (Latin):
Non est autem filentõ p̃teremndũ.
qd̾ iste uir dei. ante diem sextum sue
depositõnis audierit. Dum post cõ¬
pletoriũ mecłia solus oraret: repente
pulsata est inaurib eius tabula de
tunc mortuus ess uenit eũ ei in mẽ¬
tem. qd̃ ipse citius moreret᷑ : ⁊ qd̾ in
sonitu tabule. sua ibi iigratõ signi¬
ficaret᷑. In hac gͥ memoria mortis totꝰ
sb̾ito in fremuit. inuasit q eum tre¬
mor atq horripilatõ carnis. ⁊ cepit ili¬
co febriitari. Sc̃ ingnescente morbo.
tandem ad extrema ꝑuenit. Porro
decubuit. pene incessantꝰ corde et ore

Expanded text:
Non est autem silentio praetereundum Non est autem silentio praetereundum quod iste vir Dei ante diem sextum suae depositionis, dum post completorium in ecclesia solus oraret, repente pulsata est in auribus ejus tabula deftunc mortuus esset, venit ei in mentem quod ipse citius moreretur, et qsonitu tabulae sua sibi migratio significaretur. In hac igitur memoria mortis subito totus infremuit, invasitque eum tremor atque horripilatio carnis, et coepit illico febricitare, et ingravescente morbo, tandem ad extrema pervenit. Porro decubuit, pene incessanter corde et ore
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpter me fc̃a fuiss a̾d euni. Erat
emm humilimꝰ corde: ⁊ nil tale p̃¬
simens ce sua sc̃tate. Cui mox ita
respondi. Noli obsecro pr̃ amantis¬
sime. noli benedcõnẽ tuam interp̃¬
tatõne sinistra ate alienare. Brnam̃¬
ta que tibi sunt celitus p̃ꝑata. nũꝙͣ
alcerius erunt. sed miserante deo tibi
salua ⁊ in tegra ꝑmanebunt. Tu uͦ
pussimã illam insitatͥcem tuã in stan¬
ter efflagita: ut in bñplacito miseri
diues in om̃s qui inuocant illam.
Qrad multa: Ego qui morti ꝓ u¬
rimus estimabar. uellem nollem.
reuocatꝰ sum. ad tolerantlas huiꝰ¬
uite iteꝵ erũpnas. ipse uero qui sa¬
nus uidebatur atq in columis. nõ
amplius qmͣ uigintiqͥn dieb pos¬
tea suꝑuieit. Qui tand̾e cursu uite
feliciter ex acto. coꝵꝑtibilis carnis̃ ĩ¬
duũta deposuit : ⁊ stolam in mortali¬
tatis. ꝑ beatissimã dei matrem cui
deuote su̾ierat. iuxta fidem promis¬
sionis illius. absq dubitatõe ꝑcepit

Expanded text:
me facta fuisset ad eum. Erat enim humillimus corde, et nihil tale praesumens de sua sanctitate. Cui ego mox respondi: « Noli, quaeso, pater amantissime, noli benedictionem tuam interpretatione sinistra a te alienare. Ornamenta, quae tibi sunt coelitus praeparata, nunquam alterius erunt; sed miserante Deo salva tibi et integra permanebunt. Tu vero piissimam illam visitatricem tuam instanter efflagita, ut in beneplacito misericdives in omnes, qui invocant illam. » Quid multa? Ego, qui morti proximus aestimabar, vellem nollem, revocatus sum ad tolerandas vitae hujus aerumnas; ipse vero, qui sanus videbatur atque iamplius quam viginti quinque diebus postea supervixit. Qui tandem cursu vitae feliciter exacto, corruptibilis carnis indu menta deposuit, et stolam immortalitatis per beatissimam Dei Matrem, cui devote servierat, juxta fidem promissionis illius, absque dubitatione recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
qua de mũdo tͣnͣsiuit. fc̃a est hiuꝰmotli
reuelatõ. spiritali ⁊ sc̃e cuitlam desorori¬
b illis Uidit eñi bt̃issimam dei genit¬
cem meantlem domũ descendere:⁊ duaᷤ
de sc̃imonialib ipsius monasterii. iam¬
pͥdem defunctas cũ ea aduenire. Quas
cum ipsa recognosce̾t. ꝑcunctata est de
illa tam uen̾abili dña. que nam esset:
⁊ cuiꝰ rei gr̃a aduentss. Ille autem
respondentes dixerunt. Ipsa est thĩa
nr̃a regina celoꝵ: auo m̃ dignata est
uenire ad festinitatẽ magnam. Hic in¬
tus hoclie celebrantlam. qua maior in
eccłia nr̃a nõ accidit. amultis retro di

Expanded text:
qua de mundo transivit, facta est hujusmodi revelatio spirituali et sanctae cuidam de sororibus illis. Vidit enim beatissimam Dei genitricem in eamdem domum descendere, et duas de sanctimonialibus ipsius monasterii jampridem defunctis cum ea advenire. Quas cum ipsa recognosceret, percunctata est de illa tam venerabili Domina quaenam esset, et cujus rei gratia adventasset. Illae autem respondentes, dixerunt: « Ipsa est domina nostra, Regina coelorum, quae modo dignata est venire ad festivitatem magnam, hic intus hodie celebrandam, qua major in ecclesia ista non accidit a multis retro di
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor aut qͥns menses singulis fe¬
re dieb illi apperet. Que si intertlũ
solito amplius tardare iuderet᷑. tan¬
ta merat illi cum deo familiaritatis.
tanta de eius pietate fitlicia ut ip̃rꝰ
saccificĩ dsumatõnem diutius pro¬
celaret: nec facile uellet explere illd̃.
donec reclilita sibi letitia salutaris dei:
ꝯsuetam benetlictõnẽ mereret᷑ acci¬
pere. Hec ergo sicut iam dc̃m est.
fideliter ac simpliti ueritate narra¬
iti : q̃mad̾m ipso referente cognoui.
Nam cum ei familiari assc̃a. ꝓpter
scitatem ipsius ad here satagerem.
multũq de eius solamĩe atq allocurõ¬
ne penderem. Hanc abipso iusionẽ.
sicut et alia młta p̃cib magnis. ⁊ qͣ¬
dam molentia caritatis extorsi. ea ta¬
men ꝯclitõne. ut ulłi aute obitũ eius
p̃stumerẽ intlicare. Qd̃ et facile potui
obseruare. Nam paruo postea temꝑe
suꝑstes. tandem felici agone d pleto. col¬
lectus est ad pr̃es suos:ͥ cũ quib ñe ꝑ¬

Expanded text:
quatuor aut quinque menses singulis fere diebus illi appareret. 174 Quod si interdum solito amplius tardare videretur, tanta inerat illi cum Deo familiaritas, tanta de ejus pietate fiducia, ut ipsius sacrificii consummationem diutius protelaret, nec facile vellet illud explere, donec reddita sibi laetitia, Salvatoris Dei consuetam benedictionem mereretur accipere. Haec ego, sicut jam dictum est, fideliter, ac simplici veritate narravi, quemadmodum ipso referente cognovi. Nam cum ei familiari affectu, propter sanctitatem ipsius adhaerere satagerem, multumque de ejus solamine atque allocutione penderem, hanc ab ipso visionem, sicut et alia multa, precibus magnis, et quadam violentia charitatis extorsi, ea tamen conditione, ut nulli ante obitum ejus praesumerem indicare. Quod et facile potui observare; nam parvo postea tempore superstes, tandem felici agone completo, collectus est ad patres suos, cum quibus nunc p
Abbreviated transcription (Latin):
abscisam: ut nichil omnĩo moleste pꝰt¬
motlum ex ea sentiret. Nd hoc itaq tp̃r.
extinctis in eo passionum carnalium
incentiuis. cepit illum dñs in benetlic¬
tõnib dulcelinis sue. copiosins usi¬
tare: ⁊implere diuinis splendorib
animam eius. ita nt ex sententia di¬
cere posss. Scd̃m młtitudinẽ doloꝵ me¬
oꝵ in corde meo. ꝯ solatõnes tue letifica¬
ueꝵt animam meam. Extunc ergo ⁊
deinceps. increpante dño feras arim¬
dinis. quieueꝵt ab eo penitus stimu¬
li caruis: ⁊ requienit super eum sp̃c¬

Expanded text:
abscissam, ut nihil omnino molestiae postabscissam, ut nihil omnino molestiae postmodum ex ea sentiret. Ab hoc itaque tempore exstinctis in eo passionum carnalium incentivis, coepit illum Deus in benedictionibus dulcedinis suae copiosius visitare, et impleretentia dicere posset: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Ex tunc ergo, et deinceps, increpante Domino feras arundinis , quieverunt ab eo penitus stimuli carnis, et requievit super eum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
hac parte apud deum ꝑiclitari: qͣm
inbaratrũ luxie labi. Iamq nil ald̾
expectabat. nisi ut nouaculam. uł ald̾
ꝙ lib ad hoc ydoneum framentũ repe¬
rire posset.Serum miserator ⁊ mise¬
ricor dñs. ille ad uitor in oꝑtimitatib
in tribulatõne: ille qui solus laborẽ
it intanto agone deserere. sed fecit
cum tẽptatõne ꝓuentum. Ut posset
sustinere. Itaq dormienti aꝑꝑuit an¬
gelus dñi in forma iuuenis. dicens
se esse metlitum peritum: ⁊ eius rei
gratia aduenire. ut eum secaret. at¬
qr ab illa passione sauaret. Qd̃ ille
gratant̾ accepit: ⁊ uoluntati eiꝰ ino¬
tinenti se ex posint. Fquo dũ incide¬
retur. colerabat in omni pacientia se¬
cantis manum: ⁊ doloris acerbitatẽ.
Cumq eiugilasset. putauit amputa¬
tõnem illam in se esse ueracit̾. ⁊ materi¬
aliter factam. Tandem uero cognouit.
m̃bra quidem corporis integra sibi ma¬
nere: s temptatõnem ita in se radicit᷑

Expanded text:
hac parte apud Deum periclitari, quam hac parte apud Deum periclitari, quam in barathrum luxuriae labi. Jamque nihil aliud exspectabat, nisi ut novaculam vel aliud quodlibet ad hoc idoneum ferramentum reperire posset. Verum misericors et miserator Deus, ille adjutor in opportunitatibus, in tribulatione; ille qui solus sanctus it in tanto agone deserere, sed fecit cum tentatione proventum ut posset sustinere . Itaque dormienti apparuit angelus Domini, in forma juvenis, dicens se esse medicum peritum, et ejus rei gratia advenire ut eum secaret atque ab illa passione sanaret. Quod ille gratanter accepit, et voluntati ejus incontinenti seipsum exposuit. A quo dum incideretur, tolerabat in omni patientia secantis manum et doloris acerbitatem. Cumque evigilasset, putavit amputationem illam in se esse veraciter et materialiter factam. Tandem vero cognovit membra quidem corporis 172 integra sibi manere, sed tentationem ita in se radicitus
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Uenit ergo et stetit ante hominẽ
dei. ille malignus apostata. superbo.
cculo despiciens illum: ⁊ quasi in dig¬
nans qđ monitis eius. suũ negaret
assens.Porro uir dei stupidus aĩo.
⁊ tamqͣm iunctus tenebatur: ut se
mouere nõ posset. Tantlem usitante
monstrum euanuit. ⁊ nichil nocuit eũ:
nisi qd̃ temꝑt̃onis illius auxit inten
aquile similis. Que illi accit̾ ĩ minẽs¬
ans. rapido hiatu efferebat᷑ ineum:
quasi ninũ deuorat᷑a. S ed d̾ina nͥtu¬
te repͥmebat᷑. ut eum tangere nõ ua¬
leret. Tunc demũ ad memoriã nõis
xp̃i. fantastica belua repente dispa¬
ruit. Qua recetlente. ilico uir dei tant̃
sup̃dicte passionis incentliũ ꝑtulit. uͭ
euidenter agnosceret. ibi fuisse p̃sentẽ
illum. de ysaia tartareũ fabrum. qui
sufflat inignem prunas. Unde quia
uidit iuolentia temptatõnis. pacĩe
sue motlum excelere. de finito ⁊ silio
statuit se ip̃m abscidere: malens in

Expanded text:
erat. Venit ergo et stetit ante hominem erat. Venit ergo et stetit ante hominem Dei ille malignus apostata, superbo oculo despiciens illum, et quasi indignans quod monitis ejus suum negaret assensum. Porro vir Dei stupidus animo, et tanquam vinctus tenebatur, ut se movere non posset. Tandem, visitante monstrum evanuit; et nihil nocuit eum, nisi quod tentationis illius auxit incendaquilae similis. Qui illi acriter imminens rabido hiatu efferebatur in eum, quasi vivum devoraturus. Sed divina virtute reprimebatur, ut eum tangere non valeret. Tunc demum ad memoriam nominis Christi phantastica bellua repente disparuit. Qua recedente, illico vir Dei tantum supradictae passionis incendium pertulit ut evidenter agnosceret ibi fuisse praesentem illum de Isaia tartareum fabrum, qui sufflat in igne prunas . Unde, quia vidit violentiam textationis patientiae suae modum excedere, definito consilio statuit seipsum abscidere; malens in
Abbreviated transcription (Latin):
bant. super om̃a uero spiritũ forn¬
catõnis in festissimum tollerabãt. qͥ
eum tam dormiendo qm iugilando.
magͥis temptatatõm aculeis. ingit̾
stimulabat. Propter qd̃ sibi met ue
hement̾ in dignans: in labore. in crũp¬
na innigiliis. in ienniis. aliisq peni¬
tentie cruciatib carnẽ suam in credi¬
biliter affligebat. itaut mente turbã
⁊ anxius abscidere sibi iuirilia pleꝵq
ꝓponeret. cum a liunde tẽptatõnis re¬
metlium in uenire nõ poss. S neq
hoc silendum. qd̾ hostis ille antiqꝰ
młtotiens ⁊ multi formit̾ ab eo iide¬
batur.SUna siquidem uite appuit ei
sub humana effigie. nichoro clareual¬
lensi. oculis ardentib : ⁊ nultu terri¬
bili. Erat autem statura enormis:
atq deformis ualde. Qui etiã in¬
cdutus erat cuculla hyspida atq ni¬
gerrima: tuiꝰ in anite de curtate
erant: ⁊ uix tisq ad cubitos ꝑtingebãt.
Reliqua uero brachioꝵ ꝑs. discoopta

Expanded text:
bant. Super omnia vero spiritum fornbant. Super omnia vero spiritum fornicationis infestissimum tolerabat, qui eum tam dormiendo quam vigilando magnis tentationum aculeis jugiter stimulabat. Propter quod sibimetipsi vehementer indignans, in labore et aerumna, in vigiliis, in jejuniis, aliisque poenitentiae cruciatibus carnem suam incredibiliter affligebat; ita ut mente turbatus et anxius, abscindere sibi virilia plerumque proponeret, cum aliunde tentationis remedium invenire non posset. Sed neque hoc silendum, quod hostis ille antiquus multoties et multiformiter ab eo videbatur. Una siquidem vice apparuit ei sub humana effigie in choro Clarevallensi, oculis ardentibus et vultu terribili. Erat autem statura enormis atque deformis valde. Qui etiam indutus erat cuculla hispida atque nigerrima, cujus manicae decurtatae erant, et vix usque ad cubitos pertingebant; reliqua vero brachiorum pars discooperta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apluuia tucior uiueret: ad eunlem
loctm sub disciplia p̃tlicti prĩs. cum
animi fũore se ꝯtulit. ⁊ ꝑmultos ibi¬
dem annos. usq ad exitimi uite per¬
sen̾auit. Huic autem cũ ad huc
etate iunior esset. ꝑuisionem appere
dignatus est tłñs. residens in trono
sub uer limi: scõꝵ milia cum eo. Ui¬
i a ͨ dobatur autem ei qd̃ ad iudi¬
cium coram dño duceret᷑. Ad quem
cum uenisset panidus ac tremebũdꝰ.¬
O procidit ad pecles eius: flagitãs¬
E ut sui misereretur. Dixit aũ illi
dñs. Quid tibi uis faciam : At
ille. Dñe ut saluus fiam. ⁊ dñs ail
eum. Uade Duertere cito ad suicum
meum. ⁊ in eo iugiter ꝑ senera: q̃a
non deerit salus eterna. Hac ergo
tam felici ꝓ missione firmatꝰ. muntlũ
ꝑfecte deseruit: ⁊ se totum diuinis ob¬
sequiis mancipant. Accinxitita¬
q fortitutiine lumbos suos: ⁊ robora¬
uit brachiũ suum. ad expugnantlas
nequicias spiritales: qui illum postea
młtis dieb. ⁊ annis acriter inpugna¬

Expanded text:
pluvia tutior viveret, ad eumdem locum sub disciplina praedicti Patris cum magno animi fervore se contulit, et per multos ibidem annos usque ad exitum vitae perseveravit. Huic autem cum adhuc aetate juvenior esset, per visionem apparere dignatus est Deus, residens in throno sublimi et sanctorum millia cum eo. Videbatur autem ei quod ad judicium coram Deo duceretur. Ad quod cum venisset, pavidus ac tremebundus procidit ad pedes ejus, 170 flagitans ut sui misereretur. Dixit autem illi Deus: « Quid tibi vis faciam? » At ille: « Domine, ut salvus fiam. » Et Deus ad eum: « Vade, convertere cito ad servitium meum, et in eo jugiter persevera, quia non deerit tibi salus aeterna. » Hac ergo tam felici promissione firmatus mundum perfecte deseruit, et se totum divinis obsequiis mancipavit. Accinxit itaque fortitudine lumbos suos, et roboravit brachium suum, ad expugnandas nequitias spiritales, quae illum postea multis diebus et annis acriter impugna
Abbreviated transcription (Latin):
crumpentes. uocem loq̃ntis frequẽ¬
tis int̾rumꝑent: tamqͣm si ea dem
hora ipsam cernẽt uisionem. Euo¬
lutis autem postea dieb qͣtuordetĩ.
clña angeloꝵ. icidens ⁊ ip̃ians orna¬
menta canditla et p̃ciosa: quib in
pximo uestiendꝰ erat. Que cum p̃¬
parasset colliganit in unũ: ⁊ rece¬
deus detulit ca setum. Qd̃ cũ ille¬
uidisset. sb̾secutus est eam : ⁊ clama¬
bat post tergum eius dicens. Ei¬
nichi dũa mea desiderantissima.
sanctissima dei genitͥx ait. Qnͣdo ye¬
nies inquit ad ie. tũc recipies ea
Nuisio leta. oꝓmissio certa÷ que uti¬
q tanto certior exstitit: qnͣto celcriꝰ
hibi ex ita fuit. Mane igitur fc̃o. in
infixmũ uisitaturus. Ego enĩ tunc
egrotabam pene ad mortem: ⁊ erat
languor fortissimus adeo ut desospi
in firmoꝵ. quiꝰ creclebant me ꝯtito
morituꝵꝵ. Ille ergo cũ uenisset ad
me. młto pietatis affcũ. dpassus

Expanded text:
erumpentes, vocem loquentis frequenerumpentes, vocem loquentis frequentius interrumperent, tanquam si eadem hora ipsam cerneret visionem. Evolutis 165 autem postea diebus quatuordecim, mina angelorum, incidens ac praeparans ei ornamenta candida et pretiosa, quibus in proximo vestiendus erat. Quae cum praeparasset, colligavit in unum, et recedens detulit ea secum. Quod cum vidisset, subsecutus est eam, et clamabat post tergum ejus dicens: « Eia, mi Domina mea desiderantissima, sanctissima Dei genitrix ait: « Quando venies ad me, tunc recipies ea. » O visio laeta! o promissio certa: quae utique tanto certior exstitit, quanto celerius exhibita fuit. Mane igitur facto, inam infirmum visitaturus. Ego enim tunc aegrotabam pene usque ad mortem; et erat languor fortissimus, ita ut de sospitinfirmorum: quia credebant me concito moriturum. Ille vero cum venisset ad me, multo pietatis affectu compassus