comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acditiõib deħ factis nob̾. ¶ S¬
tinus igit beatitudinem tuam
bualidissime custodire asiquid
quidem cõsuetudo ẽ dareeos qui
ordinatur inscissima maioreece¬
lahoc eos prebe iuch̾ enim debis
que dãtur inscissima maioreeec

Expanded text:
additionibus de hoc factis nobis. Sancimus igitur beatitudinem tuam hoc validissime custodire. Et si quidem consuetudo est dare eos qui ordinantur in sanctissima majore ecclesia, hoc eos praebere. Nihil enim de his quae dantur in sanctissima majore ec
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ insinuatina aliquid ferre. s siq
tale aliquid egĩt illum quidem
priuarisa c̾dotio in illi autemoffo
uantie ferre mercedem ¶Custed¬
ire uõ bec etiam amatissimos e¬
ccłe defensores scĩssimenlaiori
eccłe. penanformidãtes decem
libranmauĩsi quid borum neg.ł¬
pueditionem neq ꝑmiereatiõe
ptiõem. sicenim reidignifient
nllauenditione ac mercatiõe fa¬
ciẽda. ¶Tuaig beatituco ⁊ quip̾t¬
eam ĩpontificalib accessãt seclib
queanob ordinata sut ⁊pbãcsa¬

Expanded text:
tur insinuativa, aliquid ferre. Sed et si quis tale aliquid egerit, illum quidem privari sacerdotio, in illius autem officium varitiae ferre mercedem. Custodire vero haec etiam deo amantissimos ecclesiae defensores sanctissimae maioris ecclesiae, poenam formidantes decem librarum auri, si quid horum neglepemptionem. Sic enim rei digni fient nulla venditione ac mercatione facienda. Tua igitur beatitudo, et qui postea in pontificales accesserint sedes, quae a nobis ordinata su
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ furore amoris uebemtius q̃
retinẽ pbylosophyee̾ ꝑfecte mo¬
nẽtis.⁊ insiliẽtematq inhentem
cocupiscentiam refreñatis. ut hi
iqui b̃ talidetinent. si abstinebũt
smõile adeas quas amat qũeeis
nõ ꝑblan durita cõferunt. Ren¬
q intinetiamañ nos legis lator¬
Os tales scier̃t animorum affe¬
ctus. uetiam dõationes cõstãte
minio ꝓbiberent.ũ non cocupis¬
centie magtudine uicti latẽter
paulatimcõuiges sem ipos suapͥ

Expanded text:
rore amoris vehementius, quem retinere philosophiae est perfectae, monentis et insilientem atque inhaerentem concupiscentiam refrenantis; ut hi qui hoc tali detinentur quo se abstinebunt sermone ad eas quas amant, quem eis non per blandimenta conferunt? denique in tantum etiam ante nos legislatores tales scierunt animorum affectus, ut etiam donationes constante matrimonio prohiberent, ut non concupiscentiae magnitudine victi laterent pa
Abbreviated transcription (Latin):
ũmulier legutimorum eifilioru
fierz mukermat. non po̾t extalina¬
tos germine nits ut naturales ab¬
ieẽ n qs dam postea forte nuptias
rum sumilit paterẽ teste eristnter
uptiaram porum quideradꝰ scđa¬
run auttmlege eadem nobler pea
utelasit nuptias cc̃bentuam. Etsi
filu quidc nextalib ꝓcesfrit nrip¬

Expanded text:
ut mulier legitimorum ei filiorum fieret mater, non potest ex tali natos germine rursus ut naturales abicere, neque quasdam postea forte nuptias rum similiter pater est, teste existente nuptiarum priorum quidem deo, secundarum autem lege. Eadem nobis lex pro cautela sit nuptias contrahentium, et si filii quidem ex talibus processerint nup
Abbreviated transcription (Latin):
copulatẽe erunt nat̾ales. ⁊que apo¬
b̾largita sũt napalib siũ extestam̃¬
tosiu̾ ab intestãto ponent. Ess ei
rales uocanm participanda eis ull¬
aclemitia ẽ. s sit supplicium etiam
h patrumalagnoseant quianeq
qui cumq poccat̾ri cõcupiscentie eo¬
rumbabebiat siliiq̃. ¶ Queigitũ
placuerut nob ⁊ ad pominm mede

Expanded text:
runt naturales et quae a nobis largita sunt naturalibus sive ex testamento sive ab intestato potientur. Eos enim rales vocandi neque participanda eis ulla clementia est, sed sit supplicium etiam hoc patrum ut agnoscant, quia neque quicquam peccatricis concupiscentiae eorum habebunt filii. Quae igitur placuerunt nobis et ad hominum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clictas subscritioe h̃utem ut roo¬
ditum sit ommbexb munimen.
⁊ nõ alit indeatux nptiali affecti
cosdem cõuenisse nisitale aliqd
agat. et onmino exlitt̾is catestio¬
nium bãt.bis itagestis nuptias
⁊ exeis sobolem ee legittimam. ħ
antem licin ubi nõ dotis aũ añt¬
nuptialdonationis fit docuim̃u.
fidem enim inso łtestib suspectam
bñtos. ad p̾sentemuemm̃ dispoi¬
tic̃erri. Quisquis autem mabiec¬
tadeg uira. paruequidem sub̾e do¬
minus cõsistens in nouissimay
uitepteiacens. hãt etiam mnbisli¬
c̃etiam. s neqr agͥco lamaũmilite
annates quos lex caligatos appel¬

Expanded text:
bscriptiones habentem, ut reconditum sit hominibus ex hoc munimen, et non aliter videatur nuptiali affectu eosdem convenisse nisi tale aliquid agatur et omnino ex litteris causa testimonium habeat. His ita gestis et nuptias et ex eis sobolem esse legitimam. Haec autem dicimus, ubi non dotis aut antenuptialis donationis fit documentum. Fidem enim in solis testibus suspectam habentes ad praesentem venimus dispositionem. Quisquis autem in abiecta degit vita, parvae quidem substantiae dominus consistens in novissima vero vitae parte iacens, habeat etiam in his licentiam. Sed neque agricolas aut milites armatos, quos lex caligatos appel
Abbreviated transcription (Latin):
donumpatris ⁊ prĩcipis. loẽ dicẽ
nate sin ul. legis Hoc clicim̃ nu¬
llum anriorem legitimumpiõ¬
tes oo lupi s etiam bẽ adẽtes in
quib illd accipeno licet. Omĩo
enim suis exist̾ritib dem̃ natura¬
lib ꝓc̃atis aur primitus natis ye¬
quaqͣm legittimorum ĩeis adi¬
cit. nisi forisam ꝑ costitutio neo
nr̃as que dotalium instrum̃toꝵ¬

Expanded text:
donum patris et principis, idem est dicere naturae simul et legis. Et haec dicimus nullum anteriorem legitimum perimentes modum, sed etiam hunc addentes in quibus illos accipere non licet. Omnino enim suis existentibus, deinde naturalibus procreates aut primitus natis, nequaquam legitimorum ius eis adiciatur, nisi forsan per constitutiones nostras, quae dotalium instrumento
Abbreviated transcription (Latin):
tus aũñ siñ delicto st añ que nõ
suis italib casib nõ cͥast̾ntib.
badinentus ẽ modus quilib̾roᷤᷤ
admgemutatem deduc̃ preman¬
dans quid̃ eos allo quodam actu
dius eis aureorumĩanulorun¬

Expanded text:
 non sine delicto sit aut quae non suis in talibus casibus non existentibus. bis adinventus modus qui libertos ad ingenuitatem deducit, praemundans quidem eos alio quodam actu et dans eis aureorum ius anuloru
Abbreviated transcription (Latin):
tes aut alt̾ut eoruma boc agatass
scribãt ei⁊ scissime eccłe defẽsora
reliquitres. aũ quamtos cumq
tis hec significãtib. Eiuo etia
hoc illi nonẽgintallecitalemĩepo¬

Expanded text:
tes aut alteruter eorum, et hoc agant et subscribant ei et sanctissimae ecclesiae defensor et reliqui tres aut quantoscumque teris hoc significantibus. Sin vero etiam hoc illi non egerint, ille tame
Abbreviated transcription (Latin):
Talatq legttimi. s antiquis pa¬
rt̃ tib antiqu filii moilipee deba
suitutem admnuenant.sic etiami
hicnatura quide legittimas ꝓlu¬
c̃ soboles attn ad cc̃cupiscentiam
diu̾sio natalis eis mmiscuit ta¬
qm ergo similib passioĩb factis
oporteretiam medelam exq̃lit᷑a¬
tib inueni allam quidem apͥd̾ ces¬

Expanded text:
atque legitimi, sed antiquis parentibus antiqui filii mox ut procedebanservitutem adinvenerunt, sic etiam hinc natura quidem legitimas produxit soboles, at vero ad concupiscentiam diversio naturales eis inmiscuit. Tamquam ergo similibus passionibus factis oportet etiam medelam ex aequalitatibus inveniri, illam quidem a praeces
Abbreviated transcription (Latin):
nat̾e inpetu corrigetes. Si ueo
solum ño nat̾alium filiorum
pat᷑ bec quidem pꝑ qͣsdam fortu¬
tas cutunstatias nõ agat mori¬
enc nõ sub quodam p̃lictorum
easmi scripsit intestam̃ito uel¬
le sibieos legittimo eẽfilios fuc¬
cessores. hiiꝰ reidam̃ licetiam. su¬
ppheãtib tñ eti anisic filu̾s post
mortem patris ħ clieẽtib rostẽ

Expanded text:
rrigentes. Si vero solummodo naturalium filiorum pater hoc quidem propter quasdam fortuitas circumstantias non agat, moriens vero sub quodam praedictorum casuum scripserit in testamento velle sibi eos legitimos esse filios successores, et huius rei damus licentiam; supplicantibus tamen etiam sic filiis post m
Abbreviated transcription (Latin):
matrem nequaquam penitus hiõe¬
tamei cehanededomo pret̾ordĩe
legis crpelłe. s babe camlegittima
indotatasit nr̃e cõstitutionis uti
utẽe. dumttant eam siũ etiam sũ
boc. neq enim ũ simile ẽ cumin¬
utẽ repudium qui ⁊ ip̃as nuptias
denegat. S si cam mnratiõabiliter
cepellat detomo s ipͥm sit adisir
uiumiustac̾atio. nmilierhec facto
tepudium ei mittat ⁊ exĩgarqua

Expanded text:
atrem, nequaquam penitus licentiam ei esse hanc de domo praeter ordinem legis expellere, sed habere eam legitimam indotata sit, nostrae constitutionis uti utens dimittat eam sive etiam sine hoc: neque enim verisimile est eum mittere repudium qui et ipsas nuptias denegat. Sed si eam inrationabiliter expellat de domo, hoc ipsum sit adversus virum iusta causatio, et mulier hoc facto rep
Abbreviated transcription (Latin):
natuu iñlicꝰ ascibi patre quippe
ad ł festinaute. Ezaliud quiddam
talecccurnt ⁊ huimodinamq cõsi¬
ctucime natisiin erãt alicinatille
conolebat. a nob adimietomo facẽ
suos. nuptialium cõfectionedocu¬
intarum. delibante autemb̃patre.
mortuaẽ mulier⁊ cõstitutionis eũ
desit modus nõ enimeratad quã o¬
portẽt miptiale cõfici documtum
ꝯnat̾ales Manebant filuminto pa¬
tre. Et quiddamctiam secdintale ee¬
ortume ap̃iaros neq nob cogatos

Expanded text:
nter suos ascribi, patre quippe ad hoc festinante. Sed aliud quiddam tale occurrit. Ex huiusmodi namque consuetudine nati filii erant aliqui, at ille eos volebat a nobis adiuvento modo facere suos nuptialium confectione documentorum; deliberante autem haec patre mortua est mulier et constitutionis eum deseruit modus: non enim erat ad quam oporteret nuptiale confici documentum, et naturales manebant filii invito patre. Et quiddam etiam secundum tale exortum est apud viros neque nobis incognitos
Abbreviated transcription (Latin):
cire bene se babe credicium. Inmna¬
iorib itaq clignitatib ⁊ que ẽq
usq ad nos ẽsenatores ⁊magni¬
ficẽtissimos illustres neq fierib¬
neq oninino patim̃. s sironño
⁊dos ⁊ annuptialis doatio ⁊ adc
tialia docum̃ta. nõ sic quomo cu¬
q⁊ siñ cautela effuse. ssi p̃batioẽ
hec agatur sueĩat ad qnidam ora¬
tiois doniumafateat scissime il¬
lnis eccłe defensori. ille autem ad

Expanded text:
credidimus. In maioribus itaque dignitatibus et quaecumque usque ad nostros est senatores et magnificentissimos illustres neque fieri haec omnino patimur, sed sit omnino et dos et antenuptialis donatio et alia tialia documenta, non sic quomodocumque et sine cautela effuse et sine probatione hoc agatur, sed veniat ad quandam orationis domum et fateatur sanctissimae illius ecclesiae defens
Abbreviated transcription (Latin):
expim̃ito cognomm. multequid̾
⁊ cõtinuelites mutiatenre maie¬
stari ad op̾nos deduxerũtlegis q̃
stit᷑uta sũt. ut mptie extͣ dotaliado¬
cum̃ta exsolo affectuual eãt arata
sint s falsitatis cẽctib nrã exhocẽ
cõpletares publica. nam intͦem¬
tes testes sinpiculo mtiẽtes quia
uiruecabar domina cob̾nteme¬
feminamaistumilla similit̾ no¬

Expanded text:
erimento cognovimus; multae quidem et continuae lites nuntiatae nostrae maiestati ad opus nos deduxerunt legis. Qstituta, ut nuptiae et extra dotalia documenta ex solo affecta valeant et ratae sint, sed falsatis contractibus nostra ex hoc est completa respublica nam introeunt testes sine periculo mentientes, quia vir vocabat dominam cohaerentem et istum illa similiter no
Abbreviated transcription (Latin):
sapiẽtissimo. quia nllo lex ncqse¬
nat consultum platum inrepub¬
licarõmorum indeturat ommia
sufficientẽ abimtio ꝓmłgatum.
s multa nidigẽ coriectoe ut adra

Expanded text:
sapientissimo, quia nulla lex neque senatusconsultum prolatum in republica Romanorum videtur ad omnia sufficienter ab initio promulgatum, sed multa indigere correctione, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ anatura ꝑsingła moliunt inue¬
mẽtec. aliquid decẽ debisque iaz
statuta sũt hoc inp̃senti corrĩgam.
Gactirum namq ẽ ut siquis bñ
mulicren puro sibiaffectu cõpt̃a.
deinfilis pcreaũt ⁊ p̾ea er etiamnu¬
ptialia fe̾cit instrimita ⁊ logittinyxᷤ
exea pcreauĩt filios. neq buiquip¬
us natisũt maneant nat̾ales s il
lisius cõnumẽnturcoqd̾ occasio
omnino eis sũt nascilegittimie
Sbabuit etiam ista lẽi correctõem

Expanded text:
 per singula moliuntur invenientes aliquid deesse his quae iam statuta sunt, hoc in praesenti corrigimus. Sancitum namque est, ut si quis habens mulierem puro sibi affectu compertam, deinde filios procreaverit et postea ei etiam nuptialia fecerit instrumenta et legitimos ex ea procreaverit filios, neque hi qui prius nati sunt maneant naturales, sed et illi suis connumerentur, eo quod occasio omnino eis sunt nasci legitimis. Sed habuit etiam ista lex correctionem
Abbreviated transcription (Latin):
aliud fiat eca eam. añ quidẽ ꝓbi¬
beat ucmire adiuam ducẽtem a¬
d dotalia. etiamsic ꝓuidẽfilus.
ꝯofferre imꝑatori. prẽce hocip¬
sum clicetem quia nulr natale
suos filios restituenare anitiq̃¬

Expanded text:
aliud fiat circa eam aut quod prohibeat venire ad viam ducentem ad dotalia, etiam sic providere filiis et offerre imperatori precem hoc ipsum dicentem, quia vult naturales suos filios restituere nat
Abbreviated transcription (Latin):
quifilio gnat inprioriquidem p᷑
peccanit. NIouinius antereti¬
amq̃damt̾tium moclum patnaq
uolebat legiptimos facere filios
⁊adea que dedotib sanctita sunt
ano brespiciebat filuuo sentic̃tes
qĩquedam mopinate uenisset
ad matrem corumlicet uxorem
non legittimamexistentem aqro¬
dam cognatodrinte maligne si¬
mul ⁊dolose agentes mattem
occuitauaunt n eos faceret leg¬
ittimos ẽet patri possibile ⁊mor¬
etẽ forte matremat̃narumreru
frucrẽturusuftuctuloc qd̾ patri¬
bdat bene faciens lextalib itaq¬

Expanded text:
qui filios gravat, in priori quidem per peccavit. Novimus autem etiam quoddam tertium motum. Pater namque volebat legitimos facere filios et ad ea quae de dotibus sancita sunt a nobis respiciebat, filii vero sentientes quoniam quaedam inopinate venissent ad matrem eorum licet uxorem non legitimam existentem a quodam cognato divitiae, maligne simul et dolose agentes matrem occultaverunt, ne eos facere legitimos esset patri possibile et moriente forte matre maternarum rerum frueretur usufructu, hoc quod patribus dat bene faciens lex. Talibus itaq
Abbreviated transcription (Latin):
usq admortem mancat bscetra.
nullus pea deducet testes quiao
uoluit forte talem uolũtatem in¬
utare. aũ comitereaur aliquidta¬
le facẽcinlicutrumꝑe qd̃ factum
ẽ aaliam facẽuo luntatem  declarã¬
tempfectam eius siĩam quamꝰ
petit uale hoc emncecedimꝰ ei ãgͤ¬
ere hoc ip̾m exp̾ssim fignifi eãteꝙͣ
subp̃sentia testium septem qria
⁊ si fec̃ quandam talem uolutate

Expanded text:
usque ad mortem maneat hoc schema, nullus postea deducet testes, quia voluit forte talem voluntatem mutare aut convertere aut aliquid tale facere, cui licuit rumpere quod factum est, et aliam facere voluntatem declarantem perfectam eius sententiam, quam competit valere. Hoc enim concedimus ei agere, hoc ipsum expressim significantem sub praesentia testium septem, quia etsi fecit quandam talem voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
igit omnia clara⁊ aꝑta consiste̾
uolẽtes quid ommsic ꝓprium ẽ
legumsiẽcdaritas maxime suꝑ
defuctorum dispositioib. uolu¬
ñ siquis littãs sciens int suos fili¬
primumquidemei prescriptiõe¬

Expanded text:
igitur omnia clara et aperta consistere volentes quid enim sic proprium est legum sicut claritas, maxime super defunctorum dispositionibus? volumus: si quis litteras sciens inter filiprimum quidem eius praescribe
Abbreviated transcription (Latin):
incastris adquisierit. ¶Qi¬
qua ure ciuili ominumo
in  pot̾ate parentum sunt pe¬
clia pinde inbonis parẽtumꝰ
putanturac si ẜuorum pecułia
pbonis lnorum mianturex¬
sas cas ñad quiruntir.
ter bosig̃ qui castrense peclimpl
quasi castrense bant fiquis al¬
is filius.s testamtum fecest
iutile elicet sue pot̾atis fcs
decessit ¶Pretera testamtum fa¬
cẽ non possunt inpubẽs quian¬
ullum eorum animi iudicium
ẽ ¶Item funiosi quia m̾te cani
nec adrem pertinet simpubes pͥ¬
eampubes fes auit furiosus p̾ea
cõpos intis factus fuert adecesẜ
rum int̾missus ẽiure testati ẽe
uidetur certe eo qd̾ añ fuorem fe¬
cĩt testañito ualete nam n
resta recte facta n aliud ullu
negͥm recte gestum postea fuꝙ¬

Expanded text:
in castris adquisierit, quamquam iure civili omnium qui in potestate parentum sunt peculia perinde in bonis parentum computantur acsi servorum peculia in bonis dominorum numerantur: exsas non adquiruntur. praeter hos igitur qui castrense peculium vel quasi castrense habent, si quis alius filiusfamilias testamentum fecerit, inutile est, licet suae potestatis factus decesserit. Praeterea testamentum facere non possunt impuberes, quia nullum eorum animi iudicium est; item furiosi, quia mente carent. nec ad rem pertinet, si impubes postea pubes factus aut furiosus postea compos mentis factus fuerit et decerum intermissus est iure testati esse videntur, certe eo quod ante furorem fecerint testamento valente: nam neque testamenta recte facta neque aliud ullum negotium recte gest
Abbreviated transcription (Latin):
sunt testan. aliaoi facẽque ei
testamtum factu adu̾sa uali¬
tudine. aut quolibet aliquo al¬
iocasu mutus ant surddus ee ce
eius qui ap̃ bostes ẽ. testau̾itm
qd ibifecit n ualer quiuiꝰ redi¬
eit S qd̾ dum inciuitate fua
fes̃ sũ redieit ualet iire postli¬

Expanded text:
sint testari, aliaque facere quae eis testamentum factum valetudine aut quolibet alio casu mutus aut surdus esse coepEius, qui apud hostes est, testamentum quod ibi fecit non valet, quamvis redierit: sed quod dum in civitate fuerat fecit, sive redierit, valet iure postli
Abbreviated transcription (Latin):
parentum sũr quibr oceo quod
incastris adquisieri arꝑmissur
ẽ exconstitutionib principum
testam̃tum facẽ.¶Odquñ
etam ecauctoritate diui angti
quam nerue ¶Hec oꝑtiminon¬

Expanded text:
parentum sunt, quibus de eo quod in castris adquisierint permissum est ex constitutionibus principum testamentum facere. quod est tam ex auctoritate divi Augusti quam Nervae
Abbreviated transcription (Latin):
ualidiorib rationib argumtat.
qd ⁊ antenores dunprĩcspes adm¬
iunt ⁊ in niis digẽstis latius sigͥ¬
ficatur. ¶Cumautemempto
auenditio contractasit qd efficidi¬
ximus simulatqr depretio conue¬
nit cum sine script̾a re ᷤᷤ agiturpic¬
ulum reenditcestatim ademp¬
emptori tradirañsit. Itaq sboro
mortuus sit. uł aliqua parte corpo¬
nslesus fiñtaut edestote ulqua
exparte in cedio con supte fuint.
aut fundus unfluminis totus. ł¬

Expanded text:
validioribus rationibus argumentatur. quod et anteriores divi principes admiserunt et in nostris digestis latius significatur. Cum autem emptio et venditio contracta sit quod effici diximus, simulatque de pretio convenerit, cum sine scriptura res agitur, periculum rei venditae statim ad empemptori tradita non sit. itaque si homo mortuus sit vel aliqua parte corporis laesus fuerit, aut aedes totae aut aliqua ex parte incendio consumptae fuerint, aut fundus vi fluminis totus
Abbreviated transcription (Latin):
hisde ẽ ⁊ ponitenti⁊ locus ẽ. et
potemptor et uenditor smeꝑẽa
tũ impunerecedẽ eis cocedimiuᷤ.
nisiartatum nomine aliquid fu¬
erit datum. boc⁊ enim subsecuro
siuc inscuptis. sue sine scriptis
enditio celebrata ẽ isqui recusat
adimpłe contractum. siquidez
empt õ ẽ. ꝑdat quod dedit. siun ẽo
uenditor duplumrestituere coy¬
pellitur licet nichil superartis ex
la emptio sine pretio ẽe poͣtest.

Expanded text:
 et poenitentiae locus est et potest emptor vel venditor sine poena tamen impune recedere eis concedimus nisi iam arrarum nomine aliquid fuerit datum: hoc etenim subsecuto, sive in scriptis sive sine scriptis venditio celebrata est, is qui recusat adimplere contractum, si quidem emptor est, perdit quod dedit, si vero venditor, duplum restituere compellitur, licet nihil super arris exla emptio sine pretio esse potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ius cuminuenditionibus nobi
placint Nont absindum ⁊ inlo¬
catiõnib ⁊ scõditionib trabere:
¶tempretium innumerata pecu̾ia
consutere debet nam⁊ inceters re¬
bus anpretium e̾e possit. ucluti.
ant hõ aut fundus aut toꝵi. alt̾i¬
us rei precum ẽẽ possit. ualde qre¬
rebatur sabinus. cassius etiam i
aliareputant possep̃tium confi¬
stere Wnde illudẽ qd̾ nulgo cli¬
cebatur prnitatione rerum em¬
ptionemquenditionem contra¬
hi Eamq spem emptionis u̾e¬
gumtoni qͦ utebatur g̃c̃o poe¬
ta bomerus qui aliquam partez

Expanded text:
ius cum in venditionibus nobis placuit, non est absurdum et in locationibus et conductionibus trahere. Item pretium in numerata pecunia consistere debet. nam in ceteris rebus an pretium esse possit, veluti homo aut fundus aut toga alterius rei pretium esse possit, valde quaerebatur. Sabinus et Cassius etiam in alia re putant posse pretium consistere: unde illud est quod vulgo dicebatur, per permutationem rerum emptionem et venditionem contrahi, eamque speciem emptionis veargumentoque utebantur Graeco poeta Homero, qui
Abbreviated transcription (Latin):
his uerbis diuse scole auctores
contra sentiebant alint quidc̃ eẽ
exstimabant ꝑ mutationem reꝵ.
aliudq ẽptionem menditoẽm.
alioqum no posse rem expdmn pe¬
mutatis rebus q̃ indeatires
uenisse⁊ que ptii nommedata e¬
p̃tgnomine datarriee rationem

Expanded text:
iversae scholae auctores contra sentiebant, aliudque esse existimabant permutationem rerum, aliud emptionem et venditionem. alioquin non posse rem expediri, permutatis rebus, quae videatur res venisse et quae pretii nomine data pretii nomine datam
Abbreviated transcription (Latin):
quamtiprerititius rem ex stim¬
ar̃t tãtisit empta ap̾ uereres
satis habundeq suphoc dubita
rienditio. quantulle exstimaue
nt sub bac colitiõe staret cont̃ctꝰ
ptore qd ex ẽptio actione uecuito¬
reautem exuendito agente.
Sin autem ille quinoiãtꝰ ẽ uel
noliñt uł non potuert p̾tium d¬
iffinire. t̾c ꝓnichilo ẽẽ uenditder
quasi nullo pretio statuto. Qt̃

Expanded text:
quanti Titius rem aestimaverit, tanti sit empta: inter veteres satis abundeque hoc dubitabvenditio ‘ quanti ille aestimaverit ’, sub hac condicione staret contractuptore quidem ex empto actione, venditore autem ex vendito agente. sin autem ille qui nominatus est vel noluerit vel non potuerit pretium definire, tunc pro nihilo esse venditionem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ua uus dictione constituit que⁊
honorane uecantur. ¶Sequens
diinio. in q̃ttu or spẽs deducitur
aut enl exccctusunt aut qua n eẽ
quattuor spes sunt aut quin re eẽ¬
buntur aut ub̾is. aut lictis. autꝯ
sensu dequib singulis clispicia¬

Expanded text:
ictione constituit, quae etiam honorariae vocantur. Sequens divisio in quattuor species deducitur: aut enim ex contractu sunt aut quasi ex quattuor species sunt : aut enim re contrahuntur aut verbis aut litteris aut consensu. de quibus singulis dispicia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ siũ añ nuptiał doãtoĩs doãuit
seu reliquent sins liberis Seu
alii cuicumecunq ꝑsone hedita¬
te autlegatum auabutio pure
rͣelinques eis bonẽ ieos substituti¬
oe. autrestitut ce sub una. supdicta¬

Expanded text:
 sive ante nuptias donationis donaverit seu reliquerit suis liberis seu aliae cuicumque personae hereditatem sive legatum, aut ab initio pure relinquens eis oneret eos substitutione vel restitutione sub una praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
abbatẽ aut archimandritam inu
cligat᷑. Hpositis scĩs en angłus di¬
cẽtes qui a neq ꝑꝑamicitias aut
aliam quamlib grãm s sciẽtes
quo moĩstenum ꝯstitutum ẽ eu¬

Expanded text:
abbatem aut archimandritam in ueligant, propositis sanctis evangeliis dicentes, quia neque propter amicitiam aut aliam quamlibet gratiam, sed scientes quo monasterium constitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
legatoemulordinatoẽm ep̃iadre¬
giam cuntatem.uladalium quem¬
uibrlocum ꝓficiscant. iubem̃ eos nu¬
llam molestiam aũmportuntate ⁊
q̃lib ꝑsoa sustine. licentia existẽte
bisqui obligatos eos putant sehabe.
pꝰt quam ad piñciam reuẽtunt᷑ ue¬
niẽeos nullo ullis q̃ sepurãt babe

Expanded text:
legationem vel ordinationem episcopi ad regiam civitatem vel ad alium quemlibet locum proficiscantur, iubemus eos nullam molestiam aut importunitatem a qualibet persona sustinere, licentia existente his qui obligates eos putant se habere, postquam ad provinciam revertuntur, convenire eos; nullo in his q
Abbreviated transcription (Latin):
recõdi inqͦ cantius custodir possit
ut nõ rursus ineocle crimine reꝑ¬
iat. siuoͣ diaconissa fu̾it filios ha¬
buẽrit legittimos legittimai ꝑtẽ
dar filiis. Siuõ ingra uini ãnu
post qua cognoscit tale facinus
domoꝵ nõ uẽtlicent᷑ Iubemus
om̃b moi̾s comiti pͥuatar fisco¬

Expanded text:
recondi, in quo cautius custodiri possit, ut non rursus in eodem crimine reperiatur. Si vero diaconissa fuerit et filios habuerit legitimos, legitimam partem dare filiis. Si vero intra unum annum postquam cognoverint tale facinus domorum non vindicentur, iubemus omnibus modis comitem privatar
Abbreviated transcription (Latin):
cẽsine scĩssimis epĩs ⁊ quisub
eiᷤ sunt reuentissimis dicis. qliter
inueniunt. ollempnes faciunt
tamdas cruces. cum quib actaĩ¬
is ingͣdiunturnõ alibi nisi ire¬
ñabilib locis repõm. Er siqnopꝰ¬

Expanded text:
s et qui sub eis sunt reverentissimis clericis: qualiter inveniuntur et sollemnes faciunt randas cruces, cum quibus in letaniis ingrediuntur, non alibi nisi in venerabilibus locis reponi, et si
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃. Si tñ mredemptoecaptiuoꝵ.
aut egẽtium aluta sub p̃dicus ꝯ¬
ditiõibsb̾stitutio łrestituto. fiat
cenlło memoratorummõ eam ex
reb fecĩt disposidõemalegitrimam
ꝑtem filus deputam̃t. ⁊̃ sicliceat ei

Expanded text:
redemptionem captivorum aut egentium alimenta sub praedictis condicionibus substitutio aut restitutio fiat, ex nullo memoratorum modo eam excrebus fecerit dispositionem et legitimam partem filiis deputaverit, etiam sic liceat ei
Abbreviated transcription (Latin):
ptiali donatõe tatamꝑtem qm̃tar
te̾at uĩ nuptialem donattẽt casũ
dotis cr morte młris placitumae¬
liquumuo dotis mulien restitmp̃¬
cipim. Et siqd alid exreb mulic̾is
chicamuitam eligẽtibr iubem̾ua¬

Expanded text:
ptiali donatione tantam partem, quanta retineat vir nuptialem donationem et casum dotis ex morte mulieris placitum, reliquum vero dotis mulieri restitui praecipimus, et si quid aliud ex rebus mulieris chicam vitam eligent
Abbreviated transcription (Latin):
sulasi intcriennium em̃sum aliꝗs
dicẽs. aũ suum. aũcolonum. aũ hc̃¬
quamfugientem agncultã. aut
qĩ aliquid rapiẽtem aũ ꝑꝑaliqm
pbat᷑ immoãstĩum qitrodurisse.
asuo dño ꝑcipiẽte. Si aũt int̾criẽ

Expanded text:
a triennium emerserit aliquis dicens aut servum aut colonum aut atamquam fugientem agriculturam aut quasi aliquid rapientem aut propter probatur in monasterium introduxisse, a suo domino percipientem. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
ciq sit quãtitatis. si uõ elico six̃
aquolib inmilitia ꝯstituto admõi¬
missus erecutor malias ꝓicias
ammoiitic̃ẽm offerat.alicuime¬
moratarum ꝑsonarum nõ ultum
solidum accipiat ¶uõ puna ca¬
dem q cã młtis ormemoratis ꝑso¬
ni admonĩ ꝯtingãt un amesolam
psoam ꝑomib sportulaᷤdate scimꝰ.

Expanded text:
 sit quantitatis, sive a clerico sive a quolibet in militia constituto admonimissus executor in aliam provinciam admonitionem offerat alicui memoratarum personarum, non ultra unum solidum accipiat. Si vero pro una eademque causa multas ex memoratis personis admoneri contingat, unam et solam personam pro omnibus sportulas dare sancimus.
Abbreviated transcription (Latin):
fusac̃dotessub quo fubiacerãmo¬
neat camut om̃ib mõĩs talemi¬
rum eiciat suadomo. Si uoboe di¬
stułit agẽ eccłastico ministĩo ⁊pp̃¬
is emolum̃tis alienata monaste¬

Expanded text:
sacerdos sub quo subiacet admoneat eam, ut omnibus modis talem virum eiciat sua domo. Si vero hoc distulerit agere, ecclesiastico ministerio et propriis emolumentis alienata monaste
Abbreviated transcription (Latin):
cãcipoat. Siuo prius ciuilem
torum palamfaciat⁊ si exbis agro¬
scat pposita crimina comiisisse
honore seu gͣclu quem b̃rsept. In¬
dex aũt ultioem ciniferat legibØ
gruẽtem. Si uõ disputauĩt eps¬
gestanniste ꝯfecta. telieeat ei dif¬
feis e nudare honore seuglu accu¬
satam ꝑsõam. ita tnut bius moi
ꝑsoã sublegittuna cautelafiatnta
dice referit᷑ut nos h cognoseẽtes.
q̃uidentur nob iub̾amus. ¶ Siql¬

Expanded text:
imponat. Si vero prius civilem entorum palam faciat et si ex eis cognoscatur proposita crimina commisisse honore seu gradu quem habet separet, iudex autem ultionem ei inferat legibus congruentem. Si vero putaverit epgesta non iuste confecta, tunc liceat ei differre dudare honore seu gradu accusatam personam, ita tamen ut huiusmodi persona sub legitima cautela fiat, et ita dice referatur, ut nos hoc cognoscentes quae videntar nobis iubeamus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
mus p̃lictio psoĩs ꝓmemoratis
cãis aneraminatoem⁊ exactõem
debitiꝓprios epos declinareaada
liauenirt iudicia. ¶Siquis at̾
execełasticus cui aliqͣmtalis diss¬
pesatio credita ẽ. an oĩ̃ rõnum ex¬
positõema debitoriio: solutõem ox¬

Expanded text:
mus praedictis personis pro memoratis causis ante examinationem et exactionem debiti proprios episcopos declinare et ad alia venire iudicia. Si quis autem ex ecclesiasticis, cui aliqua talis dispensatio credita est, ante rationum expositionem et debitorum solutionem mor
Abbreviated transcription (Latin):
canones ⁊ leger hic p̃beat. finem
Siuõ otra metropolitamtali aditi¬
tio fiat ab ep̃o. aut clgo. aut aliaq̃¬
cunq ꝑsoa clioceseoᷤ illi̾ beatissuꝰ¬
is putiarcba similimõ cãmiudi¬
deĩsionem. au cautiõem ꝓlite cxi¬
gant fictnut ip̃istirẽ antillatis
sibi eñs semipos absoluẽ. ¶Co¬
nomos aũtarenodohor anosocho¬
mos.⁊ procbotrophos ⁊ aliorumre¬
nãbilium locorumgubnatores.
⁊alios omnes clicos iubem ꝑ ẽli¬
tis sibigub̾nationib apd ꝓprnum

Expanded text:
canones et leges huic praebeat finem. Si vero contra metropolitam talis aditio fiat ab episcopo aut clerico aut alia quacumque persona, dioceseos illius beatissimus patriarcha simili modo causam iudideiussionem aut cautionem pro lite exigantur, sic tamen ut ipsi studeant illatis sibi causis semet ipsos absolvere. Cnomos autem et xenodochos et nosocomos et ptochotrophos et aliorum venerabilium locorum gubernatores et alios omnes clericos iubemus pro creditis sibi gubernationibus apud proprium
Abbreviated transcription (Latin):
liquam. ⁊ ep̃s distulit int̾eos indi¬
care licen imbat actor auilem in¬
dicem. adire itagñ. ut accusata p̃a
cusata fiat ꝑscã. ¶Siant eccłasti
Ca ea ẽ nullam comumoem bãnt
iudices cunles circatalem exami¬

Expanded text:
iscopus distulerit inter eos iudicare, licentiam habeat actor civilem praesidem adire, sic tamen, ut accusata perscusata fiat persona. Si autem ecclesiastica causa est, nullam communionem habeant iudices civiles circa talem exami
Abbreviated transcription (Latin):
ueni intdereb orphano trophus.
ꝯp̃is ꝓprus orpbanis cõpetentib
res antem cõpetententes. ilicinõ¬
pbanorum publicis p̾sentib tab¬
ulanis aũ sub gestimonum̃tory.
inhae quidem regia ciutate apt
magistiumcensus habitis. mnprã¬
cus autem ap̾ indices canimꝰ asi
tefesores locoruinor pbano trophi¬

Expanded text:
 de rebus orphanotrophiis et ipsis propriis orphanis competentibus Res autem competentes alicui orphanorum publicis praesentibus tabulariis et sub gestis monumentorum in hac quidem regia civitate apud magistrum census habitis, in provinciis autem apud iudices earum aut defensores locorum orphanotroph
Abbreviated transcription (Latin):
ilocorum ep̃os omnes res cuncti
sicuti dictumẽ pus caĩs distrb¬
tis cum frctib ⁊augm̃tis mecdis
tpis memorato lucto uedicate
q̃ restatordisposuit. adimplesci¬
entes quia sine neglexint ꝓbis õi

Expanded text:
et locorum episcopos omnes res cunctis, sicuti dictum est, piis causis distributas cum fructibus et augmentis medii temporis et memorato lucro vindicare et quae testator disposuit adimplere, scientes quia, si neglexerint, pro hi
Abbreviated transcription (Latin):
paupib erogare ¶Sibi aute pro
redemptioe captinorum aliqd
relinquataon nominatur te¬
stator dix̃ꝑ quemoporteat fĩ re¬
demptioe captiuoꝵ ⁊ sic iubemus

Expanded text:
pauperibus erogare. Si autem pro redemptione captivorum aliquid relinquitur, et non nominatim testator dixerit, per quem oporteat fieri redemptionem, etiam sic iubemus
Abbreviated transcription (Latin):
no sochonin. añ alt̾ius reuerẽ¬
de dom̃ innonissima uolutate
sĩ disposiñt orarorium quidẽ
locorum epi et auilis iudicireo¬
docbium aut aũptocbium ana
liam uenabilem domumint᷑ u¬
num fi annum¶Si autemint.ã
num non fecint bedes xenodohi
tasiquidem ipse testator decuĩt
qui debeat cenodochii fi aũ tghotp¬
Locorum beatissimis. ep̃is inspi¬
ciẽtib sigub̾nario recte ꝓcedit ⁊
sunuenĩt nõ utiles eristẽtes rec¬
tores licetiam lieeti. anthñtib
siñ daꝑno. alios ꝓ eis op᷑timos e¬

Expanded text:
nosocomii aut alterius reverendae domus in novissima voluntate fieri disposuerit, oratorium quidem locorum episcopi et civilis iudicis, xenodochium autem et ptochium aut aliam venerabilem domum intra unum fieri annum. Si autem intra annum non fecerint heredes xenodochiEt si quidem ipse testator decreverit, qui debeant xenodochi fieri aut ptochotroplocorum beatissimis episcopis inspicientibus, si gubernatio recte procedit, et si invenerint non utiles existentes rectores, licentiam habentibus sine damno alios pro eis opportunos e
Abbreviated transcription (Latin):
cxposite sũt aũ fimitate b ẽ ĩni¬
cena trecẽtorum decem⁊ octo ⁊
incostantino politana scõrum
c.quinq̃ginta patrum ⁊inhephes¬
saprima ĩqua nestorius ẽ dam¬
pnatꝰ. incalcedoĩa in qua euticb¬
e sũt coni nethorio anathemati¬
łrnodoꝵ dogmaricas sic̾ sacraᷤ sẽ¬
ptãs accipim aegulas sici leges

Expanded text:
e sunt aut firmatae, hoc est in Nicaena trecentorum decem et octo et in Constantinopolitana sanctorum centum quinquaginta patrum et in Epheso Prima, in quo Nestorius est damnatus, et in Calcedone, in quo Eutychis cum Nestorio anathematisynodorum dogmata sicut sanctas scripturas accipimus et regulas sicut leges
Abbreviated transcription (Latin):
buit acciꝑe qd̾ dimissumẽ.
Siquis aut unum scõrumbr¬
dem scriplit au legatum cireliq̃¬
rnt mõ sp̃aliter nommnauĩt lo¬
cum inquoẽ uenãbilis domiaᷤ
inuemiãt uitem in eodem loco

Expanded text:
d demissum est. Si quis autem unum sanctorum heredem scripserit aut legatum ei reliquerit, et non specialiter nominaverit locum in quo est venerabilis domus, inveniantur autem in eodem loco
Abbreviated transcription (Latin):
si s̾aulocus exquo uissumẽboc
fuĩt inbemus nullo mõtale lega
ctum ẽ si p̃ate. o bligata cosentit
comiutare legatum. nuxca p
eo recipe reclit. docos ⁊̃ cum angm

Expanded text:
si sunt aut locus ex quo iussum est hoc fuerit, iubemus nullo modo tale legatctum est, si et pars obligata consentit, commutare legatum et iuxta pro eo percipere reditus idoneos, et cum augm
Abbreviated transcription (French):
naht. ¶Que igit pp̃sentemlegem
inppetuum ualitam nrasancxtran¬
quillitas. tu a celsitudo edeis solẽp
ntubac regiacrutate ꝓpositis ad
ominimi studeat pucre notitiam
Rlos enimpiudebim quatensire¬

Expanded text:
a. Quae igitur per praesentem legem in perpetuum valituram nostra sanxit tranquillitas, tua celsitudo edictis solemniter in hac regia urbe propositis, ad omnium studeat pervenire notitiam. Nos enim providebimus quaten
Abbreviated transcription (Latin):
locorum epi. ad eãs quib relietũ
e ¶Si autemlegatum abaliqro
ad pias relinquit cãs iubeni̾int̃
inses sex abinstuiatioe cestam̃ti
numandos bmodismominib.⁊
pleberi quib relictumẽ. Siãt
distulit qui inh bonoratisunt c¬

Expanded text:
locorum episcopi ad causas quibus relictum est. Si autem legatum ab aliquo ad pias causas relinquitur, iubemus intra menses sex ab insinuatione testamenti numerandos hoc modis omnibus praeberi quibus relictum est. Si autem distulerint qui in ho
Abbreviated transcription (Latin):
adoptare heos eas nequi quere
primumgclum liborumobtire¬
ant. qualis ẽ filius filiasiue infe¬
norem qualis ẽ nepos neptis. ꝓre
posneptis. ¶S hodie exnra cors¬
stitutos cum filiuᷤ familias apatͤ
nalicetranee ꝑsone inadqtioer
datur iina potestatis naturał pa¬
tris minime clissoluuntur nec
quicquam apatremadoptiuu
transsit. nec impotestate eius est.
Ricet ab intestato inta successioiᷤᷤ
ei anobis tributa sint. siuipatꝰ
naͣlis non extraneo. s auo filiifu
mat̾no. uel si ipse paternaturals
fuĩt emancipatus. etiam auopa¬

Expanded text:
 eos easve qui quaeve primum gradum liberorum optineant, qualis est filius filia, sive inferiorem, qualis est nepos neptis, pronepos proneptis. Sed hodie ex nostra constitutione, cum filiusfamilias a patre naturali extraneae personae in adoptionem datur, iura potestatis naturalis patris minime dissolvuntur nec quidquam ad patrem adoptivum transit nec in potestate eius est, licet ab intestato iura successionis ei a nobis tributa sunt. si vero pater naturalis non extraneo, sed avo filii sui materno, vel, si ipse pater naturalis fuerit emancipatus, etiam pa
Abbreviated transcription (Latin):
rem adoptare plagadoptio
tro ẽ ut naior sit filius qua
paten debet itaque isqui sibiꝑ
arrogarõe ładoptõem filium
in locum nepotis. uł neptis.ł ĩ
locũ ꝓ nepotis.ł ꝓͥneptis ł dein¬
ceps adoptate quamius filim
quis ñ bati ⁊ tam filium alien
quis inlocum nepotis pt adop¬
tare. quam nepoteminlocumꝰ
filii. ¶ Set siquis nepotis loco
adoptet. uł qr natum eceofilio
quem babet iamadoptatumł
quan ceilio quem nat̾alem
in sua potestate haber in eo casy
ꝯfilius consem trreu ne eim
Uito suus beres agnascatur.
S eccontrano si anus ex filio
nepotẽdat in adoctione. non est
necesse filium consem tire.
In pluriinis autemeausis ansi¬
extrancum adoptauĩt potest
eumdem alii inadoptionem
dare. ¶Get et illud utriusq
adoptionis comune ẽquod a
bii quignare non possunt.qr¬
ales sunt spandones. adopta¬
re possunt eastrati autem nõ
possunt. ¶Eemine quoq ad¬
opta re non
sunt᷑. quia nec naturales libe¬
ros in potestate suababent. s¬

Expanded text:
rem adoptare placet: adoptio monstro est ut maior sit filius quam pater. debet itaque is qui sibi per adrogationem vel adoptionem filium in locum nepotis vel neptis vel in locum pronepotis vel proneptis vel deinceps adoptare, quamvis filium quis non habeat. Et tam filium alienum quis in locum nepotis potest adoptare, quam nepotem in locum filii. Sed si quis nepotis loco adoptet vel quasi ex eo filio, quem habet iam adoptatum, vel quasi ex illo quem naturalem in sua potestate habet: in eo casu et filius consentire debet, ne ei invito suus heres adgnascatur. sed ex contrario si avus ex filio nepotem dat in adoptionem, non est necesse filium consentire. In plurimis autem causis adsiextraneum adoptaverit, potest eundem alii in adoptionem dare. Sed et illud utriusque adoptionis commune est, quod et hi, qui generare non possunt, quales sunt spadones, adoptare possunt, castrati autem non possunt. Feminae quoque adoptare non possunt, quia nec naturales liberos in potestate sua habent: s
Abbreviated transcription (Latin):
casu quia numam ꝑ sona cõciu¬
runt ⁊ nat̾alia⁊ adoptõis nna m¬
aneat stabile ius parris adoptiui
mat̾ali uancło copulatum.⁊ legi¬
ar regatur ca cognita at rogatio
onis anboestant expediatq pr¬
pillo ⁊ cum quibusdam cõdi ti¬
onibus arogo fit i. ut cãneat air¬
rogatsꝰ ꝑsone publice hẽtabula¬
nosi intrapubtate pup illꝰt̾cessn
restitutum se bo̾a illis qui siado¬
ptio fea non eet ad successione
eluentureent. ¶Item ñ alias
cmãcipare eos pot anogator nisi
cã coginta digniemancipatioe
fuit ⁊ tunc bona nia eis redoat.

Expanded text:
casu quia in unam personam concurrunt et naturalia et adoptionis iura, manet stabile ius patris adoptivi, et naturali vinculo copulatum et legiadrogatur, causa cognita adrogatio onis, an honesta sit expediatque pupillo, et cum quibusdam condicionibus adrogatio fit, id est ut caveat adrogator personae publicae, hoc est tabulario, si intra pubertatem pupillus decesserit, restituturum se bona illis qui, si adoptio facta non esset, ad successionem eius venturi essent. item non alias emancipare eos potest adrogator, nisi causa cognita digni emancipatione fuerint et tunc sua bona eis reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
meaque diximus inpotate yo¬
stra sũt uerũ ÷ hiiquos adopta¬
mũis. ¶Adoptio autemduo¬
bus modis fitaũ principalire¬
scripto ant impio magistrãtus.

Expanded text:
ea quae diximus, in potestate nostra sunt, verum etiam ii quos adoptamus. Adoptio autem duobus modis fit, aut principali rescripto aut imperio magistratus.
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. ¶m̃s nobis dies os
ac noctes cõtingit cũonini lugi¬
bratoe ⁊ cogitatioe degere semper
uol c̃tibu aliquid utile ⁊ placẽs
d̾o anobis collatorib p̾beatur.⁊
⁊ noctib sub equalitate cdierum
ut̾ẽtes. ut nr̃isubiecti cũ oniiquie¬
tecõsistant. sollicitudie libati.nb

Expanded text:
. Omnes nobis dies ac noctes contingit cum omni lucubratione et cogitatione degere semper volentibus, ut aliquid utile et placens deo a nobis collatoribus praebeatur: et et noctibus sub aequalitate dierum utentes, ut nostri subiecti sub omni quiete consist
Abbreviated transcription (Latin):
crarim illa agẽ querẽtes. quentil¬
tatẽnris sub̾tis introclucẽdo. omii
eos oerelibẽnt. ⁊omi dampno extͥ¬
ns ecus illato cit publicu cẽsum.
quistũ legittimam q̃ collatoem
Inuenim enimplurima ĩgressã
ex quibdã temporib uiolẽt᷑ aces¬
sisse ⁊õ nr̃os subiectos ad ĩopia
cõpulisse. ũ adnouissimaipipẽr¬
riã deuerre fluctuaretur.meq cõ¬
sucta ⁊ecittima tributa ⁊ ꝓuita¬
sit sine maxima necessitate psoly¬
ere. S nõm̃o enimualent colla¬
tões cum exaliquo tprmpatores
semꝑ aliquid lucran expuectuw
dicu cogitarẽt.⁊ mĩto hoc seq̃rent̃¬

Expanded text:
agere quaerentes, quae utilitatem nostris subiectis introducendo omni eos onere liberent et omni damno extrinsecus illato, citra publicum censum et iustam legitimamque collationem. Invenimus enim plurimam ingressam ex quibusdam temporibus violenter accessisse et nostros subiectos ad inopiam compulisse, ut ad novissimam ipsi penuriam devenire fluctuarentur et neque consueta et legitima tributa et pro veritaum censum possint sine maxima necessitate persolvere. Quomodo enim valerent collatores, cum ex aliquo tempore imperatores semper aliquid lucrari ex provectu iudicum cogitarent, et merito hos sequerent
Abbreviated transcription (Latin):
odatumẽtriplum. magis aũsi o¬
portẽt uerius dici. decuplũ erit d̃
fiscus imminuit.naniqz eaq op
illius qp illum agit nõb reput¬
at. Quamtampie talia fuit ad
horum fũtorum mĩto relata occ¬
asioem. ad ministtioes namq c¬
bntes ꝓuĩciales ad hãc accepto¬
nẽm respiciẽtes młtos quide reo¬
rum climictunt uẽdẽtes eis delic¬
tũ. płimos autem innoxiorum
cõdempnat ũ noxii pstent ⁊ boc

Expanded text:
o datum est triplum, magis autem, si oportet verius dici, decuplum erit, quod fiscus imminuitur: nam ea, quaillius, quae per ipsum agitur, nobis reputat. Quanta impia et alia fiunt, ad horum furtorum merito relata occasionem! Administrationes namque habentes provinciales ad hanc acceptionem respicientes multos quidem reorum dimittunt, vendentes eis delictum, plurimos autem innoxiorum condemnant, ut noxiis praestent: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nib⁊ õĩ abstinere acceptõe ꝓillis
solis cõtentos eos q̃ afisco dantur
qd̾ ñõ aliter fiet. nisi ⁊ ip̃i cingula
sine mercede ꝓcipiat. incħomũo
dates neccccasicẽ suffragiorum¬
neq his quicĩgulahñt nec aliib
omniumulli. Considãuimus.
enim quialie q̃stus nõ mo̾dicus
ctis in cm̃tum maximum ꝑcipiẽ¬
tib siindempnes auiclicib cõfrẽ¬
tẽs subiectis locũpletib auno hocĩ¬
tita adm̃stratoem emit. nõ dat
hloliumi qͣitum occasoe adinũe¬
tumẽ suffragiorum. s aliḋ extrin¬
secus ad dit amplius occasione
commodi ammunsttoem audã¬
tib au̾spõdẽtib asic uno prĩcipi¬
o illicito dato. plimas necesse ẽ ori¬
ꝯũmũtuare p̾sit dam̃pnificatum.
ꝯcõputare ap̃se quia couen eum

Expanded text:
nibus et omni abstinere acceptione pro illis, solis contentos eis quae a fisco dantur. Quod non aliter fiet nisi et ipsi cingula sine mercede percipiant, nihil omnino dantes nec occasione suffragiorumhis qui cingula habent nec alio omnium ulli. Consideravimus enim quia, licet quaestus non modicus ictis incrementum maximum percipientibus, si indemnes a iudicibus consetens subiectis locupletibus, et uno hoc inet ita administrationem emit, non dat hoc solum, quantum occasione adinventum est suffragiorum, sed et aliud extrinsecus addit amplius occasione commodi administrationem aut dantibus aut spondentibus? et iam uno principio illicito dato plurimas necesse est maet ut mutuare possit, damnificatum, et computare apud se, quia convenit eum
Abbreviated transcription (Latin):
siintroductum ẽ ut sit eipenal
acrio imposita tam quam reiṗa
fuiss yuus corruptus ne exhuins¬
mocłi impimitate ⁊ in arxilium
fuum qui possit corrumpi facile.
talefagnus a quibiidam ꝓpetret̃¬

Expanded text:
introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ipsa fuisset servus corruptus, ne ex huiusmodi impunitate et in alium servum, qui possit corrumpi, tale facinus a quibusdam pert
Abbreviated transcription (Latin):
n̾sus furem habiũt eadem dissiꝵ¬
itiõe o btiꝑente siue imparte sũ ĩso¬
lid̾ soluend sthisquirem cõmo¬
deposita ẽ custodiam ñ prestat si¬
tm̃ñmeo obnoxius ẽ sid ip̃e dolo. mͣ.
fecitqua u̾c̃asires eisubrecta fue¬
rit quia restituende meiris rer yo¬
mine depositiñtenctur nec obio
enis interem saluam ẽe fintiagẽ¬
tit. ¶Imsuminasciendum est
quesitum eẽ an impubes remali¬
enam amouendo furtum facitꝯ
stit. Ita demum obliganes ctrm¬
icimpuberem siꝑximus pubẽ¬
tatis fit ⁊obid intelligat sedere¬

Expanded text:
sus furem habuerit: eadem definitione obtinente, sive in partem sive in solidum solvendo sit is qui rem commodeposita est, custodiam non praestat tantumque in eo obnoxius est, si quid ipse dolo malo fecerit; qua de causa si res ei subrepta fuerit, quia restituendae eius nomine depositi non tenetur nec ob id eius interest rem saluam esse, furtitit. In summa sciendum est quaesitum esse, an impubes rem alienam amouendo furtum faciat.stit, ita demum obligari eo crimine impuberem, si proximus pubertati sit et ob id intellegat se de
Abbreviated transcription (Latin):
cep. similiter necesse habet custoci¬
iam p̾stare. ¶Si nrã ꝓuidentia
commodati d actionem aduẽ¬
sus cum qui rem commodata
acccpit monere desiderat siue
furi actõem adu̾sus eum quii
rem subnpuit⁊ altutta earum
clecta. dominmm n posse expeĩ¬
tentia adalt̾am uenire actõem.
Se siꝗdẽ furem. elegerit. illum
qui rem utendam accepit. peni
odator ueniatadusus enim qu
ren utendam accepit ip̃i quitẽ
nuillo m̃o conpetere posse adu¬
esus furem finti actionem eum¬
autem quiproꝑtecominodata
conuenint posse adu̾sus fure
furtihabere actionem¶ratam̃
si domins sciens rem eẽ subre¬
ptam adusus eumcui res com
nescius ⁊ dubitanremnonee¬
dati actoẽm istituit p̾ea auter
re conpta uolu renutere qui¬
dem commodati actõemadfinti
antempuenire te licentia ei coce¬
datur. ⁊adu̾sus furem uenire nll¬
oobstacło eioppoendo ¶Ouõiã
metus constitrtus monir adu̾¬
sus eum ꝗ iem utendam accep̾

Expanded text:
cipit similiter necesse habet custodiam praestare. sed nostra providentia commodati actionem adversus eum qui rem commodatam accepit movere desiderat, sive furti adversus eum qui rem subripuit, et alterutra earum electa dominum non posse ex paenitentia ad alteram venire. 1e . Sed si quidem furem elegerit, illum qui rem utendam accepit penituodator veniat adversus eum qui rem utendam accepit, ipsi quidem nullo modo competere posse adversus furem fautem, qui pro re commodata convenitur, posse adversus furem furti habere actionem, ita tamen, si dominus sciens rem esse subreptam adversus eum qui eam nescius et dubitans rem non edati actionem instituit, postea autem, re comperta, voluit remittere quidem commodati actionem, ad furti autem pervenire, tunc licentia ei concedatur et adversus furem venire, nullo obstaculo ei opponendo, quoniam incertus constitutus movit adversus