comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. ⁊ sic̃ sibi p̃ceptũ t̃. uituꝑaret᷑ apłs gͦ si negligent̃ ag̾et circa
scos. & iõ ħ p̃monet ut sollicitudo eiꝰ i ꝓuidentia appareat. q pleni¬
i .e. ut oꝑa nr̃a bona sint ñ so.co.de. s. ut do placeant. s. l eo. ołb
liõib. ut eciã holb bona iudeant᷑. Coram do ꝓuidet apłs bona. dul
facit circa ministeriũ scõꝵ qđ d̾s tubet. Torã hoĩb ꝓuidet bona
dũ bonos mittit add hoc opꝰ ex hortandũ. qui ꝓbitate sua eos ꝓuo¬
cent addddandũ. ñ scandalum faciant. ne hona doctrina apłi ꝑ i̾mp

Expanded text:
 si negligenter ageret circa sanctos. Et ideo hoc praemonet ut sollicitudo ejus et providentia appareat. Quae pleniut Deo placeant, sed et coram hominibus, ut etiam hominibus bona videantur. Coram Deo providet Apostolus bona, dum facit circa ministerium sanctorum quod Deus jubet; coram hominibus providet bona, dum bonos mittit ad hoc opus exhortandum, qui probitate sua eos provocent ad dandum, non scandalum faciant, ne bona doctrina Apostoli p
Abbreviated transcription (Latin):
uidere bona corã ło & hominib. Propter nos eñĩ oscientia nꝑã
fufficit nodis. ꝓpter uos aut̾ fama nr̃a ñ pollui s pollere debet in¬
głĩ uobis. Dnȩ res sunt conscientia & fama. Conscientia tibi. sama pro¬
xim prodest. Q conscientiȩ fidens famã negligit crudelis estt¬
¶ Sequitur. M isimꝰ ant̾ cum illis etiã frcm nrm apollo. qũt pba¬
tumꝰ in multis seꝑe sollicitũ esse de salute ur̃a. Nẽ au. cumaudi¬
uit uos correctos. multo sollcitior c̃ ꝓ ꝯfid̾. multa babita unnos. ł
in uobis. siue ꝓ tito. qui de uobis ci multa rcculit. & iõ apollo qui
prius rogatus ab apło & aliis frĩb ire ad eos noluit. modo ruut¬

Expanded text:
scientia nostra sufficit nobis, propter vos autem fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Duae res sunt, conscientia et fama: conscientia tibi, fama proximo prodest. Qui conscientiae fidens famam negligit, crudelis est. Misimus autem cum illis fratrem nostrum, Apollo: quem probavimus in multis saepe sollicitum esse de salute nostra. Nunc autem, cum audivit vos correctos, multo sollicitiorem pro confidentia multa habita in vos, vel in vobis, sive pro Tito qui de vobis ei multa retulit, et ideo Apollo, qui prius rogatus ab Apostolo et aliis fratribus ire ad eos noluit, modo ivit
Abbreviated transcription (Latin):
res st̃ in hac c̾a. ne pec¬
candi detͣ occasio. In aliis¬
uͦ preest uir. Hic gͦ non
dñiũ tollit᷑ uiro s uitiũ
Bebent gͦ sibi oiugati ad
illicitos ꝯcubitꝰ cuitandoᷤᷤ
ut &si alteri corz ꝑpetu¬

Expanded text:
res sunt in hac causa, ne peccandi daretur occasio, in aliisro praeest vir. Ergo hic non dominium tollitur viro, sed vitium. Debent ergo sibi conjugati ad illicitos concubitus evitandos ut etsi alteri eorum pe
Abbreviated transcription (Latin):
is. Corinthii aut̃ sunt achaici. Hi ab ip¬
so apło sunt conuersi. qui precepto
ddomini ad monitus resedit apud corĩ¬
thios ꝑ annũ unũ & m̃ses .ui. docens
inter eos uerbum di. s pꝰ ꝑ pseudo a

Expanded text:
s Corinthii autem sunt Achaici, hi ab ipso Apostolo sunt conversi, qui praecepto Domini admonitus resedit apud Corinthios annum unum et menses sex, docens inter eos verbum Dei; sed post per pseudoa
Abbreviated transcription (Latin):
Post salut᷑ationẽ ꝓ bonis eoꝵ qui boni erant incer
cos grãs agit. Ucinde increpat illos qͥ de baptistis
se iactabant. Lost retrahit cos ab amore terrene sa¬
pientie. deĩ redarguit eos de fornicatore quẽ int̃
se eẽ ferebant. deinde increpat eos qr sibi inuicẽ
in iurias e fraudes faciebant. & in fideliũ exam ma
require bant. Postea instruit eos de matrimo ni¬
is. & de ꝑceptione eucaristie ubi płimũ errabant.¬
& de aliis plib. Circa finẽ uͦ subditur moralis ad¬
monitio. Premittit aut̾ salutationẽ dicens.

Expanded text:
post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur moralis admonitio. Praemittit autem salutationem dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
to apło de sapientib scłi se ĩacta¬
rent. qͦꝵ eloquentia & terrena
philosophia delectabant᷑. ut subno¬
mine xꝑi his imbuerent᷑ que ꝯtͣria
sunt fidĩ. Inflati qͦ erant eo q ñ i¬
ret ad tos apłs. formcatorẽ quoq
qͥuxorem patris tenebat. interse
esse patiebant᷑. Sunt & alia capła
nb modi. Magna cũ fiducta & carita¬
tis affectu scribit eis apłs. A¬
liquando cõmonens. aliquan¬
do blandiens. aliqñ arguens.
Nam multe sunt causȩ ꝓꝑter
quas scribit eis. ab erroril ad¬
intentio apłi in hac epła corinthi¬
os ab errorib & scismatib ad fi¬
demrectam. & a niitq̃s aliis & pec¬
catis ad bonos mores reuocart. &¬
in eis confirmare. Modus talis. hiuie epłẽ sicut & ali¬
is salutationẽ prescribit. & nom̃ suũ qđ celebre e¬
rat omĩb gentib preponit. ut magistri nomine
audito acquiescant correctioni. & qr eis uilis erat.
apponit dignitatis nomina ñ humilitatis ut seruꝰ.

Expanded text:
tolo de sapientibus saeculi se jactarent, quorum eloquentia et terrena philosophia delectabantur, ut sub nomine Christi his imbuerentur quae contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantur. Sunt et alia capitula  et hujusmodi magna cum fiducia et charitatis affectu scribit eis Apostoaliquando commonens, aliquando blandiens, aliquando arguens. Nam multae sunt causae propter quas scribit eis Apostolus, aintentio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ .i. ut obediant fidi bene oꝑando. Dicõ misterii ta¬
uelatũ. tñ soli dõ cognitura est. qui solꝰ ꝑfecte nouit
cur ita factũ ÷. In quo reprimit inqͥsitores qui que¬
runt eur tm̃ distulit ds̃ uenire. eurtot grntes pire
ꝑmisit. In hoc aut̃ qđ ait soli sapicnti dẽ. crror qͥb dã¬
error subrepit. arbitrantib solum patrem hic signi¬
ficari. & solũ uere sapientẽ e̾e̾. cũ tamen nͣsit dictũ
soli sapienti patͥ. s soli sa. dõ ⁊ unꝰdsẽ ipsa trinitas. ut

Expanded text:
dum, id est ut obediant fidei bene operando. Dico mysterii tavelatum cum soli Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita factum est? In quo reprimit inquisitores qui quaerunt cur tantum distulit Deus venire, cur tot gentes perire permisit. In hoc autem quod ait, soli sapienti Deo, error quibusdam subrepit, arbitrantibus hic solum Patrem significari, et solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset apłs soli sapienti patͥ. nec sic iñ se pararet fi
habet nom̃ scriptũ qđ nemo scit nisi ipse. nec iõ tam̃
ctr̃ pater nescire hoc nom̃ a quo ⁊ filiꝰ inseparabilis.
Sicut gͦ seit pater qđ nemo scire dictus ẽ. nisi filiꝰ. qr
inseparabiles sunt pater & filiꝰ. sic etiã si dictũ c̾e̾t so¬
li saꝑienti patri. simul intelligi deberent dẽ filiꝰ et

Expanded text:
dixisset Apostolus, soli sapienti Patri, nec si tamen separaret Filhabet nomen scriptum quod nemo scit nisi ipse . Nec ideo tamen dicitur Pater nescire hoc nomen, a quo est Filius inseparabilis. Sicut ergo scit Pater quod nemo scire dictus est, nisi Filius, quia inseparabiles sunt Pater et Filius, sic etiam si dictum esset soli sapienti Patri, simul intelligi deberet etiam Filius e
Abbreviated transcription (Latin):
ens dr recte. qr solus .ẜ. subam suã sapiens
est ñ ẜ accidentem ł accedentẽ participatio¬
nem sapientie. qualiter sapiens c̃ rationa¬
bilis creatura. Ideo ergo dixit soli sapienti
umquam esse insipiens. nec uiquã poterit.¬

Expanded text:
ns est, non secundum accedentem participationem sapientiae, qualiter sapiens est rationalis creatura. Ideo ergo dixit soli sapienti potuit esse insipiens, nec unquam poterit
Abbreviated transcription (Latin):
audiert̾ intelligent. Prop
gionib. cupiditatẽ autem
habens ueniendi ad uos ex
multis iã p̃cedentib annis.
cũ in hispaniã ꝓficisci ceꝑo.

Expanded text:
dierunt, intelligent. Proptgionibus, cupiditatem autem habens veniendi ad vos ex multis jam praecedentibus annis, cum in Hispan
Abbreviated transcription (Latin):
dño digne scĩs. & assistatis ei inquocũq
negotio ur̃i indiguerit. Et enĩ ipsa qͦ
astitit multis. & michi ipsi. Saluta¬
te priseã & aquilam adutores meos in
xꝑo itũu. qui ꝓanima mea ceruices su¬
as supposuerunt. quib ñ solus ego gr̃ãs
ago. sed et cuncłe eccłe gentiũ. & dome¬
sticã eorum ecclesiam:
Salutate ephenetũ dilectũ mͥ. qui ẽ

Expanded text:
ne sanctis, et assistatis ei, in quocunque negotio vestri indiguerit. Etenim et ipsa quoque astitit multis, et mihi ipsi. Salutate Priscam et Aquilam, adjutores meos in Christo Jesu, qui pro anima mea cervices suas supposuerunt, quibus non solus ego gratias ago, sed et cunctae Ecclesiae gentium: et domesticam eorum Ecclesiam. Salutate Ephaenetum dilectum mihi, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ mereat᷑ ꝗͣ illi imnores. s ordinẽ sequit᷑.
ut ab cocła ꝓ reobore suo fiat or̾o. s bñ utiq
rogat apłs minores ꝓse orare. Multi it mini¬
mi dũ ꝯgregant᷑ unammes fiunt magni. et
multoꝵ p̃ces impossibile ẽ ut ñ impetrent.
Si ergo cum cupiunt uidere orent. ut liba¬
tũ eum recipiant cũ gaudio caritatis. Nñ
tellecta caritate apłi erga se ipsos. cũ illo
unanimes do gr̃as agant. Illagnꝰ cñi ꝑfe¬
ctus ⁊ ei cuiꝰ ministerio multi facti leti de
um laudant. Orate ita fieri. ut hoc facto
ut ostendat oĩa cum dĩ uoluntate se ag̾e.¬

Expanded text:
minus mereatur quam illi minores, sed ordinem sequitur, ut ab Ecclesia pro rectore suo fiat oratio. Et bene utique rogat Apostolus minores pro se orare. Multi enim minimi, dum congregantur unanimes, fiunt magni, et multorum preces impossibile est ut non impetrent. Si ergo cupiunt eum videre, orent ut liberatum eum recipiant cum gaudio charitatis. Unde tellecta charitate Apostoli erga seipsos, cum unanimes Deo gratias agant. Magnus enim profectus est ei, cujus ministerio multi facti lum laudant. Orate ita fieri, ut hoc facto ut ostendat omnia cum Dei voluntate se age
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ in dño. & matrẽ cius & incam.
s alutate asincritũ. flegontã. her¬
nereũ & sororem eiꝰ. & olim piadẽ. &
om̃s qui eũ eissunt scõs. Salutate
inuicẽ in oscło scõ. S alutant uos

Expanded text:
ectum in Domino, et matrem ejus et meam. Salutate Asyncritum, Phlegontam, HerNereum, et sororem ejus, et Olympiadem, et omnes qui cum eis sunt sanctos. Salutate invicem in osculo sancto. Sal
Abbreviated transcription (Latin):
Per idenĩ qđ om̃s unũ sunt. de uno sumere o por
nis quã pseudo seminauerant uendicabant s.
Tantas enĩ dissensiones inter eos pseudo semina¬
uerant ut suas zelarent oblationes & uendica¬
rent. cũ una eadeq p̾ce omniũ oblationes bñ¬
dicerent᷑. & hoc ita faciebant ut cet̾i uñ offer¬
rent ñ lñtes pudore confunderent᷑. ñ hñtes
partẽ. & hoc tam cito agebant. ut suꝑueni
entes nchil inuenirent qđ edere nt. & dũ sic
agent. domi potiꝰ hȩc agenda dicit quã in ex¬
cła. subdens. Nũ qud do¬

Expanded text:
Per id enim quod omnes unum sunt, de uno sumere oportenis quam pseudo seminaverunt sibi vindicabant. Tantas enim dissensiones inter eos pseudo seminaverant, ut suas zelarent oblationes et vindicarent, cum una eademque prece omnium oblationes benedicerentur, et hoc ita faciebant, ut caeteri unde offerrent non habentes, pudore confunderentur, non sumentes partem, et hoc tam cito agebant, ut supernae mentes nihil invenirent quod ederent. Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, subdens: Nunquid do
Abbreviated transcription (Latin):
facitis eos ꝗͥ ñ ha. Utiq fa¬
Hoe tam̃ nomine uocari ipsam domũ orõnis apłs de
obtinuit. ut ineccłam ꝓdire uł confug̾e ñ dieat᷑. nͥ qͥ
adlocũ ipsum parietesq ꝓdierit ł confrigerit. qͥb
pocłe cong̾gatio continetur. Uł alit̾ pot̾ legi. Inꝰ¬
ꝗͥsq cnĩ. & c̃. Hotat illos qͥmunera q̃ offerebant al¬
tarib sibi restimebant. nec aliis ñ habertib cõmu¬
nicari sinebant. Offerebant enĩ diuites panẽ & ui¬
nũ abimdant᷑. ut bñdictioẽ & osecratiõe sac̾dota li
conficertt᷑. Post celebrationẽ uͦ sacri misterii & ose¬
crationẽ panis & uini suas oblationes uendicabant
& aliis ñ cõmunicantes soli sumebant. ut iñ etiã in¬
ebriarent᷑ aliis efurientib. Qł. Iddo̾ ñ licet uobis¬

Expanded text:
facitis eos qui non habent, utique fahoc tamen nomine vocari ipsam domum orationis, Apostobtinuit, ut in ecclesiam prodire vel confugere non dicatur, nisi qui ad locum ipsum parietesque prodierit, vel confugerit, quibus Ecclesiae congregatio continetur. Vel aliter potest legi. Unusquisque enim, etc. Notat illos qui munera quae offerebant altaribus sibi resumebant, nec aliis non habentibus communicari sinebant. Offerebant enim divites panem et vinum abundanter, ut benedictione et consecratione sacerdotali confiteretur. Post celebrationem vero sacri mysterii, et consecrationem panis et vini suas oblationes vindicabant, et aliis non communicantes soli sumebant, ut inde etiam inebriarentur aliis esurientibus. Quasi dicat: Ideo no
Abbreviated transcription (Latin):
tum enĩ sangͥnẽ xꝑi ducit. qͥ ꝑ carnalti obseruantias e̾dit
peceã dimitti. a ꝗb retͣbit nos sangͥs xͥ. sẜ ita pollutꝰ ẽ. unos
liam facit : qui remissionẽ quĩ ipse sp̃s facit ascribit earnalib ob¬
seruantiis. ł qͥ cũ male uiuendo ase abieit. uł seuleat il¬
le. xꝑm: ꝗ lib̾e peceat absq timore ⁊ penitentia. ⁊ qͥ eo indigne
par ticiꝑat. sangͥnt̃ pollutũ ducit: si ab eo mundatus ad uomi

Expanded text:
 per carnales observantias credit peccata dimitti, a quibus retrahit nos sanguis Christi, et ita pollutus est et nos ntumeliam facit; qui remissionem, quam ipse Spiritus facit, ascribit carnalibus observantiis, vel, qui eum male vivendo a se abjicit.  qui libere peccat absque timore et poenitentia; et qui eo indigne participat, sanguinem pollutum ducit, si ab eo mundatus ad vomit
Abbreviated transcription (Latin):
a peceatorib ł imꝑfcĩs ut iusti iudeant᷑ recedt̃. Culpat gͥh¬
illos scindentes unitatẽ caritatis. Qͣ int̾ alios ñ possent ha¬
bitare cã seĩtatis sue. qͥ potiꝰ suo exemplo debuert̾ ⁊solari a¬
lios. uñ subdit. s potuus osolantes eos. Consolat᷑ laborantẽ
qui parit̃ in labore ꝑsistit. qr subleuatio laboris ẽ uisio col¬
laborantis. ut in itiñt fit. ꝙ tan.ma. ꝯsolem. qͣnto magis
estis fini ⁊ p̃mio retͥbutionis: tantomagis instate nequis eul

Expanded text:
a peccatoribus vel imperfectis, ut justi videantur recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt consolari alios. Unde subdit: Sed potius consolantes eos. Consolatur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tanto magisestis fini et praemio retributionis, aut tanto magis instate, ne quis cu
Abbreviated transcription (Latin):
cax ⁊ potens fac̾e qͥ uult. Hemem̾ . a. Sicut optimi medi¬
coꝵ eũ alios secuerint. ⁊ ꝑuncisione doloris augmentũ fec̾int.
solatiũ mitiorib medicaminib affert̾. & remediũ illi loco uͥ
dolor inest. ⁊ ꝑturbatã refouent aĩam. sic apłs facit. Postꝗͣ
deussit aĩas coꝵ ⁊ t̾ruit. refouet eos ꝑ laue pͥoꝵ .s. reme¬
ex ꝓpriis dolorib. tũ ex dolorib alioꝵ qͥb cõpatiebantur.

Expanded text:
cax et potens facere quod vult. Rememoramini, sicut optimi medicorum cum alios secuerint, et per incisionem doloris augmentum fecerint, solatium mitioribus medicaminibus afferunt et remedium; illi loco, ubi dolor inest, et perturbatam refovent animam: sic Apostolus facit, postquam concussit animas eorum et terruit, refovet eos per lauex propriis doloribus, tum ex doloribus aliorum quibus compatiebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
regnaturꝰ. s ad tantã euidentiã regnũ eiꝰ ꝑducet.
donec inimici ñ audeant negare qđ regnet. qđ ã¬
pliꝰ ñerit manifestiꝰ. & si ampliꝰ duret. aliud ÷ ñã¬
pliꝰ manifestari. aliud ñ ampliꝰ ꝑmane̾. Non am¬
pliꝰ manifrstari ẽ. ñ fieri manifestiꝰ. ñ ampliꝰ ꝑma¬
nere. ñ te̾ ꝑseuerantiꝰ. Qñ aut̾ manifestiꝰ erit regnũ
xꝑi. ꝗͣ cum hõib claruerit inimicis: Dicendo gͦ
donec. maiorẽ excludit manifestationẽ regni. ñam¬
pliorem ꝑmanentiã. Ita ⁊̃ dictũ ÷. ocłi nr̃i ad dm̃ do¬
nec misertat᷑ nr̃i. ñ ut tc̃ auertant᷑ cũ misertꝰ fur¬
rit. s ut nichil ampliꝰ inquirant. Inter alia uͦ ꝯstat
qđ & potestat̾t suscitandi
habet. Uñ subdit. Nouis.¬

Expanded text:
regnaturus, sed ad tantam evidentiam regnum perducet, ut inimici non audeant negare quod regnet, quo amplius non erit manifestius, etsi amplius duret. Aliud est non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari est, non fieri manifestius; non amplius permanere, non esse perseverantius. Quando autem manifestius erit regnum Christi quam cum omnibus claruerit inimicis? Dicendo ergo, donec, majorem excludit manifestationem regni, non ampliorem permanentiam. Ita etiam dictum est: Oculi nostri ad Deum, donec misereatur nostri . Non ut tunc avertantur cum misertus fuerit, sed ut nihil amplius inquirant. Inter alia vero et potestatem suscitandi habet. Unde subdit: Noviss
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ & uiuat. & itẽ. Qua¬
cũq hora ingemuerit pe¬
ccator. oĩũ iniqͥtatũ eiꝰ ñ
recordabor. Ꝙ ricte hõi ꝓ
peccõ afflicto ignosc̾e p̃cip̃
dolet. mox ht̃ fructũ. Hec
enĩ uera penitentia ⁊ ees¬
sare apeccõ. Icđo ꝯdonetis
ae ꝯsolemini. ne for. qͥ tiꝰmo.¬

Expanded text:
tem: Quacunque hora ingemuerit peccator, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Et recte, homini pro peccato afflicto ignoscere et subdolet, mox habet fructum. Haec enim vera poenitentia est cessare a peccato. Ideo condonetis et consolemini, ne forte qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ putau̾itis. qr om̃s ut se¬
ipsũ diligebat apłs.⁊̃ qͥs corripiebat. Ad hoc enĩ eor
catis plꝰ illis dolebat. Qͥ aut̾ ñ hoc affec tu cor ripit
in nob̾ qͣb de niri meo cessi. Siquis
rẽ illũ quẽ sathane tͣden¬
cator. ñ meͥ tm̃ ꝯtri. si ⁊̃ ues erꝑar. ñ om̃s. Hoc autẽ

Expanded text:
 putaveritis, quia omnes ut seipsum diligebat Apostolus, et quos corripiebat. Ad hoc enim corrcatis plus illis dolebat. Qui autem non hoc affectu corripit in vobis, quibus de jure meo cessi. Si quisrem illum quem Satanae tradenicator, non me tant
Abbreviated transcription (Latin):
ñ man: Utiq nullꝰ. Tac
gregis dr ꝗcqͥd a ple¬
be p̾positis datur. his
debitũ coapłos suos. si
sicut dñs constituit ex
euangłio uiuentes pa¬
nẽ gratuitũ manduca¬
bant. ab eis sũpcũ qͥb gͦ

Expanded text:
nducat? Utique nullus. Lac gregis dicitur quidquid a plebe praepositis datur. His debitum coapostolos suos; sed sicut Dominus constituit, ex Evangelio viventes panem gratuitum manducabant, ab eis sumptum quibus g
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is .i. cessandi a labo¬
re manirũ. & ne qr ab¬
stinet coapłos rep̃hen¬
disse uideret᷑. addit.
Quis mi. & c̃. Proba
hic ꝑ similitudines hu¬
manas idem licere sibi
& aliis. & supponit au¬
ctoritatẽ legis. & ipsiꝰ

Expanded text:
id est cessandi a labore manuum. Et ne, quia abstinet, coapostolos reprehendisse videretur, addit: Quis militat, etc. Probat hic per similitudines humanas id licere sibi et aliis, et supponit auctoritatem legis, et ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
esset diues. ut illiꝰ mopia uos
diuites essetis. Et consiliũ in
hocdo Hoc uobis cñi utile
ẽ. qui ñ solũ fac̾e s & uelle
cepistis ab anno pͥorẽ Ne uͦ¬

Expanded text:
esset diues, ut inopia illius uos diuites essetis. et consilium in hoc do: hoc enim nobis utile est, qui non solum facere, sed et uelle coepistis ab anno priore. n
Abbreviated transcription (Latin):
ce illoꝵ abundantia ur̃e ino¬
pie sit supplem̃tũ. ut fiat eqͣ¬
litas sicut scͥptũ ẽ. Qui mul.¬
tũ ñ abundauit. & qui mo¬
dicum non minorauit.
Grãs aut̃ dõ qͥ dedit ean¬
dem sollicitudiñe ꝓuobis
in corde titi. qm̃ exbor

Expanded text:
rae inopiae sit supplementum, ut fiat aequalitas, sicut scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modi- . cum, non minorauit. gratias autem deo, qui dedit eandem sollicitudinem pro uobis in corde Titi: quo
Abbreviated transcription (Latin):
alia litt̾a .i. ueritas ⁊ cõpletio. qr in illo ex hibitȩ ⁊ ad¬
ĩpletȩ st̃. Idoq ñ st̃ audiendi ꝗñ uerũ homine̾ filiũ
d̃i suscepisse dicunt. neq natũ de femina. s falsã car¬
nẽ ⁊ imaginẽ corꝑis sunulatã ostendisse uidentib
inquẽ trrorẽ ꝓrump̃t qr timent qͥ fieri ñ pot̾.s. ne
humana carne u̾itas ⁊ sub̾a di inquinet᷑. & iõ u̾ita¬
tẽ di dñt e̾t̾ m̃titã. ⁊ tñ p̃dicant istũ uisibilem solem
& sinceros struare. Si gͦ uisibilia munda uisibilib
ĩmundis ꝯtingi posst̾ & ñ inqͥnari. qͣntomagis inui¬
sibilis & incõmutabilis u̾itas ꝑ sꝑm aĩam. & ꝑ ani

Expanded text:
alia littera, id est veritas et completio, quia in illo exhibitae et adimpletae sunt. Ideoque non sunt audiendi, qui non verum hominem Filium Dei suscepisse dicunt, neque natum de femina, sed falsam carnem et imaginem corporis simulatam ostendisse videntibus in quem errona carne veritas et substantia Dei inquinetur, et ideo veritatem dicunt esse mentitam. Et tamen istum visibilem solem et sinceros ubique seruare. si ergo uisibilia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommutabilis ueritas per spiritum ani
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ in uir. di .s. ut ñ sꝑemꝰ in hoĩe ł in nobis. si qͥd
cłis. ut ea faciamꝰ adutilitatẽ ñ ad iactantiã. qͥa
qͥ p̃dicta habet. miracła facit ad ou̾sionẽ fideliũ
lt minister dĩ. Itẽ exhibeamꝰ nos ministrosdi
muniti per ar .ui .i. ꝑ¬

Expanded text:
ei, scilicet ut non speremus in homine, vel in nobis si quid st in miraculis, ut ea faciamus ad utilitatem, non ad jactantiam, quia qui praedicta habet, miracula facit ad conversionem hominum, ut minister Dei. Item, exhibeamus nos ministros Dei, munitos per arma
Abbreviated transcription (Latin):
metis reꝗẽ. Ingũ enĩ meũ
suaut ẽ. Consid̾ant enĩ eos
qͥugũ ipsũ intrepida ceruice subiert᷑. & qͥ sartinã
illã mansuetis humeris acceꝑunt. tam difficilia ꝑi¬
cła pati. ut ñ alaborib ad qietẽ᷑. s a qͥete ad laborẽ
uocati uideant᷑. Ait gͥ aliꝗs. Qͦmͦ uigũ suaue ẽ &¬

Expanded text:
etis requiem. Jugum enim meum suave est . Considerant enim eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt, et qui sarcinam illam mansuetis humeris acceperunt, tam difficilia pericula pati, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocari videantur. Ait ergo ali
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ damnandũ affirmas: Qđ non debes eũ sit alt̾ius seruus.
oꝗͥ anifestũ ÷ enĩ seruum ñ debere dseri uoluntatẽ iudicare.
dicare s suis dñs. qr su .do. l. ad honorem dm̃ sui stat qui stat.
aut ca. suo dño. qr ad eum ꝑtinit q̃ casus cadentis. qui crig̾e
potest ł tudicare. Stat aut cadit ĩo dicit. quia ambiguũ est.
qr forsan stat qͥ putatur cade. Nł. Suo do. stat auͥ ca. qr qua ꝯsci¬
entta edat ł ñ edat ds uidex est cuiꝰ scruus est. Sta.au.i. sta¬
rt poterit dño suo. qr neq si edit reus ÷. neq si ñ edit culpabilis est.
pexit ad p̃destinatos cũ ait stabit au. hoc de predestinatis dicit.
certis dieb. ꝗdam om̃i tp̾e putant ec̾ abstinendũ. Unusqͥ. au
toꝵ in su. sen .i.ẜ suã oscĩam abun. in meltꝰ. ut qui edit eum gͣ
ꝯsilio dimtitat᷑. ne scandalũ passts a caritate que ÷ mat̾ otini
ũ uirtutũ recedat. Dico q in suo setuabun. & ita faciet. qr qͥ sa.

Expanded text:
irmas? quod non debes, cum sit alterius servus. Manifestum est enim servum non debere conservi voluntatem judicare, dicare, quia suo domino, id est ad honorem domini sui, stat, qui stat, aut cadit, suo domino, quia ad eum pertinet etiam casus cadentis, qui erigere potest, vel judicare. Stat, aut cadit, ideo dicit, quia ambiguum est, quia forsitan stat qui putatur cadere; vel, suo domino stat aut cadit, quia qua conscientia edat vel non edat, Dre poterit, domino suo, quia neque si edit reus est; neque si non edit, culpabilis est, pexit ad praedestinatos cum ait, stabit autem, hoc de praedestinatis diciquo animo ille se agat in dubiis. Cum vero addit, stabit autem, hic innuit quod ambigua debemus in meliorem partem vertere, et plus salutem quam moomnia, de generibus ciborum agens; hic dicit quod alii omni, alii aliquo certo tempore abstinent, et utrumque recte posse fieri dicit, quasi dicat: Dico
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Hon ita debes facere. Om̃s it sta. ut iudicandi añ tri .xͥ.
uidicũ que in excelso locat᷑. ut uidex ab oĩb uideat᷑. & ipẽ exemi¬
nenti loco om̃s ualeat intueri. Ita & xͦ qͣi in tͥbunali sedebit. qui
ab oĩb uidebit᷑. & ip̃e omniũ ꝯscia̾s uidebit. & causas diuidica¬
mortuꝰ iam uiuo in potentia. qͣ in hoc patet. quo. flec. mͥ in iudi

Expanded text:
tem? Non ita debes facere. Omnes enim stabimus, ut judicandi, ante tribunaudicum est, quae in excelso locatur, ut judex ab omnibus videatur, et ipse ex eminenti loco omnes valeat intueri; ita et Christus quasi in tribunali sedebit, quia et ab omnibus videbitur, et ipse omnium conscientias videbit et causas dijudicamortuus jam vivo in potentia, quae in hoc patet. Quoniam flectetur mi
Abbreviated transcription (Latin):
tus. acciꝑe unde pꝰ acturꝰ ẽ. s noluit qr ñ expedit
Tnde subdit. S ñ oĩa expediunt. sicut ñ expedit ac¬
ciꝑe sumptus. Si enim ab his acciꝑet quos in tantiꝰ
uitiis argnebat. aũctoritatẽ magisterii inclina¬
ret. Non enĩ potest instanter argui. a quo accipit᷑
maxime cũ ille sit ꝓmptus ad dandũ. ut sibi hu¬
miliet p̃posituni. U̾nde Edicit. S ego sub nulliꝰ re¬
digar põtestate. minuendo libertatem meam rep̃¬
bendendi. qđ facerẽ si sumptꝰ ab eis acciꝑen. Ese.¬
udo enĩ apłi qui ñ c̾a religionis s questus p̃dicatt.

Expanded text:
tus accipere, unde post acturus est; sed noluit quia non expedit. Unde subdit, sed non omnia expediunt, sicut non expedit accipere sumptus. Si enim ab his acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: Sed ego sub nullius redigar potestate, minuendo libertatem meam, reprehendendo quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo autem apostoli qui non causa religionis, sed quaest
Abbreviated transcription (Latin):
illud. uł hc̃ & has .i. uentrẽ & escas destruet. scdm
hunc statũ: q erit cũ corruptibile hoc induet incor¬
ruptionẽ. Nel ita. O miã in licent. De his dicit
q̃ ad escã ꝑtinent. Erant enĩ inter cos qui cibos dise¬
nebant. iudicantes illos m̃dos. alios unm̃dos. alii oĩ¬
b cibis uescendũ eẽ putabant. Qiͣ dicat. Non solũ
in tudiciis. & in aliis p̃dictis offenditis. s ⁊̃ incibis.
li doctrina s lib̾a potestate: s ñ oĩa exꝑediunt.
Not̾a ꝗđ pot̾ aliqͥd licere & ñ expedire. expedire
aut̃ qd ñ licet ñ pot̾.
Ae ꝑ hoc ñ omiã que licita¬
sunt .i. q̃ nullo precepto

Expanded text:
unc et has, id est ventrem et escas, destruet, secundum hunc statum: quod erit, cum corruptibile hoc induet incorruptionem . Vel ita, omnia mihi licent: De his dicit quae ad escam pertinent. Erant enim inter eos qui cibos discernebant, judicantes alios mundos, alios immundos. Alii omnibus cibis vescendum esse putabant. Quasi dicat: Non solum in judiciis et in aliis praedictis offenditis, sed etiam in cili doctrina, sed libera potestate. Sed non omnia expediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; expedire autem quod non licet non potest, ac per hoc non omnia quae licitast quae nullo praecept
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nobis qui ex amima & corport ostamt᷑. ꝓfecto illiꝰ m̃bra
st̃ corpora nr̃a. Qͥa eñi corpꝰ accrpit᷑. & corpoꝵ cap̃t
ẽ. Si gͦ aliꝗs cupiens fornicari uilescat sibi. & inse¬
ipso otemnat scipsũ. ñ in se otẽnat xꝑm. ñ dicat fa¬
ciam hoc. nichil sum. qr corpꝰ eius m̃brũ xͥ est.
Q cũ xꝑi m̃bra sint cor
bra meretricis:
ut ciꝰ seruiã uoluntati:
Itane uiluit dignitas i¬
sta que tã benigne ꝑstita

Expanded text:
stamus, profecto illius membra sunt corpora nostra, quia enim corpus accepit et corporum caput est. Si ergo aliquis cupiens fornicari vilescat sibi, et in seipso contemnat seipsum, non in se contemnat Christum. Non dicat: Faciam hoc, nihil sum, quia corpus ejus membrum Christi m Christi membra sint corp meretricis? Ut ejus serviam voluntati? itane viluit dignitas sta quae tam benigne praestita
Abbreviated transcription (Latin):
offensionẽ hominũ ne obhoc impediaut᷑ ad salutẽ
uitanda funt. ea uͥ ñ licere diato non  ex pedire. q̃ sic
ipsa iusticia uetant᷑ ut facienda ñ sint. etramsi ab e¬
is laudent᷑ quib in noticia fueruit ꝑlata. Qđsi ita ẽ.
iõ ñ nisi illicita ꝓhibent᷑ a cdnõ. ut ea q̃ licita sunt
de ñ expedunt. non legis iuncło s lib̾a dilectionis be¬
neficientia & ꝯsilio caritatis caueant᷑. Hȩc sunt quȩ
ampliꝰ trogant᷑ saucio qͥcurandꝰ ad stabulum sa ma¬
ritani ilłi mistratione ꝑductus ẽ. Hec ñ precipiun¬
tur a dño. quãuis dño moneant᷑ offerri. ut tati¬
to intelligantur t̾ẽ gratima. quanto magis ostendũ¬
tur indebita. Illicita gͦ ꝓhibent᷑ licita uero q̃ ñ ex¬
pediunt libere caueantur. Seꝗr. O mĩa mͥ liocũ.
Hic repetit qđ dixerat. ut addat qđ non dixerat.¬

Expanded text:
offensionem hominum, ne ob hoc inpediantur a salute, uitanda sunt; ea uero non licere et ideo non expedire, quae sic ipsa iustitia uetantur, ut facienda non sint, etis laudentur quibus in notitia fuerint prolata. Quod si ita est, ideo non nisi illicita prohibentur a Domino, ut ea quae licita sunt, et non expediunt, non legis vinculo, sed libera dilectionis beneficentia et consilio charitatis caveantur. Haec sunt quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. Haec non praecipiuntur a Domino, quamvis Domino moneantur offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediunt libere caveantur. Omnia mihi licent. Hic repetit quod dixerat ut addat quod non dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
debet᷑ uentͥ & uent̃ escis. s
corpꝰ ñ debet᷑ form. &. iõ¬
de hoc itdicium non pot̾
p̃termitti. ut uos o corm¬
thii soletis. s debetͣdo .i.¬

Expanded text:
et venter escis, sed corpus non debetur fornicatiode hoc judicium non potest praetermitti, ut vos, o Corthii, soletis, sed debetur
Abbreviated transcription (Latin):
Dmĩa mi.li. Premittit hic apłs qđ postea pleniꝰ ac¬
turus est. Dicit cnĩ qr sibi licet ab his sumptꝰ acciꝑe.
sicut alii apłi accipiebant a fubditis suis. S qm̃
sciebat pseudo querere occasionẽ accipiendi. noluit
ad his acciꝑe. ne c̃ã uentris ingor euangłioe uerita¬
tis torpesceret. Qđ gͦ dicit apłs omĩa licent. ñ de ma¬
lis s de bonis intelligi oportet. Quibusdã enĩ iude¬
tur ꝓpter lib̾tatem concessi arbitrii hoc apłm dix
licet tibi habere uxorem frĩs tui. Qđsi illud eẽt qͥ
illi aiunt. debuit dicere. licet tͥ si ñ expedit. & dñs
similiter mulieri chananee ait. Non licet panẽ fi¬

Expanded text:
ia licent: Praemittit hic Apostolus quod postea plenius acturus est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vigor ecclesiasticae veritatis torpesceret. Quod ergo dicit Apostolus, omnia licent, non de malis, sed de bonis intelligi oportet. Quibusdam enim videtur propter libertatem concessi arbitrii hoc Apostolumlicet tibi habere uxorem fratris tui . Quod si illud esset quod illi aiunt, debuit dicere, licet tibi, sed non expedit. Et Dominus similiter mulieri Chananaeae ait: Non licet panem fi
Abbreviated transcription (Latin):
iħ li .i. licita st̃. s tñ ego ñ repetã. qi cũ sim liber. sub
manducandũ ẽ. Uude alibi dicit. Non manduicabio
carnẽ in eternũ. ne frẽm meũ scandalizem. Itemqr
alibi. Omĩa qͥdem munda sunt. s malũ ÷ homini
qͥ ꝑ offendicłin manducat. Seqr̃. Ds̃ aut̃. Qĩ. Es¬

Expanded text:
id est licita sunt; sed tamen ego non repetam, quia cum sim liber, sub manducandum est. Unde alibi dicit: Non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem . Itemque alibi: Omnia quidem munda sunt, sed malum est homini qui per offendiculum manducat . Deus autem. Q
Abbreviated transcription (Latin):
bat apłs cos sinistre acciꝑe suã cõmendationẽ. siẽ q̃
in pͥma epła fcc̾ant qͣi suam głam q̃reret. incip̃ otra
opinionẽ coꝵ̾. oste ndere.s. ñ suã głam s di q̃rere di
gimꝰ memorare. Qdꝰ aut̃ ñ nos cõm̃dare intendimꝰ. ex
hoc patet. qr nulliꝰ umꝗͣ cõm̃daticias epłas q̃rinꝰ

Expanded text:
bat eos sinistre accipere suam commendationem, sicut et in prima Epistola, quasi suam gloriam quaereret; incipit contra eorum opinionem ostendere se non suam gloriam, sed Dei quaerere. gimur memorare. Quod autem non nos commendare intendimus, ex hoc patet, quia nullius unquam commendatitias epis
Abbreviated transcription (Latin):
qui uos uocauit in
grãm xꝑi in aliud
euangłiũ. qđ ñ est
aliud. nͥ sunt aliqui
qui cõnturbant uos.
& uolunt euertere eu¬
licet nos aut angłs
de celo euangelrzet¬
angelizauimꝰ uobis.
anathema sit. Si.¬
eut predixi. et nẽ
iterum predieo.
Si qͥs uobis euange

Expanded text:
uit in gratia Christi in aliud euangelium, quod non est aliud; nisi aliqui sunt conturbantes uos et uolentes conuertere eulicet si nos aut angelus de caelo uobis euangelizaangelizauimus uobis, anathema sit. sicut praediximus, et nunc iterum dico, si quis uobis euange
Abbreviated transcription (Latin):
tem timendo potestatẽ maiorẽ. Ipsos humanarũ rerũ gradus adu̾te. Siqͥd uisstrit curator. nũqͥd
ꝑator. nũqͥd dubitatur illo contempto illi ẽẽ seriuendũ: Ergo si
bet tim̾t. qr instituti sunt pͥncipes ut mala puniant. Princi¬
pes dicit illos qͥ ꝓpter corrigendam uitã & ꝓhuibenda adu̾sa ere¬
ant᷑. di habentis imagnẽ. ut sub uno ceteri sint. Uis au. Qͣ¬
ex il. etiã si mala est. dum tͥ ⁊ c̾a maioris corone. Si autẽ iustaẽ
potestaᷤ habeb̾ laudẽ exilla. etiã tp̾a laudante. Simqͣ t̃. habeb latide exilla. ñ

Expanded text:
tem timendo majorem potestatem. Ipsos humanarum rerum gradus adverte, si quid jusserit curator, nunquidperator, nunquid dubitatur illo contempto illi esse serviendum? ergo si bet timere, qui instituti sunt principes ut mala puniant. Principes dicit illos quia propter corrigendam vitam, et prohibendo adversa creantur, Dei habentes imaginem, ut sub uno caeteri sint. Vis auteex illa; etsi mala est, dum tibi causa est majoris coronae. Si autem justa est potestas, habebis laudem ex illa, etiam ipsa laudante. Si iniqua est, habebis laudem ex illa, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs indicare pot̾it modos
uł ꝯsonantias cautilenȩ:
Etenĩ. Item ꝑ aliã simi¬
litudinẽ idem ostendit.
Qiͣ. Uere de istis nesciet᷑.
sus tubȩ in festis ⁊ bellis
diu̾sis sonis. Si gͦ det incer¬
uox nescit᷑ .i. ñ intelligi¬
t᷑. Qđ effectus indicat. q

Expanded text:
s indicare poterit modos, vel consonantias cantilenae? Etenim. Item, per aliam similitudinem idem ostendit. Quasi dicat: Vere de istis nescietur,sus tubae in festis et bellis diversis sonis. Si ergo det incer nescitur, id est non intelligitur, quod effectus indicat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
at̃. Nãm ñ ꝓpcet hoc naturã sũmi boni simpli
liani putauerunt. s ido simplex dicitur qͥa ÷ͥ
hoc qͥ habet. excepto qđ relattue qͥ ꝑsona ad
alteram dr̃. nec ⁊ ipla. Nam utiq pater
qđ ht̃. sicut inect̾is reb est. Non N habens liqͥrẽ
liquor est. nͨ corpꝰ color. nec aer lux. Hon gͦ pa¬
ter solus. nec solus filiꝰ. nec solꝰ sp̃s sẽs ds̃ ÷. s ip̃a¬

Expanded text:
atis. Nam propter hoc naturam summi boni simplicliani putaverunt; sed ideo simplex dicitur, quia hoc est quod habet, excepto quod relative quoque persona ad alteram dicitur, nec est ipsa. Nam utique Pater quod habet, sicut et in caeteris rebus est. Non enim habens liquorem, liquor est, nec corpus color, nec aer lux. Non ergo Pater solus, nec solus Filius, nec solus Spiritus sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq. &c̃. Post tractatum legis & fidi & naturam iuđaici popłi
&e gͣentilis. ad bonã uitam agendam hortat᷑. huc usq it ne alt̃
aduersus alterũ suꝑbiret monuit. hinc ÷ moralis admonitio.
qua monet ut alter de alteriꝰ utilitate laboret. Qĩ di. Qͥa in
feratis dico ho. in mortificatioe carnalrũ desidioꝵ.uI. ꝑ bona oꝑa.¬

Expanded text:
ius Post tractatum legis et fidei et naturam Judaici populi et gentilis ad bonam vitam agendam hortatur. Hucusque enim ne alter adversus alterum superbiret monuit. Hinc moralis admonitio, qua monet ut alter de alterius utilitate laboret, quasi dicat: Quia in feratis, dico, hostiam, in mortificatione carnalium desideriorum, viven
Abbreviated transcription (Latin):
his aut̃. & eͣ. Supra egit de nuptiis de qͥb illi que¬
sierant. hie agit de idolotitis .i. ĩmolaticiis idoloꝵ. inqͥ¬
b adco indiseretũ usum qͥdã habebant. ut ex eo
aut scandalizarent᷑. aut saltẽ confundent᷑ infir¬
i. & ipsi qͥ licitis inordinate utebant᷑ eccłasticã
in se formã confunderent. & unitatẽ scinderent.
Scientes cnĩ omĩa ẽt txcrratione m̃da immnolata idolis
corã infirmis in idolio manducabant. Qđ uidentes
eorum sub ueneratione idoli edebant. Illo s igitur

Expanded text:
is, etc. Supra egit de nuptiis, de quibus ipsi quaesierant. Hic agit de idolothytis, id est immolatitiis idolorum, in quibus adeo indiscretum usum quidam habebant, ut ex eo aut scandalizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmieorum sub veneratione idoli edebant. Illos igitur
Abbreviated transcription (Latin):
la unago di tamꝗͣ ñ ab illo nata. s ab illo creata.
huiꝰ rei significande causa ita ẽe imago d̃ dr. ut
ad imagin̾ẽ dĩ esse ñ fileat᷑. quia ñ ÷ ei equalis. s qͣ¬
dam sumilitudine accedit. Non eñi locoꝵ inter¬
uallis s similitudine accedit᷑ ad dm̃. & dissimili¬
tudine recedit᷑ ab eo. Nemo gͦ cũ sit imago ꝓpt̾ im¬
tem imago patris ẽ. & ñ ad imaginẽ in quantũ
ds̃ est. quia equalis ÷ patri cuiꝰ soltꝰ imago est.
Homo aut̃ umago ẽ trinitatis & ad imaginem.
unde feeit hominẽ dẽ ad imaginẽ suã. tt sicut d̾s
p̃est omĩb creaturis ꝑ omĩpotentiã. sic hõ uniu̾

Expanded text:
la imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab illo creata, hujus rei significandae causa ita esse imago Dei dicitur, ut ad imaginem factus esse non sileatur, quia non est ei aequalis, sed quadam similitudine accedit. Non enim locorum intervallo, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab eo. Homo tem imago Patris, et non ad imaginem, in quantum Deus est, quia aequalis est Patri, cujus solius imago est. Homo autem imago Trinitatis est, et ad imaginem. Unde: fecit Deus hominem ad imaginem suam, ut sicut Deus praeest omnibus creaturis per omnipotentiam, sic homo un
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo omĩa fitut. sic pr isto onis homines essent. ut uniꝰ dĩ
muisibilis unꝰ homo usibilis imaguiẽ gerat in terris.
ut unꝰ ds mnuno homine auctoritatẽ iniꝰ principĩ uide¬
ret᷑ conseruare ad confusionẽ diaboli. qui neglecto
uno do̾ sibi dñium usur pare uoluit. Inde igit᷑ uir
ẽ imago di. qr sicut ex cło sunt omĩa. sic ex adam
om̃s homines. & sic conseruat auctoritatẽ principii.
sum ꝑta est costa de qua formata ẽ etra. Q sicut xͦ¬

Expanded text:
ex eo omnia sunt, sic ex isto omnes homines essent, ut unius Dei invisibilis unus homo visibilis imaginem gerat in terris, ut unus Deus in uno homine auctoritatem unius principii videretur conservare ad confusionem diaboli, qui neglecto uno Deo sibi dominium usurpare voluit. Inde igitur vir est imago Dei, quia sicut ex Deo sunt omnia, sic ex Adam omnes homines: et sic conservat auctoritatem principii, sumpta costa de qua formata est Eva. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tes. uigilantiores & cautiores simꝰ. Prostint gͦ
nobis heretici ñ uerũ docendo qđ nesciunt. ł
ad uerũ querendũ & aꝑiendũ eatholicos ex¬
citando. Ioq diuina ꝓuidentia he reticos ẽẽ młt
ꝑmittit. ut cũ insultant nobis & inter rogant
nos que nescimꝰ uł sic exeutiamꝰ pigritũ. & di¬
uinas seript᷑as nosse cupiamꝰ. Unde ait. Opor¬
tet hereses eẽ. Non uult apłs nec optat ut
nes hereticoꝵ qͣi de somno excitent᷑. Herecicus
uͦ ẽ qui alicuiꝰ tp̾alis cõmodi & maxime głe
principatusq sui gr̃a. falsas ae nouas opiniones

Expanded text:
simus. Prosunt ergo nobis haeretici, non verum docendo quod nesciunt, sed ad verum quaerendum et aperiendum Catholicos excitando. Ideoque divina providentia haereticos esse multos permittit, ut cum insultant nobis et interrogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportet haereses esse. Non vult Apostolus nec optat ut nes haereticorum quasi de somno excitentur. Haereticus vero est qui alicujus temporalis commodi, et maxime gloriae principatusque sui gratia falsas ac novas
Abbreviated transcription (Latin):
.i.nec moyses nee xꝑc sic docuit.s. ut uir uelet
caput & ñ mulier. Hoc aut̃. qđ dictũ ⁊ de uelan¬
dis capitib ego p̃ci. ob
Iseruari. Auctoritate p̃¬
cepti utit᷑ apłs ut obtẽ¬
ꝑent. Ualde enĩ inquũ
est uelle sibi obtemꝑari¬
ostendit q̃dam esse de qͥ¬
b ñ ÷ dubitandũ. s auctoritati p̃cipienti acqui¬
mũ a ueritate deuiabant. incipit de dñica cena
agere. in qua ipsi idem multũ peccabant. Qtͣ. Qđ

Expanded text:
nec Moses nec Christus sic docuit, scilicet ut vir velet caput et non mulier. Hoc autem, quod dictum est de velandis capitibus, ego praecipio observari, auctoritate praecepti utitur Apostolus, ut obtemperent. Valde enim iniquum est velle sibi obtemperaostendit quaedam esse de quibus non est disputandum, sed auctori praecipienti acquimum a veritate deviabant, incipit de Dominica coena agere, in qua ipsi iidem multum peccabant. Quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
mine ei dati ft̾.
eida .s. Coma enĩ indici¬
um uelaminis ẽ. Ido nat᷑aliter hoc honestũ ⁊ ut ue¬
lata sit mulier & obediat. ut natͣe uoluntas adda¬
tar. q̃ ad hoc ht̃ uelamen ut ream se cognoscat &¬
subditam. E icło gła ÷ illi si comã habet. qr nat᷑alit̃
ht̃. ad hoc cĩ naturalis rõ consentit. & iło uir nos

Expanded text:
mine ei dati sunt. Ambrosius Coma enim indicium velaminis est, ideo naturaliter hoc honestum est ut velata sit mulier, et obediat, ut naturae voluntas addatur, quae ad hoc habet velamen ut ream se cognoscat, et subditam, et ideo gloria est illi, si comam habet, quia naturaliter habet. Ad hoc enim naturalis ratio consentit, et ideo vir non
Abbreviated transcription (Latin):
tutus sũ satiari. ita ut ñ noceat᷑ satietas. & esuri¬
re ita ne deficiã. & penuriã pati. qr nec de pe¬
nuria otstor nec de abundantia exulto. seiens
qr & abuncdantia freq̃nt̃ extollit. & penuria tole¬
tata diuitias celestes acquirit. Dĩa. & ẽ. Qͣsi
qui me docuit. & hoc ẽ qͥ ait. Dĩa possũ fac̾e

Expanded text:
tutus sum satiatus, ita ut non noceat satietas, et esurire, ita ne deficiam, et penuriam pati, quia nec de penuria contristor, nec de abundantia exsulto, sciens quia abundantia frequenter extollit, et penuria tolerata divitias coelestes acquirit. Omnia, etc. Quasiqui me docuit. Et hoc est quod ait; omnia possum facere
Abbreviated transcription (Latin):
entib & carnales obseruantias p̃dicantib.
in dubiũ illis uen̾at quib potiꝰ credendũ esset.
Uñ paułꝰ euiꝰ auctoritas eelebris erat. quasi
mediꝰ iudicat q̃ pars potiꝰ sit tenenda. seri¬
bens eis ab epheso. Describit aut̃ x p̃m &̾ ciꝰ
bñficia. ostendens qͥmͦ sufficiens eͥ ad oĩa. car
carnalia uͦ ꝓrsus imꝓbat. ut deinceps fin¬
cere fiae xp̃i teneant. Instruit qł moralit̃¬

Expanded text:
ntias praedicantibus, in dubium illis venerat, quibus potius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae potius sint tenenda, scribens eis ab Epheso. Describit autem Christum et ejus beneficia, ostendens quomodo sufficiens est ad omnia. Carnalia vero prorsus improbat, ut deinceps sincere fidem Christi teneant. Instruit et
Abbreviated transcription (Latin):
sitati. ꝙ uloꝵ gͣtulat᷑ fecunditati. Discerne in¬
ter datum & fructũ. Datũ ẽ res ip̃a q̃ datur
ut nũmꝰ. potis. cibꝰ. & huiꝰ moĩ. fructus aut̃
oꝑa bona & recta uoluntas datoris. Uñ dñs in
euanglio ñ ait simplieit̃. qui recipit iustũ uel
ꝓpħam. s ad ait. in noĩe iusti ł ꝓpħe . hoc fae̾e fru¬
tus ẽ. Heliã pauisse legunt᷑ cornꝰ & uidia. s ꝑ
coruũ qui ñ in noĩe iusti dato pascebat᷑. ꝑ uidũ¬
am fruetu. q̃ nesciebat qđ hominẽ di pasceret
& ꝓpt̃ hoc pasceret. Non gͥ q̃ro datũ s fructũ

Expanded text:
illorum gratulatur fecunditati. Discerne inter datum et fructum: datum est res ipsa quae datur, ut nummus, potus, cibus et hujusmodi. Fructus autem, opera bona et recta voluntas datoris. Unde Dominus in Evangelio non ait simpliciter: Qui recipit justum vel prophetam; sed addit, in nomine justi ctus est. Eliam pavisse leguntur corvus et vidua; sed per corvum qui non in nomine justi, dato pascebatur; per viduam fructu, quae sciebat quod hominem Dei pasceret et propter hoc pasceret. Non igitur quaero datum, sed fructum
Abbreviated transcription (Latin):
sistis tmodorem suauitatis. qr ista q̃ misistis
placent do ut odor suauissimꝰ Cooꝑant᷑ enĩ
orõni q̃ ẽ incensũ dĩ. Unde dr̃. Date elemosi¬
nã. & ip̃sa orabit ꝓ uobis ad dñm. Misistis
stia qua detur uobis uineere hostes. quã ac¬

Expanded text:
i in odorem suavitatis, quia ista quae misistis placent Deo, ut odor suavissimus. Comparatur enim orationi, quae est incensum Dei. Unde dicitur, Date eleemosynam, et ipsa orabit pro vobis ad Dominum. Misistis stia, qua datur vobis vincere hostes, quam ac
Abbreviated transcription (Latin):
auit ep̃m. cõmonens eũ fore
sollicitũ in eccłastiea discipli¬
na. Tito enĩ relicto erete
ep̃o. ex humilitate & ex sim¬
plicita te nimis patienti a
nichopoli sebit. de epãli of.¬
ficio imꝑiose ⁊ potestatiue
tractando. p̃se̾pta ei sta auctoritate utili.
Uebet enĩ pontisex hr̃e mat̾nã pietat̾e: ⁊ patͥs
stilitatẽ. ut sit fortis suꝑbis: ⁊ suauis modestis
minatione. ⁊ luc̾e blandis. Eouendo. & de lecta.¬
rabat᷑ur ad ignẽ: & liq̃scebat ad solem. & bacu¬
lus pontiticalis ab inferiore parte pungit. s
ori nitura. & correctos in añriora dirig̾e. ita
forte in sc̃ hãt. qđ aliis annuntiat. Eͣ st gͥ in¬

Expanded text:
avit episcopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative, tractando praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem et patris severitatem, ut sit fortis superbis, et suavis modestis · minatione, et lucere blandis fovendo, et delectarabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a sumori natura, et correctos in anteriora dirigere, itaforte in se habeat quae aliis annuntiat. Est i