comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rexit iacob titulũ lapideum in
loco quo locutus fuerat ei ds:
libans suꝑ eũ libamina. ⁊ effundenᷤ
oleum: uocansq nomen loci bethel.
Egressus aut̃ in de: uenit uerno tem¬
pore ad terrã quȩ ducit ephratam. In
qua cum parturiret rachel: ob diffi¬
cultatem partus ꝑiclitari cepit. Dix̃q
ei obstetrix. Noli timere: qͥa ⁊ hunc
habebis filium. Egrediente aut̃ aĩa
pre dolore. ⁊ imminente iam morte.
uocauit nom̃ filii sui benoni. idest
filiꝰ doloris mei. Pater uͦ appellauit
eum beniamin: id ẽ filiꝰ dext̾e. Mor¬
tua ẽ gͦ rachel & sepulta ẽ in uia quę
ducit ephratam: hec ẽ bethleem. Crx
xitq iacob titulum suꝑ sepulcrum
eiꝰ. Hic est titulus monum̃ti rachel.
usq in presentẽ diem. Egressus uide.
fixxit tab̾nacłm trans turrem gregis.
Cũq habitaret in illa regione. abiit
ruben & dormiuit cum bala concubi¬
na patris sui: qͦd illum minime latuit.
Frant aut̃ filii iacob duodecim. Filii
liȩ: primogenitus ruben. simeon. et

Expanded text:
rexit titulum lapideum in loco quo locutus ei fuerat Deus libans super eum libamina et effundens oleum vocansque nomen loci Bethel egressus inde venit verno tempore ad terram quae ducit Efratham in qua cum parturiret Rahel ob difficultatem partus periclitari coepit dixitque ei obsetrix noli timere quia et hunc habebis filium egrediente autem anima prae dolore et inminente iam morte vocavit nomen filii sui Benoni id est filius doloris mei pater vero appellavit eum Beniamin id est filius dexterae mortua est ergo Rahel et sepulta in via quae ducixitque Jacob titulum super sepulcrum ejus. Hic est titulus monumenti Rachel, usque in praesentem diem. Egressus inde, fixit tabernaculum trans turrem gregis. Cumque habitaret in illa regione, abiit Ruben, et dormivit cum Bala concubina patris sui, quod illum minime latuit. Erant autem filii Jacob duodecim. Filii Liae: primogenitus Ruben, et Simeon et
Abbreviated transcription (Latin):
edo sclus descendt: s multi imitante
um sc̃i descendunt ad nos: & descen¬
aerunt ad nos. Nam inquadam alti¬
tudine cordis habitabat apłs cũ dic̾et
siue enim inente excessimus deo. Iã
qͥa men̾te excesserat: deo excesserat.
Excedens enu mente omnem huma¬
nam fragilitatem. onmeni scłi tempo¬
ralitatem: om̃ia quecumq nascendo
xoccidendo uaneseunt transeuntia:
hic habitabat corde. inquadam ineffa¬
bili contemplatione qͣntum poterat.
de qua dicit. Qa audiui meffabilia
uerba. quę non licet homini loqui s
tibi illa loqui non posset. Itaq si sẽꝑ

Expanded text:
e solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem
Abbreviated transcription (Latin):
iectus est ad fauces. Quomͦ gͦ cibũ mat̾
comedit. ut ꝑ carnem trahiciat ad infan¬
tem lactentem: sic cibus angłoꝵ dñs.
uerbum caro factum est. ⁊ factu ẽ lac.
Et dicit apłs. Lac uob̾ potum dedi: nõ
escam. Nondum enum poteratis: s
nec adhuc qͥdem potestis. Ergo dando
lac descendit ad paruulos: & qͥa descen¬
dit. descendentem dedit. Ait enum.

Expanded text:
jectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater jectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajiciat ad infantem lac factum; sic cibus Angelorum Dominus «Verbum caro factum est,» et factus est lac: et dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis» . Ergo dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Nam ubi ait. siue enini mente
excessimus deo. siue temꝑantes sumꝰ
uob̾: quid est temꝑantes suntus.:
Sic loquimur: ut capere possitis.
Q ax xp̃s talem se fecit nascendo.
ut paciendo possent de illo homines
loqui: qͥa de homine homo facile lo¬
quir: de deo homo qͣndo loquitur
sic. quomodo ds̃ est : homo aut̃. de
bomine facile loqͥtur.i
t magni descenderent ad par
uos. ilhs tam̃ loquerent᷑
uisi m gnino  ipso qui magnꝰ era¬
factus est paruus: ut de illo magni
paruis loquerentur. Audistis modo
quę dico. cum apłs legeretur: ipse autem
in excelsis loqͥtur: carnalibꝰ aut̃ ut laqͣ¬
tur. descendit. Nam ut seiatis quia cũ
descendit. de illo qui descendit loqͥtur:
ecce iołis manentem in se loqui᷑ In pͥn¬
cibus est÷ s dicturus es michi. Ille
qͥdem cibus est: s ego infans sum
Lactandus sum: ut idoneus fieri poᷤ¬
sim. ad manducandum cibum. Ergo
quia tu lacte nutriendus es. ille autem
cibus est: ipse cibus ꝑ carnem tibi tra¬

Expanded text:
m ibi ait: «Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis» . Quid est, «temperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erafactus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis modo quod dico, cum Apostolus legeretur. Si autem in excelsis loquitur; carnalibus autem ut loquatur, descendit. Nam ut sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In princibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi tra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eͦgrinatus ẽ pater suus: & he sut
generationes eiꝰ. Ioseph cum sexdeci
esset annoꝵ. pascebat gregem cum
fr̃ibꝰ suis adhuc puer: & erat cũ fili¬
is balȩ. ⁊ zelfe uxoꝵ patris sui. dc¬
cusauitq fr̃s suos apud patrem eri
mine pessimo. Isrł aut̃ diligebat io¬
seph suꝑ om̃s filios suos. eoqͦd inse¬
nectute genuisset eum: fecitq ei tu¬
nicã polimitam. Uidentes aut̃ fr̃s
eiꝰ. qͦd a patre plus cunctis filiis ama¬
retur: oderant eum nec poterant ei
qͥcqͣm pacificum loqui. Accidit qͦq
ut uisum somnium referret fr̃ibu
suis: quȩ causa maioris odii semina¬
rium fuit. Dix̃q ad eos. Audite sõ¬
nium meũ qͦd uidi. Putabam nos¬
ligare manipulos inagro: & quasi
cõsurgere manipulũ meũ & stare :

Expanded text:
peregrinatus est pater suus et hae sunt peregrinatus est pater suus et hae sunt generationes eius Ioseph cum sedecim esset annorum pascebat gregem cum fratribus suis adhuc puer et erat cum filiis Balae et Zelphae uxorum patris sui accusavitque fratres suos apmine pessimo. Israel autem diligebat Joseph super omnes filios suos, eo quod in senectute genuisset eum: fecit ei tunicam polymitam. Videntes autem fratres ejus quod a patre plus cunctis filiis amaretur, oderant eum, nec poterant ei quidquam pacifice loqui. Accidit quoque ut visum somnium referret fratribus suis: quae causa majoris odii seminarium fuit. Dixitque ad eos: Audite somnium quod vidi: Putabam ligare nos manipulos in agro: et quasi consurger
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃q urbis eiꝰ denaba. Mortuus
ẽ aut̃ balac: ⁊ regnauit ꝓeo iobab.
filiꝰ zarȩ de bofra. Cũq mortuus
esset iobab: regnauit ꝓ eo husan
de terra themanoꝵ. Hoc qͦq mortu¬
o : regnauit ꝓ eo adad filiꝰ badadi.
qui ꝑcussit madian in regione mo¬
ab. Ꝙ nom̃ urbis eiꝰ ahiuth. Cũq
mortuus esset adad: regnauit ꝓeo
semla de masrecha. Hoc qͦq mortu¬
o: regnauit ꝓeo sahul de fluuiroo¬
both. Cũq ⁊ hic obisset: succes¬
sit in regnũ baalanam filiꝰ acha-¬
bor. Isto quoq mortuo: regnauit
ꝓeo adad. Nom̃q urbis eiꝰ phau:
& alpellabat᷑ uxor illiꝰ meezabel fi¬
lia matreth filia mezaab. Hec ergo
nomina ducum esaii: in cognati¬
onibꝰ ⁊ locis & uocabulis suis. dux
thamira. dux alua. dux iethret.
dux oolibama. duax elad. dux phi¬
non. duax chenet. dux theman. dux
napsar. dux mabdiel. dux hiram.
Hi duces edom habitantes in terra
imꝑii sui: ipse ẽ esau pater idume
iacob int̾ra chanaan. in qua

Expanded text:
 urbis eius Denaba mortuus est autem Bale et regnavit pro eo Iobab filius Zare de Bosra cumque mortuus esset Iobab regnavit pro eo Husan de terra Themanorum hoc quoque mortuo regnavit pro eo Adad filius Badadi qui percussit Madian in regione Moab et nomen urbis eius Ahuith cumque mortuus esset Adad regnavit pro eo Semla de Maserecha hoc quoque mortuo regnavit pro eo Saul de fluvio Rooboth cumque et hic obisset successit in regnum Baalanam filius Achobor isto quoque mortuo regnavit pro eo Adad nomenque urbis eius Phau et appellabatur uxor illius Meezabel filia Matred filiae Mizaab haec ergo nomina Esau in cognationibus et locis et vocabulis suis dux Thamna dux Alva dux Ietheth dux Oolibama dux Ela dux Phinon dux Cenez dux Theman dux Mabsar dux Mabdiel dux Iram hii duces Edom habitantes in terra imperii sui ipse est Esau pater Idumeorum Iacob in terra Chanaan in qua
Abbreviated transcription (Latin):
casse. Audiui ego q̃ndã de ꝓcepto¬
ribꝰ iudeoꝵ. cum susamiȩ derid̾et
ystoriã. ⁊ a greco nescio qͦ diceret
esse confictã. illud opponere quod
origeni q̃q affricanꝰ oposunt: ethi¬

Expanded text:
sse. Audivi ego quemdam de praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni quoque Africanus opposuit, ety
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretes easdẽ linguę lineas in tͣnꝰ¬
latione seruare: siue sub nomine
eoꝵ ab alio nescio qͦ. ñ satis chaldeã
linguã sciente editus liber ẽ: siue
aliud qͥd cause extiterit ignorans:
hoc unũ affirmare possum. quod
multũ aueritate discordet: ⁊ recto
iudicio repudiatꝰ sit. Sciendũ qͥppe ẽ
damelem maxime ⁊ esorã ebraicis
qͥdem litt̾is. s caldaieo sermone cõ¬

Expanded text:
ineas in translatione servare: sive sub nomine eorum ab alio nescio quo non satis Chaldaeam linguam sciente, editus liber est: sive aliud quid causae exstiterit ignorans: hoc unum affirmare possum, quod multum a veritate discordet, et recto judicio repudiatus sit. Sciendum quippe, Danielem maxime et Ezram, Hebraicis quidem litteris; sed Chaldaico sermone con
Abbreviated transcription (Latin):
sem .⁊ multo tẽpore multoq sudo¬
tiaq uerba resonare:ͥ x qͣsi ꝑ crip¬
tam ambulans. rarũ desuꝑ lumen
aspic̾em: impegi nouissime in da¬
nielem. Et tanto tedio affectꝰ sũ:
ut desꝑatione subita. om̃em uete¬
rem laborẽ uoluerim contẽpnere.
Uerum ad ortante meꝰ ebreo.⁊ illd¬
mͥ sua lingua crebriꝰ ingerente.

Expanded text:
em et multo sudore multoque tempontiaque uerba resonare, et quasi per criptam ambulans rarum desuper lumen aspicere, impegi nouissime in Danielem, et tanto tedio affectus sum ut desperatione sumpta omnem ueterem laborem uoluerim contemnere. Verum adhortante me Hebreo et illud sua lingua crebrius ingerente,
Abbreviated transcription (Latin):
prrab arbore ylice dixisse eñ
olice ꝑͥeas: ⁊ alentiso̾. inlentẽ te
cominuat angłs. uł ñ lente ꝑeaᷤ.:
aut lentus idest flexibił ducariᷤᷤ
qd mortẽ: siue aliud qͥd ad arboriᷤ
nom̃ cõueniens. Deinde tantũ fuiᷤ¬
se ocii tribꝰ pueris cauillabatur:
ut in camino estuantis incendii
metro lud̾ent: ⁊ ꝑ ordinẽ ad lau¬
dem dei elem̃ta oĩa ꝓuocarent.
Ad qͦd miracłm diuineq aspira

Expanded text:
arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. Deinde tantum fuisse otii tribus pueris cavillabatur, ut in camino aestuantis incendii metro luderent, et per ordinem ad laudem Dei omnia elementa provocarent: aut quod mi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłm nr̃m. uidelic ut eruditũ
uirũ.⁊ qui legem ab hebreis didi¬
cisset. ñ fuisse ausum affirmare.
se raptũ in corpore: s dixisse: sius
in corpore. siue extra corpꝰ nescio
as scit. his ⁊ talibꝰ argum̃tis: apcͥ

Expanded text:
 nostrum, videlicet ut eruditum virum, et qui legem ab Hebraeis didicisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et tali
Abbreviated transcription (Latin):
ro in ierłm. ut int̾ficiã de ea homi¬
nẽ ⁊ peccus: tamen relinquet᷑ inea
saluatio educentiũ filios ⁊ filias.
E cce ipsi egredient᷑ ad uos:⁊ uidebitiᷤ
uiam eoꝵ:⁊ adinuentiones eoꝵͥ &
consolabimini fuꝑ malo qͦd induxi

Expanded text:
ro in Jerusalem, ut interficiam de ea hominem et pecus, tamen relinquetur in ea salvatio educentium filios et filias. Ecce ipsi egredientur ad vos, et videbitis viam eorum et adinventiones eorum, et consolabimini super malo, quod induxi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Fili hominis : terra cũ
peccauerit michi. ut p̃uaricetur p̃¬
uaricans: extendam manũ meã suꝑ
eam.⁊ ꝯteram uirgam panis eius.
& inmittam in eam famem: ⁊ int̾fici¬
am de ea hominẽ ⁊ iumenta. Et si
fuerint tres uiri isti in medio eius
noe. daniel. ⁊ iob: ipsi iusticia sua
lib̾abunt animas suas. ait dñs exer¬
cituum. Ed si ⁊ bestias pessimas
induxero suꝑ t̾ram. ut uastem eã.
x sifuerit inuia eo qͦd ñ sit ꝑtͣnsienᷤ
ꝓpt̾ bestias: tres uiri isti qͥ fuerĩt¬

Expanded text:
is terra cum peccaverit mihi ut praevaricetur praevaricans extendam manum meam super eam et conteram virgam panis eius et inmittam in eam famem et interficiam de ea hominem et iumentum et si fuerint tres viri isti in medio eius Noe Danihel et Iob ipsi iustitia sua liberabunt animas suas ait Dominus exercituum quod si et bestias pessimas induxero super terram ut vastem eam et fuerit invia eo quod non sit pertransiens propter bestias tres viri isti q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tryphosam: que labo¬
rant
in dño. Słate ꝑsidam
carissimã: quę multũ labora¬
Salutate assynchritũ. plegontã.
olimpiadem: ⁊ om̃s qͥcum eiꝰs

Expanded text:
ET TRYFOSAM, QUAE LABORANT IN DOMINO. SALUTATE PERSIDAM CARISSIMAM, QUAE MULTUM LABORAsalutate Asyncritum Flegonta Olympiadem et omnes qui cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
Misimus aut̃ fr̃s. ut ne qͦd gła-¬
inur de uob̃ euacuet᷑ in hac par¬
te: ut quẽ admodũ dixi. parati
sitis: ne cum uen̾int mecũ ma¬
cedones. ⁊ inuen̾int uos impara¬
tos. erubescamꝰ nos: ut nõ dicã
um gͦ existimaui rogare fr̃s. ut
p̃ueniant ad uos: ⁊ preparent
repromissam benedictionẽ hanc
ñ quasi auariciam. ii¬
oc aut̃ dico. qui parce semi¬
nat: parce ⁊ metet. & qui se¬
minat in benedictionibꝰ: de bene

Expanded text:
Misi autem fratres, ut ne quod gloriamur de vobis, evacuetur in hac parte: ut, quemadmodum dixi, parati sitis; ne cum venerint mecum Macedones, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos ut non dicam um ergo existimavi rogare fratres, ut praeveniant ad vos, et praeparent repromissam benedictionem hanc non quasi avaritiam. Hoc autem dico: Qui parce seminat, parce et metet. Et qui seminat
Abbreviated transcription (Latin):
ego paulus obsecro uos ꝑ man-¬
suetudinẽ ⁊ modestiã xp̃i: qͥ in
facie qͥdem humilis sum int̾ uos:
absens aut̃ ꝯfido in uob̃. E ogo
enĩ ambulantes: ñ scdm carnẽ
militamꝰ. Nam arma miliciȩ nr̃ȩ
ñ carnalia s potentia deo : ad

Expanded text:
ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi, qui in facie quidem humilis sum inter vos: absens autem confido in vobis. Rogo enim ambulantes, non secundum carnem militamus. Nam arma militiae nostrae non carnalia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
supplem̃tũ. ut fiat eqͣlitas. sicut
abundauit: ⁊ qͥ modicũ. ñ mi¬
norauit. Grãs aut̃ deo. qͥ dedit
eandem sollicitudinẽ ꝓ uobis.
in corde titi: qm̃ exhortationem
qͥdem suscepit : s cũ solliticior
esset: sua uoluntate ꝓfectus est
ad lios. Misimꝰ etiã cũ illo fr̃ẽm:
cuiꝰ laus ẽ in eũgłio. ꝑ om̃s eccłaᷤ.¬

Expanded text:
ut abundauit, et qui modi- . cum, non minorauit. gratias autem deo, qui dedit eandem sollicitudinem pro uobis in corde Titi: quoniam exhortationem quidem suscepit, sed cum sollicitior esset, sua uoluntate profectus est ad uos. misimus autem cum illo fratrem, cuius laus est in euangelio per omnes ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ut ᷑ in hac gr̃a abundetis. Nõ qͣsi
imꝑans dico: s ꝑ alioꝵ sollicitu¬
dinẽ. etiã ur̃ȩ caritatis ingeniũ
inopia uos diuites essetis. & con¬
siliũ inhoc do. Hoc enĩ uob̾ utile
est: qͥ ñ solũ facere. s ⁊ uelle cepiꝰ

Expanded text:
si imperans dico, sed per aliorum sollicitudinem etiam uestrae caritatis ingenium illius uos diuites essetis. et consilium in hoc do: hoc enim nobis utile est, qui non solum fa
Abbreviated transcription (Latin):
t uos cum essetis aliqͣndo ali¬
Lenati.⁊ inimici sensu in oꝑi¬
bus malis: nũc aut̃ recõciliauit
xp̃s incorpore carnis sue ꝑ mortẽ
exhibere uos scõs ⁊ immaculatoᷤ.
& irreprehensibiles corã deo. si

Expanded text:
t vos cum essetis aliquando alienati et inimici sensu in operibus malis, nunc autem reconciliavit in corpore carnis ejus per mortem exhibere vos sanctos et immaculatos et irre
Abbreviated transcription (Latin):
erat contrariũ nob̃: & ipsũ tulit
de medio affigens illud cruci: & ex¬
polians pͥncipatus ⁊ potestates.
traduxit cõfidenter palam triũphaᷤᷤ
illos in semetipso. Nemo gͦ uos iu¬
dicet incibo. aut potu: aut in par¬
te diei festi. aut neomeniȩ. aut sab¬
batoꝵ quȩ sunt umbra futuroꝵ.
corpus aut̃ xp̃i. Nemo uos sedueat

Expanded text:
 ipsum tulit de medio, et affigens illud cruci, expolians principatus et potestates, traduxit confidenter, palam triumphans illos in semetipso. Nemo ergo vos judicet in cibo et potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum: corpus autem Christi. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt laodiciȩ: & quicũq ñ ui¬
derunt faciem meã in carne. ut cõ¬
solentur corda ipsoꝵ instructi inca-¬
ritate. ⁊ in omnes diuicias plenitu¬
dinis intellectus: inagnitionem
mysterii dei patris &. xp̃i iħu: in
quo sunt om̃s thesauri sapientiȩ
& scientiȩ absconditi. Hoc aut̃ dico:
ut nemo uos decipiat in subtilita

Expanded text:
qui sunt Laodiciae, et quicumque non viderunt faciem meam in carne: ut consolentur corda ipsorum, instructi in charitate, et in omnes divitias plenitudinis intellectus, in agnitionem mysterii Dei Patris et Christi Jesu: in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Hoc autem dico, ut nem
Abbreviated transcription (Latin):
uerit uos is qui temptat: ⁊ in anis
fiat labor nr̃. Nũc aut̃ ueniente ti¬
motheo ad nos a uob̾.⁊ annuntian¬
te nob̾ fidem ⁊ caritatẽ ur̃am: & qͥa
memoriã nr̃i habetis bonam. semꝑ
desid̾antes nos iidere. sic̃ ⁊ nos q̃q
uos: ideo consolati sumus fr̃s in uo¬
bis iomni necessitate ⁊ tribulati¬

Expanded text:
erit vos is, qui tentat, et inanis fiat labor noster. Nunc autem veniente Timotheo ad nos a vobis, et annuntiante nobis fidem et charitatem vestram, et quia memoriam nostri habetis bonam semper, desiderantes nos videre, sicut et nos quoque vos: ideo consolati sumus, fratres, in vobis, in omni necessitate et tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
ne. M ouet etiã qͦslãquare roma¬
noꝵ epla in pͥmosit positi. cũ eã
postea scͥptam racio manifestet:
Nam hanc se ꝓficiscentẽ ierosolimã
scͥpsisse testãtur. Scum coriutios ⁊
tatus sit. Unde intelligendũ ẽ. ita
om̃s epłas ordinatas. ut pͥma pon̾¬
etur quȩ ad inferiores fuerat desti-¬
nata: ⁊ ꝑ singłas epłas gradatĩ ad
ꝑfectiora ueniret᷑. Romani nãq
tam infirmi erant. ut ñ intellige¬
tos: ⁊ ob hoc duo inter se populi
ꝯflictarent. Idcirco illos indigere
dic̃ scientiȩ gr̃am eẽ ꝯcessam: ⁊ ñ
tam ipss increpat. qͣm cur peccã¬
tes ñ increpau̾int rep̃hendit. cũ

Expanded text:
ne. Movet etiam quosdam, quare Romane. Movet etiam quosdam, quare Romanorum Epistola in primo sit posita, cum eam non primo scriptam ratio manifestet. Nam hanc se proficiscentem Hierosolymam scripsisse testatur, cum Corinthios et manifestet. Unde intelligendum est ita omnes Epistolas ordinatas, ut prima poneretur, quae ad inferiores fuerat destinata, et per singulas Epistolas gradatim ad perfectiores veniretur. Romani namque tam infirmi erant, ut non intelligetos, et ob hoc duo inter se populi conflictarent. Idcirco illos indigere dicit scientiae gratiam esse concessam, et non tam omnes increpat, quam cur peccantes non in
Abbreviated transcription (Latin):
deet inftituit liberatos: totidem
hic epłis. a diaboli ⁊ ydolatrie
seruitute. edocet ac qͥsitos. Nam
& duas tabulas lapideas. Auoꝵ
testam̃toꝵ figuramꝰ habuisse: un¬
ri eruditissimi tradider̃. E płam
sane quȩ ad hebreos scribit᷑. qͥdã
pauli ñ ẽẽ affirmant: eoq̃d ñ sit
eiꝰ nomine titulata. ⁊ ꝓpt̾ sermo¬
nis stiliq distantiã. s aut barna¬
bȩ iixta tertullianũ. aut lucę
iuxta qͦsdam: uł certe clementiᷤ
dendum ẽ. Si ꝓpt̾ea pauli ñ erit.
cuiꝰ erit: qͥa nulliꝰ nominȩ tlu¬
lat᷑. Ed si inconueniens ab surdũ
ẽ: ipsiꝰ magis ẽẽ credenda ẽ.
quȩ tanto doctͥne suefulget eloqͥo
Sed qͦniã apud hebreoꝵ eccła.
qͣsi destritetor legis falsa suspiti¬
one habebat᷑: uoluit tacito no¬
mine de figuris legis. ⁊ ueritate
xp̃i redd̾e rationem: ne odium
nominis fronte p̾lati. utilitatẽ¬
exclud̾et lectionis. Non ẽ sane
mirũ si eloq̃ ntior sit in ꝓp̾o. idest
in hebreo. qͣm in ꝑegͥno. id ẽgre¬

Expanded text:
one instituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos. Nam et duas tabulas lapideas, duorum Testamentorum figuram habuisse viri eruditissimi tradiderunt. Epistolam sane quae ad Hebraeos scribitur, quidam Pauli non esse affirmant, eo quod non sit ejus nomine titulata, et propter sermonis stylique distantiam; sed aut Barnabae, juxta Tertullianum; aut Lucae, juxta quosdam; vel certe Clementis,dendum est: Si propterea Pauli non erit, cujus erit, quia nullius nomine titulatur. Quod si inconveniens absurdumque est, ipsius magis esse credenda est, quae tanto doctrinae suae fulget eloquio. Sed quoniam apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine de figuris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis in fronte pexcluderet lectionis. Non est sane mirum si disertior sit in proprio, id est in Hebraeo, quam in peregrino, id est Grae
Abbreviated transcription (Latin):
Rimum queritur apłi.¬
qͣre post euangłia quȩ sup¬
plem̃tum legis sunt. et
inqͥb nob̃ exempla ⁊ precepta
uiuendi pleuistime dĩgesta sũt:
uoluerit apłs has epistolas ad
singłas eccłas destinare. Hac
aut causa factum uide̾t᷑. scilicet¬
ut in inicio nascentis ȩcciȩ. nouiᷤꝰ
ciusis existentib. ⁊ p̾sentia atq
ouentia resẽcaret incia: ⁊ ut pꝰt
ysi in qua om̃ia dĩ mandata le¬
gebant᷑. nichilominꝰ tam̃ doctri¬
na sua. rediuiua sẽꝑ ppłi cõpssere

Expanded text:
Primum quaeritur quare post Evangelia, quae supplementum legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissime digesta sunt, voluerit Apostolus has Epistolas ad singulas Ecclesias destinare? Hac autem causa factum videtur, ut scilicet initia nascentis Ecclesiae novis causis existentibus praeorientia resecaret vitia: et post ysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ȩccła cõmunicauit in racione
dati ⁊ accepti. nisi uos soli: qͥa
et thesfalonicam & semel ⁊bis.
in usum mͥ mifistis: non quia
quero datum. s reqͥro fructum
abundantẽ in ratione ur̃a. Habeo
aut̃ om̃ia. ⁊ abundo. Repletus
sum acceptis ab epaphrodito. quȩ
misistis in odorem suauitatis : hoᷤᷤ¬
tiam acceptam. placentem deo.

Expanded text:
cavit in ratione dati et accepti, nisi vos soli: quia et in Thessalonicam et semel et bis in usum mihi misistis. Non quia quaero datum, sed requiro fructum abundantem in rationem vestram. Habeo autem omnia, et abundo. Repletus sum, acceptis ab Epaphrodito quae misistis, odorem suavitatis, hostiam acceptabilem, placentem Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
solum aut̃ eiꝰ: uerũ etiã ⁊ mei:
ne tristicrã suꝑ tristiciã haberẽ.
festinantiꝰ gͦ misi illũ. ut uiso eo
iterũ gaudeatis: et ego sine tristi¬
cia sim. E xcipite itaq illũ cũ oĩ
gaudio in dño: ⁊ ei usmodi cum
dens anmam suã. ut impleret
id qͦd ex uob̃ deerat. erga meum
obseqͥum. De cetero fr̃s mei gau¬
dete in dño. Eadem uob̃ scribere.
mͥ qͥdem ñ pigrum : uob̃ aut̃ ne¬
cessarium. Uidete canes. uidete

Expanded text:
m autem eius verum etiam et mei ne tristitiam super tristitiam haberem festinantius ergo misi illum ut viso eo iterum gaudeatis et ego sine tristitia sim excipite itaque illum cum omni gaudio in Domino et eiusmodi cum dens animam suam ut impleret id quod ex vobis deerat erga meum obsequium de cetero fratres mei gaudete in Domino eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum vobis autem nec
Abbreviated transcription (Latin):
niar in illo ñ habens meã iustici¬
am quȩ ex lege est. s illam quȩ ex
fide ẽ.xp̃i quę ex deo ẽ. iusticia
n fide ad agnoscendũ illũ. ⁊ uir¬
tutem resurrectionis eiꝰ ⁊ societa¬
passionis illiꝰ. configuratus mor¬
ti eius: si quomodo occurrã ad
resurrectionẽ quȩ ẽ ex mortius:
ñ qͦd iam acceꝑim. aut iam ꝑfec¬
tus sim. Sequor aut̃: si quo modo

Expanded text:
n habens meam iustitiam quae ex lege est sed illam quae ex fide est Christi quae ex Deo est iustitia in fide ad agnoscendum illum et virtutem resurrectionis eius et societapassionum illius configuratus morti eius si quo modo occurram ad resurrectionem quae est ex mortuis non quod iam acceperim aut iam perfectus sim sequo
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ cũq gͦ ꝑfecti sumus hoc sentia¬
mus: & siqͥd aliter sapitis.⁊ hoc
uob̾ ds̃ reuelauit. Uerumtamen
ad qͦd ꝑuenimꝰ ut idem sapiamꝰ:
& in. eadem ꝑmaneamꝰ regula.
Imitatores mei estote fr̃s: & obser¬
uate eos qui ita ambulant. sicut
habetis formã nr̃am. Multi enim
ambulant. qͦs sepe dicebam uob̃:

Expanded text:
quicumque ergo perfecti, hoc sentiamus: et si quid aliter sapitis, et hoc uobis deus reuelauit: uerum tamen ad id quod peruenimus, ut idem sapiamus et in eadem permaneamus regula. imitatores mei estote, fratres, . et obseruate eos qui ita ambulant, sicut habetis formam nostram. multi enim amb
Abbreviated transcription (Latin):
didici. inqͥbꝰ si in sufficiens eẽ. Scio
et humiliari: scio ⁊ abundare. U¬
biq ⁊ in om̃ibꝰ institutus sum : &
saciari. ⁊ esurire.⁊ habundare. et
penuriã pati. Om̃ra possum: in
eo qui me ꝯfortat. Uerũtam̃ bene

Expanded text:
didici, in quibus sum sufficiens: scio & humiliari, scio & abundare. Vbique & in omnibus institutus sum, & satiari & esurire, & abundare & penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Tantorum
Abbreviated transcription (Latin):
s uicino dicuntur curiȩ. Nam ꝓpͥa
si dixerimus curias : ñ intelligun¬
tur nͥ eurię que sunt ineiuitatibu.
singulis singulȩ : unde curiales &
decuriones. id est qͦd sint in curia
uł de cur nostis qͥa tales cu¬
rias. singulas habent. singule ciui¬
tates. Sunt aut̃ ⁊ fuer̃ aliqͣndo ud
mistis quoq cuntatibꝰ. curie etiã

Expanded text:
sed vicino dicuntur curiae. Nam proprie sed vicino dicuntur curiae. Nam proprie si dixerimus curias, non intelliguntur nisi curiae quae sunt in civitatibus singulis singulae; unde curiales et decuriones, id est, quod sint in curia vel decuria: et nostis quia tales curias singulas habent singulae civitates. Sunt autem vel erant aliquando in istis quoque civitatibus curiae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sibi dominari uoluerunt. Noluer̃
habere uerum dñm. qui uere est id¬
post tantos morbos. difficultates.
labores. redeat anima humiliata ad
deum: & sit in illa ciuitate. cuus
ascendentis hominis uox est. ascen¬
dentis ȩccłȩ. Putamus ne qͦ ascendit:
quo it. quo erigitur: Illic ascender̃
inquit tribus. Quo ascender̃ tribꝰ
Inciuitatem. cuiꝰ participatio eiꝰ
in idipsum. Ergo illuc ascenditur
in ierłm. Homo aut̃ qui descende¬
bat ab ierłm in iherico: incidit
in latrones. Nisi descenderet nõ
ineideret in latrones. q uia uero
descendendo incidit in latrones: as¬
cendendo uenit ad angelos. Ascen¬
dit gͦ: qͥa ascender̃ tribus. S quę
sunt tribus: Multi nouer̃: in ulti
non nouer̃. S nos qͥ nouimꝰ. des¬
cendamꝰ ad illos qͥ nõ nouer̃ tribꝰ.
ut nobiscũ ascendant. qͦ ascender¬
tribus. T̃ribꝰ alio nomine dici poᷤ¬
sunt curię: s ñ ꝓprie. Itaq trio
uno nomine alio ꝓpͥe dici ñ possut

Expanded text:
sibi dominari voluerunt: noluerunt sibi dominari voluerunt: noluerunt habere verum Dominum, qui vere est idpost tantos morbos, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate «cujusascendentis hominis vox est, ascendentis Ecclesiae. Putamusne quo ascendit? quo it? quo erigitur? «Illuc ascenderunt,» inquit, «tribus.» Quo ascenderunt tribus? In civitatem «cujus participatio ejus in idipsum.» Ergo illuc ascenditur, in Jerusalem. Homo autem qui descendebat de Jerusalem in Jericho, incidit in latrones . Non descenderet, et non incideret in latrones. Quia vero descendendo incidit in latrones, ascendendo veniat ad Angelos. Ascendat ergo, quia ascenderunt tribus. Sed quae sunt tribus? Multi noverunt, multi non noverunt. Sed et nos qui novimus, descendamus ad illos qui non noverunt tribus, ut nobiscu alio nomine dici possunt curiae, sed non proprie. Itaque tribus uno nomine alio proprie dici non possunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tationes locoꝵ ac tempoꝵ: mutatur
ꝑ morbos & defectus carnales. Nongͦ
inse stat. Corpora celestia ñ inse stãt.
habent quasdam mutationes suas
& si occitas: certe de locis in loca mu¬
tantur: ascendunt ab oriente in oçi¬
dentem : & rursus cireueunt ad drĩ¬
enten.. Non gͦ stant: ñ sunt idipsũ:
anima humana: nec ipsa stat. Qn¬
tis enim mutationibꝰ. ⁊ cogitationi¬
bꝰ pariatur: quantis uoluptatibꝰ
enmutatur: qͣntis cupiditatibus
diuersatur atq distenditur. Mens
ipsa hominis quę dicit᷑ racionabi¬
lis. mutabilis ẽ: non ẽ idipsum:
modo uult modo non uult: modo
scit. modo nescit: modo meminit:
mod̾o oblunscitur. Ergo idipsum
nemo habet ex se. Qͥ uoluit ex se ha¬
bere idipsum. ut quasi ipse sibi esset
idipsum: lapsus est. Cecidit angłs
⁊ factus ẽ diabolus: ꝓpinauit ho¬
mini suꝑbiam: deiecit secum in ui¬
dentia eum qui stabat. Isti sibi uo¬
luerunt idipsum esse: sibi pͥncipari.

Expanded text:
tationes locorum ac temporum, mutatur tationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis voluptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur! Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum. Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit angelus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi voluerunt idipsum esse; sibi principari,
Abbreviated transcription (Latin):
mur. in momento ẽ: praeritȩ hore¬
transierunt᷑: future non dum uenerũt:
& cum uenerint. ⁊ ipse transibunt &
deficiunt. Qui sunt anni qui non de¬
ficiunt: nisi qui stant: Si gͦ ibi anni
stant.⁊ ipsi anm qͥ stant unus annus
est. ⁊ ipse annus unus qͥ stat unus di¬
es est : qͥa ipse unus dies. nec ortum
habet nec occasum: nec inchoatur ab
hesterno. nec excluditur a crastino: s
stat semꝑ ille dies: & qͦdus uocas illũ
diem: si uis anni sunt. si uis dies est.
qͦdcũq cogitaueris stat: tamen ipsius
stabilitatis participat illa ciuitas. cuiꝰ
participatio est in idipsum. Merito gͦ
quia illiꝰ stabilitatis fit particeps. dicit
iste qͥ illue currit: stantes erant pedes
nr̃i in atriis ierłm. Omnia enim ibi
stant: ubi nichil transit. Uis ⁊ tusta¬
re: & non transire: Illuc curre: idip¬
sum nemo habet exse::
Ntendite fr̃s. Corpus habet homo:
non est idipsum. quia non inse stat.
Mutatur ꝑetates: mutatur ꝑ mu-¬

Expanded text:
imur in momento est. Praeteritae horaimur in momento est. Praeteritae horatransierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit. Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratres. Quod corpus habet, non est idipsum; quia non in se stat. Mutatur per aetates, mutatur per mu
Abbreviated transcription (Latin):
ait moisi. quasi expauescenti nom̃.
Q uod nomen est: quid est: & dixit
inquit dñs ad moysen. Ego sum ds̃
abraham.⁊ deus ysahae. ⁊ deus iacob:
hoc michi nomen est ineternum.
Noli de te desꝑare. quia dixit ego
sum qui sum. ⁊ qui est misit me
ad uos. quia tu modo fluctuas. &
mutabilitate rerum.⁊ uarietate
mortalitatis humanę. ꝑcipere non
potes qͦd ẽ id ipsum: ego descendo.
quia tu uenire non potes. Ego sũ
abraham spera aliqͥd ut confirma¬
ri possis: ad uidendum qui uenit
ad te in semine abrahe. Ergo hoc ẽ
idipsum de quo dictum ẽ. mutabi ᷤ
ea ⁊ mutabuntur: tuaut̃ idem ipse
es. ⁊ anni tui non deficient. Ecce
id iꝑsum: cuius anni ñ deficient.
I cotidie deficiunt. nec stant
omnino: nam & qui uenerunt
iam non sunt. ⁊ qui futuri sunt
non dum sunt. Iam illi defecerũt:¬
⁊ illi defecturi uenturi Ent. In hoc
gͦ ipso uno die fr̃s. ecce odo loqͥ¬

Expanded text:
ait Moysi quasi expavescenti nomen. ait Moysi quasi expavescenti nomen. Quod nomen? Quod est, «Est. Et dixit,» inquit, «Dominus ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob: hoc mihi nomen est in aeternum» . Noli de te desperare, quia dixi, «Ego sum qui sum,» et, «Qui est, misit me ad vos:» quia tu modo fluctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sumAbraham spera aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in semine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce «idipsum,» cujus «anni non deficient.» quotidie deficiunt, nec stant omnino? Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loqu
Abbreviated transcription (Latin):
mum dñi: ⁊ ꝑueniamꝰ ad ciuitatẽ.
ubi stent pedes nr̃i. Ciuitatẽ inqͥt¬
que edificatur ut ciuitas: cuiꝰ par¬
ticipatio eius in idipsum. Q d enĩ:
Debes tenere que ꝓte factus ẽ xp̃s:
telligit᷑. ego sum qui sum. Quomͦ
est informa dei. ubi ñ rapinã arbi¬
tratus ẽ esse equalis deo: ibi ẽ idipsũ.
Ut aut̃ tu efficiaris particeps inid¬
ipsum: factus est ipse prior parti¬
ceps tui: & uerbum caro factũ. est.
ut caro participet uerbum.iii.
aut̃ abrahe ⁊ ẏsahac ⁊ iacob. quia
ex semine eoꝵ benedicerentur omnes
gentes: & inde uidemus ȩccłã toto
orbe diffusam. Loqͥtur ad infirmoᷤ
deus: firmitatem cordis quesiuit
cum diceret. ego sum qui sum. fir¬
mitatem cordis quesiuit. ⁊ aciem
contemplationis crectam cũ dixit.
qui est naisit me ad uos. S non dũ
habes forte contemplationem: noli
deficere. noli desꝑare. Qui est uolu¬
it esse homo ut tues: & ideo secutuᷤᷤ

Expanded text:
mum Domini, et perveniamus ad civitatem mum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri; civitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum.» Quid enim debeintelligitur, «Ego sum qui sum,» quo modo est in forma Dei. Ubi non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo , ibi est idipsum. Ut autem efficiaris tu particeps in idipsum, factus est ipse prior particeps tui; et Verbum caro factum est, ut caro participet Verbum. Quiaautem Abrahae et Isaac et Jacob, quod in semine eorum benedicerentur omnes gentes ; et inde videmus Ecclesiam toto orbe diffusam: loquitur ad infirmos Deus. Firmitatem cordis quaesivit, cum diceret, «Ego sum qui sum:» firmitatem cordis quaesivit, et aciem contemplationis erectam, cum dixit, «Qui est, misit me ad vos.» Sed nondum habes forte contemplationem: noli deficere, noli desperare. Qui est, voluit esse homo, ut tu es; et ideo secutus
Abbreviated transcription (Latin):
dico idipsum. Conemur tam̃ qͥbꝰdã
uicinitatibꝰ uerboꝵ ⁊ significationũ.
ꝑducere infirmitatẽ carnis ⁊ mentis.
ad cogitandum inidipsum. Qͥd est id¬
ipsum : quod semꝑ eodem modo est.
qͦd ñ modo aliud.⁊ modo aliud est.
Qͥd gͦ est idipsum: nisi quod est:
quid est qͦd ẽ: Qd eternum ẽ. Nam
qͦd semꝑ aliter atq alit̾ est: non est.
qͥa ñ manet. Non om̃ino ñ ẽ: s non
sũme est. & qͥd ẽ qui ẽ. nͥ ille qui qͣndo
mittebat moisen dixit illi: ego sũ
qui sum: qͥd est hoc. nͥ ille cui diceret
famulus eiꝰ ecce mittis me. si dixe
nomen suum noluit aliud dicere.
qͣm ego sum qͥsum : & adiecit: ⁊ait.
multum est intelligere: mim est
a pprehendere. Retine qͦd ꝓte factus
est: qͣm ñ posses aliter caꝑe. Retine
carnem xp̃i. in quam leuaberis egro¬
tus: ⁊ auulneribꝰ latronũ semiuuꝰ
relictus. ad stabulum ꝑduceris: &
ibi sanaberis. Ergo curramꝰ ad do¬

Expanded text:
dico «idipsum.» Conemur tamen quibusdam dico «idipsum.» Conemur tamen quibusdam vicinitatibus verborum et significationum perducere infirmitatem mentis ad cogitandum «idipsum.» Quid est «idipsum?» Quod semper eodem modo est; quod non modo aliud, et modo aliud est. Quid est ergo «idipsum,» nisi, quod est? Quid est quod est? Quod aeternum est. Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixernomen suum noluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine quod pro te factus est, quem non posses capere. Retine carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, et a vulneribus latronum semivivus relictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad do
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis stare. corporeis parietibꝰ erectã:
non. s ierłm que edificat᷑ ut ciuitas.
Ere ñ ciuitas s ut ciuitas: nͥ quia
ista structura parietũ que erat in ie-¬
rłm. uisibilis ciuitas erat. sic̃ ꝓprie
dicit᷑ ab om̃ibꝰ ciuitas: Illa aut̃ edi¬
ficat᷑ tãꝗͣ ciuitas: qͥa ⁊ illi qͥ in ea in¬
trant. tãqͣm uiui lapides sunt. Non
lapides: sic̃ illa ut euntas. ñ ciuitas.
qͥa dixit edificatur.: Eccõ.i xuiii¬
on edificii structuram
compagemq corpoꝵ atq pari¬
etum. uoluit ꝓpħa intelligi: nam
ciuitas ꝓpͥe in hominibꝰ habitantibuᷤᷤ
intelligitur: s manifestauit nobis
ciuitatem se urbem dixisse. qͥa dixit
edificatur. & quia edificium corpo¬
rale. similitudinem qͣndam habet ad¬
edificium spiritale: ideo edificatur
ut ciuitas. S dicat qͦd sequit᷑. Aufe¬
rat omnem dubitationem. quia non
carnaliter debemus acciꝑe. ierłm quȩ¬
fr̃s si potestis. intelligite idipsum.
Nam & ego qͥcqͥd adiud dixero: non

Expanded text:
rporeis parietibus erectam? Non; sed «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Quare non civitas, sed «ut civitas;» nisi quia ista structura parietum, quae erat in Jerusalem, visibilis civitas erat, sicut proprie dicitur ab omnibus civitas: illa autem aedificatur tanquam civitas, quia et illi qui in eam intrant, «tanquam vivi lapides» sunt; non lapides; sic illa «ut civitas,» non civitas; quia dixit, «aedificatur.» Nomine quippe aedificii, structuram compagemque corporum atque parietum voluit intelligi. Nam civitas proprie in hominibus habitantibus intelligitur. Sed manifestavit nobis civitatem se urbem dixisse, quia dixit, «aedificatur.» Et quia aedificium spirituale similitudinem quamdam habet aedificii corporalis, ideo «aedificatur ut civitas.» 5. Sed dicat quod sequitur, et auferat omnem dubitationem, quia non carnaliter debemus accipere, «JeFratres, si potestis, intelligite «idipsum.» Nam et ego quidquid aliud dixero, non
Abbreviated transcription (Latin):
cet sꝑiritus meus insi suiper huiue
⁊ quetũ ⁊ treraẽtem berba mea.
Hatrẽ quue dr̃a que ad se uene¬
rt mox ut oidit esse cognouit
sed rrichil ⁊̃ se falis meriti i. ꝓperes
Pudig ia fieret a tãta hospite bi¬

Expanded text:
meus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea? Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite vi
Abbreviated transcription (Latin):
illa ciuitas : ⁊ factus est transitus
in babiloniam ppłi captiuati: &
dicta ẽ ista inscript᷑is tͣnsiigratio
in babiloniam. & ꝓpħauit ieremiaᷤᷤ
post septuaginta annos captiuita¬
tis. edificari posse illam ciitatẽ:
quȩ destructa erat a debellantibꝰ.
forte ait aliqͥs.hoc uidebat dauid
in sp̃u. ruiturã ciuitatem ierłm
a debellantibꝰ: & iterum posse post
septuaginta annos edificari: ⁊ ideo
dixit. ierłm que edificatur ut ciui¬
tas. Noli gͦ putare illam eiuitatem
esse dictam: que constat ex scĩs. tãꝗͣ
ex lapidibꝰ niuis. Qd seqͥtur. ut tol¬
lat totã dubitationẽ: A it enĩ. Stãtes
erant pedes nr̃i: matriis ierłm. S¬

Expanded text:
illa civitas, et factus est transitus illa civitas, et factus est transitus in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. Et prophetavit Jeremias, post septuaginta annos captivitatis aedificari posse illam civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusalem a debellantibus, et iterum posse post septuaginta annos aedificari; et ideo dixit, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» noli ergo putare illam civitatem esse dictam quae constat ex sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. Quid sequitur, ut tollat totam dubitationem? Ait enim, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s iħs. fundamentum quando
ponitur in terra. de suꝑ edifican¬
tur parietes: ⁊ pondus parietum
ad ima tendit: qͥa inimo positũs
fundamentum. Si aut̃ fundamentũ
pr̃m in celo est: ad celum edificem᷑.
Corpora edificauerunt istam struc¬
turam. quam uidetis amplam sur¬
rexisse huius basilicę & qͥa corpo¬
ra edificauerunt: fundamentum
in imo posuerunt. Qa uͦ spiritali¬
ter edificamur: fundamentũ nr̃m
in summo positum est. Illuc ergo
curramus ubi edificem᷑: qͥa de ip¬
sa ierłm dictum ẽ. stantes erant
pedes nr̃i in atriis ierłm. S quam¬
ierłm: Ierłm que edificat᷑ ut ciui¬
tas. Parum dixit ut ostenderet ie¬
rłm: quia dixit ut ciuitas edifica¬
tur. Ad huc potest illa corporalis in¬
telligi. Quid Si enim existat aliqͥs
⁊ dicat. iam qͥdem ⁊ cum ista dice¬
rentur temporibꝰ dauid. ⁊ ista cane¬
rent᷑. erat ciuitas illa ꝑfecta: s
uidebat in sp̃u ruituram: & iterũ
edificandam. Expugnata est enim

Expanded text:
Jesus» . Fundamentum quando ponitur in terra, desuper aedificantur parietes, et pondus parietum ad ima tendit, quia in imo positum est fundamentum. Si autem fundamentum nostrum in coelo est, ad coelum aedificemur. Corpora aedificaverunt istam structuram, quam videtis amplam surrexisse, hujus basilicae; et quia corpora aedificaverunt, fundamentum in imo posuerunt: quia vero spiritualiter aedificamur, fundamentum nostrum in summo positum est. Illuc ergo curramus, ubi aedificemur; quia de ipsa Jerusalem dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jeruserusalem quae aedificatur ut civitas.» Parum dixit, ut ostenderet Jerusalem, quia dixit, «ut civitas aedificatur;» adhuc potest illa corporalis intelligi. Quid si enim existat aliquis et dicat: Jam quidem et cum ista dicerentur temporibus David, et ista cancrentur, erat civitas illa perfecta; sed videbat in spiritu ruituram, et iterum aedificandam. Expugnata est enim
Abbreviated transcription (Latin):
arreptis duo iacob filii simeon ⁊ leui
fr̃s dinę gladiis: ingressi sunt urbẽ
confidenter. Int̾fectisq õĩbꝰ mascłis.
hemor ⁊ sichem parit̾ necauer̃: tol¬
lentes dinã de domo sichem sororẽ
suam. Qbꝰ egressis. irruer̃ suꝑ occisoᷤᷤ
ceteri filii iacob: & depopulati sunt
urbem in ultionẽ stupri : oues eoꝵ
&armenta.⁊ asinos. cunctaq uastã¬
tes que indomibꝰ ⁊ in agris erant :¬
paruulos quoq ⁊ uxores eoꝵ duxcer̃
captiuas. Qbus patratis audacter:
iacob dixit ad simetm ⁊ leui. Turbaᷤᷤ¬
tis me: & odiosum fecistis chananeiᷤᷤ
&pherezeis habitatoribꝰ terre huius.
Nos pauei sumꝰ : illi cõgregati ꝑcuti¬
ent me: ⁊ delebor ego ⁊ domꝰ mea.
Responder̃. Nũqͥd ut scorto abuti
debuere sorore nr̃a: Interea locutus
ẽ ds ad iacob. Surge ⁊ ascende bethel.
& habita ibi: facq altare dño qui
apparuit tͥ. qͣndo fugiebas esau fr̃em
tuũ. Iacob uͦ conuocata om̃i domo
sua: ait. Abicite deos alienos qui

Expanded text:
on et Levi fratres Dinae gladiis, ingressi sunt urbem confidenter, interfectisque omnibus masculis, Hemor et Sichem pariter necaverunt, tollentes Dinam de domo Sichem sororem suam. Quibus egressis, irruerunt super occisos ceteri filii Iacob et depopulati sunt urbem in ultionem stupri oves eorum et armenta et asinos cunctaque vastantes quae in domibus et in agris erant parvulos quoque et uxores eorum duxere captivas quibus patratis audacter Iacob dixit ad Symeon et Levi turbastis me et odiosum fecistis Chananeis et Ferezeis habitatoribus terrae huius nos pauci sumus illi congregati percutient me et delebor ego et domus mea responderunt numquid ut scorto abuti debuere sorore nostra interea locutus est Deus ad Iacob surge et ascende Bethel et habita ibi facque altare Deo qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum Iacob vero convocata omni domo sua ait abicite deos alienos qui
Abbreviated transcription (Latin):
& ascendamꝰ in bethel. ut faciamus
ibi altare dño. qui exaudiuit me
in die tribulationis mee: ⁊ fuit sociꝰ
itineris mei. Dederunt gͦ ei omnes
deos alienos qͦs habebant: ⁊ in aure
quȩ erant in auribꝰ earum. At ille
infodit ea subt̾ terebintũ: quȩ est
post urbem sichem. Cũq ꝓfecti essẽt.
terror dei inuasit om̃s ꝑcircuitum
nationes & nõ sũt ausi ꝑseqͥ recedẽ¬
tes. Uenit gͥ iacob luzam quȩ ẽ in
t̾ra chanaan cognom̃to bethel: ipse
x om̃is ppłs cũ eo. Edificauitq ibi al¬
ue et appellauit nom̃ loci domus dei.
Ibi enĩ apparuit ei ds̃: cum fugeret
fr̃ẽm suũ. Codem tempore mortua ẽ
delbora nutrix rebeccȩ: & sepulta ad
radices bethel subter quercũ. Uocatũ¬
q ẽ nom̃ loci: quercus fletus. Appa¬
ruit aut̃ iterũ ds̃ iacob. postqͣm reu̾¬
sus ẽ de mesopotamia sẏriȩ: benedi¬
xitq ei dicens. Non uocaberis ultra¬

Expanded text:
n Bethel ut faciamus ibi altare Deo qui exaudivit me in die tribulationis meae et fuit socius itineris mei dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant et inaures quae erant in auribus eorum at ille infodit ea subter terebinthum quae est post urbem Sychem cumque profecti essent terror Dei invasit omnes per circuitum civitates et non sunt ausi persequi recedentes venit igitur Iacob Luzam quae est in terra Chanaan cognomento Bethel ipse et omnis populus cum eo aedificavitque ibi altare et appellavit nomen loci Domus Dei ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum eodem tempore mortua est Debbora nutrix Rebeccae et sepulta ad radices Bethel subter quercum vocatumque est nomen loci quercus Fletus apparuit autem iterum Deus Iacob postquam reversus est de Mesopotamiam Syriae benedixitque ei dicens
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i potens. Cresce & multiplicare.
Gentes & ppłi nationũ erunt ex te :
Reges de lumbis tuis egredientur
terramq qͣm dedi abraham. ⁊ysaac
dabo tibi. ⁊ semini tuo post te. Et
recessit abeo.

Expanded text:
omnipotens: Cresce et multiplicare; gentes et populi nationum erunt ex te; reges de lumbis tuis egredientur; terramque quam dedi Abraham et Isaac, dabo tibi et semini tuo post te; et recessit ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
& cãpient᷑. Liga testimonium:
signa legem. indiscipłis meis.¬
& expectabo dñm. qui abscõdit
faciem suam ad omo iacob: et
p̃stolabor eum. Ecce ego ⁊ pue¬
ri quos mͥ dedit dñs. in signũ
& in portentũ isrłis: a dño ex̾ci¬
tuũ qui habitat in montẽ syoi.

Expanded text:
 sempiternum. Liga testimonium et signa legem in discipulis meis: expectabo Dominum, qui abscondit faciem suam a domo Jacob et prestolabor eum. Ecce ego et pueri quos dedit mici Dominus in signum et in portentum Srahelis: a Domino exercituum, qui habitat in