comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam illud inser̾e lectioni. qͣ¬
liter sc̃m eius corpusculũ in locum
ubi nunc adoratur. fuerit angelo
annuente translatum. Anno sexa¬
gesimo quarto post transitum
gloriosi domni martini. beatus per¬
petuus turonice seclis cathedram
sortitus est dignitatis. Adeptusq
hunc apicẽ. cum magno deuotoꝵ.
consensu. fundamenta templi. am¬
pliora quam fuerant supͣ beata
membra locare disposuit. Quod sa¬
gaci insistens studio: mirifice mã¬
ci pauit effestui. De qua fabrica ml̾¬
tum quod loqueremur erat: sed qr¬
presens est. contice exinde melius
putauimus.

Expanded text:
etiam illud inserere lectioni, qualiter sanctum ejus corpusculum in locum ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno 1008 devotorum consensu, fundamenta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed qpraesens est, conticere exinde melius putavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Participatione enĩ filii qͣd
est per unitatem corporis et sã¬
guinis eius homo manducãs
uiuit non sumens tantũ in sa¬
cramento quod ⁊ mali faciunt
s usq ad spũs participationẽ
ut incorpore domini tanquam
membrum maneat. ⁊ ex eiꝰ sp̃u
uegetur quod est dum eiꝰ man¬
data seruat. ad altare dei inuisi¬
bile quo ñ accedit iustus: ille per¬
uenit qui ad hoc presens iustifi¬
catus accedit. Inuenit illic uitã:
qui hic discernit causam suam.
nec pro singulis minuit᷑. S ĩte
pars est corporis est ⁊ totum. Ea¬
dem ratio est in corpore dñi que ĩ
manna quod in eius figura p̾ces¬
sit: de qͦ dicitur. Qui plus college¬
rat ñ hũit ampluis neq qͥ minꝰ

Expanded text:
nam. Participatione enim filii quod est per unitatem corporis Christi et sanguinis homo manducans vivit, non sumens tantum in sacramento quod et mali faciunt, sed usque ad Spiritus participationem, ut in corpore Domini tanquam membrum maneat, et ejus Spiritu vegetetur, quod est, dum ejus mandata servat. § 1. Ad altare Dei invisibile quo non accedit injustus ille pervenit, qui ad hoc praesens justificatus accedit. Inveniet illic vitam  suam, qui hic discernit causam sunec per singulos minuitur, sed integpars est corporis, est et totum. Eadem ratio est in corpore Domini, quae in manna, quod in ejus figura praecessit, de quo dicitur: Qui plus collegerat non habuit amplius, neque qui minus
Abbreviated transcription (Latin):
tiis spiritualiter reficit ⁊ saginat
lnde excellenter eucharistia dici¬
tur. id est bona gratia: quia ĩhoc
sacram̃to non modo est augnẽ¬
tum uirtutis ⁊ gr̾e. s ille totꝰ su¬
mitur qui est fons ⁊ origo totiꝰ
gratis. Habet etiam similitudi
racemis uinũ in mnũ confluit.
Sic ex multis fidelium ꝑsonis

Expanded text:
tiis spiritualiter reficit et saginat. tiis spiritualiter reficit et saginat. Unde excellenter Eucharistia dicitur, id est, bona gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totius t . Habet etiam similitudinacinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis
Abbreviated transcription (Latin):
ichil rationabilius qͣm ut
sanguinis similitũdinem
sumamus ut ĩta ⁊ ueritas nõ dẽ¬
sĩt ⁊ ridiculum niillim fiat a pa¬
ganis: quod cruõiem occisi biba¬
mus. S quare sub duplici specie
sumitur: cum substantialiter¬
tur totam humanam naturã
assumpsisse: ut tõtã redimeret
Panis enim ad carnẽ refertur
uinum ad animam. quia uĩnũ
oꝑatur sanguĩnẽ: in quo sedes
anime a phisicis ẽẽ dicitur. Idõ
ergo iu duab sperieb celebiatur.
corporis. sanguis u̾o pro anima
pore ur̃o offertur: sanguis u̾o¬
pro anima. S tamen sub utͣq¬
. sp̃e sumitur quod ad utruq
yalet: quia sub utraq specie sy¬
Orro illa species usibilis
sa cramentum est/ gemi¬
ne rei: quia utramq rem signi¬
ficat. ⁊ utriusq rei similitudinẽ
gerit expressam. Nam sicut pa¬
nis pre cet̾is ⁊bis corpus reficit
⁊ sustentat.nũ hominẽ leti¬
ficat atq ineb iat sic caro xpi ĩ
teriorẽ hominem plus cet̾is gra¬

Expanded text:
ihil rationabilius, quam ut sanguinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi . Sed quare sub duplici specie sumitur, cum sub altertur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, corporis, sanguis vero pro anima pore nostro offertur, sanguis pro anima; sed tamen sub utraque specie sumitur; quod ad utramque valet, quia sub utraque suorro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gra
Abbreviated transcription (Latin):
nis suscipit. mala inferre ñ clebet
s tol. erare: ut ex ip̃a sua mansuetu¬
dine iram seuientium mitiget ⁊ pec¬
catoꝵ uulnera in aliis ip̃e afflictio¬
nib uulneratus sanet. Quem et si
quando delus rectitudinis exigit
ut erga subiectos seuiat.furor ip̃e
de amore sit ñ de crudelitate. Quod
tunc bene rector exhibet. cũ seip̃m
diligere ꝑ amorem priuatũ nescit:
cum nulla que mundi sunt appetit.
culum. neq peram. neq caliamen¬
tum: ⁊ neminem ꝑ uiam saluta¬
ueritis. Precdicatori etenim tanta
del et in deo ẽẽ fidutia. ut p̾sentis
uite sumptus qͣmuis ñ ꝓuideat.
tamen sibi hos ñ deesse certissime
sciat: ne dum meus eius occupat᷑
temporalib minus aliis prouideat
eterna. Cui etiam ꝑ uiam neiuinẽ
salutare conceditur. ut sub quanta
festinatione iter predicationis ꝑge¬
re debeat ostendatur.

Expanded text:
nis suscipit, mala inferre non debet, nis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, culum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
actib plebsexasperat: ñ est cligna cui
exhortatio fiat ueritatis. Ex cuius er¬
go uitio predicatori sermo subtra¬
hatur. ñ facile agnoscitur. Quia u̾
pastoris taciturnitas sibi aliquãdo.
semꝑ autem subiectis noceat: certis¬
sime scitur. Utinam si ad preclica¬
tionis uirtutem ñ sufficimus. lo¬
ci nr̃i officium in innocentia uite te¬
neamus. Nam subditur. Ecce ego mit¬
to uos: sicut agnos inter lupos. Mul¬
ti autem cum regiminis iura suscipi¬
unt. ad lacerandos subditos inarde
se eẽ minime recognoscunt.Humili¬
tatis locum in elationem dñatõniꝰ
immutant. et si quando extrinse¬
cus blandiuntur: intrĩsecus seuiũt.
De quib alibi ueritas dicit. ueniũt
ad uos in uestimentis ouium. in¬
triusecus aũ sunt lupi rapaces. Con¬
tra que omnia consicderancdum est¬
nobis. quia sicut agni inter lupos
mutimur: ut sensum seruantes in¬
nocentie. morsum malitie ñ habea¬
mus. Qui enim locum predicatio¬

Expanded text:
actibus plebs exasperat, non est digna cui actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardesse esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
Messis quidem multa. oꝑarii pau¬
ci sunt. Quod sine graui merore
loqui ñ possumus. quia ⁊ si sunt
qui bona audiant: desunt qui di¬
rus ualde inuenitur oꝑator: qͥa
officium quidem sacerclotale susce¬
pimus. s opus offitii ñ implemꝰ.
Sel pensate fratres mei quod clici¬
tur. rogate dñm messis ut miltat
oꝑarios in messem suam. uos pro
nobis petite ut cligna uobis ope.¬
rari ualeamus. ne ab exhortatione
lingua torpeat: ne postqͣm predi¬
cationis locum suscepimus. apud
iustum iudicem nr̃a nos tacitur¬
nitas abdicat. Sepe enim pro sua
nequitia predicantium lingua re¬
Peccatori autem euixit deus. quare
tu enarras iustitias meas: Et rur¬
sum ex uitio subiectoꝵ sepe uox
predicatoꝵ prmhibetur. sicut ad
iez echielem cas dicit. Linguam tu¬
am adherere faciam palato tuo. et
eris mutus nec quasi uir obiurgãs:
quia domus exasperans est.ele si aꝑ¬
te dicat. Iccuro tibi predicationis ser¬
mo tollitur. quia clum me in suis

Expanded text:
messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dirus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus. Sed pensate, fratres ctur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua rePeccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis
Abbreviated transcription (Latin):
ctis uidentib quib datum est ui-
cdere: cum multitudine angeloꝵ. Et
accipiens sc̃m panem. dedit illi dicens.
Accipe hoc care meus. quod mox com¬
plebo tibi una cum pr̃e meo: qm̃ me¬
cum est maxima meres tua ⁊ hiis qͥ
auclierint te salus in regno meo. Nunc
facies fortiter.⁊ memoria tua erit in
laude. Silectio ⁊ benignitas quam
habes. semꝑ pro quibcumq petierit
sunt carnifices. qui xp̃i famulos de
squalore carceris educentes: prefecti
obtutib iterum presentarunt. Quib
prefectus ait. Si pruclenti consilio tã¬
dem ad uitam tenditis. immolate
diis ⁊ uiuite. Si uero mori eligitis.
mortuoꝵ quos secluxistis cadauera

Expanded text:
ctis videntibus, quibus est datum videre, cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quonicum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, sunt carnifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu omniũ sc̃ĩ martyres nu¬
di cesi.⁊ suis uestib reinduti: e regi¬
one ydoli mercurii ad locum consti¬
tutum eclucti. ad decollationẽ sunt
dens.⁊ oculos ad celum erigens: ait.
me: maxiie quia nunc humilita¬
tem meam uisitasti ꝑ te. Nunc iam¬
dñe ꝑ coron am martyrii cum fr̃ib
meis seruis tuis suscipe me: tuos ꝙ
tue custodie commendo.quos mini¬
sterio nr̃o. et tibi tuo sanguine ac¬
quisisti. Cunctos etiam qui te ꝑ nos
in nomine tuo petierĩt. ut pollicitꝰ

Expanded text:
in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt dens, et oculos ad coelos erigens, ait: me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
simus autem athleta dñi dionisius
expoliatur. ⁊ tote corpore nudus. a
ternis militum t̾nionib uicissim
flagellatur: nec uincitur. flagellan-¬
tur etiam rusticus ⁊ eleutherius sa
tenebrosissimi carceris retruduntur.
sc̃s uero dionisius in oculis suoꝵ su¬
per lectum ferreum suppositis flãmis
xp̃e qui dedisti michi ꝑiculosiorem
ignem in cupiditatib uincere. fac et
ad nominis tui głam hanc adusti¬
onem suꝑare: ⁊ sic cum ambusto toto
corpore fuisset leuatus. acl bestias fe¬
rocissimas in rabiem multo ieiunio
excitatas: proiectus subrigitur. Qͣs
cum impetu ualidissimo conspexis¬
set accurrere. contra eas fecit signũ
mansuetissime procidebant ei. Pre¬
parantur quoꝙ ingertia clibani
incendia. ⁊ in ea uir dñi sc̃s dionisi¬
us uecillo sc̃e crucis armatus prohi¬
b predicans. diutius tortus nec mor¬
tuus cleponitur: et in carcere glaucini
tres simul electi dñi cum ficleliũ mul¬
nia celebraret. hora qua frangebat᷑ sc̃s

Expanded text:
simus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. tur etiam Rusticus et Eleutherius sattenebrosissimi carceris retruduntur.stia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. Dionysius, vexillo sanctae crucis armatus, projibus praedicans, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium mul celebraret: hora, qua frangebatur panis
Abbreviated transcription (Latin):
S et celos petentia diuinoꝵ sp̃uum
agmina sunt audita canore inesti¬
mabilis suauitatis modulantia.
gła tibi dñe: adiuncdo frequentius
tes innumeri ppłi. ⁊ multi etiam ꝑ¬
secutoꝵ in dñm crediclerunt: non
creclentes aũ nimio terrore perculsi
quiq in suas partes fugerunt.

Expanded text:
Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, tes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partes fugerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
therius. positis genib ⁊ protensis cer¬
uicib: uno eodem ꝙ momento hebe-¬
rib decollati sunt: atq in hac fidei
constantia ꝑmanentes. reddentes ter¬
re corpora. beatas celo animas intu¬
lerunt. Taliꝙ ad dñm meruerunt¬
ꝓfessione migrare. ut amputatis ca¬
pitib adhuc putaretur lingua pal¬
te beata nimium ⁊ leo nr̃o grata io-¬
cietas. inter quos nec primus al
potuit eẽ nec tercius: s trinitatera
confitentes trino meruerunt deco¬
rari martyrio. quatinus fide pares:
glã coronaret equales. Tunc maxi¬
ineffab ilis cunctis resplenduit: et be¬
atissimi dionisii se cadauer erexit. Et¬

Expanded text:
en: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, heberibus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putaretur lingua pale beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quatenus fide pares, gloria coronaret aequalis. Cineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit,
Abbreviated transcription (Latin):
nius parisius uenit. uibi beatum
dionisium contra incredulos dimni¬
cantem et continua preclicatione
ppłi multitudinem ad fidem inue¬
nit exhortantem. Cum eo etiam bea-¬
tum uirum rusticum archipresbi¬
terum. et eleutherium archidiaco-
ri a beatissimi dionisii. nunqͣm su¬

Expanded text:
eatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione puli multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusticum archipresbyterum, et Eleutherium archidiaconuri a beatissimi Dionysii nunquam su
Abbreviated transcription (Latin):
simul ꝓperantes. appulerunt portũ
arelatensium ciuitatis. Et exinde qͥ¬
brdam in partes necessarias pro ut
ei uisum fuerat destinatis. iel ẽ ma¬
charius clionisius quo amplius¬
apud gallias gentilitatis feruere
cognouit exrorem: illuc intrepidus
⁊ calore fida armatus accessit. ac
lutetiam parisioꝵ urbem dño du¬
cente ꝑuenit. Boctrinaq preclarus
dule gentis expetere feritatem. qͥ a
uirtutem suam preteritaꝵ peuarũ
recordatio roborabat. Tunc memo .u.
rata parisioꝵ ciuitas ut sedes regia.
et conuentu gallicoꝵ ac germanoꝵ
⁊ nobilitate pollebat: quia erat sa¬
lubris aere. iocunda flumine. fe¬
cunda terris. arborib nemorosa:

Expanded text:
icantes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui apud Gallias gentilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisiorum, Domino ducente, pervenit, doctrinaque praeclarus,dulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recorata Parisiorum civitas, ut sedes regia, et conventu Gallorum ac Germanorum, et nobilitate pollebat: quia erat salubris aere, jucunda flumine, fecunda terris, arboribus nemorosa,
Abbreviated transcription (Latin):
siam que necclum locis illis ⁊ ppłis
nota erat. constricit. Officia etiã¬
deuote cdño seruientium clericoꝵ
ex more ibi constituit. probatas q
ꝑsonas honore secundi ordinis am¬
pliauit. Cinctus ergo fide. ac deuo
nabatur exercere uirtutes. ut rebel¬
lium corcla gentilium ñ minus
miraculis qͣm predicationib opti¬
neret. Et cum sepissime ab ydoloꝵ
pontificib contra eum selitio exci¬
taretur in ppłos. ita ut cum armis

Expanded text:
i, quae necdum locis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit probatasque personas honore secundi ordinis ampliavit. 18 Cinctus ergo fide et iam conabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes
Abbreviated transcription (Latin):
eatus dionisius ob ple-¬
nitudinem diuine su¬
ꝑnoꝵ numiũ scientie
theosophus id est dei sapiens. ⁊ a
regione urbis atheniensis qua se¬
dulo cõmorans innatis principa¬
athenas insignis est habitus. longis¬
sima ⁊ clara progenie est ꝓpagatꝰ.
hic namq annos etatis uiginti
⁊ quinq agens. ⁊ cunctis pene ar¬
tib copiose imbutus: astrologice

Expanded text:
est Dionysium, qui ob plenitudinem divinae supernorum numinum scientiae, Theosophus, id est Deum sapiens, et a regione urbis, qua sedulo commorabatur, et innatus principaAthenas insignis est habitus, longissima et clara propagine propagatus. Hic namque annos aetatis quinque et viginti agens, et cunctis pene artibus copiose imbutus, cre
Abbreviated transcription (Latin):
egypto felicider recliit. arti totiuꝰ
urbis athene preerat: et curie ario¬
pagi presidens. omnium negotioꝵ
ciuilium publice ⁊ priuatim. ut
nobilior nobilissimis moderamina
disponebat: atq inter primos pri¬
mus sophystica ⁊ sillogistica uni¬
entib profundebat. Cum uero pau
falsoꝵ deoꝵ repperit altare unum
cui erat tẏtulus suꝑscriptis deo
deus ignotus. Ad quem dionisi

Expanded text:
erat, feliciter rediit, arcique totius urbis Athenae praeerat, et curiae Areopagi praesidens omnium negotiorum civilium publice et privatim ut nobilior nobilissimis moderamina disponebat, atque inter primos primus sophistica et syllogistica unientibus profundebat. Hunc si quras aras reperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo Deu
Abbreviated transcription (Latin):
uerus deus ⁊ uerus homo erit.⁊
ip̃e renouaturus est mundum. s ad¬
huc incognitus est hominib: qm̃
apud deum in celo conuersatio eiꝰ¬
est. Tunc ait apls̃. Illum deum pre-¬
dico uobis quem incognitũ appella
tis. Natus enim ex maria uirgine.
passus sub pontio pilato. pro salu¬
te humana mortiis resurrexit: ce¬
los q ascenlens sedet in dextera dei
patris uerus deus ⁊ uerus homo.
ꝑ quem facta sunt omnia ⁊ uenturus
est in fine scl̃i iuclex omnium que
nitum nũic usq habuistis. modo
cog noscite quia ip̃e est solus deus:
et preter eum ñ est alter. Hec ⁊ alia¬

Expanded text:
erus deus et uerus homo, et ipse renouaturus est mundum; sed adhuc incognitus est hominibus quoniam apud deum in celo est conuersatio eius». Et ait Paulus: «Illum deum predico uobis quem incognitum aptis. Natus enim ex Maria virgine, passus sub Pontio Pilato pro salute humana mortuus, resurrexit, coelosque ascendens, sedet in dextera Dei Patris, verus Deus et verus homo, per quem facta sunt omnia, et venturus est in fine saeculi judex omnium quaenitum usque nunc habuistis, modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui
Abbreviated transcription (Latin):
uino lumine corcde tactus eidem
paulo cessit: et ab eo experiit qua¬
tinus pro illo ip̃ius dei quem p̾¬
dicabat miscłiam deprecaretur.
ut illius tultor uerus ⁊ siuus me¬
reretur eẽ cliscipulus. Postẽa autẽ¬

Expanded text:
vino lumine corde tactus, eidem Paulo cessit, et ab illo expetiit, quatenus pro illo ipsius Dei, quem praedicabat, misericordiam deprecaretur, ut illius cultor verus et suus mereretur esse discipulus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
omnem galliam ip̃ius dionisii
apostolatu disponeret subleuari.
quam demoniaca seruitute merru¬
rio constabat miserabiliter ancilla¬
ri: beati clementis cor tetigit. ut

Expanded text:
nc Galliam ipsius Dionysii apostolatu disponeret sublevari, quam Mercurio daemoniaca servitute constabat miserabiliter ancillari, beati Clementis cor tetigit, et
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝑtingitur uitam. apło atte¬
stante qui ait. Fundamentũ aliud
Porte inferi cloctrine sunt nequam.
que seducendo imprudentes ad i¬
feros trahunt. Porte quoq inferi ⁊
tormenta et blanclimenta sunt per¬
sequutoꝵ. que infirmos quosq de¬
terrendo uł emolliendo a stabilitate
fidei entroitum eis eterne mortis
aperiunt.

Expanded text:
nam pertingitur vitam, Apostolo attenam pertingitur vitam, Apostolo attestante, qui ait: Fundamentum enim aPortae inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis aperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lumbe reuelauit. quia una est gr̃a
Propt̾ea conuenienter clicrtur quia
pater qui in celis ẽ reuelauerit filio
columbe mysterium fidei. quod ei
caro ⁊ sanguis reuelare nequibat.
saro autem ⁊ sanguis recte intelli¬
guntur homines sapientia carnis
inflati. columbine simplicitatis nescii:
ideoq a sapientia sp̃c omnimodis
lis aũ homo ñ ꝑcipit ea que sunt
sp̃c dei. Sequitur. Et ego dico tibi
quia tu es petrus. ⁊ suꝑ hanc pe¬
tram edificabo eccłiã m̾e. Petrus qͥ
symon antea dicebatur. ob fortitu¬
dinem fidei ⁊ confessionis sue con¬
stantiam. a dño petri nom̃ acce¬
pit: quia uidelicet illi firma ac te¬
naci mente adhesit. de quo scriptũ ẽ.
petra autem erat xp̃c. Et super hanc
petram il est suꝑ dñm saluatorem¬
eclificatur ecclesia. quia nisi ꝑ fidem
⁊ cdilectionem xp̃i ꝑ si isceptionem sa¬
tramentoꝵ. xp̃i. ꝑ obseruantiã man¬
datoꝵ xp̃i: ad sortem electoꝵ ⁊ eter¬

Expanded text:
lumbae revelavit, quia una est gratilumbae revelavit, quia una est gratipropterea convenienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis lis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Sequitur: Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus, qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei, et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit, de qua scriptum est: Petra autem erat Christus . Et super hanc petram, id est nisi per fidem et dilectionem Christi, per susceptionem sacramentorum Christi, per observantiam mandatorum Christi, ad sortem electorum et aeter
Abbreviated transcription (Latin):
lius dei uiui. Deum uiuum appel¬
lat ad clistinctionẽ falsoꝵ cleoꝵ. quos
uario delusa errore gentilitas uł de
mortuis sibi hominib instituit᷑. uł
maiore dementia de insensibili ma¬
teria quos adoraret creauit. Beatus
es inquit symon bariona. Bariona
syriace. latine dicitur filius colum¬
be. filius aũ columbe recte uocatur
apłs petrus. quia uidelicet colũba
multum simplex est animal. Et ip̃e
prudenti ac pia simplicitate dñm se¬
quebatur. uel certe quia sp̃c sc̃s super¬
dñm in columbe specie descendit.
recte filius columbe nuncupatur: qͥ
sp̃uali gr̃a plenus extitisse monstra¬
tur. Iusta satis laude dilectorem con¬
fessorem ꝙ suum dñs remunerat. a¬
Nñs xp̃c filius dei ꝑ naturã petrus
de ip̃o renatus est. Quia una uo¬
tis. recte cum dixisset beatus es symõ
bariona id est filius gr̃e spiritalis:
protinus adiungit. quia caro ⁊ san¬
guis ñ reuelauit tibi: s pater meus
qui in celis est. Pater quippe filio co¬

Expanded text:
ivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, meDominum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, s Filius Dei per naturam, Petrus, de ipso renatus est. Christus fitis, recte cum dixisset. Beatus est Simon Barjona, id est, fili gratiae spiritalis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater quippe filio co
Abbreviated transcription (Latin):
tis: appellauit eam cesaream philip¬
pi. in memoriam uidelicet sui noĩs
pariter ꝙ honorem tyberii cesaris
sub quo ip̃e regnabat. In cuius
partes ueniens ih̾c: int̾rogabat disci¬
pulos suos dicens. Quem cdicunt homi

Expanded text:
 appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis, pariterque honorem Tiberii Caesaris, sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homi
Abbreviated transcription (Latin):
si nesciens. s icleo discipulos quid de
se sentiant interrogat: ut confessionẽ
recte fidei illoꝵ digna mercecle remu-¬
necet. Nam sicut interrogatis generali¬
ter omnib. petrus responclit unus ꝓ
omnib: ita quod petro dñs respon-¬
dit. in petro omnib respõdit. Quẽ uiii¬
inquit dicunt homines eẽ filium
hominis:pulchre homines appellat
eos qui de filio hominis loqui tan¬
tum nouerant. qui diuinitatis eius
atchana nesciebant. Nam qui diui¬
nitatis eius mysteria capere norunt.
Unde hic dñs cum int̾rogasset disci¬
sissent: dicit illis. uos aũ quem me
ẽẽ dicitis: Quasi ab hominum gene¬
ralitate illos sequestrans. ⁊ deos ⁊dei
filios ꝑ adoptionem iam fcõs insinu-¬
ans: iuxta illud psalmiste. Ego clixi
dii estis. ⁊ filii excelsi omnes. Respon-

Expanded text:
inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quiinquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis od hic Dominus, cum interrogasset discines praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii e
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃es audistis magnam nobis
fidei ꝑfectionem cõmendat: magnũ
euisdem ꝑfecte fidei contra omnia
temptamenta robur eque demon¬
strat. Si enim scire uolumus quo¬
modo in xp̃m creli oporteat. qͥd
lucidius eo qd̃ ait ad eum petrus:
tu es xp̃c filius cdei uiui: Rursus
si audire cdelectat qͣntum hec fides
ualeat. quid aꝑtius eo esd̃ ait dñs
de ecclesia qtie suꝑ eum edificanda

Expanded text:
constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid ludicius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi. Rursus, si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia quae super e
Abbreviated transcription (Latin):
ce cotifirmat.dicendo ꝑ legis latorem.
Prophetam uobis suscitabit ds ur de
fr̃ib ur̃is. tanqͣm me ip̃m audietis:
iuxta omnia quecumq locutus fue¬
rit uobis. Ip̃m quoq legale sacerdotiũ
tacitis cerimoniaꝵ suaꝵ typis. qͣsi
mutis litterarũ figuris ⁊acharias
eidem gr̃e nascenti testimonium
ꝑhibet: quia nichil prorsus in om¬
nib sacerdotii ueteris obseruationi¬
b actum uł dictum ẽẽ credendum
est: quod ñ euuangelii gram si re¬
cte intelligatur expreserit. Quoo aũ
declarato postmodum ⁊ confuma-¬
to nomine iohannis aꝑtũ est os ⁊a¬
charie. ⁊ loquebatur benedicens cleũ:
patet utiq quia manifestata ꝑ an-¬
gelos gratia noui testamenti. mul¬
ta etiam turba sacerdotum obeclie¬
bat fidei: relicta q taciturnitate no¬
ciua. ad confitenda laudanda ⁊ pre¬
dicanda sui dona recdemptoris se
deuota submitebat.

Expanded text:
ce confirmat dicendo per legislatorem: ce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vefratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quem eadem gratia mundo do.¬
nata est. Qui uero natum puerũ
patris ⁊acharie nomine magis qͣm
ioh̾em uocandum ẽẽ decernebant.
eos profecto figurant: qui dño no¬
ua gratie munera declarante. cupe¬
rent eum potius consueta sacerdo¬
tii ueteris edicta preclicare. Unde be¬
nez acharias memor cdñi int̾pretat᷑.
quia uidelicet memoriam antique
obseruationis que utiq a dño da¬
ta est: figurate denuntiat.Conten¬
debant ergo de nomine nati ꝓphe
hii qui conuenerant. et zachariam
hunc uocari satagebant. At contra
mater uerbis ⁊ pater scriptis. quia
ioh̾es magis appellandus est astrue-¬
bant: quia fuere ñ nulli celestium
sacramentoꝵ minus ꝑiti. qui in pri¬
mordio euuangelii choruscantis
carnalia ad huc legalis sacerclotii sta¬
tuta simul obseruanda ẽẽ decernerẽt:
quos pro certo ip̃a legis cloctrina
de suscipienda gr̃a xp̃i. quasi elyta¬
beth de nomine iohannis: uiua uo¬

Expanded text:
per quem eadem gratia mundo doper quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva vo
Abbreviated transcription (Latin):
immo ⁊ ip̃am litteram pleris ꝙ in lo¬
cis ꝑsuas traditiones corrumpenti-¬
b: iuxta quod eis dñs in euuangelio
sepius improperare probatur. Quid
quod liu sterili genitrice nascitur.
nisi quia lex que auxilio sacerdota
nimirum suis cultorib regni celestiꝰ
ianuas aꝑire ñ potuit: S factus
sub lege auctor ip̃e legis. sterilitatis
obprobrium legi abstulit: qͥ hanc
sp̃ualiter intelligendam monstrauit.
et suꝑne beatitudinis gr̃am que in
euuangelio nunc aꝑtissima lucet. ĩ
ea iam olim prefiguratam ⁊ quasi
conceptam fuisse docuit. Et fẽm est
inquit in die octauo. uenerunt cir¬
cumcidere puerum:⁊ uocabant eum
nomine prĩs eus ⁊achariam. Et respõ¬
dens mater eus dixit. Nequaqͣm.
s uocabitur iohannes. Ioh̾es int̾pre¬
tatur dñi gr̃a siue inquo est gratia.
Quo nomine ⁊totam euuangelice
dispensationis gr̃am quam predi-¬
cat. et ip̃m specialiter dñm signat:

Expanded text:
imo et ipsam litteram plerisque in loimo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotaltum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris ejus Zachariam. Et respondens mater ejus dixit, Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat,
Abbreviated transcription (Latin):
predicare ueniebat. Nam ⁊ congruũ
est ualde ut cui omnes ꝓph̾e priores
et pr̃iarche. uł nascendo uł morien¬
do uł uiuendo uel predicando testi¬
monium ꝑhibuerunt. hunc multo
amplius precursor suus qui plusꝙͣ
ꝓpheta extitit: ñ tantum in uita ⁊
passione. s in ip̃a quoq sua natiui¬
tate designet. Quid est enim quod
ueteranis parentib natus est ioh̃es.
nisi quia illius mox secutura nati¬
uitas signabatur. qui sp̃ualia no-¬
ui testamenti ꝓferens archana. car¬
nalem legis ⁊ sacerdotii ueteris obser¬
uantiam iam terminandam ẽẽ doce¬
ret: Quod enim antiquatur ⁊ senescit.
prope interitum est. Quid qd̃ muto
pr̃e principe uidelicet tunc sacerdo¬
tum. ortus est precursor dñi: nisi qͥa
ip̃o apparente dño. lingua iam sacer¬
dotii ueteris magna ex parte a lo-¬
ctrina sensus sp̃ualis cõmutuerat.
solam littere custodiam tũc curanti¬
b ac clocentib scribis ⁊ legis peritis.

Expanded text:
praedicare veniebat. Nam et congruum praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testmonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis,
Abbreviated transcription (Latin):
ecte ortus illius sollempnitas
colitur. cuius tanta est uite
sublimitas: ut quicquid illo subli¬
mius est. hoc iam hominis natu-¬
ram transcendere dubium non sit.
Siquidem dñs cum maiorem eo ne¬
minem in natis mulierũ ẽẽ clixissec.
mox subdidit dicens. Qui autem¬
minor est: in regno celoꝵ maior est
illo: se ip̃m udelicet insinuans. qͥ
humana natiuitate posterior ioħe.
s celestis regni eẽt apice p̾stantior.
Nec uacat a mysterio. qd̃ iohannis
natiuitas cum dies decrescere in
enim secretum distantie. reuelat
ip̃e iohes. Qui cum pre magnitu¬
dine uirtutũ. xp̃c crederetur a tur¬
bis. dñs autem pre infirmitate
ioh̾e lux diurna minorari incipit.
cuius fama diuinitatis desitura
adbreuiata dies ad crementun lumi
bat: cunctis gentib aꝑiret. sue ca¬
lorem dilectionis in totam muncli
latitudinẽ diffunderet. Notandum
autem qd̃ hec eadem beati iohannis
natiuitas. ñ nullam habet similitu¬
dinem aduentus dñici. ⁊ gratie quã

Expanded text:
ecte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autemminor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Doenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitura,abbreviata dies ad incrementum luminbat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam
Abbreviated transcription (Latin):
tre meo. Sedet acl dexteram salua¬
toris. qui in suꝑna beatitudine de
presenti eius uisione letatur: seclet
ad sinistram. qui in hac ꝑegrinati¬
one sc̃e eius ecclesie sacerdotali regi¬
mine presidet.

Expanded text:
t ad dextram Salvatoris, qui in superna beatitudine de praesenti ejus visione laetatur; sedet ad sinistram, qui in hac peregrinatione sanctae ejus Ecclesiae sacerdotali regimine praesidet.
Abbreviated transcription (Latin):
tati facti sumus similitudi mor¬
tis eius. simul ⁊ resurrectioniseri-
mus. Sicunt illi. Possumus. Men-¬
tem quidem deuotionẽ ꝙ suam
qualis in presenti erat. simpliciter
dño pandebant duni se calicem eiꝰ
bibere posse testantur: qui tamen qͣn¬
te infirmitatis adhuc ẽẽnt postmodũ

Expanded text:
tati facti sumus similitudini mortati facti sumus similitudini mortis ejus, simul etiam et resurrectionis ejus erimus . Dicunt illi: Possumus. Mentem quidem devotionemque suam, qualis in praesenti erat, simpliciter Domino pandebant, dum se calicem ejus bibere posse testabantur: qui tamen quantae infirmitatis adhuc essent, postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
quib item diuitiis. quia in om̃i
uerbo et in omni scientia. Et qui
dem laude digna est pia simpli-¬
citas eoꝵ. qui fidutia deuote men¬
tis sedere in regno circa dñm posce¬
bant:. s multo dignius laudabi¬
tur prudens humilitas eius. qui
Elegi abiectus ẽẽ in domo dei. ma-
gis qͣm habitare in tabernaculis pa¬
catoꝵ. Nesciebant quid peterent. qui
primo querendum ẽẽt insinuans.
reuocat ad uiam laboris qua ad
brauium ꝑtingere possent retri¬
butionis. Potestis inquit bibere
calicem quem ego bibiturus sũ:
Calicem quippe suum dicit amari¬
tudinem passionis sue. que infi¬
delium acerbitate crebro ustis of¬
feruntur Nam hanc quisquis hu-¬
militer patienter. gaucdenter ꝓ xp̃o
regnabit. Quia ergo filii zebedei cũ
illo seclere desiclerabant acdmonet
eos primo passionis sue sequi uesti
culmen appetere. quem uiuendi or¬
dinem cunctis fidelib sequendũ
docet apls dicens. Si enĩ complan-¬

Expanded text:
quibus item divitiis: Quia in omnibquibus item divitiis: Quia in omnib, in omni verbo et in omni scientia dem laude digna est pia simplicitas eorum, qui fiducia devotae mentis sedere in regno circa Dominum poscebant, sed multo dignius laudabitur prudens humilitas ejus, qui Elegi abjectus esse in domo Dei mei magis, quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nesciebant quid peterent, qui primo quaerendum esset insinuans, revocat ad viam laboris qua ad bravium pertingere possint retributionis. Potestis, inquit, bibere calicem quem ego bibiturus sum? Calicem suum dicit amaritudinem passionis, quae infidelium acerbitate crebro justis offertur. Nam hanc quisquis humiliter, patienter, gaudenter pro Christo regnabit. Quia ergo filii Zebedaei dum illo sedere desiderabant, admonet eos primo passionis suae sequi exempculmen appetere. Quem vivendi ordinem cunctis fidelibus sequendum docet Apostolus, dicens: Si enim complan
Abbreviated transcription (Latin):
spondens ihc dixit. Nescitis quid
petatis. Nesciebant etenim quid pe-¬
terent. qui in regno celestis patrie
quempiam ad sinistram xp̃i ses-¬
surum ẽẽ putabant: cum in illa
discretione nouissimi examinis õs
electi ad dexteram sumini regis
ac iudicis legantur ẽẽ uenturi. Si
nistra aũ xp̃i cum in bono accipi¬
tur. presens sc̃e ecclesie uita intelli¬
gitur. Unde scriptum est. Longitu¬
do dierum in dextera eius. in si¬
nistra eius diuitie ⁊ gła. Longi¬
tudo quippe dierum in dextera
sapientie uidelicet nr̃i reclempto¬
ris. quia in illa suꝑne habitati¬
onis patria: electis ⁊ angelis ⁊ho¬
minib lux indefectiua cdonatur.
In sinistra illius diuitie et gloria.
quia et in huius exilio ꝑegrinati¬
onis. diuitiis uirtutun ⁊ gloria
ficlei donec ad extrema ꝑuenia¬
mus reficimur. Se qua uidelicet
gła dicit apls. Et gloriamur ĩ spe
glorie filioꝵ dei. ñ solum autem
s et głamur in tribulationib. Se

Expanded text:
sus, dixit: Nescitis quid sus, dixit: Nescitis quid petatis? Nesciebant etenim quid peterent, qui in regno coelestis patriae quemquam ad sinistram Christi sessurum esse putabant, cum in illa discretione novissimi examinis omnes electi ad dextram summi regis ac judicis legantur esse statuendi. Ninistra autem Christi cum in bono accipitur, praesens sanctae Ecclesiae vita intelligitur, unde scriptum est: Longitudo dierum in dextra ejus, in sinistra ejus divitiae et gloria . Longitudo quippe dierum in dextra, sapientia videlicet nostri Redemptoris est, quia in illa supernae habitationis patria electis, et angelis, et hominibus, lux indefectiva donatur. In sinistra illius divitiae et gloria, quia et in hujus exsilio peregrinationis divitiis virtutum et gloria fidei, donec ad aeterna perveniamus, reficimur. De qua videlicet gloria dicit Apostolus: Et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei: non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus . De
Abbreviated transcription (Latin):
ominus conditor ac redemp¬
tor nr̃ uulnera superbie nostre
sanare desiderans. et ip̃e sum in for¬
ma dei esset: forma hominis accep¬
ta humiliauit semetip̃m. factus o¬
beciens usq ad mortem. Nos quo¬
q si culnien uere sublimitatis con¬
scendere uolumus. iter humilitatis
arripere premonet. Nos si uerai
uidere uitam cupimus. et aduetsa
ni petererit. confestim illos ad biben¬
dum calicem suum hoc est ad imitã¬
dum sue passionis agonem reuosat.
ut meminissẽt quia celestiũ sũma
petere. ñ nisi ꝑ abiesta ⁊ aspera ter¬
restrium deberent. Accessit inquit
ad eum mater filioꝵ ⁊ ebedei cum
filiis suis. adorans ⁊ petens aliqͥd
ab eo. Qui dixit ei. Quid uis: ait
illi. Sic ut secleant hii luo filii mei
unus ad dexteram tuam. ⁊ unus
ad sinistram in regno tuo. Nemo
aũ estimet matrem hec pro illis
absq illoꝵ consensu ac uoto filio¬
rum petisse. s potius intelligat u
clilectam dño nouerant. suum illi desi¬
derium discipuli patefacerẽt. Re¬

Expanded text:
us conditor ac redemptor noster, vulnera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere praemonet; nos, si veram vitam videre cupimus, et adversa ni peterent, confestim illos ad bibendum calicem suum, hoc est, ad imitandum passionis suae agonem revocat, ut meminissent quia coelestium summa petere non nisi per abjecta et aspera terrestrium deberent. Accessit, inquit, ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis adorans, et petens aliquid ab eo. Qui dixit ei: Quid vis? Ait illi: Dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dextram tuam, et unus ad sinistram in regno tuo. Nemo autem aestimet matrem haec pro filiis absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat undilectam Domino noverant, suum illi desiderium discipuli patefacerent.
Abbreviated transcription (Latin):
sti epulam ir ⁊ exultant in cõ¬
spectu dei ⁊ delectantur in lenicia.¬
Qua propter nox ibi nulla. nul¬
le tenebre coneursus nubiloꝵ
nullus nec frigoris ardoris ue
rum temperieo nam nec ccłs
uidit. nec auria eusdiuit nec ĩ
cor hominis ascendit si illoꝵ
qui ea perfieu digni inueniũ

Expanded text:
sti epulantur et exultant in conspectu Dei et delectantur in leticiaQuapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris aut ardorisrum temperies, qualem nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, nisi illorum qui ea perfrui di
Abbreviated transcription (Latin):
tinet. dño in honore beati benedicti
nulla mora fient: agmina monacho¬
rum cum plebe territorii aurelianẽ¬
sis obuiam processerunt: miliario a
monasterio in loco qui dicitur uetꝰ
floriacus. ibi ꝙ cum gauclio ⁊ ho

Expanded text:
tinet Domino in honore B. Benedicti nulla mora fieret, agmina monachorum cum plebe territorii Aurelianensis obviam eis processerunt milliario a monasterio, in vico qui dicitur vetus Floriacus: ibique cum gaudio et lae
Abbreviated transcription (Latin):
runt. obuiam proceclentes suis ci
uib: quos pro deportando cor¬
to corpore sc̃i benedicti: socios su¬
os cum corpore uenerande soro¬
ris eius dimitteret. Difficultate
tum est: ut que minora uideren¬
tur ossa separatim ponerentur.
maiora uero altrinsecus cong̾garen-¬
tanto sibi manifestando nego
erat masculini sexus. alterum

Expanded text:
uit obviam procedens cum civibus suis, quos pro deportando coto corpore B. Benedicti, socios suos cum corpore venerandae sororis ejus dimitteret. Reliquiae tum est, ut ea quae minora viderentur ossa separatim ponerentur, majora vero altrinsecus congregarentanto sibi manifestando negoterat masculini sexus, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
dias õptime seruans. et lectioni as¬
sidue stũdium cdansł inter cẽtera
ni antistitis. quomodo sc̃s ac deo
dilectus benedictus. agõnis sui cur-¬
sum. in beneuentana prouintia cõ¬

Expanded text:
dias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera ni antistitis, quomodo sanctus ac Deo dilectus Benedictus agonis sui cursum in Beneventana provincia con
Abbreviated transcription (Latin):
subito celitus emissa ante basilice
frontem beate clei genitris marie
in modum facis arcdens. in eum
locum ubi nunc est conditum cor-¬
pus: protendi uisa est. Quod uir
dñi nummolus ut uidit. uisioni

Expanded text:
subito coelitus emissa ante basilicae frontem beatae Dei Genitricis Mariae in modum facis ardens in eum locum ubi nunc est conditum corpus protendi vis est. Quod visum vir Domini Mummolus ut vidit, omni