comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it Auo modo laborem aegritudinis frigoris stcimis ꝓtulic : quo¬
modo despexit salutis ꝑieulum: rionquid rapinis diuicie eoaer¬
ilte. de quibus canca mopibus affluebant t̃ nonquis auar iciam
census aut uoluptatiseis studia cupiditatisq excitaut: Nonquia
trium regum iniuriosa contentio. uel seruorum contumelia in irã
excussit e Nunquid gła sicut leuem exculit. qui inprȩabatur gra¬
uia sibi si unquam uel non uolutariam celauerit ruspams ua
reueritus esset multitudinem plebis. quo minus annuntiaret eam
in conspectu omnium: Neq enini consentanee sunt uiciis uircutes:
sed sibi consistunt. Quis igitur cam fortis. quam sc̃s iob. eui secdi ad¬
iudicari potest. qui parem uix reperit e¬
Sed forcasse aliquos belli defpxos gła cenet. ut putent solam eͥc p̃lia¬
corum focitudinem: & ideo me ad hec deflexisse. quia illa nr̃is deforet.
Auam fortis iesus naue: ut uno p̃lio quinq reges captos sterneret cum
populis suis. Deide cum ad uersum gabaonitas surgeret prelium.

Expanded text:
in vitio obrepsit? Quomodo laborem aegritudinis, frigoris, famis pertulit? Quomodo despexit salutis periculum? Numquid rapinis divitiae coacervatae, de quibus tanta inopibus affluebant? Numquid avaritiam census, aut voluptatis studia cupiditatesque excitavit? Numquid trium regum injuriosa contentio, vel servorum contumelia in iram excussit? Numquid gloria sicut levem extulit, qui imprecabatur gravia sibi, si umquam vel non voluntariam celavisset culpam, vel reveritus esset multitudinem plebis, quominus annuntiaret eam in conspectu omnium? Neque enim consentaneae sunt vitiis virtutes, sed sibi constant. Quis igitur tam fortis quam sanctus Job: cui secundus adjudicari potest, qui parem vix reperitSed fortasse aliquos bellica defixos gloria tenet, ut putent solam esse praeliarem fortitudinem; et ideo me ad haec deflexisse, quia illa nostris deforet. Quam fortis Jesus Nave, ut uno praelio quinque reges captos sterneret cum populis suis ! Deinde cum adversum Gabaonitas urgeret praelium,
Abbreviated transcription (Latin):
mutuatur: qui non habet non lib̾at sẏngrapham. Quid igitur:
eciam si ipse non exigas auaris. maliuolis heredibiis reseruas. quam
uitaimn. & deparadrio egressa mundum rep̾leut. Demq eum in unoe
inni bens uolentem deus primo posuist astectum: aixt. Exunt aubos
benuolentia coetu eccdłie. fidei consorio: miciandi societate ꝑctpiende
g̃ neeesitudine: mny steriorum communione. Noce enum eciam appella¬
tiones necessitudinum reuerentiam filiorũ auctoritatem &ẽ pietatem
patrum. germ anntatem frm̃ sibi uindicant. Multum igitur. ad cumulandã
pcetat beniuiolentiam necessitudo grẽ. aduiuant etiam parium studia uir¬
tutum. Si quidem bentuolentia etiam morum similitudinem facit. Demq
ionacha filnis regis mutabatur sc̃i ađ mans ueru aiẽ: birtes quodi. ailad e

Expanded text:
mutuatur: qui non habet, non liberat syngrapham. Quid igitur mutuatur: qui non habet, non liberat syngrapham. Quid igitur etiam si ipse non exigas, avaris haeredibus reservas, quam bitum, et de paradiso egressa mundum replevit. Denique cum in viro et femina benevolentem Deus posuisset affectum, dixit: Erunt ambo benevolentia coetu Ecclesiae, fidei consortio, initiandi societate, percipiendae gratiae necessitudine, mysteriorum communione. Haec enim etiam appellationes necessitudinum, reverentiam filiorum, auctoritatem et pietatem patrum, germanitatem fratrum sibi vindicant. Multum igitur ad cumulandam spectat benevolentiam necessitudo gratiae. 171. Adjuvant etiam parium studia virtutum. Siquidem benevolentia etiam morum facit similitudinem. Denique Jonathas filius regis imitabatur sancti Da
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq beniuolentis se magis quã sapientis credat consilio:
ut ddđ eum c̾ẽt. prudentior. ionathe cam̃ unioris consiliis adqes¬
cebat. Tolle ex usu hominum beiuolentiã Tanquam solem
emundo tuleris ita erit: quia sine ea usus hominum ẽẽ ñ potest:
ut peregrinãti monstrare uiani : reuocare errantem: deferre
hospieium. Non igitur medioeris uirtus: de qua sibi plaudebat
iob dicens. Foris autem non habitabat hospos: ianua mea omni
uenienti patebat. Aquã de aqua ꝓfluenti dare: lumen de lu¬
mine accendere. Beniuolentia itaq in his ẽ. omibus. tãqũ
fons aque reficiens sicientem: tanquã lumen quod etiam in aliis
luceat: nec illi desit qui desuo luminẽ aliis lum̃ accenderit. Est
eciam illa beniuolentiẽ liberalitas. ut si quod habes debitoris eyro¬
graphum scindens. restituas: mehil adebitore consecutus debiti: qđ
exemplo sui facere nos deb̾e iob sc̃s admonet. Nam qui habet non

Expanded text:
unusquisque benevolentis se magis quam sapientis credat consilio: unusquisque benevolentis se magis quam sapientis credat consilio: ut David cum esset prudentior, Jonathae tamen junioris consiliis acquiescebat. Tolle ex usu hominum benevolentiam, tamquam solem e mundo tuleris, ita erit; quia sine ea usus hominum esse non potest ut peregrinanti monstrare viam, revocare errantem, deferre hospitium, non igitur mediocris virtus, de qua sibi plaudebat Job dicens : Foris autem non habitabat hospes, janua mea omni venienti patebat  aquam de aqua profluenti dare, lumen de lumine accendere. Benevolentia itaque in his est omnibus, tamquam fons aquae reficiens sitient em, et tamquam lumen quod etiam in aliis luceat, nec illis desit, qui de suo lumine aliis lumen accenderint. 168. Est etiam illa benevolentiae liberalitas, ut si quod habes debitoris chirographum, scindens restituas, nihil a debitore consecutus debiti. Quod exemplo sui facere nos debere Job sanctus admonet . Nam qui habet, non
Abbreviated transcription (Latin):
restituit affectum. Quid enim si referendi nulla falcultas suppecit :
Inbeneficio reddendo plus animus quã census oꝑatur: magisq p̃pondat
beniuolentia. quã possibilitas referendi muneris. Gr̃ã enim in eo
ipso qđ habetur refertur. Magna igitur beniuolentia. que eciam¬
si nichil conferat plus exibet: & eum in patrimonio nichil habeat.
largitur pluribus: idq facit sine ullo sui dispendio & luero om̃iũ.
aides prestat benuolentia suꝑ ipsam liberalitatem. Ditior hec mors
quan illa miuieribus. Plures enim sunt qui indigent benefieie: quõ
qui abundant. Est enim beniuolentia conuneta liberasitati.ali
ipsa liberalitas profieiseitur. cum largitatis asfctum sequitur lagie¬
di usus. & separita atq disereta. Ubienim de est liberalitis beniusores
manec. comininis quedam parens ominũ: que amicitiam connecat
& eopulat. in consiliis fidelis: in ꝓsꝑis leta. intristibus mesta ut

Expanded text:
restituit affectum. Quid enim si reddendi nulla facultas suppetit? restituit affectum. Quid enim si reddendi nulla facultas suppetit? In beneficio referendo plus animus quam census operatur: magisque praeponderat benevolentia, quam possibilitas referendi muneris. Gratia enim in eo ipso qsi niclargitur pluribus; idque facit sine ullo sui dispendio, et lucro omnium. Et ideo praestat benevolentia supra ipsam liberalitatem. Ditior haec moribus, quam illa muneribus; plures enim sunt qui indigent beneficio, quam qui abundant. 167. Est autem benevolentia etiam conjuncta liberalitati, a qua ipsa liberalitas proficiscitur, cum largitatis affectum sequitur largiendi usus: et separata atque discreta. Ubi enim deest liberalitas, benevolentia manet, communis quaedam parens omnium, quae amicitiam connectit et copulat: in consiliis fidelis, in prosperis laeta, in tristibus moesta; ut
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchrum. ẽ gͦ ut diuinarum scripturarum misceamus alloquio: &
quasi ros. sic innos uerba dei descendant. Cum igitur sederis ad illam
m̃sam potentis. intellige quis iste sit potens: et inparadyso delectationis
positus atq in conuiuio sapientie collocatus. considera que apponunt᷑
tibi. Scriptura diuina. conuiuium sapientie. ẽ. Singuli libri singula
sunt fercula. Intellige prius que habeant ferculorum dapes: & tunc
mitte manum. ut ea que legis. uel que accipis ad omino deo tuo
operib exequaris : & collatam inte grãm officii rep̃sentis ut petrus
& paulus. qui euangelizando uicem quandam largitori muneris reddi¬
derunt: ut possint suguli dicere. grã autem dei sum quod sum: & gr̃a
euis egena inme non fuit. s abundantius illis omnibus laboraui. Alius
ergo fructum accepti beneficii. ut aurũ auro. argentũ argento repẽ¬
dit. Alius laborem: alius haud scio. an etiam locuplecius solum

Expanded text:
Pulchrum est ergo ut divinarum Scripturarum humescamus alloquio, et Pulchrum est ergo ut divinarum Scripturarum humescamus alloquio, et quasi ros sic in nos Dei verba descendant. Cum igitur sederis ad illam mensam potentis, intellige quis sit iste potens: et in paradiso delectationis positus, atque in convivio sapientiae locatus, considera quae apponuntur tibi. Scripura divina convivium sapientiae est: singuli libri singula sunt fercula. 44 Intellige prius quae habeant ferculorum dapes, et tunc mitte manum; ut ea quae legis vel quae accipis a Domino Deo tuo, operibus exsequaris, et collatam in te gratiam officiis repraesentes: ut Petrus et Paulus, qui evangelizando vicem quamdam largitori muneris reddiderunt, ut possent singuli dicere: Gratia autem Dei sum quod sum, et gratia ejus egena in me non fuit: sed abundantius illis omnibus laboravi . 166. Alius ergo fructum accepti beneficii, ut aurum auro, argentum argento rependit: alius laborem, alius, haud scio an etiam locupletius, solum
Abbreviated transcription (Latin):
merteis in euuangelio polliceatur atq exortatur. ut operemur
opus bonũ dicens. dimitiite et dimittetur uobis: date & dabitur
ẽ. bouis. Quo enim melius epulantur animi quã bonis factis: Aut
quid aliud tam facile potest iustorum explere mentes. quã boni
oꝑis conscientia ÷ qui autem iocundior cibus. quã facere uoluntatẽ
dei : Quẽ cibum solum sibi dñs ab undare memorabat : sicut serip¬
tum.ẽ. in euuangelio. meus cibus. ẽ. ut faciam uoluntatem patr is
mo qndemino. hoc cibo delectantur qui superiores aelectationes
nirabis ingenio conp̃henderunt: qui possunt scire qualis sit mũda
illa ẽ intelligibilis mentis delectatio. Edamus ergo panes sapientiẽ.
&e saturemur inuerbo dei: quia non insolo pane. sed iomni uerbo dei.
uita . ẽ. hominis facti adimaginem dei. De poculo uero satis expressẽ
dicit sc̃s iob. Sieut terra expectans pluuiam: sie & isti sermones meos.¬

Expanded text:
meritis in Evangelio polliceatur, atque exhortetur ut operemur meritis in Evangelio polliceatur, atque exhortetur ut operemur bonum opus, dicens: Dimittite et dimittetur vobis; date et dabitur est bonis. Quo enim melius epulantur animi, quam bonis factis? Aut quid aliud tam facile potest justorum explere mentes, quam boni operis conscientia? Qui autem jucundior cibus, quam facere voluntatem Dei? Quem cibum sibi solum Dominus abundare memoravit, sicut scriptum est in Evangelio: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mtare in Domino . Hoc cibo delectantur; qui superiores delectationes mirabili ingenio comprehenderunt, qui possunt scire qualis sit illa munda et intelligibilis mentis delectatio. Edamus ergo panes sapientiae; et saturemur in verbo Dei; quia non in solo pane, sed in omni verbo Dei vita est hominis facti ad imaginem Dei. De poculo vero satis expresse dicit sanctus Job: Sicut terra exspectans pluviam, sic et isti sermones meos
Abbreviated transcription (Latin):
Non dare euiquam uix licet: non readere uero non licet: Ideo
pulehre salomon ait. Si sederis cenare ad mensam potentis. sapi¬
enter incellige ea que apponuntur tibi: et mitte manum cuã.
sciens quod oportec te calia p̃parare. Si autem insaciabilis es:
uoli concupiscere escas eius. hec enim obtinent uitã falsam.
Quas nos unitari cupien. ces sententias scripsimis. Conferre
grãm bonum.ẽ. aut qui referre nescit: durissimus in huma¬
uitatis: Ipsa terra suggerit spontaneos fructus : ministrat quos
non seueris: multiplicatum quoq reddit quod acceperit. Negare
tibi pecuniam mimeratam non licet: quomodo liet acceptam ñ
referre gr̃am : In prouerbiis quoq habes. quod ita plurimum
redibitio ista grẽ apud dm̃ consueuit ualere: ut etiam indie ru¬
ine iuueniat gram quando possunt p̃ponderare peccata. Et quid
aliis utar exemplis. cũ dñs ipse remunerationẽ uberiorẽ sc̃orũ

Expanded text:
Non dare cuiquam vix licet, non reddere vero non licet. 162. Ideo Non dare cuiquam vix licet, non reddere vero non licet. 162. Ideo pulchre Salomon ait: Si sederis coenare ad mensam potentis, sapienter intellige ea quae apponuntur tibi: et mitte manum tuam sciens quod oportet te talia praeparare. Si autem insatiabilis es, 43 noli concupiscere escas ejus; haec enim obtinent vitam fallacem . Quas nos imitari cupientes sententias, scripsimus. Conferre gratiam bonum est: at qui referre nescit, durissimus. Humanitatis exemplum ipsa terra suggerit. Spontane os fructus ministrat quos non severis, multiplicatum quoque reddit quod acceperit. Negare tibi pecuniam numeratam non licet, quomodo licet acceptam non referre gratiam? In proverbiis quoque habes, quod ita plurimum redhibitio ista gratiae apud Deum consuevit valere, ut etiam in die ruinae inveniat gratiam quando possunt praeponderare peccata. Et quid aliis utar exemplis, cum Dominus ipse remunerationem uberiorem sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
reddendum arbitror. et usum pensare beneficii: ut & tu subuenias
quantum eius erũnam repellas. Et enim superiorem non. ẽe. in refe¬
rendo quam inconferendo beneficio: hoc. ẽ. minorem. ẽẽ. Qñi qui
prior contulit. tempore superior .ẽ: humanitate prior. Unde imi¬
tanda nob̾. ẽ in hoc quoq natura terrarum: que susceptum sem̃
multipliciqͥ solet numero reddere quã acceꝑit. Id̃o tibi scriptũ. ẽ.
Sicut agri cultura. ẽ homo insipiens: & canquã uinea homo
egens sensu. Si reliqueris eam: desolabitur. Sicut agri cultu¬
ra gͦ etiã sapiens: et tanquã fenerata sibi maiore mensura se¬
mina suscepta restituat. Terra gͦ aut spontaneos fruetus germi¬
nat: aut creditos uberiore cumulo refundit acreadit.
Ucrumq debes quodam hereditario usi parentis: nerelinquars
sicut infoecundus ager. Esto cam̃ ut aliquis excusare possit quos
non dederit. quomodo excusare po test quod non reddiderits

Expanded text:
reddendum arbitror, et usum pensare beneficii; ut et tu subvenias, reddendum arbitror, et usum pensare beneficii; ut et tu subvenias, quantum ejus aerumnam repellas. Etenim superiorem non esse in referendo quam in conferendo beneficio, hoc est minorem esse, quoniam qui prior contulit, tempore superior est, humanitate prior. 161. Unde imitanda nobis est in hoc quoque natura terrarum, quae susceptum semen multiplicatiori solet numero reddere quam acceperit. Ideo tibi scriptum est: Sicut agricultura est homo insipiens, et tamquam vinea homo egens sensu. Si reliqueris eum, desolabitur . Sicut agricultura ergo etiam sapiens, ut tamquam fenerata sibi majore mensura semina suscepta restituat. Terra ergo aut spontaneos fructus germinat, aut creditos uberiore cumulo refundit ac reddit. Utrumque debes quodam haereditario usu parentis, ne relinquaris sicut in foecundus ager. Esto tamen ut aliquis excusare possit quod non dederit, quomodo excusare potest quod non reddiderit?
Abbreviated transcription (Latin):
ecunaa que ingenuos prodit natales: ut senibus plus largiaris
qui sibi labore iam non queunt uictũ querere. Similiter &
debilitas corporis. et hec iuuanda promptius. Tum si quis exdi¬
uitiis cecidit in egestatem: & maxine sinon uicio suo. sed aut latro¬
ciniis. aut proscriptione. aut calumniis. que habebat amisit.
Sea forte dicat aliquis. Cecus uno loco sedet. & preceritur: &̾̃ uiue¬
nis ualidus frequenter accipit. Et uerum est. quia orripit
ꝑ importunitatem. Non .ẽ. illud iudicii: s tedii. Nam & dñs ait
meuuangelio de eo qui iã elauserat ostium suum. si quis osti¬
um eius ꝓ cacius pulset. quia surgit: & dat illi ꝓpter importu¬
nitatem. Pulchrum quoq ẽ ꝓpensiorem eiꝰ haberi rationem.¬
qui cibi aut beneficium aliquod aut munus contulit: si iꝑse
innecessitatem incidit. Quid enĩ tam contra officium. quã
non reddere qđ acceperis: Nec mensura pari. sed uberiore

Expanded text:
recundia, quae ingenuos prodit natales; ut senibus plus largiaris, recundia, quae ingenuos prodit natales; ut senibus plus largiaris, qui sibi labore jam non queunt victum quaerere. Similiter et debilitas corporis, et haec juvanda promptius. Tum si quis ex divitiis cecidit in egestatem: et maxime si non vitio suo, sed aut latrociniis, aut proscriptione, aut calumniis, quae habebat, amisit. 159. Sed forte dicat aliquis: Caecus uno loco sedet et praeteritur, et juvenis validus frequenter accipit. Et verum est, quia obrepit per importunitatem. Non est illud judicii, sed taedii. Nam et Dominus ait in Evangelio de eo qui jam clauserat ostium suum, si quis ostium ejus procacius pulset, quia surgit et dat illi propter importunitatem. qui tibi aut beneficium aliquod, aut munus contulit, si ipse in necessitatem incidit. Quid enim tam contra officium, quam non reddere quod acceperis? Nec mensura pari, sed uberiore
Abbreviated transcription (Latin):
pascit. Similiter ergo & ille pauꝑ qui confert spũalia ꝓpecum¬
ariiss. & si plurmium habeat gr̃e non abundat: non enĩ onerat
grã. s alleuat mentem. Sed etiam sic potest intelligi. Non abũ¬
das o̾ lomo. quantum. ẽ enim qđ accepisti: & si tibi multum est.
Iołis quo nenio maior. ẽ. int̾natos mulierum: inferior tam̃ erat eo
corpor aliter: quia spualis. ẽ. Quis eius potest aut magnitudi¬
nem. aut latitudinem cõp̃hendere quẽ non uidet : fides si fue¬
rit sicut granum sinapis: montes transferre potest. Et non tͥ
datur ultra granum sinapis. Si abundet inte gr̃a non est
uerendum: ne mens tua tanto munere incipiat extolli. qr
multi sunt qui abaltitudine cordis sui grairius corruer:⁊
quã si nullam habuissent dei gr̃am. Et qui parũ babet
non minuit: qr non .ẽ. corporeum ut diuidatur: & qđ parũ
uidetur habenti. plurinium. ẽ. cui nichil de.ẽ. Considerãda

Expanded text:
pascit. Similiter ergo et ille pauper qui confert spiritalia pro pecunpascit. Similiter ergo et ille pauper qui confert spiritalia pro pecuniariis, et si plurimum habeat gratiae, non abundat; non enim onerat gratia, sed allevat mentem. 156. Sed etiam sic potest intelligi: Non abundas, o homo. Quantum est enim quod accepisti, etsi tibi multum est? Joannes quo nemo major est inter natos mulierum, inferior tamen erat eo,corporaliter, quia spiritalis est. Quis potest ejus aut magnitudinem aut latitudinem comprehendere, quam non videt? Fides si fuerit sicut granum sinapis, montes transferre potest, et non tibi datur ultra granum sinapis. Si abundet in te gratia, non est verendum ne mens tua tanto munere incipiat extolli; quia multi sunt qui ab altitudine cordis sui gravius corruerunt, quam si nullam habuissent Domini gratiam? Et qui parum habet, non minuit; quia non est corporeum ut dividatur: et quod parum videtur habenti, plurimum est cui nihil deest. 42 158. Consideranda
Abbreviated transcription (Latin):
satis. ẽ. non michi imꝑfectus uidetur. Et puto quod hic angustĩã
non animi. sed rei familiaris dixerit. De ꝑsonis autẽ puto dic¬
tuni. ut ur̃a abundantia sit ad illoꝵ inopiam: & illoꝵ abun¬
aantia ad ur̃am inopiam: id.ẽ. ut popłi abundantia sit bone
oꝑationis ad illoꝵ subleuandam alendi mopiam: s illor abuindã¬
cia spũalis ad iuuet inplebe mopiam meriti spũ alis. & conferat ei gĩan.
Unde exemplum optimum posuit. qui multum non habundauit:
et qui modicum non minorauit. Bene hortatur ad officium misedẽ
omnes homines istud exemplum: qm̃ & qui plurunum auripos¬
sine dispendio .ẽ: que tota dispendium.ẽ. Est etiam sic intellectus
bonus. Qui plurimum habet. & si non dat ñ abundat: quia
quantum uis adquirat. eget semꝑ. quia plus concupiseit: et qui
exiguum habet non minuit: quia non multum . ẽ. quod pauꝑẽ

Expanded text:
sat est, non mihi imperfectus videtur. Et puto quod hic augustiam sat est, non mihi imperfectus videtur. Et puto quod hic augustiam non animi, sed rei familiaris dixerit. 153. De personis autem puto dictum: Ut vestra abundantia sit ad illorum inopiam, et illorum abundantia ad vestram inopiam; id est, ut populi abundantia sit bonae operationis ad illorum sublevandam alendi inopiam: et illorum abundantia spiritalis adjuvet in plebe inopiam meriti spiritalis, et conferat ei gratiam. 154. Unde exemplum optimum posuit: Qui multum, non abundavit: et qui modicum, non minuit. bene hortatur ad officium misericordiae omnes homines istud exemplum; quoniam et qui plurimum auri possine dispendio est, quae tota dispendium est. 155. Est etiam sic intellectus bonus: Qui plurimum habet, et si non donat, non abundat; quia quantumvis acquirat, eget semper, qui plus concupiscit: et qui exiguum habet, non minuit; quia non multum est quod pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nunc ergo & facere consũmate: ut quẽ ad modum
ꝑrompta ẽ. inuobis uoluntas faciendi: ita sit ec ꝑficiendi exeo
quod habetis. Si enim uoluntas ꝓposita ẽ: seđ̃m id quod haba
acceptum. ẽ. non scđm quod non habet. Non enim ut aliis re-
fectio sit uobis autem angustia: sed ex equalitate in hoc tẽpore
urã abundantia sit ad illorũ iopiam. ut & illoꝵ abiidantia
sit ad ur̃am inopiam: ut fiat equalitas sicut scriptum. ẽ.
Qui multum. non abundauit: & qui modicum non minora¬
uit. Ad uertumis quẽ ad modum & beniuolentĩã. & libera¬
litatẽ. a modum cõp̃liendit. & fructum. atq ꝑsonas. Ideo mo¬
dũ: quia imꝑfectis dabat consilium. Non enĩ patiuntur
angustias: nisi inꝑfecti. Sed et siquis eccłiam nolens grauare
insacerdotio aliquo constitutus aut ministerio. ñ totũ quod
habet conferat : sed operetur cum honestate quantũ officio

Expanded text:
dicens: Nunc ergo et facere consummate, ut quemadmodum dicens: Nunc ergo et facere consummate, ut quemadmodum prompta est in vobis voluntas faciendi, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. Si enim voluntas prompta est, secundum id quod habet, cundum id quod non habet. non enim ut aliis sit refectio, uobis angustia, sed pro aequalitate in hoc tempore ut uestra abundantia sit ad illorum inopiam, ut et illorum abundantia fiat in uestram inopiam, ut fiat aequalitas. sicut scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modicum, non vit . 152. Advertimus quemadmodum et benevolentiam, et liberalitatem, et modum comprehendit, et fructum, atque personas. Ideo modum quia imperfectis dabat consilium, non enim patiuntur angustias, nisi imperfecti. Sed et si quis Ecclesiam nolens gravare in sacerdotio aliquo constitutus aut ministerio, non totum quod habet, conferat; sed operetur cum honestate quantum officio
Abbreviated transcription (Latin):
ad quiras. et p̃cio miserationis peccata redimas tua. Putant
se parũ poscere. Pretium tuũ quer̃. uite tue fructum ad unerẽ
tẽ ille uelit aet̾ne uite fraudare mercede. Consilium ꝓmpsimus:
auctoritatem petamus. Rimum neminem debet pudere si ex di¬
utte pauper fiat dum largitur pauꝑi: quia xp̃e pauper factus
.ẽ. cũ diues ẽẽt. ut omnes sua mopia ditaret. Dedit regulam
qua sequamur. ut bona ratio sit ex ananta pateimonis siqnus
iupum sam̃ repulit. inopiam subleuauit. Undẽ et consiliuin
ihoc do apłs dic̃. Noc enim uob̾ utile est: ut xpm̃ unitemi¬
ni. Consilium bonis datur: correptio errantes coercet. Peniq
quasi bonis dicit: quia non tantum facere sea et uelle coepis¬
tis ab amio p̃cerito. Perfector utrumq est. non pars. Itaq do¬
cet & liberalitatem sine beni uolentia. & beniuolentiam
sine liberalitate non ẽẽ ꝑfectam. Unde adꝑfectam hortatur

Expanded text:
acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant se parum poscere? Pretium tuum quaerunt, vitae tuae fructum adimere cote ille velit aeternae vitae fraudare mercede. 151. Consilium prompsimus, auctoritatem petamus. Primum neminem debet pudere, si ex divite pauper fiat, dum largitur pauperi; quia Christus pauper factus est, cum dives esset, ut omnes sua inopia ditaret. Dedit regulam quam sequamur, ut bona ratio sit exinaniti patrimonii; si quis pauperum famem repulit, inopiam sublevavit. Unde et consilium in hoc do, Apostolus dicit: Hoc enim vobis utile est, ut Christum imitemini . Consilium bonis datur, correptio errantes coercet. Denique quasi bonis dicit: Quia non tantum facere, sed et velle coepistis ab anno praeterito . Perfectorum utrumque est, non pars. Itaque docet et liberalitatem sine benevolentia, et benevolentiam sine liberalitate non esse perfectam. Unde ad perfectum hortatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uidue illius. diuitum muneribus p̃tulit: quia totum illa
quod habuit contulit : illi autẽ ex habundantia partẽ exipti¬
am contulerunt. affectus igitur diuitem collationẽ aut pau¬
perem facit: et p̃cium rebus imponit. Ceterum deus non uult
simul effundi opes. sed dispensari: nisi forte ut eliseus boues suss
occidit. & pauit pauꝑes ex eo quod habuit. ut nulla cura tene¬
recur domestica: sed relictis omnibus indisciplinã se ꝓpheticam
daret. Est etiam illa probanda liberalitas: ut proximos semmis
tui non despicias. si egẽre cognoscas. Melius est enim ut ipse
subuenias tuis. quibus pudor ẽ ab aliis sumptũ deposcere. aut
alicui postulare subsidium necessitati. Non tam̃ ut illi diti¬
ores eo fieri uelint: quod tu potes conferre inopibus. Causa
enĩ prstat ñ gr̃ã. Neque enĩ ꝓpter ea te dño dicasti ut tuos
diuites facias: sed ut uitã tibi ꝑpetuam fructu boni oꝑis

Expanded text:
viduae illius divitum muneribus praetulit ; quia totum illa viduae illius divitum muneribus praetulit ; quia totum illa quod habuit, contulit: illi autem ex abundantia partem exiguam contulerunt. Affectus igitur divitem collationem aut pauperem facit, et pretium rebus imponit. Caeterum Dominus non vult simul effundi opes, sed dispensari : nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit ; ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati: non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; causa enim praestat, non gratia. Neque enim propterea te Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
fame laborare. erumnã ꝑpeti. qui p̃sertim ege̾re erubescat.
Si in causam ceciderit. aut captiuitatis suoꝵ aut caluminiȩ̾:¬
& non adiuues. Si sit in carcere et poenis. & suppliciis: & ꝓpt̃
debitũ aliquod iustus excrucietur. Nam & si omnib debetur
miscđia: cam̃ iusto amplius. Si tempore afflictionis sue nichil
ate impetret. si cempore ꝑiculi quo rapitur ad mortẽ plus
apud tẽ pecunia tua ualeat: quam uita morituri. De quo
quidem deus acceptor non est: qr nouit omĩa. Nos autẽ
om̃ib quidem debemus iniscđiam. Sed quia pleriq frau¬
de eam querunt & affingunt erumnam: ideo ubi causa mam¬
festatur. ꝑ sona coguoscitur. tempus urget. largius se debe
ꝓfundẽ iniscd̾ia. Non enim auarus dñs est: ut plurimũ querat.
Beatus quidem qui dimitait omĩa. et sequitur eũ: sed et ille
beatus est qui quod habet ex affectu facit. Deniq duo era

Expanded text:
esse, famem tolerare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat: esse, famem tolerare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat: si in causam ceciderit aut captivitatis suorum, aut calumniae, et non adjuves: si sit in carcere, et poenis, et suppliciis propter debitum aliquod justus excrucietur nam etsi omnibus debetur misericordia, tamen justo amplius si tempore afflictionis suae nihil a te impetret: si tempore periculi quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat, quam vita morituri. De quo ersonarum quidem Deus acceptor non est, quia novit omnia. Nos autem omnibus quidem debemus misericordiam: sed quia plerique fraude eam quaerunt, et affingunt aerumnam; 40 ideo ubi causa manifestatur, persona cognoscitur, tempus urget, largius se debet profundere misericordia. Non enim avarus Dominus est, ut plurimum quaerat. Beatus quidem qui dimittit omnia, et sequitur eum: sed et ille beatus est, qui quod habet, ex affectu facit. Denique duo aera
Abbreviated transcription (Latin):
Sed exemplo corũ noluit perire ceteros. Hec illa ꝑfecta ẽ. lib̃a¬
litas. si iartantie causa magis quam misedie largiaris. Affee¬
cus cuus nomen inponit operi tuo. Quomodo ate ꝓficiseit᷑:
sie estimatur. Uides quam moralem iudicem habeas. Te
consulit deus quomodo opiis tuũ suscipiat. Mentẽ tuã
prius interroga. Nesciat inquid sinistra tua: quid faciat
dextera tua. Non decorpore loquitur. sed etiã unanimus tiuus.
fr̃ tuus quid facis nesciat: ne dum hic mercedem queris
iactantie. illic remunerationis fructũ amittas. Perfecta aut̃
est. liberalitas. ubi silentio quis tegit opus suũ: & necessita¬
tib singulorum occulte subuenit: quem laudat os pau¬
peris. & non labia sua. De inde ꝑfecta lib̾alitas. fide causa.
loco. tp̃r. cõm̃datur: ut primũ opereris circa domesticos fidei.
Grandis culpa. si sciente te fidelis egeat: si scias eũ sine sũptu

Expanded text:
Sed exemplo eorum noluit perire caeteros. 147. Nec illa perfecta est liberaSed exemplo eorum noluit perire caeteros. 147. Nec illa perfecta est liberalitas, si jactantiae causa magis quam misericordiae largiaris. Affectus tuus nomen imponit operi tuo: quomodo a te proficiscitur, sic aestimatur. Vides quam moralem judicem habeas. Te consulit, quomodo opus tuum suscipiat, mentem tuam prius interrogat. Nesciat, inquit, sinistra tua, quid faciat dextera tua . Non de corpore loquitur, sed etiam unanimus tuus, frater tuus quod facis nesciat; ne dum hic mercedem quaeris jactantiae, illic remunerationis fructum amittas. Perfecta autem est liberalitas, ubi silentio quis tegit opus suum, et necessitatibus singulorum occulte subvenit: quem laudat os pauperis, et non labia sua. 148. Deinde perfecta liberalitas fide, causa, loco, tempore commendatur; ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa si, sciente te, fidelis egeat: si scias eum sine sumptu
Abbreviated transcription (Latin):
sus patriam. qui congregare cupiat tuo sumptt᷑ ptoł qu
umpi snent ecłiam: non est hec ꝓbabilis liberalitais Si ad¬
unies eum qui aduersus uiduam & pupillo graui cde cer¬
nit urgio. aut ui aliqua possessiones eor⁊ eriꝑe conatur:
non ꝓbatur largitas. Si quod alteri largitur. atteri quis e¬
torqueat. si in tuste querat &e uiste dispensandum putet. non hos¬
deo placet. nisi forte ut ille ⁊acheus reddas pruis ei quaetru¬
pbummi quem fraudaueris. & gentilitatis uitia fidei stuctio et
credentis opatione cõpenses. fundamentum igitur habeat li¬
beralitas tua. hoc enim primum queritur. ut cumfidem con¬
feras. fraudem ñ fatias oblatis. Nedicas te plus conferre: ami¬
nus conferas. Quid enim opus est ꝓmissi fradem faceres
Intua potestate est largiri quoͦ uelis. fraus fundamentum
soluit: &opus corruit. Nunquid petrus tta in dignatione
estinbutt. ut ananiam extingui uellet uel uxorem eius ᷤ

Expanded text:
sus patriam, qui congregare cupiat tuo sumptu perditos qui sus patriam, qui congregare cupiat tuo sumptu perditos qui impugnent Ecclesiam, non est haec probabilis liberalitas. Si adjuves eum qui adversus viduam et pupillos gravi decernit jurgio, aut vi aliqua possessiones eorum eripere conatur. 145. Non probatur largitas, si quod alteri largitur, alteri quis extorqueat: si injuste quaerat, et juste dispensandum putet; nisi forte ut ille Zacchaeus , reddas prius quadruplum ei quem fraudaveris: et gentilitatis vitia fidei studio et credentis operatione compenses. Fundamentum igitur habeat liberalitas tua. 146. Hoc primum quaeritur, ut cum fide conferas, fraudem non facias oblatis; ne dicas te plus conferre, et minus conferas. Quid enim opus est dicere? Fraus promissi est: in tua potestate est largiri quod velis. Fraus fundamentum solvit, et opus corruit. Numquid Petrus ita indignatione efferbuit, ut Ananiam exstingui vellet, vel uxorem ejus ?
Abbreviated transcription (Latin):
nã adif. sundam̃tũ gͦ ÷. iusticiȩ fides. lustoꝵ em̃ cordi meditantur
fidem. Et qui sei ustus accusat: iusticiã supra fidẽ collocat. Nã tunc
om̃iũ xpc̃. Ẽccłia aut̃ quedã forma iusticiȩ :: cõmune ius om̃ium. In
cõmune orat. in cõmune oꝑatur: in cõmune tẽptatur. Deniq qui
benefinenta ut sit pfecta. N Ion enim satis est bene isadli
sed etiam bene facere. Nec satis est iterum uene feceuel
nili ia er bono fonte hoc ẽ. bona uoluntate ꝓficiscater.
Hlarem enim datorem cdiligit deus. Nam si mittiis stari¬
as. aue tibi merces est: Unde apłs generalter. Siuo ens
ho ago mercedem habeo. Si inuitus: eifpensatio mͥ creatia
beraitatis. Pulcbrum ẽ iitur bene uelle. r es largiri confilio
nen tis honut noceas. Nam si ligatrioso act ligxitrie esusio¬
nem. adulterio admercedem aduterii largientum pietes. n
est beneftientia ista: ubi muilla ẽ. bentuolentia. Sfficere eutm
istud ẽ ñ ꝓdesse alte̾ri. Silargiaris ei qui conspiceret aduer¬

Expanded text:
 142. Fundamentum ergo est justitiae fides; justorum enim corda meditantur fidem: et qui se justus accusat, justitiam supra fidem collocat; nam tunc  Ecclesia autem quaedam forma justitiae est. Commune jus omnium: in commune orat, in commune operatur, in commune tentatur. Denique qui beneficentia, ut sit perfecta. Non enim satis est bene velle , sed etiam bene facere: nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est, bona voluntate proficiscatur: Hilarem enim datorem diligit Deus . Nam si invitus facias, quae tibi merces est? Unde Apostolus generaliter: Si volens hoc ago, mercedem habeo: si invitus, dispensatio mihi credita ittimus. Pulchrum est igitur bene velle, et eo largiri consilio ut prosis, non ut noceas. Nam si luxurioso ad luxuriae effusionem, adultero ad mercedem adulterii largiendum putes, non est beneficentia ista, ubi nulla est benevolentia. Officere enim istud est, non prodesse alteri. Si largiaris ei qui conspiret adver
Abbreviated transcription (Latin):
medioeris nec discr&a a coeteris animi fortitudo que bellum cum
uircutibus gerat. sed que sola defendat ornamenta uirtutum omniũ
&ẽ iudicia eustodiat: et que insuperabili p̃lio aduersus omnia uitia
decernat. Inuicta ad labores. fortis ad ꝑicula. rigidior aduersus uolup¬
cerdlui a aeduersis illebras. quibus aurem de ferre nesciat: nec it
labderr qtiand am que uiutem esemnet. Nlichil enmm tameonan¬
umn fere cuduri. auam luero unei frequenter puuss nolebus in coinra
nes. dum spoliis occupantur hostm mse reuocarunt qui fugerat.
pecindo ugstur cami imanem pestm repelat ec poternat⁊ uce ren¬
pertur cut idirat ibus nec frangitur metut᷑ quia iunrtus sibi cont
ire derater onmia ꝑsequatur uitia camquam uircutis uleneso
Ir aeimedi an uedut quibusdam ꝓpilset aris quecollat coniliũ

Expanded text:
mediocris nec discreta a caeteris animi fortitudo, quae bellum cum mediocris nec discreta a caeteris animi fortitudo, quae bellum cum virtutibus gerat; sed quae sola defendat ornamenta virtutum omnium, et judicia custodiat, et quae inexpiabili praelio adversus omnia vitia decernat, invicta ad labores, fortis ad pericula, rigidior adversus voluptates, dura adversus illecebras, quibus aurem deferre nesciat, nec utlabem quamdam, quae virtutem effeminet; nihil enim tam contrarium fortitudini, quam lucro vinci. Frequenter pulsis hostibus, inclinata nes dum 1577 spoliis occupantur, hostem in se revocarunt, qui fugerat. 24. Fortitudo igitur tam immanem pestem repellat et proterat, nec tentetur cupiditatibus, nec frangatur metu; quia virtus sibi constat, ut fortiter omnia persequatur vitia, tamquam virtutis venena. Iracundiam velut quibusdam propulse
Abbreviated transcription (Latin):
occupationibus. nullis cupiditatibus fluctuet. Neq uero id facile quis¬
quam facit Quid enim tam ficilẽ quam despicere camquam exarce
aliqua sapientie opes. aliaq omnia que pleriq itidentur magna et
p̃celsa: deinde ut uidicium cuũ stabili ratione confirmes. et que u¬
dicaueris leuia tanquam uichil ꝓfutura contemnas: deinde ut
siquid acciderit aduersi. idq grauẽ et acerbum putetur ita feras. ut
nichil p̃ter natiram accidisse putes. cunlegeris nudus sum natus. mu¬
dus exibo. que dñs dedit dñs abstulit: utiq et filios amiserat et facul¬
tates. seruesq inomnibus ꝑsonam sapientis et iusti. sicut ille seruauit
qui ait. sicut dño placuit ita factum. ẽ. sit nomen dñi benedictiumn:
et infra sicut una insipientium mulierum locuta es. sibona susce¬
pimus demanu dñi. que mala sunt non sustmemus : Non. ẽ. igitur

Expanded text:
occupationibus, nullis cupiditatibus fluctuet. 22. Neque vero id quisoccupationibus, nullis cupiditatibus fluctuet. 22. Neque vero id quisquam facile facit: quid enim tam difficile quam dispicere tamquam ex arce aliqua sapientiae, opes aliaque omnia, quae plerisque videntur magna et praecelsa? Deinde ut judicium tuum stabili ratione confirmes, et quae judicaveris levia, tamquam nihil profutura contemnas? Deinde ut si quid acciderit adversi, idque grave et acerbum putetur, ita feras, ut nihil praeter naturam accidisse putes, cum legeris: Nudus sum natus, nudus exibo: quae Dominus dedit, Dominus et abstulit ; et utique et filios amiserat et facultates: servesque in omnibus personam sapientis et justi, sicut ille servavit, qui ait: Sicut Domino placuit, ita factum est, sit nomen Domini benedictum . Et infra, Sicut una insipientium mulierum locuta es: si bona suscepimus de manu Domini, quae mala sunt non sustinebimus ? 23. Non est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quid agere debeat si ita acciderit: defmiret interdum duo & tria
simul uoluere animo que comciat. aut singula aut comuncta
aecidere pose: & aut singulis aut coniunetis disponere actus quos
moilale sed pretendere et canquam explorare de specula quadam mencis
pobui are eogitatione prouida rebus futuris. ne forte dicat post ea. Idteo ista
iñeidi: quia nonpose arbitrabar euenire. Peniq nisi explorentur ad uersa:
eto occupant. Ut inbello inprouisus hostis uix sustiecur: et si imparatos
inueniat. facile opprimit. ita aninrum mala in explorata plus frangunt.
In his igitur duobus ila.ẽ. animi excellentia. ut prinu animus cuus
bonis exercitatus cogitationibus. mundo corde quod uerum et honestum
est. uideat: beati enim mundo corde. quia ipsi etiam deum uidebunt
atq id quod honestum. ẽ solum bonuni iuaicet: deinde nullis ꝑturbetur

Expanded text:
quid agere debeat, si ita acciderit, definire; interdum 51 duo et tria quid agere debeat, si ita acciderit, definire; interdum 51 duo et tria simul volvere animo, quae conjiciat aut singula aut conjuncta accidere posse, et aut singulis aut conjunctis disponere actus quos mineat, sed praetendere et tamquam explorare de specula quadam mentis, et obviare cogitatione provida rebus profuturis; ne forte dicat postea: Ideo in ista incidi, quia non arbitrabar posse evenire. Denique nisi explorentur adversa, cito occupant. Ut in bello improvisus hostis vix sustinetur, et si imparatos inveniat, facile opprimit: ita animum mala inexplorata plus frangunt. In his ergo duobus illa est animi excellentia, ut primum animus tuus bonis exercitatus cogitationibus, mundo corde quod verum et honestum est, videat: Beati enim mundo corde, quia ipsi etiam Deum videbunt: atque id quod honestum est, solum bonum judicet. Deinde nullis perturbetur
Abbreviated transcription (Latin):
fugere uult dñs. ne cẽmere aliquis dum martiriĩ desiderat amoste¬
rat se perieulis. que sortasse caro infirimior aut remissior animus. ferre
atol erare non queat: nec rursus propter ignauam eredere quis ae dese
rere fidem debeat periculi metu: qua gra p̃parandus. ẽ. animus. exercen¬
da mens. stabilienda ad constantiam. ut nullis ꝑ turbari animus possit
cerroribus. nullis frangi molesti is. nullis suppliciis cedere. que diffcile
quidem sstinentur: sel quia omnia supplicia grauiorum siqplieioꝵ
uincuntur formidine: ideo si consilio firmes animum tuum. nec aratio¬
ne discedendum putes: & ꝓponas diuini iudieĩ metum ꝑpecui suppli¬
cii cormenta: poces animi subire colerantiam. Hoc gͥ diligentie. ẽ. ut
quisita se conparet. illud ingenii.si quis pocest uigore mentis p̃uidere
que futura sunt. & tanquam oculos locare quid possit accidere : &

Expanded text:
fugere vult Dominus; ne temere aliquis dum martyrii desiderat gloriam, offefugere vult Dominus; ne temere aliquis dum martyrii desiderat gloriam, offerat se periculis, quae fortasse caro infirmior, aut remissior animus ferre ac tolerare non queat. rere fidem debet metu periculi. Qua gratia praeparandus est animus, exercenda mens, stabilienda ad constantiam, ut nullis perturbari animus possit terroribus, nullis frangi molestiis, nullis suppliciis cedere. Quae difficile quidem sustinentur: sed quia omnia supplicia graviorum suppliciorum vincuntur formidine, ideo si consilio firmes animum tuum, nec a ratione discedendum putes, et proponas divini judicii metum, perpetui supplicii tormenta, potes animi subire tolerantiam. 188. Hoc igitur diligentiae est, ut quis ita se comparet: illud ingenii, si quis potest vigore mentis praevidere quae futura sunt, et tamquam ante oculos locare quid possit accidere, et
Abbreviated transcription (Latin):
etiam que dicitur uacuitas animi alanguoribus: ut neq indo¬
loribus molliores simus: neq imꝓsꝑis elatiores. Quod si hii qui
aa capesiendam rem publicam ad hortantur aliquos. hec p̃cepta dan
quanto magis nos qui ad officium eccłie uocamur calia debemus agepx
que placeant deo ut ẜtendat in nobis untus xp̃ie Et ita simus nrõpbati
imperatori: ut menbra nr̃a arma iusticie sint. Arma non carnala in
quibuis pecatum regnet: sed arma sortia deo quibuis pecatum defri¬
atur. Aloriatur caro nr̃a. ut in ea omnis eulpa moriatur: et quast erne¬
tuis uiuentes. nouis resurgamus operibus ac moribus. Hec sunt plena
honesti et decori osfcũ: Etpendia forttudinis. Sed qui a inomnibus que
aginus non solum quid honestum. sed etiam quid possibile sit queriĩ.
neforte aggrediamur aliquid quod non possimus exequi. unde nostempo¬
re ꝑsecutionis decuitate meuuretem concedere. inmo it uerbo ipso tear

Expanded text:
etiam quae dicitur vacuitas animi ab angoribus; ut neque in doloribus molliores simus, neque in prosperis elatiores. Quod si hi qui ad capescendam rempublicam adhortantur aliquos, haec praecepta dant, quanto magis nos qui ad officium Ecclesiae vocamur, talia debemus agere quae placeant Deo; ut 50 praetendat in nobis virtus Christi, et ita simus nostro probati imperatori, ut membra nostra arma justitiae sint, arma non carnalia in quibus peccatum regnet, sed arma fortia Deo quibus peccatum destruatur: moriatur caro nostra, ut in ea omnis culpa moriatur; et quasi ex mortuis viventes, novis resurgamus operibus ac moribus! 186. Haec sunt plena honesti et decori officii stipendia fortitudinis. Sed quia in omnibus quae agimus, non solum quid honestum, sed etiam quid possibile sit quaerimus, ne forte aggrediamur aliquid quod non possimus exsequi. Unde nos tempore persecutionis de civitate in civitatem concedere, immo ut verbo ipso utar,
Abbreviated transcription (Latin):
si is qui imꝑatori militat. asusceptionibus litium. actu negotiorum
forensium. uenditione mercium pro hibetur humanis legibus: quã¬
comagis qui fidei exercet miliciam. ab omni usu negociationis absti¬
nere debet. agelluli sui contentus fructibus si habet: si non kabet
stipendiorum suorum fructu: Siquidem bonus testis.ẽ qui dicit.
Iuuenis fui & sc̃mi. & non uidi iustum derelictum. nec semen eius
querens panem. Ca. ẽ. enim cranquillitas animi & temperantia: qͥ¬

Expanded text:
si is qui imperatori militat, a susceptionibus litium, actu negotiorum si is qui imperatori militat, a susceptionibus litium, actu negotiorum forensium, venditione mercium prohibetur humanis legibus; quanto magis qui fidei exercet militiam, ab omni usu negotiationis abstinere debet, agelluli sui contentus fructibus, si habet: si non habet, stipendiorum suorum fructu! Siquidem bonus testis est qui dicit: Juvenis fui, et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem
Abbreviated transcription (Latin):
prli aretis:. ades it pecentior suis fieret infirmitatibus. Itaq consileri
quei admnodum cos qui ad oficia eccłie accedunt. despieientiam rerũ
sumanarum habere debere doceat. Si gͦ mortui etis cum xp̃o abs
elementis huius mundi: quid ad huc uelut uiuentes de hoc mũ¬
do decernitis: Ne cecigeritis. ne aitaminaueritis. ne gustaueritis. que
urã que sunt suꝑ terram. Et hec quidem ad huc omnibus fidelibus. tibi
autem fili inquid timothee comtemptum diuiciarium profanaruni
quoq & anilium fabularum suã deo declinationem: nichil ꝑnnttens
nisi quod te exerceat. ad pietatem. quia corporalis exercitatio nulli
rei usus ẽ: pietas autem ad omnia utilis. Exereeat ergo cepietas ad
uisticiam: ad continentiam: ad mansuetudinem: ut fugias uuem-¬
lia opera. Confirmatuf et radicatus in gr̃a: bonum fidei subeas
certamen. Non de implices negociis scłaribus: qm̃ deo militas. Et enim

Expanded text:
praeliabatur, adeo ut potentior suis fieret infirmitatibus. 183. Itaque considera praeliabatur, adeo ut potentior suis fieret infirmitatibus. 183. Itaque considera quemadmodum eos qui ad officia Ecclesiae accedunt, despicientiam rerum humanarum habere debere doceat. Si ergo 49 mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis? Ne tetigeritis, ne attaminaveritis, ne gustaveritis, quae vestra, quae sunt super terram . Et haec quidem adhuc omnibus fidelibus: tibi autem, fili, contemptum divitiarum, profanarum quoque et anilium fabularum, suadet declinationem, nihil permittens nisi quod te exerceat ad pietatem; quia corporalis exercitatio nulli rei usui est: pietas autem ad omnia utilis. 184. Exerceat ergo te pietas ad justitiam, continentiam, mansuetudinem; ut fugias juvenilia opera, confirmatus et radicatus in gratia bonum fidei subeas certamen: non te implices negotiis saecularibus, quoniam Deo militas. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
omine conteras. quod eum ita affectus animo fueris: necesse. ẽ. ut quo
decorum & lionestum est preponendum putes: illiq mentem ita inten¬
das cuam. ut quicquid aciderit quo frangi animi solent. aut patͥ¬
monii amisso. aut honors immimitio. aut obtrectatio infidelitun. quasi
superior nonsentias : deinde ut ce salutis ipsius pericula prouisticia sus¬
cepta non moueant. Hec uera fortitudo. ẽ. quam habet xp̃i achleca :
qui nisi leglune certauerit non coronatur. Anmedioere tibi uide¬
cur p̃ceptum fortitudinis: cribulatio patientiam operatur. patiẽtia
probationem: probatio uero spem. Uide quot certamina: et una
corona. Quod p̃ceptum nondat: nisi qui est. confortatus in xp̃o
ihesu: cuius caro requiem non habebat. afflectio undiq foris
pugne: intus timoris. Ec qũa uis in periculis. in laboribus pltri¬
nis. incurerbis. in moribis positus. animo cañ non frangebat uuised

Expanded text:
omne conteras? Quod cum ita affectus animo fueris, necesse est illud omne conteras? Quod cum ita affectus animo fueris, necesse est illud honestum ac decorum praeponendum putes, illique mentem ita intendas tuam, ut quidquid acciderit quo frangi animi solent, aut patrimonii amissio, aut honoris immunitio, aut obtrectatio infidelium, quasi superior non sentias. Deinde ut te salutis ipsius pericula pro justitia suscepta non moveant. 182. Haec vera fortitudo est, quam habet Christi athleta, qui, nisi legitimo certamine, non coronatur. An mediocre tibi videtur praeceptum fortitudinis: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem ? Vide quot certamina, et una corona. Quod praeceptum non dat, nisi qui est confortatus in Christo Jesu, cujus caro requiem non habebat. Afflictio undique: foris pugnae, intus timores. Et quamvis in periculis, in laboribus plurimis, in carceribus, in mortibus positus; animo tamen non frangebatur, sed