comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si cut enĩ sẽ ꝑdicentẽ fal sitaslesit. Ita ñ nũ quũ quibdi
audita uera nocuer̃ : Onde corãdis cipulis dñs locutionẽ
suã silentio tẽperans ait : Multab abeo uob dicere
sed nunc ñ potestis illa portare : Ammonendisunt gt
simplices ut sicut fullutiã soꝑ utilit̃ uitant : Itaueritatẽ
seo utilit̃ ꝓferant: Ammonendis: ut simplicitatis bono sp¬
prudenticeud iungant . Quatiñ sic securitatẽ dẽ si molicit¬
te possideant ut circũ spectionẽ prudenti ẽ non amttant

Expanded text:
ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliterprudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant
Abbreviated transcription (Latin):
qihł aut̃ c̃ addefendendũ puritate tcius Nihl ad dicendũ uo¬
ritate facilius : Nã dũ fallaciã oorũ tueri cogit᷑. duro corla¬
bore fatigatur : Hinc nãꝗ scriptũ ẽ : Labor labiorũ ipsorũ
operi& eos : Quienĩ nunc impl&. tunc operit : Quia cuiꝰ¬
nunc animũ ꝑblandũ inqui&udinẽ exerie÷ tTunc ꝑ asperã
r& ribucionem premit : Hinc ꝑ hieremiã dicit᷑: Docuer
linguã suã loqui menduciũ ut inꝗ agerent laborauerunt
Acsi aꝑte dicer& : Qui amici eẽ ueritatis sine labore pote¬
rant ut peccent laborant : Cũ ꝙ uiuere simplicit̃ ren¬
nuunt. laborib ex igunt ut moriant᷑ : Nã plerũque
inculpa deprehensi dũ quades sint cognoscere fagiunt

Expanded text:
ius, ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius: nam dum fallaciam suam tueri quis cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos: qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt ; ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant: cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur: nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
simpdicos aut̃ inmalo: Hinc dectos suos ꝑ sem& ipsec̃uerias
ammon & dicens: Estoteprudenter sicut serpentes & iint¬
ces sicut columbȩ : Qua uidelicet inelectorũ cordio deb&
simplicitutõ colũbȩ astucia serpentis acuere & ser¬
pentis astutiã colũbȩ simplicitas tẽporare : Quatinꝰ nec
sediti ꝑ pradentiã calleant nec cb intalloctusstudio ex
simplicitate torpescant : At contra ammonendis

Expanded text:
emetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lut poss. licet dicero noqueu̾nt: Quit ꝑ caritatẽ
quidẽ inillonũ celsitudinẽ lxis quã uis ad corũ prȩ¬
mia ñ ad surgant: Audiant peccatorũ carnis igna
quid psem& ipsã ueritas dẽ ac integritate. dicat:
on om̃s eepiunt uerbũ hoc: Qđ ideo in notuit suma
qđ negacuit omniũ : Et dũ p̃dicit qr difficile capit᷑.
audientib in noit: cȩpttẽ cũ qua cautela teneatur:

Expanded text:
ere nequeant; quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari, quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum praedicit quia difficile capitur, audientibus innuit coeptum cum qua cautela teneatur
Abbreviated transcription (Latin):
quo mag  loco ꝓminente consistunt. eo crebnions
sagittis insidiatoris imp&untur : Quitanto ardena¬
us sol& erigi quanto se robtius conspicit uino:¬
ł anto ꝗ intolerabilius de dignatur uinei. quanto con¬
tra se uidet ꝑ in tegrã infirmȩ carnis castra pagia
bent̃ ꝓcul dubio tẽptationũ quas tolerant labores calaent
leuesit qđ transeundo laborat᷑: Audicnt qđ ꝓpplli¬
i custodierint sabbata mea ⁊ elegerint que uolui
Dabo eis indomomea ⁊ in muris meis locũ. & nom̃ melius
a filus & filiab : Eunuchi quippes. qui cõ pressis
Quo aut̃ apđ patrẽ loco habent ostendit᷑ quiꝰ indomopi¬
tris uidelic& &na mansione. Mã filiis p̃feruntar.¬

Expanded text:
quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur, qui tanto ardentius solet erigi, quanto se robustius conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra se videt per integra infirmae carnis castra pugnarbenter procul dubio tentationum quas tolerant labores calcent leve fit quod transeundo laboratur. Audiant pt Sabbata mea, et elegerint quae volui; dabo eis in domo mea locum, et nomen melius a filiis et filiabus. Eunuchi sunt qui compressis quo autem apud patrem loco habentur ostenditur, quia in domo patris, videlicet aeterna mansione, etiam filiis praeferunt
Abbreviated transcription (Latin):
aquam capud ẽ iurgiorũ. qr qui linguac̃ ñ frenat
concordic dissipat : Vnde & ediuerso scriptũ ẽ
Quilmponastulto silentiũ iras mitigat: Quiccut̃
quam possit testatur ꝓph&a qui ait : Virlinguos
non dirig&ur suꝑ t̾ram : hinc insadomon iterũ dic̃:
In multilo quio peccatum ñ deerit: hinc isui usait.
Custos iustitiȩ silencium: Videlicot indicans quiu
meñs aiusticra de solatur. quando ab immoderatu
locutione non parcitur : Hinc ia cob dicit : Si quis
putatse religiosũ eẽ. ñ refrenans linguũ suã sed sedu¬
cens corsuum. huius uuna ẽ religio: hinc rursũ ait

Expanded text:
aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem on possit, testatur propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens
Abbreviated transcription (Latin):
& que si gubnator clauũ amitrit quandoniens desreg &
scl̃i ñ tenere. Sienĩ gubnator clauũ sollicite stringit
modo in fluctib ex aduerso nauẽ dirigit. modo uentorĩ
impetus ꝑ obliquũ findit: Ita cũ mets iugilant᷑ anian
regit modo alici suꝑans calcat. mͦ alia ꝓuidens dechn
ut & p̃sentia laboraindo subitiat. & contra futura cera¬
mina ꝓspiciendo conualesccit : Hinc rursũ defortibis
suꝑnȩ patriȩ bellatorib dicitur Vnius cuiq ensis siper
femur suũ. ꝓpt̃ timores noctur nos Ensis enĩ sup fenur
ponitur. quando a cumine scẽ p̃dicationis. praua sigrs

Expanded text:
gubernator amittit, quando mens, ad regendam llas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite stringit, modo in fluctibus ex adverso navem dirigit, modo ventorum impetus per obliquum findit. Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rursum de fortibus supernae patriae bellatoribus dicitur: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Ensis enim super femur ponitur, quando acumine sanctae praedicationis prava sug
Abbreviated transcription (Latin):
se municint: Nã si acir cũ pectionis sollicitudine cor destituit᷑.
uulnerib aꝑitur:. Qaia hostis callidꝰ tanto liberius pectus
ꝑcatit: queuito nudũ hunc a ꝓuidentiȩ lorica dep̃hendit:
Ammonendi sunt qͥrepentina concupis centia suꝑantur : ut
curare nimis t̾rena desuesctuit. qr intentionẽ suc̃ dũreb
transitoriis Immoderatius implicant. quib culparũ iacu¬
lis trans figant᷑ ignorant: Unde & ꝑsalomonẽ uox ꝑcussi
& dormientis ex primitur. qua ait: Verberauer̃ me
sed dolui. traxer me & ego ñ sensi: Quando eiugilabo.
&rursũ uina repperiã Mens quippẽ acura suȩ solli¬
citudinis dormiens. uerbtitur & nondol&. qx sicut im¬
minentia ñ ꝓspicit. sic nec quȩ ꝑpetrauerat agnoscit:
Trahit᷑ & nequaquã sentit. qr ꝑ illecebras uitioꝵ ducit᷑.
nectam̃ asui custodiã suscitatur. Quȩ quidẽ eiuigilare

Expanded text:
se muniant. Nam si a circumspectionis sollicitudine cor destituitur, vulneribus aperitur, quia hostis callidus tanto liberius pectus percutit, quanto nudum a providentiae 90 lorica deprehendit. Admonendi sunt qui repentina concupiscentia superantur, ut curare nimis terrena desuescant; quia intentionem suam dum rebus transitoriis immoderatius implicant, quibus culparum jaculis transfigantur ignorant. Unde et per Salomonem vox percussi et dormientis exprimitur, qui ait: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quae quide
Abbreviated transcription (Latin):
a carnalis uitȩ interfectione retiuore : De quo rarsa
itaꝗ cũ apudsa serminẽ t̃dicationis occultant. Muinas
congrase sententias terribilit̃ audiant quat inus
ab eorũ cordil tͫ porẽ timor expellat: Audiant

Expanded text:
a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant
Abbreviated transcription (Latin):
Si ppłos fames at terer& & occulta ipsi frum̃ta seru ue¬
rent: auctores ꝓcul dulno mortis exis terent: Quaia¬
ꝗ plectendi s̃ pȩna considerent. qui cũ fame uerbi a¬
nimȩ pereant ipsi panẽ ꝑceptȩ grȩ̃ ñminis trant
Vnde ⁊ bone ꝑsadomonẽ dicit᷑: Oui absconđ frum̃ta
maledicct᷑ in ppłis: Frum̃ta quippe absc̃dere est.
predicationis scȩ apitse uerba retinere : Inpopulis aut̃
talis quis ꝗ maledicit᷑ qr in solius culpa suentii ꝓmultorũ
quos corrigore potuit pena damnatur: Si medicinalis
artis minime ignari secandũ uulnꝰ cernerent. Tam̃ se¬
care recusarenc: ꝓfecto peoca d̃ frat̃nȩ mortis ex sola
torpore cõmitterent: Quanta ergoculpa in uoluan t̃
aspiciant. quidũ cognoscant iulnera m̃tiũ curare ea
Neglogunt seccione uerborũ : Vnde & bene ꝑ ꝓph&a¬
dicit᷑ Maledictꝰqu ꝓhib& gladi ũ iuu a sanguine⁊
Giadiũ quippe asinguine ꝓ hibere ẽ: p̃dicationis uerbum

Expanded text:
Si populos fames attereret, et occulta ipsi frumenta servarent, auctores procul dubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sint poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum. Unde et bene pt maledictus, qui prohibet gladium suum a sanguine. » Gladium quippe a sanguine prohibere, est praedicationis verbum
Abbreviated transcription (Latin):
mmonendi Nãꝗs quicũ p̃dicare utilit̃ poss immode¬
rata tam̃ humilitate refugiunt ut exminore con
abs conderent adiutores ꝓculdubio calamitaris extitis q
Quo igit᷑ reatu c̃stringant᷑ aspiciant. qui dũ pec cantibra
trib: uerbũ p̃dicationis subtrabunt: Morientib m̃tib

Expanded text:
mque sunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori coabsconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
plitudine iuxta unius cuiꝰꝗ qualitatẽ. diuina doqui co
dispensecre : Et qr plerũꝗ in anisgłȩ ap&it̃ subrepit
dũ sermodĩ ad multorum noticiã currit : postquã
dictũ c̃ in plateis aquas diuidere recte subiungit᷑
Hab&o eas soł nec sint aleni participestui: Alie¬
nos quippe malignos sps uocat. de quib ꝑ ꝓph&a tẽpratiuoco
hominis
dicitur: Alieni in surrexersp me & for¬
tes quȩ sier̃ animã meã : ait ergo: Aquas
in plectheis diuide ⁊ tam̃ solus habe. Ac si a ꝑte dicat
Sic Necesse ẽ ut p̃dication extorius seruias quatinis
ꝑclationẽ te inmundis spiritib Ni iugtis Ne in diuiniug¬
biministerio. hos testuos ate participes ad mittas
A qua sergo ⁊ inplatheis diuidimus & tam̃ soli possidem us
mancas laudes asse qui minime ambimus. : ALIT Aa¬

Expanded text:
plitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia plitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Alienos quippe malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati hominis voce dicitur: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas et in plateis divide, et tamen solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in dierbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, r eam humanas laudes assequi minime ambimus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illud dõ ñ hominib querit : Audiant qđ scriptũ ẽ.: Ab ho¬
minatio dni ẽ : omis arrogans: Quict uidelicet dum
in uerbo dĩ glãm ꝓpriã querit ius duntis inuadit
Eũ quelaudis suȩ post ponere nequaquã metuit :
a quo hoc ipsũ qđ laudatur accepit : Audiant qđ p̃dica¬
tori tpst ꝑsidomonẽ dicit᷑ : Bibe aquã decisternatiia
& fluenta puteitui Diriuentur fontes tui foras.
& in platheis aquas tuaf diuide: Habeto cassolus
Nec sint alieni participes tui : Aquã qui ppe p̾di¬
cator decis t̃nasua bibit cũ adcor suũ rediens
prius adit ipse qđ dicit: Bibit sui fluenta puter.
Isui inrigatiane in fundit᷑ uerbi: Vbrbene subiun¬
git᷑: Diriuent᷑ fontes tui foras. & in plateis aquas
diuide: Rectũ quippe ẽ ut prius iͦpse bibat &
tunc p̃dicando aliis influat: Fontes nã ꝗ foras di¬
riuare ÷ exterius aliis uimp̃dication in fundere
mpla theis aut̃ aq diuidere ÷ : In magna auditorũ am¬

Expanded text:
ud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Aquam quippe praedicator de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in platdivide. Rectum quippe est, ut prius ipse bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est in magna auditorum am
Abbreviated transcription (Latin):
sit sapiens : Istis uͦ dicit᷑ : Non multi sapientes secomur
nẽ : Et rursum : Quȩ stulta s mundi degit ds̃ ut con¬
fundatsapientes : Iulos plerũꝗ racio nationis argut̃
łstos nonnũ quã melius exempla conuertunt: Iuis n¬
mirum ꝓdest ut in suis clligationib: uscti iaceant : Ists
uͦ aliquando sufficit  laud abilia aliorũ facta cognoscant
Vnde magis t̃ egregius Sapientib: & insipientib debitor:
Cũ ebebteor quos dã sapientes quosdũ uͦ &iã tardiore samminer&

Expanded text:
sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. Unde et magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoner
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ : Istis nãꝗ dicitur. serui obȩdite dominis carna¬
libus: Srursum quicum ꝗ sunt sub iugo serui do¬
minos suos omnibonore dignos arbitrentur: Illis aũ
dicitur. et uos domini eadem facite illis remiten¬
tes minas scientes quia & illorũ &ur dñs ẽ incelis
PUIUS SCĨI ATQ AUTERIEBETES
ã pientes quippe ammonendis ut amitant scine¬
ere quȩ sciunt : hebetes qq̃ ammonen¬
di sunt ut app&ant scire que nesciunt¬
Iu illis hoc primũ des truendũ ẽ qđ se sapientes arbi¬
trintur : In istis iam hedificandã est quicquid sac¬
de si prentia supna cognoscitur: Quiadum minime suꝑhu
quasi ad suscipiendũ hedificiũ corda parauerunt . .
illis laborandũ ẽ ut sapientius stulti fiant : Stultt̃ ip¬
entiã deserant. & sapientem dĩ stultitiã discant: Iris
predicandũ est : ut ab ea quȩ putat᷑ stulticia aduriu
sapientiã uicinius transeant : Illis nãꝗ dicit᷑ Siquis ui¬
detur int̃ uos sapiens esso in hoc scło. scultus fiat ut

Expanded text:
orum. Istis namque dicitur: Servi, obedite dominis carnalibus . Et rursum: Quicunque sunt sub jugo servi, dominos suos omni honore dignos arbitrentur ; illis autem dicitur: Et vos domini eadem facite illis, remittentes minas, scientes quod et illorum et vester Dominus hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciuntIn illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sua der&: AlIten amao nendisgit inpodontes
uos nũq ab impadentiȩ uicio nonnisi in crepatio dura cõ¬
pescit: Istos aut̃ plerũꝗ ad melius. ex ortatio modesta eõ¬
ponit : Illi sede linꝗre nesciunt nisi &iã aplurib inere¬
pentur: Istis plerũ ꝗ ad conuersionẽ sufficit qđ eis doctor
mala sua sed tsm leniter ad memoriã reducit: Illos me¬
lius corrigit̃ qđ inuebendo rep̃henđ. Istis aut̃ maior ꝓuect̃
adducitur si hoc qđ incis rep̃hendit᷑ quasi ex latere tangat᷑
Im pudentẽ quippe iudeorũ plebẽ dñs aꝑte increpans. Ait.
Frons mulieris meretricis facta es tibi. Noluisti erubescere:
łt rursum uere cundantẽ refou& dicens : Confusionis ad oles¬
centiȩ tuȩ obliuis cera. & obꝓbrii uiduitatis tuȩ q̃ recorda¬
beris qr dominabitur tui qui fecitte: Impudentes

Expanded text:
undi. Aliter admonendi sunt impudentes, Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitu
Abbreviated transcription (Latin):
sonsati galathe quis uos fascinauit Mrursũ : Sie stul¬
tiestis. ut cũ spũ cȩperitis. Nunc carne consũ mamini
Culpas uero uere cundantium quasi cõpatiens rep̃henđ diẽñs:

Expanded text:
i Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini ? Culpas vero verecundantium quasi compatiens reprehendit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ri muncẽ : nisi forte ad tẽpꝰ ut uarctis orationi : aederũ reuertimin
in idipsũ : Ecceiã cdestib secretis inscͥrit᷑ : et tam̃ ꝑc̃ discensionis
uiscera  carnalio cubile ꝑscrutat᷑ : Et quẽ subleuat᷑ ad inui¬

Expanded text:
ni . Et iterum: Revertimini in idipsum . Ecce jam coelestibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur. Et quem sublevatus ad invi
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ p̃cipitatio impellit: nedũ tanti sibi honꝰ officii p̃cipita¬
tione arrogantui ã sibi subsequentis idiorationis abscidant:
Et cũ arripiuat intẽpestiue qđ ñ ualent : ꝑdant &iã qđ imple¬
re quandoq tẽpestiue potuis sent: Aoꝗ scientiũ qͣ in con

Expanded text:
 tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incon
Abbreviated transcription (Latin):
grue conant᷑ ostendere. iuste ostendant᷑ amisisse
Ammonendis̃ ut considerent. qđ pulli auiũ si ante pennarũ
ꝑfectionẽ uolare ap&unt : unde ire inalta cupiunt. Inde
in imma mergunt᷑: Ammonendis̃ ut considerent quos
structuris pecentib: Nec dũ ꝗ solidatis si lignorũ ponđ

Expanded text:
grue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pon
Abbreviated transcription (Latin):
de cẽ. reum prius ꝑ c̃fessionẽ ligure studuit :  pest modus
ꝑinucctionẽ siłuare : Elauit paululũ quẽ quesuit sedꝑ
cus sit repente quẽ tenuit : prgrius enĩ fortusse incidere
si ab ipso sermonis exordio aꝑteculpã ferire uoluiss&
Sed p̃missa similitudine cã quã occultubat exa fc
in crepctionẽ : Ad ȩgrũ medicus uenercet se candũ uli
uidebat sed depacientia cgri dubitabat : Abs condit igt᷑
ferũmedicinale sib ueste : quo educto fixit in uulnert Atsr

Expanded text:
 confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Vt mens tẽporali potentia tumida. contra corripientẽ nequq
se erigat : quȩ suo sibi iuditio suꝑbiȩ ceruicẽ calcat: Edinl
sui defensiont sexerceat : qua sententia ꝓprii oris ligat¬
N incc̃ enĩ qđ nathan ꝓph&a arguere rogẽ uenerat & qui
de causc pauperis contra diuitẽ iudiciũ querebut ut prius
sententiã diceret & reatũ suũ post modũ audiret
Quatinꝰ nequaquã iustitiȩ contradiceret: quã in seipsȩꝓtdis¬

Expanded text:
ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse i
Abbreviated transcription (Latin):
de gesto uino laudabilit̃ dix̃ : Id circo enĩ malũ qđ fe¬
cerat cognoscere potuit : qr hoc ebrius non audiuit
ũ uero ita iracundi idios impediunt ut declinare
ommino ñ possint ñ aꝑta exꝓbratione sed sub quadẽs
cautela reuerentiȩ parcendo feriendi: Qđ melius
ostendimus si aebner factum ad medium dedaca mus
Hunc quippe cũ ꝑ sahel ui incaute p̃cipitationes impi¬
edi r& scriptũ ẽ. NLocut᷑÷ ubner ad a sahel dicens Recede
nolime sequi : ue cõpellar confodere teint̃ra. Quiau¬
dire contẽpsit & noluit declinare : Percur st ergo gũ
abner auersa asta mingipne & trans fodđeũ ⁊ mortiur:¬
ab ripiens furor in p̃ceps duc : qui in codẽ furori simp&u
tanto caute declinandis quanto et in sanȩ rapiantur.
Quict doctorũ linguat qus suꝑnũ di lum̃ indicat cũ ꝑ abrup¬
to farorł mentẽ cuĩ piũ ferirq conspicit. cũꝗ contra iris¬

Expanded text:
digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fedigesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortarripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu tanto cautius declinandi sunt, quanto et insania vehementioriquia doctorum lingua, quae supernum lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra iras
Abbreviated transcription (Latin):
t non ferunt aut immoderate crescendo quos ꝓtulerint
amittant : Sed longe alia ẽ ira quȩ sub emulationis
specie sub repit alia quȩ ꝑt᷑ batũ cor. & sine iusticiȩ pre¬
textu confundit: Illa aut̃ in hoc qđ debetiordinate ex¬
tenditur : Hac aut̃ seꝑ in his quȩ ñ debet inflãmatur
Sciendũ quippe ẽ. qr hoc ad impacientib ira cundi difer
qđ illi ab celiis in lacta ñ tolerant: Isticot̃ &iã quȩ tole¬
rentur in port̾ant: Nã iracundi sepe etiã sededinan¬
tes
in secuntur rixȩ ocea sonẽ cõmouent labore contentiones gaudent
Quos tam̃ melius corrigimus si in ipsa irȩ suȩ cõmotiont deadno
Percurbati quppe quid uudiunt ignorant : Sed od se re¬
ducti tanto libentius exhortationis uerba recipiunt. quon¬
to se tranquillius toleratos erubescunt : Menti aut̃ fur¬
ri ebriȩ omne rectũ qđ dicit᷑ ꝑuersũ uidet̃: Vndeet io¬
bel ebrio. cul pã suã Abigahil laudabilit̃ tacuit quan

Expanded text:
t fructus, aut, immoderate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
agere debeant set quid ualeant ad tendunt : Nil desub se quent
iudicio m&uunt : Imꝓbe de cẽporale potestate glori antir
Lib& ut licent̃ et inlicita faciant : subditorũ nomo contradicat

Expanded text:
agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat.
Abbreviated transcription (Latin):
sinis tra tuce quid faciat dex tera tua: Id est pie
dis penscatione nequaqp̃ise głȩ uitȩ p̃sentes ad misceat
Sed opus rectitudinis app&icio ignor& fauoris : Ne inpei
grȩ̃ uicis situdinẽ requirant. Audiant qđ sep̃t c̃ : Cũ facipn¬
diũ aut cȩnã. Noliuo care amicostuos Neꝗ frstuos neqq¬

Expanded text:
sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coenam, noli vocare amicos tuos, neque fratres
Abbreviated transcription (Latin):
tione hoc qđ tribuunt Putilit̃ sparga: Ne tarditate pe¬
tentes noxie crucient: Ne rec ꝓpiende hic grae intentios ab repat :
Nedactionis lum̃ lauđ transitoriȩ app&itio extingat:
Ne oblatũ munꝰ. coniuncta tristicia absꝗdeat: Nemn bene
oblicto munere. Animꝰ plus quã dec& hila rescat. He sibi quis¬
quã cũ totũ rectȩ impleuerint tribuant. &simul omĩap¬
quaꝑegerint ꝑdant : Ne enĩ sibi uirtutẽ suȩ lib tͥatis deputent.
Audiant qđ scriptũ ÷ : Esiq admintrat. tã quã ex uirtute
quã admin trat ds̃. : Ne in benefactis immoderatius gaude¬
ant : Audiant qđ scriptũ ẽ: Cũ feceritis omiã quȩ p̃ceptas uob.
dicite: Serui in utiles sumus quȩ debuimꝰ facere fecimus :
Ne largititẽ tristicia corrũpat. Audiant qđ scriptũ e
Hilarẽ enĩ dactorẽ diligit ds̃ : Ne ex penso munore tran¬
sitoriã luudẽ querant Audiant qđ scipt̃ ẽ : Nesciat

Expanded text:
tione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam peregerint perdant. Ne enim sibi virtutem suae liberalitatis deputent, audiant quod scriptum est: Si quis administrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ne in benefactis immoderatius gaudeant, audiant quod scriptum est: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod deaudiant quod scriptum est: Hilarem enim datorem diligit Deus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat
Abbreviated transcription (Latin):
dines ministeria ꝗ disꝑciens. hos ut regant illos uͦstatu¬
it ut ab adus regantur. Istqs iub& ut nocos saria cot¬
ris pboane Iui ut accoptu ub uliis sumant : Etta¬
m̃ plerũ q offendunt qui regunt & in patris familias
grã ꝑmanont qui regunt᷑ : Trã merent᷑ quidispens¬
tores.s. Sine offensione ꝑduranti qui ex alion a dispens¬
none subastunt: Ammonendis̃ igit᷑ quiiã quȩ possident
misericordit̃ tribuunt ut celestidño dispensatores se postuss sub¬
sidiorum tẽporaliũ agnoscant : Et tan humilit̃ p̃betant : quan¬
to& aliena eẽ intellegunt quȩ dispensant : Eũ ꝗ in ilorũ mi¬
nis terid̃ quib accepta largiunt᷑ constitutos seeẽ considerdnt
Noquic quã eorũ m̃tes tumor subleuet : sed timor p̃mat : Vnde
et nec esse ẽ ut sollicite ꝑpendant ne comissa indigne distribuut.
÷ equȩdã quib Nulla. Ne nullẽ quib quȩdã. Ne mul tie quibpaura
Ne pauca p̃beant quib impendere multa debuerant : Ne p̃cipita¬

Expanded text:
dines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes tumor sublevet, sed timor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipita
Abbreviated transcription (Latin):
A udiant qđ scriptũ ẽ : omni p&enti᷑ tribue : Nesultim ali¬
quid p̃becint quib: omnino conferre nil debent dudias
qđ scriptũ c̃ : Dubono  ñ receperis peccatorẽ : bene fachumili¬
÷ ñ dederis impio : Ec rursũ : Panẽ tuũ nuiñ suꝑsepultur ã
qđ iniqui s̃ impendit : Vnde ⁊ non nulli hui modidiuites
cũ fame crucient᷑ xp̃i pauperes effusi largitatib: nutri¬
unt striones : Quiuͦ indigenti &iã peccatori panẽ suum
ñ qr peccatorẽ sed qr homo ẽ tribuit: Nimirũ ñ peccatorẽ.

Expanded text:
audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliaudiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant od scriptum est: Da bono, et : Ne dederis impio ; et iterum: Panem tuum et vinum super sepulturam  iniqui, impendit. Nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatore
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ nc̃ ꝙ phesucia disciplinȩ uigere seriunt᷑ : Inhas aero qrȩbosicõ¬
hittimꝰ neuerbi qudẽ ab cliqͥ inaectione laceramꝰ: Tanto ergo apud
dnm ailigatiorersumꝰ : quanto apud hominer inulte peccamꝰ : Discipli
ut dũt nrã sabditor diuimo iudicio tanto liberiores reddit: quanto hic

Expanded text:
ia disciplinae vigore feriuntur, in his vero quae ipsi committimus, ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã beneregit : qui & tenere illã nouit et impugnare:: binda
regit : qui scit ꝑillẽ suꝑculpas crig scit cũ illic cȩteris ȩqudito
cõponi : Humana &enĩ mens plerũ ꝗ extollit᷑ : quunto In alidẽne

Expanded text:
hanc exercet, qui et retinere illam noverit, et impugnare. Bene hanc exercet, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana enim mens plerumque extollitur, etiam cum n
Abbreviated transcription (Latin):
dũ foris se in culmine potestatis extollit: A postate quippe angło
si milis efficit᷑ dũ homo hominib: eẽ similis dedgnat᷑: Sic suul post
humilitatis meritũ In tumore siꝑbiȩ  culmine potestatis excreuit :
humilitatẽ quippe p̃latus ẽpsupbiã rȩꝓbatꝰ: Dnõ at testarte quiait¬
Nonno cũ esses paruulus in o culistuis. caputte c̃stitui intribub isr ł. o
Paruulũ se insuis pruis oculis uiderat: sed fultꝰ tẽporals potentta. Lã se
paruulũ ñ uidebat : E&erorũ nãq cõ paratione se p̃ferens qe plus

Expanded text:
dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum, in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus esNonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se in suis prius oculis viderat, sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plu
Abbreviated transcription (Latin):
iter duce aerea columna ꝑgebat. cũ obab cognatũ
suum agentilitatis conuersatione uelet educero et
omp̃tenti ã domino subiugare : ait : Proficis cimur
ud locũ quẽ dñs datusus ẽ nob̵ ueni nobiscũ ut benesa¬
s& ille Non uadã tecum sed reuertar in t̃rã meaẽ in qua
nutꝰ sum : dico ad iunxit : Noli nos relinꝗre : Tuenim
Nosti inquib: locis ꝑdesertũ castra ponere debeamꝰ & eris
ductor nr̃ : Neꝗ it moysi m̃tẽ ignorantia itineris
de cunctis interius ꝑc̃uersationẽ dõ sedula locutio pe¬
miliaris instruebat : sed uidelicot uirꝓuiđ clato
uuditori conloqͥens. solatiũ p&liit ut daret : duc ẽ requi¬
rebat inuia. ut dux en fieri potuiss& aduitũ: Egit
itaq: ut suꝑb: uuditor uoce ad meliora suadente. eoma¬
gis fieret deuotꝰ quo putaret nec essarius : Et unde se
exortatorẽ suũ p̃cedere crederet. indesesuperb: ex

Expanded text:
iter iter suum ex gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis: veni nobiscum, ut benefaset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam, in qua natus sum, » illico adjunxit: « Noli nos relinquere, tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eris ductor noster. » Neque enim Moysen ignorantia itineris de cunctis interius per conversationem Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet providus vir elato auditori colloquens, solatium petiit, ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieret ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius, et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis ex
Abbreviated transcription (Latin):
Inforenda nãꝗ illis s̃ aut aliabona ꝗ in ipsiss̃. adi
cenda certe quȩ poterunt ẽẽ si non s̃ : Et tunc de nuo
resecanda sunt mala quȩ nob̵ displicent . cũ prius ad
audiendũ placabilem eorum mentem fecerint prȩ¬
mis sabona quȩ placent : Nam ȩquos indomitosiblun¬
da prius manu tangimꝰ : ut cos nob̵ plenius postmodum.
&iam ꝑ flagella subigamus: Et amaro pigm̃torũ po¬
culo mellis dulcedo adiungitur : ne ea quȩ suluti ꝓfutu¬
ra .ẽ. in ipsogustu aspera a maritudo sentiatur: Dũ
uero gustus ꝑdulcedinẽ fallit᷑ humos mortiferus ꝑ ama¬
ritu dinem uacuact᷑ : Ipsa ergo inelatis inuectionis exor¬
dic ꝑmixta sunt laude temperanda : Vt dum admitunt
fauores quos diligunt. &iã correptionis recipiant quas
oder̃ plerũꝗ aut̃ ꝑsua dere clatis utilia melius porsum.
si ꝓuectũ eorum nobis pocius quã illis ꝓfuturũ dicamus
&Si eorũ meborationẽ uobis magis quã sibi impendi postulemus

Expanded text:
illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius 60 quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sasũ intimandũ ÷ quã sit nulla tẽporalis glã. quã ampleetentes
non tenent : Audiant humiles quã sint &n aaquȩ appetunt
quã transicoria quȩ õ temipunt : Audiant elati quã sint
transi toria quȩ ambiunt quac̃ ȩt̃ ne quȩ ꝑdunt: Audiant̃
hlimiles ex magistra uoce ueritatis : Om̃s qui se humiliat
Audiant clati. Anteruinã ex altdt̃ sp̃s : Audi ant humiles
Adquẽ rerpiciam Nisi ad humilẽ i qui&ũ. ⁊ trem̃ tẽ sermones
mcos  Xudiant clati : Quid suꝑbit terra⁊ cinis n
Audiant humiles : Ds humilia respicit: Audiunt elaci
eis adta talengo cognos eit : Andiant humle qr slius hominsn

Expanded text:
istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius
Abbreviated transcription (Latin):
semitigtme  quasi aasa hel ꝑ sequi & in sanire noncesscant e
Nocerso e uhii qu furontes reprimere conant᷑ necastondẽ
se li furorc erigunt sed quio quid ẽ tranquillitatis ostendant
Quedc̃ uͦ subtiliter ꝓferant in quib ex obliquo furentist en¬
nimum pungant : Unde ⁊ abner cũ contra ꝑ sequentem
substitit Noncũ recta sed auersa asta tranforauit
Ex muchrone quippe ꝑcutere c̃. inp&u aꝑte increpationis
obuiare : Auersa uero asta ꝑ soquentẽ ferireie furente
tran quille ex quib dẽ tangere & quasi parcendo superarci
Asahol aut̃ ꝓtin dc cubet qr cõmotȩ mñtes du etparessibi
sentiunt et tam̃ res ponsorũ ratione in intimis subtran¬
quillit ate tanguntur ab eo qđ se crexerant statĩ c adibua
Quier goͣ seruoris sui impetũ sublenitatis ꝑeus sione resliunt
quasi sine ferro moriuntur. ATiteraanonendis .xI.
lls in sinucendũ ẽ quac sit uera excellentia quã sperando tenent:

Expanded text:
se mitigant, et quasi Asael, persequi et insanire non cessant, necesse est ut hi qui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furorem erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant, quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum purgent. Unde et Abner, cum contra persequentem substitit, non eum recta, sed aversa hasta transferavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare. Aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. CAPUT III.Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent;
Abbreviated transcription (Latin):
so credunt perli bortute rec titudinr.  oi cx¬
uesa non increpent. subspecie humilitatis p̃mit culpu
formidinis : Istosad crepanda quȩ ñ debent. aut ma¬
gis increpanda quã debent subimmagine libertatis
effrenatio impellit tumoris : Vnde et elatiumo¬
nendi sunt Neplus quam decet sint liberi : Et humi¬
les cmmonendi s. neplus quã ex peđ sint subiccti Ne
aut illi defensionẽ iustitiȩ uertant in ex ercitatͥonem
suꝑlu ȩ Aut isti cũ student plus quã necesse ẽ homi¬
nib: subici. cõpellantur corum &iã uicia uener are
Consi derandum uero ÷ qđ plerumꝗ clutos utilius cor¬

Expanded text:
se credunt per libertatem rectitudinis. Aliqsa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est
Abbreviated transcription (Latin):
Qui suorũ & maxime domesticorũ curã ñ habot fidẽ negauit et ẽ in silu
A&crior : Int̃ hȩc itaꝗ metuendũ sẽꝑẽ et uigilant̃ intuendũ. ir
dũ cura ab eis exterior agit᷑ : ab int̃ naintentione mergant᷑ : Pioriqnt̃
ut p̃diximꝰ corda rectorũ dũ tẽporali sollicitudimi in caute deserun
Abintimo amore frigescunt : Etsoras fusi obliuis ci ñ metuunt : quia unmta¬
rũ rogimina susceper : Sollicitudo ergo que sabditis exterius inpei¬
dit᷑ sub certa necesso c̃m̃sura tencat᷑ : Vndo beno ad erechidem
dicit᷑: Sacerdotes capatsuũ ñ rad nt. neꝗ comã nutriant. sedtondin¬
tes adtondant capita sua : Sacerdotes nãq iure uocatis : quiut sa¬
crũ ducatũ p̃beant fidedib pres.̃ Capilliũ incapite: exteriori ĩ
cogitationes inm̃te : Quidũ suꝑcerebrũ infensibilit̃ oriunt᷑ : unꝰ
uitȩ p̃sentis designant : quȩ ex sensu neglegente puuent : quia inpi
tune aliquando ꝓdeunt : quasi nob̵ ñ sencientib. procedint

Expanded text:
idem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper est, et vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designantune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dunda ẽ ꝑuenit᷑: pax igit᷑ p̃sens ita tenenda ẽ: ut ⁊ diligi
debeut ÷ c̃tẽpni : Nesi immo derate diligit᷑ diligens ani¬
mꝰ inculpa capiat᷑ : Vndo ⁊ ammonen di s̃ paccati. Nedũ
nimis humanã pacẽ desiderant prauos hominũ mores ne¬
quaquã redurguant. & c̃sentien do ꝑuersis. ab auctoris
sui se pace dis iungant : Ne dũ humana foras iurgia me¬
cuunt : in t̃ni fȩderis discesione feriant᷑: Quid ẽ enĩ pax
transi coria Nisi qđ dũ uestigiũ pacis& ne Quidergo de
m̃tius potest quũ uestigia in puluere imp̃ssa diligere sed
ipsũ quo imp̃ssa s̃ ñ amare  Hinc đđ dũ totũ adto¬
de sa pacis int̃nȩ constringer& tostat᷑ qđ cũ malis c̃cord¬

Expanded text:
danda est, pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, et ut diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde et admonendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant; ne dum humana foras jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid est enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo etius potest, quam vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis aeternae constringeret, testatur quod cum malis concord
Abbreviated transcription (Latin):
Necdũ cũ peccando contẽpnere: Cũ uͦ derelicto bono
in nocentiȩ. Iniqͥ tatẽ eligens app&it. tgaiã in eiꝰ faciẽ
mittit  Sed ecce adhuo ⁊ postergũ ds̃ subsegñs monet
qui &iã post culpet̃ adsere dire ꝑ suadit : Auec¬
sũ reuocat  cõmissa ñ respicit Reuertent si nuip¬
& atis ex panđ : Vocẽ ergo postergũ monentis aud¬
mus si aduitantẽ nos dnm̃ saltłm post peccata reueni
Debemꝰigitur pi& atẽ uocantis erubescere siius ticuon
nolumꝰ formidure : Q tanto grauiori imꝓbitate
contẽpnitur. quanto & contẽptus adhucuocare ior

Expanded text:
necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae iniquitatem eligens appetit, terga jam in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet. Qui etiam post culpam ad se rediri persuasit, adversum revocat, cum commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare, quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus