comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde beatus iob. cum sua
oꝑa protulit. contra dm nul
lomͦ tumuit: quia ea que ue¬
raciter fecerat. humiliter dix̃.
dictis uera aliqua ꝑmiscere:
& amici beati iob. quainius in
reprehensione eiꝰ. om̃imo do
fallantur : possunt tamen qe
quedam uera dicere: que ex
illius assiduitate didicerũt.
Quoꝵ dicta si omnia refu¬
tanda eent: helyphar senten¬
tiam paulus apłs minime
protulisset dicens. App̾hen¬
dit sapientes: in astutia eoꝵ.
Quia gͥ & ea que recta di¬
cunt. contra beatum iobre¬
cte non dicunt: nos in eoꝵ
dictis. & oalcemus uitium in¬
discretionis ÷ & discutiamꝰ
uires rectitudinis. Sequit᷑.
latus sit: Eo enim ipso qͦ
dicitur homo: terremis ex¬
pͥmitur. & infirmus. Homo
enim: ab humo appellatꝰ ẽ.
Et quomͦ esse ualet sine ma¬
cula : qui sponte sua ad in¬
firmitatem concidit. factus
de terra: Ubi &e additur.
Et ut iustus apparcat. natꝰ
de muliere: Primam quippe
uiro iniustitiam: mulier pro¬
pinauit. in paradyso. Quo¬

Expanded text:
Unde beatus Job, cum sua Unde beatus Job, cum sua opera protulit, contra Deum nullo modo tumuit, quia ea quae veraciter fecerat humiliter dixit. dictis vera aliqua permiscere, et amici beati Job quamvis in reprehensione ejus omnimodo fallantur, possunt tamen et quaedam vera dicere, quae ex illius assiduitate didicerunt. Quorum dicta si omnia refutanda essent, Eliphaz sententiam Paulus apostolus minime protulisset, dicens: Apprehendit sapientes in astutia eorum . Quia igitur et ea quae recta dicunt contra beatum Job recte non dicunt, nos in eorum dictis et calcemus vitium indiscretionis, et discutiamus vires rectitudinis. Sequitur:latus sit? - Eo enim ipso quod dicitur homo, terrenus exprimitur, et infirmus. Homo enim ab humo appellatus est Et quomodo valet esset sine macula, qui sponte sua ad infirmitatem concidit factus de terra. Ubi et additur. Et justus appareat, natus de muliere? - Primam quippe viro injustitiam mulier propinavit in paradiso. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
tamen semꝑ cor longe dissi¬
mile. Et ex quib dictis. do¬
minus abiniustis offenditur:
in eisdem quoq. a iustis pla¬
catur. Nam phariseus ing̾s¬
sus in templum dicebat. ie¬
uino bis in sabbato. decimas
do omnium que possideo:
s iustificatus magis publica¬
nus. quam ille exiit. Eze¬
chias quoq rex. cum mole¬
stia corꝑis afflic̾tus. ad extre¬
mitatem ꝑuenisset uite: in
oratione compunctus. dixit.
Obsecro domine. memento
queso. quomͦ ambulauerĩ
coram te in ueritate: & ĩ cor¬
de ꝑfecto. Nec tamen dñs
hanc confessionem ꝑfectionis
eius. despexit aut renuit: quẽ
mox in suis precib exaudi¬
uit. Ecce pariseus se iustifi¬
cauit in oꝑe: ezechias iustũ
se asseruit. etiam in cogita¬
tione. Atq unde ille offen¬
dit: inde iste placauit đm.
Cur itaq hoc: nisi qͥa om¬
mpotens deus singłoꝵ u̾ba
a cogitationib pensat: &
m eius aurib suꝑba ñ sunt:
que humili corde ꝓferunt᷑

Expanded text:
tamen semper cor longe dissitamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine, memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto . Nec tamen Dominus 406 hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, et Ezechias justum se esse asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Dominum placavit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba a cogitationibus pensat, et in ejus auribus superba non sunt quae humili corde proferuntur?
Abbreviated transcription (Latin):
mens ita ad altiora contẽplan¬
da suspenditur: ut externis
eoꝵ facies obstupuisse uide¬
atur. S quia hanc contem¬
plationis uim in occulto a¬
gi heretici ignorant: hoc a
iustis & recta sapientib. fie¬
ri magis ꝑ hypochrisim. qmͣ
ꝑ ueritatem putant : quia
hoc quod ipsi habere neq̃¬
unt. messe ueraciter aliis.
non suspicantur. Sequit᷑.
tuo. huiuscemodi sermones:
Plerumq iusti. aliquib ne¬
cessitatib afflicti: sua oꝑa co¬
guntur fateri. Quod beatꝰ
iob fecerat: quem post iusti¬
tiam. flagella dep̾mebant.
S cum eoꝵ dicta iniusti au¬
diunt: hec ꝑ elationem po¬
tius. quam ꝑ ueritatem exi¬
stimant prolata. Ex sins
enim cordib. uerba iustoꝵ
pensant: & dici humiliter
posse uerba bona. non esti¬
mant. Sicut enim grauis
culpa est. sibi hoc hominẽ
arrogare quod non est: sic
plerumq culpa nulla est.
si humiliter bonum. dicat᷑
quod est. Unde & sepe con¬
tingit. ut iusti & iniusti.
habeant uerba similia: sed

Expanded text:
mens ita ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere haeretici ignorant, hoc a justis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim quam per veritatem putant, quia hoc quod ipsi habere nequeunt inesse veraciter aliis non suspicantur. Sequitur:tuo hujuscemodi sermones? - Plerumque justi aliquibus necessitatibus afflicti, sua oguntur fateri, quod beatus Job fecerat, quem post justitiam flagella deprimebant; sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hominem. de immundo semi¬
ne. non esse conceptum: qui
sic inmundum uenit ex uirgĩe:
ut nil haberet. de minunda
conceptione. Neq enm ex
Solus gͦ. in carne sua. uere
mundus extitit: qui delecta¬
tione carnis tangi non potuit:
quia nec ꝑ carnalem huc de¬
lectationem uenit.
UNDECIMUS:¬

Expanded text:
hominem de immundo semihominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim eSolus ergo in carne sua vere mundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem venit. DUODECIMUS
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio: immundicia ẽ. Un¬
de psalmista ait. Eoce enĩ
miniquitatib conceptꝰ sũ.
& in delictis peꝑit me mat̾ mea.
Hinc est gͦ quod plerumq tẽp̃¬
tatur & nolens. hinc est enim.¬
quod immunda queda in men¬
te patitur: quamuis ex iudicio
reluctetur: quia conceptus de
inmundicia. dum ad mundi¬
ciam tendit : hoc conatur uin¬
cere quod est. Quisquis autẽ.
occulte temptationis motus.
atq immunditiam cogitatio¬
nis euicerit: nequaqm sibi su¬
am munditiam tͥbuat: quia
de inmundo conceptum semi¬
ne. nullus facere mundũ po¬
test: nisi is qui mundus ꝑ se¬
met ip̃m solus est. Qui gͦ iã
ad locum munditie. mente ꝑ¬
uenit: conceptionis sue uiam
respiciat. ꝑ quam uenit. Atq
inde colligͥat. quia ex sua uir¬
tute non habet mundiciam
uiuendi: cui de immunditia
factum est initium subsisten¬
di. Potest uͦ hoc in loco intel¬
ligi: quia beatus iob incar¬
nationem redemptoris intu¬
itus. solum indit inmundo

Expanded text:
ceptio immunditia est. Unceptio immunditia est. Unet Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
te ocłos. se & d̾m: pensauit
quis cum quo. ad iudicium
ueniat. U̾idit hinc hominẽ.
inde conditorem: id est pul¬
uerem & dm: & rec̾te ait.
Et dignum ducis suꝑ huiꝰ¬
cemodi aꝑire ocłos tuos.¬
Ommpotenti dño. ocłos a¬
ꝑire est: iudicia grerere :
que feriat uidere. Nam clau¬
sis ocłis non uult aspicere: qͥ
non uult ferire. Unde mox de
ipso quoq iudicio adiungit᷑:
& adducere eum tecum in ui¬
dicium. S quia contempla¬
tus est ad iudicium uenientẽ
dm: rursum considerat ĩfir¬
mitatem suam : uidet qͥa
mundus ꝑ semet ip̃m ẽẽ non
possit: qui ut esse posset de
immundicia processit : atq
cere mundum: de inmun¬
do conceptum semine:
Nonne tu qui solus es:Is
qui ꝑ se solus est mnlundus:
mundare p̾ualet ĩ munda.
Homo enim incorruptibi¬
li carne uiuens. habet tẽp¬
tationum inmundicias
impressas in semet ipso: qͥa
nimirum traxit eas ab ori¬
gine. Ipsa quippe propter
delec̾tationem carnis. eiꝰ con¬

Expanded text:
te oculos. Se et Dominum pensavit, te oculos. Se et Dominum pensavit, quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde Conditorem, id est pulverem et Deum. Et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuosOmnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem suam. Videt quia mundus per semetipsum esse non possit, qui ut esse possit, de immunditia processit, atque cere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ipse,- qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus con
Abbreviated transcription (Latin):
dere. ad aliud semꝑ impellit᷑
quam est : & nisi in statu suo.
arta custodie disciplina tene¬
atur : semꝑ in deteriora de¬
labitur. que enim semꝑ stan¬
tem deseruit : statum quem
habere potuit amisit. Ynde¬
& nunc. cum ad meliora inti¬
tur: quasi contra ictum flu¬
minis conatur. Cum uͦ ab
intentione ascendendi resol
su labor est. in descensu otiũ:
intraturos ꝑ angustam por¬
tam. dñis admonet dicens.
Contendite intrare. ꝑ angu¬
stam portam᷑. Dicturus qͥppe
anguste porte introitum pre¬
misit contendite: quia nͥ men¬
tis contentio ferueat. unda
mundi ñ uincitur : ꝑ quam
Quia gͥ homo. uelut flos
nascitur. & conteritur: qͥa
sicut umbra fugit. atq in
statu suo numquam ꝑma¬
net : quid in hac considera¬
tione subiungat. audiamꝰ.
suꝑ huiꝰcemodi aꝑire ocłos
tuos : & adducere eum tecũ
in iudicium: Considerauit
quippe suꝑius. & ommpoten¬
tis dei potentiam: & infir¬
mitatem suam. Deduxit an¬

Expanded text:
dere ad aliud semper impellitur dere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentione ascendendi resolvsu labor est, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus. super hujuscemodi aperire oculos tuos, et adducere tecum in judicium? - Consideravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam deduxit an
Abbreviated transcription (Latin):
de illo scͥptum est: quia secu¬
tus est umbram. Bene autẽ
dicitur. & numquam in eodẽ
statu ꝑmanet: quia dum in¬
fantia ad pueritiam. pueritia
ad adolescentiam : adolescen¬
tia ad iuuentutem. uiuentꝰ
ad senectutem: senectus tran¬
sit ad mortem ÷ incursu ui
te presentis. ipsis sius augm̃¬
tis ad detrimenta impellit᷑:
& inde semꝑ proficit: unde
se proficere in spatium uite
credit. Pixum etenim statũ
hic habere non possumꝰ. ubi
transituri uenimus: atq hoc
ip̃m nr̃m uiuere ⁊ cotidie a
uita transire est. Quemui¬
delicet lapsum pͥmus homo¬
ante culpam habere non po¬
tuit: quia temꝑa eo stante
transibant. S postquam de¬
liquit: in quodam se quasi lu¬
brico temꝑalitatis. posuit.
Et quia cibum comedit ue¬
titum: status sui protinus in¬
uenit defectum. Quam tam̃
mutabilitatem non solum ex¬
terius. s interius quoq homo
patitur: dum ad meliora ex
urgere oꝑa conatur. Mens
etenim. mutabilitatis sue pon¬

Expanded text:
de illo scriptum est: Quia secude illo scriptum est: Quia secutus est umbram. Bene autem dicitur: Et nunquam in eodem statu permanet, quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad motae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum pante culpam habere non potuit, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Quam tamen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pon
Abbreviated transcription (Latin):
ita & florebit. Y saias quoq ait.
Om̃is caro fenum: & om̃is gła
eius. sicut flos agri. Homo et¬
enim more floris. procedit ex
occulto. & subito apparet in
publico: qui statim ex publico.
ꝑ mortem retrahitur ad occul¬
tum. Carnis nos uiriditas os¬
tendit: s areditas pulueris.
ab aspectib retrahit. Quasi
flos apparuimus. qͥ non era¬
mus: quasi flos arescimus.
qui temꝑaliter apparebamꝰ.
cotidie compellitur ad mor¬
tem: recte adiungitur. &
fugit uelut umbra: & num¬
quam in eodem statu ꝑma¬
net. S cum sol quoq. cur
bilitate fagat: cur cursus
uite hominis. umbre potius
quam soli comparatur: nͥ
quia amisso amore condito¬
ris. calorem cordis ꝑdidit:¬
& in solo iniquitatis sue fri¬
gore remansit: Quia uyxta
ueritatis uocem. habunda¬
bit iniquitas: & refrigescet
caritas multoꝵ. Qui gͥ in
amore dei. calorem cordis nõ
habet: nec tamen uitam qm
diligit tenet : scilicet uelut
umbra fugit. Unde recte qͦq

Expanded text:
ita florebit . Isaias quoque ait: ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico, qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus, qui non eramus; quasi flos arescimus, qui temporaliter apparebamus.quotidie compellitur ad mortem, recte adjungitur: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. Sed cum sol quoque indelitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui iamore Dei calorem cordis non habet, nec tamen vitam quam diligit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque
Abbreviated transcription (Latin):
la nr̃a. grauius erramꝰ. Quid
itaq hoc. nisi humane uite
miseria est: Quod amissa
celesti patria repulsus homo.
delectatur exilio: grauatur
curi. & tamen cogitare dissi¬
mulat quam grau̾e sit. quia
multa cogitantur: quod pͥ¬
uatus est interno lumine: &
tamen in hac uita. diu uult
ꝑpeti cecitatem suam. Quid
hoc aliud. quam de pena nr̃a
nata miseria est: S quãuis
diu hic stare desideret: ipso
tamen cursu mortalis uite¬
impellitur. ut egrediatur:¬
quasi flos egreditur & conte¬
ritur. & fugit uelut umbra:
& numquam in eodem statu
ꝑmanet. Quasi flos enim eg̾¬
ditur. quia nitet in carne:
s conteritur. quia. redigit᷑¬
Quid enim sunt nati hoĩes¬
in mundo: nisi quidam flo¬
res in campo: Tendamus
ocłos cordis. in hanc latitu¬
dinem mundi presentis. &
ecce tot florib. quot homi¬
nib plenus est. Uita itaq
in carnem. flos in feno est.
Unde bene ꝑ psalmistam di¬
citur. Homo sicut fenum
dies eius: & sicut flos agri.

Expanded text:
la nostra gravius erramus. Quid la nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod privatus est interno lumine, et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam; quid hoc aliud quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu vitae mortalis impellitur ut egrediaturquasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitQuid enim sunt nati hoin mundo, nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo, sicut fenum dies ejus; et sicut flos agri,
Abbreviated transcription (Latin):
na hominib breuiter est ex¬
pressa: quia & angustatur ad
uitam : & dilatatur admiseri¬
am. Si enim subtiliter consi¬
deretur: omne quod hic agi¬
tur. pena miserie est. Ipsi ete¬
nim corruptioni carnis serui¬
re. ad necessaria atq concessa.
miseria est: ut contra frigus
uestimenta. contra famem a¬
limenta. contra estum frigora.
requirantur : quod multa cau¬
tela custoditur salus corꝑis:
quod etiam custodita amitti¬
tur. amissa cum graui labore
reparatur : & tamen repara¬
ta. semꝑ in dubio est. Quid
hoc aliud. quam quod morta¬
lis uite miseria est: Quod
amamus amicos. suspec̾ti ne
offendi ualeant: formidamꝰ
mimicos. atq securi de eis ñ
sumus: utiq quos formida¬
mus : quod pleramq mimi¬
cis sic fidenter. quasi aicis lo¬
quimur: & nonnumqͣm pu¬
ra uerba proximoꝵ. & mul¬
tum nos fortasse diligentiũ.
quasi uerba suscipimus mi¬
micoꝵ: & qui falli numquã.
uel fallere uolumus: ex caute¬

Expanded text:
na hominis breviter est exna hominis breviter est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur, quod hic agitur, poena et miseria est; ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa, miseria est: ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur, quod multa cautela custoditur salus corporis, quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata semper in dubio est. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? quod amamus amicos suspecti, ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex caute
Abbreviated transcription (Latin):
indiscreta accipitur. Et sepe
contingit. ut. etiam discretus
quisꝙ subito labatur in culpã:
atq indiscretus alius &e infir¬
mus. bonam exhibeat oꝑati¬
onem. S is qui indiscretus
atq infirmus. nonnumqͣm
de eo quod bene egerit. am¬
plius eleuatur: atq grauius
in culpam cadit᷑. Discretus
uͦ quisq. etiam ex eo quod
male se egisse intelligit. ad
districtionis regulam artiꝰ
reducitur: & inde altius adiu¬
stitiam proficit: unde ad tem¬
pus.a iustitia cecidisse uide¬
batur. Qua in re recte dicit᷑.
melior est miquitas uiri. qͣm
bene faciens mulier: quia non¬
numqm etiam culpa fortium.
occasio uirtutis fit: & uirtus
infirmoꝵ. occasio peccati.
Hoc gͥ loco. mulieris noĩe.
quid nisi infirmitas designa¬
tur : cum dicitur. homo na¬
tus de muliere: Ac si aꝑtius
dicatur. Quid in se habebit
fortitudinis: quia natus est
ex infirmitate: Breui uiuens
temꝑe: repletur multis mise¬
ris. Ecce sc̃i uiri uocib. pe¬

Expanded text:
indiscreta accipitur. Et saepe indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius dicatur: Quifortitudinis, qui natus est ex infirmitate, brevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poe
Abbreviated transcription (Latin):
pe habet homo: unde temp¬
tetur. Quasi gͦ tinea uestem
consumit: qui ex ueste eadem
processit. Sciendum quoq:
quod tinea sine sontu ꝑforat
uestimentum. Et plerumq
cogitatio ita tranffigit mentẽ.
ut mens ipsa nonsentiat: nisi
postquam fuerit eiꝰ aculeo tͣns¬
fixa. Bene gͦ dicitur. qd homo
tanquam uestimentum. a ti¬
nea consumatur: quia non¬
nunquam temptationũ no¬
strarum uulnera non cogno¬
scimus : isi postquam ab eis
confusi in mente fuerimus.
Quam indelicet infirmitatẽ
nr̃am bene cidhuc sẽs uir con¬
siderans. adiungit. Homo¬
temꝑe: repletur multis mise¬
riis. In sacro eloquio. mulier
aut pro sexu ponitur: aut pro
infirmitate. Pro sexu quippe:
sicut scͥptum est. Misit deus
filium factum ex muliere: fa¬
ctum sub lege. Pro infirmi¬
tate uͦ. sicut ꝑ quendam sa¬
pientem dicitur. Melior est¬
iniquitas uiri: quam bene¬
faciens mulier. Uir etenĩ for¬
tis quilibet & discretus uocat᷑:
mulier uͦ. mens infirma uel

Expanded text:
pe habet homo unde tenpe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod homo tanquam vestimentum a tinea consumitur, quia nonnunquam tentationum nostrarum vulnera non cognoscimus, nisi postquam ab eis confossi in mente fuerimus. Quam videlicet infirmitatem nostram bene adhuc sanctus vir considerans, adjungit: tempore, repletur multis miseriis. - In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . » Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: « Melior iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur, mulier vero mens infirma vel
Abbreviated transcription (Latin):
mo facere audeat: ut inbonis
actib ꝑ intentionem titubet :¬
& inter recta oꝑa. sinistra co
gitatio. eum illudat. Que
tamen cuncta. omp̃c ds sub¬
tiliter examinat: atq in iudi¬
cio singła repensat. S qͣndo
homo. qui carnis fue infirmita¬
te constringitur: contra cunc¬
ta ueleat subtiliter assurgere:
atq inconcussa cogitatione re¬
ctitudinem tenere : Unde ap¬
do consumendus sum: & qua¬
si uestimentum. quod come¬
ditur a tinea. Sicut enim ue¬
stimentum. de se exorta tinea.
comeditur: ita homoinsẽmet¬
ipso habet putredinem. dequa
consumatur. Atq hoc est qd¬
habet unde consumitur ut ñ
homines adieatir: qui quasi
putredo consumendus sum: &
quasi uestimentum quod come¬
ditur atinea. Homo enim qͦͣsi
putredo consumitur: dum car¬
nis sue corruptione conteritur.
Cui quia inmunda tempta¬
tio. non aliunde. s a semet ip̃o
nascitur: more tinee carnis tẽp¬
tatio. quasi uestem de qua ex¬
iit consumit. In semet ipso qͥp¬

Expanded text:
mo facere audeat, ne in bonis mo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apdo consumendus sum et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. - Sicut enim vestimentum de se exorta tinea comeditur, ita homo in semetipso putredinem habet de qua consumatur, atque hoc est unde consumitur, ut non hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quip
Abbreviated transcription (Latin):
hominis deus posuit: quia pra¬
uitatem illius. forti districtio¬
nis sue sententia ligauit. Qtiꝰ
om̃s semitas obseruat: quia sub¬
tiliter singula eiꝰ queq diiuidi¬
cat. Semita etenim: angusti¬
or solet esse quam ma. Quia
autem. uias actiones: non in¬
merito semitas. ipsas actionũ
cogitationes. accipimus. Ds̃
itaq om̃s semitas obseruat: qͥa
in singulis quibq nris actio¬
nib. etiam cogitationes pen-¬
sat. Et uestigia pedum con¬
siderat: quia intentiones no¬
stroꝵ oꝑm. quam recte po¬
nantur examinat ⁊ ne & hoc
quod bonum agitur: non re¬
cto desidio agatur. Possunt
gͥ ꝑ pedum uestigia: quedã
male acta signari. Nam pes
in corꝑe est : uestignum in uia.
Et plerumq dum quedã pra a
agimus: intuentib hoc fr̾ib.
exemplum malum prebemus.
Et quasi inflexo extra uiam
pede. sequentib uestigia dis¬
torta relinquimus: dum ꝑnr̃a
oꝑa. ad scandalum aliena pro
uocamus. Ualde autem labori¬
osum est. custodire ne mala ho¬

Expanded text:
hominis posuit, quia pravitatem illius forti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala ho
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑpetratur: quasi aqua mi¬
quitas bibitur. Qui enim
illicita. sine timore facit: qua¬
si potum iniustitie. sine obsta¬
culo glutit. Sequit᷑. Osten
cum rec̾tum quid uel parũ
senserint. in usum hoc elatio¬
nis inflect̾ant : atq unde ꝑin
tellectum sibimet ipsis altiores
fiunt. inde ꝑ tumorem in foue
am elationis cadant: seq dic¬
tis doctiores existiment: reue¬
rentiam sibi ameliorib exi¬
gant: & docere sanctiores. qͦsi
ex auctoritate contendant.
Unde nunc dicitur: ostendam
tibi. audi me. Et quia cum
minori auctoritate docet is qͥ
audita. quam is qui ea que
uiderit loquitur: ut fortiorẽ
sibimet auctoritatem helyphar
arroget dicit. Quod uidinar¬
rabo tͥ. Quia uͦ nonnumqͣm
heretici. de dampnatis sius
patͥb confunduntur: & tam̃
eoꝵ sententias. quasi cũ au¬
ctoritate ad medium ꝑfert.
ex quoꝵ stultitia iure repro¬
bantur : recte ipsa hereticoꝵ
audatia subinfertur. cum

Expanded text:
ne perpetratur, quasi aqua inine perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo glutit. Sequitur: CAPUTcum rectum quid vel parum senserint, in usum hoc elationis inflectant, atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiunt, inde am elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero nonnunquam haeretici de damnatis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subinfertur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia immaculatum pͥus ho¬
minem & iustum. per se ẽẽ
posse negauerat. hunc abho¬
minabilem & inutilem appel¬
lat: abhominabilem scilicet.
ꝓpter immundiciam macule:
inutilem uͦ. ꝓpter iniustitiã
imꝑfecte uite. Qui tamen
ab hominabilis & inutilis. in¬
telligi & aliter potest. Aliqͣn¬
do enim homo ꝑu̾sus. qͥdam
recte agere uidetur: s ꝑ ea
que iniqua sunt: ẽtiam ea qͦ
eius recta sunt. destruuntur.
Et quia multum deo displi¬
cent mala: neq illa placent
que uidentur bona. Qui gͦ
in malis suis deo abhomina¬
bilis est: in bonis inutilis: qͥa
dum se ꝑ praua oꝑa. deo exe¬
crabilem exhibet: nec illud de
eo quod rectum uidetur placet.
Bene autem additur. qui bibit
quasi aquas iniquitatem. Hoc
namq quod comeditur. cum
mora glutitur: quia mandit᷑.
ut glutiatur. Quod autem
bibitur. tanto ad glutiendum
moram ñ habet: quanto nullã.
& ad mandendum necessitatẽ.
habet. Culpagͦ. quia ab stul¬
to homine. sine ulla retracꝰtio¬

Expanded text:
Qui immaculatum prius hominem et justum per se posse esse negaverat, hunc abominabilem et inutilem appellat: abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur, sed per ea quae iniqua sunt etiam ea quae ejus recta sunt destruuntur. Et quia multum Deo displicent mala, neque illa placent quae videntur bona. Qui ergo in malis suis Deo abominabilis est, in bonis est inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud de eo quod rectum videtur placet. Bene autem dicitur: Qui bibit quasi aquas iniquitatem. Hoc namque quod comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tanto ad glutiendum moram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractatio
Abbreviated transcription (Latin):
pentur : hoc infirmi aspicien¬
tes. & ꝑ uetustam adhuc suꝑ¬
biam querentes imitari: exte¬
riorib se actionib inserunt.
s quanto ad eas. non eruditi
spiritalib ueniunt : tanto eas
carnaliter execuntur. Nisi enĩ
pͥus cor longo studio. & diuina
conu̾satione. in desidiis celesti¬
b conualescat: cum ad exteri¬
ora agenda refunditur : ab om¬
in statu boni oꝑis eradicatur.
Unde recte quoq de hoc intcͦ
dicitur. antequam dies enuisim¬
pleantur ꝑibit: quia & si quid
boni fortasse agere ceꝑit: pͥus
quam in eo ꝑ longitudinem
temꝑis conualescat. ad exterio¬
ra relabitur: & ꝑuerse deserit.
que recte inchoasse uidebat᷑.
eius arescent: quia dum exte¬
riorib actib. intempestiue in¬
uoluitur: ab om̃i nimirum
bona oꝑatione. siccatur. Unde
adhuc bene subditur. Hedet᷑¬

Expanded text:
pentur, hoc infirmi aspicienpentur, hoc infirmi aspicientes, et per vetustam adhuc superbiam quaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas non eruditi spiritalibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid boni fortquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora delabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur ejus arescit. Quia dum exterioribus actibus intempestive involvitur, ab omni nimirum bona operatione siccatur. Unde adhuc bene dicitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
quasi antequam dies illiꝰ im¬
pleantur. ꝑit. Quod tamen
intelligere & aliter possumꝰ.
Plerumq enim quosdam
cernuus. & ꝑuerse agere:
& usꝙ ad senec̾tutem ułtimã
ꝑuenire. Quomͦ enim dicitur.
antequam dies eius impleantur
ꝑibit: cum in quibusdam sepe
uideamus. quia etate longa iã
membra deficiunt : & tam̃ pra¬
uitatem suam. eoꝵ desideria ex¬
sequi non desistunt: St namq¬
non nulli. qui post uitam ꝑdi¬
tam. ad semet ipsos redeunt: &
accusante se conscientia. ꝑu̾sa
itinera relinquunt. Commu¬
tant oꝑa: antique sue praui¬
tati contradicunt. Terrenas
actiones fugiunt: desideria
suꝑna sec̾tantur ⁊ s pͥusquam
in eisdem scĩs desideriis soli¬
dentur. ꝑ torporem mentis. ad
ea que diuidicare ceꝑant rede¬
unt: atq ad mala que fuge¬
re disposuerãt. recurrunt. Qͥa
enim sepe contingit. ut ꝓ uti¬
litate multoꝵ. etiam sci uiri
ext̾iorib act̾ionib seruiant:
& popłoꝵ gub̃nationib occu¬

Expanded text:
quasi antequam dies illius imquasi antequam dies illius impleantur perit. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Plerumque enim quosdam cernimus, et perverse agere, et usque ad senectutem ultimam pervenire. Quomodo ergo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit, cum in quibusdam saepe videamus quia aetate longa jam membra deficiunt, et tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi non desistunt? nonnulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occu
Abbreviated transcription (Latin):
ascendere non ꝑmittit. Qͦa¬
fortasse intelligi & alit̾ potest:
quia sepe suꝑbi diuites. & cũ
elemosinam tribuunt. non
hano pro eterne uite desicłio.
si pro extendenda uita tem¬
porali largiuntur : mortem
se posse differre dationib cre¬
dunt: S non credat frust᷑.
errore deceptus : quod aliqͦ
prȩtio redimendus sit: quia
obtinere ex impenso munere
non ualet. ut finem debi¬
tum euadat ÷ euius etiam
nequitia intercidit uitam.
entia. nec augeri possunt nec
minui: nisi contingat uta pre¬
sciantur. ut aut cum optimis
oꝑib largiores sint. aut cum
pessimis breuiores : sicut ere¬
chias. augmentum dierum.
meruit impessione lacrimaꝵ:
& sicut deꝑuersis scͥptum ẽ.
in disciplinatis obuiat mors.
S sepe iniquus. quamius in
occulta dei prescientia. lon¬
ga uite eius temꝑa non sint
predestinata: ipse tamen quia
carnaliter uiuere appetit: lon¬
gos animo dies proponit. Et
quia ad illud tempus ꝑueni¬
re non ualet. quod expectat:

Expanded text:
ascendere non permittit. ascendere non permittit. fortasse intelligi et aliter potest. Quia saepe superbi divites, cum eleemosynam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre dationibus credunt. Sed non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quia obtinere ex impenso munere non valet, ut finem debitum evadat, cujus etiam nequitia intercidit vitam. entia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est, indisciplinatis obviat mors. Sed saepe iniquus quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit, et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat,
Abbreviated transcription (Latin):
strinxit. Sequitur. Non cre
dus sit. Quoties post culpam
elemosinas facimus: quasi ꝓ
prauis actib. pretium damꝰ.
Unde & ꝑ ꝓphetam : de eo qui
hec non agit. dicitur. Non
dabit deo ꝓpitiationem sua̾:
nec pretium redemptionis a¬
nime sue. Nonnumqͣm uͦ.
diuites elati. inferiores oppri¬
munt: aliena rapiunt : & ta
men quasi quedam alus lar¬
giunt᷑. Et cum multos de¬
primant. aliquando qͥbusdã
opem defensionis ferunt: &¬
pro iniquitatib quas num¬
quam deserunt. dare p̾tium
uidentur. S tunc elemosine
nos a culpa pretium liberat:
cum ꝑpetrata plangimus &
abdicamus. Nam & qͥ semꝑ
peccare uult. & quasi semꝑ e
lemosinam largiri: frustra p̾¬
tium tͥbuit : quia non redimit
animam. quam a uitus ñ com¬
pescit. Unde nunc dicit᷑. non
credat frustra errore deceptꝰ.
quod aliquo pretio redimen¬
dus sit: quia elemosina suꝑbi
diuitis. eum redimere non ua¬
let: quam ꝑpetrata simul ra¬
pina pauꝑis. ante dei ocłos

Expanded text:
strinxit. Sequitur: VERS. 31strinxit. Sequitur: VERS. 31redimendus sit. - Quoties post culpam eleemosynas facimus quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde et per Prophetam de eo qui haec non agit, dicitur: « Non dabit propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . » Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, etmen quasi quędam aliis largiuntur, et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt et pro iniquitatibus, quas numquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc qlemosinę pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus et abdicamus; nam qui et semper peccare vult et quasi semper aelemosinam largiri, frustra pretium tribuit, qanimam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Quia eleemosyna superbi divitis eum redimere non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos
Abbreviated transcription (Latin):
quoq qui ei coniuncti sunt.
terrenis desideriis estuant: &
dum desidioꝵ flamma. clien¬
tum eius animus accendit᷑ :¬
scilicet ramos eius arefacit. ut
fructum boni oꝑis nonferant:
quia ad appetenda infima. ꝑ
nequitiam anhelant. Bene au¬
sp̃u oris sui. Suꝑbus etenm
quisq. quo in hac uita plusua¬
let. eo fibi lingue frena auda¬
tius relaxat: ut loquatur ꝑu̾¬
sa quelibet. nullum de uerbis
suis metuat : istos contume¬
liis feriat: illos maledictioni¬
b iaculetur. Nonnum qͣm uͦ
in blasphemiam. contra con¬
ditorem rapitur: sicut de ta¬
lib ꝑ psalmistam dicitur.
Posuerunt in celum ossuum:
& lingua eoꝵ transiet suꝑt̾
ram. Unde & diues in igne po¬
situs: stillari sibi aquam ex
digito lazari. in linguam po¬
stulat. Quã ex re intelligit᷑.
quia amplius peccauerat: ibi
atrocius ardebat. Rec̾te gͦ ñc̃
dicitur. & auferetur spũ oris
sui: quia eo ꝑcussionis senten¬
tiam accepit : quo oris sui sp̃m.
sub diuina formidine non re

Expanded text:
quoque qui ei conjuncti sunt, terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene auspiritu oris sui. - Superbus etenim quisque, quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dicitur: Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum transivit super terram : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc dicitur: Et auferetur Spiritu oris sui, quia eo percussionis sententiam accepit, quo oris sui spiritum sub divina for
Abbreviated transcription (Latin):
lugebit᷑. De coniugib paulus
dicit. Tribulationem tamen
carnis habebunt huiꝰmodi.
S tͥbulationem carnis hic pa¬
ti possunt: etiam qui spirita¬
liter uiuunt. Cur gͦ messe.
coniugib carns tͥbulatio.
quasi spicialiter dicitur: que
etiam a uita spiritalium lon¬
ge non est: insi quod hi fre¬
quenter maiores tͥbulationes
ex carne suscipiunt : qui car¬
nis uoluptatib delectantur:
Bene autem dicitur. & aĩa
ens suꝑ semet ipsa lugebit:
quia quisquis in se gaudere
appetit : eo ipso iam in luctu
est. quo a uera letitia recessite.
Uera quippe letitia mentis:
creator est. dignum itaq est.
ut in se semꝑ homo merores
inueniat: qui derelicto creato¬
re. i se gaudium querebat.

Expanded text:
ur. --De conjugibus Paulus dicit: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis hic pati possunt, etiam jam qui spiritaliter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
de loco suo ͭ lapides ex̾cauant
aquena allrauone p aulatim
similiter ꝑdes: id est sicut
hec insensibilia modo subito
corruunt. modo paulisꝑ infu¬
sa. aquarum mollitie consu¬
muntur: ita etiam eum quẽ
rationabilem condidisti. uel
subita temptatione deicis:
uel longa ac lenta. consumi
ꝑmittis. Atꝙ mox eandem
rationabilem creaturam: uer¬
bis sequentib explicat dicens.¬

Expanded text:
de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta consumi permittis. Atque mox eamdem rationabilem creaturam verbis sequentibus explicat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
pla non timuit. Sicq factũ
est: ut ab assidua carnis petu¬
lantia. usq ad mentis ꝑfidiã
ꝑueniret. Quid itaq aliud.
quam aque excauauerunt
lapidem : & alluinone pau¬
latim terra consumpta est:
quia subripiente paulisꝑ m
fusione peccati: terra cordis il¬
lius. ad consumptionem le¬
fluxit. Consideret gͦ beatus
iob. utrasq temptationes
uel subitãm & inmensam uł
lentam atq longiorem con¬
sideret oasus hominum: & Ex
his que exterius accedunt.
rapiat interuis contempla¬
tionem dicens. mons datlens

Expanded text:
pla non timuit. Sicque factum pla non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mon
Abbreviated transcription (Latin):
stione leni subacta mentis du¬
ritia mollitur. uideamus da
uid ille quantum mons altus
fuerit. qui tanta dei misteria.
ꝓphetico spũ ualuit contempla¬
ri. s aspiciamus quam subito
casu defluxerit. qui dum in so¬
larium deambulans alienam
coniugem concupiuit & abstu¬
lit. eiusq uirum cum damp¬
no sui exercitus interemit. re¬
pentino casu mons cecidit. cũ
mens illa misteriis celestib
assueta in opinata temptati¬
one deuicta est: tamq in ma¬
nssime turpidini subacta.
Saxum itaꝙ de loco suo tnͣs¬
latum est: cum ꝓpħe animus
a ꝓphetie misterũs exclusus.
ad cogitandas turpitudines
uenit. Uideamus etiam quali¬
ter lapides excauant aquet
& allituone paulatim tebra
consumitur. Salomon quippe
in moderato usu. atq assidmi¬
tate mulierum. ad hoc usq
ꝑductus est. ut templum ido¬
lis fabricaret: & qͥ pͥus dum
templum construxerat: assi¬
duitate libidinis. etiam ꝑfidis
substratus idolis construere tẽ¬

Expanded text:
stione leni subacta mentis dustione leni subacta mentis duritia mollitur. Projecta de vid ille quantum mons altus fuerit, qui tanta Dei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum est, cum prophetae animus, a prophetiae mysteriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere tem
Abbreviated transcription (Latin):
inter in fundit. odiẽq. daxi¬
ciam fortitudinis corrumpit
atq consumit: dicatur. lapi¬
des excauant aque ÷ quia ui¬
delicet duritiam mentis. ab
sorbent assidua & mollia blan¬
dimenta libidinis: & lentum
atq subtile uitium. corrum¬
pit durum & forte mentis ꝓ
positum. Unde subditur. Et
alluuione paulatim terra con¬
sumitur. Sicut enim influen¬
te aqua. paulatim consumit᷑
terra: sic leniter subripiente
uitio. mens etiam fortis absor¬
betur. Ynde bene subiungit᷑.
Et homines gͦ similiter ꝑdes.
id est quia cum temptationẽ
iusto iudicio. eius menti qui
stare in alto cernitur. repen¬
te dñari ꝑmittis : cadere ac de¬
fluere. montem facis. Et cũ
uoluntas ad intium cominu¬
tatur : quasi ad locum alium
transfertur saxum. Cum uero
temptationem. lentam atq
subtilem. s tamen assiduam
preualepe mentib sinit: qͣu
lapides excauant aque. Et al¬
luuione paulatim terra confu¬
mitur: quia nimirum sugge¬

Expanded text:
niter infundit, omnemque duriniter infundit, omnemque duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, dicatur: Lapides excavant aquae, quia videlicet duritiam mentis asorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde subditur: Et alluvione paulatim terra consumitur. Sicut enim influente aqua paulatim consumitur terra, sic leniter subripiente vitio mens etiam fortis absorbetur. Unde bene subjungitur Et homines ergo similiter perdes. Id est, quia cum tentationem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur repente dominari permittis, cadere ac defluere montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum; 402 cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed tamen assiduam, praevalere mentibus sinit, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum sugge