comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occupatis alio proelio ptholomeũ redderet
fortior. Antixp̃c quoq. idumeã &e moabi¬
tas & fios amion idest arabiã relinquet
intacĩ. quia illuc scĩ ad deserta confugient.
Ex natet manũ suã in t̾ras. &e t̾ra egypti
ñ effgiet. & dominabit᷑ thesauror auri
atq rgenti. & in omĩb p̃ciosis egypti. Per
ꝑlyias &e ȩthiopas transibit : magis tirĩ
ass̃t antixp̃o conuenire. Antiochus enĩ.
lpã quã pleriq africã intelligunt. ȩchio¬
pꝰq ñ tenuit. Hisi forte quia in ipso elyma
tunt prȩiunctȩ ȩgypto & longe ꝑdeserta
rinȩ: captis ȩgyp̃tiis etiam istę ꝓuintię
nturbatȩ sunt. Unde ñ dic̃ qđ cepit eas.
d ꝑlybias ȩthiopiãq transierit
Et fama turbabit eum aboriente & ab aqui
conteret & int̾ficie plurimos. Et figet ta¬
bernaculũ suuĩ arediio int̾ maria suꝑ mon¬
tẽ in lytũ & scm̃. & ueniet usq ad sumita¬
tẽ eiꝰ & nemo auxiliabit᷑ ei. Et in hoc loco

Expanded text:
occupatus alio praelio, Ptolemaeum redderet fortiorem. Antichristus quoque Idumaeam, et Moabitas, ac filios Ammon, id est, Arabiam relinquet intactam: quia illuc Sancti ad deserta confugient. Et mittet manum suam in terras, et terra Aegypti non effugiet: et dominabitur thesaurorum auri atque argenti, et in omnibus pretiosis Aegypti. Per per Libyas et Aethiopias transibit, magis nostri asserunt Antichristo convenire. Antiochus enim Libyam quam plerique Africam intelligunt, Aethiopiamque non tenuit: nisi forte quia in ipso climate sunt provinciae Aegypti, et longe per deserta vicinae, captis Aegyptiis, etiam istae provinciae conturbatae sunt. Unde non dicit, quod ceperit eas: sed per Libyas Aethiopiasque transierit. Et fama turbabit eum Vulg. eam ab Orienconterat et interficiat plurimos. Et figet tabernaculum suum in Apedno: inter duo maria super montem inclytum et sanctum, et veniet usque ad summitatem ejus, et nemo auxiliabitur ei. Et in hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus enim regum sẏriȩ itauastauit ȩgyptũ.
& om̃s eoꝵ. duntias dissipauit. Ꝙ tam calli¬
dus fuit: ut prudentes cogitationes eorum
qui duces pueri erant sua fraude subuerteret.
Hȩc porphyrius sequens sutorium laciniosissimo
ꝓsecutus est sermone. quȩ nos breui compendio
diximus. Nrĩ aut̃ & melius int̾pretant᷑ & re¬
ctius. qđ in fine mundi hȩc sit facturus antixp̃c.
qui consurgere habet de modiea gente id est
popło iudeorum. & tam humilis erit atq de¬
spectus ut ei non detur honor reguis. & ꝑiusi¬
dias & fraudulentiam obtineat principatum.
& brachia pugnantis popłi romani expugnen¬¬
tur abeo & conterantur. Et hoc faciet quia
simulabit se ducem foederis. hoc est legis &
testam̃ti dĩ. Et ingrediet᷑ urbes ditissimas.
& faciet quȩ nonfecer̃ patres eiꝰ. & patres
patrum illuis. Nullus enĩ uideoꝵs absq anti

Expanded text:
Nullus enim regnum Syriae ita vastavit Aegyptum; Nullus enim regnum Syriae ita vastavit Aegyptum; et omnes eorum divitias dissipavit; et callidus fuit, ut prudentes cogitationes eorum qui duces pueri erant, sua fraude subverteret. Haec Porphyrius sequens, Sutorium sermone laciniosissimo prosecutus est, quae nos brevi compendio diximus. Nostri autem et melius interpretantur, et rectius: quod in fine mundi haec sit facturus Antichristus, qui consurgere habet de modica gente, id est, de populo Judaeorum, et tam humilis erit atque despectus, ut ei non detur honor regius, et per insidias et fraudulentiam obtineat principatum, et brachia pugnantis populi Romani expugnentur ab eo, et conterantur: et hoc faciet quia simulabit se ducem esse foederis, hoc est, Legis et Testamenti Dei. Et ingredietur urbes ditissimas, et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum illius. Nullus enim Judaeorum absque Anti
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dicit. hoc est. Cũ ipse obtulisset pacem
pthiolomeo. & fuisset dux foederis: postea
ei est molitus insidias. Ptholomeũ autem
hic non epiphanen significat qui quintus
regnauit inegypto. sed ptholomeum phy
lometorem filium cleopatre sororis antio¬
chi. cuius hic auunculus erat. Et cum post
mortẽ cleopatrȩ eulaius eunuchus nutriciꝰ
phylometoris & leneos egyptũ regerent. &
repeterent syriam quam antiochus fraude
occupauerat: ortum est int̾ auunculũ & pue¬
rũ ptholomeũ proeliũ. Cũq int̾ pelusium &e
montẽ cassiũ proeliũ cõmisissent: uicti sunt
duces ꝑtholomei. Porro antiochus parcens
puero &e amicicias simulans. ascendit mem¬
phim. Et ibi ex more ȩgypti regnũ accipiens.
pueriq reb ꝓuidere se dicens. cum modico
popło omnẽ ȩgyptũ subiugauit. & abundan-¬
tes atq uberrimas ingressus ciuitates. fecit
quȩ ñ fecerunt patres eiꝰ & patres patrumeiꝰ.

Expanded text:
quod dicit hoc est: Cum ipse obtulisset pacem quod dicit hoc est: Cum ipse obtulisset pacem Ptolemaeo, et fuisset dux foederis, postea est ei molitus insidias. Ptolemaeum autem hic non Epiphanen significat, qui quintus regnavit in Aegypto, sed Ptolemaeum 713 Philometorem, filium Cleopatrae sororis Antiochi, cujus hic avunculus fuit. Et cum post mortem Cleopatrae Eulaius eunuchus nutritius Philometoris, et Leneus Aegyptum regerent, et repeterent Syriam quam Antiochus fraude occupaverat, ortum est inter avunculum et puerum Ptolemaeum praelium. Cumque inter Pelusium et montem Casium praelium commisissent, victi sunt duces Ptolemaei. Porro Antiochus parcens puero, et amicitias simulans, ascendit Memphim, et ibi ex more Aegypti regnum accipiens, puerique rebus se providere dicens, cum modico populo omnem Aegyptum subjugavit sibi, et abundantes atque uberrimas ingressus est civitates. Fecitque quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum illius.
Abbreviated transcription (Latin):
uedicte sunt in ipso om̃s trib t̾rȩ. neq om̃s
pntes magnificauert̃ eum. Ex parte autem
squasi in umbra & imagine ueritatis exp̃ssa¬
inẽ &e cȩteros scõs intypum aduentus sui:
le anti xp̃c pessimum regem antiochũ qui
bos psecutus est templumq uiolauit. reste
pum sui habuisse aduent᷑ credendus est.
nplationẽ. & quid aduersaruis. quid nr̃is
uͥeatur breuit᷑ annotemꝰ. Stabit inquiunt
loco seleuci fr̃is eiꝰ antiochus epiphanes.
bͥmum abiis qui insyria ptholomeo fa¬
ebant ñ dabatur honor reguis. sed postea
lmulatione clementiȩ obtinuit regnum syriȩ.
brachia pugnantis ꝓtholomei &e uni̾uersa
iustantis. ex pugnata sunt a facie antiochi
Nq contrita. Brachia aut̃ fortitudinẽ uocat.
at &e manꝰ appellatur exercit multitudo.
Et non solum ait ptholomeum uincet ini¬
fraudulentia: sed ducẽ quoq foederis hoc
est uidam machabeũ suꝑabit dolis. Siue

Expanded text:
nedictae sunt in ipso omnes tribus terrae, neque omnes nedictae sunt in ipso omnes tribus terrae, neque omnes gentes magnificaverunt eum. Ex parte autem et quasi in umbra, et imagine veritatis monem et caeteros sanctos in typum adventus sui, sic Antichristus pessimum regem Antiochum, qui sanctos persecutus est templumque violavit, recte typum sui habuisse credendus est. explanationem, quid adversariis, quid nostris videatur, breviter annotemus. Stabit, inquiunt, in loco Seleuci, frater ejus Antiochus Epiphanes, cui primum ab his qui in Syria Ptolemaeo favebant non dabatur honor regius, sed postea simulatione clementiae obtinuit regnum Syriae. Et brachia pugnantis Ptolemaei, et universa vastantis, expugnata sunt a facie Antiochi atque contrita. Brachia autem fortitudinem vocat: unde et manus appellatur exercitus multitudo. Et non solum, ait, Ptolemaeum vicit fraudulentia, sed ducem quoque foederis, hoc est, Judam Machabaeum superavit dolis. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
quod inpriori hystoria ubi de regib ꝑsicis
sicebatur.iiii. tantum reges post cyrum per.¬
srum posuerit. & multis in medio transilitis
repente uenerit. ad alexandrum regẽ macẽ:¬
honum. & hanc esse seripturȩ scȩ consuetudinẽ.
non uniuersa narrare. sed ea quȩ maiora ui¬
itaintur exponere. Cumq multa quȩ postea
iesturi & exposituri sumus suꝑ antiochi ꝑsona
onueniant: typum eũ uolunt fuisse anti
rĩi. & quȩ in illo exparte precesserunt. in
intixp̃o esse ex toto complenda. & hunc
sse morẽ scripturȩ scẽ ut futurorũ uerita¬
i pręmittat in tẏpis. uxta illud qđ de
ntur salomoni ñ ualent conuenire. Neq
aimꝑmansit ille cũ sole & ante lunã gene.¬
aiones generationum. neq dominatꝰ ÷ a
nariusq ad mare & a flumine usq ad t̾mi¬
nos orbis t̾rarum. nec om̃s gentes seruier̃t
i. neq ante solem ꝑmansit nomen eiꝰ. neq be.¬

Expanded text:
quod et in priori historia ubi de regibus Persicis quod et in priori historia ubi de regibus Persicis dicebatur, quatuor tantum reges post Cyrum Persarum posuerit, et 712 multis in medio transilitis, repente venerit ad Alexandrum regem Macedonum: et hanc esse Scripturae sanctae consuetudinem, non universa narrare, sed ea quae majora videantur exponere. Cumque multa quae postea lecturi et exposituri sumus, super Antiochi persona conveniant, typum eum volunt Antichristi habere: et quae in illo ex parte praecesserint, in Antichristo ex toto esse complenda. Et hunc esse morem Scripturae sanctae, ut futurorum veritatem praemittat in typis, juxta illud, quod uae de eo dicuntur, Salomoni non valent convenire: Neque enim permansit ille cum sole et ante lunam generationis generationum : neque dominatus est a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum, nec omnes gentes servierunt ei, neque ante solem permansit nomen ejus: nec be
Abbreviated transcription (Latin):
hoc omĩnio ñ fecti. maxime cum.Lxx. interp¬
tati sunt & stabit de radice eiꝰ plantatio id
de germine eiꝰ ee semine ꝑcutiens digntat
anpr. e in ꝑaucis dieb conteret᷑ absq ra
a procsio. Hebrei uilisimũ & indignum
aecore regio triphonẽ intelligiuolunt. qui
tutor pueri arripuit tyrannidẽ.
Tt stabit in loco eiꝰ despectus. & ñ tribuetaue
ei honor reguis. & ueniet clam. & obtinebĩ
ordo sequitur. &e int̾ porphyrium ac nos
psona antiochi qui cognominat̾ est epipba¬
pasi sr is seleuei filii antiochi magni. qui pos
sel eucum undecim annis regnauit insyria
obtinuitq uideã. sub quo legis dĩ ꝑsecutio
&e machabeo d bella narrant᷑. Hrĩ auten
bȩc omĩa de anti xp̃o ꝓpħari arbitrantus
qn ultimo tempore futurus est. Cumq eis
iideatur illud opponi quare tantos in me.¬
do dereliquerit sermo ꝓpheticus a seleuco
usq ad consummationẽ inundi. respondent

Expanded text:
hoc omnino non fecit: maxime cum LXX interphoc omnino non fecit: maxime cum LXX interpretati sunt, et stabit de radice ejus plantatio, id est, de germine ejus, et semine, percutiens dignitatem imperii: et in paucis diebus conteretur absque ira et praelio? Hebraei vilissimum et indignum decore regio Tryphonem intelligi volunt, qui tutor pueri arripuit tyrannidem. Et stabit in loco ejus despectus: et non tribuetur ei honor regius, et veniet clam, et obtiae sequitur, et inter Porphyrium ac nostpersona Antiochi qui cognominatus est Epiphanes, frater Seleuci, filius Antiochi Magni, qui post Seleucum undecim annis regnavit in Syria, obtinuitque Judaeam, sub quo Legis Dei persecutio et Machabaeorum bella narrantur. Nostri autem haec omnia de Antichristo prophetari arbitrantur qui ultimo tempore futurus est. Cumque eis videatur illud opponi: quare tantos in medio dereliquerit sermo propheticus, a Seleuco usque ad consummationem mundi: respondent
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ conuersũ sit in caput illius. &e ad extre¬
mum de asia fugiens reuersus adimꝑiũ
t̾rȩ suȩ. & impegerit atq corruerit. & locus
illius non sit inuentus. Et stabit in loco
eius uilissimus &e indignꝰ decore regio. & in
paucis dieb conteret᷑ non in furore neq in
proelio. Seleucũ dicit cognomento phylopi¬
torẽ filiũ magni antiochi. qui nichil dignũ
syriȩ &e patriĩ gessit imꝑio. & absꝙ ułlis
proelus ingloriosus ꝑit. Porro porphyri¬
sed ptholomeum epiphanen qui seleueo sit
molitus insidias & aduersus eũ exereitum
preparit & iccirco ueneno int̾fectus est a
ducib sius: qđ cum unus ab illo quȩperet.
tantas res moliens ubi haberet pecuniã: i¬
spondit amicos sibi esse diuitias. Qđ cun
auiulg a tũ esset in popło: timuer̾ ducisu
auferret eos substantias. & iccirco eũ na¬
leficis artib occider̃. Sed quomodo potet u
loco magni antiochistare ptholomeus. qu

Expanded text:
ejus conversum sit in caput ejus: et ad extreejus conversum sit in caput ejus: et ad extremum de Asia fugiens, reversus sit ad imperium terrae suae, et impegerit atque corruerit, et locus ejus non sit inventus. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, nec in praelio. Seleucum dicit cognomento Philopatorem 711 filium Magni Antiochi, qui nihil dignum Syriae et patris gessit imperio, et absque ullis praeliis inglorius periit. Porro Porphyrised Ptolemaeum Epiphanen, qui Seleuco sit molitus insidias, et adversum eum exercitum praepararit, et idcirco veneno sit interfectus a ducibus suis. Quod cum unus ab illo quaereret, tantas res moliens ubi haberet pecuniam? respondit, sibi amicos esse divitias. Quod cum divulgatum esset in populis, timuerunt duces ne auferret eorum substantiam, et idcirco eum maleficis artibus occiderunt. Sed quomodo potest in loco Magni Antiochi stare Ptolemaeus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ce corruet. & ñ inuenietur. Neq enĩ obtine.¬
re potuit egyptum. quia ptholomeus epi¬
phanes & duices eius scientes dolũ captius se
egerunt. &e cleopatra magis uiri partib
qua parentis fauit. Vnde uertit se adasiã.
& nauali certamine aduersũ plurimas
insulas dimicans coepit rhodũ &e samũ ce
sulas. Sed & occurrit ei scipio nasica cum
fratre: suo publio scipione. africano. qui
annibalem uicerat. Cumenĩ consul nasica
frafricani hebetioris esset ingenui. & cor¬
tra regẽ potentissimũ senatꝰ ei bellũ nollet
creuere. spontanea legationẽ obtulit afri¬
canus ꝓ fr̃is inuria. Uictus gͦ antiochus
intra caurũ regnare iussus est. & inde fu.¬
git acuayaniam acsusam. & adultimas
regni sui penetrauit urbes. Cumq aduersũ
el yͦmeos pugnaret: cum omĩ est deletus
exercitu. & hoc est qđ nunc scriptura dicit.
qđ multas insulas ceꝑit. & uincente duce
romano regnum asiȩ ꝑdiderit. & opprobrũ

Expanded text:
et corruet, et non invenietur. Neque enim obtineet corruet, et non invenietur. Neque enim obtinere potuit Aegyptum: quia Ptolemaeus Epiphanes et duces ejus, sentientes dolum, cautius se egerunt, et Cleopatra magis viri partes, quam parentis fovit. Unde venit se ad Asiam, et navali certamine adversum plurimas insulas dimicans, cepit Rhodum  Al. Hrodumsulas. Sed occurrit ei L. Scipio Nasica cum fratre suo Publio Scipione Africano, qui Annibalem vicerat. Cum enim consul Nasica frater Africani hebetioris esset ingenii, et contra regem potentissimum senatus ei bellum nollet credere, spontaneam legationem obtulit Africanus pro fratris injuria. Victus ergo Antiochus, intra Taurum regnare jussus est, et inde fugit ad Apamiam, ac Susam, et ultimas regni sui penetravit urbes. Cumque adversum Elimaeos pugnaret, cum omni est deletus exercitu. Et hoc est, quod nunc Scriptura dicit, quod multas insulas ceperit: et vincente Romano, regnum Asiae perdiderit: et opprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
norifice sũ sceptus. eos qui partium scopȩ
erant ꝑsecutus est. Propterea inclyta qđ
int̾pretat᷑ est aquila. quẽ nos in hocloco
secuti sumus: theodotio ipsũ hebraicum
uerbum posuit. Saẜa. ꝓ quo symmnachus
uercit t̾ra fortitudinis. Et ponet
facie suam ut ueniat ad tenendũ uniuer¬
sum regnũ eiꝰ. &e recta faciet cumeo. Et fi¬
liam feminarũ dabit ei ut euertat illũ¬
hoc est pcholomeũ. siue illud idest regnũ
ei. Uolens antiochus ñ solum syriã & cyli¬
lomei fuerant partiũ possidere. sed & in
cgry ptu quoq regnũ suũ extendere.: filiã
suam cleopatrã ꝑ euclem rhodium septimo
anno regni sui adolescenti despondit ꝑtho¬
lomeo & t̾cio decimo anno tradidit. da¬
ta ei dotis nomine coelesyria & udea
stabit nec illius erit. Q conuertet faciem
suam ad insulas. ce capiet multas. &e cessare
faciet principẽ opprobru sui & opprobri¬
um eius conuertetur ineũ. Et conuertet
faciem sua ad imꝑiũ t̾rȩ suȩ. & impinget

Expanded text:
norifice susceptos eos qui partium Scopae erant, prosecutus est. Pro terra inclyta, quod interpretatus est Aquila, quem nos in hoc loco secuti sumus, Theodotio ipsum Hebraicum verbum posuit σαβὶν, pro quo Symmachus vertit, terram fortitudinis. Et ponet faciem suam ut veniat ad tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo. Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illuhoc est, Ptolemaeum, sive illud, hoc est, regnum ejus. Volens Antiochus non solum Syriam, et Cililemaei fuerant partium, possidere, sed in Aegyptum quoque regnum suum extendere, filiam suam Cleopatram per Euclem Rhodium septimo anno regni adolescentis, despondit Ptolemaeo, et tertiodecimo anno tradidit, data ei dotis nomine omni Coelesyria et Judaea. stabit, nec illius erit. Et convertet faciem suam ad insulas, et capiet multas: et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium terrae suae, et impinget,
Abbreviated transcription (Latin):
dabit decetis honorẽ & głam plurimam.
& faciet cȩeris qui inuidea sunt dominari.
&e ꝓ p̃uaricaione possessiones diuidet & do¬
na distribut. Anti xp̃c quoq multa deceptis
munera larciet᷑. & t̾ramsuo exercitui diui-¬
det. Quosq rore ñ quiuerit: subiugabit
auaricia. Et in tempore pͣfinito proe¬
liabit᷑ aduesum eũ rex austri. & quasi tẽ¬
pestas uenieicont᷑ illũ rex aquilonis. incur¬
rib & in equib. & inclasse magna. Et
in gredietur ras & conteret. & ꝑtransiet
& introibit irram głosam. & multȩ cor¬
ruent. Pro quint̃ p̃tatꝰ est syminachus. &
multa milia ciruent. Theo dotio. & multi
infirmabunt᷑. Iultas aut̃ corruere iuxta
aquilã uł urbuł regiones uel ꝑuintias in¬
tellige. Et hȩiorphyrius ad antiochum
cont᷑ sororis film ptholomeũ phylometo.¬
rem dimicauertilui audiens uenire antio¬
chũ: congregarmulta popłoꝵs milia. Sed
antiochus quasi npestas ualida incurrib
sit t̾ras plurimar transeundo uniuersa

Expanded text:
et gloriam plurimam, et faciet caeteris, qui in Judaea fuerint dominati, et pro praevaricatione possessiones dividet, et dona distribuet. Antichristus quoque multa deceptis munera largietur, et terram suo exercitui dividet: quosque terrore non quiverit, subjugabit avaritia. Et in tempore praefinito praeliabitur adversum eum rex Austri: et quasi tempestas veniet contra illum rex Aquilonis in curribus, et in equitibus, et in classe magna: et ingredietur terras, et conteret, et pertransiet. Et introibit in terram gloriosam, et multi corruent. Pro quo interpretatus est Symmachus: et multa millia corruent: Theodotio, et multi infirmabuntur. Multas autem corruere juxta Aquilam, vel urbes, vel regiones, vel provincias intellige. Et haec Porphyrius ad Antiochum s filium Ptolemaeum Philometorem dimicaverit. Qui audiens venire Antiochum, congregavit multa populorum millia. Sed Antiochus quasi tempestas valida in curribusit terras plurimas, et transeundo universa
Abbreviated transcription (Latin):
Et aget hȩ ut muniat prȩsidia cũd
alieno. Et cum ostenderit: multiplicabit
honorem e dominari eos faciet multis.
&e t̾rã diudet gratis. Pro prȩsidiis confugia
int̾p̃tatꝰ est symiachus. Quod porphyruis
ita edissert. Faciet hȩc omĩa ut muniat ar¬
cem ierłm x incȩteris urbib ponat p̃sidia.
dubium. qun iouẽ significoe. Quẽ cũ illis

Expanded text:
Et aget haec ut muniat praesidia cum deo alieno: et cum eis ostenderit, multiplicabit honorem, et dominari eos multis faciet, et terram dividet gratis. Pro praesidiis, confugia interpretatus est Symmachus: quod Porphyrius ita edisserit: faciet haec omnia ut muniat arcem Jerusalem, et in caeteris urbibus ponat praesidia, dubium quin Jo
Abbreviated transcription (Latin):
Πebi gꝑac tikoc. ut sensus manifestior fiat.
Odanihel. scito quod a die hac qua tibi loqͦr.
erat aut̃ annus primus darii qui occidit
balthasar &e regnum chaldeoꝵ in ꝑsas me¬
dosq transtulit. usq ad septuagesimã an¬
bitur tͥ ds̃ quẽ nunc magnoꝑe deprecaris.
& delebitur peccatũ. & fin̾em accipiet prę¬
uaricatio. Nunc enimꝰ deserta urbe & tẽplo
usq ad fundamenta destructo: in luctu est
popls constitutꝰ. sed non post grande tempus
sempit̾na. & signabitur uisio ac ꝓpħȩ. ut
nequaquã inueniat᷑ ꝓpħa inisrł. & unguat᷑¬

Expanded text:
παραφραστικῶς, ut sensus manifestior fiat. παραφραστικῶς, ut sensus manifestior fiat. O Daniel, scito quod a die hac qua tibi nunc loquor erat autem annus primus Darii, qui occidit Balthasar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit usque ad septuagesimam anbitur tibi Deus, quem nunc magnopere deprecaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim urbe deserta, et templo usque ad fundamenta destructo, in luctu est populus constitutus: sed non post grande tempus sempiterna. Et signabitur visio, et prophetia, ut nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
bant de ipso qͦd uenturus esset & patiha¬
ber&e. Igitur qm̃ adimpleta est ꝓpphetia
paduentum eiꝰ. ꝓpterea signari uisionẽ &
ꝓpħarũ. adimplens omĩa quȩ retro ꝓpħȩ¬
de eo nunciabant. Post aduentum enĩ &e pis¬
sionẽ eiꝰ. iam ñ uisio neq ꝓpħa qui xp̃m¬
nunciet. eẽ. uenturũ. Et post paululum.
U ideamꝰ inquit. aliȩ septẽ &e dimidiȩ ebdo¬
madȩ quȩ sunt subdiuisȩ in abscisione
priors ebdomadarũ. in quos actꝰ sint adim¬
plete. Post augustũ enĩ qui suꝑ uixit post¬
natiuitatẽ xp̃i. anni .xuͦ. efficiunt᷑. Cui
successit tyberiꝰ cesar & imꝑiũ habuit annis
bens quasi. & ad. cum baptitaret᷑. ltẽ gaus
cesir qui & caligula. annis trib. mensib
uiiii. dieb am. Galba. mensib. Uii. dieb¬
anus anno pͥmo imꝑii sui debellauit iudeos.
& fiunt anni numero . l .ii. menses sex.
pugnationis iudei impleuer̃ ebdomadas
.lxxx. predictas in danihelo.
dicta sunt derelinquens. Dicamus igitur

Expanded text:
bant de ipso quod esset venturus, et pati haberet. Igitur quoniam adimpleta est prophetia per adventum ejus, propterea signari visionem etomnium adimplens omnia quae retro prophetae nuntiarunt. Post adventum enim et passionem ejus, jam non visio, neque pnuntiet esse venturum. » Et post paululum, « Videamus, inquit, aliae septem et dimidia hebdomadae, quae sunt subdivisae in abscisione priorum hebdomadarum, in quo actu sunt adimpletae. Post Augustum enim qui supervixit posnativitatem Christi, anni XV efficiuntur: cui successit Tiberius Caesar, et imperium habuit annis bens quasi XXX cum pateretur. Item Caius Caesar, qui et Caligula, annis III, mensibus us IX, diebus XIII; Galba mensibus VII, diebanus anno primo imperii sui debellavit Judaeos: et fiunt anni numero quinquaginta duo, menses sex. pugnationis suae Judaei impleverunt hebdomadas LXX praedictas a Daniele.  dictorum his a quibus dicta sunt derelinquens. Dicamus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
cum filio qui ex antiocho natus erat icadio¬
ni ce genneo antiochi principib occidendã
tradidit. filiumq suum maiorem seleu¬
cum callinicum inpatris locũ regẽ consti.¬
tuit. Et hoc est qđ nunc dr̃. Post multos an¬
nos ptholomeus phyladelphus & antiochꝰ
theos facient amicicias. & filia regis au.
stri hoc est ptholomei ueniet ad regẽ aqui¬
lonis idest antiochum. ut int̾ patrẽ ac
uirũ iungat amicicias. Q non poterit in.¬
quit ohtinere nec semen illius stare in regno
syriȩ. sed & ipsa beronice & qui eã adduxe¬
rant int̾ficient᷑. Rex quoq antiochus qui¬
eã confortabat hoc est ꝑquẽ poterat pͣua

Expanded text:
cum filio qui ex Antiocho natus erat, Icadiocum filio qui ex Antiocho natus erat, Icadioni et Genneo Antiochiae principibus occidendam tradidit: filiumque suum majorem Seleucum Callinicum in patris loco regem constituit. Et hoc est quod nunc dicitur: Post multos annos Ptolemaeus Philadelphus et Antiochus Θεὸς facient amicitias: et filia Austri regis, hoc est Ptolemaei, veniet ad regem Aquilonis, id est, ad Antiochum, ut inter patrem ac virum jungat amicitias. Et non poterit, inquit, obtinere, nec semen illius stare in regno Syriae; sed et ipsa Berenice, et qui eam adduxerunt, interficientur. Rex quoque Antiochus qui confortaba
Abbreviated transcription (Latin):
latus est sother. t̾cius & ipse antiochus qͥ
uocabat᷑ theos idest ds̃. Iste aduersũ ptho¬
lomeũ phẏla delphum qui scds imꝑauit
egyptiis gessit bella quã plurima. & totis
bab ylonis atq orientis uirib dimicauit.
U olens itaq ptholomeus phyladelphus post
multos annos molestũ finiri certamen
filiã suã nomine berõnicẽ antiocho uxorẽ
dedit. qui de pͥori uxore nomine laudicen
habebat duos filios. seleucũ qui cognominat᷑
callinicus. & alterũ antiochũ. Deduxitq
eamusq pelusium & infinita auri & argenti
milia dotis nomine dedit. unde phernopho.¬
rus idest dotalis est appellatꝰ. Antiochus
aut̃ beronicẽ consortẽ regni habere se di c̃s.
laudicen in concubinȩ locũ: post multum
tẽporis amore suꝑatꝰ. laudicen cũ liberis
suis redux̃ in regiã. Quȩ metuens ambiguũ
uiri animũ ne beronicẽ reducer&: uirum
ꝑministros ueneno int̾fecit. beronicen aut̃

Expanded text:
latus est Sother. Tertius et ipse Antiochus, 705 qui latus est Sother. Tertius et ipse Antiochus, 705 qui vocabatur Θεὸς, id est, Deus. Iste adversus Ptolemaeum Philadelphum, qui secundus imperabat Aegyptiis, gessit bella quamplurima, et totis Babylonis atque Orientis viribus dimicavit. Volens itaque Ptolemaeus Philadelphus post multos annos molestum finire certamen, filiam suam nomine Berenicen, Antiocho uxorem dedit, qui de priore uxore nomine Laodice, habebat duos filios, Seleucum, qui cognominatus est Callinicus, et alterum Antiochum. Deduxitque eam usque Pelusium: et infinita auri, et argenti millia dotis nomine dedit: Unde φορνοφόρος, id est, dotalis appellatus est. Antiochus autem Berenicen consortem regni habere se dicens, et Laodicen in concubinae locum, post multum temporis amore superatus, Laodicen cum liberis suis reducit in regiam. Quae metuens ambiguum viri animum, ne Berenicen reduceret, virum per ministros veneno interfecit. Berenicen autem
Abbreviated transcription (Latin):
demetrius phalerius. idem apud grecos
orator &e phy losophus. Tanteq potentiȩ
fuisse narratur: ut ptholomeũ uinceret
patrem. Narrant enim hystoriȩ. habuisse
eũ peditũ .cc. milia. equitũ.xx. milia. cur.¬
ruũ duo milia. elephantos quos primos
quas nunc liburnas uocant mille. quingen¬
tas alias ad cibaria militũ deportanda. auri
quoq & argenti grande pondus. ita ut de
bas quȩ mensura tres modios & tc̃iã partẽ
modii habet quinquies & decies centena
milia. Et post finẽ annors foedera.¬
Ibunt᷑ sibi. siue ut theodotio int̾p̃tatus est¬
Sce post annos illos cõmiscebunt᷑. filiaq
regis austri ueniet ad regẽ a quilonis face¬
Ire amiciciã. Et non obtinebit fortitudinẽ
Ibrachi i. nec stabit semen eiꝰ. Et tradecur
Iipsa &e qui ad duxer̃ eam. uuenes eiꝰ & qͥ
Iconfortabant eã in tẽporib. Primus sy-¬
riȩ regnauit ut diximus seleucus cogno¬
mento nicanor. scds antio chus qui ap̃pel¬

Expanded text:
Demetrius Phalereus, idem apud Graecos Demetrius Phalereus, idem apud Graecos orator, et philosophus: tantaeque potentiae fuisse narratur, ut Ptolemaeum patrem vinceret. Narrant enim historiae habuisse eum peditum ducenta millia, equitum viginti millia, curruum vero duo millia, elephantos quos primus quas nunc Liburnas vocant, mille quingentas; alias ad cibaria militum deportanda, mille: auri quoque et argenti grande pondus: ita ut de bas quae mensura tres modios et tertiam modii partem habet quinquies et decies centena millia. Et post finem annorum foederabuntur sive, ut Theodotio interpretatus est: Et post annos illius commiscentur. Filiaque regis Austri veniet ad regem Aquilonis, facere amicitiam: et non obtinebit fortitudinem brachii, nec stabit semen ejus; et tradetur ipsa, et qui adduxerunt eam juvenes confortabant eam in temporibus. Primum Syriae regnavit, ut diximus, Seleucus, cognomento Nicanor. Secundus Antiochus, qui appel
Abbreviated transcription (Latin):
metrio filio antigoni. seleuco regni sui partẽ
quȩ ab antigono fuerat ablata restituerit.
cariã quoq obtinuerit. & multas insulas
urbesq ac regiones. de quib ñ est huiꝰ tem-¬
poris scribere. Iccirco aut̃ cȩtera regna dimit¬
tens. macedoniȩ uidelicet & asiȩ. tantũ de
egypti & syriȩ narrat regib : quia in medio
iudea posita. nunc abillis nunc ab istis regib
tenebat᷑. Ꝙ scripturȩ sc̃ȩ ꝓpositumest. non
ext̾̃nã absq uideis hystoriã texere. sed eam
quȩ isrłis popło copulata est. Et de prin.¬
cipib eius prȩualebit suꝑ eum. & dominabit᷑
dicione. Multa enĩ dominatio eiꝰ. Iste est
ptholomeus phyladelphus scd̃s rex ȩgypti
filius ptholomei suꝑioris. sub quo . lax. int᷑.¬
pretes alexandriȩ scripturã scãm in grecum
dicunt᷑ uertisse sermonẽ. qui adelezarum
pontificẽ multa ierosolimã in templi dona.¬
ria uasa transmisit. Cuiꝰ bibliͦtecȩ prȩfuit

Expanded text:
metrio filio Antigoni, Seleuco regni sui partem, metrio filio Antigoni, Seleuco regni sui partem, quae ab Antigono fuerat ablata, restituerit: Cariam quoque obtineret, et multas insulas urbesque et regiones, de quibus non est hujus temporis scribere. Idcirco autem caetera regna dimittens, Macedoniae videlicet et Asiae, tantum de Aegypti et Syriae narrat regibus: quia in medio Judaea posita, nunc ab illis, nunc ab istis regibus tenebatur. Et Scripturae sanctae propositum est, non externam absque Judaeis historiam texere, sed eam quae Israeli populo copulata est. Et de principibus ejus praevalebit super eum: et dominabitur ditione. Multa enim dominatio ejus. Ptholemeus Philadelphus secundus rex Egypti, filius Ptholemei superioris, sub quo Septuaginta interpretes Alexandrie Scripturam sanctam in grecum dicuntur vertisse sermonem: qui et Eleazaro pontifici multa Jerosolymam, et in templi donaria vasa transmisit: cujus bibliothecae praefuit
Abbreviated transcription (Latin):
locis seleucus nicanor. id est adorientem.
antigonus. idest ad septentrionem. Hoc scđ̾m
totius orbis plagas dicimus. Cȩterum qui in
udea est: ad aquilonem syriam. & ad meri¬
diem ȩgyptũ habet. Qđ aut̃ ait. sed non ina
posteros eius hoc significat quia liberos non
habuerit. sed regnum illiꝰ in alienos laceratũ
iiiiͬ. macedoniȩ. asiȩ. sẏriȩ. egypti: etiã in
aliis obscuriorib & minorib regib macedo¬
nũ regnum laceratum est. Significat autem
ꝑdicã. & crateron. & lisimachũ. Nã cappado¬
cia & armenia. bythinia &e eraclia. bospho¬
rusq & aliȩ ꝓuntiȩ de potestate macedo¬
nũ recedentes: diuersos sibi reges constitu-¬
er̃t. Et confortabitur rex austri. Ptholo¬
meũ significat lagi filiũ qui pͥmꝰ regnauit
in egrpto. & uir prudentissimus fortissimꝰq
ac ditissimus fuit. tantęq potentię. ut pyrrũ
cyprũq obtinuerit ac phoenicẽ. & uicto de-¬

Expanded text:
locorum, Seleucus Nicanor, id est, ad orientem. locorum, Seleucus Nicanor, id est, ad orientem. Antigonus, id est, ad septentrionem. Haec secundum totius orbis plagas dicimus. Caeterum qui in Judaea est, ad Aquilonem Syriam, et ad Meridiem Aegyptum habet. Quod autem ait: sed non in posteros ejus, hoc significat, quod liberos non habuerit: sed regnum ipsius in alienos laceratum quatuor, Macedoniae, Asiae, Syriae et Aegypti, etiam in alios obscuriores, et minores reges Macedonum regnum laceratum est. Significat autem Perdiccam, et Crateron, et Lysimachum. Nam Cappadocia, et Armenia, Bithynia, et Heraclia, Bosphorusque et aliae provinciae de potestate Macedonum recedentes, diversos sibi reges constituerunt. Et confortabitur rex Austri. Ptolemaeum indicat filium Lagi, qui primus regnavit in Aegypto, et vir prudentissimus fortissimusque aCyprumque obtinuerit et Phoenicen: et victo De
Abbreviated transcription (Latin):
gere.Surget uero rea fortis. & domina.¬
bitur potestate multa. & faciet qđ placuerit
ei. & cumsteterit: conteretur regnũ ei. Per¬
spieue de magno alexandro rege macedonũ
loquitur. qui phylippi filiꝰ fuit. Is enĩ ylliriis
tracibq suꝑatis. uicta grecia thebisq subuer¬
sis: transiuuit in asiam. & fugatis darii ducib
urbem sardis coepit. Posteaq capta india
& urbe alexandria condita. cum .xxx. &
duos etatis haberet annos. & duodecimum
annũ imꝑii: in babylone ueneno perit.
Et diuidetur in . iiiͦiͬ. uentos cęli. sed ñ inpo¬
steros eiꝰ neq scđm potentiã illius qua domi¬
natꝰ est. Post alexandrũ in .iiiͦiͬ. uentos celi.
orientẽ uidelicet & occidentẽ. meridiẽ &
septentrionẽ. regnum illius diuisũ est. In
egypto enĩ primꝰ regnauit ptholomeus lagi
filius. id est ad meridiẽ. Inmacedonia phẏ.¬
lippus qui &e erideus fr̃ alexandri. idest ad
occidentẽ. Syriȩ & babylonus & suꝑiorib

Expanded text:
Surget vero rex fortis, et dominabitur potestate multa: et faciet quod placuerit ei. Et cum steterit, conteretur regnum ejus. Perspicue de magno Alexandro rege Macedonum loquitur, qui Philippi filius fuit: hic enim Illyricis, Thracibusque superatis, victa Graecia Thebisque subversis, transivit in Asiam: et fugatis Darii ducibus, urbem Sardis cepit: posteaque capta India, et urbe Alexandria condita, cum triginta et duos aetatis haberet annos, et duodecimum imperii annum, in Babylone veneno periit. Et dividetur in quatuor ventos coeli; sed non in posteros ejus, neque secundum potentiam illius qua dominatus est. Post Alexandrum in quatuor ventos coeli: orientem videlicet, et occidentem, meridiem, et septentrionem, regnum illius divisum est. In Aegypto enim primus regnavit Ptolemaeus Lagi filius, id est, ad meridiem. In Macedonia Philippus, qui et Arideus, frater Alexandri, id est, ad occidentem. Syriae et Babylonis, et superiorum
Abbreviated transcription (Latin):
electieiꝰ ad resistendũ. & ñ erit fortitudo.
Et faciet ueniens suꝑ eũ uxta placitũ suũ.
&e non erit quistet contra faciem eiꝰ. cesta¬
bit int̾ra incl yta. & consumet᷑ in manu
& syriȩ urbes plurimas: scõꝑã ducẽ ꝑtho¬
lomei iuxta fontes iordanis ubi nunc pa¬
neas condita est inito certamine suꝑauit.
ce cũ decẽ milib armatoꝵ. obsedit elausũ
sydone. Obquẽ liberandũ misit ptholo¬
meus duces inclytos eropũ. & menõcleam.
potuit. donec fame suꝑatꝰ scopas manus
dedit. & nudus cumsocus dimissus est
Qđq ait. te comportabit aggerẽ: illud signi¬
ficat. qđ p̃sidium scopȩ in arce ierosolimoꝵ
annitentib uideis multo tempore oppu¬
guarit & ceꝑit. & alias urbes quȩ prius
ã ꝑtholomei partib tenebant᷑. syriȩ. eyli-¬

Expanded text:
electi ejus ad resistendum, et non erit fortitudo. electi ejus ad resistendum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manut Syriae urbes plurimas, Scopam ducem Ptolemaei juxta fontes Jordanis, ubi nunc Paneas condita est, inito certamine fugavit, et cum decem millibus armatorum obsedit clausum in Sidone. Ob quem liberandum misit Ptolemaeus duces inclytos Eropum, et Menoclem, epotuit: donec fame superatus Scopas manus dedit, et nudus cum sociis dimissus est. Quodque ait, Comportabit aggerem, illud significat, quod praesidium Scopae in arce Jerosolymorum, annitentibus Judaeis, multo tempore oppugnarit: et ceperit alias urbes, quae prius a Ptolemaei partibus tenebantur, Syriae, e
Abbreviated transcription (Latin):
sumile templo uideoꝵs. qđ ꝑ mansit usq
aduersum romanos uideis ad solũ usq dele¬
ta est. & neq urbis neq templi ullũ restat
uestigium. Sub occasione gͥ oniȩ pontificis.
infinita examina uideoꝵs egyptũ confu¬
ger̃. Eo tempore. & cyrene eors multitudi¬
ne repleta est. Asserebat eni onias isaiȩ
impleri uaticinium. scribentis. Erit altare
dnĩ inȩgypto. & titulus dñi int̾minos eius.
Et hoc est qđ nunc dic̃ Filii quoq p̃uarica¬
torum popłi tui quilegem dnĩ dereliquer̃.
uolentes in alio loco prȩt̃ quã ussũ erat
bunt. Sed corruent. quia & templũ & urbs
postea destruent᷑. Cumq antiochus tene¬
ret uideam: missus scopas eptolifilius
diix ptholomei partium aduersus antio¬
chum fortit̃ dimicauit. coepitq uideã. &¬
rex aquilonis &e comportabit aggerem¬
Sce capiet urbes munitissimas. & brachia¬
regis austrinonsustinebunt. & consurgent

Expanded text:
simile templi Judaeorum, quod permansit usque simile templi Judaeorum, quod permansit usque adversus Romanos Judaeis, ad solum usque deleta est: et neque urbis, neque templi, ullum restat vestigium. Sub occasione ergo Oniae Pontificis, infinita examina Judaeorum Aegyptum confugerunt. Eo tempore et Cyrenaeorum multitudine repleta est. Asserebat enim Onia se Isaiae implere vaticinium scribentis: Erit altare Domini in Aegypto, et titulus Domini in terminis ejus . Et hoc est quod nunc dicit: Filii praevaricatorvolentes in alio loco praeterquam jussum erat, bunt. Sed corruent: quia et templum et urbs postea destruentur. Cumque Antiochus teneret Judaeam, missus Scopas Aetholus, dux Ptolemaei partium, adversus Antiochum fortiter dimicavit, cepitque rex aquilonis, et comportabit aggerem, et capiet urbes munitissimas: Et brachia austri non sustinebunt, et consurgent
Abbreviated transcription (Latin):
tuor annoꝵ erat &e uocabatur ptholomeus
epiphanes rupto foedere mouit exercitum.
antȩ aut̃ dissolutionis & suꝑbiȩ agathocles
fuit: ut subditȩ prius ȩgypto ꝓuintiȩ re¬
bellarent. ipsaq egyptus̃ seditionib uera¬
retur. phylippus quoq rex mnacẽdonum &
magnus antiochus pace facta aduersũ aga¬
thoclen & ptholomeũ epiphanẽ dimicares it.
sub hac conditione ut ꝓxrimas ciuitates re¬
guo suo singuli de regno ptholomei ungerent
& foc est qđ ñunc dic multos consurgere aduer¬
sum regẽ austri. ptholomeũ scilicet epipha
contra se magno antiocho & ducib ptholo¬
mei: in mediõ udea posita in contraria stu¬
dia scindebat᷑. alus antiocho. alus ptholo¬
meo fauentib. Deniq onias sacerdos assũ¬
ptis iudeoꝵ plurimis fugit in egyptũ. & a
ytholomeo honorifice susceptus accepit eã
regionẽ quȩ heliopoleos uocabatur &e conce.¬
dente rege templum extruxit inegypto

Expanded text:
tuor annorum erat, et vocabatur Ptolemaeus tuor annorum erat, et vocabatur Ptolemaeus Ἐπιφανὴς, rupto foedere, movit exercitum. Tantae enim dissolutionis et superbiae Agathocles fuit, ut subditae prius Aegypto provinciae rebellarent: ipsaque Aegyptus seditionibus vexaretur. Philippus quoque rex Macedonum, et Magnus Antiochus, pace facta, adversum 708 Agathoclen et Ptolemaeum Epiphanen dimicarent, sub hac conditione, ut proximas civitates regno suo singuli de regno Ptolemaei jungerent. Et hoc est quod nunc dicit, multos consurgere adversus regem Austri, Ptolemaeum scilicet Epiphancontra se Magno Antiocho et ducibus Ptolemaei, in medio Judaea posita in contraria studia scindebatur: Aliis Antiocho, aliis Ptolemaeo faventibus. Denique Onias sacerdos assumptis Judaeorum plurimis fugit in Aegyptum, et a Ptolemaeo honorifice susceptus, accepit eam regionem quae Heliopoleos vocabatur: et concedente rege, templum exstruxit in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
alteri ad aquil onẽ situs est. Inito gͦ certamine
uixta opidũ raphȩ quod inforib egypti est.
omnẽ antiochus amisit exercitũ. & ꝑ deserti
fugiens pene captus est. Cumq cessisset syria:
ad extremũ foedere & quib dã conditionib
pugna finita est. & hoc est quod nunc scri¬
ptura dic̃. Deiciet multa milia ptholomeus
phylopator. sed ñ p̃ualebit. Aduersariũ enĩ
suum caꝑe non potuit. Quodq sequitur. &
conuertetur rex aquilonis & prȩparabit
multitudinem multo maiorẽ quamprius
& in fine temporũ & annorũ ueniet ꝓꝑans¬
cũ exercitu magno & opib nimiis. & intem¬
porib illis multi consurgent aduersũ regen
austri: antiochum magnũ significat. qui con¬
tẽpta plrylopatoris ptholomei ignauia. eo
eiꝰ & ipsum agathoclen haberet concubinũ.
quẽ postea duicẽ ȩgypti constituit. incredibi¬
lem de suꝑiorib babylonis locis exercitum
congregauit. & ꝑtholomeo phylopatore
mortuo. aduersũ filium eiꝰ qui tunc quat¬

Expanded text:
Syriis ad austrum est. Inito ergo certamine juxta oppidum Raphiae, quod in foribus Aegypti est, omnem Antiochus amisit exercitum, et per deserta fugiens, pene captus est. Cumque cessisset Syria, ad extremum foedere et quibusdam conditionibus pugna finita est. Et hoc est quod Scriptura nunc dicit: Dejiciet multa millia, Ptolemaeus Philopator; sed non praevalebit. Adversarium enim suum capere non potuit. Quodque sequitur. Et convertetur rex Aquilonis, et praeparabit multitudinem multo majorem quam prius, et in fine temporum, annorumque vencum exercitu magno et opibus nimiis. Et in temporibus illis, multi consurgent adversum regem Austri. Antiochum Magnum significat, qui contempta Ptolemaei Philopatoris ignavia, eo mque ejus, et ipsum Agathoclen haberet concubinum, quem postea Aegypti ducem constituit, incredibilem de superioribus locis Babylonis exercitum congregavit. Et Ptolemaeo Philopatore mortuo, adversum filium ejus, qui tunc qua
Abbreviated transcription (Latin):
reputabit. & erit in concupiscentiis femi¬
minarũ. nec quenquam deoꝵ curabit.
quia aduersũ uniuersa consurg&. Dm̃
aut̃ maotim in loco suo uenerãbitur. &
am̃ quẽ ignorauerunt patres c̃olet auro
& argento & lapide precioso rebq p̃ciosis.
Et faciet ut muniat maotim cũ dõ alieno
quem cognouit. & multipicabit głam. &
dabit eis potestatẽ inmulis. & t̾rã diuidet
in concupiscenti is feminũ: Larr. transtu¬
lerunt. & concupiscentii feminarũ ñ subia.¬
Lxx. dm̃ fortissimũ. Qua uͦ in hebreo ꝓeouli

Expanded text:
reputabit, et erit in concupiscentiis fereputabit, et erit in concupiscentiis feminarum: nec quemquam deorum curabit, quia adversum universa coautem Maozim in loco suo venerabitur: et Deum, quem ignoraverunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet in concupiscentiis feminarum, LXX transtulerunt, et concupiscentiis mulierum non subjaLXX, Deum fortissimum. Quia vero in Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
de antiocho epiphane dici arbirant᷑. quod
erectus sit contra cultũ dĩ. ce in tantã suꝑ¬
biam uenerit: ut intemplo ierłm simula.¬
chrum suũ iusserit poni. Qđq sequitur.
&e diriget donec compleat᷑ ira quia in ipso
erit consummatio: sic intelligunt. tam
diu eũ posse donec irascatur ei ds̃. & ipsũ
dorus qui bibliothecarum scribunt hysto¬
rias. narrant cum ñ solũ contra dm̃ fecisse
uidee: sed auariciȩ facib accensum. etiã
templũ dianȩ in elymaide qđ erat ditissi¬
mum spoliare conatũ. oppressũq a custo¬
dib templi & uicinis circũgentib. quib.¬
dam phantasiis atq t̾rorib uersum iN
amentiam. ad postremũ morbo interisse.
& hoc ei accidisse cõmemorant. quia tẽplũ
dianȩ uiolare conatus sit. Nos aut̃ dicimꝰ.
etiam si accidit. ideo accidisse: quia in sc̃õs
dĩ multã exercuerit crudelitatẽ. & pol¬
dus est.Et dm̃ patrum suorum non

Expanded text:
de Antiocho Epiphane dici arbitrantur quod de Antiocho Epiphane dici arbitrantur quod erectus sit contra cultum Dei, et in tantam superbiam venerit, ut in templo Jerosolymis simulacrum suum poni jusserit. Quodque sequitur: et diriget, donec compleatur ira, quia in ipso erit consummatio, sic intelligunt, tam diu eum posse, donec irascatur ei Deus, et ipsudorus qui Bibliothecarum scribunt historias, narrant eum non solum contra Deum fecisse Judaeae, sed avaritiae facibus accensum, etiam templum Dianae in Elimaide, quod erat ditissimum, spoliare conatum: oppressumque a custodibus templi et vicinis circum gentibus, et quibusdam phantasiis atque terroribus versum in amentiam, ac postremum morbo interiisse, et hoc ei accidisse commemorant, quia templum Dianae violare conatus sit. Nos autem dicimus, etiamsi acciderit ei, ideo accidisse, quia in sanctos Dei multam exercuerit crudelitatem, et poldus est. Et Deum patrum suorum non
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerint a gallo cȩsare & incaptiuitatis
angustus multa ꝑpessi: ille consurgat. iu¬
deos amare se simulans & intemplo eorum
immolaturũ esse ꝓmittens. In quo paruam
cio. Pro idoloꝵ enĩ cultu eis simulabunt
amicitias. Et hec facient. ut qui ꝓbati sunt
manifesti fiant. Tempus enĩ uere salitti
eors & auxilium futurũ esse xp̃m. quem
falso sꝑant esse uenturii. cumsint receptu¬
tatem suam rex. & eleuabitur & magni¬
ficabitur aduersus omnẽ dm̃. & aduersũ
dm̃ deorum loquetur magnifica. & diri
definitio. Siue ut alius int̾ pretatꝰ est. in
ipso enimerit consummatio. Ab hoc loco
hebrei dici de antixp̃o piant. qđ post
uiliani paruum auxilium surrecturꝰ sit
templo dĩ & se ipsum faciat dm̃. & diriga.¬
tur uoluntas eiꝰ donec complettur irã.
dĩ. quia in ipso erit consummatio. Quod
quidẽ ce nos de antiarp̃o intlligimus.
Porphyrius aut̃ & cęteri qui eum sequunt᷑

Expanded text:
si fuerint a Caio Caesare, et in captivitatis si fuerint a Caio Caesare, et in captivitatis angustiis multa perpessi, ille consurgat, Judaeos amare se simulans, et in templo eorum immolaturum se esse promittens: in quo parvam cio. Pro idolorum enim cultu, ejus simulabunt amicitias. Et hoc facient, ut qui probati sunt, manifesti fiant. Tempus enim verae salutis eorum, et auxilii futurum esse Christum, quem falso putant esse venturum: cum sint receptutatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur adversum omnem deum, et adversum Deum deorum loquetur magnifica: et diridefinitio est. Sive ut alius interpretatus est; in ipso enim erit consummatio. Ab hoc loco Judaei dici de Antichristo putant, quod post Juliani parvum auxilium surrecturus sit templo Dei, et seipsum faciat Deum, et dirigatur voluntas ejus, donec compleatur ira Dei, quia in ipso erit consummatio. Quod quidem et nos de Antichristo intelligimus. Porphyrius autem et caeteri qui sequuntur eum,
Abbreviated transcription (Latin):
Icorruerint sulieuabunt᷑ auxilio paruulo¬
Ice applicabunt᷑ eis plurimi fraudul enter.
Et de eruditis ruent. ut conflent᷑ & eliga¬
ntur & de albentur usq ad tempus prę.¬
finitum. quil adhuc aliud tempus erit.
Paruũ auxiluĩ mathathiã significariar.¬
proelio mathathias. & postea uidas filius
eiꝰ qui uocabatur machabeus inpugna ce¬
cidit. & cȩteri fr̃s eiꝰ aduersariors fraude
deceptisunt. Lege machabeors libros. Hȩc
eliggant᷑ sũ &e de albent᷑ usq ad tempus
prȩfinitum. quia in aliud tempus erit di¬
lata uictoria. Sub antixp̃o nr̃i paruum
auxilium intelligi uolunt. quia congre.¬
gati scĩ resistent ei & utentur auxilio
paruulo. & postea de eruditis corruent
plurimi. & hoc fiet ut quasi in fornace
ueniat tempus pͣfinitũ. quia uera uictoria
in aduentu xp̃i est. Hebreoꝵ quidã hec de
seuero & antonino principib intelligiuo¬
lunt. qui uideos plurimũ dilexer̃. Alii
uero de uliano imꝑatore. qđ quando opres¬

Expanded text:
corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum, quia adhuc aliud tempus erit. Parvulum auxilium, Mathathiam significari arpraelio Mathathias, et postea Judas filius ejus qui vocabatur Machabaeus, pugnans cecidit, et caeteri fratres ejus adversariorum fraude decepti sunt. Lege Machabaeorum libros. Haec, eligantur sancti, et dealbentur usque ad tempus praefinitum, quia in aliud tempus erat dilata victoria. Sub Antichristo parvum auxilium nostri intelligi volunt, quia congregati sancti resistent ei, et utentur auxilio parvulo, et postea de eruditis corruent plurimi. Et hoc fiet, ut quasi conflentur donec veniat tempus praefinitum, quia vera victoria in adventu Christi erit. Hebraeorum quidam haec de Severo, et Antonino principibus intelligunt, qui Judaeos plurimum dilexerunt. Alii vero de Juliano imperatore: quod quando oppres
Abbreviated transcription (Latin):
narũ ñ intelliget. T anti xp̃o facilior intel¬
ligentia est. qđ idesimulet castitatẽ it
plurimos decipiatin aut̃ legerimꝰ & ut.
lexerimꝰ. & suꝑ conipiscentiã feminarũ at
subaudiat᷑. erit: aciochi ꝑsonȩ magis capi
dedecus ꝑstupra & corrupte las ueniss
regiȩ dignitatis t mimis quoq & scoris
int̾p̃tatꝰ est. ut ceret in uico modim dequ
fuit mathathi & filii eiꝰ. antiochi dius
ious posiusse fruã. & compulisse uides u¬
ei uictimas implarent. id est dõ modim.
ei colet: hoc iigis anti xp̃o quã antiocho
adueneratior suoꝵ. deoꝵ. cõpulisse. Hecs
&e hoc qđ in ꝑt. & faciet ut muniat iu

Expanded text:
narum non intelliget, de Antichristo facilior interpretatio est: quod ideo simulet castitatem, ut plurimos decipiat. Sin autem ita legerimus, et super concupiscentiam feminarum, ut subaudiatur erit, Antiochi pededecus per stupra et corruptelas venisse regiae dignitatis, ut mimis quoque et scortinterpretatus est, ut diceret in vico Modin, unde fuit Mathathias, et filii ejus, Antiochi duces, Jovis posnt, id est, deo Modin. ejus, colet, hoc magis Antichristo quam Antiocho ad venerationem suorum deorum compulisse. Necnon et hoc quod infert, et faciet ut mu
Abbreviated transcription (Latin):
lono dubitat. multis resisters potentiȩ
eius & in diuersa fugientib. Quȩ hebrei
in ultima euersime templi quȩ sub uespa¬¬
siano &e tito accdit int̾pretant᷑. quando
de popło plurini qui scirent dm̃ suum

Expanded text:
 dubitet, multis resistentibus potentiae ejus et in diversa fugientibus. Quae Hebraei in ultima eversione templi, quae sub Vespasiano et Tito accidit, interpretantur, fuisse de populo plurimos qui scirent Dominum