comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pueris meis ut nemo tibi molestus sit : sed &iã
sisi tieris uade ad scircinulas & bibe aquas de
quib & pueri bibunt: Quae cadens infaiciem
suc̃ & adorans suꝑ terrat̃ dixit adeum: Vnde
mihi hoc. ut inuenirẽ gratiam ante oculostu¬
os & nos seme dignareris peregrinã mulierẽ:
Cui ille res pondit : Nuntiata mihi sunt omnia
quae feceris socrui tuae post moetẽ uiritui
& quod reliqueris parentes tuos & terram
in qua nataes. & ueneris ad populũ quem
anteanes ciebas. Reddat tibi dñs ꝓopere tuo
explenã mercede recipies ad ñõ dõ isrł ad quẽ
uenisti & sub cuius confugistialas: Quae
ait: Inuenigratiam apud oculos tuos do¬
minẽ miqui consolatus es me & locutus es
ad cor ancillae tuae: quae nonsũ similis uni¬
us puellarum tucirũ : Dixitq ad etimbo
or: quando hora uescendi fuerit uenihuc

Expanded text:
pueris meis, ut nemo tibi molestus sit: sed etiam pueris meis, ut nemo tibi molestus sit: sed etiam si sitieris, vade ad sarcinulas, et bibe aquas, de quibus et pueri bibunt. Quae cadens in faciem suam et adorans super terram, dixit ad eum: Unde mihi hoc, ut invenirem  Vulg. invenerim gratiam ante oculos tuos, et nosse me dignareris peregrinam mulierem? Cui ille respondit: Nuntiata sunt mihi omnia, quae feceris socrui tuae post mortem viri tui, et quod dereliqueris parentes tuos, et terram in qua nata es, et veneris ad populum, quem antea nesciebet plenam mercedem recipias a Domino Deo Israhel ad quem venisti et sub cuius confugisti alas quae ait inveni gratiam ante oculos tuos domine mi qui consolatus es me et locutus es ad cor ancillae tuae quae non sum similis unius puellarum tuarum dixitque ad eam ooz quando hora vescendi fuerit veni huc
Abbreviated transcription (Latin):
mũ hordea mettibantur. Erat aut̃ uirielime¬
lech conscanguineus homo potens & magnarũ
opu: nomine boor: Dixitq ruth moabitis ad so¬
crũ suam si uibes uadã in agrũ &colliga spicas¬
quae metentiũ fugerint manꝰ ubicũq demen¬
tis inme patris familias. reppere rograticom
Cui illa respondit: Vade filia mi. Ab ut itt¬
qr & colligebat spiccis post terga meten¬
tiũ. Accidit autẽ ut ager ille haberet
runt ei. Benedicat tibi dñs: Dix̃q boor iuueni
qui messorib pmeerat Cuius. ẽ. haec puella
quires pondit Haec ẽ moabitis quae uenit cũ
nbe mideregione moabitidȩ & rogauit ut spicas
colliger& remanentes seques mes sorum uesti¬
gia: et demane usq nunc stat in agro a neadmo¬
m̃tł̃ quidẽ domũ reuersa est Et ait boo ⁊ adruth
Audi fibia: Neuadas ad colligendũ in alterũ
agrũ nec recedas abhoc loco. sediungere puellis meid
ubi mes suerint sequere : Mandaui enim

Expanded text:
mum hordea metebantur erat autem vir Helimemum hordea metebantur erat autem vir Helimelech consanguineus homo potens et magnarum opum nomine Booz dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam si iubes vadam in agrum quae metentium fugerint manus, ubicumque clementis in me patris familias reperero gratiam. Cui illa respondit: Vade, filia mi: Abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium. Accidit autem ut ager ille haberet runt ei: Benedicat tibi Dominus. Dixitque Booz juveni, qui messoribus praeerat: Cujus est haec puella? Cui respondit: Haec est Moabitis, quae venit cum Noemi, de regione Moabitide, et rogavit ut spicas colligeret remanentes, sequens messorum vestigia, et de mane usque nunc stat in agro, et ne ad momentum quidem domum reversa est. Et ait Booz ad Ruth: Audi, filia, ne vadas ad colligendum in alterum agrum, nec recedas ab hoc loco: sed jungere puellis meis, et ubi messuerint, sequere. Mandavi enim
Abbreviated transcription (Latin):
mihi utrelinquãte et ab eam: Quocũ¬
que ꝑrexeris ꝑgam: ubi morata fu¬
eris. et ego pariter morarbor: Popłs
morientẽ terrã susceperit in ea mori¬
ar: ibiq locum accipiam sepulturae :¬
Haec mihi faciat dr̃ &haec addat: sinoN
sola mors me&te separauit. Vidensergo
noemi qđ obstincito ruthanimo decreuis sec secũ
ꝑgere ad uersari noluit nec ultres ad suos reditũ
p̃suadere: Pro fectaeq sunt simul: & uenerunt
inbechlcẽ : Quib urbẽ ingressis ueloxapud cunctos
fana ꝑcrebuit. Dĩcebantq mulieres: Haec esto
illa nocmi: Quib art Neuocetis me noemid ẽ
pulchra seduo cate me mara hoc ẽ amari Qiuia
uelde meamaritudine repleuit omnipotenis:
Egres scisum plena: &ucicuã reduxit medñs:
Cur igitur uocatis me noemi quã humilia uit
dñs & ad flixit omini poteas: Venitergo noemi
cũ ruth moabitide nuru suadet̃ra peregrinatio¬
nis suae acreuersa ẽ inbethleem quando pri¬

Expanded text:
mihi ut relinquam te et abeam quocummihi ut relinquam te et abeam quocumque perrexeris pergam ubi morata fueris et ego pariter morabor populus morientem terra susceperit in ea moriar ibique locum accipiam sepulturae haec mihi faciat Deus et haec addat si non sola mors me et te separaverit videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere adversari noluit nec ultra ad suos reditum persuadere profectaeque sunt simul et venerunt in Bethleem quibus urbem ingressis velox apud cunctos fama percrebuit dicebantque mulieres haec est illa Noemi quibus ait ne vocetis me Noemi id est pulchram sed vocate me Mara hoc est amaram quia valde me amaritudine replevit Omnipotens egressa sum plena et vacuam reduxit me Dominus cur igitur vocatis me Noemi quam humiliavit Dominus et adflixit Omnipotens venit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua de terra peregrinationis suae ac reversa est in Bethleem quando pri
Abbreviated transcription (Latin):
cordiã sicut fecistis cũ mortius et mecũ:
DDet uobis inuenire requiẽ indomib uiro¬
rũ quos fortitur aeestis: Etosculata
ẽ eus: quae eleuata uoce flere coepe¬
runt & dicere : Tecũ ꝑgimus ad popu¬
lũ tiiũ. Quib illa respondit. Reuer¬
timini filiae mi. Curuenitis mecum ͦ¬
Num ultra habebo filios inutero meo ut
uiros exme sperare possitis . re uerte¬
mini filiȩ moabitȩ: iam enĩ fenectu¬
te confectasũ. nec aptauinculo conu¬
gali. Etiam si possim hac nocte conci¬
pere & parere filios sieos expectare
uellitis donec crescant. & annos imple¬
ant pubertatis. ante eritis uetulae
quã nubatis. Nolite quaeso filiaemi:
quia ura angustia memagis p̃mit
& egressa ẽ. manꝰ dñi contracme :¬
Eleuata igitur uoce. rursũ flere coepe¬
runt: Orpha osculata ẽ socrũ acre¬
uersa : Ruthadhaesit socrui suae : Ciui
dix̃ noemi : enreuersa ẽ. cognata tuo
ad populũ siuim & ad deos suos uade
cũ ea : Quaeres pondit Neaduerseris

Expanded text:
cordiam sicut fecistis cum mortuis et mecum det vobis invenire requiem in domibus virorum quos sortiturae estis et osculata est eas quae elevata voce flere coeperunt et dicere tecum pergemus ad populum tuum quibus illa respondit revertimini filiae mi cur venitis mecum num ultra habeo filios in utero meo ut viros ex me sperare possitis revertimini filiae mi abite iam enim senectute confecta sum nec apta vinculo coniugali etiam si possem hac nocte concipere et parere filios si eos expectare velitis donec crescant et annos impleant pubertatis ante eritis vetulae quam nubatis nolite quaeso filiae mi quia vestra angustia me magis premit et egressa est manus Domini contra me elevata igitur voce rursum flere coeperunt Orpha osculata socrum est ac reversa Ruth adhesit socrui suae cui dixit Noemi en reversa est cognata tua ad populum suum et ad deos suos vade cum ea quae respondit ne adverseris
Abbreviated transcription (Latin):
duo decimum habere probatur eundem: quib: &iam liber sapa trio
a nutholu quõ  depascha composuit ustipulatur. ubi scriptum est
Etergo in primo anno initium primimensir quod est decem a nouem
aprorum ciculi principium secundum aegyptios quidem mensis: fano
noth xXvidie secundum macedones dystrimensis. XXII secuncdum

Expanded text:
duodecimum habere probatur eumdem. Quibus etiam liber sancti Patris Anatolii, quem de Pascha composuit, astipulatur, ubi scriptum est: « Est ergo in primo anno initium primi mensis, quod est decem et novem annorum circuli principium, secundum Aegyptios quith vigesimo sexto die, secundum Macedones Distri mensis XXII, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
lidusigrus est culidus & siccur. Ideoq haec autumno illa hie¬
mi iste ueriillẽ comparatur uestati: sed & bomo ipse quia
sapientibus micro cosmos id ẽ minor mundus appellatur
esdem peromnia qualitatib: hab& temperctum corpus imi¬
tuntib: nimirum singulis eius quib: constit humorib: modum tẽ¬
porum quibus maxime poll& sunguis siquidem quiuere crescit
umidus & calidus: colena rubeaquȩ uestutẽ calida & siccã

Expanded text:
lidus, ignis est calidus et siccus; ideoque haec autumno, illa hielidus, ignis est calidus et siccus; ideoque haec autumno, illa hiemi, iste veri, ille comparatur aestati. Sed et homo ipse, qui a sapientibus microcosmos, id est, minor mundus appellatur, iisdem per omnia qualitatibus habet temperatum corpus, imitantibus nimirum singulis iis, quibus constat humoribus, modum temporum quibus maxime pollet. Sanguis siquidem qui vere crescit, humidus et calidus. Cholera rubea, quae aestate, calida et si
Abbreviated transcription (Latin):
is currendo. sub iectum temperit orbem
cis feruoris auiditate mundanum depopul&ur ornatum.
sed paulatum perdiuersa commignins terrenis fructibur
nas cendir maturendisq: temper menta custodiat a quotẽ¬
ponemento uid&ur temporibus inditum nomen uelcerte quod
quadum suae similitudine qualitatis a dinuicem contempe¬
prtu uoluuntur. tempor recteuocantur hiems enim
ut pote longius solere moto frigida est &umida. uerillo su¬
perterras redeunte umidum & callidum Aestus illo suꝑ¬
feruente culida & sicca. Autumnus illo adinferione decidep¬
te siccus &stigidus sic̃q fit ut amplexantib: singulis medio
modert mine quȩ circa sesunt: Orbis instar adinui cem cuncta
conduduntur. quib: aeq: qualitatib: disparib: quidem per
se sed ulter utrit adinuicem socetate conexis: Ipsa quoque
mundi elementu constat esse distincta terranamq: sic ca
a frigidu. Aqua frigidu &umida Aerumidus &ca¬

Expanded text:
discurrendo subjectum temperat orbem,discurrendo subjectum temperat orbem,cis, fervoris ariditate mundanum depopuletur ornatum, sed paulatim per diversa commigrans, terrenis fructibus nascendis maturandisque temperamenta custodiat. A quo temperamento videtur temporibus inditum nomen, vel certe quia quadam suae similitudine qualitatis ad invicem contemperata volvuntur, tempora recte vocantur. Hiems enim, ut pote longius sole remoto, frigida est et humida. Ver, illo super terras redeunte, humidum et calidum. Aestas, illo superfervente, calida et sicca. Autumnus, illo ad inferiora decte, siccus et frigidus; sicque fit ut amplexantibus singulis medio moderamine quae circa se sunt, orbis instar ad invicem cuncta concludantur. Quibus aeque qualitatibus disparibus quidem per se, sed alterutra adinvicem societate connexis, ipsa quoque mundi elementa constat esse distincta. Terra namque sicca et frigida, aqua frigida et humida, aer humidus et ca
Abbreviated transcription (Latin):
ominus undiq: in coli : Vide quid dehis scribens tonis dicat
Circa in quit duce tantum inter exustum & rigentes tempen
Caeq: ipsȩ interse nom peruiae ꝑꝑ incendium sideris: facillimum sape
harum ronarum dant exemplum qui geli dissimo hiemis in rigo¬
re ad focum ablongo scȩ̨matue factum sese calificant ubiignis¬
ipse quasimediutona & proximaq̃q illi prorsus in tangibilia sunt
oburdorem quae uero sunt longius a flummis hinc uel indere mola
commum frigore torpent. porroq: interhaet utramq tempero¬
tusunt & ad cale faciendum accommodu siue ex una siue scutraq
ignis paste stire uoluerint. qui hunc sibi algidae noctis intenebrir sub
diuo adlucem focumq: parerunt: quisicirciure ignis inmodum solis
poss& quinq: nimirum circulos red der& qui auero stat. lineas
quinq: facit un aminmedio feruidum. Duus circum gelidus
totidem in terhas tempera tus.
empora sunt a ppi .iii. quibus solper diuersa caeli spatia

Expanded text:
ominus undique incoli, vide quid de iis scribens zonis dicat. « Circa, inquit, duae tantum inter exustam et rigentes temperantur, eaeque ipsae inter se non perviae propter incendium sideris. Facillimum sane harum zonarum dant exemplum, qui gelidissimo hiemis rigore ad focum oblongo schemate factum sese calefaciunt, ubi ignisipse quasi media zona, et proxima quaeque illi prorsus intangibilia sunt ob ardorem; quae vero sunt longius a flammis hinc vel inde remota communi frigore torpent. Porro quae inter haec utrinque temperata sunt, et ad calefaciendum accommoda, sive ex una, sive ex utraque ignis parte stare voluerint, qui hunc sibi algidae noctis in tenebris sub divo ad lucem fotumque pararunt. Qui si circumire ignis in modum solis posset, quinque nimirum circulos redderet; quia vero stat, lineas quinque facit, unam in medio fervidam, duas circum gelidas, totidem inter has temperatas. »umoribus. Tempora sunt anni quatuor, quibus sol per diversa coeli spatia
Abbreviated transcription (Latin):
frigida sunt. &umida: & quidem sapguis ip ip faptib: maxime
uig& inadoliscentib: colert rubea melon colia intrẽns gresso¬
rib: Idẽ fel cum fece nigri sanguinis admixtum: flegmatu
dominantur insenibus. Item sanguis eos inquibus maxime
poll& facithilares la&os misericordes multum ridenter &
loquenter colero uero rubea faciunt maciletor multum ta¬
men cõmedentes ueloces audacer. Inx cundos agiles: nigrabi¬
lis stabiles grues cõnpositos morib: dolososq: facit: Flegma¬
ta turdos somnolentos obliuiosos genenent. Horum autem
principia temporum diuerse ponunt diuersi. Hesi dorus pam

Expanded text:
infantibus maxime viget, in adolescentibus cholera rubea, melancholia in transgessoribus id est, fel cum faece nigri sanguinis admixtum, phlegmata dominantur in senibus. Item sanguis eos in quibus maxime pollet facit hilares, laetos, misericordes, multum ridentes et loquentes. Cholera vero rubea facit macilentos, multum tamen comedentes, veloces, audaces, iracundos, agiles. Nigra bilis, stabiles, graves, compositos moribus, dolososque facit. Phlegmata, tardos, somnolentos, obliviosos generant. Horum autem principia temporum diverse ponunt diversi. Isidorus nam
Abbreviated transcription (Latin):
multis aliarũ regionum epis depascha disputanss
Decebat enim una eademque non solum eb domadis
sed & mensis die secundum adam progeneris huma¬
ni salute uiiuifica morte sopitum deproductis elec¬
to suo sacramentis cȩlestibus sponsam sibi scificare¬
& exclesiam quia uidlic& die primum adam patrẽ
uidelic& humani generis ipse creauerat ei quȩ delatire
costam tollens ȩdificaaut mulierem cuius adiutorio
genus propagar& humanum

Expanded text:
multis aliarum regionum episcopis de Pascha disputans, multis aliarum regionum episcopis de Pascha disputans, Decebat enim una eademque non solum hebdomadis sed et mensis, die, secundum Adam pro generis humani salute, vivifica morte sopitum, de productis e latere suo Sacramentis coelestibus sponsam sibi sanctificare Ecclesiam, qua videlicet die primum Adam, patrem videlicet humani generis, ipse creaverat, eique, de latere costam tollens, aedificavit mulierem, cujus adjutorio genus propagaret humanum
Abbreviated transcription (Latin):
tius scłi morte consummenda. has crumnosas plenas¬
q: luborib: mundi &ates quique felici morte uicerunt.
septima lam scbbati perennis &ate sus cepta. oc taua
beatȩ resurrectionis & atem. in qua semꝑ cũdñore
ds lucem quam appellauit diem. secunda firmam̃¬
tũ cli inmedio li brauit aquarũ ipsis aquis ac terra
cum celo superiore acuir tutib: quȩ in eo conditoremlau¬
durent Antehorum sex dierum xordium creatis terta
diȩ congregatis. in suum locum aquis quȩ cuncta contee¬
rant aridam ius sit apparere quarta sidera infirmam̃
togli posuit quȩ nunc quantum ȩ̨qui noctu conietu¬
c & uolatilia creauit animantia g&ta cinimalia
terres tria & ipsum hominem formauitadam decuiur
latere dormientis matrem omnium uiuentiũ produ¬
xit &ium quenunc quantum mihi uid&ur esse cre
creditur sinon uerior sententia uincit quod beatus
theo philus. cum &eris nonsolum palestine sed & ꝑ¬

Expanded text:
tius seculi morte consummanda. Has aerumnosas plenastius seculi morte consummanda. Has aerumnosas plenasque laboribus mundi aetates quique felici morte vicerunt, septima jam Sabbati perennis aetate suscepti, octavam beatae resurrectionis aetatem, in qua semper cum DomiDeus lucem quam appellavit diem. Secunda, firmamentum coeli in medio libravit aquarum, ipsis aquis ac terra cum coelo superiore ac virtutibus quae in eo conditorem laudarent, ante horum sex dierum exordium creatis. Tertia die, congregatis in suum locum aquis quae cuncta contexerant, aridam jussit apparere. Quarta, sidera in firmamento coeli posuit, quae nunc, quantum aequinoctii conjectua et volatilia creavit animantia. Sexta, animalia terrestria, et ipsum hominem formavit Adam, de cujus latere dormientis matrem omnium viventium produxit Evam, quae nunc, quantum mihi videtur esse credcreditur, si non verior sententia vincit, quod beatus Theophilus, cum caeteris, non solum Palaestinae, sed et per
Abbreviated transcription (Latin):
tia fuit populidĩ aqua &ate quiã incipit homo posse
gencrare propterea matheus cuangelista generati¬
oñem & abraham sumpsit &ordium qui&iam pater
gentium constitutus ẽ quando mutatum. Nomen. ac¬
cepit quarta addauid usque adtrans migrationem
bubilonis Habens añs iuxta hebraicam ueritatem
tiones luxta. utrosq codices xuii. quas tamen. euan¬
gelista matheus certi mys terii gratia xiiii. ponitaqua
uelut iniuuenali &ate inpopulodĩ regum tempora
coeperunt. hȩc namque in hominibus c&as aptaguber¬
nando sol& xistere regno: quinta quasi senilis &us
atrans migratione babilonis usq: in aduentum dñi sal¬
uatoris. incarnem. generationib: & ipsaxiiii. porro.
annis dlxxx uiii &xtenta. In qua ut graui senec tute
fessamalis crebriorib: plebs hebrea quas satur se¬
ta quȩ nunc agitur c&cis pulla generationum uel
temporum seriȩ certa sedut &urꝰ de crepita ipsato¬

Expanded text:
tia fuit populi Dei, a qua aetate quia incipit homo posse tia fuit populi Dei, a qua aetate quia incipit homo posse generare, propterea Matthaeus evangelista generationum ex Abraham sumpsit exordium, qui etiam pater gentium constitutus est, quando mutatum nomen accepit. Quarta a David usque ad transmigrationem Babylonis, annos habens, juxta Hebraicam veritatem,tiones, juxta utrosque Codices, XVII. Quas tamen evangelista Matthaeus certi mysterii gratia XIV ponit. A qua velut juvenili aetate in populo Dei regum tempora coeperunt; haec namque in hominibus aetas apta gubernando solet existere regno. Quinta quasi senilis aetas, a transmigratione Babylonis, usque in adventum Domini Salvatoris in carnem, generationibus et ipsa XIV, porro annis DLXXXIX extenta, in qua, ut gravi senectute fessa, malis crebrioribus plebs Hebraea quassatur. Sexta, quae nunc agitur aetas, nulla generationum vel temporum serie certa est, sed ut aetas decrepita, ipsa to
Abbreviated transcription (Latin):
es & huius mundi &atibus acseptima uel octaua
qui&is uitȩ quȩ celestis & supra in comparatione
primȩ ebdomadis. in quamundus ornatur ẽ ali¬
quanta ꝑstrinximus & nunc in comparatione aui un¬
us hominis qui micro cosmos grete aphilosophis hocest
minor mundus sol& nuncupari. De eirdem. aliquanto
latius exponemus prima est ergo mundi huius ta&us
abudam usque ad noe continens annos iuxta ebraicam
uniuersedir ẽ del&a diluuio. Sicut primam cuiusq homi¬
nis obliuo demergere consueuit & atem quotus enim
quisq: est qui suam record&ur infantiam: Secunda & as
a noe usque cid abraham generationes iuxta. ebraicam
pueritia fuit generis. populi dĩ & ideo in lingua inuen¬
tacst Idestebrea Apueritia namq homo incipit nos¬
se. loqui post infantiam que hine appellata c̃ quo d fari
uon potest terticaꝰ abra ham usque ad dauid. Generatio¬
nes iuxta utramque auctoritatem .xiiii. annos uero.
deccexlii complactens. haec quȩdam. uelut adoliscon¬

Expanded text:
ex hujus mundi aetatibus a septima vel octava quietis vitaeque coelestis et supra in comparatione primae hebdomadis, in qua mundus ornatus est, aliquanta perstrinximus: et nunc in comparatione aevi unius hominis, qui microcosmos Graece a philosophis, hoc est, minor mundus solet nuncupari, de eisdem aliqualatius exponemus. Prima est ergo mundi hujus aetas, ab Adam usque ad Noe, continens annos, juxta Hebraicauniversali est deleta diluvio, sicut primam cujusque hominis oblivio demergere consuevit aetatem; quotus enim quisque est qui suam recordetur infantiam? Secunda aetas a Noe usque ad Abraham, generationes, juxta Hebraicam pueritia fuit generis populi Dei, et ideo in ea lingua inventa est, id est, Hebraea. A pueritia namque incipit homo nosse loqui post infantiam, quae hinc appellata est, quod fari non potest. Tertia ab Abraham usque ad David, generationes, juxta utramque auctoritatem XIV, annos vero DCCCCXLII, complectens. Haec velut quaedam adolescen
Abbreviated transcription (Latin):
inter pr&es cinte natum sedh posuere
cinnor ccxxx. posteta dec Seth inter¬
pr&citur resunrectio significans resur¬
rectionem xp̃i camortuis cuius mortem
inlictam &r iudueis significat cibel qui
dicitur latus afratre eccinoccisus

Expanded text:
interpretes ante natum Seth posuere annos CCXXX, postea DCC. Seth interpretatur resurrectio, significans resurrectionem Christi a mortuis, cujus mortem illatam a Judaeis significat Abel, qui dicitur luctus, a fratr
Abbreviated transcription (Latin):
reor antiquos initium zodiaci circuli uoluisse praefigere: Neque enim illa
die uel romanorum uel grecorum uel certe aegyptiorum mensis. annus ue¬
cuius hoc causa fier& oritur. sed nec abhis gentib quam uis segreci iactiten.

Expanded text:
reor antiquos initium zodiaci circuli voluisse praefigere. Neque enim illa die vel Romanorum, vel Graecorum, vel certe Aegyptiorum mensis annuscuius hoc causa fieret, oritur. Sed nec ab hiis gentibus, quamvis se Greci iactiten
Abbreviated transcription (Latin):
xx partire per .x. bis deni uies duobur ergo mensibus
&x pl&is adueni& solpartem caeli quam luna quinta tena
Id est die nonarum martiurum ubi octaua est ui idus lapis¬
arias multiplica .viii. periii. fiunt xaxx duo partire per
rium die quam sol aditunus est posttres abhinc menses a
est xiiii. Nalendus februarias multiplica per imfiunt

Expanded text:
X, partire per decem, bis deni vies; duobus ergo mensibus expletis, adveniet sol partem coeli quam luna quinta tenet, id est, die Nonarum Martiarum. Ubi octava est VI Idus Januarias, multiplica VIII per IIII, fiunt XXXII, partire per riarum die quam sol aditurus est post tres ab hinc menses, et est XIIII Kalendas Februarias, multiplica per II
Abbreviated transcription (Latin):
nocticlis die somnimundo aequalis ẽ : uario aute lucis increm̃to in meroelon¬
gissimus dies : xii horcis acqui noctiales & uii partes unius horȩ colligit: Ale
noctes haud dubio testant᷑ idq cogitratio credi solftitii dieb accedente
sole ꝓpius uerticẽ mundiasi gusto lucis ambitu subiectatra continuosdios
habere senis mensibus noctesq ediuerso adbruma remao qđ fieri in insulatrlep¬
thacis massiliensis scribit sexdicrũ ncungatione in septentrione abrit tan
distante.

Expanded text:
noctialis dies omni mundo aequalis est. Vario autem lucis incremento in Meroe longissimus dies duodecim horas aequinoctiales et octo partes unius horae colligit, Alexnoctes haud dubie testantur id quod cogit ratio credi, solstitii diebus accedente sole propius verticem mundi angusto lucis ambitu subjecta terrae continuos dies habere senis mensibus noctesque e diverso ad brumam remoto. Quod fieri in insula Thyle Pytheas Massiliensis scribit sex dierum navigatione in septentrione a Britannia distante.
Abbreviated transcription (Latin):
id est uoco quod dies supercent adnonas ꝓnuntiabat̃. Nonas cutẽ qui a nono
ante iđ dic confluerent in urbẽ scituri quod cã comense faciendum.
Porroid diem qui mediũ diuidit mensem : iduare enĩ & ruscaelingua diui¬
derec̃. Hisnum ad uos menses adiciens ianuariariũ aiano febroariũ afe¬
bruo deo in iustrationũ nominando cec liui dieb annũ adcarsũ lunae dis¬
posuit. Quem ulius caesar: xidiebus adiectis sicut hodie seruatur instituit.

Expanded text:
id est, voco, quot dies superessent ad Nonas pronunciabatur. Nonas autem, quod nono id est, voco, quot dies superessent ad Nonas pronunciabatur. Nonas autem, quod nono ante Idus die confluerent in urbem, sciscitaturi quid esset eo mense faciendum. Porro Idus diem qui medium dividit mensem: iduare enim Etrusca lingua dividere est. His Numa duos menses adjiciens, Januarium a Jano, Februarium a Februo, deo lustrationum, nominando, CCCLIV diebus annum ad cursum lunae disposuit, quem Julius Caesar undecim diebus adjectis, sicut hodie servatur, instituit
Abbreviated transcription (Latin):
dieb iunam̃sis alternat: solaris aute mensis xxii horisẽ amplior ex quib: xi
epatarũ dies acrescunt: quibus sollunȩ cursũ singulis cnnis exsuperat. duodeties
enĩ uiant& bini : cc lixini faciunt. Etundecies uicem & quaterni cundem
numerũ cõplent. sed hebreimenses aluna nascente : romani aRł incipiunt
menses putantes Residuos vdics inter calares appellant . qui primicd soles bir¬
sũ m̃ses cerminarecoeper̃ nclunae uelocior & dubiuscursus impedimtu eis facer&
primũ mensm genitorisuo mastidicauit. secundũ ab apertione frugũ nomindũ
apulem Terciũ mauȩ matrimercurii : & quartũ uinonisacrauit. quintitili
& sextili : quinunc anatiuitate iuli cacsaris & augusti triũ pho nuncupantur
&caeris sequentib anumero nom̃ in posuit. quorũ initia N appellauit: quia
tunc balata idestuo cata incapitoliũ plebedicto quinquies ł septies uerbo halo

Expanded text:
diebus lunae menses alternat. Solaris autem mensis XXII horis est amplior, ex quibus XI epactarum dies accrescunt, quibus sol lunae cursum singulis annis exsuperat. Duodecies enim viceni et bini CCLXIV faciunt, ut indecies viceni et quaterni eumdem numerum complent. Sed Hebraei menses a luna nascente, Romani a Calendis incipiunt,menses computantes; residuos vero dies intercalares appellant. Qui primi ad solis cursum menses terminare coeperunt, ne lunae velocior et dubius cursus impedimentum calculanui primum mensem genitori suo Marti dicavit: secundum ab apertione frugum nominavit Aprilem: tertium Maiae matri Mercurii, et quartum Junoni sacravit: Quintili et Sextili, qui nunc a nativitate Julii Caesaris, et Augusti triumpho nominantur, et caeteris sequentibus a numero nomen imposuit: quorum initia Calendas appellavit, quia tunc calata, id est, vocata in Capitolium plebe, dicto quinquies vel septies verbo calo,
Abbreviated transcription (Latin):
GRECORUM
ed & grȩci & aegrptii dequib: supre diximus. pullam in suis mensibus.
lcalendarum non arumiduumq: distinctionem obseruant. uerũ ab
incipiente cuiusq mensis ex ordio usq: ad terminum eis. crescentȩ sim¬
pliciter &ine prrabiliter dierum currentium ordine conputapdo ꝑue¬
piunt siqui demgrȩci: nam deaegrptiorum apno & mensibus supnt di¬
seruimus mutatis ex tempore & correctis praredictarum inter ha¬
lationum ambagibus cunctis fixum in xii mensibus anniuertentis ordi¬
tes appum. Eodem quo romani menses suos dierum numero perstrini¬
gunt : pil quidem deromanorum ut p̃fatisumus Ralendis popis
uelidibus cunintes sed a primo usq adextremumdiem augescente pau¬
latim pumero singulum quem que mensem computantes : Vocatur
autem apudeos ipse december a pileos. lanuarius eydrnios februa¬
pieos october yperben& eos pouember dios quoillos ordine appũ¬
obseruare uel menses & nuper trrnsmissus adnos deroma cor¬

Expanded text:
Graecorum. Sed et Graeci et Aegyptii, de quibus supra diximus, nullam in suis mensibus Calendarum, Nonarum, Iduum distinctionem observant. Verum ab incipiente cujusque mensis exordio usque ad terminum ejus, crescente simpliciter et inenarrabiliter dierum concurrentium ordine, computando perveniunt. Si quidem Graeci nam de Aegyptiorum anno et mensibus supra disseruimus, mutatis ex tempore et correctis praedictarum intercalationum ambagibus cunctis, fixum in duodecim mensibus anni vertentis ordites annum, eodem quo Romani menses suos dierum numero perstringunt: nil quidem de Romanorum, ut praefati sumus, Calendis, Nonis, vel Idibus curantes, sed a primo usque ad extremum diem, augescente paulatim numero, singulum quemque mensem computantes. Vocatautem apud eos ipse December Apileos, Januarius Eudynios, Februapieos, October Hyperberetheos, November Diosobservare, vel menses, et nuper transmissus ad nos de Roma com
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ horas cam̃ xuiii. selxui sext signi .xii iuna conplebit. & haec quide lina
in prima ł media parte signicuius lib&nata promaa ẽ cõputatio sinaũ alias  qui
&iã rarahere ladicere recorderis .uIIII. horis in luna ꝑvdiebus in solec̃putatis¬
DEn Declips sol⁊ g& lune

Expanded text:
III, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem in prima vel media parte signi cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias,  vel adjicere recorderis, novem horis in luna pro quinque diebus in sole computatiseclipsi solis et lun
Abbreviated transcription (Latin):
um argumenti sumere mauis. Eodem ordineluna InHa¬
lendus decembris viiͣ incurrit. Qua eiuxta argumop¬
tum quipta sexta feri debuisse putabatur. Quianimi¬
rum luna nouembrumensis unam amittit diem & pro
xxx consu&is unde xxx solum diebus cogitur esse contep¬
ta quȩpro fecto omnia melius conloquendo quamscribep¬
do docentur: non autem trrnsitoriae comine monendũ
quod hoc argumentum a septembrio quidam incipiunT
ponentes eidem septem brio regulares .v. oc tobrio V
pouembrio .vii decembrio .VII. ca&err ut supra nospo¬
suimus, quod ob autoritatem aegrptiorum stotionabiliter
prorsus agunt ut a quibus origo computan di sumpta est
horum quo que in computando apui principium imitentur
Uerum aliis aptius multo & expiditius uid&ur. ut con¬
putatio omnis quantum non nocessitas nrtionis obsistit
Aprincipio aupisui &iam apudromanos incipiat &uiq
do terminum anpinet oatq: in teme nrto ordine ꝑcurutt.

Expanded text:
um argumenti sumere mavis, eodem ordine luna in Caum argumenti sumere mavis, eodem ordine luna in Calendas Decembres VII incurrit, quae juxta argumentum sexta fieri debuisse putabatur, quia nimirum luna Novembris mensis unam amittit diem, et pro XXX consuetis XXIX solum diebus cogitur esse contenta. Quae profecto omnia melius colloquendo quam scribendo docentur. Non autem transitorie commemorandum quod hoc argumentum a Septembri quidam incipiunt, ponentes eidem Septembri regulares V, Octobri V, Novembri VII, Decembri VII, et caetera, ut supra nos posuimus: quod ob auctoritatem Aegyptiorum rationabiliter prorsus agunt, ut a quibus origo computandi sumpta est, horum quoque in computando anni principium imitentur. Verum aliis aptius multo et expeditius videtur ut computatio omnis, quantum non necessitas rationis obsistat, a principio anni sui etiam apud Romanos incipiat, et usque ad terminum anni ratio atque intemerato ordine procurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed propter embolismum qui in mario mense in seritur xxvii.
ꝓbatur existere Item in kalendas uilii luxta argumentum
xxx fieri potu it luna sed ꝓpter adiectionem diei quem suꝑ¬
fluitas embolismi actulerat fit xxuiiii. Item appox
quia luna embolismi pridie non ardecembris accenditur fact
tere doceat. Item anno xuuinqitaliuaembolismi testiodie pona¬
rum martiarum incipit. Cogelunam inKulendas maias
xxuĩi conputuri. cum xxuiiũ secundum argumenti cal¬
culutionem cauatur qodiã au uorno sultus lunaris dequose quenh¬
bus dicemus fidem eiusdem argumenti inpugnat si enimpsũ
argumentum iuxta aegrptios a septembrio mense ubi
principium est appieorum inchoaueris. necesse est ut lupa
iulii mensis eoanno xxviiii dier ut num quam alus hab&
uno uidelic& prtione saltus amiso & obidluna kalep¬
darum agusturum tertia red datur quue iuxtu regulã
argumenti regulum secundu computa batur: Si uero
iuxta hoc quod nos supne docuimus a ianuario Principi¬

Expanded text:
sed propter embolismum, qui in Martio mense inseritur, XXVII probatur existere. Item in Calendas Julias juxta argumentum XXX fieri potuit luna, sed propter adjectionem diei quem superfluitas embolismi attulerat, fit XXIX. Item anno XI, quia luna embolismi pridie Nonas Decembres accenditur, facitere doceat. Item anno XIX, quia luna embolismi tertio die Nonarum Martiarum incipit, cogit lunam in Calendas Maias XXVIII computari cum XXIX secundum argumenti calculationem canatur, quo etiam anno ratio saltus lunaris, de quo in sequentibus dicemus, fidem ejusdem argumenti impugnat. Si enim ipsum argumentum juxta Aegyptios a Septembri mense, ubi principium est anni eorum, inchoaveris, necesse est ut luna Julii mensis eo anno XXIX dies ut nunquam alias habeat, uno, videlicet ratione saltus, amisso, et ob id luna Calendarum Augustarum tertia reddatur, quae juxta argumenti regulam secunda computabatur. Si vero, juxta hoc quod nos supra docuimus, a Januario principi
Abbreviated transcription (Latin):
atur Mec tamen dicere nouerint. Qualiter eadem pasti¬
cula crescat uelq: sit causa quae ueratio crementiipsius quidue
pascer&ur erroris infesti si non ipsedier bis sexti suo iuxta mo¬
remunecessecrium inter Rãlap&uit in ordine: Buextus
igitur  ex quadnentis netione perqua driennium conficitur

Expanded text:
atur. Nec tamen dicere noverint qualiter eadem particula crescat, vel quae sit causa quaeve ratio crementi ipsius, quidve nasceretur erroris infesti, si non ipse dies bissexti suo juxta morem necessarium intercalaretur in ordine. Bissextus igitur ex quadrantis ratione per quadriennium conficitur
Abbreviated transcription (Latin):
mmnini atq: angustissimu tepus amotu siderũ dietuȩ enĩ extremicas hore
breuib int̾ uallis cũ cliquid sibi solcedit atq: succedit: hora grecunom ẽ
uioruĩ uestimorũ consecettuitẽ iiii puncas xminutis xł mymos Et notandu
ꝓpt errorẽ couendũ qđ compotus parũ natura pasli auctorianar ł consududi¬
utmens es atx diebus computari auctoutate : uteb domadam
uii feriis constare¬
ies uulgarise solis p̃sentia suꝑttras qdũꝑprie xxiiii horis implet᷑ huno¬
chaldei a ꝑscint duos solis exortus aegrptiũ in t̃duos occasus. Romania medio
noctis in mediũ umbri& athenienses ameridie conpotant admeridiem
Mor ses autẽ amane ad mane unũ diem appellat: seddnõ surgente. uespere
scbbatĩ. lucescebat in primcs abbati. ut homo deluce lapsus intenbras deinceps
etenebris redir& adlucem

Expanded text:
minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. 2. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum est mentis. Et notandum propter errorem cavendum, quod computus partim natura, partim auctoritate vel consuetudiut menses triginta diebus computari: auctoritate, ut hebdomadam septem feriis constareDies vulgaris est solis praesentia super terras, qui proprie XXIV horis adimpletae inter duos solis exortus: Aegyptii inter duos occasus numerant: Romani a medio noctis in medium. Umbri et Athenienses a meridie computant ad meridiem. Moses autem a mane usque ad mane unum diem appellat: sed Domino surgente vespera sabbati, lucescebat in primam sabbati, ut homo de luce lapsus in tenebras, deinceps a tenebris rediret ad lucem
Abbreviated transcription (Latin):
custrũ & adaquilonẽ emittat: tẽpestatẽ humidã & uentuosã. Si pallidi
innigras nubes occidat aquilonẽuentũ. Calũ siues pererub& serenũ diemi
simane tegefluosũ significat. Ab aqui lone fulgir & abeurotonitrus
tẽpestatẽ & ab austro flatus aestũ portendit luñ iiii. sirubeat quasiaurũ

Expanded text:
ustrum et Aquilonem emittat, tempestatem humidam et ventosam; si pallidus in nigras nubes occidat, aquilonem ventum. Coelum si vespere rubet, serenum diem; si mane, tempestuosum significat. Ab Aquilone fulgur, et ab Euro tonitrus tempestatem, et ab Austro flatus aestum portendit. Luna quarta si rubeat quasi auru
Abbreviated transcription (Latin):
discursum Nunc in marcium mensem punc incidit in aprilem
Nunc aliquot dies mai mensis occupat: sedrectius a prilideputatur
quii semper in ipso uel incipit uel desinit uel totus inluditur
eadum taxat regula cuius supre meminimus obseruata. Vt qua
quipta decima post ȩqui noetium luna exstiterit : Primum sequen

Expanded text:
discursum, nunc in Martium mensem, nunc incidit in Aprilem, nunc aliquot dies Maii mensis occupat. Sed rectius Aprili deputatur: quia semper in ipso vel incipit vel desinit vel totus includitur, ea duntaxat regula, cujus et supra meminimus, observata, ut quae quintadecima post aequinoctium luna exstiterit, primum sequen
Abbreviated transcription (Latin):
obtutib sidera quidem ipsaluce raduntu parent uerum redita exeis
inlustratio non pare t: lunam uero aiunt cum infimas sui circuli
absidas plena p&ierit. nonnum quam umbra memorata fuscari
doneo paulatim centrum terrae egressa rursus a sole cer¬
natur. uerum nehoc omni pleni lunio patiatur. latitudinem
ei signiferi quaẽ duo decim partium est diuer sumq ab sidarum

Expanded text:
obtutibus sidera quidem ipsa luce radiantia apparent, verum reddita ex eis illustratio non apparet. Lunam vero aiunt, cum infimas sui circuli apsidas plena petierit, nonnunquam umbra memorata fuscari, donec paulatim centrum terrae transgressa, rursus a sole cernatur; verum ne hoc omni plenilunio patiatur, latitudinem ei signiferi, quae XII partium est, diversamque apsidum
Abbreviated transcription (Latin):
lingã fccit dies autẽ maxima xiiii horarũ ẽ: accedentebis quinta parste
unius horae Tertius oritur ab indisi mauo ꝓximis tendit percaspicis pastẽs
ł curũ paphiliã. Hodrum cidadas siracusas caten asgades gnominis cunetae:
ombrã xxxuiii unticrũ faciunt: longissim dies horarũ xiiii. etq dimidiȩ
cũ tricesima unius horȩ. quartus ab altero latere imauiꝑ ephesũ mare cidadũ.

Expanded text:
longam facit. Dies autem maxima XIV horarum est accedente his quinta parte unius horae. Tertius oritur ab Indis Imao proximis, tendit per Caspias portas, Taurum, Pamphiliam, Rhodum, Cycladas, Syracusas, Catinam, Gades: gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longissimus dies horarum XIV atque dimidiae, cum tricesima unius horae. Quartus ab altero latere Imai per Ephesum, mare Cycladu
Abbreviated transcription (Latin):
rcus inaere quadricolor ex sole aduersonubib:q format᷑ dũ radisssolis
inmissusciuȩ nubi repulsa acie in solem refsingit᷑ instarcerȩi maginem
inuli reddentis : qui deccdo igneũ. deaquis purpureũ. decere ia cinthinũ.
de tra gramincũ trahit colorẽ : rariusciũ aestatẽ quã hiemo. &raro noctib:

Expanded text:
rcus in aere quadricolor, ex sole adverso nubibusque formatur, dum radius solis immissus cavae nubi, repulsa acie in solem refringitur, instar cerae imaginem annuli reddentis: qui de coelo igneum, de aquis purpureum, de aere hyacinthinum, de terra gramineum trahit colorem. Rarius autem aestate quam hyeme, et raro noctib
Abbreviated transcription (Latin):
meroen & tholomaidã rubrimaris urbĩ : ubi longis simdis diesixii holarũ ẽdini¬
dia hora amplio alterũ ꝑsierin quaegrpti : quiẽ horcirũ xiii. duosq subaciunt:

Expanded text:
Meroen, et Ptolemaidam Rubri maris urbem, ubi longissimus dies horarum XII est, dimidia hora amplior: alterum per Syenem Aegypti, qui est horarum XIII. Duosque subjiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
locorum accolae prodiderunt: Euripi &ium inutreq parte solitisq
propria leniter fluentu conuerterereliquo omni tempore
Cum uero luna nascitur. nullo modo pos sunt quiescere seduehemas
feruore semper ex aestuant. donec luna rursus appure at
sed ationem commotis turbinibus ad lu turte

Expanded text:
locorum accolae prodiderunt. Euripi etiam in utramque partem soliti sunt propria leniter fluenta convertere reliquo omni tempore; cum vero luna nascitur nullo modo possunt quiescere, sed vehementi fervore semper exaestuant, donec luna rursus appareat, sedationem commotis turbinibus allatur
Abbreviated transcription (Latin):
xiiͦ kłrum a prłm diesol& uenire a medio orientis surreerit:
Eadem die post annum aliquanto inferius oriri. & testio
quasto quintoq: cenno eandem diminutionem intantum
naturteli suicursus augere tempenentia. ut niñ dies bis sex¬
tilis antea iux tamorem in terkal&ur. Iam undecimõ ka¬
lendarum a prł die facturus aequi noctium a medio surgat
orientis. Eandem nihilominus tarditatissuae constantium
inc& eris qq̃. perto tum cnnum seruaturur exortib: simul&
occasib:¬

Expanded text:
rum Aprilium die solet venire, a medio orientis surrexerit, eadem die post annum aliquanto inferius oriri, et tertio, quarto, quintoque anno eamdem diminutionem in tantum naturali sui cursus augere temperantia, ut nisi dies bissextilis antea juxta morem intercaletur, jam XI Calendarum Aprilium die facturus aequinoctium a medio surgat orientis, eamdem nihilominus tarditatis suae constantiam in caeteris quoque per totum annum servaturus exortibus simul et occasib
Abbreviated transcription (Latin):
st uliuintae in terpraes historiae heronimus in euangelicae tractiom sententiae
huus ao iumentim disciplinae nondubitiaunt as sument. Centesimus inquit
nses uge simus & tricesimus fructus quanquam deunae terra & deun& senu¬
te Niuscitur: t amen multum differt in numero xdex reseruntur adnupa¬
as Nam & ipsic digitorum coniunctio & quasi molli osculo secomplectens & st¬
derans maritum pingit & coniugem. Ix at uiduas eo quod in cngustia &tm
bulatione sint positue. Vnde & in superiore digto deprimuntur: quantq
mcior ẽ difficultus expertue quondam uoluptatis in lecebras abstinẽ re
tantomugis & praȩmium. porpocentesimus numerus quaeso diligonter
lector abtende : A unistra trans fertur xodexteram & his demꝰ digntis

Expanded text:
se divinae interpres historiae Hieronymus, in evangelicae tractatu sententiae hujus adjumentum disciplinae non dubitavit assumere: Centesimus inquit et sexagesimus, et tricesimus fructus, quanquam de una terra, et de una semente nascitur, tamen multum differt in numero. Triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum conjunctio, quasi molli osculo se complectens et foederans, maritum pingit et conjugem. Sexaginta, ad viduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et in superiore digito deprimuntur, quantoque major est difficultas expertae quondam voluptatis illecebris abstinere, tanto majus et praemium. Porro centesimus numerus quaeso, diligenter lector attende a sinistra transfertur ad dextram, et iisdem qui
Abbreviated transcription (Latin):
tertio apno mensem lunae tertium decimum quem embolis mum
uocitamus inserere solitos. sicut potissima quastue decimue lupe

Expanded text:
tertio anno mensem lunae tertiumdecimum, quem embolismum vocitamus, inserere solitos, sicut notissima quartae decimae lu
Abbreviated transcription (Latin):
autum ui mensium. Acarnanas sex mensium. Icuinios trede¬
cimmensium : Plenius secundus cum memo ress& relatum fuis se
rum auinorum habuisse uitam. Alios cecrum quosdam ad quio¬
Haec omnia inscitiu temporum accidisse arbitratus est
Alii quippe inquit aestute de terminabant caum. & al terum
hieme Alii qua dripertitis temporib sicut arcades inquit quo¬
rum appi trimens tres fuerunt. Adiecit &iam aliquapdo aegrp¬
tios quorum paruos uinos quater norum mensium fuisse supra
diximus lunae fine limitasse annum Itaq: apud eos inquit¬
& singula miliaannorum uixisse produntur

Expanded text:
annum quattuor mensum, Acarnanas sex mensum, Lauinios tredeannum quattuor mensum, Acarnanas sex mensum, Lauinios tredecim mensum. Plinius Secundus cum commemorasset relatum fuisse ntorum annorum habuisse uitam, alios trecentorum, quosdam ad quintiam peruenisse, haec omnia inscitia temporum accidisse arbitratus est. \'Alii quippe, inquit, aestate <unum> determinabant annum et alterum hieme, alii quadripertitis temporibus. sicut Arcades, inquit, quorum anni trimenstres fuerunt.\' Adiecit etiam aliquando Aegyptios, quorum paruos annos quaternorum mensum fuisse supra diximus, lunae fine limitasse annum. \'Itaque aput eos, inquit, et singula milia annorum uixisse produntur
Abbreviated transcription (Latin):
tuissent nisisex centis uiuerent appis: Pertot enim apnorum cur¬
Pertot enim annorum cur¬
ricula magnus apnus impl&ur:. ANNum autem ciuilem Id est
solarem hebrei abae quinoctio uerno a solstitio graeo. Aeayohi
ab autumno. abruma incipiunt romani.
aecde i tonis sint dictana turalib: c&erũ cuotiquos diuerscerũgẽtiũ
populosbiuer sȩl pobseruatione apnali auero deuiasse. Etiumbeatus
agustinus edoc&: quicum in xvͦ. deciui tatedĩ libro contraeor a¬
ger&. qui &ium scam scriptunm putubant aliter primis sae¬
culi temporibus anpos computiuse. Idẽ tuntae breuitutir ut
unus aninus nr̃ decem illos habuisse credatur dicentes Cumau¬
dierit quisq: uellegerĩt. Nongentos annos quemq: uixisse deb& intelle¬
gere nonaginta. Decem quippe illi anni unus ẽ pr. & decempr̃
tunc suisse compotatum non sit incredibile: Adiciunt quod apud
plerosq scriptores historiae repperitur. Aegrptios habuisse

Expanded text:
tuissent, nisi sexcentis viverent annis, per totuissent, nisi sexcentis viverent annis, per tot enim annorum curricula magnus annus impletur. Annum autem civilem, id est, solarem, Hebraei ab aequinoctio verno, a solstitio Graeci, Aegyptii ab autumno, a bruma incipiunt Romani. Haec de annis sint dicta naturalibus, caeterum antiquos diversarum gentium populos diverse in observatione annali a vero deviasse etiam beatus Augustinus edocet, qui cum, duodecimo de civitate Dei libro, contra eos ageret qui etiam sanctam Scripturam putabant aliter primis saeculi temporibus annos computasse, id est, tantae brevitatis, ut unus annus noster decem illos habuisse credatur, dicentes: Cum audierit quisque vel legerit nongentos annos quemque vixisse, debet intelligere nonaginta, decem quippe illi anni unus est noster, et dectunc fuisse computatum non sit incrplerosque scriptores historiae reperitur, Aegyptios habuisse
Abbreviated transcription (Latin):
stellurum ẽ quou illurum quȩq: todia cumbitum perlustrat
De quo supre diximus. Anpus magnus ẽ. cum omnia simuler¬
nentiu sidert ad sua quodq: loca quaesimul habuerere currurt:
Dequo losephus in primo antiquitatum libro cum longeuitalẽ
primorum hominum describer&: Ita meminit: pullus uit̃
aduitam modernam &annorum breuitatem quib: punc uiui¬
mus uitum companens aptiquorum putet falsa quae de illis
suut dicta & eo quod uunc uitu tupto non ducatur tempore
credat neq illos ad uitueillius longitu dinem peruenirse : Illinamq
cum essent religiosi & abipso dõ facti Cumq eis pabula opostupi one
admaius tempus existerent pnrepanitu. Tantorum pnorum curti¬
culis rite uiuebant: Deinde propter uistutes & gloriosas utilitates
quas iugiter perscrutabantur. Id est astro logiam & geo metriam
Ds̃ eis amplius uiuendi spatia condonauit. quaen unc haude discerepo¬

Expanded text:
stellarum est quo illarum quaeque zodiaci ambitum perlustrat, stellarum est quo illarum quaeque zodiaci ambitum perlustrat, de quo supra diximus. Annus magnus est, cum omnia simul errantia sidera ad sua quaeque loca, quae simul habuere, recurrunt. De quo Josephus, in primo Antiquitatum libro, cap. 4, cum longaevitatem primorum hominum describeret, ita meminit: « Nullus autem ad vitam modernam, et annorum brevitatem, quibus nunc vivimus, vitam comparans antiquorum, putet falsa quae de illis sunt dicta, et eo quod nunc vita tanto non ducatur tempore, credat neque illos ad vitae illius longitudinem pervenisse. Illi namque cum essent religiosi, et ab ipso Deo facti, cumque eis pabula opportuniora ad majus tempus existerent praeparata, tantorum annorum curriculis rite vivebant; deinde propter virtutes, et gloriosas utilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est, astrologiam et geometriam, Deus eis amplius vivendi spatia condonavit, quae nunc haud ediscere po