comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apprehenderunt te. quasi mulierẽ parturientẽ: Qđ si dixeris incorde tuo
quare uenerunt michi hȩc: ꝓpt̃ multitudinẽ iniquitatis tuȩ reuelata st̃
uerecundiora tua. pollutȩ sunt sue de honestatȩ st̃ plantȩ tuȩ. Dũ nes¬
sis quasi mulierẽ partus. subita captiuitas repentina comprehendet te.
Q đ̃ si causam uolueris querere cur tradita sis hostib. audi manifeste. Mul¬
titudinẽ tibi hȩc fecisse iniquitatis tuȩ ut quasi mulieris meretricis sub¬
latis uestibus. reuelaretur ignominia tua. & ostenderent᷑ publice forni¬
cationes tuȩ. ꝑquȩ discimꝰ quã diu fuerint minora peccata: agere dm pati¬
ent̃. expectare nrãm pęnitentiã. Sin aut̃ uoluerimꝰ delictis copulare delic¬
ta. & cumulum facere peccatoꝵ. reuelabuntur pudenda nr̃a & ostenden¬
tum qđ ñ reueletur quando implebitur illud danielis. Isti resurgent in

Expanded text:
adprehendent te quasi mulierem parturientem? quodsi dixeris in corde tuo: adprehendent te quasi mulierem parturientem? quodsi dixeris in corde tuo: quare uenerunt mihi haec? propter multitudinem iniquitatis tuae reuelata sunt uerecundiora tua, pollutae sunt — siue dehonestatae sunt -plantae tuae. <Dum nescis, quasi mulierem partus subitus, ita te captiuitas repentina conprehendet. quodsi causari nolueris et quaerere, cur tradita sis hostibus, audi manifeste multitudinem tibi haec fecisse iniquitatis tuae, ut quasi mulieris meretricis sublatis uestibus reuelaretur ignominia tua et ostenderentur publice fornicationes tuae\', per quae discimus, quamdiu fuerint minora peccata, agere deum patienter et exspectare nostram paenitudinem; sin autem noluerimus delictis copulare delicta et cumulum facere peccatorum, reuelabnntur pudenda nostra et ostendenm occultum, quod non manifestetur, quando implebitur illud Danihelis: isti resurgent in
Abbreviated transcription (Latin):
dnãtricẽ & dnãm interpretati st̃. qđ .Lxx. putauer̃. gebroth. potente̾q
dixerunt. Leuate oculos ur̃os & uidete qui uenitis ab aquilone ubi est
grex qui datus ẽ tibi. pecus inclitũ tuũ. Quid dices eum insicauerit te:
u enĩ doces eos aduersum te. & erudis incaput tuũ. Precipit᷑ habitatorib
ierłm ut eleuent oculos suos. & uideant chaldeos ab aquilonis parte ueni¬
entes. Interrogat᷑ ipsa ciuitas . & dicitur ei. Ubi ẽ grex qui datꝰ t̃ tͥ. pecus
inclitum tuũ: Ubi ẽ ppło cuus. quẽ adõ acceꝑas: Ubi ẽ illa tanta & inclita¬
multitudo. ut totiꝰ turbam ꝓuintię inunũ locum crederes congregatã:
Quid dices cum te uisitauerit dñs in uirga sua. & babyloniis tradiderit
b quos adu̾sũ te uł incaput tuum. uł apͥncipio ysaiȩ docuist
ad eoꝵ auxilia confugeretis. & ipsoꝵ idola sectaueritis: qui sub occasione
hendere. & pecꝰ eiꝰ bestiarũ crudelitate lacerare. umquid non dolores

Expanded text:
dominam\' interpretati sunt, quod LXX putauerunt \'geburoth\' \'potentes\'que dixerunt. Leuate oculos uestros et uidete, qui ueniunt - siue qui uenitis - ab aquilone ! ubi est grex. qui datus est tibi, pec-us inclytum tuum? quid dices, cum uisitauerit te? tu enim doces eos aduersum te et erudisin in caput tuum. Praecipitur habitatoribus Hierusalem, ut eleuent oculos suos et uideant Chaldaeos ab aquilonis parte uenientes, interrogaturque ipsa ciuitas et dicitur ei: \'ubi est grex, qui datus est tibi, pecus inclytum tuum? ubi est populus tuus, quem a deo acceperas? ubi illa tanta et inclytmultitudo, ut totius turbam prouinciae in unum locum crederes congregatam? quid dices, cum te uisitauerit dominus in uirga sua et Babyloniis tradiderit hostibus, quos aduersum te uel in caput tuum uel a principio ipsa docuisti, ut ad eorum auxilia confugeres et ipsorum idola sectareris, qui sub occasione hendere et pecus eius bestiarum crudelitate lacerare. Numquid non dolores
Abbreviated transcription (Latin):
tiã: e postquã noui irie osten. disti mihi ꝑcussi femur meũ¬
nis.: oldei. IiT: qm̃i sustinu obprobriũ adolescentiȩ meae
Loꝗ itur ds̃ quid ephraun diceutẽ audierit. &. lamentantẽ.
Nulli aut̃ dubiũ. quin decẽ tribus significet. quibus primus
imperauit hieroboã. filius nabath. qui& uitulos aureos fe¬
cit i i dan & bethel: ut hoc populus errore seductus dm̃ is¬
rahel colere & adorare dessteret. Castigasti me inquit: ꝙ cas¬
tigatus sũ. Cm̃is correptio proficit in salutẽ. quȩ ad presens
udetur eẽ tristitiȩ. & postea fructus affert pacificos. Quodq
ait. quasi uiuenculus indomitus : siue uitulus & ñ didici. hoc
significat quod multo labore atq uerberibus eruditus sit: ut
ad penitentiã conuerteretur & ñ profecerit. Conuerte inquit

Expanded text:
tiam et, postquam cognoui — siue ostendisti mihi —, percussi femur meutiam et, postquam cognoui — siue ostendisti mihi —, percussi femur meui te —, quoniam sustinui opprobrium adulescentiae meae. Loquitur deus, quid Ephraim dicentem audierit et lamentantem. nulli autem dubium. quin decem tribus significet, quibus primus imperauit Hieroboam, filius Nabat, qui et uitulos aureos fecit in Dan et Bethel, ut hoc populus errore seductus deum Israhel colere et adorare desisteret. castigasti me, inquit, et castigatus sum. omnis correptio proficit in salutem, quae ad praesens uidetur esse tristitiae et postea fructus affert pacificos. quodque ait: quasi iuuencus indomitus siue uitulus et non didici, hoc significat, quod multo labore atque uerberibus eruditus sit, ut ad paenitentiam uerteretur, et non profecerit. \'conuerte,\' inquit
Abbreviated transcription (Latin):
presenti dolore tenearis: est enĩ spes in noui simis tuis ait dñs.
Et reuertentur filii ad terminos suos: quos habuerunt patres
eorũ abrabã. isaac. & iacob. Melius auẽ de paruul s intel.¬
& pro terra herodis unnucii ueart regna cęlorũ. ꝙ reuersu.¬
ri sint in sedẽ pristinã: quancio pro corpore humilitatis.
corpus receperint głosum. Ista est spes noi issima: qr andoirs¬
ti fulgebunt quasi scl: & infantes quasi pai inili atq lactentes
absq ętatũ incremento. & inuiriis ac labore corporeo resur.¬
gent in uirũ perfectũ. in mensurã plenitudinis xp̃i. Audiens
audiui ephraim transmigrantẽ siuie lamentantẽ. Castigas¬
ti me: & eruditus sũ sicut uiuenculus indomitus. siue siciit
uituls. o ñ ũid.i. Contierte me & conuertar. quia tu dñe ds̃
iñs. Post na eñ conuertistime. siue captus sumegi pęniten¬

Expanded text:
praesenti dolore tenearis! est enim spes in nouissimis tuis, ait dominus, praesenti dolore tenearis! est enim spes in nouissimis tuis, ait dominus, et reuertentur filii tui ad terminoeorum Abraham, Isaac, et Jacob. Melius autem de parvulis intelto: et pro terra Herodis inimici, teneant regna coelorum: et reversuri sint in sedem pristinam, quando pro corpore humilitatis, corpus receperint gloriosum. Ista est spes novissima, quando justi fulgebunt sicut sol , et infantes quondam parvuli, atque lactentes, absque aetatum incremento, et ingant in uirum perfectum, in mensuram plenitudinis Christi. Audiens audiui Ephraim transmigrantem — siue la mentantem — : castigasti me et eruditus s sum sicut iuuencus indomitus— siue sicut uitulus et non didici — ; conuerte me, et conuertar. quia tu dominus deus meus. postquam enim con- uertisti me-siue captus sum —; egi paeniten
Abbreviated transcription (Latin):
ti uenundatus sit: & idcirco erecrabile ẽẽ iueũ mercatũ celeber¬
rimũ uisere. Dicant filii quod uolunt. nos rectetest monium
sumpsisse dicimus ȩuangłistã matheũ. pro ioco in quo rac iel con¬
dita est: & uicinarũ in circuitu uillarũ filios a iasi suos fi euerit.
ȩc dicit dñs. Quiescat uox tua a ploratu. & oculiui. a lacrimis:
quia est merces oꝑi tuo ait dñs. Et reuertent᷑ de t̃ra urmici:
siue inimicorũ: & erit spes nouissuns tuis ait dñs.& ieui. tent᷑
filii ad ternunos suos. Hoc uxta litii rã necd̾ũ factũ ẽ. Neq enĩ
decẽ tribus quȩ in ciuitatibus medorũ exculabant atc ꝑsarũ
israhel: & racheli diçitur. Quiescat uox nia a ploratii.ꝙ. ocu¬
li tui a lacrimis. H ie est sensus. Plorarc desiste. priora cñĩ oꝑa
tua respexit dñs. Et reuertent᷑ filii tui de terra imimci. Nec

Expanded text:
thi uenundatus sit; et idcirco exsecrabile esse Iudaeis mercatum celeberthi uenundatus sit; et idcirco exsecrabile esse Iudaeis mercatum celeberrimum uisere. dicant illi, quod uolunt, nos recte testimonium sumsisse dicemus euangelistam Mattheum pro loco, in quo Rachel condita est et uicinarum in circuitu uillarum filios quasi suos fleuerit. Haec dicit dominus: quiescat uox tua a ploratu et oculi tui a lacrimis, quia est merces operi tuo, ait dominus, et reuertentur de terra inimici — siue inimicorum — et erit spes nouissimis tuis. ait dominus, et reuertentur filii ad terminos nos suos. Hoc iuxta litteram necdum factum est — neque enim decem tribus, quae in ciuitatibus Medorum exsulant atque Persarum. Israhel et Rachel dicitur: quiescat uox tua a ploratu et oculi tui a lacrimis! et est sensus: \'plorare desiste — priora enim opera tua respexit dominus — et reuertentur filii tui de terra inimici nec
Abbreviated transcription (Latin):
pater autẽ iacob. mutauit uocabulũ & appellauit eũ benia¬
min: hocẽ filiũ dextere. Querit᷑ itaq quomodo matheus ȩ¬
uangłista testimoniũ propħȩ ad interfectionẽ transtulerit
paruulorũ: cũ ꝑspicue de decẽ tribubus scriptũ sit. quarũ
carpoforiã. quã nos ubertatẽ possumus dicere. Quia igitur
rachel in ephrata hoc est in bethicem condita est: sicut et
scriptura scã s uiũ. is sipulchri uis hodieq testantur. Nlere
dicitur pueros qui uixtasi ꝙ in suis regionib interfecti suã.
Quidã i deorũ hunc locũ sic interpretantur. quod capta hie¬
rlm sub uespasi auo ꝑ hanc uiã gazã. & alexandriã. infinita
milia captiuo: ũ romã directa sint. alii uͦ qđ ultima captiui.¬
tate sub adriano quando & urbs subuersa ẽ hierlm̃. innume.¬
rabilis populus diuersȩ ȩtatis. & utriusq sexiis in mercato therebin¬

Expanded text:
pater autem Iacob mutauit uocabulum et appellauit eum Beniapater autem Iacob mutauit uocabulum et appellauit eum Beniamin, hoc est filius dexterae. quaeritur itaque, quomodo Mattheus euangelista testimonium prophetae ad interfectionem transtulerit paruulorum, cum perspicue de decem tribubus scriptum sit, quarum καρποφορία, quam nos \'ubertatem\' possumus dicere. quia igitur Rachel in Ephratha, hoc est in Bethleem, condita est — sicut et scriptura sancta et titulus sepulchri eius hodieque testantur —, flere dicitur pueros, qui iuxta se et in suis regionibus interfecti sunt. quidam Iudaeorum hunc locum sic interpretantur. quod capta Hierusalem sub Uespasiano per hanc uiam, Gazam et Alexandriam infinita milia captiuorum Romam directa sint; alii uero, quod ultima captiuitate sub Hadriano, quando et urbs subuersa est Hierusalem, innumerabilis populus diuersae aetatis et utriusque sexus in mercato Terebin
Abbreviated transcription (Latin):
mentationis. fletus. & luctus rachel plorant s flios suos. ꝙ
nolentis consolari suꝑ filiis suis. quia ñ s̃ int. Lex.d ic dixit
dñs. Uox in rama audita ẽ. lamentatio & fletus & luctus: rachel
plorantes filios fuos. & noluit conquiescere quia ñ sunt. Nec uix¬
ta hebraicũ nec uixtalxx. matheus sumpsit testimoniũ. Legi¬
mus eñ in eo. post descriptionẽ ufantũ necis. Tunc impletũ ẽ
quod dictũ ẽ ꝑ hieremiã prophãm dicentẽ. Uox in rama audi¬
ta ẽ ploratus & ululatus multus. rachel flentis filios suos. &. no¬
luit consolari quia ñ sunt. Ex quo ꝑspicuũ ẽ ȩuangłistas &
apłos. nequaquã ex hebreo interp̃tationẽ alicuuis secutos:
sed quasi hebreos ex hebreis. qd legebant hebraice suis sermo¬
nib ex pressisse. Rachel mater ioseph cũ ueniret bethleem. su.¬
bito partus dolore correpta. peperit filiũ. quẽ obstetrix quia
moriebat᷑ pariens. uocauit bẽnonĩ. hoc est filiũ doloris mei:

Expanded text:
achel plorantis filio: suos et noluit consolari super filiis suis, quia non sunt. LXX; sic dixit dominus: uox in Rama audita est, lamentatio et fletus et luctus Rachel plorantis filios suos et noluit conquiescere, quia non sunt. Nec iuxta Hebraicum nec iuxta LXX Mattneus sumsit testimonium; legimus enim in eo post descriptionem infantum necis: tunc impletum est, quod dictum est per Hieremiam prophetam dicentem: uox in Rama audita est. ploratusetululatus multus Rachel flentis filios suos et noluit consolari, quia non sunt. ex quo perspicuum est euangelistas et apostolos nequaquam ex Hebraeo interpretationem alicuius secutos, sed quasi Hebraeos ex Hebraeis, quod legebant Hebraice, suis sermonibus expressisse. Rachel, mater Iosepb, cum ueniret Bethleem, subito partus dolore correpta peperit filium, quem obsetrix, quia moriebatur pariens, uocauit Benoni, hoc est filius doloris mei;
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. Ille est igitur israhel. qui mente cernit dm̃. siue rectissi¬
mus dñi est. & huuiscemod. isrł erit populus dĩ. Hȩc dicit
dñs. Inuenit gram̃ in deserto popłs qui remanserat gladio.
uadet ad requiẽ suã israhel. Lxx. S ic dixit dñs. Inueni cali¬
dũ in deserto. cum his qui perierant gladio. Ite. & nolite in.¬
terficere isrł. Ridicule in hoc loco latini codices ambigui.¬

Expanded text:
spiritum. ille est igitur Israhel, qui mente cernit deum siue rectissispiritum. ille est igitur Israhel, qui mente cernit deum siue rectissimus domini est, et huiuscemodi Israhel erit populus dei. Haec dicit dominus: inuenit gratiam in deserto populus, qui remanserat gladio; uadet ad requiem suam Israhel. LXX: sic dixit dominus: inueni calidum in deserto cum his, q ui perierant gladio; ite et nolite interficere Israhel! Ridicule in hoc loco Latini codices ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
& compleat cogitationẽ cordis sui: m exercitu circumdetur
intelligi nisi opere completo. nec medicinȩ industria nisi post¬
quã fuerit sanitas consecuta. ita cũ euersio fuerit hierłm & prio¬
ris popłi abiectio. tunc intelligent credentes. quod repulsio uidȩ¬
orũ nr̃e salutis occasio sit. In tempore illo dicit dñs ero ds̃ uni¬
uersis cognationibus israhel: & ipsi erunt mihi in populum.
Nisi cogitatio dñi fuerit impleta. & furor eius requieuer it. suꝑ
impiorũ caput. uniuersitatis dñs cogitationibus isrt. ds̃ ẽẽ
non poterit. Hoc autẽ dicit reliquiis quȩ saluȩ factae sunt.
Quod si opponit᷑ nobis id quod dictũ est. ero ds̃ generi israhel
siue uniuersis cogiatio ubus isrł: assumamus exemplũ. si filii
essetis abraham. faceretis opera patris ur̃i:. Et apłs scribit.
Uidete isrł iuxtaca:nc̃. Ex quo docet esse aliũ isrł iuixta

Expanded text:
et compleat cogitationem cordis sui; et circumdetur et compleat cogitationem cordis sui; et circumdetur on potest intelligi nisi opere completo; nec medicinae industria, nisi postquam fuerit sanitas consecuta: ita cum eversio fuerit Jerusalem, et prioris populi abjectio, tunc intelligent credentes, quod repulsio Judaeorum, nostrae salutis occasio sit. In tempore illo dicit Dominus, ero Deus uniue generi Israhel — et ipsi erunt mihi in populum. Nisi cogitatio domini fuerit impleta et furor eius requieuerit super impiorum caput, uniuersitatis dominus cognationibus Israhel deus esse non poterit; hoc autem dicit reliquiis, quae saluae factae sunt. quodsi opponitur nobis id, quod dictum est: ero deus generi Israhel siue uniuersis cognationibus Israhel, assumamus exemplum: si filii essetis Abraham, faceretis opera patris uestri\'; et apostolus scribit: uidete Israhel iuxta carnem. ex quo docet esse alium Israhel iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
hã isaac. & ic cob. principes generis israheliti .i. Iunc iusitauit
dñs aduersum om̃s qui tribulauerunt populr̃ dĩ. aduersa¬
rias uidelicet potestates. Et fuit dux eius ex eo. ł aud dubiũ
quin dñs & saluator. scdm carnã ex genere isrt̃: ꝙ princeps
de medio eius productus est. Api licauit eũ pater ad se: ꝙac
cessit adeũ ut diceret filius. ego in patre ꝙ pater in me: quia
nullus potest sic suũ cor applicare dõ. nec ita ut filius patri
israhel: & ex toto in gentiũ multitudine. Ecce turbo dñi fu¬
ror egrediens : procella ruens. in capite impiorũ conquiescet.
Non auertet irã indignationis dñs. donec faciat ꝙ compleat co¬
gitationẽ cordis sui. In nouissimo dierũ intelligetis ea. Turbo
furoris dñi & procellaruens atq tempestaf. requiescet in
capite eorũ: uel dȩmonũ uel eorũ qui dĩ filium blasphema¬
uerunt. Et non auertet irã indignationis suȩ. donec faciat

Expanded text:
ham, Isaac et Iacob, principes generis Israhelitici. tunc uisitauit ham, Isaac et Iacob, principes generis Israhelitici. tunc uisitauit dominus aduersum omnes, qui tribulauerunt populum dei, aduersarias uidelicet potestates. et fuit dux eius exeo — hau dubium quin dominus et saluator secundum carnem ex genere Israhel — et princeps de medio eius pcessit ad eum, ut diceret Filius: Ego in Patre, et Pater in me : quia nullus potest sic cor suum applicare Deo, nec ita ut Filius Patri Israel, et ex toto in gentium multitudine. Ecce turbo Domini furor egrediens, et procella ruens, in capite impiorum conquiescet. Non avertet iram indignationis Dominus, donec faciat et compleat cogitationem cordis sui, 1058 in novissimo dierum intelligetis ea. Turbo furoris Domini et procella ruens atque tempestas requiescet in capite eorum, vel daemonum, vel eorum qui Dei filium blasphemaverunt: et non avertet iram indignationis suae, donec faciat
Abbreviated transcription (Latin):
so suo. templiq obseruari relligio. ꝙ cetera que ipsius et rę uo¬
lumine continentur. Plenus autẽ atq ꝑfectuis in dũo sale¬
uatore apłisq completũ est: quando edificata est cuutas in gxcel¬
so suo. de qu̾a scriptũ est. ñ potest abscondi ciuitas que in monte
sita est. & templũ uixta ordinẽ suũ ce rmoniasq funddatũ: ut
quicquid priori populo fiebat carnaliter. in eccłia spiritua¬
liter compleretur. Tunc egressa est laus siue grarũ actio. hoc
Uaxq luddentiũ. non illoludo quo manducauit populus & bi:¬
bit & surrexit ut luderet: sed eo quo corã arca dñi lusit da¬
uid. Et multiplicati sunt. ꝙ ñ imminuti. ut totus orbis.
crederet in dnm saluatorẽ. Et glorificati sunt: ut imple¬
retur quod scriptũ est. Gfosa dicta sunt de te. ciuitas di Fa¬
eruntq filii euis hoc est aplĩ. sicut furunt a principio abra¬

Expanded text:
so suo templique obseruari religio et cetera, quae ipsius Ezrae uoso suo templique obseruari religio et cetera, quae ipsius Ezrae uolumine continentur; plenius autem atque perfectivatore, Apostolisque completum est, quando aedificata est civitas in excelso suo, de qua scriptum est: Non potest abscondi civitas quae in monte sita est : et Templum juxta ordinem suum caeremoniasque fundatum, ut quidquid in priori populo fiebat carnaliter, in Ecclesia spiritualiter compleretur. Tunc egressa est laus sive gratiarum actio. Hoc Voxque ludentium, non illo ludo, quo manducavit populus et bibit et surrexit ut luderet ; sed eo quo coram Arca Domini lusit David . Et multiplicati sunt et non imminuti, ut totus orbis crederet in Dominum Salvatorem: et glorificati sunt, ut impleretur quod scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Fueruntque filii eius, hoc est apostoli, sicut fuerunt a principio Abra
Abbreviated transcription (Latin):
uertã conuers. oñe tabernaculorũ iacob: ⁊ tectis siue captiui
tati corũ miserebor. Et ȩdif cabitur ciuitas in excelso suo. & tem¬
plũ uixta ordinẽ suũ fundabitur. Et egredietur de eis laus.
uoxq ludentiũ. &. multiplic abo eos & non minuentur. Qdđ̃c
sequitur. & glorificabo eos & ñ attenuabo eos: in lxx. ñ habe¬
tur. Et erunt inquit filii eus sicut a principio. & cȩtus eius
corã me ꝑmanebit. Et uisitabo aduersũ om̃s qui tribulant
eũ. & erit dux eius ex eo. & principes eius de medio eiꝰ produ¬
centur. & applicabo eũ & accedet ad me. Quis enĩ iste ẽ qui
applicet cor suũ ut appropinquet mihi ait dñs : Rursũq qad¬
in hebraico ñ habetur. & eritis mihi ait in populũ. s. egoero uo¬
bis indm̃. Quorũ tẏpus precessit intoroł abel.& inexra.
quando reuersus est populus. & cepta ȩdificari ciitas in excel¬

Expanded text:
uertam conuersionem tuertam conuersionem ttati — eorum miserebor et aedificabitur ciuitas in excelso suo et templum iuxta ordinem suum fundabitur. et egredietur de eis laus noxque ludentium et multiplicabo eos et non minuentur; quodque sequitur: et glorificabo eos et non attenuabo eos, in LXX non habetur. e t erunt, inquit, filii eius sicuti a principio et ccoram me permanebit et visitabo adversum omnes qui tribulant eum et erit dux eius ex eo et princeps de medio eius producetur et adplicabo eum et accedet ad me quis enim iste est qui adplicet cor suum ut adpropinquet mihi ait Dominus in Graeco non habetur: et eritis mihi, ait, in populum et ego ero uobis deum. Quorum typus praecessit in Zorobabel et Ezra, quando reuersus est populus et coepta aedificari ciuitas in excel
Abbreviated transcription (Latin):
nabiles amputarẽ. Et tam̃ ꝓpter multitudinẽ ini¬
tatis tuȩ & dura peccata tua feci hoc tibi. ñ mea uo.¬
luntate sed medicinȩ ratione cogente. Propterea om̃s qui co.¬
medunt te deuorabuntur. & uniuersi hostes tui incaptiuitatẽ
ducentur. & qui te uatant nastabuntur. cunctosq prȩdato.¬
res tuos dabo in prȩdã. Ol ducũ enĩ cicatricẽ tibi. & a uulneri¬
bus tuis sanabo te dicit dñs: quia eiectã suie disꝑsã uocaue.¬
runt te syon. Hȩc ẽ quȩ non habebat requirentẽ. Et sub roro¬
babel hȩc facta cognoscimus. quando assyrios hoc est nini-¬
en uastauere babilonii atq chaldei. & rursũ bab
atq chaldeos medi ꝑsiq cȩperunt. & babilon destructa est.
Tunc syon cȩpit habere dum requirentẽ. o. obducta est cica.¬
trix uulneri illius. & sanata ẽ a plagis suis. Quod plenius
atq ꝑfectius cõpletur in xp̃o. Hȩc dicit dñs. E coc ego con-¬

Expanded text:
nabiles amputarem. et tamen propter multitudinem iniquinabiles amputarem. et tamen propter multitudinem iniquitatis tuae et dura peccata tua feci hoc tibi non mea uoluntate, sed medicinae ratione cogente\'. Propterea omnes, qui comedent te, deuourabuntur et uniuersi hostes tui in captiuitatem ducentur et, qui te uastant, uastabuntur cunctosque praedatores tuos dabo in praedam. obducam enim cicatricem tibi et a uulneribus tuis sanabo te, dicit dominus. quia eiectam — siue dispersam — uocauerunt te, Sion, haec est, quae non habebat requirentem. Et sub Zorobabel haec facta cognoscimus. quando Assyrios, hoc est Nineuen, uastauere Babylonii atque Chaldaei et rursum Babylonios et Chaldaeos Medi Persaeque ceperunt et Babylon destructa est, tunc Sion coepit habere dominum requirentem et obducta est cicatrix uulneri illius et sanata est a plagis suis, quod plenius atque perfectius conpletur in Christo. Haec dicit dominus: ecce ego con
Abbreviated transcription (Latin):
laga enĩ inimici ꝑ. ussi te: castigatione crudeli. Auter amicus.
aliter inimicus percatit: aliter pater. aliter hostis. Ille cedit ut
corrigat: iste ꝑcutit ut occidat. Unde & propha latrimabili¬
ter dicit. Dñe ne in ira tua arguas me: neq in furore tuo cor¬
ripias me. Hoc autẽ factũ est. quia propter multitudinẽ ini¬
quitatis tuş dura facta sunt peccata tua. Quodq sequitur.
quid clamas suꝑ contricione tua. insanabilis est dolor tuuis.
propter multitudinẽ iniquitatis tuȩ: in lex ñ habetur. uide¬
licet quia scdõ dicitur. propter multitudinẽ iniquitatis tuae.
& dura peccata tua: & qui scribebant a principio additũ puta¬
uerunt. E t est sensus. Ut inimici te plaga ꝑcuterẽ. ut cederem
castigatione crudeli. fecit multitudo iniquitatis tuȩ.& dura pec¬
cata tua quȩ sanari ñ poterant. nisi mordacissimo puluere et
ardente cauterio & ferro acutissimo. quo putridas carnes & in¬

Expanded text:
plaga enim inimici percussi te castigatione crudeli.\' aliter amicus, plaga enim inimici percussi te castigatione crudeli.\' aliter amicus, aliter inimicus percutit; aliter pater, aliter hostis. ille caedit, ut corrigat, iste percutit, ut occidat; unde et propheta lacrimabiliter dicit: domine, ne in furore tuo arguas me neque in ira tua corripias me! hoc autem factum est, quia propter multitudinem iniquitatis tuae dura facta sunt peccata tua. quodque sequitur: quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus propter multitudinem iniquitatis tuae, in LXX non habetur, uidelicet quia secundo dicitur: propter multitudinem iniquitatis tuae et dura peccata tua et, qui scribebant, a principio additum putauerunt. et est sensus: ut inimici te plaga percuterem, ut caederem castigatione crudeli, fecit multitudo iniquitatis tuae et dura peccata tua, quae sanari non poterant nisi mordacissimo puluere et ardente cauterio et ferro acutissimo, quo putridas carnes et insa
Abbreviated transcription (Latin):
tui obliti sunt tui. teq non querent. Plaga eñ inimici ꝑcussi
te: castigatione crudeli. siue forti. Propter multitudinẽ in id¬
Quid clamas suꝑ contricione tua: Insanabilis ẽ dolor tu¬
us. Propter multitudinẽ iniquitatis tuȩ. & propter
ra peccata tua feci t̾ibi hȩc. Quasi ad speciosã mu¬
rẽ loquitur. cui supra dixerat. castigabo te in uidicio ut non
tibi uidearis innocius siue innoxia: & per metaphorã ad
alio nisi ipso qui ꝑcusserat. pessit curante sanari. Non est
ait qui iudicet iudiciũ tuũ. nec altissimo uulneri cutẽ cica¬
tricis obducere. quocũq te conuerteris utilitas ñ est tibi: qui¬
a offendisti eũ qui uerus & solus est medicus. Om̃s amatores
tui obliti sunt tui. uel sacerdotes. uel principes. aut certe an¬
głorũ presidia. quibus priusquã offenderes dñm. uallaba¬
płm qui querebat credentes. & ñ ea quȩ crant credentium.

Expanded text:
qui obliti sunt tui, teque non quaerent: Plaga enim inimici percussi qui obliti sunt tui, teque non quaerent: Plaga enim inimici percussi te, castigatione crudeli: propter multitudinem iniquQuid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus: Propter multitudinem iniquitatis tuae, et propter dura peccata tua feci haec tibi. Quasi ad speciosam mulierem loquitur. cui supra dixerat: castigabo te in iudicio, ut non tibi uidearis innoxius siue innoxia; et per μεταφορὰν loqu nequaquam alio nisi ipso. qui percusserat, possit curante sanari — non est, ait, qui iudicet iudicium tuum — nec altissimo uulneri cutem cicatricis obdacere. quocumque te conuerteris, utilitas non est tibi, quia offendisti eum, qui uerus et solus est medicus. omnes amatores tui obliti sunt tui, uel sacerdotes uel principes aut certe angelorum praesidia, quibus, priusquam offenderes dominum, uallabapostolum, qui quaerebat credentes et non ea, quae erant credentium;
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. qui habent scientiũ d:.e quor ũ ore interrogant legẽdm̃.
filiorũ leui: in hebia conen nahet᷑ Et perspicuũ est nequa.¬
quã id dici. de his sacerdotibus iui sunt filii leui: sed de his in
quorũ tẏpũ precessit melchisedech. Ebrietas autẽ sacerdotũ
ꝙ in apłis comprobatur: quo. ido feruebant fide. & musto ple
gethsemani: quod in lu.gia ĩ railẽ pinguedinis sonat.
conuiuio ioseph. Aixerrntt.ix ullas inebrians quã pbecla.¬
rus est: tunc erit & hoc cudi nunc dãs pollicertir. Et pop ilis
meus bonis meis adimplebitur. Qu: om̃ia u ne ex parte tri¬
buuntur. tunc autẽ dabunt᷑ in pleua.qua do uiderui.sfa¬
cie ad faciẽ. & corpus humilitatũ nr̃s fuerit resuriꝰ iouis¬

Expanded text:
tum. Qui habent scientiam Dei, de quorum ore interrogant legem, tum. Qui habent scientiam Dei, de quorum ore interrogant legem, Filiorum Levi, in Hebraico non habetur. Et perspicuum est, nequaquam id dici de his sacerdotibus qui sunt filii Levi, sed de his, in quorum typum praecessit Melchisedech. Ebrietas autem sacerdotum et in Apostolis comprobatur, quando fervebant fide, et musto plen vocatur Gethsemani , quod in lingua nostra vallem pinguedinis sonat. convivio Joseph dixerint: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! tunc erit et hoc quod nunc Dominus pollicetur: Et populus meus bonis meis adimplebitur . Quae omnia nunc ex parte tribuuntur: tunc autem dabuntur in pleno, quando viderimus facie ad faciem, et corpus humilitatis nostrae fuerit resur
Abbreviated transcription (Latin):
que cornuta s: int. ꝙ aduersarios uentilant. Ut autẽ scia.¬
mus benedictiones has nequaquã ad corptis sed ad animã
ꝑtinere: seq ut᷑. Eritq anima eorũ quasi ortus irriguus:
siue quasillignũ fruct ferũ. quod plantatũ est secus decur.
sus aquarũ. & paradysus dñi in deliciis. Et ultra ait non
esurient. nequaquã ea esurie de qua scriptũ ẽ. beati qui esu¬
riunt ꝙ situnt iustitiã: sed ea quȩ saturitate mutatur. &
rerũ om̃iũ excludit peniriã. Tanc lȩtabitur uirgo in choro.
iri uenes. qm̃ uicistis malignũ. Et senes. ad quos idem mistico
sermone testatur. Scribo uobis patres qm̃ cognouist. s cũ qui
ab initio est. Et conuertã inquit luctũ eorũ in gaudiũ: ut
quos terruerat cru:. iȩtificet resurrectio. Et consolabor eos &
lȩtificabo a dolore suo: aca uli quod dñs loquit᷑. Beati lu¬
gentes: qm̃ ipsi consolal unair. Et inebriabo animã sacerdo

Expanded text:
quae cornuta sunt et aduersarios uentilant. ut autem sciaquae cornuta sunt et aduersarios uentilant. ut autem sciamus benedictiones has nequaquam ad corpus, sed ad animam pertinere, sequitur: eritque aonima eorum quasi hortus irriguus siue quasi lignum fructiferum, quod psus aquarum, et paradisus Domini in deliciis . Et ultra, ait, non esurient. Nequaquam ea esurie, de qua scriptum est: Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam ; sed ea quae saturitate mutatur, et rerum omnium excludit penuriam. Tunc laetabitur virgo in choro, , juvenes, quoniam vicistis malignum: Et senes, ad quos idem mystico sermone testatur: Scribo vobis, patres, quoniam cognovistis eum, qui ab initio est . Et convertam, inquit, luctum eorum in gaudium, ut quos terruerat crux, laetificet resurrectio. Et consolabor eos, et laetificabo a dolore suo, juxta illud quod Dominus loquitur: Beati lugentes, quoniam ipsi consola
Abbreviated transcription (Latin):
potentioris siue fortioris. Per quȩ ostendunt᷑ fortiores aduer¬
sariȩ potestates. natura fragilitatis humanȩ : & quantũ in u¬
trisq uiriũ est. illas fortiores ẽẽ natura. sed nos fortiores fide.
si tamen mereamur liberari ab eo qui potest alligare fortẽ.
& domũ eius diripere. Et uenient inquit haud dubiũ quin
liberati de manu potentiũ. & laudabunt liberatorẽ suum
in monte syon: hoc est in eccła. Et confluent ad bona dñi. re¬
rũ om̃iũ habundantiã. quȩ ñ frugib & cibis carnis istuis. sed
in uirtutũ uarietate sentit᷑. Suꝑ frumento inquit & uino
ꝙ oleo. de quo conficit᷑ panis dñi. & sanguinis eius. impletͥ
typus : & benedictio scificationis ostenditur. dicente scrip¬
tura. Unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo lȩtitiȩ prȩ consortibus tuis.
Et fetu peccorũ qui in ecclesia simplices sunt. & armentorũ

Expanded text:
potentioris sine fortioris. per quae ostenduntur fortiores aduerpotentioris sine fortioris. per quae ostenduntur fortiores aduersariae potestates natura fragilitatis humanae et, quantum in utrisque uirium est, illas fortiores esse natura, sed nos fortiores fide, si tamen mereamur liberari ab eo, qui potest alligare fortem et domum eius diripere. etuenient, inquit, — hau dubium quin liberati de manu potentium — et laudabunt liberatorem suum in monte Sion, hoc est in ecclesia, et confluent ad bona domini, rerum omnium abundantiam, quae non in frugibus et cibis carnis istius, sed in uirtutum uarietate sentitur. super frumento, inquit, et uino et oleo — de quo conficitur panis domini et sanguinis eius impletur typus et benedictio sanctificationis ostenditur dicente scriptura: unxit te deus, deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis — et fetu pecorum, qui in ecclesia simplices sunt, et armentorum,
Abbreviated transcription (Latin):
no & oleo. & fetu peccorũ & armentorũ. Eritq anima eorũ
quasi ortus irriguus: siue qrosi lignũ fructiferũ: & ultrañ
esurient. Tunc lȩtabitur uirgo in choro: sie uirgines& uiue¬
nes ac senes simul: & conũtã luctũ eorũ in gaudiũ: & consola¬
bor eos & lȩtificabo eos a dolore suo. Ei iebr iabo animã sa¬
cerdotũ pinguedine: siue filiorũ leui: & popłs m̃s bonis meis
adimplebit᷑ ait dñs. Pespicue uocatio gintiũ demonstratur:
dicente scriptura. Audite uerbũ dñi gentes: & ad nuntiate in.¬
sulis quȩ procul sunt & dicite. Quid annuntiat insulis quȩ ꝓ.¬
cul sitȩ sunt : Quod dñs qui dispersit israhel ipse congrega¬
bit cũ Nequaquã gͦ ut disper gerent᷑ potentiȩ fuit aduersari¬
orũ: Ql dñi uoluntatis. Et custodiet eũ sicut pastor gregem
suũ. Pastor enĩ bonus ponit animã suã pro ouib suis: quiare¬
demit dñs iacob precio sanguinis suis. & liberauit eũ de manu

Expanded text:
um et armentorum. Eritque anima eorum quasi hortus irriguus, sive quasi lignum fructiferum, et ultra non esurient. Tunc laetabitur virgo in choro  sive virgines, juvenes, ac senes simul: et convertam luctum eorum in gaudium, et consolabor eos et laetificabo a dolore suo et inebriabo animam sacerdotum pinguedine — siue filiorum Leui - et populus meus bonis meis adimplebitur, ait dominus . Perspicue uocatio gentium demonstratur dicente scnptura: audite uerbum domini, gentes, et annuntiate insulis, quae procul sunt, et dicite! quid annuntiant insulis, quae procul sitae sunt ? quod dominus, qui dispersit Israhel, ipse congregabit eum — nequaquam ergo, ut dispergerentur, potentiae fuit aduersariorum, sed domini uoluntatis — et custodiet eum sicut pastor gregem suum — pas tor enim bonus ponit animam suam pro ouibus suis —, quia redemit dominus Iacob pretio sanguinis sui et liberauit eum de manu
Abbreviated transcription (Latin):
teris me & conuersul u: cinc cognoscã quia tu dñs ds̃ nĩses.
& nequaquã eri ores :nei atq peccata. Et postquã conuertisti
me:egi pęnitentiã. Uidde qu iantũ : t auxiliũ di. & quã fragilis
humana conditio: utͥ oc ips ĩ qđ agimus pęnitentiã. nisi dñs
ante nos conue: terit. nequaquã implere uideamur. Et post¬
quã inquit ostendisti : recli. uel ipsã pęnitentiã uel tui noti¬
tiã: suie cognoui te: ꝑcussi femur meũ. qđ dolentis & plan.¬
gentis & siꝑerrore pristino plorantis indiciũ est: ut femur
mani ꝑcutiat: & fultũ se ante fuisse fateatur. Confusus sũ
inquit ꝙ erubui: suic ex die confisionis. Quod enĩ tempus ñ¬
nafscitur. quȩ ñ in possidentis sed in donantis arbitrio est. Defert
autẽ emptionẽ grã aĩ iliqui in sublimi collocatꝰ ẽ: ut qũauis
uideat᷑ excolius. tam̃ gr̃ dĩ indigeat. Illud qͦd in cantico sez e cantat᷑

Expanded text:
t ad te conuersus fuero, tunc cognoscam, quia tu dominus deus meus es et nequaquam errores mei atque peccata. et postquam conuertisti me. egi paenitentiam\'. uide, quantum sit auxilium dei et quam fragilis humana condicio, ut hoc ipsum, quod agimus paenitentiam, nisi dominus nos ante conuerterit, nequaquam implere ualeamus. <et postquam\', ait, \'ostendisti mihi uel ipsam paenitentiam uel tui notitiam siue cognoui te, percussi femur meum.\' quod dolentis et plangentis et super errore pristino plorantis indicium est, ut femur manu percutiat et stultum se ante fuisse fateatur. confusus sum, inQuit, et erubui siue ex die confusionis. quod enim tempus nnascitur, quae non in possidentis, sed in donantis arbitrio est. defert autem emtionem lgratia dei\' illi, qui in \'sublimibus\' conlocatus est, ut, quamuis uideatur excelsus, tamen gratia dei indigeat. illud, quod in Cantico saepe cantatur
Abbreviated transcription (Latin):
raheli pater qui reductus est. & ephaim primogenitꝰ m̃s est.
Ibi enĩ quondã habundauit peccatũ: suꝑhabundauit grã.
Ephaim autẽ in tẏpo esse popłĩ de gentibus congregati. scriptu¬
ra testatur. Fuit enim posterior filius ioseph: & subriyuit pri¬
mogenita manasse:qui natura primitiuus erat: sed in ms¬
terio crucis decussatis inanib qui stabat ad sinistrã iacob. dex¬
trȩ manus eius suscepit benedictionẽ. & qui steterat ad dexterã
sinistra benedictus. in scdm̃ redactus est gradũ. Et quonodo
iacob esau: sic ephraim manasse rapuit primogenita. Om̃isq
populus decẽ tribuũ uocatus est ephraim: quia hieroboã filius
nabath ex hac tribu regnũ primus obtinuit in samaria. Audi¬
te uerbũ dñi gentes. & adnnuntiate insulis quȩ procul sunt
& dicite. Qui disꝑsit isrł congregabit eũ. & custodiet eũ si

Expanded text:
Ephraim primogenitus meus est; ubi enim quondam abundauit peccatum superabundauit gratia. Ephraim autem in typo esse populi de gentibus congregati scriptura testatur. fuit enim posterior filius Ioseph et subripuit primogenita Manasse, qui natura primitiuus erat; sed in mysterio crucis decusatis manibus, qui stabat ad sinistram Iacob, dextrae manus eius suscepit benedictionem et, qui steterat ad dextram. sinistra benedictus in secundum redactus est gradum. et quomodo Iacob Esau, sic Ephraim Manasse rapuit primogenita omnisque populus decem tribuum uocatus est Ephraim, quia Hieroboam, filius Nabat, ex hac tribu regnum primus optinuit in Samaria. Audite uerbum domini, gentes, et annuntiate insulis, quae procul sunt, et dicite: qui dispersit Israhel, congregabit
Abbreviated transcription (Latin):
uigũ eius de collo tuo. & uincula eius disrumpa &. non domi¬
nabuntar ei amplius alieni: sed seruient siue operabuntun
euangłiũ meminit. daturũ senobis: ut sine timore de mania
muimeorũ nr̃orũ liberati. seruiamus illi. in scĩtate & iustitia
corã ipso omnibus diebus nostris. Quomodo enĩ primus adã
s scãs addam scribuntur. uixta corporis ueritatẽ: sic & dauid
añs atq saluator. quia uixta carnẽ ex dauid totũ in eoscã rica
aia conferente quicquid finit ex stirpe dauid. o habente or igi¬
nẽ atq conceptũ de spũscõ. Quodq ait conterã uigũ eius de
collo tuo. & uincula illius disrumpã: non dubiũ quin sub ty¬
po nabugodonosor. Ie diabolo sentiendũ est. Iu gͦ ne timeas

Expanded text:
ivgum eius de collo tuo et uincula illius disrumpam et non domiivgum eius de collo tuo et uincula illius disrumpam et non dominabuntur ei amplius alieni, sed seruient — siue operabuntur euangelium meminit: daturum se nobis, ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati seruiamus illi in sanctitate et iustitia coram ipso omnibus diebus nostris. quomodo enim primus Adam et secundus Adam scribuntur iuxta corporis ueritatem, sic et Dauid dominus atque saluator, quia iuxta carnem ex Dauid totum in eo sancta Maria conferente, quicquid fuit ei stirpe Dauid, et habente originem atque conceptum de spiritu sancto. quodque ait: conteram iugum eius de collo tuo et uincula illius disrumpam, non dubium, quin sub typo Nabuchodonosor de diabolo sentiendum sit. Tu ergo ne t timeas,
Abbreviated transcription (Latin):
apłicũ in quo dicit. filioli mei quos iterũ partirio donec
ape formetur in uobis. Huius exemplo comparant. quod
manifestũ est non ad terrorẽ sed ad gaudiũ ꝑtinere: eum
presens scriptura uastationis israhel & ruinȩ tempus sig¬
nificet. Uȩ. quia magna dies illa nec est similis eiuus tẽpiisa
tribulationis est iacob. ꝙ exipso saluabit᷑. Predicit tempus
niseriȩ: ut inferat tempus gaudii. Cum inquit tanta preces¬
erint mala ut dolor iurorũ om̃iũ dolori parturientis femi¬
iȩ comparetur. tamen tempus tribulationis iacob hoc est po¬
duli dĩ mutabitur in prospera. & ex ipso quoq saluabitur.
ubauditur tempore de quo sermo processerat. Iacob autem
auo decim tribus intellige. quȩ nequaquã sub dorobabel ut
nonmilli falso putauerunt sed de ȩuangelica uocatione sol¬
uate sunt. Et erit in die illa ait dñs exercituũ. conteram

Expanded text:
apostolicum, in quo dicit: filioli mei, quos iterum parturio, donec apostolicum, in quo dicit: filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis, huic exemplo conparant; quod manifestum est non ad terrorem, sed ad gaudium pertinere, cum praesens scriptura uastationis Israhel et ruinae tempus significet. - Uae, quia magna dies illa nec est similis eius tempusque tribulationis est Iacob! et ex ipso saluabitur. Praedicit tempus miseriae, ut inferat tempus gaudii. \'cum\', inquit, \'tanta praecesserint mala, ut dolor uirorum omnium dolori parturientis feminae conparetur, tamen tempus tribulationis Iacob, hoc est populi dei, mutabitur in prospera et ex ipso quoque saluabitur\' — subauditur tempore —, \'de quo sermo processerat\'. Iacob autem duodecim tribus intellege, quae nequaquam sub Zorobabel, ut nonnulli falso putant, sed euangelica uocatione saluatae sunt. Et erit in die illa, ait dominus exercituum, conteram
Abbreviated transcription (Latin):
rientis: & conuersȩ sunt uniuersȩ facies in auruginẽ : Prius
tristia nuntiantur. ut post malorum magnitudinẽ lȩta suc¬
cedant. Gratior quippe est sanitas
egrotatione depul¬
sa. & doloris magnitudo in magnitu dinẽ uertitur gau¬
diorũ. Quod autẽ dicit. hoc est. Tantus erit timor tantaq
formido: ut fugata pace. bellis & sanguine om̃ia cõpleanture¬
& uiros quoq quorũ propriũ est contra aduersarios dimicare.
muliebris terror obtineat. manusq nequaquã ad arma. sed
renes tenendos conferant. quasi si mulier pariens ilia lum¬
bosq contineat. Unde & cunc torũ facies uertuntur in auru¬
gine. ut pauorẽ cordis. uultus pallore testentur. Quicdam
hunc locũ scđ̃m tropologiã sic interpretantur. ut pucent
illud testimoniũ a timore tuo dñe concepimus & partur iu¬
mus & peperimus. sp̃c salutis tuȩ fecimus suꝑ terrã: ꝙ illud

Expanded text:
rientis et conuersae sunt uniuersae facies in auruginem? Primum rientis et conuersae sunt uniuersae facies in auruginem? Primum tristia nuntiantur. ut post malorum magnitudinem laeta succedant; gratior quippe est sanitas aegrotatione depulsa et doloris magnitudo in magnitudinem uertdiorum. quod autem dicit, hoc est: tantus erit timor tantaque formido, ut fugata pace bellis et sanguine omnia conpleantur et uiros quoque, quorum proprium est contra aduersarios dimicare, muliebris terror optineat manusque nequaquam ad arma, sed ad renes tenendos conferant, quasi si mulier pariens ilia lumbosque contineat. unde et cunctorum facies uertentur in auruginem pauorem cordis uultus pallore testantes. quidam hunc locum secundum tropologiam sic interpretantur, ut ponant illud testimonium: a timore tuo, domine, concepimus et parturiuimus et peperimus; spiritum salutis tuae fecimus super terram, et illud
Abbreviated transcription (Latin):
finitis lxx. annis. & nunc scribere iubetur in libro. & memori¬
ȩ tradere quȩ dñs uentura pronuntiet. Ex quo manifestũ est.
nequaquã uicinũ tempus uaticinii esse. sed multa post tempo¬
ra hȩc explenda. quando israhel & uida reuersuri sunt in ter¬
rã suã. & implendũ illud quod hiezechiel propħauit. du¬
as uirgas sibi pariter copulandas. & imperaturũ regẽ dauid
de quo scribit. Et seruus meus dauid rex super eos. & pastor
unus erit om̃iũ eorũ. Si quid igitur in illa prophetia dixinus.
etiã in presenti loco est intelligendũ. presertim cũ eadẽ & eotem¬
pore hie techiel in babilone ꝙ in hierusalem hieremias propha¬
uerint. Et hȩc uerba quȩ locutus est dñs ad israhel & ad uidã.
qm̃ hec dicit añs. Uocẽ terroris siue timoris audiuimus. for¬
mido & non est pax. Interrogate. & uidete. si generat masculus.
Quare ergo uidi om̃is uiri manũ suꝑ lumbos suos quasi patis¬

Expanded text:
finitis septuaginta annis. Et tunc scribere jubetur in libro, et memorifinitis septuaginta annis. Et tunc scribere jubetur in libro, et memoriae tradere, quae Dominus ventura praenuntiet. Ex quo manifestum est nequaquam vicinum tempus esse vaticinii, sed multa post tempora haec explenda, quando Israel et Juda reversuri sunt in terram suam: et implendum illud quod Ezechiel prophetavit, duas virgas sibi pariter copulandas, et imperaturum David de quo scribit: Et servus meus David rex super eos, et pastor unus erit omnium eorum . Si quid igitur in illa prophetia diximus, etiam in praesenti loco intelligendum est, praesertim cum eadem, et eo tempore Ezechiel in Babuerint. Et haec uerba, quae locutus est dominus ad Israhel et ad Iudam, quoniam haec dicit dominus: uocem terroris — siue timoris — audiuimus; formido et non est pax. interrogate et uidete. si generat masculus! quare ergo uidi omnis uiri manum super lumbos suos quasi pa
Abbreviated transcription (Latin):
omnes gentes. Quã benedictionẽ uas electionis in xp̃o exple¬
tã docens. non dixit inquit in seminibus. sed in semitie qui est
interpretati sumus.
etiã huius proph̃ȩ explanare ualea¬
mus. qui quantum
in uerbis simplex uidetur & facilis.
tantũ in maiestate
sensuũ profundissimus est. Hoc uer¬
bũ quod factũ ẽ ad hieremiã a dño dicens. Hȩc dicit dñs ds̃
israhel dicens. Scribe tibi om̃ia uerba quȩ locutus sum ad te in
libro. Ecce enĩ dies ueniunt dicit dñs. & conuertã conuersio¬
nẽ populi mei isrł & uda ait dñs. & conuertã eos siue sedere
faciã in terrã quã dedi patribus eorũ: & possidebunt eam.
romittentibus in babilone pseudo prophĩs cito populũ qui cũ¬
iechonia captus fuerat reuersurũ. & annania filio azur in hie¬
rusalẽ eadem predicante. hieremias proph̃a & illud quidẽ fu¬
turũ asseruit. non intra biennuũ ut illi mentiebantur. sed

Expanded text:
omnes gentes . Quam benedictionem vas electionis in Christo expleomnes gentes . Quam benedictionem vas electionis in Christo expletam docens: Non dixit, inquit, in seminibus, sed in semine, qui est interpretati sumus, etiam hujus prophetae explanare valeamus. Qui quantum in verbis simplex videtur et facilis, tantum in majestate sensuum profundissimus est. Hoc verbum, quod factum est ad Jeremiam a Domino, dicens: Haec dicit Dominus, Deus Israel, dicens: Scribe tibi omnia verba, quae locutus sum ad te, in libro. Ecce enim dies veniunt, dicit Dominus, et convertam conversionem populi mei Israel et Juda, ait Dominus, et convertam eos sive sedere faciam in terra, quam dedi patribus eorum, et possidebunt eam. Pro mittentibus in BabJechonia captus fuerat, reversurum, et Anania filio Azur in Hierusalem eadem praedicante, Jeremias propheta et illud quidem futurum asseruit, non intra biennium, ut illi mentiebantur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mentariorũ in hiereniã repromissiones mysticas continebit.
quas uidei putant & nr̃i iudaizantes in consumimatione mun¬
di esse complendas. Necdũ enĩ sub zorobabel possunt exple¬
tas coniuncere. Hos autẽ sequentes auctoritatẽ apłorũ & e¬
uangelistarũ. & maxime apłi pauli. quicquid populo isrt
carnaliter repromittitur in nobis spiritualiter completã
esse monstramus hodieq compleri: nec inter iudȩos & xp̃i¬
anos ullũ alud esse certamen nisi hoc ut cũ illi nosq cre¬
damus xp̃m dĩ filiũ repromissũ. & ea quȩ sunt futura sub
xep̃o. a nobis expleta ab illis explenda dicantur. Q ui igitin
xp̃m uenisse iam credimus. necesse est ut ea quȩ sub xp̃o futura
dicuntur expleta doceamus. nosq esse filios abraham: de quib
scriptũ est. Potens est ds̃ de lapidibus istis suscitare filios abra¬
ham. Ad quẽ facta est repromissio. in semine tuo benedicent᷑

Expanded text:
mentariorum in Hieremiam repromissiones mysticas continebit, mentariorum in Hieremiam repromissiones mysticas continebit, quas Iudaei putant et nostri iudaizantes in consummatione mundi esse conplendas; necdum enim sub Zorobabel possunt expletas conuincere. nos autem sequentes auctoritatem apostolorum et euangelistarum, et maxime apostoli Pauli, quicquid populo lsrahel carnaliter repromittitur, in nobis spiritaliter conpletum esse monstramus hodieque impleri nec inter Iudaeos et Christianos ullum aliud esse certamen nisi hoc, ut, cum illi nosque credamus Christum dei filium repromissum, et ea, quae sunt futura sub Christo. a nobis expleta, ab illis explenda dicantur. qui igitur Christum uenisse iam credimus, necesse est, ut ea. quae sub Christo futura discriptum est: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abraham , ad quem facta est repromissio: Et in semine tuo benedicentur