comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ista ominia fierent ꝑ ip̃m: ce sine ip̃o fae¬
tũ ẽ nichil. Si eͦs erat in pͥncipio u̾ebum.
non potes cogitare qͥd sit. differ ut crescas. Il¬
le cibꝰ ẽ. Accipe lac ut nutͥaris: ⁊ sis ualidus
ne sic cogitetis qͥa nich aliqͥt ẽ. Solent enĩ
nrulti male intelligentes cũ dieit᷑ sñ ip̃o fcm̾ ẽ
nich putare aliqͥo ẽẽ nich. Peccatũ qͥdẽ: ñ¬

Expanded text:
sine ipso nihil. Si ergo erat in principio Verbum, non potes cogitare quid sit, differ ut crescas. Ille cibus est, accipe lac ut nutriaris, ut sis validus ne sic cogitetis, quia nihil aliquid est. Solent enim multi male intelligentes, sine ipso factum est nihil, putare aliquid esse nihil. Peccatum quidem n
Abbreviated transcription (Latin):
postremo ad hominẽ. Et ꝑsciasit homini: qr
ñ a do̾ fos ẽ homo. Ita ille miser cũ tediũ pas¬
sus ẽ a muscis: mꝰca scs̾ ẽ quẽ diabłs posside¬
ret. Beelccebub qͥppe int̾pretari dicit᷑ pͥnceps mͦ¬
carũ. De qͥb scͥptũ ẽ. Musce morientes ext̾mi
Claudite auies ooidis ur̃i  adu̾sus dolos inimi¬
ci. Intelligite qr d̾s fecit omnia: ce in siuis gͣ¬
dib collocauit. Quare gͦ patut᷑ multa ma¬
la a creat᷑a quã fecit d̾sͥͤ Quĩa offendimͦ
dm̃. simqͥd hec angłi paciuit᷑ : fortassis ⁊ nos
in illauita: ista ñ time iemꝰ. De pena tua pee¬

Expanded text:
postremo ad hominem; et persuasit homini quia postremo ad hominem; et persuasit homini quia non a Deo factus est homo. Ita ille miser cum taedium passus est ad muscas, musca factus est, quem diabolus possideret. Beelzebub quippe interpretari dicitur princeps muscarum: de quibus scriptum est, Muscae moriturae exterminClaudite aures cordis vestri adversus dolos inimici; intelligite quia Deus fecit omnia, et in suis gradibus collocavit. Quare autem patimur multa mala a creatura quam fecit Deus? Quia offendimus Deum? Numquid haec Angeli patiuntur? Fortassis et nos in vita ista illa non timeremus. De poena tua pe
Abbreviated transcription (Latin):
ro ⁊ pont̾e disposiusti. Nemo gͦ uos fr̾s fallat:
qt̾ ferte tediũ patimini a mꝰcis. Etenĩ aliqͥ deri¬
si sunt a diabolo: & anꝰcis capti sunt. Solẽt
enim aucupes pon̾e in muscipła mꝰcas: ut e¬
surtentes aues deciptant. Sic ⁊ isti ad mͦcas: a da¬
abło decepti sunt. Nam nescio qͥs tediũ patiebat᷑
a mꝰcis. Inuenit illum manichẽ : dedio affeccum.
Et cum dic̾et se ñ posse pati mꝰcas: & odisse il¬
qr tedio affectꝰ eiat ce od̾at illas : non auiꝰ est
subiecit. Si d̾s illas ñ fecit : & qͥs illas fecitrꝰ
Piane ait ille ego credo: qr diabłs ficit mꝰcas.
Et ille statĩ. Sa muscas diabłs fecit sic̃ uideo te¬
confit̾i: qr prudn̾iter intelligis & apẽ qͥs fecit :
q̃ paulo amplior ẽ mca : nson ausus ẽ ille diccie
qr d̾s fecit apẽ ce musca̾ ñ fecit : qr reserat
ꝓxima. b ape: duxit iltũ ad locustã. A locꝰta:¬
dircit ad lacertũ. A lact̾o ẜ ad auẽ. Ab aue : du¬
xit ad pecꝰ. Inde ad bouẽ : inde ad elephantũ

Expanded text:
ro, et pondere disposuisti . 14. Nemo ergo vos fallat, quando forte taedium patimini ad muscas. Etenim aliqui derisi sunt a diabolo, et ad muscas capti sunt. Solent enim aucupes ponere in muscipula muscas, ut esurientes aves decipiant: sic et isti ad muscas a diabolo decepti sunt. Nam nescio quis taedium patiebatur ad muscas: invenit illum Manichaeus taedio affectum; et cum diceret se non posse pati muscas et odisse veia taedio affectus erat, et oderat illas, non ausus est subjecit: Si Deus illas non fecit, quis illas fecit? Plane, ait ille, ego credo quia diabolus fecit muscas. Et ille statim: Si muscam diabolus fecit, sicut te video confiteri, quia prudenter intelligis, apem quis fecit, quae paulo amplior est musca? Non ausus ille est dicere quia Deus fecit apem, et muscam non fecit; quia res erat proxima. Ab ape duxit ad locustam, a locusta ad lacertum, a lacerto ad avem, ab ave duxit ad pecus, inde ad bovem, inde ad elephantem,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ dicit omnia in sapĩa fecisti ÷ omnia siẽ
ꝑ iltũ facta: ita in illo facta st̃. Si gomina
Etgo ⁊ tra uita ẽ. Eigo ce lignũ uitaẽ. Di¬
cimꝰ qͥdẽ lignũ uitã ⁊ s sedm intelleccũ lg¬
nũcruis : unde accepimꝰ uitã G ⁊ lapis ui¬
ta ẽ. Inhonestũ  Sͦ intellige̾ ne rurfũ nob̾
subrẽpat eadẽ sndidissima secta maniche¬

Expanded text:
mus dicit, Omnia in Sapientia fecisti; omnia sicut per illum facta, ita in illo facta sunt. Si ergo omnia t terra vita est, ergo et lignum vita est. Dicimus quidem lignum vitam, sed secundum intellectum lignum crucis, unde accepimus vitam. Ergo et lapis vita est. Inhonestum est sic intelligere, ne rursum nobis subrepat eadem sordidissima secta Manichae
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo in arte ht aichã. Si enim aicham¬
in arte ñ hr̃et ⁊ unde illam fabricando ꝓ¬
ferret: S archa sic ẽ in arte: ut ñ ip̃a ar¬
cha sit q̃ uidet᷑ ocłis. In arte inuisibibi¬
ẽ: in oꝑe uisibilit̾ erit. Eoee facta ẽ in
oꝑe ⁊ ñqͥo destitit ẽẽ in arce Et illa in
oꝑe fc̃a ẽ: ce illa manet q̃ in arte est.
siam pͣ illa aicha putresc̾e: & iterũ ex il¬
la q̃ in arte ẽ alia fabricari. Attendite eͦ
archam in arte: ce archã in oꝑe. Archa
in oꝑe ñ ẽ uita:. archa in arte uita est.
Qͥa uiuit anima artisicis: uͥ st̃ ista omĩa
ta ẽ ui illo. Terrã uides ⁊ ẽ in arte t̾raᷤ. Ee¬
lunã: st̃ && ista in arte. S foras corꝑa st̃:
in arte uita sc̃. bidete si qͦmͦ potestis. Mag¬
na eñ res dicta ẽ. Et si ñ a me magno.
aut ñ ꝑ me magnũ : tñ a magno. Non
enĩ a me paruulo dc̃a st̃ hec. S ille ñ est
paruulus ad quẽ repicio ut dicã. E apiat
qͥsꝙ ut potest: in qͣntũ potest. Et qͥ ñ p̃:

Expanded text:
rimo in arte habet arcam: si enim in arte arcam non haberet, unde illam fabricando proferret? Sed arca sic est in arte, ut non ipsa arca sit quae videtur ocest, in opere uisibiliter erit. --- Ecce facta est in opere: numquid destitit esse in arte? Et illa in opere facta est et illa manet, quae in arte est. Nam potest illa arca putrescere et iterum ex illa, quae in arte est, alia fabricari. Attendite ergo arcam in arte et arcam in opere! Arca in opere non est uita; arca in arte uita est, quia uiuit anima artificis, ubi sunt ista oninia ta est in illo. Terram uides; est in arte terra. Caesunt et ista in arte: sed foris corpora sunt, in arte vita sunt. Videte, si quo modo potestis; magna enim res dicta est: et si non a me magno, aut non per me magnum, tamen a magno. Non enim a me parvulo dicta sunt haec: sed ille non est parvulus ad quem respicio, ut dicam. Capiat quisque ut potest, in quantum potest: et qui non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ e t̾am. Qͥs explicat u̾bis ornanentũ ee¬
li: Qͥs explicat uerbis fecinsditatẽ t̾re ⁊ Qͥs
digne collaudat tẽporũ uites: Quis digne
collaudat seminm uim: Uidetis q̃ ta¬
ceam⁊ nedui cõmemorando parũ dicã:
forte qm potestis cogitare. fãbrica gͦ ista
solũ facca ẽ. Oimnia enĩ ista usdent᷑: qͥa
ꝑtinent ad fensuum coꝑis. ꝑ illud ũbum ⁊
angłi facti sunt. ꝑ illud uerbũ: ce archã¬
głi faeti sunt. Potestates. sedes. dñatõnes.
pͥncipat᷑: ꝑ illud u̾bum facta st̃ omĩa.
hinc cogitate qͣle uerbũ ẽ. Respondet mͥ
mͦ forte nescio qͥs. Et qͥs hoc ũbũ cogitat:
tidie. Iile talia uerba dixit: talia ũba locu¬
t᷑ ẽ. talia u̾ba nairas. Assidue enĩ dicen¬
do nontina u̾boꝵ : qͣi iuluert̃ uerba. Et
qͣnto audis in pͥncipio erat u̾bũ : ne ui¬
le aligͥo putares Qͣle osuertisti cogitare:

Expanded text:
lum et terram: quis explicat verbis ornatum coeli? quis explicat verbis fecunditatem terrae? quis digne collaudat temporum vices? quis digne collaudat seminum vim? Videtis quae taceam, ne diu commemorando parum dicam forte, quam potestis cogitare. Ex fabrica ergo ista sola facta est. Omnia enim ista videntur, quia pertinent ad sensum corporis. Per illud Verbum et Angeli facti sunt; per illud Verbum et Archangeli facti sunt; Potestates, Sedes, Dominationes, Principatus; per illud Verbum facta sunt omnia: hinc cogitate quale Verbum est. 10. Respondet mihi modo forte nescio quis: Et quis hoc Verbum cogitat? tidie, Ille talia verba dixit, talia verba locutus est, talia verba mihi narras: assidue enim dicendo nomina verborum, quasi viluerunt, verba. Et quando audis, In principio erat Verbum, ne vile ali
Abbreviated transcription (Latin):
ce eũ sit mortał mortalem t̾ruerit: ce cũ sit
homo sit ꝓrimũ hominẽ non agnou̾it:¬
&e cũ se erexerit : pulicib subdat᷑. Qdͥ ẽ qd̾
te inflas humana suꝑbias homo tͥ dixit cõ-¬
uitiũ ⁊ & tu timnuisti ce nat᷑ es e Pulicibꝰ resis¬
te ÷ ut dormias. Cognosce qͥs sis. Nam ut noue
molesta nobis eẽnt: ppłm pharaonis suꝑ bum
pocuit d̾s domare de ursis ⁊ de le ombus¬
ce de serpñtib. Muscas ⁊ ranas illi misit
ĩmisit: ut reb uillissimis suꝑbia doma¬

Expanded text:
t, cum sit mortalis, mortalem terruerit; et, cum sit homo, proximum hominem non agnoverit; cum se erexerit, pulicibus subdatur. Quid est quod te inflas humana superbia? Homo tibi dixit convicium, et timuisti, et iratus es; pulicibus resiste ut dormias: cognosce qui sis. Nam ut novermolesta nobis essent: populum Pharaonis superbum potuit Deus domare de ursis, de leonibus, de serpentibus; muscas et ranas illis immisit , ut rebus vilissimis superbia doma
Abbreviated transcription (Latin):
iteñ reficiaris ꝑ uerbũ ꝑ qd̾ reficiunt᷑ oĩa.
Iam enim fes es ꝑ ũbũ: s oportet de refici¬
des tua de uerho ⁊ ñ pot̾is refici ꝑ ũbũ. Et
si tͥ contigit fieri ꝑ ũbũ: ut ꝑ illud fes sis
ꝑ te deficeris. Si ꝑ te deficis: ille te reficiat
q te fecit. Si ꝑ te det̃ior efficeris. ille iecreet
qͥte cirauit. Qͦmͦ te autẽ recreet ꝑ uerbñ ⁊
si male aliqͥd fentias de ũboͦ. Eũangłista
dicit. In pͥncipio erat ũbũ: e tu dixis in
pͥncipio factũ ẽ uer̾bũ ÷ Ilde omnia per¬

Expanded text:
ne non reficiaris per Verbum, per quod reficiuntur omnia. Jam enim factus es per Verbum, sed oportet te reficides tua de Verbo, non poteris refici per Verbum. Et si tibi contigit fieri per Verbum, ut per illud factus sis, per te deficis: si per te deficis, ille te reficiat qui te fecit: si per te deterior efficeris, ille te recreet qui te creavit. Quomodo te autem recreet per Verbum, si male aliquid sentias de Verbo? Evangelista dicit, In principio erat Verbum; et tu dicis, In principio factum e
Abbreviated transcription (Latin):
celo: ũmicłs t̾ra. Qͥ creauit: ip̃e difpofuit.
Si pon̾et iũnełm in celo: rep̃henderes. Siurel¬
iet angłos nasi de putrescñtib carnib: rep̾¬
dendꝰ. Nam om̃s homines de carne naseen¬
tes ⁊ qͥo sunt nͥ u̾mes: Et de u̾mmib angłos
facit. Sic enĩ ip̃e dñs dicit. Ego sum u̾mis

Expanded text:
coelo, vermiculus terra. Qui creavit, ipse disposuit. Si poneret vermiculum in coelo, reprehenderes; si vellet Angelos nasci de putrescentibus carnibus, reprehendendus. Nam omnes homines de carne nascentes, quid sunt nisi vermes? et de vermibus Angelos facit. Si enim ipse Dominus dicit, Ego autem s
Abbreviated transcription (Latin):
Absit ut ego uel credã uł sentiã cõmuta¬
bilem dm̃. Incõmutabilis ẽ d̾s. Anima
tua qͣmus parua. qͣuis forte ad hue car¬
nalis ⁊ ñ mͥ potuit respondere nͥ incõmu¬
tabilẽ dm̃. Dmis gͦ ereat᷑a mmutabilis. Qͦ¬
mͦ gͦ potiusti feitillare in illud qd̾ ẽ suꝑ
omnẽ creat᷑am ⁊ ut cert᷑ mͥ responderes
incõmutabilẽ dm̃: Qͥ ẽ gͦ illud in corde
tuo ⁊ qñ cogitas qͣndam substantiã. uiuã.
ꝑpetuam. omĩpotentẽ. infinitã. uͥꝙ p̃sñ¬

Expanded text:
Absit ut ego vel credam vel sentiam commutabilem Deum: incommutabilis est Deus. Anima tua quamvis parva, quamvis forte adhuc carnalis, non mihi potuit respondere nisi incommutabilem Deum; omnis autem creatura mutabilis: quomodo ergo potuisti scintillare in illud quod est super omnem creaturam, ut certus mihi responderes incommutabilem Deum? Quid est ergo illud in corde tuo, quando cogitas quamdam substantiam vivam, perpetuam, omnipotentem, infinitam, u
Abbreviated transcription (Latin):
atores dĩ. Ides carnalib ⁊ animalibꝰ
ñ ualentib ꝑciꝑe q̃ sunt dĩ ÷ qͥd ait a¬
płs : Cũ enim dicitis ego sum pauili
ego apollo ⁊ ñne homines estise Qbͥ
eos uolebat facere ⁊ qͥb exꝓbrabat
qͥa homines eẽnt erant: Uultis nosse
qͥd eos faceie uolebat: Audite in psal¬
mis. Ego dixi dii estis: & filii excelfi
om̃s. Ad hoc gͦ uocat nos de̾si ne simͦ
homines. S t̾e in meliꝰ ñ erimꝰ ho¬

Expanded text:
atores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius n
Abbreviated transcription (Latin):
ce in intelligente qͥ aioit. Manent hͥ
fer animũ ad illud ũbũ. Sic tu potes
habe u̾bum in coide tuo tanꝗͣ ꝯsiliũ
natũ in t̃ite tita: ut mens tua pariat
fliꝰ cordis tui. Priꝰ em̃ coi gen̾at osiliũ ut
aliqͣm fabricã cũstruas: aliqͥd amplum
ui t̾ra moliaris. Iom natũ ẽ esiliũ: ⁊ opꝰ ñ¬
dũ ipletũ ẽ. Uidestu qͥd factuꝰ es: s altꝰ
ñ muat᷑ nͥ cũ feceris ⁊ astruperis molẽ. et
fabricã illã ad scultionẽ ꝑfecc̃onem ꝙ ꝑdu¬
ueris. Atcend̾t homines mirabilẽ fabricã:
⁊ intiant᷑ dsiliũ fabricantis. Stupent qd̾
uident: ⁊ amant qd̾ ñ uident. Qsͥ ẽ qͥ po¬
test iudere consiliũ: Si gͦ ex magna ali¬
qͣ fabrica laudat᷑ humanũ consiliũ : ius

Expanded text:
igente est qui audivit, manet hoc fer animum ad illud verbum. Si tu potes habere verbum in corde tuo, tanquam consilium natum in mente tua, ut mens tua pariat filius cordis tui. Prius enim cor generat consilium, ut aliquam fabricam construas, aliquid amplum in terra moliaris; jam natum est consilium, et opus nondum completum est: vides tu, quid facturus es; sed alius non miratur, nisi cum feceris et construxeris molem, et fabricam illam ad exsculptionem perfectionemque perduxeris: attendunt homines mirabilem fabricam, et mirantur consilium fabricantis; stupent quod vident, et amant quod non vident: quis est qui potest videre consilium? Si ergo ex magna aliqua fabrica laudatur humanum consilium, vis
Abbreviated transcription (Latin):
ne illuminat᷑ erat: qͥ dixit. In pͥncipio erat
stulta corda hominũ capere istã lucẽ t̾i pos¬
sunt : qr pecc̃is suis aggͣnant᷑. ut eã uidere
ñ possint. Non ideo cogitent qi absentẽ esse
lucẽ : qͥa eã uidere ñ possiit. Ip̾i̾ enĩ ꝓpt̾
pecc̃a sua tenebre funt: & lux intenebris

Expanded text:
erat stulta corda adhuc capere istam lucem non possunt, quia peccatis suis aggravantur, ut eam videre non possint. Non ideo cogitent quasi absentem esse lucem, quia eam videre non possunt: ipsi enim propter peccata tenebrae sunt. Et lux
Abbreviated transcription (Latin):
nec ocłs uidit. nec auris audiuit. nec
in cor hominis ascendit. Si in cor ho¬
minis ñ ascendit ⁊ qͣm nfcenoit in con
iohis: An non erat homo ĩołs: An
forte nec in cor ioh̾is ascendit⁊ s cor
ioh̾is in illam ascendit:. Qd̾ enĩ afcen¬
dit in cor hominis: de ino ẽ ad ho¬
minẽ. Qͦ aut̾ ascendit cor hominis:
suisum ẽ ab homine. Eltiã si fis̾ di¬
ci potest qr si ascendit in cor ioh̃is: si ali

Expanded text:
nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Si in cor hominis non ascendit, quomodo ascendit in cor Joannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Joannis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest quia si ascendit in cor Joannis, si ali
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is impiꝰ cecꝰ ẽ corde. Presens ẽ sapĩa ⁊ s cũ
ceco p̾sens ẽ ÷ ocłis eiꝰ absens ẽ. Non qͥa ip̃a illi
si ꝓpt̾ea uidere ñ posset qr sordidos &e sautios
oculos hrẽt irruente pili̾e uł pituita uel
fumo⁊ drẽt illi medic. Punga de oculo trio
qͥoqͣ maliẽ: ut possis tudere lum̃ ocłoꝵ tu¬
orũ. Puluis. pituita fumꝰ : pec̃a ⁊ inqͥtates
st̃. Tolle inde ista omnia: & iidebis sapĩam
q̃ p̾sens ẽ: qͥa d̾s est ip̃a sapiã. Et dem̃ ẽ. Be¬

Expanded text:
is impius, caecus est corde. Praesens est sapientia, sed cum caeco praesens est, oculis ejus absens est: non quia ipsa illi si propterea videre non posset, quia sordidos et saucios oculos haberet, irruente pulvere vel pituita vel fumo, diceret illi medicus: Purga de oculo tuo quidquid mali est, ut possis videre lucem oculorum tuorum. Pulvis, pituita, fumus, peccata et iniquitates sunt; tolle inde ista omnia, et videbis sapientiam quae praesens est: quia Deus est ipsa sapientia; et
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s accepimꝰ: ita debes dre. deuaui ocu¬
los meos in montes im̃ uemiet auxiliũ
mͥ ÷ ne auxiliũ qd̾ tͥ uenit montib im¬
putes: s seqͣris ⁊ dicas. Auliũ meũ a
ddño: qͥ fecit celũ ⁊ t̾ram. Ergo fis ad hoc
ista monuerĩ ⁊ ut qñ erexistis cor ad siͥp¬
t᷑as cũ sonaret euangłium. in pͥncipio
leuasse ocłos ad montes. Nlisi enim montes¬
ista dicerent: unde om̃inio cogitarecis non
inuen gretis. Orgo ex montib uenit nob̾
auyiliũ. ut hec uł audieritis. S qͥa ñdũ
potestis intellig̾e qł auditis : iuocate auxi¬
liũ a dn̾o: qͥ fecit celũ ⁊ t̾ram. Qui montes
sic potuert̃ loqͥ⁊ ut ñ posfinit ip̃i illumina¬
ie: qr ⁊ ip̃i illuminati funt audiendo. Inde
uͦ qͥ hec dixit accepit ioħs ille fi̾s qͥ discũ¬

Expanded text:
omnes accepimus. ita debes dicere: Levavi ocuomnes accepimus. ita debes dicere: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ne auxilium quod tibi venit, montibus imputes, sed sequaris et dicas: Auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram. Ergo, fratres, ad hoc ista monuerim, ut quando erexistis cor ad Scripturas, cum sonaret Evangelium: In principio levasse oculos in montes. Nisi enim ista dicerent, unde omnino cogitaretis, non inveniretis. Ergo ex montibus venit vobis auxilium, ut haec vel audiretis: si nondum potestis intelligere quod audistis, invocate auxilium a Domino qui fecit coelum et terram, quia montes sic potuerunt loqui, ut non possint ipsi illuminare, quia et ipsi illuminati sunt audiendo. Inde qui haec dixit accepit, Joannes ille, fratres, qui discum
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e leuate ocłos uĩos in istũ montẽ ÷
id÷ erigite uos ad euangłistã ÷ erigite
uos ad eiꝰ sensũ. S qͥa montes isti pacẽ
suscipiunt ⁊ ñ potest aitcẽ ẽẽ in pace qͥ
spem ponit in homine: nolite sic erig̃e
oculos in montẽ ÷ ut putecis in homine
spem ur̃am ẽẽ collocandã. Et sic dicite
leuaui ocłos meos ad montes uncde ueniet
auxilium mͥ: ut statĩ subiungatis. Aurxi¬
leuemꝰ oculos in montes unde treniet au¬
xiliũ nobis : cet̾ ñ ip̃i montes sunt in
qub spes nr̃a ponenda ẽ. Accipiunt enĩ
montes: qͦd nobis ministrent. Eigo im¬
de & montes acciptunt: ibi spes nr̃a po¬
uenda ẽ. Oculos nr̃os cũ leuamꝰ ad sẽptͦ¬
as⁊ qͥa ꝑ homines ministrate funt scͥp¬
s ille erat lum̃ uerũ qͥ illuminat om¬
nẽ hominẽ uenientẽ in hc̃ mundũ: mõs
erat ⁊ ille ioħes baptista qͥ diit. Non
nens caderet ab illo qͥ montes illustrat ÷¬
⁊ ip̾e ꝯfessiis ait. qm̾ de plenitudine eiꝰ

Expanded text:
ate oculos ad istum montem, id est, erigite vos ad evangelistam, erigite vos ad ejus sensum. Sed quia montes isti pacem suscipiunt, non potest autem esse in pace qui spem ponit in homine; nolite sic erigere oculos in montem, ut putetis in homine spem vestram esse collocandam, et sic dicite: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi: ut statim subjungatis: Auxit auxilium nobis: et tamen non ipsi montes sunt, in quibus spes nostra ponenda est; accipiunt enim montes quod nobis ministrent: ergo unde et montes accipiunt, ibi spes nostra ponenda est. Oculos nostros cum levamus ad Scripturas, quia per homines ministratae sunt Scripsed ille erat lumen illorum qui illuminat hominem omnem venientem in hunc mundum; et mons erat ille Joannes Baptista, qui dixit, Non nens, caderet ab illo qui montes illustrat. Et ipse confessus, ait: Quoniam de plenitudine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti auriliũ meũ a dño qui fecit celum
⁊t̾ram: Qͥ potest s impleat fr̃s. Hoc dixi
Lruet qͥsq cor siũ qͦmͦ illud indet idone¬
um : ⁊ capiat q̃o dicit᷑. S forte hoc dice¬
tis: qr ego uobis sum p̾̃sentior. ꝗͣ d̾s. Absit.
Multo ẽ illo p̾sentior. Nam ego ocłis ur̃is
appareo: ille ꝯscientiis ur̃is p̾sidet. Ad
me aures ad illũ cor: ut utiũq imple¬
xtis. Elox oołos uõs ⁊ sensus istos corpo¬
ris leuanis ad nos: nec ad nos. Non enim
nos de illis montib sumꝰ: s ad ip̃m euan¬
głium. ad ip̃m euuangłi stã: cor autẽ im¬
plendũ ad dñm. Et unꝰ qͥsꝙ sic leuet: ut
uideat qͥd leuet ⁊ qͦ leuet. Odͥ dixi⁊ qͥd le¬
uet. ⁊ qͦ leuet: Qle cor leuat uideat qr ad
dñm leuat: ne sarcina uoluptatis carna¬
lis p̃granatũ añ cadat ꝗͣ fuerit subleuatũ.
S uidet se qͥsq gestare onꝰ carnis ⁊ det o¬
ꝑam ꝑ continentiã: ut pinget ꝗ leuet ad

Expanded text:
no, qui fecit coelum et terram: qui potest ergo, impleat. Fratres, hoc dixi: levet quisque cor suum quomodo illud videt idoneum, et capiat quod dicitur. Sed forte hoc dicetis, quia ego vobis sum praesentior quam Deus. Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Etvideat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ñ sic q̃ admodũ dem̃ ẽ illi filio ñ
unigenito s ex duob maiori. tu me¬
cũ es semꝑ &e omĩa mea tua sunt: do
loco si dñs uoluerit diligñti consid̾ato¬
ne tͣc̃tabit᷑ nͥ dicit unigenit᷑ pr̃i. ot ma̾
omĩa tua sunt & tua mea st̃ ut hͥ¬

Expanded text:
utique non sic quemadmodum dictum est illi filio non unigenito, sed ex duobus majori: Tu mecum es semper, et omnia mea tua sunt , eo loco, si Dominus voluerit, diligenti consideratione tractabitur, ubi dicit Unigenitus Patri: Et mea omnia tua sunt, et tua mea su
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ enĩ bonũ eẽ credt̃ ẽ bonũ: s quẽ
bi gr̾a honũ artiũ ꝑitia magicarũ
ce dũ qͥsꝙ patͥam liberasse eisdẽ qͣs oĩ¬
no nescit artibꝰ credit᷑ freq̃ntẽ cũ lau¬
de famã qͣ gła definita ẽ ap̃ homines im¬
pios cõse qͣtur: eirant in utͦq qͥ laudãt

Expanded text:
e credunt, est bonum; sed quem rbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant:
Abbreviated transcription (Latin):
le me clartficabit qͥa de meo accipiet &e
amĩtiabit uobis ñ negligent̾ ẽ tͣnseim¬
dũ. Qd̾ enĩ ait ille me clarificabit p̃ in¬
telligi qr diffundendo in credentiũ cor¬
dib caritatẽ sp̃itales ꝙ faciendo declara¬
carnẽ pͥus tm̃mͦ nou̾ant ⁊ hominẽ si
caritatẽ fidutia repleti & timore tepul¬
so anñtiauert̃ hominib xp̃m. Ac sic
eiꝰ fama diffusa ẽ toto orbe t̾rar̃ ut sic
dixi̾t ille me clarificabit: tanꝗͣ drẽt
ille uobis auferet timorẽ ce dabit amo¬
rem qͦ me ardentiꝰ p̃dicantes głe̾ meẽ ꝑ to

Expanded text:
le me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in credentium cordibus charitatem, spiritalesque faciendo, declaraccharitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum, ac sic ejus fama diffusa est toto orbe terrarum, ut sic dixerit: Ille me clarificabit, tanquam diceret: Ille vobis auferet timorem, et dabit amorem, quo me ardentius praedicantes, gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
gñs fama de xp̃o. Et om̃s ꝓrsus hetiei
qͦs cõmemorare niiis longũ ẽ qͥ de ip̃o
ñ recte sentiũt: ido̾ errãt. qr  de bonis
reb ac malis ñ uerũ sentiunt. Pagani
dĩ s potiꝰ scd̃m suã suspitõnẽ dict̃ eũ

Expanded text:
Et omnes prorsus haeretici, quos commemorare nimis longum est, qui de Christo non recte sentiunt, ideo errant, quia et de bonis rebus ac malis non verum sentiunt. Pagani i, sed potius secundum suam suspicionem dic
Abbreviated transcription (Latin):
ne tͥ uͥ eũ uis ponis solere p᷑ filiũ: e¬
rit gͦ ipe int̾ apłm ce filiũ e multo ã¬
si qnͣta filiũ pr̃i. qnta apłm filio dis¬
cretõne subponitis : Tohibete itaꝙ
bis nolite q̃rere qnͣta ce filii ce apłitã

Expanded text:
ne tibi, eum vos ponere solere post Filium? Erit ergo ipse inter apostolum et Filium; et multo amsi quanta Filium Patri, tanta apostolum Filio discretione supponitis? Cohibete itaque bis nolite quaerere quantam Filii et
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs elegerim. S ut impleat᷑ scͥptura:
qͥ manducat panẽ meũ: leuauit su¬
ꝑ me calcaneũ sũi. hoc qͥd ẽ aliud nͥ
ꝯculcabit me: N otũ ẽ de qͦ loqͣt᷑. Iudas
ille tͣditor eiꝰ atcingit᷑. qͦ ipm ñ eleg̾at:
unde ab eis qͦs elegit isto sermone sec̃¬
nit. Qło gͦ dico inqͥt beati eritis si feceri¬
tisea: ñ de omib uobis dico. Est inter
uos qͥ ñ erit beatꝰ: neq faciet ea. Ego
scio cͦs elegerĩ. Qs nͥ eos qͥ beati eit faci¬
endo. q̃ p̃cipit ac facienda monstrauit:
qͥ efficere beatos pocest: Non ẽ inqͥt
⁊̃ditor uidas electꝰ. Qd ẽ gͦ qd̾ alio loco
dicit: nonne ego uos duodecĩ elegi ͥ &
imꝰ ex uobis diabłs ẽ: siam ce ip̃e ad a¬
ñ utiꝙ ad beatitudinẽ de qͣ mͦ ait: be¬
ati eritis si feceritis ea. Hoc ñ de omĩb
eiꝰ sic edebat: ut suꝑ eũ leuaret calca¬
neũ. Illi manducabãt panẽ dnm: iste
panẽ dm̃ contͣ dñm. Iui uitã ⁊ ille pe¬
nã. Qͥ enĩ manducat indigne ait a-

Expanded text:
ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos, nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda monstravit, qui efficere beatos potest? Non est, inquit, traditor Judas electus. Quid est ergo quod alio loco dicit, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? An et ipse ad anon autem ad beatitudinem, de qua modo ait, Beati eritis si feceritis ea? Hoc non de omnibus illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi manducabant panem Dominum, ille panem Domini contra Dominum: illi vitam, ille poenam. « Qui enim manducat indigne » ait A
Abbreviated transcription (Latin):
gas ille substantie: qͥ exultauit ad cur¬
rendã uiã. Uerbũ enĩ caro fcm̃ est:
hoc ẽ d̾s homo fc̃s ẽ. ꝓinde ita dixis¬
se posse iuderi ÷ qͥ accipit si quẽ mise¬
ro me scd̃m hominẽ accipit. Qͥ autẽ
me sołm dm̃ accipit : accipit eũ qͥ me.
misit. S cũ ista dicebat. ñ ab illo nat᷑e
unitas s in eo qͥ mutit᷑ mittentis cõm̃¬
dabat᷑ auctoritas. Sic itaq imꝰqͥsq eum
qͥ est missus accipiat: ut in eoillo eũ qui
misit adtendat. Si gͦ adcendas xp̃m in pe¬
tͦ: inuenies discipłi p̃ceptorẽ. Si aũ adcen¬
das prẽm in filio inuenies unigeniti ge¬
ntorem: ac si in eo qͥ missus ẽ sine ullo
accipis errore mittentẽ. Ea q̃ secunt᷑ in
euangłio ñ sunt tẽꝑis breuitate coritan¬
est desiderabilit̾ ruminet᷑.
ihc curbatꝰ est spu: & ꝓtestatꝰ ẽ ce dixit.¬

Expanded text:
e substantiae, quae exsultavit ad currendam viam . Verbum enim caro factum est , hoc est, Deus homo factus est. Proinde ita dixisse possit videri: Qui accipit eum quem misero, me secundum hominem accipit. Qui autem me secundum Deum accipit, accipit eum qui me misit. Sed cum ista dicebat, non ab illo naturae unitas, sed in eo qui mittitur mittentis commendabatur auctoritas. Sic itaque unusquisque eum qui est missus accipiat, ut in illo eum qui misit attendat. Si ergo attendas Christum in Petro, invenies discipuli praeceptorem. Si autem attendas Patrem in Filio, invenies Unigeniti Genitorem: ac sic in eo qui missus est, sine ullo accipis errore mittentem. Ea quae sequuntur in Evangelio, non sunt temporis brevitate coarctanest, desiderabiliter ruminetur. Jesus turbatus est sp
Abbreviated transcription (Latin):
apłs filii distãt a filio ꝗͣnis dixerit qui
accipit si q̃ misero me accipit. tantũ
ce filiꝰ distat a prẽ. ꝗͣuis dixerit. qͥ aũ
me accrpit. accipit eũ qͥ me misit.
S si hoc dicis: oblit᷑ es heretice gdꝰ tir

Expanded text:
s Filii distat a Filio, quamvis dixerit, Qui accipit si quem misero, me accipit; tantum et Filius distat a Patre, quamvis dixerit, Qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. Sed si hoc di
Abbreviated transcription (Latin):
nino moriam᷑. Ista enĩ lux ẽ de qͣ ꝓpħia o¬
lim p̃missa ita in psalmocecinit. homi¬
nes ⁊ ium̃ta saluos facies dñe: sic̃ mul¬
tiplicata est miscd̾ia tua ds. Psalmi
scĩ ista u̾ba sunt. Adu̾tite qͥd de tali lu

Expanded text:
nino moriamur. Ista enim lux est, de qua prophetia olim praemissa ita in Psalmo cecinit: Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Psalmi sancti ista verba sun
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ qd corrũpit᷑ aggrauat animã: e de¬
pͥmit t̾rena habitatio sensum multa co¬
gitantẽ. Depositurꝰ sum & ego codicem
istũ: discessuri estis ce uos imꝰqͥsq ad
sua : bñ nobis fuit in luce cõmuni: bene
gauisi summꝰ. bñ exultauimꝰ: s cũ ab inuioẽ
recedimꝰ: ab illo ñ recedamꝰ.¬

Expanded text:
corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Depositurus sum et ego codicem istum, discessuri estis et vos quisque ad sua. Bene nobis fuit in luce communi, bene gavisi sumus, bene exsultavimus: sed cum ab invicem recedimus, ab illo non recedam
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpture tollent᷑ de medio ⁊ q̃ nobis in huiꝰ
secłi nocte tanꝗͣ lucerne accendebant᷑. ne
intenebris remanerem᷑ his om̃ib subla-¬
tis ne qĩ nobis luceant idigentib ⁊ ipĩs
hominib dei ꝑ qͦs hec ministrata
sunt nobiscũ lum̃ illud uerũ cla¬
rũꝙ iudentib : Remotisgͦ his ad¬
ium̃tis qͥd uidebimꝰ: Unde pascet᷑
mens nr̃a : Unde obtutꝰ ille letabit᷑:
Unde erit illud gaudiũ⁊ qd̾ nec
ocłs uidit. nec auris audiuit. nec
incor hominis ascendit: Qͥd uidebi¬
mꝰ : Obsecto uos amate mecũ: cur¬
rite credendo mecũ: patͥam suꝑnam
mꝰ : Dicat nẽ euangłiũ. In pͥncipicio e¬
rat uerbũ. ce uerbũ erat apud dm̃:
oe d̾s erat ũbũ. Unde tͥ ros insꝑsꝰ est:
Ad fontẽ uemies : Unde radiꝰ ꝑ obliqua
ce ꝑ anfractuosa tͥ ad cortenebrosum
missus est: Nudã ipãm lucẽ iudebitis:
cui uidende ferende q m̃daris. Dilectis¬
simi qd̾ ce hesterno comnemorarri ioħs

Expanded text:
edio, quae nobis in hujus saeculi nocte tanquam lucernae accendebantur, ne in tenebris remaneremus: istis omnibus sublatis, ne quasi nobis luceant indigentibus, et ipsis hominibus Dei, per quos haec ministrata sunt, nobiscum lumen illud verum clarumque videntibus, remotis ergo his adjumentis quid videbimus? unde pascetur mens nostra? unde obtutus ille laetabitur? unde erit illud gaudium quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? quid videbimus? Obsecro vos, amate mecum, currite credendo mecum: patriam supernmus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Unde tibi ros inspersus est, ad fontem venies: unde radius per obliqua et per anfractuosa tibi ad cor tenebrosum missus est, nudam ipsam lucem videbis, cui videndae ferendaeque mundaris. Dilectissimi, quod et hesterno commemoravi, Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ce intenti accepimꝰ cũ scm̃ e¬
uangłiũ legeret᷑: ñ dubito qd̾¬
om̃s homines etiã intelligere conati su¬
mꝰ ⁊ ce qͥsq nrm̾de retam magna q̃ lecta
ẽ ꝓ suo modulo cepit qd̾ potuit: &e posito
pane ũbi nemo ẽ qͥ se q̃rat᷑ inchil gustas¬
se. S iterũ ñ dubito qr difficile qͥsꝗͣ ẽ qͥ to¬
tũ intellex̃it. Tñ etiã si est qͥ omĩa ũba dn̾i
ihu xͥ mͦ ex euangłio recitata satis intelli¬
gat : coleret inẏnist̾ium nrm. qͦusq si
possimꝰ illo adiuuante ccͣtando faciamꝰ. uit
uł om̃s uł multi intelligãt: qd̾ se pauci in¬
tellexisse letant᷑. Qd̃ ait dñs ego sum lux
m̃di clarũ puto eẽ eis qͥ habẽt ocłos: unde
huiꝰ lucis participes fiant. Qͥ aut ñ habẽt
ocłos nͥ in sola carne: mirant᷑ qd̾ dem̃ ẽ
a du̾o nr̃o ih̾u rp̃o. Ego sum lux m̃di. Et
forte ñ desit qͥ dicat apud semet ip̃m̃. stũ¬
ꝑagit diem: Non enĩ defuert̃ h̾etici: qͥista

Expanded text:
 et intenti accepimus, cum sanctum Evangelium legeretur, non dubito quod omnes etiam intelligere conati sumus: et quisque nostrum de re tam magna quae lecta est, pro suo modulo cepit quod potuit; et posito pane verbi, nemo est qui se queratur nihil gustasse. Sed iterum non dubito, quia difficile quisquam est qui totum ini modo ex Evangelio recitata satis intelligat; toleret ministerium nostrum, quousque, si possimus, illo adjuvante tractando faciamus ut vel omnes vel multi intelligant, quod se pauci intellexisse laetantur. 2. Quod ait Dominus, Ego sum lux mundi, clarum puto esse eis qui habent oculos, unde hujus lucis participes fiant: qui autem non habent oculos nisi in sola carne, mirantur quod dictum est a Domino Jesu Christo, Ego sum lux mundi. Et forte non desit qui dicat apud semetipsuperagit diem? Non enim defuerunt haeretici qui ista
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ad homines qͦs ereasti ad ymaginem
tuã : s etiã ad peccora q̃ hominib subdi¬
disti. Aqͦ enĩ salus hominis: ab illo saiꝰ
⁊ peccoris. Non crubescas hoc sentire de
ne alit̾ sentias. Qͥ saluũ facit ce: ip̃e sal¬
uũ facit eqũ cuũ. ip̃e ouẽ tuã. Ad mini¬
ma omĩno ueniamꝰ : ip̃e gaulinã cuam.
Dñi est salus: &e ista d̾s saluat. Mouet. in
l t̾rogas: miror qͥd dubitas. Dedignabit᷑
saluare : qͥ dignatꝰ ẽ crearei  Dm̃i ẽ saiꝰ
nemo ẽ a se ip̃o: ita nemo saluus ẽ a se¬
ip̃o. Dinde uerissime psalmꝰ atꝙ opti
me. homines ⁊ ium̃ta saluos facies dñe.
Qre: Sic̃ multiplicata ẽ misod̾i̾a tua d̾s̾.
Tues eñ d̾s tu creasti: tu saluas. tu dedisti
ẽẽ: tu das sanũ eẽ. Sigͦ sic̃ multiplicata ẽ
miscdĩa dĩ ab illo homines ⁊ umm̃ta saluã¬
d̾s p̃stet cieator⁊ qd̾ ium̃tis ñ p̃stat: slullane
discretio ẽ int̾ anmal fcm ad ymaginẽ di̾:
ce animal subditũ imagini dĩ : Est plane p̃¬

Expanded text:
solum ad homines quos creasti ad imaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum facit equum tuum, ipse ovem tuam; ad minima omnino veniamus, ipse gallinam tuam: Domini est salus , et ista Deus salvat. Movet te, interrogas; miror quid dubitas. Dedignabitur salvare, qui dignatus est creare? Domini est salus nemo est a seipso, ita nemo salvus est a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jumenta salvos facies, Domine. Quare? Sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Tu enim es Deus, tu creasti, tu salvas: tu dedisti esse, tu das sanum esse. 4. Si ergo sicut multiplicata est misericordia Dei, ab illo homines et jumenta salvanDeus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: pr
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dixert᷑ ea q̃ fiert indemꝰ. Et ille. uos in¬
qͥt nobis ista finristis. Uidistis ea fieri
linstis cõscͥpsistis. hic contͣ inmicos pa¬
ganos oec̾rit nobis alioꝵ testimoniũ
mimicoꝵ: ꝓferimꝰ codices a uideis ce
respondemꝰ. Nempe &e uos &e illi fidei
nr̃e estis inimici: ideo sparsi sunt per
gentes. ut alios ex aliis conuincamꝰ ini¬
micis. Codex ysaie ꝓferat᷑ a iudeis. Uide¬
amꝰ si non ibi lego ⁊ sic̃ ouis ad ĩmolandum
duceꝰ est: ⁊ sic̃ agnꝰ corã condente se fuit su̾
uoce ⁊ sic ñ aꝑuit os suũ: in humilitate

Expanded text:
dixerunt ea quae fieri videmus. Et ille: Vos, inquit, vobis ista finxistis, vidistis ea fieri,luistis conscripsistis. Hic contra inimicos Paganos occurrit nobis aliorum testimonium inimicorum. Proferimus codices a Judaeis, et respondemus: Nempe et vos et illi, fidei nostrae estis inimici. Ideo sparsi sunt per gentes, ut alios ex aliis convincamus inimicis Codex Isaiae proferatur a Judaeis, videamus si non ibi lego, « Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente fuit sine voce, sic non aperuit os su
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm unru̾si sines t̾re. Et ad orabt̃ in
conspecti eiꝰ uniu̾se familie gentiũ: qi
dñi est regnũ: ce ip̃e dñabit᷑ gentiũ. Fru¬
bescat unꝰ uumietis : qr codicẽ mͥ minis¬
trat aliꝰ inmietis. S ecce de codicib ꝓla¬
tis ab uo inuinco alt̾um uici. & ip̃e qͥ
mͥ codicẽ ꝓtulit iam relinqͣtur. Ab illo

Expanded text:
adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quia Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium » . Erubescat unus inimicus, quia codicem mihi ministrat alius inimicus. Sed ecce de codicibus prolatis ab uno inimico alterum vici: et ipse qui mihi codicem protulit, non relinquatur; ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
buerimꝰ lum̃ uite ⁊ cũ ad illã uisionem
uen̾imꝰ: qñ nox ista tͣnsierit. De illo qͥp¬
pe die qͥ exorturꝰ ẽ dem̃ ẽ. Mane ad stabotͥ
&e ꝯtẽplabor. Qͥo ẽ mane : Tranacta nocte
ꝑato illo leone qͥ nocte rugiens cͥcuit q̃rens
lauabo ꝑ singłas noctes leccũ meũ ⁊ lacͥ¬
mis meis stratũ meũ rigabo: ꝑ singlas
noctes inqͥt flebo: desid̾io lucis ardebo.
bidet dñs desid̾iũ meũ: qm̃ dicit illi alt̾
psalmꝰ. Ante te est ome desid̾ium meũ:
ce geuntꝰ meus a te ñ ẽ abscondit᷑. Desi¬
d̾as atirũ uideri potest. Querens orum au¬

Expanded text:
buerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor . Quid est, mane? Transacta nocte perato illo leone qui nocte rugiens circuit, quem Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo ? Per singulas noctes, inquit, flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium meum; quoniam dicit illi alter psalmus, Ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . Desideras aurum? videri potes; quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ adhuc nox est etiã diei in qͦ sumꝰ. Au¬
uocẽ de magnifica pocestate: tues filiꝰ meꝰ
dilectꝰ. in qͦ bñ consensi. hanc liocẽ inqͥtͥ
nos de celo audiuimꝰ delatã: cũ eẽmꝰ cum
illo inmonte sco. S qr nos ñ ibi fuin᷑: ⁊
istã uocẽ de celo tẽ ñ audiuimꝰ: ait ad nos
ip̃e petiꝰ. Et habemꝰ cerciorẽ ꝓpħicũ sermo¬
nẽ. Non audistis uocẽ de celo delatã: s cer¬
tiorẽ habetis ꝓpħicũ sermonẽ. Preiuidens

Expanded text:
sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, auvocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, nos de coelo audivimus delatam, cum essemus cum illo in monte sancto. Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiore
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sꝑabt̃⁊ nͥ qd̾ peccora ñ habebt̃: Inebri¬
abunt᷑ ab ub̾tate domꝰ tue : &e torrente uo¬
luptatis tue potabis eos. Qle uinũ ẽ unde
tuo sanũ: ñ mebriando facit insanũ: In¬
ebͥabunt᷑. unde: Ab ub̾tate domꝰ tue. Et tor¬
rente uoluptatis tue potabis eos. Unde Qm̃
ap̃de ẽ fons uite. Ip̃e fons uite ambulabat
in t̾ra. Ipẽ dicebat. Q sitit ueniat ad me.
Eece fons. S nos de lumine loqͥ ceꝑamꝰ ÷ ⁊ ꝓ

Expanded text:
Inebriabuntur ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quale vinum est, unde tuo sanum, non inebriando facit insanum? Inebriabuntur. Unde? Ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ me seqͥtur: ñ ambulat in tenebͥs. Se¬
q̃re istũ solẽ. Uideamꝰ si ã ãbulabis in
tenebris. Eece oriendo exiit ate. Ille cur¬
su suo ad occidentẽ ꝑgit. Tforte ad orien¬
cẽ ꝓfect̾o ẽ ÷ nͥ tu contrariã partẽ ꝑgas: ñ
qͣ ille cendit. seqñdo eũ ꝓfecto errabis:
& ꝓ oriente occidentẽ tenebis. Tueũ in
t̾ra si secut᷑ fueris : errabis. Nauta si eũ
in mari segͣtur: errabit. Postremo iuide¬
tͣ tͥ sequendũ ẽẽ solẽ: & tendis eciã ip̾e ad
occidentẽ. qͦ ⁊ ip̃e tendit. Uideamꝰ cũ occid̾

Expanded text:
 ambulabit in tenebris. Sequere istum solem, videamus si non ambulabis in tenebris. Ecce oriundo exit ad te: ille cursu suo ad occidentem pergit; tibi forte ad orientem profectio est: nisi tu in contrariam partem pergas, non qua ille tendit, sequendo eum profecto errabis, et pro oriente occidentem tenebis. Tu eum in terra si sequaris, errabis: nauta si eum in mari sequatur, errabit. Postremo videtur tibi sequendum esse solem, et tendis etiam ipse ad occidentem, quo et ille tendit: videamus c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat tale cõmentũ: & diabolicã doctͥnam
ẽẽ cognoscit. Non solũ cognoseit credendo:
s in qͥb potest conumcit etiã disputando.
Impbemꝰ itaq huiꝰmmͦ᷑ errorẽ ⁊ quẽ scã ab
demꝰ oriri ab oriente. occide in ocriden¬
te: cuiꝰ cursui nox succedit ⁊ cuiꝰ radii mi¬
be obumbͣnt᷑: qͥ certo de loco in locũ mo¬
tione comigrat. Non ẽ hoc ih̾c dñs xp̃e.

Expanded text:
iabolicam doctrinam esse cognoscit: nec solum agnoscit credendo, sed in quibus potest convincit etiam disputando. Improbemus itaque hujusmodi errorem, quem sancta ab  oriri ab oriente, occidere in occidente; cujus cursui nox succedit, cujus radii nube obumbrantur, qui certa de loco in locum motione commigrat: non est hoc Dominus Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ⁊ magicis aitib fecit ut coleret᷑ c&e
mortiuis : magͦ erat ante ꝗͣ natꝰ : ꝓph̾as
audi o homo mortue: & uernescendo calũ¬
mose ꝓpħas audi lego. Audi qͥ ante dmñ
uenert̃. habemꝰ inqͥt apłs petrus cercio¬
rem ꝓpħicũ sermonẽ⁊ cui lm̃facitis atten

Expanded text:
erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis atten
Abbreviated transcription (Latin):
istũ intelligendũ putaret: uenimꝰ inde ad
psalmũ. Quo consid̾ato inuenimꝰ int̾im do¬
minũ fontẽ uite. Bibe ⁊ uiue. Ap̃ te inqͥt
fons uite. Ideo sub umblacło alar̃ tuar̃ sꝑa¬
bt̃. Filii hominũ mebriari isto fonte q̃ren
unixit. In lumine tuo uidebimꝰ lum̃: dm̃
de dõ. lũ de lumine. ꝑ hoc lum̃: scm̃ est¬
ti
solis lum̃. Et lum̃ qd̾ fecit solem sub qͦ
Noli cõtẽpn̾e nubẽ carnis. Nube cegit᷑. ñ
ut obscuret᷑: s ut tẽꝑet᷑. loquẽs gͦ ꝑ nu¬
bem carnis lum̃ indeficiens. lum̃ sapĩe:
ait hominib. Ego fum lux mundi. Qͥ me
seqͥt᷑ ñ ambulat intenebͥs: s habebit
lum̃ uite. Qͦmͦ te abstulit ab ocłis ⁊ ce

Expanded text:
ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbraculo alarum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerejunxit, In lumine tuo videbimus lumen ; Deum de Deo, lumen de lumine. Per hoc lumen factt solis lumen: et lumen quod fecit solem, sub quNoli contemnere nubem carnis: nube tegitur, non ut obscuretur, sed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen sapientiae, ait hominibus, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quomodo te abstulit ab
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. O hoc cito soluit᷑ qr hoc ñ ei s illispo¬
tiꝰ opꝰ erat qͦs int̾rogabat uł a qͥb int̾roga¬
bat᷑. Nec enĩ aliqͦs int̾rogabat ut ab eis
aliqͥd disceret: s eos potiꝰ ut doceret. E qͥ
introgabãt eũ uolentes ab illo aliqͥd disc̾e̾.
illis ꝓfecto id opꝰ erat. ut scirẽt aliqͣ ab illo

Expanded text:
hoc non ei, sed illis opus erat, quos interrogabat, vel a quibus interrogabatur. Neque enim aliquos ille interrogabat, ut ab eis aliquid disceret, sed eos potius ut doceret; et qui interrogabant eum, volentes ab illo aliquid discere, illis profecto id opus erat, ut scirent aliqua ab illo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixũ ꝙ ꝯclidens hec inqͥt locutꝰ sũ
uobis: ut in me pacẽ habeatis. In m̃¬
do p̃ssurã habebitis: s confidite ego
uici m̃dũ. Illud initiũ fuerat habr¬
t᷑a ista p̾ssura de qͦ suꝑius ut eos osten¬
deret partrrilos : qͥb adhuc ñ intelli¬
getitib. ⁊ aliud ꝓ alio sentientib ꝓ
dixisset. ait. Mͦ creditis: Soce uenit
hora ⁊ iã uenit: ut disꝑgamini unꝰ qͥsq¬

Expanded text:
ocutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Illud initium fuerat habitura ista pressura, de qua superius, ut eos ostenderet parvulos, quibus adhuc non intelligentibus, et aliud pro alio sentientibus, dixisset: ait: Modo creditis: ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusq
Abbreviated transcription (Latin):
M creditiss Toce uenit hora ut disꝑ¬
gamini in ꝓpͥa: & me relinqͣtis. Tan¬
mͦ creditis relmqͣtis. Uenert̃ enĩ ad tã¬
tã desꝑatõnẽ & sue pͥstine fidei ut ita
dix̃im moitẽ. qͣnta apparuit in illo cle¬
opha qͥ post eiꝰ resurrectõnẽ cũ illo se
loqͥ nesciens ⁊ qͥo ei conting̾et narrãs
sios inqͥt sꝑabamꝰ qd̾ ip̃e fuerat redẽp
t᷑us isi ł. Poce qͦm eũ reliq̃rant dese¬
rendo etiã ip̃am fidẽ qͣ meũ añ credi¬
derant. In ea uͦ p̃ssura qͣm pꝰ eiꝰ glori¬

Expanded text:
hora, ut dispergamini in propria, et me relinquatis: tando creditis, relinquatis. Venerunt enim ad tantam desperationem, et suae pristinae fidei, ut ita dixerim, mortem, quanta apparuit in illo Cleopha, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans, Nos, inquit, sperabamturus Israel . Ecce quomodo eum reliquerant, deserendo etiam ipsam fidem, qua in eum ante crediderant. In ea vero oppressura, quam post ejus glori
Abbreviated transcription (Latin):
Nte ista q̃ nẽ sumꝰ adiuuante
locutꝰ sũ uobis: ut in me pa¬
cẽ habeatis. Q ñ recentiora paulo su¬
ꝑiꝰ ab eo dẽã s om̃ia debemꝰ accipere
siue q̃cũq illis locutꝰ ẽ ex qͦ eos cepit
hr̃e discipłos: siue c̾te ex qͦ pꝰcenam¬
eporsus ẽ he̾ admirabilẽ ꝓlixũ oꝑ ser¬
monẽ. Talẽ qͥppe cõmemorauit cau¬
sã cur eis sit locutꝰ: ut ad eũ finẽ rec¬
tissime referant᷑ uł omĩa q̃ locutꝰ
ẽ eis. uł ea maxime q̃ dixit iã ꝓ eis
morit᷑us canꝗͣ uerba nouissima pꝰea¬
ea ꝗͣ de conuiuio scõ ille qͥ eũ fuerat

Expanded text:
nte ista quae nunc sumus adjuvante locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecumque illis locutus est ex quo eos coepit habere discipexorsus est hunc admirabilem prolixumque sermonem. Talem quippe commemoravit causam cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime referantur vel omnia quae locutus est eis, vel ea maxime quae dixit jam pro eis moriturus, tanquam verba novissima, postea
Abbreviated transcription (Latin):
pus ip̃e clarificau̾at qͥd ostendit:
nͥ suꝑiꝰ uͥ ait. egote clarificaui fitꝑ
t̾rã ita locutũ fuisse tanqͣ fecisset
ꝗ factitꝰ ẽet ͤ hic aũ poposcisse ut
sorͥ ut pr̃ clarificet filiũ ꝑ ꝗͣ filii cla¬
rificatõnẽ etiã filiꝰ eẽt clarificat᷑uis pa¬
trẽ. Deniꝙ si de re q̃ fut᷑a erat pona¬
t᷑o posuit ip̃e p̾teritũ: nulla sentñtie
remanebit obscuritas. Uel ut si dixis
set ego te clarificabo suꝑt̾rã. opͦ cõ¬
su̾mabo qd̾ dedisti mͥ ut faciã. Et nẽ
clarifica me tu pr apud te met ip̃m
Nempe ita planũ ẽ ⁊ sicut illud uͥ ait.
Glarifica filrũ tuũ ut filiꝰtius clari¬
sicet te. Et ip̃a ẽ omĩno sententia: nͥ
qr ce hic dcs ẽ eiꝰdẽ clarificatõnis mo¬
dꝰ. Ibi autẽ tacitꝰ tanꝗͣ il lud isto ex¬

Expanded text:
us ipse clarificaverat; quid ostendit, nisi superius ubi ait, Ego te clarificavi super terram, ita locutum se fuisse, tanquam fecisset quod facturus esset; hic autem poposcisse ut st, ut Pater clarificaret Filium, per quam Filii clarificationem etiam Filius clarificaturus esset Patrem? Denique si de re quae futura erat, ponaturo posuit ipse praeteritum, nulla sententiae reset: Ego te clarificabo super terram; opus consummabo quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud ubi ait, Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: et ipsa est omnino sententia, nisi quia et hic dictus est ejusdem clarificationis modus, ibi autem tacitus; tan