comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃m nr̃oꝵ qr non nobis expedit. hec
illo loquente ieroboam retro molie¬
batur infidias. Cunq ex aduerso ho¬
stiumm staret ignorantem iuidam suo
ambiebat exercitu. Respiciensq in¬
Das uidit instare bellum ex aduerso
et post tergum. et clamauitad dñm
ac sacerdores tubi cauere ceꝑit.
om̃s q uiri uida uociferati simtiet
ecce illis uociferantib ꝑ terruit d̾r
ieroboam et omnen urł qui stabat
ex aduerso iuda ⁊ abya. fugerunt¬
qi filii isrł uidam. et tradit eos de
ni manuᷤ eoꝵ. ꝑ̾cussit gͦ eos abya et
ppłs eins plagͥa magna ⁊corruer̃t

Expanded text:
rum, quia non vobis expedit. Haec illo loquente, Jeroboam retro moliebatur insidias. Cumque ex adverso hostium staret, ignorantem Judam suo ambiebat exercitu. Respiciensque Judas vidit instare bellum et ex adverso et post tergum, et clamavit ad Dominum: ac sacerdotes tubis canere coeperunt. omnesque viri Iuda vociferati sunt et ecce illis clamantibus perterruit Deus Hieroboam et omnem Israhel qui stabat ex adverso Abia et Iuda fugeruntque filii Israhel Iudam et tradidit eos Deus in manu eorum percussit ergo eos Abia et populus eius plaga magna et corruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
entiq sunt moẜsi coram pͥncipi¬
p̃cepit dñs. ut terram sorte diui.¬
deres filiis isrł.⁊ ut filiab salpha¬
ad fr̃is nr̃i dares possessionem de¬
bitam patri. Quas si alternis trib
hoĩes uxores acceꝑint sequetur po¬
ssessio tua ⁊ trauslara ad aliam
tribum de ur̃a hereditate muinet
atq ita fiet. ut cum ubilens .i.
quinquagesius annis temissi¬
onis ad uen̾it confundatur sorti¬
um distributio ⁊ alioꝵ possessio¬

Expanded text:
cutique sunt Moysi coram principipraecepit Dominus ut terram sorte divideres filiis Israel, et ut filiabus Salphaad fratris nostri dares possessionem debitam patri. Quas si alterius tribus homines uxores acceperint, sequetur possessio sua, et translata ad aliam tribum, de nostra haereditate minuetur. Atque ita fiet ut cum jubilaeus, id est, quinquagesimus annus remissionis advenerit, confundatur sortium distributio: et aliorum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
morantur mar. donec ueniam᷑
ad iordanem ⁊ transeamꝰ ad t̾ra
qͣm dñs dens nr̃ daturus est nob̾.
Nolintq seon rex escbon dareno¬
bis transitum qꝑ indinauerat
manerat corilliusnt traderet᷑
in manus tuas sient nẽ udes. Di¬
xite dñs ad me. E.cce cepi trad̾e
tibi seon ⁊ terram eius Incipe po¬
ssidere eam.E. gressus q est seon
obiuam nobis cum onł̃i ppło stio
ad p̃lium in iasa. et tradidit eũ
cum filus ⁊ om̃ĩ ppso suo. Eunc¬
tasq urbes intemꝑe illo cepiiiꝰ
Interfectis habitatorib eaꝵ ui¬
ris ac mulierib ⁊ ꝑnulis. Nonte¬
lmquimꝰ in eis qͥcqͣm absq um̃¬
tis quein ꝑtem uenere p̃danti¬
uin. et spoliis nrbuim quasce¬
puus ab aroer que est sr̃ rip¬
pam torrentis arnon oppido ꝙ
in ualle situm est usꝙ galiad
non fint mens ⁊ ciuitas que no¬
stras effugeret manus. Om̃s tra
accessimus ⁊ cuuctis que ad ia¬
cent torrenti ieboth ⁊ urbib
montanis uinersisq locis.
aqnib nos ꝑ hibuit dñi deus

Expanded text:
niamus ad Iordanem et transeamus in terram quam Dominus Deus noster daturus est nobis noluitque Seon rex Esebon dare nobis transitum quia induraverat maverat cor illius ut traderetur in manus tuas sicut nunc vides dixitque Dominus ad me ecce coepi tradere tibi Seon et terram eius incipe possidere eam egressusque est Seon obviam nobis cum omni populo suo ad proelium in Iesa et tradidit eum cum filiis et omni populo suo cunctasque urbes in tempore illo cepimus interfectis habitatoribus earum viris ac mulieribus et parvulis non reliquimus in eis quicquam absque iumentis quae in partem venere praedantium et spoliis urbium quas cepimus ab Aroer quae est super ripam torrentis Arnon oppido quod in valle situm est usque Galaad non fuit vicus et civitas quae nostras effugeret manus omnes tradaccessimus et cunctis quae adiacent torrenti Ieboc et urbibus montanis universisque locis a quibus nos prohibuit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
masserim usq gazam capãdo¬
ces expulerunt eos. Qm egres¬
si de capadocia. de leuert̃ eos.
⁊ habitanerunt ꝑ illis. Surgi¬
te et transire torrentem arnõ.
Ecce tradidi imanu tua seõ
regem esebon. amorreũ ⁊ ter¬
ram euis incipe possidere. et
ꝯmitte aduersus enm p̃liũ.
Hodie incipiam mutere terio¬
tem atq formidinem tnam ĩ
ppłos. qui habitant sub omĩ ce
tremiscant. ⁊ dolore teneant᷑¬
Misi gͦ mincios de solitudine.
cademosh. ad seon regem esebon.
uerbis pacificis dicens õ ransb mꝰ
ꝑ terram tuam publica gradiam᷑
uia. non declinabimus noq ad dex¬
teram neq ad simstram. alimen¬
ta p̾cio uende nobis ut uesdamur
aquam pecunia tribue ⁊ sicbibe¬
mus. Tantũ est ut nobis concedas

Expanded text:
Gazam Cappadoces expulerunt qui egressi de Cappadocia deleverunt eos et habitaverunt pro illis surgite et transite torrentem Arnon ecce tradidi in manu tua Seon regem Esebon Amorreum et terram eius incipe possidere et committe adversum eum proelium hodie incipiam mittere terrorem populos, qui habitant sub omni coetremiscant, et dolore teneantMisi ergo nuncios de solitudine hademoth ad Sebon Regem Hesebon verbis pacificis dicens: Transibimus per terram tuam, publica gradiemur via: non declinabimus neque ad dexteram, neque ad sinistram. Alimenta pretio vende nobis, ut vescamur: aquam pecunia tribue, & sic vivemus. Tantum est ut nobis concedas
Abbreviated transcription (Latin):
retur om̃is generatio hõmibel¬
latoꝵ decaftris sient irauerat
dñs enꝰ manus fuit ad uersum
eos. nt interirent de castroꝵme¬
dio. Postqͣm antẽ uiuersi ce¬
ciderunt pugnatores lociis ẽ
dñs ad me didens du transibis
hodie terminos moab urben
nõie ar. ⁊ accedens iniucima fi¬
di ẽam inposessionem. Terra
gỹgantum reputata est. ⁊ in
tunt gỹgantes. quos amonite

Expanded text:
r omnis generatio hominum bellatorum de castris sicut iuraverat Dominus cuius manus fuit adversum eos ut interirent de castrorum medio postquam autem universi ceciderunt pugnatores locutus est Dominus ad me dicens tu transibis hodie terminos Moab urbem nomine Ar et accedens in vicina fidi eam in possessionem. Terra gigantum reputata est: et in runt gigantes, quos Ammonitae
Abbreviated transcription (Latin):
q dñs ad me. Sufficit uobis citcu¬
ire montem istum qte contra aqͥ¬
moueamin contra eos. Neq enĩ
dabo uobis de terra eoꝵ quantũ po¬
test uniꝰ pedis calcare uestigumi.
ꝙ in possessionem esau dedi mõ
tam hanrietis ⁊ bibetis. Dñs deus
tuus bñdixit tibi in omni oꝑe
mannũ tuaꝵ ⁊ nouit iter tium
quomͦ transieris solitudinem hãc
tecum dñs deus tuus ⁊ pchil tͥ
defint Cunq transispamꝰ fr̃es no¬
stros filios esan qui habitabant
in seỹr ꝑ uiam campestrem dee¬
lath ⁊ de a syongaber. uemimus
ad iter qd̃ ducit in desertũ nio¬
ab. Dixitq dñs ad me. Non pug¬
nes contra moabitas. nec mneas
ad uersum eos p̃lium. Non enĩ
dabo tͥ qͥqͣm de terra eoꝵ qr filiis
loth tradidi ar inpossesslonem.
łmim pͥmi fuerunt habitatere̾
excelsis ut de enachim stirpe qͣi
gygantes crederentu. ⁊ essent
similes filoꝵ enachim demq
moabite appellant eos emim.
In seỹt antẽ pͥus habitauerunt
horrei quib expulas atq dele¬

Expanded text:
nus ad me: Sufficit vobis circumire montem istum: ite contra Aqumoveamini contra eos. Neque enim dabo vobis de terra eorum quantum potest unius pedis calcare vestigium, quia in possessionem Esau dedi monttam haurietis, et bibetis. Dominus Deus tuus benedixit tibi in omni opere manuum tuarum: novit iter tuum, quomodo transieris solitudinem hanc tdefuit cumque transissemus fratres nostros filios Esau qui habitabant in Seir per viam campestrem de Helath et de Asiongaber venimus ad iter quod ducit in desertum Moab dixitque Dominus ad me non pugnes contra Moabitas nec ineas adversum eos proelium non enim dabo tibi quicquam de terra eorum quia filiis Loth tradidi Ar in possessionem Emim primi fuerunt habitatores excelsus ut de Enacim stirpe quasi gigantes crederentusimiles filiorum Enacim. Denique Moabitae appellant eos Emim. In Seir autem prius habitaverunt Horim: quibus expulsis atque dele
Abbreviated transcription (Latin):
uolens seruare paislum ꝓhibunit fieri
Iussitq eos qui posseñt nataremt
tere se in mate primos ⁊ euadere
⁊ ad terram exire. ⁊ ceteros alios in
tabulis ferebant quosdam sr̃ ea q̃
denam essent. ⁊ sic fcm̃ est ut om̃is
amme enaderent ad terram.
XXIIIT.

Expanded text:
rvare Paulum, prohibuit fieri: jussitque eos, qui possent natare, emittere se primos, et evadere, et ad terram exire: et caeteros alios in tabulis ferebant: quosdam super ea, quae de navi erant. Et sic factum est, ut omnes animae evaderent ad terram. XXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem o mĩri audito me nõ tol¬
lere a creta lucriq facere in uiri¬
am hanc ⁊ iacturam. Et nũc sua¬
deo nob̃ bono aĩo eẽ. amissõ enĩ
plluis Amme erit ex nobis p̃t̾¬
qͣm nauis astitit enĩ m hac noc¬
de angłs dei enuis sum ego et
em sermo dicens. Ne timeas pau¬
le.cesari te oportet assiffe. et
q sic erit quẽ admod̾ dictũ est
in In insulam a̾ ꝙ daui oporter
nos denenire si p̾ea qͣm qlarta
decima die noy suꝑ uenit naiganti¬
b nobis mandriã circa mediam noc¬
tem suspicabãtur nante aparere si¬
bi aliq̾m regionem qui subinnten¬
tes bolidem inuenerũt passus .xx.
mittentes anchora iͦii. oportbit
diem fieĩ. nantis uͦ querentib fuge¬
re denam cum misissent scapham
in mare sub oꝑtemptu qͣr inciꝑent
apͦra anchoras extend̾e dixit paũtꝰ
denturiom ⁊ militib. Nis inna
n manseritis nos salui fieri non
potestis. Tunc absciderunt milite̾
fimes caphe. ⁊ passi sunt eam ex¬
cidere. ⁊ eum lux iciꝑeret fieri.

Expanded text:
quidem, o viri, audito me, non tollere a Creta, lucrique facere injuriam hanc et jacturam. Et nunc suadeo vobis bono animo esse. Amissio enim nullius animae erit ex vobis, praeterquam navis. Astitit enite angelus Dei, cujus sum ego, et cui deservio, dicens: Ne timeas, Paule, Caesari te oportet assistere: et a sic erit, quemadmodum dictum est mihi. In insulam autem quamdam oportet nos devenire. Sed posteaquam quarta decima nox supervenit, navigantibus nobis in Adria circa mediam noctem, suspicabantur nautae apparere sibi aliquam regionem. Qui et summittentes bolidem, invenerunt passus viginti: mittentes anchoras quatuor, optabant diem fieri. Nautis vero quaerentibus fugere de navi, cum misissent scapham in mare, sub obtentu quasi inciperent a prora anchoras extendere, dixit Paulus centurioni et militibus nisi hii in navi manserint vos salvi fieri non potestis tunc absciderunt milites funes scaphae et passi sunt eam excidere et cum lux inciperet fieri
Abbreviated transcription (Latin):
idices. ⁊ potentes regis ꝯtempla¬
bntur mros illos qm̃ nchil potesta¬
i habnssot ignis incͥorꝑib eoꝵ
et capillus caꝑitis eoꝵ non esset ad¬
ustui. ecciam sarabaila eoꝵ non es¬
ent ienitata. ⁊ odor ignis non trãs¬
sset ꝓeos et erumpens nabueħ ait¬
adietis deus eoꝵ sỹdrach uidelo
ossach. ⁊ abdenago. qui misit ange¬
so slium ⁊ eruit sernos suos.q cre¬
wdetunt in enm. ⁊ nerbum regis imn¬
nitanerimt. et tradiderunt corꝑa
la ne sermrent. ⁊ ne ad orarent omi¬
nẽ dm̃ excepto deo suo. A me gs po¬
situm est hoc decretum. ut omĩs ppłs¬

Expanded text:
templabantur viros illos: quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum: et capillus capitis eorum non esset adustus: et sarabela eorum non fuissent imminuta: et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabudictus Deus eorum, Sidrach videlicet, Misach, & Abdenago qui misit Angelum suum, & eruit servos suos, qui crediderit in eum: & verbum Regis immutaverunt, & tradiderunt corpora sua, ne servirent, & ne adorarent omnem Deum, excepto Deo suo. 96. A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis p
Abbreviated transcription (Latin):
iudisti pedum ⁊ digitoꝵ testeam
ꝑtem figuli ⁊ ꝑtem ferream regñ
diuisum erit. Qd̾ tñ de plantatio
ferri orietur scd̾m qd̾ indisti fertũ
di ex ꝑte ferreos. ⁊ ex ꝑte ficuleᷤ
et ꝑte regnum enit solidum ⁊ ex
ferrum mixtum teste ex lato ꝯmir¬
cebuntur quidem humano semi¬
ne. s nõ ad herebunt sibi sienti
ferrum non pot̾ teste misceri. Indi¬
eb antẽ regnoꝵ illoꝵ. suscitabit
dens celi regnum ꝙ in eternũ nõ
dissipabitut.⁊ regnũ enis ppło at¬
teri non tradetur. Comiminnet ⁊
consummet uinersa regna hec. et
disti qd̾ de monte abscistu ẽ lapir
sñ manib ⁊ ꝯminuit testam ⁊ fer¬
magnus oftendit regi que nen

Expanded text:
vidisti pedum et digitorum partem testae figuli et partem ferream regnum divisum erit quod tamen de plantario ferri orietur secundum quod vidisti ferrum dum ex parte ferreos et ex parte fictiles ex ferrum mistum testae ex luto, commiscebuntur quidem humano semini, sed non adhaerebunt sibi, sicut ferrum non potest misceri autem regnorum illorum suscitabit Deus celi regnum quod in eternum non dissipabitur, et regnum eius populo alteri non tradetur; comminuet autem et consumet universa regna hec et vidisti, quod de monte abscisus est lapis sine manibus et comminuit testam et fermagnus ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
siquis autẽ non ꝑcidens ad orauerit
mitatur in fornacem ignis ardentis.
ꝯunt gͦ uiri iidea quos constinusti sr̃
or regionis babylome. sydrach. mi¬
sde ⁊ abdenago. uiri isti contempse¬
s tex decreti timmm eos tuos nõ
dhint ⁊ statuam anream qͣm erexisti
ion adorant. Tmic nabneh in fuore¬

Expanded text:
cidens adoraverit: mittatur in fornacem ignis ardentis. Sunt autem viri Judei quos constituisti super opera regionis Babylonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt Rex decretum tuum: deos tuos non colunt: et statuam auream quam erexisti non adorant. Tunc Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
uiam ⁊ fortitudinem dedisti mn
pme ostendisti mͥ que rogaminus
teqi secmonem regis aꝑꝑnisti nob̾
posthee damel ingressus ad anoth.
quem constituerat rex ut ꝑderet sa¬
pentes babylons sic ei soentus ẽ
aipientes bab yhins ne ꝑdas miro¬
Introdiic mei conspeelu regi⁊ solu¬
tionem regi nartabo.bime cauorh
festiuis introduxit damelem ad re¬
gem. et dixit ei. Innem homien
de funs ctanstgrationis uide qui
solutionem regi aminaiet eꝵ dnt
rex et dixit dameti cuiꝰ nomen enit
balthasar. pͥutas ne uere potesii

Expanded text:
iam et fortitudinem dedisti mihi et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te quia sermonem regis aperuisti nobis post haec Danihel ingressus ad Arioch quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis sic ei locutus est sapientes Babylonis ne perdas introduc me in conspectu regis et solutionem regi enarrabo tunc Arioch festinus introduxit Danihelem ad regem et dixit ei inveni hominem de filiis transmigrationis Iudae qui solutionem regi adnuntiet respondit rex et dixit Daniheli cuius nomen erat Balthasar putasne vere potes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pasto foria. ⁊ imposuerunt eis ia
cum. Et statint indas et᷑ fratres eł
⁊ uuuersa eccłia isrł ut aganur di¬
es dedecationis altaris. in temꝑib
siuis ab anno manunum ꝑ dies octo.
aquinta ⁊ incesmia die suensis cas¬
leu. cum leticia ⁊ gaudio. Et edifi¬

Expanded text:
et pastoforia et inposuerunt eis ianet pastoforia et inposuerunt eis iantium et statuit Iudas et fratres eius et universa ecclesia Israhel ut agatur dies dedicationissuis, ab anno in annum per dies octo, a quinta, & vigesima die mensis Casleu, cum laetitia, & gaudio. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
et edem et edem ⁊ atria scĩficanert̃
Et fecerunt nasa sc̃a nona. ⁊ intule¬
runt candelabrum ⁊ altare nroen¬
soꝵ ⁊ mensam in templo. et incensũ
posuerunt suꝑ altare ⁊ accendeĩt
incernas que siłꝑ candelabrum erãt
et lucebant intemplo. Et posuer̃t
suꝑ uensam panes ⁊ appenderunt
uelamina. ⁊ consũmauerunt om̃ia
oꝑa que fecerant. Et antematuti¬
mum surrexerunt quinta ⁊ incesiã¬
die mensis nomi. hic mensis casleu
cencesum. quadragesum octam an¬
ni. et obtulerunt sacrificium scd̃ le¬
gem suꝑ altare holocanstoꝵ nonsĩ.
ꝙ fecerunt scd̾m tempus ⁊ scd̾m diẽ.¬
mqua contammanetsĩt illud gen¬
tes in ip̃a renonatum est incanchi¬
cis ⁊ eytharis. ⁊ cy naris ⁊ eymbalis
et ad orauerunt ⁊ bũdixerunt ince¬
lum eum qui ꝑspauit eis. Et fece¬
tunt dedicatid̾nẽm altarir diebus
octo. ⁊ obtulerunt holocansta cum
leticia. ⁊ salutaria tandis. Et orna
uerir faciemtempli coronis aure¬
is ⁊ seutilis. ⁊ dedicanerunt portas

Expanded text:
em et atria sanctificaverunt et fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum et incensum posuerunt super altare et accenderunt lucernas quae super candelabrum erant et lucebant in templo et posuerunt super mensam panes et adpenderunt vela et consummaverunt omnia opera quae fecerunt et ante matutinum surrexerunt quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum quod fecerunt secundum tempus et secundum diequa contaminaverunt illud gentes in ipsa renovatum est in canticis et citharis et cinyris et cymbalis et adoraverunt et benedixerunt in caelum ei qui prosperavit eis et fecerunt dedicationem altaris diebus octo et obtulerunt holocausta cum laetitia et salutaria laudiverunt faciem templi coronis aureis et scutulis et dedicaverunt portas
Abbreviated transcription (Latin):
q bellum cc̃ nos est. et gorgiat et
exercitus eius mmontẽ ꝓpenos oz
state nime cc̃ mimicos ułos. et expu¬
gratteos et post hec sumetit spoͥli
hec ecce apparuit pars quedam ꝑspi¬
ciens demonte er indit gorgiat qd̃
infugam conuersi sut sui. ⁊ fuccẽ¬
s̃ fnt castia. fnmꝰ enim qui inde¬
batut declarabat ꝙ fcm̃ est. Qui¬
bus illis ꝯspectis timuerunt nasde
Nspicientes sumul ⁊ uudam ⁊ exerci¬
titm in campo paratum ad phum
Et fagerunt om̃s in campo aliem¬
genaꝵ ⁊ uidas renersus est ad spo¬
lia caftroꝵ. Et acceꝑunt anꝵ mial¬
tum ⁊ argentum. ⁊ iacinctum et
purpuram marinam. ⁊ opes ma¬
gnar. Et conuersi hỹminmi cane
Quicunq antẽ aliemgenaꝵ ĩua¬
serunt. uenerunt ⁊ mincianerũt
losie unmersa que acciderant. Qui¬
deficiebat ꝙꝑ non qualia noluit ta¬
la contigerunt in istł ⁊ qualia mã¬
dauit rex. Et sequenti anno con¬

Expanded text:
 bellum contra nos est, et Gorgias et exercitus eius in monte prope nos, sed state contra inimicos vestros et expugnate eos, et post hec sumetis spolihaec apparuit pars quaedam prospiciens de monte et vidit quod in fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium et fugerunt omnes in campo alienigenarum et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas et conversi hymnum canebquicumque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nuntiaverunt Lysiae universa quae acciderant quideficiebat quod non qualia voluit talia contigerunt in Israhel et qualia mandavit rex et sequenti anno con
Abbreviated transcription (Latin):
guita nata sicut in saltu uł uns¬
tib ⁊ pastoforia dirupta. ⁊ saidẽt
nestienta sua ⁊ planxerunt pl¬
ctu magno. ⁊ imposnerunt ciutẽ¬
ciem suꝑ terram. et exclamanẽt
tubis signoꝵ. et lam anetũt me
lum Gnnic ordinauit udas iros
nt pugnarent ad uersus eos qui
scã. Et tulerunt lapides coni¬
nationis in locum in mundun
ꝙͣ ꝓphanatum erat quid de ofi¬
tet᷑. Et mcidit in consilutbos
nt destrneret irlud. ⁊ reposret

Expanded text:
gulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et inposuerunt cineciem super terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt in caelum tunc ordinavit Iudas viros ut pugnarent adversus eos qsancta et tulerunt lapides contaminationis in locum inmundum eum quod profanatum erat quid de eo faceret et incidit illi consilium bonum ut destrueret illud ne forte esset
Abbreviated transcription (Latin):
rit in celo. sic fiat.
t assumpsit gorgias .u. miliaui¬
roꝵ et mille equites electos ⁊ mo¬
uerunt castra nocte ut applicarentad
castra indeoꝵ ⁊ ꝑ cuterent eos subito.
Et filii qui eran̾t ex arce erant illis
duces. Et audunt iudas et sintexit
ip̃e. ⁊ potentes ꝑ cutere urtutem ex

Expanded text:
tas in caelo sic fiat et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtut
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ ansbulanit cuutates uida ⁊
ꝑdidit impios ex eis. ⁊ auerut irã
ab urł. Etnõiatus est usq ad nonis¬
simum terre. ⁊ congregant ꝑ esĩ¬
tes. Et congreganit appolloniut
gentes. ⁊ asamaria urrutem mul¬
tam ⁊ magnam ad belland̾ cẽ itł¬

Expanded text:
ambulavit civitates Iuda et perdidit impios ex eis et avertit iram ab Israhel et nominatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereuntes et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum cont
Abbreviated transcription (Latin):
firmas ne qñ uenirent gentes. ⁊ cõ¬
culcarent eum sicut anfea fecernut
Et collocauit illic exercitum ut ser¬
uarent eum ⁊ muniint eum adeu¬
stodiendam bethsuyam ut hr̃ẽt
ppłs mumtionem ccͣ faciem ydu

Expanded text:
firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idu
Abbreviated transcription (Latin):
q a seruitute legis patrum suoꝵ
⁊ conentiant mandatis eius. Ego
et filii mei ⁊ frattes mei obediemꝰ
legis patrum nr̃oꝵ. ꝑpicun sit no¬
bis deus. non est noba utile relin¬
quere legem et insticias dei. Non
audiemus uerba regis antiochi. nec
sacrificabimus transgredientes le¬
gis nr̃e mandata ut eamus altera
uia. Et ut cessauit loqui nerba hec
accessit quidam in dens in omniũ
occulis sacrificare ydolis suꝑ aram

Expanded text:
que a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idoli
Abbreviated transcription (Latin):
dam qui duaꝑauecunt mandarũ
regu in loca occulta indescrto. et
abissent post illos multi. Et stanĩ
ꝑrexeriuit ad illos ⁊ constituerũt
ad uersus eos p̃lium in die salb̃oꝵ
Et dixerunt ad dost xisistits ⁊ nẽ

Expanded text:
dam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eo
Abbreviated transcription (Latin):
dant nos. ⁊ uxores nr̃as ⁊ filioi nr̃o
⁊ ut spolient nos. Nos u pugnabi¬
et spe dñs conteret eos ante faciẽ
nr̃am. uos ꝙ ne tinmeritis eosiut
autem cassanit loqui. insilut in
eos subito. Et contrictus est seton
er exercutus enis inconspectu ip̃mr
et ꝑsteutur ea eũm indestensu.
becheron usq in dmpiim ⁊ cecide¬
runt ex eis octogeti iri. reliqũ
aupen fugerut in terram phili¬
stum. Et cecidir timor inde ac sta¬

Expanded text:
as et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabiet ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim et cecidit timor Iudae ac fra
Abbreviated transcription (Latin):
noctu. ⁊ neminem inueiit. er quere¬
bat eos minontib qm̃ dixit. fugnint
a nobis. hii. Et cum dies fcñs esset ap¬
paruit iudas in campo cum trib inli¬
buis uiroꝵ tm̃. qui reguinenta ⁊ gła¬
dios non habebant. Etunderit ca¬
sira genrium ualida ⁊ loricatos et e¬
quitatus in circuitu eoꝵ. ⁊ hii docbi
ad plium. Et ait iudasuiris qui se¬
cuim erant. Ne timueritis multitu¬
diiem eoꝵ ⁊ impetum eoꝵ ne for¬
nudetis. Mementote qualiter sali
fcĩ sunt patres nr̃i in mari rubro cñ
sequeretr eos pharao cum exercitu
erit testamenti pacrum nr̃oꝵ. Et
conteret exercitum istum. ante fa¬
ciem nr̃am hodie. et scient omnes
gentes qr est qui redimat ⁊ liberet
isrł. Et leuauerunt alieigene oe¬
eulos suos ⁊ inderunt eos nemaite
ex aduerso. et exierunt de casttis in
prelium. Et tuba cecmerunt hui
qui fuerant cum ida. ⁊ ꝯgressi sũt
et ꝯtrite sunt gentes et fugerut in
campum. Nomissimi autem cecsdett
gładio ⁊ ꝑsecuti sunt usq gareron.

Expanded text:
m invenit et quaerebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis et cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu et testamenti patrum nostrorum et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israhel et levaverunt alienigenae oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso et exierunt de castris in proelium et tuba cecinerunt hii qui fuerant cum Iuda et congressi sunt contritae sunt gentes et fugerunt in campum novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron
Abbreviated transcription (Latin):
raꝵ et de difficultate diuinaꝵ hyt¬
riãꝵ in quib non solum ꝑ ałiquin¬
ta soqua pp̃ uarietatem tͥerum e
sicum ꝑnintiaꝵ obscurus est scnꝰ
quin ⁊ ꝑ tropos fignraꝵ obscuris
est intelectus. Et qr eodem trm¬
ꝑe ꝯmentarios in lidros regum iu¬
p anobis editos. uenerabili allam
ħudumo tradideram. Tñ quidem
parutatem ineam ex hortatus es
q machabeoꝵ comilentarios i
nestigia maĩoꝵ pari studio ꝯdes
feci quantum potmi. ⁊ poris libu
expositionem Ludonico regiei¬
tam Dedi. sequentis nͦ tue sc̃tati
tradendam resernauint peticio ne
non esset uana neq haberes me sug¬
guland quaa tizi roganti noslem
conferre. qd̾ aliis gratis contuleũ.
Dinde quia iam consectum habes
utere eo sicut decet serimi sernsi¬
solus impetraneras admlioꝵ utal¬
tatem ꝑsienite facias. Dedeto qui
nolo sanctitatem tuam scut ꝙ sp̃n
opus ideo ꝑti de duina ħ ẜstor

Expanded text:
te divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es  Machabaeorum commentarios juxta vestigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, utere eo sicut decet servum Chrisolus impetraveras, ad plurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia,
Abbreviated transcription (Latin):
os urł in setuos. et additi funt a
ex ertine syrie et terre a liengenaꝵ.et
indit udas et fratres eins qꝑ mulupli¬
cata sunt mala et exercitus applicabat
qd fines eoꝵ et cognonerunt necbare¬
gis que mandauir ꝓpło facere in inte¬
ritim et consũmationem. Et dixerũt
unusquisq ad ꝑxinium suum. Otiga¬
et ut orarent et peterent mĩam ⁊ mi
grederetur et egrederetur de natis es
et scm̃ conculcabatur Et filii aliem¬
genaꝵ erant in arceIbi erat habita¬
to gentium. Et ab lata est uoluptas
a iacob. et defecit ibi tybia. ⁊ ey thara
Et congregati sunt et uenerunt mira¬
sphach. Et iemnauerunt in illa die
⁊ induerunt se ciliciis. ⁊ cinerem posu¬
erunt in capite suo. et destituerunt
nestimenta sua. et expanderunt li¬
bros legis de quib scrutabantur gen¬
tes similitudinem sumilacroꝵ suoꝵ¬

Expanded text:
t additi sunt ad eos exercitus Syriae et terrae alienigenarum et vidit Iudas et fratres eius quia multiplicata sunt mala et exercitus adplicabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit populo facere in interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum erigaet ut orarent et peterent misericordingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt iprimo: Et jejunaverunt illa die, et induerunt se ciliciis, et cinere in capite suo, et destituerunt vestimenta sua, et expanderunt librum legis, de quibus scrutabantur gentes, similitudinem simulacrorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
citauerunt ad uersus eos p̃lium. ⁊
miserunt nec oppilauerunt loca oc¬
culta dicentes. Moriamur om̃s insi¬
plicitate nr̃a. Et testes erunt suꝑ
nos celim ⁊ terra ꝙ in iuste ꝑdiu
nosi ẽt intulerunt bellum eis su¬
batis. ⁊ moran sunt ip̃i et uxorese¬
oꝵ. ⁊ filii eoꝵ ⁊ peccora eoꝵ usqiad
mulle amimas hõm. Et cognonit
mathatias ⁊ amici enis. ⁊ luctum
habuerunt suꝑ eos uasde: Et dixit
uir ꝑximo suo. Si oñs fecermlus
sicut᷑ fratres nr̃i fecerunt. ⁊ nõ pu¬
gnauerimius aduersus gentes ꝑaa¬

Expanded text:
citaverunt adversus eos proelium et is nec oppilaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt iporum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo si omnes fecerimus sicut fratres nostri fecerunt et non pugnaverimus adversus gentes
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑ in ila die dicentes. Om̃ithomo
quicumq uenerit ad nos in bello die
satbatoꝵ ꝑligneuns aduersus emu
⁊ non moriemur om̃s sicut moriu
sunt fr̃es nr̃i. in occultis. Time con¬
gregata est ad eos synagoga indoy
fortis uirib ex istł. omini nolunta¬
nus in lege. Er om̃s qui fugiebant
a malis soditi sunt ad eos. ⁊ st̃i sũt

Expanded text:
la die dicentes omnis homo quicumque venerit ad nos in bello die sabbatorum pugnemus adversus eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi
Abbreviated transcription (Latin):
nib finib eoꝵ. ⁊ sorte distabueret
terram eoꝵ. Et rex assimpsit ꝑtem
lexeirirus residm. ⁊ exut ab an̾tio¬
chia cinitate Regni si. anno .e. e¬
uii. et transtretanit enphraren flu¬
nen ⁊ ꝑ ambissatat suꝑiores iegi¬
buos. Et etegit lysyes ꝑtolomeũ.
filium dormum. ⁊ nchanorem. et
gorgiam uiros potentes ⁊ amieis re¬

Expanded text:
nibus finibus eorum et sorte distribueret nibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno ceraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis re
Abbreviated transcription (Latin):
iłlit ut essent parati ad omia. E
indit ꝙꝑ defecit petina de fhessm¬
ris sun. et tributa regionis modica pp̃
dissensionem et plagam qͣm fecit inr̾¬
rap ut tolleret legitima que erant
a pͥmis diebus. et timuit ne haberet
et semal et bis in somptus. et donari¬
na que dederat aute larga manu. et
habundauerat suꝑ reges qui ante eñ
fuerant constematus erat anmio na¬
de. Et cogitauit ire in ꝑsidem urar¬
ꝑer tributa regionum. ⁊ congregi¬
tet argentum ⁊ aurum imlrũ. E
reliquit lysyam hominem nobisẽ
de genere regali suꝑ negotia aflima
ne eupbraten usq ad flumet egsp¬
tr et ut nutriret annocbum alam
suum donec redireti Et rradidi ei me¬
dium exercitimi. ⁊ elephantos ꝙ ĩ¬
uauit ei de omnib q̃ nolebar ⁊ de
i habitantib iudeam ⁊ ier łm ⁊ut
muteret ad eos exercinim ad conctie¬
ndam ⁊ extupandam uirtutemisã
et reliquias ierłm. ⁊ auserendam me¬
moriam eoꝵ de loco. ⁊ ut coustitueet
habitatores filios aliengenas in om¬

Expanded text:
illis ut essent parati ad omnia et vidit quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in om
Abbreviated transcription (Latin):
gis receptus est in celum. Ananiã.
Atarias. Misael. credentes liberati sũt
de flamina. Damel in sra simplici¬
tate liberatus est de ore leonum. Et
ita cogitate ꝑ generationem ⁊ gene¬
rationem quia om̃s qui sꝑant in eũ
sus est in terram snam ⁊ cogitatio

Expanded text:
gis, raptus est ad coelum. Ananias, gis, raptus est ad coelum. Ananias, Azarias, et Misahel credentes liberati sunt de flamma. Daniel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum. Et ita cogitate per generationem et generationem, quia omnes qui sperant in eum sus est in terram suam, et cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑsecuti sunt silios su ꝑbie. et
ꝑspaim est opus in manib eoꝵ
Dt᷑ obtuiuerimt legem demałib
gencium ⁊ de manib regum. et
non dedetunt cormi pectatori. St
aꝓpiquanerunt diei mathanie
moriendi. ⁊ dixit filiis suis. sumc cõ¬
fortata est suꝑbia et castigatio et rẽ¬
pus enersionis. et ira indĩgnationis
Aunc gͦ o filii emulatores estore le¬
gis ⁊ date animas ur̃as ꝑtestamen¬
to patrum. Et mementote oꝑin pa¬
trum que fecerunt ingenerationib
sius. et accipietis głiam magnam
⁊ nomen eternum. Abraham non¬
ne intemptatione iuuentus est fi¬
delis. ⁊ reputatum est ei ad iusticiã:
Iosepħ in temꝑe angustie sue eu¬
stodunt mandatum. ⁊ fcũs est dñs
egẏpti. pͥ hỹnees pater nr̃ ⁊elando
zelum dei accepit testamentum
sacerdocii etermi. hiesus dum imp¬
leuit uerbum fcũs est dux ubł.
Caleph dum testificaturin eccłia
accepit hereditarem. Dauid nn sua
mĩa comdcutus est sedem regni in
secła. helỹas dum zelat zesum le¬

Expanded text:
et persecuti sunt filios superbiae et prosperatum est opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus regum et non dederunt cornu peccatori et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Finees pater noster zelando zelum Dei accepit testamentum sacerdotii aeterni Iesus dum implet verbum factus est dux Israhel Chaleb dum testificatur in ecclesia accepit hereditatem David in sua ia consecutus est sedem regni in saecula. Helias dum zelat zelum le
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ aram. Si et iirum quẽ mise¬
rat rex antiochus qui cogebat mi¬
molari occidit in ip̃o temꝑe ⁊ arã
destruxit. ⁊ zelatus est legem sic̃
fecit pͥhynees zambri filio salomo¬
iii.e.ł exclamauit mathatias no¬
ce magna dicens. Omnis qui ⁊ e¬
lum ht̃ legis ftatuens testamen

Expanded text:
sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi et exclamavit Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens te
Abbreviated transcription (Latin):
dere fhura ⁊ a lege dei discedere.Et
multi de ppło isrł comentiortes. acter¬
serunt ad eos. s mathatias ⁊ filii eius
constancer steterunt. Et responden¬
tes qui missi erant ab anthyocho dixe¬
runt mathatie. Princepi et clarisssmꝰ
⁊ maguus es in hac ciuitate ⁊ ornatus
flũs ⁊ fratribus. Ergo acorde prior
et fac nissum regis sieut fecetunt
om̃s gentes ⁊ uiriuida ⁊ qnremã¬
serunt mierẜm. et eristu ⁊ filii tui

Expanded text:
ere et multi de populo Israhel consentientes accesserunt ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑiuit uidas obuiam iis cum pan¬
dis. ur iuderent antem exercitlim
uementem s̃bi odinani dixerit
nde. Q nomͦ porerimus pauci pug¬
nare ad nuintudinem tantam tam
fortem. Eu nos farigati sumt ie¬
nimo hodie. Erait iudas. facile est
concldi mulros in manus pancoꝵ
et non est difr̃a in conspectu de celi
ubetare in multis ⁊ in paucis. Qm̃¬

Expanded text:
s obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis q
Abbreviated transcription (Latin):
tincidabant eum. In uirtute sua fa¬
çiebant hec ppło srł qui uuiene¬
bantur. in onmi mense inemitati¬
bus. Et quinta ⁊ moesima diemẽ¬
sis sacrificabant suꝑ aram que e¬
rat contra altare. Et mulieres que
entoncidebant filios suos trucidatã¬
tur scd̾m iussum regis antiochi.
et suspendebant pueros acerinci¬
bus ꝑ uiuiersas domos eoꝵ. Et eos
qui eirconciderant eillos trueida¬
bant. Er mislti de ppło istł diffime¬
tunt apd̾ se ut non manducarent
miminda. et elegerunt magismo¬
n. qͣm eibis comquinari inmundis
Etholuerunt infringere legem dei
sc̃m. ⁊ trucidati sunt. et fcã estira
¶Ndiebus iiis sirexit mathatiasi¬

Expanded text:
trucidabant eum in virtute sua faciebant haec populo Israhel qui inveniebantur in omni mense in civitatibus et quinta et vicesima die mensis sacrificabant super aram quae erat contra altare et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira in illis diebus surrexit Matthat
Abbreviated transcription (Latin):
t surrexit indas qui nocabat᷑
machabens filius eis ꝑeo. et
ad inuabant eum om̃s fratres eur
⁊ inuuersi qui se conunixerant
patri enis. ⁊ p̃liabantur p̃lumm.
iuł cum leticia. ⁊ duatauit głiam
ꝓpło suo. ⁊ induit se loricam sic̃

Expanded text:
t sur. rexit Iudas qui uocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuuabant eum omnes fratres eius et uniuersi qui se coniunxerant patri eius; et proeliabatur proelium Israel cum laetitia. et dilatauit gloriam populo suo et induit se loricam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s fcõres legis. ⁊ uindicate nin¬
dictam ppłi ur̃i. Retribuite recri¬
butionem gentib.⁊ intendite in
p̃deptum legis Et benedixit eos. et
appositus est ad patres suos. ⁊ defim¬

Expanded text:
omnes factores legis et vindicate vindictam populi vestri et retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defun
Abbreviated transcription (Latin):
eri cogerent. et uisseri̾nt ciuitatib
indo sacrificare. Et congregati sunt
multi deppło ad eos qui dereliquetãt
legem dni. et fecerunt mala suꝑ ter¬
ram. et esfugaterunt ppłm isrł in
abditis. ⁊ inabsconditis fugitinoꝵ lo¬
cis. Die quinta decima mensis cãrleu
quinto et .xl. ⁊ e anno edificauit rex
antiochus ab hommand̾ ỹdolum de¬
idlationis suꝑ altare dei. ⁊ ꝑ immnier¬

Expanded text:
erunt civitatibus Iudae sacrificare et congregati sunt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem Domini et fecerunt mala super terram et effugaverunt populum Israhel in abditis et in absconditis fugitivorum locis die quintadecima mensis casleu quinto et quadragesimo anno aedificavit rex Antiochus abominandum idolum desolationis super altare Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a et pulcritudo nr̃a ⁊ claritas nr̃a
desolara est ⁊ coiquinanerunt eã.
rer O ⁊ scidit uestimenta sua matha¬
tias. ⁊ filii eius ⁊ oꝑuerunt se cilici¬
is. et planxerunt ualde. Et uener̃t

Expanded text:
ritas nostra desolata est, et coinquinaverunt eam vivere? Et scidit vestimenta sua Mathathias, et filii ejus, et operuerunt se ciliciis, et planxerunt valde . Si carnales
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt ꝓrecepta
et cerimonie. ate iudicia que
mandaiit dñs deus ur̃ ut docerem
uos. ⁊ faciatis eam tęrra ad qͣm tr̃ã¬
gredimim possidendam ut tune

Expanded text:
ec sunt praecepta et caerimoniae atque judicia, quae mandavit Dominus Deus vester, ut docerem vos, et faciatis ea in terram ad quam transgredimini possidendam: ut time
Abbreviated transcription (Latin):
uotem enis audnumꝰ de medioꝵ
nis ⁊ ꝑ banimus hodie ꝙ loquẽte
deo cũm hoĩe uxerit homo. Cur
gͦ moriemur. ⁊ deuorabit nos hit¬
ĩgius maximus. Si enim audierm
ultra nocem dñi dei m̃i. moriem᷑.
Quid est omis caro ut audiat nocẽ
dei niuentis ẽui de medio ignis
loquitur sicut nos audinimus ⁊
possit uiuere: du magis accede et
andi cuncta que dixerit dñs deu
nr̃ tibi. Loquerisq ad nos: ⁊ nos
andientes faciemꝰ ea. Qd̃ cum au¬
disset dñs ait ad mne. Andiͣ uotem
uerboꝵ ppłi hui. que locuti suut
tibi bene omia loenti sunt. Quns
det talem eos hr̃e mentem ut ti¬
meant me ⁊ cuistodiant uniuersa
mandata mea monũ temꝑent¬
bũ sit eis. ⁊ filiis eoꝵ insempit̾nũ.
uade gͦ ⁊ dic eis. Renertimini in
et loquar tibi om̃ia mandata etce¬
rimonias atq iudicia que docebit
eos ut faciant ea in terra qͣm dabo
illis in possessionem. Custodite ꝙ
⁊ facite que p̃cepit dñs deus nobũ
Non declinabitis neq ad dext̾am

Expanded text:
ocem Dei audivimus de medio ignis, et probavimus hodie quod loquente Deo cum homine vixerit homo. Cur ergo morimur, et devorabit nos ignis hic maximus? Si enim audierimus ultra vocem Domini Dei nostri, moriemur . Quid est omnis caro ut audiat vocem Dei viventis, qui de medio ignis loquitur, sicut nos audivimus, ut possit vivere? Tu magis accede, et audi cuncta quae dixerit Dominus Deus noster tibi: loquerisque ad nos, et nos audientes faciemus ea. Quod cum audisset Dominus, ait ad me: Audi vocem verborum populi hujus, quae locuti sunt tibi: Bene omnia sunt tibi locuti. Quis det talem eos habere mentem, ut timeant me, et custodiant universa mandata mea in omn sit eis, et filiis eorum in sempiternum? Vade, et dic eis: Revertimini in et loquar tibi omnia mandata, et caeremonias atque judicia: quae docebis eos, ut faciant ea in terra, quam dabo illis in possessionem. Custodite igitur, et facite quae praecepit Dominus Deus vobis: non declinab
Abbreviated transcription (Latin):
tores enis demedio nr̃i. uosantẽ
qui ad heretis dño deo nr̃o niui¬
tis muuerã usq in presentem
diem. Scitis esd̾ doccuerim nos p̃¬
cepta atq iusticias sient manda¬
uit mnͥ dñs deus meus sic facietiᷤ
ea interra qͣm possessuri estis.⁊
obsernabitis ⁊ implebitis oꝑe.¬
hec est enim ur̃a sapientia ⁊ in¬
tellectus coram ppłis. ut audien¬
tes muuersi p̃cepta hec dicant
en ppłs sapiens ⁊ intelligens.
gens magna nec est alia geneta¬
tio tam grandis que habeat d̾os
apꝑinquantes sibi. sicut deus nr̃

Expanded text:
tores ejus de medio vestri. Vos autem qui adhaeretis Domino Deo vestro, vivitis universi usque in praesentem diem. Scitis quod docuerim vos praecepta atque justitias, sicut mandavit mihi Dominus Deus meus: sic facietis ea in terra, quam possessuri estis: et observabitis et implebitis opeHaec est enim vera sapientia et intellectus coram populis, ut audientes universa praecepta haec, dicant: « En populus sapiens et intelligens, gens magna, nec est alia natio tam grandis, quae habeat deos appropinquantes sibi, sicut Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
et omne iimentũ tuum ⁊ ꝑe¬
grimis qui est intra portas tu¬
as. ut requiesdat seruns tuus
et ancilla tua ficut ⁊ tu. Me¬
mento ꝙ ⁊ ip̃e sermeris megỹp¬
to. ⁊ eduxerit te dñs deus tuur
inmanii forti ⁊ brachio exten¬
to. Ideuto p̃cepit tibi ut obser¬
uares diem salban. Honora pa¬
trem tum ⁊ matrem sicut p̃¬
cepit tibi dñs dens tuns. ut lon¬
go uinas temꝑe ⁊ bene sirtibi
in terra qͣm dñs deus tuusda¬
turus est tibi. Non occides. Non
mechaberis. Furtumq nõ facieᷤᷤ
Non loqueris contra ꝑximum
tinm falsum testimomu.
Non concupisces uxorem ꝑx̃i
tui. Non domũ. Nlon agtum
Non seruum. Non auenllam. Nõ
que illuis sunt. Hec uerba lo¬
cutus est dñs ad omnẽ multi¬
tudinem nr̃am in monte deme¬
dio ignis. ⁊ nubis. ⁊ calignus
uoce magna nichil addẽns am¬
plius ⁊ scripsit ea indnab sta¬
bulis Iaꝑideis quas tradidit mͥ. uor
autẽ pꝰqͣm audistis nocem de medio
tenebraꝵ ⁊ montem ard̾e uidistis

Expanded text:
iumentum tuum et peregrinus qui est intra portas tuas ut requiescat servus et ancilla tua sicut et tu memento quod et ipse servieris in Aegypto et eduxerit te inde Dominus Deus tuus in manu forti et brachio extento idcirco praecepit tibi ut observares diem sabbati honora patrem tuum et matrem sicut praecepit tibi Dominus Deus tuus ut longo vivas tempore et bene sit tibi in terra quam Dominus Deus tuus datumoechaberis. furtumque non facies. nec loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. non concupisces uxorem proximi tui, non domum, non agrum, non seruum, non ancillam, non quae illius sunt Et alus est Dominus ad omnem multitudinem vestram in montem de medio ignis et nubis, et caliginis, voce magna, nihil addens amplius, et scripsit ea in duabus tabulis lapideis, quas tradidit mihi. Vos autem postquam audistis vocem de medio tenebrarum, et montem ardere vidistis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ttes gͦ isti ꝑmedia castra philisti¬
noꝵ ꝑrexerunt ⁊ hauxerunt aqͣm
De cs sterua bethleem que erat mpor¬
ta. et artulerit ad dd̾ ut biberet
Qui uoluit s magis libaint il lam
dũo dicens. Absit ut inconspectu d̾i
mei hoc faciam. ⁊ sanginnem istoꝵ

Expanded text:
ra Philisthinorum perrexerunt et hauserunt aquam de cisterna Bethleem quae erat in porta et adtulerunt ad David ut biberet qui noluit sed magis libavit illam Domino dicens absit ut in conspectu Dei mei hoc faciam et sanguinem virorum
Abbreviated transcription (Latin):
et pͥnceps eoꝵ. uerũptũ usq adtres
pͥmos non ꝑuenerat. Ranaias filiꝰ
io iade uir robustissimis qui młta
oꝑa ꝑpetrauerat de capseleel ip̃e ꝑ¬
enssit duos arshel moab. ⁊ ip̃e deidẽ¬
dit ⁊ interfecit leonem in media.
eỹsterna temꝑe niuis. ⁊ ip̃e ꝑeus¬
sit uiriim eg ypcumi. cuꝰi statura

Expanded text:
 usque ad tres primos non pervenerat Banaia filius Ioiadae viri robustissimi qui multa opera perpetrarat de Capsehel ipse percussit duos Arihel Moab et ipse descendit et interfecit leonem in media cisterna tempore nivis et ipse percussit virum aegyptium cuius statura
Abbreviated transcription (Latin):
arce.⁊ idcirco appellara est ciuitas
dd̾. Edificauit q urbem incirentu
amelloniq ad gyrum ¶oabatẽti¬
qua urbis extruxit. ꝓͥficiebatq dd
uadens ⁊ crescens.⁊ dm̃ exercitinĩ
achamoni pͥnceps int̾. xxxqiste lena¬
int̾ tres potente¶¶Iste fuit cũ dd̃m
aphes dommi qñ philictum congre¬
gati sunt ad locimi illum inp̃liũ.
et erit ager regionis illuis pleuꝰ
ordeo. fugeratq ppłs a facie phẜ¬
listinoꝵ. hic stetirimedio agrĩ. et
defendit enm. Ciq ꝑcusisset p̾hi¬
listeos dedit dñi salutem magnam
ppło sno. descenderunt autẽ tres de
xxx. p̾ncipib ad petram in qua erat
dd̾. ad speluncam modollam qũ ꝑh
ylutei fuerant castra metatiu uai¬
le raphaym. ꝑ orro dd̾ erat ip̃sidio
⁊ stacio p hylitinoꝵ in betħleem.

Expanded text:
arce et idcirco appellata est civitas David aedificavitque urbem in circuitu a Mello usque ad gyrum Ioab autem reliqua urbis extruxit proficiebatque David vadens et crescens et Dominus exercituum Achamoni princeps inter triginta iste levainter tres potentes iste fuit cum David in Aphesdommim quando Philisthim congregati sunt ad locum illum in proelium et erat ager regionis illius plenus hordeo fugeratque populus a facie Philisthinorum hic stetit in medio agri et defendit eum cumque percussisset Philistheos dedit Dominus salutem magnam populo suo descenderunt autem tres de triginta principibus ad petram in qua erat David ad speluncam Odollam quando Philisthim fuerant castrametati in valle Raphaim porro David erat in praesidio et statio Philisthinorum in