comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clamantem abba pater. Itaq iam
ñ est seruus sea fitius. Qͦa si filiꝰ.
& heres ꝑ aeum. Secħdane qͥdem
ignorantes deum: his qui natura
ñ funt dii sermiebatis. Qunc autẽ
cum cognoueritis deum. immo
cogniti sitis a deo. quomͦ conuer¬
timini iterum ad infirma &e ege¬
na elementa: quib denuo serui¬
re uulcis: Dics obseruatis & men

Expanded text:
m Abba Pater itaque iam non es servus sed filius quod si filius et heres per Deum sed tunc quidem ignorantes Deum his qui natura non sunt dii serviebatis nunc autem cum cognoveritis Deum immo cogniti sitis a Deo quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa quibus denuo servire vultis dies observat
Abbreviated transcription (Latin):
& frequenter habere uos post
obitum meum: ut horun memori¬
am faciatis. Non enim doctas fabu
sed speculatores facti illius magnitu¬
dinis. accipiens enim a deo patre ho¬
norem & głam. uoce delapsa ad eum
huiꝰcemodi a magnifica gła. hic est
filius meus dilectus in quo mͥ compla
cui. E hanc uocem nos audiuimꝰ de
celo allatam: cum essemus cũ ipsoin
monte scõ. & habemus firmiorem
prophicũ sermonem. cui bene facitis
accendentes. quasi lucernȩ lucenti
in caliginoso loco. dones dies illuces

Expanded text:
frequenter habere vos post obitum meum, ut horum memoriam faciatis. Non enim doctas fabulsed speculatores facti illius magnitudinis. Accipiens enim a Deo Patre honorem et gloriam, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, i. Et hanc vocem nos audivimus de coelo allatam, cum essemus cum ipso in monte sancto. Et habemus firmiorem propheticum sermonem: cui benefacitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies
Abbreviated transcription (Latin):
ab ȩcerno nuit quã fecisset
manifeste docet euangłista. factam
quidem in temꝑe creaturam. sed in
ȩterna. cretoris sapientia quando &
qualis crearetur. semꝑ fuisse dispo¬
sicum. De hoc est qd̃ ait. Quod
factum est in ipso uita erat. idẽ. qd̃
factum est in cemꝑe. siue uiuumsi¬
ue uita carens apparuit. om̃e hoc in
spiritali factoris racione. quasi. xͥ¬
semꝑ uixerat & uiuit: non quia co¬
eternum est creatori qd̃ creauit. sed
quia coeterna. est illi ratio uolunta¬
tis suȩ. in qua ah ȩterno habuit &
habet. quid & quando crearet. qua¬
liter creatum gubernet ut maneat.
ad quem finem singula quȩ crea¬

Expanded text:
ab aeterno nunquam ante fecisset, ab aeterno nunquam ante fecisset, manifeste docet evangelista factam quidem in tempore creaturam, sed in aeterna Creatoris sapientia, quando et qualis crearetur, semper fuisse dispositum. Et hoc est quod ait: Quod factum est, in ipso vita erat. Id est, quod factum in tempore, sive vivum sive vita carens, apparuit, omne hoc in spirituali factoris ratione, quasi semper vixerat et vivit. Non quia coaeternum est Creatori quod creavit, sed quia coaeterna est illi ratio voluntatis suae, in qua ab aeterno habuit et habet quid et quando crearet, qualiter creatum gubernet ut maneat, ad quem finem singula quae crea
Abbreviated transcription (Latin):
De ds̃ erat uerbum. Fuere a lii qui
deum quidem illum. s ex temꝑe
incarnationis factum: ñ autẽ ȩter¬
nlieanite scla natum a pacit puta¬
rent. Unde quidam talium dixis¬
se cõmemoratur. Non inuideo. xp̃o
facto deo: q̃m̃ & ego si uolo possum
fieri scđm ipsum. W horum nefan¬
cum ait. Hoc erat in pͥncipio apud
deum: id est hoc uerbum qd̃ d̃s est
non ex cemꝑe cepit. sed in principio
erat d̃s apud deum. Item fuere ueri¬
tatis inimici. qui xp̃m & ance par¬
tum uirginis fuisse iam non nega¬
rent: ñ tamen natum ex patre deũ.
sed factum a patre. E ideo minorem
patre: Ia creaturam crederent.
Etiam hos clampnat euangelicus
sermo qui dicit. Om̃ia ꝑ ipsum fac¬
ta sunt: & sine ipso factum ẽ nichil.
Si enim nichil creaturarũ sine ipso
factum ẽ: patet profecto quia ipse
creatura ñ est. ꝑ quem om̃is creatura
facta est. E ne quis audiens factã
ꝑ deum creaturam. mutabilem cit¬
deret. euis uoluntatem. quasi qui
subito uellet facere creaturam quã

Expanded text:
um. Fuere alii qui Deum quidem illum, sed ex tempore incarnationis factum, non autem aeternum ante saecula natum a Patre putarent. Unde quidam talium dixisse commemoratur: Non invideo Christo facto Deo, quoniam et ego si volo, possum fieri secundum ipsum. Et horum nefancum ait. Hoc erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. Item fuere veritatis inimici qui Christum et ante partum Virginis jam fuisse non negarent, non tamen natum ex Patre Deum, sed factum a Patre, et ideo minorem Patre, quia creaturam, crederent. Etiam hos damnat evangelicus sermo, qui dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Si enim nihil creaturarum sine ipso factum est, patet profecto quia ipse creatura non est per quem omnis creatura facta est. Et ne quis audiens factam per Dominum creaturam, mutabilem crederet ejus voluntatem, quasi qui subito vellet facere creaturam quam
Abbreviated transcription (Latin):
aucem mystice pastores isti gregũ:
doctores quosq ac ꝑectores fideliũ
animarũ. Nox cuius uigilias cu¬
stodiebant suꝑ gregem suũ. pericu¬
l temptationum indicat: a quib
se suosq subiectos om̃s qui ꝑfecte
uigilant. custodire ñ desistunt.¬
&̾ bene nato dño. pastores supra
gregem uigilant. Ille enim natus
est qui dicit. Ego sum pastor bonus.
Bonus pastor: animam suam dat
ꝓ ouibus suis. Sed & tempus ĩmi¬
nebat: quo idem pastor summe bonꝰ.
missis in mundũ pastorib. oues su
pastori precepit. Si diligis me: pas
Confirma fr̃s tuos. E factum est
ut discesserunt ab eis angłi in celũ:
pastores loquebant ad inuicem.
Transeamꝰ usq bethleem: & uidea

Expanded text:
autem mystice pastores isti gregum autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis . Sed et tempus imminebat quo idem pastor summe bonus, missis in mundum pastoribus, oves supastori praecepit: Si diligis me, pascConfirma fratres tuos . Et factum est: ut discesserunt ab eis angeli in coelum, pastores loquebantur adinvicem: Tran
Abbreviated transcription (Latin):
Omel ueñ Bede prb̃i: de eadẽ łe.
aco in bethleem dño sal¬
uatore. sicut sacra euan¬
storib qui in regione eadem erant
Quigilantes & custodientes iugilias
noctis supra gregem suum. angłs
dñi magna cum luce apparuit:
exortum q mundo solem iusticiȩ.
non solum celestis uoce sermonis.
uerumetiam claritare diuinȩ lucis
astruxit. Nusquã enim in tota
ueteris instrumentirie reperi¬
mus. angłos qui tam sedulo appa¬
ruere patrib: cum luce apparus¬
se. Sed hoc priuilegium recte ho¬
dierno temꝑi seruatum est: qͣndo
exortum ẽ in tenebris lumen rectiꝰ
erum ne parua unius angłi ui¬
deretur auctoritas. postquã unus
sacramentũ nouȩ natiuit.tis edo¬
cuit. statim multitudo celestium
augininũ. quȩ głam caneret. pa¬
cemq simul hominib predicaret
affuit: aꝑte demonstrans. quia ꝑ
hanc natiuitatem homines ad pa¬
cem unius fidei. spei. & dilectionis.
atq ad głam diuinę laudationis
essent conuertendi. Significant

Expanded text:
. Nato in Bethleem Domino Salvatore, sicut sacra Evanstoribus qui in regione eadem erant vigilantes et custodientes vigilias noctis super gregem suum, angelus Domini magna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis Verum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant
Abbreviated transcription (Latin):
stola est ab eo ĩmortalitatis indutus.
Heri presepis angustia. xp̃m porta¬
uit infantem: hodie ĩmensitas celi
suscepit stephanum triumphangẽ.
Solus descendit dñs ut multos ele¬
uaret: humiliauit se rex ñr. uit suõ
milites exaltaret. Qui enim corꝑi
suo uirginis preparauit uterums
ipse martyri suo aꝑire dignatꝰ est
celum. Dñs xp̃c angustias intrare
ñ dedignatus est uteri: ut animam
stephani latitudo susciꝑet celi.
ntististutiam iudeorum pocuic su¬
peitiret ubita meruisset feliciter tri¬
umphate. Nẽq enim pariupenden¬
da sunt: talis uirtus. talisq trium¬
phus. Haut uero uilibus armis ꝓꝯtu¬
it premuniri: qui a mĩatis ũ pocdat
superarr. Inuicte namq in eo enituit
insigne iurtutis: quȩ nec frementiũ
trintiam formidauit. nec lapidan¬
titim icfib deuicta succubuit. Usq
abco enim inter frementes ꝑmansit
interritus. & uter lapictum crucia¬
menta securus: ut increctulitatem

Expanded text:
stola est ab eo immortalitatis indutus. stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coelnus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebrauimus tempo¬
ralem sempiterni regis
nr̃i natalem: hodie cele¬
bramus triumphalem militis pas¬
sionem. Heri enum rex noster tra.¬
bea carnis indutus. de aula uteri
uirginalis egrediens. uisitare digna¬
tus est mundũ: hodie miles de taber¬
naculo corꝑis exiens. triumphator
migrauit ad celum. Ille sempiternȩ
cleitatis maiestate sertiata. seruile
cinctorium carnis assumens. in huiꝰ
scłi campum pugnaturus intrauit.
iste depositis corruptibilib corꝑis
indumentis. ad celi palatium ꝑhen¬
niter regnaturus ascendit. Ille dese¬
cendit carne uelatus: iste ascendit.
fanguine laureatus. Ascendit iste
lapidantib uideis: qua ille deseu.¬
dit letantib atigłis. Gta in exceisis
des heri exultantes sc̃ĩ angli cantaue¬
runt: hodie stephanũ letantes in
suum consortiũ susceperunt. heri
ans exiuit deutero uirginis: hodie
ules egressusest o c ergtastulo catni.
eri dñs pro nobis pannis le .ii.
estinuolutus: hodie stephanꝰ

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indumentis, ad coeli palatium perenniter regnaturus ascendit. Ille descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelsis Deo heri runt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s est: ipse tamen unus est. Quo
rum destruens errorem. subiungit.
R uerbũ erat apud deum. Si enĩ
alius apud alium erat. duo sunt
profecto pater & filius. & ñ unus
ipse mͦ pater. modo filius. mͦ sp̃c sc̃s
est quasi mutabilis sit diuinȩ sub¬
stantiȩ natura: cum aꝑtissime ia¬
cobis dicat apłs. apud quem non
est transimitatio. nec uicissitudimiꝰ

Expanded text:
sanctus est, ipse tamen usanctus est, ipse tamen urum destruens errorem, subjungit: Et Verbum erat apud Deum. Si enim alius apud alium erat, duo sunt profecto Pater et Filius, et non unus. Ipse modo Pater, modo Filius, modo etiam Spiritus sanctus est: quasi mutabilis sit divinae substantiae natura, cum apertissime Jacobus dicat apostolus: Apud quem non est transmut
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ia ꝑ ipsum facta sunt: ce sinc ipso
factum est nichil. E mire beatus
iohannes in inicio euangłii su de di¬
uinitate saluatoris. & fidem recdte
credentium sublimiter imbuit: &
hereticorum ꝑfidiam potenter exu¬
perat. Fuerunt namq heretici qui
dicerent. Si ergo natus natus esti¬
xp̃c: erat tempus quando ille non
erat. Quos primo sermone noar.¬
guit dicens. In pͥncipio trat uerbũ.
Neq uero ait. in pͥncipio cepit eẽ
uerbum. sed in principio inquit¬
erat uerbũ: ut udelicet eum ñ
ex temꝑe ortum. sed in exortu tem¬
porum existentem. ac ꝑ hoc sine
ullo temporis initio de patre na¬
tum monstraret: uxta qd̃ ipse lo¬
quitur in ꝓuerbiis. Dñs possedit
me micio uiarum suarũ. anteqͣm
quicquã faceret: a principio &
ȩterno ordinatus sum. Item fuert̃
heretici: qui tressc̃ẽ trinitatis per¬
sonas esse negantes dicerent. Idem
ds̃ quando uult pater est. quando¬
uult filius est. quando uult sp̃s

Expanded text:
Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et mire beatus Joannes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimiter imbuit, et haereticorum perfidiam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est Christus, erat tempus quando ille non erat: quos primo sermone redarguit, cum ait: In principio erat Verbum. Neque vero ait, In principio coepit esse Verbum, sed in principio erat Verbum: ut videlicet eum non ex tempore ortum, sed in exortu temporum jam existentem, ac per hoc sine ullo temporis initio de Patre natum monstraret, juxta quod ipse loquitur in Proverbiis: Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio, ab aeterno ordinatus sum . Item fuerunt haeretici qui, tres sanctae Trinitatis personas esse negantes, dicerent: Idem Deus quando vult Filius est, quando vult Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
a de diuinitate aixerunt. hic aui¬
em quasi ad celum uołat cũ año:
ui ꝑpauca de rempalib ciꝰ actis
edisserens. ȩternam diuinitatis eius
potentiam. ꝑ quam om̃ia facta sunt.
sublimius mente uolando. & limpi¬
dius speculando cognouit. acnobis
cognoscendam scribendo tractidit.
Ergo ali euangłiste xp̃m ex temꝑe
natum describunt: iohannes eun¬
dem in pͥncipio fuisse. testatur diceis.
In principio erat uerbum. Aliĩ inter
homines eum subito apparuisse cõme¬
morant: ille apud deum semꝑ fuisse
declarat dicens. Ee uerbum erat apud
deum. Alii eum uerum hominem:
ille uerum confirmat esse deum di¬
cens. Et d̾s erat uerbum. Alii homi¬
nem eum apud homines temporali¬
ter conuersatum: ille deum apul
deum in pͥncipio manencem osten¬
dit dicens. Hoc erat in pͥncipio apud
deum. Alii magnalia quȩ in homi¬
ne gessit ꝑhibent: ille qd̃ omnem
creaturam uisibilem & inuisibilem.
ꝑ ipsum ds̃ pater fecerit. docet diocus.

Expanded text:
a de divinitate dixerunt: hic auta de divinitate dixerunt: hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testatur, dicens: In principio erat Verbum. Alii inter homines eum subito apparuisse commemorant, ille ipsum apud Deum semper fuisse declarat, dicens: Et Verbum erat apud Deum. Alii eum verum hominem, ille verum confirmat esse Deum, dicens: Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in principio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent, ille quod omnem creaturam visibilem et invisibilem per ipsum Deus Pater fecerit, ostendit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ hodierna die fac¬
ta est. scõrum uerbis euan głistarũ
mathei uidelicet & luce manifesta¬
tam cognouimꝰ: libet etiam de uer¬
bi. id est cdiuinitatis eius eternita¬
te n qua patri manet semꝑ cqualis.
beati iohannis euangłistȩ dicta scru¬
tari. qui singulari priuilegio casti¬
tatis meruit. ut ceteris altius diui
nitatis ipsius caperet. simul &e pate¬
faceret arrhanum. Neq enu frit¬
stra in cena supra pectus ctñi iħu re¬
cubuisse ꝑhibetur: seo ꝑhoc typice
docetur. quia celestis haustum sa¬
pientiȩ ceteris excellentius. de scĩssi¬
mo eiusdem pectoris fonte potaue¬
pit. Unde & merico infigura qua¬
tuor animalium: aquilȩ uolanti
comparatur. Cunctis quippe auib
aquila ceEssuis  uolare: cun¬
ctis animantib csarius solis ractiis
nfigere consueuit obtutus. Et ce¬
eri euangłistȩ quasi interra am¬
ulant cum año: qui temꝑalem esꝰ
geuerationem. pariter ce temꝑalia
aicta sufficienter exponentes. pauꝰ¬

Expanded text:
quae hodierna die facta est, sanctorum verbis evangelistarum, Matthaei videlicet et Lucae, manifestatam cognovimus, libet etiam de Verbi, id est, divinitatis ejus, aeternitate in qua Patri manet semper aequalis, beati Joannis evangelistae dicta scrutari, qui singularis privilegio meruit castitatis ut caeteris altius divipatefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauc
Abbreviated transcription (Latin):
fecit dñs & ostendit nob̃. E uenert̃
festinantes: & inuenerunt mariam
& ioseph. & infantem positum in
presepio. Pastores quidem illi. felici
ga udio festinarunt uidere quę
audierant. Ꝙ quia ardenti amon
quesierunt: continuo sal uacorem
quem quesierunt inuenire merue¬
runt. Sed & intellectualium pasto¬
res gregum. unmo cuncti fideles. qui
mentis industria xp̃m querere debe¬
ant: dictis pariter suis ostenderunt¬
& factis. Transeamꝰ inquiunt usq
em ciuitatem dauid: & recolamus
amando. quod mea uerbum caro
factum est. atq eius incarnationẽ.
dignis celebremꝰ honoribus.

Expanded text:
et ostendit nobis. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis ostenderunt et factis. Transeamus, inquiunt, usquem civitatem David, et recolamus amando quod in ea Verbum caro factum est, atque ejus incarnationem dignis celebremus honoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cdaret robnttitam: & sublimaret do¬
mum dei nr̃i. & extrueret solitudmes
eus: & claret nob̃ spem in iuda & ihe¬
rłm. E nunc quid dicemis añe ds̃¬
ñr post hec : quia dereliquimꝰ man¬
clata tua quȩ p̃cepisti in maria ser¬
uorũ tuorũ propharsi dicens. Terra
ad quã nos ingredimini ut posside¬
atis cam. terra ĩmunda est iuxtas
ĩmiuditiam populorũ. ceterarũq ter¬
rarum abhominationib eorũ. qui re¬
pleuerunt eam ab ore usq ad os in¬
comquinationessna. Nunc gͦ filias
ur̃as ne detis filiis eorũ. & filias eorũ
ñ accipiatis filiis nr̃is & ñ queratis
pacem eprũ & prosꝑitatem eorũ usq
in eternum: ut confoetemiui. & come¬
datis qt̃ȩ bona sunt terrȩ. & heredes
habeatis filios ur̃os usq in scłm.¬

Expanded text:
ut daret nobis vitam, et sublimaret domum Dei nostri, et exstrueret solitudines ejus, et daret nobis sepem in Juda et Jerusalem. Et nunc quid dicemus, Deus noster, post haec? quia dereliquimus mandata tua, quae praecepisti in manu servorum tuorum prophetarum, dicens: Terra, ad quam vos ingredimini ut possideatis eam, terra immunda est, juxta immunditiam populorum caeterarumque terrarum, abominationibus eorum qui repleverunt eam ab ore usque ad os coinquinatione sua. Nunc ergo filias vestras ne detis filiis eorum, et filias eorum ne accipiatis filiis vestris, et non quaeratis pacem eorum, et prosperitatem eorum, usque in aeternum: ut confortemini, et comedatis quae bona sunt terrae, et haeredes habeatis filios vestros usque in s
Abbreviated transcription (Latin):
ac libamina singulorũ. Quȩ offe¬
ret sacerdos coram dño: & faciet
tam ꝓpeccato quã in holocaustũ.
rietem uero immolabit. lc.iͦi.¬
hostiam pacificam dño. offe¬
rens simul canist ũ azimorũ: et
libamenta que ex more debentur.
Tunc radet nazareus ante ostium
tab̾naculi federis: cesa riem conse¬
crationis suȩ. Tollet q. capillos eiꝰ
& ponet suꝑ ignem. qui est subpo¬
situs sacrificio paciticorũ. & armũ
coctum arietis. tortam q panis abs¬
q fermento unã de canistro. & la¬
ganũ azimũ unũ. & tradet in ma-¬
nib nazarei: postquã rasum fue¬
rit caput eius. Susceptãq rursũ
ab eo eleuabit in conspectu dñi. ꝙ
scificata sacerdotis erunt: sicut
pectusculũ qͦd separari iussũ est¬
& femur. Post hec potest bibere
narareus uinũ. Ista est lex nara-¬
rei cũ uouerit oblationẽ suam
dño temꝑe consecrationis suȩ: ex¬
ceptis his quȩ inuenerit manꝰ eius.

Expanded text:
ac libamina singulorum quae offeac libamina singulorum quae offeret sacerdos coram Domino et faciet tam pro peccato quam in holocaustum arietem vero immolabit hostiam pacificam Domino offerens simul canistrum azymorum et libamenta quae ex more debentur tunc radetur nazareus ante ostium tabernaculi foederis caesarie consecrationis suae tolletque capillos eius et ponet super ignem qui est subpositus sacrificio pacificorum et armum coctum arietis tortamque absque fermento unam de canistro et laganum azymum unum et tradet in manibus nazarei postquam rasum fuerit caput eius susceptaque rursum ab eo elevabit in conspectu Domini et sanctificata sacerdotis erunt sicut pectusculum quod separari iussum est et femur post haec potest bibere nazareus vinum ista est lex nazarei cum voverit oblationem suam Domino tempore consecrationis suae exceptis his quae invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
in autẽ mortuus fuerit subito
quispiam coram eo: polluet᷑
caput consecrationis eius. Qd̃ radet
ilico & in eadem die purgationis
suȩ: & rursum sepcuna. In octaua
autẽ die offeret duos turtures. uel
duos pullos columbȩ sacerdoti: in
introitu federis testimonii. Facietq
sacerdos unum propeccato & alterũ
in holocaustũ: & deprecabit᷑ ꝓ eo.
quia peccauit suꝑ mortuo. Sc̃isica¬
bit q caput eius indie illo: & conse¬
crabit dño. Die separationis illius
offerens agnũ anniculũ ꝓ peccato.
ita camen ut dies priores irriti fiant:
qm̃ polluta est sc̃ificatio eiꝰ. Ista est
lex consecrationis. Cum dies qͦs ex
uoto decreuerat complebuntur. ad¬
ducet eum ad hostium taħnaculi
feaeris. ⁊ offeret obdationem eius
dño. Agnum anniculũ ĩmacula¬
tum in holocaustum. & ouem an¬
niculam ĩmaculatam propeccato:
& arietem ĩmaculatũ hostiam pa¬
cificam. Canistrũ quoq panũ azi¬
morum qui consꝑsi sut oleo: & la¬
gana absq fermento uncta oleo.

Expanded text:
in autem mortuus fuerit subito quispiam coram eo polluetur caput consecrationis eius quod radet ilico et in eadem die purgationis suae et rursum septima in octavo autem die offeret duos turtures vel duos pullos columbae sacerdoti in introitu foederis testimonii facietque sacerdos unum pro peccato et alterum in holocaustum et deprecabitur pro eo quia peccavit super mortuo sanctificabitque caput eius in die illo et consecrabit Domino dies separationis illius offerens agnum anniculum pro peccato ita tamen ut dies priores irriti fiant quoniam polluta est sanctificatio eius ista est lex consecrationis cum dies quos ex voto decreverat conplebuntur adducet eum ad ostium tabernaculi foederis et offeret oblationem eius Domino agnum anniculum inmaculatum in holocaustum et ovem anniculam inmaculatam pro peccato et arietem inmaculatum hostiam pacificam canistrum quoque panum azymorum qui conspersi sunt oleo et lagana absque fermento uncta oleo
Abbreviated transcription (Latin):
rat dñs moysi: fecerunt filii istł.
Ecce aucẽ quidã ĩmunddi suꝑ ant¬
ma hominis. qui ñ poterant facriꝑ
pascha in die illo: accedentes ad nx¬
ẏsen & aaron dixerunt eis. Inmu¬
di sumꝰ suꝑ anima hominis. Que¬
re fraudamur. ut ñ ualeamꝰ offet.¬
re oblacionem dño in temꝑe suo.

Expanded text:
Mosi fecerunt filii Israhel ecce autem quidam inmundi super animam hominis qui non poterant facere pascha in die illo accedentes ad Mosen et Aaron dixerunt eis inmundi sumus super animam hominis quare fraudamur ut non valeamus offerre oblationem Domino in tempore suo
Abbreviated transcription (Latin):
Iuuenilia autẽ desideria fug
Sectare autẽ iusticiam. fider
caritatem. pacem: cum his qui
inuocant dñm de corde purd.
Stultas autẽ & sine disciplina
questiones deuita: sciens quia
grnerant lites. Seruum anten
dñi ñ oportet licigare. sed ma¬
suetum esse ad om̃s. Aocibilen
patientem. cum modestia cem¬
pientem eos qui resistunt. neqͥ¬
do det illif ds̃ penitentiam ⁊ ꝗ

Expanded text:
Iuuenilia autem desideria fuge, sectare uero iustitiam, fidem, caritatem, pacem cum his qui inuocant Deum de corde puro. stultas autem et sine disciplina quaestiones deuita, sciens quod generant lites. seruum autem domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt: ne quando det illis deus paeni
Abbreviated transcription (Latin):
gauerimꝰ: & ille negabit nos.
Si ñ credimus ille fidelis ꝑmonet:
ne gare seipfum ñ potest. Hȩc cõ.¬
mone: testificans coram dño.
Noli uerbis contendere ad nichil
utile: nisi ad subuersionem au¬
dientium. Sollicite cura teipsum
probabilem exhibere deo opariũ
inconfusibilem: rede tractantẽ
uerbumieritatis. Stophana au¬
tem &ꝑquia deuita. Mul¬
tum enigi prssrorent ad impieta¬
tem: & sim eorum ut cancer.

Expanded text:
et ille negabit nos; si non credimus, ille fidelis permanet, negare seipsum non potest. Haec commone, testificans coram Deo. Noli verbis contendere, in nihil utile, nisi ad subversionem audientium. Sollicite autem cura teipsum probabilem exhinconfusibilem, recte tractantem uerbum ueritatis. Prophana autem et uaniloquia deuita, multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum ut cancer
Abbreviated transcription (Latin):
suam suꝑ caput eiꝰ. Cumq ĩmola¬
nerit cum in locũ ubi mactari so¬
let in holocaustũ coram dño quia
.opeicato est. tinguet sacerdos
digitum in sangͥne hostiȩ pro pec¬
cato: tangens cornua altaris holo¬
cansti. & reliquũ fundens ad ba¬
ipeccauerit anima ꝑ ignoran¬
tiam de popło terrȩ. ut faci¬
at quicquã ex eis quȩ dñi lege pro¬
hibentur. atq delinquat & cogno¬
uerit peccatũ suũ. offeret capram
immaculatã. ponetq manꝰ suꝑ ca¬
put hostiȩ quȩ pro peccato est: et

Expanded text:
suam super caput ejus. Cumque mactaverit eum in loco, ubi mactari solet holocaustum coram Domino, quia pro peccato est, tinget sacerdos digitum in sanguine hostiae pro peccato, tangens cornua altaris holocausti, et reliquum fundens ad bapeccaverit anima per ignorantiam de populo terrae ut faciat quicquam ex his quae Domini lege prohibentur atque delinquat et cognoverit peccatum suum offeret capram inmaculatam ponetque manum super caput hostiae quae pro peccato est et
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sanguinẽ fundet iupxtals
altaris holocaustorũ: quodd
hostio tab̾naculi testimonii. has¬
q eius adipem tollet &e adolecba
suꝑ altare: sic faciens ꝙ de ho
tulo quomͦ fecit & prins. En¬
te pro eis sacerdore proꝑs¬

Expanded text:
autem sanguinem fundet iuxta basim altaris holocaustorum quod est in ostio tabernaculi testimonii omnemque eius adipem tollet et adolebit super altare sic faciens et de hoc vitulo quomodo fecit et prius et rogante pro eis sacerdote pro
Abbreviated transcription (Latin):
deo: quomͦ iudicatur filius homaqd
cum collega suo. Ecce enim breua
anni ttanseunt: & seraitam ꝑ quĩ
ñ reuertar ambulo. Sabbo. Ee ͥm.

Expanded text:
Deo quomodo iudicatur filius hominis cum collega suo ecce enim breves anni transeunt et semitam per quam non revertar ambulo spiritus m
Abbreviated transcription (Latin):
uel etiam ex ilio dampn andos. Ubi
simul exemplum datur fidelibus.
ne dubitent rabiem ꝑsequentium.
ubi oportunum fuerit declinare fu¬
giendo: cum hoc deum ac dñm suũ
fecisse meminerint. Siquidem ipse
qui erat siuis precepturus. cũ uos ꝑse¬
cuci fuerunt in ciuitate ista fugite
in aliam. prius fecit qd̃ precepit. fu¬
giendo hominem quasi homo in ter¬
ra: quem magis paulo ante adoran¬
decelo.

Expanded text:
vel etiam exsilio damnandos. Ubi vel etiam exsilio damnandos. Ubi simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium ubi opportunum fuerit declinare, fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Siqqui erat suis praecepturus, Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, prius fecit quod praecepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monde coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur aucẽ uixta litteram.
quomͦ rachel plorasse dicit᷑
filios suos: cum tribus uida quȩ &¬
bethleem tenebat. ñ de rachel sed de
sorore eius lia fuerit orta. Ubi tam̃
facilis patet responsio: qͥa ñ tantũ
in bethleem uerumetiã in om̃ib fi¬
nib eius. pueri sunt om̃s trucidati.
Tribus autẽ beniamin quȩ de ra¬
chel orta ẽ: praxima fuit tribui
iudȩ. Unde merito credi debet qͦd
plaga crudelissimȩ necis. ñ paucos
etiam beniamineȩ stirpis pueros in¬
uoluerit: quos progenies rachel ela¬
ta in excelsum uoce plorauerit.
Potest & aliter incelligi quia rachel
iuxta bethleem sepulta est. sicut ti¬
tulus monumenti eius manens usq
hodie testatur. ad occidentem ciui¬
tatis ultra uiam quȩ ducit ebron:
qͦd ea quȩ in loco eodem agebantur.
ipsa egisse propħico locutionis mͦ
recte dicatur: cuiꝰ corꝑe & nomine
locus ille fuerat insignis. Qͦa dñs
ipse ne occideretur ab herode. sub
probitate suis effugandos sedibus.

Expanded text:
eritur autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occidpius suis effugandos sedibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ait ad eum. De castris is ł fugi Et
dixit ad eum dauid. Quodẽ uertũ
qd̃ factum est: Indica mͥ. Quiait
Fugit populus ẽ prelio. & multica¬
ruentes e popło: mortui sunt. Sec

Expanded text:
ait ad eum de castris Israhel fugi et dixit ad eum David quod est verbum quod factum est indica mihi qui ait fugit populus e proelio et multi corruentes e populo mortui sunt sed
Abbreviated transcription (Latin):
egressus est. Seruiq regis ingres¬
si uiderunt clausas fores cenaculił
atq dixerunt. Forsitan purgat al¬
num in estiuo cubiculo. Expectan¬
tesq dui donec erubescerent. ꝙ ui¬
dentes qͦd nullus aperiret: tulert̃
dauem. W apcriences: inuenert̃
lm. haochautẽ dum illi turbaren¬
tux effugit: & ꝑtransiit locũ idolo¬
rum unde reuersus fuerat. Ueait¬
ꝙ inscirich: & statim in sonuit bi¬
cina in monte ephraim. Descende¬
runt ꝙ cumeo filii isrł: ipso in fron
⁊tradiente. Qui dixit adeos. se¬
qbenani me. Trdidit enim añs
inmicos nfos moabitas in manꝰ nr̃as.

Expanded text:
egressus est. Servique regis ingresegressus est. Servique regis ingressi viderunt clausas fores coenaculi, atque dixerunt: Forsitan purgat alvum in aestivo cubiculo. Exspectantesque diu donec erubescerent, et videntes quod nullus aperiret, tulerunt clavem: et aperientes invenerunt um. Aod autem, dum illi turbarentur, effugit, et pertransiit locum idolorum, unde reversus fuerat. Venitque in Seirath: et statim insonuit buccina in monte Ephraim: descenderuntque cum eo filii Israel, ipso in fronte gradiente. Qui dixit ad eos: Sequimini me, tradidit enim Dominus inimicos nostros Moabitas in manus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illum munera eglon: regi moali.
Qui fecit sibi gladium ancipitem.
habentem in mecdio capulum long¬
tudimi palmȩ manus: & accinatusa
eo subter sacgum in dertro femore
Obculit ꝙ munera eglon regi maib
Erat autẽ eglon crassus nimis. sũo
obtulisset ei munera: prosccutus
socios. qui cũ eouenerant. Wttucti¬
sus de galgalis i rntidolr ꝑ¬
habeo acd te o rex. E ille imꝑauit
slencium. E gressis q om̃ib qui
crra eum erant: ingressus ẽ aoth
adeum. Seclebat aucẽ estiu.o
cenaculo solus. Dixitq. Uerbũ dñ
habeo ad te. Qui statim surrexit de
aoch manũ sinistram. &. tu¬
lit sicam de dextro femore suo.
Infixitq eam in uencrẽ eius tam
ualide. ut capulus ferrũ sequeret᷑
inuulnere: ac pinguissimo adipe
stringeretur. Nec eduxit gladium:
sed ita ut ꝑcusserat reliquit in cor¬
yore. Statimq ꝑ secreta naturȩ al-¬
ui stercora ꝓrupcrunt. Haothaut̃
clausis diligentissime ostiii cena¬
culi. ꝙ obfirmatifserã: ꝑ posticam

Expanded text:
 illum munera Eglon regi Moab; qui fecit sibi gladium ancipitem, habentem in medio capulum longitudinis palmae manus, accinctus est eo subter sagum in dextro femore, obtulitque munera Eglon regi Moab. Erat autem Eglon crassus nimis. Cumque obtulisset ei munera, prosecutus est socios qui cum eo venerant. Et reversus est de Galgalis ubi erant idolhabeo ad te, o rex. Et ille imperavit silentium: egressisque omnibus qui circa eum erant, ingressus est Aod ad eum: sedebat autem in aestivo coenaculo solus, dixitque: Verbum Dei habeo ad te. Qui statim surrexit de Aod manum sinistram, et tulit sicam de dextro femore suo, infixitque eam in ventre ejus tam valide, ut capulus ferrum sequeretur in vulnere, ac pinguissimo adipe stringeretur. Nec eduxit gladium, sed ita ut percusserat, reliquit in corpore: statimque per secreta naturae alvi stercora proruperunt. Aod autem clausis diligentissime ostiis coenaculi, et obfirmatis sera, per posticam
Abbreviated transcription (Latin):
fugerat abiathar filius abime¬
lech ad dauid in ceila: ephod secum
habens descenderat. Nuntiatũ ẽ autẽ
sauli: qͦd uenisset dauid in ceila. Et
ait saul. Tradidit eum ds̃ in manus
meas. Concdususq est introgressus
urbem: in qua portȩ erant & serȩ.
& precepit saul om̃i populo. ut ad
pugnã descenderet in ceila: & obside¬
ret dauid & uros eiꝰ. Quod cũ rescisset
dauid quia prepararet ei saul clam
malum: alxit ad abiathar sacerdo¬
tem. Applica ephod. E ait dauid.
Dñe ds̃ isrł. audunt famam seruus
tius qͦd disponat saul uenire in ceili:
& euertat urbem ꝓpcer me. Si tradent
me iuri ceilȩ in manus enis: & si descen¬
det saul sicut audiuit seruiis tuus:
Dñe ds̃ isrł indica seruo tuo. E ait
dñs. Descendet. Dixit q dauid. Si
tradent me uiri ceilȩ & uiros qͥ mecũ

Expanded text:
fugerat Abiathar filius Ahimelech ad David in Ceila, habens descenderat. Nuntiatumque est Sauli quod venisset David in Coila: et ait Saul: Tradidit cum Dominus in manus meas, conclususque est, introgressus urbem, in qua portae et serae sunt. Et praecepit Saul omni populo, ut ad pugnam descenderet in Ceilam: et obsideret David et viros ejus. Quod cum rescisset David, quia praepararet ei Saul clam manum, dixit ad Abiathar sacerdotem: Applica ad me ephod. Et ait David: Domine Deus Israel, audivit famam servus tuus, quod disponat Saul venire in Ceilam, ut evertat urbem propter me: Si tradent me viri Ceilae in manu ejus? et si descendet Saul sicut audivit servus tuus? Domine Deus Israel indica servo tuo. Et ait Dominus: Descendet. Dixitque David: Si tradent viri Ceilae me, et viros qui
Abbreviated transcription (Latin):
ris uirum. sobriumi. prudenter
ornatum. pudicũ. hospitalem.
ddoctorem. ñ uinolentum. ñ ꝑcis¬
sorem. sed modestum. ñ litigiõs
non cupidũ. suȩ domui bene p¬
positum: filios habentem subli¬
tos. cũ om̃i castitate. Siquis ad

Expanded text:
igamum  sobrium, prudentem, ornatum, pudicum, hospitalem, doctorem, non vinolentum, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non cupidum, sed suae domui bene praepositum, filios habentem subditos cum omni castitate
Abbreviated transcription (Latin):
bona. Mulier in sulentio discat
cum om̃i subiectione. Docere au¬
tem mulieri ñ ꝑmito. neq domi-¬
nari in uirum: s ẽẽ in silentio.
ricatione fuit. Saluabitur autẽ
ꝑ filiorum generationẽ. si ꝑub¬
serit in fide. & dilectione. a sci

Expanded text:
at cum omni subiectione. Docere autem mulieri non permitto neque dominari in virum, sed esse in silencio. ricacione fuit. Salvabitur autem per filiorum generacionem, si permanserit in fide et dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
scłorũ amen. Hoc preceptũ cõmeu¬
do tibi fili timochee. scđ̾m prece¬
dences in ce propłas. ut mlites
in illis bonam militiã: haꝑens fi¬
dem. & bonam conscientiã. Quã
quidã repellentes: cura fidem rau¬
fragauerunt. Ex quib estino ue

Expanded text:
saeculorum. Amen. Hoc praeceptum commendo tibi, fili Timothee, secundum praecedentes in te prophetias, ut milites in illis bonam militiam. Habens fidem, et bonam conscientiam, quam quidam repellentes, circa fidem naufragaverunt: ex q
Abbreviated transcription (Latin):
robusti: ideoq timemus. ideoq
trepidamꝰ. Necum uidimꝰ cru¬
cem. necdũ nos confirmauit pas¬
sio dñi & resurrectio. ñ ascensio
iR excelsis. non missi descensio scĩ
sp̃s paraclyti: ꝓpterea fragilitate
nrmus. propt̾ ea & sepus au.¬
cli.li mꝰ a dño increpationem p̃u.¬
uliȩ fidei. Supportamꝰ. tolerami
libenter. uoluntarie sustinemut.
unde & nunc dicente dño. quat
conturbati estis pusillȩ fidei:
Cur ñ habetis fortitudinem: sit
non confidentiam & fidutiam
apud uos tenetis: Se si mors irr¬
eret: nonne etiam debuistis con-¬
stantissime sustinere: Ad omne
enim quicqͥd euenerit fortitudo
necessaria est: ad omne ꝑiculuu
uel tribulationem. usq ad anit

Expanded text:
robusti, ideoque timemus, ideoque robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensio in excelsis, non missio vel descensio Spiritus sancti paracleti, propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est. Ad omne enim periculum vel tribulationem usque ad animae
Abbreviated transcription (Latin):
cipue autem om̃s nos ne unquã
animo dormiamꝰ. ne ue intellec¬
tu aut prudentia: sed uigilare
in om̃i temꝑe & iubilare dño. &
salutem ab eopostulare studeamꝰ.
Nam ipse qui dormiebat corꝑe:
illud sc̃m uerbũ dicit. Ego dor¬
mio: & cor meum ugilat. Le.ix.¬
d quem accedentes discipłi:¬
suscitabant eum dicentes.
Dñe: salua nos. ꝑimus. T anto fu¬
erant metu conterriti. & pene ani
mo alienati. ut irruerent in eum:
et ñ modeste aut leniter suggere¬
rent. s turbulenter excitarent
eum dicentes. Dñe: salua nos ꝑi¬
mus. O beati. oueraces dei disci¬
płi: dñm saluatorem nob̾cũ ha¬
betis: & ꝑiculum timetis: Uita
uob̾cum est. & de morte solliciti
estis: Maris turborem trementeᷤ.
creatorem eius presentem ita sus¬
catatis: quasi ñ possit dormiente
corꝑe fluctus sedare uel mictiga¬
re. Sed qͥd respondent hi dilec¬
tissimi discipłi: P aruuli inqͥunt
sumus. adhuc infirmi. & nondũ

Expanded text:
cipue autem omnes nos nequaquam cipue autem omnes nos nequaquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore, et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipulsuscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti mo alienati, ut irruerent in eum, et non modeste aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis. Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis. Maris turbinem timentes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus, adhuc infirmi, et nondum
Abbreviated transcription (Latin):
fẽmet ipso & nfringentur fructꝰ
ne & precepto orta est tem¬
pestas in mari: ꝓpter occasiones
suꝑius memoratas. Facta ẽ cem
pestas magna & ñ pusilla: ut
magnũ opus & ñ pusillũ osten¬
deretur. Quanto q fluctus na¬
uiculȩ irruebant. tanto magis
discipulos timor conturbabat:
plus magis desiderarent ad
ierindum se mirabilia salua¬
IUIs. Dñs uero dormiebat. O res
I rabulis & stupenda. Is qui non¬
qui dormitar ipse dormire dicit̃.
Dormiebat quidem corꝑe: s ugi¬
labat deitate. Dormiebat coi ꝑe.
sed conturbabat mare. erigebat¬
q fluctus: et apłos conterrebat.
suam ostensurus potentiã. Dor¬
miebat corꝑe sicuti & ad puteũ
de itinere lassus uel fatigatus se¬
debat. demonstrans qͥa uere hu¬
manum portabat corpus: qͦd cor¬
rupcibile induerat. Ipso corꝑe
dormiebat. deitate uero concita¬
bat mare: & iterũ : eplacabat.
Dormiebat itaq corpe: ut aplos
suscitaret. & uigilare faceret. Pre¬

Expanded text:
temetipso confringentur fluctustemetipso confringentur fluctust praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat, suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum portabat corpus, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare et iterum deplacabat. Dormiebat itaque corpore ut apostolos suscitaret et evigilare faceret. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
ngredience dño inauiculam.
secuti sunt eum discipuli eiꝰ: ñ
imbecilles. s firmi. & stabiles in
fide. mansueti & pii. sꝑnentes
mundũ. ñ duplici corde. s sim¬
plici hi ergo secuti sunt eum.
ñ tantum gressus eius sequentes.
s magis scĩtatem eius com it an¬
tes: & iusticiãm eiꝰ conseclan¬
tes. Et ecce tempestas magna
facta est ui mari: ita ut m icu¬
la oꝑiretur fluctib sur eram
mulca magna. os manla
ut & ibidem adhuc eccellentia¬
ra oꝑa demonstrare: quaturus
terre marisq dñm se t̃ẽ cunctis
ostenderet. Ingressus gͦ nauicu¬
lam fecit curbari mare: cõmo¬
uit uentos. concitauit fluctus.
Cur hoc: Ideo nt discipulos mit¬
teet in timorem & suũ auxiliũ
postularent: suamq potentiam
rogantib manifestaret. Illa tem¬
pestas ñ ex sese oborta est. s poce¬
stati paruit imperantis. eius qui
educit uentos de thesauris suis
qui terminr̃. nari arenã consti¬
fut. Di ⁊ enim ei. Usq huc
uenes er ñ iꝑgradieris: s in

Expanded text:
ngrediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ut ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos mitteret in timorem et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex se oborta est, sed potestati paruit imperantis ejus, qui educit ventos de thesauris suis , qui terminum mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
credidit deo: & repucatũ est cial
iusticiam. C ognoscite gͦ quia qul
ex fide sunt. hii filii sunt abralꝑ
Prouidens autem scriptura. qua
ex fide iustificat gentes. ds̃ ptee¬
tiauit abrahe: quia benedicas
in te om̃s gentes. Le .ii.¬

Expanded text:
credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt hii sunt filii Abrahae providens autem scriptura quia ex fide iustificat gentes Deus praenuntiavit Abrahae quia benedicentur in te omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
euide post annos quatuor¬
decim. iterum ascendi ihe¬
rosolunam cum barnaba: assump¬
lationem: & contuli cum illis cuan¬
głm qd̃ predico ingentib. Seor¬
sum aucẽ his qui uidebant᷑ aliqͥd
esse. ne forte inuacuum currerem:
aut cu curissem. Sed neq titus
mecũ erat: cũ esset gentilis. com¬
puisus ẽ cireũcidi. S propter
sub int ⁊ductos falsos fr̃s. qui
subi: troierunt explorare liber¬
tatem nr̃am quã habemꝰ in xp̃o

Expanded text:
einde post annos quatuordecim iterum ascendi Jerosolymam cum Barnaba, et assumplationem: et contuli cum illis Evangelium, quod praedico in gentibus, seorsum autem iis, qui videbantur aliquid esse: ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Sed neque Titus, qui mecum erat, cum esset gentilis, compulsus est circumcidi. Sed propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram, quam habemus in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut nos in gences. ipsi autẽ in
circũcisionem. tantũ ut pauꝑũ
memores eẽmus. Qͦ a etiam solli¬
citus fui: hoc ipsum facere. Cum
aucẽ uenisset petrus antiochiam.
in faciem ei restiti: quia reprehen¬
sibilis erat. Prius enim qua ueni¬
rent qͥdem ab iacobo: cũ gentib
edebat. C um autẽ uenissent sub¬
trahebat.c. & segregabat: tune
eos qui ex circũcisione erant.

Expanded text:
si autem in circumcisionem tantum ut pauperum memores essemus quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere cum autem venisset Cephas Antiochiam in faciem ei restiti quia reprehensibilis erat prius enim quam venirent quidam ab Iacobo cum gentibus edebat cum autem venissent subtrahebat et segregabat se timens eos qui ex circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum uidissem qd̃ ñ reci
euangłii: dixi petro coram om̃i¬
Si tu cum iudeus sis gentiliter ui
gis uidaizare: Nos natura ude
& ñ ex gentib peccatores. scienti
aucẽ qd non iustificatur homog
oꝑib legis. nisi ꝑfidem iħu xp̃.¬

Expanded text:
ed cum uidissem, quod non recte euangelii, dixi Petro coram omnisi tu cum Iudaeus sis gentiliter et gis iudaizare nos natura Iudaei et non ex gentibus peccatores scientes autem quod non iustificatur homo ex operibus legis nisi