comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iultari. Item pelagius ppͣ. tresconio illustri. llud
te uolunius modis omnib custodire. ne quis ep̃orũ fa-¬
cile de parrochiis ad se ꝑtinentib noĩe tathedraticiã¬
plius qm̃ cluos soligos pͭsumant aiciꝑe. n cõpellere p̃¬
ibnos aut cłitu. parrochiar᷑ suar̃ sup iuu̾es suas eis¬

Expanded text:
debeant. Pelagius Cresconio illustri. Illud te modis omnibus volumus custodire, ne quis episcoporum Siciliae de parochiis ad se pertinentibus nomine cathedratici, amplius quam duos solidos praesumat accipere, neque compellere presbyteros aut clerum parochiarum suarum sup
Abbreviated transcription (Latin):
ii. Duob modis ñ te maculat malus. si ei consent iaᷤᷤ
⁊ si redarguas. hoc ẽ ũ cõmunicare. ũ consentire. Cõ¬
municant qͥppe qũ fcõ eius consornũ uoluntatis
uł approbationis adiungit᷑ N. gͦ consentientes si¬
tis malis ut approbetis n negligentes ut ñ argua¬
tis. n suꝑ bientes ut insultantes arguatis. Idem
niundum tangere ẽ peccatis cõsentire.

Expanded text:
ii: Duobus modis non te maculat malus, si non consentias, et si redarguas; hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto eius consortium voluntatis vel approbationis adiungitur. Hoc etis malis, ut approbetis; neque negligentes, ut non arguatis; neque superbientes, ut insultanter arguatis. C. mundum tangere est peccatis consentire.
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ ar̃. Simon iħs aias me pasce oues meal ⁊ qͥbi u̾bis col¬
ligit᷑ qu̾ si is qui ualet onĩpotentis dĩ oues remũt p̃ascere:
ostendit se pastorẽ suũ minime amare. sieu unigenitꝰ prĩs
ꝓ explenda unlitate omniũ de sccreto pr̃is ad publieũ nrm̃¬
egressus est. nos qͥd duturi sumꝰ qui sec̃tũ nrͣm p̾ponintꝰ
deb̃emꝰ occupatõne fug̾e ita sidesit qui p̾dicet: occupatõnis
libenti horius neceẽ ẽ hum̃o subire. Quod̃ ex duorũ ꝓpħar̃
oꝑe cdocetr᷑. Quouĩ unus p̃dicationis offm̃ uisitare conatus
est uł alt̾ appeciit. Nam mictẽ se dño ierernas respondit qͥi
cens. a a a. dñe ds̃: cce nescio loqui quia pͣuer ego sum. Et cũ
⁊ quis ibit : exuobis: se ultro oꝑtulit ysaias dicens. Ecce ego:
Fnutte me. En abutusq ect̾ius diuisa uox ꝓtiit. s ñ acdiuiso fon¬
te dilectionis einanauit. Duo quippe sunt s caritatis. amor dĩ¬
p̾dicationis appeciit. ꝑ contemplatiuã uͦ ietemias amorict̾ di¬

Expanded text:
is, amas me? Pasce oves meas . Ex quibus verbis colligitur quia si is qui valet omnipotentis Dei oves renuit pascere, ostendit se Pastorem summum minime amare. Si enim unigenitus Patris pro explenda utilitate omnium de secreto Patris egressus est ad debemus occupationem fugere, ita si desit qui praedicet, occupationis onus libenti necesse est humero subire. Quod ex duorum prophetarum opere docemur, quorum unus praedicationis officium vitare conatus est, et alter appetiit. Nam cens: A, a, a, Domine Deus, nescio loqui, quia puer ego sum. Et cum et quis ibit nobis? ultro se Isaias obtulit dicens: Ecce ego, mitte me. En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charipraedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori Condi
Abbreviated transcription (Latin):
rens quẽ deuoret. Cordib plebiũ suad̾e. ut doctoribꝰ atq
pastorihꝰ decractõnẽ suis irrogent. uł accusent. ut plebeᷤᷤ¬
languescentes. rĩ terentib pastoub frena eoꝵ lauiuant.
atꝙ ĩ ima ruarit. ut saltĩ sic ꝑielitari possint. Multũ.Ri.¬
nossint. illa uͦ in nob̾. ⁊ infra. peiꝰ male fore ñ estimo.¬

Expanded text:
sit devorare cordibus plebium suadere ut doctoribus atque bus suis detractiones irrogent, vel eos accusent, ut plebelanguescentes non tenentibus pastoribus frena eorum lasciviant, atque in ima ruant, ut saltem sic periclitari possint. Multnos sint, illa vero in nobis. Et infra: Pejus malum fore no
Abbreviated transcription (Latin):
& apłicam sedem ut que nobis sac̾dotalis mat̾ est dignita
ponat᷑ uĩgũ tñ feramꝰ & pia adruocione toleremꝰ. Siuͦ qd̾¬
non decet quilibet sine sit p̃soit̾ siue cdiaconꝰ. aliqmͣ ꝑtur¬
bationẽ machinancto & nr̃o ministi̾o insidiando redlar¬
guat᷑. falsam ab apłira sede detulisse eplãm łaliud qd. non¬
conuen̾it salua ficte & integra gͣ apłicũ humilitate peneͤ
epm̃ sit pocestas. utr̃ eũ in carc̾em aut maliã decrudat cu
stolicam int̾pellet sublimicatẽ. ut potissimũ sua scã legati¬
one dignet᷑ dec̾nere. & quid de talib rꝯmana lex statuit¬

Expanded text:
amque sedem ut que nobis sacerdotalis mater est dignitatis, ponatur iugum, tamen feramus et pia devotione toleremus. non decet quilibet, sive sit presbyter sive diaconus aliquam perturbationem machinando et nostro ministerio insidiando redarguatur falsam ab apostolica sede detulisse epistolam, vel a fide et integra circa Apostolicum humilitate penes episcopum sit potestas, utrum eum in carcerem, aut aliam detrudat cusstolicam interpellet sublimitatem; ut potissimum sua sancta legatione dignetur decernere, quid de talibus just
Abbreviated transcription (Latin):
tis posse ꝑcduci. Ad̃ hoc tm̃mꝰ inqͣuietate uolunt ut¬
mus cõmonenctos. ut deccũ in elpidium dicanonũ fem̃
⁊ subscͥptũ ab omnib quos ur̃a n relatõ desigrauit. ad
nos cũ p̃deĩ uisitatoris epłã ⁊ cũ eodem mn atiretis eo ꝓpiti¬
rent. Nñ qm̃ dememorati uiri testimonio dubitare
omis ñ possumꝰ. Idcͥco sic̃ dictũ est helpidiũ hiaconũ¬

Expanded text:
tis posse perduci, ad hoc tantummodo inquietare Ecclemus commonendos, ut decretum in Elpidium diaconum factum, et subscriptum ab omnibus, quos vestra relatio designavit, ad nos cum praedicti visitatoris epistola, et cum eodem diacono maturetis, Deo propitirent. Unde quia de memorati viri testimonio dubitare omnino non possumus, idcirco, sicut dictum est, Elpidium diaconu
Abbreviated transcription (Latin):
litorĩ u̾suũ u̾ba cantare. ten̾e uͥgiliũ ⁊ id qd̾ inpiu̾s ẽ causa
necessitaris: cͥmen inse fac̾e uoluptatis.  demr¬

Expanded text:
licorum versuum verba cantare, tenere Virgilium et id quod in pueris est causa necessitatis, crimen in se facere voluptatis. N
Abbreviated transcription (Latin):
tastella. tiuitates ꝑagrare ꝓhibemꝰ. a ppłorũ p̃dicatiõe
omiio cessare. censexnꝰ. nͥ forte quis cle aĩe sue salute sol¬
licitꝰ ut eorũ habitũ assumat. eos it᷑ castrũ consułe
Monachi qͥ sũt

Expanded text:
astella, civitates peragrare prohibemus, et a populorum praedicatione omnino cessare censuimus, nisi forte quis, de suae animae salute solicitus, ut eorum habitum assumat eos intra claustrum consulere Monachi, qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
retiadent dicentiũ. quia ꝑsecutionẽ eccłia fa-¬
tiat. dũ uł ea que cõmittunt᷑ repͥmit. uł animar̃
salutẽ requirit. Errant huimodi rumoris fabula-¬
tores. Nõ ꝑsequit᷑. uͥ qui ad malũ cogit. E uͦ malũ uł
Ifcm̃ iam punit. uł ꝓhibet nefiat: ñ ꝑsequit᷑ istes
bͥ diligit. Nam sicut illi putant nemo nec rep̃hen
ins p̾mia iusticia suactente consticuunt. Malũ autẽ

Expanded text:
dicentium, quia persecutionem Ecclesia faciat, dum vel, ea, quae committuntur, reprimit, vel animarum salutem requirit. Errant hujusmodi rumoris fabulatores. Non persequitur, nisi qui ad malum cogit. Qui vero malum vel factum jam punit, vel prohibet ne fiat, non persequitur iste, sed diligit. Nam si, ut illi putant, nemo nec reprimennis praemia justitia suadente constituunt. Malum autem
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ꝑ testam̃tũ uetꝰ uult suũ tueri m̃datium:
qͥaminus illic quib dã fortasse nocuerit. dicat
neceẽ ẽ. rer̃ alienar̃ raptũ. dicat retͥbutionẽ inurie.¬
dicat que irfirmis illic concessa sũt. sͥ noc̾e ñ posse.
Que omĩa tunctis liquet. quanta animadũ sione ũi¬
tas insequit᷑. que nob̃ iam significanonis sue ur¬
bra ppͦosita inũa carne declarat᷑.¬

Expanded text:
us testamentum vult suum tueri mendacium, quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est, rerum alienarum raptum et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta animadversione veritas insequitur, quae nobis jam significationis suae umbra postposita in vera carne declarat
Abbreviated transcription (Latin):
potestate alicui occid̾e innocentẽ. cuiꝰ occidendi li¬
centiã lex nulla concedit. ꝓ fecto ⁊̃ qui se ip̃m occidit.
homicida ẽ. ⁊ tanto fit nocencior cum se occid̾it: qͣnto
umocencior meo cã fuit. qͣ se occidendũ putauit. Nã¬
queo suspendit. scelerate illiꝰ traditionis auxisse potius
qͣntoinag̾ a sua cede se abstinere debet. qui tali sup¬
male fauat. ⁊ semet ip̃m int̾ficiendo. hominẽ int̾siciat
innocentẽ. ne aliũ patiat᷑ neceutẽ. atq inse ꝑpetret
pectatũ ꝓpͥum. ne ineo ꝑpetret᷑ alienũ. E tem. In scĩs
tanonitisq libris nobis nusꝗͣ diuinitꝰ preceptũ ꝑ¬
missũ ue reꝑiri pͭ. ut ut ip̃ius adipescende unuorta¬
neceẽ inferannis. Nam ⁊ ꝓhibitos nos intelligend̾
ẽ ubi lex ait. Nou occides. p̾sertim quia ñ ad didit
ꝓximũ tuũ. siuit falsum testimounĩ cũ uetaret: f.¬

Expanded text:
potestate hominem occidere vel nocentem, cuius occidendi licenciam lex nulla concedat, profecto eciam, qui seipsum occidit, homicida est. Et tanto fit nocencior, cum se occiderit, quanto innocencior in ea causa fuit, qua se occidendum putavit. , quum laqueo se suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius, quanto magis a sua nece se abstinere debet qui tali supmale faciat, et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, atque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo pnobis diuinitus praeceptum permissumue reperiri potest, ut uel ipsius adipiscendae inmortanecem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', sicut falsum testimonium cum uetaret: F
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoc se putau̾it cͥune alienũ. qñ reglam diligen
nio ñ minuis ẽ reus qui de se ip̃o falsũ fatet᷑ qmͣ siad¬
niũ ꝓhibet᷑. adũsus ꝓximũ ꝓhibeat᷑ possitq non
recte intelligentib uid̾i ñ eẽ ꝓhibitũ. ut adu̾sus seip¬
sũ quisq falsus testis assistat. qͣntomag̾ iutelligend̾ ⁊
ñ lic̃e homini se ip̃m occid̾e. cum ineo quod scͥptũ ẽ.¬
ñ occides. nichil deiñ addito. ñe ip̃ẽ utiq cui p̾cipit᷑
intelligat᷑ exceptꝰ. Itẽ. Nõ octides. nec te nec alt̾m.
N eñi qui se occidit. aliud quiͣ hominẽ occidit. Quas
dã uͦ ill exceptiones eadẽ ip̃a diuina fecit auctoritaᷤ.
s: his exceptis: quos ds̃ occidi iubet. siue data lege
n õ ueqͣqmͣ ceͣ hoc p̾ceptũ fec̾unt qd̾ dictum ẽ ñ octi¬
des. qui deo auctore bella gesserunt. aut ꝑsonam
gerentes publice potestatis scãm nus legis ħ ẽ urstiᷤ¬
sime rõnis imꝑnĩ sceleratos moite puniert᷑. ⁊ abra¬

Expanded text:
e putaverit alienum, quoniam regulam diligendnii non minus reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si adm prohibeatur, possitque non recte intelligentibus videri non esse prohibitum ut adversus se ipsum quisque falsus testis assistat: quanto magis intelligendum est, non licere homini se ipsum occidNon occides , nihil deinde addito, nec ipse utique cui praecipitur intelligatur exceptus. Item, Non occides, nec te nec alterum. Neque enim qui se occidit, aliud quam hominem occidit. Item: Quasdam vero exceptiones eadem ipsa divina fecit auctoritate. Sed his exceptis quos Dnequaquam contra hoc praeceptum fecerunt quo dictum est: Non occides. qui Deo auctore bella gesserunt, aut personam gerentes publicae potestatis secundum ejus leges, hoc est, justissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt. Et Abra
Abbreviated transcription (Latin):
mus opp̾ssit: nͥ quia sp̃c latent̾ ħ uisserat. qui ꝑ illũ
miracła faciebat. hisgͥ exceptis quos uł lex iusta ge-¬
ñalit̾. uł ip̃e fons iusticie ds̃ spãlit̾ iubet occidi. Qͥs¬
quis homiuẽ uł se ip̃m uł quẽlibet occid̾it: Homi¬
tidii crimine innectit᷑. Item. ħ dm̃s. ħ asserimꝰ. hoc
mod̾ omnib approbamus. nem̾mẽ spontaneã morꝰ
tem sͥ inferre deb̾e. uelud fugiendo molestias temꝑa-¬
les ne intidat inꝑpetuas. neinmẽ ꝓpt̾ aliena peccata
ne hoc ip̃o inupiat hab̾e guissimũ. ꝓpͥum. nẽminẽ
ꝓpt̾ sua peccata p̃t̾ita que magis inhas uita opus est
ut possint penitendo sauari. nẽminẽ uelud desid̾io
meliors uite que pt᷑ mortẽ sꝑat᷑. quia reos sue mortiᷤᷤ
melioi pt. moitẽ uita ñ suscipit.dem ccͣ perilianũ.

Expanded text:
mus oppressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat. His igitur exceptis, quos vel lex iusta generaliter, vel ipse fons iustitie deus specialiter iubet occidi, quisquis hominem vel seipsum vel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. Item hoc dicimus, hoc asserimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam sibi mortem inferre debere, velut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas. Neminem propter aliena peccata, ne hoc ipso incipiat habere gravissimum proprium. Neminem ta praeterita, propter quae magis hac uita opus est, ut possint paenitendo sanari; neminem uelut desiderio uitae melioris, quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortem uita non suscipit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
de usuris quas ettã ip̃e leges inidites redĩi iu¬
bent: an crudelioi ẽ. qui subirahit aliquid uł erip̃
diuiti. qmͣ qui trucidat pauꝑẽ fenore: hec uniq¬
atq huiusmodi in ale possident᷑. i uellem: ut re¬
st̃tuerent᷑. s ñ est quo iudice repetant᷑. Iam uͦ pru¬
dent̾ intuam᷑ intuam̃ quod scͥptũ ẽ. fideli homimi
tõt᷑ mundus duiciarũ ẽ. infideli ã: nec obolus.F.
ñne om̃s qui sibi uident᷑ gaudere cõquisits. eiꝰq
unnesuunt: alienũ possidere cõuincimꝰ: hoc .i.
s̃te alieũ ñ ẽ quod iure possidet᷑. Hoc ã iute. qd̾̃
iuste ⁊ hoc iuste quod b̃ne. Omne gͥ quod male
possidet᷑ alienũ ẽ. Male aist possidet: qui males
unt᷑. ¶ Porro a quo usure exigende sunt. ambe
testat᷑ dicens.
ab illo exig̾ẽ usuras possumꝰ cui

Expanded text:
de usuris, quas etiam ipsae leges et iudices reddi iubent? an crudelior est, qui subtrahit aliquid uel eripit diuiti, quam qui trucidat pauperem faenore? haec atque huius modi male utique possidentur et uellem restituerentur; sed non est, quo iudice repetantur. Iam uero si prudenter intueamur, quod scriptum est: Fidelis hominis totus mundus diuitiarum est, infididentur gaudere licite conquisitis eisque uti nesciunt aliena possidere convincimus. Hoc enim certe alienum non est quod iure possidetur; hoc autem iure quod iuste et hoc iuste, quod bene. Omne igitur quod male possidetur alienum est; male autem possidet qui male um Nam a quo usure exigende sint, Ambrosius testatur dicens: Ab illo exige usuram, cui
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo ⁊ c̾te maleclictionis dignissimo. iudiqͥ infer¬
re blasphemia. quantomag̾ nos ab onini maledictoꝰ pu¬
ri et̃ debemꝰ. Merebat᷑ diabolus maledictũ.s. ꝑ os ar-¬
changli blasphemia exire ñ debuit. Relege uet̾es libͦs
⁊ uide q̃ tͥb inmonte garram constitute sũt. ut bñi¬

Expanded text:
ssimo, judicium inferre blasphemiae: quanto magis nos ab omni maledicto puri esse debemus? Merebatur diabolus maledictum: sed per archangeli os blasphemia exire non debuit. Relege veteres libros, et vide quae tribus in mente Garizin constitutae sint, ut b
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratoiẽ suiliudici se p̾sentauit. absq sinodali au¬
diencia dampnat᷑. Demũ iudico ꝑ appelłonẽ remporsa¬
to. deaccusatous inimicicia: ep̃c conq̃rit᷑ tandẽ ĩ pro
batõne deficit accusator. Primo querit᷑ qua pe¬
ua sit feriendus qui famosũ libellũ claucło scͥberis.
ꝓbare negligit q̃ litt̾is mandauit. Scdo quotieris
sit uocandꝰ adcam añqmͣ sũam dãpnatõis exupiat.

Expanded text:
orem judici se praesentavit; absque synodali audientia damnatur. Demum judicio per appellationem renovato, de accusatoris inimicitia episcopus conqueritur; tandem in ipsa probatione deficit accusator. Primo quaeritur, qua poena sit feriendus, qui, famosum libellum clanculo scribens, probare negligit quae literis mandavit? Secundo, quoties sit vocandus ad
Abbreviated transcription (Latin):
em sibt̾ fugi qͦ minꝰ annũciarẽ omne coiiliu di uob̾.
Mundꝰ gͦ a sanguine eorũ ũ eẽ si ens dĩ consiliũ ꝓnũtia¬
re noluiss:. quia cͣ innrepare delinq̃ntes nolũit: eos ꝓtul
dubio tacendo pastor oiridit.

Expanded text:
minus annunciarem omne consilium Dei vobis. Mundus ergo a sanguine eorum non esset, si eis Dei concilium annunciare noluisset, quia, quum increpare delinquentes noluerit, eos procul dubio tacendo pastor occidit.
Abbreviated transcription (Latin):
iõ minus ẽ: quia retinet ñ nullam br̃uolentiã. Illudꝰ
se reddatur̃ cum ille qui cõm̃dauit popescerit. si for¬
te gladiũ suũ repetat furens. manifestũ ẽ ñ eẽ red¬
dendũ. ne uł se occidat. uł aliũ. donec sanitas ei re-¬
stituat᷑. hic iõ ñ ht̃ chuplex cor quia ille cui cõm̃datꝰ
ẽ gladiꝰ cũ ꝓmittat se redditur̃ poscenti. ñ cogitabat
furentẽ posse repet̾e. Manifestũ ẽ ñ ex̃ culpandũ aliqñ

Expanded text:
o mitius est, quia retinet nonnullam benevolentiam. Illud se redditurum, cum ille qui commendavit poposcerit; si forte gladium suum poposcerit furens, manifestum est non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec sanitas ei restituatur. Homo ideo non habet duplex cor, quia ille cui commendatus est gladius, cum promittebat se redditurum poscenti, non cogitabat furentem posse repetere. Manifestum est non esse culpandum aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ sic accipit. situt ille cui uirat᷑ intelligit: S sicut
aliud ẽ callida arte u̾borũ iurare. alnid simplit̾ in
itntionẽ suã uirando enũtiare. sic aliud ẽ simplici
intentione ⁊uram̃tũ ftm̃ reciꝑe. alnid in recipiẽdo
calliditate uti. quia situt quisqgmͣ ap̃ dm̃ ñ ualet ali¬
quẽ ledere. sic nec p̃t̾ eius intencionẽ ualet quis ali¬
cui subuenire. Ds̃ ã duplititatis asꝑnator simplitẽ in s¬
tentionẽ ut̾usq consid̾at. ⁊ tam ex ꝑte recipientis qmͣ
ex ꝑte p̃stantis ũboruĩ artẽ asꝑuatur. ⁊ odit. ¶. De eta¬

Expanded text:
ligit? Sed sicut aliud est callida arte verborum jurare, aliud simpliciter intentionem suam jurando enunciare, sic aliud est simplici intentione juramentum factum recipere, aliud in recipiendo calliditate uti, quia, sicut quisquam apud Deum non valet aliquem laedere, sic nec praeter ejus intentionem valet quis alicui subvenire. Deus autem duplicitatis aspernator simplicem intentionem utriusque considerat, et tam ex parte recipientis quam ex parte praestantis verborum arte
Abbreviated transcription (Latin):
iũ emiaceñtiloq uebat᷑. cur stanti ꝓmitcit se ẽẽ locutu¬
Irũs s sciendũ est s alia sũt q̃ iacentes. alia que stantes
Iaudire debemus. Iatenti eĩ dr̃ ut surgat. stantiã p̾ti¬
pit᷑ ut ad p̃dicanionẽ ꝓficisci debeat. ad huc eñĩ nobis
÷ infirinitatis confusione iacentib p̾beri ñ debet auctori¬
ttas p̃cdicauonis. S cum iam in bono surguꝰ oꝑe. tum
uicdit ⁊ tecidtt. sadens uͦ ãmonicionis u̾ba suscepit ut
surg̾et. Surgens a̾ p̾ceptũ audiuit. ut p̃dicaret. Nam
qui ad huc ex suꝑbie ũtice stamus: tum iam de et̾rtatiᷤᷤ
timore aliquid sentire ceꝑmius dignũ ẽ ut ad peniten.¬
s̃ciã cadamus: ⁊ dum infirmicatẽ nr̃am subtilit̾ aguoscẽ¬
Ites humilit̾ iatemꝰ. p̃p̃ diuni ũbi consolationẽ ad for

Expanded text:
cuturum? Sed sciendum quia alia sunt quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur ut surgat, stanti autem praecipitur ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc 1251 enim in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis. Sed cum jam in bono opere surgimus, cum idit, et cecidit; cadens vero jam monitionis verbum suscepit ut surgeret, surgens autem praeceptum audivit ut praedicaret. Nam qui adhuc ex superbiae vertice stamus, cum jam de aeternitatis timore aliquid sentire coeperimus, dignum est ut ad poenitentiam cadamus. Et cum infirmitatem nostram subtiliter cognoscentes h
Abbreviated transcription (Latin):
tates. ⁊ unũ regem. ⁊ totidem potestates minoreᷤᷤ
sub se. ⁊ iuiũ metͦ politanũ. aliosq. suffraganeos x uł
.xi. ep̃os iudices. ad quoꝵ uidiiu om̃s cause ep̃oꝵ. ⁊ re¬
iuste cõsoua uoce disc̾nant᷑. nͥ admaiorẽ auctoritatem
fu̾it ab his qui iudicandi sũt appellatũ. Uñ ñ oꝑtet

Expanded text:
tates et unum regem, et totidem minores potestates sub se, et unum metropolitanum aliosque suffraganeos X vel XI episcopos judices ad quorum judicium omnes causae rejuste consona voce decernantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum, unde non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ retipiendus nͥ pͥus a coniuge c̃astimõniã pro¬
fitente fu̾it ab solutꝰ Nam si illo uniente ila ꝑ iitõ¬
tinentiã alt̾i ñupserit ꝓtulaibio adut̾a erit. nec re¬
gal federis prostitutio. tales gͥ tunc sñ culꝑa xpĩn¬

Expanded text:
n est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illo vivente illa per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit. Nec regalis foederis prostitutio. Tales igitur tunc sine culpa
Abbreviated transcription (Latin):
deo dnatis lotis pnuña deo offerebant. Sieñ udei qui
⁊ grã. ⁊ u̾itas ꝑiħm data ẽ templa deo edificare. ⁊ put me¬
liꝰ possumꝰ oꝑare. ea gdiuinis p̃tib ⁊ sc̾is unctionib suis
cum altarib ⁊ rasis. uestib qͦ ⁊ reliquis ad diumũ cultũ
xplendũ utensilib deuote ⁊ sollẽpint̾ sairare. ⁊ ñ maliis

Expanded text:
Deo dicatis locis, munera Domino offerebant. Si enim Judaei, qui m data est, templa Domino aedificare, et prout melius possumus ornare, eaque divinis precibus et sanctis unctionibus suis cum altaribus et vasis, vestibus quoque et reliquis ad divinum cultum explendum utensilibus devote et solemniter sacrare, et non in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uira quib monast̾ia subiecta ñ sunt: sinodales ex¬
actiones intelligunt᷑. Nõ em̃ cogendus ẽ abbas sicut ĩ
turonico contilio statit᷑ ad smnodũ ire nisi aliqͣ rõna¬
bilis causa existat. sunt eciam quedã setuitutis offã
ut angariel oꝑum crebre receptiones. aniue exactio¬
nes. mulctariones perautiũ. a quib omnib monast̾ia
libera sunt:

Expanded text:
go jura, quibus monasteria subjecta non sunt, synodales exactiones intelliguntur, Non enim cogendus est abbas sicut in concilio Turonico statuitur ad synodum ire, nisi aliqua rationabilis causa exsistat. Sunt etiam quaedam servitutis officia, ut angariae operum, crebrae receptiones, annuae exactiones, mulctationes peccantium, a quibus omnibus monasteria libera sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte corꝑis truncati. uł ab inquietudine insana ad
sanitanis ociũ legũ cohertione dirigant᷑ uł a malig¬
nis oꝑib alitui utili oꝑi reputent᷑ Nocat᷑ quidẽ ⁊
ista dampnatio.s quis ñ intelligat mag̃ bñsiciũ
qmͣ suppliciũ nuncupand̾. ubi nec seuiendi laxat᷑
audatia. nec penitendi mediciua subirahit᷑. Imple
xͥane uidex pii patͥs officiũ. sic succensere iniquitan
di libidinẽ. s peccatonĩ uulm̾b curandi adhibeas
uoluntatẽ. Noli ꝑd̾e pat̾nã diligentiã qmͣ inipsa
acquisirione seruasti. qnẽ ñ tantorũ scelerũ cõfessi¬
onẽ ñ extendendo eculeo. ñ sulcantib ungłis. ñ u¬
rentib flãmis. s uͥgarũ ubib eruisti. Qu modus ÷¬
cohercionis ⁊ amagists artiũ lib̾aliĩ ⁊ abip̃is parẽ.¬

Expanded text:
te truncati uel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum cohercitione dirigantur uel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. uocatur quidem et ista damnatio, sed quis non intellegat magis beneficiquam supplicium nuncupandum, ubi nec saeviendi relaxatur audacia, nec poenitendi medicina subtrahitur? Imple, Christiane judex, pii patris officium; sic succense iniquitati, di libidinem, sed peccatorum uulneribus curandi adhibeas uoluntatem. noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione seruasti, quando. tantorum scelerum confessionem non extendente eculeo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis sed uirgarum uerberibus eruisti. qui modus cohercitionis et a magistris artium liberalium et ab ipsis paren
Abbreviated transcription (Latin):
ircũcelliones illos ⁊ cłicos pns donati quos di
de iponensi ciuirate adtudiciũ ꝓfc̃is eorũ publi¬
ce discipline cã cieduxit. a tua nobilitate cõꝑi audi¬
tos ⁊ płimos eorũ de homicidio qd̃ irestitutũ cacho¬
licũ p̾sbit᷑m cõmiserunt. ⁊ de ce̾e in nocentii alt̾iꝰ
catholiti p̃sdi. atq de oculo eius estosso. ⁊ digito p̃ciso
suisse confessos. Nñ mͥ sollititudo maxima intussa
ẽ ne forte sublimitas tua censeat eos fanta legũ seue.¬
ritate plectendos ut qualia fec̾unt talia patiant᷑.

Expanded text:
ircumcelliones illos et clericos partis Donati, quos de Hipponiensi ad iudicium pro factis eorum publicae disciplinae cura deduxerat, a tua nobilitate comperi auditos et plurimos eorum de homicidio, quod in Restitutum, catholicum presbyterum, commiseruncatholici presbyteri, atque de oculo eius effosso et digito praeciso fuisse confessos. unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum seueritate plectendos, ut, qualia fecerunt, talia patiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥ saꝑpent intellig̾ent iam destruend̾ eẽ in ad¬
uentũ xͥ pariecẽ dealbatũ. ħ ẽ ypocͥsim sac̾dotii
iudeorũ. ait quippe. Nesciui frẽs qͥa pͥnceps est.
scͥptũ ẽ eñ. principi ppłi tui ñ maledices. Cũ pro¬
culdubio qui in eod̾ ppło creuerat. atq inlege fue¬
rat cruditꝰ illũ pͥncipẽ sac̾dotũ nescire ñ possec.
nec eos quib ita notus erat ullo mͦ falleret qd̾ ne¬
sciret. St̃ gͦ ista pcepta patientie: semꝑ incordis
p̾paratione. retinenda. ipãq beniuolentia nered¬
dant malĩ ꝓmalo semꝑ inuoluntate cõplenda.
agenda sut ã multa ⁊̃ cum iniuns quadã benig.¬
dum t̃. qmͣ uoluntati. Nam in corripiendo filiũ qua¬
nandꝰ. ac ꝑ ħ si t̾rena ista res publica xͥana p̃cepta

Expanded text:
tellegerent iam destruendum fuisse aduentu Christi parietem dealbatum, hoc est hypocrisin sacerdotii Iudaeorum; ait quippe: Nesciui, fratres, quia princeps est; scriptum est enim: Principi populi tui non maledices, cum procul dubio, qui in eodem populo creuerat atque ibi lege fuerat eruditus, illum principem sacerdotum nescire non posset nec eos, quibus ita notus erat, ullo modo falleret, quod nesciret. Sunt ergo ista praecepta patientiae semper in cordis praeparatione retinenda ipsaque beniuolentia, ne reddatur malum pro malo, semper in uoluntate complenda est. agenda sunt autem multa etiam cum inuitis benigrae laudauerunt. nam in corripiendo filio quanandus. ac per hoc si terrena ista res publica praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
cõugii federe. siue de adultii crimine diciũ est a¬
cũ lothario posse iuire c̾tam̃. usi pͥus adtempꝰ fu̾it sue¬
reddita potestati. ⁊ cõsanguineis ꝓpͥis lib̾e sociata. Itẽq
tudinis formidet᷑. ne sit difficile testes ꝓduc̾e. uel ce-¬
t̾as ꝑsonas que tam a scĩs canonib qmͣ a uen̾andis ro¬
manis legib in huiꝰnodi contũsiis requirunt᷑.In¬

Expanded text:
ive de adulterii crimine jucum Lothario posse inire certamen, nisi prius ad tempus fuerit reddita suae potestati, et consanguineis propriis libere sociata. Itaque dinis formidetur, ne sit difficile testes producere vel caeteras personas, quae tam a sanctis canonibus quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi controversiis requirunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone in populo ilo p̾sature cͥ nom̃ uenditabant. Nͥon gͦ ee
hac aueontate subditi ꝓbant᷑ admuutendi mnaitusattonẽ
p̃latorũ. s. m̃ ostendit᷑ quod aucitores eos rep̾hendere possũt.
⁊plo quoscũq ualent lucrari des s̃atagunt. Respond̾unt ⁊ a¬
sit᷑ aluid ẽ quod de rigore cogunͣ seruare discipliue. aliud
quod admitnt᷑ ex ꝑfectiouis consid̾atione xp̃c iuleos ad ie

Expanded text:
on ergo ex hac auctoritate subditi probantur admittendi in accusatione praelatorum, sed tantum ostenditur, quod auditores eos reprehendere possunt, plo quoscunque valent lucrari Deo satagunt. § 3. Respondetur et aliter: Aliud est, quod de rigore cogimur servare disciplinae, aliud, quod admittitur ex perfectionis consideratione. Christus ad se
Abbreviated transcription (Latin):
sui. s pmttunt᷑. Item paulus peccũ rep̃hendait. qui pͥiueps
Iapłouĩerat. Nñcdatur intelligi quod subd̃iti possunt rep̾̃¬
hendere p̾latos suos. si rep̾hensibiles fu̾int: S hac facile. re¬
felit᷑. si iũ sit rep̾hensus adu̾it᷑. pectus cogebat᷑ gencesii¬
darare ⁊ aiuitat eu angi ntrede. c um iuqͥeis gregem fatiẽs.
Iacibis gentiliũ laterit᷑ se subrrahens para e insẽ afide
eroibĩt are ⁊ alio s ȩ cenupso ut ũbo a sicde deic̃e. s̾ hoc exem¬

Expanded text:
 reprehendit, qui princeps apostolorum erat. Unde datur intelligi, quod subditi possunt reprehendere praelatos suos, si reprehensibiles fuerint. Sed hoc facile refellitur, si, unde sit reprehensus, advertitur. Petrus cogebat gentes judaizare, et a veritate Evangelii recedere, cum Judaeis gregem faciens, et a cibis gentilium latenter se subtrahens. Par autem in se est a fide exorbitare, et alios exemplo vel verbo a fide dejicere. Ergo hoc exem
Abbreviated transcription (Latin):
on nulli cdiacones intantã ꝓrũpunt suꝑbiã. ut se
p̃sbit̾is añ ponant. atq ĩpmo choro ip̃i pͥores stare
p̃sumłat. psott̾is inscdo loco cõsticutis E rgo ut sublim¬
ores se p̾sbitos agnoscant. tam hii qm̃ illiuiutꝙ. cosistat᷑.
ꝑmitit᷑. dicut nec mapulis absq eiusdẽ aucloritate uti

Expanded text:
onnulli diacones in tantam erumpunt superbiam, ut sese presbyteris anteponant atque in primo choro ipsi priores stare praesumant, presbyteris in secundo choro constitutis: ergo ut sublimiores sibi presbyteros agnpermittitur, sicut nec mappulis uti absque ejusdem auctoritate qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacta pnĩa tamꝗͣ sanes isues aduomitꝰ pͥstmos ⁊ uolu¬
tabra redeuntes. ⁊ milicie cingt̾m. ⁊ luditras uoluptateᷤ
⁊ noua coniugia.⁊ nubitos denuo appetiuere cõtubitꝰ
quoiũ ꝓfessã continẽciã gn̾ati pt ab solutionẽ filii ꝓ¬
did̾unt. De quib quia iã subt̾fugiũ ñ hñt penitendi:

Expanded text:
tanquam canes ac sues, ad vomitus pristinos et ad volutabra redeuntes, et militiae cingulum, et ludicras voluptates, et nova conjugia, et inhibitos denuo appetiere concubitus, quorum professam incontinentiam generati post absolutionem filii prodiderunt; de quibus: qui
Abbreviated transcription (Latin):
lempnia ꝑagant. cet̾is uͦ dieb conueruentib ꝑsonis. illa
q̃iusta sunt: hũt licentiã iudicandi. excepto cͥminali. tẽ¬
ex concilio ap̃ erphesũ habito. p̾sente rege henrico.
lacit᷑a scłaria dñicis cdiebus
lił aliis p̾cipuis festis seu ⁊̃¬

Expanded text:
lemnia peragant. Ceteris vero diebus, convenientibus personis, illa, quae justa sunt, habent licentiam judicandi, excepto criminali. ex Concilio apud Erphesfurt, habito praesente Rege Henrico. Placita saecularia dominicis diebus, vel aliis praecipuis festis, seu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grad̾us coguacionis platuit ad septiniã gen̾acio¬
uẽ obseruari. Nam ⁊ eũi heditas rerũ ꝑ legales ĩstrum̃¬
torũ diffinitiones saucita: usq ad septimũ gradũ pro¬
tendit hedũ sucessionẽ. Nõ eñi ħ eis succedent: nͥ eis
de ꝓpagine cognationis deb̾et᷑. Item calixt. Iufamia

Expanded text:
 gradus cognationis placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et hereditas rerum, per legales instrumentorum diffinitiones sancita, usque ad septimum gradum protendit heredum successionem. Non enim succederent, nisi eis de propagine cognationis deberetur. C. II. Infamia
Abbreviated transcription (Latin):
tã eiꝰ a qͦ ꝓing̾ssu monast̾ĩi pecunia extgebat᷑. Sit̃ gͦi
sti ũ sua possident. ia nec sua repetunt. s res eccł̃ie qr̃
tend̾e. sͤ intelligendũ ẽ. uidelicet ut ñ sͥstecit coram nu¬
dice. s aliis. aliis aut̃ corã iuidite astitisse. ⁊ ꝓeis iudicem
int̾pellasse. ñnullos scõrũ legimꝰ. Hii ã ñ sͥ stant. sed pan¬
ꝑib quorũ necessitanb ꝓfinira repetunt: ⁊ ita ñ ꝓhi¬
bent᷑ stare coram iudice. ¶ Iud uͦ euangłii siquisab¬

Expanded text:
a quo pro ingressu monasterii pecunia exigebatur. Sicut ergo isti non sua possident, ita nec sua repetunt, sed res ecclesiae, tendere, ita intelligendum est, videlicet ut non sibi stent coram iudice, sed aliis. Aliis autem coram iudice astitisse et pro eis iudicem interpellasse, nonnullos sanctorum legimus. Hi autem non sibi stant, sed pauperibus, quorum necessitatibus profutura repetunt et ita non prohibentur stare coram iudice. Illud vero Evangelii: si quis ab
Abbreviated transcription (Latin):
iimñto tͥ mox a̾moto uti nolursti: ⁊ te ad t̾ram grauit᷑
collisisti. Nam uriq alitis qui ad ductus ẽ tecum collega
tuus illesus uenit. qui talia ipse sͥ ñ fecit. S n. ħ putas
tͥ sieri debuisse: qui neminẽ cogendũ existimas ad bo
nũ opus desiderat. Et tũ multi ut ep̃atũ snscipiant:
que nobunt. donec eis adsit uoluntas suscipiendi o-¬
ꝑis bon. quantomag̾ uos ab errore ꝑuinoso inquo
uob̾ mim̃iti estis nahendi estis ⁊ ꝑducendi adu̾tatẽ.
uł cognoscendã ił eligendã ũ solum ut honoiẽ salu

Expanded text:
iumento tibi mox admoto uti noluisti et te ad terram grauiter conlisisti. nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tuus inlaesus uenit, quia talia sibi ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, quia neminem aestimas conum opus desiderat. Et tamen tam multi ut episcopatum suscipiant tntur patiuntur quae nolunt, donec eis adsit voluntas suscipiendi operis boni. Quanto magis vos ab errore pernicioso, in quo vobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad veritatem vel cognoscendam, vel eligendam, non solum ut honorem salub
Abbreviated transcription (Latin):
pendit᷑ ut mala uoluntas hominis diligat᷑. Nã qͥs
nesiat nec dãpnari hominẽ uͥ m̃ito male uolunta¬
tis. nec lib̾ari nisi habu̾it bonam uoluntatẽ: Non
tñ iõ qui diligunt᷑. sue male uoluntati impune. ⁊
crudelit̾ ꝑmntendi sunt: s ubi potestas dat᷑. ⁊ a ma-¬
lo ꝓhibendi. ⁊ ad bonũ cogendi. Nam si uoluntas
mala semꝑ sue ꝑmutenda ẽ lib̾tati. quare isrłite
retusantes. ⁊ murmurantes tam duris flagelł a ma
uoluntas mala sue ꝑmittenda ẽ lib̃tati: qr̃ paulus
ñ ẽ ꝑmissus utt pessima uoluntate. ꝗͣ ꝑsequebatur
eccłiam. si prostranis ẽ ut cecaret᷑ missus: ut qͥ alia

Expanded text:
penditur, ut mala uoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et muonis? Si voluntas mala suae permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima voluntate qua persequebatur Ecclesiam, s
Abbreviated transcription (Latin):
phetia. ⁊ ad oiabunt eum omnes reges t̾re. om̃s
gentes seruient ei. Quod ntiq quantomagis
implet᷑: tanto maiore urit᷑ ecclia potestate. Nt ñ
solũ ñ inuiter. s ĩ cogat ad bonũ. hoc dñs signi¬
uii similitudme sans euident᷑ ostendit. uͥ misit
admuitatos. ⁊ uenire nolũunt. ⁊ ait seruo. Set¬
cito inplateas ⁊ iitos cnutatis: ⁊ patꝑes ar debi

Expanded text:
ophetia: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus signiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et uenire noluerunt; et ait seruo: Exi in plat
Abbreviated transcription (Latin):
ac d̾omitus dirigat᷑. Nñ idem dicit: Cu ꝑtutis eũ
uirga: auimã eius lib̃as a morte. Si ã mala uolun.¬
tas semꝑ sue ꝑmittenda ẽ lib̾tan: qr̃ corripiunt᷑
ꝑditũ ñ ĩnquisistis. ⁊ uos ouẽs estis xͥ. car̃acterem
dñs poitatis. insatram̃to quod acrepisti. s erratis ⁊
ꝑitis. Non iõ nob̃ displiceamꝰ. quia reuotamꝰ exiã¬
tatẽ am̃ monentis. ut uos ad eius ouile redire
coganiꝰ qm̃ consennamꝰ uoluntati exrantiũ. ut
pire uos ꝑmittamꝰ N oligͦ iani dic̃e. quod teas¬
sidue andio dic̾e. dic uolo ertare. sic uolo ꝑire. Mel
lius hoc omnino ñ ꝑmittimꝰ: quautũ possumus.
Modo quod te inpiuteũ quo moreris misisti. utiq
liba uoluntate fecisti. s qmͣ crudeles eeñt serui dĩ
si huic male uoluntati tue te ꝑmitt̾ent. ⁊ ñte de
morte illa lib̾arent.: Quis eos ñ m̃ito cnlparet: Quis
ñ impios recte uidicaret: Et tñ tu te uolens m̃aqͣ¬
misisti ut morereris. Illi te nolentẽ leuauerunt.¬

Expanded text:
 et domitus dirigatur ? Unde idem dicit: Tu quidem virga; animam autem ejus liberas a morte . Si mala voluntas semper suae permittenda est libertati; quare corripiuntur am non inquisistis? et uos oues Christi estis; characterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis, sed errastis et peristis. non ideo uobis displiceamus, quia reuocamus errantatem domini monentis. ut uos ad eius ouile redire cogamus, quam consentimus uoluntati ouium errantium, ut perire uos permittamus. noli ergo iam dicere, quod te assidue audio dicere: \'Sic uolo errare. sic uolo perire\'; melius enim nos hoc omnino non permittimus. quantum possumus. Modo quod te in puteum, ut morereris, misisti, utique libera uoluntate fecisti. sed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uoluntati te permitterent et non te de illa morte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens imisisti, ut morereris, illi te nolentem de aqua leua
Abbreviated transcription (Latin):
Uni oiclinat᷑ ep̃e: quod dedit aurũ fuit qd̃ ꝑcdidit a¬
nima fuit. sum aliuin ordinaret: qd accipit aurũ
suscepisti. quia gͣtuito eã ñ m̃iusti. Item degieri. Eato t᷑ͣ¬
pẽ sequit᷑ lepͣ m̃cdacẽ. ⁊ pecunia male adquisita: corpus
aiãmq cõmacłat. bides quia fcõ auctors: successio dãpna-¬
t᷑ herectis. Inexpabilis em̃ ẽ culpa: uendin misf̾ii ⁊ timi¬
dicta grẽ celestis tͣnsit inpostõs. Deniq moabire ⁊ cet̾i nõ
plex successio genationis aboleret. Sed cum illi qͥ indm̃
idolatͥe errore deliq̃runt: inqͣrtã gu̾onẽ iucdñr eẽ mulcta¬

Expanded text:
ur episcopus, quod dedit aurum fuit, quod perdidit anima fuit; quum alium ordinaret, quod accepit pecunia suscepisti, quia gratuito eam non meruisti. – Item de Giezi: Cito turpem sequitur lepram mercedem et pecunia male acquisita corpus animamque commaculat. / Vides, quia facto auctoris successio dampnatur heredis. Inexpiabilis est eceteri non tiplicis successio generationis aboleret. Sed cum illi, qui in Deum idolatriae errore deliquerant, in tot generationes essent mulcta
Abbreviated transcription (Latin):
Cõcemplem̃ faturã ade. In adam enĩ exemplum
datũ est. ut ex eo in telligat᷑: quia iam formatũ corpꝰ¬
l accepit aiãm. Nam pot̾at aiãm limo t̾re admiscere ds̃.
tebat domiũ cõpaginari. ⁊ sic habitatorẽ induci. Aĩa
c̃te quia sp̃c ẽ. iusiceo habitare ñ pͭ. iõ iusangͥne fert᷑

Expanded text:
Contemplemur facturam Ade. In Adam enim exemplum est datum, ut ex illo intelligatur, quia iam formatum corpus accepit animam. Nam poterat deus animam limo terre admiscere et sitebat domum compaginari et sic habitatorem induci. Anima certe, quia spiritus est, in sicco habitare non potes
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ꝑtusserit iulierẽ inut̾o hñtẽ i⁊ aborcũ fece¬
rint: si formatũ fu̾it det animã ꝓ aĩa. Si ã infor¬
matũ fu̾it: mulctet᷑ pͥsũa. ut ꝓbaret ñ eẽ aĩam añ
⁊formã. Itaq si tam formatio corꝑi dat᷑. ũ uiconceptu¬
coiꝑis nascit᷑. cum semine deriuata. Nam si cum se¬

Expanded text:
Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortiverit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, mulctetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. Itaque si corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum se
Abbreviated transcription (Latin):
usq adrecipiendã sanitatẽ ep̃orũ auxilia subrogent᷑
⁊ ħ cũ cautele stucdio ꝑagant. nc ꝑ nec̃itatis occ̃om p̾¬
suscipunt curã atq sollicitudinẽ ab admmistratõ.¬
ne ep̃orũ cliscedere ñ oꝑtet. ut accepti talenti pul¬
cͥtudo nõ deleat᷑ s ctamine eou salubt̾ augeat᷑ ⁊tͥ¬

Expanded text:
usque ad recuperandam sanitatem episcoporum, auxilia subrogentur; et hoc cum cautelae studio peragatur, ne per necessitatis occasionem prsusceperunt curam atque sollicitudinem, ab administratione eorum discedere non oportet, ut accepti talenti pulchritudo non deleatur, sed certamine eorum salubriter augeatur et
Abbreviated transcription (Latin):
Denequissimo ã enis damprid̃ qͦ iudicio alias sumꝰ iu
rissintausis eũ fr̃nitans tue condempnatũ fuisse sĩa.¬
nonieoq depottꝰ. honoris sin gracdui carete ũ potuit: ĩ
lua eum reforiari eccł̃ia. atq: in ꝓp̃e dignitatis oidinẽ
decreuimꝰ reuotari. et cum oportuiss: te ex eo dm̃ti
corꝑis cõĩone pͥuꝰari. qd̃ ptͦ ãmonitionẽ sce memoue
decesiors raei contemptã. ꝑ quã eum eccl̃iamq erus

Expanded text:
nequissimo ejus damnandoque judicio alias sumus juriis in causis eum fraternitatis tuae condemnatum fuisse snonesque depositus, honoris sui gradu carere non potuit, in sua eum reformari Ecclesia, atque in propriae dignitatis ordinem decrevimus revocari. Et cum oportuisset te ex eo Dominici corporis communione privari, quod, admonitione sanctae memoriae decessoris mei contempta
Abbreviated transcription (Latin):
cionis inqͦ uiuenit᷑ ordine ꝑmaneat ¶ Etxe si cłicus ut
orctinatione ł quolib̾et sacͣmͣto cum ħecicis cõmunicat.
cessans a ꝓ motione. uix insuo ordine ꝑ seueret. Nõ ẽ enĩ
de ħ satram̃to: ut de tet̾is. set̾a enĩ uł adculpas abluendaᷤᷤ
rã negant᷑ ut eucharistia. q̃ articło mortis penitenti ⁊̃ de
ł corꝑis qͣubet parte uitiatis deuegat᷑. Quib tñ bapt̾s ł¬

Expanded text:
 invenitur ordine permaneat. » Ecce si clericus vel ordinatione vel quolibet sacramento haereticis communicat, cessans a promotione, vix in suo ordine perseverat. Non enim est de hoc sacramento, ut de caeteris. Caetera enim vel ad culpas abluendas ram negantur, ut eucharistia, quae in articulo mortis poenitenti etiam de vel corporis qualibet parte vitiatis denegatur, quibus tamen baptis
Abbreviated transcription (Latin):
cuitam pr̃e ignorante qͥdã
mun̾ib illexit. ad cõuiuiũ¬
ĩuitauit. funto cõiuio in¬
a parentib iuueni traditur
puela. at more mibentiũ a iuuiene t̃otat᷑ ⁊ publue ĩ uoiẽ

Expanded text:
usdam, patre ignorante, quidam muneribus illexit ad convivium. Finito convivio, iua parentibus iuveni traditur puella ac more nubentium a iuvene dotatur et publice in uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
subd̃iaconatũ ꝓuebi pot̾it: nec laicus ñ ugmẽ sortitꝰ uxort̃.
aut bigamus ad ilifatũ ł siqius ȩx p̾fatis ortitub: defibeait ad sub-¬
draconatũ ascend̾e non potest. sine consenfu uxons sue. ut fat¬
pminit᷑ postea uxor conungi eidẽ marito suo carnalit᷑ ñ qͥt¬

Expanded text:
subdiaconatum promoveri poterit, nec laicus non virginem sortitus uxorem, aut bigamus ad clericatum. Quod si quis ex praefatis ordinibus desiderat ad subdiaconatum ascendere, non potest sine consensu uxoris suae, ut permittitur postea uxor jungi eidem marito suo carnaliter, nec cui
Abbreviated transcription (Latin):
q dixipunt: Caueat unusqͥsq sie aut lingã aut au¬
res hãt prurientes .i. re aut ipẽ aliis derrahat. aut
alios detrahentes ãudiat. Seclens irqͥt adũsus frẽm tu¬
ũ loq̃ baris detrahendo. ⁊ adu̾sus filiũ matͥs tue porie¬
bas scã dalũ ⁊c̾. Parcant singłi derractioni lingue su¬
offm̃ sim głoꝵ fit it dilectissimi ñ oculos castos serua¬
re. s eciã linguã. nequid̃ incuiꝰsmͣ domo agͥat᷑ alia

Expanded text:
 diripiunt. Caveat unusquisque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parcant singuli detractioni linguae, cuOfficii singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec quid in cujusquam domo agatur alia
Abbreviated transcription (Latin):
mmucos tullus psumat adclicorũ ordinẽ ꝓmou̾e. quia
lict̾is carens sairis ñ pͣ eẽ aptus officiis. ⁊ iuciosũ uͥl d̾o ꝓr¬
sus offerre logalia pͣcepta sanxerut. Similit̾ qui se ip̃osab
ad sũmum sacdotiũ ñ aspi

Expanded text:
utos, nullus praesumat ad clericatus ordinem promovere, quia litteris carens sacris non potest esse aptus officiis, et vitiosum nihil Deo prorsus offerri legalia praecepta sanxerunt. § 1. Similiter qui se ipsos Ad summum sacerdotium non aspi
Abbreviated transcription (Latin):
cepit cane ⁊ legẽ. nec uxoiẽ duc̃e. nec monasti̾um deserẽ
pot̾it. s si discesserit: reducat᷑. Si tonsurã climiserit: rur¬
sum tõdeat᷑. uxoiẽ siusur pau̾it: cdiritt̾e compellatur.

Expanded text:
lesia legit, nec uxorem ducere nec monasterium deserere poterit. Sed si discesserit, reducatur. Si tonsuram dimiserit, rursus tondeatur. Uxorem si usurpaverit, dimittere compellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
estimo ñ durit̾ ñ m imꝑiose ista follunt᷑ magis do¬
cendo qmͣ uibendo. magis monendo quͣi nunando. Sic
paucorũ pecta. ⁊ siquidẽ minam. tͦum dolore siat de
scͥpt᷑is tominando uindictã futirã. ne nͣos ip̃i in nr̃a
potestate. s ds̃ in nr̃o sermone timeat᷑. Itaq pͥus moue¬
bunt᷑ spũales. aut ⁊̃ spũalib ꝓximi. quorũ auctorita¬
te ⁊ lenissimis quidẽ s instantissimis ãmonitiõib ce¬

Expanded text:
estimo, non duriter, non modo imperioso ista tollantur magis docendo quam iubendo, magis monendo quam minando. Sic paucorum. et si quid minamur, cum dolore fiat de scripturis comminando uindictam futuram, ne nos ipsi in nostra potestate, sed deus in nostro sermone timeatur. ita prius mouebuntur spiritales uel spiritalibus proximi, quorum auctoritate et lenissimis quidem sed instantissimis admonitionibus ce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperet sine maioris nati sacdonis iussione. nec solus p̃s s¬
bit̾ cum sola femina fabulas msceat. nec archidiaconꝰ
sub ꝓtextu humilitatis aut. offitii frequent̾ intret do¬
micilia matͦnar̃. aut forte ꝑcleros aut ꝑ domesticos ma¬
tͦne mandet aliqͥd set̾rete. Si agnitũ fu̾it: ⁊ ille depona

Expanded text:
peret sine majoris natu sacerdotis jussione; nec solus presbyter cum sola femina fabulas misceat, nec archidiaconus sub praetextu humilitatis aut officii frequenter intret domicilia matronarum, aut forte per clericos aut domesticos matronae mandet aliquid secrete. Si agnitum fuerit, et ille deponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tate corrũrnt: ⁊deo respiuente digne peniti̾nt: ita
ut mortificato cooꝑe corcdis coutͥci salfinum cdeo offe¬
irant. maneat inpotestate pontificis uł u̾atit̾ afflictoᷤ
corꝑe segregare. ita tũ ut sic officioni suoiss loca reci¬
piant. ne possint ad altiora officia ult̾ius ꝓ mou̾i. Qd̃
si it̾ato uelud caues aduomitũ reu̾si fu̾it. ñ solũ dig¬
nitate officii carrant. s ĩ scãm cõmunionẽ. nͥ inexitu

Expanded text:
tate corruerint, et Domino respiciente digne penituerint, ita ut mortificato corpore cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate pontificis, vel veraciter afflictos corpore segregare, ita tamen, ut sic officiorum suorum loca recipiant, ne possint ad altiora officia ulterius promoveri. Quod si iterato velut canes ad vomitum reversi fuerint, non solum dignitate officii careant
Abbreviated transcription (Latin):
inm̾ito cruc̾eles iuc̾itarem᷑. Porro si unꝰ ill orũ nob̃
dic̾et. qñ intͣueritis eruere nos. memet ip̃m cõtiuo
trucidabꝰ. alt᷑ ã nec exire quidẽ inde nec erui uel¬
let s neq necare se auderet: quid eligeremꝰ utrtm
ambos ruine oppͥm̃dos relinq̃re. an uno salcẽ ꝑ ur̃a¬
oꝑa lib̾ato. alt̾m ũ nĩa culpa s sua potiꝰ it̃tre. Ne¬
mo est tam infelix qui ñ quid fieri uitalib reb opor¬
teat falillimne iutłicet. Item pt᷑ pauca. Quod si pli¬
mi eẽnt indomo ruitura: linde salt̃ unꝰ lib̾ari pos¬
uetarent: dolerẽ decetis. ũm ⁊̃ de unius saltẽ sa¬
lute consolarem᷑. ĩ tũ ne semet ipos alii ꝑd̾ent ꝑi¬
re iumĩsos nullo lib̾ato ꝑnnit̾emꝰ. Quid gͥ si oꝑe mi¬

Expanded text:
inmerito crudeles iudicaremur. porro si unus illorum nobis diceret: Quando intraueritis eruere nos, me ipsum continuo trucidabo\\ alter autem nec exire quidem inde nec erui uellet sed neque necare se auderet. quid eligeremus? utrum ambos ruinae opprimendos relinquere, an uno saltem per liberato, alterum non nostra culpa, sed sua potius interire? Nemo est tam infelix, qui non quid fieri in talibus rebus oporteat facillime judicet. Item post pauca: § 5. Quod si plurimi essent in domo ruitura, et inde saltem unus liberari posnecarent, dolorem de ceteris nostrum de unius saltem salute consolaremur, non tamen, ne se ipsos alii perderent, perire uniuersos nullo liberato permitteremus. quid igitur de