comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͦ accusationis tuę gladios ꝑtimescã.sed quo
magis accusari uelim quã accusare. & pati in-¬
iuriã quã facere: sciens p̃ceptũ ab apło. Hon
uosmet ipsos ulciscentes km̃i: sed date locũ
irȩ. Scriptũ ẽ enĩ. Michi uindictã. & ego
retribuã dicit dñs. Ded si esurierit inimicus
tuus: cyba illũ. Si sitierit : da illi potũ. Hoc
enĩ faciens. carbones ignis congregabis suꝑ
dñi ñ meret᷑. Et tam̃ antequã respondeã epłȩ
tuȩ: expostulare tecũ lib&. Uletustissime mo¬
nachoꝵ. bone prbr. imitator xp̃i. frẽm tuũ
potes occidere: quẽ si tantũ oderis homicida
es : Hoc a saluatore didicisti: ut uerberanti
maxillã p̾beres alt̾am. Sic ipse respondit ꝑcus¬
sori suo. Si male loquutꝰ sũ: testimoniũ ꝑhibe
de malo.Si bene. qͥd me cedis. Mortẽ minariᷤᷤ.
quã & serpentes inferre posst. Mors om̃iũ ẽ:
homicidiũ pessimoꝵ. Quid enim: Hisitu
me occideris. ego immortalis ero: Quinpoti

Expanded text:
n quod accusationis tuae gladios pertimescam; sed quod magis accusari velim, quam accusare, et pati injuriam, quam facere, sciens praeceptum ab Apostolo: Non vosmetipsos ulciscentes, charissimi, sed date locum irae; scriptum est enim : Mihi vindicta, et ego retribuam, dicit Dominus. Sed stuus, ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super dissenserunt. --Et tamen antequam respondeam epistolae tuae, expostulare tecum libet, vetutissime monachorum, bone presbyter, imitator Christi, fratrem tuum potes occidere, quem si tantum oderis, homicida es? Hoc a Salvatore didicisti, ut verberanti maxillam, praeberes et alteram? Sic ipse respondit percussori suo: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si bene, quid me caedis ? Mortem minaris, quam et serpentes inferre possunt. Mors omnium est, homicidium pessimorum. Quid enim? nisi tu me occideris, ego immortalis ero? Quin potius
Abbreviated transcription (Latin):
ãppareat: Quod gͦ me mones. ipse facito.
Paululum salte̾ humani si ñ xp̃iani pudori
assunẽ. ñ despecta & calcata conscientia
tua. uerbis te purgandũ putes. qͥ reb urgeriᷤᷤ.
Si eusebius auro redemit inem̃datas scedulas.
quas falsar&: tu ꝓfer tuas quȩ falsatȩ nͣ sunt.
Et si ꝓbaueris nichil in illis hereticũ: te̾ ille
crimine tenebitur falsitatis. Quãuiᷤᷤ mutes.
quãuis corrigas: catholica ñ ꝓbabis. Si enim
error eẽt in uerbis. aut in paucis sensibus:
possent detruncari mala. & bona pro his
reponi. Ubi aut tota disputatio ęqualis ẽ.
& uniuersȩ rationabiles creaturȩ quȩ ꝓpria
uoluntate corruerant. in unũ posteã reuer¬
tent᷑ statũ. ut rursũ ex alio pͥncipio aliae
sint ruinȩ : quid habes em̃dare. nisi cuncta
mittaueris: Quod si facere uolueris : iã nͣ
libros alienos intͣp̃taberis. sed condes tuos.
Hoc aut̃ cuiꝰmodi argumͣtũ sit. ñ intelligo.
Quia inquit inemendatę & ñdum ad purũ

Expanded text:
appareat? Quod ergo me mones, ipse facito: paululum saltem humani, si non Christiani pudoris assume, ne despecta et calcata conscientia tua, verbis te purgatum putes, qui rebus urgeris. Si Eusebius auro redemit inemendatas schedulas, quas falsaret, tu profer tuas, quae falsatae non sint: et si probaveris nihil in eis haereticum, tunc ille crimine tenebitur falsitatis. Quamvis mutes, quamvis corrigas, catholicas non probabis. Si enim error esset in verbis, aut in paucis sensibus, possent detruncari mala, et bona pro his reponi. Ubi autem tota disputatio aequalis est: ut universae rationales creaturae, quae propria voluntate corruerant, in unum postea revertantur statum: ut rursum ex eodem principio aliae sint ruinae; quid habes emendare, nisi cuncta mutaveris? Quod si facere volueris, jam non libros alienos interpretaberis, sed condes tuos. Hoc autem cujusmodi argumentum sit, non intelligo. Quia, inquit, inemendatae, et nondum ad purum
Abbreviated transcription (Latin):
clipeo ueritatis excidere. Seqͥt᷑ in epła tua.¬
Noli multo auro redimere notariũ. sicut
amici tui. de meis ꝑiarchon scedulis. nondũ
emͣdatis. ñdũ ad purũ digestis fecerunt:
ut faciliꝰ falsare possent. qd̾ aut nullus
haber&. aut admodũ pauci. Gratis a me
Imissũ suscipe cꝯdice̾: quẽ censu magno cu¬
ꝑes cõparatũ. Non te pudet p̾mii  Ego
auro redimerẽ notariũ tuũ : Et qͥs tantꝰ
ac talis ẽ. ut audeat cũ crȩso & dario pug

Expanded text:
clypeo veritatis excipere. 4. Epclypeo veritatis excipere. 4. Ep« Noli multo auro redimere notarium meum: sicut amici tui de meis περὶ Ἀρχῶν schedulis, nondum emendatis, nondum ad purum digestis, fecerunt: ut facilius falsare possent, quod aut nullus haberet, aut admodum pauci. Gratis a me missum suscipe codicem, quem censu magno cuperes comparatum. » Non te pudet prooemii? Ego auro redimerem notarium tuum? Et quis talis ac tantus est, ut audeat cum Croeso et Dario pug
Abbreviated transcription (Latin):
Et unde oro te libroꝵ tuoꝵ ad me fama ꝑuenit :
Quis eos romȩ. quis in italia. quis ꝑ dalmatiȩ
insulas disseminauit : Si in scriniis tuis
& amicoꝵ tuoꝵ latebant : ad me quomodo
mea crimina ꝑuenerunt Et audes di¬
cere te ñ ad ostentationẽ sed ȩdificationẽ
quasi xp̃ianũ loqui : qui de sene senex
tanta confingis. quanta ñ diceret de
latrone homicida. de scorto meretrix.
scurra de mimo: qui parturis mͥ monteᷤ
criminũ. & gladios quos defigas in iugulv
meũ. tanto ante tẽp̃ore exacuis. Idcircone
caersales & anabasii tui ꝑ diuersas ꝓuinciaᷤ
cucurrerunt: ut laudes meas legerent.
ut panegiricũ tuũ ꝑ angulos & plateas ac
muliercularũ textrina recitarent : Hȩc
na. Sic modestus es. sic pudens. ut catͣuatim
de occidente uenientes. mͥ tua maledicta
narrauerut. ita memorit᷑ & consentanee :
ut ego cogerer ñ scriptis tuis quȩ necdum
legerã. sed scriptoꝵ respondere ꝯpinionib.
& uolantia toto corde iacula falsitatis.

Expanded text:
Et unde, oro te, librorum tuorum ad me fama pervenit? Quis eos Romae? quis in Italia? quis per Dalmatiae insulas disseminavit? Si in scriniis tuis et amicorum tuorum latebant, ad me quomodo mea crimina pervenerunt? Et audes dicere te non ad ostentationem, sed ad aedificationem quasi Christianum loqui, qui de sene senex tanta confingis, quanta non diceret de latrone homicida, de scorto meretrix, scurra de mimo? Qui parturis mihi montes criminum, et gladios quos defigas  Al. designas in jugulum meum, tanto ante tempore exacuis? Idcircone Cereales et anabasii tui per diversas provincias cucurrerunt, ut laudes meas legerent? Ut panegyricum tuum per angulos et plateas, ac muliercularum textrinas recitarent? Haec na; sic modestus es, sic pudens, ut catervatim de occidente venientes, mihi tua maledicta narraverint: ita memoriter et consentanee, ut ego cogerer 534 non scriptis tuis, quae necdum legeram, sed scriptorum respondere opinionibus, et volantia toto orbe jacula falsitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
re non licebit : Quando crimmaris. amicũ
ñ cogitas : quando respondeo. tunc tibi uis
amiciciȩ in mentẽ uenit. Dic oro te. celan¬
das scedulas scripseras. an ꝓdendas: Si ut
celares. cur scripsisti: Si ut proderes. cur
accusatores tuos amicos meos ñ coercuerim
Ulis tibi ꝓferam litteras eoꝵ. in quibus me
YΠO RBICe cc̃ arguunt: quod te sciens
hereticum tacuerim. quod dum patẽ incaut̃
prebeo. in testina eccłiȩ bella suscepie Tu
discipulos uocas. qui me tuũ condiscipulũ
suspicant᷑: & quia partior fui in refundendis
laudib tuis putant me tuũ eẽ cynixcyc¬
TIN. stoc mͥ prestitit prologus: ut plus me
amicus lederes quã inimicus. Semel sibi
ꝑsuaserunt. recte an ꝑperã. ipsi uiderint:
te eẽ hereticũ. Si defendere uoluero: hoc solũ
ꝓficiam. ut me tecum parit̃ accusent. Deniq
putant scripsisse. s uere: et quod tu in me
ante laudabas. uehement̃ insimulabant
Quid me uis facere: ut discipulos accusatores

Expanded text:
re non licebit? Quando criminaris, amicum non cogitas. Quando respondeo, tunc tibi jus amicitiae in mentem venit. Dic, oro te, celandas schedulas scripseras, an prodendas? si ut celares, cur scripsisti? si ut proderes, cur accusatores tuos amicos meos non coercuerim. Vis tibi proferam litteras eorum, in quibus me hypocriseos arguunt, quod te sciens haereticum, tacuerim; quod dum pacem incautus praebeo, intestina Ecclesiae bella suscepit? Tu discipulos vocas, qui me tuum condiscipulum suspicantur. Et quia parcior fui in refellendis laudibus tuis, putant me tuum esse symmysten. Hoc mihi praestitit prologus tuus, ut plus me amicus laederes quam inimicus. Semel sibi persuaserant recte an perperam ipsi viderint te esse haereticum. Si defendere voluero, hoc solum proficiam, ut me tecum pariter accusent. Deniqueidiose scripsisse, sed vere: et quod tu in me ante laudabas, vehementer insimulant. Quid me vis facere? ut discipulos accusatores
Abbreviated transcription (Latin):
ceratũ. ut nec os ossi hereat. nec neruus
iungatur ad neruũ. separatim oculi iace¬
ant. seorsũ nares. manus aliũ locũ teneañ.¬
in aliũ ꝓlecti sint pedes: & religua mͣbra in
hunc modũ intͣ se disꝑsa sint & diuisa.
.Fingamꝰ aliquẽ uenire: tantȩ scientiȩ me¬
dicum. qui iuxta fabulas ethicoꝵ. soola¬
piũ possit imttari : & nouã figurã nouũq
homtnem urbim suscitare. H ic necesse
habebit unũ ꝗdq m̃brũ suo loco restiue¬
re: & compage̾ copulare cõpagi. & qͦdam
glutino partib restitutis unum corpus

Expanded text:
ceratum, ut nec os ossi haereat, nec nervus ceratum, ut nec os ossi haereat, nec nervus jungatur ad nervum: separatim oculi jaceant, seorsum nares, manus alium locum teneant, alio projecti sint pedes, et reliqua membra in hunc modum inter se dispersa sint, et divisa. Finge aliquem venire tantae scientiae medicum, qui juxta fabulas ethnicorum, Aesculapium possit imitari, et in novam figuram novumque nomen, Virbium suscitare: hic necesse habebit unumquodque membrum suo loco restituere, et compagem copulare compagi, et quodam glutino partibus restitutis, unum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
relictis iniciis paruuloꝵ. creuerimus in eum
uirũ de quo ꝓphã dicit. ecce uir. oriens nom̃¬
erat : tunc in occursũ uniꝰ fidei. & uniꝰ agnitio-¬
nis filii đi. quẽ nc̃ ꝓ uarietate nͣtiũ non una
nec eadẽ fide agnitionis cognoscimꝰ. totum
corpus qđ pͥus dissipatũ fuerat. & in diuer-¬
sa laceratũ.in suã cõpagine̾ iuncturãq re-¬
digetur: itaut una subministratio eadẽq
oꝑatio. & uniꝰ etatis consũmata ꝑfectio. to¬
tum crescere faciat corpus equalit᷑. & om̃ia
m̃bra tuxta m̃surã suã increm̃tũ etatis acci¬
piant. Hȩc aut̃ tota ȩdificatio. ꝑ quã eocłȩ
ꝑ partes corpus augetur: mutua in se ca¬
ritate complebitur. Totas rationabiles
creaturas. sub uniꝰ rationabilis animalis in¬
telligamꝰ exẽplo: & qđcũq de huiꝰ m̃bris
dixerimꝰ & partib. hoc sciamꝰ ẽẽ referendũ
ad unãguãq rationabilẽ creaturã. Putenꝰ
hoc animal ita ꝑ artus. uenas. carnesq la¬

Expanded text:
relictis initiis parvulorum, creverimus in eum virum, de quo Propheta dicit: Ecce vir, Oriens nomerat , tunc in occursu unius fidei, et unius agnitionis Filii Dei, quem nunc pro varietate mentium, non una nec eadem fide et agnitione cognoscimus, totum corpus, quod prius dissipatum fuerat, et in diversa laceratum, in suam compagem juncturamque redigetur: ita ut una subministratio eademque operatio, et unius aetatis consummata perfectio, totum crescere faciat corpus aequaliter, et omnia membra juxta mensuram suam incrementum aetatis accipiant. Haec autem to partes corpus augetur, mutua in se charitate complebitur. Totas rationabiles creaturas sub unius rationabilis animalis intelligamus exemplo, et quodcumque de hujus membris dixerimus et partibus, hoc sciamus esse referendum ad unamquamque rationabilem creaturam. Putemus hoc animal ita per artus, venas, carnesque la
Abbreviated transcription (Latin):
amarũ. Sentisne quid taceam. quod ęstuanti
pectori uerba non commodem. & cum
psalmista loquar. pone dñe custodiã ori
meo. & ostium munitũ labiis meis. non
declines cor meũ in uerba maliciȩ. & alibi.
cũ consisteret peccator aduersus me. obmu-

Expanded text:
amarum. Sentisne quid taceam, quod aestuanti amarum. Sentisne quid taceam, quod aestuanti pectori verba non commodem? et cum Psalmista loquar: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium munitum labiis meis. Non declines cor meum in verba malitiae . Et alibi: Cum consisteret adversum
Abbreviated transcription (Latin):
dialectica me elementa docuerunt: quid
significet ationa quod nos ꝓnunciatũ
possumus dicere: quomͦ absq uerbo et
nomine nulla sententia sit. soritarum
gradus. speudomem argutias. sophismatũ
fraudes. Iurare possum me postquã egͣssus
de scola sum. hec nunquã omnino legisse.
Bibendũ gͥ michi erit de letheo gurgite
uixta fabulas poetarum: ne argu̾ar scire
quod didici: En tu qui in me paruam
An quia origenistȩ non sumus: & in celo
nos peccasse nescimus. in terris arguimur
peccatores:
Et ideo in concordiam redi-¬
uimus. ut michi loqui contra hereticos ñ
liceret. Ne si illos discripsero. tu te appetitũ
putes: Quam dui ñ renuebam laudationẽ¬
tuam: sequebaris me ut magistrũ fratrẽ
& collegam uocabas: & catholicũ in om̃ib
fatebaris. Postquã non agnoui laudes tuas.
& me indignum tanti uiri precomo iudicaui :¬
ilico uertis stilum. & omnia prius laudata.
uituꝑas: de eodem ore & dulce ꝓferens &

Expanded text:
dialectica me elementa docuerunt; quid dialectica me elementa docuerunt; quid significet ἀξίωμα, quod nos pronuntiatum possumus dicere: quomodo absque verbo et nomine nulla sententia fit, soritarum gradus, pseudomeni argutias, sophismatum fraudes. Jurare possum me postquam egressus de schola sum, haec numquam omnino legisse. Bibendum igitur mihi erit de Lethaeo gurgite juxta fabulas poetarum, ne arguar scire quod didici. En tu qui in me parvam An quia Origenistae non sumus, et in coelo nos peccasse nescimus, in terris arguimur peccatores? Et ideo in concordiam redivimus, ut mihi loqui contra haereticos non liceret, ne, si illos descripsero, tu te appetitum putes? Quamdituam, sequebaris ut magistrum, fratrem et collegam vocabas et catholicum in omnibus fatebaris. Postquam vero non agnovi laudes tuas et me indignum tanti viri praeconio judicavi, vertis stilum et omnia laudata vituperas, de eodem ore et dulce proferens et
Abbreviated transcription (Latin):
defendor. Scilicet nunc longo sermone
texendũ est. quod ꝓbant conscientiȩ sin¬
guloꝵ. Quis nr̃m non memunit infantiȩ
suȩ: Ego certe ut tibi homini seuerissimo
risum moueã. & imiteris aliqͣndo crassum
quẽ semel inuita dicit risisse lucilius: memi¬
m me puerum cucurrisse ꝑ cellulas seruu.¬
loꝵ. diem feriatum duxisse lusib & ad
orbiliũ seinentem. de auiȩ sinu tractũ ẽẽ
captiuũ: & quod magis stupeas: nunc cano
& recaluo capite. sepe michi in somnis uideor
comatulus. & sumpta toga ante rethorem
controuersiolam declamare. Cunq exper¬
rectus fuero. gratulor me dicendi ꝑiculo
liberatum. Crede michi. multa ad purũ
recordatur infantia. Si didicisses litteras.
oleret testa ingenioli tui quo semel fuisset
imbuta. Lanarũ conchilia nullȩ aquę
deluunt. Eiam asini & bruta animalia
quauis in longo itmere. nouerunt secundo
diu̾ticula. Miraris si ego latinas literas
non sim oblitus: cum tu grecas sine magistro
didiceris: Septem modos conclusionũ

Expanded text:
defendor. Scilicet nunc longo sermone texendum est, quod probant conscientiae singulorum. Quis nostrum non meminit infantiae suae? Ego certe, ut tibi homini severissimo risum moveam, et imiteris aliquando Crassum, quem semel in vita dicit risisse Lucilius, memini me puerum cursitasse per cellulas servulorum, diem feriatum duxisse lusibus, et ad Orbilium saevientem de aviae sinu tractum esse captivum. Et quo magis stupeas, nunc cano et recalvo capite, saepe mihi videor in somnis comatulus, et sumpta toga, ante rhetorem controversiolam declamare. Cumque experrectus fuero, gratulor me dicendi periculo liberatum. Crede mihi, multa ad purum recordatur infantia. Si litteras didicisses, oleret testa ingenioli tui, quo semel fuisset imbuta. Lanarum conchylia nullae aquae diluunt. Etiam asini et bruta animalia, quamvis in longo itinere, noverunt secundo diverticula. Miraris si ego litteras Latinas non sum oblitus, quum tu Graecas sine magistro didiceris? Septem modos conclusionum
Abbreviated transcription (Latin):
neq nubentꝰ nubent᷑: s erunt sicut angłi
d̃i in cęlo. Et reuera ubi int̾ uirũ et femi¬
nã castitas est. nec uir incipit ẽẽ nec fe.¬
mina: s adhuc in corpore positi mutant᷑
in angelos. in quib non est uir et mulier
Quod et in alio loco. ab eodem apło dicit᷑.
Quicunq in xp̃o baptizati estis. xp̃m in¬
diustis: Non est uideus neq grecus. non ẽ.¬

Expanded text:
nubentur; sed erunt sicut Angeli Dei in coelo . Et revera ubi inter virum et mulierem castitas est, 485 nec vir incipit esse, nec femina: sed adhuc in corpore positi, mutantur in Angelos: in quibus non est vir neque mulier. Quod et in alio loco ab eodem Apostolo dicitur: Quicumque in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non est Judaeus, neque Graecus, non e
Abbreviated transcription (Latin):
mitto quȩ contra me loquens tuũ ꝓpositũ
deturpasti: quȩ in depompationẽ om̃niũ
cristianoꝵ & uerbis et oꝑe feceris. Hoc unũ
denuncio. & repetens iterũq iterũq mo¬
nebo. Cornutã bestiam petis: & nͥ cauerẽ
illud apłi. male dici regnũ dĩ ñ possidebt.
& mordentes inuicem. consumpti estis ab in¬
uicẽ: iam nunc sentires de paruula subdolaq
concordia. magnã in mundo ortã esse dis¬
cordiam. Quid tibi prodest apud notos pa-¬
rit̃ & ignotos in nos maledicta congerere :

Expanded text:
rmitto, quae contra me loquens, propositum rmitto, quae contra me loquens, propositum tuum deturpasti: quae in depompationem omnium Christianorum, et verbis et opere feceris. Hoc unum denuntio, et repetens iterum iterumque monebo. Cornutam bestiam petis: et nisi caverem illud Apostoli, Maledici regnum Dei non possidebunt ; et, Mordentes invicem consumpti estis ab invicem , jam nunc sentires de parvula subdolaque concordia, magnam in mundo ortam esse discordiam. Quid tibi prodest, apud notos pariter et ignotos in nos maledicta congerere?
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽẽ credendum: quia nec adulterium
somni me ducit ad tartarũ. nec corona
martyrii in cęlum leuat. Quotiens uidi
esse me mortuũ. & in sepulchro positum:
Quotiens uolare suꝑ terras. & montes ac
maria natatu aeris tnͣsfretare: Cogat¬
me ergo ñ uiuere. uł pennas habere per
latera : qr uagis imaginib mens sepe delusa
est. Quanti in somnis diuites. aꝑtis oculis
repente mendici sunt : Sitientes flumina
bibunt. et exꝑrecti siccis faucib ȩstuant.
Tu ame somnii exigis sponsionem ego te
uerius strictiusq conueniã. Fecisti omĩa
quȩ in baptismate promisisti: Quicquid
monachi uocabulum flagitat. nr̃m ut̃q
compleuit: Caue queso: ne ꝑ trabem tuã
festucam meã uideas. Inuitus loquor: & re.¬
tractantẽ linguã. dolor in uerba conpellit.
Non tibi sufficiunt que de uigilante con-¬
fingis. nisi et somnia crimineris: Tantam
habes curiositatem meoꝵ actuũ: ut quid
dormiens fecerim dixerĩue. discitias. Pret̃¬

Expanded text:
non esse credendum, quia nec adulterium somnii ducit me ad tartarum, nec corona martyrii in coelum levat. Quoties vidi me esse mortuum, et in sepulcro positum! Quoties volare super terras, et montes ac maria natatu aeris transfretare? Cogat ergo me non vivere, vel pennas habere per latera, quia vagis imaginibus mens saepe delusa est. Quanti in somnis divites, apertis oculis repente mendici sunt? Sitientes flumina bibunt; et experrecti, siccis faucibus aestuant. Tu a me somnii exigis sponsionem: ego te verius strictiusque conveniam. Fecisti omnia quae in baptismate promisisti? Quidquid monachi vocabulum flagitat, nostrum uterque complevit? Cave, quaeso, ne per trabem tuam, festucam meam videas. Invitus loquor, et retrectantem linguam dolor in verba compellit. Non tibi sufficiunt quae de vigilante confingis, 488 nisi et somnia crimineris. Tantam habes curiositatem meorum actuum, ut quid dormiens fecerim, dixerimve, discutias. Praete
Abbreviated transcription (Latin):
uelis dicere: qr non ad om̃s s ad tuos lo¬
queris : Deniq et ego scripta tua rele-¬
gens. quãquã interdum ñ intelligam
quid loquaris. & heraclitũ me legere
putem: tam̃ non doleo. nec me penitet
tarditatis. Id enim in legendo patior.
quod tu pateris in scribendo. Hȩc diceres.¬
si quippiam uigilans ꝓmisissem. Nunc
aũ nouum impudentię genus. obicit mͥ
somniũ meũ. Utinã celebritas loci et scõꝵ
de toto orbe conuentus. sineret me diuinat
scriptiras legere. In tantũ. spaciũ non
habeo meditandi. S tam̃ qui somnium
criminat᷑. audiat ꝓpħarũ uoces. somniis

Expanded text:
velis dicere, quia non ad omnes, sed ad tuos lovelis dicere, quia non ad omnes, sed ad tuos loqueris? Denique et ego scripta tua relegens, quamquam interdum non intelligam quid loquaris, et Heraclitum me legere putem: tamen non doleo, nec me poenitet tarditatis: id enim in legendo patior, quod tu pateris in scribendo. 31. Ssi quippiam vigilans promisissem. Nunc autem, novum impudentiae genus, objicit mihi somnium meum. Utinam celebritas loci, et sanctorum de toto orbe conventus, sineret me divinas Scripturas legere! Intantum spatium non habeo externa meditandi. Sed tamen qui somnium criminatur, audiat Prophetarum voces, somniis
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. S qm̃ de confragosis & asꝑis locis
enauigauit oratio. & hereseos crimen
inpactũ tota frontis lib̾tate respuimꝰ: ad¬
scientiã criminaris. &. uideris tibi littera-¬
tulus atq rabbi: responde cur scribere
aliqua ausus sis. & uirum disertissimũ
gregoriũ. pari eloquii splendore tͣnsferre.
Unde tibi tanta uerboꝵ copia. sententiaꝵ
lum̃. translationũ uarietas. homini qui
oratoriam uix primis labris in adolescen-¬
tia degustasti: Aut ego fallor. aut tu ci-¬
ceronem occulte lectitas: & ideo tam disertꝰ
es. michiq lectionis eius crim̃ intendis. ut
solus inter eccłiasticos tractatores. eloq̃ntiȩ
flumine glorieris. Licet magis philosophos
sequi uidearis. spinas deanthis. & contorta
crisippi. non ex arte quã nescis. sed de in¬
genii magnitudine. Q qm̃ stoici loigicã
sibi uindicant. & tu huuis scientiȩ deliram̃ta
contempnis: in hac parte epicureus es: nec
queris quomͦ. s quid loquaris. Quid enĩ
ad te ꝑtinet si alius non intelligat quid

Expanded text:
iam de confragosis et asperis locis enavigavit oratio, et haereseos crimen impactum tota frontis libertate repulimus scientiam, et videris tibi litteratulus atque Rabbi, responde, cur scribere aliqua ausus sis, et virum disertissimum Gregorium pari eloquii splendore transferre. Unde tibi tanta verborum copia, sententiarum 487 lumen, translationum varietas, homini, qui oratoriam vix primis labris in adolescentia degustasti? Aut ego fallor, aut tu Ciceronem occulte lectitas. Et ideo tam disertus es, mihique lectionis ejus crimen intendis, ut solus inter ecclesiasticos tractatores eloquentiae flumine glorieris. Licet magis philosophos sequi videaris, spinas Cleantis, et contorta Chrysippi, non ex arte quam nescis, sed de ingenii magnitudine. Et quoniam Stoici logicam sibi vindicant, et tu hujus scientiae deliramenta contemnis, in hac parte Epicureus es: nec quaeris quomodo, sed quid loquaris. Quid enim ad te pertinet, si alius non intelligat quid
Abbreviated transcription (Latin):
militatis & corpori mortis insertȩ sint :
& qđ in fine scłoꝵ om̃is natura ratigna¬
bilis in unũ corpus restituitur sicut
ab inicio fuit. ita ut & homo ad para¬
 dẏsũ reuocetur. & angłs refuga supͣ

Expanded text:
od corpori mortis insertae sint: od corpori mortis insertae sint: et quod in fine saeculorum omnis natura rationabilis in unum corpus restituatur sicut ab initio fuit, ita ut et homo ad paradisum revocetur, et angelus refuga supra
Abbreviated transcription (Latin):
nichil habuit mundus. Om̃s isti ut orige¬
nes errarunt. sed accipiant erroris sui ueni¬
nam: quia & ego ipse aliquando erraui. &
nunc pęnitentiã gero. Sed ueniã acciꝑe¬
⁊: debeo : origenes uero cum eadẽ quȩ ego
solus tpsẽ dampnetur. Ipse ẽ. qui omnia
mala facit. Ipse enĩ nobis ꝓlidit. unde ẽ
totũ quicꝗͥd nos loquimur. qͥcqͥd scribi¬
 mus. quicquid dicti pitamur eruditi: &
qđ de grecis bonis. latina fecimꝰ nͣ bona.
Nemo gͦ quẽquã hoꝵ audiat. sed hec so¬
la suscipite quȩ in meis com̃tariis inueni¬
tis. & maxime in epła ad ephesios: in qͥb
origenis quidẽ dicta uehemͣtissime con-¬
⁊ futaui. Ego aut̃ scrutaui. ut credere &
tenere debeatis resurrectionẽ carnis ita¬
 futurã. ut corpora conuertantur in ani-¬
mas. & uxores redigantur in uiros : & qͥ
ante mundi constitutionẽ animȩ in cęle.
stib fuerint. & in de ob quasdam causas¬
 soli do cognitas. in uallẽ hanc deduc te

Expanded text:
nihil habuit mundus. Omnes isti ut Origenes erraverunt: sed accipiant erroris sui veniam, quia et ego aliquando erravi, et nunc poenitentiam gero, sed veniam accipere debeo. Origenes vero cum eadem quae ego solus ipse damnetur. Ipse est qui omnia mala fecit. Ipse enim nobis prodidit, unde est totum quicquid nos loquimur, quicquid scribimus, quicquid dicti putatur eruditi: et quod de Graecis bonis Latina facimus non bona. Nemo ergo quemquam horum audiat, sed haec sola suscipite, quae in meis Commentariis invenitis, et maxime in Epistola ad Ephesios, in quibus Origenis dicta vehementissime confutavi. Ego autem scrutatus sum, ut credere et tenere debeatis resurrectionem carnis ita futuram, ut corpora convertantur in animas, et uxores dirigantur in viros: et quod ante mundi constitutsas soli Deo cognitas, in vallem hanc deductae
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis unũ sint. Accepistis & hanc eiꝰ
de resurrectione om̃ii absq ulla ambigui¬
tate sententiã. accipite & aliaͣ : & tc̃ conclu¬
dam apologiȩ nr̃ȩ pͥmũ uolum᷑. innumera
st̃ enĩ eius dicta de talib.Item ex eodẽ
libro sub eo capitulo ubi scriptũ ẽ. ex quo
Stotũ corpis cõpactũ & conglutinatũ ꝑ
omnẽ uincturã sub ministrationis. scđm
Soꝑationẽ in mͣsurã uniꝰcuiꝰq m̃bri. augm̃¬
tum corporis facit in edificationẽ sui in
caritate: sic cepit. In fine rerũ cum dm̃
facie uidere cȩꝑimus ad facie̾. & in m̃suram
ꝑuenerimꝰ ȩtatis plenitudinis xp̃i. de cui
plenitudine noͣs om̃s accepimus. ita ut
xp̃c ñ ex partesit sed totus in nobis. &¬
intelliguntur exẽplo. ita in unũ corpus re¬
parandȩ sint. tanquã si uniꝰ hoĩs membra
diulsa rursum in eiusdẽ corporis solidita¬
tẽ ascolopia arte reparentur. In qͥb qͥdem
diuersa futura diffinis officia iitpote mem¬

Expanded text:
epistis et hanc ejus de resurrectione omnium absque ulla ambiguitate sententiam, accipite et aliam; et tunc concludam Apologiae nostrae primum volumen. Innumera sunt enim ejus dicta de talibus. Item ex eodem libro sub eo capitulo, ubi scriptum est, Ex quo totum corpus compactum et conglutinatum per omnem juncturam 349 subminisin mensuram uniuscujusque membri augmentum corporis facit in aedificationem sui in charitate. In fine rerum, cum Deum facie videre coeperimus ad faciem, et in mensuram pervenerimus aetatis plenitudinis Christi de cujus plenitudine nunc omnes accepimus , ita ut Christus non ex parte sit, sed totus in nobis: intelliguntur, ita in unum corpus reparandae sint, tanquam si unius hominis membra divulsa, rursus in ejusdem corporis soliditatem Aesculapii arte reparentur: in quibus quidem diversa futura definis officia, utpote mem
Abbreviated transcription (Latin):
accusare quidẽ possũ de eo. qđ ut si sit. penitꝰ
ignoro. Iste tam̃ qui arguit. ut ab illo tra-¬
ditũ uł a discipulis eiꝰdici. qđ scriptum est.
qui loquitur ueritatẽ cũ ꝓximo suo. ꝓximus
ñ sit nisi ille qui ꝑfectus sit. & c Nauctec

Expanded text:
accusari quidem possum de eo quod, vel si sit, penitus ignoro. Iste tamen, qui arguit vel ab illo traditum, vel a discipulis ejus dici, quod scriptum est, Qui loquitur veritatem cum proximo suo , proximus non sit, nisi ille qui perfectus sit, et symmyste
Abbreviated transcription (Latin):
sit: similit᷑ ut pęnitusti. pęnituit. Aut si¬
milit᷑ ꝓ pęnitentia debetis absolui: aut sine¬
uos parit᷑ condempnari. Scđm quandam
euangelii parabolã. oblata ẽ a iudeis dño ad

Expanded text:
sit: similiter ut poenituisti, poenituit. Aut sisit: similiter ut poenituisti, poenituit. Aut similiter pro poenitentia debetis absolvi, aut si ner condemnari secundum quandam Evangelii parabo
Abbreviated transcription (Latin):
pus. Hȩc tenentes o fideles prudentesq disci¬
puli. & istas meas indubitatas definitiones cu¬
stodientes. & origenẽ tam̃ ꝓ his ipsis dictis con-¬
dẽpnantes: hene agetis. Ulalete.
Uides qiua totũ cum irrisione agis: & penite¬
re te ido̾ ddicis. ut fallas eos quib scribis. Nã
& si uere te pęniteat. ut deber&: ꝗͥd facies¬
om̃s illas aninas. quas ꝑ tot annos hȩc tua
tam uenenata ut ipse ais doctrina decepit:
& accusator. & uidex es: auditores tuos rur¬
sũ ad hec ipsa & legenda & tenenda tͣnsmit¬
tat: Ad ultimũ etiã sihȩc ita ñ eẽnt: ipse tͥ¬
etiã post pęnitentiã omne̾ aditũ ueniȩ pͣclu¬
sisti. Ais enĩ etiã ipsũ origenẽ ꝓ his dictis pę¬
nitiusse. Libello pęnitentiȩ ad fabinũ tunc
urbis romȩ ep̃m dato: & tam̃ post peniten¬
tiã. post centũ & qͥnquaginta annos mortiꝰ
tenti: si ille qui ante te ꝓ his pęnituit. ue¬
niã ñ meretur : Similit᷑ ut scripsisti. scrip¬

Expanded text:
pus. Haec tenentes, o fideles prudentesque discipuli, et istas meas indubitatas definitiones custodientes, Origenem tamen pro his ipsis dictis condemnantes, bene agetis. Valete. 44. Vides quia totum cum irrisione agis, et poenitere te ideo dicis, ut fallas eos quibus scribis? Nam et si vere te poeniteat, ut debet Al. deomnes illas animas, quas per tot annos haec tua tam venenata, ut ipse ais, doctrina decepit? et accusator et judex es, auditores tuos rursum ad haec ipsa et legenda et tenenda transmittat? Ad ultimum etiam si haec ita non essent, ipse tetiam post poenitentiam, omnem aditum veniae praeclusisti. Ais enim ipsum Origenem pro his dictis poenituisse, Libello poenitentiae ad Fabianum, tunc urbis Romae Episcopum dato, et tamen post poenitentiam, post centum et quinquaginta annos mortis tenti, si ille qui ante te pro his poenituit, veniam non meretur? Similiter ut scripsisti, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ angłm refugã. qui ẽ utiq diabolus.
& in hoc ꝗd ab inicio creatus ẽ reparandũ.
similit᷑ & hominẽ aliud m̃brũ ad cultum
paradysi tanꝗͣ colonũ originariũ reuocan¬
dũ: & hȩc. nulla ut fieri ut fieri sol& cũ de
reb talib pedetẽptim cauteq dicitur alt̾i
int̾iecta ꝑsona ꝓsequeris. ut uł dubitasse te
aliquis in reb tam secretis & absconditis
estimar&. sicut origenes iste cuiꝰte & disci-¬
pulũ ñ negas & ꝓditorẽ fateris. sẽꝑ facere
inuenitur in talib. sed abrupta &̾ defini-¬
ta sententia tanquã si angłs loqueretur
in danihele. aut xp̃c in paulo. mortaliũ
deliũ credas. Si origenes aliquid de diuinȩ¬
 dispensationis secretiorib suspicatus ẽ. ne¬
mo recipiat: etiã si clemens aut ille apłoꝵ
discipłs. aut ille alexandrinȩ eccłiȩ &
3runt. etiamsi gregorius ille ponticus uir
apłicarũ uirtutũ. etiã si iste alius naran¬
genus. & didimus uidens ꝓph̃a. ambo ma¬

Expanded text:
qui est utique diabolus, et in hoc quod ab initio creatus est, reparandum. Similiter et hominem, aliud membrum, ad cultum paradisi tanquam colonum originarium revocandum: et haec nulla, ut fieri solet, cum de rebus talibus pedetentim cauteque dicitur, alterius interjecta persona, prosequeris, ut dubitasse te aliquis in rebus tam secretis et absconditis existimet, sicut Origenes iste, cujus te et discipulum non negas, et proditorem fateris, semper facere invenitur in talibus: sed abrupta et definita sententia, tanquam si Angelus loqueretur in Daniele, aut Christus in Paulo, mortalium delium, credas. Si Origenes aliquid de divinae dispensationis secretioribus suspicatus est, nemo recipiat. Et si Clemens, aut ille Apostolorum discipulus, aut ille Alexandrinae Ecclesiae,id dixerunt: etiamsi Gregorius ille Ponticus, vir Apostolicarum virtutum: etiamsi iste alius Nazianzenus, et Didymus videns Propheta, ambo ma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ut ipse postulat : conuincatur ex hisdẽ
sub eo capitulo ubi scriptũ ẽ: solliciti ser¬
uare unitatẽ sp̃s in uinculo pacis. unũ cor¬
Ipus & unus sp̃s sicut uocati estis in unaspe
uocationis ur̃ȩ: post aliquanta. quęritur
inquit. quomꝰ una spes uocationis sit. cũ¬
S apud patrẽ diuerse sint mansiones. Ad
qđ unã spẽ uocationis. regnũ cęloꝵ quasi
unã domũ d̾i patris eẽ dicimꝰ. & in una
domo plurimas mansiones. Alia enĩ głaso¬
lis. alla gła lunȩ. alia stellarũ. Aut certe
illud subtilius indicatur. qđ in fine & con¬
sũmatione rerũ. in pͥstinũ statũ restituen-¬
da sint om̃ia. quando om̃s unũ corpꝰ effici¬
mur. & in uirũ ꝑfectũ reformam᷑. & ora¬
tio ꝓ nõbis saluatoris impletur. Pater da.

Expanded text:
 ut ipse postulat, convincatur. Ex his sub eo capitulo, ubi scriptum est: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis: unum corpus et unus spiritus, sicut et vocati estis in una spe vocationis vestrae : post aliquanta, « Quaeritur, inquit, quomodo una spes vocationis sit, cum apud Patrem diversae sint mansiones? Ad quod unam spem vocationis regnum coelorum, quasi unam domum Dei Patris esse, dicimus, et in una domo plurimas mansiones. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia stellarum gloria . Aut certe illud subtilius indicatur, quod in fine et in consummatione rerum, in pristinum statum restituenda sint omnia, quando omnes unum corpus efficimur, et in virum perfectum reformabimur, et Oratio in nobis Salvatoris implebitur
Abbreviated transcription (Latin):
efficere. Hucusq nobis una similitudo pro
dum nescimus impletur. humeri dum fal¬
luntur oculi. dilatantur : & om̃ia mbra
ꝑ partes iuxta m̾surã suã sic crescunt. ut
tam̃ ñ sibi sed corpori uideantur augeri.
Ita igitur & in restitutione om̃iũ. ꝗͣndo
aduenerit. unusqͥsq sccłm mͣsurã fid̾i &
Sagnitionẽ filii d̾i. quẽ id̾o agnoscere dicit᷑.
quia pͥus nouerat & postea nosse desiuit.
Ssuũ recipiet locũ. & incipiet id ẽẽ qđ fue¬
rat : ita tam ut nͥ iuxta aliã heresim om̃s
in una ȩtate sint positi. id ẽ om̃s in angłoᷤ
reformentur : sed unũqđq membrum
iuxta m̃surã suã & officiũ suũ ꝑfectum sit:
uerbigra. ut angłs refuga id eẽ incipiat
qđ creatus ẽ & homo qui de paradyso fu-¬
erat eiectus. ad culturã tt᷑um paradysi resti¬
tuatur: ista autẽ uniuersa sic fiant. ut in¬
uicẽ int se caritate iungantur. & dũ con¬
gaud& m̃brũ m̃bro. & in alt̾ius ꝓuectionẽ

Expanded text:
efficere. Hucusque nobis una similitudo procdum nescimus, impletur, humeri, dum falluntur oculi, dilatantur, et omnia membra per partes juxta mensuram suam sic crescunt, ut tamen non sibi sed corpori videantur augeri. Ita igitur et in restitutione omnium, quando advenerit, unusquisque secundum mensuram fidei et agnitionem Filii Dei quem ideo agnoscere dicitur, quia prius noverat, suum recipiet locum, et incipiet id esse quod fuerat. Ita tamen ut non juxta aliam haeresim, omnes in una aetate sint positi, id est: omnes in angelos reformentur: sed unumquodque membrum juxta mensuram et officium suum perfectum sit: 620 verbi gratia, ut angelus refuga id esse incipiat quod creatus est: et homo, qui de paradiso fuerat ejectus, ad culturam iterum paradisi restituatur. Ista autem universa sic fient, ut invicem inter se charitate jungantur: et dum congaudet membrum membro, et in a
Abbreviated transcription (Latin):
uno solo capite heresis confirmatae̾. ab eo
qui eã mille capitib expugnarit : Sed &
rei ipsius consequentia prudentẽ quemq
satis edoc& : qđ si hoc in meis litteris inue¬
niss&. & uere scrupulũ aliquẽ ex ipsa lecti¬
one cepiss& : cũ mesicut ipse nosti romȩ
positũ haberet p̃sentẽ. continuo utique

Expanded text:
dicere, quod uno solo capite haeresis confirmata est ab eo, dicere, quod uno solo capite haeresis confirmata est ab eo, qui eam mille capitibus expugnaverit? Sed et rei ipsius consequentia prudentem quemque satis edocet. Quod si hoc in meis literis invenisset, et vere scrupulum aliquem ex ipsa lectione cepisset, cum me, sicut ipse nosti, Romae positum haberet praesentem, continuo utique
Abbreviated transcription (Latin):
sane qđ aliquis eoꝵ cũ argueretur falsasse hȩc:
respondit michi in greco ita haberi. me aut̃
illud exequi. quia nec quidẽ uerũ dicunt.
cerã. ut quod ibi offendebant. in latino com¬
modius scribere̾: qͥd absq ꝓmisso uł ꝗͥd absq
ratione nr̃a fecerã: Tu certe qui hoc in lati-¬
nis meis exemplarib ñ inueneras. in tuis
int̃pͣtatꝰ sũñ scripsi. Tu qui me accusas. me-¬
as tales litteras ñ tenes. Crim̃ mͥ unde cõpo¬
nis : Aut inde ego accusari debeo. unde tu
falsum fecisti:Nem planissimã dico.
Quattuor libri sunt isti qͦs intͣpͣtatꝰ sũ: in
qͥb de trinitate sparsim ꝑ singulas pene pa-¬
ginas disputatur. Relegantur un iersa.
Siusquã talis aliquis de trinitate inuentꝰ
fuerit in intͣpͣtatione nrͣa sensus. qualem
in isto capite calumpniant᷑: tunc demũ
credatur etiã hoc eo sensu quo isti confin-¬
gunt. ẽẽ ꝓlatũ. Si uͦ ꝑ om̃e libroꝵ corpus
nun quam fit illa differentia trinitatis:

Expanded text:
sane, quod aliquis eorum cum argueretur falsasse haec, respondit mihi, in Graeco ita haberi, me autem illud exsequi, quia nec quidem verum dicunt, ceram, ut quod ibi offendebat, in Latino commodius scriberem: quid absque promisso, vel quid absque ratione nostra feceram? Tu certe qui hoc in Latinis meis exemplaribus non inveneras, in tuis interpretatus sum, non scripsi. Tu qui me accusas, et meas tales literas non tenes, crimen mihi unde componis? Aut inde ego accusari debeo, unde tu falsum dixisti? Rem planissimam dico. Quatuor libri sunt isti, quos interpretatus sum, in quibus de Trinitate sparsim per singulas pene paginas disputatur. Relegantur universa, si usquam talis aliquis de Trinitate inventus fuerit in interpretatione nostra sensus, qualem 329 in isto capite calumniantur: tunc demum credatur etiam hoc eo Al. in eo sensu, quo isti confingunt, esse prolatum. Si vero per omne librorum corpus nusquam sit illa differentia Trinitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ resurget a mortius. nͥ sola corruptio.
atius quã ꝓposuerã huic uni titulo de
resurrectionẽ respondi. uerens ne ttum ꝑ
breuitatẽ aliguib calũpniis pateremꝰ: & id̾o
nis. sed addidimꝰ & huiꝰ carnis. & nͣ solũ huiꝰ
carnis. sed & naturã huiꝰ carnis cõmemoraui¬
mus: nec contenti fuimꝰ hoc. sed ne m̾broꝵ
quidẽ resurrecturis integritate̾ diximus
defuturã. ita tam̃ ut scđm apłi definitionẽ
corpus qđ resurg& ex corruptibili incor-¬
ruptibile. ex ignobili głosum. ex fragili
ĩmortale. ex animali spiritale credatur :
ut ita demũ spiritalis corporis membra
absq ullis eẽ corruptelȩ uł fragilitatis sus¬
pitionib sentiamus. Designaui fide̾ meã
de trinitate. designaui de incarnatione.
passione. & resurrectione. & de scd̃o aduen¬
tu in gła. & iudicio futuro dñi & saluato¬
ris nr̃i: designaui & de resurrectione car-¬
nis nrͣȩ. & nichil ut opinor ambiguum

Expanded text:
quod resurget a mortuis, nisi illa corruptio. 9. quod resurget a mortuis, nisi illa corruptio. 9. Latius quam proposueram, huic uni titulo de resurrectione respondi, verens ne iterum per brevitatem aliquibus calumniis pateremus. Et ideo nis, sed addidimus hujus carnis: et non solum hujus carnis, sed et naturam hujus carnis commemoravimus, nec contenti fuimus hoc, sed ne membrorum quidem 315 resurrecturis integritatem diximus defuturam. Ita tamen ut secundum Apostoli definitionem, corpus quod resurget ex corruptibili incorruptibile, ex ignobili gloriosum, ex fragili immortale, ex animali spiritale credatur, ut ita demum spiritalis corporis membra, absque ullis esse corruptelae, vel fragilitatis suspicionibus sentiamus. Designavi fidem meam de Trinitate, designavi de Incarnatione, Passione ac Resurrectione, et de secundo adventu in gloria, et de judicio futuro Domini Salvatoris nostri. Designavi et de resurrectione carnis nostrae, et nihil, ut opinor, ambiguum
Abbreviated transcription (Latin):
& incorruptibile corpus. suis ꝓpͥis & non
aliunde assumptis exornabitur & illustra¬
bitur m̃bris: scđm eã głam. quã ꝓpositũ
nobis xp̃i seruat exemplũ. sicut &̾ apłs dicͣ.
Qui transformauit cõrpꝰ humilitatis nrȩ.
conforme corpori claritatis filii sui. Cum
igit᷑ ꝑ om̃ia in resurrectionis sꝑe xp̃e ꝓpo¬
natur ad formã. & pͥmogenitus ipsẽ sit
resurgentiũ. atq om̃is creaturȩ ipse sit
caput᷑ sicut scriptũ ẽ. qui ẽ caput õiũ
pͥmogenitꝰ ex mortius. ut sit ipse in õib
primatũ tenens : quid inanit᷑ uerboꝵ
pugnas & malarũ suspicionũ certami¬
na cõmouemꝰ. cũ in ea confessione quã
g carne̾ uł corpꝰ. ꝑditis ut ais aut amputatiᷤ
membris resurgere dicimus: sed totũ & in¬
tegrũ corpus. corruptione tantũ & igno¬
minia ac fragilitate deposita. atq om̃ib mor¬
talitatis uicus parit᷑ amputatis: ita ut nichil
ꝓrsus ex natura sua desit spiritali illi corpori

Expanded text:
 incorruptibile corpus, suis propriis et non aliunde assumtis exornabitur et illustrabitur membris, secundum eam gloriam quam propositum nobis Christi servat exemplum, sicut et Apostolus dicit: Qui transformabit corpus humilitatis nostrae, conforme corpori claritatis Filii sui . 7. Cum igitur per omnia in resurrectionis spe Christus proponatur ad formam, et primogenitus ipse sit resurgentium, atque omnis creaturae ipse sit caput, sicut scriptum est, Qui est caput omnium primogenitus ex mortuis: ut sit in omnibus ipse primatum tenens : quid inaniter verborum pugnas, et malarum suspicionum certamina commovemus, cum in ea confessione quam ergo carnem, vel corpus, perditis, ut ais, aut amputatis membris resurgere dicimus, sed totum et integrum corpus, corruptione tantum et ignominia ac fragilitate deposita atque omnibus mortalitatis vitiis pariter amputatis, ita ut nihil prorsus ex Al. de natura sua desit spiritali illi corpori,
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ ut quidã putant natura d̾i alicui
uisibilis ẽ. & aliis inuisibilis: quia ñ diocit
apłs. imago inuisibilis di hominib. aut
ininisibilis peccatorib. Sed ualde constan-¬
ter p̃nuntiat de ipsa natura d̃i dicens.i
mago inuisibilis d̃i. Sed & ioħs in eugłio
dicens. dm̃ nemo uid& unquã: manifeste
declarat om̃ib qui intelligere possunt.

Expanded text:
ui visibilis est, et aliis invisibilis: non enim dixit Apostolus, imago invisibilis Dei hominibus, aut invisibilis peccatoribus, sed valde constanter pronuntiat de ipsa natura Dei dicens: «Imago invisibilis Dei.» Sed et Joannes in Evangelio dicens: «Deum nemo vidit» unquam,» manifeste declarat omnibus qui i
Abbreviated transcription (Latin):
bere uideatur hereticis. notio uͦ unius
naturȩ intͣ patrẽ & filiũ seruat indisso¬
lubilem ueritatẽ.pͣcipue quia augł i
talis auctoritas ẽ. Simul & cautelȩ ꝑ hoc
plurimũ credidit fore : ne antropomor¬
phitȩ quoquomꝰ audirent uisibilem dñi.
Dec ratio quia ñ faciebat aliquã differen¬
tiam trinitatis. uisa mͥ ẽ ñ debere penitus
abici: etiã si aliqua uerba in greco incautiꝰ¬
uelut fragilioris creatur& euadat atq exce-¬
dat aspectum : sed qm̃ naturalit̾ uideri im¬
‸possibilis ẽ. Sed si requiras a me qͥd etiã de
ipso unigenito sentiam. si ne ipsi quidẽ
uisibilẽ dicã naturã d̃i quȩ naturaliter

Expanded text:
bere videatur haereticis. Notio vero unius bere videatur haereticis. Notio vero unius naturae inter Patrem et Filium servat indissociabilem veritatem: praecipue, quia Evangelii talis auctoritas est. Simul et cautelae per hoc plurimum credidit fore, ne Anthropomorphitae, quoquo modo audirent visibilem Deum. Haec ratio, quia non faciebat aliquam differentiam Trinitatis, visa mihi est non debere penitus abjici, etiam si aliqua verba in Graeco incautivelut fragilioris creaturæ evadat atque excedat aspectum, sed quoniam naturaliter videri impossibile est. Quod si requiras a me quid etiam de ipso Unigenito sentiam, si ne ipsi quidem visibilem dicam naturam Dei, quæ naturalite
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ ꝑuersa intelligentia. uerũ etiã uerboꝵ
adulterio conati sunt infamare. Qđ ego
iccirco ut alia quoq ñnulla eiꝰ quidẽ int᷑¬
pͣtabar. scriptoris suspectum habere non
potui. neq pͣtͣmittendũ iudicaui. quia ñ
in eo aliqͥd de cõparatione patris ac filii di-¬
cebatur: sed de ipsa d̾itatis natura quęre¬
batur. si ei aptũ ullo genere uisibilitatis
uocabulũ uideretur. Respondi ut supra
diximus his hereticis qui iccirco dm̃ uisi¬
bilẽ eẽ asserunt. quia & corporeũ dicunt :
ꝓeo qđ uisio ꝓpͥe corporis ẽ. Unde & illi
ualentiniani qđ supradiximꝰ heretici: cor¬
poralit᷑ & ui sibilit᷑ generasse patrẽ. & gene¬
ratũ filiũ dicunt. Refugiens gͦ ut opinor
ipse dñs definiit dicens. Nemo nouit fi¬
liũ nisi pater.neq patrem quis nouit
nisi filius. Omnẽ gͦ occasionẽ supͣdictis
heresib credidit excludendam. si noti-¬
onẽ in natura đitatis potius dicer& quã
uisionẽ: dum uisio occasione̾ aliquã pre¬

Expanded text:
n solum perversa intelligentia, verum etiam verborum adulterio conati sunt infamare. Quod ego idcirco, ut alia quoque nonnulla ejus quem interpretabar Scriptoris, suspectum habere non potui, neque praetermittendum judicavi, quia non in eo aliquid de comparatione Patris ac Filii dicebatur, sed de ipsa Deitatis natura quaerebatur, si ei aptum ullo genere visibilitatis vocabulum videretur. Respondi, ut supra diximus, his haereticis, qui idcirco Deum visibilem esse asserunt, quia et corporeum dicunt, pro eo quod visio proprie corporis est. Unde et illi Valentiniani, quos supra diximus, haeretici, corporaliter et visibiliter generasse Patrem, et generatum Filium, dicunt. Refugiens ergo, ut opinor,ipse Dominus definivit, dicens: Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius : omnem ergo occasionem supradictis haeresibus credidit excludendam, si notionem in natura Deitatis potius diceret, quam visionem, dum visio occasionem aliquam prae
Abbreviated transcription (Latin):
calũpniandi ꝑitissimꝰ missus ẽ: norunt om̃s
quid consegueretur ex legib publicis. eiꝰmo¬
di criminis reus. Nunc uero quia scłarem
uitã iam reliquit. & a tͣgiuersatione illa ac-
tt᷑um ob modestiã furore insanire. ꝓ qͥete
falsarius. Crede michi qđ huius sceleris
nequitia etiã uerũ fugisset exemplar: nͥ
ierahel tͥ illa occurrer&. Illa ẽ enim quȩ
hoc crimen aduersũ nabitheũ israheli-¬
ten. uineȩ causa compositt: & mandauit
prb̃is inigͥtatis. falsis eũ conscriptionib
ꝑurgere . quasi qui benedixiss& id ẽ blas¬
phemasset regem & dm̃. Sed quis in hoc
infelicior: illa quȩ mandat. aut hi qͥ man¬
dato inigͥtatis obtemꝑant: Grauia
hec : & ut opinor in eccłia pene huiꝰ modi
facinꝰ inauditũ. Sed additur adhuc ali¬
quid. Requiris quid illud: ut rei iudiceᷤ
fiant. & insidiatores sententias ferant.
Nam errasse scribentẽ. aut lapsũ eẽ in
tis enĩ offendimus om̃s. Qui autẽ in uer¬

Expanded text:
calumniandi peritissimus missus est, norunt omnes, quid consequeretur ex legibus publicis ejusmodi criminis reus. Nunc vero quia saecularem vitam reliquit, et a tergiversatione illa actuiterum pro modestia furere, insanire: pro quiete,falsarius. Crede mihi, quod hujus sceleris nequitia etiam verum fuisset exemplar, nisi Jezabel tibi illa occurrisset. Illa est enim, quae hoc crimen adversus Nabotheum Jezraeliten vineae caussa composuit, et mandavit presbyteris iniquitatis, falsis eum conscriptionibus perurgere, quasi qui benedixisset, id est, blasphemasset Deum, et regem. Sed quis in hoc felicior, illa quae mandat, aut hi qui mandato iniquitatis obtemperant? Gravia haec, et ut opinor, in Ecclesia pene hujusmodi facinus inauditum est. Sed additur adhuc aliquid. Requiris quid illud, Ut rei judices fiant, et insidiatores sententias ferant. Nam errasse scribentem, aut lapsum esse intis enim offendimus omnes: qui autem in ver