comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab miquis. Aliquando in sola domo noe eccłia
erat. & ꝑtulit om̃s qui ailuuio ꝑierunt. & sola
archa natauit. in fluctib. & euasit ad siccum.
Aliquando  abraliam eccłia erat. & quanta ꝑtulit
abiniquis nouimus. In solo faio fõis eiꝰ lõtb.
lit sodomoꝵ iniquitates & ꝑuersitates: qͦtsq¬
Gxrit a in ipsa xcłia. id. t̃i in ppło isrł numerꝰ¬

Expanded text:
ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et lit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousqCoepit et in ipsa Ecclesia, id est in populo Israel, numer
Abbreviated transcription (Latin):
des purgent: aut spinas cucllant. Dicat sp̃s dĩ.
dicat nobis. cantet nobis. Siut udimꝰ salture.
siue nolimus : cantet ipse. dicut cñ qͥ saltat. men¬
bra mouet ad cantũ: sic qui saltant ad p̃ciptam
dĩ. oꝑib obtemꝑant sonio. Ideo qui noluerunt
bos facere. quid illis dicit dñs in guangłio. Can¬
tauimus uobis. & non saltastis. Plauximus. &¬
& non lamentastis. C antet ergo. Credimus in
dĩ miscłiam. quia erunt ac quib nosconsolet᷑.
Nã qui ꝑtinaces sunt & ꝑscuerant in malitiam.
quãuis audiant uerbũ dĩ: scandalis cotidie
turbant xccłiam dĩ. De talib eñi dicit istt psal.
⁊ iuuentute mea. Ecella loquitur de his qͦs
tolerat. & tanquam diceretur. nũquid modo.
olim est gccłia. exquo uocantur scĩ. est eccłia
in terra. Aliquando in solo abel eccłia erat.
& sxpugnatus est a fre malo & ꝑdito caĩ. Ali.¬
quando in solo cnoch ecełia erat. & translatꝰ est

Expanded text:
des purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, des purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse. Sicut enim qui saltat, membra movet ad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facere, quid illis Dominus dicit in Evangelio? «Cantavimus vobis, et non saltastis; planximus, et non lamentastis» . Cantet ergo; credimus in Dei misericordiam, quia erunt de quibus nos consoletur. Nam qui pertinaces sunt, perseverantes in malitia, quamvis audiant verbum Dei, scandalis quotidie perturbant Ecclesiam. De tala juventute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est
Abbreviated transcription (Latin):
gitar: aut sic in illos cadit. quomͦ scm̃ in pessa
t̾ra. ubi ñ habet terrã multã. statim exiit. o
calefacto sole arescit: quia non habebat radicẽ.
aut sicut inter spinas. qͦd osi germinet &
conctur in auras surgere: suffocatut tamen
multimdine spinaris. Tales antẽ scnt qͥ u̾b t̃
aĩ contẽpnunt sicut uia. aut qui ad horam
gaudent. & facta tribulatione sicut estu solis
arescunt: aut qui cogitationib & curieo co
sollicitudine huiꝰ mundi. tanquã spinis aua¬
ritiȩ suffocant: quod in illis eꝑat germinare.
Est ant᷑ ctiam t̾ra bona: quo scm̃ eũ ccciderit
affert fruct̾um. aliud tpicenũ. aliud sexage¬
simũ : aliud centenũ. Siue parũ siue multũ:
om̃s in horreo crunt. Sunt ergo tales: & ꝓꝑter
hos loquimur. Propt̾ hos loquitur scriptura.
ꝓpt̾ hos non ticet euangłium. Sed o illi audiant.
ne forte aliud sint hodie. aliud cras. Ne forte
mutentur audiendo. aut arent uiam. aut lapi.¬

Expanded text:
gitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa gitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales, et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Q uiadetis quid ei contigerit. Folia sola
habebat. fructum non habebat. Sie sunt
qui uerba habent: & facta non habent.
ducet : quia fidem nr̃am. & facta bona.
esurit dãs. Pascamus illũ beneuiuendo. &
pascet ineternũ nobis uinere do nan do:
Salaus quem cantauimus: breuis est.
Seo sicut scriptũ .t̃. in euangłio de ca¬
cheo statara brcuis est & magnus in
õpet. sicut scriptum est de ala uidua qͥ duo
minuta misit in gazophilatiũ. breuis pecu¬
nia. s magna caritas: sic & iste psalints si
nerba numeres breuis est. si sententias ap.¬
pendas: magnus est. Non ergo nos poterit
auitius usq ad fastidiũ detinere. Quare
corda ubi requiescat: inuenit t̾ram ubi ger¬
minet. & fructum ferat. Nã quia multi mali
sunt & miqui. quos portat eccłia usq in finẽ.
manifestum.ẽ. Et hii sunt quib uerbũ dĩ
suꝑfluũ est: & aut sic in illos cadit. quomodo
semen in ma conenlratur. & a nolatilib colli¬

Expanded text:
Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habenducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis vivere donando. INus quem cantavimus, brevis est: sed sicut scriptum est in Evangelio de Zacchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare? corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colli
Abbreviated transcription (Latin):
habent homines. infidam. instabilem. muta¬
bilem. incertam: nec pax talis qualem secũ ba.¬
bet ipst unus homo. Diximus eñi. quia &
secũ pugnat homo. Qsqueq̾ domet om̃s cupidi¬
tates: adhue pugnat. Qualis ergo pax: Quam
oculus non uidit. nec auris audiuit. qualis
pꝑo: De ierłem. quia ierłem inttrp̃tatur uisio
filioꝵ tuoꝵ. Ed est filios tuos: Oꝑa tua quȩ
lnc agis. Qui sunt filii filioꝵ: Fructus oꝑum
tuoꝵ. Facis aemosinas. filii tui sunt. Propter
demosinas accipis uitã cternã. filii filioꝵ tuoꝵ
sunt. Uideas faios filioꝵ tuoꝵ. Merit qͦd sequit᷑.
qd conluaitur. Pax suꝑ isrł. Hoc pax: p̃di¬
catur nobis a nobis. Ipsa amatur a nobis.
ipsa ut a uobis ametur optamus. Adillã
pat̃ ꝑueuiunt: qui & hic pacifici fuerint.
Illi sant & hic pacifici qui a ibi. qͥ circũcunt
mensã am̃i tanquã nouellatio oliuiarum.
ut not fit sterilis arbor. qualis fuit illa
ficulnea. ubi fructum ñ inuenit esuriens

Expanded text:
habent homines, infidam, instabilem, mutahabent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De Jerusalem, quia Jerusalem interpretatur, Visio filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, quo concluditurcatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitat in uobis. Cũ ergo uinificata
fuerint ineubra nr̃a mortalia: iã nielil resis.¬
tet spũi nr̃o. Non fames erit. non siłis crit:
quia de corruptione corꝑis ista nascuntur.
Idõ reficis: quia a te aliquid acficte. Coneu.¬
piscentis delectationũ carnaliũ. contra nos
pugnant. Mortem portamus. infirmitatem
corꝑis. Sed cũ mors ipsa conuersa fuerit in
illam incõmutabilitatẽ. & corruptibile hoc in¬
dueritrai corrsiptidtie l mortale Rod induerit
ĩmoraaitatł: quid audilt tune mors: Uti est
mors contentio tua: Ubi est mors aciaeuꝰ tunis c
e forte moritar & dioctur. Restant aliqui inimi¬
ci. non sequit᷑ nouissima inimiea. Cum hee
aestructa fuerit: ĩmortalitas succcdit. Si nulsꝰ
crit inimicus: quasi nouissima aestruet᷑ mets.
Donũ nr̃m cui suspiramus: pax crit. Scet bonũ
ft̃s. magntĩ bonũ pax uocatur. Qugrebatis qͥd
nocarttur. Aurũ est. an argentũ est. an fund̾.
an uestis: Pax est. Non pat qualem iuter se

Expanded text:
qui habitat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, quid audiet tunc mors? «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus?» Et forte moritur, et dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se
Abbreviated transcription (Latin):
mentiuntur dõ. fauit peccatores. Si ergo uera¬
cit̾ sibi tundunt pectora : peccatores sunt. Sit
quis nrm non sibi tundit pectus: Et quis
nrm̃ ñ elidit oculos ad terrã. sicut ille publi
Si ergo oñis peccatores. & nemo inuenitur sine
peccato: om̃ib timendus est gladius in oeruices.
quia dñs iustus concidet ocruices peccatoꝵ.
Non puto fr̃s mei. quia om̃iũ peccatoꝵ: sed in
menbro qͥd ꝑcutit. ibi designat quos peccatores
ꝑcutiat. Non eũi dixit. dñs iustus concidet
manus peccatoꝵ. aut dñs iustus concidet pe.¬
des peceatoꝵ. ñ dixit. Sed quia peccatores suꝑ¬
bos uoluit intelligi. suꝑbi autẽ om̃s ceruicati
sunt. quia non solũ faciunt mala. s nec agno

Expanded text:
mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veramentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tundit pectus? et quis nostrum non elidit oculos ad terram, sicut ille PublicSi ergo omnes peccatores, et nemo invenitur sine peccato; omnibus timendus est gladius in cervices, quia «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Non puto, fratres mei, quia omnium peccatorum; sed in membro quod percutit, ibi designat quos peccatores percutiat. Non enim dixit, Dominus justus concidet manus peccatorum; aut, Dominus justus concidet pedes peccatorum, non dixit: sed quia peccatores superbos volebat intelligi, superbi autem omnes cervicati sunt, qui non solum faciun
Abbreviated transcription (Latin):
latro o colligatus. Ille sederatus: ille in nocens.
Una eatena ligantur. Mlonge sunt a se. Qntũ
longe sunt a se. Quantũ longe est scclus. ab
in nocentia. Ecct isti longe sunt ab inuioem.
Alius latro in hispania facit seltra: ꝓreimus
est ei qui facit in affrica. Q uantẽ preximꝰ:
Cuantu sibi euigu nclr ĩ a trociniã e latroei¬
niũ. Nemo ergo timeat mixtos sibi cerpore
malos. Longe ib illis sit corde. & securꝰ poetat
O nt sermonẽ loquamur uulgi: tonant ini.¬
qui. excolluntur intypos. in calumpnias.
quio crgo: Semꝑ hoc: Non. Audi qͥo scquif.
Dñs iustus coneset ctruices peccatoꝵ. Intendat
ces peccatoꝵ. Quis non contremiseat: Quis
eñi ñ pecauit: Dñs nistꝰ coneidet ccruicee
peccatoꝵ. Om̃ib qui audiunt intrat tremor in
cor: si credunt scripturȩ dĩ. Si em̃ sibi sine
causa tundunt homines pectora. mentiuntur
quia tundunt pectora. Si iusti sunt: in co qͦͥd

Expanded text:
latro, et colligatus: ille sceleratus, ille innocens, latro, et colligatus: ille sceleratus, ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera, proximus ei est qui facit in Africa. Quantum proximus? quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium. Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit corde, et securus portaet ut sermonem loquamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? semper hoc? Non. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Intendat  Quis non contremiscat? Quis enim non peccavit? «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓbastis. & magis ꝓbabitis: si boni fueritis. Cum
eñi ereuisset herba & fructũ ficisset: tẽ apparu.¬
crunt titania. Nulli apparent mali in gccłia:
uͥ ei qui fucrit bonus. Nostis ergo dͥa mixti st̃.
& semꝑ & tbiq dicit scriptura: quia ñ scꝑ abunt᷑
niti infine. Sic quomͦ mixti sunt: longe sutit
a se. Ne qui ergo ex eo qͦd mixti sunt mali int̾
benos. putarent iniquitatem esse iuxta iusticiã:
ñ potuerunt inguit mͥ. Id est dixerunt & male.
dixerunt: manducemꝰ. & bibamus. eras enim
moriemur. Non corruperunt sermones mali.
mores bonos. In eo quod audiun a dõ. ñ cessi
sermonib hominũ. Ftcerunt mͥ peccatores qd
portarem. non cri miscerer: & facta est midͥtas
coꝵ longe a mẽ. Qd cñi tam ꝓpe. quã duo ho¬
mines in una gccłia. E tam longe. quã iniqͥ.¬
tas a iusticia: Ubi est cñi conseasio: ibi ꝓpin.¬
quitas. Ligantur duo & mutunt᷑ ad iudicem.

Expanded text:
et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei qui fuerit bonus. Nostis ergo quia mixti sunt, et semper et ubique dicit Scriptura quia non separabuntur, nisi in fine. Sic, quomodo mixti sunt, longe sunt a se. Ne quis ergo ex eo quod mixti sunt mali inter bonos, putaret iniquitatem esse juxta justitiam, «Non potuerunt,» inquit, «mihi;» id est, dixerunt, et male dixerunt, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Non corruperunt sermones mali mores bonos: in eo quod audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui commiscerer, et facta est iniquitas eorum longe a me. Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur ad judicem;
Abbreviated transcription (Latin):
angłi sunt. Seꝑant malos de medio iustoꝵ:
sicut eitania a tritieo. frumentũ recondet in
horrco. paleam auttẽ coburet igni ingetingui¬
bili. Portaui quousꝙ poti. iam gaudens tran.¬
sco in horrcũ dĩ. & securus canto: sepe expug.¬
nauerunt me a uiuentute mea. Qd eñi mͥ
factre potuert̃. quia expugnauert̃ me a iuuen.¬
tute mea : Exereuerunt me. ñ oppresserunt.
Ualucrunt mͥ sicut ignis ad aurũ: non sic̃ ignis
ad fenũ. Ignis em̃i accedeus ad aurũ sordł tollit.
accedens ad fenũ in cincrẽ uertit. Rcm̾̃ non
potuerunt mͥ: quia ñ consensi. quia non me
feccrunt sicut sunt ipsi. Suꝑ dorsum meum
fabricauerunt peccatores. longe fecrunt inrusticiũ
suã. Ftcerunt qd̾ tolerarem. ñ fecerunt ecui consen¬
tiremꝰ. Iam ergo intusticia ipsoꝵ: longe est a me.
Mali mixti funt bonis. Non solũ in scło: sed & in
ipsa intus ecełla. mali mixti sunt bonis. Nostis

Expanded text:
Angeli sunt: separant malos de medio justorum, Angeli sunt: separant malos de medio justorum, sicut zizania a tritico; frumentum recondent in horreo, paleam autem comburent igni inexstinguibili. Portavi quousque potui, jam gaudens transeo in horreum Dei, et securus canto, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim mihi facere potuerunt, quia «expugnaverunt me a juventute mea?» Exercuerunt me, non oppresserunt. Valuerunt mihi sicut ignis ad aurum, non sicut ignis ad fenum. Ignis enim accedens ad aurum, sordem tollit; accedens ad fenum, in cinerem vertit. «Etenim non potuerunt mihi,» quia non consensi, quia non me fecerunt quales sunt ipsi. «Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, longe fecerunt injustitiam suam.» Fecerunt quod tolerem, et non fecerunt cui consentirem. Jam ergo injustitia ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis,
Abbreviated transcription (Latin):
uitã transigant. & inde se uolunt pascere:
unde offrndant eũ a quo om̃s pascunt᷑. Sed
cũ eamaueris hoc & aixeris: illi respondent.
Si sic: non huc acccchimus. si sic: ñ intramus
in ipsam eccłiam. Ueniant. intrent. audiant.
Scpe eepugnauert̃ me a iuuentute mea. O eñi
ñ potuerunt m. Suꝑ dorsũ ieũ fabricauert̃
pcccatores. Hoc est ñ potuerunt agere ut con.¬
sentiã: feccrunt quod portem. Quã p̃clare
dictum. ẽ. quã optime significatũ. ẽ. & cm̃ non
potuernnt mͥ. suꝑ dorsũ mcũ fabrieauerunt
peccatores. Agunt nobiscũ pͥmo. ut consentia.¬
mus illis ad facta mala. Si ñ consenserimꝰ: tole.¬
rate nos dicunt. Ergo quia ñ potuisti michi.
ascrnde in dorsũ meñ. portare te habeo. qͥusq
neniat finis. Sic eñi mͥ p̃ceptũ ẽ.: ut fruetum
afferam eũ tolerantia. Non te corrigo. tolero
te gecutiat. Ucuiet tempus messis. ueniet
finis scłi. Mutet a̾s messores. messores autẽ

Expanded text:
vitam transigant, et inde se volunt pascere, vitam transigant, et inde se volunt pascere, unde offendant eum a quo omnes pascuntur. 7. Sed cum clamaveris hoc et dixeris, illi respondent: Si sic, non huc accedimus; si sic, non intramus in ipsam Ecclesiam. Veniant, intrent, audiant: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores:» hoc est, non potuerunt agere ut consentiam; fecerunt quod portem. Quam praeclare dictum est, quam optime significavit, «Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si non consenserimus, Tolerate nos, dicunt. Ergo quia non potuisti mihi, ascende in dorsum meum; portare te habeo quousque veniat finis: sic enim mihi praeceptum est, ut fructum afferam cum tolerantia . Non te corrigo, tolero te excutiat: veniet tempus messis, veniet finis saeculi; immittet Deus messores. Messores autem
Abbreviated transcription (Latin):
Aut moyses est qui tͥ loquitur. id est bonꝰ e istꝰ
famulus ddĩ: aut phariseus est. catbedrã mor si
scoens: Audisti a de ipsis. Quȩ dicunt facite.
quȩ autẽ facunt. facere nolite. Non habes tu
unde te exciises. quando sermo aĩ tͥ loquitur.
Quia non potes int̾fictre sermonẽ dĩ: criminari
quȩris cos ꝑ quos tibi loquitur sermo dĩ. Quere
quantũ uis. dic quantũ uis. blasphema quan
tũ uis: sepe expugnauerunt me a iuuentute
tores dicere. Non habeo aliud unde uiuã. Hoc
mͥ & latro diceret. acp̃hensus in falee. Hoc &
effractor diceret. dep̃hensus circa parietem
alient̃. Hoc mͥ eleno dictret. emens puellas
ad ꝓstitutionẽ. Hoc & malcficus. incantan
mala: & uendens nequitiã suã. Qocͥpo tale
ꝓhibere conaremur: responderent om̃es qͥa
ñ haberent unde uiuerent. quia inde se pasce¬
rent. quasi t̃ hoc ipsũ in illis maxime puni.¬
endũ.c̃: quia artem nequitiȩ dilexert̃. unde

Expanded text:
Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, Saepe expugnaverunt me a juventute tores dicere: Non habeo aliud unde vivam. Hoc mihi et latro diceret, deprehensus in fauce; hoc et effractor diceret, deprehensus circa parietem alienum; hoc mihi et leno diceret, emens puellas ad prostitutionem; hoc et maleficus incantans mala, et vendens nequitiam suam; quidquid tale prohibere conaremur, responderent omnes quia non haberent unde viverent, quia inde se pascerent; quasi non hoc ipsum in illis maxime puniendum est, quia artem nequitiae delegerunt, unde
Abbreviated transcription (Latin):
laudant frigora o estus. & cetera om̃ia que d̾eo
fecit: audistis quia landant am̃. Nũqͥd audi.¬
stis ibi quia laudat dm̃ auaritia. quia dm̃¬
laudat luxuria : Non laudant ista. qͥa non
ipse illa fecit. Laudant ibi homines dm̃. ho¬
minis creator est ds̃. Auaritia opus est mali
hominis. homo ipse opus est dĩ. Q qͥd uult ds̃ :
Occidtre in te quod ipse fecisti: & saluare te quẽ
ipse fecit. Noli fenerari. Tu accusas scͥpturã
dicentẽ. qui pecuniã suã non dedit ad usurã.
Non ego illud scripsi. non de ore meo pͥmo exiit:
dm̃ andi. Et ille. Clerici ñ fenerantur: Et
ꝑ ipsum loquitur: Si facit quod tͥ dieit. & tu
ñ facis: tũ ibis in ignem. ille in regnum. Si ñ
facit quod tͥ dicit. & parit̾ facit mala aͣ facis:
a. dicit bona quȩ non facit: parit̾ in ignem.
Fgnũ ardebit. uerbũ antẽ dm̃ manet uet̾uum.
Nũquid ardet sermo qui tibi ꝑ illũ locutus est:

Expanded text:
laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus fecit, audistis quia laudant Deum : numquid audistis ibi quia laudat Deum avaritia, quia laudat Deum luxuria? Non laudant ista, quia non ipse illa fecit. Laudant ibi homines Deum; hominis creator est Deus. Avaritia opus est mali hominis; homo ipse opus est Dei. Et quid vult Deus? Occidere in te quod ipse fecisti, et salvare quod ipse fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas Scripturam dicentem, «Qui pecuniam suam non dedit ad usuram» . Non ego illud scripsi, non de ore meo primo exiit: Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est?
Abbreviated transcription (Latin):
uentute mea: ut etiam ipsum dm̃ accusare
non dubutnt : Accusas auarũ. & ille accusat
am̃ qui fccit aurũ. Noli auarus esse. D ille.
Non faceret ds̃ aurũ. Iam hoc restat. Quia
mala tua oꝑa cobibere non potes: accusas
oꝑa dĩ bona. Displicet łͥ ereator & fabrica¬
tor mundi. Non factret co solem. quia mtil¬
ti in fenestris contendunt de luminaribus.
is ad iudicia se trahunt. O si uitia nostra
choibtamus quia bona funt om̃ia. qͥa bonꝰ
ac̃ qui fecit om̃ia: & laudant illũ oꝑa sua
considerata quia bonia funt ab to qui habet
sp̃m considerandi. sp̃m pictatis & sapientie Undiq¬
dẽ laudatur ab oꝑib suis. Quomͦ illũ laudant
Quid p̃tẽmissũ est : Laudant ꝯli. laudant angłi.
laudant sẏdera. laudant sol & luna. laudant
dies & noctes. Laudat quicqͥd germinat de t̾ra.
laudat quic qͥd natat in mari. laudat quieqͥd
uolitat in aere. Laudant om̃s montes & colles.

Expanded text:
ventute mea,» ut etiam ipsum Deum accusare ventute mea,» ut etiam ipsum Deum accusare non dubitent? Accusas avarum, et ille accusat Deum quia fecit aurum. Noli avarus esse. Et non faceret Deus aurum. Jam hoc restat, quia mala tua opera cohibere non potes, accusas opera bona Dei: displicet tibi creator et fabricator mundi. Non faceret et solem; quia multi in fenestris contendunt de luminaribus, et ad judicia se trahunt. O si vitia nostra cohibeamus! quia bona sunt omnia, quia bonus Deus qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, considerata quia bona sunt, ab eo qui habet spiritum considerandi, spiritum pietatis et sapientiae. Undique laudatur Deus ab operibus suis. Quomodo illum laudant quid praetermissum est? Laudant coeli, laudant Angeli, laudant sidera, laudant sol et luna, laudant dies ac noctes, laudat quidquid germinat de terra, laudat quidquid natat in mari, laudat quidquid volitat in aere, laudant omnes montes et colles,
Abbreviated transcription (Latin):
te cõmitas: iubeo ego ut ante ostiũ tuũ ex co
qͦd habes aẽs pauꝑi. Piger es ad faciendũ ante
te opus bomĩ. a stremus es ad transeundum
mare. Quia auaritia unꝑat: seruis. Quia d̾s
iubet: odisti. Ꝙ quid cũ odisse ꝯeꝑit : Incipit
uelle criminari eos a quib audit bona p̃cepta.
& uelle ꝑ suspiciones suas erimina quęrere
scruoꝵ dĩ. Quia nobis ista dicunt. & ipsi non
faciunt: Ista & ista siue quȩ faciunt. siue quȩ
fiunt benedicunt᷑ male fieri: & quȩ toleramus
ad culpã nr̃ãm applicantur. Nos qͥd respondemꝰ:
Noli me attendere. sermonẽ istã attende. Ipse tͥ
loquitur ꝑ queinlibet. buic tu inimicus es. Con¬
corda cũ aduersario tuo: cũ es cũ co in uia. Ad¬
uersarim̃ tuũ. sermonẽ dĩ ficisti. Noli attend̾e̾
qui tͥ lequitur. Sermonẽ dĩ accusa. dm̃ accusa
si potes. Creditis fr̃s hucusq ꝑuenisse eos de
quib dicitur. sepe expugnauerunt nie a ui¬

Expanded text:
ue committas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo ue committas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo quod habes des pauperi: piger es ad faciendum ante te opus bonum, et strenuus es ad transeundum mare. Quia avaritia imperat, servis; quia Deus jubet, odisti. Et quid? Cum odisse coeperit, incipit velle criminari eos a quibus audit bona praecepta, et velle per suspiciones suas crimina quaerere servorum Dei. Qui nobis ista dicunt, ista non faciunt ipsi? Et ista sive quae fiunt, sive quae fiunt bene, dicuntur male fieri: et quae toleramus, ad culpam nostram applicantur. Nos quid respondemus? Noli me attendere; sermonem istum attende: ipse tibi loquitur per quemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in via : adversarium tuum sermonem Dei fecisti. Noli attendere qui tibi loquitur, sermo Dei. Accusa Deum, accusa, si potes. 5. Creditis, fratres, huc usque pervenisse eos de quibus dicitur, «Saepe expugnaverunt me a ju
Abbreviated transcription (Latin):
Non ilis consensi ad malum. Om̃is eñi malus.
ids̃ ꝑseqiitur honũ: quia non illi consentit
bonus ad malũ. fãciat quis aliquid mali. ñ
taccat cui rapit: bonus est. Salitm loquat᷑
et qui reg̃hendit raptorem. ebenꝰ. c̃. qͥ rapit:
Ambulet. Manducemus obibamus. eras.i
eñi moricmur. C ontra apłs. Corrũpñt
mores bonos. colloquia mala. Serrĩ esbote
iusti. co nolite peccart. Sonat uerbũ. sonat
sermo contradictor libidinis. At ille amicus
liidinis sciȩ. o inunicus scrmoni contra.¬
diecuti amiex suȩ: infestus est s odit sermo¬
nẽ dĩ. facta est eñi amica auaritia. inimicꝰ db̾.
Contradicit enĩ as auaritię. & uult nichil posside¬
ri ab auaritia. Ego possideam clamat. qͥs uis
ab auaritia possideri: Dura iubet. leuia iubto.
Onus ciꝰ graue est: sarcina mea leuis est. Iugum
eus asperũ est: iugñ meũ lene est. Noli uelle
ab auaritia possideri. Iubet auaritia ut mare
transeas. & obtemꝑas. Inbet ut uentis ꝓcillisq¬

Expanded text:
lis consensi ad malum. Omnis enim malus ideo persequitur bonum, quia non illi consentit bonus ad malum. Faciat aliquid mali, nontaceat cui rapit, bonus est: saltem loquaturest qui reprehendit raptorem, et bonus est qui rapit! Ambulet, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Contra Apostolus: «Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Sobrii estote justi,» , «et nolite peccare» . Sonat verbum, sonat sermo contradictor libidinis: at ille amicus libidinis suae, et inimicus sermoni contradicenti amicae suae infestus est, et odit sermonem Dei. Facta est amica avaritia, inimicus Deus. Contradicit enim Deus avaritiae, et vult nihil possideri ab avaritia. Ego possidear, clamat. Quid vis ab avaritia possideri? Dura jubet, levia jubeo: onus ejus grave, sarcina mea levis est; jugum ejus asperum est, jugum meum lene est . Noli velle ab avaritia possideri. Jubet avaritia ut mare transeas, et obtemperas: jubet ut te ventis procellisq
Abbreviated transcription (Latin):
aũ est ad filios cũ quib ꝑmanctimus:  ad illum
patrem cui nati simꝰ non moriturũ. ses ut nos
eñ illo serꝑ intamus: Ipsa sunt bona iherłm:
quia ip̃sa funt. Bcncdieat te ergo dñs ex syon: S¬

Expanded text:
dum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum dum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos cum illo semper vivamus? Ipsa sunt bona Jerusalem, quia ipsa sunt. «Ben
Abbreviated transcription (Latin):
Non cm̃i stant: labuntur. fluunt. Filii sunt
paruuli: blandiris parnulis. blandiuntur
Parmili. Nũquio stant in eo : Sed optas ut
crescant. nt accedat atas. Optas. seo uide quia
cñ accedit nna: altera moritur. Ueiuente
pueritia: moritur infantia. Ueniente adoles.¬
centia: meritur pueritia. Ueniente iuuentine.
moritur m olescentia. Peniente senccture. mo.¬
ritur iuuentus. Ueniente morte. moritur omĩs
etas. Quot optas gradus ȩtatis: simul optas &
mortes eatum. Non sunt ergo ista. Deinde nati
sunt tan filii. in t̾ra tecũ uicturi: ac te potius
exclusuri & successuri. Ad eos gaudes qͥ nati st̃:
ut excludaris. Nati em̃ pueri : tanquã hoc dict̃
parentib suis. Eya cogitate & uos ire hinc: aga¬
mus & nos mimũ nr̃m. Mimus est cñi generis
humani tota uita tẽptationis: quia dictum est.
UIniuersa uanitas. om̃is homo uiuens. Et tamca
si giudetur ad filios successuros. quanto gauaca.¬

Expanded text:
non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. Non sunt ergo ista. Num deinde nati sunt tibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gauden
Abbreviated transcription (Latin):
sed non maes. quia & peccorib aedit: Nori gͦ
de spon est ista beneddictio. Benedicat te adñs ex
syon: & uideas quȩ bona sunt ierłm. Nam illa
bona. nion sunt iberłm. Uis uidere quia ñ sunt
bona iherłm: Ꝙ auib dictum . ẽ. crescite o mrul.¬
tiplicamini. Pro magno uis habere. quod auib
dictum est: Uoce quidem dĩ donatũ est. Quis
nesciat: Sed utert bonis istis si accipis. & magis
cogita quomͦi nutrias qui nati sunt: quam ut
nascantar. Non cm̃ iam felicitas est habert filios:
sed bonos habere. De nutrientis labora. si nati
fuerint. Si autẽ non nati: age grãs aõ. Forte mi¬
nus sollicitus cris. & tamen sterilis ñ remansisti
qui sunt in nouellis oliuarũ. circũcuntes m̃sã
dñi. Consolctur ergo te as. ut ideas bona
iherłm. Illa cm̃ bona sunt. Quare sunt: Qa
aerna sunt. Quare sunt: Quia ibi est rex:
egõ sum qui sum. Ista uͦ bona. sunt & non sut.

Expanded text:
sed non vides quia et pecoribus dedit? Non ergo sed non vides quia et pecoribus dedit? Non ergo de Sion est ista benedictio. «Benedicat te Dominus ex Sion; et videas quae bona sunt Jerusalem.» Nam illa bona non sunt Jerusalem. Vis videre quia non sunt bona Jerusalem? Et avibus dictum est, «Crescite, et multiplicamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam ut nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti qui sunt ut novellae olivarum circumeuntes mensam Domini. Consoletur ergo te Dominus, ut «videas bona Jerusalem.» Illa enim bona «sunt.» Quare «sunt?» Quia aeterna sunt. Quare «sunt?» Quia ibi est rex, «Ego sum qui sum» . Ista vero bona sunt, et non sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta res est. magna beatitudo. Iant qͥd abi
nolit esse : Cũ uideris aliquem blapbeniũ
habere uxorem. filios. nepotes. & it forte ñ
habere: noli telare. Uide quia & inte cõple-¬
tũ est. s sp̃ualit̃. An forte ñ es in menbris:
Si non ibi es: plange quia nec hic. nec ibi.
Si autẽ ibi: securus esto. quia & si ibi & non
hie: fructuosius ibi quã bie. Si gͤ babemus
quart habemris : Quia timenius añn. Scce
sic benedioetur homo: qui timet añr. Ille est
homo. qui sunt homines. & ipsi homines homo:
oculi tui ibant ꝑ illos qui timent dũm. & ui¬
debant ibi uxores fecundas. filios habundantes
cirtũire incasã patris sui. Hescio quo ibas.
Benedicat te dñs. seo ex syon. Noli querere illas
benedictiones. quȩ non exsyon. Non bencorxit
añs tales: Fr̃s mei. bencdictio ista dñi. t̃. Aut
Aut quis posset esse diues. si nolit añs: Dat illa.

Expanded text:
Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris aliquem blasphemum habere uxorem, filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:»oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua ibas: «Benedicat te Dominus,» sed «ex Sion.» Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut aut quis posset esse dives, si nolit Dominus? Dat illa:
Abbreviated transcription (Latin):
in menbris habet aop̃s. Mater quomͦ. nͥ
quia ipse xop̾s est in xp̃ianis. quos ap̃ianos
ꝑ baptismũ cotidie parit ȩccłia: Grgo in qͥb
intelligis coniugem: in illis matrẽ. in illis
filios. Dicatur ergo quales debent. cẽ. filii.
Quales: Pacifici. Q uare pacifici: Quia beati
pacifici: qm̃ ipsi filii dĩ uocabunt᷑. Quia ergo
in oliua fructus est pacis. oleum cñi pacem
significat. quia caritatẽ signficat. & sine ca¬
ritate nulla pax ẽ: manifestam est quia qui
diuiserunt pacem. non habent caritatẽ. IInde
iam exposui caritati ur̃ȩ. quare colũba folia
cũ fouctu portauit ad archam: ut significaret
quia & illi qui foris baptitati sunt sic̃ ligna
illa extra arobam baptizata sunt. non sola
folia habuerunt. id. ẽ. uerba sola: sedhabue.¬
runt & fructum. quod est caritas. Ipsa colũba
illos reportat ad archam: & uenuitit ad uni¬
tatem. Tales crgo filii debent esse in circũ¬
itu mensȩ dm̃i: nelut nouellatio olinatũ.

Expanded text:
in membris habet Christus: «mater» quomodo, nisi quia ipse Christus est in Christianis, quos Christianos per Baptismum quotidie parit Ecclesia? Ergo in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia, «Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur» . Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.»
Abbreviated transcription (Latin):
scđłm portionẽ suã: quã in meubris optine.¬
bant. Quare ergo de illis dicitur. cũ reces.¬
serit ib eis sponsus: tunc ieiunabunt filiĩ
sponsi : Ergo ipsa coniunx. & ipsi filii.
Mirum dico fr̃s mei. In uerbis am̃ inuenimꝰ
eccłiam & ftatres ipsius cat & sorores ipsuis
esse. & matrẽ ipsius esse. Nã cũ ei nuntiaret᷑.
mat̾ eiꝰ &o fratres eius foris stantes: qͥͥ foris
stabant. tpum gerebant. Quis typus matͥs:
Sy nagoga. Et quis tẏpus fratoũ carnaliũ:
Iudei foris stantes. & foris stat sẏnagoga.
Nã coauia in laterib domus ciꝰ. & cognati ex
nirginis maniȩ consanguinitate uenientis.
qui in eñ crediderunt in laterib domꝰ aͥ:

Expanded text:
secundum portionem suam quam in membris obtinesecundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi filii. Mirum dico, fratres mei. In verbis Domini invenimus Ecclesiam et fratres ipsius esse, et sorores ipsius esse, et matrem ipsius esse. Nam cum nuntiarentur ei mater ejus et fratres foris stantes; quia foris stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat synagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in la
Abbreviated transcription (Latin):
telligertnus latera. Latera dicimus domus.
cos qui inhȩrent xp̃o. Non cñi sine causa &
in sermone cotidiano dicimus at aliquo qͥ forte
latera habet. Quid est mala latera habet:
Mali issi inherent. Ergo o ac alio. bona latera
habet. bonis consilis uunt. Quid est hoc :
Bonis consiliis regitur. Ergo latera donłꝰ. sunt
conuuix. de latere facta est. Uiro dormiente
gua facta est: moriente xp̃o ꝓccłia facta est.
S aia de latere uiri cũ costa detracta est: &¬
ista de latert uiri. quando latus lacea ꝑcusfũ¬
est. & sacramenta ꝓfluxerunt. Ergo uxor tua.
ut uinea fertilis. Sed in quibꝰ: In laterib
domus tuȩ. In aliis qui not hertnt xp̃o. steri¬
lis. Sed nec illos in uinea cõputabo. filii tui.
Quȩ est uxor. & qui sunt filii : In istis carna¬
lib nuptiis & coniugiis. alia n̾xor. & alii
filii. In ecłia: quȩ uxor. spsi f̃iis. Adeccłiã
Ergo in coniuge ipsius trant. d coniunx erant.

Expanded text:
telligeremus latera. Latera dicimus domus, telligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte  illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona latera habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt coniunx de latere facta est viro dormiente Eva, quia facta est moriente Christo aecclesia. Et illa de latere viri cum costa detracta est; et ista de latere est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo, sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipsi filii. Ad Ecclesiam Ergo in conjuge ipsius erant, et conjux erant
Abbreviated transcription (Latin):
Nã si bene tͥ erit: utiq btatus eris. & si beatꝰ cris:
utiq bene tͥ erit. Ses int̾ est inter spem o rem.
Si spes tam aulcis. quanto res dulcior erit: Iam
ueniamus ad alud. Uxor tua. Xp̃o dicit᷑. Ergo
ipeor cius. eccłia eius. Eccłia eius ipxor eius: nos
ipsi sieut uinca fertilis. Sed inquib uinea fer.¬
tilis: Uidemus cm̃ parictes istos intrantes mul.¬
tos steriles. uidemus quia istos parietes intrant
multi driosi. feneratores. magones. quepentes
sortilogos. cuntes ad p̾cantatores & p̃cantatrices.
quando illis caput dolet. Ista est fertilitas uince.
ista est ub̾tas uxoris: Hon ipsa est. Istȩ spinȩ
sunt: s non ubiꝙ spinȩ sunt. Habet quandã
fextilitatẽ. & est uinea fertilis. Sed in quibs: In
lateri domus tuȩ. Non om̃s dicuntur latera
domus. Quero cñi. quȩ sint lattra doti. Qnd
dicam: Parictes sunt. quasi lapides fortes.
Si ae hoc habitaculo enꝑali dictrit. forte hec in.¬

Expanded text:
Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 11. Jam veniamus ad illud, «Uxor tua:» Christo dicitur. Ergo uxor ejus, Eeclesia ejus; Ecclesia ejus, uxor ejus, nos ipsi. «Sicut vinea fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
suũ at̃. Cũ tͥ hoc dicit paganus: non inuenis
quod illi ostendas. quia ñ est cui ostendas.
Rodis ergo & plangis ad dm̃. quia illi suspiras
antequam uideas. o desiderio ipsius genniea
Et quia in ipsus aesiderio ploras: Aulces sunt &
ipse lacrimȩ. & ꝓ cibo tibi erunt. quia facte
sunt tibi coipse panis die ac nocte: cã dicit᷑ tibi
cotidie ubi est aõ tius. Sed utniet dt̃ tuus ae qͦ
dicitur ubi est. & absterget lacrimas. & ipse
ꝓ pane lacrimarũ succcdet: & te inȩternũ sagina.¬
bit. quia erit nobiscũ uerbũ dĩ. quo pascuntur
angłi. Interim mͦ labores fructuũ. postea fruc.¬
tus laboris. Labores fructuũ tuoꝵ manduca.¬
bis. beatus es abene tibi erit. Peatus es de p̃senti
est: bene tͥ erit ae futuro est. Cũ mandueas
labores fructuũ tuoꝵ beatus es: cũ ꝑueneris ad
fructum laboꝵ tuoꝵ. bene tͥ erit. Quid dixit:

Expanded text:
Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt et ipsae lacrymae, et pro cibo tibi erunt, quia factae sunt tibi et ipsae panis die ac nocte, dum dicitur tibi quotidie, «Ubi est Deus tuus?» Sed veniet Deus tuus, de quo dicitur, «Ubi est?» et absterget lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit?
Abbreviated transcription (Latin):
qui exaltatus est ꝓpt̾ uos. Et quid dictum est:
Qui manducatis panem doloris. Iste est labor
fructuũ. panis doloris. Nisi cnĩ manducarttur.
non dictretur panis. Nisi cũi liaberet aliquam
suatutatem panis iste : nemo illam manducane.
Cũ quanta suauitate plorat in gemitu qui orat :
Oulciores sunt lacrimȩ orantiũ: quã gaudia the¬
atrorũ. Ꝙ audi slãmam desiacrii qua mandu.¬
catur ipłe panis. de quo dicit. qui manlucatis
pant̃ doloris. Alio loco dicit amtans iste. cmus
uocem in psalmo plerũq agnoscimus. Facti st̃
mͥ lacrimȩ meg panis dic ac nocte. Unde factȩ
sunt lacrimȩ panis: Dũ dicitur mͥ cotidie. ubi. ẽ
&s tuus. Antequã cm̃ uideamus cum qui nos
dilexit. qui nobis pignus dedit. eui desponsati
sumus: insultant nobis pagani &. dicunt. Ubi est
quod colunt acpiani: Ostendant nobis quẽ cobant.
Ecoc ego ostendã illi am̃ mcũ. & tpse ostendat michi

Expanded text:
qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte.» Unde factae sunt lacrymae panis? «Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus» ? Antequam enim videamus eum qui nos dilexit, qui nobis pignus dedit, cui desponsati sumus, insultant nobis Pagani, et dicunt: Ubi est quod colunt Christiani? Ostendant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi
Abbreviated transcription (Latin):
bores fructuũ tuoꝵ manducabis: Modo labores
habemus. fructus prea crit. Srd quia & tpsi labo¬
ris non sunt sure gaudio ꝓpt̾ spem de qua paulo
ante diximus. spe gaudrutes. in tͥbulatione pa¬
tientes: mͦ nos ipsi labores ur̃i iocundant. &
litos nos facuint de spe. Si ergo labor nr̃ po¬
tuit manducari. & potuit iocundart: man¬
ducatꝰ.ẽ. Eructus ipsius labor. Qualis trit man¬
aducans labores suos: Quia cuntes ibant &flebant.
mutentes semina sua. Quando iocundius man¬
ducabunt fructus laboꝵ. qui uenientes uement
cũ ꝑxultationt. portantes mampulos suos: & ut
noutritis fr̃s. quia manducatur labor iste: in
suꝑiore psalmo audistis dictum suꝑbis. qͥ ante
lucem uolebant surgere. id. ẽ. aute xp̃m: non
ꝑ humilitatem qua surrexit xp̃s. Dictũ.ẽ. illis.
Surgite postea quam scdistis. Id est humiliamini
ar inde surgite: quia & ille humiliari uetut.

Expanded text:
bores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores bores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fratres, quia manducatur labor iste, in superiore psalmo audistis dictum superbis, qui ante lucem volebant surgere, id est ante Christum, non per humilitatem, qua surrexit Christus; dictum est illis, «Surgite posteaquam sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit,