comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundo hoc quisq non patitur: bona siqua sibi occul¬
ta sunt. ostentare conatur. Atq sic ꝑ impatientiam
usq ad arrogantiam ducitur: dum quia ferre despe¬
ctionem non potest. detegendo semet ipsũ: in ostenta¬
tione gloriatur. Vnde scriptũ est. Melior ẽ. pa¬
tiens arrogante. Quia uidelicet eligit patiens
quȩ libet mala ꝑpeti: quam ꝑostentationis uitiũ.
bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans.
bona de se uł falsa iactari: ne mala possit ues
mauaa ppeti Quia igitur cũ patient a relorauit᷑¬
uet mea uidelicet suꝑ posita holociusta serere sac
icu inaltari fosi non esset. omne ql aneo saeri¬
ficum reperutt. su ꝑueniens aura disꝑgeretie auot
uͥ auipimus altare di nisi anima iusti que quot
bona gerit doe supse ante eius oculos saci fonor
uomeo orert: Qut autem ẽ. altaris fossa nasibonotiõ
patientra: quȩ dum mentẽ ad aduersa toleranedo

Expanded text:
mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulmundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitin ea videlicet superposita holocausta serventur . Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda
Abbreviated transcription (Latin):
nati ꝑagunt: uix mala sua post quã fuerint ꝑpetra¬
ta agnoscunt. Qui dum ꝑturbationi suȩ minime obsi¬
stunt: etiã si qua a se tranquilla mente fuerant bene
gesta confundunt. Et improuiso impulsu destruunt:
quicquid forsitan diu labore ꝓuido construxerunt.
psa nanq quȩ mater ẽ. custosq uirtutũ: ꝑ impatien¬
tiȩ uitiũ uirtus caritatis amittitur. Scriptũ quippe
est. Caritas patiens. ẽ. Igitur cũ minime est patiens:
caritas non . ẽ. Per hoc quoq impatientiȩ uitium. ipsa
uirtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptũ nanq
est. Doctrina uiri ꝑpatientiã noscitur. Tanto gͦ quisq
minus ostenditur doctus : quantominus conuincitur
patiens. Neq enĩ potest ueracit̾ bona docendo impen¬
dere: si ui uendo nescit ęquanimit᷑ aliena mala tole¬
rare. Per hoc quoq impatientiȩ uitiũ: plerunq mert
arrogantiȩ culpa transfigit. Quia dum despici in

Expanded text:
nati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetranati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatientiae vitium virtus amittitur charitatis. Scriptum quippe est: Charitas patiens est . Igitur cum minime est patiens, charitas non est. Per hoc quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem. neq ꝑ epłam tanquã ꝑ nos missam quasi
instet dies dñi. Agit enim pius doctor. ut prius au-¬
dirent laudati qđ recognoscerent: & post modum
qđ ex hortati sequerentur. Quatinus eorũ mentẽ ne
acdmonitio subiuncta concuteret: laus prȩmissa
solidaret. Et qui commotos eos uicini finis suspitio¬
ne cognouerat: non iam redarguebat motos. sed qua¬
si transacta nesciens adhuc commoueri ꝓhibebat.
Ut dũ de ipsa leuitate motionis prȩdicatori suo se in¬
cognitos crederent. tanto reprehensibiles fieri. quan¬
to & cognosci ab illo formidareNt
patientes. Dicendũ nanq est impatientib : quia
dum frenare sp̃m negligunt. ꝑ multa etiã quae
non appetunt iniquitatũ abrupta rapiuntur. Quia
uidelicet mentẽ impellit furor: quo non trahit desi¬
derium. Et agit commota uelut nesciens: unde post
doleat sciens. Dicendũ quoq ẽ impatientib: quia
dum motionis impulsi prȩcipites quȩdam uelut alie¬

Expanded text:
sermonem, neque per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent.patientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alie
Abbreviated transcription (Latin):
quia corda quȩ se ꝑ impuritatis prudentiã erigunt
ꝑ iusticiae senteNitiam prosternuntur᷑.
Admonendi sunt in columes: ut salutẽ corporis
exerceant ad salutẽ mentis. Ne si acceptȩ in columita¬
tis gram ad usum nequiciȩ inclirant. dono deterio¬
res fiant. Et eo post modũ supplicia grauiora mere¬
antur: quo nunc largiorib: bonis dĩ male uti non
metuunt. Admonendi sunt in columes. ne opportu¬
nitatẽ salutis in ꝑpetuum ꝓmerendȩ despiciant.
Scriptũ quippe. ẽ. Ecce nunc tempus acceptabile.
ecce nunc dies salutis. Acdmonendi sunt ne placere
Qđ si cum possint noluerint: cũ uoluerutt sero non
os sut Hine ei enuim qđ post sapientia deseratu quos
psus duatuis renuentes uocauit. dicetis. docauas oi re¬
past s ertencimanũ meam: & non fut qui aspiceret

Expanded text:
quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntur. CAdmonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt. Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque est: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis II Cor. VI, 2. Admonendi sunt ne placere Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non possint. Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s angulos excelsos. Quid enĩ ꝑciuitates munitas
erprimitur nisi suspectȩ mentes & fallaci semꝑ d
fensione carcundatȩ. quȩ quotiens earui cuilpa obn¬
pitur ueritatis ad sc iacula non admictunt P c qui
ꝑ ercelsos angulos duplex quippe semꝑ. ẽ in angulis
paries. nisi impura corda signantur quȩ di upertli¬
tĩ simplicitatẽ fugiunt. ad semet ipsa quodã modo
cduplicitatis puersitate replicantur. & qđ .ẽ. decenis
apud cogitationes suas in fastu prudentiȩ ex ipsi se
culpa impuritatis extollunt: Dies gͥ dñi. uinustt¬
atq anĩ aduersionis plena. suꝑ ciuitates munitas ꝓ
suꝑ angulos excelsos uenit: quia extremi iudicii in
humana corda & defensionib contra ueritatẽ clausa
destruit. & duplicitatib inuoluta dissoluit: Tun
enim munite ciuitates cadunt. quia mentes dõ impe
netratȩ damnantur. Tunc excelsi anguli corruunt:

Expanded text:
super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae? Quae quoties earum culpa corrigitur, veritatis ad se jacula non admittunt. Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? Quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad seipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur. Et quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae, ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae et animadversionis plena, super civitates munitas, et super angulos excelsos venit; quia extremi judicis ira humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim civitates munitae cadunt, quia mentes Dnetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pasons luntiart io pum qẽ se nipduest aimaembulat
smouet: arbulat confidenter iducna quip pe sapiris
sccin tcat. sest sinplicitas actionis. Audart qcł sapien¬
sermocinatio cius. Do̾ enim sermocirari .E ꝑ illustra¬
crmoci suȩ presentiȩ humanis mentib archana e euet¬
lare Eum simplicib gͥ sermocinari dr̃: quia de suꝑ¬
nis mysteriis. illorũ merites radio suȩ uisitationis il¬
luminat :: quos nulla umbra duplicitatis obscurat
Est autẽ speciale dupliciũ malum. quia dum ꝑuersa &
duplici actione cȩteros fallurt: quasi prȩstaritius eeta:¬
ris prudentes se esse gloriantur. Et quia distrietionẽ
retributionis non considerant: de damnis suis miseri
exultant. Aucdiant autẽ quomͦ suꝑ illos sophonias¬
uim diuinȩ animaduersionis intentat dicens: Ecce
cies dñi uenit. magnus & horribilis. Dies irȩ dies illa
dies tenebrarũ & caliginis. dies nebulȩ & turbinis.
dies tubȩ & clangoris. suꝑ om̃s ciuitates munitas &

Expanded text:
 scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapiensermocinatio ejus . Deo enim sermocinari est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur; et quia districtionem retributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quomodo super illos prophetavim divinae animadversionis intentat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus, et horribilis. Dies irae, dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ teneritudinem laus audita nutriat: quã cul-¬
pa increpata castigat. Perunq autẽ apud eos utili-¬
ab eis inordinate gesta sunt non iam tanquã ꝑpetrata
corripimus. sed quasi adhuc ne ꝑpetrari debeant ꝓ¬
hibemus. Ut & illa quȩ approbamus. illatus fauor
augeat: & contra ea quȩ reprehendimus. magis apud
pusillanimes exhortatio uerecunda conualescat
U nde idem paulus cum thessalonicenses in accepta prȩ¬
dicatione ꝑdurantes. quasi de uicino mundi termi¬
no quadam cognosecret pusillanimitate curbatos.
prius ineis quȩ fortia ꝓspicit laudat. & caute monen¬
dio postmodũ quȩ infirma sunt roborat. Ait enim

Expanded text:
eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culeorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utiliab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne rohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓteriuȩ minime ꝑpetrare cognoscunt: cõpendiosius
ad correctionẽ ueniunt. si alterius culpę manifesti¬
oris ex latere requisitȩ in ꝓprio uitio confundunt᷑
Ut ex eo qđ defendere nequeunt: cognoscant se tenere
improbe qđ defendunt. Unde cum ꝓterue paulus
corinthios aduersũ se inuicem uideret inflatos: ut
alios apollo. alius pauli. alius cephȩ. alius xp̃i esse
se diceret: incestus culpam in mediũ deduxit. quȩ
apud eos & ꝑpetrata fuerat. & incorrecta remanebat.
dicens. Auditur int̾ uos fornicatio. & talis qualis¬
nec inter gentes: ita ut uxorem patris aliquis habe.¬
at. Et uos inflati estis. & non magis luctũ habuistis:
ut tolleretur de medio ur̃m qui hoc opus fecit. Acsi
qui ꝑ dissolutionẽ neglegentiȩ. nullius uos esse
monstratis: At contra pusillanimes aptius ad iter
bene agendi reducimus: si quȩdã illorũ bona ex late¬
re requiramus. Ut dum in eis alia reprehendendo

Expanded text:
proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris, et ex latere requisitae, improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollo, se diceret , incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornis, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio 42 vestrum qui hoc opus fecit . Ac squi per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo
Abbreviated transcription (Latin):
puderter quoq delinquentes galathas paulius apte
imcrerit dicens. O insensati galathȩ quis uos fascina¬
utr  E rursũ. Sic stulti estis: ut cum sp̃u coeptis.
nunc carne consumamini. Culpas uͦ ueretundantiũ
quasi compatiens reprehendit dicens. Gauisus sum
t & illorũ culpas increpatio detegeret. & horum ne¬
glegentiã sermo mollior uelaret
Trxta admonendi sunt ꝓterui: atq aliter pusil¬
lanimes. Iuli enim dum de se ualde pręsumunt.
ex p̃robrando cȩceros dedignantur. Isti autẽ dum ni
mis infirmitatis suȩ sunt conscii. plerunq in desꝑa¬
tionem cadunt. Iili singularit̾ summa estimant.:
cuncta quȩ agunt. Isti despecta uehement᷑ putant
esse quȩ faciunt: & iccirco in desꝑatione franguntur
dõ displicent: Iunc enim ꝓteruos melius corrigimꝰ:
cum ea quȩ bene egisse se credunt: male acta mon
stramus. Ut unde ad epta gła creditur. inde utilis
confusio subsequatur. Nonnunquã uͦ cum se uitiũ

Expanded text:
pudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus pudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini ? Culpas vero verecundantium quasi compatiens reprehendit, dicens: Gavisus sum t illorum culpas increpatio detegeret, et horum negligentiam sermo mollior velaretr admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedmis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se crstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonnunquam subditi, cum se vitium
Abbreviated transcription (Latin):
positorum ur̃orum. qui uobis locuti sunt uerbum dĩ.
quorũ intuentes exitũ conuersationis : imitamini fi¬
dem. Quatinus & illos uictrix ratio frangeret. & istos
ad maiora conscendere. imitatio blanda suaderet.
ueretundi. Illos nanq ab impudentiȩ uitio non
nisi increpatio dura compescit: istos autẽ ad melius
exhortatio modesta componit. Illi se delinquere ne¬
sciunt. nisi etiã a plurib increpentur. Istis plerunq
ad conuersionem sufficit. qđ eis doctor mala sua le¬
niter saltem ad memoriã reducit. Illos melius corri¬
git : qui inuehendo reprehendit. Istis maior ꝓfectꝰ
adducitur. si hoc qđ in eis reprehenditur : quasi ex
latere tangatur. Impudentẽ quippe iudeorũ plebẽ
dñs aꝑte increpans ait. Erons mulieris meretricis
facta. ẽ. tibi. noliusti erubescere. Et rursũ uerecun-¬
dantem refouet dicens. Confusionis ad olescentiȩ
tus obluisceris. & opprobrii uicuitatis tuȩ non re¬
orliberis : quia dominabitur tui qui fecto te. Im¬

Expanded text:
positorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet. verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Im
Abbreviated transcription (Latin):
ad semet ipsũ redeat. & cũ prepositȩ potestati delique¬
scat. Nam cum p̃positis delinquimus : eius ordirationi
qui eos nob̾ prȩtulit obuiamus. Vnde moyses qͦq cum
contrase & aaron conqueri popłm cognouisset: ait.
Nos enim quid sumus: Nec contra nos ẽ. murmur
ur̃m: sed contra dñm. LITER admonendi
sunt serui : atq aliter domini. Serui scilicet ut in
se semꝑ humilitatẽ conditionis aspiciant: domini
uͦ ut naturȩ suȩ qua ȩqualit̾ sunt cũ seruis conditi.
memoriam non amittant. Serui admonendi sunt
ne dominum despiciant: ne dm̃ offendant. si ordina-¬
tioni illius suꝑbiendo contradicant. Domini quoq ad-¬
monendi sunt. quia contra dm̃ de munere eius suꝑbi-¬
unt: si eos quos ꝑconditionẽ tenent subditos. ȩquales
sibi pratuit consortium non agnosunt Isti acamonone¬
i und ut seiant se seruos esse domiroru. ili qdlmonen¬
di sunt ut sodro cart se conseruos ese seruora Itas

Expanded text:
ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquead semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moyses quoque, cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur rvi et domini. Aliter admonendi sunt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam non amittant. Servi admonendi sunt ne dominos despiciant, ne Deum offendant si ordinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i se peste obtrectationis abstinentes. prȩpositorum
uitam nullo linguȩ gladio ꝑcutiunt. etiam cum de
imꝑfectione reprehendunt:. Qui & si quando ꝓ infir¬
mitate se se abstinere uix possunt. ut non extrema
quȩdam atq exteriora prȩpositorum mala sed tamen
humilit̾ loquantur: quast oram clamidis silenter inci¬
dunt. Quia uidelicet dum prelatȩ dignitatis saltem
innoxiȩ & latent᷑ derogant: quasi regis seu positi uestẽ
foedant. Sed tam̃ ad semet ipsos redeunt: seq uehem¬
tissime uł de tenuissima uerbi laceratione reprehen¬
dunt. Unde bene & illic scriptũ est. Post hȩc ꝑcusst aq̃
cor suum. eoqđ abscidisset oram clamidis saul. Falta
quippe prȩpositorũ : oris gladio ferienda non sunt:
etiam cũ iam recte reprehendenda iudicantur. Siquan¬
do uͦ contra eos uł inminimis lingua labitur: necessẽ
est ut ꝑ afflictionẽ poenitentiȩ cor prematur. Quatinꝰ

Expanded text:
omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui etsi quando propter infirmitatem sese abstinere vix possunt, ut non extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter incidunt; quia videlicet, dum praelatae dignitati saltem innoxie, ei latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant. Sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi lacertatione reprehendunt: unde et bene illic scriptum est: Post haec percussit David cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul. Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis liest ut per afflictionem poenitentiae cor prematur; quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
reneneu suntipne cũ culpas prepositorũ considerant
corii praua apud semet ipsos diiudicent.: ut tanen¬
Diuipo tinore constricti. ferre subeis iugũ reueren-¬
tie non retusent. Qđ melius ostendimus: si dauid
cũ ad purgandũ uentrem speluncã fuisset ingressus.
illic cũ uiris suis dauid inerat. qui iam tam longo tẽ¬
pore psecutionis eius mala tolerabat. Cumq eũ uiri
sui ad feriendũ saul accenderent: fregit eos responsionib
quia manũ mittere in xp̃m dñi non deberet. Qui tam̃
occulte surrexit: & oram clamidis eius abscidit. Quid
enim ꝑsaul nisi mali rectores. quid ꝑdauid nisi boni
subditi designantur: Saul gͥ uentrem purgare. ẽ.
prauos prȩpositos conceptã in corde maliciam usq ad
oꝑa miseri odoris extendere. & cogitata apud se noxia.
factis exteriorib exequendo monstrare. Quem tamen
dauid ferire metuit : quia pie subditorũ mentes. ab

Expanded text:
monendi sunt etiam ne cum culpas praepositorum suorum considerant, monendi sunt etiam ne cum culpas praepositorum suorum considerant, orum prava apud semetipsos divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus, quia manum mittere in christum Domini non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim per Saul, nisi mali rectores; quid per David, nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monDavid ferire metuit, qui piae subditorum mentes, ab
Abbreviated transcription (Latin):
quidem reprehendenda sunt cognoscere. sed tamen
ꝓpter mentis tedium dignis ea increpationib non
emendare. Dormitando uͦ oculus ad plenissimum
somnũ ducitur : quia dum plerunq qui prȩest ma¬
lum qđ cognoscit non resecat. ad hoc quandoq negle¬
gentiȩ suȩ merito ꝑuenit. ut qđ a subiectis delinquitur
ñ agnoscat. Admonendi sunt itaq qui prȩsunt ut ꝑ
circũ spectionis studium cęli animalia fieri conten
& intus oculis plena describuntur. Dignũ nanq est
ut cuncti qui pręsunt. intus atq incircũ itu oculos
habeant: quatinus & interno iudici in semet ipsis place-¬
re studeant. & exempla uitȩ exterius prȩbentes. etiã¬
a que in alis sunt corrigenta derrel senodbus iu deei¬
monendi sunt subditi. ne prepositorũ lucoriũ urrtin
comen li udicent : si quuid eos fortasse agene repreben
cbiere uident No unde recte redarguunti inde
pelitio nis imnp ulsii in ꝓfundiora mergandider ait¬

Expanded text:
quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen propter mentis taedium dignis ea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenissimum somnum ducitur, quia dum plerumque qui praeest malum quod cognoscit non resecat, ad hoc quandoque negligentiae suae merito pervenit, ut quod a subjectis delinquitur, nec agnoscat. Admonencircumspectionis studium coeli animalia fieri contendet intus oculis plena describuntur , dignumque est ut cuncti qui praesunt intus atque in circuitu oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si qusibiliter vident, ne unde mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
quanta eũ constat aliis uoce prȩcepisse. Unde & bene
mox exhortatio subditur. ut dicatur. Fac gͦ qđ dico
tibi fili. & temet ipsũ libera: quia incidistĩ in manus¬
primi tui Discurre festina. suscita amicum tuum:
ne dederis somnũ oculis tuis. nec dormitent pal pebr
tuȩ. Quisquis enim ad uiuendũ aliis in exemplum
piȩponitur: nonsolũ ut ipse uigilet. sed etiã ut ami¬
cum suscitet admonetur. Ei nanq uigilare bene
uiuendo non sufficit: si non & illũ cui prȩ est apec¬
cati torpore disiungit. Bene autẽ dicitur. ne dede¬
ris somnũ oculis tuis nec dormitent palpebrȩ tug
Somnũ quippe oculis dare. ẽ: intentione cessante
subditorũ curam omnino neglegere. Palpebrȩ uͦ dor¬
mitant: cum cogitationes nr̃ȩ ea quȩ in subditis amu¬
enda cognoscunt. pigredine deprimente dissimulant
Plene enĩ dormire. ẽ: cõmissorum acta nec scire nec
corrigere. Non autẽ dormire sed dormitare. ẽ. quȩ

Expanded text:
quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manusoximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum; ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Quisquis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nec scire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
us unuant q uanto cos aliera cura nonumplicatis a er
ut nualio u curas cepleant. quatimul as sihai agent
non deistant. Et sic in ꝓpria sollicitudins ferucant
ut a commissorũ custodia minime. torpescant. Iui
tem terribilit̾ admonetur cũ dicitur. Fili si spopon¬
deris ꝓ amico tuo: defixisti apud extraneũ manũ tuã
& illaqueatus es uerbis oris tui: & captus ꝓpriis sermo¬
nib. Spondere nanꝙ ꝓamico. ẽ: alienã animam
inpiculo suȩ conuersationis acciꝑe. Unde & apud
ex trancũ manus defigitur: quia apud curam sollici¬
tudinis quȩ ante deerat mens ligatur. Uerbis uero
oris sui illaqueatus. ẽ. & ꝓpriis sermonib captus.
quia dũ commissis sibi cogitur bona dicere. ipsum
prius necesse. ẽ. quȩ dixerit custodire. Illaqueatur gͥ
uerbis oris sui: dum ratione exigente constringitur.
ne eius uita ad aliud quã commonet relaxetur. Unde
apud districtũ iudicem cogitur tanta in oꝑe exoluere:

Expanded text:
ius vivant, quanto eos aliena cura non inplicat; isti vero ius vivant, quanto eos aliena cura non inplicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi tem terribiliter admonetur, cum dicitur: « Fili mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam, et illaqueatus es ondere namque pro amico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere,
Abbreviated transcription (Latin):
ne plus iusto iubeant quȩ compleantur. Illi ut humi¬
liter subiaceant. isti ut temꝑanter prȩsint. Nam qđ
intelligi & figuraliter potest: illis dicitur. filii oboe¬
dite parentib ur̃is in dño: istis uͦ pręcipitur. & patres
nolite ꝓuocare ad iracundiam filios ur̃os. Illi discant¬
quomꝰ ante occulti arbitri oculos sua interiora cõpo¬
nant: isti quomꝰ etiã commissis sibi exemplabene ui-¬
uendi exterius prȩbeant. Scire & enĩ pręlati debent.
quia si ꝑuersa unquã ꝑpetrant tot torm̃tis digni st̃.
quot ad subditos suos. ꝑditionis exempla transmit¬
tunt. Vnde necesse. ẽ. ut tanto se cautius a culpa custo¬
diant. quanto ꝑ praua quȩ faciunt ñ soli moriuntur.
sed aliorũ ammȩ quos prauis exemplis desti ueri ar
cur si i soludireperiri ne qruuerint saltem de se
sti ne d subditorũ erratib iudicertur ecia ħi sel liai
de rescuros inueniant. Iili ut tanad curca se solliera¬

Expanded text:
ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humine plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non soli moriuntur  sed aliorum animarum, quas pravis exemplis destruxerunt, tur si absoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se securos inveniunt. Illi ut tanto c
Abbreviated transcription (Latin):
Discant lȩti ex minarũ asꝑitate qđ timeant: audiant¬
tristes pręmiorũ gaudia de quib prȩsum ant
ilis quippe dicitur. uȩ uobis qui ridetis nunc quia
flebitis: isti uͦ eodem magistro docente audiant iterũ
uidebo uos & gaudebit cor ur̃m: & gaudium urm
nemo tollet a uobis. Nonnulli autẽ. lȩti uł tristes nor
rebus fiunt: sed consꝑsionib existunt. Quib ꝓfecto
intimandũ est: qđ quȩdam uitia quib dã consꝑsionib
unxta sunt. Habent enim lȩti ex ꝓpinquo luxuriam
tristes iram. Unde necesse. ẽ. ut non solũ quisq conside¬
ret qđ ex consꝑsione sustinet sed etiã qđ e uicino dete¬
rius ꝑurget: ne dum nequaquã pugnat contra hoc qđ
tolerat. ei quoq a quo se liberũ estimat uitio succũbat.
liteR admonendi sunt subditi: atq aliter prȩlati.
Illos ne subiectio conterat. istos ne locus supior
extollat. Illi ne minus quȩ iubentur impleant: isti

Expanded text:
Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiantDiscant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audianttristes praemiorum gaudia de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis ; isti vero eodem magistro docente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat.liter admonendi sunt subditi, atque aliter praelati. Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ audiret. Quatinus nequaquã iusticie con¬
traciceret. quam ipse in se ꝓtulisset Uir itaq sela
peccatorem considerans & regem miro ordine audacẽ
reum prius ꝑ confessionem ligare studuit. & postmodũ
pinuectionem secare. Celauit paululũ quẽ quȩsiuit.
sec ꝑcussit repente quem tenuit. Pigrius enĩ fortasse
incideret: si ab ipso sermonis exordiõ. aꝑte culpam
ferire uoluisset. Sed pręmissa similitudine: eam quã
occultabat exacuit increpationem. Ad egrũ medicus
uenerat: secandũ uulnus uidebat. se: de patientia egri
dubitabat. Abscondit gͥ ferrum medicinale sub ue¬
ste: qđ eductum subito fixit in uulnere. Ut secantẽ
gladium sentiret eger ante quã cerneret: ne si ante
di sunt lȩti: atq aliter tristes. Lętis uidelicet infe¬
renda sunt tristia quȩ sequuntur ex supplicio: tristi¬
bus inferenda sunt lȩta quȩ ꝓmittuntur ex regno.

Expanded text:
postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae conpostmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante di sunt laeti, atque aliter tristes. Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno.
Abbreviated transcription (Latin):
tur Neq enĩ neglegent̾ intuendũ est: qđ cum saulem
sp̃s aduersus inuaderet: apprehensa dauid eyhara
eius uesaniã sedabat. Quid enim ꝑsaulem nisi elatio
potentiũ & quid ꝑ dauid innuitur nisi humilis uita
scõrumꝰ Cum gͦ saul abimmundo sp̃u arripitur.
dauid canente eius uesania temꝑatur: quia cũ sensus
potentiũ ꝑ elationẽ infurorem uertitur. dignũ est
ut ad salutẽ mentis quasi dulcedine cytharȩ.
locutionis nr̃ȩ tranquillitate reuocetur. Aliquando
autem cum huius scł̃i potentes arguuntur: prius
ꝑ quandã similitudinẽ uelut de alieno negocio
requirendi sunt Et cum rectam sentertra quasi in
prio unt ũ ferendi. It mens temporaili potentia tuni¬
qui crtiũ corrapiort̃ nequaquam se erigal a hei.so
s uuticio suꝑbi ceruicem calet pei in orulia sui de¬
ingueasi dtrciisi paupis contra diuitem iudienũ quiere¬
bat Et priuis rex sententiã diceret. & reatum suum

Expanded text:
tur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem tur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam sedabat . Quid enim per Saulem, nisi elatio potentum; et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in oprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui det quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum
Abbreviated transcription (Latin):
abundantia consolantur. Offerenda est gͦ eis
consolatio. quos caminus pauꝑtatis excoquit: atq illis
inferendus. ẽ. timor quos consolatio głȩ temporalis ex¬
tollit. Ut & illi discant quia diuitias quas non conspi¬
ciunt possident: & isti cognoscant quia eas quas conspi¬
rum ordinẽ ꝑmutat qualitas morũ: ut sit diues hi¬
milis. sit pauꝑ clatus. Vnde mox prȩdicantis lingua c̃
audientis debet uita componi: ut tanto districtius
in paupe elationem feriat. quanto eam nec illata pau¬
ꝑtas inclinat. Et tanto lenius humilitatẽ diuitum
mulceat: quanto eos nec abundantia quȩ subleuat exal¬
tat. Nonnunquã tamen etiã suꝑbus diues exhortatio¬
nis blandim̃to placandus. ẽ. Quia & plerunq dura
uulnera ꝑlenia fom̃ta mollescunt. & furor insanorũ
sepe ad salutẽ medico blandiente reducitur Cũq eis
indulcedine condescenditur: languor insanie mitiga¬

Expanded text:
abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspirum ordinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitiga
Abbreviated transcription (Latin):
lepoli n di moneridi sunt inopes: atq alit̾ locuple¬
tes In alis manq offerre consolationis solatium
contra tribulationem. istis uͦ inferre metũ contra ela¬
tionem debemus Inopi quippe a dño ꝑ ꝓpłum dietur
olandiens dicit Pauꝑcula tempestate coniiulsa Rur¬
sumꝙ hanc consolatur dicens. Elegi te in camino pau¬
ptats. At contra paulus discipło de diuitib dicit
Diuitib huius scłi precipe non suꝑbe saꝑe. neq spare in
incerto diuiciarũ suarum. Ubi notandum ualde est.
quia humilitatis doctor memoriam diuitũ faciens.
non ait roga sed prȩcipe. Quia & si impendenda . ẽ. pie¬
tas infirmitati. honor tam̃ non debetur elationi:
Talib gͦ rectum qđ dicitur. tanto rectius iubetur: quaꝵ¬
to & in reb transitoriis. altitudine cogitationis in¬
tumescunt. De his in euangłio dñs dicit. Uę uobis
diuites. qui habetis consolationem ur̃am. Quia enĩ
quȩ sunt ȩterna gaudia nesciunt: ex p̾sentis uitȩ

Expanded text:
Aliter admonendi sunt inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metum contra elationem debemus. Inopi quippe a Domino per prophetamblandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓximorũ animas ad ȩterna sacraria ꝑducendas.
in suȩ conuersationis fide suscipiunt. Apud semet¬
ipsos gͦ quantũ debeant mundari conspiciant: qui
ad ȩternitatis templũ uasa uiuentia. in sinu ꝓpriȩ
sponsionis portant. Hinc diuina uoce prȩcipitur. ut

Expanded text:
qui proximorum animas ad aeterna sacraria perducendas qui proximorum animas ad aeterna sacraria perducendas in suae conversationis fide suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae sponsionis portant. Hinc divina vo
Abbreviated transcription (Latin):
re presulis: quantũ distare solet a grege uita pasto¬
ris. Oportet nanq ut metiri sollicite studeat. quanta
tenendȩ rectitudinis necessitate constringitur. sub
cuius estimatione popłs grex uocatur. Sit gͦ neces¬
se.ẽ. cogitatione mundus. actione prȩcipuus. Disretꝰ
in silentio. utilis in uerbo. Singulis compassione
ꝓximus. p̾cunctis contemplatione suspensus. Bene
agentib ꝑ humilitatẽ socius. contra delinquentiũ
uitia ꝑzelũ iusticiȩ erectus. Internorũ curã in ex¬
teriorũ occupatione non minuens. exteriorũ ꝓui
dentiam in interiorũ sollicitudine non relinquens.
Sed hȩc quȩ breuiter enumerando ꝑstrinximꝰ: paulo
latius replicando disse ramus
ECToR semꝑ cogitatione sit mundus: quatinius
nulla hunc immundicia polluat. qui hoc suscepit
officii ut in alienis quoq cordib pollutionis macu¬
da insequens lutũ tenet. Hinc nanq ꝑ ꝓpħam dicit᷑
Mundamini qui fertis uasa dñi. Dñĩ & enim uasa fert̃.

Expanded text:
re praesulis, quantum distare solet a grege vita pastoris. Oportet namque ut metiri sollicite studeat quanta tenendae rectitudinis necessitate constringitur, sub cujus aestimatione populus grex vocatur. Sit ergo necesse est cogitatione mundus, actione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus, internorum curam in exteriorum occupatiodentiam in interiorum sollicitudine non relSed haec quae breviter enumerando perstrinximus, paulo latius replicando disseramusector semper cogitatione sit mundus, quatenus nulla hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officium, ut in alienis quoque cordibus pollutionis macuda insequens lutum tenet. Hinc namque per prophetam dicitur: Mundamini qui fertis vasa Domini . Domini etenim vasa ferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uertunt. Illis nimirũ ꝓdest ut in suis allegationib
uicti iaceant: istis uͦ aliquando sufficit ut laudabi¬
lia aliorum facta cognoscant. Vnde magister egregius
sapientib & insipientib debitor. cum hebreorũ quosdã
sapientes. quosdam uͦ etiam tardiores ad moneret: illis
de completione testam̃ti ueteris loquens. eorum sapien¬
tiam argumento suꝑauit dicens. Qđ enĩ antiquatur
& senescit: ꝓpe interitũ est. Cum uͦ solis exemplis quos¬
dam trahendos cerneret: in eadem epła adiunxit
Sc̃i ludibria & uerbera exꝑti insuꝑ & uincula & care¬
res: lapidati sunt. secti sunt. temptati sunt. in occisi

Expanded text:
vertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus vertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. Unde et magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero solis exemplis quosdam trahendos cerneret, in eadem Epistola adjunxit: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti s
Abbreviated transcription (Latin):
sapiertes huius scłi. atq aliter hebetes. Dapientes quip¬
pe aclmorendi sunt: ut amittant scire quȩ sciunt:
ebetes quoq acdionendi sunt: ut appetant scire quȩ
nesciunt In illis hoc primũ destruendũ est qđ se sa¬
pientes arbitrantur: in istis iam ȩdificandũ est quicqͥd
de sapientia suꝑna cognoscitur: Quia dum minime
suꝑbi sunt : quasi ad suscipiendũ ȩdificiũ corda paraue¬
runt. Cum illis laborandũ est ut sapientius stulti fi¬
ant stultam sapientiam deserant. & sapientem dĩ
stulticiam discant: istis uͦ prȩdicandũ est ut abea quȩ
putatur stulticia. ad ueram sapientiam uicinius
transeant. Iilis nanq dicitur. Siquis uidetur int̾ uos
sapiens esse in hoc scło. stultus fiat ut sit sapiens
stis uͦ dicitur. Non multi sapientes scđm carnẽ. Et
rursũ. Quȩ stulta sunt huius mundi elegit ds̃: ut
confundat sapientes. Illos plerunq ratiocinationis
argumenta. istos nonnunquã melius exempla con¬

Expanded text:
sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes: sapientes quippe admonendi sunt ut non omittant scire quae sciunt, hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla con
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dicitis. unitatem fidei cauta obseruatione teneatis
Prouidendũ quoq ẽ. sollicita intentione rectorib ut
ab eis non solũ praua nullo modo. sed ne recta quidem
nimie & inordinate ꝓferantur: quia sepe dictorũ
uirtus ꝓditur. cum apud corda audientiũ loquaci¬
tas incauta importunitate leuigatur. Et auctorem
suum hȩc eadem loquacitas inquinat: quȩ seruire
auditorib ad usũ ꝓfectus ignorat. Vnde bene ꝑmo
ysendicitur. Hir qui fluxũ seminis patitur: im
tosiones stratȩ cordarum. quas tingendi aressier alit
con sbenttro . a simile cartieũ fciant. dissimilt

Expanded text:
quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur; quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur; et auctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum ssiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, non sibimetipsis dissimile canticum faciant, dissimiliter