comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantes ĩ ea sm̃ tiore ⁊ inbelles reu̾si
st̃ qd frẽs suos. ⁊ dixert̃. Eamꝰ ⁊ posside¬
amiꝰ t̾rã quã uidimsꝰ t̾rã. nlłs erit ⁊aibor
sert̃ ĩchariathiarĩ inde. Qͥ locꝰ ex eotẽs
dc̃s ẽ castra dan. Aliꝰ eod̾ noĩe dc̃s ẽ de qͦ
diximꝰ ĩ sãsone. t̾cꝰ eodẽ noĩe dc̃s ẽ ut
Ieroboã fabricauit uitulos. Cũq tnͣsis

Expanded text:
si sunt ad fratres suos, et dixerunt: « Eamus, et possideamus terram, quam vidimus. Nullus erit labor. serunt in Cariathiarim Judae, qui locus ex eo dictus est Castra Dan, alius eodem nomine dictus est, de quo diximus in Samsone. Tertius eodem nomine dictus est ubi Jeroboam sacrificavit vit
Abbreviated transcription (Latin):
bibas deinceps nͥ iuxta legẽ nazareoꝵ si
liͦ eĩ tuũ eĩt nazareus dei ex ut̃o matris¬
ĩ ditass uiro suo ⁊ cõmẽdass angłi pł¬
⁊ ut mitigaret irrõnabile᷑ uiri tͥsticiã
ꝯsuluit ut ambo oraret doͫ ͥ ut itͥis ueĩ¬
ret ad eos gngłs ⁊ ĩstrueret utrũq de
apparuit itͥm angłs uxori. Q ͤ cũ uocas¬
s uirũ ait matiue ad eũ. Tu ne es qui¬

Expanded text:
bibas deinceps, nisi juxta legem Nazaraeorum. Filius enim tuus erit Nazaraeus Dei, ex utero matrisindicasset viro suo, et commendasset angeli pu ut mitigaret irrationabilem viri tristitiam, consuluit, ut ambo orarent Dominum, ut iterum veniret angelus ad eos, et instrueret utrumque de rum angelus uxori. Quae cum vocasset virum, ait Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẜto uestm̃ita eoꝵ nõ deret̾at uetustate
pentes flatu urentes cͥcũstãtia quos ob
hoc forte supͣ dicit ignitos ⁊ scorpiones ⁊
ant᷑ cuiꝰ uenenũ ante extĩguit ꝙͣ sẽtiat᷑
fert sic̃ pharet᷑ q̃ ĩfert mortẽ feretrũ ꝙ

Expanded text:
to vestimenta eorum non defecerant vetustate,pentes flatu urentes circumstantia, quos ob hoc forte supradixit ignitos, et scorpiones, et antur, cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, affert. Sicut pharetra quae infert mortem, feretrum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pͥus cubile eiꝰ ascẽdet donec illa rase¬
rit cap̃. ⁊ cirtũcidat ũgues. ⁊ iugube
scema suscipiẽs defleat parẽtes ⁊ ami¬
cos quos amisit ĩ bello.xxx. dieb ut tã
cicitꝰ fuit ⁊ nõ sedebit aĩo eiꝰ dimittat cã
lib̾ã . Nõ eĩ licet ei aut reuocare eã in
ẜuitutẽ. aut uenũdare alii. Malefitũ qͦ
suspẽsũ ĩ patibulo. ead̾ die uissit deponi
⁊ cadai̾ ead̾ die sepeliri qr maledc̃s eaͣt
oĩs pẽdẽs ĩ ligno .i. sufficit ad penã ꝙ

Expanded text:
non prius cubile ejus ascendet, donec illa raserit caput, et circumcidat ungues, et lugubre schema suscipiens defleat parentes, et amicos, quos amisit in bello, triginta tiatus fuerit, et nec sederit animo ejus, dimittat eam liberam. Non enim licet ei, aut revocare eam in servitutem, aut venundare alii. Maleficum quoque suspensum in patibulo ea die jussit deponi, et cadaver ea die sepelire, quia maledictus erat omnis pendens in ligno, id est sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
dixit amonites ⁊ moabites q̃ noĩa sũt
mascłmi gn̾is. nec dix̃ amonitis.ł mo¬
abitis. de uiris fcã ẽ ꝓhibitõ nõ de mu¬
lierib qr forte nec mulieres occͣrerẽ he¬
breis ĩ desto.

Expanded text:
dixit Ammonites et Moabites, quae nomina sunt masculini generis, nec dixit Ammonitis, vel Moabitis, de viris facta est prohibitio non de mulieribus, quia forte nec mulieres occurrerunt Hebraeis in deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
addidit qͦr ꝙ bñdutões ⁊ maledictõnes
scͥptos ĩ ubro ẜ̃: tnͣsito iordane ĩ ĩg̾ssus
suo dic̾ẽt ĩ hũe modũ. Sex tͥb maiores
natu ascẽd̾e̾nt ĩ mõtẽ garizĩ tũ sac̾dotib
⁊ leurtis. ⁊ .ui. minores mõtẽ ebal eregi¬
legis obsuatores ⁊ ꝗ ĩ ebal. Bnderẽt. ꝓm̃.
post ascẽde̾t sacͥdotes ⁊ leuite cũ alus ser

Expanded text:
aledictiones scriptas in libro hoc, transito Jordane; in egressu suo dicerent, in hunc modum: Sex tribus majores natu ascenderent montem Garizim cum sacerdotibus et Levitis, et sex minores montem Ebal e regilegis observatores, et qui in Ebal responderent: Amen. Post as
Abbreviated transcription (Latin):
nos .i. aruspiees .i. astroꝵ ĩspectores nigͦ
mãtitos ꝙ sat̾fitis uł carminib euocãt
mortuos qr ꝓphãm suscitaret eis ds̃ de
iposuit. ut si diligẽtissiẽ ꝑscrutãtes de¬
prẽdẽt falsũ testẽ reddent ei qr cogitau̾¬
at fac̾e primo suo aĩam ꝓ ña. ocłm ꝓ oclo
s sollicitis remonẽdis ab ex̾citu.
ddidit qͦ te ercͥcitu ꝓ gssuro ad pugnã¬
robore suo deĩceps ꝗsq pͥnceps tͣ mesue
loq̃ret᷑ ⁊⁊ dic̾et: Qui ei uobis ẽ formido¬
losus reu̾tat᷑ ne pau̾e faciat frẽs suos ꝑ¬

Expanded text:
nos, id est aruspices, id est astrorum inspectores, nec romanticos, qui sacrificiis vel carminibus evocant mortuos, quia prophetam suscitaret eis Deus deapposuit ut si diligentissime perscrutantes deprehenderent falsum testem, redderent ei quod cogitaverat facere proximo suo, animam t sollicitis removendis ab exercitu. Addidit quoque de exercitu progressuro ad pugnarobore suo; deinceps quisque princeps turmae suae loqueretur, et diceret. « Qui ex vobis est formidolosus revertatur, ne pavere faciat fratres suos
Abbreviated transcription (Latin):
dit de ore d̾i. panẽ uocauit ħͥ õem cibũ
hoĩnũ. Cõsueuit eĩ scͥpt᷑a panẽ ꝓ tibo po¬
n̾e. a ẽ sens᷑. Nolite mirari si cibũ ĩ solitũ
bis uita hoĩs stabilita ẽ a ꝑd̾ deũ s solo
u̾bo pot̃ creare noua ex quib unuat hõ¬

Expanded text:
 Panem vocavit hic omnem cibum hominum. Consuevit enim Scriptura, panem pro cibo ponere, et est sensus: Nolite mirari si cibum insolitum dbis vita hominis stabilita est apud Deum, sed solo verbo potest creare nova, ex quibus vivat ho
Abbreviated transcription (Latin):
q. oĩb cõis ẜ cõsuetudinẽ eoꝵ talẽ. Itẽ
agẽtib licebat ĩtre umeas ⁊ pom̾ua
⁊ tãꝙͣ de ꝓpͥis saciari. set exͣ deportare
fas nõ erat. neq uĩdemiantes de hiis
q̃ ad tortular portabãt᷑ gustare ꝓhibe¬
bãt sͥ occurrentes. Alia tnͣi ło plena ẽ.

Expanded text:
uetudinem eorum talem. Iter agentibus licebat intrare vineas, et pomeria, et tanquam de propriis satiari, sed extra deportare fas non erat, neque vindemiantes de his, quae ad torcular portabant, gustare prohibebant sibi occurrentes. Alia translatio plana est.
Abbreviated transcription (Latin):
cos .ẜ.Io. ad iordanẽ ĩ loco u̾ nt̃ cuutas
abidal ẽ. lotꝰq palmaoꝵ. Sane recapitła¬
bimiꝰ det̾iãndo. Itaq ĩ recapitulãdo. ait.
mo. dixi uob̾ illo tp̃e. Nõ ualeo solus nego¬
cia nr̃a sustinere date ex uob̾ sapiẽtes et
ponã cos tͥbunos. cẽtiones qnq̃genari¬

Expanded text:
osephum, ad Jordanem, in loco ubi nunc civitas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulabimus, determinando. Itaque in recapitulando ait Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vobis viros sapientes, et ponam eos tribunos, centuriones, quinquagenari
Abbreviated transcription (Latin):
reda. matheloth. thaat. thare melcha.
esmona. meseroth. baneitã. mõs galgat.
Iethebata. ebrona. asyon gab̾. cades. A
cades usq ad cãpestria moab . ix. mõs
hor. salmona. phinõ. oboth. Icabm. di¬
bongat. helmõ. deblatam. mõtes aba¬

Expanded text:
eloth, Thahath, Thare, Methcha, Hesmona, Moseroth, Benejaacan, mons Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, montes Aba
Abbreviated transcription (Latin):
cathalogꝰ mãsionũ ab exitu de egypto
messe. sochot. ethã. piairoth. a mari rub̾
usq ad srna .uiii. maratb. helim. iam¬
suph ꝙ sonat mare rubrũ. uł surpeũ.
⁊ potuit ẽẽ latus stirpeus. qr hebrei ꝙͣl¬

Expanded text:
catalogus mansionum ab exitu de Aegypto messe, Soccoth, Etham, Phihahiroth; a mari Rubro usque ad Sina octo: Mara, Elim, Jamsuph, quod sonat mare Rubrum, vel Scirpeum: et potuit esse Lacus Scirpeus, quia Hebraei
Abbreviated transcription (Latin):
b tͥbub disꝑsos hr̃e .xl .uiii. ciitates
ad ĩhĩtãdũ. ⁊ a muris sorĩsetꝰ ꝑ cirtuitũ
frã mille passuũ obtinͣe ĩ qͣ sub urbania
eẽnt ad pecora eoꝵ aienda ex ꝗb ciuita¬
tib .ui. eẽnt refugii tres ultr̃a Iordanẽ
ꝑ iii. citra. de ꝯb ĩ deutonomia dicet᷑.¬

Expanded text:
tates ad inhabitandum, et a muris forinsecus per circumitum, terram mille passuum obtinere, in qua suburbana essent, ad pecora eorum alenda . Ex quibus civitatibus sex essent refugii, tres ultra Jordanem, et tres citra, de quibus in Deuteronomio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
refugii tnͣsiordant̃ bosor. ĩ tͥbu ruben.
ramoth ĩ Galaad. ĩ tͥbii gad.golam ĩ basan
ĩ tribu manasse. haꝵ ħͥ usus erat. Si ꝗs uo¬
lẽs hoĩem occidiss ꝯfugebat ad aliꝙͣ haꝵ
⁊ ibi a ꝯsq̃gͥneis occisi tutꝰ erat. Sieĩ eł̃
fines alit᷑ haꝵ ĩueniret cũ ꝗ ultor sãgui¬
nis effusi eẽ debebat ĩpune ꝑcut̾et homiti¬
dã. Erat x ĩ ea fugits̃. usq ad reꝯciliacõm

Expanded text:
rdanem Bosor in tribu Ruben, Ramoth Galaad in tribu Gad, Golan in Basan in tribu Manasse . Harum hic usus erat: si quis nolens hominem occidisset, confugiebat ad aliquam harum, et ibi a consanguineis occisi tutus erat. Si enim extra fines alicujus harum invenisset eum, qui ultor sanguinis effusi esse debebat, impune percutiebat homicidam. Erat autem in ea fugitivus usque ad reconciliationem
Abbreviated transcription (Latin):
cirtũduxissẽt carnifices ꝑ muros p̾cipita¬
uert̃. Elcagatꝰ quoq unꝰ de pͥmorib scͥba¬
rũ ⁊ uir etate ruectus aꝑto ore hỹãs ꝯ¬
pellabat᷑ suillas carnes sacͥficii mãducate
qͥdã u̾o uer̾ts eiꝰ amici carnes licitas secre¬
to afferẽtes. rogabãt ut simularet se ad
sꝑiũ regis mãducare ꝙ renucõ aiebat.

Expanded text:
itaverunt . Eleazarus, unus de primoribus scribarum, et vir aetate provectus, aperto ore hians compellebatur suillas carnes sacrificii manducare. Quidam vero veteres amici ejus carnes licitas secreto afferentes, rogabant ut simularet se ad imperium regis manducare, quod renuens aiebat: «
Abbreviated transcription (Latin):
nitissima loca. Alexandriũ hrrcanũ ⁊ mache¬
rõta. Missus ẽ añ ĩ syriã. gabmꝰ ut scon¬
ro succẽderet. sb quo ⁊ martꝰ antonłꝰ mi¬
litabat ꝗ cũ ĩ alexãdrio obsedisset alexan¬
deũ ꝯsilio matͥs alexand̾ se tͣdidit ei ⁊ ccstͣ¬

Expanded text:
nitissima loca, Alexandrum, Hircanum, et Macheronta. Missus est autem in Syriam Gabinius, ut Scauro succederet, sub quo Marcus Antonius militabat. Qui cum in Alexandria obsedisset Alexandrum, consilio matris, Alexander se tradidit ei, et cast
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ phaselũ uĩaos ei tdidert̃ u̾b̾andos. at
qñ m̾utatis reb colut᷑ pontiticatũ reciꝑet̃
qbĩtegͥs eĩ celebrari sat̃ opoꝵ et. phasẽ¬
Ni ũo u̾tute pͥue̾nt᷑ ẽ ꝗ cũ noc ferri copiã
nec manꝰ libas hr̃et ad sarũ finato capi¬
serat ait se equamunt᷑ mori qr ultorẽ¬

Expanded text:
et Phasaelum, vinctos ei tradiderunt verberandos. At quando mutatis rebus solutus pontificatum reciperet. Ab integris enim celebrari sacra oportet. Phasaeli vero virtute praeventus est. Qui cum nec ferri copiam, nec manus liberas haberet, ad saxum fracto capiserat, ait se aequanimiter ve
Abbreviated transcription (Latin):
eis sartaginos ⁊ ollas enoas succẽdi et
pͥmogenito lĩguã ãputari tuiꝰ cute caꝑi¬
tis actͣcta ⁊ silmitats mamul ⁊ pedũ p̾ti¬
ture torq̃bat᷑ p̾missa tñ unicuis exhor¬
tacõne ut regi obeditet ⁊ uiu̾ct. Sup̃
modũ aũ mr̃ mirabils ⁊ bonoꝵ memo¬
ria digna sĩgłis hortabat᷑ patͥa uoce et
tem̃ee cogitacõi mastdinui aĩũ ĩ terẽs dix̃
ad eos. Nectio qualit̾ ĩutͥo mõ amaruis

Expanded text:
eis sartagines, et ollas aeneas succendi, et primogenito linguam amputari, cujus cute capitis abstracta, et summitate manuum et pedum praeturae, torquebantur, praemissa tamen unicuique exhortatione, ut regi obediret, et viveret. Supra modum autem mater mirabilis, et bonorum memoria digna, singulos hortabatur patria voce, et femineae cogitationi masculinum animum inferens, dixit ad eos: « Nescio qual
Abbreviated transcription (Latin):
poĩto hĩtu regio ĩ cultũ pͥuato stetit añ
cesarẽ ⁊ ait. fateor me utilẽ fiusse anto¬
mo ⁊ fidelẽ. ꝙ̃ exꝑtus fuiss sb̾ accio si af¬
fuissẽ uerũ nec oĩo defui auxilia ⁊ tru¬
deposui. adte aũ ueni sp̃c salutis de uͥtte
tua p̾sumc̃s. Ad ħ cesar ĩmo saluus esto.
et nc̃ regnato c̾ciꝰ. m̾it᷑ es ut płimos te¬
gas cũ amicicia tãta fide tuearis recte fe¬
cit antomus ꝗ mag̾̃ cleopatre paruit ꝙͣ
tibi bñsat̾e ut nõ q̃ras antomiũ. Cũ aũ
ꝓ paret augustus ĩ egyꝑtũ nõ solũ ĩ p̾łi
eeopat᷑ ⁊ antonio modicũ cẽ regnũ ħs¬

Expanded text:
posito habitu regio in cultu privato stetit ante Caesarem, et ait: « Fateor me utilem fuisse Antonio, et fidelem, quod expertus fuisses Actio, si affuissem. Verum nec omnino defui, auxilia, et frudeposui, ad te autem veni, spem salutis de virtute praesumens. » Ad haec Caesar: « Imo salvus esto, et nunc regnato certius: meritus es, ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Recte fecit Antonius, qui magis Cleopatrae paruit quam tibi benefacere, ut non quaeras Antonium. » Cum autem properaret Augustus in Aegyptum, non solum in praeliis Cleopatra et Antonio, modicum esse regnum
Abbreviated transcription (Latin):
.U. mẽsib obsessa ierłm cũ ĩ sexto Rg̃a¬
ni irruerẽt ĩ eã nemini ꝑcebãt etati li¬
cet hodes rogaret ut ꝑcerẽt. Antigonꝰ
qͣ⁊ descẽdẽs ad pedes sosuĩ ꝑstratꝰ ẽ. ꝙ̃ nõ
mifatus sosius sec irride̾s antigonã ap¬
pellauit ⁊ ĩ iũcula miecit. C ñ añ oĩs mili¬
tũ młtitudo ad isẽda scã ⁊ fanũ spoliã¬

Expanded text:
ue mensibus obsessa Jerusalem, cum in sexto Romani irruerent in eam, nemine parcebant aetati, licet Herodes rogaret, ut parceret. Antigonus quoque descendens, ad pedes Sosii prostratus est, quem non miseratus Sosius, sed irridens Antigonam appellavit, et in vincula conjecit. Cum autem omnis militum multitudo ad visenda s
Abbreviated transcription (Latin):
regis arabũ cipͥs noĩc ꝗ sustulit ex ea.
.iiii. filios ⁊ filiã pͥmogtutꝰ fuit phasti¬
Ost ħ casu elapdꝰ ẽ ⁊ oma aristobolus
driũ muro recĩgebat. Ad ꝙ̃ debellãd̾
missus ẽ a gabimo ãtomi. captꝰq itũ a
Aristobolꝰ cũ tuiis romã ꝑductus ẽ. illũ ꝗd̃¬

Expanded text:
regis Arabum, Cypris nomine. Qui sustulit ex ea quatuor filios et filiam. Primogenitus fuit PhasPost haec casu elapsus est a Roma Aristobulus,driam muro recingebat, ad quem debellandum missus est a Gabinio Antonius. Captusque iterum Aristobulu
Abbreviated transcription (Latin):
uẽdat .i. nõ ĩ digentes bonis alioꝵ. eo ip̃e
cogitauit t̾phon occide̾ annochũ adolescẽ¬
tẽ ⁊ ĩ pon̾e oibi diadema. set trmuit Io¬
notha atenuũ desẽsorẽ autiochi ⁊ elegit
ut eũ pͥus occidet scͥpsitq Ionache ut oc¬
curreret ei ĩ bechsã. ⁊ uenit ad eũ pona cũ¬

Expanded text:
est non indigentes bonis aliorum. Eo tempore cogitavit Tryphon occidere Antiochum adolescentem, et imponere sibi diadema, sed timuit Jonathan strenuum defensorem Antiochi. Et elegit ut eum prius occideret; scripsitque Jonathae, ut occurreret ei in Bethsan. Et venit ad eum Jona
Abbreviated transcription (Latin):
ũ cui nõ ĩt̾fuit ħodes missus ab ap¬
tonio ꝯͣ regẽ ambũ ad petitõm cleo¬
tre. ut quol eoꝵ uicto ip̃a regnũ illiꝰ
obrineret. Mortẽ eĩ regũ orientaliũ iã
tũc moluebat᷑ ut ꝓ eis ip̃a regnaret.
rñstulerat. uicto gͦ antonio cũ angust

Expanded text:
des, missus ab Antonio contra regem Arabum ad petitionem Cleopatrae, ut, quolibet eorum victo, ipsa regnum illius obtineret. Mortem enim regum Orientalium jam tunc moliebatur, ut pro eis ipsa regnaret. transtulerat. Victo ergo Antonio, cum Augustus
Abbreviated transcription (Latin):
lĩquẽt. de suis aũ facłtatib m̾cedẽ sĩgłis
se dat᷑ũ firmauit. Cũq ꝓmissa ꝯpless.
tomꝰ securi ꝑtussit. Cõfirmatꝰq ẽ ħ̾odes
ĩ regno uidoe. qrͣto ãno ex qͦ rome diade
ẽ itaq regnũ de uida ad aliemgenã ĩmi¬
nẽte xp̃i aduẽtu. Iudiẽs hyrcanꝰ ħodera¬

Expanded text:
queret. De suis autem facultatibus mercedem singulis se daturum confirmavit. Cumque promissa complesset tonius securi percussit. Confirmatusque est Herodes in regno Judaeae, quarto anno ex quo Romae diademest itaque regnum de Juda ad alienigenam, imminente Christi adventu. Audiens Hircanus Her
Abbreviated transcription (Latin):
tãtẽ ĩ manu forti ⁊ armata ĩfuit ut te
ꝑiiat ⁊ regnũ ꝙ ita ꝓbare potẽ. Iube
eũ uenire ad te. Si uenerir armat᷑. sux
hus q̃ dñis c̾tus esto. posuit gͥ ad sugis¬
tionẽ uroris aristobolus aruiatos ĩ sit̾ra¬

Expanded text:
tantem in manu forti, et armata intravit, ut te perimat, et regnet. Quod ita probare potes. Jube eum venire ad te, si venerit armatus, super his quae dicimus certus esto. » Posuit ergo ad suggestionem uxoris Aristobulus armatos in subterra
Abbreviated transcription (Latin):
fitẽ ordĩauit ⁊ dꝑsid̾ẽ cũ filio antipatro
ad petitõm mariãnes a Ierłm expulit
mariãne de adult̾io addidit ꝙ exp̾sse yma¬
ginẽ suã mifat antonio ut ad aͥmorẽ suũ
salome collocãs c̾ta ei tͣdc̃s ĩt̾ signa. sbꝗ
b si mĩciatũ ip̃i foret mariãnẽ occid̾et:

Expanded text:
ficem ordinavit, et Dosidem cum filio Antipatro, ad petitionem Mariannes, a Jerusalem expulit,Mariannem de adulterio, addidit quod expresse imaginem suam miserat Antonio, ut ad amorem suum Salome collocans, certa ei tradens intersignia, sub quibus si nuntiatum ipsi foret, Mariannem occideret,
Abbreviated transcription (Latin):
gã tnͣsmare Ioniũ reb oĩb romaq potit᷑
solutũ aristobulũ cũ duab cohortib ĩsmã
eꝰ melie ꝯditũ. ꝓhibita sepult᷑a. donet uissu
mifct. solus aũ suꝑstes ãtigonꝰ cũ sororib
suis. ad ꝙ̃dã tholomeũ mãnei filiũ ꝗ cb li¬
bano morabat᷑ ꝯfugit. Nccep̃q ꝑtolomẽ
mĩor ẽ soroꝵ alexãdrã uxorẽ eequa ut ꝗdã
tͣdũt suscepit lysamã abiline pꝰtea tetrͣtã.

Expanded text:
gam trans mare Ionium, rebus omnibus Romaque potitus, solutum Aristobolum, cum duabus cohortibus in Syriam donec jussu miserat. Solus autem superstes Antigonus cum duabus sororibus suis ad quemdam Ptolemaeum, Mennaei filium, qui sub Libano morabatur, confugit. Accepitque Ptolemaeus minorem sororem Alexandram uxorem, ex qua, ut quidam tradunt, suscepit Lisaniam, Abilinae postea tetrarcham.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ portũ ⁊ ĩtroitũ ĩ insulis maris ⁊ dilu¬
tauit fĩnes gẽtio suc ⁊ cibitiait ĩ mũ¬
diciã ⁊ sedit unꝰqsq ib uita sua ⁊ sb¬
⁊̃ ficu sua nec erat ꝗ cos t̾reret ⁊ misit sy¬
mõ ad spartiatas ad snouãdã sr̃nitatẽ. Ro¬
manis qͦ misit clipeũ aureũ minaꝵ .ĩ.
et statuerũt ei Romam lib̾tatẽ. ⁊ scͥpitĩt

Expanded text:
sulis maris. « Et dilatavit fines gentis suae, et abstulit immunditiam, et sedit unusquisque sub vite sua, et sub ficu sua, nec erat qui eos terreret. » Et misit Simon ad Spartiatas ad innovandam fraternitatem. Romanis quoque misit clypeum aureum menarum mille, et statuerunt ei Romani libertate
Abbreviated transcription (Latin):
fortumanssim᷑. poir̃o añ die ĩgressus tẽplũ
rõpeiꝰ amiratꝰ sitũ ⁊ ornatũ ⁊ religionẽ tẽ¬
pli slicħ tñ inde tulit p̾cipits edituis ut a
sordib tc̃plũ mũdarẽt. Cũq ĩposuisset p̃so¬
liis tͥbubũ hyrtanoq põtisice dedato.
aristobolũ captiuũ duxit. Duos qr filios
Feiꝰ alexãdrũ ⁊ antigonũ cũ totidẽ filiab

Expanded text:
. Postero autem die ingressus templum Pompeius admiratus situm, et ornatum, et religionem templi, nihil inde tulit, praecipiens aedituis, ut a sordibus templum mundarent. Cumque imposuisset Jerosolymis tributum, Hircano pontifice declarato, Aristobulum captivum duxit, duosque filios ejus, Alexandrum et Antigonum, cum totidem filiabus.
Abbreviated transcription (Latin):
limite disꝑsioni iudeoꝵ q̃ exulabat ĩ diu̾s
regionib orientis ⁊ maxiẽ ĩ egypto ĩ qua
ĩ sinuauert̃ eis duas a se sollẽpnitates.
nouit᷑ ĩ sritutas. hortantes ut eas susciꝑẽt
⁊ sollẽnearẽt quot amnis. unã de pĩficacõ¬

Expanded text:
mitae dispersioni Judaeorum, quae exsulabat in diversis regionibus Orientis, et maxime in Aegypto, in qua insinuaverunt eis duas a se solemnitates noviter institutas, hortantes, ut eas susciperent, et solemnizarent quotannis . Unam de purificatio
Abbreviated transcription (Latin):
ti fretꝰ. Cũ a põpeiꝰ honorẽ regiũ nõ exhi¬
buiss ei ĩ dignãs ĩ salutato põpeio recessit
⁊ recepit se ĩ alexandrũ p̃p̃ ĩ pugnabuẽ op¬
pidi municõnẽ ꝙr collecto Romanoꝵ suoꝵ¬
q exc̾citu ĩsecutus ẽ manꝰ iussit q ut de
oppido ad se descẽd̾et. hiis u̾o qr ꝓ ĩꝑio uoca

Expanded text:
exhibuisset, indignans insalutato Pempeio recessit, et recepit se in Alexandriam, propter inexpugnabilem oppidi munitionem. Quem, collecto Romanorum Syrorumque exercitu, insecutus est Magnus, jussitque, ut de oppido ad se descenderet. Is vero, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cã iudei i eicruerat cũ defendi poss a duo¬
ut semel ꝑcũctãti ei. quo nã pacto eos se¬
dare poss. Rñderẽt si moreret᷑ ob oo ĩ pla¬
teis iersm̃ suspendit octĩgẽtos u. ros uxora¬
tos urorrs qr eoꝵ ⁊ lib̾os necauit. Cũq ꝗ¬
euisset a p̾luis ⁊ qͣrtanis fatigaret᷑ morbũ
ex ocis natũ putãs ĩtẽpestuus laborib
milicie se reddidit ⁊ tͥcesimo octauo reg¬

Expanded text:
um defendi posset a duout semel percunctanti ei, quoniam pacto eos sedare posset, responderunt, si moreretur. Ob hoc in plateis Jerusalem suspendit octingentos viros uxoratos, uxoresque eorum, et liberos necavit. Cumque quievisset a praeliis et quartanis fatigaretur, morbum ex otio natum putans, intempestivis laboribus militiae se reddidit, et triginta octo reg
Abbreviated transcription (Latin):
bulabat cu̾tates. ⁊ uenit astalomam
⁊ occurrerũt ei honorifite. Agotẽies
p̾o pͥus resistẽtes ei. p̾cca rederũt e
dextras. ⁊ accepit obsites ex eis. ⁊ mi
usq ĩ damascũ agens regm nogotis. et

Expanded text:
bulabat civitates, et venit Ascalonem, et occurrerunt ei honorifice. » Azotenses vero prius resistentes ei, postea dederunt ei dexteras; et accepit obsides ex eis, et miusque in Damascum, agens regni negotia. Et
Abbreviated transcription (Latin):
it ẜmo romanis ⁊ scͥpserũt federis formã.
⁊ rescͥptũ ĩ tabulis eneis misert̃ ĩ ierłmr
ut eẽt ibi memoriale ĩ hũc modũ. Bene
sit Romanis ⁊ gẽti iudeoꝵ ĩ mari ⁊ ĩ t̾ra.¬
Auxiliũ feret gẽs iudeoꝵ. nõ accipies ai¬
pẽdia a romanis. Id ip̃m faciẽt romani
indeis. Tũc stͥꝑsert̃ romani ad demetͥu
N uare gͣuasti iugũ tuũ sr̃ amices nr̃os.
⁊ socios u̾ideos: Si gͦ itͥũ adierĩt nos

Expanded text:
itque sermo Romanis, et scripserunt foederis formam, et rescriptum in tabulis aeneis miserunt in Jerusalem, ut esset ibi memoriale in hunc modum: « Bene sit Romanis et genti Judaeorum, in mari et in terauxilium feret gens Judaeorum, non accipiens stipendia a Romanis. Idipsum facient Romani Judaeis. » Tunc scripserunt Romani ad Demetrium: « Quare gravasti jugum tuum super amicos nostros, et socios Judaeos? Si ergo iterum adierint nos;
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rebat bachides eũ occid̾e tũc pona¬
thas cũ suis fugit ĩ dextũ thetue ⁊ mist
frẽm suũ Iohẽm ad Nabutheos amitos
suos ut ꝯmodarẽt ei apparatũ suũ ꝗ erat
p̾ciosus ⁊ exeũtes filii iãbri ꝑcuisert᷑ iohẽ

Expanded text:
rebat Bacchides eum occidere . Tunc Jonathas cum suis fugit in desertum Thecuae, et misit fratrem suum Joannem ad Nabuthaeos amicos suos, ut commodarent ei apparatum suum, qui erat pretiosus. Et exeuntes filii Jambri percusserunt Joannem,
Abbreviated transcription (Latin):
nouare ciuitatẽ. Et muniuit mõte̾ syon
ĩ circuitu ⁊ fugert̃ custodes quos posuerat
bachides ĩ iudeã tñ ĩ bethsura aliꝗ remã¬
serũt q̃ erat eis ad refugiũ ⁊ audiuit a¬
Alexand̾ ꝓmissa q̃ rec̾at demetͥtꝰ Ionathe¬

Expanded text:
novare civitatem, munivit montem Sion in circuitu, et fugerunt custodes, quos posuerat Bacchides in Judaea. Tamen in Bethsura aliqui remanserunt, quae erat eis ad refugium. Et audivit Alexander promissa, quae fecerat Demetrius Jonath
Abbreviated transcription (Latin):
dicet ⁊ ꝯstituit rex alchim̃ pͥncipẽ sac̾dotũ
et misit cũ ext̾citu bachidẽ ĩ uidea. Qui
misit nũcios ad udã ⁊ frẽs eiꝰ ĩ dolo loqñ¬
tes de pace ⁊ ñ accẽdit uidas ẜmonib eoꝵ
Multi u̾o de ppło credidert ei dicẽtes. hõ
sac̾dos de seĩne a arõ uenit nõ decipiet
nos. Et eg̾ssi sũt ad hachidẽ ⁊ occidit ex i
ẽ ei u̾itas ⁊ iudiciũ. Tũc recessit bachides
a petłm ⁊ applicuit ĩ becetha. ⁊ młtos ex
eis ꝗ a se refug̾at occidĩt ⁊ piecit ĩ puteũ¬

Expanded text:
Et constituit rex Alcimum principem sacerdotum, et misit cum exercitu Bacchidem in Judaeam. Qui misit nuntios ad Judam et fratres ejus in dolo, loquentes de pace. Et non attendit Judas sermonibus eorum. Multi vero de populo crediderunt eis, dicentes: « Homo sacerdos de semine Aaron venit; non decipiet nos. Egressi sunt ad Bacchidem, et occidit ex eis est veritas, et judicium. » Tunc recessit Bacchides a Jerusalem, et applicuit in Bethzecha, et multos ex eis qui ad se refugerant occidit, et projecit in puteum
Abbreviated transcription (Latin):
une cogitauit iudas ut
obsideret eos ꝗ erãt ĩ arte p̾sidii et
fecit balistas ⁊ machinas ⁊ ꝯforta¬
uit agg̾em tũc eg̾ssi sũt ꝗdã de obses¬
sĩs ⁊ adiũerũt se illis alia ex ĩpñs

Expanded text:
unc cogitavit Judas, ut obsideret eos qui erant in arce praesidii et fecit balistas, et machinas, et confortavit aggerem. Tunc egressi sunt quidam de obsessis, et adjunxerunt se illis aliqui ex i
Abbreviated transcription (Latin):
applicuit ad betħiura. ut exꝑũgͥnaret
eam ⁊ recesit ab arte: ⁊ amouit cast᷑
htͣ casfͣ regis ⁊ orosauit rex diluculo
excitũ. ⁊ onderũt clephãtes sãgͥnẽ uu̾e
⁊ mori. ad accuend̾ eos ĩ pͥliũ. Et asti¬
tert singłis clephantes ad custodiã ĩ

Expanded text:
applicuit ad Bethsuram, ut expugnaret eam, et recessit Judas ab arce, et admovit castra contra castra regis. Et ordinavit rex diluculo exercitum, et ostenderunt elephantibus sanguinem uvae et mori, ad acuendum eos in praelium, et astiterunt s
Abbreviated transcription (Latin):
cẽsebat᷑ set sufficit de Iudea dic̾e ꝗ dice¬
bat᷑ orachabeus. In uidẽtes mala ĩduci
ciiciis plãpert̃. ⁊ uenerũt emissaru di¬
recti a rege ĩ modũ statuẽtes ẜdola ĩ le¬
molare. Et dixerũt ma dtĩ machabei
tate hao ⁊ pͥor nissa regis der¬

Expanded text:
Juda dicere, qui dicebatur Machabaeus. Hi videntes mala, indutis ciliciis, planxerunt. Et venerunt emissarii directi a rege in Modin, statuentes idola in lomolare. Et dixerunt Mathathiae: tate hac, et prior jussa regis
Abbreviated transcription (Latin):
Iudeoꝵ spõte ꝗdã timore regis
Iussa secuti st̃. ꝓbati u̾o põis
legib adheserlit. erat ibi de
modin modico Iuces uito. Sat̾dos.
noie mathathias. suł Ioh̃is tilii symi¬

Expanded text:
rum sponte quidem timore regis jussa secuti sunt; probati vero patriis legibus adhaeserunt . Erat autem vir de Modin, modico Judaeae vico sacerdos, nomine Mathathias, filius Joannis, filii Simo
Abbreviated transcription (Latin):
ietłm. ĩ custodia. Dũc p̾cepit alchimꝰ des¬
triũ muros domꝰ scẽ ĩt̾ioris. ⁊ destru oꝑa
ꝑalisi. Et mortuus ẽ cũ tormẽto magno
Tũc rediit bachides ad regẽ. ⁊ siluit t̾ra
iuda duob annis. post quos uiri ĩiꝗ in
istł redueer̃t bachidẽ ĩ iudea ꝗ uoluit cõ¬
p̾hẽd̾e ponathã occulte. s nõ potuit. Nã ĩ

Expanded text:
 destrui muros domus sanctae interioris, et destrui opera paralysi, et mortuus est cum tormento magno. Tunc rediit Bacchides ad regem, et siluit terra Juda duobus annis. Post quos viri iniqui in Israel reduxerunt Bacchidem in Judaeam. Qui voluit comprehendere Jonathan occulte, sed non po
Abbreviated transcription (Latin):
rũt ex eis. iii. Iutas rͥo dĩce̾bat suis p̾¬
dñ ꝯtep̃n̾e. dũ adhuc pũgna ꝯtͣ gorgiã suy¬
eẽt. uidẽtes aut̃ ꝗ cũ gorgia erat᷑ castra
suoꝵ ĩ cẽca. Nã fumꝰ a longe hoc eis ĩ di¬
cabat scicnies q suos ĩ fugã u̾sts ⁊ ip̃i
r̾ga dedert̃. Iudas u̾o pͣt pleitudine
uictorie tulit hostiũ spolia młta ad ꝓ

Expanded text:
icebat suis praedam contemnere, dum adhuc pugna contra Gorgiam superesset. Videntes autem qui cum Gorgia erant castra suorum incensa; nam fumus a longe hoc eis indicabat, scientesque suos in fugam versos, et ipsi terga dederunt. Judas vero post plenitudinem victoriae tulit spolia
Abbreviated transcription (Latin):
mauit. ꝙ. iu dei ẽ seqͣt᷑ me ⁊ cũ oĩ tͥbu
sua exut ĩ soltudinc oĩa relĩquẽs. młti¬
q cũ filiis ⁊ ueorib ad solitudinẽ ꝯfuge¬
rũt. M alentes herbis uti ꝙͣ ĩꝗnari quos
uidices regis pͥus u̾bis flect̾e conabat᷑ ut
nosuerut eos audire. Tũc emistarii regis
aggressi st̃ eos ĩ dieb sabatoꝵ qb nefas
erut eis arma mou̾e ⁊ ꝑcussert̃ quosdã.
qlios ĩ spelũtis globis fumiferis suffocã¬
m̃cti sũt mathatie ⁊ cũ idicẽ sͥ siatuert̃
ꝗ docuit eos pugnare ĩ sabbĩs dicẽs. Si
suꝑ hoc legẽ ẜuabitis critis hostes legis
dantes cãm ut ꝑeat ppłs dei. ⁊ lex cũ ppło
ꝑibit ⁊ ex ĩ de dicit. Iose. ꝑmanet nobis
ꝯsuetudo pugnãdi. ⁊ sĩ tali die bella ꝯsur¬
gũt colligẽs q mathatias armatos. A¬
ras deposuit ydoloꝵ ĩmolãtes qͦs potuut᷑
ĩt̾emit pũos nõ cirtũtisos u̾ifsit cirtũcidi

Expanded text:
i tribu sua abiit in solitudinem, omnia relinquens. Multique cum filiis et uxoribus ad solitudines confugerunt, malentes herbis uti quam inquinari. Quos judices regis prius verbis flectere conabantnoluerunt eos audire. Tunc emissarii regis aggressi sunt eos in diebus Sabbatorum quibus nefas erat eis arma movere, et percusserunt quosdam, alios in speluncis globis fumiferis suffocanjuncti sunt Mathathiae, et eum Judicem sibi statuerunt. Qui docuit eos pugnare in Sabbatis, dicens: « Si super hoc legem servabitis, eritis hostes legis, dantes causam, ut pereat populus Dei, et lex cum populo peribit. » Et exinde, dicit Josephus, permanet nobis consuetudo pugnandi, etiam si tali die bella consurgunt. Colligensque Mathathias armatos, aras deposuit idolorum, et immolantes, quos potuit, interemit, pueros non circumcisos jussit circumcidi.
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. eadẽ die angelus dĩ apetns it̾a¬
bat. et mortuus ẽ dũ adhuc uuenis ec̃t
⁊ sepultus ẽ ĩ agro suo. porro cͥta finẽ di

Expanded text:
dicebat, eadem die angelus Dei apparens iterabat. Et mortuus est dum adhuc juvenis esset, et sepultus in agro suo. Porro circa finem di
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾am ꝑtẽ muri ĩcedebãt ꝑsalsetes. ⁊e¬
liqua ũo młtitudo seq̃baͣt eos suꝑ t̾ram
⁊ ducebãt choros. Hus expletis rediit sie
et mortuus ẽ esdras ĩ senectute uen̾anda
cũ młta lib̾alitate sepultꝰ ĩ ierłm. Hũc ꝗ¬
malachiã. Set malachias ꝓpha¬

Expanded text:
tem muri incedebant psallentes. Reliqua vero multitudo sequebatur eos super terram, et ducebant choros. His expletis rediit Neheet mortuus est Esdras in senectute veneranda, et cum multa liberalitate sepultus in Jerusalem. Hunc qMalachiam. Sed Malachias p
Abbreviated transcription (Latin):
pus ciboꝵ alimonia minme ĩ digeat. In
si mortas penitꝰ aliena sit om̃is deformitas
citatͥcis. Pret̾ ħ argum̃ta lucas scͥbẽs
hystorũ aͥctuũ apłoꝵ. penit alia. Fuit
eĩ argum̃tũ u̾e resurretõis. ꝙ ꝑ dies.
xl. appatuit cis loques de regno dã. nõ
ẽ aut̃ ĩtelligẽdũ. ꝙ sĩgłoꝵ .xl. dieꝵ aipa

Expanded text:
 ciborum alimonia minime indigeat. In immortali penitus aliena sit omnis deformitas cicatricis. Praeter haec argumenta Lucas scribens historiam Actus apostolorum, ponit alia. Fuit enim argumentum vere resurrectionis, quod per dies 40 apparuit eis, loquens de regno Dei. Non est autem intel
Abbreviated transcription (Latin):
Quociẽs apparuit dñs discipulis
Infin Quadraginta dies
Nno sionodecĩo imꝑn tyberii
cesaris adhuc ꝓcuratõee Iudee.
pylito p̾side syrie ĩ cellio mor¬
tuus ẽ dñs ⁊ resurrexit. Re¬
surgẽs aũ u̾itatẽ resrrectõis
mstis ꝓbauit argum̃tis mł¬
ta ĩ corpore

Expanded text:
nus discipulis infra quadraginta dies. nodecimo imperii Tiberii Caesaris, adhuc procuratore Judaeae Pilato, praeside Syriae Vitellio, mortuus est Dominus, et resurrexit. Resurgens autem, veritatem resurrectionis multis comprobavit argumentis, multa in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
lligit᷑. pͥmo marie magdalene scdo̾
mulierib redeũtib de momiũto qñ te¬
nuert pedes eĩ ⁊ adoraer̃t eũ. t̾cio.
petro. licet ñ exr̃ne ht̃at᷑ te euãgelio.
Quarto duol eũtib ĩ emaus. Qͥnto
apparuit .x. apłis. ab sene thoma. Sexto
ꝑit dico .uiii. appiuit eudẽ p̾sente tho¬
ma. Septĩo uii. discipulis apiruit ĩ
s putatõe ad mare ꝯb̾idis. Octauo ĩ mõ¬
ts thabo qñ ꝯuenerãt ĩ calaea. ⁊ ita añ¬

Expanded text:
o Mariae Magdalenae. Secundo mulieribus redeuntibus de monumento, quando tenuerunt pedes ejus et adoraverunt eum. Tertio Petro, licet non expresse habeatur de Evangelio. Quarto duobus euntibus in Emmaus: Quinto apparuit decem apostolis absente Thoma; sexto post dies octo apparuit eisdem praesente Thoma. Septimo septem discipulis apparuit in piscatione ad mare Tyberiadis, octavo in monte Thabor quando convenerant i
Abbreviated transcription (Latin):
Euerendo patri ⁊ dño suo
Guillelmo dei gr̃ã senonen¬
si archiep̃o. petrus seruus xp̃i
presbit trecensis uita bona
a exitũ becitũ. Causa suscep¬
ti oꝑis fuit instans peticio so¬
a glosis diffusam lectitarent breuem
ninis ⁊ in expositam opus adgredi
me compulerunt. ad qd ꝓ ueritate hys¬
amniꝰ stilo imꝑauit. ut a dcĩs patrum
nõ reced̾em licet nouitas fauorabilis
sit ⁊ mulcẽs aures. porro a cosmogra¬
pħia oxoysi inchoans riuulũ hystoritũ
deduxi usq ad ascẽsionẽ saluatoris. pela¬
gus mist̾ioꝵ ꝑitiorib relinq̃ns. ĩ quib
uet̾a ꝓsequi ⁊ noua cude licet. Dehys¬
torus quoq ethnicoꝵ quedã ĩcidentia ꝓ
rõne tempoꝵ inserui. instar riuuli qui
nenerit replens p̾t̾ flucre tñ nõ tessat.
uerptñ qr stilo rudi opus ẽ lima uob̾
pat̾ inclite lima reẜuaui. ut huic oꝑi
deo uolente ⁊ correctio ur̃a splendorẽ
⁊̃ auctoritas p̾beat ꝑheunitatẽ. ꝑ omĩa

Expanded text:
everendo Patri, ac domino suo GULIELMO, Dei gratia, Senonensi archiepiscopo, PETRUS servus Christi presbyter Trecensis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio soserie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate hisanimus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui enerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem, et auc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩminẽte excidio Iersm ab angelo p̾mo¬
de paulo ⁊ barnaba ꝗ adhuc demorabãt᷑
ĩ Antiochia enãgelicãtes u̾bũ dei ⁊ iudas
abierat. syla cũ eis t̾emanẽte. post aliqͦs
dies iusũ ẽ eis ꝯmodũ reu̾ti ꝑ ciuitates ĩ¬

Expanded text:
imminente excidio Jerusalem, ab angelo praemode Paulo et Barnaba, qui adhuc demorabantur in Antiochia evangelizantes verbum Dei, et Judas abierat, Sila cum eis remanente . Post aliquot dies visum est eis commodum, reverti per civitates, i
Abbreviated transcription (Latin):
reddat. Unde Dauid. Ambulauimꝰ ĩ do¬
mo dei cũ ꝯsensu .i. ĩ sacra scͥpt᷑a. Et¬
apłs. Id ip̃m sapiẽtes. Et ẜm hoc d
pat̾ familias. Cenatuli huiꝰ tres sũt ꝑte ᷤ.
fũdam̃tũ. paries tectũ. Hystoria fũda¬
mentũ ẽ cuiꝰ tres sũt sp̃es. Annalis. Ka¬
lendaria. effimera. Allegoria paries
mini suꝑ poĩtũ q̃¬

Expanded text:
reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra Scriptura id ipsum sapientes. enaculi hujus tres sunt partes, fundamentum, paries, tectum. Historia fundamentum est, cujus tres sunt species: annalis, kalendaria, ephimera. Allegoria paries mini superpositum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Euerendo patri ⁊ dño suo
Guillelmo dei gr̃a senonen¬
si Archiep̃o. Petrus seruus xp̃i
presbit᷑ trecemis uitã bona
a exitũ bectũ. Causa suscep¬
ti oꝑis fuit instans peticio so¬
a glosis diffusam lectitarent breuem
minis ⁊ in expositana opus adgredi
me compulerunt. ad qd ꝓ ueritate hys¬
anmꝰ stilo imꝑauit. ut a dcĩs patrum
nõ reced̾em licet nouitas fauorabilis
sit ⁊ mulcẽs aures. porro a cosmogra¬
płia oxoysi inchoans riuulũ hystoritũ
deduxi usq ad ascẽsionẽ saluatoris. pela¬
gus mist̾ioꝵ ꝑitiorib relinq̃ns. ĩ quib
⁊uet̾a ꝓsequi ci noua cude licet. Dehys¬
torus quoq ethnicoꝵ quedã ĩaidentia. ꝓ
rõne tempoꝵ inseruu. instar riuuli qui
nenerit replens p̃t̾ flucre tñ nõ cessat.
uerptũ qr stilo rudi opus ẽ lima uob̾
pat̾ inclite lnĩa reẜuaui. ut huic oꝑi
deo uolente ⁊ correctio ur̃a splendorẽ
⁊ auctoritas p̾beat phernitatẽ ꝑ omĩa

Expanded text:
everendo Patri, ac domino suo GULIELMO, Dei gratia, Senonensi archiepiscopo, PETRUS servus Christi presbyter Trecensis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio soserie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate hisanimus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicratione temporum inserui, instar rivuli, qui enerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem, et auc
Abbreviated transcription (Latin):
reddat. unde dauid. Ambulauimꝰ ĩ do¬
mo dei cũ ꝯsensu .i. ĩ sacra scͥpt᷑a. Et¬
Apłs. Id ip̃m sapiẽtes. Et ẜm hoc d᷑
pat̾ familias. Cenatuli huiꝰ tres sũt ꝑte ᷤ.
fũdam̃tũ. paries. tectũ. Hystoria fũda¬
mentũ ẽ cuiꝰ tres sũt sp̃es. Annalis. Ra¬
lendaria. effimerq Allegoria paries
mini suꝑ poĩtũ q̃¬

Expanded text:
reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra Scriptura id ipsum sapientes. es sunt partes, fundamentum, paries, tectum. Historia fundamentum est, cujus tres sunt species: annalis, kalendaria, ephimera. Allegoria paries mini superpositum, q
Abbreviated transcription (Latin):
gallcatus ap gato marita in atͥo ãne.
pellat us ⁊ cõsumata ĩ atͥo caẏphe.
secit totam foam̃ inat̾o anne. ⁊ q̃ di¬
ctasunt iñ pꝰ missũ sħmad ayphã.
recapitulando gã. Ieꝵ in matm. ⁊ be

Expanded text:
ta in atrio Annae, et consummata in atrio Caiphae. serit totam factam in atrio Annae, et quae dicta sunt inde post missum Jesum ad Caipham, recapitulando dicta. Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
resurrect̃oe qm ñ spabat. se suspẽd̾. qd̾
ñ ⁊ auccentitũ. Dpcerunt ꝙ sac̾dotes
qr ñ licebat eos mnitt̃e inccebanã qr p̃ciũ
sangĩis erant mut̃e intiłige ꝓ remit¬
t̃e. qr iñ tułant eos. ⁊ emerlant ex eis¬

Expanded text:
resurrectione, quam non sperabat, se suspendit, quod non est authenticum. Dixeruntque sacerdotes quia non licebat eos mittere in corbonam, quia pretium sanguinis: erat, mittere, intellige pro remittere, quia inde tulerant eos. Et emer
Abbreviated transcription (Latin):
s. ꝑtinet ad nos. forte sathanas qui pos¬
cẽt eum mitte sibi mariũ. Diẽ ieer fr̃¬
⁊ ꝑiectis argenteis in templo. abiens
iaqueo se suspendit. ⁊ crepuit mediꝰ
efftisis iuscerib ⁊ in hoc quodam᷑ dela¬
tum ⁊ ori quo osculatus erat domiñ.
ne ꝑ os suum esfiusd̾et. Rupto enĩ la¬
q pittatur pꝰ cecidisse. ⁊ crepuusse. Utr̃¬

Expanded text:
tinet ad nos. Forte Satanas, qui posceret eum injicere sibi manum. Dicit Hieronectis argenteis in templo, abiens, laqueo se suspendit et crepuit medius, effusis visceribus, et in hoc quodammodo delatum est ori, quo osculatus erat Dominum, ne per os spiritus effunderetur. Rupto enim laqueo, putatur post cecidisse et crepuisse. Utr
Abbreviated transcription (Latin):
spes. canitas quedam ꝓ tꝑr ⁊ loco in¬
utanda. ut fames sitis uigilie. orõnes.
nis docet necc̃ia tolbei donec tp̃s euan¬
głeandi redireti sopita ꝑsetutõe. Cũ ꝙ
sanatõne iltus domini monstrctur. alt̃

Expanded text:
spes et charitas, quaedam pro tempore et loco mutanda, ut fames, sitis, vigiliae, orationes, lnis docet necessaria tollere, donec tempus evangelizandi rediret, sopita persecutione. Cumque sanatione virtus Domini monstraretur, alt
Abbreviated transcription (Latin):
sanabat. potus enĩ sesanaret. Demo
nes sentientes uires sias fractas eẽ ẜ
agebant: ut descend̾e̾t de cruce Cam̃ s
tõbia suꝑ erem̃ao̾nẽ piscis l egit᷑ demo¬
nem stenss suꝑ bcͣhium crucis. ⁊ conside
mabat cum. Alt̃ increpans blaspheman.¬
tem ait. Mem̃to mei domine dum uen̾is
in ꝑadiso. Ñ inttlłige de t̾rtno uñ expulsus ẽ¬

Expanded text:
sanabat, potius enim se sanaret. Daemones enim sentientes vires suas fractas esse, haec agebant, ut descenderet de cruce. Tamen in Tobia super exenterationem piscis legitur, daemonem stetisse super brachium crucis, et considermabat eum, alter autem increpans blasphemantem ait: « Memento mei, Domine, dum veneris in paradiso . » Non intelli
Abbreviated transcription (Latin):
exuentes cuan cͥcũded̾unt ei clamidẽ
coccincum ad similitudinẽ purpure
qͣ reges utelantur. ⁊ potuit ĩ dlami¬
de illo assutum eẽ aliquid purpure
mate ã plectentes coronam de spin¬
is imposuerunt capiti eius. Qͥ atten¬

Expanded text:
midem coccineam ad similitudinem purpurae, qua reges utebantur, et potuit in chlamide illa, assutum esse aliquid purpuraemate autem plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus. Qui atten
Abbreviated transcription (Latin):
seta ant᷑ ħpra tenebre fcc̃ sũt usq ad no¬
nam ꝑ uniu̾sam t̃tam. Non fuit eclipsi
soł ut quid m̃nti sunt. qr lima etegio¬
ne fere erat ad solem. ecliꝑsis aũ sicti
solet tm̃ nismodo soł ⁊ lune legit᷑ qr a

Expanded text:
sexta autem hora tenebrae factae sunt, usque ad nonam, per universam terram ; non fuit eclipsis solis, ut quidam mentiti sunt, quia luna, e regione fere erat ad solem. Eclipsis autem fieri solet tantum in synodo solis et lunae. Legitur quia
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixos mori. si acctum cum selle
biłent. ⁊ iõ milites acetum secũ posu¬
isse ut cicĩ posent lib̾aria custidia s
cicius morerentur. quo crucifix̃ant.
ad bibendam. ⁊ ex calore .q. acctum fcip̃¬

Expanded text:
citius mori, si acetum cum felle biberent, et ideo milites acetum secum tulisse, ut citius possent liberari a custodia, si citius morerentur, quos crucifigerent. ad bibendum, et ex calore quasi acetum f
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ forte de totd̃ diu̾sis gñib lingnũ erett̃.
fnsũsum. tabula suppoñta. trunc᷑ ¶dam cͥ
infyacrat crix. qui in rupe defossus fũ
Inuenitur cuĩm lingñ dnĩce crucis ⁊ pal¬
cidu. Dyx̃ant aũ usd̾i pilato ut mutar
itam ⁊ noluit. s cõfirianit dicens. Q

Expanded text:
 forte in totidem diversis generibus: lignum erectum, transversum, tabula superposita, truncus quidam, cui infixa erat crux, qui in rupe defossus fuit. Invenitur enim lignum Dominicae crucis, et palcedri. Dixerunt autem Judaei Pilato, ut mutaret titulum, et noluit, sed confirmavit dicens: « Quod
Abbreviated transcription (Latin):
poeta. ⁊ acuta cuspide inucti. credibi
le aũ ÷ aculeos corone cruorem de ca¬
ꝑite exhxisse. ⁊ flagest cruor dorsi
extͣctus ⁊ ⁊ sanguineus sudor om̃s
⁊ pe. ⁊ lat̾ dicamꝰ qfpͨa sanguĩe. set
tota ueste tinctũ ꝓpm̃ alcendisse de
bosra p̃ scepiro au cid̾unt ĩ man̾
eiꝰ arfindine. ⁊ illudebant ei tamꝙͣ

Expanded text:
Et acuta cuspide junci. Credibile est autem aculeos coronae cruorem de capite extraxisse. Etiam flagellis cruor dorsi extractus est, et sanguineus sudor alias  et latus dicamus aspersa sanguine, sed tota veste tincta Christum ascendisse de Bosra , pro sceptro autem dederunt in manu ejus arundinem, et illudebant ei, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
sio sangui ⁊soꝵ accepta a pͥcipib s anri¬
cũcisione sttignũ qr osculo indicaret il¬
te. putabat tnł qd magicisꝯ⁊¬
tib poss setͣaforinare ⁊ ela¬
bi. ⁊ suicepto oscllo uocaũe¬

Expanded text:
 accepta a principibus illis signum, quia osculo indicaret te. Putabat enim quod magicistibus posset se transformare, et elabi. Et suscepto osculo, voca
Abbreviated transcription (Latin):
potram p̾terisserit. A doleloens
aũ sequelatur eũ amict᷑ sindo¬
ab eis. Ttadt̃ quid̾ fuisse ioha¬
nẽ quẽ. nũc fuisse adolescotem̃
longa pꝰ eius uita inditõ ⁊. Ie

Expanded text:
praeterissent. Adolescens tem sequebatur eum amictus sindoab eis. Tradunt quidam hunc fuisse Joannem, quem tunc fuisse adolescentem, longa ejus vita indicium e
Abbreviated transcription (Latin):
diceris. Q est hõ qui edificauit domum
nouam ⁊ non ded c̾auit. ł mniciauit eã
peu̾tatur ne forte: moriatur mbello ⁊ a¬
lius dedicet eam. M E hõ qui despondit
uorem ⁊ sidumaccrpit erm : reuertat᷑.
ne forte moriatur. ⁊ alius accipiat eam
Qs ẽ hõ qui plartauit uintam nec dum

Expanded text:
edificavit domum novam, et non dedicavit, vel initiavit eam? Revertatur, ne forte moriatur in bello, et alius dedicet eam. Quis est homo qui despondit uxorem, et non accepit eam? Revertatur ne forte moriatur, et alius accipiat eam. Quis est homo, qui plantavit vineam, et necdum
Abbreviated transcription (Latin):
ciatus fũit ⁊ s̃i sedebit ammo eus: di¬
uitreit eamlib̾at. ñ tus hicet ei aut̃
resoene cam in seruitutem aut uen¬
undnt aliĩ. Maleficum qͦ suspensum
inꝑatibulo eademdit iussit deponi. ⁊
osdauer aademdie sepeliri qr maledẽs
trat orrũs pendens inligno .i. sufficit

Expanded text:
tiatus fuerit, et nec sederit animo ejus, dimittat eam liberam. Non enim licet ei, aut revocare eam in servitutem, aut venundare alii. Maleficum quoque suspensum in patibulo ea die jussit deponi, et cadaver ea die sepelire, quia maledictus erat omnis pendens in ligno, id est sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾. dõmua de sina utnit. ⁊ de seir dctuis
ẽ nobͥ. apꝑuit de monte pparam iłi dext̃a
inphatam ⁊ optulit eis legem suam. ꝙͣ
cum reciꝑe uolent uenit ad iudtos ĩ mõ¬
temsina. eum multis milibꝰ angłorut̾is¬
dactis benedcõniꝰ singłarum tͥbuum. asex

Expanded text:
modum: « Dominus de Sina venit, et de Seir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan in dextera in Pharan, et obtulit eis legem suam. Quam cum recipere nollent, venit ad Judaeos in montem Sina, cum multis millibus angelorumDatis bene
Abbreviated transcription (Latin):
repleti sunt om̃s ii. ⁊ eicientes eum extͣ
cuittatem diꝑx̃nt eum usꝙ ad suꝑciliũ
montis ut p̾cipitarent eum. Ille aũ tͣnsi¬
ens ꝑ medium illoꝵ ibat. adhuc ostendit᷑
lgcus ibi quidicitur saltus domumi. ꝑ q̃
Miliario dominꝰ descendeus mp̾ssit seni
auararet pit oodens ei rupes fecit ciloc̃.¬
cẽ m̃idiẽ.q. latibuli. in quo adhuc uesti¬
giarugarum uestim̃toꝵ eius olim notalã¬

Expanded text:
repleti sunt omnes ira. Et ejicientes eum extra civitatem, duxerunt eum usque ad supercilium montis, ut praecipitarent eum, ille autem transiens per medium illorum ibat . » Adhuc ostenditur ibi locus, qui dicitur Saltus Domini, per quem Dominus descendens impressit se rupi, et cedens ei rupes fecit ei locum, quasi latibuli, in quo adhuc vestigia rugarum vestimentorum ejus impressa
Abbreviated transcription (Latin):
notars q eimdixit uideos nõ eguti samartta¬
nis. eognoscens ex fimbais paꝑs dnmñ iudamm it.
Traniatis .x. tribub teł assitoꝵ misit ꝑsas
⁊ assirios ad incolendam sibi t̾tam qui ob in¬
etum ferarum libeos moisi receꝑant ⁊ legitima
t̾re. ñ tñ cessabant ab idolatria. qui pͥmõ cu¬

Expanded text:
notans eum, dixit Judaeos non couti Samaritanis, cognoscens ex fimbriis pallii Dominum Judaeum esse. Translatis decem tribubus, rex Assyriorum misit Persas et Assyrios ad incolendam sibi terram. Qui ob metum ferarum libros Moysi receperant, et legitima terrae, nec tamen cessabant ab idololatria. Qui primo Cu
Abbreviated transcription (Latin):
dixiss cis. uidite ne quis sciat tñ diffam¬
aũnt eum in totã t̾tam illam egssis illis
optulunt ei mutum demonĩ hñtem.
⁊ eiecto demone locutus est inutus. Igͥco
tñ melius sonat surdũ qmͣ mutum.N
ꝑłci dicebant. In belebut pͥncipe demo¬
moꝵ eicit demones.. A belo pͥmo noĩe
cggnominaieat idola sua. babilomus dpẽ
bel. xabita beel. palestini haal. qñq a¬
liguid sirꝑaddbant. ut beelphegor .i. d̾e
li notͣn erat. S uidei irrisotie intms̃ sbi ido¬
lũ acharonitanim sic uecabant. ⁊ sonat
uir mulcat̃. ob sordes imolatitu sangl̃u

Expanded text:
dixisset eis, Videte ne quis sciat, tamen diffamaverunt eum in tota terra illa. Egressis illis obtulerunt ei mutum, daemonium habentem, et ejecto daemone, locutus est mutus . In Graeco tamen melius sonat surdum, quam mutum. pe daemoniorum ejicit daemones . A Belo primo nomine cognominabant idola sua. Babylonius dixit Bel, Moabita Beel, Palaestini Baal. Quandoque aliquid superaddebant, ut Beelphegor, id est Deus li nomen erat, sed Judaei irrisorie vicinum sibi idolum Acharonitarum sic vocabant, et sonat vir muscarum, ob sordes immolatitii sangu
Abbreviated transcription (Latin):
ures suuiᷤ. Rogabant eum ut mittet ooᷤ
ingregen porcoꝵ. qui uxti pascebant᷑ :
int̾rantes porcos p̾cipitũt eos in mari.
Indigent aũ rogauctut̃ ess ũ transiret a
finib eoꝵ. Cumq ascend̾et nauem. sanat̃¬

Expanded text:
ures sumus, rogabant eum, ut mitteret eos in gregem porcorum, qui juxta pascebantur. Et intrantes porcos, praecipitaverunt eos in mare. Indigenae autem rogaverunt eum, ut transiret a finibus eorum. Cumque ascenderet na