comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo fr̃s kni audistis. expositione non
indget: sed ammonitione. Quam enim
ꝑ semet ipsam ueritas exposuit: hanc
discutere humaua fragilitas non presu¬
uit. Sed est quod sollicite uiliac ipsa ex¬
positione donunica pensare debeatis.:
quia si nos uobis semen uerbum. agrũ
niiudum. uolucres demoriia. spinas
Cunq cognouissent se esse iudos: con¬
suerunt folia ficus & fecerunt sibi peri¬
romata. Et cum audissent uocem dm̃ dĩ
de mibulantis inparadiso. ad auram post
ine idiem: abscondit se adam & uror eiꝰ
afacie dĩi dĩ in medio ligni paradisi.
ocauitq dñs ds̃ adam: & dixit ei.
Adam ubies: Qui ait. Uocem tuam
duñc audiui. inparadiso & tiniui. eo quod
nudus essem: & abscondi me. Cui dixit.
Quis enim indicauit tibi quod nudus
esses: nisi quod ex ligno de quo p̃ceperam¬
tibi ne comederes cõmedisti: Diritq adã.
Mulier quam dedisti michi sociam dedit

Expanded text:
rissimi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemoniue cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi peripzomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam, et uxora facie Domini Dei in medio ligni paradisi. Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Adam, Ubi es? Qui ait: Vocem tuam, Domine, audivi in paradiso: et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit: Quis enim indicavit tibi, quod nudus esses, nisi quod ex ligno, de quo tibi praeceperam ne comederes, comedisti? Dixit Adam: Mulier, quam dedisti sociam mi
Abbreviated transcription (Latin):
significationes querere. in his etiam quę
ꝑsemet ipsum uoluit explanare.
loqui in uotuit: quatinus certos uos
redderet: cum uobis ur̃a fragilitas uerbo¬
rum illius figuras aperiret. Quis enim mͥ¬
iinquam crederet. si spmas diuitias interpre¬
tari uoluissem: maxime cum ille puugant.
iste delectent: Et tamen spine sunt: quia
cogitationum suarum. puuctionib mentẽ
lacerant. & cuni usq ad peccatum ꝑtrahunt.
quasi inflicto uuluere cruentant. Quas
bene hoc in loco alio eygłista testante ue¬
quaquam dũs diuitias: sed fallaces diuiti¬
as appellat.
allaces enim sunt: quȩ nobiscum dui
ꝑmanere non possiit. Fallaces sunt.
quę mentis nr̃e mopiam non erpelluit.

Expanded text:
significationes quaerere in his etiam quae per semetipsum noluit explanare. loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae m
Abbreviated transcription (Latin):
condidit. Utraq enim domus: firmnter
fundata esse refertur. Tabernaculum quidẽ.
quia compactos de tabulis habebat parietes:
suꝑ bases argenteas.
emplum autem suꝑ lapides quadros in
erant i putribilia: equib & tabernactilũ
omini factum. & templum nitus ornatum.
ac desuꝑtectum fulgebat. Aurum etian.
de thesauro bono opcin. um ꝓferebatur:
de quo & tab̾naculi parietes itus ac foris
uestiti. & templi non tantim. parictis. uerr̃
etiam laquearia. trabes. hostia. postes. & pa¬
uimenta erant cooꝑta. sed uas uei uten¬
silia domus utriusq cuncta pene aurea.
neq hȩc nisi de a iro purissimo fieri licebut.
ructus etiam arboruim. qui in
domum dm̃ offerebant᷑: purissiun & ex¬
quisiti e̾e̾ uibebantur⁊ Hoc est uitis. olius. thu¬
ris. myrrę. uel stactis & ceterarum huius mo¬
di. Que uidelicet cuncta spiritalit̾ intellec¬
ta: ueram ur̃ fidei & oꝑationis sinceritateu.a
denunciant. Domus namq utraq ut dixi¬

Expanded text:
condidit. Utraque enim domus firmiter condidit. Utraque enim domus firmiter fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super lapides quadros  Aerant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, vimenta erant cooperta. Sed et vasa, vel utensilia domus utriusque cuncta pene aurum, neque haec, nisi de auro purissimo, fieri licebat. Fructus etiam arborum, qui in domo Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur. Hoc est, Vitis, Olivae, Thuris, Myrrhae, vel Stactis, et caeterarum hujusmodi: quae videlicet cuncta spiritaliter intellecta veram nostrae Fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namque utraque, ut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
nia dedicationis eccłie celebramus. de¬
bemius congruere sollempuitati quam co¬
limus: ut sicut ornatis studiosius eiusdem
eccłie parictib. plurib accensis luminarib.
amplificato numero lectiontini. addita psal¬
morum melodia. letis noctem uigilus ex mo
re transegiius:. ita etiam penetralia cordi¬
um nr̃orum. semꝑ necessariis bonoꝵ oꝑum.
decoremus ornatib: semꝑ in nobis. flamina
diuiue parit̾ & frat̾ne caritatis augescat:
semꝑ inscu̾ario pectoris nr̃i. celestium me¬
moria preceptorum. & angelioe donationis
dulcedo sc̃ã resonet.
i sunt eium fructus bone arboris. Hic
boni thesaurus cordis: hec fundamen¬
ta sapientis architecti: quȩ nobis hodier¬
na sc̃i euuangłii lectio commendat. non nos
formani solam modo. sed uirtutẽ potrus
habere pietatis. Q nod etiam mystica uete¬
ris instrũti nobis hystoria diligent̾̃ insimi¬
at: quando uel moyses tab̾naculum. uel
templum dño salomon. in sc̃e eccłie tẏpũ

Expanded text:
nia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, lre transegimus, ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pariter et fraternae charitatis augescat, semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum, et angelicae modulationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni thesaurus cordis, haec fundamenta sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sed virtutem potius habere pietatis. Quod etiam mystica veteris instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, in sanctae Ecclesiae typum
Abbreviated transcription (Latin):
cybum. ardua ꝑpetue maiestatis appellaus.
Et dixit ad eum. ⁊̃ achec festiuans descen¬
de: quia hodie indoma tua oportet me
mauert. Et festinans descendit & excepit
illumi raudens. Manebat aliquando dñs
ieo uo principis phariseoruui: hoc est
in tudeorur sẏnagoga docebat.
ed quia non banitati in ante pran¬
dium. sabbati cuiantẽ. puplicanos
& peccatores recipienteir. contra auariti¬
amdispuc. ei. & ectera digna d̾o gereu¬
tem. lingua uenenata carpebant: pertesus
corun facinora. discessit & aufigat dicens.
R clinqretus uobis doiis ur̃a deserta.
Hodie autem. indomo pusiui ⁊ achei o¬
portet eum manere. hoc est noue lucis
grã chortiscante. in humili credentium
nationum corde quiescere.
uod autem descendere desycomoro ⁊ a¬
dieus. & sic in domo sua . xp̃o iuatisio¬
nen preparare inbetur: hoc est qͦd apłs
si enim mortuus ẽ ex infirmitate: sed ui¬
uit ex uirtute dei. Et cum uiderent omĩs:

Expanded text:
cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandium, Sabbato curantem, Publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem, lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie autem in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est quod Apossi enim mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Et cum viderent omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
sis prauudum sui uerbi preconib an quib
ipse nimirum & loquebatur & ibat. uenit
id ppłm uationumꝰ qui passiouis eius fide
iam sublimis existens. etiam diuinitatis
eius ardebat agnita facie beari. Suspiei¬
cus udit illum: quia ꝑ grãm fidei a terre¬
nis cupiditatib eleuatum. turbisq infide¬
lunn suꝑeminentẽ elegit.
idere enum dĩ: eligere uel amare est.
Unde est illud. Oculi diñ suꝑ iustos.
Nlam & nos quȩ amamus uidere: abhisquę
ȩxeciainur: intuitum festinamus auertere.
Yidit ergo iħc uidentem se: quia elegit
eligentem se & amauit amantem. Hunc
sanc ordinem ꝓficiendi. hoc est ꝑfidem
dominicȩ incarnationis. ad cogiitionẽ
diuinitatis ꝑneniendi: quasi ꝑ syconioꝵ
iħu faciem speculandi. docto egregius
ostendit. cum ait. Non eium iudicaui me¬
scire aliquid int̾ uos nisi iħm xp̃m &¬
hunc crucifirum.
temq aliis exꝓbraus. facti estis inquit
quib lacte opus sit: non solido cibo. Lac
infiruia temporalis dispensatioruis solidũ

Expanded text:
in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid inter vos nisi Christum hunc crucifixum . Itemque aliis exprobrans, Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum
Abbreviated transcription (Latin):
tas conuenit audire uerbum domini.
Ulidentes autẽ turbas uidei. repleti sunt
zelo: & contradicebant hs quȩ apaulo
dicebantur: Et alibi fideles etiam fr̾s.: ad¬
uersus apło̾rum principeni disceptabant
dicentes. Quare introisti ad iuros prepu
antib hominem peccatorem: ipse ⁊ acheus
stans. inlest mea quam ceperat fidei ueri¬
tate ꝑsistens. non solum se expeccatore
comiersum. sed etiam int̃ꝑfectos probat
usquis ante conuersionem innocent
uixit: omnia comuiersus potest dare
pauꝑib. At qui aliqua fraude sustulte:
primo hec iuxta legem reddere. de unde qͦd
sibi remanserit. debet dare pauꝑibus. Ac
sic & ipse quia sibi nichil retinet. omnia
titia. quam de sy comoro. puplicauus quasi
fructum uuitę legerat. Rapt aidelicet red¬
dere. ꝓpria relinquere. uisibilia contemp¬
nere. ꝓ inuisibilib etiam inori desidera¬
re se ipͣsum abnegare: & eius qui nec ditmi
uideatur dii uestigia. sequi concupiscere.

Expanded text:
um Dei. Videntes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi, fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant dicentes: Quare introisti ad viros praeputantibus hominem peccatorem, ipse Zachaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat  pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit debet dare pauperibus . Ac sic et ipse qui sibi nil retinet, omnia titia quam de sycomoro Publicanus quasi fructum vitae legerat, rapta, videlicet, reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere.
Abbreviated transcription (Latin):
seq eium picandum ẽ. quia domus solũ¬
modo. adorandum uel ad myste¬
Na celebraroa conuenimus. templum sit
dñi: & uon ipsi qui in nomine dñi conueni¬
mus. multo amplius templum eius & appel¬
lemur & simus. cum manifeste dicat. aplo̾.
os enim estis templum dĩ uiui: sicut dicit
do̾. In habitabo uicia. & uit̾ illos ambulabo.
Si erpo templũ di sumiis: cureius sollert̃¬
& bonis satagamus actib. ut in eodem suo
templo. serius ipse & uenire & mansionem
facere dignetur.

Expanded text:
eque putandum est quia domus solummodo in qua ad orandum vel ad ministeria celebranda convenimus, templum sit Domini, et non ipsi, qui in nomine Domini convenimus, multo amplius templum ejus et appellemur et simus; cum manifeste dicat Apostolus: Vos enim estis templum Dei vivi, sicut dicit Deus : Inhabitabo in eis, et inter illos ambulabo . Si ergo templum Dei sumus, curemus solerter, et bonis satagamus actibus, ut in eodem suo templo saepius ipse et venire et mansionem facere dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ecte festa ecclie colunt: qui se eccłie
filios esse cognoscunt. Hec enini
omimum credentium mat̾ est: quę natos
ad mortem. regenerat ad salutem. Hec ẽ
post synagogam quidem uocita: s aute hy¬
Nagocam p̾nuissa. Hec enim ian in prnuo
homme prefigurata est. Nam sicut ex ade
latere fabricata ẽ eua: ita ex xp̃i corpore
& uulnere. redempta creuit eccłia. Hȩc
intra archam diluuio ex undante serurata.
crucis beneficium. & baptismatis inẏsteri¬
um presignauit.
inc sarra sterilis & desperata in senectu¬
te unico pignore fecunda prececunt.
Eccłia enm unicum. idẽ dilectissimum

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ui non bauilat cruccin stram
&e uenit p̾ost me: non potest
meus esse discipulus. Ctur
quippe: a cruciatu dicitur.
Et duob modis erucẽ di
haitilamus: cum aut ꝑ
uentiam carnẽm afficumnus: aut ꝑ cons¬
sioneui preximi necessitatem illius nr̃am puti¬
inis. Qtu eim dolorem exhiber maliena ne¬
cesfitate: crucem portat in mente.
ciendum uͦ ẽ: quod sunt non nulli. qui car¬
nis abstinentiam non ꝑdeo. s pro inanu

Expanded text:
ui non bajulat crucem suam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inan
Abbreviated transcription (Latin):
gła exhibent. Et sunt pleriq. qui compes¬
sionem proximo non spiritalit̾ sed carnalit̾
impendunt: ut eum non aduirtutem. sed
quasi miserando ad culpas foueant. Hii itaq
crucem uidentur ferre: sed dim̃i non secuntui:
Uude recte et eadem ueritas dicit. Qui non
bauilat crucem suam. & uenit post me: non
potest meus esse discipulus.
auilare etenm crucem. & post dnm̃m

Expanded text:
a exhibent; et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde et recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et pos
Abbreviated transcription (Latin):
um nr̃orum ininsere. atq illustrare deside¬
rat. Si tamen eã porticum esse salomonis.
hoc est si eã timorẽ suum. quod est inicium
sapientie habere ꝑspererit.

Expanded text:
um nostrorum invisere atque illustrare desiderat si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est, si ea timorem suum, quod est initium sapientiae, habere perspexerit
Abbreviated transcription (Latin):
mumicos enis: & odientes enmni fugam
conuertam. Et ueritas in ea & miscdia in ea
cum ipso: & ili nonine meo exaltabit᷑ cor¬
nui eitis.t ponam in mari manum eius:
& influminib dexteram uis. Ipse inuo¬
salutis mec. Et ego pͥmoge ntum ponã
illam excelsum preregib terrȩ. nec̃ir i
ser bo illi miscdiam meã: & testamentũ
meum fidele ipsi. Et ponam iscłmi scłi se
Si autem dereliquerint filii eius legem meã:¬

Expanded text:
us etodientes eum in fugam conuertam. et ueritas mea et misericordia mea cum ipso, et in nomine meo exaltabitur cornum eius. et ponam in mari manum eius. et in fluminibus dexteram eius. ipse inuonam illum, excelsum prae regibus terrae. In aeternum servabo illi misericordiam meam, et testamentum meum fidele ipsi. Et ponam in saeculum saeSi autem dereliquerint filii ejus testame
Abbreviated transcription (Latin):
de custodib: iussit eos duci adse. Descen¬
densq a iidea incesareani: ibi cominoratꝰ
est. Frat autem iratus tyruis & sẏdomis.
At uli unanimes: uenerunt ad eum.
Et ꝑsuraso blasto. qui erat suꝑ cubiculũ
regis. postulabant pacem: eo quod aleren¬
tur regiones eorum ab illo. Statuto autẽ
die. hetodes uestitus ueste regia sedit ꝓ
tribunali: & concianabatur ad eos. Po¬
pulus autem claniabat dĩ uoces & non
hominis. Confestim autẽ ꝑcussit eum
angłs dñi. eo quod non dedisset honorẽ
d̾o & consumptus auermib expirauit.
Uerbumn autẽ dii crescebat & inultiplica¬
batur: Snrge petre.¬
udistis fr̃s km̃i. beatissimum petrũ.
insaluatoris passione suis errorib
ꝓfecisse: & postea quau negaiit dnĩn.
fuisse apud dr̃m meliorem. Fidelior enĩ
factus ẽ. postea quani fidem se ꝑdidisse
defleuit: acq id̾o maiorem gr̃am reppe¬
rit. quam amisit. Tanquam bonus enum
pastor tuendum gregem accepit: ut qui

Expanded text:
de custodibus, jussit eos duci: descende custodibus, jussit eos duci: descendensque a Judaea in Caesaream, ibi commoratus est. Erat autem iratus Tyriis et Sidoniis. At illi unanimes venerunt ad eum, et persuaso Blasto, qui erat super cubiculum regis, postulabant pacem, eo quod alerentur regiones eorum ab illo. Statuto autem die, Herodes vestitus veste regia, sedit pro tribunali, et concionabatur ad eos. Populus autem acclamabat: Dei voces, et non hominis. Confestim autem percussit eum angelus Domini, eo quod non dedisset honorem Deo: et consumptus a vermibus, exspiravit Verbum autem Domini crescebat, et multiplicabatur. charissimi, beatissimum Petrum in Salvatoris passione suis erroribus profecisse, et posteaquam negavit Dominum, fuisse apud Dominum meliorem. Fidelior enim factus est posteaquam fidem se perdidisse deflevit; atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit. Tanquam bonus enim pastor tuendum gregem accepit: ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
scio uere quia misit dñs angłm suum. & eri¬
puit me de mani herodis: & de omni expe¬
ctatione plebis indeorum. Considerans q
uenit ad domum maraie matris iohannis.
qui cognominatus ẽ marcꝰ: ubi erant iutil¬
ti congregati & orantes.ues petrꝰ¬
Niusante autem eo ostium ianue. ꝓces¬
sit puella aduidendum: nomine̾ rode.
Et ut cognouit uocem petri. pregaudio
Anon aꝑuit iauuam: s inteo currens nun¬
ħdducrunt ad eam. In sanis. Illa autem
arirmabat. sic se habere. Ini autẽ dicebant
Anqłs euis est. Petrus autem: ꝑ seuerabat
pulsans. Cum autẽ aperuissent ostium.¬
inderunt eum & obstupuerunt. Annu¬
ens autem eismanu ut tacerent: narrauit
quomodo dũs eluxisset eum de carcere.
Duitq. Nunciate iacobo & fr̃ib: liȩe.
Et egressus abut inalium locum. Dũe si¬
acta autem die : erat non parua turba¬
rio int̾ muites: quidnam de petro fa¬
ctum esset. Herodes autem cum requisissi
eum & non inuenisset: in quisione facta

Expanded text:
m suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni exspectatione plebis Judaeorum. Consideransque venit ad domum Mariae matris Joannis, qui cognominatus est Marcus, ubi erant multi congregati, et orantes. Pulsante autem eo ostium januae, processit puella ad audiendum, nomine Rhode. Et ut cognovit vocem Petri, prae gaudio non aperuit januam, sed intro currens nundixerunt ad eam: Insanis. Illa autem affirmabat sic se habere. Illi autem dicebant: Angelus ejus est. Petrus autem perseverabat pulsans. Cum autem aperuissent, viderunt eum, et obstupuerunt. Annuens autem eis manu, ut tacerent, narravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere, dixitque: Nuntiate Jacobo et fratribus haec. Et egressus abiit in alium locum.acta autem die, erat non parva turbatio inter milites, quidnam factum esset de Petro. Herodes autem cum requisisset eum, et non invenisset, inquisitione facta
Abbreviated transcription (Latin):
Et direrunt. Danobis: ut uilus ad derte¬
ram tuam. & unus ad simstrami tuã. se¬
deamus in gła cua. Illos gͦ tantum acce
rum uoluntatem in rogando potiorem
conspicit: & quorum hortatii. ad rogandũ¬
matre̾ nouit eeꝰ commotam.¬

Expanded text:
unt: Da nobis ut unus ad dextram tuam, et alius ad sinistram sedeamus in gloria tua . Illos ergo tantum accedrum voluntatem in rogando potiorem conspicit, et quorum hortatu matrem ad rogandum novit esse commonitam
Abbreviated transcription (Latin):
ymon pe tre antequam denaui¬
nocarem te no ii te & snper ple¬
uem meami principem te constitu i & claues
regni c̾elo riii tradidi tin.
Quodcuniq igaueris iuper terrani erit ligatũ

Expanded text:
mon Petre, antequam de navivocarem te, novi te; et super plebem meam principem te constitui, et claves regni coelorum tradidi tibi. Vers. Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum
Abbreviated transcription (Latin):
nͣs conditor ac redemptor nrͣ. uuluera
suꝑbie nr̃e sanare desiderans: & ipse
cum informa dĩ esset. forna homiiis accepta
humiliauit semet ipsiun: factus obediens
usq ad mortem. Et nos quoq si cumieu ue¬
re sublimitatis conscendere uolumus: iter
hummilitatis arripere p̃monet. Nos si uerã
ferre precepit. Promisit nobis doua głe. i
premisit certamina pugus. Dirit ꝓmittens
Erit merces nra niulta: & eritis filu altissinu:
sed p̃dixit rubens. Diligite nuincos ur̃os.¬
rita premonstret. Sic uitam donat et̾nam.
ut ꝑ angustam portam & artam uiam. ad
hanc ꝑueniendum esse decernat. Unde att.
Contendite intrare: ꝑangustam portam.
Contentione & enim non parua opus est.
si quis ad alta uelit ascendere. Nim cum
tanto sudore uertices montium subeamꝰ:
quantum neresse est conari. ut conuer¬
sationem in celis habere. & in monte scõ d̾i
dequo cauit psalmista. inereamur quies
lec̾tione. cum filii ⁊ ebedei ab eo regui sedes

Expanded text:
s conditor ac redemptor noster, vulnera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere praemonet; nos, si veramferre praecepit. Promisit nobis dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit merces vestra magna, et eritis filii Altissimi ; sed praedixit jubens, Diligite inimicos vestros,rita praemonstret: sic vitam donat aeternam, ut per angustam portam, et arctam viam ad hanc perveniendum esse decernat; unde ait: Contendite intrare per angustam portam . Contentione etenim non parva opus est, si quis ad alta velit ascendere. Nam cum tanto sudore vertices montium subeamus, quantum necesse est conari ut conversationem in coelis habere et in monte sancto Domini, de quo canit Psalmista, mereamur quiescsancti lectione cum filii Zebedaei ab eo sedes regni
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis igitur iam g̨t̾na cognouit: apud
eius amunum temporiles fructus ulescuit.
Tales fructus oꝑemtr: qui maueant. Tales
fructͥus operemur: qui cum mors ennctan¬
termiat. ipsi exordum amorte sumant. Nã
quod amorte incipiant fructus di. testat᷑
ꝓpħa cum dicit. Cum dederit dilectis suis
somnum: hȩc est hereditas dñi. Omnis qui
dormit inmorte: ꝑdit lereditatem. Sed cũ
delerit dilectis suis sommumi: hec est heredi¬
tas dñi: quia electi dĩ postquam ueueruit
ad mortem: tunc iiueniunt hereditaten.

Expanded text:
Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
harenam inultiplicati suuit: quia quanti
nnt a nobis comphendi non possunt. Sed
quisquis adhanc ꝑuenit dignitatẽ. ut e micꝰ¬
di uocetur. sese inise conspiciat: dona aitẽ
que ꝑcpit suꝑ se. nichil suis meritis tribi.¬
at ne adinimicitias erumpat. Unde aesub¬
Aitur Non uos ine elegistis. sed egto elegiuos:
& posui uoĩ ut eatis. & fructum afferatis.
osin ad gr̃am: plantaui ut eatis uolendo
fructum afferatis oꝑando. Eatis enun
uolendo dixi: quia uelle ali quid facere. iami
mente tre est. Qualem uero fructum affer¬
re debeant: supdituꝵ. Et fruetus ũr maneat.
Omne quod scd̾m presens scłi laborainus.
uir usq ad mortem stifficit. Mors namq uit̃¬
ueniens: fructum nr̃i laboris abscidit. Qued
uero ꝓet̃na uita agitur: etiaui post mortem
reseruatur. Et tune apparere incipit: cum
laborum carnalium fruct̾us ceꝑit non ide¬
ri. Ibi ergo illa retribittio incdieat: ubi ista
terminatui:

Expanded text:
arenam multiplicati sunt, quia quanti arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur.
Abbreviated transcription (Latin):
datis celestib uoluntatem di: miratus est
anicos di dicens. Michi autẽ ninis hono¬
rificati funt: annci tui ds̃. Et tanquam
si abeo ꝓtimis. causas honoris tanti nobis insi¬
nuari quereremus: ilico ad iunxit. Nniuis con¬
fortatus est principatus eorum.
cee clecti aĩ carnem domant: spm̃ robo¬
rant. Demonib imꝑant: uirtutib
choruscant. Presentia despictunt: et̾uani
patriam cum uoce morib predicant. Fami
etiam moriendo diligunt: atq ad illam ꝑ
tormenta ꝑtingunt. Occidi possunt: & fle¬
cti nequeuiit. Nimis gͦ confortatus ẽ prin¬
cipatus eorum. Inisia ipsa passione. qua ceci¬
derunt ꝑ mortem carnis: uidete quantun
sit culmen mentis. Qude hoc. nisi quia con¬
urtatus est principatus eorum: S sic mag¬
in forsitan pauci sunt: subiungit. Dinume¬
rabo eos: &suꝑ harenam multiplicabunt᷑.
otum inundum fr̃s aspicite:
martẏrib plemuis est. Ian pene tot qui
indeamus non sums: quot ueritatis testes
habennis. Deo gͦ numerabiles. nobis suꝑ

Expanded text:
luntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voillam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Quiduis: Ait. Tie ut sedeant lu
duo filii mei. unus ad derterani tuam.
& unus ad siuistram tuam. in regno tuo.
absq illorum consensu. ac uoto filior¬
petisse: s potius intelligat. unanini om¬
nium eorum consilio fuisse dispositura.
ut ꝑ matrem quam maxime dilectam
dño nouerant. stum illi desidium dis¬
cipuli patefacerent.
nde hoc restrens euuangłista mar¬
cus: cacito matris int̾uenti. disci¬
puloꝵ uero solum modo quoꝵ cordis ap¬
pecitum sciebat. facit mentionẽ. Et acce¬
dunt inquit ad eum iacob & ioħes filii
tebedei. dicentes. Magist̃ uoluimis: ut
quodcumq petierinius facias nobis. At

Expanded text:
 Quid vis? Ait illi: Dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dextram tuam, et unus ad sinistram in regno tuo. absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unanimi omnium consilio eorum fuisse dispositum ut per matrem quam maxime dilectam Domino noverant, suum illi desiderium discipuli patefacerent. Unde haec referens evangelista Marcus, tacito matris interventu, discipulorum vero solummodo, quorum cordis appetitum sciebat, facit mentionem. Et accedunt, inquit, ad eum Jacobus et Joannes, filii Zebedaei, dicentes: Magister, volumus ut quodcunque petierimus, faci
Abbreviated transcription (Latin):
os amici mei estis: Oqn¬
ta est miscdĩa: condito¬
ris ur̃i. Serui digni nͣ
fuinius: & amici uoca¬
mur. Quanta est dig¬
uitas hominum: esse
amicos di. Sedaudis
si aꝑte dicat. Gaudetis de culiuine: pensa¬
te quib laborib uenitur adculmen.
erte dum filii ⁊ ebedei int̾ueniente
matre quererent. ut inuis adertris
di. & alniis asinistris sedere debuissent:
Audierunt. Potestis hibere calicem queni
ego bibiturus sum: Iam locum celsitudi¬
nis querebant. Aduiam illos ueritas re¬
nocat: ꝑ quam adcelsitudinem uenirent.
Aesi dicatur. Iam uos locus delectat celsi¬
tucinis. s prius uia exerceat laboris. Per
calicem eniri: ꝑtingitur ad maiestaten.
Si mens ur̃a appetit quod demucet pri¬
us bibite quod dolet. Et sic ꝑ amarum po¬
enliini confectionii ꝑuenitur ad gandiũ¬
s salutu¬

Expanded text:
os amici mei estis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audissi aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissenaudierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent; ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris; per calicem enim pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet: sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salut
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. insi festa i a suꝑne patrie: que
nr̃is cotidie mentio: ꝑ aspirationem si
amoris inprut: Dum enii audita suꝑ¬
ua celestia amamus. amata iam nounnus.
qura anior ipse notitia est.
nina gͦ eis nota fecerat: qui aterrenis
defiderus immiutati. amoris summi
facior ardebant. Istos nͦ anicosdi aspererat
ꝓpħia: cim dicebat. Michi autem niuns lio¬
uorificati funt: anucitin d̾s. Amicris enmi.

Expanded text:
supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
fuiecit. Quia uero de ntindo non estis. seil
ego cleco uos de mundo: propt̾ea odit uos
ur ndus. Ergo & ipsi nide erant. uide ut
non essent electi sunt: non incritis suis. quoꝵ
nuia bona precesserant oꝑa: non natura
que tota fuerat ꝑlibum arbitrium in ipsara¬
dicc uiciata: s gratuita. hoc ẽ uera grã. Qui
eim de mundo mundum elegit. fecit quod
cligeret non inuenit: quia reliquie ꝑ electi¬
onem gr̃e salue facte sunt. Si autem gra
inquit᷑. iam non eroꝑib. Alioquin grã. ia ũ¬

Expanded text:
ndo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent electi sunt, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera, non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata, sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit, quia reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, inquit, jam non ex operibus, alioquin gra
Abbreviated transcription (Latin):
& didic: dediq cormeum. ut scirem pruden¬
ciam. atq doctrinam. erroresq atq stulti¬
tiam. & cognoui quod inhis quoq esset la¬
bor & afflictio sp̃c: eo quod in multa sapien¬
tia. multa sit indignat o: & qui addit sci¬
entiam. addit & laborem.Lc u.¬
iri gͦ in corde meo. Uadam & affluara
delicus & frnar bous: & uidi quod hoc
quoq esset uauitas. Risum reputatu erro¬
rem: & gaudio dixi. Quid frustra deciꝑis:
Cogitan incorde ineo abstiuere a uiuo car¬
nem meam. ut ammum meum tranffer¬
rem ad sapientiam. deuitaremq stultitiã:
douec iuderem quid esset utile fitiis homi

Expanded text:
it. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam; Et agnovi quod in his quoque esset labor, et afflictio spiritus. Eo quod in multa sapientia, multa sit indignatio: et qui addit scientiam, addit laborem ixi ego in corde meo: Vadam, et affluam deliciis, et fruar bonis. Et vidi quod hoc quoque esset vanitas. Risum reputavi errorem: et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Cogitavi in corde meo abstrahere a vino carnem meam. ut animum meum transferrem ad sapientiam, devitaremque stultitiam. Donec viderem quid esset utile filiis homi
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Cuncte res difficiles. non potest eas ho¬
mo erplicaresermone. Non saturabitur ocu¬
lus iust: nec auris implebitur auditu. Quid ẽ
quod fuit : Ipsum quod futurun ẽ. Quid est
quod factum ẽ : Ipsum quod fiendum est.
Nidul subsole nõ iumi: nec ualet quis quam
dicere ecce hoc receus est. Iam enim precessit
inscłis. quȩ fuerunt aute nos. Non ẽ prioꝵ
memoria: seduec eoꝵ quidem quȩ postea

Expanded text:
st eas homo explicare sermone non saturatur oculus visu nec auris impletur auditu quid est quod fuit ipsum quod futurum est quid est quod factum est ipsum quod fiendum est nihil sub sole novum nec valet quisquam dicere ecce hoc recens est iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos non est priorum memoria sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qui eduxi te de ur chaldeoꝵ: ut darem
tibi terram istam & possideres eam. Ac illeart.
Dñc ds. unde seite possum quod possessurꝰ
sim eam: & respondens dñs. Sume inqͥt
michi uaccam trienuent. & caprani trunã
& arietem annorum triumm: tirturem
quoq & columbam. Quitollus u̾nuer¬
sa hec diuisit ꝑmedium: & utrasq partes.
contra se altrinsecus posuit: aues autem
non dutisit. Descenderuntq uolueres suꝑ
cadauera: & abigebat eas abram.
peregrinum futurum sit semen tuum. in
terr non sua: & subicient eos seruituti. &
affligent quadringentis annis. Uertun¬
tameu gentem cui serruturi sunt. ego iu¬
dicabo: Et post hȩc egredientur cumi inag¬
na substantia. Tu autem ibis ad patres tu¬
os inpace: sepultus insenectute bona.
generatione autẽ quarta reuertent᷑ huc.
Nec dum enim complete sunt iniquitates
amnorreorum: usq ad prescns tempus. Cũ
ergo occubuisset sol. facta est caligo tenebro¬
sa: & apparuit clibanus fumans. & lampas

Expanded text:
nus qui eduxi te de Ur Chaldaeorum, ut darem tibi terram istam, et possideres eam. At ille ait: Domine Deus, unde scire possum, quod possessurus sim eam? Et respondens Dominus: Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Qui tollens universa haec, divisit ea per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit: aves autem non divisit. Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient eos servituti, et affligent quadringentis annis. Verumtamen gentem, cui servituri sunt, ego judicabo, et posthaec egredientur cum magna substantia. Tu autem ibis ad patres tuos in pace, sepultus in senectute bona. Generatione autem quarta revertentur huc: necdum enim completae sunt iniquitates Amorrhaeorum usque ad praesens tempus. Cum ergo occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas
Abbreviated transcription (Latin):
sur indese to. dixit ad illam. Agar ancu¬
la sarai. unde uenis. & quo uadis: Que
respondit. A facie sarai dominȩ meę: ego
fugio. Dirit q ei angłs dñi. Reuertere
ad dominam tuam: & humiliare sub ma¬
nu ipsius.
trursum. Multiplicaus inquit mul¬
tiplicabo sementuum: & non nume¬
rabitur p̃multitudine. Acdemceps. Ecce
ait. ancepisti & paries filium. uocabisq
uõmen eius hysmael: eo quod audierit
dñs afflictionem tuam. Hic erit ferus ho¬
mo: manus eius contra om̃s. & manus
omnium contra eum: & cregione innuer¬
sorum frũm suoꝵ figet tabernaciia.
uocauit autẽ nomen dm̃ qui loquebatur
ad eam: tu ds qui uidisti me. Dixit enmi.
Pfecto luc uidi. posteriora uidentis me.
Propterea appellauit puteum illum. pu¬
teum uiuentis & uudentis me: ipse ẽ inter
cades. & barad. Peperitq agar abre filiũ:
qui uocauit nomen eius hẏsmael. Octo¬
ginta & sex anuorum erat: quando pepe¬
rit ei agar hysmahelem.

Expanded text:
Sur in deserto, dixit ad illam: Agar anciSur in deserto, dixit ad illam: Agar ancilla Sarai, unde venis? et quo vadis? quae respondit: A facie Sarai dominae meae ego fugio. Dixitque ei Angelus Domini: Revertere ad dominam tuam, et humilia te sub manu illius. Et rursum: Multiplicans, inquit, multiplicabo semen tuum, et non numerti, et paries filium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum; et e regione cuncsorum fratrum suorum figet tabernacula. Vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Propterea appellavit puteum illum, Puteum viventis et videntis me. Ipse est inter Cades et Barad. Peperitque Agar Abrae filium: qui vocavit nomen ejus Ismael. Octoginta et sex annorum erat Abram, quando peperit ei Agar Ismaelem.
Abbreviated transcription (Latin):
cens semim tuo dabo terram hane: afluiuo
egẏpti. usq ad fluuium magnum cufratẽ.
Cineos & cenereos. & cedmnoncos. & etheos
sarai uror abram. non genuerat liberos: sed
habens ancillam egẏptiam nomine agar.
dirit marito suo. Eece conclusit me dñs
ne parerem. Ingredere ad anculam meam.
si forte saltem ex illa suscipiam filios. Cũ¬
q ille acquieuisset deprecanti: tulit agar
egyptiam ancillam suam. post annos decem
quã habitare ceperant in terra chanaam:
& dedit eam uiꝑo suo urorem. Qui ingres¬
sus est ad eam. Atilla concepisse se uidens.
desperit domimam siiam.
irit sarai adabram. Iniq agis contra
ine. Ego dedi ancillam meam insinũ
tuum: quȩ uidens quod conceperit. des¬
pectui me habet. Iudicet dñs inter me &
te. Cui respondens abram: Ecce ait an¬
cilla tua in manu tua est: utere ea ut libet.
Affligente igitur eam sarai: fugam inut.
Cumq iuenisset illam angłs diũ. uixta
fontem aquę in solitudine. qui est iniia

Expanded text:
fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum Euphraten, Cinaeos, et Cenezaeos, Cethmonaeos, et Ethaeos, Sarai, uxor Abram, non genuerat sibi liberos: sed habens ancillam Aegyptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus, ne parerem: ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam, post annos decem quam-habitare coeperant in terra Chanaan: et dedit eam viro suo uxorem. Qui ingressus est ad eam. At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. Dixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me: ego dedi ancillam meam in sinum tuum, quae videns quod conceperit, despectui me habet: judicet Dominus inter me et te. Cui respondit Abram: Ecce, ait, ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet. Affligente igitur eam Sarai, fugam iniit. Cumque invenisset eam Angelus Domini juxta fontem aquae in solitudine, quae est in via
Abbreviated transcription (Latin):
ad terram fluendem lacte & melle: & audient
uocem tuam. Ingredierisq tu & seniores istł
ad regem egypti: & dices ad eum. Dũs ds liebre¬
orum uocauit nos. Ibimus mam trium dic¬
rum ꝑsolitudinem: ut immuoleurtis dño deo
nr̃o. Sed egoscio. quod non dimittec uos rer
egypti ut eatis: nisi ꝑ manum ualidam.

Expanded text:
ad terram fluentem lacte et melle. Et audient vocem tuam: ingredierisque tu, et seniores Israel, ad regem Aegypti, et dices ad eum: Dominus Deus Hebraeorum vocavit nos: et ibimus viam trium dierum per solitudinem, ut immolemus Domino Deo nostro. Sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti ut eatis, 200 nisi per manum validam.
Abbreviated transcription (Latin):
haunis: comꝑto quod homines e̾e̾nt
sine licteris ⁊ idioteꝰ aminirabantũ: &
cognoseebant eos qui enui ssiu fuerant.
Iominem quoq uidentes stantem cum
eis qui curatus fuerat: niduil poterant
contradicere. Iusse t̃ aut̃ eos foras extra
concilium secedere: & conferebant ad in¬
uioem dicentes. Quid facienns homin¬
b istis: Q t̃ quidem nocum signum fa

Expanded text:
d homines essent sine litteris, et idiotae, admirabantur, et cognoscebant eos quoniam cum Jesu fuerant: hominem quoque videntes stantem cum eis, qui curatus fuerat, nihil poterant contradicere. Jusserunt autem eos foras extra concilium secedere; et conferebant ad invicem, dicentes: Quid faciemus hominibus istis? quoniam quidem notu
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ qui ad et̾nam uitam in .xp̃i resur¬
rectione nos reparas: imple pietatis
tuẽ in effabile sacramentum: ut cũin ma¬
iestate sua saluator nr̃ ad uenerit. quosse¬
cisti baptismo regenerari. facias beata mi¬
mortalitate uestiri. Peuinde̾. Ads¬

Expanded text:
s, qui ad aeternam vitam in Christi resurrectione nos reparas, imple pietatis tuae ineffabile sacramentum, ut, cum in majestate sua Salvator noster advenerit, quos fecisti baptismo regenerari, facias beata immortalitate vestiri. Per D
Abbreviated transcription (Latin):
& onis i he a samuel. & deinceps ꝗ ulo¬
cnti stuit. & armnciauerunt dies itos.
Uos autem estis filii ꝓphetarum. & testaũti
quod disposuit d̾s ad patres urõs: diccus
ad abrahaui. in semine tuo benecacent᷑
omnes familie terre. Yobis primum ds̃
suscitaus filium suum. misit eur benedi¬
centem uobis. ut conuertat se unusꝗsq¬
illis ad ppłm. suꝑ uenerunt sacerdo¬
tes & magistratus templi. & sadi cei: dolen¬
tes auod docerent ppłm. & aunuuciarent
in isim resurrectionem ex mortuis. Et ni¬
ieccrunt in eos manus. & posuerunt eos
incustodiam in crastimim: erat enini
iam uesꝑa. Multi autẽ eorum qui au¬
dierant uerbum creduderunt: & factus
est numerus uiroram quinq nulia .iii.
gregarentur principes cor. & semo¬
res. & seribe in hierusalem: Et annas p̾n¬
ceps sacerdotum & caiplias. & iohes. & ale¬
xand & quot quot erant de genere sa¬
cerdotali & statuentes eos i medio: ut¬

Expanded text:
 deinceps: qui locuti sunt et adnunciaverunt dies istos. Vos estis filii prophetarum et testamenti: quod disposuit Deus ad patres vestros dicens ad Abraam. In semine tuo benedicentur omnes familie terre. Vobis primum Deus suscitavit filium suum: misit eum benedicentem vobis: ut convertat se unusillis ad populum, supervenerunt sacerdotes, et magistratus templi, et Sadducaei, dolentes quod docerent populum: et annuntiarent in Jesu resurrectionem ex mortuis: et injecerunt in eos manus, et posuerunt eos in custodiam in crastinum: erat enim jam vespera. Multi autem eorum, qui audierant verbum, crediderunt: et factus est numgregati principes et seniores et Scribae in Jerusalem, et Annas princeps sacerdotum, et Caiphas, et Joannes, et Alexander, et quotquot erant de genere sacerdotali, statuerunt in medio
Abbreviated transcription (Latin):
in popno. comiinemur eis: ne ultra¬
loquantu: in noniine hoc ulli hominũ.
Et uocantei eos: deuiniciauer unt. ne om¬
nino loquerentur. neq docerent in no¬
nune isiti. Petrus uͥ & iolies respondntes:
direrunt ao os. Si iustum est in coni¬
cti di uos potius audire. quam dus in¬
dicate. Non enm possun us quę uudim
& audiuiuim non loqui. Acsui cõuimau¬

Expanded text:
in populum comminemur eis ne ultrloquantur in nomine hoc ulli hominum et vocantes eos denuntiaverunt ne omnino loquerentur neque docerent in nomine Iesu Petrus vero et Iohannes respondentes dixerunt ad eos si iustum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum iudicate non enim possumus quae vidimus et audivi
Abbreviated transcription (Latin):
noscebant autem iluni qmͣ ipse erat᷑
qui ad elemosinam sedebat adspeciosã
portam tentpli: & impleti sunt stupore
& erstasi. ineo quod contigerat illi. Cũ
teneret autem petrum & iohem: cueur.¬
rit omiis populus ad eos adporticum quȩ̨
appellatur salomionis stupelites. Uidens ati¬
tem petrus: respondit ad ppłm. Uiri ista
helite quid miramini in hoc. aut nos
quid intuemim: quasi nr̃a uirtute atit
pietate fecerimus. hunc ambulare:
cus abraliam. & ds ysaac. & ds iacob.

Expanded text:
um, quod ipse erat, qui ad eleemosynam sedebat ad Speciosam portam templi: et impleti sunt stupore et exstasi, in eo quod contigerat illi. Cum teneret autem Petrum, et Joannem, cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum quae appellatur Salomonis, stupentes. Videns autem Petrus, respondit ad populum: Viri Israelite quid miramini in hoc: aut nos quid intuemini: quasi nostra virtute: aut potestate fecerimus hunc ambulare? Deus Abraam: et Deus Isaac: et Deus Jacob:
Abbreviated transcription (Latin):
ter intemplo. & fragentes cirea
domos panem: sumebant cibum cum
eruitatione & simplicitate cordis: col¬
laudantes dm̃. & habentes gr̃am ad om¬
nem plelem. Dñs autẽ augebat: qui sal¬
u fierent cotidie in idipsum. Netrus¬

Expanded text:
ter in templo: et frangentes per domos panem: sumebant cibum cum exultatione et simplicitate cordis: conlaudantes Deum et habentes gratiam ad omnem plebem: Dominus autem augebat: qui salvi fierent quotidie in idipsum. R
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃s sempit̾ne ds̃. qui huma coli¬
nam naturam supra prime originis
reparas dignitatem: respice pietatis tuc
in effabile sacramentuim: & quos regene¬
rationis mẏsterio in nouare dignatus
es: inhis dona tua ꝑpetue gr̃ę protectio¬

Expanded text:
s sempiterne Deus, qui humanam naturam supra primae originis reparas dignitatem, respice pietatis tuae ineffabile sacramentum, et quos regenerationis mysterio innovare dignatus es, in his dona tua perpetuae gratiae protectio
Abbreviated transcription (Latin):
s qui credentes inte pplo̾s gr̃e tuę lar¬
gitate multiplicas: respioe ꝓpitius
adelectionem tuam. ut qui sacram̃to
baptisinatis sunt renati. regni celestis
mereantur introitum.f. ad ueip̃. suꝑu¬

Expanded text:
 qui credentes in te populos gratiae tuae largitate multiplicas, respice propitius ad electionem tuam, ut qui sacramento baptismatis sunt renati, regni coelestis mereantur introitum. Per.