comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& mulgeat hireos. Omoeusis ÷ minus notae reiper similitudinẽ elou
magis nota est de monstratio. huiꝰ species sunt tres. lcon. Parabole
Paradigina lcon.ẽ. ꝑsonarũ int̃ se. uel eorũquȩ ꝑsonis accidunt
cõparatio ut hos humerosq dõ similis. Parabole est rerum genere
deterrentis. hortantis. ut antenor potuit medus elapsis achiuis
phrigius penetrat lacedemona pastor. Ledeamq elenam troianas uert¬
fidibusq canoris.¬
argauismus est uerbũ corrupta littera ł sono enunciatum
littera : ut floriae dũflorebit dicere oporteat. Sono si ꝓ medu
sillaba prima ꝓducatur ut latebrȩ. tenebrȩ. Apellatur aut̃
barbar ismus ab arbaris gentib dũ latine orationis integricit̃
nescirent. Una quȩque enĩ gens facta romanoꝵ cũ operib suis
uitia qq̃ & uerborum & morũ romam trans misit. Int̾ barbarismum
aut᷑ & barbarolexin hoc int̃ ẽ. qđ barbarismus in uerbo latinofit dũ

Expanded text:
t mulgeat hircos». homoeosis est minus notae rei per similitudinem eius quae t mulgeat hircos». homoeosis est minus notae rei per similitudinem eius quae magis nota est demonstratio. huius species sunt tres, icon, parabole, paradigma. icon est personarum inter se uel eorum quae personis accidunt comparatio, ut «os humerosque deo similis». parabole est rerudeterrentis; hortantis, ut Antenor potuit mediis elapsus Achiuis Phrygius penetrat Lacedaemona pastor / Ledaeamque Helenam Troianas uefidibusque canorisarbarismus est verbum corrupta littera, vel sono enuntiatum: littera, ut floriet, dum florebit dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut, latebrae, tenebrae. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum Latinae orationis integritatem nescirent; unaquaeque enim gens facta Romanorum, cum suis opibus vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. 2. Inter barbarismum autem, et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo Latino fit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sũ utit᷑ hac figura ut enniꝰ. s nc in pͥncipio uers tantũ. Ut ÷ illud.
Seua sedens suꝑ arma. Nc̃ in medio. Ut Quęq lacꝰ late liqͥdꝰ quȩq asꝑa
dumis. Nc̃ aut̃ infine. Ut Sola mͥ tales casus cassandra canebat.

Expanded text:
versu utitur hac figura ut Ennius, sed nunc in principio versus tantum, ut est illud: versu utitur hac figura ut Ennius, sed nunc in principio versus tantum, ut est illud: Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat.
Abbreviated transcription (Latin):
& cignis ululȩ : Sit tytirus orpheus. Orpheus insiluis int̃ deł¬
tumidũ subte ꝑm̃si clasib aequor ł panaphora ÷ in uno uersu
ꝑ pͥncipia sensuũ eidẽ ũbi repetitio. Ut tenemꝰ angutiȩ te uitrea
te focinꝰ unda. te liqͥdi fleuere lacus. E piteusis ÷ in uno sens uẽgemina¬
tio ubi. ut sic sic iuuat ire subũbras. ẜ panalep̃sis ÷ sermonis inpͥnci.¬
pio u̾sus positi eiꝰdẽ infine replicatio. Ut illud. Creseit amor nummi
quantũ ipsa pecunia crescit. Paranomosia ÷ in significatione diusa
dictio pene ipsa. ut illud. Abire a nobire te c̃uenit. id ÷ exulẽ fieri an
mori. Sche sisono maton ÷ multitudo nominu ciunctoꝵ qͦdã habitu
copulata. Ut nubila .nix. grando. ꝓcellȩ. flumina uenti. Para nomeoni
mulcitudo u̾boꝵ ex una litt̾a in choantiũ qualit̾ ap̃ enniũ. Otite
tute tati tͥ cañ yranne tulisti. S ħ bene tẽꝑat uirgł dũ ñ ꝑ totũ

Expanded text:
et cygnis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter deltumidum sub te permensi classibus aequor. 9. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum ejusdem verbi repetitio, ut: Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, Te liquidi flevere lacus. 10. Epizeusis in uno sensu congeminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Epanalepsis est sermonis in principio versus positi ejusdem in fine replicatio, ut est illud: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. 12. Paronomasia est in significatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: Abire an obire te convenit, id est, exsulem fieri, an mori? 13. Schesis onomaton, multitudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quale est apud Ennium: O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti. Sed hoc bene temperat Virgilius, dum non toto
Abbreviated transcription (Latin):
in uno u̾bo ꝓpt̃ metri necessitatẽ. & licentiã poetarũ. Cuus
speties istȩ st̃. Protesis ÷ appositio in pͥncipio ũbi. Ut gnatoꝓ nato.¬
abscisio de medio. ut forsan ꝓforsitan. Apocope abscisio de fine.
Ut sat ꝓsatis. Ectasis ꝓductio contͣ natam. Ut italiã fato ꝓfugꝰ.¬

Expanded text:
in uno verbo propter metri necessitatem, et licentiam poetarum. Cujus in uno verbo propter metri necessitatem, et licentiam poetarum. Cujus species istabscisio de medio, ut 'forsan' pro 'forsitan'. Apocope abscisio de fine, ut 'sat' pro 'satis'. Ectasis
Abbreviated transcription (Latin):
Sac hrologia ÷ longilo qͥũ.res ñ necessarias c̃p̃hendens. Ut lecto
ñ unpetrata pace retro uenerant domũ reu̾si st̃. Tauto logui
idẽloqũ. Ut si fata uirũ seruant. si uescit᷑ aura aetherigi¬
neq adhuc crudelib occubat umbris. Totũ eñi ꝗ repetit᷑ un¬
Ut. Apƿarent rari nantes in gurgite uasto. Qurgite posuit
ꝓmari. Eaconsynteton ÷ uitiosa cõpositio. Ut u̾saq iuuencũ
tga fatigamꝰ hasta. mphibologia ÷ ambigua dictio. quȩ fit
aut ꝑ casũ acctm. Ut illud responsũ apollinis ad pirrũ. Aio
te accidat romanos uincere posse. In qͦ ñ ÷ certũ que in ipso u̾su
monstrauit ẽẽ. uictorẽ. Fit & ꝑ incerta distinctionẽ. Ut bellum
in gensꝰ italia. Fit & ꝑ comune ũbũ. Ut de p̃cat᷑ cato. calũmatur
cicero. dedignit᷑ antoniꝰ. Nec ostendit᷑ in hac ambiguitate. utrũ
ipsi alios. an alii ipsos dep̃cati st̃ aut calũpniati. ł it & ꝑ omoni¬
ma qͦ uno nõe multa significant᷑.Ut acies. & ñ addas aut ferri

Expanded text:
acrologia, longiloquium, res non necessarias comprehendens, ut: Legati, non impetrata pace, retro unde venerant domum reversi sunt. 9. Tautologia, idemloquneque adhuc crudelibs, utVirg. Aen. 1, 118: Apparent rari nantes in gurgite vasto. 'Gurgitem' posuit o. 12. Cacosyntheton, Vitiosa compositio: ut, versaque juvencum terga fatigamus hasta. 13. Amphibolia, Ambigua dictio; quae fit, aut per casum accusativum, ut illud responsum Apollinis ad Pyrrhum: Aio te, Aeacida, Romanos vincere posse. In quo non est certum quem in ipso versu monstraverit esse victorem. 14. Fit et per incertam distinctionem, ingens Italia. fit et per commune uerbum, ut siquis dicat: criminatur  dedignatur Antonius; nec ostenditur in hac ambiguitate utrum ipsi alios, an alii ipsos deprecati sunt, aut calumniati. 16. Fit et per homonando uno nomine multa significantur, ut acies, et non addas, aut ferri,
Abbreviated transcription (Latin):
cont̾ ꝑ inuentũ inuentorẽ demonstrat. Ut uinũ p̃cam ꝓ libero qͥ uinum
ap̃ grecos inuenit. Itẽ ꝑ efficientẽ id qđ efficit᷑. Sic̃ pigrũ frigꝰ ꝙ pigri
frena feris. Spumantia frena dix̃. cũ utiq ipsa ñ faciunt. ẽẽ spumam
nominis pofita. ut maia genitꝰ ꝓ mercurio. Qui tropꝰ fit trib: modis abani¬
mo : ut magnanimꝰꝙ anchisiades: A corpore : ut ipse ardiꝰ Extrinsec ut
infelix puer atq impar ẽgressus achilli. Apitheton ÷ sup positũ nom̃.
nt̃ anthomasiã aũt & aepitheton ħ differt. qđ anthomasia ꝓuice nõis
totũ ł atoto pars intelligit᷑. eo eñi & ꝑ specie genꝰ & ꝑgenꝰ species de¬
monstrat᷑.S species parst̃ genꝰ aut̃ totũ a toco eñ pars intelligitur.
Yt lua multȩ glomerant᷑ aues ubi frigia anuꝰ transpontũ fugat. Non
inea a ñ om̃is s unꝰ flãmas extulit. Onomatopheia ÷ nom̃ affictũ adimitr¬
uitales carpit significauit em̃ ꝑ copulationẽ ũboꝵ una rem hi uiut his

Expanded text:
ero, qui vinum apud Graecos invenit. 10. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut, pigrum frigus, quod pigros Frena feris. Spumantia frena dixit, cum utique non ipsa faciant spumas,  est vice nominis posita: ut Maia genitus pro Mercurio; qui tropus fit tribus modis: ab animo, ut, magnanimusque Anchisiades; a corpore, ut ipse arduus; extrinsecus, ut: Infelix puer, atque impar congressus Achilli. 12. Epitheton, Supra nomen, praepoInter antonomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia, totum, vel a toto pars intelligitur. Eo enim et per speciem genus et per genus species demonstratur; sed species pars est, genus autem totum. A toto enim pars intelligitur, ut: Quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus Trans pontum fugat. Non in ea; et non omnes, sed unus flammas extulit. 14. Onomatopoeia, nomen fictum ad imitavitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
cheMata ex greco in latinũ eloqͥũ figurȩ int̾ptant᷑. quȩ fiunt in uerb̃
ł insententiis ꝑ uarias dictionũ formas ꝓp̃t eloqͥi ornam̃tũ. Hȩ dum¬
st̃ multȩ : ap̃ grãmaticos istȩ inueniuntur. Prolẽpsis ÷ p̃sũptio ubi ea
castris. de inde dicere latinꝰ & cȩteri.S facta ÷ ꝓ ornam̃to p̃sũptio rei. &
quȩ seqͥ debuer̃ reges int̾ positi st̃ in septẽ ũsib & postea additũ ÷ pro
N ã fit cũ aut in pͥmo aut in postremo aut in medio. unũ u̾bũ ponitur.

Expanded text:
chemata ex Graeco in Latinum eloquium figurae interpretantur, quae fiunt in verbis vel sententiis per varias dictionum formas propter eloquii ornamentum. Haec dum multae sint apud Grammaticos, istae inveniuntur. Prolempsis est praesumptio, ubi ea, castris', deinde dicere: 'Latinus', etc.; sed facta est pro ornamento praesumptio rei, et qui sequi debuerunt reges interpositi sunt in septeNam aut in primo, aut in postre
Abbreviated transcription (Latin):
correpte dici debeat. Sistole ÷ correptio syllabȩ cont᷑ nat᷑a ũbi contͣria
ecthasi. Ut aquos orion. cũ orion ꝓducte dici debeat. Dieresis ÷ discissio
syllabȩ uniꝰ induas facta. Ut ÷ olli respondit. rex albai. longai. ꝓ eoq ÷¬
albȩ. longȩ. Sineresis ÷ c̃glutinatio duarũ syllabarũ in unã factac̾tria

Expanded text:
correpte dici debeat. systole est correptio contraria correpte dici debeat. systole est correptio contraria ectasi, ut «aquosus Orion» cum Orion producte dici debeat. diaeresis est discissio syllabae unius in duas facta, ut «olli respondit rex Albai Longai» eAlbe Longe. Sineresis est conglutinatio duarum syllabarum in una facta, contraria
Abbreviated transcription (Latin):
recti solutiq sermonis in alterã speciẽ metri ornatꝰ. necessitatis ue
cope. A pocoye. E ctasis. Sistole dieresis. Sineresis. Sinałiphe fthlipsis
Intithesis. & ethathesis. Prothesis ÷ appositio q̃dã ad pͥntipiũ dictionis
litterȩ aut syllabȩ. ut gnato ꝓ nato. tetulit ꝓtulit. Epenthesis ÷ appositio¬
quȩdã ad mediã dictionẽ lit̾terȩ aut syllabȩ. ut relliqͥas ꝓ reliqͥas indu¬
perator ꝓ imꝑator. H anc aluepente sin. alii parenthesin uocant. Paragoge
÷ appositio quȩclã ad finẽ dictionis litȩ aut syllabȩ. Ut magis ꝓ mage. &
potestur ꝓ potest. Hanc alii ꝓsꝑalipsm appellant. Apheresis ÷ ab latio de
me. tẽpno ꝓ contẽpno. Sincope ÷ ab latio de media dictione. litt̾ȩ aut syttę¬
paragogȩ contͣria. Ut achilli ꝓ achillis. & potes ꝓ potestis. & muto ꝓmutuo.¬
Ectasis ÷ extensio syłłȩ cont᷑ natura ũbi. Ut italiã fato ꝓfugꝰ. cuitaliam

Expanded text:
recti solutique sermonis in alteram speciem metri ornatus necessitatisue cope, apocope, ectasis, systole, diaeresis, episynaliphe, synaliphe, ecthlipsis, pecies sunt XIV. Prothesis est appositio quedam ad principium dictionis litere vel syllabe, ut gnato pro nato et retulit pro tulit. Epenthesis est appositio ad mediam dictionis, litere vel syllabe, ut relliquias pro reliqperator pro imperator. hanc alii epenthesin, alii parenthesin dicunt. paragoge est appositio ad finem dictionis litterae aut syllabae, ut magis pro mage et potestur pro potest. hanc alii prosparalempsin appellant. aphaeresis est ablatio de et temno pro contemno. syncope est ablatio de media dictione contraria eparagoge contectasis est extensio syllabae contra naturam uerbi, ut «Italiam fato profugus», cum Italia
Abbreviated transcription (Latin):
regi memorat. nom̃q genꝰq Sylẽpsis ÷ in dissimilib clausulis. aut
plurał dictio singulari ũba finita. Ut socus & rege recepto aut sin¬
gularis dictio plurali u̾bo expleta.Ut. St̃ nob mitia poma castaneȩ
molles & pressi copia lactis. Supͣ eni sc̃ dix̃. hic debuit dicere est¬
& pressi copia lactis. Eit aut̃ sƿlẽpsis ñ solũ ꝑ partes oationis.s
& ꝑ accidentia partib orationis. Nã ubi & ꝓ multis unꝰ. & ꝓ uno
multi ponunt᷑ sylẽpsis ÷ ꝓ multis unꝰ. Ut ÷ illud. Uterũq arma-¬
tomilite coplent. cũ ñ uno s multis militib Ite ꝓ uno multiit
in euangłio latrones qͥ cũ eo crucifipi erant imꝓꝑabant ei. ubi pri

Expanded text:
e, genusque. 5. Syllepsis est in dissimilibus clausulis, aut pluralis dictio singulari verbo finita, ut, sociis et rege recepto, aut singularis dictio plurali verbo expleta, ut: Sunt nobis mitia poma, Castaneae molles, et pressi copia lactis. 57 Supra enim sunt dixit, hic debuit dicere: Est pressi copia lactis. 6. Fit autem syllepsis non solum per partes orationis, sed, et per accidentia partibus. Nam ubi et pro multis unus, et pro uno multi ponuntur, syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones q
Abbreviated transcription (Latin):
rei nom appositũ. Hȩc eo ametaphora differt ꝙ illa uocabulũ habenti
centaurꝰ nc̃ una ambȩ iunctisq ferunt᷑ frontib & longa sulcant uada
salsa carina. Dũ facies & frons tantundẽ animaliũ & hominũ sit. Qđ
sis ÷ tropus ap̃cedente indicans qđ sequit᷑. Ut inq manꝰ carta nodosaquȩ
tͣnslata. Fit aũt multis modis. Aut eñi ꝑ id qđ contin& id qđ ẽtinet᷑
ostendit. Ut. teatra plaudunt. pͣta mugiunt. dũ ille homines plaudñt
hic boues mugiant. Aut contͣ ꝑ id qđ continet᷑ idꝙ c̾tin&. Ut ĩa ꝓximꝰ¬

Expanded text:
rei nomen appositum: haec eo a metaphora differt, quod illa vocabulum habenti rei nomen appositum: haec eo a metaphora differt, quod illa vocabulum habenti . . . . Nunc una ambae junctisque feruntur Frontibus, et longa sulcant vada salsa carina. Dum facies, et frons tantum animalium et hominum sint. Quod sis tropus a praecedente indicans quod sequitur: Inque manus chartae nodosaque translata. Fit autem multis modis; aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut theatra plaudunt, prata mugiunt, dum illic homines plaudant, hic boves mugiant; aut contra per id quod continetur id quod continet, ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
A binanima li ad animale. Ut Pontũ pinꝰarat. sulcũ p̃mit alta carina.
S iscuit usũ t̾rȩ aqͥs. dũ arare & sulcu p̃mere ad t̃rã ꝑtineat ñ ad mare
Abanimali ad inanimale. Ut Florida iuuentꝰ. M iscuit in animalesui¬
uentuti. quȩ anim̃a hab&. Ab animali ad inanimale. Ut Tu neptune
pat̾ cui tẽpora cana crispanti. Cinta salo resonant magnꝰ cui ꝓpetemento
rofluit oceanꝰ & flumina crinib errant. Mentũ eñi tẽpora &erines ñ
ad oc eanũ ꝑtinent s ad hominẽ. Sic & alia rerũ nõa de alio genere in
aliud genꝰ decentissime decoris gr̃a tͣnsferunt᷑. ut oratio ꝑ orne̾t᷑. Dsetaphora
aũt aut partis uniꝰ ÷ ut fluctuare segetes. geminare uites ñ potest dia¬
re segitarȩ fluctꝰ. uitare gẽmas: Aut antistropha ÷ id ÷ reciꝓca. Ut remi¬
giũ alarũ. Nã & alȩ nauiũ & alarũ remigia dicunt᷑. Cathacresis ÷ alienȩ

Expanded text:
Ab inanimali ad inanimale, ut, Pontum pinus arat; sulcum premit alta carina. Ab inanimali ad inanimale, ut, Pontum pinus arat; sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. 4. Ab inanimali ad animale, ut florida juventus; miscuit flores inanimales juventuti quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant, magnus cui perpete mento Profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, et tempora, et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. 5. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes dicere segetare fluctus; aut antistropha est, id est, reciproca, ut remigium alarum. Nam et alae navium, et alarum remigia dicuntur. 6. Catachresis, est alienae
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. quotienscunq ꝑ ẽtrariũ ũba intelligunt᷑. Ut dare clasib austros
cũ uentis naues demꝰ ñ nauib uentos. DETRO PNS.
Roẜos aiRẜ co Nossins grãmatici uocant. qͥ latine modi locutionum
int̃p̃tant᷑. Fiunt aũt aꝓpͥa significatione. ñ ad ꝓpͥam similitudinẽ
quoꝵ õium nõa difficillimũ ÷ annotare.s ex om̃ib donatꝰ .xiii. usu
tradendã conscripsit.  etaphora ÷ ũbi alicuiꝰ usurpata translatio.
sic̃ cũ dicimꝰ fluctuare segetes. gemmare uites. dũ in his rebus
fluctꝰ & gẽmas ñ in uenimꝰ. in qͥb hȩc uba aliunde tͥnsferunt᷑
S hȩ atq aliȩ tropicȩ locutiones. ad eaquȩ intelligenda st̃
ꝓpt̾ ea figuratis amictib obtegunt᷑. ut sensũ legentis exenant
quatuor. Abanimali ad animale. Ut aligeros ẽscendit satnꝰ¬
eqͦs. G etaphorice loquens miscuit quad rupedi alas auis&

Expanded text:
scunque per contrarium verba intelliguntur, ut dare classibus austros., scunque per contrarium verba intelliguntur, ut dare classibus austros., cum ventis naves demus, non navibus ventos. De tropis . Tropos Graeco nomine Grammatici vocant, qui Latine modi locutionum interpretantur. Fiunt autem a propria significatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficillimum tradenda conscripsit. 2. Metaphora est verbi alicujus usurpata translatio, sicut cum dicimus, fluctuare segetes, gemmare vites, dum in iis rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur, sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea quae intelligenda sunt propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensum legentis exerceant, et quatuor: ab animali ad animale, ut, aligeros conscendit equos; metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis,
Abbreviated transcription (Latin):
currentẽ neq me cognoscit euntẽ. Tollentẽq manu saxũq: ĩmane
mouentẽ. Omo eateleuton ÷ cũ unomͦ u̾ba plurima finiunt᷑. Ut abit
abscessit. euasit. erupit. Polyptoton ÷ cũ diũsis casib sententia uarat᷑.
Ut Denichilo nichil innichilũ nil posse reu̾ti. & ss arcida pape marea
sententia c̃tinuatȩ orationis tenorẽ suũ usq ad ultimũ seruans. Ut ÷
E st in secessũ longe locꝰ insula portũ. & rł. Hinc en̾i in longũ uadit sensꝰ
usq ad illud. horrentisq atrũ nemꝰ immin& ubris. Polisintheton est
dictio multis ẽcatenata c̾iunctionib Ut tectũq larẽq armaq canemq
sine c̃iunctionib solute ac sĩplicĩt effert᷑. Ut uenimꝰ. uidimꝰ. placuit
Anthitheton ÷ ubi contͣria ẽtrarus opponunt᷑. & sententiȩ pulcritudi¬
nem reddunt. Ut illud. Frigida pugnabant calidis. hum̃tia siccis:
Oollia cũ duris. sine ponđe habentia pondꝰ.U pallage ÷ ꝑmutatio ca¬

Expanded text:
currentem se, nec cognoscit euntem, Tollentemque manus, saxumque immane moventem. 16. Homoteleuton est, cum uno modo verba plurima finiuntur: ut abiit, abscessit, evasit, erupit. 17. Polyptoton est, cum diversis casibus sententia variatur, ut: Ex nihilo nihilum, ad nihilum nil posse reverti. Marcus Dama, papae, Marco sententia continuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessu longo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud: Horrentique atrum nemus imminet umbra. 19. Polysyntheton est dictio multis concatenata conjunctionibus, ut, tectumque, laremque, armaque, sine coniunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut: 'Venimus, vidimus, placuit'. Antitheton, ubi contraria contrariis opponuntur et sententiae pulchritudinem reddunt, ut illudOvid, Met. 1, 19: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis: mollia cum duris: sine pon
Abbreviated transcription (Latin):
gebat lumine tras Titoni croceu linquens aurora eubile Uult em̃
euitu euitauit obscenitatẽ & decent᷑ ostendit conculitũ. Nsyꝑlan¬
÷ tͣnscensio cũ ũbũ aut sententia ordine cõmutat᷑. Huiꝰ species sunt
qͥnas anastrophe I i stȩ ronpteron. Parenthesis. Temesis. Aurchresi
thesis ⁊ ubi nran sententiã int̾ ponimꝰ ꝗͦ ex medio remota integer

Expanded text:
gebat lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile. Vult enim rcuitu evitat obscenitatem et decenter ostendit concubitum. Hyperbaton transcensio, cum verbum aut sentenspecies: anastrophe, isteronpnthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota integer
Abbreviated transcription (Latin):
UIUIIde oiam collioit. uasa prs
quib uinum infundit᷑ mundare c̃sue
ne sors aliqua uinigrãm decoloret. Quide
ꝑdest ponere uitẽ ordine. fodere quot ann
aratris sulcos ducere. putare. subrigere. ac
ulmis. & quodã conubio copulare. sitanto
quȩsita inuase coacescant:Matutinos qͦ

Expanded text:
ui uindemiam colligit uasa prius quibus uinum infunditur mundare consueuit, ne sors aliqua uini gratiam decoloret. quid enim prodest ponere uitem ordine, fodere quodannis aut aratris sulcos ducere, putare, subrigere, adiungere ulmis et quodam conubio copulare, si tanto labore uina quaesita in uase coacescant? matutinos quo
Abbreviated transcription (Latin):
nrallbrus successiis portus securitatis. tranquillitas scłi. mundi
buiͦ sobnctas tum fidel ib uiris acq deuocis nicentiuu a cuotuonis
ut cui undarui alluentiũ lenit sono cȩrtent cancͣ psa llugtuor
uidde opaton t Et quud plura aut quid aliudille concent undarũ
que pͥmo ingredientis popli agmine. totis uestib unconouo erła
responsoruis & antiphonis psalmorum cantib uirorũi multerũ
uirginũ paruu loꝵ consonis. undarũ fragor resultart : Naillaa¬
consistere nequiȩ̃ sp̃ualis grauiora quam ferre possum ⁊emp¬
tamta nescire: Fidei ignorare naufragia. habere pacẽ ꝓfundam
mitiget. tranqͥllitate maris refundat. cui : honor gła. laus̃ ꝑ¬

Expanded text:
atis secessus, portus securitatis, tranquillitas saeculi, mundi hujus sobrietas, tum fidelibus viris atque devotis incentivum devotionis, ut cum undarum leniter alluentium sono certent cantus psallentium, vidit operator? Et quid plura? Quid aliud ille concentus undaruquae primo ingredientis popresponsoriis psalmorum, canticis virorum, mulierum, virginum, parvulorum, consonus undarum fragor resultat. Iconsistere, nequitiae spiritalis graviora quam ferre possumus, tentamenta nescire, fidei ignorare naufragia, habere pacem profundam: mitiget, tranquillitatem maris refundat, cui est honor et gloria, laus,
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq etiã hoc dicunt e̾ẽ in uisibile qđ speciẽ ñ
habet. & idõ accipiunt trã inuisibilẽ fuissȩ. ñ quia
uideri ñ possa asũmo dõ uł angłis eiꝰ. nã adhuc hões
creati non erant uł etiã pecudes : sq sine sua specie erat. Species
aut̃ t̾rȩ ÷ germinatio & uiriditas agri. Unde ut uisibilẽ & cõ¬
positã eã faceret ds̃: ait. Germina t̾ra herbã uirentẽ ꝙ facientẽ¬
suũ. cuiꝰ sem̃ in ipso sit. Audiamꝰ uerba ueritatis. quoꝵ seriẽs salꝰ
est audientiũ. Prima enĩ illa uoxdĩ singulis creaturis imꝑtita
gignendis. lex naturȩ ÷ : quȩ t̾ris in omẽ ẽuũ remansic. future suc¬
cessionis datura p̃scriptũ : quead modũ uł generandi ł fructifican-¬
di in reliquũ usus ad olesceret. Prima enĩ germinatio ÷: quando nas.¬
centia uident᷑ erũꝑe. Deinde cũ ꝓfecerit & eruꝑit germꝰ: fic herba.
Herba qͦq ubi paululũ adoleuerit: fit foenũ. Quã utilis. quam

Expanded text:
 etiam hoc dicunt esse inuisibile quod speciem non habet et ideo accipiunt terram inuisibilem fuisse, non quia uideri non posset a summo deo uel angelis eius — nam adhuc homines creati non erant uel etiam pecudes —, sed quia sine sua specie erat. species autem terrae est germinatio et uiriditas agri. unde ut uisibilem eam et compositam faceret deus, ait: germinet terra herbam faeni seminanamus uerba ueritatis, quorum series salus est audientum. prima enim illa uox dei singulis creaturis inpertita gignendis lex naturae est, quae terris in omne aeuum remansit, futurae successionis datura praescriptum, quemadmodum uel generandi uel fructificandi in reliquum usus adolesceret. prima itaque germinatio est, quando nascentia uidentur erumpere, deinde cum eruperit et profecerit germen, fit herba; herba quoque ubi paululum processerit, fit faenum. quam utilis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nrallbrus successiis portus securitatis. tranquillitas scłi. mundi
buiͦ sobnctas tum fidel ib uiris acq deuocis nicentiuu a cuotuonis
ut cui undarui alluentiũ lenit sono cȩrtent cancͣ psa llugtuor
uidde opaton t Et quud plura aut quid aliudille concent undarũ
que pͥmo ingredientis popli agmine. totis uestib unconouo erła
responsoruis & antiphonis psalmorum cantib uirorũi multerũ
uirginũ paruu loꝵ consonis. undarũ fragor resultart : Naillaa¬
eo mobers illa successuũ flumina ꝓsꝑo ligno currert. tuto portu
consistere nequiȩ̃ sp̃ualis grauiora quam ferre possum ⁊emp¬
tamta nescire: Fidei ignorare naufragia. habere pacẽ ꝓfundam
mitiget. tranqͥllitate maris refundat. cui : honor gła. laus̃ ꝑ¬

Expanded text:
atis secessus, portus securitatis, tranquillitas saeculi, huius mundi sobrietas, tum fidelibus uiris atque deuotis incentiuum deuotionis, ut cum undarum leniter adluentium sono certent cantus psallentium, uidit operator? et quid plura? quid aliud ille concentus undaruquae primo ingredientis popresponsoriis psalmorum, canticis virorum, mulierum, virginum, parvulorum, consonus undarum fragor resultat. Iaspirat? Det nobis Dominus illa successuum flumina prospero ligno currere, tuto portu consistere, nequitiae spiritalis graviora quam ferre possumus, tentamenta nescire, fidei ignorare naufragia, habere pacem profundam: mitiget, tranquillitatem maris refundat, cui est honor et gloria, laus,
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. Quis gͦ non miret᷑ dissimib
bris . disparem mundũ incorpus.
surgere. & insolubili concordiȩ cat
lege in societatẽ & connexionẽ sui ta
tiã conuenire. ut quȩ discreta natura
onis infirmo ingenio rimet᷑. quȩ om̃ia uis diuina i

Expanded text:
uimus. quis ergo non miretur dissimilibus membris disparem mundum in corpus unum adsurgere et insolubili concordiae caritatisque lege in societatem et coniunctionem sui tam distantia conuenire, ut quae discreta natura atem rationis infirmo ingenio rimetur? quae omnia uis diuina i
Abbreviated transcription (Latin):
Suauis fiat ei postulatio mea
Tunc ad eam sponsus effatut. Et
audire me fac uocem tuam. quia
uox tua suauis. est. Si aperueris
os tuum uerbo dei dicit sponsus.
Nox tua suauis est et aspictus tu¬
us speciosus. Qua ꝓpter consuit¬
gentes deprecemur dñm ut dig̾¬
in efficiamur sponsi sermone sã¬

Expanded text:
Suavis fiat ei postulatio mea. Tunc ad eam sponsus effatur: Et audire me fac vocem tuam: quia vox tua suavis est . Si aperueris os tuum Verbo Dei, dicet tibi sponsus: Vox tua suavis est, aspectus tuus speciosus. Quapropter consurgentes, deprecemur Dominum, ut digni efficiamur sponsi sermone, sa
Abbreviated transcription (Latin):
tate ducuntur: uidentur mͥ illi
maledicto ꝓpħetico subiacere.
le eis qui dicunt bonum malum.
et malum bonum. qui faciunt
amarum dulce. et dulce amarũ
Nec enĩm ꝓpter doctrinam eius
praua suscipienda sunt dogna¬
ta. nec ꝓpter dogmatum praui¬
tatem. si quos comin entarios in
scripturas sanctas utiles edidit:
penitus respuendi sunt. Quod si
contentiosum amatores eius int̾
seĩet dbtrectatores funem duxerinit.
ut. nichil medium appetant. nec
seruent modum. sed totum ant
ꝓbent aut improbent: libentius
piam rusticitatem quam doctam
blasphemiam. eligam. Sanctus fra.¬
ter. tatianus diaconus impendio¬
⁊te resalutat.

Expanded text:
tate ducuntur, uidentur mihi illi tate ducuntur, uidentur mihi illi maledicto prophetico subiacere: uae eisi qui dicunt bonum-malum et malum bonum, qui faciunt amarum dulce et dulce amarum. nec enim propter doctrinam eius praua suscipienda sunt dogmata nec propter dogmatum prauitatem, si quos commentarios in scripturas sanctas utiles edidit, penitucontentiosum inter se amatores ejus et obtrectatores funem duxerint: ut nihil medium appetant, nec servent modum: sed totum aut probent, aut improbent; libentius piam rusticitatem, quam doctam blasphemiam eligam. Sanctus frater Tatianus Diaconus te impendio resalutat.
Abbreviated transcription (Latin):
aiora spiritus uincła
esse quam corporum.
si olum ambigebas:
muinc ꝓbauimus. dũ
iret mͥ sc̃itas tua berẽt
amimo. et ego tibi xp̃i amore coni¬
iungor Nennemm et simpliciter
candidissimo pectori tuo: loquo.
ipsa scedula et̾muti apices litce¬
rarum. inspĩr̾ant. m nos tuem̃¬
tis affectum. Qluod. dicis ongenis
multos errore. deceptos. ed sc̃m fs.¬
lium meum occeantim aillorieri
iosaniam repugnare: et doleo. e¬
simul et gaudeo dum aur suppi¬
plantati sunt. simplices. aun
ab erudito uiro errantibus sicb.¬
uenitur. Et quia mee paruitatis
queris sententiam cutrum sen¬
cundum frẽm faustinum ps¬
nitus r espuendus sit an scđm
quosdam legendus: expartez. as
ego origenem ꝓpter. truditibnẽ
sic interdum legendum arbitror.
quomodo tertullianum et nouatũ
arnobim et apollinarem. et non.¬
nullos eccłasticos scriptores grecos
pariter et latmnos. ut bona eorum
qũi bona sunt retinete. Peterum
qui uel inamorem eius nimiũ
uel in odium. stomachi sui praui¬

Expanded text:
aiora spiritus uincula esse quam corporum si olim ambigebus, nunc probauimus, dum et mihi sanctitas tua haeret animo et ego tibi Christi amore coniungor. uere enim et simpliciter candidissimo pectori tuo loquor: ipsa scidula et muti apices litterarum spirant in nos tuae mentis affectum. Quod dicis Origenis multos errore deceptos et sanctum filium meum Oceanum illorum insaniae repugnare, et doleo simul et gaudeo, dum aut subplantati sunt simplices aut ab erudito uiro errantibus subuenitur. et quia meae paruitatis quaeris sententiam, utrum secundum fratrem Faustinum penitus respuendus sit an secundum quosdam legendus — ex hac parte ego —, Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror, quomodo Tertullianum et Nouatum, Arnobium et Apollinarem et nonnullos ecclesiasticos scriptores Graecos pariter et Latinos, ut bona eorum quae bona sunt, retinete. ceterum, qui uel in amorem eius nimium uel in odium stomachi sui praui
Abbreviated transcription (Latin):
qua credunt angłos uł maleficia uł
diuersas artes hominib tradidisse.
inueritate ẽpleta ẽ. De illis .gͦ. quẽ¬
adinodũ diximꝰ filiis sech s filiab
cain nequiores filii ꝓcreati funt: qui
fuerunt robustissimi uenatores: uio¬
lentissum ac truculentissimi uiri:
qui ꝓ enormitate corpoꝵ uł crudeli-¬
tatis atq malicie. gigantes mincuipa¬
ti sunt. Hi naniq ftnitimos populari.
ac rapinas inter homines pͥmi exerce-¬
re ceperunt: preda potius exigentes
uitã suã. quã sudore oꝑis ac labore
contenti. Et quoꝵ usq eo scelera suꝑ¬
creuerunt : ut expiari mundus
alias infi diluuii mundatione non
posset. Ita. gͦ. filiis sech libidinis in¬
stigacione transgressis illud manda¬
tum. quod ab exordio mundi huitis
naturali instinctu diutissime fue¬
rat custoditũ: necesse fuit ꝑliterã
legis postea reparari. Filiam tuã
ñ dabis filio eiꝰ uxorem: nec de filiab
eoꝵ accipies filio tuo: quia sedricent

Expanded text:
qua credunt angelos uel maleficia uel qua credunt angelos uel maleficia uel diuersas artes hominibus tradidisse, in ueritate conpleta est. de illis ergo quemadmodum diximus filiis Seth et filiabus Cain nequiores filii procreati sunt,, qui fuerunt robustissimi uenatores, uioleatissimi ac traculentissimi uiri, qui pro inormitate corporum uel crudelitatis atque malitiae gigantes nuncupati sunt. hi namque finitimos popnlari ac rapinas inter homines primi exercere coeperunt, praeda potius exigentes uitam suam quam sudore operis ac labore contenti, et quorum usque eo scelera supercreuerant, ut expiari mundus alias nisi diluuii inundatione non posset. ita ergo filiis Seth libidinis instigatione transgressis illud mandatum, quod ab exordio mundi huius naturali instinctu diutissime fuerat custoditum, necesse fuit per litteram legis postea reparari: filiam tuam non dabis filio eius uxorem nec de filiabus eorum accipies filio tuo, quia seducent
Abbreviated transcription (Latin):
uł ignẽ. uł aerios demones uenerarĩt¬
& cole rent. hec igit᷑ quã diximus
enriosarũ rerũ noticia. quo modo
indiluiuo non ꝑierit ac suꝑuenien¬
tib seculis innotuerit ÷ licet hoc mi¬
nime absolutio ꝓpofite questionis
exposcat: tam̃ quia nos occafio huius
expositionis admonuit. ꝑstringendũ
breu̾r puto. Quantũ itaq antique
tradiciones ferunt: cham filtus noe
qui suꝑsticionib istis & sacrilegis
ac ꝓfanis erat artib institutus. sci¬
ens nullũ se posse suꝑ his memo
erat una cũ patre iusto ae scis ft̃b
ingressurus: scelestas artes ac ꝓfana cõ-¬
menta. diuersoꝵ metalloꝵ laminis
que scilicet aquarũ corrũpi munda¬
cione non possent. & durissimis lapi-¬
dib incuplsit. Que ꝑ acto diluuio
eadem qua celauerat curiositate per¬
quirens. sacrilegioꝵ ac ꝑpetue neqͥcie
seminariũ transmisit in posteros.
hac igitur racione: illa uulgi oprino.

Expanded text:
uel ignem uel aerios daemonas uenerarentur etuel ignem uel aerios daemonas uenerarentur et colerent. haec igitur quam diximus curiosarum rerum notitia quomodo in diluuio non perierit ac superuenientibus saeculis innotuerit, licet hoc minime absolutio propositae quaestionis exposcat, tamen, quia nos occasio huius expositionis admonuit, praestringendum breuiter puto. quantum itaque antiquae traditiones ferunt, Cham filius Noê, qui superstitionibus istis et sacrilegis ac profanis erat artibus institutus, sciens nullum se posse super his memorerat una cum patre iusto ac sanctis frairi- bus ingressorus, scelestas artes ac profana conmenta diuersorum metallorum lamminis, quae scilicet aquarum conrampi inundatione non possent, et durissimis lapidibus insculpsit. quae peracto diluuio eadem qua celauerat curiositate perquirens sacrilegiorum ac perpetuae nequitiae seminarium transmisit in posteros. hac itaque ratione illa uulgi opinio,
Abbreviated transcription (Latin):
initiũ ⁊ consũmationẽ ⁊ medietatẽ tem¬
porũ: uucissitudinũ immutationes. et
diuisiones tempoꝵ: annoꝵ cursus. et
stellarum dispositiones: nat᷑as anima¬
liũ. niras bestiarũ: uim sp̃uum. & co¬
gitationes hominum: differentias ar¬
boꝵ: iuirtutes radicum: ⁊q̃cunq sunt
abscondita ⁊ĩ ꝓmptu cognoui. Hane
gͦ scientiã om̃iũ nat᷑arum ꝑ successio¬
nes gen̾ationũ. semen sech pat̾na tra¬
ditione suscipiens. donec diuisũ a sacͥ¬
lega ꝓpagine ꝑdurauit: quẽ ad modũ
sc̃e̾ ꝑceꝑat. ita etiã uel ad dĩ cultũ uel
ad utilitatẽ uite coniminis exercuit.
Cũ uͦ ĩpie generationi fuisset ad¬
mixtũ: ad res ꝓfanas ac noxias. que
pie didicerat instinctu quoq demo¬
nti deriuauit: curiosasq ex ea male¬
ficͥoꝵ artes atq p̾stigias ac magicas
suꝑsticiones audacter instituit: docẽs
posteros suos. ut sacro illo cuiltri diim
nominis derelicto: uł elementa hec.

Expanded text:
initium et consummationem et medietatem teminitium et consummationem et medietatem temporum, uicissitudinum inmutationes et diuisiones temporum, annorum cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium iras bestiarum, uim spiritnum et cogitationes hominum, differentias arborum et uirtutes radicum, et quaecumque sunt abscondita et in promptu cognoui. hanc ergo scientiam omnium naturarum per successiones generationum semen Seth paterna traditione suscipiens, donec diuisum a sacrilega propagine perdurauit, quemadmodum sancte perceperat, ita etiam uel ad dei cultum uel ad utilitatem uitae communis exercuit. eam uero impiae generationi fuisset admixtum, ad res profanas ac noxias quae pie didicerat instinctu quoque daemonum deriuauit curiosasque ex ea maleficiorum artes atque praestigias ac magicas superstitiones audaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu diuini numinis derelicto uel elementa haec
Abbreviated transcription (Latin):
phylosophye disciplina tradita sibi
a maiorib exciderunt: quã primꝰ
homo ille qui unuersarũ natura¬
rum institucionẽ ẽ uestigio subseentꝰ
ẽ. potuit euidenter attingere. siuisq po¬
steris certa racione transinittere. Eppe
qui mundi ipsuis infantiã ad huc
tenerã s quodã modo palpitantem
rudemq conspexerat: & in qu̾e tanta
fuit ñ solum sapientiȩ plenitudo. sed
etiã gr̾a ꝓpħiȩ diuina illa insufflati¬
one transfusa: ut uniu̾sis animanti¬
bus nomina rudis adhuc mundi
huiꝰ habitator impon̾et: ac ñ solu om̃i¬
genos bestiarũ atq serpentiũ furo¬
res uiresq discerneret. s etiã uirtu¬
tes herbarũ uarboꝵ lapidumq nat᷑as
ac temꝑim necdũ exꝑtoꝵ uicissitudi¬
nes partiret᷑: ita ut efficacit᷑ potue¬
rit dicere. Dñs dedit mͥ eoꝵ q̃ sunt
scientiam uerã: uit seiam dispositio¬
nem orbis terrarũ. ⁊ uirtutes elem̃to¬

Expanded text:
philosophiae disciplina tradita sibi philosophiae disciplina tradita sibi a maioribus exciderunt, quam primus homo ille, qui uniuersarum naturarum institutionem e uestigio subsecutus est, potuit euidenter ad tingere suisque posteris certa ratione transmittere. quippe qui mundi ipsius infantiam adhuc teneram et quodammodo palpitantem rudemque conspexerat et in quem tanta fuit non solum sapientiae plenitudo, sed etiam gratia prophetiae diuina illa insuffiatione transfusa, ut uniuersis animantibus nomina rudis adhuc mundi huius habitator inponeret ac non solum omnigenum bestiarum atque serpentum furores uirusque discerneret, sed etiam uirtutes herbarum et arborum lapidumque naturas ac temporum necdum expertorum uicissitudines partiretur, ita ut efficaciter potuerit dicere: dominus dedit mihi eorum, quae sunt, scientiam ueram: ut sciam dispositionem orbis terrarum et uirtutes elemento
Abbreviated transcription (Latin):
dicione retinebat insertũ. Donec gͦ
ꝑseueranit inter illas generatioẽs
eoꝵ ista discrectio: semen illud sech
ut pote de optrina radice ꝓcedens.
ꝓ merito sanctitatis. angłi di. siue
ut diuersa exemplaria continent.
silii dĩ uocati funt. Et e contrario.
illi ꝓpt̾ impietatẽ uł suã uł patrũ
suoꝵ &s oꝑa terrena. filii hominum
nuncupant᷑. Cũ gͦ eẽt inter ipsos
usq ad illud tempus hec utilis
scaq diuisio: uidentes post ħ filii
sech qui dei filii erant. filias eorũ
qui de cain ꝓgene nascebantur:
desiderio pulcritudinis earũ suc¬
censi. acceperunt de ipsis sibimet
uxores. Que uiris suis parentum
suoꝵ nequicias infuudentes: ab illa
eos ingenita sci̾tate ac simplicitate
paterna ꝓtimis corruperunt. Ad
quos satis congrue directũ ẽ illud
eloquiũ. Ego dixi dii estis: & filii
excelfi om̃s. uos aut̃ sic̃ homines
moriemini: & sic̃ unus de pͥncipib
cadetis. Quiq ab illa uera phyfice

Expanded text:
ditione retinebat insertum. donec ergo ditione retinebat insertum. donec ergo perseuerauit inter illos generationis eorum ista discretio, semen illud Seth, utpote de optima radice procedens, pro merito sanctitatis angeli dei siue ut diuersa exemplaria continent . filii dei uocati sunt, et e contrario illi propter inpietatem uel suam uel patrum suorum et opera terrena filii hominum i nuncupantur. cum esset ergo inter ipsos usque ad illud tempus haec utilis sanctaque diuisio, uidentes post haec filii Seth qui dei filii erant filias eorum qui de Cain progenie nascebantur desiderio pulchritudinis earum succensi acceperunt de ipsis sibimet uxores, quae uiris suis parentum suorum nequitias infundentes ab illa eos ingenita sanctitate ac simplicitate paterna protinus conruperunt. ad quos satis congrue directum est illud eloquium: ego dixi: dii estis, et filii excelsis omnes. uos autem sicut homines moriemini: et sicut unus de principibus cadetis, quique ab illa uera physicae
Abbreviated transcription (Latin):
pietatiq succederet. Cuiꝰ ꝓgemes
patris secuta iusticiã. a societate &
coniunctione cognationis illiꝰ que
ex cain sacrilego descendebat semꝑ
duersa ꝑmanisit: sic̾ etiã genealo¬
gie discrectio manifeste dedarat.
ita dicens. Adam genuit sech: Sech
genuit enos. Enos genuit cainan.
Cainan aut̃ genuit malaleel. Mala¬
leel aut̃ genuit iarech. Iarech aut̃
genuit enoc. Enoc genuit matusa¬
salem: Matussalaͤm genuit lamech.
lamech genuit noe. Item genealo¬
gia cain ita aiuisa describitur. Cain
genuit enoc: Enoc genuit cauian.
Cainan genuit malaleel: Malaleel
genuit matussalam. Matussalam
genuit lamech. lamech genuit
iobel:⁊ iubal. Itaq illa generacio
que de sech usti ꝓpagine descende¬
bat. sue linee uigiter agnitioni¬
q ꝑmixta: in patrũ atq attaui sãc¬
titate longa etate durauit. Neqͣꝙͣ
scilicet sacrilegiis ac malicia neqͥs¬
sime ꝓlis infecta: que insemet
impietatis germen uelut auita tra¬

Expanded text:
pietatique succederet. cuius progenies pietatique succederet. cuius progenies patris secuta iustitiam a societate et coniunctione cognationis illius quae ex Cain sacrilego descendebat semper diuisa permansit, sicut etiam genealogiae discretio manifeste declarat ita dicens: Adam genuit Seth, Seth genuit Enos, Enos genuit Cainam, Cainam autem genuit Maleleel, Maleleel autem genuit Iaret, laret genuit Enoc, Enoc genuit Mathusalam, Mathusalam genuit Lamec, Lamee genuit Noe. item genealogia Cain ita diuisa describitur: Cain genuit Enoc, Enoc genuit Cainam, Cainam genuit Maleleel, Maleleel genuit Mathusalam, Mathusalam genuit Lamec, Lamec genuit lobel et Iubal. itaque illa generatio quae de Seth iusti propagine descendebat suae lineae iugiter agnationique permixta in patrum atque ataui sanctitate longa aetate durauit, nequaquam scilicet sacrilegiis. ao malitia nequissimae prolis infecta, quae in semet inpietatis germen uelut auita tra
Abbreviated transcription (Latin):
erenus. duas questiones ñ
ctum ẽ: spuales naturas coire c̃ femi¬
nis carnalit̾ posse. Quod si aliqͣndo
hoc sciłm litterã fieri potuisset: qͦuͦi
nunc quoq id ipsũ non uel raro con¬
timgeret.  absq semine uł coitu ui¬
ri. aliquos nasci fumliter de mulie¬
rib conceptu demonũ cerneremus:
cũ presertĩ constet. eos libitinũ sordi¬
bus ad modũ delectari: Iuas ꝓcul
dubio ꝑsemet ipsos exercere quã
ꝑ homines mallent. si id ulło modo
posset impleri: ecclesiaste quoq id
ipsũ ꝓmntiante. Quid ÷ qđ fuit:
Ipsũ quł ẽ. Et qͥd e̾. qd factũ ẽ: Ipsũ
qđ fiet. Et ñ ẽ omne recens subsole.
qđ loquatur ⁊dicat. Ecce hoc nouũ
ẽ. Iam fuit in scłis que fuerunt an¬
te nos. S ista questio huiꝰ ꝓpositioĩs
ab soluitur. Post nece̾ abel tusti. ne
a fratricida ⁊ impio om̃e hominum
gemis exordiũ furmeret. in locũ fr̃is
extincti natus ẽ seth: qui non solũ
posteritati. s etiã fraterne iusticie

Expanded text:
erenus: Duas quaestiones non ndum est spiritales naturas coire cnis carnaliter posse.- quodsi aliquando hoc secundum litteram fieri potuisset, quomodo nunc quoque id ipsum non uel raro contingeret et absque semine uel coitu uiri aliquos nasci similiter de mulieribus conceptu daemonum cerneremus? cum praesertim constet eos libidinum sordibus admodum delectari, quas procul dubio per semet ipsos exercere quam per homines mallent, si id ullo modo posset inpleri, Ecclesiaste quoque id ipsum pronuntiante: quid est quod fuit? ipsum quod est: et quid est quod factum est ? ipsum quod fiet: et non est omne recens sub sole quod loquatur et dicat: ecce hoc nouum est, iam fuit in saeculis quae fuerunt ante nos. sed ita quaestio huius propositionis absoluitur. post necem Abel iusti, ne a fratricida et impio omne hominum genus exordium sumeret, in locum fratris extincti nascitur Seth, qui non solum posteritati sed etiam fraternae iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
humilis. mansueta. suauis. ac patiens. ut pote exdei caritate descendens: & ad
omnẽ dolorẽ corꝑis ac sp̃c contͥcionẽ. infatigabilit᷑ semet ipsam desiderio ꝑfectio¬
nis extendens: iqͥdã mͦ leca. ac spe ꝑfectꝰ sui uegetata. cunctã affabilitatis i longa¬
nimitatis retinet suauitatẽ. habens ĩ semet ipsa om̃s fructꝰ sp̃c scĩ. qͦs enum̾at¬
infructuoso. ac desꝑatione penali: eũ quẽ cõplera fuerit. ab industria acsaluta¬
ri dolore frangens. ac reuocans: iitpote irrationabilis. ⁊ int̾cipiens. ñ solũ oratio¬

Expanded text:
humilis, mansueta, suavis, ac patiens, utpote ex Dei charitate descendens, et ad humilis, mansueta, suavis, ac patiens, utpote ex Dei charitate descendens, et ad omnem dolorem corporis ac spiritus contritionem infatigabiliter semetipsam desiderio perfectionis extendens, et quodammodo laeta ac spe profectus sui vegetata, cunctam affabilitatis et longanimitatis retinet suavitatem, habens in semetipsa omnes fructus Spiritus sainfructuoso, ac desperatione poenali, eum quem complexa fuerit ab industria ac salutari dolore frangens ac revocans, utpote irrationabilis et intercipiens non solum oratio
Abbreviated transcription (Latin):
pacate erunt tͥ. Extrinsecꝰ uenientia ñ uerebim᷑ offendicła: nec ulla poter̃t
scandala nob deforis inferri:. sũi nobismet ipsis intꝰ radices eoꝵ recepte inserte ꝙ:
ñ fuerint. Pax enĩ multa diligentib nom̃ tuũ dñe:. iñ ÷ illis scandalũ Est
etiã aliud detestabiliꝰ tristicie genꝰ: qd̾ ñ correptionẽ uite. nec em̃dationẽ uitioꝵ:
s ꝑniciosissimã desꝑationẽ aĩe inicit delinquenti. Qd̾ nec caim fecit pꝰ fr̃icidiũ
poenitere: nec iudam pꝰ traditionẽ ad satisfactionis remedia festinare. s ad sus-¬
pendiũ laquei sua desꝑatione ꝓtraxit. deoꝙ utilis nobis una re tm̃ tristi¬
cia iudicanda est: c̃ hanc. ł penitudine delictoꝵ. ł desiderio ꝑfectionis accensi.¬
oꝑat᷑. Sed illa tristicia q̃ penitentiã ad salutẽ stabilẽ oꝑat᷑: obediens ÷. affabilis.

Expanded text:
pacatae erunt tibi. extrinsecus quippe uenientia non uerebimur offendicula nec ulla poterunt. pacatae erunt tibi. extrinsecus quippe uenientia non uerebimur offendicula nec ulla poterunt. scandala nobis de foris inferri, si in nobis met ipsis intus radices eorum receptae insprtaeque non fuerint pax enim multa diligentibus nomen tuum: et non est illis scandalum. Est etiam aliud detestabilius tristitiae genus, quod no ?? correctionem uitae nec emendationem uitiorum, sed perniciosis simam desperationem animae inicit delinquenti: quod nec Cain fecit post fratricidium paenitere nec ludam post fratricidium ad satisfactionis remedia festinare, sed ad suspendium laque ?? sua desperatione pertraxit. Ideoque utilis nobis una re tantum tristitia iudicandas est, cum hanc uel paenitudine delictorum uel desiderio perfectionis accensiera. Sed illa tristitia quae poenitentiam ad salutem stabilem operatur, obediens est, affabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
quos lesos a nob̾. ł a quib nos arbitm᷑ offensos: sed deliniri iubet: sciens ꝑfectio¬
nẽ cordis ñ tã seꝑatione hominũ quã patientie uirtute conquiri. Que firmę
possessa. sic̃ potest nos etiã c̃ his qͥ odert̃ pacem pacificos conseruare: ita si partaͭ fue¬
rit. ab his quoꝙ: qͥ ꝑfecti ac meliores nobis sunt. facit uigit̃ dissidere. Occasiones
enĩ cõmotionũ. ob quas eos quib uingim᷑ deserere festinamꝰ: ĩ conuersatione hu¬
mana deesse ñ poter̃t. O iccurco tristicie causas. obqͥs a pͥorib seꝑam᷑: ñ euadimꝰ.
s mutamꝰ. Procurandũ itaq nobis ÷: ut nr̃a potiꝰ em̃dare uitia. imores corrig̾e
festinemꝰ. Qꝓcul dubio si fuerint em̃data: ñ dicã c̃ hominib s etiã c̃ feris u belius
facillime nobis conueniet᷑. scd̃m ħ qd̾ ĩ libro beati iob dicit᷑. Bestie enĩ terre

Expanded text:
quos laesos a nobis uel a quibus nos arbitramur offensos, sed deliniri iubet, sciens perfectioquos laesos a nobis uel a quibus nos arbitramur offensos, sed deliniri iubet, sciens perfectionem cordis non tam separatione hominum quam patientiae uirtute conquiri: quae firme possessa sicut potest nos etiam cum his qui oderunt pacem pacificos conseruare, ita, si parta non fuerit, ab his quoque, qui perfecti ac meliores nobis sunt, facit iugiter dissidere. occasiones enim commotionum, ob quas eos quibus iungimur deserere festinamus, in conuersatione humana deesse non poterunt: et idcirco tristitiae causas, ob quas a prioribus separamur, non euadimus, sed mutamus. Procurandum itaque nobis est, ut nostra potius emenlare uitia et mores corrigere festinemus. quae procul dubio li fuerint emendata, non dicam cum hominibus, sed etiam cum feris ac beluis facillime nobis conueniet secundum illud, quod n libro beati Iob dicitur: bestiae enim ferae