comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culcs: & cibum capiã de manu eius. Misit ergorex
dauid ad thamar domũ dicens. Ueni in domum
amnon fris tui: & fac ei pulmentũ. Uenitq thamar
in domũ amnon fratris sui: ille autẽ iacebat quac
coxit sorbitiunculas. Tollensq quod coxerat effudit
&posuit corã eo : & noluit comedere Dixitq amnon
Eicite uniuersos ame. Cumq eiecissent omñs: dixit
amnon ad thamar. infercibum in conclaue: ut ues¬
car de manutua. Tulit ergo thamar sorbitiunculas
quas fecerat : & intulit ad amnon fratrẽ suũ in con
& ait. Ueni cuba mecum soror mea. Quae respondit
ei Noli fratermi noli opprimere me: neque enĩ
hoc fas est in isrł Noli facere stultitiam hanc. Ego
enim ferre non potero opprobrium meũ : & tu eris
quasi unus de insipientibus in isrł quin potius lo¬
quere ad regem : & non negabit me tibi Noluit
autẽ adquiescere precibus eius: sed praeualens uiri¬
bus oppressit eã. & cubauit cum illa & exosam eam

Expanded text:
culas, et cibum capiam de manu ejus. Misit ergo culas, et cibum capiam de manu ejus. Misit ergo David ad Thamar domum, dicens: Veni in domum Amnon fratris tui, et fac ei pulmentum. Venitque Thamar in domum Amnon fratris sui: ille autem jacebat: quae coxit sorbitiunculas. Tollensque quod coxerat, effudit, et posuit coram eo, et noluit comedere: dixitque Amnon: Ejicite universos foras a me. Cumque ejecissent omnes, dixit Amnon ad Thamar: Infer cibum in conclave, ut vescar de manu tua. Tulit ergo Thamar sorbitiunculas, quas fecerat, et intulit ad Amnon fratrem suum in concet ait: Veni, cuba mecum, soror mea. Quae respondit ei: Noli, frater mi, noli opprimere me, neque enim hoc fas est in Israel; noli facere stultitiam hanc. Ego enim ferre non potero opprobrium meum, et tu eris quasi unus de insipientibus in Israel: quin potius loquere ad regem, et non negabit me tibi. Noluit autem acquiescere precibus ejus, sed praevalens viribus oppressit eam, et cubavit cum illa. Et exosam eam
Abbreviated transcription (Latin):
est dauid & om̃is exercitus in hirłm  lactum est
autẽ post haec ut absalon filii dauid sororẽ spe¬
ciosissimã uocabulo thamar ad amaret amnon fili¬
us dauid & deperiret pro ea ualde: ita ut aegrota¬
ret propter amorẽ euis . Quia cũ esset uirgo : dif¬
ficile ei uidebatur ut quippiam in honeste age¬
ret cũ ea Erat autẽ amnon amicus nomine iona¬
dab filius sama fratris dauid. uir prudens ualde :¬
qui dixit ad eũ Iuare sic attenuaris macie fili re¬
gis ꝑ singulos dies : cur non indicas michi : dixitq
ei amnon. Thamar sororẽ fratris mei absalon amo
Cui respondit ionadab: Cuba suꝑ lectulũ tuum et
languorẽ simula. Cumq uenerit patertuus ut
uisitet te : dic ei. Ueniat oro thamar soror mea ut
de manu eius. Accubuit itaque amnon: & quasi
aegrotare coepit. Cumq uenisset rex ad uisitandũ
eũ: ait amnon ad regẽ. Ueniat obsecro thamar
soror mea ut faciat in oculis meis duas sorbitiun¬

Expanded text:
est David et omnis exercitus Hierusalem factum est est David et omnis exercitus Hierusalem factum est autem post haec ut Absalom filii David sororem speciosissimam vocabulo Thamar adamaret Amnon filius David et deperiret eam valde ita ut aegrotaret propter amorem eius quia cum esset virgo difficile ei videbatur ut quippiam inhoneste ageret cum ea erat autem Amnonis amicus nomine Ionadab filius Semaa fratris David vir prudens valde qui dixit ad eum quare sic adtenuaris macie fili regis per singulos dies cur non indicas mihi dixitque ei Amnon Thamar sororem Absalom fratris mei amo cui respondit Ionadab cuba super lectulum tuum et languorem visitet te, dic ei: Veniat, oro, Thamar soror mea, utde manu ejus. Accubuit itaque Amnon, et quasi aegrotare coepit: cumque venisset rex ad visitandum eum, ait Amnon ad regem: Veniat, obsecro, Thamar soror mea, ut faciat in oculis meis duas sorbitiun
Abbreviated transcription (Latin):
uocare eũ amplius : Ego uadã magis ad cũ . ille uero
non reuertetur adme. Et consolatus est dauid beth
Quae genuit filiũ & uocauit nom̃ eius salomon: et
dñs dilexit eũ Misitq inmanu nathan propħae
filiorũ ammnon : & expugnabat urbẽ regiã misitq
ioab nuntios ad dauid dicens dimicaui aduersum¬
rabbath: & capienda est urbs aquarũ Nunc igitur
congrega reliquã partẽ populi &obside ciuitatẽ et
cape eã : necũ ame uastata fuerit urbs nomini me¬
o asscribatur uictoria. Congregauit itaque daiuid¬
omnẽ populũ : & profectus est aduersum rabbad
Cumq dimicassẽt caepit eã & tulit diadema regis
eorum de capite eius pondo auri talentũ habens
gemmas preciosissimas : & impositũ est sũꝑ caput
dauid Sed & praedã ciuitatis asportauit mul¬
tã ualde. Populũ quoque eus adducens serrauit:¬
& circum egit suꝑ eos ferrata carpenta. Diuisitq
cultris : & trans duxit intrpo laterũ. Sic fecit
uniuersis cuutatibus filiorũ ammon & reuersus

Expanded text:
ocare amplius? ego vadam magis ad eum: ille vero non revertetur ad me. Et consolatus est David Bethsaquae genuit filium, et vocavit nomen ejus Salomon, et Dominus dilexit eum. Misitque in manu Nathan prophetae, filium Ammon, et expugnabat urbem regiam. Misitque Joab nuntios ad DaRabath, capienda est urbs aquarum. Nunc ergo congrega reliquam partem populi: et obside civitatem, et cape eam, ne, cum a me vastata fuerit urbs, nomini meo ascribatur victoria. Cumque dimiomnem populum et profectus est adversum Rabbath cumque dimicasset cepit eam et tulit diadema regis eorum de capite eius pondo auri talentum habens gemmas pretiosissimas et inpositum est super caput David sed et praedam civitatis asportavit multam valde populum quoque eius adducens serravit et circumegit super eos ferrata carpenta divisitque cultris et transduxit in typo laterum sic fecit universis civitatibus filiorum Ammon et reversus
Abbreviated transcription (Latin):
Surge & descende hinc cito quia populus tuus quos
eduxisti de aegypto deseruerunt uelociter uiã quã
demonstrati eis feceruntq sibi conflatile. Rursũq
ait dñs adme. Cerno quod populus iste durae cer¬
uicis sit. Dimitte me ut conterã cum & delcam  Xłi¬
nom̃ eius sub caelo : & constituã te suꝑ gentem quȩ¬

Expanded text:
surge et descende hinc cito quia populus tuus quos surge et descende hinc cito quia populus tuus quos eduxisti de Aegypto deseruerunt velociter viam quam demonstrasti eis feceruntque sibi conflatile rursumque ait Dominus ad me cerno quod populus iste durae cervicis sit dimitte me ut conteram eum et deleam nomen eius sub caelo et constituam te super gentem qu
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. isaac & iacob Scito igitur quod non pro¬
pter iustitias tuas dñs ds̃ tuus dederit tibi terram
hanc obtimam in possẽssionem: cũ durissĩmae cerui¬
cissis populus. Memento & ne obliuscaris
quo modo ad iracundiam prouocaueris dñm dm̃ tuum
in solitudine. Ex eo die quo es egressus ex aegypto us¬
que ad locum istum: semꝑ aduersum dñm contendis¬
ti Nam & inchoreb prouocasti eum: & iratus de¬
lere te uoluit : quando ascendi in montẽ ut acciperẽ
tabulas lapideas tabulas pacti quod pepigit uobis¬
cum dñs. & ꝑ seueraui in monte quad raginta diebus
ac noctibus : panem non comedens & aquam non bi¬
bens. Deditq michi dñs duas tabulas lapideas scri¬
ptas digito dĩ: & continentes om̃ia uerba quae uobis
in monte locutus est de medio ignis: quando contio
populi congregata est. Cumq transissent quad ragin¬
ta dies & totidem noctes dedit michi dñs duas tabu¬
las lapideas cabulas foederis Dixitq michi

Expanded text:
Abraham Isaac et Iacob scito igitur quod non propter iustitias tuas Dominus Deus tuus dederit tibi terram hanc optimam in possessionem cum durissimae cervicis sis populus memento et ne obliviscaris quomodo ad iracundiam provocaveris Dominum Deum tuum in solitudine ex eo die quo es egressus ex Aegypto usque ad locum istum semper adversum Dominum contendisti nam et in Horeb provocasti eum et iratus delere te voluit quando ascendi in montem ut acciperem tabulas lapideas tabulas pacti quod pepigit vobiscum Dominus et perseveravi in monte quadraginta diebus ac noctibus panem non comedens et aquam non bibens deditque mihi Dominus duas tabulas lapideas scriptas digito Dei et continentes omnia verba quae vobis in monte locutus est de medio ignis quando contio populi congregata est cumque transissent quadraginta dies et totidem noctes dedit mihi Dominus duas tabulas lapideas tabulas foederis dixitque mihi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: & dño praccipiente ait. Recte tribus filiorum io¬
seph locuta est & haec lex super filiabus salphaad
a dño promulgata est. Nubant quibus uolunt tan¬
tum ut suae tribus hominibus: ne commisceatur
possessio filiorũ isrł de tribu in tribum. Omñs enĩ
uiri ducent uxores de tribu & cognatione sua. et
cunctae feminae maritos de eadem tribu accipi¬
ent : ut haereditas ꝑ maneat in familus. Nec sibi
misceantur tribus : sed ita maneant ut adño sẽpa¬
ratae sunt. Peceruntq filiae salphaadut fuerat
imperatum : & nubserunt maala & thersa & egla
& melcha & noba. filiis patrui su de familia manas¬
sẽ qui fuit filius ioseph. Et possessio quae illis fue¬
rat attributa: mansit in tribu & familia patris ea¬
rum. Haec sunt mandata atq iudicia quae prae¬
cepit dñs ꝑ manũ moysi ad filios isrł. in campes¬
tribus moab suꝑ iordanen contra hiericho:
ENP̃I LIB NUMERI OU

Expanded text:
ino praecipiente, ait: Recte tribus filiorum Joseph locuta est. Et haec lex super filiabus Salphaad a Domino promulgata est: Nubant quibus volunt, tantum ut suae tribus hominibus: ne commisceatur possessio filiorum Israel de tribu in tribum. Omnes enim viri ducent uxores de tribu et cognatione sua: et cunctae feminae maritos de eadem tribu accipient, ut haereditas permaneat in familiis: nec sibi misceantur tribus, sed ita maneant, ut a Domino separatae sunt. Feceruntque filiae Salphaad, ut fuerat imperatum: et nupserunt, Maala, et Thersa, et Egla, et Melcha, et Noha, filiis patrui sui de familia Manasse, qui fuit filius Joseph: et possessio, quae illis fuerat attributa, mansit in tribu et familia patris earum. Haec sunt mandata atque judicia, quae praecepit Dominus per manum Mosi ad filios Israel, in campestribus Moab super Jordanem contra Jericho. Exp
Abbreviated transcription (Latin):
gium uiri & unus contra alterum rixari coeperit
uolensq uxor alterius eruere uirum suũ de ma¬
nu fortioris miseritq manũ & apprehenderit
uerenda eius: abscides manũ illius nec flecteris
suꝑ eam ulla miscđa. Non habebis in sacculo di¬
uersa pondera maius &minus: nec erit in domo
tua modius maior &minor Pondus habebisius¬
tum & uerũ & moduis aequalis & ueruserit tibi :¬
ut multo uiuas tempore suꝑ terrã quam dñs ds̃
facit haec : & auersatur omnẽ iniusticiam Ne
mento quae fecerit tibi amalech in uia quando
egrediebaris ex aegypto quo modo occurrerit tibi.
& extremos agminis tui qui lassi residebant ci ci¬
derit quando ti eras fame & labore confectus &
non timuerit dm̃. Cũ ergo dñs ds̃ tuus dederit tibi
requiem & subiecerit cunctas ꝑ circuitũ nationes
in terra quã tibi pollicitus est: delebis nomen eius
sub caelo. Caue ne obliuiscaris Cumq intra¬

Expanded text:
gium viri et unus contra alterum rixari coeperit gium viri et unus contra alterum rixari coeperit volensque uxor alterius eruere virum suum de manu fortioris miserit manum et adprehenderit verenda eius abscides manum illius nec flecteris super eam ulla misericordia non habebis in sacculo diversa pondera maius et minus nec erit in domo tua modius maior et minor pondus habebis iustum et verum et modius aequalis ut multo vivas tempore super terram, quam Dominus Deus facit haec, et aversatur omnem injustitiam. B. CXXVIII, C. CXLVII. Memento quae fecerit tibi Amalec in via quando egrediebaris ex Aegypto: quomodo occurrerit tibi;  extremos agminis tui qui lassi residebant ceciderit quando tu eras fame et labore confectus et non timuerit Deum cum ergo Dominus Deus tuus dederit tibi requiem et subiecerit cunctas per circuitum nationes in terra quam tibi pollicitus est delebis nomen eius sub caelo cave ne obliviscaris cumque intra
Abbreviated transcription (Latin):
rint plagis: prosternent & corã sẽ facient uerberari
Pro mensura peccati: erit & plagarũ modus ltadum¬
taxat ut quadragenariũ numerũ non excedant: ne fe¬
delaceratus ante oculos tuos habeatur fratertuus
onligabis os bouis terentis: in area fruges tuas
uando habitauerint fratres simul. & unus ex eis
absque liberis mortuus fuerit : uxor de functi non nu¬
bet alteri sed accipiet eã frater eius. & suscitabit sẽ¬
men fris sui. Et primogenitũ ex ea filium nomine
illius appellabit : ut non deleatur nomen eius ex isrł
lege debetur: perget mulier ad portã ciuitatis &
interpellabit maiores natu dicetque. Non uult fr̃
uiri mei suscitare sẽmen fr̃is sui in isrł nec me in
coniugiũ sũmere. Statimq accersiri eum facient:
& interrogabunt. si responderit nolo eã uxorẽ acci¬
lius & dicet. Sic fiet homini : qui non aedificat do
mum fratris sui Et uocabitur nomen illius in isrł:
domus discalciati. Si habuerint intersẽ uir¬

Expanded text:
rint plagis prosternent et coram se facient verberari pro mensura peccati erit et plagarum modus ita dumtaxat ut quadragenarium numerum non excedant ne foede laceratus ante oculos tuos abeat frater tuus non ligabis os bovis terentis in area fruges tuas quando habitaverint fratres simul et unus ex eis absque liberis mortuus fuerit uxor debet alteri, sed accipiet eam frater ejus, et suscitabit semen fratris sui; et primogenitum ex ea filium nomine illius appellabit, ut non deleatur nomen ejus Israel. lege debetur, perget mulier ad portam civitatis, et interpellabit majores natu, dicetque: Non vult frater viri mei suscitare nomen fratris sui in Israel: nec me in conjugem sumere. Statimque accersiri eum facient, et interrogabunt. Si responderit: Nolo eam uxorem accilius, et dicet: Sic fiet homini, qui non aedifmum fratris sui et vocabitur nomen illius in Israhel domus Disculciati si habuerint inter se iur
Abbreviated transcription (Latin):
legerit ut ibi inuocȩtur nomen eius. Accedesq
ad sacerdotẽ qui fuerit in diebus illis & dices ad eũ
Profiteor hodie corã dño dõ tuo: quod ingressus sim
terrã pro qua iurauit patribus nr̃is. ut daret eam
nobis. Suscipiensq sacerdos cartallũ de manu eius:
ponet ante altare dñi dĩ tui. & loqueris in conspe¬
ctu dñi dĩ tui. Syrus ꝑ sequebatur patrem meum
Iui descendit in aegyptum : & ibi peregrinatus est
in paucissimo numero. Creuitq in gentẽ magnã et
robustã : & infinitae multitudinis. Afflixeruntq
nos a egyptu & persecuti sunt: imponentes onera
grauissima. Et clamauimus ad dñm dm̃ patrum
nrõrum : qui ex audiuit nos & respexit humilita¬
tem nr̃am & laborem atq angustias. & eduxit
nos de aegypto in manu forti & brachio extento
iningenti pauore in signis atq portentis : & in tro¬
duxit ad locum istũ & tradidit nobis terrã lacte &¬

Expanded text:
ejus; accedesque ad sacerdotem, qui fuerit in diebus illis, et dices ad eum: Profiteor hodie coram Domino Deo tuo, quod ingressus sum in terram pro qua juravit patribus nostris, ut daret eam nobis. Suscipiensque sacerdos cartallum de manu tua, ponet ante altare Domini Dei tui. Et loqueris in conspectu Domini Dei tui: Syrus persequebatur patrem meum, qui descendit in Aegyptum, et ibi peregrinatus est in paucissimo numero. Crevitque in gentem magnam et robustam, et infinitae multitudinis, afflixeruntque nos Aegyptii et persecuti sunt, imponentes onera gravissima. Et clamavimus ad Dominum Deum patrum nostrorum: Qui exaudivit nos, et respexit nos et humilitatem nostram et laborem atque angustiam, et eduxit nos de Aegypto in manu forti et brachio extento, in ingenti pavore, in signis atque portentis; et introduxit ad istum
Abbreviated transcription (Latin):
as hanc rem. Iuando messueris segetem in agro tuo
& oblitus manipulum reliqueris : non reuerteris ut
tollas eum sed aduenã & pupillũ & uiduã auferre
patieris ut benedicat tibi dñs ds̃ tuus in om̃i ope¬
re manuum tuarum. Si fruges colliges oliua¬
rum : quicquid remanserit in arboribus non reuer¬
teris ut colligas. sed relinques aduenae pupillo ac ui¬
duae. Si uinde miaueris uineam tuã non colliges
remanentes racemos: sed cedent in usũs aduenae pu¬
pilli acuiduae. Memento quod &tu seruieris in ae¬
gypto. Et ideirco praecipio tibi ut facias hano
rems Si fuerit causa inter aliquos & interpellauerint
uidices: quem iustum essẽ perspexerint illi iustitiȩ
palmam dabunt. Quem impiũ : condemnabunt im¬
pietatis. Sin autẽ eum qui peccauit dignum uide

Expanded text:
as hanc rem quando messuerias hanc rem quando messueriet oblitus manipulum reliqueris, . non reuerteris, ut tollas illum, sed aduenam et pupillum et uiduam auferre patieris, ut benedicat tibi dominus deus tuus in omni opere manuum tuarum. si fruges colliges oliuarum, quicquid remanserit in arboribus, non reuerteris, ut colligas, sed relinques aduenae, pupillo et uiduae. si uindemiaueris uineam tuam, non colliges remanentes racemos, sed cedent in usus aduenae, pupilli et uiduae. memento, quod et tu seruieris in Aegypto, et idcirco praecipio tibi, ut facias hanc rem. Si fuerit causa inter aliquos et interpellauerint iudices, quem iustum esse perspexerint, illi iustitiae palmam dabunt, quem impium, condemnabunt impietatis. sin autem qui peccauit dignum uide
Abbreviated transcription (Latin):
riae inuia : cum egrederemini de a egypto. Cum
repetes a proximo tuorem aliquam quam debetti¬
bi non ingredieris domum eius ut pignus auferas:
sed stabis foris & ille tibi proferet quod habuerit
Sin autem pauꝑ est non pernoctabit apud te pi¬
gnus sed statim reddes ei ante solis occasum : ut dor¬
miens in uestimento suo benedicat tibi & habeas
iustitiã corã dño dõtuo. Non negabis mercedẽ in¬
digentis & pauperis fr̃is tui. siue aduenae qui tecũ
moratur in terra & intra portas tuas est : sed eadem
die reddes ei precium laboris sui ante solis occasum
quia pauper est & ex eo sũstentat animã suam. Ne
clamet contra tẽ addñm: & reputet᷑ tibi in peccatũ.
Non occidentur patres pro filiis nec filii pro
patribus : sed unus quisque pro suo peccato morietur exXxXUI¬
Non peruertes iudiciũ aduenae et pupilli:
Nec auferes pignoris loco uiduae uestimentum
memento quod seruieris inaegypto & eruerit te
dñs ds̃ cuus inde: derreo praccipio tibi ut faci¬

Expanded text:
riae in via cum egrederemini de Aegypto cum repetes a proximo tuo rem aliquam quam debet tibi non ingredieris domum eius ut pignus auferas sed stabis foris et ille tibi proferet quod habuerit sin autem pauper est non pernoctabit apud te pignus sed statim reddes ei ante solis occasum ut dormiens in vestimento suo benedicat tibi et habeas iustitiam coram Domino Deo tuo non negabis mercedem indigentis et pauperis fratris tui sive advenae qui tecum moratur in terra et intra portas tuas est sed eadem die reddes ei pretium laboris sui ante solis occasum quia pauper est et ex eo sustentat animam suam ne clamet contra te ad Dominum et reputetur tibi in peccatum non occidentur patres pro filiis nec filii pro patribus sed unusquisque pro suo peccato morietur non pervertes iudicium advenae et pupilli nec auferes pignoris loco viduae vestimentum memento quod servieris in Aegypto et eruerit te Dominus Deus tuus inde idcirco praecipio tibi ut faci
Abbreviated transcription (Latin):
seruus m̃siob Abierunt ergo eliphar themani¬
tes & baldad suites & sophar naamathites & fece¬
runt sicuc locutus fuerat ad eos dñs & suscepit
dñs faciem iob Dñs quoque conuersus est ad
poenitentiam iob cum oraret ille pro amicis suis
Et addidit dñs om̃ia quae cunque furrant iob:
duplicia. Uenerunt autẽ ad eum ons fratres
sui. & uniuersae sorores suae & cunii qui noue¬
raent eum prius: & comederunt cumto panem
in domo eius. & mouerunt super cũ taput. Et
consolati sunt eum super omĩ malo quod intule¬
rat dñs suꝑ eum: & dederunt ei unisquisque
ouem unam . & in aurem auream unã Dñs au¬
tem benedixit nouissimis iob: magis quã prin¬
cipio eius: Et facta sunt ei quattuor dicim milia
ouium & sexmilia camelorum. &milleiuga
boum & mille asinae. Et fuerunt ei septẽ filii
& filiae tres. Quocauit nomen ununs diem. &¬
nustibi Non sunt autem inuentae mulieres
speciosae sicut filiae iob: in uniuersa terra

Expanded text:
servus meus Iob abierunt ergo Eliphaz Themaniservus meus Iob abierunt ergo Eliphaz Themanites et Baldad Suites et Sophar Naamathites et fecerunt sicut locutus fuerat ad eos DominusDominus faciem Job. Dominus quoque conversus est ad poenitentiam Job, cum oraret ille pro amicis suisaddidit Dominus omnia quaecumque fuerant Job, duplicia. Venerunt autem ad eum omnes fratres sui, et universae sorores suae, et cuncti qui noverant eum prius, et comederunt cum eo panem in domo ejus: et moverunt super eum caput, et consolati sunt eum super omni malo quod intulerat Dominus super eum; et dederunt ei, unusquisque ovem unam, et inaurem auream unam. Dominus autem benedixit novissimis Job magis quam principio ejus. Et facta sunt ei quatuordecim millia ovium, et sex millia camelorum, et mille juga boum, et mille asinae. Et fuerunt ei septem filii, et filiae tres. Et vocavit nomen unius Diem, nustibii. Non sunt autem inventae mulieres speciosae sicut filiae Job in universa terra:
Abbreviated transcription (Latin):
rim. & scisti tempus partus earũ : Inciruant᷑
ac foetũ & pariunt : & rugitus emittunt Separan¬
tur filii earũ : & pergunt ad pastũ łgrediun¬
tus : & non reuertentur ad eas. Quis dimisit
ongrum liberum. & uincula eius quis soluit :¬
Cuidedi in solitudine domũ : & tabernacula eius
in erra salsuginis. Contemnit multitudinẽ cuu¬
tans : clamorẽ exactoris non audit Circuns pi¬
cimontes pascuae suae : & iuirentia quaeque
pequirit Nunquid ualet rinocerus serure
tisi auc morcebitur ad praesepe tuũ: Nunqud
aligabis rinocerotã ad arandũ loro tuo aut con¬
fraget glebas ualliũ postte : Nunquid fidutiã
hadebis in magna fortitudine eus. & derelinques
ci labores tuos : Nunquid credes ei qñm reddat
senentẽ tibi & areã tuã congreget: Penna ftru¬
tiosũ similis est pennis erodu & accipitris Qun¬
do cerelinquit in terra oua sua : tu forsitan n¬
puliere calefacies ea. Obluuiscitur quod pes con¬

Expanded text:
rum et scisti tempus partus earum incurvantur rum et scisti tempus partus earum incurvantur ad fetum et pariunt et rugitus emittunt separantur filii earum pergunt ad pastum egrediuntur et non revertuntur ad eas quis dimisit onagrum liberum et vincula eius quis solvit cui dedi in solitudine domum et tabernacula eius in terra salsuginis contemnit multitudinem civitatis clamorem exactoris non audit circumspicit montes pascuae suae et virentia quaeque perquirit numquid volet rinoceros servire tibi aut morabitur ad praesepe tuum numquid alligabis rinocerota ad arandum loro tuo aut confringet glebas vallium post te numquid fiduciam habebis in magna fortitudine eei labores tuos? Numquid credes ei quod sementem reddat tibi, et aream tuam congreget? Penna struthionum similis est pennis herodii, et accipitris derelinquit enim in terra ova sua, et in pulvere calefiunt? Obliviscitur quod pes con
Abbreviated transcription (Latin):
sessio euis sit : & ad eã possit ascendere Suꝑ hoc
ex pauit cor meũ : & e motũ est de loco suo
Audite auditionẽ interrore uocis cuis : & sonũ
de ore illius procedentẽ. Subter om̃s caclosi¬
pse considerat : & lumen illius sũꝑ terminos
terrae Post eũ rugiet sonitus Tonabit uocem
magnitudinis suae : & non inuestigabitur cum
audita fuerit uox eius Tonabit ds̃ in uoce sua
mirabiliter : qui facit magna & in scrutabilia. Qui
praccipit niui ut descendat in terrã & hiemis plu¬
uiis & imbri fortitudinis suae. Qui in manu om̃i
um hominũ signat : ut nouerint singuli opera sua
ingredietur bestia latibulũ : & in antro suo morabi¬
cturo frigus Flante dõ concrescit gelu : & rursũ
latissime funduntur aquae Prumentũ desiderat
nubes : & nubes spargunt lumen suũ. Quac lustraet
percircuitum : quocunque eas uoluntas gubernan¬
tis duxerit Ad om̃e quod praeceperit illis super

Expanded text:
sessio eius sit et ad eam possit ascendere super hoc sessio eius sit et ad eam possit ascendere super hoc expavit cor meum et emotum est de loco suo audite auditionem in terrore vocis eius et sonum de ore illius procedentem subter omnes caelos ipse considerat et lumen illius super terminos terrae post eum rugiet sonitus tonabit voce magnitudinis suae et non investigabitur cum audita fuerit vox eius tonabit Deus in voce sua mirabiliter qui facit magna et inscrutabilia qui praecipit nivi ut descendat in terram et hiemis pluviis et imbri fortituum hominum signat, ut noverint singuli opera sua. Ingredietur bestia latibulum, et in antro suo morabituro  Al. Austro frigus. Flante Deo, concrescit gelu, et rursum latissimae funduntur aquae. Frumentum desiderat nubes, et nubes spargunt lumen suum. Quae lustrant per circuitum, quocumque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod praeceperit illis super
Abbreviated transcription (Latin):
one : & om̃s robustos fortitudine Ne protrabas
noctẽ : ut ascendant populi pro eis Cauene de¬
clines ad iniquitatẽ: hanc enim coepisti seui
post miseriam. Ecce ds̃ excelsus in fortituane
sua & nullus ei similis in legis latoribus ccus
poterit scrutari uias cuis. aut quis ei potest dice¬
re operatus es iniquitatẽ : Memento quod igno¬
res opus cius : de quo cetinerunt uiri Onnes
homines uident eũ unus quisque intuetur pro¬
cul. Eece ds magnus uincens scientiam nrãm:¬
numerus annorũ eius in aestiabilis Qui aufert
stillas pluuae : &effundet imbres ad instar gur¬
gitũ. Qui de nubibus fluunt aquae practexũnt
cuncta desuꝑ. Si uoluerit extendere nubes quasi
tentoriũ suũ & fulgorare lumine suo desũper:
cardines quoque maris operiet Perhaec enĩ iudi¬
cat populos & dat escas multis mortalibus in
manibus abscondit lucẽ : & praccipit ei ut rursus
adueniat. Annuntiat de ea amico suo quod pos

Expanded text:
one, et omnes robustos fortitudine. Ne trahas one, et omnes robustos fortitudine. Ne trahas noctem ut ascendant populi pro eis. Cave ne declines ad iniquitatem, hanc enim coepisti sequi post miseriam. Ecce Deus excelsus in fortitudine sua, et nullus ei similis in legislatoribus. Quis poterit scrutari vias ejus; aut quis ei dicere potest: Operatus es iniquitatem? Memento quod ignores opus ejus de quo cecinerunt viri. Omnes homines viderunt eum; unusquisque intuetur procul. Ecce Deus magnus vincens scientiam nnumerus annorum ejus inaestimabilis. Qui aufert stillas pluviae, et infundit imbres ad instar gurgitum. Quia de nubibus fluunt aquae, praetexerunt cuncta desuper. Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper. Cardines quoque maris operiet, per haec enim judicat populos, et dat escas multis mortalibus. In manibus abscondit lucem, et praecipit ei ut rursus adveniat. Et annuntiat de ea am
Abbreviated transcription (Latin):
petuum. & illi eriguntur. &si fuerint in catenis
& uinciantur funibus paupertatis : indicabit eis
opera corum & scelera eorũ quia uiolenti fue¬
rint. Reuelabit quoque aurẽ eorum ut corrpi¬
at : & loquetur ut reuertantur ab iniquitate: Si
audierint & obseruauerint : complebunt diessuos
inbono & annos suos ingła Si autẽ non aude
rint transibunt pergladium : & consumentir
in stultitia Simulatores & callidi prouocant irã
dĩ : neque clamabunt cũ uincti fuerint. Morie¬
tur in tempestate anima eorũ : & uita eorũ int̃
& reuelcibit in tribulatione aurẽ eius. Iguir
saluabit tẽ de ore angusto latissime : & non ha¬
bentis fundamentũ subterse Requies auton
mensae tuae : erit plena pinguedine. Causã
tua quasi impii uidicata est : causam uidiciũq
retipies Non te ergo sũperet ira ut aliquẽ ip¬
primas : nec multitudo donorũ inclinet u
Depone magnitudinẽ tuam absque tribulati¬

Expanded text:
petuum et illi eriguntur et si fuerint in catenis petuum et illi eriguntur et si fuerint in catenis et vinciantur funibus paupertatis indicabit eis opera eorum et scelera eorum quia violenti fuerint revelabit quoque aurem eorum ut corripiat et loquetur ut revertantur ab iniquitate si audierint et observaverint conplebunt dies suos in bono et annos suos in gloria si autem nrint, transibunt per gladium, et consumentur in stultitia. Simulatores et callidi provocant iram Dei, neque clamabunt cum vincti fuerint. Morietur in tempestate anima eorum, et vita eorum inter et revelabit in tribulatione aurem ejus. Igitur salvabit te de ore angusto latissime, et non habentis fundamentum subter se. Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. Causa tua quasi impii judicata est; causam judiciumque recipies. Non te ergo superet ira ut aliquem opprimas; nec multitudo donorum inclinet te. Depone magnitudinem tuam absque tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Nunquid aequa tibi uideturtua cogita¬
tio ut diceres iustior dõ sum: Dixisti enĩ Non
tibi placet quod rectum est. Uel quid tibi pro¬
derit siego peccauero: Itaque ego respondebo
sermonibus tuis : & amicistius tecũ. Suspice cae¬
lum & in tuere : & contemplare aechera quod altior
te sit Si peccaueris quid ei nocebis: & si multipli¬
catae fuerint iniquitates tuae quid facies contnr
eum : Porro si iuste egeris. quid donabis ei : aut
quid de manu tua accipict : homini qui simlis
tu est nocebic impiegas tua: & filiũ hominis ad

Expanded text:
tus est numquid aequa tibi videtur tua cogitatus est numquid aequa tibi videtur tua cogitatio ut diceres iustior Deo sum dixisti enim non tibi placet quod rectum est vel quid tibi proderit si ego peccavero itaque ego respondebo sermonibus tuis et amicis tuis tecum suspice caelum et intuere et contemplare aethera quod altior te sit si peccaveris quid ei nocebis et si multiplicatae fuerint iniquitates tuae quid facies contra eum porro si iuste egeris quid donabis ei aut quid de manu tua accipiet homini qui similis tui est nocebit
Abbreviated transcription (Latin):
nire facerent ad eũ clamorẽ egeni : & audiret uo
cẽ pauperũ Ipso enĩ concedente pacẽ : quis est qui
condemnet : Ex quo absconderit uultũ : quis est
qui contempletur eũ : & suꝑ gentẽ : & suꝑ omñs
homines. Qui regnare facit hominẽ y pochritã:
propter peccata populi. Quia ergo ego locutus
sum addm̃ : te quoque non prolubeo Si errauitu
doce me : si iniquitatẽ locutus sum ultrac non ad¬
dam. Nunquid ate ds̃ expetit eã quia displi¬
cuit tibi : Tũ enim coepisti loqui : & non ego Qđ
siquid nosti melius loquere. Uiri intelligentes
loquantur michi : &uir sapiens audiat me lob
autẽ stulte locutus est : & uerba illius non sonant
disciplinã Patermi. probetur iob usque ad finẽ
Ne desinas ab homine iniquitatis : quia ad dit su¬
perpeccata sua blasphemiã Internos interim
constringatur : & tunc adiudiciũ prouocet sermo¬
nibus sius dm̃ gitur heliu haec rursum locu¬

Expanded text:
nire facerent ad nire facerent ad cem pauperum. Ipso autem concedente pacem, quis est qui condemnet? Ex quo absconderit vultum suum, quis est qui comtempletur eum? Et super gentes, et super omnes homines, qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi. Quia ergo locutus sum ad Dominum, te quoque non prohibebo: Si erravi, tu doce me. Si iniquitatem locutus sum, ultra non addam. Numquid a te Deus expetet eam, qui displicuit tibi? Tu enim coepisti loqui, et non ego: quod si quid nosti melius, loquere. Viri intelligentes loquantur mihi, et vir sapiens audiat me. Job autem stulte locutus est, et verba illius non sonant disciplinam. Pater mi, probetur Job usque ad finem; ne desinas ab homine iniquitatis. Quia addit super peconstringatur et tunc ad iudicium provocet sermonibus suis Deum igitur Heliu haec rursum locu
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur : & ausculta uocẽ eloquii mei. Nunquid
qui non amat uidiciũ sanari potest: & quo mo¬
do tũ eũ qui iustus est in tantũ condemnas.
Qui dicit regi apostata : qui uocat duces impios
Qui non accipit personas principũ : nec cognouit
trrannum cum disceptaret contric pauperem
Opus enĩ manuũ eiuis sunt unuersi. Subito mo¬
rientur & in media nocte turbabuntur populi
&pertransibunt : & auferent uiolentũ absque
manu Oculi enĩ euis suꝑ uias hominũ : &om̃s gres¬
sus corũ considerat Non sunt tenebrac & non est
umbrot mortis : ut abscondantur ibi qui o perant
iniquitatẽ Neque enĩ ultrox in hominis potestire
est: ut ueniat addm̃ in uidiciũ Contereo multos
innumerabiles: &stare faciet alios procis No¬
uit enĩ opera eorũ : &idcirco inducet noctẽ & con¬
terentur Quasi impios percussit eos in loco uiden¬
tum. Quiquasi de industria recesserunt ab eo
& om̃s uias euis intelligere noluerunt : ut perue¬

Expanded text:
dicitur, et ausculta vocem eloquii mei. Numquid dicitur, et ausculta vocem eloquii mei. Numquid qui non amat judicium, sanari potest: et quomodo tu eum, qui justus est, in tantum condemnas? Qui dicit regi, apostata: qui vocat duces impios. Qui non atyrannum cum disceptaret contra pauperem opus enim manuum eius sunt universi subito morientur et in media nocte turbabuntur populi et pertransibunt et auferent violentum absque manu oculi enim eius super vias hominum et omnes gressus eorum considerat non sunt tenebrae et non est umbra mortis ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in iudicium conteret multos innumerabiles et stare faciet alios pro eis novit enim opera eorum et idcirco inducet noctem et conterentur quasi impios percussit eos in loco videntium qui quasi de industria recesserunt ab eo et omnes vias eius intellegere noluerunt ut perve
Abbreviated transcription (Latin):
haec locutus est: Audite sapientes uerba mea : &
eruditi auscultate me Auris enĩ uerba probat:¬
& guttur escas gustu diiudicat ludiciũ eligamus
nobis : & internos uideamus quid sit meluis
Quia dixit iobiustus sum : & ds̃ subuertit iudiciũ
meum In uidicando enim me mendacium est:
uiolenta sagitta mea absque ullo peccato. Quis est
uir ut est iob qui bibit subsannationẽ quasi aquã :
Qui gracditur cumoperantibus iniquitatẽ : &am¬
bulat cũ uiris impis. Dixit enĩ Non placebit uir
dõ: etiã si cucurrerit cũ eo. Ideo uiri cordati: audi¬
te me. Absit adõ impietas & ab om̃i potente
demnabit frustrac : nec om̃i potens subuertet uidi¬
cium. Quẽ constituit alium suꝑ terrã. aut quem
posuit suꝑ orbẽ quem fabricatus est : Si direxe¬
rit ad eum corsuũ : sp̃m illius & flatũ ad setroc¬
hec Deficiet om̃is caro simul: & homo in cinerẽ
reuertetur. Siergo habes intellectũ audi quod

Expanded text:
haec locutus est audite sapientes verba mea et haec locutus est audite sapientes verba mea et eruditi auscultate me auris enim verba probat et guttur escas gustu diiudicat iudicium eligamus nobis et inter nos videamus quid sit melius quia dixit Iob iustus sum et Deus subvertit iudicium meum in iudicando enim me mendacium est violenta sagitta mea absque ullo pecvir, ut est Job, qui bibit subsannationem quasi aquam, Qui graditur cum operantibus iniquitatem, et ambulat cum viris impiis? Dixit enim: Non placebit vir Deo, etiam si cucurrerit cum eo. Ideo, viri cordati, audite me, absit a Deo impietas, et ab Omnipotente demnabit frustra, nec Omnipotens subvertet judicium. Quem constituit alium super terram? aut quem posuit super orbem, quem fabricatus est? Si direxerit ad eum cor suum, spiritum illius et flatum ad se trahet. Deficiet omnis caro simul, et homo in cinerem revertetur. Si habes ergo intellectum, audi quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ut auertat hominẽ abhis quae facit: & liberet
eũ de suꝑbia. Eruens animã eius a corruptione :
& uitã illius ut non traenseat ingladiũ. Incre¬
pat quoque ꝑ dolorẽ in lectulo : & om̃ia ossa eius
marcescere facit. Ab ominabilis ei fit inuita
sua panis : & animae illius cibus ante deside¬
rabilis. Tabescet caro cius : & ossa quae tecta
fuerant nudabuntur : Appropinquauit corru¬
ptioni anima eius: & uita illius mortiferis
ut annuntiet hominis aequitatẽ : miserebitur
est caro euis suppliciis: reuertatur ad dies adoles¬
centiae suae. De precaibitur dm̃ & placabilis ei
erit: & uidebit faciem eius in uibilo & reddet ho
cepi. Liberauit animam suam ne pergeret in in¬
teritum: sed uiuens lucem uideret. Lcce haec o¬
mnia operatur ds̃ tribus uicibus per singulos : ut
responde michi. loquere Uolo enĩ te apparere
iustũ. Quod si non habes audime : tace & docebo
tẽ sapientiam. PRonuntians itaque heliu : etiã

Expanded text:
Ut avertat hominem ab his quae facit, et liberet Ut avertat hominem ab his quae facit, et liberet eum de superbia: Eruens animam ejus a corruptione: et vitam illius, ut non transeat in gladium. Increpat quoque per dolorem in lectulo, et onnia ossa ejus marcescere facit. Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. Tabescet caro ejus; et ossa, quae recta fuerant, nudabuntur, Appropinquavit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. s h. unus de mille, ut annuntiet hominis aequitatem: Miserebitur est caro ejus a suppliciis, revertatur ad dies adolescentiae suae. Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit: et videbit faciem ejus in jubilo, et reddet homcepi. Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. Ecce, haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos. Ut responde mihi, loquere: volo enim, te apparere justum. Quod si non habes, audi me: tace, et docebo te sapientiam. PR
Abbreviated transcription (Latin):
mea : & omñs sermones meos ausculta : Ecce
aperui os meũ : loquatur lingua mea in fauci¬
bus meis. Simplici corde meo sermones mei
Sp̃s dĩ fecit me & spiraculũ om̃i potentis uuuifi¬
cauit me Si potes responde michi: & aduersum
faciẽ meã consiste. Ecce & me sicut & te fecit
ds̃: & de eodẽ luto ego quoque formatus sum
& eloquentia mea nonsit tibi grauis. Dixisti
ergo in auribus meis : & uocẽ uerborũ audiui
Mundus sum ego & absque delicto immacula¬
tus : & non est iniquitas in me Quia querelas
inme repperit : ideo arbitratus est me in imicũ
sibi Posuit inneruo pedes meos : custodiuit om̃s
semitas meas. hoc est ergo inquo non es uisti¬
ad om̃ia uerba responderit tibi Semel loquetur
ds̃: & secundo id ipsum non repetet Per somniũ
in usione nocturna : quando irruit sõpor sũper
homines & dormiunt in lectulo. Tunc aperit au¬
res uirorũ : & erudiens cos instruit disciplina

Expanded text:
mea et omnes sermones meos ausculta ecce mea et omnes sermones meos ausculta ecce aperui os meum loquatur lingua mea in faucibSpiritus Dei fecit me, et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. Si potes, responde mihi, et adversus faciem meam consiste. Ecce, et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum.et eloquentia mea non sit tibi gravis, Dixisti ergo in auribus meis, et vocem verborum tuorum audivi: Mundus sum ego, absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas. Hoc est ergo, in quo non es justiad omnia verba responderit tibi: Semel loquitur Deus, et secundo idipsum non repetit. Per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina.
Abbreviated transcription (Latin):
audite me : ostendã uobis etiã ego meã sapien¬
tiã. Expectaui enim sermones ur̃os auduu
prudentiã uram : donec discepta remini sẽrmo¬
nibus & donec putabã uos aliquid dicere con¬
siderabã. Sed ut uideo non est qui arguere pos¬
sit iob: arespondere ex uobis sermonibus cus
Ne forte dicatis inuenimus sapientiã ds̃pro¬
iecit eũ non homo Nichil locutus est michiꝰ
& ego non scđm uros sermones respondebo illi
tulcruntq a se eloquia. Qñm igitur expectaui
& non sunt locuti. steterunt nec responderunt
ultra : respondebo & ego partẽ mea. &ostendã
scientiam meã. Plenus sum sermonibus : & coar
tat me sp̃s uteri mei. En uenter m̃s quasi mu
stum absque spiraculo : quod lagunculas nouas
disrumpit Loquar & respirabo paululũ : a peri¬
am labia mea & respondebo Non accipiã per¬
sonã uiri : & dm̃ homini non aequabo Nescio
enĩ quã di subsistam : & si post modicũ tol¬
lat me factor m̃s Audi igitur iob eloquia

Expanded text:
obis etiam ego meam scientiam expectavi enim sermones vestros audivi prudentiam vestram donec disceptaremini sermonibus et donec putabam vos aliquid dicere considerabam sed ut video non est qui arguere possit Iob et respondere ex vobis sermonibus eius ne forte dicatis invenimus sapientiam Deus proiecit eum non homo nihil locutus est mihi et ego non secundum vestros sermones respontque a se eloquia. Quoniam igitur exspectavi, et non sunt locuti: steterunt, nec responderunt ultra: Respondebo et ego partem meam; et ostendam scientiam meam. ctat me spiritus uteri mei. En uenter meus qstum absque spiraculo quod lagunculas novas disrumpit loquar et respirabo paululum aperiam labia mea et respondebo non accipiam personam viri et Deum homini non aequabo nescio enim quamdiu subsistam et si post modicum tollat me factor meus audi igitur Iob eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
Omiserunt autẽ tres uiri isti respondere iob:
eo quod uistus sibi uideretur &iratus indi¬
gnatusq helui filius barachiel burites de
cognatione ram Iratus est autẽ aduersum
iob: eoquod iustum esse se diceret coram dño
Porro aduersum amicos eus indignatus est
eo quod non inuenissent responsionẽ rationa¬
bilẽ : sed tantũ modo condemnassent iob
lgitur heliu expectauit iobloquentẽ: eo
quod seniores essent qui loquebantur Cum
autẽ uidisset quod respondere non potuissent :¬
iratus est uehementer Respondensq heliu
filius barachiel burites: dixit lunior sum tem¬
pore : uos autẽ antiquiores : Idcirco demisso capi¬
te : ueritus sum indicare uobis meã sententiam:
Sperabã enĩ quod aetas prolixior loqueretur:
& annorũ multitudo doceret sapientiã. Sed ut
uideo sp̃s est i hominibus & inspiratio om̃ipo¬
tentis dat intelligentiã Non sunt longa eui sa

Expanded text:
omiserunt autem tres viri isti respondere Iob eo quod iustus sibi videretur et iratus indignatusque Heliu filius Barachel Buzites de cognatione Ram iratus est autem adversus Iob eo quod iustum se esse diceret coram Deo porro adversum amicos eius indignatus est eo quod non invenissent responsionem rationabilem sed tantummodo condemnassent Iob igitur Heliu expectavit Iob loquentem eo quod seniores se essent qui loquebantur cum autem vidisset quod tres respondere non potuissent iratus est vehementer respondensque Heliu filius Barachel Buzites dixit iunior sum tempore vos autem antiquiores idcirco dimisso capite veritus sum indicare vobis meam sententiam sperabam enim quod aeet annorum multitudo doceret sapientiam | sed ut uideo spiritus est in hominibus, et inspiratio Omnipotentis dat intelligentiam. Denique in Eua
Abbreviated transcription (Latin):
Im̃is populus eius gemens & quaerens panem:
dederunt preciosa quaeque pro cibo ad refoci¬
landã animã. Uide dñe & considera : qñm fa¬
cta sum uilis
uos omns qui transitis ꝑuiã actendite & ui

Expanded text:
mnis populus eius gemens et quaerens panem dederunt pretiosa quaeque pro cibo ad refocilandam animam vide Domine considera quoniam facta sum vilis LAMED o vos omnes qui transitis per viam adtendite et vi
Abbreviated transcription (Latin):
cem mendacii: Nec iunges manũ tuam ut pro im
pro dicas falsum testimonium Non sequeris turbã
ad faciendum malum: Nec inuidicio plurimorũ
ad quiesces sententiae ut auero deues. P aupe¬
ris quoque non misereberis innegotio. Si occur¬
reris boru inimici tui aut asino erranti: reduc ad eũ
Siuideris a sinũ odientis te iacere sub onere: non
pertransibis sed subleuabis cũ eo. Non declinabis
inuidicio pauperis
endacium fugies
Insontem & iustum non occides:¬

Expanded text:
cem mendacii nec iunges manum cem mendacii nec iunges manum pio dicas falsum testimonium. non sequeris turbam ad faciendum malum, nec in iudicio plurimorum adquiesces sententiae, ut a uero deuies. pauperis quoque non misereberis in negotio. si occurreris boui inimici tui aut asino erranti, reduc ad eum. si uideris asinum odientis te iacere sub onere, non pertransibis, sed subleuabis cum eo. non declinabis in iudicio pauperis. mendacium fugies. insontem et iustum non occides:
Abbreviated transcription (Latin):
dño soli
duenam non contristabis neque affli¬
ges cũ : aduenae enim & ipsi fuistis in terra aegypti
iduae & pupillo non nocebitis. Si laeseritis eos uoci¬
ferabuntur adme : & ego audiam clamorẽ eorum & in¬
dignabitur furor m̃s percutiamq uos gladio Et erunt
uxores ur̃ae uiduae: & filii ur̃i pupilli. Si pecuni¬
am mutuam dederis populo meo pauperi qui habi¬
tat tecum non urgeas eum quasi exactor. nec usuris
opprimes. Si pignus a proximo tuo acceperis uesti¬
mentũ: ante solis occasum redde ei Ipsũm enim est̃ so¬
lum quo operitur indumentum carnis eius: nec hab&
aliud in quo dormiat. Si clamauerit ad me exaudiã
eum : quia misericors sum. Dis non detrahes: et
principi populi tui non maledices. Decimas tuas
& primitias : non tardabis offerre. Primogenitũ
filiorum tuorum : dabis michi. De bobus quoque et¬
ouibus: similiter facies. Septẽ diebus sit cum matre
comedetis : sed proicietis canibus . Non suscipies uo axiss¬

Expanded text:
no soli. aduenam non contristabis neque adfliges eum: aduenae enim fuistis in terra Aegypti. uiduae et pupillo non nocebitis. si laeseritis eos, uociferabuntur ad me, et ego exaudiam clamorem eorum et indignabitur furor meus percutiamque uos gladio et erunt uxores uestrae uiduae et filii uestri pupilli. si pecuniam mutuam dederis populo meo pauperi, qui habitat tecum, non urges eum quasi exactor nec usuris opprimes. si pignus a proximo tuo acceperis uestimentum, ante solis occasum redde ei: ipsum enim est solum quo operitur indumentum carnis eius, nec habet aliud in quo dormiat: si clamauerit ad me, exaudiam eum, quia misericors sum. diis non detrahes, et principi populi tui non male dices. decimas tuas et primitias non tardabis Offerre. primogenitum filiorum tuorum dabis miovibus similiter facies: septem diebus sit cum matre comedetis sed proicietis canibus non suscipies vo
Abbreviated transcription (Latin):
t egressus est afilia sron: om̃is decor euis
Facti sunt principes euis uelut arietes non
inuenientes pascuã : & abierunt absque forti¬
tudine ante faciem subsequentis
t recordata est hirłm dierũ afflictionis
suae: & pracuaricationis Om̃ium desiderabi¬
lium suorũ quae habuerat a diebus antiquis: cũ
caderet populus eus in manu hostili & non esset
auxiliator Uiderunt eam hostes: & derise¬
runt sabbata euis
heth
Seccatũ peccauit hirłm: propter ea in stabilis

Expanded text:
lia Sion omnis decor eius facti sunt principes eius velut arietes non invenientes pascuam et abierunt absque fortitudine ante faciem subsequentis ZAI recordata est Hierusalem dierum adflictionis suae et praevaricationis omnium desiderabilium suorum quae habuerat a diebus antiquis cum caderet populus eius in manu hostili et non esset auxiliator viderunt eam hostes et deriserunt sabbata eius HETH peccatum peccavit Hierusalem propterea in
Abbreviated transcription (Latin):
runt eam: & facti sunt ei inimici
Migrauit iuda propter afflictionẽ & mul¬
titudinẽ seruitutis: habitauit intergentes
Nec inuenit requiem. Omnes ꝑsecutores
eius apprehenderunt eam: interangustias
iae sron lugent: eo quod non sint qui
ueniant ad solemnitatẽ. Omñs portae eius
destructae: sacerdotes eius gementes. Uir¬
gines eius squalidae : & ipsã oppressa
amarituditie
he
Tacti sunt hostes eius in capite: in imici illuis locu

Expanded text:
runt eam et facti sunt ei inimici GIMEL migravit Iuda propter adflictionem et multitudinem servitutis habitavit inter gentes nec invenit requiem omnes persecutores eius adprehenderunt eam inter angustias DELETH viae Sion lugent eo quod non sint qui veniant ad sollemnitatem omnes portae eius destructae sacerdotes eius gementes virgines eius squalidae et ipsa oppressa amaritudine HE facti sunt hostes
Abbreviated transcription (Latin):
Uisus ost dñs abrabae & dedit o sgnũ aram¬
cisionis & de isaac
Visus est dũs abraliae cũiret ꝑdere sodomi
apud loth
Sarc a peperio filium & uocauit eũ pat̃ eiusisaac
Dixit saraa ad abraham. proce ancillum
& filium eiuis

Expanded text:
isus est Dominus Abrahae, et dedit ei signum circumcisionis, et de Isaac. XXXV. Visus est Dominus Abrahae, cum iret perdere Sodomitapud Lot. Sara peperit filium, et vocavit eum pater ejus Isaac. XL. Dixit Sara ad Abraham: projice ancillam et fil
Abbreviated transcription (Latin):
Noe plucuit dõ. & praccepit uli ds̃
ut facor& artam
Et in gres sas ost noe in arcam. & fa¬
etum est diluuium
Memoratus est dũs noe & eorum qui cũ illo
ereno & siccata est aqua
Anno sexcentesimo & uno noe exiuie de ar
De tribus filus noe sem cham & ia fedi
& de ipso ubi in ebriatus est
De generationibus noe & filiorum eus
De commixtione linguarum

Expanded text:
Noe placuit Deo, et praecepit ei Deus ut faceret arcam. XX. Ingressus est Noe in arcam, et factum est diluvium. XXI. Memoratus est Dominus Noe, et eorum qui cum illo erant, et siccata est aqua. XXII. Anno sexcentesimo et uno vitae Noe exiit de arcDe tribus filiis Noe, Sem, Cham, et Japhet, et de ipso ubi inebriatus est. XXVI. De generationibus Noe et filiorum ejus. XXVII. De commixtione linguarum,