comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non humano mͦ ex cõpositis ds ẽ. ut in eo
aliud sit qͦd ab eo habetur. & aliud sit ille
qͥ habeat. s totũ una ẽ natura. scit ꝑfecta
absoluta. & finita. & ñ ex disparib consti
tuta. s uiuens ipsa. ꝑ totũ. Ipsi gła. Et
cum talis sit. ipsi scđm substantiã. singula
legis & fidĩ. & naturã. iudaici ppłi & genti¬
lis. ad bonã uitã agendã hortat᷑. huc usq
enĩ ne alt̃ adũss alterũ suꝑbiret monuit
Hinc ẽ moralis admonitio. qua monet ut
alter. de alteriꝰ utilitate laboret. Quasi di¬
ceret. Quia in ipso st̃ om̃ia. itaq obsetro

Expanded text:
Non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit, quod ab eo habetur, et aliud ipse qui habeat, sed totum vita est: natura scilicet perfecta, etNon humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit, quod ab eo habetur, et aliud ipse qui habeat, sed totum vita est: natura scilicet legis et fidei et naturam Judaici populi et gentilis ad bonam vitam agendam hortatur. Hucusque enim ne alter adversus alterum superbiret monuit. Hinc moralis admonitio, qua monet ut alter de alterius utilitate laboret, quasi dicat: Quia in ipso sunt omnia. Itaque obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
um p̃lucet tͥnitatis. Non gͥ ꝓpt̾ hoc. naturã
sũmi boni simplicẽ eẽ dicimꝰ. qͥa ẽ in ea pat̃
solus. aut filiꝰ in ea solꝰ. aut. sp̃s sc̃s: id ẽ qͥa
sola ẽ ista nominũ tͥnitas sine substantia.
ꝑsonaꝵ. sicut sabelliani putauer̃t. S ideo
simplex dr. qͥa. ẽ hoc qͦd h̃t. excepto qͦd rela¬
tiue qͦ ꝑsona ad alterã. dr. nec ẽ ipsa. Nã
utiq pat̾ ht̃ filiũ. ad quẽ relatiue dr. nec
tam̃ ẽ filiꝰ. & filiꝰ habet patrẽ. nec tam̃ ipse
ẽ pat̃. Fropt̃ hoc utiq & natura. hec đr sim¬
plex. qͦd ñ sit alud habens. & aliud id qͥd h̃t
sicut & in cet̾is rebꝰ ẽ. Non enĩ habens liquotẽ¬
liquor ẽ. nec corpꝰ color. nec aer lux. Non gͦ¬

Expanded text:
um praelucet Trinitatis. Nam propter hoc naturam summi boni simplicem esse dicimus, quia est in ea Pater solus, aut Filius in ea solus, aut Spiritus sanctus, id est quia sola est ista, non inde Trinitas, sine substantia personarum, sicut Sabelliani putaverunt; sed ideo simplex dicitur, quia est hoc quod habet, excepto quod relative quoque persona ad alteram dicitur, nec est ipsa. Nam utique Pater habet Filium, ad quem relative dicitur, nec tamen est Filius; et Filius haest, propter hoc utique natura haec dicitur simplex quod non sit aliud habens, aliud quod habet sicut in caeteris rebus. Neque enim vas habens liquorem, nec corpus color, nec aer lux
Abbreviated transcription (Latin):
quedam om̃ipotentis atq sapientis dĩ. plena om-¬
niũ rationũ uiuentiũ. incõmutabiliũ. & om̃s
unũ in ea. sicut ipsa unũ de uno. cum qͦ
unũ. ubi om̃ia. nouit ds̃ quȩ fecit ꝑ ipsam:
& idõ cũ decedant & succedant tẽpora. ñ dece¬
dit uel succedit aliqͥa scientiȩ dĩ. Non entin
quȩ cieata sunt id̃o sciunt᷑ a do qͥa facta. st̃.
ac ñ potiꝰ ĩo fada. st̃. qͥa immutabilit̃ a dõ
sciunt᷑. Iile gͥ ineffabilis qͥdam cõplexus patͥs &
imaginis. ñ est sine perfectione:
sine caritate sine gaudio. Illa gͥ dilectio. de¬
letatio. felicitas uel beatitudo. si tam̃ humana

Expanded text:
quaedam omnipotentis atque sapientis Dei, plena omnium rationum viventium incommutabilium; et omnes unum in ea, sicut ipsa unum denuo, cum quo unum, ubi omnia novit Deus, quae fecit per ipsam, et ideo cum discedant et succedant tempora, non discedit vel succedit aliquid scientiae Dei. Non enim quae creata sunt, ideo sciuntur a Deo, quia facta sunt. An non potius ideo sciuntur. Ille igitur ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, non est sine perfectione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas, vel beatitudo si tamen humana
Abbreviated transcription (Latin):
datur manifestatio sp̃s. ia est gr̃a ꝑ quã pater. qd in eo est sp̃s sc̃s ad utili¬
tatem ȩccłis. quia etiam minor qui est in ea. ꝓdest. Nota qđ deus cume
sit natura. incorporea. & incõmatabiliter uiua. ȩterna. stabilitate in se¬
ipso manens. totus adest reb om̃ib & singulis notas. s inqtaib habetat
habent eum ꝓ sue diuersitate capacitati. alii ampliꝰ alĩ minꝰ: qͦs ipsen
sibi aulectissimũ templum gr̃a. suȩ bonitatis edificat :Ac. quib excequitiu
apłs ꝑ partes. det̾minans qa dixerat. Nluĩ quidem ꝑspm in ꝑi meritium da

Expanded text:
datur manifestatio Spiritus, id est gratia, per quam patet quod in eo est Spiritus sanctus. Ad utilitatem Ecclesiae, quia etiam minor qui est in ea prodest. Nota quod Deus, cum sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus, sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii plus, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat, de quibus exsequitur Apostolus per partes determinans quod dixerat. Alii quidem
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem sp̃u. Cide. qđ & fides int dei munera est. NLon g sola cartuinfir
catas cum fide a deo nob̾ est. Alũ datur gr̃a sanitatũ. ia est ciuandli intr¬

Expanded text:
in eodem Spiritu. Vide quod et fides inter Dei munera est, non ergo sola charitas, sed in eodem Spiritu. Vide quod et fides inter Dei munera est, non ergo sola charitas, sed charitas cum fide a Deo nobis est. Alii datur gratia sanitatum, id est curandi infir
Abbreviated transcription (Latin):
uter sapientiam & scientiam. Sapientia est in contemplatione etnor. et
quia est ineternis. n deus. cuiꝰ soliꝰ imimutabilis et patura⁊ Scientia ie est
i actione temporalium. Unde in iob: ece pietas est sapientia. abftinere¬
autem a malis scientia ẽ. Pictatem hoc loco posuit di cultũ. que grece dĩ
thcosebia. Et quis cultas est. nͥ amor & cognitio ei. Scientia uͦ quam dixit
ẽẽ abstinere a malis. rerum ꝓculdubio temporaliũ est. quia in tempora¬
lib mala sunt. in quib caute & prudent̃ conũsandum est. Ciui autem
datur sapientia. quasi sol ẽ: cui scientia. luna in nocte scli: illis qͥuibies
cetera iantur. stelle sunt. quia & hȩc in nocte necessara. sunt. Unde
in psalio. solem in potestatem dici. lunã & stellas in potestatẽ noctis
Et nota qđ non simplicit̃ ait. alũ datur sapientia. alũ scientia: s ait set¬
is possint eloqui. Sequit᷑. Alteri datur fides id ẽ. constantia. fidei. uel ser mo

Expanded text:
norum. Et quid est in aeternis nisi Deus? cujus solius immutabilis est natura. Scientia vero est in actione temporalium. Unde Job: Ecce pietas est sapientia, abstinere a malis scientia est . Pietatem hoc loco posuit Dei cultum, quae Graece dicitur theosebia. Et quis cultus est, nisi amor et cognitio ejus? Scientia vero quam dixit esse abstinere a malis, rerum procul dubio temporalium est, quia in temporalibus mala sunt, in quibus caute et prudenter conversandum est. Cui autem datur sapientia, quasi sol est; cui scientia, luna in nocte saeculi. Illi quibus caetera dantur, stellae sunt, quia et haec in nocte necessaria sunt. Unde in Psalmo: Solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis ait, alii datur sapientia, alii scientia, sed ait, seris possint eloqui. Alteri datur fides, id est constantia fidei vel sermo,
Abbreviated transcription (Latin):
assertionem. congrua auctoritatũ legis & ꝓpħiȩ.
induxit. testimona. ut cẽt basis sub columpna.
In gr̃ę comm̃datione. seu spei subleuatione. qu̾ia.
contra. suꝑbos & arrogantes & de suis oꝑibꝰ presu-¬
m̃tes. ꝓ comm̃danda. di gr̃a. fortit̃ & prudenter

Expanded text:
holicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae holicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset basis sub columna; in gratiae commendatione, seu spei sublevatione, quia contra superbos et arrogantes, et de suis operibus praesumentes, pro commendanda Dei gratia fortiter, prudente
Abbreviated transcription (Latin):
eruditionem. ubi culturȩ diuinȩ mandata. conti¬
nebantur. ꝓpħica doctrina. fuit necessaria. quȩ
reduuuita ppłi peccata. supplicioꝵ deminciatione.
cõpesceret. att eundem ppłm bonoꝵ repmissionibꝰ
ad. obediendũ ac seruiendũ do iuuenti cõmone.¬
ret: ita. in nouo testam̃to pͦt euugłm in qͦ xp̃iane¬
religionis ordo & ꝑfectȩ scitatis doctrina tͣditur.
epłarum pauli & alioꝵ ꝑutilis secuta ẽ doctrina.
ut eccłiam di contra. herericas p̃muntret pͣuitates.
& suborientia. uicia resecaret. & post. futuras que¬
suones exluderet. hii st̃ panni qͥ add extrahendũ
iheremiã. de lacu. funibꝰ circumligati st̃. Epła.¬
rum siqͥdem doctrina. legis & ꝓpħiȩ atq ȩũgłii¬
testimoniis consonis. uelut triplici fune circumli¬
gata. de lacu ignorantiȩ & infidelitatis. percator
scilicet. in oꝑis ꝓfunditate. & in fidi assertione.
& in gr̃e comĩndatione seu spei subleuatione. In
ad intelligendũ est difficiliꝰ. In fidĩ assertione.

Expanded text:
eruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoneret, ita in Novo Testamento post Evangelium, inreligionis ordo et perfectae sanctitatis doctrina traditur, Epistolarum Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligati sunt . Epistolarum siquidem doctrina, legis et prophetiae atque Evangelii consonis testimoniis, velut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator scilicet in operis profunditate, in fidei assertione et gratiae commendatione, seu spei sublevatione: In ad intelligendum difficilius; in fidei assertione,
Abbreviated transcription (Latin):
pulis pascha. celebrans significauit. Ĩi etenĩ
lapis repbꝰ quẽ gessit angelꝰ mira gestans in o-
nem qͥ noue legis sacram̃ti forma est duo testam̃¬
ta significauit. atq illa. duo coniungens p̃dic¬
toꝵ testam̃toꝵ consonantiã declarauit. Est em̃
rota in medio rate. sicut ihercchiel uidit. Ex
p̃dictis itaq patet misterii euidentissima. ratio.
as.iiii. ad ꝑsonas direxit. Unde qͥrũdam insama.
ꝑcutitur. dicentiũ qłam quȩ ad ebreos scribit᷑.
ñ fuisse pauli. s barnabȩ. uel clem̃tis. uel tertul¬
liani. uel luꝙ. qͥs in hc̃ errorẽ occasio deduxit huiꝰ¬
modi. qͥa. nec salutatio eiꝰ nomine intitulata. p̃¬
scribit᷑. & longe. facundiore. & splendidiore stilo
ꝗͣ cct̾e edita ẽ. Quibꝰ sufficient̃ respondet᷑ hoc
lo ñ habet. gͦ nec barnabe nec alicuiꝰ p̃dictoꝵ. cũ
pauli ñ ẽẽ putanda. c̃ quia diligentiꝰ ẽ scͥpta. cũ
naturale. sit unicuiq plꝰ ualere in sua lingua.

Expanded text:
pulis Pascha celebrans figuravit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in ocunem qui novae legis sacramenti forma est, duo Testamenta figuravit, atque illa duo conjungens, praedictorum Testamentorum consonantiam declaravit. Est enim rota in medio rotae, sicut vidit Ezechiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qas, IV ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertulliani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxit hujusmodi, quia nec salutatio ejus nomine intitulata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur hoc lo non habet: ergo nec Barnabae, nec alicujus praedictorum, cum Pauli non esse putanda est, quia diligentius est scripta, cum naturale sit unicuique plus valere in sua lingua
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. id ẽ gr̃ȩ diuisȩ sunt. Don gͦ minor despet. nec maior suꝑbiat. dũ
audit grãs. Grãs autem hic appellat. diũsos gradus & ordines. qui st̃
gras hic dĩcit ipsas uirtutes gratis ã. deo datas. sicut fidem. spem. &
quȩ gratis dantur: idem autẽ sp̃s est dator om̃ium ȩque q̃ntum ad se.
benignꝰ om̃ib Et diuisiones ministrationũ sunt. quib aliĩ aluis subser¬
iuant: idem autem dñs. scit filiꝰ. dans singulis ꝓ arbitrio suo. Et diui¬
siones oꝑationum sunt. quia sunt oꝑa. maiora & opera minora:
idem uͦ dator. scił ds̃ pater. Nota qđ priꝰ uirtutes significauit dicen¬
do gr̃aꝵ quaꝵ effectus significat dicendo ministrationũ & oꝑationũ.
Earum enim effectꝰ sunt. q̃ntum ad ꝓximos mustratio. q̃ntum ad
se. oꝑatio. Qđ uͦ dicit. singularit̃. sp̃c. dñs. ds. eadem prorsꝰ substau

Expanded text:
arum, id est gratiae divisae sunt. Non ergo minor desperet, nec major superbiat, dum audit gratias. Gratias autem hic appellat diversos gradus et ordines qui sunt inus, Deus. Augustinus Vel gratias hic dicit ipsas virtutes gratis a Deo datas, sicut fidem, spem et licet virtutes quae gratis dantur; idem autem Spiritus est dator omnium, aeque quantum ad se benignus omnibus. Et divisiones ministrationum sunt, quibus alii aliis subserviant, idem autem Dominus, scilicet Filius dans singulis pro arbitrio suo. Et divisiones operationum sunt, quia et sunt opera majora, et opera minora, idem vero dator, scilicet Deus Pater. Nota quod prius virtutes significavit, dicendo gratiarum, quarum effectus significat, dicendo nimis, et operationum. Earum enim effectus sunt, quantum ad proximos ministratio, quantum ad se, operatio. Quod vero dicit singulariter, Spiritus, D
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. alia & alia separatim oꝑar uiderentur. ex eo qđ spui grãs. &
unum dm subdit. Qui d̾s opatur om̃ia necessaria. in om̃ibꝰ: ñ uni
om̃ia tribuit. s in om̃ib om̃ia. oꝑatur. ut qͦd ñ habet quis in se. ha¬
beat in alio. & sic maneat caritas. & humilitas. Si enim humilis es &
amas unitatem. tͥ habet qͥsqͥs in illa. aliquid habet. Tolle inuidiam.
& tuum est qđ habeo. Liuor separat. caritas iungit. Sicũt in humano
corpore oculus solus uidet. s: non sͥ soli: sic sp̃m sc̃m habes si ęccłiam
amas. am̃as autem si in eiꝰ compage & caritate. consistis. Hec caritas

Expanded text:
s, alia et alia separatim operari viderentur, ex eo quod Spiritui graunum Deum, subdit quod Deus operatur omnia necessaria in omnibus, non uni omnia tribuit, sed in omnibus omnia operatur, ut quod non habet quis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore oculus solus videt, sed non sibi soli, sic Spiritum sanctum habes, si Ecclesiam amas. Amas autem, si in ejus compage consistis et charitate. Haec charitas
Abbreviated transcription (Latin):
d̃r. s donum dĩ. qui misteriũ suũ hominibꝰ declarauit: nec qui hoc dict
p̃stat beneficiũ religioni.s accipit. ut gr̃a hominũ ẽ. qđ dũ idola. di
cuntur cum ñ suit: unde & antistites eoꝵ hominibꝰ subiecti sunt. In re¬
gula uͦ xp̃iana. alit̃ est. quia ñ p̃stant religioni beneficiũ dicentes iñm
esse dñm. s accipiunt unde humiliari debent. ut patiantur se argui

Expanded text:
r, sed donum Dei, qui mysterium suum hominibus declaravit; nec qui hoc dicit praestat beneficium religioni, sed accipit, ut gratia hominum, cum quod idola dii dicuntur, cum non sint. Unde et antistites eorum hominibus subjecti sunt. In regula vero Christiana aliter est, quia non praestant religioni beneficium, dicentes Deum esse Jesum, sed accipiunt unde humiliari debent, ut patiantur se argui,
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate destruit hic apł̃s. posset enĩ
in excusationẽ sui peccati dic̃e uids. Et
si eadem ago quȩ urdico. me tam̃ iudeũ
defendit genꝰ & lex: & econt᷑ gentilis
me gentilem ignorantia. contra qd̾ apłs
ait. scimꝰ & cet̾a. ostendens uideos ñ
excusari ꝑ legẽ uel genꝰ. nec illos ꝑ igno

Expanded text:
e destruit hic Apostolus. Posset enim in excusationem sui peccati dicere Judaeus: et si eadem ago quae judico, me tamen Judaeum defendit genus et lex; et contra gentilis: me defendit ignorantia. Contra quod Apostolus ait: Scimus, etc., ostendens Judaeos non posse excusari per legem vel
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝓpter multos ꝓpħas quos replet. uel ꝓpter plura dona eiꝰ
subiectus ẽ ꝓpħis. ut qͣndo uolunt tacere & qndo loqui uolunt.
possint. & ñ cogit eos ut phitonicꝰ clamare aliqua. uel subticere:
unde si ptior non cedit. uidetur ñ ẽẽ sp̃s ddei. Subiectus etiam dr̃ ẽe

Expanded text:
dicit, propter multos prophetas quos replet, vel propter plura dona ejus: subjectus est prophetis, ut quando volunt tacere, et quando volunt loqui possint, et non cogit eos, ut Pythonicus, clamare aliqua vel subticere. Unde si prior non cedit, videtur non esse Spiritus Dei. Subjectus etiam dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & post de iurginibꝰ consulit. Nonet gͣ. qđ est. lucrandi occasio. cum posset
licite relinquere. s: ñ expedit: t̃s̃ enĩ expedit. ñ id qd̾ licitum ẽͤ qͣndo ꝑmit¬
titur quidem. s usus ipsiꝰ potestatis. aliis affert impedim̃tum salutis. si¬
cut est illud unde iam diu loquim̃. scił̃ discessio fidelis ab infideli. quam ñ
ꝓ hibet dñs. quia. coram illo ñ est iniusta. S apls ne fiat suadet consilio
caritatis. ut uemo in ea re ussionis necessitate teneat᷑. s consilũ uoluntate
libere faciat. Hoc gͦ mͥ uisum est apłm monendo dixisse. coniunx enĩ fidelis
licite potest relinquere infidelem: idolatria enĩ & quelibet noxia. suꝑstitio.¬

Expanded text:
sicut et post de virginibus consulit. Monet ergo quod est lucrandi occasio, cum posset licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum salutis, sicut est illud unde jam diu loquimur, scilicet discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est injusta. Sed Apostolus ne fiat, consilio charitatis suadet, ut nemo in ea remissionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Hoc ergo mihi visum est Apostolum monendo dixisse. Conjux enim fidelis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
siuis. S qm̃ sciebat speudo occasionẽ queie.¬
re accipiendi. noluit ab his acciꝑe: ne causa
Qđ gͦ dicit apłs om̃ia. licent. ñ de malis s
de bonis intelligi oportet: qͥbꝰdam enĩ uidet᷑
ꝓpt̃ lib̾tatem concessi arbitrĩ hoc apl̃s dixis¬
se. q̃si om̃ia liceant s ñ expediant. Sed
ad herodem ait. ñ licet tͥ habere uxorẽ fris
tui. Qđ si illud eẽt qđ illi auint. debuit dic̃.
licet tͥ s ñ expedit. Et dñs similit̃ mulie¬
contẽpnitis. & aliis inferiorẽ quia sũptꝰ ñ ac¬
cipio estimatis: s ñ ião dimito. qđ m̃ ñ l¬

Expanded text:
suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaeresuis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causQuod ergo dicit Apostolus, omnia licent, non de malis, sed de bonis intelligi oportet. Quibusdam enim videtur propter libertatem concessi arbitrii hoc Apostolum dixisse, quasi omnia liceant, sed non expediant, sed ad Herodem ait: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Quod si illud esset quod illi aiunt, debuit dicere, licet tibi, sed non expedit. Et Dominus similiter muliecontemnitis, et aliis inferiorem, quia sumptus non accipio, aestimatis: s
Abbreviated transcription (Latin):
maritam illiꝰ miseratione ꝑdu-¬
ctus ẽ. hȩc ñ p̃cipiuntura. dño
quãuis dño moneantur offerri:¬
ut tanto intelligantur ẽe grati¬
ota. q̃ntomagis ostenduntur
indebita. Illicita gͦ ꝓhibentur.¬
licita. uͦ quȩ ñ expediunt. libere¬
cent. hic repetit qđ dixerat. ut
testate. redigar. quod facerem si cum offendi-¬
culo fr̃is manducarẽ: ita enĩ amore. esce frẽm
mͥ licent. quia. esca debetur uentri. & uent̃
escis. Non mutantur ista. Onde & pt apłs
s ñ cum scandalo manducandũ ẽ. Unde &¬
alibi dicit. non manducabo carnẽ in ȩtͣ̃num.
ne frẽm meũ scandalizem. Etemq alibi: om̃ia
quidem munda sunt. s: malũ ẽ homini qui
ꝑ offendiculũ manducat. Sequit᷑. D̃s autẽ
Quasi. Esca debetur uentti & uent̾ escis .s
tam̃ ñ edam cum scandalo. quia ds̃ & hoc &
cent. Premittit hic apłs qd̃ postea plemꝰ auc¬
turus est. dicit enĩ qͥa sͥ licet ab aliis sumptꝰ
acciꝑe. sicut alii apłi accipiebant. a subditis

Expanded text:
maritani illius miseratione ctus est. Haec non praecipiuntur a Domino, quamvis Domino moneantur offerri,ut tanto intelligantur esse graquanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur,licita vero quae non expediunt libercent. Hic repetit quod dixerat ut nullius rei potestate redigar; quod facerem, si cum offendiculo fratris manducarem: ita enim amore escae fratrem mihi licent, quia esca debetur ventri, et venter escis. Non mutantur ista. Unde et post, Aanducate , sed non cum scandalo manducandum est. Unde alibi dicit: Non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem . Itemque alibi: Omnia quidem munda sunt, sed maper offendiculum manducat . Deus autem. Quasi dicat: Esca debetur ventri, et venter escis, sed tamen non edam cum scandalo, quia Deus et hoc cent: Praemittit hic Apostolus quod postea plenius acturus est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis
Abbreviated transcription (Latin):
Qcuta. de legis atq cerimoniarũ abolitione
ittaturꝰ recte nom̃ suũ subticuit. ne p̃scͥpti
nominis inuidia. utilitatẽ seq̃ntis excludẽt le¬
ctionis. Est itaq & illa epła. pauli. sicut & aliȩ.
De ordine q epłarum queri solet. quare ñ eo
ordine. st̃ disposite qͦ ab apło sunt editȩ. qͦd con¬
stat ñ ẽẽ. cũ epła quȩ romanis scribit᷑. pͥma
stolam enĩ quȩ ad corinthios scribit᷑ ante istã
scͥpsisse uidet᷑. qͥa. hanc de coruitho scͥpsisse eui Origẽne:¬
dent̃ monstrat᷑. ex eo qͦa dicit. Comm̃do uob̃
phebem sororẽ nr̃am ministrã ęccłiȩ quȩ ẽ cen-¬

Expanded text:
ca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilitatem sequentis excluderet lectionis. Est itaque et illa Epistola Pauli, sicut et aliae. De ordine quoque Epistolarum quaeri solet, quare non ordine sint dispositae, quo ab Apostolo editae, quod constat non esse, cum Epistola quae ad Romanos scstolam enim quae ad Corinthios scribitur, ante istam scripsisse videtur, quia hanc de Corintho scripsisse evidenter monstratur ex eo quod dixit: Commendo vobis Phoeben sororem n
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audens exercere seueritatẽ. & sermo ẽ contẽptibilis. qͥa ut idiota sine argu¬
m̃tis loquit᷑. ut auint. Attende qͦd infirma. dicit cont᷑ fortes. & contẽptibilis contͣ
graues. Ut autẽ ñ estimer ã uob̃ tamqͣm terrere uos. & oꝑe qͦd minor ñ implere:
hoc cogitet. qͥ eiꝰmodi ẽ. sct qui ita de me opinat᷑. & hoc idem sciatis uos. qͥa qͦd
muior uerbis impleturꝰ sum factis: qđ ita ait: quia quales id ẽ qͣm asꝑi sumꝰ in uer¬
bo ꝑ epłas dum sumꝰ absentes. tales erimꝰ & p̃sentes & in facto. scił ulciscentes om̃eni
mnobedientiã. quia si uicia. ur̃a. palparemꝰ. tc ñ edificaremꝰ s destrueremꝰ. Non enĩ.
Quasi. Tales erimꝰ in facto quales sumꝰ uerbo. qͥa ñ sumꝰ speudo similes. qͥa usurpant.

Expanded text:
non audens exercere severitatem, et sermo est contemptibilis, quia ut idiota sine argunon audens exercere severitatem, et sermo est contemptibilis, quia ut idiota sine argumentis loquor, ut aiunt. Attende quod infirma dicit contra fortes, et contemptibilis contra graves. Ut autem non existimer a vobis tanquam terrere vos, et opere quod minor non implere, hoc cogitet qui ejusmodi est, scilicet qui ita de me opinatur. Et hoc idem sciatis vos, quia quod minor verbis, impleturus sum factis. Quod ita ait, quia quales, id est quam asperi sumus in verbo per epistolas, dum sumus absentes, tales erimus et praesentes in facto, scilicet ulciscentes omnem inobedientiam, quia, si vitia vestra palparemus, tunc non aedificaremus, sed destrueremus. Non enim. Quasi dicat: Tales erimus facto quales sumus verbo, quia non sumus pseudo similes, qui usurpant
Abbreviated transcription (Latin):
ut speudo faciunt: ñ erubescam. qͥa & uerũ ẽ & ñ ad głam meã. s ad utilitatẽ.¬
ur̃am dr̃. & ad głam dĩ. Ut autẽ. & cęt̾a. Hic dicit se cum p̃sens fuerit implere
oꝑe. qd absens uerbo minat᷑. Hoc autẽ dicit occasione illiꝰ sententiȩ. quã ibi dixe¬
rat. parati ulcisci om̃em inobedientiã. ne putarent eũ absentẽ tautũ minari. &
p̃sentẽ nichil facere. Quasi. Hanc potestatẽ dedit mͥ dñs. in edificationẽ &
ñ in destructionẽ. s tam̃ ulciscar. Uideret᷑ enĩ illis ido debere blandiri. qͥa. pote¬
statem accepit in edificationẽ ñ in destrutionẽ. s ulcisci contͣ opinionẽ qͦꝵdã
se dicit. Ut autẽ. Quasi. Promptꝰ sum ulcisci. tam̃ hoc diceus estimor tamqͣm tet¬
rete uos ꝑ epłas. & uere estimor. q̃m reuera qͥdam inqͥunt epł̃e qͥdem graues st̃ idẽ
ponderose ad intelligendũ. & fortes ad terrendũ: p̃sentia autẽ corꝑis ẽ infirnia

Expanded text:
verum est, et non ad gloriam meam, sed ad utilitatem vestram dicitur. Ut autem, etc. Hic dicit se, cum praesens fuerit, implere opere quod absens verbo minatur. Hoc autem dicit occasionem illius sententiae quam ibi dixerat, parati ulcisci omnem inobedientiam, ne putarent eum absentem tantum minari, et praesentem nihil facere. Quasi dicat: Hanc potestatem dedit mihi Dominus in aedificationem et non in destructionem, sed tamen ulciscar. Videretur enim illis ideo debere blandiri, quia potestatem accepit in aedificationem, non in destructionem; sed ulcisci contra opinionem quorumdam se dicit. Ut autem. Quasi dicat: Promptus sum ulcisci, tamen hoc dicens, existimor tanquam terrere vos per Epistolas. Et vere existimor, quoniam revera quidam, inquiunt, Epistolae quidem graves sunt, id est ponderosae ad intelligendum, et fortes ad terrendum. Praesentia autem corporis est infirma,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝓuocatꝰ lenẽ animũ ostendit. & in correctionib inodũ ñ exces¬
sit. Obsecro ego paulus. qͥ in facie qͥdem id ẽ exteriꝰ ut dicitis. humi¬
lis sum int̾ uos. scił dum p̃sens sum. Absens autẽ. Quasi. Dum ñ ti¬
meo aliqͥd mali mͥ fieri a. uob̃. confido in uob̃ id ẽ confident̃ ago
in uob̾. asꝑe. uos redarguens. Rogo autẽ. hic dicit unde obsecret
eos. Quasi. Non solum obsecro uos. s etiã rogo ne p̃sens scił cũ uen̾o.
audeam in qͦsdam incorrectos. id ẽ ne p̃sens audat᷑ puniã eos ꝑ eam
confidentiã. qua estimor audere absens. quia qͣntum putor absens
confidere. tautũ p̃sens faciã in re. nͥ se em̃dauerint. Hoc gͦ rogat
ut tales illos inueniat. ne. cogat᷑ irasci & uindicare. in eos: s p̃ssa
seueritate letet᷑ cum cis. Quosdam dico qͥ arbitrant᷑ nos tamqͣ scđm

Expanded text:
etiam provocatus lenem animum ostendit, et in correctionibus modum non excesetiam provocatus lenem animum ostendit, et in correctionibus modum non excessit. Obsecro ego Paulus qui in facie quidem, id est exterius ut dicitis, humilis sum inter vos, scilicet dum praesens sum. Absens autem. Quasi dicat: Dum non timeo aliquid mali mihi fieri a vobis, confido in vobis, id est confidenter ago in vos, aspere vos redarguens. Rogo autem. Hic dicit unde obsecret eos. Quasi dicat: Non solum obsecro vos, sed etiam rogo ne praesens, scilicet cum venero, audeam in quosdam incorrectos, id est ne praesens audacter puniam eos, per eam confidentiam qua existimor audere absens, quia quantum putor absens confidere, tantum praesens faciam in re, nisi se emendaverint. Hoc ergo rogat ut tales illos inveniat, ne cogatur irasci et audere in eos, sed praemissa severitate laetetur cum eis. Quosdam dico, qui arbitrantur nos tanquam secundum
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ eminentẽ in uob̃. Grãs do de alt̾na. indigentia.
& de alt̾no supplem̃to indigentiȩ ꝓuincialium xp̃i. & militum
ap̃i egit. hinc de. rebꝰ carnalib in illos. inde autẽ de rebꝰ sp̃ua¬
lib in istos: idoq tamqͣm scõꝵ gaudioꝵ sagina plenꝰ. eructuats
exclamat. Grãs deo. Quasi. & quia hinc inde tot bona suiit.
gr̃as ago dõ suꝑ dono eiꝰ menatrabili. id est de caritate quã. suis
donat. q̃ ñ potest enarrari q̃ntũ utilis sit: ułenarrabili .i qͦd debͥet enartar
Ipse autẽ. Postqͣm ammonuit bonos de elemosinis in scõs faciendis.
agit de incorrectis qͥ speudo sequebant᷑. & eũ ferotẽ. putabant. Qsi.
Correctos ad elemosinas inuito. uos autẽ alios qͥ speudo mͥ p̃fertis.
obsecro ego paulus quasi uere humilis ñ suꝑbꝰ. ipse qͥ alios ad elemosi¬
nas moneo. idem uob̃ qui illis. Obsecio dico ꝑ mansuetudinẽ & modesti¬
am xp̃i. id ẽ si uultis ut sim uob̃ lenis. & cum mͦ puniã uos. sicut xp̃c

Expanded text:
. Gratias Deo. De alterna indigentia et de alterno supplemento indigentiae provincialium Christi et militum Christi egit. Hinc de rebus carnalibus in 132 illos; inde autem de rebus spiritualibus in istos. Ideoque tanquam sanctorum gaudiorum sagina plenus eructans clamat: Gratias Deo. Quasi dicat: Et quia hinc tot bona sunt, gratias ago Deo super dono inenarrabili, id est de charitate quam suis donat, quae non potest enarrari quantum utilis sit. Vel, enarrabili, id est quod debet enarrarIpse autem. Postquam admonuit bonos de eleemosynis in sanctos faciendis, agit de incorrectis qui pseudo sequebantur, et eum ferocem putabant. Quasi dicat: Correctos ad eleemosynas invito, vos autem, alios qui pseudo mihi praefertis, obsecro ego Paulus. Quasi dicat: Vere humilis non superbus ipse qui alios ad eleemosynas moneo, idem vobis qui illis. Obsecro, dico, per mansuetudinem et modestiam Christi, id est si vultis ut sim vobis lenis, et cum modo puniam vos, sicut Christus
Abbreviated transcription (Latin):
sima. pauptas eoꝵ ab un¬
dauit in diuitias sim¬
plicitatis eoꝵ. quia
monium illis reddo. &¬
qͦd supra uirtutẽ uo
luntarũ fuerunt. cum
multa. exhortatione.
obsetrantes nos grãm

Expanded text:
sima eorum paupertas abundavit in divitias simplicitatis eorum, quia monium illis reddo, quod supra virtutem primo voluntarii fuerint, cum multa exhortatione obsecrantes nos gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ undicat mobedientiã. cum illã. condẽpnat ꝑ obedientiã: tc̃ illam
destruit. qñdo eos qͥ resistunt reducit ad fidẽ: & hȩc ẽ digna. ultio.
ut ꝑfidia. ab his ã. quib defendebat᷑. dãpnetur. Quȩ scđm faciẽ. &¬
oet̃a. Quasi. Multa. dixi. qͥb ostendi uob̃ potiꝰ nos debere. sequi qͣm
speudo: & si uob̃ ñ sufficit qd̾ dixi. quare me potiꝰ qͣm speudo sequa¬
mini: uidete. hȩc alia. quȩ st̃ scdm faciẽ. id ẽ ita euidentia. sicut
ea quȩ st̃ subiecta oculis. Aꝑta enĩ st̃ quȩ dicet. hȩc scdł. Si quis
Ipse autẽ ego paulꝰ
obsecro uos ꝑ mansue¬
tudinẽ & modestiam
xp̃i. qͥ in facie qͥdem
humilis int uos. absens
autẽ confido in uob̃.
Rogo autẽ ne p̃sens
audeam ꝑ eã. confiden¬
tiam qua existimor
audere. in qͦs dam qͥ
arbitrant᷑ nos tamqͣm
scđm carnẽ. ambulemꝰ.
In carne enĩ ambulan¬
tes. ñ scdm carnẽ mili

Expanded text:
enim vindicat inobedientiam, cum illam condemnat per obedientiam; tunc illam enim vindicat inobedientiam, cum illam condemnat per obedientiam; tunc illam destruens quando eos qui resistunt perducit ad fidem. Et hoc est digna ultio, ut perfidia ab his quibus defendebatur, damnetur, quae secundum faciem, etc. Quasi dicat: Multa dixi quibus ostendi vobis potius debere nos sequi quam pseudo, et si vobis non sufficit quod dixi, quare me potius quam pseudo sequamini. Videte, haec alia, quae sunt secundum faciem, id est ita evidentia sicut ea quae sunt subjecta oculis. Aperta enim sunt quae dicet: Haec scilicet, si quisipse autem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi qui in facie quidem humilis inter vos absens autem confido in vobis rogo autem ne praesens audeam per eam confidentiam qua existimo audere in quosdam qui arbitrantur nos tamquam secundum carnem ambulemus in carne enim ambulantes
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. id ẽ ꝓ t̃reno cõmodo. & uere ñ scđm carnẽ. inclitamꝰ. nam arma
militiȩ nr̃ȩ id ẽ uirtutes & miracula. ꝑ quȩ in p̃dicatione inilitamꝰ. ñ
suit carnalia debilitate. s: st̃ potentia dõ id ẽ ꝑ d̃m. ad destructionẽ
munitionũ. id ẽ ut destruant consilia hominũ. seu demonũ diu̾sis
calliditatib munita consilia destruentes. Quasi. Uere posst̃ destruȩ¬
dico destruentes consilia demonũ & hominũ. & om̃em altitudinẽ idẽ
ꝓfunditatẽ intellectꝰ. tam legis ꝑitoꝵ qͣm philosophoꝵ: altitudinẽ
dico extollentẽ se adũsus scientiam dĩ. id ẽ quȩ de dõ ẽ. ut dum inpug¬
om̃em intellectũ. id ẽ captiuõs
ducimꝰ om̃s suꝑbe agen¬
tes uel intelligentes. dũm xp̃o contradicentes uincimꝰ. ducentes eos usq
deamꝰ ulcisci om̃em inobedientiã. qͦd faciemꝰ cum impleta. fuerit ur̃a. in
obedientia. id ẽ pͦtqͣm recognouero om̃s ex dilatione. obedientes. Tc̃

Expanded text:
amus. Nam arma militiae nostrae, id est virtutes et miracula per quae in praedicatione militamus, non sunt carnalia debilitate, sed sunt potentia Deo, id est per Deum, ad destructionem munitionum, id est ut destruant consilia hominum seu daemonum diversis calliditatibus munita, consilia destruentes. Quasi dicat: Vere possim destruedico, destruentes consilia hominum et daemonum, et omnem altitudinem, id est profunditatem intellectus, tam legis peritorum quam philosophorum. Altitudinem, dico, extollentem se adversus scientiam Dei, id est quae de Deo est. Ut dum impugomnem intellectum, id est captivos ducimus omnes superbe agentes, vel intelligentes, dum Christo contradicentes vincimus. Ducentes eos usquedeamus, ulcisci omnem inobedientiam. Quod faciemus, cum impleta fuerit vestra obedientia, id est postquam recognovero omnes ex dilectione obedientes. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
bene deliberet a pud se. ita ut uim rationis ñ excedat. uel ꝓpt̾ odiũ nr̃m uel ꝓpt̾ hono¬
rem nr̃m: hoc inquam cogitet. quia sicut ipse xp̃i. ẽ. ita. & nos. id ẽ ꝑ quȩcũq ipse
est ap̃i. ꝑ eadem & nos. Cel ita. quȩ scd̃m. Quasi. Nos ueri apli tales sumꝰ quales¬
sup ostendi. quȩ autẽ st̃ scd̾m faciẽ uidete. id ẽ diligent̃ oꝑa eoꝵ considerate. qͥ in iũp
conspectu tantũ bona. agunt. ne forte uos seducant. ut uelitis eos p̃ferte. nob̃ qͦd
se. qͥa sicut ipse ẽ xp̃i ita & nos. id ẽ ꝑ quȩcũq ipse ẽ xp̃i. ꝑ eadem & nos. Cont᷑
suꝑbos speudo hoc dicit. qͥ de se p̃sum̃tes inflatione animi apłõ se p̃ponebant. Nam¬

Expanded text:
bene deliberet apud se, ut vim rationis non excedat, vel propter odium nostrum, vel propter honorem suum. Hoc, inquam, cogitet, quia sicut ipse Christi est, ita et nos, id est per quaecunque ipse est Christi per eadem et nos. Vel ita, quae s ostendi. Quae autem sunt secundum faciem videte, id est diligenter opera eorum considerate, qui in vestro conspectu tantum bona agunt, ne forte vos seducant, ut velitis eos praeferre nobis. Quod e, quia sicut ipse est Christi, ita et nos, id est per quaecunque ipse est Christi, per eadem et nos. Contra superbos pseudo hoc dicit, qui de se praesumentes inflatione animi Apostolo se praeponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
gło xp̃i & simplicitate cõ¬
municationis in illos & in
om̃s. & ipsoꝵ obsecrationẽ
ꝓ uobis desiderantiũ uos.
ꝓpter eminentem gr̃am di
eligit. poterit in di oꝑe abundare. Licet enĩ exiguũ sit qͦd
parum habens tͥbuit. abundat ram̃ qͦd recto uidicio fit. qͥa
queritur de qnͣto. & qͦ animo det᷑. Et quasi qͥs quereret. est¬
ne hoc bonũ. scił largitio elemosinaꝵ: respondetur utiq. si

Expanded text:
icitate communicationis in illos et in omnes, et ipsorum obsecratione pro uobis, desiderantium uos propter eminentem gratiam dei eligit, poterit in Dei opere abundare: licet enim exiguum sit quod parum habens tribuit, abundat tamen quia recto judicio fit: quia quaeritur de quanto, et quo animo detur. Et quasi aliquis quaereret: Estne
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & hoc simplici animo facitis. Uel ꝓ simplicitate cõmunica¬
tionis. id ẽ quia alii exemplo ur̃o sua aliis cõmunicant: com¬
municationis dico factȩ in illos id ẽ scõs p̃dictos. & in alios
om̃s egentes. & ipsoꝵ. & cet̾a. Quasi dic̃et. Per multos di¬
c etiã. głificantes đm de obsecratione ipsoꝵ sc̃oꝵ facta ꝓ
uob̾. id ẽ illi multi głificant etiã. dm̃. & de hoc quia &. iꝑ¬
si sc̃i obsectant ꝓ uob̾: ipsoꝵ dico desidantiũ uos uidere in

Expanded text:
tis, et hoc simplici animo facitis. Vel pro simplicitate communicatis, et hoc simplici animo facitis. Vel pro simplicitate communicationis, id est quia alii exemplo vestro sua aliis communicant. Communicationis, dico, factae in illos, id est sanctos praedictos et in alios omnes egentes, et ipsorum, etc. Quasi dicat: Per multos dico etiam glorificantes Deum, de obsecratione ipsorum sanctorum, facta pro vobis, id est illi multi glorificant etiam Deum de hoc, quia et ipsi sancti obsecrant pro vobis. Ipsorum, dico, desiderantium vos vide
Abbreviated transcription (Latin):
dico om̃em id ẽ ꝑfectam. Quȩ. largitio oꝑatur ꝑ nos actiones
gĩarum dõ. & ideo facienda. id ẽ ipsa largitio ẽ causa. quare.
aguntur gr̃e dõ. cuiꝰ largitionis nos sumꝰ ministri. Qm̃ & ce
tera. Quasi. Iđo aguntur gr̃ȩ dõ de dono largitionis. qͥa
in actione gr̃aꝵ quȩ. fit ꝑ multos. quia multi uide agunt gr̃as
đo. & hoc in dño id ẽ in oꝑatione. dñi. qui eos mouit ad agen¬
das gr̃as. Dico qͦd ꝑ multos agunt᷑ gc̃ȩ dõ. & hoc ꝑ ꝓbatio¬
nem muusterũ huiꝰ. id ẽ qͥa. laudant hanc ministrationẽ nr̃am:
ꝑ multos dico głificantes dm. ñ solũ de ur̃a. largitate. s ettã
in accepta. occasione. in. id est. pro. uel de. obedientia. confes¬
sionis ure. id ẽ
de fide & confessione &
obedistis eugło xp̃i in subiectione m̃tis. & głificantes đm
ꝓ simplicitate cõmuncationis. id ẽ qͥa. ur̃a cõmunia reputa¬

Expanded text:
dico, omnem, id est perfectam, quae largitio operatur per nos gratiarum dico, omnem, id est perfectam, quae largitio operatur per nos gratiarum actionem Deo. Et ideo facienda est, id est ipsa largitio est causa quare aguntur gratiae Deo, cujus largitionis nos sumus ministri. Quoniam, etc. Quasi dicat: Ideo agentur gratiae Deo de dono largitionis, quia in actione gratiarum, quae fit per multos, quia multi agunt inde gratias Deo. Et hoc in Domino, id est operatione Domini, qui eos movit ad agendas gratias, dico quod per multos agentur gratiae Deo. Et hoc per probationem ministerii hujus, id est quia laudant hanc ministrationem nostram. Per multos dico glorificantes Deum, non solum de vestra largitate, sed etiam inde accepta occasione, in, id est pro, vel de obedientia confessionis vestrae, id est de fide et confessione, et obedistis Evangelio Christi in subjectione mentis, et glorificantes Deum pro simplicitate communicationis, id est vestra communia reputa
Abbreviated transcription (Latin):
sđm slĩ. uel in ȩt̃num id ẽ sine. fine. Iustꝰ ẽ. qͥ bona mundi fine.
et̃ni p̃mũ cõmunia reputat. Et nota qͦd hoc exemplo ad lar¬
giendũ scis inuitat. Si enĩ huiꝰ qui pauꝑib largit᷑ merces mag
suꝑfluitatẽ: & in tantũ p̃stabit. qͦd etiã multiplicabit sem̃
urm. unde plures elemosinas faciatis. & idõ hoc timore ne¬
mo tuneat. dare: & augebit increm̃ta id ẽ facultatẽ. & uolun¬
tatem dandi elemosinas: inciem̃ta. dico frugũ & iusticiȩ ur̃e.
id ẽ ex quib ꝓcedit iusticia & uita. Iusticia ẽ scĩtas & bona ui¬
ta. unde ꝓueniunt fruges. id ẽ et̾na. remuneratio. Increm̃ta
sunt. elemosine & uoluntas dandi. ꝓ quib & hic uirtutes. &
m futuro gła augebitur. Ut in om̃ibꝰ. Quasi. In tantũ auge¬
bit & res & uoluntatẽ dandi. ut uos locupletati scđm ur̃am
reputationẽ in om̃ib. id ẽ in om̃i statu ur̃o abundetis in sim¬
plicitatẽ. id ẽ largitionẽ simplici animo factã:: simplicitatem

Expanded text:
saeculi, vel in aeternum, id est sine fine. Justus est qui bona mundi fine aeterni praemii communia reputat. Et nota quod exemplo hoc ad largiendum sanctis invitat. Si enim hujus qui pauperibus largitur merces magnsuperfluitatem, et in tantum praestabit quod etiam multiplicabit semen vestrum, unde plures eleemosynas faciatis. Et ideo hoc timore nemo timeat dare, et augebit incrementa, id est facultatem et voluntatem dandi eleemosynas, incrementa dico, frugum justitiae vestrae, id est ex quibus procedit justitia et vita. Justitia est sanctitas et bona vita, unde proveniunt fruges, id est aeterna remuneratio. Incrementa sunt eleemosynae et voluntas dandi, pro quibus et hic virtutes et in futuro gloria augebitur. Ut in omnibus. Quasi dicat: In tantum augebit, et res et voluntatem dandi, ut vos locupletati, secundum vestram reputationem in omnibus, id est in omni statu vestro, abundetis in simplicitatem, id est largitionem simplici animo factam. Simplicitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. quȩ fuit ad gtũ
ueritas facta. ẽ. & uisce¬
ra. eiꝰ abundantiꝰ in uo¬
bis sunt. reminiscentis
om̃ium ur̃m obedien¬
tiam. qͦmͦ cum timore
& tremore excepistis
eum. Gaudeo qͦd in
om̃ib confido in uob
Notam autẽ uobis fa¬
data est mͥ in eccłiis

Expanded text:
nostra quae fuit ad Titum nostra quae fuit ad Titum veritas facta est et viscera eius abundantius in vos sunt reminiscentis omnium vestrum oboedientiam quomodo cum timore et tremore excepistis eum gaudeo quod in omnibus confido in vobis notam autem facimus vodata est in ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio susceꝑunt ũbum. ut ꝓbatos se hoꝵ passionibꝰ demon¬
strarent: & pauꝑtas eoꝵ altissima. id ẽ magna uel nobilissima.
benignitate. m̃tis. abundauit in diuitias simplicitatis eoꝵ. id
est maior facta. ẽ dum tendit diuitias dare. & hoc simplici aĩo.
ñ ut homim placeant: Tenues qͥdem erant in substantia. facul¬
tatum .s diuites fuer̃t in dando. qͥa pura conscientia. oꝑati ft̃:¬
& inde reddo illis testimoniũ. qͥa nemine cogente uoluutarũ fue¬
runt ad dandũ. scđ̾m uirtutẽ rerũ suarũ. & supͣ uirtutẽ. ut
etiã pͣt egerent: ipsi dico cũ exhortatione. multa obsetrantes
nos. cum timens eis ñ assentirẽ. ut eos ꝑmitteremꝰ hab̾e. gr̃am
& cõmunicationẽ ministerũ. id ẽ ministrationis. qͥd ministeriũ
gauisi sumꝰ suꝑ gaudio
titi. quia. refectꝰ ẽ sp̃s
eius ab om̃ib uobis. Et
siquid apud illũ de uo¬
bis głatꝰ sum non sum
confusus. s sicut de uo¬
bis om̃ia in ueritate. lo¬
cuti sumꝰ: ita & głatio

Expanded text:
erunt verbum, ut probatos se horum passionibus demonstrarent. Et paupertas eorum amplissima, id est magna, vel nobilissima, benignitate mentis, abundavit in divitias simplicitatis eorum, id est major facta est, dum tendit divitias dare: Et hoc simplici animo, non ut homini placeant. Tenues qui erant in substantia facultatum, sed divites fuerunt in dando, quia priva conscientia operati sunt. Et inde reddo illis testimonium, quia nemine cogente voluntarii fuerunt ad dandum secundum virtutem, rerum suarum, et supra virtutem, ut etiam post egerent. Ipsi dico, cum exhortatione multa obsecrantes nos, cum timens eis non assentirem, ut eos permitteremus habere gratiam et communicationem ministerii, id est ministrationis, qgavisi sumus super gaudio Titi: quia refectus est spiritus ejus ab omnibus vobis. Et si quid apud illum de vobis gloriatus sum, non sum confusus: sed sicut omnia vobis in veritate locuti sumus, ita et gloriatio
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ nr̃a. quȩ ẽ de coriectione ur̃a & gaudio rti. abundantiꝰ ga¬
uisi sumꝰ qͣm doleremꝰ de tͥbulatione. s: magis suꝑ gaudio titi.
Quasi. De utroq id ẽ de correctione ur̃a & gaudio titi. abundan¬
tiꝰ sumꝰ gauisi qm tͥstaremur de tͥbulatione. s magis abundan¬
tiꝰ de gaudio titi: quia gaudebat. ñ uͦ solum de correctis
s etiã de altis qͦs sꝑabat corrigendos. Unde sequit᷑. Quia. refe¬
recti. sꝑat de reliquis. Et siquid apud illũ de uob̾ głatꝰ sum
comm̃idando uos. ñ sum confusꝰ id ẽ ñ erubesco me falsũ inueniri:
s sicut locuti sumꝰ uob̾ om̃ia in ueritate. In corripiendo ueritas
apparet arguentis. dum qͥ arguunt᷑ se em̃dant. Dum enĩ correc¬
ti imitantur. testimoniũ ꝑhibent. arguenti. Ueram gͦ apł̃s osten¬

Expanded text:
correctione vestra, et gaudio Titi, abundantius gavisi sumus, quam doleremus de tribulatione, sed magis super gaudio Titi. Quasi dicat: De utroque, id est de correctione vestra et gaudio Titi abundantius sumus gavisi, quam tristaremur de tribulatione: sed magis abundantius de gaudio Titi, quia gaudebat non ssed etiam de aliis quos sperabat corrigendos. VERS. 14.-- Serat de reliquis. Et si quid apud illum de vobis gloriatus sum, commendando vos, non sum confusus, ideo non erubeseo me falsum inveniri, sed, sicut locuti sumus vobis omnia in veritate, id est in corripiendo veritas apparet arguentis, dum qui arguuntur se emendant; dum enim correcti immutantur, testimonium perhibent arguenti. Veram ergo osten
Abbreviated transcription (Latin):
abundantiꝰ qmͣ in aliis. eiꝰ titi dico reminiscentis obedientiã om̃i-
um ur̃m. Ostẽndit titũ laudasse eos. quia solliciti erant obe¬
& tremore corꝑis. & quia sic in illo egistis. gaudeo qͦd confi¬
do de uob̃. & hoc in om̃ib reb ñ solũ in bona uoluntate. s: ctĩã
in oꝑib bonis. Notã autẽ. Hic ubi laudat eos incidenter de
elemosinis faciendis in scõs qͥ crant iherosolimis. ammonet ꝑ
exemplũ macedonũ. Et congrue hic ubi de correctis agit᷑ m̃tio
fit de collectis. qͥa. ab aliis ñ querit. quib dare sua. ñ ꝓdest.

Expanded text:
abundantius quam in aliis. Ejus, Titi dico, reminiscentis obedientiam omnium vestrum. Ostendit Titum laudasse eos, quia solliciti erant obeet tremore corporis. Et, quia sic in illo egistis, gaudeo quod confido de vobis, et hoc in omnibus rebus, non solum in bona voluntate, sed etiam in operibus bonis. Notam autem, hic ubi eos laudat, incidenter de eleemosynis faciendis in sanctos qui erant in Hierosolymis antemonet per exemplum Macedonum. Et congrue hic ubi de correctis agitur, mentio fit de collectis, quia ab aliis non quaerit, quibus dare sua vel
Abbreviated transcription (Latin):
dis. id ẽ ñ ꝓ illis tautũ hoc feci. s ꝓ em̃datione om̃ium ur̃m.
Uel illos tangit. qͦs suꝑiꝰ in pͥma epła inurias & fraudes fr̃ib
fecisse dixit. & ostendit ñ magis causa coꝵ qͥ pecrauer̃t scͥpsisse
remitti eis: qm causa ecłie. quȩ uno contumeliã aut fraudẽ
patiente cõpatit᷑ & indignat᷑. Et hoc est qͦd ait. gͥ & si scͥpsi

Expanded text:
dis, id est non pro illis tantum hoc feci, sed pro emendatione omnium vestrum. Vel illos tangit, quos superius in prima Epistola injurias et fraudes fratribus fecisse dicit. Et ostendit non magis causa eorum qui peccaverunt scripsisse remitti eis, quam causa Ecclesiae, quae uno contumeliam et fraudem faciente compatitur et indignatur. Et hoc est quod ait, igitur, etsi scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
quit. Et ut unuĩsalit̃ dicã uos ꝑtͥstari scd̾m dm. in om̃ib ex¬
hibuistis uos duce fide. incontaminatos ẽẽ. id ẽ ut sitis incon¬
taminati in negocio xp̃iano agendo. id ẽ in om̃ib officũs xp̃i¬
anẽ conũsationis agendis: uel exhibuistis id ẽ ostendistis pu¬
niendo illũ qui incestum amiserat. uos ẽẽ in caritate a. nego¬
cio id ẽ ã graui pecc̃o illiꝰ qͥ uxorẽ patͥs sui habuit. cui con¬

Expanded text:
quit. Et, ut universaliter dicam vos contristari secundum Deum, in omnibus exhibuistis vos, duce fide, incontaminatos esse, id est ut sitis incontaminati, in negotio Christiano agendo, id est in omnibus officiis Christianae conversationis agendis. Vel, exhibuistis, id est ostendistis puniendo illum qui incestum admiserat, vos esse incontaminatos a negotio, id est a gravi peccato illius quam uxorem patris habuit, cui con
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ille uera p̃sciuit. S qͥa illiꝰ p̃scien
tia. falli ñ potest. sine dubio ñ aliꝰs
ipsi peccant. qͦs d̾s peccaturos ẽẽ p̃sciuit.
Et ido si ñ malũ s bonũ facere uolu
issent. ñ malũ facturi p̃uiderent᷑ ab eo.¬

Expanded text:
praescisset mala eorum, nisi ea haberent. Non enim ideo quemque Deus cogit ad peccandum, quia futura hominum peccata praenovit, illorum enim praescivit peccata, non sua. Ideoque si ea quam ille praescivit
Abbreviated transcription (Latin):
autem uos
scire. quod
om̃is uiri ca¬
caput autẽ
mulieris uir.
caput uero
Omĩs uir
otans aut
ꝓphetans
uelato capi
non uelato
capite. de¬
turpat ca.¬

Expanded text:
autem uos scire, quod omnis uiri cacaput autem mulieris uir, caput uero Omnis uir orans aut prophetans uelato capitnon uelato capite deturpat ca
Abbreviated transcription (Latin):
nia in gloriam
dei facite. Dine
offensione estote
iudeis. & gentib
& ęcclesiȩ dei. si¬
cut. & ego per om¬
nia. omnibus pla.¬
ceo. non querens
quod mͥ utile. est
sed quod multis.
ut salui fiant.
Imitatores mei
estote. sicut &
do autem uos
fratres quod ꝑ¬
omnia memores
estis m̃ei. & sicut
tradidi uobis
precepta. mea ił¬
netis U olo

Expanded text:
nia in gloriam Dei facite sine offensione estote Iudaeis et gentilibus et ecclesiae Dei sicut et ego per omnia omnibus placeo non quaerens quod mihi utile est sed quod multis ut salvi fiant imitatores mei estote sicut et do autem vos fratres quod omnia mei memores estis et sicut tradidi vobis praecepta mea tenetis volo
Abbreviated transcription (Latin):
caris a udeis. Iustꝰ enĩ uidex ã peccatoribꝰ ui
dicatꝰ ẽ iniuste. & in eo tam̃ id ẽ in iusticia. uicit
om̃s homines. Huic itaq nullũ peccatum ha¬

Expanded text:
Augustinus Justus enim judex a peccatoribus est judicatus injuste, et in eo tamen, id est in justitia vincit omnes homines. Huic itaque nullum peccatum ha