comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dieq seruare dicantur: ut ꝓ commissi pretio ipsi in
se ꝓprie mortis exequantur sententiam. Itaq nili sic
regem non ꝑ se qui grauissimas in subditos habent le¬
get. non indi. non popli sarmatharum. tanta qͣnta a¬
pes reuerentia deuotionis obseruant. ut nulle ẽ do¬
mibus exire audeant: non aliquos adire pastus. ħͥ
rex fuerit egressus. & uolatus sibi uendicauerit pͥnci¬
pattim. Processus autẽ ẽ ꝑ rura redolentia. tibi in¬
halantes horti floribus. ubi fluens riuus ꝑ gramina.
ubi amena riparum. illic luous alacris uiuentutis. il
lic campestre exercitium. illuc curarum remissio.
Opus ipsum suraue de floribus de herbis dulcibus. Han¬
damina castrorum pͥma pontntur. Quid enim aliud
ẽ fauus: nisi quedam castrorum speqes: Deniq ab
his presepibiis apum: fricus arcetur. Que castra quadra¬
ta tantum possunt habere artis & gratie. quantum
habent crates fauorum: in quibus minute ac rotun¬

Expanded text:
dieque servare dicuntur: ut pro commissi pretio ipsi in dieque servare dicuntur: ut pro commissi pretio ipsi in se propriae mortis exsequantur sententiam. Itaque nulli sic regem, non Persae qui gravissimas in subditos habent leges, non Indi, non populi Sarmatarum tanta quanta apes reverentia devotionis observant; ut nullae e domibus exire audeant, non in aliquos prodire pastus, nisi rex fuerit primo egressus, et volatus sibi vindicaverit principatum. 69. Processus autem est per rura redolentia, ubi inalantes horti Roribusfloribus, ubi fugiens riuus per gramina, ubi amlic campestre exercitium, illic curarum remissio. Opus ipsum suave, de floribus, de herbis dulcibus fundamina castrorum prima ponuntur. Quid enim aliud est favus, nisi quaedam castrorum species? Denique ab his praesepibus apum fucus arcetur. Quae castra quadrata tantum possunt habere artis et gratiae, quantum habent crates favorum, in quibus minutae ac rotun
Abbreviated transcription (Latin):
tis emoltimenta rimatur. s mobilitatis nutat incerto.
neq pͥuilegio successionis & generis regalibus thronis insi¬
det: si quidem ignarus publice comiersationis cautus
atq eruoitus esse non poterit. Adde adulationes atq
delitias que teneris insolite etatibus ualoe acre inge¬
nium eneruare consuerunt. cum instituti onibus sꝑa¬
oonum. quorum pleriq suo magis questui qtrã usuri
ꝓuiblico animum regis inclinant. Apibus autẽ rex
nature claris formatur insignibtis. ut magnitudine
corpons prestet & spetie: tum quod in rege precipiiũ
est mortim mansuetuoine. Nam & si habet actileum
tamen eo non utitur ad tundicandum.Dunt enim le-¬
ges nature non scripte litteris s impresse moribus ut
leniores sint ao puiniendum. qui maxima potestate po¬
tiuntur. S & apes ille que non obtempauerint regᷤᷤ
impio. penitenti condempnatione se multant. itti mo¬
piantur acalei su uulnere. Quod psarum poyli ho¬

Expanded text:
tis emolumenta rimatur, sed mobilitatis nutat incerto: tis emolumenta rimatur, sed mobilitatis nutat incerto: neque privilegio successionis et generis regalibus thronis insidet; siquidem ignarus publicae conversationis, cautus atque eruditus esse non poterit. Adde adulationes atque delicias, quae teneris inolitae aetatibus vel acre ingenium enervare consueverunt; tum institutiones spadonum, quorum plerique suo magis quaestui, quam usui publico animum regis inclinant. Apibus autem rex naturae claris formatur insignibus; ut magnitudine corporis praestet et specie; tum quod in rege praecipuum est, morum mansuetudine. Nam etsi habet aculeum, tamen eo non utitur ad vindicandum. Sunt enim leges naturae non scriptae litteris, sed impressae moribus; ut leniores sint ad puniendum, qui maxima 107 potestate potiuntur. Sed et apes illae quae non obtemperaverint legibus regis poenitenti condemnatione se mulctant; ut immoriantur aculei sui vulnere. Quod Persarum populi ho
Abbreviated transcription (Latin):
Magna hec. d quantum in apibtis prestantiora:. que
sole monini genere animantium comuninem omnibꝰ
sobolem habent. unam omnes incolunt mausionem.
umits patrie claciountur limine. cominunis omnabͤ
labor. cominunis cibus comnuinis oꝑatio. comintinis
ustis & fructus ẽ comnitinis uolatas:. Quid plura :
Communis omnibus generatio ꝓregritas quoq corpo¬
nec partus quatiunti doloribus. & subito maximũ
filiorum examen emictunt. ẽ foliis atq herbis ore suo
plem legentes. Ipse sibi reget ordinant: ipse sͥ popłs̃ cie¬
ant. Et licet posite sub rege: sunt tamen libere. Nam
& prerogatinã udicii tenent. & fide deuotionis affectã.¬
sui huia & tanquam a se substitutum diligant. & tãto
honorantur examine. Rex autẽ non sorte ducteur.
quia in sorte euentus est. non iudicram. & sepe irratio¬
nabili casci sortis melionbus ultimus quisq prefertur.
neq imꝑite multitudinis tiulgari clamore sionatur.
que non merita uirtutis expendit. nec publice utilita.¬

Expanded text:
Magna haec, sed quanto in apibus praestantiora, quae solae in omni genere animantium communem omnibus sobolem habent, unam omnes incolunt mansionem, unius patriae clauduntur limine, in commune omnibus labor, communis cibus, communis operatio, communis usus et fructus est, communis volatus. Quid plura? Communis omnibus generatio, integritas quoque corponec partus quatiuntur doloribus, et subito maximum filiorum examen emittunt, e foliis et herbis ore suo prolem legentes. 68. Ipsae sibi regem ordinant, ipsae sibi populos creant; et licet positae sub rege, sunt tamen liberae. Nam et praerogativam judicii tenent, et fidae devotionis affectum; quia et tamquam a se substitutum diligunt, et tanto honorant examine. Rex autem non sorte ducitur; quia in sorte eventus est, non judicium, et saepe irrationabili casu sortis melioribus ultimus quisque praefertur: neque imperitae multitudinis vulgari clamore signatur, quae non merita virtutis expendit, nec publicae utilita
Abbreviated transcription (Latin):
que de terme indico tradit hystoria. uel eorum relatio¬
qui uidere pottierunt. fertur hic inger uermis conu̾iti
primum in spetiem catilis atq in eam mutari nat᷑am.
inde ꝓcessii quodam fieri bombilius. Nec eam tamen
formam figuramq custodit: sed laxis & latioribus fõ¬
liis uidetur pennas. assumere. Ex his foliis mollia il¬
la seres depectunt uellera: que ad ustis ꝓprios sibi di¬
tutes uendicarunt. Ulnde & dñs ait. Qui existis in
desercum uidere: Hominem mollibus uestimentis in-¬
dutum. Eoce qui mollibus uestiuntur: in domibtis re

Expanded text:
quae de verme Indico tradit hquae de verme Indico tradit hqui uidere potuerunt. fertur hic corniger uermis conuerti primum in speciem caulis atque in eandem mutari naturam, inde processu quodam fieri bombylius. nec eam tamen formam figuramque custodit, sed laxis et latioribus foliis pinnas uidetur adsumere. ex iis foliis mollia illa Seres depectunt uellera, quae ad usus sibi proprios diuites uindicarunt. unde et dominus ait: quid existis in desertum? uidere hominem mollibus uestimentis indutum? ecce qui mollibus uestiuntur in domibus re
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & longiore exercitatione purior longe resultat.
uam dulcis etiam in exigno cicadarum guiture canti¬
lena. quarum cantibus medio esta arbuista rumpani¬
titr: eo quod magis canore merioranis caloribus. quo ptirio¬
rem aerem to temporis attͣrhunt sp̃u. eo cantus resonãt
canunt habent enim gratiam in ratico illo uocis
sue murmure siauitatis. quam nos in fracto tabarum
sonitu lentius primum uidemus imitari. quo strepita ab
excitandos animos in iigoren. nichil aptrit estimatui
Et hec illis gratia manet. cum pulmonem respirandiq
munas atq tisum nequaqͣ habere prodantur: aerior
uesci spiramine. Demꝙ siquis eas suꝑfundat oleo ppe
necantur: eo quod obstructis poris actgum spiramie
illito haurire non possint. Continuoq siquis acecã
hie suꝑfundat. Alico retutiscant. eo quod uis aceti¬
cito illos poros qui concretiore olei obstruuntur umore
E
dicimus: non putamus alienum ea complecti.

Expanded text:
tur, et longiore exercitatione purior longe resultat. tur, et longiore exercitatione purior longe resultat. Quam dulcis etiam in exiguo cicadis gutture cantilena, quarum cantibus medio aestu arbusta rumpuntur, eo quod magis canorae meridianis caloribus, quo puriorem aerem id temporis attrahunt spiritu, eo cantus resonant canunt; habent enim gratam in rauco illo vocis suae murmure suavitatem, quam nos fracto tubarum sonitu lentius primum videmur imitari, quo crepitu ad excitandos animos in vigorem nihil aptius aestimatur. Et haec illis gratia manet, cum pulmonem respirandique munus atque usum nequaquam habere prodantur; sed aerio vesci spiramine. Denique si quis eas superfundat oleo, propere necantur; eo quod obstructis poris aerium spiramen illud haurire non possint: continuoque si quis acetum his superfundat, illico reviviscunt, eo quod vis aceticito illos poros, qui concretione olei obstruuntur, humore cimus, non putamus alienum ea complecti
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quasi incuruos atq sintatos: uelut ad pitdam pa¬
ratos. Ea tiero que natandi habent usum &. constie¬
tudinem latos habent pedes. o menbrana quadam
illoc digitos pedum sibi coptilatos atq cmniunctos. In
quo aminirabilis patet ratio nature: tit & illa ad siola¬
dum uel ad rapiendum cibum usu accominodo fulcian¬
tur. & ista ad natandum ad itimenta habeant. compe¬
tenda. quo melius aquis possint sciꝑnatare. &o quasi remis
qitibuisdam ita pedibtis sitis menbrane illiuis exdensione
latioribus aquarum sluenta ꝓpulsent.
ꝓgntis quoq cur proceriore collo utatar in promptti ẽ
ut quia est paululum signior corpore nec facile potest
aquarum inferiora penetrare. certucem extendat ad pre¬
dam. que quasi preitia reliqui corꝑoris escam quam unue¬
nerit rapiat atq eruat de profundo. Adde &o illito. qͥa
suattior & magis canorus per ꝓcera modulus colla distingui¬

Expanded text:
tur quasi incuruos atque illud, uelut ad praedam patur quasi incuruos atque illud, uelut ad praedam paratos. ea uenustior, quae natandi habent usum et consuetudinem, latos habent pedes et membrana quadam illos digitos pedum sibi copulatos atque coniunctos. in quo admirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melius aquis possint supernatare et quasi remis quibusdam ita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum fluenta dominaris. cygnus quoque cur proceriore collo utatur in promptu est, ut, quia est paulolum pigrior corpore nec facile potest aquarum inferiora penetrare, ceruicem extendat ad praedam, quae quasi praeuia reliqui corporis escam quam inuenerit rapiat atque eruat de psuavior et magis canorus per procera modulus colla distingui
Abbreviated transcription (Latin):
mentum celi. Cur suꝑ terram dixerit. certum ẽ quia uic¬
tum de terra querunt: secus firmamentum autẽ celi. qͦ¬
modo. cum aquile ultra ceteras aues uolent. & tamen ip¬
se non secus firmamentum celi. S quia grece oyranos
toi urastai. id est a uidendo. ideo quod aer ꝑspicutis sit &
ad uidendum purior: in aere uolitantia genera dixit ani¬
mantium. Neq moueat quod ait. sectis firmamentum
celi. Non ꝓprie firmamentum hic posuit s abtisiue: eo
quod comparatione illius echerei corporis. etiam iste a eu
quem possuimus oculis comprehendere. quasi crassus & deir¬
sior uicem habeat firmamenti.
unc quia diximus que uolatilia quam naturam
habeant uel gratiam. & ea pauca de mnultis. neq
enim uacat uninersa describere. cum sint similia atq
tatem habeaut consideremis. Inuemimus enim cornicis
pedes ueluit quibuidam digitis distanti biis separatos.
atq diuersos: cortiorum quoq atq ptillorum. Aliter
etiam formatos a natura pedes autium que carne uescũ¬

Expanded text:
mentum caeli. cur super terram dixerit, certum est, quia uictum de terra imaginem; secus firmamentum autem caeli quomodo, cum aquilae ultra ceteras aues uolent et tamen ipsae non secus firmamentum caeli ? sed quia graece ούρανός isibilis τού δράσθαι id est a uidendo, ideo quod aer perspicuus sit et ad uidendum purior, in aere uolitantia genera dixit animantium. neque moueat quod ait secus firmamentum caeli. non proprie firmamentum hic posuit, sed abusiue, eo quod comparatione aetherii illius corporis etiam iste aer, quem possumus oculis conprehendere, quasi crassus et densior uicem habeat firmamenti. unc quia diximus quae uolatilia, quam naturam habeant uel gratiam, et ea pauca de multis - neque enim uacat uniuersa describere, cum sint similia atquetatem habeant consideremus. inuenimus enim cornicis pedes uelut quibusdam digitis distantibus separatos atque diuisos, corui quoque atque pullorum aliter etiam fonnatoaformatos a natura pedes, auium quae carne uescun
Abbreviated transcription (Latin):
Oc m ne opinionis assũp
homines: ut aliqui eorĩ
apͥncipia constituerent
nmium deum. & exemplar
ꝓmateriam. sicut plato dis¬
ꝓpuiliq enis & ea incorrupta

Expanded text:
mne opinionis assumpsisse homines, ut aliqui eorum tria principia constituerent omnium, Deum, et exemplar, et materiam, sicut Plato discipulique ejus; et ea incorrupta
Abbreviated transcription (Latin):
miseratione tunc spandum amplius sit. cum presidra
humana defecerint.
iscant homines amare filios ex usti & pietate cor¬
nietim. que etiam uolantes filios comitatri. sedulo
prosequuntur. & sollicite ne in itinere forte deficiant

Expanded text:
miseratione tunc sperandum amplius sit, cum praesidia miseratione tunc sperandum amplius sit, cum praesidia humana defecerint. Discant homines amare filios ex usu et pietate cornicum, quae etiam volantes filios comitatu sedulo prosequuntur; et sollicitae ne teneri forte deficiant
Abbreviated transcription (Latin):
bus. illuo uero singłãre. in quo est preclara cura pie-¬
tatis. & prudentis intellecꝰtus & cognitionis insigne.
Tunc quedam medice artis peritia: quod si qua pul¬
li ens fuerint cecitate suffusi oculos sitie compune¬
ti: habet quoddam medendi genus. quo possit eorã
inoꝑia queratur: quod uacuas pecunie ꝓprias eqis
reliquerit. Patpior est hyrundo que uacua eris habã¬
dat industria. edificat nec impedit. tecta actollit. &
nichil. aufert piximo. nec indigentia & patiptate ad
nocendum alii compellitur: nec in graui filiorum imbe-
calitate desperat. Nos uero & patiptas afficit. & ino-¬
pie necessitas uexat. & plerosq indigentia cogit in flagi¬
tium. impellit in crimen lucri quoq studio in fratides
uersamus ingenium. aptamus affectum. atq in gra¬
iussimis. passiomilitis. spem de pomiinus. fractiq animo re¬
soliumur: inꝓnidi & inertes iacemus. cum de diuina

Expanded text:
bus; illud vero singulare, in quo est praeclara cura piebus; illud vero singulare, in quo est praeclara cura pietatis et prudentis intellectus, et cognitionis insigne, tum quaedam medicinae artis peritia, quod si qua pulli ejus fuerint caecitate suffusi in oculos sive compuncti, habet quoddam medendi genus quo possit eorum inopia quaeratur, quod vacuas pecuniae proprias aedes reliquerit, pauperior est hirundo, quae vacua aeris abundat industria. Aedificat nec impendit, tecta attollit, et nihil aufert de proximi indigentia, nec paupertate ad nocendum alii compeillitate desperat. Nos vero et paupertas afficit, et inopiae necessitas vexat, et plerosque indigentia cogit in flagitium, impellit in crimen. Lucri quoque studio in fraudes versamus ingenium, aptamus affectum, atque in gravissimis passionibus spem deponimus, fractique animo resolvimur, improvidi et inertes jacemus; cum de divina
Abbreviated transcription (Latin):
quam ut uolandi uaga libertate potiatur & hominũ
domiciliis partiulos suos co tecto cominendet. ubi sobo¬
lem nullus inctir set. : Nam illud ẽ pulchrum: ut a ꝑ¬
mo ortti pullos suos humane usti conuersationis assui¬
escat. & prestet ab inimicarum autum insidiis tutio¬
res. Tum illud preclarum: quod quadratam domum
sibi sine uillo adiutore tanquam artis perita componat.
Legit enim festuicas ore: easq luto illinit. ut conglati¬
nari possint.. D quia lutum pedibus non potest de
ferre: sũmitatem pennarum aqua infundit. ut facilȩ
his pulus adhereat o fiat limtis. quo patilatim festa¬
cas uel muitos furculos sibi colligat. atq herere fa¬
ciat. Go genere nidi totius fabricam struit. ut qtrasi
pauumenti. solo pulli eits intra edes suas sine offen¬
sione uersentiit nec pedem aliquis interserat per ri¬
mulas texturarum. aut teneris frigus irrepat .d
hoc industrie offiqum ꝓpe cominune ẽ. multis aui¬

Expanded text:
quam ut et volandi vaga libertate potiatur, et hominum quam ut et volandi vaga libertate potiatur, et hominum domiciliis parvulos suos et tecto commendet, ubi sobolem nullus incurset? Nam et illud est pulchrum; ut a primo ortu pullos suos humanae usu conversationis assuescat, et praestet ab inimicarum avium insidiis tutiores. Tum illud praeclarum, qua gratia domos sibi sine ullo adjutore tamquam artis perita componat. Legit enim festucas ore, easque luto illinit, ut conglutinare possit. Sed quia lutum pedibus non pferre, summitatem pennarum aqua infundit, ut facile his pulvis adhaereat et fiat limus, quo paulatim festucas, vel minutos surculos sibi colligat, atque adhaerere faciat. Eo genere nidi totius fabricam struit, ut quasi pavimenti solo, pulli ejus intra aedes suas sine offensione versentur, nec pedem aliquis interserat per rimulas texturarum, aut teneris frigus irrepat. Sed hoc industriae officium prope commune multis avi
Abbreviated transcription (Latin):
senis menbra portare: est enim uictoria pietatis. Ꝙd
eo usq frequenti testificatione percrebuit: ut con
grue mercedem remtinerationis inuenerit. Nam
romanortim usi pia atus uocatur: & quod iupx tis
m imꝑatori confulto senatus delatum dicitur.
hoc iste aues in cominine meruerunt. Habent
ergo aties iste decreta patrum. ad ꝓprie insigne
clementie. Pios enim filios patris pritis oportuit
indicio predicari. Habent etiam unuersorum suf¬
fragia. Nam retributio benefitiorum: antipe largo¬
sis nominatur. Pelargos enim: cyconia dicitur. Ulir¬
tus itaq ab his nomen accepit: cum relatio gratia
rie sob̃olis erga cultus patrios pietatis exemplum: ac¬
cipiamus munc mnaterne sedulitatis in filios gͣnde do¬
minusccila corpore. s egregie pia sublimitatis
affecta. que indigarerum omnium pretiosiores aupo
nidos instruit. quia sapienter nidificat. Nidus enim
sapientie: pretiosior ẽ auro. Quid enim sapientius:

Expanded text:
senis membra portare. est enim uectura pietatis, quod senis membra portare. est enim uectura pietatis, quod eo usque frequenti testificagruae mercedem remunerationis invenerit. Nam Romanorum usu pia avis vocatur. Et quod vix uni imperatori consulto senatus delatum dicitur, hoc istae aves in commune meruerunt. Habent ergo aves istae decreta patrum ad propriae insigne clementiae. Pios enim filios patrum prius oportuit judicio praedicari. Habent etiam universorum suffragia; nam retributio beneficiorum ἀντιπελάργησις nominatur; πέλαργος enim ciconia dicitur. Virtus itaque ab his nomen accepit, cum relatio gratiar Habemus aviariae sobolis erga cultus patrios pietatis exemplum: accipiamus nunc maternae sedulitatis in filios grande dominuscula corpore, sed egregie pio sublimis affectu, quae indiga rerum omnium pretiosiores auro nidos struit; quia sapienter nidificat. Nidus enim sapientiae potior est auro. Quid enim sapientius,
Abbreviated transcription (Latin):
artus ꝓ longecitim senecꝰtutis. plumarum tegiine alarũq
remigio nudatos: circumstans soboles penis ꝓpriis fouet.
Et quid dicam collato cibo pascit: quiando eciam ipsa re¬
parat nature dispendia. ut hinc atq inde subleuantes se.¬
nem. fulchro alarum suarum ad uolandum exerceant. &
in pͥstinos ustis defuieta iam redicant pii patris menbra
Qtis nr̃m leuare egrum non fastidiat patrem:. Qus
fessum senem suis humeris imponat: Quod in cpsa histo¬
ria uix credibile habetur. Quis ut pitis sit: non¬
hoc sertitilis mandet obsequitm: At ciero atubtis
non est gratie: quod pietatis ẽ plenum Non est one¬
rosum quod soluitur nature debito. Non rectisant
anes pascere patrem: quod etiam prescripta necessi-¬
tate sub terrore penarum pleriq homurtim rectisa¬
runt. Ques non scripta s nata lex stringit. Aues
ad hoc munus nullo precepto conueniunt: s gracie
naturalis officio. Ques non erubescunt reuerendi

Expanded text:
artus per longaevum senectutis plumarum tegmine alarumque artus per longaevum senectutis plumarum tegmine alarumque remigio nudatos circumstans soboles pennis propriis fovet. Et quid dicam, collatitio cibo pascit, quando etiam ipsa reparat naturae dispendia, ut hinc atque inde sublevantes senem fulcro alarum suarum ad volandum exerceant, et in pristinos usus desueta jam revocent pii patris membra? Quis nostrum levare aegrum non fastidiat patrem? Quis fessum senem suis humeris imponat, quod in ipsa historia vix credibile habetur? Quis ut pihoc seruulis mandet obsequium? at uero auibus non est graue quod pietatis est plenum, non est onerosum quod soluitur naturae debitum. non recusant aues pascere patrem, quod etiam praescripta necessitate sub terrore poenarum plerique hominum recusarunt. aues non scripta, sed nata lex stringit, aues ad hoc munus nulla praecepta conueniunt, sed gratiae naturalis officia, . aues non erubescunt reuerendi
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit formidolosa: ut nulla prosequendis hospitalibus
turmis sese subtrahere nitatur. s certatm omnes de¬
ductionis nuiuere officioq fungantur:. Discant homineᷤ
hospitalia sernare iura: & ex auibus cognoscant quid reli¬
gionis hospitibus sit deferendum. que obsequia deputã¬
da quibus cornices etiam perictila sua negare non soleant.
His igitur nos ianiias claudimus: quibus aues ecam a-¬
nimas suas conferunt. Et quos ille consortio prosequum¬
cur discriminis: eos tecti ꝓhibemus hospitio. Et quort̃
ille bella susciptunt: his nos bella frequenter inferimus.
Mentior. si non sodomitanis hec fuit causa supplieiaut egy¬
tius fũror genti hospitẽ dtimi bellum conatur inferre. in¬
hospitalitatis penas infide narifragio plebis ex soltue.
excedat: pietatem ac prudentiam auis cuitis clem̃tia
considerandum: quam nec post exemplum quioem irratio¬
nabilium quisqͣ nr̃m imitari pocerit. Nam depositi pettͥs

Expanded text:
scripsit formidolosa; ut nulla prosequendis hospitalibus scripsit formidolosa; ut nulla prosequendis hospitalibus turmis sese subtrahere nitatur: sed certatim omnes deductionis munere officioque fungantur? 54. Discant homines hospitalia servare jura, et ex avibus cognoscant quid religionis hospitibus sit deferendum, quae obsequia deputanda, quibus cornices etiam pericula sua negare non soleant. His igitur nos januas claudimus, quibus aves etiam animas suas conferunt; et quos illae consortio prosequuntur discriminis, eos tecti prohibemus hospitio; et quorum illae bella suscipiunt, his nos bella frequenter inferimus. Mentior, si non Sodomitanis haec fuit causa supplicii: aut Aegyptius furor genti hospitae dum bellum conatur inferre, inhospitalitatis poenas infidae naufragio plebis exsolvit. 55. excedat pietatem ac prudentiam avis hujus clementia considerandum, quam nec post exemplum quidem irrationabilium quisquam nostrum imitari potuerit. Nam depositi patris
Abbreviated transcription (Latin):
qiti es sompni interpolẽnda. hic uoluntarie sedulitatis
yconias ferunt collecto ꝓficisci agmine. si quo per¬
.i gendrum ꝓutaht: &osimtil plerisq cica orientẽ
locis inuehi. & quasi thessara militari pariter omnes
moueri. Exercitum credas cum signis suis ꝑgere: sic
omnes uiandi comitandiq & preeundi oedinem seruãt.
Cormces autẽ deducunt eas ac dirigunt. & uelut qͥ¬
busoam turmis stipatricibus psequuntur. ad eo ut ad¬
iumenta quedam bellantibus aduersus immicas aues
conferre credantur. & ꝓpriis perictlis bella abiena fusci¬
pere. Cuius rei indicium est: quia nulle ꝑ interuallũ
aliquod temporis residere in illis locis reperiuntur: et
quia cum uulneribus reuertentes manifesta quadam
sanguinis siti uoce ceterisq loquuatur indiciis. ꝗrauiñ se
certamintim subisse conflictum. Quis igitur illis penam
desertionis indirit. Quis derelicte milicie supplicia pre¬

Expanded text:
quies somni interpelanda, hic uoluntariae sedulitatis quies somni interpelanda, hic uoluntariae sedulitatis conias ferunt collecto proficisci agmine, si quo pergendum putant, et simul plerisque circa orientem locis inuehi et quasi tessera militari pariter omnes moueri. exercitum credas cum signis suis pergere: sic omnes uiandi comitandique et praeeundi ordinem seruant. cornices autem ducunt eas ac dirigunt et uelut quibusdam exuere stipatricibus prosequuntur, adeo ut adiumenta quaedam bellantibus aduersus inimicas aues conferre credantur et propriis periculis bella aliena suscipere. cuius rei indicium est quia nullae interuallo aliquo temporis residere in illis locis repperiuntur et quia cum uulneribus reuertentes mansanguinis sui voce caeterisque loquuntur indiciis gravium se certaminum subiisse conflictum. Quis igitur illis poenam desertionis indixit? Quis derelictae militiae supplicia prae
Abbreviated transcription (Latin):
munera: quam egre unusquisq in castris periccila for-¬
titus excabat. quod tuendum sibi regali preceptione
cominitotur. ꝓponitur pena. desioie. & tamen ple-¬
rumq obrepit incuria: non seruantur excaibie. Ne¬
cessitas enim que inuito imponit obsequium: affert
plerumq fastioium. Nichil est enim tam facile quin
habeat dissicultatem: quod facias intutus. Ergo & itigis
labor auertit affectum: & continua ac diciturna poten¬
tia gignit. insolentiam. Quem intienas hominum qui
sponte deponat imꝑitm: & ducatus sui cedat insigni
fiatq uolens numero postreinus ex pͥmo: Nos autem
non solam de pͥmo. s etzam demedio sepe conscendims.
& pͥmos discaibitus in conturuo tiendicamus. ac si semel
delatum fuerit uolumtis ẽe ꝑpetaum. Ioeo inter grcies
egnammitas in laboribtis est: hamilitas in potestatibꝰ
Ammonentur ut exerceant custodie uices non ammo¬
nentur. ut de potestate decidant. quia ibi natuitalis

Expanded text:
munera, quam aegre unusquisque in castris periculum sormunera, quam aegre unusquisque in castris periculum sortitus excubat, quod tuendum sibi regali praeceptione committitur! proponitur poena desidiae: et tamen plerumque obripit incuria, non seruantur excubiae. necessitas enim, quae inmto inponit obsequium, affert plerumque fastidium; nihil est enim tam facile, quin habeat difficultatem, quom facias inuitus. ergo et iugis labor auertit affectum et continua ac diuturna potentia gignit insolentiam. quem inueaiasinuenias hominum, qui sponte deponat imperium et ducatus sui cedat insigne fiatque uolens numero postremus ex primo! nos autem non solum de primo, sed etiam de medio saepe contendimus et primos discubitus in conuiuio uindicamus ac, si semel delatum fuerit, uolumus esse perpetuum. ideo inter grues aequanimitas in laboribus est, humilitas in potestatibus. admonentur ut exerceant custodiae uices, non admonentur ut de potestate decedant, quia ibi naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
riaq diudete. nemo esset honoris exsors. nulltis immunꝰ
laboris. Hic erat pulcherrimus rerum status. Nec inso¬
lescebat quisquam ꝑpetua potestate. nec diuturno serui¬
to frangebatur: quia & sine inuidra erat ordine mune¬
ris & temporis moderatzone delata promotio. & tolera¬
bilior iidebatur que comitini cadebat sorte cuistodia.
Nemo audebat alium seruitio p̃mere: cuitis sibi fuc¬
cessuri in honorem muttia forent subeunda fastigia. Ne-¬
mini labor gratus: quem dignitas sectitura releuaret.
d postquã dñandi libido uendicare cepit indebitas &
susceptas nolle deponere potestates. postea quam mi
licie non uis cominune cepit esse s seruitus. posteaꝗͣ.
timn oroo factus ẽ suscipiende potentie s stadium uin¬
dicande. cepit etiam ipsa laboris funcho durius suisti:ł¬
neri: & que non est uoluntaria cito locum relinquit
incurie. Homines quam. inuiti fubeunt uigiliartun

Expanded text:
riaque dividerent, nemo esset honoris exsors, nullus immunis riaque dividerent, nemo esset honoris exsors, nullus immunis laboris. Hic erat pulcherrimus rerum status, nec insolescebat quisquam perpetua potestate, nec diuturno servitio frangebatur; quia et sine invidia erat ordine muneris et temporis moderatione delata promotio; et tolerabilior videbatur quae communi cadebat sorte custodia. Nemo audebat alium servitio premere, cujus sibi successuri in honorem mutua forent subeunda fastidia: nemini labor gravis, quem dignitas secutura relevaret. Sed postquam dominandi libido vindicare coepit indebitas, et indeptas nolle deponere potelitiae non ius commune coepit esse, sed seruitus, posteaquam non ordo factus est suscipiendae potentiae, sed studium anguillas, coepit etiam ipsa laboris functio durius sustineri, et quae non est uoluntaria cito locum relinquit incuriae. homines quam inuiti subeunt uigiliarum
Abbreviated transcription (Latin):
impigre suis excatitur stratis. uicem exequitar. & ꝗtiã
accepit gratiam pari cura atq offitio representent. Ioeo
milla desertio: quua deuotio naturalis. Ioeo tuta custodia
quia uoluntas libera. Hunc etiam uolantes oroinem
sertiant. & hac moderatione omnem laborem alleuat.
at ꝑ uices fungantur. ducꝰtus fui munere. Preechore
enim una & precurrit ceteris presticuto sibi dernpore
&r quasi ante sigana precurrit. Demde contiert yteui
&s sequenti sorte ducendi agminis ceate. Quro hoc pald̃¬
chrits: & laborem omnibtis &. honorem esse comimeriẽ.
nec panicis arrogari potentiam ẜ quatamin ormofio
nolumtaria sorte transcribi: Antiq hoc rei puiblice
munus: & instar libere ciuitatis ẽ. Sic a pͥncipio accep
to a natuira exemplo auium politiam homines ecero̾e
ceperunt: ut cominunis esset labor. comintinis dignitas
per uices singuli pargri curas discerent obsequia impes¬

Expanded text:
inpigre suis excutitur stratis, uicem exsequitur et quam inpigre suis excutitur stratis, uicem exsequitur et quam accepit gratiam pari cura atque officio repraesentat. ideo nulla desertio, quia deuotio naturalis, ideo tuta custodia, quia uoluntas libera. hunc etiam uolantes ordinem seruant et hac moderatione omnem laborem adleuant, ut per uices fungantur ductus consilio munere. praecedit enim una ceteris praestituto sibi tempore et quasi ante signa praecurrit, deinde conuertitur et sequenti sortem ducendi agminis cedit quid hoc pulchrius, et laborem omnibus et honorem esse communem nec paucis adrogari potentiam, sed quadam in omnes uoluntaria sorte transcribi? antiquae hoc rei publicae munus tam a natura, exemplo avium politiam homines exercere coeperunt; ut communis esset labor, communis dignitas, per vices singuli partiri curas discerent, obsequia impe
Abbreviated transcription (Latin):
spetiosior. Dunt etiam uite in auibtis & oꝑum diuer¬
sitates: ut alie ament in cominune confulere. & col¬
latis uiribus uelut quandam catare rem publicam
& tanquã sub rege uiuere. alie sibi. queq prospicere. im¬
perium recusare. & si capiantur incdigno uelint exire ser¬
uitio. Ab his igitur ordinamur: que nr̃o ustu unitationẽ
dederunt. In illis enim politica quedam & militia natu¬
ralis: in nobis coacta atq sertulis. De grubus.¬
uam uire ꝓprio & uoluntario usti: grues in nocte sol¬
licitam exercent custodiam: Dispositos uigiles cernas
oo ceteris consortibus generis quiescentibus ahie citumeunt:
deferunt inpigro sui itigore tucelam. Post ubi uigiliarun
fuerit tempus impletum. ꝑfuncta munere in sompnum se
premisso clamore componit. ut excitet dormientem cui
uicem muneris traditura est. At illa tiolens fuscipit sor¬
tem. nec usu nr̃o incuta & pigrior sompno renuntiat. s

Expanded text:
speciosior. sunt etiam uitae in auibus et operum diuerspeciosior. sunt etiam uitae in auibus et operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire seruitio. IAb his igitur ordiamur quae nostro se usui imitationem dederunt. in illis enim politia quaedam et militia naturalis, in nobis coacta atque seruilis. quam iniusso et uoluntario usu grues in nocte sollicitam exercent custodiam! dispositos uigiles cernas, et ceteris consortibus generis historia aliae circumeunt  deferunt inpigro sui uigore tutelam. post ubi uigiliarum fuerit tempus impletum, perfuncta. munere in somnum se praemisso clangore cooponitconponit, ut excitet dormientem cui uicem muneris traditura est. at illa uolens suscipit sortem nec usu nostro inuita et pigrior somno renuntiat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fimo. quasi exacꝰta estate se reserunt. quibus nos in hoᷤ¬
pitali immanitate molimur insioias. & diuerso gen̾e
nunc infida sede decipere. nunc uisco eos fallere. nunc
laqueis eos captare contendimus. Cicome reditus uo¬
xillum actollit. Orues quiꝰq qui alta pecunt amant
frequenter peregrinari. Alie aties ad manum se subi¬
ciunt. & mense herili assuescunt. tactuq mulcentur
alie reformidant. Alie eisoem quibtis homines domi¬
ciliis delectantur: alie secretam in desertis uitam dili¬
gant. que requirendi sibi uictus difficultatem liber¬
tatis amore compẽscant. Alie uocibus tantum streput̃:
alie canore delectantur. suaniq modulamine. Quedã
ex natira. alie ex institutione. ditiersaram uoctm
obloqiuntur discrimina. ut hominem pites locum
cum locuta sit Quam dulcis merularum. quam exp̃ssa¬
uox psittaci est : Dunt etiam alie simplices ut colum¬
be: alie astute ut perdices. Gallus iactantior: panis

Expanded text:
finio, quasi exacta aestate se referunt. Quibus nos inhosfinio, quasi exacta aestate se referunt. Quibus nos inhospitali immanitate molimur insidias, et diverso genere nunc infida sede decipere, nunc visco eos fallere, nunc laqueis captare contendimus. Ciconiae reditus vexillum veris attollit. Grues quia alta petunt, amant frequenter peregrinari. Aliae aves ad manum se subjiciunt, et mensae herili assuescunt, tactuque mulcentur: aliae formidant: aliae iisdem quibus homines domiciliis delectantur: aliae secretam in desertis vitam diligunt, quae requirendi sibi victus difficultatem libertatis amore compensant. Aliae vocibus tantum strepunt: aliae canoro delectant suavique modulamine. Quaedam ex natura, aliae ex institutione diversarum vocum obloquuntur discrimina; ut hominem putes locutum, cum locuta sit avis. Quam dulcis merularum, quam expuox psittaci est! sunt etiam aliae simplices ut columbae, aliae astutae ut perdices; gallus iactantior, pauus
Abbreviated transcription (Latin):
& fortuito cibo. Est etiam diuersitas copularum: quarcim
grata carent que intenount rapinis. Nam ꝓpter auiditat̾
predandi uel ꝓpter infidias explorandi nec ipfis inter se con¬
uenit. & ioeo declinant sui coptilam. Restigit enim auari¬
cia consortia plurimoram. Deinde coniunctio plur morum
facile ipsa se prodit. His ergo atuibtis nichil ẽ coptilatoritim:
preter itigale consortium. Ergo aquilis accipitribusq hic
uisus ẽ uite. Contra uero columbe. grues. Sturm. corni.
atq cornices. etiam turdi: gaudent. plarimoram conenio¬
ne. Alia quoq auitum genera: encoria que manent in
locis semꝑ alia aduenticia que obeunt regiones alias
& pacta. hyeme reciertuntur.Sunt aha que hẏeme
red̾emit. estate peregrinantur a nobis: site quod alia
hẏemis tempore ad calidiora se conferant. sice quod ple¬
raq rursus estatem in hic locis exigant que a meniora
nouerunt. Durdi deniq atitumpui fine hyemiscon-¬

Expanded text:
et fortuito cibo. est etiam diuersitas copularum, quarum et fortuito cibo. est etiam diuersitas copularum, quarum gratia carent quae intendunt rapinis. nam propter auiditatem praedandi uel propter insidias meritum nec ipsis inter se conuenit, et ideo declinant sui copulam — refugit enim auaritia consortium plurimorum. Deinde conjunctio plurimorum facile ipsa se proderet. His ergo avibus nihil est copulatorium praeter jugale consortium. Ergo aquilis accipitribusque hic usus est vitae. Contra vero palumbes, grues, sturni, corvi atque cornices, etiam turdi gaudent plurimorum connexione. Alia quoque avium genera enchoria quae manent in locis semper: alia adventitia quae obeunt regiones alias, et peracta hyeme revertuntur: sunt alia quae hyeme redeunt, aestate peregrinantur a nobis; sive quod alia hyemis tempore ad calidiora se conferant; sive quod pleraque rursus aestatem in iis locis exigant, quae amoeniora noverunt. Turdi denique autumni fine, hyemis con
Abbreviated transcription (Latin):
suppeditat. Sane & cum coluber lubricus. omnesq serpentes.
ideo enim serpenti nomen est inditum. quia non possit ambui¬
lare s serpere. dracones quoq simili modo. pisces pleriq sine
pedibus fint: nullum auium genus pedum offitio caret. qͥa
omnibus tucttis e terris. Et ioeo pedum munere fulcuitr.¬
tur: quia huuismodi ad escam quierendam indigent my¬
nisterio. Itaq alie uolucres unguibus armantur ad raptũ.
ut accipitres aut aquile que rapinam uenationis exercent.
alie uel ad incedendum uel ad cibum sibi parandum usu
mynsterioq utuntur accomodo. Ulnum atitẽ nomen atiiũ
s genera diuersa: que quis possit memoria aut cogitatio¬
ne comprehendere: Dunt itaq aues que carne uescunt᷑
ideo his ungues asꝑi. caruatum atq acuitam os. uelox
quam sequuntur. ꝓpere uel ore uel ungibus euiscerare.
Sunt etiam aues que reꝑto pascuintur semine: alie dicier so

Expanded text:
peccatorum. sane cum et coluber lubricus opprimens serpentes - peccatorum. sane cum et coluber lubricus opprimens serpentes - ideo enim serpenti nomen est inditum, quia non possunt ambulare, sed repere —, dracones quoque simili modo ut pisces plerique sine pedibus sint, nullum auium genus pedum officio caret, quia omnibus uictus e terris. et ideo pedum munere fulciuntur, quia huiusmodi ad escam quaerendam indigent ministerio. itaque aliae uolucres unguibus armantur ad opprimit, ut accipitres et aquilae, quae rapinam uenationis exercent: aliae uel ad incedendum uel ad cibum sibi parandum usu ministerioque utuntur adcommodo. Unum autem nomen auium, sed genera diuersa, quae quis possit aut memoria aut cognitione conprehendere ? sunt itaque aues, quae carne indiuidua. ideo his ungues asperi, curuatum atque acutum os, uelox dere quam secuntur, propere uel ore uel unguibus euiscerare. sunt etiam aues, quae reperto pascuntur semine, aliae diuerso
Abbreviated transcription (Latin):
& munere delectantur. Unde pͥma cognatio uidectir aubꝰ
rstic esse cum piscibuis: qm̃ natandi cominunia quedam uidẽ¬
tur utriusq generis esse consortia. Secunda quoq cognatio
omnibus atubus & piscibus ẽ: eo quod uolandi uisis species sit
natandi. Dictt enim aquam natando piscis incidit. ita a¬
tis acrem uolatu celeri secat: atq utriq generi similiter
caude suppetit alartimq remigitum. tit pisces ad ꝑriorq se
ali subrigant atq adulteria ꝓcedant. caude quoq gaiber¬
nactlo uel quo uelint se facile conuiertant. tiel impetu quo¬
dam eregione iter suum dirigant. aties quoq aere uolatibꝰ
siuis uelut aquis enatant. & quasi quedam excendunt bra¬
chia cauda quoq se uel ad ina uel ad suꝑiora demergant
utrusq generis natinitas ditina preceptione processit
Pirit enim detis. Poucant aque reptilia animarum tu-¬
uentium sccłm genus & uolatilia uolantia secussir mam̃tũ

Expanded text:
et munere delectantur. Unde prima cognatio videtur avibus et munere delectantur. Unde prima cognatio videtur avibus istis esse cum piscibus; quoniam natandi communia quaedam videntur utrique generi esse consortia. Secunda quoque cognatio omnibus avibus et piscibus est; eo quod volantis usus species sit natantis. Sicut enim aquam natando piscis incidit, ita avis aerem volatu celeri secat. Atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium; ut pisces ad priora se alis subrigant, atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo vel quo velint se facile convertant, vel impetu quodam e regione iter suum dirigant. Aves quoque aeri volatibus suis velut aquis innatant, et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se vel ad superiora subrigunt utriusque generis natiuitas diuina praeceptione processit. dixit enim deus: producant aquae reptilia animarum aliquantum secundum genus et uolatilia uolantia secus firmamentum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpere medio reuolatis ex equiore. & ad litorum tuta cum cla
uelectantes profimdo. restigientes postea quam presen¬
seritis commotionem maris in uado luditis :¬
psa ardea que paludibus inherere consueuit notas deserie
sedes: ymbresq formidans supra nubes uolat. ut procellas
nubium sentire non possit. Consideremtis dͥmersas uolacre
maris. quemadmnodam immiente tientoram motu. adtu¬
iora eo tunc temporis dultiora stagna se conferant: atq in
abscondito terrarum sinti incognita sibi alimenta rimentur.
octurnas autẽ anserum qutis non miretur
ercabias: qui uigiliꝗs suas etram cantuis assiduitate
testantur.  Deniq eo etim romana capitolia a gallo hoste.
seruata sunt. Merito illis debes roma quod regnas. Dĩi tai
erfficas: non ioui. Cedunt enim dii ut̃i anseribus: a quibꝰ
se scuint esse defensos. ne & ipsi ab hoste capentur. Ptilchre
sunt aquis sermo fuccessit: quia & ipse similiter uisti nataroi

Expanded text:
propere medio revolatis ex aequore, et ad littorum tuta cum clampropere medio revolatis ex aequore, et ad littorum tuta cum clamdelectamini profundo, refugientes quam praesenseritis commotionem maris, in vado luditis. Ipsa ardea quae paludibus inhaerere consuevit, notas deserit sedes, imbresque formidans supra nubes volat; ut procellas nubium sentire non possit. Consideremus diversas volucres maris, quemadmodum imminente ventorum motu ad tuiora et tunc temporis dulciora sibi stagna se conferant, atque in abscondito terrarum sinu coocturnas autem anserum quis non miretur excubias, qui vigilias suas etiam cantus assiduitate testantur? Denique eo etiam Romana Capitolia a Gallo hoste servarunt. Merito illis debes, Roma, quod regnas. Dii tui dcrificas, non Jovi. Cedunt enim dii vestri anseribus, a quibus se sciunt esse defensos, ne et ipsi ab hoste caperentur. CAPUT Xsunt aquis, sermo successit; quia et ipsae similiter usu natandi
Abbreviated transcription (Latin):
endum chies nec inter polari. tot diebuis in fidi maris tranqll¬
tate ueretur. Temptatq meritum fitum nature etram.
sollempnitate fundatum: & teneros fecus non latibrilis aliqͥbꝰ
absconoit ant tecꝰtis. nec includit cauernis. s nudo &o rigenti
commitcit salo. nec defendit a frigore. s dittio fotti quio ma¬
gis cetera despiciat tutiores fore existimat. Quis ur̃ m partrai¬
los suos non uestimentis tegat: tecꝰtisq abscondat.: Qtus ñ
claudat eis septis cubictilorum: Quiis non ita diligenteꝵ ui¬
diq fenestras obstruat: ne qua possit aura penetiare. Ole¬
rito quos tam sollicite induimitis ac fotiemus: exuimuseos
clementie celestis intolucro. Alchione tiero quos irudos pro¬
icit: eos diuino uestit indumento.
ec uos pretetibo mergi: quibus ab assiocutate mergen¬
di nomen hoc hesit. Quomodo sepe mergentes au¬
rarum signa colligitis: & preuidentes tempestatem futarã

Expanded text:
endum dies nec interpellaninterpellari tot diebuendum dies nec interpellaninterpellari tot diebuitatem veretur, tentatque meritum suum naturae jam solemnitate fundatum. Illa teneros fetus non latibulis aliquibus abscondit aut tectis, nec includit cavernis, sed nudo et rigenti committit solo; nec defendit a frigore, sed divino fotu, quo magis caetera despiciat, tutiores fore existimat. Quis nostrum parvulos suos non vestimentis tegat, tectisque abscondat? Quis non claudat eos septis cubiculorum? Quis non ita diligenter undique fenestras obstruat, ne qua possit aura vel leviter penetrare? Merito quos tam sollicite induimus ac fovemus, exuimus eos clementiae coelestis involucro: halcyone vero quos nudos projicit, eos divino vestit indumento. Nec vos praeteribo, mergi, quibus ab assiduitate mergendi nomen hoc haesit; quomodo saepe mergentes aurarum signa colligitis, et praevidentes tempestatem futuram,
Abbreviated transcription (Latin):
auis minuscule contemplatione insurgit mare c̃ repente
compͥmitiu: atq aspero hyemis inter ingruentes procellas.
tempestatesq uentorum decergit celi nubila fluctusq com¬
porit. elementis omnibꝰ subito infusa tranquillitas: quantũ
dei facꝰtus agnoiceris. si tamen auncule istius fidem stubio
deuotionis imittris: Illa tempestates uidens insurgere
seuire uentos. inter yberna sena non reuocatur neq reslec¬
titur: sed impellitur. Deniq i litore sua ota constitinit
ubi ea relabente flucꝰtti madida adhuc harena suscipiat
nec insurgentes fluctus quos ininur murare atq allabi
indeat reformidat. Et ne pates quod ouorum uideatur
habere contemꝑtum. continuo tibi deposuerit oua nidificat.
&o suo partiis corpus fotiet. & nec saluti ꝓprie alluttionem li¬
toris ꝑtimescit. s secura de qͥei gratia tientis se cominitait &
fluctibus. Parum est hoc. Eoitingit cotioem alioe ad nutri¬

Expanded text:
auis minusculae contemplatione et insurgit mare et repente auis minusculae contemplatione et insurgit mare et repente ut\' atque aspero hiemis inter graues procellas tempestatesque uentorum deterget caeli nubila fluctusque componit elementis omnibus subito infusa tranquillitas, quantum dei factus agnoscis, si tamen auiculae istius fidem studio deuotionis imitens. illa tempestates uidens insurgere, saeuire uentos inter hiberni saeua, non reuocatur neque reflectitur, sed inpellitur. denique in litore sua oua constituit, ubi ea relabente fluctu madida adhuc harena suscipiat, nec insurgentes fluctus, quos immurmurare atque adlabi uideat, reformidat. et ne putes quod ouorum uideatur habere contemptum, continuo, ubi deposuerit oua, nidificat et suo partus corpore fouet nec saluti propriae adluuione litoris pertimescit, sed secura de dei gratia uentis se committit et fluctibus. parum est hoc. adiungit totidem alios ad nutnendumnutri
Abbreviated transcription (Latin):
io temporis sotiendis habet deputatum partubus. quando
maxime insurgit mare. litoribusq uehementior stuctas
illioitur: quo magis repentine placiditatis sollempnitate
atus huitis eluceret gratia. Namq ubi undisum fuerit
mare. positis otus subito mitescit. & omnes cadunt uentoꝵ
procelle. flatusq aurarum mitescunt ac placidum uintis stat
mare. donet otia fotiet altione sua. Deptem autẽ dito si
funt: quibus decursis eduicit pullos. fectisq ab soluit. Ilice
alios quoq septem adiungit dies: quibus enutriat partꝰ
suos donec incipiant adolescere. Nec mireris tam exiguũ
nutrimenti temptis: cum ab solutio fectiam tam paticoꝵ
dierum sit. Dantam autẽ gratiam ini. miscula auis di¬
tus inoultam habet: ut hos quatuordetim dies nati¬
tici presumpte serenitatis obseruent: quos & alchionidaᷤᷤ
notant. quibus nullus motus ꝓcellose tempestatis horres-¬
tat. Nontre tios passeribus pluris estis. dñs ait : diigitur

Expanded text:
id temporis fouendis habet deputatum partibus, quando id temporis fouendis habet deputatum partibus, quando maxime insurgit mare litoribusque uehementior in inliditur. quo magis repentinae placiditatis sollemnitate auis huius eluceret gratia. namque ubi undosum fuerit mare, positis ouis subito mitescit et omnes cadunt uentorum procellae Batusque aurarum quiescunt ac placidum uentis stat mare, donec oua fouet alcyone sua. septem autem dies fotus sunt, quibus decursis educit pullos fetusque abaoluitabsoluit. ilico alios quoque septem adiungit dies, quibus enutriat partus suos, donec incipiant adolescere. nec mireris tam exiguum nutriendi tempus, cum absolutio fetuum tam paucorum dierum sit. tantam autem gratiam minuscula auis diuinitus indultam habet, ut hos quattuordecim dies nautici praesumptae serenitatis obseruent, quos et alcyonidas uocant, quibus nullos motus procellosae tempestatis horrescant. nonne uos passeribus pluris estis? dominus ait. si igitur