comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
let in eius manib fundere. conuer¬
sus uiteum accepit: sed repente eũ
incuiꝰ manibus aquam fundere uo¬
luerat ñ inuenit. Cumq hoc factũ
secum ipse miraretur: eadem nocte
ei dñs ꝑ uisionem dixit. Ceteris di¬
ebus me in membris meis: hesterno
autẽ die me in memetipso suscepitti.
Ecce in iudicium ueniens dicet. Qa
uni ex minimis meis fecistis: mͥ feci¬
stis. Ecce ante iudiciũ cũ ꝑ membra
sua suscipitur:. susceptores suos etiũ
ꝑ semetipsum requirit: & tam̃ nos
ad hospitalitatis gr̃am pigri sumꝰ.
Pensate fis̃: quanta hospitalitatis
uirtus sit. Ad niensas ur̃as. xp̃m
suscipite: ut uos ab eo suscipi ad con¬

Expanded text:
let in ejus manibus fundere, converlet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per visionem dixit: Caeteris diebus me in membriautem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens, dicet: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ecce ante judicium cum per membra sua suscipitur, susceptores suos etiam per semetipsum requirit; et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit. Ad mensas vestras Christum suscipite, ut vos ab eo suscipi ad con
Abbreviated transcription (Latin):
est. Non enĩ auditores legis iusfi st̃
apud deum: sed factores legis ust
ficabountur. Quisqͥs ergo uult audi¬
ta intelligere: festinet ea quȩ iam
incelligere potuit opere implere.
Ecce dñs non est cognitus dũ loque
retur: & dignatus est cognosci dũ
tis opera amate. Hinc & enim ꝑ pau¬
lum dicitur. Caritas fr̃nitatis ma¬
neat in uobis: & hospita litatem no¬
lite obliuisci. ꝑ hanc enim placue¬
runt qͥdam: angłis hospitio recep¬
tis. hinc petrus ait. Hospitales mi¬
cem: une murmuratione. Hinc ip¬
sa ueritas dicit. Hospes fui: & susei¬
pistis me. Opinata res est ualde: &
seniorum nr̃orũ nobis relatione
tradita. Quidam pater familias
cũ tota domosua: magno hospita¬
litatis studio seruiebat. Cumq s¬
tidie admensam suã ꝑegrinos sus¬
ciperet: quodam die peregrinꝰ qcã
inter alios uenit: ad mensam ductꝰ
est. Dum q pater familias ex hu-¬
militatis consuetudine aquã uel-¬

Expanded text:
est: Non auditores legis justi sunt est: Non auditores legis justi sunt aificabuntur. Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus non est cognitus dum loqueretur, et dignatus est cognosci dum tis opera amate, hinc enim per Paulum dicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam angelis hospitio receptis. Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmurationibus. Ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me. Opinata res est valde et seniorum nostrorum nobis relatione tradita. Quidam pater familias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vel
Abbreviated transcription (Latin):
cordib ꝑegrinꝰ erat a fide. ire se lon¬
gius finxit. Fingere namq compo¬
nere dicimꝰ. Unde & compositores
luti figulos uocamus. Te.iͥ¬
ichil ergo simplex ueritas ꝑ
duplicitatem fecit. s talem
se eis exhibuit in corꝑe. qualis apud
illos erat in mente. Probandi autem
erant: si hi qui eum & si necdum ut
deum diligerent. saltem ut peregri¬
num amare potiussent. Sid quia
esse extranei a caricate ñ poterant.
hi cum quib ueritas gradiebatur:
eum ad hospitium quasi peregrinũ
uocant. Curaucẽ dicimꝰ uocant. cũ
illic scriptum sit. & coegerunt eũ :
Ex quo nimirũ exemplo colligit᷑:
quia ꝑegrini ad ospitiũ non solum
inuitandi sunt. sed etiam trahendi.
Mensam ponunt. cibos offerunt.
& deum quẽ inscripturȩ sacrȩ expo¬
sitione ñ cognouerant. in panis fra¬
ctione cognoscunt. Audiendo engo
precepta dei illuminati ñ sunt. faci¬
endo illuminati sunt: quia scriꝑtũ

Expanded text:
cordibus peregrinus erat a fide, se ire loncordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Fingere namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit Et coegerunt eum? Ex quo nimirum exemplo colligitur quia peregrini ad hospitium non solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et Deum quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. 2. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, 1539 faciendo illuminati sunt, quia scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitate laborantib pauca
loquenda sunt. & fortasse hȩc utili¬
us proderunt: quia sepe & alimenta
quȩ minus sufficiunt. auidius su-¬
muntur. Lectionis gͦ euangłicȩ
sũmatim sensum stacui r̃ ꝑ singula
uerba discutere: ne dilectionẽ ur̃am
ualeat sermo prolixior expositio¬
quia duob discipłis ambulantib
in uia. ñ quidem credentib s tamen
de se loquentib dñs apparuit: sed
eis speciem quã recognoscerent ñ
ostendit. Hoc gͦ egit dñs foris in o¬
culis corꝑis: qͦd apud ipsos agebat᷑
intus in oculis cordis. Ipsi namq
apud semetipsos intus & amabant
& dubitabant. E is aucẽ dñs foris
& presens aderat: & quis esset ñ osten¬
debat. De se ergo loquentib presen¬
tiam exhibuit: s de se dubitantib
cognitionis suȩ speciem abscondit
Uerba qͥdem contulit: duritiam in¬
tellectus increpauit. Scripturȩ sa¬
crȩ mysteria. quȩ de ipso erant ape¬
ruit: & tamen quia adhuc in eorũ

Expanded text:
solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositioquia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos tamen dubitabant, sic et ipse foris et praesens adest, et quis sit non ostendit. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
eius sicit nix. In fulg.. re etenim
terror cimoris est: in niue autem
blandimentũ candoris. Quia ue
pesuriectio aus eius angls. & infisi¬
gure uulcus. & in candore habitus
demonstratur: ut de ipsa sua specie
& terreret reprobos. & mulceret pios.
Unde recte quoq popłm ꝑ deserta gra¬
dientem. columpna ignis in nocte:
& columpna nubis preibat in die.
In igne etenim terror est: in nube au¬
tem uisionis lenȩ blandimentum.
Dies uero uita iusti: & nox accipit᷑
uita peccatoris. Unde & conuersis
peccatorib paulus dicit. Fiustis al¬
quando tenebre: nunc autẽ lux in
dño. In die gͦ ꝑnubem columpna
monstrata est. & in nocte ꝑ ignem:
quia om̃ps ds̃ & blandus iustis. et
terribilis apparebit in iustis. Istos in
iudicio ueniens ꝑ lenitatis mansue¬
tudinem demulcet: illos uero ꝑ iusti¬
ciȩ districtionem terret. Fr̃a .ii.

Expanded text:
ejus candida sicut nix. In fulgure etenim ejus candida sicut nix. In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia verresurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos et mulceret pios. Unde recte quoque populum per desertum gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die. In igne etenim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum. Dies vero justi, et nox accipitur vita peccatoris; unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
dida cooꝑtus apparuit: quia festi¬
uitatis nr̃e gaudia nuntiauit.
Candor etenim uestis: splendorem
nr̃e denuntiat sollempnitatis.
Nr̃e dicamus an suȩ: Sed ut fa¬
teamur uerius: & suȩ dicamꝰ & nr̃ȩ.
lla quippe redemptoris Ee .iiͥi.¬
nr̃i resurrectio. & nr̃a festiuitas fu¬
it quia nos ad ĩmortalitatem redu¬
xit: & angłorũ festiuitas exticit.
quia nos reuocando ad celestia.
eorum numerũ impleuit. In sua
ergo ac nr̃a festu. tate. angłs in
albis uestib apparuit: quia dum
nos ꝑ resurrectionem dñicam ad
suꝑna reducim᷑. celestis patriȩ
dampna reparantur. Sed quid
uenientes feminas affatur: audi¬
amus. Nolite expauescere. Ac si
aꝑte dicat. Paueant illi qui non
amant aduentũ Niꝑnorũ cuiiũ:
ꝑtimescant qui carnalib desideris
pressi. ad eorũ se societaten ꝑtui¬
gere posse despant. Llos autẽ cur
ꝑcimescitis: quȩ ur̃os conciues ui¬
detis: Unde & matheus angłm ap¬
paruisse describeus ait. Erat aspe

Expanded text:
imentis apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis, nostrae dicamus an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae: illa quippe Redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia, eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in niveis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem dominicam ad superna damna reparantur. Sed quid venientes feminas affatur audiamus. Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui carnalibus desideriis pressi ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis qui vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspec
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ sacerdos presto est cotidie mi-¬
nistrans & easdem sepe offerens hosti-¬
as: quȩ nunquã possunt auferre pec-¬
catis hostiam: in sempiternum se¬
det in dexteram dei. In Nocte Re

Expanded text:
quidem sacerdos praesto est cotidie ministrans et easdem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre pecerens hostiam in sempiternum sedit in dextera Dei de cetero
Abbreviated transcription (Latin):
aisi uita presens: Qͥ a uero ꝑ dex¬
teram: nisi ꝑpctua uita si gnatur:
pite inco: & dextera illius amplexa¬
bitur me. Quia gͥ redemptor ñr
iam presentis uitȩ corruptioneii
trausierat: recte angłs qui nunti¬
are ꝑhennem eius uitam uencras.

Expanded text:
nisi vita praesens; quid per dexteram, nisi vita perpetua signatur? pite meo, et dextera illius amplexabitur me . » Quia igitur redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus, quia nuntiare perennem
Abbreviated transcription (Latin):
mbram enim habet lex bono¬
rum futurorũ. ñ ipsam imagi¬
nem rerum. ꝑ singulos annos eisdem
ipsis hostiis quas offerunt in desinen-¬
ter: nunquã potest accedentes ꝑfectos
facere. Alioquin cessassent offerri.
ideo qͦd nullam haberent ultra con¬
scientiam peccati. cultores semel mun¬
dati: sed in ipsis cõmemoratio pecca¬
torum ꝑ singulos annos fit. Impes¬
sibile enim est sanguine taurorũ ꝙ
diens mundũ dicit. Hostiam & obla¬
tionem noliusti: corpus autẽ aptasti
michi. Holocaustomata & ꝓpeccato
ñ tibi placuerunt: tunc dixi ecce ue¬
nio. In capite libri scriptũ est de me.
ut faciam ds̃ uoluntatem tuã: suꝑiꝰ
dicens. quia hostias & oblationes &
holocaustomata. & propeccato nolu¬
isti. nec placita sunt tibi quȩ scd̾m
legem offerunt᷑. item dixi ecce uenio:
ut faciam ds̃ uoluntatẽ tuã. Aufert¬

Expanded text:
mbram enim habens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum, per singulos annos eisdem ipsis hostiis, quas offerunt indesinenter, nunquam potest accedentes perfectos facere, alioquin cessassent offerri; ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati, cultores semel mundati, sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit. Impossibile enim est sanguine taurorum et it: Hostiam et oblationem noluisti, corpus autem aptasti mihi. Holocaustomata et pro peccato non tibi placuerunt. Tunc dixi: Ecce venio. In capite libri scriptum est de me: Ut faciam, Deus, voluntatem tuam. Superius dicens, quia hostias et oblationes et holocaustomata et pro peccato noluisti, nec placita sunt tibi quae secundum legem offeruntur. Tunc dixi: Ecce venio, ut faciam, Deus, voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
erant. etiam mortuo studio hima¬
nitatis obsequunt᷑. Sed res gestr
aliquid in sc̃a eccłia signat gerei¬
dum. Sic quipe necesse est ucau¬
diamus quȩ facta sunt: quatinus
cogitemus etiam quȩ nob sunt çi
eorũ imitatione facienda. ꝙẜ nos
ergo in eum qui est mortuus creden¬
tes. si odore uirtutũ referti. cum
opinione bonorũ operũ dñm que¬
rimus: ad monumencũ ꝓfecto il¬
lius cũ aromatib uenimꝰ. Illȩ au¬
tem mulieres angłos uident que

Expanded text:
ant, etiam mortuo, studio humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum. Sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sint ex eorum imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si, odore virtutum referti, cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Illae autem
Abbreviated transcription (Latin):
Testamentũ enim: in mortuis con¬
firmatũ est. Alioquin nondũ ua-¬
let dum uiuit qui cestatus est: un¬
de nec pͥmũ qͥdem sine sangͥne dedi¬
catum est. Lecto enim om̃i manda¬
to legis a moyse unuierso popło.
accipiens sanguinẽ uitulorũ & hyr¬
corum. cũ aqua & lana coccinea

Expanded text:
Testamentum enim in mortuis confirmatum est; alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua, et la
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ contremiscit ĩ manitas. Uult ille
lauare manus: & illi inquinant lin¬
guas. Sed quare hoc : firmauerunt
sibi sermonem malignũ. Quanta
egit pilatus: quanta uc refrenaren¬
tur: Quid dixit: Qͥd egit: Sed
firmauerunt sibi sermonẽ malig¬
num: crucifige. crucifige. Repetico:
confirmatio est sermonis maligni.
Uideamus quomͦ firmauert̃ sibi ser¬
monem malignũ. Regem ur̃m cru¬
cifigam: Dixerunt. Non habemus
regem filium dei: illi ad hominẽ
recurrebant. digni qui illũ habe¬
rent. & illum ñ haberent. Adhuc
audi: quomͦ firmauerunt sibiset¬
monem malignũ. Non inuenio
aliquid in isto homine ait uidex:
quodignus sit morte. W illi qͥ fir¬
mauerunt sermonẽ malignũ. Sai

Expanded text:
et non contremiscit immanitas; vult ille et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi sermonem malignum. Quanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est sermonis maligni. Videamus quomodo firmaverunt sibi sermonem malignum. Regem vestrum crucifigam? Dixerunt: Non habemus regem Filium Dei; illi ad hominem recurrebant: digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem malignum. Non invenio aliquid in isto homine, ait judex, quo dignus sit morte . Et illi qui firmaverunt sermonem malignum, di
Abbreviated transcription (Latin):
egerint. ut sagittarent in abscondito
immaculatum.
agnaitii quitas. Ecce de abscon¬
dito uenit saguta. Quam ma¬
culam fert. qui nec tantani habebat
maculam quanta pocest pungi a sa¬
guta: Agnus quippe ĩmaculatus: totꝰ
sunt: sed qui maculas nullas contra¬
pperit. Nam fecit mult s ĩmaculatos
donando peccata: ipse ĩmaculatus
ñ habendo peccata. Ut sagictarent
Ocor durum: occidere uelle hominẽ
qui mortuos suscitabat. Repente.
id est insidiose: quasi inopinati. qua¬
si ñ preuisi. Similis enim nescienti
erat inter ipsos dñs. ignorantes quid
nesciret ꝙ quid sciret: immo igno¬
rances eum nichil nescire. & oñuia sci¬
re. & ad hoc uenisse ut illi facerent
qͦd se potestate facere arbitrabant᷑.
Repente sagitabunt eum & ñ tie
malignũ. Facta sunt tanta miracu¬
la: non sunt moti. ꝑstiterunt in con¬
silio sermonis maligntiret. Te .ui.¬
raditus est ille uidici. Trepidat
uidex: & ñ trepidant qui iudici
tradiderunt. Contremiscit potestas:

Expanded text:
egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de abscondito venit sagitta quae immaculatum ferit, qui nec tantum habebat maculae, quantum potest pungi a sagitta. Agnus quippe immaculatus, totussint, sed qui maculas nullas contraxerit. Nam fecit multos immaculatos donando peccata; ipse immaculatus non habendo peccata. Ut sagittent inO cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nesciret, et quid sciret; imo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et maverunt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas,
Abbreviated transcription (Latin):
effusione ñ fit remissio. Necesse est
ergo exemplaria qͥdem celestiũ his
mundari: ipsa autẽ celestia melio¬
rib hostiis quã istis. Non enim in
plaria uirorũ. s in ipsũ celum: ut
appareat nunc uultui dei ꝓ nobis.

Expanded text:
effusione non fit remissio. Necesse est ergo exemplaria quidem coelestium his mundari, ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Non enim in plaria verorum, sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i ꝑ dictatũ loqui
consueui. sed quia las¬
sescente stomacho ea quȩ dictauero
legere ipse non possum: quosdam
ur̃m minus libenter audientes in¬
tueor. Unde nunc a memetipso exi¬
gere contra morem uolo: tit inter
sacra missarũ sollempnia. lectionẽ
sc̃i euangłii ñ dictando sed colloqͥn¬
do edisseram. Sic q excipiatur ut
loquimur: quia collocutionis uox
corda torpentia plusquã sermo lec¬
tionis excitat. & quasi quadã manu
sollicitudinis ut euigilent pulsat.
& quidem ad hoc opus me sufficere
posse ñ uideo: sed tamen uires quas
impericia denegat. caritas submi¬
nistrat᷑. Scio namq qui dixit. dꝑe¬
ri os tuũ: & ego adimplebo illud.
Bonum ergo opus nobis in uolun¬
tate sit: nam ex diuino adiutorio
erit in ꝑfectionẽ. Dat loquendi au-
sum etiam resurrectionis dñicȩ tan-¬
ta sollempnitas: quia & indignũ
ualde est. ut eo die laud s debitas
taceat lingua carnis. quo uidelicet
die caro resurrexit auctoris. Le. uͥ¬

Expanded text:
rissimi, per dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. 2. A
Abbreviated transcription (Latin):
omali. De fluuus egrediebatur
de loco uoluptatis ad irrigandũ
paradysum: qui uide diuiditur
in quatuor capita. Nomen iumi
physon. ipse est qui curuit omni
terram euilat: ubi nascitur ancili.¬
& aurum terrȩ illius optimũ est
ibi ꝙ inuenitur dellium: & lapis
onicinus. & nomen fluuio scđo
gion: ipse est qui circuit omnẽ terrã
ethiopie. Nomen uero fluminĩs
tercis tygris: ipse uadit contra
assirios. E luuius uero quartus
ipse est euphrates. fr̃a . uͭi. Ee¬

Expanded text:
tur de loco voluptatis ad inrigandum paradisum qui inde dividitur in quattuor capita nomen uni Phison ipse est qui circuit omnem terram Evilat ubi nascitur aurum et aurum terrae illius optimum est ibique invenitur bdellium et lapis onychinus et nomen Gehon; ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae. Nomen vero fluminis tertii, Tigris; ipse vadit contra Assyrios. Fluvius autem quartus ipse est Euphrates. Idem ut
Abbreviated transcription (Latin):
as de humo cunctis animantib
terre & uniuersis uolatilib celi.
ddiixit ea acl acdam: ut uideret
quid uocaret ea. Omne enum qͦd
uocauit acdam animȩ uiuentis: ip¬
sum est nomen eius. Appellauit q
adam nominib suis cuncta ani¬
mantia. & uniuersa uolatilia ce¬
li: & om̃s bestias terrȩ. Le .ii.

Expanded text:
humo cunctis animantibus terrae et universis volatilibus caeli adduxit ea ad Adam ut videret quid vocaret ea omne enim quod vocavit Adam animae viventis ipsum est nomen eius appellavitque Adam nominibus suis cuncta animantia et universa volatilia caeli et omnes bestias terr
Abbreviated transcription (Latin):
gebat ad austrũ. & cadens pronus
in terram adorauit tercio. Ee oscu¬
lantes alterutrum: fleuerunt pari¬
ter. Dauid autẽ amplius. Dixit eigo
ionathas ad dauid. Uade in pace.¬
& quecũq iuraiumꝰ ambo in nõie
dñi dicentes: dñs sit inter me ꝙ ce.
& inter semen meum & semen tuũ
usq in sempiternũ. & surrexit & a

Expanded text:
gebat ad austrum. Et cadens pronus gebat ad austrum. Et cadens pronus in terram: adoravit tertio. Et osculatus alterutrum: fleverunt pariter: David autem amplius. Dixit ergo Jonathas ad David. Vade in pace: quecumque juravimus ambo in nomine Domini: dicentes. Dominus sit inter me et te: et inter semen meum, et semen tuum usque in sempiternum. Et surrexit Da
Abbreviated transcription (Latin):
Uthas sauli patri suo. ait. Qua¬
re morietur: Qͥd fecit: Qe arripu¬
it saul lanceam: ut ꝑcuteret eum.
& intellexit ionathas qͦd definitũ
esset patri suo: ut interficeret dauid.
Surrexit gͦ ionachas a mensa in ira
furoris: & ñ comedit in die kalenda¬
rum scd̾a panem. Contristatus est
eii: in suꝑ dauid: eo qͦd confudisset
eum pater suus. Cum ꝙ illuxisset
mane. uenit ionathas in agrũ uixta
placitum dauid: & puer paruulus
cum eo. E ait ad puerum suũ dUa¬
de: & affer michi sagittas quas ego
iacio. Cum q puer cucurrisset: ⁊ cct
aliam sagictam trans puerum. Uenit
itaq puer ad locum iaculi qͦd mise.¬
rat ionathas: & clamauit ionathas
post tergum pueri & ait. Ecce ibi est
ollegit ergo puer ionathe sagit.¬
tas. & attulit ad dñm suum:
& quid ageretur penitus ignorabat.¬
Tantũmodo enim: ionathas & dauid
rem nouerant. Dedit gͥ ionathas ar¬
ma sua puero: & dixit ei. Uades
defer in ciuitatem. Cumq abisset
puer: surrexit dauid de loco quiuler¬

Expanded text:
thas Sauli patri suo ait. Quare morietur? quid fecit? Et arripuit Saul lanceam: ut percuteret eum. Et intellexit Jonathas quod diffinitum esset patri suo: ut inteSurrexit ergo Jonathan a mensa in ira furoris, et non comedit in die Kalendarum secunda panem. Contristatus est enim super David, eo quod confudisset eum pater suus. T. LIX. Cumque illuxisset mane, venit Jonathan in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo, et ait ad puerum suum: Vade, et affer mihi sagittas, quas ego jacio. Cumque puer currisset, jecit aliam sagittam trans puerum. Venit itaque puer ad locum jaculi, quod miserat Jonathan: et clamavit Jonathan post tergum pueri, et ait: Ecce ibi est ollegit autem puer Jonathae sagittas, et attulit ad dominum suum: et quid agereturid rem noverant. Dedit ergo Jonathas arma sua puero: et dixit ei. Vade, et defer in civitatem. Cumque abiisset puer surrexit David de loco: qui ver
Abbreviated transcription (Latin):
nem: & uenit cũ numero & ꝑcussit eda¬
ren & fr̃s euis. & filios phaseron in tabe¬
naculo ipsorũ: & cepit cedere ꝙ crese¬
re in uirtutib. Symon uero ꝙ quicũ
ipso erant exierunt de cuutate & suc¬
cenderunt machinas: & pugnaueritt
contra bachidem. E contritus estab
eis & afflixerunt eum ualde: qm̃ consi¬
lium eiꝰ & congressus eius erat inanis.
Eẜ iratus contra uiros iniquos qui ei
consilium dederant ut ueniret in regi¬
onem ipsorñ⁊ multos ex eis occicdit. Ip¬
se autẽ cogitauit cũ reliquis abire ni¬

Expanded text:
nem et venit cum numero et percussit Odanem et venit cum numero et percussit Odaren et fratres eius et filios Phaseron in tabernaculo ipsorum et coepit caedere et crescere in virtutibus Simon vero et qui cum ipso erant exierunt de civitate et succenderunt machinas et pugnaverunt contra Bacchidem et contritus est ab eis et adflixerunt eum valde quoniam consilium eius et congressus eius erat inanis et iratus contra viros iniquos qui ei consilium dederant ut veniret in regionem ipsorum multos ex eis occidit ipse autem cogitavit cum reliquis abire
Abbreviated transcription (Latin):
duobꝰ. E cogitauerunt om̃s iniqui
dicentes. Ecce ionathas & qui cũ eost̃.
in silentio habitant confidentes. Nuic
gͦ adducamus bachidem: & compre¬
hendet eos om̃s in una nocte. E abie¬
runt: & consilium ei dederunt. Eẜ sur¬
rexit ut ueniret cũ exercitu multo.
E misit epłas occulte sociissuis qui
erant in iudea. ut comprehenderent
ionathan . eos qui cumeoerant. sed
ñ potuerunt: quia innotuit eis con¬
silium eorũ. E apprehendit de uiris
regionis qui principes erant malitiȩ
qͥnquaginta uibos: & occidit eos. Fa¬
It secessit ionathas sexta. Ec pͥma.¬
& symon. & quicũ eo erant in
bethbesi quȩ est in deserto: & struxit
diruta euis. & firmauerunt eam. Et
agnouit bachides. & congregauit uui¬
uersam multitudinem sũa: & his qui
de iuda erant denuntiauit. & uenit
& castra posuit desuꝑ abethbesi & p
pugnauit lies multos. & fecit machi¬
nas. Et relicuit ionachas fr̃em suum¬
symonem in ciuitate. & exiit in regio¬

Expanded text:
duobus et cogitaverunt omnes iniqui duobus et cogitaverunt omnes iniqui dicentes ecce Ionathas et qui cum eo sunt in silentio habitant confidentes nunc ergo adducamus Bacchidem et conprehendet eos omnes in una nocte et abierunt et consilium ei dederunt et surrexit ut veniret cum exercitu multo et misit occulte epistulas sociis suis qui erant in Iudaea ut conprehenderent Ionathan et eos qui cum eo erant sed non potuerunt quia innotuit eis consilium eorum et adprehendit de viris regionis qui principes erant malitiae quinquaginta viros et occidit eos et secessit Ionathas et Simon et qui cum eo erant in Bethbessi quae est in deserto et struxit diruta eius et firmaverunt eam et agnovit Bacchides et congregavit universam multitudinem suam et his qui de Iuda erant denuntiavit et venit et castra posuit desuper a Bethbesse et obpugnavit eam dies multos et fecit machinas et reliquit Ionathas Simonem fratrem suum in civitate et exiit in regio
Abbreviated transcription (Latin):
lum. & extendit ionathas manĩi suã
ꝑcutere bachidem: & diuertit ab eo retro.
cos iordanem. & ceciderunt de parte
bachidis die illa mille uiri: & reuersi
sunt ihrł̃m. E edisicauerunt cunta¬
tes munitas in udea inunitionẽ quȩ
erat in iherico. & in animaum. & in be¬
thoro. & bethel. & tamnatham. ꝙ fara.
& thopo muris excelsis: & portis. ꝙ seris.
E posuit custodiam in eis: ut munici¬
tias exercerent in isrł. lectio tercia.¬
nno centesimo quinguagesimo
Atercio. mense sccdo ꝓrecepit alchi¬
mus destrui muros domus sc̃e interioriᷤ.
& destrui oꝑa propħarũ: & cepit
destruere. In temꝑe illo ꝑcussus est
alchimis. & impedita sunt oꝑa illiꝰ.
& obclusum est os eius. ⁊ dissolutus
est paralysi. nec ultra loqui potuit
uerbum. nec mandare de domo sua.
& mortuus est alchimus in temꝑe illo:
cũ tormento magno. W uiclit bachi¬
des qm̃ mortuus est alchimus & reuer¬
sus est ad regem: & siluit terra anns

Expanded text:
lum et extendit Ionatha manum suam lum et extendit Ionatha manum suam percutere Bacchidem et devertit ab eo retro eos Iordanem et ceciderunt de parte Bacchidis die illa mille viri et reversi sunt Hierusalem et aedificaverunt civitates munitas in Iudaea munitionem quae erat in Hiericho et in Ammaum et in Bethoron et Bethel et Tamnatan et Phara et Thopo muris excelsis et portis et seris et posuit custodiam in eis ut inimicitias exercerent in Israhel et muninno centesimo quinquagesimo tertio mense secundo praecepit Alchimus destrui muros domus sanctae interioris et destrui opera prophetarum et coepit destruere in tempore illo percussus est Alchimus et inpedita sunt opera illius et obclusum est os eius et dissolutus est paralysin nec ultra loqui potuit verbum et mandare de domo sua et mortuus est Alchimus in tempore illo cum tormento magno et vidit Bacchides quoniam mortuus est Alchimus et reversus est ad regem et siluit terra annis
Abbreviated transcription (Latin):
t congregati sunt om̃s amiei
uidȩ: & dixerunt ionathȩ. fx
quo frater tinis itlas defunctus ełti
uir similis ei non est qui exeat conte
inunicos: bachid̃em & eos qui
adbellandum bellum nr̃m. Ee susce¬
pit ionachas temꝑe illo pͥncipatum.
& surrexit loco uide fr̃is sui. & cog¬
nouit bachides: & querebat eũ occide¬
re. & cognouit ionathas & symon
frater eius. & om̃s qui cũ eo erant.ꝙ
fugerunt in desertũ tecuȩ: & conse¬
derunt ad aquam lacus aphar.Et
cognouit bachides: & die sabbatorũ
uenit ipse & om̃is exercitus euis trans
iorcdanem. Et misit fr̃em suũ ducem
Po n i. & rogauit nabatheos amicos
suos: ut cõmendarent illi apparatũ
suum qt ⁊erat copiosus. E exierins
filii iambri ex nadaba. &. comp̃hen¬
derunt iohannẽ. & om̃ia quȩ habe¬
bat: & abierunt habentes ea . Fra .X.¬
ost hȩc uerba renuntia łc pͥma.
ñ est locus diuertendi. Nunc gͦclama¬
te in celum: ut liberemini de manu
inumicorũ ur̃orũ. E cõmissum est bel¬

Expanded text:
t congregati sunt omnes amici Iudae et dixerunt Ionathae ex quo frater tuus Iudas defunctus est vir similis ei non est qui exeat contra inimicos Bacchidem et eos qui et ducem ad bellandum bellum nostrum et suscepit Ionathas tempore illo principatum et surrexit loco Iudae fratris sui et cognovit Bacnovit Ionathas et Simon frater eius et omnes qui cum eo erant et fugerunt in desertum Thecuae et consederunt ad aquam lacus Asphar et cognovit Bacchides et die sabbatorum venit ipse et omnis exercitus eius trans Iordanem et misit fratrem suum ducem populi et rogavit Nabatheos amicos suos ut commendaret illis adparatum suum qui erat copiosus et exierunt filii Iambri ex Madabas et conprehenderunt Iohannem et omnia quae habebat et abierunt habentes ea ost haec verba renuntiatumeius quia filii Iambri faciunt nuptias magnas et ducunt sponsam ex inimicorum vestrorum et commissum est bel
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. Nequaquã. Rex enun
erit suꝑ nos: & erimus nos quoq sicut.
om̃s gentes. & uidicabit nos rex ñr.
E egredietur ante nos: & pugnabit
bella nr̃a pro nobis. W audiuit samu¬
hel om̃ia uerba popłi: & locutus est
ea in aurib dñi. Dixit autẽ dñs ad
samuhelem. Audi uocem eorũ: & con¬
stitue suꝑ eos regem. Ex ait samuhel
min nomine cis. filius abibel. filii seor
filii bechorech. filii sarech. sllii afia filii
uiri ienuni fortis robore. Ee erat ei filiꝰ
uocabrso saus. electus & bonus: & ñ erat
itm dofiliis isrł melior illo. Ab humero

Expanded text:
uaquam rex enim erit super nos et erimus nos quoque sicut omnes gentes et iudicabit nos rex noster et egredietur ante nos et pugnabit bella nostra pro nobis et audivit Samuhel omnia verba populi et locutus est ea in auribus Domini dixit autem Dominus ad Samuhel audi vocem eorum et constitue super eos regem et ait Samuhmin nomine Cis, filius Abiel, filii Seor, filii Bechoreth, filii Aphia, filii viri Jemini, fortis robore. Erat ei filius vocabulo Saul, electus, et bonus: et non erat de filiis Israel melior illo: ab humero
Abbreviated transcription (Latin):
incerius uastare senserimꝰ ⁊ solite pi¬
etatis illuis munere ꝑostabemus
emunclari. Secd & Ettillũds nos
celestis uitȩ dulcedi ionspexerimꝰ.
eius gr̃am flagicemꝰ. ut necessariȩ
nos compunctionis. & ceterarũ uir¬
tutum sp̃ualium donis satiare dig¬
n netur quatinus temꝑe sacro resur¬
rectionis illius. interius exteriusq
decenter ornati. sacramenta nr̃e
salucis puro corꝑe simul ꝙ corde
sumamus. Uerum quia ista bre
uiter prelibauimꝰ. libet diligentiꝰ
totam sacrȩ seriem lectionis intue¬
ri: & quicqͥd in ea mysticũ indaga¬
ri sialemus. ur̃ȩ pandere caritati.
Abiit iħc transmare galileȩ quod
est tyberiadis. Primo dicendum
iuxta hẏstoriam. quia mare gali
leȩ quod multis pro diuersitate
circũ adiacentium regionũ uoca¬
bulis distinguit᷑: illis tantũmͦ in
beriadem ciuitatem. aquis ut ai¬
unt caudis salubrem habitationẽ
suum milib in longũ. ꝙ quinq

Expanded text:
interius vastare senserimus, solitae piinterius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari. Sed etsi ei unitos nos coelestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos compunctionis et caeterarum virtutum spiritualium donis satiare dignetur, quatenus tempore sacrosanctae resurrectionis illius interius exteriusque decenter ornati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus. Verum quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam sacrae seriem lectionis intueri, et quidquid in ea mysticum indagare valeamus, vestrae pandere charitati. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Primo dicendum, juxta histlaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in loberiadem civitatem aquis, ut aiunt, calidis salubrem habitationem suum millibus in longum, et quinque
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat saꝑhis qui infirmabantur.¬
& miracula cim̃ ac salua¬
toris recte cum legunt uel audunl
accipiunt: non tam in hl̃s quȩ fo¬
ris stupeant attendunt. quã quid
horum exemplo ipsi intus agere.
quid in his mysticum ꝑpenciere
debeant. inspiciunt. Ecce enum
propinquance pascha die festoui¬
deorum: sequentem se multitudi¬
nem dñs uerbo salucis. paricer &
ope curationis erigebat. Nam si¬
cut alius euangłista scribit. loque¬
batur illis de regno dei. & eos qui
cura indigebant sanabat: eadem¬
ꝙ doctrina & sanatione completa.
paucis de cibariis abundantissi¬
die festo nr̃e redemptionis: adiun¬
cta fr̃m caterua. dñm coto corde
sequam᷑. Quo actionũ itinere in¬
gressũ sit diligentissime contem¬
plemur: ut uestigia eiꝰ sequi mere¬
amur. Qui enim dicit se in ioso
manere: debet sicut ille ambula¬
uit & ipse ambulare. Quicqͥa nob̾
imꝑitiȩ nocentis inesse dep̃hendimꝰ:
crebra uerbi illiꝰ auditione tergamꝰ.
morbi uidelicet sp̃ualis nos

Expanded text:
 qui infirmabantur,t miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissidie festo nostrae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius auditione tergamus, et morbi, videlicet spiritualis, nos
Abbreviated transcription (Latin):
cum leuaret manus moyses: preua¬
lebat isrł. Ubi autẽ submiserat ma¬
nus: inualescebat amalech. Bellũ¬
xp̃ianis indictum hoc exemplomon¬
stratur⁊ & belli effectus orationis
instantia aꝑitur Orat enun mo¬
yses & uincit: cessat qs limoxturii.
Didicit ap̃ianus quie gerãt: inue¬
nit quid fugiat. Didicit in quam
isnde auenincatur aut iuncat: qͣm

Expanded text:
cum leuabat manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. eianis indictum hoc exemplo monstratur, et belli effectus orationis instantia aperitur. Orat enim Moyses et vincit, cessat et vincitur. Didicit Christianus, quid egerat, invenit quid fugiat; didicit, inquam, unde aut vincatur, aut vincat. M
Abbreviated transcription (Latin):
& contra hominem. & pro aliis orando
quã poterit excusari: qui hostem
iuncere noluit. dum orando cessauit.¬
&̾ tamen in moyse corpus deficiebat.
non uoluntas aliquando cessabat.
Si ergo fragilitatis causa in moyse
e cusari ñ potuit: quẽ admodũ in
I uoluntas poterit excusari: Unde¬

Expanded text:
m contra hominem, et pro aliis orando quam poterit excusari, qui hostem vincere nolit, dum orando cessavit. Et tamen in Moyse corpus deficiebat, non voluntas aliquando cessabat. Si ergo fragilitatis causa in Moyse excusari non potuit, quemadmodum in nobis voluntas poterit excusari? C
Abbreviated transcription (Latin):
eruit animã meã de om̃i angustia:
q̃m cunꝰ qui annuntiauerat mͥ & dix¬
erat moltuus est saul. qui putabat se
pro nuntio. Quantomagis nunc cum
homines impii incerfecert uirũ innoxi¬
um in domo sua suꝑ lectulum suũ:
Hunc queram sanguinem eiusde ma-
nu ur̃a: & auferam uos de terra. Prece¬
pit itaq dauid pueris: & interfecerunt
eos. Precidentes q manus & pedes eorũ:
suspenderunt eos suꝑ piscinam in he¬
bron. Caput autem huboseth tulert:
& sepelierunt in sepulchro abner in
t uenerunt uniuersȩ tribus isrł
ad dauid in hebron. dicences.
Ecce nos os tuum ⁊ caro tua sumꝰ. Sed
& heri & nudiustercius cũ esset saul rex
suꝑ nos: tu eras ducens & reducens isrł.
Dixit autẽ dñs ad te. Tupasces popłm
meũ isrł: & tueris dux suꝑ isrł. Ueneit
& ꝑcussit cum eis rex dauid fedus corã
isrł. Filius triginta annorũ erat dauid
cum regnare cepisset: & quadraginta
annis regnauit. In hebron regnauit
suꝑ uidam septem aunis & sex mensibꝰ:

Expanded text:
eruit animam meam de omni angustia: quoniam eum, qui annuntiaverat mihi, et dixerat: Mortuus est Saul, qui putabat se pro nuntio. Quanto magis nunc, cum homines impii interfecerint virum innoxium, in domo sua, super lectulum suum, non quaeram sanguinem ejus de manu vestra, et auferam vos de terra? Praecepeos: praecidentesque manus et pedes eorum, suspenderunt eos super piscinam in Hebron: caput autem Hisboseth tulerunt, et sepelierunt in sepulcro Abner in Et venerunt universae tribus Israel ad David in Hebron, dicentes: Ecce nos, os tuum et caro tua sumus. Sed et heri et nudiustertius, cum esset Saul rex super nos, tu eras educens et reducens Israel: dixit autem Dominus ad te: Tu pasces populum meum Israel, et tu eris dux super Israel. Venerunt et percussit cum eis rex David foedus in HeIsrael. Filius triginta annorum erat David, cum regnare coepisset, et quadraginta annis regnavit. In Hebron regnavit super Judam septem annis et sex mensibus:
Abbreviated transcription (Latin):
tis eius potentiam considerans ait.
qui de terra est de terra loquitur.
qui autẽ de celouenit suꝑ om̃s est.
cur in carcere positus mittens dis¬
cipulos requirit. tues qui uentu¬
rus es an alium expectamꝰitan¬
quam si ignoret quem ostẽnderat.
&e an ipse sit nesciat quem ipsum
ẽẽ propħando. baptirando. osten¬
dendo clamauerat. Sed hȩc citius
questio soluitur: si gestȩ rei tempꝰ
& ordo pensatur. Ad iordanis enĩ
fluenta positus. quia ipse redemp¬
tor esset mundi asseruit. missus
uero in careere an ipse ueniat re¬
quirit: non quia ipsum ẽẽ mun¬
di redemptorem dubitat. s querit
ut sciat si is qui ꝑ se mĩnundũ ue¬
nerat. ꝑ se etiam ad inferni el au¬
stra descendat. Quem enim precur¬
rens mundo nuntiauerat: hunc mo¬
riende et ad inferos precurrebat.

Expanded text:
s ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat.
Abbreviated transcription (Latin):
idetur noe ꝑtinere ad eosper
quos ȩccła regitur: sicut per
illum in aquis archa gubernata
est. quȩ figuram gestabat ȩccłȩ.
Oanihel autem quia elegit celi¬
bem uitam. idẽ. nuptias terrenas
contempsit. ut sicut dicit apłs si
ne sollicitudine uiueret. cogitans
quȩ sunt dei: genus eorũ signifi¬
cat qui sunt in otio. s tamen for¬
tissimi in temptationib. ut pos¬
sint assumi. Iob autẽ quia & uxo¬
rem habuit & filios. et amplas ter¬
renarũ rerũ copias. ad illud genus
ꝑtinet cui molendinũ deputatũ
est: s tamen ut sint fortissimi in
temptationib. sicut ille fuit. Non
enim assumi alicer poterunt.
Nec puto alia eẽ genera hominũ
quib constat ȩccła. quã ista tria
habentia binas differentias ꝓpcer
assumptionem & relictionem:
quãuis in singulis multȩ studioꝵ
uoluptatum q diuersitates. ad
concordiam tamen unitatem q
concurrentes. possint inueniri.¬

Expanded text:
im Noe pertinere ad eos per quos Ecclesia regitur, sicut per illum in aquis arca gubernata est, quae figuram gestabat Ecclesiae: Daniel autem, quia caelibem elegit vitam, id est, nuptias terrenas contempsit, ut, sicut dicit Apostolus, sine sollicitudine viveret cogitans quae sunt Dei, genus eorum significat, qui sunt in otio, sed tamen fortissimi in tentationibus ut possint assumi: Job autem quia et uxorem habuit, et filios, et amplas terrenarum rerum copias, ad illud genus pertinet, cui molendinum deputatum est: sed tamen ut sint fortissimi in tentationibus, sicut ille fuit: non enim aliter assumi poterunt, nec puto alia equibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionem, quamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates, ad concordiam tamen unitatemque concurrentes possint inueniri
Abbreviated transcription (Latin):
fecissem contra animã mca aula
nequa quã hoc regem latere potuis¬
set: & tustares ex aduerso. E ait ioab.
Non sicut tu iuis. sed aggrediar eũ
ulit gͦ ioab tres lanceas in ma¬
nu sua: & infixit eas in corde
absalon. Cumq adhuc palpitaret.
herens in quercu: cucurrerunt decẽ
iuenes armigeri ioab. & ꝑcutientes
interfecert̃ eum. C ecinit autẽ ioab
bucina & retinuit popłm. ne ꝑseque¬
retur fugientẽ isrł: uolens parcere
multitudini. & tulerunt absalon
& proiecerunt eum in saltu in foue¬
am grandem: & comportauer̃t suꝑ
eum aceruũ lapidum magnũ nimi.
Om̃is autẽ isrł. fugit in tab̾nacula
sua. Porro absalon erexerat sibi cũ
adhuc iuueret ticulum: qui est in ual¬
le regis. Dixerat enim. Non habeo
filiũ: & hoc erit monimentũ nomi¬
nis mei. Uocauitq titulũ nomine

Expanded text:
fecissem contra animam meam audacter, nequaquam hoc regem latere potuisset, et tu stares ex adverso. Et ait Joab: Non sicut tu  Ms. tac. tu vis, sed aggrediar eum it ergo tres lanceas in manu sua, et infixit eas in corde Absalon: cumque adhuc palpitaret haerens in quercu, cucurrerunt decem juvenes armigeri Joab, et percutientes interfecerunt eum. Cecinit autem Joab buccina, et retinuit populum, ne persequeretur fugientem Israel, volens parcere multitudini. Et tulerunt Absalon, et projecerunt eum in saltu, in foveam grandem, et comportaverunt super eum acervum lapidum magnum nimis: omnis autem Israel fugit in tabernacula sua. Porro Absalon erexerat sibi, cum adhuc viveret, titulum qui est in Valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, et hoc erit monimentum nominis mei. Vocavitque titulum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit autẽ ut occurreret absa¬
lon seruis dauid: sedens mulsa
Cumq ingressus fuisset mulus sub¬
ter condensam quercũ & magnam:
adhesit caput eiꝰ quercui. & illo sus¬
penso inter celum & terrã. mulus au
sedebat ꝑtransiuit. Uidit autẽ hoc
quispiam: & nuntiauit ioab dicens.
Uidi absalon pendere de quercu.
Et ait ioab uiro qui nunciauerat &.
Si uidisti. quare ñ confodisti eum
cum terra: & ego dedissem tͥ decem
argenti siclos. & unum balteum:
Qui dixit ad ioab. Si appenderes un
manib meis mille argenteos: nequi¬
quam muterem manũ meã infilũ
regis. Audientib enim nob precps

Expanded text:
ccidit autem ut occurreret Absalom servis David sedens mulo cumque ingressus fuisset mulus subter condensam quercum et magnam adhesit caput eius quercui et illo suspenso inter caelum et terram mulus cui sederat pertransivit vidit autem hoc quispiam et nuntiavit Ioab dicens vidi Absalom pendere de quercu et ait Ioab viro qui nuntiaverat ei si vidisti quare non confodisti eum cum terra et ego dedissem tibi decem argenti siclos et unum balteum qui dixit ad Ioab si adpenderes in manibus meis mille argenteos nequaquam mitterem manum meam in filium regis au
Abbreviated transcription (Latin):
illius ñ suꝑba dedignatione. s dis¬
pensatione prouida ad tempꝰ dissu¬
lic audire meruit. o mulier mag¬
ad me dicens. Tu transibis hodie
termminos inuab urbem nomine ar
& accedes in uicina filiorũ ammon.
Caue ne pugnes contra cos: nec moue.¬
aris ad prelium. Nonenim dabotͥ
terram filicrũ ammon. quia filis.
loth dedi eam in possessionem: terta
gigantum reputata est. & in ipsai
olim habitauerunt gygantes: qͦl
ammonite uocant romromim e
Populus magnus ⁊ nualtus s panꝙ¬

Expanded text:
illius non superba dedignatione, sed disillius non superba dedignatione, sed dispensatione provida ad tempus distulit, audire meruit: O mulier, magad me, dicens: Tu transibis hodie terminos Moab, urbem nomine Ar, et accedens in vicina filiorum Ammon, cave ne pugnes contra eos, nec movearis ad praelium: non enim dabo tibi de terra filiorum Ammon, quia filiis Lot dedi eam in possessionem. Terra gigantum reputata est: et in ipsa olim habitaverunt gigantes, quos Ammonitae vocant Zomzommim, populus magnus,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam constanitiȩ & humilita¬
tis insigne precipnum que canib
comparata a dño. nec sicibpusam ab
instantia precandi desista tneca spe¬
rando pietatis munere sũchicem re¬
uocat: sed susceptam libenter ample¬
xata contumeliam. ñ solum canib
se similem non negat. s. & catellis se¬
ipsam equiperandam acdiungit.
Prudenti q argumento. dm̃ qͥdem
sencentiam confirmat. nec a suȩ
tam̃ petitionis imꝓbitate quiescit.
Confirm at namq sententiã dĩu
cui dicenti. non est bonum sumere
panem filiorũ. & mit.ue canibus.
respondit. etiam dñe. id est ueraci¬
ter ut asseris ita est: quia ñ est bonũ
destinatam. & dare eam gentilib.
Sed cum addit. nam & catelliedunt
de micis quȩ cacdunt de mensa año¬
rum suorũ. prudentissime demõni¬
strat quantã humilitatẽ. qualem
intus gerat pectoris firmi constan¬
tiam: qu ȩ indigna quidem sit inte
ad salutem sufficere posse credebat.
Unde recte a pio saluãtore qui preces

Expanded text:
etiam constantiae et humilitatis insigne praecipuum, quae canibus comparata a Domino, nec sic quidem ab instantia precandi desistit, vel a sperando pietatis munere mentem revocat, sed susceptam libenter complexata contumeliam, non solum canibus se similem non negat, sed et catellis seipsa aequiparandam adjungit, prudentique argumento Domini sententiam confirmat, nec coeptae a se tamen petitionis improbitate quiescit. Confirmat namque sententiam Domini, cui dicenti: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus, respondit: Etiam, Domine. Id est, veraciter ut asseris, ita est: quia non est bonum destinatam, et dare eam gentibus; sed cum addit: Nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Prudentissime demonstrat quantam humilitatem, quantam intus gerat pectoris constantiam, quae indigna quidem sit integad salutem proficere posse putaverit. Unde recte a pio Salvatore, qui preces