comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit equalẽ Exurge in occursũ mͥ & uide tac me
uideri facte uideri : fac notã hominib ȩqͣlitatẽ
nrãm Ñ putent iudei se hominẽ cruci fixisse:
qͣmuis in eo ñ crucifixũ sit nisi in qͥntũ homoerat
lam̃ ñ cognouer̃ : quẽ crucifixer̃. Si enĩ cognouisseđ¬

Expanded text:
dit aequalem. Exsurge in occursum mihi, et vide. Fac me dit aequalem. Exsurge in occursum mihi, et vide. Fac me videri, fac te videri, fac notam hominibus aequalitatem nostram. Non putent Judaei se hominem crucifixisse. Quamvis in eo non crucifixum sit, nisi in quantum homo erat: tamen non cognoverunt quem crucifixerunt. Si enim cognovisse
Abbreviated transcription (Latin):
dendit ñ deserens: Sed qͥd ÷ qđ ascendit ad patrẽ:
quando nob̵ in notescit equalis patri. Nos enĩ ascendĩ¬
ualeamꝰ. Ideo gͦ disculit tactũ. ñ abstulit ñ reppu¬
lit ñ negauit. nondũ enĩ in qͥt ascendi ad patrẽ A
sus eiꝰ usq ad summũ cȩli. Summũ cȩli id ÷ summũ
in om̃ib spiritalib : pat᷑ ẽ. Inde excursus eiͦ &¬
in ȩqualia cõparamꝰ & aliqͥd breue ad aliqͥd magnũ
applicamꝰ. uidere quantũ ad qͥntũ sit sun eqͣle
currit Ergo occursus eiꝰ usq ad summũ cęli: quia
ȩqualis ẽ patri: Talẽ se uolebat in notescere fide¬
lib sius qͥdixerat : Noli me tangere. hoc uole¬
bat p̃stari apatre fidelib suis qͥ dicebat Exur¬
nob patrẽ & sufficit nob̾: quandui ego di¬
ã tanto tẽpore uob̾cũ sũ. & pa trẽ ñ nostis:
philippe qͥme uid& uid& & patrẽ Ñeredis. qͥa
ego in patre & pat̾ inme : & adhuc forte:ñ cre¬

Expanded text:
cendit non deserens. Sed quid est quod ascendit ad Patrem? cendit non deserens. Sed quid est quod ascendit ad Patrem? Quando nobis innotescit aequalis Patri. Nos enim ascendimvaleamus. Ideo ergo distulit tactum, non abstulit, non repulit, non negavit. Nondum enim, isus ejus usque ad summum coeli . Summum coeli, id est, summum in omnibus spiritualibus Pater est: inde excursus einaequalia comparamus, et aliquid breve ad aliquid magnum applicamus, videre quantum ad quantum sit, si inaequale currit. Ergo occursus ejus usque ad summum coeli, quia aequalis est Patri. Talem se volebat innotescere fidelibus suis, qui dixerat: Noli me tangere. Hoc volebat praestari a Patre fidelibus suis, qui dicebat: Exsurnobis Patrem, et sufficit nobis? Quamdiu ego dicam, Tanto tempore vobiscum sum, et Patrem non nostis? Philippe, qui me videt, videt et Patrem: non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? et adhuc forte non cre
Abbreviated transcription (Latin):
nerat ñ ut amittenx qđ erat. Quomͦ gͦ exinaniuit:
qͥa talis tͥ apparuit. qͥa tͥ dignitatẽ qͣm̃ apud patrem
hab& ñ demonstrat : qͥa tͥ nunc obtulit infirmitatẽ
seruauit purgato postea claritatẽ. Ille gͦ patri ȩqualis
talis ẽ factus & tam̃ in ipsã infirmitate agn oscea¬
dus ẽ & siñ uisione sed fide ut qđ uidere nondũ pos¬
sumꝰ saltẽ credamꝰ & credendo qđ ñ uidemꝰ : etiã uide¬
re meream᷑ Merito postea qͣm surrex̃ ait mariȩ mag¬
dalenȩ : cui dignatꝰ ẽ primitꝰ apparere Noli me
tangere nondũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ. quid ÷ hoc :
paulo post eũ mulieres tetiger̃. Nã redeuntes a
monum̃to obuiã sibi factũ ad ora uer̃: & pedes
eiꝰ tenuer. Discipłi etiã : cicatrices palpauer̃ quid
ẽ gͦ noli me tangere nondũ enĩ ascendi ad patrẽ¬
qͥđ ÷ hoc inisi nioli qđ uides hoc solũ me credere
ne hic remaneat aspectꝰ tuus. qua si tactꝰ tuus:
ascendi: qͣndo uos ñ deserui. Uenit ñ recedens : as¬

Expanded text:
erat, non ut amitteret quod erat. Quomodo ergo exinanivit? Quia tibi talis apparuit; quia tibi dignitatem quam apud Patrem habet, non demonstravit; quia tibi nunc obtulit infirmitatem, servavit purgato postea claritatem. Ille ergo Patri aequalis, talis est factus: et tamen in ipsa infirmitate agnoscendus est, non visione, sed fide; ut quod videre nondum possumus, saltem credamus, et credendo quod non videmus, etiam videre mereamur. Merito posteaquam resurrexit, ait Mariae Magdalenae, cui dignatus est primitus apparere: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Quid est hoc? Paulo post eum mulieres tetigerunt. Nam redeuntes a monumento, obviam sibi factum adoraverunt, et pedes ejus tenuerunt : discipuli etiam cicatrices palpaverunt . Quid est ergo, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem; nisi, noli quod vides hoc solum me credere, ne et hic remaneat aspectus tuus quasi tactus tuus? ascendi, quando vos non deserui. Venit non recedens, as
Abbreviated transcription (Latin):
generis de dignitate scłi. Siqͥs de ipsa uistitia tanqͣm de
sua p̃sump serit : cadit Irruer̃ suꝑ me fortes. Ex illis
fortib fuit ille uiressuas uactans . Grãs tͥ ago qͥa ñ sũ¬

Expanded text:
generis, de dignitate saeculi, si qui de ipsa justitia tanquam de generis, de dignitate saeculi, si qui de ipsa justitia tanquam de sua praesumpserit, cadit. Irruerunt super me fortes. Ex illis fortibus fuit ille vires suas jactans: Gratias tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
rusolimitȩ dicerent missi ab eis ad App̃hendendũ xp̃m.
& ñ audentes app̃hendere qͥa qͥndo uoluit tunc app̃hec¬
sus ẽ qͥuere fortis erat : quare in qͥ unt ñ eũ potuistis
app̃hendere : Res ponder̃ Nemoum qͣm hominũ sie
locutꝰ ẽ sic̃ ille Et illi fortes Nũqͥd aliqͥs phariseoꝵ
in illũ credidit aut aliqͥs scribarũ nisi popłs iste nesci¬
ens legẽ : p̃posuer̃ se turbȩ infirmȩ ad medicũ curren¬
t unde nisi qͥa ipsi fortes erant : & fortitudine sua qđ
ẽ grauiꝰ om̃em etiã turbã inse traduxer̃. & medicũ om̃i¬
um occider. Sed ille eo qͦd occis ẽ de sangiune suo medi¬
cam̃tũ fecit egrotis. Irruer̃ suꝑ me fortes hos maxime
fortes aduertite & uidete utrũ de ullare p̃sum̃ dũ set ho¬
mini: qͣ ndo nec de iuscitia p̃sum̃dũ ẽ lã uidete ubi iace¬
ant p̃sum̃tes de diuitiis. de uirib corporis de nobilta te

Expanded text:
rosolymitae dicerent, missi ab eis ad apprehendendum Chrisrosolymitae dicerent, missi ab eis ad apprehendendum Christum, et non audentes apprehendere quia quando voluit, tunc apprehensus est, qui vere fortis erat: Quare ergo, inquiunt, non eum potuistis apprehendere? Et responderunt: Nemo unquam hominum sic locutus est, sicut ille. Et illi fortes: Numquid aliquis Pharisaeorum in illum credidit, aut aliquis Scribarum, nisi populus iste nesciens Legem . Praeposuerunt se turbae infirmae ad medicum currenti: unde, nisi quia ipsi fortes erant? et fortitudine sua, quod est gravius, omnem etiam turbam in se traduxerunt, et medicum omnium occiderunt. Sed et ille eo quod occisus est, de sanguine suo medicamentum fecit aegrotis. Irruerunt super me fortes. Hos maxime fortes advertite; et videte utrum de ulla re praesumendum sit homini, quando nec de justitia praesumendum est. Jam videte ubi jaceant praesumentes de divitiis, de viribus corporis, de nobilitate
Abbreviated transcription (Latin):
medicꝰ opus ñ ẽ. forticuido ista ñ sanitatis sed insaniȩ¬
ẽ Nã & freneticis nichil fortius: ualentiores s̃ sanis
Sed qͥnto maiores uires tanto mors uicinior Auer¬
tat gͦ ds̃ ab imitatione nr̃a fortes istos. Tim̃dũ ẽ enĩ:
ne eos qͥsq uelit imitari. Doctor aũ humilitatis par-¬
ticeps nr̃e infirmitatis donans participationẽ suȩ
diuinitatis. adhoc descendens ut uiã docen&. & uia
fiep&: maxime suã humilitatẽ nob̵ cõm̃dare dignatꝰ
ẽ. Et ideo a seruo baptizari ñ dedignatꝰ ẽ : ut Nos
docen& confiteri peccata nĩa & infirmari. ut fortes
simꝰ: habere potiꝰ apłi uocẽ dicentis qͣndo in firmor
tunc potens sũ : quomͦ gͦ noluit eẽ fortis : isti aũ qͥ for¬
tes eẽ uoluer̃. id ÷ qͥ de sua uirtute p̃sumere uoluerunt
tanq̃m iusti: offender̃ in lapidẽ offensionis & hȩdus
uisus ẽ eis agnus & qͥa ueluit hȩdũ occider̃ : ab agnore

Expanded text:
medicus opus non est! Fortitudo ista non sanitatis est, sed insaniamedicus opus non est! Fortitudo ista non sanitatis est, sed insaniae. Nam et phreneticis nihil fortius, valentiores sunt sanis: sed quanto majores vires, tanto mors vicinior. Avertat ergo Deus ab imitatione nostra fortes istos. Timendum est enim ne eos quisque velit imitari. Doctor autem humilitatis, particeps nostrae infirmitatis, donans participationem suae divinitatis, ad hoc descendens ut viam doceret et via fieret , maxime suam humilitatem nobis commendare dignatus est; et ideo a servo baptizari non dedignatus est , ut nos doceret confiteri peccata nostra, et infirmari ut fortes simus, habere potius Apostoli vocem dicentis, Quando infirmor, tunc potens sum . Quomodo ergo noluit esse fortis. Isti autem qui fortes esse voluerunt, id est, qui de sua virtute praesumere voluerunt tanquam justi, offenderunt in lapidem offensionis : et haedus visus est eis Agnus, et quia veluti haedum occiderunt, ab Agno re
Abbreviated transcription (Latin):
corporis ñ de aliqͣ in tẽpore p̃cellenti potentia dignita¬
tis sed p̃sum̃tes de iustitia sua. Genꝰ fortiũ cauendũ me¬
tuendũ ad uersandũ : ñ imitandũ p̃sum̃tiũ inqͣm ñ de
corpore ñ de opib ñ de genere ñ de honorib Om̃ia enĩ
ista qͥs ñ uideat tẽporalia. fluxa. caduca. uolatica:
sed p̃sum̃tiũ de iustitia sua Talis fortitudo impediuit
uideos : ne ꝑ foram̃ acus intrarent. Cũ enĩ dese p̃sumuđ
qđ iusti sint & tanq̃m sani sibi uident᷑ medicinã recu.¬
siuer᷑ & ipsũ medicũ necauer̃. Tales gͦ fortes ñ infir
mos ñ uenit uocare qͥdix̃ ñ ẽ opus sanis medicus.
sed male habentib Ñ ueni uo care iustos: sed pecca¬
tores in penitentiã Isti erant᷑ qͥ in sultabant discipłis
xp̃i : qͥa magister eoꝵ ad in firmos intrabat. & conuiua¬
bat᷑ cũ infirmis. Quare in quiunt magister ur̃ cum
publicanis & pecca orib manducat : ofortes qͥb:

Expanded text:
corporis, non de aliqua in tempore praecellenti potentia dignitacorporis, non de aliqua in tempore praecellenti potentia dignitatis, sed praesumentes de justitia sua. Hoc genus fortium cavendum, metuendum, aversandum, non imitandum: praesumentium, inquam, non de corpore, non de opibus, non de genere, non de honore; omnia enim ista quis non videat temporalia, fluxa, caduca, volatica? sed praesumentium de justitia sua. Talis fortitudo impedivit Judaeos ne per foramen acus intrarent . Cum enim de se praesumunt quod justi sint, et tanquam sani sibi videntur, medicinam recusaverunt, et ipsum medicuedicus, sed male habentibus. Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Isti erant fortes qui insultabant discipulis risti, quia magister eorum ad infirmos intrabat, et convivabatur cum infirmis. Quare, inquiunt, magister vester cum publicanis et peccatoribus manducat ? O fortes quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ Nemo in qͥt potest intrare in domũ fortis & uasa
eiꝰ cripere: nisi filligauerit fortẽ. Alligauit gͦ fortẽ uin¬
culis dominationis suȩ : & uasa eiꝰ abripuitꝰ. ac uasa
sua fecit Erant enĩ om̃s iniqͥuasa diaboli: qͥ credentes
miscđiȩ Pos s̃ ergo isti fortes intelligi. Sed s̃ & in homi¬
nib: qͥdã fortes rep̃hensibili & damnabili fortitudine:
qͥ p̃sumunt qͥdem. sed de tẽporali felicitate N uob uidet᷑
fuisse fortis diues iste qͥ nunc ex euangłio recitatꝰ ẽ : q̃m
successit ei regio in opulentia fructuũ : ꝑ turbatꝰ consili¬
um reconditionis inuenit. ut desructis ueterib a¬
pothecis nouas construer& ampliores eisq cõpletis
animȩ suȩ dicen& habes multa bona anima : epula¬
qͥ ñ posuit dm̃ ad iutorẽ suũ: sed sꝑauit in multitudine
diuitiarũ suarũ. Uide qͣm fortis sit & p̃ualuit inqͥt : in
uanitate sua. Sunt & alii fortes de diuitiis. ñ de uirib

Expanded text:
 potest intrare in domum fortis, et vasa ejus eripere, nisi prius alligaverit fortem . Alligavit ergo fortem vinculis dominationis suae; et vasa ejus arripuit, ac vasa sua fecit. Erant enim omnes iniqui vasa diaboli, qui credentes iae . Possunt ergo isti fortes intelligi. Sed sunt in hominibus quidam fortes reprehensibili et damnabili fortitudine, qui praesumunt quidem, sed de temporali felicitate. Non vobis videtur fuisse fortis dives iste, qui nunc ex Evangelio recitatus est, quoniam successit ei regio in opulentia fructuum? Perturbatus consilium reconditionis invenit, ut destructis veteribus apothecis, novas construeret ampliores, eisque completis, animae suae diceret: Habes multa bona, anima; epulaavit in multitudine divitiarum suarum. Vide quam fortis sit: Et praevaluit, inquit, in vanitate sua . 7. Sunt et alii fortes, non de divitiis, non de viribus
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͥd etiã me dicere ammon& in hoc loco. capitis ipius
nr̃i sublimitas: qm̃ infirmatꝰ ẽ usq ad mortẽ &
assumpsit in firmitatis carnẽ ut pullos hierłm
colligen& sub alas suas tanꝗ gallina infirmata
cũ paruulis q̃ enĩ it aliqͣ hoc aue aliquando
conspeximꝰ : carũ etiã quȩ nidificant ante oculos
Nros sic̃ parietũ passeres sic̃ hyrun dines tanqͥmn
atinuȩ nr̃ȩ hospitȩ. sic̃ ciconiȩ sic̃ aliȩ atq aliȩ
Aues quȩ ante oculos nr̃os nidificant & ouis in¬
sidurit pullos alunt. sic̃ ipsȩ colũbȩ quas qͦt tidie
uidemꝰ Aliqͣm aũ auẽ infirmari cũ paruulis

Expanded text:
Aliquid etiam me dicere admonet in hoc loco capitis ipsius nostri sublimitas; quoniam infirmatus est usque ad mortem, et assumpsit infirmitatis carnem, ut pullos Jerusalem colligeret sub alas suas tanquam gallina infirmata cum parvulis. Non enim in aliqua ave hoc aliquando conspeximus, earum etiam quae nidificant ante oculos nostros, sicut parietum passeres, sicut hirundines tanquam annuae nostrae hospites, sicut ciconiae, sicut aliae atque aliae aves quae ante oculos nostros nidificant, et ovis insidunt, pullos alunt, sicut ipsae columbae quas quotidie videmus; aliquam avem infirmari cum parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
hierłm hierłm quotiens uolui congregare filios
tuos tanqͣm gallina pullos suos sub alas. & nolu¬
isti: congregauit aũ om̃s gentes. tanqͥm gallina
pullos suos qͥ infirmatꝰ c̃ ꝓpt̃ nos accipiens
carnẽ a nob̵ id ÷ a genere humano crucifixus
contẽptus a lapis cesus flagellatus ligno sus¬
pensus. lancea uulneratus Ergo hoc mat̾nȩ in
nis & petra scandali : ideo multi offender̃ in eũ
cũ talis gͦ eẽt. & tam̃ carnẽ sine peccato suscepiss&
factꝰ ẽ particeps nr̃ȩ infirmitatis ñ iniqͥtatis. VUt

Expanded text:
erusalem, quoties volui congregare filios tuos, tanquam gallina pullos suos sub alas, et noluisti ! Congregavit autem omnes gentes, tanquam gallina pullos suos, qui infirmatus est propter nos, accipiens carnem a nobis, id est a genere humano; crucifixus, contemptus, alapis caesus, flagellatus, ligno suspensus, lancea vulneratus. Ergo hoc maternae innis et petra scandali, et ideo multi offenderunt in eum : cum talis ergo esset, et tamen carnem sine peccato suscepisset, factus est particeps nostrae infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
uiã. & de longinqͦ ab aliqͦ cognosci ñ posses: cla¬
mares ad eũ & diceres. occurremͥ: & uide quẽ¬
ad modũ ambulẽ Nã qͣndo de lorginqͦ me at¬
tendis : gressũ meũ uid ere ñp otes Itane & dẽ
nisi occurrer& ñ uider&. qͣm sine iniqͥtate iste di¬
rigebat & qͣm sine peccato currebat : Accipere
qͥdem hoc possumꝰ. exurge in occursũ mͥ adiuua
me qđ aũ addidit & uide: intelligendũ fac ui-¬
deri qđ curro. fac uideri qđ dirigo. ex illa figura
qua & illud dictũ ẽ ad abrahã. Nunc cognoui qđ times
dm̃ Ds̃ dicit: nunc cognoui. Unde. nisi qͥa nc̃ te feci
cognoscere : ignotꝰ enĩ sibi qͥsq ẽ ante in t̾rogationẽ tem¬
ptationis : sic̃ se petrus p̃sum̃do ignorabat & negan¬
do didicit quales uires habebat. In ipsa sua tituba¬
tione intellex̃ falsũ se p̃sum ꝑsisse : fleuit & flendo
meruit fructuose nosse qđ fuit & eẽ qđ ñ fuit Ergo
ꝓbatꝰ abrahã. factꝰ ẽ cognitꝰ sibi: & dictũ ẽ adõ & unc

Expanded text:
viam, et de longinquo ab aliquo cognosci non posses, clamares ad eum, et diceres: Occurre mihi, et vide quemadmodum ambulem; nam quando de longinquo me attendis, gressum meum videre non potes. Itane et Deus nisi occurreret, non videret quam sine iniquitate iste dirigebatur, et quam sine peccato currebat? Accipere quidem et hoc possumus, Exsurge in occursum mihi, adjuva me. Quod autem addidit, et vide, intelligendum est, fac videri quod curro, fac videri quod dirigor; ex illa figura qua et illud dictum est Abraham: Nunc cognovi quod times Deum . Deus dicit, Nunc cognovi: unde, nisi quia nunc te feci cognoscere? Ignotus enim sibi quisque est ante interrogationem tentationis, sicut se Petrus praesumendo ignorabat, et negando didicit quales vires haberet; in sua ipsa titubatione intellexit falso sese praesumpsisse: flevit ; et flendo meruit fructuose nosse quod fuit, et esse quod non fuit. Ergo probatus Abraham, factus est cognitus sibi; et dictum est a Deo, Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
aninir mnea Potuer tencre. potuer̃ occidere : uenatis
animnã meã. Sed ubi ẽ. disfupisti uincula mea : ubi est
muscipula cõminata ẽ & nos eruti sumꝰ: ubi ẽ qđ bene¬
dicimn dm̃ qͥ ñ dedit nos in uenationẽ dentib eoꝵ: illi
qͣdem uenatis : sed in manib uenantiũ ñ dimitit qͥ cusfo
dit isrł . Quia ecce uenatis̃ animã meã : irruer̃ suꝑ
me fortes N ut cũq transcundũ c̃ ab his fortib dili¬
gent᷑ in sinuandũ ẽ qͥsint fortes insurgentes fortes
suꝑ qͦs. nisi suꝑ infirmos suꝑ in ualidos suꝑ ñ fortes:
& laudant᷑ tam̃ infirmi : & damnant᷑ fortes Si iN

Expanded text:
animam meam. Potuerunt tenere, potuerunt occidere, venati sunt animam meam. Sed ubi est, Disrupisti vincula mea ? Ubi est, Muscipula comminuta est, et nos eruti sumus? Ubi est quod benedicimus Deum, qui non dedit nos in venationem dentibus eorum ? Illi quidem venati sunt, sed idit Israel. Quia ecce venati sunt animam meam: irruerunt super me fortes. Non utcumque transeundum est ab his fortibus: diligenter insinuandum est qui sint fortes insurgentes. Fortes, super quos, nisi super infirmos, super invalidos, super non fortes? Et laudantur tamen infirmi, et damnantur f
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd deinde : Neq in iqͥtas mea neq peccatũ meum
dñe Irru er̃ qͥ dem fortes de iustitia sua p̃su¬
mentes ir rue r̃ sed peccatũ in me ñ inuener:
xpm nisi quasi peccatorẽ iusti : sed tam̃ illi uide¬
rint qͣm fortes sint immanitate febris. ñ firmita¬
te sanitatis. Uiderint illi qͣm fortessint : & tanꝗ
iusti contͣ iniquũ seuier̃: Sed tam̃ neq ini qͥtas me¬
a neq pecca tũ meũ dnẽ: sine iniqͥtate cucurri &
dirigebar Illi gͦ fortes: currentẽ me seqͥ ñ potuer̃
Ideo peccatorẽ putauer̃ : qͥa uestigia mea ñ uider̃¬

Expanded text:
d deinde? Neque iniquitas mea, neque peccatum meum, Domine. Irruerunt quidem fortes de justitia sua praesumentes, irruerunt, sed peccatum in me non invenerunt.  persequi Christum, nisi quasi peccatorem? Sed tamen illi viderint quam fortes sint immanitate febris, non firmitate sanitatis: viderint illi quam fortes sint, et tanquam justi contra iniquum saevierunt. Sed tamen neque iniquitas mea, neque peccatum meum, Domine. Sine iniquitate cucurri, et dirigebar. Illi ergo fortes currentem me sequi non potuerunt: ideo peccatorem putaverunt, quia vestigia mea non vider
Abbreviated transcription (Latin):
ruit de gente iudeoꝵ de qua & apłi nr̃ĩ fuer̃ ibi
primꝰ stephaaꝰ lapidatꝰ ẽ & qđ uocabat᷑ accepit
Stephanos aũ : corona dr̃ humilit̃ lapidatꝰ: sed
sub limit̃ coronatꝰ deinde iN gentib exurrexer̃
regna gentiũ : ante qͣm in eis impleret᷑ qđ p̃dictũ
erat. Ad orabunt eũ om̃s reges t̃rȩ : om̃s gentes
seruient illi. Et fremuit impetꝰ regni illius ad¬
uersus testes xp̃i : effusus magnꝰ & multꝰ mar¬
tyrũ sanguis. Quo effuso : tanqͣm seminata se¬
ges eccł & fertilius pullulauit. & totũ mundũ
sic̃ nunc conspicimꝰ occupauit Ab his gͦ uiris san¬

Expanded text:
Ibi primo Stephanus lapidatus est , et quod vocabatur accepit. Stephanus enim Corona dicitur. Humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Deinde in Gentibus exsurrexerunt regna Gentium, antequam in eis impleretur quod praedictum erat, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient ei : et fremuit impetus regni illius adversus testes Christi; effusus est magnus et multus martyrum sanguis: quo effuso, tanquam seminata seges Ecclesiae fertilius pullulavit, et totum mundum, sicut nunc conspicimus, occupavit. Ab his ergo viris san
Abbreviated transcription (Latin):
qdem uiri sanguinũ qͥ uistũ occider̃ : in qͦ nullã culpã
inuener̃. Erant᷑ illi uiri sanguinũ : qͥa cũ uell& alieni¬
gena lotis manib dimitere xp̃m. clama uer̃ cruci¬
fige crucifige Erant uiri sanguinũ : qͥb cũ obi ceret᷑
crim̃ sanguinis xp̃i. responder̃ ꝓpinantes posteris
suis. Sanguis eiꝰ suꝑ nos: & suꝑ filios nr̃os Sed
nec in eiꝰ corpus exurgere : uiri sanguinũ cessa uer̃¬

Expanded text:
inum, qui justum occiderunt, in quo nullam culpam invenerunt: erant illi viri sanguinum, quia cum vellet alienigena lotis manibus dimittere Christum, clamaverunt, Crucifige, crucifige: erant viri sanguinum, quibus cum jam objiceretur crimen sanguinis Christi, responderunt, propinantes posteris suis, Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Sed nec in ejus corpus exsurgere viri sanguinum cessaver
Abbreviated transcription (Latin):
d erint in habitabis: ñ ẽ qđ metuas p̃ualebis enĩ
nec erubesces qđ detestabilis fueris Ergo qͥa in surre¬
xer̃ suꝑ me fortes: ne erubescas : Quando contra
nom̃ xp̃ianũ leges ferebant᷑ qu ando igno¬
minia & in famia erat eẽ xp̃ianũ: nec erubes¬
cas qđ decestabilis fueris Confusionẽ enĩ in
ꝑpetuũ obliui sceris : ignominiȩ uiduitatis tuȩ non
eris memor qm̃ ego sum dñs qͥ faciote dñs nom̃ẽ
ei. Et qͥ eruit te : ipse dñs ds̃ isrł uniuersȩ t̃re uoca

Expanded text:
tae erant inhabitabis. Non est quod metuas; praevalebis enim: tae erant inhabitabis. Non est quod metuas; praevalebis enim: nec erubescas quod detestabilis fueris. Ergo, quia insurrexerunt super me fortes, ne erubescas; quando contra nomen christianum leges ferebantur, quando ignominia et infamia erat esse christianum. Ne erubescas quod detestabilis fueris: confusionem enim in perpetuum oblivisceris; ignominiae viduitatis tuae non eris memor. Quoniam ego sum Dominus qui facio te: Dominus nomen est ei; et qui eruit te, ipse Dominus Deus Israel universae terra
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ habebat uirũ magis qͣm gens iudȩa quę hab&
uirũ quȩ accepit legẽ: magis qͣm eiꝰ gentis quȩ
habuit euidentẽ regẽ. Nãtuus rex lat&: & plu¬
res tͥ filu s̃ ex occulto sponso Ergo eidr̃: multi
filii desertȩ magis qͥm eiꝰ quȩ hab& uirũ De¬
inde ad iungit ꝓpheta Dilata locũ tab¬
naculi tentorii tui: & a ulas tuas confige
Ñẽ qđ partas: extende longius futucũ.¬
lostuos & palos ualidos conistitue etiã atq
etiã in dexterã atq sinis trã indextera
tene bonos in sinistra tene malos. donec
uenut uetiti labrã: posside tam̃ om̃s gentes
inuitentur ad nuptias boni & mali: impleag᷑
nuptiȩ re¬
cũbentiũ. Seruoꝵ ẽ inuitare. diũ
separare
Etiã atq etiã in dexterã atq sinistrã
extende : sem̃ enĩ tuũ hereditabit gentes: & cuii¬
tates quȩ desertȩ erant in habitabis Desertȩ a
dõ : desertȩ a ꝓpheas deserte ab apłis. Deserte
ab cuanglio: plenȩ dȩmoniis. Ciutates quȩ deser¬

Expanded text:
s Judaeae quae habet virum, quae accepit Legem; magis quam ejus gentis quae habuit evidentem regem. Nam tuus rex latet, et plures tibi filii sunt ex occulto sponso. Ergo ei dicitur: Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum. Deinde adjungit Propheta: Dilata locum tabernaculi tui, et aulas tuas confige; non est quod parcas: extende longius funiculos tuos, et palos validos constitue, etiam atque etiam in dexteram atque sinistram. In dextera tene bonos, in sinistra tene malos , donec veniat ventilabrum : posside tamen omnes gentes. Invitentur ad nuptias boni et mali, impleantur nuptiae recumbentium : servorum est invitare, Domini separare. Etiam atque etiam in dexteram atque sinistram extende. Semen enim tuum haereditabit gentes, et civitates quae desertae erant, inhabitabis: desertae a Deo, desertae a Prophetis, desertae ab Apostolis, desertae ab Evangelio, plenae daemoniis. Civitates quae deser
Abbreviated transcription (Latin):
accesserat. Sic qͥb plac& relicta om̃i spe scłari &
om̃i actione t̾rena conferre se in societa tẽ scõꝵ. in
cõmunẽ illã uitã ubi ñ dicit aliqͥs aliqͥd ꝓpriũ sed
s̃ illis om̃ia cõmunia & ẽ illis anima una & cor

Expanded text:
accesserat. Sic quibus placet, relicta omni spe saeculari et accesserat. Sic quibus placet, relicta omni spe saeculari et omni actione terrena, conferre se in societatem sanctorum, in communem illam vitam ubi non dicit aliquis aliquid proprium, sed sunt illis omnia communia
Abbreviated transcription (Latin):
uomuisti. & reielatũ ẽ pectꝰ tuũ: facta ẽ bona
conscientia ex mala conscientia ꝗͥd rursus con¬
uerteris ad uomitũ tuũ : si canis hoc faciens
ꝑuenit. & quẽ uouit dõ. inde respicit retro : cũ ipũ
dimiserit. Uerbi grã. Statuit castitatẽ coniugalem
seruare. inde enĩ incipit iustitia: recessit a forni¬
cationib: & ab illa illicita immundicia quando se
ad fornicationes conuerterit : retro respexit
Aliꝰ ex munere dĩ mauis aliqͥd uouit: statuit nec
nuptias pati : qͥ ñ damnaret᷑ si dux iss& uxorẽ Post
uotũ qđ dõ ꝓmisit si duxerit damnabit᷑ cũ hoc fa¬
cut qđ ille qͥñ ꝓmiserat. Tam̃ ille ñ damnat᷑: ille
damnat᷑. quare nisi qͥa iste respex̃ retro : iã enĩ an¬
te erat : iste aut̃ illuc nondũ ꝑuenerat. Sic uirgo. quȩ
si nuben& ñ peccar& : scĩmonialis sinuꝑ serit. xp̃i
ad ultera deputabit᷑. Respex̃ enĩ retro : de loco quo

Expanded text:
vomuisti, et relevatum est pectus tuum; facta est bona vomuisti, et relevatum est pectus tuum; facta est bona conscientia ex mala conscientia: quid rursus converteris ad vomitum tuum? Si canis hoc faciens pervenit, et quem vovit Deo, inde respicit retro, cum ipsum dimiserit. Verbi gratia, statuit castitatem conjugalem servare inde enim incipit justitia; recessit a fornicationibus et ab illa illicita immunditia: quando se ad fornicationes converterit, retro respexit. Alius ex munere Dei majus aliquid vovit, statuit nec nuptias pati; qui non damnaretur, si duxisset uxorem, post votum quod Deo promisit si duxerit, damnabitur: cum hoc faciat quod ille qui non promiserat; tamen ille non damnatur, iste damnatur. Quare, nisi quia iste respexit retro? Jam enim ante erat, iste autem illuc nondum pervenerat. Sic virgo, quae si nuberet, non peccaret , sanctimonialis si nupserit, Christi adultera deputabitur. Respexit enim retro de loco quo
Abbreviated transcription (Latin):
donec hoc scłm uł hȩc uita finiat᷑ restare arbitrantes.
& quȩrentes hic aliqͦm reqͥem quȩ si habet᷑ falsa ẽ re¬
spiciunt retro & decidunt a ꝓposito : nec attendunt cũ
quanto t̾rore dictũ ẽ. Mem̃ tote uxoris loth. Ut qͥd enĩ
statua salis effecta ẽ si ñ homines condit ut sapiant :
ergo exemplũ illiꝰ malũ : tibi fit bonũ si cauearis Me¬
m̃ tote inquit uxoris loth: Respex enĩ retro. unde
liberata erat a sodomis: & ibi remansit ubi respe¬
xit Ipsa in loco mansura: & transeuntes alios
con ditura liberati gͦ a sodomis p̾teritȩ uitȩ : ñ
respi ci amꝰ retro nã hoc festinare ẽ ñ attendere
qđ ꝓmisit ds̃ : qͥa longe ẽ & respicere ad id qđ pro¬
ximũ ẽ. unde iã liberatꝰ es De talib qͥd dicit apłs
petrus: contigit illis res ueriꝓ uerbii Canis con¬
uersus ad suũ uomitũ: Premebat enĩ pectus:
conscientia peccatoꝵ. Accepta indulgentia quasi

Expanded text:
donec donec et quaerentes hic aliquam requiem, quae si habetur, falsa est, respiciunt retro, et decidunt a proposito; nec attendunt cum quanto terrore dictum est, «Mementote uxoris Lot» . Ut quid enim statua salis effecta est , si non homines condit, ut sapiant? Ergo exemplum illius malum, tibi fit bonum, si caveris. Mementote, inquit, uxoris Lot: respexit enim retro, unde liberata erat a Sodomis, et ibi remansit, unde respexit; ipsa in loco mansura, et transeuntes alios conditura. Liberati ergo a Sodomis praeteritae vitae, non respiciamus retro: nam hoc festinare est, non attendere quod promisit Deus, quia longe est, et respicere ad id quod proximum est, unde jam liberatus es. De talibus quid dicit apostolus Petrus? «Contingit illis res veri proverbii: Canis conversus» «ad suum vomitum» . Premebat enim pectus conscientia peccatorum; accepta indulgentia quasi
Abbreviated transcription (Latin):
centes ad dñm nichil habentes in hoc scło quo dele¬
etent᷑ qͥ teneant᷑ in abundantia p̾ssurarũ & tẽpta¬
tionũ tanqͣm in torcularib constituti. defluant uinũ
defluant oleũ quȩ s̃ ista nisibona desideria : restat
enĩ illis desiderandus ds̃ lã ñ amant t̃rã : amant
enĩ qͥ fecit cęlũ & t̾rã: Amant : & nondũ cũ dõ sunt
desideriũ eoꝵ differt᷑ ut crescat: crescit ut capiat
N enĩ parũ aliqͥd daturus ẽ ds̃ desideranti : aut pa¬
rũ exercendus ẽ ad capacitatẽ tantiboni Ñ aliqͥdds̃
qđ facit da turꝰ ẽ: sed se ipsũ qͥ fecit om̃ia. Ad capien¬
dũ dm̃ exercere : qđ semꝑ habiturꝰ es dia desidera
Re probatis in popło isrł qͥ festinauer̃ assidue : af¬
fectus iste rep̃hendit᷑ in scriptura festinantiũ: Qui
s̃ enĩ qͥ festinant qͥ conuersi ad dñm cũ hic ñ inuene¬
rint requiem qͣm quȩrebant. & gaudia quȩ ꝓmite¬
bant᷑ tanqͣm in itinere deficientes & longũ sibi qͥddã

Expanded text:
o quo delectentur, quo teneantur, in abundantia pressurarum et tentationum tanquam in torcularibus constituti, defluunt vinum, defluunt oleum. Quae sunt ista, nisi bona desideria? Restat enim illis desiderandus Deus; jam non amant terram. Amant enim qui fecit coelum et terram: amant, et nondum cum eo sunt. Desiderium eorum differtur, ut crescat; crescit, ut capiat. Non enim parvum aliquid daturus est Deus desideranti, aut parum exercendus est ad capacitatem tanti boni: non aliquid Deus quod fecit daturus est, sed seipsum qui fecit omnia. Ad capiendum Deum exercere; quod semper habiturus es diu desidera. Reprobati sunt in populo Israel, qui festinaverunt: assidue affectus iste reprehenditur in Scriptura festinantium. Qui sunt enim qui festinant? Qui conversi ad Deum, cum hic non invenerint requiem quam quaerebant, et gaudia quae promittebantur, tanquam in itinere deficientes, et longum sibi quiddam,
Abbreviated transcription (Latin):
tur qͥ mͦ custodiant᷑: uł si paululũ inclina uerint cu¬
piditatẽ ut ea diligant plus eos impleri timorib
qͣͥm fructib qͥd enĩ tã incertũ qͣm res uolubilis : nec
in merito ipsa pecunia rotunda signat᷑: qͥa ñ stat : Ta¬
les ͦ & si habeant aliqͥd: pauꝑes s̃. qui uͦꝰ nichil hoꝵ
habent & habere desiderant᷑: int̃ reꝓbandos diui¬
tes cõputant᷑ q̃ enĩ attendit ds̃ facultatẽ : sed uolun

Expanded text:
tur, quomodo custodiantur; vel si paululum inclinaverint cutur, quomodo custodiantur; vel si paululum inclinaverint cupiditatem ut ea diligant, plus eos impleri timoribus quam fructibus. Quid enim tam incertum, quam res volubilis? Nec immerito ipsa pecunia rotunda signatur, quia non stat. Tales ergo, etsi habeant aliquid, pauperes sunt. Qui vero nihil horum habent, et habere desiderant, inter reprobandos divites computan
Abbreviated transcription (Latin):
ex eugłio : qͣre caluus gerebat ꝑsonã xp̃i. Re cordamini
qđ in caluariȩ loco crucifixꝰ ẽ. Siue gͦ h int̃p̃tat᷑ filiis
chore. sic̃ secuti priores diximꝰ. siue aliud aliqͥd qđ nos
xp̃ianoꝵ s̃ gͦ ista torcularia. in pͣssuris gͦ confaituti ad
scł aria tẽporalia fluxa atq ꝑitura passi in eis in hac
uita torm̃ta & tribulationes pssurarũ & in abundan¬
tias tẽ ptationũ inciplahꝰ qͥuͣererẽ illã quietẽ quȩ ñ ẽ
sine auxilio: sine aliqͣ rede qͣ in t̾ra p̃sumat : Talib
enĩ paupib: ad ÷ ds̃ qͥa homines & si abundent pecu¬
nia in ħ ac t̾ra. respiciunt qđ ait apłs. Precipe diui¬
tib huiꝰ mundi ñ suꝑbe sapere : neq sꝑare in incer¬
to diuitiarũ & considerantes qͣm sit incertũ unde
gaudebant ante qͣm accederent ad serui tutẽ dĩ id ÷
Ante qͣm introirent intorcularia: uident ex ipsis di¬
uitiis uł habere se p̃ssuras cogitationũ qͦmͦ ea gubnen¬

Expanded text:
sonam Christi; recordamini quod in Calvariae loco crucifixus est . Sive ergo hoc interpretatur «filiis Core,» sicut secuti priores diximus; sive aliud aliquid, quod nos nt ergo ista torcularia. 3. In pressuris autem constituti, ad saecularia, temporalia, fluxa atque peritura, passi in eis, in hac vita, tormenta et tribulationes pressurarum et abundantiam tentationum, incipiamus quaerere illam quietem quae non est sine auxilio, sine aliqua re de qua in terra praesumat. Talibus enim pauperibus adest Deus. Quia, homines etsi abundent pecunia in hac terra, respiciunt quod ait Apostolus, «Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum» : et considerantes quam sit incertum unde gaudebant, antequam accederent ad servitutem Dei, id est, antequam introirent in torcularia, vident ex ipsis divitiis vel habere se pressuras cogitationum, quomodo ea gubernen
Abbreviated transcription (Latin):
tro respiciat. nemo pristinis suis delectet᷑. nemo aue¬
tat᷑ ab eo qđ ante ẽ. ad id qđ retro ẽ. Currat : donec p¬
ueniat Ñ enĩ pedib : sed desiderio currimꝰ, Nullus autꝰ
in hac uita: ꝑuenisse sedicat. qͥs enĩ potest tã ꝑfectꝰ &̃
qͣm paulus: & ait tam̃ Fr̃s. ego me ñ arbitror appre¬
hendisse. Unũ aut̃ quȩ retro oblitꝰ in ea quȩ antes ex¬
tentꝰ : scđm intentionẽ sequor ad palinã suꝑnȩ uociti¬
onis dĩ in xp̃o ihũ. Uides paulũ ad huc currere & te uͥ
fr̃s km̃i infelicitatẽ scłi metuendã eẽ & felicitatẽ ñ et̃
metuendã : immo uͦ nulla infelicitas frangit. quẽ feliu¬
tas nulla corrũpit. quomͦ gͦ cauenda & tim̃da ẽ ipsa
corruptrix. ne te blandiendo seducat. ne in cũbas in
frangit᷑ & interimit te & si gͦ felicitate tĩbi iste munđ
arrideat : in p̃ssura tẽ cõputa ut dicas . Tribulationẽ
tribulationẽ : nisi qͣͥndã quȩ latẽt quȩdã enĩ tribu

Expanded text:
tro respiciat, nemo pristinis suis delectetur, nemo avertatur ab eo quod ante est, ad id quod retro est: currat donec perveniat; non enim pedibus, sed desiderio currimus. Nullus autem in hac vita pervenisse se dicat. Quis enim potest tam perfectus esse quam Paulus? Et ait tamen, «Fratres, ego me non arbitror apprehendisse: unutentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu» . Vides Paulum adhuc currere, et te jfratres mei, infelicitatem saeculi metuendam esse, et felicitatem non esse metuendam? Imo vero nulla infelicitas frangit, quem felicitas nulla corrumpit. Quomodo ergo, cavenda et timenda est ipsa corruptrix, ne te blandiendo seducat? Ne incumbas in frangitur et interimit te. Si ergo felicitate tibi iste mundus arrideat, in pressura te computa, ut dicas, «Tribulationem tribulationem,» nisi quamdam quae l
Abbreviated transcription (Latin):
filii chore. Sic enĩ additũ ẽ. Protorcularib filiis
chorẽ filios chore int̾p̾tatos habemꝰ filios calui: qͣn
tũ nob̵ qͥillã linguã nouer̃ ꝑministeriũ qđ dõ debe¬
bant int̃p̃tari potuer̃ & in hoc ñ defugio magnũ my¬
fteriũ intueri : & adiuuante dño inuenire uobcũ q̃ enĩ
tanqͣn ꝰ filiis pestilentiȩ : om̃is ẽ irridenda caluities
Naͣ quisq sacram̃tũ calui irrisent : a dȩ monus dissipe¬
tur Nđ̃ & heliseas ibat : & insensiti puericlama uer̃
post eũ. calue. calue & ꝓpt̃ sacram̃tũ implendũ con-¬
uersus ad dnm̃ : petiit ut eosursi de silua ex euntes
comederent. Arrepta ẽ qͥdem illoꝵ infantia in exi.¬
tu uitȩ : dehoc scło Mortuis pueri: senes quandaq¬

Expanded text:
Filii Core. Sic enim additum est, «Pro torcularibus, filiis Filii Core. Sic enim additum est, «Pro torcularibus, filiis Core.» Filios Core intum nobis qui illam linguam noverunt, per ministerium quod Deo debebant, interpretari potuerunt: et in hoc non defugio magnum mysterium intueri, et adjuvante Domino invenire vobiscum. Non enim tanquam a filiis pestilentiae omnis est irridenda calvities; ne cum quisque sacratam calvitiem irriserit, a daemoniis dissipetur. Nam et Elisaeus ibat, et insensati pueri clamaverunt post eum, «Calve, calve;» et propter sacramentum implendum, conversus ad Dominum petivit ut eos ursi de silva exeuntes comederent . Abrepta est quidem illorum infantia in exitium vitae de hoc saeculo; mortui sunt pueri, senes quandoq
Abbreviated transcription (Latin):
lest ꝑ fiunt᷑: & nec uua uinũ ẽ. nec oliua oleũ ante
p̃ssuã Sic s̃ homines qͦs p̃destinauit ds̃ ante scła
ofornes fieri imaginis unigeniti filii sui: qͥ p̃cipue
in pussione magnꝰ botrus ex p̃ssus ẽ. huiꝰ nodigͦ homines
ante qͣm accedant ad seruitutẽ dĩ: fruunt᷑ in scło tanqͣm
deliciosa lib̾tate uelut uuȩ aut oliuȩ pendentes. Sed
qm̃ dictũ ẽ. fili accedens ad seruitutẽ dĩ sta iniustitia
&timore & p̃para animã tuã ad tẽptationẽ: accedens
qͥsq ad seruitatẽ di. ad torcularia se uenisse cognoscat
Contribulabit᷑ conteret᷑. cõprimet᷑ : ñ ut in hoc scło pe¬
reat sed ut in apothecas didefluat. Exuit᷑ carnaliũ
desiderioꝵ integum̃tis: quasi uinacus: hoc enĩ ei con¬
Exuite uos ueterẽ hominẽ: & indiuite nouũ hoc totũ
ñ fit : nisi de p̃ssura ꝓpt̃ ea torcularia nominant᷑ ec¬
desiȩ dĩ huiꝰ tẽporis : sed in torcularibi positi qͥ sumꝰ

Expanded text:
a vinum est, nec oliva oleum, ante pressuram. Sic sunt homines quos praedestinavit Deus ante saecula conformes fieri imaginis unigeniti Filii sui , qui praecipue in passione magnus botrus expressus est. Hujusmodi ergo homines antequam accedant ad servitutem Dei, fruuntur in saeculo tanquam deliciosa libertate, velut uvae aut olivae pendentes: sed quoniam dictum est, «Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem» ; accedens quisque ad servitutem Dei, ad torcularia se venisse cognoscat; contribulabitur, conteretur, comprimetur; non ut in hoc saeculo pereat, sed ut in apothecas Dei defluat. Exuitur carnalium desideriorum integumentis, quasi vinaciis: hoc enim ei con«Exuite vos veterem hominem, et induite novum» . Hoc totum non fit nisi de pressura: propterea torcularia nominantur Ecclesiae Dei hujus temporis. 2. Sed in torcularibus positi qui sumus?
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinam adnõ. Si a patre tuo homine peregrina¬
reris: miser esses: Ad ñõ peregrinaris & felix es:
Ergos̃ : qͥ putant sibi bene eẽ qui aut̃ intelligunt inqu¬
lib& circũ fluentia copiarũ & uoluptatũ quãuis add
nutũ cuncta de seruiant. qͣmuis nichil molestũ irre¬
pat. nichil aduer sũ t̾reat. tam̃ in malo se eẽ. qͣͥndiu
ꝑ egrinant᷑ ad ñõ : acutis simo oculo tribulationem
tat in hoc psalmo qͥs ẽ : corpꝰ xp̃i. Quis ẽ iste : uos
si uultis nos om̃s si uolumꝰ : om̃s filii chore & om̃s
larib sumꝰ Si bene sapimꝰ : iã ad torcularia uenimꝰ
Ergo in p̃ssuris tẽptationũ constituti ȩdamꝰ uoce & p̃¬

Expanded text:
«peregrinamur a Domino» . Si a patre tuo homine peregrinareris, miser esses: a Domino peregrinaris, et felix es? Ergo sunt qui putant bene sibi esse. Qui autem intelligunt in qualibet circumfluentia copiarum et voluptatum, quamvis ad nutum cuncta deserviant, quamvis nihil molestum irrepat, nihil adversum terreat, tamen in malo se esse quamdiu peregrinantur a Domino; acutissimo oculo tribulationem tat in hoc psalmo. Quis est? Corpus Christi. Quis est iste? Vos, si vultis; nos omnes, si volumus; omnes filii Core, et omnes laribus sumus: si bene sapimus, jam ad torcularia venimus. Ergo in pressuris tentationum constituti, edamus
Abbreviated transcription (Latin):
esude plo uł de fiscinis uł de lacu. uł de instrum̃tis
aut edificio torcularis om̃ino nichil in eo tale audiui
Unde qͥd sibi uelit titulus eiꝰ qđ in scribit᷑ ꝓtorcula¬
rib: ñ parua questio ẽ. Profecto enĩ si post istũ titulũ
aliqd de talib reb dicen&. quales cõmemoraui : ere¬
derit᷑ l carmalib: uere ista uisibilia torcularia uolius¬
se cantari quia uͦꝰ titulũ imposuit ꝓtoreularib &
nohil postea in om̃i uersu psalmi dix̃ de his torcula¬
b notissimis oculis nr̃ĩs : ñ dubitant᷑ eẽ torcularia

Expanded text:
el de prelo, vel de fiscinis, vel de lacu, vel de instrumentis aut aedificio torcularis; omnino nihil in eo tale audivimus: unde quid sibi velit titulus ejus, quod inscribitur, «Pro torcularibus,» non parva quaestio est. Profecto enim si post istum titulum aliquid de talibus rebus diceret, quales commemoravi, crederetur a carnalibus vere ista visibilia torcularia voluisse cantare: quia vero titulum imposuit, «Pro torcularibus,» et nihil postea in omni versu Psalmi dixit de his torcularibus notissimis oculis nos tris; non dubitatur esse alia
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã. Ideo aliꝰ psalmꝰ dic̃ tͥ. declina amalo &
fac bonũ : hoc ẽ amare iustitiã & cũ iã declina¬
ueris a malo & feceris bonũ : quȩre pacẽ & ꝑse¬
quere eã lã enĩ ñ diu illã quȩres: quia & ipsa

Expanded text:
justitiam. Ideo alius psalmus dicit tibi: Declina a malo et justitiam. Ideo alius psalmus dicit tibi: Declina a malo et fac bonum» hoc est amare justitiam; et cum jam declinaveris a malo, et feceris bonum, «quaere pacem, et persequere eam» . Jam enim non diu illam quaeres, quia et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
& pax osculant᷑ se: ut qͥ fecerit iustitiã. u¬
ueniat pacẽ osculantẽ iustitiã Duȩ an¬
cȩs̃ : tu forte unãuis & al terã ñ facis. Ne moeꝰ
enĩ qͥ ñ uult pacẽ : sed ñ om̃s uolunt oꝑ ari iustitu
int̾roga om̃s homines Vis pacẽ : uNo hore tibi
respondet totũ genꝰ humanũ. Opto. cupio: uolo
amo. Ama iustitiã : quȩ duȩ amicȩ s̃ iustita
& pax. ipsȩ se osculant᷑ Si amicã pacis ñ ama.¬
ueris : ñ te amabit ipsa pax. nec ueni& adte
qͥd enĩ magnũ ẽ desiđare pacẽ: quiuis ma.¬
lus: desiderat pacẽ. Bona enĩ res ẽ pax
Sed fac iustitiã : qͥa iustitia & pax osculant᷑.
ñ litigant Iu qͣre litigas cũ iustitia : ecce iust.¬
tia dic̃ tibi. Ñ furaberis: & ñ audis Ñ adulteres.
cas alteri qđ & tͥdici ñuis In imicꝰ es amicȩ meȩ
dic̃tͥ pax: qͥd me quȩris: amica sũ iustitiȩ
Quem cũq in uenero inimicũ amicȩ meȩ
ñ ad illũ accedo. Uis gͦ uenire ad pacẽ: facis

Expanded text:
 et osculantur se; ut qui fecerit justitiam, inveniat pacem osculantem justitiam. Duae amicae sunt; tu forte unam vis, et alteram non facis: nemo est enim qui non vult pacem; sed non omnes volunt operari justitiam. Interroga omnes homines: Vis pacem? Uno ore tibi respondet totum genus humanum: Opto, cupio, volo, amo. Ama et justitiam; quia duae amicae sunt justitia et pax; ipsae se osculantur: si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam; quia justitia et pax se osculantur, non litigant. Tu qtia dicit tibi: Ne fureris, et non audis: Ne adulteres, et cas alteri quod tibi dici non vis; inimicus es amicae meae, dicit tibi pax, quid me quaeris? Amica sum justitiae. Quemcunque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo venire ad pacem? fac
Abbreviated transcription (Latin):
as do tauerta e confessio ab homine homo enĩ pec¬
colo uifcita . quomꝰ atẽ orit᷑ ueritas cũ tupeccatorsis
cũ tuuinquus sis : conficere peccata tua : & oniet᷑ de te
ueritas. Suenĩ cũ sis iniquus dicis te iustũ. qͦmꝰ ate ori¬
et̃ uesita senꝰ siaut̃ cũsis iediquus dicis te iniquum:
ueritas de t̾ra orta ẽ Intende illũ publicanũ longe
aphariseo inceplo orantẽ. qͥnec oculos ad celũ audebat
leuares sed ꝑcutiebat pectꝰ suũ dicens dnẽ : ꝓpitus¬

Expanded text:
a orta est:» confessio ab homine. Homo enim peccoelo justitia. Quomodo a te oritur veritas, cum tu peccator sis, cum tu iniquus sis? Confitere peccata tua, et orietur de te veritas. Si enim cum sis iniquus, dicis te justum, quomodo a te veritas oriretur? Si autem cum sis iniquus, dicis te iniquum; «veritas de terra orta est.» Intende illum Publicanum longe a Pharisaeo in templo orantem, qui neque oculos ad coelum audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatio confitenti ut ipse se agnoscat impiꝰ piũ
s fieri ñ posse. nisi ille fecerit cui confitet᷑ eredea¬
do ieũ qͥ uustificit impiũ. Tua gͦ pecceta potes habe
fruecũ bonũ ñ habeb nisi ille dedent cui confiteri
faeo cũ doxissa uentas de tra orta ẽ & ititia de cȩlo
ꝓspexit ⁊ tanqͥm diceret᷑ ei qͥd ÷ qđ dixifcus aes enũ nqͥt

Expanded text:
justificatio confitenti, ut ipse agnoscat impius pium se fieri non posse, nisi ille fecerit cui confitetur, credendo in eum qui justificat impium . Tua ergo peccata potes habere; fructum bonum non habebis, nisi ille dederit cui confiteris. Ideo cum dixisset, «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit;» tanquam diceret
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi adũ: secutũ ẽ & nos. ut moreremͣ. Om̃s qͥ ppe in
ills siumꝰ Eaeni peccata parentũ ñ ꝑtinent ad filios
quȩ faciunt parentes iã natis filus. lã enĩfilu natiad
seꝑtinent : &parentes ad se ꝑtinent. Itaq illi qͥnatis
si tenuerint uias parentũ suoꝵ malas: necesse ẽ ut
portent & merita ipsaꝵ. Si aut̃ muta uerint se &ẽr
suerint imitati parentes malos: incipiunt habere
meritũ suũ ñ meritũ parentũ suoꝵ. Usq adeo autẽ
ne ob est peccatũ patris tui sitẽ mutaueris: ut nec
ipsi patri tio obsit si se muta uerit siiã qđ accepit
ad mortalitatẽ ist̃ radix nr̃a dux̃ deadã qͥd duxit:
istan fragilitatẽ carnis hoc torm̃tũ doloꝵ. hanc domũ
pauptatis: hoc uinculũ mortis & laqueos tẽptationũ
Portom om̃ia ista in carne hac: & ira dĩ ẽ ista qͥaiuin¬
dicta dĩ ẽ. Sed qͥa futunĩ erat ut regeneram̃ & ereden¬
do noui efficerem̃. atq in resurrectione om̃is ipsa

Expanded text:
et nos, ut moreremur; omnes quippe in illo fuimus. Ea enim peccata parentum non pertinent ad filios, quae faciunt parentes jam natis filiis: jam enim natifilii ad se pertinent, et parentes ad se pertinent. Itaque illi qui nati sunt, si tenuerint vias parentum suorum malas, necesse est portent et merita ipsorum: si autem mutaverint se, et non fuerint imitati parentes malos, incipiunt habere meritum suum, non meritum parentum suorum. Usque adeo autem non tibi obest peccatum patris tui, si te mutaveris, ut nec ipsi patri tuo obsit, si se mutaverit. Sed jam quod accepit ad mortalitatem istam radix nostra, duxit de Adam. Quid duxit? Istam fragilitatem carnis, hoc tormentum dolorum, hanc domum paupertatis, hoc vinculum mortis, et laqueos tentationum: portamus omnia ista in carne hac; et ira Dei est ista, quia vindicta Dei est. Sed quia futurum erat ut regeneraremur, et credendo novi ef
Abbreviated transcription (Latin):
facer&. & ꝓpe illis erat ds̃. qͥ gentib ñ ꝓpe erat
Tam̃ respex̃ & eos qͥ longe erant & eos qͥ ꝓpe eran
ꝓpe : iudȩos qͥ unũ dm̃ colebaaT Quos dix̃ qͥ eranT
longe : gentes qͥ dimiserant dm̃ a qͦ faca erant. &¬
colebant illa quȩ ipsi fecerant Ñ enĩ regionib lon¬
sti dnm̃ : longe ẽ. Uno loco stans & ꝓpe es & longe es

Expanded text:
fecerat. Et prope illis erat Deus, qui Gentibus longe erat; fecerat. Et prope illis erat Deus, qui Gentibus longe erat; tamen respexit et eos qui longe erant, et eos qui prope erant, prope? Judaeos, quia unum Deum colebant. Quos dixit qui erant longe? Gentes, quia dimiserant eum a quo facti erant, et colebant illa quae ipsi fecerant. Non enim regionibus lonsti Deum, longe es. U
Abbreviated transcription (Latin):
anut stes cũ illo cũ qͦ conuerteris : gaudiũ nrm̃.
pax nr̃a. reqͥes nr̃a. finis om̃iũ molestiarũ: ñ ẽ nisi
Id̃. Beati : qͥ conuertunt cor ad ipsũ. Uerũ tam̃ ꝓpe
tim̃tes eũ : salutare ipsiꝰ . Erant qͥdã qͥ timebant etũ :¬
ingente iudȩoꝵ ꝑ om̃s t̃ras ubiq idola colebant᷑ :
in ueteri testam̃totimebat᷑ nedar& illos in captiui¬
tatẽ. ne tollen& illis t̾rã ne grandine contunder&
uites eoꝵ. ne facen& steriles uxores ipsoꝵ ne aufer¬
r& ab eis filios ipsoꝵ: hȩc enĩ carnalia ꝓmissa dĩ.¬
tenebant adhuc paruas animas : & ꝓpt̃ hȩc time¬
bat᷑ ds̃. Sed ꝓꝓpe illis erat : qͥ uł ꝓpt̃ hȩc ipsũ timebađ
Tentem petebat paganꝰ adiabolo: t̾rã petebat iudȩ¬
us adõ. Unũ erat qđ petebant: sed ñ unus a qͦ pete¬
bant. Petendo iste qđ paganꝰ petebat: discernie¬
bat᷑ tam̃ a pagano qͥ ab illo ista petebat qui om̃ia

Expanded text:
an ut stes cum illo cum quo converteris? Gaudium nostrum, an ut stes cum illo cum quo converteris? Gaudium nostrum, pax nostra, requies nostra, finis omnium molestiarum, non est nisi Deus: beati «qui convertunt clutare ipsius.» Erant quidam qui jam timebant eum in gente Judaeorum. Per omnes terras ubique idola colebantur; In Veteri Testamento timebatur, ne daret illos in captivitatem, ne tolleret illis terram, ne grandine contunderet vites ipsorum, ne faceret steriles uxores eorum, ne auferret ab eis filios ipsorum. Haec enim carnalia parvas animas, et propter haec timebatur Deus: sed prope illis erat, qui vel propter haec ipsum timebant. Terram petebat Paganus a diabolo; terram petebat Judaeus a Deo: unum erat quod petebant; sed non unus a quo petebant. Petendo iste quod Paganus petebat, discernebatur tamen a Pagano, quia ab illo ista petebat, qui omnia