comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mintis. sed nudum granũ:
hoc insinuat quod uidemꝰ.
quia granum cum culmo
& foliis nascitur : quod si¬
ne culmo & foliis. seminat᷑
Ille itaq. in augmento głe
resurrectionis. non dix̃ gra¬
no seminis deesse quoderat:
sed adesse quod non erat.
ste uͦ dum uerum corpus
resurgere denegat: nequa¬
quam dicit adesse quod de¬
erat : s deesse quod erat.
Tunc itaq hac de re in lon¬
ga contentione producti.
grauissima a nobis cepimꝰ
simultatione resilire: cum
pie memorie tyberius con¬
stantinus imꝑator secreto
me & illum suscipiens: qͥd
inter nos discordia uersare¬
tur agnouit. & utriusq par¬
tis allegationem pensans.
eundem librum quem de
resurrectione scripserat. su¬
is quoq allegationib destru¬
ens: deliberauit. ut fłamis
cremari debuisset. Aquo
ut egressi sumus. me egri¬
tudo ualida: eundem uero
eutytrum. egritudo & mors.
protinus est secuta. Qͦ mor¬
tuo: quia pene nullus erat
qui eius dicta sequeretur.

Expanded text:
minas, sed nudum granum, minas, sed nudum granum, granum hoc insinuat quod videmus, quia granum cum culmo et foliis nascitur, quod sine culmo et foliis seminatur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectionis non dixit grano seminis deesse quod erat, sed adesse quod non erat. Iste autem dum verum corpus resurgere denegat, nequaquam dicit adesse quod deerat, sed deesse quod erat. Tunc itaque hac de re in longa contentione perducti gravissima a nobis coepimus simul ratione resilire. Cum piae memoriae Tiberius Constantinus imperator, secreto me et illum suscipiens, quid inter nos discordiae versaretur agnovit, et utriusque partis allegationem pensans, eumdem librum quem de Resurrectione scripserat, suis quoque allegationibus destruens, deliberavit ut flammis cremari debuisset. A quo ut egressi sumus, me aegritudo valida, eumdem vero Euticium aegritudo et mors protinus est secuta; quo mortuo, quia pene nullus erat qui ejus dicta sequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
erant. Quod gͦ paulus apłs di¬
cit. quia caro & sanguis regnũ
dei possidere non possunt: car¬
nem uult scđm culpam intel¬
ligi: non carnem scdm natu¬
ram. Unde & mox. quia car¬
nem scđm culpam diceret:
ostendit subdens. Neq corrup¬
tio. incorruptelam possidebit.
In illa gͦ celestis regni gła. ca¬
ro scdm naturam erit: sed
ne regnabit. Quib dictis.
isdem eutytius consentire se
protinus respondit: s tamẽ
ad huc corpus palpabile resur¬
gere posse denegabat. Qui
etiam in libello quem de re¬
surrectione scripserat. pauli
quoq apłi testimonium in¬
diderat. dicentis: tu quod
seminas non iuuificatur.
nisi prius moriatur: & quod
seminas non corpus quod
futurum est seminas. sed
nudum granum: hoc numi¬
rum ostendere festinans.
quia caro. uel palpabilis. uł
ipsa non erit: dum sc̃s apłs
de resurrectionis agens gła.
non corpus quod futurum
est seminari dixerat. Sed
ad hec citius respondetur.
Paulus apłs dicens. non cor¬
pus quod futurum est se¬

Expanded text:
. Quod ergo Paulus apostolus dicit: Quia caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , carnem vult secundum culpam intelligi, non carnem secundum naturam; unde et mox quia carnem secundum culpam diceret, ostendit subdens: Neque corruptio incorruptelam possidebit. In illa ergo coelestis regni gloria caro secundum naturam erit, sed ne regnabit. Quibus dictis idem Euticius consentire se protinus respondit. Sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat, qui etiam in libello, quem de Resurrectione scripserat, Pauli quoque apostoli testimonium indiderat dicentis: Tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur; et quod seminas, non corpus quod futurum est, seminas, sed nudum granum ; hoc nimirum ostendere festinans quia caro vel impalpabilis, vel ipsa non erit, dum sanctus apostolus de resurrectionis agens gloria: Non corpus quod futurum est seminari dixerit. Sed ad haec citius respondetur, nam Paulus apostolus dicens: Non corpus quod futurum est se
Abbreviated transcription (Latin):
resurgere ueraciter carnẽ:
Qui inquam. In sacro elo¬
quio. aliter caro dicitur
iuxta naturam: atq aliter
uixta culpam. uel corrup¬
tionem. Caro quippe uix¬
ta naturam: sicut scͥptum
est. Hoc nunc os ex ossib
meis: & caro de carne mea.
Et uerbum caro factum ẽ:
& habitauit in nobis. Caro
uͦ iuxta culpam: sicut scͥp¬
tum est. Non ꝑmanebit in
hominib istis sp̃c meus: eo
quod sunt caro. Et sicut
psalmista ait. Memoratus
est. quia caro sunt: sp̃c ua
dens & non rediens. Unde
& discipulis paulus dice¬
bat. Uos autem in carne
non estis: s in sp̃u. Neq
enim in carne non erant.
quib epłas transmittebat:
s quia passiones carnalium de¬
sideriorum uicerant: iam lib̃i¬

Expanded text:
resurgere veraciter carnem? resurgere veraciter carnem? Cui inquam: in sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe juxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea ; et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero juxta culpam, sicut scriptum est: Non permanebit in hominibus istis spiritus meus, eo quod sunt caro Psalmista ait: « Recordatus est, quia caro sunt; spiritus vadens, et non rediens . » Unde et discipulis Paulus dicebat: « Vos autem in carne non estis, sed in spiritu . » Neque enim in carne non erant, quibus epistolas transmittebat; sed quia passiones carnalium desideriorum vicerant, jam lib
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim deterius dici po¬
test. quam ut hoc nobis de
eius uera carne. dubium fi¬
at: ꝑ quod discipuli eius ad
fidem. ab omni sunt dubte¬
tate reparati: Si enim hoc
non habuisse astruitur qͦd
ostendit: unde fides discipu¬
lis eius confirmata ẽ. inde
nr̃a destruitur. Qͥ adiun-¬
gebat etiam dicens. Corpꝰ
palpabile habuit. qd̾ osten¬
dit: s post confirmata cor¬
da palpantium ⁊ omne illud
in dño quod palpari potu¬
it. in subtilitate est aliqua
redactum. Ad hec ipse respõ¬
di dicens. Scriptum est.
non moritur: mors ei ultra
non dommabitur. Si quid
gͦ in eius corpore. post resur¬
rectionem potuit inmutari:
contra ueridicam pauli sen¬
tentiam. post resurrectionẽ
dominus rediit in mortem
Quod quis dicere. uel stul¬
tus presumat : nisi qui ue¬
ram carnis eius resurrecti¬
onem denegat: Tunc mͥob
iecit dicens. Qum scrptum
sit. caro & sanguis regnũ
dei possidere non possunt :
qua ratione credendum est.

Expanded text:
Quid enim deterius dici poQuid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni sunt dubietate reparati? Si enim non hoc habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulis ejus confirmata est, inde nostra destruitur. Qui adjungebat etiam, dicens: Corpus palpabile habuit quod ostendit; sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. Ad haec ipsa respondi, dicens: Scriptum est: non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Si quid ergo in ejus corpore post resurrectionem potuit immutari, contra veridicam Pauli sententiam, post resurrectionem Dominus rediit in mortem. 466 Quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? Tunc mihi objecit, dicens: Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est
Abbreviated transcription (Latin):
citur. omnis dubitatio uere
resurrectionis aufertur: qͥa
non sicut eutytius constan¬
tinopolitane uybis ep̃c sc̃p¬
sit. corpus nr̃m i illa resur¬
rectionis gła. erit impalpabi¬
le: uentis. aereq subtilius.
In illa enim resurrectionis
gła. erit corpus nr̃m subtile
quidem. ꝑ effectum spirita¬
lis potentie: s palpabile. ꝑ
ueritatem nature. Unde
etiam redemptor nr̃r. dubi¬
tantib de sua resurrectione
discipulis. ostendit manus &
latus : palpanda ossa carnẽq
prebuit dicens. Palpate & ui¬
dete. quia sp̃c carnem & os¬
sa non habet: sicut me uide¬
tis habere. Qui cum eidẽ
eutytio in constantinopoli¬
tana urbe positus. hoc euan¬
gelice ueritatis testimoniũ
protulissẽ: ait. Idcirco hoc¬
dominus fecit: ut dubitati¬
onem resurrectionis sue. de
discipuloꝵ cordib amoue¬
ret. Qui inquam. Mira ẽ¬
est res ualde quam astruis :
ut inde nobis dubietas sur¬
gat : unde discipłorum corda.
a dubietate sanata sunt.

Expanded text:
citur, omnis dubitatio verae citur, omnis dubitatio verae resurrectionis aufertur, quia non sicut Euticius Constantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in alia resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis, aereque subtilius; in illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Unde etiam Redemptor noster dubitantibus de sua resurrectione discipulis, Ostendit manus, et latus, palpanda ossa carnemque praebuit, dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Qui cum eidem Eutychio in Constantinopolitana urbe positus, hoc evangelicae veritatis testimonium protulissem, ait: Idcirco Dominus hoc fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. Cui inquam: Mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda a dubietate sanata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
posse desperat: uerba in gen¬
tilitatẽ positi uiri fidelis. e¬
rubescat : & penset quante
pene sit pondere feriendꝰ.
si adhuc non credit suam.
qui iam resurrec̾tionẽ dñi
cognouit factam: si & ille
suam credidit: qui adhuc
dñi iħu sꝑabat esse facien
dem resurrectionis exqͥro.
Credo namq quia surre¬
cturus sum: s uolo ut au¬
diam qualis. Sciendum qͥppe
mͥ est : utrum in quodã alio
in eo quo morior corꝑe. resur¬
gam. S si in aereo corpore
resurrexero: iam ego non ero
qui resurgo. Nam quomͦ ẽ
uera resurrectio : si uera eẽ
non poterit caro:Aꝑta gͦ
ratio suggerit: quia si uera
caro non fuerit : proculdu¬
bio. resurrectio uera nonerit.
Neq enim recte resurrectio di
ci potest: ubi non resurgit.
quod ceciderit. S has nob̃
beate iob. dubietatis nebulas
nr̃e resurret̾tionis cepisti:
aꝑte indica. si caro nr̃a uera¬
citer resurgat. Sequitur.
Et rursum circumdaborpel¬
le mea. Dum aꝑte pellis di¬

Expanded text:
posse desperat, verba in genposse desperat, verba in gentilitate positi viri fidelis erubescat, et penset quanto poenae sit pondere feriendus, si adhuc non credit suam, qui jam resurrectionem Domini cognovit factam, si et ille suam credidit, qui adhuc Domini Jesu sperabat esse faciendsdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sim, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio in eo quo moriar corpore resurgam. Sed si in aereo corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, si vera esse non poterit caro? Aperta ergo ratio suggerit quia si vera caro non fuerit, procul dubio resurrectio vera non erit. Nec enim recte resurrci potest, ubi non resurgit quod cecidit. Sed has nobis, beate Job, dubietatis nebulas nostrae resurrectionis coepisti, aperte judica, si caro nostra veraciter resurgat. Sequitur: Et rursum circumdabor pelle mea . Dum aperte pellis di
Abbreviated transcription (Latin):
tamen occulto rerum om̃i¬
um opifice. cuncta mirabi¬
liter ordinante: & in molli¬
cie seminis. latuit asꝑitas
corticis ÷ & in teneritudine
illius. absconsa est fortitudo
roboris: & in siccitate eius. u¬
bertas fructificationis. Qͥd
gͦ mirum. si tenuissimum
puluerem. uel a nr̃is oculis
in elementis redactum. cũ
uult in hominem reformat:
qui ex tenuissimis semmib.
mmensa arbusta redinte¬
grat: Quia gͦ rationales
conditi sumus: spem resur¬
rectionis nr̃e. ex ipsa debemꝰ
rerum specie. & contempla¬
tione colligere. Sed quia
in nobis sensus torpuit ratio¬
nis: accessit in exemplo. gr̃a
redemptoris. Uenit namq
conditor nr̃ : suscepit mortẽ.
ostendit resurrectionem:
ut qui resurrectionis spem.
ex ratione tenere noluimus:
hanc ex enis aduitorio & ex¬
emplo teneremus. Dicat gͥ
beatus iob. Scio quod redẽp¬
tor meus uiuit: & in nouissi¬
mo die deterra surrecturus
sum. Et quisquis resurrec¬
tionis in se uirtutem fieri

Expanded text:
tamen occulto rerum omnitamen occulto rerum omnium opifice cuncta mirabiliter ordinante, et in mollitie seminis latuit asperitas corticis, et in teneritudine illius absconsa est fortitudo roboris, et in siccitate ejus ubertas fructificationis. Quid ergo mirum, si tenuissimum pulverem, nostris oculis in elementis redactum, cum vult, in hominem roformat, qui ex tenuissimis seminibus immensa arbusta redintegrat? Quia ergo rationales sumus conditi, spem resurrectionis nostrae ex ipsa debemus rerum specie et contemplatione colligere, Sed quia in nobis sensus torpuit rationis, accessit in exemplum gratia Redemptoris. Venit namque conditor noster, suscepit mortem, ostendit resurrectionem, ut qui resurrectionis spem ex ratione tenere 465 noluimus, hanc ex ejus adjutorio et exemplo teneremus. Dicat igitur beatus Job: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum. Et quisquis resurrectionis in se virtutem fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ctis tenebris. ea que aspitie¬
batur. subtrahitur. Et qͥsi
cotidie resurgit: dum lux ab¬
lata oculis. suppressa iterũ
nocte. reparatur. Per mom̃¬
ta quoq tempoꝵ. cernimꝰ
arbusta. uiriditatem folioꝵ
amittere: a fructuum pro
to. quasi ex arescente ligno.
uelut quadam resurrectio¬
ne ueniente. uidemus folia
erumpere: fruttus grandes¬
cere : & totam arborem. re¬
diuiuo decore uestire. Inde¬
sinenter cermmus. parua
arboꝵ semina. terre humo¬
rib commendari: ex quib
non longe post aspicimus.
magna arbusta surgere:
folia pomaq proferre. Con¬
sideremus gͦ paruum cuius¬
libet arboris semen: quod in
terra iacitur. ut arbor ex il¬
lo producatur ÷ & comp̾hen¬
damus si possumus. ubi in il¬
la tanta breuitate seminis.
tam inmensa arbor latuit.
que ex illo processit: ubi lig¬
num. ubi cortex. ubi uiridi¬
tas folioꝵ: ubi ub̃tas fruc¬
tuum. Numquid nam in se¬
mine tale quid uidebatur:
cum in terra iaceretur: Et

Expanded text:
ctis tenebris, ea quae aspiciectis tenebris, ea quae aspiciebatur subtrahitur, et quasi quotidie resurgit, dum lux ablata oculis, suppressa iterum nocte, reparatur. Per momenta quoque temporum cernimus arbusta viriditatem foliorum amittere, a fructuum prolto quasi ex arescenti ligno velut quadam resurrectione veniente videmus folia erumpere, frucere, et totam arborem redivivo decore vestiri. Indesinenter cernimus parva arborum semina terrae humoribus commendari, ex quibus non longe post aspicimus magna arbusta surgere, folia pomaque proferre. Consideremus ergo parvum cujuslibet arboris semen, quod in terram jacitur, ut arbor ex illo producatur, et comprehendamus, si possumus, ubi in illa tanta brevitate seminis tam immensa arbor latuit, quae ex illo processit, ubi lignum ubi cortex, ubi viriditas foliorum, ubi ubertas fructuum. Nunquidnam in semine tale aliquid cernebatur cum in terram jaceretur? Et
Abbreviated transcription (Latin):
qui nobis ꝑ puram humanita¬
tem similes fuerunt. nos resur¬
rectione roboraret ÷ quatinus
cum se homo desperaret ꝑci¬
ꝑe. quod in se ostenderat ds
homo. hoc in se fieri posse p̃¬
sumeret. quod in ipsis factũ
cognosceret: quos puros fuis¬
se homines non dubitaret.
Sunt uͦ non nulli. qui conside¬
rantes quod sp̃c a carne solui¬
tur. quod caro in ꝑutredinem
uertitur: quod putredo in pul¬
uerem redigitur: quod puluis
in elementis soluitur. ut neqͣ¬
quam ab humanis ocłis. uide¬
atur: resurrectionem fieri pos¬
se desꝑant. Et dum arida os¬
sa inspiciunt. hec uestiri car¬
nib. rursumq ad uitam ui¬
ridescere posse. diffidunt. Qͬ
si resurrectionis fidem. ex obe¬
dientia non tenent: certe hãc
tenere ex ratione debuerunt.
Quid enim cotidie. nifi resur¬
rectionem nrãm. in elementis
fins mundus imitatur. P
cotidiana quippe momenta.
lux ipsa temporalis quasi mo¬
ritur: dum suꝑuenientib no¬

Expanded text:
qui nobis per puram humanitaqui nobis per puram humanitatem similes fuerunt nos resurrectione roboraret: quatenus cum se homo desperaret percipere quod in se ostenderat Deus homo, hoc in se fieri posse praesumeret quod in ipsis factum cognosceret quos puros fuisse homines non dubitaret. Sunt vero nonnulli qui, considerantes quod spiritus a carne solvitur, quod caro in putredinem vertitur, quod putredo in pulverem redigitur, quod pulvis ita in elementa solvitur, ut nequaquam ab humanis oculis videatur, resurrectionem fieri posse desperant; et dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus, rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt; qui si resurrectionis fidem ex obedientia non tenent, certe hanc tenere ex ratione debuerant. Quid enim quotidie nisi resurrectionem nostram in elementis suis mundus imitatur? Per quotidiana quippe momenta lux ipsa temporalis quasi moritur dum, supervenientibus no
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos esse cognoscitur: qͥa
hac resurrectionis gła. re¬
demptor nr qui de tribu iu¬
da ac leui ortus est: interces¬
sor pro nobis esse monstrat᷑.
Ecce gͦ iam uirga aaron
post ariditatem floret. Sed
uirge duodecim tͥbuum in
ariditate remanent: quia
iam qͥdem corpus dñi post
mortem uiuit : s nr̃a ad¬
huc corꝑa. usq in finẽ mun¬
di. a resurrec̾tionis gła dif¬
feruntur. Unde cauite hãc
eandem dilationem intu¬
lit: dicens. Et in nouissimo
die. de terra resurrec̾turꝰ
surrectionis nr̃e : conside¬
rata gła capitis nr̃i. S ed
nequis uel cogitatione taci¬
ta forsitan dicat: quod idcir¬
co ille surrexit amorte. qͥa
unus idemq deus & homo.
mortem quam ex humani¬
tate ꝑtulit. ex diuinitate
suꝑauit: nos uͦ qui puri
homines sumus. a mortis
surgere dampnatione non
possumus: recte in resur¬
rectionis eius temꝑe. etiam
multoꝵ scorum corꝑa sur¬
rexerunt: ut ipse nob̾ exem¬
plum ostenderet: & de alioꝵ

Expanded text:
cerdos esse cognoscitur, quia cerdos esse cognoscitur, quia hac resurrectionis gloria Redemptor noster, qui de tribu Juda ac Levi ortus est, intercessor pro nobis esse monstratur. Ecce ergo jam virga Aaron post ariditatem floret; sed virgae duodecim tribuum in ariditate remanent, quia jam quidem corpus Domini post mortem vivit, sed nostra adhuc corpora usque ad finem mundi a resurrectionis gloria differuntur. Unde caute hanc eamdem dilationem intulit, dicens: Et in novissimo die de terra surrecturus resurrectionis, considerata gloria capitis nostri. Sed ne quis, vel cogitatione tacita, forsitan dicat, quod idcirco ille resurrexit a morte quia unus idem Deus et homo mortem quam ex humanitate pertulit ex divinitate superavit, nos vero, qui puri homines sumus, a mortis surgere damnatione non possumus: recte in resurrectionis ejus tempore etiam multorum sanctorum corpora resurrexerunt, ut in se nobis exemplum ostenderet, et de aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
noscerent: ita in seipsis in
fine mundi. resurrectionis
premia sperarent. Ecce nos
ꝑ mortem carnis. usq ad
finem mundi. remanemꝰ
in puluerem: ille autem
die tercia. ab ariditate
mortis uiruit : & diuini¬
tatis sue nobis potentiã.
ipsa innouatione sue car¬
nis. ostendit. Quod bene
ꝑ moysen: uirgis duodecĩ
in tabernaculo positis. de¬
monstratur. Nam cũ aaron
sacerdotium. qui de tribu le¬
u fuerat. despiceretur: nec
digna tribus. que offerret
holocausta crederetur: duo¬
decim uirge. uixta duodecĩ
tribus : in tabernaculo po¬
ni precepte sunt. Ecce uir¬
ga leui uiruit: & quid uir¬
tutis in munere aaron ha¬
beret. ostendit. Quo uide¬
licet signo quid innuitur:
nisi quod om̃s qui usq ad fi¬
nem mundi iacemus in mor¬
te : quasi uirge relique. in
ariditate remanemus: S
cunc̾tis uirgis in ariditate re¬
manentib. uirga leui ad flo¬
tis ariditate positum. in flo¬
rem resurrectionis erupit.
Quo flore aaron recte sa¬

Expanded text:
noscerent, ita in seipsis in noscerent, ita in seipsis in fine mundi resurrectionis praemia sperarent. Ecce nos per mortem carnis usque ad finem mundi remanemus in pulvere, ille autem die tertia ab ariditate mortis viruit; ut divinitatis suae nobis potentiam ipsa innovatione suae carnis ostenderet. Quod bene per Moysen virgis duodecim in tabernaculo positis demonstratur . Nam cum Aaron sacerdotium, qui de tribu Levi fuerat, despiceretur, nec digna tribus quae offerret holocausta crederetur, duodecim virgae, juxta duodecim tribus, in tabernaculo poni praeceptae sunt; et ecce virga Levi viruit, et quid virtutis in munere Aaron haberet, ostendit . Quo videlicet signo quid innuitur, nisi quod omnes qui usque ad finem mundi jacemus in morte, quasi virgae reliquae in ariditcunctis virgis in ariditate remanentibus, virga Levi ad flotis ariditate positum, in florem resurrectionis erupit. Quo flore Aaron recte sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quia udelicet resurrecꝰtionẽ
quam in se ostendit: in nobis
etiam quandoq facturus est.
Resurrectionem quippe quam
in se ostendit. nobis promisit:
quia sui capitis głam. secunt᷑
membra. Redemptor gͦ nost̾
suscepit mortem. ne mori time¬
remus: ostendit resurrec̾tio¬
nem. ut nos resurgere posse
confidamus. Unde & eandẽ
mortem. non plusquam tri¬
duanam esse uoluit: ne si in
illo resurrectio differetur :
in nobis om̃imodo desꝑaret᷑.
Quod bene de illo ꝑ propbe¬
tam dicitur. De torrente in
uia bibet: ꝓpterea ex altabit
caput. Quasi enim de quo¬
dam flumine nr̃e passionis.
non in mansione bibere. sed
in uia dignatus est: qͥa mor¬
tem transitorie. id est ad tri
duum contigit : atq in ea
morte quam contigit: ne¬
quaquam sicut nos. usq
ad finem scłi remansit. Dũ
gͦ die tercio resurrexit: qͥd
in eius corꝑe. id est ecclesia
sequatur. ostendit. Exem
plo quippe monstrauit. qͦd
promisit in premeo: ut sic̃
ip̃m resurrexisse. fideles ag¬

Expanded text:
Quia videlicet resurrectionem quam in se ostendit in nobis etiam quandoque facturus est. Resurrectionem quippe quam in se ostendit nobis promisit, quia sui capitis gloriam sequuntur membra. Redemptor ergo noster suscepit mortem, ne mori timeremus. Ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posse confidamus. Unde et eamdem mortem non plusquam triduanam esse voluit, ne si in illo resurrectio differretur, in nobis omnimodo desperaretur. Quod bene de illo per Prophetam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . Quasi enim de quodam flumine nostrae passionis non in mansione bibere, sed in via dignatus est, quia mortem traduum contigit, atque in ea morte quam contigit, nequaquam sicut nos usque ad finem saeculi remansit. Dum Christus die tertio resurrexit, quid in ejus corpore, id est Ecclesia, sequatur ostendit. Explo quippe monstravit quod promisit in praemio, ut sicut ipsum resurrexisse fideles ag
Abbreviated transcription (Latin):
ori quippe sententia iniquoꝵ
facta reprehendit: sequenti
Autem. ex diuino udicio. pe¬
nas innotuit. Ait enĩ. Qua¬
re gͦ nunc dicitis. ꝑsequam᷑
eum : & radicem uerbi inue¬
niamus contra eum: Per¬
uersi quilibet. quia malo
studio bene prolata cudiut:
& in lingua iusti. accusati¬
onis auditum inuenire ap¬
petunt ⁊ quid aliud quam
contra eum uerbi radicim
quertint: Ex qua iudeli¬
cet loquendi orignem. su.¬
mant: & ramos praue loqua¬
citatis. in accusationem dila¬
tent. S uir sc̃s cum a prauis
talia sustinet: non contra eos
s magis pro ipsis dolet: & ma¬
le cogitata redarguit: ac ma¬
la eis que fugiant ostendit.
dicens. Fugite gͦ afacie gla¬
dii. quia ultor iniquitatum
gladius est: & scitote esse ui¬
dicium. Omnis qui ꝑuerse
agit: eo ipso quo hoc despi¬
cit esse dei uidicium nescit.
Si enim hoc timendo sciret:
que in illo sunt pumenda ñ
ageret. Nam sunt pleriq.
qui extremum esse uidiciũ.
uerbotenus sciunt: s. ꝑuerse
agendo testantur quia nesci-¬

Expanded text:
ori quippe sententia iniquorum facta reprehendit, sequenti autem ex divino judicio poenas innotuit. Ait enim: Quare ergo nunc dicitis: Persequamur eum, et radicem verbi inveniamus contra eum? Perversi quilibet quia malo studio bene prolata audiunt, et in lingua justi accusationis aditum invenire appetunt, quid aliud quam contra eum verbi radicem quaerunt, ex qua videlicet loquendi originem sumant, et ramos pravae loquacitatis in accusatione dilatent? Sed vir sanctus cum a pravis talia sustinet, non contra eos, sed magis pro ipsis dolet, et male cogitata redarguit, ac mala eis quae fugiant ostendit, dicens: Fugite ergo a facie gladii, quia ultor iniquitatum gladius est, et scitote esse judicium. Omnis qui perversa agit, eo ipso quo hoc timere despicit, esse Dei judicium nescit. Si enim hoc timendum sciret, quae in illo sunt punienda non ageret. Nam sunt plerique qui extremum esse judicium verbo tenus sciunt, sed perverse agendo testantur quia nesci
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ꝑ salomonem dicitur.
Noli esse in cominuis potato¬
rum: neq comedas cũ eis.
qui carnes ad uescendum con¬
ferunt. Carnes quippe ad
uescendum conferre est: in
collocutione derogationis.
uicissim proximoꝵ uitia di¬
cere. De quoꝵ illic pena.
mox subditur. Qua ua¬
cantes potib & dantes sim¬
bolum. consumentur: &
uestictur pannis dormitio.
Potib uacant: qui de ob¬
probrio aliene uite. se de¬
briant. Simbolum uͦ da¬
re est: sicut unusquisq so¬
let pro parte sua. cibos
ad uescendum ÷ ita in con¬
fabusatione detractionis.
uerba conferre. S uacan¬
tes potib. & dantes simbolũ
consumentur: quia sicut scͥp¬
tum est. omnis detractor era¬
dicabitur. Uestietur autem
pannis dormitio: quia despe¬
ctum & inopem. acunctis
bonis oꝑib mors inuenit:
quem hic ad aliem uite ex¬
quirenda crimina. detrac¬
tionis sue languor occupa
est ut ꝑ silentium transeat:
ea que a notitia hominum.
ignorantia obscura tegat.

Expanded text:
Unde per Salomonem dicitur: Unde per Salomonem dicitur: Noli esse in conviviis potatorum, neque comedas cum eis qui carnes ad vescendum conferunt . Carnes quippe ad vescendum conferre est in collocutione derogationis vicissim proximorum vitia dicere. De quorum illic poena mox subditur: Quia vacantes potibus et dantes symbolum consumentur, 460 et vestietur pannis dormitatio . Potibus vacant, qui de opprobrio alienae vitae se debriant. Symbolum vero dare est, sicut unusquisque solet pro parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractionis verba conferre. Sed vacantes potibus et dantes symbolum consumentur, quia sicut scriptum est : Omnis detractor eradicabitur. Vestietur autem pannis dormitatio, quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua invenit, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractionis suae languor occupavest ut per silentium transeant, eaque a notitia hominum ignorantiae obscuritas tegat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam ad suam nouerint
ocłos reuocare: ut ex semet¬
ipsis considerent. quantum
aliis feriendo parcant: cum
se quoq ipsos. dignos ꝑcussi¬
onib non ignorent. Itaq nc̃
dicitur. Quare ꝑsequimi¬
ni me sicut deus: AAc si aꝑ¬
te diceretur. Ita me ex infir¬
mitatib meis affligitis: ac si
ipsi more dei. de infirmitate
inchil habeatis. Unde consi¬
derandum est: quod siqͥ for¬
tasse sunt. qui asꝑitate cor¬
reptionis indigeant ⁊ tunc
eis dura correptio est a no¬
bis admouenda: cum dei
manus cessat a uerbere.
Cum uͦ suꝑna flagella in¬
sunt. non anobis iam correp¬
tio s consolatio debetur.:
ne dum in dolore increpa¬
tionem iungimus : ꝑcufsio¬
nem ꝑcutioni sociemus.
Bene autem subditur: &
carnib meis saturamim.¬
Quoꝵ mens. proximoꝵ pe¬
nas esurit: saturari procul
dubio. alienis carnib querit.
Sciendum quoq est: quia
hi etiam qui aliene uite de¬
tractione pascuntur ⁊ alienis
proculdubio carnib satiant᷑.

Expanded text:
ut etiam ad suam noverint ut etiam ad suam noverint oculos revocare, ut ex semetipsis considerent quantum aliis feriendo parcant, cum se quoque ipsos dignos percussionibus non ignorant. Itaque nunc dicitur: Quare persequimini me sicut Deus? Ac si aperte diceretur: Ita me ex infirmitatibus meis affligitis, ac si ipsi more Dei de infirmitate nihil habeatis. Unde considerandum est quod si qui fortasse sint qui asperitate correptionis indigeant, tunc eis dura correptio a nobis admovenda est, cum Dei manus cessat a verbere. Cum vero superna flagella insunt, non a nobis jam correptio, sed consolatio debetur, ne dum in dolore increpationem jungimus, percussionem percussioni sociemus.Bene autem subditur: Et carnibus meis saturamiQuorum mens proximorum poenas esurit, saturari procul dubio alienis carnibus quaerit. Sciendum quoque est quia hi etiam qui alienae vitae detractione pascuntur, alienis procul dubio carnibus satiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑsecutionem contra cõ¬
missa uitia. ex int̾na dispen¬
satione patiatur. Crudeles
potestatem feriendi appe¬
tunt: contra bonoꝵ uitam.
non studio purgationis. sed
liuoris facib accenduntur.
Et quidem hoc faciunt. qͦd
deus ompc̃ fieri ꝑmittit: si
cum una causa cum dño.
etiam ꝑ eos agitur. non ta¬
men uoluntas una. in eadẽ
causa seruatur: quia cum
gationem ex hibet. iniustoꝵ
prauitas. seuiendo malitiã
exercet. Quod gͦ dicitur.
quare ꝑsequimini me sicut
deus: ad exteriorem hoc ꝑ¬
cussionem retulit. non ad
intimam intentionem: qͥa
& si hoc agunti poterius. qd̾
deus agi disposuit: non ta¬
men in hoc quod deus in
sua actione appetunt ⁊ ut
boni ex afflictione purgen¬
tur. Quod intelligi & alit̾
potest. Tanto enim omp̃c
deus iustiꝰ aliena uitia ꝑ¬
cutit: quanto in semet ip̃o.
nichil habet uitioꝵ. Ho¬
mines uͦ. xum ꝑ discipli¬
nam alios feriunt: sic alienã
infirmitatem debent ꝑcutere.

Expanded text:
quod persecutionem contra comquod persecutionem contra commissa vitia ex interna dispensatione patiatur. Crudeles um potestatem feriendi appetunt contra bonorum vitam, non studio purgationis, sed livoris fascibus accenduntur. Et quidem hoc faciunt, quod Deus omnipotens fieri permittit; sed dum una causa cum Deo etiam per eos agitur, non tamen voluntas una in eadem causa servatur, quia cum gationem exhibet, injustorum pravitas saeviendo malitiam exercet. Quod ergo dicitur, quare persequimini me sicut Deus? ad exteriorem hoc percussionem retulit, non ad intimam intentionem, quia etsi hoc agunt exterius quod Deus agi disposuit, non tamen hoc quod Deus in sua actione appetunt, ut boni ex afflictione purgentur. Quod intelligi et aliter potest. Tanto enim omnipotens Deus justius aliena vitia percutit, quanto in semetipso nihil habet vitiorum. Homines vero cum per disciplinam alios feriunt, sic alienam infirmitatem debent percutere,
Abbreviated transcription (Latin):
in malitia. ꝑseuerant: & in
hoc quoq etiam nolentes
amici sunt: quia siqua bo¬
norum delicta sunt. ea suis
ꝑsecutionib. etiam nescien¬
tes purgant. Notandum
quoq est. quod eis que se¬
creto apud deum gesta ft̃:
beati uiri in publico u̾ba
concordant. A sathan qͥppe
ꝑcussus fuer̾at: nec tamen
ꝑcussionem suam sathane tri¬
buit. s tactum se manu dm̃
appellat : sicut ipse quoq sa¬
than dixerat. Mitte manum
tuam. & tange os eius & car¬
nem: si non in facie benedixe¬
rit tͥ. Sciebat quippe uir sõs:
quia & ꝑ hoc ipsum quod ꝑ¬
uersa uoluntate. contra se
sathan egerat: potestatem
non a semet ipso. s a domino
habebat. Sequitur. Quare¬
ꝑsequimini me sicut deus: &
carnib meis saturamini:
Non abhorret a locutione pi¬
etatis: quod a deo se ꝑhibet
ꝑsequi. Est namq ꝑsecutor
bonus: sicut de semet ip̃o. ore
prophetico dominus dicit.
Detrahentem occulte aduer¬
sus proximum suum: hunc

Expanded text:
in malitia perseverant, et in in malitia perseverant, et in hoc quoque etiam nolentes amici sunt, quia si qua bonorum delicta sunt, ea suis persecutionibus etiam nescientes purgant. Notandum quoque, quod eis 459 quae secreto apud Deum gesta sunt, beati viri in publico verba concordant. A Satan quippe percussus fuerat, nec tamen rcussionem suam Satanae tribuit, sed tactum se manu Domini appellat, sicut ipse quoque Satan dixerat: Mitte manum tuam et tange os ejus et carnem, si non in faciem benedixerit tibi . Sciebat quippe vir sanctus quia et per hoc ipsum quod perversa voluntate contra se Satan egerat, potestatem non a semetipso, sed a Domino habebat. Sequitur: CApersequimini me sicut Deus, et carnibus meis saturamini? - Non abhorret a locutione pietatis, quod a Deo se perhibet persequi. Est namque persecutor bonus, sicut de semetipso ore prophetico Dominus dicit: « Detrahentem occulte adversus, proximum suum hunc
Abbreviated transcription (Latin):
confabulationis uerba reti¬
nebant. Perdiderunt mor¬
sum correptionis: & habebãt
motum locutionis. Labia
itaq tantummꝰ. circa den¬
tes relicta sunt: quia adhuc
quidem confabulare noue¬
rant : s predicare iam eum.
aut mordetrm fidelium ui¬
tia. formidabant. Peractis
itaq his quem uoce capitis
dixit: ad propͥa beatus iob
uerba reuertitur. dicens.
bere solet proprium mens
piorum: quod cum miusta
ab aduersarñs patitur. mnõ
tam ad iram quam ad preces
moueatur ÷ ut si moderati eoꝵ
prauitas placide ualeat: plus
deprecari eligant. quam iras¬
ci. Unde rec̾te nunc dicitur.
Miseremini mei. miseremi¬
ni mei. saltem uos amici mei:
quia manus domini tetigit
me. Ecce eos aquib se per
contumelias affligi conside¬
rat. amicos uocat: quia bo¬
nis mentib etiam ipsa fiunt
prosꝑa ÷ que uidentur adu̾¬
sa. Nam ꝑuersi quiq. bonoꝵ
dulcedine. aut conuertunt᷑
ut redeant: & eo ipso amici
sunt. quo boni fiunt: aut

Expanded text:
confabulationis verba reticonfabulationis verba retinebant. Perdiderant morsum correptionis, et habebant motum locutionis. Labia itaque tantummodo circa dentes relicta sunt, quia adhuc quidem confabulari noverant, sed praedicare jam eum, aut mordere infidelium vitia formidabant. Peractis itaque his quae in voce capitis dixit, ad propria beatus Job verba revertitur, dicens: bere solet proprium mens piorum, quod cum injusta ab adversariis patitur, non tam ad iram quam ad preces moveatur, ut si moderari eorum pravitas placide valeat, plus deprecari eligant quam irasci. Unde recte nunc dicitur: Miseremini mei, miseremini mei, saltem vos amici mei, quia manus Domini tetigit me. Ecce eos a quibus semper contumeliis se affligi considerat amicos vocat, quia bonis mentibus etiam ipsa fiunt prospera, quae videntur adversa. Nam perversi quique bonorum dulcedine aut convertuntur, ut redeat, et eo ipso amici sunt quo boni fiunt; aut
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si nulla flagella patia¬
mur: S quid ꝑ labia: nisi
locutio. Quid ꝑ dentes ⁊ nͥ
sancti apłi designantur :
Qui in hoc ecclesie corpore
idcirco sunt positi. ut uitã
carnalium correptione mor¬
deant: etmq a sue ꝑtinacie
duritia. confringant. Un¬
de & eidem pͥmo apłorum:
quasi denti in eius corpore
posito. dicitur. Macta &
manduca. S quia passio¬
nis eius tempore. isti dentes
pre timore mortis. amisert̃
morsum correptionis: ami¬
serunt fiduciam roboris ⁊
amiserunt efficatiam om¬
nimode oꝑationis : ita ut
duo ex illis ambulantes. ptꝰ
eius mortem ac resurrectio¬
nem. in uia loquerentur
& dicerent. nos sperabamꝰ
quia ipse esset redempturꝰ
isrł: recte nunc dicit᷑. Et
derelicta sunt tantummꝰ la¬
bia: circa dentes meos. Con¬
fabulabantur adhuc de illo:
s iam in illo minime crede¬
bant. Tantummꝰ gͦ labia. cir¬
ca dentes eius remanserant:
quia uirtutem oꝑationis bo¬
ne amiserant : & sola de illo

Expanded text:
etiam si nulla flagella patiaetiam si nulla flagella patiamur? Sed quid per labia nisi locutio, quid per dentes, nisi sancti apostoli designantur? Qui in hoc Ecclesiae corpore idcirco sunt positi, ut vitam carnalium correptione mordeant, eamque a suae pertinaciae duritia confringant. Unde et eidem primo apostolorum quasi denti in ejus corpore posito dicitur: Macta, et manduca . Sed quia passionis ejus tempore isti dentes prae timore mmorsum correptionis, amiserunt fiduciam roboris, amiserunt efficaciam omnimodae operationis; ita ut duo ex illis ambulantes post ejus mortem et resurrectionem in via loquerentur ac dicerent: Nos sperabamus, quia ipse esset redempturus Israel , recte nunc dicitur: Et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos. Confabulabantur adhuc de illo, sed jam in illum minime credebant. Tantummodo ergo labia circa dentes ejus remanserant, quia virtutem bonae operationis amiserant, et sola de illo
Abbreviated transcription (Latin):
cui ipso crucis tempore
dictum est. ecce mater tua.
s ꝑseuerare minime potuit:
quia de ipso quoq scͥptum
est. quod adolescens qͥdam
sequebatur illum. amicꝰtus
sẏndone suꝑnudo: & tenue¬
runt eum. At ille reiecta syn¬
done: nudus fugit ab eis. Q
& si post. ut uerba sui redẽp¬
toris audiret. ad horam cru¬
cis redut: prius tamen terri¬
tus. fugit. Mulieres autem.
non solum non timuisse. neq
fugisse: s etiam usq ad se¬
pulchrum stetisse. memorã¬
tur. Dicat gͦ. pelli mee con¬
sumptis carnib adhesit os
meum: Hoc est hi qui mee
fortitudimi propinquius in¬
herere debuerunt. passioĩs
mee tempore timore consũp¬
ti sunt: & eas quas ad ex¬
teriora ministeria posui :
in passione mea. sine formi
dine inherere mͥ fideliter ĩ¬
ueni. Ubi & apte subditur.
quod hec uerba ꝑ misteri¬
um dicantur: dum sequit᷑.
Et derelicta sunt tantũmͦ
labia circa dentes meos.
Quid enim circa dentes ali¬
ud quam labia habemus :

Expanded text:
cui ipso crucis tempore cui ipso crucis tempore dictused perseverare minime potuit, quia de ipso quoque scriptum est, quod adolescens quidam sequebatur illum amictus sindone super nudo, et tenuerunt eum; at ille rejecta sindone, nudus profugit ab eis . Quo etsi postea ut verba sui Redemptoris audiret, ad horam crucis rediit, prius tamen territus fugit. Mulieres autem non solum non timuisse neque fugisse, sed etiam usque ad sepulcrum stetisse memorantur. Dicit ergo, Pelli meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum , hoc est, Hi qui meae fortitudini propinquius inhaerere debuerunt, passionis meae tempore timore consumpti sunt, et eas quas ad exteriora ministeria posui, in pasdine inhaerere mihi fideliter inveni. Ubi et apte subditur, quod haec verba per mysterium dicantur, dum sequitur: « Et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos. Quid enim circa dentes aliud quam labia habemus,
Abbreviated transcription (Latin):
li mee consumptis carnib.
adhesit os meum. In osse for
ꝑsona est: quid ꝑ os nisi ip¬
se dominus designatur. Qͥd
ꝑ carnem. nisi discipuli :
qui passionis eius tempore.
infirma sapuerunt: Per
pellem uͦ. que exterior carne
manet in corpore: quid nisi
ille sc̃e femine figurantur :
que ad preparanda subsidia
corporis. exteriorib domino
ministeriis seruiebant :
Nam cum eius discipuli. qͣmͣ¬
uis necdum firmi. ueritatis
fidem populis predicarent.
ossi suo inherebant carnes.
Et cum sc̃e mulieres. ea qͦͤ
necesse erant exteriora pre¬
pararent: quasi pellis. exte¬
rius manebant in corpore.
S cum ad crucis patibulũ
uentum est: eius discipłos
grauis ex ꝑsecutione iudeo¬
rum timor inuasit: fugert̃
singuli ÷ s mulieres astite¬
runt. Quasi ergo consũp¬
ta carne. os domini pelli
sue adhesit: quia fortitu¬
do eius. passionis tempore
fugientib discipulis. mu¬
equidem aliquamdiu pe¬
trus: s post territus nega¬
uit. Stetit etiam iohannes.

Expanded text:
li meae consumptis carnibus adhaesit os meum. esia una persona est, quid per os nisi ipse Dominus designatur? Quid per carnem nisi discipuli, qui passionis ejus tempore infirma sapuerunt? Per pellem vero, quae exterior carne manet in corpore, quid nisi illae sanctae feminae figurantur, quae ad praeparanda subsidia corporis exterioribus Domino ministeriis serviebant? Nam cum ejus discipuli quamvis necdum firmi veritatis fidem populis praedicarent, ossi suo inhaerebant carnes. Et cum sanctae mulieres ea quae necessaria erant exteriora praepararent, quasi pellis exterius manebant in corpore. Sed cum ad crucis horam ventum est, ejus discipulos gravis ex persecutione Judaeorum timor invasit: fugerunt singuli, mulieres adhaeserunt. Quasi ergo consumpta carne, os Domini pelli suae adhaesit, quia fortitudo ejus, passionis tempore, fugientibus discipulis, juequidem aliquandiu Petrus, sed tamen post territus negavit . Stetit etiam Joannes,
Abbreviated transcription (Latin):
tit aꝑiat: om̃sq nobis amba¬
ges cogitationum tollat. Se¬
enim non ait conditor. sed
redemptor: aꝑte eum denũ¬
tiat. qui postquam omnia
creauit. ut nos de captiuita¬
te redimeret. inter nos in¬
carnatus apparuit: suaq
passione. nos aꝑpetua mor¬
te liberauit. Et notandum
quanta fide. se in uirtute
eius diuinitatis abstringat:
de quo ꝑ paulum dicitur.
Quia & si crucifixus est
ex infirmitate: sed uiuit ex
uirtute dei. Ait namq. Scio
enim: quod redemptor meus
uiuit. Ac si aꝑtis uocib di¬
cat. Infidelis quisq. illum
flagellatum. derisum. pal¬
miscesum. corona spinea co¬
ronatum. sputis illitũ. cru¬
cifixum. mortuum nouerit:
ego illum post mortem uiuere
certa fide credo: libera uoce pro¬
fiteor: quia redemptor meusui¬
uit. qui inter impioꝵ manus
occubuit. S quid beate iob.
ꝑ resurrectionem illius. etiam
de tue carnis resurrectione con¬
fidis: aꝑta q̃s uoce profitere.

Expanded text:
tit aperiat, omnesque nobis ambatit aperiat, omnesque nobis ambages cogitationum tollat. Seenim non ait conditor, sed Redemptor, aperte eum denuntiat qui, postquam omnia creavit, ut nos de captivitate redimeret, inter nos incarnatus apparuit, suaque passione nos a perpetua morte liberavit. Et notandum quanta fide se in virtute ejus divinitatis astringat, de quo per Paulum dicitur: Quia etsi crucifixus est ex infirmitate, sed 463 vivit ex virtute Dei . Ait namque: Scio enim quod Redemptor meus vivit. Ac si apertis vocibus dicat: Infidelis quisque illum flagellatum, derisum, palmis caesum, corona spinea coronatum, sputis illitum, crucifixum, mortuum noverit; ego illum post mortem vivere certa fide credo, libera voce profiteor, quia Redemptor meus vivit, qui inter impiorum manus occubuit. Sed quid, beate Job, per resurrectionem illius etiam de tuae carnis resurrectione confidis, aperta, quaeso, voce profitere.
Abbreviated transcription (Latin):
um. atq linguarũ. Nec
inmerito ibi auaritie am¬
phora ponitur. ubi baby¬
lon. id est confusio edifica¬
ture quia dum ꝑ auariti¬
am & impietatem. certũ ẽ
omnia mala exsurgere: rec¬
te hec ipsa auaritia atq impi¬
etas. in confusione ꝑhibent᷑
exprimi. ꝑ plumbi laminam
monstraremus. Que tamen
beati iob uerba. sce quoq ec¬
clesie congruunt: que duo
sacri eloquii testamenta cu¬
stodiens. quasi sccło sermones
suos scribi expetit dicens. Qͥs
mͥ tribuat : ut scribantur
sermones mei: Quis mͥ
det ut exarentur in libro:
Que quia forti sententia.
modo ꝑ pondus auaritie
grauib. modo autem du¬
ris cordib loquitur : stilo
ferreo in plumbi lamina.
uel certe in silice scribit.
S iure beatum iob redem¬
ptoris nr̃i. eiusq eccł̃ie uti
uocib dicimus : siquid de
eodem redemptore nr̃o qͥa
dum est. quia ex eo aliqͥd
ꝑ figuram insinuat: si eum
nobis aꝑtis uocib ñ demon¬
strat: S iam quid de eo sen¬

Expanded text:
um atque linguarum. Nec um atque linguarum. Nec immerito ibi avaritiae amphora ponitur, ubi Babylon, id est confusio aedificatur, quia dum per avaritiam et impietatem certum est omnia mala exsurgere, recte haec ipsa avaritia atque impietas in confusione perhibentur exprimi per plumbi laminam monstraremus. Quae tamen beati Job verba sanctae quoque Ecclesiae congruunt, quae duo sacri eloquii Testamenta custodiens, quasi secundo sermones suos scribi expetit, dicens: Quis mihi tribuat, ut scribantur sermones mei? quis mihi det, ut exarentur in libro? Quae quia forti sententia modo per pondus avaritiae gravibus, modo autem duris cordibus loquitur, stylo ferreo in plumbi lamina vel certe in silice scribit. Sed jure beatum Job Redemptoris nostri ejusque Ecclesiae uti vocibus dicimus si quid de eodem Redemptore nostro qudum est quia ex eo aliquid per figuram insinuat, si eum nobis apertis vocibus non demonstrat? Sed jam quid de eo sen
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Inter terram itaq &
celum feruntur: quia nec e¬
qualitatem frat̾nitatis in in
fimis. ꝑ caritatem tenent:
nec tamen summa ꝑtingere.
sese extollendo preualent.
Et dixi ad angłm qui loque¬
batur in me. Quo isti defe¬
runt amphoram: Et dixit
ad me. Ut edificetur ei domꝰ
in terra sennaar. Sidem
Amphore: edificatur domꝰ
in terra sennaar. Sennaar
quippe: fetor eoꝵ dicitur.
Et sicut bonus odor ex uir¬
tute est: paulo attestante qui
ait. odorem notitie sue mani¬
festat ꝑ nos. in omni loco qͥa
xp̃i bonus odor sumus deo:
ita econtrario fetor ex uitio.
Radix enim est omniũ ma¬
loꝵ cupiditas. Et quia qͦd¬
libet malum. ꝑ auaritiam
gignitur: dignum est. ut
domus auaritie. in fetore
construatur. Sciendum
quoq est. quod sennaar
latissima uallis est rinqua
turris a suꝑbient̾ib edifi¬
cari ceꝑat ÷ que linguarũ
facta diuersitate. destruc¬
ta est. Que scilicet turris
babylon dicta est: pro ipsa
uidelicet confusione menti¬

Expanded text:
dunt. Inter terram itaque et dunt. Inter terram itaque et coelum feruntur, quia nec aequfimis per charitatem tenent, nec tamen summa pertingere se extollendo praevalent. Et dixi ad angelum qui loquebatur in me: quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar. Eidem amphorae aedificatur domus in terra Sennaar. Sennaar quippe fetor eorum dicitur. Et sicut bonus odor ex virtute est, Paulo attestante, qui ait: Odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco, quia Christi bonus odor sumus Deo . Ita e contrario fetor ex vitio. Radix enim est omnium malorum cupiditas . Et quia quodlibet malum per avaritiam gignitur, dignum est ut domus avaritiae in fetore construatur. Sciendum quoque est quod Sennaar latissima vallis est, in qua turris a superbientibus aedificari coeperat, quae, linguarum facta diversitate, destructa est. Quae scilicet turris Babylon dicta est, pro ipsa videlicet confusione menti
Abbreviated transcription (Latin):
nes earum. diabolo sunt ꝓ¬
culdubio similes : qui insidi¬
atur semꝑ uite paruuloꝵ.
Et leuauerunt amphoram.
hoc propͥum: ut eum quẽ
infecerint ÷ in cogitatione
sua. suꝑ ceteros homines ex¬
tollant. Et modo ꝑ ambi¬
tum rerum. modo ꝑ deside¬
rium dignitatum: quem
semel captum tenuerint.
quasi in honoris altitudie
eleuant. Qui autem int̾
celum & terram est: & i¬
ma deserit ÷ & ad suꝑiora
minime ꝑtingit. Neuant
g iste mulieres amphorã.
inter celum & terram: quia sti¬
ꝑbia & inanis gła. mentem ꝑ
auaritiam honoris captam.ita
leuant: ut quosubet proximos
despicientes: quasi deserant.
& alta głantes petant. Sed
tales quiq dum suꝑbiunt. &
eos mente transeunt cũ qͥb
sunt: & suꝑiorib ciuib mini¬
me iunguntur. Amphora gͦ.
leuata inter terram & celũ
dicitur: quia auari quiq. ꝑ
suꝑbiam atq manem głam.
& proximos uxta se despici¬
unt ÷ & suꝑiora que ultra ip¬
sos sunt. nullatenus app̾hen¬

Expanded text:
nes earum diabolo sunt pnes earum diabolo sunt procul dubio similes, qui insidiatur semper vitae parvulorum. Et levaverunt amphoram hoc proprium, ut eum quem infecerunt, in cogitatione sua super caeteros homines extollant; et modo per ambitum rerum, modo per desiderium dignitatum, quem semel captum tenuerint, quasi in honoris altitudinem elevent. Qui vero inter coelum et terram est, ima deserit, et superiora minime tangit. Levant igitur istae mulieres amphoram inter coelum et terram; quia superbia et inanis gloria mentem per avaritiam honoris captam ita elevant, ut quoslibet proximos despicientes, quasi ima deserant, et alta gloriantes petant. Sed tales quique, dum superbiuneos mente transeunt cum quibus sunt, et superioribus civibus minime junguntur. Amphora ergo levata inter terram et coelum dicitur, quia avari quique per superbiam atque inanem gloriam et proximos juxta se despiciunt, et superiora quae ultra ipsos sunt nullatenus apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
peccati sui pondere grauat᷑.
Si enim ad ea que deorsum
sunt non ambiret: erga dm
ac proximum. impia nequa¬
quam existeret. Et leuaui¬
ocłos meos & uidi: & ecce due
mulieres egredientes: & sp̃c
in alis earum. Quid ali¬
ud in his duab mulierib
accipimus : nisi duo prin¬
cipalia uitia. suꝑbiã uide¬
impietati absq ulla dubi¬
tatione coniuncta sunt:
Que & in alis sins. spm̃
habere harrantur: quia ĩ
actionib suis. sathane uo¬
luntati deseruiunt. Ip̃m
quippe propħa sp̃m appel¬
lat: de quo salomon ait.
Si sp̃c potestatem haben¬
tis ascenderit suꝑ te: lo¬
cum tuum ne dimiseris.
Et de quo in eugłio dñs
dicit. Cum inmundꝰ spc̃
exierit ab homine: ambu¬
lat ꝑ loca arida & inaquo¬
rum est: quia suꝑbia & in¬
anis gła. ꝑ omne qd̃ agunt.
sathane uoluntati famulant᷑.
Et habebant alas: quas alas
milui. Miluus semꝑ nature
studet insidiari pullorum.
ste gͦ mulieres. alas habent
quasi alas milui. quia actio¬

Expanded text:
peccati sui pondere gravatur. peccati sui pondere gravatur. Si enim ad ea quae deorsum sunt non ambiret, erga Deum ac proximum impia nequaquam existeret.  Veoculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum. Quid aliud in his duabus mulieribus accipimus, nisi duo principalia vitia, superbiam videimpietati absque ulla dubitatione conjuncta sunt? Quae et in alis suis spiritum habere narrantur, quia in actionibus suis Satanae voluntati deserviunt. Ipsum quippe propheta spiritum appellat, de quo Salomon ait: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Et de quo in Evangelio Dominus dicit: Cum immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida et inaquorum est, quia superbia et inanis gloria per omne quod agunt Satanae voluntati famulantur. Et habebant alas, quasi alas milvi. Milvus semper naturae studet insidiari pullorum. Istae ergo mulieres alas habent, quasi alas milvi, quia actio