comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nostrũ Et de uniculo qͥde̾
desideris cõcubitꝰ. quo artis¬
sime tenebar/ et seculariã ne¬
gotioꝵ ẜuitute quẽ admodũ¬
me exemeris narrabo/ et cõ¬
fitebor noi tuo dnẽ adiutor
meꝯ. ⁊ redemptor meꝰ. Age¬
bam solita crestẽte anxietu¬
dine. et cotidie suspiabã tͥ.
freque̾tabã eccł̃ia tuã quã¬
tũ ualebã ab eis negotiis.
sub quoꝵ ponde̾ gemebã.
Mecũ eit alipiꝰ ociosus
ab oꝑẽ iurisꝑitoꝵ post asse¬
sionẽ t̾ciã expectans qͥbus
itoꝵ consilia uendẽt ficut e¬
go uendebã dicendi faculta¬
te. si qua docẽdo potest p̃sta¬
ri Nebridiꝰ autẽ amicissie
nostre cesserat. ut om̃i nostꝵ
familianssimo uerecĩso
mediolanc̾si/ et ciui et gͣma/¬
tico subde̾t᷑: uehemẽt᷑ deside¬
ranti et familiaritatis iure
flagitãti de numero mõ fi¬
dele aduitoriũ qͦ indigebat
nimis Nõ itaq nebridud
cupiditas comodoꝵ eo tra¬
xit Maiora enĩ posset si
uellet de litteĩs ag̾e.s offi¬

Expanded text:
nostrum? Et de uinculo quidem desiderii concubitus, quo artissimo tenebar, et saecularium negotiorum seruitute quemadmodum exemeris narrabo et confitebor nomini tuo, domine, adiutor meus et redemptor meus. agebam solita crescente anxitudine et cotidie suspirabam tibi, frequentabam ecclesiam tuam, quantum uacabat ab eis negotiis, sub quorum pondere gemebam. mecum erat Alypius otiosus ab opere iuris peritorum post assessionem tertiam, expectans, quibus iterum consilia uenderet, sicut ego uendebam dicendi facultatem, si qua docendo praestari potest. Nebridius autem amicitiae nostrae cesserat, ut omnium nostrum familiarissimo Yerecundo, Mediolanensi et ciui et grammatico, subdoceret, uehementer desideranti et familiaritatis iure flagitanti de numero nostro fidele adiutorium, quo indigebat nimis. non itaque Nebridium cupiditas conmodorum eo traxit — maiora enim posset, si uellet, de litteris agere — sed offi
Abbreviated transcription (Latin):
uomiussẽt illud. etexaudies
eos cũ clamarent ad te. qu̾i
uera morte carius mortis
ẽ ꝓ nõb̾. qui te int̾pellat ꝓ
nõb̃ legebam irascũni et no¬
lite peccare. Et quo mouebar
deꝮ meꝮ qͥ iã didicera irrasti
mͥ de p̃teritis ut de cetero nõ
peccaro̾. et me̾ito irasti. qu nõ
alia natura gentis tenebra¬
rũ de me peccabat. sicuit di¬
cũt qͥ sibi nõ uascũt᷑ et the/¬
saurizãt sͥ unꝰ indie ire etre¬
uelatiomis iusti iudicii tui.
Net ia bona mea foris e/¬
rãt. nec oculis carneis ĩ isto
sole querebant. Bolẽtes en̾i
gaudẽ forinstet. facile eua/¬
nestũt. et effundũt᷑. in ea que
uident᷑ et temꝑalia sũt cͦina¬
gines eoꝵ famelica cogitati¬
one lambũt. Et oͥ si fatigẽt᷑
media. et dicent qͥs ostẽdet
nobis bona Et dicamꝯ au¬
diant. signatũ ẽ fuͣꝑ nobis
lumẽ uultꝰ tui dñe Nõ em
lumẽ nos sumꝰ qd̾ illũiat
omnẽ homine̾. s illiũnia

Expanded text:
vomuissent illud; et exaudires vomuissent illud; et exaudires eos, cum clamarent ad te: quoniam vera morte carnis mortuus est pro nobis, qui te interpellat pro nobis. 10. Legebam: Irascimini, et nolite peccare. Et quomodo movebar, Deus meus, qui jam didiceram irasci mihi de praeteritis, ut de caetero non peccarem? Et merito irasci, quia non alia natura gentis tenebrarum de me peccabat, sicut dicunt qui sibi non irascuntur, et thesaurizant sibi iram in die irae et revelationis justi judicii tui . Nec jam bona mea foris erant, nec oculis carneis in isto sole quaerebantur. Volentes enim gaudere forinsecus, facile evanescunt; et effunduntur in ea quae videntur et temporalia sunt, et imagines eorum famelica cogitatione lambunt. Et o si fatigentur inedia, et dicant: Quis ostendet nobis bona? Et dicamus, et audiant: Signatum est in nobis lumen vultus tui, Domine. Non enim lumen nos sumus quod illuminat omnem hominem ; sed illumi
Abbreviated transcription (Latin):
ntatẽ. et quentis mẽdatiũ
Diloxerã em̃ banitatõ. et q̃si¬
erã mõdatiũ. et tu duẽ iani
magnificaueras sclũ tiũ.
fuscitans eu a mortius. et
collocans ad dexterã tuam
uñ mitteret ex alto ꝓmissionẽ
miserat eñ iã s ego nestie¬
bã. Miserat eũ qr iã magnifi.¬
catꝯ erat resurgens amortu¬
is. et ascendens in celũ Ante
ih̃s nũdũ eint clanificatꝰ Et
clamat ꝓplã. quousq gͣues¬
corde. ut quid diligitis uani¬
tate̾. et q̃ritis mẽdatiũ Et
stitote qm̃i doꝯ magnificauit
sciu suũ Clamat quousq. cla¬
mat stitote. et ego tã diu nesti¬
ens uanitatẽ dilexi. et mẽda¬
tiũ quesiui. et ideo audiui et
cõtremui. qm̃ talibꝰ dicit᷑ qͣ¬
lẽ me fuisse rem̃stebar In
tenuerã uanitas erat et mẽ¬
datiũ. et ĩsonui multa gͣui¬
in ter ac fortitee in dolore recor¬
dationis mee Que utin̾a
audissent qui ad huc usq di¬
ligũt uanitatẽ. et q̃rũt mẽda¬
tuĩ. forte conturbarẽt᷑. et e¬

Expanded text:
nitatem et quaeritis mendacium? dilexeram enim uanitatem et quaesieram mendacium. et tu, domine, iam magnificaueras sanctum tuum, suscitans eum a mortuis et collocans ad dexteram tuam, unde mitteret ex alto promissionem miserat eum iam, sed ego nesciebam. miserat eum, quia iam magnificatus erat resurgens a mortuis et ascendens in caelum. ante Iesus nondum erat clarificatus. et clamat porde? ut quid diligitis uanitatem et quaeritis mendacium? et scitote, quoniam dominus magnificauit sanctum suum. clamat quousque, clamat scitote, et ego tamdiu nesciens uanitatem dilexi et mendacium quaesiui et ideo audiui et contremui, quoniam talibus dicitur, qualem me fuisse reminiscebar. in tenueram, vanitas erat et mendacium. Et insonui multa graviter et fortiter in dolore recordationis meae. Quae utinam audissent qui adhuc usque diligunt vanitatem, et quaerunt mendacium. Forte conturbarentur, et e
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ habet qd̾ nõ acceꝑit et
ut te qui es semꝑ idẽ nõ
solũ admoneat᷑ ut bideat.
s etã etiã sanet᷑ ut teneat.
et qui de longnico uideͬ nõ
potest. uian tamẽ ambulet
qua ueniat. et uideat. et te¬
neat qr et si cõdelectet᷑. hõ
legi dei secũdũ inteĩorẽ ho¬
mi nẽ. quid faciet de alia
lege in me̾bris sius repu¬
gnãte legi mõtis sue. et se
captiuũ ducẽte in lege pes
diti sumꝰ antiquo peccato¬
ri p̃posito mortis. qr ꝑ sua¬
sit uolũtati nostre. simili¬
tudinẽ uolũtatis sue. qua
ĩue̾itate tua nõ scetit Quid
faciet mĩser homo. quis eu
liberabit de corꝑe mortis huꝰ¬

Expanded text:
nim habet quod non accepit? — et nim habet quod non accepit? — et ut te, qui es semper idem, non solum admoneatur ut uideat, sed etiam sanetur ut teneat, et qui de longinquo uidere non potest, uiam tamen ambulet, qua ueniat et uideat et teneat, quia, etsi condelectetur homo legi dei secundum interiorem hominem, quid faciet de alia lege in membris suis repugnante legi mentis suae et se captiuum ducente in lege peccaditi sumus antiquo peccatori, praeposito mortis, quia persuasit uoluntati nostrae similitudinem uoluntatis suae, qua in ueritate tua non stetit. quid faciet miser homo? quis eum liberabit de corpore mortis hu
Abbreviated transcription (Latin):
atificã patuã nõ tantũ cer¬
nẽ da.s inhabitãdã.nãsi
pͥmo sanctis tius litteris ĩ¬
formatꝰ essem. et ĩ eapfa
miliantate obdulcuisses i.
et postea in illa uolumĩa ĩ¬
cidissẽ. fortasse aut abripius¬
sent me a solidamẽto pie¬
tatis. aut si in affectu quẽ
salubrẽ in biberã ꝑstitissẽ
putarẽ etiã ex illis libris
cũ posse concipi. sicos so¬
r los qͥsꝙͣ didicisset Itaq a¬
iudissime a rripiu uenera¬
bilẽ stilũ spũs tui. et p̃
ceteĩs apłm paulũ. et pe¬
rierũt ille questiones in
quibꝰ mͥ aliqñ uisus ẽ ad/¬
u̾sari sibi. et congruere te¬
stimoniis legis ⁊ prophe/¬
taꝵ tertꝰ sermonis eiꝰ.
et apꝑuit inͥ una facies elo¬
quioꝵ castoꝵ. et exultare
cũ tremore didici. et cepi.
legerã Hac cũ cõmẽdati¬
one grãtie tue didici. ut
qͥ bidet nõ sic gloriet᷑ qͣi noꝰ
acceꝑit. nõ solũ id quod bi¬
det. ẜ etiã ut bideat. qͥd e¬

Expanded text:
atificam patriam non tantum ceratificam patriam non tantum cernendam sed et habitandam. nam si primo sanctis tuis litteris informatus essem et in earum familiaritate obdulcuisses mihi et post in illa uolumina incidissem, fortasse aut abripuissent me a solidamento pietatis, aut si in affectu quem salubrem inbiberam perstitissem, putarem etiam ex illis libris eum posse concipi, si eos solos quisque didicisset. Itaque auidissime arripui uenerabilem stilum spiritus tui et prae ceteris apostolum Paulum, et perierunt illae quaestiones, in quibus mihi aliquando uisus est aduersari sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. et coepi legeram, hac cum conmendatione gratiae tuae dici, ut qui uidet non sic glorietur, quasi non acceperit, non solum quod uidet, sed etiam ut uideat — quid e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ea que frã st̾ intelltã cõ¬
spexi. et repulsꝯ sensi quod
ꝑ tenebras aĩẽ mee cõtem¬
plari nõ smneret t̾tus esse
te. et infmitũ esse te. nec
tanẽ ꝑ locos finitos. infini¬
tos ue diffundi. et ue̾ te es¬
se qui semꝑ idẽ ipẽ esses
ex nulla ꝑte nulloq motu
aliter aut aliter/ cetera uõ
ex te esse oĩa hoc solo firmis¬
simo documẽto qr sũt Certa
quidẽ in iscis era minis. tñ
infirmꝰ ad fruẽdũ te garri¬
mea. et nõ fleba̾. insuꝑ et
ĩflabar scientia Ubi eme
rat illa edificans caritas.
me docerent ea In quos
tuas considerarẽ. credo uo¬
luisti incurrere/ ut ĩpͥm̾e̾t᷑
essem. et cũ postea in libris
tius mansuefactꝰ essẽ.et
curãtibꝰ digitis tius cõtrec¬
tarẽt᷑᷑ bulnera mea. dister¬
nerẽ atq discinguerẽ qd̾
int̾ess int̾ inter p̃sũptionẽ.
et confessionẽ. in ter iuden¬
tes quo eũdũsit. necbidẽ¬
tes. qr et mã dutẽtẽ ad be¬

Expanded text:
per ea quae facta sunt intellecta conper ea quae facta sunt intellecta conspexi et repulsus sensi, quid per tenebras animae meae contemplari non sinerer, certus esse te et infinitum esse nec tamen per locos finitos infinitosue diffundi et uere te esse, qui semper idem ipse esses, ex nulla parte nulloque motu alter aut aliter, cetera uero ex te esse omnia, hoc solo firmissimo documento, quia sunt, certus quidem in istis eram, nimis tamen infirmus ad fruendum te. garrimea et non flebam, insuper autem inflabar scientia. ubi enim erat illa aedificans caritas ame docerent eam? in quos tuas considerarem, credo uoluisti incurrere, ut inprimeretuessem et, cum postea in libris. tuis mansuefactus essem et curantibus digitis tuis contrectarentur uulnera mea, discernerem atque distinguerem, quid interesset inter praesumptionem et confessionem, inter uidentes, quo eundum sit, nec uidentes qua, et uiam ducentem ad be
Abbreviated transcription (Latin):
lentia. et ꝑfectiore ꝑticipa¬
tione sapiẽtie p̃ferri cetei̾s
arbitinbar. Ampliꝰ autẽ
deu̾ carne indutũ ita pu¬
tabat credi acatholicis.
ut p̃ter deũ et carne̾ nõ es¬
hominis nõ existimabãt
in eo p̃dicari Et qm̾i bene
ꝑsuasũ tenebat ea q̃de illo
memorie mãdata sũt ẜine
uitali et rationali creatiura¬
nõ fieri ad ipã cristiana fi¬
dẽ pigriꝰ mouebat᷑. S poste¬
a hereticoꝵ apollinanstoꝵ
hũc errorẽ esse cognostens
catholice fidei conletatꝰ et
cõtemꝑatꝰ ẽ Ego autẽ ali¬
quãto posteriꝯ didi cisse me fa¬
teor in eo qd xbũ caro factĩ
e quomodo catholica ueritas
a fotini falsitate dirimatur
Improbatio quippe hẽticoꝵ
facit eminere quid de eccł̃ia.
tua sentiat. et qͥd habeatsa¬
na doctͥna. Oportuit en̾i et
he̾ses esse ut probati mãife¬
sti fierent inter infirmos/
b tũc lectis platomicoꝵ il¬
lis libris. postea quã nde
admonitꝰ quererẽ nicorpe¬
am ueĩtatẽ. iiusibilia tua

Expanded text:
 et perfectiore participatione sapientiae praeferri caeteris arbitrabar. Alypius autem Deum carne indutum ita putabat credi a Catholicis, ut praeter Deum et carnem, non eshominis non existimabat in eo praedicari. Et quoniam bene persuasum tenebat, ea quae de illo memoriae mandata sunt, sine vitali et rationali creaturanon fieri, ad ipsam christianam fidem pigrius mouebatur. sed postea haereticorum Apollinaristarum hunc errorem esse cognoscens catholicae fidei conlaetatus et contemperatus est. ego autem aliquanto posterius didicisse me fateor, in eo quod uerbum caro factum est quomodo catholica ueritas a Fotini falsitate dirimatur. inprobatio quippe haereticorum facit eminere, quid ecclesia tua sentiat et quid habeat sana doctrina. oportuit enim et haereses esse, ut probati manifesti fierent inter infirmos. Sed tunc lectis Platonicorum illis libris posteaquam inde admonitus quaerere incorpoream ueritatem inuisibilia tua
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nõ alioꝵ philosophoꝵ
stripta incidissem. plena fal¬
latiaꝵ. et deceptionũ. scd̃
eleme̾ta hiuꝰ mũdi. in istis
autẽ hum om̃bꝰ modis in¬
sinuari deũ et eiꝰ u̾bũ De¬
inde ĩme ut me exortaret ᷑
ad huu̾litatẽ xͥ. sapiẽtibꝰ ab¬
sconditã. et reuelatã ꝑuul

Expanded text:
n aliorum philosophorum scripta incidissem, plena fallaciarum et deceptionum secundum elementa hujus mundi : in istis autem, omnibus modis insinuari Deum et ejus Verbum. Deinde, ut me exhortaretur ad humilitatem Christi, sapientibus absconditam et revela
Abbreviated transcription (Latin):
tes deũ nõ sicut deu̾ glori¬
ficauerũt aut grãs egerũt
In hoc quoq inciderã. et dex¬
tera tua deꝯ suscepit me.
et inde ablatũ posusti ubi
cõualesterẽ. qr dixisti hoĩ et¬
ce pietus est sapiẽtia. et no¬
li uelle iuderi sapiens. quiꝰ
dicentes se esse sapiẽtes
stulti facti sunt. Et mue¬
neradiã bonã margarita.
et uenditis om̃ibꝯ q̃ habe¬
rẽ emẽda eint. et dubitabad/
Perrexi gͦ. ad simplicia¬
nũ patrẽ in accipieda gͣ¬
tia tũc ep̃i ambrosii. et ꝙ̃
uere ut patrẽ diligebat᷑.
Marraui ei ciocuitꝰ erro¬
ris mei. ubi autẽ cõme mo¬
raui legisse quosdã libros
platonicoꝵ. quos uictorinꝰ
quondã rethor brbis rome
dierã in latiuã linguã.¬

Expanded text:
um non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. in hoc quoque in-\' cideram, et dextera tua suscepit me et inde ablatum posuisti, ubi conualescerem, quia dixisti homini: ecce pietas est sapientia et: noli uelle uideri sapiens, quoniam dicentes se esse sapientes stulti facti sunt. et inueneram iam bonam margaritam, et uenditis omnibus, quae haberem, emenda erat, et dubitabam. Perrexi ergo ad Simplicianum, patrem in accipienda gratia tunc episcopi Ambrosii et quem uere ut patrem diligebat. narraui ei circuitus erroris mei. ubi autem conmemoraui legisse me quosdam libros Platonicorum, quos Victorinus quondam rhetor urbis Romae, dieram, in latinam lingua
Abbreviated transcription (Latin):
tis esse spadones qͥ se ipõs
absciderũt pp̃ regnũ celoꝵ¬
 qͥ potest inqͥt caꝑe capi¬
at. Bani sũt c̾te om̃s hoĩes
qͥbꝯ nõ ẽ dei sçientia. nec de
his q̃ uident᷑ bona potuer̃
iuenire eũ qͥ ẽ At ego iã
nõ erã in illa banitate ae
Transcenderã eã. et conte¬
stante uniu̾sa c̾atura tua.¬
inuenerã te c̾atorẽ nostrũ
et u̾bũ tuũ apud te deũ. te¬

Expanded text:
tis esse spadones, qui se ipsos tis esse spadones, qui se ipsos absciderunt propter regnum caelo qui potest, inquit, capere, capiat. uani sunt certe omnes homines, quibus non inest dei scientia, nec de his, quae uidentur bona, potuerunt inuenire eum qui est. at ego iam non eram in illa uanitate; transcenderam eam et contestante uniuersa creatura inueneram te creatorem nostrum et uerbum tuum apud te deum, te
Abbreviated transcription (Latin):
rat Unde mͥ ut ꝓferret bo¬
lebam cõferr̾ti secũ estus
meos/ quis esset aptꝰ modꝰ
sit affecto ut ego emĩ ad a¬
bulandũ in uia tua Bide¬
bã eni plena ecclesiã. et alis
sic ibat. aliꝯ aute̾ sic. michi
autẽ displicebat qd̾ agebã
inseculo. et oneri inͥ erat
ualde nõ iã inflamãtiba
cupiditatibꝰ ut solebant.
spe honoris et pecumẽ ad
tollerãda illã ẜuitutẽ tã
grandẽ Iam eni me illa
nõ delectabant p̃dulcedine
tua. et decore domꝰ tue
quã dilexi. s ad huc tenaci
t̾ conligabar ex femina.
Rec me ꝓhibebat ap̃łs cõ¬
iugan quãuis exortaret᷑
ad meliq. maxime uolẽs
om̃s hoĩes sic eẽ ut ipẽ e¬
rat. s ego infirmior elige¬
bã moliorẽ locũ Et p̃p hoc
unũ uoluebar ncetens la¬
giuidis et tabestens curis
maradis. qd̾ et in alũs re¬
bus quas nolebã pati cõ¬
gruere cogebar bite cõui¬
gali. cui deditꝰ constunge¬
bar. Audierã ex ore ue̾i̾ta¬

Expanded text:
rat. unde mihi ut proferret uorat. unde mihi ut proferret uolebam conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam, et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi erat ualde non iam inflammantibus cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tolerandam illam seruitutem tam grauem. iam enim me illa non delectabant prae dulcedine tua et decore domus tuae, quam dilexi, sed adhuc tenaci alligabar ex femina, nec me prohibebat apostolus coniugari, quamuis exhortaretur ad melius maxime uolens omnes homines sic esse, ut ipse erat. sed ego infirmior eligebam molliorem locum et propter hoc unum uoluebar in ceteris languidus et tabescens curis marcidis, quod et in aliis rebus, quas nolebam pati, congruere cogebar uitae coniugali, cui deditus obstringebar. audieram ex ore uerita
Abbreviated transcription (Latin):
dũe quis similis t Disru¬
pisti uincula mea. saͥfice̾¬
ti tibi sac̾ficiũ laudis Q ͦ¬
modo disrupisti ea narra¬
bo. et dicent om̃s qui ado¬
rant te cũ auduĩt hͨ ñ¬
dictꝰ dñs in celo et int̾ra.
magnũ et mirabile non
tur̃ eiꝯ Inheserãt p̃cordi¬
is meis uerba tua. et undi¬
q cutũuallabar abste De
uita tua et̾na. certꝰ eiu.
quãuis ea in einginate. ⁊
qͣi ꝑ speculũ iuderã Dubi¬
tatio tame̾ om̃is de incor¬
ruptibili substantia qd̾ ab
illa esset omins substa̾cia
ablata mͥ erat. nec c̾tior de
te s stabilior inte esse cu¬
pieba̾ De mea uero tẽꝑa¬
li uita mtabant oiã. et
mudandũ erat cor afer¬
mẽto ueter. et placebat
uia ip̃ẽ saluator. et ireꝑ
eius angustias adhuc
a Audierã etiã qd̾ aiuue̾¬
tute sua deuotissime tibi
uiueret. ia uero tũc senue¬
rat. et longa etate nn tã
bono studio sectãde uie tue
multa exꝑtꝰ. multa edoc¬
tꝰ mͥ uidebat᷑. et uere sic e¬

Expanded text:
domine, quis similis tibi? dirrudomine, quis similis tibi? dirrupisti uincula mea: sacrificem tibi sacrificium laudis. quomodo dirrupisti ea, narrabo, et dicent omnes, qui adorant te, cum audient hdictus dominus in caelo et in terra; magnum et mirabile nomen eius." inhaeserant praecordiis meis uerba tua, et undique circumuailabar abs te. de uita tua aeterna certus eram, quamuis eam in aenigmate et quasi per speculum uideram; dubitatio tamen omnis de incorruptibili substantia, quod ab illa esset omnis substantia, ablata mihi erat, nec certior de te, sed stabilior in te esse cupiebam. de mea uero temporali uita nutabant omnia et mundandum erat cor a fermento ueteri; et placebat uia ipse saluator et ire per eius angustias adhuc a. audieram etiam, quod a iuuentute sua deuotissime tibi uiueret; iam uero tunc senuerat et longa aetate in tam bono studio sectandae uiae tuae multa expertus, multa edoctus mihi uidebatur: et uere sic e
Abbreviated transcription (Latin):
erit aiã mea. ab ipõ em sa¬
lutare meu̾ Et em ipẽ est
deꝯ meꝰ. et salutaris meꝯ.
susteptor meꝯ. nõ mouebor
amplis Nemo ibi audit
uocantẽ uenite adme qͥlabo¬
ratis Dedignãt: alieodite¬
re. qu̾i mitis ẽ et hiulis cor¬
de Abscondisti h ͨ asapiẽti¬
bꝯ et prudentibꝰ. et reuela¬
sti ea ꝑuul. Et aluid ẽ de
siluestri cacumine bide̾ pa¬
triã pacis. et iter ad ea ñ
muenire. et frustra cofna¬
rĩ ꝑͥ nuia circũ obsidẽtibꝰ
et insidiantibꝰ fugitius
desertoribꝰ cũ leone suo pͥn¬
cipe. et dracone. et aliud
tenere uiã illut ducẽtem
cura celestis ĩꝑatoris mu¬
nita̾. ubi nõ latrocinãt᷑ qͥ
celestẽ militia deseruerũ
Uitant em̃ eã sicut suppli¬
ciũ. Hec mͥ iniusterabant᷑
miris modis. cũ nĩmũ a¬
postoloꝵ tuoꝵ legerẽ. et
considẽauerã op̾tua et
Eus meꝯ recorder
in gratiaꝵ actioẽ
tibi. ⁊ confitear mi¬
sericordias tuas suꝑ me
Prerfundãt ossa mea de¬
lectatione tua. et dicant.

Expanded text:
ab ipso enim salutare meum: etenim ipse deus meus et salutaris meus, susceptor meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui laboratis. dedignantur ab eo discere, quoniam mitis est et humilis corde. abscondisti enim haec a sapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. et aliud est de siluestri cacumine uidere patriam pacis et iter ad eam non inuenire et frustra conari per inuia circum obsidentibus et insidiantibus fugitiuis desertoribus cum principe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam deseruerunt; uitant enim eam sicut supplicium. haec mihi inuiscerabantur miris modis, cum minimum apostolorum tuorum legerem, et consideraueram opera tua et Deus mens, recorder in gratiarum actione tibi et confitear misericordias tuas super me. perfundantur ossa mea dilectione tua et dicant:
Abbreviated transcription (Latin):
s magis ego m eo qd ĩ me¬
approbaba̾. qmͣ in eo qd̾ ĩ me
ĩꝓbabã Ibi eni magis iam
nõ ego. qr ex magͣ ꝑte id
patiebar ĩiuitꝰ. qmi faciebã
uolens. S tamẽ cõsuetudo
adu̾sꝰ me pugͣtior ex me fac¬
ta erat. qm̃i bolens qͦ nollẽꝑ
uenera. et quis iure ꝯͣdicẽt
cũ peccãtẽ iusta pena seq̃ret᷑.
Et nõ eint iã ulla excusatio
qua bideri mͥ soleba ꝓpterea¬

Expanded text:
sed magis ego in eo, quod in mepprobabam quam in eo, quod in me improbabam. ibi enim magis iam non ego, quia ex magna parte id patiebar inuitus quam faciebam nolens. sed tamen consuetudo aduersus me pugnacior ex me facta erat, quoniam nolens quo nollem perueneram. et quis iure contradiceret, cum peccantem iusta poena sequeretur? et non erat iam illa excusatio, qua uideri mihi soleba
Abbreviated transcription (Latin):
tu trepidantis aspectꝰ Tu
uero muisibilia tua ꝑ ea q̃
facta sũt intellcã cõspexi.
s aciõ fige̾ nõ balui. et irꝑ¬
cussa ĩfirmitate redditꝰ soli¬
tis nõ mecĩ ferebã nͥ amã¬
tem memoriã. ⁊ qͣi olefacta
desiderãtẽ que cõmede̾ ñdid¬
⁊ posse. et querebã biai cõꝑãdi
roboris qd̾ esset idoneũ ad
fruẽdũ te nec ĩueniebãdo¬
nec ãplecterer mediatorẽ
dei et hominũ. homẽ xp̃m

Expanded text:
tu trepidantis aspectus. Tunc tu trepidantis aspectus. Tunc vero invisibilia tua, per ea quae facta sunt, intellecta conspexi; sed aciem figere non evalui: et rercussa infirmitate redditus solitis non mecum ferebam nisi amantem memoriam et quasi olefacta desiderantem, quae comedere nondum possem. Et quaerebam uiam conparandi roboris, quod esset idoneum ad fruendum te, nec inueniebam, donec amplecterer mediatorem dei et hominum, hominem
Abbreviated transcription (Latin):
esse deb. illud nõ ita. hoc¬
ergo querens unde iudicarẽ
cũ ita iuditarẽ. inuenerã
ĩcõmutabilẽ. et uerã uerita¬
tis et̾intatẽ supra mẽtẽ
meã cõmutabilẽ. atq ita Cig¬
gradatii a corꝑibꝰ adsen¬
tientẽ ꝑ corpa aĩaz. atq ĩde
ad eiꝯ interiorẽ uñ cuisen¬
sus corꝑis exterior admũci¬
aret. et quousq possũt bestie.
atz inde riusꝰ ad raciocinã te̾
potentiã ad quã iefert᷑ iu¬
dicãdã qd̾ sumit᷑.a sonsibus
corꝑis. que se qͦ ĩ me cõꝑiẽs
mutabilẽ. erexit se ad intel¬
ligentiã suã. et abdinat co¬
gitationẽ a cõsuetudiẽ. sub¬
trahens se contradicẽtibus
turbis phantasmatũ. ut in¬
ueniret quo lũle asꝑg̾et᷑. cũ
sine ulla dubitatiõe clama/¬
ret incõmutabile p̃ferẽdũ es¬
se mutabili unde nosset ipnĩ
ĩ cõmutabile quod nõ nͥ aliqͦ
mõ nosset nullo mõ illud
mu tabile certa p̃poneret.
et ꝑueniret ad id qd̾ ẽ in ic¬

Expanded text:
esse debet, illud non ita", hocesse debet, illud non ita", hocergo quaerens, unde iudicarem, cum ita iudicarem, inueneram inconmutabilem et ueram ueritatis aeternitatem supra mentem meam conmutabilem. atque ita gradatim a corporibus ad sentientem per corpus animam atque inde ad eius interiorem uim, cui sensus corporis exteriora nuntiaret, et quousque possunt bestiae, atque inde rursus ad ratiocinantem potentiam, ad quam refertur indicandum quod sumicorporis. Quae se quoque in me comperiens mutabilem, erexit se ad intelligentiam suam; et abduxit cogitationem a consuetudine, subtrahens se contradicentibus turbis phantasmatum, ut inveniret quo lumine aspergeretur, cum sine ulla dubitatione clamaret incommutabile praeferendum esse mutabili; unde nosset ipsum incommutabile, quod nisi aliquo modo nosset, nullo modo illud mutabili certo praeponeret. Et pervenit ad id quod est, in ic
Abbreviated transcription (Latin):
ti autẽ suꝑioribꝰ. quãto sum¬
liores fiunt tͥ. Et quesuu q̃
esset miquitas/ et nõ ĩ ueni
substantiã. s a sũma substã¬
tia te deo decorte. in infimã
uolũtatis ꝑu̾sitate̾ ꝓiciẽtis
nntima sua. et tumestẽtis
foras. et mirabar qd̾ iã te.
a maba̾. nõ ꝓ tefantasma
et nõ stabã frui deo meo.s
rapiebar ad te decore tuo.
morq diripiebar abste põ¬
dere meo. et ruebã ĩ ista cũ
gemitu. et pondꝰ hoc cõsue¬
tudo carnalis S mecide/¬
rat memoria tui. neq ullo
mõ dubitabã eẽ cui coh̾ere.
s nũdũ me esse qͥ coh̾e̾rem.
quĩ corpꝰ qd corrũpit᷑. agra¬
uat ammã. et dep̾mit t̾re¬
na habitatio sensũ multa
cogitãtẽ. earũq c̾tissimꝰ
qd inuisibilia tua aconsci/
tua Querrns eni̾ unde
approbarẽ pulchritudine̾
corꝑũ siue celestiũ. siue̾ t̾¬
restrĩ. et qͥd in p̃sto esset
integre de mutabilibꝯ ui¬
dicanti et dicenti hocita

Expanded text:
ti autem superioribus, quanto simti autem superioribus, quanto similiores fiunt tibi. et quaesiui, quid esset iniquitas, et non inueni substantiam, sed a summa substantia, te deo, detortae in infima uoluntatis peruersitatem proicientis intima sua et tumescentis foras. Et mirabar, quod iam te amabam, non pro te phantasma, et non stabam frui deo meo, sed rapiebar ad te decore tuo moxque diripiebar abs te pondere meo et ruebam in ista cum gemitu; et pondus hoc consuetudo carnalis. sed mecum erat memoria tui, neque ullo modo dubitabam esse cui cohaererem, sed nondum me esse, qui cohaererem, quoniam corpus, quod corrumpitur, adgrauat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, eramque certissimus, quod inuisibilia tua a constittua. quaerens enim, unde adprobarem pulchritudinem corporum siue caelestium siue terrestrium et quid mihi praesto esset integre de mutabilibus iudicanti et dicenti: "hoc ita
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ isama mea. et eiugi¬
laui in te. et bidi te infmitũ
alit̾ et bisꝯ iste nõ acarne tra¬
hebat᷑ et respexi alia. et udi
tͥ debere qr sut̾ et inte cuc̾ta
ĩfinita S alit̾ nõ qͣi ĩ loco. s
qr tu es oĩpotens manu. ueĩ
tate. et oiã uera sũt in quãtũ
sũt nec qͥcꝙͣ ẽ falsitas. nͥ cũ
putat᷑. ẽẽ qd̾ nõ ẽ Et uidi qr
nõ solũ locis sua queq sius
cõueniũt s etiam tẽꝑibꝰ. et
qr tu qui solꝯ et̾nus es nõpꝰ
mumerabilia spacio tꝑa ce¬
pisti oꝑari. qr oiã spacia tẽpo¬
nec abirent nec benirẽt nͥ te
oꝑante et manẽte Et sensi ⁊¬
palato nõ sano. pena e̾ pãs.
qͥsano ẽ suauis Et oculis e/¬
gris odiosa lux. q̃ puris ama¬
bił ẽ/ et iusticia tua displic
iiquis. ne dũ biꝑa et umĩcu¬
lo. que bona creasti apta n¬
ferioribꝰ c̾ature tue ꝑtibus.
quibꝰ et ip̃i iniqui apti sũt.
quãto dissimiliores sũt t. ap/¬

Expanded text:
ta est insania mea; et euigita est insania mea; et euigilaui in te et uidi te infinitum aliter, et uisus iste non a carne trahebatur. Et respexi alia et uidi tibi debere quia sunt et in te cuncta finita, sed aliter, non quasi in loco, sed quia tu es omnitenens manera sunt, in quantum sunt, nec quicquam est falsitas, nisi cum putatur esse quod non est. et uidi, quia non solum locis sua quaeque suis conueniunt sed etiam temporibus et quia tu, qui solus aeternus es, non post innumerabilia spatia temporum coepisti operari, quia omnia spatia temponec abirent nec uenirent nisi te operante et manente. Et sensi palato non sano poena est et panis, qui sano suauis est, et oculis aegris odiosa lux, quae puris amabilis. et iustitia tua displicet iniquis, nedum uipera et uermiculus, quae bona creasti, apta inferioribus creaturae tuae partibus, quibus et ipsi iniqui apti sunt, quanto dissimiliores sunt tibi, ap
Abbreviated transcription (Latin):
cipes / et om̃s iudites t̾ie. Iu¬
uenes ⁊ uirgines. semores ad
iumoriba. laudant noͫ tuum
Cũ nõ etiã de celis te laudẽt.
laudent te deꝯ nr̃ in excelsis
omĩs angeli tui. om̃s ꝟtutes
tue. sol et luna. om̃s stelle/ et
lumẽ celi celoꝵ/ et aque q̃ siꝑ
celos sũt. laudent nome̾ tuud.
nõ iam desiderabã meliora. qr
is quibꝰ displic aliquid trra¬
ture tue. sicut mͥ nõ eint. cũ
displicerent multa. q̃ fecisti
Et qr nõ audebat aĩa mea ut
ei displiceret deꝯmeꝯ. nole¬
bat ẽẽ tuũ qͥcqͥd ei displicebat
Et inde ierat in opiionẽ du¬
aꝵ substantiaꝵ/ et nõ reqͥeste¬
bat et aliena loq̃bat᷑ Et inde
redions. fecerat sibi deũ ꝑ
ĩfinita spacia locoꝵ om̃i ⁊
eũ putauerat te ẽẽ Et eum
collocauerat in corde suo. et
facta erat rursꝯ templũ ido¬
li sui abhominãdũ tͥ Spo¬
stea quã foiisti caput nesti¬
entis. et clausisti oculos me¬
os ne biderent uanitatẽ. cessa¬
ui de me paululu/ et cõsopi¬

Expanded text:
et omnes iudices terrae, iuuenes et uirgines, seniores cum iunioribus laudent nomen tuum. cum uero etiam de caelis te laudent, laudent te, deus noster, in excelsis omnes angeli tui, omnes uirtutes tuae, sol et luna, omnes stellae et lumen, caeli caelorum et aquae, quae super caelos sunt, laudent nomen tuum: non iam desiderabis, quibus displicet aliquid creaturae tuae, sicut mihi non erat, cum displicerent multa, quae fecisti. et quia non audebat anima mea, ut ei displiceret deus meus, nolebat esse tuum quidquid ei displicebat. et inde ierat in opinionem duarum substantiarum et non requiescebat et aliena loquebatur. et inde rediens fecerat sibi deum per infinita spatia locorum omnium et eum putauerat esse te et eum collocauerat in corde suo et facta erat rursus templum idoli sui abominandum tibi. sed posteaquam fouisti caput nescientis et clausisti oculos meos, ne uiderent uanitatem, cessaui de me paululum, et consopi
Abbreviated transcription (Latin):
diuina ꝓ nobis cura tãtã
aucto̾itatẽ magisterii meru¬
isse uidebat᷑. Quid autẽ sacͣ¬
me̾t haberet u̾bũ caro fac¬
tũ ẽ. ne suspicari quide̾ po¬
terãt Tantũ cognouerã
ex his que de illo scuipta tra¬
derent᷑. qr ma̾ducauit et bi¬
bit. dormiuit. a̾bulauit. ex¬
hilaratꝰ est. consetristatꝰ ẽ.
sermocinatꝰ ẽ. Nõ hesisse car¬
nẽ illã ꝟ̾bo tuo nͥ cũ amma
et mẽte hũana nouit hoc õ¬
inis qͥ nouit ĩcõmutabilita¬
tẽ u̾bi tui quã ego ia noue
rã quãtũ poterã. nec õmo
qͥcꝙͣ inde dubitabã Et em̾
nũt mouere mẽbra corꝑis ꝑ
uolũ tate̾. nũt nõ mouere. nc̃
aliqͦ affectu affici. nũt nõ af¬
fici nũt proferre ꝑsigna sa¬
pientes sentẽsias. nt̃ esse in
silentio. propͥa sũt mutabi¬
litatis aĩe et mẽtis. q̃ si fal¬
sa de illa scripta essẽt.et ia
oĩa periclitarẽt᷑: mẽdatio.
neq ĩ illis litteris ulla fidei
salus generi hũano rema¬

Expanded text:
diuina pro nobis cura tantam diuina pro nobis cura tantam auctoritatem magisterii meruisse uidebatur. quid autem sacramenti haberet uerbum caro factum, ne suspicari quidem poteram. tantum cognoueram ex his, quae de illo scripta traderentur, quia manducauit et bibit, dormiuit, ambulauit, exhilaratus est, contristatus est, sermocinatus est, non haesisse carnem illam uerbo tuo nisi cum anima et mente humana. nouit hoc omnis,; qui nouit incommutabilitatem uerbi tui, quam ego iam noue- j ram, quantum poteram, nec omnino quicquam inde dubitabam. etenim nunc monere membra corporis per uoluntatem, nunc non mouere, nunc aliquo affectu affici, nunc non affici, nunc proferre per signa sapientes sententias, nunc esse in silentio propria sunt mutabilitatis animae et mentis. quae si falsa de illo scripta essent, etiam omnia periclitarentur mendacio neque in illis litteris ulla fidei salus generi humano rema
Abbreviated transcription (Latin):
stre lactesteret sapiẽtia tua
ꝑ quã creasci oĩa. Nõ em tene¬
bã dñm meũ ihm hũulis hũi¬
lẽ. nec ciuꝯ rei magistra eẽt
eiꝰ infirmitas nouerã Ber¬
bũ eñĩ tuũ et̾na ueritas.
suꝑioribꝰ creature tue ꝑtib
suꝑ eminens. subditos eri¬
git ad se ipã. in inferioribꝰ
autẽ edifficauit sibi hu̾lem
domũ de limo nosero. ꝑ quã
subdendos dep̾meret a se ip̃is
et ad se trahiceres sanans tu¬
morẽ. et nutirens amorẽ.
ne fiducia sui ꝓgrederẽt᷑ lõ¬
gnis. s potiq infirmarẽt᷑:
uidentes ante pedes suos ĩ¬
firmã diuinitatẽ exꝑticipa¬
tione tunice pellicee nostre.
et lassi prosternerẽt᷑. in eam.
illa aute surgens leuauit
cos EEgo nõ aliud putabã
tantũq sentiebã de dño xpõ
meo. quãtu de excellẽtis sa¬
pientie uiro cui nullꝯ posset
equari. p̃stim qr mirabili¬
ter natꝰ ex uirgine. ad exeꝰ¬
plũ cõtẽpnẽdoꝵ tẽꝑaliũ
ꝓ adipistenda ĩmortalitate

Expanded text:
esceret sapientia tua, per quam creasti omnia. non enim tenebam deum meum Iesum humilis humilem nec cuius rei magistra esset eius infirmitas noueram. uerbum enim tuum, aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit ad se ipsam, in inferioribus autem aedificauit sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traiceret, sanans tumorem et nutriens amorem, ne fiducia sui progrederentur longius, sed potius infirmarentur uidentes ante pedes suos infirmam diuinitatem ex participatione tunicae pelliciae nostrae et lassi prosternerentur in eam, illa autem surgens leuaret eos. Ego uero aliud putabam tantumque sentiebam de domino Christo meo, quantum de excellentis sapientiae uiro, cui nullus posset aequari, praesertim quia mirabiliter natus ex uirgine ad exemplum contemnendorum temporalium prae adipiscenda immortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
rũꝑet᷑ nõ esset. Nocet eni cor¬
ruptio. et nͥ bonũ minueret
nõ noceret. Aut igit᷑ nchil no¬
cet corruptio qd̾ ficri nõ po¬
test aut certissimu ẽ oia que
corrũpũt᷑. pͥuant᷑ bono Si
autẽ om̃i bono p̾uabũt᷑. oĩno
nõ erũt. Si eñ erũt. et torrũ¬
pi ia non poterũt meliora
erũt. qr incorruptibilit᷑ ꝑma¬
nebu̾t Et quid mõstruõsi ꝰ
quã ea dice̾ oĩ bono amisso
facta meliora Eigo si õibo¬
no p̾uabũt᷑. om̃o nulla e¬
rũt Ergo quiͣ diu sũt. bona
sunt. Ergo q̃cũq sũt bona
sũt. malũq illud qd̾ quere¬
bam unde esset nõ ẽsubstã¬
tia. qr si substãtia ẽẽt bonu̾
esset. Aut eni esset ĩ corrup
bona sũt. Et simul oiã ual¬
de bona/ quĩ fecisti deq noster
oĩa bona ualde. et tͥomo nõ ẽ

Expanded text:
retur non esset. nocet enim corruptio et, nisi bonum minueret, non noceret. aut igitur nihil nocet corruptio, quod fieri non potest, aut, quod certissimum est, omnia, quae corrumpuntur, priuantur bono. si autem omni bono priuabuntur, omnino non erunt. si enim erunt et corrumpi iam non poterunt, meliora erunt, quia incorruptibiliter permanebunt. et quid monstrosius quam ea dicere omni bono amisso facta meliora? ergo si omni bono priuabuntnr, omnino nulla erunt: ergo quamdiu sunt, bona sunt. ergo quaecumque sunt, bona sunt, malumque illud, quod quaerebam unde esset, non est substantia, quia, si substantia esset, bonum esset. aut enim esset incorruptbona sunt et simul omnia ualde bona, quoniam fecit deus noster omnia bona ualde. Et tibi omnino non est
Abbreviated transcription (Latin):
my habentẽ celũ suũ mibilo¬
sũ atq uentosũ congruũ sͥ.
et absit ia̾ ut dicerẽ nõ essẽt
ista. qr et si sola ista c̾uerẽ. de¬
siderarẽ quidẽ meliora. s iã
etiã de solis istis laudare te
deberẽ/ qm̾ laudãdiẽ te osteᷤ¬
dunt de tͬra dracones/ et õ¬
nos abissi. ignis. grãdo. nx
glatios. sp̃t tempestatis que

Expanded text:
bentem caelum suum nubilosum atque uentosum congruum sibi. et absit, ut dicerem iam: "non essent ista", quia etsi sola ista cernerem, desiderarem quidem meliora, sed iam etiam de solis istis laudare te deberem, quoniam laudandum te ostendunt de terra dracones et omnes abyssi, ignis, grajado, nix, gl
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ꝟba lenta et sõp̃nolẽta
Modo. ecce modo. sine pau¬
lulid̃. s modo et modo. nb̃
habebat modũ. et sine pau
lulũ in longũ ibat ffrustra
cũdelectabar legi tue scd
interiorẽ hõme̾. cũ alia lex
ĩ mẽbris meis repugͣret le¬
gi mẽtis mee. et captiuũ
me ducẽt in lege pct̃ q̃ ĩme̾

Expanded text:
tantum uerba lenta et somnolenta: tantum uerba lenta et somnolenta: "modo", "ecce modo", "sine paululum". sed "modo et modo" non habebat modum lulum, in longum ibat. Frustra condelectabar legi tuae secundum interiorem hominem, cum lex alia in membris meis repugnaret legi mentis meae, et captivum me
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Ego autẽ adhuc t̾ra
obligatꝰ militare tͥ recusa¬
bã. et ĩpedime̾tis oĩb̃ꝰ sic ti¬
mebã experi. quẽ admodũ ĩ¬
pediri time̾dũ ẽ Ita sartina
seculi uelut sompno asolet
duciter p̃mebar et cogitati¬
ones quibꝰ meditabar inte
sinules erãt conatibꝰ exꝑgi¬
sti uolentiũ qͥ tamẽ suꝑati
soporis altitudiẽ remergũt᷑
Et sicut nemo ẽ qui dormi¬
re semꝑ uelit. õmũq sano
indicio uigilare p̃stat. differt
tamẽ plerũq hõ sõpnũq ex¬
cute̾. cũ graius torpor in
mẽbris ẽ. euq iã displicẽte̾
carpit libentiꝰ qmͣius surgẽ¬
di tempa aduenei̾t/ ita c̾tũ
habeba eẽ meliꝯ tue ca̾i̾tati
me dedere/ quã mee cupidi¬
tati cedere S illud plaçe¬
bat et uincebat. hoc libebat
et uinciebat. Nõ eni erat qd̾
tͥ respondere̾. dice̾ti mͥ sur¬
ge qui dormis. et exiage a
et undiq ostendẽti uera te
dice̾. nõ erat om̃o qͥd respo̾¬
derẽ ueritate cõuictꝰ. nisi

Expanded text:
c terra obligatus militare tibi recusabam et inpedimentis omnibus sic timebam expediri, quemadmodum inpediri timendum est. Ita sarcina saeculi, uelut somno assolet, dulciter premebar, et cogitationes, quibus meditabar in te, similes erant conatibus expergisci uolentium, qui tamen superati soporis altitudine remerguntur. et sicut nemo est, qui dormire semper uelit, omniumque sano iudicio uigilare praestat. differt tamen plerumque homo somnum excutere, cum grauis torpor in membris est, eumque iam displicentem carpit libentius, quamuis surgendi tempus aduenerit: ita certum habebam esse melius tuae caritati me dedere quam meae cupiditati cedere; sed illud placebat et uincebat, hoc libebat et uinciebat. non enim erat quod tibi responderem dicenti mihi : surge qui dormis et exsurge a et undique ostendenti uera te dicere, non erat omnino, quid responderem ueritate conuictus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sso sonitu ꝑ ora cũctoꝵ col¬
lectantud. uictorinꝯ uictori¬
nꝯ Cito sonuerutꝰ exultati¬
one. qr bidebant eu. et tito
siluerũt intentioe̾. ut audi¬
rent eũ. Pronũtiauitille
fidẽ ueracẽ p̃clara fiducia.
et uolebant eũ om̃s raꝑe
intid in corsuũ. et gapiebãt
amãdo et gaudẽdo. He ra¬
pie̾tud̃ manꝰ erat / Ceus bo¬
ne quid agit᷑ in hoĩe ut plꝰ
gaudeat de salute desꝑate
amme. ⁊ de maiore ꝑiculo¬
liberate. qm si spes ei sõꝑ af¬
fuiss. aut ꝑiculũ ninꝰ fu¬
iss Et em tu qͦ missericors
pat᷑. plus gaudes de uno pe¬
itẽte. quã de nonag̃ita no¬
ue̾ iustis qͥbꝰ nõ opꝯẽ peni¬
tentia. Et nos cũ magͣ io¬
cuditate audiiꝰ cũ audi/¬
iꝯ qmͣ exultantis pastoris
humeris reportet᷑ ouis que
errauerat. et dragnia refe¬
rat᷑. in thesauros tuos cũle¬
tantibꝰ uicnus mulier q̃ ĩ¬
uenit. et lac̾mas excutit.
gaudiũ sollẽp̾nitatis domꝰ

Expanded text:
presso sonitu per ora cunctorum conpresso sonitu per ora cunctorum conlaetantium: "Victorinus, Victorinus". cito sonuerunt exultatione, quia uidebant eum, et cito siluerunt intentione, ut audirent eum. pronuntiauit ille fidem ueracem praeclara fiducia, et uolebant eum omnes rapere intro in cor suum. et rapiebant amando et gaudendo: hae rapientium manus erant. Deus bone, quid agitur in homine, ut plus gaudeat de salute desperatae animae et de maiore periculoliberatae, quam si spes ei semper affuisset aut periculum minus fuisset? etenim tu quoque, misericors pater, plus gaudes de uno paenitente quam de nonaginta nouem iustis, quibus non opus est paenitentia. et nos cum magna iucunditate audimus, cum audimus quam exsultantibus pastoris umeris reportetur ouis, quae errauerat, et drachma referatur in thesauros tuos conlaetantibus uicinis mulieri, quae inuenit, et lacrimas excutit gaudium sollemnitatis domus
Abbreviated transcription (Latin):
uo aute̾ tuo dñs deꝯerat
spes eiꝯ. et nõ respiciebat
ĩ banitates. et insamas
mẽdaces Demq ut uentũ
e̾ ad horã ꝓfitẽde fidei q̃
uerbis certis cõceptis. rete¬
tisq memorit᷑ de loco enu¬
nẽtiore in conspcũ ppłi fi¬
delis rome reddi solet ab
eis qͥ accessim sũt ad gr̃i
tudd. oblatũ esse dicebat
uictormo a p̃sbiteus ut se¬
cretiꝯ redderet sic̾ nõ nullis
qͥ u̾e̾cũdia trepidatun bide¬
bant᷑ offeru mos erat. illũ
autẽ maluisse salute̾ suã
in conspcũ scẽ multitudĩs
ꝓfiten. Nõ eni erat salus
quã docebat in rethoi̾ca/ et
tamẽ eã publice ꝓfessus
erat. quã tomunꝰ gͦ uereri
debuit mansuetũ gregem
tuũ ꝓnũtians ubũ tuũ.
qͥ nõ u̾e̾bat᷑ in uerbis sius
turbas insanoꝵ Itaq ubi
ascendit ut redderet/ om̃s sibi¬
met ĩuicẽ qͥsq ut eũ noue̾ãt
instrepuerũt nomẽ eiꝰ stre¬
pitu gͣtalatiõis. Qͥs autẽ
ibi eũ nõ nouerat Et sonuit

Expanded text:
uo autem tuo dominus deus erat uo autem tuo dominus deus erat spes eius et non respiciebat in uanitates et insanias mendaces. Denique ut uentum est ad horam profitendae fidei, quae uerbis certis conceptis retentisque memoriter de loco eminentiore in conspectu populi fidelis Romae reddi solet ab eis, qui accessuri sunt ad gratiam tuam, oblatum esse dicebat Victorino a presbyteris, ut secretius redderet, sicut nonnullis, qui uerecundia trepidaturi uidebantur, offerri mos erat; illum autem maluisse salutem suam in conspectu sanctae multitudinis profiteri. non enim erat salus, quam docebat, in rhetorica et tamen eam publice professus erat. quanto minus ergo uereri debuit mansuetum gregem tuum pronuntians uerbum tuum, qui non uerebatur in uerbis suis turbas insanorum? itaque ubi ascendit, ut redderet, omnes sibimet inuicem, quisque ut eum nouerat, instrepuerunt nomen strepitu gratulationis. quis autem ibi non eum nouerat? et sonuit
Abbreviated transcription (Latin):
go ꝑietes faciĩt xͥanos Et
hoc sepe dicebat ia se esse
xͥanũ Et simplicianꝰ illud
sepe rñdebat. et sepe ab il¬
lo ꝑietũ irrisio repetebat᷑
Amicos eni suos uerebatur
postea quã legendo/ et inhi¬
ando hausit firmitate. ti¬
muitq negari a xpo. coraꝰ
angelis sanctis si eũ time̾t
corã hõibꝯ confiteri. reusq
qͥ magni c̾mĩs aꝑꝑuit eru¬
bestendo de sacͣmentis hũ¬
litatis uerbi tui. ⁊ nõ eru¬
bestendo de sacͥs sacͥlegus
tator suꝑbus acceꝑat. depu¬
duit uanitati. et erubuit ue¬
ritati. subito et inopinacꝰ
ait simpliciatio ut ipe̾ nar¬
rabat Eamꝰ in eccl̃iza.
cͥstianq uolo fien Atille nõ
se capiens leticia ꝑrexit cũ
eo Bbi autẽ ĩbutꝰ ẽ p̾mis
instructionũ sacͣme̾tis. nõ
multo post eciã nomẽ dedit
ut ꝑ baptismũ regenerne¬
t. mirãte roma. gaudẽte
ecclia Suꝑbiebant etua¬
scebant: dentibꝰ suis stri¬
debant. et tabestebãt Ser¬

Expanded text:
go parietes faciunt christianos?" et go parietes faciunt christianos?" et hoc saepe dicebat, iam se esse christianum, et Simplicianus illud saepe respondebat et saepe ab illo parietum inrisio repetebatur. amicos enim suos reverebatur posteaquam legendo et inhiando hausit firmitatem timuitque negari a Christo coram angelis sanctis, si eum timeret coram hominibus confiteri, reusque sibi magni criminis adparuit erubescendo de sacramentis humilitatis uerbi tui et non erubescendo de sacris sacrilegis tator superbus acceperat; depuduit vanitati, et erubuit veritati, subitoque et inopinatus ait Simpliciano, ut ipse narrabat: Eamus in ecclesiam; christianus volo fieri. At ille non se capiens laetitia, perrexit cum eo. Ubi autem imbutus est primis instructionis sacramentis, non multo post nomen dedit, ut per baptismum regeneraretur mirante Roma, gaudente ecclesia. superbi uidebant et irascebantur, dentibus suis stridebant et tabescebant: ser
Abbreviated transcription (Latin):
fitẽdã tͣ. que̾admodĩ ille
doctissimꝰ senex/ et oini libe¬
q philosophoꝵ tam multa
tauerat. et dilucidauerat.
doctor tot nobiliũ senatoꝵ.
qetiam ob insigne p̃cdlari
ma gisterii qd̾ ciues huiꝰ
mũdi exiuũ putant. sta¬
tuã romano foro merue¬
rat et acceꝑat. usq ad illã
etatẽ uenerator idoloꝵ. sa
quibꝰ tũt tota fere roma¬
na nobilitas inflata spira¬
bat. populi etiã et oĩgenũ¬
cum deãt monstra. et amibe̾ la
se uictis ia romo supplicͣ¬
uictori bat. q̃ iste senex uictorinus
tot ãnos ore terricrepo de¬
fensauerat nõ erubuerit
esse puer xͥ tui. et ĩfans fõ¬
tistiu subiecto collo ad hu̾i¬
litatis iugũ. et edomita
fronte ad crucis obpbrud
los. et descendisti. tetigisti
montes et fumigauerũt qͥ¬
bꝯ modis te insinuasti illi
pectoriꝰlegebat sic̃ ait sim¬
bat scudiofissime. et ꝑstru¬
tabat᷑. et dicebat simplici
bat ille Nõ credã neq de¬
putabo te inter xanos nͥ
irridebat eu̾. Dicens Er¬

Expanded text:
dam tibi, quemadmodum ille doctissimus senex, et omnium libeippe philosophorum tam multa caverat, et dilucidaverat; doctor tot nobilium senatorum, qui etiam ob insigne praeclari magisterii, quod cives hujus mundi eximium putant, statuam in Romano foro meruerat et acceperat; usque ad illam aetatem venerator idolorum, squibus tunc tota fere Romana nobilitas inflata inspirabat populo jam et omnigenum deum monstra, et Anubem latse victis jam Roma supplicabat; quae iste senex Victorinus tot annos ore terricrepo defensitaverat: non erubuerit esse puer Christi tui, et infans fontis tui, subjecto collo ad humilitatis jugum, et edomita fronte ad crucis opprobrilos, et descendisti; tetigisti montes, et fumigaverunt : quibus modis te insinuasti illi pectoribat studiosissime et perscrutabatur et dicebat Simpliciabat ille: „non credam nec deputabo te inter christianinridebat dicens: „er
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ a fruge fuisse noĩata
Ergo ĩ hiĩs duob ꝯtais / hoc
ẽ faigati ᷝ ͤ. at nequitia/ illa
cũctarent᷑ Isi dicam ĩquit Ti¬
getiꝰ diuitias. uideo hirẽ rauꝑta
ag idẽ acçipi solent Tamen aliud
pbũ ĩnemend̾ ẽ ne meliori ꝑtĩ
defit unũ uocabulũ It cũ illa
ꝑt pauꝑtatis ⁊ egestatis norẽ
abiũdet ex hac ꝑte solu oꝑiat᷑
duntioꝵ nomẽ Nichil eĩ alfur¬
diꝰ pͣ ut hic sit egertas boca¬
buli ubi est qtia pars egestati
Plenitudo inq̃t licẽtiꝰ si dici p̃t
uidet᷑ mͥ ⁊ete opomi egestatĩ
postea ĩꝙͣ de u̾to qremꝰ fotasse
ĩquifitiõe uitatis Qͣuis eru
salusꝰ letissimꝰ pensator ulor

Expanded text:
litatem a fruge fuisse nominatam. ergo in his duobus contrariis, hoc est frugalitate atque nequitia, illa cunctarentur: Si dicam, inquit Trygetius, diuitias, uideo his paupertatatque idem accipi solet. tamen aliud uerbum inueniendum est, ne meliori parti desit unum uocabulum, ut, cum  paupertatis et egestatis nomine abundet, ex hac parte solum opponatur diuitiarum nomen. nihil enim absurdius, quam ut hic sit egestas uocabuli, ubi est contraria pars egestati. — Plenitudo, inquit Licentius, si dici potest, uidetur mihi recte opponi egestati. Postea, inquam, de uerbo quaeremus fortasse conquisitione ueritatis. quamuis enim Sallustius, lectissimus pensator uer
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽs miẜro / ecĩã miserĩ cõfĩ¬
tent᷑ Cũ Ro sapiã cõtemplat᷑
ĩuentã cũq ut huiꝰ puerĩ ꝓbo
btar/ ad ip̃a se tenet nec se ad
simulacror fallacias qͦs pondꝰ
ampleruo a deo suo cadere/ atz
demergi solet ulla commnotꝰ
manitate quertit. nichil ĩmode¬
ratoĩs et iq̃ nichil egestatis

Expanded text:
am miseri confitentur. Cum vero sapientiam contemplatur inventam, cumque, ut hujus pueri verbo utar, ad ipsam se tenet, nec se ad simulacrorum fallaciam, quorum pondus amplexus a Deo suo cadere atque demergi solet, ulla commotus inanitate convertit; nihil immoderationis, et ideo nihil egestatis,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ modu᷑ ꝑ ueritate uenerit
lẽs est hoc est amĩnis deud̾ ha¬
bere/ idest deo ꝑfruñ Cet̾a eĩ ꝙͣuis
adeo habeant᷑ nõ habẽt deid
Admonitio autẽ qͣdã q̃ nobisciõ
agit it deũ t̃cordem ut eu q̃ra¬
mus ut eũ pulso oĩ fastidio si¬
tiamꝰ de ipoͬ ad nos sõte uitatis
emanati hoc ĩteriorib luminib
nr̃is iubar sol ille seccetꝰ ĩfũdit
qñ adhuc uel minꝰ sams uel de¬
pente aꝑtis ałis audacter gu̾ti
et totũ intugii trepidimiꝰ/ nichil¬
q aliud etiã hoc appiret ẽẽ ꝙͣ

Expanded text:
mum modum per ueritatem uenerit, beatus est. hoc est animis deum habere, id est deo perfrui. cetera enim quamuis a deo habeantur, non habent deum. Admonitio autem quaedam, quae nobiscum agit, ut deum recordemur, ut eum quaeramus, ut eum pulso omni fastidio sitiamus, de ipso ad nos fonte ueritatis emanat. hoc interioribus luminibus nostris iubar sol ille secretus infundit. quando adhuc uel minus sanis uel repente apertis oculis audacter conuerti et totum intueri trepidamus, nihilque aliud etiam ho
Abbreviated transcription (Latin):
poneremꝰ in abũdantia em̃
r̃telligit᷑ esfluẽtia et afi dei u¬
nũ guperantis effusio qd cd
modo eget ergo ne qb n aͣ ñdã¬
tia egestas abienꝰ ẽ/ Amodo aut
et plus ⁊ mĩnꝰ abiena st̾ Irã
etiã quilentiã sodiscusĩas nie

Expanded text:
poneremus. In abundantia enim intelligitur affluentia et quasi rei nimium exuberantis effusio. Quod cum modo eget. Ergo nec ab ipsa redundantia egestas aliena est; a modo autem et plus et minus aliena sunt. Ipsam etiam opulentiam s