comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pigud cesiq in parte resedit: Quomiꝰ eiĩ pot̾at ineiis regno residere
auo comorari am prem regno expuliti bello ꝓsecitus et exusemi toto
orbe iacͣtaiit᷑ Ille malũ mrus serꝑentibꝰ addidit atris p̃dari q
cuipos iussit᷑ id est od̾iũ et nundiam ⁊ dolĩ hõibꝰ inseruit ut taui eeut ꝙͣ
eppentes snenati tam rapaces quã luꝑi &e quidem bere facuit huã
ustos ac fideles deo ꝑseãitur dautq iudiabꝰ semendi ꝯdũsus innoxi

Expanded text:
 enim poterat in eius regno residere aut commorari qui patrem regno expulit, bello persecutus est, exulem toto orbe iactauit? ille malum uirus serpentibus addidit atris praedarique lupos iussit, id est odium et inuidiam et dolum hominibus inseuit, ut tam essent quam serpentes uenenati, tam rapaces quam lupi. quod quidem uere faciunt ii qui iustos ac fideles deo persecuntur dantque iudicibus saeuiendi aduersus i
Abbreviated transcription (Latin):
omb claruiset cõsultũ ec̃ tandem rebus huanio ut cohibita impia et
ami supsacione umu̾si hoĩes legicinis sac̾s uacarent ac ꝑpicios sisi
dros exꝑuent᷑ ubi aut religionis eius contra quã ꝑ orab̾at infinae̾
eosuit ratone meptus nauus ridiculus apꝑuit quia grauis ille con¬
cultor mititatis aliene ñ mͦ quid oppugnaret sed̾etiã qd̾ loque̾tur
nestiebatꝰ Nansi qui nr̃oꝵ affuerũt ꝙͣuis tẽꝑis grã cõmerent a¬
mio tãm derisere ut pote cũ uiderent hoĩem ꝑficentẽ se illũatu¬
ꝑ asios cũ ĩpe ceciis ẽet reducturũ alios ab erioe̾ cũ ip̃e iguorar¬
et ubi pedes suos pone̾t eruditurũ alios ad ueĩtatẽ / cuꝰ uec sciucil¬
lam quidem unam uĩdisset aliqũ quippe cũ sapie ꝑfessor ꝑfliga̾s sapi¬

Expanded text:
gionibus claruisset: consultum esse tandem rebus humanis, ut cohibita inpia et anili superstitione uniuersi homines legitimis sacris uacarent ac propitios sibi deos experirentur. ubi autem religionis eius contra quam perorabat infirmare uoluit rationem, ineptus uanus ridiculus apparuit, quia grauis ille consultor utilitatis alienae non modo quid obpugnaret, sed etiam quid loqueretur nesciebat. nam si qui nostrorum adfuerunt, quamuis temporis gratia coniuerent, animo tamen derisere utpote cum uiderent hominem profitentem se inluminaturum alios, cum ipse caecus esset, reducturum alios ab errore\', cum ipse ignoraret ubi pedes suos poneret, eruditurum alios ad ueritatem, cuius ille ne scintillam quidem unam uidisset aliquando, quippe cum sapientiae p
Abbreviated transcription (Latin):
cenebris acriorem discipulus hic fortasre anaxagõe su̾t cui mues atra¬
mentũ fuerunt dt qumn eadem cecitas ẽ ⁊ uero falsitatis ⁊ mendatio
ueritatis nõm impon̾e uidelicet homo subdolus uoluit lupũ sub euis pel¬
le celare/ ut faslati titulo posset irretire lector es berũ esto iusticia hoc
ñ malicia fecĩs. Sna taudem nob̃is acculisti uei̾tatem u̾ quod assercor¬

Expanded text:
tenebris atriorem! Discipulus hic fortasse Anaxagorae fuerit, cui nives atramentum fuerunt. Atqui eadem caecitas est, et vero falsitatis, et mendacio veritatis nomen imponere. Videlicet homo subdolus voluit lupum sub ovis pelle celare, ut fallaci titulo posset irretire lectorem. Verum esto, inscitia hoc, non malitia feceris. Quam tandem nob
Abbreviated transcription (Latin):
tans aciqͥlat oceti mento iergmr hiꝰ mod̾ pietacem pena cõ¬
sequit ⁊ offensa diminitas scelẽ hom̃ praue religiosdꝵo graui cos inforomio
mactat. Qui licet sc̃is moribus un iant in suma fide acq innocẽtia  raõ
qr deos coluuit / quoꝵ ricus impios ac ꝓfanos deus uerus odio hẽt a insi¬
tia ⁊ a nõme uere impietatis aliem suit/ Rec est difficile docẽ cr de¬
oꝵ cultores bomi ⁊ insti eẽ ñ possut. Quomꝰ em̃ saucõne absonebiut
qui coluut cruentos deos in artem acq bellonã: Quomꝰ aut pencibus
ꝑcent qui expulsorem pris sui loue aut natis exse infantibus qui sa¬
curnũ  Quomiꝰ pudicitia tuebiunt᷑ qui colunt deam mcdam ⁊ adulcetã
et aiͣ apĩd deos ꝓscicutam. Quomiꝰ se rapinis et fraudibus abscinebũt
qui merturii frrta nouerũt docentis nõ fraudis ẽẽ decipe s astutie
Qͥ nom᷑ lib̾idines cohercebũt qui ionẽ herallem lib̃eꝵ appollinemi tetõs ꝙ

Expanded text:
suis nunquam noceret. Merito igitur hujusmodi pietatem poena coet offensa divinitas scelere hominum prave religiosorum gravi eos infortunio mactat; qui licet sanctis moribus vivant, in summa fide atque innocentia, tamen quia deos colunt, quorum ritus impios ac tia et a nomine uerae pietatis alieni sunt. nec est difficile docere cur deorum cultores boni et iusti esse non possint. quomodo enim sanguine abstinebunt qui colunt cruentos deos Martem atque Bellonam? quomodo aut parentibus parcent qui expulsorem patris sui Iouem aut natis ex se infantibus qui Saturnum? quomodo pudicitiam tuebuntur qui colunt deam nudam et adulteram et quasi aput deos prostitutam? quomodo se rapinis et fraudibus abstinebunt qui Mercuri furta nouerunt docentis non fraudis esse decipere, sed astutiae? quomodo libidines cohercebunt qui Iouem Herculem Liberum Apollinem ceterosque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑi sub p̃cextu suauitatis ocustat: Nã hec in p̃mis causa est cur apud
sapiences ⁊ doctos ⁊ pñapes huiꝰ scti st̾ptura sc̃a fide careat ꝙ ꝓphẽ
comuni ac simplici sermone / ut ad pp̃łm sũt locuti eõcẽmt᷑ itꝙ ab
aĩs eoꝵ pt̃ ñ ꝙͦ aures blaudiore sono mulcet illa uͦ que sordida uidẽ¬
tur amilia inepta nulgala exscimaut᷑ dd eo nchil ueꝵ putant nͥ qͥd
auditu suaue est nchil credibile/ nisi quod p̃t ment̾e uoluptatẽ. 2ł¬
no rem ueritate ponderat sed ornatu ñ credũt eigo diuinis qr
fuco carent. S ne illis quidẽqu eam int̾p̃tant᷑ qr sũt ⁊ spiaut om
rudes aut terte paꝵ docti ⁊am ut plene suit eloquentes / prard ̃¬
tingit suiꝰ reĩ causa in aꝑto est / Eloquẽtia em̃ scł soruit ppłose us¬
care ⁊ in resus malis platẽ gestit Siãdem sltatẽ sepiꝰ expuguare
conat. nt dim sua monstret bpes expetit honores ccisae uuat¬

Expanded text:
peri, sub praetextu suavitatis occultat. Nam haec in primis causa est, cur apud peri, sub praetextu suavitatis occultat. Nam haec in primis causa est, cur apud sapientes, et doctos, et principes hujus saeculi Scriptura sancta fide careat, quod Prophetae communi ac simplici sermone, ut ad populum, sunt locuti. Contemnuntur itaque ab isi quod aures blandiori sono mulcet. Illa vero, quae sordida videntur, anilia, inepta, vulgaria existimantur. Adeo nihil verum putant, nisi quod auditu suave est; nihil credibile, nisi quod potest incutere voluptatem: nemo rem veritate ponderat, sed ornatu. Non credunt ergo divinis, quia fuco carent; sed ne illis quidem, qui ea interpretantur, quia sunt et ipsi, aut omrudes aut certe parum docti. nam ut plane sint eloquentes, perraro contingit: cuius rei causa in aperto est. eloquentia enim saeculo seruit, populo se iactare et in rebus malis placere gestit, siquidem ueritatem saepius expugnare conatur, ut uim suam monstret: opes expetit, honores concu
Abbreviated transcription (Latin):
fixa sapĩa: Nutãt em̃ plurimi ⁊ maxĩe qui frãꝵ aliqd actigunt
cile irret̾te possunt suauitate ẜmonis et carminũ dulti modulacõne
currenciũ ob eamq causam uolui sapiam eñ religione cõnĩg̾e ne quid
sic iuuirtutibus instructior inueritate saꝑiencior Pte̾a etiã si mił¬
li alii nobis c̾te ꝑderit ⁊ delectabit so cq̃rĩa gaudesit mois in berita¬
tis se luce uersari quod est aũ pabulum incredibili quadam iocũdi¬
tate ꝑfusum : uerũ ñ ẽ desꝑandũ fortasse ñ camiuꝰ surdis ⁊ dec eũl cã
in malo scacu res est / ut desuit sane mentes quib ⁊ ueĩtas placeat ⁊¬
monseratũ sibi rectũ iter ⁊ uideant et sequant᷑ dircũlimat᷑ mͦ poti¬¬
lum celestis melle sapie ut possuit ab imprudentibꝰ amara remedia
sme offensione pocari dum illiciens p̾ma dulcedo ac̾bitatẽ saporis as¬

Expanded text:
fixa sententia. Nutant enim plurimi, ac maxime qui litterarum aliquid attigerunt. fixa sententia. Nutant enim plurimi, ac maxime qui litterarum aliquid attigerunt. cile irretire pcurrentium. ob eamque causam uolui sapientiam cum religione coniungere, ne quid sit in uirtutibus instructior, in ueritate sapientior. praeterea etiamsi nulli alii, nobis certe proderit: delectabit se conscientia, gaudebitque mens in ueritatis se luce uersari, quod est animae pabulum incredibili quadam iucunditate perfusum. uerum non est desperandum, fortasse non canimus surdis. nec enim tam in malo stamonstratum sibi rectum iter et videant, et sequantur. Circumlinatur modo poculum coelesti melle sapientiae, ut possint ab imprudentibus amara remedia sine offensione potari; dum illiciens prima dulcedo acerbitatem saporis as
Abbreviated transcription (Latin):
quia scñdent dampnãe camꝙͣ nocences quos uriꝙ sount inuocentes
tostire de ipa in nocentia nõlunt qiͣ icͥ maior imquitas sit ꝓbacam
in noceutia dauinasse quã in ac̃ditã Si ut dixi uerent̾ ne sl audierĩt
dampuãe nõ possunit᷑ Et ideo cultores smum dei hoc est iustos hoĩes cor¬
quent int̾ficuuit extimant nec causas edioꝵ redde̾ ip̃i posrunt qui
tam Sehent᷑ oderiuit orma ip̃i errant / irascunt᷑ hus qui uiam uerã
secunt᷑ ⁊ cũ corrige̾ se possuit errores suos insuꝑ crudelibꝰ factis coacer¬
uant Innocenũt cruore maculant᷑ et ditatas deo mences eiuscera¬
tis coipibus excorquent eñ talibꝰ nũc cõgredi ⁊ dipputa̾e cõtendimꝰ
hos cd̃ ueitacem abĩ epta ꝑsuasione trausduc̾e qui sang̾nẽ facilius
si lucrari hos amorte ad quã cõcitatissime tendunt nõ pocu̾mꝰ s ab
illo itn̾e deno ad uitam lucẽq reuocare qm̃ ip̃i saluti sue repugnãt

Expanded text:
quia student damnare tamquam nocentes quos utique sciunt innocentes, constare de ipsa innocentia nolunt: quasi uero maior iniquitas sit probatam innocentiam damnasse quam inauditam. sed ut dixi uerentur, ne si audierint, damnare non possint, et ideo cultores dei summi hoc est iustos homines quent, interficiunt, exterminant; nec causas odiorum reddere ipsi possunt, qui tam vehementer oderunt: quia ipsi errant, irascuntur iis qui veram viam sequuntur, et cum corrigere se possint, errores suos insuper crudelibus factis coacervant, innocentium cruore maculantur, et dicatas Deo mentes evisceratis corporibus extorquent. Cum talibus nunc congredi et disputare contendimus, hos ad ueritatem ab inepta persuasione traducere, qui sanguinem facilius si lucrari hos a morte, ad quam concitatissime tendunt, non potuerimus, si ab illo itinere deuio ad uitam lucemque reuocare, quoniam ipsi saluti suae repugnant,
Abbreviated transcription (Latin):
datim quo necesse est doct̾ne cocuis sbam cõtineri ũ̃c de fungi hũc
babote ut implerem mac̾iam quã ep̾anuꝰ nõ est executus in ea orone
qua deme tͥauũ sioit ip̃e ait oblatrancem acq obstrepantẽ ueritati re¬
dargue conat᷑ qua macĩa ñ est usus ut debuit Nõ cñi sc̃ꝑture testi¬
momiis quã ille uciq uanã fictam cõmenticĩa pucabat sed̾arguuẽ

Expanded text:
am contineri, non defugi hunc laborem, ut inplerem materiam, quam Cyprianus non est exsecutus in ea oratione, qua Demetrianum sicut ipse ait oblatrantem atque obstrepentem ueritati redarguere conatur. qua materia non est usus ut debuit: non enim scripturae testimoniis, quam ille utique uanam fic
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓdouey ꝑic̃ĩq doctores qui ueheñt qui acrit᷑ errores priblicos i¬
darguerent qui canam om̃em ue̾itatis ornate copiortq deffenderent
pnõcauit quosdam hec ip̃a penuria ut auderent sõbere s ꝯutra igno¬

Expanded text:
nos idonei peritique doctores, qui uehementer, qui acriter errores publicos rnos idonei peritique doctores, qui uehementer, qui acriter errores publicos redarguerent, qui causam omnem ueritatis ornate copioseque defenderent, prouocauit quosdam haec ipsa penuria, ut auderent scribere contra igno
Abbreviated transcription (Latin):
rum facił ⁊ minꝰ comptus ⁊ mulcũ obsturus fuit Eigo ne hic quidẽ sate
nam sibi glĩam ex artis oratorie ꝑfessione quesierat ⁊ ad modũ mulca
cõsepsit in suo gn̾e nuranda Erãt eñi ingemo facili copioso suaui ⁊
q̃ sermonis maxis ẽ uirtus aꝑto ut disd̾ue̾re uequeas ucrũ ne ornacior
in cloquendo onfelicior in explicando an pocentior in ꝑsuadendo su̾it
hc toꝰ psate ułtra uerba sacramẽtũ ignorantibꝰ nõ ẜotest qñ nustici
uit᷑ que rocutus est ⁊ ad co pparata ut a solis fidelibꝰ audiant᷑ de¬
niq aboctis quiꝰ scti quibꝰ foite sc̃pta euis n necgtuerunt derideri
sodet ⁊dudi ego quettoam hõĩem sane diẜcũ qui eũ nintata bua
fra copanũ uotaret qĩ ꝙ elegaus mueuiũ et melioribus rebus aptũ
amłes fabulas cõtułisset Quod si agadit hoc ei cuꝰ eloquẽtia uon
qͣus nẽq sim ꝓsuadendi ne subcilitatẽ orguiũcandi ueq ullam prsus
atbitate apenicendi habare potuerut Ergo quia desuerũt apud

Expanded text:
rum facilis et minus comptus et multum obscurus fuit. ergo ne hic quidem satisnam sibi gloriam ex artis oratoriae professione quaesierat et admodum multa conscripsit in suo genere miranda. erat enim ingenio facili copioso suaui et, quae sermonis maxima est uirtus, aperto, ut discernere non queas, utrumne ornatior in eloquendo an felicior in explicando an potentior in persuadendo fuerit. hic tamen placere ultra uerba sacramentum ignorantibus non potest, quoniam mystica sunt quae locutus est et ad id praeparata, ut a solis fidelibus audiantur: denique a doctis huius saeculi, quibus forte scripta eius innotuerunt, derideri solet. audiui ego quendam hominem sane disertum, qui eum inmutata una littera Coprianum uocaret, quasi quod elegans ingenium et melioribus rebus aptum ad aniles fabulas contulisset. quodsi accidit hoc ei cuius eloquentia non  ullam prorsus acerbitatem ad reuincendum habere potuerunt. Ergo quia defuerunt aput
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdicor fõis est ñ forte casu in mauii eus diuine lict̾e inciderunt
Que gͥ temericas erat id audire dissolũe ꝙ illi nemio iuc̃p̃tatus esy
uene ꝙ aut inchil didicit aut inchil incellexit / Taucũ eñ abest adi¬
miis lr̃ĩs repugnancia qnͣtũ ille abfuit afide ⁊ ueritate: p̾apue
tam paullĩ pecrũ q laca̾uit cecõsq discipulos cꝙͣ fallatie selmãcores
quos eodem eosd tũ rudes ⁊ indoctos suisse certatꝰ est nã qsdam eoꝵ
asiquis aut aristrarchus cõmencatus sit/ Abfut gͦ ab hus singendi
uotuntas ⁊ ascutia qm̃ rudes fuerũt aut quis pessit iundoctus apta ĩ
curq ⁊ renon ipi sibi repugnancia ⁊ cõcria dixeruit Hec ẽ eñi mẽ¬
dacioꝵ natura ut coher̾e ñ possunt Ilop aũc cradicõ quia bera ẽ qua¬
drat mdiq at sibi tota cõsentit et ideo ꝑsuadet quia cõstanti raconẽ

Expanded text:
proditor factus est? nisi forte casu in manus ejus divinae litterae inciderunt. proditor factus est? nisi forte casu in manus ejus divinae litterae inciderunt. Quae igitur temeritas erat id audere dissolvere, quod illi nemo interpretatus est? Bene, quod aut nihil didicit, aut nihil intellexit. Tantum enim abest a divinis litteris repugnantia, quantum ille abfuit a fide et veritate: praecipue tamen Paulum Petrumque lacerauit ceterosque discipulos tamquam fallaciae seminatores, quos eosdem tamen rudes et indoctos fuisse testatus est: nam quosdam eorum non Aristophanes aliquis aut Aristarchus commentatus sit. Afuit ergo ab his fingendi uoluntas et astutia, quoniam rudes fuerunt. aut quis possit indoctus apta intcurus et Zenon, ipsi sibi repugnantia et contraria dixerint ? haec est enim mendaciorum natura, ut cohaerere non possint. illorum autem traditio quia uera est, quadrat undique ac sibi tota consentit et ideo persuadet, quia constanti ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpi ẜ̃mente᷑ ueꝵ hic ꝑsua manitate cõcemptus est qui ⁊ gr̃am quã
pauit ñ adeptus est et głia quã captauit in culpam rep̃hensionẽq
uͣnsa est̃ / Alius eandem maclam mordatiꝰ st̃psit qui erat cũ euu̾o i¬
dic et qmi auctor in p̃mis faciende ꝑseciconis fuit quo stelẽ nõ cou¬
teon tus ecĩa ssẽptis eos quos afflixerat insecutꝰ est cõposuit eñi l¬
uelłos dnos ñ contͣ xpiãnos ne miiice insectari bid̾eretur s ad
xpiauos ut huane ac bemgne cõsulẽ pucaret᷑ in quibꝰ ica falsitatẽ
sep̃cure sacre ariuere conatus est tꝙͣ sib̾i eet cota cõtͣria  Naui que¬
dam capita que repugna̾e sib uidebant᷑ exꝑosuit ad eo multã ad eo
intima enuuaũs / ut aliqñ exeadem discipłia fuisse uideat᷑ Quos si su¬
it qmi enu demoste̾nes pot̾it abmipietate defende̾ / qui religionis
cui fuerat᷑ accessus ⁊ fide auꝰ nom induerat ⁊ sacͣmenti quod̾ acceꝑat

Expanded text:
eruientem! uerum hic pro sua inanitate contemptus est, qui et gratiam quam sperauit non adeptus est et gloria quam captauit in culpam reprehensionemque conuersa est. alius eandem materiam mordacius scripsit, qui erat tum e numero iudicum et qui auctor in primis faciendae persecutionis fuit: quo scelere non contentus etiam scriptis eos quos adflixerat insecutus est. conposuit enim libellos duos, non contra Christianos, ne inimice insectari uideretur, sed adr: in quibus ita falsitatem scripturae sacrae arguere conatus est, tamquam sibi esset tota contraria. nam quaedam capita quae repugnare sibi uidebantur exposuit adeo multa, adeo intima enumerans, ut aliquando ex eadem disciplina fuisse uideatur. quod si fuit, quis eum Demosthenes poterit ab inpietate defendere, qui relicui fuerat assensus, et fidei cujus nomen induerat et sacramenti quod acceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
dus iniquitas ⁊ masicia usq ad sumũ egradumm oreuit in illius ta
risanabilis mali comꝑacionẽ felicia ⁊ ꝓpe aurea possunt n¬
ditar. ita etem̃ iusticia raiescet ita impietũs ⁊ auaritua ⁊ ̃n¬
dtis et sibido crebrescet ut si qui forte tum suut uoui predesnt
eferatis ac dinexentur undiq ab in uistis/ sout aũt mali opulẽ¬

Expanded text:
ibus iniquitas et malitia usque ad summum gradum crevit, in illius tamen insanabilis mali comparatione, felicia et prope aurea possint judicari. Ita etenim justitia rarescet, ita impietas, et avaritia, et cupiditas, et libido crebrescent, ut si qui tum forte fuerint boni, praedae sint sceleratis, ac divexentur undique ab injustis; soli autem mali opule
Abbreviated transcription (Latin):
lats elũ cartagine que du enula imꝑi fuit manus suas ico¬
btit᷑ quibi se sp̃a cõfeat/ hec fuit p̃ma euis souectis cũ bellis
Racerata cmłibus acq intescuis malo p̃rra rursus ad regom̃¬
sungułaris iperi recidit quasi ad alc̃am infanciam reuoluca
auissa dñ libertate qua bruco duce ⁊ auctore defonberat icas
mii intẽtur Quos si h̃et ita sint / quã restat a ut sequat᷑ iẽ¬
ris interiais senectuce̾ Et id fucurũ breui conciones ꝓpq̃lꝵ
deminaant sus ambage alioꝵ nominũ ne facile quis intel¬
agat Sibołe tam aꝑte intericuram ẽt romĩa loquĩt᷑ et quidẽ
iudicio dei ꝙ nome eius habueĩt in uisum ⁊ iiiuita rastioe
dicit᷑ adiurabit᷑ om̃um sub int̾p̃cacone uaticmantis pueri
ad memolam porteris tradidit subłacũ iri ex orbe imꝑim̃ noũ
noniẽ qr romauũ multo aute p̃facus est qua illa troiaua geus

Expanded text:
agine, quae tam diu aemula imperii fuit, manus suas in touteretur, quibus se ipsa confecit. haec fuit prima eius senectus, cum bellis laeerata ciuilibus atqsingularis imperii recidit, quasi ad alteram infantiam revoluta. Amissa enim libertate, quam Bruto duce et auctore defenderat, ita tur. Quod si haec ita sunt, quid restat, nisi ut sequatur interitus senectutem? Et id futurum brevi conciones prophetarum denuntiant sub ambage aliorum nominum, ne facile quis intelligat. Sibyllae tamen aperte interituram esse Romam loquuntur, et quidem judicio Dei, quod nomen ejus habuerit invisum, et inimica justitiae, dicitur, admirabile somnium sub interpretatione vaticinantis pueri ad memoriam posteris tradidit, sublatum iri ex orbe imperium nomenque Romanum multo ante praefatus est, quam illa Trojana gens
Abbreviated transcription (Latin):
magius dei mille amnoꝵ circulo c̾nũat᷑ sicuc iudicat ꝓpħa qui dios
ance oculos cuos dñe nille anni cꝙͣ dies unus/ et sicut deus ser
illos dies nncantis rebus fabricandis laborauit ita ⁊ religio euel
⁊ ueritas in hũs sex nillibus annoꝵ laboret necc̃e ẽ malica p̃ba
lante ac duãnte et nn sus qm̃ ꝑfecti s oꝑib requieuit die sepão
eumꝙ bñdixit necesse ut infime sexti millesum aumi malicia om̃is
aboleatur eterra ⁊ regnet ꝑ amos mille iusticia sitq cranquillies
⁊ requies a laboribus quos mundus iã du ꝑfert: ueꝵ quatenus.
id eueniat ordine suo explicabo Sepe diximꝰ minora ⁊ exigna
magnaꝵ figuras ⁊ p̾monstracones ẽẽ ut hunc diẽ nr̃m qui ortie
solis occasuq finitur diei magni spẽm gerere quẽ circiuois anoꝵ
nille dec̃mat/ eodem mͦ ecia figuratio t̾reni hoĩs celestis ppłi
referebat inposterũ ficcionẽ rram sicut ꝑfectis om̃ibus que in u̾sũ

Expanded text:
s dei mille annorum circulo terminatur, sicut indicat propheta, qui dicit: ante oculos tuos, domine, mille anni tamquam dies unus. et sicut deus sex illos dies in tantis rebus fabricandis laborauit, ita et religio eius et ueritas in his sex milibus annorum laboret necesse est, malitia pratque dominante. et rursus quoniam perfectis operibus requieuit die septimo eumque benedixit, necesse est ut in fine sexti millesimi anni malitia omnis aboleatur e terra et regnet per annos mille iustitia sitque tranquillitas et requies a laboribus quos mundus iam diu perfert. uerum quatenus id eueniat, ordine suo explicabo. saepe diximus minora et exigua magnorum figuras et praemonstrationes esse, ut hunc diem nostrum, qui ortu solis occasuque finitur, diei magni speciem gerere, quem circuitus annorum mille determinat. eodem modo etiam figuratio terreni hominis caelestis populi praeferebat in posterum fictionem. nam sicut perfectis omnibus quae in usum
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃e sed bicam quia fucuꝵ est tollecur de t̾ra ⁊ iperiũ masiani
reu̾tet᷑ ac rursus oiens dñabit᷑ atq occtoens sermet nec nuirũ
cmꝙͣ debet uideri Si regnũ canta mole fuudatun ac cãdiu ꝑcos
uus destrui possit qm̃ mortalia sunt oꝑa moitaliũ Sio ⁊ ałia
p̃us regna c̃ĩ duucius florisent nchilonuꝰ tñ occiderunt ⁊ã

Expanded text:
e terra et inperium in Asiam reuertetur ac rursus oriens dominabitur atque occidens seruiet. nec mirum cuiquam debet uideri, si regnum tanta mole fundatum ac tamdiu per tot ribus destrui possit, quoniam mortalia sunt opera mortalium. sic et alia prius regna cum diutius floruissent, nihilominus tamen occideru
Abbreviated transcription (Latin):
cũ duicius inegypco comorantes in magnã gencẽ creisient᷑ et
insanabili plaga ⁊ ppłm smũ liberauit traductũm medio mari
aĩ discissis fluctibus ⁊ in bcr̃aq ꝑtẽ dimocis ꝑ sictum spłs grate¬
rec̾ Conatus ꝙ rex egipcioꝵ ꝓfligos insequi coeuute in stacũ suũ
pelago cum omib copiis interceptus est Quod facius cã cla¬
ꝑ tamq mira uile ꝙͣis ad pñs bircutẽ dei homĩbus ostenderet
cam p̃fuguracio ił significatio ⁊ sigura maioris rei fuit ꝙͣ deꝰ
idem merc̾ma tempoꝵ cõsinnatione facturus / liberabit eñi
plebem suã degrani ẜuitute mũdi/ S qm̃ cuc una plebs uua
raru una gencẽ fu̾it egypois sola ꝑcussa : 2łũc aũt quia ppłs
dei exomibus singius cõgregatus apud om̃s gences comorat᷑
r ab hus dnantibus p̃mit/ necce est uniu̾sas naciones id est orbem
rocã/ celestibus plagis uerberai ut instis ⁊ oiłtor dei pptũs libe¬
rec eit ficr s cũs sigua facta sunt quibus fucura clades egipa of

Expanded text:
antes in magnam gentem creuissent et t Aegyptum deus insanabili plaga et populum suum liberauit traductum medio mari, cum discissis fluctibus et in utramque partem dimotis per siccum populus graderetur. conatusque rex Aegyptiorum profugos insequi coeunte in statum suum pelago cum omnibus copiis interceptus est. quod facinus tam clarum tamque mirabile quamuis ad praesens uirtutem dei hominibus ostenderet, tamen praesignificatio et figura maioris rei fuit, quam deus idem in extrema temporum consummatione facturus est: liberabit enim plebem suam de graui seruitute mundi. sed quoniam tunc una plebs dei et aput unam gentem fuit, Aegyptus sola percussa est, nunc autem quia populus dei ex omnibus linguis congregatus aput omnes gentes commoratur et ab his dominantibus premitur, necesse est uniuersas nationes id est orbem totum caelestibus plagis uerberari, ut iustus et cultor dei populus liberetur. et sicut tunc signa facta sunt quibus futura clades Aegyptiis
Abbreviated transcription (Latin):
ie que tam subrilis est ut oculos huae
mentis effugiat intire dix¬
eruit sruid aristoxemus
qm negauit om̃mo millan
corꝑͤ s sicut insidibus exte¬
ciõne neruoꝵ essici cõcorde
sonũ acq cantũ ꝙͣ music
ormoniam uocant ita icor¬
poribus ex compage uiscep
ac uigore mẽbroꝵ uii sen¬
ciend̾i existere. Quo ichil
dia deliruis pocest beꝵ ille
oculos quidem habuit incolu¬
mes/ cortam cecũ quo un̾e se
⁊ habere mence qua cõ ip̃m
cogitauãt nõ bidebat D
płerisq hoc pħis acidit
ut pucarent ommo nõ esse
quitquid oculis nõ appẽt
cũ mentis acies mulcõ cła¬
adea ꝓspicienda quoꝵ mis
mus quatenꝰ hoĩ
⁊ qñ t̾buat᷑ ut in hoc quoq
prauitatis ac sculacie sue
los quosdam decretis placi¬
tisq mortaliũ deos ẽẽ fac¬
cos opinant᷑ uł quod arces
inuenerant nł quod usum
quaꝵ q frugũ docuerant
uł quod utiłia uice hominũ
ꝓdiderant ał quod inimanos
bestias int̾emerant Que me

Expanded text:
 quae tam suptilis est, ut oculos humanae mentis effugiat, interire dixerunt. quid Aristoxenus, qui negauit omnino ullam corpore? sed sicut in fidibus ex intentione neruorum effici , concordem sonum atque cantum, quem musici harmoniam uocant, ita in corporibus ex conpage uiscerum ac uigore membrorum uim sentiendi exsistere: quo nihil dici delirius potest. uerum ille oculos quidem habuit incolumes, cor tamen caecum, quo uiuere se et habere mentem, qua id ipsum cogitauerat, non uidebat. sed plerisque hoc philosophis accidit, ut putarent omnino non esse quicquid oculis non apparet, cum mentis acies multo claad ea perspicienda quorum uimus quatenus homini et quando tribuatur, ut in hoc quoque prauitatis ac stultitiae suae les quosdam decretis placitisque mortalium deos esse factos opinantur, vel quod artes invenerant, vel quod usum quarumdam frugum docuerant, vel quod utilia vitae hominum prodiderant, vel quod immanes bestias interemerant. Q
Abbreviated transcription (Latin):
cowlexuut Smes ntdicn ꝓpiuquare cempus osterdarꝰ ut ⁊ insas mer¬
uds esset effectus multa milia seculoꝵ fluxisse dixerunt
exquo sis pultherrimꝰ mñdi excicerit ornatus secuti fortase ch¬
arccos qͣm uc̃ cicero tradidit in libro de dinmnacione primo quadi¬
igenta sepenaginta nuilia omioꝵ mominũtis cõphensa se habere
desirant ququo se quia posse argui nõ pucabant libeꝵ sibi crebi¬
derunt erre mentiri : Aos aut quos dinine fict̾e ad stienciã beri¬
tatis erudiuunt pñcipium mudi fine q cognommꝰ de quo nũc in

Expanded text:
coluerunt. Cujus judicii propinquare tempus ostendam, ut et justis mermundus esset effectus, multa millia saeculorum fluxisse dixerunt ex quo hic pulcherrimus mundi extiterit ornatus: secuti fortasse Chaldaeos, qui ut Cicero tradidit in libro de Divinatione primo quadringenta septuaginta millia annorum monimentis comprehensa se habere delirant: in quo quia se posse argui non putabant, liberum sibi crediderunt esse mentiri. Nos autem, quos divinae litterae ad scientiam veritat
Abbreviated transcription (Latin):
ͣts cetĩs om̃ib regnis ancescant canco maioie decident lapsa
quia plus habent ponderis ad ruinã que sunt cetĩs alaora
dion istice feneca romane urbis cemꝑa destribuit ubit ꝑ etaca
p̃mã ctũ dixit infancia sub rege romulo fuisse aquo ⁊ genca
⁊ quasi educata sit roma ⁊ deinde puericia subcetis regibus
aquib̃ ⁊ aucta sic ⁊ discipliuis pluribus insaitis q formaca/
At nꝰ carquimo regnance cũ iam quasi adulta erre repisset ser¬
mon nõ tutisse rreiecco suꝑbe dñacõnis nigo malusse legib

Expanded text:
s regnis magnitudine antistant, tanto maiore decident lapsu, quia plus habent ponderis ad ruinam quae sunt ceteris altiora. non inscite Seneca Romanae urbis tempora distribuit in aetates. primam enim dixit infantiam sub rege Romulo fuisse, a quo et genita et quasi educata sit Roma; deinde pueritiam sub ceteris regibus, a quibus et aucta sit et disciplinis pluribus institutisque formata; at uero Tarquinio regnante cum iam quasi adulta esse coepisset, seruitium non tulisse et reiecto superbae dominationis iugo maluisse legibus
Abbreviated transcription (Latin):
natre feuute alacur exonguit᷑ at ilłe diuiuꝰ ꝑpe ip̃m semp di¬
uit as i get Suis uslis alimentis nec ad imxtũ habet sumũ s
purns et Riquidus ⁊ maque modum pliudus ⁊ion eñe ul aliquã
sursu Sersus uigetur sct nr̃ quẽ lases cerre in corpis ioce¬
neout ⁊ fonius int̾iuxtus exilire cogit ⁊ ad cesestem nabura oi
gepidacione mouili subuolare I dem s diminus ig̾is una eãd
si ucꝓecentia n premabit imꝑios at recreabit ⁊ qutũ ecorpssi
aesmmet tancũ gepouat ac sibi ie etnũ pabusu susiustragit e¬

Expanded text:
ae fomite alatur, extinguitur. at ille diuinus per se ipsum semper uiae fomite alatur, extinguitur. at ille diuinus per se ipsum semper uiuit ac uiget sine ullis alimentis nec admixtum habet fumum, sed est purus ac liquidus et in aquae modum fluidus: non enim ui aliqua sursum uersus urguetur sicut noster, quem labes, terreni corporis quo tenetur et fumus intermixtus exsilire cogit et ad caelestem naturam cum trepidatione mobili subuolare. idem igitur diuinus ignis una eademque ui ac potentia et cremabit inpios et recreabit et quantum e corporibus absumet, tantum reponet ac sibi ipse aeternum pabulum sumministrabit: q
Abbreviated transcription (Latin):
dint̾itace penitus inheserit
enis nacure reddi aĩas nti
nõ extingiubiles incotĩ qn
exdeo suit cãm cruciabiles
fiant ꝑ corꝑis maoulam que
pcc̃is in usta sensimi dolone
sit explicauit Q nii ⁊ sup̃mo
Cum hoĩe uita relinquit non
cam om̃e malũ iiseris nec
fundicns om̃is corporee excedie
pestes penicus q necc̃e ẽ mul¬
ca diu concreca modis moles¬
tere miris go exercent᷑ peis
peudiuit hec ꝓpe modũ ben
sunt anna eiͣ cũ dmorcum
frat a coiꝑe est ut ait idon
poeca par leuib uentis uolu¬
tri ꝙ simillima sompno quia
les deo aũt cui subiacet posse
onua comp̃hensibilis Pmũ¬
imꝑii suit daturi ⁊ lam quia pcc̃a in corꝑib cõcraperunt Rursus carue
induent̾ ut in corꝑibus piaculum soluant e̾t cam̃ nõ eit daro ͧͥa
ꝙͣ deus homiii suꝑiecerit huic t̾rene similis s insolubilis ac᷑ pma
curra diuersa est ab̾ hoc nr̃o quo ad uice necessaria bcuũ qui ałita¬

Expanded text:
nitate penitus inhaeserit, eius naturae reddi animas, ut si non extinguibiles in totum, quoniam ex deo sint, tamen cruciabiles fiant per corporis maculam, quae peccatis inusta sensum doloris sic explicauit: quin et supremo cum lumine uita reliquit, non tamen omne malum miseris nec funditus omnes corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. ergo exercentur poenis xpendunt. haec propemodum uera sunt. anima enim cum diuortium fecit a corpore, est, ut ait idem poeta, par leuibus uentis uolucrique simillima somno, quia les, deo autem, cui subiacet posse omnia, conprehensibilis. Pimpii sint daturi. nam quia peccata in corporibus contraxerunt, rursus carne induentur, ut in corporibus piaculum soluant: et tamen non erit caro illa, quam deus homini superiecerit, huic terrenae similis, sed insolubilis ac permanatura diuersa est ab hoc nostro, quo ad uitae necessaria utimur, qui ni
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑant uł opino ueĩtatem ꝑ di̾sa ora sermonesq uaios diss¬
pacã nucauit/ Nam quod ꝑ actis apud inferos nille auus
rursus ad uicam resticui ceciuerunt marone ita dicente has
oñis ubi nuille rotam solu̾e ꝑ amnos letheũ ad fliũ deuo
euotat agnme magno Salicet nmemores suꝑa ut ouo¬
a reuisent Rursus ⁊ incipiant in corꝑa uelle r̾u̾ti ħec eobͫ
ratio fefellit ꝙ resurient desuucti non post nulle anos mor¬
tis sue ẜut resotui mursus inuitam mille amus cũ deo hnto¬
ent. ⁊deus era ueuet ut orẜe hoc ab oñũ sabe pungato reom¬
nas iustern aũas corpib in nouatis ad sempit̾uã Geattediue
susncer it a p pt̃er aquã obsiuonis uera suunt ceca  Quasdiẽ
fruxeanũt omequis illis opponẽt Cur gͦ nõ icinierut  as¬
quarge suxie ant qu fuerunt aut que gesseriut M nchlo¬

Expanded text:
acceperant, uel opinio ueritatem per diuersa ora sermonesque uarios dissipatam mutauit. nam quod peractis ad inferos mille annis rursus ad uitam restitui cecinerunt, Marone ita dicente: has omnis, ubi mille rotam uoluere per annos, Lethaeum ad fluuium deus euocat agmine magno, scilicet inmemores supera ut conuexa reuisant rursus et incipiant in corpora uelle reuerti, haec eos ratio fefellit, quod resurgent defuncti non post mille annos mortis suae, sed ut restituti rursus in uitam mille annis cum deo regnent. deus enim ueniet, ut orbe hoc ab omni labe purgato rediuiuas iustorum animas corporibus innouatis ad sempiternam beatitudinem suscitet. itaque praeter aquam obliuionis uera sunt cetera; quam idcirco finxerunt, ne quis illis opponeret: \'cur ergo non meminerint se aliquando uixisse aut qui fuerint aut quae gesserin
Abbreviated transcription (Latin):
scitute cum apud maronẽ legat enee nerba socus imperan¬
cis ¶ nũc paceras libate ioui p̃cibusq uotate anchisen gr¬
utorem Cui non tantũ in mortalitatẽ serũ ecĩa uencorũ tribuit
ptatem postamꝰ uentos / acq hec me sacra quot annus/ brbe be¬
lit posita cemplis sibi ferre dicatis Ideuis. de Ioue liber et pan et
Mercurius et apollo fecerũt ac postea de hus ip̃ĩs successores co
rum accesserunt et poete ⁊ compositis ad uoluntace carminibus
in celum sustulerũt Sicut facuit qui apud Reges etiã malos
panageritis mendacibus adulantur/ Quod malum a grecis ortũ
est quorũ leuitas instructa dicendi facultate et copia icredibite
e quancas mendatiorũ nebulas extitauerit itaq admirati cos
et susciperunt p̾mi sacra fere illorũ et uniuersis gencibus tradi¬
derut ob hanc uauitatẽ sibilla sic eos increpat latine sic¬
as ad fen hostias ydolis celebras Qiuis tibi errore in mente po¬

Expanded text:
stitutae, cum apud Maronem legat Aeneae uerba sociis imperanstitutae, cum apud Maronem legat Aeneae uerba sociis imperantis: nunc pateras libate Ioui precibusque uocate Anchisen genitorem —? cui non tantum immortalitatem, uerum etiam uentorum tribuit potestatem: poscamus uentos, atque haec me sacra quotannis urbe uelit posita templis sibi ferre dicatis. idem scilicet de Ioue Liber et Pan et Mercurius et Apollo fecerunt arum. Accesserunt etiam poete et compositis ad voluptatem carminibus in celum eos substulerunt, sicut faciunt qui apud reges etiam malos pangericis mendacibus adulantur. Quod malum a Grecis ortum est, quorum levitas instructa dicendi facuest quantas mendaciorum nebulas excitauerit. itaque admirati eos et susceperunt primi sacra illorum et uniuersis gentibus tradiderunt. ob hanc uauis affers, hostias idolis celebras? Quis tibi errorem in mente po
Abbreviated transcription (Latin):
et hũ tame sũmi reges ob celebritatẽ nomĩs in ꝑuincũs oniibus
colebant᷑ p̾u atim uero singuli ppłi gencis aus urbis sue condito᷑¬
res seu uiri forcitudĩe in signes erant seu fem̃e castitate mira¬
biles suma uenerãcõe coluerũt ut egipcni ysidem mauri Iubam ma¬
cedones scabrium poeni brauiã laciui famii. Sabii fancũ Romani
quiriuũ eodẽ utiq modo acheue miueruã Samos Innonẽ pafos
uenere bulcanũ leniuos liberũ nayos apposliũe delos Sic ꝑ spłos
atq Religiones uaria sacͣ sustepta sũt dnmi hõĩes grati ẽẽ ĩsuos
pñcipes cupiũt et alios honores quos uita carentibus deferant ĩue¬
iuire nõ put p̃cerea pietas eoꝵ qui successerãt plurimũ conculit ad
errorẽ qui ut diuina scirpe naci de inderencur diumos houores
parentibus deculerunt de ferriq iusserunt . ii nun n¬
n pocest aliquis dubitare quomodo Religiones deoꝵ suit in¬

Expanded text:
et hi tandem summi reges ob celebritatem nominis in prouinciis omnibus et hi tandem summi reges ob celebritatem nominis in prouinciis omnibus colebantur. priuatim uero singuli populi gentis aut urbis suae conditores, seu uiri fortitudine insignes erant seu feminae castitate mirabiles, summa ueneratione coluerunt, ut Aegyptus Isidem, Mauri Iubam, Macedones Cabirum, Poeni Uraniam, Latini Faunum, Sabini Sancum, Romani Quirinum, eodem utique modo Athenae Mineruam, Samos Iunonem, Paphos Venerem, Vulcanum Lemnos, Liberum Naxos, Apollinem Delos. sic per populos atque regiones uaria sacra suscepta sunt, dum homines grati esse in suos principes cupiunt et quos alios honores uita carentibus deferant, inuenire non possunt. praeterea pietas eorum qui successerant plurimum contulit ad errorem: qui ut • diuina stirpe nati uiderentur, diuinos honores parentibus detulerunt deferrique iusserunt. an potest aliquis dubitare, quomodo religiones deorum sint in
Abbreviated transcription (Latin):
lueo noreoto comosuerant magnũ suui desiderim̃ mortu reliquerũt
itaq hores eor semilacra finperunt ut haberent moqnod elqueaũt
desinter iplacione sosatit possi ꝓ rougnis pe aole euoriuas
defuuctors cosere cepunt et et gram ferre beue meritis bideren
ħominũ cõsuetudoq cois ut beneficus excellentes uros i
celũ famia ac uoluntate tollerent quic hercułes hi calior
hiũc polur huic estula pius huic liber at alio loco atq in pleriq
ciuitatibus intelligi potest ac bere uirtutis gr̃a aut quo libena¬
us rei publice causa ꝑiculũ adirent opcios quosq uirorũ forcunc
memoria honore deorũ in mortaliũ cõsecratã hac saiłitit᷑ racõe
Romani cesares suos cõsecrauerunt Et mauri suos reges Sic
paulatim religiones esse cepunt dum illi primi qui eos noueraut
eo ritu suos liberos ac nepoces deinde om̃es posteros mb̾uerũt

Expanded text:
iis quorum uitam composuerant, magnum sui desiderium mortui reliquerunt. iis quorum uitam composuerant, magnum sui desiderium mortui reliquerunt. itaque homines eorum simulacper amorem memoriam defunctorum colere ceperunt, ut et gratiam referre benemeritis viderentur hominum consuetudoque communis, ut beneficiis excellentis uiros in caelum fama ac uoluntate tollerent. hinc Hercules, hinc Castor, hinc Pollux, hinc Aesculapius, hinc Liber. et alio loco: atque in plerisque ciuitatibus intellegi potest acuendae uirtutis gratia aut quo libentius rei publicae causa periculum adiret optimus quisque, uirorum fortium memoriam honore deorum inmortalium consecratam. hac scilicet ratione Romani Caesares suos consecrauerunt et Mauri suos reges. sic paulatim religiones esse coeperunt, dum illi primi qui eos nouerant eo ritu suos liberos ac nepotes, deinde omnes posteros imbuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
disir atq in crctsum renicare post sree deide sacurno sede dicie
ut caueret ne filus enm regno expesseret asum elenande sortis
atq sugiendi ꝑitiu gra isidiatu ioui ut eĩ uecaret iouie cons¬
itis insidus ⁊ eg̃ĩ sibi demo uiudicasse ac sugasse sat̾nũ sm̃
enti tafido e ee ꝓ dñies tͣras ꝑrequẽtibus aracis ios adem
cõpreheadendit uł necaudũ iupit᷑ miserat uix in ycalia locum
in quo laceret in beuit
uibus ꝙx ess cum cõstet illos honnes fuisre nõ ẽ obsturũ
qua ratione dii ceꝑint nonnari Si eñ nlli reges aute
saturnut ał uranum fuerint ꝓꝑter hominũ pariutatẽ qp
tretam dic̃a sine ulło rectore uiuebant Non ẽm dubiũ quin ilł¬
eporibꝰ cepint ut enia deos applłarent sine hoc miraculũ uirti¬
ns hoc uere pucabant fudes ad huc et simplices sine ut fieri so¬
let in adulationẽ pũtis potencie sne ob benefitia quibꝰ eiat
ad humauitatem composici Reuide ip̃i reges cum cari fiussent

Expanded text:
ita in Cretam remeasse. post haec deinde Saturno sortem datam, ut caueret ne filius cum regno expelleret; illum eleuandae sortis atque effugiendi periculi gratia insidiatum Ioui, ut cum necaret; Iouem cognitis insidiis regnum sibi denuo uindicesset per omnes terras persequentibus armatis, quos ad eum conprehendendum uel necandum Iuppiter miserat, uix in Italia locum in quo lateret inuenit. Quibus ex rebus cum constet illos homines fuisse, non est obscurum qua ratione dii coeperint nominari. si enim nulli reges ante Saturnum uel Uranum fuerunt propter hominum raritatem, qui agrestem uitam sine ullo rectore uiuebant, non est dubium quin iloribus coeperint, ut etiam deos appellarent siue ob miraculum uirtutis — hoc uere putabant rudes adhuc et simplices — siue, ut fieri solet, in adulationem praesentis potentiae siue ob beneficia quibus erant ad humanitatem conpositi. deinde ipsi reges cum cari fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
sto uoyr itot nonnauit ad qua duo uincti bones ĩmolarent᷑ ficut illi
quos abstulerat aratori/ eũq ĩp̃m sibi cõscituit sacerdõtẽ ac p̃cepit ut
eisdem maledictis semꝑ in celebrandis sacrificiis uceret᷑ ꝙ negaret
se uuꝙͣ epulacu esse iocundius hec iã non sacra sunt s sacrilegia ĩ
quibꝰ id sc̃m dicit᷑ quod in alus si fiat etia seuerissie biudicatur
psis aute crecici ioiuis sacra qudd aliud qũa quomodo sit an¬
subtractus pri an mututus oũdunt / Capella est amalchee
nymphe que uberibꝰ suis aluit inf̾ante unde genuanicus
tesar in araco carmine sit ait iħsła pucat᷑ nuto ẽẽ ioms si bere ipi¬
tel infans : bbera crete aere iuulsit fedissia capre. Gidere¬

Expanded text:
facto βούζυγον nominauit, ad quam duo iuncti boues immolarentur sicut illi facto βούζυγον nominauit, ad quam duo iuncti boues immolarentur sicut illi quos abstulerat aratori, eumque ipsum sibi constituit sacerdotem ac praecepit, ut isdem maledictis semper in celebrandis sacrificiis uteretur, quod negaret se umquam epulatum esse iucundius. haec iam non sacra sunt, sed sacrilegia, in quibus id sanctum ducitur, quod in aliis si fiat, etiam seuerissime uindicatur. ipsius autem Cretici Iouis sacra quid aliut quam quomodo sit ausubtractus patri aut nutritus ostendunt? capella est Amaltheae nymphae; quae uberibus suis aluit infantem: de qua Germanicus Caesar in Arateo carmine sic ait: illa putatur nutrix esse Iouis, si uere Iuppiter infans ubera Cretaeae mulsit fidissima capr
Abbreviated transcription (Latin):
Lappllant sed maledictis et execracione celebrant᷑ ea ꝙ prouiola¬
tis habent Siquando int̾ follempnes Ricus / uł imprudenti alicui exci¬
derit bonu uerbũ ciuꝰ rei hec racio reddicur Si cãmẽ ulla racio in
Rebus uanissimis ꝑt hercules eo cum delacus ẽẽt fameq pacerecur
aratorem quendam cõspexit operauce ab eoq pecere cepit ut sibi unãt
bouẽ beuderet Em̃ uero ille negauit fieri posse ꝙ spes sa omis colen¬
de tenre duobus illis inuentis maxie interetur hercules solita uio¬
aui bones suos mactari inderet ĩmria sua maledictis ultus est qd
hõi eleganti et urbano gratissimũ fuit ña cũ comitibꝰ suis epułas aꝑ¬
parat dumq alienos bones deuorat illum sibi amarissie cõutiantẽ
ei risu et cachũus audiebat S postꝙͣ herculi diuinos houores ob ad¬
nurationẽ ircutis destrri placuit a cmibꝰ ara ei ꝑosita est qũa de

Expanded text:
appellant, sed maledictis et execratione celebrantur, eaque pro uiolaappellant, sed maledictis et execratione celebrantur, eaque pro uiolatis habent, si quando inter sollemnes ritus uel inprudenti alicui exciderit bonum uerbum. cuius rei haec ratio redditur, si famen ulla esse ratio in rebus uanissimis potest. Hercules eo cum delatus esset famemque pateretur, aratorem quendam conspexit operantem ab eoque petere coepit, ut sibi unum bouem ueuderet. enimuero ille negauit fieri posse, quod spes sua omnis colendae terrae duobus illis iuuencis niteretur. Hercules solita uiocum boues suos mactari uideret, iniuriam suam maledictis ultus est, quod homini eleganti et urbano gratissimum fuit. nam dum comitibus suis epulas apparat dumque alienos boues deuorat, illum sibi amarissime conuiciantem cum risu et cachinnis audiebat. sed postquam Hercoli diuinos honores ob admirationem uirtutis deferri placuit, a ciuibus ara ei posita est, quam de
Abbreviated transcription (Latin):
unc ergo illud ẽ uerius ꝙ referunt hu qui fecomeas coscripserut
cu duabꝰ cautri scellis lociuit᷑ quas greciones bocant aselłos
fuisse qui liberũ pr̃em transuexruit ai amuem transire no
posset quoꝵ alceri hoc p̃mu dederit ut humana uoce loqueret᷑ Itaq in¬
magis meptũ est sed ꝑoetis licet quidꝙͣ ueluit/ Nõ excucio tam defor¬
me misteriũ nec priapũ deundo ne quid appareat risui digñt uixe¬
runt hec sane poete Sed necesse est maioris curpitudins tegente
gr̃a ficta sic̃ Que suit ergo q̃rauius ad eo ꝓfecto manisesta est res
ram sicut luie caurus mactat᷑ quia similia habet cornua Et placate¬
quo persis radis hiperiona ciuetum Ne decur scelen uctima tarda
deo Ita in hoc quia magnicudo membri uirisis enormis est / Lõ pocuit
ei monstrd aptior iuctimã reperrri quã que possit ipm cui mactatur
imitari
pud ludum quõd est oppidũ rhodi herculis sacra sũt quoꝵ a ce¬
teris longe diuersus est ricus Siquidẽ nõ eufem aut greci

Expanded text:
ferunt ii qui Phaenomena conscripserunt, cum de duabus Cancri stellis locuntur quas Graeci ο̌νους uocant, asellos fuisse qui Liberum patrem transuexerint, cum amnem transire non posset, quorum alteri hoc praemium dederit, ut humana uoce loqueretur? itaque inmagis ineptum est, sed poetis licet quidquid uelint. non excutio tam deforme mysterium nec Priapum denudo, ne quid appareat risu dignum. finxerint haec sane poetae, sed necesse est maioris alicuius turpitudinis tegendae gratia ficta sint. quae sit ergo quaeramus. at ea profecto manifesta est. nam sicut Lunae taurus mactatur, quia similia habet cornua, et placat equo Persis radiis Hyperiona cinctum, ne detur celeri uictima tarda deo, ita in hoc quia magnitudo membri uirilis enormis est, non potuit ei monstro aptior uictima reperiri quam quae posset ipsum cui mactatur imitari. aput Lindum, quod est oppidum Rhodi, Herculis sacra sunt, quorum a ceteris longe diuersus est ritus, siquidem non εὺφημία̣ ut Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
te pacris audita hec loquit᷑ ¶ Enolũa busto iam nnumen gentibus ysi
Et cectũ lioio spargam per uulgus osirm hic est osiris qñe perape
ut serapidẽ dulgus applłat Solent ent mortius cosetratis nomia ĩ¬
mutari credo ne quis pͥucet eos homĩes fuisse ⁊ta et romulus pose
morte quirmꝰ stũs est et luedanemesis e circe maritaecino postana
si pͣcipitauit in maie lencochea materq macita et melicertes filius exꝰ
palemon acq porcimus¬

Expanded text:
te patris audita haec loquitur: euoluam busto iam numen gentibus Isim te patris audita haec loquitur: euoluam busto iam numen gentibus Isim et tectum lino spargam per uulgus Osirim. hic est Osiris, quem Serapim uel Serapidem uulgus appellat. solent enim mortuis consecratis nomina immutari, credo ne quis eos putet homines fuisse. nam et Romulus post mortem Quirinus factus est et Leda Nemesis et Circe Marica. et Ino postquam se praecipitauit, Leucothea materque Matuta et Melicertes filius eius Palaemon atque Portunus
Abbreviated transcription (Latin):
igitur quintillianus in fanacico Istud in quid Si deus cogit iratus est
Etia ne hec sacra siuis nõ saciuis est pecudũ modo uni̾e ꝙͣ deos tam
impios cam ꝓphanos tam sanguinarios colere ¶ S unde isti errores
et hec cantã plagicia manauerint suo loco disseremꝰ Incerim bideaꝰ
et cetera q carent scelere / ne scudio in sectandi indeamiur eligere p̾ora
sidis egipcie sacra sũt quacenꝰ fiłiũ ꝑnuiłũ uł perdiderit uel
t̃uem̃t Rła primo sac̾doces eius deglabrato corꝑe pectora sus¬
mda tundunt᷑ lametant᷑ sicut ipa cum ꝑdidit fecerat eitae
mer pducit᷑ quast iuentus et in lecitiã luctus ille mutatur Ideo lu
in sacris ymago rei que uera gesta est que ꝑfecto si quid sapimiꝰ d̃e¬
clarat mulierem mortalem fuisse / ac pene orbam insi uinicũ reꝑeriss
Quod illum ip̃m poeta mimine fugit/ apud quẽ pompeiꝰ adolestes mor¬

Expanded text:
igitur Quintilianus in Fanatico istud inquit si deus cogit, iratus est. igitur Quintilianus in Fanatico istud inquit si deus cogit, iratus est. etiamne haec sacra sunt? non satius est pecudum modo uiuere quam deos tam inpios, tam profanos, tam sanguinarios colere? sed unde isti errores et haec tanta flagitia manauerint, suo loco disseremus. interim uideamus et cetera, quae carent scelere, ne studio insectandi uideamur eligere peiora. Isidis Aegyptiae sacra sunt, quatenus filium paruulum uel perdiderit uel inuenerit. nam primo sacerdotes eius deglabrato corpore pectora sua tundunt lamentantur, sicut ipsa cum perdidit fecerat; deinde puer producitur quasi inuentus et in laetitiam luctus ille mutatur. ideo Luin sacris imago rei quae uere gesta est, quae profecto si quid sapimus declarat mortalem mulierem fuisse ac paene orbam, nisi unicum repperisset. quod illum ipsum poetam minime fugit, apud quem Pompeius adulescens mor