comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
graue. ẽ. eccłiȩ suȩ ł parochiarũ
causas utilitatesq neglegere: ut
ñ solum res aliqͦsuł mancipia ea¬
rũ. sed etiã & ministeria apud
diuersos. ẽẽ incaute patiat᷑. Qđ
ita. ẽẽ. hoc etiã nob̃ exparte aliqͣ
innuit ac confirmat: qđ Gre¬
goriꝰ lator p̾sentium. qui iuris
se emolitane eccłiȩ quȩ ineiꝰ. ẽ.
diocesi constituta ẽẽ. ꝑhibet. ab
alio se indebite eo p̾sente querit᷑¬
inseruiciũ subiugari Idõq ex¬
ꝑientia tua prędictũ frem nrm̃
studeat cõmonere: ut res eccłȩ
uł parochiarũ suarũ siue mi¬
nisteria rationabilit̃ uindicet. atq
defendat. & abaliis ea decineri
nullomͦ patiat᷑. Inqua re nequã
forte excusationẽ ualeat inue¬
nire: tua ei uolumꝰ salua equi¬
tate ad ẽẽ. solatia. Quem si forte
neglegentem: ea quȩ eũ facere
ȩccłarũ utilitas nulla occasione
de ꝑeat. Sed & nobis quȩq acta
fuerint renunciare festina. ut
anobis quid post hoc facere de¬

Expanded text:
grave est, Ecclesiae suae vel parochiarum causas 1235 et utilitates negligere, ut non solum res aliquas vel mancipia earum, sed etiam et ministeria apud diversos esse incaute patiatur. Quod ita esse hoc etiam nobis ex parte aliqua innuit ac confirmat, quod Gregorius lator praesentium, qui juris se Emolitanae Ecclesiae, quae in ejus dioecesi constituta est, esse perhibet, ab alio se indebite, eo praesente, queritur servitio subjugari. Ideoque experientia tua praedictum fratrem nostrum studeat commonere, ut res Ecclesiarum vel parochiarum suarum sive ministeria, rationabiliter vindicet atque defendat, et ab aliis detineri nullo modo patiatur. In qua re ne quam forte excusationem valeat invenire, tua ei volumus salva aequitate adesse solatia. Quem si forte, negligentem, ea quae eum facere  Ecclesiarum utilitas nulla occasione depereat; sed et nobis quaeque acta fuerint renuntiare festina, ut a nobis quid post hoc facere de
Abbreviated transcription (Latin):
debeant: & alii de inceps tep¬
tare non pͣsumant. Insinuatũ
gͥ nob̾.ẽ. in massam quȩ nuncu¬
pat᷑ maratodis abbatẽ monasterii
scĩ Georgii qđ in eadẽ sitũ: ẽ. du¬
os monãchos refugisse. & unũ
qͥdẽ exeis iam coniugẽ accepisse.
aliũ autẽ laicũ effectũ scłarit̃¬
uiuere. cũ nec ex familia masse
homines ipsi.s. ẽẽ liberi asserant᷑.
diuini officii cultũ ad scłarẽ
uitam atq habitũ remearent
Inde hortor. ut habita iudicis et̃¬
ni consideratione: monachos ipsos
retrudi fine dilatione faciatis. ne
ineorũ exemplo. cũ ur̃o qđ absit
peccato cȩterorũi monasteriorũ
districtio dissipet᷑. sed magis ut
magnitudinis ur̃ȩ solatiis. aliis
monachis spes gerendi talia sum¬
moueat᷑. Asseruit etiã pͣdictꝰ abba.
prb̃m supradictȩ masse nouas
monasterio ipsi consuetudines¬
nificentiȩ gr̃ã a fidelib uiris qͥđ¬
oblatũ fuerit. portionẽ se debere

Expanded text:
debeant, et alii deinceps tendebeant, et alii deinceps tentare non praesumant. Insinuatum igitur nobis est, in massa quae nuncupatur Marato, abbate monasterii sancti Georgii quod in eadem situm est, duos monachos refugisse; et unum quidem ex eis jam conjugem accepisse, alium autem laicum effectum saecularitevivere; cum nec ex familia massae homines ipsi esse liberi asserantur,divini officii cultum, ad saecularem vitam atque habitum remearent. Unde hortor ut, habita judicis aeterni consideratione, monachos ipsos retrudi sine dilatione faciatis, ne eorum exemplo, cum vestro, quod absit, peccato, caeterorum monasteriorum districtio dissipetur, sed magis ut magnitudinis vestrae solatio aliis monachis spes gerendi talia submoveatur. Asserit autem praedictus abbas presbyterum praedictae massae novas monasterio ipsi venificentiae gratia a fidelibus viris oblatum fuerit, portionem se asserat
Abbreviated transcription (Latin):
de salute cognoiumꝰ & de sollici¬
tudine ur̃a multũ gauisi sumꝰ.
Et mox ea quȩ scripsistis parata fu¬
er̃. sed aldio uir magnificꝰ post
aduentũ hominũ ur̃orũ nob̾ scri¬
psit. quia in ꝓximo iam hariulfꝰ
ẽẽt .&. timuimꝰ ne milites qui
aduos dirigunt᷑. in manꝰ eiꝰ inci¬
derent. Iamen & hic inquantũ
ds̃ adiuuerit. contra eũ filiꝰ nr̃
głosus magister militũ se para¬
uit. Sed &̃ gła ur̃a si huc ꝑ exierit
ipse hostis. quomͦ consueuistis cũ
auxilio dĩ adorso eiꝰ quȩ potẽstis
ꝑficite. Sꝑamꝰ enĩ in om̃ĩpotentis
dĩ uirtute. & in ipsius beati Pe
sanguinẽ effundi desiderat: qr
ipsum sibi contrariũ sine mora
magnitudinẽ caritatis
ur̃ȩ toto dm̃ corde dilige¬
re: obhoc ea quȩ in massis de
uire quondã patriciȩ recorda¬
tionis uilii. contra p̾cepta dñi¬
ca. contra canonũ regulã. cõmis¬
sa ẽẽ. didicimꝰ: ad etꝰ necesse
duximꝰ referre noticiã. quatinꝰ
& que ꝑpetrata sunt corrigi

Expanded text:
estra cognovimus et de sollicitudine vestra multum gavisi sumus, et mox ea quae scripsistis parata fuerunt. Sed Aldio vir magnificus post adventum hominum vestrorum nobis scripsit quia in proximo jam Ariulphus esset, et timuimus ne milites qui ad vos diriguntur in manus ejus inciderent. Tamen et hic, in quantum Deus adjuverit, contra eum filius noster gloriosus magister militum 591 se paravit. Sed et gloria vestra, si huc perexierit ipse hostis, quomodo consuevistis, cum auxilio Dei a dorso ejus quod potestis perficite. Speramus enim in omnipotentis Dei virtute, et in ipsius beati Petsanguinem effundere desiderat, quia ipsum sibi contrarium sine mora magnitudinem charitatis vestrae toto Dominum corde diligere, ob hoc ea quae in massis 590 de jure quondam patriciae recordationis Julii contra praecepta dominica contraque canonum regulam commissa esse didicimus, ad ejus necesse duximus referre notitiam, quatenus et quae perpetrata sunt corrigi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩstꝰ nobis. ẽ. ꝑuincentiũ
diaconẽ suũ. fruniscendũ ȩccłiȩ
inmultis existere debitorem. &
ñ solũ nolle eũ satisfacere de iis
quib tenet᷑ obstrictus. sed etiã
contemnere subire iudiciũ
Unde exꝑientie tuȩ pͣsenti aucto¬
ritate p̃cipimꝰ ut eũ ad monere
studeat. quatinꝰs qͥd de obstrictu
illi uł eccłe sue redibere cognos¬
cit. satisfacere dilatione post¬
posita ñdesistat. Alioqͥn mora
fuerit statutum. ita adeffectum᷑
executionis tue instantia ꝑducat᷑.

Expanded text:
st nobis per Vincentium diaconum suum, Fruniscendum Ecclesiae in multis existere debitorem; et non solum nolle satisfacere de his quibus tenetur obstrictus, sed etiam contemnere subire judicium. Unde experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus ut eum admonere studeat, quatenus si quid de obstrictu Ecclesiae se redhibere cognoscit, satisfacere dilatione postposita non desistat. Alioquin mora fuerit statutum, ita ad effectum exsecutionis tua instantia perducatur,
Abbreviated transcription (Latin):
i scłarib officiis ordo suus
& tradita a maiorib disci.¬
plina seruanda .ẽ : quis
ferat excłasticos ordines temera¬
ria presumptione confundi. au¬
dita neglegere. & emendanda
non bene remittentdo post ponere:
Et quidem uos benefacitis. caritatẽ
diligere. & ad concordiam suacde¬
re. Sed qm̃ loci nr̃i consideratione
compellim᷑ ea que ad notionem
nrãm ꝑuenerint minime ꝓpter
dm̃ irrequisita relinquere: iccir¬
co ueniente maximo subtilit᷑ ab
eo quȩ de ipso dicta sunt ꝑscru-¬
tari curabimꝰ. Et fidimꝰ de crea¬
toris nr̃i custodia: quia cognita
ueritate. abstatu canonũ. & ęqui¬
tatis rectitudine nec grã cuiꝰquã
nec culpa deflectimꝰ. sed libent᷑
quȩ congruunt rationi seruamꝰ.
Nam si quod absit. eccłasticam solli
suis pastorib exempla suscipiunt.
llud autẽ qđ scribitis. quia uolun¬
tas palatii & amor abeo popłi ñ
discordet: hȩc res aiusticiȩ nos zelo
ñ reuocat. nec intentionẽ nr̃ãm

Expanded text:
Si saecularibus officiis ordo suus Si saecularibus officiis ordo suus et tradita a majoribus disciplina servatur, quis ferat ecclesiasticos ordines temeraria praesumptione confundi, audita negligere, et emendanda non bene remittendo postponere? Et quidem vos bene facitis charitatem diligere, et ad concordiam suadere. Sed quoniam loci nostri consideratione compellimur ea quae ad nostram notionem pervenerunt minime propter Deum irrequisita relinquere, idcirco veniente Maximo subtiliter ab eo quae de ipso dicta sunt perscrutari curabimus. Et confidimus de Creatoris nostri custodia quia, cognita veritate, a statu canonum et aequitatis rectitudine, nec gratia cujusquam nec culpa deflectimur, sed libenter quae congruunt rationi servamus. Nam si, quod absit, ecclesiasticam sollicsuis pastoribus exempla suscipiunt. Illud autem quod scribitis, quia voluntas palatii et amor ab eo populi non discordet, haec res a justitiae nos zelo non revocat, nec intentionem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
stituit. ẽẽ participem. fr̃nitas ur̃a
pat̾na eum adhortatione conue-¬
nat. ut abhuiusmodi se actuco¬
hibeat. & pręiudicialit̃ illis ni¬
chil imponat. nec eos dispendiis
quibuslibet contra rationẽ affli¬
gat. Parit̃ etiã ꝓuidendũ ẽ. ut &
pactũ ubi sacramenta prȩstita st̃
conseruet᷑. & cũ dispendio animȩ
suȩ temporalia lucra ueniendo¬
ñ appetat. ne & ꝑ iurii discrimen
incurrat. & cõmoda prauȩ deside¬
rata ñ capiat. Qđ si qđ ñ credimꝰ
admonitionẽ uram̃ pͣdictũ ioħm
uirũ clarissimum uidetis forte
differre: cũ eminentissimo filio nr̃o
pͣfecto stricte loquimini. ut ipse
hoc sicut inprȩsenti dici fecimꝰ qͦ¬
mͦ pręuiderit rationabilit̃ faciat
em̃dari. Quatinꝰ & eos qui tuitionis
ur̃e suffragia quȩsiuerunt quorun-¬
dam uoluntas iniuste ñ opprimat.
& ille aboꝑe se indecenti ꝓhibitũ
ꝓsuȩ magis anime utilitate cog¬
noscat. GR̃ IuLIANO SCRIBONI

Expanded text:
stituit esse participem, fraternitas vestra stituit esse participem, fraternitas vestra paterna eum adhortatione conveniat, ut ab hujusmodi se actu cohibeat, et praejudicialiter illis nihil imponat, nec eos dispendiis quibuslibet contra rationem affligat. Pariter etiam providendum est ut et pactum, ubi sacramenta sunt praestita, conservetur, et cum dispendio animae suae temporalia lucra contraveniendo non appetat, ne et perjurii crimen incurrat, et commoda prave desiderata non capiat. Et si, quod non credimus, admonitionem vestram praedictum Joannem virum clarissimum videtis forte differre, cum eminentissimo filio nostro praefecto stricte loquimini, ut ipse hoc, sicut in praesenti dici fecimus, quomodo praeviderit, rationabiliter faciat emendari, quatenus et eos qui tuitionis nostrae suffragia quaesiverunt quorumdam voluntas injuste non opprimat, et ille ab opere se indecenti prohibitum, pro suae magis animae utilitate cogs Juliano scriboni.
Abbreviated transcription (Latin):
Iugustinus prȩsentiũ portitor
qui reliquorũ se sapunarioꝵ
Iciuitatis ur̃e uice dixit. ẽe.
hustra affligat in cõmodis. atq no¬
ua plurima eorũ corpori prȩiudi¬
ulit̾ nitat᷑ impendere. Deniq ut
lrut ait eos ꝓmittere sibi compel¬
lat ut siquis arti eorũ sociari uo¬
luerit: quicqͥd cõmodi de introi¬
uura eiꝰ accesserit. ipsi ꝓficiat. Adi¬
cens quoq pactũ inter se dequib¬
dam rationabilib artis suȩ capitu¬
lis uixta priscam consuetudinẽ
q̃iũ consensu int̾posita. ẽẽ. poe¬
ia confectũ atq sacram̃to int̾ue¬
uelle quosdam exsuis eiꝰ scilicet
patrocinio fretos abscedere. Atq
ita eũ contrauenire cupientib
tuitionẽ impendere: ut qđ dici
graue. ẽ. plus indefensione ipsius
prȩsumptionẽ habeant. qũa de
poena penuriã uł de sacram̃to
prestito possint habere formidinẽ.
đ suta res habet: quia etiã ipsi
qđ agit aduersũ . ẽ. quippe qui ali¬
eno se peccato sua defensione con¬

Expanded text:
ugustinus praesentium portitor, qui reliquorum saponariorum civitatis vestrae vice sese dixit esse s multis eos frustra affligat incommodis, atque nova plurima eorum corpori praejudicialiter nitatur imponere. Denique ut, sicut ait, eos promittere sibi compellat ut si quis arti eorum sociari voluerit, quidquid commodi de introitu ejus accesserit, ipsi proficiat. Adjiciens quoque pactum inter se de quibusdam rationabilibus artis suae capitulis, juxta priscam consuetudinem omnium consensu, interposita esse poena confectum, atque id sacramento intervevelle quosdam ex suis, ejus videlicet patrocinio fretos, abscedere, atque ita contravenire cupientibus tuitionem impendere, ut, quod dici grave est, plus in defensione ejus praesumptionem habeant, quam de poena penuriam, vel de sacramento praestito possint habere formidinem. Quod si ita se res habet, quia etiam ipsi quod agit adversum est, quippe qui alieno se peccato sua defensione con
Abbreviated transcription (Latin):
admonuisse uos recolo. ut
in ꝓferencda sententia. ẽẽ. pͣcipites
nullatenꝰ deberetis. & nunc ecce
cognoui. quia reuerentissimum
uirũ abbatẽ eusebiũ. cõmota
furore ur̃a fr̃nitas ex cõmunicauit¬
Qł ego ualde miratꝰ sum. ut ñ
antiqua eiꝰ conuersatio. non ȩtas
longa: ñ egritudo duturna. ab
ira ur̃m animũ flecteret. Quili¬
bet enim ineo fuisset excessus: ip¬
sa egritudinis eiꝰ afflictio ei de¬
buit ꝓ flagello sufficere. Quem
enĩ diuina disciplina conterit.
ei humana flagella addi suꝑfluũ
fuit. Sed fortasse ideo excedere
intali ꝑsona ꝑ missus es: ut cau¬
tior inuliorib fias . & diutruti¬
nes. cũ aliquẽ ꝑsententiã ferire
disponis. Fundem tam̃ pͣfatum
uirũ quanto furore exasperasti.
tanta nunc dulcedine consolare.
Quia ualde iniquum est: ut qui
te plus amauerunt. ipsi te sine
causa atrociorem contra se sen

Expanded text:
admonuisse vos recolo ut in proferenda sententia esse praecipites nullatenus deberetis. Et nunc ecce cognovi quia reverendissimum virum abbatem Eusebium commota furore vestra fraternitas excommunicavitod ego valde miratus sum, ut non antiqua ejus conversatio, non aetas longa, non aegritudo diuturna ab ira vestrum animum flecteret. Quilibet enim in eo fuerit excessus, ipsa aegritudinis afflictio ei debuit pro flagello sufficere. Quem enim divina disciplina conterit, ei humana flagella addi superfluum fuit. Sed fortasse ideo excedere in tali persona permissus es, ut cautior in vilioribus fias, et diu trutines, cum aliquem per sententiam ferire disponis. Eumdem tamen praefatum virum quanto furore exasperasti, tanta nunc dulcedine consolare, quia valde injustum est, 598 ut qui te plus amaverunt, ipsi te sine causa atrociorem contra se sen
Abbreviated transcription (Latin):
osi uõbis uideam᷑ existere
precipue cũ & minꝰ habere uos¬
seruicia nouerimꝰ: ideo ioħm ui
ris eccłastici famulũ. natione sa¬
binorũ. exmassa flauiana. annorũ
plus minꝰ decem & octo. quẽ nr̃a
uoluntate diu iam possides. fr̾ui¬
tati tuȩ uire directo donamꝰ atq
concedimꝰ ita ut eum habeas.
possideas. atq uiri ꝓprietatiq¬
tue uindices & defendas. & qͥcqid
de eofacere uolueris quippe ut
libero potiaris arbitrio. Contra
quã munificentiȩ nr̃e cartulã
nunquã nos successoresq nr̃os
noueris. ẽẽ. uenturos. Hanc autẽ
donationem anotario nr̃o ꝑ
scriptam legimꝰ atq subscripsi¬
mꝰ. tribuentes etiã ñ expectata
ꝓfessione nr̃a quo uolueris tem¬
pore allegandi licentiã. stipula.¬

Expanded text:
osi vobis videamur existere, praecipue cum et minus vos habere servitia noverimus, ideo Joannem juris ecclesiastici famulum, natione Sabinum, ex massa Flaviana, annorum plus minus 1211 decem et octo, quem nostra voluntate diu jam possidetis, fraternitati vestrae jure directo donamus atque concedimus; ita ut eum habeatis, possideatis, atque juri proprietatiqe vindicetis atque defendatis, et quidquid de eo facere volueritis, quippe ut libero potiamini arbitrio. Contra quam munificentiae nostrae chartulam nunquam nos successoresque nostros noveris esse venturos. Hanc autem donationem a notario nostro perscriptam legimus, atque subscripsimus, tribuentes etiam, non exspectata professione vestra, quo volueritis tempore, alligandi licentiam, l
Abbreviated transcription (Latin):
tius naufragantib orationis ur̃ȩ
manũ tendite. & conantes ad t̾rã
uiuentiũ ꝑgere: quantis potestis
p̃cib aduiuate. Ut ñ solũ de ur̃a
uita: s etiã de ereptione nr̃a. mer-
cã trinitas dilectionẽ tuã suȩ ꝓ¬
tectionis dextera ꝓtegat. detq. a¬
tͥ cõmissũ gregẽ. orando. ad mo¬
nendo. exempla boni oꝑis osten¬
dendo: insuo conspectu recte
pascere. ut adȩt̃nę uitȩ pascua
ualeas cũ ipso quẽ pascis grege ꝑ¬
uenire. Scriptũ qͥppe.ẽ. Ques meȩ
uenient. & pascua inuenient.
Quȩ uidelicet pascua tunc inue¬
nimꝰ: quando huiꝰ uitȩ hieme
carentes. de ȩt̃ne uitȩ quasi de
noui ueris uiriditate satiam᷑.
Filio nr̃o simplicio renunciante
cognouimꝰ. lectos uł lecti stͣnia
inierichomio qđ a quodã illic
isauro constructũ. ẽ: deesse. ꝓp¬
racanas triginta. lectos.xuͥ. Preciũ
qͦq de emendis culcitis. uł naula
dedimꝰ. Quȩ dilectionẽ tuã petimꝰ

Expanded text:
tius naufragantibus orationis vestrae tius naufragantibus orationis vestrae manum tendite, et conantes ad terram viventium pergere, quantis potestis precibus adjuvate; ut non solum de vestra vita, sed etiam de ereptione nostra mercs. Sancta Trinitas dilectionem tuam suae protectionis dextera protegat, detque tibi commissum gregem orando, admonendo, exempla boni operis ostendendo, in suo conspectu recte pascere, ut ad aeternae vitae pascua 1092 valeas cum ipso quem pascis grege pervenire. Scriptum quippe est: Oves meae venient, et pascua invenient. Quae videlicet pascua tunc invenimus, quando hujus vitae hieme carentes, de aeternae vitae quasi de novi veris viriditate satiamur. Filio nostro Simplicio renuntiante cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod a quodam illic Isauro constructum est, deesse. Proprachanas XXX, lectos XV. Pretium quoque de emendis culcitris vel naula dedimus, quae dilectionem tuam petimus
Abbreviated transcription (Latin):
si dĩ uisserit facio. & ꝑhominem
meũ transmicto. Nã m postquã
nulli alteri scribo: durũ mͥ fuit
soli magistro scribere. Cui etiã di¬
cendũ. ẽ: quia catellus palatinꝰ
substantiã eiꝰ quantũ uirigantinꝰ
dicit. male ext̃minat. Cũi uix
potui imponere. ut expensas
eidẽ uirigantino inmonasterio
quo lectiõniuacat .&. laborare ñ
potest: paruũ aliqͥd de substan¬
tia matris suȩ dare debuisset.
Gr̃ Iohi abbati montiͦsyna :¬
ctatẽ uitȩ tuȩ. humilitatis
tuȩ testat᷑ epła. Unde om̃ipo¬
tenti dõ magnas grãs agumꝰ.
qr adhuc. ẽe. cognoscimus. qui ꝓ
peccatis nr̃is ualeant exorare. Nos
enĩ sub colore ȩccłastici regiminis.
mundi huiꝰ fluctib uoluimur.
Qui frequent̃ nos obruunt: sed
cęlestis gr̃ȩ manu ꝓtegente de ꝓ-¬
fundo releuam᷑. Uos gͦ qui intanta
quietis ur̃ȩ serenitate tranquil lã
uitã ducitis. & securi quasi inlito¬
re statis: nob̾ nauigantib ac po¬

Expanded text:
si Deus jusserit, facio, et per hominem si Deus jusserit, facio, et per hominem meum transmitto. Nam modo postquam nulli alteri scribo, durum mihi fuit soli magistro scribere. Cui etiam dicendum est quia Catellus palatinus substantiam ejus, quantum Virigantinus dicit, male exterminat. Cui vix potui imponere ut expensas eidem Virigantino in monasterio quo lectioni vacat, et laborare non potest, parum aliquid de substantia matris suae dare debuisset.i abbati montis Sina. Sanctitatem vitae tuae humilitatis tuae testatur epistola; unde omnipotenti Deo magnas gratias agimus, quia adhuc esse cognoscimus qui pro peccatis nostris valeant exorare. Nos enim sub colore ecclesiastici regiminis mundi hujus fluctibus volvimur, qui frequenter nos obruunt. Sed coelestis gratiae manu protegente, de profundo relevamur. Vos ergo qui in tanta quietis vestrae serenitate tranquillam vitam ducitis, et securi quasi in littore statis, nobis navigantibus, aut po
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quẽ clericũ. qͥ diceret
qr malchus ep̃s incustodia ꝓsolidis
occisus. ẽ. De qua re unũ.ẽ. qđ bre¬
uit̾ suggeras serenissimis dnĩs nr̃is
quia siego seruus eorũ in morte¬
uł langobardorũ me miscere
uoluissem: hodie langobardorũ
gens. nec regem. nec duces. nec co¬
mites haberet. atq insumma con¬
fusione. ẽẽt. diuisa. Sed qr dm̃
tuneo: in morte cuiꝰ libet hõiis
me miscere formido. Qd̃ maleꝰ
inaliqͥ afflictione. sed die qua cau¬
sam dix̃ & addi ctꝰ. ẽ. nesciente
me a bonifacio notario indomũ
eiꝰ ductꝰ. ẽ. cui &e prandiũ factũ
.ẽ. ibiq praudit. & honoratꝰ.ẽ. ab
eo. & nocte subito mortuus. ẽ.
iam dilectionẽ tuã arbitror
cognouisse. Ex hilaratũ autẽ
nr̃m ꝓ ea re dirigere uolui:
s qr iam eandẽ causam actam
existimaui. iccirco me retinui. Dom¬
no autẽ romano dilectio tua dicat
quia ꝓfelice sicut scripsit adurũ
excellentissimũ magistrũ epłas

Expanded text:
nescio quem clericum, qui diceret nescio quem clericum, qui diceret quia Malchus episcopus in custodia pro solidis occisus sit. De qua re unum est quod breviter suggeras serenissimis Dominis nostris, quia si ego servus eorum in morte Langobardorum me miscere voluissem, hodie Langobardorum gens, nec regem, nec duces, nec comites haberet, atque in summa confusione esset divisa. Sed quia Deum timeo, in mortem cujuslibet hominis me miscere formido. Malchus auin aliqua afflictione, sed die qua causam dixit, et addictus est, nesciente me, a Bonifacio notario in domum ejus ductus est, cui et prandium factum est, ibique prandit, et honoratus est ab eo, et nocte subito mortuus est, quod jam dilectionem tuam arbitror cognovisse. Exhilaratum autem nostrum pro ea re dirigere volui. Sed quia jam eamdem causam actam existimavi, idcirco me retinui. Domno autem Romano dilectio tua dicat quia pro Felice, sicut scripsit ad virum excellentissimum magistrum, epistolas,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecausa maximi pͣuaricatoris
qͥd actũ sit cognouisti. Sed
postquã serenissimꝰ domnꝰ
imꝑator iussiones transmisit. ut
ordinari minime debuisset: tt̃
a daltiorem suꝑbiã erupit. Nã
tricii qui abeo pecuniã accepunt.
eumq ita ordinari fecer̃: anto¬
ninũ subdiaconẽ & rectorem
patrimonii nisi fugisse Tocei¬
derent. Ego autẽ epłas transmi¬
si postquã eũ ordinatũ contra
rationẽ cognoui & contra con¬
suetudinem: ut missarũ solen¬
nia celebrare ñ p̃sumeret. nͥ
priꝰ a serenissimis dominis cog¬
noscerẽ qͥd de eiꝰ ꝑsona uississent.
Quȩ scripta mea publice relecta
uł inciuitate posita publice
meis dieb degenerari. Mores
autẽ meos bene habes cognitos.
quia diu porto. sed si semẽl de¬
liberauero ñ portare: contra
om̃ia ꝑicula letꝰ uado. Unde
necesse. ẽ. cũ dĩ auxilio pericu¬
lo succurrere. ne cogatur ex¬
cedendo peccare. Uide quȩ dico.
& pensa ex quanto dolore sunt.
Puenit ad me quia transmisit

Expanded text:
causa Maximi praevaricatoris quid actum sit cognovisti. Sed postquam serenissimus domnus imperator jussiones transmisit ut ordinari minime debuisset, tunc ad altiorem superbiam erupit. Nam tricii Romani ab eo praemia acceperunt, eumque ita ordinari fecerunt, ut Antonium subdiaconum et rectorem patrimonii nisi fugisset occiderent. Ego autem epistolas transmisi, postquam eum ordinatum contra rationem cognovi, et contra consuetudinem, ut missarum solemnia celebrare non praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem quid de ejus persona jussissent. Quae scripta mea publice relata, vel in civitate posita, publice meis diebus degenerare. Mores autem meos bene cognitos habes, quia diu porto; sed si semel deliberavero non portare, contra omnia pericula laetus vado. Unde necesse est cum Dei auxilio periculo succurrere, ne cogatur excedendo peccare. Vide quae dico, 726 et pensa ex quanto dolore sunt. Pervenit vero ad me quia transmisit
Abbreviated transcription (Latin):
ctenus.ẽ ꝓtracta. Admonemꝰ gͥ fr̾n
seras. sed repleto loco ipsorũ fontiũ
altare ad sacra celebranda mysteria
illic sine aliqͥ cdilatione fundet᷑.
Quatinꝰ & predictis monachis opus
dĩ securꝰ liceat celebrare: & ñ de
neglegentia ur̃a. contͣ fr̃nitatẽ
tuã nr̃ animꝰ excitetur. GREGOR¬

Expanded text:
ctenus est protracta. Admonemus igitur ctenus est protracta. Admonemus igitur inserere debeas; sed, repleto loco ipsorum fontium, altare ad sacra celebranda mysteria illic sine aliqua dilatione fundetur; quatenus et praedictis monachis opus Dei securius liceat celebrare, et non de negligentia vestra contra fraternitatem tuam noster animus excitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
osmas exuariis DIACΟΝΟ¬
ꝑiculorũ necessitatib multis
se dicit debitis obligatũ: ita ut ꝓ
eis acreditorib suis suos dicat filios
detineri. Quȩ ressi ita ẽ: nos om̃i¬
no cõmouit. Quã obrẽ hortam᷑ di¬
lectionẽ tuã. ut quia de reb paupũ
dandis agitur: causam eiꝰ cũ sũma
subtilitate ꝑquiras. & si inueneris eũ
predictis debitis ueracit̾ inuolutũ
ut ñ sit substantia unde possit hec
ipsa ꝑsoluere: predictos creditores
eius adeas. & ꝓpt̾ recolligendos filios
eiꝰ quanta cognoueris quantitate
componas. Et quia ipsa sicut dictũ ẽ.
hic non habet unde restituat: de
reb pauꝑũ ex prȩsenti nr̃a auctori¬
tate ꝑ solue. sciens qͥeqͥd illic te ꝓui¬
dente datũ fuerit. patrimonii nr̃i
pensionib ẽe. reputandũ.
nasterio scĩ andree quod .ẽ. suꝑ
mascalas. baptisteriũ ꝓpt̾ mona¬
chorũ insolentias debiusset aufermi
atq in eodem loco quo fontes sunt
altere fundari. Cuiꝰ rei ꝑfectio. ha¬

Expanded text:
osmas ex variis periculorum necessitatibus multis se dicit debitis obligatum, ita ut pro eis a creditoribus suis suos dicat filios detineri. Quae res si ita est, nos omnino commovit. Quamobrem hortamur dilectionem tuam, ut quia de rebus pauperum dandis agitur, causam ejus cum summa subtilitate perquiras; et si inveneris eum praedictis debitis veraciter involutum, ut non sit substantia unde possit haec ipsa persolvere, praedictos creditores ejus adeas, et propter recolligendos filios ejus, quanta cognoveris quantitate componas. Et quia, sicut dictum est, hic non habet unde restituat, de rebus pauperum ex praesenti nostra auctoritate persolve; sciens quidquid illic te providente datum fuerit, patrimonii nostri pensionibus esse reputandum.nasterio sancti Andreae, quod est super Mascalas, baptisterium propter monachorum insolentias debuisset auferri, atque in eodem loco quo fontes sunt altare fundari. Cujus rei perfectio ha
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cũ quofidã estis grãm habitu¬
ri. si uob̾ qđ absit fuerit cũ sa¬
cerdote discordiaꝰ Itaq ani¬
morũ tumore deposito. sic
agere causas qͦs habetis inuicẽ
studete : ut & caritas int̾ uos inte¬
merata ꝑmaneat: & alterutra
mansuete ꝓcuret᷑ utilitas. GL¬

Expanded text:
 estis gratiam habituri, si vobis, quod absit, cum sacerdote fuerit discordia? Itaque animorum tumore deposito, sic agere causas quas habetis invicem studete, ut et charitas inter vos intemerata permaneat, et alterutra mansuete procuretur utilitas.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m de quorũ desiderabamꝰ gaudẽ
concordia. scandalũ ꝓdiissẽ cogno¬
uimꝰ. Quȩ uis enim causa fuisset.
ñ usq ad hoc debuit furor erũ ꝑe.
ut armati homines uri sicut au¬
diuimꝰ in ep̃ium irruerent. & diu̾¬
sa hostili more mala cõmitterent.
atꝙ uos hȩc res a pat̾na interim¬
aritate diuideret. Numqͥd ñ po-¬
terat quelibet contentio fuerit
tranquille disponi. ut nec par¬
tiũ utilitas detrimentũ. nec sentiret
grã lesionẽͦ Cuiꝰ autẽ grauitatis.
cuiꝰ sanctitatis. cuiꝰ mansuetudinis.
nͥ uis eum doloris nimia coegisset
adhanc rem de qua uos contrista¬
tos asseritis. eiꝰ fr̃nitas nullatenꝰ
ꝑuenisset. Nos tam̃ ut hoc eo scri¬
bente comꝑimꝰ: ilico ei scripsimꝰ.
admonentes ut & oblationes ur̃as
sicut ante susciꝑet. & missas in
domo ur̃a non solũ celebrari ꝑ-¬
mitteret: sed si uelitis etiã ipse
ꝑageret. causanq suã seruata
caritate exequi debuisset. Et qͥa
nullos discordes uł fieri uolumꝰ

Expanded text:
rum, de quorum desiderabamus gaudere concordia, scandalum prodiisse cognovimus. Quaevis enim causa fuisset, non usque ad hoc debuit furor erumpere, ut armati homines vestri, sicut audivimus, in Episcopium irruerent, et diversa hostili more mala committerent, atque vos haec res a paterna charitate interim divideret. Nunquid non poterat, quaelibet contentio fuerit, tranquille disponi, ut nec partium utilitas detrimentum, nec sentiret gratia laesionem? Cujus autem gravitatis, cujus sanctitatis, cujus mansuetudinis sia nisi vis eum doloris nimia coegisset, ad hanc rem de qua vos contristatos asseritis, ejus fraternitas 825 nullatenus pervenisset. Nos tamen, ut hoc eo scribente comperimus, illico ei scripsimus, admonentes ut et oblationes vestras sicut ante susciperet, et missas in domo vestra non solum celebrari permitteret, sed si velitis, etiam ipse perageret, causamque suam servata charitate exsequi debuisset. Et quia nullos discordes vel fieri volumus
Abbreviated transcription (Latin):
Eruemt ad nos ꝙ popu¬
lonensis eccłã ita sit sa¬
sacerdotis officio destituta: Ut nec
penitentia decedentibus ibidẽ nec
bapłisma possit prestari infantibus.
Huius rer igitur tam pie rei tamq
nccessarie mole permoti: iubemus
dilectiom tue: ut huius precepti¬
oms auctoritate cõmonitus : me¬
morate eccłe uisitator accedas: Ut
Unũ cardimalẽ illic ptesbyterum
et duos ibi diacones debeas ordi¬
nare. In parrochiis Gero prefate
eccle tres similiter presbyteros:
quos tamẽ dignos ad tale offi¬
ciĩ ueneratione uite et morũm
grauitate preuideris: et quibus
in nullo obinent constituta cano¬
nice discipline: ue sctẽ cũ digna
cautela prouideatur ecclesic.¬

Expanded text:
ervenit ad nos quod Populonensis Ecclesia ita sit sacerdotis officio destituta, ut 501 nec poenitentia decedentibus ibidem, nec baptisma possit praestari infantibus. Hujus igitur tam piae rei tamque necessariae mole permoti, jubemus dilectioni tuae, ut, hujus praeceptionis auctoritate commonitus, memoratae Ecclesiae visitator accedas, ut unum cardinalem illic presbyterum, et duos debeas diacones ordinare. In parochiis vero praefatae Ecclesiae tres similiter presbyteros, quos tamen dignos ad tale officium veneratione vitae et morum gravitate praevideris, et quibus in nullo obvient constituta canonicae disciplinae, ut sanctae cum digna cautela provideatur Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
is qpͣdicti stephani lõcũ inuasit.
statuendũ .ẽ. qđ suꝑiꝰ de causa
fr̃is & coep̃i nr̃i ianuarii diximꝰ. Qđ¬
moratũ stephanũ ep̃m ꝓbata st̃.
aliqͣ uͦ doceri minime potuer̃: cauta
om̃ino consideratione pensandũ. ẽ.
utrũ leuiora capitula an certe gra¬
iuora ꝓbata suit. ut exeis qualtt̃
definitionẽ tuã firmare debeas.
possis scire. Gł osus uͦ comitiolus. si supͣ¬
scriptꝰ ep̃s innocens. ẽẽ. claruerit:
lit: ei sine aliqua dilatione restitu¬
at. Sed & quȩq se inꝑsecutione ac
iolentia eiꝰ expendisse. ł damnũ idẽ¬

Expanded text:
i praedicti Stephani locum invasit, statuendum est quod superius de causa fratris et coepiscopi nostri Januarii diximtum Stephanum episcopum probata sunt, aliqua vero doceri minime potuerunt, cauta omnino consideratione pensandum est utrum leviora capitula, an certe graviora probata sint, ut ex eis qualiter definitionem tuam formare debeas possis scire. Gloriosus vero Comitiolus, si suprascriptus episcopus innocens esse claruerit, lit, ei sine aliqua restituat dilatione. Sed et quaeque se in persecutionem ac violentiam ejus expendisse vel damnum ide
Abbreviated transcription (Latin):
ordinandũ. qͥ annis singuł ad ã¬
putandã fraudis suspicionẽ so-¬
lennit̃ suas debeat rationes expo¬
nere. Uindemiarũ uͦ tẽpr̃. idẽ clerꝰ
em̃idi uinũ de possessionib eccłȩ
tuȩ ad iusta p̃cia inquantũ uen¬
dendũ. ẽ. remediũ consequat᷑
lã satis contra rationẽ. ẽ: ut qđ
potest extraneis uenundari. cle¬
co iuri cõpetentia. & ab extraneis
indebite detinent᷑. cũ om̃i stu¬
dio seruata ciuilitate in ius ex¬
clȩ tuȩ reparare festina. ut negle¬
gens inaliqͦ uideri ñ ualeas.
Siqͥd gͥ de quocũq clerico adaures
tuas ꝑuenerit. qđ te iuste pos¬
sit offenđe: facile ñ credas. nec
aduindictã te res accendat incog
cda & tunc si qualitas rei poposce¬
rit. canonica districtio culpã
feriat delinquentis. Hec om̃ia
itaq sollicite ac mansuete studii
tui sit custodire. quatinꝰ nec tu
ꝓmissionis tuȩ uidearis immemor
extitisse. nec illi iustã contra te

Expanded text:
ordinandum qui annis singulis ad amordinandum qui annis singulis ad amputandam fraudis suspicionem solemniter suas debeat rationes exponere. Vindemiarum vero tempore idem clerus emendi vinum de possessionibus ecclesiae tuae ad justa pretia, in quantum vendendum est, remedium consequatur. Nam satis contra rationem est, ut, quod potest extraneis venundari, cleco juri competentia, et ab extraneis indebite detinentur, cum omni studio servata civilitate, in jus ecclesiae tuae reparare festina, ut negligens in aliquo videri non valeas. Si quid vero de quocumque clerico ad aures tuas pervenerit, quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognerscrutanda, et tunc si qualitas rei poposcerit, canonica districtio culpas feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi justam contra te
Abbreviated transcription (Latin):
lantiũ. quotiens illa poscunt᷑ quȩ
aratione ñ deuiant. Et idõ qr
quedã capitula quȩ seruaturũ
te clericis tuis petentib ꝓmisi¬
sti. nr̃a abeis postulam᷑ aucto¬
ritate firmare: fr̃nitatẽ. tuã
his hortam᷑ affatibꝰ. ut ea que
pͣsentia scripta continent. sine
aliqͥ debeat refragatione serua¬
re. Prumũ: ut de redditib ec¬
cłe. qͣrtã in integro portionẽ
eccłȩ tuȩ clericis scđm meritũ
ł officiũ siue laborẽ siũ. ut ipse
unicuiq dare ꝓspexeris: sine
aliqͣ pͣbere debeas tarditate. Ne
hoc uͦ qł ex fideliũ oblatione
accesserit: qͣrtã part̾ẽ in solidis
ł celario eis iuxta pristinã con¬
suetudinẽ dare ñ differas. reliqͣ
om̃ia mobilia intua retinens
potestate. Immobilia enĩ ȩc cła¬
sticis reditib aggregent᷑. ut
multiplicata quantitate: cle¬
ricorũ tuorũ qͣrtȩ dõ largiente ꝓ¬
ficiant. Tabulariũ autẽ una cũ con¬
sensu seni orũ & cleri memineris

Expanded text:
a, quoties illa poscuntur quae a ratione non deviant. Et ideo quia quaedam capitula, quae servaturum te clericis tuis petentibus promisisti, nostra ab eis postulamur auctoritate firmare, fraternitatem tuam his hortamur affatibus, ut ea quae praesentia scripta continent sine aliqua debeat refragatione servare. Primum, ut de reditibus Ecclesiae quartam in integro portionem Ecclesiae tuae clericis secundum meritum, vel officium, sive laborem suum, ut ipse unicuique dare prospexeris, sine aliqua praebere debeas tarditate. De hoc vero quod ex fidelium oblatione accesserit, quartam partem in solidis, vel cellario, eis suetudinem dare non differas. Reliqua autem omnia mobilia in tua retineas potestate; immobilia cuncta ecclesiasticis reditibus aggregentur, ut multiplicata quantitate, clericorum tuorum usibus, Deo largiente, proficiant. Tabularium autem, una cum consensu seniorum et cleri, memineris
Abbreviated transcription (Latin):
S & de ꝑsonis accusantiũ ac
testificantiũ subtilit̃ quęren¬
opinionis. aut ne in opes sint¬
specialit̃ se scire testati sunt. ł si
scriptis iudicatũ. ẽ. & partib pͣsen¬
tib sententia recitata. ẽ. Qđ si forte
hec solennit acta ñ st̃. neq causa
ꝓbata. ẽ. quȩ exilio ł depositione
digna sit: in ȩccłam suã modis
om̃ib reuocet᷑. Ii uͦ qͥ eũ c̃tra dei
riũ adagendã poenitentiã in .yͦiͣ.
m̃sib st̃ mittendi. ita sane: ut
si cuiꝗ eorũ mortis contigerit
imminere discrim̃. uiatici ei
benedictio ñ neget᷑. Ipse aut̃ qͥ eo
uiuente locũ eiꝰ temerarie ãbiit.
pͥuatꝰ sacerdotio a bom̃i ministe¬
rio eccłastico repellat᷑. atq eidẽ
dilectissimo fr̃i & coepõ nr̃o tra¬
dat᷑. ut eũ aut ipse ad nos trans
mittat: aut apud se in cꝰstodia
pͣbuere consensũ: cõmunione pri¬
uati. in .uiͬ. m̃sib ad agendã poe¬
nitentiã inmonasteriũ deputent᷑.

Expanded text:
Sed et de personis accusantium ac Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerenopinionis, aut ne inopes sintspecialiter se scire testati sunt, vel si scriptis iudicatum est, si partibus presentibus sententia recitata est. Quodsi forte hprobata est, quae exsilio vel depositione digna sit, in ecclesiam suam modis omnibus revocetur. Hi vero, qui eum contra Dei rium ad agendam poenitentiam sex mensibus mittendi sunt, ita sane, ut, si cuiquam eorum mortis contigeriimminere discrimen, viatici ei benedictio non negetur. Ipse autem qui eo vivente locum ejus temerarie ambivit privatus sacerdotio ab omni ministerio ecclesiastico repellatur, atque eidem dilectissimo fratri et coepiscopo nostro tradatur, ut eum mittat, aut apud se in custodiampraebuere consensum; communione privati in sex mensibus ad agendam poenitentiam in monasterio d
Abbreviated transcription (Latin):
Siuͦ il le qͥ locũ eiꝰ inuasit de hac
inalia ȩccła quȩ a sacerdote uaca¬
ep̃s. ad malacitanã tam̃ eccłam
nunquã aliqͦmͦ reuersurꝰ. Głosus
autẽ comitiolꝰ. qͥcqͥd pͣdictꝰ ep̃s
ꝑuiolentiã atq insecutionẽ ip¬
siꝰ expendisse. ł dãnũ ꝑtulisse. da¬
tosacram̃to firmauerit: eidẽ
epõ restituere c̃dẽnet᷑. Si aut̃ alit̃
quã ante fati ep̃i petitio continet
actũ. ẽẽ. forsitan ꝑhibet᷑. subtilit̃
cũ dĩ timore qđ iusticiȩ ordosua¬
serit: iudicandũ. Quia gͥ ste¬
phanꝰ ep̃s in odiũ suũ quȩcdã ficta.
& de falsis se capituł accusatũ.
nec aliqͥd ordinabilit̃ factũ sed
iniuste se asserit condẽnatũ:
diligent̃ quȩrendũ ẽ. Primũ:
si iudiciũ ordinabilit̃. ẽ. habitũ.
aut si alii accusatores. & alii
testes fuer̃. De inde causarũ
iure uiranclo contra eũ testi¬
moniũ dictũ. ẽ: seu scriptis
actũ ẽ. ł ipse licentiã respon¬
dendi &e defendendi se habuit.

Expanded text:
 ille qui locum ejus invasit de hac in alia Ecclesia quae sacerdote vacaepiscopus, ad Malacitanam tamen Ecclesiam nunquam aliquo modo reversurus. Gloriosus autem Comitiolus quidquid praedictus episiolentiam atque insecutionem ipsius expendisse vel damnum pertulisse dato sacramento firmaverit, eidem episcopo restituere condemnetur. Si autem aliter quam antefati episcopi petitio continet actum esse forsitan perhibetur, subtiliter cum Dei timore quod justitiae ordo suaserit judicandum. Quia ergo Stephanus episcopus in odio suo quaedam ficta, et de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est primo si judicium ordinabiliter est habitum, aut si alii accusatores, alii testes fuerunt. Deinde causarum jurejurando contra eum testimonium dictum est, seu scriptis actum est, vel ipse licentiam respondendi et defendendi se habuit.
Abbreviated transcription (Latin):
constet eũ ñ irrationabilit̾. ẽẽ de¬
positũ: eadẽ eiꝰ depositio confirmet᷑.
functꝰ. ẽ abhęrede eiꝰ quȩ abillo
iniustȩ ablata sunt sine excusati-¬
one reddant᷑¬

Expanded text:
constet eum non irrationabiliter fuisse depositum, eadem ejus depositio confirmetur,functus est, ab haerede ejus quae ab illo injuste ablata sunt sine excusatione reddant
Abbreviated transcription (Latin):
mota siuie ꝓbata. ẽ: subtilit̃ ipso
pͣsente & ꝓ se rationem reddente
querendũ. ẽ. & genꝰ causȩ & modꝰ
ꝓbationis. ut ex hoc recte colligere
ualeas. utrũ adhuc in exilio demo-¬
rari. an certe in ȩccłam. & officiũ
suũ debeat reuocari. De supͣ scripti
nulla contra eũ criminał causa
ȩccła eiꝰ ordinari presumpsit. sa¬
cerdotio priuatꝰ. ab om̃i eccłastico
abipso incustodia habeat᷑. aut
certe abeo adnos ꝑomnia trans¬
int̃fuer̃: in sex m̃sib domuci
corporis & sanguinis cõmuniõe
om̃ib reformet᷑. Si autẽ c̃omu¬
nione pͥuatis mortis contigerit
imminere ꝑicłm: benedictio eis
uiatici ñ neget᷑. Si gͥ ep̃i inpͣui

Expanded text:
bata est, subtiliter, ipso praesente et pro se rationem reddente, quaerendum est et genus causae, et modus probationis, ut ex hoc recte colligere valeas utrum adhuc in exsilio demorari, an certe in Ecclesiam suam et officium suum debeat revocari. De suprascripti nulla contra eum criminalis causEcclesia ejus ordinari praesumpsit, sacerdotio privatus, ab omni ecclesiastico ab ipso in custodia habeatur, aut certe ab eo ad nos per omnia transinterfuerunt, in sex mensibus dominici corporis et sanguinis communione omnibus reformetur. Si vero communione privatis mortis contigerit imminere periculum, benedictio eis viatici non negetur. Si autem epi
Abbreviated transcription (Latin):
ERYIHI adnos: diuersos itil
sacerdotes siciliã confugient
plurima secũ eccłarũ suarũ m¬
hortam᷑ dilectionẽ tuã. quatitꝰ
transmittens ꝑomnia siciliȩ loca
sicubi uasa sacra resq ȩccłarũ posi¬
tas incaute reppereris: eascũ summa
districtione recolligi facias. atq
adiinatas subnoticia atq de suscepto
apud singularũ ȩccłarũ deponas
epõs. apud quos usq dum pacis tẽpꝰ
expoposcerit. iuuante dño debeant
tutissime conseruari. Om̃iũ autẽ
yerũ ipsarũ. non solũ desusceptũ
cos qui eas tradunt ꝑciꝑe uolumꝰ.
sed etiã a te noticias earũ subti¬
lit̾ retineri. ut dum necesse fue¬
rit. exhac cautela iuuante dño
possint abiis quib tradunt᷑ sine
niminutione restitui:

Expanded text:
enit ad nos diversos Italiae sacerdotes Siciliam confugientes plurima secum Ecclesiarum suarum mhortamur dilectionem tuam 696 quatenus transmittens per omnia Siciliae loca, sicubi vasa sacra resque Ecclesiarum positas incaute repereris, eas cum summa districtione recolligi facias, atque adunatas sub notitia atque desuscepto apud singularum Ecclesiarum episcopos deponas, apud quos usque dum pacis tempus expoposcerit, juvante Domino, debeant tutissime conservari. Omnium autem rerum ipsarum non solum desusceptum eos qui eas tradunt percipere volumus, sed etiam a te notitias earum subtiliter retineri, ut, dum necesse fuerit, ex hac cautela, juvante Domino, possint ab iis quibus traduntur sine imminutione restitui.
Abbreviated transcription (Latin):
filiã suã a felice fuisse
quod dici nefas. ẽ. stupratã ꝓ quis
huiꝰ precepti auctoritate suffitas
ad sepontinam ciuitatẽ te ꝓficisci
necesse. ẽ. & adhibitis tͥ sapientib illic
uiris. cũ om̃i subtilitate ueritatẽ cu¬
rabis addiscere. Et si ita repꝑeris:
eĩ quã stuprauit. aut uxorẽ factis
nuptialib instrum̃tis accipiat: aut
corporalit̾ castigatũ. inmonasteriũ
cũ priuatũ cõmunione ubi poeniten¬
tiã ꝑagat dare festinabis. ita ut nul¬
la exinde ei sit quoquo mͦ egrediendi
licentia: n hoc nr̃a ꝑmiserit fortas¬
se preceptio Prȩterea quia supra scri.¬
ptus diaconꝰ de hostib se redemptũ.
ac ꝓpterea debitũ habere cõmemorat.
iddo si talẽ eiꝰ substantiã non. ẽe. cogno¬
possit sufficere: felici fr̃i & coepõ
nr̃o te imminere precipimꝰ ut eiꝰ
preciũ de eccła dare ñdifferat.
cessitate cui. ẽ. suppositꝰ lib̾ari.

Expanded text:
filiam suam a Felice fuisse, quod dici netas est, stupratam. Pro qua re hujus praecepti auctoritate suffultum ad Sipontinam civitatem te proficisci necesse est, et adhibitis tibi sapientibus illic viris, cum omni subtilitate veritatem curabis addiscere; et si ita repereris, eam quam stupravit, aut uxorem factis nuptialibus instrumentis accipiat, aut corporaliter castigarum in monasterium eum privatum communione, ubi poenitentiam peragat, tradere festinabis; ita ut nulla exinde ei sit quoquomodo egrediendi licentia, nisi hoc nostra permiserit fortasse praeceptio. Praeterea quia supradictus diaconus de hostibus se redemptum, ac propterea debitum habere commemorat, ideo si talem ejus substantiam non esse cognopossit sufficere, Felici fratri et coepiscopo nostro te imminere praecipimus, ut ejus pretium de Ecclesia dare non differat, cessitate cui est suppositus liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
ICYTres adius exclȩ ꝑtinentes
amittere non debemius: ita alie¬
nas appetere. inciuile esse nichilominꝰ
iudicamus. Et qm̃ edocti sumꝰ. quod
domus setronii notarii scẽ romanȩ
stantio tunc defensore irrationabilit᷑ ti¬
tulata ẽ: experientiȩ tuȩ pręsentis pre¬
cepti pagina demandamus. ut omni ex¬
cusationẽ uł dilatione omissa deposito
titulo. eandem domũ prȩsentiũ latri¬
ci theodore relicte ante predicti petro¬
nu. sine mora restituas: ne quod absit
uiduis inde prȩiudicium oriat᷑. unde
consolationis debent inuenire solatiũ¬

Expanded text:
icut res ad jus Ecclesiae pertinentes amittere non debemus, ita alienas appetere incivile esse nihilominus judicamus. Et quoniam edocti sumus domum Petronii notarii sanctae Romanstantio tunc defensore irrationabiliter titulatam, experientiae tuae praesentis praecepti pagina demandamus ut, omni excusatione vel dilatione omissa, deposito titulo eamdem domum praesentium latrici Theodorae relictae antedicti Petronii sine mora restituas, ne, quod absit, viduis inde praejudicium oriatur, unde consolationis debent invenire solatiu
Abbreviated transcription (Latin):
ATQue pactor et astori
Ona excellentie uestre
expertus. tanto erga
uos amore constringor: Ut
Uestra memoria de meo pe¬¬
ctore aboleri nullatenus
possit. Sed contra a morẽ
non modice contristor : ꝗr
quatenus me querere cogno¬
uistis: et ad inquictudinẽ
perduxistis: Uobis quidem
omnipotens deus qr hoc ho.¬
no animo fecistis /hona e¬¬
terna retribuat: sed me a
tanto loci huius periculo
qua liter uoluerit absoluat:
quia sicut peccata mea me¬
rebantur: non romanorum
sed longobardorum episoo¬
pus factus Cum : quorum
sinthicie spate sunt et grã
pena. Ecce ubi me patroci¬
nia uestra perduxerunt.
Oemo quotidie occupatioĩbr
pressus: et respitare nõ ua.¬
leo. Seed qui adhuc ualetis
huius mundi occupationes
fugite: quia quanto in eo
quisquis profecerit tanto
Et uideo ab amore dei am¬¬
plius descrescit. Preterea
sanctissimam clauem a be¬
ati Petri apostolorum prĩ-¬
cipis corpore gobis trans-¬
misi : que super egros mul¬
tis solet miraculis corusca¬

Expanded text:
atricio, et quaestori. Bonitatem excellentiae vestrae expertus, tanto erga vos amore constringor, ut vestra memoria de meo pectore aboleri nullatenus possit. Sed contra amorem non modice contristor, quia quietem me quaerere cognovistis, et ad inquietudinem perduxistis. Vobis quidem omnipotens Deus, quia hoc bono animo fecistis, bona aeterna retribuat; sed me a tanto loci hujus periculo qualiter voluerit absolvat, quia sicut perebantur, non Romanorum, sed Langobardorum episcopus factus sum, quorum synthiciae spathae sunt, et gratia poena. Ecce ubi me patrocinia vestra perduxerunt. Gemo quotidie occupationibus pressus, et respirare non valeo. Sed vos, qui adhuc valetis, mundi hujus occupationes fugite, quia quantum in eo quisque profecerit, tanto, ut video, ab amore Dei amplius decrescit. Praeterea sacratissimam clavem a beati Petri apostolorum principis corpore vobis transmisi, quae super aegros multis solet miraculis corusca
Abbreviated transcription (Latin):
ituri estis iudicem: qui uꝰ¬
diciariam potestatem geritis
cogitate. Solerter ergo intu¬
endum est ꝙ cuncta lucra
hic resinquimus: & solas di¬
spendiosorum Iucrorum cau¬
sas nobiscum ad iudicium de¬
portamus. Illa ergo sunt no¬
bis commoda querenda: que
nequaꝙͣ mors adimat: sed
mansura in perpetuum pre¬
sentis ute fmis ostendat. De
frumentis aut que scribitis
longe aliter uir magnificus
Citonatus asserit: quia solum¬
modo tanta transmissa sũt
que pro transacte mnlictionis
debito ad replendum sitonicũ
sufficerent. De qua re curã
gerite: quia si quid minus huc
Eransmittitur: non unus qui¬
libet homo sed cunctus simł
ꝑopulus trucidatur. Ad regẽ¬
dum uero sicilie patrimonium
talem Ut existimo uirum ddeo
auctore transmisi : cum quo rob̃
si ut ego expertus sumꝰ recta di.¬
ligitis: omnino conueniat. Qđ
autem me it uestri memor esse
debeam ad monctis: Uerũ fatcor
si ex antiqui hostis insidiis
iniusticia nulla subrepat tãtã

Expanded text:
ituri estis judicem, qui juituri estis judicem, qui judiciariam potestatem geritis, cogitate. Solerter ergo intuendum est quod cuncta lucra hic relinquimus, et solas 488 dispendiosorum lucrorum causas nobiscum ad judicium deportamus. Illa ergo sunt nobis commoda quaerenda, quae nequaquam mors adimat, sed mansura in perpetuum praesentis vitae finis ostendat. De frumentis autem quae scribitis, longe aliter vir magnificus Citonatus asserit, quia solummodo tanta transmissa sunt quae pro transactae indictionis debito ad replendum sitonicum redderentur. De qua re curam gerite, quia si quid minus huc transmittitur non unus quilibet homo, sed cunctus simul populus trucidatur. Ad regendum vero Siciliae patrimonium, talem, ut aestimo, virum, Deo auctore, transmisi, cum quo vobis, si, ut ego expertus sum, recta diligitis, omnino conveniat. Quod autem me ut vestri memor esse debeam admonetis, verum fateor, si ex antiqui hostis insidiis injustitia nulla subrepat, tantam