comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ adño discipulis dictum est.
Ecce ego uob̃cum sum omnib dieb us¬
q ad consũmationẽ scłi. oꝑe saluatum
ante aduentũ suum. quẽ h ominibus
manifestauit. Erat quippe cum moyse.
cum ysaia cum omnib scĩs. Quomodo
enĩ poterant effari sermonẽ dĩ. sine
ipsius sermonis aduentu: hec autẽ
nos qui eccłiastici sumus magis debemꝰ
aduertere. qui uolumus eundem dm̃
Sunt quidam. qui opinione sua ueterẽ
diuinitatẽ ab eã. que in xp̃o annunci¬
atur diuidant. Nos unum nouimus
dm̃. & inpreterito. & inpresenti. unum
hȩc ꝓpter hoc qđ lectũ ẽ. sermo qui fac¬
tus ẽ suꝑ hieremiã a dño dicens. Quid
gͦ dicat. & nos audiamus. Audite u̾ba
testam̃ti huius. & loquimini ad uiros
iuda. & inhabitantes hierusalem. uiri¬
uida nos sumus ꝓpter xp̃m. Nec dubiũ
ẽ. quin dñs nr̃. ex uida oratus sit. No¬
m̃en quoq ipsum uida. si iuxta scͥptu
Manus tuȩ. suꝑ dorsum inimicoꝵ tuoꝵ.

Expanded text:
illud quod a Domino discipulis dictum est: illud quod a Domino discipulis dictum est: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi , opere servatum est ante adventum suum, quem omnibus manifestavit. Erat quippe cum Moyse, cum Isaia, cum omnibus sanctis. Quomodo enim poterant effari sermonem Dei sine ipsius sermonis adventu? Haec autem nos qui Ecclesiastici sumus, magis debemus advertere, qui volumus eumdem Deum Sunt quidam qui opinione sua veterem divinitatem ab ea quae in Christo annuntiatur, dividant. Nos unum novimus Deum, et in praeterito, et in praesenti, unum Haec propter hoc, quod lectum est: Sermo qui factus est super Jeremiam a Domino dicens: quid ergo dicat, et nos audiamus. Audite verba testamenti hujus, et loquimini ad viros Juda, et inhabitantes Al. iJuda nos sumus propter Christum, non dubium est, quin Dominus noster ex Juda ortus sit: nomen quoque ipsum Juda si juxta Scripturmanus tuae super dorsum inimicorum tuorum .
Abbreviated transcription (Latin):
di u̾ba testam̃ti huiꝰ usq ad eũ locũ
in quo dr̃ conu̾si st̃ ad iniquitates pa¬
Uxta hystoriȩ quidem ueritatem ñ
do illuxisse quando u̾bum carofac¬
tum ẽ. & habitatut in nobis. Opor¬
tet autẽ nosse. qm̃ & ante quam cor-¬
pus assumeret. ad scõs quosq descen¬
derat: & post hanc p̾sentiam corpora¬
lem ad celos uictor ascendens. rurfus
ad nos ueniat. Si uis huius rei caꝑe
argumentum: ausculta qđ dicitur.
Sermo qui factus ẽ. suꝑ hieremiam
adño dicens. audi & reliqua. Quis enĩ
ẽ. bic sermo qui factus ẽ a dño. siue
ad hieremiã. siue ad ysaiam siue ad
quemlibet ꝓphetarum: An ille ẽ. qui
erat inpͥncipio apud dm̃: Ego nescio
aliud uerbum dnĩ preter eum de qͦ
dic̃ euangelista. In principio erat uer¬
gulos quosq fiat. Quid michi enim ꝓ¬
dest si descendat inmundum. & ego eũ
non habeam:. Ediu̾so autem etiam si
aduniu̾sum mundum non ueniat &¬
ego fuero similis ꝓpħarum: habeo eũ.
q sc̃oꝵ idem sermo commeauerit: &

Expanded text:
locum in quo dicitur: Conversi sunt ad iniquitates pauxta historiae quidem veritatem non ndo illuxisse, quando Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Oportet autem nosse, quoniam et antequam corpus assumeret ad sanctos quoque descendit: et post hanc praesentiam corporalem ad coelos victor ascendens, rursus ad nos veniet. Si vis hujus rei capere argumentum, ausculta quod dicitur: Sermo qui factus est super Jeremiam a Domino, dicens: Audi, et reliqua. Quis enim est hic sermo qui factus est a Domino, sive ad Jeremiam, sive ad Isaiam, sive ad quemlibet prophetarum? An ille est qui erat in principio apud Deum? Ego nescio aliud verbum Domini praeter ipsum, de quo dicit Evangelista: In principio erat Vergulos quosque fiat. Quid mihi enim prodest, si descendat in mundum et ego eum non habeam? E diverso autem etiam si ad universum mundum non veniat, et ego fuero similis prophetarum, habeo cum. idem sermo commeaverit: et
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo. ipse iusticia. ipse sc̃itas. &
cupatur: aliud significat sapientia ali¬
ud iusticia. Quando enim sapientia
dicitur disciplinam istam diuinarũ¬
rerum humanarum ꝙ instituit. qnͣ¬
clo iuisticia. distributor & iudex meri¬
toꝵ significatur: quando sc̃itas illa
uirtus descͥbitur. que credentes deo
effic̃ scõs. Ita gͦ michi & prudentiam
eius intellige cum doctrina ẽ. & de¬
monstratio bonarum aut malarum
rerum. siue neutrum. atq inhunc
mundum extendisse nunc dicit᷑ celum
attendisti. Asserit quippe extensionem
quandam ẽẽ u̾boꝵ similiter ut nunc
extenditur aut̃ anima nr̃a. que prius

Expanded text:
fortitudo, ipse justitia, ipse sanctitas et fortitudo, ipse justitia, ipse sanctitas et cupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia: quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit: quando justitia, distributor et judex meritorum significatur; quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo efficit sanctos. Ita ergo hic prudentiam ejus intellige cum doctrina est et demonstratio bonarum aut malarum rerum, sive neutrarum, atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coeluattendisti. » Asserit quippe extensionem quamdam esse verborum, similiter ut nunc Extenditur autem et anima nostra quae prius
Abbreviated transcription (Latin):
quent̃ dr̃ erigens ẽ. Peccator quicumq
ẽ. inorbe isto ante erectionẽ cecidit. Si
aut̃ cecidit.: consequent̾ erigendus fuit.
slemo quippe sine casu subleuatur Si
autẽ erectus ẽ. uideamus que riuna pre¬
cesserit. Onĩs corriuimus per peccatum
in orbem terrarum. Et dominus quietͣi¬
git allisos. eleuauit nos iacentes. In
adam om̃s morimur. atqita corruit
orbis terrarum. & indiget erectione :
ut in xp̃o om̃s unuficemur. Igitur du¬
plicem intellectum de orbe tradunus.
unum quomͦ singule anime aut ha¬
bitate siit aut deserte. alterum. qͦmͦ
uniu̾sus orbis parit̾ ceciderit & insua
prudentia extendit celum : ⁊ Ion for¬
tuito prudentia inceli extensione as¬
sumpta ẽ In uenies & in prou̾biis dic¬
tum. Ds sapientia fundauit terram.
p̃parauit aut̃ celos prudentia. Est ergo
aliqua prudentia. dĩ quam nolo ut ex¬
tra xp̃m requiras. omnia quippe que
dĩ sunt xp̃s ẽ. ipse sapientia etus. ipse

Expanded text:
quenter Deus erigens praedicetur. Quicunque quenter Deus erigens praedicetur. Quicunque est in orbe isto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, consequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine casu sublevatur: si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit. Omnes corruimus per peccatum in orbem terrarum, et Dominus qui erigit elisos , elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur, atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectionis, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus: unum quomodo singulae animae aut habitatae sint aut desertae, alterum quomodo universus orbis pariter ceciderit. « Et in sua prudentia extendit coelum: » non fortuito sapientia in coeli extensione assumpta est; invenies et in Proverbiis, dictum: « Deus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . » Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
& uere inscͥpturis dicuntur. in anima
tres sp̃s postulat dicens. Spũ pͥncipali
confirma me spĩn rectum in noua in
ame. Qui sunt isti tres sp̃c: Principalis
sc̃s ẽ. Hec inad ꝓbationẽ eiꝰ rei diximus
qdđ habitatus ẽ orbis terrarum. & insapi¬
entia dĩ fabricatus sit. Sapientia quip¬
pe auxiliabit᷑ iustum suꝑ decem potesta¬
tem habentes inciuitate. Sapientiam
autẽ & clisciplinam qui abicit infelix ẽ.
& uana spes eiꝰ. & labores euis insensati.
& in utilia oꝑa eius. ait sapientia que
titulo scͥbitur salomonis. Idc̾co qnͣtũ
possumus laborare nitamur ut habita¬
ta anima nrã. a sapientia dĩ erigatur
Cecidit quippe. & desublimi corruit.
uenientib nob̾ in locum istum miseri¬
arum cecidit habitata nr̃ã post quã
peccauimus iniq fecimus. in iuste egi¬
mus. impie gessimus & post ruiam in¬
diget erectione. Si aut̃ non uis ista sen¬
tentia cominuni adduci. totitis orbis q̃¬
ramus ruinam. post casum eius conse¬

Expanded text:
 varie in Scripturis dicuntur, in anima tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in a me . » Qui sunt isti tres spiritus? Principalis nctus. Haec in approbationem ejus rei diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit infelix est, et vana spes ejus, et labores ejus insensati, et inutilia opera ejus, » ait sapientia quae titulo inscribitur Salomonis. Idcirco quantum possumus labore nitamur, ut habitata nostra a sapientia Dei erigatur: cecidit quippe et de sublimi corruit; venientibus nobis in locum istum miseriarum; cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus, et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, ut post casum eis conse
Abbreviated transcription (Latin):
uidi clum̃ sabaoth secdentẽ suꝑ sedem ex¬
celsam &e eleuatam. Uidit & hieremias qͦ¬
modo deus regnat: ppt̾ qͦd głificans eũ
ait. Thronus głe exaltatus ab initio locꝰ:
scĩficatio nrã. Siue dexpõ uolueris istam
telligere non peccabis. siue de patre non

Expanded text:
inum Sabaoth sedentem super sedem excelsam et elevatam. Vidit et Jeremias quomodo Deus regnat, propter quod glorificans eum ait: Thronus gloriae, exaltatus ab initio locus, sanctificatio nostra. Sive de Christo volueris ista intelligere, non peccabis, sive de Patre, non
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ quia uenerunt tempora eiꝰ. ape¬
rite apothecas eiꝰ manifestum quia ter¬
ra chaldeoꝵ sunt. Sunt aut̃ apothece
chaldeoꝵ doctne natiuitatum. Scruta¬
mini eam quasi speluncam. & disꝑgite.
Qui respuit subputationẽ natalium qͥ
ueritatis sermone utitur adu̾sum eas.
qui ostendit nicħ eorum que mathema¬
tici dicunt uerum ẽẽ. qui docet inscru¬
tabilia iudicia dĩ. nec ea posset ab om̃ib
sunt cause eoꝵ que fiunt suꝑ terram.
dunt: iste ex sequitur p̃ceptũ dii di¬
centis. disꝑdite eam. Quid aut̃ sit hoc
qđ seguitur ñ fiant eiꝰ reliquie. queren¬
dum ẽ. Ne aliqua inquit recindatis
chaldeoꝵ aliqua reseruetis. ob id iubeo
ne pusillum quid̃ reluiquatis inea ex¬
siccate om̃s fructꝰ eius. Quis itabeatꝰ
ẽ ut possit exsiccare õs fructꝰ t̾re chalde¬
orũ. & descendunt in occisionẽ. Ue eis qr ue¬
nit dieᷤ eoꝵ ⁊ ẽ tẽpꝰ uindicte eorũ. Post hec

Expanded text:
perite apothecas ejus. Manifestum est, quia terrae Chaldaeorum. Sunt autem apothecae Chaldaeorum, doctrinae nativitatum. Scrutamini eam quasi speluncam, et disperdite eam. Qui respuit supputationem natalium: qui veritatis sermone utitur adversum eam: qui ostendit nihil eorum, quae mathematici dicunt, verum esse: qui docet inscrutabilia judicia Dei, nec ea posse ab hominibusunt causae eorum quae fiunt super terram, dunt, iste exsequitur praeceptum Domini dicentis: Disperdit eam. Quid autem sic hoc quod sequitur, Non fiant ei reliquiae, quaerendum est. Ne aliqua, inquit, rescindatis Chaldaeorum, aliqua reservetis. Ob id jubet, ne pusillum quidem relinquatur in ea. Exsiccate omnes fructus ejus. Quis ita beatus est, ut possit exsiccare omnes fructus terrae Chaldaeorum, et descendant in occisionem? Vae eis, quia venit dies eorum, et est tempus vindic
Abbreviated transcription (Latin):
diximus de parabolis babylonis. de
uiris babylonis. de semine babylonio.
Non sit & qui resaluetur desemine ba¬
bylonis. Retribuite ei uixta oꝑa eius
scd̃m omnia que fec̃ & facite ei: quia
nes nequam resistentes pietati. & fid̾i
uere. habes inte babylonios. S faciun¬
mundatus ad hierłm trang̃di ciuitatẽ
scła seculorum amer.

Expanded text:
diximus de parvulis Babyloniis, de diximus de parvulis Babyloniis, de viris Babyloniis, de semine Babylonio. Non sit et qui resalvetur de semine Babylonis, retribuite ei juxta opera ejus, secundum omnia quae fecit, et facite ei, quia nes nequam resistentes pietati et fidei verae, habes in te Babylonios. Sed fac vinmundatus in Jerusalem transgredi civitatem saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
De lns nunc ꝓpħat qui mores patrios re
Tale enum quiddam significatur ineo qd̃
dic̃. uox fugientium & resaluatoꝵ de terra
babylonis. Utinam & urã o cathecumini
uox fugientiũ eẽt de babylone fugientium
uitia. fugientium peccata. uox enun fu¬
gientium & resaluatoꝵ: Non sufficit fu¬
gere de terra babylonis. s &e resaluari ex
terra baby lonis ad anmuntiandum insyon.
uindictam dño deo nrõ. ut fugientes de
t̾ra babylonis. ueniatis ad syon specula
insyon id ẽ. eccłiam. uindictam ad nõ dõ
urõ. Uindictam populi eiꝰ de nunciate
inbabylone multis: omni intendentiar¬
cum. Significant̾ positum ẽ. multis mul¬
ti enim sunt. qui inbabylone sunt: in hie¬
rusalem uͦ pauci. Non enim id cͥco ait.
his qui ex parte erant dictum ẽ. pauci
estis ab omnib gentib. Intellige porro
& hoc: pauci qui saluantur. S & illud
contendite intrare ꝑ angustam portã.
cum. Non sit exea qui saluetur. Disp¬
dite interficite omma babylonis. Nuꝑ

Expanded text:
De his nunc prophetat, qui mores patrios relTale enim quiddam significatur in eo, quod dicit: Vox fugientium et resalvatorum de terra Babylonis. Utinam et vestra, Catechumeni, vox fugientium esset de Babylone, fugientium vitia, fugientium peccata. Vox enim fugientium et resalvatorum. Non sufficit fugere de terra Babylonis, sed et resalvari ex terra Babylonis ad annuntiandum in Sion vindictam Domino Deo nostro, ut fugientes de terra Babylonis veniatis ad Sion, speculatin Sion, id est, Ecclesiam, vindictam a Domino Deo nostro. Vindictam populi ejus denuntiate in Babylone multis, omni intendenti arcum. Significanter positum est, multis; multi enim sunt, qui in Babylone sunt, in Jerusalem vero pauci. Non enim idcirco, ait,his, qui ex parte Dei erant, dictum est: Pauci estis ab omnibus gentibus. Intellige porro et hoc: Pauci sunt qui salvantur. Sed et illud: Contendite intrare per angustam portam. cum. Non sit ex ea qui salvetur: disperdite, interficite omnia Babylonis. Nuper
Abbreviated transcription (Latin):
oportet letari si talis quis fuerit ut no¬
men eius scͥbatur incelis. Et quomodo
iustoꝵ nomina insuꝑiorib conscͥbunt᷑.
sic econtrario qui conu̾santur terrene.
qͥ non ꝑ tͣnseunt terram edom. sed
agros terre edom uineas possidentisc¬
buntur no mina. quasi relinquentiũ
dm̃ super terram. Confundantur
discedentes suꝑ terram scribanturꝰ iuo
enim metro mensi sunt reme tietur eis.
Ipse sibi unus quisq causa ẽ: ut scͥbat᷑
suꝑ terram. Si celestia requirat int̾ra.
si semꝑ anima eius de istius mundine¬
gotiis estuet. que uidentur scło bona
si uͦ audiens iħm loquentẽ. nolite uob
thesaurizare thesauros suꝑ terram uͥ
tinea & uermis exterminat. & ubi fu¬
res effodiunt & furantur: s thesauriza¬
te uobis thesauros incȩlo. Qui thesau¬
rizauerit sibi incelo. ipse sibi causa ẽ.
ut scͥbatur in celis. hȩc ppt̾ id qđ dictũ
ẽ: suꝑ t̾ram scribantur. Causamq com¬

Expanded text:
oportet laetari si talis quis fuerit, ut nooportet laetari si talis quis fuerit, ut nomen ejus scribatur in coelis. Et quomodo justorum nomina in superioribus conscribuntur, sic econtrario eorum qui conversantur terrene, qui non pertranseunt terram Edom, sed agros terrae Edom et vineas possident, scribuntur nomina quasi relinquentium Deum super terram. Confundantur discedentes, super terram scribantur. Quo enim metro mensi sunt, remetietur eis ipsis . Sibi unusquisque causa est, ut scribatur super terram, si non coelestia requirat in terra, si semper anima ejus de istius mundi negotiis aestuet, quae videntur saeculo bona. Si vero audiens Jesum loquentem: Nolite vobis thesaurizare thesauros super terram, ubi tinea et vermes exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur, sed thesaurizate vobis thesauros in coelo : qui thesaurizaverit 791 sibi in coelo, ipse sibi causa est, ut scribatur in coelis. Haec propter id quod scriptum est: Super terram scribantur; causamque com
Abbreviated transcription (Latin):
xpc̃ ẽ. quia & ille scĩficans. & nos scĩfica¬
ti exuno. om̃s sumus sustentatio isrł. Sic̃
ipse iusticia iħs. ipse ueritas. ipse scĩficatõ.
similiter ipse etiam sustentatio. & non ẽ.
inse non habet. xpm̃ Ipse ẽ enĩ susten¬
tatio isrł. Si aut̃ & ad patrẽ hoc retuleris.
non impie intelligis. Dñe om̃s qui dereliq̃rt̃¬
te confundantur. discedentes. Unus quis¬
q nr̃m quando peccat. ꝑea que peccat¬
relinquit &e patrem. In uistus a iusticia.
longe ẽ. pollutus a scĩmonia bellator a¬
pace. Et qui sub potestate ininici ẽẽ in¬
cipit: a redemptione sit alienus. Et qui
extͣ sapientiam dĩ ẽ: sapientiam dĩ dere¬
u̾si qui te derelinquunt confundant᷑
discedentes. hoc ẽ quantum te desert̾
tantum confundantur discedentes. Suꝑ
terram scͥbant᷑. Om̃s homines descͥbim¬
tur. Scĩ incelo: peccatores suꝑ terram
Dic̃ addiscipulos iħs gaudete autẽ qͥa
nomina urã scͥpta sunt incelis. Igitur &¬

Expanded text:
 est: Quia et iste sanctificans, et nos sanctificati ex uno omnes sumus . Sustentatio Israel. Sicut ipse justitia Christus, ipse veritas, ipse sanctificatio, similiter est ipse etiam sustentatio. Et non estin se non habet Christum: ipse est enim sustentatio Israel. Si autem ad Patrem et hoc retuleris, non impie intelligis. Domine, omnes qui te derelinquunt, confundantur discedentes . Unusquisque nostrum quando peccat, per ea quae peccatrelinquit et Patrem. Injustus a justitia longe est, pollutus a space, et qui sub potestate inimici esse incipit, a redemptione fit alienus, et qui extra sapientiam 790 Dei est, sapientiam Dei dereversi qui te derelinquunt, confundantur discedentes, hoc est, quantum deserunt, tantum confundantur discedentes. Super terram scribantur. Omnes homines describuntur, sancti in coelo, peccatores super terram. Dicit ad discipulos Jesus: Gaudete autem, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
resideat confusionis. Et capieris babylon.
& non cognoscis. inuentaes & comp̾hen¬
sa quia aduo restitisti. Ergo ne sola ba
tes dum creatore deserto. ydola uenera¬
te sunt dño restiterunt:. An figuraliter
in hierłm peccatores inbabylone erant.¬
& si peccabant hierosolimite. mitteban¬
tur inbabylonem. Et sic conu̾tebant᷑
adpenitentiã iubabylone consistentes.
iterum regrediebant᷑ inhierłm. Capit᷑
gͦ babylon & ñ cognoscit babylon. legi¬
quippe dĩ non subicitur neq enĩ potest
hensa ẽ. & ob id comp̃hensa ẽ. cum in¬

Expanded text:
resideat confusionis. Et capieris, Babylon, resideat confusionis. Et capieris, Babylon, n cognoscis; inventa es, et comprehensa, quia Domino restitisti. Ergone sola Babtes, dum, creatore deserto, idola veneratae sunt; Domino restiterunt? An figuraliter in Jerusalem, peccatores in Babylone erant. Etsi peccabant Jerosolymitae, mittebantur in Babylonem, et sic convertebantur ad poenitentiam in Babylone consistentes. Sancti vero regrediebantur in Jerusalem. Capitur ergo Babylon, et non cognoscit. Babylon quippe legi non subjicitur, neque enim potest ehensa e
Abbreviated transcription (Latin):
quando maneo inconfusus assumens
rationẽ que me confirmet & roboret.
tunc mͥ accidit id qł dictum ẽ. facta ẽ
in exterminiũ babylon hoc ẽ. uniu̾sa
confusio. fu̾nt aut̃ ista idẽ. confringi
& conteri malleum omnis terre. & de¬
moliri babylonẽ: cũ gentes suꝑ ponun¬
tur malleo & babyloni. Scͥptum ẽ enĩ:
ingentib suꝑ ꝑonunt᷑ tͥ. hoc ẽ. hi qui
degentib sunt suꝑ ponent᷑ tͥ. obabylon:
Suꝑ ponentur t̾. omallee ut confrin¬
garis & conteraris. Quando ista facta
euangelium cunctis gentib p̃dicatũ ẽ.
Tunc suꝑ positi sunt pater & filius &¬
sp̃c sc̃ĩ babyloni & malleo unu̾ise terrȩ:
& impletum ẽ. hoc quod scͥptum ẽ in
gentib suꝑ ponentur tͥ. & capieris ba¬
bylon &e non cognoscis. Utinam cape¬
retur babylon & ꝑsingulos nr̃m. Exan¬
teriorib aut̃ p otest intelligi captuui¬
tas babylonis. quando capta suffodit᷑̃
subũtitur de solatur ut nicħ in nobis

Expanded text:
quando maneo inconfusus, assumens quando maneo inconfusus, assumens rationem, quae me confirmet, et roboret, tunc mihi accidit quod dictum est: Facta est in exterminium Babylon, hoc est universa confusio. Fiunt autem ista, id est, confringi, et conteri malleum omnis terrae, et demoliri Babylonem, cum gentes superponuntur malleo, et Babyloni. Scriptum est enim: In gentibus superponentur tibi, hoc est, ii qui de gentibus sunt superponentur tibi, o Babylon, superponentur tibi, o mallee, ut confringaris et conteraris. Quando ista facta , cum Evangelium cunctis gentibus praedicatum est, tunc superpositi sunt Pater et Filius terrae, et impletum est hoc quod scriptum est: In gentibus superponentur tibi, et capieris, Babylon, et non cognoscis. Utinam caperetur Babylon et per singulos nostrum. Ex anterioribus autem potest intelligi captivitas Babylonis, quando capta suffoditur, subvertitur, desolatur, nihil in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Timor clĩ fac̃ nos non timentes ⁊abulũ.
nichil ab eo
ꝑ peti. s & dicẽ ñ tantũ
generalit̾er:
uerum & de nobis ipsis.
quomodocon fractus ẽ. & contritus
malleus uniꝰ uerse terre. Iuo autẽ
confracto & commninuto: babylon fit.
in exterminium nec prius confusionis.
ciuitas dissipatur. quam malleus uniuer¬
se terre confringatur & conteratur. Unde
& mirabilit̾ & p̾claro ordine ppħa. usus
ẽ. dicens. quomodo confractus ẽ. & contri¬
tus malleus uniu̾se terre : Quomͦ facta
ẽ. in exterminium babylon: Quod pͥmũ
factum ẽ. pͥmũ enarrauit. Quod scd̃m.
consequent exposuit. Et hoc oportet ꝑ
singulos scoꝵ uł scͥpturarũ obseruarẽ
sermones. Q uomodo itaq fit mexter¬
minium babylon: Quando extermi¬
natur omnis confusio de anima m̃a
neq ulteruis me confundit mors filii
aut obitus uxoris. cũ ñ ẽ. qui me ir¬
ritet & prouocet ad tristiciam. ad iram
ad concupiscentiam. ad uoluptatem

Expanded text:
Timor Dei facit nos non timentes Zabulum, Timor Dei facit nos non timentes Zabulum, nihilque ab eo perpeti, sed et dicere non tantum generaliter, verum et de nobis ipsis: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Illo autem confracto, et comminuto, Babylon fit in exterminium: nec prius confusionis civitas dissipatur, quam malleus universae terrae confringatur, et conteratur. Unde et mirabiliter et praeclaro ordine propheta usus est dicens: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Quomodo facta est in exterminium Babylon? Quod primo factum est, primum enarravit: quod secundo consequenter exposuit. Et hoc oportet per singulos Scripturarum observare sermones. Quando itaque fit in exterminium Babylon? Quando exterminantur omnes confusiones de anima mea, neque ulterius me confundit mors filii, aut obitus uxoris: cum non est qui me irritet, et provocet ad tristitiam, ad iram, ad concupiscentiam, 775 ad voluptatem,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit instante. tunc contritus ẽ. ñ solũ
confractꝰ ut pͥmũ masieus uniu̾se terre
Et quia contritus ẽ qui fuerat.: ante con¬
fractus ẽ malleus uniũse terrȩ. Id cͥco
&e ꝑ unũ quẽq nr̃m confringitur qͥd̾
quando introducimur inȩcoliam & ꝓ
minuit᷑ quando ad ꝑfectum uenerimꝰ.
Quod si dubitas quis conterat ⁊ abulũ
ad ꝑ fectum uenientib nob̾ audi apłm
benenedictione quadam benedicentẽ
uistum atq dicentẽ. Ds̃ aut̃ conteret
sathanan sub pedib ur̃is uel ociteR.
Animalis ẽ iste malleus. fõrtasse nc̃
furit adu̾sum nos. & querit quia ista
de eo pandimus & conterit᷑ a nobis ne¬
q enim confringitur tantum. & non
etiam conterit᷑ ꝑ nos: confringere nos
contrario. & conterere. Et multos qͥd̃
contruut. qui non attenderunt sibi
neq custodia seruauerunt cor suum.
Uerum nos confidentes indeo creden¬
tes inxpõ dĩ. non timeamus ⁊ abulũ

Expanded text:
venit instante, tunc contritus est, non solum venit instante, tunc contritus est, non solum confractus ut primum, malleus universae terrae. Et quia contritus est, qui fuerat ante confractus, malleus universae terrae, idcirco per unumquemque nostrum confringitur quidem quando introducimur in Ecclesiam, eminuitur, quando ad profectum venimus. Quod si dubites conteri Zabulum ad profectum venientibus nobis, audi Apostolum benedictione quadam benedicentem justum, atque dicentem: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter . Animalis est iste malleus, fortasse nunc furit adversum nos, et quaerit quia ista de eo pandimus, et conteritur a nobis neque enim confringitur tantum, et non etiam conteritur per nos, confringere nos econtrario et conterere. Et multos quidem contrivit eos, qui non attendunt sibi, neque custodia servaverunt cor suum. Verum nos confidentes in Deo, credentes in Christum Dei, non timeamus Zabulum.
Abbreviated transcription (Latin):
iste. qui uniu̾̃sȩ terrȩ malleum confrege¬
gerit & contriuerto. Et Idicam non
p otuisse moysen confrm I gere. atq
conterere malleum uni Iuerse terre.
neq ante eum abrahã. neꝙ post eũ
iħii naue. neq alium quẽ quam ꝓpħar̾.
Quis gͦ potuit talem tantumq malleũ.¬
& uniu̾se terre malleum confringere. &
atq contriuit malleum uniu̾se terrez &
hoc nunc admirans inspũ scõ ꝓphetes ait.
Quomodo confractus ẽ. & contritꝰ malleꝰ
unui̾sȩ terix : Primo confractus ẽ: de in¬
de contritus. Et qm̃ repperi saluatorem
ẽẽ. qui confregerit malieum uniu̾se t̾rȩ
& contriuerit eum. ueniam ad euange¬
lum & uideam pͥmam temptationẽ¬
quando dix̃ ei ⁊ abulus. ista omnia tibi
dabo si procidens adoraueris me. & re¬
liqua. & dicam quia illo tempore ñ con¬
triuerit iħs malleum uniu̾se terre: s
tantum confregit eum. Cum uͦ recessit
ab eo usq ad tempus & temp̃r postea

Expanded text:
iste, qui universae terrae malleum confreiste, qui universae terrae malleum confregerit et contriverit: et dicam Moysen non potuisse confringere atque conterere malleum universae terrae, neque ante eum Abraham, neque post eum Jesum Nave, neque alium quemquam prophetarum. Quis ergo potuit talem, tantumque malleum universae terrae confringere, et atque contrivit malleum universae terrae. Et hoc nunc admirans in Spiritu Sancto prophetes ait: Quomodo confractus, et contritus est malleus universae terrae? Primo confractus est, deinde contritus. Et quoniam reperi Salvatorem esse, qui confregerit malleum universae terrae et contriverit eum, veniam ad Evangelium, ut videam primam tentationequando dixit ei diabolus: « Ista omnia tibi dabo si procidens adoraveris me, » etc. ; et dicam, quia illo tempore non contrivit Jesus malleum universae terrae, sed tantum confregit eum. Cum vero seceab eo usque ad tempus, et tempore postea
Abbreviated transcription (Latin):
istum intellectum. Iuud quoq animad¬
uertendum ẽ. uniuse terre malleum:
quia adũsum cuncta terrena potenti¬
am suam exerceat ⁊abulum ẽẽ. Posse
aut̃ etiam minorẽ. malleum intelligi. qͥ
ñ uniu̾se terre sit malleus. s illius ut
ita dicam. & illius partis terre. Et qͥł¬
cum una aliqua contraria fortitudo mͥ
repugnat. & conluctatur mecum. non
ualens cum uniu̾sis simul hominib con¬
g̃di ut ⁊ abulus. tunc ẽ quid̃ malleus in
me. s non uniu̾se terre malleus: uerum
ut ita dicam. mee tantum malleus terre.
Confracto aut̃ & contrito malleo uniu̾se
terrȩ. quid neceẽ ẽ. arbitrari de malleo
partium terre: Simulq estimo admira¬
tione dignum. qm̃ uniuu̾ise terrȩ malleꝰ
comimutꝰ sit Quid enim magnũ. si
fractus fuisset. & contritus malleus par¬
tium terre. S uere nunc admirandũ ẽ.
quia unu̾ise terre. malleus confractus
atq contritus ẽ. Post hec quero qui sit

Expanded text:
istum intellectum, illud quoque animadistum intellectum, illud quoque animadvertendum est, universae terrae malleum, quia adversum cuncta terrena potentiam suam exerceat, Zabulum esse: posse autem etiam minorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, ut ita dicam, et illius partis terrae. Et siquidem una aliqua contraria fortitudo mihi repugnat, et colluctatur mecum, non valens cum universis simul hominibus congredi, ut Zabulus: tunc est quidem malleus in me, sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, meae tantum malleus terrae. Confracto autem et contrito malleo universae terrae, quid necesse est arbitrari de malleo partium terrae? Simulque existimo admiratione dignum, quoniam universae terrae malleus sit comminutus. Quid enim magnum, si fractus fuisset, et contritus malleus partium terrae? Sed vere nunc admirandum est, quia universae terrae malleus confractus atque contritus est. Post haec quaero quis sit
Abbreviated transcription (Latin):
res sunt. Idc̾co etiam si heri malleator
eras. & inmanu malleum continebas.
minc discens quia acain frĩcida orian¬
tur maueatores. Proice malleum d̾ ma¬
nu tua. & tñsinigra ad meliorẽ quȩ spi¬
ritualis ẽ. generationẽ: sed et enos. & reli¬
quoꝵ qui scͥpturarũ laudib efferunt᷑.
Uerũtam̃ finis mallei confractio ẽ: atq
contritio. Sciendum quidẽ qm̃ ꝓphe¬
tatus. nunc malleus ⁊abulus sit: malle¬
us ñ partis alicuuis terre s uniu̾se t̾rȩ
pro eo quod inomni terra malicia eiꝰ
disꝑsa sit. & ubiq malletis iste inoꝑe
tur. Est aut̃ etiam hoc dicendũ zabu¬
lum uniu̾se terrȩ malleum ẽẽ. non ce¬
li malleum Heq enim tenuiori sub¬
stantiȩ conuenit malleus. s crassiori. Si
portas imaginẽ terreni. malleus te qͥa
terrenus es. ꝑcutit. Si peccas. & terraes
& interram uadis. exꝑieris malleum
uniu̾se terrȩ etiam̃ inte oꝑantẽ. Iuxta

Expanded text:
res sunt. Idcirco si heri malleator res sunt. Idcirco si heri malleator eras, et in manu malleum continebas, nunc discens, quia a Cain fratricida oriuntur malleatores, projice malleum de manu tua, et transmigra ad malleatorum, quae spiritalis est, generationem, sicut Enos et reliquorum, qui Scripturarum laudibus efferuntur. Verumtamen finis confractio est atque contritio. Est sciendum quidem, quoniam prophetatus nunc malleus Zabulus sit, malleus non partis alicujus terrae, sed universae terrae, pro eo quod in omni terra malitia ejus dispersa sit, et ubique 773 malleus iste malum operatur. Est autem etiam hoc dicendum, Zabulum universae terrae malleum esse, non coeli malleum. Neque enim tenuiori substantiae convenit malleus, sed crassiori. Si portas imaginem terreni, malleus te, quia terrenus es, percutit; si peccas, et terra es, et in terram ibis, experieris malleum universae terrae et in te operantem. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑarent᷑ ad militiȩ bellum. Et qm̃ malle¬
us inuenit᷑ contraria fortitudo. & draco
incus imꝑducibilis. istius mͦi sẽꝑ inscͥp¬
turis malleo uł quacumq alia mat̾ia
compositũ nom̃ assummens instabo ser¬
moni. Cai generauit filios. s de cain or¬
tus ẽ. faber aeris & ferri. Ergo ut ⁊ abulꝰ
qui omnium temptationum oꝑator est.
malleꝰ dicitur. ita qui mnstrat malleator
ẽ. filius caim. Quotiens cũq intemptatio¬
nẽ incideris. scito malleum diabolum ẽẽ
& malleatorem eum. ꝑ quẽ & zabulus
insequitur uelut inproditione saluato¬
ris malleus ⁊ abulus: malleator uida fu¬
it Et multi erant malleatores & intem¬
pore illo quo dñs passus ẽ. clamantes.
tolle tolle de t̾ra talẽ. crucifige. crucifige
eum. Omnia malleatorib plena sunt. Eͦt¬
quot enim inactu suo zabulum suscipiut̃
& ministrant ei ad probandũ iustum &
in uistum coarguendum om̃s malleato¬

Expanded text:
aeparentur ad militiae bellum. Et quoniam malleaeparentur ad militiae bellum. Et quoniam malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripturis malleo, vel quacumque alia materia compositum nomen assumens, instabo sermone: Cain generavit filios, et de Cain ortus est faber aeris et ferri. Ergo ut Zabulus, qui omnium tentationum operator est, malleus dicitur: ita qui ministrat, malleator est filius Cain. Quotiescumque enim in tentatione incideris, scito malleum Zabulum esse, et malleatorem eum, per quem te Zabulus insequitur. Velut in proditione Salvatoris malleus Zabulus, malleator Judas fuit. Et multi erant malleatores in tempore illo, quo Dominus passus est, clamantes: tolle de terra talem: crucifige, crucifige eum. Omnia malleatoribus plena sunt. Quotquot enim in actu suo Zabulum suspiciunt, et ministrant ei ad probandum justum, et injustum coarguendum, omnes malleato
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑ cutiente me confringar & conte¬
rar: cum uictus quia non sim ad amaᷤ
ancerte uerus adamas ostendar. Si uͦ¬
ingruentib ꝑsecutionib ꝑiculis temp¬
tationib. non tam contritus fuero ad
ictus mallei quam probat᷑: ad amas¬
ostendar. Et tu ipse ꝑ curre scͥpturas.
& quere si qđ potes inuenire uestigiũ
bene a deo ꝑ mitti: ut malleus ꝑcutien¬
da ꝑcutiat. Uerbi grã dictum sit: ad
intelligentiam enim obscurioꝵ sumun¬
tur exempla : Si malleus non ẽẽt. non
eẽt & tuba productilis quȩ iuxta legẽ
ad sollempnitates dĩ excitat. que au¬
dientium animos clangore suo accen¬
dit adbellum. Necessarius ẽ. malleus
ut tuba ꝓductilis fiat. Multa cooꝑatꝰ
est iste malleus tube ꝓductili paulo. ut
eum ꝑuaria temptamenta ꝓ duceret. & ap¬
probaret quia illesus possit excludi. figu¬
ramq assumere tube magnisone non in¬
incertum dans uocẽ in audientes. ut p̃¬

Expanded text:
et percutiente me, confringar et conteet percutiente me, confringar et conterar, convictus, quia non sum adamas, an certe verus adamas ostendar, si ingruentibus persecutionibus, periculis, tentationibus, tam contritus fuero ad ictus mallei, 772 quam probatus. Et tu ipse percurre Scripturas, et quaeres, si quod potes invenire vestigium, bene a Deo promitti, ut malleus percutienda percutiat. Verbi gratia dictum sit ad intelligentiam enim obscuriorum sumuntur exempla, si malleus non esset, non esset tuba productilis, quae juxta Legem ad solemnitates Dei excutiat, quae audientium animos clangore suo accendit ad bellum. Necessarius est malleus, ut tuba productilis fiat. Multa cooperatus est iste malleus tubae productili Paulo, ut eum per varia tentamenta produceret, et approbaret, quia illaesus posset excudi, figuramque assumere tubae magnisonae, non incertam dans vocem in audientes, ut pr
Abbreviated transcription (Latin):
tiones tritum uulgi sermone pu̾biũ
ut de his qui anxietatib & ingentib
malis p̾munt᷑ dicant int̾ malleum
sunt & incudem. Tu aut̃ hoc referꝰ
ad ⁊abulum. & drachonem. qui istuis¬
modi semꝑ inscͥpturis ꝓuarietate cau¬
sarum nominib insigniuntur. & dicis
quia sc̃s qui quasi murus adaman¬
tinus uł inmanu dni ad amans est.
ñ curet neq de malleo. neq de incu¬
de. s quantum plus cesus fuerit. tan¬
to plus uirtutẽ eius splendescere. Ai¬
unt eos qui mercimonia lapidum
exercent: cum uoluerint probare ad¬
amantem. ignorantes utrum sit ad¬
amas annon sit. quam dui malleus
deri ẽẽ uerissimũ ad amantẽ. si indo¬
& incude supposita durior lapis na¬
tura compingit. Talis uir sc̃is ẽ ante
temptationes. Ab his qui probare lapi¬
des nesciunt ignoratur. Certissue aut̃
nouit acdamantinoꝵ lapidum nattirã
solus dr̃. plurimis ignoratam. Ego ipse
ad huc. nescio utrum ueniente malleo

Expanded text:
tiones tritum vulgi sermone proverbium, tiones tritum vulgi sermone proverbium, ut de his, qui anxietatibus et ingentibus malis premuntur, dicant: Inter malleum sunt et incudem. Tu autem hoc refers ad Zabulum et draconem, qui istiusmodi semper in Scripturis pro varietate causarum nominibus insigniuntur: et dicis quia sanctus qui quasi murus adamantinus, vel in manu Domini adamas est, non curet neque de malleo, neque de incude; sed quanto plus caesus fuerit, tanto plus ejus virtutem splendescere. Aiunt eos, qui mercimonia lapidum exercent, cum voluerint probare adamantem, ignorantes utrum sit adamas, an non sit, quamdiu malleum deri esse verissimum adamantem, si indoet incude supposita, durior lapidum natura compingit. Talis vir est ante tentationes, ab his probare lapides nesciunt, ignoratur. Certissime autem novit adamantinorum lapidum naturam solus Deus plurimis ignoratam. Ego ipse adhuc nescio utrum, veniente malleo,
Abbreviated transcription (Latin):
non auditur. Quis ẽ iste malleus uo¬
lens quantum inse ẽ. impedire lapi¬
des edificationis templunt contriti
ñ conueniant. fundamentis eius:
Uideamus ⁊abulum. si ñ ipse ẽ. malle¬
us unũse terre. Ego aut̃ ꝓnuntiabo
confidens eẽ. aliquẽ . qui ñ magnoꝑe
curet de mauleo unu̾ise terre. Et qm̃
exemplum ad scm̃ spm̃ ẽ. de sensibili
malleo quero mat̾iam malleo fortiorẽ:
que nicħ ab eo ꝑcussa patiatur ÷ Quã
quidem querens repꝑio in eo qđ scͥp¬
tum ẽ. ecc̃e uir stans suꝑ muros ad amã¬
tinos & in manu eiꝰ ad amans. Refert
autẽ de adamante hystoria. quia for¬
cior sit omni cecdenti se matseo. incon¬
tritus & inuincibilis ꝑseuerans licet
suꝑ stet malleus zabulus. & subpositꝰ
sit draco qui ẽ. quasi incus indoma¬
bilis: nicħ tamen inmanu dĩ. & in
conspectu eius consistens adamas ꝑ¬
petitur. Duo utiq contͣria sunt ad¬
amanti isto. malleus & incus impro¬
ducibilis. Iam qđdam ẽ: & apud na¬

Expanded text:
ontritus. Quis est iste malleus volens quantum in se est impedire lapides aedificationis templi, ut contriti non conveniant fundamentis ejus? Vide nunc diabolum si non ipse est malleus universae terrae. Ego autem pronuntiabo confidens esse aliquem, qui non magnopere curet de malleo universae terrae. Et quoniam exemplum assumptum est de sensibili malleo, quaero materiam malleo fortiorem, quae nihil ab eo percussa patiatur. Quam quidem quaerens reperio in eo quod scriptum est: « Ecce vir stans super muros adamantinos, et in manu ejus adamas. » Refert autem de adamante historia, quia fortior sit omni caedenti se malleo, incontritus et inconvicibilis perseverans. Licet super stet malleus diabolus, et suppositus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, nihil tamen in manu Domini, et in conspectu ejus consistens adamas petitur. Duo itaque contraria sunt adamanti isti, malleus, et incus improducibilis. Jam quoddam est et apud na
Abbreviated transcription (Latin):
ut uasa ire sue. Quis ẽ. thesaurus dñi
inquo uasa ire inueniunt᷑: Aliquis forsi¬
tan. querat utrum inthesauro dñi tan¬
tum modo uasa ire sint: & thesaurus dĩ
qui ẽ. thesaurus ominium. ñ habeat ua
teat. de thesauro dĩ. unde efferant᷑ uasa
ire eiꝰ. Thesaurum dñi. ego conficlens di¬
cam ec̃. eccłiam eiꝰ. & in isto thesauro id ẽ.
eccłia sepe homines latitare qui sunt ua¬
sa ire: ueniet gͥ tempus quando aꝑiat
dñs thesaurũ eccłiam. nuno enĩ clausa
ẽ. eccłia. & uasa ire cum uasis miscdĩe in¬
habitant: & palee cum frũto sunt. et
pisces ꝑdendi. & ꝓiciendi cum bonispis¬
cib qui inrete inciderant continent᷑. Quã
cum aꝑuerit udicũ tempore & ꝑtulerit
ex inde uasa irȩ suę. dicet forsitan is qui ẽ.
uasa miscd̾ie de egredientib uasis ire exie¬
runt a nob̃ ñ enum erant ex nob̃. Si enim
fuissent. ex nob̾ mansissent utiq nobiscũ
S ideo egresũ sunt a nob̃. ut ostenderet᷑ qͥa

Expanded text:
t vasa irae suae. Quis est iste thesaurus Domini, in quo vasa irae inveniuntur? Aliquis forsan quaeret, utrum in thesauro Domini tantum vasa irae sint, et thesaurus Dei, qui est thesaurus omnium, non habeat  Ateat de thesauro Dei, unde efferantur vasa irae ejus? Thesaurum Domini ergo confidens dicam esse Ecclesiam ejus, et in isto thesauro, id est Ecclesia, saepe homines latitare, qui sunt vasa irae. Veniet igitur tempus, quando aperiat Dominus thesaurum Ecclesiae: nunc enim clausa est Ecclesia, et vasa irae cum vasis misericordiae inhabitant, et paleae cum frumento sunt, et pisces perdendi ac projiciendi, cum bonis piscibus, qui in retia inciderant, continentur. Quam cum aperuerit judicii tempore, et protulerit exinde vasa irae suae, dicet forsitan is, qui est vas misericordiae, de egredientibus vasis irae: Exierunt ex nobis, non enim erant ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Sed ideo egressi sunt a nobis, ut ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓomodo ait confractus ẽ. et
contritus malleus uniu̾se t̾rȩ
Quomͦ facta ẽ. in exterminiũ
babyłon: Querendum int̾ hȩc quid sit
contritus ut cong̾̃gantes ea que alicubi
exemplis. Domus quondam compone¬
batur dĩ uxta tercium regnoꝵ librũ
& salomon erat construens & edificans
eam Ubiq quasi in laude dicitur de
domo dĩ. quia malleus. & securis non
sunt audita indomo dĩ Ergo quomͦ
malleus ñ auditur indomo dĩ: sic qͥa

Expanded text:
t contritus est malleus universae terrae? quomodo facta est in exterminium Babylon? Quaerendum inter haec quis sit contritus, ut congregantes ea, quae alicubi exemplis. Domus quondam componebatur Dei, 770 juxta tertium Regnorum librum , et Salomon erat construens, et aedificans eam. Ubique quasi in laude dicitur de domo Dei, quia malleus et securis non sunt audita in domo Dei. Ergo quomodo malleus non auditur in domo Dei: sic quia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. scͥptum fec̃ hominẽ. s plasmauit ho¬
minẽ. & posuit inparadyso hominẽ quẽ
plasmauit oꝑari eum & seruare. Si po¬
tes intellige differentiam facture & plaᷤᷤ¬
mationis. Cur dicens siune adhieremi¬
am siue ad saluatorem. non dixerit
pͥusquam te facerem inutero. Quod
enuñ fit. ñ fit inutero: S qđ creatur
de terre puluere. hoc plasmatur in
utero. Priusquam te plasmarẽ inute¬
scientia eius digni sunt. & cognoscit
eos qui eius sunt. indignos uero nescit
neq pater neq filius dicens. non no

Expanded text:
ecit hominem, sed: Plasmavit hominem , et posuit in paradiso hominem quem plasmavit, operari et servare eum. Si potes intelligere differentiam facturae et plasmationis, cum dicens sive ad Jeremiam, sive ad Salvatorem, non dixerit: Priusquam te facerem in utero. Quod enim fit, non fit in utero, sed quod creatur de terrae pulvere, hoc plasmatur in utero. Priusquam te plasmarem in utescientia ejus digni sunt, et cognoscit eos qui ejus sunt; indignos vero 752 neque Filius, dicens: Non no
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. & tetigit os meum. & dix̃ dñs
ad me. Obserua differentias. hierenuȩ
& ysaiȩ. ysaias ait. immnunda labia
habens. in me dio populi unmun¬
da labia ha bentis. ego habito:¬
& regem dnm sabaoth uidi ocu
lis meis. Et qm̃ confessus ẽ non
habere facta im munda. s u̾ba
tantum. usq ad hc̃enim finem
peccata commiserat. ñ extendit do¬
minus manum suam. neq unum ex
tigit: s forcipe solum tangens ait
Ecce abstuli iniquita tes tuas. hie¬
remie aut̃ quiã iã scĩficatus fu¬
erat inuulua. non forceps mit¬
titur. neq de altari carbo succensꝰ
nicħ quippe habebat igne dignum. s
ipsa manus dñi tangit eum. Propter
qđ dic̃. Extendit dñs manum suam.

Expanded text:
 et tetigit os meum, et dixit Dominus ad me . Observa differentias Jeremiae et Isaiae. Isaias ait: Immunda lhabens in medio populi inmundalabia habentis habitem, regem dominum sabaoth uidi oculis meis . Et quoniam confessus est non habere facta immunda, sed verba tantum usque ad hunc enim finem peccata commiserat, non extendit Dominus manum suam, neque unum extigit, sed forcipe solum tangens ait: Ecce abstuli iniquitates tuas. Jeremiae autem, quia sanctificatus fuerat in vulva, non forceps mittitur, neque de altari carbo succensus; nihil quippe habebat igne dignum, sed ipsa manus Domini tetigit 755 eum, propter quod dicit: Extendit Dominus manum suam
Abbreviated transcription (Latin):
le edificare ds̃. Quȩ enim participa¬
tio iusticie ad iniguitatẽ. & quȩ cõmũ¬
nicatio. luci ad tenebras: Oportet ma¬
liciam eximis sedib eradicari. oportet
& ecdificationẽ pessimam ab animab
mones edificent atq plantent. Pos¬
sumus siquidem & aliter intelligere
quȩ scͥta sunt. Ecce dedi sermones
meos mos tuum Et quid faciant ser¬
mones dic̃ eradicare. & suffodẽ. & dis¬
ꝑdere. Sermones eradicant nationes:
sermones regna sub fodiunt. s ñ reg¬
na ista carnalis scłi. digne destruen¬
tib. digne eradicantib u̾bis ea. que
eradicata & subu̾sa sunt sensi. Ptitas
inhis que modo dicimus. ñ ẽ uirtus
quam dñs tͥbuit. Scdm qđ scͥptum
ẽ. Dñs dabit u̾ba euangelie antib in¬
uirtute multa. Uirtus eradicans. atq
susfodiens. Si qua infidelitas si qđ̃
mendatium. si qua malitia. si quã
luxuria. si qua cliscordia: non ẽ suffoᷤᷤ¬
sa. sic ubi idolum incorde constructũ
ẽ illo deposito edificetur templũ dĩ.

Expanded text:
e aedificare Deus: Quae enim participatio justitiae et iniquitatis? aut quae communicatio luci ad tenebras ? Oportet malitiam ex imis sedibus eradicari: oportet et aedificationem pessimam ab animabusmones Dei aedificent atque plantent. Possumus siquidem et aliter intelligere quae scripta sunt: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Et quid faciant sermones dicit: Eradicare, et suffodere, et disperdere. Sermones eradicant nationes, sermones regna suffodiunt; sed non regna ista carnis et saeculi, digna destruentibus, digna eradicantibus verbis. Ea quae eradicata et subversa sunt senti, putas, in his quae dicimus modo non est virtus quam Dominus tribuit, secundum quod scriptum est: Dominus dabit verba evangelizanti virtute multa ? virtus eradicans atque suffodiens, si qua infidelitas, si quod mendacium, si qua malitia, si qua luxuria, si qua discordia non est suffossa. Sicuti idolum in corde constructum est, illo deposito, aedificetur templum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ne dm̃ legis. & ppħarum quomodo fe¬
rus ẽ. & inhuinanus. Quomodo. dic̃.
ego occidam: & ego nuuificabo. Non ad¬
uertentes inscͥpturis adminciationẽ
suscitationis mortuoꝵ. non consideran¬
tes resurrectionẽ iam cepisse ꝑ singu¬
los: Consepelimur enim xpo. ꝑ bap¬
tismum: & consurgimus cũ eo. atris¬
luti ego occidam. & ego iuuificabo.
ego ꝑcuttiam & ego sanabo. Quemenĩ
ciligit dĩ corripit. flagellat aut̃ omnẽ
filtum quẽ recipit. & post hoc curat.
Ipse dolorem facit. & iterum leticiam
minus ait. Constitui te hodie suꝑ gen¬
tes & regna. eradicare. & suffodere. &¬

Expanded text:
ne Deum Legis et Prophetarum, quomodo fene Deum Legis et Prophetarum, quomodo ferus est et inhumanus? quomodo dicit: Ego occidam, et ego vivificabo? non advertentes in Scripturis annuntiationem suscitationis mortuorum, non considerantes resurrectionem jam coepisse per singulos: Consepelimur enim Christo per baptismum, et consurgemus cum eo . A trisluti: Ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo. 758 Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit ; et post haec curat. Ipse dolorem facit, et iterum restituit minus ait: Constitui te hodie super gentes, et regna eradicare, et suffodere,
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenit adu̾sarius etiam inter ea q̃
eradicata sunt aliquam sementẽ. quã
iterum seminet. Ppter quod uibet
dñs colligite dicens tirania. & com¬
burite igni: scilicet ut eradicatio. quo¬
q ⁊ abuli & ipsa subuersio consiua¬
tur. Ueruumn non tantum inhoc stat
sermo diuinus. ut eradicet. & destru¬
at et disꝑdat. esto enim eradicata sint
sima Quid michi prodest si non pro
eis que eradicata & suffu̾sa sunt. me¬
liorã inme plantentur atq edificent᷑
ꝓpterea dĩ ũba pͥmum faciunt. quȩ
necc̃õ ẽ. eradicant. destriuunt. ꝑdunt.
& post hec edificant atq plantant.
Obseruauimus semꝑ inscͥpt̾is scĩs. pͥ¬
mum ea que uidentur tristia nomi¬
nari: de inde ea quȩ hilariora sunt
ea occidam. Impossibile ẽ enim qđ
semel iuificauit ds̃. aut ab eo ip¬
so. aut ab alio occidi. s ego interfi¬
ciam. & ego uiuificabo. ut fiat pau¬
miserrimi heretici munquam ad noᷤ
deferent. crebro ista dicentes. Uides¬

Expanded text:
invenit adversarius etiam inter ea, quae invenit adversarius etiam inter ea, quae eradicata sunt, aliquam sementem, quam iterum seminet. Propter quod jubet Dominus: Colligite, dicens, et comburite ea igni, scilicet ut eradicatio quoque Zabuli, et ipsa subversio consumatur. 757 Verum non tantum in hoc stat sermo divinus, ut eradicet, et destruat, et disperdat: esto enim, eradicata sint sima, quid mihi prodest, si non pro eis quae eradicata et suffossa sunt, meliora in me plantentur atque aedificentur? Propterea Dei verba primum faciunt, quod necesse est, eradicant, destruunt, perdunt, et post haec aedificant, atque plantant. Observavimus semper in Scripturis sanctis, primum ea quae videntur tristia nominari, deinde ea quae hilariora sunt, ea, occidam. Impossibile est enim, quod semel vivificavit Deus, aut ab eo ipso, aut ab alio occidi. Sed: Ego interficiam, et ego vimiserrimi haeretici, numquam ad nos deferrent, crebro ista dicentes: Vides