comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regitur: cũ is qui prȩest. uicis potius
quã fr̃ib dominat᷑. Cunctos quippe
natura ȩquales genuit. Ut autẽ alii
ad regendũ aliis committant᷑: non eos
natura. sed culpa postponit. Uiciis gͦ
se debent rectores erigere: quorum &
causa prȩferunt᷑. Et cum delinquentes
corrigunt. sollicite attendant. ut ꝑ di¬
sciplinam culpas quidem iure potestatis
feriant: sed ꝑ humilitatis custodiam
equales se ipsis fr̃ib qui corriguntur
agnoscant: quamuis plerunq etiam
dignum est. ut eosdem quos corrigimꝰ.
tacita nobis cogitatione prȩferamus.
Illorum nanq ꝑ nos uicia disciplinȩ
uigore feriunt᷑: in his uero quȩ ipsi cõ¬
mittimus. ne uerbi quidem ab aliquo
inuectione laceramur. Tanto gͦ apud
dñm obligatiores sumus: quanto apud
homines inulte peccamus. Disciplina
liberiores reddit: quanto hic eorum
culpas sine uindicta ñ deserit. Seruan
da itaq est & in corde humilitas. & in
opere disciplina: atq inter hȩc sollert᷑

Expanded text:
regitur, cum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homines inulte peccamus. Vet. XXIIIliberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda est itaque et in corde humilitas et in opere disciplina. Inter haec autem solerter
Abbreviated transcription (Latin):
tes pręnuntiant. N on ut heliu deside¬
rantes exorant erga commissos sibi: ita
nonnunquã in correptione feruent.
acsi de tranquillitote nil habeant.
Sed ita in dilectione tranquilli sunt:
acsi nullus eos feruor aecendat. Ualde¬
enim metuunt. ne si a reꝓborum corre-¬
ptione cessauerint: ipsi pro eorũ dam¬
pnatione puniant᷑. Et cum ad uerba
inuectionis inflammant᷑. inuiti quidẽ
ad hȩc ueniunt: sed tamen hȩc defensi¬
onem sibi apud districtum iudicem prȩ¬

Expanded text:
tes praenuntiant, non ut Eliu desidetes praenuntiant, non ut Eliu desiderantes exorant. Erga commissos sibi ita nonnunquam in correptione fervent, ac si de tranquillitate nihil habeant; sed ita in dilectione tranquilli sunt, ac si nullus eos fervor accendat. enim metuunt, ne si a pravorum correptione cessaverint, ipsi pro eorum damnatione puniantur. Et cum ad verba se invectionis inflammant, inviti quidem ad haec veniunt, sed tamen hanc defensionem sibi apud districtum judicem prae
Abbreviated transcription (Latin):
dum exteriorum rerum intrinsecus spe¬
cies attrahuntur. in corde quasi depin¬
gitur. quic quid fictis imaginib cogi¬
tatur. Notandũ itaq est: quia prius
foramen in pariete. ac deinde ostium
cernitur. & tunc demum occulta abho¬
minatio demonstrat᷑ : quia nimirum
uniuscuꝰq peccati prius signa forinsecus.
deinde ianua aꝑtȩ iniquitatis ostendi¬
tur: & tunc demũ om̃e malum quod
intus latet. aꝑitur. Iccirco etiam sancti
doctores grauit᷑ solent minuta discutere:
ut ab extremis exterioribus. ad occulta
possint maiora ꝑuenire. Uerba asperȩ
increpationis mouent: ut spinas morti¬
ferȩ cogitationis eradicent. Et hȩc cũ
agunt. caritatis amore sȩuiunt: non
inflatione ȩlationis intumescunt. Mori
enim ꝓ ipsis parati sunt: quos quasi usq
ad mortem sȩuientes affligunt. Seruant
in cogitatione qđ diligunt: sumunt
in specie quod ꝑsequuntur. Bona pͣ¬
dicantes insinuant: mala autẽ cauen¬

Expanded text:
dum exteriorum rerum intrinsecus spedum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, in corde quasi depingitur quitatur. Notandum itaque est, quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur, quia nimirum uniuscujusque peccata prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur. Et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur: idcirco ergo etiam doctores graviter solent minuta discutere, ut ab extremis exterioribus ad occulta possint majora pervenire, verba asperae increpationis movent, ut spinas mortiferae cogitationis eradicent. Et haec cum agunt, charitatis amore sapiunt, non inflatione elationis intumescunt. Mori enim pro ipsis parati sad mortem saevientes affligunt. Servant in cogitatione quod diligunt, sumunt in specie quod persequuntur. Bona praedicantes insinuant, mala autem caven
Abbreviated transcription (Latin):
tulum a terra suspensae. sed adhuc ter¬
renȩ mercedis prȩmia requirentes. Nam
reptilia toto ex corpore terrȩ inhęrent.
animalia autẽ uentre ã terra suspensa
sunt: appetitu tam̃ gulȩ ad terrã semꝑ
inclinantur. Reptilia itaq sunt intra
parietem: quando cogitationes uoluunt᷑
in mente : quȩ a terrenis desideriis nun¬
quam leuant᷑. Animalia quoq sunt
intra parietem: quando & si qua iam
iusta. si qua honesta cogitant᷑: appeten¬
dis tam̃ lucris temporalib. honoribusq
deseruiunt. Et ꝑ semet ipsa quidem iam
quasi a terra suspensa sunt: sed adhuc
ꝑ ambitum quasi ꝑ gulȩ desideriũ. sese
ad ima submittunt. Unde & bene sub¬
ditur. Et uniuersa idola domus isrł:
depicta erant in pariete. Scriptũ qͥppe
Recte ergo post animalia idola deseri¬
buntur: quia & si honesta actione
quasi a terra se erigunt. ambitione tam̃
in honesta. semet ipsos ad terrã deponun.
Bene autẽ dicitur. depicta erant: quia

Expanded text:
tulum a terra suspensae, sed adhuc tertulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae 815 inhaerent; animalia autem ventre a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete. Scriptum quippe Coloss. III, 5. Recte ergo post animalia idola describuntur, quia etsi honesta actione quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur: Depicta erant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Sidola domus isrł. depicta erant in pariete.
Per ihezechielem quippe. prȩpositorum
persona signatur : ꝑ parietem. duritia
subditorum. Et quid est parietẽ fõdere:
nisi asperis correptionib duritiam cor-¬
dis aperire: Quem cũ ꝑfodisset appa.¬
ruit ostium: quia cum cordis duritia
asperis correptionib aꝑitur. quasi quȩ¬
dam ianua ostenditur: ex qua omnia
in eo qui corripitur cogitationũ inte¬
riora uideant᷑. Unde & bene illic se-¬
quitur. Et dixit ad me. Ingredere &
uide abhominationes pessimas: quas¬
isti faciunt hic. Quasi ingreditur ut ab¬
hominationes aspiciat: qui discussis quib¬
dam signis exterius apparentibus. ita
corda subditorum penetrat: ut cuncta
ei quȩ illicite cogitant᷑. innotescant.
Unde & subdidit. Et ingressus. uidi.
Et ecce omĩs similitudo reptilium &
animaliũ abhominatio. In reptilibus.
cogitationes omnino terrenȩ signantur:
in animalib uero iam quidẽ aliquan¬

Expanded text:
idola domus Israel depicta erant in pariete . idola domus Israel depicta erant in pariete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium, quia cum cordis duritia asperis correptionibus aperitur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quasisti faciunt hic. Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illici e cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio. In reptilibus, cogitationes omnino terrenae signantur; in animalibus vero, jam quidem aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
dolores ȩstimauit. Uiri autẽ ueracit᷑ sci
cum flagellari quẽpiam etiam pro culpa
cognoscunt: & si quȩdam eius inordinata
corripiunt. ad quȩdam tamem dolenti
compatiunt᷑. Et sic sciunt tumentia pre¬
mere. ut sciant etiam cruenta refouere:
quatinus in eis cũ dura molliunt. infir¬
sed eos insuꝑ sub specie iustȩ increpationis
afflgunt. Et uel si qua in eis sunt parua
mala exaggerant: uel ea quȩ uere bona
sunt. male apud se int̾pretando commu¬
exaggerare soleant delinquentiũ uicia:
& ex quibdam signis publicis occulta
rimari: ut possint ex minimis maiora
cognoscere. Unde ad ihezechielem dicit᷑.
Fili hominis fode parietem. Ubi mox sub¬
Sdidit. Et cum ꝑfodissem parietem: ap¬
paruit ostium unum. Et dixit ad me.
Ingredere & uide abhominationes pessi¬
mas: quas isti faciunt hic. Et ingressus.
uidi. Et ecce om̃is similitudo reptilium
& animaliũ abhominatio: & uniuersa

Expanded text:
dolores aestimavit. Viri autem veraciter sancti dolores aestimavit. Viri autem veraciter sancti cum flagellari quempiam etiam pro culpa cognoscunt, etsi quaedam ejus inordinata corripiunt, ad quaedam tamen dolentia compatiuntur; et sic sciunt tumentia premere, ut sciant etiam cruenta refovere, quatenus in eis cum dura emolliuntur, infirsed eos insuper sub specie justae increpationis affligunt; et vel si qua in eis sunt parva mala exaggerant, vel ea quae vere bona sunt male apud se interpretando commuexaggerare soleant delinquentium vitia, et ex quibusdam signis publicis occulta rimari, ut possint ex minimis majora cognoscere. Unde ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox subdidit: Et cum fodissem parietem, apparuit ostium unum, et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Et ingressus vidi; etet animalium abominatio, et universa
Abbreviated transcription (Latin):
quasi de arrogantiȩ tumore conceperat:
in uerbis etiam maledictionis exaltat. Sed
fortasse beniuolȩ uim ꝓbationis optaret:
si stetisse eum in ꝓbatione iudicasset. Ut
ergo aꝑte malicia eius crudelitatis ap¬
pareat: probari adhuc ꝑ flagella dep̃-¬
catur. quẽ inter flagella lapsum fuisse
iam queritur. Pręmisit quod sensit: ut
aꝑtius cognosci debeat quod optauit.
Adhuc ferire postulat: quem iam pec¬
casse sub manii ferientis accusat. Propͥa
hȩc arrogantium uota sunt. ut uitam
dolentium examinari acrius deprecent᷑:
quia quanto sibimet ipsis iustiores sunt.
tanto alienis dolorib duriores existuns.
Nesciunt enim in se passionem alienae
infirmitatis trahere: & sicut suȩ ita etiã
ꝓximi imbecillitati misereri. Quia enĩ
de se alta sentiunt: iecireo humilibus
nullatenus condescendunt. H eliu beatũ
iob pro culpa ꝑcussum credidit: atq ideo
exhibenda ei pietatis uiscera. nec inter tot

Expanded text:
 de arrogantiae tumore conceperat  de arrogantiae tumore conceperat in verbis etiam maledictionis exaltat. Sed fortasse benevolae vim probationis optaret, si stetisse eum in probatione judicasset. Ut ergo aperte malitia ejus crudelitatis appareat, probari eum adhuc per flagella deprecatur, quem inter flagella lapsum fuisse jam queritur. Praemisit quod sensit, ut apertius cognosci debeat quod optavit. Adhuc feriri postulat quem jam peccasse sub manu ferientis accusat. Propria haec arrogantium vota sunt, ut vitam dolentium examinari acrius deprecentur, quia quanto sibimetipsis justiores sunt, tanto alienis doloribus duriores existunt. Nesciunt enim in se passionem alienae infirmitatis trahere, et sicut suae, ita etiam proximi imbecillitati misereri. Quia enim de se alta sentiunt, idcirco humilibus nullatenus condescendunt. Eliu beatum Job pro culpa percussum credit, atque ideo exhibenda ei pietatis viscera nec inter tot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussi suꝑbum sonuit. quȩ ã sententia fe¬
rientis nullatenus discrepauit: Incaute
sunt humiles. qui se mendacio illaqueant:
dũ arrogantiam uitant. immo mentien¬
do suꝑbiunt: quia contra ueritatem se ẽri¬
gunt. quã relinquunt. Qui enĩ necessita¬
te cogente uera de se bona loquit᷑: tantõma¬
gis humilitati iungit᷑. quanto & ueritati
sociatur. An paulus humilis non furt:
quando ȩmulatione ueritatis contra falsos
apłos tot de se discipulis fortia gesta nar¬
rauit e Cui nimirũ ueritati inimicus
existeret: si abscondendo uirtutes ꝓprias.
prȩdicatores errorum prȩualere ꝑmisisset.
Sed quia arrogantes uiri in eo qđ bonorũ
dicta suꝑbe examinant. uerborum magis
suꝑficiem quam rerum ordinem pensant:
heliu beati iob sententias disciplinam crẽ
suꝑborum usq ad duritiam maledictioniˢ
extenditur: ilico contra beatum iob quasi
ad dm̃ faciens uerba subiungit. Pater mi

Expanded text:
rcussi superbum sonuit, quae a sententia fercussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credisuperborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba, subjungit: CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
dum quasi humilit᷑ beato iob loqui tribu¬
it: quid intrinsecus gestaret ostendit di¬
cens. Uiri intelligentes loquant᷑ michi :
dedignatus uidelicet si beatus iob loqui
prȩsumeret. qui quasi eius intelligere
uerba ñ posset. Et quia ñ solum ad lo¬
quendum sed etiam ad audiendũ beatũ
iob indignũ fuisse iudicauit: ilico adiun¬
xit. Uir sapiens audiat me. Aesi diceret.
Huic loqui ñ iuste concedit᷑: quia etiam
audire uerba sapientium non meretur.
Atq mox aꝑte quam despecta de illo sen¬
tiat: manifestat dicens. Lob autẽ stulte
locutus est: & uerba illius ñ sonant disci¬
plinam. Sine disciplina locutũ beatum
iob credidit: quia iustum se in suis oꝑib
fuisse memorauit. Uerum fortasse heliu
diceret: si ea quȩ beatus iob de seipso nar¬
rauerat. ñ de illo hȩc ẽadem ipsius disci¬
plinȩ auctor estimasset. Innocent̃ enim
iob se asseruit flagellatum: quẽ ds̃ etiam
ꝑhibuit frustra ꝑcussum. Q uid ergo uox¬

Expanded text:
dum quasi humiliter beato Job loqui tribuit, quid intrinsecus gestaret ostendit, dicens: Viri intelligentes loquantur mihi; dedignatus videlicet si beatus Job loqui praesumeret, qui quasi ejus intelligere verba non posset. Et quia non solum ad loquendum, sed etiam ad audiendum, beatum Job indignum fuisse judicavit, illico adjunxit: Vir sapiens audiat me. Ac si diceret: Huic loqui injuste conceditur, qui etiam audire verba sapientium non meretur. Atque mox aperte, quam despecta de illo sentiat, manifestat, dicens: Job autem stulte locutus est, et verba illius non sonant disciplinam. Sine disciplina locutum beatum Job credidit, quia justum se in suis operibus fuisse memoravit. Verum fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job de seipso narraverat, non de illo haec eadem ipse disciplinae auctor existimasset. Innocenter enim Job se asseruit flagellatum, quem Deus etiam perhibuit frustra percussum . Quid ergo vox
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero ẽẽ culpabiliores solent hu
qui loqui in contentione inchoant. quã
qui respondent: subdidit dicens. Tu
enim cȩpisti loqui. &. nͣ ego. Eo se inno¬
centem credidit: quo pulsatus erupit.
Nimirũ nesciens quia innocentia non
tempore defendit᷑. sed ratione. Quid
enim eius defensionib adminiculatur
Qđ & si tacenti nonnulla intulit: recte
tamen inchoanti praua respondit. Post¬
quam uero in uerbis ȩlationis ostendit᷑:
ecce it̾um sub requisitionis uelamine
palliatur : atq infert dicens. Quod
siquid melius nosti. loquere. Quamus
dũi non ait quia melius nosti. sed si quid
melius nosti loquere: nimis hocipsum
suꝑbisse est. de melioris scientia dubitasse.
Hoc tam̃ quod beato iob locum loquendi
tribuit. humilitatẽ se exhibuisse iudicauit.
Sed sicut iam supra dictum est: quia in
actione arrogantiũ om̃e quod supra di¬
cto sermone tegitur: ꝓrumpente rursũ
intentione ȩlationis aperitur: citius he¬

Expanded text:
Quia vero esse culpabiliores solent hi Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in contequi responderint, subdidit dicens: Tu enim coepisti loqui, et non ego. - Eo se innocentem credidit, quo pulsatus erupit, nimirum nesciens quia innotempore defenditur, sed ratione. Quid enim ejus defensionibus adminiculatur, quod etsi tacenti nulla intulit, recte tamen inchoanti prava respondit? Postquam vero in verbis elationis ostenditur, ecce iterum sub requisitionis velamine palliatur, atque infert, dicens: IBID.---Quod si quid melius nosti, loquere. Quamvis dum non ait: Quia melius nosti, sed, Si quid melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen, quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius E
Abbreviated transcription (Latin):
erubescunt. Proponunt ergo magis qđ
nͣ metuunt: ut hoc minus declinare ua¬
leant qđ erubescunt. Seriptũ quippe eͣ.
Unus quisq nr̃m: pro sẽ reddet rationẽ
dõ. Quia ergo tunc dampnatio unius¬
cuiusq manifesta est: exinde modo ini¬
qui colligunt. ut iam ꝑuersa uniꝰcuiusq
actio sit secura: ne modo eam quilibet iu¬
stus arguendo discutiat. a qua constat
qđ in iudicio alienus existat. At contra
piorum conscientiȩ. grande sibi conferri
premium credunt: cum de quibusdam
modo suis illicitis actionibus arguunt᷑.
Proponunt enĩ ante oculos cordis. quia
districtum di iudiciũ. tanto uerius tcͣ
suꝑ eos mitigabitur : quanto nc acrius
ralem iram suꝑ se lucrum computant:
ꝑ quam se ȩternam posse euadere non
ignorant. Heliu ergo typum cunctoꝵ
arrogantium tenens. & magis eligens
ȩterna inuectione ꝑcuti. quam tempo¬
raliter increpari: dicat. Nunquid a te
ds̃ expetit eam. quia displicuit tibi:

Expanded text:
erubescunt. Proponunt ergo majus quod erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo . Quia ergo tunc damnatio uniuscujusque manifesta est, exinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quibusdam modo suis actionibus illicitis arguuntur. Proponunt etenim ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc super eos mitigabitur, quanto nunc acrius ralem iram super se lucrum computant, per quam se aeternam posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit: subito ab humilitatis specie add
uerba tumidȩ causationis exiliuit. Nam
eam: quia displicuit tibi: Aesi diceret.
Ego coram dño rationes positurus sum:
cur modo iniquitas mea a te reprehendit᷑.
quȩ constat qdđ in iudicio a te ñ requi¬
ratur : Recti uiri cum iniuste ab homi¬
nibus impetuntur: ad suꝑnum iudiciũ
recurrunt. Unde & ab eodem beato iob
dicitur. Ecce in celo testis mͣs: & conscius
m̃s in excelsis. Et quia ei sum mopere
placere cupiunt: eius solius testimoniũ
requirunt. Peruersi quoq quia iustoꝵ¬
uitam deserunt sed nonnunquam elo¬
quia sequuntur: cũ de suis male gestis
increpant᷑. hoc assumunt in argumen¬
tum defensionis: quod iusti ꝓferunt cũ
testimonio puritatis. Unde eis & con¬
suetudo iam facta est: ut siquis eos de
factis suis arguat. dĩ magis iudicium
quã hominum quęrant. A dõ enim &
cum se dampnandos nouerint uidicare
ñ metuunt: & iudicari ab hominibus

Expanded text:
promisit, subito ab humilitatis specie ad promisit, subito ab humilitatis specie ad verba tumidae causationis exsilivit. Nam eam, quia displicuit tibi? - Ac si diceret: Ego coram Deo rationes positurus sum. Cur modo iniquitas mea a te reprehenditur? Quae constat quia, quod in judicio a te non requiratur. Recti viri, cum injuste ab hominibus impetuntur, ad supernum judicium recurrunt. Unde et ab eodem Job dicitur: « Ecce in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . » Et quia ei summopere placere cupiunt, ejus solius testimonium requirunt. Perversi quoque quia justoritam deserunt, sed nonnunquam eloquia scrutantur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumento defensionis, quod justi proferunt cum testimonio puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari non metuunt, et judicari ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ regnat in corde ñ erumpat in uoce.
auditores arrogantium si eorum dicta
paulisꝑ taciti expectant. atq considerant:
citius corda illorum subsequentia uerba
manifestant. Diu quippe morari non
possunt in ipsa humilitatis imagine: quã
speciẽtenus sumunt. Suꝑbis enim mentib
humilitas alta est: & cum eius formam
conscendere ambiunt. lassatis animi gressi¬
bus. quasi ã cliuosis atq asperis itineribus
dilabunt᷑. Alienum est scilicet qđ uideri
appetunt : & iccirco eius imagini diu in¬
herere nequaquã possunt. Graue nanq¬
pondus ȩstimant: cũ eam saltem speciete¬
nus portant. Et quousq hanc abiciant.
iuim quandam in corde patiuntur: quia
uidelicet elationis usui male dominanti
deseruiunt. atq eius imperio semet ipsos
quales sint ꝓdere compellunt᷑: ne diu pos¬
sint uideri quod ñ sunt. Unde heliu quoq
postquam de errore doceri se petit. post¬
quam iniquitatem ñ se ultra locuturum

Expanded text:
quae regnat in corde non erumpat in voce; quae regnat in corde non erumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa humilitatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam conscendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaerere nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam iniquitatem non se ultra locuturum
Abbreviated transcription (Latin):
itaq uitam arrogantium signans. postquã
multa interna & sublimia intulit: ecce in
uerbis forman humilitatis assumit. & ȩqui¬
tate ꝓposita. sub quadam discipulatus ima¬
gine beatum iob alloquit᷑ dicens. Quia
ego locutus sum ad dm̃: te quoq ñ prohi¬
beo. Si erraui. tu doce me: si iniquitatem
tingit. ut bona loquant᷑ & mali: multa
helii fortia paulo suꝑius se dixisse memi¬
nerat. & securus iccireo ne fortasse erraue¬
rit requirebat. Ñeq enim requireret: si
se errasse credidisset. Est nanq ut dixi
ꝓpria arrogantiũ fraus: ut tunc de erro¬
re requirere studeant. quando se noueris
ñ errasse. Qui rursum requirere uel
argui de errore despiciunt: si quando se
errasse ueracit᷑ prȩcognoscunt. Non enim
ẽẽ sed uideri humiles appetunt: &. tunc re¬
quirendo speciem humilitatis assumunt.
quando de ipsa magis requisitione laudent᷑.
Sed quia omnino difficile est. ut elatio

Expanded text:
itaque vitam arrogantium signans, postquam itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job alloquitur dicens: CAego locutus sum ad Deum, te quoque non prohibebo. Si erravi, tu doce me; si iniquitatem tingit ut bona loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio
Abbreviated transcription (Latin):
sius hoc arrogantes iuri habere inter
alia ꝓprium solent: qđ auditoribus
suis ne quid fortasse in ordinatum
dixerint. tunc requirunt cũ se lauda¬
biliter aliquid dixisse cognoseunt.
Hȩc uidelicet faciunt. ñ quo de dictis
sius ambigunt: sed quo ab audientiũ
iudicio fauores quęrunt.Nam inueni¬
ri facile poterunt quo animo ꝑcun¬
ctantur: si quisquã cũ eorum bona
laudat. etiam mala reprehendat.
Certum quippe est: quia sicut in¬
flantur laudibus: ita correptionib inflam¬
mantur. Et a quolibet se uel iuste repre¬
hendi despiciunt: moxq in malis suis
fomitem defensionis exquirunt. Quomo¬
do ergo de bonis suis humilit̃ ambigunt:
qui mala sua defendere etiam ꝑuerse moli¬
untur : Ille est enim uere humilis in bo¬
nis: qui ñ est defensor in malis. Nam
qui de malis suis arguitur. & contra uerba
arguentis accenditur: quando de bonis
suis quasi humilit̾ titubat. ꝑ humilitatis
uocem ornari appetit. ñ doceri. Heliu

Expanded text:
is hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari appetit, non doceri. Eliu
Abbreviated transcription (Latin):
dini dediti. in cunctis quȩ appetunt
passim uiuunt. Noctem uero ꝓtrahere ẽ.
ut ꝓ robustis populi ascendant᷑: siꝑ negli¬
gentiam agitur ut doctorum & fortium
loca. indocti ac debiles sortiant᷑. Populi ꝓ
robustis ascendunt: quando hii qui uiue¬
re inique didicerunt. pastorum loca ꝑcipi¬
unt. Qđ recte quidem dici poterat: si hu¬
militer diceret᷑. Arrogantes enim etiam
cuͣ bona admonent: suꝑstitionis suȩ uiciũ
exercent. Nam plus sicut & superius
dictum est increpando ferire appetunt:
quã consolando refouere. Unde mox sub¬
hanc enĩ cȩpisti sequi post miseriã. Hoc
ꝓfecto arrogantes ȩccłȩ miseriã uocant :¬
quod despectam dõ eius multitudinem
suspicant᷑. Et eo illam altiori ȩlatione
contepnunt: quo & despectam dõ funditꝰ
suspicant᷑. His igitur figurata expositio¬
ne transcursis. iam nunc inferenda sunt
quȩ moralit᷑ sentiunt᷑: ut figura eccłȩ co¬

Expanded text:
dini dediti, in cunctis quae appetunt dini dediti, in cunctis quae appetunt passim vivunt. Noctem vero protrahere est ut pro robustis populi ascendant, si pegentiam agitur ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt quando hi qui vivere inique didicerunt pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam consolando refovere. Unde mox subhanc enim coepisti sequi post miseriam. - Hoc profecto arrogantes Ecclesiae miseriam vocant quod despectam Deo ejus multitsuspicantur; et eo illam altiori elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae co
Abbreviated transcription (Latin):
tanto imbecilliores & contemptibiliores st̃:
quanto honoris sui głam despici ꝓ ueritate
ꝑtimescunt. Qđ arrogantes quidem de
plerisq ueracit᷑ sentiunt. sed eo in elationis
uicium corruunt: quo om̃s quos prȩesse
conspiciunt tales arbitrant᷑. Neq enim
debent plurimorũ malum tendere in ȩsti¬
matione cunctorum: quia & si iniqui suss
quos cognoscentes diiudicant. nonnulli tam̃
sci sunt quos ignorant. Triturȩ quippe tẽ¬
pusest: & adhuc grana sub paleis latent.
Nullus ergo ex area fructus expectabitur:
si hoc solum in ea ẽẽ creditur. qđ suꝑficietenꝰ
uidetur. Igitur quia quos cernunt despici¬
unt. & in antiquorũ patrum ordinibus
hos quos norunt subrogari contempnunt:
ascendant populi ꝓ eis. Acsi aperte arro¬
gantes dicant. Ignorantiȩ tuȩ obscuritate
ñ agas: ut in loco fortium numerositatẽ
subroges infirmorũ. Populi quippe nomi¬
ne designant᷑: qui quasi uulgari consuetu

Expanded text:
tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt, tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt, quanto honoris sui gloriam despici pro veritate pertimescunt. Quod arrogantes quidem de plerisque veraciter sentiunt, sed eo in elationis vitium corruunt, quo omnes quos praeesse conspiciunt tales arbitrantur. 848 Neque enim debet plurimorum malum tendere in aestimationem cunctorum, quia etsi iniqui sunt quos cognoscentes dijudicant, nonnulli tamen sancti sunt quos ignorant. Triturae quippe tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. Nullus ergo ex area fructus exspectabitur, si hoc solum in ea esse creditur, quod superficie tenus videtur. Igitur quia quos cernunt, despiciunt, et in antiquorum patrum ordinibus hos quos norunt subrogari contemnunt, ascendant populi pro eis. - Ac si aperte arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consu
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam uerberum ꝑcussione doceant᷑.
Sed causam iudiciũq recipiunt: quia
ex ea iustitia qua modo uiuunt. tunc
in culmine iudiciariȩ potestatis enitescees.
potestate subnixi. eiusdem potestatis ȩlatione
pascuntur: uident qđ religionis reuerentiã
quã huic mundo patres moriendo seruaue¬
runt. hii exultando in terrenis gaudus
metunt. Et ꝑpendunt quidem quia robu¬
sti sunt: sed ñ fortitudine. Nam dũ tem¬
porali potestate fulciunt᷑: quasi quadam
debilitate roborant᷑. Quanto enĩ exterius
fortes sunt: tanto a cunctis fortitudinis
uirib intus inanescunt. Et iccirco ab
arrogantib ei dicitur: depone robustos
fortitudine. Aesi aꝑte dicat᷑. Illi tibi uera¬
citer robusti inhȩserant: qui in te hoc qd
docendo locuti sunt uiuendo tenuerant.
Nunc uero hii qui tibi prȩsident. uisione
robusti sunt ñ fortitudine: quia honora¬
biles quidem se ostentare ñ desinunt. sed

Expanded text:
sed etiam verberum percussione doceantur. sed etiam verberum percussione doceantur. Sed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt, tunc in culmine judiciariae potestatis enitescunt, potestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod religionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt, hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et perpendunt quidem quia robusti sunt, sed non fortitudine. Nam dum temporali potestate fulciuntur, quasi quadam debilitate roborantur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Scontempnit. Redire nanq dissimulat: qͥa
misereri sibi posse desperat. Sed cum despe¬
rando amplius peccat: quasi puteo suo fun¬
dum subtrabit. ne ubi retineri possit inue¬
refectio sacietatis internȩ. Quȩ pinguedi¬
ne plena dicitur: quia in ȩternȩ uoluptatis
delectatione prȩparat᷑. Nuiꝰ mensȩ epulas
esuriebat ꝓpħa. cum diceret. Satiabor
dũ manifestabit᷑ gła tua. Huuius mensȩ
pocula sitiebat dicens. Sitiuit anima
Smea ad dm̃ uiuum: quando ueniam &
apparebo ante faciem dĩ. Neliu itaq in
beato iob temporalia uerbera ȩternorum
uolens retributione consolari: qđ iure ei
debebatur ex meritis. ex semet ipso quasi
gratuito ꝓmittit dicens. Requies autem
mensȩ tuȩ. erit plena pinguedine. Sequit᷑.
iustitia est. Quoꝵ causa quasi impii iu¬
dicatur: quia eorum hic iustitia pat̾no
flagello fatigatur. ut ad ampliorem uigi
lantiam ñ solum prȩceptione mandatoꝵ:

Expanded text:
contemnit . Redire namque dissimulat, quia contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri possit inverefectio satietatis internae; quae pinguedine plena dicitur, quia in aeternae voluptatis delectatione praeparatur. Hujus mensae epulas esuriebat Propheta, cum diceret: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Hujus mensae pocula sitiebat, dicens: Sitivit anima mea ad Deum vivum; 845 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato Job temporalia verbera aeternorum volens retributione consolari, quod jure ei debebatur ex meritis, ex semetipso quasi gratuito promittit, dicens: Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. Sequitur:justitia est. Quorum causa quasi impii judicatur, quia eorum hic justitia paterno flagello flantiam, non solum perceptione mandatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
do altus ñ incongrue creditur: quia eos qͦs
in se suscipit. quasi in quadam abysso suae
immensitatis absorbet. Itaq cum diceret.
saluabit te de ore angusto latissime. apte
subiunxit: & ñ habentis fundamentum
subter se. Aesi diceret. De ore angusto sal¬
uabit: q̾ sub se fundum nͣ habet. Quia
enim ꝑ peccatũ tenditur ad infernum:
quem a peccato saluat. de ore angusto¬
liberat. Quẽ uero de ore angusto eripit.
ab inferni ꝓfundo subducit: quamuis in¬
telligi etiam alit̾ potest. Nam sicut quis
in puteo mergitur putei fundo retinet᷑.
ita corruens quasi in quodam fundi loco
consisteret anima: si semel lapsa in aliqua
se peccati mensura retineret. Sed cũ pecca¬
to in quo labitur nͣ potest esse contenta:
dũ cotidie ad deteriora deicitur. quasi in
puteo quo cecidit fundum ñ inuenit quo
figatur. Esset enĩ fundus putei: si fuisset
mensura peccati. Unde bene alias dicitur.
Peccator cũ uenerit in ꝓfundum malorum

Expanded text:
do altus non incongrue creditur, quia eos quos do altus non incongrue creditur, quia eos quos in se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitatis absorbet. Itaque cum diceret: Salvabit te de ore angusto latissime, apte subjunxit: Et non habente fundamentum subter se. Ac si diceret: De ore angusto salvabit quod sub se fundum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato salvat, de ore angustoliberat. Quem vero de ore angusto eripit, ab inferni profundo subducit. 69. Quamvis etiam aliter intelligi potest. Nam sicut qui in puteum mergitur putei profundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quod labitur non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo quo cecidit fundum non invenit quo figatur. Esset enim fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ome peccatũ fundamentũ ñ habet: quia
ñ ex ꝓpria natura subsistit. Malum
quippe sine substantia est: qđ tamen ut¬
cunq sit. in boni natura coalescit. Igitur
os angustum nullũ subter se dicit᷑ habere
fundam̃tum: quia peccati inquinatio sub¬
sistendi ius ñ habet ꝓprium. Quia uero
a fundo dicitur fundam̃tum. possumus
etiam fundamentũ ꝓ fundo positũ
ñ inconuenient᷑ accipere: sicut auditus ab
aure dicitur. & tam̃ plerunq ipsa auris.
auditus nomine designatur. Cum ergo
diceret os angustum. explere ꝓfundi uo¬
raginem uolens subdidit. & non habentis
fundam̃tum subter se. Quẽ enim rapit
inquitas. infernus absorbet. Infernus
uero recte fundum nͣ habere credit᷑: quia
quisquis ab illo rapitur. in immenso de-
uoratur. Immensam nanq eius explere
latitudinẽ uolens ꝓpħa ait.
Dilatauit infernus animã suam:
& aperuit ossuum absq ullo termino.
Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur.
quia adse plurimos trahit: ita sine fun¬

Expanded text:
Omne peccatum fundamentum non habet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum non inconvenienter accipere, sicut auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine designatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente fundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere creditur, quia quisquis ab illo rapitur, in immenso profundo devoratur. Immensam namque ejus explere latitudinem volens propheta, ait: Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur qui ad se plurimos trahit, ita sine fun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipere: quib seruatur de ȩternitate
gaudere. Hinc enĩ seriptum ẽ. Flagellat
Somnẽ filium quẽ recipit. Hinc ad ioħem
dicitur. Ego quos amo. arguo & castigo.
Hinc petrus ait. Tempus est ut incipiat
iudicium de domo dĩ. Ubi mox admi¬
Srando subiunxit. Si autẽ primum ã¬
S nobis: quis finis eoꝵ qui non credunt
dĩ euangelio: Peccata qui ppe nequaꝗͣ¬
diuina seueritas inulta remanere ꝑmit¬
tit: sed ira iudicii a nr̃a hic correptione
inchoat. ut in reꝓborum dampnatione
conquiescat. Eant ergo nunc reꝓbi. &
uoluptatũ suarum desideria inulta ini¬
quitate consũment: atq eo temporalia
flagella ñ sentiant. quo ȩterna eos sup¬
plicia expectant. B ene autẽ eoꝵ inulta
nequitia cham peccante signata est:
cui a patre dicitur. Ma ledictus cha¬
naan puer: seruus erit fratribus suis.
Chanaan uidelicet. cham filius fuit.
Et quid est qđ cham peccante. chanaan
filius sententiam ulcionis accepit: Qͥa

Expanded text:
percipere, quibus servatur de aeternitate percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaqdivina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment, atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem eorum inulta nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaam puer, servus erit fratribus suis. Chanaam videlicet Cham filius fuit. Et quid est quod, Cham peccante, Chanaam ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
expecta eum. Nam qui semet ipsum co¬
ram dõ non iudicat: eũ dum affligitur
ñ expectat. Cuius enim bona p̾cessisse dis¬
simulat: adiutoria subsequi posse despe¬
rat. Et cũ prȩteritorum obliuiscitur:
etiam subsequentiũ largitate fraudatur.
Sed ecce dũ nos affligimur dũ consola¬
tionis grãm longanimit̾ sustinemꝰ. mali
ad peiora ꝓrumpunt: atq eo iniquitatis
exaggeratione ꝓficiunt. quo sine uerbe¬
re relinquuntur. Et tam̃ omp̃s d̃s pec¬
cantes misericordit᷑ expectat. tempus ad
pęnitentiã tribuit: quod n eonuersis ad
grauioris reatus testimoniur uertit. Pa¬
tienter iram retinet: quam quandoq
irretractabilit᷑ effundet. Unde apte sub¬
quippe ds tolerat: quia imꝑpetuum
dampnat. Et furorem nunc inferre
dissimulat: quia effundendũ sine fine
in posterum seruat. Electoꝵ nanq est
hic conteri. ut ad prȩmia debeant ȩt̾nȩ
hereditatis erudiri. Nrͣm hic flagella

Expanded text:
exspecta eum. Nam qui semetipsum coexspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subquippe Deus tolerat quem in perpetuum damnat; et furorem nunc inferre dissimulat, quia effundendum sine fine in posterum servat. Electorum namque est hic conteri, ut ad praemia debeant aeternae haereditatis erudiri. Nostrum est hic flagella
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia recognoscit. Dicat itaq etiam
cum dixeris non considerat: iudicare
coram eo. & expecta eum. Aesi diceret.
Cum iccireo ds̃ considerare ñ creditur.
quia tarde miseretur : intima cogitati¬
onis ingredere. atq illic coram eiꝰ oculis
causȩ tuȩ iudicium suscipe: & quȩ ipse
uiuendo contulisti. uel quȩ misericorditꝰ
ꝑcepisti discerne. Et tunc ad spei fidu¬
ciam redis. dũ bona tantȩ benignitatis
erubescis: quatinus int̾ aduersa fidenter
expectes. quẽ & post delicta ꝓpitium
recolis. Speranda enim fuerant suꝑna
adiutoria: etiam si nulla beneficia prȩ¬
cessissent. Sciendumq quia ds̃ hominem
quẽ benigne condidit: iniq non spernit.
transacta munera cernere: & futura de¬
sperare. Quanti est periculi. si in hac ꝓ¬
cella tribulationũ desperationis naufra¬
gio frangimur : qui ad portum spei uelut
immensis funib prȩteritis donis ligam᷑.
Dicatur itaq recte: iudicare coram eo. &

Expanded text:
beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia prcessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non spernit. transacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et
Abbreviated transcription (Latin):
clamor nrͣ quasi negligitur: spes quae
cordi inerat infirmatur. Et suꝑna adiu¬
toria defutura credimus: quia tardius
impetramꝰ. Ac pene inconsiderata dõ ẽẽ
ingemiscimꝰ: quȩ inulta toleramꝰ. Sed cũ
ista nos desperationis ꝓcella conturbat.
concussa mens citius in portum spei se
collocat: si causas suas cum dño subtilit᷑
pensat. si bona eius ad memoriã reuocat.
si mala quȩ bonis eius reddidit apud se¬
met ipsam callide ñ excusat: si ꝑpendit
quid ab eo iuste meruit .& quid clem̃ter
accepit : si uitam suam uiuacit̾ discutit.
si ante dĩ oculos om̃e quod agit examina&s.
semet ipsam sibimet ñ abscondit: si factam
se quȩ nͣ erat menunit. si illuminatam
se atq subleuatam quȩ in tenebris iace¬
bat agnoscit. Hȩc ergo in semet ipsam
cuncta recolligens. dum bona accepta
considerat: aduersa quȩ tolerat ñ excusat.
Nec desperatione frangitur: quȩ tantoꝵ
munerũ consolatione roboratur: quia
spem de futuris recipit. dum transacta

Expanded text:
clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur; et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum ista nos desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec desperatione frangitur, quae tantorum munerum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta
Abbreviated transcription (Latin):
extendunt᷑ ut ꝓficiant : ꝓficiunt ut ad
hoc qdđ ꝑceptura sunt conualescant. Exer¬
citantur in certamine: ut maiorib cumu¬
lentur prȩmis in retributione. Labor
ꝓtrahitur pugnȩ: ut crescat corona ui¬
ctoriȩ. Suos ergo dñs cum uelocit̾ non
exaudit : quo repellere creditur trahit.
Internus quippe ẽ medicus: & peccatoꝵ
in nobis contagia quȩ messe medullitus
repbat secat. Abscidit uirus putredinis:¬
ferro tribulationis. Et quo uoces ȩgri
audire dissimulat: eo ȩgritudinis finem
ꝑ diem & ñ exaudies: & nocte & non ad
insipientiam mͥ. Aesi diceret. Nequaꝗͣ
michi ad insipientiam ꝓficit. quod die
ac nocte clamantẽ me continue ñ exau¬
dis: quia unde me in temporali tribu¬
oportunitates prȩmisit: quia sȩpe &
tribulatione conterimur. & tam̃ opor¬
tunum nondũ est ut ad desideriũ erep
tionis adiuuemur. Dicatur ergo. neq
enim frustra audiet dsͣ: & omnipotens

Expanded text:
extenduntur ut proficiant; proficiunt ut ad extenduntur ut proficiant; proficiunt ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant. Exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in retributione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus cum velociter non exaudit, quo repellere creditur trahit. Internus quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia quae inesse medullitus reprobat secat; abscindit ferro tribulationis; eoque voces aegri audire dissimulat, quo aegritudinis finem per diem, et non exaudies, in nocte, et non ad insipientiam mihi . Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipientiam proficit quod die ac nocte clamantem me continue non exaudis, quia unde me in temporali tribuopportunitates praemisit, quia saepe et tribulatione conterimur, et tamen opportunum nondum tionis adjuvemur. Dicatur ergo: Neque enim frustra audiet Deus, et Omnipotens