comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. pͥus in aula regia carnis in se
desideria edomuisse meir orat᷑: ut
nichil ex delectabilib cibis attin¬
geret. sed lautis ac molliorib duri¬
ora atq asꝑa cibaria pferret: ut du
sibi exterioris cibi blandim̃ta sub¬
traheret. ad int̾ni pabuli delecta¬
m̃ta ꝑueniret: & tanto auidius
gustũ sapientiȩ intus acciꝑet. quã¬
to saporem carnis ꝓ eadẽ sapientia
foras robustius repressisset. Si enĩ¬
a care carne hoc qđ libet abscidi¬
mꝰ. mox in sp̃u qđ delectet inueni¬
mꝰ. Intentioni quippe animȩ si ex¬
terior euagatio claudit᷑. interior
successus aꝑit᷑. Nam quo extra se
spargi ꝓpt᷑ disciplinã mens ñ po¬
test. eo suꝑ se intendere ꝑ ꝓuectũ
potest: qr & in altũ crescere arbor
cogit᷑. quȩ ꝑ ramos diffundi ꝓhi¬
bet᷑. Et cũ riuos fontis obstru¬
imꝰ. fluenta furgere ad suꝑio¬
ra ꝓuocamꝰ. Igit᷑ dũ studiosi qͥq
scõꝵ uitã imitando conspiciunt.
in petris ibices fȩtus ponunt.

Expanded text:
r , prius in aula regia carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis ac mollioribus duriora atque asperiora cibaria praeferret , ut dum sibi exterioris cibi blandimenta subtraheret, ad interni pabuli delectamenta perveniret; et tanto avidius gustum sapientiae intus acciperet, quanto saporem carnis pro eadem sapientia foris robustius repressisset. Si enim a carne hoc quod libet abscindimus, mox in spiritu quod delectet invenimus. Intentioni quippe animae, si exterior evagatio clauditur, interior secessus aperitur. Nam quo extra se spargi propter disciplinam mens non potest, eo super se intendere per profectum potest, quia et in altum crescere arbor cogitur, quae per ramos diffundi prohibetur; et cum rivos fontis obstruimus, fluenta surgere ad superiora provocamus. Igitur dum studiosi quique sanctorum vitam imitando conspiciunt, in petris ibices fetus ponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ om̃ia: sic ut scriptũ ẽ. P otestatẽ
dedit ei iudiciũ facere. qr filius
hominis ẽ. Et rursũ scriptũ est.
Sciens qr om̃ĩa dedit ei pater in
manꝰ. Uel sicut ipse dicit. Om̃e qđ¬
dedit mͥ pat ad me ueniet. Iam uͦ¬
si querit᷑ qͥd int̾ domũ & taberna¬
culũ distet. domꝰ in habitatione ẽ.
tabernaculũ in itinere. Corda itaq
gentiliũ quasi quedã tabernacu¬
la habuit ueniendo. sed ea ꝑ iusti¬
ciã firmans. domꝰ fecit habitan¬
do. Et qr eoꝵ uitã ad quos uene¬
rat imitari despexit. recte subiun

Expanded text:
sicut scriptum est: Potestatem dedit ei, et judicium facere, quia Filius hominis est . Et rursum scriptum est: Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus . Vel sicut ipse dicit: Omne quod dat mihi Pater ad me veniet . si quaeritur quid inter domum ac tabernaculum distet, domus in habitatione est, tabernaculum in itinere. Corda itaque gentilium quasi quaedam tabernacula habuit veniendo. sed ea per justitiam firmans, domum fecit habitando. Et quia eorum vitam ad quos venerat imitari despexit, recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
qua patriareha ñ fuit. ꝓpħa ñ fuit.
ad intelligendũ dm̃ qui ratione ute¬
ret᷑ ñ fuit: homo pene ñ fuit. De hac
solitudine ꝑ isaiam dr̃. Letabit᷑ deser¬
ta & inuia. & exultabit solitudo: & flo¬
rebit quasi liliũ. & rursũ de eccłia
dr̃. Ponet desertũ eiꝰ quasi delicias. et
solitudinẽ eiꝰ. quasi ortũ dñi. Terra
uͦ salsuginis hec eade solitudo repeti¬
ta ẽ: que pͥusquã uerã di sapientiam
cognosceret. salsuginẽ ꝓtulerat: qr
nullã uiriditatẽ bom intellectus ꝓ¬
ferens. ꝑu̾sa sapiebat. Domũ gͦ in
solitudine. & tabernaculũ in t̾ra sal¬
da possedit. Unde ei patris uoce. ꝑ¬

Expanded text:
qua patriarcha non fuit, propheta non fuit; ad intelligendum Deum, qui ratione uteretur, homo pene non fuit. De hac solitudine per Isaiam dicitur: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et florebit quasi lilium . Et ruet desertum ejus quasi delicias, et solitudinem ejus quasi hortum Domini . Terra vero salsuginis haec eadem solitudo repetita est, quae priusquam veram Dei sapientiam cognosceret, salsuginem protulerat, quia nullam viriditatem boni intellectus proferens, perversa sapiebat. Domum ergo in solitudine et tabernaculum in terra salda possedit. Unde ei Patris voce
Abbreviated transcription (Latin):
seruimꝰ. Nonñqu̾a uͦ dũ desideriis
ĩmoderatius obuiare nitim᷑. necessi¬
tatis miserias. augemꝰ. Sic emͣ ne¬
cesse ẽ. ut arcẽ quisq continentiȩ te¬
neat: quatinꝰ ñ carnẽ sed uicia car¬
nis occidat. Nam plerũq dũ plus ito
caro restringit᷑. etiã ab exercitatione
boni oꝑis eneruat᷑: ut ad orationem
qͦq uł p̃dicationẽ ñ sufficiat. dũ incen¬
tiua uiciorũ in se funditus suffoca¬
re festinat. Adiutorẽ quippe habe¬
mꝰ intentionis int̾ne hunc hominẽ
qu̾e exterius gestamꝰ. & ipsi insunt
motus lasciiiȩ. ipsi effectus suppe.¬
tunt. metus oꝑationis bonȩ. Sȩpe uͦ
dũ in illo hoste̾ insequimꝰ. etiã ciuẽ
quẽ diligimꝰ trucidamꝰ. Et sȩpe dũ
quasi conciui parcimꝰ. ad pͣliũ hostẽ

Expanded text:
servimus; nonnunquam vero, dum desideriis servimus; nonnunquam vero, dum desideriis immoderatius obviare nitimur, necessitatis miserias augemus. Sic enim necesse est ut artem quisque continentiae teneat, quatenus non carnem, sed vitia carnis occidat. Nam plerumque dum plus justo caro restringitur, etiam ab exercitatione boni operis enervatur, ut ad orationem quoque vel praedicationem non sufficiat, dum incentiva vitiorum in se funditus suffocare festinat. Adjutorem quippe habemus intentionis internae hunc hominem quem exterius gestamus, et ipsi insunt motus lasciviae, ipsi effectus suppetunt operationis bonae. Saepe vero dum in illo hostem insequimur, etiam civem quem diligimus trucidamus; et saepe dum quasi concivi parcimus, ad praelium h
Abbreviated transcription (Latin):
luptas expleri desideriũ suppetit.
Et tanto gulã securius in p̾ceps ra¬
pit. quanto sub honesto nomine
necessitatis explendȩ se contegit.
Sȩpe autẽ in ipsa edendi uia fur
t᷑. Facile aut̃ ẽ dep̃hendere. cũ uo¬
luptas eiꝰ necessitatẽ p̃uenit: sed
ualde ẽ difficile discernere. cũ in
ipso esu necessario se occulta sub¬
iungit. Nam qr p̃euntẽ naturȩ ap¬
petitũ sequit᷑. quasi a tͣgo ueniens
tardius uidet᷑. So enĩ tẽpore quo
necessitati debitũ soluit᷑. qr ꝑ esum
uoluptas necessitati miscet᷑. quid ne¬
cessitas perat. & qͥd sicut dictũ ẽ uo¬
luptas suppetat ignorat᷑. Sepe uͦ et
discernimꝰ. & qr utranq sibi coniunctã
nouimꝰ. in hoc qđ extra metas rapimͦ.
libet ut sciendo fallam᷑. Et dũ sibi
mens ex necessitate blandit̃. ex uolup
nis curã ne feceritis in desiderus. Q
gͥ fieri in desiderio ꝓhibet᷑. in necessi¬
cessitati condescendimꝰ. desideriis de¬

Expanded text:
luptas expleri desiderium suppetit; luptas expleri desiderium suppetit; et tanto gulam securius in praeceps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendae se contegit. Saepe autem in ipsa edendi via furttur. Facile autem est deprehendere cum voluptas ejus necessitatem praevenit, sed valde est difficile discernere cum in ipso esu necessario se occulta subjungit. Nam quia praeeuntem naturae appetitum sequitur, quasi a tergo veniens tardius videtur. Eo enim tempore quo necessitati debitum solvitur, quia per esum voluptas necessitati miscetur, quid necessitas petat, et quid, sicut dictum est, voluptas suppetat, ignoratur. Saepe vero et discernimus; et quia utramque sibi conjunctam novimus, in hoc quod extra metas rapimur, libet ut sciendo fallamur; et dum sibi mens ex necessitate blanditur, ex voluptnis curam ne feceritis in desideriis . Quae igitur fieri in desiderio prohibetur, in necessicessitati condescendimus, desideriis de
Abbreviated transcription (Latin):
mo suspenderet. p̃ceptũ ꝓhibitionis
accepit. Nam cũ alim̃ta quȩdã sa¬
luti nr̃ȩ ds contraria indicat. ab
his nos quasi ꝑ sententiã uetat. Et
cũ concupiscentes noxia aitingimꝰ.
ꝓfecto quid aliud qu̾a uetita de¬
naturȩ necessitas querit. & ñ quȩ¬
edendo libido suggerit. S mag¬
nꝰ discretionis labor ẽ. huic exacto¬
ri & aliqͥd impendere. & aliqͥd de¬
negare: & nͣ dando gulã restringe¬
re. & dando naturã nutrire. Quȩ
clamorẽ exactoris ñ audit. Sermo
nãq huiꝰ exactoris ẽ: necessaria
postulatio naturȩ. Clamor uͦ eiꝰ ẽ:
m̃surã necessitatis transiens appe¬
titus gulȩ. Hic itaq onager exa¬
ctoris huiꝰ sermonẽ audit. clamor̃e
ñ audit: qr diseretus uir ac conti¬
nens. & usq ad tẽꝑandã necessitatẽ
uentrẽ reficit. & a uoluptate restrin¬
sub necessitate se palliat. ut iix eã
ꝑfectus quisq discernat. Nam dũ
solui debitũ necessitas petit. uo¬

Expanded text:
mo suspenderet praeceptum prohibitionis mo suspenderet praeceptum prohibitionis accepit. Nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per sententiam vetat. Et dum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud quam vetita deae necessitas quaerit, non quae libido suggerit. Quanus discretionis labor est huic exactori et aliquid impendere, et aliquid denegare; et non dando gulam restringere, et dando naturam nutrire. Rec.Clamorem exactoris non audit. Sermo namque 984 hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est mensuram necessitatis transiens appetitus gulae. Hic itaque onager exactoris hujus sermonem audit, clamorem non audit, quia discretus vir ac continens et usque ad temperandam necessitatem ventrem reficit, et a voluptate restrinsub neceperfectus quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, vo
Abbreviated transcription (Latin):
co salutẽ ꝑdidit: qr cũ suꝑbiȩ uicio.
m̃surã moderate refectionis excessit.
Et pͥmogenitoꝵ głam esau amisit. qr
magno estu desiderii uilẽ cibũ. io est
lenticulã concupiuit. Quã dũ uen¬
dendis etiã pͥmogenitis p̃tulit. quo
in illã appetitu anhelaret. indicauͭ.
Neq. enĩ cibus. sed appetitus in uicio ẽ.
Unde & lautiores cibos plerũq sine
culpa sumimꝰ. & abiectiores ñ sine
reatu conscientiȩ degustamꝰ. Hic dp¬
pe quẽ diximꝰ esau pͥmatũ ꝑ lenticu¬
lã ꝑdidit. & helias in heremo uirtu¬
tẽ coporis. carnes edendo seruauit.
Unde x anticꝰ hostis qr ñ cibũ. sed ci¬
bi concupiscentiã eẽ causã dãpna¬
tionis intelligit: & pͥmũ sibi hominẽ
ñ carne sed pomo subdidit. & scd̾m
nĩ carne sed pane tẽptauit. Hino est
qđ plerũq adam culpa cõmitit᷑.
etiã cũ abiecta & uilia sumuntur.
Neq eñi adam solus ut auetito se po¬

Expanded text:
co salutem perdidit, quia cum superbiae vitio co salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii vilem cibum, scilicet lenticulam, concupivit ; quam dum vendendis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus, Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit . Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit , et secundum non carne, sed pane tentavit . Hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque enim Adam solus ut a vetito se po
Abbreviated transcription (Latin):
nos modis gulȩ uiciũ tẽptat. ali¬
quando nanq indigentiȩ tẽporas
uenit. aliquando uͦ tẽpꝰ ñ p̃uenii
sed cibos lautiores quęrit. Aliqus¬
do quȩlibet sum̃da sint p̃parari
accuratius expetit. aliquando ais
& qualitati ciboꝵ & tẽpori congruit.
sed in ipsa quantitate sum̃di. m̃suram
refectionis excedit. Nonnuiquã uͦ &
abiectius ẽ qđ desiderat. & tam̃ ipso
ȩstu ĩmensi desiderii deteriꝰ peccat.
nathan meruit. qr in gustũ mellis.
constitutũ edendi tẽpꝰ antecessit. Et
ex egypto popłs eductus in heremo
occubuit. qr despecto manna. cibos
carniũ petit. quos lautiores putaũ.
Et pͥma filioꝵ heli culpa suborta est.
qđ ex eoꝵ uoto sacerdotis puer. ñ an¬
tico more coctas uellet de sacrificio
carnes acciꝑe. sed crudas quereret.
quas accuratius ex hiberet. Et cũ ihe¬
rusalẽ dr̃. hec fuit iniquitas sodome
sororis tue. suꝑbia. saturitas panis &¬
.habundantia. aꝑte ostendit᷑. qđ iocir¬

Expanded text:
nos modis gulae vitium tentat. Aliquando namque indigentiae tempora praevenit, aliquando tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit. Aliquando quaelibet sumenda sunt, et praeparare curatius expetit. Aliquando autem et qualitate ciborum et tempore congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refections excedit. Nonnunquam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen in ipso aestu immensi desiderii deterius peccat:nathan meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit; et ex Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia despecto manna cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima filiorum Heli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet. Et cum ad Jerusalem dicitur: Haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae, superbia, saturitas panis, et abundantia , aperte ostenditur quod idcir
Abbreviated transcription (Latin):
excollere. nec de eo alterũ qđ minꝰ
acceꝑit irridere: sed fixo humili¬
tatis pede grauiter et constanter
incedere. ꝙ in hac uita tanto ue¬
racius docti sumꝰ. quanto doctri¬
nam nobis a nobismet ipsis suppe¬
tere ñ posse cognoscimꝰ. Cur gͦ qͥ¬
libet de doctrina suꝑbiat. que oo¬
culto iudicio uel cui quando det̾.
uel quando eui subtrabat᷑ ignorat:
Quamuis enim securitate timor
semꝑ longe uideatur ab esse. no¬
bis tamen nichil est securius.
quam sub spe semꝑ timere: ne in¬
cauta mens aut desperando se in
uiciis deiciat. aut extollendo
de donis ruat. Ante districti enĩ
ac pii iudicis oculos quanto de
se sub spe humilius trepidat. tan¬
co in illum robustius stat.

Expanded text:
extollere, nec de eo alterum quod minus extollere, nec de eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilitatis pede, graviter et constanter incedere, quia in hac vita tanto veracius docti sumus, quanto doctrinam nobis a nobismetipsis suppetere non posse cognoscimus. Cur ergo quilibet de doctrina superbiat, qui occulto judicio vel cui quando detur, vel quando cui subtrahatur ignorat? Quamvis enim securitati timor semper longe videatur abesse, nobis tamen nihil est securius quam sub spe semper timere, ne incauta mens aut desperando se in vitiis dejiciat, aut extollendo de donis ruat. Ante districti enim ac pii judicis oculos quanto de se sub spe humilius trepidat, tanto in illo robustius stat.
Abbreviated transcription (Latin):
nolite facere. Propt̾ auditoꝵ uͦ re¬
ꝓbationẽ. bonis etiã doctorib ser¬
mo subtrahit᷑. sicut ad iherechi¬
elem contra isrł dr̃ Linguam
tuam adherere faciam palato tuo. et
eris mutus. nec quasi uir obiurgans.
qr domꝰ exasꝑans ẽ. Aliquando autẽ¬
sermo p̃dicationis ꝓpt̾ utrosq dat᷑.
aliquando ꝓpt̃ utrosq subtrahit᷑.
Propt̾ utrosq enĩ dat᷑. sic ut diuina
uoce paulo apud corinthios dr̃
Nloli tunere. sed loquere. Et pau¬
lo post. Quia popłs multus ẽ mͥ
in hac ciuitate. Propter utrosq uͦ
subtrahit᷑. sicut heli sacerdos & pra¬
uã filioꝵ cognouit actionẽ. & dig¬
nã increpationis ñ exercuit uocẽ:
cũ ꝓfecto futurũ esset. ut in mor¬
tis supplicio & istos reatus flagitii.
& illũ silentii pena multaret. Inter
hec gͥ cũ uel ꝓ quo sermo det᷑. uł
ꝓpt̃ quẽ subtrahat᷑ ignoramꝰ: unũ
ẽ salubre remediũ. nec de his quȩ
aliis maius accipimꝰ nosmet ipsos

Expanded text:
nolite facere . Propter auditorum vero renolite facere . Propter auditorum vero reprobationem bonis etiam doctoribus sermo subtrahitur, sicut ad Ezechielem contra Israel dicitur: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est onis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
lectorẽ ieũ subtilius ueriusq sen¬
tientẽ uelut magistrũ discipłs se
do aliquid sonare nitimͦ. oritana
ueritatis sumꝰ. Et in eiꝰdem uerita¬
tis potestate est. utrũ ꝑme sonet
alteri. an ꝑ alterũ mͥ. Ipsa quippe
in mediũ nr̃i etiã ñ eque uiuen¬
tib om̃ib equa est: e sepe aliũ
tangit. ut bene audiat qđ ꝑ aliũ
ipsa son auerit: sepe uͦ aliũ tangit.
ut bene qđ ab aliis audiat᷑ sonet.
culpam subtrahit᷑ sermo doctori.
In his gͦ que ubertim p̃dicat do¬
ctor. nulla elatione se efferat.
toris gr̃a. eiꝰ repleat᷑ lingua. Et
in his quȩ doctor sterilit᷑ dicit.
auditor ñ succenseat: ne fortasse
doctoris lingua ñ ꝓ sua. sed ꝓ
auditoris reꝓbatione torpescat.
Pro auditoris nanq grã dat᷑ bonus
etiã malis sermo doctorib. sicut
potuert᷑ pharisei suppetere u̾ba
p̃dicationis: de quib scriptũ est.
Um̃ias quecũq dixerint uobis. ser

Expanded text:
lectorem meum subtilius veriusque senlectorem meum subtilius veriusque sentientem, velut magistrum discipulus sDeo aliquid sonare nitimur, organa veritatis sumus; et in ejusdem veritatis potestate est, utrum per me sonet alteri, an per alterum mihi. Ipsa quippe in medio nostri, etiam non aeque viventibus omnibus aequa est, et saepe alium tangit, ut bene audiat quod per alium ipsa sonuerit; saepe vero alium tangit, ut bene quod ab aliis audiatur sonet. 82. culpam subtrahitur sermo doctori. In his ergo quae ubertim praedicat doctor, nulla elatione se efferat, toris gratia ejus repleatur lingua; et in his quae doctor steriliter dicit, auditor non succenseat, ne fortasse doctoris lingua non pro sua, sed pro auditoris reprobatione torpescat. Pro auditoris namque gratia boni, datur etiam malis sermo doctoribus, sicut potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, ser
Abbreviated transcription (Latin):
& scriptũ ẽ: qr postqu̾a credidit. in¬
uitato in domũ suã dño. conuiuiũ
magnũ fecit. Mons itaq iste huic
onagro uirentes pascuȩ herbas ꝓ¬
tulit. qr ce foris eũ conuiuio. & int̾
epulis uirtutũ pauit. Qđ adhuc ple
tia queq ꝑquirit. Arentia eni dese
fiduciã ñ habent. Uirent aut̃. que
illi bereditati inherent: de qua pe¬
trus apłs dicit. In hereditatẽ incor¬
ruptibilẽ. & in contaminatã. & im¬
marcessibilẽ. Tanto enĩ quiq uiren¬
tes sunt: quanto in hereditatis im¬
marcessibilis sorte. cogitationis
radicẽ figunt. Quisquis itaq in¬
trinsectis arere formidat. arentia
extrinsecus mundi huiꝰ desideria
fugiat. Quisquis a dño ꝑquiri
desiderat. et̾nã patriã appetens. in
sub dupplici intellectu fufficiant.
lectoris uͦ iudicio relinquendũ ẽ.
quid magis duxerit eligendũ. Et
si utriusq expositionis intelligen¬
tiã fortasse despexerit. libent᷑ ipse

Expanded text:
et scriptum est quia postquam credidit, inet scriptum est quia postquam credidit, invitato in domum suam Domino, convivium magnum fecit . Mons itaque iste huic onagro virentis pascuae herbas protulit, quia et foris eum convivio, et intus epulis virtutum pavit. Quod adhutia requirit.---Arentia enim desefiduciam non habent. Virent autem quae illi haereditati inhaerent, de qua Petrus apostolus dicit: In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Tanto enim verius quique virentes sunt, quanto in haereditatis immarcescibilis sorte cogitationis radicem figunt. Quisquis itaque intrinsecus arere formidat, arentia extrinsecus mundi hujus desideria fugiat. Quisquis a Domino perquiri desiderat, aeternam patriam appetens, in sub duplici intellectu sufficiant. Lectoris vero judicio relinquendum est quid magis duxerit eligendum. Et si utriusque expositionis intelligentiam fortasse despexerit, libenter ipse
Abbreviated transcription (Latin):
datus petrus u̾bi dñi sicut dixit:
qr priusqu̾a gallus cantet ter me
negabis:  egressus foras fleuit
amare. Et sicut salomon ait. Rer
qui sedet in solio iudicii. dissipat
om̃e malũ intuitu suo. De hoc respe
formidine liquefacti: ab illo pͥus
rigido cumore substrati sunt. Intu¬
endũ etiã qđ ñ ait inspicit. sed cir¬
cũspicit montes pascue suę. In ui¬
dea quippe incarnatus ẽ dñs. que
posita in medio gentiũ fuit. atq
ido circũspexit montes: qr elatos
huiꝰ scłi circũquaq positos. ex gen¬
tilitatis uniu̾sitate collegit. In his
itaq montib pascit᷑. qr bonis oꝑib
conũsoꝵ. quasi herbis uirentib
satiat᷑. Hinc ẽ qđ ei sponse uoce in
pe dñs. cũ nr̃is actib delectat᷑. Cu¬
bat uͦ in meridie. cũ ex desiderus
carnalib ardenti corde reꝓborũ.
apud electoꝵ suoꝵ pectora refrige¬
riũ inuenit cogitationis bonȩ. Monᷤ
enĩ quidã matheus fuerat. quando
in thelonei lucris tumebat. De quo

Expanded text:
est Petrus verbi Domini sicut dixerat: Quia priusquam gallus cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit amare . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . De hoc respec, divina formidine liquefacti, ab illo prius rigido tumore substrati sunt. endum etiam quod non ait inspicit, sed circumspicit montes pascuae suae. In Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit. Atque ideo circumspexit montes, quia elatos hujus saeculi circumquaque positos ex gentilitatis universitate collegit. In his itaque montibus pascitur, quia bonis operibus conversorum quasi herbis virentibus satiatur. Hinc est quod ei sponsae voce in bonis nostris actibus delectatur. Cubat vero in meridie, cum ex desideriis carnalibus ardenti corde reproborum apud 993 electorum suorum pectora refrigerium invenit cogitationis bonae. Mons enim quidam Matthaeus fuerat, quando in telonii lucris tumebat; de quo
Abbreviated transcription (Latin):
naculis degunt. ad suꝑnã patriã de¬
siderii su cotidianis estib accendumtꝰ.
in t̾ra salsuginis tab̾nacula habere
phibent᷑. Incessant᷑ quippe accendun¬
t ut sitiant. sitiunt ut satientur.
sicut scriptũ est. Beati qui esuriunt
& sitiunt iusticiã. qmͣ ipsi saturabun¬

Expanded text:
naculis degunt, ad supernam patriam denaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in terra salsuginis tabernacula habere perhibentur. Incessanter quippe accenduntur ut sitiant, sitiunt ut satientur; sicut scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabun
Abbreviated transcription (Latin):
bis eẽ rationale qđ regit. aliud ani¬
male qđ regit᷑: nisi ad secretũ huiꝰ
silentii recurrentes. ab om̃i exterius
pturbatione sopiam᷑. Qa silentiũ
nr̃m bene etiam adam dormiens fi¬
gurauit. de cuiꝰ mox latere mulier
ꝓcessit. Quia quisquis ad interiora
intelligenda rapit᷑. a reb uisibilib
oculos claudit: & tc̃ in se ipso uel q̃
peẽ uiriliter debeant. uel que sub¬
eẽ possint infirma distinguit: ut
aliud in illo sit qđ regere ualeat
tanqu̾a uir. aliud tanquã femina
qd regat᷑. In hoc itaq silentio cordis
dũ ꝑ contẽplationẽ interius uigila¬
mꝰ. exterius quasi obdormiscimꝰ.
Quia gͦ remoti uiri. id ẽ a deside¬
riis carnalib aliem. hoc silentiũ
m̃tis in habitant. huic onagro dñs
in solitudine domũ dedit: ut tur¬
ba desideriorũ tẽporaliũ ũ p̃mat᷑.¬
Et cabernacula eiꝰ in t̾ra salsuginis.
Salsugo accendere sitim solet. Et
qr scĩ uiri qu̾adiu in huiꝰ uite taber¬

Expanded text:
bis esse rationale quod regit, aliud anibis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens figuravit , de cujus mox latere mulier processit, quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit; et tunc in semetipso vel quae praeesse viriliter debeant, vel quae subesse possint infirma distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non prematEt tabernacula ejus in terra salsuginis. Salsugo accendere sitim solet. Et quia sancti viri quandiu in hujus vitae taber
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficit̃. quãuis ardent᷑ inchoet. Qd etiã
ꝑ ierechielem ꝓpħam congruent̃ expͥ¬
mit̾. qͥ ꝓ m̃sura ciuitatis in monte con¬
dite. in manu uiri calamũ sex cubi¬
tor & palmo se uidisse testat᷑ In mon¬
te quippe electoꝵ eccłia sita ẽ: quia
fundata in infimis desideriis ne. Qoi
autẽ ꝑ cubitũ. nisi oꝑatio: Quid ꝑ
senariũ numerũ. nͥ ꝑfectio oꝑationis
ostendit᷑. qr a sexto die cuncta oꝑa
dñs explesse memorat᷑: Quid gͦ su¬
ꝑ sex cubitos palmꝰ insinuat. nͥ con¬
tẽplationis uim que iã initia et̾nȩ
& septime quietis demonstrat: a
ꝑficit᷑ m̃sura septimi cubiti ñ explet᷑
Electoꝵ itaq eccłia q cuncta quȩ ope¬
randa sunt ꝑficit. in sex cubitis sese
in monte posita ciuitas ostendit.
Quia uͦ hic adhuc sola inttia contẽ¬
plationis inspicit. de septimo cubi¬
actingimꝰ. si ñ ab exterioris curȩ op¬
pressione cessem. Nequaqu̾a nosmet¬
ipsos intuem᷑. ut sciamꝰ aliud in no¬

Expanded text:
quamvis ardenter inchoetur. Quod etiam per Ezechielem prophetam congruenter exprimitur , qui pro mensura civitatis in monte conditae, in manu viri calamum sex cubitorum et palmi, se vidisse testatur. In monte quippe electorum ecclesia sita est, quia fundata in infimis desideriis non est. Quid autem per cubitum, nisi operatio; quid per senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid ergo super sex cubitos palmus insinuat , nisi contemplationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quperficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubiattingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in no
Abbreviated transcription (Latin):
scarabeus de ligno clamauit. Cum
gͦ nominatis reb tã abiectis & uili¬
b figurat᷑. quid de illo contumelio¬
se dr̃. de quo constat qđ ꝓprie nil
innocentiã. Uocat᷑ leo. sed ꝓpt̾ poten¬
tiã. Aliquãdo etiã serpenti cõpam¬
t᷑. sed ꝓpt̾ mortẽ uel sapientiã. Atq
iło ꝑ hec om̃ia dici figuralit̾ potest.
qr de his om̃ib credi aliquid essen¬
tialit̾ ñ potest. Si eni unũ horũ
qdlibet essentialit̃ existeret. alterũ
iã dici ñ posset. Nam si agnus
ꝓpͥe diceret᷑. leo iã uocari ñ pote¬
rat. Si leo ꝓpͥe diceret᷑. serpente
signari ñ posset. S hec in illo om¬
ma dicimꝰ tanto latiꝰ in figura:
quãto longus ab essentia. Potest
gͦ onager incarnatũ dñm desig¬
nare. Agri quippe ẽ animal ona¬
ger. Et qr incarnatus dñs genti¬
litati magisquã iudee ꝓfuit. ani¬
male corpꝰ assumens. quasi ñ in
domũ sed potiꝰ in agrũ uenit. De
pecies agri mecũ ẽ. Incarnatus itaq

Expanded text:
Scarabeus de ligno clamavit . Cum ergo nominatis rebus tam abjectis et vilibus figuratur, quid de illo contumeliose dicitur de quo constat quod proprie nil innocentiam; vocatur leo, sed propter potentiam. Aliquando etiam serpenti comparatur, sed propter mortem vel sapientiam. Atque ideo per haec omnia dici figuraliter potest, quia de his omnibus credi aliquid essentialiter non potest. Si enim unum horum quodlibet essentialiter existeret, alterum jam dici non posset. Nam si agnus proprie diceretur, leo jam vocari non poterat. Si leo proprie diceretur, per serpentem signari non posset. Sed haec in illo omnia dicimus tanto latius in figura, quanto longius ab essentia. Potest ergo onager incarnatum Dominum designare. Agreste quippe animal est onager. Et quia incarnatus Dominus gentilitati magis, quam Judaeae profuit, animale corpus assumens, quasi non in domum, sed potius in agrum venit. De  dicitur: Species agri mecum est . Incarnatus itaque
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. alias dictũ est. Factũ ẽ silen¬
tiũ in cęlo. quasi media hora. Ce¬
lũ quippe eccłia electoꝵ uocat᷑. que¬
ia etña sublimia dũ ꝑ subleuationẽ
contẽplationis intendit. surgentes ab
nsinis cogitationũ tumultus p̃mit:
a intra se do qđdã silentiũ facit.
Qe qͥde silentiũ contẽplationis qr in
hac uita ñ potest eẽ ꝑfectũ. factũ me¬
dia hora di: Nolenti quippe animo.
cogitationũ tumultuosi se strepitus
ingerunt. etiã sublimib intendintẽ.
rursũ ad respicienda t̾rena. cordis
oculũ uiolent᷑ tralunt. Unde serip¬
tũ est. Corpus qđ corrũpit᷑ aggrauat
animã. & depͥmit t̾rena in habitatio

Expanded text:
cordis alias dictum est: Factum est silencordis alias dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora . Coelum quippe Ecclesia electorum vocatur; quae ad sublimia, dum per sublevationem contemplationis intendit, surgentes ab infimis cogitationum tumultus premit, atque intra se Deo quoddam silentium facit: quod quidem silentium contemplationis, quia in hac vita non potest esse perfectum, factum media hora dicitur. Nolenti quippe animo cogitationum tumultuosi se strepitus ingerunt, etiam sublimibus intentum rursum ad respicienda terrena cordis oculum violenter trahunt. Unde scriptum est: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena
Abbreviated transcription (Latin):
ris. an solitudinẽ cordis: S quid ꝓ¬
dest solitudo corporis. si solitudo de¬
fuerit cordis: Qui enĩ corpore re¬
motus inuit. sea tumultib conũsati¬
onis humane ac t̾renoꝵ desiderioꝵ
cogitatione se inserit: ñ ẽ in solitudi¬
ne. Si uͦ p̃mat᷑ aliquis corporaliter
popularib turbis. & tam̃ nullos cu¬
rarũ sȩculariũ tumultus in corde
patiat᷑: ñ est in urbe. Itaq bene conũ¬
santib pͥmũ solitudo m̃tis tribuit᷑. ut
exurgentẽ intrinsecus strepitũ t̾renoꝵ
desiderioꝵ p̾mant. ut ebullientes
ad infima. curas cordis ꝑ suꝑni grãm
restringant amoris. om̃sq motus im¬
portune se offerentiũ leiuiũ cogitati¬
onũ. quasi quascdã circiũiolantes mus¬
cas ab oculis m̃tis abigant manu gra¬
untatis: ut qđdã sibi cũ dño intia se
secretũ quęrant. ubi cũ illo exteri
ore cessante strepitul ꝑ bnt̾na deside¬
ria silent᷑ loquant᷑. De hoc secreto

Expanded text:
ris, an solitudinem cordis? Sed quid ris, an solitudinem cordis? Sed quid est solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis? Qui enim corpore remotus vivit, sed tumultibus conversationis humanae ac terrenorum desideriorum cogitationi se inserit, non est in solitudine. Si vero prematur aliquis corporaliter popularibus turbis, et tamen nullos curarum saecularium tumultus in corde patiatrsantibus primum solitudo mentis tribuitur, ut exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premant, ut ebullientes ab infimis curas cordis per superni gratiam restringant amoris: omnesque motus importune se offerentium levium cogitationum, quasi quasdam circumvolantes muscas, ab oculis mentis abigant manu gravitatis; et quoddam sibi cum Domino intra se secretum quaerant, ubi cum ore cessante strepitu, per interna desideria silenter loquantur. De hoc secreto
Abbreviated transcription (Latin):
cauti ꝓspiciunt. in peocatoꝵ suaꝵ
uinculis incauti retinent᷑. Multa
eiĩ ante oculos ponunt. que si eis
in conu̾satione eueniant. subsiste¬
re se ñ posse formidant. De quib
bene salomon ait. Iter pigroꝵ. qͣsi
sepis spinarũ. Nam cũ uiã di ap¬
petunt. eos uelut sꝑme obstanti¬
ũ sepiũ. sic formidinũ suarum
oppositȩ suspiciones pungunt.
Qđ qr electos p̃pedire ñ solet. be¬
be illic secutus adiunxit. Uia itoꝵ
absq offendiculo. Iusti quippe in
conu̾satione sua qđ libet eis adũ¬
sitatis obuiauerit. ñ impingunt.
qr tẽporalis adũsitatis obiectacu¬
la. ȩt̾nȩ spei. & int̾ne contẽplatio¬
nis saltu transcendunt. Soluit
itaq ds onagri uincula. quando
ab electi uniꝰcuiꝰq animo infirma¬
rũ cogitationũ nodos erumpit:
& ꝓpitius dissipat. om̃e qđ in electã
m̃tẽ ligabat. Sequit᷑. Cui dedi
in solitudine domũ. & tabernacu¬
litudinẽ debemꝰ intelligere corpo¬

Expanded text:
cauti prospiciunt, in peccatorum suorum cauti prospiciunt, in peccatorum suorum vinculis incauti retinentur. Multa enim ante oculos ponunt, quae si eis in conversatione eveniant, subsistere se non posse formidant. De quibus bene Salomon ait: Iter pigrorum, quasi sepes spinarum . Nam cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obstantium sepium sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt. Quod quia electos praepedire non solet, bene illic secutus adjungit: Via justorum absque offendiculo . Justi quippe in conversatione sua quodlibet eis adversitatis obviaverit, non impingunt, quia temporalis adversitatis obstacula aeternae spei et internae contemplationis saltu transcendunt. Solvit itaque 980 Deus onagri vincula, quando ab electi uniuscujusque animo infirmarum cogitationum nodos rumpit, et propitius dissipat omne quod illectam mentem ligabat. Sequitur: CAPUT XVIin solitudine domum. litudinem debemus intelligere corpo
Abbreviated transcription (Latin):
animab ur̃is. Iugum eñi meũ suaue
ẽ: & onꝰ meũ leue est. Asꝑum quippe
iugũ & dure sicut diximꝰ seruitutis
pondus ẽ: subeẽ tẽporalib. ambire
tͣrena. retinere labentia. uelle stare
in ñ stantib. appetere quidẽ transe¬
untia. sed cũ transeuntib nolle tran¬
sire. Dũ eni contra uotũ cuncta
fugiunt. que pͥus m̃tẽ ex desiderio
adeptionis afflixerant. post ex pauo
one rerũ tẽporaliũ securitate mñtis
exonerat᷑. Et uincula eiꝰ quis soluit.
subaudis. nisi ego: Soluunt᷑ uͦ uniꝰ
cuiꝰq uincula. dũ diuino adiutorio
int̾na desiderioꝵ carnaliũ retina¬
cula disrũpunt᷑. Cũ enĩ pia¬
intentio ad conũsionẽ uo¬
cat. sed adhuc ab hac inten¬
tione caruis infirmitas reuocat.
quasi quibdã uinculis anima liga¬
ta p̃pedit᷑. Muitos eni sepe uidemꝰ
uiã quide sc̃ẽ conũsationis appetere.
sed ne hanc assequi ualeant. mͦ irru¬
entes casus. mͦ futura adu̾sa formi¬
dare. Qui incerta mala dũ quasi

Expanded text:
ris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est, subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant, post ex pavorone rerum temporalium securitate mentis exoneratur. Et vincula ejus, quis solvit? Subaudscujusque vincula dum divino adjutorio interna desideriorum carnalium retinacula disrumpuntur. Solvit iintentio ad conversionem vocat, sed adhuc ab hac intentione carnis infirmitas revocat, quasi quibusdam vinculis anima ligata praepeditur. Multos enim saepe videmus vitam quidem sanctae conversationis appetere; sed ne hanc assequi valeant, modo irruentes casus, modo futura adversa formidare. Qui in certa mala dum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
biles ꝑmanerent. Inclinant᷑ gͦ celi
ut descendat dñs. incuruant᷑ cerue
ut nos in noua fidi luce nascamur
Istȩ incuruatȩ cerue in canticis can¬
ticoꝵ. sponsi ub̾a st̃ uocate. sicut
scriptũ ẽ. Meliora st̃ ub̾a tua uino
sta eni st̃ ub̾a quȩ in arca pectoris
fixa lacte nos potant. qr ipsi arclu¬
nis sũme contẽplationis inheren¬
tes. subtili p̾dicatione nos nutri¬
utit. Ut gͥ ab ȩtͣno gemitu & dolo¬
re nos retrahant. nc̃ incuruant᷑
ceruȩ. atq in partu rugitus emit¬
tunt. Qa uͦ ipsi qͥ scã patrũ p̃ddi¬
catione nascunt᷑. aliquando docto¬
res suos patiendo p̃ueniunt. ut
eis adhuc in hac uita durantibus
ipsi iã martyrio consũment᷑. apti

Expanded text:
biles permanerent. Inclinantur ergo coeli biles permanerent. Inclinantur ergo coeli ut descendat Dominus, incurvantur cervae ut nos in nova fidei luce nascamur. Istae incurvatae cervae in Canticis canticorum sponsae ubera sunt vocatae, sicut scriptum est: Meliora sunt ubera tua vino . Ista enim sunt ubera quae in arca pectoris fixa lacte nos potant, quia ipsi arcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili nos praedicatione nutriunt. Ut igitur ab aeterno gemitu et dolore nos retrahant, nunc incurvantur cervae, atque in partu rugitus emittunt. Quia vero ipsi, qui sancta Patrum praedicatione nascuntur, aliquando doctores suos patiendo praeveniunt, ut eis adhuc in hac vita durantibus ipsi jam martyrio consummentur, apte
Abbreviated transcription (Latin):
.Nundũ eiũ poteratis. seo nec ad¬
huc quidẽ potestis. Si hanc ceruã
que ꝓpt̾ nos incuruata ẽ: quęso
uideamꝰ erectam. Ait. Sapientiam
loquimꝰ int̾ ꝑfectos. Et rursum.
.Siue m̃te excedimꝰ dõ. Cũ uͦ mente
excedit deo. excessũ eiꝰ nos omino ñ
capimꝰ. Ut gͦ nos lucret᷑. incuruat᷑
ad nos. Unde illic apte subiungit.
.Siue sobrii sumꝰ uob̾. Si em̃ scĩ ui¬
ri ea nob̾ p̃dicare uellent quȩ ca¬
piunt. cũ in suꝑna contẽplatione
debriant᷑. & ñ magis scientiã suam
quodã moderamine & sobrietate
tẽꝑarent: adhuc angusto intelligen¬
tiȩ sinu. illa suꝑm fontis fluenta
quis caꝑet: Incuruate autẽ istȩ
ceruȩ alias celi uocati sunt: de
descende. Cũ em̃ inclinant᷑ cęli. des¬
cendit dñs. qr cũ se in p̃dicatione
sua scĩ doctores attrahunt. diui¬
nitatis notitiam nr̃is cordib infun¬
dunt. Nequaquã quippe ad nos
ds descenderet. si p̾dicatores eius
in contẽplationis rigore. inflexi¬

Expanded text:
poteratis, sed nec adhuc quidem potestis . Sed hanc cervam, quae propter nos incurvata est, quaeso videamus 978 erectam. Ait: Sapientiam loquimur inter perfectos . Et rursum: Sive mente excedimus, Deo . Cum vero mente excedit Deo, excessum ejus nos omnino non capimus. Ut ergo nos lucretur, incurvatur ad nos. Unde illic apte subjungit: Sive sobrii sumus vobis . Si enim sancti viri ea nobis praedicare vellent quae capiunt, cum in superna contemplatione debriantur, et non magis scientiam suam quodam moderamine et sobrietate temperarent, adhuc angusto intelligentiae sinu illa superni fontis fluenta quis caperet? Incurvatae autem istae cervae, alias coeli vocatae sunt, de descende . Cum enim inclinantur coeli, descendit Dominus, quia cum se in praedicatione sua sancti doctores attrahunt, divinitatis notitiam nostris cordibus infundunt. Nequaquam quippe ad nos Dominus descenderet, si praedicatores ejus in contemplationis rigore inflexi
Abbreviated transcription (Latin):
ego: Onager eñĩ qui in solitudine
cõmorat᷑. ñ in congrue eoꝵ uitã sig¬
nificat: qͥ remoti a turbis popłarib
conũsant᷑. Qui apte etiã liber dr̃
qr magna ẽ seruitus sȩculariũ ne¬
gotioꝵ. qͥb mens uehem̃ter atterit᷑.
quãuis in eis sponte desudet᷑. Cuiꝰ
seruitutis conditione carere ẽ. in
mundo iã nichil concupiscere. Ussi
eñĩ quodã iugo seruitii p̃munt
ꝓsꝑa dũ appetunt᷑. p̃munt adũsa¬
mel a dñatione desiderioꝵ
temporaliũ colla m̃tis excusserit.
quadã iã etiã in hac uita lib̾tate
ꝑfruit᷑. dũ nullo desiderio felici¬
tatis afficit᷑. nullo adũsitatis ter¬

Expanded text:
ego. Onager enim, qui in solitudine commoratur, non incongrue vitam eorum significat, qui remoti a turbis popularibus conversantur. Qui apte etiam liber dicitur: quia magna est servitus saecularium negotiorum, quibus mens vehementer atteritur, quamvis in eis sponte desudet. Cujus servitutis conditione carere est in mundo jam nil concupiscere. Quasi enim quodam jugo servitutis premunt prospera dum appetuntur, pmel a dominatione desideriorum temporalium colla mentis excusserit, quadam jam etiam in hac vita libertate perfruitur; dum nullo desiderio felicitatis afficitur, nullo adversitatis ter
Abbreviated transcription (Latin):
ipso iã ueritatis fonte debriant᷑. Igit᷑
postquã figurata incuruatione cer¬
uarũ multa de magistroꝵ uirtute
narrata sunt: nẽ ad eoꝵ uitã qui
remote conu̾sationis secreta appe¬
tunt u̾ba uͣtunt᷑. qui ipsa cessandi
ocia qr diuino adurtorio & ñ suis
uirib assequunt᷑: de eis a dño dr̃.

Expanded text:
ipso jam veritatis fonte derivantur. Igitur ipso jam veritatis fonte derivantur. Igitur postquam figurata incurvatione cervarum, multa de magistrorum virtute narrata sunt, 979 nunc ad eorum vitam, qui remotae conversationis secreta appetunt, verba vertuntur: qui et ipsa cessandi otia, quia divino adjutorio et non suis viribus assequuntur, de e
Abbreviated transcription (Latin):
ritas dicit. ꝑ me siquis introie¬
rit saluabit᷑. & ingrediet᷑ & egre¬
diet᷑: & pascua inueniet. Egunt gͦ
ad pastũ. qr de corporib exeuntes
ila pabula int̾nȩ uiriditatis inue¬
nunt. Egrediunt᷑ & ñ reu̾tent᷑ ad
eas. qr in illa suscepti contẽplatio¬
ne gaudioꝵ. iam nullatenꝰ indi¬
gent u̾ba audire docentiũ. Egres¬
si itaq ad eas iam ñ redeunt. qr
angustias uitȩ p̾sentis euadentes.
ultra a doctorib p̃dicationẽ uitȩ
acciꝑe ñ requirunt. Tc̃ quippe
implet᷑ qđ scriptũ est. Non doce¬
bit ultra uir ꝓximu suũ. & uir
frẽm suũ dicens. cognosce dnm.
Um̃s enĩ cognoscent me: a minimo
eoꝵ usq ad maximũ. dicit dñs. Tẽ
implebit᷑. qđ in euangłio ueritas
dicit. Palam de patre annuntiabo
uob. filius enĩ de patre palam an¬
nuntiat. qr sicut & suꝑius diximꝰ
ꝑ hoc qđ ũbũ ẽ. ex natura nos di¬
uinitatis illustrat. Uerba gͦtc̃ do
centiũ quasi quosdã humane lin¬
gue riuulos ñ querunt. quando de

Expanded text:
ierit, salvabitur; et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Pergunt ergo ad pastum, quia de corporibus exeuntes illa pabula internae viriditatis inveniunt. Egrediuntur, et non revertuntur ad eas, quia in illa suscepti contemplatione gaudiorum, jam nullatenus indigent verba audire docentium. Egressi itaque ad eas jam non redeunt, quia angustias vitae praesentis evadentes, ultra a doctoribus praedicationem vitae accipere non requirunt. Tunc quippe impletur quod scriptum est: Non docebit ultra vir proximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Dominus . Tunc impletur quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre meo annuntiabo vobis . Filius quippe de Patre palam annuntiat, quia sicut superius diximus, per hoc quod Verbum est, ex natura nos divinitatis illustrat. Verba enim am humanae linguae rivulos non quaerunt, quando de
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Et sic stulti estis. ut cũ spũ cȩ¬
peritis. nc̃ carne consũmamini. Uel
certe. currebatis bene. quis uos impe¬
diuit. ueritati ñ obedire: Qualis in
huiꝰ ceruȩ partu rugitus fuit. quȩ
diu conceptos filios cũ tot difficul¬
tatib pepit: & quandoq partus ad
malicie uterũ redisse cognouit: Con¬
sideremꝰ quid doloris habuerit. qͥo
ta edere. rursũ cõpulsa ẽ extinota
suscitare. Notandũ uͦ sũmoꝑe ẽ. qđ
istȩ cerue incuruant᷑ ut ut pariant.
qr nimirũ si ȩrectȩ starent: parere
ñ ualerent. Nisi enĩ p̃dicatores scĩ
ab illa imĩsitate conteplationis in¬
t̾nȩ qu̾a capiunt. ad infirinitatem
nr̃am humillua p̾dicatione qͣsi
quadam in curuatione descenderent.
nũquã utiq in fide filios ꝓcrearent.
Nobis quippe ꝓdesse ñ possent. si in sue
altitudinis erectione ꝑsisterent. S
uideamꝰ ceruã. sese ut pariat incur¬
uantẽ. Ego gͥ ñ potui uobis loqui

Expanded text:
it! et: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeit! et: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini? Vel certe: Currebatis bene; quis vos impedivit veritati non obedire ? Qualis in hujus cervae partu rugitus fuit, quae diu conceptos filios cum tot difficultatibus peperit, et quandoque partos ad malitiae uterum redisse cognovit? Consideremus quid doloris habuerit, quid t edere, rursum est compulsa, exstincta suscitare. Notandum vero summopere est quod cervae incurvantur ut pariant,  nimirum si erectae starent, parere non valerent. Nisi enim praedicatores sancti ab illa immensitate contemplationis internae quam capiunt, ad infirmitatem nostram humillima praedicatione quasi quadam incurvatione descenderent, nunquam utique in fide filios procrearent. Nobis quippe prodesse non possent, si in suae altitudinis erectione persisterent. Sed videamus cervam sese ut pariat incurvantem: Ego, inquit, non potui vobis loqui
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Rugiunt quippe dũ ꝑ incur¬
uationẽ suã in conu̾satione lueis
auditoꝵ animas gignunt: qr ab
et̾ius nos suppliciis remouere nisi
flendo & dolendo ñ possunt. P re¬
dicatores enĩ scĩ nẽ in lacrimis
seminant. ut segetẽ postmodum
gaudioꝵ metant. Nẽ quasi ceruę
in dolore partus sunt: ut sp̃uali
ple postmodũ sint fecundȩ. Ut eni
unũ de multis loquar. uideo pau¬
lũ quasi quandã ceruã in partu
suo magni doloris rugitus emitten¬
tẽ. cit enĩ. filioli mei quos iterum
parturio. donec formet᷑ xp̃e in uob.¬
uellem ẽẽ apua uos mͦ. & mutarẽ uo¬
cẽ meã: qm̃ confundor in uobis. Ec¬
ce mutare uult uocẽ in partu suo.
ut p̃dicationis sermo. in rugitũ uer¬
tat᷑ doloris. Mutare uultuocem.
qr quos iã p̾dicando peperat. refor¬
mando gemens iterũ parturiebat.
Qualẽ rugitũ hec cerua pariens e¬
mitebat. quando eisdẽ post se rede¬
untib exclamare cogebat dicens.
o insensati galathe. quis uos fascina.¬

Expanded text:
unt.---Rugiunt quippe, dum per incurvationem suam in conversatione lucis auditorum animas gignunt, quia ab aeternis nos suppliciis removere nisi flendo et dolendo non possunt. Praedicatores enim sancti nunc in lacrymis seminant, ut segetem postmodum gaudiorum metant. Nunc quasi cervae in dolore partus sunt, ut spiritali prole postmodum sint fecundi. Ut enim unum de multis loquar, video Paulum quasi quamdam cervam in partu suo magni doloris rugitus emittentem. Ait enim: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christuvellem esse apud vos modo, et mutare vocem meam; quoniam confundor in vobis . Ecce mutare vult vocem in partu suo, ut praedicationis sermo in rugitum vertatur doloris; mutare vult vocem, quia quos jam praedicando pepererat, reformando gemens iterum parturiebat. Qualem rugitum haec cerva pariens emittebat, quando eisdem post se redeuntibus exclamare cogebatur, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinav
Abbreviated transcription (Latin):
nosti tẽpꝰ partus ibicũ in petris:
Acsi aꝑte dicat. Ut ego. qui iccirco
electoꝵ fetus uiuaces facio: qr p̾sci¬
to in tẽpore ꝓduco. Bene autẽ ex¬
pleto fȩtu auditoꝵ. subdit᷑. Uel
parturientes ceruas obseruasti:
arturientes eni ceruas obseruare
est: ipsos labores patrũ qui sp̃ua¬
les filios generant. cauta conside
intuendũ est: qđ hic sermo tam ui¬
gilant̃ impͥmit᷑. ut dicat᷑. obserua¬
sti. Quia utiq ꝑpaucoꝵ e pensare.
qͥ labor sit in p̃dicationib patrum.
quantis dolorib quasi qͥbda cona¬
tib animas in fide & conũsatione par¬
turiunt. qu̾a cauta se obseruatione
circũspiciunt: ut sint fortes in pre¬
ceptis. cõpatientes in infirmitatib.
in minis t̾ribiles. in exhortationib
blandi. in ostendendo inagisterio
humiles. in rerũ tẽporalium contẽp¬
tu dñantes. in tolerandis adu̾sitatib
rigidi. Et tam̃ dũ iuires suas sibimet
ñ tribuunt infirmi. quantus sit eis

Expanded text:
nosti tempus partus ibicum in petris? nosti tempus partus ibicum in petris? Ac si aperte dicat. Ut ego, qui idcirco electorum fetus vivaces facio, quia praescito in tempore produco. Bene autem expleto fetu auditorum subditur: Vel parturientes cervas observasti? Parturientes enim cervas observare est illos labores patrum qui spiritales filios generant cauta considerintuendum est quod hic sermo tam vigilanter imprimitur, ut dicatur, observasti, quia utique perpaucorum est pensare quis labor sit in praedicationibus patrum; quantis doloribus, quasi quibusdam conatibus animas in fide et conversatione parturiunt; quam cauta se observatione circumspiciunt, ut sint fortes in praeceptis, 976 compatientes in infirmitatibus, in minis terribiles, in exhortationibus blandi, in ostendendo magisterio humiles, in rerum temporalium contemptu dominantes, in torigidi: et tamen dum vires suas sibimet non tribuunt firmiter, quantus sit eis