comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ego ad gallum meum: Quid inqmͣ galle ꝑla¬
cet ne tibi pnͣdium fasciculus hbaꝵ et panis
diuidius nuiris quinq. Tunc ille ficut ẽ u̾ecun¬
dissimus aliqnͣtulum erutescens dum fatiga¬
tionem meam accepit. facis inquit supplia
omittis: quin nos edacitis fatiges. s facis
m humane qui nos gallos homines cogis ex¬
emplo angłoꝵ inuere. Enim uero postumia
nus. Canebo post ħ cuiusqͣmͣ abstinentiam
pdicare. ne gallos nr̃os arduũ penitus offẽ¬
dat edemplum. scatueram autem etiam ce¬
nam cyrmensis illius us conseqũtia. Septẽ
enim dy diebus apud ip̃m fuimius refferre
cõmuia. S suꝑsedendum ẽ ne gallus se estimet
fatigari. Ceterũ postero die cum aliqui ex in¬
colis ad nos uisendos confluere cepissent: cog¬
sũma nos dissimulatione celauerat. Deinde
cum ip̃o ad ecc̃amu ꝓcessimus que fere duobus
milib aberat a conspecsu nr̃o interiectu mon¬
tis exclusa. Erat autem ulibus texta uirgul¬
tis ñ multo ambisior quam nr̃i hospitis tab̾¬

Expanded text:
dens ego ad Gallum meum, Quid, inquam, Galle? placetne tibi prandium, fasciculus herbarum et panis dimidius viris quinque? Tum ille, sicut est verecundissimus, aliquantulum erubescens, dum fatigationem meam accepit, Facis, inquit, Sulpici, omittis, quin nos edacitatis fatiges. Sed facis inhumane, qui nos Gallos homines cogis exemplo angelorum vivere nus ait, cauebo posthac cuiusquam abstinentiam praedicare., ne Gallos nostros arduum penitus offendat exemplum. statueram autem etiam cenam Cyrenensis illius uel consequentia — septem enim diebus apud ipsum fuimus — referre conuiuia: sed supersedendum est, ne se Gallus aestimet fatigari. ceterum postero die, cum aliqui ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent, cogum, quod summa nos dissimulatione celauerat. deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis
Abbreviated transcription (Latin):
phonem. Qund ẽ ergo cordurũ: ip̃m ẽ ꝙ nec¬
ꝯpiractõe scurditut. nec pietate mollitur. nec
mouet᷑ ꝑcib. minis ñ cedit. fagelł i duaale
Ingͣtũ ẽ ad bñficia ad ꝯsilia infidũ ad iudicia

Expanded text:
Pharaonem. NePharaonem. Necompunctione scinditur, nec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duratur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia infidum, ad judicia
Abbreviated transcription (Latin):
cum hiis. Nil tã fycũ aĩo ꝙ necglectu ⁊ tem¬
ꝑe ñ absolescat. uuliu uetusto et necglecto
callus obducit᷑. et eo ĩsanabile quo ĩsensibi¬
le fit. Demq dolor ꝯtumus et acerbus dintͤ¬
nus eẽ ñ patitur. Nam si ñ alũde extindit
nccẽ ẽ cedat uł sibi. Eñ uero cito aut de reme¬
dio ꝯsołom reciꝑet. aut de assidutate scuporẽ.
Qtuid eĩ ñ u̾itat ꝯsuetudo. Quid nĩ assiduita¬
le uidebit᷑ aliꝙͥ ꝓcessu temꝑis si assuescas in¬
dicabis ñ a deo gͣne paulo post et leue sencies
duriciã itur. Hnnc ꝓrsus. hinc tibi timm et¬
tumeo semꝑ. ne dilato remedio dolorẽ ũ susti¬
nens. ꝑiculo te irrenocabłr desꝑatus ĩmigas.
ciare trahi ab ip̃is. et c̾te paulatĩ duci quo tu
ñ uis queris quo. ad cor durũ. Ne ꝑgas q̃¬
tere quidillud sit si ñ expansti tuũ ẽ ħ. so¬
lũ emĩ ẽ cordurũ ꝙ semet ip̃m ñ exhorret
qr nec sentit. Quid me int̾rogas: Infroga e¬

Expanded text:
c est. Nil tam fixum animo, quod neglectu et tempore non obsolescat. Vulneri vetusto et neglecto callus obducitur, et eo insanabile, quo insensibile fit. Denique dolor continuus, et acerbus, diuturnus esse non patitur. Nam si non aliunde extunditur, necesse est cedat vel sibi. Enimvero cito aut de remedio consolationem recipiet, aut de assiduitate stuporem. Quid non invertat consuetudo? quid non assiduitale videbitur aliquid: processu temporis, si assuescas, judicabis non adeo grave; paulo post et leve senties,duritiam itur, et mper, et timeo, ne dilato remedio, dolorem non sustinens, periculo te irrevocabiliter desperatus immergas. potiare trahi ab ipsis, et duci certe paulatim quo tu non vis. Quaeris quo? Ad cor durum. Nec pergas quaerere, quid illud sit: si non expavisti, tuum hoc est. Solum est cor durum, quod semetipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga
Abbreviated transcription (Latin):
ñ forte ad ulciscend̾ ppesto ꝓspestõ seu pꝑatio ẽ.
Et ut ĩ brem cũcta horribił mali mala ꝯplectar
ip̃m ẽ ꝙ nec dñi tiniet nec hoĩem reu̾etur. En
quo trabe te hũt occupatões. hee maledcẽ. si
tiii. Correctõ eiusd̾ de ꝯtimio causa

Expanded text:
nisi forte ad ulciscendum, prospectio seu praeparatio est. Et ut brevi cuncta horribilis mali mala complectar, ipsum est quod nec Deum timet, nec hominem reveretur. En quo trahere te habent hae occupationes maledictae: si tui
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut u̾bis eius utar. In incude inquit et
ponat dexteram quĩ michi ĩportabile e. Nõ¬
ne miseria dignus ẽ qui ꝓ tanta pugnat
unseria. sit ditissimus qui electus ẽ seqñti
die pauꝑ erit. et infinitis fere creditorib
tenebitur obligatus. Ambire ergo ad sũ¬
nrũ pontificiũ et ñ sine fr̃no sanguine ad il¬
lud et etiam ascendere et romulo sucredere
in parricidiis ñ petro in ouib pascendis.
unde ergo dicitur ñ tam nĩcupatine quͣ¬
etiam substantiue sũmus pontifex seruus
seruoꝵ. seruiat emm seruis auariae. Pdest
romanis ncce ẽ a deo ut nͥ feriuerit. fiat aut
ex pontifex aut ex romanus.  Lorebat ħ tẽ¬
pore theo baldus cantuariensis arep̃c de bec¬
censi monasterio assiptus uir ꝑ omia lau¬
dabilis et magrificus. et tam in secillarib
qmͣ in ecc̃asticis negociis exꝑientissimꝰ.
dustriam arep̃i theotaldi factus ẽ regis hen

Expanded text:
et, ut verbis ejus utar: In incude, inquit, et ponat dexteram, quoniam importabile mihi est. Nonne miseria dignus est, qui pro tanta pugnat miseria? Sit ditissimus, qui eligitur, sequenti die pauper erit, et infinitis fere creditoribus tenebitur obligatus. Ambire ergo ad summum pontificium, et non sine fraterno sanguine ad illud ascendere est Romulo succedere in parricidiis, non Petro in ovibus pascendis. Bene ergo dicitur, nec tam nuncupative quam substantive, summus pontifex servus servorum. Serviat enim servis avaritiae Romanis necesse est, adeo ut nisi servierit, fiat aut expontifex, aut exromanus. Henricus Hepore Theobaldus Cantuariensis archiepiscopus de Beccensi monasterio assumptus: vita per omnia laudabilis, et magnificus, et tam in saecularibus quam in ecclesiasticis negotiis experientissimus. dustriam archiepiscopi Theobaldi factus est regis Hen
Abbreviated transcription (Latin):
mam ad nõ impetrare poscebat. u̾m cũ tera¬
rat surgens cum laciiis ẽ ingressus. Cumo
obtulisset sicut soltus erat intra cancellos sse¬
tit. Rursus autem ambrosius ñ quienit. S
diffrã locoꝵ edocrat. Et primo quidem reqm¬
Impatore dicente sustinere se sacroꝵ ꝑceptõm
nnsterioꝵ ꝑ archidiaconem remandauit eiarͥ¬

Expanded text:
am impetrare poscebat. Cumque temrre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem reimperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum; per archidiaconum remandavi
Abbreviated transcription (Latin):
fuderat. ceneres omnib uenis inflatam
citem. et ad utris instar densa intalia.
Martinus porrecta manui miusa pueri mẽ¬
bra ꝑtractans: digctum ꝓpe ip̃m nulnuscłm
quo bestia uirus infuderãt. ficit. Tum uero
mira sum dictitrus: indimiis uenenũ ex
onim ꝑte reuocatum ad martim digitum
cucurrisse. deiade ꝑ illud ulceris foramen exi
guũ irus stipasse cum sanguine. ut solet
ex uterib capra aut omũ pastoꝵ manu
pressis longa linea copiosi lactis effruere.
Puer surrexit incolimus. Nos obstupefã¬
tante rei miraculo: id qd̾ ip̃a cogebat u̾itas:
fatebamur ñ ẽẽ sub celo qui martiñ possit e¬
initari.

Expanded text:
fuderat : cerneres omnibus uenis inflatam fuderat : cerneres omnibus uenis inflatam cutem et ad utris instar tensa uitalia. Martinus porrecta manu, uniuersa pueri membra pertractans, digitum prope ipsum uulnusculum, quo bestia uirus infuderat, fixit. tum uero — mira dicturus sum — uidimus uenenum ex omni parte prouocatum ad Martini digitum cucurrisse: dein per illud ulceris foramen exiguum ita uirus stipasse cum sanguine, ut solet ex uberibus caprarum aut ouium pastorum manu pressis longa linea copiosi lactis effluere. puer surrexit incolumis. nos obstupefatantae rei miraculo, id quod ipsa cogebat ueritas, fatebamur non esse sub caelo, qui Martinum possit imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
lonignis collum crmemq flãma ꝓduceret.
ħ̾ licet celelen imo fcm̃ die in magna ppłi
multitudine inderiinis. uia tm̃ de uirgini¬
b. et unus depresoris. tres tm̃ indere de mo¬
nachis. Cetericur ñ uiderint. ñ potest mei
ec̃ indicii. Peridem fere tempns cum euan¬
aus ariitulus mens. uir licet seculi nego¬
ciis occupatus. tũ ad modũ xp̃ianus granis¬
sima egritudine extremo mortis ꝑiculo ce¬
piss urgeti. martinĩ euocauit. nec cuncta¬
tus ille ꝓperat. Prius tamen qmͣ mediũ
sꝑaciũ uir beatus euolueret. uirtutem ad¬
uenientis sensit egrotus. Receptaq conti¬
mis sanitate. nementib nobis obuiam ip̃e
pcessit. Altiua die redire cupientem isgna
prece detmuit cũ. interim unũ de familia
puerum letali ictu serpens ꝑtulit. Quem
iam exaninũ inuenem: ip̃e enancius suis
humeris illatum añ pedes sancti uiri nch
illi impossibile confisus exposuit. Iamq se
malũ serpentis cum omna membra dif¬

Expanded text:
longum admodum crinem flamma produceret. longum admodum crinem flamma produceret. et licet celeberrimo factum die in magna populi multitudine uiderimus, una tantum de uirginibus et unus de presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uiderint, non potest nostri esse iudicii. Per idem fere tempus cum Euanthius auunculus meus, uir licet saeculi negotiis occupatus admodum Christianus, grauissima aegritudine extremo mortis periculo coepisset urgueri, Martinum euocauit. nec cunctatus ille properauit: prius tamen quam medium uiae spatium uir beatus euolueret, uirtutem aduenientis sentit aegrotus, receptaque continuo sanitate uenientibus nobis obuiam ipse processit. altera die redire cupientem magna prece tenuit, cum interim unum e familia puerum letali ictu serpens perculit: quem iam exanimem ui ueneni ipse Euanthius suis umeris inlatum ante pedes sancti uiri, nihil illi inpossibile confisus, exposuit. iamque se malum serpens per omnia membra dif
Abbreviated transcription (Latin):
interius ñ indebat. Postremo pauꝑem ñ cõ¬
parere causatur. Michi inquit nessis que sꝑa¬
ta ẽ deferatur. pauꝑ ñ deerit nestiendus. ⁊tr¬
tatur demũ cl̾icus ncc̃itate compulsus. nam¬
q felle cõmoto eꝓximos taberius bigerigã
nestem breuemq at hispidam quinq com¬
ꝑatam argenteis rapit. at añ martini pe
des exponit. En inquit uestem: s pauꝑ ñ
ẽ hic. Ille nichil motus iubet eum pansulũ
stare ꝓforib. secretum utiq ꝓcurans dim
sibi uestem indus impon̾et totis mrib ela¬
borans ut posset occultum ẽẽ qd̃ fecerat. S
qũ in sanctis iiris latent ista. Querentib
uelint noluit cncta ꝓduntur. Cum hac gͥ
oblaturus sacrificium deo neste ꝓcedit. Eo¬
Quo quidem die mira dictururus dicturus
sum. cum iam altarium sicut ẽ solempne bñ¬
diceret.: globum ignis de capite illius uidi¬
mus enaitare: ita ut in sublue contendens

Expanded text:
interius non uidebat, postremo pauperem non coninterius non uidebat, postremo pauperem non conparere causatur. mihi, inquit, uestis, quae parata est, deferatur: pauper non deerit uestiendus. tum demum clericus necessitate conpulsus, iam felle commoto, e proximis tabernis bigerricam uestem, breuem adque hispidam, quinque conparatam argenteis rapit adque ante Martini pedes iratus exponit. en, inquit, uestem, sed pauper hic non est. ille nihil motus iubet eum paululum stare pro foribus, secretum utique procurans, dum sibi uestem nudus inponeret, totis uiribus elaborans ut posset occultum esse quod fecerat. sed quando in sanctis uiris latent ista quaerentibus? uelint nolint cuncta produntur. cum hac igitur oblaturus sacrificium Deo ueste procedit. quo quidem die — mira dicturus sum — cum iam altarium, sicut est sollemne, benediceret, globum ignis de capite illius uidimus emicare, ita ut in sublime contendens
Abbreviated transcription (Latin):
Dancos post dies eitem ad ecc̃am sequebar:
Iaterim ei seminudus hyberins mensib pau¬
p occurrit orans sibi uestimentũ dari. Tinc il¬
se accerfito archidiacono: iussit algũtem sine
diatione nestiri. Demde secretarium ingressꝰ¬
e. quosolus ut erat iłli consuetudo resi deret. Nnc
enm sibi etiam in ecc̃a solitudinem ꝑmissa e¬
pauꝑ ille captatum cum ei archidiacomis dare
tumcam disculisset irrupit dissuilectũ se atłi¬
coquerens algere deplorans. Net mora sanctꝰ
pauꝑe ñ uitente uitra amphicalũ trmcam si¬
bilãtenter edipcit pamꝑemos contectum disce¬
dere nuibet. Ueinde paulo post archydiaconus
ing̾ssus: admouet ꝓ consuetudine. exspecta¬
re in ecc̃a ppłm. illumq ad agenda solemp¬
ma debere ꝓcedere. Cmi ille R̾udens: ait. pau¬
ꝑem prius de se dicebat oportere uestiri seq
ad ecc̃am ñ posse ꝓcedere insi uestem pauper
acciꝑet. Dyaconus uero ncħ intlłigens qr
extrinsecus indictum amphibalo ueste iidũ

Expanded text:
aucos post dies euntem ad ecclesiam sequebamur. Interim ei seminudus hibernis mensibus pauper occurrit, orans sibi vestimentum dari. Tunc ille, arcessito archidiacono, jussit algentem sine dilatione vestiri, deinde secretarium ingressus, cum solus, ut erat illi consuetudo, resideret hanc enim sibi etiam in ecclesia solitudinem permissa cpauper ille captatus, cum ei archidiaconus dare tunicam distulisset , inrupit, dissimulatum se , a clerico querens, algere deplorans. nec mora, sanctus paupere non uidente intra amphibalum sibi tunicam latenter eduxit pauperemque contectum discedere iubet. dein paulo post archidiaconus ingressus admonet pro consuetudine, exspectare in ecclesia populum, illum ad agenda sollemnia debere procedere. cui ille respondens ait, pauperem prius — de se autem dicebat — oportere uestiri: se ad ecclesiam non posse procedere, nisi uestem pauper acciperet. diaconus uero nihil intellegens, quia extrinsecus indutum amphibalo, ueste nudum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i ĩ quo sͥ quisq ĩdulget aluis ñ uehement̃
irasci dicã. dicã p̃sumptuosꝰ dicar s u̾m dicã.
Qũo lut m̃di obtenebrata ẽ. Quõ sal fre ĩfatu¬
atũ ẽ. Quoꝵ nob uita ua uite debuit ẽẽ. dũ ex¬
emplũ ĩ sins actib ostendũt suꝑbie ceci facti
hũilitatis cũ tanta pompa et equitatu ĩcedere.
tantis hoĩm crinitoꝵ scipari obsequiis qͣtinus

Expanded text:
omnium, in quo sibi quisque indulget, aliis non vehementer irasci. Dicam, dicam; praesumtuosus dicar, sed verum dicam. Quomodo lux mundi obtenebrata est? quomodo sal terrae infatuatum est? Quorum nobis vita, via vitae debuit esse, dum exemplum in suis actibhumilitatis est, cum tanta pompa et equitatu incedere, tantis hominum crinitorum stipari obsequiis; quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis fũat ꝑte pͥmortuus: reseruatus ad
uitam toto ad dm̃ corde conuersus ẽ. AT
dicitur in quo quidam monachus magne esti
tione compositus. S sicut ex fine res patint.
longe aliter qui apꝑebat fuit. Nam corꝑis
moriente: magnũ quid ac delectabile se ab
eo audire credidunt. Quibus ille afflictus
et tremens cõpulsus ẽ ꝓdere: ci hosti tradi¬
tus cogebatur exire. Nam dyxit. Qñ me nõ¬
ditus sum: qui cauda sua mea genua pe¬
desq ligauit. Caput uero suũ intͣ meum
os mttens: sp̃m meum ebibens abstrahit
Quibus dictis statim defuctus ẽ: atq ut
penitendo liberari potuisset a dracone quem
inderat exspectatus ñ ẽ.¬

Expanded text:
corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. dicitur, in quo quidam monachus magnae aesttione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me voaditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non e
Abbreviated transcription (Latin):
salute loqueretur. bona autem ñ solum facere.
s iam audire ñ poterat. Nunqmͣ se ad sancte
conu̾sationis hĩtum uenire mrando. trascendo
deridento. testabatur. In hac antem pessilen¬
tia que nꝑ huius urbis ppłm magna ex ꝑte
consinpsit: ꝑcussus in ĩguine ẽ deductus ad
gerent. Iam corpus eius ab extrema fuerat
ꝑte mortuũ.: in solo tm̃modo pectore intalis
ad huc calor hanelabat. Cuncti autem frẽs
absorbunt. Ndate locum ut ñ me amplius
cruciet: s faciat qd̾ facturus ẽ. Si ei ad deuo¬
randum datus sum: quare pp̃ nos moras pa¬
loqueris fr̃: signũ tibi sancte crucis ĩp̾me.
rndetat ille: cum maginis clamorib dicens.
uolo me signare s ñ possim: quia squamis
hinus draconis p̾mor. Cumq ħ fr̃es audi¬
me ad deuorandũ acceꝑat fugit or̃ombus
ur̃is expulsus stare ñ potuit. I pct̃is meis
modo intercedite. quia conuerti ꝑatus sum
et scl̃arem inrtam funditus relinquere. Ho¬
mo ergo qui sicut iam dictum ẽ ab extrema

Expanded text:
quid loqueretur. Bona enim non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo testabatur. In hac autem pestilentia quae nuper hujus urbis populum magna ex parte cussus 36 in inguine, est perductus ad gerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratreabsorbuit; date locum, ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras paloqueris, frater? signum tibi sanctae crucis imprime. » Respondit ille cum magnis clamoribus, dicens: « Volo me signare, sed non possum, quia squammis hujus draconis premor. » Cumque hoc fratres audime ad devorandum 1645 acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et .r. Puic moyses ait. ut ipcorem fr̃ĩs sñ
siliis defuncti suꝑsces fr̃ accipiat at ad nomẽ
fr̃is filios gignat᷑ ñ nulli qui magis ut dici¬
nius unmerib ditati dum solius contempla¬
tionis scdis mardescunt parere ntilitati ꝓxi¬
moꝵ in p̾dicatione refugnint. de quo si distric
te iudicentur. ex tantis ꝓculdubio rei sunt.
quͣtis uenientes ad publicum ꝓdesse potunt.
Sua enim mente is qui ꝓcimĩs ꝓfuturus e¬
untesceret. utilitati ꝓtimoꝵ secretum ppouit
siũ. qũ ip̃e sũm patris uingenitus ut multis
ꝓdesset de simi patris egressus ẽ ad publicum
nr̃i. Q sunt ñ milli qui ex sola hiũlitate

Expanded text:
exit . Hinc Moyses ait , ut uxorem fratris sine filiis defuncti, superstes frater 7 accipiat, atque ad nomen fratris filios gignat: mus, muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugite judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum; quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset, de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
gule ꝓpria ei pccã confitentes quib illam scĩs¬
funam contristarant. Et alia quidẽ dicebat
ego eam delusi. alia ego hĩtum eius deiectã
irrisi. Alia ego eam qd̃ tacita ẽẽt inuriis af¬
se uerberatam sepe dicebat. alia nares eius
synape imppletas a se ẽẽ deflebat. Cetere quo
diuersas ei se referebant ĩnurias irrogasse.
P quib omnib ille sanctus ua cum eadem

Expanded text:
 propria confitentes, quibus illam sanctissimam contristarunt. Et alia quidem dicebat: Ego eam delusi: alia, Ego habitum ejus dejectum derisi; alia, Ego eam, quod esset tacita, injuriis afse verberatam saepe memorabat; alia nares ipsius sinapi impletas a se esse deflebat; caeterae quoque diversas referebant se ei injurias irrogasse. Pro quibus omnibus sanctus ille una cum rem
Abbreviated transcription (Latin):
do supplicamius: totam in eomentis et cor¬
poris aciem defigentes de mitu eius trepida
expectatione pendemus. ñ mediocriter formi¬
dantes ne qd forte in eptum aut incongruũ
risus obscitatio sompnus obrepserit qnͣta ĩ
ꝑuiciem nr̃am ingilantissimꝰ inuucus sem̾¬
tatem indicis cõmonebit i̾uidia. qnͣto ma¬
gis cum issi occultoꝵ om̃ cognitoꝵ ꝓ inuẽ
ti ꝑpetue mortis ꝑiculo supplicamus: p̾ser¬
tim cum ediuerso callidus seductor ꝑiter et
criminator assistat. intenta al sołlicita o¬
ratione iudicantis pietas ĩporanta ẽ. Nec
iem pcc̃o astringitur. qu precem deo fudens.
subito a conspectu eius quasi ab oculis ñ in¬
dentis nec audientis cogitationis imppbe ua¬
nitatem secutus absceserit. Illi autem qui
oculos cordis sue contegunt crasso nelam̃ĩe
que magna et sapitalia sunt crimina cõtem¬
plantur et in u̾ecundis semꝑ cogitationio¬
euagantes. nec dolore uorunt cum ab illa

Expanded text:
do supplicamus, totam in eum carnis et medo supplicamus, totam in eum carnis et mentis aciem defigentes de nutu eius trepida expectatione pendemus, non mediocriter formidantes ne quod forte ineptum aut incongruum risus, oscitatio, somnus obrepserit, quanta in perniciem nostram uigilantissimus inimicus seueritatem iudicis conmouebit inuidia: quanto magiti perpetuae mortis periculo supplicamus, praesertim cum e diuerso callidus seductor pariter et criminator adsistat, intenta atque sollicita oratione iudicantis pietas inploranda est! necietatis adstringetur, qui precem deo fundens subito a conspectu eius quasi ab oculis non uidentis nec audientis cogitationis inprobae uanitatem secutus abscedat. illi autem, qui oculos cordis sui contegunt crasso uelamine quae magna et capitalia sunt crimina contemplantur, nuevagantes, nec dolere norunt, cum ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
dei conspectufrui et xp̃o igiter iherere. ut per¬
fecte apłs possit adipisci: dissolui oꝑtat corꝑe
qd caducum et mltummi fragilitatis suc necessi¬
tatib impeditum ñ potest a xp̃i consortio ñ
studium. qd̾ tam arduũ potest ẽẽ ꝓpositum.
cui ũ aliquͣdo ille uersitus insidiator illudat
olius ita solituduus secreta sectatus ẽ ut muĩ¬
tam familiaris ẽ taniq cõnuictus. qui apłi¬
cum illud imꝑium quo sine int̾muissiones ora¬
re nos precipit uł uno die se gandeat execu¬
tum. Que licet omnia ñ nullis quisunt gram¬
orib uciis molicti. lema at a pcc̃ pena alie¬
na indeantur. scientib tamen ꝑfectionis bomĩ
etiam m̃imaꝵ rerum multituto granissima
dicam. uane cogitationis ĩꝑbitas matria
mentis irrepserit s uł psalim qui dicendus
ẽ recordatio orõnis tempore intentionẽ sup¬
plicantis auerterit. Si enim inquiũt cum¬
a quolibet sublum homine ñ dicam ꝑ inta
ac salute ura s etiam ꝓ alicuius luc̾ci cõmo¬

Expanded text:
Dei conspectu frui, et Christo jugiter inhaerere ut perfecte Apostolus possit adipisci, dissolvi optat a corpore , quod caducum et multis fragilitatis suae necessitatibus impeditum non potest a Christi consortio non studium, quod tam arduum potest esse propositum, cui non aliquando ille versutus insidiator illudat? Quis ita solitudinis secreta sectatus, unitam familiaris deo tamque coniunctus, qui apostolicum illud imperium, quo sine intermissione orare nos praecipit, uel uno die se gaudeat exsecutum ? quae licet omnia nonnullis, qui sunt crassioribus uitiis inuoluti, lenia atque a peccato paene aliena uideantur, scientibus tamen perfectionis bonum etiam minimarum rerum multitudo grauissima dicam vanae cogitationis improbitas in atria mentis irrepserit, sed vel psalmi qui dicendus est recordatio orationis tempore intentionem supplicantis averterit: Si enim, inquiunt, cuma quoiibet sublimi homine non dicam pro uita ac salute nostra, sed etiam pro alicuius lucri conmo
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudines ille legerentur. et qui lege¬
bat ꝓt primũ primũ ꝓmĩciasie capitulum.
cepit uenerandus antistes contra ꝓpositũ
capłm mirabiłr disserere. et regis in ħ̾ in¬
tentõm plemus elucidare. et detegere. ostẽ¬
dens et cõuincens ex decretis. et legib m
diligenter notante. Cardinales tñ qui accep¬
ta a rege pecunia ꝑtem eius fouebant uul¬
tam ueratõm bõ uiro in sua causa prescite¬
runt. precipue guillermus papiensis qui re¬
gi erat amicicior et famuiliarior. Hic enĩ bm̃
uirũ modis omnib impedire satagens. ad
singula insurgebat seq ei obiciebat multa
ꝓponens et multa inquirens. que uir uene¬
rabilis uelut fila araneaꝵ sũ difficultate et
hesitatione uł soluebat uł cõuincebat. Puta
mite sin sermonis deflectere. contimuo eum lu¬
dibrio et confusiomi h̃dum. q et nẽ sanaua
nttlłigens guillrmũ sibi ex directo obuiti:
aliquociens eum recipco sermonis extur su

Expanded text:
consuetudines illae legerentur, et qui legeconsuetudines illae legerentur, et qui legebat primum pronuntiasset capitulum, coepit venerandus antistes contra propositum capitulum mirabiliter disserere, et regis intentionem plenius elucidare ac detegere: ostendens et convincens et decretis et legibus, in ter per singula notante. Cardinales tamen, qui, accepta a rege pecunia, partem ejus fovebant, multam vexationem beato viro in sua causa praestiterunt, praecipue Guillelmus Papiensis, qui prae caeteris regi erat amicior et familiarior. Hic enim beatum virum modis omnibus impedire satagens, ad singula insurgebat, seque ei objiciebat: multa ei proponens, multa inquirens, quae vir venerabilis ut fila aranearum sine difficultate et haesitatione vel solvebat, vel convincebat. Putabeum a tramite sui sermonis deflectere, continuo eum ludibrio et confusioni habendum. Sed et ipse sanctus intelligens Guillelmum sibi ex directo obniti, aliquoties eum reciproco sermonis excursu
Abbreviated transcription (Latin):
ponteginacũ exulauit. et post apud scã co¬
thonie. Uenit ergo senonis ad pp̃m alexan¬
drum afferens secum consuetudines tegis
anglie scriptas ip̃̾ quas exulabat. easq te
nens in manib sartam explicatam et ex¬
pansam aute pedes eius posuit dicens. ecce¬
sc̃e pater sacre imo sacrilege consuetudĩes¬
regis angłie. canonib et decretis. et etiã
ip̃oꝵ tetrenoꝵ principũ legibus aduerse qui
b ꝓ quibus exilium sustinere coginur. ut
eas sancte pr̃intati ure ostendemus. et consi¬
liũ suꝑ hiis hremus iuc aduẽimus. Iubeat
igitur si placet sc̃tas ur̃a eas legi et audi¬
ri. Quisq enim ista audierit. mirũ ẽ si nc̃
timit aut ambe aures enis audientes a xͥa¬
ins contra legem xp̃ianitatis agi. et damp¬
natis scõꝵ patrũ uenerandis inscitutis. no
tas abusiones in ecc̃a iutroduci. ħ cum
flexis genibus dixiss iubente pp̃ surcexit.
scetitq in medio carcurustante enm turda
cuicoꝵ suoꝵ. Cumq ad preceptum dm̃ pp̃e

Expanded text:
Pontiniacum deguit et post apud Sanctam Cot. Venit ergo Senonis ad Alexandrum Angliae scriptas, propter quas exsulabat. Eas igitur tenens in manibus chartam explicatam et expansam ante pedes ejus posuit, dicens: « Ecce, pater, sacrae, imo sacrilegae consuetudiregis Anglorum, canonibus et decretis et etiam ipsorum terrenorum principum legibus adversae, pro quibus exsilium sustinere cogimur; ut eas sanctae paternitati tuae ostenderemus et consilium super eis haberemus, advenimus: Jubeat igitur, si placet, sanctitas tua eas legi et audiri. Quisquis enim ista audierit, mirum est si non tinniant ambae aures ejus, audiens a Christianis contra legem Christianitatis agi et damnatis sanctorum Patrum venerandis institutis notas abusiones in Ecclesiam introduci. » Haec cum, flexis genibus, dixisset, jubente papa, surrexit, stetitque in medio circumstante eum turba clericorum suorum. Cumque ad praeceptum domini papae
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator apuliam et calabriam ytalie ꝓ¬
iuncias adiꝰ regin grecoꝵ appendentes tnͣsfer¬
te ad imꝑnim romanũ conatur maxime pp̃
affinitatem qm̃ ꝑ ipcorem suam theophanã
cum imꝑatore grecoꝵ hẽbat anno. pcꝰ greci ĩ¬
fensi qd̃ imꝑator otho ꝓnucias grecoꝵ ĩua¬
deret conducto sibi sarracenoꝵ aipcilio nꝑa¬
tori in calabria bello congredintitur. in quo
bello omnes romanor copie usq ad inter¬
intionem pene delete sunt. Imꝑator natan¬
capitur. et a quodam eoꝵ qui erat negocia¬
tor sclauoꝵ erat agnitus nec ꝓditus. per
illum re delata ad imꝑatricem et deodori¬
cura metensiũ ep̃m qui in ciuitate rosan rei
ep̃m liberatur. Nantis quippe ad pecumas
ꝓ eo rediendo allatas in hiantib imꝑator
ascenso equo uic euasit omnb ꝑ ĩfortumo
rei publice amino constnatis sola impatt
feminea et greca leuitate insultabat eis ꝙ
abͥ excitu sue nationis inctieent romani. Ex¬

Expanded text:
ator Apuliam et Calabriam Italiae provincias ad jus regni Graecorum appendentes transferre ad imperium Romanum conatur, maxime propter affinitatem, quam per uxorem suam Theophaniam cum imperatore Graecorum habebat. 982. Graeci infensi, quod imperator Otho provincias Graecorum invaderet, conducto sibi Sarracenorum auxilio, imperatori in Calabria bello congrediuntur. In quo bello omnes Romanorum copiae pene usque ad internecionem paene deletae sunt. Imperator natancapitur, et a quodam eorum, qui negotiator Sclavorum erat, agnitus nec proditus, per illum re delata ad imperatricem et Deodericum Mettensem episcopum, qui in civitate Rhosan rei um et episcopum liberatur. Nautis quippe ad pecunias pro eo redimendo allatas inhiantibus, imperator ascenso equo vix evasit. Omnibus pro infortunio rei publicae animo consternatis, sola imperatrix feminea et Greca levitate insultabat eis, quod ab exercitu suae nationis victi essent Romani;
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator tedio et angore anim deficiens
rome monie moritur. et de imꝑatore sb̃sci¬
tuendo inter pͥmates dissentitur. Aliis filio
ip̃ius imꝑium othonis deberi certantib. a¬
ci qui funit fr̃ othonis. hic henricus ip̃m ofho¬
nem pũm. factõ se raptum incustodiam te¬
net. s principes de manu henrici extorqũtes
in regno sublimant. et regnanit annus. xpx

Expanded text:
imperator tedio et angore animi deficiens, Romae moritur, et de imperatore substituendo inter primates dissentitur, aliis filio ipsius Ottoni imperium deberi certantibci, qui fuit frater primi Othonis. Hic Henricus ipsum Othonem puerum factiose raptum in custodia tenebat; sed principes puerum de manu ejus extorquentes in regnum sublimant; qui regnavit an. 19.
Abbreviated transcription (French):
mie ꝯummilitatem dicere qui ia len us cus¬
ĩuemat ue in appetitu se cummus e mãgo
cupatione tegranius ip̃e quo poniasri aues
pditur quai iũ tnsauillitate teneteti as
quieto mari tecte nauem et imipitus nauta
diigit. Aucato autem tempestatoauant

Expanded text:
usinveniat, ne in appetitu se culminis imago cupatione regiminis ipse quoque boni operis usus pquieto mari recte navem et imperitus nauta dirigit, turbato autem tempestatum fluc
Abbreviated transcription (Latin):
nir dei ñ longe extra iannam inpossession
monasteri descendebat. Quadam nero die¬
uenit ex more: et ad eam cum discipulis des
q colloquiis ducentes mambentib iac noc¬
tis tenebris simul acceꝑunt cibos. Cuuq ad¬
huc ad mensam sederent et inter sacra cosso¬
quia tardior se hora ꝓtraheret: eadem sancti¬
monialis soror eius enui rogauit dicens.
Queso te ut hac nocte me ñ de fas: ut usq
mane aliquid de celestis uite gaudus loqua¬
mur. Cui ille faidit. Qud ẽ qd loquens so¬
ror. m anere extra cellam nulla tenus possũ.
Tanta uero erat celi serentas ut milsa in a¬
ere nutes apꝑeret. sc̃imonialis autem cum
uerba frĩs negantis audiss. iustans digitis
manus suꝑ mensam posuit. et caput ĩ ma
uaret de mensa caput: tanta coruscationis
et tonitrm uitus tantaq ĩundanopline

Expanded text:
ra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero dienit ex more, atque ad eam cum discipulis veneque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femverba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manvaret de mensa caput, tantae coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pluviae
Abbreviated transcription (Latin):
Tycomus qui contra donatistas i̾unctissime e¬
scripsit cum fuerit donatista et illic ĩuenitur
absurdissimi cordis ubieos ñ ex omi ꝑte reli¬
quere uoluit fecit librum quem regularem
ab una eadem q ꝑsona nõ receditur. Secunda

Expanded text:
m qui contra Donatistas invictissime scripsit, cum fuerit donatista, et illic invenitur absurdissimi cordis, ubi eos non omni ex parte relinquere voluit, fecit librum ab una eademque persona non receditur. Una
Abbreviated transcription (Latin):
dis eximꝰ ꝑ contemplatõm. primus todꝰ
ẽ qñ consideramus om̃ creaturam quid sit
ex se. et ĩnenmꝰ om̃ia uanitatem. quia oĩs
creatura sicut de nicho adeẽ uenit. ita etiam¬
cotidiana ĩrautatione indicat quia qnͣtũ ĩ
se ẽ ad nichilũ tendit. secundus qñ confide

Expanded text:
modis eximus per contemplationem. Primus modus est, quando consideramus omnem creaturam quid sit ex se, et invenimus omnia esse vanitatem, quia omnis creatura sicut de nullo adesse venit, ita et quotidiana immutatione indicat, quod quantum in se est ad nihilum tendi
Abbreviated transcription (Latin):
is audimus omnẽ creaturam tribus nocib
nobis loqnͣtem. prima nor dicit. Accipe. fa
dicit redde. Tercia dicit fuge. Accipe bñficiũ.
Redde debitum. fuge suppliciũ. prima nox ẽ
famulantis. secunda admonentis. Tercia
cõmmantis. uox famulantis ẽ. celum dicit.
Mnstro tibi lucera in die ut iugiles. tenebs
in nocte ut pauses. Ego ad oblectatõm tuã
gratas tempoꝵ incissitudines ꝑio. teporem
ueris et estatis feruorem antumpni plenctu¬
dinem. et algorem hyemis. Ego alternanti¬
b inccemantis ĩcrementis dieꝵ et noccium
spacia sumli rõne dissimiłr extendo. ut et ua¬
rietas tollat fastidium. et tibi ꝑiat oblecta¬
mentũ. zler dicit initalem tibi prebeo fatũ.
et om̃e genus aniũ ad tuũ mrtto obse quiũ.
elqua dicit potum tibi prebeo. sordes purgo.
Arentia rigo. et diu̾soꝵ genera pisciũ ad tuũ
esum mĩstro. Terra dicit. Ego te porto. ego¬
te mitrio. pane conforto. umio letifico. om̃i¬
generis fructib oblecto diu̾sis aĩantib mẽ¬

Expanded text:
is audimus omnem creaturam tribus vocibus nobis loquentem. Prima vox dicit accipe, secunda dicit redde, tertia dicit fuge: « Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. » Prima vox est famulantis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigiles; tenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblectationem tuam gratas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem hiemis. Ego alternantibus incrementis dierum et noctium spatia simili ratione dissimiliter extendo, ut et varietas tollat fastidium et ratio pariat oblectamentum. Aer dicit: Vitalem tibi praebeo flatum, et omne genus avium ad tuum mitto obsequium. Aqua dicit: Potum tibi praebeo, sordes purgo, arentia vegeto, et diversorum genera piscium ad tuum esum ministro. Terra dicit. Ego te porto, te nutrio, pane conforto, vino laetifico, omnigenis fructibus oblecto, diversis animalibus men
Abbreviated transcription (Latin):
ait mẽ et te. me ppͣ te. te pp̾se. Si sentis bene¬
ficium redde debitum. Accipe benguitatem.
redde caritaten. h tribint. et ħ exigit deus.
uor cõminantis ẽ. Igins dicit. ⁊ me cõoure¬
ris. ⁊qua dicit. In me subĩgeris. Cerra di¬
cit. A me absorbeberis. Infernus dicit el pe
deglucieris. Cona om̃is creatura sicut ex con¬
ditione sua honu famulatur. sic etiam pccori
singulis creaturis ꝑꝑeti tuneant. qd̾ se muisse

Expanded text:
t me, et te. Me propter te, et te propter se. Si sentis beneficium, redde debitum. Accipis benignitatem, redde charitatem. Hoc tribuit, et hoc exigit Deus. Vox comminantis est. Ignis dicit: A me combureris. Aqua dicit: In me submergeris. Terra dicit: A me absorbeberis. Infernus dicit: A me deglutieris. Quia omnis creatura sicut ex conditione sua homini famulatur, sic etiam peccatosingulis creaturis perpeti timeant, quod se meruisse
Abbreviated transcription (Latin):
tifex qͥ bona quil ꝑ manꝰ suas tnͣseuntia. fũ
dĩna bñficia ad hoĩes. sũ nota hõi ad drũ co¬
lũbino intuens oculo nich sͥ retentat ex oĩb.
nec ppłi requirit datũ s luciũ. nes głiam dei u
sũ fraute sͥ reẜuat. ne ĩ aduentu sponsi laru¬

Expanded text:
fex, qui bona quaelibet per manus suas transeuntia, sive divina beneficia ad homines, sive hominum vota ad Deum, columbino intuens oculo, nihil sibi retentat ex omnibus. Nec populi requirit datum, sed lucrum, nec Dei gloriam sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ctos et cum̃ ĩmoderate admictiomi serm¬
entes ꝓpagationis articulũ in usum tnͣs¬
ferunt uobaptatis ꝑpendant qd̾ licet extͣ
ñ exeant in ip̃o tamen cõngio cõnigii in¬
ra tnͣscendunt. unde ncc̃e ẽ ut crebris exhor¬
tationib doleant qd pulcram copłe sp̃em
admictis uoluptatib fedant. at contra ad¬
mouendi sunt qui ligati cõnigiis ñ sunt
ut p̾ceptis celestib eo uectius serinant quo
eos ad curas mũdi ingũ carualis copule
cantes possunt. S tamen necgligunt: eo

Expanded text:
admistioni servientes, propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio conjugii jura transcendunt. Unde necesse est ut crebris exorationibus deleant quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant. monendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae cantes possunt, sed tamen negligunt, eo
Abbreviated transcription (Latin):
ainentes. Illos enim suꝑfluitas locitionis.
leuctas oꝑis atq lipcuriã. idos uere sepe m¬
pacientie sepe nero suꝑie culpa comitatur. Ni¬
si enim gule deditos ĩio derata loquacctas ra¬
peta diues ille qui epłatus cotidie dicitur. ĩ li¬
tos leitas ꝓtims oꝑis sequatur aũctas sac
testatur dicens. sedit ppłs manducare et bit̾e.¬

Expanded text:
inentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille qui epulatus quotidie dicitur spltos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare, et bibe
Abbreviated transcription (Latin):
quitꝙͣ istic dissiłando palpamus: totũ illic
uiadex flama ꝯburet. Ignis ubiq ferox ruptis
pugnabit habenis. Oxͣtoq diucius nos exps¬
tat deus ut enidemus. tanto districtius iudi¬
magine decorata enis siłitudine desponsa¬
tafide. dotata sp̃u. redempta sanguine. de
Si singłas eius miserias enu̾are ueł. qmͣ
cupata passionib. polluta illusiomib. ple

Expanded text:
quidquid hic dissimulando palpamus, totum illic vindex flamma comburet. Ignis ubique ferox ruptis regnabit habenis. Quantoque diutius Deus nos exspectat, ut emendemus tanto districtius judimagine, decorata similitudine, desponsata fide, dotata spiritu, redempta sanguine, depSi singulas ejus miserias enumerare velis, cupata passionibus, polluta illusionibus, pro
Abbreviated transcription (Latin):
nam ĩdixx̃unt. ¶o islos u̾o festino qui morte
corꝑis hiac exierunt. Cum eoꝵ sepulc resꝑi¬
cio ñ memo in eis uisi ciu̾em. et uermem fe¬
torem. et horrorẽ. ꝙ ego sũ isli fu̾nt. et ꝙ ip̃i
sũ hꝰ mũdi exilio. et ecce morior plenꝰ miqͥ¬
añ discrictũ iudice̾ de oꝑibus meis rom redditu¬

Expanded text:
 gesto. Ad illos vero festino, qui morte corporis hinc exierunt. Cum eorum sepulcra respicio, non invenio in eis nisi cinerem et vermem, fetorem et horrorem. Quod ego sum, ipsi fuerunt; et quod ipsi sum hujus mundi exsilio; et ecce jam morior plenus iniquante districtum Judicem, de operibus meis rationem redditu
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator muna aust̾itate arbogastis magr̃ie
militũ ad uite tedium ꝑductus laqueo intam
fuunt. Engemus auxilio arbogastis tyran¬
irat corpora abachuc et mithee ꝓpħaꝵ reue¬
lantur. Didimus absq oculis amio etatis.
bocco. alexandrie ꝯbiit

Expanded text:
ator nimia austeritate Armogastis magistri militum ad vitae taedium perductus, laqueo vitam finivit. Eugenius auxilio Arbogastis tyrannizat. Corpora Abacuc et Micheae prophetarum revelantur. Didimus Ab Oculis anno aetatis 85o Alexandriae obiit
Abbreviated transcription (Latin):
se qnͣti rex francoꝵ ludouicus henricũ ducem
normanine ad pacem recepit. qui in breu
rege stepħo mortuo angliam intras. et reg¬
in integritate potitus pacem antiqmi refor¬
signes de sarracenis nictorias at terras occu¬
patas obiit. nec ñ inferiorem se guilłrmũ¬

Expanded text:
ejicit. Rex Francorum Ludovicus Henricum ducem Normanniae ad pacem recipit. Qui in brevi, mortuo rege Stephano, Angliam intrat, et regni integritate potitus, pacem antiquam reforsignes de Saracenis victorias et terras eorum occupatas obit, nec inferiorem se filiu
Abbreviated transcription (Latin):
Robertus auteni de botua uir om̃i plenus ne-¬
quicia nepotum suoꝵ sastra ingressus dolo¬
se tyranuidem excet in terra. Q sp̃u etian
Zelotipie succensus quẽdam hoĩer suũ satis
fidelem cum alio uiro et alia muliere intra
donrũculam cõburendos iubet includi. Illi
uero instar antiquoꝵ trium pu̾oꝵ domo ar¬
dente et flãma suꝑ capita eoꝵ in modũ lu¬
cide nub uolitante illesi ꝑmanserunt. Qos
foras egressos cum ꝑsequeretur iiqus ille.
Miister cui dũs suus ħ facinus ĩmuycerat.
et euaginato gladio unũ ex eis ferire nolu¬
isset: repente quedam ĩuisibilis ꝑsona retro
eum ꝑ comam capitis apprebendit. et cum
equo an sedebat in terꝑa preciꝑitem dedit.oñ
et mox ad scm̃ ia cobũ se iturũ eẽ spospondit
s et illi quos ꝓpra conseruauit m̃ocençia

Expanded text:
Robertus de Botua, vir omni plenus nequitia, nepotum suorum castra ingressus, dolose tyrannidem exercet in terra Qui spiritu etiam zelotipie succensus, quendam hominem suum satis fidelem, cum alio viro et una muliere, intra domunculam comburendos jubet includi. Illi vero instar antiquorum trium puerorum domo ardente, et flamma super capita eorum in modum lucidae nubis volitante, illaesi permanserunt. Quos foras egressos cum persequeretur iniquus ille minister, cui dominus suus hoc facinus injunxerat, et evaginato gladio unum ex eis ferire voluisset, repente quaedam invisibilis persona retro eum per comam capitis apprehendit, et cum equo, cui sedebat, in terram praecipitem dedit. Unde et mox ad Sanctum Jacobum se iturum esse spopondit, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
tibi hora tertia. sexta. et nona ad uesꝑũ me¬
dio noctis et mane semꝑ excendum. statue
quot horis scãm scripturam edicere debeas.
qnͣto tempore legere ñ ad laborem. s ad dełc¬
tationem et inscructionẽ amine. Cumq fi
meris spacia et freqñter te ad figenda ge¬
rua solicitudo amim suscitau̾it. heto lanam
collige. aut texenda compone que terta sunt
respice. que errata rephende. que facienda cõ¬
scitue. Si tantis oꝑum narietatib fueris oc¬
cupata: nũqmͣ tibi dies longierunt. nes idc̾¬
co tibi ab oꝑe ẽ cessandum. quia deo ꝓpitio
nulla ꝑe indiges. s ideo cum omib laborã¬
dum ẽ. ut ꝑ occasionem oꝑis nichil aliud co¬
gites insi qd̃ ad dm̃ ꝑtinet serintutem. Sim¬
pliciter loquar qmͣuis omnẽ sensum tinĩm

Expanded text:
tibi hora tertia, sexta, nona, ad uesperum, medio noctis et mane semper est exercendum, statue, quot horis sanctam scripturam ediscere debeas, quanto tempore legere non ad laborem, sed ad delectationem et instructionem animae. cumque haec finieris spatia et frequenter te ad figenda genua sollicitudo animi suscitauerit, habeto lanam collige, aut texenda compone. Quae texta sunt, inspice: quae errata, reprehende: quae facienda, constitue. Si tantis operum varietatibus fueris occupata, nunquam dies tibi longi erunt: sedrco tibi ab opere cessandum est, quia deo propitio nulla re indiges, sed ideo cum omnibus laborandum est, ut per occasionem operis nihil aliud cogites, nisi quod ad domini pertinet seruitutem. simpliciter loquar: quamuis omnem censum tuum in
Abbreviated transcription (Latin):
ac curor. tantis suptib et laborib milita¬
re. stipendiis u̾o nulł nͥ aũ mortis añ cr̃ĩs.
o peritis equos sericis. et pendulos nescio
quos pãnicłos. loricis sr̃ indutis. depingitis
pudendo furore ⁊ ĩpudenti stupore ad mortẽ ꝓ¬
ꝑatis. azilitaria sũt h ĩsigna. an muliebria
potiꝰ ornam̃ta. Nũꝙͣ forte hostił mucro reu̾e¬
bit᷑ amũ. gẽmis ꝑcet. serica penettare ñ pote
us q miles et cͥcũspectꝰ sit ad se seruandũ.
et expeditꝰ ad discurrend̾./ et ꝓmuptꝰ ad fe¬
neo comam nutricis. longis ac ꝓfusis cami¬
siis ꝓpͥa nobis uestim̃ta obuoluitis. Delica¬
tas ac ten̾as manꝰ amplis et cͥcũ auentib

Expanded text:
us, tantis sumptibus ac laboribus militare, stipendiis vero nullis, nisi aut mortis, aut criminis? Operitis equos sericis, et pendulos nescio quos panniculos loricis superinduitis; depingitis pudendo furore et impudenti stupore ad mortem properatis. Militaria sunt haec insignia, an muliebria potius ornamenta? Numquid forte hostilis mucro reverebitur aurum, gemmis parcet, serica penetrare non poterusque miles et circumspectus sit ad se servandum, et expeditus ad discurrendum, et promptus ad fe comam nutritis, longis ac profusis camisiis propria vobis vestigia obvolvitis, delicatas ac teneras manus amplis et circumfluentibus
Abbreviated transcription (Latin):
unũso reꝵ. aut ĩhonoraret ñsteriũ sp̃n tale
s modico ẽ natura ꝯtecta nec młti sola ĩ hiis
ncc̃ia querunt. Qmppe minori facile satis
optinenda ꝑiculo. honorati inicedere uolunt.
plac̾e student hom̃ib dełctari. suꝑbire. Hie

Expanded text:
inhonoraret ministerium spirituale? Sed modico est natura contenta, nec multi sola in his necessaria quaerunt, quippe minori facile satis obtinenda periculo. Honorati incedere volunt, placere student hominibus, delectari et superbire, e
Abbreviated transcription (Latin):
sitan nato. eccãstica iam oñficia pinida ꝑen
tũ sollicitudo ꝑauit. hunc nos inquiens illi
bonis dm̃i. ne in tot literos nr̃a diuidatur
heteditas. Illũ ppositꝰ aũ decanꝰ nt sͥ succe¬
deret plusqmĩ mafno educauit affcũ ĩ denciis
enutriens et delictis. Ille dignus ardyacona¬
tu ut pote filius principis magis ã si sit ep̃i
blanditur. obsequitur. siłat. dissiłat. miẜaq
sͥ suffragia m̃dicare ñ erubescit. manib et pe
monũ crucifixi. et bona dm̃ que sola ex oĩo
hodie ĩnẽnuitur expõita. Numrũ ꝑegre fc̃s ꝓ¬
ẽ. s in plemlunio forte ut sua discricte repe¬
tat redditurus. Ouis ea intentione gͥdus

Expanded text:
 nato, ecclesiastica jam beneficia provida sane parentum sollicitudo parabat. Hunc nos, inquiens, illi bonis Domini, nec in tot liberos nostra dividatur haereditas. Illum praepositus aut decanus ut sibi succederet, plus quam materno educavit affectu, in deliciis enutriens, et delictis. Ille dignus archidiaconatu, utpote filius principis; magis autem si sit episcopi blanditur, obsequitur, simulat et dissimulat, miseraque sibi suffragia mendicare non erubescit, manibus et pemonium Crucifixi et bona Domini, quae sola ex omnibus hodie inveniuntur exposita. Nimirum peregre ed in plenilunio forte, ut sua districte repetat, rediturus. 15. Quis ea intentione gradus
Abbreviated transcription (Latin):
cato eoꝵ consilio ꝑ dyaboliũ intentorem hꝰ
consilii ꝯsciũ cum ad cõminũ ex condicto ꝯ¬
sedissent. et de prioratis sedendi inter se con¬
sulto decertarert. dato signo a uris constan¬
tan. ambo fres solio deturbentur et tonsis
capitib ad idem monasteriũ ad qd̾ patrẽ
tilsimsciant et ipi ad philos ephandũ cum
monatħ tñsittutur. Ita euacuato palatio
ab usiuis imꝑatorib. ꝓp̾e constantinus et ro¬
maus filius enis ex filia romam imꝑatoris
suꝑ imꝑatoris in urbe meresburcb a frẽ obses¬
sus. ꝓiectis armis ad pedes ens ꝓcidens et
mnĩam eius implorans ĩcustodiam includi¬
excluditut. Guilłs. H amno regnauit e¬
tem tesuꝑ sonantem audiuit. modo rex edre¬
dus obtormunt in dño.¬

Expanded text:
cato eorum consilio per Diabolinum incentorem hujus cato eorum consilio per Diabolinum incentorem hujus consilii, cum ad convivium ex condicto consedissent, et de prioratu sedendi inter se consulto decertarent, dato signo a viris Constantini, ambo fratres solio deturbantur, et tonsis capitibus ad idem monasterium, ad quod patrem transmiserant et ipsi ad philosophandum cum monachis transmittuntur. Ita evacuato palatio abusivis imperatoribus, ipse Constantinus et Romanus filius ejus ex filia Romani imperatorister imperatoris, in urbe Meresburch a fratre obsessus, projectis armis ad pedes ejus procidens et misericordiam implorans, in custodiam includiebellione. GUILLELMUS. Hoc anno regnavit Ecem desuper sonantem audivit, modo rex Edredus obdormivit in Do