comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut adiuuet nos quo impltamꝰ qͦd iubet. nũ quid
iam sedcmꝰ in illis sedib beatitudinis. quȩ nobis
ꝓmittantꝰ: Honi. Sed mandata tenentes: speramꝰ
hoc futurũ. Ipsa spes tanquã infiliis dicta est:
quia hominis in hac uita uiuentis filii sit. fru.¬
ctus faii sunt. Proptẽa & homines excusante⁊
auaritiã sut : se dieunt filiis suis seruare quod
seruant. Et nolentes dare inopi: pietatis nomi¬
ne se excusant. quia filii eoꝵ. spes coꝵ sunt.
Om̃s homines cũi qui scd̾m hoc scłm uiuunt: speni

Expanded text:
ut adjuvet nos, quo impleamus quod jubet; numquid ut adjuvet nos, quo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam, dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnes homines enim qui secundum hoc saeculum vivunt, spem
Abbreviated transcription (Latin):
fuꝑ sedem tuam. Si. custodierint filii tui testamentã
nacũ. & testimonia mea. hec quę docebo eos. & fili
oꝵ sedebunt usq inct̾num suꝑsedẽ tua̾. Si filii
tui castodieruit: & filii eoꝵ sedebunt ineternum.
Meritum filiis parentes facuint. Q si filii ipsius
custodirent. &o faii eoꝵ ñ custodirent: Quare ad
meritũ patrũ. ꝓmittitur beatitudo filioꝵ: Ed etũ
ait: Si custodierint filii tm: & filii coꝵ sedebunt
meterañ. Hon ait. si custodierint fiti tin seddt̃
suꝑ sedem tuam. & fi custodierint filii eoꝵ & ipsi
sedct̃ suꝑ sedebunt suꝑ sedẽ tuã: s ait. si filii tui
custodierint. &o filii eoꝵ sedebunt suꝑ sedcmn tuam.¬
Quare nͥ quia hic fiios uoluit intelligi fructuss
ipsoꝵ : Si fan tui inquit custodierint lege̾ meĩ.
Modo eñi fr̃s om̃s qui laboramꝰ in xpo. om̃s qui con¬
tremiscimus uerba ipsius. qui quom̾cũ ꝙ conam᷑
facere uoluntatẽ ipsins. & ingemiscimꝰ petentes

Expanded text:
am. Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt usque in aeternum super sedem tuam.» Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt in aeternum. Meritum filiis parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent, et filii eorum non custodirent? Quare ad meritum patrum promittitur beatitudo filiorum? Quid enim ait, «Si custodierint filii tui, et filii eorum sedebunt in aeternum» non ait, Si custodierint filii tui, sedebunt super sedem tuam; et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt super sedem tuam: sed ait, «Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt super sedem tuam», nisi quia filios hic voluit intelligi fructus ipsorum? «Si filii tui,» inquit, «custodierint legem meam, Modo enim, fratres, omnes qui laboramus in Christo, omnes qui contremiscimus verba ipsius, qui quomodocumque conamur facere voluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes
Abbreviated transcription (Latin):
tor domus & scĩficator templi. & rex ciuitatis est: qͥmͦ¬
nͥ ut simus templum dĩ: Hichil gratius ei possumꝰ
offerre. quã ut dicamus ei qͦd dicit᷑ in ysaia. posside
nos. E quidem in istis possessionib t̾renis. patͥfami¬
lias p̃statur. quaudo ei aatur possessio. Non sic est
possessio: quȩ est ecella. Ipsi possessioni p̾statar. ut
a tali possudeatur. Qͥd ergo dicit : Sicnt iurauit

Expanded text:
tor domus est, et sanctificator templi est, et rex civitatis est: qtor domus est, et sanctificator templi est, et rex civitatis est: qnisi ut simus templum Dei? Nihil gratius ei possumus offerre, quam ut dicamus ei quod dicitur in Isaia, «Posside nos» . Et quidem in istis possessionibus terrenis patrifamilias praestatur, quando ei datur possessio: non sic est possessio, quae est Ecclesia; ipsi possessioni praestatur, ut a tali possideatur. 4. Quid ergo dicit, «Sicut juravit
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse daid uouit tanquã inpotestate lubeus. & ro¬
gat anĩn ut impleat qͥd uonit. Est acuotio uouen¬
tis. s est humilitas aep̃cantis. Nemo p̾sumat ui¬
rib suis. se reddere qͥo uouerit. Qui te hotatur
ut uoueas. ipse adiuiuat ut reddas. quid gͥ nouit
udcamus. &hine intelliginus quem moduit sit
accipiendus in figura dauio. Diuid aut̾ẽ int̾p̃tat᷑
manu fortis. Trat cm̃ magnus baligerator. pre.¬
sumitus quidtm de cso suo. Confecit bella om̃ia.
ꝓstrauit om̃s inimicos suos do se ad uiuante.
landos inimicos. diabolum & angłos ciꝰ. Hos aut̃
inimicos xella aebellat. & quomͦ aebellat: Man¬
suctudine. Matisuetudine et̃i aꝑst rex nr̃ uicit
diabolum. Seiebat ille. ille sufferebat lictus est qui
seuiebat. uicit qui sufferebat. In ista mansuetudine
corpus xp̃i quod est eccłia. uicit inimicos. Sit manu
fortis. oꝑando uincat. Cũ autẽ corpus xp̃i. ẽ. & tẽplũ.
& domꝰ & ciuitas. & ille qui caput corꝑis est & habita¬

Expanded text:
potestate habens, et rogat Deum ut impleat quod vovit: est devotio voventis, sed est humilitas deprecantis. Nemo praesumat viribus suis se reddere quod voverit: qui te hortatur ut voveas, ipse adjuvat ut reddas. Quid ergo vovit videamus, et hinc intelligimus quemadmodum sit accipiendus in figura David. David autem interpretatur, Manu fortis. Erat enim magnus belligerator. Praesumens quidem de Domino Deo suo, confecit bella omnia, prostravit omnes inimicos suos, Deo se adjuvante, landos inimicos, diabolum et angelos ejus. Hos autem inimicos Ecclesia debellat. Et quomodo debellat? Mansuetudine. Mansuetudine enim ipse Rex noster vicit diabolum. Saeviebat ille; iste sufferebat: victus est qui saeviebat; vicit qui sufferebat. In ista mansuetudine corpus Christi, quod est Ecclesia, vincit inimicos. Sit manu fortis, operando vincat. Cum autem corpus Christi est et templum, et domus, et civitas; et ille qui caput corporis est, et habita
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ allic esset dauid. Ad necessaria uentris ille in¬
trauit. surrexit dauid sensim & lente post ipsũ.
p̾cidit illi de ueste panniculũ. quẽ illi ostendet.
ut nosset quia illum habuerit in potestate. & ñ
necessitate sed uoluntate peꝑcerit. & noluit occi.¬
dere. Forte ipsam mansuetudinẽ cõmendauit mͦ
diceus. Memento añe danid. & om̃is manfuctudi¬
nis eiꝰ. Hoc scdm rerũ gestarũ fidem. quã scͥptura
aiuina ut diximꝰ continet. Sed solemꝰ in psalmis
ñ aoluteram attendere. sicut in om̃i ꝓphetia: sed
ꝑliteram scrutari mysteria. Et meminit caritas
urã. quia cuiusdam hominis uocem in ort̃ubus
psalmis soltinus audire. qui unꝰ habet caput &
corpus. Caput autẽ moelo est: corpus in terra.
Soo quo p̃cessit caput: ꝙ corpꝰ sceuturũ. e. & iam dico
quis caput sit. qui corpus sunt: qͥa scicutib loquer.
Comendatur ergo humilitas dama. cõmendatur

Expanded text:
quod illic esset David: ad necessaria ventris ille inquod illic esset David: ad necessaria ventris ille intravit. Surrexit David sensim et lente post ipsum, praecidit illi de veste panniculum, quem illi ostenderet, ut nosset quia illum habuerat in potestate; et non necessitate, sed voluntate pepercerat, et noluit occidere . Forte ipsam mansuetudinem commendavit modo dicens, «Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus.» Hoc secundum rerum gestarum fidem, quam Scriptura divina, ut diximus, continet. Sed solemus in Psalmis non ad litteram attendere, sicut in omni prophetia, sed per litteram scrutari mysteria. Et meminit Charitas vestra quia cujusdam hominis vocem in omnibus Psalmis solemus audire; qui unus habet caput et corpus. Caput autem in coelo est, corpus in terra: sed quo praecessit caput, et corpus secuturum est. Et jam non dico quis caput sit, qui corpus sint; quia scientibus loquor. 3. Commendatur ergo humilitas David, commendatur
Abbreviated transcription (Latin):
tmento dñe dauid: & om̃is mansuetu¬
dinis euis. sicut iurauit dño. uotũ
nouit dõ iacob. Dauid sccłm filem
rerũ gestarũ unus houo erat. rex
isrł falius iesse. Erat quidem & ipse mansuetꝰ.
tura. & ita mansuetus: ut nec ꝑsocutori suo sauli
mabã ꝓ malo reodiderit. Scruauit autẽ erga
eũ tantã humilitatẽ. ut illũ regẽ fateretur. sc̃
autẽ canẽ. Et non ꝓterue nec suꝑbe eũ cͣtt. in
do potentior respondebat regi: sco cũ potue.
placare affectabat humilitat. quã concitart
suꝑbia. E tum in potestate datus ei saul: & boc
a dño dło. ut ei faccret quicqͥo nellet. Sco quia
p̃ceptum illi non erat ut occideret: sed tantũ
in ꝑotestitem illi datum erat. licet autẽ honim¬
uti potestate sua: ad lenitatem potius deflexit.
quoa ci dis concessit. Qui scͥ uellet occidere: ca¬
reret immico. Sed quomͦ diceret dimitte nuchi
aebita. sicut & ego dimitto debitorib mcis: In
speluncã intrauit saul ubi erat danid: nesciens

Expanded text:
etudinis ejus. Sicut juravit Domino; votum vovit Deo Jacob.» David secundum fidem rerum gestarum unus homo erat, rex Israel, filius Jesse. Erat quidem et ipse mansuetus, vina, et ita mansuetus ut nec persecutori suo Saüli malum pro malo reddiderit. Servavit autem erga eum tantam humilitatem, ut illum regem fateretur, se autem canem: et non proterve nec superbe, cum esset in Deo potentior, respondebat regi; sed eum placare potius affectabat humilitate, quam concitare superbia. Etiam in potestate datus est ei Saül, et hoc a Domino Deo, ut ei faceret quidquid vellet: sed quia non praeceptum illi erat ut occideret, sed tantum in potestate datus illi erat licet autem hominuti potestate sua; ad lenitatem potius deflexit quod ei Deus concessit. Qui si vellet occidere, careret inimico: sed quomodo diceret, Dimitte mihi debita, sicut et ego dimitto debitoribus meis . In speluncam intravit Saül ubi erat David, nesciens
Abbreviated transcription (Latin):
bonis. Iusticiã cãi homo non oꝑatur. nͥ iustificat᷑.
Credeus aut̃ in cũ qui instificat impiũ.a fide inci¬
pit: ut bona oꝑa non p̃cedcutia qͥd meruit. seo
consequentia quod accepit ostendant. Unde g illa
confessio: Nutdũ qͥdeta est opus iusticie. s delicti
imꝓbatio. Sed quo quo modo se habeat: nce in ipsa
de it̃ homo glorieris. ut qui głatur in año głctur.¬

Expanded text:
. Justitiam enim homo non operatur nisi justificatus: «credens autem in eum qui justificat impium» , a fide incipit; ut bona opera, non praecedentia quod meruit, sed consequentia quod accepit ostendant. Unde ergo illa confessio? Nondum quidem opus est justitiae, sed delicti improbatio: sed quoquo modo se habeat, nec in ipsa de te homo glorieris, «ut qui gloriatur
Abbreviated transcription (Latin):
Contessio & magnificentia opus cł. Quio magnifi¬
centins. quam iustificare impiũ: S opus fortasse
hominis p̃ucint istam magnificentiã dĩ. ut cam
fuerit peccata confessus. iustisicari mereat᷑. Descen¬
dit enĩ de templo iustisicatus publicanꝰ. mages quã

Expanded text:
Confessio et magnificentia opus ejus.» Quid magnificentius quam justificare impium? Sed opus fortasse hominis praevenit istam magnificentiam Dei, ut cum fuerit peccata confessus, justificari mereatur. «Descendit» enim «de templo justificatus Publicanus magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝓmittebat: Uidebant formã serui. ꝓmittebat
formã dĩ. Ostendam inquit me ipsũ ali. ¶iden¬
ad quam ꝑducitur regnũ. quona transitu seli
huiꝰ colligit᷑: Ducitur eñi ad quandã uisionera
ineffabilem. quam non merebunt᷑ impii. Ectai
forma serui. cũ hic ẽẽt: uisa est ab impus. Uide¬
runt eam qui crediderunt. uiderunt & qͥ occide¬
runt. Nt̃ aliquid magaũ putes iuideri formã ilã
uidcrunt amici. uiderunt & inimici. &. qͥa uiden¬
tes int̾feccrunt: quidã non uidentes erediderunt.
Han formã serui quã hic iam inhumilitate uidert̃
&pii impii. uidebunt & in uidicio opiĩ & impii.
Cũ cñi añs ab oculis discipuloꝵ suoꝵ ferret᷑ ineelũ:

Expanded text:
ervi, promittebat formam Dei. «Ostendam,» inquit, «meipsuad quam perducitur regnum quod modo transitu saeculi hujus colligitur: ducitur enim ad quamdam visionem ineffabilem, quam non merebuntur impii. Caeterum forma servi cum hic esset, visa est ab impiis: viderunt eam qui crediderunt, viderunt et qui occiderunt. Ne aliquid magnum putes videri formam illam, viderunt amici, viderunt inimici; et quidam videntes interfecerunt, quidam non videntes crediderunt. Hanc ergo formam servi, quam hic jam in humilitate viderunt et pii et impii, videbunt et in judicio et pii et impii. C
Abbreviated transcription (Latin):
est transitoria ꝓmisisse. Matidauit quippe
inģoerniã testamentũ suĩ. Sed quod i noutĩ:
Cuius heres quisqͥs esse uolucris: nolo te fallas.
nec tram trahentem lac & ma carnalit̃ cogites.
Non amena p̃dia. non hortos fructiferos. &
opicos. non tale aliqͥo mediteris adipisei. qͥle
solet hic ocultis auaritit concupiseere. Cũ eñi
ut hie consumatur. non differenda ut cbi satiet᷑.
ꝑrimo pęnas fuge. geheauas acuita. Antequã
desideres ꝓmittentem dm̃. caue minantem:
huiꝰ scłi quiles uł exꝑtus es. uł augere ac mul¬
tiplicare cogitando potes: inmortaliũ delitia¬
rũ matrem concupiset sapientiã. S mitium
sapientiȩ timor dñi: Delectabit illa. & ineffa-¬
bait̃ ꝓciadubio delectabit. castis atq ęternis
ueritatis amplexib Sed prius tipi donanda st̃
aebita. quam p̃mia flagitanda. Initiũ gͥ sapi¬

Expanded text:
se: «Mandavit» quippe «in aeternum Testamentum suum.» Sed quod, nisi Novum? Cujus haeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, nec terram trahentem lac et mel carnaliter cogites, non amoena praedia, non hortos fructiferos et opacos, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae concupiscere. Cum enim ut hic consumatur, non differenda ut ibi satietur. Primo poenas fuge, gehennas devita: antequam desideres promittentem Deum, cave minantem. hujus saeculi, quales vel expertus es, vel augere ac multiplicare cogitando potes, immortalium deliciarum matrem concupisce sapientiam: sed, «Initium sapientiae, timor Domini.» Delectabit illa, et ineffabiliter procul dubio delectabit castis atque aeternis veritatis amplexibus: sed prius tibi donanda sunt debita, quam praemia flagitanda. «Initium» ergo «sapi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc statio. sedesq ꝑpetua. Illic inteniunt᷑ man¬
data fidelia. confirmata inscłm seRi. Ipsa est
hereditas noui testam̃ti. mandata inetnũ. U̾nã
petiĩ inquit a dño. hatic requirã. ut in habitem
in domo dñi. ꝑ om̃s dies uite meȩ. Beati enĩ qui
habitant in domo dm̃i. in scła scłoꝵ landabunt

Expanded text:
haec statio sedesque perpetua. Illic inveniuntur mandata fidelia, confirmata in saeculum saeculi; ipsa est haereditas Novi Testamenti mandata in aeternum. «Unam petii,» inquit, «a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae» . Beati enim qui habitant
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑare in incerto diuiturs̃. s in ad̾ uino: cui
fucie est. qͥo hominib diffiesle est. Sic ccũ intil¬
n nocati sunt. sic occuꝑata est hertoitas gentiũ.
sic fictã est: ut etiam pluriii qui ñ dimisert᷑
om̃ia sua in hac uita ut sequerent᷑ cũ. uitam
itiã ipsam ꝓ nominis eiꝰ confessione contẽpuertii:
& tanquã cameli humiliantes se ad porianda
onera p̃ssurarũ. intrartut ꝑciam sio̾ ꝑ foramen
acus. ꝑ cõpungentes passionis angustias. Ipse
fecit hgc: oui om̃ia possibilia sunt. Oꝑa matinũ¬
& ad iudiciũ ꝑducuntur. qui non solum eos
ĩ quib iudi catifunt: sed gtiam angłos ai iudi¬
cent. aduersus quos cis erat colluctatio. gtiã
eã abhominib iudicari uiderent᷑. Non sepa¬
ret ã xp̃o tribulatio. angustia. fames. nuditas.
gladius. Ftdelia eñi om̃ia mandata ciꝰ. Non fallit.
yenbet quos ꝓmisit. Non tam̃ hic qͦd ꝓmisit

Expanded text:
incerto divitiarum; sed in Deo vivo , cui facile est quod hominibus difficile est. Sic enim multi vocati sunt, sic occupata est haereditas Gentium, sic factum est ut etiam plurimi qui non dimiserunt omnia sua in hac vita ut sequerentur eum, vitam etiam ipsam pro nominis ejus confessione contemnerent; et tanquam cameli humiliantes se ad portanda onera pressurarum, intrarent etiam sicut per foramen acus, per compungentes passionis angustias. Ipse fecit haec, cui omnia possibilia sunt. 7. ducuntur, quo non solum eos a quibus judicati sunt, sed etiam angelos dijudicent, , adversus quos eis erat colluctatio, etiam cum ab hominibus judicari viderentur. Non separet a Christo tribulatio, angustia, fames, nuditas, gladius . «Fidelia» enim «omnia mandata ejus:» non fallit, exhibet quod promisit. Non tamen quod promisit
Abbreviated transcription (Latin):
cntib alii nascutitar: rursũq aliis morientib
alii oruntur. Sucoedunt. accedunt. Accedurt.
nec manebunt. Quis hic tenetur: Quid hic non
currit: Quid non quasi de pluiua collectã it in
ibyssum: Quomͦ cũi flunuis repente collectus
de pluuia. Ae guitis imbriũ it in mare. nec
apparet. nec apparebat antequã de pluuia colli¬
geret᷑: sic hoc genus humanũ de occultis colligit᷑.
&r ꝓfluit morte. rursũ in occultũ ꝑgit. medium
hoc sonat & transit. De hoc torrtate bibit. Ille
non est acdignatꝰ bibere de hoc torrente. Dipere
em̃ ac hoc torrente iali crat: nasci o mori. Hoc
habet torrens istt. natiuitatẽ & mortem. Suscepit
hanc xp̃e. natus est. mortuus est: ita de torrente
in ua bibit. Exultauit eñi ut gigas. ad curren¬
dã mã. De torrente gͥ in uia bibit. quia ĩ ma¬

Expanded text:
entibus, alii nascuntur, rursusque, illis morientibus, entibus, alii nascuntur, rursusque, illis morientibus, alii oriuntur: succedunt, accedunt, decedunt, nec manebunt. Quid hic tenetur? quid non currit? quid non quasi de pluvia collectum it in abyssum? Quomodo enim fluvius repente collectus de pluvia, de guttis imbrium, it in mare, nec apparet; nec apparebat, antequam de pluvia colligeretur: sic hoc genus humanum de occultis colligitur, et profluit; morte rursum in occultum pergit; medium hoc sonat, et transit. De hoc torrente bibit ille; non est dedignatus bibere de hoc torrente. Bibere enim de hoc torrente, illi erat nasci et mori. Hoc habet torrens iste, nativitatem et mortem: suscepit hanc Christus; natus est, mortuus est: ita «de torrente in via» bibit. «Exsultavit» enim «sicut gigas ad currendam viam» . «De torrente» ergo «in via» bibit; quia «in
Abbreviated transcription (Latin):
culdurio ñ diceret ae quid̾dam destrue cos o ã porsi¬
cabis eos: nisi quosdam ita destrueret. ut edificaret.
Quod sit hoc temport. cũ xp̃s ingentib ita iudicat.
ut repleat ruinas. Conquassabit captra suꝑ t̾ram
multa. Hic suꝑ t̃tam. in hac uita. conquassabit.
capita multa. De suꝑbis humiles facit. & andeo
dicere frẽs mei. utac est capite quassato ine humi.¬
lit̃ ambulare. quam capite crecto in iudicium
ȩternȩ mortis incidere. Multa capita conquas¬
sabit rumas faciendo. s replendo ȩdisicabit.
De torrente in uia babet. ꝓpr̾ea exaltauit caput.
Uideamus & in uia bibontem de corrente. Prito
quis est torrtus : ꝓfluxio mortalitatis humanȩ.
Sieut cũi torrens pluuiat aquis colligitur. redun¬
dat. ꝑstrepit.. currit. & curreudo decurrit: id. ẽ.
cursum fut. sic est om̃is iste cursus mortalitatis.
Nascunt᷑ homines. uiuunt. moriut᷑. & aliis mori¬

Expanded text:
cul dubio non diceret de quibusdam, «Destrue eos, et non aedificul dubio non diceret de quibusdam, «Destrue eos, et non aedificabis eos;» nisi quosdam ita destrueret, ut aedificaret. Quod fit hoc tempore, cum Christus in gentibus ita judicat, ut repleat ruinas. «Conquassabit capita super terram multa.» Hic, «super terram,» in hac vita, «conquassabit capita multa.» De superbis humiles facit: et audeo dicere, fratres mei, utile est capite quassato hic humiliter ambulare, quam capite erecto in judicium aeternae mortis incidere. Multa capita conquassabit ruinas faciendo, sed replendo aedificabit.De torrente in via bibet; propterea exaltabit caput.» Videamus et in via bibentem de torrente. Primo quis est torrens? Profluxio mortalitatis humanae. Sicut enim torrens pluvialibus aquis colligitur, redundat, perstrepit, currit, et currendo decurrit, id est, cursum finit; sic est omnis iste cursus mortalitatis. Nascuntur homines; vivunt, moriuntur; et, aliis mori
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Iudicabit in gentib. Modo cñi fit. perũt
memoria coꝵ cũ strepitu. In ipso psalmo est ꝓoccultis.
pit memoria coꝵ cũ strepitu. & dñs inet̾nã ꝑmanet.
ꝑarabit in iudicio sedem suam. & ipse iudicabit᷑ te̾r.
rarũ inequitate. Ibi dictum est. In crepasti gentes
te agitur. In die irx sue conquassabit reges. iudi¬
cabit in gentib Quom̾: Audi qͥo sequit᷑. Reple¬
quis a nomine es tinuerit: cunet. Cũ ceccoerit cuer¬
tetur quod erat: ut gdificctur qͥd non crat. Indicabit
ingentoo. replebit ruinas. Quisqͥs contumax es in
xp̃m. castrã turrem in altũ crexisti: bonũ est ut te¬
ipsum dcicis. humilis reddaris. sedtatis adrgterã
patris pedib ꝓuoluaris: at siat inte ruina constru.¬
cada. Hã si ꝑmanes in mala altitudine. tane deicieris
quando non edificiberis. & et̃i detalib dicit aliolo¬
co scriptura. destrac cos. o non disicatis eos. Pro.¬

Expanded text:
tum: «Judicabit in gentibus.» Modo enim fit, «Periit memoria eorum cum strepitu.» In ipso psalmo est, «Pro occultis: Periit memoria eorum cum strepitu, et Dominus in aeternum manet; paravit in judicio sedem suam, et ipse judicabit orbem terrarum in aequitate.» Ibi dictum est, «Increpasti» «gentes, te agitur. «In die» ergo «irae suae conquassavit reges. Judicabit in gentibus.» Quomodo? Audi quod sequitur: «Replequis a nomine ejus timuerit, cadet: cum ceciderit, evertetur quod erat, ut aedificetur quod non erat. «Judicabit in gentibus, replebit ruinas.» Quisquis contumax es in Christum, casuram turrem in altum erexisti. Bonum est ut teipsum dejicias, humilis reddaris, sedentis ad dexteram Patris pedibus provolvaris, ut fiat in te ruina construenda. Nam si permanes in mala altitudine, tunc dejicieris, quando non aedificaberis. Etenim de talibus dicit in alio loco Scriptura, «Destrue eos, et non aedificabis eos» . Pro
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiliũ suoꝵ. reseruats oportant inusitata
ꝓdigia: quȩ insirmitas hominis nouitate intenta
meminerit. cũ sint ełꝰ miracuia cotidiana maiora.
Tot ꝑ uniuersam t̃ram arbores creat. & nemo ni¬
ratur. Arefecit uerbo unã. & stupefacta sunt corda
mortaliũ. S memoriã fecit mirabiliũ suoꝵ. hoc
cñi miraculũ maxime attentis cordib inliererit
quod assiduitas non uilefecerit. Quidaut̃ ꝓfucrt᷑
miracula. nͥ ut timeretur: Quid porro pocssit
timor. nͥ miscricors & miserator aãs. gscam daret
timentib se: Escam que non corrũpitur. patiem
qui de elo descendit. quem nullis meritis dedit.
daret. nisi miscricors & miserator dñs. Quod si
tantã aedit huic uite. si uerbũ carnẽ suctũ ꝑceca¬
tor iustificandus accepit. quid in futaro selso glo¬
stentur israbelitȩ scĩ. qui dimiserunt ou̾ira sua
& secuti sunt cũ. non contristent dictutes. qͥsnt
poterit saluus ficri: quia facilins uttat camelꝰ

Expanded text:
mirabilium suorum:» reservans opportune inusitata prodigia, quae infirmitas hominis novitati intenta meminerit, cum sint ejus miracula quotidiana majora. Tot per universam terram arbores creat, et nemo miratur: arefecit verbo unam, et stupefacta sunt corda mortalium ; sed «memoriam fecit mirabilium suorum.» Hoc enim miraculum maxime attentis cordibus inhaerebit, quod assiduitas non vilefecerit. 5. Quid autem profuerunt miracula, nisi ut timeretur? Quid porro prodesset timor, nisi, «misericors et miserator Dominus escam» daret «timentibus se?» escam quae non corrumpitur, panem qui de coelo descendit , quem nullis meritis dedit. m escam daret, nisi misericors et miserator Dominus. Quod si tantum dedit huic vitae, si Verbum carnem factum peccator justificandus accepit; quid in futuro saeculo glostentur Israelitae sancti, qui dimiserunt omnia sua et secuti sunt eum; non contristentur dicentes: «Quisnam poterit salvus fieri?» Quia «fa
Abbreviated transcription (Latin):
& hic uirtus eiꝰ quã cõmendauit dictudo. uirgã
uir tutis tuȩ enintet dñs ex sron. & dominare in mc.¬
dio inimicoꝵ tuoꝵ: quanta em̃ uirtus eiꝰ dñans
in medio inimicoꝵ suoꝵ ꝑstrepentiũ. uchil contra
cum ualcntit̃. cotidie sibi dicentiũ. quando mo¬
rietur & ꝑibit nomen ei. concreseat gła eius ꝑ
popłos. cũ eius nomini subiciant᷑ gentes. cum
ꝑtccator uideat & irascatur. dentib suis frendeat¬
& tabescat: qͥQ uia gͥ est & hȩc uirtus eiꝰ: uolens
ꝓpħa cõmendare alis uirtuiem ciꝰ. sicuti.ẽ uirtꝰ
dĩ e sapientia dĩ. xp̃c in lumine ꝑpetuo incõmu¬
tabilis ueritatis. ad quam tusiont̃ seruamur. ad
quam infionẽ difserimur. ad quã uisionẽ fide
mundamur. a qua uisione tollitur impius¬
ut non uideat honorem dñi: hoc ergo uolens osteu¬
dere. tecã inqͥt pͥncipium in dic uirtutis tuę.
Quid est tecũ principiũ: Quodlibet pone pͥnci¬
pim. Si ipsum xp̃m. potius diceretur tu es prin¬

Expanded text:
am virtutis tuae emittet Dominus ex Sion, et dominare in medio inimicorum tuorum:» quanta enim virtus ejus dominans in medio inimicorum suorum perstrepentium, nihil contra eum valentium, quotidie sibi dicentium, «Quando morietur, et peribit nomen ejus» ? cum crescat gloria ejus per populos, cum ejus nomini subjiciantur gentes, cum peccator videat et irascatur, dentibus suis frendat et tabescat : quia ergo est et haec virtus ejus, volens Propheta commendare aliter virtutem ejus, sicuti est Virtus Dei et Sapientia Dei Christus in lumine perpetuo incommutabilis veritatis; ad quam visionem servamur, ad quam visionem differimur, ad quam visionem fide mundamur, a qua visione tollitur impius, ne videat honorem Domini; hoc ergo volens ostendere, «Tecum,» inquit, «principium in die virtutis tuae.» Quid est, «Tecum principium?» Quodlibet pone principium. Si ipsum Christum; potius diceretur, Tu es prin
Abbreviated transcription (Latin):
machisedceh: ipse sacerdos uneternũ. dñs est a
dextris tuis. Ipse inquã sacerdos ingterñ. de quo
iurasti. dñs est a dextris tuis: quia eidem año ineo
dixisti. sede a dextris meis. quo adusq ponã inimi¬
oos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ. Iste gͦ dñs qui esta dex¬
tris tis. de quo uirasti diceus. & cui uirasti. tues¬

Expanded text:
Melchisedec;» ipse «sacerdos in aeternum, Dominus est a dextris tuis;» ipse, inquam, «sacerdos in aeternum,» de quo jurasti, «Dominus» est «a dextris tuis:» quia eidem Domino meo dixisti, «Sede a dextris meis, quoadusque» «ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Iste ergo Dominus qui est a dextris tuis, de quo jurasti, et cui jurasti
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus si benc memini. inseribit᷑ ꝓ occultũ faliĩ:
& ibi ostenditur iudiciũ occultã. ire occuate. Ira¬
to dõ uiuunt. qui in lapiadem illum ofscadunt.¬
& conquassant᷑. & quo ualet ÷ quod conquassant᷑ :
Audi & de indicio futtiro. Quia qui offenderit in
lapidem illũ. uit: conquassabit᷑. Suꝑ quẽ iͦ occide¬
rit. lapis ille. conteret tum. Cũ gͥ offenditur m
eũ quasi humilis iacet. & tunc conquassat. Cã aut̃
conteret: acsuꝑ ueniet. Uidete quemadinodum
binis his uerbis conquassabit & conceret. offenoit᷑ ẽũ
& ueniet suꝑ cũ. distributa sunt duo tempora lnimi¬
litatis & claritatis xp̃i. occultȩ petie. o udieii futuri.
Cum non conteret ueniens. quem non conquasiat
iacens. Iacens dico : tanquã contemptibais appartas.
Nam ille a dextris dĩ est: o ualide ex alto lamauit.
Saule. saule. quid me ꝑscqueris : S tam̃ quãnis de
eslo non diccret quid me ꝑsequeris. quem nemo tan¬

Expanded text:
psalmus, si bene memini, inscribitur, «Pro occultis filii;» psalmus, si bene memini, inscribitur, «Pro occultis filii;» et ibi ostenditur judicium occultum irae occultae. Irato Deo vivunt qui in lapidem illum offendunt; conquassantur. Et quo valet quod conquassantur? Audi et de judicio futuro: «Quia qui offenderit in lapidem illum,» ait, «conquassabitur; super quem vero ceciderit lapis ille, conteret eum» . Cum ergo offenditur in eum, quasi humilis jacet; tunc conquassat: cum autem conteret, desuper veniet. Videte quemadmodum his binis verbis, conquassabit et conteret, offendit in eum et veniet super eum, distributa sunt duo tempora, humilitatis et claritatis Christi, occultae poenae et judicii futuri. Eum non conteret veniens, quem non conquassat jacens. Jacens dico, tanquam contemptibilis apparens. Nam ille a dextris Dei est, et valide ex alto clamavit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Sed tamen quamvis de coelo, non diceret, «Quid me persequeris
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos in gt̃aum: Quid aget. qui est ad dexterã
dĩ. &. int̃pellat ꝓ nobis. tatiquã facerdos uitrans
ininteriora. uł in sca scõꝵ. insccreta celoꝵ. ille
solus non habens peccatã: & idõ facile mundans
apeccatis : Iue gͥ adexiris tuis. conquassabit in
reges conquassabit gła sua. & ponaere noĩs sui.
Infirmos reddidit reges. ut non possent efficert
qͥo uolebant. Conati cũi sunt multã aclere nom̃
xp̃ianũ de t̾ra. &. non potuerunt: quia qͥ offcnde¬
rit in lapidem. illã conquassabit. Ostendetunt
gͥ in lapidem ofsensionis. & idco conquassati sunt
łeges: cũ dicunt. Quis est xp̃s : ł escio qͥs uideus.
nascio quis galilcus. sic occistis. sio mortaus. Lapiꝰ
est ante pedes tuos. quasi ulit̃ o humuit᷑ iaccus.
Idco contẽpuendo osfendis. offenacndo cadis: caden.¬
do quassaris. Si ergo tanta est ira occulti. quod
erit indiciũ manisesti : Audistis iram occulti.
ac qua psalmus inseribitur. ꝓ occultis faii. Noił

Expanded text:
sacerdos in aeternum? quid agit, qui est ad dexteram Dei, et interpellat pro nobis , tanquam sacerdos intrans in interiora vel in sancta sanctorum, in secreta coelorum, ille solus non habens peccatum, et ideo facile mundans a peccatis ? Ille ergo «a dextris tuis conquassavit in reges conquassavit gloria sua, et pondere nominis sui infirmos reddidit reges, ut non possent efficere quod volebant. Conati enim sunt multum delere nomen christianum de terra, et non potuerunt; quia «qui offenderit in lapidem illum, conquassabitur» . Offenderunt ergo in lapidem offensionis, et ideo conquassati sunt reges, cum dicunt: Quis est Christus? Nescio quis Judaeus, nescio quis Galilaeus, sic occisus, sic mortuus. Lapis est ante pedes tuos, quasi viliter et humiliter jacens: ideo contemnendo offendis, offendendo cadis, cadendo quassaris. Si ergo tanta est ira occulti, quod erit judicium manifesti? Audistis iram occulti, de qua psalmus inscribitur, «Pro occultis filii:» nonus
Abbreviated transcription (Latin):
S penitentia. mutatio rerũ significat᷑. Quoisͦi cm̃
tu cũ aliquid tẽ penitet. doles factũ qͦo fecisti:
sic quando aliqͥo ds pt̃ spem hominũ. id. ẽ. p̃ter¬
quam sperant homines mutat in aliud. pemiere
se dicit: usq adeo. ut & de pęna nr̃a peniteat eum.
si nos de uita nrã mala penituerit. Iutauit ergo
mutabit. Quid:  Tu es sacerdos ineternũ. Ideo
inȩtermĩ: quia non penitebit eũ. S sacerdos.
scđm quid: Nũquid crunt ille hostis. inetanȩ
oblate a patriarchis. arx̧ sanguinis. & tab̾nacłm.
& illa pͥmi testam̃ti ueteris sacramenta: Absit.
Iam illa subiata sunt. cuerso iam templo. remoto
illo sacerdotio. ꝑeunite uictima eoꝵ ꝙ sacrificiꝯ.¬

Expanded text:
Sed poenitentia mutatio rerum significatur. Quomodo enim Sed poenitentia mutatio rerum significatur. Quomodo enim tu, cum aliquid te poenitet, doles factum quod fecisti: sic quando aliquid Deus praeter spem hominum, id est, praeterquam sperant homines mutat in aliud, poenitere se dicit; usque adeo ut et de poena nostra poeniteat eum, si nos de vita nostra mala poenituerit. «Juravit» ergo mutabit. Quid? «Tu es sacerdos in aeternum.» Ideo «in aeternum,» quia «non poenitebit eum.» Sed sacerdos, secundum quid? Numquid erunt ioblatae a Patriarchis, arae sanguinis et tabernaculum, et illa primi Testamenti Veteris sacramenta? Absit. Jam illa sublata sunt, everso jam templo, remoto illo sacerdotio, pereunte victima eorum et sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
aliquam falsitatẽ testem talbeas dm̃. Si ergo i
irando testaris dm̃. cur gͦ non a d̃ iurando teste¬
tur st ipsũ: Quio ego dicit dñs. iuratio dĩ ẽ. Sic
iurauit de semine abrahȩ. U uio ego dicit dñs. qm̃¬
andisti uocẽ meã. & non peꝑcisti filio tuo iico
ꝓꝑt̾ me: nͥ benedictns beuedicã it. & tmplendo p̃lebo
semen tuau̾ sicut stellas gli. & ficut artnã quȩ est ad
labiũ maris. & bencdicent᷑ in semine tuo om̃s gentes.
cipiens carue̾ ac semine abtahȩ: erit sacerdos
inȩternũ scd̾m ordinem melchisedech. De sacer.¬
dotio ergo scdm ordinẽ melchisedich: inrauit
añs & non penitebit eũ. Quid de sacerdotio scd̾m
ordint̃ aaron: Nũqͥd penitet dm̃ sicut hominẽ
nut nolens cadit in aliquid ut faciat. aut inpru¬
dens ꝓlabitur. ut postta eũ de suo ꝓlapsu pem¬
teat: Scit quid agat. scit quousq qͥo ꝓgrediat᷑.
Unde in aliud cõmutetur: in potestate rectoris. ẽ.

Expanded text:
aliquam falsitatem testem adhibeas Deum. Si ergo tu aliquam falsitatem testem adhibeas Deum. Si ergo tu jurando testaris Deum, cur ergo non et Deus jurando testetur seipsum? «Vivo ego, dicit Dominus,» juratio Dei est. Sic juravit de semine Abrahae: «Vivo ego, dicit Daudisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me, nisi benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ad labium maris, et benedicentur in semine tuo omnes gentes» . cipiens carnem de semine Abrahae, erit sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. De sacerdotio ergo secundum ordinem Melchisedec, «juravit dominus, et non poenitebit eum.» Quid de sacerdotio secundum ordinem Aaron? Numquid poenitet Deum, sicut hominem, aut nolens cadit in aliquid ut faciat, aut imprudens prolabitur, ut postea eum de suo prolapsu poeniteat? Scit quid agat, scit quousque quid progrediatur; unde in aliud commutetur, in potestate rectoris est.
Abbreviated transcription (Latin):
ternã scł̾m ordinẽ melchisedech. Si natũ ex utero
de unrgine in telligimus ante luciferũ noctu. sic̃
cuangłia contestant᷑: ꝓculdubio inde ex utero an¬
te luciferã. ut esset sacerdos inet̾nũ scł̾m ordinẽ
machisedcch. Nam scdłm id quod natꝰ est de patre
ds̃ apud dm̃. coçternꝰ gignenti: non sacerdos. sea
sacerdos ꝓpt᷑ carnẽ assũptã. ꝓpt̾ uctimã quã ꝓ
nobis offetret a nobis acceptam. Iurauit gͦ dñs. Qͥo
a tutando: An forte idd magis hominẽ ꝓhibet a iu.¬
quia non potest essc ꝑuirus: Homo eñi qui ꝑ con¬
suetudinẽ iurandi potest lingua in ꝑiuriũ ꝑlabi.
bene ꝓhibetur iurare. Tanto eñi longiꝰ erit aꝑui¬
rio. quanto longe erit a iurando. Qui et̃i inrat
homo. falsum a uerum iurare potest. Qui autt̃
non irat. Cur gͦ non uiret añs. quando dñi
iuramentũ. ꝓmissionis est sirmamentũ: Iurat
om̃ino. Quid cm̃ tũ facis cũ uiras : Testaris am̃.
hoc est uirare. dm̃ testari. & idõ molestã. nc ad

Expanded text:
aeternum secundum ordinem Melchisedec. Si natum ex utero, de virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed sacerdos propter carnem assumptam, propter victimam quam pro nobis offerret a nobis acceptam. «Juravit» ergo «Doa jurando ? An forte ideo magis hominem prohibet a juquia non potest esse perjurus? Homo enim qui per consuetudinem jurandi potest lingua in perjurium prolabi, bene prohibetur jurare: tanto enim longius erit a perjurio, quanto erit longe a jurando. Qui enim jurat homo, falsum et verum jurare potest: qui autem nus, quando Domini juramentum promissionis est firmamentum? Juret omnino. Quid ergo tu facis, cum juras? Testaris Deum: hoc est jurare, Deum testari; et ideo molestum, ne ad
Abbreviated transcription (Latin):
Eternitas non habet quando. Quando & aliqͥndo.
u̾ba sunt tempoꝵ. De patre non est natus in tem¬
pors. ꝑ quem facta sunt tempora. Dictã ẽ. crgo
ut dici oportuit. sigurate. ꝓphetice : ut outerus
ꝓsccreta substantia. & lucistr ꝓ temporib poncret᷑.
An uultis ut s ipsum daud respiciamꝰ. qui dnm̃
suũ dixit filiũ suũ: Ut eñi hoc diceret. andiuit
i dño suo. audiuit ab illo a quo falli non potut.
ieo. sede a dextris meis. Et ipse loquit᷑. ipsiꝰ qͥdi
scrmo contextus est. Si cãgo ipse loquił: srte¬
ex illo utero natus xp̃s. tanquã ex utero geritus
a dauid. Ex uittro quo masculus non accessit. ex
Ergo nex uttro inquit ille. qui eũ adnm suñ dpxc¬
rase. q iteero aute luciferũ genui te. Et hoc ipsũ
ante luciserũ sigaait dictũ. & ꝓpͥe dictũ. & fic
impletũ. Noctu eñi natus est dũs de utero uirgi¬
nis coanis. Indicant testimonia pastoꝵ. qͥ uigi¬

Expanded text:
aeternitas non habet quando. Quando et aliquando aeternitas non habet quando. Quando et aliquando verba sunt temporum. De Patre non est natus in tempore, per quem facta sunt tempora. Dictum est ergo, ut dici oportuit, figurate, prophetice, ut et uterus pro secreta substantia, et lucifer pro temporibus poneretur. An vusuum dixit filium suum? Ut enim hoc diceret, audivit a Domino suo; ab illo audivit a quo falli non potuit: meo, Sede a dextris meis.» Et ipse loquitur, ipsius quasi sermo contextus est. Si ergo ipse loquitex illo utero natus Christus, tanquam ex utero genitus a David. «Ex utero,» quo masculus non accessit: «exErgo, «Ex utero,» inquit ille, qui eum Dominum suum dixerat, «Ex utero ante luciferum genui te.» Et hoc ipsum «ante luciferum» signate dictum, et proprie dictum, et sic impletum. Noctu enim natus est Dominus de utero virginis Mariae: indicant testimonia pastorum, qui vigi
Abbreviated transcription (Latin):
misisti iħm xp̃m. qui a tecũ pͥcipiũ in dic
p̾tea dabitur. Quid nunc: Ex utero ante luci¬
ferum genu te. Quid hie : Si as̃ filium habet.
nũqͥo ꝙ uteru̾ : Sco sicut cartus corꝑa nonbaret.
ita nec sinũ. Dictum est tam̃. Q̾ni est in sum pal̾s
ipse narrauit. Qui est antt̃ sinus: ipst. ẽ uttrus.
& sinus & uttrus: ꝓsccreto positus est. Quid est
ex utero: Ex socrito. ex oceulto. de me ipso. de
substantia mea. hoc est ex utero: quia gencrationt̃
erus quis enarrabit: Accipiamiis gͦ dicente̾ patrẽ
ad filiũ. Ex utero ante luciserũ genu te. Qa est
ergo ante luciferã: Lucifer ꝓ siderib põsitus. ẽ
tanquã a parte totum significante scriptura. &
exeminenti stella om̃ia fpdera. Sed illa spocra qͥifi
facta sunt : Ut suit in signis. & in temporib s in
bus: quod est aute luciferñ. hoc est aute sydera.:
&o quod. ẽ. auit spdera: hoc. ẽ. ante tempora. Si ergo
ante tempora ab gernitate. noli quęrere qͥndo.

Expanded text:
cipium in die postea dabitur: quid nunc? «Ex utero ante luciferum genui te» Quid hic, Si Deus Filium habet, numquid et uterum? Sicut carnis corpora, non habet: quia nec sinum; dictum est tamen, «Qui est in sinu Patris, ipse enarravit» . Qui est autem sinus, ipse est uterus; et sinus et uterus pro secreto positus est. Quid est, «Ex utero?» Ex secreto, ex occulto; de meipso, de substantia mea; hoc est, «Ex utero:» quia, «Generationem ejus quis enarrabit» ? Accipiamus ergo Patrem dicentem ad Filium, «Ex utero ante luciferum genui te.» Quid est ergo «ante luciferum?» Lucifer pro sideribus positus est, tanquam a parte totum significante Scriptura, et ex eminenti stella omnia sidera. Sed illa sidera quomodo facta sunt? «Ut sint in signis, et in temporibus,» bus; quod est ante luciferum, hoc est ante sidera; et quod est ante sidera, hoc est ante tempora; si ergo ante tempora, ab aeternitate: noli quaerere quando;
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine iħru om̃e genu flectatur. eclestiã. t̃restri¬
Incelo sit. in t̾ra sit. in inferno sit: Añs eius erit.
qui est dñs celestiũ. t̃restrium. & infernoꝵ. Gau¬
deat gͦ nobiscũ & dauid. filii sui natiuitate hono.¬
ratus. dñatu liberatꝰ. & gaudens dicat. ut agauden.¬
tib audiatur. Dixit añs año meo. sede a dextris

Expanded text:
lectatur, coelestium, terrestriIn coelo sit, in terra sit, in inferno sit: Dominus ejus erit, qui est Dominus coelestium, terrestrium et infernorum. Gaudeat ergo nobiscum David, filii sui nativitate honoratus, dominatu liberatus: et gaudens dicat, ut a gaudentibus audiatur: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
stabit cogitationes cordis: & tunc laus erit umci¬
ꝙ i dõ. Hoc erit in splendore scõꝵ. quia tuno
insti fulgebunt in regno patris fm sicut sol. An¬
dire cũi qͥo sit hoc. inspleadore scõꝵ. U̾tuiet
inquit messis. ueniet fiuis scłi. muter pat̾fami¬
lias angłos suos: a colligent de regno ciꝰ om̃ia scan¬
dala. & mittent in caminũ ignis ardentis. tunc
iusti fulgebunt sicut sol in regno parris sui. In q̃
regno: Widete si uisio quedam sernatur. de qua

Expanded text:
stabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuistabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo» . Hoc erit, «In splendore sanctorum;» quia «tunc justi fulgebunt in regno Patris sui, sicut sol.» Audite enim quid sit hoc, «In splendore sanctorum. Veniet,» inquit, «messis, veniet finis saeculi: mittet pater familias Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala, et mittent in caminum ignis ardentis. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui» . In quo regno? Videte si visi
Abbreviated transcription (Latin):
patre in patre. ut pat̾ tecũ pͥncipiũ indie uirtu¬
tutis tut. illius uirtutis tuȩ. quã impius non
uidebit. Nã & hoc insirmũ tuñ. fortius est ho¬
minib. Ꝙ enĩ. in die uirtutis tuȩ: tecũ pͥn¬
cipiũ: De qua uirtute dicis expone. quia &
hic ut dictum est nominata est uirtus eiꝰ cum
emittitur uirga nirtutis  eiꝰ ex fron: ut dũctur
in medio iramicoꝵ suoꝵ. Dt qua uirtute dicis:
In splcudore scõꝵ. In splcudore inquit scõꝑ. De
ipsa uirtute dicit. quando erunt in spleudore
scĩ. non quando adhuc t̾rtnam carnẽ gestantes.
& in corꝑe mortali atq corruptibili gemeates qͦd
aggrauat animã. & deprimit t̾reua ithabitatio
scnsũ multũ cogitantẽ. cũ ipse cogitationes ium¬
oem non udentur. Non hoc est in splendore
sc̃oꝵ. Sco quid est in spłendore scõꝵc Bonccueniat
dñs & illuminet abscondita tenebrart̃. & manise.¬

Expanded text:
Patre, in Patre, ut Pater «tecum principium in die virPatre, in Patre, ut Pater «tecum principium in die virtutis tuae,» illius virtutis tuae quam impius non videbit. Nam et hoc infirmum tuum, fortius est hominibus: etenim «in die virtutis tuae tecum principium.» 15. De qua virtute dicis, expone. Quia et hic, ut dictum est, nominata est virtus ejus, cum emittitur virga virtutis ejus ex Sion, ut dominetur in medio inimicorum suorum. De qua virtute dicis? «In splendore sanctorum. In splendore,» inquit, «sanctorum.» De ipsa virtute dicit, quando erunt in splendore sancti: non quando adhuc terrenam carnem gestantes et in corpore mortali atque corruptibili gementes, quod aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; cum ipsae cogitationes invicem non videntur, non hoc est, «In splendore sanctorum.» Sed quid est, «In splendore sanctorum? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manife
Abbreviated transcription (Latin):
tib me: qualem me uideitoũ ꝑficio spemantib
in me. uibet & patrem. S quia ista uisio pest
erit. nc̃ ꝓ ali quio habebimus: Uncamus quid
dicat philitpo. cu dixerat. qui me uidet. uidet
& patrem. Quasi ei philippus tacitꝰ responde.¬
ret.s quomodo te uidebo si alit̃ uideris quam
in forma scrui. aut quoiͦi udebo patrem inua¬
lidus. homo mortalis. puluis & cinis: conuersus
ad eum differens uisionẽ. imꝑans fidera qui
dixerat. qui me uidet uidet & patrem. qͥa mul¬
tũ erat ad philippun. & longe ab co crat udere:
non credis inquit quia ego in patre. & pater
in me est: Quod uidert ũdũ potes. crede ut
uidere merearis. Cum gͦ uentũ suerit ut ui¬
dcamus: tunc apparebit iecũ pͥncipiũ in die nir.¬
tutis tuȩ. Uirutis tue. non urrtutis infirmi¬
tatis tuę: quia ibi uirtus uirtutis tuȩ. Habeñ
homines nunc in fide. in spe. in caritate. in
bonis oꝑib uirtutes suas. s ibunt a uirtutib
in uirtutem. Tecũ ergo principiũ uideberis cũ

Expanded text:
sperantibus in me , «vidit et Patrem.» Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid habebimus? Videamus quid dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Quasi ei Philippus tacitus responderet, Et quomodo te videbo, si aliter videris quam in forma servi? aut quomodo videbo Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis et cinis? conversus ad eum, differens visionem, imperans fidem, qui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem;» quia multum erat ad Philippum, et longe ab eo erat videre: «Non credis,» inquit, «quia ego in Patre, et Pater in me est» ? Quod videre nondum potes, crede, ut videre merearis. Cum ergo ventum fuerit ut videamus, tunc apparebit, «Tecum principium in die virtutis tuae. Virtutis tuae:» non virtutis infirmitatis tuae, quia ibi virtus. «Virtutis tuae:» habent nunc homines in fide, in spe, in charitate, in bonis operibus virtutes suas; sed ibunt a virtutibus in virtutem . «Tecum» ergo «principium:» videberis cum
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus est. Ueuite ucacdicti patris mei. ꝑcipite
regnũ quod uobis paratum est ab intio mũdi.
Dcinde dampnatis impiis. segregatis iustis atq
laudatis. quid sequit᷑. qui dixerat ꝑcipit regitũ
Tunc ibunt impiĩ in ambustionẽ ecernã: iusti
autẽ in intã eternã. Qa dixcrat rggnũ: hoc¬

Expanded text:
est: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi.» Deinde damnatis impiis, segregatis justis atque laudatis, quid sequitur quod dixerat, «Percipite regnum? Tunc ibunt impii in ambustionem aeternam, justi autem in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
nũdum apparuit quid crimus. Scimus quia
eũ apparucrit. sinaes ei crimus: qm̃ uidebinꝰ
cũ sicuti est. Hee claritas dĩ. est uesfabilis lux:
fons lacis sinc cdmutabilitate. ueritas sine defec.¬
tu. sapientia inse ipsa manens. itnouans om̃ia.
Hec substantia dĩ est. Itaq tollet᷑ umpiꝰ: ut non
uideat hunc honorem dĩ. Becti cũi mundicor

Expanded text:
scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» . Haec claritas Dei est ineffabilis lux, fons lucis sine commutabilitate, veritas sine defectu, sapientia in seipsa manens, innovans omnia: haec substantia Dei est. Itaque tolletur impius, ut non vide
Abbreviated transcription (Latin):
uirgã emissã ex syon: nos utoemꝰ dũari in medio mi¬
micoꝵ suoꝵ. Hoc totũ fr̃i ꝑtinet ad dispensationem
formȩ seruilis. quȩ tolerabilit̃ capit᷑ aseruis: ꝙama.¬
tur a futuris liberis. Ueritas eñi in comutabilis cͥo
est uerbũ dĩ es̃ apud dm̃ ꝑ quem facta sunt om̃ia
in se manens in nouat om̃ia. Hlanc ut tudcansꝰ
magna  ꝑfecta cordis munditia necessaria ẽ. quȩ
fit ꝑfidem. Demonstrata cũi forma serui. ailata est
ad demonstrandã formã dei. Idem quippe in forma
serui loquens scruis: ait. Qui diligit me. man¬
data mea custodit. & qui diligit me. biligetur a
patre meo. & ego diligam eũ. & ostendã me ipsũ illi.

Expanded text:
virgam emissam ex Sion, nos videmus dominari in medio inimicorum suorum. Hoc totum, fratres, pertinet ad dispensationem formae servilis, quae tolerabiliter capitur a servis, et amatur a futuris liberis. Veritas enim incommutabilis quod est Verbum Dei, Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia, in se manens innovat omnia . Hanc ut videamus, magna et perfecta cordis munditia necessaria est, quae fit per fidem. Demonstrata enim forma servi, dilata est ad demonstrandam formam Dei. Idem quippe in forma servi loquens servis ait: «Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et o
Abbreviated transcription (Latin):
quantum ntẽ capacitati dñs imꝑtiri dignatur.
de ipso tempore. si tam̃ dlicendũ est tempore. qͦdam
cũi tempore ucatari scmꝰ ad non tempus. inde mͥ
tudetar dic tum. qͦd sine p̃iudicio dicam: si quis
intelligert aliqͥd melius. expditius. ꝓbabilius
possit. inde m uidetur dictã. tecũ pͥncipiũ indic
nirtatis tue. Demq hoc quantũ puto. ucrsu con.¬
sequenti satis geplanat. Quia cũi ahic dicta est
uirtus eiꝰ qua subicit gentes iugo suo. qͥ strauit
ppłos non ferro. s ligno: a si in carne. & si in hu¬
militate. & si adhuc quantũ seruilis forma patit᷑.
capitur tam̃ magna turtus cius. quia quod irsir

Expanded text:
quantum nostrae capacitati Dominus impertiri dignatur, de ipso tempore: si tamen dicendum est, tempore; quodam enim tempore venturi sumus ad non tempus: inde mihi videtur dictum; quod sine praejudicio dicam, si quis intelligere aliquid melius, expeditius, probabilius possit: inde mihi videtur dictum, «Tecum principium in die virtutis tuae.» Denique hoc, quantum puto, versu consequente satis explanat. Quia enim et hic dicta est virtus ejus, qua subjecit gentes jugo suo, qua stravit populos, non ferro, sed ligno, etsi in carne, etsi in humilitate, etsi adhuc quantum servilis forma patitur, capitur t
Abbreviated transcription (Latin):
cisst qͦd uoluit: a dõ accidisse qͥd noluit. Sicat cũi
uult ut homo non peccet. iti uult peccanti parcere
ut reuertatur & inuit: ita tirat postrtino in pecca¬
to ꝑseucrantem punire: ut iustitie potentiã contu¬

Expanded text:
cisse quod voluit, et Deo accidisse quod noluit. Sicut enim cisse quod voluit, et Deo accidisse quod noluit. Sicut enim vult ut homo non peccet, ita vult peccanti parcere, ut revertatur et vivat, ita vult postremo in peccato perseverantem punire, ut justitiae potentiam contu