comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ grã. ut ate baptizaretur qui nullũ habebat
omnino percatum : qui responderis. quẽ cognoueris. qua¬
le testimoniũ protuleris. audiant inimici qui audire
nolunt. Ecce inquit agnus di. ecce qui tollit percata
mundi. Et adiecit. Tu adme uenis baptizari.:
Ego a te debeo baptizari. Agnouit seruus dñm.¬
agnouit uinculis originalis percati obligatus: ab omni
nexi peccati liberum. Agnouit preco udice. agno¬
uit creatura creatorem. agnouit paranimphus spon¬
sum. Nam & hȩx uox iohannis est. qui hab&
sponsam sponsus est : amicus autem sponsi stat & au¬
dit eum: & gaudio gaudet propter uocẽ sponsi
Sufficiunt uobis ista o uidȩi: sufficiunt uobis tanti
testes: testimonia ex lege ur̃a. exgente ur̃a: an ad¬
huc in pudentra nimia audetis dicere: quod alterius
gentis uel nationis homines xp̃o deberent testimo¬
nium ꝑhibere. Sed si hoc dicitis. respondet quidẽ
ille uobis. non sum missus nisi ad oues quȩ periert̃

Expanded text:
suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat omnino peccatum, quid responderis, quem cognoveris, quale testimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominagnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sufficiunt vobis ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti testes et testimonia ex lege vestra, ex gente vestra, an adhuc impudentia nimia audebitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce enĩ
ut facta est uox salutationis tuȩ in auribus meis.
exultauit in gaudio infans in utero meo. Intelli¬
gens enĩ iohannes matrem dñi sui uenisse ad suam
matrem. inter ipsas angustias uteri adhuc positus.
motu salutauit: quem uoce non poterat. Qui postea
ipse iohannes precursor & amicus humilis & fidelis¬
simus seruus. testis idoneis effectus. tanto maior in
natis mulierũ: quanto existimabatur esse quod non
erat. Xp̃m enĩ eum esse udȩi credebant. sed ille
non se esse clamabat dicens. Quem me suspicamini¬
esse. non sum ego: sed erce uenit post me: cuius pe¬
dibus non sum dignus soluere corrigiam caltiamenti:
O fidelis testis & amice ueri sponsi: quantõ te
humiliasses: si ad corrigiam caltiamenti eius soluendã
dignũ te esse dixisses. Seddum te hoc non dignu
dicis: iudeis falsis testibus contra dicis. Ethȩx ate dic¬
ta sunt: antequam xp̃m uideres. Qui cum ipse ad
te uenit excelsus. humilis. implendȩ dispensationis

Expanded text:
Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestimabatur esse quod non erat. Christum enim eum Judaei esse credebant, sed ille se non esse clamabat, dicens: Quem me esse suspicamini, non sum ego, sed ecce venit post me, cujus pedibus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed dum hoc te non dicis dignum, Judaeis falsis testibus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum videres, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuuentiitẽ peruenit sed in senectutẽ non declinauit.
Crescat ergo & fides tua. Rober inueniat uetus¬
tatem nesciat. Sic ꝑtinebis ad xp̃m filiũ dĩ. in prm¬
cipio uerbũ apud dm̃. Uerbum dñi. sed uerbũ caro
factum: ut habitar& in nobis. Maiestas enĩ latebat:
ubi infirmitas apparebat. In manus suas simeon in¬
firmitatẽ accepit: sed maiestatẽ in tus agnouit. deo¬
cõtempnat natũ. si uult esse renatiis. Ad illũ ꝑtinet
proptet nos nasci. ad nos ꝑtinet in illo renasci: eui est¬

Expanded text:
ad juventutem pervenit: sed in senectutem non declinavit. ad juventutem pervenit: sed in senectutem non declinavit. Crescat ergo et fides tua, robur inveniat, vetustatem nesciat. Sic pertinebis ad Christum Filium Dei, in principio Verbum apud Deum, Verbum Deum; sed Verbum carnem factum, ut habitaret in nobis. Majestas ibi latebat, ubi infirmitas apparebat. In manus suas Simeon infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemnat natum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos pertineat in illo renasci: qui
Abbreviated transcription (Latin):
malignus hostis inhiat iustos atterere: inde eos
magis magisq faciat proficere: H ȩx quoq tep¬
tatio ad profectũ uirtutũ prouenit beato uiro
Nam reputans sexum dnm dm̃q suum dũ ad hu¬
mani generis perger& redẽptionẽ. ad insinuan&
humilitatis exemplum. non superbo scemate iqd
ꝑhibeat dño: zachariam considerate. Nemo ergo
querat aliud fr̃s mei xp̃iani fideles. aut uirgo. aut
uidua. aut coniugata. aut puer. aut continens. aut uxo¬
ratus. Si enĩ aliquid plus esse quisq uoluerit: non in¬
uenit quemadmodũ ad xp̃m ꝑtineat. Non inuenimus
testimoniũ perhibuisse xp̃o adulteros. fornicatores. in¬
mundos ut a talibus ei testimoniũ ꝑhiberetur. Ipse
p̾stitit: ipse donauit. Non enĩ quisquã sc̃s est: uirib
suis. Exultemus ergo carissimi. Ab hodierno die cres¬
cunt dies. Crede in xp̃m & crescat inte ds̃. Credi¬
detuo.
Sed nũquid xp̃s natus: sic remansit. Creuit&

Expanded text:
malignus hostis inhiat justos atterere, inde eos malignus hostis inhiat justos atterere, inde eos magis magisque faciat proficere; haec quoque tentatio ad profectum virtutum provenit beato viro. Nam reputans secum Dominum Deumque suum dum ad humani generis pergeret redemptionem, ad insinuandum humilitatis exemplum non superbo schemate, id hibeat, Zachariam considerate. Nemo ergo quaerat aliud, fratres mei, christiani fideles, aut virgo, aut vidua, aut conjugata, aut puer, aut continens, aut uxoratus: quidquid plus esse quis voluerit, non invenit quemadmodum ad Christum pertineat. Non invenimus testimonium perhibuisse Christo adulteros, fornicatores, immundos. Et ut a talibus ei testimonium perhiberetur, ipse praestitit, ipse donavit. Non enim quisquam sanctus viribus suis. Exsultemus ergo, charissimi. Ab hodierno die crescunt dies. Crede in Christum, et crescit in te dies. Credide tuo. Sed numquid Christus natus sic remansit? Crevit,
Abbreviated transcription (Latin):
orũ namq more insaniens dentibus fendens
pedibus calcitrans nimui ualido huc ll q
impetu discurrens. geminatum utrisq sed unũ sacer¬
doti & matri incusserat timorem. Sacerdos de¬
niq sibi & puero. mater sacerdoti metuebat & filio
Et quid illa ager& anxia Iam pene exanimis quas
imminentẽ prȩ oculis spectans ad esse mortẽ osfus¬
catum lacrimis auertẽbat uultum: ne amborum
simul miserabilem cerner& occasum. S ed & fami¬
lia tristis dolens & heilans. magnis instabat plan¬
laberetur manu tenens paruulum. orationẽ fudit
ad dñm. Qua cõpleta. & puer ad terrã delatus
est in columis. quasi leuis ad uolar& auicula &
ȩquus pristinȩ redditus ẽ mansuetudini. uelut
quoq recepit sanum. & in ulnis leuauit ridentẽ
sicq tam ingens tristitia in magnũ cunctis qui
aderant uersa est gaudium. Quod nemo deb&e
ambigere: prestitũ meritis amborum. Et qm̃
tanta dĩ om̃ipotentis est clementia. ut unde

Expanded text:
orum namque more insaniens, dentibus frendens, orum namque more insaniens, dentibus frendens, pedibus calcitrans, nimium valido huc illucque impetu discurrens, geminatum utrisque, sed unum sacerdoti et matri incusserat timorem. Sacerdos denique sibi et puero, mater sacerdoti metuebat et filio: et quid illa ageret anxia, jam pene exanimis quasi imminentem prae oculis spectans adesse mortem, offuscatum lacrymis avertebat vultum, ne amborum simul miserabilem cerneret occasum: sed et familia tristis, dolens et ejulans magnis instabat planlaberetur manu tenens parvulum, orationem fudit ad Dominum: qua completa, et puer ad terram delatus est incolumis quasi levis advolaret avicula, et equus pristinae redditus est mansuetudini velut m quoque recepit sanum, et in ulnis levavit ridentem: sicque tam ingens tristitia in magnum cunctis qui aderant versa est gaudium. Quod nemo debet ambigere praestitum meritis amborum. Et quoniam tanta Dei omnipotentis est clementia, ut unde
Abbreviated transcription (Latin):
ERU M QUONTAM
in prexedentibus beati uiri mau¬
ronti facta est mentio. non ab re
uidetur breuiter quid narrandũ de eo
Hic ut prelatũ est egregii sacerdotis xp̃i
richarii in baptismate sp̃ialis extitit filius. Acci¬
dit uero aliquando ut idẽ uenerabilis sacerdos.
tam pro scitate quam etiam pro familiaritate be¬
atam ȩquo uectus inuiser& rictrud̃. Cumq
post sacra colloquia quibus pariter duless uite
ȩlestis iumpserunt ȩ̨pulas. uirdi conscenso equo
redire uella ad propria. eadem quoq dĩ famula
dilectionis causa a domo paululu progressa. ges¬
tans in ulnis suum quidem naturali generatione
illius aute spuali regeneratione filiolũ. eius se¬
cuta est uestigia. quatinus ipse paruulus benedic¬
tione muniretur paternia. Ded cum iam uir
ini etino sedens eundem in manibus accep̾iss&
infante. sue ad benedicendũ seu adã eosculadũ
omium borutũ hostis & inuidus diabolus. in so¬
litã ininisit eius equo ferocitatem. Arrxotici¬

Expanded text:
erum quoniam in praecedentibus beati viri Mauronti facta est mentio, non ab re videtur breviter quid narrandum de eo. Hic igitur egregii sacerdotis Christi Richarii in baptismate spiritualis exstitit filius. Accidit vero aliquando, ut idem venerabilis sacerdos tam pro sanctitate quam etiam pro familiaritate, beatam equo vectus inviseret Rictrudem. Cumque post sacra colloquia quibus pariter dulces vitae coelestis sumpserunt epulas, vir Dei conscenso equo redire vellet ad propria; eadem quoque Dei famula dilectionis causa a domo paululum progressa est, gestans in ulnis suum quidem naturali generatione, illius autem spirituali generatione filiolum, ejus secuta vestigia quatenus ipse parvulus benedictione muniretur paterna. Sed cum jam vir Dei equo sedens eumdem in manibus accepisset infantem sive ad benedicendum sive ad deosculandum, omnium bonorum hostis et invidus diabolus insolitam immisit equo ejus ferocitatem. Arrreptiti
Abbreviated transcription (Latin):
uisus est. & cum hominibus conuersatus est. Ecce
duo testes idonei ex lege ur̃a. ex quorũ testimonio non
sunt conpuncta corda ura. Sed alii atq alii ex lege
xpĩ testes introducantur. ut frontes durissimȩ inimicoꝵ
conterantur. Ueniat & ille daniel scs uiuenis quidẽ
etate senior uero scientia ac mansuetudine conuincat
om̃s falsos testes. Sicut conuicit seniores inpudicos. ita
suo testimonio xp̃i conterat inimicos. Dic scẽ danihel
dic de xp̃o qđ nosti. Cum uenerit inquit sc̃s scõrũ. cessa¬
bit unctio.

Expanded text:
is, et cum hominibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, risto quod nosti. Cum venerit, inquit, Sanctus sanctorum, cessabit un
Abbreviated transcription (Latin):
racula facientẽ atq temptantes dicebatis. quo¬
usq animas nr̃as suspendis. Si tues xp̃e. dic¬
nobis palam. Ille autem uos ad considerationẽ mira¬
culorũ mittebat dicens. O pera quȩ ego facio ipsa tes¬
timoniũ ꝑhibent de me. ut xp̃o testimoniũ dicerent non
uerba sed facta.
os autẽ non agnoscentes saluatorem
qui operabatur salutẽ in medio ur̃ȩ terrȩ adicientes in
malo aistis. tude te ipso testimoniũ dicis. testimonium
tuum non est uerũ. Sed adhȩx ille quid uobis responde¬
rit aduertere noluistis non ne scriptũ est in lege ur̃a qđ
duorum hominũ testimoniũ uerũ sit:
Preuarica¬
tores legis. intendite legem. ITestimonium queritis
de xp̃o. In lege ur̃a scriptũ ẽ. quod duorũ hominum
testimoniũ uerũ sit. Procedant ex lege. non tantũ duos
sed etiã plures testes xp̃i. & conuincant auditores legis
nec factores. Dic isaia testimoniũ xp̃o. Ecce inquit uin¬
go in utero concipiet & pariet filiũ. & uocabitis nomen

Expanded text:
atis: Quousque animas nostras suspendis? Si tu enobis palam . Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia, testimonium Christo. Ecce virgo, inquit, in utero concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen
Abbreviated transcription (Latin):
propheta sine honore. nisi in patria sua. Accedat
autem dauid sc̃s. testis fidelis: ex cuius semine pro¬
cessit ipse. cui lex & prophetȩ testimoniũ dicunt.
dicat & ipse de xp̃o. A dorabunt inquit eũ om̃s
reges terrȩ. om̃s gentes seruient illi. Cui seruiunt.
minatĩ. quare inquit tumultuatȩ sunt gentes. &¬
populi meditati sunt inania. Astiterunt reges
terrȩ. & principes conuenerunt in unũ aduersus

Expanded text:
propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient? minatim: Quare, inquit, tumultuatae sunt gentes, populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et princ
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ut ueniat sc̃s scorũ: demonstrate unctionẽ.
autẽ quod uerũ est cessauit ur̃a unctio: agnoscite ue¬
nisse scm̃ scorũ. Ipse est enĩ & lapis ille abscisus de mon¬
te sine manibusconcidentium. id est xp̃s natus de uir¬
gine sine manib cõplectentiũ.
Qui tantũ creuit ut
mons magnus fier&. ut impler& uniuersam faciem terrȩ:.
de quo monte dicit propheta. uenite ascendamus ad
montẽ dñi: & de quo dauid dicit. mons di mons uber:
ut quid suspicamini montes caseatos montẽ in quo
placuit dõ habitare in ipso. Tum enĩ ipse dñs
xp̃s discipulos suos interro garet quem dicerent esse¬
homines filiũ hominis. responderunt: alii heliam
alii hieremiam aut unum ex prophetis. At ille. Ut
petram fundatus est petrus. ut mortem susciperet
illum amando: quem ter negauerat timendo. Dic
& tu moyses legis lator. dux populi isrł testimoniũ
minabitur de populo suo. Prophetam autẽ dictũ
xp̃m. ipsũ audi in euuangelio xp̃m. Non est inquit

Expanded text:
tionem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uberrimus, ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in ipso? Cum enim ipse Dominus Christus discipulos suos interrogaret quem dicerent homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut  Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testimoniminabitur de populo suo . Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in Evangelio. Non est, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum rex gloriȩ¬
ũm rex gioriȩ xꝑ̃s infernum debella turus intra¬
ret & chorus ange licus¬
ange licus ante faciem eius portas
principum tolli ptexi peret sanctorum populus qui te¬
nebatur in morte captiuus uoce la crima bili clamaue¬
rat aduenis tĩ desidera bilis quęm expecta bamus intenle¬
bris ut educeres haꝰc nocte uinculatos de claustris te
nõs tra uocabant sũspiriatẽ lar ga requite¬
bant lamenta tũ factus es spes des per¬
tatis magla. conolatio in tormͥentis alle

Expanded text:
Cum rex gloriae Christus infernum debellaturus intraet chorus angelicusante faciem ejus portas principum tolli praeciperet sanctorum populus, qui tenebatur in morte captivus, voce lacrimabili clamaverat: advenisti Desiderabilis, quem exspectabamus in tenebris, ut educeres hac nocte vinculatos de claustris. Te nostra vocabant suspiria, te larga requirebant lamenta cum factus es spes desperatis magna consolatio in tormentis. Alle
Abbreviated transcription (Latin):
S qui ȩxcłam tuam sponsam uocare dignatus
es. ut quȩ habebat grãm ꝑ fidei deuotionẽ. ha¬
ber& etiam ex nomine pietatem : da ut omis hȩx
plebs nomini tuo seruiens. huius uocabuli consor¬
uersarius dedicationis dies elebratur. tibi collecta.
te timeat. te diligat. te sequatur : ut dũ iugiter

Expanded text:
 sponsam vocare dignatus es, utque haberet gratiam per fidei devotionem, haberet etiam ex nomine pietatem, da ut omnis haec plebs nomini tuo serviens hujus vocabuli consor, cujus anniversarius dedicationis dies celebratur, tibi collecta, te timeat, te diligat, te sequatur, ut dum jugiter
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliante studeamiis accedere: ut ab illo eterno
altari non mereamur excludi. Qui enĩ ad istud
altare casto corpore & mundo corde. cum secura &
munda conscientia uenerit. ad illud altare quod
in cęlis est felici transmigratione perueni&e. Per¬

Expanded text:
auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde cum secura et munda conscientia venerit, ad illud altare, quod in coelis est, felici transmigratione perveniet.
Abbreviated transcription (Latin):
tus euuangelicȩ lectionis. quod quidĩ
fecerit nupuas filio suo. & intrauerit ut uideret
simul recumbentes. Et uidens ibi hominei non
habentẽ uestem nuptialem. dixit ad eum. Amice.
quomodo huc intrasti. non habens uestem nuptiale.
illo obmutescente. dixit ministris. Ligate illi
manus & pedes. & proicite eum in tenebras exteriores.
ibi erit fletus & stridor dentium. Eicce qualem
sententiam merebitur audire. qui ad conuiuiũ nup¬
tiale idẽ ad altare dñi. aut ebriosus. aut adulter
aut odium in corde retinens presumit accedere.
ista aut numquã uelimus admittere. aut si admissa
fuerint sine ulla morel penitentia uel pace stude¬
amus sanare. & largioribus elemosinis festinemuis
abluere. neforte sicũ peccatorum uulneribus ante
tribunal ȩterni iudicis uenerimus. ab illa eterna ȩccła
& ab illa cȩlesti hierusalem perpetua excõmunicatione
separemur. Hȩx ergo cogitantes fr̃s km̃i. tam
casti & sobru & tam pacifici ad istud altare dõ

Expanded text:
tus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. 4. Ecasti et tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ȩxcłȩ pro emendatione uitȩ remouere uolueri.
ab ȩterno illo & cęlesti conuiuio ex cõmunicari
penitus non timebit. Rogo uos fr̃s km̃i diligent
adtendite. si ad mensã cuiuscumq potentis hominis
nemo presumit cũ uestibus conscissis & inquinats
accedere: quanto magis a conuiuio ȩterni regis idit
altari dñi deb& se unusquisq in uidiȩ uel odii ue¬
neno ꝑculsus. iracundię furore replerus. cum reue

Expanded text:
ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, iracundiae veneno repletus,
Abbreviated transcription (Latin):
imus fieri templũ di. Quantũ possumus cũ ipsi¬
us adiutorio laboremus. ne ds̃ nr in templo suo hoc
est in nobis ipsis inueniat. qđ oculos suȩ maiestatis
offendat. sed habitaculũ cordis nr̃i euacuetur ui¬
tis & uirtutib repleatur. Claudatur diabolo &
aperiatur xp̃o. Et ita laboremus. ut nobis bonoꝵ
operum clauibus ianuam cȩlestis regni aperire
possimus. Sicut enĩ malis operibus quasi quib dã
seris ac uertibus uitȩ nobis ianua clauditur. ita
absq dubio bonis operibus aperitur. Eit ideo fr̃s
& quando se aliquo crimine uulneratum esse
cognouerit: prius orationib ieninus uel elemors¬
nis studeat mundare conscientiam suam. & sic
encharistiam presumat accipere. Si enĩ agnoscens
reatum suũ ipse diuino altari. subduxerit. cito
ad indulgentiam diuinȩ misericordiȩ ꝑueni&. quia
sicut qui se exaltat humiliabitur. ita exontrario
qui. humiliat exaltabitur. Qui enĩ sicut dixi as¬
noscens reatum suum ipse se humiliter ab altari

Expanded text:
imus fieri templum Dei; quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominus noster in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo; et ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdseris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur, ita, absque dubio, bonis operibus aperitur. Et ideo, fratruam, et quando se aliquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere: si enim agnoscens reatum suum, ipse a divino altari se subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet, quia sicut qui se exaltat humiliabitur, ita e contrario, qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis archana reserauit.ed ut scriptura am¬
monet. sentiendo de illo in bonitate & in simplicitaa
cordis querendo illũ. qm̃ inuenitur abhis qui non tep¬
tant illũ : apparet autẽ eis. qui fidem habent in illũ

Expanded text:
majestatis arcana reseraverit? Sed, ut Scriptura admajestatis arcana reseraverit? Sed, ut Scriptura admonet, sentiendo de illo in bonitate, et simplicitate cordis quaerendo illum. Quoniam invenitur ab iis qui non tentant illum; apparet au
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ. Qua etiam dementia posteri eoꝵ usq in
quasi contra augustũ repugnans illicitũ sibi usur pare
imperiũ. Sed ipse nr̃ȩ saluti consulens propt̃ quos hȩc
scribenda erant. ita responsũ temperauit suũ. ut &
calũnatoꝵ ora concluderet. & quia xp̃s ẽ fidelib
aꝑta uoce ꝓderet. Illi enĩ de homine xp̃o querebant.
ipse autẽ duimitatis suę. qua ȩqualis ẽ patri palã¬
misteria narrat. Circũdemus ergo & nos eum Rm̃i
non sicut iudȩi infidiis appetendo sed ut fidelissima do¬
mus eius placidã illi in nobis sedem parando. de quib
merito dicatur. Scificauit tabernaculũ suum altissi¬
mus. ds̃ in medio euis non cõmouebitur. Petamus cum¬
non ut illi uȩ saniendo. quo usq animã nr̃ãm tollis.
si tues xp̃s dic nobis palã. Quid enĩ uęsanius qua ut
magistrũ ueritatis. ideo sibi animã tollere quererent᷑.
quia non eis incredulis & contra dicentib aꝑte suę

Expanded text:
venturum; qua etiam dementia posteri eorum usque venturum; qua etiam dementia posteri eorum usque quasi contra Augustum repugnans, illicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse nostrae saluti consulens, propter quos haec scribenda erant, ita responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia Christus est fidelibus aperta voce proderet. Illi enim de homine Christo quaerebant, ipse autem divinitatis suae qua aequalis est Patri, palamysteria narrat. Circumdemus ergo et nos eum, charissimi, non sicut Judaei insidiis appetendo, sed ut fidelissima domus ejus placidam illi in nobis sedem parando, de quibus merito dicatur: Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus, Deus in medio ejus non commovebitur . Petamus non ut illi vesaniendo; quousque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palam. Quid enim vesanius quam ut magistrum veritatis ideo sibi animam tollere quererentur, quia non eis incredulis et contradicentibus aperte suae
Abbreviated transcription (Latin):
tis ardore torpentia repperiat. ideoq ea citius aues¬
satus relinquat. Quid enĩ ꝑtinuit ad euuangelist̃
hiemis tempus cõmemorare: nisi quia duritiam
ꝑfidiȩ iudeoꝵ. ꝑ asperitatẽ aurarũ uoluit designa¬
re brumalium: & quia plurimis eorũ quos tunc in
etiam subsequenter aꝑte denuntiat dicens. circũdede¬
runt ergo eũ iudȩi & dicebant. Quousq anim̃a nr̃am
tollis . si tues xp̃s. dic nobis palam. Non eñi hȩc uerita¬
tẽ fidei querendo. sed illi quem interrogabant. insidian¬
do & calumniã instruendo dicebant. Xp̃m namq
quẽ fides ortodoxa uerũ dm̃ confitetur & hominẽ
illi purũ tantũ modo hominẽ futurũ non autẽ & dm̃
esse credebant. memores uidelicet. quia de humanita¬
te illius. urauit dñs dauid de fructu uentris eius se¬
mĩs estu. Credebant ergo xpm de stirpe dauid
nasciturũ. & regem cȩteris om̃ib excellentiorẽ esse

Expanded text:
tis ardore torpentia reperiat, ideoque ea citius advertis ardore torpentia reperiat, ideoque ea citius adversatus relinquat. Quid enim pertinuit ad evangelistam hiemis tempus commemorare, nisi quia duritiam perfidiae Judaeorum per asperitatem aurarum voluit designare brumalium? Et quia plurimis eorum etiam subsequenter aperte denuntiat, dicens: Circumdederunt ergo eum Judaei, et dicebant: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non enim haec veritatem fidei quaerendo, sed illi quem interrogabant insidiando, et calumniam struendo dicebant. Christum namque, quem fides orthodoxa verum Deum, verum confitetur et hominem, illi purum tantummodo hominem futurum, non autem et Deum esse credebant: memores, videlicet, quia de humanitate illius juravit Dominus David de fructu ventris ejus sed me: Filius meus es tu . Credebant ergo Christum de stirpe David nasciturum, et regem caeteris omnibus excellentiorem esse
Abbreviated transcription (Latin):
in qua rex quodã mortalis ac terrenus quãuis poteni¬
tissimus ac sapientissinis ad orandũ stare solebat.
quanto magis penitralia cordiũ nr̃oꝵ inuisere atq
illustrare desiderat. si tamen ea porticũ esse salomo
nis. hoc ẽ si eã timorẽ suum qđ ẽ initiũ sapientiȩ
habere ꝑspexerit: Neq enĩ putandũ ẽ quia domꝰ
solũ modo in qua ad orandũ uel ad misteria celebran¬
dã conuenimus tẽpłũ sit dm̃. & non ipsi qui in no¬
mine dñi conuenimus multo amplius tẽplũ eius
& appellamur & sumus. cũ manifeste dicat apłs
Uos enĩ estis templũ dĩ uiui. sicut dicit ds̃. In habi¬
tabo in eis. & aper illos ambulabo. Si ergo tẽplũ
dĩ sumus: curemis sollerter. & bonis satagamus ac¬
tib : ut in eodẽ suo templo sepius ipse & uenire &
mansionẽ facere dignetur. Caueamus hyemis exem¬
plũ. ne uidelicet corda nr̃a dñs adueniens. a carita¬

Expanded text:
in quo rex quondam mortalis ac terrenus, quamvis potenin quo rex quondam mortalis ac terrenus, quamvis potentissimus et sapientissimus, ad orandum stare solebat, quanto magis penetralia cordium nostrorum invisere atque illustrare desnis, hoc est si ea timorem suum, quod est initium sapientiae, habere perspexerit. Neque putandum est quia domus solummodo in qua ad orandum vel ad ministeria celebranda convenimus, templum sit Domini, et non ipsi, qui in nomine Domini convenimus, multo amplius templum ejus et appellemur et simus; cum manifeste dicat Apostolus: Vos enim estis templum Dei vivi, sicut dicit Deus : Inhabitabo in eis, et inter illos ambulabo . Si ergo templum Dei sumus, curemus solerter, et bonis satagamus actibus, ut in eodem suo templo saepius ipse et venire et mansionem facere dignetur. Caveamus hiemis exemplum, ne videlicet corda nostra Dominus adveniens a carita
Abbreviated transcription (Latin):
Km̃i . quia facta sunt encema in hieru¬
solimis. Encen̾ia autẽ uocabantur
sollemnia dedicationis tẽpli. quȩ po¬
pulus dĩ ex antiqua patrũ traditi
ꝑ annos singulos celebrare consueuerat Quorũ
Puestigia nos hodie iuxta morem xp̃iani orbis sequen¬
tes annuã dedicationis ȩccłȩ nr̃ȩ diem diuinis laudib
&iuigiliis studiumus agere sollemnẽ. Et hanc nos
festiuitatẽ eo maiore deuotione celebrare oportit
quo cã redemptori nr̃o gratissimã esse cognouimus.
adeo ut in illa ipse templũ ingredi. & sermonẽ fa¬
gere ad populũ ac diuinitatis suȩ sacramenta pandere
dignatus sit. Facta sunt inquit encenia in hierusoli¬
mis. & hyemps erat. & ambulabat iħs in tẽplo in
porticu salomonis. Si ergo ambulare uoluit in
templo. in quo caro & sanguis brutorũ animalium
offerebatur: multomagis nr̃ãm orationis domũ ubi
carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur uisi¬
tare gaudebit. Si ꝑambulare non despexit porticũ

Expanded text:
mi, quia facta sunt encaenia in Hierosolymis. Encaenia autem vocabantur solemnia dedicationis templi, quae populus Dei ex antiqua Patrum traditione per annos singulos celebrare consueverat. Quorum vestigia nos hodie juxta morem Christiani orbis sequentes, annuam dedicationis ecclesiae nostrae diem divinis laudibus et vigiliis studuimus agere solemnem. Et hanc nos festivitatem eo majore devotione celebrare oportet, quo eam Redemptori nostro gratissimam esse cognovimus, adeo ut in illa ipse templum ingredi, et sermonem facere ad populum, ac divinitatis suae sacramenta pandere dignatus sit. Facta sunt, inquit, encaenia in Hierosolymis, et hiems erat, et ambulabat Jesus in templo, in porticu Salomonis. Si ergo voluit in ambulare, in quo caro et sanguis brutorum animalium offerebatur, multo magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit. Si perambulare non despexit porticum,
Abbreviated transcription (Latin):
nentur obnoxii. qui nec uerbis quȩ locutus ẽ. nec fac¬
tis quib ueritatẽ uerboꝵ astruebat ad fidem poterant
mmutari. Meritoq ex oub eius non esse dicuntur.
qui non ꝯuina simplicitate pastorem bonũ sequi. sed
ferma potius rabie satagebant ꝑsequi. Ulerũ quia sunt
nonnulli qui fidem uerbotemis obseruant. & habitu
ouium beluina corda pretexunt. sub sequenter ipse
pastor. quȩ ouium suarũ uita. quȩ sit merces edocet
Oues meȩ uocẽ meam audiunt. & ego cognosco eas
& sequuntur me: & ego uitã ȩternã do eis: & non pe

Expanded text:
nentur obnoxii, qui nec verbis quae locutus est, nec facnentur obnoxii, qui nec verbis quae locutus est, nec factis, quibus veritatem verborum astruebat, ad fidem poterant invitari. Meritoque ex ovibus ejus non esse dicuntur, quia non ovina simplicitate pastorem bonum sequi, sed ferina potius rabie satagebant persequi. Verum, quia sunt nonnulli, qui fidem verbo tenus servant, et habitu ovium belluina corda praetexunt, subsequenter ipse pastor, quae ovium suarum vita, quae sit merces edocet: Oves meae vocem meam audiunt, et ego agnosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitate nr̃ȩ substantiȩ participẽ ex tempore fac¬
tũ esse cognouimus. da ut quod in pia fide uenera¬
mur : plena in futuro uisione speculemur. Hȩc ẽ & eñ
unica animȩ nr̃ę salus & uita. tuum ꝑpetuo uultũ.
tuam cernere lucẽ. Mec dubitandũ quia rogantes exau¬
dit nos: quando qđ ipse prerepit rogamus: qđ dare
ipse desiderat. intenta mente poscimus. Quomodo
enĩ pie supplicantib famulis negare credendus ẽ doni
quȩ etiã rebellib ultra quã petebant aperire non
renuit. Qui cũ illũ an homo xp̃s esset int̾rogatis
ipse eis non hominẽ tantũ. sed etiam dm̃ xp̃m. & dĩ filiũ
se esse non tacuit. Respondit enĩ eis dicens. Loquor
uobis. & non creditis. Opera quȩ ego facio in nomine
patris mei. hec testimoniũ ꝑhibent de me. Sed uos non
creditis. quia non estis ex ouib meis. Qui ergo se in no¬
mine patris opera sua facere testatur: profecto quia fi¬
lius dĩ sit credendus insinuat. Sed illi duplici reatu te¬

Expanded text:
nostrae substantiae participem, ex tempore factum esse cognovimus, da ut quod interim pia fide veneramur, plena in futuro visione speculemur. Haec est etenim unica animae nostrae salus et vita, tuum perpetuum vultum, tuam cernere lucem. Nec dubitandum quia rogantes exaudiet nos, quando quod ipse praecepit rogamus: quod dare ipse desiderat, intenta mente poscimus. Quomodo enim pie supplicantibus famulis negare credendus est dona, quae etiam rebellibus ultra quam petebant aperire non renuit? Qui cum illum an homo Christus esset interrogarent, ipse eis non hominem tantum, sed etiam Deum Christum et Dei Filium se esse non tacuit: Respondit enim eis dicens, loquor vobis et non creditis. Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haeccreditis, quia non estis ex ovibus meis. Qui ergo se in nomine Patris opera sua facere testatur, profecto quia Filius Dei sit, credendus insinuat. Sed illi duplici reatu te
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib ẽ qđ mediatori dĩ & hominũ homini xp̃o iħu¬
pater dedit: hoc est ut sit unigenitus enis filius. in
nullo gignenti uel natura dissimilis. uel uirtute in¬
ferior. uel tempore posterior. Quam uidelicet ȩqua¬
litatẽ ipse dñs in diumitate habuit. priusquã mun¬
dus esset apud patrem. ipse in humanitate ex tempo
re incarnationis accepit. Et nemo potest rapere
de manu patris mei aꝑte dans intelligi. unã atq
in dissimilẽ esse manũ. hoc est uirtutẽ suam & patris.
atq ideo xpm̃ se esse credendũ. qui non sicut cȩteri¬
scĩ factus ꝑ grãm ex tempore: sed uerus semꝑ extite¬
rit filius dĩ. Qđ etiam sequente sententia. luce ela¬
rius aperit dicens. Ego & pater unũ sumus. Unũ
inquit sumus. una nobis substantia. una ẽ diuinitas.
una ȩternitas. ꝑfecta ȩqualitas. dissimilitudo nulla
Quib profecto uerbis. non presentẽ solũ modo ui¬

Expanded text:
omnibus, quod mediatori Dei omnibus, quod mediatori Dei Pater dedit, hoc est ut sit unigenitus ejus Filius, in nullo gignenti vel natura dissimilis, vel virtute inferior, vel tempore posterior. Quam videlicet aequalitatem ipse Dominus in divinitate habuit priusquam mundus esset apud Patrem, ipse in humanre Incarnationis accepit, et nemo potest rapere de manu Patris mei. Aperte dans intelligi unam atque indissimilem esse manum, hoc est, virtutem suam, et Patris; atque ideo Christum se esse credendum, qui non, sicut caeteri, factus per gratiam ex tempore, sed verus semper exstiterit Filius Dei, quod etiam sequenti sententia luce rius aperit, dicens: Ego et Pater unum sumus. Unum, inquit, sumus, una nobis substantia, una divinitas, una aeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Quibus profecto verbis non praesentem solummodo Ju
Abbreviated transcription (Latin):
ductꝰ ẽ bãtus laurencius. ante cõs pectũ ualeri¬
ami: Quidix̃ bãto laurentio. lãdepone ꝑtin a¬
ciam. & dathesauros quos ap̃dte cognouimus
esse recõditos Cui sc̃s laurencius. Damͥ inducias
biduo aut tͥduo. & ꝓferã tͥ tesauros Ab eadẽ die
ciauerat decio quͥa ꝓmisiss datis sinduci is laurẽ¬
cuis tes auros: Compl&is gͥ tribus diebus. p̃senta¬
uit seipse inpalacio salustiano Xdix̃ eidecius.
Ubisũt thesauri quos pollicitꝰ esp̃sentari: Bãt
laurentius collecta multitudine pauꝑũ. intro dux̃
inpalaciũ : ceuoce magna dix̃ Ecce isti sunt thes¬
auri oẽni. qui numꝙ minuuntur uł de crescunt.
qui insingulis asꝑgunt᷑. & in om̃ib inueniũtur.
Ualerianus p̃fectus dix̃. Quid uariaris ꝑmulta:
Sacrisi cadiis. & obliuis cere artes magicas inquibus
cõ fidis. Cuicum dixiss bãtus laurenci. quareuos
coartat diabolus. ut xp̃ianis dicatis sacrificate
demoniis: Decius iratus iussit eum expoliari &

Expanded text:
 beatus Laurentius ante conspectum Valeriani, qui dixit beato Laurentio: Jam depone pertinaciam, et da thesauros, quos apud te cognovimus esse reconditos. Cui sanctus Laurentius: Da mihi inducias biduo aut triduo, et proferam tibi thesauros. Ab eadem die tiaverat Decio, quia promisisset, datis sibi induciis, Laurentius thesauros. Completis igitur tribus diebus, praesentavit se in palatio Salustiano. Et dixit ei Decius: Ubi sunt thesauri, quos pollicitus es praesentare? Beatus Laurentius collectam multitudinem pauperum introduxit in palatium, et voce magna dixit: Ecce isti sunt thesauri aeterni, t in omnibus inveniuntur. » Valerianus prefectus dixit: « Quid varias per multas? Sacrifica diis et obliviscere artes magicas, in quibus confidis. » Cui cum dixisset beatus Laurentius: « Quare vos choortat diabulus, ut christianis dicatis sacrificare demonis,? » Decius iratus jussit eum expoliari et
Abbreviated transcription (Latin):
quam q̃ritis. Recepta ẽ igit᷑ pecunia. lib̾ato eusta¬
sio abimposicione calumnię. Uerũ recepto bãto
satiro cum patribꝰ suis: loco sac̾docii bãtus do¬
natus suscep̃: Cunq die quadã missas cȩlebrar&
ppło. & decorpore xp̃i acsanguine ipsuis ppłs uel¬
nerabilit᷑ recrear&ur : diachonꝰ quidã none anti¬
mus. tradebat sacrũ sanguinẽ xp̃i: & subito pa¬
ganoꝵ inpulsu cecidit : & scm̃ calicẽ cominuit
uiro allata. Quȩ flens ille suscipiens oratione
facta : uas ipͥstinã formã restaurau Quosig¬
no ꝑrulsi pagani simul cũ xpĩ anis dĩtate

Expanded text:
quam quaeritis. Recepta igitur est pecunia, liberato Eustaquam quaeritis. Recepta igitur est pecunia, liberato Eustasio ab impositione calumniae. Verum recepto beato Satyro cum patribus suis, ejus loco sacerdotium B. Donatus suscepit. Cumque die quadam missas celebrasset populo, et de corpore Christi ac sanguine ipsius populus venerabilitmus, tradebat sacrum sanguinem Christi, et subito paganorum impulsu cecidit, et sanctum calicem comminuit. viro allata; quae flendo ille suscipiens, oratione facta vas in pristinam formam restauravit. Quo signo perculsi pagani, simul cum Christianis deitate
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ueds̃ xp̃s est. qui illuminaũ occłos mõs. So
factum audiens apnianꝰ. nõ multo ptꝰ attulit fi¬
lium suũ demoniacũ adbãtũ donatũ. Quo oran¬
te simul cum satiro ep̃o. & ylarino: expulsus de¬
mon puerũ sanũ reliqͥt S & nõ longo temp̃e
uir quidam eustasiꝰ. rector tusciȩ. & exactor fisci.
dum occupatꝰ alicubi teneretur: suꝑuenientib
hostib uxor ipsius. euffõsina peccuniã fisci abs¬
cõdit: & paucis diebus succedentibꝰ absente adhuc
iuro defungit᷑: Rediẽs aut̃ postmodũ uit eius.
inuenit cũ uxore mortua & peccuniã fisci ibi ce¬
lari. Quade nõ parũ tristis : simul requisita
peccunia. Cũ eciam apͥncipalibꝰ curiȩ supplicia
ipsi meditarent᷑. fungiens isdẽ custasiꝰ. uenit ad
bãtum satẏrũ &donatum. & indicauit eis anxi¬
ta̾m sit depeccunia fisci. Quia uirtus ꝓea abex¬
actoribꝰ ualde affligit᷑. Quemox desepulchro res¬
põdit. Ining̾ssu domus suffossa latre peccunia

Expanded text:
ristus est, qui illuminavit oculos meos. Quod factum audiens Apronianus, non multo post attulit filium suum daemoniacum ad beatum Donatum. Quo orante simul cum Satyro episcopo et Hilarino, expulsus daemon puerum sanum reliquit. Sed et non longo tempore post, vir quidam Eustasius, rector Tusciae, et exactor fisci, dum occupatus aliubi teneretur, supervenientibus hostibus, uxor ipsius Euphrosina pecuniam fisci abscondit, et paucis diebus succedentibus, absente adhuc viro, defungitur. Rediens autem postmodum vir ejus, invenit uxorem suam mortuam, et pecuniam fisci sibi celari. Qua de re non parum tristis, simul pro requisita pecunia, cum etiam a principibus curiae supplicia ipsi meditarentur, fugiens idem Eustasius, venit ad beatum Satyrum et Donatum, et indicavit eis anxitum sit de pecunia fisci, quia vir tuus pro ea ab exactoribus valde affligitur. Quae mox de sepulcro respondit: In ingressu domus suffossa latet pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
reluctanti. uissit qua dracianus eiꝰ os lapidibus
cõtundi. Hylarinũ uͦ monachũ in cõspectu ipsius.
tamdui fustib cędi donȩc spm̃ emitter&. Deinde bãtũ
donatũ incͥt̾odia recludi : ubi cum innumera mira¬
cula dñs ꝑseruũ suum oꝑarce̾ misit quadracianus

Expanded text:
reluctanti, jussit Quadratianus ejus os lapidibus contundi, Hilarinum vero monachum in conspectu ipsius tandiu fustibus caedi donec spiritum emitteret; deinde beatum Donatum in custodia recludi. Ubi cum innumera miracula Dominus per servum suum operaretur, misit Quadratianus,
Abbreviated transcription (Latin):
nis uerũ &hum anis literis sufficientis si¬
sime.. Cumq & uilianus. creuit. & subdiaconus or¬
dinatꝰ reiecto ptͥmodũ gradu mutił factus. adim
piũ aspirauit. Cum quo tep̃e bãtũ pigmenuĩ rome
in custodia mancipauit. & scõs patrẽ & matrẽ do¬
nati gladio occidit. Donatꝰ uͦ lector fugam peciit
arecium ciuitatem. & habitauit cum hylarino glo¬
riosissimo monacho seruiens dñõ cõtinuis orationibꝰ
& ieiuniis. factumẽ ut mulier nñe surana gentilis
& pagana. capta occłis &e cord̾ eiꝰ cecca cũ unico filio
suo herculo nom̃ cellam bãti hylarii cum quobãt
uir habitabat requirer& Quam fide xp̃i instruc¬
tam adbãtum satẏrũ epm hylarinꝰ. & donatus
ꝑduxerunt: Quisidẽ ipsiꝰ. ut accepit grãs dõ agẽs
indix̃ iciuniũ : & ut humiliar&e᷑ incilicio & cine

Expanded text:
nis, verum in humanis litteris sufficientisnis, verum in humanis litteris sufficientissime. Cum quo et Julianus crevit, et subdiaconus ordinatus, rejecto postmodum gradu inutilis faium aspiravit. Quo tempore beatum Pigmenium Romae in custodia mancipavit, et sanctos patrem et matrem Donati gladio occidit. Donatus vero lector fuga petiit civitatem Aretium, et habitavit cum Hilarino gloriosissimo monacho, serviens Deo continuis orationibus et jejuniis. Factum est ut mulier nomine Surana gentilis et pagana, capta oculis, et corde vere caeca, cum unico filio suo Herculeo nomine cellam beati Hilarini, cum quo beatus vir habitabat, requireret; quam fide Christi instructam, ad beatum Satyrum episcopum Hilarinus et Donatus perduxerunt. Qui fidem ipsius ut accepit, gratias Deo agens, indix
Abbreviated transcription (Latin):
xima pars xp̃ianoꝵ. &ecollegerũt corpora scqͣꝵ.
& sepelierũt bãtum sixtũ incripta incimiterio
calisti in eadẽ uia. Scõs uͦ felicissimũ & agapitũ mr̃es.
sepelier̃ incimiterio p̃textati: Decollatisunt cũeis
& alii quatuor ut ingestis. poͬnficalib legit᷑: Ianu¬
ariꝰ magnꝰ. uĩcẽtiꝰ. & stpħnꝰ sub diachoni Pass e cũ
erudiuit: Subhuiꝰ tep̃re anastasius imꝑator here¬
ticis. ꝑcussus fulmine interiit Sepultꝰ ẽ idem põ¬
Quicũ adhuc pueri literis imberent᷑:. piectis inscola
tabulis sponte admr̃iũ cucurerunt. E mox ada¬
ciano teneri iussi cumse mutuis exortacionibꝰ cõs¬
tantissime roborar& extra ciuitatẽ ꝓducti&
in campo laudabili acarnificib iugulani sunt:
Ubi &iã. &inbasilica suinonis quiescunt. fodem
Pd̾ tustiã ciuitate arescio. nłis scĩ Donatiepĩ¬
& mr̃is. qui nutritꝰ ascõ pigmenio pb̃ro inn
tulo bãn pastoris eruditꝰ ẽ : nõ solũ indiui¬

Expanded text:
xima pars christianorum, et collegerunt corpora sanctorum, et sepilierunt Sixtum in cripta in cimiterio Calisti in eadem via. Sanctos vero Felicissimum et Agapitum martyres sepilierunt in cimiterio Pretextati. Decollati sunt cum eis et alii quatuor, ut in gestis pontificialibus legitur, Januarius, Magnus, Vincentius et Stephanus subdiaconi. Passus est cum erudivit. Sub hujus tempore Anastasius imperator haereticus percussus fulmine interiit. Sepultus est idem ponQui cum adhuc pueri litteris imbuerentur, projectis in schola tabulis, sponte ad martyrium cucurrerunt; et mox a diacono teneri jussi, cum se mutuis exhortationibus constantissime roborarent, extra civitatem producti, et in Campo laudabili, a carnificibus jugulati sunt. Ubi etiam in basilica sui nominis quiescunt. B. ud Tusciam, civitate Aretio, natalis sancti Donati epiris: qui nutritus a sancto Pigmenio presbytero, in titulo beati pastoris, eruditus est, non solum in divi
Abbreviated transcription (Latin):
auros iam expẽdi quos tradidistimͥ : tentus est
amilitib & traditus pat̾nio tribuno : qͥnũciaũ
decio. q laur entius qui hab̾& thes auruꝰ recõdi¬
tos ardudiachonuᷤᷤ sixti: incꝰto dia tener&ur:
Quigauisus: fec̃ cum sibi p̃sentari. &auditum:¬
tradidit eũ ualeriano p̾fecto. Qui & ipsede
cellus. Ego seniꝑ desid aui baptizari: in nñe dnĩ¬
iiu xp̃i. T̃unc bãtus laurencius catezizauit eum:
& accepta aqua baptizauit: & illuminati sunt oc¬
culi eiꝰ hocfactum au̾dientes multi ceci ueniebat᷑ ad
bãtum laurenciũ. &e ponebat manũ suꝑeorũ occłos
& illuminabat᷑ Uidẽs h ͨ ypolitus: credidit: Rca¬

Expanded text:
uos jam expendi, quos tradidisti mihi, tentus est a militibus et traditus Parthenio tribuno. Qui nuntiavit Decio quod Laurentius, qui haberet thesauros reconditos, archidiaconus Sixti in custodia teneretur. Qui gavisus, fecit eum sibi ptradidit eum Valeriano prefecto, qui et ipse dedcillus: Ego semper desideravi baptizari in nomine DominChristi. Tunc beatus Laurentiet accepta aqua babtizavit et inluminati sunt oculi ejus. Hoc factum audientes multi ceci veniebant ad beatum Laurentium, et ponebat manum super eorum oculos et illuminaba
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑt dies octo ueniens bcatus marcellũ ep̃s cum luci
ca. & transtulit mp̃diũ suum uia hostensi milia¬
rio aburbe roma septimo. & manu fua recon¬
didit insarco phagis lapideis. cum quibꝰ &b̃atũ
ciriacum. octauo die m̃sis aug̃. Capͣsius uͦ uicariꝰ.
pociit domũ bãti ciriaci. quam donauerat dio

Expanded text:
 vero octo, veniens B. Marcellus episcopus cum Lucinea, et transtulit in praedium suum via Ostiensi, milliario ab urbe Roma septimo; et manu sua recondidit in sarcophagis lapideis, cum quibus et B. Cyriacum, octavo die mensis Augusti. Carpasius vero vicarius petiit domum beati Cyriaci, quam donaverat ei
Abbreviated transcription (Latin):
tantum inpalacio Ueniens aũt romanus afferens
aquam. misit se adpedes bãti laurenciĩ ut bab¬
tizar& ur Qui benedicta aqua babtizauit eum.
& factum audiens decius: iussit eum sibi exib̾i cum
sustib: nõ introgatus. cepit clamare xp̃ianus sum:
& iubente detio eductꝰ foras muros portȩ salariae.
decollatus est. idus aug̃. Cuius corpus nocte colle¬
git iustiniis pb̃r. & sepeliuit incripta in agro ue¬
rano Decius aũt cesar ꝑgit noctu adt̾mas iuxta
palaciũ salustii. Xexibitꝰ ẽ iterũ sc̃s laurencius
xalt᷑as̃ omĩa gͣnera torm̃torũ. Ilumbati. fustes.
acunabuł xp̃ianus : eruditus omnẽ legẽ scam &
& cõ fortabat᷑ acdicebat. Grãs tibi ago: qulla tues

Expanded text:
tantum in palatio. Veniens autem Romanus afferens tantum in palatio. Veniens autem Romanus afferens aquam, misit se ad pedes beati Laurentii ut baptizaretur; qui, benedicta aqua, baptizavit eum. Quod factum audiens Decius, jussit eum sibi exhiberi cum fustibus. Non interrogatus coepit clamare, Christianus sum. Et, jubente Dedecollatus est 5. Id. August. Cujus corpus noctu collegit Justinus prespiter et sepelivit in cripta, in agro Verano. Decius autem cesar pergit noctu ad termas juxta palatium Sallustii; et exhibito ei sancto Laurentio, allata sunt omnia genera tormentorum: plumbatae, fustes, a cunabulis Christianus, eruditus omni lege sancta et et confortabatur ac dicebat: « Gratias tibi ago, Domine