comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem nequam fuerit etiam corpus tuũ tenebrosũ
erit. Per oculum intentionẽ cordis ⁊ intellectũ am-¬
mi designat quia cam bona intencõe et uoto pla-¬
cendi deo aliquid agimius totum corpus operis nũ
illuminatur. Ꝙ si intentio peruersa erit etiam opus
per eam confectum tenebrosum erit. Pculi duo actiuã
et contemplatiuam uitam ut quidam uolunt figu
icunt. Deniq quando leginius oculos domii
nos respicere ut est illud ecce oculi domini suꝑ timẽtes
eum. et oculi domini suꝑ iustos continuam graciam
duunitatis ostendit. quia pietas ip̃ius eos protegit
quos se tinere congnoscit. Sare et enim debemus quod
oculi domini in omni loco contenplantur bonos ⁊ ma-¬
los quia nichil illum latet omma enim nuda ⁊ aꝑta
sunt oculis eius. sed bonos respicit miserando. ma¬
los autem per uidicium danmando. Pupilla est
medius punctus oculi in quo uis est uidendr. ubi
quia parue imagnies nobis iudentur propterea

Expanded text:
autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit , per oculum intentionem cordis, et intellectum animi designat, quia cum bona intentione et voto placendi Deo aliquid agimus, totum corpus operis nostri illuminatur. Quod si intentio perversa erit, etiam opus per eam confectum tenebrosum erit. Oculi duo activam et contemplativam vitam ut quidam volunt figurare dicunt. Denique quando legimus oculos Domini nos respicere, ut est illud: Ecce oculi Domini super timentes eum; et: oculi Domini super justos : continuam gratiam divinitatis ostendit: quia pietas ipsius eos protegit, quos se timere cognoscit. Scire etenim debemus, quod oculi Domini in omni loco contemplantur bonos et malos: quia nihil illum latet: omnia enim nuda et aperta sunt oculis ejus ; sed bonos respicit miserando, malos autem per judicium damnando. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi: ubi quia parvae imagines nobis videntur, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ait. Quod si oculus tuus dexter sc̃a dalizat te
erue eum et proice abste. Hic uero cogitacõem ⁊ sen-
in diuersa uolitantem nuncupauit oculũ
dexteram autem uoluntatis et affectuum mitia de¬
monstrantur. Quam sentẽciam et aliter possumus
intelligere. Uidetur michi non in congrue accipi ĩ
hoc loco debere oculum dilectissimum amicum. Nã
utiqz quod membrum recte possumus appell¬
re quod uehementer diliginius et ip̃m consiliariũ
quia oculus ẽ tanquam demonstrans iterum. et ĩ
rebus diuimis quia dextra est ut simster sit dilectꝰ¬
quidem consiliarius. sed in rebus terrems ad necessi¬
tatem corporis pertinentibus. Item in illo euãgelio
ubi domnius discipulis ait. beati oculi qui uident.
que uos uidetis ibi intellectus fidelis et simplex af¬
fectus demonstratur quo dominus intuendus ẽ. Nã
et in illa sententia qua saluator ait. Si oculus tuꝰ
fuerit simplex totum corpus tuum lucidum erit. Si

Expanded text:
ritas ait: Quod si oculus tuus dexter scandalizat te, ritas ait: Quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te . Hic vero cogitationem et sensum in diversa volitantem nuncupavit oculum: per dexteram autem voluntatis et affectuum initia demonstrantur. Quam sententiam et aliter possumus intelligere. Videtur mihi non incongrue accipi in hoc loco debere oculum, dilectissimum amicum. Nam hoc est utique, quod membrum recte possumus appellare, quod vehementer diligimus, et ipsum consiliarium, quia oculus est, tanquam demonstrans iter in rebus divinis, quia dextra est: ut sinister sit dilectus consiliarius, sed in rebus terrenis ad necessitatem corporis pertinentibus. Item in illo Evangelio, ubi Dominus discipulis ait: Beati oculi, qui vident quae vos videtis , ibi intellectus fidelis et simplex affectus demonstratur, quo Dominus intuendus est. Nam et in illa sententia, qua Salvator ait: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit: si
Abbreviated transcription (Latin):
refundant. Oculus igitur non solum corporis uisũ
sed etiam cordis demonstrat intuitum. Quod psal-¬
mista ostendit dicens. Leua oculos meos in mõtes
et in iheremia leua inguit oculos tuos et uide.
Nlam cum dicit leuaui ostendit ad contemplacõe
aliquam fuisse prouectum. Leuare emm est aliqͥ
ad altiora transferre. Dculos meos utiq cordis
aspectum de quibus scriptum ẽ. Reuela oculos meos
et considerabo mirabilia de lege tua. Et illũd. pre-¬
ceptum domini lucidum illuminans oculos Nam
si istos carnales aduertas quid potiusset inde per¬
ficere. Si montes consitos silius aut saris squa¬
lentibus legisset intendere. Sed hoc si spuitiliter
inquiras omiinio proficuum ẽ ut gculos cordis sui
qsuie cud sanctos iuros siue ad libros diuinos siue ad
sublimes angelos credatur eleuasse qui magnitudine
et firmitate sua uere montes sunt. Unde etiam cõ¬
petens sustinebat auxilium. Et in euangelio ip̃a be

Expanded text:
refundant. Oculus igitur non solum corporis visum, refundant. Oculus igitur non solum corporis visum, sed etiam cordis demonstrat intuitum. Quod Psalmista ostendit, dicens: Levavi oculos meos in montes ; et in Hieremia, Leva, inquit, oculos tuos, et vide . Nam cum dicit: levavi, ostendit ad contemplationem aliquam fuisse provectum. Levare enim est aliquid ad altiora transferre. Oculos meos, utique cordis aspectum, de quibus scriptum est: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Et illud: Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos . Nam si istos carnales advertas, quid potuisset inde perficere, si montes consitos silvis aut saxis squalentibus linquiras, omnino proficuum est; ut oculos cordis sui, sive ad sanctos viros, sive ad libros divinos, sive ad sublimes angelos credatur elevasse, qui magnitudine et firmitate sua vere montes sunt, unde etiam competens sustinebatur aux
Abbreviated transcription (Latin):
lem et signaret thau suꝑ frontes iurorum gemẽtiũ
ret dolentium super cunctes ab hommaciomibus q̃ fuĩt
in medio eius. Que littera speciem crucis xp̃i tenet
et signatur in frontibus fidelium et confurmatur
in cordibus electorum. Unde dicit psalmista. Signa¬
tum ẽ suꝑ nos lumen uultus tui domie. quia sicut
nummꝰ imperatoris portat imaginem ita et fidelib
signa celestis principis imprimuntur. Paili uoetiti
siue quia eos sciliorum tegniia occulunt. nequa
ncidentis miurie offensione ledantur. sue qi
cultum lumen habent id ẽ secretum uelnitus positũ.
Hii inter omnes sensus uiciniores amme existunt.
In oculis enĩ omne mentis iuditium ẽ. Unde ⁊ ani-¬
mi ꝑ curbacio uel hilaritas in oculis apparet. Dcu¬
li autem idem et lumina et dicta lumina ꝙ ex eus
lumen manat uel ꝙ ex inicio sui clausam teneant
lucem. aut extrinsecus acceptam uisui preponendo

Expanded text:
lem, et signaret Thau super frontes virorum gementium lem, et signaret Thau super frontes virorum gementium et dolentium super cunctis abominationibus, quae fiunt in medio ejus. Quae littera speciem crucis Christi tenet, et signatur in frontibus fidelium, et confirmatur in cordibus electorum. Unde dicit Psalmista: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine ; quia sicut nummus Imperatoris portat imaginem, ita et fidelibus signa coelestis principis imprimuntur. Oculi vocati, sive quia eos ciliorum tegmina occultunt, ne qua incidentis injuriae offensione laedantur; sive quia occultum lumen habent, id est, secretum vel intus positum. Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis enim omne mentis judicium est. Unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem idem et lumina: et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui praeponendo
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Aliter de impudentis fonte exprobratur iherusa
lem ꝑ prophetam scelus suum cum ei dicitur. frons
mulieris meretrias facta ẽ tibi. Et iterum domnus
ad ezechielem ait. Ecce dedi faciem tuam ualentiorẽ
faciebus eorum et frontem tuam duriorem frontibz
eorum. Ut adamantem et ut silicem dedi faciẽ tuã
Domus israel attrite frontis ẽ. et procaas audacie
et duro fit corde et scorpiombus comparatur. ideo
dedi tibi uultum durissimum et frontem que nul¬
lo pudore superetur. Ex quo discimus interdum gr̃e
eẽ dei impudencie resistere. et cum locus poposcerit
frontem fronte conterere. Hoc autem tribuitur ne
nr̃a herecundia et humanus nudor pertimesccit s¬
sidias emulorum. Et in eodem propheta legitur. qd
dominus iuberet iuro qui indutus erat lineis. et
accramentarium scriptoris habebat in lumbis sus
ut transiret per mediam ciuitatem in medio iherusa¬

Expanded text:
rit. Aliter de impudentis fronte exprobratur Jerusalerit. Aliter de impudentis fronte exprobratur Jerusalem per Prophetam redarguentem scelus suum, cum ei dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi . Et iterum Dominus ad Ezechielem ait: Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Ut adamantem et ut silicem, dedi faciem tuam. Domus Israel attritae frontis est, et procacis audaciae, et duro fit corde, et scorpionibus comparatur: ideo dedi tibi vultum durissimum, et frontem, quae nullo pudore superetur . Ex quo discimus interdum gratiae esse Dei, impudentiae resistere, et cum locus poposcerit, frontem fronte conterere. Hoc autem tribuitur, ne nostra verecundia et humanus pudor pertimescat insidias aemulorum. Et in eodem propheta legitur , quod Dominus juberet viro, qui indutus erat lineis, et atramentarium scriptoris habebat in lumbis suis, ut transiret per mediam civitatem in medio Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ auultu oculorum tuorum patri dixit filius a
forma serui. Speraui quia me gratia tua desereret cũ
passionis tristicia preualeret. In pauore utiq mortis
auultu oculorum tuorum proiectus sum. id ẽ aconspec
ꝙͣ marime significant uoluntates ammorum. Uultꝰ
enim dicitur ab eo quõd cordis uelle per sua signa de¬
monstret sicut oculi diuinitatis cum respiaũt suam
gratiam pollicentur. Illũd autem quod dicitur uultꝰ
domini super facientes mala pronunciat uultũ dñi.
id ẽ intellectum ẽẽ supra malos quos sit attendit ut
ion respiciat. sic non respicit. ut tamen corum fac¬
ta cognoscat. frons ab oculorum foraminibus noĩa¬
ta est. Hec imago quedam ammi mentis motũ spe-¬
cie sua exprimĩt dum uel leta uel tristis est. Iurta
allegoriam uero frons uerecundiam mentis aut ĩ¬
pudentiam significat. Unde erubescere dicitur qui
compungitur pro delictis sus ⁊ se meliorare studue¬

Expanded text:
m a vultu oculorum tuorum , Patri dicit Filius a m a vultu oculorum tuorum , Patri dicit Filius a in forma servi. Speravi, quia me gratia tua non desereret, cum passionis tristitia praevaleret. In pavore utique mortis a vultu oculorum tuorum projectus sum, id est, in consquam maxime significant voluntates animorum. Vultus enim dicitur ab eo, quod cordis velle per sua signa demonstret: sicut oculi divinitatis, cum respiciunt, suam gratiam, pollicentur. Illud autem, quod dicitur: Vultus Domini super facientes mala , pronuntiat vultum Domini, id est, intellectum esse supra malos, quos sic attendit, ut non respiciat: sic non respicit, ut tamen eorum facta cognoscat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi, mentis motum specie sua exprimit, dum vel laeta vel tristis est. Juxta allegoriam frons verecundiam mentis aut impudentiam significat. Unde erubescere dicitur, qui compungitur pro delictis suis, et se meliorare studue
Abbreviated transcription (Latin):
derunt enim patres testamenti ueteris dominum in
hac uita positi. ꝑ quasdam imagẽs quibus ip̃e se
uoluit ostendere. sed future iusionis eius gloriam illis
reseruauit. qui eum in celesti beatitudine perpetuali¬
ter uisuri sunt. Aliter ab eiusdem sententie uirtute
non ab horret quod dicitur. Non emi uidebit me ho¬
mo et iuet quoniam guisquis sapientiam que deꝰ
est uidet huic uite funditus moritur ne iam eius
amore teneatur. Nullus quippe eam uidet qui ad¬
huc carnaliter uiuit. quia nemo potest amplecti
deum simul et seculum. Qui enim deum uidet eo ip̃o
moritur. quo uel intentione cordis uel effecta operis
ab huius uite delectaciombus tota mente separatur.
emo ergo deum uidit et uixit ac si aperte diceretur
Nullus unguam deum spiritaliter uidit et mundo
carnaliter uiuit. Uultus enim aliquando pro intel¬
lectu. aliguando pro uoluntate et affectu positus
ẽ. Nam quod in psalmo propheta dixit proiectus sũ¬

Expanded text:
derunt enim patres Testamenti Veteris,, Dominum, in derunt enim patres Testamenti Veteris,, Dominum, in hac vita positi, per quasdam imagines, quibus ipse se voluit ostendere: sed futurae visionis ejus gloriam illis reservavit, qui eum in coelesti beatitudine perpetualiter visuri sunt. Aliter ab ejusdem sententiae virtute non abhorret, quod dicitur: Non enim videbit me homo, et vivet : quoniam quisquis sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur, ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam videt, qui adhuc carnaliter vivit: quia nemo potest amplecti Deum simul et saeculum. Qui enim Deum videt, eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel effectu operis ab hujus vitae delectationibus tota mente separatur. Nemo ergo Deum vidit, et vixit, ac si aperte diceretur: Nullus unquam Deum spiritaliter vidit, et munao carnaliter vivit. Vultus enim aliquando pro intellectu, aliquando pro voluntate et affectu positus est. Nam quod in psalmo Propheta dixit: Projectus su
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciter accipitur de uniuscuiusq naturali aspectu.
Uultus autem ammorũ qualitatem significat. Facies
autem dirobus modis intelligitur hoc est corporea et
spiritalis. Nisi emm esset interioris hominis facies nõ
diceret apls. Nos autem reuelata facie gloriam doͥ.
speculantes transformanur de gloria in gloriam
tanquam adomini spiritu. Et iterum. Uidemus in¬
quit nunc ꝑ speculum in enigmate. tunc uero facie
o faciem. Item facies sumina in mente decla
ut in euangelio et faciem tuam laua. Apertum est
emi nos nunc imagines uidere per fidem. cunc res
ipãs hoc est post resurrectõem in eterna głia. Quoe
autem dominus ad moysen dixit. faciem meã uidere
non poteris non eni iudebit me homo et uiuet. et
iuxta iohannis uocem. deum nemo iuidit unguam
ita intelligendum est ꝙ in hac corruptibili uita nuil¬
lus perfecte contemplacionem dei habere potest. Ui¬

Expanded text:
simpliciter accipitur de uniuscujusque naturali aspectu. simpliciter accipitur de uniuscujusque naturali aspectu. Vultus autem animorum qualitatem significat. Facies autem duobus modis intelligitur, hoc est, corporea et spiritalis. Nisi enim esset interioris hominis facies, non diceret Apostolus: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes transformamur de gloria in gloriam tanquam a Domini spiritu . Et iterum: Videmus, inquit, nunc per speculum in aenigmate, tunc vero facie ad faciem . Item facies summa in mente declaratio, ut in Evangelio: Et faciem tuam lava . Apertum est enim nos nunc imagines videre per fidem: tunc res ipsas, hoc est, post resurrectionem in aeterna gloria. Quod autem Dominus ad Moysen dixit: Faciem meam videre non poteris: non enim videbit me homo, et vivet ; et, juxta Joannis vocem: Deum nemo vidit unquam : ita intelligendum est, quod in hac corruptibili vita nullus perfecte contemplationem Dei habere potest. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
num oculis meis aut palpebris meis dormitae
aut requiem temporibus meis donec mueniam locum
domino tabernaculum deo iacob. Hec omma raciona¬
biliter humanitati xp̃i conuenire noscuntur. Som-¬
nus iste intelligendus ẽ requies mortis. Palpebrarũ
qͥz et temporum motus iugilantiam eius ante mortẽ
demonstrant. quomam reuera tempora capitis nostri
requiem habere non possunt. quando oculi crebris mo¬
tibus agitati iugilare noscuntur. Prius enm posuit
sonnium et postea quemadinodum ip̃e soninus implea¬
tur exposuit. Bene ergo mors domini sonmo similat᷑
quomam triduana tantum pausacione susceptus est.
qui nullam corpori corruptionem intulit sed quietem.
Facies dicta ab effigie. Ibi ẽ enm tota figura hominis
et unuiscuiusq ꝑsone congnitio. Uultus uero dictus
eo quod ꝑ cum ammi uoluntas ostenditur. secundum
uoluntatẽ enim in uarios motus nutatur. Nam facies

Expanded text:
somnum oculis meis, aut palpebris meis dormitationem, somnum oculis meis, aut palpebris meis dormitationem, aut requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . Haec omnia rationabiliter humanitati Christi convenire noscuntur. Somnus iste intelligendus est requies mortis. Palpebrarum quoque et temporum motus vigilantiam ejus ante mortem demonstrant: quoniam revera tempora capitis nostri requiem habere non possunt, quando oculi crebris motibus agitati vigilare noscuntur. Prius enim posuit somnum, et postea, quemadmodum ipse somnus impleatur, exposuit. Bene ergo mors Domini somno similatur: quoniam triduana tantum pausatione susceptus est, qui nullam corpori corruptionem intulit, sed quietem. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis et uniuscujusque personae cognitio. Vultus vero dictus eo, quod per eum animi voluntas ostenditur: secundum voluntatem enim in varios motus mutatur. Nam facies
Abbreviated transcription (Latin):
et odore bonarum iurtutum illis ferre opem. De quib
ip̃e dominus in dicturus erit. Quõd uni ex hus inini¬
mis fratribus meis fecistis michi fecistis. Aliquã¬
do eciam in crimbus exprimuntur caterue fidelium
ut est illud in cantico canticorum quod sponsus ad spon¬
sam dicit. Uulnerasti cormeum soror mea sponsa uul¬
nerasti cor meum in uno oculorum tuorum et in bño
crine colli tui in uulneracõe cordis magnitudo amo¬
ris xp̃i inecclĩa intelligitur qui fit in unitate sca
sanctorum id ẽ oculorum et in unitate pia subiecte
plebis id ẽ crimum. Tempora sunt que caluarie dex-¬
tra leuaqz subiacent que ideo sic nuncupantur quia
ouentur ip̃aqz mobilitate quasi tempora q¬
dam interuallis mutantur ¶Significant autem
iugilias corporis quas homo debet habere temporant
in statu presentis temporis donec ueniat sonnus mor-¬
tis. Hinc propheta ex ꝑfona xp̃i in psaltĩo ait. Si dede

Expanded text:
et odore bonarum virtutum illis ferre opem. De quibus et odore bonarum virtutum illis ferre opem. De quibus ipse Dominus in fine dicturus erit: Quod uni ex his minimis fratribus meis fecistis, mihi fecistis . Aliquando etiam in crinibus exprimuntur catervae fidelium, ut est illud in Cantico canticorum, quod Sponsus ad sponsam dicit: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui . In vulneratione cordis magnitudo amoris Christi in Ecclesiam intelligitur, qui fit in unitate sancta sanctorum, id est, oculorum, et in unitate pia subjectae plebis, id est, crinium. Tempora sunt, quae calvariae dextra laevaque subjacent: quae ideo sic nuncupantur, quia moventur, ipsaque mobilitate, quasi tempora, quibusdam intervallis mutantur. Significant autem vigilias corporis, quas homo debet habere temporanter in statu praesentis temporis, donec veniat somnus mortis. Hinc Propheta ex persona Christi in Psalterio ait: Si dedero
Abbreviated transcription (Latin):
nigre propter despectionem apud hommes elate ob
uictoriam nigre ob pressuras. Crines proprie mu
lierum sunt. dicti autem crines eo quõd uictis dis¬
cernantur. Unde et discriminalia dicuntur aquib
diuisi religantur. Mistice autem crines significãt
facta iurtutum quas homo habet ex dono spiritus
sancti. Unde in libro iudicum leccitur quod sampson
quam dui septem crines capitis integros habuit ĩ¬
uictus fuit postquam uero per fraudem mulieris tõ¬
sus ẽ recessit ab eo fortitudo. quia quisquis ꝑ gratiã
spiricussancti uirtutes spiritales seruat illesus ma¬
net. Si enm propter peccatum euacuatus fuerit
gracia spuitali in firmus factus patet iimicorum
captioni. possunt et crines elemosinarum largitatẽ
significare. Hinc ẽ quod in euangelio mulier illa
que pedes ihũ lacrimis lauit crimbus extersit ⁊ un¬
gento unxit. et instrueret nos minimis membras
up̃i compati debere ⁊ superflua pauperibus erogare

Expanded text:
Nigrae, propter despectionem apud homines. Vel, elatae ob Nigrae, propter despectionem apud homines. Vel, elatae ob victoriam; nigrae ob pressuras. VERS. lierum sunt, et dicti crines eo quod vittis discernuntur, unde et discriminalia dicuntur, a quibus divisae religantur. Intfacta virtutum, quas homo habet ex dono Spiritus sancti. Unde in libro Judicum legitur, quod Samson quandiu septem crines capitis integros habuit, invictus fuit; postquam vero per fraudem mulieris tonsus est, recessit ab eo fortitudo; quia quisquis per gratiam Spiritus sancti virtutes spiritales servat, illaesus manet. Si enim propter peccatum evacuatus fuerit gratia spiritali, infirmus factus patet inimicorum captioni. Possunt et crines eleemosynarum largitatem significare. Hinc est, quod in Evangelio mulier illa, quae pedes Jesu lacrymis lavit, crinibus extersit, et unguento unxit: ut instrueret nos minimis membris Christi compati debere, et superflua pauperibus erogare,
Abbreviated transcription (Latin):
sordibus obscurare ammum meroribus deicere illa q̃
peccant tristi tractacõe mutare. Letanie autẽ greco
nomme appellantur que latine dicuntur rogacões.
Inter letanias uero et exhomologesin hoc differt. ꝙ ex
homologesis pro sola confessione peccatorum agitur.
letanie uero que md̃icuntur propter rogandum dñm et
utrumq uocabulum sub una significacõe habetur ne
distat uulgo utrum letanie an ex homologesis diccnt.
Supplicacoĩs nomen quodãmodo nunc exgentilitate
retinetur. Nam ferie aut legitime erant apud eos aut
indicte. Indicte autem quia paupertas antiqua roma¬
norum ex collacõe sacrificabat. aut certe de bonis dam-¬
orum. Unde ⁊ supplicia dicuntur supplicacões q
fiebant de boms passorum supplic̃o. Sacre enim res de
rebus execrandorum fiebant.

Expanded text:
sordibus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae sordibus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et exomologesin hoc differt, quod exomologesis pro sola confessione peccatorum agitur; litaniae vero, quae indicuntur propter rogandum Deum et utrumque vocabulum sub una designatione habetur, nec distat vulgo utrum litaniae an exomologesis dicantur. Supplicationis autem nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. Nam feriae aut legitimae erant apud eos aut indictae. Indictae autem, quia paupertas antiqua Romanorum ex conlatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum. Unde supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus execrandorum fiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
confessio ficut est confiteor tibi pater domine celi et
terre. aut dum quisqz confitetur sua peccata ab eo
indulgenda cuius in deficiens est mĩa. Ex hoc igitur
greco uocabulo exprimitur et frequentatur ex homolo¬
gesis quõd delictum nostrum domino confitenur non
quidem ut ignato aius agnitiomi nichil occultum
ẽ. sed confessio est rei salicẽt eus que ignoratur pro¬
fessa cognitio. Utile enm sibi ac iocundum quisquã
ẽẽ existimauerat rapere adulterare furari. sed ubi hec
eterne d amaciomi obnoxia ẽẽ cognouit cognitis his
confitetur errorem. Confessio autem erroris confessio
est desmendi. Desmendum ergo apeccatis ẽ dum cõ¬
fessio est. Confessio antecedit remissio sequitur. Ce¬
terum extra ueniam ẽ qui peccatum cognosct nec
congnitum confitetur. Itaqz ex homologesis proster¬
nendi uel humile faciendi hominibus disciplina ẽ
itu atqz uictu sacco et cinere incuruare corpus

Expanded text:
confessio, sicut est: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et confessio, sicut est: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae : aut dum quisque confitetur sua peccata ab eo indulgenda, cujus indeficiens est misericordia. Ex hoc igitur graeco vocabulo exprimitur et frequentatur exomologesis, quod dquidem ut ignaro, cuius cognitioni nihil occultum est; sed confessio est rei scilicet eius quae ignoratur professa cognitio. Utile enim sibi ac iucundum quisquam esse existimaverat rapere, adulterare, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his, confitetur errorem. Confessio autem erroris professio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur. Ceterum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cinere incubare, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pumientia eo quõd ip̃e homo in se pem¬
tendo punit quod male admisit. Nam nichil agunt
quos ueraciter penitet. nisi ut iõ quod male fecerint
impunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi
non parcentibus ille parcit. cuius altum iustum qz
uidicium nullus contemptor euadet. Perfecta est au¬
tem penitencia pretita deflere ⁊ futura non admittere.
Hec secunda in similitudine fontis ẽ. ut si forte mi-¬
nante dyabolo aliqd̃ peccatum irrepserit huu
satiffactione purgetur. Satiffactio autem est causas
peccatorum et suggestiones excludere et ultra pecca¬
tum non iterare. Reconciliacio uero est qd post com-¬
plemencum penitencie ad hibetur. Nam sicut concilia¬
muir deo quando primum agentilitate conuertimur
ita reconcilianur quando post peccatum penitendo
dinuir. Ex homo logesis greco uocabulo dicit
quod latine confessio interpretatur. Cuius nominis
duplex significacio ẽ. Aut enim in laude intelligitur

Expanded text:
quasi punientia, eo quod ipse homo in se poenitendo punit, quod male admisit. Nam nihil agunt, quos veraciter poenitet, nisi, ut id, quod male fecerint, impunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cujus altum justumque judicium nullus contemptur evadet. Perfecta est autem poenitentia, praeterita deflere, et futura non admittere. Haec secunda in similitudine fontis est: ut si forte, impugnante diabolo, aliquod peccatum irrepserit, hujus satisfactione purgetur. Satisfactio autem est causas peccatorum et suggestiones excludere et ultra peccatum non iterare. Reconciliatio vero est, quod post complementum poenitentiae adhibetur. Nam sicut conciliamur Deo, quando primum a gentilitate convertimur: ita reconciliamur, quando post peccatum poenitendo regredimur. Exomologesis graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur. Cujus nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatib blandire. sed simstram ad gladium
mittit qui latenter ex maliaa percutit. Collum
dictum quõd sit regidum et heret ut colunna
bauilans caput et sustentans quasi capitoliũ¬
Cuius anterior pars gula uocatur. posterior cer¬
uix. Ceruix autem uocata quod per eam partem
cerebrum ad medullam spine diugatur quasi
cerebri uia. Ueteres autem plurali tantũ nu¬
mero ceruices dicebant. Prius ostensus ceruicẽ
singulariter dixit. Ceruix autẽ numero singu¬
lari membrum ip̃m significat. Nam plurãliter
contumatiam sepe demonstrat. Cicero in uerms.¬

Expanded text:
gnitatibus blandiri: sed sinistram ad gladium gnitatibus blandiri: sed sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia percutit. dictum quod sit rigidum et teres ut columna, bajulans caput et sustentans, quasi capitoliucuius anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant: prius Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem numero singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cicero in Ver
Abbreviated transcription (Latin):
sit faucibus meis. Nam cum omnis gustus sapiat
in palato considerandum. hic quarẽ dixit faucibus
meis. Fauces emm sunt gucturus nũ uia. Ubriam
flutita dulcedo nulla sentitur. Sed quod de el
dõmini erat ab solute dicturus mirabiliter illam ꝑtẽ
posuit ut cito ad cordis nũ penetrabilia ꝑueniret.
Rursum scrptum ẽ. Laboraui clamans. rauce fac¬
te sunt fauces mee. Laborabat ergo xp̃s clamans
quando non audiebatur aꝑfidis rauce facte sunt
fauces eius quia dicta eius nequaquam saculegꝰ
populus audiebat. Mentum dictum quod inde mã¬
dibule oriantur uel ꝙ ibi iungantur. In mento
enim ubi barba maxime protenditur. ostendit ad¬
ẽe debere mansuetudinem uere doctrine. nec aliqud
ibi cõmisceri fraudis et malicie. Hinc ẽ quõd ioab.
amase mentum dextera manu tenuit sz sinistra
gladium latenter mittens eius uiscera effudit.
Dextera nanqz mentum tenere est quasi ex beni¬

Expanded text:
sit faucibus meis . Nam cum omnis gustus sapiat sit faucibus meis . Nam cum omnis gustus sapiat in palato, considerandum hic, quare dixit, faucibus meis? Fauces enim sunt gutturis nostri via, ubi jam deglutita dulcedo nulla sentitur. Sed quod de eloquio Domini erat absolute dicturus mirabiliter illam partem posuit, ut cito ad cordis nostri penetrabilia perveniret. Rursum scriptum est: Laboravi clamans: raucae factae sunt fauces meae . Laborabat ergo Christus clamans, quando non audiebatur a perfidis; raucae factae sunt fauces ejus, quia dicta ejus nequaquam sacrilegus populus audiebat. Mentum dictum, quod inde mandibulae oriantur: vel quod ibi jungantur. In mento enim ubi barba maxime protenditur, ostendit adesse debere mansuetudinem verae doctrinae, nec aliquid ibi commisceri fraudis et malitiae. Hinc enim, quod Joab Amasae mentum dextra manu tenuit, sed sinistra gladium latenter mittens ejus viscera effudit: . Dextera namque mentum tenere est quasi ex beni
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m sicut celum ẽ positum. et inde palatum apolo
ꝑ deriuationem. Sed et greci similiter appellant. eo
quod pro sui concauitate celi similitudinem habeat.
dicut palatum suꝑ linguam extat. et sub eo uerba
formantur sic nr̃a locutio. celesti sapientie et spuita¬
li doctrine subiungere se debet ut utilem doctrinam et
proficuam auditoribus sus proferre possit. Fauces
spiitus fertur. seu ꝙ artis ⁊ angustis meatibz sp̃m
uitalem teneant. Unde uocis sonos emittũt et som
unomodo sonarent. insi lingue motus. distantias
uocis efficeret. Fauces iudicium intellectus significa¬
re ualent. ut est illud. ubi sunt fauces mee nonne
sapientiam meditantur. Item fauces mandatorum
dei custodiam significant quia sicut ꝑ sonos fauciũ
uerba proferre debet sic doctor catholicus ꝑ mandatorũ
dei custodiam predicacoĩs sue profectum ostendere de¬
bet. Hinc et in psalmo scriptum ẽ. lingua mea ad he¬

Expanded text:
nostrum, sicut coelum est positum; et inde palatum a polo nostrum, sicut coelum est positum; et inde palatum a polo per derivationem. Sed et Graeci similiter appellant, eo quod pro sui concavitate coeli similitudinem habeat. Sicut palatum super linguam exstat, et sub eo verba formantur; sic nostra locutio coelesti sapientiae et spiritali doctrinae subjungere se debet, ut utilem doctrinam et proficuam auditoribus suis proferre possit. Fauces spiritus, fertur, seu quod arctis et angustis meatibus spiritum vitalem teneant. Unde vocis sonos emittunt, qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. Fauces judicium intellectus significare valent, ut est illud: Ubi sunt fauces meae? nonne sapientiam meditantur? Item fauces mandatorum Dei custodiam significant: quia sicut homo per sonos faucium verba proferre debet, sic doctor Catholicus per mandatorum Dei custodiam, praedicationis suae profectum ostendere debet. Hinc in Psalmo scriptum est: Lingua mea adhae
Abbreviated transcription (Latin):
pientium dissemiabunt scienciã lingua prauorũ
ꝑibit. Dentes greci odontes uocant et inde in latinum
trahere nomen uidentur. Significant dentes aliquãdo
doctores ecclie ut ẽ illud nncantico canticorum. Dẽtes
tui sicut greges tonsarum. In dentibus uero perfec¬
tiores quiqz et ad regendam ecclĩam dei aptiores desi-¬
gnantur. Illi enim cõminuunt sententias sacrarum
scripturarum. et in pastum redigunt fidelium aĩaꝵ.
Item in psalmo propheta ad domnium dicit. Dentes
peccatorum contriuisti id ẽ detrahentium uerba mor¬
datia qui potestati diuine nefandis dogmatibus ob¬
loquuntur. Dentes enm dicti sunt ademendo ⁊ ideo
pulcre minis lingue de trahencium dentes uocantur
quia sicut. illi ciborum partes demunt. ita et isti
ones homnium adhibita detractione corrodu
Dentes intellectus sue locutio bona uel mala. ut in
exodo. Oculum pro oculo dentem pro dente. Palatum

Expanded text:
sapientium disseminabunt sapieniam, lingua pravorum sapientium disseminabunt sapieniam, lingua pravorum peribit . Dentes Graeci odontes vocant et inde in latinum trahere nomen videntur. Significant dentes aliquando doctores Ecclesiae, ut est illud in Cantico canticorum: Dentes tui sicut greges tonsarum . In dentibus vero perfectiores quique, et ad regendam Ecclesiam Dei aptiores designantur. Illi enim comminuunt sententias sacrarum Scripturarum, et in pastum redigunt fidelium animarum. Item in Psalmo Propheta ad Dominum dicit: Dentes peccatorum contrivisti , id est, detrahentium verba mordacia, qui potestati divinae nefandis dogmatibus obloquuntur. Dentes enim dicti sunt a demendo: et ideo pulchre nimis linguae detrahentium dentes vocantur: quia sicut illi ciborum partes demunt, ita et isti opiniones hominum adhibita detractione corrodunt. Dentes intellectus sive locutio bona vel mala, ut in Exodo: Oculum pro oculo, dentem pro dente . Palatum
Abbreviated transcription (Latin):
quia dominia sanguus quo redempta ẽ precium
predicare non cessat ecclĩa uel quia predicacõ sc̃a
caritatis ardore flaminescit. Item sponso de spõsa
dicit. labia illius lilia distillantia mirrã p̾mã.
a illius uerba sunt doctrine. lilia quia clar¬
tatem celestis regni promittunt. distillancia mir¬
ram primam quia ꝑ contemptum uoluptatum p̾¬
sentium ad hanc perueniendum ẽẽ predicant. Lin¬
gue aligando cibo putat uarro nomen impositũ
ꝙ ꝑticulatos sonos uerborum ligat. Sicut e
plectrum cordis ita lingua illiditur dentib ⁊ uoca¬
lem sonum efficit. Sic ⁊ lingua eoc eloquiũ for¬
mat. pro loquela ponitur. Unde dicuntur genera
linguarum. quia diuersi sunt somi uerborum. Lo¬
quebantur enim uarus lingus apłĩ magnalia
dei. quia ꝑspiritussancti gratiam acceperũt loqͥ
posse omnibus linguis laudem dei. Item lingua
ctrma recta uel praua ut ĩsalemone. Labio

Expanded text:
quia Domini sanguinis, quo redempta est, pretium quia Domini sanguinis, quo redempta est, pretium praedicare non cessat Ecclesia, vel quia praedicatio sancta charitatis ardore flammescit. Item Sponsus de sponsa dicit: Labia illius lilia distillantia myrrham primam . Labia illius, verba sunt doctrinae; lilia, quia claritatem regni coelestis promittunt: distillantia myrrham primam: quia per contemptun voluntatum praesentium ad hanc perveniendum esse praedicant. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum: alii, quod particulatos sonos verborum ligat. Sicut enim plectrum chordis, ita lingua illiditur dentibus et vocalem sonum efficit. Sic et lingua, eo quod eloquium format, pro loquela ponitur. Unde dicuntur genera linguarum: quia diversi sunt soni verborum. Loquebantur enim variis linguis apostoli magnalia Dei quia Spiritus sancti gratiam acceperunt loqui posse omnibus linguis laudem Dei. Item lingua doctrina recta vel prava, ut in Salomone: Labia
Abbreviated transcription (Latin):
lipsi. Et in ore ipõrum hoc ẽ ĩ uerbis eorum nõ ẽ audi¬
tum mendatium. Et in psalmo. Os meum loquetur
sapienciam et meditacio cordis mei prudentiã. Sapiẽ¬
cia pertinet ad res diuinas edocendas prudẽcia adres
probabiles instituendas. Sic omnis sermo diuimis
duabus hus uirtutibus indicatur. Labia alambẽdo
nominata. Quod autem superius est labim dicineꝰ
quod inferius eoꝙ grossius sit labrum. Alu uirorũ
labra mulierum labia dicunt. Labia aliquando pre
occulto uerbo. aliquando pro manifesto ponuntur
Pro occulto ut ẽ illud salemonis. Labia iusti consi¬
derant placta et os impiorum peruersa. Pro mani-¬
festo autem ut est illud in psalmo. Labia mea lau¬
dabunt te. Item in cantico canticorum sponsus ad
sponsam dicit. Sicut uitta coccinea labia tua et
eloq̃uium tuum dulce. Uitta coccinea doctrina u̾ita¬
tis intelligitur. Labia sponse cocco iassimlantur.

Expanded text:
lypsi: Et in ore ipsorum, hoc est, in verbis eorum, non est audilypsi: Et in ore ipsorum, hoc est, in verbis eorum, non est auditum mendacium . Et in psalmo: Os meum loquetur sapientiam, et meditatio cordis mei prudentiam . Sapientia pertinet ad tres divinas edo endas, prudentia ad res probabiles instituendas. Sic omnis sermo divinus duabus his virtutibus indicatur. Labia a lambendo nominata. Quod autem superius est, labium dicimus: quod inferius, eo quod grossius sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. Labia aliquando pro occulto verbo, aliquando pro manifesto ponuntur. Pro occulto, ut est illud Salomonis: Labia justi considerant placita, et os impiorum perversa . Pro manifesto autem, ut est illud in Psalmo: Labia mea laudabunt te . Item in Cantico canticorum Sponsus ad Sponsam dicit: Sicut vitta coccinea, labia tua: et eloquium tuum dulce . Vitta coccinea doctrina veritatis intelligitur. Labia sponsae cocco assimilantur,
Abbreviated transcription (Latin):
te humana allata ẽ propheta. sz spiritusancto actac¬
ti locuti sunt sancti homies dei. Aliquando inter-¬
nam cogitacõe homines ostendit ut ẽ illuõ. Os us¬
ti meditabitur sapientiam. Non emm dicit medita¬
tur sed meditabitur de futuro. Os hic cogitacionem
debemus accipere. quia de lingua sequitur quid lo¬
catur ¶Meditabitur ergo sapientiam non scaptura¬
rum lectione. sed cordis purissima uisione. Ibi emm
non literis sapiencia colligitur. sed celesti largitate
melaborata prestatur. Dimiliter os incontrariam
partem pomitur ubi ad peccatorem dicitur. os tuum
abundauit nequiaia et lingua tua concimiauit
dolum. Os pro dolosa cogitacione positum ẽ. lingua
falsa laudatione. uel consilio maligno. Os loci
bona uel mala ut in euangelio. Ex uerbis tiuus iusti¬
ficaberis et ex uerbis tius condempnaberis. Aliquã¬
do uero hos ponitur pro ip̃is uerbis ut ẽ illud ĩapoca¬

Expanded text:
te humana allata est prophetia: sed Spiritu sancto attacte humana allata est prophetia: sed Spiritu sancto attacti locuti sunt sancti homines Dei . Aliquando internam cogitationem hominis ostendit, ut est illud: Os justi meditabitur sapientiam . Non enim dicit, meditatur, sed meditabitur, de futuro. Os hic cogitationem debemus accipere: quia de lingua sequitur, quid loquatur. Meditabitur ergo sapientiam, non Scripturarum lectione, sed cordis purissima visione. Ibi enim non litteris sapientia colligitur, sed coelesti largitate inelaborata praestatur. Similiter os in contrariam partem ponitur, ubi ad peccatorem dicitur: Os tuum abundavit nequitia, et lingua tua concinnavit dolum . Os pro dolosa cogitatione positum est, et lingua pro falsa laudatione, vel consilio maligno. Os locutio bona vel mala, ut in Evangelio: Ex verbis tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis . Aliquando vero os ponitur pro ipsis verbis, ut est illud in Apoca
Abbreviated transcription (Latin):
uehemoth ait. In sudibus ꝑforabis nares eus.
ceuid ꝑ sudes nisi acuta consilia sanctorum. que
huius uehemoth nares ꝑforant. dum sagacissĩas
eus in sidias et iugilando circunispiciũt ⁊ superã¬
do transfigunt. Diue ip̃ius uerba domini sudes
sunt aiubus uehemoth nares pforantur. Qui
cens. Si filius dei es die ut lapides isti panes fianta
dẽd dum cidomino audiuit hec. et hec sentenciarum er
acuminibus in dagatio antiqui hostis perculst entusts
dictum quod ꝑ ip̃m quasi ꝑ ostium et cibos intromit¬
timus et sputum foras proicimus uel quia unde in¬
grediuntur cibi inde egrediuntur sermones. Os aliqͣr
nobis suam patrisq annunaat uoluntatem. aliquã¬
do spurtum sanctum ut est illud. Os domini locictum
est. Loquitur utiqz ip̃e qui loqui facit. Ilam quãuis
alieno iministerio sermo de promatur. spiritus sanctus
tamen loquitur cuius precepta uulgantur sicut di¬
cit beatus aplus petrus. Non enim unquam uolũta¬

Expanded text:
Behemoth ait: In sudibus perforabis nares ejus. Behemoth ait: In sudibus perforabis nares ejus. Quid per sudes, nisi acuta consilia sanctorum, quae hujus Behemoth nares perforant, dum sagacissimas ejus insidias et vigilando circumspiciunt et superando transfigunt? Sive ipsius verba Domini sudes sunt, quibus Behemoth nares perforantur? Quilius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Sed a Domino audivit haec . . . et his sententiarum ejus acuminibus indagatio antiqui hostis perculsa est. Os dictum, quod per ipsum, quasi per ostium, et cibos intromittimus, et sputum foras projicimus: vel quia unde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Os aliquannobis suam patrisque annuntiat voluntatem, aliquando Spiritum sanctum, ut est illud: Os Domini locutum est . Loquitur utique ipse, qui loqui facit. Nam quamvis alieno ministerio sermo depromatur, Spiritus sanctus tamen loquitur, cujus praecepta vulgantur, sicut dicit beatus apostolus Petrus: Non enim unquam volunta
Abbreviated transcription (Latin):
nequissime cogitacionis surgit ꝑ quam uidentium
tuli tenebrescant. In naubz quoqz prescientia
gnatur sicut ꝑ prophetam dicitur. Quiescite ab ho¬
mine cuius spiritus est in naribus eius quia excel¬
sus reputatus est ip̃e. Redemptoris ergo nr̃i spiritꝰ
ẽẽ in narib eius dicitur. ut uidelicet scientia illius
esse in presciencia designetur. Per nares aliquando¬
tiqui hostis. Nam in cantico canticorum sponsus
ad sponsam dicit. Nasus tuus sicut turas libam
In naso uerbi dei dispensatores causa discretiom
designatur turuis quia emmentissimum locum
tenent in ecclĩa. Item in naribus spiraculum fi
dei bonarumq uirtutum exprimitur ut ẽ illud ĩ
iob. Spiritus diuinus in narib meis. Item in
malam partem narium trahitur significacõ ubi
dommus de leuiathan ad iob locutus ait. De na¬
ribus eius procedit fumus id ẽ dyaboli quia de
miraculorum in sidus ad momentum etiam c¬
ginosa dubietas generatur. Hine rursum

Expanded text:
nequissimae cogitationis surgit, per quam videntium nequissimae cogitationis surgit, per quam videntium oculi tenebrescant. In naribus quoque praescientia designatur, sicut per Prophetam dicitur: Quiescite ab homine, cujus spiritus est in naribus ejus: quia excelsus reputatus est ipse . Redemptoris ergo nostri spiritus esse in naribus ejus dicitur: ut videlicet scientia illius esse in praescientia designetur. Per nares aliquantiqui hostis. Nam in Cantico canticorum Sponsus ad Sponsam dicit: Nasus tuus sicut turris Libani . in naso verbi Dei dispensatores, causa discretionis, designantur. Turris, quia eminentissimum locum tenent in Eccldei bonarumque virtutum exprimitur, ut est illud in Job: Spiritus divinus in naribus meis . Item in malam partem narium trahitur significatio, ubi Dominus de Leviathan ad Job locutus ait: De naribus ejus procedit fumus , id est, diaboli: quia de miraculorum insidiis ad momentum etiam caliginosa dubietas generatur. Hinc rursum de
Abbreviated transcription (Latin):
ligeretur effectus. Quicquid enm uel auris audit
uel oculus uidet uel manus palpat. uel que palatus
gustat. uel nasus odoratur deo sola contemplacõnis
uirtute notissima sunt. Nares id circo nominantur
quia ꝑ eas uel odor uel spiritus manare nõ desmnit.
siue quia nos odore admonent ut norimus aliquid̃
ac sciamus. Unde hec contra inscu ac rudes ignari
dicuntur. Plfecisse .n. scisse ueteres dicebant. In odo¬
ratu enim discrecio bomi ac mali designatur. In scrip¬
tura uero sacra uocabulo narium aliquando fatuita
aliquando antiqui hostis instigatio. aliquando uero
prescientia solet intelligi. Naribus nanq fatiitas
designatur scientie ut surerius salemone attestante
in sidie atriz instigatio antiqui hostis accipitur quod
in libro ioh de illo dommus attestatur dicens. De na¬
ribus eius procedit fumus ac si dicct. De peruersa
instigatione illius in humanis cordibus caligo

Expanded text:
intelligeretur effectus. Quidquid enim vel auris audit, intelligeretur effectus. Quidquid enim vel auris audit, vel oculus videt, vel manus palpat, vel quae palatus gustat, vel nasus odoratur, Deo sola contemplationis virtute notissima sunt. Nares idcirco nominantur, quia per eas vel odor, vel spiritus manare non desinit: sive quia nos odore admonent, ut norimus aliquid, ac sciamus. Unde contra inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim scisse veteres dicebant. In odoratu enim discretio boni ac mali designatur. In Scriptura vero sacra vocabulo narium aliquando fatuitas, aliquando antiqui hostis instigatio, aliquando vero praescientia solet intelligi. Naribus namque fatuitas designatur scientiae, ut superius Salomone attestanteinsidiae atque instigatio antiqui hostis accipitur, quod in libro Job de illo Dominus attestatur, dicens: De naribus ejus procedit fumus ; ac si dicat: De perversa investigatione illius in humanis cordibus caligo
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenti dommi saluatoris significatur ecclesia
quia usqz ad extremitates eius descendit spuitussãctꝰ
quando baptizatus usqz in finem seculi mĩe sue digna¬
cionem sanctificat. Auribus inditum nomen a bocibus
ab auditu ꝑ inmutacionem littere aures quasi au¬
des nuncupate funt. Uoy enim repercussa ꝑ amfrait
eorum sonum facit quo sensum excipiant audiendr.
Per aures emm ut iam dixmus mistice auditus in¬
ternus amme significatur siue obediencia in p̾ceptis
dei seu auditus fidei uel intellectus. Unde scriptũ ẽ.
Qui habet aures audiendi audiat. hoc ẽ corde intel¬
ligat. Et iterum in malam partem. aures eorum
aggraua ne forte audiant. Regamus eciam deum
exaudire preces n̾ras. Unde et illud psalmiste. Exau¬
di domine iusticiam meam intende deprecacoĩ mee.
hoc ẽ clementi preces nr̃as suscipe affectu. Nam intẽ¬
dere oculorum est preces admittere aurium. Sed ideo
sta uerba sociata sunt ut ambarum rerũ uni

Expanded text:
vestimenti Domini Salvatoris significatur Ecclesia, vestimenti Domini Salvatoris significatur Ecclesia, quia usque ad extremitates ejus descendit Spiritus sanctus, quando baptizatos usque in finem saeculi miserion mulierum. Aurium inditum nomen a vocibus ab auditu; per inmutationem enim litterae aures quasi audes nuncupatae sunt. Vox eorum sonum facit, quo sensum excipiant audiendi. Per aures enim ut jam diximus mystice auditus internus animae significatur, sive obedientia in praeceptis Dei, seu auditus fidei vel intellectus. Unde scriptum est : Qui habet aures audiendi, audiat, hoc est corde intelligat. Et iterum in malam partem: Aures eorum aggrava, ne forte audiant . Rogamus etiam Deum exaudire preces nostras. Unde est illud Psalmistae: Exaudi, Domine, justitiam meam, intende deprecationi meae ; hoc est, clementi preces nostras suscipe affectu. Nam intendere oculorum est, preces admittere aurium. Sed ideo ista verba sociata sunt, ut ambarum rerum unus
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ut corporis uita procuretur. Ipãs ergo maxil¬
las ꝑ figuram allegoricam dicit in obedientibus
debere constringit iõ ẽ copias uictuales partius dari
ut ieiuniorum neccessitate conclusi creatoris subdãt᷑¬
imperio. Barbam ueteres uocauerunt quod uirorum
non mulierum. Barba autem significat apl
pice quod descendit in barbam barbam aaron. quod
descendit in oram uestimenti euis. barbam siquidem
bene dicimus aplõs quomam hec robustissime iuri¬
litatis indicium ẽ. et fixa sub suo capite id ẽ xp̃o per¬
seuerat. Multus enm passiomibus diuino iminere
superatis apłĩ iuros se constantissimos per dei gr̃am
bauerunt. seuantes etiam regulas quas a
acceperunt. sub suo se mansisse capite monstrauert.
ded ne hanc barbam auuscunqz hominis fortassis
aduerteres addidit aaron qui xp̃i speciem preferens
iam ip̃m in sacerdotio suo sub quadam imagine ges¬
tabat. Quod descendit in oram uestimenti eius. Dra

Expanded text:
ditur, ut corporis vita procuretur. Ipsas ergo maxilditur, ut corporis vita procuretur. Ipsas ergo maxillas per figuram allegoricam dicit inobedientibus debere constringi, id est copias victuales parcius dari, ut jejuniorum necessitate conclusi, Creatoris subdantimperio. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierum. Barba autem significat apospite, quod descendit in barbam Aaron, quod descendit in oram vestimenti ejus . Barbam siquidem bene dicimus apostolos: quoniam haec robustissimae virilitatis indicium est, et fixa sub suo capite, id est, Christo, perseverat. Multis enim passionibus divino munere superatis, apostoli viros se constantissimos per Dei gratiam probaverunt: servantes etiam regulas, quas a Domino acceperunt, sub suo mansisse capite monstraverunt. Sed ne hanc barbam cujuscunque hominis fortassis adverteres, addidit Aaron, qui Christi speciem proferens, jam ipsum in sacerdotio suo sub quadam imagine gestabat. Quod descendit in oram vestimenti ejus. Ora