comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tỹris. Quo nolente impia uerba ꝓferre ad iussionẽ pa¬
ganoꝵ om̃e corpus eus fustib colliserunt. uultũ ꝙ ⁊
ocłos acutis calamis terebrantes extra urbem cũ cruiciati¬
b expuleiũt ibi q sp̃m qui in eo suꝑ erat lapidib eiece¬
martyris. Qui cum ita podagra constrictus eẽt ut nec¬
incedere nec stare posset: una cum cuno ministro suo in
sella iudici offertur. Qui camelis ĩpositi ꝑ totam urbem
tem horribilit tracti nouissime gladio cesi sunt stom

Expanded text:
tyris, quo nolente impia verba proferre ad jussionem paganorum, omne corpus ejus fustibus coliiserunt; vultumque et oculos acutis calamis terebrantes, extra urbem cum cruciatibus expulerunt, ibique spiritum, qui in eo superat, lapidibus ejecemartyrum incedere, neque stare posset, una cum Euno ministro suo, in sella judici offertur; qui camelis impositi jubentur per ttem horribiliter tracti, novissime gladio caesi, m
Abbreviated transcription (Latin):
tẏrum. utriusq sexus ⁊ etatis. Quoꝵ alii post uerb d
ũsi q generis horribiles cruciatus flãmis traditi suit:
alii in mare precipitati: non nulli ⁊̃ capite cesi: psinĩ
edia consumpti. ceteri patibulis affixi. Quidam ⁊ qppite
deorsum presso: ⁊ ꝑdib insublime sublatis: marci enoi
cia fidei catholice primum nodosis fustib cesi ⁊ us
ad ossa laniati. cum multo tempore talia paterentus.
seqñti die semper incolumes reddebantur. Nonuissime ĩ
exilis relega cione uinstis pedib post terga curentium
quadrigarũ inter spinosa siluaꝵ loca partter iussist
inf̾ire. Passa est ⁊̃ maxima uirgo cum eis. Item.

Expanded text:
 utriusque sexus atque aetatis; quorum alii post verbera et diversi generis horribiles cruciatus, flammis traditi sunt, alii in mare praecipitati, nonnulli etiam capite caesi, plurimi inedia consumpti, alii patibulis affixi, quidam etiam capite deorsum presso, et pedibus in sublime sublatis, beatissimamtia fidei catholicae, primum nodosis fustibus caesi, et usque ad ossa laniati, cum multo tempore talia paterentur, sequenti die semper incolumes reddebantur; novissime in exilii relegatione, vinctis pedibus post terga currentium quadrigarum, inter spinosa loca silvarum, pariter jussi sunt interire. Passa est etiam Maxima virgo cum eis. In
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificare contempnẽs: cũ eẽt in lupanar traotts. Qu¬
ꝑente quidam ex fratrib nõie didimus eam maes des
fauore erpuit. ac postea cũ eadem ꝑcussus ac coronat:¬
Que nimiũ torta. ⁊ uariis afflicta cruciatib ab uno hob
otrib dieb suspensa. ⁊ in carcerem biennio de trusiu an
dem in confessione dñi fãmis exusta est .xlii. de edm¬

Expanded text:
sacrificare contemnens, cum esset in lupanar tradita, repente quidam ex fratribus, nomine Didimus, miro Dei favore, illam eripuit, ac postea cum eadem percussus, etquae nimium torta et variis afflicta cruciatibus, ab uno brachio tribus diebus suspensa et in carcerem biennio detrusa, ad ultimum in confessione Domini flammis exusta est. In
Abbreviated transcription (Latin):
decimo libro  Aucifer aũ cũ exoraretur ab ⁊ eusebio qr
utꝰq in ꝑtib uicinis egẏpti fuerat relegatꝰ: ut ad uidẽ¬
dum athanasiũ alexandriam ꝑgerent cõmuni q tractu¬
cernerent p̾senciã sui abnegans legatũ ꝓ se dẏaconũ.
suũ mittit. atq ip̃e intento animo anthiochiam ꝑgit.¬
ea cusebius alexandriam ibiq confessoꝵ concilio congre¬
gato panci mimo sed fide integri ⁊ meritis. multi dec̃¬
tnitate aut creat̃ aut inferꝰ posteruis ue diceretur.

Expanded text:
 habeo. Lucifer autem cum exoraretur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam pergerent, communique tractcernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaconum suum mittit, atque ipse intento animo Antiochiam pergitea Eusebius Alexandriam, ibique confessorum concilio congregato pauci numero, sed fide integri et meritis multiTrinitate, aut creatum, aut inferius, posteriusve diceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ita duo isti uiri uełt magnificata q̃dam mũdi lumĩ
illiricũ. ytaliam. gallias q suo splendore radiarũt: it
om̃s eciam de absconditis angulis ⁊ abstrictis heretiae
tenebre fugarenturꝰ.
irꝰ .xxx. de impiis legibꝰ iuliani ⁊ ꝑse

Expanded text:
Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abstrusis haereticorum tenebrae fugarentur. CAPUT XXXII. De persecutioniIta duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina,
Abbreviated transcription (Latin):
tres ẽẽ subsistencias confitendas. De incarnatõne qui¬
Eusebiꝰ aũt cum redisset anthiochĩa ⁊ inuenisset ibi
a lucifero ordinatũ ep̃m: contra pollicitatõnem suam
pudore simł ⁊ indignatõne compulsus abcessit neuita
constͥngebat᷑ legati sui uinculo qui in concilis ip̃iꝰ aust¬
toritate sb̾scͥpserat. Elegit q ut legato suo recc to eii
cet̾os sentẽciam disꝑem. sed sͥ placitam custodiret. In
regressus ad sardini ꝑtes: siue qr cita morte p̾uentis
tempus siũe mutande non hũit. Et enum temere apꝰ¬
ta: corrigi spacio solent. Siue hoc animo ĩmobilit̾ te
liam medici ꝑit̾ ⁊ sacerdotis fungebat᷑ officio singi¬
lasqͣq eccãs ab iurata infidelitate. ad sanitatẽ reti
fidei reuocabat. maxime q hylariũ iam de exilio r¬
gressum ⁊ in ytalia positum. ħ eadem erga ĩstaum̃¬
das eccãs fidem q patrũ reꝑandam reꝑit moliente.
eruditꝰ. ⁊ ad ꝑsuadendum cõmodissimus: rem diligen

Expanded text:
s ac subsistentiis confitentur. Sed de incarnatione Eusebius cum redisset Antiochiam, et invenisset ibi a Lucifero contra pollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul et indignatione compulsus abscessit, neutri constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 25liam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium, quem gressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit molientem.eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligent
Abbreviated transcription (Latin):
magis qͣm diuicias posside o detestabilis cecitas mentiũ
⁊ cupiditatis insane ꝓ funda caligo Tum exhoñare se
possit ⁊ releuare pondib ꝑgit magis fortunis augentib
incubare ⁊ penalib cumulis ꝑtinacit̃ adher̾e. Nulla incli¬
⁊pecuniam suam dicũt. qͣm uelunt alienam domi oc̃m
sollicito labore custodiunt. Ex qua ñ amicis ñ lib̾is qͥcꝙͣ
las ⁊ opes largas stabili firmitate securos. qͦs regalis
aule splendore fulgentes armoꝵ excubantiũ tutela cir¬
cũstat. Maior illis qͣm cet̾is metꝰ est. tam eiũ timere
cogunt᷑ qͣm timent᷑. Exigit enim pęas: parit̃ depoten¬
solida ⁊ firma securitas: si quis ab hiis inquietantio se¬
cili turbinib extͣtus salutaris portꝰ statõne fungatur.
Ad celum oculos tollat a t̾cis: ⁊ ad dei munꝰ admessus ao
deo suo mente iam ꝑximꝰ quicqͥd apd̾ cet̃os in reb huma¬
nis sublime ad mognũ uidet᷑: intͣ suam conscĩam iacere

Expanded text:
ere diuitias , adque — o detestabilis caecitas mentium et cupiditatis insanae profunda caligo! – cum exonerare se possit et leuare ponderibus, pergit magis fortunis angentibus incubare, pergit poenalibus cumulis pertinaciter adhaerere. nulla in cli, et pecuniam suam dicunt, quam uelut alienam domi clausam sollicito labore custodiunt, ex qua non amicis, non liberis quicquam, laa et opes largas stabili firmitate securos, quos regalis aulae splendore fulgentes armorum excubantium tutela circumstat? maior illis quam ceteris metus est. tam ille timere cogitur quam timetur. exigit poenas pariter de potensolida et firma securitas, si qui ab his inquietantis saeculi turbinibus extractus. salutaris portus statione fundetur: ad caelum oculos tollit a terris et ad Domini munus admissus ac Deo suo mente iam proximus, quidquid apud ceteros in rebus humanis sublime ac magnum uidetur, intra suam iacere
Abbreviated transcription (Latin):
Manat iugit᷑: exub̾at affluent᷑. Sostrũ tm̃ siciat pectꝰ
⁊ pateat qͣntum illuc fidei capacis offerimꝰ. tm̃ gr̃e in¬
undantis haurimꝰ. Paulisꝑ itaq crede subduci in mõtis
ardui u̾ticem celsiorem: ⁊ inde s̾peculare reꝵ infra te ia¬
centiũ facies ⁊ orulis in liũsa porrectis: ip̃e a t̃renis cõtac¬
tib lib̾ fluctuantis mũdi turbines intuere. Iam secłi et
ĩx misereb̾is tui q admonitꝰ ⁊ plus deo gratꝰ. maiore le¬
ticia qd̵ enciseris gratulab̾is. Heu enim ẽẽ iam int̾ ĩno
centes inngiũ crimen est. malos quisqͥs ñ imitat᷑ offen-¬
dit. Consensere iura pec̃cis. ⁊ cepit licttũ eẽ qd̾ publicũ

Expanded text:
manat iugiter, exuberat afluenter: nostrum tantum sitiat pectus et pateat. quantum illuc fidei capacis adferimus, tantum gratiae inundantis haurimus. inde ardui uerticem celsiorem, speculare indererum infra te iacentium facies et oculis in diuersa porrectis ipse a terrenis contactibus liber fluctuantis mundi turbines intuere: iam saeculi et ipse misereberis tuique admonitus et plus in Deum gratus maiore laetitia quod euaseris gratulericentes innoxium crimen est: malos quisquis non imitatur offendit. consensere iura peccatis et coepit licitum esse quod publicum
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiens sñ oꝑib. senex sñ religione. adolescens sĩ
obedĩa. diues sine elemosina. fẽmina sñ pudicitia dĩs
sñ uirtute. xp̃ianꝰ contentiosus: ꝑauꝑ suꝑb. rex iniqus q̃
sticia. Auditores enim dectͥne dc̃a despiciũt: cũ pdiates
sus fu̾it: alt̾ius doctoris medicam̃tũ suis uuln̾ib ꝑui
Quid porro stolilius fieri potest si mens ad ꝑfectons
festinare ñ contendat. qñ totiꝰ corporis habitꝰ senecarte s̃¬
fectus ad int̾itum festinat. dum oculi caligant aures
grauit᷑ aultunt. eapili Nluunt. fncies in palorẽ ie¬
ntur dentes lassi nũo minuũtur cutis arescit flatus

Expanded text:
sapiens sine operibus, senex sine religione, adolescens sine obediencia, diues sine elemosina, femina sine pudicicia, dominus sine uirtute, christianus contenciosus, pauper superbus, rex iniquus, t. Auditores enim doctrine dicta contempnunt, cum predicatoris psus fuerit, alterius doctoris medicamentum suis vulneribus Quid enim stolidius fieri potest, si mens ad perfectionem festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus ad interitum properat? Dum oculi caligant, aures graviter audiunt, capilli fluunt, facies in pallorem mutatur, dentes lapsi numero minuuntur, cutis arescit, flatus
Abbreviated transcription (Latin):
mori ꝯpesleret. M ui młta loca ꝑlustrãs ꝑuenit ad locun
qui tociatꝰ appellatur. ⁊ ibi reꝑit sc̃m pͥscum cum młtis
xp̃ianis psallentem. quos ut xp̃ianos agnouit sc̃m pͥscũ
p̃cet̾is respondẽtem decollari ⁊ in puteũ p̃cipitari p̾cepit
Dũq ceti similit̾ ced̾entur unꝰ eoꝵ caput sci prisci rapiens
dum ꝑ siluam cliffug̾et a subsequentib nõ longe ab anti¬
siodoro decollacus ibidem cum sc̃i prisci capite est sepultꝰ.
Cet̾oꝵ uͦ martỹꝵ corpora xp̃iani furtim tollentes in qͣdam
erant decollati: ip̃e locum consecrans monachoꝵ ibi mona¬
st̃ium construxit. qd̾ usq ad tempora w̾andaloꝵ dura¬
iiͦiͯi. ab urbe milib uidelicet ad castrũ eiusdem scĩ prisei

Expanded text:
ui multa loca perlustrans peruenit ad locum qui Cociacus appellatur et ibi repperit sanctum Priscum cum multis christianis psallentem. Quos ut christianos agnouit, sanctum Priscum pro ceteris respondentem decollari et in puteum precipitari precepit. Dumque ceteri similiter cederentur, unus eorum caput sancti Prisci rapiens, dum per siluam diffugeret, a subsequentibus non longe ab Autissiodoro decollatur et ibidem cum capite sancti Prisci est sepultus. Ceterorum uero martyrum corpora christiani furtim tollentes in quadam fuerant decollati, ipse locum consecrans monachorum ibi monasterium construxit quod usque ad tempora Wandalorum duraab urbe quatuor milibus, uidelicet ad castrum eiusdem sancti Prisci
Abbreviated transcription (Latin):
nib quonam eius sñia inolinaret᷑ expectantib neutium
inquit uͥ mitti placet. qm̃ ałter nichri habet alti nichel
satis est: qque malam licentis imꝑii megistram indlicão
inopiam et auarciam: Sicꝙ ut neuter mittetur obti¬
titiam usꝙ ad extremũ uite cliem ꝑmanere. Int̾dum
enim dimittit᷑ contentõne luxurie uel alt̾ius cõmodi: qd̾
idem adipisci uterq non potest. Pestem uero nussam
in optimis quib ꝙ certamen h̾onoris et głie: ex quo inĩ¬
micitias maximas sepe int̾ amicissimos extitisse uidemꝰ¬
cẽ. qͣm cum criosus nec minꝰ solum qͣm cum solus esset.¬
Tulliꝰ in libro.i. de officiis. Panenius aulitorem et fami¬
liarem suũ affricanum: solitum ait dicere. Ut equos
domitorib tradere solent ut hiis faciliorib possent
itti. sic homines sod̾is reb effercitos sibiꝙ p̾sidentes: tã¬
quam ingirum ratõnis et dectͥne duci oportet. ut ꝑ¬
sprciant uerum humanaꝵ imbecillitatem uacietatem¬

Expanded text:
nibus quonam eius sententia inclinaretur expectantibus, neutrum, inquit, mihi mitti placet, quoniam alter nihil habet, alteri nihil satis est, eque malam imperii magistram iudicas iudicans inopiam et avaritiam. Sicque ut neuter mitteretur obti ad extremum vite diem permanere: interdum enim dirimitur contentione luxurie, vel alterius incommodi, quod idem adipisci uterque non potest. Pestem vero nullam in optimis quibusque certamen honoris et glorie, ex quo inimicitias maximas sepe inter amicissimos extitisse videmesse quam cum otiosus, nec minus solum quam cum solus essetTullius De officiis Panetius auditorem et familiarem suum Aphricanum solitum ait dicere ut equos domitoribus tradi soleant ut his facilioribus possint uti, sic homines secundis rebus effrenatos sibique presidentes, tanquam in girum rationis et doctrine duci oportere, ut perspicerent rerum humanarum imbecillitatem varietatem
Abbreviated transcription (Latin):
excusso consilio que fco aguntur. administrari opotec.
titur. Tullius in lelio. Quid dicam de morib facisstmis¬
scipionis de pretate in matrem. liberalitate in sorores bo¬
nitate in suos iusticia in omnes. Idem u acdem xcipio sole
sent capras ⁊ oues quot quisꝙ haberet dicere posset ami¬
cos qͦt haberet non posset clicere. Item de affricano. xhoii.
nelie grecoꝵ Que tante ut ait uelersus comitatis

Expanded text:
excusso consilio quae ferro aguntur administrari oporterefutura bella delevit? quid dicam de moribus facillimis, de pietate in matrem, liberalitate in sorores, bonitate in suos, iustitia in omnis? nota sunt vobis. sent; capras et ovis quot quisque haberet dicere posse, amicos quot haberet non posse dicere; et in illis eli
Abbreviated transcription (Latin):
Scipio .xxiiii. agens annũ cum multos obsides quos in
urbem carchagine clausos habuerat in suam potestatẽ
redegisset eximie int̾ eos forme uirginem etatis adulte.
iuuenis celebris et uictor post qͣm comꝑit illustri loco iu¬
ter celtỹberos natam. nobłisimo gentis eius indibili despõ
quoꝙ qd̃ pro redemptõne ꝑuelle allatum erat summe docis
adiecit Mua continentia. ac munificentia indibilis obli¬
gatus: celtiberoꝵ animos romanis applicando meritis eiꝰ¬

Expanded text:
Scipio XXIIII annum agens, cum multos obsides, quos in urbe Carthagine pene clausos habuerat habuerant , in suam potestatem redegisset, eximie inter eos forme virginem etatis adulte iuvenis celebs et victor, postquam comperit illustri loco inter Celtiberos natam, nobilissimo gentis eius adolescenti Indibili desponsquoque quod pro redemptione puelle allatum erat, summe dotis adiecit. Qua continentia ac munificentia iuvenis Indibilis obligatus Celtiberorum animos Romanis applicando, meritis ei
Abbreviated transcription (Latin):
in hyspania proconsulare sortitus est. Qui mox ultõem
patris et patrui animo intendens pireneũ tͣnsgressus: pͥ¬
mo impeti carthaginiem nouam capit. Ubi stpenclia
magna. presilia ualida copie auri argentiq magne peno¬
rum habebant᷑. Ibi etiam magonem fiẽm hannibalis cap¬
tum cum cet̾is: romam misit Solinus. Necatis matͥb¬

Expanded text:
in Hispaniam proconsulare sortitus, ultionem praecipue patris et patrui animo intendens, Pyrenaeum transgressus primo impetu Carthaginem Nonam cepit, ubi stipendia maxima, praesidia ualida, copiae auri argeutique magnae Poenorum habebantur; ibi etiam Magonem fratrem Hannibalis captum cum ceteris Romam misit. Laeuinus cons
Abbreviated transcription (Latin):
Panecius. Uitam hominũ qui etatem in meclio rerũ
agunt. ac sibi suisꝙ ẽẽ usui uolunt ad cauenda ꝑien¬
la. ex improuiso assilua et ꝓpe cotidiana. oportet esse
animo prompto semꝑ et intento. ut sunt athletarum
qui pancratii uocantur. Nam sicut illi ad uitandos
ictus cauti et ad faciendos sunt ꝑati: ita animꝰ et mẽs
uiri prudentis adu̾sus uim et petulantias iniuriaꝵ
omni in loco atq tempore prosꝑiciens. debet esse erecta. ar
inimicoꝵ. quaũ brachia et manꝰ ꝓtendens ne qua in re ad¬
uersa et repentina incursis anꝑatis in protectis ꝙ nobis
oriat᷑. Mrosius

Expanded text:
nsis Vitam hominum, qui etatem in medio rerum agunt ac sibi suisque esse usui volunt, ad cavenda pericula ex improviso assidua et prope quotidiana oportet esse animo prompto semper et intento, ut sunt athelarum, qui pancratii vocantur, ut sicut illi ad vitandos ictus cauti et ad faciendos sunt periti, ita animus et mens viri prudentis adversus vim et petulantias iniuriarum omnium, in loco atque tempore prospiciens, debet esse recta, arduinimicorum, quasi brachia et manus protendens, ne qua in re adversa repentina incursio, imparatis improtectisque nobis oriatur. Terentius
Abbreviated transcription (Latin):
Ili ut talis habet etas pauidi negauere primo: deinde
rem gestam ꝑ ordinem pandunt: ⁊ baptizatos a se ẽẽ qͦs¬
dam cathecuminos conifitentur ꝑ athanasiũ qui ludi il
ꝓuerilis ep̃c fuerat simulatꝰ. Tunc ille diligent᷑ inqͥrend
ab his qui baptirati dicebanturꝰ qͥd interrogati fuerint.
cta constare: cossoquitus cum concilio dicoꝵ statuisse tͣts
illis quib integͥs int̾rogatõnib ⁊ responsionibꝰ a qͣ fuernit

Expanded text:
ntatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi negare primo, dein rem gestam per ordinem pandunt et baptizatos a se esse quosdam catecuminos confitentur per Athanasium, qui ludi ilpuerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint us cum concilio clericorum, statuisse traditur illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
item beneloquentli nõ discimus: neq facundie recho¬
rum oratorum q oꝑam damus. cuiꝰ officium est fa¬
ieratis sermonib figmentare mendacia. et inncrentie fidẽ
conferre criminib ac parricicdu rees assignare piissimas.
Qui clum putant se aliene laucdis fructum ꝑ miquã
uicoriam rapuisse nescumt munim̃tum se sue conseien¬
tie ꝑdidisse. Simplex est apud nos eloquentia cõmius¬
ꝙ omnib solum pcrpiens nõ mentiri Pħorum scolas
minime fiequartamꝰ. quoꝵ doctͥna discors nichil stadile

Expanded text:
tem bene loquendi non discimus neque facundiae rhetorum et oratorum damus operam, cuius officium est phaleratis sermonibus figmentare mendacia et innocentiae fidem conferre criminibus ac parricidii reos assignare piissimos. Qui, dum putant se alienae laudis fructum per iniquam victoriam rapuisse, nesciunt munimentum suae conscientiae perdidisse. Simplex apud nos eloquentia communisque omnibus, solum praecipiens non mentiri. Philosophorum scholas minime frequentamus, quorum doctrina disc
Abbreviated transcription (Latin):
uocuas nõ mactamꝰe nec delubra metatlis argenters inctu¬
ciata sundamꝰ nec auro altaria et genin as senend mneru
delicamꝰ. Que si ut nõ habenti deo sargiais pieri dentia
tumelia est. Non suscipit dõ sacras anguine te cultum
ei cum homine est sua ꝙ simailmucline deleguod soliumn
ũbum do est Po munidum eceauit. hac rait at ꝙ alt
om̃ia. hoc cliligimꝰ ex hoc sp̃m trahumꝰ. Si quidem ds̃ ip̃e¬
sp̃c atꝙ mens est. et ideo non t̾renis diuitus: nec largi¬
tate munifica. sed religionis oꝑib et gr̃aꝵ actione pla¬
catur. Qua propter nimium uecordes uos et miserabiles
iudicamꝰ. qui originem ur̃am eẽ celestem nõ suspicitis mag¬
namq cum deo habere cognatõem sed splendorem gen̾is
cuius et contrectatõ uiuentis. horrenda est: et cõtagio¬
est uehementiꝰ audetis deum cesis carnib expiare: et in¬
os sed carnisices tet̾rimos inuocatis: qui uiscera ur̃a
supplicioꝵ diũsitate discerpant. M uos infidelissimos: qͥ¬

Expanded text:
nnocuas non mactamus, nec delubra metallis argenteis incrustata fundamus, nec auro altaria et gemmis splendentia dedicamus. Que si ut non habenti deo largiaris, superiorem ris, contumelia est: non suscipit deus sacra sanguinea, cultum ei cum homine est suaque similitudine delectatur. Nam verbum deus est, hoc mundum creavit, hoc regit atque alit omnia. Hoc spiritus atque mens est et ideo non terrenis divitiis nec largitate magnificatur, sed religionis opibus et gratiarum actione placatur. Quapropter nimium vecordes vos et miserabiles iudicamus, qui originem nostram esse celestem non suspicitis, magnamque cum deo habere cognationem, sed splendorem generiscuius et contrectatio viventis horrenda est et coest vehementius, audetis etiam Deum cesis carnibus expiare, os, sed carnifices teterrimos invocatis, qui viscera vestra suppliciorum diversitate discerpant: necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
bas: esidẽꝙ nocentes. nutͥt ⁊ urtice: ꝓxima se pͥmo¬
pe rosa est. Utile ꝓpositũ est seuas extinguere flam exir¬
mas: nec seruũ uiciis pectus hr̃e tuũ. Dum licet ⁊ modi.¬
ci tangũt p̃cordia motꝰ. si sapis in pͥmo limite siste pedem¬
getes qd̾ fuit herba facit. Que p̾bet latas arbor spacian¬
tib umbras. quo poĩta est pͥmũ tpr̃e uirga fuit. Tũc po¬
t̾at mansb sũmo tellure reuelli. mĩc stat inĩmensũ. ui¬
rib acta suis. Princrpiis obsta: sero medicina ꝑatur. cũ
mala ꝑ longas: cõualuere moras. Sed ꝓpera nec te uẽtu¬
ras differ in horas: qui nõ est hodie cras minꝰ aptꝰ eritc¬

Expanded text:
bas eademque nocentes Nutrit et urtice proxima sepe rosa est. Utile propositum est sevas extinguere flammas: Nec servum vitiis pectus habere tuum. Dum licet et modici tangunt precordia motus: Si sapis in primo limine siste pedegetes quod fuit herba facit. Que prebet latas arbor spatiantibus umbras: Quo posita est primum tempore virga fuit. Tunc poterat manibus summa tellure revelli: Nunc stat in immensum viribus aucta suis. Principiis obstmala per longas convaluere moras. Sed propera, nec te venturas differ in horas; Qui non est hodie, cras minus aptus erit
Abbreviated transcription (Latin):
umꝑe liuor edax. frigore soles: sole uiuant u¬
bre. grata fit unda siti. Et que nõ ꝓsunt siuari¬
la młta inuant. ꝑua necat morsu spaciosum imꝑi m¬
rum: a cane ñ magno sepe tenetur aper. Collige de mu¬
tis: gͣndis aceruus erit. Quo tua ñ possũt: offencli p¬
tora fc̃o: forsitan hoc: alio iulice crimĩ exit. Grancdia ꝑ

Expanded text:
moris Frigore soles, Sole iuvant umbre, grata fit unda siti, Et que non prosunt singula, multa iuvant. taurum. A cane non magno sepe tenetur aper. Collige, de multis grandis acervus erit. Quo tua non possunt offendi pectora facto: Forsitan hoc alio iudice crimen erit. Grandia per
Abbreviated transcription (Latin):
dampna tulisse more. Dum furor incursu est: currenti
cede furori: difficiles additꝰ impetꝰ om̃is ht̃ Stultꝰ ab o¬
blico qui cum disced̾e possit. pnͣgnat in adusas: ire na¬
tator aquas Impaciẽs aĩmꝰ nͨ adhuc tractabłis arte: respu¬
it atꝙ odio uerba mouentis ht̃. Agrediar meliꝰ tũc cũ
sua uuln̾a tangi: iam sinet ⁊ ueris uocib aptus erit Qͥs
mĩẽm nͥ m̃tis mops in fun̾e nati flere uetat. Non hoc
dicina ualet. data tpr̃e ꝑsunt: et data nõ aꝑto. tpra ui¬
na nocent. Ocia si tollas. ꝑiere cupidinis arcus uł artes¬
contẽpte q iacent ⁊ sine luce fates. Quam platamis
riuo gaudet qͣm ppłs unda ⁊ qͣm limosa canna palustͥs
tur amauit. Sepe bibr succos: qͣmuii inuitꝰ amaos e¬
ger. Et fateor medicus: turpit᷑ eg̾ eram dt corpꝰ uecli¬
mas: ferrũ pacieris ⁊ ignes. Etq aĩo ualeas qͥeqm to¬
lare negabis. dt ualens multa dolenda feres. Et mala
UI

Expanded text:
nsilio: Dum furor in cursu est, currenti cede furori, Difficiles aditus impetus omnis habet; Stultus, ab obliquo qui cum discedere possit, Pugnat in aduersas ire natator aquas. Impatiens animus sic adhuc tractabilis arte Respuit, atque odio uerba monentis habet Aggrediar melius tunc cum sua uulnera tangi Iam sinet et ueris uocibus aptus erit Quis matrem nisi mentis inops in funere nati Flere uetet? Non hoc dicina ualet, data tempore prosunt Et data non apto tempore uiali. Otia si tollas, periere Cupidinis arcus, Contemptaeque iacent et sine luce faces. Quam platanus vino gaudet, quam populus unda, Et quam limosa canna palustris dia amoris Sepe bibi succos, quamvis invitus amaros eger Et fateor medicus turpiter eger eram. Ut corpus redimas ferrum patieris et ignes, Utque animo valeas, quicquam tolerare negabis? Ut valeas animo multa dolenda feras. Ovidius us
Abbreviated transcription (Latin):
Ierupit uene peioris in euũ: omne nepbas. Fug̾e pudn
rumq fidesq in quoꝵ subire locum fraudesq doliq inshn¬
ꝙ ⁊ ins ⁊ amor sceleratꝰ hñdi. Effocliunt᷑ oꝑes uritaĩt
maloꝵ. Iamq nocens ferrũ ferroq nocenciꝰ aur̃ ꝓcedit q¬
aimos uł honores Uita iacet pietas qua t̾ra parit f̾u
nat ermnis. In facinꝰ uirasse putes. Qnͣtũ noxe. tam ur
regia celi. ardeat ⁊ mũdi moles oꝑosa laboret. Qppi
temꝑtem sũpsere humorꝙ calorꝙ concipiũt. ⁊ ab
oriunt᷑ cũcta cluob. Cũq sit ignis aq̃ pugnax uap
midus om̃s: res creat. ⁊ discor concorclia fecib apas¬

Expanded text:
Irrupit vene peioris in evum, Omne nefas fugere pudor, verumque fidesque. In quorum subiere locum fraudesque dolique Insidieque et vis amor sceleratus habendi. Effodiuntur opes irritamenta malorum. Iamqrit in annos. Victa iacet pietas. Qua terra patet, fera regnat Erinnis. In facinus iurasse putes. Quantum noxe iam regnat regia celi Ardeat et mundi moles operosa laboret. Quippe ubi temperiem sumpsere, humorque calorque. Concipiunt et ab his oriuntur cuncta duobus. Cumque sit ignis aque pugnax, vapor humidus omnes Rres creat et discors concordia fetibus ap
Abbreviated transcription (Latin):
diii paciendo faciunt leuia: hinc leuia facit lui cogi¬
tando. Idem in lxxuii. uita nõ est imꝑfecta si honesta est
ubicũq desines. sibñ desines tota est. Nemo tam imꝑi¬
tus est ut nesciat qũq oͥ moriendũ ẽẽ ⁊ tñ cum ꝓpe at¬
cesserit: tergi uersatur: tremit plorat. Nonne tͥ indetur
stultissimus qui fleuerit qd̃ ante mille annos ñ uixe¬
rite Eque stuitꝰ est qui flet qd post annos mille ñ ni¬
uet. Hoc paria sunt nõ eris nõ funsti Utrũq tempꝰ ali¬
enũ est. Quid fles ad hanc legem natus es.Ouid no¬
qͣm diu. sed qͣm bens acta sit refert. Quocũq uoles de¬
sine tm̃ bonam clausulam impone.

Expanded text:
diu patiendo leuia faciunt, hic leuia facit diu cogidiu patiendo leuia faciunt, hic leuia facit diu cogiocum steteris; vita non est inperfecta, si honesta est. Ubicumque desines, si bene desines, tota est. Saepe autem etus est, ut nesciat quandoque sibi moriendum esse; et tamen cum prope accesserit tergiversatur, tremit, plorat; nonne tibi videtur stultissimus qui fleverit, quod ante mille annos non vixerit? Eque stultus est qui flet, quod post mille annos non vivet. Hec paria sunt, non eris, non fuisti; utrumque tempus alienum est quod fles, ad hanc legem natus; quid noquamdiu, sed quam bene acta sit refert. Quocumque voles desine, tantum bonam clausulam impone.
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditas: ꝑicła depulerunt. Qrd̾ gͦ potest breuis obstina¬
tõ animi aliquo stimulo excitata. quanto magis urtus q̃
ũ ex impetu nec subito s eqͣliter ualet cui ꝑpetuũ robur est
Unũ bonũ est uirtus que int̾ hanc fortunam ⁊ illã suꝑba
incedit cum magno utͥusq contemptu uir bonus quic¬
purpuratos uides felix est. ñ magis qͣm ex alis quib cep¬
trũ ⁊ clamidem in cena fabule assignant. Sum p̃sente ppso
elatt incesserint ⁊ concuruati simul exierint excalciant᷑¬
⁊ ad staturam suam redeũt. Semo istoꝵ quos cliuicie
⁊ honores in fastigio ponũt magnꝰ est. Quare gͦ magnꝰ
uidetur cum basi sua illum metire. Hoc laboramꝰ erro¬
de qd̾ neminẽ estimamꝰ eo qd̃ est. At quicũq uoles uerã¬
tim. ponat honores ⁊ alia foetune mendacia corpꝰ etiã ip̃m
tune credentib ⁊ ortu om̃is uidetur noua recũ ⁊ inopi¬
nata facies. Magna aũt ꝑs est apõ imꝑitos mali no

Expanded text:
cupiditas, pericula depulerunt. Quod potest brevis obstinatio animi, aliquo stimulo excitata, quanto magis virtus, que nec ex impetu, nec subito, sed equaliter valet, cui perpetuum robur est. Unum bonum virtus est, que inter hanc fortunam et illam superba incedit, cum magno utriusque contemptu. purpuratos vides, felix est non magis quam ex illis quibus sceptrum et chlamidem in scena fabule assignant, cum presenti populo elati incesserint et coturnati simul exierint, excalciantur et ad staturam suam redeunt. Nemo istorum quos divitie et honores in fastigio ponunt, magnus est. Quare ergo magnus videtur, cum basi sua illum metire? Hoc laboramus errore, quod neminem estimamus eo qpice; ponat patrimonium, ponat honores et alia fortunae mendacia, corpus ipsum tunae credentibus omnis uidetur noua rerum et inopinata facies; magna autem pars est apud imperitos mali nou
Abbreviated transcription (Latin):
S⁊ uinici filii dulcem relinqũs amplexũ int̾ increduli¬
tatis turbas adhuo in ꝑsecutõnis aidore cõmotas ueloci
cuisu ꝓperans exolamauit dicens. Et ego xp̃i ancilla
tiꝙ asflicta suppliciis cum xp̃m negare cacta millate.¬
mis uoluisset. una cum beata leonilla ad locum marty¬

Expanded text:
et unici filii dulcem relinquens amplexum, inter incredulas turbas adhuc in persecutionis ardore commotas, veloci cursu properans, exclamavit dicens: Et ego Christi ancilla multisque afflicta suppliciis, cum Christum negare coacta nullatenus voluisset, una cum Beata Leonilla avia sa
Abbreviated transcription (Latin):
ta est a iusticia. callioitas potius quam sapientia appellã¬
da est. uerum et animꝰ ꝑatus ad ꝑiculum si sua cuꝑidi¬
tate nõ omniũ utilitate impelliur: audacie nom̃ habet
erg inferiores seruatur. T̃ riumphus est innocentie.
nõ peccare ubi licet posse. In quem plus potes: peccare
mitates docuit nõ esse uelandas nec assuefieri debere
mollicie capitis et pedum. Cũꝙ enim habuerint fir¬
mitatem: cet̾a robustiora sunt. Hic ut refert helẏnan¬
sui curumsepxum custodib. quod tm̃ malum inquit fe¬
asti. ut a tam multis necesse habeas custodiri: Hec ded¬

Expanded text:
remota ab iustitia, calliditas potius quam sapientia est appellanda, verum etiam animus paratus ad periculum, si sua cupiditate, non utilitate communi impellitur, audaciae potius nomen erga inferiores servatur. Triumphus est innocentie non peccare, ubi liceat posse. In quem ergo plus potes peccare, mitates esse velandas, nec assuefieri debere mollitie capitis et pedum; cum enim habuerint firmitatem, cetera robustiora sunt. Cato Marsui circumseptum custodibus: « Quod tantum malum, inquit, fecisti, ut a tam multis custodibus necesse habeas custodiri? »
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator babyloniari cum aliis ꝓuincus suꝑasset:
qsdam ibi xp̃ianos inuenit. Qͦs secum ad urbem cordu¬
bam delucens. cliũsis ibi suppliciis cõsũmauit: ⁊ eos du¬
o sub reguli rapientes. si abdon ⁊ sennes sepelierunt.
Uñ accusati ⁊ decio p̾sentanti romam post eum iũcti ca¬
thenis ducunt᷑ ⁊ in conspectii decit ⁊ senatus introducti
ant sacrificare ⁊ libertatem reꝵ suaꝵ reciꝑe. aut morsi¬
b bestiaꝵ deuorairi iubent᷑. Contemꝑnẽtes itaq ⁊ ex¬
puentes simulacheũ ad cheatrum ꝑtͣhunt᷑. ⁊ ad eos. duo
ltones. ⁊ ursi iiͦi. ĩmittunt ᷑ qui cum scõs nõ tangent sed
ẽ tustodirent:. iniectis in eos glacliis occitlunt᷑. Et ligati
pedes tracti sũt ⁊ iactati añ simulachrũ solis. Qui cum
li touo iacuissent: quirinꝰ dyaconꝰ eos collegit. ⁊ in do¬

Expanded text:
ator Babyloniam cum aliis prouinciis superasset, quosdam ibi christianos inuenit, quos secum ad urbem Cordulam deducens diuersis ibi suppliciis consummauit; et eos duo subreguli rapientes, scilicet Abdon et Sennes sepelierunt. Vnde accusati et Decio presentati Romam post eum uinctis cathenis ducuntur; et in conspectu Decii et senatus introducti aut sacrificare et libertatem rerum suarum recipere aut morsibus bestiarum deuorari iubentur. Contempnentes itaque et expuentes simulacrum ad theatrum pertrahuntur et ad eos duo leones et ursi quatuor immittuntur. Qui cum sanctos non tangerent, sed etiam custodirent, iniectis in eos gladiis occiduntur; et ligati pedes tracti sunt et iactati ante simulacrum solis. Qui cum ibi triduo iacuissent, Quirinus subdyaconus eos collegit et in d
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ex quo ⁊̃ canclidatus ilłe exercitus beatoꝵ massa can¬
uis humi regem ascensurũ in equũ ñ manũ s dorso attolle¬
ret. At galienus tam clero dei t̾ritus iutlicio postqͣm terũ¬

Expanded text:
sunt. Ex quo etiam candidatus ille exercitus beatorum, Massa cansunt. Ex quo etiam candidatus ille exercitus beatorum, Massa cannis humi, regem super ascensurum in equum non manu sua, sed dorso attolleret. Et Gallienus quidem tam claro Dei judicio ter
Abbreviated transcription (Latin):
stine sc̃oꝵ martyꝵ prisci malchi ⁊ alexandei. Qui ꝑsecutõne
ualeriani diumno fidei calore succensi ultro iulicem ade¬
untes de se uitia impioꝵ sanguinẽ obiurgant qͦs ille ꝯti¬
nuo ꝓ xp̃i noĩe bestiis tradidit deuorandos. It̃ pͥdie idꝰ apͥł.
urbem mirabłiter rexit ac tempore galieni martyrio coro¬
cutõne ualeriani post longum exilium apud p̾fatam urbẽ
in qua tunc maxĩe gentilium rabies ad temptandam in¬
stoꝵ fidem inhiabat. ex illustri sac̃dotio effecti sunt martỹ¬
ria sc̃aꝵ uirgnium. maxime. donatille. ⁊ secũde. Que ꝑse¬
cutõne galieni ⁊ aceto ⁊ felle pͥmũ potate. deinde plagis
acerrimis cese et equlei extensione cruciate post modum
in craticulis exuste nec non ⁊ ad bestias ꝓrecce s ab huis
intacte nouissime glaclio ingulate sunt. It̃ nono. Kal. sept̃.
riani ⁊ galieni. Deniq cum post suplicia sibi illara xp̃m d̾i
filiũ deũ faterentur in clibanum calcis accensum cliũsi

Expanded text:
stinae, sanctorum martyrum Prisci, Malchi, Alexandri, qui persecutione Valeriani, divino fidei calore succensi, ultro judicem adeuntes, de saevitia in piorum sanguinem objurgant; quos ille continuo pro Christi nomine bestiis traurbem mirabiliter rexit, ac tempore Galieni martyrio cororum, qui persecutione Valeriani, post longum exilium, apud praefatam urbem, in qua tum maxime gentilium rabies ad tentandam justorum fidem inhiabat, ex illustri sacria, sanctarum virginum Maximae, Donatillae et Secundae, quae persecutione Galieni, aceto et felle primo potatae, deinde plagis acerrimis caesae, et equulei extensione cruciatae, postmodum etiam craticulis exustae, necnon ad bestias projectae, sed ab his intactae, novissime gladio jugulatae sunt. Pridie Kal. Die 31. riani et Galieni: denique post supplicia sibi illata, Christum Dei Filium Deum fatentes, in clibanum calcis accensum demersi
Abbreviated transcription (Latin):
Et neq contͣ .x.p. neq contͣ uisiurrandũ ac fidem amici
cã iuir bonus faciet: etiam si iudex fiñt de ip̃o amnco.
Ponit enim ꝑsonam amici cum incluit iudicis: sed¬
tm̃ dabit amicitie ut amici cãm malit ẽẽ ueram: et
ut morande litis tempus quo ad leges ꝑmiserint acco
modet. Cum aũt iuram̃to snña dicenda sit memin̾it
se deũ testem adhibere. Si om̃ia facienda sunt q̃ amici
uolunt nõ amicicie tales. sed cõiuxatõnes putande sũt
Cum id qd utile uidetur in amicitias cum eo qd̃ ho¬
uestum est comꝑatur: iaceat utilitatis spẽs. uaieat
honestas: et cum in amicitia que honesta nõ sunt postu¬
lant᷑: religio ⁊ fides anteponat᷑ amicitie. Homini na
Omnes aliud agentes ⁊ aliud simulantes: ꝑsioi sũt
trahendis om̃e mendaciũ. tam emptor qͣm uencditor.
si ad ioquenclum uen̾it: nõ plus qͣm semel eloquatur

Expanded text:
em publicam neque contra ius iurandum ac fidem amici causa vir bonus faciet, ne si iudex quidem erit de ipso amico; ponit enim personam amici, cum induit iudicis. Tantum dabit amicitiae, ut veram amici causam esse malit, ut orandae litis temmmodet. Cum autem iuramento sententia dicenda sit meminerint se deum testem adhibere. Si omnia facienda sunt que amici volunt, non amicitie tales, sed coniurationes putande sunt. Cum id quod utile nestum est, comparatur, iaceat utilitatis species, valeat honestas; cum autem in amicitia, quae honesta non sunt, postulabuntur, religio et fides aOmnes aliud agentes et aliud simulantes perfidi sunttrahendis omne mendacium, tam emptor quam venditor, si ad loquendum venerit, non plus quam semel eloquatur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm se minus ociosum ẽẽ qͣm cum ociosus nec minus
solum qͣm cum solus eẽt. Magnifica uere urx ac uiro¬
magno et sapiente digna. que declarat illum ⁊ in ocio de
negociis cogitare. ⁊ in soliudĩe secum loqui solitũ. Oue
itaiq res que languorẽ auferunt cẽtis ilum acuebant
hominis in cõmodo suũ agere cõmodum: magis est
contͣ naturam qͣm mors. Sicut enim si unũ qd̃q corpo¬
ris m̃brũ hunc haberet sensum ut posset putare se ua¬
lere si proximi m̃bri ualitudĩẽm detraxisset delibitari
et int̾ire totum corpꝰ necce esset: sic unusqͥsq nr̃m si ad
se rapiat cõmoda alioꝵ detrahat q cui possit emolum̃¬
ti sui gͣ societas hoĩm ⁊ cõmunitas eũtatur nec̃ce est.
Multo magis est scd̾m naturã coĩtas ⁊ iusticia ⁊ lib̾ali¬
tas: quam noluptas uita diuicie. Magis quoq est scd̾m
naturam ꝓ om̃ib gentib si sieri possit conseruanlis
atq iuuandis maximos labores molestias ꝙ susciꝑe: ꝙͣ

Expanded text:
am se minus ociosum esse, quam cum ociosus, nec minus solum, qmagno et sapiente digna, que declarat illum et in ocio de negociis cogitare et in solitudine secum loqui solitum. Due itaque res que languorem afferunt ceteris, illum acuebant, hominis incommodo suum augere commodum magis est contra naturam quam mors. Sicut enim, si unumquodque corporis membrum hunc haberet sensum, ut putare posset se valere, si proximi membri valetudinem detraxisset, debilitari et interire totum corpus necesse esset, sic unusquisque nostrum, si ad se rapiat commoda aliorum detrahatque cui possit, emolumenti sui gratia, societas hominum et communitas evertatur necesse est.Multo magis secundum naturam communitas, iustitia, liberalitas, quam voluptas, vita, divitie; magis quoque est secundum naturam pro omnibus gentibus, si fieri possit, conservandis atque iuvandis, maximos labores molestiasque suscipere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
fidesq uirisiurantli. etiam cum hoste sepe seruano¬
sed non semꝑ. Ꝙd̾ enim ita uiratum est ut mene e¬
exi oꝑtere conciꝑet id seruandum est. Qd̃ aũt altter
sinõ fecerit nullũ est ꝑiuirium. Ut sit p̾donib psrans
pacrum pro capite p̾cium nõ attuleris nulla fraus
est. etiam si iuratus id quidem nõ feceris. Nam cum
pirata nõ sit cõis omim hostis nec fides nec iuxam̃tũ
cum eo debet ẽẽ cõmune. Non falsum iurare ꝑiurar
menta nature. cum utilitatem ab honestate se uumqpĩ¬
In iureiurando: nõ quis metus sed qd̃ sit ius debetũ¬
telligi Est enim iusiuranlũ affirmatio ueligiosa
Qd̾ gͦ affirmante. ⁊ quasi deo teste ꝓmiseris: id tene¬
dum est.

Expanded text:
fidesque iuris iurandi saepe cum hoste servanda. Quod enim ita iuratum est, ut mens et, id servandum est: quod autem aliter, si non feceris, nullum est periurium, ut si predonibus vel piratis pactum pro capite pretium non attuleris, nulla fraus est, etiamsi iuratus id quidem non feceris. Nam cum pirata sit communis omnium hostis, nec fides nec iuramentum cum eo debet esse commune. Non falsum iurare peierare menta naturae, cum utilitatem ab honestate seiin iure iurando non qui metus, sed quae vis sit, debet intellegi; est enim ius iurandum affirmatio religiosa; quod autem affirmate quasi deo teste promiseris, id tenendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
amputant᷑ͦ si ianguere ⁊ tanqͣm sp̃u carere ceꝑint ne
noceant reliquis ꝑtib corporis: sic in figura ista homi¬
nis feritas ⁊ ĩmanitas belue a coĩ humanitate segregã¬
qd̾ honestum iident sequant᷑ an scientes scelere se cõtami¬
nent: etiã si ad id qd̾ deliberant nõ ꝑuenerint in ip̃a du¬
bitatõne fatuus coniteunt. Ea enim deliberanda om¬
nino non sunt in quib turꝑissima est ip̃a delib̾atio.
Certe si omnes deos homines q celare possimꝰ: nicħ tam̃
auare uel iniuste uel libidinose faciendum est. De eodẽ¬

Expanded text:
amputantur, si languere et tamquam spiritu carere ceperint, ne noceant reliquis partibus corporis, sic in figura illa hominis, feritas et immanitas bellue, a communi humanitate segreganquod honestum vident sequantur, an scientes scelere se contaminent, etiamsi ad id quod deliberant non pervenerint, in ipsa dubitatione facinus committunt. Ea enim deliberanda omnino non sunt, in quibus turpissima est ipsa deliberatio. Certe si omnes deos hominesque celare possumus, nihil tamen avare vel iniuste vel libidinose faciendum est: bo
Abbreviated transcription (Latin):
ibi iugis estus. Nam qͥcquid eius est: sub merieliano
carline est. Cuxa occiduum aũt montuosa est. hare¬
nosa iu medio. ad orientalem u̾o plagam deserta. Cui
situs ab occiluo athiantis montis ad orientem usꝙ
in egypti fines porrigit᷑ a merialie occeano a septem¬
tͥone nilo flumine claulit᷑. Slurimas hñs gentes
diũso uultu ⁊ monstiuosa sꝑecie orribies feraꝵ
quoꝙ ⁊ serpentinũ referta est multitudĩe. Islic qͥp¬
ꝑe riuocerota bestia. ⁊ cameleo pardꝰ. basiliscus dea¬
chones ingentes ex quoꝵ cerebro gẽme extͣhunt᷑. Ia
ugitur. Due sunt aũt echiopie: una cirra ortũ solis
alt̾a circa orasum in mauricaniai. Extra tres aĩt
ꝑtes cebis: quarta ꝑs tnͣsocceanũ interior in mericdie
que solis ardore incognita nobis est: in cuiꝰ finib anti¬
podes fabulose in haritare ꝓdunt᷑. Pegrima aũt hys¬
panie mauritania est: deinde municdia. inde regio car¬

Expanded text:
ibi jugis aestus. Nam quidquid ejus est, sub Meridiano ibi jugis aestus. Nam quidquid ejus est, sub Meridiano cardine est. Circa Occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad Orientalem vero plagam deserta; cujus situs ab Occiduo Atlantis montis ad Orientem usque in Aegyptii fines porrigitur; a Meridie Oceano, a Septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuntur. ligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauretania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes fabulose inhabitare produntur. Proxima autem Hispaniae Mauretania est, deinde Numidia, inde regio Car
Abbreviated transcription (Latin):
Utreꝙ enim ꝓuincie sibi ⁊ iũcte ab oriente numi¬
diam. hñt a septentͥone mare magnũ. ab ecrasu flu¬
men maluam. a meridie montẽ astͥxim. qui discernit
int̾ fecundam t̾ram ⁊ harenas iacentes usq ad occea
nũ Mauxitania tingitania a tingi metͥpolitana hui
prouincie ciuitate uorata est. Hec ultima affrice ex¬
uugit a montib uii. habens ad orientem flumen
maluam a septemt̾one fretum gaclitanũ ab occiluo
coceanũ athlanticum. A meridie gaulalum gentes
usq no occeanũ esperium ꝑpetrantes. regio gignens
feras symias ⁊ drachones ⁊struciones olim etĩam et
elephantis plena fuit quos sola nũc inclia ꝑturit.
Garauiantis regionis caput: garama oppicdlũ fuit
Est aũt inter ꝙrenensem. ⁊ ethiopiam. uibi est fon
qui friget calore diei. ⁊ calet frigore noctis. Echi¬
opia dicta est a calore ppłoꝵ: quos solis uicinttas
torret. Deuiq inde syderis peoclit hoĩm color. Est em̃

Expanded text:
Utraeque igitur sibi conjunctae ab Oriente NumiUtraeque igitur sibi conjunctae ab Oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie montem Astrixim, qui discernit inter fecundam terram, et arenas jacentes usque ad Oceanum. 12. Mauritania Tingitana a Tingi metropolitana hujus provinciae civitate vocata. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab Oriente flumen Malvam: a Septentrione fretum Gaditanum, ab Occiduo oceanum Atlanticum, a Meridie Gaulalum gentes usque ad oceanum Hesperium pererrantes. Regio gignens feras, simias, dracones, et struthiones, olim etiam, et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. 168 13. Garamantis regionis caput Garamma oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui riget calore diei, et calet frigore noctis. 14. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color, est enim
Abbreviated transcription (Latin):
incolis passim uagantib sio est uocata: quod nul¬
lam certam hñt sedem. Nam lingua eoꝵ incerte
sedes ⁊ uage numidie dicunt᷑. Incipit aut a flumi¬
ne ansaga ⁊ in amisiganũ limitẽ desiit. habens
ab oriente sirtes minores a septentone mare q¬
intendit carcliniã. ab acasu mauritaniã sitferisẽ.
a m̾idie echiopum gentes regio campis p̾pinguis
Ubi aũt siluestris est feras educat. ut iugit ardua
equos ⁊ onagros procreait. Eximio etiam marmore
p̃dicatur qd numidicũ dicit᷑. Habet aũt urbes p̾i¬
puas ypone regium ⁊ sussicaadam. Itẽ de eodẽ lxxuii¬
auron greci nigrum uocant. sicut gͦ gallia a
candore ꝓpłi: ita mauritania a nigrore nom̃ sor¬
tita est. Cuius pͥma prouintia mauritania stafensis
est. que sitifi hũit oppidum a quo ⁊ uocabulũ tͣxis¬
se regio ꝑhibetur. auritania u̾o cesariensis colo¬
nie cesaree ciuitas fuit ⁊ nom̃ ꝓuincie ex eo datum

Expanded text:
incolis passim vagantibus sic vocata, quod nulincolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam lingua eorum incertae sedes et vagae 'numidia' dicuntur. Incipit autem a flumine Amsiga, in Zeugitanum limitem defiab Ortu Syrtes minores, a Septentrione mare qintendit Sardiniam, ab Occasu Mauritaniam Sitifensem, a Meridie Aethiopum gentes, regio campis praepinguis. Ubi autem sylvestris est, feras educat; ubi jugis ardua, equos et onagros procreat; 167 eximio etiam marmore praedicatur, quod Numidicum dicitur. Habet autem urbes praecipuas Hipponem, Rhegium, et Rusicadam. 10. nigrum μἇυρον vocant. Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigredine nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. 11. Mauritania vero Caesariensis Colonia, Caesaria civitas fuit, et nomen provinciae ex ea datum.
Abbreviated transcription (Latin):
nant de num̾o tͥum magnaꝵ urbium. area sab e¬
ta. leptis magna. Hec hẽ ab oriente fyrtes maiores
⁊ tiogoditas a septenitͥone mare adriaticũ ab occasu
beantiũ a meridie getulos ⁊ garamãtes usq ad ec¬
cenũ echyopieũ ꝑtendentes. Grtancena regio ex duo¬
b nobłissimis oꝑpidis nomen sortita est: ex quibus
imũ adrumetꝰ uoct᷑. Nec sub tripoli est patens pni¬
suũ ducenta uł ampliꝰ milia fecũoa olets ⁊ ghebis
ita x̾ꝑinguis. ut iacti ibi seminis increm̃ta pene
centesima fruge renascant᷑. Tengis ubi cartago
magna ip̃a est ⁊ uera affrica int̾ brcantiũ ⁊ numi¬
diam sita: a septemtͥone mari sicło iucta. ⁊ a meri¬
die usꝙ ad geculoꝵ regionem porrecta. Quiꝰ ꝑxima
queꝙ frugifera sunt ult̾iora añt bestus ⁊ serpẽtio
pleni. atq onagris magnis in desertum uaganti
Getulia iitẽ affrice pars meclit̾innea. Nummitlia ab

Expanded text:
nant de numero trium magnarum urbium, Oea, Sabranant de numero trium magnarum urbium, Oea, Sabrate, Leptis magnae. Haec habet ab oriente Syrtes majores et Troglodytas, a septentrione mare Adriaticum, ab occasu Byzantium, a meridie Getulos et Garamantes usque ad oceanum Aethiopicum pertendentes. Bysacena regio ex duobus nobilissimis oppidis nomen sortita est, ex quibus una Hadrumetum vocatur. Haec sub Tripoli est, patens passuum ducenta vel amplius milia, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis ut iacta ibi semina incremento pene centesimae frugis renascantur. Zeugis, ubi Carthago magna. Ipsa est et vera Africa inter Byzacium et Numidiam sita, a septentrione mari Siculo iuncta, et a meridie usque ad Gaetulorum regionem porrecta; cuius proxima quaeque frugifera sunt, ulteriora autem bestiis et serpentibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Gaetulia autem Africae pars mediterranea est. Numidia ab