comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agna gr̃ȩ cõmencdatio. Plemo
uenit nisi tractus. Quem
trahat & quem ñ trahat. quare illũ
trahat. & illum ñ tranat: noli uelle
iudicare. si ñ uis errare. Semel accipe
ꝙ intellige. Nondum traheris: Dra
ut traharis. Quid hic dicenius frs̃:
Si trahimur ad xp̃m. ergo inuiti cre¬
dimus: ergo uiolentia adhibetur.
ñ uoluntas excitatur. Intrare qͥs quã
eccłam potest nolens. accedere ad al¬
tare pocest noleus. accipere sacram̃tũ
potest uolens: credere ũ potest nill
uolens. Si corꝑe crederetur. ficrecil
nolentibus: sed ñ corꝑe credicur.
Apłm audi. C orde creditur ad iusi¬
ciam. E quid sequitur: Ort auttas
confessio fit ad salutem. De racdios
cordis: suigit uta confessio. Aie
audis confitentem: & nescis creden¬
tem. Secl nec debes uocare confiten¬
tem: quem udicas ñ credentẽ. Hoc
est enim confiteri: dicere qd̃ habes
incorde. Si autẽ in corde aliud ha¬
bes. aliud dicis: loqueris ñ conficeriᷤ.

Expanded text:
agna gratiae commendatio! Nemo venit nisi tractus. Quem trahat et quem non trahat, quare illum trahat et illum non trahat, noli velle judicare, si non vis errare. Semel accipe, et intellige: nondum traheris? ora ut traharis. Quid hic dicimus, fratres? Si trahimur ad Christum, ergo inviti credimus; ergo violentia adhibetur, non voluntas excitatur. Intrare quisquam ecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes inet aliud dicis, loqueris, non confiteris.
Abbreviated transcription (Latin):
uit ipse sub sole: numero dierũ u¬
tȩ suȩ qͦd dedit ei ds̃. & hȩc est parsꝰ
illius. E om̃i homini cui dedit ds
diuitias. atq substantiam. pote¬
temq ei tribuit ut comedat ex eis.
& fruatur parte sua. & letetur dela¬
bore suo: hoc est donum dei. Non
enim satis recordabitur dierũ uice
suȩ: eo qđ ds̃ occupet deliciis cor eiꝰ.
Est & alud malum qͦd uidi sub sole.
e qͥdem frequens apud hõmines.
ir cui dedit ds̃ diuitias. & substan¬
tiam. & honorem. & nichil deest aui¬
mȩ enis exom̃ib quȩ desiderat.¬

Expanded text:
vit ipse sub sole numerum dierum vvit ipse sub sole numerum dierum vitae suae quos dedit ei Deus et haec est pars illius et omni homini cui dedit Deus divitias atque substantiam potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sua et laetetur de labore suo hoc est donum Dei non enim satis recordabitur dierum vitae suae eo quod Deus occupet deliciis cor eius est et aliud malum quod vidi sub sole et quidem frequens apud homines vir cui dedit Deus divitias et substantiam et honorem et nihil deest animae eius ex omnib
Abbreviated transcription (Latin):
qui amar iliuitias fructus ñ capiet
ex ciss. E hoc ergo uanitas. UIbi multȩ
sunt opes: multi & qui comedunt eas.
E quid prodest possessori: nisi quod
cernit diuitias oculis suis: Ie .ii.¬
ulcis est somnus oꝑanti. si ue
parum siuie multũ comedat:
saturitas autẽ diuitis ñ sinit dormi¬
re cum. Est ꝙ alia infirmitas pessima:
quã uidi sub sole. Diuuiciȩ conseruatȩ¬
in manu dñi sui: pereunt enĩ in af¬
flictione pessima. Generauit filiũ
qui in sũma egestate erit. sicut egres¬
sus est nudus de utero matris suȩ sic
reuertetur: & nichil auferet secum
de labore suo. Miserabilis ꝓrsus in¬
firmitas: quomͦ uenit. sic reuertẽt᷑.
Quid gͦ prodest ei qͦd laborauit in
uentũ: Cunctis dieb uitȩ suȩ come¬
dit in tenebris. & in curis multis.
& in erumna atq tristicia. Le .iiͥ.
ocitaq mͥ uisum est bonũ. ut
comedat quis & bibat. & frir¬
tur leticia ex labore suo qͦd labor.¬

Expanded text:
qui amat divitias, fructus non capiet qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatain malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis et in aerumna atque tristitia hoc itaque mihi visum est bonum ut comedat quis et bibat et fruatur laetitia ex labore suo quod labora
Abbreviated transcription (Latin):
re quid loquaris: neq cor tuũ sit
uelor ad ꝓferendum sermonem
coram deo. Ds̃ enim in celo ꝙ tu suꝑ
terrã: iccuto sint pauci sermones tui.
Multas curas sequunt᷑ somnia: ꝙ¬
in multis sermonib inuenit᷑ stulti¬
cia. Si quid uoiusti deo ne moreris
reddere: displicet enim ei infidelis &
stulta ꝓmissio. Sed qͦdcũq uoueris
redde: multoq meliuis est ñ uouere.
quã post uotum ꝓmissa ñ reddere.
Ne dederis os tuũ. ut peccare facias
carnem tuã. neq dicas coram angło
ñ est ꝓuidentia. ne forte iratus ds̃
suꝑ sermone tuo: dissipet cuncta oꝑa
bi multa sunt somnia. pluri¬
mȩ uanitates. & sermones in¬
numeri: tu uero deum tlme. Si uide¬
ris calumpnias egenorũ. & uolenta
iudicia. & subuerti iusticiam in ꝓiun¬
cia: ñ mireris suꝑ hoc negotio. quia
excelso alius excelsior est. & suꝑ hos
quoq eminentiores sunt alii. & insuꝑ
uniuersȩ terrȩ rex imꝑat seruienti.
Auarus ñ implebitur pecunia: &

Expanded text:
re quid loquaris, neque cor tuum sit velox ad proferendum sermonem coram Deo. Deus enim in coelo, et tu super terram. Idcirco sint pauci sermones tui, multas curas sequuntur somnia, in multis sermonibus invenitur stultitia. Si quid vovisti Deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque voveris, redde. Multoque melius est non vovere, quam post votum promissa non reddere. Ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam: neque dicas coram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera bi multa sunt somnia, plurimae vanitates, et sermones innumeri: tu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. A
Abbreviated transcription (Latin):
reperi & aliam uanitatem subsole
Unus est. & sccł̃m ñ habet. ñ fsliumi
ñ frẽm. & tam̃ laborare ñ cessat. nec
satiantur ociili eiꝰ diuitiis: nec reco¬
gitat dicens. Cui laboro: & frau̾do

Expanded text:
reperi aliam vanitatem sub sole. Unus est, et secundum non habet, non filium, non fratrem, et tamen laborare non cessat; nec satiantur oculi ejus divitiis, nec recogitat, dicens: Cui laboro, et cur fraudo
Abbreviated transcription (Latin):
ȩ soli: quia cũ ceciderit ñ ha¬
bet subleuantem. Ex. si dor¬
mierint duo: fouebunt᷑ mutuo.
Unus. quomͦ calefiet: Ꝙ si qͥspiam
preualuerit contra inũ: duo resi¬
stent ei. Funiculus triplex: diffici¬
le rumpitur. Melior est ꝓuer pauꝑ¬
& sapiens. rege sene & stulto: qui
nescit prouidere in posterũ. quod
& de carcere catenisq interdũ quis
egreditur ad regnũ. & alius natus
in regno. inopia consumat᷑. Uuidi
cunctos iuuentes qui ambulant
sub sole. cum adolescente scdo: qui
consurget ꝓ eo. Infinitꝰ numerus ẽ
populi. om̃iũ qui fuerunt ance eũ.
& qui postea fucuri sunt: ñ letabun

Expanded text:
e soli; quia cum ceciderit, non habet sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo; unus quomodo calefiet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei: funiculus triplex difficile rumpitur. Melior est pauper et sapiens, rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus in regno, inopia consumatur, Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget pro eo. Infinitus numerus est populi omnium, qui fuerunt ante eum: Et qui postea futuri sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
culum: demonstrauit i martyre
inuicte caritatis indicium. Le .iiii.¬
Ncegritas quippe intemerata ꝑman¬
sit in uirgine: dilectionis uirtus ue¬
stis inuicta ꝑseuerauit in martyre.
& sicut in matre dñ non pocuit
uirginitas uolari: sic in martẏris
mente sĩ potuit. xp̃i caritas. tanto
seiuentiũ agmine superari. Scepha¬
nus ergout nominis sui coronam
meruisset acciꝑe: caritatem pro
armis habebat. & ꝑ ipsam ubiq
uincebat. Per caritatem dei seuen¬
tib iudeis non cessit: ꝑ caritatem
praximi pro lapidantib int̾cessit.
Percaritatem dei arguebat erran¬
tes ut corrigerentur: ꝑ caritatem¬
ꝓximi pro lapidantib orabat ne
punirentur. Caritatis uirtute sub¬
nixus. uicit saulum crudeliter seui¬
entem: & quem habuit in terra ꝑse¬
cutorem. in celo meruit habere con¬
sortem. Ipsa sc̃a & indefessa caritas
desiderabat orando acquirere: qͦs
nequiuit monendo conuertere. Neq
enun fr̃s existim andus est. stephanꝰ

Expanded text:
culum: demonstravit in Martyre culum: demonstravit in Martyre Juliano invicte charitatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
uod est ergo tam magnũ
atq insuꝑabile genus ar¬
morum. quo munitus seuientes
ens sed patiens suꝑarit: in suꝑ & occi-¬
sus aulam celestis regni uinus ce coro¬
natus intraret: Proculdubio mu¬
nimine regio septus. nullatenus est
ab aduersariis superatus: q̃m rex
nr cum sit altissimus pro nobis hu¬
milis uenit. sed inanis uenire ñ po¬
tuit. Magnum quippe donatiuũ
suis milicib attulit. quo eos ñ solũ
copiose dicauit: sed etiam ad certan-¬
dum inuictissime confortauit. At¬
tulit namq donum caritatis: quȩ
ꝑduceret homines ad consortium de¬
itatis. Quod gͦ attulit erogauit:
nec sibi aliquid minuit. s mirabili¬
uit. & indeficientib thesauris ple¬
nus ipse ꝑmansit. Caritas ergo quȩ
ipsa stephanũ de terris eleuauit
adcelum. Caricas quȩ precessit in
rege: ipsa subsequenter refulsit in
milite. O admiranda ubiq pocen¬
tia saluatoris: o predicanda indesi¬
nenter gr̃a redemptoris. Ostendit.
in matre uirginitatis ȩternȩ mira¬

Expanded text:
uod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saevientesens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabilivit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas ergo quae ipsa Stephanum de terra elevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostein matre virginitatis eterne mira
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam magno gaudio replerent᷑
It reuera magna & Le.uͥ.
ineffabilis erat causa gaudca¬
di. cum in conspectu scẽ multitudi
nis. supra omniũ creaturarũ celesti¬
um dignitatem. humani generis
natura transcenderet. suꝑgressura.
angelicos ordines. & ultra archau¬
gelorum alticudines eleuanda:
nec ullis sublimitatib modũ suȩ
prouectionis habitura. nisi ȩcerni
patris recepta consessu. ulius gle so¬
ciaretur in throno. cuius naturꝵ
copule hatur in filio. Quia igitur
xp̃i ascensio nr̃a ꝓuectio est. & quo
precessit gła capitis. eo spes uocafĩt
& o rꝑis: dignis dilectissimi exil¬
temus gaudiis. & pia gr̃arũ actiop
lecemur. hodie enim ñ solum para¬
dysi possessores firmati sumꝰ. s etiã
celorum in xp̃o suꝑna penetrauimꝰ:
ampliora adepti ꝑ ineffabilem xp̃i
gr̃am. quã ꝑ diaboli amiseramꝰ in¬
uidiam. Nam quos uirulent᷑ ini¬
micus primi habitaculi felicitate
deiecit. eos sibi concorporatos dei filiꝰ

Expanded text:
sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat causa gaudendi, cum in conspectu sanctae multitnis supra omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderet supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum altitudines elevanda, nec ullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aePatris recepta consessu, illius gloriae sociaretur in throno, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia igitur Christi ascensio, nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis, eo spes vocatur et corporis, dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus: ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ł̾iam in multa mirabilia diligenti¬
bus me. & custodientib precepta
nomen dñi dei tui frustra: qͥa
non erit impunitus qui suꝑre uana
nomen eius assumpserit. Obserua
diem sabbati ut scĩfices eum: sicut
precepit tibi dñs ds̃ tuus. Sex diebꝰ
oꝑaberis & facies om̃ia oꝑa cua: sep¬
timus dies sabbati est. idest requies
dñi dei tui. Non facies in eoquicquã
oꝑis tu& filius tuus. & filia. seruus
& ancilla. bos & asinus. & omne ui¬
mentum tuũ. & peregrinus qui est
intra portas tuas: ut requiescat ser
uus & ancilla tua sicut ꝙ tu. Mem̃¬
to qͦd & ipse seruieris in egypto: et
cepi tibi: ut obseruares diem sabbati.
Honora patrem tuũ ꝙ matrem sicut
precepit tibi dñs ds̃ tuus. ut longo
iuas tempe: & benc sit tibi in t̾ra
quã dñs ds̃ tuus daturus est tibi
Non occides. neq mechaberis. fu¬
tum ñ facies. Non loqueris contra.
ꝓximũ tuũ falsum testimonium.
Non concupisces uxorem ꝓximi tii.
ñ domũ. ñ agrum. non seruũ non¬

Expanded text:
iam in multa milia diligentibus me et custodientibus praecepta Domini Dei tui frustra quia non erit inpunitus qui super re vana nomen eius adsumpserit observa diem sabbati ut sanctifices eum sicut praecepit tibi Dominus Deus tuus sex diebus operaberis et facies omnia opera tua septimus dies sabbati est id est requies Domini Dei tui non facies in eo quicquam operis tu et filius tuus et filia servus et ancilla et bos et asinus et omne iumentum tuum et peregrintra portas tuas, ut requiescat servus tuus, et ancilla tua, sicut et tu. Memento quod et ipse servieris in Aegypto, et dcirco praecepit tibi ut observares diem sabbati. Honora patrem tuum, et matrem tuam, sicut praecepit tibi Dominus Deus tuus, ut longo vivas tempore, et bene sit tibi in terra quam Dominus Deus tuus daturus est tibi. Non occides. Non moechaberis. Furtumque non facies. Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. Non concupisces uxorem proximi tui, non domum, n
Abbreviated transcription (Latin):
deos alienos: in conspectu meo.
Non facies tibi sculptile. nec simi¬
licudinem om̃iũ quȩ in celo sunt
desuꝑ. & quȩ in terra deorsũ: et
quȩ uersant᷑ in aquis sub terra.
Non adorabis ea: & ñ coles. Ego e¬

Expanded text:
deos alienos in conspectu meo. Non facies tibi sculptile, nec similitudinem omnium quae in coelo sunt desuper, et quae in terra deorsum, et quae versantur in aquis sub terra. Non adorabis ea, neque coles. Ego e
Abbreviated transcription (Latin):
faciem lociitus est uoõ in monte: de
medio ignis. Ego sequester ꝙ medi¬
us furinter dñm & uos in temꝑe illo:
ut annuntiarem uobis uerba eius.
Timuistis enim ignem. & ñ asce. ddi¬

Expanded text:
ciem locutus est nobis in monte de medio ignis. Ego sequester et medius fui inter Dominum et vos in tempore illo, ut annuntiarem vobis verba ejus. Timuistis enim ignem, et non ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
reoccupat qui se concupiscunt:
ut illis se prior ostendat. Qui
de luce uigilauerit ad illam ñ labo¬
rabit: assidentem enum illam forib
rit propt̃ illam cito erit sccurus: qm̃
dignos se ipsa cucuit querens. & in
uiis ostendit se illis hylariter. & in
om̃i ꝓuicdentia occurrit illis. Iniciũ
enim illius: uerissima est disciplinȩ
concupiscentia. Cura gͦ disciplinȩ di-¬
lectio est. & dilectio custoditio legũ
illius est. Custoditio autẽ legũ: con¬
sũmatio incorruptionis est. Incorrup¬
tio autẽ: facit ẽẽ ꝓximũ deo. Concu

Expanded text:
qui se concupiscunt, ut illis se priorem ostendat. qui de luce uigilauerit ad illam, non laborabit: adsidentem enim illam inuenierit pro illa, cito erit securus. quoniam dignos se ipsa circuit quaerens et in uiis ostendit se illis hilariter et in omni prouidentia occurrit illis. initium enim illius uerissima est disciplinae concupiscentia. cura ergo disciplinae dilectio est, et dilectio custoditio legum illius est, custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est, incorruptio autem facit esse proximum deo. c
Abbreviated transcription (Latin):
tes quomͦ punirent eos ꝓpter popłm:
quia om̃s glificabant deum in signo
qͥd factum fuerat. Annorũ enim fu¬
erat ampliꝰ quadraginta homo: in
quo factum erat signũ istud sanita¬
tis. Dimissi autẽ uenerunt ad suos
& annuntiauerunt eisquanta ad
cos pͥncipes sacerdotum & seniores di¬
xͣisent. Quicũ audissent: unaniit̃
leuauerunt uocem suã ad deũ ꝙ¬

Expanded text:
pter populum quia omnes clarificabant Deum in eo quod acciderat annorum enim erat amplius quadraginta homo in quo factum erat signum istud sanitatis dimissi autem venerunt ad suos et adnuntiaverunt eis quanta ad eos principes sacerdotum et seniores dixissent qui cum audissent unianimiter levaverunt vocem ad
Abbreviated transcription (Latin):
gisse probatur. cui ter petenti respon¬
sum est. Sufficit tibi gr̃a mea: nam
mitus in infirmitate ꝑficitur. Lla
utilia qͥdem ꝙ quş ad ueram salutẽ
respiciant petimus. s ipsi maleuiuen
doauditũ a nobis iusti iudicis auer¬
tĩmus. uicidentes in illud salomonis.
Hui auertit aurem suam ne audiat
gem. oratio euis erit execrabilis:
ueldum propeccantib quibusquã
lit resipiscant oramꝰ. & si salubriter
pecinis. atq ex nr̃o merito digni su¬
mus auditu. ipsorũ tamen ꝑuersi¬
tas ne impetremus obsistit. Fit etiam
aliquando ut salutaria prorsus et
pritib sollicitis & deuotis queramus
actionibus. nec tamen statim quȩ pe¬
timus obtineamus. sed in futurum
peticionis nr̃ȩ differatur effectus: si¬
cut num genib flexis cotidie roga¬
mus patrem dicentes. adueniat reg¬
num tuũ. idem tamen regnũ non
mox orationd̃ finita. sed tempore
congruo sumꝰ accepturi. Le.ix.

Expanded text:
gisse probatur, cui ter petenti respongisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem rdo auditum nobis justi judicis avertimus, incidentes in illud Salomonis: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Vel dum pro peccantibus quibusquam ut resipiscant oramus, etsi salubriter petimus, atque ex nostro merito digni simus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremus obsistit. Fit etiam aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtineamus, sed in futurum petitionis nostrae differatur effectus. Sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes, Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inquiens petieritis patrem in notuut
meo dabit uobis: cum ñ solum nñ
similes multa quȩ patrem in nocu
xp̃i uidentur petere non accipiant.
uerumetiã ipse apłs paulus terciõ
dñm rogauerit. ut a se angłs satha¬
ne a quo tribulabaiur abscedent. ne
impetrare potuerit. Sed huiꝰ moto
questionis. antiqua iam patrũ gpi¬
natione reserata est. qui ueracicer i¬
tellexerunt. illos solum in nomine
saluatoris petere. qui ea quȩ ad ꝑpe
q apłm ñ in nomine saluatoris petis¬
se ut temptatione careret. quamob
custodiam humilitaris. cceꝑat. qͥa
si hac caruisset saluus esse ñ possit
ipso affirmante cũ ait. E ne magri¬
tudo reuelationũ extollat me: datus
est mͥ stimulus carnis meȩ angl̃s sa¬
thanȩ qui me colaphiret. Te. uii.¬
uocienscũq ergo petontesi
exaudimur. ideo sit. quia u
contra auxilium nr̃e salutis ꝑca
ac ꝓpterea a misericorde patre
cii gr̃a nobis qͦd inepte petimꝰ nega¬
tur: quod eidem apło paulo conti¬

Expanded text:
inquiens, petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem in Christi nomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit. Sed hujus motio quaestionis antiqua jam Patrum explanatione reserata est, qui veraciter intellexerunt illos solum in nomine Salvatoris petere, qui ea quae ad saluque apostolum non in nomine Salvatoris petisse aiunt, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat, quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante cum ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Quotiescunque ergo petentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo conti
Abbreviated transcription (Latin):
tuus clarificet te. Tanqͣm dicent.
Resuscita me: ut itnote scasto¬
to orbi ꝑ me. Deinde magis magisꝙ
pandens quomͦ clarificet patrem filiꝰ.
sicut dedisti inquit ei potestatẽ om̃is
carnis. ut omne quod dedisti ei det
eis uitam ȩcernam. Omnẽ carnen
dixit omnem hominẽ. a parte totũ
significans: quemad modũ rursus
a parte suꝑiore significatur homo
totus. ubi ait apłs. om̃is anima po¬
testatib sublimiorib subdita sit.
Quid enim dixit om̃is anima: nisi
omnis homo: Hoc autẽ qͦd potestas
xp̃o a patre data est om̃is carnis:

Expanded text:
tuus clarificet te, tanquam diceret: tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem, dixit omnem animam, a parte totum significans, quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis
Abbreviated transcription (Latin):
lorificatum a patre filium
scđm formam serui. quam
pater suscitauit a mortius. & ad su¬
am dexceram collocauit. resipsa indi¬
cat: & nullus ambigit. xp̃ianus. S
qm̃ ñ tantũ dixit. pater clarifica fi¬
lium tuũ. sed addidit etiam ut filiꝰ
tuus clarificet te: merito queritur
quomͦ patrem clarificauerit filius.
cum sempiterna claritas patris. nec
diminuca fuerit in forma humana.
nec augeri potuerit in sua ꝑfectione
diuina: s in seipsa claritas patris.
nec augeri nec minui pocest. Apud
homines autẽ ꝓculdubio minor
erat. quando in uidea tantũmͦ ds̃
notus erat: nondũ a solis ortu usq
ad occasum laudabant pueri nom̃
ret gentib: ꝓfecto patrem clarifica¬
modo mortuus fuisset filius nec
resurrexisset: proculdubio nec apa¬
tre clarificatus esset. nec patrem cla
rificasset. Nunc autẽ resurrectione
clarificatus a patre: resurrectionis
suȩ predicatione clarificat patrem.
Hoc quippe aꝑit ordo ipse uerborũ.
Clarifica inquit filium tuũ. ut filiꝰ

Expanded text:
lorificatum a Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea notus erat, nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomenret gentibus, profecto Patrem clarificamodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clrificasset. Nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificet Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum. Clarifica, inquit, Filium tuum ut Filius
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ contra om̃s. & arguere om̃s imn¬
pios de om̃ib oꝑib impietatis eorũ
quib impie egerunt: & de om̃ibus
duris quȩ locuti sunt contra eũ pecca¬
tores impii. hi sunt murmuratores.
querelosi. scđm desideria sua ambu¬
lantes. & os illorũ loquit᷑ suꝑbiam:
mirantes ꝑsonas questus causa. llos

Expanded text:
contra omnes, et arguere omnes impios de omnibus operibus impietatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus duris quae locuti sunt contra eum peccatores et impii. Hi sunt murmuratores, querelosi, secundum desideria sua ambulantes, et os illorum loquitur superbiam, mirantes personas quaestus causa. Vo
Abbreviated transcription (Latin):
ut sodoma & gomorra & fini¬
timȩ ciuitates. simili modo ex¬
fornicatȩ. & ab eunces post carnem
alteram. factȩ sunt exemplũ ignis
ȩterni penam sũstinentes. similit
& hi carnem qͥdem maculant. dña¬
tionem aucẽ sꝑnunt: maiestatem
aucẽ blasphemant. Cum michael
archangłs cum. uabolo dispucans
altercaretur de moys. corꝑe. ñ est au¬
sus iudicium inferre blasphemie: s
dixit. Imꝑet tibi dñs. Hi autẽ quaquĩq
qͥdem ignorant blasphemant: quecũ
ꝓ autẽ naturaliter tanquã muta.
animalia norunt: in his corrumpunt᷑.
Ue illis qui uia cain abierunt. & erro¬
re balaam mercede effusi sunt: & con¬
tradictione chore ꝑierunt.
hi sunt in epulis suis macule con¬
uiuantes. sine timore semetipsos pas¬
centes. nubes sine aqua quȩ auentis
circumferuntur. arbores auttimna¬
les. infructuosȩ. bis mortuȩ. eradicatȩ.
fluctus feri maris dispumantes suas
confusiones: sydera errantia. quib
ꝓcella tenebrarũ. in ȩternũ seruata est.

Expanded text:
ut Sodoma et Gomorra et finitimae civitates simili modo exfornicatae et abeuntes post carnem alteram factae sunt exemplum ignis aeterni poenam sustinentes similiter et hii carnem quidem maculant dominationem autem spernunt maiestates autem blasphemant cum Michahel archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Mosi corpore non est ausus iudicium inferre blasphemiae sed dixit imperet tibi Dominus hii autem quaecumque quidem ignorant blasphemantque autem naturaliter, tamquam muta animalia, norunt, in his corrumpuntur. Vae illis, quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Core perierunt. Hi sunt in epulis suis maculae, convivantes sine timore, semetipsos pascentes. Nubes sine aqua, quae a ventis circumferuntur; arbores autumnales infructuosae, bis mortuae, eradicatae; fluctus feri maris dispumantes suas confusiones; sydera errantia, quibus procella tenebrarum in aeternum servata est.
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. qui dicebant uobis. qm̃ in
nouissimo temꝑe uenient illusores:
scđm desideria sua ambulances im¬
pietatum. hi sunt qui segregant se¬
metipsos: animales. sp̃m ñ habentes.

Expanded text:
i, qui dicebant uobis, quoniam nouissimo tempore uenient inlusores, secundum sua desideria ambulantes inpietatum. hi sunt qui se segregant, animales., spiritum non habentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Infractione quoq panis conuescen¬
tium aꝑuintur obtutus: mulco
felicius horũ oculis patefactis. qͥb
nature suȩ manifestata est głifica¬
tio. quam illorũ generis nr̃i princi-¬
pum. quibꝰ preuaricationis suȩ est
ꝙ miracula. cum discipuli trepidis
cogitationib estuarent. & apparius¬
set in medio eorum dñs. dixissetq
pax uob̾: ne hoc in gorum remaneret

Expanded text:
In fractione quoque panis convescenIn fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est autem aliaque miracula, cum discipuli trepidis cogitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis : ne hoc remane
Abbreviated transcription (Latin):
licitudo & curiosa cunctatio. nr̃e fi-
consulebatur. nos in illis uiris contra
calumpnias impiorũ. & contra terre¬
nȩ argumenta sapientiȩ docebatp:
nos illorũ instruxit aspectus. nos eru¬
diuit auditus. nos confirmauit at¬
tactus. Gr̃as agamus diuinȩ dispen¬
sationi: a scõrum patrũ necessarie
tarditati: Dubitatum est ab illis: ne
dñi ascensionemq fluxerunt. ouo¬
so transiere discursu: sed magna
in eis confirmata sacramenta. mag¬
na sunt reuelata mysteria. In his
metus dirȩ mortis aufertur: & non
solum animȩ sed etiam carnis im¬
mortalitas declaratur. Ioliii.¬
lis dñici cura mandatur. In hisdi¬
ebus duobꝰ discipulis tercius in uia
dñs comes iuugitur: & ad omnem
nr̃ȩ ambiguitatis caliginem deter¬
gerdam. pauentium ac trepidanti¬
um tarditas increpatur. flaminã
fidei illuminata corda conciꝑiunte
& quȩ erant tepida. reserante scrip¬
turas dño. efficiuntur ardentia.

Expanded text:
licitudo et curiosa cunctatio nostrae filicitudo et curiosa cunctatio nostrae ficonsulebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapientiae docebamur, Nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit attactus. Gratias agamus divinae 291 dispensationi et sanctorum Patrum necessariae tarditati. Dubitatum est ab illis, ne Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. Ilis Dominici cura mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia.
Abbreviated transcription (Latin):
plum. iudaica impietate resolutũ.
diuina in triduo potentia suscita¬
uit. quadragenarius hodie dilec¬
tissimi. scõrũ dierum expletus est
numerus. sacratissima ordinatio¬
ne dispositus. & ad ucilitatem nr̃ȩ
eruditionis impensus: ut dũ a dño
in hoc spatium. mora presentiȩ cor¬
poralis excenditur. fides resurrectio¬
nis documentis necessariis muniret᷑.
Mors enim xp̃i quȩ multorũ disci.¬
pulorum corda turbauerat. & de
supplicio crucis. de emissione sp̃c. de
exanimati corꝑis sepultura: gauatis
mestitudine mentib. qͥdam diffi¬
dentiȩ torpor obrepserat. Namcũ
sc̃ȩ mulieres sicut euangłica patefe¬
cit hystoria. reuolutum a monum̃co
lapidem. sepulchrũ corꝑe uacuũ.
& uuentis dñi testes angłos nunti¬
arent: uerba earũ apłis aliisq dis¬
cipulis deliramentis similia uide¬
hesitationem. humana in fir-¬
mitate nutantem. nequaquã ꝑmi¬
sisset sp̃c ueritatis. precdicatorũ suoꝵ
inesse pectorib: nisi illa trepida sol¬

Expanded text:
plum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videhaesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse pectoribus, nisi illa trepida sol
Abbreviated transcription (Latin):
icut ergo dedisti ei Ee .iii.¬
potestatem inquit om̃is carius.
ita te głificet filius: id est notũ ie fa¬
ciat omni carni quã dedisti ei. Sic
enim dedisti: ut omne qͦd dedisti ei
de: eis uitam ȩternam. Hec est autẽ
uita ȩcerna inquit: ut cognoscant
te solum uerum deũ & quẽ misisti
&e quem misisti iħm xp̃m cognosca¬
tris & filii tanquã caritas substan-¬
tialis & consubstantialis amborũ:
¶m ñ duodii pater & filius. nec tres
trinitas unus solus uerus deus. Nec
idem tamen pater qui filius. nec idem
filius qui pater. nec idem sp̃s sc̃s qui
pater aut filius: qm̃ tres sunt pater

Expanded text:
icut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti et quem misisti tris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii, Pater et Filius; nec tres : sed ipsa Trinitas unus solus verus Deus. Nec idem tamen Pater, qui Filius; nec idem Filius, qui Pater; nec idem Spiritus sanctus, qui Pater aut Filius: quoniam tres sunt, Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
dabad regem. Ecce filu re¬
gis adsunt: uxta uerbũ serui sui
sic factum est. Cumq cessasset loqu:
apparuerunt filii regis. E intrantis:
leuauerunt uocem suam. & fleuerf.
Sed & rex & om̃s serui eius fleuert
plorati magno numis. Porro absa¬
um ammiur regem gessur. Luxit
ergo dauid filium suũ ammon cimn¬
dis dieb. Absalon aucẽ cũ fugisser
& uenisset in gessur: fuit ibi tribu
annus. Cessauit q dauid rex ꝑsequ
absalon: eo qđ consolatus ẽet super
ntelligens autẽ ioab filius saruiȩ qͥt
corregis uersum esset ab absalon.
isit thecuam & tulit inde muilie¬
rem sapientem: dixit q ad eam. Iuge¬
re te simula. & induere ueste luguba
& ne ungaris oleo: ut sis quasi mu¬
lier plurimo temꝑe ĩam lugensmor¬
tuum. W ingredieris ad regem: ꝙ
loqueris ad eum sermones huiusce¬
modi. Posuit autẽ ioab uerba in ore
euis. Itaq cum ingressa fuisset mu¬
lier thecuites ad regem. cecidit corã
eo suꝑ terram: & adorauit q dixit.
Serua me rex. & ait ad eam rex.

Expanded text:
dab ad Regem. Ecce filii Regis adsunt juxta verbum servi tui: sic factum est. Cumque cessasset loqui apparuerunt filii Regis: et intrantes levaverunt voces et fleverunt. sed et rex et omnes servi ejus fleverunt ploratu magno nimis. Porro Absaum Amiud  Ms. Amiur regem Gessur. Luxit ergo David filium suum cunctis diebus. Absalom autem cum fugisset, et venisset in Gessur, fuit ibi tribus annis. Cessavitque David rex persequ consolatus esset super ntelligens autem Joab filius Sarvie: quod cor Regis versum esset ad Absalon: misit Thecuam et tulit inde mulierem sapientem: dixitque ad eam. Lugere te simula et induere veste lugubri: et ne ungaris oleo: ut sis quasi mulier plurimo jam tempore lugens mortuum: et ingredieris ad Regem: et loqueris ad eum sermones hujuscemodi. Posuit autem Joab sermones in ore ejus. Itaque cum ingressa fuisset mulier Thecuites ad Regem: cecidit coram eo super terram et adoravit et dixit. Serva me Rex. Et ait ad eam.
Abbreviated transcription (Latin):
eum. ecce illi discumbebant suꝑ faci¬
em uniuersȩ terrȩ. comedentes gbi¬
bentes. & quasi diem sestum celebai
tes. pro cuncta preda & spoliis quȩd¬
perant de terra philistum. & delta
iuda. & ꝑcussit cos dauid a uesꝑi
usq ad uesꝑam alcerius dici: a n
euasit ex eis quisquã nisi quacdeis

Expanded text:
eum, ecce illi discumbebant super facieum, ecce illi discumbebant super faciem universae terrae, comedentes et bibentes, et quasi festum celebrantes diem, pro cuncta praeda, et spoliis quae ceperant de terra Philisthiim, et de terra Juda. Et percussit eos David a vespere usque ad vesperam alterius diei, et non evasit ex ei
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad correntem besor. E lassi qͥdã
substicerunt. ꝑ sequuitus ẽ autẽ dauid.
ipse & quadringenti uiri. Sustiterant
enim ducenti: qui lassi transire ñ pot¬
rant torrentem besor. E inuenerint
uirum egyptium in agro: & addliuis¬
runt eum ad dauid. Sederunt gei
panem. ut comederet. & biberet aqũ .
s & fragnien massȩ caricarum. & du¬
as ligaturas uuȩ passȩ. Quȩ cũ co¬
medisset reuersus est sp̃c euis: & refo¬
cillatus est. Non enun comederat
panem neq biberat aquã: trib dicq̃
& trib noctibꝰ. Dixit itaq ei dauicdͥ.
Cuiꝰ es tu uel unde: Quo ꝑgis: Qui
ait ei. Puer egyptius egosum: seruis
uiri amalechitȩ. Dereliquit autẽ me¬
dñs m̃s: quia egrotare cepi nudus¬
tertius. Siquidẽ nos erupimꝰ ada¬
stralem plagam celethi. & contrau¬
dam. & ad meridiem caleb: & sicelen
um. Potes me ducere aclistu
ñ occidas me. & ñ tracdas inc in manͥ
dñi mei: & ducam te ad cuncũ istũ
& uirauit daui l. Qui cũ duxisset

Expanded text:
rrentem Besor: et lassi quidam substiterunt, Persecutus est autem David ipse, et quadringenti viri cum eo: substiterant enim ducenti, qui lassi transire non potuerant torrentem Besor. Et invenerunt virum Aegyptium in agro, et adduxerunt eum ad David: dederuntque ei panem ut comederet, et biberet aquam, sed et fragmen massae caricarum, et duas ligaturas uvae passae. Qui cum comedisset, reversus est spiritus ejus, et refocillatus est: non enim comederat panem, neque biberat aquam, tribus diebus et tribus noctibus. Dixitque ei David: Cujus es tu? vel unde? et quo pergis? Qui ait ei: Puer Aegyptius ego sum, servus viri Amalecitae: dereliquit me autem Dominus meus, quia aegrotare coepi nudiustertius. Siquidem nos erupimus ad australem plagam Cerethi, et contra Judam, et ad meridiem Caleb, et Siceleg, : Potes me ducere ad cuneun occidas me, et non tradas me in manu Domini mei, et ducam te ad cuneum istum. Et juravit ei David. Qui cum duxisset
Abbreviated transcription (Latin):
prelium & remanentis ad sarcinas:
& similit̾ qiuident. E factũ ẽ hoc
gidic illa. & deinceps constitutũ et
esimitum est: e quasi lexin israhel
usq ad diem hanc. Uenit gͦ dauid in
sic helech. & misit dona de preda senio¬
rib iuda ꝓximis suis dicens. accipite
benedictionem de preda hostiũ dñi:
his qui erant in bethel. & qui in ra-¬
math ad meridiem. & qui in iethel.
& qui in aroer. & qui in sefamoth. ꝙ
qui in esthama. & qui in rachal. & qͥ
in urbibꝰ ieramihel. & qui in urbibus
ceni. & qui in rama. & qui in lacuasan.
& qui in athac. & qui in hebron: et

Expanded text:
praelium, et remanentis ad sarcinas, praelium, et remanentis ad sarcinas, et similiter divident et factum est hoc ex die illa et deinceps constitutum et praefinitum et quasi lex in Israhel usque ad diem hanc venit ergo David in Siceleg et misit dona de praeda senioribus Iuda proximis suis dicens accipite benedictionem de praeda hostium Domini his qui erant in Bethel et qui in Ramoth ad meridiem et qui in Iether et qui in Aroer et qui in Sefamoth et qui in Esthama et qui in Rachal et qui in urbibus Ierameli et qui in urbibus Ceni et qui in Arama et qui in lacu Asan et qui in Athac et qui in Hebron et
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ. tam de filiis quã de filiabus
& spoliis. & quecũq rapuerant redu¬
xit dauid om̃ia. Ee tulit unuiersos
greges & armenta: & minauit ante
faciem suam. Dixerunt q. Hec est pre¬
da dauid. Uenit autẽ dauid ad du¬
centos uiros qui lassi substicerant. nec
sequi poterant dauid: & residere eos
iusserat in torrente besor. Qui egressi
sunt obuiam dauid: & popło qͥerat
cum eo. Accedens autẽ dauid ad po¬
pulũ: salutauit eos pacifice. Respon¬
oensq om̃is uir pessimus & iniquus
de uiris qui erant cũ dauid. dixit.
Quia ñ uenerĩ nob̃cũ ñ dabimꝰ eis qͥc
quam de preda q: ĩ eriumus:. s suffi¬
ciat unicuiq uxo. sua & filii. Quos
cum acceꝑint recedant. Le .iiͥi.¬
ixit aucẽ dauiͥ. Nonsic faci¬
etis fr̃s mei. de his quȩ tradidit
dñs nob̾. & custodiuit nos: & tradi¬
dit latrunculos qui eruperant ad¬
uersum nos in manus nr̃as. Non au¬
diet uos qͥsquã suꝑ sermone hoc.
Equa cram pars erit descendentis ad

Expanded text:
 tam de filiis quam de filiabus, et spoliis, et quaecumque rapuerant, omnia reduxit David. Et tulit universos greges et armenta, et minavit ante faciem suam: dixeruntque: Haec est praeda David. Venit autem David ad ducentos viros, qui lassi substiterant, nec sequi potuerant David, et residere eos jusserat in torrentem Besor: qui egressi sunt 300 obviam David et populo qui erat cum eo. Accedens autem David ad populum, salutavit eos pacifice. Respondensque unus vir pessimus et iniquus, de viris qui erant cum David, dixit: Quia non venerdquam de praeda, quam eruimus: sed sufficiat unicuique uxor sua et filii: quos cum acceperint, recedant. Dixit autem David: Non sic facietis, fratres mei, de his quae tradidit Dominus nobis, et custodit nos, et dedit latrunculos, qui eruperant adversum nos in manus nostras; nec audiet vos quisquam super sermone hoc. Aequa enim pars erit descendentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ passsonis. in salutem hannani ge¬
neris ante temꝑa ȩcerna dispositũ.
& ꝑ multas significationes om̃ibus
retro scłis nuntiatũ. ñ adhuc expet¬
tamus manifestandam. s. iam ado¬
ramus impletũ. concur regtib add
tuba. euangłica pandit hystoria. q
sicut scriptũ est abyssus abyssum ie¬
uocat in uoce cataractarũ tuarunt
qm̃ ad enarrandam głam gr̃ȩ dei pa¬
ribus sibi uocibus utrusq cestamen¬
ti alcitudo respondet. & qͦd erat sub
uelamine figurarũ ꝓfunctũ. fit re¬
uelata luce ꝑspicuũ. Sic autẽ intr
illa miracula saluatoris. quȩ subpo¬
pulorũ gerebantur aspectib. panci
ueritatis presentiam sentiebant. ipsi¬
q discipłi uoluntaria dñi passione
turbati. ñ euaserunt scandalũ cru¬
cis sine temptatione formiduus.
Unde fides nr̃a intelligentiam sumȩ¬
ret: unde consciencia robur acciꝑet. in

Expanded text:
e passionis in salutem humani generis ante tempora aeterna dispositum, et per multas significationes omnibus retro saeculis nuntiatum, non adhuc exspectamus manifestandum, sed jam adoramus impletum. Concurrentibus igittuba, evangelica pandit historia, et sicut scriptum est: Abyssus abyssum invocat, in voce cataractarum tuarum ; quoniam ad enarrandam gloriam gratiae Dei paribus sibi vocibus, utriusque Testamenti altitudo respondet; et quod erat sub velamine figurarum profundum, fit revelata luce perspicuum. Si tamen inter illa miracula Salvatoris, quae sub populorum gerebantur aspectu, pauci Veritatis praesentiam sentiebant, ipsique discipuli voluntaria Domini passione turbati, non evaserunt scandalum crucis sine tentatione formidinis; unde fides nostra intelligentiam sumeret, unde conscientia robur acciperet, n
Abbreviated transcription (Latin):
tia reglii quȩ agunt᷑ ex fide. Ut audi
uit autẽ ionathas & populus sermoneᷤ
istos ñ crediderunt eis. nec receperunt
eos:. quia recordati sunt malitiȩ mag¬
nȩ quã fecerat in isrł. & tribulaue¬
rat eos ualde. E complacuit eis in
alexandrũ. quia ipse fuerat eis pͥn¬
ceps sermonũ pacis: & iꝑsi auxiliũ
ferebant om̃ib diebus. Dnic. iiii.¬
gauit exercitum magnũ
& admouit castra ad de¬
metrium. Et cõmiscrunt prelium duo¬
reges: & fugit exercitus alexandri.
Q sequitus est eum demetrius & in¬
cubuit suꝑ eos: & inualuit prelium
nunis. donec occiu̾it sol. & cecidit
demetrius in illa die. E misit alexi¬
der ad ptolomeum regem egyprile¬
gatos: scdm hec uerba dicens. Qm̃p
gressus sum in regnũ mcũ. x̃ sedi młẽ¬
de patrũ meorũ. & obtinu. pͥncipa¬
tum & contriui demetriũ. ꝙ possedi
regionem nr̃am. & cõmisi cũ eo pug¬
nam. & contritus est ipse & castra eiꝰ

Expanded text:
tia regni quae aguntur ex fide et pritia regni quae aguntur ex fide et privit autem Ionathas et populus sermones istos non crediderunt eis nec receperunt eos quia recordati sunt malitiae magnae quam fecerat in Israhel et tribulaverat eos valde et conplacuit eis in Alexandrum quia ipse fuerat eis princeps sermonum pacis et ipsi auxilium ferebant omnibus diebus et congrex exercitum magnum et admovit castra ad Demetrium et commiserunt proelium reges et fugit exercitus Alexandri et insecutus est eum Demetrius et incubuit super eos et invaluit proelium nimis donec occidit sol et cecidit Demetrius in illa die et misit Alexander ad Ptolomeum regem Aegypti legatos secundum haec verba dicens quoniam ingressus sum in regnum meum et sedi in sede patrum meorum et obtinui principatum et contrivi Demetrium et possedi regionem nostram et commisi cum eo pugnam et contritus est ipse et castra eius
Abbreviated transcription (Latin):
galilea. ex hodierna die & in cotũ
tempus. W ihrłm sit sc̃a & libera cũ
finib sius: & decimȩ & tributa ipsi
porestatem arcis quȩ est in ihrłm
& do eam sũmo sacerdotr ut constitu-¬
sat in ea uiros quoscũq ipse elegerit.
qui chstodiant eam. & omnẽ ani¬
mam uideorũ quȩ captiua est a terxa
uida in omni regno meo relinquoli¬
beram gratis: ut om̃s a tributis resol¬
uantur etiam peccatorũ suoꝵ. ¶ẜoms
dies sollempnes. & sabbata. & neome¬
niȩ. & dies decreti. E tres dies ante di¬
em sollempnem. & tres post diem sol¬
lempnem: sint om̃s in munitates ꝙ re¬
missiones om̃ib udeis qui sunt in reg¬
no meo. E nemopotestatemagere
aliquid habeat. & mouere nẽgotii ad¬
uersus aliquem eorũ: in om̃i causa.
& ut ascribantur ex uideis in exertitu
regis: ad triginta milia uirorũ. Et
dabuntur illis copiȩ: ut oportet om̃ib
exercitib regis. E ex ipsis ordinabun¬
tur qui sint in munitionibꝰ regis mag¬
ni: & ex his constituentur supra nego¬

Expanded text:
Galilea ex hodierna die et in totum tempus et Hierusalem sit sancta et libera cum finibus suis et decimae et tributa ipsius potestatem arcis quae est in Hierusalem et do eam summo sacerdoti et constituat in ea viros quoscumque ipse elegerit qui custodiant eam et omnem animam Iudaeorum quae captiva est a terra Iuda in omni regno meo relinquo liberam gratis ut omnes a tributis resolvantur etiam pecorum suorum et omnes dies sollemnes et sabbata et neomeniae et dies decreti et tres dies ante diem sollemnem et tres post diem sollemnem sint omnes inmunitatis et remissionis omnibus Iudaeis qui sunt in regno meo et nemo potestatem agere aliquid habeat et movere negotii adversus aliquem eorum in omni causa et ut adscribantur ex Iudaeis in exercitu regis ad triginta milia virorum et dabuntur illis copiae ut oportet omnibus exercitibus regis et ex ipsis ordinabuntur qui sint in munitionibus regis magni et ex his constituentur supra nego
Abbreviated transcription (Latin):
t audiuit demetrius uerba ista.
& contristatus est: ꝙ ait. Quicd
hoc fecimꝰ qd̾ preoccupauit nos alexan¬
der apprehendere amicitiam udeoꝵ
ad munimen sui: Scribam & ego illi
uerba dep̃catoria. & dignitates & do¬
na: ut sit mecũ in adiutorio. W scriꝑ¬
sit uhec uerba. Rex demetruis genti
iudeorũ salutem. Qm̃ seruastis ad nos
pactum. & mansistis in amicitia nr̃a.
ꝙ ñ accessistis ad inimicos nr̃os: audi¬
uimus & gauisi sumꝰ. Ee nunc ꝑseue¬
race adhuc conseruare ad nos fidem.
& retribuemꝰ uoħ bona: pro his quȩ fe¬
cistis nobiscũ. E remittemus uobis ꝑbe¬
stationes multas: & dabimus uobis do¬
nationes. E nunc absoluo uosꝙ om̃s

Expanded text:
metrius verba ista et contristatus est et ait quid hoc fecimus quod praeoccupavit nos Alexander adprehendere amicitiam Iudaeorum ad munimen sui scribam et ego illi verba deprecatoria et dignitates et dona ut sit mecum in adiutorio et scripsit in haec verba rex Demetrius genti Iudaeorum salutem quoniam servastis ad nos pactum et mansistis in amicitia nostra et non accessistis ad inimicos nostros audivimus et gavisi sumus et nunc perseverate adhuc conservare ad nos fidem et retribuemus vobis bona pro his quae fecistis nobiscum et remittemus vobis praestationes multas et dabimus vobis donationes et n