comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt de tabulisligneis. ab utroq latere de¬
auratis. porro exoriental parte unꝰ uectis
etis alteriꝰ sũmitats̃ cui cortine tabernatuli
⁊ tectum incubuere. uͥ ⁊ tentoriũ erat .u.
columpnis suspensum. Tegebattir aũ dñs
etate contextis. ꝙ ꝓprie tabernaculum uo¬
cabatur. ẽ egebatur. ⁊ hoc undio sagis cili

Expanded text:
sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis etis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatur autem domuetate contextis, quae proprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undique sagis cilic
Abbreviated transcription (Latin):
rium ⁊ sanctuarii sanctuaria. diuidebant᷑.
intra ꝙposita erat archa testamenti.⁊ ccͣ
archã extra uelum. altare thumamatis. Itẽ
in iedio ip̃iꝰ sc̃uarui. candelabrum in parte
sum sc̃uary. Labrum eneũ init̾ hoc altare
⁊ rab̾naculũ Et circa oĩa. atriũ tabernacłi
longitudinis hñi cubitos .c. latitudinis .l.

Expanded text:
rium et sanctuarii sanctuaria dividebantur: intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii candelabrum in parte sum sanctuarii; labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum. Et circa omnia atrium tabernaculi longi
Abbreviated transcription (Latin):
. Bene plaga occideritał. que mare
respicere dicta est. sex tabulis constat.
fecho. qr in illo: mundi ornatum dñs
consummauit in illo. hominem in
principio creauit. in illo: genus hu¬
manura sua passione restaurauit.
nos bonis operib ꝓficisq. ut ad requi¬
em et̾nam ⁊ resurtectioris głam per-¬
Iueniamis.

Expanded text:
. Bene plaga occidentalis, quae mare respicere dicta est, sex tabulis constat: otatur: quia in illo mundi ornatum Dominus consummavit; in illo hominem in principio creavit; in illo genus humanum sua passione restauravit. nos bonis operibus perfici, ut ad aeternam et resurrectionis gloriam perveniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
pura. acuermicu lo bistincto. oꝑe pluma¬
rio. hoc cingłm sicut iheronirius exiose¬
pho scub. insimilitudinem pe lis colubr
quaecuctur in senectute. sic miotundõ
textum est: ut marsupiur longͦꝰ pu¬
tes. Textum aũi sub tegiine cocti pmp᷑e.
iaciuict ⁊⁊ stamine bissino. ob decorem⁊
puscrttucinẽ atq tta polimtta arte
clistinctum. ut diuersos flores ⁊ gẽmas
artificis manu ñ texcas. s additas arbi¬
tretis habebatq latiruclinẽ iui. digitoꝵ
qͦ cunigulo ꝓprio pontifex utebatur ⁊ eo tu¬
nica lacmͣctinasimul ⁊ suꝑ humerale
stringebatur. Nam incondequentibus
apte de ouinctione suꝑ humerał ⁊ rona¬
lis clictum est ħante ⁊ retro ita cõui¬

Expanded text:
pura, ac vermiculo bis tincto, opere plumario. Hoc cingulum, ut Hieronymus ex Josepho scribit, in similitudinem pellis colubri, quam exuit in senectute, sic in rotundo textum est, ut marsupium longius putes. Textum autem sub tegmine cocci, purpurae, hyacinthi, et stamine byssino, ob decorem et fortitudinem, atque ita polymita arte distinctum, ut diversos flores et gemmas non artificis manu contextas, sed additas arbitreris. Habebatque latitudinem quatuor digitorum, quo cingulo proprie pontifex utebatur, et eo tunica hyacinthina, simul et superhumerale stringebatur. Nam in sequentibus aperte de conjunctione superhumeralis et rationalis dictum est: Haec et a
Abbreviated transcription (Latin):
um. ⁊ anulis fortus ooplata quos is¬
gebat iirta iacinctina: ne laxa flue¬
tent. ⁊ a se inuicẽ mouerentur. suilli
autem dribium quin baltheus ł cingłm
cui suꝑ humerale astringebatur tu¬
ncam iacinctinã q̃ ⁊ suꝑ humeral̾¬
uocatur tcing̾et. Cuncta enĩ q̃ huc usq

Expanded text:
lata; quos jungebat vitta hyacinthina, ne laxe fluerent, et a se invicem moverentur. Nulli autem dubium, quin balteus sive cingulum, cui superhumerale astringebatur, tunicam hyacinthinam, quae et superhumeralatur, cingebat; cuncta etenim quae hucusque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgunt. ut intentionis¬
oculos aluce intime uisio¬
ns obscurent. Nos enu
putens fedimus: cum
scripture alta penerramꝰ.¬
quos occulre allophili

Expanded text:
gunt, ut intentiooculos a luce intimae visios obscurent. Nos enim puteos fodimus, cum Scripturae alta penetramquos occulte Allophyli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti requiescurt ibi supͣ-¬
dictequoq q ad rat. ire nume¬
die scd̾i. m̃sis. cõt ieudatur sa
cum archa requie..t ꝙ. enim
ꝓmtttitur in sp̃e. exił ttur ire.

Expanded text:
ibi, supradictae quoque quadraturae numedie secundi mensis commendatur saccum arca requievit: quod enim promittitur in spe, exhibetur in re.
Abbreviated transcription (Latin):
coruus n recliit
autaquis inter¬
ceptus aut ca¬
dauere natante
giectus. figat ĩ¬
mudicia cupidi¬
tatis tet̾rimos ⁊
iõ: his quiforis
st̃ in mundo m¬
mis ĩtentos. aut
rebaptizari:. aut
abhis quos p̾tef

Expanded text:
corvus non rediit, aut aquis interceptus, aut cadavere natante illectus, figurat immunditia cupiditatis teterrimos: et ideo his quae foris sunt in mundo nimis intentos, aut rebaptizari, aut ab his quos praeter
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis: aque di¬
qr sacram̃ta eter¬
ne quietis. ⁊ glo¬
riam resurrecti¬
onis. qͣm nescũtit
sapientia: super¬
boꝵ. intellextre¬
minentia scõꝵ
ꝑimpletionem
preceptoꝵ. uñ

Expanded text:
di sacramenta aeternae quietis et gloriam resurrectionis quam nescivit sapientia superborum intellexit eminentia sanctorum per impletionem praeceptorum;
Abbreviated transcription (Latin):
Genus ligni erat istam ha¬
bens uini. aut quolibet¬
ligno. id facere poterat
dels. qui tanta mirabi¬
nificare ꝙ dictum est. osten
ligna omnino ũ inue-¬
niebantur. ut hoc ip̃m ẽẽt
diuini adiitorii.ꝙ ei do
ubi nullum erat. ⁊ perlig
num: a quas dulces fecit᷑.¬
prefigurans glãm. ⁊ gr̃am
crucis. S in t̾ali ⁊̃ ligno:
quis insi creator ⁊ demon¬
strator laudandus est.¬

Expanded text:
Genus ligni erat istam habens vim, an quolibetligno id facere poterat Deus, qui tanta mirabinificare quod dictum est, ostendligna omnino non inniebantur, ut hoc ipsum esset diuini adiutorii, quod ubi nullum erat, et per num aquas dulces fecit,efigurans gloriam et gratiam crucis: sed in tali etiam quis nisi creator et demonstrator laudandus est
Abbreviated transcription (Latin):
ae. Quam obcansam: ñ comedunt filu isrł̃
neruum. qui emarcit in femore iacob usz¬
in presentem diem. eo ꝙ tetigerit neruũ

Expanded text:
e. Quam ob causam non comedunt filii Israel nervum, qui emarcuit in femore Jacob,in praesentem diem: eo quod tetigerit nervu
Abbreviated transcription (Latin):
rartur. an ut fieri solet: ꝑ recaptiu¬
lationem n urator reu̾su̾s sit ad
es. cum ꝓgressus de filiis euis. ad
eum locum ꝑuenisset. qui delenti
piuerat. Ipilus enim paranmphꝰ.
⁊ p uncep̾s miltrie: qui ibi meno¬
rati sont: ⁊̃ hic memorantur. Mo
unt. qñ enim fc̃s est amicus abra¬
missus. Ponamus autem. inteqͣm
nasceretm ysaac: ⁊ illi. d frsse fc̃m
einde ysaat suscepit filios. cum ẽet

Expanded text:
ipit; an, ut fieri solet, per recapitulationem narrator ad ea reversus sit, cum progressus de filiis ejus ad eum locum pervenisset, qui de lentipiverat: ipsius enim paranymphus et princeps militiae qui ibi commemorati sunt, etiam hic commemorantur — runt. quando enim factus est amicus Abramissus. ponamus ante annum quam nasceretur Isaac illud fuisse factum — deinde Isaac suscepit filios, cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
quebantur. ⁊ mulier molesta erat aclholescenti. ⁊ ille recu-¬
sabat stuprum. ccidit autem quadam die ut intraret io-¬
seph domum. ⁊ oꝑis qmippiam absq arbitris faceret ⁊ illa ap-¬
prehenca lacinia uestimenti euis. diceret. dormi mecum.

Expanded text:
et mulier molesta erit adolescenti, et ille recusabat stuprum. Accidit autem quadam die, ut intraret Joseph domum, et operis quid piam sine arbitris faceret. At illa apaehensa lacinia uestimenti eius diceret: “Dormi mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
goge. que sepe mechata est. post deos alie¬
detinere. ut negaret se dm̃ ẽe ⁊ phariseoꝵ¬
mag̃ ⁊ scribarum: qm legis precepta ser¬
uaret. q̃ illi: uelut maritus erant. S nõ¬
ad quiescens illicice doctrine. sinagege ma¬
nu. ueste corꝑis apprehensus: carne se exi-¬
uit ⁊ liber incelum ascendit. calump¬

Expanded text:
ptum est, moechata est post deos alieretinere ut negaret se esse Deum, et Pharisaeo Scribarum quam legis praecepta seruae illi velut maritus erant. Chquiescens illicitae doctrinae anu veste corporis apprehensus, carne se exuitis in coelum ascendit. Calum
Abbreviated transcription (Latin):
c ingressus ad
dominum. ⁊ lo¬
quens cum eo:
auferebai donec
exiret.¶ Et tunc lo¬
quebaturacĩ fili¬
os isrł omnia q̃¬

Expanded text:
 ingressus ad Dominum, et loquens cum eo, auferebat donec exiret, et tunc loquebatur ad filios Israel omnia q
Abbreviated transcription (Latin):
Aus̃. Postqͣm descendit moyses de moute. oꝑaom̃dant᷑ tͤab̾¬
uaculi ostruencl ⁊ uestis sacerdotalis. dequib faciendis
anteqmͣ aliquid p̾ciperet locutus ẽ ad ppłm de satb̃i obser¬
uatione. ubi merito mouet. cum .x. u̾ba legis acceꝑit inta
faciẽ texit. qr splendorem isltus eius. filii istł ñ pottrant
intueri. Nam ex .x. p̾ceptis hoc solum ppͦ p̾cepit. ꝙ ibi figu¬
fuint cum requie opera bona: cum fides ꝑͦdilectionẽ oꝑat᷑.
Timoraũ. tormiẽ ht̃. ⁊ in torm̃to q̃ requies. uñ. timorñ est
incaritate. caritas aũ diffllsa ẽ in cordib nr̃is. ꝑ .s.s. qͥ .d. eñ.
b. alioquui: oꝑa ñra sic erunt. ut sint humana aut peccata:
aut ꝯ tumõie ñ ꝯdulectione. ⁊ ĩo: serucha sinerecine. plentiu¬

Expanded text:
uit. Posteaquam descendit Moyses de monte, opera commendantur tabernaculi construendi et uestis sacerdotalis: de quibus faciendis antequam aliquid praeciperet, locutus est ad populum de sabbati obseruatione. ubi non inmerito mouet, cum decem uerba legis acceperit in faciem obtexit. quia splendorem uultus eius filii Israhel non poterant intueri? nam ex decem prae. ceptis hoc solum populo praecepit, quod figufiunt cum requie opera bona, cum fides per dilectionem operatur, timor autem tormentum habet et in tormento quae requies? unde timor non est in caritatebis. alioquin nostra opera sic erunt, ut sint humana aut peccata: aut cum timore, non cum dilectione, et ideo seruilia sine requie. pleni
Abbreviated transcription (Latin):
Pualle torrentem ht in hebreo. Nũ¬
qmͣ enim ysaic. postqͣm magnus
fẽs est. habitare potint inualle
erat ꝑfectus ut xp̃c. urrens ei aru
urãm. ⁊ baptisim saccam̃tum.

Expanded text:
torrentem habent in Hebraeo. Nunquam enim Isaac, postquam magnus factus est, habitare potuit in valle, erat perfectus ut Christus, torrens ei aruinostram et baptismi sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
perpendat quomedobo¬
nis rectorib mixta sitre¬
gendi auctoritas. ⁊ con¬
dolandi benignitas dis¬
ciplina enĩ uł mĩa mul¬
in ẽẽ rectorib ⁊ iusteꝯ¬

Expanded text:
perpendat quomodo bonis rectoribus permista sit regendi auctoritas et consolandi benignitas. Disciplina enim vel miinesse rectoribus, et juste
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes eadem lnt̾a
sp̃ualit̾ intessecta ma¬
ioris gr̃a dulcedinis in
presenti ad fidem. ⁊ uir¬
siruit. ⁊ inficturo ad
spem ꝑpeiue remunera¬
tioĩs actendit. eiꝰdem qͦ
numer uectes ad octi¬

Expanded text:
servientes, eadem littera spiritualiter intellecta, majoris gratia dulcedinis, et in praesenti ad fidem operastituit, et in futuro ad spem perpetuae remunerationis accendit. Ejusdem quoque numeri vectes ad occi
Abbreviated transcription (Latin):
inoris. de qͦ nati sunt uñ
filii qui tenuerunt septẽ-¬
trionalem regionem.a
tanto. ⁊ am ano montib
acilie. ⁊ sirie usq ad flu¬
uium chanaim meuro¬
pa .uͦ. uiq ad gadira. uo
nuna loci ⁊ gentib relm

Expanded text:
ii, de quo nati sunt septem filii, qui tenuerunt septentrionalem regionem a Tauro et Amano, montibus Ciliciae et Syriae, usque ad fluvium Tanaim, in Europa vero usque ad Gadira. Nomina vero locis et gentibus re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ h. it. s de sẽ. hebrei. cle
iaphe. gentiles. quia
igitur lata est multitu¬
do cr entium. latitudi¬
tudo nominatur. ꝙ aũ¬

Expanded text:
, » etc. De Sem Hebraei, de Japheth gentiles. Quia igitur lata est multitudo credentium, a latituditudo nominatur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
rubn coloriscirculos hns. albis cingentib. Ionis caritatis¬
tis. hi lapidibm scułpta patrura uocabula gestat sacer
q humiliati. doctime cecerisq uirtitũ oꝑib iuge studium
¶ O. facies in rõnali. ⁊ c̾. Oreo oꝑis qͣntum nob̾ uidet᷑ hic suit. Duo
erant uncini supra induob suꝑ humerał angulis positi. ⁊
duo contra anuli in duob rationał angulis sursum. equib
pendcbant. due catene aurce q̃ tempore ĩduendi inserebantꝰ
uncinis. qui in suꝑ humerał angulis eminebant. ut inse¬
quentib aꝑtiuis est scriptũ ut suꝑ hummierale ⁊ fonale. mu¬
to necterentur quoꝵ suꝑior conexio. huc usq descriptaẽ
S equitur autẽ de inferiori q̃ erat subtꝰ ascellas scriptura ita
subiciens. facies ⁊ duos anulos aureos quos pones in sĩmi¬

Expanded text:
itatistis? Cujusmodi lapidibus inscripta patrum vocabula gestat sacerdti, humilitati, doctrinae, caeterisque virtutum operibus juge studium  catenulas, etc. Ordo operis, quantum nobis videtur, hic fuit. Duo erant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum. E quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior connexio hucusque descripta est. Sequitur autem de inferiori, quae erat subtus ascellas. Scriptura ita subjicit: Facies et duos annulos aureos, etc. Quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
co m̃bro
quo libi¬
do solet do¬
minari:
castitatẽ
seruandã.
⁊ ipudi.¬
citiam re-¬
cidendam
cognoscẽt.

Expanded text:
o membro quo libido solet dominari, castitatem sibi servandam et impudicitiam rescindendam cognosceret.
Abbreviated transcription (Latin):
uant. Moyses gͦ sacer¬
dotib labrũ de specuł mu¬
lierũ fecit. qilex dei laua¬
crũ ꝯpunctioĩs pec̃coꝵ no¬
stroꝵ macuł exhibet. per
q̃ sc̃e aĩe suꝑno sponso pla¬
cuerunt. Intuenda nobce
lestia p̾cepta p̾bet. quib
sidiligeuter attendimꝰ in¬
t̾ne ñre unaginis macłas
uidemꝰ. uidentes aũ macłaᷤ.

Expanded text:
cerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum exhibet, per quod sanctae animae superno sponso placuerunt. Intuenda nobis coelestia praecepta praebet; quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes
Abbreviated transcription (Latin):
basisua desreculs milierũ que excubabat
australi plaga erãt tentoria debysso retor
capita columpnaꝵ. ⁊ tota oꝑiscelatrra: argẽ¬
tea.eq̃ ad septenttrionalẽ plagã:tentoria co¬
lumpne basesꝙ ⁊ capita columpnaꝵ tiꝰdem¬

Expanded text:
basi sua de speculis mulierum, quae excubant australi plaga erant tentoria de bysso retorcapita columnarum, et tota operis celatura argentea. Aeque ad septentrionalem plagam tentoria, columnae, bases
Abbreviated transcription (Latin):
nis sethĩ u. cubitoꝵ ꝑ quadrũ ⁊ triũ maliitudine cuĩ cor¬
nua deangulis ꝓcedebãt oꝑuitq illucd laminis aeneis. ⁊ in
usus iꝰ parauit exereuasa diu̾sa lebetes. forcipes. fuscinulas.
unclui o ⁊ :gniũ receptacula. Eraticulamq eiꝰ in modũ
ret: fecit eneam ⁊ subt̃ eã in alt̾aris medio arulã. fusis .iiii. a¬
nuł ꝑ totidẽ rctiaculĩ sumitates ad inititeridos nectes ad por¬
tanclum. quos ⁊ ip̃os fectt dilignis sechĩ ⁊ oꝑuit laminis aeneis.
indirẽꝙ incirculos qur in altaris latib ĩmmidãt p̃m autẽ¬

Expanded text:
 quinque cubitorum per quadrum, et trium in altitudine: cujus cornua de angulis procedebant: operuitque illud aeneis laminis. Et in usus ejus paravit ex aere vasa diversa, lebetes, forcipes, fuscinulas, uncinos et ignium receptacula. Craticulamque ejus in modum retis fecit aeneam, et subt totidem retiaculi summitates, ad immittendos vectes ad portandum: quos et ipsos fecit de lignis settim, et operuit laminis aeneis: induxitque in circulos, qui in altaris lateribus eminebant. Ipsum aute
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾ labrura aeneum mo
r ꝑcompunctionem
p̾cipit ut nr̃a ĩmundici¬
a ad penetrandam secre¬
toꝵ deimundiciam nõ
a eneum despecuł mmulie¬
culi indesinent̾ excubãt.
Specula cium mulierũ
giratioriũ uicia corrig̃t
⁊ qͣi renitentes uultus
gredoita imagine com¬
ponunt. qr dũ preceptis
dñicis sollerter intendsit:¬

Expanded text:
Labrum aeneum Moyper compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non labrum de speculis mulieum indesinenter excubant. Specula quippe mulierum gitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt; quia dum praeceptis Dominicis solerter intend
Abbreviated transcription (Latin):
ordine ꝓuidentie. priꝰ aqͣs
cũ celo creauit ⁊ t̾ra has cũ
uoluit. lucis gr̃a uenusta¬
celo: duo elem̃ta mundi
creata sunt. quib alia
duo inserta sunt. aqͣ.s. ⁊ t̾
ficiẽ. tanta altitudine te¬
gebant. ut ad illos usq lo¬
cs pertingerent. uͥ ñẽ usq
super firmam̃tum partim
runt exordium. ł ex nichilo.
⁊ pruisqͣm in lucem uemi¬
rent. ñ erat uũ formam

Expanded text:
ordine providentiae prius aquas cum coelo creavit, et terra, et has cum voluit lucis gratia venustacoelo duo elementa mundi creata sunt, quibus alia duo inserta sunt, aqua, scilicterrae tanta altitudine tegebant, ut ad illos usque locos pertingerent, ubi nunc usque super firmamentum partim runt exordium, vel ex nihilo: et priusquam in lucem venirent, non erat unde formam
Abbreviated transcription (Latin):
adimaginem filii. non
enimuere cliceretur ad
est. fecit d̾s hominem ad
imaginem dei acsi dicere¬
tur ad imaginem suam.
cum autem diciturad una¬
gnem oei. cum suꝑiꝰ dictũ
sit ad imaginem nram.
significatur ꝙ ñ hoc agit.
pluralitas ꝑsonaꝵ ut
plures deos credamus. s¬

Expanded text:
ad imaginem tantum Filii. Non enim vere diceretur ad est: « Fecit Deus hominem ad imaginem Dei, » ac si diceretur « ad imaginem suam. » Cum autem dicitur « ad imaginem Dei, » cum superius dictum sit, « ad imaginem nostram, » significatur quod non agit pluralitas personarum, ut plures deos credamus, s
Abbreviated transcription (Latin):
am trium dicrum ã¬
re debemus domino.ħ
confessus fuerit ꝓp̃m
ore. ⁊ crediderit corde ꝙ
deus sslura suscitanit
tercia die salius erit.
ꝑueniens ad locum. inqͥ
mimoletur sacrisicium

Expanded text:
am trium dierum amre debemus Domino. Hconfessus fuerit Christum ore, et crediderit corde quod Deus illum suscitavit tertia die, salvus erit, perveniens ad locum in quo immoletur sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
secum est ppłs. ⁊ uitũ
aut laterem oꝑatur.
dum in paleis occupa-¬
tur. sĩ pittat ẽe perũ¬
sum. s recte incedere.
Si uero dicat. uoloire
iuam trium dierum.
⁊ seruire domino.ꝑ
yien ⁊ aaton. hodie qͦ

Expanded text:
secum est populus, et lutum aut laterem operatur, dum in paleis occupatur, non putat esse perversum, sed recte incedere. Si vero dicat, Volo ire dierum trium viam, et servire Domino, osen et Aaron.
Abbreviated transcription (Latin):
deserto haran. ⁊ accepit ilui mnaterluiaꝰ
uxoreiui de terra egypti. Codem temꝑe:
dixit abi melech.⁊ philcol princeps exer-¬
citus enis aclabraham. ds tecũ esti õib
queagis. Iura ergo ꝑ¬
Sepe qui foris sunt fide¬
duct: eud̾ desiderant so¬
melurs informari. ut ⁊¬
sibi consulant. ⁊ proxi

Expanded text:
deserto Pharan et accepit illi mater sua uxorem de terra Aegypti eodem tempore dixit Abimelech et Fichol princeps exercitus eius ad Abraham Deus tecum est in universis quae agis iura ergo epe qui foris sunt, fideducti eisdem desiderant smelius informari, ut bi consulant et proxi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ delit ii .s. fortassis qi na¬
liqua suasione. qm scrip¬
tura intelligendam re-¬
linquit. uł fortasse non
fuit suaderi necesse cum¬
tuam ẽe.

Expanded text:
t dedit viro suo, fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit; vel forte non fuit suaderi necesse, cumtuam esse
Abbreviated transcription (Latin):
est. uͥ uł angelorum
grex. in ortu domini¬
rasua pauit loco no-¬
ueriꝰ est. quodam ua¬
ticinio futurum iã¬
ysachar ⁊ zabulon filiĩ¬
rachel: ioseph ⁊ beniamĩ.¬
filii baleancille rachel̾. dan. ⁊ neptha¬
lim. filii ⁊elphe:aucille lie:gad ⁊ aser:
hui filii iacob. qui nati sunt ei. inme¬

Expanded text:
est, ubi vel angelorum grex in ortu cecinira sua pavit, loco noverius est, quodam vaticinio futurum iasachar, et Zabulon. Filiiachel: Joseph, et BenjamiFilii Balae ancillae Rachelis: Dan, et Nepthalim. Filii Zelphae ancillae Liae: Gad, et Aser. Hi filii Jacob qui nati sunt ei in Me
Abbreviated transcription (Latin):
autem oriti r solsuꝑ
cum: reus est. ⁊ c̾ In¬
telligitur ergo ñ ꝑtine
ad homcidium. si fr
nocturnus occiditi ⁊ Si
ad fura n dum. Nac¬

Expanded text:
autem oriatur sol super eum, reus erit. Intelligitur ergo non pertinere ad homicidium, si fur nocturnus occidatur. Si d ad furandum, n
Abbreviated transcription (Latin):
celi ⁊ t̾. qñcreate sunt. indre quo fent d̃s celum ⁊
terram ⁊ omne uirgultum agri. añqmͣ orietur
interra omnemq herbam regionis. Qui enimdi¬
uersis dieb. creatum. celum ⁊ terram urgul¬
tum. herbamq narrauerat. hic uno die facta.
manifestat. ut ostenderet: ꝙꝑ omins creatura simł¬

Expanded text:
 creatae sunt in die quo fecit Dominus coelum et terram, et omne virgultum agri, antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis . Qui enim diversis diebus creatum coelum et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet quod creatura om
Abbreviated transcription (Latin):
bõ. Querendum est. quomͦ. d̾s cuncta simulcondi¬
dit dum idem inꝯyses. ex dierum mutatione ua¬
nante. distincte creata describit. S rerum simul¬
⁊ ꝙ simul extitit ꝑ subam materie: ñ simul apparu¬
to die incelo fc̃a pethibentur. S ꝙ quarto die pro¬
dita ⁊ cuncta t̾re iurentia describuntur. S ꝙ die

Expanded text:
 quaerendum est, quomodo Deus cuncta simul condidit, dum Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata describat . Quod tamet quod simul exstitit per substantiam materiae, non simul apparuto die facta in coelo perhibentur, sed quod quarto die prodita, et cuncta terrae virentia describuntur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Rationale: pectoris ħctus. suꝑ humeta¬
l⁊ et humeroꝵ. T̃unica ⁊ linea siricta. i cami¬
sia: cotum corpus oꝑuint. cidaris caput ornat.
balcheus utramq tunicam simul ⁊ suꝑ hu-¬
merale artius adcorpꝰ aptat. Quib sex. indri¬
mentis inferius septimum uingitur. ⁊ uiii.

Expanded text:
em pectoris habitus, superhumerale est humerorum tunica et linea stricta, id est, camisia, totum corpus operiunt. Cidaris caput ornat, baltheum utrumque tunicam simul et superhumerale, artius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis, inferius septimum jungitur et octavum:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Cominemorauit moyses quo idam qui¬
b dixit sp̃m dimintus datum. quo illa ef¬
ficere possent. ⁊ tam̃ multi intesliguntur
sponte ad eadem oꝑa uenisse. quib neꝙ mi¬
ꝑatum est. neq eoꝵ nomina memorata st̃
a domino dicta moysi. Non gͦ illi soli hoc
munus cliuinttus habuerunt. qui nomi¬
natun memorantur. s fortasse precipue ⁊
excellentus laudandus est. añ in husõib
ñ attractus serultt̃ ad opus animus: set

Expanded text:
. Commemoravit autem quosdam, quibus dixit Spiritum divinitus datum, quo illa efficere possent: et tamen multi intelliguntur sponte ad eadem opera venisse quibus neque imperatum est, nec eorum nomina commemorata sunt a Domino dicta Moysi. Non ergo illi soli hoc munus divinitus habuerunt, qui nominatim commemorantur, sed fortasse praecipue atque excellentius. Laudandus est autem in his omnibus non attractus
Abbreviated transcription (Latin):
cum emunctorns eus t uasa ubi que esmmcta sut exti¬
guitiui de auro purissimo.Talentum auri appenclebał
tos. ⁊ maltitudine duos. Ecius angul ꝓcedebant cor¬
nua. uestuutꝙ illud auro purissimo cũ craticła ac pari¬
etib ⁊ cornib fecitq ei coronã aureolã pergyrsi ⁊ duos¬

Expanded text:
cum emunctoriis suis, ut vasa et ea quae emuncta sunt exstinguantur, de auro mundissimo. Talentum auri appendebat ctos, et in altitudine duos, e cujus angulis procedebant cornua: vestivitque illud auro purissimo cum craticula, ac parietibus, et cornib
Abbreviated transcription (Latin):
iplentes der. consihum tra¬
unit. it sapientib soculi sic
uir : ꝓrtilitate homninis uocẽ
inie passionis humane ipsecõ¬
n hominum sumit. quia
ꝯustet. qi cuncta priusqͣm
nra ñ est. si spuales plerum
cartur uerbis camnalium.
ieq miranclũ. si sp̃c creator
nium ut car em ꝑtrabat
ntellectum suum. in seip̃o

Expanded text:
trahunt a sapientibus saeculi. Sic nunc, pro utilitate hominis, vocem in se passionis humanae ipse conditor hominum sumit, cum constet quia qui cuncta, priusquam mirum non est, si spirituales plerumque utantur verbis carnalium, sic neque mirandum si ipse creator omnium, ut carnem pertrahat ad intellectum suum, i
Abbreviated transcription (Latin):
lignificat so: aquila filios deori in cluere
ausus est. deos: scõs. ł angelos intrlb gẽs
quem sequens sunacus: ait. uidente fili
potentum filias horninum.
qui gigantes appellantur. Non estrice¬
brle ab hominib ũ ab angłis. uł q u

Expanded text:
significat: ideo Aquila « filios deorum » dicere ausus est, deos sanctos vel angelos intelligens, quem sequens Symmachus ait: « Videntes filii potentum filias hominum. »qui gigantes appellantur. Non est incredibile ab hominibus, non ab angelis, vel qu
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ex coto corde ꝓfitentes.
ꝙ nec inicinm bone actior̃s.
aut cogitationis iͥa dño
possumus hr̃e. mala u̾o
semper anobis iustigante
mata. nec nͥ dño donante
laxanda.

Expanded text:
toto corde profitentes quod nec initium bonae actionis vel cogitationis nisi a Domino possumus habere; mala vero semper a nobis diabolo instigante mata, nec nisi Domino donante laxanda.
Abbreviated transcription (Latin):
domorum ꝑfamilias suas. Eslu ruben pͥ¬
mogentti isrł̾is: enoch. ⁊ phanu: esrom. ⁊ carmi.
hec cognationes ruben. filii symeon. iamuel.
⁊ ianu: ⁊ aod. iachim ⁊ soer ⁊ saul: filiꝰ camari¬
tidis. hee ꝓgenies symeon. Et ħ nõia tilioꝵl¬

Expanded text:
 familias suas filii Ruben primogeniti Israhelis Enoch et Phallu Aesrom et Charmi hae cognationes Ruben filii Symeon Iamuhel et Iamin et Aod Iachin et Soer et Saul filius Chananitidis hae progenies Symeon et haec nomina filio
Abbreviated transcription (Latin):
itra urbs nomitus
as inueninius ut id
a ⁊ alia tribusit. aut
istam salem: que ꝓ
sichem nunc nonui¬
uatur: dicemus intt̾¬
p̾tari ꝯsummatam
atq perfectam. ⁊ illã
q̃ post ea ierłm dicta
est: pacificam. utrũq:
accentu paululum de-¬
cliuato:
hoc uoca¬
bulũ so¬
hebrei ꝙ¬
femurcla

Expanded text:
utraque urbs nominis cis invenimus, ut idem a et alia tribu sit. Aut ista Salem, quae pro Sichem nunc nominatur, dicemus interpretari consummatam atque perfectam: et illam quae postea Hierusalem dicta est, pacificam. Utrumque accentu paululum declinato, hoc vocaulum soHebraei femur
Abbreviated transcription (Latin):
Est autem bethel. cuirtatula: in duo¬
lecimo lapide abhelya. ad dext̾ram
euntib neopolum q̃ prꝰ luza .i. a
migdalus uocabatur intribu ben¬
sacrdotib bethel. domꝰ d̾i. hay: ocłs
uł fons. bene gͦ: tabernatulum int̾
bethel ⁊ hay: figens attare domino
scł uoluptanb recedentes. ab itti
sc̃o fonte l aptismi cursum presen¬
tisiuite. considerate ducentes. ⁊ ho¬
stiam laudis ⁊ boni oꝑis suꝑaltare
fider. deo exibentes: ad domum dei

Expanded text:
Est autem Bethel civitatula in duodecimo lapide ab Helia ad dexteram euntibus Neapolim: quae prius Luza, id est Amygdalus, vocabatur, in tribu Bensacerdotibus; Bethel, domus Dei; Hai, oculus vel fons: bene ergo tabernaltare Domino saeculi voluptatibus recedentes, abluti sancto fonte baptismi, cursum praesentis vitae considerate ducentes, et hostiam laudis et boni operis super altare fidei Deo exhibentes, ad domum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
in bethel. usꝙ adlocum. uibi prius
fixerat tabernaculum. in ter bechel
⁊ hay. in loco actaris ꝙ fecerat priꝰ.
⁊ inuocauit ibi nom̃ dei. Set ⁊¬
lothqui erat cum abraham: fue¬
runt greges ouium ⁊ armenta. ⁊
tabernacula. nec poterat eos capere
terra. ut habitarent sunul erat qͥp¬
pe sub̃a eoꝵ mutta. ⁊ ne quibant
habitare cõmunit̾. uncle fc̃a est

Expanded text:
in Bethel usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Hai: in locum altaris quod fecerat prius, et invocavit ibi nomen Domini. Sed et Loth qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula. Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul: erat quippe substantia eorum multa, et nequibant habitare communiter. Unde facta est
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ dext̾am ꝓsperitatis. uł suustram
aduersitatis. in pace ⁊ dilectione ꝑ¬
seueremus Nixa int̾ pastores loth.¬
⁊ pastores abrahe Strou̾siam sig̃c.
int̾ pastores catholicos. ⁊ subu̾sores
hereticos. uñ ⁊ loth. heresiarchas
sig̃̾. qui declinans int̾pretatur. ⁊ cuta
iordanem .i. descensum regionem sͥ
elegit. pastores euis: ħetitos ⁊ scisma¬
ticos quipulchia ⁊ decluua pecũt.
nec in montem cum moyse ascen¬
dunt addũm pacem ⁊ nuitatem
coutempnentes ioptionem quouo¬
lunc aurli accipuuit. ⁊ gr̃ãm fu¬
gien. s. uibero arbitrio se cõmittũt.
i storesuero abrahe: catholicos dec¬

Expanded text:
 dexteram prosperitatis, vel sinistram adversitatis, in pace et dilectione perseveremus. Rixa inter pastores Lot et pastores Abrae controversiam significat inter pastores catholicos et subversores haereticos. Unde et Lot haeresiarchas significat, qui declinans interpretatur; et circa Jordanem, id est descensum, regionem sibi elegit. Pastores ejus, haereticos et schismaticos, qui pulchra et declivia petunt, nec in montem cum Mose ascendunt ad Dominum, pacem et unitatem continentes; et optionem quo volunt eundi accipiunt; et gratiam fugientes, libero arbitrio se committunt. Pastores vero Abrae catholicos doc
Abbreviated transcription (Latin):
iste uitulus aureus. qͥ
fecit hic populus ut induceres super
eum pectatum maximum: Era ille
respondit. Ne indignetur dominus
meus. Tu enim nosti ppłm istum ꝙ
ꝓnus sit ad malum. Dixerunt michi.
fac nobis deos qui precelant nos. hu¬
ic enun moysi qui nos edluxit de t̾rae
gẏpti: nescimus quid acciderit. Qui¬
b ego cdixi. Quis nr̃m h̃taurum: Tule¬
runt ⁊ declerunt ⁊ ꝓieci ingnem. egͥs

Expanded text:
iste uitulus aureus, quafecit hic populus, ut induceres super eum peccatum maximum? Cui ille respondit: Ne indignetur Dominus meus: tu enim nosti populum istum, quod pronus sit ad malum: dixerunt mihi: fac nobis deos, qui nos praecedant: huic enim Moysi, qui nos eduxit de terra Aegypti, nescimus quid acciderit. Quibus ego dixi: Quis vestrum habet aurum? Tulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
satione dampnatus. castitatis merito ad¬
uitꝰ ꝓphĩe indicio ereptus: omii egypto p̃¬
latill est. per suꝑnam uero sapicrtiam ꝓ¬
uidus: feum̃ta congessit. ⁊ futturo ꝑicuło
nccessitatis: obiuauit. cumq in orbe fa-
misit. qui frum̃toꝵ dispensationi. ioseph¬

Expanded text:
satione damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est. Per supernam vero sapientiam providus, frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famemisit, qui frumentorum dispensationi pr
Abbreviated transcription (Latin):
A uentum formatur. trausactis enĩ sex milib an¬
ad noe. oe. iariꝰ nũs insinuatur. complementi
rntur duo filiinoe. medio reꝓbato. duo denariꝰ
p alteram multiplicata. Nam tͥ quat̾ui: uel
qͥ io᷑ ni: ipsum facunt.

Expanded text:
i, per Christi adventum formatur; transactis enim sex millibus anad Noe denarius numerus insinuatur, complementumciantur tres filii Noe, medio reprobato, duodenarius  per alteram multiplicatis. Nam ter quaterni, vel quater terni ipsum faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
raclice ⁊ maledixi pm critudi¬
i eurs statim. Ingeneratione
uistoꝵꝵ: enochabadam septi¬
mus pontrur qr hic manentem
cuittatem ñ querunt. s expecta¬
tonem: tisꝙ in finem remporis
extendunt. ꝙ septenaria reuo¬
liccione terminabitur. cum et̾¬
nitas octana successerit Un de
iste enoch: qui ponitur septimꝰ.
⁊ tramilatus est. ꝙi deo placirit. sep¬
timam requiem significat. ad
qmͣ post hanc uitam. qui deo ꝑse¬
nerant̾ ad hereret. sine dilatiõe
tcranfertux. Int̾ptatio quoc noru¬
num huiꝰ generationis .i. sig̃
adami int̾peetatur homo. ł ruͣ¬
terra. Sech: positio uł resurrectio.
malaleel landansdm Iaredh:
roboratus. tn oh: declicatio Illa¬
tussalam mortis emisio. lamech:
gͦ lomo ex terra: resurg n s apeis.
eut homo. inuecans cłui ⁊ deslẽs
rẽta prestis Sicq lauidans
deo subiectus requi ra posil. et
sempiternam ꝙ iignificat noe:
qui requies interrrtatur ⁊ de¬
ꝯmo l numeratur. quia ꝑ¬

Expanded text:
radice, et maledixit pulchritudini ejus statim. » In generatione justorum Enoch ab Adam septimus ponitur, quia hic manentem civitatem non quaerunt, sed exspectationem usque in finem temporis extendunt, quod septenaria revolutione terminatur, cum aeternitas octava successerit. Unde iste Enoch qui ponitur septimus, et translatus est quia Deo placuit, septimam requiem significat, ad quam post hanc vitam, qui Deo perseveranter adhaeret, sine dilatione transfertur. Interpretatio quoque nominum hujus generationis idem signat: Adam interpretatur homoectio; Malalehel, laudans Deum; Jared, roboratus; Enoch, dedicatio; Mathusalam, mortis emissio; Lamech, ergo homo de terra, resurgens a peccatis, erit homo invocans Deum et deflens peccata pristina: sicque laudans Deo subjectus, requiem possidet sempiternam, quam significat Noe qui requies interpretatur, et decimo loco numeratur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
D̾s stetit in sinagoga .d.
S hni qmius capaces sint
dei ⁊ hoc nomine ꝑ gr̃ama
donati uideantut᷑. nullus
ei similis inpotentia uł
natura. ꝙ autem de. simi¬
les ei euimus. similitudo¬

Expanded text:
Deus stetit in synagoga deorum. Sed hi quamvis capaces sint Dei, et hoc nomine per gratiam donari videantur, nullus ei similis in potentia vel natura; quod autem dicitur, similes ei erimus, similitudo haec no
Abbreviated transcription (Latin):
Auo̾. Et ait dñs d̾s.
ac̃. tota ħ sententia:
sigurata est. ubicce¬
dendum tũ: omnia
dicta ẽẽ. Serpens ñ
int̾rogatur qr hoc fe¬
cerit qr ñ ip̃e ꝓpria uo¬
liratate ⁊ natura: fec̃.
s deillo diabolus ⁊
ꝑ illum. ⁊ in illo qͥ¬
ĩam ꝓ impretate. ⁊
suꝑbia: eterno igni
destinatus fũ̾rar ad
ip̃m ergo refercur. ꝙ
serpenti dr. ⁊ qͣlis
huma ao gen̾i firti¬
rus sit: ostenditur.

Expanded text:
 Et ait Dominus Deus, » etc. Tota haec sententia figurata est. Ubi credendum tamen omnia dicta esse. Serpens non interrogatur quare fecerit, quia non ipse propria voluntate et natura fecit, sed de illo diabolus, et per illum, et in illo: qui jam pro impietate et superbia aeterno igni destinatus fuerat. Ad ipsum ergo refertur quod serpenti dicitur, et qualis humano generi futurus sit ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
uentrem. loc addi¬
derunt li inhelreo
habetur pectus. tm̃.
ut calliditatem ⁊
uersutiam cogita
pes. Malũ luxurie:
aut cogitatione ꝑ petrat᷑:
autoꝑe. hostis eium cum ab effectu oꝑis

Expanded text:
Ventrem » LXX addiderunt, sed in Hebraeo habetur « pectus a » tantum, ut calliditatem et versutiam cogitatpes. » Malum luxuriae aut cogitatione perpetratur aut opere. Hostis enim cum ab effectu operis
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ł souebat. more uo¬
lucris oua calore aĩantis.
Iitrelligimꝰ gͦ ñ de sp̃n mun¬
didici ut putant multi. s
nuificator. Si autẽ uirui¬
ficator. ⁊ conditord̾s. et¬

Expanded text:
bat, vel fovebat, more volucris ova calore animantis. Intelligimus ergo non de spiritu mundi dici, ut putant multi; sed vivificator: si autem vivificator, et conditor; si
Abbreviated transcription (Latin):
Diꝵ. p̃p correctionẽ legentiũ:
inurauerit ⁊ ingratus fu̾it
beneficris diuinis. cũ celeste
manna susceperit. scco ñise
cordare de logib pasche: que
dicta sunt. ⁊ inuenies ibrꝰ
pascha faciend̾. hiis qui
immundi ĩ aĩa fu̾int. ua
occupati negociis ꝑegrinis.¬
. Qui ñ fuerat ĩ mundi ĩ aĩa.
uł ñ longe ꝑegrinabantirr.
Quarta decima die primi
mensis ficerunt pascha. lõ
pascha in hoc tempore faci¬
unt. inquo ⁊ manua des
cendit. Indie qͦ primũ pas¬
cha fit. ñ descendit mãna.¬

Expanded text:
 correctionem legentium muraverit et ingratus fuerit beneficiis divinis, cum coeleste manna susceperit. Secundo mencordare de legibus paschae quae dicta sunt , et invenies ibi pascha faciendum his qui immundi in anima fuerint, vel occupati negotiis peregrinis. Qui non fuerant immundi anima, vel non longe peregrinabantur, quarta decima die primi mensis fecerunt pascha; long secundum pascha in hoc tempore faciunt, in quo manna de cendit, in die quo primum Pascha fit non descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
sit omne men¬
dati un ne for¬
te ñ sit hoc precep¬
tum aduersus eo
ꝗͥ dicunt tunc
ẽẽ mentiendũ
qñ id mendati¬
um prodestalicͥ
⁊ nichil obestei
cia mentitis. Ta¬
uersus ꝓximũ
tuum. ut uidea
nir hoc addidis¬
se scriptura. cum
posset breutter
ditere: falsum
testimonium ñ
dices. sicut non
occides. S mag¬

Expanded text:
sit omne mendacium: ne forte non sit hoc praeceptum adversus eos qui dicunt tunc esse mentiendum quando id mendacium prodest alicui, et nihil obest ei cui mentiris. Taversus proximum tuum, ut ideo videatur hoc addidisse Scriptura, quae posset breviter dicere, Falsum testimonium non dices, sicut dixit, Non occides, Non m
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i passione redum
poss. uñ: gladuis
u̾ satilis d̾r. qr potest remouen. Remotus ẽ em̃:
noch ⁊ helie. ⁊ cotidie remouetur fidelib. de hac
uita ad suꝑnam beatitudinẽ transeinttib.
nim ad paradisum redeunt: nẽecce ẽ. ut igne sp̃c
.s. omnes concupiscentias huiꝰ uite: exurant.
⁊ gladio u̾bi dei. omina noxia precidant.
Concepi ⁊ p. ⁊ c̃. Cann. ⁊ aba: deuna matre geniti
fignra suntomnium hommnum: qui de radice
pecc̃ii ihanc uitam ꝓpagantur. ⁊ alii terrenã
auitatem ⁊ mortiferas delitias sunt amaturi.
⁊ qnͣtum in se ẽ. ambitione possessum quos
significat caym. qui int̾pretatur possessio.
alii futurã auitatẽ q̃situri. ⁊ de huiꝰ habita¬
tionis mseriis lugentes: ad futuram głiam
toto desiderio transituri quos significat abel:
qui int̾pretatur luctus: ⁊ est posterior qr non
pastor ouium simplucitatim .s. ⁊ in nocenti¬
am diligens.

Expanded text:
sione redimi posset. Unde gladius versatilis dicitur, quia potest removeri. Remotus est enim Enoch et Eliae, et quotidie removetur fidelibus, de hac vita ad supernam beatitudinem transeuntibus. nim ad paradisum redeunt, necesse est ut igne Spiritus sancti omnes concupiscentias hujus vitae exurant, et gladio verbi Dei omnia noxia praecidant.erit, » etc. Cain et Abel de una matre geniti, figura sunt omnium hominum qui de radice peccati in hanc vitam propagantur; et alii terrenam civitatem et mortiferas delicias sunt amaturi, et quantum in se est ambitione possessuri; quos significat Cain, qui interpretatur possessio. Alii futuram civitatem quaesituri, et de hujus habitationis miseriis lugentes, ad futuram gloriam toto desiderio transituri, quos significat Abel, qui interpretatur luctus, et est posterior: quia non « pastor ovium, » simplicitatem scilicet et innocentiam diligens.
Abbreviated transcription (Latin):
do legis. est.dił. Gladiuis
flammeus pene tẽꝑales.
ꝑa uolubilia sunt. ad
arborem igitur uite ũ
reditur. nisi ꝑcheruibrn.

Expanded text:
do legis est divinae. Gladius mmeus, poenae temporales, ra volubilia sunt. Ad m igitur vitae non reditur, nisi per cherubin, id
Abbreviated transcription (French):
plerumꝙmalus cumint᷑
bonos iuuere ceꝑit sun
melius mutari nolu̾̃it
de bouoꝵ congregatio¬
ne peslitur pond̾e praue
consuetuc̾ uus sue¬

Expanded text:
plerumque malus, cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari noluerit, de bonorum congregatione pellitur pondere pravae consuetudinis su
Abbreviated transcription (Latin):
arduum ñ ei loqueretur¬
uerba d̾i. neq iurtutem sig¬
noꝵ radidisset. neq par¬
ticipem tanti misterti cõ-¬
ciuisset.

Expanded text:
arduum, non ei loquereturverba Dei, neque virtutem signorum tradidisset, neque participem tanti mysterii concivisset.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e uero capacitatis
mensira n tnͣscendãt.
Iginam receptacula ad
hoc deputata sunt ut ꝑ
hec ignis s̃s abaltari ho¬
locausti ad altare thum¬
amatis. uesꝑe ⁊ mane
ad incensum ponendũ
defexrerur. qr doctores tã¬
qmͣ ignem de attari ho¬
locaustoꝵ. ao altare thi¬
miamatis deferunt cũ
auditores deuirtute ̃

Expanded text:
rae vero capacitatis mensuram transcendant. Ignium receptacula. Ad hoc deputata sunt, ut per haec ignis sanctus ab altari holocausti ad altare thymiamatis vespere et mane, ad incensum ponendum, deferretur; quia doctores tanquam ignem de altari holocaustorum ad altare thymiamatis deferunt, cum auditores de virtute in
Abbreviated transcription (Latin):
nem intelligentie sp̃ualis. ut ppłs bibere possit:
qui ydola teliqunt. ⁊ ad deum confugit. si au¬
diat legem desacrificiis docentem: continuo
sugit ⁊ dibere ñ potest. In hanc gͦ amaritudinẽ
.i. literam legis. posuit deus iusticiam. ⁊ testimo¬
nia. uelut.s. in uascło quedam sapientie sue.
⁊ sc̃te thesauros condidit . uñ. hñs chesaurũ
istum iuuãsf. ut ergo possit hec aqua bibi.
ostenclit deus lignum ꝙ mictetur in eam ut
qui bibetit ñ moriatut ñ senciat a maritndi¬
nem. Si quis ergo sine ligno uite. ⁊ sine miste-¬
rio crucis. sine fide xp̃i sine intelligentia spi-¬
rituali b iberit. a maritudine morietur. uñ.
litt̾a occidit .i. aqua mara sibibatut. ñ nu¬
tata ⁊ ĩdulcedinẽ u̾sa.

Expanded text:
nem intelligentiae spiritualis, ut populus bibere possit qui idola reliquit et ad Deum confugit. Si audiat legem de sacrificiis docentem, continuo refugit et bibere non potest. In hanc ergo amaritudinem, id est litteram legis, posuit Deus justitias et testimonia, velut scilicet in vasculo quodam sapientiae suae et scientiae thesauros concluditictilibus . Ut ergo possit haec aqua bibi, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non moriatur, non sentiat amaritudinem. Si quis ergo sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali biberit, amaritudine morietur. Unde: Littera occidit, id est, aqua Mara, si bibatur non mutata et in dulcedinem versa.
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciendum ꝙ male¬
petinerant. Magis enim¬
ron qr cessit eis: qmͣ mi
dauerunt se ip̃i. qui tm̃¬
malum flagitauerunt.

Expanded text:
ad faciendum petiverant. Magis enimuoniam cessit eis, quam paverunt se ipsi, qui malum flagitaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sumimus. Quia enim in hu¬
meris honera gestamꝰ ꝑephoti.
uero ipectore cogitarionũ sides
est. in rationali qui est ħĩtus
toꝵ cogitationes exprimintur.
lapides ergo onichini. ⁊ gemtne¬

Expanded text:
sumimus. Quia enim in humeris onera gestare solemus, vero in pectore cogitationum sedes est, recte in rationali qui est habitus torum cogitationes exprimuntur. Lapidesque onychini et gem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾icatis: ñ possumus aucdire.
Eutiuncidamus ⁊ labia: nealiqͥd
iurpe isł malum. uł occi᷑sum o¬
quantur Cirimncidit carnem
p̾ptitii: qui sola cã posteritatis.
cer n ⁊ legitir stemporib in¬

Expanded text:
itatis non possumus audire. Circumcidamus labia, ne aliquid turpe, vel malum, vel otiosum loquamur. Circumcidit carnem praeputii, qui sola causa posteritatis, certis et legitimis temporib
Abbreviated transcription (Latin):
imanifesto. uioeus est. neq q̃
in manifesto m irue: est cirtum¬
cisio. Circimicidamus gͦ d̾i u̾bo:
aures. labia. corp̾pitttum ⁊ oĩa
m̃ibra carnis. de circumcisione

Expanded text:
in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto, in carne, est circumcisio. » Circumcidamus ergo Dei verbo aures, labia, cor, praeputium et omnia membra carnis. De circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
ad locum sacrificii: uidei sunt.
qui seruiliter uiuentes. ⁊ car¬
naltter sapientes: ñ intellexer̃t
humilitatem. ⁊ passionem xp̃i.
duo quidem: qr induas partes
cluudendi. ꝙ fcm est. peccante
salomone qñ diuiisus est ꝓphis ppͦ
loco regni nonerrore impietatis.
ducens ad immolandum: d̃m
patrem significat. abraham se¬
nex: filium suscepit ds autẽ
ũ senescit. s promissio de xp̃o:
quodam mͦ senuerat. qñ natꝰ ẽ.
Inchoauit ab adam qn dictũ ẽ
sexta erate scłi. senectus sare. ĩ
ylele dei. hoc est in multitudine
ꝓp h̃aꝵ. hecidem significat. quia
infine temporum . explebe sc̃a¬
ium animarum. natus est qp̃e¬

Expanded text:
sunt qui, serviliter viventes et carnaliter sapientes, non intellexerunt humilitatem et passionem Christi. Duo quidem, quia in duas partes dividendi, quod factum est peccante Salomone, quando divisus est populus loco regni, non errore impietatis, ducens ad immolandum, Deum Patrem significat. Abraham senex filium suscepit, Deus autem non senescit, sed promissio de Christo quodammodo senuerat, quando natus est. Inchoavit ab Asexta aetate saeculi. Senectus Sarae in plebe Dei, hoc est, in multitudine prophetarum, hoc idem significat quia in fine temporum ex plebe sanctarum animarum natus est
Abbreviated transcription (Latin):
locum sacrifici. ts
amoyse us adio¬
restat. t̾xiꝰ dies ẽ
sacrificiũ xͥ com¬
Indubitantia
tare uolebat lau¬
dandus incon¬
stantia cofferẽ¬
di ⁊ infide sus¬
citanch. Sciebat
enim certissime.
dm̃ fallere non
posse. ⁊ licet pu¬
er occideretur
ꝓmissionem tñ¬
dei saluam per
unicum offerret.
in quo acceperat
repromissionẽ.
taredeus.
dib altari suꝑ
s ꝙ figuratum
latum est ada¬

Expanded text:
locum sacrificii, tra Mose usque ad Jrestat, tertius dies est sacrificium comIndubitanti tare filium volebat. Laudandus in constantia offerendi et in fide suscitandi. Sciebat enim certissime Deum fallere non posse, et licet puer occideretur, promissionem tDei salvam permunicum offerret, in quo acceperat repromissionem, tare Deus. ibus altari supeSed quod figuratum latum est ad a
Abbreviated transcription (Latin):
S. Terra maled̾r ñ adam.
ta sunt: ter uitu : ne si¬
mill Aites: simili
pena lecterentur ꝓpse
uero cay i qr prime p̾-¬
uaricatio n fratricidiũ
addidit. maleclicitur cũ
d̾r. Maledictus eris suꝑ¬

Expanded text:
. Terra maledicitur, non Adam, ta sunt terrerentur, ne similia facientes, simili poena plecterentur. Ipse vero Cain, quia primae prcationi fratricidium addidit, maledicitur cum dicitur: « Maledictus eris su
Abbreviated transcription (Latin):
d intelligẽ¬
dum est. etiã
instrum: ha-¬
buisse panes
cibarios. qi
dictum erat
tria cauistra
de suꝑ fuisse
illa. exomni
eedem cani-¬
stro suꝑiore.

Expanded text:
d intelligendum est etiam istrum habuisse panes cibarios, quia dictum erat, tria canistra, desuper fuisse illa ex omni eodem canistro superiore.
Abbreviated transcription (Latin):
natura i celum penetra-
reuo t: significat dia¬
bo ui. qui ait ascendã
super astracelx
Nemroth: scd̃m iosephũ
noua regni cupiditate. t¬
rantudem arripuit. ⁊ fuit
auctor ed f cande turris.
g⁊ ntes natos: scriptura
Ir emorat. S forte post
hi mani reparandi u e¬
urc tur. qua ip̃e cep̃ esse

Expanded text:
penetrare voluit. Significat diabolum, qui ait: « Ascendam super astra coeli. » Nemrod, secundum Josephum, nova regni cupiditate tyrannidem arripuit, et fuit auctor aedificandae turris ed antea gigantes natos Scriptura commemorat. Sed forte post humani reparandi memoratur, « quia ipse coepit esse
Abbreviated transcription (Latin):
quila int̾pretatus
mathus. maricatã
sire ꝙ ad talos us¬
q descenderet.⁊ ma¬
nib artificis mita
eẽt uarietate distinc¬
icas. antiqui enĩ
magis colobis..¬

Expanded text:
quila interpretatus mmachus manicatam, sive quod ad talos usque descenderet et manibus artificis mira esset varietate distincicas: antiqui enim magis colobi
Abbreviated transcription (Latin):
post ingressum io¬
seph in egyptum
primus amosis reg-¬
nauit annis xxu. pꝰ
eum nebronꝰ iris
xiii dehinc imeno¬
phis: aunis . ixi pꝰ
hunc mepl res. añis
xii. postquem mis¬
phat mietusis. anis
quo: amrã genuit
moysen. cum eẽt
annorum . lxx.

Expanded text:
post ingressum Jacob in Aegyptum, primus Amosis regnaverit annis XXV, post quem Nebron annis XIII, dehinc Amenonphis annis XXI, post hunc Mephres annis XII, post quem Mispharmutusis annis quo Amram genuit Moysen cum esset annorum LXX.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ perturbati am¬
adiuationem ꝓrupe
⁊ gentium dĩ. quift̃
demomia. ñ preuidica¬
tur ex hiis u̾bis: homi¬
ni dey ⁊ si benigno aĩo¬
sunt dicta ħ uerba
transient. poturt sic
dic. quemadradunt
moyses: phõi d̾s dictꝰ

Expanded text:
tis et perturbati anadulationem proruper gentium dii, qui sunt daemonia, non praejudicetur ex his verbis homini Dei; quod et si benigno animo dicta haec verba transierat, potuit sic dici, quemadmodum et Moyses Pharaoni deus dictus