comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset. Iustus gͥ atq inuisibilis ds.
apparuit similis nobis homo uisi¬
bilis: ut dum uidetur ex simili.
curaret ex iusto: & dum ueritate
gineris concordat conditioni. uir¬
tute artis obuiaret ȩgritudini.
ex necessetate suscepit: nulla enim
labe peccati pollutus. reatus nr̃i
teneri conditione non potuit:
atꝙ iđo mortem nr̃am om̃i neces¬
sitate calcata cum uoluit spon¬
te suscepit: recte dicit᷑. qđ ꝓ tẽp¬
tato homine iste angłs unũ de
similib loquit᷑: quia nec ita nad¬
tus ut reliqui. nec ita mortuus.
nec ita resuscitatus. Non enim
materna uiscera s fecunda ex¬
hibuit: et incorrupta seruauit.
Rursum nos om̃s cum nolumus
morimur: quia ad soluende pe¬
ne debitum. culpe nr̃e conditio¬
ne coartamur. Ille autẽ quia nul¬
U admixtus est culpe. nulli ex
necessitate succubuit penȩ. Sed
quia culpam nr̃am dominando
subdidit. pęnam nr̃am miseran¬
do suscepit. sicut ipse ait: potesta¬

Expanded text:
tuisset. Justus igitur atque invisibilis Deus tuisset. Justus igitur atque invisibilis Deus apparuit similis nobis homo visibilis, ut dum videtur ex simili, curaret ex justo. Et dum veritate generis concordat conditione, virtute artis obviaret aegritudini. ex necessitate suscepit, nulla enim labe peccati pollutus, reatus nteneri conditione non potuit, atque ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit, recte dicitur quod pro tentato homine iste angelus unum de similibus loquitur, quia nec ita natus ut reliqui, nec ita mortuus, nec ita resuscmaterna viscera, et fecunda exhibuit, et incorrupta servavit. Rursum nos omnes cum nolumus morimur, quia ad solvendae poenae debitum culpae nostrae conditione coarctamur. Ille autem quia nulli admixtum est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: Potesta
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim iste est angłs. nisi ille
qui ꝑ ꝓpħam dicit᷑ magni consi¬
lii angłs. Quia enim greca lin¬
gua euangłizare denuntiare dr̃
semet ipsum nobis annuntians
dñs. angłs uocat᷑. Et bene ait. si
fuerit ꝓ eo angłs loquens: quia
sicut ait apłs. etiam interpellat
ꝓ nobis. Sed quid ꝓ nobis loqua¬
tur audiamus: unum de similib.
Mos medicinȩ est. ut aliquando si¬
milia similibus. aliquando con¬
traria contrariis curet. Nam se¬
nare consueuit. uUeniens gͦ aa nos
desuꝑ medicus nr̃ tantisq nos inue¬
niens languorib pressos: quiddam
nobis simile e quiddam contrariũ
apposuit. Ad homines quippe homo
uenit. sed ad peccatores iustus. Con¬
cordauit nobis ueritate nature. sed
discrepauit a nobis uigore iusticie.
Uiciosus enim homo corrigi non po¬
terat. nisi ꝑ dm̃. Uideri autẽ debu¬
it qui corrigebat. ut prebendoi¬
mitationis formã. ante acte ma-¬
liciȩ mutaret uitam. Sed uide¬
ri ab homine non poterat đs.

Expanded text:
Quis enim est iste angelus, nisi ille qui per prophetam dicitur: Magni consilii angelus ? Quia enim Graeca lingua evangelizare denuntiare dicitur, semetipsum nobis annuntians Dominus angelus vocatur. Et bene ait: Si fuerit pro eo angelus loquens, quia, sicut ait Apostolus, etiam interpellat pro nobis . Sed quid pro nobis loquatur, audiamus: Unum de similibus. Mos medicinae est ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saenare consuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat nisi per Deum. Videri autem debuit qui corrigebat, ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutarent vitam. Sed videri ab homine non poterat Deus;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ om̃e qđ nitent in cinerem
redigunt: quia pietatis flãma
consumpti. dum infirmitatẽ cõ¬
ditionis suę conspiciunt. nicbil
aliuel quam fauillam se esse cog¬
noscunt: ut a suꝑbiȩ sue duri¬
tia resoluti. ꝑ penitentiã dicant
id qđ supra ꝓtulimus. Mem̃to
añe. quia puluis sumus. Bene
gͦ dicit᷑. quia cũ ad se spm ho¬
minis dñs trabit. deficiet om̃is¬

Expanded text:
que omne quod nitent, in cinerem que omne quod nitent, in cinerem redigunt, quia pietatis flamma consumpti, dum infirmitatem conditionis suae conspiciunt, nihil aliud quam favillam se esse cognoscunt, ut a superbiae suae duritia resoluti, per poenitentiam dicant id quod supra protulimus: Memento, Domine, quia pulvis sumus . 784 Bene ergo dicitur quia cum ad se spiritum hominis Dominus trahit, deficiet om
Abbreviated transcription (Latin):
cum humilitatis spͣu tangitur.
quid se esse aliud quam cinerẽ
recordatur: Iam in cinerem dauid
reuersus fuerat. cum dicebat.
Memento dñe qđ pulus sumus.
Abraham in cinerẽ reuersus fue¬
rat dicens. Loquar ad dñm me¬
um. cum sim puluis & cinis. Et
si uiuentẽ caruem nec dum in t̾¬
ra mors soluerat. hoc tamen a¬
pud se erant : qđ se futuros abs¬
ꝙ dubitatione p̾uidebant. Hinc
alias dicit᷑. Auferes sp̃m eoꝵ &
⁊ deficient. & in puluerẽ suum re¬
si sp̃s suꝑbiȩ nominatur. Tol¬
lat᷑ gͦ sp̃s eoꝵ ut deficiant. id ẽ
subducto suꝑbiȩ sp̃u nichil se de
se esse cognoscant. Et reuertant᷑
in puluerẽ. id ẽ humilient᷑ ex
infirma conditione. Propter hunc
puluerẽ ad cuius memoriam qui
semetipsos considerant. reuocant᷑:
ꝑ sapientiam dicit᷑. Iusti fulgebt̃.¬
& sicut scintillę in arundineto
discurrent. Scĩ enĩ uiri dum
peccatorib ꝑmiscent᷑. eos exem¬
ploꝵ suoꝵ igne succendunt. at¬

Expanded text:
cum humilitatis spiritu tangitur, cum humilitatis spiritu tangitur, quid esse se aliud quam cinerem recordatur? Jam in cinerem David reversus fuerat, cum dicebat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Abraham in cinerem reversus fuerat, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et si viventem carnem necnon in terra mors solverat, hoc tamen apud se erant, quod se futuros absque dubitatione praevidebant. Hinc alias dicitur: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum resi sptus eorum ut deficiant, id est subducto superbiae spiritu, nihil se de se esse cognoscant. Et revertantur in pulverem, id est humilientur ex infirma conditione. Propter hunc pulverem, ad cujus memoriam qui semetipsos considerant revocantur, per Sapientiam dicitur: Justi fulgebunt, et sicut scintillae in arundineto discurrent . Sancti enim viri dum peccatoribus permiscentur, eos exemplorum suorum igne succendunt, at
Abbreviated transcription (Latin):
quando iam nullis suis motib
seruit: quia p̾sidens sp̃s cun¬
cta ens fluxa restringit. et
quodam districtionis suȩ gla¬
dio. om̃e qđ in illa male ui¬
uebat interficit. Hoc nimirũ
disciplinȩ gladio. semet ipsum
iheremias interfecerat. cũ dice¬
bat. P ostquam conuertisti me.
egi penitentiam: & postquam
ostendisti mͥ. ꝑcussi femur me¬
um. Quid enim in femore. m¬
si uoluptas carnis accipitlir:
Et quid est qđ ait. postquam
ostendisti mͥ. ꝑcussi fęmur me¬
um: nisi qđ postquã suꝑna &
in se carnaliter uiuebat ex¬
tinxit: ut quantomagis sum¬
ma patescerent. tanto amplius i
mna quȩ cenuerat non liberent:
terire. Iuxta affectum namq car¬
nalis oꝑationis. om̃is caro pauli
simul interierat. cum dicebat.
Uiuo autẽ iam non ego. uiuit uͦ¬
heliu subdidit. & homo in cinerẽ
reuertetur. In peccatis enĩ quisq
positus. mortalitatis sue obliuis¬
cit᷑. & terram se esse non memi¬
nit: dum adhuo ꝑ suꝑbiam in

Expanded text:
quando jam nullis suis motibus quando jam nullis suis motibus servit, quia praesidens spiritus cuncta ejus fluxa resquodam districtionis suae gladio omne quod in illa male vivebat, interficit. Hoc nimirum disciplinae gladio semetipsum Jeremias interfecerat, cum dicebat: Postquam convertisti me, egi poenitentiam; et postquam ostendisti mihi percussi femur meum . Quid enim in femore, nisi voluptas carnis accipitur? Et quid est quod ait: Postquam ostendisti mihi, percussi femur meum, nisi quod postquam superna ferius carnaliter vivebat exstinxit, ut quanto magis summa patescerent, tanto amplius imma quae tenuerat non liberent? terire. Juxta affectum namque carnalis operationis omnis caro Pauli simul interierat, cum dicebat: Vivo autem jam non ego, vivit  subdidit: Et homo in cinerem revertetur. In peccato enim quisque positus mortalitatis suae obliviscitur, et terram se esse non meminit, dum adhuc per superbiam inf
Abbreviated transcription (Latin):
impie non disponit. Et qui nec¬
dũ facta curauit ut essent: que
sunt facta non deserit. Quia
gͦ p̃sens est in regimine. qui
auctor extitit in creatione: cu
ram nr̃i ñ p̃terit. Unde & apte
cor suũ. spm illius & flatũ ad
se trabit. Curuũ est cor cũ ima
appetit. dirigit᷑ cum ad suꝑna
subleuatur. Si gͦ homo cor su¬
um ad dnm dirigit: spm̃ ⁊ fla¬
tũ illius dñs ad se trahit. Spm
uidelicet ꝓ internis cogitationi¬
b: flatũ uͦ qui ꝑ corpus trabit᷑.
ꝓ externis actionib ponit. Deo gͦ
spm hominis & flatum ad se tra¬
here est. ad conuersationẽ sui
desiderii. & interiora nr̃a & ex¬
teriora cõmutare: ut nichil iã
menti exterius libeat. nichil
caro inferius uel si appetit. ad¬
ipisci conetur: sed om̃e qđ ho¬
mo est ad eum uidelicet a quo
est. & interius desiderando ferue¬
at. & exterius se edomando cõ¬
Deficiet om̃is caro simul. & ho¬
mo in cinerem reuertetur. Si¬
mul enim om̃is caro deficit.

Expanded text:
impie non disponit; et qui necimpie non disponit; et qui necdum facta curavit ut essent, quae sunt facta non deserit. Quia ergo praesens est in regimine qui auctor exstitit in creatione, ideo curam nostri non praeterit. Unde et apte cor suum, spiritum illius et flatum ad se trahit. - Curvum cor est, cum ima appetit, dirigitur cum ad superna sublevatur. Si ergo homo cor suum ad Dominum dirigit, spiritum et flatum illius Dominus ad se trahit: spiritum videlicet pro internis cogitationibus; flatum vero quo corpus trahitur, pro externis actionibus ponit. Deum ergo tum hominis et flatum ad se trahere est, ad conversionem sui desiderii, et interiora nostra et exteriora commutare, ut nihil jam menti exterius libeat, nihil caro inferius vel si appetit, adipisci conetur. Sed omne quod homo est, ad eum videlicet a quo est et interius desiderando ferveat, et exterius se edomando conDeficiet omnis caro simul, et homo in cinerem revertetur. - Simul enim omnis caro deficit,
Abbreviated transcription (Latin):
sus eũ. ut affligerẽ eũ frustra.
Helui autẽ dicit. quia ñ condẽp̃¬
nabit dñs frustra. Qđ̃ utiq dis¬
cordare dictis ueritatis credit᷑.
nisi subtili consideratione pen¬
setur. Aliud namq ẽ dampnare.
aliud affligere. Affligit gͦ uixta
aliquid frustra: sed frustra ñ con
dempnat. An non uixta aliquid
frustra. iob afflixerat. cũ ñ dele¬
bat uiciũ. sed meritũ augebat:
frustra enĩ condẽpnare ñ potest.
quia dampnatio fieri ñ ex parte
ad aliquid potest: quę uidelicet
in extremo punit omne. qđ bic
quisꝙ mniq cõmiserit. Nec omp̃s
nus recta uident᷑ esse que pa¬
timur: recta tamen in occulto
ram. aut quẽ posuit suꝑ orbẽ
quẽ fabricatus est: Ut uideli¬
cet subaudias nullum. Per se qͥp¬
pe mundũ regit: qui ꝑ se con¬
didit. Non eget alienis adiu¬
toriis ad regendũ. qui ñ egu¬
it ad faciendum. Sed hec ic
circo colligunt᷑. ut liquido indi
sum regere non negligit qđ cre
ne regit: quia qđ pie condidit.

Expanded text:
eum, ut afflgerem eum frustra . Eliu autem dicit: Quia non condemnabit Dominus frustra. Quod utique discordare dictis Veritatis creditur, nisi subtili consideratione pensetur. Aliud namque est damnare, aliud affligere. Affligit ergo juxta aliquid frustra, sed frustra non damnat. An non juxta aliquid frustra Job afflixerat, cum non delebatur vitium, sed meritum augebatur? Frustra enim condemnare non potest, quia damnatio fieri non ex parte ad aliquid potest, quae videlicet in extremo punit omne quod hic quisque inique commiserit. Nec omniponus recta videntur esse quae patimur, recte ram, aut quem posuit super orbem quem fabricatus est? - Ut videlicet subaudias, nullum. Per se quippe mundum regit, quem per se condidit, nec eget alienis adjutoriis ad regendum, qui non eguit ad faccirco colliguntur, ut liquido indicsum regere non negligit quod crne regit, quia quod pie condidit
Abbreviated transcription (Latin):
.Sunt iusti quib multa eueniunt.
.quasi oꝑa egeruit impioꝵ: et
.sunt impii qui ita securi sunt:
acsi tustoꝵ facta habeant. Qđ̃ ni¬
mirũ om̃ipotens ds̃ inestimabi¬
li pietate dispensat. ut & iustos
flagella crucient ne oꝑa extol¬
lant: & iniusti salte̾ sine pena
hanc uitam ꝑagant. quia ad
tormenta quȩ sine fine sunt.
male agendo festinant. Nam
quia aliquando iusti nequaqͣm
uixta oꝑa flagellant᷑ : hac in ip¬
sa historia quam tractamus
ostenditur. Ne eñ isdem beat᷑
iob ꝓ culpa fuerat flagellatus:
qui ante flagelli stimulũ ipso
uidice attestante laudatus ẽ. Ueri¬
us gͦ helui diceret. si dixisset qr
in om̃ipotente do impietas atꝙ
iniquitas non est: etiam cũ iuxta
uias ꝓprias hominib reddere ñ
uidetur. Nam & qđ a nobis non
intelligitui:. ex occulti iudicii ñ
iniusta lance ꝓfertur. Quia uͦ
p̃dicatores arrogantes dũ multa
inania spargunt. etiam sepe ue¬
ra ac solida ꝓferunt: helui recte

Expanded text:
Sunt justi quibus multa eveniunt, Sunt justi quibus multa eveniunt, quasi opera egerint impiorum; et sunt impii qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Quod nimirum omnipotens Deus inaestimabili pietate dispensat, ut et justos flagella crucient, ne opera extollant; et injusti saltem sine poena hanc vitam peragant, quia ad tormenta quae sine fine sunt male agendo festinant. Nam quia aliquando justi nequaquam juxta opera flagellantur, hac ipsa historia quam tractamus ostenditur. Neque enim idem beatus Job pro culpa fuerat flagellatus, qui ante flagelli stimulum ipso judice attestante laudatus est. Verius ergo Eliu diceret, si dixisset: Quia in omnipotente Deo impietas atque iniquitas non est, etiam cum juxta vias proprias hominibus reddere non videtur. Nam et quod a nobis non intelligitur, ex occulti judicii non injusta lance profertur. Quia vero praedicatores arrogantes, dum multa inania spargunt, etiam saepe vera ac solida proferunt, Eliu recte
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscit. Sed qui iccirco loqͥ¬
tur ut semet ipsum ostenden-¬
do suꝑbiat. quid mirum si in
altero fingit qđ rep̾hendat::
Quomͦ enim ueritati cohereat.
in uerbis increpationis. quem
intra semetipsum longe ab ea¬
dem ueritate dirimit cumor
mentis: Sequitur. Ido uiri¬
cordati. audite me. Ecce iterũ
fastu suꝑbie inflatur: eos tan¬
tũmꝰ qui quasi digni intelli¬
gendo se assequi ualeant querit.
te iniquitas. Opus enim hominis
reddet ei: & iuxta uias singuloꝵ
restituet eis. Bene dixit quia in
orm̃ipotente dõ iniquitas uel im¬
pietas non est. In hac uita nequa¬
quã semꝑ hoc agitur qđ subiunxit.
quia uixta opus suum singulis.
& iuxta uias ꝓprias reddit. Nam
& multos illicita ac ꝑuersa ꝑpe¬
trantes gratuito p̾irenit: atq ad
oꝑa scã conuertit. Et nonnul¬
los rectis actib deditos. flagel¬
lo interueniente corripit: ac sic
placentes quasi displiceant affli¬
git. salomone attestante qui ait.

Expanded text:
agnoscit. Sed qui idcirco loquiagnoscit. Sed qui idcirco loquitur, ut semetipsum ostendendo superbiat, quid mirum si in altero fingit quod reprehendat? Quomodo enim veritati cohaereat in verbis increpationis, quem intra semetipsum longe ab eadem veritate dirimit tumor mentis? Sequitur: VERcordati, audite me. - Ecce iterum fastu superbiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne intelligendo se assequi valeant, quaerit. te iniquitas; opus enim hominis redde ei, et juxta vias singulorum restituet ei. - Benedixit, quia in omnipotente Deo iniquitas vel impietas non est, in hac vita nequaquam hoc semper agitur quod subjungit, quia juxta opus suum singulis et juxta vias reddet. Nam et multos illicita ac perversa perpetrantes gratuito praevenit, atque ad opera sancta convertit. Et nonnullos rectis actiblo interveniente corripit, ac sic placentes quasi displiceant affligit, Salomone attestante, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinȩ iusticiam non amisit.¬
qui eisdem delinquentib dixit.
tores scĩ utroq moderamine
artem magisterii temperare. &
cum delinquentiũ reatus inue¬
niunt: sciunt mͦ seuere corriꝑt.
mͦ humiliter dep̾cari. Sed cum
arrogantes uiri eos imitari ap.¬
petunt. sumunt ab eis asꝑa u̾ba
correptionis: & sumere ab eis
ueraciter nesciunt preces hu¬
militatis. Magis eñ terribiles
petunt esse quam mites. Et iccir¬
co discunt unde se erigant. & dis¬
cere negligunt ut animũ submit¬
tant. Cumq ammonere delinquen¬
tes placide nesciunt. minio ri¬
goris usu ꝑ inuectionis iracun-¬
diam etiam contra recte agen¬
ces effrenant᷑. Quoꝵ iste helu
speciem tenens. beatum iob ñ
fouet. sed obiurgat dicens. Qis
est uir ut est iob. qui bibit sub¬
sannationẽ quasi aquam. qui
graditur cum oꝑantib iniqui¬
tatẽ. & ambulat cum uiris
nim. Non placebit uir do. etiã¬
si cucurrerit cum eo. Qđ ꝓ
fecto quia minime dixerit:
quisquis beati iob uerba legit

Expanded text:
disciplinae justitiam non amisit,qui eisdem delinquentibus dicit:tores sancti utroque moderamine artem magisterii temperare, et cum delinquentium reatus inveniunt, sciunt modo severe corripere, modo humiliter deprecari. Sed cum arrogantes viri eos imitari appetunt, sumunt ab eis aspera verba correptionis, et sumere ab eis veraciter nesciunt preces humilitatis. Magis enim terribiles possunt esse quam mites; et idcirco discunt unde se erigant, et discere negligunt, ut animum submittant. Cumque admonere delinquentes placide nesciunt, nimio rigoris usu per invectionis iracundiam, etiam contra recte agentes effrenantur. Quorum iste Eliu speciem tenens, beatum Job non refovet, sed objurgat, dicens: Quis est vir, ut est Job, qui bibit subsannationem qgraditur cum operantibus iniquitatem et ambulat cum viris nim: Non placebit vir Deo, etiamsi cucurrerit cum eo. - Quod profecto quia miniquisquis beati Job verba legit
Abbreviated transcription (Latin):
nã tenuit. cum corinthiis di¬
ceret. Uum enĩ sit int̾ uos ze¬
lus & contentio: nonne carna¬
les estis. & scdm hominẽ ambu
latis: Sed humilitatẽ in discipli¬
na non ꝑdidit. quia dep̾cando
Rursum humilitatẽ tenuit. cum¬
eisdem coruithiis loquens. pau¬
lo latius fortasse quã uoluerat.

Expanded text:
nam tenuit, cum Corinthiis dinam tenuit, cum Corinthiis diceret: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem amlatis ? Sed humilitatem in disciplina non perdidit, quia deprecando Rursum humilitatem tenuit, cueisdem Corinthiis loquens paulo latius fortasse quam voluerat,
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Nam sepe ꝓ inquietudi¬
ne refrenanda prauoꝵ duritiã
districti uigoris assumunt. seo
intus caritatis igne liquefiunt:
atꝙ eoꝵ amore ardent. in quos
asꝑa correptione seuiunt: seꝙ etiã
eis intrinsecus in secreto cordis
humiliant. quos duris foris a¬
nimaduersionũ stimulis quasi
despiciendo castigant. Plerumq
autẽ & non despiendo despiciunt.
& non desꝑando desꝑant: ut tan¬
to eos celerius ex culpa paues¬
cere ao resilire faciant. quanto
iam acsi uicinius mortis foueã
ostendunt. Sepe etiam quodam
decenti moderamine suas culpas
coram discipłis indicant. ut il¬
li audientes discant: quomͦ se¬
met ipsos de suis actionib sub-¬
tiliter rep̾hendant. Canta autͣ
dispensatione se temꝑant. ut ne¬
ꝙ cum se erigunt. intrinsecus
rigidi sint: neꝙ rursum cum
se humiliant. extrinsecus remis¬
si: quia & in disciplina humili¬
tatẽ custodiunt. &e in humilita¬
te disciplinam. ł aulus discipli¬

Expanded text:
tunt. Nam saepe pro inquietuditunt. Nam saepe pro inquietudine refrenanda pravorum duritiam districti vigoris assumunt, sed intus charitatis igne liquefiunt, atque eorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant, quos foris duris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque autem et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta autem dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus discipli
Abbreviated transcription (Latin):
onib paulo post subdidit dicens.
Uum enim sit inter uos zelus oe
contentio. nonne carnales estis.
& sodm bominẽ ambulatis: Ecce
quot laudib ad aꝑta correpti¬
onis uerba descendit. & ecce in
corde audientiũ quã blanda fa¬
uoris manu uiam districte in¬
crepationis aperuit. ꝑ ruis namq
suꝑboꝵ brachia studuit ꝑ blan¬
dimentoꝵ uincula religare.
ut postmodum potuisset uulnꝰ
suꝑbiȩ ferro correptionis inci¬
dere. Crant ꝓfecto in corintbi¬
is. & qui laudari debuissent. e¬
rant & qui argui. Peritus itaꝙ
medicus prius sanal membra
quȩ circa uulnus erant laudan¬
dum putridum sinũ uulneris
feriendo transfixit. Habet gͦ in
scĩs p̾dicatorib ad utraq ap¬
tũ doctrinȩ regula pondus su¬
um. ut o recta fauentes nutri¬
ant. os ꝑuersa animaduertentes
p̃dicatores iusti rigide feriunt.
sed aliud est. cum iusticia sti¬
mulat: aliud cũ suꝑbia inflat.
Iusti cum seuere corrigunt. in¬
ternę dulcedinis gram ñ amit¬

Expanded text:
t subdidit, dicens: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ecce quibus laudibus ad aperta correptionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuit. Prius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudandum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faventes nutriant, et perversa animadvertentes praedicatores justi rigide feriunt. Sed aliud est cum justitia stimulat, aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corrigunt, internae dulcedinis gratiam non amit
Abbreviated transcription (Latin):
spicere. ut subtiliter dephendamꝰ
nr̃ãm. Illorũ uidelicet species. qͣsi ĩ
Unde & non immerito hii idem ui¬
sti. in sacro ȩloquio libri nominan¬
tur: sicut scriptum est. Libri a¬
ꝑti sunt. & alius liber aꝑtus ẽ.
qui est uitȩ: et iudicati sunt mor¬
tui. ex niis quȩ scripta erant in
ubris. Liber namq uite est. ipsa
uisio aduenientis iudicis. in quo
quasi scriptum ẽ om̃e mandatũ:
quia quisquis eum uiderit. mox
teste conscientia quicquid non
fecit intelligit. Libri etiam aꝑti
referunt᷑. quia iustorũ tunc ui¬
ta conspicit᷑. in quib mandata
cȩlestia oꝑe impressa cernunt᷑.
Et iudicati sunt mortui. ex his
quȩ scripta erant in libris: qͥa
in ostensa uita iustorũ quasi in
expansione librorum legunt bo¬
num qł agere ipsi noluerunt.
atq ex eoꝵ qui fecerunt cõpara¬
tione dampnant᷑. Ne gͦ unusqͥsꝙp
tunc uidens eos. qđ non fecit de¬
fleat: nunc in eis qđ imitetur

Expanded text:
spicere, ut subtiliter deprehendamus spicere, ut subtiliter deprehendamus nostram. Illorum videlicet species, quasi unde et non immerito iidem justi in sacro eloquio libri nominantur, sicut scriptum est: Libri aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae, et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris . Liber namque vitae est ipsa visio advenientis judicis. In quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox, teste conscientia, quidquid non fecit intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum legunt bonum quod agere ipsi noluerunt, atque ex eorum qui fecerunt comparatione damnantur. Ne ergo unusquisque tunc videns eos quod non fecit defleat, nunc in eis quod imitetur
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui carnali delectationi de¬
seruiunt: recte de hoc peniten
te dicit᷑. Respiciet homines. et
eoꝵ comparatione se pensans .
imquum se esse deprehendit.
Qui enim plenissime intellige¬
re appetit qualis est. tales nimi¬
rum debet conspicere qualis
non est: ut ex bonorũ forma
metiatur. quanto ipse deserto
bono deformis est. Ex biis quip¬
pe quib plenissime bana assunt.
ꝑpendit recte quȩ sibi minus
sunt: atꝙ in illorũ pulchritudi¬
ne conspicit feditatẽ suam. quã
in se ipso & potest ꝑpeti & senti¬
re non potest. Luce̾ namꝙ debet
conspicere. qui uult de tenebris
iudicare: ut in illa uideat quid
de tenebris estimet. ꝑ quas uide¬
re p̃peditur. Peccator namq si in¬
cognita uita iustoꝵ semetipsũ cõ¬
spicit. peccatorem se nullatenus
comprehendit. Uidere enim se non
potest. quia fulgorẽ lucis nesciens.
cum semetipsum conspicit. quid
aliud quam tenebras attendit:
Iustorum gͦ debemus uitam con¬

Expanded text:
hi qui carnali delectationi dehi qui carnali delectationi deserviunt, recte de hoc poenitente dicitur: Respiciet homines, et eorum comparatione se pensans, iniquum se esse deprehendit. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est ut ex bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Ex his quippe quibus plenissime bona adsunt, perpendit recte, quae sibi minus sunt, atque in illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam, quam in semetipso et potest perpeti, et sentire non potest. Lucem namque debet conspicere, qui vult de tenebris judicare, ut in illa videat quid de tenebris aestimet, per quas videre praepeditur. Peccator namque si incognita vita justorum semetipsum conspicit, peccatorem se nullatenus comprehendit. Videre enim se non potest, quia, fulgorem lucis nesciens, cum semetipsum conspicit, quid aliud quam tenebras attendit? Justorum ergo debemus vitam con
Abbreviated transcription (Latin):
ratione distinguit. id est quos
non atteri bestiali passionum
motu demonstrat. Quib ꝑ pro¬
pħam dñs dicit. uos autẽ gre¬
ges pascuȩ meȩ homines estis.
Quia illos nimirum dñs pascit.
quos uoluptas carnis iumento¬
rum more non afficit. At con¬
tra hii qui carnali affectione
succumbunt. non iam homines
sed iumenta nominantur: sic̃
de quibdam in peccato suo mo¬
putruerunt iumenta in ster¬
core suo. Iumenta quippe in
stercore suo computrescere est:
carnales homines in fetore luxu¬
riȩ uitam finire. Non enim esse
homines sed iumenta declarantur.
ꝙ ad uxorem ꝓximi sui hmniebat.
Et de quib ꝓpħa alius dicit. Ut
‸carnes asinorum carnes eorum.
& fluxus equorum fluxus eorũ.
Unde & ꝑ dauid dicit᷑. homo cũ
in honore esset non intellexit. cõ¬
paratus ẽ iumentis insipientibus.
& similis factus est illis. Cum
gͦ uocent᷑ homines hii qui iusti¬
cie ratione suffulti sunt: & irra¬
tionabilia iumenta nominentur.

Expanded text:
ratione distinguit, id est, quos ratione distinguit, id est, quos non atteri bestiali passionum motu demonstrat, quibus per prophetam Dominus dicit: « Vos autem greges pascuae meae estis homines » Quia illos nimirum Dominus pascit, quos voluptas carnis jumentorum more non afficit. At contra hi, qui carnali affectione succumbunt, non jam homines, sed jumenta nominantur; sicut de quibusdam in peccato suo moputruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Non enim esse homines, sed jumenta declarantur, que ad uxorem proximi sui hinniebat . Et de quibus propheta alius dicit: Ut carnes asinorum, carnes eorum; et fluxus equorum, fluxus eorum . Unde et per David dicitur: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Cum ergo vocentur homines hi qui justitiae ratione suffulti sunt, et irrationabilia jumenta nominentur
Abbreviated transcription (Latin):
quippe tortitudinem suam: nisi
cum rectus esse ceperit dep̾hendit.
Nlam qui om̃ino ꝑuersus est. neq
hoc potest uidere qd est. Qui uͦ
peccatorem se intelligit. iam ex par¬
te aliqua esse iustus inchoauit
atq id qđ non iustus fecerat. ex
eo qł est iustus accusat. Qua ac¬
cusatione sua dõ inherere incho¬
at. dum rectum contra se iudi¬
cium ꝓferens. hoc in se qđ illi
sentit displicere condempnat.
Recepta gͦ iusticia sua. dicat. ho¬
mo iste. peccaui. Et notandũ qđ
p̾mittitur. respiciet homines. & tc̃
deinde subiungit᷑: & dicet pecca¬
ui. Ido enim nonnulli peccasse se
nesciunt: quia homines non at¬
tenduiit. Nam si considerarent
nomines. citius cognoscerent qͣn¬
tum peccando infra homines ce¬
cidissent. Et quauis scriptura sa¬
cra aliquando bomines ponere
soleat humana sapientes. sicut
ait apłs: cum enim sit inter
uos zelus & contentio. nonne
carnales estis: & paulo post su
mines dicit eos quos a bestiis

Expanded text:
quippe fortitudinem suam, nisi quippe fortitudinem suam, nisi cum rectus esse coeperit, deprehendit. Nam qui omnino perversus est, neque hoc potest videre quod est; qui vero peccatorem se intelligit, jam ex parte aliqua justus esse inchoavit, atque id quod non justus fecerat, ex eo quod justus est accusat. Qua accusatione sua Deo inhaerere inchoat, dum rectum contra se judicium proferens, hoc in se quod illi sentit displicere condemnat. Recepta ergo justitia sua dicit homo iste: Peccavi. Et notandum quod praemittitur: Respicit homines; et tunc deinde subjungitur: Et dicet, Peccavi. Ideo enim nonnulli peccasse se nesciunt, quia homines non attendunt. Nam si considerarent homines, citius agnoscerent quantum peccando infra homines cecidissent. Et quamvis Scriptura sacra aliquando homines ponere soleat humana sapientes, sicut ait Apostolus: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? et paulo mines dicit eos, quos a bestiis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit inuitat. Falso enim pol¬
licetur temporalia. ut mentib
hominum ea supplicia leiuiget.
quȩ ds minat᷑ ȩterna. Nam cũ
p̾sentis uitȩ głam spondet. quid
Temporalem concupiscentiam tan¬
gite. & in hoc mundo sublimes
apparete. Et cum timorẽ diuinȩ
sententiȩ a mouere conatur. quid
aliud loquitur quam id qđ pri¬
mis hominib dixit. cur p̃cepit
uobis de ut non comederetis de
om̃i ligno paradysi: Sed quia
diuino munere redemptus ho-¬
mo iusticiam recepit. quã du¬
dum conditus amisit. robusti¬
orẽ se iam contra blandim̃ta
callidę ꝑsuasionis exercet: quia
exꝑimento didicit. quantum
obediens esse debeat p̾cepto: et
quem tunc culpa duxit ad pę¬
nam. nunc pęna sua restringit
a culpa: ut tantomagis delinque¬
re metuat. quanto cogente sup¬
plicio. & ipse iam qđ ꝑpetrauit.
accusat. Unde & sequitur. Res¬
piciet homines: & dicet. peccaui.
Sed peccatore̾ se non cognosceret.
si iusticiam non haberet. Nemo

Expanded text:
promittit invitat. Falso enim polpromittit invitat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus hominum ea supplicia leviget quae Deus minatur aeterna. Nam cum praesentis vitae gloriam spondet, quid Temporalem concupiscentiam tangite, et in hoc mundo sublimes apparete. Et cum timorem divinae sententiae amovere conatur, quid aliud loquitur quam id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi ? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit, quam dudum conditus amisit, robustiorem se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringit a culpa, ut tanto magis delinquere metuat, quanto cogente supplicio et ipse jam quod perpetravit accusat. Unde et sequitur: piciet homines, et dicet: Peccavi. - Sed peccatorem se unde cognosceret, si justitiam non haberet? Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
cia nr̃a dicit᷑. non quȩ ex nr̃o nr̃a
est: sed quȩ ex diuina largitate
fit nr̃a. sicut in dominica ora¬
tione dicimus. Panem nr̃m coti¬
dianum. da nobis hodie. Ecce
& nr̃m dicimus. & tamen ut de¬
tur oramus. Noster quippe fit cũ
accipitur. qui tamen di est: quia
ab illo datur. Et dĩ gͦ est ex mune¬
re. & nr̃ fit ueraciter ꝑ acceptio¬
nẽ. Ita gͦ hoc loco homini suam
iusticiam dñs reddet. non quam
ex semet ipso habuit: sed quã con¬
ditus ut baberet accepit: & in
quam lapsus ꝑseuerare noluit.
Iuam gͦ iusticiam roddet đs homi
ni. ad quã conditus fuit. ut in¬
nerere do libeat. ut minacẽ eius
sententiam ꝑtimescat: ut serpentis
callidi blandis iam ꝓmissionibus
non credat. Qđ enim in parady
so egit. hoc cotidie antiquus ho¬
stis agere non desistit. Uerba qͥp¬
pe di de cordib hominũ molit᷑
euellere. atꝙ in eis ficta ꝓmissi¬
onis suȩ blandimenta radicare.
Cotidie id qđ ds minat᷑ leuigat.¬
& ad hoc credendum qđ falsum

Expanded text:
tia nostra dicitur, non quae ex nostro nostra est, sed quae divina largitate fit nostra, sicut in Dominica oratione dicimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Ecce et nostrum dicimus; et tamen, ut detur oramus. Noster quippe fit, cum accipitur, qui tamen Dei est, quia ab illo datur. Et Dei ergo est ex munere, et noster fit veraciter per acceptionem. Ita ergo hoc loco homini suam justitiam Dominus reddit, non quam ex semetipso habuit, sed quam conditus ut haberet accepit, et in qua lapsus perseverare noluit. Illam ergo justitiam redni, ad quam conditus fuit, ut inhaerere Deo libeat, ut minacem ejus sententiam pertimescat, ut serpentis callidi blandis jam promissionibus non credat. so egit , hoc quotidie antiquus hostis agere non desistit. Verba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare; quotidie id quod Deus minatur levigat, et ad hoc credendum quod falsum
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ equalib quasi non sit x¬
qualis exultat. Unde autẽ hec
uicioꝵ radix pullulat in cor¬
de regentium. nisi ex imitati¬
one illuis qui despectis ange¬
loꝵ societatib dixit. ascendam
suꝑ altitudinẽ nubium. & simi¬
lis ero altissimo: Quia gͦ unꝰ¬
quisꝙ rector quotiens extolli
tur in eo qđ cę̧teros regit. to¬
tiens ꝑ lapsum suꝑbiȩ a sũmi
rectoris seruitio separat᷑: & cũ
ȩquales sibi subditos despicit.
eius suꝑ se dominium. sub qͦ
om̃s ȩquales sunt ñ agnoscit.

Expanded text:
et quod aequalibus quasi non sit aet quod aequalibus quasi non sit aequalis exsultat. Unde autem haec vitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui, despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo ? Quia ergo unusquistur, in eo quod caeteros regit, toties per lapsum superbiae a summi rectoris servitio separatur; et cum aequales sibi subditos despicit, ejus super se dominium, sub quo omnes aequales sunt, non agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
dendo consulunt. sed dominan¬
do premunt: quia uidelicet
se erigunt. & ȩquales se illis qͥ¬
b eos preesse contingit ñ agnos¬
cunt. Contra hunc cumore̾ per
eccłasticum librũ dicit᷑. Bucẽ
te constituerunt. noli extolli:
sed esto in illis quasi unus ex
illis. Hunc cumorẽ ꝑ ꝓphetam
dñs in pastorib increpans ait.
.Uos autẽ cum austeritate impe¬
rabatis eis. & cum potentia. Ipsa
enĩ bona quȩ subditis dicunt.
anãndo potius quam consulen¬
do ꝓferunt: quia uidelicet qͥo¬
quam eis quasi ex ȩquo dicere.
semetipsos existimant deiecisse.
Singularitate enĩ gaudent cul¬
minis. & non ȩqualitate condi-¬
tionis. Sed quia hȩc tumentia
corda rectoꝵ. subtiliter dñs
pensat. bene contra eos dicit᷑:
qui dicit regi apostatã Unusqͥsꝙ
enim suꝑbus rector. totiens ad
culpam apostasiȩ dilabit̾. quo¬
tiens prxesse hominib delectat᷑.
honoris sui singularitate lȩtat᷑.
Sub quo enim sit non considerat.

Expanded text:
dendo consulunt, sed dominandendo consulunt, sed dominando praesumunt: qui videlicet se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contigit, non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hunc tumorem per prophetam  in pastoribus increpans ait: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delectatus, honoris sui singularitate laetatur. Sub quo enim sit non considerat,
Abbreviated transcription (Latin):
non attendit. Deatus quippe iob
amabat iudicium. quia causas
suas cũ dño pensare subtiliter
nouerat. Nec condempnauerat
eũ qui ustus est. sed cur sine
peccato ꝑcussus fuerat in dolo¬
re positus cum humilitate reqͥ¬
rebat. Amat iudicium. quisqͥs
uias suas subtiliter discutit.
& secretarium cordis ingressus
quid dñs ipsi tribuat. quid ipse
dño debeat pensat. Qđ beatus
iob quomͦ non fecerat. qui tam
crebra sacrificia in expiatione fi¬
lioꝵ etiam ꝓ cogitationib offere¬
bat: Quia gͦ helui dixit. qđ is
qui iudiciũ non amat. sanari
non possit: arguens beatum iob
qđ tudicium non amaret. & qͥa
eũ qui iustus est condempnasset.
ilico eiusdem iusti. id est dñi iu
pleriꝙ qui prȩsunt. mordina¬
tũ sibi metum a subditis exigt̃.
a non tam ꝓpter dnm. quam ꝓ
dño uenerari uolunt. Intus enĩ
ex cumore cordis extollunt᷑. cun¬
ctosꝙ subditos in sui cõparati¬
one despiciunt. nec condescen¬

Expanded text:
non attendit. Beatus quippe Job non attendit. Beatus quippe Job amabat judicium, 785 quia causas suas cum Domino pensare subtiliter noverat. Nec condemnaverat eum qui justus est, sed cur sine peccato percussus fuerat in dolore positus cum humilitate requirebat. Amat judicium quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari non possiquod judicium non amaret, et quia eum, qui justus est, condemnasset, illico ejusdem justi, id est, Domini plerique qui praesunt inordinatum sibi metum a subditis exigunt, et non tam propter Dominum, quam pro Domino venerari volunt. Intus enim se tumore cordis extollunt, cunctos subditos in sui comparatione despiciunt; nec condescen
Abbreviated transcription (Latin):
inueteratam suꝑbiam dep̾hen¬
dit: quia nimirũ hoc uiciũ qͦn¬
tomagis patimur. cantominus
uidemus. Sic quippe in men¬
te suꝑbia. sicut in oculis caligo¬
generat᷑. Quo se hec latius di¬
latat : eo uehementius lumen
extenderit. oppresse mentis ocu¬
lũ funditus claudit: ut capti¬
uus animus ęlationis typum
os pati non possit. & tamen id qđ
patitur uidere non possit. Sed
quia arrogantes uiri aliquan¬
do ut diximus. recta ñ recte
sentiunt. & bona inuenire no¬
uerunt. sed hec bene ꝓferre
contempnunt: heliu post ȩlati¬
onis typum. quo dixerat si habes
intellectũ audi qđ dicit᷑. subdidit
iudicium sanari potest: Quomͦ
tu eũ qui iustus est in tantũ con¬
dempnas: Bonam quide sententi¬
am ꝓtulit. sed beato iob ꝓferen¬
I da non fuit. In om̃e enĩ qđ dicit᷑.
summoꝑe intuendum est quid di¬
cat᷑. cui dicat᷑. quando dicatur:
quomͦ dicatur. Heliu autẽ atten¬
dit qđ diceret. sed cui diceret

Expanded text:
inveteratam superbiam depreheninveteratam superbiam deprehendit, quia nimirum hoc vitium quanto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente sugeneratur, quo se haec latius dilatat, eo vehementius lumen extenderit, oppressae mentis oculum funditus claudit; ut captivus animus elationis typum et pati possit, et tamen id quod patitur videre non possit. Sed quia arrogantes viri aliquando, ut diximus, recta non recte sentiunt, et bona invenire noverunt, sed haec bene proferre contemnunt, Eliu post elationis typum, quo dixerat: Si habes intellectum, audi quod dicitur, subdit judicium sanari potest? quomodo tu eum qui justus est, in tantum condemnas? - Bonam quidem sententiam protulit, sed beato Job proferenda non fuit. In omni enim quod dicitur summopere intuendum est quid dicatur, cui dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Eliu autem attendit quid diceret, sed cui diceret
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. saltem possit audire. Ibi di¬
xit. si babes qđ loquaris res¬
ponde mͥ. Acsi diceret. Dic ali¬
quid si tamen dignus poteris
esse qui dicas. Hic autẽ ait. si
habes intellectũ. audi qđ dicitꝰ.
Acsi aꝑte dicat. Audi me. si cam̃
dignus poteris esse qui audias.
Isti sunt cotidiam defectus. qui
in cordib. reꝓboꝵ fiunt: quib
indesinenter ad deteriora des¬
cendunt: quia dũ minora in¬
caute negligunt. ad maiora
ꝑnitiosr prumpunt. Iams & hoc de
suꝑbia fuerat. qđ beatũs iob id
qđ iustũ est loqui possẽ dubita¬
bat. Sed dum hec in semetipso
considerare negligit. ad nequiora
ꝑuenit: ut non solum posse ab eo
dici qđ iustũ est dubitet. sed eti¬
am dicentẽ se iusta ab eo intel¬
ligi posse desperet. Unde & uici¬
um suꝑbiȩ ab ipsa mox radice
secandum est: ut cũ latenter o¬
ritur. cunc uigilanter abscida¬
tur: ne ꝓuectu uigeat. ne usu
roboret᷑. Difficile enĩ in se quisq

Expanded text:
citur saltem possit audire. Ibi dicitur saltem possit audire. Ibi dixit: Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose prorumpunt. Jam et hoc de superbia fuerat, quod beatum Job id quod justum est loqui posse dubitabat. Sed dum hanc in semetipso considerare negligit, ad nequiora pervenit, ut non solum posse ab eo dici quod justum est dubitet, sed etiam dicentem se justa ab eo intelligi posse desperet. Unde vitium superbiae ab ipsa mox radice secandum est, ut cum latenter oritur, tunc vigilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Difficile enim in se quisque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt & magna quȩ dicit. sed qr
male mox ex eo qđ bene sensit
intumuit: uerbis sequentib ꝓdit
audi qđ dicit᷑. & ausculta uocẽ
eloquii mei. Habent hoc ꝓpriũ
om̃s arrogantes. ut cũ fortasse
acutum aliquid sentiunt. inde
mox ad uiciũ elationis erũpant.
sensusq omiium in sui compa¬
ratiõe ͦ despiciant: setp in suo
iudicio alioꝵ meritis anteponant.
Quib contingit miseris. ut plus
uidendo tenebrescant: quia dum
subtilia attendunt. semetipsos
intueri nesciunt. Et quo intel¬
ligentiam acutius ꝑcipiunt. eo
ꝑ suꝑbiam deterius cadunt. Qͥ
bene quidem subtilia conspice¬
rent. si in eo qđ ꝓferunt se ui¬
derent. Suꝑius namq helui
dixerat. si habes qđ loquaris
responde mͥ: loquere. uolo enĩ
te apparere iustũ: nunc autẽ
ait. si habes intellectum. audi
qđ dicit᷑. Ecce quomͦ paulisper
elatio ꝑ uerborũ incrementa
ꝓficit. Suꝑius dubitauit. si pos¬
set beatus iob ꝓferre qđ iustũ
est. nc̃ uͦ discutit. si hoc qđ di¬

Expanded text:
sunt et magna, quae dicit; sed quia male mox ex eo quod bene sensit intumuit, verbis sequentibus prodit, audi quod dicitur, et ausculta vocem eloquii mei. - Habent hoc proprium omnes arrogantes, ut cum fortasse acutum aliquid sentiunt, inde mox ad vitium elationis erumpant, sensusque omratione despiciant, seque in suo judicio aliorum meritis anteponant. Quibus contingit miseris ut plus videndo tenebrescant, quia dum subtilia attendunt, semetipsos intueri nesciunt; et quo intelligentiam acutius percipiunt, eo per superbiam deterius cadunt. Qui bene quidem subtilia conspicerent, si in eo quod proferunt se viderent. Superius namque Eliu dixerat: Si habes quod loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum . Nunc autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ecce quomodo paulisper elatio per verborum incrementa proficit. Superius dubitavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod di
Abbreviated transcription (Latin):
mala obiurgando increpent:
quam bona laudando cõfirment.
Suꝑiores quippe se uideri desi¬
derant. & magis gaudent cum
eoꝵ animũ ira leuat. quã cũ
caritas exęquat. Semꝑ inuenire¬
optant. qđ increpando rigide fe
compati humiliter nescit. So
ditores suos obiurgando corri¬
pere. solent in eoꝵ uiciis distri¬
cta increpatione seuire. Unde
scriptũ est. Uerba sapientiũ qͣsi
stimuli. & sicut claui in altum
defixi. Recte aut̃ eoꝵ uba cla¬
ui uocati sunt: quia culpas
delinquentiũ nesciunt palpa¬
re. sed pungere. An ioħis u̾ba
claui non erant. cũ dicebat: ꝓ¬
genies uꝑarũ. quis uobis de¬
monstrauit fugere a uentura

Expanded text:
mala objurgando increpent, mala objurgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenireptant quod increpando rigide fercompati humiliter nescit. 41. ditores suos objurgando corripere, solent in eorum vitia districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. An Joannis verba clavi non erant, cum dicebat: Progenies viperarum, quis vobis demonstravit fuger
Abbreviated transcription (Latin):
tia : & eum dampnatione dignũ
ex reproboꝵ societate iudicauit.
Ait enim. Quis est uir ut ẽ iob:
Ut utiq subaudiamus: nullus.
Atq subiungit. Qui bibit subsan¬
nanionẽ. quasi aquã. Aqua aut̃
cũ bibitur. ita liquide sumit᷑:
ut ad sorbendũ nulla sui pingue¬
dine retardetur. Subsannationẽ
uͦ ut aquã bibere est. dm̃ sine
aliquo obstaculo cogitationis ir¬
ridere: ut in eo qđ suꝑbit lin-¬
gua uel conscientia. nulla tre¬
pidatio contradicat. Hec autẽ eiꝰ
sententia suꝑ beatũ iob quantũ
a tramite ueritatis exorbitet.
illa dnĩ attestatione cognoscimꝰ.
qua ad diabolũ dicit. Nũquid
considerasti seruũ meũ iob qđ
non sit ei similis in terra:. Exce
quẽ ueritas dicit absq compa¬
ratione iustum. eum helui asse¬
rit absꝙ comparatione peccato.¬
rẽ. Sed hȩc ẽẽ ꝓpͥa arrogantiũ p̃di¬
catoꝵ solent. ut etiam afflictos
auditores suos magis districte
corripere appetant: quã blande
refouere. ꝑ lus enim student ut

Expanded text:
um damnatione dignum ex reproborum societate judicavit. Ait enim: Quis est vir, ut est Job? Ut utique subaudiamus, nullus. Atque subjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut in eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job quantum a tramite veritatis exorbitet, illa Domini attestatione cognoscimus, qua ad diabolum dicit: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra ? Ecce quem Veritas dicit absque comparatione justum, eum Eliu asserit absque comparatione peccatorem. Sed haec esse propria arrogantium praedicatorum solent, ut etiam afflictos auditores suos magis districte corripere appetant, quam blande refovere. Plus enim student, ut