comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s unum pͥncipiũ om̃iũ c̾aturarũ. quia uno eodeq mͦ pͥn¬
cipiũ rerum sunt. non enim alit̾ sunt res ãpatre ⁊ alit̾
a filio. s penitꝰ eod̃ mͦ. Io. apostolus in telligens hanc tri¬
nitatem eẽ. unũ pͥncipiũ rerũ. ait. Ex ip̃o. ⁊ ꝑ ip̃m. ñ ip̃o
¶sunt oĩa.
um uͦ audimus omnia ẽẽ ex deo ut art a̾s. De natura
boni: om̃s utiq naturas in tellig̾e debemꝰ. Et om̃ia qͥ
natualr̃ intellig̾e debemꝰ. & omnia que nat᷑ałr sunt. Non .i

Expanded text:
sed unum principium omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed penitus eodem modo. Ideo Apostolus intelligens hanc Trinitatem esse unum principium rerum, ait: Ex ipso, per ipsum, et in ipso sunt omnia. Cum vero audimus omnia esse ex Deo, ut ait Aug., de Natura boni, omnes utique naturas intelligere debemus, et omnia quae natural
Abbreviated transcription (Latin):
num. quia ñ participatione magnitudinis. As magnꝰ est. s s̃e apo
magno magnus est. quia ipꝰae est. sua magnitudo. Ita ⁊ de bonita¬
te ⁊ etͥnitate: ⁊ om̃ipotentia di. dicendum est.⁊ de omnib oĩo
que de do possunt ꝓnuntiari. sub̾ałr. quib ad se ip̃m dr̃ ñ tnͣs
minis dicip̃. Ecce aꝑte docuit. ꝙ nomina unitatem diuine
maiestatis significantia: ⁊ ãse dñr de d̾o .i. sine relatione

Expanded text:
num, quia non participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est, quia ipse est sua magnitudo. Ita et de bonitate, et aeternitate, et omnipotentia Dei dicendum est, et de omnibus omnino quae de Deo minis dici potest. Ecce aperte docuit quod nomina unitatem divinae majestatis significantia, et ad se dicuntur de Deo, id est, sine
Abbreviated transcription (Latin):
mus si solũ ba s. ⁊̃ male qͥsq uti pͥ. ⁊ iõ: uͥtute nemo male utit
quia op̃ uͥtutis : bonꝰ usus istor quib ñ ñ bñ uti possinde Nle¬
mo ã bn udendo:. male utitur. nõ solum. No solum a magna.
S q media. ⁊ minima:. bona eiꝰ: p̾stitit bonitas di. ecce habe¬
mͥ tͥa gen̾a bonoꝵ distinta
In quib honis sit libũ arbitum

Expanded text:
nemo male utitur, quia opus virtutis est bonus usus istorum quibus etiam non bene uti possumus. Neautem bene utendo, male utitur; non solum autem magna, sed etiam media, et minima bona esse praestitit bonitas Dei. Ecce habes tria genera bonorum distincta. 11. In quibus bonis sit liberum arbit
Abbreviated transcription (Latin):
peccassant utrum tales filios eent habituri. qui nec lui
nascuntur curtunt. ⁊ matres sequ̾t᷑. eͣ bomini nate nes
nas incestum peds idonei sunt nee manꝰ saltem ad sealpũ¬
dum habit ꝑt iuxta se mamimis positis: nascentes magis
ꝗ filirq paruuli officiis m̃broꝵ ualerent uti..
quibdã nõ

Expanded text:
peccassent, utrum tales essent filios habituri, qui nec lingt nascuntur currunt, et matrem sequuntur. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei sunt, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et, juxta se mammis positis, nascentes magis quod filii etiam parvuli officiis membrorum valerent uti. 6. Quibusdam non
Abbreviated transcription (Latin):
I d. t subã dĩ sũ ulla sui ꝯmutatione mutabilia facientem.
⁊ sñ ullo suo tẽꝑali motu. temporaliꝰ creantẽ: intueri. ⁊ nosse.
licet sit difficile. oportet. Uere gͦ ac ꝓͥe. in conmutabił÷ sola di¬
uinitatis eẽntia. que sñ sui mutatione. cunctas condidit nat̾as:¬
ħ de Simplicitateu

Expanded text:
substantiam Dei sine ulla sui commutatione mutabilia facientem, sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et nosse, licet sit difficile, oportet. Vere ergo ac proprie incommutabilis est sola divinitatis essentia; quae sine sui mutatione cunctas condidit naturc de simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
homines: eiusdem sexꝰ ⁊ eiꝰd̾ temꝑationis corꝑis. eiꝰ demq animi
unam eẽ naturam. uł unius nat᷑e. Nam in his reb ñ tm̃ est unꝰ
homo. quantum tres homines. simul ⁊ plus ali quid: sunt ho¬
mines duo: quam unus homo. sicut. ⁊ instatius ee diximus. At
in do: non ita est. Non enim. maior eentia est. pater:. ⁊ filnus. si

Expanded text:
homines ejusdem sexus, et ejusdem temperationis corporis, ejusdem animi, unam esse naturam vel unius naturae. Nam in his rebus non tantum est unus homo, quantum tres homines simul, et plus aliquid sunt homines duo quam unus homo, sicut in statuis esse diximus; at in Deo non ita est: non enim major essentia est Pater et Filius et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
li temptatio ꝑmulierem transiret ad uirum. In mu¬
liere iͦ: que rõnał erat. ñ ÷ ipẽ locutus ut in serpente.
s ꝑ suasio eiꝰ quãuis instinctu adiuuaret int̾uis. qd ꝑser¬
pente gerebat ext̾iꝰ. exp̃dictis. tẽptationis mod̾. atq ꝓ gres¬
I

Expanded text:
tio per mulierem transiret ad virum. In mutio per mulierem transiret ad virum. In muvero quae rationalis erat, non est ipse locutus ut in serpente, rsuasio ejus, quamvis instinctu adjuvaret interius, quod per serpentem gerebat exterius . Ex praedictis tentationis modus atque progresi
Abbreviated transcription (Latin):
ic uidetur diligñt̾ in uestigandũ ee. que sini̾t ori¬
go ⁊ radix illiꝰ pecẽi. quidã putant quandam ela¬
conem. in animo hominis ꝓ̃ cessisse. ex qua diaboli sug¬
estioni ꝯsensit. ꝙ uidetur ab̵: in nuere suꝑ genesim
ita dicens. Non est. putand̾. ꝗ homo eiceretur nͥ pcessis
set in eo qued̾a elatio c̃ꝙpm̃da ut ꝑ humilitatem pee¬
cati scirec qͣ. falso de se p̾sũpsenit. ⁊ ꝙ ñ bñ se ħc nͥ: si ã¬
mulier dm̃ se a re bona. ⁊ utili ꝓ hibuisse: nisi in ẽec. eiꝰ
m̃ti amor ille ꝓͥe potestatis ⁊ d̾ se suꝑbia. p̃sũptio q̃ ꝑ aͥ
tẽptationẽ fuerat ꝯuincenda aut ꝑim̃da. Deniq ñꝯ
tentͥa suasione. serpentis. aspex̃ lignũ bonum esu. decor
suo fortassis. cũ aliqua suasione quã scͥptura intellign̾¬
dam reliquit ł forte ñ suit suadi necee. eũ eã mortuã eẽ.
tare feminã nͥ ꝑserpentem. ita nec uirũ nͥ ꝑfeminam¬
I sicut pͥecptũ dĩ ꝑ uirũ uenit ad mulierem:. ita diabo¬

Expanded text:
ur diligenter esse investigandum, quae fuit origo et radix illius peccati? Quidam putant quamdam elationem in animo hominis praecessisse, ex qua diaboli suggestioni concessit: quod videtur Augustinus innuere super Genesim ita diceset in eo quaedam elatio comprimenda; ut per humilitatem peccati sciret quam falso de se praesumpserit, et quod non bene se mulier, dum se a re bona et utili prohibuisset, nisi inesset ejus menti amor ille propriae potestatis, et de se superba praesumptio, quae per tentationem fuerat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse iltare feminam, nisi per serpentem; ita nec virum, nisi per feminamt sicut praeceptum Dei per virum venit ad mulierem, ita diabo
Abbreviated transcription (Latin):
ectu hõm pͦpurato illi diuiti exibuit cͦba famuloꝵ. S mlto clariores in
cõspectu dñi ulceroso illi piuiti pauꝑi minist̾iũ illi exibuit aħigeloꝵ. gur
eũ extulerunt nõ in marmoreũ cumulũ s in abrae gͦmiũ. Sit tñ cur
mortuos sepłliendi. et sepulcͣ cõstruendi. quia ħ in script᷑is sc̃is int̾ bona
postremi muneris ⁊ suihũai leuiamenta meroeis. Uerũtũ illa que ao¬

Expanded text:
ectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
cił: ꝑ patͣta ⁊̃ et purgata adult̾ia recõciliacõ cõugii. ubi per claues regni
celox nec dubitat᷑ fieri remissio pc̃coꝵ. nõ ut post uiri dinorciũ aoult̾are¬

Expanded text:
 atque purgata adulteria reconciliatio coniugum, ubi per claues regni caelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum, non ut post uiri diuortium adultera re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ h̃t. sic̾ in cet̾is rebus eͥ. non .it. habens liquorẽ. liquor ẽ. nec oor¬
ta est unitas inmutab ilitas  simpli citas ͭ ͥ puritas. diuine subẽ.
iurta infirmitatis nr̃e ualitudinem assignauimꝰ¬

Expanded text:
habet sicut in caeteris rebus. Neque enim uas habens liquorem liquor est nec corta est unitas, immutabilitas, simplicitas, puritas divinae substantiae, juxta infirmitatis nostrae valetudinem assignavimu
Abbreviated transcription (Latin):
ed oritur h Astio talis. Si quisꝙ ordo ab illo dono nomi¬
natur ꝗ plenius possidec. tunc cherubin inscientia pe
odinib qui sunt inferiores nec noĩat᷑ quisq edo ab om̃i
ad alia om̃ia dona. ẜ ad quecia. sic̃ enim homres cã pła
hant domi queda aliis excellencius possidẽ. Ita forto ⁊ an

Expanded text:
ed oritur hic quaestio talis: Si quisque ordo ab illo dono nominatur quod plenius possidet, tunc cherubin in scientia prordinibus qui sunt inferiores. Nec nominatur quisque ordo ab omni ad omnia alia dona, sed ad quaedam. Sicut enim homines, cum plura habeant dona, quaedam aliis excellentus po
Abbreviated transcription (Latin):
dlatꝰ. uł donũ filius a ꝓcessit. nascendo ext. ut genitus. Ac̃ ꝑ
nrege. Io s ñ dicitur filius. quia neq natus ÷ : sicut unige¬
nitꝰ. neq factꝰ: ut ꝑ dĩ gr̃am in ad optionem nasc̾etur. sic̾

Expanded text:
datus vel donum. Filius autem procedit nascendo, exiit ut genitus. Ac per ritus non dicitur Filius, quia neque natus est sicut unigenitus; neque factus, ut per Dei gratiam in adoptionem nasceretur sicut
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit. unĩ sua que p̾dirit u̾ba det̾rainat. Euident᷑ docens
anełos fuisse catos bonos ⁊ post. cͥationem ĩt̾ posita aliqua
ĩu̾itate stetisse. nunꝙͣ beatã uitam dixxisse. s ab inicio ceci¬
pͥa potestate dlectatꝰ. beateq uite dulcedinẽ ñ ꝯustauit
ꝗͣ acceptã ñ fastidiuit. ẜ nolendo acciꝑe amisit. Sui gͦ cas
p̾ciꝰ ẽẽ ñ potuit. quia sapientia fructꝰ est. pietatis. Continuo
sima ꝙ origenes consirmat suꝑ edechielem dicens. Serpẽs

Expanded text:
a quae praedixit verba determinat, evidenter dicens angelos bonos fuisse creatos, et post creationem, interposita aliqua in veritate stetisse, nunquam beatam vitam duxisse, sed ab initio cecipropria potestate delectatus, beataeque vitae dulcedinem non gustavit, quam acceptam non fastidivit, sed nolendo accipere amisit. Sui ergo casus praescius esse non potuit, quia sapientia fructus est pietatis. Continuo sima. Quod Origenes confirmat super Ezech., dicens, tom. 2,
Abbreviated transcription (Latin):
lia inquit añ ꝗͣ fierent. non erant. quomͦ gͦ dõ nota erãt
que ñ erant : Prursus. quomͦ ea faceret. que sibi nota ñ erãt:
ñ enim quicꝗͣ. fecit ignorans. Nota gͦ fecit. non facta. ꝯ noũ.
ꝓ in̾. anteꝗͣ herent ⁊⁊ erant. ⁊ ñ erant. erant indĩ scĩa. non
erãt in sua nat᷑a. Ip̃i aũ do ñ aud̾o dicere. Alio mͦ in notuis¬
se cũ ea fecisset. quam illo quo ea nouerat ut fac̾et. Apud

Expanded text:
lia, inquit, antequam fierent, non erant, quomodo ergo nota Deo erant quae non erant? Et rursus: Quomodo ea faceret quae sibi nota non erant; non enim quidquam fecit ignorans. Nota fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent, et erant, et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sui natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse cum ea fecisset, quam illo quo ea noverat ut faceret; apud
Abbreviated transcription (Latin):
cum gueritur. quid tres uł quid tͥa. ꝑ qͥd d̾e eẽntia queritur. ñ
enim inuenttur. quid illi tres sinc nisi eẽntia. Si gͣ q̃stioni rec¬
te respondemꝰ. oportec u̇ respondendo: Eentiam significemus.
alioquin: ñ ostndimꝰ : quid tres sit. si uͦ respondentes. ẽẽntia sig¬
nificamꝰ ĩp̃a eentĩa ꝑͥ nomine intelligimꝰ cũ ar tres. ꝑͦ ̃

Expanded text:
quid tria, per quid de essentia quaeritur. Non enim invenitur quid illi tres sint nisi essentia. Si ergo quaestioni recte respondemus, oportet ut respondendo essentiam significemus; alioquin non ostendemus quid tres sint. Si vero respondentes, essentiam significamus, ipsam essentiam person
Abbreviated transcription (Latin):
lem. mouet ⁊̃. ꝑ tempꝰ ⁊ locũ. cͥaturã: corporalem. uͥ
eo motu: naturas quas condidit. administret. Cum
S̾ tale aliquid agit ñ debemꝰ oppinari eiꝰ sub̃a. quad̃r¬
teporib locisq mutabilem. siue ꝑ tp̃ra: ⁊ loca mobi¬
lem. cũ sit ipẽ. ⁊ eͣxt̾ior omĩ re. quia in ip̃o sunt omĩa.
⁊ ext̾ier omĩ re. quia ipe ÷ sr̃ om̃ia. ⁊ antiquior a om̃ib̾
quia ip̃e ÷. añ om̃ia. ⁊ nouior om̃ib. q ipe̾ id̾ ÷. pꝰ omĩa¬

Expanded text:
lem; movet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas quas condidit administret. Cum ergo tale aliquid agit, non debemus opinari ejus substatemporibus locisque mutabilem, sive per tempora et loca mobilem, cum sit ipse et interior omni re, quia in ipso sunt omnia: et exterior omni re, quia ipse est super omnia; et antiquior omnibus, quia ipse est an
Abbreviated transcription (Latin):
cale siue cͥcũ scͥptibile. ⁊ eꝯu̾so . s. ł quia dim̃sionẽ capiẽs
longitudinis altitudinis. ⁊ latitudinis. distantiã facit
in loco. uͥ corpꝰ. uł quia loco diffinitur ac det̾minatur.
qm̃ cũ sit alicubi ñ u̾q in uenttur. qd̾ ñ solum corpori.
s ⁊̃ om̃i cͥato sp̃ui ꝯgruit. omẽ gͥ corpꝰ omi mͦ locale ÷
locał quidem dr quia diffimtione loci. tminatur. qm
cũ alicubi p̾sens sit totus. alibi ñ inuenitur. Non a.
ita locał ÷. ut dim̃sionẽ capiens. distantiam. in loco
faciat. Diuinagͥ sola eentia om̃ino inloçalis. ⁊ in cͥcͥ¬

Expanded text:
ilicet, quod vel quia dimensionem capiens longitudinis, altitudinis et latitudinis, distantiam facit in loco, ut corpus, vel quia loco diffinitur ac determinatur, quoniam cum sit alicubi, non ubique invenitur, quod non solum corpori, sed etiam omni creato spirLocalis quidem dicitur, quia definitione loci terminatur, quoniam, cum alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis est, ut dimensionem capiens distantiam in loco faciat. Divina ergo sola essentia omnino illocalis et incircu
Abbreviated transcription (Latin):
male uolũtatis. S si quis relicta in pr̾ĩa iuore m lõginꝗͣ abiens
uiuit: nͦ eclĩa permitat que qd̾ ille asserit ignorat. querit᷑ an inh
sedã copła sit cõiugiũ. Sane dici pͭ nõ ẽẽ cõiugiũ ⁊ mulierẽ de cut¬
c̾ari ꝑ obedienciã ⁊ timorẽ. de ħ qd̃ poscenti mulieri debit̃ reddit. a
ip̃e ñqͣm poscere deb ⁊ sic de aliis ħm sciend̾ ÷¬

Expanded text:
malae voluntatis. Sed si quis relicta in patria sua uxore in longinquam abiens vivit, nec Ecclesia permittat, quae quod ille asserit ignorat, quaeritur an in hac secunda copula sit conjugium. Sane dici potest non esse conjugium, et mulierem de crimcusari, per obedientiam et timorem, de hoc quod poscenti mulieri debitum reddit, a qua ipse nunquam poscere debet; et sic de aliis hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ filius ã: ñ genuit cͥatorẽ neq enĩ ñ potuit. s non opoetuit.
Uide n diligñt᷑ attũd̾: ħ u̾ba. Nõ enĩ ñ potuit. s ñ oportuit. Uidͤ¬
tur enĩ dic̾e. ꝙ filius potuit gign̾e. s ñ oꝑ ortuit. ⁊ ita: potuit:
ꝙ ñ oportuit. qr̃ aũ ñ oportuit. subd̃ dicens. In mod̾ata enĩ eẽt
tem ꝓ auo suo ñ auob̾ appellaretur. omp̃s. nec in pleret᷑ gen̾ati¬
onis series. łi semꝑ alt̾ exalt̾o nasc̾et᷑. Nec eã ꝑficeret ulłꝰ si ñ suf

Expanded text:
it. Vide et diligenter attende haec verba: Non enim non potuit; sed non oportuit. Videtur enim dicere quod Filius potuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset tem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens, nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur: nec eam perficeret ullus, si n
Abbreviated transcription (Latin):
inccepe cauit que totum corpꝰ aĩaret. faciem tñ sp̃uałr expͥssit
quia ħ pars sensib oenata est. ad intuenda suꝑiora. s qͥeqͥd de
anima pͥmi hoĩs extimetur. d̾ aliis c̾tissime sentiend est ꝗ in ccepo¬
re creentur. Greando enĩ infundit eas ds̃. & infundndo cat. di¬
cend̾ ÷ ĩ animã illã ñ sic eẽ cͥatã ut p̾scia ee̾t oꝑis fut̃i iust uł ĩti.¬

Expanded text:
creavit, quae totum corpus animaret; faciem tamen specialiter expressit, quia haec pars sensibus ornata est ad intuenda superiora. Sed quidquid de anima primi hominis aestimetur, de aliis certissime sentiendum est quod in corpore creentur; creando enim infundit eas Deus, et infundendo creat. Dicendum est etiam animam illam non sic esse creatam, ut praescia esset operis futuri just
Abbreviated transcription (Latin):
nõ  ex ulor culpa qr nõ ꝰ stificati fc̃ a pc̃o suidã pitãt gr̃am oꝑantẽ
usũ muneris extinguãt peccando ÷ ita ex culꝑa eor̃ ÷. nõ ex defc̃u
arͣe ͥ q mali st̃ qui exuĩ munere ualentes hr̃e boñ usũ ꝑ lib̾ arb re

Expanded text:
ntem  arbitrium usum muneris extinguant peccando; et ita ex culpa eorum est, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes h
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ic gͦ conditor ̃s ro̾nales sp̃c uaria sorteꝓ arbitͥo uoluntatis sue
disponensalł quos in sua puritate reliquerat sursum in cęlo mã-¬
sionem : ilł uͦ quos corꝑib t̾renis sociauerat: deorsũ int̾ra habita¬
tionem ꝯstituit. ut̾sq regłam ꝓponens obedientie qͣtinꝰ ⁊ illi ab
eo ubi erant ñ cad̾ent. ⁊ isti ab eo uͥ erant ad id uͥ ñ erant ascen¬
dent. fec̃ itaq ds̃ hominẽ ex duplici sub̾a. corpꝰ de t̾ia fingens.
animã uͦ de nichilo faciens. Io̾ ⁊̃ unite sunt anime corꝑibus
ut in eis do fam ulantes maiorem mheantur coronam.
post Sacͣmẽt̃

Expanded text:
ster Deus rationales spiritus, varia sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de terra componens, animam vero de nihilo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in eis Deo famulantes majorem mereantur coronam. 11. Post sacrament
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis ee uidetur anima: si absq corpore ꝑman mi¬
eam corpori uniri. ut in humana condicione oftnd̾et nouun
exemplum. beate unionis. que est int̾ d̃m ⁊ sp̃m in qua diligi¬
tur extoto cord. ⁊ uidtur facie ad faciem. ꝑutaret i. cre¬
atura se non passe uniri cͥatori suo tanta ꝓpinquitate uͭ eum
sima cͥatura. tam utsie .iͥ. carni que d̾ t̾ra est. in tanta dilec¬
tione uniri ut ñ ualeat artari ad hoc ut uelit eã relinquere.
ꝑ qd̃ ostñditur sp̃m catũ spiritui unc̾ato in effabili amore uni-¬
ri ꝓ exemplo gͥ future societatis que int̾ dm. ⁊ sp̃m ro̾nalem ĩ¬

Expanded text:
dignitatis videtur esse anima si absque corpore permaneam corpori uniri, ut in humana ostenderet conditione novum exemplum beatae unionis quae est inter Deum et spiritum, in qua diligitur ex toto corde, et videtur facie ad faciem; putaret enim creatura se non posse uniri Creatori suo tanta propinquitate, ut esima creatura, tam infimae, id est, carni, quae de terra est, in tanta dilectione uniri, ut non valeat arctari ad hoc ut velit eam relinquere, per quod ostenditur spiritum creatum Spiritui increato ineffabili amore uniri. Pro exemplo ergo futurae societatis, quae inter Deum et spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
getare. ut sciret homo. quia si potuit ds̃ tã disparẽ naturam
corꝑis. ⁊ anime ĩ fedationen unã & in amicitia tantam coniu̾¬
g̾e. neqͣꝙͣ ei ĩpossibile futurũ rõnał cͥature humilitatem lic&
longe in feriorem ad sue głie participationẽ sublimare. q gͦ ꝓ
liatus est. ne forte in ħ nimis depͥssus uid̾et᷑ addidit dĩ ꝓuidñ¬
tia ut pꝰ modum cũ eod̃ eorꝑe głificato ad consortiũ illos qͥ in

Expanded text:
disparem naturam corporis et animae in foederationem unam et in amicitiam tantam conjungere, nequaquam ei impossibile futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. Quia erliatus est; ne forte in hoc nimis depressus videretur, addidit Dei providentia ut postmodum, cum eodem corpore glorificato, ad c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diligat eam scd̾m dm̃. hac elemosina quã sibi hõ pͥmit᷑ dehet: mũ.¬
Ininũdist̾ õnes quos nõ mundat fides qua credit᷑ in ip̃m de qua scͥp.¬
tũ est. Mundãs fide corta eor̃. Se ne istas elemosinas que fũt ue
⁊ caritatẽ dĩ. et illa nõ omitt̾e .i. elemosinas fructuũ t̾re. E hus
dat᷑ intelligi qui in pc̃o mortali permanentes et si elemosinas lar¬
gas faciant no tñ per eas satiffacitãt quia inorbinate agũt dñ a se

Expanded text:
 diligat eam secundum Deum. Hac eleemosyna, quam sibi homo primitus debet, munnt omnes, quos non mundat fides, qua creditur in Christum, de quo scriptum est: Mundans fide corda eorum. Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de aritatem Dei, et illa non omittere, id est, eleemosynas fructuum terrenorum. Ex his datur intelligi quod in peccato mortali permanentes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinate agunt, dum a se
Abbreviated transcription (Latin):
eĩcende  de hĩc pene auferri potestatẽ et magñ p̾cat̃ magnis duixͣnsq
lui cructatib. Si quis u̾o punitus sit ut ille qui israelite maleoiat.⁊
Quiin sab̾o ligna colleg̾at: tales p̾ea non puniri. q culpa leuis presenti
puniunt᷑ leui pena cõpensacõnẽ recipere. qd̾ in bonis fieri nõ ambigimꝰ:
dam relinquit. Cum qui ꝑximũ odit ab aliis uicus se crrrigit: una ets¬
ꝙ ciuitas ei parte cõpluit᷑ ⁊ ex parte arida remanet quia suitt qra
qui c̃ quedã iucta pesecẽt: in alus gͣuit̾ perdurãt. It̃ amode pͥma coso¬

Expanded text:
c poenae auferri potestatem; et magnum peccatum magnis diuersisque lui cruciatibus. Si quis uero punitus sit, ut ille qui Israelitae maledixerat et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti puniuntur, levi poena compensationem recipere, quod in bonis fieri non ambigimus, et dam relinquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet; quia sunt quidam qui cum quaedam vitia resecent, in aliis graviter perdurant. Item Ambros
Abbreviated transcription (Latin):
de hus tm̃ qui uiter flagella pñtã egert̃ credentes in dm̃ ebreo
quam et si breuẽ ⁊ monientaneam: non tñ respuit ũs. qd̾ autẽ qui
agens detireli dephenso in aduft̾io. qui decoͥlat᷑ ubi osteioit leuia pc̃a
preui ⁊ temparali suplicõ purgari magna uͦ diuturnus et̾nis q suplicus
reseruari ita inqiuens. Querat hic aliqͥs si fioelis dephensus madult̾o ue.¬

Expanded text:
 qui inter ipsa flagella poenitentiam egerunt, credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem et momentaneam, tamen non respuit Deus. Quod autem qui agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus
Abbreviated transcription (Latin):
que uon singlartt̃ s ercellent elata suit in parocips troarum
ila ti. celesti pada. u plentcudo boni ẽ. licet queba Tata sno ercel¬
lenter. nilta possidetur singłarit᷑. Omĩa enim nni om̃ib sur el
quidem ealit. quia alĩ alĩs sublimius possident que cl̃ om̃t ha¬
berte. Cuice omĩa dona grãrum supiores ordines sublimius
ribi ceta reliquentes ordinib ad cognominacionem. Vt sera¬
plin aui cedo excellentissimꝰ extimatur tam dilectionem ꝗ
cosnitionẽ diuinitatis. ⁊ ceta uͥtutum ddona cetis om̃ib subłimi¬
Ilie supio ordo. Maius enim donũ est. caritai qͣ scientia. Ice
maiuis est seure quam iudican scla namq informat iudiciũ.

Expanded text:
 data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimius possident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius ribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omnibus sublimiille superior ordo. Majus enim donum est ipsa charitas, quam scientia. Item, majus est scire quam judicare; scientia namque informat judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
tał ÷ factus. ita dicens. disputans quid eleg̾it d̾s Iñ dũ nato eui
dix̃ seruiturũ eeꝰ. maiorem.⁊ quid in eodem maiore similiterñ¬
eit d̃s. oꝑa cũtꝰ quã inp̾scientia q̃ ĩp daturꝰ ÷: s fidem elegit. in
p̾scientia. ⁊ quem sibi crediturũ ẽe. p̾sciuit: ip̃m elegit. cui sp̃m
.s.s. daret. itt bona oꝑando. ĩ etͥnam uitam conseqͥretur. Ecce hͥ.
aꝑte dicit. non ꝑꝑ oꝑa eũ elegisse. s ꝑꝑ fidem. quia eũ p̾scrũ credi¬

Expanded text:
tum est. Item quod disputans, quid elegerit deus in nondum nato, cui dixit seruiturum esse maiorem, et quid in eodem maiore similiter nongit Deus opera cujusquam in praescientia, quae ipse daturus est, sed fidem elegit in praescientia; et quem sibi crediturum esse praescivit, ipsum elegit cui Spiritum sanctum daret, ut bona operando, etiam aeternam vitam consequeretur. Ecce hic aperte dicit non propte
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m usum quia ⁊ dies festi ⁊ dies ꝓcessionis ⁊ ip̃a rõ cõceptꝰ et partꝰ iurta legẽ
cessare usum carniᷤ deb̾e hus tẽꝑib demõstrant.

Expanded text:
ipsum usum, quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessare usum carnis debere temporibus demonstrant.
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur qui uocem motulat᷑ in cantu. Huius duo sũt gña  ꝥcentoe
⁊ succentoꝵ. p̾centor: qui uocẽ p̾miitit in cantu. Succentor qui subse.¬
quent̾ canendo respond .i. soncentor autẽ dr̃ qui consonat quiautẽ nõ
cõsonat nec cõcinit: concentor nõ erit. ¶ Iiis breuit̾ tractati amonẽ.¬
di sunt xp̃i ministri qͣtenꝰ sicut excellt̾ ordinis dignitate: ita p̾ceslãt
uide Securitate. ut plebs eis cõmissa eoꝵq discipłinis edocta: gͣtant̾
eis obbediat. ⁊ eoꝵ imitacõne de die in diem ꝓficiat. A quib diuina
hostiam. que missa÷ ad celestia dendentes pͦ eam . ł quia missus celestis ue.¬

Expanded text:
modulatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu, succentor qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat. Qui autem non consonat nec concinit, concentor non erit. His breviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divina hostiam quae missa est ad coelestia, tendentes post eam; vel quia missus coelestis ve
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ÷ .ꝙ. ds̃ in cõmutabilit̾. semper in se existens. pͥsentialit
potentialit̾. eẽntialiter est. in om̃i natura. siue ce̾ntia.
sine sui diffinitione. ⁊ in omni loco sine circumscͥptione
⁊ in om̃i tempore. sine nutabilitate. Et pͥt̾ea in sc̃is spiriti¬
tat̾is. corporałr habitat. ut ait apłs. In eo enim d̃s ha¬
bitauit : non ꝑ grãm ad optionis s ꝑ grãm unionis..
e aut̃ ista : quia capatitatẽ humane intelligentie.
excedunt. falsitatis arguere aliqui p̾sumant. sans¬
toꝵ auctoritatib munienda. mͥ uidentur. Beatꝰ gregoeiꝰ
suꝑ canticis canticoꝵ. in qͥt. lice̾t d̾s cõmuni mͦ omĩb re¬
bilitate in se ip̃o manens. totꝰ ad est. rebus om̃ib ⁊ singłis
totꝰ. s in quib habitat: habent eũ ꝓ sue capacitatis diu̾¬
sitate. aliĩ amplius. aliĩ. minꝰ qͦs ip sibi dilectissimũ tem¬
plũ. gi̾a sue bonitatis.edificat. hyłr quoq in libro .uiii.

Expanded text:
quod Deus incommutabiliter semper in se existens, praesentialiter, potentialiter, essentialiter est in omni natura sive essentia sine sui definitione, et in omni loco sine circumscriptione, et in omni tempore sine mutabilitate. Et praeterea in sanctis spirititatis corporaliter inhabitat, ut ait Apostolus. In eo enim Deus habitavit, non per gratiam adoptionis, sed per gratiam unionis. Ne autem ista quia capacitatem humanae intelligentiae excedunt falsitatis arguere aliqui praesumant, sanctorum auctoritatibus munienda mihi videntur. Beatus Gregorius super Cantica canticorum inquit: Licet Deus communi modo omnibus rebilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus; sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat. Hilarius quoque, in lib. 8
Abbreviated transcription (Latin):
taq ut buit̾ sũmã ꝑ string̾a qnͥ pecc̃m ita in anima con¬
mortale ÷. cum uͦ in sensuali motu tm̃ ÷ : uͥ p̾duimꝰ: tẽ le¬
uissimũ ÷. quia roͥ tc̃ ñ delectatur. Io aũ supͣ dix. aliud
semd fiant. ł facienda disponantur dãpnat. qued̃a uero nõ
nͥ sepius fia̾t ł facienda d̾ c̾ͥnantur: ut de ocioso u̾bo. ⁊ huiꝰ¬
iugio pͥoꝵ hominum. serpens manducandũ ꝑsuasit. muli¬
er autem. non manducaũ sola. s uiro suo dedit: ⁊ simul
manducau̾unt: ita ⁊ in quoda sec̾to ꝯiugio ꝙ in uno  ho¬
mine geritur. ⁊ dignoscitur. cũ rõni sci̾e qu̾e in reb t̃ꝑali-¬
bus agendis rõcinandi uiuacitate uersatur. Aĩał sensus.
ingerit quand̾a illecebͣm ⁊ tc̃ uesd̾ serpens alloquitur fe¬
minã. huic aut̃ illecebre ꝯsentire : de ligno uetito ÷.
ede. s iste ꝯseniꝰ: si sola cogitationis delectatione conten¬
tus ẽ: suꝑiori uͦ auctoritate ita retinentur menbra : ut

Expanded text:
taque ut breviter summam perstringam, quando peccatum ita in anima conmortale est. Cum vero in sensuali motu tantum eissimum est, quia ratio tunc non delectatur. Ideo autem supra dixi aliud semel fiant, vel facienda disponantur, damnant; quaedam vero non, nisi saepius fiant, vel facienda decernantur, ut de otioso verbo, et huonjugio primorum hominum serpens manducandum persuasit, mulier autem non manducavit sola, sed viro suo dedit, et simul manducaverunt; ita et in quodam secreto conjugio, quod in uno homine geritur et dignoscitur, cum rationi scientiae, quae in rebus temporalibus agendis ratiocinandi vivacitate versatur, animalis sensus ingerit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero auctoritate ita retinentur membra, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ũn omĩa bona m̾ita. ĩ cipiunt. s potius ħ io̾. ita dicta ftͥ
quia ñ ÷ fid̾s. nͥ in eo qui uult ed̃ẽ. cuiꝰ bonã uoluntatem fid̾s
pͥuenit . ñ tĩpore. s cã ⁊ natura. Uñ a̾s supͣ congruenterdir̃.
qͥ bona uoluntas in eis donis ÷. que ñ p̾ced̾. ⁊ ip̃a iunat. quia
ea iuiiat qͥħ pͥuenitur dum eis ꝯsentit ad effectũ bonum.

Expanded text:
incipiunt. Sed potius haec ideo dicta sunt, quia non est fides nisi in eo qui vult credere, cujus bonam voluntatem fides praevenit non tempore, sed causa et natura. Unde Aug. supra congruenter dixit quod bona voluntas in eis donis est, quae non praecedit; et ipsa juvat, quia ea juvat quibus praevenitur, dum eis consentit ad effectum boni;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tali itaq sensu. illud dictũ eẽ. nou̾imꝰ. ut qͣm illa. alt̾natiꝰ
ł particłatim. scire neget. neq ꝑ diu̾sa tempori momenta sic
illa cognouit. sic̃ ꝑ uaria mom̃ta. illoꝵr quedã deficiunt:. quedam
q̃ ꝯdidit .ħt ut habeat unum ꝗq ꝙ sibi dbetur. ⁊ ꝯuenit. S specia¬
lem ꝓ uidentiã atq curã ħt: de ro̾nabilib dͥe quib p̾cepta tͣdidit.

Expanded text:
 tali itaque sensu illud dictum esse noverimus, ut Deum illa alternatim vel particulatim scire neget, nec per diversa temporum momenta sic illa cognovit, sicut per varia momenta illorum quaedam deficiunt, quaedam quae condidit habet, ut habeat unumquodque quod sibi debetur et convenit. Sed specialem providentiam atque curam habet de rationabilibus quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ. alius ẽ.ii. genitꝰ alius ingenitꝰ. s ñ alius d̾s. inmo ut̾¬
unũ siue unus deus. Ita ñ ẽ. sapientia. genita:. sapia ĩgenita.
s aliꝰa est. sapientia genita: aliꝰa ingenita ñ tñ est. alia sap̃ĩa
an filiꝰ Sit sapiens se ip̃o ł ꝑ se ĩp̃m

Expanded text:
unus. Alius est enim genitus, alius ingenitus, sed non alius Deus; imo uterunum, sive unus Deus. Ita non est Sapientia genita Sapientia ingenita, sed alia est Sapientia genita, alia ingenita; non tamen est alia Sapientia, An Filius sit sapiens seipso vel pe
Abbreviated transcription (Latin):
ligit ipe sibi. s filius intelligit patͥ. ꝓfecto filius patrem sa
ea que ipẽ ÷. sua sapientia. ⁊ silius sapientia patͥs. est. sapiens
d̃ sapientia : que ÷ pat̾. de quo ẽ. genitꝰ filius. Ita ⁊ pr̃ ÷. in¬
telligens:. ea que ipe est sua intellign̾tia. Non enim eẽt sapi¬
ens. qui ñ eet intelligens. filiꝰ a intelligntia patͥs. d̾ in telli¬
gñtia. genitꝰ ÷. que est. pat̃. de qͣ ⁊ intelligens. ÷. ꝓm̃: pater¬

Expanded text:
ligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Filius Patrem sapapientia Patris, est sapiens de Sapientia quae est Pater, de quo est genitus Filius. Ita et Pater est intelligens ea, quae ipse est, sua Intelligentia. Non enim esset sapiens, qui non esset intelligens. Filius autem, Intelligentia Patris, de Intelligentia genitus est, quae est Pater; de qua et intelligens
Abbreviated transcription (Latin):
aõ in .i. retcͣtationũ illd̾ ⁊ alia huiꝰmͦi recetans. cõmemorat in qͥ¬
ñ agebatur: putant pelagiani : suã nos retiuisse sententiam. s
frust᷑ hoc putant. Uoluntas quippe est. qua peccatur. ⁊ recte ui¬
et. ad iuuetur: recte amor talibus urui ñ . pͭ. Ecce aꝑte det̾mi¬
nat. ex quo sensu illa dix̃. inimicos gr̾e refellens:¬
ald̾ testi¬
menũ aubustim põit qͦ itẽ pelagꝰ ꝓ se uteba̾

Expanded text:
 in libro Retract. illud et alia hujusmodi retractans commemorat, inquiest, de qua tunc non agebatur, putant Pelagiani suam nos tenuisse sententiam; sed frustra hoc putant. Voluntas quippe est qua peccatur et recte vieret adjuvetur, recte a mortalibus vivi non potest. Ecce aperte determinat ex quo sensu illa dixerit, inimicos gratiae refellensud testimonium Augustinus ponit quo Pelagius pro se uteba
Abbreviated transcription (Latin):
cͥatori asist̾e ꝙ ad ext̾iora ñ exeunt. Inferiores ã tres ad ext̾io¬
& de fecer̃ ad infenores. Iõq c̃ sup̃rni mediis & medii imis
atq hii hominib p̾ceptum dĩ nuncient. m̾ito õs: angłos: nõia¬
ri dicunt. ⁊ ob id forte apostoł dir̃. om̃s sp̃c ad ministratores
ee. silii. ⁊ mitti in ministiũ. Uł ꝑ om̃s: ñ singlõs ordines s d̾ in¬
feriorib ordinib singłõs angłos conplexꝰ est. Illd qͦ ꝗ ysaias di

Expanded text:
creatori assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exterioet deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei nuntiant, merito omnes angeli nominari debent. Et ob id forte Apostolus ait omnes spiritus administratores esse Filii, et mitti in ministerium; et per omnes, non singulos ordines, sed de inferioribus ordinibus singulos angelos complexus est. Ill
Abbreviated transcription (Latin):
dã siłitudine corporis nõ fte. prom̃ si hãc siłitutinẽ ⁊̃ ap̃ infecos gerit
nõ corꝑoralẽ s corpori siłsm Ita ÷ in locis uide ᷑ ẽẽ nõ corporalib s omipce¬
Aliũ silib siue in requie siue in oolorib Incasuiani ⁊ uoluminib leg᷑. qo̾¬
nõ sint oc̃ose neꝙ no senciãt cũ diues iniferno se flamina cͤtiari cłamat.
Uñ hat᷑ aĩas defuncteꝵ ñ solũ suis sensib nõ pͥuari s nec istis affectib. s.
ne reseruantur: qddam eas iam inciꝑẽ pregꝰtare.¬

Expanded text:
poris non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in doloribus. Quamquam et illud me nonon sint otiosae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno se flamma cruciari clamet. Unde probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis affectibus, scne reseruantur quiddam eas iam incipere praegustare
Abbreviated transcription (Latin):
aoaperire. Per hoc docens nos sp̃italr̾ uebere aperire aure ᷤᷤ p̾cordioꝵ ho¬
miñ: ad indelligenõa et ora : ad confitendũ. Ut pulso demone sp̾c s. uas
ordo a salomone iudet᷑ descendisse qui quendã modũ exdecizandi ĩneñ.
quo demones adiurati ex obsessis creporib pellebant᷑. Huic officõ mã-¬
cipati: exorciste uocati sũt. de quib xp̾c in ewangelio. Si: ego in¬

Expanded text:
adaperire; per hoc docens nos spiritualiter debere aperire aures praecordiorum hominum ad intelligendum, et ora ad confitendum, ut, pulso daemone, Spiritusordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic officio mancipati exorcistae vocati sunt. De quibus Christus in Evangelio, Matth.
Abbreviated transcription (Latin):
a Ado tm̃ nob ẽ. Boñe nãq uoluntatis. ⁊ eogitationis iur¬
tiũ u hoi e se ip̃s nasci si diuinitꝰ ꝑari ⁊tͥbiu ĩ eo ds euiden¬
⁊ astĩs quia nec diabolus nec aliquis angłor. eiꝰ ex qͣ rn
hanc caliginẽ sunt de trusi bonam potuit ł pot̾it resu¬
mͥe uoluntatẽ. E si possibile foret ͦ humana nat̾a pꝙͣ
a dõ axusa bonitatẽ ꝑdid̾ uoluntatis ex se ip̃a rursus eã.
ht̃e potuiss multo possibiliꝰ h nat̃a hr̃et angl̃ica q̃ qͥnto
minꝰ gͣuat᷑ t̾reni corꝑis pond̾re tanto mag̃. hac eẽt p̾dita fa¬

Expanded text:
tationis initium non homini ex seipso nasci, sed divinitus parari et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quia nec diabolus, nec aliquis angelorum ejus, ex quo in hanc caliginem sunt detrusi, bonam potuit vel poterit resumere voluntatem; quia si possibile foret, ut humana natura postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex se ipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura haberet angelica, quae, quanto minus gravatur terreni corporis pondere, tanto magis hac esset praedita
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ cõmunem eandemq. mat̾iam. tres. ꝑ. dicantur eĩ. una eẽntia.
sicut exeodem auro: si fierent tres statue dic̾emꝰ tres statuas
unum aurum. non autem sic trinitatem .i. tres ꝑsonas am̃s
unam eẽntiã.⁊ unum dm. tanquã exuna mat̾ia. tͥa quedam
subsistant. Instatuis enim eqͣlib plꝰ auriẽ. tres simul: quam
singłe: ⁊ minus auri: est una quam due. In illa uͦ ee̾ntia tͥni¬

Expanded text:
secundum communem eamdemque materiam tres personae dicantur esse una essentia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem in tres personas dicimus unam essentiam, et Deum unum, tanquam ex una materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus auri est tres simul quam singulae, et minus auri est una quam duae. In illa vero essentia Trini
Abbreviated transcription (Latin):
niunt. hanc gͦ similitudinem int̾ res sempit̾nas. ⁊ res tẽ¬
porales ꝑpendens ioħs uniu̾salitatis. ⁊ particłaritatis noĩa
que rebus temꝑalib ꝓͥe conueniunt⁊ ad res ȩt̾nas tnͣstulit.
Ab̃ uͦ maiorem uidens dissimilitudinẽ . ꝙͣ. similitudinem in¬
ter res p̾ dictas ab excellencia tͥnitatis. p̾dicta noĩa remouit.

Expanded text:
res temporales perpendens Joannes, universalitatis et particularitatis nomina, quae rebus temporalibus proprie conveniunt, ad res aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nomina removit.
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis suꝑficie aliquid aside alienũ resonare uide¬
silens : alios audire ꝗͣ loquendo. maliuolis detͣhendi occa¬
sionem p̾stare. Nidetur tñ mͥ ita posse accipi. Cum ait sub̾a
dicantur : ut accipiuntur inphriososica disciplina . S ꝑsimi¬
litudinem. eoꝵ que aphilossophis dñr: locutus est. ut sic̾
ibi. c̾e. uł uniu̾sale dr̃ ꝙ. pͥdicatur de płib: ꝑticłare uͦ uł¬
in diuiduũ. ꝙ d uno solo. Ita. ħ eẽntia. diuina dicta ÷. uni¬
u̾sale. quia de omnib ꝑ sonis simul . ⁊⁊ d̾ singłis. seꝑatim dr.
particłare uo singła qͥlibet ꝑsonarii. q nͨ le aliis comuntt̃:

Expanded text:
sermonis superficie aliquid a fide alienum resonare videsilens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem praestare. Videtur tamen mihi ita posse accipi, cum ait: Substdicantur, ut accipiuntur in philosophica disciplina, sed per similitudinem eorum quae a philosophis dicuntur, locutus est; ut sicut ibi cindividuum quod de uno solo, ita haec essentia divina dicta est universale, quia de omnibus personis simul, et de singulis separatim dicitur. Particulare vero singula quaelibet personarum, quia nec de al
Abbreviated transcription (Latin):
feditate purge tͤ. ꝙͣ ĩ conceptiõe emcupiscentia libidino
la ãnt. quibd̾a uid̾tur ꝙ sic̃ aĩa ã reatu purificat᷑. ita ⁊ caro
dari. farnem uͦ ñ abilla feditate p̃gar. Si uͭ remanet illa fedi
pis ac magis corrũpi ⁊ magis corrupta uidetur. caro ꝓhis ꝗ paa
rentis q d̾carne pollutionẽ ꝗͣ hũit a conceptu retinenti: t̾hit᷑
polutta ⁊ ĩ ꝯcupiscentia ꝯcipitur. Nñ ⁊ pollui tur. ⁊ita exdu
in parente adq illi dict. ꝙ licet caro ꝓlis. excarne feda. semiret
sit caro pł. uo magis corrupta ꝙͣ caro parentis: Ñ iñ uͥ anĩt
anima apliꝰ inficitur.
do aͦ autore tit illa cõcupicẽtia dõ.s. ł

Expanded text:
editate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificatur, ita et caro dari, carnem vero non ab illa foeditate purgari. Si vero remanet illa foedigis ac magis corrumpi; et magis corrupta videtur caro prolis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex duin parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetusit caro prolis, et ideo magis corrupta quam caro parentis, non tamen inde, anima amplius inficiatur. 4. Ex quo auctore sit illa concupiscentia, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
D gͦ sac eloquĩ prudentia. fac̾e curauit ne di u̾sitatem: simi¬
litudine creature metiremur. Puerat enim scͥptura sc̃a. ꝙ ds
uidat am̃ patrem ñ uid̾at. ⁊ cogitare cepit ita e̾ẽ. in creatore.
In quib : pat̾ ÷ por filio. filius est pꝰtior patre. ⁊ exantiquitate: in
patre d̾fectus. expꝰt̾itate infilio in ꝑfectio sensus: solet notari.
Io occurrit septura dicens patrem potentẽ: ne uidatur pͥor
filio ⁊ io̾: minus potens . ⁊ filium sapientẽ. ne uid̾atur: post̃¬
ior patre. ⁊ iõ: minus sapienꝯ.

Expanded text:
go sacri eloquii prudentia facere curavit, ne Dei immensitatem similitudine creaturae metiremur. Dixerat enim Scriptura sacra, quividerat, Deum Patrem non viderat; cogitare coepit ita esse in Creatore in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens; et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mortẽ Nõ gͦ tͥstis ẽ sibi s illis qui in scandalo ꝑ infirmitatẽ carnis erãt fitt᷑
q̃uoᷤᷤ monet orare ne inducant᷑ in tenitaconẽ. qui añ polliciti erãt se nõ se¬
andalurari.

Expanded text:
 ergo sibi tristis est, sed illis qui in scandalo per infirmitatem carnis erant futuri, quos monet orare, ne inducantur in tentationem, qui ante polliciti erant se non scandalizari.
Abbreviated transcription (Latin):
totãq memoriam: capit. dũ mutor toto eo:. qd̃ intelligo ⁊ memini. cũ
itaq inuicem a singłis. ⁊ om̃ia ⁊ tota capiantur. equalia sunt  ^ singła¬
totis singłis. ⁊ tota singła: simł om̃ib totis ⁊ ħ tͥa. unũ. una uita:
una mens. una eẽntia. Ecce illiꝰ sũme unitatis. atq tͥnitatis : uͥ una
est eẽntia ⁊ tres ꝑsone. imago ẽ humana mens. licet utpar. Mens au̾
hic ꝓ animo ip̃o: accipitur uͥ ÷ illa imago tͥnitatis: ꝓͥe uͦ mens dñ¬

Expanded text:
totamque memoriam meam capit, dum toto eo utor, quod intelligo, et memini. Cum itaque invicem a singulis et omnia tota capiantur; aequalia sunt tota singtotis singulis, et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce illius summae unitatis atque Trinitatis ubi una est essentia et tres personae, imago est humana mens, licet impar. Mens autem hic pro animo ipso accipitur, ubi est illa imago Trinitatis. Proprie vero mens d
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino repesli ⁊ gtam sibi subt̾mi. Io̾ꝙ dix in qͥbdã pecẽbribus per¬
Sr̃m quo dicni sit iustificatiõe .⁊ in alĩs quo digni sint obtulioe.
opinio quor̃dam fa de ocultis dĩ dissenciũ carnali

Expanded text:
omnino repelli, et gratiam sibi subtrahi. Ideoque dixit in quibusdam peccatoribus praecedere quo digni sint justificatione, et in aliis quo digni sint obtusione; 4. Opinio quorumdam falsa de occultis Dei disserentium carnali
Abbreviated transcription (Latin):
Is laqͥt ꝑ cꝰserit mulierẽ p̾gnantẽ. ⁊ ab eriuũ fecit s ad hue
informe fuit puerꝑiũ: multabit᷑ ꝑecuma. Si aͥ formatũ fũtt¬
puerꝑiũ reddat animã ꝓ anima. formatũ uͦ intelligit᷑ ꝓa
anima aiãtũ. ⁊ in forme: ꝗ ñ dũ ħt animã. In ip̃o gͦ concep¬
tu cũ caro ꝓpagatur nõ dũ in funditur aĩa. Quom gͦ ibi
pecc̾m trͣsmittit᷑ c̃ peccatũ ñ possit eẽ. uͥ ai̾a ñ ẽ : ad ꝗ dici¬

Expanded text:
abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero intelligitur, propria anima animatum; et informe, quod nondum habet animam. In ipso ergo conceptu cum caro propagatur, nondum infunditur anima. Quomodo ergo ibi peccatum transmittitur, cum peccatum non possit e
Abbreviated transcription (Latin):
na nõ nͥ renatis prari bebet. þanis ille coepal popsm antigau cace leste ma.
ꝓmissionis per desertũ eduxt. hec esca celestis fideles hꝰ scłi oescũ tͣnseũ¬
tes in celẽ subuͤt. Uñ ⁊ recce iuaticũ aplłat᷑. q ĩ uia uos reficien usq
in pr̃iam deducit. Sicut gͦ in mari rubro figͤa Rabt̾i pcessit: ita ⁊ in m.
sanguis ⁊ aqua fluxer̃t quia xp̃c per sanguinẽ redemcõnis ⁊ agͣm ab¬
blucõnis nos redimere a pẽo ⁊ a diabolo uenit. Sic̃t israelitas pet fã¬
Quinẽ agni pascał ab ext̾muator ⁊ ꝑ aqͣm maris ab egiꝑcũs libera

Expanded text:
nna, non nisi renatis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi petes in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut ergo in mari Rubro figura Baptismi praecessit, ita in mannasanguis et aqua profluxerunt, quia Christus per sanguinem redemptionis, et aquam ablutionis nos redimere venit a diabolo et a peccato; sicut Israelitas per sanguinem agni paschalis ab exterminatore, et per aquam maris Rubri ab A
Abbreviated transcription (Latin):
mutabił: nec in se augetur. uł minuit᷑ nec inse recipit
magis uł minꝰ. s in homine. ł potius homini augetur ⁊i mi¬
nuitur. ⁊ magis uł minus: datur. ł habetur Sicut dĩ. de
magnificat ⁊ exaltãi in nobis qui t̾n: in se nec magnificat᷑.
tur ds Stͥ quem locũ ait auctoritas. ds ñ in se. s in corole ho-¬

Expanded text:
mutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit magis vel minus; sed in homine vel potius homini augetur et minuitur et magis vel minus datur vel habetur, sicut Deus dicitur magnificari et exaltari in nobis, qui tamen in se nec magnificatur tur Deus. Super quem locum ait auctoritas: Deus non in se, sed in corde ho
Abbreviated transcription (Latin):
ao iinitatẽ sp̾c ⁊ uncłm ꝑacis. quo ecłia conn̾tit᷑. in aliqͦ scismate cõ¬
stitut᷑. ne. ip̃m neget patit᷑ tͥbułones famẽ ł ꝑsecucõnes iflamaᷤᷤ¬
ł bestias ł ip̃am crucem timore gehenne: nullo mͦ itta culpaloa
st̃ immo ⁊ hic laudanda ÷ paciencra. Non it dr̃e pot̾imꝰ meluis ei fu¬
isse it. xp̃m negando nichil eor̃ pateret᷑: que passus ÷ cõfitertoo s
estimandũ ÷ fortasse tollerabilius ei fict᷑ũ iudiciũ quam s xp̃m ne¬

Expanded text:
iritus et vinculum pacis, quo ecclesia connectitur, in aliquo sciscmate constitutus, ne Cristum neget, patitur tribulaciones, famem, persecuciones vel flammas vel ipsam crucem timore gehenne, nullomodo ista / culpanda sunt, immo uero et hic laudanda patientia est. non enim dicere poterimus melius ei fuisse, ut Christum negando nihil eorum pateretur, quae passus est confitendo, sed existimandum est fortasse tolerabilius ei futurum iudicium, quam si Christum ne