comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex necessitate credidit. Posset & de
illo dici : de quo paulo ante loquebam.
Qui primo fuit blasphemꝰ & ꝑsecutor et
in iuriosus. Et ipsi enĩ quȩdam necessi¬
tas impacta ẽ: cȩlesa uoce ꝓstratꝰ ẽ Vt
lum̃ hab̾et : lum̃ ꝑdidit: aunare qđ
uolueris : & qͣntũ uolueris da cuilibet
homini. Quid dulcius ista luce Quã
tam̃ paulus nisi ꝑdidisset: ȩt̃nã ñ acce¬
pisset. De necessitate credidit. Quid timuit:
Dicat᷑ mͥ quid timuit. Clamantes oues: :¬
Oues clamare posst̃: Mordere ñ possunł.
Potuit & in ipso clamore ouiũ dĩ adũtere
ełtim dĩ : & timere iudiciũ dĩ Exciatꝰ ẽ
a somno qͦdã mͦ ut consiđaret impleri

Expanded text:
Sed ex necessitate credidit. Posset et de illo dici, de quo paulo ante loquebamur, Qui prius fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus . Et ipsi enim quaedam necessitas impacta est: coelesti voce prostratus est; ut lumen haberet, lumen perdidit. Minare quod volueris, et quantum volueris da cuilibet homini: quid dulcius ista luce? Quam tamen Paulus nisi perdidisset, aeternam non accepisset. De necessitate credidit. Quid timuit? Dicatur mihi quid timuit. Clamantes oves? Oves clamare possunt, mordere non possunt. Potuit et in ipso clamore ovium Dei advertere gloriam Dei, et timere judicium Dei. Excitatus est a somno quodam modo, ut consideraret impl
Abbreviated transcription (Latin):
sime stent. uł restituere qͥ ceciderint. Dñ senim
Nec ifti eccłȩ deuoti st̃ qui uidentur. eẽ
initus. et ẽtra xp̃m uiuunt : id.ẽ c̃tra mandata
xp̃ifaciunt. Nec omnino ad eccłam illam
ꝑtinere iudicandi st̃. quã sic ipse mundat
lauachid aquȩ in ũbo: ut exhibeat sibi ec¬
ctiam głiosam: ñ habentẽ maculam aut
rugam : aut aliquid huius modi. Qđ si in ista
Aut asserat qui potest huius colũbȩ m̃bra
eẽ: qui scło uerb̾ ñ factis renuntiant: In te¬
rim ad qđ uidemꝰ. Unde dictũ arbitror
qui sapit diem dno sapit: ds̃ enim iudi¬
nouit quos p̃destinauerit ante mundi
constitutionem conformes fieri imaginis
filii sui. multi etiam qui aꝑte foris st̃ et
beretici appellantur. multis et bonis ca¬
tholicis meliores st̃. Quid enim sint hodie
uidemꝰ : quid cras futuri sint ignoramꝰ. Et
idõ quidem a pđ quẽ st̃. p̃sentia quȩ uen¬
turti st̃. etiam qđ futuri st̃ iam st̃ Nos aut̃

Expanded text:
sime stent; vel restituere qui ceciderunt: Dominus enim sime stent; vel restituere qui ceciderunt: Dominus enim nec isti ecclesiae deuoti sunt, qui uidentur esse intus et contra Christum uiuunt, id est contra mandata Christi faciunt, nec omnino ad illam ecclesiam pertinere iudicandi sunt, quam sic ipse mundat lauacro aquae in uerbo, ut exhibeat sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huiusmodi. quodsi in ista aut asserat, qui potest, huius columbae membra esse qui saeculo uerbis, non factis renuntiant. interim, ad quod uidemus. unde dictum arbitror: qui sapit diem, domino sapit; deus enim iudiientiam, qui nouit quos praedestinauerit ante mundi constitutionem conformes imaginis filii sui, multi etiam, qui aperte foris sunt et haeretici appellantur, multis et bonis catholicis meliores sunt; quid enim sint hodie uidemus, quid cras futuri sint ignoramus. et deo quidem, aput quem sunt praesentia quae uentura sunt, etiam quod futuri sunt iam sunt, nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
xpiaro. D telligamꝰ quia ñ ueniet ad dãpnationẽ
Dicit᷑ enim iudiciũ ꝓdampnatione: sic̃ dicit
Apłs. Qui ñ manducat. manducantẽ ñ iu¬
dicet: id. ẽ. ñ de illo male existimet. Et dr̃is
dic̃ Nolite iudicare : ne iudicetur de uob.
Ñ enim tollit nob̵ intelligentiã iudicandi
cũ & ꝓpħa dicat. Siuere utiq iustitiam lo¬
qͣuimini : rec uidicate filu hominum. Et
ipse dñs dic̃ Nolite itaq iudicare ꝑsonalit̃:
sed iustũ iudiciũ iudicate Sed illo loco ubi
uetat iudicare illud ãdmonet ne damne¬
mus aliquem. cuiꝰ uel cogitatio nob ñ aꝑta
ẽ : uel nescimus qualis postea sit futurus.¬
Ax libro
regeneratis et pie uiuentib loquercꝰtur
apłs dicens. ui quis es qui iudices alienũ
seruũ Suo dño ftat aut cadit: continuo
tam̃ respex̃ ad p̃destinatos. et ait. Stabit aut̃
Ꝙne hoc sibi arrogarent: potens ẽ enim ds̃
inquit statuere illũ. Ipse itaq dat ꝑseuerantiã:
qͥ statuere potens ẽ eos qui stant ut ꝑseuerantis¬

Expanded text:
et ad damnationem. dicitur enim iudicium pro damnatione, sicut dicit apostolus: qui non manducat, manducantem non iudicet, id est, non de illo mala existimet. et dominus dicit: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. non enim tollit nobis intellegentiam iudicandi, cum et propheta dicat: si uere iustitiam diligitis, recta iudicate, filii hominum, et ipse dominus dicat: nolite iudicare personaliter, sed iustum iudicium iudicate. sed illo loco, ubi uetat iudicare, illud admonet, ne damnemus aliquem, cuius uel cogitatio nobis non aperta est uel nescimus, qualis postea sit futurus.ad regeneratis et pie viventibus loqueretur lus, dicens, Tu quis es qui judices alienum servum? suo domine stat aut cadit; continuo tamen respexit ad praedestinatos, et ait, Stabit autem: et ne hoc sibi arrogarent, Potens est enim Deus, inquit, statuere eum . Ipse itaque dat perseverantiam, qui statuere potens est eos qui stant, ut perseverantis
Abbreviated transcription (Latin):
INu. animȩ scilicet martyrũ. nondũ sibi cor¬
porib suis redditis. Neq enim piorũ animȩ
mortuoꝵ separant᷑ ab eccła : quȩ nc̃ etiam . ẽ
regnũ xẽi. Alioquin nec ad altare dĩ fieret
eoꝵ memoria in cõmunicatione corporis xp̃i
currere. ne sine illo finiat᷑ hac uita: nec
ad rec̃ciliationem. si forte ꝑpoenitentiam
malamue c̃scientiam quisq ab eodem corpe
separatꝰ ẽ Cur enĩ funt ista: nisi qr fideles

Expanded text:
is , animae scilicet martyrum nondum sibi corporibus suis redditis. Neque enim piorum animae mortuorum separantur ab Ecclesia, quae nunc etiam est regnum Christi. Alioquin nec ad altare Dei fieret eorum memoria in communicatione corporis Chris Baptismum currere, ne sine illo finiatur haec vita; nec ad reconciliationem, si forte per poenitentiam malamve conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Cur enim fiunt ista, nisi quia fideles,
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ dñi magnitudinis ñ ẽ finis :
sic tuȩ laudis ñ erit finis. Non enĩ
cũ mortuus fueris in hac carne: desines
tuo uelut qͥ ñ sit perit ẽfessio: ñ illi de
quib ait. qͥcredit in me licet moriatur

Expanded text:
 ejus magnitudinis non est finis, sic tuae laudis non erit finis. Non enim cum mortuus fueris in hac carne, desines tuo, velut qui non sit, perit confessio» ; non illi de quibus ait, «Qui credit in me, licet moriatur
Abbreviated transcription (Latin):
usuris exigerem. Nos eͦ qͥd potiumꝰ : nisi
erogare pecuniã dominicam: Ex actor
ille erit: non tantũ ipsius: sed & omniũ
nr̃m. Impleamꝰ gͦ officiũ p̃rogatoris : nori
usurpemꝰ locũ ex actoris. Itaq fr̃s: opus
dĩ in animo habete. Aliud quȩrebatis:
aliud disponebatis: Aluid inuenistis.
Opus dñi comm̃damꝰ: serui conseruis. Plus
ipsius. Et magnam et deuotam uocẽ eiꝰ
Lȩtamini : exultate : amplius quã ođatis
amate Opus suũ : xp̃o orationibi cõm̃date
animũ fidelem : .piũ. amicũ : rudim̃tis
senis exhibete. Quid int̃ ẽ enĩ. quia
uidetis iam ꝓuectam ȩtatem : Hora
nona uenit adueniam : mercedem aeqͣ¬

Expanded text:
usuris exigerem » . Nos ergo non potuimus nisi usuris exigerem » . Nos ergo non potuimus nisi erogare pecuniam dominicam. Exactor ille erit, non tantum ipsius, sed et omnium nostrum. Impleamus ergo officium praerogatoris, non usurpemus locum exactoris. Itaque, fratres mei, opus Dei in animo habete: aliud quaerebatis, aliud disponebatis, aliud invenistis. Opus Domini commendamus, servi conservis. Plus ipsius. Et magnam et devotam vocem ejus Laetamini, exsultate, amplius quam oderatis amate. Opus suum Christo orationibus commendate: animum fidelem, pium, amicum rudimentis senis exhibete. Quid interest enim quia videtis jam provectam aetatem? Hora nona venit ad vineam, mercedem aequa
Abbreviated transcription (Latin):
postea fortassis imitabant᷑: Itaq fr̃¬
cõm̃damus eũ & orationib urĩs. et dilec¬
tioni ũe et amicitiȩ fidelissimȩ : &
susceptioni infirmitatis eiꝰ. Quomͦ prȩ¬
itis: sic sequitur. Bonam uiã docete :
bonam in uob inueniat lã factꝰ xpĩanꝰ
discernat quid sit int̃ id qđ dimisit : et
id qđ inuenit. Uitã ipsius et studiũ circa
rentem. De occultis cordis uelle iudicare
et uocẽ manifestam ñ acceptare : nec
consilii fuit. nec ꝓpositi nr̃i. Nouimꝰ enĩ
quẽ ad modũ minetur misericors alla
d̃ĩ auaritia undiq lucra quȩrentis de
pecunia sua. & dicentis pigro seruo iudi¬
care uolenti qđ ñ uidebat. et circa lucra
colligetida dm̃i torpescenti. Serue neqͣm:
ex ore tuo condempno. Tu me dixisti
hominem molestum. metere ubi ñ semi¬
naui. colligere ubi ñ sparsi. Noueras gͦ
auaritiam meam. Tu dares pecuniam
meam nummularus : ego ueniens cum

Expanded text:
postea fortassis imitabuntur. Itaque, frpostea fortassis imitabuntur. Itaque, frcommendamus eum et orationibus vestris, et dilectioni vestrae, et amicitiae fidelissimae, et susceptioni infirmitatis ejus. Quomodo praeitis, sic sequitur: bonam viam docete, bonam in vobis inveniat. Jam factus christianus, discernat quid intersit inter id quod dimisit et id quod invenit. Vitam ipsius et studium circa rentem. De occultis cordis velle judicare, et vocem manifestam non acceptare, nec consilii fuit, nec propositi nostri. Novimus enim quemadmodum minetur misericors illa Dei avaritia undique lucra quaerentis de pecunia sua, et dicentis pigro servo judicare volenti quod non videbat, et circa lucra colligenda Domini torpescenti: « Serve nequam, ex ore tuo te condemno. Tu me dixisti hominem molestum, metere ubi non seminavi, colligere ubi non sparsi: » noveras ergo avaritiam meam. « Tu dares pecuniam meam nummulariis, ego veniens cum
Abbreviated transcription (Latin):
loquor: popłm dĩ alloquor. Si credidit:
tu inuenisti. Si timuit: tu uicisti. Interim
cationib cogitationũ. N nob̃ usurpemꝰ
di udicare cogitationes alioꝵ: sed dõ p̃¬
beamꝰ cogitationes nras: etiã ꝓillis de quib
forte aliquid dubitamꝰ: Forte dubitat
aliquid nouitas ipsius. Amate abundan¬
tius dubitantẽ Amore ur̃o : curate de
corde infirmi dubitationem. Interiorem
faciem uidete : dequa gaudeatis: Cordõ
committite : ꝓ qͦ oretis. Sciatis eũ deseri
Amalis : suscipiat᷑ a nob̵ Plus amate ho¬
minem: quã prius ođatis errorem: Sic
diuimus : quia ñ ẽ opus sanis medicus
sed male habentib. Et quis ẽ homo:
qui cũ ꝑdidit unã ouem ÷ nonne relin¬
quet non aginta nouem in montib et
it quȩrerẽ unã quȩ ꝑierat: &cũ in¬
uenerit: gaudet de illa: Sic gaudet pat̃
m̃s deuno poenitente quã de non aginta
se nouit de inimicis suis misericos uin¬
dicare. Quib forte animus dolet : con¬
sortib eiꝰ erroris ad horam irascunt᷑:

Expanded text:
loquor, populum Dei alloquor: Si credidit, tu invenisti; si timuit, tu vicisti. Interim, cationibus cogitationum . Non nobis usurpemus dijudicare cogitationes aliorum: sed Deo praebeamus cogitationes nostras, etiam pro illis de quibus forte aliquid dubitamus. Forte dubitat aliquid novitas ipsius. Amate abundantius dubitantem: amore vestro curate de corde infirmi dubitationem. Interiorem faciem videte, de qua gaudeatis; cor Deo committite, pro quo oretis. Sciatis eum deseri a malis, suscipiatur a vobis. Plus amate hominem, quam prius oderatis errorem. Sic divimus: « Quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus » . « Et quis est homo qui cum perdiderit unam ovem, nonne relinquit nonaginta novem in montibus, et it quaerere unam quae perierat, et cum invenerit gaudet de illa? Sic gaudet Pater meus de uno poenitente, quam de nonaginta nse novit de inimicis suis misericors vindicare. Quibus forte animus dolet consortibus ejus erroris, ad horam irascuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta dictũ. ẽ añtiabit᷑ dnõ genentetio uen¬
tura: ac si diceret᷑ Dño placebt̃ qui anñ¬
tiabt̃ sibi : ut ita sit dño annuntiare : sic̃
ẽ dño uiuere. Sic dictũ. ẽ Qui manducat
dño manducat: & qͥ ñ manducat dño ñ
manducat. Ad hoc quippe addidit. et
yecte. tnc̃ uste tñc pie fit. cũ opꝰ bonum
in eiꝰ fit laudem : cuiꝰ gr̃a donatur ut fiax¬
In quo affectu ꝓficiens. quicquid boni
fac̃ dño facit: hoc ÷ in eius laudem
cuiꝰ grãm ꝑcepit ut faciat. Unde ẽ actio
grarũ : quȩ in timo fideliũ mysterio

Expanded text:
ta dictum est: Adnuntiabitur domino generatio uentura, ac si diceretur domino placebunt qui adnuntiabunt non sibi\', ut ita sit domino adnuntiare, sicut est domino uiuere. sic dictum est: Qui manducat, domino manducat et, qui non manducat, domino non manducat. ad hoc quippe addidit: Et recte, tunc iuste, tunc pie fit, cum opus bonum in eius fit laudem, cuius gratia donatur, ut fiain quo affectu proficiens quicquid boni facit, domino facit, hoc est in eius laudem, cuius gratiam percepit, ut faciat; unde est actio gratiarum, quae intimo fidelium mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
Nec nos terrent quȩdam sapientium
Icorpori necessaria. Ñ enĩ eis eget ipse animꝰ:
in quo posita ẽ. beata uita. Ipse enim ꝑfe¬
ctusiẽ. Nullus autem ꝑfectus aliquo eget
Et qđ uidetur corpori necessariũ: sum et
si ad fuerit: Si ñ ad fuerit: non eũ ista¬
rum rerũ franget in opia. Omnis nãq
sapiens fortis ẽ Nullus autẽ fortis: ali¬
quid metuit Ñ igitur metuit sapiens
aut mortẽ corporis. aut dolores. Quib
pellendis uel euitandis uł differendis
st̃ necessaria illa. quoꝵ ei potest con¬
tingere in opia: Sed tam̃ non desinit eis
bene uti si ipsa non desunt
arnis inquit ꝓudentiam ne fece¬
ritis in desideriis : qr gerimꝰ curam
carnis. ad necessitatẽ salutis. Nemo enĩ
unqͣm carnem suã odio habuit: sicut
ipse itidem dic̃ Hinc. ẽ qđ etiam timo¬
theum. nimiũ sic̃ apparet corporis cas¬
tigatorem ad monet ut modico uino
utat᷑ propt̃ stomachũ et freqͥentes suas

Expanded text:
nec nos terrent quaedam sapientium corpori necessaria. Non enim eis eget ipse animus, in quo posita est vita beata. Ipse enim perfectus est; nullus autem perfectus aliquo eget: et quod videtur corpori necessarium sumet, si adfuerit; si non adfuerit, non eum istarum rerum franget inopia. Omnis namque sapiens fortis est; nullus autem fortis aliquid metuit. Non igitur metuit sapiens aut mortem corporis, aut dolores, quibus pellendis vel vitandis vel differendis sunt necessaria illa, quorum ei potest contingere inopia. Sed tamen non desinit eis bene uti, si ipsa non desuntarnis, inquit, providentiam ne feceritis in concupiscentiis ; quia gerimus curam carnis, sed ad necessitatem salutis. Nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sicut ipse itidem dicit. hinc est, quod et Timotheum nimium, sicut apparet, corporis castigatorem admonet, ut modico uino utatur propter stomachum et frequentes suas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittit᷑ : dicente apło. Quid enim mͥ de
his quaȩ foris st̃ iudicare : Nonne de bis
quȩ intꝰ st̃ uos uidicatis. : De genere autẽ
ciborũ. quia posst̃ bono animo et simplici
corde sine uitio concupiscentiȩ quicũq hu¬
mani cibi indifferenter sumi. ꝓhibet idem
apłs udicari eos qui carnib uescebantur
et iunũ bibebant. ab eis qui se ab huius modi
alim̃tis temꝑabant. Qui manducat inquit:
ñ manducantẽ ñ sꝑnat. Et qͥ ñ manducat:
manducantẽ ñ iudicet. Ibi etiam ait..
Tu quis es qui iudices alienũ seruũ: Oño suo
essent in occulta cordis ferre sententiam:
de quib solus ds̃ iudicat. Ad hoc ꝑtinet etiã
illud: qđ alio loco dic̃. Nolite ante tẽpus iu
dicare : quo usq ueniat dñs. et illum inet

Expanded text:
itur dicente apostolo: quid enim mihi eos qui foris sunt iudicare? nonne de eis qui intus sunt uos iudicatis? de genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet idem apostolus indicari eos qui carnibus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non indicet. ibi etiam ait: tu quis es, ut iudices alienum seruum? suo domino aut essent, in occulto cordis ferre sententiam: de quibus deus solus iudicat. Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: nolite ante tempus quicquam iudicare, quoad usque ueniat dominus et
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ qͦ animo fiant : quia & bono et malo
fieri posst̃. De quib temerariũ. ẽ iudicare:
maxime ut condempnemꝰ. Horũ autẽ
ueniet tẽpus ut iudicentur. cũ dñs illumi¬
nabit abscondita tenebrarũ : et manifes¬
tabit cogitationes cordis. ũ audimus.

Expanded text:
ramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis. i
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiȩ Ipse enĩ transitus uolup¬
tatis. ẽ.: & ñ.ẽ alius qui transeatur quo
transire cogit necessitas. Et cũ salus sit causa
edendi: adiungit se tanquam pedissequa
ꝑiculosa iocunditas. Et plerũq p̃ire co-¬
natur : ut eiꝰ causa fiat qđ salutis causa
parũ. ẽ Et sepe incertũ fit. utrũ ad huc
necessaria corporis cura subsidiũ petat:
an uoluptaria cupiditas fallaciȩ ministe¬
rim suppetat. Ad hoc incertum hila rescit
infelix anima : & in eo p̃parat excusatio¬
nis patociniũ : gaudens ñ apparere qͥd
satis sit moderationi ualitudinis : ut
optentu salutis. obũbyet negotiũ uolup¬
tatis. His tẽptationib cotidie conor resistere :¬
& inuoco dexteram tuam. Nemo enim po¬

Expanded text:
concupiscentiae; ipse enim transitus volupconcupiscentiae; ipse enim transitus voluptas est, et non est alius quo transeatur quo transire cogit necessitas; et cum salus sit causa edendi ac bibendi, adjungit se tanquam pedisequa periculosa jucunditas, et plerumque praeire conatur, ut ejus causa fiat quod salutis causa parum est; et saepe incertum fit utrum adhuc necessaria corporis cura subsidium petat, an voluptuaria cupiditatis fallacia ministerium suppetat. Ad hoc incertum hilarescit infelix anima, et in eo praeparat excusationis patrocinium, gaudens non apparere quid satis sit moderationi valetudinis, ut obtentu salutis obumbret negotium voluptatis. His tentationibus quotidie conor resistere, et invoco dexteram tuam ad
Abbreviated transcription (Latin):
ossa confringeret.Et carnis curam ne
feceritis in desideriis. ¶ Rastitius enim
dies inquit sollicitus erit sibi ipse: idẽ¬
ut cũ oportuerit sumas cibũ. uł potũ uel
indum̃tũ ł cũ ipsa scilicet necessitas urgere
malitia sua: id ẽ sufficit qͦd ista sumere
urgebit necessitas ipsa. Huic gͦ poene¬
et iusatiam dei . id. ẽ hoc p̃ponentib cȩte¬
ris rebus. ut ꝓpt̃ hoc coetera quȩramꝰ: non
debet sub eẽ sollicitudo ne illa desirit
quȩ huic uitȩ ꝓpt̾ regnũ dĩ st̃ necessaria:
ames et sitis: Qugdam dolores suNt.
Urunt: & sic̃ febres necant: nisi me¬
ẽ ex consolatione munerũ tuoꝵ. in quib¬
nr̃e infirmitati t̾ra et aqua. & cȩlũ serui¬
unt : calamitas delitiȩ uocant᷑. Hoc me
docusti: ut quẽ admodũ medicam̃ta: sic
alim̃ta sũpturus accedã Sed dũ adsatie¬
tatẽ quietis ex indigentiȩ molestia tran¬
seo : in ipso transitũ insidiat᷑ mͥ laqueus

Expanded text:
ossa confringeret. Et carnis curam ne ossa confringeret. Et carnis curam ne feceritis in desideriis. Crastinus enim dies, inquit, sollicitus erit sibi ipsi, eut cum oportuerit sumas cibum vel potum, vel indumentum, cum ipsa scilicet necessitas urgere  inquit, diei malitia sua: id est, sufficit quod ista sumere urgebit ipsa necessitas. Quam proptereet justitiam Dei, id est, hoc praeponentibus caeteris rebus, ut propter hoc caetera quaeramus, non debet subesse sollicitudo ne illa desint quae huic vitae propter regnum Dei sunt necessaria. ames et sitis quidam dolores sunt, urunt et sicut febres necant, nisi aest ex consolatione munerum tuorum, in quibserviunt, calamitates deliciae vocantur. Hoc me docuisti, ut quemadmodum medicamenta, sic alimenta sumpturus accedam. Sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus
Abbreviated transcription (Latin):
totũ nec nichil accipiendo: et id qđ accipitur
laudis aut honoris. ñ ꝓpt̃ sequi totꝰ corã deo
eẽ debet & humana contẽpnere: sed propt̃ illos
accipiat᷑ quib consulere ñ potest sinimia deiect¬
one uilescat. Ad hoc enĩ ꝑtinet qđ dictũ ẽ Nemo
iuuentutẽ tuã contẽpnat : cũ ille hoc dixerit
qͥalio loco ait. Si hominib placere uellem: xẽi
seruus ñ eẽm. Magnũ ẽ de honorib & laudib
hominũ ñ lȩtari: sed omnem minantẽ põpã
p̃cidẽ. Ꝙ siqd inde necessariũ retinet᷑: ⁊id totũ
ad bumilitatẽ honorantiũ salutẽq conferre
N enuim frustra dictũ ẽ Dĩ ẽfringet ossa hominõ
placere uolentiũ. Quid enim languidłis : Quio
tam sine stabilitate ac fortitudine qͦd ossa
significant: quam homo quẽ male loqentiũ
lingua debilitat: cũ sciat falsa ẽẽ quȩ di¬
cuntur : Cuius rei dolor. nullo mͦ animȩ
uiscera dilanian& : si non amor laudis eiꝰ¬

Expanded text:
totum nec nihil accipiendo et id, quod accipitur totum nec nihil accipiendo et id, quod accipitur laudis aut honoris, non propter se, qui totus coram deo esse debet et humana contemnere, sed propter illos accipiatur, quibus consulere non potest. si nimia deiectione uilescat. ad hoc enim pertinet, quod dictum est: Nemo iuuentutem tuam contemnat, cum ille hoc dixerit, qui alio loco ait: Si hominibus placere uellem, Christi seruus non essem. Magnum est de honoribus et laudibus hominum non laetari, sed  retinetur, id totum ad utilitatem honorantium salutemque conferre. non enim frustra dictum est: Deus confringet ossa hominibus placere uolentium. quid enim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse, quae dicuntur? cuius rei dolor nullo modo animae uiscera dilaniaret, si non amor laudis ei
Abbreviated transcription (Latin):
pritaremꝰ : quã quã ubi ẽ illud qͦd cũ multa ui¬
tia enumerasset idem apłs. int̃quȩ posuit ebrio¬
sosita conclusit ut diceret. cũ talibus nec panem
edere : Sed feramꝰ hȩc in luxu & labe domestica
& eoꝵ conuiuiorũ quȩ pͥuatis parietib conti¬
nentur : accipiamꝰq cũ eis corpꝰ xp̃i. cũ quibus
panẽ edere ꝓhibemꝰ : saltim de scõꝵ corporũ se¬
pulchris : Saltim de locis sacram̃torũ dedo-¬
mib orationũ. tantũ dedecus arceatur. De conten¬
⁊uitia ñ implebe sed in nr̃o numero grauiora st̃:
horũ autẽ morborũ mat̃ suꝑbia ẽ & humanȩ
laudis auiditas: quȩ etiã rpocrrsin sepe gene¬
rat. Huic ñ resistitur. nisi crebris diuinoꝵ li¬
broꝵ testimoniis. incutiat᷑ timor & caritas dei : si
tam̃ ille qͥ hoc agit se ipsum p̃beat patientiae
atq humilitatis exẽplũ. minꝰ sibi assum̃do qͣm
offertur : sed tam̃ ab eis qui se honorant. nec

Expanded text:
putaremus. quamquam ubi est illud, quod cum multa uiputaremus. quamquam ubi est illud, quod cum multa uitia enumerasset idem apostolus, inter quae posuit ebriosos, + ita conclusit, ut diceret: cum talibus nec panem edere? sed feramus haec in luxu et labe domestica et eorum conuiuiorum, quae priuatis parietibus continentur, accipiamusque . cum eis corpus Christi, cum quibus panem edere prohibemur: saltem de sanctorum corporum sepulcris, saltem de locis sacramentorum, de domibus orationum tantum dedecus arceatur. quis enuitia non in plebe, sed in nostro numero grauiora sunt? horum autem morborum mater superbia est et humanae laudis auiditas, quae etiam hypocrisin saepe generat. huic non resistitur, nisi crebris diuinorum librorum testimoniis incutiatur timor et caritas dei, si tamen ille, qui hoc agit, se ipsum praebeat patientiae atque humilitatis exemplum minus sibi adsumendo, quam offertur, sed tamen ab eis, qui se honorant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
adiur nera uitioꝵ detestanda et uitanda uno¬
luicpͣ in loco posuerit. de qͥb in numerabiliũ
acerrime in eccła uindicat᷑ : duo aut̃ reliqͣ id est
primũ &ultimũ tolerabilia uidentur hominibus
atq ita paulatim fieri potest. ut nec uitia iã putent᷑
Ait enimuas electionis N in cõmes sationib & ebri¬
etatibus : ñ incubilib & impudicitis  ñ incora¬
Horũ gͦ triũ cubilia & impudicitiȩ ita magnũ crim̃
putat᷑ : ut nemo dignꝰ ñ mͦ eccłiastico ministerio
sed etiam ipsa sac ram̃toꝵ cõmunione uideatur.
qui se isto peccato macula uerit. Et recte omĩno
Sed quare solũ : cõmes sationes enĩ et ebrietates
ita concesse & licite putant᷑: ut in honore etiã
beatissimoꝵ martyrũ. ñ solũ ꝑdies solemnes÷
qđ ipsũ quis ñ lugendũ uideat qͥ hȩc ñ carneis
ocłis inspicit. sed etiam cotidie celebrentur. Quȩ¬
feditas sitantũ flagitiosa et ñ etiam sacrilega
e&. quibcũq tolerantiȩ uirib sustendañdã

Expanded text:
nera uitiorum detestanda et uitanda uno in loco posuerit, de quibus innumerabilium acerrime in ecclesia uindicatur; duo autem reliqua, id est primum et ultimum, tolerabilia uidentur hominibus atque ita paulatim fieri potest, ut nec uitia iam putentur. ait enim uas electionis: Non in comissationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et inpudicitiis, non in conHorum ergo trium cubilia et inpudicitiae ita magnum crimen putatur, ut nemo dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione uideatur, qui se isto peccato maculauerit. et recte omnino. sed quare solum? comissationes enim et ebrietates ita concessae et lbeatissimorum martyrum non solum per dies solemnes, quod quis non lugendum videat, qui hec non carneis oculis inspicit, sed etiam quotidie celebrentur ecrilega esset, quibuscumque tolerantiae uiribus sustentandam
Abbreviated transcription (Latin):
in cõparatione uitȩ in fidelis atq impie.
ñ inrabilit̃ lux & dies appellatur :¬
dicente apło. Fuistis enĩ aliꝗdo tenebre
nc̃ aut̃ lux in dño. Et illud. Abiciamꝰ gͦ oꝑa
tenebiterũ : & induamꝰ nos arma lucis n
Sic̃ indie honeste ãbulemꝰ. Qui tam̃ dies nisi
rursus incõparatione illiꝰ diei. qo aqͣles
Unde apłs p&rus dic̃ Habemꝰ certiorem
ꝓpħicũ sermonẽ : cui bene facitis inten¬
dentes sic̃ lucernȩ in obscuro loco donec¬

Expanded text:
in conparatione uitae infidelis atque inpiae non inrationabiliter lux et dies appellatur dicente apostolo: fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino, et illud: abiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis, sic ut in die honeste ambulemus: qui tamen dies nisi rursus in conparatione illius diei, quo aequales unde apostolus Petrus dicit: habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes sicut lucernae
Abbreviated transcription (Latin):
ubi xp̃c ẽ indext̃a dĩ sedens: quȩ sursũ st̃ quȩ¬
rite ñ quȩ suꝑ t̾rã. De qͣlib: item dic̃ : qd eorũ
cũ satio sit in cȩlis. Postremo regnant cũ illo
qͥ eo mͦ st̃ in regno eiꝰ : ut sint etiam ipsi regnũ eiꝰ.
Quomꝰ aut̃ st̃ regnũ xẽi: qui ut alia taceã quã uis
ibi sint. donec colligant᷑ in fine scłi de regnoesꝰ
om̃a scandala. tam̃ illic sua quȩr̃ ñ quȩ uu xp̃i¬

Expanded text:
dextera Dei sedens: quae sursum quaerite, non quae super terram . De qualibus item dicit, quod eorum conversatio sit in coelis . Postremo regnant cum illo, qui eo modo sunt in regno ejus, ut sint etiam ipsi regnum ejus. Quomodo autem sunt regnum Christi, qui, ut alia taceam, quamvis ibi sint donec colligantur in fine saeculi de regno ejus omnia scandala, tamen illic sua quaerunt, non qu
Abbreviated transcription (Latin):
uescat & exerceat᷑ oratio. qđ nob qͣntũ expe¬
diat. nullis ut opinor uerb̵ explicari potest:
Piffert᷑ bonũ qđ in ȩt̃nũ dabitur ⁊ &mala
transitura crebrescunt. & sepe amici et noti.¬
serunt. De quib dic̃ apłs. Om̃s me dereli¬
quer̃ : ñ illis imputetur. Sedut quidꝰ oͣm̃a :
nisi ut oratio huiꝰ sc̃ĩ corporis. mane id est
post noctẽ infidelitatis in luce fid ei p̃ueniat
dm̃. donec ueniat salus illa in cuius nondũ
re. sed iã spe salui facti sumus : eãq cũ pa¬
Stientia fidelit̃ expectamꝰ : Abiciamꝰ gͦ oꝑa

Expanded text:
vescat et exerceatur oratio, quod nobis quantum expediat, nullis, ut opinor, verbis explicari potest; differtur bonum quod in aeternum dabitur, et mala transitura crebrescunt. serunt: de quibus dicit Apostolus, «Omnes me reliquerunt; non illis imputetur» . Sed utquid haec omnia, nisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post noctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia fideliter exspectamus ? Ub
Abbreviated transcription (Latin):
rab̾. ñ homicidiũ facies : ñ furab̃is ñ c̃cupisces:
tulatur : in eo qđ diliges proximũ tuũ tanqͣm te
ipsũ. Dilectio ꝓximi : malũ ñ oꝑatur. Plenitudo
aut̃ legis karitas Nemo aut̃ diligit ꝓximũ nisi di¬
ligens dm̃: ut hoc qͣntũ potest ꝓximo impendat.
quẽ diligit tanqͣm se ipsũ. ut & ille diligat dm̃:
quẽ si ipse ñ diligit. nec se nec ꝓximũ diligit

Expanded text:
rabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces' rabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces' od diliges proximum tuum tamquam te ipsum. dilectio proximi malum non operatur; plenitudo autem legis caritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc quantum potest proximo impendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum; quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Uult eũ ẽẽ p̃cipitẽ : uult coecũ ire ꝑ abrupta
cupiditatũ suarũ unde forte non redeat. Laudat:
qm̃ icuidat᷑ peccator in desiđiis animȩ suȩ. Ad hibet
illi unctionem adulationis sue. Ecce odit: & laudat
Alt̃ uidet amicum suũ tale aliquid facere : reuocat
Si illũ ñ audiat: ꝓfert uerba etiam castigationis: Ob¬
iurgat: litigat. Aliqͣndo uenit᷑ ad hanc necessitatẽ:
ut litiget. Ecce odium blandit᷑: et caritas litigat Noli
attende uerba blandientis : et qͣsi seuitiam obiur¬
gantis. Uenam inspice : radicem unde ꝓced at quȩre
INe blandit᷑ ut decipiat: istȩ litigat ut corrigat. Pleni
tudo gͦ legis: est dilectio. P lenitudo legis caritas
S. ẽ. qua ds̃ ꝓximusq diligitur: in quib p̃ceptis caritatis
Ytota lex pendet & propħae Merito fit omnium re¬
us : qui contra illam facit inqͣpendent om̃a Nemo
aut̃ peccat: nisi adũsus illã faciendo : qr ñ adulte¬

Expanded text:
dat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta dat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat utudo ergo legis est dilectio. Plenitudo legis charitasest, qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendet et prophetae, merito fit omnium reus, qui contra illam facit, in qua pendent omnia ? nemo autem peccat nisi aduersus illam faciendo, quia \'non adultte
Abbreviated transcription (Latin):
malũ : & dilectio ꝓximi malũ ñ oꝑatur
Qui gͦ amat homines : aut qr iusti st̃ aut
ut iusti sint amare debebit. Sic enĩ & se¬
ipsũ amare debet : aut qr iustus. ẽ aut ut iustꝰ
sit Sic enĩ diligit proximũ tanꝗ se ipsũ : sine
ullo ꝑiculo. Qui enĩ alit̃ se diligit. inius te
se diligit : qm̃ ad hoc se diligit ut sit iniustꝰ
ad hoc gͦ ut sit malus: ac ꝑ hoc iã ñ sediligit
Qui enĩ diligit iniqͥtatẽ : odit animã suam
en etẽ gͦ dilectionẽ: & securi estote. Qͥd
times ne male facias alicui  quis male
facit ei quẽ diligit: dilige N potest fieri : nisi
bene facias. Sed forte corripis. Amor he facit:
ñ seuitia. Sed forte cedis Ad disciplinã facis
qr amor ipsius dilectionis ñ teꝑmitat ne¬
gligere in disciplinatũ. Etfit qͦdãmͦ quasi diũ sus
fructus & contrarius : ut aliqͣndo odiũ blandiat᷑
et caritas seuat. Nescio qͥs odit in imicũ suũ: & fin¬
git illi amicitiã Videt illũ facere aliqͥd mali: lau¬

Expanded text:
 Dilectio proximi malum non operatur. Qui ergo amat homines, aut quia justi sunt, aut ut justi sint, amare debet. Sic enim et seipsum amare debet, aut quia justus est, aut ut justus sit. Sic enim diligit proximum tanquam seipsum sine ullo periculo. Qui enim aliter diligit se, injuste se diligit, quoniam ad hoc se diligit, ut sit injustus, ad hoc ergo ut sit malus, ac per hoc jam non se diligit. « Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suamenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amicitiam: videt illum facere aliquid mali, lau
Abbreviated transcription (Latin):
enim cherubim sedes ẽ. dĩ: Audi quid
dicat script᷑a Anima usti sedes sapiecdiȩ
Quomꝰ inquis ero plenitudo scientiȩ . Quis
hoc implet: habes unde impleas. Plenitu¬
do legis caritas. Noli ꝑmulta ire atque
distendi. Terret te ramorũ diffusio. ra¬
dicem tene: et de magnitudine arboris
noli cogitare Sit in te caritas: et necesse
ẽ plenitudo scientiȩ consequat᷑. Quid
enim nescit qͥ caritatẽ scit qͣndo qͥdem

Expanded text:
enim Cherubim sedes est Dei, audi quid enim Cherubim sedes est Dei, audi quid dicat Scriptura: Anima justi sedes est sapientiae . Quomodo, inquis, ero plenitudo scientiae? quis hoc implet? Habes unde impleas: Plenitudo Legis charitas . Noli per multa ire atque distendi. Terret te ramorum diffusio; radicem tene, et de magnitudine arboris noli cogitare. Sit in te charitas, et necesse est plenitudo scientiae consequatur. Quid enim nescit qui charitatem scit, quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
quus. Qui aut̃ ñ diligit iniqͥtatem : ñ plane
diligit. sed odit animam suã Hoc gͦ p̃ceptũ
dñi teneamꝰ: ut nos inuicem diligamꝰ : &
quicqͥd aliud p̃cipit faciemꝰ: qm̃ quicqͥd ẽ
aliud hic habemꝰ. Discernit᷑ quippe ista
dilectio: ab ea dilectione quase inuicem di¬
ligunt homines sic̃ hões Nã ut discerneretur :
ad iunctũ ẽ sic̃ dilexi uos. Ut quid enim nos¬
ad hoc se inuicem diligunt: qr nec diligt̃
Qui aut̃ se ꝓpt̃ habendũ dm̃ diligunt: ipsi
sediligunt. Ergo ut se diligant: dm̃ dili¬
gunt Non .ẽ. hȩc dilectio in hominibus¬
omĩb. Pauci se ꝓpt̾ȩa diligunt: ut sit d̃s
omã in omnibus. QUi sedes suꝑcheru¬
bim Cherubim sedes ẽ głȩ dĩ : & int̃p̃tat᷑
plenitudo scientiȩ. Ibi sedet ds̃: inpleni¬
tudine scientiȩ. Licet intelligamꝰ cheru¬
bim sublim es eẽ cȩloꝵ potestates atq
uirtutes : tam̃ si uis eris cherubim. Si

Expanded text:
quus. Qui autem diligit iniquitatem, non plane quus. Qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi ad hoc se diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligant. Non est haec dilectio omnium: pauci sunt qui ideo se diligant, ut sit antes. Qui sedes super Cherubim. Cherubim sedes est gloriae Dei, et interpretatur Plenitudo scientiae. Ibi sedet Deus in plenitudine scientiae. Licet intelligamus Cherubim sublimes esse coelorum potestates atque virtutes; tamen si vis, eris Cherubim. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ aut̃ hic ita dix̃ hoc ÷ mandatũ meũ uelut
ñ sit aliud: qd putamꝰ fr̃s mei : Nũquid nam solũ
eius de ista dilectione mandatũ. ẽ qua diligimꝰ
inuicem: nonne ẽ aliud maius ut diligam dm̃:
Aut uͦ de sola nob̵ ds̃ dilectione mandauit: ut
alia non inqui ramꝰ: tria certe cõm̃dat apłs di¬
cens. Manent aut̃ fides spes caritas : tria hȩc :
dicta. ẽ ñ sola. Defide igit᷑ nob̵ quã multa man¬
data st̃ : quã multa de spe Quis potest cñẽta colli¬
gere : quis enumerando sufficere: Sed intueam᷑
qd ait idem apłs : Plenitudo legis caritas. Ubi gͦ
caritas ẽ quid. ẽ. qđ possit de esse  De moNĩ¬
credit: nec diligit. Nemo diligit: qͥ ñ credit:
Frustra qͥdem: sed tam̃ potest sꝑare ueniã : qͥ
ñ diligit. Nemo aut̃ potest desꝑare: qͥdiligit
Itaq ubi dilectio ẽ ibi necessario fides et
spes Et ubi dilectio ꝓximi: ibi necessario etiã
dilectio dĩ. Qui enim ñ diligit dm̃. qͦmͦ dili¬

Expanded text:
 autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? credit, nec diligit . Nemo diligit qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit. Nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes; et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo dili
Abbreviated transcription (Latin):
deferas: cecidit bestia impietatis Nmec habis
Tangis qͥntã cordam: cecidit bestia libidinis Ñ occides
angis septimã cordã : cecidit bestia rapacitatis. Nfal¬
sũ testimoniũ dices. Iangis octauã cordã: cecidit
bestia falsitatis Non c̃cupisces uxorem ꝓximi
Tangis nonã cordam: cedit bestia adulterine
Idõ duo p̃cepta st̃: ñ moechabis & ñ c̃cupisces
uxorem ꝓximi tui. N on c̃cupisces rem ꝓximi
Tangis decimã cordam: cecidit bestia cupidi¬
tatis. Ita cadentib omnib bestiis : securus et
in nocens in dĩ dilectione et humana socie¬
tate uersaris CaRitatem habens quȩ ẽ.
de corde puro et conscientia bona et fide ñ fi¬
cta : diligit dm̃ & ꝓximũ sic̃ se ipsũ amator
enim dĩ: amator ẽ sui. Et ñ diligens dm̃ ñ dili¬
git ꝓximũ : qr ñ diligit se ipsũ. Prohac autem
dilectione: patient̃ etiam mundi odia tole¬

Expanded text:
deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides, m facies, tangis septimam chordam, et cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices, tangis octavam chordam, et cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui, tangis nonam chordam, et cecidit bestia adulterinaeIdeo duo praecepta sunt: non moechaberis, et non concupisces uxorem proximi tui. Non concupisces rem proximi tui, tangis decimam chordam, et cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus bestiis, securus, et innocens in Dei dilectione et humana societione. Charitatem habens, quae est de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, diligit Deum et proximum sicut seipsum. Amator enim Dei, amator est sui: et non diligens Deum, non diligit proximum; quia non diligit seipsum. Pro hac autem dilectione patienter etiam mundi odia sunt tole
Abbreviated transcription (Latin):
decem p̃cepta habet: quae sic st̃ distri¬
buta: ut tria ꝑtineant ad dm̃: uiiͬ. ꝑti¬
Anent ad hominẽ Est enĩ bellũ quod
secũ agit homo : dimicans cont᷑ c̃cupis¬
centias malas : frenans a uaritiam : eli¬
dens suꝑbiam : suffocans ambitionem:
trucidans libidinem. Has pugnas fac
in occulto: et ñ uinceris in aꝑto Ad hoc
rista Aliud agit uenator: aliud eytha¬
rista Inspectaculo dĩ unũ ẽ Tangis easdẽ
decem chordas: & feras occidis: Utrũq si¬
mulfacis. Tangis primam cordam qͣ
unus colit᷑ ds̃: cecidit bestia suꝑftitionis.
Tangis scđam qua ñ accipis nom̃ dñi dĩ tui in ua¬
nũ: cecidit bestia erroris nefandarũ heresum.¬
Iangis t̃ciam cordam. ubiꝓspe future qͥeas facis
quicquid facis : int̃ficitur crudelior cȩt̃ĩs bes¬
tiis amor scłi huius. Propt̃ amorem scłi huiꝰ:
rem scłi : sed ꝓt sempit̾na requie quã ꝓmit¬
tit ds̃. honora patrem tuũ et matrem tuam..
Iangis quartam cordam. ut honorem parentib.

Expanded text:
decem praecepta habet, quae sic sunt distributa ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad hominem. Est enim bellum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, et frenans avaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et rista. aliud agit uenator, aliud facit citharista: in spectaculo dei unum est. tange easdem decem chordas et feras occides; utrumque simul facis. tangis primam chordam, qua unus colitur deus: cecidit bestia superstitionis. tangis secundam, qua non accipis nomen domini dei tui in uanum: cecidit bestia erroris nefandarum haeresumtangis tertiam chordam, ubi pro spe . futurae quietis facis quidquid facis: interficitur crudelior ceteris beatus amor saeculi huius. propter amorem enim rem saeculi, sed pro sempiterna requie quam promittit Deus. Honora patrem tuum et matrem tuam, tangis quartam chordam, ut honorem parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mane oratio mea p̃ueniet te lã
mane pꝰea qͣm nox infidelitatis et te
rificatio ubi illuminabunt᷑ occulta te¬
nebrarũ & manifestabunt᷑ cogitationes
cordis. et lauserit unicuiq ate nc̃ iN
ista uita. in hac ꝑegrinatione. in hac luce
fidei. quae incõparatione tenebrocrũ iN¬
fidelium uam dies. ẽ. sed iti comparatione

Expanded text:
 mane oratio mea praeveniet te.» Jam mane, posteaquam nox infidelitatis et tenrificatio, ubi illuminabuntur occulta tenebrarum, et manifestabuntur cogitationes cordis, et laus erit unicuique a te ; nunc in ista vita, in ista peregrinatione, in hac luce fidei, quae in comparatione tenebrarum infidelium jam dies est, sed in comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
primi hoĩs cui merito mors debetur nox
admerita hominũ sed ad dĩ miscđiam
ꝑtinere qđ quisq libatur.: Atq ita ñat̃
iniqͥtatem apud dm̃ : quia neq remit¬
tendo neq exigendo qđ debetur in ustusã
lbi enim grata. ẽ. indulgentia. ubi usta
posset eẽ uindicta : ut hinc euidentius
apparene apoena debita libato et gra¬
tis iustificato qͣntũ benefici conferatur.
qđ alt̃ ȩqualit̾ reus sine punientis ini¬
quitate punitur. Deniq subiungit et¬

Expanded text:
primi hominis, cui merito mors debetur, non primi hominis, cui merito mors debetur, non ad merita hominum sed ad Dei misericordiam pertinere, quod quisque liberatur; atque ita non esse iniquitatem apud Deum, quia neque remittendo, neque exigendo quod debetur, injustus est. Ibi enim gratuita est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta, ut hinc evidentius appareret a poena debita liberato et gratis justificato, quantum beneficii conferatur, quod alter aequaliter reus sine punientis iniquitate punitur. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
nori. ñ ex oꝑib sed ex uocante dictũ intel
ligat᷑ : ut scđm electionẽ ꝓpositũ dĩ mane¬
ret : ñ meritũ hõis ante iret Non enĩ dic̃
conditio : sed electionẽ ꝓculdubio gr̃ae
quȩ ñ inuenit eligendos sed facit. Uidit
utiq ꝗd his auditis humana possit infir¬
mitas uł ignorantia cogitare : & eandẽ quȩs¬
tionẽ sibi ipse ꝓponens qͥd gͦ dicemꝰ inqͥt:
ñ qd iniqͥtas ẽ a pđ dm̃ : ẽtinuo resp̃dit. absitꝰ¬
Rationẽq reddens cur absit idẽ cur ñ sit
iniqͥtas apđ dm̃: ñ ait merita enĩ uł oꝑa
iudicat etiam paruuloꝵ : etiam si ad huc
sint in mat̾no ut̃o constituti. Quomͦ enim hͦe
diceret qͥ iã dixerat de ñdũ natis. et de bis
uiet minori: sed cũ uellet ostende eur in his
non sit iniqͥtas apđ dm̃ : mor sẽs enim in¬
quit miserebor cui misertus ero: et mise¬
ricordiam p̃stabo cui misericors fuero.
Quid nos hic docuit: nisi ex illa massa

Expanded text:
nori, non ex operibus, sed ex vocante dictunori, non ex operibus, sed ex vocante dictuium, ut secundum electionem propositum Dei maneret, non meritum hominis anteiret. Non enim dicitconditio, sed electionem procul dubio gratiae, quae non invenit eligendos, sed facutique, quid his auditis humana posset infirmitas uel ignorantia cogitare. et eandem quaestionem sibi ipse proponens: Quid ergo dicemus inquit; numquid iniquitas est apud deRationemque reddens cur absit, id est; cur non sit iniquitas apud Deum, non ait, Merita enim vel opera judicat etiam parvulorum, etiamsi adhuc sint in materno utero constituti: quomodo enim hoc diceret, qui jam dixerat de nondum natis, et de iis ajor serviet minori? sed cum vellet ostendere cur in iis non sit iniquitas apud Deum, ait, Moysi enim inquit, Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Quid nos hic docuit, nisi ex illa massa
Abbreviated transcription (Latin):
tum eliam debitã reddit iustitia honorẽ
donat in debitũ gr̃a : ñ meritorũ p̃rogatiua:
ñ fatali necessitate : ñ temeritate fortunȩ :¬
sed altitudine diuitiarũ sapientiae & scien¬
tiȩ dĩ: quã ñ aꝑit sed clausam mirat᷑ apłs¬
suri st̃. qui cũ et hos geminos ad docum̃tũ
gratuite gr̃ae cõmemorandos uiđet: non¬
dũ enĩ natis inqͥt nec aliqͥd agentib boni
aut mali ut scđm electionẽ dĩ ꝓpositũ ma¬
neret: ñ ex oꝑib sed exuocante dictũ ẽ. qr¬
maior seruiet minoriꝰ Deinde ad iungens tes¬
timoniũ ꝓpħae. longe post qͥdem ista dicen¬
tis: sed tam̃ de hac re antiquũ dĩ c̃siliũ de¬
clarantis : sic̃ scriptũ ẽ inqͥt. ia cob dilexi.
esau aut̃ odio habui. Nẽpe doctorgentium
infide &ueritate istos geminos nondũ natos
nichil boni aut mali egisse testat᷑ ut gr̃a cõ¬
mdetur : ut qđ dictũ ẽ. maior seruiet mi¬

Expanded text:
tumeliam debitam reddit justitia, et honorem tumeliam debitam reddit justitia, et honorem donat indebitum gratia, non meriti praerogativa, non fati necessitate, non temeritate fortunae, sed altitudine divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam non aperit, sed clausam miratur Apossuri sunt. qui. cum et hos geminos ad documentum gratuitae gratiae commemorandos uideret: Nondum enim natis, inquit, nec aliquid agentibus boni aut mali, ut secundum electionem dei maneret, non ex operibus sed ex uocante dictum est, quiamaior seruiet minori? deinde adiungens testimonium prophetae longe post quidem ista dicentis sed tamclarantis, Sicut scriptum est, inquit, Jacob dilexi, Esau autem odio habui . 15. Nempe Doctor Gentium in fide et veritate istos geminos nondum natos nihil boni aut mali egisse testatur, ut gratia commendetur; ut quod dictum est, Major serviet mi
Abbreviated transcription (Latin):
scđiam iustificationis suae ñ largiat᷑ Et ob ho
dicat᷑ obdurare peccantes qsdam qr ñ eoꝵ mi¬
seret᷑ non qr impellit ut peccent: eoꝵ autem
ñ miseretur. quib miscđiam ñ ẽẽ p̃bendã
eqͥtate occultissima & ab humanis sensib re¬
tati eius nullus resistit. qr cui uult subuienit
et quem uult deserit: cũ & ille cui subuenit
& illequẽ deserit ex eadem massa sint pec¬
catoꝵ E quã uis debeat ut̃q scupplitium
ab uno tam̃ exigat᷑. alteri donet᷑: si hoc gͦ mo¬
uet: o homo tu qͥs es qͥrespondeas dõ: arbitior
enim sub eadem significatione positũ qđ di¬
ctũ ẽ o homo: sub qua et illud dr̃: nonne ho¬
mines estis ÷ & scđm hominẽ ãbillatis:Niũ¬
quid dic̃ figm̃tũ ei qui se finxit : quare sic
me fecisti: Aut ñ hab& potestatẽ figulus luti
ex eadẽ massa aliud quidẽ uas facere in
honorem : aliud in contum eliam: Ubi¬
uniũsa ista massa merito damnata ẽ. con¬

Expanded text:
sericordiam justificationis suae non largiatur, et ob hoc sericordiam justificationis suae non largiatur, et ob hoc dicatur obdurare peccantes quosdam, quia non eorum misereatur, non quia impnon miseretur, quibus misericordiam non esse praebendam, aequitate occultissima, & ab humanis sensibus retati ejus nullus resistit, quia cui vult subvenit, et quem vult deserit; cum et ille cui subvenit, et ille quem deserit, ex eadem massa sint peccatorum, et quamvis debeat uterque supplicium, ab uno tamen exigatur, alteri donetur: si hoc ergo movet; O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Arbitror enim sub eadem significatione positum, quod dictum est, homo; sub qua et illud dicitur, Nonne homines estis, et secundum hominem ambulatis? I dicere ei qui se finxit, quare me sic fecisti? aut non habet potestatem figulus luti ex eadem massa aliud quidem vas facere in honorem, aliud verouniversa ista massa merito damnata est, con