comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pensande sunt tñ curcũ¬
stantie .s. qnͣtitas rei de¬
bite. ⁊ remotio loci ⁊ ex¬
pense que fierent mitẽ¬
do. ⁊ paupertas uel cli¬
uitie illius cui facienda
est restitittio. ꝙ cum mo¬
dica possint eẽ res sum¬
ma et tante expense q̃
fierent in mittendo. ⁊
tam diues ille cui faci¬
enda est restõ qd̃ nullo
modo deberet uelle pro
re tam modica ꝓximũ
tam grauari ⁊ tũc non
oportet ꝙ mittat᷑. ⁊ in
talib ad arbitrum bo
dom̃ suam uel p̃dium oportuerit p̃p̃ hoc detrabere uilio¬
ii p̾cio qm̃ ualeant. ⁊ aliam domum conclucere ad usũ
suĩ. aut si oportuit eum accipere ad usurã ab alio u¬
surario p̃p̃ usuras p̃dictas soluendas. Si autẽ ex peciu̾a
usuraria negociatus ẽ et lucratus. ⁊ inde emit p̃diũ.
et fructus ꝑcepit: nec lucꝵ ꝑcept᷑ nec fructꝰ hĩ tenet᷑
restituere. Idem ⁊̃ credo de lucro hĩto de re furtiua per

Expanded text:
pensande sunt tamen circumstantie, scilicet quantitas rei debite et remotio loci et expense loci que fierent mittendo et paupertas vel divitie illius cui facienda est restitutio, quia tam modica posset esse rei summa et tante expense que fierent in mittendo et tam dives ille cui facienda est restitutio, quod nullo modo deberet velle pro re tam modica proximum tantum gravari. Et tunc non oportet quod mittatur et in talibus ad arbitrium bom oportuit propter hoc distrahere viliori pretio quam valeant et aliam domum conducere ad usum suum, aut si oportuit eum accipere ad usuram ab alio usurario, propter usuras predictas solvendas. Si autem ex pecunia usuraria negotiatus est et lucratus aut emit inde predium et fructus percepit nec lucrum nec fructus huiusmodi tenetur restituere. Idem etiam credo de lucro habito de re furtiva vel
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ꝙ testes ꝑͥs expͥssis nominibus. ł
demostratõe uł circũlocutõe suffici¬
enti designent. ⁊ ab utroq lat̾e sĩ¬
gulos gradus clara cõputatione
ĩ uno p̾dictoꝵ gͣluũ cõstitittas
ꝙ cõsanguineis se hr̃e uiratide

Expanded text:
dant personas, expressis nominibus vel demonstratione, vel circumlocutione sufficienti designent et ab utroque latere, singulos gradus clara computatione in uno predictorum graduum constitutas, pro consanguineis se habere.
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃e uel laco. uel certe ꝑͭ. uel simili facienda aũ
nullo modo facienda. aut ñl suꝑ ħ conuenit
int̾ eoe. In puns cuił delet aoedlio prius
notificare debitori. et postea pot̾it uendere ẜ
pactum fuit appositum ne uenderet. ⁊̃ tũc
non pot̾ uendere. s d prius ter denũtiare
debitou ut soluat. et si cessauerit: pot̾it pꝰ¬
ea uende ał. Si u̾o añ trinam denutiationẽ
uend̾et: furti teneret᷑. In t̾cio uero casu .s.
cum nͥl conuenit: sufficit una denũtiatõ.
et postea elapso biennio pot̾it fi̾ uenditõ. Pro

Expanded text:
modo facienda aut nullo modo facienda aut nihil super hoc convenit inter eos. In primo casu debet creditor prius notificare debitori et postea poterit vendere sepactum fuit appositum ne venderet, etiam tunc non potest vendere, sed debet prius ter denunciare debitori ut solvat si cessaverit. Poterit postea vendere, aliter, si ante trinam denunciationem venderet, furti teneretur. In tertio vero, scilicet cum nihil convenit, sufficit una denunciatio et postea elapso biennio poterit fieri venditio. Po
Abbreviated transcription (Latin):
post inceptam cam̃¬
uellet debitor desist̾e¬
crelitoris posset eũ¬
cog̾e iudex ecc̃asticuᷤ¬
ut responderet ei co¬
ram eo uel satifface

Expanded text:
post inceptam caellet debitor desisteitoris posset eucogere iudex ecclesiut responderet ei com eo vel satisface
Abbreviated transcription (Latin):
et ordo sacͣmentum est. et quadam cõsetratione
datur. Illud quidem est¬
cũ baptizat᷑. illud uero¬
cum orcdinatur. Ideoq ĩ
catholica ecc̃a utrumq¬
facienda est iniuria. D̾r¬

Expanded text:
e sacramentum est, et quadam consecratione datur, illud quidem cum baptizatur, illud vercum ordinatur. Ideoque catholica utrumqfacienda est injuria;
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ter restitutoẽm imponi pñia tanqmͣ pro
scłm leges leso. in qnͣtum bonum et equũ
l ult̾. In iud̾o tñ anime credo id̾e ꝙ in primo
cum sciuit uel scire debuit se insufficientẽ.
et tñ iudicare talẽ
cãm p̾sumpsit. et

Expanded text:
restitutionem, imponi penitentia tamquam pro secundum leges leso, inquantum bonum et equum um. In iudicio tamen anime credo idem quod in pricum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et
Abbreviated transcription (Latin):
de ep̃is. In sccło casu si emit a bñficiatõ perpetuo .i. dũ ip̃e uenditor teneat bñfm̃ non est symoĩa.
c est ꝓhibitũ. nõ tñ honestum. ⁊ ħ ita intellige qd̃ ñl sp̃uale int̾ueniat extͣ. de ꝑimi re ad q̃o nec¬
It̾ debent ecc̃e solu̾e aliꝙ̃ censũ in signũ sub iectõis ep̃is suis .i.q. m. quesit̃. Si aũt loco tibi ecclesiam cũ
sis pͥsbtt. ⁊ tu per conseqisis locas operas tuas ut ibi officies non
ħiturꝰ ał ibi aliqmͣ uirisdcõem nec cõmittis symoniã nͦ ał pec

Expanded text:
ecundo si emit a beneficiato perpetuo, id est dum ipse venditor teneat beneficium, non est simonia nec est prohibitum, non tamen honestum et hoc ita intellige quod nihil spirituale intecensum in signum subiectionis episcopis. Si autem loco tibi ecclesiam cum sis presbyter et tu per consequens locas operas tuas ut ibi officies, non habiturus alias ibi aliquam iurisdictionem, nec committis simoniam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ex animo. s istud
fit. et ꝑ istud intendit decipere. ꝑ illd̾ non.
Prima opinio humanior est. et mͥ plus pla¬
cet. Quod tñ dictum ẽ de iocoso mendatio.
qñ nõ fallit. Nou̾

Expanded text:
ex animo, sed istud fit et per istud intendit decipere, per illud non. Prima opinio humanior est et mihi plus placet. Quod tamen dictum est de iocoso mendacio, quia non fallit. No
Abbreviated transcription (Latin):
illius superioris principis. Cũ gͦ uassallus comes ht
gurram cont᷑ comitem. regis est aucłas requirenda.
Si aũ comes cont᷑ regem. et rex nolit ei ius exibere ꝑ
pares curie humiłr requisitꝰ: credo ꝙ si ius suũ armis
tiatione de excessu regissi rex nollet a pc̃to desist̾e. poss
regem excõicare. ⁊ crescente contumatia dare auctẽm
mouenl arma contͣ eum. Cum aũ rex h̃t̃ guerram¬
clicii cũ neut̃ illoꝵ hẽat suꝑ se superiorem. Peccaret
tñ mouendo bellum passus iniuriam si iniuriator of¬
ferret ei debitã sat̃fationem acd arbitrium bonorum
uiroꝵ de plano ⁊ sine st̾pitu iudiciorum.

Expanded text:
illius superioris principis. Cum ergo vasallus comitis habet illius superioris principis. Cum ergo vasallus comitis habet guerram contra comitem, regis est auctoritas requirenda. Si autem comes contra regem et rex nolit ei ius exhibere, per pares curie humiliter requisitus, credo quod si ius suum armis iatione de excessu regis, si rex nollet a peccato desistere, posset regem excommunicare et crescente contumacia dare auctoritatem movendi arma contra eum. Cum autem rex habet cadicii, cum neuter illorum habeat super se superiorem. Peccaret tamen movendo bellum passus iniuriam, si iniuriator offerret ei debitam satisfactionem, ad arbitrium bonorum virorum, de plano et sine strepitu iudiciorum.
Abbreviated transcription (Latin):
undecima. Quidd si baro nes subditi comitis uel du¬
cis hs̃t guerram cont᷑ eum. aut comes cont᷑ regẽ
suis̃. ues eꝯͦ: cuius principis est auctoritas requi¬
renda: seo. principis qui nullum h̃t superiorem
siue sit rex siue imꝑator auctoritate ꝓpͥa si iusta
tã subsit: p ot̾ mou̾e bellum tam cotͣ subditos qmͣ¬
cont᷑ extraneos. sot̾ ⁊̃ subditis suis dare auct̃em mo¬
uenddi bellum tam contͣ principẽ exͣneum qmͣ cõtͣ
sub litos eius si cã subsit. et uiderit expedire. S nõ.
dare uiri coram eo ueł coram iudice suo si est iudex
meclus uit̾ hi principem et iniuri antem. Si au̾t
No pot eum iustiare. sulle nõ uult stare iuri pot̾
ans nõ sub est mecliate uel inmediate. pͥncipi hñti
super se superiorẽ pͥnceps ille nõ potest dare auc̃tem
subdito sus inouendi cont᷑ eum armia: Stauctas
superioris pricipis est requirenda. maxͦ sulle iniu¬
rians pertinet mediate uel inmediate ad iurdcõem

Expanded text:
ur. Quid si barones subditi comitis vel ducis habent guerram contra eum, aut comes contra regem suum vel econverso, cuius principis est auctoritas requirenda? Respondeo: Princeps qui nullum habet superiorem, sive sit rex sive imperator, auctoritate propria, si iusta causa subsit, potest movere bellum tam contra subditos quam extraneos. Potest etiam subditis suis dare auctoritatem movendi bellum, tam circa principem extraneum, quam circa subditos eius, si causa subsit et videristare iuri coram eo vel coram iudice suo, si est iudex medius inter huiusmodi principem et iniuriantem. Si autem non potest eum iustificare, si ille non vult stare iuri, poteans non subest mediate vel immediate principi habenti super se superiorem, princeps ille non potest dare auctoritatem subdito suo movendi contra eum arma, sed auctoritas superioris principis est requirenda, maxime si ille iniurians pertinet mediate vel immediate ad iurisdictionem
Abbreviated transcription (Latin):
faciet uxor uel familia si nec hẽtur syes de
correptione illiuis. uel uidet uir̃ uerg̾e ad
in opiam et qͣi fit non soluendo. Ad hoc dic
qd si ibi sunt aliqͣ de usto de illis separatĩ
potest expendere.Si
nullo modo cõedat
cis et consanguine¬
is suis. uel laboran

Expanded text:
spes de correctione illius, vel videt verum vergere ad inopiam, ut quasi sit non solvendo. Ad hoc dico, quod si ibi sunt aliqua de iusto, de illis separatim potest expendere. Si nullo modo comedat,cis et consanguineis suis vel laboran
Abbreviated transcription (Latin):
n mora restituendi.Et. de
re ab illo cuius est
res. nec expensas
suas si quas i fecit et omnẽ utilitatem qmͣ
ex illa re huit. te restitũe. Si restituat etiã
rem det̾iorem qmͣ ad ipͫ peruenit nõ liħatꝰ.
et si aliquo tempore fiit melior res qmͣ fu¬
erat tempore emꝑtõis siue cum post ea uẽ¬
didit alti. enis qd̃ plurimi fuit erit estĩa¬

Expanded text:
n mora restituendi. Unde re ab illo cuius res est, nec expensas suas, si quas ibi fecit et omnem utilitatem quam ex illa re habuit, tenetur restituere. Si restituat etiam rem deteriorem quam ad ipsum pervenit, non liberatur et si aliquo tempore medio fuit melior res, quam fuerat tempore emptionis, sive cum postea vendidit alteri, eius quod plurimum fuit, erit estima
Abbreviated transcription (Latin):
ui aliquid. et emergat ca¬
sus inopinatus de quo si co¬
gitassem et au̾tissem: nlło¬
modo iurassem: nõ teneor¬
illo iuram̃to. It. ar. qd si
aͥd circũscripto iuram̃to¬
pet̾m ut dare gladiũ in ma¬
nu furiosi iuret᷑: nõ est o¬
rassem. talia .n. semꝑ tacite sub intelligũ¬
tur in gen̾alib uram̃tis. exͣ. de ełc. cãma.¬
cautelam et ne det᷑ eis oc̃co peierandi pet̾e
dolum adhibet:

Expanded text:
vi aliquod et emergat cainopinatus, de quo si cogitassem et advertissem, numodo iurassem, non teneorllo iuramento. Item arbitror quod si uod circumscripto iuramentocatum, ut dare gladium in nu furiosi iuretur, non est rassem. Talia enim tacite subintelliguntur in generalibus iuramentis. Debent tamcautelam et ne detur eis occasio peierandi, petere dolum adhibet,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ełe dant᷑ ło in pauꝑib cũ quo qr
dns est nlła ꝯ mitti pot̾ symonia. sicut
cõmittit᷑ cũ pͥlatis qui nõ sũt dñi s so¬
lum disyensatores sacͤmentoꝵ. ⁊ alio¬
rum sp̃ualium. p̾terea utta et̾na ⁊
remissio pene pecati cacłit sub m̾ito ⁊
ꝓponit᷑ nobis uenale a cło ex pacto ut
emat᷑ a nobis moneta cłi. q̃ est affectus
et opera caritatis. S nõ sic ẽ de sp̃uali f¬
bus q̃ conferunit᷑ per ministros ecc̃e.
S ni corporał eła ẽ p̾cium uite et̾ne. ĩ

Expanded text:
e dantur Deo in pauperibus, cum quo, quia dominus est, nulla committi potest simonia, sicut committitur cum prelatis, qui non sunt domini, sed dispensatores sacramentorum et aliorum spiritualium. Preterea vita eterna et remissio pene peccati cadit sub merito et proponitur nobis venale a deo ex pacto, ut ematur a nobis moneta Dei, que est affectus et opera charitatis. Sed non sic est de spiritualibus, que conferuntur per ministros ecclesie. Sed nec corporalis e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bendã ꝓ seruicio licido. ħ p̃põ pro: nõ
notat cam finalem s extitatiãm obse¬
S e .i. p̾sem dare pecuniã ep̃o. ut petu¬
nia nõ eẽt p̾ciũ s excitatõ ep̃i ad dandã
acł dandã p̃bñdã. s ad cogi ͣ menta pre¬
stantis obsequissquib cognitis dãda÷
p̾bñda ꝓ ip̃is nõ ꝓ ip̃o seruicio. qr sic̃ dix̃
cantor parisiensis curie platorũ ꝓbato¬
ria sũt cłicoꝵ pecũa ã sidaret᷑ ep̃o ab¬

Expanded text:
prebendam pro servitio licito, hec prepositio pro non notat causam finalem, sed excitativamone possem dare pecuniam episcopo, ut pecunia non esset pretium, sed excitatio episcopi ad dandam ad dandam prebendam. Sed ad cognoscenda merita prestantis obsequium, quibus cognitis danda est prebenda pro ipsis, non pro ipso servitio. Quia sicut dixit Cantor Parisiensis, curie prelatorum probatorie sunt clericorum. Pecunia autem si daretur ep
Abbreviated transcription (Latin):
cato mortali: post debent om̃ia mala tolerare qmͣ sic
peccare. et peccant mortłr quociens mun̾a acipi¬
unt pp faciendã grãm alicui in p̾iũdicium alt̾ius.
altt si minis et t̾rorib aliquid extorqueant. aut
aliquos gͣuent: ut alii timentes eis seruiant ne
talia patiait᷑ et tenent᷑ ad restitutõẽm oium ta¬
lium si possint nec sunt ałr ab soluendi. et peccant
dñi qui tales p̾põituras uendunt. aut ad em̃dum a-¬
liquos compellunt cum gratis eas commitre debent
ex quo nõ sunt ibi redditus aut prouentꝰ iusti. et te¬
de bedellis aut minorib. quoꝵ est offm̾ tm̃ citare.
uel exequi iudicata. uel mandata minorum. tenen¬

Expanded text:
bent omnia mala tolerare, quam sic peccare et peccant mortaliter quoties munera accipiunt, propter faciendam gratiam alicui in preiudicium alterius. Aut si minis et terroribus aliquid extorqueant aut quosdam gravent, ut alii timentes eis serviant ne talia patiantur, tunc tenentur ad restitutionem omnium talium si possint, nec aliter absolvendi et peccant domini qui tales preposituras vendunt, aut ad emendum aliquos compellunt, cum gratis eas committere debeant, ex quo non sunt ibi redditus aut proventus iusti et teDe bedellis aut minoribus, quorum est officium tantum citare vel exequi iudicata vel mandata maiorum, tenen
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ ad salt̾: nisi te ałr hũis in ħ caũ. It. quid de illis qͥ
emus̃t p̃põituras scłares ubi nõ sunt redditꝰ. s sole exac¬
tiones et mun̾a et seruitia q̃ recipiunt hiꝰ p̾põiti.
nũq uid tenẽt᷑ talia restitũe. aut si compellurtur a
tere qmͣ in ħ obetlire. et quid de dñis qui uendunt

Expanded text:
si te aliter habueris in hoc casu. Item de illis qui emunt preposituras seculares ubi non sunt redditus, sed sole exactiones et munera et servitia, que recipiunt huiusmodi prepositi: numquid tenentur talia restituere? Aut si compelluntur a tere quam in hoc obedire? Et quid de dominis qui vendunt
Abbreviated transcription (Latin):
de mobilib eoꝵ capiunt. qnͣtum ⁊ qñ uolunt. ⁊ cũ
suspicant᷑ eos uelle tnͣsire ac alium dñium: oĩo ex¬
poliant eos: nũquid excussari posunt per cõsuetu¬
lunt restitu̾e. sro. Si certum est qñ ab initõ fu̾it ĩ¬
positum taleonus t̾re sine malicia et fraude. qi dñs
ceptorum. Si aũt nõ est certum. aut si cred̾r qd̾ nõ
fuit ab initio legittime institut᷑: credo ꝙ hi spoliano

Expanded text:
ilibus eorum capiunt quantum et quando volunt et cum suspicantur eos velle transire ad alium dominum, omnino spoliant eos: numquid excusari possunt per consuetulunt restituere. Respondeo: si certum est quod ab initio fuerit impositum tale onus terre sine malitia et fraude, quod dominus ceptorum. Si autem non est certum, aut si creditur quod non fuerit ab initio legitime institutum, credo quod huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Familia non m̾cennaria.
De m̾cennaruis .n. locan¬
tibus operas suas tene
¶Alieno. quid de seruienti¬
bus usurarioꝵ qui nu¬
merant pecuniam dñis
suis ael usuram et usurã
accipiũt ad opus coꝵ. ⁊
de mandato eorum nũ¬
quid tenent᷑ ad resti¬
tutoẽm cum nichil ad

Expanded text:
e familia non mercenaria. De mercenariis enim locantibus operas suas, teneis Quid de servientibus usurariorum, qui numerant pecuniam pro dominis suis ad usuram et usuras accipiunt ad opus eorum et de mandato eorum; numquid tenentur ad restitutionem, cum nihil ad
Abbreviated transcription (Latin):
et raptor non declucunt
expensas nec operas suas.
qd̾ tñ intelligo siagat᷑ ĩ
forma udicui. In foro aũ
pniali nõ credo hẽ rigo¬
rem ẽẽ seruandũ. Ini¬
quũ .n. esset aliquem
locupletari cum damp¬
no alt̾ius postꝙͣ ei plene
sat̾fem̃ esset de dampno

Expanded text:
et raptor non deducunt expensas nec operas suas; quod tamen intelligo, si agatur in forma iudicii. In foro autem penitentiali non credo hunc rigorem esse servandum. Iniquum enim eset aliquem locupletari cum damno alterius, postquam ei plene satisfactum esset de damno
Abbreviated transcription (Latin):
animas decipi ⁊ ĩ¬
ĩfernum pertrahi
patiant᷑. Calsam aũt penitentiam ẽẽ cõstat. cũ
spietis płib de uno solo pnia agit᷑. aut cum sic
agitur de uno: ut nõ discedatur ab alio. Uñ scͥp¬
inuolutus. ita si in uno tm̃ maneat: et̾ne ui¬
te ianuam nõ intrabit. falsa ẽ ⁊̃ penitentia.
cum penitens ab offõ. uel curiali. uel negociali
nõ recedit. quod¬
temis agi p̾ualet. aut si odium in corde gesserit.
aut si offenso ciul nõ sat̾faciat. aut si offensus
offendenti nõ indulgeat. aut si arma cõtra iusti

Expanded text:
animas decipi infernum pertrahi patiantur. Falsam esse penitentiam constat, cum spretis pluribus de uno solo penitentia agitur aut cum sic agitur de uno, ut non discedatur de alio. Unde scripinuolutus, ita si in uno tantum maneat, eterne uite ianuam non intrabit. Falsa enim penitentia fit, cum penitens ab officio uel curiali uel negotiali non recedit, quodratione preualet, aut si odium in corde gestetur, aut si offenso cuilibet non satisfiat, aut si offendenti offensus non indulgeat, aut si arma quis contra iusti
Abbreviated transcription (Latin):
permu ¶Quesitũ cum uniu̾sorum qnͣtum
ad proprietatẽ aũ pot̾ fi̾ permutatõ ecc̃aꝵ
et alioꝵ beneficioꝵ. dum tam̃ fiat auctori¬
tate superioris et nlłm temporale int̾ue¬
tera habundaret młtum ĩ redditib tem¬
posset refundere alter certã pecunie qnͣ¬
titatem. tta ꝙ temporale pro tẽporali da¬
retur. et cõtractus nullo modo oiscerent

Expanded text:
m ad proprietatem autem potest fieri permutatio ecclesiarum et aliorum beneficiorum, dum tamen fiat auctoritate superioris et nullum temporale intervetera abundaret multum in redditibus tembundans posset refundere alteri certam pecunie quantitatem, ita quod temporale pro temporali daretur, ut contractus nullo modo miscerent
Abbreviated transcription (Latin):
nu: pecunia ẽ. oqunꝰ ab obsequio ẽ seruitꝰ
indebite impensa. Munus a lingͣ fauor .i.
natoris tm̃. alia ex ꝑte ordinandi tm̃.
alia ex parte utriusq. alia ex nautrius
ꝑte. quod ẽ cum utroq ignorante. amic̃

Expanded text:
nu pecunia est. Munus ab obsequio est servitus indebite impensa. Munus a lingua favor. natoris, alia ex parte ordinandi tantum, alia ex parte utriusque, alia ex neutrius parte, scilicet cum utroque ignorante, amicus
Abbreviated transcription (Latin):
pacto ut detur nepoti suo
uel alii. Intalib non suffic̃
sola uoluntas. Nisi procedat
te .s. It̾ nõie emptionis et uen¬
ditõis intelligas omñe. Contͣt¬
fum ñ gratuitũ p̾ter cõtractꝰ
permutatõis de qua sic tene¬
as quia ꝑmutatõ dignitatũ
ficioꝵ ecc̃asticoꝵ non pot̾ fieri.
Auctoritate ꝑciũ absq ꝑicło sỹ¬

Expanded text:
pacto ut detur nepoti suo vel alii. In talibus non sufficit sola voluntas, nisi procedat tentie Item nomine emptionis et venditionis intelligas omnem contractum non gratuitum, preter contractum permutationis. De qua sic teneas quod permutatio dignitatum ficiorum ecclesiasticorum non potest fieri auctoritate partium, absque periculo s
Abbreviated transcription (Latin):
Nich deperire credm̃s ecc̃sticis urilitatibus si
que sunt aliena reddant᷑. di liui. gen̾ałr in¬
fu t. augꝰ. Sone fidei possessor rectissime dr
qm dui se possidere ignorat alienum. Cum
u̾o scierit. nec ab aliena posso̾e recesserit: tũc
male fidei ꝓhibet᷑. tunc iuste inustus uoca¬

Expanded text:
Nihil perire credimus ecclesiasticis utilitatibus, si quae sunt aliena reddantur. II Pars. Gratiuisque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uoca
Abbreviated transcription (Latin):
te migrau̾int ne obligati ⁊ cõione ⁊ consortõ
ueniẽ fiant alieni. a quo periculo si diuinitꝰ
ereptus conualu¬
a sac̾dote sͥ impo

Expanded text:
te migraverint, ne obligati a communione et consortio veniae fiant alieni. A quo periculo si divinitus ereptus convala sarcerdote sibi impo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ solidum erit obligatꝰ.
Tercius in alimen¬
tis legatis que pro uoluntate defuncti uł
iudicis. uł ab uno in foł. uł a pluribus pro
le .l.iii. Quartus si testator ab uno h̾ed̾
legau̾it creclitori heretlitario compensã¬
di animo. tunc. ir heres ille usq ad qnͣ¬
titatem legati onus debiti illius sustinebit.¬
fun̾is uxoris que nõ tm̃ astringit heredes
pro hereditariis portionib. s etiã uir̃ pro
portione que ꝑuenit ad ip̃m de dote uxo¬
ris sue ut puta ad eum uenerunt .c. et

Expanded text:
in solidum possideatur. Tertius, in alimentis legatis, que pro voluntate defuncti vel iudicis vel ab uno in solidum vel a pluribus pro  Quartus, si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius sustinebitfuneris uxoris que non tantum astringit heredes pro hereditariis portionibus, sed etiam virum pro portione que pervenit ad ipsum de dote uxoris sive, ut puta ad eum venerunt centum et
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotib uel religiosis quib uasa uł or¬
nam̃ta ecc̃e. uł siłia furtim subtrahunt᷑
sunt. nũquid pot̾unt iruestigare per
inspec̾toem astrala¬
bi. uł similia. Ad h

Expanded text:
sacerdotibus et religiosis, quibus vasa et ornamenta ecclesie vel similia furtim subtracta susunt; nunquid poterunt investigare per inspectionem astrolabii vel similia? Ad h
Abbreviated transcription (Latin):
na talium est multiplex. sunt .n. infamẽ
nec debent recipi ad euch̃iam. si notoriũ
It. ñ debent admitti ad acc̾atoem .ii. q .uiii.
cõicatõem noluerint se corrig̾e. si serui st̃.
debent u̾berib castigari. si liberi: includi
ĩ carcerem. uł utriq sunt de parrochia
et sanguinis effusione. Uel si ncce sit: in¬

Expanded text:
na talium est multiplex. Sunt enim infames nec debent recipi ad eucharistiam, si notorium c debent admitti ad accusationem. Item communicationem noluerint se corrigere, si servi sunt, debent verberibus castigari, si liberi includi in carcerem, vel utique sunt de parochia,et sanguinis effusione vel si necesse sit in
Abbreviated transcription (Latin):
¶ It̃ . nũquicd debitor tenet᷑ propt̾ uim iuram̃ti
quo se aftͥnxit solu̾e debtõ excõicato. et ita cõ¬

Expanded text:
 Item nunquid debitor tenetur propter vim iuramenti quo se astrinxit solvere debitum excommunicato et ita com
Abbreviated transcription (Latin):
liccta iuram̃ta pot̾ mautare in melius cũ nõ magis
nulli est ittile. s alicui est dampnosũ. Ut si quis iu¬
ret qd̾ nõ loq̃tur cum martino. uł cõed cũ eo. Uł intͣ¬
bit domũ eius. uł recipiet aliquid abeo. Uł nõ ser¬
uiet ei nisi talit̾ iurau̾it aliquis ut uitet ecc̃onem
peccandi qraͣ̃ solet incurrere ex familiaritare alicuiꝰ

Expanded text:
utare in melius, cum non magis nulli est utile et alicui est damnosum ut si quis iuret quod non loquetur cum Martino vel comedet cum eo vel intrabit domum eius vel recipiet aliquid ab eo vel non serviet ei. Nisi taliter iuraverit aliquis, ut vitet occasionem peccandi quam solet incurrere ex familiaritate alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
d et forte ct̃ magnas ꝑsonas et arlua negocia pp scã¬
dalum solus pͣ int̾pon̾e pot̾ ꝑtes suas in talib iuram̃¬
tis et ꝙ dic̃ magr̃ in p̾dco titulo restngendũ est ad ca¬
sus. de quib exemplificat et ad similes. uł loqͣi de
sac̃e. cuius auctoritas nid̾i exͣcepta in quib dam iu¬

Expanded text:
debet et forte circa magnas personas et ardua negotia, propter scandalum solus papa interponere potest partes suas in talibus iuramentis. Et quod dicit magister in predicto titulo, distinguendum est ad casus de quibus exemplificat et ad similes. Vel loquiturfacere, cuius auctoritas videtur, excepta in quibusdam iu
Abbreviated transcription (Latin):
tes cessionẽ uel s sta¬
induci ad dandam
dilationem. tunc .n. sat̾faciend̾ ẽ eis pro parte
ste que eos contingit.p̾sertim si egeant ita ꝙ
nõ possunt cõced̾e absq periculo suo. ⁊ fami

Expanded text:
tes cessionem vel sinduci ad dandam dilationem. Tunc enim satisfaciendum eis est pro parte substantie que eos contingit, presertim si egeant, ita quod non possunt concedere absque periculo suo et fami
Abbreviated transcription (Latin):
uni crelitori plus debea¬
qui forte sunt .x. uel¬
plures stabit᷑ uoluntati¬
illius solius de dilatione¬
quinꝙ̃nali danda. ⁊ de

Expanded text:
uni creditori plus debequi forte sunt deplures, stabitur voluntaillius solius de dilationequennali danda et de
Abbreviated transcription (Latin):
postł. cłici. Ex loco clñr in honesta. quia in lupa¬
nari. uel alio loco inhonesto et uili talia tractã¬
tur. ⁊ maxime si iudicia in talibus locis tracten¬
tur. Item. quia locus est solitarius uel alit̾ suspͤ¬
tus. In talibus .n. latibulis solent committi ad¬
ulteria et doceri heretice prauitates ⁊ similia.ꝓ¬

Expanded text:
. Ex loco dicuntur inhonesta quando in lupanari vel alio loco vili vel inhonesto talia tractantur et maxime si iudicia in talibus locis tractentur. Item quando locus est solitarius vel aliter suspectus. In talibus enim latibulis solent committi adulteria et doceri heretice pravitates et similia.
Abbreviated transcription (Latin):
si principalis. uel ⁊̃ unus eorum qui tenen¬
tur in solidum sat̾fecit de toto dampno da¬
to: nũquid alii liberantur: Utiq quo ad
ip̃m dampnum uł
int̾esse quia bona

Expanded text:
si principalis vel etiam unus eorum qui tenentur in solidum satisfecerit de toto damno dato; numquid alii liberantur? Utique quoad ipsum damnum vel interesse, quia bona
Abbreviated transcription (Latin):
nan int̾esse aut̃ compre¬
hencler et ex pensas et in¬
commoda que in currit
tur ce de satiffaci¬
enti actionem sibi competentem contͣ ali¬
os. Sołõ. credo qd̾ pot̾ et debet qnͣtum ad iu¬
ab uno in solidum excepto principali. S
ꝓ partibus petat a singulis ẜ nõ tenetur
quo ad idicium cõtentiosum. quia qua
tronte potest pet̾e cessionem qui ex cõtuma¬

Expanded text:
nam. Interesse autem compr et expensas et incommoda, que incurrit qtur cedere satisfacienti actionem sibi competentem contra alios? Credo quod potest et debet quantum ad iuat in solidum excepto principali, sed pro partibus petat a singulis. Sed non tenetur quoad iudicium contentiosum, quia qua fronte potest petere cessionem, qui ex contuma
Abbreviated transcription (Latin):
conq dat᷑ ut postulet.
ĩmno uetat᷑ ad dictus pe¬
ne. surdus. puer. actor
harene lũib cassus młr.
mliebria passus. ad dic¬

Expanded text:
que datur, ut postulet, immo vetatur addictus pene, servus, puer, actor arene, luminibus cassus, mulier, muliebria passus. Addic
Abbreviated transcription (Latin):
non sit iudex uel as¬
sessor in causa illa ĩ
qua uult ẽẽ aduoca¬
tus. quia duo offĩa
in eadẽ causa ꝓhibitꝰ
alie persone ꝓhibite.
s. tria. S ille p̾nomi¬
nate sp̃alius pertinẽt

Expanded text:
non sit iudex vel assessor in causa illa in qua vult esse advocatus, quia duo officia in eadem causa prohibitus alie persone prohibite, supra, sed ille prenominate specialius pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
hibitoẽm. Quid de mulie¬
aliquid de rebus cõibus
contͣ ꝓhibitoẽm mariti.
nũ quid peccat. Ro. si bo¬
na fide hoc faciat ut de re¬
bus illis sĩbi et uiro loco ⁊
tempore ꝓuideat. qui eas
male consumeret si eas
hẽret: nõ credo ꝙ peccet.
nec tenet᷑ obedire p̾cipiẽ¬
ti uiro ꝙ om̃ia ei tradat.
t̃ tradendo eum ad pct̾m
adiuuaret dando quasi
gladium ĩ manu furiosi.

Expanded text:
ientiam. Quid de muliealiquid de rebus communibus, contra prohibitionem mariti; numquid peccat? Respondeo: Si bona fide hoc faciat, ut de rebus illis sibi et viro, loco et tempore provideat, qui eas male consumeret si eas haberet, non credo quod peccet. Nec tenetur obedire viro precipienti quod omnia ei tradat, cum eum tradendo ad peccatum adiuvaret, dando quasi gladium in manum furiosi.
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾sertim aucte¬
ec̃ce. et pro iusta¬
causa ut pro defe̾¬
sione strate publice ccͣ p̾dones in t̾ra. ⁊ cc̃ py¬
ratas in aqua. uł ꝓ defensione fid̾i et patrie
cont᷑ paganos et hereticos. et ꝓ alia simili
cã. ⁊ recipiens fecit illud pp quod fuit impo¬
situm. libere et sine scrupulo ꝯscĩe potest re¬
cipere. Si aũt nescit a quib fuit institut᷑
credit tñ qd̾ ab illis qui potuerunt. et ex
p̃dictis cãis credo idem. Idem credo si iste ta¬
lis nõ labo rat mͦ. nec facit expensas. quia
nõ est nẽ cesse cum t̾ra sit bene purgata
et in pace. paratus est tñ et labores et expẽ¬
in illas expensas pon̾e. s etiam ultra si eẽt¬

Expanded text:
et presertim auctesie et pro iustcausa, ut pro defensione strate publice contra predones in terra et contra pyratas in aqua vel pro defensione fidei et patrie contra paganos vel hereticos vel pro alia simili causa et recipiens facit illud propter quod fuit impositum, libere et sine scrupulo conscientie potest recipere. Si autem nescit a quibus fuerit institutum, credit tamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expensas, quia non est necesse, cum terra sit bene purgata et in pace, paratus est tamen et labores et expenin illas expensas ponere, sed etiam ultra si e
Abbreviated transcription (Latin):
currere in actione re¬
ali uel personali nisi
ex quo quis age pot̾
iure non impedi¬
ente. Uñ filiofami¬
lis. non currit pre¬
scriptõ in rebus
aduenticiis nisi
ex quo liberatus
fu̾it a prĩa potesta¬
te. nec mulieri cͦ¬
rit in dote nisi so¬
luto m̃rimonio ł
marito uergente
ad inopiam nec
creditori. nec exis¬
tente debrti ꝯditi¬
one uel acluenien¬
te die .C. de anna.¬

Expanded text:
currere in actione reali vel personali, nisi ex quo quis agere potest, iure non impediente. Unde filio familias non currit prescriptio in rebus adventitiis, nisi ex quo liberatus fuerit a paterna potestate nec mulieri currit in dote, nisi soluto matrimonio vel marito vergente ad inopiam, nec creditori, nisi ei existente debiti condictione vel adveniente die. DE MA
Abbreviated transcription (Latin):
xix. annoꝵ spacia ab ecc̃iis possessa fuisse
noscuntur. Quis quis ergo cłicorum uel secu¬
larium contͣ p̾sentem diffinitionẽ egerit:
tanqmͣ sacrileguis iudicetur. et donec se cor¬
rex̾it. et ecc̃e ꝓpria priuilegia siue res insti¬
telligunt ante completam p̾scriptionem.
Alanus distinguit ittͦ possessor hũit rem
ex causa lucratiua

Expanded text:
XX. annorum spatium ab ecclesiis possessa fuisse noscuntur. Quisquis ergo saecularium contra praesentem definitionem egerit, tanquam sacrilegus judicetur, et donec se correxerit, et ecclesiae propria privilegia seu res restitelligunt ante completam prescriptionem. Alanus distinxit, utrum possessor habuit rem ex causa lucrativa,
Abbreviated transcription (Latin):
Inuentorium. scriptura
est qmͣ d heres sc̾m legẽ
inchoare infra triginta
dies a morte testatoris.
uł postqmͣ scit se eẽ he¬
dem institutũ. ⁊ descͥbere
ĩ om̃s res defuncti sub tes¬
tibus et d illam perfic̾e.
si remote sunt res. ⁊ tũc
nõ tenebr̾ creditoribus
ultra illud qd̾ inuentũ
fu̾it ĩ hereditate. ał si
nõ fet̾it inuentorium
gitima. una que debetur
liberis que appellabatur
debitum bonoꝵ subsili¬
um que ẽ medietas uł¬
per legem falciliam. ⁊¬

Expanded text:
Inventarium scriptura est, quam debet heres secundum legem inchoare infra triginta dies a morte testatoris vel postquam scit se esse heredem institutum et describere ibi omnes res defuncti sub testibus et debet illam perficere nfra annum si remote sunt res, et tunc non tenebitur creditoribus ultra id quod inventum fuerit in hereditate. Alias, si non fecerit inventariumgitima, scilicet una que debetur liberis, que appellatur debitum bonorum subsidium, que est medietas per legem Falci
Abbreviated transcription (Latin):
Ego credo quod in iu¬
dicio anime non te᷑.
nͥ qnͣtum sufficit he¬
reditas. Distingͦ tam̃
int̾ debita et legata
siue relicta. quia de
legatis aũt potest de¬
trahere suam legit
man̾et sͥ legittima.¬
et est .iiii. pars qmͣ deducit. et sibi retinet institutꝰ
legatus. ⁊ qtub dam aliis reb. ꝯsi supͣ dodrautẽ est
aliquid relictum. in legatis. et debet᷑ iure institutõis.¬
lari trebelliana. ⁊ debet᷑ ei qui heres institutus rogatꝰ
gendũ ẽ de q̃ istarum legittimaꝵ. lic dix̾iut qͥdã¬

Expanded text:
ego credo quod in iudicio anime non tenetur, nisi quantum sufficit hereditas. Distinguo tamen inter debita et legata sive relicta, quia deblegatis autem potest detrahere suam legitimaneret sibi legitima.et est quarta pars, quam deducit et sibi retinet institutus, de legatis et quibusdam aliis rebus, quando supra dodrantem est aliquid relictum in legatis et debetur ei iure institutionis.ca etiam debetur ei, qui heres institutus rogatur gendum est de qualibet istarum legitimarum, licet dixerint quida
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dampnificatis tm̃ facient ꝙ tenebunt se pro pͦ¬
catis. quia putant ꝙ promodico quitabunt eoꝰ.
quia credunt se totum amisisse. Quid ⁊̃ de illis qͥ
nõ resignarent in manu penitentiarii nisi cred̾¬
ent qd̃ penitentiarius restitueret eis pro toto uel
pro ꝑte qñ nesciunt cui facienda est restitatõ. nũ¬
quid tales sunt instatu saluandoꝵ. Ro. credo qd̃
non. Oportet .n. qd̾ bona fide et sine fraude faciat
raptor: quicquid potest. ut dampnificatis sat̾faci¬
at si nouit eos. aut pauperib eroget si non nouit.
ał nõ est ab soluendus a pñitiario si cõstat ei de eiꝰ
paratus ad arbitrium eius uel alt̾ius boni uiri¬
¶ sar̾facere.

Expanded text:
d damnificatis tantum facient, quod tenebunt se pro peccatis, quia putant quod pro modico quitabunt eos quia credunt se totum amisisse? Quid etiam de illis, qui non resignarent in manu penitentiarii, nisi crederent quod penitentiarius restitueret eis pro toto vel pro parte, quando nesciunt cui facienda est restitutio? Numquid tales sunt in statu salvandorum? Credo quod non. Oportet enim quod bona fide et sine fraude raptor faciat quicquid potest, ut damnificatis satisfaciat, si novit eos, aut pauperibus eroget, si non novit; alias non est absolvendus a penitentiario, si constat ei de eiusparatus ad arbitrium eius vel alterius boni viri satisfacere.
Abbreviated transcription (Latin):
quia distinguit᷑ qd̃ h̾edeᷤ
non tenentur de maleficio
testatoris. nisen qnͣtum
ad eum ꝑuenit. aut nisi
lis fu̾it cõtestata cũ defũc

Expanded text:
 distinguitur, quod heredes non tenentur de maleficio testatoris, nisi inquantum ad eos pervenerit, aut nisi lis fuerit contestata cum defunc
Abbreviated transcription (Latin):
pe est quod pcc̾m tͥ¬
bus motdis admittit᷑. Nam aut ignorantia. &¬
infirmitate. aut studio perpetratur ⁊ grauiul
quod infirmitate qmͣ ignorantia s multo gͥ¬
uius stucdio qmͣ infirmitate temptatur. de pe

Expanded text:
pe est, quod peccatum tribus modis committitur. Nam aut ignorantia, infirmitate, aut studio perpetratur, et gravius quidem infirmitate, quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur.
Abbreviated transcription (Latin):
patiens. ⁊ pcipitans se mortiuis ẽ. Si aũt lata fu̾it cul¬
pa. aut negligñtia dissoluta. ⁊ certũ est qd̾ iñ mors pro¬
uen̾it. qr patiens forte se p̾cipitauit credo qd̵ irregła¬
ritas conthit᷑. ut si custos infirmi furiosi uł freueti¬
a dimisit eum ut iret lud̾e in platea uł ał daret o¬
peram rei illicite. aut ex nimia ebuetate. aut crapu¬
la uigilare nõ potuit. maxͤ cũ solus ess disputatus
al custocliam. Si aũ nõ est certum qd̾ iñ mors ꝓuen̾

Expanded text:
patiens et precipitans se mortuus est. Si autem lata fuerit culpatiens et precipitans se mortuus est. Si autem lata fuerit culpa aut negligentia dissoluta et certum est quod inde mors provenerit, quia patiens forte se precipitavit, credo quod irregularitas contrahitur, uti si custos infirmi furiosi vel phrenetici dimisit eum, ut iret ludere in plateam, vel alias daret operam rei illicite aut ex nimia ebrietate aut crapula vigilare non potuit, maxime cum solus esset deputatus ad custodiam. Si autem no
Abbreviated transcription (Latin):
scrupulosã de morte illoꝵ pro eo qd̃ ad petittẽm eoꝵ uo¬
cau̾unt minutorem qui minuit eis. uł dederunt
eisuinũ. aut carnes. aut nimis coartau̾unt eos ad
ꝓuocand̾ sudorem. uł seruand̾. uł cum debent ser¬
uare dimiserunt eos uł biberunt uinum. uł disco¬
operientes se et exeuntes de lecto. uł cum essent frene¬
tici p̃cipita u̾unt se in aqm᷑ ⁊ sic mortui sunt. so.
fũit. si nõ sit ibi lata ⁊ eiuidens culpa. aut negligñtia
clissolitta: q̃ ꝓpe dolum ẽ. ⁊ hiꝰ scrupulositatẽ ad cõsili¬
um boni uiri si eã hẽat facile d depon̾e. ut si in pͥnci¬
pio egritudinis qñ ad huc nesciebat᷑ cuiꝰ mocli morb
eẽt uecauit minittorẽ. qd̾ ⁊̃ medici qm̃ fac̾e solent.
uł nimis coartau̾nt ad ꝓuocand̾ uł seruanł sudo¬
rem. aut si tunc dedit eibib̾e aqmͣ. uł ⁊̃ uinũ limpha¬
tum cũ eẽt crochonica egritudo. aut si cõgͣuatus uigi¬
liis obdormiuit. aut pp ebrietatẽ aut crapulã exiliit

Expanded text:
scientiam de morte illorum, pro eo quod ad petitionem eorum vocaverunt minutorem, qui minuit eis vel dederunt eis vinum vel carnes aut nimis coarctaverunt eos ad provocandum sudorem, vel servandum vel cum debuerunt servare eos, dimiserunt et sic biberunt vinum, vel discooperientes se et exeuntes de lecto vel cum essent phrenetici precipitaverunt se in aquam et sic mortui sunt. Respondeo: fuerit, si non sit ibi lata et evidens culpa aut negligentia dissoluta, que prope dolum est et huiusmodi scrupulositatem, ad consilium boni viri, si eam habeat, de facili debet deponere, ut si in principio egritudinis, quando adhuc nesciebatur cuiusmodi morbus esset, vocavit minutorem, quod et medici quandoque facere solent, vel nimis coarctavit ad provocandum vel servandum sudorem. Aut si tunc dedit ei bibere aquam aut etiam vinum lymphatum, cum esset eronica cronica? egritudo. Aut si congravatus vigiliis obdormivit, non propter ebrietatem aut crapulam, exilitque
Abbreviated transcription (Latin):
ligo qnͣdo erant inculpa
et ħ sat̾ notat᷑ ꝑ ħ quod
dicit᷑. mou̾unt arma.
q. uoluntarie et sine
ncc̃itate. Si .n. defende¬
rent se uel socios nc̃ciꝰ li¬
cet aliquis eẽt a defen¬
dentibus int̾stũs ex a¬
lia ꝑte reliqui qui ĩ¬
t̾fuissent. nec int̾st̃oreᷤᷤ
adiuuissent: nõ eent
irregłares. l uolũtatẽ
occidendi hũissent. qr
lex ꝓmotionis ft̃m reqͥ

Expanded text:
ligo quando erant in culpa et hoc satis notat per hoc quod dicitur moverunt arma, quasi voluntarie et sine necessitate. Si enim defenderent se vel socios necessario, licet aliquis esset a defendentibus interfectus ex alia parte, reliqui interfuissent nec interfectores adiuvissent, non essent irregulares, licet voluntatem occidendi habuissent, quia lex promotionis f
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. dum tñ sufficient̾ beneficiatis nͥ gͣtis
guineis. nec ⁊̃ tunc si poss ibi ẽẽ periculum ꝙ
longe sictius est in claustralib obseruandum.
Offm̃ aũt cyrurgie que adustionẽ uel abscisi¬
onẽ induc̃. ẽ sine om̃i exceptõe talib int̾dẽm.¬

Expanded text:
ribus, dum tamen sint sufficienter beneficiati, nisi gratis guineis, nec etiam tunc si posset ibi esse periculum, quod longe strictius est in claustralibus observandum. Officium autem chirurgie, que adustionem vel abscissionem inducat, est sine omni exceptione talibus inte
Abbreviated transcription (Latin):
da est consuetudo regõis utrum ⁊̃ de consensu legit¬
timoꝵ filioꝵ uel heredum alioꝵ fac̾e pot̾ illegitti¬
mos filios suos coħedes legittimoꝵ nͥ repugnet loc¬
consuetudo.

Expanded text:
da est consuetudo regionis. Mater etiam de consensu legitimorum filiorum vel heredum aliorum facere potest illegitimos filios suos coheredes legitimorum, nisi repugnet locconsuetudo.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ appellantur libelli
famosi ut cum aliquis scribit cartam in ĩ¬
iuriam. et infamiam alt̾ius. et ꝓicit eam
occulte ui ecc̃a uel platea. uł domo. ut ea in¬
uenta ⁊ lecta alius infametur. Isti om̃s pec¬

Expanded text:
 appellantur libelli famosi, ut cum aliquis scribit chartam in iniuriam et infamiam alterius et proiicit eam occulte in ecclesia vel platea vel domo, ut ea inventa et lecta alius infametur. Isti omnes pec
Abbreviated transcription (Latin):
per talem ludum lu¬
dere nullus potest ad acquirere nec titulum
nec bonam fidem hr̃e. Inuistꝰ .n. titulus pro
et male fuei posesor dei qui cont legunin
quedam persone quibus indistincte teͤ quis
restitũe. quicquid ab eis lucratus est in alea
ut furiosi. ꝓdigi. minores .xxu. annis. et maxͤ
pupilli. Item mente capti. surdi. ceci. muti. ⁊
qui morbo perpetuo laborant.quia tales reb
suis superesse ñ pos¬
sunt. pp̃ qd̃ dancli st̃¬
eis tutores. uel cura¬

Expanded text:
per talem ludum nullus potest aliquid acquirere, nec titulum nec bonam finem habere. Iniustus enim titulus est pro et male fidei possessor dicitur qui contra legum quedam persone quibus indistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi stutores vel cura
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃astica sunt quoꝵ exa¬
minatio. siue cognitõ et senten¬
cia pertinet ad ecc̃asticũ iudi¬
cem. ut symonia. heresis. a¬
postaisia. saclegium periari¬
um. uotorũ transg̾ssio. et si¬
malia sic̃ secularia appellant᷑
crimina quoꝵ cognitõ perti¬
net ad uidicẽ scłarẽ ut homi¬
cidiũ furtũ ⁊ similia.

Expanded text:
ecclesiastica sunt, quorum examinatio sive cognitio et sententia pertinet ad ecclesiasticum iudicem, ut simonia, heresis, apostasia, sacrilegium, periurium, votorum transgressio et similia. Sicut secularia appellantur crimina, quorum cognitio pertinet ad iudicem secularem, ut homicidium, furtum et similia.
Abbreviated transcription (Latin):
Item ẜ leges tenent᷑ infra annum in qua¬
druplum. post annum u̾o in simplum. Et.¬
sint talia nauigia q̃ piraticã tyrannidem
ex̾ceant. uel sintͦ inimica nõi xp̃iano ut in¬

Expanded text:
m in quadruplum, post annum vero in simplum, sesint talia navigia que pyraticam tyrannidem exerceant vel sint inimica nomini chri
Abbreviated transcription (Latin):
quitare. nõ possunt pro¬
s tenent᷑ sic acceptum red¬
d̾e: cũ naute pensionem¬
hiꝰ nõ constituert̃ simpłr.¬
⁊ ab solute spontanei: s ne¬
deteriora sustin̾ent.

Expanded text:
itare, non possunt prod tenentur sic acceptum redm naute pensionemdi non constituerent simpt absolute spontanei, sdeteriora sustinerent.
Abbreviated transcription (Latin):
Item. semper inuirians uel spoliator uelcõ¬
plices eoꝵ debent hułr postulare ueniam ab
huisq uos offender̃t ne ili remaneant in rã¬
de raptorib cum circũstantis suis: intelligaᷤᷤ
S incenliariis p̃donibus et pyratis¬
De furtis

Expanded text:
Item, semper iniurians vel spoliator vel complices eorum debent humiliter postulare veniam ab his, quos offenderunt, ne illi remaneant in rande raptoribus cum circumstantiis suis, intelligas de incendiariis, predonibus et pyratisINE FURTI
Abbreviated transcription (Latin):
quod si tp̃e denũti¬
ationis p̾misse. is
qui iam cõiunctoᷤ
istebat uel ał denũ¬
tiatio non potuit
ad eius noticiam
peruenire. ut pui¬
ta si nimie infir¬
mitatis feruore
laborans sane m̃¬
tis patiebatur exi¬
lium. uel in anniᷤ
tam ten̾is consti¬
tutus quod ad
comp̃hensionẽ talium eius etas sufficere nõ ua¬
lebat seu alia causa legittima fu̾it impeclitus
in ip̃a dix̃. minune ignorant tanqmͣ suspectus
est ꝓcul dubio re

Expanded text:
d si tempore denuntiationis praemissae is qui jam conjunctos istebat, vel alias denuntiatio non potuit ad ejus notitiam pervenire, ut puta si nimiae infirmitatis fervore laborans, sanae mentis patiebatur exsilium, vel in annis erat tam teneris constitutus quod ad comprehensionem talium ejus aetas sufficere non calebat, seu alia causa legitima fuerat impeditus, in ipsa dioecesi minime ignorarit, tanquam suspectus est procul dubio re
Abbreviated transcription (Latin):
iO. ab offoꝰ. ⁊ illi qui hec sciunt tenent᷑ illum uitare et qͣtum ad
execitionem islius officis. Si tñ aliqus oceulte sit suspensꝰ
sit eum uitare sine scandalo non tenet᷑ eum uitare. quo
smãm tanõis s per simplicẽ prohibõnem iuris abseꝵ sm̃a.
Sic̃ quilib sac̾dos existens in peccato mortali tenetꝰ absin̾e
a celebratione:. Si tũ celebiatet: no tenet᷑ eum uitare in offõ ss̾¬
ditus eius. uł quicũq alius etiã si sciret eius peccatũ. large
quia sacͥdos peregriñ si uelit ex deuotione celebrare priuatim
ꝓmatenius est. S nõ d celebare plebi ex quo nõ ese certun
deeuuis oulinatoe. nec hr̃ aliqͣ noticia de persona eius. ut. exͣ.¬
q quidã suspensi sunt quo add se ⁊ quo add alios. Ut simoni¬
at notoues er foricator notorius et sy monia ̃in oidme liz¬

Expanded text:
 ab officio et illi qui hoc sciunt tenentur illum vitare, quantum ad executionem illius officii. Si tamen aliquis occulte sit suspensussit eum vitare sine scandalo, non tenetur eum vitare. Quo hominis, sed per simplicem prohibitionem iuris absque sententia. Sicut quilibet sacerdos existens in peccato mortali tenentur abstinere a celebratione, si tamen celebraret, non tenetur eum vitare in officio subditus eius vel quicunque alius, etiam si sciret eius peccatum. Large quia sacerdos peregrinus, si velit ex devotione celebrare privatim, permittendus est. Sed non debet celebrare plebi, ex quo non est certum de eius ordinatione nec habetur aliqua notitia de persona eius. ExQuod quidam suspensi sunt quo ad se et quo ad alios, ut simoniacus notorius et fornicator notorius et simoniacus in ordine, li
Abbreviated transcription (Latin):
occultus quicdam sunt suspen¬
siquo aci se ⁊ nõ quo ad alios ut
sacdote eculte peccantes ali qͦs
anł alios et nõ quo ad se ut cl̾ia
peregrini er ignoti. ¶Curpi.¬

Expanded text:
occultus. Quidam sunt suspensi quo ad se et non quo ad alios, vel sacerdotes occulte peccantes; alii quo ad alios et non quo ad se, ut clerici peregrini ignoti. I
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ. de. rest᷑. Spo. grauꝰ. generalit᷑ .n. possidens. Sñ titulo tenetur anͥ om̃ia dãp¬
beat talem titulum qui pro nõ titulo ẽ habñdus. ut puta turpit̾ ⁊ Contͣle¬
et intellige fructus qui suꝑsunt decluctis expensis que fiunt querendorũ
congregandoꝵ. et conseruandoꝵ fructuum. gr̃a. qui et delucuntur tam a bone
tib quossĩo expendit inseruiciũ uł in utilitatẽ ecc̃e. S in alios usus. Nam ⁊ qͥ
depdandi cã accessit atl negocia mea gerenda ht contra me actionem ño in id
quod sibi abest. quia imꝓbe ad negocia mea accessit. S ĩ quo ego locupletior
sciente. et consentiente fc̃ã fuit sy. uł statim cum sciuit nõ renũtiauit. ar. ex
ño de consumptis s de extantib tm̃ .C. de rei uen. certum. It hec de pena cłico¬

Expanded text:
 percipi potuissent. Generaliter enim possidens sine titulo tenetur ad omnia dambeat talem titulum, qui pro non titulo est habendus, utputa quem turpiter et contra leEt intelligo fructus qui supersunt deductis expensis que fiunt querendorum, congregandorum et observandorum fructuum gratia, qui et deducuntur, tam a bone tibus quos non expendit in servitium vel in utilitatem ecclesie, sed in alios usus. Nam qui depredandi causa accessit ad negotia mea gerenda habet contra me actionem, non in id quod sibi abest, quia improbe ad negotia mea accessit, sed in quo ego locupletior sciente facnon de consumptis, sed de extantibus tantum. Item hec de pena clerico