comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Ubi uͦ signum belli tuba p̃dicatio¬
omĩs tribulationum pugna consurgit.
Ex qͦ gͦ loqui cepit moyses & aaron adpha¬
raonem: affligitur popłs dei. Exqͦ in aĩa
tamen intra te uirtutibus aduersũ ui¬
tia suscitant᷑. Prius uͦ quam ueniret
sermo qui argueret: uitia intͣ te inpa¬
ce durabant. S uͥ sermo dei facere ce¬
ꝑit unꝰ cuiuꝰq discrim᷑: tunc pturbatio
magna consurgit. & sine fede renascit᷑
bellum. Cum iniusticia enim: quando
magnoꝑe ꝑturbem᷑: si uidet᷑ odor nr̃
execrabilis ẽẽ pharaoni. Execrationi

Expanded text:
 ubi signum belli tuba praedicatio tribulationum pugna consurgit. Ex quo ergo loqui coepit Moses et Aaron ad Pharaonem, affligitur populus Dei. Ex quo in animam tamen intra te virtutibus contra tia suscitatur. Prius vero quam veniret sermo qui argueret, vitia intra te in pace durabant, sed ubi sermo Domini facere ceperit uniuscuiusque discrimen, tunc perturbatio magna consurgit, et sine federe nascitur bellum. Iniustitia enim quando magnopere perturbemur, si videtur odor noster execrabilis esse Pharaoni. Execracioni
Abbreviated transcription (Latin):
norũ. Nemo gͦ ita ineruditꝰ diuine¬
sit discipline: ut flagella diuina ꝑ¬
niciem putet: ut ub̾a dni penalem¬
credat interitum. Ecce etiam pharao
durissimꝰ: tam̃ ꝓ ficit uerb̾atꝰ. Ante uer

Expanded text:
num. Nemo ergo ita ineruditus sit divinae disciplinae, ut flagella divina perniciem putet et poenalem interitum. Ecce etiam Pharao durissimus proficit verberatus: ante enim
Abbreviated transcription (Latin):
Ado¬
lescentes: ne laborent. ne militent. ne
agant aliquid qͦd eis ꝓsit : Relictis
reb necessariis & utilib ĩneptias sec¬
otentur. & otium. Quid est seruire dõ:
laborare nolunt: et iertis otii occasioẽs
requirt̃. Hec erant tunc uerba phara¬
hebreorum: paleas ñ dari: opꝰ exigi. Hec

Expanded text:
adolescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba PharaHebraeorum, paleas non dari, opus exigi; haec
Abbreviated transcription (Latin):
biscum. habemꝰ enĩ moysen & ꝓpħas. id est
lex dĩ uult te educere de egypto. Si audi¬
as eam: uult te longe face̾ a pharaone:
eruere te cupit de oꝑe luti. & palearũ:
Si tam̃ audias legẽ dei: & spiritalit̾ in¬
telligas: ñ uult te incarnis & tenebrar̃
actib ꝑmanere: sed exire adheremũ:⁊¬

Expanded text:
biscum habemus enim Mosen et prophetas, id est, lex Dei vult te educere de Aegypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: si tamen audias, et spiritualiter intelligas; non vult te in carnis et tenebrarum actibus permanere, sed exire ad erem
Abbreviated transcription (Latin):
agite. Si enim fortit̃ stet̾imꝰ: conseqͥt᷑¬
& illud quod orat paulus ꝓdiscipuliᷤ
dicens: Quia deus conteret satanan
subpedib ur̃is uelocit̾. Quanto enĩ
nos constanter & fortiter steterimꝰ.:
tanto infirmꝰ & inualidꝰ erit pharao.
Si autẽ nos uel infirmi ceꝑimꝰ esse uł¬
uel dubii: ille aduersũ nos ualidior.
& constantior fiet: Et uͦ illud implebi¬
tur innob. in quo moyses dedit figͣã.
Cum enim ipse eleuaret manꝰiuncebat᷑
amalech. Si uͦ uelut lassas eas deiceret.¬
& brachia in firma deponeret: inuales¬
cebat amalech. Ita gͦ etiam nos iniur¬
tute crucis xp̃i. extollamꝰ brachia: & le¬
uemꝰ in oratione scãs manꝰ in omĩ loco
sine ira & disceptatione: ut dñi mere
lo: & fugiet auob̃. Agamꝰ gͦ omi fide ut
ñ solum fugiat a nobis. s & conterat᷑ sa¬
thanas subpedib nr̃is: sicut & pharao de¬
mer sus est in mare. & inꝓsundũ abyssi
ex tinctꝰ. Nos autẽ si recedamꝰ de egyp¬

Expanded text:
am. Si enim fortiter steterimus, consequenter illud quod orat Paulus pro discipulis, dicens: «Deus conteret Satan sub pedibus vestris» velociter, quanto enim nos constanter et fortiter steterimus, tanto infirmior et invalidior erit diabolus. Si autem nos vel infirmi ceperimus esse et diabolus ille adversus nos validior et constantior fit et vere illud impletur in nobis, quo Moyses dedit figuram. Cum enim ipse elevaret manus, vincebatur Amalech, si vero velut lassas eas deiceret et brachia infirma deponeret, invalescebat Amalech. Ita ergo etiam nos in virtute crucis Christi extollamus brachia et elevemus in oratione sanctas manus in omni loco sine ira et disceptatione, ut Domini merealo et fugiet a vobis». Agamus ergo omni fide et non solum fugiet a nobis, sed et conteretur Sathanas sub pedibus nostris sicut Pharao dimersus est in mare et in profundo abissi extinctus est. Nos autem, si recedamus de Ægyp
Abbreviated transcription (Latin):
indie dñi nr̃i iħu xp̃i. Tridui iter ꝓficis¬
cim᷑ de egypto: si racionabilẽ. naturalẽ.
moralẽ sapientiã de rebus mundialib
auferentes: ad statuta diuina conu̾tim᷑.
Tridiu it̾ de egypto ꝓficiscim᷑: si purifi¬
cantes in nob̾. dicta. facta. uel cogitata.
possunt: efficiam᷑ mundi corde ut pos¬

Expanded text:
in diem Christi servetur. Tridui iter proficiscimur de Aegypto, si rationabilem, moralem, naturalem sapientiam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tridui iter de Aegypto proficiscimur, si purificantes in nobis dicta, facta vel cogitata ccare possunt, efficiamur mundi corde, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi unmolabimꝰ dño dõ nr̃o. Qͤ est
uia tͥum dier̃ que nobis incedenda ẽ
ut exeuntes de egypto ꝑ uenire possimꝰ.
aellocũ in qͦ unmolare debeamꝰ: Ego uiã
ueritas & uita. Hec iua. triduo nobis in¬
cecdenda est. Qͥ enim confessus fuerit
in ore suo dñm iħ̾m. & credicłit incor-¬
de suo. qͦd ds illum suscitauit amortuis
tercia die: saluus erit. Hec gͦ e tridui

Expanded text:
est via trium dierum, quae nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto pervenire possimus ad locum in quo immolare debeamus? Via veritas, et vita ; quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit . H
Abbreviated transcription (Latin):
ONEC esset moyses me
gẏpto & erudiret᷑ omĩ
sapientia egyptiorum:
ñ era gracili uoce nec
tardus lingua: nec ꝓsi¬
tetur se ẽẽ ineloquentẽ. Erat enim qͣntũ
adegẏ ptios: & sonore uocis. & eloquentie
incomparabił. Ubi aut̃ cepit audire uo¬
cem dei. & eloquia diuina suscipe : tunc¬

Expanded text:
 esset Moses in Aegypto, et erudiretur omni sapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis. Ubi autem Dei vocem audivit, et eloquia Domini susce
Abbreviated transcription (Latin):
mentiꝰ ꝑurgeri ut dimittat popłm dei:
scđo loco hoc cupit impetrare. ne longiꝰ
habeant: ne totũ triduũ ꝓficiscant᷑: &
dicit. Nõ longe habeatis. Non uult
longe a se fieri. pͦpłm dĩ. Uuit enĩ si ñ
infacto: uel insermone peccare. Si ñ in ser¬
mone: uel in cogitatione delinquere. Nõ

Expanded text:
hementius urgeri ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone, vel in cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
certis quibq ⁊ mysticis purificatiõib
conceditur: istud intrare secretum.
Sunt ⁊ alia eccłie dogmata. adque
possunt ꝑuenire etiam leuite: sed in¬
feriora sunt. his que sacerdotibus
ad ire concessum ẽ. Scio ⁊ alia esse ad qͦ¬
atq possunt accede etiã filii isrł hoc
est laici ñ tam̃ aliemgene: nͥ si ad scͥp¬
ti  fuerint in eccłia dei. Egyptus
enim: tercia generatione intrabit
in eccłiã dñĩ. Credo fidem patris
sociat᷑ eccłie dĩ: terciam generatio¬
nem mistice dictã. Ueruntamen sci¬
endum ẽ: qͦd exhostiis que offerũt᷑.
licet concedant᷑ sacerdotib ad eden¬
dum: ñ tam̃ omnia concedunt᷑: sed
ignib tradit aut sciamꝰ etiã nos. qͦd¬
& si concedit᷑ nob̾ aliqͣ ex diuinis
siͥpturis apprehende ⁊ cognoscere:.
sunt tamen aliqͣ que deo reseruan¬
da sunt: Que cũ intelligentiã nr̃a
suꝑent: sensusq nr̃os supͣ nos sit:
ne forte a nob̾ alit̾ quã se habet

Expanded text:
certis quibusdam et mysticis purificationibus certis quibusdam et mysticis purificationibus conceditur istud intrare secretum; sunt et alia Ecclesiae dogmata, ad quae possunt pervenire etiam Levitae, sed inferiora sunt ab his quae sacerdotibus adire concessum est. Scio et alia esse ad quae possunt accedere etiam filii Israel, hoc est, laici, non tamen alienigenae, nisi si ascripti jam fuerint in Ecclesia Domini: Aegyptius enim tertia generatione intrabit in Ecclesia Domini . Credo fidem Patris sociatur Ecclesiae Dei, tertiam generationem mystice dictam. Verumtamen sciendum est quod ex hostiis quae offeruntur, licet concedantur sacerdotibus ad edendum, non tamen omnia conceduntur, sed ignibus traditur, ut sciamus etiam quod et si conceditur nobis aliqua ex divinis Scripturis apprehendere et cognoscere, sunt tamen aliqua quae Deo reservanda sunt, quae cum intelligentiam nostram superent, sensusque eorum supra nos sit, ne forte aliter a nobis quam se habet
Abbreviated transcription (Latin):
Pides gͦ integra ⁊ scã conu̾satio: locꝰ
ẽ. sc̃s. In hoc itaq loco positꝰ sacͥdos
eccłie popłi peccata consumat: ut
hostiam ugulans uerbi dei. ⁊ doct᷑ne
sane uictimas offerens. purget a
peccatis conscientias auditoꝵ. Edit
autẽ sacerdos carnes sacͥfitii in atͥo
tabnaculi testimonii: cum intellig̾e po¬
tuerit. que sit ratio in his. que ue my ste¬
ria. que descͥbunt᷑ de atriis tabnacłi
testimonii. Adhec enim atͥa secreta
& recondita nullus accedit.⁊ nulli hec
nisi sacerdotib patent. si tamen pa¬
teant: ⁊ in tellig si scientia sua & in¬
tellectu mẏstico potuerint eoꝵ secreta
penetrare. Scio autẽ ẽẽ & alia quedã
in eccłia dogmata secretiora: que ad¬
ire. nec ipsis sacerdotibus liceat. Illa
dico uͥ arca recondit᷑: ubi urna mãn&e.
&e tabule testamenti. Illic nec ipsis qͥdẽ
sacerdotib datur accessus: s uni
tantum pontifici. ⁊ huic semel in anno:

Expanded text:
Fides ergo integra, et sancta conversatio locus Fides ergo integra, et sancta conversatio locus est sanctus. In hoc itaque loco positus sacerdos Ecclesiae, populi peccata consumat, ut hostiam jugulans verbi Dei, et doctrinae sanae victimas offerens, purget a peccatis conscientias auditorum. ergo sacerdos carnes sacrificii in atrio tabernaculi testimonii, cum intelligere potuerit quae sit ratio in his, quaeve mysteria, quae describuntur de atriis tabernaculi testimonii: ad haec enim atria secreta et recondita nullus accedit, nulli haec nisi sacerdotibus patent, si tamen pateant, si scientia sua et intellectu mystico potuerint eorum secreta penetrare. Scio autem esse et alia quaedam in Ecclesia dogmata secretiora, quae adire nec ipsis sacerdotibus liceat; illa dico ubi arca reconditur, ubi urna mannae et tabulae testamenti. Illic ne ipsis quidem sacerdotibus datur accessus: sed uni tamen pontifici et huic semel in anno,
Abbreviated transcription (Latin):
Sacerdos qui obtulerit: edet illud
in loco scõ inatͥo tab̾naculi testimonii.
Consequens enim ẽ: ut scđm imagi¬
nem eiꝰ qui sacerdociũ eccłie dedit:
etiã ministris & sacerdotes eccłie pec¬
cata popłi accipiant: ⁊ ipsi imitantes
magistrũ. remissionẽ peccatorũ ppło¬
tͥbuant. Debent ᷤ & ipsi eccłie sacer¬
dotes ita ꝑfecti esse. ⁊ in offitiis sacer¬
dotalib eruditi: ut peccata popłi in lo¬
co scõ in atriis tabnaculi testimonii.
ipsi ñ peccando consumant. Quid aũ
ẽ. in loco scõ manducare peccatũ⁊ Ho¬
cus erat scĩ inquẽ ꝑuen̾at moyses:
scđm quod dictum ẽ ad eum. Locꝰ
enim inqͦ stas: terra scã ẽ. Similiter
gͦ ⁊ ineccłia di locꝰ sc̃s ẽ: fides ꝑfecta.
& caritas de corde puro ⁊ concͤientia
bona. Qui inhis stat ineccłia in lo¬
co scõ se stare cognoscat. Neq enim
interra querendus ẽ locus sc̃s: in
qua semel sententia data ẽ. a deo di¬
cente. maledicta terra inoꝑib tuiᷤ.

Expanded text:
Sacerdos qui obtulerit, edet illud in loco sancto, in atrio tabernaculi testimonii; consequens enim est ut secundum imaginem ejus qui sacerdotium Ecclesiae dedit, etiam ministri et sacerdotes Ecccata populi accipiant, et ipsi imitantes magistrum, remissionem populo peccatorum tribuant. Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto in atriis tabernaculi testimonii, ipsi non peccando consumant. Quid autem est in loco sancto manducare peccatum? Locus erat sanctus in quem pervenerat Moyses, secundum quod dictum ea est . Similiter ergo et in Ecclesia Dei locus sanctus est, fides perfecta, et charitas de corde puro, et conscientia bona. Qui in his stat in Ecclesia, in loco se sancto stare cognoscat. Neque enim in terra quaerendus est locus sanctus, in quo semel data sententia est a Deo dicente: Maledicta terra in operibus tuis .
Abbreviated transcription (Latin):
ponentes: Uis tͥ & de euuangłiis si¬
mił mist̾ii ꝓ feramꝰ exempla: Recola-¬
mꝰ dñi uoces uͥ ait: quia media no¬
ctis uenit quidam ad amicũ suum.
pulsans ostium eiꝰ & ait. Amice co-¬
unus qui inclibano. aliꝰ qui insartagine.
terciꝰ qui incraticula coqͥt᷑. Post hec: &
omne in quit sacͥfitiũ factum inoleo
siue ñ factum: om̃ib filiis aaron erit:
singulis eqͣlit̾. Qđ sacͥficiũ ẽ factum
oleo. Dic̃ enĩ. Non suꝑ ponet ei oleũ:

Expanded text:
ponentes? Vis tibi et de evangeliis siponentes? Vis tibi et de evangeliis similis mysterii proferamus exempla? Recolamus Domini voces ubi dicit: Quia medio noctis venit quidam ad amicum suum, pulsans ostium ejus, et ait: Amice, comunus qui in clibano, alius qui in sartagine, tertius qui in craticula coquitur. Post haec: et omne, inquit, sacrificium factum in oleo sive non factum, omnibus filiis Aaron erit singulis aequaliter, quod sacrificium est factum oleo, dicit enim: Non superponet ei oleum,
Abbreviated transcription (Latin):
sartagine. incraticula. Et puto qͦd
clibanꝰ scđm sui formã. ꝓfundiora. &
ea que sunt in enarrabilia significet:
in scͥpturis diuinis: sartago uͦ: ea que
si frequent ac sepe uersentur. intelli¬
gi et explicari possunt. Craticula aut̃.
ea que palam sunt: & absq aliqͣ obtec¬
tione cernunt᷑. Triplicẽ nanq in sc̃p¬
turis diuinis intelligentie in ueniri
sepe iamliximꝰ modũ. hystoricum mo
ralẽ misticum. Unde & corpꝰ in esse ei
& animã ac spm̃ intelleximꝰ cuiꝰ intel¬
ligentie triplicẽ formã sacͥfitiorũ:
Triplex hic apparatꝰ ostendit. Sed
& alibi inuenimꝰ idẽ in his ipsis que
de sacͥfitiis memorant᷑. dici canistr̃a
scm̃ ꝑfectionis: in qͦ tres panes haberi
mandant᷑. Uides consonare sibi: sacra-¬
mentoꝵ omniũ formas: Canistrũ ꝑ¬
fectionis inquo tres panes poni iubẽt᷑:
quid aliud debemꝰ acciꝑe. nͥ scͥpturas
diuinas. cibtᷤ auditorib triplicit̾ ap¬

Expanded text:
sartagine, in craticula; et puto quod sartagine, in craticula; et puto quod clibanus secundum sui formam, profundiora et ea quae sunt inenarrabilia, significet in Scripturis divinis; sartago vero ea quae si frequenter ac saepe versentur, intelligi et explicari possunt; craticula autem, ea quae palam sunt et absque aliqua obtectione cernuntur; triplicem namque in Scripturis divinis intelligentiae inveniri saepe diximus modum, historicumcorpus inesse ei et animam ac spiritum intelleximus, cujus intelligentiae triplicem formam, sacrificiorum triplex hic apparatus ostendit. Sed et alibi invenimus, id est, in iis ipsis, quae de sacrificiis memorantur dici canistrum sanctum perfectionis, in quo tres panes haberi mandantur. Vides consonare sibi sacramentorum omnium formas; canistrum perfectionis, in quo tres panes poni jubentur, quid aliud debemus accipere, nisi Scripturas divinas, cibos auditoribus tripliciter ap
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Cor gͦ ẽ hominis: dibanꝰ. Illd̃
autem cor si uitia succendint. uelta¬
bulꝰ inflammau̾it: ñ coquet s exu¬
ret. Si uͦ ille id succendit qͥdixit.
ignem ueni mittere interrã: panes
scripturar̃ duunarũ & sermonũ dĩ
qͦs incorde suscipio. ñ exuro ad ꝑdi¬
cionem: sed qͦqͦ ad sacfitiũ. Et for-¬
tassis illa coqui dicunt᷑ in dibano
que int̾iora s̃ ⁊ recondita: nec ꝓfem
facile aduulgus possunt. Suntͤ mlta
in scͥpturis diuims huiusmi: sic̃ apđ̃
ietechiehelẽ: c̃ uł de cherubin. ł de dõ.i
de illanagnifica uisione dei scribit᷑. Hec
siinlibano ñ coqͣnt᷑ : comedi ita ut ĩ
cruda ñ possunt. Neq enim creden¬
dum ẽ. qͦd sit animal qͦddã informa
leonis positum. qͦ ueat᷑ ds̃: uel aliud
in forma uituli. aut aqͥle. Hec gͦ &
siqͣ̃ huiꝰ mͦi sunt. ñ sunt cruda ꝓfe¬
ferenda: s: in cordis clibano s̃ coqͣnda.
Tria itaq sunt hec. inqͥb dicit
sacͥfitia deb̾e p̃ꝑare:. Inclibano. in

Expanded text:
e . Cor ergo est hominis clibanus, istud autem cor, si vitia succenderint, vel diabolus inflammaverit, non coquet, sed exuret; si vero ille id succenderit qui dixit: Ignem veni mittere in terram, panes Scripturarum divinarum et sermonum Dei, quos in corde suscipio, non exuro ad perditionem, sed coquo ad sacrificium. Et fortassis illa coqui dicuntur in clibano, quae interiora sunt et recondita, nec proferri facile ad vulgus possunt. Sunt enim multa in Scripturis vel de cherubin, vel de Deo et de illa magnifica visione describitur. Haec si in clibano non coquantur, comedi ita ut sunt cruda non possunt, neque enim credendum est quod sit animal quoddam in forma leonis positum quo vehatur Deus vel aliud in forma vituli, aut aquilae. Haec ergo et si qua hujusmodi sunt, non sunt cruda proferenda, sed in cordis clibano sunt coquenda. Tria itaque sunt haec in quibus dicit sacrificia debere praeparari: in clibano, in
Abbreviated transcription (Latin):
tib implicent: s sciant se innullo alio
partẽ habituros apud dm̃. nͥ ineo quod
offerunt ꝓpeccatis. Id est qͦd auia pec¬
cati conu̾terint peccatores. N otandũ
etiam illud ẽ: qͦd que offerunt᷑ in holo¬
caustũ. int̾iora sunt. Quod uͦ ext̾iꝰ ẽ:
cedit in holocaustomata Tał fuit &¬

Expanded text:
tibus implicent, sed sciant se in nullo alio tibus implicent, sed sciant se in nullo alio partem habituros apud Deum, nisi in eo quod offerunt pro peccatis, id est, quod a via peccati converterint peccaetiam illud est, quod quae offeruntur in holocaustum, interiora sunt; quod vero exterius est, cedit in holocautomata. » CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
interiorib uiscerũ: tunc uͭ purgatus
omni uitio libidinis. iugulasti hostiã
ꝓdelicto: & obtulisti sacͥfitium dño: in-
odorem suauitatis. Sacerdoti inquit qͥ
offeret illud. & repropiciabit ꝓdelicto:
ipsiꝰ erit. Discant sacerdotes dñi qui
eccłiis p̃sunt: qͥa pars eis data ẽ cũ his
qͦ delicta reppiciau̾int. Qd aũ ẽ. reppiciare dilic¬
tũ: Si assumpseris peccatorẽ ⁊ monendo.
hortando. docendo. instruendo. addu¬
xeris eum ad penitentiam: & aberrore
correxeris: a uitiis emencdau̾is: & effec̾is
eum talem. ut ei conuerso ꝓpicius fi¬
at ds̃: ꝓ delictoͭ ꝓpiciasse diceris. Si gͦ
talis fueris sacerdos. & tał fuerit doc-¬
trina tua. ⁊ sermo tuus : parstͥ dabit᷑
eorum qͦs correxeris: ut illorum meritũ
tua merces sit. ⁊ illorum salus. tua gła.
et: Intelligant gͥ sacerdotes dñi. uͥ ẽ.
eis data portio : ⁊ in hoc uacent. atq hiᷤ
oꝑam dent: ñ se in anb ⁊ suꝑfluis ac¬

Expanded text:
interioribus viscerum, tunc vere purgatus interioribus viscerum, tunc vere purgatus omni vitio libidinis jugulasti hostiam pro delicto, et obtulisti sacrificium Domino in odorem suavitatis, Sacerdotis, inquit, qui offert illud, et repropitiavit pro delicto ipsius erit. Discant sacerdotes Domini qui Ecclesiis praesunt, quia pars eis data est cum iis quorum delicta repropitiaverint. Quid autem est repropitiare delictum: si assumpseris peccatorem, et monendo, hortando, docendo, instruendo adduxeris eum ad poenitentiam, ab errore correxeris, a vitiis emendaveris, et effeceris eum talem ut ei converso propitius fiat Deus, pro delicto repropitiasse diceris; si ergo talis fueris sacerdos, et talis fuerit doctrina tua et sermo tuus, pars tibi datur eorum quos correxeris, ut illorum meritum tua merces sit, et illorum salus tua gloriaet . Intelligant igitur sacerdotes Domini ubi est eis data portio, et in hoc vacent atque his operam dent, non se inanibus et superfluis ac
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ. Peccatũ uͦ sit: cũ commnittimꝰ ea
que committere ñ debemꝰ. Sed hec qm̃
ñ semꝑ in scͥpturis diuinis sub ista dis¬
tinctione inuenimꝰ : iccirco generaliter
eadem tradicione. de sacͥfitio qͦd ꝓdelic-¬
to offert᷑ accipiendum ẽ qͦd & supra
exposumꝰ de eo qͦd p eccato ẽ. Similit̾
enim iubent᷑ adipes arietis. hi qui cir¬
ca renes sunt ⁊ hi qui interiora oꝑuint.
imponi suꝑ altare. Ut & tu qui hec
audis. scias om̃e qͦd est intra te cras-¬
siuis ⁊ oꝑit int̾iora tua. deb̾e te offerre
igni altaris. ut purgentur omnia inte¬
riora tua: & dicas tu. sicut & dauid dice¬
bat. Benedic anima mea dñm: & omĩa
interiora mea nomen scm̃ eiꝰ. Nisi enim
ablata fuerit crassitudo illa que tegit
interiora tua: ñ possunt subtilem &
spũalem caꝑe sensum: nec possunt in¬
tellectum caꝑe sapientie: & ideo dm̃
laudare ñ possunt. Quod si ablatum fu¬
erit õe qͦd pingue ẽ de renib ⁊ de om̃ib

Expanded text:
 peccatum vero sit, cum committimus ea quae committere non debemus. Sed haec quoniam non semper in Scripturis divinis sub ista distinctione invenimus, idcirco generaliter eadem traditione de sacrificio quod pro delicto offertur accipiendum est, quod et supra exposuimus de eo quod pro peccato est. Similiter enim jubetur adipes arietis hi qui circa renes sunt, et ii qui interiora operiunt, imponi super altare, ut et tu qui haec audis scias omne quod est intra te crassius, et operit interiora tua, debere te offerri igni altaris, ut purgentur omnia interiora tua, et dicas et tu, sicut et David dicebat: Benedic, anima mea, Dominum, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus . Nisi enim ablata fuerit crassitudo illa quae tegit interiora tua, non possunt subtilem et spiritalem capere sensum, nec possunt intellectum capere sapientiae, et ideo Dominum laudare non possunt. Quod si ablatum fuerit omne quod pingue est de renibus et de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ scientie arbit᷑r designari. deqͣ
suꝑuis diximꝰ. que ꝑfectã indicat
ꝓfuncdãq doctnã. Sed reqͥras fortas
ni. Uerum diligentiꝰ intuere: qͥa ñ
ad sacͥfitium. s ad minist̾ium sacͥfitii.
ferm̃tatꝰ panis assumit᷑. Quid gͦ hoc
sit: age uideamꝰ. Dñs in euugłiis hu¬
manã doctͥnã phariseoꝵ qui trade¬
bant tradiciones p̃cepta hominũ fer¬
mentatum appellat: cum dicit disci¬
płis. Obseruate a ferm̃to phariseoꝵ.¬
Similit̾ gͦ humana doctrina ẽ u̾bi
causa grammatica ars uel rethorica
uel etiã dialectica: exqͣ doctͥna ad sa¬
cfitium quidẽ. hoc ẽ in his que de do
sentienda s̃. nichil suscipiendũ ẽ. Ser¬
mo uͦ lucidꝰ ⁊ eloquentie splendoꝵ
ac disputandi ratio. ad minist̾i̾ũ u̾bi
dei decent᷑ iubet᷑ admitti. Ant ñ su ho
fermentũ habebat ũbi. d̃i sacf̃uũ postũ
ille qui dicebat: corrumpunt mores bonos col¬
loquia mala: & cretenses semꝑ mendaces.

Expanded text:
ientiae arbitror designari de qua superius diximus, quae perfectam indicat profundamque doctrinam. Sed requiras fortassni? Verum diligentius intuere quia non ad sacrificium sed ad ministerium sacrificii fermentatus panis assumitur: quid ergo hoc sit, age videamus. Dominus in Evangeliis humanam doctrinam Pharisaeorum qui tradebant traditiones, praecepta hominum, fermentum appellat, cum dicit discipulis: Observate a fermento Pharisaeosimiliter ergo humana doctrina est, verbi causa, grammatica ars, vel rhetorica, vel etiam dialectica; ex qua doctrina, ad sacrificium quidem, hoc est, in his quae de Deo sentienda sunt, nihil suscipiendum est, sermo vero lucidus et eloquentiae splendor ac disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter jubetur admitti, aut non super hoc fermentum habebat verbi Dei sacrificium positum ille qui dicebat: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Et: Cretenses semper mendaces,
Abbreviated transcription (Latin):
Uide quã multa miscdia. & benignitas
dei est:uͥ uͥ holo caustum uigulat᷑ illus
qͦd soli dõ offert᷑. ibi etiam hostia que
ꝓpeccato ẽ. immolari iubeatur. Quod
scilicet intelligat se qui peccauit. &
penitet. conuersus addñm. & contribulati
sp̃s hostiam iugulat: in loco iam scõ stare:
⁊ sociari his qus ꝑtinent addm̃. Ibi gͦ
immolat᷑ hostia ꝓpeccato: uͥ ⁊ holo cau¬
stũ.uͥ. in conspectu inquit dñi. Et for¬
tassis in conspectu dñi offerre sacͥfitiũ:
& offerre ñ in conspectu dñi. Quis gͦ
est. qui offert in conspectu dñi: Iule¬
ut opinor qui ñ exut a conspectu dnĩ
sicut cain: & effectus ẽ timens ⁊ tremẽs:
Et siquis gͦ est qui habet siduciã
ad stare in conspectu dñi. ⁊ ñ fugit
a facie eiꝰ. nec aspectum eiꝰ peccati
conscientia declinat: iste in conspec¬
tu dei offert sacͥfitium. Hanc gͦ ho¬
stiam que offertur ꝓpeccatis: dicit ẽẽ.
scã scõrum. Maiꝰ aliquid audsre uult¬

Expanded text:
de quam multa misericordia et benignitas Dei est. Et ubi holocaustum jugulatur illud quod soli Deo offertur, ibi etiam hostia quae pro peccato est immolari jubeatur; quo scilicet intelligat se qui peccavit et poenitet, conversus ad Deum, et contribulati spiritus hostiam jugulat in loco jam sancto stare et sociari his quae pertinent ad Deum. Ibi ergo immolatur hostia pro peccato ubi et holocaustum, in conspectu, inquit, Domini. Est fortassis in conspectu Domini offerre sacrificium, et offerre non in conspectu Domini. Quis ergo est qui offert in conspectu Domini? Ille opinor qui non exiit a conspectu Domini, sicut Cain, et effectus est timens et tremens. Si quis ergo est qui habet fiduciam astare in conspectu Domini, et non fugit a facie ejus, nec aspectum ejus peccati conscientia declinat, iste in conspectu Dei offert sacrificium. Hanc ergo hostiam quae offertur pro peccatis, dicit esse Sancta sanctorum. Majus aliquid audere
Abbreviated transcription (Latin):
qui peccata popłi comedit ⁊ consu¬
mit: deqͦ dictum est tues sacerdos
inet̾nim: scdm ordinẽ melchisedech.
Saluator gͦ & dñs ms̃: peccata popłi
edit. Quomͦ edit peccata popłi.: Au¬
diqͥd scͥptum ẽ. Ds̃ inquit nr̃. ignis
consumens ẽ. Quid consumit ds ignis:
Nunqͥd tam in epti erimꝰ ut putemꝰ
qͦd ds̃ ignis ligna consumat᷑: aut stipu¬
lam. aut fenum : Sed consumit d̃s
ignis: humana peccata. Illa ad sumit
illa deuorat: illa purgat. scłm qͦd ⁊
alibi dicit & purgabo te igni: ad pu¬
rum. Hoc est manducare peccatum
eiꝰ: qui offert sacͥ sitium ꝓpeccato. Ip̃e
enim peccata nr̃a que suscepit inse¬
met ipso : ea tanquam ignis comedit

Expanded text:
qui peccata populi comedit et consumit, de quo dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Salvator ergo et Dominus meus peccata populi edit. Quomodo edit peccata populi? Audi quid scriptum est: Deus, inquit, noster ignis consumens est. Quid consumit Deus ignis: nunquid tam inepti erimus ut putemus quod Dei ignis ligna consumat, aut stipulam, aut fenum? sed consumit Deus ignis humana peccata, illa absumit, illa devorat, illa purgat, secundum quod et alibi dicit: Et purgabo te igni ad purum . Hoc est manducare peccatum ejus, qui offert sacrificium pro peccato: ipse enim peccata nostra suscepit, et in semetipso ea tanquam ignis comedit
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ q̃dã ipsiꝰ ifilioꝵ ifiliar̃ eiꝰ: ita ut etiam
sacerdotis UxoRem edeRe¬
eit liceat exhis: quedam s̃ sacerdotum.
& filiorum ac filiarũ edrũ: s deqͥb ede
liceat etiã filios istł: ⁊ in illis quidẽ hos¬
tus. de otub: licet ecde. filios isrł: sine
dubis hñt participium sacerdotes &
fili saaer dotuat ñ tamen exomni ho¬
stia quã edet sacerdos: etiam filios isrł

Expanded text:
edam ipsius et filiorum et filiarum ejus, ita ut etiam uxori sacerdotis edere liceat ex his; quaedam sunt sacerdotum et filiorum ac filiarum earum; sed de quibus edere liceat etiam filios Israel, et in illis quidem hostiis de quibus licet edere filios Israel, sine dubio habent participium etiam sacerdotes et filii sacerdotum, non tamen ex omni hostia, quam edet sacerdos, etiam filios Israel
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe iam diximꝰ. qͦd carnes in scͥpturis
solidũ indicant cihũ. ꝑfectamq doctnã.
Scdm scͥpturas enim scio ẽe̾ anime
cibum quendã lactis. ⁊ alium cibum
anime holerum. ⁊ alium carnis: sicut
ipse apłs de quibꝰdã dicit: quia lacte
uos potaui ñ esca. Nondum enim pote¬
ratis. s nec ad huc potestis : dhuc .it.
estis carnales. Et iterũ alibi dicit. Alius
quidẽ credit manducare omnia: qui aut̃
infirmꝰ ẽ. holera manducet. Et rursũ
alibi. Perfectorum autem ẽ cibus solidꝰ.¬
& cet̾a. Hic gͦ. carnes sacͥfitii salutaris
qͦd offert᷑ ꝓlaudatione. ipsus iubent᷑
esse sacerdotis. Ex simila uͦ tͥplicit̾
oblata. ut supͣ diximꝰ iiium tantũ qͦd
placuerit sacerdoti deputat᷑. Cetera
offerentiꝰ s̃ laicq: ita tñ ut subdie com¬
mecdant᷑.:⁊ nec remaneat exhis aliqͥd
in mane. Carnes gͦ inqͥb solidus
cib ẽ. & ꝑfecta scientia sacerdotib de¬
putant᷑ : quia debent in omnib esse

Expanded text:
epe jam diximus quod carnes in Scripturis solidum indicant cibum, perfectamque doctrinam; secundum Scripturas enim scio esse animae cibum quemdam lactis, et alium cibum animae olerum et aliam carnis, sicut ipse Apostolus de quibusdam dicit, Quia lacte vos potavi, non esca, nondum enim poteratis, sed nec adhuc potestis, adhuc enim estis carnales . Et iterum alibi dicit: Alius quidem credit manducare omnia, qui autem infirmus est, olera manducet . Et rursum alibi: Perfectorum autem est cibus solidus, etc. . Hic ergo carnes sacrificii salutaris quod offertur pro laudatione, ipsius jubetur esse sacerdotis. Ex simila vero tripliciter oblata, ut supra diximus: unum tantum quod placuerit sacerdoti deputatur, caetera offerentis sunt laici, ita tamen ut sub die comedantur, nec remaneat ex his aliquid in mane. Carnes ergo in quibus solidus cibus est et perfecta scientia, sacerdotibus deputantur, quia debent in omnibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
& ẽẽ ^ intra te solem: ẽẽ lunam: ẽẽ etiã
stellas. Hoc enim si ita ñ eẽt: nunquã
dixisset dñs ad abraham. Aspice ad
celũ. & uide stellas si annumerari pos¬
ssint a multitudine: sic erit semen tuũ.
Nec mireris. inquã si dr̃ ad abraham:
quia sie erit semen tuum. sicut stelle¬
sunt cęli de illis scilicet qui exfide eiꝰ
geniti racionabilit̾ uiuant: ac diuinaꝰ
leges ⁊ p̃cepta custodiant. Audi ãpliꝰ
aliquid saluatorẽ. addiscipłos dicentẽ.
Uos estis lux mundi. Dubitas ne ẽẽ
intͣ te solẽ. & lunã : ad quẽ dr̃. quia
lux sis mundi: Uis adhuc amplius
aliqͥd de te ipso audire: ne forte par
uilem negligas uitam tuã: Hab&¬
hic mundus gubnatorẽ suum: habet
qui eum regat. ⁊ habitet in ipso omni¬
celum & terram ego repleo: dicit dñs:
Audi gͦ ipse dñs omĩps quid etiam
de te hoc ẽ. quiꝰde hominib dicat.
Habitabo inquit in eis: ⁊ in ipsis am¬

Expanded text:
et esse intra te solem, esse lunam, esse etiam et esse intra te solem, esse lunam, esse etiam stellas: hoc enim si ita non esset, nunquam dixisset Dominus ad Abraham: Aspice ad coelum et vide stellas si dinumerari possunt a multitudine: sic erit semen tuum . Nec mireris, inquam, si dicitur ad Abraham, quia sic erit semen tuum, sicut sunt stellae coeli: de illis scilicet qui ex fide ejus geniti rationabiliter vivant, ac divinas leges et praecepta custodiant. Audi amplius aliquid Salvatorem ad discipulos dicentem: Vos estis lux mundi : dubitas ne esse intra te solem et lunam, ad quem dicitur: Quia lux sis mundi. Vis adhuc amplius aliquid de teipso audire! ne forte parvm vilem, negligas vitam tuam. Habhic mundus gubernatorem suum, habet qui eum regat et habitet in ipso, omnicoelum et terram ego repleo? dicit Dominus ; audi ergo ipse Dominus omnipotens quid etiam de te hoc est, quid de hominibus dicat: Habitabo, inquit, in eis et in ipsis am
Abbreviated transcription (Latin):
locaustoma: neq enim oportebat aliã pͥmo
hostiam nominari: nͥ eã que omnipoten¬
ti deo offerebat᷑. Scda hostia est. que ad
edendum sac̾dotib mancipant᷑:. Tercia.
quã etiam filios isrł contingere uel ecde
ipsos scilicet qui offerunt fas est. Sed fi¬
lios isrł. ñ om̃s: nͥ illos tantum qͥ mundi
s̃. Soli enim qui mundi s̃: de sacͥfitus
etde iubent᷑. Uerum istas om̃s hostias
tu qui in occulto uideus es. nolo inani¬
malib requiras uisibilib nec in multis
peccorib inuemri putes qͦd offerri deo
debeat. Istas hostias intͣ temet ipsum reqͥ¬
re: ⁊ inuenies eas int animã tuã. Intel¬
lige te hr̃e intra temet ipsum greges
boum: illos qͥ benedicuntur in abrahã.
Intellege hr̃e te & greges ouium. &
greges caprarum: in quib benedicti
& multi plicati sunt patriarche. Intel¬
lige etiam. intra te ẽẽ aues celi nec mi¬
reris. qͦd hec intra te esse dicimꝰ. Intelli¬
ge te alium mundum esse in paruo:

Expanded text:
locaustoma: neque enim oportebat aliam primo hostiam nominari, nisi eam quae omnipotenti Deo offerebatur; secunda hostia est, quae ad edendum sacerdotibus mancipatur; tertia, de qua etiam filios Israel contingere vel edere, ipsos scilicet qui offerunt, fas est; sed filios Israel, non omnes, nisi illos tantum qui mundi sunt: soli enim qui mundi sunt de sacrificiis edere jubentur. Verum istas omnes hostias tu qui in occulto Judaeus es, nolo in animalibus requiras visibilibus, nec in mutis pecoribus inveniri putes, quos offerri debeat Deo; istas hostias intra teipsum require, et invenies eas intra animam tuam. Intellige habere intra temetipsum greges boum, illos qui benedicuntur in Abraham; intellige habere te et greges ovium, et greges caprarum, in quibus benedicti et multiplicati sunt patriarchae; intellige esse intra te etiam aves coeli, nec mireris quod haec intra te esse dicimus; intellige te alium mundum esse in parvo,
Abbreviated transcription (Latin):
numerꝰ frequent̾ immo pene semꝑ: ꝓ
qͥnq sensib accipit᷑. Scire ergo debemꝰ¬
possint restitui. Ut si forte p̃sumpsimꝰ
restituamꝰ nc̃ & ipsos quinq scĩs actib
religiosisq ministeruis : ialios eis qͥnq
addamꝰ qui s̃ interioris hoĩs sñsuᷤ ꝓ qͦs
uel mundi corde effecti am̃uidemꝰ :
uel aures habemꝰ ad audienda ea et
state ⁊ uidete qm̃ suauis est dñs: uel tac¬
tum illum quẽ dicit ioħs. quia oculis nrĩs
ꝑspęximꝰ ⁊ manꝰ nr̃e palpauerunt de u̾bo
uite. his autẽ omnibus. unum suꝑ addimꝰ:
ut ad unum dm̃ hec cuncta referamꝰ. Et¬

Expanded text:
numerus frequenter, imo pene semper, pro quinque sensibus accipitur. Scire ergo debeposse restitui, ut si forte praesumpsimus restituamus; nunc ipsos quinque sanctis actibus religiosisque ministeriis et alios eis quinque addamus, qui sunt interioris hominis sensus, per quos vel mundi corde effecti, Deum videmus, vel aures habemus ad audienda ea quastate et videte quoniam suavis est Dominus , vel tactum illum, quem dicit Joannes: Quia oculis nostris perspeximus et manus nostrae palpaverunt de verbo vitae . His autem omnibus unum superaddimus, ut ad unum Deum haec cuncta referamus.
Abbreviated transcription (Latin):
hec audire potusti: nec in scda. nec
intercia: nec cum transieris rubrũ
mare. Etiã si ad marã uen̾is. & fue¬
rit tͥ amaritud o indulcedinẽ uersa:
etiam si melin uen̾eris ad duodecim fon
etiam si raphidim pret̾ieris. cet̾osq ꝓfe¬
ctus ascenderis :⁊ ñ dum  ad hiu̾cemodi
uerba idoneus iidicaris: Sed cum uen̾is
ad montẽ syna multis gͦ ante laborib
ꝑ actiᷤᷤ. multis erumͥnfi tẽiationib su¬
ꝑatis: uix aliꝗͣdo mereberis p̾cepta sus¬
ciꝑe libtatis: & audire a dño. Egosũ
dñs ds̃ tuus qui ediixi te de terra egyp¬
t: de domo seruitutis. Uere hic sermo.
ũ dum sermo mandati ẽ: sed qui sit qͥ
mandet ostendit. Nunc gͦ uideamꝰ qͦd
sit mitium decẽ mandatoꝵ legis. Et
si ñ occurrimꝰ ad oĩa: initia salt̾ẽꝓ ut

Expanded text:
haec audire potuisti, nec in secunda nec haec audire potuisti, nec in secunda nec in tertia, nec cum transieris mare Rubrum, etiamsi ad Maram veneris, et fuerit tibi amaritudo in dulcedinem versa; etiamsi in Elim veneris ad duodecim fontarum; etiamsi Raphidim praeterieris, caeterosque profectus ascenderis, nondum ad ejuscemodi verba idoneus judicaris, sed cum veneris ad montem Sina. Multis ergo ante laboribus peractis, multis aerumnis et tentationibus superatis, vix aliquando mereberis praecepta suscipere libertatis, et audire a Domino: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Verum hic sermo nondum sermo mandati est, sed qui sit qui mandat ostendet. Nunc ergo videamus quod sit initium decem mandatorum legis, et si non occurrimus omnia initia, saltem, prout
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ꝓnunciantẽ. Que autẽ sur¬
sum est inquit ierłm lib̾a est: que ẽ
mat̾ omnium nr̃m. Sicut gͦ egyptus
rłm. que eis domꝰ efficit᷑ lib̾tatis: ita
ad comparationẽ celestis ierłm. que ut
ita dicã. mat̾ est lib̾tatis. Totus hic
mundus & omnia que in ħmũdo s̃. domꝰ
est seruitutis. Et qm de paradiso li¬
b̾tatis ꝓ pena peccati adhuiꝰmundi uen¬
tum fuerat seruitutẽ: iccirco pͥmꝰ ser¬
mo de calogi idẽ pͥma mandatoꝵ dei uox.
sublibtate ꝓfert᷑ dicens. Ego sum dñᷤ
deus tuus qui eduxi te de terra egypti:
de domo seruitutis. Hanc uocẽ in egr¬
pto posit᷑ audire ñ pot̾as: etiã si tͥ in¬
iungat᷑ ut pascha facias: etiam si ac¬
cingaris lumbos & sandalia accipias
inpedib etiam si uirgã teneas in ma¬
nu: ⁊ atuna cum amaritudine come¬
das. Et quid dico inegrpto positus
hec audire ñ poteras: Sed ne inde
qͥdẽ ꝓfectꝰ. impͥma statim mansione.

Expanded text:
fuerat, pronuntiantem: Quae autem surfuerat, pronuntiantem: Quae autem sursum est, inquit, Jerusalem, libera est, quae est mater omnium nostrum . Sicut ergo Aegyptus rusalem quae eis domus efficitur libertatis, ita ad comparationem coelestis Jerusalem, quae, ut ita dicam, mater est libertatis, totus hic mundus, et omnia quae in mundo sunt, domus est servitutis. Et quoniam de paradiso libertatis pro poena peccati ad hujus mundi ventum fuerat servitutem, idcirco primus sermo decalogi, id est prima mandatorum Dei vox, de libertate profertur dicens: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Hanc vocem in Aegypto positus audire non poteras, etiamsi tibi injungatur ut Pascha facias, etiamsi accingaris lumbos et sandalia accipias in pedibus, etiamsi virgam teneas in manu, et azyma cum amaritudine comedas. Et quid dico, in Aegypto positus haec audire non poteras? Sed ne inde quidem profectus, in prima statim mansione
Abbreviated transcription (Latin):
MOUIS QU didicit
contempnere p̃sens
secłm qͦd figuralit̾
egyptꝰ appellat᷑. &
ꝑ uerbum dei. ut scłm scͥpturas dicã
translatus ẽ. & ñ inuenit᷑. quia ad
scłm futurum festinat ac tendit.
De huius modi anima dicit ds. Ego
sum dñs as̃ tuus. q̃ui edixi te ae t̾ra
egẏpti. Non gͦ hec ad illos tantũ dict᷑.
qui de egypto ꝓfecti sunt: s multo
magis adte. qui nunc audis ista si tam̃
ꝓficiscaris exegypto. & egẏptiis ultra
ñ seruias. Dicit hec dñs. Ego sum dñs ds̃
tius qui eduxi te de terra egypti: de
domo seruitutis. Uide si negotia scłi &
actꝰ carnis. domꝰ est seruitutis. Sicut
rursus e contrario relinquere secularia.
& scđm dm̃ uiuere. domꝰ est lib̾tatis:
Sicut & dñs in euangłiis dicit. Si ꝑmã¬
seritis in u̾bo meo. uos ooͥgnoscetis ueri¬
tatẽ : & u̾itas lib̾abit uos. G egyptꝰ:
domꝰ ẽ seruitutis. Iudea uͦ & ierłm.¬
domꝰ est libtatis. Audi & apłin: de his.
seđm sapientiã que ei in myst̾io data

Expanded text:
mnis qui dicit se contemnere praesens saeculum, quod figuraliter Aegyptus appellatur, et perverbum Dei, ut secundum Scripturas dicam translatus est, et non invenitur quia ad saeculum futurum festinat ac tendit, de hujusmodi anima dicit Deus: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti. Non ergo haec ad illos tamen dicuntur, qui de Aegypto profecti sunt, sed multo magis ad te qui nunc audis ista; si tamen proficiscaris ex Aegypto, et Aegyptiis ultra non servias, dicit haec Deus: Ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Vide si non negotia saeculi et actus carnis domus est servitutis; sicut rursus e contrario, relinquere saecularia et secundum Deum vivere, domus est libertatis, sicut Dominus in Evangeliis dicit: Si permanseritis in verbo meo, vos agnoscetis veritatem, et Veritas liberabit vos . Ergo Aegyptus domus etatis. Audi et Apostolum de his secundum sapientiam quae ei in mysterio data
Abbreviated transcription (Latin):
coniungit & sociat. sic̃ & ipse dicit
tias filio suo: in huiꝰ gͦ uiri nuptias
cum se anima dedit: & legittunum
cum eo sortita fuerit matͥmoniũ:
etiam si fuit aliquando peccatrix: etiã¬
si meretricata ẽ: tamen si se huic uiro tra¬
didit ultͣ eam peccare ñ patit᷑. Non pot̾
ferre. ut rursum anima que se sortita
est uirum. alludat adult̾is. Excitat᷑
suꝑ ea zelus enis: defendit conuigii casti¬
tatẽ. Et zelans dr̃ ds: qui animã sibi
mancipatã ñ patitur. demonib ad¬
misceri. Alioquin si eam uidit temerã¬
tem uira conuigir: & occasiones querere
ad peccatum: tunc ut scͥptum ẽ dat ei
libellum repudii. & dimittit eã dicens.
Ubi est libellus repudii matris ur̃ȩ :
qͦ dimisi eam: Quib etiã addit. & dic̃.
Ecce peccatis urĩs uenundati estis: &
ꝓpt̾ iniquitatẽ ur̃am dimisi matrẽ ur̃ã¬

Expanded text:
conjungit et sociat, sicut et ipse dicit, conjungit et sociat, sicut et ipse dicit, tias filio suo . In hujus ergo viri nuptias cum se anima dederit, et legitimum cum eo sortita fuerit matrimonium, etiamsi fuit aliquando peccatrix, etiamsi meretricata est, tamen si se huic viro tradidit, ultra eam peccare non patitur: non potest ferre ut rursum anima quae se sortita est virum, alludat adulteris; excitatur super eam zelus ejus, defendit conjugii castitatem. Et zelans dicitur Deus, quia animam sibi mancipatam non patitur daemonibus admisceri. Alioquin, si eam viderit temerantem jura conjugii, et occasiones quaerere ad peccatum, tunc, ut scriptum est, dat ei libellum repudii, et dimittit eam dicens: Ubi est libellus repudii matris vestrae, quo dimisi eam ? Quibus etiam addit et dicit: Ecce peccatis vestris venundati estis, et propter iniquitates vestras, dimisi matrem
Abbreviated transcription (Latin):
dam: qͦ possit ex ea fieri legitimꝰ pat̾.
Hoc gͦ exemplo. intelligamꝰ omnem
animã aut ꝓstitutam esse demonib
& hr̃e plurimos ama cri tores: itaut
intret ad eam mͦ quidem sp̃c fornica¬
tionis. Illo discedente. intret spẽ aua
ricie. Post hunc. ueniat suꝑbie spẽ:
Inde ire. inde inudie. Post etiã. ua¬
ne glorie. Aliiq cum eis plurimi. Isti
om̃s. ita cum in fideli anima meretri¬
cant᷑. ut alt̾ alt̾i ñ inuideat: nec relo¬
tipia moueant᷑ ad inuicẽ. Et qͥd dico:
quod alter alterũ ñ excludat : Immo
& inuitant se inuicẽ. & sponte conuo¬
cant: sicut paulo ante iam cliximꝰ qͦd
ineuuanglio scͥptũ ẽ. de illo sp̃u qui
exut ab homine: & regressus addux
secum septẽ alios nequiores se sp̃e : ut
in una anima simul habitarent. Sic
gͦ nullã zelocipiã amatorũ suorũ patit᷑
anima: que demonib ꝓstituta ẽ. Si
utro legitumo coniuncta sit uiro illi
iuro. cuiꝰ matrimonio paulus animas

Expanded text:
dam, quo possit ex ea fieri legitimus pater. dam, quo possit ex ea fieri legitimus pater. Hoc ergo exemplo intelligamus omnem animam, aut prostitutam esse daemonibus, et habere plurimos amatores, ita ut intret ad eam modo quidem spiritus fornicationis; illo discedente, intret spiritus avaritiae; post hunc veniat superbiae spiritus, inde irae, inde invidiae, post etiam, vanae gloriae; aliique cum eis plurimi. Isti omnes ita cum infideli anima meretricantur, ut alter alteri non invideant: nec zelotypia moveantur ad invicem. Et quid dico quod alter alterum non excludat? Imo et invitant se invicem et sponte convocant: sicut paulo ante jam diximus, quod in Evangelio scriptum est de illo spiritu qui exiit ab homine, et regressus adduxit secum septem alios nequiores se spiritus , ut in una anima simul habitarent. Sic ergo nullam zelotypiam amatorum suorum patitur anima quae daemonibus prostituta est. Si vero legitimo conjuncta sit viro, illi viro cujus matrimonio Paulus animas
Abbreviated transcription (Latin):
relans. Uide benignitatẽ dei : qͦmͦ ut
nos doceat. & ꝑ fectos faciat. ipse fra¬
gilitatẽ humanorũ ñ recusat affectuũ.
Quis enim audiens dm̃ zelantẽ ñ conti¬
nuo miret᷑. ⁊ humane fragilitatis putet
uitium: Sed omnia ꝑpt̾ nos & agit &
patit᷑ ds : & ut possimꝰ edoceri. notis et
usitatis nobis affectib loqͥt᷑. Uideamꝰ gͦ
quid ẽ quod dicit. quia d̾s zelans ego
sum. Sed ut contemplari faciliꝰ possint
diuina: de humanis scđm ea que suꝑuiᷤ
disseruimꝰ doceam᷑ exemplis. Omis mu¬
lier aut subuiro ẽ. & subiecta ẽ legi¬
b uiri: aut meretrix est. & utit᷑ lib̾ta¬
te peccandi. Qui gͦ ingredit᷑ ad mere¬
tricẽ:⁊ scit se ad eam ingressũ ẽẽ muli¬
erẽ que ꝓsticuta ẽ & cunctis uolentib
patet: Et iõ indignari ñ potest. sic̃
ea etiam alios iudeat amatores. Quiuͦ
legittimo utit᷑ matͥmonio. ñ patit᷑ uti
icorẽ potestate peccandi: s accendit᷑
relo ad castitatẽ matͥmonii conseruã¬

Expanded text:
zelans. Vide benignitatem Dei, quomodo ut nos doceat et perfectos faciat, ipse fragilitatem humanorum non recusat affectuum. Quis enim audiens Deum zelantem, non continuo miretur, et humanae fragilitatis vitium putet? Sed omnia propter nos et agit et patitur Deus: et ut possimus edoceri, notis et usitatis nobis affectibus loquitur. Videamus quid est quod dicit, quia Dominus zelans ego sum. Sed ut contemplari facilius possint divina de humanis, secundum ea quae superius disseruimus, doceamus exemplis. Omnis mulier aut sub viro est et subjecta est legibus viri, aut meretrix, et utitur libertate peccandi. Qui ergo ingreditur ad meretricem, scit se ad eam ingressum esse mulierem, quae prostituta est, et cunctis volentibus patet; et ideo indignari non potest, si cum ea etiam alios videat amatores. Qui vero legitimo utitur matrimonio, non patitur uti uxorem potestate peccandi, sed accenditur zelo ad castitatem matrimonii conservan
Abbreviated transcription (Latin):
chilomnꝰ actͥiti suerint ad consor¬
ciũ societatĩq peccatiͣ hi recipuint
que gesser̃. ut purgatiores ad futur̃
scłm ꝑgant: & ultͣ diabolo socii ñ
efficiant᷑ in pena. Quia gͦ misericors

Expanded text:
os asciti fuerint ad consortium societatemque peccati, hi recipiunt quae gesserunt: ut purgatiores ad futurum saeculum pergant, et ultra diabolo socii non efficiantur in poena. Quia ergo misericors
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit: qͥa idolũ nichil ẽ in mun¬
do. Non enĩ aliqͣ ex reb extantib
assumit᷑ species: s qͦd ipsa iͥ ociosa
mens & curiosa repperit. Similitudo
uͦ ẽ. cum aliqͥd exhis quȩ s̃. nel ĩ celo ł
in terra. uel in aquis format᷑: sic̃ fuꝑiꝰ
diximꝰ. Ueruntñ ñ sic̃ dehis que in
terra s̃ uel in mari similitudinib in
ꝓnitui ẽ. ꝓnunciare: ita etiã de celesti¬
h: nͥ qͥs dicat de sole & luna & stellis.
hoc posse sentiri: & horũ nãq for¬
mas. ex pͥmere gentilitas solet. Sed
quia moyses eruditꝰ erat in omni
sapientia egyptiorũ: etiã ea que ap̃
illos erant in occultis & reconditis

Expanded text:
Apostolus dicit quia idolum nihil est in munApostolus dicit quia idolum nihil est in mundo. Non enim aliqua ex rebus exstantibus assumitur species, sed quod ipsa sibi otiosa mens et curiosa reperit. Similitudo vero, cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo vel in terra vel in aquis, formatur sicut superius diximus. Verumtamen non sicut de his quae in terra sunt vel in mari similitudinibus, in promptu est pronuntiare. Ita etiam de coelestibus, nisi quis dicat de sole et luna et stellis hoc posse sentiri, et horum namque formas exprimere gentilitas solet. Sed quia Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, etiam ea quae apud illos erant in occultis et reconditis