comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus eam obsidione̾. & edificabis
munitiones. & cõportabis aggerẽ.
⁊ cdabis contra eam castra. & pones
arietes in gyro. Et tu sume tibi
sartaginem ferream. & pones eam
murum ferreum inter te & eiui¬
tate᷑. & obfirmabis faciem tuã ad
eã. & erit in obsidione. & circuͣ¬
clabis eam. Signum est domus
mȩ urbis obsessio. atq destructio
designat᷑. Ꝙ peccatoris popłi af¬
flictio exprimit᷑. qui domus exras¬
ꝑans uocatur. cum aꝑte dr. Ordi¬
nabis aduersus eam obsidionẽ. &
edificabis munitiones. & cõportab̾
aggerem. & dabis contra eam eistra:
& pones arietes in gẏro. S quia
uerba ꝓphetiz sio plerũꝙ
narrant hẏstorica. ut ꝑ hȩc om̃ia
etiam mẏstica deseribant᷑. oportet
ut hȩe eadem dicta. quę ꝓtulimus
spiritalit᷑ disseramus. maxime qr
in eis interponit᷑. quod teneri pos¬
se ad literam nͣ uidet᷑. cuͣ dicit᷑.
Et tu sume tͥ sartaginẽ ferream.
& pones eam muru̾ ferreu̾ int̾ te

Expanded text:
obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Et tu, sume tibi sartaginem ferream, et pones eam in murum ferreum inter te et inter civitatem: Et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem, et circumdabis eam: signum est domui em urbis obsidio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? qui domus exasperans vocatur, cum aperte dicitur: « Ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, 1301 et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Sed quia verba prophetiae sic plerumque narrant historica, ut per haec etiam mystica describantur, oportet ut haec eadem dicta quae protulimus spiritaliter disseramus, maxime quia in eis interponitur quod teneri posse ad litteram non videtur, cum dicitur: Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter t
Abbreviated transcription (Latin):
interiꝰ aspicit. ꝓpha foris: Quid est
quod eiusdẽ uiri facies ad ȩdificium.
patris idcirco in carnatꝰ ÷. ut nos ad
spiritale eclificium. id ÷ ad sc̾ȩ eccłiȩ
fide̾ introduceret: Cuiꝰ ocłi̾ ȩdifi¬
oiũ suũ sẽꝑ aspiciunt. qr qͣntũ qͥq
in uirtutib ꝓficiat. indesinent᷑ ad¬
tenclunt. Ppheta uͦ ad portã respicit.
qr qͥ u̾ba dĩ audit. sẽꝑ ocłos cordis po¬
nere ad exitũ debet: & sine cessatiõe
mecditari. quando a p̾senti uita ereat.¬
atq ad ȩt̾na gaudia ꝑtingat. Propt̃
hoc quippe incarnatꝰ ÷ dñs. ut nas ⁊¬
introducera ad fidẽ. & ecluceret ad
ȩuuangłio loquit᷑ dicens. ꝑ me si qͥs ĩ¬
troierit saluabit᷑. & ingrediet᷑ ⁊ egredict᷑.

Expanded text:
interius aspicit, propheta foris? Quid est quod ejusdem viri facies ad aedificium,  Unigenitus Patris idcirco incarnatus est, ut nos ad spiritale aedificium, id est ad sanctae Ecclesiae fidem introduceret? Cujus oculi aedificium suum semper aspiciunt, quia quantum quisque in virtutibus proficiat indesinenter attendunt. Propheta vero ad portam respicit, quia qui verba Dei audit semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meatque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introduceret ad fidem, et educeret ad e Evangelio loquitur, dicens: « Per me si quis introierit, salvabi
Abbreviated transcription (Latin):
meu̾. Cui dr. Sine mortuos
sepelire mortuos suos. tu autt̃
sequere me. & annuntia regnũ
cłi. Qtud ÷ gͦ quod ille ꝓmittit se
ire & deserit᷑. ⁊ iste domũ uult
redire: ⁊ tamen ut sequi debeat
iubet᷑. Ille non suscipit᷑. iste uec
ad hore momentũ. ab obsequio re
calamus ducit᷑. in quo ⁊ iste tͣbit᷑.¬
& ille relinquit᷑. ut cęlestis fabri-¬
ca nͣ sine pio ⁊ ilisto ecramtine cõ-¬

Expanded text:
ine mortuos, sepeliant mortuos suos: Tu autem me sequere et annuntia regnum Dei . Quid est quod ille promittit se ire, et deseritur? Iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat, jubetur. Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relcalamus ducitur, in quo iste trahitur, et ille relinquitur, ut coelestis fabrica non sine pio, et justo examine con
Abbreviated transcription (Latin):
surȩ calamũ. in manu sua nrͣ¬
redemptor tenuit. eũ paulum
apłm ꝑ apparent᷑e uirũ mace¬
done admonert dignatus est.
ita ut isdẽ macedo uir diceret.
transiens adiuua nos. Et tamen
uolentes apłos ad p̃dicandũ irȩ
ubi fortasse ꝑgere ñ cogitabant.¬
& illuc ubi desiderabant. ꝑgere
irȩ ꝓhibent᷑. nͥ quia occulti iudi¬
cĩ funiculus & m̃surȩ calamus
tenetur ĩ manu dĩ. ut ⁊ alii u̾ba
uitȩ audiant. & alii nullatenus
audire mereant᷑ : funculus gͦ
mensure ÷. qui alibi tractus.⁊
aliunde retractus. ẽ. Sc̃o quoq¬
ȩ uuangłio teste didicimꝰ. qd̃ uenit
qui diceret. Magister sequar te.
qͦcuq ieris. Cui responsũ est.
Uulpes foueas babent. & uolu-¬
cres cęli nidos : filiꝰ anͣ hominis
ñ habet ubi caput faũ reelinet.

Expanded text:
mum in manu sua Redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est: ita ut isdem Macedo vir diceret. Transiens adjuva nos , et tamen volentibus apostolis ad praedicandum ire iubi fortasse ire non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire perhibentur, nisi quia occulti judicii funiculus et mensurae calamus tenetur in manu, ut et alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui aliunde tractus est, aliunde retractus. Sancto quoque Evangelio teste didicimus, quod venit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum est, 85 Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput
Abbreviated transcription (Latin):
mons. & ipse uir intelligit᷑. qui
ȩdifictũ metit᷑ in monte: S que¬
rendum nobis . ẽ. eur de hoc uiro
dr. cuiꝰ speties erat quasi specieo
eris. Cuncti au nouimus fr̃s. me¬
tallũ ȩris ualde ÷ durabile. atq
omnino sonoꝵ. Quid ÷ gͦ quod aspecꝰ¬
tus mediatiris dĩ ⁊ hominũ specier
quia uingenitꝰ filius formã serui
facta est. iaͣ sine fine durabilis.
Dam surgens a mortuis ia nͣ mori¬
t᷑.⁊ mors illi ultra non cdomina¬
bit᷑. Quid ÷ aũ qd̃ ipsa eiꝰ incarna¬
tio sonoro metallo cõꝑat᷑. nͥ qd ꝑ
Et quasi aspectũ ęris habet ĩ cor¬
pore : quia do mundo innotuit
ex carne. Unde ⁊ ꝑ tohannẽ dr̾.¬

Expanded text:
intelligitur, qui aedificium metitur in monte? 9. Sed quaerendum nobis est cur de hoc viro dicitur, Cujus species erat quasi species aeris. Cuncti autem novimus, fratres, metallum aeris valde esse durabile, atque omnimodo sonorum. Quid est ergo quod aspectus Mediatoris Dei et hominum speciei quia unigenitus Filius, formam servi facta est jam sine fine durabilis? Nam surgens a mortuis jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Quid est autem, quod ipsa ejus incarnatio sonoro metallo comparatur, nisi Et quasi aspectum aeris habet in corpore, quia Deus mundo innotuit ex carne. Unde et per Joannem d
Abbreviated transcription (Latin):
nificant. Mantis quippe ĩ uisione.
ẽ. uirtus in contĩplatione. Quib
t̾bis quid aꝑte indicat. nͥ quia
nichil de ciuitate ꝗͣ uiderat uix¬
ta litteram dicat: Nam spiritalit᷑
de ea loquit᷑. quͣa spiritalit̾ contẽ¬
plat᷑. Et climisit me suꝑ monte
excelsum nimis. Quid gͦ signifi-¬
cat mons excelsus nimis. nisi me¬
diatorẽ dĩ ⁊ hominũ. homi nẽ iħo
xpͣm. qui de tͣra quidem. s ul¬
tra t̾ram est : quia caro eiusde̾
redemptoris nr̃i de imis habet
materiã. s in sũmis pͣminet ecr
potestate. Quẽ minꝰ erat ͫ ĩn
excelsũ diceret. nͥ adderet ni¬
mis. quia non solu̾ homo s eiꝰde̾
humanitatis conceptione. quȩ
ab eo assumpta est : d̾s̾ homo nͣ.
soluͣ homo ultra homines. s &̾
tor &enim nrͣ quia ꝓ nob̾ in car-¬
natus est. fructus t̃rȩ factus ÷
nobis. S iam fructus t̾rȩ subli¬
mis est. quia homo natus ĩ t̾ra.
suꝑ angłos regnat in cęlo.
Quia iueta dauid ⁊ pauli tio¬

Expanded text:
nificant. Manus quippe in visione est virtus in contemplatione. Quibus verbis quid aperte indicat, nisi quia nihil de civitate quam viderat juxta litteram dicat? Nam spiritaliter de ea loquitur quam spiritaliter contemplatur. 4. Et dimisit me super montem excelsum nimis. Quem ergo significat mons excelsus nisi Mediatorem Dei et hominum hominem Christum Jesum? Qui de terra quidem, sed ultra terram est, quia caro ejusdem Redemptoris nostri de imis habet materiam, sed in summis praeeminet ex potestate. Quem minus erat ut excelsum diceret, nisi adderet nimis, quia non solum homo, sed ex ejusdem humanitatis conceptione quae ab eo assumpta est Deus homo, non solum homo ultra homines, sed hotor etenim noster, quia pro nobis incarnatus est, fructus terrae factus est nobis. Sed jam fructus terrae sublimis est, quia homo natus in terra super angelos regnat in coelo, quia juxta David et Pauli vo
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit᷑. ut nullomͦ ad elecꝰ-¬
toꝵ numerũ ꝑtinere mereat᷑.
Habet gͦ fumioulũ. habet in
manu calamũ mensure. Qui
enim fumeulo locuͣ metit᷑. alibi
funiculũ trahit. aliunde retͣhit.¬
& huc ducit. quẽ aliunde subdu¬
eit. Sic inmirũ. sic redẽptor
nr̃ in collectione hominũ facit.
dnͣ alios a siris iiquitatib educit.
alios in fuis iniqͥtatib derelinqͥt.
In hic acͣ quos colligere dignat᷑
est. occulte msure fumculum
trarit. & ab his quos relinquen¬
dos. e̾t̃. inclicauit. quid aliud nͥ
fuiculũ retrarit. Ut ⁊ boni
intra mensurã cȩlestis fabricȩ
teneant᷑. & mali ertra fabricã
in quib bona quȩ ecristimant᷑
ñ sunt. quasi sine mensura re¬

Expanded text:
relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae: Qui enim funiculo locum metitur, alibi funiculum trahit, aliunde retrahit, et huc ducit, quem aliunde subducit. Sic nimirum sic redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatus est, occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos relinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? Ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra fabricam, in quibus bona quae aestimentur non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ aꝑta essent inerepatione ꝑcusse.
nullomͦ mału cognoscerent. qd̵ egisseñ.
Nam sepe hii qui inpridentes st̃.
tantũ se peccasse sentiunt. qͣntũ
cde peccatis quȩ fecerunt increpan¬
tͦ. Ut imores eulpas suas ȩstimens.
quas minor inuectio castigat. ⁊ qͣs
uehement᷑ obiurgari uiderint. ma¬
iores. c̾ẽ. repͣhendant. Unde necesse ÷
ut semꝑ sermo pͣdicantis eum audito¬
rum debeat qualitate formari. ne
aut uerecundis asꝑa. aut impu¬
dentib lenia loquat᷑. Quid aũ mirũ
si hoc u̾bi dĩ erogator faciat. cũ &
agricola qui semen in ttrrã mittit.
prius t̾rȩ qualitatẽ pͣuidet quib
se mͥnib apta uideat᷑. & postꝗͣ qͣli¬
tatẽ tr̃ȩ pͣuiderit : tunc semina as¬
ꝑgit. S quia de qualitate loquu
ut ad eum qu̾e cepimus exponendi
ordine redeamus. S ⁊ si conu̾sus

Expanded text:
tione percussae, nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes sunt tantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate doctriut ad eum quem coepimus exponendi ordinem redeamus. VERS. 20.-- S
Abbreviated transcription (Latin):
iuata solam litterã loquebat᷑. dictu¬
rus luminare minus. pͥus lumina¬
re maius dicere debuit. ut ante
solem & post lunã. atq stellas fun¬
datas. c̾ẽ. ꝑhiberet. S qi itarta ĩtel¬
lectum mysticum loquebat᷑. ut lu¬
nã scãm ęccłiam. & stellas om̃s sco̾s
acciꝑe deberenns. solem nomina
dicturi sunt. sol iustioiȩ ñ ortus
est nob̵ o. Dibendo gͦ limã ⁊ stel¬
las quas tu fandasti. ce tamem
tacendo solem qui factus est.
indiotuit. quia illi soli loquutus
est. qui nͣ solu solem. & lunã atq
stellas corporaliter. s etiam lunaͬ
scoͣs spiritalit᷑ fecit Si gͦ cnͣ aliqͥd
deest hẏstoriȩ aꝑta ratione doce¬
mur ad intellectũ allegorie cur¬
rere. quantomagis illa spiritalit᷑
accipienda sunt. in quib iurta
sonat. Facta est suꝑ me manus
dñi & adduccit me illuc in utsio¬
nib dñi. adduarit me in t̾rã isrł.
Quod direrat adduarit me illue.

Expanded text:
juxta solam literam loqueretur, dicturus luminare minus, prius luminare majus debuit dicere, ut ante solem, et post lunam atque stellas fundatas esse perhiberet. Sed quia juxta intellectum mysticum loquebatur, ut lunam sanctam Ecclesiam, et stellas omnes sanctos accipere deberemus: solem nominardicturi sunt: Sol justitiae non ortus est nobis . Dicendo ergo lunam et stellas quas tu fundasti, et tantum tacendo solem, qui factus est, indicavit, quia illi soli locutus est, qui non solum solem et lunam, et stellas corporaliter, sed etiam lunam omnes spiritualiter facit. Sic ergo cum alideest historiae, aperta ratione ducimur ad intellectum allegoriae; quanto magis illa spiritaliter accipienda sunt, in quibus juxta sonat? Facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc in visionibus Dei; adduxit me in terram Israel. Quod dixer
Abbreviated transcription (Latin):
& glẽ. cogitationis mobilitate diseur¬
rat. De hoc motu corcdis cuidã sa¬
nato. ꝑsemet ipsam ueritas dieit.
Tolle grabatum tiũ ⁊ uade in
clomuꝰ tuam. ꝑ grabatum quippe
in quo carnis est requies. ipsa caro
signatur. ꝑ domũ uͦ conscientia fi¬
gurat᷑. Et qr eum mͣte mortui in
uituis iacemus. in carnis delectatio¬
ne quiescimus ͦ. infirmi portam in
ut iã pulsantib carnis uitiis resista¬
tus : necesse est ut ⁊ temptationiun
contumelias de carne nr̃a toleramus.
Egro itaq ad salutẽ reducto p̃cipit᷑.
tolle grabatũ tuu. id ÷ porta lectũ
in quo portatus es: quia necesse ÷
ut sanatus quisq portet contume¬
liam carnis in qua pͥus iacebat in¬
firmus. Quid ÷ gͦ dicere tolle gͣba-¬
tñ tuũ. & uade in domũ tuã. nͥ por¬
ta temptationes carnis. in quib hac¬
temis iaeuisti. ac reuertere ad con
ad conscientiã redeat. seq ipsũ suptili
eraminatione discutiat. ne de bis q̃

Expanded text:
et gloriae, cogitationis mobilitate discuret gloriae, cogitationis mobilitate discurrat. De hac domo cordis cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: « Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. » Per grabatum quippe, in quo carnis est requies, ipsa caro signatur, per domum vero conscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est, untumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum in quo portatus es, quia necesse est ut sanatus quisque portet contumeliam carnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, nisi, porta tentationes carnis, in quibus hactenus jacuisti, ac revertere ad consad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examinatione discutiat, ne de his quae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clicationis ex amore prorimoꝵ
tenctit. foras gͦ ecreundo in altã
uisionẽ ctacit᷑. quia unde in alie¬
nis cordib ignorantiȩ cecitatem
ministerio suȩ loquutionis illumi¬
nat. inde eũ suꝑna gr̃a in altio¬
ri intelligentia eraltat. S qr sẽꝑ
predicator debet ad mente̾ recur¬
rere. humilitatẽ atq miditiam
intrinsecus custodire. pꝰ campũ
necesse est ut ad domũ redeat.
quarenus in his quȩ dicit. qualis
etiam ipse sit intra conscientiã ag¬
noscat. Si eniͣ aut hoc quod loqͥt᷑.
minime eustoctit. aut de his qtȩ
loquit᷑ temporalem głam requirit.
loquendo quidem ad campu̾ exit.
s non cogitando semet ipsũ hrimiłe
ad doinũ redire contempnit. Accep¬
to enim sp̃u in medio clomus inelti¬
dimur. qͣndo ꝑ eius graͣm ad dis¬
cutienda mentis nrͣȩ secreta reuoca¬
mur. Ut aputl semet ipsum animꝰ
in dõ quiescat. & nͣ ia ꝑ eateriores
concupiscentias in appetitu laudis

Expanded text:
praedicationis ex amore proximorum praedicationis ex amore proximorum tendit. Foras ergo eundo in altum visione ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiore intelligentia exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est, ut ad domum redeat, quatenus in his, quae dicit, qualis etiam ipse sit, intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto enim spiritu in medio domus includimur, quoniam per ejus gratiam ad discutienda mentis nostrae secreta revocamur, ut apud semetipsum in Deo animus quiescat, et non jam per exteriores concupiscentias in appetitu laudis
Abbreviated transcription (Latin):
rum aputt eos ꝓphetia ligata erat.
Quȩ si ita ut clictum est in eoꝵ
intellectum discurrer&. quasi
gressus liberos suȩ p̾dicationis ha¬
buisset. Reꝓbis gͦ tunc pͣdicatoꝵ
scientia tace̾re cõpellitur. unde .¬
hic subditur. Et lingũa tua ad¬
herescere faciam palato tuo. &
eris mutus. nec quasi uir obiurgatᷤ.
quia domꝰ ecrasꝑans est. S qr enoch
& helia pͣclicantib. multi eax his qͥ
tunc ex iuideis in infidelitate ꝑman¬
serint. ad cognitionẽ ueritatis redeunt.
niet. & ipse restituet om̃ia. Qui utri
loquutus fuero tͥ. aꝑiam os tuum
& dices ad eos. Hȩc dieit dnͣs cłs.
Tunc enĩ uelut in extremo os ꝓpħę
aꝑitur. eum in pͣdicatione enoch
& helye. a iudeis ad fidem redeun¬
tib ꝓpbȩtia saeri eloquii de xpo fu¬
isse cognoseit᷑. S qr hec tẏpice dixi¬
ab iniquitate cõpescit. loquendo
det: Quia tanto largius docꝰtrinȩ
grãm ꝑcipit. quanto se in labore

Expanded text:
rum apud eos prophetia ligata erit: rum apud eos prophetia ligata erit: quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurreret, quasi gressus liberos suae praedicationis habuisset. Reprobis ergo tunc praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde adhuc subditur: « Et linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quia domus exasperans est. » Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his, qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint, ad cognitionem veritatis redeunt, niet et ipse restituet omnia . » Qui utlocutus fuero tibi, aperiam os tuum, et dices ad eos: HaecTunc enim velut in extremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetiae sacri eloquii de Christo fuisse cognoscuntur. Sed quia haec typice dixiab iniquitate compescit, loquendo det, quia tanto largius doctrinae gratiam percipit, quanto se in labore
Abbreviated transcription (Latin):
quia domus ecrasꝑans est. Quȩ ui-¬
delicet u̾ba. si ꝑ typice expositio¬
nis ortline̾ sequamur: ꝓpha in domo¬
sua uincula suscipit. & ligatur. qr
in extremis cum iudea crediderit.
grauissimas antiarp̃i tͣeꝑe ꝑsequuti¬
ones sentiet. Itaq ut pͣdicationis
eius ministri iniquitatis nͣ recipi¬
ant : s resistendo has uinculis do¬
loꝵ pͣmant. Et in medio eoꝵ non
egredit᷑. quia ad cortla prauoꝵ
p̃dicatio non ꝑuenit : dũ lingua
bonoꝵ ligata tribulationib tacet.
Frunt & enim tune multi ex iu¬
deis infidelib. qui eosclem ipsos
qui exr iudeis crediderint ꝑsequ̾e¬
tur. Unde notanctum est quod hic
quoq dr̃. quia in clomo sua ꝑpħa
umeula sustineat. Ut uidelicet
designet᷑. & ex ipso suo genere ui¬
dea cum fidelis fuerit. tribulati¬
onem ꝑsequutionis portet. Dum
enͣ unigenitus sũmi patris incar¬
natus a mortuis resurrerisse. &
cȩlos ascendisse creditur. sic̃ sacre¬
scripturȩ paginis p̃dicat᷑: nimi¬

Expanded text:
s est. 7. Quae videlicet verba si per typicae expositionis ordinem sequimur, propheta in domosua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non egreditur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorum ligata tribulationibus tacet. Erunt etenim tunc multi ex Judaeis infidelibus qui eosdem ipsos qui ex Judaeis crediderint persequentur. Unde notandum est quod hic quoque dicitur, quia in domo sua vincula propheta sustineat: ut videlicet designetur quoniam et ex ipso suo genere Judaea cum fidelis fuerit tribulationem persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus ac mortuus resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicScripturae paginas praedicatur, nimi
Abbreviated transcription (Latin):
lamus nasci solent. & ex imaeade̾¬
q aqua utraq ꝓficiunt. & calamꝰ
quidẽ ad scribendum asfamit᷑. eũ
iunco uͦ soribi ñ potest. quid in uin¬
co ⁊ calamo acciꝑe debemus. nͥ qd
una est doctrina ueritatis quȩ
multos auditores irrigat᷑. S irri¬
gati alii ad boc usq in u̾bo di ꝓfi¬
ciunt. ut etiã scriptores fiant.
uidelicet taꝗͣ. calami. Alii uͦ uer¬
buͣ uitȩ audientes. bone spei .i
rectoꝵ oꝑum uiriditat᷑e᷑ tenent.
s tamen ad scribendũ nullatenꝰ
qui quidẽ uiri discendo ꝓficrunt.
lent. Redemptor gͥ nrͣ quia u̾ba
quȩ cdiacit etiam ꝑ doctoꝵ stadiũ
seribi largitus ÷: in manu cala¬
mũ tenuit. Qui calamus mͣsu
sub quadã occulti iudieii dispen¬
satione retinent᷑. ut ⁊ alus legen¬
quentẽ requirerent. cur t᷑bis
in parabolis loqueret᷑ audiert᷑.
Quia uob̾ datũ ÷ nosse mysteriũ
regni cȩloꝵ. illis auͣ nͣ. Uel cer¬
te calamus mensure ÷. qr ĩ ipso

Expanded text:
lamus nasci solet, et ex una eademlamus nasci solet, et ex una eademque aqua utraque proficiunt, et calamus quidem ad scribendum assumitur, cum junco vero scribi non potest, quid in junco et calamo accipere debemus, nisi quod una est doctrina veritatis, quae multos auditores irrigat? Sgati alii ad hoc usque in verbo Dei proficiunt, ut etiam scriptores fiant, videlicet tanquam calami; alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent: sed tamen ad scribendum proficere qui quidem viridescendendo proficiunt, lent. Redemptor igitur noster, quia verba quae dixit etiam per doctorum studium scribi largitus est, in manu calamum tenuit, qui calamus mensusub quadam occulti judicii dispensatione retinentur al., detinbis in parabolis loqueretur, audierunt: Quia « vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non . » Vel certe calamus mensurae est, quia in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
bemus acciꝑe. Censura & enim
legis. fuit fiiniculus. s lineus non
fuit. quia rude popłm. ñ suptili p̾¬
dicatione coerruit. in quo ꝑ pęni¬
tentiam non peccata cogitationis
s oꝑis resecuit. At post qu̾a ꝑ se¬
met ipsũ dñs etiam togitationes
hominu pͣcticando religarat. & ꝑ¬
fectũ. eẽ. peocatũ etiam in corde
innotuit. funiculũ lineu᷑ ĩ manu
tenuit. Ait enim. Audistis qr¬
.clictum ÷ antiqͥs. ñ mechaberis.
Ego autẽ dico uob̃ . qui uiderit
mulierẽ ad concupiscendũ eã: ĩa
mechatus ÷ eam in corde scio. Fu
in misera cogitatione dissoluat.
Et notandũ quod dr. quia ei fu¬
niculus in manu eiꝰ. id ÷ pͣdicatio
in oꝑatione. In se enĩ ostendit
om̃e qđ docuit. sicut scriptum
est. quȩ cepit iłis facere. & do¬
eere. E quia ipsa quȩ dicrit
ẽ scripture tradidit. ut ad poste¬
ros mandarent᷑. recte subiungit.¬
calami ⁊ iunci. Quod in alio lo¬
co errposuisse me memini. ut ꝑ

Expanded text:
bemus accipere? Censura etenim bemus accipere? Censura etenim legis funiculus fuit, sed lineus non fuit: quia rudem populum non subtili praedicatione coercuit, in quo per poenitentiam non peccata cogitationis, sed operis resecavit: at postquam per semetipsum Dominus etiam cogitationes hominum praedicando religavit, et perfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: « Audistis quia dictum est antiquis, non moechaberis. ego autem dico vobis, quia qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Fuin misera cogitatione dissolvat. Et notandum quod dicitur, quia ei funiculus in manu est, id est praedicatio in operatione. In se enim ostendit omne quod docuit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Et quia ipsa quae dixit etiam scripturae tradidit, ut ad posteros mandarentur, recte subjungitcalami et junci . Quod in loco alio exposuisse me memini , ut p
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ si lapis intꝰ ÷. foris cicit᷑. si ex¬
terius pͣminet. interius renocat᷑.
Et certe hoc cotidie agit pͣdica¬
tio doctoꝵ. ut unaqueq antina
ciui regiminis onera susciꝑe fortasse
ñ earpedit. &e̾ si foris apparere ap¬
petat : int̾ius reuocet᷑. Et rursũ.
quȩ latere uult. & sui tantumͦ
ouram gerere. si sibi ac multis utił
ẽẽ potest. a cum latere desiderat.
extertus ꝓducat᷑ . appareat Sic¬
q fit. ut̾ scõꝵ lapicdum ordo teneat᷑.
dũ sepe & uolens ad honorẽ ue¬
nire repellit᷑. & honorem fugiens
in sacri ordinis arce subleuatur.
S quia sicut ꝑ intͣpͣtem nrm di¬
dicimus. hebreoꝵ hẏstoria nͣ hab&
cementarioꝵ. s funculus lineus
in manu eiꝰ hoc qd̃ apudł nos eer¬
tius babet᷑. exponere debemus.
Scimus auͣ qđ funiculus lineus
subtilior ÷ qua funiculi stat aliu̾de.
Et quid in funiculo lineo. nͥ supti¬
liorẽ pͣdicationẽ. id ÷ spiritale̾ de¬

Expanded text:
et si lapis intus est, foras dicitur, si exet si lapis intus est, foras dicitur, si exterius prominet, interius revocatur. Et certe hoc quotidie agit praedicatio doctorum ut unaquaeque anima cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foras apparere appetat, interius revocetur: et rursum quae latere vult, et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat: sicque fit ut sanctorum lapidum ordo teneatur, dum saepe et volens ad honorem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce sublevatur. Sed quia sicut per interpretem nostrum didicimus, Hebraeorum historia non habet caementariorum, sed funiculus lineus in manu ejus. Hoc quod apud nos certius habetur exponere debemus. Scimus autem quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est, spiritalem de
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq. gentib indicauit. ĩ uestim̃to¬
& in femore scriptũ habuit. rea
regñ. ⁊ dño dominantiuͣ. Unde
enim in mundo innotuit. ibi de se
lectionis scientiam infixit. Predica¬
tio gͦ eius ex carne. quasi quidam
sonitus ex gre est. Dicat᷑ gͥ recte.
cuiꝰ speties quasi speties ęris. Seqr.¬
Et funiculus lineus in manu eiꝰ.
In septuaginta intͣp̃tib fumculus
lineus habetur. s funiculus cemͣ¬
tarioꝵ. Quoꝵ si in hoc uersu tͣns¬
lationẽ ad ecrponenctũ tenemus.
quid aliuacem̃tarios. ꝗͣ. sc̃os docꝰtoreᷤ
accipimus. qui loquendo spirita¬
lia ad cȩleste edificium uiuos la¬
pides. id ÷ electoꝵ animas ꝯpont᷑ :
Quiequid enĩ antiqͥ patres. qͥcqͥd¬
cessores loquati st̃. quid alitid fuit.
ꝙͣ cõpositio lapictũ in hac q̃ cotidie
construit᷑ fabrica sc̃oꝵ. In funi¬
culo cementarii hoc agi solet.
ut cognosci equalitas. uel rec̾ti¬
tudo surgentis parietis debeat.

Expanded text:
ubique gentibus indicavit, in vestimentoubique gentibus indicavit, in vestimento et femore scriptum habuit: Rex regum, et Dominus dominantium . Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis scientiam infixit. Praedicatio ergo ejus ex carne, quasi quidam sonitus ex aere est. Dicatur igitur recte: Cujus species quasi species aeris. SeqEt funiculus lineus in manu ejus. 10. In Septuaginta interpretibus funiculus lineus non habetur, sed funiculus caementariorum. Quorum si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo spiritalia, ad coeleste aedificium vivos lapides, id est electorum animas, componunt? Quidquid enim antiqui patres, qsuccessores locuti sunt, quid aliud fuit quam compositio lapidum, in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum. In funiculo autem caementarii hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis debeat:
Abbreviated transcription (Latin):
dominantiũ. Quid enim uestimͣtũ
Nec tam aliud eius uestimentũ ÷.
atq aliud ipse. Nã nr̃m qͦ uestimͣ¬
tũ caro d̾r. s tam̃ ipsi noᷤ sumus
caro qua uestimur. Hoc au̾ uesti¬
m̃tũ illius. longe ałi ysaias aspici¬
ens. ꝑ erucẽ passionis sanguine
cruentatũ diacit. Qua s rubr̾u ẽ.
uestimentũ tuũ. & uestimͣta tua
quasi caleantiũ in torculari. Cui
ipse respondit. Torcular calcaui
solꝰ& de gentib nͣ ÷ uir mecũ. Solꝰ
eni toreular in quo calcatus. ẽ cal¬
cauit : qui sua potentia eam quã
ꝑtulit passionẽ uicit. Naͣ qͥ usq
ad mort̾ẽ oruets passus. ẽ. de morte
cũ gła resurreait. Bene autẽ dr̾
& de gentib ñ ÷ uir mecũ. qr hii
ꝓ quib pati uenerat. passionis eiꝰ
eẽ participes debebant. Qui ꝓ eo
qđ illo temꝑe necdũ crediderant.
de ipsis ĩ passione q̃rit᷑. quoꝵ uita
describunt᷑ : in hunc mundũ tienit
ex uirgine. & ꝑ in carnationis suę
mysteriũ. qr reꝙess ⁊ dñs. otinctis

Expanded text:
uid enim vestimentum Nec tamen aliud ejus vestimentum est, atque aliud ipse. Nam nostrum quoque vestimentum caro dicitur, sed tamen ipsi nos sumus caro, qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? Cui ipse respondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Solus enim torcular in quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autem dicitur: Et de gentibus non est vir mecum , quia hi pro quibus pati venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione queritur, quorum vita describuntur, in hunc mundum venit ex virgine, et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
sic resistentẽ animã temptet. sicut
ante nuͣꝗͣ temptauerat quando
possidebat. Unde scriptum est.
Fili accedens ad seruitutẽ dĩ. sta
in iusticia & timore. & pͣparaani¬
ma̾ tua̾ ad temptationem. Unde
& demoniaeus qui a dño sanat᷑.
ab exeunte demone discerpitur
sicut scriptũ est. & exclamans
& multũ cdiscerpens eũ exiit ab
eo. Qitid ÷ enĩ quod obsessũ homi¬
nẽ antiquus hostis qu̾e possessam
non discerpserat. deserendo dis¬
cerpsit. nͥ quod plerumq dũ de
corde expellit᷑. acriores in eo
temptationes generat qu̾a prius
ercitanerat : quando hoc quietꝰ

Expanded text:
sic resistentem animam tentet, sicut sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat, quando possidebat. Unde scriptum est: « Fili, accedens ad servitium Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Unde et daemoniacus qui a Domino sanatur, ab exeunte daemone decerpitur, sicut scriptum est: Et clamans, et multum discerpens eum, exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem possessum non discerpserat, deserendo discerpsit, nisi quod plerumque, dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat, quando hoc quietus
Abbreviated transcription (Latin):
ens intelligentiam. pͣdicationis suę
u̾ba moderatur : ut describi ĩ audi¬
entis mente ciuitas hierłm id ÷
tusio pacis possit. Dicat᷑ gͦ. Sume
tͥ laterem. uidelicet prum cor tͣ¬
renum. Pones eum coram te. scili¬
cet ut uitã atq intellectuͣ illius
intenta mente custodias. Et descri-
ne pacis in notescat. Quasi entm
iã hierłm in latere deseripta est.
cum terrena mens ceꝑit. quȩ sint
interna illa pacis gaucdia uera
cognoscere. & ad conspiciendam
głam patriȩ cȩlestis hanelare:
Quasi in t̾ra uisio pacis describit᷑.
quando mens quę prius t̾rena sa-¬
puerat. ꝑ amore̾ iam ad contͣeplan¬
clam głam regni cęlestis eleuatur.
S mar ut animus amare cȩlestia
ceꝑit. max ut ad uisionẽ pacis
intimȩ tota se intentione college¬
rit : antiquus ille aduersarius
qui de cęlo lapsus est inuidet.
& insidiari amplius incipit Acri¬
oresq quã consueuit. temptatio¬
nes aminouet. ita ut plerumq

Expanded text:
ejusdem intelligentiam praedicationis suae ejusdem intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mente civitas Jerusalem, id est visio pacis, possit. Dicatur ergo: Sume tibi laterem, videlicet proximi cor trenum, » pones eum coram te: « scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custodias. Et describeisione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare, quasi interna visio pacis describitur, quando mens quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur: sed mox ut animus amare coelestia coeperit, mox ut ad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius, qui de coelo lapsus est, invidet, et insidiari amplius incipit, acriores quam consuerat tentationes admovet, ita ut plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
mystica iubet᷑. prius filius hois
appellat᷑. Sẽpe enim stibleuat᷑ ad
cȩlestia. & occultis atq inusibili¬
b reb etus mens pascit᷑. Necesse
est gͦ ut int̾ occulta quȩ penerrat
filius hominis uocet᷑ : ut semper
agnoscat quod est. & miꝗͣ. ertolla¬
t de hio ad qtȩ tiueit᷑. Qnio est
eni ꝓphę ad spiritalia subleuato
semꝑ fili hoĩs dicere. nͥ enͣ infir¬
mitatis ꝓpriȩ memorem facere. ut
conseius conditionis infirmȩ. ele¬
uari in cogi tione non debeat. de
toꝵ tenet. recte ei nunc dr. Sume
tͥ laterẽ. & pones eum coram te.
Om̃is ⁊ enĩ doctor euͣ terrenum
quͣepiam auclitorẽ ad cȩlestis u̾bi
doctrinã suscipit. latere̾ assumit.
Cui dũ loqui ceꝑit. quȩ sit retͥ¬
butio cęlestis patriȩ. quȩ uisio pa¬
cis suꝑnȩ. ciuitatẽ hierłm desori¬
bit. in latere qu̾e coram se ponit.
Quta intenta mente qualitatem
audientis considerat. id ÷ ꝑfectũ
uel defectum conspicit. & iuata

Expanded text:
rius filius hominis appellatur? Saepe enim sublevatur ad coelestia, et occultis ac invisibilibus rebus ejus mens pascitur. Necesse ergo est ut inter occulta quae penetrat, filius hominis vocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam extollatur de his ad quae ducitur. Quid est enim prophetae ad spiritalia sublevato semper fili hominis dicere, nisi eum infirmitatis propriae memorem facere? Ut conscius conditionis infirmae, elevari in cogitatione non debeat de mtorum tenet, recte ei nunc dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te. Omnis enim doctor cum terrenum quempiam auditorem ad coelestis verbi doctrinam suscipit, laterem assumit. Cui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describit in latere. Quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audientis considerat, id est provectum vel defectum conspicit, et juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tio sensũ multa cogitante. Quȩ
enim siꝑiora penetrare &̾ collecta
ñ sufficit. pensate quid agere po¬
ttrit diuisa: Sonnus auͣ scimus ãs
quia  fluuins qui in multis riuis
diuidit᷑. a suo alueo sicoat᷑. S tam̃
it᷑ hȩc adest suꝑna gr̃a. & si m̃¬
tt mea̾ cogitationũ mearũ pod̾a
depͥmunt. ur̃oꝵ hano pennȩ desi¬
derioruͣ leuant. Obsouirũ qͥdem
ualcle est opus quod agredimur.:
s ponamus in animo quia noct᷑¬
nt̃ itͣ agimus. restat gͦ ut hoc
palpando carpamus. Incipit textus.¬
ti uices ioro. & quinto anno trans¬
migrationis nt᷑ȩ in exorctio anni.
decima mensis quarto decimo anno
postꝗͣ ꝑcussa est ciuitas. ipsa hac
diȩ facta ÷ suꝑ me manꝰ dm̃. et
adduarit me illuc. Dicturus mys¬
tica. narratione̾ hẏstoricã pͣmit¬
tis. ut figat ex tẽꝑe. quod creda¬
t᷑ eoo reuelatione. Notandũ uͦ
quod ĩ ecrordio libri huiꝰ. quo anno
ꝓpħare ceꝑit indicauit. In fine

Expanded text:
tio sensum multa cogitantem . Quae tio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora penetrare etiam collecta non sufficit, pensate quid agere poterit divisa? Scimus autem, scimus omnes, quia et fluvius qui in multis rivis dividitur, a suo alveo exsiccatur. Sed tamen inter haec adest superna gratia. Et si mentem meam cogitationum mearum pondera deprimunt, vestrorum hanc pennae desideriorum levant. Obscurum quidem valde est opus quod aggredimur, sed ponamus in animo quia nocturnum iter agimus. Restat ergo ut hoc palpando carpamus. HOMILIA  vicesimo et quinto anno transmigrationis nostrae, in exordio anni, decima mensis, quarto decimo anno postquam percussa est civitas, ipsa hac die facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. » Dicturus mystica, narrationem historicam praemittit, ut figat ex tempore quod credatur in revelatione. Notandum vero quod in exordio libri hujus quo anno prophetare coepit, indicavit. In fine
Abbreviated transcription (Latin):
corã caritate urͣa
totũ ꝑ ortlinem
ꝑscrutari non licuit. bonis ur̃is
desideriis uplaouit petere. ut
saltem extrema eius iisio quȩ ei
facta est. de etlificio in monte con¬
stituto. quȩ ⁊ cunotis e̾ uisionib
eius obsclrior. exponi debiusset.
Et quidem uoluntati ut̃ȩ me pa-¬
rere necesse est. s duo sunt quȩ
hac in re ꝑturbant animũ meũ :
unuͣ quod hȩc eadem uisio rantȩ
obscuritatis nebulis tegit᷑ : ut iuia
in ea aliquid intellectu intͣlucen¬
te uideat᷑ : aliud quod iaͣ agillulfũ
longobartloꝵ regem ad obsictionẽ
nrãm sũmoꝑe festinantẽ padũ tran¬
sisse cognouimus. Unde pensate fr̃s
km̃i. in caliginosis ac mysticis sensi¬
b penetrare quid ualeat mens mi¬
sera. timoris sui oecubationib oc¬
cuplata. Quanto enim oirea tͣ¬
rena satagit. tanto in his quȩ st̃
cęlestia minus uidet. ꝓ eo quod
curis fuis extra se ducit᷑. & ualde
intus minor est : quia sicͣ scriptũ
est. deprimit terrena inhabita¬

Expanded text:
coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est, sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid intellectu interlucente videatur. Aliud, quod jam Agilulphum Langobardorum regem ad obsidionem nostram summopere festinantem Padum transisse cognovimus . Unde pensate, fratres charissimi, in caliginosis ac mysticis sensibus penetrare quid valeat mens misera, 1308 timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus angitur, tanto in his quae sunt coelestia minus videt; et pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est, quia, sicut scriptum est: Deprimit terrena inhabita
Abbreviated transcription (Latin):
nichil de tempore suȩ captiuitatis
int̾serit. aꝑte demonstrat. quia eiꝰ
regis temꝑa describat : de qͦ ut
ꝓpħaret acceꝑat. Quod uͦ ait in
exordio anni. decima mͣsis. teͣpus
simplicit᷑ exprimit. ut ea ipso
quoq tẽꝑe in corda audientiũ iurta
lititrã u̾bi radic̾e̾ figat. ex qua
sp̃uales fructus postinodũ ꝓferat.
Notandũ uͦ qd̃ ait. quarto decimo
anno postꝗͣ ꝑoussa est ciuitas ipsa
hac die. Quid ÷ enĩ qd ꝑ hanc iusi¬
onem ultimã omps ds ea ipsa dię
dignatus.e̾. ꝓmissionis suę miscd̃iã
facere. qua diȩ ꝑcussa oiuitate
iram iusticiȩ impleuit : nͥ qdila
diuinitatis uis. in diu̾sitatis motũ
& mutabilitatẽ nͥ ducit᷑. ea ipsa
luce iusticiȩ affliotos ao peniten¬
tes uiuifioat. qua suꝑbientes ac
rigidos ꝑcutit: Premisso itaq
uisionis suȩ tẽꝑe suibiungit. Facta¬

Expanded text:
nihil de tempore suae captivitatis nihil de tempore suae captivitatis interserit, aperte demonstrat, quia ejus regis tempora describat, 1309 de quo ut prophetaret acceperat. Quod vero ait: In exordio anni, decima mensis, tempus simpliciter exprimit, ut ex ipso quoque tempore in corda audientium juxta litteram verbi radicem figat, ex qua spiritales fructus postmodum proferat. 2. Notandum vero quod ait: Quartodecimo anno postquam percussa est civitas, ipsa hac die. Quid est enim quod per hanc visionem ultimam omnipotens Deus ea ipsa die dignatus est promissionis suae misericordiam facere, qua die in percussa civitate iram justitiae implevit, nisi quod illa divinitatis vis, quae in diversitatis motum et mutabilitatem non ducitur, ea ipsa luce justitiae afflictos ac poenitentes vivificat, qua superbientes ac rigidos percutit? Praemisso itaque visionis suae tempore, subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
In uigesimo ⁊ quinto anno trans¬
migrationis nr̃e. Isoẽ nãq ꝓpha ĩ
captiuitate pͥma cũ ioachim rege
fuerat in babyloniã transductus.
Nam de scd̃a hierosolimoꝵ capti¬
uitate subiungit. quarto decimo
anno postꝗͣ ꝑcussa est ciuitas. Un¬
decim quippe annis ⁊ edechias pꝰ
captiuitatem pͥmã in qua ꝓpba hie
rechiel ou̾ ioachim rege ductus ÷
Post captiuitate uͦ eiusdẽ ⁊ edechie
quȩ iã scd̃a erat urbis captiuitas.
quarto decimo anno ꝓpħa uisione̾
tltimã idit. Undecim itaq &
quatuordecim simul iuncti. faciut᷑
iuginti ⁊ quinq. Si gͥ uisione̾ pͥmã
quinto captiuitatis pͥoris anno
mo & quinto anno factã fuisse
deseribit. ꝓfecto patet. qd in ui¬
ginti annis loquutionis suȩ moras
usq ad ultima uisionis eius u̾ba
tetenderit. Nec mouere quͣepiã
debet. quod in medio ꝓphetiȩ suȩ
uolumine cũ de babylonis rege lo¬
queret᷑. uigesimi ac septimi anm
memoriam facit. Quo in loco cũ

Expanded text:
In vigesimo et quinto anno transmigrationis nostrae. Idem namque propheta in captivitate prima cum Joachin rege fuerat in Babyloniam transductus . Nam de secunda Jerosolymorum captivitate 1308 subjungit: Quarto decimo anno postquam percussa est civitas. Undecim quippe annis Sedecias post captivitatem primam, in qua Ezechiel propheta cum Joachin rege ductus esPost captivitatem vero ejusdem Sedeciae, quae jam secunda erat urbis captivitas, quarto decimo anno propheta visionem ultimam videbat. Undecim itaque et quatuordecim simul juncti faciunt viginti et quinque. Si igitur visionem primam quinto captivitatis prioris anno  vigesimo et quinto anno factam fuisse describit, profecto patet quod in viginti annis locutionis suae moras usque ad ultimae visionis suae verba tetenderit. Nec moyere quempiam debet quod in medio prophetiae suae volumine, cum de Babylonico rege loqueretur, vigesimi ac septimi anni memoriam facit. Quo in loco cum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis & factis credamus. eẽ. figura¬
tã. & tamen ꝑ eandẽ obsidione̾.
obsiclio alia. idest interior designe¬
tur. In qua re querimus. quid ꝑ
sartaginem ferream. qͥd murus fer¬
reus ualeat designari. Illã ita¬
q obsidionẽ qua hierosolimoꝵ enti¬
tas destructa est. ia factam noui¬
mus: s nunc aliam intrinseotis q̃
eotidie agit᷑ requiramus : de qua
ꝑ significationẽ dr. Et tu fili hoi̾o
sume tͥ laterem. & pones en̾ corã
te. & describes in eo ciuitat᷑e ierłm.

Expanded text:
verbis et factis credamus esse figuraverbis et factis credamus esse figuratam, et tamen per eamdem obsidionem, obsidio alia, id est, interior designetur. In qua re quaerimus quid per sartaginem ferream, qreus dicitur, valeat designari. Illam itaque obsidionem qua Jerosolymorum civitas destructa est, jam factam novimus; sed nunc aliam intrinsecus, quae quotidie agitur, requiramus. De qua per significationem dicitur: Et tu, fili hominis, sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo
Abbreviated transcription (Latin):
& quod p̾diari subiungit᷑. Et obfir¬
mabis faciem tuã ad eam. & erit
in obsictione. Ex qua re ostendit᷑.
quia ꝓpb̃a in eadem obsilione non
erit. si sartagine̾ strreã intͣ se c
ciuitatẽ murũ ferreuͣ ponit. E t̾
certe siue in ea captiuitate q̃ prius.
siue in ea quȩ̨ postmodaͣ israeliti¬
co popło contigit. nullus ab eiꝰdẽ
captiuitatis ꝑiculo liber fuit : s
om̃s simul par calamitas inuoluit.
quȩ obsidenda est sartagine̾ fer.¬
ream ponat.S quͣauis om̃e hoo
quod in descriptione lateris sub
signo hierosolimoꝵ ciuitatis legitur.
iuxta litteram factum sit. nob̾ tam̃
scienctum est quia tẏpieũ aliquid
ꝑ sartagiẽ figurat᷑. s & obsessio bie¬
rosolimoꝵ uera deseribit᷑. Et qua
re instruimur. ut dũ aliud cõ¬
pletũ iuxta hẏstoriam sermus. &
aliud iurta bystoriam a ratione
uacare cognoscimus. in sacro
eloquio utraq teneamus. quatinꝰ
& obsidionẽ hierosolimoꝵ q̃ uirta
litterã postmodum facta est. ĩ ꝓpħe

Expanded text:
subjungitur: « Et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. » Ex qua re ostenditur, quia propheta in eadem obsidione non fuerit, si sartaginem ferream inter se et civitatem murum ferreum ponit, et certe sive in ea captivitate quae prius, sive in ea, quae postmodum Israelitico populo contigit, nullus ab ejusdem captivitatis periculo liber fuit, sed omnes simul par calamitas involvit. vitatem, quae obsidenda est, sartaginem ferream ponat? Sed quamvis omne hoc, quod in descriptione lateris sub signo Hierosolymorum civitatis legitur, juxta litteram factum sit, vobis tamen sciendum est, quia typicum aliquid per sartaginem figuratur, sed obsessio Jerosolymorum vera describitur; ex qua re instruimur ut dum aliud completum juxta historiam scimus, et aliud juxta historiam a ratione vacare cognoscimus, in sacro verbo utraque teneamus, quatenus et obsidionem Jerosolymorum, quae juxta litteram postmodum facta est, in prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
prauas cogitationes initiunt. ut ⁊¬
si quiescit ab oꝑe. non quiescat a
maloꝵ oꝑum delectatione. Rccte
gͦ nunc cłr. qui aucdit audiat :
quateͥmus fic fiat sermo inaure
corꝑis. ut sonet in aure cordis.
Et qui quiescit quiescat. ut
prauitatis desideria repellantur.
a cogitatione. cum iam repulsa
adiungitur. Quia domus exraspe-¬
rans est. Mali autem & si diu tole¬
rantur subito corrint. & eoꝵ pę¬
nas infirmi conspiciunt. ne quoꝵ
tentur. Unde hic quoq eusdem
iudȩ desolatio subi ungit᷑. quȩ do¬
mus erasꝑans uocatur. cum ꝓtinꝰ¬

Expanded text:
pravas cogitationes injiciunt, ut et pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa adjungitur: Quia domus exasperans est. Mali autem etsi diu tolerantur, subito corruunt, et eorum poenas infirmi conspiciunt, ne quorum tentur. Unde hic quoque ejusdem Judaeae desolatio subjungitur, quae domus exasperans vocatur, cum protin
Abbreviated transcription (Latin):
peccantes quosq tunc consideremꝰ
amplius miseros. quando conspicimꝰ¬
eos in culpa sua sine flagello dere¬
lictos. Hinc enim ꝑ salomone̾ dr̾.
Aduersio paruuloꝵ interficiet cos:
tioni fit ꝓrimus: quanto a zelo
discipline inuenit᷑ alienus. Dicat᷑
gͦ. qui audit audiat. & qui qͥescit
quiescat : quia domus exasꝑans ÷
Ac si aꝑte cliceret᷑. uos qui iaͣ &
uerba ueritatis audire. & a praua
cȩpistis actione quie scere. nolite illoᷤᷤ
tinitari quoꝵ me erasꝑari morib
iudetis. Quod tamen intelligere
& aliter possumus. Quidã enim
audientes uerbum non audiunt.
qm aurẽ ad sacrum eloquiũ pont᷑.
s cor a muncdi desideriis ñ euel¬
lunt. Et sunt ĩulli qui qͥescen¬
tes. minime quiescunt. quia a pͣ
ne uersant in mente. Hinc ÷ enĩ
quod de iudea ad captiuitatẽ ꝑue¬
niente scriptũ est. Uiderunt eam
hostes & deriserunt sabbata eius.
Hostes quippe sabbata derident.
quando maligni sp̃s otiosȩ menti

Expanded text:
peccantes quosque tunc consideremus peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, tioni fit proximus, quanto a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui quiescit quiescat, quia domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui jam et verba veritatis audire, et a prava coepistis actione quiescere, nolite illos imitari quorum me exasperari moribus videtis. 19. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Quidam enim verbum audientes non audiunt, quoniam aurem ad sacrum eloquium ponunt, sed cor a mundi desideriis non evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes minime quiescunt, quia a pratione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti