comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
umuicesiraũ ãm̃ĩ ꝑeg̾̃ris dari potui¬
sti metate hi delegatꝰ. cet̾m ꝯstitrto. iͣ.
etatem eand̾ nisi ꝑtes scient̃ ꝗsñtirent
in eũ qͥ ãniũ. xuiii. tnͣscendiss. stã dele¬
gatõ abalio qͣm apͥncipe a denec. Ldẽ¬
no delegatoꝵ uł arbitroꝵ sicut ꝓponis
rebus humanis exẽpto eoꝵ osfu expir.¬
auit nͥ aliũ ipdelegatõne uł ꝯꝑmisso fu¬

Expanded text:
um vigesimum annum peregeris, dari potuisti in etate huiusmodi delegatus. Ceterum constituto infra etatem eandem, nisi partes scientes consentirent in eum qui annum XVIII transcendisset, facta delegatio ab alio quam a principe non teneret. DEno delegatorum vel arbitrorum sicut proponis rebus humanis exempto, eorum officium expiravit, nisi aliud in delegatione vel compromisso fu
Abbreviated transcription (Latin):
dubitastiꝰ itrum cũ ꝯtingit uassallũ decedere
⁊ ad feodum sp̃ius redire. feodũs eius licent¬
ali tibi dare crẽanis urrmñto tenearis astric¬
gatian ip̃ius filiũ uł consangͥneũ consortẽ
eiusdem fendi de ip̃o ualeas inuestire: atia qͦ du
bitatõ coritinebat ut cũ fend̾ alienatitm rep¬
eteris ꝙ ꝑte facile recuꝑare ñ potes utrum
pꝰsis alicmi laico in feud̾ illud ꝯced̾e qui ⁊ illũ
reruꝑeci ⁊ infendũ ꝑ eccãm recognosca.⁊i. P¬
riox gͦ casu feudum decedentis litefi uideriᷤᷤ
expedire concedas ac in ẜd filiũ uł ꝯsangͥne¬
um alienantis inuestiens. Int̃cio fendinti
alienatũ ei pot̾is ticent᷑ concede ꝑ qũe ipmu

Expanded text:
dubitasti utrum cum contingit tuum vassallum decedere et ad te feudum ipsius redire, feudum ejus alii liceat tibi dare, cum juramento tenearis astricgat, an ipsius filium vel consanguineum consortem ejusdem feudi de ipso valeas investire. Alia quoque tua dubitatio continebat utrum cum feudum alienatum repereris quod per te facile recuperare non potes, possis alicui laico in feudum illud concedere, qui et illud recuperet et in feudum per Ecclesiam recognoscat. rimo feudum decedentis libere, si videris expedire, concedas, ac in secundo filium vel consanguineum alienantis investiens, in tertio feudum alienatum ei poteris licenter concedere per quem ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
sentare s crͣ ħ faciebat ꝙ sicut excusatorẽ dytͤ
s uł ip̃e acced̾et uł ꝓcͣatorẽ pdoneũ destinar.
pret̾ea cũ mãdat᷑ alicui ut ad c̾tũ t̾minũ
⁊sc iudici rep̃sñtit dua sub hac for mãdati¬
t᷑ ut adiudicẽ ueniat ⁊ ad dic̃ sibi p̃firam

Expanded text:
aesentare. Sed contra hoc faciebat, quod, sicut excusatorem ad nosed uel ipse accederet, uel procuratorem idoneum destinaret. Praeterea quum mandatur alicui, ut ad certum terminum se iudici repraesentet, duo sub hac forma mandantur, ut ad iudicem ueniat, et ad diem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ ut cũ is qͥ asserit᷑ spoliatũ fuũ trahit
spoliatorẽ in cãm int̾ ipã niris arispiciare¬
quisitꝰ quo malu̾it exꝑiri uidcõ litem ꝓpͥe¬
tatis ingͥdit᷑ de illata sibi inintia ullam¬
fatiens ñtionẽ. Eñ aũ fu̾it uti cã ꝓcescuta

Expanded text:
aliquando ut, cum is qui se asserit spoliatum, suum trahit spoliatorem in causam, inter ipsa juris auspicia requisitus quo malit experiri judicio, litem proprietatis ingreditur, de illata sibi violentia nullamfaciens menti
Abbreviated transcription (Latin):
d ultimũ int̾rogati fuimꝰ siuidices de¬
putati it de possõne ⁊ ꝓpͥetate cognoscãt
gͣuib ꝑtiũ sumptib ꝑcere cupientes de
illaꝵ lit̾eꝵ utt̃ ficite ħ agat᷑. Nos aũ cimi
ħ sit in iure cuuli exp̃ssim ꝙͣꝑ licite posste¬

Expanded text:
ogati fuimus, si iudices deputati ut de possessione et proprietate agnoscant, gravibus partium sumptibus parcere cupientes de illarum, utrum licite hoc agatur. Nos autem cum hoc sit in iure civili expressum, quod licite poss
Abbreviated transcription (Latin):
sui nat᷑a p̃cedĩt. Si uo renũtiatũ fu̾it sey
tentie calcudo tmĩari ne lites litib ĩ cul¬
cent᷑ ⁊ ua possit fraudib aꝑiri. cã ñ decisa
pꝰsessorio ñ er̃ utñd̾. nͥ uidex qͥ decã cognos¬
eie ħ ip̃m ex iusta cã iud̾te expedire puta
cũ exꝑspicuis iudiciis facile arguit᷑ ini¬
qͥtas inuasoris ⁊ spoliato casu seu matici
a ꝓbandi dñiã subtrar̾it facultatẽ hiis
gͥ ⁊ aliis cõis inspectis q̃ ꝯtinent equita¬
tẽ aũ iuste mou̾itit animũ iudicantis

Expanded text:
. Si vero renuntiatum fuerit seu tentiae calculo terminari, ne lites litibus inculcentur et via possit fraudibus aperiri, causa non decisa, posessorio non erit utendum, nisi judex qui de causa cognoscit, hoc ipsum ex justa causa viderit expedire, puta cum ex perspicuis indiciis facile arguitur iniquitas invasoris et spoliato casu seu malitia probandi dominium subtraxerit facultatem. His igitur et aliis causis inspectis quae continent aequitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ctõniis copula remanẽt ⁊ cã debitũ ñ
sortitur effcͣm. ⁊ iͣ. Cũ itaq ꝓmalicia
uł desidia uidicis de legati ñ dͣcbeat quis
ad remanẽd̾ in copusa ꝯinctõnis imq̃
susfragiũ inuenire tale damꝰ. t . f. Rsimi

Expanded text:
unctionis copula remanent, et causa debitum non sortitur effectum. Et infra: Cum itaque pro malitia vel desidia judicis delegati non debeat quis ad remanendum in copula conjunctionis iniquae suffragium invenire, tale damus tuae fraterni
Abbreviated transcription (Latin):
posse in melius ꝯmutari cũ aũ subreptum
ad su̾it. aut ip̃i ꝓ considatõne etacum et
tõm seu gratuũ nctͣittũ dispensatiue
qeqͣmd ordinare decreuit ⁊ ẜta inra ciui¬
lia pͥncipes ⁊̃ ccͣ res bis indicatas in au¬
ditoris suo eraminari restitõnẽ in itegt¬

Expanded text:
reptum aliquid fuit aut ipsa pro consideratione etatum et temporum seu gravium necessitatum, dispensative quicquam ordinare decrevit et secundum iura civilia, principes etiam contra res bis iudicatas, in auditorio suo examinari, restitutionem in integ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsecrati ꝯcelebnͣt pͥncipłr celebranti ue
oluidat᷑ mist̾iũ diunitatis ã debũt tũc
ordines celebrare. ¶Ptcr̾ea cũ ñ liceat ar¬
chiep̃o sine paltio ꝯuocare ꝯciliũ. ꝯficere
c̾sina dedicore basilicas. ordinare cłicos ⁊¬

Expanded text:
secratori concelebrant principaliter celebranti, ne dividatur mysterium unitatis, non debent tunc ordines celebrare. Praeterea, cum non liceat archiepiscopo sine pallio convocare concilium, conficere chrisma, dedicare basilicas, ordinare clericos
Abbreviated transcription (Latin):
unitanto siit gͣuiora pocã qnͣto diutiꝰ ĩ felicẽ
aĩam decinẽt alligatã nemo sane m̃tis intel¬
ligit nat᷑ali iuri cꝰ tnͣsgͥssio ꝑiculum salutis
inducit qͣtũq ꝯsuetudiẽ q̃ denda est in hac ꝑte¬
ueriꝰ corruptela posse aliqͣtemis de rogari

Expanded text:
diutius infelicem detinent animam alligatam, nemo sane mentis intelligit, naturali iuri, cuius transgressio periculum salutis inducit, quacunque consuetudine, que dicenda est in hac parte corruptela, posse aliquatenus derogari.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ integͥtate ꝑsoluit᷑ minis ꝑfccto indet᷑ ĩi¬
quin si dectne qͣc deꝰ in signũ umu̾sał domi¬
mi sibr reddi p̃cepit suas eẽ decimas ⁊ pͥtici¬
as asseu̾ans accõne p̃missa uł excogitata m
solutõ decimaꝵ intm̃ utadeas clicis erhib¬
endas quib eas tp̃e ꝓsuo cłtu ꝯcenssit. laici fi

Expanded text:
tate persolvi, nimis profecto videtur iniquum si decimae, quas Deus in signum universalis dominii sibi reddi praecepit, suas esse decimas et primitias asseverans, occasione praemissa vel excogitata masolutio decimarum, in tantum ut ad eas clericis exhibendas, quibus eas ipse pro suo cultu concessit, laici, si
Abbreviated transcription (Latin):
demolendinis ⁊ piscariis nccͣias er pensas dedu¬
ce pͥusqͣm soluat decimas et eisde̾ sic̃ est ĩnnego¬
uł fc̃as depecunia decimati cũ ip̃e ũadĩlt᷑ cdamꝰ
deducc̃das expnsas ⁊ residuo qͣi de lucro decimasꝑ
lendinũ grex. aũ q̃lib m̾̃ces expensas tã q̃ fiunt
ꝓfructib ꝑcipiendis et illis de quib frnctus ꝓu¬
enĩo ñ edimtiꝰ de ducendas ⁊ si fu̾int decimate.
gm̃ salua decimas fructꝰ efficiũt᷑ eoꝵ qͥ faciũt ip¬
sas expensas fructꝰ aũ ip̃os alicuari p̾se n̾cdutiꝰ aͥ¬

Expanded text:
de molendinis, et piscariis necessarias expensas deducere, priusquam solvat decimas ex eisdem, sicut est in negovel factas de pecunia decimata, cum ipsae venduntur, credamus deducendas expensas, et de residuo quasi de lucro decimas lendinum, grex, aut quaelibet merces; expensas tamen, quae fiunt pro fructibus percipiendis ex illis, de quibus fructus proveniunt, non credimus deducendas, etiamsi fuerint decimatae; quoniam salva decima fructus efficiuntur eorum, qui faciunt ipsas expensas: fructus autem ipsos alienari posse non
Abbreviated transcription (Latin):
tñ pt̃ib etemplis ⁊ c̾tis erꝑir̃tis didicimꝰ
ex ħ młta ꝑicula cont̃ legitima ꝓuenisse
ꝯiugia. statuimꝰ ne fr ħ reciptant᷑ de cet̾o
testes de auditu. cił iam q̃itũ gͣdũ phibi¬
fudes m̾ito sit adhibenda. ⁊ añ litẽ motã te

Expanded text:
n pluribus exemplis et certis experimentis didicimus, ex hoc pericula contra legitima provenisse coniugia, statuimus ne super hoc recipiantur de cetero testes de auditu, cum iam quartum gradum prohibifides merito sit
Abbreviated transcription (Latin):
tentiordine ꝯscribenda. designando. loca tꝑ̃ra.
⁊ ꝑsonas. ⁊ oruã sic ꝯscripta ꝑtib tribuant᷑
ita ꝙ ariginalia penes scptores remaneant
u si suꝑ ꝓcessu iudicis fuit suborta ꝯtentio
ꝑ h possit u̾itas declarari. qtiñ ħ ad hibito
modanũe sichonestis ⁊ discretis deferat᷑ iu

Expanded text:
ordine conscribenda, loca designando et tempora et personas et omnia sic conscripta partibus tribuantur, ita quod originalia penes scriptores remaneant, ut, si super processu iudicis fuerit suborta contentio, per hoc possit veritas declarari quatenus adhibito moderamine, sic honestis et discretis
Abbreviated transcription (Latin):
mn contͣ fłam assertõem iniq iudicis ĩno¬
ceus litigator qnͣ ñ põt uerã negatõem ꝑ¬
bare. cũ negantis factũ ꝑ rer̃ nat᷑a nlła
fit directa ꝓbatõ. ne fłitas t̾utati p̃iudicet
aut iniqͥtas p̃ualeat eqͥtati. statuimꝰ u̾ tã¬
in ordinario udcõ qͣm inerͣ ordinarioiu¬

Expanded text:
 contra falsam assertionem inique judicis innocens litigator veram non potest negationem probare, cum negantis factum per rerum naturam nulla sit directa probatio, ne falsitas veritati praejudicet aut iniquitas praevaleat aeqin ordinario iudicio quam in extraordinario iu
Abbreviated transcription (Latin):
igucad̾ uidebat᷑ ut idẽ henricꝰ alia do¬
nat̾at ⁊ alia ꝯfirmau̾it. ꝯcadẽ legitime
neqͥuissent ꝯfirmari. parit̾. ⁊ donari.
Confirmaritã qͣmͣa pͥus hĩta ⁊ p̾ssessa.
donari tanꝙ̃ tcͣ tcadita ⁊ ꝯtessa. acꝑ ħ¬

Expanded text:
ique videbatur, ut idem Henricus alia donaverit et alia confirmaverit, cum eadem legitime nequivissent et confirmari pariter et donari; confirmari tanquam prius habita et possessa; donari, tanquam tunc tradita et concessa.
Abbreviated transcription (Latin):
absq litis ꝯt᷑ legitime pꝰsũt testes ꝓduci.
ut qnͣ excessuũ inqͥsitio uł testiũ publi¬
satõ ĩminet facienda. ¶ In aliis uo casi¬
b prundñt̃ est attñdend̾ utr̃ ꝯtumax
actõne reali an ꝑsonali ꝯueriat᷑ ⁊̃i rea

Expanded text:
tione legitime possunt testes produci, ut quando excessuum inquisitio vel testium publicatio imminet facienda. In aliis vero casibus prudenter est attendendum utrum contumax actione reali vel personali conveniatur. Si real
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ hendo. is qͥ est in p̃lat̃ estus ꝑ spaciũ.ui.
tñsiũ expͤtet᷑. nͥ pensatis negotii cͥcũstãtuis
ꝑ suꝑioris ꝓuidentiã mag̃ uł minꝰ fu̾it
expͦtandus. ¶Si aũ de carnali ꝯiugiosit
agend̾ tãdiu alt̾ut᷑ ꝯingiũ expectetur do¬
niec de ip̃ius obitu uerisiłex p̃sumat᷑ qr
cũ sine cuaꝑa sit absens u̾ si captiuitate uł
egͥtudine au alio insto imp̃eduñto forsitan
remotis ꝑtib morã faciat᷑ us de faciti uel
iubrem citari ũ pꝰsit ei qͥdẽ p̃iudicariũ d.¬

Expanded text:
hendo, is, qui est in prelatum electus, per spatium sex mensium expectetur, nisi pensatis negotii circumstantiis per superioris providentiam magis vel minus fuerit expectandus. Si autem de carnali coniugio sit agendum, tam diu alteruter coniugum expectetur, donec de ipsius obitu presumaturcum sine culpa sit absens, ut si captivitate vel egritudine aut alio iusto impedimento forsitan remotis partibus moram faciat, vel de facili vel in brevi citari non possit, ei quidem preiudicari
Abbreviated transcription (Latin):
t̾it uł saltẽ receptõẽm hi testiũ ñ denũtian¬
erit illi attestõ es uc recepte ñ ualeant. ne
forte ħ ꝓcuret in fraudẽ ut ꝓcessu tꝑis etͦep¬
nes legitime ad repellend̾ testes uł alie soc
hõe t̃i possint. ¶Porro spãles cãe possũt oc¬
q̃o moueat᷑. tc̃ ⁊ enĩ ne pp̃ longa̾ morã ĩ sp̃ra¬

Expanded text:
i, vel saltem receptionem hujusmodi testium non denuntiaverit illi, attestationes sic receptae non valeant, ne forte hoc procuret in fraudem ut processu temporis exceptiones legitimae ad repellendum testes vel aliae locum habere non possint. Porro speciales causae possunt ocquaestio moveatur. Tunc etenim, ne propter longam moram in spir
Abbreviated transcription (Latin):
ceptoẽm destiũ ꝓcedend̾ nͥ forte demorte testi-¬
umtimeat᷑. uł absũtia diut᷑na in qͥb casib
cũ ciuiłr ẽ agend̾ ne u̾itas occultet᷑ ⁊ ꝓbõis
copia fortuitis casib subtͣhat᷑ senes ⁊ ualitu¬
di sũi ꝑs ꝯuenta sic ꝯtirmax siue sit absu̾s
absq malicia uͥ ꝯueniri ñ p̾sit. s si actor ñ¬

Expanded text:
ceptionem testium procedendum, nisi forte de morte testium timeatur vel absentia diuturna. In quibus casibus, cum civiliter est agendum, ne veritas occultetur et probationis copia fortuitis casibus subtrahatur, senes et valetudi, sive pars conventa sit contumax sive sit absens absque malitia, ut conveniri non possit. Sed si actor n
Abbreviated transcription (Latin):
astoralis ⁊iͣ. Pretͥca nos ꝯsułe uoluisti ati
ꝑmitti debeat ministͣre qͥ sine impõitõnie
manuũ fu̾it ad ordinẽ subdiaconat̾ ascĩ¬
ptus ⁊ si ꝯfirmatõis sacm̃tũ in eo debeat
it̾ari. qͥ ꝑ errorẽ fuit ñ cͥsmate set oleo

Expanded text:
ari. Praeterea, nos consulere voluisti, an permitti debeat ministrare, si quis sine impositione manuum fuit ad ordinem diaconatus assumptus, et si confirmationis sacramentum in eo debeat iterari, qui per errorem fuit non chrismate, sed oleo
Abbreviated transcription (Latin):
oriq̃rente nob̾. a clico accepimꝰ ꝙ ip̃m
iam ñ decet honestatẽ tuam cłicos tue
sius bñficus spolare quib tem̾s pr̃na ꝓuisi
cccãm cũ redditib inde ꝑceptis restituas ⁊ in
pace eam possid̾e ꝑmitcas restitutõe dũt
fact̃a si quid aduersus eũ suꝑ p̃scripta et¬

Expanded text:
onquerente nobis R. clerico accepimus, quod iam non decet honestatem tuam, clericos tue suis beneficiis spoliare, quibecclesiam cum redditibus inde perceptis restituas et in pace eam possidere permittas. Restitutione autem facta, siquid adversus eum super prescripta ec
Abbreviated transcription (Latin):
st̾u frĩb cũ integͥtate restitu̾e dampna p
lenarie resartire ⁊ de illatis in iuirus ꝯpe¬
tent̃ fatisfac̾e ꝯpellatis ꝓuisuri ut ñt̾m
fruc̾tus a nouo ⁊ uolento possore ꝑceptoᷤ:
s quos si eis possid̾e fuiss licitũ possores
uet̾es iecepissent reddi faciatis eidtin

Expanded text:
sterii fratribus cum integritate restituere, damnaque plenarie resarcire et de illatis iniuriis competenter satisfacere compellatis. Provisuri, ut non tantum fructus a novo et violento possessore perceptos, sed quos etiam, si eis possidere fuisset licitum, possessores veteres percepissent, reddi faciatis eisdem .
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e renũtiauit. ꝯͣ eũ destes alt̾ius ꝑtis de iu-¬
ram̃to ⁊ renũtitõne sponte fcã anꝙͣ resti-¬
tutꝰ fu̾it ñ admittas qr ñ est ueri simile
ꝙ sponte iuri suo renũtiau̾it qui reñtiat
spoliatꝰ. S testes eiusdẽ h. quib intũdit
dumͦ ydonei sint recipere non postponaᷤᷤ¬

Expanded text:
ecclesie renunciavit, contra eum, testes alterius partis de iuramento et renunciatione sponte facta, antequam restitutus fuerit, non admittas, quia non est verisimile, quod sponte iuri suo renunciaverit, qui renunciat spoliatus, sed testes eiusdem H. quibus intendit dummodo idonei sint, recipere non postpona
Abbreviated transcription (Latin):
ropter stcrilit̾atem afficientẽ magnoĩ¬
cõmodo ꝯductores uitio rei sine cuspa co¬
.loni sen casu fortuito ꝯtingentẽ coloniᷤ
ecce tue ꝓrata est pensõnis remissio fa¬
cierida nͥ cũ ub̾tate pͣcedentis uł seq̃ntiᷤᷤ
ãti sicrilitas ualeat compensari. U
iiuito inqͥlino domũ inhabitare uł re¬

Expanded text:
ropter sterilitatem afficientem magno incommodo conductores, vitio rei sive culpa coloni seu casu fortuito contingentem colonis, ecclesie tue pro rata est pensionis remissio facienda, nisi cum ubertate precedentis vel sequentis anni sterilitas valeat compensari. Verum invito inq
Abbreviated transcription (Latin):
eriũ inũaditõne ultra dimudia iusti p̃cii
fuisse deceptũ sũando decrtuimꝰ ut p̃satici¬
ues aut recepto p̃cio possones restituent m¬
emoratas aut supplereno qͣntũ constaret
legitire uenditõnis t̃p̃ore iusto pcto defu

Expanded text:
erum venditione ultra dimidium justi pretii fuisse deceptum, sententiando decrevimus ut praefati cives aut recepto pretio possessiones restituerent memoratas, aut supplerent quantum constaret legitime venditionis tempore justo pretio defu
Abbreviated transcription (Latin):
on ꝰ abesse p̃siunit᷑ fi rebus tuis saluis etis¬
tentib depõĩtas amisisti. De culpea quoq te¬
neris si de tp̃m depoĩto obtulisti. uł si aliquid
ꝓcustodia recepisses. Pactos uo̾ culpa. uł mo¬
⁊a p̃cesentib: casus ⁊̃ fortuitus imputant᷑.
Sane depõitori licuit ꝓuoluntate sua depo
ad ꝑfidiama tuinime referat᷑. l ꝯpensatõ ad¬
mittat᷑ in alus. si eã ex qͣ postulat᷑ sit liquida:
ita ꝙ facilem exitũ credatur hr̃e.¬

Expanded text:
 abesse presumitur, si, rebus tuis salvis existentibus, depositas amisisti. De culpa quoque teneris, si te ipsum deposito obtulisti, vel si aliquid de custodia recepisses. Pacto vero, culpa vel mora precedentibus, casus etiam fortuitus imputatur. Sane depositori licuit pro voluntate sua deposad perfidiam minime referatur, licet compensatio admittatur in aliis, si causa ex qua postulatur sit liquida, ita quod facilem exitum credatur habe
Abbreviated transcription (Latin):
collegiũ cłicor s ꝯmimis ꝯgregatd intlligit᷑
q̃ rẽ illar d canõicã distͥbutoẽm ⁊ curã hr̃e.
nasicut ⁊ alia ip̃nas ecc̃e indeitimore dispnͣ¬
seti ¶licet tñ mobłia ꝑ eccãtu adqͥsita de iure
inalios ꝓmorientis arbito tnsferei ñ p̃t cs¬
suerudinis tñ est ñ inꝓbande ut de hiis pauꝑi
d ⁊ religiosis locis. ⁊ illis qͥuiuenti suierant
siue ꝯsangͥnei sũt sint siue alii aliqͣ iurͣ sui

Expanded text:
communis congregatio intelligitur, que rerum illarum debet canonicam distributionem et curam habere. na, sicut et alia ipsius ecclesie, in dei timore dispenset. Licet autem mobilia per ecclesiam acquisita de iure in alios pro morientis arbitrio transferri non possunt, consuetudinis tamen est non improbande, ut de his pauperibus locis religiosis et illis qui viventi servierunt, sive consanguineis suis sive aliis, ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ młr dicit uiro dedisse indocem. ⁊ p̃dc̃m. Ri
de bonis fr̃is aliqͣ possid̾e̾ cũ młrib fauor m¬
cite obligata cũ suo honore tnse̾rint ad
qũclib possidentẽ. R. p̃dc̃m eidẽ mulri ad
restitõem docis eatenus ꝯdẽpnes qͣtems de¬

Expanded text:
 viro dedisset in dotem, et praedictum R. de bonis fratris aliqua possidere, cum mulieribus favor mcite obligata cum suo onere transiverint ad quemlibet possidentem, praedictum R. eidem mulieri ad restitutionem dotis
Abbreviated transcription (Latin):
deb tñ deł. sollicite ꝓuid̾e ut si ꝑsonis su¬
ꝑiorib erigente ncͣtitate negotium du¬
xit delegand̾. incohactõnib inferendis
dignitati deferat ⁊ ꝑsone It cũ
totũ neg̃m alii possit ꝯmitt̾e deleg̾atus¬

Expanded text:
egatus solicite providere, ut, si personis superioribus, exigente necessitate, negotium duxerit delegandum, in coertionibus inferendis dignitati deferat et persone. Item: cum totum negotium alii possit committere, citatio
Abbreviated transcription (Latin):
legitimas more romano dies amedietate
itas ac siqtibo ꝑte lucis agat᷑. Nos tm̃ ẽã
ꝓcedñdi horamn ꝯgruã int̃lłigimꝰ ex qua
possis ante noctis tenebras ꝑfic̾e ꝙ incu¬
mbit. ¶ Porro discrerus index in assigna¬
cessitas ex igat adeo cohartare. ¶dc̃ abbĩ

Expanded text:
legitimas, more romano, dies a medietateitas, ac si qualibet parte lucis agatur, nos tamen eam procedendi horam congruam intelligimus, ex qua possis ante noctis tenebras perficere quod incumbit. Porro discretus iudex, in assignacessitas exigat, adeo coarctare. Idem: Si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit eã aliis sine ꝓuocõis obstaculo
delegare: si tñ delegatus a nob̾ uł iudex
qͥcum ñ tã cognitorẽ qͣm erecutorem
ad aliꝙ̃ c̾tum articłm ꝙ̃ piam deputa¬
u̾it ab eõ nͭ mod̾ ercedat ũ liceat appell¬
ari. d̾ mͦ deꝑtiũ depntet᷑ uł recipiat᷑ asse¬

Expanded text:
n possit eam aliis sine provocationis obstaculo delegare, si tamen delegatus a nobis, aut judex quicunque, non tam cognitorem, quam exsecutorem, ad aliquem certum articulum quempiam deputarit, ab eo, nisi modum excedat, non liceat appellari, dummodo de partium deputetur, vel recipiatur asse
Abbreviated transcription (Latin):
usd uolñces in qͥgnitatib obuiare. dec̃¬
uimꝰ ut si delegnto ꝯstit̾it ħ ficisse alicu¬
ius ꝑtis malitia ꝓ curatũ ipãm puni¬
at animadutõrie ꝯdigna. ⁊ ne aliqd̃
lucrũ ex hi sraude reportet ꝑͤ neutre¬

Expanded text:
gnitatibus obviare, decernimus, ut si delegato constiterit hoc fuisse alicujus partis malitia procuratum, ipsam puniat animadversione condigna, et, ne aliquid lucrum ex hujusmodi fraude reportet, per
Abbreviated transcription (Latin):
nlłm deberetis in coꝵ absũtia noĩare. qͣn¬
dã sociũ ur̃m cũ licc̾is destinatis .rii. dier̃
qͣmuis eccãstica consuctudo ñ exigat ut ad
sũt reu̾si. q uꝰ mora longior in cõib est
ualde suspecta ĩmo sepe danguasa: Mꝰ.¬

Expanded text:
beretis in eorum absentia nominare, quemdam socium vestrum cum litteris destinastis, duodecim dierum quamvis ecclesiastica consuetudo non exigat ut ad sunt reversi. Quia vero mora longior in electionibus est valde suspecta, imo saepe damnosa,
Abbreviated transcription (Latin):
eccͣa sdẽ m petierat in moãst̾ͥiũ nr̃m ab
eodꝰ .i. lite pendente tnͣslata salienare uite¬
rĩ p̃srmacis ut siecca scẽ marie de incio
litigiosdi gtractus uł ꝓprietace uolu̾it
expediri. uł si obtinu̾it nruilt̃o in nanũ¬

Expanded text:
e Marie petierat, in monasterium vestrum ab eodem I. lite pendente translatas alienare interim presumatis, ut si ecclesia beate Marie de vitio litigiosi contractus vel de proprietate voluerit expe
Abbreviated transcription (Latin):
fiat cessio uł deiectõ memorata qui ũ ħ possent
ex canone illo metͦpolitan indulsit. Uñ si cͥca tͣns¬
latõm id̾ fiꝰ uoluiss ꝙ de cessione dix̾at ⁊ detͣnͣs¬
latõne pot̾at exp̃ssisse. ⁊ ꝙ ñ ẽ scõi pr̃m deccetis¬
uttri. Qui itero sp̃u dei agunit᷑ ñ sunt sub lege

Expanded text:
fiat cessio vel dejectio memorata, qui, ut possent ex canone illo, metropolitanis indulsit. Unde si circa translationem idem fieri voluisset, quod de cessione dixerat et de translatione poterat expressisse, utari; qui vero Spiritu Dei aguntur, non sunt sub lege,
Abbreviated transcription (Latin):
de ep̃is exp̃ssũ ñ fu̾at de elc̃is p̃p exp̃ssam tñi si¬
młtitudinẽ uł idẽꝑtitatẽ põ nemini pot̾at iti¬
deri dubiũ subtilr̃ intuenti. cũ id̾ iudc̾m de
similib sit ht̃idũ S neq illd̾ ꝙ iucanone le¬
nũ ꝯsecratõis accipiat ĩmo metͦpolitaui sui ce¬
dat iudcõ ⁊ ałr intłligũtib pot̾at suffragari cũ
ñ uccelligat᷑ eccã uiduata qi sponsũ ñ hẽat s qr¬

Expanded text:
is, expressum non fuerit de electis, propter expressam tamen similitudinem vel identitatem potius, nemini poterat videri dubium subtiliter intuenti, cum idem judicium de similibus sit habendum. Sed neque illud quod in canone lensecrationis donum percipiat, imo metropolitani sui cedat judicio, aliter intelligentibus poterat suffragari, cum non intelligatur Ecclesia viduata, quasi sponsum non habeat, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
tib pͥb ꝓuidet. qͣ pp̃ facdins indule ttur ut
asccndat moniachus adp̃sulatũ ꝙͣ p̾sul ad
monachat descendat ⁊ sͣ ¶ Monemꝰ staq
nͭ laborẽ pastorał regiminis ñ ittuses nc
fortasis ad pedes suoᷤ cũ maria sꝑn̾et te re¬
ciꝑe qui sibi apd̾ re diu̾tñti spuisses cũ mar¬

Expanded text:
i provideret. Quapropter facilius indulgetur ut ascendat monachus ad presulatum, quam presul ad monachatum descendat'. Et infra: 'Monemus itaque ut laborem pastoralis regiminis non recuses, ne fortassis ad pedes suos cum Maria sperneret te recipere, qui sibi apud te divertenti sprevisses cum Mar
Abbreviated transcription (Latin):
aratõne remoueat. ⁊ quib p̃sunt ecͣciis
de ꝑsonis pdoneis faciat ꝑ uideri. s in eos
degradacõnis siua̾ni ñ ꝓmulget. ut cũ
eis miscd̃it᷑ si expediat agi possit facilius
iusti p̃t̾ea ut cũ itterd̾ canõici quib studi¬
oꝵ gr̃a est indultum ut in abfñtia fua ꝑ

Expanded text:
tratione removeat, et quibus praesunt ecclesiis de personis idoneis faciat provideri, sed in eos degradationis sententiam non promulget, ut cum eis misericorditer, si expediat, facilius visti praeterea ut cum interdum canonici, quibus studiorum gratia est indultum ut in absentia sua fr
Abbreviated transcription (Latin):
apre ꝯpescant aduocatos pattonos uniceduos. rec¬
tores ⁊ ꝯsules magnates ⁊ milites seu cͦs libet alios
ne moest̾ia p̃sutt ãt offend̾e in ꝑsonis aut reb
⁊ fiforsan offend̾it eos ad satisfacõem ꝯpelse ⁊̃ o¬
ratccatit tit liberius ⁊ quuetius do ualcario fram¬

Expanded text:
a compescant advocatos patronos , vicedominos , rectores et consules , magnates et milites seu quoslibet alios ne monasteria presumant offendere in personis aut rebus et si forsam offenderint eos ad satisfaciendum compellere non comittant ut liberius et quietus Deo valeant fam
Abbreviated transcription (Latin):
rã ⁊ diligentẽ sollicitudint̃ gͥens de om̃ib ut de
offõ sͥ ꝯmisso dignã deo pꝰfit nde̾e rõem. Qd̾ si
p̃uaricator ordinis fu̾it aur ꝯtemaptor scu ne¬
gligens aut remissus ꝓcerto se noiit ñ solũ ab
tatis sic̃ ⁊ custodia castitatis adȯ est annera ulẽ

Expanded text:
ram et diligentem sollicitudinem gerens de omnibus, ut de officio sibi commisso dignam Deo possit reddere rationem. Quod si praevaricator ordinis fuerit aut contemptor seu negligens aut remissus, pro certo se noverit non solum ab tatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae
Abbreviated transcription (Latin):
eãt cumabłe paucis ibi relictis ut gtͣ refcctor¬
iũ edant carnes cũ in illis dieb p̃cipue regla¬
sibilic̾e qͣm̃aꝙͣ ex iadulgentia possit abbs ntc̃¬
dũaliqͦs frãm nĩc hos nuc illos ꝓut nccͣitaᷤᷤ
pꝰtulan̾it ad uocare ip̃osq secũ intantĩa sua¬
erint sibitã in carnb qm̃ tn aliis recipiãt
licatus ut t̃ possit coib cibis eẽ ꝯtentus. sic
ci ꝓudeat᷑ sine scandilo alioꝵ ut si abbas uł pͥ¬
or uolu̾it inrefectorioituãm fade sp̾alẽ cib¬

Expanded text:
eat cum abbate, paucis ibi relictis, ut extra refectorium edant carnes, cum in illis diebus praecipue regulasibi licere. Quanquam ex indulgentia possit abbas interdum aliquos fratrum, nunc hos, nunc illos, prout necessitas postulaverit, advocare, ipsosque secum inerint sibi tam in carnibus quam in aliis recipiant licatus, ut non possit communibus cibis esse contentus, sic ei provideatur sine scandalo aliorum ut, si abbas vel prior volu
Abbreviated transcription (Latin):
a delegato ñ est aliqͣtemis ꝓcedend̾. nͥ forsitã
eateniis ut ꝑtid ad suam p̃sentiã ꝯuocatis de
p̃cum qualitate cognoscat ut sic inutroq
casu eadem rõ q̃ delogantẽ mori̾et moneat
⁊ delegatũ. ⁊ ubi delegans suas lict̾as denega¬
ret. delegatus ⁊ sue cognitõnis offm̃ nlłateñ

Expanded text:
aliquatenus procedendum, nisi forsitan eatenus ut partibus ad suam praesentiam evocatis, de precum qualitate cognoscat; ut sic in utroque casu eadem ratio quae delegantem moveret, moveat etiam delegatum, et ubi delegans suas litteras denegaret, delegatus etiam suae cognitionis officium nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ litt̾is q̃ ab aliquib ex malicia ⁊ qñ ułłis
erignorantia tacita u̾itate uł suggesta fal
sitate impetrant᷑ a nobis diuersos intellex¬
care om̃ĩ cõmodo litt̾aꝵ cũ itendax p̃cator ca¬
rere debeat impetiatis aliis uo dicentib ꝙ
ce in negotio ꝓcedendꝰ Nos gͥ int̃ eos qͥ ꝑ fra¬
utẽ ułraaliciã ⁊ illos qui ꝑ simplicitatẽ ⁊ ig¬
norantiã litt̾as a nobis impetutit credimꝰ¬

Expanded text:
 litteris quae ab aliquibus ex malitia, et a nonnullis ex ignorantia, tacita veritate vel falsitate suggesta impetrantur a nobis, diversos intellexcarere omni commodo litterarum, cum mendax precator carere debeat impetratis, aliis vero dicentibus quod, ce in negotio procedendum. Nos igitur inter eos qui per fraudem vel malitiam et illos qui per simplicitatem vel ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ petens m uxorem suspectami hr̃ec. mili¬
tes su eiꝰ p̃cepto eam ad qͣndã filuã ducẽ¬
tes euaginato gladio ocesd̾e uoluerutte
s tandẽ pietate ducti sub tali ꝯdõne peꝑce¬
runt eid̃ ꝙ in monast̾io decolobris hicũ¬

Expanded text:
et potens M. uxorem suam suspectam haberet, milites sui eius precepto eam ad quandam sylvam ducentes, evaginato gladio occidere voluerunt, sed tandem pietate ducti, sub tali conditione pepercerunt eidem, quod in monasterio de Collobiis C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit se sre susp̾tũ. suspicionis cãm corã
eo allegare tenct᷑. s ꝑtes ut in aliqͦs nõ
debent cogi. corã qitib si cã suspicionis inf̃¬
auctꝰ. sua itidet utat᷑. ꝙ si cora̾ ip̃is cã susp¬
itõnus ꝓtiata fu̾it cõe cognitõi sr̃ sedere

Expanded text:
proponit se habere suspectum, suspicionis causam coram eodem allegare tenetur. Sed partes, ut in aliquos non debent cogi, coram quibus si causa suspicionis infauctoritate sua utetur, quod si coram ipsis causa suspi
Abbreviated transcription (Latin):
błib sic obiect̃a in mod̾ actõnis ad resti¬
tutõnẽ petñdã an in forra gxͦnis ad in¬
tr̃tõnẽ adu̾sarii repellendam. Cñ ea ĩ
mod̾ actõis ꝓpoĩta intelligant᷑ mutu¬
ꝯtingũtes ac ꝑ ħ iuxͣ regłam uiris qͣ dr᷑

Expanded text:
bilibus sit objecta in modum actionis ad restitutionem petendam, an in forma exceptionis ad intentionem adversarii repellendam, cum ea in modum actionis proposita intelligantur diventingentes, ac
Abbreviated transcription (Latin):
eũ regueniat audiendꝰ cũ restõis peti¬
tõ in ħ pͥuilegiata noscat᷑ ut ip̃m ĩ¬
tẽptans ñ cogat᷑ añ restõem spoliator
eis in mod̾ crͦuis oppõita repellatur.

Expanded text:
 audiendus, cum restitutionis petitio in hoc privilegiata cognoscatur, ut ipsam intentans non cogatur ante restitutionem spoliatorieis in modum exceptionis opposita repellatur .
Abbreviated transcription (Latin):
tõe defec̾it reꝰ debet ⁊ si uͭ p̃stitit obtm̾e̾
p̃sũptõe ñ faciente ꝓ illo reo deferri p̃t
ad ostñdñdã suã innocentiã utram̃t̃.
tiis ilid̾ actori uideat deferend̾.
de ereptiaibu¶

Expanded text:
one defecerit, reus debet, etsi nihil prestiterit, obtinere. Presumptionem vero facientem pro illo, reo deferri potest ad ostendendam suam innocentiam iuramentum, tiis, illud actori videat deferendum . DE EXCEPTIONIBU
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑextorsõnẽ tale fint p̃stitũ uiram̃tũ ꝙ ĩ
onũi cã deberes ordinẽ iudiciariũ obsuare.
cusatõe ñ indigent. nͨ in eis est ordo iudicia¬
sub p̃misso tenore iurasti. hebas in mẽte
ud ꝑpt̃ ea uetures ccͣ eanoĩcas sanctõnes. ali

Expanded text:
extorsionem tale fuit praestitum juramentum quod in omni causa deberes ordinem judiciarium observarecusatione non indigent nec in eis est ordo judiciasub praemisso tenore jurasti, habebas in mente ut propterea venires contra canonicas sanctiones, ali
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã ꝯsiliarii tui ĩmo potuis deceptores
tuũ eĩnũ induxerũt ut uirares irreqͥ¬
sito assensu ppłi. usq ad c̾cũ tp̃s pr̃is tiu
seruare monctã. q̃ tñ cc̃ mortẽ eius fue¬
care. ac utͣcitati ppłi satisfac̾e. ab obs̾uatõ¬
utram̃tũ fecisti. mouetã auflam au̾le¬

Expanded text:
quidam consiliarii tui quinimmo potius deceptores tuum animum induxerunt, ut iurares irrequisito assensu populi usque ad certum tempus patris tui conservare monetam, que tamen circa mortem ipsius fuecare ac necessitati populi satisfacere, ab observatiojuramentum fecisti, monetam au
Abbreviated transcription (Latin):
near eã duc̾e in uxorẽ. ꝙ est ꝓrsus absu
dinite̾e. longe forti añ ꝯugiũ celebra¬
tũ ppͣ eand̾ całm sponsris liciet pt̃ in fuã
eicitur qm̃ ñ admitt᷑ hospes. ⁊̃ obstante
q uitauĩt ad utrũc sine tasgresiore

Expanded text:
neretur eam ducere in uxorem. quod est prorsus absurdimittere, longe fortius ante conjugium celebratum propter eamdem causam sponsus licite potest in suam ejicitur quam non admittitur hospes, nonobstante qui juravit, ad utrumque sine transgressione
Abbreviated transcription (Latin):
agogas uͥ ñ huctũt pati ñ debes. U̾m si an¬
tiq̃ corruunt uł ruinuã minatit᷑ ut eas
rcedificent potes eq̃nimit̃ tola̾ri ñ aũ ut
cas exaltent aut ampliores aut p̃ciosioreᷤᷤ
faciant qm antea fuisse noscũt᷑. qͥ ntiq

Expanded text:
agogas, ubi non habuerunt, pati non debes. Verum si antique corruerunt vel ruinam minantur, ut eas reedificent, potest equanimiter tolerari, non autem ut eas exaltent aut ampliores aut pretiosiores fiant, quam antea fuisse noscuntur; quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
erucis exsoluens ꝓpositũit
arrrpias ⁊ huiliter ꝓseqͣris ne
si honus tͥ a pre inuinetũ
a te sponte susceptũ oxconẽ
qualib detardaũis. pat̾na de
reddas successione ĩdignũ. ⁊
heditatis emolumto priuis.
cuiꝰ recusaĩuis hoña suppor¬
tare sciturꝯ extũc anathatis

Expanded text:
rucis exsolvens, propositum iter arripias et humiliter prosequaris; ne si onus tibi a patre injunctum et a te sponte susceptum occasione qualibet detrectaris, paterna te reddas successione indignum et haereditatis emolumento priveris cujus recusaveris onera supportare. Sciturus ex tunc anathematis
Abbreviated transcription (Latin):
in qua nõ min p̾ceptũ dm̃i
obligabat.qͣm uotũ hodie ob¬
liget ĩ ecc̾a p̾mogenita que
dño mãdabãtur offerri. q̃dã
dño redd̾entur.ut p̾mogem¬
ut aliaꝵ tribuũ. q̃dam omu¬
tarẽtur in alid̾ sic̾ p̾mogem

Expanded text:
in qua non minus preceptum Domini obligabat quam votum hodie obliget in Ecclesia primogenita, que Domino mandabatur offerri quedam Domino redderentur ut primogenut aliarum tribunum, quedam commutar
Abbreviated transcription (Latin):
q pͥms ẽ indulgẽda dilatio.
scdis at̾ est redeptio ñunge¬
da.ut reꝵ facłtate pensata¬
aũ quas possũt. aũ quas fac¬
turi eẽnt expensas ꝑsonaꝵ.
pret̾ea recõpensato labore ĩ

Expanded text:
 primis est indulgenda dilatio, secundis autem est redemptio injungenda, ac rerum facultate pensata, quas possunt aut quas facturi essent expensas, personarum praeterea recompensato labore, in
Abbreviated transcription (Latin):
chis ⁊ canoĩcu/ necnõ ⁊ hospi¬
talariis ⁊ tẽplariis a se.ap. sit
cũ possit ip̃is inuitis arcioris
etiã religionis opdentu tͣnͣsire
ut unꝰ quis sed̾m apłm in ea¬

Expanded text:
chis et canonicis necnon Hospitalariis et Templariis a sede apostocum possit ipsis invitis arctioris etiam religionis obtentu transire, ut unusquisque secundum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ aliꝙ̃ ꝯpetente̾ nõ aute
illũ s añ se faciat apportari.
de quo ip̃e faciat pitantia
ad sustentatoe̾m nature.
¶Tales at̾ adagenda offĩcia me¬
ouasterii deputẽtur qui fide-¬
les funt ⁊̃ ⁊ disc̃ti. nec alicui
omitatur aliqua obediã ꝑ
tũit amoũi sũ ꝯtradictione
inoꝑe ⁊ sermone. exẽplo in¬
de. uboq doctrine fr̃es suos
⁊ instruere possit ĩ bono ⁊
amalo reuocare.zelum re
tiget. obedientes foueat ⁊

Expanded text:
cibum aliquem competentem non ante illum sed ante se faciat apportari, de quo ipse faciat illi pitanciam pro sustentatione naturae. Tales autem ad agenda officia monasterii deputentur qui fideles sint et discreti, nec alicui committatur aliqua obedientiatuerit amoveri sine contradictione in opere et sermone, ut exemplo vitae verboque doctrinae fratres suos et instituere possit in bono et a malo tiget, obedientes vero foueat et
Abbreviated transcription (Latin):
erib at̾ hoc c̃dimus obser¬
uandũ. ut que remañe no¬
lu̾int iuiros suos seq̃ntur.
possint duc̃e bellatores uo¬
tum redimãt qd fecerũt

Expanded text:
eribus autem hoc credimus observandum, ut quae remanere noluerint, viros suos sequantur possint ducere bellatores, votum redimant quod voverunt
Abbreviated transcription (Latin):
carnei. cũ in illis dieb p̃ci¬
pue regłarus disciplina stu
diosiꝰ sit obẜuanda. ¶Sed
nec extͣ refectoriũ. nisi ĩ in
aliquos fr̃m nũc hos mĩe il¬
los ꝓut necitas postulaũit
aduocare. ip̃osꝙ secũ in ca¬
mera sua meliꝯ ⁊ plemo er¬
hib̾e. ¶ꝑorro debiles ⁊ infir¬
im qui minutoe indigent
uł aliqua medicina nõ seor¬
sum ĩ cam̃is. s om̃s ĩ infirm¬
idorio que necĩa s sunt tam

Expanded text:
carnes, cum in illis diebus praecipue regularis disciplina sit studiosius observanda; sed nec extra refectorium, nisi tantum in aliquos fratrum, nunc hos, nunc illos, prout necessitas postulaverit, advocare, ipsosque secum in camera sua melius et plenius exhibere. Porro debiles et infirmi qui minutione indigent vel aliqua medicina, non seorsum in cameris, sed omnes in infirmitori
Abbreviated transcription (Latin):
te u̾itatis. de illius auc̃. secu¬
ri. qui cũ auduł a discipłis.
nõne scis q pharisei audito
hoc u̾bo scandalizati sũt. Rii¬
dit. sinite illos ceci sũt ⁊ du¬

Expanded text:
edimus; de illius auctoritate securi qui cum audisset a discipulis: Nonne scis quia Pharisaei audito hoc verbo scandalizati sunt? respondit: Sinite illos. Caeci sunt et du
Abbreviated transcription (Latin):
re.ꝯpescant aduecatos. pr̃o¬
nos. uicedũos. rectores. ⁊ osu¬
les. magutratus.⁊ milites.
lere noꝰ opmitcãt. ut liberiꝰ
⁊ quiesciꝰ dõ ualeãt famła¬

Expanded text:
pescant advocatos patronos , vicedominos , rectores et consules , magnates et milites slere non comittant ut liberius et quietus Deo valeant fam
Abbreviated transcription (Latin):
guꝰ illuc mdefem qͣmad ꝓfec¬
tum accedĩt cum illi pugnare
nõ possũt. ⁊ illi mẽdicare cogã¬
tur.nisi forte sint nobiles.⁊
magnates quisins secũ expẽ¬

Expanded text:
gis illuc in defectum quam ad profectum accedunt, cum isti pugnare non possint et illi mendicare cogantur, nisi forte sint nobiles et magnates qui suis secum expe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ enĩ agitur a p̃latis facile
trahitur asubditis ĩ exẽplũ.
uxga ꝙ dñs inq̃t ad moysẽ
inleuitico. si sac̾dos qͥ unctꝰ.¬
ẽ peceauit. faciet deluiq̃re
ꝓpłm. r̃m etatis in te senes¬
centis defectꝰ atq cancies.
que uix labores ⁊ dolores suos

Expanded text:
 enim agitur a praelatis facile trahitur a subditis ad exemplum, juxta quod Dominus inquit ad Moysem in Levitico: Si sacerdos, qui est unctus, peccaverit, facit delinquere populos. Verum aetatis jam in te senescentis defectus et canities, quae vix labores et dolores suos
Abbreviated transcription (Latin):
statumꝰ ut p̃sidentes ca¬
płis celebũdis scd̾m statut
dcilii gu̾alis seu pres albes.
sũ priores fugitiuos ⁊ eiec¬
tos de ordine suo requirãt
sollicite amiuati. qui si ĩ
moastiis suis recipi possũt
scd̃m ordine regłarem abbe
seu priores eoꝵ monidoe x̃¬

Expanded text:
endum ut presidentes capitulis celebrandis secundum statutum concilii generalis, seu patres abbates siue priores fugitiuos et eiectos de ordine suo requirant sollicite annuatim; qui si in monasteriis suis recipi possunt secundum ordinem regularem, abbates seu priores eorum, monitione
Abbreviated transcription (Latin):
gressor iudicari no potͣn si
nõ impleas ꝙ dixisti. Ldem
le obsequiũ ĩ ꝑpetuã noscit᷑
religiomis obsuantiã ꝯiu¬
tare. In nocꝰ. iii⁊strigoñ aĩ

Expanded text:
gressor iudicari non poteris, si non impleas quod dixisti . le obsequium in perpetuam noscitur religionis observantiam commutare
Abbreviated transcription (Latin):
Um uo peculiũ hĩnt nisi ab
tratione ꝑmissũ a coĩone
remoueatur altaris ⁊ qui
in extremis cũ peculio in¬
tu̾it nec oblatio ꝓ eo tiat᷑ nͨ
int̾ fr̃es recipiat sepulturã¬

Expanded text:
 Si peculium habuerit, nisi ei ab tratione permissum, a communione removeatur altaris; et qui in extremis cum peculio inrit, nec oblatio pro eo fiat, nec inter fratres recipiat sepultura
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑. qr ꝓ h̾oe aliis renũciasse
iudeti. de cetĩs nõ potit exi¬
gere portione. ꝙ si eam ip̃i
ab solute reliq. portionẽ si¬
bidebitã pot̾it nisħominus
de cet̾is uendic᷑aare.¶S iũo osti¬
tit qd̃ in fraudẽ modicũ ꝯsti

Expanded text:
vit, quia per hoc aliis renuntiasse videtur, de caeteris non poterit exigere portionem. Quod si eam ipsi absolute reliquit, portionem sibi debitam poterit nihilominus de caeteris vindicare. Si vero constiterit quod in fraudem m
Abbreviated transcription (Latin):
as qd ꝯmutatões p̃bendaꝵ
de iure fieri nõ possũt. p̃ser¬
tim pactione p̃missa que
de uno loco ad alium tͣnsfer
ualeãt utiliꝰ ex̃cere. ¶lem̃¬

Expanded text:
a, commutationes prebendarum de iure fieri non possunt, presertim pactione premissa, quede uno loco ad alium transfervaleant utilius exercere. Clem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto freq̃ntiꝰ potĩt sit eum
fr̃ib i ꝯuentu. uigileꝰ curã
⁊ diligente̾ sollicitudinem
gerens de omĩb ut de offo
sibi ꝯinisso digna deo possit
redd̾e rõnem Qd̾ si p̃uarica.¬
tor ordinis fu̾it aũ ꝯtep̃tor
seu negligens aũ remissꝰ. ꝓ
reqͥratur. ¶ ilec extimet ab

Expanded text:
nto frequentius poterit sit cum fratribus in conventu, vigilem curam et diligentem sollicitudinem gerens de omnibus, ut de officio sibi commisso dignam Deo possit reddere rationem. Quod si praevaricator ordinis fuerit aut contemptor seu negligens aut remissus, prequiratur. Nec aestimet abb
Abbreviated transcription (Latin):
is eabona sĩe ⁊ alia ipĩꝰ ecce
nn dei timore dispenset.
Licet at̾ mobilia ꝑ ecẽam ac¬
quisiza de iure ĩ alios ꝓ mo¬
rientis arbitrio tñfferri
nõ possint. ꝯsuetudiis tñ¬

Expanded text:
is ea bona, sicut et alia ipsius ecclesie, in dei timore dispenset. Licet autem mobilia per ecclesiam acquisita de iure in alios pro morientis arbitrio transferri non possunt, consuetudinis t
Abbreviated transcription (Latin):
totum uł ꝓ ꝑte no̾ possit sol¬
ip̃am sñ difficłtate qual re¬
laxetis. recepta ab ip̃o prius
ydonea cautoe. ut si ad puig̾¬
orem fortunã deuenit. debita
p̃dicta ꝑsoluat. Ldem.¬
s qui ꝯ q̃ritur indebitã pecum᷑¬
am se soluise ꝓbare teneturꝰ
qd̾ indebite sit soluta insi eiꝰ¬

Expanded text:
toto vel in parte non possit solntiam sine difficultate aliqua relaxetis, recepta prius ab ipso idonea cautione, ut si ad pinguiorem fortunam pervenerit, debita predicta persolvat. s qui conqueritur indebitam pecuniam se solvisse, probare tenetur quod indebite sit soluta, nisi ei
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ fu̾at. tum ab eõdẽ. G̃. tũ
ab aliis qui eas denu̾ant a tẽ¬
pore quo fũant obligate ꝑ¬
ceptum qd̾ fructꝰ sorti pot̾¬
ant a dequari ᷤ slos gͥ atten¬
ꝰ. dedes qd̾ intalib ꝑceptio trus¬
caui in solone sortis accedat

Expanded text:
m fuerat, tum ab eodem G. tum ab aliis qui eas tenuerant, a tempore quo fuerant obligate, perceptum quod fructus sorti poterant adequari. Nos igitur attendentes, quod in talibus perceptio fructuum in solutione sortis accedat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ab eius qui p̃sidet pendes
arbitrio ut ꝯsid̾et diligentiꝰ
qualitate̾ ꝑsone ⁊ eãn omu¬
tationis. scil an ex infir̾mi¬
tate seuaffluetia diuiciaꝵ¬

Expanded text:
eius qui presidet pendet arbitrium, ut consideret diligentius qualitatem persone et causam commutationis, scilicet an ex infirmitate sive affluentia divitia
Abbreviated transcription (Latin):
tione possõnum ꝑ se non
sit mhibitũ si altã rõne¬
possõnum alt̃i p̃pond̾e̾t pͤ¬
euniã posse refundi de ip̃
fusa certe pecunie q̃ntita¬

Expanded text:
tione possessionum per se non sit inhibitum, ubi altera possessionum alteri praeponderat, pecuniam posse refundi, de ipsfusa certae pecuniae quantita
Abbreviated transcription (Latin):
cite possit abs apostasie no
omp̃ti deo decedõ famłetur.
tiam regłare. ut ita demũ
si s̾ placũt ꝓfiteatur ordĩs
disciplina. aut si forte ñ pla¬
cũit morib enĩdatꝰ ad statũ
p̾itimu reu̾tatur. ¶ In pri¬
mo casu deb ut regłarit᷑ u¬
uat ad laxiorem salde regłam
ꝑtnsire. In scdo pot̃ ad scłm
nõ tñ ut uiuat selarit̾̃ reme¬
are. ut gͦ que sit enis intentõ¬

Expanded text:
cite possit absque apostasie notomnipotenti Deo decetero famuletur, tiam regularem, ut ita demum, si sibi placuerit, profiteatur ordinis disciplinam aut, si forsitan non placuerit, moribus emendatus ad statum pristinum reuertatur. In primo casu debet, ut regulariter uiuat, ad laxiorem saltem regulam pertransire. In secundo potest ad seculum, non tamen ut uiuat seculariter, remeare. Ut ergo, que sit eius intent
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ tali lucro eccã cõ¬
pensare nõ uelit. ¶ ad hoc s
sarracem quidã in bello st̃
xp̃ĩanos int̾fecisse notati.
⁊ xp̃iam simiłi sarracenos.
postea u̾o sarraceni ad fidẽ¬

Expanded text:
antum tali lucro Ecclesia compensare non velit. Ad haec Saraceni quidam in bello sunt Christianos interfecisse notati, Christiani similiter Saracenos. Postea Saraceni ad
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e ꝓuid̾t. Sregorius. ixꝰ.
ropter eiꝰ nigtitudinẽ in
que libalitas e collata dona¬
toris ꝑsona de rigore iuris
eam potuit reuoeare si forte
in ip̃m impias manꝰ miecit
aũ sibi atiexes niurias. seu
graue rerum suaꝵ dãpnum
sit tñ qd̾ ad donatoris qui ħ
tacint nõ extẽditur succes¬

Expanded text:
t. Gregorius IX: Propter eius ingratitudinem in quem liberalitas est collata, donatoris persona secundum rigorem iuris eam potuit revocare. Si forte in ipsum impias manus iniecerit aut sibi atroces iniurias seu grave rerum suarum damnum sit, quod tamen ad donatoris, qui hoc tacuit, non extenditur, succes
Abbreviated transcription (Latin):
sam uł cathedrale eccam
ꝑtinẽtib in qͣntalib por¬
tione ꝯstitit ẽẽ collatum
pot̾it legitie reuorari. nͥ
p̃scriptione uł alia excep̃¬
tione legitͣtiã hiꝯ actio ex¬
cludatur.nã ⁊ si pͥma facie
gesime uł centesie ꝑtis¬

Expanded text:
sam vel cathedralem ecclesiam pertinentibus in quantalibet portione constiterit esse collatum, poterit legitime revocari, nisi praescriptione vel alia exceptione legitima hujusmodi actio excludatur. Nam etsi prima facie gesimae vel centesimae part
Abbreviated transcription (Latin):
ciam indulgẽ. ne uideatur
inspiratũ. Si uo ꝓbabiliter
dubitetur. utrũ quis uelit
ad ordinẽ arciorẽ an lexiorẽ
ex earitate an ex tem̃itate
trãsire. suꝑioris e̾ iuditium
req̾rendum. ne forde angłs
sathane̾ inlucis angłm se tns¬
formet. lla semꝑ regła ĩuio¬
labiłr obseruata ut ulłs abs¬
one quaẽq deserere p̾sulatũ.
qm̃ sic̃ maiꝰ bonũ minoribo¬
no p̃ponitur. ita coĩs utilitas. R¬
spali utilitati p̃fertur.⁊ ĩ hoc
casu recte p̃ponitur doctrina
silentio sollicitudo ꝯtẽplatoĩ
⁊labor quieti.ad qd̾ utiq de¬
signandũ. uigenitꝰ dei filiꝰ¬

Expanded text:
iam indulgere, ne videatur inspiratum. Si vero probabiliter dubitetur, utrum quis velit ad ordinem arctiorem, an laxiorem, ex charitate, an ex temeritate transire, superioris est judicium requirendum, ne forte angelus Satanae in lucis angelum se transformet; illa semper regula inviolabiliter observata, ut nullusone quacunque deserere praesulatum, quoniam sicut majus bonum minori bono praeponitur, ita communis utilitas speciali utilitati praefertur; et in hoc casu recte praeponitur doctrina silentio, sollicitudo contemplationi, et labor quieti. Ad quod utique designandum unigenitus Dei Fili
Abbreviated transcription (Latin):
tas obseruetur ꝙ cuitͥbuit
ꝯpetens subsidiũ ꝯferat ⁊¬
cui tollit dãpna grauia ñ
infligat. ea quidẽ cautela
seruata ut unã tm̃modo

Expanded text:
tas observetur quod cui tribuit, competens subsidium conferat, et cui tollit damna gravia non infligat; ea quidem cautela servata, ut unam tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
ep̾e portione debita frau¬
daretur.qr fraus ⁊ dolus ali
e proemari nõ debent.
ep̃e portionẽ ex illis potit
exigere a canone ꝯstitutã.
salun indulgeciis io.põ. q¬

Expanded text:
pus portione debita fraudaretur, quia fraus et dolus alicui patrocinari non debent, episcopus portionem ex illis poterit exigere a canone constitutam, salvis indulgentiis po
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃e suo firinit̾ asserebat crat
no eẽ pure ueditai s pigno¬
riobligatas cum uẽditioni
p̃dcẽ talis fui̾t adiecta ꝯditio
ut si atp̃r tractus us addu¬
os ꝓximos ãnos p̃fato.⁊. ep¬
tio displic̾et .G. pat̃.h. abmꝰ¬

Expanded text:
re suo firmiter asserebat, terras non esse pure venditas, sed pignori obligatas, cum venditioni praedictae talis fuerit adjecta conditio, ut, si a tempore contractus usque ad duos proximos annos, praefato T. emptio displiceret, G. pater
Abbreviated transcription (Latin):
quib dã possõnib quas quõ¬
dam pat̾ tuus .L. de saul ꝓ cer¬
ta qͣntitate pecunie obliga¬
uit. ⁊ ip̃nis editoris hedes p̃¬
dc̃o .G̃. pignorauant mouisses

Expanded text:
quibusdam possessionibus, quas quondam pater tuus L. de Saul pro certa quantitate pecunie obligarat et ipsius creditoris heredes predicto G. impignoraverant, movisses