comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit conuersus ab impietate¬
÷ sua. & a uia sua impia. ip̃se qui¬
dem in iniquitate sua moriet᷑:
tu autẽ animam tuam libera¬
sti. Hanc sartaginẽ inter se &
discipłos murũ paulus posue¬
rat. cum dicebat. Mundus sũ¬
⁊ a sangune om̃ium ur̃m. Non
enim subterfugi. quo minus
annuntiarẽ omne consilium
dĩ in uobis. Nunc gͦ doctores
necesse est ut appetant ⁊eli ar¬
dorib frigi. ne cogant᷑ post¬
de torpore negligentiȩ. igne
gehenne cruciari. Sed aliuo.
est qđ iniustis & subditis. ali¬
ud qđ iustis et non subditis
debemus. Ad illoꝵ nos correp¬
tionem atq custodiam redden¬
darum rationum debet timor
accendere. istoꝵ uͦ uenerationẽ
ipsa considerata equalitas in¬
clinare. Sed arrogantes uiri
quia huius formam discretio¬
nis ignorant. hoc iustis & uon
subditis exhibent: qđ a bonis p̃¬
dicatorib fieri & iniustis & sub¬
ditis uident. Qui cum ao fer¬
uorem inuectionis iiuste ꝓsi¬

Expanded text:
fuerit conversus ab impietatefuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia, ipse quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti . Hanc sartaginem inter se et discipulos murum Paulus posuerat, cum dicebat: Mundus sum a sanguine omnium vestrum; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Nunc ergo doctores necesse est ut appetant zeli ardoribde torpore negligentiae igne ehennae cruciari. Sed aliud est quod injustis et subditis, aliud quod justis et non subditis debemus. Ad illotionem atque custodiam reddendarum rationum debet timor accendere; ad istorum vero venerationem ipsa considerata aequitas inclinare. Sed arrogantes viri, quia hujus formam discretionis ignorant, hoc justis et non subditis exhibent, quod a bonis praedicatoribus fieri et injustis et subditis vident. Qui cum ad fervorem invectionis injuste prosi
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur. Quid autẽ ꝑ hoc.¬
nisi magistri atq doctoris
mentem. quã zelus dñĩ frigit
& cruciat: Vnde & paulus
huius sartaginis incendeba¬
t᷑ frixura: cum diceret. Quis¬
enim infirmat᷑. & ego non in¬
firmor: Et quis scandalirat᷑.
& ego non uror: Et quia quis¬
quis relo di contra peccantes
accenditur. forti in ꝑpetuo
custodia munitur. ne ex ne¬
glecta p̃dicationis & regimi¬
nis cura damꝑnet᷑. recte drͣ.
pones eam murum ferreum in¬
ter ce & inter ciuitatem. Sartago
enĩ ferrea murus ferreus inter
ꝓpħam & ciuitatem ponit᷑. quia
cum nunc fortem zelum doctores
exhibent. eundem zelum postmo¬
dum inter se & auditores suos for¬
tẽ munitionẽ tenent. ne cunc ad
uindictam destituti sint: si nunc
fuerint in correptione dissoluti.
Hanc sartaginem ꝓpħa isdem ut
inter se & auditores suos murũ
sumeret audiebat. cum ei diui¬
na uox p̾mitteret dicens. Situ
annuntiaueris impio. & ille non

Expanded text:
ostenditur. Quid autem ostenditur. Quid autem ita magistri atque doctoris mentem quam zelus Domini frigit et excruciat? Unde et Paulus hujus sartaginis incendebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? et quis scandalizatur, et ego non uror Et quia quisquis zelo Dei contra peccantes accenditur, forti in perpetuum custodia munitur, ne ex neglecta praedicationis et regiminis cura damnetur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Sartago enim prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione Hanc sartaginem propheta idem, ut inter se et auditores suos murum sumeret, audiebat, cum ei divina vox praemitteret, dicens: Si tu annuntiaveris impio, et ille non
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quomͦ custodite uirtu¬
tes roborent: recte subiũgit᷑.
Et ȩdificabis mnunitiones. Mu¬
nitiones quippe sc̃s p̃dicator
ȩdificat. quando quȩ uirtu¬
tes quib uiciis obuient. insi¬
nuare non cessat. Et quia uir¬
tutib crescentib plerumq
bella temptationis augent᷑.¬
recte adhuc additur. Et com
portabis aggerem. & dabis
contra eam castra. & pones
arietes in giro. Aggerem nan¬
q comportat. quando pre-¬
dicator quisq molem crescen¬
tis temptationis indicat. Et con¬
tra iherłm castra erigit. quan¬
do recte intentioni audienti¬
um hostis callidi circumspectas¬
&e quasi in compre hensibiles
insidias p̃dicit. Atq ingiro
arietes ponit. quando temp¬
tationum aculeos in hac uita
nos undiq circundantes. & uir¬
cutum murum ꝑforantes in
Et tu sume tibi sartaginẽ ferre¬
am. & pones eam murum fer¬
reum inter te et inter ciuita¬
tem. Per sartaginem nanq
frixura. ꝑ ferrum uͦ. fortitudo

Expanded text:
etiam quomodo custoditae virtuetiam quomodo custoditae virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus vitiis obvient, insinuare non cessat. Et quia virtutibus crescentibus plerumque bella tentationis augenturportabis aggerem; et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innEt tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Per sartaginem namque frixura, per ferrum vero fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
stroꝵ speciem cenet. cui dicit᷑:
sume tibi laterem. & pones eũ
coram te. & deseribes in eo ciui¬
tatem iberłm: Doctores quip¬
pe scĩ sibi laterem sumunt.
quando terrenum cor auditoꝵ
ut doceant app̃hendunt. Quẽ
laterem coram se ponunt. qͥa
tota illud sollicitudinis inten¬
tione custodiunt. In quo & ciui
re. quia p̃dicando terrenis cor¬
dib. curant sũmoꝑe quanta
sit suꝑnę pacis uisio demon¬
strare. Cui bene etiam dicitur.
Et ordinabis aduersus eam ob¬
sidionem. & edificabis muni¬
tiones. Scĩ enim p̾dicatores ob¬
sidionem cirea laterem in quo
iherłm ciuitas descripta est. or¬
dinant. quando terrenȩ m̃ti
sed iam suꝑnam patriam requi¬
renti. quanta eam in huius
uite tempore uitioꝵ impugnet
aduersitas demonstrant. Cum
enim unum qđq peccatũ quo¬
mͥ menti insidietur ostendit᷑.
quasi obsidio circa iherłm ci¬
uitatẽ uoce p̃dicatoris ordina¬
tur. Sed quia non solum in¬
sinuant quomͦ mentẽ insidi¬
antia uicia expugnent. sed

Expanded text:
: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et civire, quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quanta sit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dicitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Cum enim unumquodque peccatum quomodo menti insidietur ostenditur, quasi obsidio circa Jerusalem civitatem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum insinuant quomodo mentem insidiantia vitia expugnent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
erint iniquitates tue. quid faci¬
es contra eum: Porro si iuste e¬
geris. quid donabis ei. aut quid
de manu tua accipiet: esi di¬
ceret. Ex ipsis creaturis intellige.
quas altiores te esse corporaliter
uides: quantũ a diuinȩ potentiȩ
sublimitate disiungeris. atq ab
hac tua consideratione collige.
quia dm̃ nec bene uiuendo ad¬
iuues. nec rursus malis actioni¬
diximus. in cęlo uel ethere suꝑ¬
nas potestates accipimus. u̾bis
istis heliu considerari ammonet.
quia ipsi angelici sp̃s creatoris
nr̃i potentiam plene contem¬
plari non possunt: de quib tam̃
certũ est. quia nobis eo ipso al¬
tiores sunt. quo lapsi in infimis
non sunt. uidelicet colligamꝰ
quanto dõ infe riores exi¬
stimus. qui etiam creatu¬
ris sublimib. sed long̾e illi in¬
feriorib subiacemus. Acsi dice¬
ret. Uide quantũ a diuina cel¬
situdine separaris. a cuius po¬
tentia etiam illȩ potestates hu
miliate contremiscunt: que te
immensa sublimitate transcen¬

Expanded text:
id facies contra eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet? Ac si diceret: Ex ipsis creaturis intellige quas altiores te esse corporaliter vides, quantum a divinae potentiae sublimitate disjungeris; atque ex hac tua consideratione collige quia Deum nec bene vivendo adjuves, nec rursus malis actionidiximus, in coelo vel aethere supernas potestates accipimus, verbis istis 820 Eliu considerare nos admonet, ut quia ipsi angelici spiritus creatoris nostri potentiam plene contemplari non possunt, de quibus tamen certum est quia nobis eo ipso altiores sunt quo lapsi in infimis non sunt, videlicet colligamus quanto Deo inferiores existimus, qui etiam creaturis sublimibus sed longe illo inferioribus subjacemus. Ac si diceret: Vide quantum a divina celsitudine separaris, a cujus potentia etiam potestates illae humilitate contremiscunt quae te immensa sublimitate transcen
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Quasi scientiȩ enim illos
in altum penna subleuauerat.
de quib paulus hoc qđ & supi¬
us ꝓtulimus dicebat: quia cum
cognouissent dm̃. non sicut dm̃
glorificauerunt. aut grãs egert᷑:
sed euanuerunt in cogitationib

Expanded text:
illis . Quasi scientiae enim illos illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sublevaverat, de quibus Paulus hoc quod et superius protulimus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationib
Abbreviated transcription (Latin):
tiam malam: istis dicit᷑. nemo
sumus agnoscimus. nec carnis
nos infirmitas deicit. neo suꝑ¬
bia sp̃s eleuat: nec deflendo in¬
imis subicimur. nec suꝑbiendo
de sublimib inflamur. Qui enĩ
titu ꝓsternit᷑. Qui uͦ extollitur
mente. more uolucrũ quasi leiti¬
tatis penna subleuat᷑. Sed si ui
gilanter intendit᷑. ut & mentis
humilitas. & carnis castimonia
teneatur: cito cognoscimus quia
alterum custodit᷑ ex altero. Nã
multis sepe suꝑbia luxuriȩ se¬
minarium fuit. quia dum eos
sp̃s quiasi in altum erexit. caro
in infimis mersit. Hii enĩ prius
secrete eleuant᷑. sed postmodum
publice corruunt: quia dũ oc¬
cultis intumescunt motibus cor¬
dis. aꝑtis caduntꝰ lapsib corpo¬
ris. Sicsic elati iusta fuerant
retributione feriendi. ut quia
suꝑbiendo se hominib pͣferunt.
luxuriando usq ad iumentoꝵ
similitudinem deuoluant᷑. Homo
cum in honore esset non intel¬
lexit: comparatus est iumentis
insipientib: & similis factus ẽ

Expanded text:
mo sumus agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nec superbiae spiritus elevat; nec defluendo imis subjicimur, nec superbiendo de sublimibus inflamur. Qui enim titu prosternitur; qui vero extollitur mente, more volucrum quasi levitatis penna sublevatur. Vet. XIgilanter intenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est
Abbreviated transcription (Latin):
innitamur: ut quo casu anima
uenit ad infima. eo gradu reũ¬
tat᷑ ad sumina: atq eisdem qͥb
corruit passib surgat: dũ sicut
dictum est. illa nos ad dm̃ bene
considerata reuocant. quȩ nos
ab eo male electa diuiserunt.
Heliu itaq ut uim considerationis
admoueret. atq excorporeis reb
ostenderet. quanto sit homine
excelsior ds̃: bene intulit. Sus¬
re ethere. qđ altior te sit. Ipsis i¬
eñi reb creatis atq corporeis
agnoscimus. quantũ a creatoris
nr̃i sublił mitate distamus.
quia ꝑ   omne qđ cernimus.
esse humiles ammonemur ut
quasi quȩdam sit lectio mentis
nr̃e. species considerata creatu¬
rȩ Dicat gͦ. Suspice cȩlum & in¬
tuere: contemplare ethera qđ
altior te sit. Si peccaueris. quid

Expanded text:
innitamur, ut quo casu anima innitamur, ut quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa; atque eisdem quibus corruit passibus surgat, dum, sicut dictum est, illa nos ad Deum bene considerata revocant, quae nos ab eo male electa diviserunt. Eliu itaque, ut vim considerationis admoveret, atque ex corporeis rebus ostenderet quanto sit homine excelsior Deus, bene intulit: Susre aethera quod altior te sit. Ipsis enim rebus creatis atque corporeis agnoscimus quantum a creatoris nostri sublimitate distamus, quia per omne quod cernimus esse humiles admonemur, ut quasi quaedam sit lectio menti nostrae species considerata creaturae. Dicat ergo: Suscipe coelum; et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Si pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ostendendo quȩ non est. Hinc enĩ
de sapientia scriptum est. In uiis
ostendit se illis bilariter. & om̃i
ꝓuidentia occurrit illis. Uie
quippe ad creatorẽ sunt: oꝑa
considerata creatoris. Que dũ
facta cernimus. potentiã facto¬
ris miramur. In istis uiis a sapi¬
entia om̃i nobis ꝓuidentia occur¬
rit᷑. quia factoris nobis uirtus
inquirenda ꝓponitur: in om̃e
qđ mirabiliter factum uidetur.
Et quacũq se uerterit anima. sii
uigilanter intendit. in isdem
ipsis dm̃ inuenit: ꝑ quȩ reliquit.
Ciusq potentiam ex eoꝵ rursum
consideratione cognoscit: quoꝵ
amore deseruit. & ꝑ quȩ ꝑuerse
cacidit. ꝑ hec conuersa reuocat᷑.
Ubi enĩ lapsi sumus. ibi incũbimꝰ
ut surgamus. Et quasi ibi surgen¬
do manũ considerationis figimꝰ.
ubi pede amoris lubrici corru¬
entes negligendo iacebamus. Qai
enĩ ab inuisibilib ꝑ usibilia ce¬
cidimus. dignum est ut ad inui¬
sibilia ipsis rursum uisibilibus

Expanded text:
ostendendo quae non est. Hinc enim ostendendo quae non est. Hinc enim de sapientia scriptum est: In viis ostendit se illis hilariter, et omni providentia occurrit illquippe ad Creatorem sunt opera considerata creaturae, quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a Sapientia omni providentia nobis occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur, in omne quod mirabiliter factum videtur; et quocumque se verterit anima, si vigilanter intendit, in iisdem ipsis Deum invenit, per quae reliquit; ejusque potentiam ex eorum rursus consideratione cognoscit, quorum amore deseruit; et per quae perversa cecidit, per haec conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus; et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
materiam hoc loco sentire nil
riora conspicimus. ꝑ ipsa eadẽ
ad interiora reuocamur. Uesti¬
gia quippe creatoris nr̃i sunt.
mira oꝑa uisibilis creature.
Ipsum nanq adhuc uidere ñ
possumus. sed etiam ad eius ui¬
sio. nem tendimus: si eum
in his que fecit miramur. Eius
gͦ uestigia creaturam dicimꝰ.
quia ꝑ hec quȩ ab ipso sunt se¬
quendo imus ad ipsum. Unde
paulus ait. Inuisibilia eiꝰ ꝑ ea
quȩ facta sunt intellecta con¬
spiciuntur. sempiterna quoq
uirtus eius & diuinitas. Unde
in libro sapientie scriptũ est.
Per magnitudinem enĩ creatu¬
re o speciem. potest intelligibilis
creator uideri. Menti enĩ nr̃e
peccato suo exterius sparse. necdũ
ds sicut est interus innotescit.
sed dum facture sue decus foris
ꝓponit. quasi quibdam nobis
nutib innuit. & quȩ intus sequa¬
mur ostendit: ac miro mͦ ipsis
formis exteriorib nos ad interi¬
ora ꝑducit: innuit immensa am¬
miratione qđ est: mira hȩc exteriꝰ

Expanded text:
materiam hoc loco sentire nil materiam hoc loco sentire nil riora conspicimus, per ipsa 819 eadem ad interiora revocamur. Vestigia quippe creatoris nostri sunt mira opera visibilis creaturae. Ipsum namque adhuc videre non possumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit miramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque virtus ejus et divinitas . Unde et in libro Sapientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem potest intelligibiliter creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit; sed dum facturae suae decus foris proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostendit, ae miro modo ipsis formis exterioribus nos ad interiora perducit; innuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates tue. quid facies con¬
tra eum: Porro si iuste egeris.
quid donabis ei. aut quid de
manu tua accipiet: Quãuis
beato iob scienti maiora neqͣ¬
quam dici ista debuerunt.
uera tamen sunt quȩ dicun¬
tur: qđ uidelicet dõ nec pec¬
cata nr̃a noceant. nec bene
gesta concurrant. Unde sub¬
similis tui est nocebit impie¬
⁊ tas tua. & filium hominis ad¬
iuuabit iusticia tua. Sed in¬
ter hȩc illuad est sollerter intu¬
endum qđ ait. suspice cęlum
& intuere: contemplare ethe¬
ra qđ altior ce sit. Hec enim di¬
cens nimirum colligit ut con¬
siderare debeat. quantominꝰ
dõ actione sua aut ꝓsit aut¬
noceat: qui altitudini oeli atq
etheris ꝓdesse uel nocere non
possit. Quãuis in celo uel etbe¬
re possimus suꝑnas potestates
accipere. diuinis semꝑ obtuti¬
b mherentes : ut cum angelicos
sp̃s longe adhuc a nobis distare
conspicimus. ipsi creatori atq
dominatori sp̃uum. quanto
distamus inferius agnoscamus.
corpoream camen cęli etherisq

Expanded text:
contra eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet? - Quamvis beato Job scienti majora nequaquam dici ista debuerunt, vera tamen sunt quae dicuntur, quod videlicet Deo nec peccata nostra noceant, nec bene gesta concurrant. Sequsimilis tui est nocebit impietas tua, et filium hominis adjuvabit justitia tua. - Sed inter haec illud solerter intuendum quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut considerare debeat quanto minus Deo actione sua aut noceat, qui altitudini coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possimus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spiritus longe adhuc a nobis distare conspicimus, ipsi creatori atque dominatori spirituum quam longe distamus inferius agnoscamus, corpoream tamen coeli aetherisque
Abbreviated transcription (Latin):
cantes insinuant. mala autem
cauentes p̃nuntiant. Non ut
heliu desiderantes exorant er¬
ga cõmissos sibi. ita nonnun¬
quã in correptione feruent: ac
si de tranquillitate nil habeant.
Sed ita in dilectione tranquil¬
li sunt: acsi nullus eos feruor
accendat. Ualde enĩ metuunt.
ne si a reꝓborum correptione
cessauerint: ipsi ꝓ eoꝵ dampna¬
tione puniant᷑. Et cum ad uer
ba muectionis inflammantur.
inuiti quidem ad hȩc ueniunt:
sed tamen heo defensionẽ sibi
apua cdistrictum iudicem p̃pa¬

Expanded text:
cantes insinuant, mala autem cantes insinuant, mala autem caventes praenuntiant, non ut Eliu desiderantes exorant. Erga commissos sibi ita nonnunquam in correptione fervent, ac si de tranquillitate nihil habeant; sed ita in dilectione tranquilli sunt, ac si nullus eos fervor accendat. Valde enim metuunt ne si a pravorum correptione cessaverint, ipsi pro eorum damnatse invectionis inflammant, inviti quidem ad haec veniunt, sed tamen hanc defensionem sibi apud districtum judicem praepa
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos ad terram deponunt. De¬
ne autẽ dicit᷑. depicta erant.
quia dum exterioꝵ rerum in¬
trinsecus species attrahuntur.
in corde quasi depingit᷑: quic¬
quid fictis imaginib cogitat᷑.
foramen in pariete. ac deinde
ostium cernitur. et tunc demũ
occulta abhominatio de mon¬
strat᷑: quia nimirum unius¬
cuiusq peccati prius signa
forinsecus. deinde ianua aꝑte
iniquitatis ostendit᷑: & tunc de¬
mũ om̃e malum qđ intus latet.
apitur. Iccirco etiam scĩ doctores
grauiter solent minuta discu¬
tere. ut ab extremis exteriorib¬
ad occulta possint maiora ꝑue¬
nire. Uerba aspȩ increpationis
mouent. ut spinas mortiferȩ
cogitationis eradicent. Et hȩc
cum agunt. caritatis amore
seuiunt: non inflatione ȩlati¬
onis intumescunt. Mori enĩ
ꝓ ipsis parati sunt: quos qua¬
si usq ad mortẽ sȩuientes af¬
fligunt. Seruant in cogitatio¬
ne qđ diligunt. sumunt in
specie qđ ꝑsequunt᷑. Bona p̃di¬

Expanded text:
ipsos ad terram deponunt. Beipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, « depicta erant, » quia dum exteriorum rerum extrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur, quidquid fictis imaginibus deliberanforamen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur, quia nimirum uniuscujusque peccata prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur. Et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur: idcirco ergo etiam doctores graviter solent minuta discutere, ut ab extremis exterioribad occulta possint majora pervenire. Verba asperae increpationis movent, ut spinas mortiferae cogitationis eradicent; et haec cum agunt, charitatis amore saeviunt, non inflatione elationis intumescunt. Mori enim pro ipsis parati sunt, quos quasi usque ad mortem saevientes affligunt. Servant in cogitatione quod diligunt, sumunt in specie quod persequuntur. Bona praedi
Abbreviated transcription (Latin):
a terra suspensȩ. sed adhuc ter¬
renȩ mercedis p̾mia requiren¬
tes. Nam reptilia toto ex corpo¬
re terre inherent. animalia
autẽ uentre a terra suspensa
sunt: appetitu tamen gulȩ ad
terram semꝑ inclinant᷑. Repti¬
lia itaq sunt intra parietem.
quando cogitationes uoluunt᷑
in mente: quȩ a terrenis deside¬
riis nunquã leuantur. Amma¬
lia quoq sunt intra parietem.
quando & si qua iam iusta. si qͣ
honesta cogitant᷑: appetendis
tamen lucris temporalib. hono¬
ribusq deseruiunt. Et ꝑ semetip¬
sa quidem iam quasi a terra sus¬
pensa sunt: sed adhuc ꝑ ambitũ
quasi ꝑ gule desiderium. sese ad
una submittunt. Unde & bene
subditur. Et umuersa idola do¬
mus isrł: depicta erant in pa¬
riete. Scriptum quippe est: & a
uaritia quȩ est idoloꝵ seruitus.
Recte gͦ post ammalia. idola des¬
cribunt᷑. quia & si honesta acti
one quasi a terra se erigunt. am¬
bitione tamen in honesta. semet¬

Expanded text:
a terra suspensae, sed adhuc tera terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem ventre a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur: reptilia itaque intra parietem sunt, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt, et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: « Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Scriptum quippe est: « Et avaritia, quae est idolorum servitus . » Recte ergo post animalia idola describuntur, quia etsi honesta actione nonnulli quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semet
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus uidi. Et ecce om̃is simi¬
litudo reptilium & animalium
abhominatio. & uniuersa idola¬
I domus isrł: depicta erant in pa¬
riete. Per iherechielem quippe.
p̃positoꝵ ꝑsona signatur: ꝑ pa¬
rietem. duritia subditoꝵ. Et qͥd
est parietem fodere. nisi asꝑis
correptionib duritiam cordis
aꝑire: Quem cum ꝑfodisset
apparuit ostium. quia cum cor
a ostenditur: ex qua om̃ia in
eo qui corripit᷑. cogitationũ
interiora uideant᷑. Unde & bene
illic sequit᷑. Et dixit ad me. In¬
gredere & uide ab hominationes
pessimas. quas isti faciunt hic.
Quasi ingreditur ut abhomina¬
tiones aspiciat. qui discussis
quibdam signis exterius appa¬
rentib. ita corda subditorum
penetrat: ut cuncta ei quȩ illi¬
cite cogitant᷑. innotescant. Un¬
de & subdidit. Et ingressus uidi.
Et ecce om̃is similitudo reptiliũ
& animalium abhominatio. In
reptilibus. cogitationes om̃ino
terrenȩ signant᷑. in animalib
uͦ iam quidem aliquantulum

Expanded text:
omnis similitudo reptilium et animalium abominatio, et ecce universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium. Quia cum corda ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur, cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: « Et dixit ad me: Ingredere et vide abominationes pessimas quas isti faciunt hic. » Quasi ingreditur, ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicita cogitantur, innotescant. Unde et subdidit: « Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium et animalium, abominatio. » In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur; in animalibus vero jam quidem aliquantulum
Abbreviated transcription (Latin):
qui respondent: subdidit di¬
cens. Tu enĩ cępisti loqui. & ñ
ego. Co se mnocentẽ credidit.
quo pulsatus erupit. Nimirũ
nesciens quia innocentia non
tempore defendit᷑. sed ratione.
Quid enĩ eius deferisionib ad¬
miniculat᷑: Qcła si tacenti
nonnulla intuliti. recte tamen
inchoanti praua respondit.
Postquam uͦ in uerbis ȩlationis
ostenditur. ecce iterum sub re¬
quisioionis uelamine pallia
uis dum non ait. quia melius
nosti. sed siquid melius nosti
loquere: nimis hoc ipsum suꝑ¬
bisse est. de melioris scientia
dubitasse. Hoc tamen qđ beato
iob locum loquendi tribuit.
humilitatẽ se ex hibuisse iudica¬
uit. Sed sicut iam supra dictũ
est. quia in actione arrogantiũ
om̃e qđ supra dicto sermone
tegitur. ꝓrumpente rursũ in¬
tentione elationis aꝑitur: citi¬
us heliu innotuit. qua mente
beatum iob loqui postulauit.

Expanded text:
qui responderint, subdidit diqui responderint, subdidit dicens: Tu enim coepisti loqui, et non ego. - Eo se innocentem credidit, quo pulsatus erupit, nimirum nesciens quia innotempore defenditur, sed ratione. Quid enim ejus defensionibus adminiculatur, quod etsi tacenti nulla intulit, recte tamen inchoanti prava respondit? Postquam vero in verbis elationis ostenditur, ecce iterum sub requisitionis velamine palliatvis dum non ait: Quia melius nosti, sed, Si quid melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen, quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius Eliu innotuit qua mente beatum Job loqui postulavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cari ab hominib erubescunt.
Proponunt gͦ magis qđ non me¬
tuunt. ut hoc minus declina¬
re ualeant qđ erubescunt.
Scriptũ quippe est. Unusquisq
cuiusq manifesta est. ex inde
mͦ iniqui colligunt. ut iam ꝑ¬
uersa uniusciusq actio sit se¬
cura: ne mͦ eam quilibet iustus
arguendo discutiat. a qua con¬
stat qđ in iudicio alienus exi¬
stat. At contra piorũ conscien¬
tiȩ. grande sibi conferri p̃miu
credunt. cum de quibdam mͦ
tur. Proponunt enĩ ante oculos
cordis. quia districtum di iu¬
dicium. tanto uerius tunc su¬
ꝑ eos mitigabit᷑. quanto nunc
nitur. Et temporalem iram su¬
ꝑ se lucrum computant. per
quam se ȩternam posse euade¬
re non ignorant. Helui gͦ typũ
cunctoꝵ arrogantium tenens.
o magis eligens ȩterna inue¬
ctione ꝑpͣeti. quam cemporali¬
ter increpari: dicat. Nunquid
ate ds expetit eam. quia displi¬
cuit tibi: Quia uͦ esse culpa¬
biliores solent hii qui loqui
in contentione inchoant. qua

Expanded text:
cari ab hominibus erubescunt. cari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusquisquecujusque manifesta est, exinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quibusdam modo tur. Proponunt etenim ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc super eos mitigabitur, quanto nunc nitur; et temporalem iram super se lucrum computant, per quam se aeternam posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in conte
Abbreviated transcription (Latin):
militatis specie ad uerba cu¬
midȩ causationis exiliuit. Nã
subdidit dicens. Nunquid a¬
te d̾s expetit eam. quia displi¬
cuit tibi: Acsi diceret. Ego co¬
ram dño rationes positurus
sum: cur mͦ iniquitas mea
a te rep̾hendit᷑. quȩ constat
qđ in iudicio a te non reqͥ¬
ratur: Recti uiri cum iniuste
ab hominib impetunt᷑. ad suꝑ¬
num iudicium recurrunt. Un¬
de & ab eodem beato iob dicit᷑.
Ecce in cęlo testis meus. ⁊ consci¬
us m̃s in excelsis. Ꝙ quia ei
summoꝑe placere cupiunt.
eius soliuis cestimonium re¬
quirunt. Peruersi ͤ quia iustoꝵ
uitam deserunt. sed nonnũ¬
quã eloquia sequunt᷑: cum
de suis malegestis increpant᷑.
hoc assumunt in argum̃tũ
defensionis. qđ iusti ꝓferunt
cum testimonio puritatis.
Unde eis & consuetudo iam facta
est. ut siquis eos de factis suis
arguat. di magis iudiciũ quã
hominũ quęrant. A dõ enim &
cum se dampnandos nouerint.
iudicare non metuunt. & iudi¬

Expanded text:
militatis specie ad verba tumilitatis specie ad verba tumidae causationis exsilivit. Nam subdidit, dicens: CAPUT te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? - Ac si diceret: Ego coram Deo rationes positurus sum. Cur modo iniquitas mea a te reprehenditur? Quae constat quia, quod in judicio a te non requiratur. Recti viri, cum injuste ab hominibus impetuntur, ad supernum judicium recurrunt. Unde et ab eodem Job dicitur: « Ecce in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . » Et quia ei summopere placere cupiunt, ejus solius testimonium requirunt. Perversi quoque quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia scrutantur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumento defensionis, quod justi proferunt cum testimonio puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari non metuunt, et judi
Abbreviated transcription (Latin):
trumpat in uoce. auditores ar¬
rogantium si eoꝵ dicta paulis¬
ꝑ taciti exspectant atq consi¬
derant. citius corda illoꝵ sub¬
sequentia uerba manifestant.
Diu quippe morari ñ possunt
in ipsa humilitatis imagine.
quã specietenus sumunt. Su¬
ꝑbis enim mentib humilitas
alta est: & cum eius formam
conscendere ambiunt. lassatis
ammi gressib. quasi a cliuo¬
sis atq asꝑis itinerib dilabun¬
tur. Auenum est scilicet qđ
uideri appetunt. & iccirco
eius imagun diu inherere
nequaquã possunt. Graue¬
nanq pondus estimant. cum
eam salte̾ specietenus portant.
Et quousq hanc abiciant. uim
quandam in corde patiunt᷑:
quia uidelicet ȩlationis usui
malȩ dominanti deseruiunt.
atq eius imperio semet ipsos
quales sint ꝓdere compellunt᷑.
ne diu possint uideri qđ non
sunt. VUnde heliu quoq postquã
de errore doceri se petiit. post¬
quam iniquitatẽ non se ultra
locuturũ ꝓmisit: subito ab hu¬

Expanded text:
erumpat in voce; auditores arerumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa humilitatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam conscendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaerere nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam iniquitatem non se ultra locuturum promisit, subito ab hu
Abbreviated transcription (Latin):
tit. non doceri Heliu itaq uitã¬
argo arrogantium signans. post¬
quã multa interna & sublimia
intulit. ecce in uerbis formam
humilitatis assumit. & ȩquitate
ꝓposita. sub quadam discipu¬
latus imagine beatum iob allo¬
sum ad dm̃. ce quoq ñ ꝓhibeo.
Si erraui tu doce me: si iniqui¬
tatẽ locutus sum. ultra non ad
bona loquant᷑ & mali: multa
heliu fortia paulo suꝑius se
dixisse meminerat. oo securus
iccirco ne fortasse errauerit re¬
quirebat. Neq enĩ requireret.
si se errasse credidisset. Est nanq
ut dixi ꝓpria arrogantiũ fraus.
ut cunc de errore requirere
studeant. quando se nouerint
non errasse. Qui frursum re¬
quirere uel argui de errore
despiciunt. si quando se errasse
reraciter p̃cognoscunt. Non eñi
esse sed uideri humiles appetunt.
& tunc requirendo speciem humi¬
litatis assumunt. quando de ipsa
magis requisitione laudentur:
Sed quia om̃ino difficile est. ut
elatio quȩ regnat in corde. non

Expanded text:
tit, non doceri. Eliu itaque vittit, non doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job allosum ad Deum, te quoque non prohibebo. Si erravi, tu doce me; si iniquitatem locutus sum, ultra non addbona loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio quae regnat in corde non
Abbreviated transcription (Latin):
N locutionib suis hoc arro¬
gantes uiri labere inter a¬
lia ꝓprium solent. qđ audi¬
torib suis ne quid fortasse
mordinatum dixerint. cõ
requirunt. cum se lauda¬
biliter aliquid dixisse cog¬
noscunt. Hec uidelicet faci¬
unt. non quo de dictis suis
ambigunt: sed quo ab au¬
dientium iudicio fauores
quęrunt. Nam inueniri
facile poterunt. quo animo
ꝑciuctant᷑: si quisquã cũ
eoꝵ botia laudat. etiam ma¬
la̾ rep̃hendat. Certũ quippe
est: quia sicut inflant᷑ laudi¬
b. ita correptionib inflam¬
mant᷑. Et a quolibet se uel
iuste rep̾hendi despiciunt.
moxq in malis fomitẽ defen¬
sionis exquirunt. Quomͦ gͦ
de bonis suis humiliter ambi¬
gunt. qui mala sua defende¬
re etiam ꝑuerse moliuntur::
Ille est eñi uere humilis in bo¬
nis. qui non est defensor in
malis. Nam qui de malis suis
arguitur. & contra uerba argu¬
entis accenditur: quando de bo¬
nis suis quasi humilit᷑ titubat.
ꝑ humilitatis uocẽ ornari appe¬

Expanded text:
n locutionibus suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari appe
Abbreviated transcription (Latin):
bilia uerba narrauit: atq ex
eis sibi materiam loquendi ꝓpo¬
suit. Sed uerbis sequentib for¬
ti acumine discutit. hoc qđ si¬
bi ad dicendi materiam fallaci¬
ter finxit. Et fortes quidẽ sunt
sententie quȩ sequunt᷑: sed be¬
ati iob ꝑsone non congruunt.
Tantoq eum increpationis huiꝰ
tela non feriunt. quanto con¬
tra eum miuste mittunt᷑. Sequi¬

Expanded text:
atque ex eis sibi materiam loquendi proposuit; sed verbis subsequentibus forti acumine discutit hoc quod sibi ad dicendi materiam fallaciter finxit. Et fortes quidem sunt sententiae quae sequuntur, sed beati Job personae non congruunt; tantoque eum increpationis hujus tela non feriunt, quanto contra eum injuste mittuntur. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
citer scĩ cum flagellari quempi¬
am etiam ꝓ culpa cognoscunt.
& si quędam eius iordinata cor¬
ripiunt: ad quȩdam tamen do¬
lenti compatiunt᷑. & sic sciunt
tumentia p̃mere. ut sciant eti¬
am cruenta refouere: quatinus
in eis cum dura molliunt. in
firma roborent᷑. At contra ar¬
rogantes uiri. quia caritatis
uiscera non habent. non solum
non compatiunt᷑ etiam iustis
dolentib: sed eos insuꝑ sub spe¬
cie uste increpationis afligunt.¬
& uel si qua in eis sunt parua
mala exaggerant: uel ea quȩ
uere bona sunt. male apud se
exaggerare soleant delinquenti¬
um uitia. & ex quib dam sig¬
nis publicis occulta rimari: ut
possint ex minimis maiora cog

Expanded text:
citer sancti cum flagellari quempiciter sancti cum flagellari quempiam etiam pro culpa cognoscunt, etsi quaedam ejus inordinata corripiunt, ad quaedam tamen dolentia compatiuntur; et sic sciunt tumentia premere, ut sciant etiam cruenta refovere, quatenus in eis cum dura firma roborentur. At contra arrogantes viri quia charitatis viscera non habent, non solum non compatiuntur, etiam justis dolentibus, sed eos insuper sub specie justae increpationis affligunt. Vel si qua in eis sunt parva mala exaggerant, vel ea quae vere bona sunt, male apud se exaggerare soleant delinquentium vitia, et ex quibusdam signis publicis occulta rimari, ut possint ex minimis majora cog
Abbreviated transcription (Latin):
perat. in uerbis etiam male¬
dictionis exaltat. Sed fortasse
beniuole uim ꝓbationis opta¬
ret. si stetisse eum in ꝓbatione
uidisset. Ut gͦ aꝑte malitia eiꝰ
crudelitatis appareat. ꝓbari
adhuc ꝑ flagella deprecat᷑.
quem inter glagella lapsum
fuisse iam quęritur. Premisit
qđ sensit ut aꝑtius cognos¬
ci debeat qđ optauit. Adhuc¬
ferire postulat. quem iam pec¬
casse sub manu ferientis accu¬
sat. Propria hec arrogantiũ uota
sunt. ut uitam dolentium exami¬
nari acrius deprecent᷑: quia qͣn¬
to sibimetipsis iustiores sunt.
tanto alienis dolorib duriores
existunt. Nesciunt enĩ in se passi¬
onem aliene infirmitatis trahere.
& sicut sue. ita etiam ꝓximi im¬
becillitati misereri. Quia enum
de se alta sentiunt. iccirco humi¬
lib nullatenus condescendunt.
helui beatum iob ꝓculpa ꝑcussũ
credidit. atq ideo exhibenda ei
pietatis uiscera. nec inter tot do¬
lores estimauit. Uiri autẽ uera¬

Expanded text:
perat, in verbis etiam maleperat, in verbis etiam maledictionis exaltat, sed fortasse benevole vim probationis optaret, si stetisse eum in probatione judicasset. Ut vero aperte malitia ejus crudelitatis appareat, probare adhuc per flagella deprecatur quem inter flagella lapsum fuisse jam queritur, praemisit quod sensit, ut apertius cognosci debeat quod optaferiri postulat quem jam peccasse sub manu ferientis accusat. Propria haec arrogantium vota sunt, ut vitam dolentium examinari acrius deprecentur, quia quanto sibimetipsis justiores sunt, tanto alienis doloribus duriores existunt. Nesciunt enim in se passionem alienae infirmitatis trahere, et sicut suae, ita etiam proximi imbecillitati misereri. Quia enim de se alta sentiunt, idcirco humilibus nullatenus condescendunt. Eliu beatum Job pro culpa percussum credit, atque ideo exhibenda ei pietatis viscera nec inter tot dolores aestimavit. Viri autem vera
Abbreviated transcription (Latin):
sonuit. quȩ a sententia ferien¬
tis nullatenus discrepauit:
Incaute sunt humiles. qui se
mendacio illaqueant. dũ ar¬
rogantiam uitant. immo men¬
tiendo suꝑbiunt: quia contra
ueritatem se erigunt. quam
relinquunt. Qui enĩ necessi¬
tate cogente uera de se bona
loquit᷑. tantomagis humili¬
tati iungitur. quanto & ueri¬
tati sociatur. An paulus hu¬
milis non fuit. quando emu¬
latione ueritatis contra fal¬
sos apłos tot de se discipulis
fortia gesta narrauit: Cui
nimirum ueritati inimicus
existeret. si abscondendo uirtu¬
tes ꝓprias. p̃dicatores errorũ
p̃ualere ꝑmisisset. Sed quia
arrogantes uiri in eo qđ bonoꝵ
dicta suꝑbe examinant. uerbo¬
rum magis suꝑficiem. quam
rerũ ordinem pensant: helui
beati iob sententias. disciplinã
credidit non sonasse. Quia uͦ
ritiam maledictionis extendi¬
tur. ilico contra beatum iob
quasi ad dm̃ faciens uerba sub¬
usq ad finem. Ecce hoc qđ qͣsi
de arrogantiȩ tumore conce¬

Expanded text:
sonuit, quae a sententia feriensonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. Vet. IIritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba, subusque ad finem. - Ecce hoc quod de arrogantiae tumore conce
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam. Ecce dum quasi
humiliter beato iob loqui t̾ri¬
buit. quid intrinsecus gestaret
ostendit dicens. Uiri intelligen¬
tes loquant᷑ mͥ. dedignatus
uidelicet si beatus iob loqui p̃¬
sumeret. qui quasi eius incel¬
ligere uerba non posset. & qͥa
non solum ad loquendũ. sed
etiam ad audiendum beatum
iob indignũ fuisse iudicauit.
ilico adiunxit. Uir sapiens
audiat me Aesi diceret. Huic
loqui non iuste conceditur.
quia etiam audire uerba sa¬
pientium non meret᷑. Atq mex
apte quam despecta de illo sen¬
tiat. manifestat dicens. Iob autẽ
stulte locutus est: & uerba illius
non sonant disciplinam. Sine
disciplina locutum beatũ iob
credidit. quia iustum se insu¬
is oꝑib fuisse memorauit. Ue¬
rum fortasse helui diceret. si
ea quȩ beatus iob de se ipso nar¬
rauerat. non de illo hec eadem
ipsius disciplinȩ auctor esti¬
masset. Innocentem enim iob
se asseruit flagellatum. quẽ
d̾s etiam ꝑibuit frustra ꝑcus¬
sum. Quid gͦ uox ꝑcussi suꝑbũ

Expanded text:
is gratia.---Ecce dum quasi humiliter beato Job loqui tribuit, quid intrinsecus gestaret ostendit, dicens: Viri intelligentes loquantur mihi; dedignatus videlicet si beatus Job loqui praesumeret, qui quasi ejus intelligere verba non posset. Et quia non solum ad loquendum, sed etiam ad audiendum, beatum Job indignum fuisse judicavit, illico adjunxit: Vir sapiens audiat me. Ac si diceret: Huic loqui injuste conceditur, qui etiam audire verba sapientium non meretur. Atque mox aperte, quam despecta de illo sentiat, manifestat, dicens: Job autem stulte locutus est, et verba illius non sonant disciplinam. Sine disciplina locutum beatum Job credidit, quia justum se in suis operibus fuisse memoravit. Verum fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job de seipso narraverat, non de illo haec eadem ipse disciplinae auctor existimasset. Innocenter enim Job se asseruit flagellatum, quem Deus etiam perhibuit frustra percussum . Quid ergo vox percussi superbum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis. sed rebus sonat. Lo¬
cus ergo regiminis cum re¬
gendus offertur. in se prius
necesse est. ut quisq discuti¬
at. si loco uita congruit. si
ab honore actio non dissen¬
cit: ne iustus om̃ium rector
eo post in tribulatione p̾ces
non audiat. quo ipsa quoq
eius de quo cribulatio oritur.
exordia honoris ignorat.

Expanded text:
verbis, sed rebus sonat. Loverbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ꝓculdubio in iudȩa no¬
uimus. cũ in ipso nr̃i redemp¬
toris aduentu phariseoꝵ tur¬
ba atq sacerdotũ. a uero lumi¬
ne mentis oculos clausit. & ꝑ
p̃positoꝵ exempla gradiens. in
infidelitatis tenebris popłs
biliter potest. quomͦ hoc in lo¬
dñs facit: cum hac de re spe
Ipsi regnauerunt & non ex me.
principes extiterunt & ñ cog¬
noui. Quis enĩ recte sentiens
dicat. quia facit dñis qđ mi¬
nime cognoscit: Sed quia sci¬
re di approbare est. nescire re¬
probare: unde quib dam quos
reꝓbat dicit. nescio uos unde
re di est. id qđ fieri ꝓhibet.
irascendo ꝑmutere. Unde et
regis egypti cor se obdurare
asseruit. quia uidelicet obdu-¬
rare ꝑmisit. Miro mͦ hypo¬
critas dñs & regnare facit. &¬
nescit: facit sinendo. nescit
reprobando. Vnde necesse est.
ut ad om̃e qđ in hac uita con¬
cupiscit᷑. prius uoluntas in¬
terna requirat᷑. Quam cũ
humani cordis auris ꝑciꝑe
appetit. sciat quia hȩc non

Expanded text:
factum procul dubio in Judaea nofactum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infidelitatis tenebris populubiliter potest quomodo hoc in loDominus facit, cum hac de re spec« Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et non cognovi . » Quis enim recte sentiens dicat, quia facit Dominus quod minime cognoscit? RESPONSIO . Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: Nescio vos, unde re Dei est, id quod fieri prohibet, irascendo permittere. Unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quod videlicet obdurari permisit. Miro modo hypocritas Dominus et regnare facit, et nescit: facit sinendo, nescit reprobando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia haec non