comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti: sed nos ꝑtlei grãm qui illum
gloriostim fecit: panꝑib gratõsum
redtlemꝰ .⁊mox reincepta seqñtia.
sollempni ploratu. sc̃i sp̃c gratiã in yi¬
tabat: intelligens illum ad nentasse.
nẽs dapes que sibi ⁊̃ curialib para¬
bant᷑. in usus eoꝵ exh ausit: ipse ob¬
sonia apponens. ipse disciplina mi¬
nistroꝵ delonge d sistens: ⁊pse super¬
flua ciboꝵ abstergens. De imꝑatore

Expanded text:
fecisti; sed nos per Dei grfecisti; sed nos per Dei grgloriosum fecit, pauperibus gratiosum reddemus, » et mox reincepta sequentia solemni ploratu Spiritus sancti gratiam invitabat, intelligens illum adventasse ines dapes quae sibi et curialibus dabantur, in usus eorum exhausit, ipse obsonia apponens, ipse juxta disciplinam ministrorum de longe consistens; ipse superflua ciborum abstergens. Idem He
Abbreviated transcription (Latin):
Tquia nithil ostans est in
humanis reb: qd̾tlam triste portẽ¬
tum qd̾ tempore eius accidit. nõ ta¬
cebo. Fuldense cenobiũ est. qd̾ apd̃¬
ergo hemricus ꝓentetosten apud ma¬
guntinũ celebrat. Paulo ante missã.
cum sedilia pararent᷑ mneccłia. in ter
cubiculart os archiep̃i ⁊ abbatis ir¬
istis priscum morem referentib. Ubi
uerbis paꝵ ad dcortliam ꝓcetlit᷑. ut
habent germani idemq fertones indo¬
mitum animũ. ad pugnam uentũ ÷.¬
S statim ep̃is ꝯuolantibs. pace int̾
reliquias dissidentiũ reformata. tem¬
plum purgatum. missa festiuis cla¬
morib acta est. Nunc uero mira sb̃¬
iclam. Sequentia cantata: ⁊ uersũ.
hunc diem gloriosum fecisti. cum
chori deinuissent: uox abaere late
in sonuit. Hunc diem bellicosum ego
feci. Rigentib ceteris. imperator di¬
ligentius in tendens. numeri. leticiã¬
q intelligens inimici : tu inquit oĩs
malicie in uentor. simul ⁊ incentor. di¬
em bellicosum. ⁊ arcogantios luctuos

Expanded text:
quia nihil constans est in humanis gaudiis, quoddam triste portentum tempore ejus accidit, quod non tacebo. Fuldense coenobium est in ergo Henricus Pentecosten apud Mogontiam celebrabat. Paulo ante missam, cum sedilia pararentur in ecclesia, inter cubicularios archiepiscopi et abbatis jurntistitis, istis priscum morem referentibus. Ubi verbis parum ad concordiam proceditur, ut habent Germani, idemque Teutones, indomitum animum, ad pugnam ventu statim episcopis convolantibus pace inter reliquias dissidentium statuta, templum purgatum, missa festivis clamoribus acta. Cum vero, mira subjiciam, sequentia cantitata, et versu, « Hunc diem gloriosum fecisti, » chori conticuissent, vox ab aere lapsa late insonuit, « Hunc diem bellicosum ego feci. » Rigentibus caeteris, imperator diligentius intendens muneri, laetitiamque intelligens inimici, « Tu, inquit, omnis malitiae inventor simul et incentor, diem bellicosum et arrogantibus luctuosum
Abbreviated transcription (Latin):
et litt̾aꝵ periciam. ⁊ uocis elegantiam
uicõ corporis deformabat: qd mereculã
uille tlementer artlebat. Cum qua noc¬
te quadam sollempni uolutatus: mane
admissam ĩperatoris aꝑta fronte asta¬
bat. Dissimulata scientia mantlat ei ce¬
liũ: eo qd eius melodia delectaret᷑. erat
enĩ dyaconus. Ille pro pc̃ci scientia mul¬
tis p̃stigiis subter fugere. imperator dt̃
nunciis urgere cepit: ut probaret eius¬
dstantiam. Ad extremũ prorsus ab nu¬
enti. quia michi inqͥt. Non uis parere
ntam facili obsequio : ego te extorrem
tocius terre mee cẽ p̃cipio. Clericus am¬
plexus sententiam: abscessit ꝯtinuo.
Missi sunt petlissequi. qui eum ꝑseque¬
rent᷑. ut si eum ꝑseuerantlum putarẽt.
iam urbem egressum renocarent. Ita¬
qr incunctantem d pilatis om̃ib suus.
⁊̃ in sartinulis suis ꝯpositis iam ꝓfectũ.
magnaq uiolentia retractum: hem¬
rici p̃sentie sistunt. Qui letum sb̃ri¬
deus. probe ait festi: ⁊ gratulor ꝓbita¬

Expanded text:
et literarum peritiam et vocis elegantiam vitio corporis deformabat, quod meretriculam villae dementer ardebat; cum qua nocte quadam solenni volutatus, mane ad missam imperatoris aperta fronte astabat. Dissimulata scientia, mandat ei Caelium, quod ejus melodia delectaretur; erat enim diaconus. Ille, pro peccati conscientia, multis praestigiis subterfugere; imperator contra nunciis urgere, ut probaret constantiam: ad extremum prorsus abnuenti, « Quia, inquit, non vis mihi parere in tam facili obsequio, ego te extorrem totius terrae meae esse praecipio. » Clericus amplexus sententiam abscessit continuo; missi pedissequi qui cum persequerentur, ut, si perseverandum putaret, jam urbem egressum revocarent. Ita incunctanter compilatis omnibus suis et in sarcinulas compositis, jam profectum, magnaque violentia retractum, Henrici praesentiae sistunt; qui laetum subridens, « Probe, ait, fecisti, et gratulor probita
Abbreviated transcription (Latin):
Dolus ille uenire non p̃sumens: subordi¬
nauit aliquos qui pro se loquerẽt᷑. Cuis
nomine audito. pͥmo pontifex gemere
ille maledictã mulierculam deseruerit: sit
absolutus. Si ꝑstiterit priori ammo hac
calem die et hora qua ego tliscedam: sit
ante deum ratõnẽ retlclere paratus Syi¬
debitis autẽ me qͣndo ad sextam signum
cum amita sua fulmine ictus examina¬

Expanded text:
olus ille venire non praesumens, subornavit aliquos qui pro se loquerentur. Ejus nomen auditum primo pontifex gemitu ille maledictam mulierem deseruerit, sit absolutus; si perstiterit, posteriori anno hac eadem die et hora qua ego decedam, sit ante Deum reddere rationem paratus: videbitis autem me quando signum ad sextam cum amica fulmine ictus exanima
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis exoffic̃o intend̾e hc̃. hominẽ stũ in¬
teriorem sensi̾t ꝓmoueri. tociens deum ꝓ¬
certo adesse intlłigat. tociens seab illõ ad
animas ĩmitari sciat. Ad quid: Nisi ut
cuellat ⁊ tlestruat. ⁊ etlificet ⁊ plantet. ue¬
rum illius cectoris libentꝰ autlio uocem qͥ
non sibi plausum sed mithi planctũ in¬
ducas. Uere turt̾e ex hibes si genie doceaᷤ.
⁊ si ꝑsuadere uis gementlo id magis qmͣ
declamantlo studeas oꝑtebit. Exemplũ
sane cum malus multis tamen uel ma¬
rĩe hoc in negocio uerbo efficaciꝰ est. Da

Expanded text:
ntendere habet, hominem suum interiorem senserit permoveri; toties pro certo sponsum adesse intelligat, toties se ab illo ad vineas invitari. Ad quid, nisi ut evellat et destruat, et aedificet et plantet?  Illius doctoris libenter audio vocem: qui non sibi plausum, sed mihi planctum moveat. Vere turturem exhibes, si gemere doceas: et si persuadere vis, gemendo id magis, quam declamando studeas oportebit. Exemplum sane tum in aliis multis, tum vel maxime hoc in negotio, verbo efficacius est. Da
Abbreviated transcription (Latin):
ter accẽait. In utroq nurabilitꝰ tibi me al¬
licis. uterꝵ fuis uiolentissimꝰ adthend
Trabe me pt᷑ te libenter sequor te liben¬
otlñe post te ire uolunt cum tamen ad te
ꝓuenire nemo qui nolit. Hoc scientib cũc
tari ⁊ regͣ̃re cupiñt. s nõ dpati. nõ curãt¬

Expanded text:
et coronam: in utroque mirabiliter tibi me allicis; uterque funis violentissimus ad trahendum. Trahe me post te: libenter te sequor, libenomine Jesu, ire volunt! cum tamen ad te pervenire nemo sit qui nolit, hoc scientibus cunctari; conregnare cupiunt, sed non compati. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
staturam dedit deus homini rectan
forsan ut ista corꝑa exterioris homĩs¬
uilior isq rectitudo figm̃ti hoĩem initer¬
orem illũ qui adymaginẽ dei fẽs est
E uid eñi intlecentiꝰ qmͣ curuũ recto
cor ꝑe gerere auimũ: Puersa res est
afella iuteum uas qd̾ est corpus cetra
oculos habere sursum celos libe suspt¬
cere. celoꝵq iuũmarib aspettꝰ oblectare
spũlem celestemq c̾aturam suos eotio
ocules .i. int̾nos sensus atq affc̃s tralhe
int̾ram deorsum ⁊̃ que lebuit nutriri
in cracels here luto tamꝙ̃ uuam de su

Expanded text:
staturam dedit homini Deus rectam; forsitan ut ista corporea exterioris viliorisque rectitudo figmenti hominem interiorem illum, qui ad imaginem Dei factus est, Quid enim indecentius, quam curvum recto corpore gerere animum? Perversa res est et foeda, luteum vas, quod est corpus de terra, oculos habere sursum, coelos libere suspicere, coelorumque luminaribus oblectare coelestemque creaturam suos econtrario oculos, id est internos sensus atque affectus, trahere in terram deorsum; et quae debuit nutriri in croceis, haerere luto, tanquam unam de su
Abbreviated transcription (Latin):
ub sociant᷑ sũmis in feriora. p̃ualẽt
qui potestatẽ hñt ⁊ humiliorib utun¬
tur plibitu suo. Sculcat fortõr minꝰ
fortem. ritlet saꝑiens in doctũ. simpli¬
cem fallit astutus potens despicit in¬
becillem. Non sic mopere tus ds. nõ
sic in tua dnuxtõne non ad ħ sociasti
spm limo sb̾linem humili dignam
⁊ excellentem creaturam ab iecte ⁊ n¬
utili masse. Quis nõ uitleat frs̃ qͣntũ
corpori p̃stet amina: Numqͥd nõ trũ¬
cus ess in sensibilis. caro ianimata:
ab aninia pulchtudo ab amma nicre¬
mentum. ab anima iusus claritas. ⁊
sonus uocis. Deniq sensꝰ omnis ab

Expanded text:
ubi sociantur summis inferiora, praevalent qui potestatem habent, et humilioribus utuntur pro libito suo. Conculcat fortior minus fortem, ridet sapiens indoctum, simplicem fallit astutus, potens despicit imbecillem. Non sic in opere tuo, Deus, non sic in tua commistione; non ad hoc sociasti spiritum limo, sublimem humili, dignam et excellentem creaturam abjectae et inutili massae. Quis non videat, fratres, quantum corpori praestet anima? Nunquid non truncus esset insensibilis caro inanimata? Ab anima enim pulchritudo, ab anima incrementum, ab anima claritas visus et sonus vocis: denique sensus omnis ab
Abbreviated transcription (Latin):
re plasmauit hominem deus ⁊ in spr¬
ranit infaciem eius spiraculum iu¬
te. Q ualis artifex qualis unitor reꝵ
ad cuius nutũ sic oglutinant᷑ sb̾limtꝰ
terre ⁊ spiritꝰ ute. Limus quitlem iam
ante creatus erat. qͣndo in pͥnciꝑio cre¬
auit deus celum et terram. At spiritꝰ
sane nõ ꝯmune s ꝓpriam habet ⁊ cli¬
tõnem nec in massꝰa creatur. s singu¬
lari quatlam excellentia in spirat᷑. Ag¬
nosce ohomo dignitatẽ tuam. agnosce
mundo corpus. sic enin decet eum qui
ostitutus est super imuisam huius
creatẽ corporee. molẽ aliqͣ ei. simulari
ixꝑte. s est cibi etiam sublimiꝰ aliꝙͣ
nẽc omĩno dꝑandꝰ es cet̾is creaturis
dpacta ⁊ federata sunt inte caro ⁊ ata
illa plasmata hec fetlerata. S cuiꝰ int̾¬

Expanded text:
rae plasmavit hominem Deus, et inspiravit in faciem ejus spiritum vitae. Qualis artifex, qualis unitor rerum, ad cujus nutum sic conglutinantur sibi limus terrae et spiritus vitae! Limus quidem jam ante creatus erat, quando in principio creavit Deus coelum et terram: at spiritus sane non communen, sed propriam habet conditionem; nec in massa creatur, sed singulari quadam excellentia inspiratur. Agnosce, o homo, dignitatem tuam, agnosce ibi cum mundo corpus: sic enim decet eum qui constitutus est super universam hujus creaturae corporeae molem, aliqua ei similari ex parte. Sed est tibi etiam sublimius aliquid, nec omnino comparandus es caeteris creaturis. Compacta et confederata sunt in te caro et anima; illa plasmata, haec inspirata. 2. Sed cujus int
Abbreviated transcription (Latin):
licet diuino mutata fuit sigillo. Ad
ymaginem quippe ⁊ similitudinẽ suã
cauit deus hoĩem. Hen diruptũ est si¬
gillum ⁊ unitas dissipata. Accedens¬
ale pessimus latro recens adhuc sigil¬
lum fiegit. ⁊ sic mutata silitudine di¬
uena. oparatus est miser homo ium̃¬
tis insipientib ⁊ similis fc̃s est illis..

Expanded text:
ita sigillo ad imaginem quippe et similitudinem suam creavit Deus hominem, heu! diruptum est sigillum, et unitas dissipata. Accedens pessimus ille latro recens adhuc sigillum fregit: et sic mutata similitudine divina, comparatus est miser homo jumentis insipientibus, et similis factus est illis .
Abbreviated transcription (Latin):
quemad̾m psallis. Rectus ddñs d̾s m̃
deus rectum fecit homĩem amtlens
tas meo. Porro miquitas cordis est
non canus uicium ut ꝑhec nouenis
insp̃itali portõne tui ⁊ non incrassa
ludciq substantia dei similitudinem

Expanded text:
quemadmodum psallis: Rectus Dominus Deus Deus rectum fecit hominem similem tas in eo. Porro iniquitas, cordis est, non carnis vitium, ut per hoc noveris in spirituali portione tui, et non in crassa luteaque substantia Dei similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
angelus nũtiat uirtus obumbrat. suꝑ
nõ muret᷑: Nascitur altissimi filius d̾s
de deo genitus ante scła. Nascitur deui¬
q uerbum infans. Qͥs uł satis miretur:
Ibi agnoscit᷑ lux nõ lucens. Uerbũ in¬
fans. aqua siciens. ꝑ auis esuriens. ui¬
deas si attentlas potentiã regi. sapien¬
ciam instrui. Uirtutẽ sustentari. deum:
lactantẽ. s angłos reficientẽ. incunis ua¬
gientem. s mseros dsolantem. Uitleas
si attenlas tristari leticiam. pauere fitlu¬
tiam. salutẽ pati. Uitam mori. formudinẽ
infirmari.S qd̾ nõ minꝰ nuirantlum
est ipsa ibi ceruit᷑ tristicia letificans. pa¬
uor confortans. passio saltians. mors ni¬
inficans. infirmitas roborans. Q uodo¬

Expanded text:
Angelus nuntiat, virtus obumbrat Altisnon miretur? Nascitur Altissimi Filius, Deus de Deo genitus ante saecula; nascitur Verbum infans: quis vel satis miretur? Ibi agnoscitur lux non lucens, verbum infans, aqua sitiens, panis esuriens. Videas, si attendas, potentiam regi, sapientiam instrui, virtutem sustentari: Deum denique lactentem, sed angelos reficientem; vagientem, sed miseros consolantem. Videas, si attendas, tristari laetitiam, pavere fiduciam, salutem pati, vitam mori, fortitudinem infirmari. Sed, quod non minus mirandum est, ipsa ibi cernitur tristitia laetificans, pavor confortans, passio salvans, mors vivificans, infirmitas roborans. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
N ISexplicare queat quem¬
ad motlum suꝑueniente sp̃u. ob¬
umbrante uͥtute altissimi. caro sit fc̃a
non capit inuu̾sitas create nitra uir¬
gncã se se clauserit iuscera fc̃s homo

Expanded text:
 explicare queat quemadmodum superveniente Spiritu, obumbrante virtute Altissimi, caro factum sinon capit universitas creaturae, intra virginea sese clauserit viscera factus homo
Abbreviated transcription (Latin):
minũ possit uel potũit ad inpleri. Nec¬
latuit p̃ceptorem p̃cepti pondus. hom̃i
ex cedere iures. setl iudicanit utile exhoc
ip̃o sue insufficientie ad mone̾. ⁊ ut scirẽt
sane ad quem iusticie furẽ niti ꝓñbus
oꝑteret. Ergomantlando inpossibili a
non p̃uaricatores homines fecit. s hũi¬
les. ut om̃e os obstruat᷑. ⁊ sb̾ditꝰ fiat
omnis mundꝰ deo. qd̃ ex oꝑib legis nõ
iustificabit᷑ omnis caro toram illo. accipiẽ

Expanded text:
minum possit, vel potuerit adimpleri. minum possit, vel potuerit adimpleri. latuit praeceptorem, praecepti pondus hominum excedere vires; sed judicavit utile ex hoc ipso suae illos insufficientiae admoneri, et ut scirent sane, ad quem justitiae finem niti pro viribus oporteret. Ergo mandando impossibilia, non praevaricatores homines fecit, sed humiles, ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo; quia ex operibus legis non justific
Abbreviated transcription (Latin):
amor. Languet cum abest. Quod
non est aliud quam tediũ qd̾tlam in¬
paticntis desiderii quo ncc̃e est affica m̃¬
tem uchem̃ter amantis absente quẽ
amał cũ totꝰ in expectatõne¬
tõnem reputat. tarcditatẽ. Subtractio¬
quippe ret qm amas augmentatõ desi¬
derii est. ⁊̃ qd̃ ardentius desideras cares
est inaffectu. ⁊ de illa quidem q̃
operis est puto esse datam iegem ho¬
mĩb manilatr̃q formatum. Nam ĩ
affectu quis ita hẽat ut manilatur. Er¬
go illa mantlat᷑ adm̾itum. ista inp̃mi¬
um datur. Cuiꝰ iniciũ quidẽ ꝑfc̃mq
uitam quoq p̃sentem exꝑiri diuina pꝰ¬
se gr̃a nõ negamꝰ. s plauẽ ⁊sumatio¬
nem tefendimꝰ future felicitati. Quom̾¬
gͦ mobetlĩa iubenda fuit que ĩplenda nlło
motlo erat : Aut si placet tibi magis de
affectuali datum fuisse mantlatum. non
inde dtendo tlum modo acquiescas ⁊ tu
michi qd̾ mĩme inuita ista ab aliquo ho¬

Expanded text:
amor; languet, cum abest. Quod amor; languet, cum abest. Quod non est aliud, quam taedium quoddam impatientis desiderii, quo necesse est affici mentem vehementer amantis absente quem amat, dum totus in exspectationetionem reputat tarditatem. Et inempe rei quam amas, augmentatio desiderii est; et quod ardentius desideras. careset in affectu. Et de illa quidem quae operis est, puto datam esse legem hominibus, mandatumque formatum: nam in affectu quis ita habeat, ut mandatur? Ergo illa mandatur ad meritum, ista in praemium datur. Cujus initium quidem, profectumque vitam quoque praesentem experiri divina posse gratia non negamus; sed plane consummationem defendimus futurae felicitati. Quomodo ergo jubenda fuit, quae implenda nullo modo erat? Aut si placet tibi magis de affectuali datum fuisse mandatum, non inde contendo, dummodo acquiescas et tu mihi, quod minime in vita ista ab aliquo ho
Abbreviated transcription (Latin):
bentqz linguas suas. quib se alter
est anima atq infans que hanc nõ h̃t.
⁊ nõ potest ipsi nlłatenus smocinatio
esse cum u̾bo. Ergo hruꝰcemotli lingͣra
stiam cũ uerbum monet. uolens ad ani¬
nã lequi. nõ potest amia nõ sentire.
Roiuus est enĩ sm̃no del ⁊ efficax. ⁊ pene¬
trabilior omni gladio anticipi. ꝑtingẽs
cum suã amma linguam mouet. Lat̾e
uerbum multo minꝰ pot̾it nõ solũ quia
ubiq p̃sens est. s ꝓpter hoc magis qd
nisi ipso stimulante deuotõnis lingͣ
mime ad leq̃ñlum moueat᷑ U̾bo igit᷑
dicere anme pulchͣ es ⁊ appellare ami¬
cam infundere est. Unde ⁊ amet ⁊ se
p̃sumet amari. Iꝑsi uero uerbũ uicis¬
sim noĩare dilectum ⁊ fateri pulchrũ.
qd̃ amiat et qđ amat᷑. illi sine fictõne. et¬
ascribere et fraude. ⁊ mirari dignatõnem
⁊ stupẽ ad grãm. Itaq locutõ uerbi infu¬
sio doni. deinde responsio aĩe cũ gr̃aꝵ actõe
⁊  presto est qd̾ amatur iuget

Expanded text:
bent linguas suas, quibus se alterest anima atque infans quae hanc non habet, et non potest ipsi ullatenus sermocinatio esse cum Verbo. Ergo hujuscemodi linguam suam cum Verbum movet, volens ad animam loqui, non potest anima non sentire. Vivus est enim sermo Dei et efficax, et penetrabilior omncum suam anima linguam movet, latere Verbum multo minus poterit, non solum quia ubique praesens est; sed propter hoc magis, quod, nisi ipso stimulante, devotionis lingua minime ad loquendum moveatur. Verbo igitur dicere animae: Pulchra es, et appellare amicam, infundere est, unde et amet, et se praesumat amari. Ipsi vero Verbum vicissim nominare dilectum, et fateri pulchrum quod amat, et quo amatur, illi sine fictione ascribere et fraude, mirari dignationem et stupere ad gratiam. Ita sane locutio Verbi infusio doni, et responsio animae cum gratiarum actione um praesto est quod amatur, viget
Abbreviated transcription (Latin):
tis intueor non capio excellentiã ma¬
restatis. s aitendo ad ques uen̾it.
Dignatõnis magnitudĩem expaue¬
plecto quo ad possum in estimabile
latnud mem caritatis. Si motlũ coge¬
co exaltatonẽ agnosco humane con¬
dicõnis. Uenit si quidem uniu̾sita¬
tis crcator ⁊ tlñs. Uenit ad hominẽ
uenit ꝓpter hoĩes. uenit homo. Ueĩt¬

Expanded text:
tis intueor, non capio excellentiam majestatis. Si attendo ad quos venerit, dignationis magnitudinem expaveplector quoad possum inaestimabilem latitudinem charitatis. Si modum cogito, exaltationem agnosco humanae conditionis. Venit siquidem universitatis Creator et Dominus, venit ad homines, venit propter homines
Abbreviated transcription (Latin):
bilis dignatõ ⁊ penitus in excogita¬
bilis. qd̾ in cart̾is huiꝰ horrorẽ fe¬
toremq tanta descendere dignata
est celsido. Iam quis tlubitet magñ
aliqͥd in causa fuisse ut maiestas ⁊¬
tanta. de tam longiquo in locũ tã
in dignum descend̾e̾ dignaret᷑. pla¬
ne magnũ aliquid. quia miseri¬
cortlia magna. qr misatio multa.
quia caritas copiosa. Ad qͥd enim
quippe oũe centesimã que erraue¬
bilia enis filus hom̃. ꝑpter nos ueĩt
Sira querentis dei tlignato. magͥ¬
na dignitas hom̃is sic q̃siti. ⁊ quasi
gloriar uolu̾it. non ent insipiens aĩ
qd aliqͥd esse iutdeat᷑ tamqm ase ipło.
Dea quod tanti fecit eum ipse. Smñes¬

Expanded text:
bilis dignatio et penitus inexcogitabilis, quod in carceris hujus horrorem tanta descendere dignata est celsitudo. 7. Jam quis dubitet magnum aliquid in causa fuisse, ut majestas tanta, de tam longinquo, in locum tam indignum descendere dignaretur? Plane magnum aliquid, quia misericordia magna, quia miseratio multa, quia charitas copiosa. Ad quid enim quippe ovem centesimam, quae erravebilia ejus filiis hominum, propter nos venit. Mira quaerentis Dei dignatio, magna dignitas hominis sic quaesiti! In qua si gloriari voluerit, non erit insipiens: non quod aliquid esse videatur tanquam a seipso; sed quod tanti eum
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ tam disficilis erit postea. ⁊ sic̃ mͦ nõ ÷
qui reconciliar nõ possit. ita post pau¬
lulum nemo qui possit. quia situt re¬
nignitae apꝑiut ultri omnẽ spem. ult
est deus ⁊̃ infinitꝰ iniusticia sicut ⁊ in mi¬
sericorilia. Multus adignoscentlũ. Multꝰ
adulciscendum. S misericorilia quidem
pͥora sibi uendicat. ut si uolu̾imꝰ. dist̾e¬
tio inueĩre nõ possit inquem seiuat.
Propter hoc enim benigͥtatem p̃roga¬
uit ut ꝑeam reconciliati seu̾itatem u¬
deamus securi. ꝓpterea uoluit nõ sobũ
ad terras descentlere. set etiã in notesce̾
nõ solum nasci s etiam agnosci. Quod

Expanded text:
modo, tam difficilis erit postea; et sicut modo nemo est qui reconciliari non possit, ita post paululum nemo qui possit: quoniam sicut benignitas apparuit ultra omnem spem, ultra est enim Deus et infinitus in justitia, sicut et in misericordia; multus ad ignoscendum, multus ad ulciscendum. Sed misericordia quidem priora sibi vindicat; ut, si voluerimus, districtio invenire non possit in quem saeviat. Propter hoc enim benignitatem praerogavit, ut per eam reconciliati severitatem videamus securi. Propterea voluit non solum ad terras descendere, sed etiam innotescere; non solum nasci, sed et a
Abbreviated transcription (Latin):
nel sic carnalib exhiberet᷑. ⁊ appente
humanitate benignitas agnosceret᷑.
Ubi enĩ dei in notescit humanitas
benignitas latere non p̃t. In quo eñi
magis poterat ꝯm̃tlare benignitatẽ
suam. qm suscipientlo carnem meam:¬
Ed tancopere declarat eius mĩam.
qm qd ipsam suscepit miseriam. Quid
ita pietate plenum. qm quoti dei uerbũ
ꝓpter nos fc̃m est fenum: Qͣnͣtũ etiant¬
mimorem se fecit in humanitate tanto
maiorem exhibuit inbonitate. ⁊ qͣnto ꝑ
me ulior tanto michi carior est. Mag¬
na plane ⁊ manifesta benignitas dei
humanitas. ⁊ magnũ benignitatis n¬
ditiũ declarauit. qui humanitati adde¬

Expanded text:
vel sic carnalibus exhiberetur, et apparente humanitate benignitas agnosceretur. Ubi enim Dei innotescit humanitas, jam benignitas latere non potest. In quo enim magis commendare poterat benignitatem suam, quam suscipiendo carnem meamd tantopere declaret ejus misericordiam, quam quod ipsam suscepit miseriam? Quid ita pietate plenum, quam quod Dei Verbum propter nos factum est fenum? Dominminorem se fecit in humanitate, tanto majorem exhibuit in bonitate; et quanto pro me vilior, tanto mihi charior est. Ana plane et manifesta benignitas Dei et humanitas! et magnum benignitatis indicium declaravit, qui humanitati adde
Abbreviated transcription (Latin):
magrum uberem dulce est. ⁊ qd̃ pluit
magrum sꝑinosũ clulce nõ est. Nũꝙͥ
plũam accusat quis cũ spinas genuit:
Nuinqͥd erit ꝑluia illa testis in die u
dicu dicens. Ego dulcis super omẽs
ueui. Tu ergo quid ꝓferes inde: ⁊ qͥd
cibi paret attentlas. Profers frumentũ
horrea sꝑa sꝑa. ꝓfers sꝑmas ignẽ spera.
tempus horrei aut tempꝰ ignis. Motlo
gͦ paretur ⁊ nõ timebit. Ut arit qͥs bene¬

Expanded text:
agrum uberem, dulce est; et quod pluit in agrum spinosum, dulce est. Numquid pluviam accusat qui spinas genuerit? Nonne erit pluvia illa testis in judicio Dei; et dicet: Ego dulcis super omnes veni? Tu ergo quid proferas vide, ut quid tibi paretur attendas. Profers frumentum; horreum spera: profers spinas; ignem spera. tempus horrei, aut tempus ignis: modo ergo paretur, et non timebitur. In n
Abbreviated transcription (Latin):
ficium fc̃s in igne intlłigibili correptũ
ardebat. ⁊̃ in eius in effabilem incorpo¬
reumq ⁊ plextm sc̃o desiderio ferebat᷑

Expanded text:
ius igne intellegibili correptus ardebat, et in eius ineffabilem incorporeumque conplexum sancto desiderio ferebat
Abbreviated transcription (Latin):
dgnatõnem excetlit. Quid plus dicam:
nam sic uideas nõ tantam ẽẽ s ipsã.
Latitudo sine distensioneͦ. In utrocis
ꝑiter. locales quidem ex celit temꝑ ales¬
s angustias. s lib̾tate nature nõ enorin¬
tate sb̾stantie. Tali mͦ ĩmensus ͤ qͥ om̃a
fecit ĩmẜa ⁊ qmnis ĩmẽsus. hic tamen
motlus ⁊̃ ipsius ĩmsitatis. Quid item
d̾s. Sb̾limitas ⁊ ꝓ fundum. In altero
super om̃a. ĩ alte̾ro intͣ om̃a. Liquet
indeitate nusꝙͣ claulicare. equalitatẽ
stare.Sndiq firm itꝰ astare ĩmobilitꝰ
sibi. sblme potentiam. profundũ sapi
dent sibi. dũ et sblimitas in attingibilis
⁊ ꝓfunditas eque inscrutabilis dgnoscat᷑¬
D sapientia potens attingens ubiq forti¬
ter.O potentia sapiens disponens omnia
suauiter. Res una effectus młtipłx ope¬
ratõnes qz diuerse. ⁊ illa res est longitu do
ꝓpter et̾uitatem. latitudo ꝓpter caritatẽ.
Sublimitas pp̃ maiestatem. Profundi¬
tas pp̃ sapientiasis. Explicit li

Expanded text:
atem Christi . Quid plus dicam? nam sic videas non tantam esse, sed ipsam: latitudo sine distensione. In utroque pariter locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate naturae, non enormitate substantiae. Tali modo immensus et quamvis immensus, hic tamen modus et ipsius immensitatis. 29. Quid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, stare eam undique firmiter, constare immobiliter sibi. Sublime, potentiam; profundum, sapident sibi, dum et sublimitas inattingibilis, et profunditas aeque inscrutabilis cognoscat sapientia potens, attingens ubique fortiter! o potentia sapiens, disponens omnia suaviter! Res una, effectus multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est longitudo propter aeternitatem, latitudo propter charitatem, sublimitas propter majestatem, profunditas propter sapientiam. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
ex hauriri.erumptam̃ nõ iste solus
aquaꝵ usus est. nec tantũ sordes ablu¬
unt s et sitim extingunt. Tertus aqͣꝵ¬
ustis est irugatõ qm̃ profc̃õ maxime
nccͣiam habent nouelle oliuaꝵ planta¬
fõnes. Alicqͥn aut minꝰ proficient aut
ex toto ꝑibũt prenimia siccitate. Qrat
⁊ bone ꝯũsatõnis ortus nõ exarescat:
S inꝑpetua uiriditate ꝓficiat ut bona

Expanded text:
. Verumtamen non iste solus aquarum est usus; nec tantum sordes abluunt, sed et sitim exstinguunt. Beatus usus est irrigatio, quam profecto maxime necessariam habent novellae plantationes: alioquin aut minus proficient, aut ex toto peribunt prae siccitate. Quaerat , bonae conversationis hortus non arescat, sed in perpetua viriditate proficiat. Ora
Abbreviated transcription (Latin):
diligere. Facit ergo etiã se diligi d̾s
qui ⁊ cetera bona facit. Facit añt sic.
Qui naturam ⁊didit ipse ⁊ ꝓregͭ
Nam ⁊ ita ddita fuit ut habe̾at in¬
giter ncͣcͣiũ ꝓtectorem que hũit ⁊̃
d dicorem.Ut que nisi ꝑ ip̃m non
ualuit esse. nec sine ipid nõ ualeat
om̃ĩo suststere. Qd̾ ne sane de se cre¬
atura ignoret. ac prom̃ sibi qd absit stͤ¬
pie arroget bñficia creatoris: uult ho¬
minẽ idem dilitor alto quidem salubͥqͥ
ꝯsilio tribułonib ex̾ceri. ut cum de fece¬
rit homo ⁊ subueñit deus. duniq hõ
lib̾atur adeo. deus abhomine ut digñ
ut homo aĩalis ⁊ carnalis. qui p̃ter se
nemimem diligere nou̾at etiã deum
uł ꝓpter se amare incipiat qd̃ in ipso
nimiꝵ ut sepe exꝑtus est. Omnia pos
tis colere ⁊̃ frecm̃tate. cogit̾antlo. lapdͦ¬
legendo. or antlo. obetliendo. quatlam
huiꝰ modi familiaritate paulatĩ sensiq
d̾s in notescit ꝯ seqñter dulcescit. ⁊ sic

Expanded text:
imus. Facit ergo etiam se diligi Deus, qui et caetera bona facit. Facit autem sic. Qui naturam condidit, ipse et protegit. Nam et ita condita fuit, ut habeat jugiter necessarium protectorem, quem habuit et conditorem: ut quae nisi per ipsum non valuit esse, nec sine ipso valeat omnino subsistere. Quod ne sane de se creatura ignoret, ac proinde sibi quod absit superbe arroget beneficia creatoris, vult hominem idem conditor alto quidem salubrique consilio tribulationibus exerceri: ut cum defecerit homo, et subvenerit Deus, dum homo liberatur a Deo, Deus ab homine, ut dignum ut homo animalis et carnalis, qui praeter se neminem diligere noverat, etiam Deum vel propter se amare incipiat, quod in ipso nimirum, ut saepe expertus est, omnia posstatis colere et frequentare cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit; et sic
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ut auicus libeꝵ atq exon̾atũ pcc̃is
ꝑ aliquas morulas stupore ⁊ extasi sui¬
spensum teneat admirantẽ. Scd̾a at
nccͣia est huic. est enĩ intuens iud ici¬
a dei quo sane paiido aspectu dum
uehem̃tius ꝯcutit intuentẽ. fugat iu¬
cia. funtlat uirtutes. miciat sapientiã.
cupatur. uł pocius ociatur cͥca memo¬
riam beneficõꝵ ⁊ ne dimittat ingratũ
sollicitat memorantẽ ad amorẽ uñfc̃o¬

Expanded text:
tum, ut a viciis / liberum atque exoneratum peccatis que vel per aliquas morulas stupore et extasi suspensum teneat admirantes. Secunda autem neccessaria est huic: est enim intuens iudicia dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehemencius concutit intuentem, fugat vicia, fundat virtutes, iniciat ad sapienciarri, cupatur, vel potius otiatur circa memoriam beneficiorum; et ne dimittat ingratum, sollicitat memorantem ad amorem benefacto
Abbreviated transcription (Latin):
Que cum sit ietlitatõ et̾erintatis si¬
quitlem que ꝓmittunt᷑ cterua sunt. lõ¬
gaminutatẽ alit. ⁊ ꝑscutrantie dat iugo¬
rem. Puto iam facile est quatuor nr̃a
hec quatuor illis ñbi  apłi assignare. dũ
longitudinem ꝯp̾hendit metlitatõ ꝓ¬
missoꝵ. latitudinẽ recordatõ bñ ficõꝵ.
sublimitatẽ ꝯtemplatõ maiestatis. pro

Expanded text:
siquidem quae promittuntur, aeterna sunt, longanimitatem alit, et perseverantiae dat vigorem. Puto jam facile est quatuor nostra haec, quatuor illis Apostoli assignare, dum longitudinem comprehendit meditatio promissorum, latitudinem recordatio beneficiorum, sublimitatem contem
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ tnsfundi uoluntatẽ. a liotm qͦmͦ
omnia in om̃ib erit d̃s. si in homĩe
de hom̃ie qͥcqͣm suꝑerit. o Danebit qui¬
dem sb̃stantia s nĩ in alia forma. alia
ille qͣrtus ille amoris gradus ꝑpetuo
possidetur. cum sũme ⁊̃ solꝰ diligit᷑ d̾s.
qui nec nos ipsos iam nisi ꝓpter ipsum
diligm̃s. ut sit ipse in p̃miũ et̾num. amã¬

Expanded text:
sfundi voluntatem. Alioquin quomodo omnia in omnibus erit Deus, si in homine de homine quidquam supererit? Manebit quidem substantia, sed in alia forma, alia uartus ille amoris gradus perpetuo possidetur, cum summe, et solus diligitur Deus: quia nec nos ipsos jam nisi propter ipsum diligimus, ut sit ipse praemium ama
Abbreviated transcription (Latin):
nescio si aquoꝙͣ̃ hominũ qrͣtus in hac
uita ꝑfecte ⁊prehendit ut se scilicet
hoc siqui exꝑti sunt. Fateor nrchi in¬
possibile uidet᷑. aũt erit ꝓculdubio c̃
introducbꝰ fu̾it suus bonus ⁊ fidelis
ingaudiũ dñi sui: ĩ inebriatus
ab ubertate domus dñi. q̃si
oblitꝰ sui. ⁊ ase penitus uelud
deficiens totus ꝑges indeum. ⁊ dein¬
ceps ad herens ei unus cum eo sp̃c¬

Expanded text:
nescio si a quoquam hominum quartus in hac vita perfecte apprehenditur, ut se scilicet hoc si qui experti sunt: mihi, fateor, impossibile videtur. Erit autem procul dubio, cum introductus fuerit servus bonus et fidelis in gaudium Domini sui , et inebriatus ab ubertate domus Dei . Quasi oblitus sui, et a se penitus velut deficiens, totus perget in Deum: et deinceps adhaerens ei, unus cum eo sp
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe ad ililuentlas offensionũ sordes.
diximus quia pc̃catum habemꝰ nos
ipsos setlucimus. Quia ergo nemo ñi
num uideatur si amalo declinat. Dani¬
eli uero curremlum est ad fontem gr̃e c̾

Expanded text:
iluendas offensionum sordes. dixerimus quia peccatum non hebemus, nos ipsos seducimus . Quia ergo nemo mundnum videatur, si a malo declinat. Danieli vero currendum est ad fontem gratiae, cui
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlem int̾nitate adoramꝰ. nõ numerꝰ ꝓpͥe¬
tatum qͣlem ꝑsonis ipsis in esse fatem᷑.
⁊ si nõ altud aꝑsonis. Aliocm hoc singłm
hoꝵ in deo. qd̃ quatuor simul. Hoc q̃ tuor
Longitudo inqmͣ. Quid ipsa: Eteruita ᷤ
hec tam longã ut nõ hẽat t̾minũ. nõ
magis loci qm temꝑis. Est ⁊ latitudo:
⁊̃ ipsa quid: Caritas. Quib ⁊ ista ter¬
minis angustet᷑ in deo qui nichil oclit
coꝵ que fet̾it: Deniq solem scũ oriri
facit suꝑ bonos ⁊ malos ⁊ ⁊̃ pluit super
tustos ⁊̃ in iustos. Ergo ⁊ inimicos indu¬

Expanded text:
lem in Trinitate adoramus; non numerus proprietatum, qualem personis ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc singulum horum in Deo, quod quatuor simul; hoc quatuor Longitudo, inquam. Quid ipsa? Eternitas. Hec tam longa, ut non habeat terminum non magis loci quam temporis. Est et latitudo. Et ipsa quid? Caritas. Quibus et ipsa terminis angustetur in deo, qui nichil odit horum, que fecerit? Denique solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos
Abbreviated transcription (Latin):
cere habet cui adiuitũ in diffe̾nter uiuiuꝰ¬
sa corpora celestia atq t̾restria obsequi ⁊¬
stat: plane suꝑfluo haberet suũ qui
in corꝑeitatem qui solus spũum uniuer¬
sam corpoream creaturã co usq fnͣscen¬
dat. ut quoc̃q corpore in quec̃q opere.
non intligeant nisi solo sp̃itali nritu cũ
uult ad quetũq uult agenda dtentꝰ.
Sola igitur est que nec ꝓpter se. nec
opus. habet illa maiestas. De quatu¬

Expanded text:
cere habet, cui ad nutum indifferenter universa corpora coelestia atque terrestria obsequi constat? Plane superfluo haberet suum, qui incorporeitatem: quod solus spirituum universam corpoream naturam eo usque transcendat, ut quocunque corpore in quocunque opere non indigeat, solo, spirituali nutu, cum vult, ad quaecunque vult agenda contentus. Sola igitur est quae nec propter se, nec opus habet illa majestas, cuju
Abbreviated transcription (Latin):
plicat᷑ ut uidel nlło metliante nr̃i siu¬
ue corporis instrum̃to ita nobis in mi¬
sccatur uł infuntlat᷑. quo eius ꝑticipa¬
tõne docti siue doctores. uel boni siũ me¬
liores efficiamu. Nullus angłoꝵ
nlła animaꝵ. Hoc mͦ michi capabelis ẽ
nlłius ego capax. Nec ipsi angli ita se
alterutt᷑ͫ captũt sequestret᷑ pinde p̃ro¬
gatia hec stĩmo atq in cͥcumstͥpto spñi
qui solus cum docet angelum siui homi¬
nem scientiam. instrum̃tũ nõ querit
nr̃e corporee auris. sicut nec sibi oris.
P se infuntlit᷑. ꝑ se in notescit. purus
capit᷑ apuris. solus ulłius in diget. So¬
lus ⁊̃ sibi ⁊ omnib de sola om̃ipt̃i uolũ¬
tate sufficiens. Oꝑatut tamẽ in mensa ⁊
innum̾a ꝑsubiectam creaturam corpor

Expanded text:
plicari, ut videlicet, nullo mediante nostri suive corporis instrumento, ita nobis immisceatur vel infundatur, quo ejus participatione docti sive doctiores, vel boni sive meliores efficiamur. Nullus angelorum, nulla animarum hoc modo mihi capabilis est, nullius ego capax. Nec ipsi angeli ita se alterutrum capiunt. Sequestretur proinde praerogativa haec summo ac incircumscripto Spiritui, qui solus, cum docet angelum sive hominem scientiam, instrumentum non quaerit nostrae corporeae auris, sicut nec sibi oris. Per se infunditur, per se innotescit, purus capitur a puris. Solus nullius indiget; solus et sibi, et omnibus de sola omnipotenti voluntate sufficiens . 9. Operatur tamen immensa et innumera per subjec
Abbreviated transcription (Latin):
tissiie. terciũ hoc ꝯmentlat ut ineis qͦ
uera fuisse dilcctõ ꝯprobet᷑. Non ꝓpt̾ea
defacili p̃stans qd̾ noll aliter s qͥd̾ non
aliter opteret. Itaq fecit. fecit te d̾s tuus.
fecit tam młta ꝓpter te. fecit ꝓꝑter ꝓptͤ
te. fecit et se ip̃m. B̾bum caro fc̃mͤ. et
hĩtatut in nobis. Quid ad huc restat᷑.
fcũs est ipse tecũ caro una te quoq sec̃
faciet sp̃m unũ. Non recetlant hec .iiiͦiͬ.
stimulis urgens sollicita animam tuã
His facib in fiamari curato ad rei a¬
mantlũ eum qui tam multiplicitꝰ suũ
erga te ꝯmentlat amorẽ sua mantlata

Expanded text:
tissime tertium hoc commendat, ut in eis quoque tissime tertium hoc commendat, ut in eis quoque vera fuisse dilectio comprobetur; non propterea de facili praestans quod nollet aliter, sed quod non aliter oporteret. Itaque fecit te Deus tuus, fecit tam multa propter te, fecit propter te et semetipsum. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quid adhuc restat? Factus est ipse tecum caro una: te quoque secum faciet spiritum unum. Non recedant 868 haec quatuor stimulis urgens sollicita animam tuam, his facibus eam inflammare curato, ad redamandum eum qui tam multipliciter suum tibi erga te commendat amorem. Memento sa
Abbreviated transcription (Latin):
mniꝰ libalit᷑ hoc qmͣ illud mira bilitꝰ oꝑ¬
atus est. Qm copiosꝰ in hoc scdo uñ ficio
qͣm lib̾alissimꝰ fuit. Qñta tibi largitꝭ
est ad sustentatõ. qnͣta ad erutlitõem. qnͣ¬
dico dupliciter gratis: Sine nũto mo
sine labore suo. Nempe dixit et fcã
sũt. Nuid cirto minꝰ deuotus. minꝰ ob¬
situt ꝓnich̾o. sicut de inch̾o fecit. Per¬
uersi cordis est occõnes in gͣtitudins
uestigare. Nemo id facit nisi qui etiã
gͣtis ess ingͣtus. Puto enĩ nentr᷑ tibi
ꝓpt̾ea minus utile qd̃ p̃stanti mĩme dif¬
cue retlemptõnis attende. Non est uela¬
men excusatõnis laborant prorsꝰ in ea.
ad te ꝑtinet. Nam qd̾ ad illum plane
nõ gratis factus es saluus pro nichilo
nõ de nicho tamen. Quid ad ħ̃ dormiat
affc̃io. Inmo uero mortua est illa non
dormit q̃ huic bñficio nõ tespondet que
se cotam nõ effuntlit ingratiaꝵ actõnẽ
⁊ uocem lautlis. Nam et cet̾a duo euidẽ¬

Expanded text:
minus liberaliter hoc, quam illud mirabilitminus liberaliter hoc, quam illud mirabilitt ea. Quam copiosus in secundo hoc beneficio, quam liberalissimus fuit? Quanta tibi largitus est ad sustentationem! quanta ad eruditionem! quadico, dupliciter gratis? Sine merito tuo, sine labore suo. Nempe dixit, et facta sunt . An idcirco minus devotus, minus obsicut pro nihilo, ita de nihilo fecit? Perversi cordis est occasiones ingratitudinis vestigare. Nemo id facit, nisi qui etiam gratis est ingratus. Puto enim neutrum tibi propterea minus utile, quod praestanti minime diftuae redemptionis attende. Non est velamen excusationis; laboratum prorsus in ea. ad te pertinet. Nam quod ad illum, plane non gratis. Salvus factus es pro nihilo, non de nihilo tamen. Quid adhuc dormitat affectio? Imo vero mortua est illa, non dormit, quae huic beneficio non respondet, quae se totam non effundit in gratiarum actionem, et vocem laudis. Nam et caetera duo eviden
Abbreviated transcription (Latin):
Bamus gratias factori nr̃o. re¬
n̾atori nr̃o. aut pocius spei nr̃e. Ip̃e eñ
retributor. ip̃e retributõ nr̃a. nec aliud
iam qm ip̃m expectamus ab ipso. Pm̃
qd̾ nobis p̃stitit nos ipsi sumus. Si qͥdẽ
ipse fecit nos ⁊ non ipsi nos. Puũ ne¬
istud tibi uidetur qr te fecit: Cogita qͣlẽ
fecit. Nempe scd̃m corpus egregiã cre¬
aturam. s scd̃m a nimam magis. Ut¬
pote ymagine creatoris in signem. rõ¬
nis ꝑticipem. capacem bt̃itutlinis sẽ¬
piterne. Porro scd̾m ambo simul p
cet̾is creaꝰ maxĩe ãmirand̾a coherentẽ
sibi in dp̃hensibili artificõ in uestiga¬
bili sapientia d ditoris. Itaq tam ⁊
nithil aute ꝓmeru̾it qui penitus nicħ
fuit. an postea sperabatur grãm re¬
bututꝰ gr̃am ei qui ꝑ omnia sibi suf¬
ficit. S deuotas gratiaᷤ relaturꝰ ei qui
sic meruit sꝑabatur. No hoc quidem¬
licet maxĩe dtentus muceꝰ qui ded ͭ
ut esses qui ante nõ fu̾as. Ad iecit ⁊¬
⁊ unde subsisteres qui ⁊ am eras nec

Expanded text:
factori nostro, reneratori nostro, aut potius spei nostrae. Ipse enim retributor, ipse retributio nostra: nec aliud jam quam ipsum exspectamus ab ipso. Primum quod nobis praestitit, nos ipsi sumus: siquidem ipse fecit nos, et non 867 ipsi nos. Parumne tibi videtur istud quia te fecit? Cogita qualem te fecit: nempe etiam secundum corpus egregiam creaturam, sed secundum animam magis, utpote imagine creatoris insignem, rationis participem, capacem beatitudinis sempiternae; porro secundum ambo simul prae caeteris creaturis maxime admirandam, cohaerentem sibi incomprehensibili artificio, investigabili sapientia conditoris. Itaque tam mnihil ante promeruit, qui penitus nihil fuit. An postea sperabatur gratiam rebuturus gratiam ei qui sic per omnia sibi sufficit, sed devotas relaturus gratias ei qui sic meruit sperabatur. licet maximo, contentus munere, qui dedit ut esses qui ante non fueras, adjecit etiam unde subsisteres qui jam eras. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ⁊ de carius dcupientia nascim᷑.
qui si recto ordine dirigitur quib d̾a
gradib suis duce gr̃e ꝓficiens
spũ tantlem ⁊sumabitur. qr nõ
prius qd̃ spũale. s qd am male¬

Expanded text:
mus, et de carnis concupiscentia nascimur,quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius quod spirituale, s
Abbreviated transcription (Latin):
tetur ⁊̃ dicit. Deus m̃s estu qm̃ bono¬
ꝵ meoꝵ nõ eges  ⁊̃ pͥmũ quidẽ ita cor¬
pore egere ꝯstat. ut nec subsistere
absq illo utcũq possit. Simul quippe
⁊ uiuificare desinit ⁊ uiuere ille sp̃c
qñdo morit᷑ pecus. Uerũ nos uiuimꝰ qͥ¬
dem post corpus. s ad ea quib beate
uiuit᷑ nullus nobis accessꝰ patet nisi
ista non nisi ꝑcorꝑis instrum̃ta sensa
in nostram noticiam ueniũt. Habet gͥ
nccͣuim corpus spiritalis creatura que
nos sumus sine quo nimiꝵ neqͣqͣm illam
scientiam assequit᷑ qm solum accepit gra¬
dum ad ea dequoꝵ fit cognitõne beata.

Expanded text:
et dicit: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Et primum quidem ita corpore egere constat, ut nec subsistere absque illo utcunque possit. Simul quippe et vivificare desinit. et vivere ille spiritus, quando moritur pecus. Verum nos vivimus quidem post corpus; sed ad ea quibus beate vivitur, nullus nobis accessus patet, nisiista, nonnisi per corporis instrumentum sensa, in nostram notitiam veniunt. Habet ergo necessarium corpus spiritualis creatura quae nos sumus, sine quo nimirum nequaquam illam scientiam assequitur, quam solam accepit gradum ad ea, de quorum fit cognitione beata.
Abbreviated transcription (Latin):
brutus igitur nec anglicus sp̃c ad ea ca¬
pessentla. que bt̃am spiritalem faciũt
crcaturam siuis ullo mͦ corꝑib adiuuãt᷑
Ille quidem ꝓm̃ata stoliditate nõ capi¬
ens. iste uero ꝑ excellentoris glorie p̃ro¬
gatiua nõ intligens. Porro hominis
sp̃m qui metliũ q̃ntlam inter sup̃mum
ut abs co nec ipse proficere nec alti̾ pro¬
desse possit. Nam ut taceã m̃bra cet̾a
corporis officia ue menbꝵr quo nam mͦ
queso aut sine lĩgua instruis au diente.
aut sine aurib ꝑcipis instruentem. Itaz
cum abs corporis ãminicło nec bestialis
spiritꝰ siuilis ꝯdicõnis solue̾ debitum.
nec spiritalis celestisq creatura ĩplere
mĩsteriũ pictatis. nec rafonalis anima
ad salutem. Liquet omnẽ creatum sp̃m
sine ut iuuet. siue ut iuuet᷑ simł ⁊ uuz¬

Expanded text:
capessenda, quae beatam spiritualem faciunt creaturam, suis ullo modo corporibus adjuvantur; ille quidem pro innata stoliditate non capiens, iste vero pro excellentioris gloriae praerogativa non indigens. 5. Porro hominis spiritum, qui medium quemdam inter supremum ut absque eo nec ipse proficere, nec alteri prodesse possit. Nam, ut taceam membra caetera corporis, officiave membrorum; quonam modo, quaeso, aut sine lingua instruis audientem, aut sine auribus percipis instruentem? 6. Itaque cum absque corporis adminiculo nec bestialis spiritus servilis conditionis solvere debitum, nec spiritualis coelestisque creatura implere ministerium pietatis, nec rationalis anima ad salutem: liquet omnem creatum spiritum, sive ut juvet, sive ut juvetur simu
Abbreviated transcription (Latin):
q in libertate sp̃e ad mtnistre officiũ pi¬
ctatis futuroꝵ bonoꝵ pmptũ mortalib
a lacremiq se m̃istrumꝰ exhibens utpote
sinat. iste ut pie sb̃ueniat. Ambo pculdu¬
bio sius corꝑib egent ut iuuent. Nam
in quo ipsi eis uiuent᷑ nõ iudeo ad ꝓfc̃m
dum taxat et̾nitatis. Irrõnabilis nẽpe

Expanded text:
bertate spiritus administrare officium pietatis, futurorum bonorum promptum mortalibus alacremque ministrum sese exhibens, utpoteserviat, iste ut pie subveniat, ambo procul dubio suis corporibus egent ut juvent. Nam in quo ipsi eis juventur, non video, ad profectum duntaxat aeternitatis. Irrationalis nempe
Abbreviated transcription (Latin):
Quo nam ergo motlo implent mĩsteri¬
um suũ abs corpore p̃sertim apud uuẽ¬
tes incorpore. Deniq nõ est disc̾rere. nec
de loco ad locum tnͣsire nisi corpoꝵ. Quod
face̾ freqñter angelos tam intluibitata ꝙͣ
nota ꝓbat auctoritas. Ita inferior suꝑior

Expanded text:
Quonam ergo modo implent ministerium suum absque corpore, praesertim apud viventes in corpore? Denique non est discurrere, nec de loco ad locum transire, nisi corporum: quod frequenter angelos facere tam indubitata, quam nota probat auctoritas. Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
g.t. assentõ. Paciamur ⁊ hec fieri in
eclia. quia ⁊ si noxia sint uanis ⁊ au¬
aris nõ tam̃ simplicib ⁊ deuotis. Cete¬
rum ĩclausts coram legentib. quid
frarrib
facit illa ritlucla monstruositas. mira
quetlam deformis formositas. forma de¬
formitas: Qͥ ibi ĩniũde symie. Q
feri leonis. Quid mõstiuosi centauri
Quid semi homines. qͥd maculose ti¬
grides. quid milites pug̃ntes. qͥd uena¬
tores cubitinantes : uideas subuno ca¬
quadrupede cautla serpentis. illie inpisce
nutum animal equũ gestat posterius. Tã
multa deniq tam mira diu̾saꝵ formaꝵ¬

Expanded text:
ieri in ecclesia: quia etsi noxia sunt vanis et avaris, non tamen simplicibus et devotis. 29. Caeterum in claustris coram legentibus fratribus quid facit illa ridicula monstruositas, mira quaedam deformis formositas, ac formosa deformitas? Quid ibi immundae simiae? quid feri leones? quid monstruosi centauri? quid semihomines? quid maculosae tigrides? quid milites pugnantes? quid venatores tubicinantes? Videas sub uno caquadrupede cauda serpentis, illinc in pisce nutum animal equum gestat posterius. Tam multa denique, tamque mira diversarum forma
Abbreviated transcription (Latin):
tlicar si uerũ tutam. Quomͦ lux mũtli
obtenebratã est: Qnom̾ sal terre infa¬
tuatũ est. Quoꝵ nõbis uita uia uite
debuit esfe tlum exemplum insius ac¬
tib ostentlunt suꝑbie coci fã sũt duces
cecoꝵ. Ꝙ eñi ut cetera taceam speculum
humilitans est cum tanta pompa ⁊ eqͣ¬
tatu incedere. tantis hoĩm cͥnitoꝵ stipa
suo tlucere comitatu. Dicas si utleas tnͣ
seutes nõ ꝑtes esse monast̾ioꝵ s tlños
castelloꝵ. non rectores animaꝵ. s pͥnci¬
pes pro iũciaꝵ. Cum dem̃ gestare iubẽ¬
tur mapule cyphi. bactini. candelabra.
⁊ mantice sufartinate non stram̃tis set

Expanded text:
dicar, sed verum dicam. Quomodo lux mundi dicar, sed verum dicam. Quomodo lux mundi obtenebrata est? quomodo sal terrae infatuatum est? Quorum nobis vita, via vitae debuit esse, dum exemplum in suis actibus ostendunt superbiae, caeci facti sunt duces caecorum. Quod enim ut caetera taceam specimen humilitatis est, cum tanta pompa et equitatu incedere, tantis hominum crinitorum stiparsuo ducere comitatu. Dicas, si videas eos transeuntes, non patres esse monasteriorum, sed dominos castellorum; non rectores animarum, sed principes provinciarum. Tum deinde gestari jubentur mappulae, scyphi, bacini, candelabra, et mant
Abbreviated transcription (Latin):
pannis ih̃uͦ. Numꝙͥ non habet quo pal¬
liet s humana malitia. nisi uñ in uoluta
est nifantia saluatoris : ⁊ quomͦ iuitra
p̃scpium dñi simulatͥx arrogantia se co¬
artat ac ꝓuagitib innocentie malum in¬
ibi tletractõuis inmñmurat: An nõ illi suꝑ¬
bissimi depsalmo quopiliit ut exatlipe ĩ¬
iquitas eoꝵ młto tutius oꝑti stĩt iniquita¬
te ⁊ inpietate sua. qmͣ nos latentes sb̾ scĩ¬
tate aliena: Quis enĩ mag̃ ĩpaius an
ꝑfitens ĩpietatem anmentiens sc̃ĩtatẽ:
Nõne hus qui ⁊̃ mentlatiũ adtlens ge¬
minat inpietatẽ.¬
dicat admagistrũ respicere qͥcꝙͥ
guinem inpetcato morientrũ demam
pastoꝵ requirentlum esse minetur. qũõ
abb̃es nr̃ri talia fieri paciantur. nͥ forte
si andeam tlicere. nemo fitlent̾ rep̃hentlit
inquo se esse irrep̃hensibilẽ non ꝯfitlit
Si quidem humanitatis est est omniũ
inquib sibi qsq muulget aliis nõ ue¬
hem̃ter irasci. Dicam tlicam p̃sũptuos

Expanded text:
atis Jesu? nunquid non habet quo se palliet humana malitia, nisi unde involuta est infantia Salvatoris? Et quomodo intra praesepium Domini simulatrix arrogantia se coarctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodiit ex adipe iniquitas eorum, multo tutius operti sunt iniquitate et impietate sua , quam nos latemus sub sanctitate aliena? Quis enim magis impius, an profitens impietatem, an mentiens sanctitatem? Nonne is qui etiam mendacium addens, geminat impietatedicat, ad magistrum respicere quidquid sanguinem in peccato morientium de manu pastorum requirendum esse minetur , quomodo abbates nostri patiantur fieri talia; nisi forte si audeam dicere nemo fidenter reprehendit, in quo se esse irreprehensibilem non confidit. Siquidem humanitatis est omnium, in quo sibi quisque indulget, aliis non vehementer irasci. Dicam, dicam; praesumtuosus