comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quarto loco nascit᷑. & uidas io est confitens inscriptura nominat᷑. Cuns nominis si ra¬
cionem querimus. citiusinuenimus. Scimusnamꝙ qi quisq quod approbat amat⁊
&s quo plus amat canto amplus approbat. Et quio est approbare. nisi laudare ᷑ Ina¬
ua est utiq uera lauoatio. illa est pura confessio. que ex casta dilectione surgit. que
ex laudis aminiratione procedit. Uultis nosse apereiuis que sit uos exultationis u eou
secum loquat᷑. de eo quem multum amat. quemualoe miratur. Quid ergo dicit dͥo
secum tacitaloq̃r Dinquit quam bouus quam benignꝰ. o quam suauis quam duleis.
o quam amanous quantum amplectendus. quan totꝰ animuabilis qunncotus de¬
siderabilis. O beatum quemamat. o felicem quem suo amore dignum iudicat. dle
felicem si eo frui liceat. me beatum sieum possidere contingat. Hec ni falloi est illa

Expanded text:
quarto loco nascitur, et Judas, id est confitens, in Scriptura nominatur. Cujus nominis, si raquarto loco nascitur, et Judas, id est confitens, in Scriptura nominatur. Cujus nominis, si rationem quaerimus, citius inveniemus. Scimus namque quia quisque quod approbat, hoc amat, et quo plus amat, tanto amplius approbat. Et quid est approbare, nisi laudare? Illa, illa utique est vera laudatio, illa est pura confessio, quae ex casta dilectione surgit, quae ex laudis admiratione procedit. Vultis nosse apertius quae sit vox exsultationis et cosecum loquatur de eo quem multum amat, quem valde miratur. Quid ergo dicit? Quid secum tacitus loquitur? O, inquit, quam bonus, quam benignus, o quam suavis, quam dulcis, o quam amandus, quantum amplectendus, quam totus admirabilis, quam totus desiderabilis! O beatum quem amat! o felicem, quem suo amore dignum judicat! Me felicem, si eo frui liceat; me beatum, si eum possidere contingat! Haec, nisi fallor, est illa
Abbreviated transcription (Latin):
consolan. tnmo aliquociens quodam inessaibili gauoio replertͥ. hane amicicie confeoe¬
itionem nifallor li a presensenseiat qn̾iam nacoleui cum magna eiultatione proclama¬
bat. Nunc copulabitur michi uirmeus. llerus amicitie sponsus deusest. Quem tunc ueracit̾
nobis copulamꝰ. qn ei peruerum amorem inheremꝰ. ummo uero tunc sibi nos conectit. ille.¬
ꝗũ nos in quibus dan internis commerciis ad suum amorem accendit. & arctius astringit.
Quod est enim cor cam durum cam ferreum qd oiuina pietas sua presentia not. emolliat.
q sua dulcedine non alliciat.ͦ Unde fic ut quem prius consueuerat. multum formidare.
incipiat postmodumaroent̃ amare. Dides iam ut arbicror quod quemad mooum post
crescentem cocidie cimoiem necessario subortus est dolor. sic utiꝙ post spem natam. ꝙ ꝑ
cotidiana inerementa prosicientem nascit᷑ amor. Hic itaꝙ est ille filiorum iacob qui

Expanded text:
jam consolari, imo aliquoties quodam ineffabili gaudio repleri. Hanc amicitiae confoedejam consolari, imo aliquoties quodam ineffabili gaudio repleri. Hanc amicitiae confoederationem nisi fallor Lia praesenserat, quando jam nato Levi cum magna exsultatione proclamabat: Nunc copulabitur mihi vir meus . Verus animae sponsus Deus est, quem tunc veraciter nobis copulamus, quando ei per verum amorem inhaeremus. Imo vero tunc sibi nos ille connectit, quando nos quibusdam interius commerciis ad suum amorem accendit, et arctius astringit. Quod est enim cor tam durum et tam ferreum, quod divina pietas sua praesentia non emolliat, et sua dulcedine non alliciat? Unde fit ut quem prius consueverat multum formidare, incipiat postmodum ardenter amare. Vides jam, ut arbitror, quod quemadmodum post crescentem quotidie timorem, necessario subortus est dolor, sic utique post spem natam, et per quotidiana incrementa proficientem nascitur amor. Hic itaque est ille filiorum Jacob, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nos uidelic filium nec ante duos illos prioies posse habere. nec post illos precedentes
hũc tercium posse deesse. Se ꝙ enim & absꝓ dubio quanto quis frequencias. quantoꝙ
uehemenciꝰ de suoreatu int̾no doloie afficit᷑. canto certior tanco securioi de inoulgẽ¬
cia uenie efficit᷑. Secundum mulcidinem inquio doloꝵ meoꝵ in coroe meo cosolatiões
tue letificauerunt animam meam. hĩc nanq est quod spiritꝰ sanctus pauiclitꝰ id est
consolator dicit᷑. quia animam penicentie lacrimis afflictam. tam libenter quam fre¬
quent̾ congiatar. Illam namꝙ srequent̾ uisitat. illam libent̾ confoicat. q ad uemie fidu¬
oi am plene reformat. quam sua sceleui flẽdo clamare. & clamando deflere considerat¬
derari. eo quod bec se sentiat ab illo sepus uisicar. q ex eius aduentu noniam cantum

Expanded text:
nos videlicet filium, nec ante duos illos priores posse habere, nec post illos praecedentes nos videlicet filium, nec ante duos illos priores posse habere, nec post illos praecedentes hunc tertium posse deesse. Vere enim et absque dubio quanto quis frequentius, quantoque vehementius de suo reatu interno dolore afficitur, tanto certior, tanto securior per indulgentiae veniam efficitur: Secundum multitudinem, inquit, dolorum meorum in corde meo consolationes laetificaverunt animam meam . Hinc namque est quod Spiritus sanctus Paracletus, hoc est Consolator dicitur, quia animam poenitentiae lacrymis afflictam tam frequenter quam libenter consolatur. Illam namque frequenter visitat, illam libenter confortat, et ad veniae fiduciam plene reformat, quam sua scelera flendo damnare, et damnando flere consideratderari, eo quod haec se sentiat ab illo saepius visitari, et ex ejus adventu non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
co talis filius symeon idest exaudicio uocatur:ͦ Quienim uere penicit. qͥ ueracit̾ dolet.
absꝙ dubio q absꝙ mora indulgentiam accipiet. Oratio que ex coide concrito ꝙ hu¬
miliato profertur. citius eranditur. humiliato per timoiem concrito per dolorem.
ꝑruben humiliat᷑ per symeonem conterit᷑. ꝙ infletu conpungit᷑. Sed beati qui lugent.
cibi amare. nisi una spes uenie  hic est ille tercius filior iacob. qui idcirco leui. quia¬
hoc est addicus. uel addicatio uocatur. quia duob illis prioubus prius datis hic semper¬
addit᷑. Non datum seoaddicum sermo diuinus hunc filium nominat. ne ante timorem
& condignum penitencie doloiem quis de spe uenie p̾sumat. Qui enim post peͬpetͣta
scelera sine satisfactione si bi de inpututace blandit᷑. noncam spe erigit᷑. quamp̾sũp¬
tione elidicur. Ex tali itaq nomine uoluit nos scriptura diuina. certos efficere. hunc

Expanded text:
to talis filius Simeon, id est exauditio, vocatur. Qui enim vere poenitet, qui veraciter dolet, to talis filius Simeon, id est exauditio, vocatur. Qui enim vere poenitet, qui veraciter dolet, absque dubio et absque mora indulgentiam accipiet. Oratio quae ex corde contrito et humiliato profertur, citius exauditur: humiliato per timorem, contrito per dolorem. Per Ruben humiliatur, per Simeonem conteritur, et in fletu compungitur: sed Beati qui lugent, tibus amare, nisi una spes veniae? Hic est ille tertius filiorum Jacob, qui idcirco Levi, hoc est additus, vel additio vocatur, quia duobus illis prioribus prius datis hic superadditur. Non datum, sed additum sermo divinus hunc filium nominat, ne ante timorem et condignum poenitentiae dolorem quis de spe veniae praesumat. Qui enim post perpetrata scelera sine satisfactione sibi impunitate blanditur, non tam spe erigitur, quam praesumptione eliditur. Ex tali itaque nomine voluit nos Scriptura divina certos efficere, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
uire ruben hoc est uisionis filius nominat᷑. Q uo damnodo etenimeecus est ꝙ mi¬
mime uidet. qui peccare non cimet. qui fucura mala non preuidet. qui non erubescrt
prauitatem suam qui non expauescit pocestatem diuinam Sed incipiat ista uid̾e.
incipiet. parit̾ & timere. & quanco perfectius cognouerit. tanto uehementius cimi¬
bit. uides ut arbritror iuste ruben uocetur. qui excali iisione generat᷑ Recte eo
nato mater eius erclamat. Widit deus humilitatem᷑. eo qd cunc ueracit᷑ incipiat ui¬
dere. & uideri. deum cognoscere. & adeo cognosei. uidere deum per intuitum fo¬
cundus nascitur. quia magnum cumnoiem necesse est ut doloi sequat᷑. Qnanto enimquis
uebementiꝰ metuit. penam quani meruit. canto acerbius plangit culpam quam fecit.
Coi concricum  humiliatum deus non despiciet. Quid iidecurcibi Nonne meri¬

Expanded text:
jure Ruben, hoc est filius visionis vocatur. Quodammodo etenim caecus est, et mijure Ruben, hoc est filius visionis vocatur. Quodammodo etenim caecus est, et minime videt, qui peccare non timet, qui futura mala non praevidet, qui non erubescit pravitatem suam, qui non expavescit potestatem divinam. Sed, si incipiat ista videre, incipiet pariter et timere, et quanto perfectius cognoverit, tanto vehementius timebit. Vides, ut arbitror, quam juste Ruben vocetur, qui ex tali visione generatur. Recte, eo nato, mater ejus exclamat: Vidit Deus humilitatem meam , eo quod tunc veraciter incipiat videre, et videri; Deum cognoscere, et a Deo cognosci; videre Deum per intuitum focundus nascitur, quia magnum timorem necesse est ut dolor sequatur. Quanto enim vehementius quis metuit poenam quam meruit, tanto acerbius plangit culpam quam fecit. Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies . Quid tibi videtur? Nonne meri
Abbreviated transcription (Latin):
dium & doloi. odium amor ⁊ pudor. Ist omnes possunt ẽ ẽ oidinati. modo inor¬
dinati. sed cum ordinati fuerunt. cunc tantum int̾ iacob filios sunt deputandi.
Sinon esset cunor in ordinatus. sermodiuinus minime dixisset. Illic crepida
modo. modo inordinatus. scriptura sacra nec hu̾c preciperet nec illum probiber:
Diliges in quid dmͣn deum ex coto corde cuo & ercota mente cua. ꝙ ex cotisinb
neꝙ ea que in mõdo sunt. Similit̾ de bemus & de aliis affectibus interlligere
aliquando ordinacos. aliq̃n. & idcirco bonos. aliqn inordinatos. & id circo malos
esse. De bonis autem quosꝙ iacob filios esse diximus. nunc quo ordine gratent᷑.
les. sine qua ceteras habere non potes. Qui talem filium habere desiderat. inpila q̾
ficit. non solum fre quent̃ sed ꝙ diligent̾ adcendat. hinc magnuidinem sui sceleris
ilsee potenciam iudicantis. Ex tali consideratione timor nascitur. filius. s. ille qui

Expanded text:
dium et dolor, odium, amor et pudor. Isti omnes possunt esse ordinati, modo inordium et dolor, odium, amor et pudor. Isti omnes possunt esse ordinati, modo inordinati; sed, cum fuerint ordinati, tunc tantum inter Jacob filios deputandi. Si non esset timor inordinatus, sermo divinus minime dixisset: Illic trepidav, modo inordinatus, Scriptura sacra nec hunc praeciperet, nec illum prohiberet: Diliges, inquit, Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota nec ea quae in mundo sunt . Similiter debemus et de aliis affectibus intelligere, aliquando ordinatos, et idcirco bonos; aliquando inordinatos, et idcirco malos esse. De bonis autem, quos et Jacob filios esse diximus, nunc quo ordine generentur les, sine qua caeteras habere non potes. Qui talem filium habere desiderat, mala quae fecit, non solum frequenter, sed et diligenter attendat; hinc magnitudinem sui sceleris, illinc potentiam judicantis. Ex tali consideratione timor nascitur, scilicet filius ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sic utiq decrepiti senes uel inueterate anus. solent quelibet absq om̃i audicoie
referre. ꝙ qͦsi aliquib presencib eum eis sermonem comferre. Unde non in¬
merito bala hoc est inueteraca dr̃. que in ueteratoꝵ morem iminitat᷑ Sed
de garrulicate bale seu temulentia relphe quis nesciat. nisi force qui se ipsum
prior peperisse legit᷑ filii iac ob ex lia ut diximꝰ. nichilaliud sunt quom ordinati
affectus. Quoniam quidem si in ordinatisunt eiusutiꝙ filii dici non possunt Septe¬
naria icaꝙ lie proles quatuor sunt uirtucis iquidem nicħ aliud est uirtus. quam a¬
nimi affectus ordinatꝰ q moderatus. Ordinatꝰ. qñ ad illud est. ad quodẽẽ de bet.
Moderatꝰ. ꝙ̃n. tantꝰ est quantꝰ esse de bet. Principipales ergo affectus septem sunt.
qui ab una animi affectione alternatim surgunt. Spes uidelicetq timoi. gau-¬

Expanded text:
Sic utique decrepiti senes, vel inveteratae anus, solent quaelibet absque omni auditore Sic utique decrepiti senes, vel inveteratae anus, solent quaelibet absque omni auditore referre, et quasi aliquibus praesentibus cum eis sermonem conferre. Unde non immerito Bala hoc est inveterata  dicitur, quae inveteratorum morem imitatur. Sed de garrulitate Balae, et temulentia Zelphae quis nesciat, nisi forte qui seipsum prior peperisse legitur. Filii Jacob ex Lia, ut diximus, nihil aliud sunt quam ordinati affectus. Qui quidem si inordinati sunt, ejus utique filii dici non possunt. Septenaria itaque Liae proles, septem sunt virtutes. Siquidem nihil aliud est virtus quam animi affectus ordinatus et moderatus. Ordinatus quidem, quando illud est ad quod esse debet; moderatus, quando tantus est quantus esse debet. Principales ergo affectus septem sunt qui ab una animi affectione alternatim surgunt. Spes videlicet et timor, gau
Abbreviated transcription (Latin):
dum ibat. recte xelpha hoc est os inhians uocat᷑. cuius sitis nonquam ex¬
cinguit᷑. Imaginatio autem cum tanca inporcumtate in aurib coidis ꝑstrepit.
quatinus eius elamoiem ut diximus ipsa rachel uix uel omnino cohibere non
possic. hĩc eit quod sepe dum psall imꝰ uel oiamus fancasias cogicationum uel
quas libet imagines rerum ab oculis cordis amouere uolumus nec ualemus. Qn
ergo huiusmodi per strepitum cogitacionum tumultus cotidie et iam inuiti pa¬
timini qͦiis uel quanta sit bale garrulicas cotidiano exper pen docemur. Que¬
q & enim uisa uł audita quandoq que ipsi gessimus uel diximus. ad memoriam
reuocat. & que ip̃a iam enarrando explicauerit eademiterum atq iterumre¬
plicare non cessat. E sepe cum nulla uo lumptas cordis ei audiendi assensum p̃be¬
at ipsanchilominus quãuis nullo quasi audiente narrationem suam explicat.

Expanded text:
dum inhiat, recte Zelpha, hoc est os inhians, vocatur, sitis cujus nunquam exdum inhiat, recte Zelpha, hoc est os inhians, vocatur, sitis cujus nunquam exstinguitur. Imaginatio autem cum tanta importunitate in auribus cordis perstrepit, quatenus ejus clamorem, ut diximus, ipsa Rachel vix vel omnino cohibere non possit. Hinc est quod saepe dum psallimus vel oramus, phantasias cogitationum vel quaslibet imagines rerum ab oculis cordis amovere volumus, nec valemus. Quoniam ergo hujusmodi perstrepentium cogitationum quotidie etiam inviti patimur, qualis vel quanta sit Balae garrulitas quotidiano experimento docemur. Quaeque etenim visa, vel audita, quandoque quae ipsi gessimus vel diximus, ad memoriam revocat, et quae ipsa jam enarrando explicaverit, eadem iterum atque iterum replicare non cessat. Et saepe, cum nulla voluntas cordis ei audiendi assensum praebeat, ipsa nihilominus quamvis nullo quasi audiente narrationem suam explicat.
Abbreviated transcription (Latin):
pocest. Sed & snalitas nichilominus satagit ꝙ sollicita est. circa frequens ministi
solet carnalium delectacionum cibos condire ꝙ apponere.q ad earum usum an¬
te usum horam inuitare q ult᷑ mensuram prouocare Que enim alia est quam
sensualicas que animi affectionem carnalium uoluptacum desiderio inflã¬
mat. & earum delectatione inebriat: Hec est que laboriosam illam domi¬
namsuam egredientem precedit. & huc illueq circumduoit Nam qi lia
lippa est ꝙ parumuidet. illius manuductionem sequi non pudet. Hĩe est
qdͥ lia animi udelicet affectio nc̃ contempnenda diligit. ne̾ iontempnãd a¬
diligenda contempnit. qr dum eius oculus in rerum iudiciocaligat. carnis
appetitum sequi non erubescit. hee sunt duarum uioꝵ. iacob ancille sue
elpha cemulenta. B ale namq loquaeitatem nec ipsa eius domina rachel ꝯ¬
cotus mundus non susficit. Quia ergo quamcumꝙ. bibat. semper ad biben¬

Expanded text:
potest. Sed et sensualitas nihilominus satagit et sollicita est circa frequens ministeripotest. Sed et sensualitas nihilominus satagit et sollicita est circa frequens ministerisolet carnalium delectationem cibos condire, et apponere, et ad earum usum ante horam invitare, et ultra mensuram provocare. Quae enim alia est quam sensualitas, quae animi affectionem carnalium voluptatum desiderio inflammat, et earum delectatione inebriat. Haec est quae laboriosam illam dominam suam egredientem praecedit, et huc illucque circumducit. Nam quia Lia lippa est et parum videt, illius manuductionem sequi eam non pudet. Hinc est quod Lia animi videlicet affectio nunc contemnenda diligit, nunc diligenda contemnit; quia, dum ejus oculus in rerum judicio caligat, carnis appetitum sequi non erubescit. Haec sunt duarum uxorum Jacob ancillae duae, Zelpha, tumulenta. Bala namque loquacitatem nec ipsa ejus domina Rachel ctotus mundus non sufficit. Quia ergo quantumcunque bibat, semper ad biben
Abbreviated transcription (Latin):
surgit ad rerum inuisibilium cognitionem. accipiens ex bis ad illa quãdam
summlicudinem od constat qr sine imaginatione corporalia nesciret sine
quoꝵ cognicione ad celestium contemplationem non ascenderet. Uisibili a
enim solus incuet᷑ sensus carnis. inuisi biliauero solus uidet oculus indis. Est gͦ
sensus carnis cotus extrinsecusi sensus uͦ cordis cotus uttnsecusNon
Non
enim decebat filiam delicatam & tenerani & singularit̾ formosam. forisꝓce pla¬
teas discurrere. sed nec seruum conueniebat dñe sue penet᷑lia secretioia irreuerẽ¬
ter irrumpere. Discurrit ergo imaginatio ut pote ancilla int̾ dñam & seruũ.
int̾ racionem & sensum. & quicquid extrinsecus
haurit per sensum carnis intꝰ representat ad obse¬
dem ab euis famulatu se subthrait. nam sensu etiam deficiente ipsa ministͣre nõ
desinit. Nam incenebris positꝰ nil uideo. sed q̾libet illic imagiari possum si
uolo Sic semper q in omnib imaginatio presto est.o. enis obse quio ubiq r̃o uti

Expanded text:
ilium cognitionem, quoties ex his ad illam quamdam trahit similitudinem. Sed constat quia sine imaginatione corporalia nesciret, sine quorum cognitione ad coelestium contemplationem non ascenderet. Visibilia enim solus intuetur sensus carnis, invisibilia vero solus oculus videt cordis. Est ergo sensus carnis totusNon enim decebat filiam delicatam, et teneram, et singulariter formosam foris per plateas discurrere, sed nec servum conveniebat dominae suae penetralia secretoria irreverenter irrumpere. Discurrit ergo imaginatio utpote ancilla inter dominam et servum, inter rationem et sensum; et quidquid extrinsecus haurit per sensum carnis, intus repraesentat ad obseidem ab ejus famulatu se subtrahit. Nam sensu etiam deficiente, ipsa ministrare non desinit. Nam in tenebris positus, nihil video, sed quaelibet illic imaginari possum, si volo. Sic semper et in omnibus imaginatio praesto est, et ejus obsequio ubique ratio uti
Abbreviated transcription (Latin):
tui si cuo greges eaprarum que ascenderũt de monte galaat. Ben¬
cusicui si cuo qreges consarum que ascenoerant de lauaero. Nasus
tuus si cus curis libani que respicit contͣ damascum: capuo tu¬
umi si cuo carmelus. ħ & huiꝰ moci alia cum audiunt᷑ ueslegd t᷑¬
io cunda ualde esse uoent᷑. & tñ in his om̃ib si solum uctere sen¬
sum sequim᷑. nilineis inuenimus quod oigne mirem. Sed forte
enhis modi oictis boc est quod cam libent̾ amplectim᷑. quod ex io

Expanded text:
aprarum quae ascenderunt de monte Galaad. Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Nasus tuus sicut turris Libani quae respicit contra Damascum, caput tuum sicut Carmelus . Haec et hujusmodi alia cum audiuntur, vel leguntur, jucunda valde esse videntur, et tamen in his omnibus, si solum litterae sensum sequimur, nil in eis invenimus quod digne miremur. Sed forte in hujusmodi dictis hoc est quod tam libenter ample
Abbreviated transcription (Latin):
& qualia neptalim formare consueuit. uel qualia eum formare ꝗ¬
uenit ͦ Osculet᷑ me inquit osculo oris sui. Fuleite me florib stipa¬
quis talibus elo quis libentius quio auidius audit᷑  Ista uerba carna¬
le aliquis sonare uident᷑ & cam̃ spilalia sunt que per ipsa describũ :
Sor enouit noue neptalim carnalia cum spũalib permiscere. ꝙ per
corporea incorporea permusiere describere. ut utꝙ hominis natu.¬
ra. in eius dictis. inuemat. unoc se minabilit̾ resiciat. qui ex corpo¬
rea o in corporea natura constat. Hinc est for tassȩ quas homim ta
su auit sapiunt. quia quo dam mͦ ut oictum est ucramq naturam eius¬
resi eiunt. Iuud autem ineius dictisea ualde mi rabile dignumq
am mira cione. quoo cunc tere semꝑ delectabilius blanouint᷑. qñ¬

Expanded text:
 qualia Nephtalim formare consuevit, vel qualia eum formare c qualia Nephtalim formare consuevit, vel qualia eum formare convenit: Osculetur me, inquit, osculo oris sui . Fulcite me floribus, stipanitur? Quid talibus eloquiis libentius, quid avidius auditur? Ista verba carnale aliquid sonare videntur, et tamen spiritualia sunt quae per ipsa describuntur. Sic novit Nephtalim carnalia cum spiritualibus permiscere, et per corporalia incorporea describere, ut utraque hominis natura in ejus dictis inveniat unde se mirabiliter reficiat qui ex corporea et incorporea natura constat. Hinc est fortasse quod homini tam suaviter sapiunt, quod quodammodo, ut dictum est, utramque ejus naturam reficiunt. Illud autem in ejus dictis est valde mirabile dignumque admiratione quod tunc fere semper delectabilius blanditur, q
Abbreviated transcription (Latin):
dinem mulcum ei currere placet. In tanta mnim uelocitate nepcalim iste
contemplationis animum. in huꝰmodi cn negocio aliquanculum excercita¬
cum nanc ad sũma erigit. nunc ad ima oeponit. nũc per innumera rapit
ut ipse animꝰ qui ħ patit᷑. semet ipsum sepe miret᷑. feli ci magisterio edoctus.
quam conuenient̾ neptalim nunc ceriuuis emissus dicat᷑. Nocandum sane ꝗͣ
recte non aui uolanti sed ceruo currenti conparet᷑. nam auis quod uoland o
longe a cerra suspendit᷑. ceruus autem ad dandos salcus cerre mittit᷑. seo nec in
ipsis suis salcib lemgnus a c̾ra separat᷑. Sic nimirum sic neptalu dum perrerũ
uisibilium formam. rerum inuisibilium naturam querit. quosdam salcus oa¬
re. non autem ad plenum nolatum consueuit conualescere. quia meo quod
se ad summa erigit. rerum corpoiearum secum umbram tͣhens ima omĩno
nuus terarodera. eloquia suauitatis plena decoie. penadulcedines¬

Expanded text:
dinem, multum ei currere placet. In tanta enim velocitate Nephtalim iste dinem, multum ei currere placet. In tanta enim velocitate Nephtalim iste contemplantis animum in hujusmodi tamen negotio aliquantulum exercitatum nunc ad summa erigit, nunc ad ima deponit, nunc per innumera rapit, ut ipse animus, qui haec patitur, semetipsum saepe miretur felici magisterio edoctus quam convenienter Nephtalim noster cervus emissus dicatur. Notandum sane quam recte, non avi volanti, sed cervo currenti comparatur: nam avis quidem volando longe a terra suspenditur, cervus autem ad dandos saltus, terrae innititur, sed nec in ipsis suis saltibus, longius a terra separatur. Sic nimirum, sic Nephtalim, dum per rerum visibilium formam, rerum invisibilium naturam quaerit, quosdam saltus dare, non autem ad plenum volatum convalescere consuevit, quia in eo quod se ad summa erigit, rerum corporearum secum umbram trahens ima omnino ulchritudinis, eloquia suavitatis, plena decore, plena dulcedine,
Abbreviated transcription (Latin):
endum q illud concemplacionis genus quod in pura iñ telligentia uersat᷑. huiꝰmodi
speculatione que per neptalim designat᷑ quanco subcilior canto nimirum excellenti¬
or esse cognoscit᷑. habet tamen huius modi speculatio aliquio singulare ualdeq
nobile. Est enim pre ceteris rudibus quidem adbuc mentibus minusq excercita¬
tis & ad intelligendum facilior. & andiendum iocundior. Siquidem hec
medicanti facilius occurrit. q audientem dulcius afficit. Est plane o prop¬
cior in meditatione. & alfabilior in sermone. Unde & peͬ iacob de nepca¬
lim dicit᷑. ⁊ septalim ceruus emissus. dans eloquia pulcricuoinis. Ceruns
namq dicit᷑ ꝓpt̾ currendi facilicatem. emissus ꝓpt̾ currendi auiclitatem. Cer¬
uus animal uelox nimis. multum currere potest. & multum currere cupit
qui emissus est. Recte gͦ nifallor neptalim ceruus emissus dicit᷑. quia per
contem placionis grãm multa ꝑcurrere ualet. & ꝓpt̾ contemplationis dalce¬

Expanded text:
em quia illud contemplationis genus, quod in pura intelligentia versatur, hujusmodi speculatione, quae per Nephtalim designatur, quanto subtilius, tanto nimirum excellentius esse cognoscitur. Habet tamen hujusmodi speculatio aliquid singulare valdeque notabile. Est enim prae caeteris rudibus quidem adhuc mentibus, minusque exercitatis, et ad intelligendum facilior, et ad audiendum jucundior. Siquidem haec meditanti facilius occurrit et audientem dulcius afficit. Est plane et promptior in meditatione, et affabilior in sermone. Unde et per Jacob de Nephtalim dicitur: Nephtalim cervus emissus, dans eloquia pulchritudinis . Cervus namque dicitur, propter currendi facilitatem; emissus, propter currendi aviditatem. Cervus animal velox nimis multum currere potest, et multum currere cupit, qui emissus est. Recte ergo, nisi fallor, Nephtalim, cervus emissus dicitur, quia per contemplationis gratiam multa percurrere valet, et propter contemplationis dulce
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sine imaginatione rõ nichil sciret. sine sensualitate affectio iulsaꝑet
Ut quid enim lia circa labentium rerum amoiem cam uehem̃t̾ afficit᷑. nisiq
neis per ancille sue hoc est sensualicatis obsequium multiformit̾ delectat᷑:
Item cum seriptunsit qr muisibilia dei a creatura mundi per ea que facta
sunt intellecta conspiciunt᷑. in de manifeste collig̾r. qr ad inuisibilium cog

Expanded text:
Nam sine imaginatione, ratio nihil sciret; sine sensualitate, affectio nil saperet. Nam sine imaginatione, ratio nihil sciret; sine sensualitate, affectio nil saperet. Utquid enim Lia circa labentium rerum amorem tam vehementer afficitur, nisi quia in eis, per ancillae suae hoc est sensualitatis obsequium, multiformiter delectatur. Item, cum scriptum sit: Quia invisibilia Dei, a creatura mundi per ea, quae facta sunt, inte
Abbreviated transcription (Latin):
ione conpungit. Quociens ergo in lechone diuina pro concemplacione con¬
unctionem reperimꝰ. in cubiculo rachel non ipsam sedliam nos in uenisse nõ
ubitemꝰ. Nam sicud rachelis est meditari. contemplari. discernere. incelli¬
gere. sic ꝓfecto pertinet adliam flere. dolere. geniere. suspirare. Nam lia
ut dictum est affectio est diuina aspiratione inflamnata. Rachel est rõ diuina
reuelatione inluminata. Lia affectio ad normam iusticie. sed ipsam conponẽs
Rachelr̾õ se ad iuiterne sapiencie comtemplacionem adcollens. Sedde ipsis
hactenus. nũnc de earum ancillis uideam. Accepit gͦ utͣq illarum ancillam¬
suam. Affectio sensualitatem.ro imaginationem. Obseq̃i sensualitas affectio¬
ni.i maginatio famulatur racioni. Interim unaqq̃ ancillarum dñe sue necess¬
ria esse cognoscit᷑. ut sine illis mundus cotus nileis posse conferre. uideret᷑.

Expanded text:
tione compungit. Quoties ergo in divina lectione, pro contemplatione, comtione compungit. Quoties ergo in divina lectione, pro contemplatione, compunctionem reperimus, in cubiculo Rachel, non ipsam, sed Liam, nos invenisse non dubitemus. Nam sicut Rachelis est meditari, contemplari, discernere, intelligere; sic profecto pertinet ad Liam flere, gemere, dolere, suspirare. Nam Lia, ut dictum est, affectio est divina inspiratione inflammata; Rachel est ratio divina revelatione illuminata. Lia, affectio ad normam justitiae seipsam componens; Rachel, ratio se in coelestis sapientiae contemplationem attollens. Sed de his hactenus. Nunc de earum ancillis videamus. CAPUT V. Qsuam. Affectio, sensualitatem; ratio, imaginationem. Obsequitur sensualitas affectioni; imaginatio famulatur rationi. Intantum unaquaeque ancillarum dominae suae necessaria esse cognoscitur, ut sine illis totus mundus nil eis posse conferre videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
i a d modum autem lia supponit᷑ dum rachel sperat᷑. facile recognoscunt:
ꝑ se cenere putat. subito ꝙ inopinate int̾ amplerꝰ lie se ẽẽ dep̾hendat. Quid e.¬
um scripturam sacram nisi rachel cubiculum dicimus. in qua sapientiam di¬
inam sub decenti allegoriarum uelamine laticare non dubitamus. In ca
cubiculo rachel cociensꝰ querit᷑. quociens in lectione sacra spiritualis incellige̾¬
ia. indagat᷑. Sed quamdiu ad huc ad sublimia penetranda mimine sufficimꝰ.
diu cupicam diligent̃ q̃ sitam rachel nondum inuenimus. Incipimꝰ gͦ gem̾e.
suspirare. nr̃am cecitatem non solum plangere. sed etiam erubescere. Dolẽtib
ergo nobis ꝙ querentib unde hanc meruimus cecicatem ms. occurr̾t.
nala que fecimꝰ. Qinimmo ipsa diuina lectio nobis nolencibus. ꝙ aliud quiddan
n ea molientib fedicatem nr̃am fiequent̾ ingerit. & corda nr̃a meius considera¬

Expanded text:
admodum autem Lia supponitur, dum Rachel speratur, facile recognoscunt qadmodum autem Lia supponitur, dum Rachel speratur, facile recognoscunt qsese tenere putat, subito et inopinate inter amplexus Liae se esse deprehendat. Quid enim Scripturam sacram, nisi Rachel cubiculum dicimus, in qua sapientiam divinam sub decenti allegoriarum velamine latitare non dubitamus? In tali cubiculo, Rachel toties quaeritur, quoties in lectione sacra spiritualis intelligentia indagatur. Sed quandiu adhuc ad sublimia penetranda minime sufficimus, diu cupitam, diligenter quaesitam Rachel nondum invenimus. Incipimus ergo gemere, suspirare, nostram caecitatem non solum plangere, sed et erubescere. Dolentibus ergo nobis et quaerentibus unde hanc caecitatem meruimus, occurrunt mala quae fecimus. Quinimo ipsa divina lectio nobis nolentibus, et aliud quiddam in ea molientibus, foeditatem nostram frequenter ingerit, et corda nostra in ejus considera
Abbreviated transcription (Latin):
icaq est quod affectio tunc ueracit᷑ incipit lia esse. quando satagit se ipsam ad
normam iusticie componere. Et rõ rachelesse indubitant̾ asserit᷑. quando
illius summe & uere sapientie luce illustrat᷑. Sed quis ignorat quam sit il¬
lud labouosum. quam sit istud iocundum: utiq non sine magno laboie
anum affectio ad licita a libitis restringit᷑. q recte talis uior lia. hoc est la¬
bouosa uocat᷑. Quid uero dulciꝰ quioue iocundiꝰ potest essei quam oculũ
mentis ad summe sapiencie concemplationem dirigere. Ad hane itaꝙ
contemplandam cum iatio dilatat᷑. merico rachelis nomine honorat᷑. Racha
inifura principium uel ouis interp̾tat᷑. Ut ergo cali nomine dignasic. ĩplea
uod seriptum inuenit. Sentite de domino in bouitate & insimplicitate cor
rium ominum fidei oculo ceruit. Set & ouisueracit̾ est. si in simplicit e q̃¬

Expanded text:
itaque est quod affectio tunc veraciter incipit Lia esse, quando satagit seipsam ad itaque est quod affectio tunc veraciter incipit Lia esse, quando satagit seipsam ad normam justitiae componere. Et ratio Rachel esse indubitanter asseritur, quando illius summae et verae sapientiae luce illustratur. Sed quis ignorat quam sit illud laboriosum, quam sit istud jucundum? Utique non sine labore magno animi affectio ab illicitis ad licita restringitur; et recte talis uxor Lia hoc est laboriosa  vocatur. Quid vero dulcius, quidve jucundius potest esse quam oculum mentis ad summae sapientiae contemplationem erigere? Ad hanc itaque contemplandam cum ratio dilatatur, merito Rachelis nomine honoratur. Rachel videns principium vel ovis interpretatur. Ut ergo tali nomine digna sit, impleat quod scriptum invenit: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate corium omnium, fidei oculo cernit. Sed et ovis veraciter est, si in simplicitate q
Abbreviated transcription (Latin):
encie interlligit᷑. patet ratio quare uel lia ab omnib fere comtempnit᷑. uel
rachel cancum diligit᷑. Sed libet adhuc de his duabus uorib ia cob daligen
tius inquirere. & quic quid in de animꝰ suggerit manifestius aperire. Omni
spiricui racionali gemina quedam uis data est ab illo pr̾e luminum. a quo
est omne datum optimum. & omne donum perfectum. una est r̃õ. al¬
cera affectio. Racio qua discernamus. affectio qua diligamꝰ. Racio ad ui¬
ritatem. affectio ad uircutem. hee sunt sorores ille due a domino desponsati
oolle & olibama iħrlm ꝙ samaria. hee sunt sp̃s rõnalis gemine uxores
er qui b orit᷑ geneidsa proles. ꝙ regni celestis heredes Ex rõe oriunt᷑ cõscilu
recta. ex affectione desicderia sancta. Ex illa sp̾uales sensus. ex ista ordin¬
ti affectus Ex ista deniꝙ om̃is uutus. ex illa uerouericas omnis. Seienda̾

Expanded text:
entiae intelligitur, patet ratio quare vel Lia ab omnibus fere contemnitur, vel entiae intelligitur, patet ratio quare vel Lia ab omnibus fere contemnitur, vel Rachel tantum diligitur. tius inquirere, et quidquid inde animus suggerit manifestius aperire. Omni spiritui rationali gemina quaedam vis data est ab illo Patre luminum, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum. Una est ratio, altera est affectio: ratio, qua discernamus, affectio, qua diligamus; ratio, ad veritatem, affectio, ad virtutem. Hae sunt sorores illae duae a Domino desponsatae: Oolla et Ooliba, Hierusalem et Samaria. Hae sunt spiritus rationalis geminae uxores, ex quibus oritur generosa proles, et regni coelestis haeredes. Ex ratione oriuntur consilia recta; ex affectione, desideria sancta. Ex illa, spirituales sensus; ex ista, ordinati affectus. Ex ista denique, omnis virtus; ex illa vero, veritas omnis. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
compliuis iusticiam a maueris. tanto iustioreris. Sed uide an nunc quesi
Isticuta uere iusticie. & inuenimus eur homines decestant᷑ conpbia lus
Querendum namq est cur fere omnes coniugia lie tancopere aborreant. quin
amplenis inchel solum modo suspirant. ꝑ fecta iusticia iubet inimicos dilig̾i
parentes. ꝓpria queq relinquere. illata mala pacient̾ ferre. oblatam gloriam
ubiꝙ declinare. Sed ab huius mundi amatorib quid stulciꝰ quid laboriosius
esse reputat᷑ . hĩc est quod ab eis lia ꝙ lippa credit᷑. & laboriosa uocat᷑. lia
namq labouosa interpretat᷑. dlagnus namꝙ labor sed non minor errora
retur eis ẽẽ in tribulatione gaudere. prosperamundi quasi pestem fugere.
ded quia copiam mundi ad necessicatem non respuit. ꝙ ad uoluptatem nõ
idmictit. liam lippam non cecam uocant. quam u rerum iudicio errare
putant. Si igit᷑ per liam desiclerium iusticie per rachel uero studium sapi¬

Expanded text:
 Sed videamus nunc quae sint instituta verae justitiae, et inveniemus cur homines tantum detestantur connubia Liae. Quaerendum namque est, cur fere omnes conjugia Liae tantopere abhorreant, qui in amplexus Rachel tantum suspirant? Perfecta justitia jubet inimicos diligere, parentes; propria quaeque relinquere, illata mala patienter ferre, oblatam gloriam ubique declinare. Sed ab hujus mundi amatoribus, quid stultius, quid laboriosius esse reputatur. Hinc est quod ab eis Lia, et lippa creditur, et laboriosa vocatur. Lia namque laboriosa interpretatur. Magnus namque labor, sed non minor error videtur eis esse, in tribulatione gaudere, prospera mundi quasi pestem fugere. Sed quia copiam mundi ad necessitatem non respuit, et ad voluptatem non admittit, Liam lippam, non caecam vocant, quam in rerum judicio errare putant. Si igitur per Liam desiderium justitiae, per Rachel vero studium sapi
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̃ gͦ actio ab instrumento ẽẽ. non instrumentum abactione. Unoe nec inconie¬
niens est per mstrumentum matrem. ꝑ achione̾ autemalium eius intelligeie. Ima¬
ginatio ergo qn̾ instrumentum. significat. est uis illa anime. qua cum uoluerit qͥd.¬
libet imaginari ualet hoc instrumento cum ad aliquio imaginandum mens atit:
actio ꝓeuloubio q̃am esficit᷑ que simuit᷑ imaginatio nominat᷑. ħ uami breutei.
commeioiare. sed in his immorari diucuis uonest necesse. Sed nuĩe ao prosecuciõis

Expanded text:
Habet ergo ab instrumento actio esse, non instrumentum ab actione. Unde nec inconveHabet ergo ab instrumento actio esse, non instrumentum ab actione. Unde nec inconveniens est, per instrumentum matrem, per actionem autem filium ejus intelligere. Imaginatio ergo, quando instrumentum significat, est vis illa animae qua cum voluerit quodlibet imaginari valet. Hoc instrumento cum ad aliquid imaginandum mens utitur, actio procul dubio quaedam efficitur, quae similiter imaginatio nominatur. Haec volui breviter commemorare, sed in his immorari diutius non est necesse. Sed nunc ad prosecutionis
Abbreviated transcription (Latin):
No balã pertinet inquantum imaginatio. ad rachelautem inquontum iationalis est
saui craes proles. & imaginatio rdnalis est pernatiuitatim & rationalis ꝑ ad optione
huuus nodi enim prolem una generat. seo altera eoucat. E bale namq nascitni.
seo por uachel moderat᷑. Neminem contũibet. quod a macrem & prolem imaginationẽ¬
appellem. Sed hoc uolo esse int̾ matrem & filium. quod est int̾ instrumentum& actũ.
ut hoc eit uiter matremqs eius prolem quod est int genus  speciem. Nam genus
ad iuncta sibi ditforentia. ex se speciem generat. quem ad modumuir feminam ad ꝑ¬
lem secunoat. Ec sepe instrumentum ꝙ eiusactionem in uno nomine appellamus.
nam ilud quod uioemꝰ ⁊ iluo quo udemꝰ uisum uocamus. Sic cumis̃ ut uolim tas¬
ut intellectꝰ nominat᷑. aliqĩ instrumentum aliqnͣ eiuis oius actio incelligitu: Ecsei¬
mus quidem q instrumentum quam eius acdio semꝑ prus est. ꝙ anc ip̃a esse potent.

Expanded text:
in quantum imaginatio est; ad Rachel autem, in quantum rationalis est. Talis itaque proles, et imaginationis est per nativitatem, et rationis per adoptionem. Hujusmodi enim prolem una generat, sed altera educit. Ex Bala namque nascitur, sed per Rachel moderatur. appellem. Sed hoc volo esse inter matrem et filium, quod est inter instrumentum et actum, vel hoc est inter matrem et prolem ejus, quod est inter genus et speciem. Nam genus adjuncta sibi differentia ex se speciem generat, quemadmodum copula viri feminam ad prolem fecundat. Et saepe instrumentum et ejus actionem uno nomine appellamus: nam illud quod videmus, et illud quo videmus, visum vocamus. Sic cum ratio, lectus nominatur, aliquando instrumentum, aliquando ejus actio intelligitur. Et scimus quidem quia instrumentum quam ejus actio semper prius est, et sine ipsa esse potest.
Abbreviated transcription (Latin):
incelligamꝰ. Racel doctrina ueritatis. lia disciplina uirtutis.
Rachel studium sapiencie. lia desiderium iusticie. Sedscimꝰ̃
iacob septem annis pro rachelseruisse & camen uidebant᷑ ei di.¬
es pauci pre amoris magnitudine Quidm uraris ͦ Secundũ
magnitudinem pulcricudinis erat magnitudo dilectionis. Cer¬
te si in laudem sapiencie aliquid temptare uoluero. minuserit ꝗͦ¬
tumcumꝙ dixero. Quid enim sapiencia ardencius diligit᷑¬
Quid dulcius possidet᷑: Eius decci omnem superat pulcritudi¬
neni.om eius dulcoi omnem enedit suanitatem. Est enim ut
ait quidam speciosior sole & suꝑer omnem stellarum dispositi¬
onem luci conparata inuenit prior. Illi enim suecedit nox. sa¬
pienciam autem non uincis malicia. Attingit ergo asine.u.a.¬

Expanded text:
intelligamus. Rachel, doctrina veritatis, Lia disciplina virtutis. intelligamus. Rachel, doctrina veritatis, Lia disciplina virtutis. Rachel, studium sapientiae, Lia desiderium justitiae. Sed scimus Jacob septem annis pro Rachel servisse, et tamen videbantur ei dies pauci, prae amoris magnitudine. Quid miraris? Secundum magnitudinem pulchritudinis erat magnitudo dilectionis. Certe si in laudem sapientiae aliquid tentare voluero, minus erit quantumcunque dixero. Quid enim sapientia ardentius diligitur, dulcius possidetur? Ejus decor omnem superat pulchritudinem, ejus dulcor omnem excedit suavitatem. Est enim, ut ait quidam, speciosior sole, et super omnem stellarum dispositionem: Luci comparata, invenitur prior . Illi enim succedit nox, sapientiam autem non vincit malitia: Attingit ergo a fine u
Abbreviated transcription (Latin):
otiamit ad olescentuł in mencis excesi auoiant aposi¬
scentuli sermonem de adolescente. euigilent aduocoh
pħe. Beniamin adolescentulus inmentis excessu. Qͣ
sic beniamin iste multi nouerunt. alił perscientiam.
alu per eiperientiam. Qui per doctrinam nouerunt andiant pa.¬
cient̃ qui per eiperientiam didicerunt audiant libent̃. Qui em̃i
eum experientie magisterio semel nosse pocuit. fident̾ loquor.
rmode eo quamins ꝓligus illum saciare non pocerit. Sed quis
illo digne loqui sufficiet. Est enim speciosus forma p̃filus¬
rnum omnib iacob. & qualem racel generare decuic. Fam lia
quidem quamuis plures. pulcriores camenliberos habere non potu¬
it. Duas namꝙ ut legitis upores iacob habuisse cognoscit᷑. una lia. al¬
ters rachel. dicebatur. lia fecundior rachel formosior lia fecunda
sed lipꝑa. rachel fere sterilis sed forma singularis. Sed nunc que
sint iste due uxores ia cob uideamus. ut qui sint earum filii faciliꝰ

Expanded text:
amin adolescentulus in mentis excessu . Audiant adolescentuli sermonem de adolescente, evigilent ad vocem Prophetae: Benjamin adolescentulus, in mentis excessu. Quis sit Benjamin iste, multi noverunt, alii per scientiam, alii per experientiam. Qui per doctrinam noverunt audiant patienter; qui per experientiam didicerunt, audiant libenter. Qui enim eum experientiae magisterio semel nosse potuit fidenter loquor, sermo de eo, quamvis prolixus, illum satiare non poterit. Sed quis de eo digne loqui sufficiat? Est enim speciosus forma prae omnibus filiis Jacob, et qualem Rachel generare decuit. Nam Lia quidem, quamvis plures, pulchriores tamen liberos habere non potuit. Duas namque, ut legitis, uxores Jacob habuisse cognoscitur. Una Lia, altera Rachel dicebatur: Lia fecundior; Rachel, formosior. Lia fecunda, sed lippa; Rachel fere sterilis, sed forma singularis. Sed jam, quae sint istae duae uxores Jacob, videamus, ut qui sint earum filii facilius
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit. pro uoto representat. ħ enim stacim cum uolumus. imaginari poss¬
uinus. Nun quam imaginacio rationi utilior esse poterit. quana cumei in
sciendum est quod imaginatio alia bestialis. alia rationalis. Bestialis autem int̃ ailios
ia coban numerari nondebet. nec talem auqͥn rachel ad optiuum alium facere uolet.
Bemalis icaꝙ imaginatio est. qñ perea q̃ paulo ante uioimꝰ. uł fecimꝰ sine ulla aitiui

Expanded text:
voluerit pro voto repraesentat. Haec enim statim cum voluerimus imaginari possumus. Nunquam imaginatio rationi utilior esse poterit, quam cum ei in sciendum est quod imaginatio alia bestialis, alia rationalis. Bestialis autem inter filios Jacob annumerari non debet, nec tamen aliquando Rachel adoptivum sibi filium facere volet. Bestialis itaque imaginatio est, quando per ea
Abbreviated transcription (Latin):
casus ancipites ꝓspicere. canto cogit᷑. cimide sollicitudinis sue habenas multipticiut
relerait ub e quo & illuo conuenient᷑ incelligit᷑. quod ad ruben periacobdicit᷑. Eftu¬
sus es sicuo aqua. non crescas. Solet namq peraquam quandoq pruoentia c ar

Expanded text:
casus ancipites prospicere, tanto cogitur timidae sollicitudinis suae habenas multiplicius casus ancipites prospicere, tanto cogitur timidae sollicitudinis suae habenas multiplicius relaxare. De quo et illud convenienter intelligitur quod a Ruben per Jacob dicitur: Effus
Abbreviated transcription (Latin):
erordio cumulaunt. Sed illa timons iimietas quȩ se passim ad multiplicia rerum
essanois faeilius decipit. ꝑfectis & enimiris quandoꝙ subrepit. Quis namq p̾latoꝵ
quamlibec ꝓfictus. dum suboitis suis unre necesc̃iria pinoet. i tas ollicicuoines sue cau
caeet ut pro ad uersis rerum casib numquam plus uto formidet᷑: Perginet aulte mao
ruben une tamtum timor hui modi cum surgit quioem non er amoio inundi. seo dedi¬
lectione prorimi. Sed quis enumerare sufficiat. om̃s acipites in cõmodoꝵ casire.
bine indeq surgentium. pro quibi eum crepidare cogit. & si non sua siioꝵ saltem
infirmitas su biectoꝵ : Et quis non uideat quam sit difficie. imo quam pene in post¬
bile iuste sormidiuis metos numꝗͣ excedere᷑. Inoe fit sepe ut quanto quis pudentior
canito inueniat᷑ & follicitior.  quanto quisq nouit perspicati. circunstantiã piculoꝵ

Expanded text:
exordio cumulavit? Sed illa timoris nimietas quae se passim ad multiplicia rerum exordio cumulavit? Sed illa timoris nimietas quae se passim ad multiplicia rerum effundit facilius decipit: perfectis etenim viris quandoque subrepit. Quis namque praelatorum quamlibet perfectus dum subjectis suis vitae necessaria providet, ita sollicitudinis suae curas temperet, ut pro adversis rerum casibus nunquam plus justo formidet? Pertinet autem ad Ruben tunc tantum timor hujusmodi, cum surgit quidem, et non ex amore mundi, sed de dilectione proximi. Sed quis enumerare sufficiat omnes ancipites incommodorum casus hinc indeque surgentium, pro quibus eum trepidare cogit et si non sua, suorum saltem infirmitas subjectorum? Et quis non videat quam sit difficile, imo quam pene impossibile justae formidinis metas nunquam excedere? Inde fit saepe ut quanto quis prudentior, tanto inveniatur et sollicitior; et quanto quisque novit perspicacius circumstantium periculorum
Abbreviated transcription (Latin):
non solum ordinati. sed &̃ moderati. Sepe namq cum discretionis mode iam̾ excedũt.
ipso frm̃ pͥmogenito exemplum sumamꝰ. Certe sitimor immoderatꝰ ꝑiculosus non
esset. iacob ao ruben loquens minime dixiss. Effusus essicud aqua non crescas. qͥa
ascendisti cubile pr̃is cui & maculasti stratum eius. Si ꝑ ruben debemꝰ ordinatum
timoiem intellig̾e̾. cur queso iubet eum iacob non cresce̾ :ᷤ nisi quia malum est in
equitatis mensuram. sepe suꝑgredit᷑.aut quia circaunũ aliquid nimis extenditur
aut quia ad innumera uł eciam inutilia passim dilacat᷑. Quis uidam post ꝓdici.¬
onis scelus neget uire timere debuisse. s illud in eo quis non uideat supra omna
excecrabile fuisse. quod oum in suo cimore modum seruare noluit. uel nesciuit.
semet ipsum despanoo malum quod eoirrig̾e potuit oetestabiliori exitu quam

Expanded text:
non solum ordinati, sed etiam moderati. Saepe namque cum discretionis moderamen excedunt, non solum ordinati, sed etiam moderati. Saepe namque cum discretionis moderamen excedunt,  fratrum primogenito exempla sumamus. Certe si timor immoderatus periculosus non esset, Jacob ad Ruben loquens minime dixisset: Effusus es sicut aqua; non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus . Si per Ruben debemus ordinatum timorem intelligere, cur, quaeso, jubet eum Jacob non crescere, nisi quia malum est in aequitatis mensuram saepe supergreditur, aut quia circa unum aliquid minus extenditur, aut quia ad innumera, vel etiam inutilia passim dilatatur. Quis neget Judam post proditionis scelus jure timere debuisse? Sed illud in eo quis non videat supra omnia exsecrabile fuisse, quod, dum in suo timore modum servare noluit vel nescivit, semetipsum desperando malum quod corrigere potuit, detestabiliori exitu quam
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium e post uerum uicioꝵ odium. quanto uerius canto uehe mentiꝰ quisq de sua
infirmitate ꝯsundit᷑. Per isachar ⁊ enim intelligimꝰ gandiũ conscientie. ꝑ ⁊abulon odi¬
um malicie. per omam uenustatem uerecundie. s hii sunt quidem nouissim tres
quos cum in nobis ordinamꝰ in nume̾um uirtutum redigimꝰ. Pͥrimo itaq ordinat᷑ cimor
deinde dolor. post hos spes ⁊ amor. Post hos iiͦiͦͬi. oroinat᷑ lecicia. s ira. nouissie̾ autem
omnĩũ uerecundia. Itaq nncħl aliudest iacob huiꝰmodi liberos exlia genuisse. quam
animum affectionis sue motus restringendo dignam uircutum sobolem de seip̃o ꝓcreasse.
Per ruben gͦ pͥmogenicum iacob. intelligimꝰ ordinatum timorem. ꝑ simeonem ordinatũ¬
amoiem. dolorem. per leui & uidam ordinatam spem ⁊ ordinatum amorem. Per isa¬
char autem incelligit᷑ ordinata leticia. per zabulon ordinata ira. per dinam ordma¬
ta uerecundia Sciendum autem quod affectꝰ isti. tunc ueracit̾ creonnt᷑ boni. qn̾ sunt¬

Expanded text:
ementius quisque de sua infirmitate confunditur. Per Issachar etenim intelligimus gaudium conscientiae, per Zabulon odium malitiae, per Dinam venustatem verecundiae: et sunt quidem hi novissimi tres quos cum in nobis ordinamus in numerum virtutum redigimus. Primo itaque ordinatur timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem omnium verecundia. Itaque nihil aliud est Jacob hujusmodi liberos ex Lia genuisse, quam animum affectionis suae motus ordinando dignam virtutum sobolem de seipso procreasse. Per Ruben igitur primogenitum Jacob intelligimus ordinatum timorem, per Simeonem ordinatum dolorem, per Levi et Judam ordinatam spem et ordinatum amorem. Per Issachar autem intelligitur ordinata laetitia, per Zabulon ordinata ira, per Dinam ordinata verecundia. CAPUT