comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis nouem ordinũ nec non& sors ipsa quaprimitus ad laudandum redemptorem sacra ange¬
lorum agmina ordinantur. taliter suspensam iure statuit hanccrucem. dram sclic& pontifi¬
cis & redemptoris nr̃i ut ipsa uerauita in se contestans oftendat laudantem uirtutum uenera¬
inlem senatum sicutedec& ut incruce quae ẽ uerasalus nr̃a appareant bona & salubria scripta
ideoq xp̃s sem& ipsum humiuans descendit decelorum arte. ut adse solidum fund amentum
fidei augmentumq omniumbonorũ ualide nosducer& &docuit uerbis factisq suis nobis docu¬
menta reliquit. & sic demum in scãcruce nos redimens facta sua consum mauit: hoctugabriel ar¬
changelus altissimi & desponsator caelestiũ nuptiarum laetusclaro famine uirgii reuelabasquan
doregni xp̃i potentiam & saluationis eiusopus luculento sermone pronuntiaueras. quid & tu õ

Expanded text:
nis novem ordinum, nec non et sors ipsa qua primitus ad laudandum Redemptorem sacra angenis novem ordinum, nec non et sors ipsa qua primitus ad laudandum Redemptorem sacra angelorum agmina ordinantur, taliter suspensam jure statuit hanc crucem, aram scilicet pontificis et redemptoris nostri; ut ipsa vera vita in se contestans, ostendat laudantem virtutum venerabilem senatum, sicut decet, ut in cruce, quae est vera salus nostra, appareant bona et salubria scripta; ideoque Christus semetipsum humilians descendit de coelorum arce, ut ad se solidum fundamentum fidei argumentumque omnium bonorum valide nos duceret: et docuit verbis, factisque suis nobis documenta reliquit, et sic demum in sancta cruce nos redimens, facta sua consummavit. Hoc tu, Gabriel, archangelus Altissimi et desponsator coelestium nuptiarum, laetus claro famine Virgini revelabas, quando Christi regni potentiam et salvationis ejus opus luculento sermone pronuntiaveras. Quid et tu, o
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatem & antiquã peccatorum uetustatem exstitisti te cotus orbis beatificat te celo¬
rum agmina conlaudant ꝑte in nomine ihu qui cuneta mundisceptra simul& regũ curuat
imperia omne genusiue uoluntate seu uiflectitur caȩlestiũ ui delic& terrestriũ. & infer¬
norũ: at michael die & princeps plebis dĩ te confessione memorat cuncta caelorũ sidera &
uirtute regere & potestate tegere: eo quod ara dĩ sis inqua Immolatus. ẽ agnus qui abstu¬
lit peccata mundi: quodypeo beniuolentie ipse sedulo ex sultat qua confessionis framea
fidens bellum init contra draconem horridum antiquumq serpentem: & dehoste trium¬
phans. ouat cum sc̃orum agminum imlibus. hoc sibi p̃miilocopetens. ut tuã laudem ꝑpetuo
ante tribunal decant& dñi : igitur actusiste formationis litterarum. & hic modis positio¬

Expanded text:
infirmitatem et antiquam peccatorum vetustatem exstitisti. Te totus orbis beatificat, te coeloinfirmitatem et antiquam peccatorum vetustatem exstitisti. Te totus orbis beatificat, te coelorum agmina collaudant. Per te in nomine Jesu qui cuncta mundi sceptra simul et regum curvat imperia omne genu sive voluntate sive vi flectitur, coelestium videlicet, terrestrium et infernorum. At Michael, dux et princeps plebis Dei, te confessione memorat cuncta coelorum sidera et virtute regere et potestate tegere, eo quod ara Dei sis, in qua immolatus est Agnus qui abstulit peccata mundi: quo clypeo benevolentiae ipse sedulo exsultat, qua confessionis framea fidens, bellum init contra draconem borridum, antiquumque serpentem; et de hoste triumphans, ovat cum sanctorum agminum millibus, hoc sibi praemii loco petens ut tuam laudem perpetuo ante tribunal decantet Domini. Igitur actus iste formationis litterarum, et hic modus positio
Abbreviated transcription (Latin):
mibus in ꝑforabilis inyrragutti flua & meliro odoris iocundissimi adodorentuũ stupent :
nardus spicoma & eip̃sus odorisboni maxti quoq: guttalentisci. &tus arabica gutta indi&e
& amiomum syriacum. balsamũ iudeae &bidellium fisonis maies tatem tuã uerentes suꝑ se
uotis exaltant nominelic& si s asperior ipsis cumcruciatũ resones uirtute tamen redemptio¬
nis nrẽ ipsis prȩstas quae concedis fidelibus ante xp̃i tribunal bonorum operũ fructus ꝑcipere
ocrix sacra quae disruptis claustris infermi. plebemscorũ eriperas & caelo collo caueras:
lumen & doctrix es orbisterrarum quae & ueralaus. amica uirtus & clara philoso¬
phia. apud caelicolas terrigenasq in desinenteruiges. &iam dpudexercitus angelorũ qui in
claritate lucis ae ternȩ manent & apud homines quibussalus & pulciira renouatio postdiutinã

Expanded text:
mibus imperforabilis, myrrha guttiflua et meliro odoris jucundissimi ad odorem tuum stupent: mibus imperforabilis, myrrha guttiflua et meliro odoris jucundissimi ad odorem tuum stupent: nardus spicoma et cypressus odoris boni, mastix quoque, gutta lentisci et thus Arabica, gutta Indiae et amomum Syriacum, balsamum Judaeae, bdelium Physonis, majestatem tuam verentes, super se votis exaltant. Nomine licet sis asperior ipsis, dum cruciatum resones, virtute tamen redemptionis nostrae ipsis praestas, quae concedis fidelibus ante Christi tribunal bonorum operum fructus percipere. O crux sacra, quae, diruptis claustris inferni, plebem sanctorum eripueras et coelo collocaveras! lumen et doctrix es orbis terrarum; quae et vera laus, amica virtus, et clara philosophia apud coelicolas, terrigenas, quae indesinenter viges: et jam apud exercitus angelorum, qui in claritate lucis aeternae manent, et apud homines, quibus salus et pulchra renovatio post diutinam
Abbreviated transcription (Latin):
tibus dones cum utrumq: facis dispensatione diuina. ut & corde credulo &uera confessione
dm̃ xp̃m confittamur & ꝑ hancfidem adipsum ꝑuenire mereamur: Ocrux xp̃i quae ꝑ desi¬
deratam eiusuictoriam es benedicta : quamlaram & quã magnã suo amorẽ de omnium
conditorreddidit uiuificationis enim munere teditauit & ad hoc salubriter erexit
ne antiquus hostis quiprimum parentem nr̃m sibi consentientem deparadiso eiecit. diutius
in risionis elogio progeniem eius in exilio dampnatam fatigar&: opia crux dñi quiste de¬
cantuns metrodigne resonare ual& & toton potentiam tuam uerbis enarrare: pulchra
nites urnatu. teq cernentibus gloriosa appares : taxus mortifera longe ate fugit. calamus¬
q uromaticus &pinus semꝑuirens honorituo se subiciunt : cedrus quoq diuturna & uer¬

Expanded text:
tibus dones: cum utrumque facis dispensatione divina, ut et corde credulo et vera confessione tibus dones: cum utrumque facis dispensatione divina, ut et corde credulo et vera confessione Deum Christum confiteamur et per hanc fidem ad ipsum pervenire mereamur. O crux Christi, quae per desideratam ejus victoriam es benedicta, quam claram et quam magnam suo amore te omnium conditor reddidit! Vivificationis enim munere te ditavit, et ad hoc salubriter erexit, ne antiquus hostis, qui primum parentem nostrum sibi consentientem de paradiso ejecit, diutius irrisionis eulogio progeniem ejus in exsilio damnatam fatigaret. O pia crux Domini, quis te decantans metro, digne resonare valet, et totam potentiam tuam verbis enarrare! Pulchra nites ornatu, teque cernentibus gloriosa appares. Taxus mortifera longe a te fugit, calamus aromaticus et pinus semper virens honori tuo se subjiciunt. Cedrus quoque diuturna, et ver
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitios totamte potenuem & totam scãm fecit maxime cum passionis eius indicium
semꝑ inte ex istat: qua propter merito tereginam ex xp̃o rege uocamus quia regni cae¬
lestis aditum ꝑte primum meruimus dumq humanitatis eius acdiuinitatis gratiã ipsũ
portans ꝓmeruisti. inunius dĩ omni potentis laudem sacra confessione xp̃icolas soci asti
nam multiplices laudes dõ insc̃is angelorum coetibus excitto & simili ratione adglori¬
ficandũ dđm̃ deuotos reddis terrarũ incolas: tegeneraliter totus orbis der mare &ignea
celorum sidera scĩficant. acspeciali teruna quȩq species creature ex quattuor mundi parti¬
bus magna deuotione celebrant hoc quoq: omnium adunata confessio profitetur quod ab e¬
terno lumine inlustrata nobiscaelestis regnigcaidia de monstres. &i demonstrata piequeren¬

Expanded text:
divinitas totam te potentem et totam sanctam fecit, maxime cum passionis ejus indicium divinitas totam te potentem et totam sanctam fecit, maxime cum passionis ejus indicium semper in te existat. Quapropter merito te reginam a Christo rege vocamus, quia regni coelestis aditum per te primum meruimus: dumque humanitatis ejus ac divinitatis gratiam ipsum portans promeruisti, in unius Dei omnipotentis laudem sacra confessione Christicolas sociasti. Nam multiplices laudes Deo in sanctis angelorum coetibus excitas, et simili ratione ad glorificandum Deum devotos reddis terrarum incolas. Te generaliter totus orbis, aer, mare et ignea coelorum sidera sanctificant, ac specialiter unaquaeque species creaturae ex quatuor mundi partibus magna devotione celebrat. Hoc quoque omnium adunata confessio profitetur, quod ab aeterno lumine illustrata, nobis coelestis regni gaudia demonstres, et demonstrata pie quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. uiauite &agnus dĩ quitollit peccata mundi serpens qui exalticus morituros ui¬
uincat media tor dĩ & hominum uermis. & homocaptiuam ducens captiuitatem mons
dĩ aquila alta petens aduocatus pronobis. leo de tribuiuda pastorbonus. & aeduspecca¬
tu nĩ a portans fund amentum fidei. ouis in nocens sacerdos secundum ordinem melchi¬
sedech offerens panẽ &uinum: uitulus nãq & aries pronobis immolatus ẽ uictima. qui
filius. ẽ patris &e terni idemdam natus ẽ ad poenã ligni. hicutiq anteluciferũ & ante
omnem creaturã expatris ẽ genitus utero & temportliter inmomento pcessit ex ma¬
tris aluo atque ut saluar& hum anũ genus ad crucem uenit &e ternus conditor xp̃s qui ẽ
SC̃A CRUX XP̃IQUAE POTESTATE TIBI COL LATAEXCELISSUPEROMNIA TUINCAE¬
lorum arce superna caelorum potens regis agmina. quia crucifixi interegis uirtus &

Expanded text:
David, via vitae, et Agnus Dei qui tollit peccat mundi, serpens qui exaltatus morituros viDavid, via vitae, et Agnus Dei qui tollit peccat mundi, serpens qui exaltatus morituros vivificat, et mediator Dei et hominum, vermis et homo, captivam ducens captivitatem: mons Dei, aquila alta petens, advocatus pro nobis. Leo de tribu Juda, pastor bonus, et haedus peccata nostra portans; fundamentum fidei, ovis innocens, sacerdos secundum ordinem Melchisedech, offerens panem et vinum: vitulus namque et aries pro nobis immolatus est victima. Qui Filius est Patris aeterni, idem damnatus est ad poenam ligni. Hic utique ante luciferum, et ante omnem creaturam, ex Patris utero est genitus: et temporaliter in momento processit ex matris alvo, atque ut salvaret genus humanum, ad crucem venit aeternus conditor Christus, qui est cta crux Christi, quae potestate tibi collata excellis super omnia! tu in coelorum arce superna, coelorum potens regis agmina: quia crucifixi in te regis virtus et
Abbreviated transcription (Latin):
uestis quoque xp̃i. lex diuina ẽ quaeuili tegmine ltterarum ductorem rerum omnia
continentem quodam modo amplectitur atquemtotus mundus celum & terra& mare
& uniuersitas creature ꝑtin&. qui pugillocaelum metitur. & terrã palmo condudit. item
nr̃a natura quampnr̃a redemptione suscepit. quasi uestimentum diuinitatis eius ẽ nam
hex splendorem maiestatis eius abhumanis conspectibuscaelat & radios claritatis eius corã
oculis impiorum abscondens claudit : ipse tamen miraculis coruscantibus detonante euange¬
lio uerus đs in notuit: iste quoque magni consiludngelus. ac summa deuotiodĩ populo
missus ẽ docens ui delic& sapientia & cdstospacificus. fonsuite aeternae brachium dni.
& panis uiuus qui decaelo descendit p&ra utique xp̃s oriens lucifer &uerus medicus. clauis

Expanded text:
Vestis quoque Christi lex divina est, quae vili tegmine litterarum auctorem rerum omnia Vestis quoque Christi lex divina est, quae vili tegmine litterarum auctorem rerum omnia continentem quodammodo amplectitur. Ad quem totus mundus, coelum et terra, et mare, et universitas creaturae pertinet: qui pugillo coelum metitur, et terram palmo concludit. Item nostra natura, quam pro nostra redemptione suscepit, quasi vestimentum divinitatis ejus est. Nam haec splendorem majestatis ejus, et ab humanis conspectibus celat; et radios claritatis ejus coram oculis impiorum abscondens claudit: ipse tamen miraculis coruscantibus ac tonante Evangelio verus Deus innotuit. Iste quoque magni consilii angelus, ac summa devotione Dei populo missus est: docens videlicet sapientia, et custos pacificus, fons vitae aeternae, brachium Domini, et panis vivus qui de coelo descendit: petra utique Christus, oriens lucifer, et verus medicus, clavis
Abbreviated transcription (Latin):
acperniciose dubit&. quiahicauctor omnium rerum in toto orbecolitur. cuicuncta
dec& subici quia dextera summipatris proba& scã. ablatum p̃dam deprofundo inferni
sanguine suo eripuit & taliter incrucepositus caeleste regnum suis concessit fidelibus
inc ẽds̃ principium omnium rerum. hic nobiscum ds̃ hic origo & fins uniuersorũ ẽ
luxuera. imago dipatris in uisibilis os cñi splen dorlucis a ernae. qͥ consubstanti alis patri
soliustitie uerbumdi & exlumine lumen . ẽ: hnccoaequalis uirtus & manus dñi ẽ : Dux ius¬
torum. & proph&a uerusquemfilium dĩ unigenitum & primo genitum iuste confite¬
mur: hic ẽlapis angularis credentibus. lapisque offensionis & p&lra scandali infidelibus
idemq ostium uite ẽ en indutus ueste xp̃s ueritas quid mystice signific& exponam.

Expanded text:
ac pernitiose dubitet, quia hic auctor omnium rerum in toto orbe colitur, cui decet ac pernitiose dubitet, quia hic auctor omnium rerum in toto orbe colitur, cui decet cuncta subjici: quia dextera summi Patris proba et sancta oblatam praedam de profundo inferni sanguine suo eripuit, et taliter in cruce positus, coeleste regnum suis concessit fidelibus. Hic de se principium omnium rerum, hic nobiscum Deus, hic origo et finis universorum est, lux vera, imago Dei Patris invisibilis, os Domini, splendor lucis aeternae: qui consubstantialis Patri, sol justitiae, Verbum Dei, et ex lumine lumen est. Hic coaequalis virtus et manus Domini est, dux justorum et propheta verus, quem Filium Dei unigenitum et primogenitum juste confitemur. Hic est lapis angularis credentibus, lapisque offensionis et petra scandali infidelibus: idemque ostium vitae est. En indutus veste Christus veritas quid mystice significet exponam.
Abbreviated transcription (Latin):
largiente a&erni gauidii nobiscũ particeps exsistat I PLICIT PRIFITIO
IMAUOUS INMOIŨ EXINHII CRUCIS:
ECCEFILIUS DI ETDÑS DOMINANTIUM EXPANSIS MANIBUS SUIS SPECIEMRESTAULAN¬
tis honorandam hic ostendit. &recte hunc unum pastorẽ grex sacer aecclesie iustũ colit
& ln eo modo quo lncrucesua membra fatigari ꝑmisit. riteomnes populi probant redem p¬
torem. quid hunc totius iuris parentem. eẽ sacrscriptura prȩdicat: hoc quoque ego in¬
dignus agnoscens promodulo meo omniui summitatum culmenadoro dñm ihm̃. &
credo quod ipse ẽ rexreguni lud ea uero quaestimulante inuidia inuentrix malorũ
.ẽ iniquesuum occiditregem ipse tamen cumgloria resurgens. armalmpiorum peruerbũ
euangelu sui secundum promisionem proph&arum potenter subuertit : at nos quilnillũ
credimus in ipsol&emur. Dumquicumq a &ernum dñmillum. ẽẽ non confitetur male

Expanded text:
largiente, aeterni gaudii nobiscum particeps existat. Explicit Praefatiolargiente, aeterni gaudii nobiscum particeps existat. Explicit Praefatiomanus in modum expandit crucis. Ecce Filius Dei et Dominus dominantium, expansis manibus suis, speciem restaurantis honorandam hic ostendit. Et recte hunc unum pastorem grex sacer Ecclesiae justum colit; et in eo modo quo in cruce sua membra fatigari permisit, rite omnes populi probant redemptorem, quia hunc totius juris parentem esse sacra Scriptura praedicat. Hoc quoque ego indignus agnoscens, pro modulo meo omnium summitatum culmen adoro Dominum Jesum, et credo quod ipse est Rex regum. Judaea vero, quae, stimulante invidia, inventrix malorum est, inique suum occidit regem. Ipse tamen cum gloria resurgens, arma impiorum per verbum Evangelii sui secundum promissionem prophetarum potenter subvertit. At nos qui in illum credimus, in ipso laetemur: dum quicunque aeternum Dominum illum esse non confitetur, male
Abbreviated transcription (Latin):
sus uid&ur mero inesse saltim in prosalucidior fiat. non enim satagebã ut eisdem uerbi
quibus in mero usussum. sed eodem sensu in hoc opere locutus essem. hoc &idem oratius uir
acutus & doctus in arte po&ica erudito interprei praecepit dicens. nec uerbum uerbo curabis
red derefidus interpres. Interpresenim ego quodam modo in hoco peresũ. non alterius linguae
sed alterius locutionis ut eiusdem sensus ueritatem explanem: qua propterrogolectorem
ut non fastidio seaccipiat nr̃m laborem. sciatqueme ñ suꝑ fluitati studere uelle sedutilitato:
nec ulli inuidere sed magis fraterna caritate quiequid gratia diuina possum adutilita¬
tem proximis scribendo uelle conferre : Bonitas omni potentis dĩmihi concedat ut quic quio
bonimente teneam. opereperficiam : & quicumque nr̃m laborem fraterne accipiat dõ

Expanded text:
sus videtur metro inesse, saltem in prosa lucidior fiat. Non enim satagebam ut iisdem verbis sus videtur metro inesse, saltem in prosa lucidior fiat. Non enim satagebam ut iisdem verbis quibus in metro usus sum, sed eodem sensu in hoc opere locutus essem. Hoc idem Horatius, vir acutus et doctus, in Arte poetica erudito interpreti praecepit dicens: Nec verbum verbo curabis reddere fidus Interpres. Interpres enim ego quodammodo in hoc opere sum, non alterius linguae, sed alterius locutionis, ut ejusdem sensus veritatem explanem. Quapropter rogo lectorem ut non fastidiose accipiat nostrum laborem: sciatque me non superfluitati studere velle, sed utilitati; nec ulli invidere, sed magis fraterna charitate, quidquid gratia divina possum, ad utilitatem proximi scribendo velle conferre. Bonitas omnipotentis Dei mihi concedat ut quidquid boni mente teneam, opere perficiam: et quicunque nostrum laborem fraterne accipiat, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
contin& dũt totus iste lib xxiiii. figuras in eltricas cũ sequente sua psa absq suꝑliminari pagina
& prologo qͥnumerus intra centenarium suns partili ꝑfectus ẽ ideo q iugtiduius sũmã o pas
consummare uolui quia illum formam in eo cantaui quȩ consũmatrix & ꝑfectio rerum est :
diora simul & utiliora sua legentibus forent ingenia unde & apud saeculares &
apud ecclesi asticos plurimi inueniuntur quim&ro simul& prosa. unam eandem querẽ
descripserant ut dec&ris taceum quidaliud beatus prosper dcuenerandus uir sedulius fecisse
cernuntur non ne obid geminostilicaractere duplex opussuum edunt . ut uari&as ipsa &
fastidium legentib auferat. & siquid forte in aliominus quis intellegat. In aliomoxple¬
nius edissertum agnoscat. hoc igit᷑ exemploatquehac decausa ego quidem uilissimus homum¬
cio opus qđ in laudem scaẽ crucis m&ri costilo condidi. in prosam uertere curaui. ut quia
obdifficultatem ordinis & figurarũ necessitatem obscura locutio minusque patenssen¬

Expanded text:
 iste viginti octo figuras metricas cum sequente sua prosa, absque superliminari pagina et prologo: qui numerus intra centenarium suis partibus perfectus est, ideoque juxta hujus summam opus consummare volui, qui illam formam in eo cantavi quae consummatrix et perfectio rerum est. Ldiora simul et utiliora sua legentibus forent ingenia. Unde et apud saeculares et apud ecclesiasticos plurimi inveniuntur qui metro et prosa unam eamdemque rem descripserunt. Ut de caeteris taceam, quid aliud Prosper ac venerandus vir Sedulius fecisse cernuntur? Nonne ob id gemino styli charactere duplex opus suum edunt, ut varietas ipsa et fastidium legentibus auferat, et si quid forte in alio minus quis intelligat, in alio mox plenius edissertum agnoscat? Hoc igitur exemplo atque hac de causa ego quidem vilissimus homuncio, opus quod in laudem sanctae crucis metrico stylo condidi, in prosam vertere curavi, ut quia ob difficultatem ordinis et figurarum necessitatem obscura locutio minusque patens sen
Abbreviated transcription (Latin):
tain quid nr̃a ipse ꝑtulit incorporesuo suꝑ lignum ut peccatis mostui lustitiae uiuamus
cinus liuore sanatiestis: hinc qq̃ eredo qđ ipse qui pimpns & ingratis aninã suũ posuit
ad deuotorũ atq fideliũ sibi p̃ces auressue pietatis inclin&. proinde ego miset sohono¬
rificentia cius aliqđ munusculũ dignabitur artis humanȩ accipere. hoc carm̃ ei sum¬
monisu opto offerre ꝗ in eius bonitatem confido qđ pie deuotiorus munera ipsi non
dipliceant Si ꝑ seuerauerimus inuera confessione nominis eius. ast nos beatus ia¬
cobus a postolus hinc exostatur exemplũ patienti e xp̃i nob ostendens. exemplum
inquit accipite fr̃s laboris & patientiae ꝓph&as qui locuti sunt in nomine dñiihũ xp̃i

Expanded text:
nquit, nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui, justitiae vivamus: cujus livore sanati estis. Hinc quoque credo quod ipse qui pro impiis et ingratis animam suam posuit, ad devotorum atque fidelium sibi preces aures suae pietatis inclinet. Proinde ego miser, si honorificentia ejus aliquod munusculum dignabitur artis humanae accipere, hoc carmen ei summo nisu opto offerre, quia in ejus bonitatem confido quod piae devotionis munera ipsi non displiceant, si perseveraverimus in vera confessione nominis ejus. Ast nos beatus Jacobus apostolus hinc exhortatur, exemplum patientiae Christi nobis ostendens: Exemplum, inquit, accipite, fratres, laboris et patientiae, prophetas, qui locuti sunt in nomine Domini
Abbreviated transcription (Latin):
na ess̃ mumi ẽ sigͥnũ qđ ꝑpatr archas & reges gents iudeae generationis ondo descendens. ad
ipsumus que ꝑuenit xp̃m qui ẽ saluator omnium hominum maxime fidelium:¬

Expanded text:
racissimum est signum quod per patriarchas et reges gentis Judaeae generationis ordo descendens, ad racissimum est signum quod per patriarchas et reges gentis Judaeae generationis ordo descendens, ad ipsum usque pervenit Christum, qui est Salvator omnium hominum, maxime fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
sons esputriaetemo consubstantialis eter indiebus herodis egis ẽ natis inbedlem emar
matse infans ad mirabilis ad salutem uidelic& missus totiusmundi nobilis ipse puer. qui er
uraistus dunim ꝑprophi&am deseribitur qui uenit decelom tinctis uestibus debosta qui cor¬
oulur trucis solus cal cauit. & lic& fuerit incruce suspensus tamen astia sustentauit arbicet suꝑ¬
nus: crucemenim patiens ipse scificauit glorisicauit &x adestibenedictione ditauit: Igitut
matdicus qui primus iniudea scrpsit cuangeliũ humanum uultum figura denotans significaut
pp̃m destirpe dauitd secundum hominem eẽ natum. demonstrauitq cum promissionis esse filium
cum ab sahiam in capite generacionis posuit: contra duritiam salic& & obtunsionem cordis infide¬
lum quinegant xp̃m adsalutem gentium esse dstinatum. namhoc aduentus saluatoris ue¬

Expanded text:
toris et Patri aeterno consubstantialis, ecce in diebus Herodis regis est natus in Bethleem ex Maria toris et Patri aeterno consubstantialis, ecce in diebus Herodis regis est natus in Bethleem ex Maria matre infans admirabilis, ad salutem videlicet missus totius mundi. Nobilis ipse puer, qui et Vetustus dierum per prophetam describitur, qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bozra, qui torcular crucis solus caleavit, et licet fuerit in cruce suspensus, tamen astra sustentavit arbiter supernus. Crucem enim patiens ipse sanctificavit, glorificavit et coelesti benedictione ditavit. Igitur Matthaeus, qui primus in Judaea scripsit Evangelium, humanum vultum figura denotans, significavit Christum de stirpe David secundum hominem esse natum, demonstravitque eum promissionis esse filium, cum Abraham in capite generationis posuit, contra duritiem scilicet et obtusionem cordis infidelium, qui negant Christum ad salutem gentium esse destinatum. Nam hoc adventus Salvatoris ve
Abbreviated transcription (Latin):
profunudo sermone icuelar& quo diuidelic& factor omnumitum animamelcor¬
pus suse sump sisei humanum. & qui n principio dsunis eratcum dopatre infine cẽ¬
poum usiisis apparei euuncarne huncfigura leonis significatregem huncuitulus p̃¬
figurat pontificem. quia ipse utleo & quasi catulis leons certamine confligens opulen¬
tissimamumiputt p̃dam. atqidem sacendos & hostia fien dignatus salutem nobis coner¬
sit arcemam: suisq p articipibus dona largitus ẽ immensa: marcus quo que in niysterio
ui panum quibus ius milia hominum ihs satiauit miftice septem dona sp̃ssc̃i indicat
quibus enangelicum populum soluator coticde reficit. Otũ euangelista luca regem
ui bnsi mum uiltma m saluibrem p̃dica. hoc fidesten& catholica. & pontificem clarum
scieplistuns tesona qui totius mundi coluit percata: Incergo cum eẽt manis ae terna condi¬

Expanded text:
profundo sermone revelaret, quod videlicet factor omnium rerum animam et corprofundo sermone revelaret, quod videlicet factor omnium rerum animam et corpus in se sumpsisset humanum, et qui in principio Deus unus erat cum Deo Patre, in fine temporum visibilis appareret in carne. Hunc figura leonis significat regem, hunc vitulus praefigurat pontificem, quia ipse ut leo et quasi catulus leonis certamine confligens, opulentissimam arripuit praedam, atque idem sacerdos et hostia fieri dignatus, salutem nobis concessit aeternam, suisque participibus dona largitus est immensa. Marcus quoque in mysterio septem panum, quibus quatuor millia hominum Jesus satiavit, mystice septem dona Spiritus sancti indicat, quibus evangelicum populum Salvator quotidie reficit. O tu, evangelista Lucas, regem justissimum victimam salubrem praedica, hoc fides tenet catholica, et pontificem clarum scriptis tuis resona, qui totius mundi tollit peccata. Hic ergo cum esset manus aeterna Condi
Abbreviated transcription (Latin):
solatio ẽ fi delibus. inateriam tribuit laudis qui abonitatem nos scire facit creatoris ipse
prius hominem in para diso formauerat rectum. & nunc nolens eum perire fraude hos¬
tis antiqui ꝑ crucem illum recuperans reduxit ad paradisum: cri quippe ẽ arxuirtutũ
& remisio peccatorum. ipsa scilic& dehis infimis atq caducis adcelestia & suꝑna pro¬
uehit. omnes quos ꝑ fidem & spem atq caritatem dignos eẽ aeterna uisione dĩ xp̃i elec
da mihi scãe crucis uictoriam carmine dulcisono modulari. nempe euangelista iohan¬
nis uelut altiuolans aquila inipsum solem iustitiae figensa spectum mentis. uerbum
dĩuera reurlatione cognouit. & elaro sermone p̃dicauit atq conseripsit: Ita quippe
gatia diuina p̾ȩteris euangelistis collata ẽ lohanni uttumillilncarnatio nis saluat
Ehum anituts eiusurcana maxime conseriberent iste diuinitatis eius sacramenta

Expanded text:
solatio est fidelibus, materiam tribuit laudis, quia bonitatem nos scire facit Creatoris, et ipse solatio est fidelibus, materiam tribuit laudis, quia bonitatem nos scire facit Creatoris, et ipse prius hominem in paradiso formaverat rectum, et nunc nolens eum perire fraude hostis antiqui, per crucem illum recuperans reduxit ad paradisum. Crux quippe est arx virtutum et remissio peccatorum, ipsa scilicet de his infimis atque caducis ad coelestia et superna provehit omnes quos per fidem et spem atque charitatem dignos esse aeterna visione Dei Christi electda mihi sanctae crucis victoriam carmine dulcisono modulari. Nempe evangelista Joannes, velut altivolans aquila, in ipsum solem justitiae figens aspectum mentis, verbum Dei vera revelatione cognovit, et claro sermone praedicavit atque conscripsit. Ita quippe gratia divina prae caeteris evangelistis collata est Joanni, ut cum illi incarnationis Salvatoris et humanitatis ejus arcana maxime conscriberent, iste divinitatis ejus sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
.ũ.cc .xxxi. figurȩ scẽ crucis apte conuenir&. & ꝑ hoc demonstrare quod passionis
xp̃i sactamentum omni nequitiae dęmonũ ac falsitati prauorum hominum resisterdi
opprimereq potentia & superare iustitia omnem quicumq fraude dcdolo deroga¬
r& dispensationi dominicae incarationis: tacer&q penitus ueritate conuicta. om̃s
philosophorum atq hereti corum uersutia: sed nec ultra fallax iudeo rum factio dirũ
aciminttem affectum xp̃i obponer& cuangelio: quia ipsum uirtus dĩt̃ insalutem omni
credenti. & ꝑ eum patescit uoluntas creatoris & demonstratur scãm cruce̾ omnia tem¬
pora mundi inelectis dĩ qui abinitio fuerunt scĩficare & regnum caelest e promittere
quod ꝑredemptorem nr̃m. cuncts fidelibus tribuetur. qui uerboeius oboedientescorde
credulo & opere mundo dõplacere studuerunt: species quippe sc̃e crucis grandis con¬

Expanded text:
V. CC. XXX. I. figurae sanctae crucis apte conveniret, et per hoc demonstraret passionis V. CC. XXX. I. figurae sanctae crucis apte conveniret, et per hoc demonstraret passionis Christi sacramentum, omni nequitiae daemonum ac falsitati pravorum hominum resisteret, opprimeretque potentia et superaret justitia omnem quicunque fraude ac dolo derogaret dispensationi Dominicae incarnationis, taceretque penitus veritate convicta omnis philosophorum atque haereticorum versutia; sed nec ultra fallax Judaeorum factio dirum ac immitem affectum Christi opponeret Evangelio, quia ipsum virtus Dei est in salutem omni credenti, et per hoc patescit voluntas Creatoris, et demonstratur sanctam crucem omnia tempora mundi in electis Dei, qui ab initio fuerunt, sanctificare, et regnum coeleste promittere, quod per Redemptorem nostrum cunctis fidelibus tribuetur, qui verbo ejus obedientes corde credulo et opere mundo Deo placere studuerunt. Species quippe sanctae crucis grandis con
Abbreviated transcription (Latin):
rum numerus ꝑ notas grecorum infigura ipsius dispositus exprimit: & obhoc cre¬
dentium deuotio augetur. cumꝑspicit conditoren omnium rerum tam congrue
& tam conuenienter rebus ipsis tem porum feriem coaptare: quod figura crucis &
redemptio lnea ꝑp&rata. ac salus ꝑdona uirtutum fidelibus collata. cum numero
sacris mysterus pleno rite in ominibus concordent: deniq principium libri genesis
mani festissime comprobat atque confirmat. qđ dñs prisca sȩcula & creccturam suã
in principio ab ipso conditun ꝑ scãm crucem iuxta finem teniporum renouauerit:
qui a dum post sex dierum opera hominemque creatum requiescere ds̃ dr̃. insexta
uetate satuli. ac sextu feria dierum percrucem homine reparato. sabbato insepulchro
requi euisse redem ptor demonstratur: diuino ergo nutu dispositum. ẽ quod numerus

Expanded text:
rum numerus per notas Graecorum in figura ipsius dispositas exprimit, et ob hoc crerum numerus per notas Graecorum in figura ipsius dispositas exprimit, et ob hoc credentium devotio augetur, cum perspicit conditorem omnium rerum tam congrue et tam convenienter rebus ipsis temporum seriem coaptare: quod figura crucis et redemptio in ea perpetrata, ac salus per dona virtutum fidelibus collata, cum numero sacris mysteriis pleno rite in omnibus concordent. Denique principium libri Genesis manifestissime comprobat atque confirmat quod Dominus prisca saecula et creaturam suam, in principio ab ipso conditam, per sanctam crucem juxta finem temporum renovaverit, quia dum post sex dierum opera hominemque creatum requiescere Deus dicitur in sexta aetate saeculi, ac sexta feria dierum per crucem homine reparato, Sabbato in sepulcro requievisse Redemptor demonstretur. Divino ergo nutu dispositum est, quod numerus
Abbreviated transcription (Latin):
patientiae & humilitatis eius documenta nolns p̃bes: & quia cumlenitate & tran¬
quillitate ꝑpartum ad nosuenit. m ansuetudinem suam &oboedientiam quam
usq ad mortem inte ꝑpetratã seruabat designas: Ideo data ẽ ei omnis potestas
incaelo & Interra secundum humanitatem qui cumpatre & spũscõcaelũ & terrã
& omniaql neis sunt creauit secundum suã diuinitatem sicut scidudum cecinere
proph&ae quod cali& terre factor paruulus filius nasceretur. cuius imperiũ
calestis regis dulcisona modulatione psallere & triumphum dominatoris etern
competenter p̃dicare: quo mundum depotestate tyranni eripuit. ipsumq regno
eius distructo acreꝓbato aeterno carcere dam nauit: in quoetiã celestia & ter¬
restria atq maritima regnosibi adquisito fulcit atque sustentat nam quando
eius ex altatio fuerit ab origine nascentis mundiac currens cum mysterio anno¬

Expanded text:
patientiae et humilitatis ejus documenta nobis praebes: et quia cum lenitate et tranpatientiae et humilitatis ejus documenta nobis praebes: et quia cum lenitate et tranquillitate per partum ad nos venit, mansuetudinem suam et obedientiam, quam usque ad mortem in te perpetratam servabat, designas. Ideo data est ei omnis potestas in coelo et in terra secundum humanitatem, qui cum Patre et Spiritu sancto coelum et terram et omnia quae in eis sunt creavit secundum suam divinitatem, sicut sancti dudum cecinere prophetae, quod coeli et terrae factor parvulus filius nasceretur, cujus imperium elestis regis dulcisona modulatione psallere; triumphum dominatoris aeterni competenter praedicare, quo mundum de potestate tyranni eripuit, ipsumque regno ejus destructo ac reparato, aeterno carcere damnavit: in quo etiam coelestia et terrestria atque maritima regno sibi acquisito fulcit atque sustentat. Nam quando ejus exaltatio fuerit ab origine nascentis mundi, accurrens cum mysterio anno
Abbreviated transcription (Latin):
aeterna ipseluꝵ uera ipsebonitus pussima. ipse redemptio nr̃a ipse ẽ eluita sempi¬
cerna ipse ẽprinceps camquam filius indomosua. In aedesia uidelic& scã ipse est
pax nr̃a quifeat utraq unum ipse principatum diabuli destruxit & conatus eius
nopios retardauit: qui ꝑfrigus infidelitictis feruorem carititis extinguere stud&
& ꝑ illecebras uoluptatum felicitatem ueram promittens. fallax decipit & ꝑ hanc
dementiam ium quasi captum Irridens mani festis uitiorum uinculis & catenis pec¬
catorum stringit: ocrux scã oarbor speciosa. quae omnia cedrorũ nemora alatu¬
dine & puldii tudine in comparabili superas: ennumero cõ pecenti in cornibus tuis
radi anti dona serenissima &beatissima ꝑ aduentum dominicum portendis: ostendis
enim seriem dierum quibus saluator inutero uirginis incarnatus ẽ. & ꝑ hanc morã

Expanded text:
aeterna, ipse lux vera, ipse bonitas piissima, ipse redemptio nostra, ipse est et vita sempiaeterna, ipse lux vera, ipse bonitas piissima, ipse redemptio nostra, ipse est et vita sempiterna, ipse est princeps tanquam filius in domo sua, Ecclesia videlicet sancta: ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum; ipse principatum diaboli destruxit, et conatus ejus noxios retardavit: qui per frigus infidelitatis fervorem charitatis exstinguere studet, et per illecebras voluptatum felicitatem veram promittens, fallax decepit, et per hanc dementiam jam quasi captum irridens, manifestis vitiorum vinculis et catenis peccatorum stringit. O crux sancta! o arbor speciosa! quae omnia cedrorum nemora altitudine et pulchritudine incomparabili superas, en numero competenti in cornibus tuis radianti dona serenissima et beatissima per adventum Dominicum portendis. Ostendis enim seriem dierum quibus Salvator in utero Virginis incarnatus est, et per hanc moram
Abbreviated transcription (Latin):
fitetur: lic & demonisuis horrida salutem hanc credere atq cognoscere gentibus
inuidens hactenus teluctetur. uarias quidem uirtutum species insitu tuo de monstras
& habundantiam spiritulium diuiti arum te habere significas ex sanguine xp̃ipur¬
pureo fulgorenites & pro xp̃o animas nĩas ponere fortiter suades inte edesiarum
saluatoris celsitudo consistit & unitas fidelium infide & pace ꝑmanebit qđ etiã
erectio tabernaculi moscici seu adificatio templisalomoniaci p̃figurabant. hoc & al¬
tare holo causti siue thimiamatis atq ignis in eis semꝑ ardens significabant: hoc &
candel abrum cum .un. lucernis hoce sabbati otia indicabant quia in xp̃o agno
uidelic& diimmaculato prosalute nr̃a in ara crucis immolato & fidelium. ẽ inlumi¬
natio & requies ꝑpelua sc̃orum: ipse ẽ aduitum ꝑpassionem crucisp̃uius nr̃ ipse salus

Expanded text:
fitetur, licet daemonis vis horrida salutem hanc credere atque cognoscere gentibus fitetur, licet daemonis vis horrida salutem hanc credere atque cognoscere gentibus invidens hactetenus reluctetur. Varias quidem virtutum species in sinu tuo demonstras, et abundantiam spiritualium divitiarum te habere significas: ex sanguine Christi purpureo fulgore nites, et pro Christo animas nostras ponere fortiter suades. In te Ecclesiarum salvatoris celsitudo consistit, et unitas fidelium in fide et pace permanebit, quod etiam erectio tabernaculi Mosaici, seu aedificatio templi Salomonici praefigurabat: hoc et altare holocausti sive thymiamatis, atque ignis in eis semper ardens significabat; hoc et candelabrum cum quatuor lucernis, hoc et sabbati otia indicabant, quia in Christo Agno videlicet Dei immaculato, pro salute nostra in ara crucis immolato, et fidelium est illuminatio, et requies perpetua sanctorum. Ipse est ad vitam per passionem crucis praevius noster, ipse salus
Abbreviated transcription (Latin):
dedit indicium: nam anatole dissis. arctos & mesembria. quattu or mundi partes
incapitibus uocabulorum suorum hocresonant: unde condec& ut tuncta uiuentia
atq subsistentia dominum suum recognoscant. &laudibus deuotis concinant:
quod iħs xp̃s uerus ẽ filius dĩ & omni potens dextera patris omnipotintis: cinus
curatio salubris ẽ & contactus medicina salutis aeterne.:¬
RBOR ODORIS SUAUIS SIA ET EX PANSIONE PULCURA RUM FRONDIŨ LATISSIMA
Corus diliciarum in comparabilis affluens ubertate largissima. floribus uirtutũ
& soluis uerborum iucun dissima. ꝑp̃dicatores sc̃i euangelii fructificans opes condi
celestes ex altata quidẽ maiestate suꝑ omnia ligna silu arum honorabilis & deco¬
ra exsistis quia daritas xp̃i inte crucifixi gloriosã &speciosam & uenerabilem
omnibus te exhibuit: hoc quisquis infidei firmitate consistit. plena deuotione pro¬

Expanded text:
dedit indicium. Nam anatole, dysis, arctos et mesembria, quatuor mundi partes dedit indicium. Nam anatole, dysis, arctos et mesembria, quatuor mundi partes in capitibus vocabulorum suorum hoc resonant. Unde condecet ut cuncta viventia atque subsistentia Dominum suum recognoscant, et laudibus devotis concinant, quod Jesus Christus verus est Filius Dei et omnipotens dextera Patris omnipotentis: cujus curatio salubris est et contactus medicina salutis aeternae.rbor odoris suavissimi et expansione pulchrarum frondium latissima, hortus deliciarum incomparabilis affluens, ubertate largissima, floribus virtutum et foliis verborum jucundissima, per praedicatores sancti Evangelii fructificans, opes condis coelestes: exaltata quidem majestate super omnia ligna silvarum honorabilis et decora existis; quia claritas Christi in te crucifixi gloriosam et speciosam et venerabilem omnibus te exhibuit. Hoc quisquis in fidei firmitate consistit, plena devotione pro
Abbreviated transcription (Latin):
uata .ẽ. & multieua serunt exea. etiã peccatis obnoxii uniuerso scilic& orbi xp̃s per
crucem ad itum uite aperuit. & inea potentiã uirtutissue demonstrauit ipsam¬
q relictis idolorum cultibus honorabilem esse omnib uoluit: phanc sui sacra menti
nobis pate fecit arcanum. & ad custodiendum ius sue uoluntatis nobiscũ firm aue¬
rat pactum: primus homo deterra terrenus terrenã generauit subolem. cui&lim mi¬
tem heredi tauit mortem: secundus quoq decalo caelestis. calestem mundo intulit
generationem. & ae ternam suis promisit beatitudinem. hic ẽ dñsumuersorum &
creator omnium rerum: regnum solus cumpatre & sp̃uscõ ten& aeternum. & secũ
regnare uult cortus gloriosos scõrum: ipse etiam ꝑ nomen adam quo. ini plagas
orbis p̃signatas hab& potestatis suae qua dominatur in toto orbeterrarum nobis

Expanded text:
vata est, et multi evaserunt ex ea, etiam peccatis obnoxii. Universo scilicet orbi Christus per vata est, et multi evaserunt ex ea, etiam peccatis obnoxii. Universo scilicet orbi Christus per crucem aditum vitae aperuit, et in ea potentiam virtutis suae demonstravit, ipsamque, relictis idolorum cultibus, honorabilem esse omnibus voluit. Per hanc sui sacramenti nobis patefecit arcanum, et ad custodiendum jus suae voluntatis nobiscum firmaverat pactum. Primus homo, de terra terrenus, terrenam generavit sobolem, cui et immitem haereditavit mortem: secundus quoque, de coelo coelestis, coelestem mundo intulit generationem et aeternam suis promisit beatitudinem. Hic est Dominus universorum et creator omnium rerum: regnum solus cum Patre et Spiritu sancto tenet aeternum, et secum regnare vult coetus gloriosos sanctorum. Ipse etiam per nomen Adam, quo quatuor plagas orbis persignatas habet, potestatis suae, qua dominatur in toto orbe terrarum, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
demptionis nr̃ae simul & consolationẽ uite future deuotis celebrare laudibus:
quia inscã cruce morsuicta ẽ dirissima. & peccatorũ nr̃orũ uincula sunt resoluta
lux nobis ꝑ xp̃m redut pristina. & primae p̃uaricationis concessa. ẽ uenia nam pri¬
mus adam decorem immortalitatis nobis abstulit. cumpomum ligniuetia contra p̃¬
ceptum gustauit & secundus adam saluator uidelic& nr̃. omnem uenustatem & omnẽ
gloriam atq honorẽ suꝑne claritatis nobis adueniens secum attulit: unius obnox am molta
& in numerabilia ꝑpessi sumus mala . & temporalis mortis incidimus discrimina. si c̃
& unius obgratiam fidelia saluantur agmina. & luce potiuntur aeterna: deniq sic̃
ꝑlignum p̃uaricationis mors introiuit in totun orbem terrarum. & ln infernũ om¬
nes descenderunt etiã & ipsi electi : Ita & ꝑlignum dominica passionis morscapti¬

Expanded text:
demptionis nostrae, simul et consolationem vitae futurae devotis celebrare laudibus, demptionis nostrae, simul et consolationem vitae futurae devotis celebrare laudibus, quia in sancta cruce mors victa est directissima, et peccatorum nostrorum vincula sunt resoluta. Lux nobis per Christum rediit pristina, et primae praevaricationis concessa est venia. Nam primus Adam decorem immortalitatis nobis abstulit, cum pomum ligni vetiti contra praeceptum gustavit; et secundus Adam, salvator videlicet noster, omnem venustatem et omnem gloriam atque honorem supernae claritatis nobis adveniens secum attulit. Unius ob noxam multa et innumerabilia perpessi sumus mala, et temporalis mortis incidimus discrimina: sic et unius ob gratiam fidelia salvantur agmina et luce potiuntur aeterna. Denique sicut per lignum praevaricationis mors introivit in totum orbem terrarum, et in infernum omnes descenderunt, etiam ipsi electi, ita et per lignum Dominicae passionis mors capti
Abbreviated transcription (Latin):
lech memoria deleta ẽ sub caelo: duo ergo uinexploratores terre repro misionis quibo¬
trum inuecte portabant duos populos significant qui gaudia suꝑna ꝑpassionem
xp̃i incruce completa quosq credentes promereri posse p̃dicant: ocruꝵ benedicta di
quis bene mysteria tua noscens tanta & tam p̃clara donusalutis sati senartare uals
cui nulla lingua creature adlaudes debitas celebrandas idonea ẽ. te patriseterni
hostia in odorem sauissimum oblata sacrã aram dicauerat. uiuificantem exaltasti
serpentem & uitale signum de monstrasti populo quosaluari laesus ab hostib possit.
& quidamplius dete dicere possum nisihoc quod cuncta bona dederas& mala cunc
HA MODO DULCISONA METRIEE ARTIS FISTULA UADE SALUT¬
feram crucis dominica laudem su auibus canere uersibus: opusq mirabilere¬

Expanded text:
lec memoria deleta est sub coelo. Duo ergo viri exploratores terrae repromissionis, qui bolec memoria deleta est sub coelo. Duo ergo viri exploratores terrae repromissionis, qui botrum in vecte portabant, duos populos significant, qui gaudia superna per passionem Christi in cruce completa quosque credentes promereri posse praedicant. O crux benedicta Dei! quis bene mysteria tua noscens, tanta et tam praeclara dona salutis satis enarrare valet, cui nulla lingua creaturae ad laudes debitas celebrandas idonea est. Te Patris aeterni hostia, in odorem suavissimum oblata, sacram aram dicaverat: vivificantem exaltasti serpentem, et vitale signum demonstrasti populo, quo salvari laesus ab hostibus possit. Et quid amplius de te dicere possum, nisi hoc quod cuncta bona dederas et mala cunEia modo, dulcisona metricae artis fistula, vade salutiferam crucis Dominicae laudem suavibus canere versibus, opusque mirabile re
Abbreviated transcription (Latin):
eerpto coniuncta & prubrum mare translata laudes uictrices redemptori suodecanta¬
bat & itinere trium dierum gradiens dño miseri corditer cosducente ꝑuenit ad fontem
mara quiꝑlignum mysticum indulcatus ẽ igitur pharao & egyptii ꝑsequentes quiprius
populo di quasi iam capto & reducto insultabant. sub mersi maris fluctibus sera poeniten¬
tia doluerunt israhelite autem uisis magnalibus ductori suo trium phanti dõ uidelic&
patrum suorum canticum glorie concinebant & in conditoris sui amore feruentes laudes
crium pholes ex soluebant: porro mare orientale hoc testatur. cum orbitas curruum
agyptiorum hactenus in profundo &i litore seruat deniq ueteris legis abrssum
scũ crux immissa dulcauit & petram soli dissimã excidens fontem uiuentis aquȩ produxt
adhuius instar moyses manus extendens in amalichuictoriam coepit: & ꝑeam ueriamu¬

Expanded text:
Aegypto conjuncta, et per Rubrum mare translata, laudes victrices Redemptori suo decantaAegypto conjuncta, et per Rubrum mare translata, laudes victrices Redemptori suo decantabat, et itinere trium dierum gradiens, Domino misericorditer eos ducente, pervenit ad fontem Marat, qui per lignum mysticum dulcatus est. Igitur Pharao et Aegyptii persequentes, qui prius populo Dei quasi jam capto et reducto insultabant, submersi maris fluctibus sera poenitentia doluerunt: Israelitae autem visis magnalibus, ductori suo triumphanti, Deo videlicet patrum suorum, canticum gloriae concinebant, et in conditoris sui amore ferventes laudes triumphales exsolvebant. Porro mare orientale hoc testatur, cum orbitas curruum Aegyptiorum hactenus in profundo et in littore servat. Denique veteris legis abyssum sancta crux immissa dulcavit, et petram solidissimam excidens fontem viventis aquae produxit. Ad hujus instar Moyses manus extendens in Amalec victoriam cepit, et per eam veri Ama
Abbreviated transcription (Latin):
uandum. nam cum primum hat maxima rerum machina ab lnuisibili & impene trabili
profunditate consilii dĩ uisibilis effecta ẽ & para disus cum germine suo floridus &l io¬
cundus apparuit. statim in ligno uite quod ẽ in medio paradisi. uitale lignũ sc̃ẽ crucis
p̃figurabatur quod in medio gentium positum p̃cedentes & subsequentes se uiui ficat &
scificat generationes: cuius beneficio recreati quiq boni & scĩ uiri. spiritales & uitales uir¬
tutum proferunt fructus: hoc etiã lignum passionis xp̃i p̃figurabat isa ac patri archa
cum patre imponente propriis humeris ligna portabat ad locum immolationis suae:
sicut libergenesis testatur sic & ex odus & caeteri librilegis edisserant quod forti compa¬
gine armorũ sca crũꝵ nr̃mp̃tium cuexerit ut dote sanguinis sui sponsus suꝑnus exhiber&
sibi sponsã ar clesiam non habentem maculam autrugam. hincplebs ifrahelitarum dõ in

Expanded text:
vandum. Nam cum primum haec maxima rerum machina ab invisibili et impenetrabili vandum. Nam cum primum haec maxima rerum machina ab invisibili et impenetrabili profunditate visibilis effecta est, et paradisus cum germine suo floridus et jocundus apparuit, statim in ligno vitae, quod est in medio paradisi, vitale lignum sanctae crucis praefigurabatur: quod in medio gentium positum praecedentes et subsequentes se vivificat et sanctificat generationes, cujus beneficio recreati quique boni et sancti viri spirituales et vitales virtutum proferunt fructus. Hoc etiam lignum passionis Christi praefigurabat Isaac patriarcha, cum patre imponente propriis humeris ligna portabat ad locum immolationis suae, sicut liber Genesis testatur. Sic et Exodus et caeteri libri legis edisserunt, quod forti compagine armorum sancta crux nostrum pretium evexerit, ut dote sanguinis sui sponsus supernus exhiberet sibi sponsam, Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam. Hinc plebs Israelitarum Deo in